Shinalardagi bosimni monitoring qilish tizimlarining turlari

|
Shinalardagi bosimni monitoring qilish tizimlarining turlari
|
bet | 13/29 | Sana | 18.07.2024 | Hajmi | 3,88 Mb. | | #267908 |
Bog'liq rezerf1.4.1. Shinalardagi bosimni monitoring qilish tizimlarining turlari
Hozirgi vaqtda shinalar bosimini kuzatish tizimlarining ikki turi qoʻllaniladi. Bu toʻgʻridan-toʻgʻri (toʻgʻridan-toʻgʻri oʻlchangan) va bilvosita (Indirect) oʻlchash tizimi. Toʻgʻridan-toʻgʻri oʻlchash tizimi shinalarning harorati va bosimini toʻgʻridan-toʻgʻri oʻlchaydi va transmitterdan foydalanadi. Bilvosita oʻlchash tizimi gʻildirak tezligidagi farqlar boʻyicha shinalar bosimini tekshiradi ichki bosimni kuzatish tizimlarining turlari.
Har qanday bosim monitoringi tizimining printsipi juda oddiy. Bosim sezgichlari shinadagi bosimni maʼlum bir vaqt oraligʻida oʻlchaydilar, shundan soʻng radio kanali orqali maʼlumotlar boshqaruv blokiga uzatiladi, u yerda tahlil qilinadi (oʻlchovlarni standart qiymatlar bilan tekshirish), agar shinalar teshilsa va bosim tez pasaysa, sensor tomonidan bosim tez-tez oʻlchanadi va boshqaruv bloki bu haqda haydovchiga xabar beradi.
TPMS tizimining standart arxitekturasi quyidagilardan iborat:
- toʻrtta gʻildirak bosimini oʻlchash modullari, ularning har biri quyidagilarni oʻz ichiga oladi: bosim sensori; harorat sensori; signalni shakllantirish va aniqlash birligi; radio signalini uzatuvchi transmitter; antenna; kristalli (kvarts) rezonator; batareya.
- asboblar panelidagi qabul qilgich.
- asboblar panelidagi signalni qayta ishlash birligi.
Toʻgʻridan-toʻgʻri tekshirish tizimlari shinadagi gaz bosimi va haroratini toʻgʻridan-toʻgʻri oʻlchaydigan shinalar ichiga joylashtirilgan sensorlardan foydalanadi. Datchiklar ichida joylashgan transmitter yordamida shinadagi bosim holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar RF diapazonidagi signallar orqali uzatiladi. Qabul qilgich (qabul qilgich) asboblar panelida va undan tashqarida joylashgan signalni qayta ishlash blokining oʻzida joylashgan boʻlishi mumkin. Signalni qayta ishlash birligi haydovchiga shinalar bosimining hozirgi holati toʻgʻrisida xabar beradi.
Bilvosita tizim ABS tizimi, shu jumladan datchiklar yordamida shinalar bosimini hisoblab chiqadi gʻildirak bosimi va (yoki) akselerometrlar va mahalliy kompyuter. Agar shinalar bosimi pasaysa, bu gʻildirak radiusining pasayishi tufayli boshqa gʻildiraklarga qaraganda tezroq aylanadi. Tezlik farqlari past bosimni aniqlashga imkon beradi va ogohlantirish koʻrsatkichi haydovchiga signal beradi, ammo bu koʻp parametrli usullarni amalga oshirish qiyin va vaqti-vaqti bilan kalibrlashni talab qiladi. Bilvosita tizimning afzalliklari bor, narxi arzon, chunki batareya sensorlari va radio uzatish tizimlari talab qilinmaydi. Ammo u harakatni boshlashdan oldin bosimni aniqlay olmaydi, bitta tugunda juftlashgan shinalar tezlik va traektoriyada cheklovlarga ega, ular uchun mutlaq oʻlchovlarning aniqligi tushunchasi yoʻq, qaysi gʻildirakda bosim tushganligini aniqlash va bosimning sekin pasayishini aniqlashning imkoni yoʻq, shuningdek, ular faqat 30% dan ortiq nasosni aniqlay olmaydilar.
Toʻgʻridan-toʻgʻri monitoring tizimlari, oʻz navbatida, ichki tizimlarga boʻlinadi. Modul disk yoki shinaga oʻrnatilganda (rasm. 1.13) va tashqi-modul gʻildirak nipeliga o‘rnatiladi (rasm. 1.14).
Ichki datchiklar standart nipellar oʻrniga shunday joylashtirilganki, sensor shinalar ichida joylashgan boʻlib, bu juda noqulay, chunki u qoʻshimcha shinalarni oʻrnatishni talab qiladi, ammo sensorlar atrof-muhitning tashqi taʼsiridan va vandal harakatlardan himoyalangan. Ammo batareyaning ishlash muddati 5-10 yil boʻlganligi sababli, siz faqat shinani dastlabki demontaj qilish va sensorni oʻrnatish bilan qilishingiz mumkin, keyingi quvvat batareyalarini almashtirish shinalar almashtirilganda amalga oshirilishi mumkin.
Ichki sensor
1.13-rasm - Ichki sensorlarga asoslangan monitoring tizimiga misol.
Tashqi sensorlar, ichki sensorlardan farqli oʻlaroq, standart nipellarga oʻrnatiladi va qoʻshimcha shinalarni oʻrnatishni talab qilmaydi. Bu nafaqat tizimni tezda oʻrnatishga, balki uni bir nechta mashinalarda ishlatishga imkon beradi.
Masalan, datchiklarni oddiy holatda boʻlgan mashinadan demontaj qiling va ularni chiziqdagi transport vositasiga qoʻllang. Ammo bunday sensorlar atrof-muhitning oʻzaro taʼsiridan himoyalanmagan.
Shuni taʼkidlash kerakki, yuk mashinalari va avtobuslarda bosim sezgichlaridan foydalanish ularning yetarlicha uzoqligi tufayli biroz qiyinlashadi, bu holda sensordan signal yoʻqolishi mumkin.
Buning uchun maxsus repetitorlar-signal kuchaytirgichlari (repetitorlar) ishlatiladi. Ushbu tizimlar signalni sensorlardan qabul qilish blokiga uzatishda oraliq boʻgʻin vazifasini bajaradi va signal yoʻqolishi ehtimolini kamaytiradi.
Energiyani tejash TPMS gʻildirak modulining juda muhim jihati boʻlib, 5-10 yillik batareyani almashtirishni taklif qilmaydi. Buning uchun gʻildirak moduli tizimi energiya tejash tizimidan foydalanadi. Ushbu tizimning maʼnosi harakat boʻlmaganda faol boʻlmagan rejimga oʻtish va harakatlanayotganda faol rejimga oʻtishdir. Energiyani tejash TPMS gʻildirak modulining juda muhim jihati boʻlib, 5-10 yillik batareyani almashtirishni taklif qilmaydi. Buning uchun gʻildirak moduli tizimi energiya tejash tizimidan foydalanadi.
Tashqi sensor
1.14-rasm. Tashqi sensorlarga asoslangan monitoring tizimiga misol.
Energiyani tejash TPMS gʻildirak modulining juda muhim jihati boʻlib, 5-10 yillik batareyani almashtirishni taklif qilmaydi. Buning uchun gʻildirak moduli tizimi energiya tejash tizimidan foydalanadi. Ushbu tizimning maʼnosi harakat boʻlmaganda faol boʻlmagan rejimga oʻtish va harakatlanayotganda faol rejimga oʻtishdir. Bosimni oʻlchash uchun vaqt oraligʻi ham mavjud, shuning uchun normal harakat bilan oʻlchovlar har 45 soniyada bir marta boʻlishi mumkin (ishlab chiqaruvchiga qarab) va bosimning keskin pasayishi bilan oʻlchov oraligʻi har 15 soniyada sodir boʻladi. Biroq, bu batareyaning ishlash muddati cheklanganligini bekor qilmaydi, shuning uchun batareyasiz TPMS gʻildirak modullari tushunchasi mavjud. Ushbu kontseptsiya bir necha turdagi modullarni nazarda tutadi: sensorni quvvatlantirish uchun energiya uzatish bilan; gʻildirak harakatidan energiya olish bilan. Biroq, bu usullar batareya modullaridan farqli oʻlaroq qimmatroq. Batareyasiz modullar ogʻirligi va oʻlchamlari pastroq boʻlib, nazariy jihatdan qurilmaning ishlash muddati va ishonchliligini oshiradi.
|
| |