Investitsion faoliyatga tegishli qarorlarni qabul qilishda amaliyotda sinovdan o‘tgan quyidagi muhim qoidalarga rioya qilinadi

|
Investitsion faoliyatga tegishli qarorlarni qabul qilishda amaliyotda sinovdan o‘tgan quyidagi muhim qoidalarga rioya qilinadi
|
bet | 293/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49 Investitsion faoliyatga tegishli qarorlarni qabul qilishda amaliyotda sinovdan o‘tgan quyidagi muhim qoidalarga rioya qilinadi:
Pulni bankda saqlagandan ko‘ra ko‘proq foyda (soliqlar chegi- rilgan holda) olish imkoni bo‘lsa, mablag‘larni ishlab chiqarishga, qimmatli qog‘ozlarga va boshqalarga investitsiyalashtirish o‘z ma’no- siga ega bo‘ladi.
Investitsiyalarning rentabellik darajasi inflyatsiya sur’atlaridan yuqori bo‘lgan taqdirdagina mablag‘larni investitsiyalashtirish o‘z mazmuniga ega bo‘ladi.
Diskontlashtirish ham hisobga olingan holda eng yuqori renta- bellik darajasiga ega bo‘lgan loyihalarga mablag‘larni investitsiyalash o‘z mazmuniga ega.
Birinchi qoidaning mazmuni shundan iboratki, muayyan mablag‘ga egalik qiluvchilar o‘z pullarini bankda saqlagani uchun 10% li stavka bo‘yicha foyda oladi, agar uni ishlab chiqarishga yoki shu kabi yo‘nalishlarni biron-bir turiga sarflasa 20% li qaytim bilan foyda oladi. Demak, mablag‘ sarfining ikkinchi yo‘nalishi samarali hisoblanadi. Investitsion qarorlar baholanayotgan paytda inflyatsiya ham hisobga olinishi kerak. Misol uchun, mablag‘ egasi xo‘jalik qurilishiga 50000 so‘m sarf qilmoqchi.
Agar mo‘ljallanayotgan inflyatsiyaning yillik sur’ati 8% ni tashkil etsa, u holda, yillik foyda 40000 so‘mdan yuqoriroq summani tashkil etgan taqdirdagina sarflangan investitsiya maqsadga muvofiq bo‘ladi (8% * 500:100=40).
Investitsion jarayon yuqorida ta’kidlanganidek, har doim risk bilan chambarchas bog‘langan. Chunki, vaqt noaniqlikni kuchaytiradi va xarajatlarni qoplashning muddatlari qanchalik uzoq bo‘lsa, investitsion loyiha shunchalik riskliroq bo‘ladi. Shuning uchun ham investitsion qarorlar qabul qilinayotgan paytda moliyaviy menejer xarajatlar, tushum, foyda va u yoki bu investitsion loyihaning realizatsiya qilinishidan erishilishi lozim bo‘lgan iqtisodiy rentabellik baholanayot- gan paytda, albatta vaqtiy o‘zgarishlarni inobatga olmog‘i lozim. Ana shu narsa diskontlashtirish deyiladi va, odatda, bir necha muqobil variantlarda amalga oshiriladi.
Diskontlashtirish kelajakda olinishi mumkin bo‘lgan summaning hozirgi pulli ekvivalentini aniqlash imkonini beradi. Buning uchun kelajakda olinishi mumkin bo‘lgan(kutilayotgan) summadan murakkab foiz bo‘yicha ma’lum muddatda jamlangan daromadni ayirish kerak.
Fikrimizni quyidagi misol bilan ifodalaymiz:
Agar tadbirkor yillik 10% daromad olishni mo‘ljallab, bugun 200 ming so‘mni investitsiyalagan bo‘lsa, 1 yildan so‘ng
200000*(100%+10%):100=220000
200000*(1.0+0.1)=220000
so‘mga ega bo‘ladi. Ikki yildan keyin esa, mablag‘imiz 220000*(1.0+0.1)=242000
so‘mga teng, va hokazo.
Navbatdagi davrlarda yanada ko‘proq daromad olish uchun sarmoya bilan birgalikda uning daromadini ham reinvestitsiyalashtirish jarayoni foizlarini jamlash(qo‘yish) deyiladi va uni quyidagi formula bilan ifodalash mumkin:
KK=BK(1+F)S , bunda:
KK – kelajakda tushadigan pul summasi; BK – boshlang‘ich( joriy) qiymati;
F – foiz stavkasi yoki daromadlilik me’yori;
S – daromadlarning jamlanishi amalga oshiriladigan yillar soni. Kelgusi pul summasi va foiz stavkasi (bizning misolimizda 10%)
belgilangan holda yuqoridagi formuladan foydalanib, o‘sha pul summasining hozirgi qiymatini aniqlash mumkin:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Investitsion faoliyatga tegishli qarorlarni qabul qilishda amaliyotda sinovdan o‘tgan quyidagi muhim qoidalarga rioya qilinadi
|