Hammasi Wi-Fi himoyasi uchun

|
Hammasi Wi-Fi himoyasi uchun
|
bet | 6/9 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 0,94 Mb. | | #136846 |
Bog'liq SIMSIZ TARMOQ TEXNOLOGIYASIHammasi Wi-Fi himoyasi uchun
Wi-Fi bilan bir qatorda, ba’zi mas’uliyatsiz fuqarolar bepul internetga ega bo‘lishga vasvasaga tushishdi. Mana, uni smartfon va noutbuk devor orqali ushlaydi. Tarmoqning qonuniy egasi bundan xursand bo‘lishi dargumon.
Zamonaviy qurilmalar ruxsatsiz ulanishlardan yaxshi himoyalangan, ammo uskunani sozlash uchun kamida bir necha daqiqa sarflashingiz kerak. Avvalo, zavod parolini o‘zgartiring, odatda kirish nuqtasining pastki qismida muhrlanadi. Bu har bir misol uchun o‘ziga xosdir, lekin baribir o‘zingiz uchun biror narsani tanlash yaxshidir. Va o‘nlab belgilar, raqamlar, harflardan, Ismlar, tug‘ilgan kunlar va boshqa oson taxmin qilinadigan kombinatsiyalardan saqlaning.
Keyin shifrlash usulini tekshiring. Endi WLAN uchun standart WPA2 PSK bo‘lib, eng ishonchli hisoblanadi. Ammo eski WEP hatto hammaga ochiq dasturiy ta’minot tomonidan ham buzilgan. Shuningdek, WPS yoki yarim avtomatik simsiz tarmoq yaratish tugmasidan qoching - bu buzishni osonlashtiradi. Ulanish uchun tasdiqlangan qurilmadagi QR-kod ancha ishonchli - bunday tezkor ulanish imkoniyati aksariyat zamonaviy Android smartfonlarida mavjud.
Himoyaning keyingi darajasi statik IP-manzildan foydalanish va aloqa ma’lumotlarini qurilmalarga yuborishni o‘chirishdir. IT mutaxassisi bo‘lish shart emas, lekin siz kirish nuqtasi uchun ko‘rsatmalarni o‘qib chiqishingiz kerak bo‘ladi. Va yangi gadjetni ulash uchun har safar unga yo‘riqnoma IP-manzilini qo‘lda kiritishingiz kerak. Bu yerda, shuningdek, har bir ulangan qurilmani maxsus yo‘riqnoma sozlamalari elementiga kiritishni o‘z ichiga olgan MAC filtrli usul mavjud. Aytgancha, ularda siz har doim qaysi qurilmalar simsiz tarmoqqa ulanganligini ko‘rishingiz mumkin.
Va eng radikal usul - kirish nuqtasini vaqtincha o‘chirib qo‘yishdir. Ko‘pgina Wi-Fi routerlar jadvalga muvofiq, masalan, siz uyda bo‘lmaganingizda o‘chirish va yoqish imkoniyatiga ega. Ha, va vaqti-vaqti bilan tarmoq uskunasini qayta ishga tushirish zarar qilmaydi.
3 Simsiz kеng pоlоsаli ulanish texnologiyalarining o’ziga xosligi.
Simsiz axborot tizimlari va tarmoqlari yanada katta ommaviylikka ega bo‘lib bormoqda, chunki ular an’anaviy simli tarmoqlarga qaraganda qator afzalliklarga ega. Lekin chastotalar spektrining litsenziyalanmaydigan dipazonida ishlaydigan foydalanuvchilarning katta soni halaqitlarning ortishiga va har bir ma’lum tarmoqdagi shovqin darajasining oshishiga olib keladi. Tarmoqning unumdorligiga boshqa radiotexnik vositalarning ishlashi keltirib chiqaradigan halaqitlar ham sezilarli ta’sir qiladi. So‘nggi yillarda ma’lumotlarni simsiz uzatish tarmoqlari telekommunikatsion industriyaning rivojlantirishning asosiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib qoldi. Texnologiyalar o‘zgardi, lekin uzatishning mazmuni – ma’lumotlar berilgan vaqtda bitta nuqtadan boshqasiga kelishi uchun bir necha turli elementlarni uzaro ta’sirlashishini tashkil etish o‘zgarmasdan qoldi. Butun dunyoda va O‘zbekistonda ma’lumotlarni uzatish tarmoqlarining keskin rivojlanishi quyidagi afzalliklarga bog‘liq bo‘ldi: - arxitekturaning tez moslashuvchanligi, ya’ni mobil foydalanuvchilarning ulanishida, harakatlanishida va uzilishida vaqtning suzilarli yo‘qotilishlarisiz tarmoqning topologiyasini dinamik o‘zgartirish imkoniyati; - ma’lumotlarni yuqori uzatish tezliklari; - loyihalashtirish va qurishning tezkorligi; - ruxsat etilmagan ulanishdan yuqori himoyalanganlik darajasi; - qimmat turadigan va hamma vaqt ham mumkin bo‘lavermaydigan optik tolali yoki mis kabelni yotqizish va ijaraga olishni radi etish. Radiotizimlar zamonaviy atamashunoslikda tor polosali va keng polosali radioaloqa tizimlariga bo‘linadi. Farq, avvalo qo‘llaniladigan tebranishlar 5 tashuvchilari tuzilmalaridan iborat. Tor polosali tizimlarga kiradigan an’anaviy radiovositalar signal tashuvchisi sifatida bir chastotali garmonik tebranishlarni ishlatadi. Bunday tizimlardagi ajratilgan chastotalar dipazonida ko‘plab foydalanuvchilarning ishlashi imkoniyatini ta’minlash uchun uzatiladigan signallar chastotalari polosalarini iloji boricha kamaytirishga uriniladi. Keng polosali aloqa tizimlarida tebranishlar tashuvchilari sifatida keng polosali psevdo-tasodifiy signallar qo‘llaniladi. Bunda har bir foydalanuvchining signali chastotalar diapazonining butun ajratilgan oralig‘ini egallaydi, alohida signallarni ajratish esa kodli usullarda amalga oshirildi. IEEE 802.11 standarti ma’lumotlar simsiz keng polosali uzatish tarmoqlarining keskin kengayishi, RadioEthernetdan foydalanish bilan radiokanal bo‘yicha Internet tarmog‘iga ulanish xizmatlarini taqdim etadigan operatorlar sonining, shuningdek bu xizmatlar foydalanuvchilari sonining ortishi elektromagnit moslashuvchanlik muammosiga olib keldi. Ayniqsa, bu RadioEthernet-provayderlar soni 5-10 taga etadigan yirik shaharlar uchun xarakterli bo‘lib qoldi. Natijada 2,4-2,5 GGs chastotalar diapazoni kuchli o‘ta yuklangan va shovqinlashgan bo‘lib qoldi. Shovqinlashganlik muammosi ko‘rsatilgan diapazon yaqinida GSM-1800 sotali aloqa, radioreleli aloqa tizimlari, idoraviy vatijorat ma’lumotlarni uzatish tarmoqlari va boshqalar intensiv ishlaydigan boshqa hududlar uchun ham dolzarb bo‘lib qolmoqda. Bunday vaziyatning yakuniy natijasi radioaloqa sifatining yomonlashishi va mos ravishda oxirgi foydalanuvchiga ko‘rsatiladigan xizmatlar sifatining yomonlashishi bo‘lib qoldi. Bundan tashqari, yaqin vaqtlarda RadioEthernetga yaqin 2,5-2,7 GGs dipazonda ishlaydigan MMDS texnologiyasi asosidagi keng polosali simsiz ulanish tizimlarning qurilishi keltirib chiqaradigan vaziyatning qo‘shimcha o‘tkirlashishi kutilmoqda Yuzaga kelgan vaziyat ma’lumotlarni uzatish tarmoqlari operatorlarini o‘z tizimlari radiokanallarida halaqilar sathlarini kamaytirish uchun usullar va vositalarni izlashga majburlamoqda. Shunga ko‘ra, halaqitbardoshlikni oshirish masalalarini echilishining bo‘lishi mumkin yo‘llarini, ma’lumotlarni simsiz uzatish tarmoqlarida radioaloqa sifatini yaxshilashga asosiy yondashishlarni tahlil qilish dolzarb hisoblanadi. Simsiz lokal tarmoqlarning eng ommaviy standarti IEEE 802.11 standarti hisoblanadi. IEEE – ingl. Institute of Electrical and Electronics Engineers (Elektr va elektronika bo‘yicha muxandislar instituti) simli va simsiz axborot uzatish tarmoqlari sohasida standartlar ishlab chiqish bilan shug‘ullanadi. Simsiz tarmoqlar standartlarini yaratish sohasidagi boshlang‘ich nuqta sifatida IEEE tashkiloti tomonidan 1990 yilda 802.11 qo‘mitasining tashkil etilishi hisoblanadi. Bu guruh 2,4 GGs chastotada, 1 a 2 Mbit/sekund ulanish tezliklarida ishlaydigan radioqurilmalar a tarmoqlar uchun umumiy standartni ishlab chiqish bilan shug‘ullandi. Standart ustida ishlar 7 yildan keyin yakunlandi va 1997 yilning iyunida birinchi 802.11 spesifikatsiya ratifikatsiya qilindi. IEEE 802.11 standarti simli tarmoqlar uchun ko‘plab standartlarni ishlab chiqadigan mustaqil xalqaro tashkilotdan WLAN mahsulotlari uchun birinchi standart hisoblanadi. Bugungi kunda ushbu texnologiyaning yangi standartlari (IEEE 802.11n) 300 Mbit/sekundgacha tezlikni bir necha yuzlab metr masofalargacha ta’minlashga qodir. 802.11 standartlari to‘plami 802.11 MAS nimdarajasi bilan ishlatilishi mumkin bo‘lgan fizik darajaning (Physisal Layer Protocol-PHY) qator ishlatilishi texnologiyalarini aniqlaydi. PHY darajalari quyidagilar (1.1-rasm): · 802.11 standartining 2,4 GGs diapazondagi chastotani sakrashsimon qayta sozlashli (FHSS) PHY darajasi; · 802.11 standartining 2,4 GGs diapazondagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri ketmaketlikli usulda spektrni kengaytirishli (DSSS) PHY darajasi; · 802.11b standartining 2,4 GGs diapazonda komplementar kodlashli PHY darajasi; · 802.11a standartining 5 GGs diapazondagi ortogonal chastotaviy multipleksirlashli (OFDM) PHY darajasi; · 802.11g standartining 2,4 GGs diapazondagi kengaytirilgan fizik darajasi (Extended Rate Phisical Layer-ERP). 7 802.11 standarti fizik darajalarining asosiy vazifasi MAS nimdarajasi uchun simsiz uzatish mexanizmlarini ta’minlash, shuningdek simsiz muhit holatini baholash va u haqida MAS nimdarajaga xabar berish kabi ikkilamchi funksiyalarni bajarilishi qo‘llab-quvvatlash hisoblanadi. MAS va PHY darajalari mustaqil bo‘lishi uchun shunday ishlab chiqildi. Aynan MAS va PHY nimdarajalari orasidagi mustaqillik 802.11b, 802.11a va 802.11g standartlaridagi qo‘shimcha yuqori tezlikli fizik darajalarni ishlailishiga imkon berdi. 802.11 standarti fizik darajalarining har biri ikkita nimdarajaga ega:
802.11 standarti fizik darajalarining har biri ikkita nimdarajaga ega: · Physical Layer Convergence Procedure (PLCP). Fizik daraja holatini aniqlash protsedurasi; · Medium Dependent (PMD). Fizik darajaning uzatish muhitiga bog‘liq bo‘lgan nimdarajasi.
|
| |