Основы пакета - bet 308

421
muvaffaqiyatsiz tugagan tizimni ―buzish‖ ga urinishlarni ham qayd qilish uchun
mo‗ljallangan.
Kuzatish va hisobga olish tizimida, xavfsizlik tizimi tanlangan obyekt va
ularni foydalanuvchilari haqida ―ayg‗oqchilik ― qilishi va agarda kimdir tizim
fayllarini o‗qimoqchi bo‗lsa yoki o‗zgartirmoqchi bo‗lsa, bu haqida tizimning
xabar bera olishi xususiyati bo‗lishi kerakligini bildiradi. Agarda kimdir xavfsizlik
tizimi tomonidan belgilangan harakatlarni kuzatish uchun amalga oshirsa, u holda
audit tizimi qayd qilish jurnaliga foydalanuvchini aniqlab so‗ng xabar yozib
qo‗yadi. Tizim menedjeri xavfsizlik haqida hisobotni qayd qilish jurnalidagi
axborotdan foydalanib yaratishi mumkin. ―Juda yuqori xavfsizlik‖ tizimlari uchun
xavfsizlikka javobgar ma‘mur kompyuterida audio va video signallar ham inobatga
olingan bo‗ladi.
Hech qanday xavfsizlik tizimi 100% xavfsizlikni kafolatlamaganligi uchun,
xavfsizlikni ta‘minlashdagi oxirgi yutuq bu audit tizimidir. Haqiqatda, buzg‗unchi
hujumini muvaffaqiyatli amalga oshirgach, jabrlanuvchi tomon audit xizmatiga
murojaat etishdan boshqa chorasi qolmaydi. Agarda audit xizmatini sozlash
jarayonida kuzatish kerak bo‗lgan voqealar to‗g‗ri berilgan bo‗lsa, u holda jurnalga
yozilgan voqeaning batafsil tafsiloti ko‗p kerakli ma‘lumotlarni berishi mumkun
albatta. Balki bu axborot buzg‗unchini topish imkonini berar yoki kamida keyingi
bo‗ladigan hujumni xavfsizlik tizimining nozik joylarini to‗g‗rilash orqali oldini
olish imkonini beradi.
422
6.2.5. Xavfsizlik siyosati
Tarmoqning xavfsizlik xizmatlarini tashkil etishda axborot xavfsizlik
siyosatini juda diqqat bilan ishlab chiqish talab etiladi, ular bir necha asos
tamoyillarni o‗z ichiga oladi.
Korxonaning har bir xizmatchisiga uning mansabidan kelib chiqqan holda
o‗z xizmatini bajarish uchun kerak bo‗ladigan axborotlarga ega bo„lish
ustunligiga minimal darjasida ruxsat etishni havola qilish kerak.
Xavfsizlikni ta‟minlashga tizimli yondoshishdan foydalanish. Xavfsizlik
vositalarini ko‗p marotaba zahiralashning himoya tizimi ma‘lumotlarni saqlanib
qolish ehtimolini oshiradi. Masalan, himoyalashni jismoniy vositalari (yopiq bino,
bloklanuvchi kalitlar) foydalanuvchini faqat unga biriktirilgan kompyuter bilan
bevosita
muloqotini
chegaralash,
joylashtirilgan
tarmoq
OT
vositalari
(mualliflashtirish va autentifikatsiya tizimi) begona foydalanuvchilarni tarmoqqa
kirishini bartaraf etadi, tarmoqdan foydalanishga ruxsati bor foydalanuvchilarni esa
faqat unga ruxsat etilgan operatsiyalarni amalga oshirishi bo‗yicha chegaralaydi
(audit tizim ostisi uning xarakatlarini qayd qiladi).
Yagona nazorat-o„tkazish shaxobchasining mavjudligi. Ichki tarmoqqa
kiruvchi barcha va tashqi tarmoqqa chiquvchi trafik tarmoqning yagona tugunidan
amalga oshirilishi kerak, masalan, tarmoqlararo ekrandan yoki brandmauer
(firewall). Faqat shu trafikni yetarli darajada nazorat qilishga imkon beradi. Aks
holda, qachonki tarmoqda ko‗p foydalanuvchilarning ish stansiyasi bo‗lsa va ular
tashqi tarmoqqa nazoratsiz chiqa oladigan bo‗lsa, u holda ichki tarmoq
foydalanuvchilarining tashqi serverlarga ega bo‗lish va teskarisini – tashqi
mijozlarning ichki tarmoq resurslariga ega bo‗lish huquqini chegaralashni amalga
oshirish hamda boshqarish juda qiyin bo‗ladi.[4],[12]
Barcha bosqichlarning ximoyasini ishonchliligini muvozanati (ko‗p
bosqichli himoya tizimi mavjud bo‗lgan taqdirda). Agarda tarmoqda barcha
|