Kanada banki - 15-mavzu: markaziy bankning mustaqilligi reja

|
15-mavzu: markaziy bankning mustaqilligi reja
|
bet | 11/14 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 311 Kb. | | #117405 |
Bog'liq Pul va banklar- Mustaqil ishKanada banki
Kanada Banki nisbatan kech shakllangan – 1943 yilda. Uch yillik muddatga hukumat tomonidan saylanadigan bank direktorlari, bank raisini etti yillik muddatga tayinlaydilar. Rais hamda uning to‘rtta o‘rinbosarlaridan iborat bo‘lgan Boshqaruv kengashi – FOMC singari, monetar siyosat bo‘yicha qarorlarni qabul qiluvchi organ bo‘lib hisoblanadi.
1967 yilda qabul qilingan, bank qonunchiligidagi o‘zgarishlarga muvofiq tarzda, hukumat monetar siyosat uchun asosiy ma’suliyatga egadir. Bundan kelib chiqadiki, qonunga binoan Kanada Banki, FRT singari instrumentlarni tanlashda mustaqillikka ega emas. Biroq, tajribada aslida uning o‘zi monetar siyosatni nazorat qiladi. Bank va hukumatning o‘rtasida kelishmovchilik yuzaga kelgan holda, moliya vaziri bank bajarishi majbur bo‘lgan ko‘rsatmani chiqarishi mumkin. Biroq, ko‘rsatma yozma ravishda rasmiylashtirilishi va ma’lum bir davrga tegishli bo‘lishi kerakligi sababli, uning vujudga kelishining ehtimoli kam. Haqiqatdan ham, bugungi kungacha bitta ham bunday ko‘rsatma chiqarilmagan. Monetar siyosatning maqsadi Kanada Banki va hukumat bilan birgalikda belgilanadi. Demak, Kanada Banki, FRTga qaraganda, kamroq darajadagi mustaqillikka ega.
Angliya Banki
1694 yilda barpo etilgan Angliya Banki – eng qadimiy markaziy banklardan biri bo‘lib hisoblanadi. 1946 yildagi Banklar haqidagi Qonunga asosan, Angliya Banki hukumatga bo‘ysinadi. Angliya Banki Boshqaruvi (FRT boshqaruvchilari kengashining ekvivalenti) besh yillik muddatga saylanadigan rais va uning ikkita o‘rinbosari, hamda uch yilga tayinlanadigan 16ta boshqaruv a’zolaridan iborat bo‘ladi.1997 yilga qadar Angliya Banki, ushbu bobda ko‘rib chiqilayotgan markaziy banklar orasida eng kam darajadagi mustaqil bank bo‘lib hisoblangan, chunki foiz stavkalarini o‘zgartirish haqidagi qaror Angliya Banki ichida emas, balki g‘aznachilik kansleri bilan birgalikda qabul qilinar edi (AQSH G‘aznachiligi kotibi ekvivalenti). Buning hammasi, leyboristlarning yangi hukumati 1997 yilning may oyida hokimiyat tepasiga kelgan paytda o‘zgardi. Ushbu paytda, g‘aznachilik yangi kansleri Gordon Braun Angliya Banki endi foiz stavkalarini belgilashga vakolatli emasligi haqida kutilmaganda xabar berdi. Biroq, Bank instrumentlarni tanlashda to‘liq mustaqillikka ega bo‘lmadi: hukumat uning qarorlarini o‘zgartira oladi va foiz stavkalarini “favqulloddagi sharoitda” hamda “cheklangan muddatga” belgilay oladi. Bunga qaramay, Kanadada bo‘lgani singari, ommaviy xarakterga ega bo‘lishi kerak bo‘lgan va faqatgina eng qattiq sharoitda hamda cheklangan muddat davomida qo‘llanilishi kerak bo‘lgan Bank qarorlarini bekor qilish – vujudga kelish ehtimoli kam bo‘lgan hodisadir.
Foiz stavkalarini, rais, uning ikkita o‘rinbosari, kansler bilan konsultatsiyadan so‘ng tayinlanadigan ikkita a’zo (odatda markaziy bankning mansabdor shaxslari), va kansler tomonidan tayinlanadigan yana to‘rtta tashqi iqtisodchi-ekspertlardan tashkil topgan, monetar siyosat bo‘yicha Ko‘mita belgilaydi. (SHunisi hayratlanarliki, ushbu ko‘mitaga birinchi bor kiritilgan to‘rtta tashqi ekspertlardan ikkitasi Buyuk Britaniya fuqarolari bo‘lmagan: bittasi golland millatiga mansub bo‘lsa, ikkinchisi amerikalik bo‘lgan, ammo ikkalasi ham doimiy ravishda Birlashgan Qirollikda yashagan). Angliya Banki uchun Inflatsiyaning maqsadli ahamiyatini g‘aznachilik kansleri belgilaydi, bundan kelib chiqib, Angliya Banki, FRTga nisbatan maqsadni tanlashda kamroq darajadagi mustaqillikka ega.
|
| |