nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Tekis kvantlash - 1-qism (o'quv qo'llanma) Toshkent-2007

|
1-qism (o'quv qo'llanma) Toshkent-2007
|
bet | 29/40 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 223,88 Kb. | | #228040 |
Bog'liq Telekommunikatsiya uzatish tizimlari-www.hozir.orgTekis kvantlash
Agar signalning amplitudaviy qiymatlari uchun mumkin bo'lgan chegarada kvantlash qadamlari doimiy qolsa (A =const), bunday kvantlashga tekis kvantlash deyiladi.
b)
U
▼ A=const
8
7
3
2
1
6
5
4
rasm. Tekis kvantlash
a) kvantlovchi qurilmaning amplitudaviy xarakteristikasi; b) kvantlash xatoligi.
a-rasmda teng kvantlash qadamiga ega bo'lgan kvantlash qurilmasining
amplitudaviy xarakteristikasi U chiq =f(Ukir) ko'rsatilgan. Amplitudaviy
xarakteristika (AX) kvantlash zonasi va chegaralash zonasi kabi ikkita xarakterli uchaskaga ega. Birinchi uchastka uchun kirish signallarini kvantlashning o'zi xarakterli va ularning qiymati ( Ukir ) quyidagi -Uo < Ukir < Uo chegaralariga ega. Ayrim laizalarda kirish signalining qiymati Uo qiymatidan oshishi mumkin, ya'ni /Ukir/>/Uo/. Shunga mos holda signalning maksimal oniy qiymatlarida chegaralash ro'y beradi va kvantlash shovqinlaridan tashqari yana chegaralash shovqinlari ham yuzaga keladi. Odatda, IKMli uzatish tizimlarining kanallarini kirishidagi signal sathi shunday tanlanadiki, signalning statistik xarakteristikalarini nazarda tutgan holda ehtimollikning oshishi /Umax/>/Uo/ yetarli darajada kichik bo'lishi lozim. Shuning uchun ham IKMli tizimlarda chegaralash shovqinlari emas, kvantlash shovqiilari mavjud. Teng qadamda kvatlash shovqilarining o'rtaga quvvati: Rkv.sh= A 2/12 ga teng. Bu yerda: A kvantlash qadami. Tekis kvantlashda, kvantlashning shartli satxlarining maksimal soni quyidagiga teng:
Mkv=(2/Umax //A)+1 ==(2/Ucheg //A)+1
Tekis kvantlashda, kvantlashning nisbiy xatoligi, kirish signalining vaqt bo'yicha ajratilgan bo'laklarining qiymatiga bog'liq.
b-rasmda ko'rsatilgan signalning birinchi qiymati uchun maksimal kvantlash xatoligi 1/8 ga, ikkinchisi uchun esa 1/2 ga teng. Shuning uchun ham tekis kvantlashning kamchiligi shundan iboratki, past satxli signallar uchun nisbiy kvantlash xatoligi yuqori va signal satxi oshishi bilan u kamayadi. Kvantlash satxlarining sonini aniqlashda telefon signallarining o'rtacha qiymati ancha past bo'lgan uzoqdagi abonentlar nazarda tutilishi lozim. Odatda signalning shovqinga bo'lgan nisbatini me'yori bo'yicha, barcha abonentlarning 99,7 % uchun tekis kvantlashda lozim bo'lgan satxlar soni Mkv= 512-2048 gacha bo'lishi lozim, bu esa kodli guruxda to'qqiz-o'n razryadni talab qiladi. Shunday qilib, abonent signallarining o'rtacha quvvatining keskin o'zgarishi tekis kvantlashda satxlar sonining oshishiga va apparaturalarni murakkablashib ketishiga va keyinchalik guruxli raqamli signallarning raqamli oqimlarini tezligini oshishiga olib keladi. Tekis kvantlashning yuqoridan kamchiliklarni abonent signallarining quvvatini o'rtacha satxini avtomatik holda sozlashni ta'minlash va notekis kvantlashni amalga oshirish orqali ta'minlash mumkin.
|
| |
Ro'yxatdan o'tish sanasi va vaqti

Ro'yxatdan o'tish sanasi va vaqti
Дата и время оформления
Date and Time of Booking
12/12/2023 22:07
Tashuvchi
Перевозчик
Carrier
УТИ
To'lov shakli
Форма оплаты
Payment method
Bank kartasi
Банковская карта
Credit Card
Internet orqali buyurtma qilingan elektron chipta bilan sayohat qilish, shuningdek, foydalanilmagan
elektron chiptani ro'yxatdan o'tkazish, to'lash, qaytarish qoidalari va xususiyatlari bilan tanishganligimni
tasdiqlayman.
Men sayohat tafsilotlariga roziman va yo'lovchilarning shaxsiy ma'lumotlari to'g'ri ekanligini tasdiqlayman.
Подтверждаю, что с правилами и особенностями оформления, оплаты, возврата
неиспользованного электронного билета, заказанного через интернет и проезда по
электронному билету, а также с офертой, ознакомлен.
Я согласен с реквизитами поездки и подтвержаю, что персональные данные пассажиров верны.
I confirm that I have read and agree with the rules and conditions of the order, eticket payment, refund of
unused e-ticket and the offer contract.
I agree with the travel details and confirm that all personal data are correct.
DIQQAT! Hurmatli foydalanuvchilar!!! Ushbu yo‘l hujjatidagi ma’lumotlarni soxtalashtirish, O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat Kodeksining
228-moddasiga asosan jinoiy javobgarlikka tortilishingiz mumkinligini ma’lum qilamiz.
ВНИМАНИЕ! Уважаемые пользователи!!! Сообщаем вам, что изменение информации, содержащейся в данном проездном
документе, повлечет за собой уголовную ответственность по статье 228 Уголовного кодекса Республики Узбекистан.
ATTENTION! Dear users!!! We inform you that changing the information contained in this travel document will entail criminal liability under
Article 228 of the Criminal Code of the Republic of Uzbekistan.
|
Ticket can be returned online till

|
Ticket can be returned online tillBog'liq [01.06.2023 16 28] ТАШКЕНТ ЮЖНЫЙ ХИВА (1)Ticket can be returned online till
01/06/2023 08:42
Ro'yxatdan o'tish sanasi va vaqti
Дата и время оформления
Date and Time of Booking
19/05/2023 12:29
Tashuvchi
Перевозчик
Carrier
УТИ
To'lov shakli
Форма оплаты
Payment method
Bank kartasi
Банковская карта
Credit Card
Internet orqali buyurtma qilingan elektron chipta bilan sayohat qilish, shuningdek, foydalanilmagan
elektron chiptani ro'yxatdan o'tkazish, to'lash, qaytarish qoidalari va xususiyatlari bilan tanishganligimni
tasdiqlayman.
Men sayohat tafsilotlariga roziman va yo'lovchilarning shaxsiy ma'lumotlari to'g'ri ekanligini tasdiqlayman.
Подтверждаю, что с правилами и особенностями оформления, оплаты, возврата
неиспользованного электронного билета, заказанного через интернет и проезда по
электронному билету, а также с офертой, ознакомлен.
Я согласен с реквизитами поездки и подтвержаю, что персональные данные пассажиров верны.
I confirm that I have read and agree with the rules and conditions of the order, eticket payment, refund of
unused e-ticket and the offer contract.
I agree with the travel details and confirm that all personal data are correct.
DIQQAT! Hurmatli foydalanuvchilar!!! Ushbu yo‘l hujjatidagi ma’lumotlarni soxtalashtirish, O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat Kodeksining
228-moddasiga asosan jinoiy javobgarlikka tortilishingiz mumkinligini ma’lum qilamiz.
ВНИМАНИЕ! Уважаемые пользователи!!! Сообщаем вам, что изменение информации, содержащейся в данном проездном
документе, повлечет за собой уголовную ответственность по статье 228 Уголовного кодекса Республики Узбекистан.
ATTENTION! Dear users!!! We inform you that changing the information contained in this travel document will entail criminal liability under
Article 228 of the Criminal Code of the Republic of Uzbekistan.
|
| |
Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number

Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number
Download
116,92 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
16.01.2024
Hajmi
116,92 Kb.
#138820
Download
116,92 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number
Download
116,92 Kb.
Matnni ko'rish
Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number 70895281165680

Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number 70895281165680
Download
117,77 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
15.05.2024
Hajmi
117,77 Kb.
#234913
Download
117,77 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number 70895281165680
Download
117,77 Kb.
Matnni ko'rish
Elektron chipta raqami - Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number

|
Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket numberBog'liq [19.12.2023 21 40] ТАШКЕНТ ЮЖНЫЙ САРЫАСИЯ (1)Elektron chipta raqami
Электронный билет (номер)
E-ticket number
78835275160866
Buyurtma raqami
Номер заказа
Order number
78835275160855
ELEKTRON CHIPTA
ЭЛЕКТРОННЫЙ БИЛЕТ
ELECTRONIC TICKET
Safar amalga oshirilgan yil / Год совершения поездки
Year of travel: 2023
ОLIМJОNОV FIRDАVSВЕК А'ZАМJОNО'G'LI
СР0798807
Yo'lovchilar soni / Кол-во пассажиров / Number of passengers:
01
Poyezd
Поезд
Train
082ФА
СКОРЫЙ
Vagon
Вагон
Coach
06
КУПЕ
O'rin
Место
Seat
031
Н
KETISH
ОТПРАВЛЕНИЕ / DEPARTURE
KELISH
ПРИБЫТИЕ / ARRIVAL
19/12/23
21:40
14:28
SAFAR MUDDATI
ЧАСОВ В ПУТИ
HOURS ON THE ROAD
20/12/23
12:08
TOSHKENT JANUBIY
ТАШКЕНТ ЮЖНЫЙ
SARIOSIYO
САРЫАСИЯ
Xizmat ko'rsatish turi
Класс обслуживания
Service class
2К
КУПЕ
Без кондиционера
Without air conditioner
Konditsionersiz
TO'LIQ / ПОЛНЫЙ / FULL
Narxi (so’m) / Цена (cум) / Price (som)
142,240.00
YO'LOVCHILARNI RO'YXATDAN O'TKAZISH POYEZD JO'NASHIDAN 30 DAQIQA OLDIN TUGAYDI
РЕГИСТРАЦИЯ ПАССАЖИРОВ ЗАКАНЧИВАЕТСЯ ЗА 30 МИНУТ ДО ОТПРАВЛЕНИЯ ПОЕЗДА
PASSENGER REGISTRATION ENDS 30 MINUTES BEFORE THE DEPARTURE OF THE TRAIN
Elektron chiptaning holati
Статус электронного билета
E-ticket status
Пройдена электронная регистрация
Registered
Ro'yxatdan o'tgan
12.12.2023 22:16
Chiptani elektron tarzda qaytarilish muddati
Дата и время окончания возврата онлайн
Ticket can be returned online till
19/12/2023 20:40
|
| |
Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number

Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number
Download
104,83 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
09.01.2024
Hajmi
104,83 Kb.
#133021
Download
104,83 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number
Download
104,83 Kb.
Matnni ko'rish
Magistral, mintaqaviy va ichki tarmoqlarda qo'llaniladigan, kanallari 
chastota bo'yicha ajratilgan uzatish tizimlari

|
Magistral, mintaqaviy va ichki tarmoqlarda qo'llaniladigan, kanallari
chastota bo'yicha ajratilgan uzatish tizimlari
|
bet | 23/40 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 223,88 Kb. | | #228040 |
Bog'liq Telekommunikatsiya uzatish tizimlari-www.hozir.orgMagistral, mintaqaviy va ichki tarmoqlarda qo'llaniladigan, kanallari
chastota bo'yicha ajratilgan uzatish tizimlari
Magistral va mintaqaviy tarmoqlarda qo'llaniladigan, kanallari
chastota bo'yicha ajratilgan uzatish tizimlari
Hozirgi paytda magistral tarmoqlar diametri 2,6/9,4 mmli koaksial kabel juftliklari, mintaqaning ichki tarmoqlari esa kichik diametrli koaksial yoki simmetrik kabellar orqali tashkil qilinadi. Bundan tashqari, bunday tarmoqlarda radiorele liniyalari (RRL) ko'p qo'llaniladi. Diametri me'yorida bo'lgan koaksial kabelli liniyalar orqali K-1920 P va K-3600 uzatish tizimlari, kichik diametrga ega bo'lgan koaksial kabel juftliklari orqali K-300 va simmetrik kabellar orqali K-60 P uzatish tizimlari ishlaydi. Bu barcha tizimlar bir polosali, to'rt simli sxema bo'yicha tuzilgan. Endi uzatish tizimlari haqida qisqacha ma'lumotlarni qarab chiqamiz.
K-3600 uzatish tizimi, ikkita koaksial juftlik orqali 3600 tovush chastotali kanal (TChK)ni yoki 1800 TChKni va ovozli eshittirish (OE) kanaliga ega bo'lgan televizion (TV) kanali va ikkita OE kanalini olish imkonini beradi. Tizimning liniya spektri 812-1759 kGts oraliq chastotani egallaydi, aloqa masofasining uzunligi 12500 km. Bu tizim, umumiy uzunligi 25000 km bo'lgan xalqaro aloqa uchastkalari sifatida ham qo'llanilishi mumkin.
K-3600 uzatish tizimining liniya traktida xizmat talab qiladigan kuchaytirgich punktlari (XTQKP) va xizmat talab qilmaydigan kuchaytirgich punktlari (XTQyKP) qo'llaniladi. 186 km bo'lgan XTQKP -XTQKP uchastkasida masofadan ta'minot oluvchi 61 ta XTQyKPlari joylashadi. Kuchaytirgich uchastkalarining uzunligi 3 ± 0,075 kmni tashkil etadi. Tovush chastota bo'yicha qabul qilib uzatuvchi uchastkaning maksimal uzunligi 1500 kmga teng. XTQyKP uch turga bo'linadi: acosiy (uchastka uzunligiga bog'liq holda kuchayishni sozlash), har 12 XTQyKPda sozlash va to'g'rilash imkoniyati mavjud. Sozlovchi XTQyKPlar, o'zgaruvchan avtomatik holda satxni boshqarish (o'-ASB) qurilmasiga va tuproq xarorati bo'yicha ASB qurilmasiga ega. Kabelning yillik o'rtacha xaroratining tebranish qiymatiga bog'liq holda (At) har beshinchi, (At= ± 12,5 0S) har oltinchi (t= ± 9 0S) yoki har sakkizinchi (t= ± 6,50S) XTQyKP sozlovchi hisoblanadi. Sozlovchi XTQyKPlari amplituda chastotaviy buzilishlarni sozlovchi qurilmaga ega. Barcha XQKPlarida uch chastotali tuproq harorati bo'yicha ishlovchi ASB qurilmasi qo'llaniladi.
|
| |
Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number

Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number
Download
118,02 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
19.02.2024
Hajmi
118,02 Kb.
#158794
Download
118,02 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number
Download
118,02 Kb.
Matnni ko'rish
Impulsli-kodli modulyatsiya. Tekis va notekis kvantlash. 
Kodlovchi qurilmalarning tuzilishi

Impulsli-kodli modulyatsiya. Tekis va notekis kvantlash.
Kodlovchi qurilmalarning tuzilishi
Hozirgi paytda RUTlarda impulls kodli modulyatsiya (IKM) juda keng tarqalgan. IKMda AIM signalning vaqt bo'yicha ajratilgan bo'laklari kodli guruhlarga o'zgartiriladi. Ular 1 va 0 lar ketma-ketligidan iborat ikkillik simvollar deyiladi. IKMni amalga oshirish uchun, yuqorida aytganimizdek, 3 ta operatsiya amalga oshiriladiA
vaqt bo'yicha signallarni diskretizatsiyalash;
olingan impulslarni amplituda bo'yicha kvantlash;
amplituda bo'yicha kvantlangan impulslarni kodlash.
Diskretizatsiyalash operatsiyasi oldin qarab chiqilgan, endi kvantlash va kodlash operatsiyasini qarab chiqamiz. IKMda signallarni o'zgartirish quyidagi
rasmda ko'rsatilgan.
v)
IKM signal
t
rasm. Kvantlash va kodlash operatsiyasi
Olingan ko'p kanalli guruhli AIM signalni (4.3.a-rasm) sath bo'yicha kvantlash lozim. Bu jarayon sonlarni o'zgartirish protsedurasi bilan bir xil. Ikkita qo'shni uzatish satxlari orasidagi farq kvantlash qadami (A) deyiladi. Agar signalning vaqt bo'yicha ajratilgan bo'lagining amplitudasi ikkita ruxsat etilgan satxlar orasida yarim qadamdan oshsa (A /2), uning qiymati katta tomonga, agar kvantlash qadamining yarmidan kichik bo'lsa, kichkina tomonga yaxlitlanadi. Bunday yaxlitlashlar farqlar bilan kuzatiladi. Signalning vaqt bo'yicha ajratilgan bo'lagining haqiqiy qiymati va uning kvantlash qiymati orasidagi farq kvantlash xatoligi yoki kvantlash shovqinlari deyiladi va u quyidagicha aniqlanadi:
kv xa, (t)=U AIM (t)-Ukv (t).
Kvantlash sathlarini raqamlashni amalga oshirgan holda signal satxining o'zini emas, balki ikkilik kodlardagi shkala sathining qiymatini uzatish mumkin. Signalning qiymatlari 4.1-jadvalda berilgan.
Signalning vaqt bo'yicha ajratilgan bo'laklari
|
U AIM (t)
|
u
|
kv xat (t)
|
z
|
Ikkilik kod
|
1
|
3,6
|
4
|
-0,4
|
4
|
100
|
2
|
2,7
|
3
|
-0,3
|
3
|
011
|
3
|
1,2
|
1
|
0,2
|
1
|
001
|
4
|
0,6
|
1
|
-0,4
|
1
|
001
|
5
|
0,3
|
0
|
0,3
|
0
|
000
|
4.1-jadval
Bu yerda UAIM (t)-signalning vaqt bo'yicha ajratilgan bo'laklarini amplitudasi (8.1.a-rasm)
Ukv(t)-ularning kvantlangan qiymatlar (8.1-b rasm.);
kv xat (t)kvantlash xatoliklari (8.1.-v rasm.);
N- kvantlash sathlarining raqami
Ikkilik kod kvantlangan satx qiymatlaini o'nlik qiymatini ikkilik kodga o'zgartirish amalga oshadi. Bunday o'zgartirish natijasida olingan impulslar ketma-ketligi guruhli IKM signal hisoblanadi. O'nlik qiymatlarni ikkilikka o'zgartirishni quyidagi qonun bo'yicha oson amalga oshirish mumkin:
Shartli kvantlash qadamlarini ikkilik sonlarda, quyidagi yig'indi ko'rinishida faraz qilish mumkin: Masalan:105=64+32+8+1
£ 2m sonlarining qatoriga, sonlar qayerda bo'lsa, 1 qayerda yo'q bo'lsa 0 qo'yiladi
+ 1=105
Elektron chipta raqami - Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number

|
Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket numberBog'liq [01.06.2023 16 28] ТАШКЕНТ ЮЖНЫЙ ХИВА (1)Elektron chipta raqami
Электронный билет (номер)
E-ticket number
73835249367104
Buyurtma raqami
Номер заказа
Order number
73835249367093
ELEKTRON CHIPTA
ЭЛЕКТРОННЫЙ БИЛЕТ
ELECTRONIC TICKET
Safar amalga oshirilgan yil / Год совершения поездки
Year of travel: 2023
ВАХТIYАRОV ВЕХRUZВЕК JАSURВЕКОGLI
ПУАD0354304
Yo'lovchilar soni / Кол-во пассажиров / Number of passengers:
01
Poyezd
Поезд
Train
126*ФА
СКОРЫЙ
Vagon
Вагон
Coach
07
ПЛАЦ
O'rin
Место
Seat
048
В
KETISH
ОТПРАВЛЕНИЕ / DEPARTURE
KELISH
ПРИБЫТИЕ / ARRIVAL
01/06/23
16:28
14:42
SAFAR MUDDATI
ЧАСОВ В ПУТИ
HOURS ON THE ROAD
02/06/23
07:10
TOSHKENT JANUBIY
ТАШКЕНТ ЮЖНЫЙ
XIVA
ХИВА
Xizmat ko'rsatish turi
Класс обслуживания
Service class
3П
ПЛАЦ
Без кондиционера
Without air conditioner
Konditsionersiz
TO'LIQ / ПОЛНЫЙ / FULL
Narxi (so’m) / Цена (cум) / Price (som)
163,180.00
YO'LOVCHILARNI RO'YXATDAN O'TKAZISH POYEZD JO'NASHIDAN 30 DAQIQA OLDIN TUGAYDI
РЕГИСТРАЦИЯ ПАССАЖИРОВ ЗАКАНЧИВАЕТСЯ ЗА 30 МИНУТ ДО ОТПРАВЛЕНИЯ ПОЕЗДА
PASSENGER REGISTRATION ENDS 30 MINUTES BEFORE THE DEPARTURE OF THE TRAIN
Elektron chiptaning holati
Статус электронного билета
E-ticket status
Пройдена электронная регистрация
Registered
Ro'yxatdan o'tgan
19.05.2023 17:33
Chiptani elektron tarzda qaytarilish muddati
Дата и время окончания возврата онлайн
Ticket can be returned online till
01/06/2023 08:42
|
| |
Shovqinlarni baholash va ularni me'yorlashtirish

Shovqinlarni baholash va ularni me'yorlashtirish
Aloqa liniyasi bo'ylab uzatiladigan signallarda ta'sir qiluvchi shovqinlarni baholash uchun «himoyalanganlik» deb ataluvchi tushuncha kiritiladi. Signalning shovqindan himoyalanganligi quyidagicha aniqlanadi.
Ax=10 lg (Rs/Rsh)=Rs-Rsh dB;
bu yerda: p, psh, Rs, Rsh-signalning quvvati va satxi. Ayniqsa himoyalanganlikni qo'llash, o'zaro o'tuvchi gaplashishlar ko'rinishidagi shovqinlarni baholashda qulaydir.
Nisbiy uzatish sathi ma'lum bo'lgan nuqtadagi shovqin ta'sirini, kuchlanish va shovqin quvvatining qiymati orqali ham baholash mumkin. Bunda foydali signalning quvvati aniqlanadi.
Ai=Rs-Rsh=20 lg Is/Ish, dB.
Bu yerda: Is va Ish-signal va shovqinning kuchlanish qiymati. Telefon signallarining aniqligi me'yorida bo'lishi uchun himoyalanganlik 10 dbdan oshiq bo'lishi lozim. Telefon kanallaridagi shovqinlar ko'p chastotali murakkab tebranishlardan iborat. Qulojimizning sezuvchanligi esa xar xil chastotalar uchun turlicha. Shuning uchun ta'sir qiluvchi shovqinlarning barcha tashkil topuvchilarini, kuchlanish bo'yicha yig'indi bilan baholab bo'lmaydi, balki shovqinning psofometrik kuchlanishi bilan baholanadi.
Psofometrik kuchlanish deb, psofometr yordamida o'lchanadigan kuchlanishga aytiladi. Psofometrning o'zi kvadrat shakliga ega bo'lgan voltmetrdan va qulojimiz sezadigan oraliqdagi chastotaviy xaraktiristika bilan asbob sezgirligining chastotaviy bog'lanishini ta'minlaydigan qurilmadan iborat. Bu qurilmaning uzatish koeffitsientini chastotaviy xaraktiristikasiga mos keluvchi, egilgan sezuvchanlik 3.3-.rasmda ko'rsatilgan.
Kf
Bu yerda kuchlanishning o'zgarishi faqatgina quloqqa ta'sir qiluvchi chastotalarda hosil bo'lishi mumkin. Tovush chastotali kanallar uchun quloqning eng yaxshi eshitish oralig'i 0,3-3,4 kGts, psofometrik qiymatning eng yaxshi oraliqqa bo'lgan nisbati esa taxminan 0,75ga teng va u psofometrik koeffitsent deb ataladi (Kns= 0,75). Shovqinlarni baholashda psofometrik koeffitsent bilan birgalikda psofometrik quvvat ham qo'llaniladi (apparatura va magistrallarni loyixalashtirishda)
R n.s shovqin = Kn • rsh;
bu yerda: rsh-ta'sir qiluvchi shovqin quvvati.
Aloqa kanallarida shovqinlarni me'yorlashtirish, kanalning talab qilingan sifatini ta'minlash maqsadida amalga oshiriladi.
Haqiqiy aloqa magistrali har xil uzunlikka va tuzilishga ega. Shuning uchun shovqinlarni meyorlashtirish etalon yoki gipotetik zanjir deb ataluvchi 2500 km uzunlikka ega bo'lgan shartli zanjir uchun amalga oshiriladi.
Nolinchi nuqtaga nisbatan shovqinning o'rtacha kvadratik qiymati 10000 pVtni tashkil etadi. Shundan: 2500 pikovati oxirgi va oraliq stantsiyalar hosil qilgan shovqinlar uchun ajratiladi, 7500 pikovati liniya traktida hosil bo'lgan shovqin quvvatlari uchun ajratiladi. Magistral bo'ylab kuchaytirgich punktlari teng oraliq masofalarda joylashishi hisobga olinsa, magistralning 1 km uchun ajratiladigan shovqin quvvati 7500 /3 pVt/km ga teng. Shunday qilib, mumkin bo'lgan shovqin quvvati quyidagicha aniqlanadi:
R mumkin bo'lgan l.t 3^L pVt,
bu yerda: L- haqiqiy magistral uzunligi.
|
Ro'yxatdan o'tish sanasi va vaqti

Ro'yxatdan o'tish sanasi va vaqti
Дата и время оформления
Date and Time of Booking
19/05/2023 12:29
Tashuvchi
Перевозчик
Carrier
УТИ
To'lov shakli
Форма оплаты
Payment method
Bank kartasi
Банковская карта
Credit Card
Internet orqali buyurtma qilingan elektron
chipta bilan sayohat qilish, shuningdek,
foydalanilmagan
elektron chiptani ro'yxatdan o'tkazish, to'lash, qaytarish qoidalari va xususiyatlari bilan tanishganligimni
tasdiqlayman.
Men sayohat tafsilotlariga roziman va yo'lovchilarning shaxsiy ma'lumotlari to'g'ri ekanligini tasdiqlayman.
Подтверждаю, что с правилами и
особенностями оформления, оплаты, возврата
неиспользованного
электронного билета, заказанного через интернет и проезда по
электронному билету, а
также с офертой, ознакомлен.
Я согласен с реквизитами поездки и подтвержаю, что персональные данные пассажиров верны.
I confirm that I have read and agree with the rules and conditions of the order, eticket payment, refund of
unused e-ticket and the offer contract.
I agree with the travel details and confirm that all personal data are correct.
DIQQAT! Hurmatli foydalanuvchilar!!! Ushbu yo‘l hujjatidagi ma’lumotlarni
soxtalashtirish, O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat Kodeksining
228-moddasiga asosan jinoiy javobgarlikka tortilishingiz mumkinligini ma’lum qilamiz.
ВНИМАНИЕ! Уважаемые пользователи!!!
Сообщаем вам, что изменение информации, содержащейся в данном проездном
документе, повлечет за собой уголовную ответственность по статье 228 Уголовного кодекса Республики Узбекистан.
ATTENTION! Dear users!!! We inform you that changing the information contained in this travel document will entail criminal liability under
Article 228 of the Criminal Code of the Republic of Uzbekistan.
Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number

Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number
Download
105,05 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
20.02.2024
Hajmi
105,05 Kb.
#159477
Download
105,05 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number
Download
105,05 Kb.
Matnni ko'rish
Tashkiliy qism - 1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi

|
1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi
|
bet | 114/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz Tashkiliy qism. O'qituvchi darsning maqsad va vazifalarini tushuntiradi, o’quchilarning darsga tayyorgarligini kuzatish, navbatchi axboroti.
2. O'tilgan mavzuni takrorlash:
1) Chap qo’l qoidasini izohlang
2) Eng oddiy ampermetr qanday tuzilishiga ega?
3) Eng oddiy ampermetrning ishlash prinsipini aytib bering
3. Yangi mavzu bayoni:
O'zgarmas tok elektr dvigateli ikki asosiy qism - stator va rotordan iborat qurilma bo'lib, o'zgarmas tok elektr energiyasini mexanik energiyaga aylantirib beradi.
«Stator» lotinchadan «qo'zg'almas» degan ma'noni bildiradi. Stator doimiy magnitdan (170- a rasm) yoki elektromagnitdan (170- b rasm) iborat. Stator dvigatel korpusiga mahkamlangan bo'ladi.
«Rotor» lotinchadan «aylantirmoq» degan ma'noni anglatadi. Rotor dvigatelning aylanuvchi qismlarini tashkil etadi. Rotorning asosiy qismi bir yoki bir nechta g'altakli ramkadan va kollektordan iborat. Ramka chulg'amidagi simlarning uchlari kollektor qoplamalariga ulangan
Kollektor ramka bilan birgalikda aylanadi. Ikkala kollektor qoplamalari qarshisiga qo'zg'almas qilib ikkita ko'mir cho'tka mahkamlangan. Ular maxsus prujinalar yordamida kollektor qoplamalariga zich qilib siqib qo'yiladi. Zanjirdagi elektr toki shu cho'tkalar orqali kollektor qoplamalariga o'tadi.
Elektr dvigatellarning issiqlik dvigatellariga nisbatan afzal tomonlari ko'p. Birinchidan, elektr dvigatellari issiqlik dvigatellariga qaraganda ixcham va foydalanish uchun qulaydir, ularni istalgan qulay joyga o'rnatish mumkin. Ikkinchidan, ishlaganda gaz, tutun va bug' chiqarmaydi. Uchinchidan, ular uchun yoqilg'i va suvning keragi yo'q. To'rtinchidan, elektr dvigatellarning foydali ish koeffitsienti 80% dan ortiqdir, issiqlik dvigatellarniki esa 20% dan ortmaydi
Elektr dvigatellarning afzalliklari: ixcham va foydalanishga qulay, havoni ifloslantirmaydi, moddiy mahsulot talab qilmaydi, foydali ish koeffitsienti yuqori.
Elektr dvigatellar istalgan quvvatga mo'ljallab ishlab chiqariladi. Masalan, elektr ustaralarda dvigatel quvvati bir necha vattli bo'lsa, elektrovoz, kemalarning elektr dvigatellari bir necha megavattli boiadi.
Turli maishiy elektr asboblari - drel, charx, fen, magnitofon, ventilator, muzlatkich, tikuv va kir yuvish mashinalariga elektr dvigatellar o'rnatilgan bo'ladi. Korxonalarda elektr dvigatellari turli dastgoh va mashinalarni harakatga keltiradi. Qishloq xo'jaligida elektr dvigatellaridan nasoslarni, g'alla yanchadigan mashinalarni, elevatorlarni yurgizish uchun foydalaniladi. Transportda elektr dvigatellari tramvay, trolleybus, metro poyezdlari va elektrovozlarni harakatga keltiradi.
|
| |
Yangi mavzuni mustahkamlash

|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
bet | 43/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz Yangi mavzuni mustahkamlash.
Dars jarayonida o'quvchilarning olgan nazariy bilimlarini mustahkamlash uchun avvaliga mavzu yakunida keltirilgan masala yechish namunasi tahlil qilinadi, so'ngra o'quvchilar bilan birgalikda darslikdagi 6- mashqdan 2 ta masala «Mustaqil ish» uchun beriladi.
6- mashq
2) Berilgan: I = 0,1 A; t = 8 min = 480 s; qe = 1,6-1019 C.
Topish kerak: N-?
Formulasi: I = q/t dan q = It; N = It/qe.
Hisoblash: N= 0,1 -480/1,6-1019 = 3-1020 ta.
Javob\ N= 3-1020 ta.
4) Berilgan: t = 25 soat = 9-104 s; I= 2A.
Topish кегак: q - ?
Formulasi: I = q/t dan q = It.
Hisoblash: q = 2-9-104 С = 1,8-10s C.
Javob: q= 1,8-105 C.
5. O’quvchilarni baholash: O’quvchilar dars davomida berilgan savollarga bergan javoblariga qarab baholanadi
6.Uyga vazifalar.
1. Darslikdan 13- § ni o'qish.
Mavzu oxirida keltirilgan savollarga yozma javob berish.
Darslikdagi 6- mashqdan 1- va 3- masalalami yechish.
Mavzu oxirida keltirilgan amaliy topshiriqni bajarish.
20-dars sana: 8-sinf
Masalalar yechish
Darsning maqsadi.
a) II bob bo'y'icha o'tilgan mavzularni takrorlash, masalalar yechish orqali nazariy jihatdan olgan bilimlarni mustahkamlash.
b) O’quvchilarga mehnat tarbiyasini berish, mustaqil ishlashga o’rgatish
d) Mustaqil fikrlash qobiliyatini rivojlantirish
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi: aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda kundalik rejalarini tuza olish, formulalardan foydalanib, masalalar yecha olish; inson mehnatini yengillashtiradigan asboblardan foydalanish.
Dars turi: bilimlar va ko’nikmalarni hosil qilish darsi
Darsda foydalaniladigan metod: savol-javob, masalalar yechish, mustaqil ishlash.
Dars rejasi.
Tashkiliy qism - 2 minut.
O'tilgan mavzularni takrorlash - 10 minut.
Masalalar yechish - 25 minut.
O’quvchilarni baholash-5 minut
Uyga vazifalar berish - 3 minut.
Darsning borishi
1. Tashkiliy qism. O'qituvchi darsning maqsad va vazifalarini tushuntiradi, savol-javob uchun savollarni tayyorlab qo'yadi.
2. O'tilgan mavzularni takrorlash. Savol-javoblar asosida II bob mavzulari takrorlanadi. Bunda bob yakunida keltirilgan «II bob yuzasidan xulosalar”dagi har bir xulosa va qonuniyatlar o'quvchilar bilan birgalikda tahlil qilinadi.
|
| |
Yangi mavzuni mustahkamlash

|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
bet | 115/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz 4. Yangi mavzuni mustahkamlash.
Zinapoya o’yini
Bu o’yinda 2 o’quvchi chiqib berilgan savollarga bir boshdan javob bera boshlaydi va zinalardan yuqoriga qarab harakatlanadi. Kim birinchi piramidaga chiqsa, g’olib hisoblanadi.
|
|
|
|
3.Elektr dvigatel qo’llanilishi
|
|
3. Elektr dvigatel afzalliklari
|
|
|
2. Stator-?
|
|
2.Rotor - ?
|
|
|
1.Elektr dvigatel tuzilishi
|
|
1.Elektr dvigatel ishlash prinsipi
|
|
5. O’quvchilarni baholash. Darsda faol ishtirok etganlar baholanadi. Baholar kundalik daftar va sinf jurnaliga qo’yiladi
6. Uyga vazifalar.
Darslikdan 45- § ni o'qish.
Mavzu oxirida keltirilgan savollarga javob topish va yozish.
58-dars Sana: 8-sinf
Laboratoriya ishi: O’zgarmas tok elektr dvigatelini o’rganish
Darsning maqsadi.
a) O'quvchilarning o’zgarmas tok elektr dvigatelini o’rganish bo'yicha egallagan bilimlarini mustahkamlash
b) O’quvchilarga aqliy,estetik tarbiya berish
d) O’quvchilarning olgan bilimlarini amaliyotda mustahkamlash
Dars turi: O’quvchilarning bilim,konikma,malakalarini rivojlantirish
Dars uslubi:demonstratsiya
Kerakli jihozlar: akkumulator, kalit, ulovchi simlar, o'zgarmas tok elektr dvigateli modelini yig'ish uchun zarur detallar.
Dars rejasi.
1.Tashkiliy qism - 2 minut.
2. Uy vazifalarini so'rash - 12 minut.
3.Yangi mavzuning bayoni - 18 minut.
4.Yangi mavzuni mustahkamlash - 10 minut
5. O’quvchilarni baholash- 2 minut
6. Uyga vazifa berish - 1 minut.
Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism: O'qituvchi darsning maqsad va vazifalarini tushuntiradi, o’quchilarning darsga tayyorgarligini kuzatish, navbatchi axboroti.
2.Ish haqida tushuncha berish.
3. Ishni bajarish tartibi
O'zgarmas tok elektr dvigateli detallarining har birini ko'rib chiqing. Har bir detaining nomini va vazifasini daftaringizga yozing.
O'zgarmas tok elektr dvigatelining modelini yig'ing.
Tok manbayi, elektr dvigatel va kalitdan iborat elektr zanjirni yig'ing.
Yig'ilgan elektr zanjirning sxemasini chizing.
Kalitni ulang. Bunda dvigatel rotori aylanishi kerak. Agar rotor aylanmasa, sababini topib tuzating.
Rotor harakatini kuzating. Bunda dvigatelning qaysi qismlari qo'zg'almas va qaysi qismlari aylanayotganiga, cho'tka, kollektor va ramkalar vaziyati bir- biriga nisbatan qanday o'zgarayotganiga e'tibor bering. Kuzatganlaringizni daftaringizga yozing.
Tadqiqot natijalarini tahlil qiling va xulosa chiqaring.
.
4.Mustahkamlash: Laboratoriya ishi bajarib bo'lingandan so'ng olingan natijalar yuzasidan xulosa chiqariladi.
Laboratoriya daftarlari terib olinadi
|
| |
Yangi mavzuni mustahkamlash

|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
bet | 113/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz 4. Yangi mavzuni mustahkamlash.
Darslikdagi rasmlar bilan ishlash
5. O’quvchilarni baholash. Darsda faol ishtirok etganlar baholanadi. Baholar kundalik daftar va sinf jurnaliga qo’yiladi
6. Uyga vazifalar.
Darslikdan 44- § ni o'qish.
Mavzu oxirida keltirilgan savollarga javob topish va yozish.
57-dars Sana: 8-sinf
Mavzu: O’zgarmas tok elektr dvigateli
Darsning maqsadi.
a) O’quvchilarga o’zgarmas tok elektr dvigateli, uning ishlash prinsipi va qo’llanilishi haqida nazariy va ilmiy tushunchalarni hosil qilish
b) O’quvchilarga axloqiy va estetik tarbiya berish, ehtiyotkorlikka o’rgatish
d) O’quvchilarning fikrlash qobiliyatini kengaytirish, ijodkorlikka undash, hozirjavoblikni oshirish
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi: aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda kundalik rejalarini tuza olish, formulalardan foydalanib, masalalar yecha olish; inson mehnatini yengillashtiradigan asboblardan foydalanish.
Dars turi: aralash
Dars uslubi: suhbat, savol – javob
Dars jihozi: darslik, ko’rgazmalar, rasmlar
Dars rejasi.
1.Tashkiliy qism - 2 minut.
2. Uy vazifalarini so'rash - 12 minut.
3.Yangi mavzuning bayoni - 18 minut.
4.Yangi mavzuni mustahkamlash - 10 minut
5. O’quvchilarni baholash- 2 minut
6. Uyga vazifa berish - 1 minut.
Darsning borishi
|
| |
Tashkiliy - 1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi

|
1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi
|
bet | 42/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz Tashkiliy qism. O'qituvchi dars jihozlarini darsga hozirlaydi, uy vazifalarini so'rash maqsadida foydalanadigan «Aqliy hujum» interfaol metodi uchun savollarni tayyorlab qo'yadi.
Uy vazifalarini tekshirish. «Aqliy hujum» interfaol metodini qo'llashda o'quvchilaiga quyidagi savollar beriladi:
Elektr kuchlanish deb nimaga aytiladi?
Elektr kuchlanish formulasi U = A/q dan A va q topish formulalari qanday ifodalanadi?
Kuchlanish birligi qilib nima qabul qilingan?
Kuchlanish qanday asbob yordamida o'lchanadi?
Voltmetr elektr zanjirdagi iste'molchiga qanday ulanadi?
Har bir savol uchun 1 minut vaqt ajratiladi. Savollar muhokamasidan so'ng, yangi mavzu bayon qilinadi.
Yangi mavzuning bayoni.
Yangi mavzuni yoritishda o'qituvchi quyidagilarga e'tibor berishi zarur:
elektr toki haqida tushuncha;
tok kuchi ifodasi I = q/t dan q= It, t= q/I\
q = Nqe ifodani bilgan holda I = Nqe/t ifodani keltirib chiqarish mumkin;
tok kuchining birligi;
tok kuchini o'lchash;
ampermetrning zanjirga ulanishi;
Elektr zanjirdan o'tayotgan tokni tavsiflash uchun maxsus fizik kattalik — tok kuchi kiritilgan.
O'tkazgichning ko'ndalang kesimidan vaqt birligida o'tayotgan elektr zaryadi miqdori tok kuchi deb ataladi va I harfi bilan belgilanadi.
Agar o'tkazgich ko'ndalang kesimidan t vaqt ichida q zaryad o'tgan bo'lsa, / tok kuchi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
I= q/t
Tok kuchi birligi qilib fransuz fizigi Andre Man Amper sharafiga amper (A) qabul qilingan. O'tkazgich ko'ndalang kesimidan 1 s da 1 С zaryad o'tsa, tok kuchi 1 A bo'ladi. -
Bunda 1 A = = 1000 µA = 1000000 µА, 1 µA = 1000 µА.
Zanjirdagi tok kuchi ampermetr yordamida o'lchanadi.
Maktab fizika xonasida foydalaniladigan ampermetr- lardan bixi 52- rasmda tasvirlangan. Ampermetr shkalasiga «А» harfi yozib qo'yiladi.
53- rasmdagi tajriba namoyish etiladi, so'ngra «Fikrlay olasanmi?» interfaol metodini qo'llagan holda tajriba jarayoni muhokama qilinadi.
|
| |
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi

|
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi
|
bet | 45/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi: aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda kundalik rejalarini tuza olish, formulalardan foydalanib, masalalar yecha olish; inson mehnatini yengillashtiradigan asboblardan foydalanish.
Dars turi: malakalarni hosil qilish darsi
Kerakli jihozlar: turli kuchlanish beruvchi ikkita tok manbayi, ikki xil lampochka, ampermetr, voltmetr, kalit, ulovchi simlar.
Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism
2. Ish haqida tushuncha
3. Ishni bajarish tartibi
Tok manbayi, lampochka, ampermetr, voltmetr va kalitdan iborat zanjirni yig'ing
Elektr zanjir sxemasini daftaringizga chizing.
Kalitni ulang. Bunda lampochka yonadi, ampermetr tok kuchini, voltmetr kuchlanishni ko'rsatadi. Ularning qiymatlarini jadvalga yozing.
Zanjirdagi lampochkani boshqasi bilan almashtirib, 3- banddagi ishlarni takrorlang.
Tok manbayini boshqasi bilan almashtiring. 3- bandda keltirilgan ishlarni takrorlang.
6. Lampochkani dastlabki lampochka bilan almashtiring. 3- banddagi ishlarni takrorlang.
7. Tajriba natijalarini tahlil qiling va xulosa chiqaring.
4. Mustahkamlash
1. Eng oddiy elektr zanjir qanday asboblardan tashkil topgan? Uning elektr sxemasini chizib bering.
2. Eng oddiy elektr zanjirdagi har bir asbobning vazifasini aytib bering.
3. Voltmetrning vazifasi nimadan iborat? U zanjirda qanday ulanadi va sxemada qanday belgilanadi?
4. Ampermetrning vazifasi nimadan iborat? U zanjirda qanday ulanadi va sxemada qanday belgilanadi?
5. Uyga vazifalar.
Laboratoriya ishi yuzasidan xulosa yozib kelish.
Laboratoriya ishi oxirida keltirilgan savollarga javob topish va yozish.
«Fizikadan savol va masalalar to'plami»dan 918-, 919 va 920- masalalar. Qiziquvchi o'quvchilar uchun «Fizikadan savol va masalalar to'plami»dan 921- va 922- masalalarni yechish tavsiya etiladi.
|
| |
Tashkiliy - 1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi

|
1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi
|
bet | 47/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz Tashkiliy qism. O'qituvchi dars jihozlarini darsga hozirlaydi, uy vazifalarini so'rash maqsadida foydalanadigan «Bingo» interfaol metodi uchun savollarni tayyorlab qo'yadi.
O’tilgan mavzuni eslash. «Bingo» interfaol metodi uchun har bir o'quvchiga quyidagi fizik kattaliklardan tarqatma material sifatida bittadan beriladi:
tok kuchi- I; 2) kuchlanish – U 3) maydon kuchlanganligi - E; 4) elektr zaryad - q\ 5) kuch -F F; 6) vaqt -tt, 7) ish -A; 8) masofa- R
O'quvchilar 5 minut davomida berilgan fizik kattaliklar ishtirokida kamida 10ta formulani i keltirishlari lozim.
Yangi mavzuning bayoni. O'qituvchi mavzuni yoritishda quyidagilaiga e'tibor berishi lozim:
. 1) Elektr qarshilik.
Elektr qarshilikning ta'rifi, belgilanishi, birligi.
Elektr qarshilikning o'tkazgich uzunligigabog'liqligini tushuntirish.
Elektr qarshilikning solishtirma qarshilikka va ko'ndalang kesim yuziga bog'liqligini tajriba asosida tushuntirish.
Solishtirma qarshilik ta'rifi va uning birligi.
3-jadvalning tahlili.
Elektr qarshilik haqida quyidagi ma'lumotlarni ham qo'shimcha tarzda bayon etish tavsiya etiladi.
Qarshilik o'tkazgichning zanjirdagi tok kuchiga ta'sir etish xususiyatini tavsiflovchi fizik miqdordir. Kuchlanish bir xil bo'lgan vaqtda ikkita o'tkazgichdan qaysi biri o'zi orqali kuchsizroq tok o'tkazsa, shu o'tkazgichning qarshiligi kattaroq bo'ladi.
Metallardagi elektr toki erkin elektronlarning tartibli harakatidan iborat ekanligini esga olsak, «qarshilik» atamasi tushunarli bo'lib qoladi. Elektr maydonning ta'siri ostida harakatlanuvchi elektronlar metallning kristall panjarasi ionlari bilan o'zaro ta'sir qiladi. Elektronlarning kristall panjara ionlari bilan o'zaro ta'siri xuddi elektronlar harakatini sekinlatuvchi qandaydir qarshilik (ishqalanish) kuchining ta'siriga o'xshab ketadi. Buning natijasida elektronlaming tartibli harakati tezligi kamayib, o'tkazgichdagi tok kuchi ham kamayadi.
Elektrolitlarning qarshiligi elektr maydonda harakatlanuvchi ionlarning eritma molekulalari yoki atomlari bilan o'zaro ta'siri natijasidir.
Odatda, sof metallarga qo'shilgan aralashmalar metallning muntazam strukturasini o'zgartiradi. Shu sababli, masalan, qotishmalarning elektr qarshiligi shu qotishmalar tarkibiga kirgan metallarning qarshiligidan kattaroq bo'ladi.
Yangi mavzuni bayon etishda o'qituvchi ko'rgazmalilikka katta e'tibor berishi lozim.
|
| |
Masalalar yechish - 1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi

|
1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi
|
bet | 44/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz 3. Masalalar yechish. Bob oxirida keltirilgan II bobni takrorlash uchun savol va masalalar»dagi savollarga o'quvchilar javob beradilar, javoblar o'qituvchi tomonidan to'ldirib boriladi. Har bir savolga javob berishda tahliliy fikr-mulohazalar yuritilishiga e'tibor beriladi. Keltirilgan masalalardan birinchi navbatda yechiladiganlarini o'qituvchi tanlaydi. Faol o'quvchilar mustaqil ravishda boshqa masalalarni ham yechishlari tavsiya etiladi.
10.Elektr zanjirda lampochkaga parallel ulangan voltmetr 8 V ni ko'rsatmoqda. Ma'lum vaqt davomida 40 J ish bajarilishi uchun lampochkadan nechta elektron o'tishi kerak? 1 ta elektronning zaryadi —1,6-10 19 C ga teng.
11.Elektr zanjirdagi lampochkadan 10 minutda 90 C zaryad o'tgani ma'lum. Zanjirdagi ampermetr lampochkadan qancha tok o'tayotganini ko'rsatadi?
12. Lampochka ulangan elektr zanjirdan o'tayotgan tokning kuchi 0,5 Aga teng. Lampochka spirali orqali 1 minutda necha kulon zaryad o'tadi? Shu vaqt davomida lampochkadan o'tgan elektronlar sonini hisoblang.
4. Mustaqil ish
Elektr zanjirdagi lampochkadan o'tayotgan tok kuchi 0,5 A ga teng. Lampochka spiralidan qancha vaqtda 400 C zaryad o'tadi?
5. O’quvchilarni baholash: O’quvchilar dars davomidagi savollarga bergan javoblariga qarab baholanadi.
6.Uyga vazifa: 13-masalani ishlab kelish
21-dars Sana: sinfi:
Mavzu: Elektr zanjirni yig’ish, uning turli qismlaridagi tok kuchi va kuchlanishni o’lchash.
Laboratoriya ishi.
Darsning maqsadi.
a) O'quvchilarda elektr zanjirni yig'ish, uning turli qismlarida tok kuchi va kuchlanishni o'lchash bo’yicha bilim, ko’nikma va malakalarini oshirish;
b) O’quvchilarga mustaqil ishlashni o’rgatish;
d) O’quvchilarning olgan bilimlarini amaliyot bilan bog’lash.
|
| |
Uy vazifasini so'rash - 1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi

|
1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi
|
bet | 49/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz Uy vazifasini so'rash. O'quvchilarga quyidagi savollar beriladi:
Elektr qarshilik belgisi, birligini keltiring.
Elektr qarshilik formulasini yozing.
Тоk kuchi formulasini yozing.
Ток kuchini o'lchaydigan asbob qanday ataladi?
Kuchlanishni o'lchaydigan asbob qanday ataladi?
1 nyuA necha A ga teng?
0,5 ῼ necha mῼ ga teng?
Solishtirma qarshilik birligini keltiring?
Tabiatda necha xil elektr zaryad mavjud?
Kondensatorning vazifasi nimadan iborat?
3. Yangi mavzuning bayoni. «Muammoli vaziyatni o'rganish» interfaol metodi asosda yangi mavzu bayon qilinadi. O'qituvchi mavzuni yoritishda quyidagilarga e'tibor berishi lozim:
tok kuchining kuchlanishga bog'liqligi;
tok kuchining elektr qarshilikka bog'liqligi;
Om qonunining formulasi keltirib chiqariladi;
Om qonunining fizik ma'nosi tushuntiriladi;
Om qonuni formulasidan kuchlanish va qarshilikni topish formulalari keltirib chiqariladi, ya'ni: I=U/Rdan U=IRvaR =U/I U/I;
Om qonunining matematik ifodasiga elektr qarshilik formulasi qo'llaniladi, ya'ni: 1= U/R I=U/Rga R=pL/Sni qo'yilib, quyidagi formula hosil qilinadi: I=US/pL US/pl\
Elektr qarshilik birligiga ta'rif beriladi.
4. Yangi mavzuni mustahkamlash. Dars jarayonida o'quvchilarning olgan nazariy bilimlarini mustahkamlash uchun avvaliga mavzu yakunida keltirilgan masala yechish namunasi tahlil qilinadi. So'ngra o'quvchilar bilan birgalikda darslikdagi 8- mashqdan 3 ta masalani yechish topshiriladi.
8-mashq
2) Berilgan U4,5 V; II I= 0,3 A.
Topish kerak: R-?
Formulasi-. I = U/R dan R = U/I.
Hisoblash: R = (4,5/0,3)ῼ = 15 ῼ.
Javob: R = 15 ῼ.
Berilgan: R = 110ῼ; I = 2 A.
Topish kerak: U - ?
Formulasi: I = U/R dan U = IR.
Hisoblash. U = 2-110 V = 220 V.
Javob-. U = 220 V.
Berilgan: t = 100 V; S = 0,5 mm2; U= 7 V; p = 0,028 ῼ mm2/m.
Topish kerak: l-?
1=F Formulasi I=U/R ga R=pl/S ni qo’ysak I=US/pl
Hisoblash I=(7-0,5/0,028-100) A = 3,5-2,8 A = 1,25 A. Javob: I =
Javob: 1,25 A.
Shundan so'ng 6 minutlik «Mustaqil ish» o'tkaziladi. Mustaqil ish topshiriqlari:
Zanjir qismidagi kuchlanish 220 V, shu qismning qarshiligi 110 Q. Zanjirdagi tok kuchini toping.
Voltmetr qarshiligi 1000 ῼ. Shu voltmetr 20 V ko'rsatsa, undan o'tayotgan tok kuchini aniqlang.
15 V ga mo'ljallangan voltmetr orqali o'tayotgan tok 0,1 A bo'lsa, voltmetr qarshiligi qanday bo'lishi kerak?
5. O’quvchilarni baholash: O’quvchilar darsdagi faol ishtirokiga ko’ra baholanadi
6. Uy vazifalari:
Darslikdan 16- § ni o'qisha.
Mavzu oxirida keltirilgan savollarga javob topish va yozish.
8- mashqdan 1-, 3- va 5- masalalarni yechish. Qiziquvchi o'quvchilar uchun «Fizikadan savol va masalalar to'plami»dan 950-, 951- va 952- masalalarni yechish tavsiya etiladi.
Mavzu oxirida keltirilgan amaliy topshiriqni bajarish.
Georg Omning hayoti va ijodi haqida referat tayyorlash.
|
| |
Mustahkamlash - 1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi

|
1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi
|
bet | 54/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz 4. Mustahkamlash
Elektr qarshilik deb nimaga aytiladi?
Akkumulatorlar qay tarzda ketma-ket qilib ulanadi?
Om qonuni formulasi qanday ifodalanadi?
Iste'molchining qarshiligi uning uchlaridagi kuchlanishga to'g'ri proporsional, undan o'tayotgan tok kuchiga teskari proporsional deyish mumkinmi?
5. Uy vazifalari.
Mavzuda keltirilgan savollargajavob topish va yozish.
Laboratoriya ishi yuzasidan hisobot tayyorlash.
«Fizikadan savol va masalalar to'plami»dan 957- va 958- masalalarni yechish.
Qiziquvchi o'quvchilar uchun «Fizikadan savol va masalalar to'plami»dan 959- va 960- masalalarni yechish tavsiya etiladi.
27-dars Sana: 8-sinf
Mavzu: Rezistorlar. Reostatlar. Potensiometrlar
Darsning maqsadi.
O'quvchilarda rezistorlar, reostatlar va potensiometrlar haqida tasavvurlarni shakllantirish, ularning qo'llanilishi haqida tushunchalar hosil qilish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi: aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda kundalik rejalarini tuza olish, formulalardan foydalanib, masalalar yecha olish; inson mehnatini yengillashtiradigan asboblardan foydalanish.
Dars turi: Yangi bilim berish
|
| |