ǀ
ISSUE 1 
ǀ - Logistikada raqamli texnologiyalarni joriy etish va ulardan foydalanishning dolzarbligi

|
Logistikada raqamli texnologiyalarni joriy etish va ulardan foydalanishning dolzarbligiBog'liq logistikada-raqamli-texnologiyalarni-joriy-etish-va-ulardan-foydalanishning-dolzarbligiǀ
ISSUE 1
ǀ
2022
ISSN: 2181-1601
Uzbekistan
www.scientificprogress.uz
Page 137
balki blokirovka tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan jarayonlarning samaradorligini
oshirishni kutmoqda.
Blokcheyn texnologiyasi turli maqsadlar uchun ishlatilishi mumkin. Eng muhimi,
ma’lumotlarni saqlash uchun ishlatiladigan statik va dinamik registrlarni saqlashdir.
Statik roʻyxatga olishning namunasi kompaniyaning aktivlari (transport vositalari)
roʻyxatga olinishi mumkin, bunday roʻyxatga olish murakkab hisob-kitoblarni talab
qilmaydi va unga kamdan-kam hollarda oʻzgarishlar kiritiladi. [18] Dinamik registrlar
statik ma’lumotlardan farq qiladi, chunki ma’lumotlar doimiy yangilanadi. Logistikada
dinamik registrlar tez-tez ishlatiladi, chunki yuklar bilan operatsiyalarni amalga oshirish
va yuklarni etkazib berish zanjiri orqali oʻtish registrga kiritilgan yangi ma’lumotlarni
oladi. Yana bir muhim maqsad - logistika sohasida keng qoʻllaniladigan "aqlli
shartnomalar" ni tuzishdir. Bunday shartnomalar har ikki tomon uchun ham qulaydir,
chunki ular oldindan belgilangan harakatni amalga oshirishda ishlaydigan
algoritmlangan shartlarni oʻz ichiga oladi. Misol uchun, iste’molchiga yuk etkazib
berilgandan soʻng va bu haqda blokda (roʻyxatga olish kitobida), bajarilgan xizmatlar
uchun toʻlov avtomatik ravishda amalga oshiriladi. Yana bir maqsad - toʻlov tizimi
sifatida blockchain foydalanish. Bu holda, bu texnologiya aniq afzalligi toʻlov sifatida
kripta valyuta (kripta pullar) foydalanish qobiliyatidir [6, 13].
Logistikada ishlatiladigan boshqa raqamli texnologiyalar-narsalar interneti (ingliz
tili.Internet of Things, IoT). Ushbu texnologiya ma’lumotlarni uzatish uchun Internet
orqali turli qurilmalar va ob’ektlarni birlashtiradigan tarmoqdir.[12]
Butun dunyodagi turli sohalardagi koʻplab kompaniyalar ushbu texnologiyani
allaqachon amalga oshirgan.[11] Cisco-Amerika kompaniyasi tomonida 2020 yilda 50
milliarddan ortiq qurilmani telekommunikatsiya uchun tarmoq uskunalarini ishlab
chiqadigan va sotadigan. Ushbu qurilmalarning faqat 17% shaxsiy kompyuterlar va
smartfonlar boʻldi. Qolgan 83 % aqlli uy tizimlari, gadjetlar va internetga ulangan
qurilmalardir. Shu bilan birga, PRNewswire global Internet bozorining hajmini
quyidagicha baholaydi: 171 milliard dollar. 2017 va 561 milliard dollar. 2022 yil. Bu
holda oʻsish darajasi yiliga taxminan 27% boʻladi [10].
Logistika sohasidagi narsalar Internet texnologiyasini joriy etishning afzalliklari:
- barcha Real vaqtda jarayonlarni kuzatish qobiliyati;
- samaradorlikni oshirish uchun qoʻshimcha oʻzgarishlar kiritish bilan odamlar va
transport vositalarining samaradorligini aniqlash;
- jarayonlarni avtomatlashtirish;[14]
- iste’molchilarga xizmat koʻrsatish sifatini oshirish, qoniqishni oshirish.
Iste’molchilar uchun narsalar Internet ham juda katta ahamiyatga ega. Shunday
qilib, yuklarni kuzatishda tegishli va toʻgʻri ma’lumotlar iste’molchilarga xizmatga
ishonch hosil qiladi va ularning qoniqishini oshiradi.
SCIENTIFIC PROGRESS
VOLUME 3
|
| |