-Rasm. Karbamid ishlab chiqarishda qo’llaniluvchi elektr

-Rasm. Karbamid ishlab chiqarishda qo’llaniluvchi elektr
matorni avtomatik boshqarishning prinsipial elektr sxemasi
Schit va pultlarga avtomatika vositalarini o`rnatish qoidalari
Avtomatlashtirishning schit va pultlari texnologik jarayonlarni
boshqarishning tayanchi bo`lib, operativ xodimlar bilan obyekt orasida
vositachi vazifasini o`taydi. Shit va pultlarga odatda ko`rsatuvchi va qayd
qiluvchi ikkilamchi asboblar, sigaallash qurilmalari va boshqarish apparatlari,
avtomatik rostlash hamda himoya etish vositalari joylashtiriladi.
Panelli shitlar asosan maxsus shit xonalariga, shkafli shitlar esa ishlab
chiqarish xonalariga o`rnatiladi.
Shitlar vazifasiga ko`ra joyidagi, agregatli, blokli va markaziy bo`lib, tanlash
qabul qilingan boshqarish sistemasiga qarab amalga oshiriladi. Joyidagi shitlar
nazorat qilinadigan texnologik qurilmalarga yaqin o`rnatilib unga nazorat va
boshqarish vositalarining bir qismi joylashtiriladi.
Agregat shitlariga ma`lum bir texnologik agregat bilangina bog’lik bo`lgan
asbob va avtomatlashtirish vositalari o`rnatiladi.
Blokli schitlarga o`zaro bog’lik bo`lgan agregatlar blokining asboblari
joylashtiriladi.
Markaziy schitlarga sex, zavod yoki o`zaro bog’liq bo`lgan ishlab chiqarish
majmuasining nazorat va boshqarish vositalari o`rnatiladi.
Bundan tashqari avtomatlashtirish tizimlarida yordamchi shitlar, rele va ta`minot
shchitlari ham qo`llanilib, ular xizmat ko`rsatish qulay bo`lgan turli xona va
joylarga o’rnatilishi mumkin.
Bundan tashqari stativlar (xajmiy karkasli tayanch) ham qo`llanilib,
ularga elektrokontaktli manometrlar, elektr va pnevmatik o`zgartgachlar,
shuningdek, ularga birlamchi asboblar-manometrlar, difmanometrlar- o`rnatilishi
mumkin.
Shit, pult va avtomatika asboblarini montaj qilish uchun dastlabki xujjatlar
sifatida quyidagi chizmalardan foydalaniladi: shit va pul’tlarning umumiy
kurinishi; avtomatlashtirishning funktsional chizmalari; signallash, ta`minot,
rostlash, boshqarishning printsipial elektr, pnevmatik, gidravlik chizmalari;
asboblar, rostlagichlar, yordamchi jixoz va aparaturalar spetsifikatsiyasi;
operator, dispetcher xonalarining kurilish chizmalari va shu kabilar.
Shitning old paneliga ko`rsatuvchi, qayd etuvchi va rostlovchi asboblar.
signallash, boshqarish aparatlari mnemo sxemalari joylashtiriladi.
Asboblar texnologik jarayonning borishiga mos tarzda shchitga chapdan
o`ngga va tepadan pastga qarab o`rnatiladi.
Agarda nazorat va boshqarish shitlari bir necha bir hil texnologik qurilmalar
uchun mo`ljallangan bo`lsa, u xolda asboblarning keyingi qurilmalari uchun aynan
birinchisiga o`xshatib joylashtirish kerak. Vositalarni shitga o`rnatishda asboblar
ko`rsatishini kuzatish va hizmat ko`rsatish qulayligini ham e`tiborga olmoq lozim.
SHuningdek asboblarni shitga joylashtirishda vositalarning vazifasi bo`yicha
birlashtirish, ularning muhimligini hisobga olish kabi printsiplarni ham nazardan
qochirmaslik kerak.
Avtomatika vositalari shitning asosiga nisbatan quyidagi balandlikga
o`rnatiladi:
1.
Ko`rsatuvchi asboblar va signal armaturalari - 800-2100 mm;
2.
qayd etuvchi asboblar - 900-1600 mm;
3.
Nazorat va boshqarishning yordamchi vositalari (qayta ulagachlar,
boshqarish tugmalari) - 900-1000 mm;
4.
Mnemo sxemalar - 1000-2000 mm va yuqori;
5.
Transformator, stabilizator, to`g’rilagich, ishga tushirgich,ta`minot manbasi
- 1700-1975 mm;
6.
Uzgich. saqlagich, avtomatik uzgich, rozetkalar - 700-1700 mm;
7.
Rele, rostlagach, funktsional bloklar,O`zgartgachlar -600-1900 mm;
8.
Pnevmatik ta`minot apparatlari - 800-1700 mm;
9.
Ulash zajimlar yig’masi, gorizontal - 350-600 mm, vertikal -350-1975
mm.
Boqarish apparatlari va asboblar, o`lchash zanjirlarining qayta
o`lagichlari pul’tga quyidagi talablar asosida o`rnatiladi:
1.
Ko`p ishlatiladigan boshqarish vositalari (kalitlar, kaytaulagachlar,
boshqarish tugmalari) operator uchun eng qo`lay joygao`rnatilishi lozim;
2.
Boshkarish apparatlari va kayta ulagachlarni ular bilanfunktsional
bog’langan nazorat asboblari va signalkurilmalari bilan bir
yo`nalishda bo`lishi kerak;
3.
Bir tizimning’boshkarish organlarini bir gurux shaklidajoylashtirish tavsiya
etiladi;
4.
Ramkalarga yozuvlar va ularga aloqador boshqarish organlaribir- birlariga
yakin joylashishi kerak.
Qoidaga- binoan elektr apparatlar va suyuklik ulanuvchi o`lchov asboblari
yonma yon joylashtirish mumkin emas, aks holda suyuklikning elektr
tarmoqlariga ta`siri natijasi va avariyali 5. Kuchlanish 500 V dan ortiq bo`lganda -
1,5 m.
Touba sim va kabellarni shchit va pul’tlarga o`tkazish uchun kanallar
nazarda tug’ilib, ular himoya plitalari bilan yopilishi
Truba, sim va kabellar bevosita shchit va pul’tlarga pastdan pol orqali
yoki yuqori tomonidan kiritaladi.
SHchitlarning kommutatsiyasi deganda o`rnatilgan barcha asbob va
apparatlarni birlamchi o`zgartgichlardan kelayotgan aloqa yo`llarini ulash
tushuniladi. Aloka yo`llari sifatida ulchash zanjirlarining kabel va simlari,
shuningdek,
ta`minot, boshqarish, signallash buyrug zanjirlari ham kiradi. Kommutatsiya
simlarni paketlar tarzida guruxlash tavsiya etiladi. Bunda har bir paketdagi simlar
soni 64 tadan ortmasligi kerak. mabodo kuchlanish 36 V gacha bo`lsa, bu
o`tkazgichlar alohida paket shaklida guruxdanishi lozim. Ichki kommutatsiyada
mis o`zakli simlar olinib, odatda 0,75 - 1,5 mm2yuzali PV va PGV markali simlar
qo`laniladi.
SHchit ichida jguglarni perforatsiyalangan kostruktsiyalariga to`g’ri qismida
har 300 mm da, bukilishlarda esa, ichidan 55- 55 mm masofada mahkamlanadi.
SHchitning qo`zg’almas qismidan jgut ko`zg’aluvchi (masalan, eshik) qismiga
o`tganda aylanishga ishlovchi komlensator nazarda tutilishi kerak.
Simlarning asbob, apparat va zajimlar yig’masiga ulanadigan kismvda
markirovkasi bo`lishi lozim.
Polietilen va polivinilxloridli trubalar paket tarzida ochiq o`tkazilishi
mumkin. Polietilenli trubalarning montaji.
Turla armaturalar (ventil, kran, reduktor, fil’tr va boshqalar) shchit
konstruktsiyalariga mustahkam o`rnatiladi. elektr va pnevmoanparatlar bir shchit
doirasida bo`lganda, elektro apparatlar chap tomonga, pnevmoapparatlar esa o`ng
tomonga montaj qilinadi.
E1DP va e1TSPK tipidagi elektr ta`minot shchitlari odatda karkasning yon
paneliga o`rnatiladi.
Pnevmota`minot shchiti siqilgan havo kollektoriga o`rnatilib, odatda 8 ta
ventili bo`ladi.
Barcha shchitlar o`zgaruvchi kuchlanish 36 V, o`zgarmas 110 V dan ortganda
erga tutashtirilishi kerak; tutashtirish simining kesim yuzasi 1,5 mm:dan kam
bo`lmasligi lozim.
Montaj ishlari tugagandan so`ng trubali va elektr kommutatsiyalarning to`g’riligi
va ishonchliligi tekshiriladi. Bu maqsadda shchitning umumiy ko`rinishi, montaj
chizmalari yoki ulash jadvallari kabi hujjatlardan foydalaniladi.
elektr zanjirlar izolyatsiyasining qarshiligi megoommetr bilan 500- 1000 V
kuchlanishda tekshiriladi.
Trubali o`tkazishlar sinov pnevmatik bosimi vositasidao`tkaziladi.
|