Mikroorganizmlar - Ўзбекистон республикаси соғЛИҚни сақлаш вазирлиги тошкент фармацевтика институти

Mikroorganizmlar
Viruslar
Zamburug’lar
Bakteriyalar
DNK tutuvchi viruslar
RNK tutuvchi viruslar
Shakliga ko’ra
sharsimon
tayoqchsimon
kubsimon
mycota
myxomycota
eumycota
chrytridiomycetes
huphochritridiomycetes
oomycetes
zygomycetes
ascomycetes
basidomycetes
deueromycetes
kokklar
tayoqchasimon
spiralsimon
mikrokokk
Diplokokk
streptokokk
tetrakokk
sarsina
stafillokokk
monobakteriya
diplobakteriya
steptobakteriya
Spora xosil qiluvchi
klostridiylar
Spora xosil qilmaydigan
vibrion
spiroxetalar
spirilla
AQLIY HUJUM UCHUN SAVOLLAR
Mikroorganizmlarning tasniflash prinsiplari.
Mikroorganizmlarning rejasi va nomenklaturasini aytib bering.
Mikrobiologik laboratoriyalarni tashkil etish prinsiplari va maqsadi nimadan iboratq
Mikrobiologik laboratoriya va ish joyi qanday jihozlanadiq
Mikrobiologik laboratoriyada ishlash qoidalarini ayting.
Mikroorganizmlarning har xil guruhlari bilan ishlash tartiblari qanday bo‘ladiq
Mikroskopning tuzilishi va mikroskopik tadqiqot usullarini aytib bering.
Mikroorganizmlar shakliga ko’ra qanday guruhlarga bo‘linadiq
Mikroorganizmlarni o‘lchash birliklarini ayting.
Mikroorganizmlar qanday joylashadi va shunga qarab qanday nomlanadiq
Mikroorganizmlarning jonli ekmasini o‘rganish uchun preparatlar tayyorlash texnikasi (“ezilgan” va “osilgan” tomchilar. Burri usuli)
Surtmalar tayyorlash texnikasi va ularning fiksatsiya qilinishi.Fiksatsiya qilishning maqsad va usullari.
Surtmalarni oddiy bo‘yash usullari.
Surtmalarni murakkab bo‘yash usullari. (Gram, Sil – Nilsen, Romanovskiy – Gimza, Zdradovskiy va bosh. usullarining maqsadi, mexanizmi va texnikasi).
Bakteriyalar strukturasini aytib bering.
2-ilova
Guruh bilan ishlash qoidalari
Guruhning har bir a’zosi:
- o‘z sheriklarining fikrlarini xurmat qilishlari lozim;
- berilgan topshiriqlar bo‘yicha faol, hamkorlikda va mas’uliyat bilan ishlashlari lozim;
- o‘zlariga yordam kerak bo‘lganda so‘rashlari mumkin;
- yordam so‘raganlarga ko‘mak berishlari lozim;
- guruhni baholash jarayonida ishtirok etishlari lozim;
- “Biz bir kemadamiz, birga cho‘kamiz yoki birga qutilamiz” qoidasini yaxshi bilishlari lozim.
|
3-ilova
Guruhlar uchun topshiriqlar.
«CHARXPALAK» TRENINGI
№
|
Mikroorganizmlar joylashishiga qarab nomlanishi.
|
Mikroskop ostida mikroblarning joylashishi.
|
YAkka, betartib
|
Juf-juft dumaloqlar
|
To‘rtta dumaloq
|
Uzum shingili-
ga o‘xshab
|
Zanjirga o‘hshab joylashadi
|
1
|
Mikrokokklar
|
|
|
|
|
|
2
|
Diplokokklar
|
|
|
|
|
|
3
|
Tetrakokklar
|
|
|
|
|
|
4
|
Streptokokklar
|
|
|
|
|
|
5
|
Streptobakteriyalar
|
|
|
|
|
|
6
|
Stafilokokklar
|
|
|
|
|
|
5. Metod – blits o’yin, qor bo’ron, bumerang.
Blits – o’yin, Gramm usulda bo’yash.
Guruh
bahosi
|
Guruh
xatosi
|
To’g’ri
javob
|
Yakka
xato
|
Yakka
|
Guruh
ishidan
chetlanish
|
Murakkab usulda bo’yash: Gramm usulda
|
|
|
|
|
|
|
1.Mikroskop ostida ko’rish;
2.Surtmani quritish, fik-satsiya qilish;
3. Surtma ustiga gentsian fiolet bo’yog’ini tomizish;
4. Surtma tayyorlash;
5. Yod–lyugol bo’yog’ini to-mizish;
6. Surtmani yuvish;
7. Spirt tomizish 30 sek.;
8. Fuksin bo’yog’i bilan bo’yash;
9. Immersion yog’i tomizish 90 ob'ektivda ko’rish;
10. Surtmani bosma qog’oz bilan quritish;
|
Bu metodning o’tkazilish tartibi. Har bir guruh talabalari yuqorida ko’rsatilgan vazifa tarqatiladi. Talabalar to’g’ri deb hisoblangan raqamni «yakka baho» qatoriga yozib chiqishadi. O’qituvchi to’g’ri javob e'lon qilgandan keyin, har bir guruh o’z xatolarini, «guruh xatosi» qatoriga yozadi. Natijada to’g’ri, noto’g’ri javoblar solishtirilib, guruh bahosi hisoblab chiqiladi.
Bumerang metodi
Talabalarni kichik guruhlarga bo’linadi va vazifa yozilgan material tarqatiladi. Har 1 ta guruh o’z fikrlarini bayon qiladi va guruhlar orasida savol-javob ketadi.
1 - guruhga beriladigan vazifalar
Mikroorganizmlarni 3 ta podshohligi.
Oddiy va murakkab bo’yash.
Osma tomchi tayyorlash texnologiyasi.
2 - guruhga beriladigan vazifalar
Suyuq ozuqa muhitida surtma tayyorlash.
Surtmani quritish, fiksatsiya qilish texnologiyasi.
Ezilgan tomchi tayyorlash.
3 - guruhga beriladigan vazifalar
Quyuq ozuqa muhitdan o’stirilgan kulturadan surtma preparat tayyorlash.
Mikroskopda immersion sistemeda ishlash qoidalar.
Spiroxetalar ularning tuzilishi.
2. AQLIY HUJUM UCHUN SAVOLLAR
1. Spiroxetalar morfologiyasini aytib bering
2. Zamburug‘lar morfologiyasini aytib bering
3. Sodda jonivorlar morfologiyasini aytib bering
4. Rikketsiya,xlamidiya,mikoplazmalar morfologiyasini aytib bering
5. Ozuqa muhitining maqsadi
6. Ozuqa muhitining tayyorlash usullari
7. Ozuqa muhitiga qo‘yiladigan talablar
8. Ozuqa muhitining tasnifi va qo‘llanishi
2-ilova
Guruh bilan ishlash qoidalari
Guruhning har bir a’zosi:
- o‘z sheriklarining fikrlarini xurmat qilishlari lozim;
- berilgan topshiriqlar bo‘yicha faol, hamkorlikda va mas’uliyat bilan ishlashlari lozim;
- o‘zlariga yordam kerak bo‘lganda so‘rashlari mumkin;
- yordam so‘raganlarga ko‘mak berishlari lozim;
- guruhni baholash jarayonida ishtirok etishlari lozim;
- “Biz bir kemadamiz, birga cho‘kamiz yoki birga qutilamiz” qoidasini yaxshi bilishlari lozim.
|
3-ilova
Guruhlar uchun topshiriqlar.
4-ilova
«CHARXPALAK» TRENINGI
№
|
Ozuqa muhit nomlari
|
Ozuqa muhit turlari
|
oddiy
|
murakkab
|
elektiv
|
differensial-diagnostik
|
boyitish
|
1
|
GPSH
|
|
|
|
|
|
2
|
GPA
|
|
|
|
|
|
3
|
Qonli agar
|
|
|
|
|
|
4
|
Endo
|
|
|
|
|
|
5
|
O‘tli sho‘rva
|
|
|
|
|
|
6
|
Shakarli sho‘rva
|
|
|
|
|
|
|