nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-masala - I bob. Boshlang’ich sinf matematika darslarida o’quvchilarni mantiqiy fikrlashini rivojlantirish

bo‘ladigan bilimlar malakalar va ko‘nikmalarni tarkib toptirish uchun asos bo‘lib xizmat
qiladi. Masalalar bolalarning fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirishning foydali vositasi
bo‘lib odatda o‘z ichiga ayrim bilimlarni oladi. Bu bilimlarni qidirish masala yechuvchidan
analiz va sintezga mustaqil murojaat qilish faktlarni taqqoslash, umumlashtirish va
hokazolarni talab qiladi. Matematik masalalar sodda va murakkab masalalarga ajratiladi.
Bitta amal bilan echilishi mumkin bo‘lgan masalalarga sodda masalalar deyiladi. Bir nechta
sodda masalalardan tuzilgan va shu sababli ikki yoki undan ortiq amallar yordamida
echiladigan masalalarga murakkab masalalar deyiladi. Masalan: daraxt shoxida 6 ta qush
bor edi. Ulardan 2 tasi uchib ketdi? Bu masalaga 2 ta teskari masala tuzish mumkin.
1)Daraxt shoxida bir nechta qush bor edi. 2 ta qush uchib ketgandan so‘ng daraxt shoxida
4 ta qush qoldi. Daraxt shoxida nechta qush qoldi? 2)Daraxt shoxida 6 ta qush qo‘nib turgan
edi, bir nechta qush uchib ketgandan so‘ng 2 ta qush qoldi. Nechta qush uchib ketdi.
Kechib o`tishga doir masalalarda daryoning bir qirg`og`idan ikkinchi qirg`og`iga suzish
vositasi (qayiq)dan foydalanib, o`tkazish ko`rilib, bunda muammo bu vositalarning
yetishmasligi, ular ko`tara oladigan yuk massasi chegaralanganligi, passajirlar soni va
ularning tarkibi bilan bog`liq bo`ladi.
Bu turdagi masalalarni yechimini jadval ko`rinishida ifodalash maqsadga muvofiqdir.
Bunda jadvalning o`rta ustuniga kechib o`tayotganlar, birinchi va oxirgi ustuniga kechuv
davrida mos ravishda bir qirg`oqda hamda ikkinchi qirg`oqda qolganlar yoziladi. Jadvalni
to`ldirishda quyidagilarga qat’iy rioya etish zarur: bitta satrda har bir kechib o`tuvchi yo
markaziy ustunda, yoki birinchi ustunda, yoki oxirgi ustunda faqat bir marta yoziladi.
Masalani yechish jarayonida o`quvchilar yo`l qo`yadigan asosiy xatoliklar ham shundan
iborat bo`ladiki, ular kechib o`tuvchilardan birortasini yozishni esdan chiqaradilar yoki ikki
marta yozib qo`yadilar.
Bu turdagi masalalar ko`p hollarda bir nechta yechimga ega bo`ladi. Shuning uchun
o`quvchilar bilan birgalikda ularning hech bo`lmaganda ikkitasini ko`rib o`tish, ularni
taqqoslash va farqini ko`rsatish maqsadga muvofiqdir.
Kurs ishining amaliy ahamiyati - I bob. Boshlang’ich sinf matematika darslarida o’quvchilarni mantiqiy fikrlashini rivojlantirish

Yechish. Dastlab masala modelini quramiz. Bu holda to`g`ri chiziq “narx chizig`i”
vazifasini o`taydi. O`quvchilar bilan o`quv jihozlarini to`g`ri chiziqda ularning bosh
harflari ko`rsatilgan nuqtalar bilan va arzonroq o`quv jihozlarini to`g`ri chiziqda
chaproqda, qimmatroq jihozni esa o`ngroqda belgilashga kelishib olamiz. So`ngra
tartib bilan har bir shartni to`g`ri chiziqda belgilaymiz. - daftar ruchkadan arzon,
demak
D nuqta
R nuqtadan chapda joylashdi. - daftar qalamdan qimmat bo`lsa, u
holda qalam daftardan arzon bo`ladi, ya’ni
Q nuqta
D nuqtadan chapda joylashadi.
To`g`ri chiziqda eng arzon o`quv jihozi
Q– qalam ekanligini aniqlaymiz.
2-
masala. Sevara, Lazokat va Iroda opa-singillardir. Sevaraning yoshi Lazokatdan
katta, lekin Irodadan kichik. Opa-singillardan qay birining yoshi eng katta ekanini
aniqlang?
Yechish. Dastlab, masala modelini quramiz. Bu holda to`g`ri chiziq “yosh chizig`i”
vazifasini o`taydi. Shning uchun o`quvchilar bilan opa-singillarni to`g`ri chiziqda
ularning bosh harflari ko`rsatilgan nuqtalar bilan, hamda ularning yoshi
kichikrog`ini to`g`ri chiziqda chaproqda, yoshi kattarog`ini esa o`ngroqda
belgilashga kelishib olamiz. So`ngra tartib bilan masalaning har bir shartini to`g`ri
chiziqda belgilaymiz:
- Sevaraning yoshi Lazokatdan katta,
demak
S nuqta
L nuqtadan o`ngda
joylashadi;
S
I
L
- Sevaraning yoshi Irodadan kichik bo`lsa, u holda Irodaning yoshi Sevaradan katta bo`ladi,
ya’ni
I nuqta
S nuqtadan o`ngda joylashadi. To`g`ri chiziqda nuqtalarning joylashishidan
opa-singillarning yoshi eng kattasi – Iroda ekanligini aniqlaymiz.
O‘zbekistonda mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish

|
O‘zbekistonda mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish
|
bet | 11/18 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 209,65 Kb. | | #264591 |
Bog'liq v4zvfAAF7wTAhSWCEHnIKVsS3UtrJqz82hUkh0Xn3.5. O‘zbekistonda mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish
maqsadi, yo‘llari va usullari
Bozor munosabatlariga o‘tishning asosiy sharti ko‘p ukladli iqtisodiyotni va raqobat muhitini shakllantirish uchun shart-sharoitni vujudga keltirishdan iborat. Bunda asosiysi mulkchilik masalasini hal qilishdir. Uzoq yillar mobaynida Sobiq Ittifoq tarkibiga kirgan davlatlar qatori bizning respublikamiz iqtisodiyotida ham umumxalq mulki deb atalgan, aslida esa davlatlashtirilgan mulk to‘liq hukmronlik qilib keldi. Nazariya va amaliyotda umumxalq mulki deb hisoblangan mulk subyekti sifatida davlatning chiqishi jamiyat a’zolari o‘rtasida bu mulkka «hech kimniki», «davlatniki», «birovning mulki» deb qarashlarning shakllanishiga olib keldi. Bozor iqtisodiyotini vujudga keltirish vazifasi o‘tish davrida mulkchilikda davlat sektorining salmog‘i ancha yuqori bo‘lgan mamlakatlarda bu mulkning ma’lum qismini davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirishni taqozo qiladi.
Shunga ko‘ra, O‘zbekistonda ham mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirishga muhim ahamiyat kasb etuvchi jarayon sifatida qaralib, O‘zbekiston Respublikasining «Davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish to‘g‘risida»gi Qonunida (1991 yil 19 noyabr, 425-XII-son) quyidagicha ta’rif beriladi:
Davlat tasarrufidan chiqarish – davlat korxonalarini va tashkilotlarini xo‘jalik shirkatlari va jamiyatlariga, ommaviy mulk bo‘lmaydigan boshqa korxonalar va tashkilotlarga aylantirishdir.
Xususiylashtirish – jismoniy shaxslarning va davlatga taalluqli bo‘lmagan yuridik shaxslarning ommaviy mulki obyektlarini yoki davlat aksiyali jamiyatlarining aksiyalarini davlatdan sotib olishidir1.
Bundan ko‘rinadiki, mulkni davlat tasarrufidan chiqarish xususiylashtirishga qaraganda ancha keng tushuncha. Xususiylashtirish - davlat mulkiga egalik huquqining davlatdan xususiy shaxslarga o‘tishidir. Mulkni davlat tasarrufidan chiqarish xususiylashtirishdan tashqari, bu mulk hisobidan boshqa nodavlat mulk shakllarini vujudga keltirishni ham ko‘zda tutadi. U bir qator yo‘llar bilan amalga oshiriladi: davlat korxonalarini aksiyadorlik jamiyatiga aylantirish, davlat korxonasini sotib, uni jamoa mulkiga aylantirish; mulkni qiymatga qarab chiqarilgan cheklar (vaucher) bo‘yicha fuqarolarga bepul berish; mulkni ayrim tadbirkor va ish boshqaruvchilarga sotish; ayrim davlat korxonalarini chet el firma va fuqarolariga sotish yoki qarz hisobiga berish; davlat mol-mulkini auksionlarda kim oshdi savdosi orqali sotish va h.k.
Xususiylashtirishning usullari ham turli-tuman bo‘lib, ularni 3 guruhga ajratish mumkin: 1) davlat mulkini bepul bo‘lib berish orqali xususiylashtirish; 2) davlat mulkini sotish orqali xususiylashtirish; 3) davlat mulkini bepul bo‘lib berish hamda sotishni uyg‘unlashtirish orqali xususiylashtirish (3.3-rasm).
|
| |
Kurs ishining ahamiyati - I bob. Boshlang’ich sinf matematika darslarida o’quvchilarni mantiqiy fikrlashini rivojlantirish

Boshlang’ich sinflar matematika darslarida o’quvchilarda hisoblash va fikrlash
ko’nikmalarini shakllantirishuchun hayotiy masalalarni qo’llash usullarini nazariy
asoslanishi, qayta tahlil qilinib, ishlab chiqilgan; 2. Boshlang’ich sinflar matematika
darslarida o’quvchilar fikrash qobiliyatlarini rivojlantirishda arifmetik amallarga
doir misol va mashqlarni echishda o’quvchilarni masalalar echish texnologiyalari
bilan birga arifmetik amallarni qo’llay olish usullarini qo’llay olishga o’rgatish
metodikasi xususiyatlari bayon qilingan.
massasi reaksiya mahsulotlari umumiy massasiga teng

14
8. Uyga vazifa berishda darslikda berilgan ”Massaning
saqlanish
qonuni” mavzusi, shu mavzuga tegishli savol-topshiriqlar va o’tkazilgan
tajriba yuzasidan hisobot tayyorlab kelish topshiriladi.
Hisobot yozish shakli quyidagicha tartibda bajarilishi doskada
beriladi.
massaning saqlanish qonunini namoyish etish asbobi (teng elkanli shayin
1 ta, shayin uchun ilmoqlar 3 ta, rezina tiqinli va
osma halqali Landolt
idishi 1 ta, osma halqali kosacha 1 ta, og’irlikka qarshi kukun, 100 g )
kimyoviy jihozlar va moddalar (pipetka, razima tiqin, quruq yonilg’i-
urotropin, bariy xloridning 10 % li eritmasi, sulfat kislotaning 10 % li
eritmasi yoki qizil fosfor 1 g miqdorida )
Qilingan ish bo’yicha hisobot
Kerakli jihozlar
Ishning borishi
Reaksiya tenglamasi
Hulosa
Teng
elkanli
shayin 1 ta, shayin
uchun ilmoqlar 3
ta, rezina tiqinli
va
osma halqali
Landolt idishi 1 ta,
osma
halqali
kosacha
1
ta,
og’irlikka qarshi
kukun,
100
g)
kimyoviy jihozlar
va
moddalar
(pipetka,
razima
tiqin,
quruq
yonilg’i-urotropin,
bariy
xloridning
10 % li eritmasi,
sulfat kislotaning
10 %
li eritmasi
yoki qizil fosfor
1 g
1.Landolt idishining chap
tomoniga BaCl
2
– 10%li
eritmasidan
2ml
o’ng
tomoniga
H
2
SO
4
ni
eritmasidan 2 ml quyiladi..
2. Og’zi bekitiladi.
3.Muvozanatni
yuzaga
eltiruvchi
kosachaga
kukun
solinib
muvozanatni
yuzaga
keltiradi.
4.Landolt asbobining chap
tomonidagi moddani o’ng
tomoniga o’tishi
uchun
idish
o’ng
tomonga
engashtiriladi.
5.Natijada
oq
rangli
cho’kma hosil bo’ladi.
6.Moddalar
og’irligi
o’lchanadi
BaCl
2
+H
2
SO
4
=BaSO
4
+
2HCl
Oq
rangli
cho’kma
hosil
bo’ladi.
-masala - I bob. Boshlang’ich sinf matematika darslarida o’quvchilarni mantiqiy fikrlashini rivojlantirish

, AV, VS kesmalarga tegishli emas. Demak Davron birinchi bo`lib kelgan, ya’ni
D nuqta
B
nuqtadan chapda joylashadi. To`g`ri chiziqda nuqtalani joylashishidan bolalar quyidagi
tartibda: Davron, Botir, Ahmad, Vali, Salim marraga yetib kelishganligini aniqlaymiz.
To`plamlar o`rtasida o`zaro bir qiymatli moslikni o`rnatishga doir mantiqiy masalalarni
yechish usullari
Ma’lumki
X to`plamning har biri elementiga
U to`plamning yagona elementi mos keltirilsa
va
U to`plamning har biri elementi
X to`plamning faqat bitta elementiga mos kelsa
X va
U
to`plamlar orasidagi moslik o`zaro bir qiymatli moslik deyiladi. Shuning uchun bu turdagi
masalalarni yechish uchun to`plamlar elementlari o`rtasida talab etilgan moslikni to`g`ri
o`rnatish muhim ahamiyat kasb etadi.
Top’lamlar elementlari o`rtasida o`zaro bir qiymatli moslikni o`rnatishga doir vaziyatlarni
xulosalar zanjirini qurish yo`li bilan, graflar yordamida yoki jadvallar tuzish yo`li bilan
modellshtirish mumkin. Shuning uchun ham bu turdagi masalalarni:
a) xulosalar zanjirini qurish yo`li bilan yechishda uning shartida berilgan bog`lanishlar
alohida-alohida xulosalar shaklida ifodalanadi va har bir xulosa natijasi (oxirgidan tashqari)
keyingi xulosani keltirib chiqarish uchun asos bo`ladi va h.k.
b)graflar yordamida yechishda berilgan to`plamlar elementlarini nuqtalar bilan belgilanadi,
ular o`rtasidagi moslik
kesmalar bilan tutashtiriladi; agar to`plam elementlari orasida
qaralayotgan moslik o`rinli bo`lmasa(inkori bo`lsa),
shtrix chiziqlar bilan tutashtiriladi.
v) jadvallar tuzish yo`li bilan yechishning ta’limiy ahamiyati masala shartida berilgan
bo`g`lanishlar va ulardan keltirib chiqariladigan xulosalar zanjirini qurish ko`rgazmali
holda sistemalashtiriladi.
Mustaqil ta’lim uchun tavsiya etiladigan mavzularning soatlar bo‘yicha

chiqarilish jarayonlari
himoya
3
Beton va
temir-beton
konstruksiyalarini tayyorlash
usullari
Matn va og’zaki
himoya
4-hafta
6
4
Konstruksiyalarni ishlab
chiqarish usulini tanlash va
asoslash
Taqdimot yaratish
(HEMIS tersu.uz
tizimiga yuklash
5-hafta
6
5
Betonning turlari
Refarat tayyorlash
6-hafta
6
6
Beton strukturasini hosil
bo‘lishi
Matn va og’zaki
himoya
7-hafta
6
7
Texnologik jarayonning
optimal variantini tanlash
Matn va og’zaki
himoya
8-hafta
6
8
Korxonalarda sifatli
maxsulotlarni tayyorlashning
nazariy asoslari
Taqdimot yaratish
(HEMIS tersu.uz
tizimiga yuklash
9-hafta
6
9
Beton va temir-beton
konstruksiyalar ishlab
chiqarishning zamonaviy
texnologiyalari
Refarat tayyorlash
10-hafta
6
10
Texnologik jarayonni tashkil
qilish asoslari
Matn va og’zaki
himoya
11-hafta
6
Jami 60
8-semestr
11
Betonning turlari
Matn va og’zaki
himoya
2-hafta
2
12
Armaturalarni zo`riqtirish
usullari
Taqdimot yaratish
(HEMIS tersu.uz
tizimiga yuklash
3-hafta
2
13
Buyumlarni
stend usulida
ishlab chiqarish
Refarat tayyorlash
4-hafta
2
14
Buyumlarni agrigat patok
usulida ishlab chiqarish
Matn va og’zaki
himoya
5-hafta
2
15
Betonga avtoklavda ishlov
berish
Taqdimot yaratish
(HEMIS tersu.uz
tizimiga yuklash
6-hafta
2
16
Sanoat
chiqindilari
asosidagi betonlar
Matn va og’zaki
himoya
7-hafta
2
Jami
12
VI.I Kurs loyixasini tashkil etish bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar
7
-semestr
Kurs ishi (loyixasi) fan mavzulariga taluqli masalalar yuzasidan talabalarga
yakka tartibda tegishli (variantlangan) topshiriq shaklida beriladi. Kurs
loyixasining hajmi 20 betdan kam bo‘lmasligi, A4 formatdagi varaqlarda
yozilishi, A1formatdagi varaqda chizma chizilishi va
tikilib rasmiylashtirilishi
lozim. Kurs loyixasini bajarish tartibi kafedraning uslubiy qo‘llanmasida
keltirilgan.
Kurs ishi (loyixasi) uchun mavzular:
1.Temirbeton stropil yopma balkalar korxonasini loyihalash.
2.Qishloq qurilish uchun uch qatlamli devor panellari ishlab chiqarish
korxonasini loyihalash.
3.Ko‘priklar uchun temirbeton panjara va
ustunlar ishlab chiqarish
korxonasini loyihalash.
4.Temirbeton erto‘la devori uchun bloklar ishlab
chiqarish korxonasini
loyihalash.
5.Yengil betondan devor panellari ishlab chiqarish korxonasini loyihalash.
6.Uzluksiz qoliplash usulida pardevor plitalari ishlab chiqarish korxonasini
loyihalash.
7.Oldindan zo‘riqtirilgan ikki nishabli to‘sinlar ishlab chiqarish korxonasini
loyihalash.
8.Uch qatlamli devor panellari ishlab chiqarish korxonasini loyihalash
9.Yo‘l plitalari ishlab chiqarish korxonasini loyihalash.
10.Qovurg‘ali tom yopma plitalari ishlab chiqarish korxonasini loyihalash.
11.Temir-beton yo‘l chetiariqlariishlab chiqarish korxonasini loyihalash.
12.Temir-beton quvurlar ishlab chiqarish korxonasini loyihalash.
-masala - I bob. Boshlang’ich sinf matematika darslarida o’quvchilarni mantiqiy fikrlashini rivojlantirish

gipotezada rost mulohazalar soni ikkita, shart bo`yicha esa terma jamoaga bitta bola taklif
etilgan. Demak, bu gipoteza noto`g`ri. Xuddi shu kabi boshqa gipotezalar ham tekshiriladi.
To`rtinchi bosqichda terma jamoaga kim taklif etilganligi haqida xulosa chiqarish mumkin
bo`ladi. Bunda rost mulohazalar soni 1 ga teng bo`lishi zarur. O`zlarining xulosasini
asoslash (gipotezani rad etish yoki tasdiqlash) orqali o`quvchilar dalillar asosida o`z
mulohazalarini qurishni o`rganadilar. Beshinchi bosqichda masala yechimini tahlil etish
jarayonida o`quvchilar bilan birgalikda uning yechimidan qo`shimcha natijalar keltirib
chiqarish mumkin. Masalan, bolalardan kim haq bo`lib chiqqanligini o`rnatish mumkin.
Bunday qo`shimcha savolga o`quvchining to`g`ri javobi ular tomonidan, mantiqiy
masalalarni yechishga tadqiqot metodini ongli va tushungan holda qo`llash darajasini
belgilaydi. Agar o`quvchi barcha rad etilgan gipotezalarni tashab yuborib, jadvalda
tasdiqlangan gipotezaga javobi to`g`ri bo`lgan bolalarni topa olsa, u holda bu hulosa masala
yechimini tahlil etish va umumlashtirish natijasi bo`ladi. Tadqiqot (ya’ni gipotezalar tuzish
va tekshirish asosida yechiladigan) mantiqiy masalalarni yechimini jadval ko`rinishida
ifodalash qulay bo`lib, jadvalni to`ldirish quyidagi reja asosida amalga oshirilishi maqsadga
muvofiqdir:
1) Masala matnini diqqat bilan o`qish;
2) Masala matnida berilgan barcha mulohazalarni ostiga chizish;
3) Jadvalning vertical ustuniga har bir mulohazani qisqacha yozish;
4) Jadvalning gorizontal satriga barcha gipotezalarni yozish;
5) Jadvalning har bir ustunidagi rost mulohazalar sonini hisoblash;
6) Xulosa keltirib chiqarish.
I bob. Boshlang’ich sinf matematika darslarida o’quvchilarni mantiqiy fikrlashini rivojlantirish - bet 9

Matematikaka
Mavzu:
Mulohazalar
.
721-727-m/m
Darsning maqsadi:
Ta’limiy:
O’quvchilarga mulohazalar haqida tushuncha berish.
Tarbiyaviy:
o‘quvchilar orasida do‘stona muhitni yaratish, bir-birlarini o‘zaro hurmat
qilishga , tadbirkorlikka o`rgatish,mehnatsevarlik ruhida tarbiyalash;
Rivojlantiruvchi:
mustaqil fikrlash qobiliyatlarini,mulohazalarni to’g’ri yoki noto’g’ri
ekanligini topa olish malakalarini rivojlantirish;
Tayanch kompetensiyalar:
TK1:
fikrni mantiqiy izchillikda ifodalay olish;
TK2:
axborotlarni statistik ma’lumotlar ko‘rinishlarning bir turidan boshqa ko‘rinishga
o‘tkaza olish;
TK4:
atrofdagilar bilan o‘zaro muloqot chog‘ida odob-axloq qoidalariga rioya qilish va
guruhda ishlash.
Fanga oid kompetensiyalar:
FK2:
o‘rganilgan matematik tushunchalar, faktlar va algoritmlarni o‘quv vaziyatlarda
qo‘llay olish va yangi bilimlar hosil qila olish
Dars tipi:
Yangi bilim beruvchi;
Darsning metodi:
Guruhlarda ishlash, mustaqil ish, ko`rgazmali, ta’limiy o`yin ,,
Detallardan model yarat”
Darsning jihozi:
darslik, AKT slaydlar, tarqatmalar, test topshiriqlari , didaktik
ko`rgazmalar;
Darsning borishi:
I.Tashkiliy qism:
Darsga hozirlik ko'rish.
Darsning maqsadi aytib o'tiladi.
Bahor fasli , bahorda nishonlanadigan bayramlar haqida suhbat o`tkazish.O`quvchilardan
onalar, Navro`z haqida she’rlar so`rash.
2021-yil qanday nomlanadi?
Shu sababli bugungi darsimizda 2 guruhga bo`linamiz.
|
Masala - I bob. Boshlang’ich sinf matematika darslarida o’quvchilarni mantiqiy fikrlashini rivojlantirish

Qayiqchi barchani qanday qilib daryoning bir qirg`og`idan ikkinchi qirg`og`iga olib o`tishi
mumkin?
Yechish. Masalani yechish jarayonida
mulohazalar zanjiri tuzib, quyidagi jadvalni
to`ldiramiz
Bir qirg`oqda
Daryo
Ikkinchi qirg`oqda
Bo`ri, Karam
Qayiqch i, Echki
Bo`ri, Karam
Qayiqchi
Echki
Karam
Qayiqchi, Bo`ri
Echki
Karam
Qayiqchi, Echki
Bo`ri
Echki
Qayiqchi,
Karam
Bo`ri
Echki
Qayiqchi
Bo`ri,Karam
Qayiqchi, Echki
Bo`ri, Karam
Masalani 2-usulda quyidagicha yechish mumkin
Bir qirg`oqda
Daryo
Ikkinchi qirg`oq
1) Bo`ri, Karam
Qayiqchi, Echki
2) Bo`ri, Karam
Qayiqchi
Echki
3) Bo`ri
Qayiqchi, Karim
Echki
4) Bo`ri
Qayiqchi, Echki Karam
5) Echki
Qayiqchi, Bo`ri
Karam
6) Echki
Qayiqchi
Bo`ri, Karam
7)
Qayiqchi, Echki
Bo`ri, Karam
Sekin asta kechib o`tishga doir masalalar mazmuni murakkablashib boradi.
II BOB. Boshlang’ich sinf matematika darslarida mantiq elementlarini o’rgatishda
ta’lim texnologiyalaridan foydalaninsh.
2.1 Boshlang’ich sinflarda matematik mantiq elementlarini o’rgatish
Boshlang`ich sinflar matematika kursiga mantiqiy masalalarning kiritilishini, bir tomondan,
bu masalalarni yechish o`quvchilarning aqliy rivojlanishiga ijobiy ta’sir o`tkazib, ulardan
o`z fikrini mantiqiy izchillik asosida ifodalash ko`nikmalarini tarkib toptirishi
bilan
izohlansa,
ikkinchi tomondan, bu masalalarni yechishda hisoblashlarni bajarish umuman
kerak bo`lmasligi yoki yordamchi rol o`ynab, faqat arifmetikaga doir ma’lumotlar bilan
chegaralanishi orqali izohlanadi.
Kombinatorik masalalarni yechish ham mantiqiy masalalar kabi o`quvchilarning matematik
rivojlanishiga ijobiy ta’sir o`tkazadi.
Mantiqiy, kombinatorik va nosatndart masalalarda keltirilgan holatlar,
vaziyatlarni tahlil
etish asosida o`quvchilar zaruriy axborotni izlash va ajratish ko`nikmalarini egallaydilar,
sabab-oqibat bog`lanishlarini o`rnatadilar, mulohaza qilishning
mantiqiy zanjirini qurib,
konkret shartlarga tayangan holda masalaning eng qulay samarali yechish usullarini tanlash
va yechish kabi o`quv faoliyatining kompotensiyaisi shakllantiriladi va rivojlantiriladi.
Gipotezalarni tuzish va tekshirish asosida yechiladigan mantiqiy masalalar o`quvchilarning
tadqiqot qilish ko`nikma va malakalarini rivojlantirib, quyidagi bosqichlarni o`z
ichiga
oladi:
1) muammoning qo`yilishi;
2) qo`yilgan muammoni o`rganish;
3) tadqiqot gipotezasini tuzish;
4) gipotezani tekshirish(gipotezani tasdiqlash yoki rad etish);
5) xulosalarini ifodalash;
6) hosil qilingan xulosalarni tahlil etish va umumlashtirish.
Bu bosqichlarni quyidagi masalani yechish asosida konkretlashtiramiz.
-modda.
Xalqaro axborot xavfsizligini ta’minlash sohasidagi asosiy tahdidlar

|
-modda.
Xalqaro axborot xavfsizligini ta’minlash sohasidagi asosiy tahdidlar
|
bet | 5/16 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 68,2 Kb. | | #245869 |
Bog'liq Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish v2-modda.
Xalqaro axborot xavfsizligini ta’minlash sohasidagi asosiy tahdidlar
Mazkur Kelishuvga muvofiq hamkorlikni amalga oshirish jarayonida Tomonlar xalqaro axborot xavfsizligini ta’minlash sohasidagi mavjud quyidagi asosiy tahdidlardan kelib chiqadi:
1) Informatsion urushga tayyorlanish va olib borish, informatsion qurolni ishlab chiqish va qo‘llash;
2) axborotga oid terrorizm;
3) axborotga oid jinoyatchilik;
4) axborot makonida boshqa davlatlarning manfaatlari va xavfsizligiga zid ravishda ustunlik mavqedan foydalanish;
5) Boshqa davlatlarning o‘rtasida ijtimoiy-siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy, ma’naviy, madaniy, axloqiy jabhalariga ziyon yetkazuvchi ma’lumotlarni tarqatish;
6) Tabiiy va (yoki) texnogen xaraktyerga ega global va milliy informatsion infrastrukturalarning barqaror ishlashi, xavfsizligiga tahdidlar.
Tomonlar bilan kelishilgan mazkur moddaning 2-ilovasida (“Xalqaro axborot xavfsizligini ta’minlash sohasidagi asosiy tahdid turlari ro‘yxati, ularning manba va belgilari”) ko‘rsatib o‘tilgan asosiy tahdidlarning mazmuni mazkur Kelishuvning ajralmas qismi hisoblanadi.
Zaruriyat yuzaga kelganida Tomonlar bilan kelishilgan holda 2-ilovaga aniqlik kiritilishi, to‘ldirilishi va yangilanishi mumkin.
4-modda.
Hamkorlikning umumiy prinsiplari
1. Tomonlar ushbu Kelishuv doirasida xalqaro axborot makonida hamkorlik va o‘z faoliyatlarini shu tarzda amalga oshirishlari kerakki, bunday faoliyat ijtimoiy va iqtisodiy rivojlanishga imkon berishi va xalqaro xavfsizlik va barqarorlikni saqlash vazifalariga mos kelishi, umume’tirof etilgan xalqaro huquq tamoyillariga va me’yorlariga hamda bahs va nizolarni tinchlik yo‘li bilan hal qilish, kuch ishlatmaslik, ichki ishlarga aralashmaslik, insonning asosiy huquq va erkinliklarini hurmat qilish tamoyillariga, shuningdek mintaqaviy hamkorlik qilish va Tomonlarning axborot resurslariga aralashmaslik tamoyillariga muvofiq bo‘lishi lozim.
2. Mazkur Kelishuv doirasida Tomonlar faoliyati har bir Tomonning ma’lumot qidirish, olish va tarqatish huquqi, milliy va jamoat xavfsizligi manfaatlarini himoya qilish maqsadida ushbu huquq qonunchilik tomonidan cheklanishi mumkinligini hisobga olgan holda, bir biriga mos bo‘lishi lozim.
3. Har bir Tomon o‘z davlatining axborot resurslari va juda muhim tuzilmalarini g‘ayriqonuniy foydalanish va ruxsatsiz aralashishdan, shu jumladan ularga axborot hujumlaridan himoya qilishda bir xil huquqqa ega.
Har bir Tomon boshqa Tomonga nisbatan shunga o‘xshash harakatlarni o‘tkazmaydi va boshqa Tomonlarga yuqorida ko‘rsatilgan huquqni tatbiq qilishda ko‘mak beradi.
|
| |
-modda. Axborotlashtirish to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik

|
-modda. Axborotlashtirish to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
|
bet | 4/16 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 68,2 Kb. | | #245869 |
Bog'liq Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish v23-modda. Axborotlashtirish to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Axborotlashtirish to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar bo‘ladilar.
Kiberhuquq va kiberetika sohasida halqaro qonunchilik.
Xalqaro Axborot Xavfsizligini ta’minlash sohasida hamkorlik to’g’risidagi qonun, Shanxay hamkorlik tashkilotiga a’zo davlatlar hukumatlari o’rtasida bitim asosida ishlab chiqilgan. Ushbu qonun 2009-yil 16-iyun, Ekaterinburgda. Bu qonun 2012-yil 5-yanvardan kuchga kirgan. Ushbu qonun 12 ta moddadan iborat. Hozir shularni asosiy joylarini ko’rib chiqamiz.
To’liq ma’lumot uchun link: https://lex.uz/docs/-2068476
SHANXAY HAMKORLIK TASHKILOTIGA A’ZO DAVLATLAR HUKUMATLARI O‘RTASIDA BITIM
XALQARO AXBOROT XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH SOHASIDA HAMKORLIK TO‘G‘RISIDA
Shanxay hamkorlik tashkilotiga a’zo davlatlar hukumatlari, keyingi o‘rinlarda “Tomonlar” deb ataluvchilar,
global axborot makonida shakllantirilayotgan yangi axborot-kommunikatsiya texnologiya va vositalarini rivojlantirish va joriy etishda sezilarli o‘sishni qayd etgan holda,
xalqaro xavfsizlik va barqarorlikni ta’minlash vazifalariga mos kelmaydigan texnologiya va vositalardan fuqarolik, shuningdek harbiy sohalarda foydalanish imkoniyatlari bilan bog‘liq tahdidlardan tashvish bildirgan holda,
xalqaro axborot xavfsizligiga xalqaro xavfsizlik tizimining tayanch elementlaridan biri sifatida muhim ahamiyat bergan holda,
xalqaro axborot xavfsizligini ta’minlash masalalarida Tomonlarning bir-biriga ishonchini yanada chuqurlashtirish va hamkorlikni rivojlantirish juda muhim ehtiyoj hisoblanishini va ularning manfaatlariga javob berishiga ishongan holda,
axborot xavfsizligi inson va fuqarolarning asosiy huquq va erkinliklarini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etishini inobatga olgan holda,
BMT Bosh Assambleyasining “Xalqaro xavfsizlik kontekstida axborotlashtirish va telekommunikatsiyalar sohasidagi yutuqlar” Rezolyutsiyasini inobatga olgan holda,
xalqaro axborot xavfsizligiga tahdidlarni cheklash, Tomonlarning axborot xavfsizligi bo‘yicha manfaatlarini ta’minlash, tinchlik, hamkorlik va muvofiqlik xususiyatiga ega bo‘lgan xalqaro axborot muhitini yaratishga intilgan holda,
xalqaro axborot xavfsizligini ta’minlash sohasida Tomonlar hamkorligining huquqiy va tashkiliy asoslarini yaratish istagida,
quyidagilar to‘g‘risida kelishib oldilar:
|
| |
muhim axborot infratuzilmasi obyektlari —

|
muhim axborot infratuzilmasi obyektlari —
|
bet | 8/16 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 68,2 Kb. | | #245869 |
Bog'liq Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vmuhim axborot infratuzilmasi obyektlari — davlat boshqaruvi va davlat xizmatlari ko‘rsatish, mudofaa, davlat xavfsizligini, huquq-tartibotni ta’minlash, yoqilg‘i-energetika majmui (atom energetikasi), kimyo, neft-kimyo tarmoqlari, metallurgiya, suvdan foydalanish va suv ta’minoti, qishloq xo‘jaligi, sog‘liqni saqlash, uy-joy kommunal xizmatlar ko‘rsatish, bank-moliya tizimi, transport, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, strategik ahamiyatiga ega bo‘lgan foydali qazilmalarni qazib olish va qayta ishlash sohasida, ishlab chiqarish sohasida, shuningdek iqtisodiyotning boshqa tarmoqlarida va ijtimoiy sohada qo‘llaniladigan axborotlashtirish tizimlari;
muhim axborot infratuzilmasi subyektlari — davlat organlari va tashkilotlari, shuningdek mulk, ijara huquqlari asosida yoki boshqa qonuniy asoslarda muhim axborot infratuzilmasi obyektlariga egalik qiluvchi yuridik shaxslar, shu jumladan muhim axborot infratuzilmasi obyektlarining ishlashini hamda hamkorligini ta’minlovchi yuridik shaxslar va (yoki) yakka tartibdagi tadbirkorlar.
4-modda. Kiberxavfsizlikni ta’minlashning asosiy prinsiplari
Kiberxavfsizlikni ta’minlashning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:
qonuniylik;
kibermakonda shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini himoya qilishning ustuvorligi;
kiberxavfsizlik sohasini tartibga solishga nisbatan yagona yondashuv;
kiberxavfsizlik tizimini yaratishda mahalliy ishlab chiqaruvchilar ishtirokining ustuvorligi;
O‘zbekiston Respublikasining kiberxavfsizlikni ta’minlashda xalqaro hamkorlik uchun ochiqligi.
10-modda. Kiberxavfsizlik sohasidagi yagona davlat siyosati
Kiberxavfsizlik sohasidagi yagona davlat siyosatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti belgilaydi.
11-modda. Kiberxavfsizlik sohasidagi vakolatli davlat organi
O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati kiberxavfsizlik sohasidagi vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda vakolatli davlat organi deb yuritiladi).
|
| |
Xato va disk raskadrovka xabarlaridagi ma'lumotlarni cheklash

|
Xato va disk raskadrovka xabarlaridagi ma'lumotlarni cheklash
|
bet | 16/16 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 68,2 Kb. | | #245869 |
Bog'liq Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vXato va disk raskadrovka xabarlaridagi ma'lumotlarni cheklash
Batafsil ichki ma'lumotlarni o'z ichiga olgan yoki xavfsizlikni tekshirishning oraliq bosqichlaridagi nosozliklar haqida juda aniq bo'lgan xato javoblari hujum strategiyalariga yordam berish uchun yon kanal sifatida ishlatilishi mumkin. Oddiy misol sifatida, parollarni tekshirishda noma'lum foydalanuvchi yoki noto'g'ri parolni qaytaradigan tarmoq interfeysi umumiyroq "Login Failed" xatosi o'rniga, zararli aktyorning turli foydalanuvchi nomlari bilan tizimga kirishni qayta-qayta so'rash orqali ro'yxatdan o'tgan foydalanuvchilar to'plamini sanab o'tishga urinishini faollashtirishi mumkin. foydalanuvchi nomi va parol qiymatlaridan foydalangan holda yanada intensiv qidiruvni majburlash o'rniga. Daniel Bleichenbacher o'zining RSA shifrlash standarti PKCS №1 asosidagi protokollarga qarshi tanlangan shifrlangan matn hujumlari maqolasida yanada murakkab misolni ko'rsatdi, bu erda batafsil xato kodlari SSL-ga tanlangan shifrlangan matn hujumlarini boshqarish uchun ishlatiladi.
Dasturiy ta'minot ishlab chiquvchilari foydalanuvchi dasturiy ta'minotidan va dasturiy ta'minot to'plamiga kiritilgan har qanday uchinchi tomon kutubxonalari, ilovalari yoki xizmatlaridan oxirgi foydalanuvchilar uchun mavjud bo'lgan xato ma'lumotlarini diqqat bilan ko'rib chiqishlari va faqat foydalanuvchilar tomonidan amalga oshiriladigan xabarlarni qaytarishlari kerak.
|
| |
Ishlab chiqarish usuli - 3-mavzu. Ijtimoiy-iqtisodiy tizimlar va mulkchilik munosabatlari

|
3-mavzu. Ijtimoiy-iqtisodiy tizimlar va mulkchilik munosabatlari
|
bet | 17/18 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 209,65 Kb. | | #264591 |
Bog'liq v4zvfAAF7wTAhSWCEHnIKVsS3UtrJqz82hUkh0XnIshlab chiqarish usuli – ishlab chiqaruvchi kuchlar va ishlab chiqarish munosabatlari birligi hamda o‘zaro ta’siri.
Ishlab chiqaruvchi kuchlar – ijtimoiy ishlab chiqarish jarayonida kishilar bilan tabiat o‘rtasidagi bog‘lanishni amalga oshiruvchi shaxsiy va texnikbuyumlashgan unsurlar tizimi (ishchi kuchi va ishlab chiqarish vositalari).
Ijtimoiy-iqtisodiy formatsiya – ishlab chiqarish usuli bilan jamiyat ustqurmasi majmui.
Ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar – hayotiy ne’matlarni ishlab chiqarish, taqsimlash, ayirboshlash va iste’mol qilish jarayonida kishilar o‘rtasida vujudga keladigan munosabatlar.
Ishlab chiqarishning texnologik usuli – mehnat vositalari, materiallar, texnologiya, energiya, axborotlar va ishlab chiqarishni tashkil etish majmui.
Oddiy kooperatsiya – bir xil ishni yoki xizmat vazifasini bajaruvchi xodimlarning eng oddiy shaklidagi uyushmasi.
Manufaktura – mehnat taqsimotiga asoslangan, lekin mashina hali mavjud bo‘lmagan sharoitdagi kooperatsiya.
Yirik mashinalashgan ishlab chiqarish – mehnat taqsimoti hamda mashinali mehnatga asoslangan kooperatsiya.
Iqtisodiy tizim – mavjud iqtisodiy munosabatlar majmuasining iqtisodiyotni tashkil qilish shakllari, xo‘jalik mexanizmi va iqtisodiy muassasalar bilan birgalikdagi tizimi.
Mulkchilik munosabatlari – mulkka egalik qilish, undan foydalanish, uni o‘zlashtirish va tasarruf etish jarayonida vujudga keladigan munosabatlar.
Mulkdan foydalanish – mol-mulkning iqtisodiy faoliyatda ishlatilishi yoki ijtimoiy hayotda qo‘llanilishi, ya’ni uning nafli jihatlarining bevosita iste’mol qilinishi.
Mulkni tasarruf etish – mol-mulk taqdirini mustaqil hal qilish.
Mulkka egalik qilish – mulkdorlik huquqining uning egasi qo‘lida saqlanib turishi va yaratilgan moddiy boyliklarni o‘zlashtirishning iqtisodiy shakli. Mulk obyektlari – mulkka aylangan barcha boylik turlari.
Mulk subyektlari – mulk obyektini o‘zlashtirishda qatnashuvchilar, mulkiy munosabatlar ishtirokchilari.
|
| |
-modda. Axborotlashtirish sohasini davlat tomonidan tartibga solish

|
-modda. Axborotlashtirish sohasini davlat tomonidan tartibga solish
|
bet | 3/16 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 68,2 Kb. | | #245869 |
Bog'liq Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish v5-modda. Axborotlashtirish sohasini davlat tomonidan tartibga solish
Axborotlashtirish sohasini davlat tomonidan tartibga solishni O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va u maxsus vakolat bergan organ amalga oshiradi.
6-modda. Maxsus vakolatli organ
Maxsus vakolatli organ:
davlat axborot resurslarini shakllantirish ishlarini tashkil etadi va muvofiqlashtiradi;
axborotlashtirish va axborot texnologiyalarini rivojlantirish davlat dasturlarini ishlab chiqadi;
davlat organlarining axborot tizimlari, tarmoq va hududiy axborot tizimlari yaratilishiga ko‘maklashadi;
axborotlashtirish sohasidagi standartlar, normalar va qoidalarni ishlab chiqadi;
axborot tizimlari va axborot texnologiyalarining texnika vositalari hamda xizmatlarini sertifikatlashtirish ishlarini tashkil etadi;
yuridik va jismoniy shaxslarning o‘z axborot resurslari hamda axborot tizimlari muhofaza etilishini ta’minlash borasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi;
axborot resurslari, xizmatlari va axborot texnologiyalari bozorini rivojlantirishga ko‘maklashadi;
axborotlashtirish sohasida marketing tadqiqotlari va monitoringni tashkil etadi;
axborot resurslaridan foydalanuvchilarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish choralarini amalga oshiradi;
O‘zbekiston Respublikasining mudofaa qobiliyati va xavfsizligi manfaatlarini ko‘zlab axborot xavfsizligini hamda axborot tizimlaridan ustuvor foydalanilishini ta’minlaydi;
11-modda. Axborot resurslaridan erkin foydalanish toifalari
Axborot resurslari ulardan erkin foydalanish toifalari bo‘yicha hamma erkin foydalanishi mumkin bo‘lgan axborot resurslariga va erkin foydalanilishi cheklab qo‘yilgan axborot resurslariga bo‘linadi.
Cheklanmagan doiradagi foydalanuvchilar uchun mo‘ljallangan axborot resurslari hamma erkin foydalanishi mumkin bo‘lgan axborot resurslaridir.
Davlat sirlari to‘g‘risidagi axborotni va maxfiy axborotni yoki erkin foydalanilishi axborot resurslarining mulkdorlari tomonidan cheklab qo‘yilgan axborotni o‘z ichiga olgan axborot resurslari erkin foydalanilishi cheklab qo‘yilgan axborot resurslariga kiradi.
Axborot resurslarining mulkdorlari va egalari hamma erkin foydalanishi mumkin bo‘lgan axborot resurslaridan yuridik hamda jismoniy shaxslarning teng huquq asosida erkin tarzda foydalanishini ta’minlashi kerak.
|
| |
” kafedrasi “ kt: Informatika va axborot texnologiyalari

” kafedrasi “ kt: Informatika va axborot texnologiyalari
Download
1,1 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/21
Sana
18.06.2024
Hajmi
1,1 Mb.
#264213
Download
1,1 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
” kafedrasi “ kt: Informatika va axborot texnologiyalari
Download
1,1 Mb.
Matnni ko'rish
Installing Linux Red Hat Advance Server 0 64-bit cd note - bet 4

Installing Linux Red Hat Advance Server 0 64-bit cd note
Download
0,57 Mb.
bet
4/14
Sana
25.12.2019
Hajmi
0,57 Mb.
#4936
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
14
Download
0,57 Mb.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
14
Download
0,57 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Installing Linux Red Hat Advance Server 0 64-bit cd note
Download
0,57 Mb.
Xulosalar - 3-mavzu. Ijtimoiy-iqtisodiy tizimlar va mulkchilik munosabatlari

|
3-mavzu. Ijtimoiy-iqtisodiy tizimlar va mulkchilik munosabatlari
|
bet | 16/18 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 209,65 Kb. | | #264591 |
Bog'liq v4zvfAAF7wTAhSWCEHnIKVsS3UtrJqz82hUkh0Xn
Jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti bir xilda va tekis kechmay, uni turli bosqichlarga ajratish mumkin. Mazkur bosqichlarni bilishda tarixiyformatsion, madaniylashish (sivilizatsiya) darajasi, texnika va texnologik taraqqiyot darajasi, iqtisodiy tizimlarning o‘zgarishi kabi jihatlar bo‘yicha yondashuvlar mavjud.
Iqtisodiy tizim har bir davrda va makonda amal qilayotgan iqtisodiy munosabatlar – iqtisodiyotni tashkil qilish shakllari, xo‘jalik mexanizmi va iqtisodiy muassasalar majmuasini o‘z ichiga oladi. Iqtisodiyot nazariyasida ko‘pincha iqtisodiy tizim tushunchasini ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanish darajasi bilan bog‘lab, shu asosda dunyodagi mamlakatlar iqtisodiyoti an’anaviy iqtisodiyot, ma’muriy-buyruqbozlik iqtisodiyoti va bozor iqtisodiyoti tizimlariga ajratiladi.
Mulkchilik munosabatlari – shaxsiy, jamoa va davlat manfaatlarini o‘zida ifoda etib, ishlab chiqarish omillari va natijalaridan foydalanish borasida kishilar, jamoalar, tarmoqlar, hududlar va davlat o‘rtasidagi munosabatlar majmuasidir.
Mulkchilik munosabatlarining iqtisodiy mazmuni moddiy va ma’naviy ne’matlarni o‘zlashtirish borasidagi iqtisodiy munosabatlarni o‘zida aks ettiradi. Agar mulkchilikning iqtisodiy mazmuni u yoki bu obyektni o‘zlashtirish va foydalanish borasida subyektlar o‘rtasidagi munosabatlarni bildirsa, mulkchilikning huquqiy mazmuni subyektning obyektga nisbatan bo‘lgan munosabatini aks ettiradi.
Mulkni davlat tasarrufdan chiqarish va xususiylashtirish – korxonalar ustav fondida davlat ulushining qisqarishi, ularning investitsion jozibadorligini oshirish va xorijiy investorlarni xususiylashtirish jarayoniga jalb etishni kengaytirishga qaratilgan kompleks dasturdan iborat jarayondir.
Mulkchilikni takomillashtirishning hozirgi davrdagi xususiyatlaridan biri – davlat va xususiy mulk sherikchiligini keng joriy qilishdir.
Asosiy tayanch tushunchalar
|
| |
-modda.
Ishchi tillar - Bajardi: Mansurova o qabul qildi: Elmurodova b qarshi-2023 Reja

|
Bajardi: Mansurova o qabul qildi: Elmurodova b qarshi-2023 Reja
|
bet | 6/16 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 68,2 Kb. | | #245869 |
Bog'liq Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish v10-modda.
Ishchi tillar
Ushbu Kelishuv doirasidagi hamkorlikni amalga oshirish jarayonlarida ish olib borish tillari rus va xitoy tillari hisoblanadi.
Kiberhuquq va kiberetika sohasida O'zbekiston Respublikasi qonunchiligi
O’zbekiston Respublikasining KiberXavfsizlik to’g’risidagi qonuni 8 bob 40 ta moddadan iborat. Ushbu qonun 2022-yil 15-aprel O’RQ-764-sonli prezident buyrug’iga asosan chiqqan. Qonunchilik palatasi tomonidan 2022-yil 25-fevralda qabul qilingan. Senat tomonidan 2022-yil 17-martda ma’qullangan. Hozir ushbu qonunli muhim joylari bilan tanishib chiqamiz.
To’liq ma’lumot uchun link: https://lex.uz//uz/docs/-5960604
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING QONUNI
KIBERXAVFSIZLIK TO‘G‘RISIDA
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi kiberxavfsizlik sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Kiberxavfsizlik to‘g‘risidagi qonunchilik
Kiberxavfsizlik to‘g‘risidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Telekommunikatsiya tarmoqlari va aloqa kanallaridagi tezkor-qidiruv tadbirlari tizimining kiberxavfsizligini ta’minlash alohida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Agar O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida O‘zbekiston Respublikasining kiberxavfsizlik to‘g‘risidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan bo‘lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo‘llaniladi.
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
axborotlashtirish obyekti — turli darajadagi va maqsaddagi axborot tizimlari, telekommunikatsiya tarmoqlari, axborotga ishlov berishning texnik vositalari, ushbu vositalar o‘rnatilgan va foydalaniladigan xonalar;
kiberjinoyatchilik — axborotni egallash, uni o‘zgartirish, yo‘q qilish yoki axborot tizimlari va resurslarini ishdan chiqarish maqsadida kibermakonda dasturiy ta’minot va texnik vositalardan foydalanilgan holda amalga oshiriladigan jinoyatlar yig‘indisi;
|
| |
IX. Kreditlarni olish uchun talablar

Izoh: Yakuni nazorat yozma shaklda bo’lsa talabaga 5 ta savol beriladi. 2 ta
savol ma’ruza va amaliy mavzularidan (bir savoli uchun 10 ball beriladi, jami 2
ta savoldan 20 ball to’playdi. Mustaqil ta’lim va mustaqil ish mavzularidan 3 ta
savol, jami 30 ball to’playdi).
6
Izoh: Yakuni nazorat yozma shaklda bo’lsa talabaga 5 ta savol beriladi. 2 ta
savol ma’ruza va amaliy mavzularidan (bir savoli uchun 10 ball beriladi, jami 2
ta savoldan 20 ball to’playdi. Mustaqil ta’lim va mustaqil ish mavzularidan 3 ta
savol, jami 30 ball to’playdi). Yakuniy nazorta amaliy bo`lsa 5 ta savol beriladi 10
baldan 50 ball to`playdi talaba.
Windows 98 rdp client install - bet 3

|
Windows 98 rdp client install
|
bet | 3/3 | Sana | 30.09.2020 | Hajmi | 167,5 Kb. | | #11870 |
Click on "Start" - "Programs" - "Remote Desktop Connection"
Now go to the document titled :
Windows 2000 / XP
Terminal Services Client
For Nextgen Environment Version 2
Install Guide
(or Windows2K-XP Terminal services client.doc )
Start at page 5 step 11.
Note: Windows 98 can not save a password in the icon. The user will have to log in twice. This is a limitation of Windows 98.
|
| |
Dastur tugunlari qulflangan, xost bloklangan yoki bir martalik litsenziyalar

|
Dastur tugunlari qulflangan, xost bloklangan yoki bir martalik litsenziyalar
|
bet | 14/16 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 68,2 Kb. | | #245869 |
Bog'liq Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vDastur tugunlari qulflangan, xost bloklangan yoki bir martalik litsenziyalar
Ushbu turdagi litsenziya avvalgisiga o'xshaydi, faqat dasturiy ta'minotni faollashtirish uchun kod ma'lum bir qurilmaga o'rnatilgan yoki yuklab olingan dasturiy ta'minot orqali yetkaziladi. Afzalligi shundaki, hech qanday jismoniy ob'ekt talab qilinmaydi, ammo kamchilik shundaki, litsenziya faqat bitta kompyuter yoki qurilmaga tegishli, shuning uchun uni o'tkazib bo'lmaydi.
8. Texnik kanallarni kompleks himoya qilish tizimlari
Yon kanal hujumlari tizimdagi maxfiy ma'lumotlarni aniqlash uchun vaqt, tovush, quvvat sarfi, elektromagnit emissiya, tebranish va kesh harakati kabi bilvosita ma'lumotlarga tayanadi. Ayrim bunday hujum usullarining murakkabligi va maxfiy ma'lumotlarni olish mumkin bo'lgan turli kanallar soni himoyachilarning tizim tahdidi modellarini ishlab chiqishda potentsial tasodifiy kanallarni e'tiborsiz qoldirishiga olib kelishi mumkin. Barcha tasodifiy kanallar barcha muhitlarda xavfsizlikka xavf tug'dirmasa-da, xavfsiz ishlab chiqish amaliyotlariga ustuvor ahamiyat berish potentsial zaifliklarni aniqlashga va tizimlaringizning ushbu usullarga ta'sirini minimallashtirish uchun samarali ishlashga yordam beradi. Yon kanal hujumlarining eng keng tarqalgan maqsadlariga maxfiy kriptografik kalitlar va parollar kiradi. Yon kanalning qarshiligi tafsilotlarga katta e'tibor talab qiladi. Imkon bo'lganda, keng qamrovli xavfsizlikni tekshirish va sinovdan o'tgan faol saqlanadigan kutubxonalardan foydalanish yaxshidir. Vaqtinchalik ijro yon kanallarini yumshatishga yordam berish uchun sirlar va potentsial tajovuzkorlar o'rtasidagi izolyatsiyani hisobga olish ham muhimdir.
Eng muhim tavsiyalar tizim komponentlarini yangilab turish va tizimingizning tahdid modelini tushunishdir Xavfsizlik uchun muhim bo'lgan kutubxonalar va operatsion tizim komponentlarini ta'minlovchilar yangi tahdidlarga qarshi turish uchun doimiy ravishda yangilanishlarni amalga oshiradilar. Komponentlarni yangilab turish zaifliklarning saqlanib qolishining oldini olishga yordam beradi. Bundan tashqari, eng kam imtiyoz, chuqur himoya va xato tafsilotlarini cheklash kabi oddiy xavfsizlik tamoyillarini yodda tutish kerak.
|
| |
«_____» ___________ 201__ yil Rahbar

4
6. Xulosa va takliflarning ochiqligi va dalillarga asoslanganligi _____________
________________________________________________________________
________________________________________________________________
7. Ishni rasmiylashtirishning talab darajasiga javob berishi
________________________________________________________________
8. Ishdagi kamchiliklar______________________________________________
________________________________________________________________
9. Muallifning qaysi taklifini ishlab chiqarishga joriy etish maqsadga muvofiq
________________________________________________________________
________________________________________________________________
10. Ishning qo’yilgan talab darajasiga mos kelishi to’g’risida xulosa _________
________________________________________________________________
________________________________________________________________
Taqrizchining (F.I.Sh) ish joyi, unvoni ________________________________
________________________________________________________________
Portable Network Graphics

12
o
razryadlardan 8 ta kerak bo'ladi (256=2 ). Juda ham murakkab fotorealistik
rangli tasvirlar 1 pikselga 24 razryad talab qiladi. Natijada rastr tasvirli fayllar
o'lchami tasvirni rang chuqurligi o'sgani sari oshib boradi.
Rastrli tasvirlarni
yana bir kamchiligi shundan iboratki, tasvir sifati piksel o'lchamiga bog'liq, u
esa o'z navbatida monitorni imkoniyati bilan belgilanadi. Shuning uchun bir xil
rasm turli monitorlarda har xil ko'rinishga ega bo'lishi mumkin. Rastrli tasvir
o'lchamini o'zgartirish juda ham murakkab ishdir.
Chunki bunday tasvirni
kattalashtirish piksellar sonini o'sishiga olib keladi. Kompyuter grafikasi
sohasidagi mutaxassislar tomonidan juda murakkab rastrli tasvirlar piksellar
«ko' naytirish» yoki “o'chirish (agar tavirni kichraytirish kerak bo'lsa)”
algoritmlari
ishlab chiqilgan, lekin ular doim ham ushbu masalani oqilona
bajara olmaydi.
Web-sahifalarni yaratishda birinchi o rinlardan birini
vektorli grafika
ham egallaydi. Bu tasvirni rasmdagi joylashuvi matematik formulalar bilan
berilgan egri chiziqlar majmuasi yordamida namoyish etish usulidir. Masalan,
istalgan doirani tasvirlash uchun uch-to'rt raqam kerak bo'ladi: radius, markaz
koordinatalari va chiziq qalinligi.
Shuning uchun, vektorli grafika rastrli
grafikaga nisbatan bir qancha afzalliklarga ega:
•
vektorli tasvirlarni belgilovchi matematik formulalar kompyuter
xotirasida rastrli tasvir piksellariga qaraganda kamroq joy egallaydi;
•
tasvir
(yoki
uning
ayrim
qismlarini)
sifatini
yuqotmasdan
chegaralanmagan kattalashtirish imkoniyati mavjudligi;
•
tasvirni bir platformadan ikkinchisiga ko'chirishning qulayligi.
Albatta, vektorli tasvirlarni o'z kamchiliklari ham mavjud. Masalan,
fotorealistik tasvirni vektorli formatda namoyish qilish murakkabroq.
Flash
yaratuvchilari bunga echimni tonishgan. Flash yordamida Web - sahifalar
tuzishda siz nafaqat vektorli balki rastrli tasvirlarni ishlatishingiz ham mumkin.
” kafedrasi “ kt: Informatika va axborot texnologiyalari - bet 4

10
2.Flash dasturi bilan ishlash asoslari
Flash
texnologiyasiga -
ShockWave Flash (SWF)
formatli
vektorli
grafikdan foydalanishga asoslangan texnologiyadir. Bu format eng samarali
grafik formatlardan bo'lmasada,
SWF
formati foydalanuvchilarga grafik
imkoniyatlari cheklanmagan grafiklar bilan ishlovchi vositalar va natijani Web-
brouzerlarda, kerakli muxarrirlarda foydalanish imkoniyatilari mavjud.
Flash
texnologiyasining imkoniyatlardan yana biri -
bu uning moslashuvchanligidir,
ya’ni bu format barcha platformalarda (MacOS tizimli Macintosh
kompyuterlari yoki Windows tizimli kompyuterlarida) ishlatilishi mumkin.
Yana bir qulay imkoniyati uning yordamida yaratilgan tasvirlar nafaqat
animatsiyali bolishi, balki interfaol elementlar
va tovush bilan boyitilishi
hamda dasturlash orqali boshqarilishi mumkin.
Flash
texnologiyasining mosalashuvchanlik va interfaol multimediya
dasturlar yaratish imkoniyati ko'pchilik Web-dizaynerlar o'rtasidagi bahslarga
sabab bo'lib, uni mashhurligini oshishiga imkoniyat berdi.
Shuning uchun bu
texnologiyaning yaratilishi bilan bir vaqtda
Macromedia
kompaniyasi
tomonidan ikki asosiy web-brouzerlari,
Internet Explorer
va
Netscape
Communicator
lar uchun elementlar
Plug-In
yaratildi. Bu esa, o'z navbatida
Flash texnologiyasini Internetda yana ham keng tarqalishiga olib keldi.
Natijada ushbu web-brouzerlar
yaratuvchilari
swf
formatini o z dasturlarini
asosiy formatlar bazasiga qabul qildi. Bunday usulni boshqa yirik dasturiy
ta’minot yaratuvchilar (masalan, Adobe firmasi) ham qo'llay boshladi.
Macromedia kompaniyasi
swf
formatini juda oddiy va qulay uskunalar bilan
ta’minlaganligi bu formatdan ko'p muxlislarning foydalanishiga olib keldi.
Shuni aytish kerakki, hozirgi vaqtda ushbu uskunalarni bir qancha to' liq
to'plamlari ham mavjud.
Ushbu uskunalarni bir turi