nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Gauss formulasi - Bajardi: murotaliyev e Qabul qildi: Ablaqulov K

|
Bajardi: murotaliyev e Qabul qildi: Ablaqulov K
|
bet | 7/9 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #243100 |
Bog'liq BeA-nJ6W8YxxDfevoAPRuaN8CbVE6OUB Gauss formulasi - aniq integrallarni taqribiy hisoblash uchun ishlatiladigan formula:+ A2/(x2)+...+AJ(xn)lbunda: At — koeffitsiyentlar; jc(. — abssissalar (bular maxsus jadvallarda beriladi). K. Gauss nomi bilan atalgan. Kundalik hayotimizda uchraydigan ko‘p muhandislik masalalarini yechishda aniq integrallarni hisoblashga to‘g‘ri keladi. Faraz qilaylik, ni hisoblash talab etilsin. Bu yerda f(x) - [a,b] kesmada berilgan uzluksiz funksiya. Bu integralni hisoblashda quyidagi formula (Nyuton-Leybnis formulasi) qo'llaniladi: Gauss formulasi - aniq integrallarni taqribiy hisoblash uchun ishlatiladigan formula:+ A2/(x2)+...+AJ(xn)lbunda: At — koeffitsiyentlar; jc(. — abssissalar (bular maxsus jadvallarda beriladi). K. Gauss nomi bilan atalgan. Kundalik hayotimizda uchraydigan ko‘p muhandislik masalalarini yechishda aniq integrallarni hisoblashga to‘g‘ri keladi. Faraz qilaylik, ni hisoblash talab etilsin. Bu yerda f(x) - [a,b] kesmada berilgan uzluksiz funksiya. Bu integralni hisoblashda quyidagi formula (Nyuton-Leybnis formulasi) qo'llaniladi: bu yerda f(x) - boshlang'ich funksiya. Agar boshlang'ich funktsiya f(x) ni elementar funksiyalar orqali ifodalab bolmasa yoki integral ostidagi funksiya f(x) jadval ko'rinishida berilsa, u holda (1) formuladan foydalanish mumkin emas.Bu holda aniq integralni taqribiy formulalar orqali hisoblashga to‘g‘ri keladi.Agar [a;b] kesmada f(x)≥0 bo’lsa, u holda a ning qiymati son jihatidan u=f(x) funksiyani grafigi hamda x = a, x = b, to'g'ri chiziqlar bilan chegaralangan shakl (figura)ning yuziga teng .Agar [a;b] kesmada f(x)≤0 bo’lsa,integralning qiymati yuqorida keltirilgan shaklning teskari ishora bilan olingan yuziga teng . Algebraik va trantsendent tenglamalar ildizlari yotadigan oraliklar ajratibolingandan sung tenglamaning ildizini taqribiy hisoblash uchun, taqribiy hisoblashusullaridan biri kullaniladi.Demaktenglama berilgandan sung, tenglamaning ildizlari yotgan oraliklarajratib olinadi, taqribiy ildizni topish usuli tanlanadi, tanlangan usulga mosravishda algorimning blok–sxemasi va biror bir dasturlashtirish tilida blok–sxemaga mos ravishda dastur tuziladi. Dastur kompyuterga terilib, natijalar olinadiva taxlil kilinadi.Tenglamalarning ildizlarini taqribiy yechish usullaridan biri bu oraliqni tengikkigabulishusulidir.Bundaberilgan[a;b]kesmatengikkigabulinib[a;с]yoki[с;b]kesmalardaf(a)∙f(c)<0yokif(c)∙f(b)<0sharttekshiriladivaс=(a+b)/2qilib olinadi va ildizb-a≤εshart bajarulgunga kadar davom etirilibtopiladi.
|
| |
Bajardi: murotaliyev e Qabul qildi: Ablaqulov K - bet 5

|
Bajardi: murotaliyev e Qabul qildi: Ablaqulov K
|
bet | 5/9 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #243100 |
Bog'liq BeA-nJ6W8YxxDfevoAPRuaN8CbVE6OUBAgar murakkablik tenglamasi ushbu funktsiyalarning bir nechtasini o'z ichiga olgan algoritmning murakkabligini baholashni istasak, tenglamani jadvalda joylashgan funktsiyaga kamaytirish mumkin. Masalan, O (log (N) + N!) = O (N!). Agar algoritm kam miqdordagi ma'lumotlarga kamdan-kam hollarda chaqirilsa, O (N ^ 2) murakkabligini maqbul deb hisoblash mumkin, ammo agar algoritm real vaqtda ishlayotgan bo'lsa, O (N) ishlash har doim ham etarli bo'lmaydi. Odatda, N * log (N) murakkablikdagi algoritmlar yaxshi tezlikda ishlaydi. N ^ C murakkablikdagi algoritmlardan faqat S ning kichik qiymatlari uchun foydalanish mumkin, ularning tartibi C ^ N va N funktsiyalari bilan belgilanadigan algoritmlarning hisoblash murakkabligi! juda katta, shuning uchun bunday algoritmlardan faqat oz miqdordagi ma'lumotlarni qayta ishlash uchun foydalanish mumkin. Algoritmlarni tahlil qilish; eng yaxshi, eng yomon va o'rtacha ish vaqti. Bitta masalani echishning turli xil algoritmlarini ko'rib chiqsak, ular qancha hisoblash resurslarini (ishlash vaqti, xotira) talab qilishini tahlil qilish va eng samaralisini tanlash foydalidir. Albatta, hisoblashning qaysi modelidan foydalanilganligi to'g'risida kelishib olishimiz kerak. Rasmiy ta'riflardan biri bo'yicha algoritm bu qo'yilgan masalani yechilishiga olib keluvchi aniq harakatlarning chekli ketma-ketligidir. Algoritmlarning turli ta'riflari mavjud. Bu tushunchadan algoritmning quyidagi xossalari kelib chiqadi: Rasmiy ta'riflardan biri bo'yicha algoritm bu qo'yilgan masalani yechilishiga olib keluvchi aniq harakatlarning chekli ketma-ketligidir. Algoritmlarning turli ta'riflari mavjud. Bu tushunchadan algoritmning quyidagi xossalari kelib chiqadi: - Diskretlilik – ya'ni aniqlanayotgan jarayonni qadamba-qadam ko'rinishi.
- Ommaviylik – algoritm o'xshash masalalar turkumini yechishi kerak.
- Tushunarlilik-algoritmda beriladigan ko'rsatmalar foydalanuvchiga tushunarli bo'lib, uning talablariga javob berishi kerak.
- Aniqlilik – algoritmda ma'lum tartibda amallarni bajarish nazarda tutilishi kerak va bajaruvchiga joriy qadam tugatilishi bilan qaysi qadam keyingi bo'lib bajarilishi aniq ko'rsatilishi kerak.
- Natijaviylik . Har bir algoritm chekli sondagi qadamlardan so'ng albatta natija berishi shart. Chekli qadamdan so'ng qo'yilgan masala yechimga ega emasligini aniqlash ham natija hisoblanadi.
|
| |
Sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti

|
Sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti
|
bet | 1/11 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 317,34 Kb. | | #149065 |
Bog'liq II semestr ILMIY PEDAGOGIK ISHI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
SHAROF RASHIDOV NOMIDAGI
SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI
Intellektual tizimlar va kompyuter texnologiyalar fakulteti
Dasturiy injiniring kefedrasi
70610701 – «SUN’IY INTELEKT» MUTAXASSISLIGI TALABASI
I-bosqich magistranti
Ismatov Islom Ilhomiddin oʻgʻlining
2023-2024 o‘quv yilida bajargan
ILMIY PEDAGOGIK ISHI
to‘g‘risida
(II semestr uchun)
H I S O B O T
SAMARQAND – 2023
Men Ismatov Islom Ilhomiddin oʻgʻli 2-semestr davomida quyidagi ilmiy pedagogik ishlarni bajardim:
Masofaviy ta’lim platformalarida monitoring olib borish va nazorat qilish, baholash tizimini o‘rganish
Masofaviy oʻqitish – eng yaxshi an’anaviy va innovatsion metodlar, oʻqitish vositalari va formalarini oʻz ichiga olgan sirtqi va kunduzgi ta’lim singari
axborot va telekommunikatsiya texnologiyalariga asoslangan ta’lim formasidir.
Masofaviy ta’lim – masofadan turib oʻquv axborotlarini almashuvchi
vositalarga asoslangan, oʻqituvchi maxsus axborot muhit yordamida, aholining
barcha qatlamlari va chet ellik ta’lim oluvchilarga ta’lim xizmatlarini koʻrsatuvchi ta’lim kompleksidir.
Masofaviy oʻqitish barcha ta’lim olish istagi boʻlganlarga oʻz malakasini
uzluksiz oshirish imkonini yaratadi. Bunday oʻqitish jarayonida talaba interaktiv rejimda mustaqil oʻquv-uslubiy materiallarni oʻzlashtiradi, nazoratdan oʻtadi, oʻqituvchining bevosita rahbarligida nazorat ishlarini bajaradi.
O‘quv jarayonini monitoringni tashkil qilish.
Tekshiruv jarayonlarni rejalashtirish,
O‘quvchilarning mustaqil ishlarini rejalashtirish,
O‘quv jarayoni natijalarini prognozlashtirish,
Natijalarni aniqlash va tahlil qilish.
|
| |
-mavzu: Piyodalar va ularning tashkiliy jamlanmasida harakatlanish. (Yo‘l harakati qoidalari)
I.Kirish

|
-mavzu: Piyodalar va ularning tashkiliy jamlanmasida harakatlanish. (Yo‘l harakati qoidalari)
I.Kirish
|
bet | 12/40 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 15,36 Mb. | | #129281 |
Bog'liq 2-sinf soati9-mavzu: Piyodalar va ularning tashkiliy jamlanmasida harakatlanish. (Yo‘l harakati qoidalari)
I.Kirish:
Sinf soati mashg`ulotning maqsadi : o’quvchularga ko’cha harakati qoidalari haqida
tushuncha berish.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi — media manbalardan zarur ma’lumotlarni izlab topa olishni, saralashni, qayta ishlashni, saqlashni, ulardan samarali foydalana olishni, ularning xavfsizligini ta’minlashni, media madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi — doimiy ravishda o‘z-o‘zini jismoniy, ma’naviy, ruhiy, intellektual va kreativ rivojlantirish, kamolotga intilish, hayoti davomida mustaqil o‘qib-o‘rganish, kognitivlik ko‘nikmalarini va hayotiy tajribani mustaqil ravishda muntazam oshirib borish, o‘z xatti-harakatini muqobil baholash va mustaqil qaror qabul qila olish ko‘nikmalarini egallash.
Sinf soati mashg`ulot jihozi: yo’l harakati qoidalariga oid plakatlar.
Sinf soati mashg`ulotning borishi:
Tashkiliy qism:
O`quvchilarning mashg`ulotga tayyorgarligi.
II.Asosiy qism:
«Piyoda – umring bo‘lsin ziyoda!» Bunday so‘zlar bitilgan shiorlarni siz YPX maskanlarida, shahrimiz ko‘chalarida ko‘p ko‘rgansiz, chunki piyoda ham yo‘l harakati ishtirokchilaridan biri bo‘lib, unga ham boshqa yo‘l harakati ishtirokchilari, transport vositasi haydovchisi, yo‘lovchi kabi intizom va ulkan mas’uliyat yuklangan. Haydovchi boshqarayotgan transport vositasining yuqori darajali
xavf-hatar manbai ekanligini piyodalar yaxshi anglaydilar. Ko‘pchilik piyodalar yo‘lning qatnov qismidan o‘tishda ehtiyotsizlik yoki sabrsizliklari oqibatida o‘z xatti-harakatlarini chuqur o‘ylamasdan amalga oshiradilar.
Agar trotuar piyodalar yo‘lkasi yoki yo‘l yoqasi bo‘lmasa yoxud ulardan yurishning imkoni bo‘lmasa, piyodalar velosiped yo‘lkasidan yoki qatnov qismining chetidan, ajratuvchi bo‘lagi bor yo‘llarda qatnov qismining o‘ng chetidan bir qator bo‘lib yurishlari mumkin.
Aholi yashaydigan joylardan tashqaridagi yo‘lning qatnov qismida harakatlanayotgan piyodalar transport vositalarining harakatiga qarshi yo‘nalishda yurishlari kerak. Piyodalar yo‘lning qatnov qismini piyodalar o‘tish joylaridan shuningdek, yer osti va yer usti o‘tish joylaridan, ular bo‘lmaganda esa chorrahalarda trotuar chiziqlari yoki yo‘l yoqasi bo‘ylab kesib o‘tishlari kerak.
|
| |
III.Yakuniy qism - Sirdaryo viloyati Boyovut tumani xalq ta’limi bo‘limi tasarrufidagi

|
Sirdaryo viloyati Boyovut tumani xalq ta’limi bo‘limi tasarrufidagi
|
bet | 15/40 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 15,36 Mb. | | #129281 |
Bog'liq 2-sinf soatiIII.Yakuniy qism:
Uyga vazifa yo’l belgilarini nomini yod olish.
O`quvchilarni rag`batlantirish.
Maktab MMIBDO‘____________________ ____________________sana______ _____ 20__yil
12-mavzu: Bizning maktabdagi vazifalarimiz
I.Kirish:
Sinf soati mashg`ulotning maqsadi:
Maktab ichidagi va uning atrofidagi jihozlar bilan tanishtirish va ulardan qanday foydalanish kerakligi haqida amaliy mashg`ulot o`tkazish. Kishilar mehnatini qadrlashga o`rgatish.
Kompetensiya — TK-1:doimiy ravishda o‘z-o‘zini jismoniy, ma’naviy, ruhiy, intellektual va kreativ rivojlantirish, kamolotga intilish, hayoti davomida mustaqil o‘qib-o‘rganish, kognitivlik ko‘nikmalarini va hayotiy tajribani mustaqil ravishda muntazam oshirib borish, o‘z xatti-harakatini muqobil baholash va mustaqil qaror qabul qila olish ko‘nikmalarini egallashadi;
TK-2: jamiyatda bo‘layotgan voqea, hodisa va jarayonlarga daxldorlikni his etish va ularda faol ishtirok etish hissini oshiradi
Sinf soati mashg`ulotning maqsadi:
Maktab koridori, sinf xonalari va hovlsidagi jihozlar.
Kun shiori: Bizning ikkinchi uyimiz
Tashkiliy qism.
Mashg`ulot maqsadi bilan tanishtirish. O`quvchilar kichik guruhlarga bo`linadi.Ularga maktab va sinf jihozlari nomlarini yozib chiqish topshiriladi.Bajarilgan ishlar sinf doskasiga osib qo`yiladi.
II Asosiy qism
Sinf xonasidagi jihozlar bilan tanishib chiqib, ularning nima uchun foydalanilishi haqida suhbatlashish.
O`qituvchi:
Sinf xonasidagi stol, stullar , kiyim shkaflari,devorga osilgan ko`rgazmali qurollar, xona gullari , shitda osilgan yoritish lampalari , sinf doskasi bularning barchasi bizlar ilm olishimiz uchun eng zarur bo`lgan jihozlardir .Ularni bunyodga keltirish uchun qanchadan –qancha kishilar mehnat qiladilar va buning uchun juda ko`p mablag` sarflanadi. Agar shu buyumlardan birortasi sinf xonamizda bo`lmasa, yoki yetishmasa bir qancha muammolar yuzaga keladi.Ayting-chi, kichkinagina stulni qog`ozdan yasash uchun nimalar kerak bo`ladi va uni qanday yasaymiz? Degan savolga javob olinadi va o`quvchilarda duradgorlik, chizmachilik , o` lchamlar olish kabi malakalar shakllantirib boriladi.
|
| |
III Yakuniy qism - Sirdaryo viloyati Boyovut tumani xalq ta’limi bo‘limi tasarrufidagi

|
Sirdaryo viloyati Boyovut tumani xalq ta’limi bo‘limi tasarrufidagi
|
bet | 16/40 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 15,36 Mb. | | #129281 |
Bog'liq 2-sinf soatiIII Yakuniy qism :
Maktab oshxonasi, sport zali , kutubxona va faollar zalidagi jihozlar bilan tanishib chiqilgach, maktab hovlisidagi gullar, daraxtlarni parvarishlash ,stendlar va xatto ariqchalar, ularni ozoda tutish, hamda ehtiyotlash har bir o`quvchining vazifasi ekani uqtiriladi.
Dars yakunida o’quvchilar rag’batlantiriladi.
Maktab MMIBDO‘____________________ ____________________sana______ _____ 20__yil
13-mavzu: Baxtimiz qomusi
(8 dekabr – Konstitutsiyamiz qabul qilingan kun munosabati bilan).
I.Kirish:
Sinf soati mashg`ulotning maqsadi:
O`quvchilarda Konstitutsiya va qonunlarga hurmat bilan munosabatda bo’lish, ularni o’rganish va amal qilish tuyg’ularini tarbiyalash hamda ular ongiga “jinoyat jazosiz qolmaydi, har kim qilmishiga yarasha javobgarlikka tortiladi” degan qoidani singdirish.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi — jamiyatda bo‘layotgan voqea, hodisa va jarayonlarga daxldorlikni his etish va ularda faol ishtirok etish, o‘zining fuqarolik burch va huquqlarini bilish, unga rioya qilish, mehnat va fuqarolik munosabatlarida muomala va huquqiy madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirish.
Milliy va umummadaniy kompetensiya — vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli hamda umuminsoniy va milliy qadriyatlarga e’tiqodli bo‘lish, badiiy va san’at asarlarini tushunish, orasta kiyinish, madaniy qoidalarga va sog‘lom turmush tarziga amal qilish layoqatlarini shakllantirish.
Sinf soati mashg`ulotning jihozi:DVD,disk,plakatlar
Sinf soati mashg`ulotning borishi:
Tashkiliy qism: O`quvchilarning mashg`ulotga tayyorgarligi, navbatchi axboroti.
II.Asosiy qismi:
“Ozbekiston – buyuk kelajak sari ” videofilmidan lavha namoyish etiladi va mashg`ulot mazmuni yoritib boriladi.
O`qituvchi : O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 1992 yil 8 – dekabrda
Qabul qilingan bo`lib, V1 bo`lim, 26 bob va 128ta moddadan iborat.
Oldindan tayyorlangan o`quvchilar Konstitutsiyaning ba` zi moddalarini aytib berishadi.
Baxtimiz qomusi porlar quyoshdek,
To abad sen birla mehnatkash xalqim.
Mehnatda toblangan bu qadoq qollar,
Mustaqillik nashidasin etsin tarannum.
|
| |
Topshiriq: “O`z huquqingizni bilasizmi?  ” mavzusidagi og’zaki jurnal sahifalari quyidagicha nomlanishi mumkin

|
Topshiriq: “O`z huquqingizni bilasizmi? ” mavzusidagi og’zaki jurnal sahifalari quyidagicha nomlanishi mumkin
|
bet | 33/40 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 15,36 Mb. | | #129281 |
Bog'liq 2-sinf soatiTopshiriq: “O`z huquqingizni bilasizmi? ” mavzusidagi og’zaki jurnal sahifalari quyidagicha nomlanishi mumkin:
Sahifa. Huquq (tavsifnomasi).
Sahifa. Bilim olish huquqi (yoshlar hayoti va faoliyati haqida).
Sahifa. Barkamol avlod uchun keng imkoniyatlar.(dalillar bilan)
Sahifa. Vatan bizga ishonadi (kelajakda amalga oshirmoqchi bo’lgan ishlar).
Guruhlar tomonidan tayyorlangan chiqishlar va namoyish etishlar yuqorida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Guruhlarning chiqishlari ketma-ketlik bilan bir-biriga bog`langan holda amalga oshiriladi, iloji boricha guruhlarning namoyishida barcha guruh a’zolarining ishtiroki ta’minlanishi maqsadga mufoviq bo’ladi.
Guruhlar namoyishidan so`ng, o`qituvchi o`quvchilar bilan birgalikda guruhlar tomonidan namoyish etilgan sahifalarning ijobiy va salbiy tomonlarini muhokama qiladilar, ushbu mashg’ulot ularni nimalarga o’rgatgani va ular nimalarni bilib olishgani bilan qiziqadi. O`qituvchi kerakli tavsiyalar va tushunchalar beradi, so`ngra mashg`ulotni yakunlaydi.
Izoh: O`qituvchi jarayonni kuzatishda samimiylikka, o`quvchilarning o`zlarini odob-axloq me’yorlariga e’tiborli bo`lishlikka, faollikka, jonkuyarlikka va talabchanlikka, tezkorlikka, ijodkorlikka undab boradi.
Maktab MMIBDO‘____________________ ____________________sana______ _____ 20__yil
29-mavzu: Ogohlantiruvchi belgilar (Yo’l harakat qoidalari)
I.Kirish:
Sinf soati mashg`ulotning maqsadi : tansport vositalari va ularning turlari haqida ma’lumot berish.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi — media manbalardan zarur ma’lumotlarni izlab topa olishni, saralashni, qayta ishlashni, saqlashni, ulardan samarali foydalana olishni, ularning xavfsizligini ta’minlashni, media madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi — doimiy ravishda o‘z-o‘zini jismoniy, ma’naviy, ruhiy, intellektual va kreativ rivojlantirish, kamolotga intilish, hayoti davomida mustaqil o‘qib-o‘rganish, kognitivlik ko‘nikmalarini va hayotiy tajribani mustaqil ravishda muntazam oshirib borish, o‘z xatti-harakatini muqobil baholash va mustaqil qaror qabul qila olish ko‘nikmalarini egallash.
Sinf soati mashg`ulotning jihozi:Mavzuga oid rasmlar,devoriy gazeta,DVD.
Sinf soati mashg`ulot borishi:
|
| |
III. Yakuniy qism - Sirdaryo viloyati Boyovut tumani xalq ta’limi bo‘limi tasarrufidagi

|
Sirdaryo viloyati Boyovut tumani xalq ta’limi bo‘limi tasarrufidagi
|
bet | 39/40 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 15,36 Mb. | | #129281 |
Bog'liq 2-sinf soatiIII. Yakuniy qism: Kitob haqidagi maqollar va topishmoqlardan namunalar beriladi.
Kiyim ustingni bezaydi, kitob- aqlingni.
Oltin yerdan olinar, bilim –kitobdan.
Kitob- ko`zgu, undan olamni ko`rasan.
Qat-qat qatlama , aqling bo`lsa tashlama. “Kitob”
Ogohlikni ko`rdan o`rgan, donolikni –kitobdan.
Hozirgi texnika rivojlangan vaqtda kompyuterlar bizlarning hayotimizga kirib keldi. Ular ham bizning turli ma`lumotlar olishimizda yaqin ko`makchimiz hisoblanadi. Lekin ma`lum muddatda biz ularni yo`qotib qo`yishimiz mumkin, sotib olgan kitoblarimiz esa, doimo bizning kitob javonimizni bezab turadi va istagan vaqtimizda yonimizda hozir bo`ladi .Shuning uchun kitobdan to`g`ri foydalanishimiz, uni asrab –avaylashimiz zarur , chunki ular bizdan keyin ukalarimiz va singillarimiz uchun ham eng yaqin do`st bo`lib xizmat qiladi.
Maktab MMIBDO‘____________________ ____________________sana______ _____ 20__yil
34-mavzu: Yoz-o’tadi soz.
I.Kirish qismi:
Sinf soati mashg`ulotning maqsadi: O`quvchilarga yozgi ta’tilni mazmunli o`tkazish bo’yicha tavsiyalar berish, ularga yozgi oromgohlarga yoki cho`milish havzalariga borganda ehtiyot bo`lishlikni uqtirish.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi — media manbalardan zarur ma’lumotlarni izlab topa olishni, saralashni, qayta ishlashni, saqlashni, ulardan samarali foydalana olishni, ularning xavfsizligini ta’minlashni, media madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi — doimiy ravishda o‘z-o‘zini jismoniy, ma’naviy, ruhiy, intellektual va kreativ rivojlantirish, kamolotga intilish, hayoti davomida mustaqil o‘qib-o‘rganish, kognitivlik ko‘nikmalarini va hayotiy tajribani mustaqil ravishda muntazam oshirib borish, o‘z xatti-harakatini muqobil baholash va mustaqil qaror qabul qila olish ko‘nikmalarini egallash. Sinf soati Mashg`ulotning jihozi: DVD,disk, tarqatma material,rasmlar,plakat.
|
| |
III Yakuniy qism - Sirdaryo viloyati Boyovut tumani xalq ta’limi bo‘limi tasarrufidagi

|
Sirdaryo viloyati Boyovut tumani xalq ta’limi bo‘limi tasarrufidagi
|
bet | 35/40 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 15,36 Mb. | | #129281 |
Bog'liq 2-sinf soatiIII Yakuniy qism :
Bugun biz sizlar bilan favvoralar haqida,tabiat haqida suhbatlashdik. Yerimizdagi har bir xas- cho`p ham biz uchun qadrli ekani haqida bilib oldik. Tasavvur qiling, agar uyimizda bir kun kechgacha suv, tabiiy gaz va elektr nuri bo`lmasa qanday holat yuzaga keladi. Endi bu holatni yer yuzida bo`lmasligini ko`z oldingizga keltiring. Buning uchun bizlar nima qilishimiz kerak? Albatta tabiatni asrab –avaylashimiz kerak . Shundagina kelajak avlodlarimiz ham bu ne`matlardan foydalanish imkoniyatiga ega bo`ladilar. Shu maqsadda O`zbekiston ham ko`p davlatlar qatori “EKOSAN” jamgarmasiga a`zo bo`lgan . Bu jamg`armaning asosiy maqsadi yer yuzida nobud bo`lib ketayotgan ba`zi bir hayvonlar, o`simliklarni ko`paytirish va saqlash, suv va havoning ifloslanishining oldini olish choralarini ko`rishga qaratilgan. Bu ishda biz ham o`z hissamizni qo`shishimiz kerakligini tushunib oldik.
Dars yakunida o’quvchilar rag’batlantiriladi.
Maktab MMIBDO‘____________________ ____________________sana______ _____ 20__yil
31-mavzu: Ona Vatan – aziz! (Xotira va qadrlash kuni oldidan).
I.Kirish:
Sinf soati mashg`ulotning maqsadi: O`quvchilar qalbi va ongiga ajdodlar xotirasiga hurmat, tiriklarni qadrlash tuyg’ularini singdirish orqali ularda hozirgi kunlarimizga shukronalik, tinchlikning qadriga yetish hamda ajdodlarga munosib voris bo’lish xislatlarini tarbiyalash
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi — jamiyatda bo‘layotgan voqea, hodisa va jarayonlarga daxldorlikni his etish va ularda faol ishtirok etish, o‘zining fuqarolik burch va huquqlarini bilish, unga rioya qilish, mehnat va fuqarolik munosabatlarida muomala va huquqiy madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirish.
Milliy va umummadaniy kompetensiya — vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli hamda umuminsoniy va milliy qadriyatlarga e’tiqodli bo‘lish, badiiy va san’at asarlarini tushunish, orasta kiyinish, madaniy qoidalarga va sog‘lom turmush tarziga amal qilish layoqatlarini shakllantirish.
S inf soati mashg`ulotning jihozi :Xotira maydoni va qariyalarimiz tasvirlari aks etgan lavhalar
|
| |
II. Asosiy qism - Sirdaryo viloyati Boyovut tumani xalq ta’limi bo‘limi tasarrufidagi

|
Sirdaryo viloyati Boyovut tumani xalq ta’limi bo‘limi tasarrufidagi
|
bet | 34/40 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 15,36 Mb. | | #129281 |
Bog'liq 2-sinf soatiII. Asosiy qism:
O’qituvchi:
Ogohlantiruvchi belgilar yo'l harakati qatnashchilariga yo'lning harakatlanishda vaziyatga qarab chora ko'rishni talab qiladigan xavfli qismlarining joylashuvi hamda ularning xususiyatlari to'g'risida ma'lumot berish uchun qo'llaniladi.
"Shlagbaumli temir yo'l kesishmasi" "Xavfli burilish" Yo'lning kichik radiusli
yoki ko'rinish cheklangan burilish joyi
"Aylanma harakatlanish bilan kesishuv ""Xavfli burilishlar" Yo'lning havfli
burilishlari bo'lgan qismi
"Sirpanchiq yo'l" Yo'lning o'ta sirpanchiq bo'lgan qismi.
"Piyodalar o'tish joyi"
"Bolalar" Bolalar muassasasi (maktablar, bolalarning dam olish manzillari va shunga o'xshashlar)ga yaqin yo'lning qatnov qismidan bolalarning chiqib qolish ehtimoli.
III.Yakuniy qism:
Uyga vazifa yo’l belgilarini nomini yod olish.
O`quvchilarni rag`batlantirish.
Maktab MMIBDO‘____________________ ____________________sana______ _____ 20__yil
30-mavzu Yurtimiz favvoralari
I.Kirish:
Sinf soati mashg`ulotning maqsad: Favvoralar haqida ma’lumotlar berish;Tabiat nima? Nima ucun biz unu asrashimiz va g`amxo`rlik qilishimiz kerakligi haqida suhbat o`tkazish.
Kompetensiya — TK-1: vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli hamda umuminsoniy va milliy qadriyatlarga e’tiqodli bo‘lish, badiiy va san’at asarlarini tushunish, orasta kiyinish, madaniy qoidalarga va sog‘lom turmush tarziga amal qilish layoqatlarini shakllantiradi
Kun shiri:Kun-kundan chiroy ochaver go’zal shaxrim
Sinf soati mashg`ulotning jihozi:Favvoralar,tabiat manzarasi , o`simliklar ,hayvonlar aks ettirilgan rasmlar va videotasmalar.
Sinf soati mashg`ulotning borishi:
Tashkiliy qism. Mashg`ulot maqsadi bilan tanishtirish.
II Asosiy qism:
Favoralar
Favvoralar yozning issiq kunlarida havodagi changlarni tozalab, atrofni salqinlashtiradi. Ular charchoqni yozib, insonlarning kayfiyatini ko’taradi. Qadim zamonlarda favvoralar podsholarning saroylarida qurilgan.ularni toza saqlash uchun qoidalar belgilangan, qoidaga amal qilmaganlar qattiq jazolangan. Keyinchalik favvoralar shahar markazida ham bunyod etilgan.bunday san’at namunalari barcha shaharlarda bor. Toshkentda birinchi favvora 1890-yilda qurilgan. 1947-yilda alisher Navoiy teatr maydonida, 1953-yilda Xadra maydonida,1997-yilda Temuriylar tarixi davlat muzeyida va xiyobonida ajoyib ko’rinishga ega favvoralar qurilgan.
Hozirgi kunda rangli, musiqali favvoralar barpo etilmoqda. Ular respublikamizning barcha shaharlari husniga husn qo’shmoqda
Mustahkamlash: O’quvchilar uchun yozilishi qiyin so’zlarni taxtaga yozib berish. Masalan: san’at , Xadra maydoni, xiyobon.
|
| |
Maktab MMIBDO‘____________________ ____________________sana______ _____ 20__yil

|
Maktab MMIBDO‘____________________ ____________________sana______ _____ 20__yil
|
bet | 10/40 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 15,36 Mb. | | #129281 |
Bog'liq 2-sinf soatiMaktab MMIBDO‘____________________ ____________________sana______ _____ 20__yil
7-mavzu: Xavfsizlik qoidalarini bilamizmi?
I.Kirish:
Sinf soati mashg`ulotning maqsadi:
O`quvchilarda bugungi murakkab globallashuv davrida butun dunyoga tarqalib solayotgan din niqobidagi ekstremizm va terrorizmning yoshlar hayoti va kelajagiga solayotgan tahdidlari haqida tushunchalar hosil qilib, ularda ogohlik, hushyorlik va jaholatga qarshi ma’rifat bilan kurashish xislatlarini tarbiyalash.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi — media manbalardan zarur ma’lumotlarni izlab topa olishni, saralashni, qayta ishlashni, saqlashni, ulardan samarali foydalana olishni, ularning xavfsizligini ta’minlashni, media madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi — doimiy ravishda o‘z-o‘zini jismoniy, ma’naviy, ruhiy, intellektual va kreativ rivojlantirish, kamolotga intilish, hayoti davomida mustaqil o‘qib-o‘rganish, kognitivlik ko‘nikmalarini va hayotiy tajribani mustaqil ravishda muntazam oshirib borish, o‘z xatti-harakatini muqobil baholash va mustaqil qaror qabul qila olish ko‘nikmalarini egallash.
Sinf soati mashg`ulotning jihozi: AKT vositalari, proektor, tarqatma material,rasmlar, plakatlar.
Sinf soati mashg`ulotning borishi:
Sinf soati mashg`ulotnio`tish joyi: Sinf xonasi.
Mashg`ulotmavzusiningmaqsadvavazifasibilano`quvchilarnitanishtirish. O`quvchilarni 3-4 guruhga bo`lish
II. Asosiy qism
Hozirgi davrda diniy ekstremizm va xalqaro terrorizm salohiyatining sifat va miqdor jihatidan o’sishi ularni global xavfsizlikka yo’naltirilgan jiddiy tahdidga aylantirdi.
Diniy ekstremizm – jamiyat uchun an’anaviy bo’lgan diniy qadriyatlar va aqidaviy ahkomlarni rad etish va o’z g’oyalarini murosasizlik va zo’rlik bilan targ’ib qilishdir.
Terrorizm yashirin ruhdagi tashkilotlar tomonidan beqarorlik keltirib chiqarish orqali davlat hokimiyatini egallash maqsadida qo’llaniladi
Terrorizm– muayyan siyosiy maqsadlarda, jamiyatda beqarorlik keltirib chiqarish va aholining keng qatlamlarida vahima va qo’rquv uyg’otish uchun zo’ravonlik ishlatish yoki zo’ravonlik ishlatish bilan qo’rqitish.
Musulmon mamlakatlarida odatda terrorchi uyushmalar ommaviy bo’la olmagani uchun aholining keng qatlamlari nomidan harakat qilish taassurotini uyg’otish maqsadida diniy shiorlardan niqob sifatida foydalanadilar. Shuning uchun aziz o’quvchilar doimo ogoh va hushyor bo’lishimiz va jaholatga qarshi ma’rifat bilan kurashishimiz lozim.
|
| |
III. Yakuniy qism - Sirdaryo viloyati Boyovut tumani xalq ta’limi bo‘limi tasarrufidagi

|
Sirdaryo viloyati Boyovut tumani xalq ta’limi bo‘limi tasarrufidagi
|
bet | 32/40 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 15,36 Mb. | | #129281 |
Bog'liq 2-sinf soatiIII. Yakuniy qism: O Amir Temur bobomizning yoshligiga oid hikoyalarni o`qib kelish.
Maktab MMIBDO‘____________________ ____________________sana______ _____ 20__yil
28-mavzu: Qonunlar nima uchun kerak?
Kun shiori: “Huquqiy savodxonlik-davr talabi ”
Sinf soati maqsad: O`quvchilarda Konstitutsiya va qonunlarga hurmat bilan munosabatda bo’lish, ularni o’rganish va amal qilish tuyg’ularini tarbiyalash hamda ular ongiga “jinoyat jazosiz qolmaydi, har kim qilmishiga yarasha javobgarlikka tortiladi” degan qoidani singdirish.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi — media manbalardan zarur ma’lumotlarni izlab topa olishni, saralashni, qayta ishlashni, saqlashni, ulardan samarali foydalana olishni, ularning xavfsizligini ta’minlashni, media madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirish.
Milliy va umummadaniy kompetensiya — vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli hamda umuminsoniy va milliy qadriyatlarga e’tiqodli bo‘lish, badiiy va san’at asarlarini tushunish, orasta kiyinish, madaniy qoidalarga va sog‘lom turmush tarziga amal qilish layoqatlarini shakllantirish.
Foydalanadigan ko`rgazmali qurollar: O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi risolasi, tarqatma materiallar.
Doskada: “ O`zbekiston Respublikasida barcha fuqarolar bir xil huquq va erkinliklarga ega bo`lib, jinsi, irqi, millati, tili, dini,ijtimoiy kelib chiqishi, e’tiqodi, shaxsiy va ijtimoiy mavqeyidan qat’i nazar, qonun oldida tengdirlar” .
O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 18-moddasi.
O`qituvchi: Konstitutsiya baxtimiz qomusi
O`zbekiston xalqi:
Inson huquqlariga va davlat suvereniteti g`oyalariga sodiqligini tantanali ravishda e’lon ,qilib hozirgi va kelajak avlodlar oldidagi yuksak ma’suliyatni anglagan holda,o`zbek davlatchiligi rivojining tarixiy tajribasiga tayanib demokratiya va ijtimoiy adolatga sadoqatini namoyon qilib xalqaro huquqning umum e’tirof etilgan qoidalari ustunligini tan olgan holda respublika fuqarolarning munosib hayot kechirishlarini ta’minlashga intilib’ insonparvar demokratik huquqiy davlat barpo etishini ko`zlab ,fuqarolar tinchligini va milliy totuvligini ta’minlash maqsadida o`zining muxtor vakillari siymosida O`zbekiston Respublikasining mazkur Konstitutsiyasini qabul qiladi.
O`zbekiston Respublika Konstitutsiya o`n ikkinchi chaqiriq O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlis birinchi sessiyasida 1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan va Konstitutsiya 6 ta bo`lim,26 ta bob,128 ta moddadan iborat. Konstitutsiya lotincha “constitutio” so`zining tarjimasi “nizom qoidalar” degan ma’nolarni anglatadi.
Har bir inson o`z huquq va burchlarini bilishi lozim.
Insonning eng oliy huquqi tinch yashash huquqidir.
|
| |
Aliev rasulbek azat uli

Aliev rasulbek azat uli
Download
74,64 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
18.07.2024
Hajmi
74,64 Kb.
#267825
Download
74,64 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Aliev rasulbek azat uli
Download
74,64 Kb.
Matnni ko'rish
Tashkiliy qism - Sirdaryo viloyati Boyovut tumani xalq ta’limi bo‘limi tasarrufidagi

|
Sirdaryo viloyati Boyovut tumani xalq ta’limi bo‘limi tasarrufidagi
|
bet | 36/40 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 15,36 Mb. | | #129281 |
Bog'liq 2-sinf soatiTashkiliy qism: O`quvchilarni mashg`ulot maqsadi bilan tanishtirish.
II.Asosiy qism:
Bu gul zamin sahrosida chechak ungan,
Har go`shasi oqibat-u baxtga to`lgan.
Yoshlarining umidlari osmoncha bor,
Ulug`lari duosi-la tinchlik yor.
Inson uchun ona diyoridan muqaddas maskan bo`lmasa kerak.Uning obodligi va tinchligi dillarimizga huzur va xotirjamlik bag`ishlaydi. Yurt Mustaqilligi uchun jonini fido qilgan vatandoshlarimiz xalqimiz xotirasida abadiy yashaydi. Ularning fidoyiliklari tillardan-tillarga o`tib, avlodlarga vatanni sevishga o`rnak bo`ladi. Shunday ekan, o`tmish ajdodlarimizning jasoratlari , hamda dorilomon kunlarimiz gashtini surayotgan vatandoshlarimiz haqida suhbatlashamiz.
Bu yorug` kunlarimiz uchun jonini fido qilgan ajdodlarimiz ruhini shod etish, mo`tabar keksalarimiz duolarini olish, tinch va osoyishta zamonning qadriga yetish va shukronalik tuyg`ularini his etish bizga katta quvvat bag`ishlaydi , yangidan –yangi bunyodkorlik ishlariga chorlaydi.
Bu muqaddas dargoh har doim ziyoratchilar bilan gavjum. Ular bu yerga shunchalik tomosha yoki sayr uchun emas, balki o`zbek o`g`lonlari, bobolari xotirasini yod olish uchun keladilar. Motamsaro ona haykali hamisha anvoyi gullarga burkangan.Urushning beshavqat girdobida qolgan o`zbek yigitlari kimningdir o`g`li, kimningdir jigarporasi , kimningdir otasi, shu yurtning farzandidir.har birining ortidan qanchadan- qancha qondoshlari yig`lab qolgan. Urushda farzandlarini, jigarlarini yo`qotgan motamsaro onalarimiz qancha.Payg`ambarimiz(s.a.v) shunday marhamat qilganlar: “Allohdan xotirjamlik so`rab ko`p duo qilinglar.” Tinchlikning, ne`matlarimizning borligida qadriga yetish, oqil insonlarning vazifasidir . Bugungi kunda nuroniy yoshlarga yetgan onaxon va bobolarimizni yo`qlab, qadrlash, ularning ko`nglini olish bizing farzandlik burchimizdir. Ularning duolari, muhabbatlariga erishish biz uchun sharafdir.Ularning duolari bizlarni ulug`likka chorlaydi.
|
| |
Parishonxotir buyuklar - "axborot tizimlari va texnologiyalari"

|
"axborot tizimlari va texnologiyalari"Bog'liq PSIXOLOGUYAParishonxotir buyuklar
Savol. Nima uchun buyuk insonlar ko‘pincha parishonxotir bo‘lishadi? Shu yerda tafakkur
pasayib borishining sababini ham aytib o‘tsangiz.
Javob: Haqiqatan ham kuchli ilm sohiblari parishonxotir bo‘lishadi. Parishonxotirlik – bu diqqat
tarqoqligi va xotiraning yengil buzilishidir. Kuchli olimlar doimo xayol surib yurishadi, ko‘p
ixtirolar modelini xayol surib yaratishadi, g‘oyalar doimiy xayol surishlar orqali dunyoga keladi,
xayol surishlar tungi uyqusizliklar sababchisi hamdir. Buning natijasida atrofdagilar bilan
bo‘layotgan savol-javoblar va gap-so‘zlarga go‘yoki diqqatini qaratmaydi. Diqqat qilinmagan
narsa esda saqlanmaydi. Bu yerda orzu bilan xayolni chalkashtirmaslik kerak. Orzu – bu bizning
atrofimizda uchib yuradigan shirin xayol. Uni ushlash kerak, agar ushlamasangiz, “paypaslab
ko‘rmasangiz” va ishga solmasangiz quruq orzu bo‘lib qolaveradi. G‘oya esa amalga oshgan
xayoldir. Yuksak tafakkur egalarida xayol ko‘p hollarda g‘oyaga aylanadi. Tasodifan yaratilgan
g‘oyalar oddiy bir xayollar negizida yuzaga keladi. Buning orqasidan qanchalik buyuk shaxslar
Nobel mukofotiga sazovor bo‘lishgan. Mark Tven, A. Eynshteyn ajoyib hayolparast bo‘lishgan.
Bunday misollarni ko‘plab keltirish mumkin.
Biroq parishonxotirlik oddiy odamlar orasida ham kuzatiladi. Ba’zi odamlarning (ayniqsa, 40-50
yoshdan oshganlarning) diqqati tarqoqlashib, xotirasi pasayib tafakkur doirasi torayib boradi.
Yosh o‘tgan sayin bu holat kuchaya boshlaydi. Xotira va tafakkurning bunday buzilishlari
ateroskleroz, ensefalopatiya, bosh miya jaroxatlari, gipertoniya kasalligi kabi holatlarda
uchraydi. Katta yoshdagilarda tafakkur pasayishiga demensiya deb aytiladi. Demensiya
Alsxaymer kasalligining asosiy belgisidir. Bolalarda uchraydigan aqliy zaiflikka oligofreniya
deyiladi. Oligofreniya tug‘ma bo‘ladi yoki turli bosh miya kasalliklari sababli rivojlanadi.
Qarindosh-tuqqanlar orasida turmush qurish ham tuzatib bo‘lmas aqliy zaif bolalar tug‘ilishiga
sababchi bo‘ladi.
|
| |
Metallarni kiryalash (cho‘zish)

|
Metallarni kiryalash (cho‘zish)
|
bet | 3/4 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 3,34 Mb. | | #236040 |
Bog'liq 6-AMALIY MAShG`ULOTMetallarni kiryalash (cho‘zish). Zagotovkani tobora kichrayuvchi teshiklardan (ko`zlardan) tortib (cho`zib) o`tkazish protsessi kiryalash deb ataladi. Kiryalashda zagotovkaning ko`ndalang kesimi kichrayib, uzunligi ortadi. Kiryalash yo`li bilan sim, chiviq, kichik diametrli truba va turli profillar olinadi. Masalan, sim kiryalash uchun chiviq zagotovkalardan foydalaniladi. Bunday zagotovkalar esa prokatlash yo`li bilan hosil qilinadi. Kiryalashdan oldin zagotovka yumshatilib, shundan keyin zagotovka kiryaning ko`zlaridan birin-ketin o`tkazilib, zarur diametrli sim hosil qilinadi.
Kiryalar juda qattiq va chidamli bo`lishi kerak, shuning uchun ular yuqori sifatli po`latdan tayyorlanadi. Qimmatbaho po`latni tejash maqsadida, ko`pincha, kiryaning o`zi oddiy uglerodli po`latdan tayyorlanadi-da, unga yuqori sifatli legirlangan po`lat yoki qattiq qotishmadan yasalgan volokalar (ko`zlar) o`rnatiladi. Juda ingichka simlar kiryalash uchun metall opravkalarga o`rnatilgan olmos volokalardan foydalaniladi.
Volokalar yaxlit, yig‗ma va rolikli bo`lishi mumkin. Yaxlit volokaning tuzilish sxemasi quyidagi rasmda tasvirlangan.
Kiryalashning texnologik protsessi quyidagicha: zagotovka yumshatilib, strukturasi yaxshilanadi; zagotovkaning bir uchi ingichkalashtiriladi; zagotovka sirtidagi kuyundini ketkazish uchun eritma ta‘sir ettiriladi, so`ngra yaxshilab yuviladi; zagotovka sirtiga oldin ohak yoki fosfat, so`ngra esa mineral moy surtiladi; zagotovka bir yoki bir necha marta kiryalanadi va har gal kiryalanganda hosil bo`lgan naklyop yumshatish io`li bilan yo`qotiladi; tayyor buyum yana yumshatiladi, to`g‗rilanadi va pardozlanadi.
- 221 -
Metallarni presslash. Ma‘lum temperaturagacha qizdirilgan metallni matritsa teshigidan siqib chiqarish protsessi presslash deb ataladi. Presslashda teshik orqali siqib chiqarilgan metallning (buyumning) ko`ndalang kesimi shu teshik shakliga — doira, kvadrat yoki boshqa biror shaklga kiradi. Presslash yo`li bilan po`latdan, issiqbardosh qotishmalardan, rangdor metallar va ularning qotishmalaridan har xil profilli buyumlar tayyorlash mumkin. Presslash yo`li bilan diametri 800 mm gacha bo`lgan trubalar hosil qilish ham mumkin.
Presslash uchun zagotovka sifatida quymalar ishlatiladi. Presslash oldidan zagotovkalar qizdirib bosim bilan ishlash temperaturasigacha qizdiriladi.
Presslashning ikki xil usuli mavjud, bulardan biri to`g‗ri, ikkinchisi esa teskari presslash usullaridir.
Teskari presslashda sarflanadigan kuch to`g‗ri presslashdagiga qaraganda 25—30% kam bo`ladi, chunki konteynerda metall ishqalanmaydi. Teskari presslashda chiqindi ham kamayadi.
Presslash usuli aniq o`lchamli va murakkab profilli buyumlar hosil qilishga imkon berish bilan birga, juda unumli bo`ladi.
- 222 -
|
| |
Kamerali pechlar - Mavzu: Metallarni bosim bilan ishlash turlarini o`rganish

|
Mavzu: Metallarni bosim bilan ishlash turlarini o`rganish
|
bet | 2/4 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 3,34 Mb. | | #236040 |
Bog'liq 6-AMALIY MAShG`ULOTKamerali pechlar. Zagotovkalar maxsus darcha orqali bir nechtalab kiritiladi va pech tubiga ma‘lum tartibda joylashtiriladi. Zagotovkalar zarur temperaturagacha qizigach, pechdan chiqariladi. Kamerali pechlar, asosan, temirchilik-presslash sexlarida ishlatiladi.
Metodik pechlar. Asosan, prokatlash va temirchilik-shtamplash sexlarida ishlatiladi. Bunday pechga metall darcha 2 dan turtkich 3 yordamida kiritiladi va pech tubi bo`ylab ilgari surib boriladi, zarur temperaturagacha qizigan metall darcha 1 orqali chiqariladi. Bunday pechlarda metallarni qizdirish protsessi mexanizatsiyalashtirilgan. Metodik pechlarda metall qizigan gazlar oqimiga qarshi, ya‘ni pastroq temperaturali zonadan yuqoriroq temperaturali zonaga tomon surilib borganligidan sekin-asta va bir tekisda qiziydi.
Alangali pechlar. Ish bo`shlig‗ining hajmi katta bo`lmaydi, shuning uchun, nisbatan kichikroq zagotovkalarni qizdirishda ishlatiladi.
Prokatlash sexlarida katta quymalar qizdirish quduqlari deb ataladigan shaxta pechlarida qizdiriladi. Qizdirish quduqlari alangali bo`lishi ham, elektrik bo`lishi ham mumkin.
Elektrik pechlar. Xuddi alangali pechlar kabi, kamerali yoki metodik bo`lishi mumkin. Elektrik pechlar qarshilikli, induksion va kontaktli, pechlarga bo`linadi. Qarshilikli pechda issiqlik shu pech devoriga o`rnatilgan qarshilik elementlaridan chiqadi. Kontaktli pechda zagotovkaga mis kontaktlar orqali katta (bir necha o`n ming amper) kuchli va 1 dan 12 voltgacha kuchlanishli o`zgaruvchan tok beriladi, bunda zagotovka o`z qarshiligi hisobiga qiziydi.
Metallarni bosim bilan ishlash turlari
Metallarni prokatlash. Metallarni qarama-qarshi aylanuvchi ikki jo`va orasidan ezib o`tkazish jarayoni prokatlash deyiladi, prokatlash natijasida xosil bo`ladigan buyum prokat deb ataladi.
Sxemadan ko`rinib turibdiki, qalinligi N bo`lgan zagatovka qarama-qarshi tomonga aylanuvchi jo`valariga ishqalanish tufayli siqiladi va jo`valar orasidan o`tayotganda deformatsiyalanib, qalinligi h bo`lib qoladi.
Zagatovkani prokatlashdan oldingi qalinligi N bilan prokatlashdan keyingi qalinligi h orasidagi ayirma (N – h) absolyut siqilish miqdori deb, (H – h) / D 100% nisbat nisbiy miqdori deb ataladi.
Zagotovkaning siqilayotgan abcd qismi deformatsiyalanish zonasi deyiladi. Zagotovka bilan jo`vaning urinish yoyi (ab yoki cd) qamrash yoyi deb, bu yoyga to`g‗ri keladigan α burchak esa qamrash burchagi deb ataladi.
- 220 -
Absalyut siqilish miqdori bilan qamrash burchagi opacida quydagi bog‗lanish bor. N – h = D (1- cosα )
Prokatlash usullari
Bo`ylama prokatlash (doira, kvadrat, uchyok shakldor va list prokatlar olinadi).
Qiyshiq prokatlash (choksiz trubalar olinadi).
Ko`ndalang prokatlash (maxsus prokatlar (armatura, po`latli sharlar) olinadi).
|
| |
Metallarni bolg‘alash - Mavzu: Metallarni bosim bilan ishlash turlarini o`rganish

|
Mavzu: Metallarni bosim bilan ishlash turlarini o`rganish
|
bet | 4/4 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 3,34 Mb. | | #236040 |
Bog'liq 6-AMALIY MAShG`ULOTMetallarni bolg‘alash. Qizdirilgan metallni bolg‗a muxrasini zarbi yoki pres muxrasining bosimi ta‘sirida zarur shaklga keltirish jarayoni bolg`alash deb ataladi. Bolg‗alash natijasida olingan buyum pokovka deyiladi. Quyma metall bolg‗alanganda metgallning dentrit tuzilishi tola – tola tuzilishiga aylanadi, prokatlangan metall bolg‗alanganda esa metallning tola – tola tizilishi barqaror yaxshilanadi, ya‘ni mexanik xossasi ortadi. Bolg‗alash yo`li bilan xilma – xil shakl va o`lchamli 100 gramdan 350 tonnagacha ba‘zan esa undan og‗ir pokovkalar tayyorlanadi. Metallar dastaki va mashinalarda bolg‗alanashi mumkin. Dasttaki bolg‗alanish usuli asosan remont ishlarida va mayda pokovkalarda tayyorlashda foydalaniladi. Mashinada bolg‗alash usuli ko`plab ishlab chiqarishda va og‗ir pokovkalar xosil qilishda qo`llaniladi.
Xajmiy shtamplash. Xajmiy shtamplashning moxiyati shundan iboratki, metalldan ma‘lum shaklli buyum xosil qilish uchun metall asbobning shu buyum shakliga mos bo`lishiga bosim ostida to`ldiriladi. Shtamplash uchun ishlatiladigan asbob shtamp deb ataladi va kamida ikki qismdan iborat bo`ladi. Shtamplar maxsus po`latlardan tayyorlanadi va metallni uzil kesil ma‘lum shaklga keltiriladi. Xajmiy shtamplash bolg‗alashga qaraganda ko`p marta unumli bo`ladi va seriyalab ishlab chiqarishda keng qo`lamda foydalaniladi.
Shtamplash list shtamplash, qirqish, o`yib tushirish egish, botiltirish, bo`rttirish siqish kabi turlarga bo`linadi. Metallarni shtamplashda bug‗ xavo bolg‗alari, friksion presslar, gorinzontal bolg‗alash mashinalari va boshqa mashinalardan foydalaniladi.
- 223 -
Nazorat savollari:
Metallarni bosim bilan ishlashda ko`zda tutilgan maqsad nima?
Bosim bilan ishlashning fizik xossalariga izoh bering?
Metall donalarining muayan tartibda joylashuvi nima deyiladi?
Rekristallanish deb nimaga aytiladi?
Metallarni bosim bilan ishlash uchun qanday qizdirish qurilmalarini bilasiz?
Metallarni bosim bilan ishlash nechta turga bo`linadi?
|
| |
3- ma'ruza docx

MA’RUZA №3
Mavzu: Data Miningni qo’llanilish sohalari
Reja:
1
. Data Miningni turli sohalardagi
o’rni.
1. 1. Telekommunikatsiyadagi
o’rni.
1.2. Elektron tijoratda Data
Mining.
2. Sanoat ishlab chiqarishda qo’llash.
2.1.
Marketing
2.2. Chakana savdo
2.3. Fond bozori
3. CRM uchun Data Miningni
qo'llash.
4. Tadqiqot uchun Data Mining.
5.
Molekulyar
genetika va genetik
muhandislik
5.1. Web Mining
5.2. Text Mining
Tayanch so’zlar va iboralar: data mining, discovery, telekommunikatsiya,
ginetik axborot, electron tijorat, sanoat data minig, text mining, yaroqsiz datalar, web
mining, ginetik muhandislik, molekulyar ginetika.
Ключевые слова и фразы: интеллектуальный анализ данных, открытие,
телекоммуникации, генетическая информация, электронная коммерция,
промышленный интеллектуальный анализ данных, интеллектуальный анализ
текста, недействительные данные, веб-интеллектуальный анализ, генная
инженерия, молекулярная генетика..
Keywords and phrases: data mining, discovery, telecommunications, genetic
information, e-commerce, industrial data mining, text mining, invalid data, web
mining, genetic engineering, molecular genetics.
1. Data Miningni turli sohalardagi o’rni
Data Mining – ma’lumotlarning intellektual tahlili bugungi kunda keng tarqalgan
bo’lib turli sohalarda turli muammolarni hal qilish uchun qo’llaniladi.
Data Mining
qo’llanilish sohalari aniq bir vazifalarni, inson va texnika o’rtasidagi o’zaro
bog’liqlikni hamda insonning vaqt imkoniyati yo’q narsalarni tahlil qilinadigan
sohalarda qo’llaniladi. Data Miningdan barcha inson faoliyatlarida foydalanilmoqda.
Data mining asosan quyidagi sohalarda keng qo’llaniladi:
-
Ilm-fan;
-
Biznes;
-
Davlat;
-
Web yo’nalishlarida;
-
Sport.
Ilm-fan sohasida Data miningdan quyidagi yo’nalishlarda foydalaniladi.
-
Tibbiyot,
-
Biologiya,
-
Molekulyar genetika va genetik muhandislik,
-
Biyoinformatik,
-
Astronomiya,
-
Giyohvandlik va boshqalar kimyosi,
-
Amaliy tadqiqotlar.
Tafakkur va xotira - "axborot tizimlari va texnologiyalari"

Savol: Talabalar test savollarini bir zumda yodlab yaxshi baholar olishadi, biroq og‘zaki
savol-
javoblarda qiynalishadi. Bu nima bilan bog‘liq?
Ushbu maqolani ham o‘qing: Gidrotsefaliya qanday kasallik?
Javob: To‘g‘ri! Aksariyat talabalar 1000 ta testni bir kunda yodlab olishadi va ertasi kuni
kompyuter orqali qabul qilingan imtixondan muvaffaqiyatli o‘tishadi. Chunki bu yerda qisqa
muddatli xotira ishga tushadi. Qisqa muddatli xotiraning vazifasi
axborotni qisqa muddat
saqlashdan iborat. Vazifa bajarilganidan keyin miyada xotira izlari o‘chirilsin, degan komanda
izga tushadi. Agar 5 baxo olgan talabadan uni ogohlantirmasdan 3 kundan keyin xuddi shu
savollarni kompyuterga qo‘yib
yana imtixon olsangiz, u imtixondan o‘ta olmaydi. Shu bois ham
unga qisqa muddatli xotira deyishadi.
Ma’lumki, imtixonlar og‘zaki usul bilan ham qabul qilinadi. Og‘zaki imtixondan o‘tish uchun
talabaga semantik xotira zarur. Semantik xotira – bu deyarli tafakkur degani. Semantik
xotira
shakllanishi uchun barcha xotira mexanizmlari (ayniqsa, uzoq muddatli xotira) izga tushadi.
Shuning uchun og‘zaki imtixon bilan kompyuterda test orqali topshirilgan imtixon baholari
orasida katta tafovut bo‘ladi. O‘qituvchilar orasida pedagogik kengashlarda bo‘ladigan
tortishuvlar ham mana shundan kelib chiqadi. Tez fursatda yodlab olinadigan 1000 ta testdan,
semantik xotirani ishga soluvchi 100 ta test afzal! Bu haqda institutda
dars beradigan pedagoglar
o‘ylab ko‘rishsa yaxshi bo‘lardi.
Tema : Polat islep shıǵarıw - bet 2

|
Tema : Polat islep shıǵarıw
|
bet | 2/8 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #126529 |
Bog'liq polatti marten pechinde aliwHaqiyqatinda da XIX a’sirde-aq pudling usili ornina konverter usilinan paydalanatuǵın boldi. Eritilgen suyiq shoyindi konverterde polatqa aylantırıw birinshi ret XIX a’sirde a’melge asirıldi. Polat islep shigarıwdin’ protsessi-Bessemer protsessi (1855-jili anglishan metallurgi Genri Bessemer tapti), Marten protsessi (1864 –jili aprelde frantsuz Per Marten tapti) ha’m Tomas protsessi (1878 -jili anglishan Sidney Djilkrist Tomas tapti) materiallаr tariyxindaǵi a’jayip etapti juwmaqladi. Solay etip polat aliwdin’ ha’zirgi basqishli (rudadan shoyin, shoyinnan polat aliw) usili payda boldi. - Haqiyqatinda da XIX a’sirde-aq pudling usili ornina konverter usilinan paydalanatuǵın boldi. Eritilgen suyiq shoyindi konverterde polatqa aylantırıw birinshi ret XIX a’sirde a’melge asirıldi. Polat islep shigarıwdin’ protsessi-Bessemer protsessi (1855-jili anglishan metallurgi Genri Bessemer tapti), Marten protsessi (1864 –jili aprelde frantsuz Per Marten tapti) ha’m Tomas protsessi (1878 -jili anglishan Sidney Djilkrist Tomas tapti) materiallаr tariyxindaǵi a’jayip etapti juwmaqladi. Solay etip polat aliwdin’ ha’zirgi basqishli (rudadan shoyin, shoyinnan polat aliw) usili payda boldi.
-
Ha’zirgi waqitta polat aliwdin’ u’sh usili bar.
elektr usili
Konverter
marten
Marten pechi - Hazirgi waqitda elektr peshleri menen kem uglerodli polatni eritip aliw mumkin. Polat koplep qollanilgan sayin metal bolekleri,qirindi, brakka shigarilgan buyimler da kobeyedi. Konverter usilinda temir-tirsek, metal islew sanaatinin poalt ham shoyin shigindilerinan (qirindi, brak h.t.b) sonday-aq qatti shoyinnan polat aliw mumkin emesligi marten usilinin payda boliwina alip keldi.
Marten pechinin’ sxemasi:
1-Eritilgen metall, 2-shlak, 3-gaz regenaratorleri, 4-pesh tubi, 5-Shixta ju`klenetug`in darsha, 6-Hawa regeneratorleri, 7-Hawa klapnali, 8-Jalinnan payda bolatug`in o`nimi shig`ariwshi kanal.
Marten pechi - Hazirgi marten pechlerinin siyimliligi 900 tonnaga jetedi,biraq siyimliligi 150-300 tonna bolgan pechler en kop tarqalgan.Marten pechlerinde janilgi sipatinda domna gazi menen koks gazi aralaspasi qollaniladi.Mazut ham tabiygiy gaz qollanilatugin pechler de bar.Marten pechinin’ en ahmiyetli bo’limi jumis bosligi bolip onda janilgi janadi,shixtadagi qosimsha elementler oksidlenedi,shixta eriydi ham shlak payda boladi.Jumis bosligi gumbez,ultan,aldingi ham keying diywaller hamde qaptal diywaller menen shegaralangan.Pechtin’ aldingi diywalina juklew tesikleri islengen,tesikler sani pechtin’ ulken kishiligine qarap u’shewden jetewge shekem boladi,pechtin’ jumis bosligina shixta materialleri mine usi tesikler arqali mexanizatsiyalastirilgan usilda salinadi.
|
| |