Mavzu: Operatsion tizimning xizmatchi dasturlari. Disklarni tozalash va yangilash

6-laboratoroiya ishi.
Mavzu: Operatsion tizimning xizmatchi dasturlari. Disklarni tozalash va yangilash.
Ishdan maqsad.
T u rli hisoblash tiz im la ri foydalanuvchilari soni ham ko‘payib bormoqda, shu bilan birga bir-birigaqarama-qarshi tendensiya rivojlanmoqda. B ir tomondan, axborot texnologiyalari murakkablashib borishi bilan u n i tatbiq qilish uchun chuqur b ilim la r talab qilinsa, ikkinchi tomondan, foydalanuvchining kompyuter bilan muloqoti (interfeysi) d o ‘stona tus olib, informatika va hisoblash texnikasi sohasida mutaxassis bo‘lmagan insonlar uchun ham tushunarli bo‘lmoqda. Bunday imkoniyatning sababi, foydalanuvchilar va ulaming dasturlari hisoblash texnikasi bilan maxsus (tizim li) dasturiy ta’m in o t — operatsion tizim orqali muloqot (interfeys)da bo‘lganliklaridadir. O T bajarilayotgan ilovalar uchun ham, foydalanuvchilar uchun ham m uloqot (interfeys) im konini yaratadi. Foydalanuvchi dasturlari va yana ko‘pgina xizmatchi dasturlar O T dan ixtiyoriy dasturlarning ko‘plarida uchraydigan amallarning bajarilishini so‘raydilar. Bu amallar: kiritish-chiqarish, dasturlami ishga tushirish, to‘xtatish, q o ‘shimcha xotira blokini o lish yoki bo‘shatish va h.k.lar. Bunday amallarni har safar yangidan dasturlash maqsadga m uvofiq emas, shuning uchun ham bular O T ningasosiy fiinksiyalaridan hisoblanadi. Amaliy dasturlar va boshqa ko‘pgina tiz im li ish lo v beruvchi dasturlar (dasturlash tizim la ri yoki ma5lu m o tla r bazalarini boshqarish tiz im la ri) kompyuter apparat qismiga bevosita murojaat qila olm aydilar, u la r b ila n faqat O T ga murojaat orqali muloqotda bo‘lishlari m um kin. Foydalanuvchilar O T buyruqlarini kiritish orqali yoki tiz im ta k lif qiladigan harakatlar to ‘plamidan tanlash orqali kom pyuter va o‘z dasturlari bilan muloqotda bo‘ladilar. Bunday m uhim funksiyalami bajarishdan tashqari, O T lar hisoblash resurslarini samarali taqsimlash va ishonchli Msoblashlami tashkil etishga javob beradi. Operatsion tizim lar va axborotga birlamchi ishlov berish fani asosiy fanlardan biri hisoblanadi.
Windows ОТ ining har bir foydalanuvchisi standart holatlarda biror hujjat yoki boshqa bir faylni aniq bir saqlash joyini ko‘rsatmasdan saqlaganda fayl avtomatik tarzda ushbu bo‘limda saqlanadi. Bu bo‘lim shaxsiy kompyuterdagi har bir foydalanuvchi uchun alohida saqlash joyini ajratadi.
Menyuning «Стандартный» bo‘limi.
Bu bo‘lim o‘z ichiga standart xizmatlar ko‘rsatish vazifasini oigan. Masalan (7.11-rasm): 1. «Развлечения» bo‘limida multimedia vositalaridan foydalanish va sozlash mumkin.
7 . 1 1-rasm. M enyuning ichki ko‘rinishi.
2. «Связь» bo‘limida mahalliy yoki global aloqa tarmoqlarini bog‘lash л/а sozlash ishlari amalga oshiriladi.
3. «Служебные» bo‘limida esa sistema haqida ma’lumot, "Windows ni faollashtirish, qayta tiklash, diskni tozalash va boshqa turli ishlami amalga oshirish mumkin.
4. «Специальные возможности» bo‘limida xizmatchi dasturlar dispetcheri orqali maxsus sozlashlami amalga oshirish, nogironlarga ham kompyuteming maxsus imkoniyatlar ustasi orqali sozlanadi va boshqalar.
5. Shuningdek, turli standart dasturlar mavjud, bular: — ish. stolini sozlash; — Paint grafik muharriri; — skaner va kameraga xizmat ko‘rsatuvchi dastur; — Windows Movie Maker — filmlar yaratishdaishlatiladi; — WordPad matn muharriri; — adresslami qayd qilish daftari; — kaLkulator; — tizimni sinxron ishlatish ustasi va h.k. Foydalanuvchi bu bo‘lim tarkibini o‘z xohishigako‘ra o‘zgartirishi, ya’ ni o‘ziga kerak bo‘lgan dasturlami shu bo‘limga joylashtirishi va ishlatishi mumkin.
|