Mustaqil ish mavzu: kompyuter tarmoqlarining standart tarmoqlari

|
Mustaqil ish mavzu: kompyuter tarmoqlarining standart tarmoqlari
|
Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 6,06 Kb. | | #239738 |
Bog'liq Mustaqil ish mavzu kompyuter tarmoqlarining standart tarmoqlari-hozir.org
Mustaqil ish mavzu: kompyuter tarmoqlarining standart tarmoqlari
Mustaqil ish mavzu: kompyuter tarmoqlarining standart tarmoqlari
MUSTAQIL ISH MAVZU:KOMPYUTER TARMOQLARINING STANDART TARMOQLARI REJA: 1.KOMPYUTER TARMOQLARINING STANDART TARMOQLARI HAQIDA. 2.IEEE 802 (IEEE 802.3, 802.11, 802.15, 802.16) standartlari.
Hozirgi vaqtda foydalaniladigan tarmoq turlarini kamaytirish tendensiyasi kuchaymoqda. Sabablaridan bittasi shundan iborat-ki, mahalliy tarmoqlarda axborot uzatish tezligini 100 va hatto 1000 Mbit/s ga yetkazish uchun eng yangi texnologiyalarni ishlatish va jiddiy, ko‘p mablag‘ talab qiladigan ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshirish kerak. Tabiyki bunday ishlarni faqat katta firmalar amalga oshira oladilar va ular o‘zi ishlab chiqaradigan standart tarmoqlarni qo’llab quvvatlaydilar. Shuningdek, ko‘pchilik foydalanuvchilarda qaysidir tarmoqlar o‘rnatilgan va bu qurilmalarni birdaniga, batamom boshqa tarmoq qurilmalariga almashtirishni xohlamaydilar. Shuning uchun yaqin kelajakda butkul yangi standartlar qabul qilinishi kutilmaydi, albatta.
Standart tarmoqlar o‘rtasida eng ko‘p tarqalgan tarmoq bu Ethernet tarmog‘idir. U birinchi bo‘lib 1972-yilda Xerox firmasi tomonidan yaratilib, ishlab chiqarila boshlandi. Tarmoq loyihasi ancha muvaffaqiyatli bo‘lganligi uchun 1980-yili uni katta firmalardan DEC va Intel qo‘lladilar (Ethernet tarmog‘ini birga likda qo‘llagan firmalarni bosh harflari bilan DIX deb yuritila boshlandi). Bu uchta firmaning harakati va qo‘llashi natijasida 1985-yili Ethernet xalqaro standarti bo‘lib qoldi, uni katta xalqaro standartlar tashkilotlari standart sifatida qabul qiladilar: 802 IEEE qo‘mitasi (Institute of Electrical and Electronic Engineers) va ECMA (European Computer Manufactures Association). Bu standart IEEE 802.03 nomini oldi (inglizcha «eight oh two dot three»).
IEEE 802.03 standartining asosiy ko‘rsatkichlari quyidagilar:
Topologyasi — shina; uzatish muhiti — koaksial kabel; uzatish tezligi — 10 Mbit/s; maksimal uzunligi — 5 km; abonentlarning maksimal soni — 1024 tagacha; tarmoq qismi- ning uzunligi — 500 m; tarmoqning bir qismidagi maksimal abonentlar soni — 100 tagacha; tarmoqqa ega bolish usuli — CSMA/CD, uzatish modulyatsiyasiz (monokanal).Jiddiy qaralganda IEEE 802.03 va Ethernet orasida oz farq mavjud, lekin ular haqida odatda eslanmaydi.Ethernet hozir dunyoda eng tanilgan tarmoq va shubha yo‘q albatta u yaqin kelajakda ham shunday bo‘lib qoladi. Bunday bo’lishiga asosiy sabab, uning yaratilishidan boshlab hamma ko‘rsatkichlari, tarmoq protokoli hamma uchun ochiq bo‘lganligi, shunday bo‘lganligi uchun dunyodagi juda ko‘p ishlab chiqaruvchilar Ethernet qurilma va uskunalarini ishlab chiqara boshladilar. Ular o‘zaro bir-biriga to‘liq moslangan ravishda ishlab chiqiladi, albatta.
Standart bo‘yicha «shina» topologiyasidan tashqari «passiv yulduz» va «passiv daraxt» topologiyali tarmoqlar ham qo‘llaniladi. Bu taqdirda tarmoqning turli qismlarini o‘zaro ulash uchun repiter va passiv kontsentratorlardan foydalanish
Ethernet kadr uzunligi (ya’ni priambulasiz paket) 512 bitli oraliqdan kam bo‘lmasligi kerak yoki 51,2 mks (xuddi shu kat- talik signalni tarmoqdan borib kelish vaqtiga tengdir). Manzillashning shaxsiy, guruhli va keng tarqatish usullari ko‘zda tutilgan.
Axborotlar maydoniga 46 baytdan 1500 baytgacha axborot kirishi mumkin. Agarda paketda 46 baytdan kam axborot bo‘lsa, axborotlar maydonining qolgan qismini to‘ldiruvchi baytlar egallaydi. IEEE 802.3 standartiga ko‘ra paket tarkibida
maxsus to‘ldiruvchi maydon ajratilgan (pad data), agarda axborot 46 baytdan uzun bo‘lsa to‘ldiruvchi maydon 0 uzunlikka ega bo‘ladi.Nazorat bitlar yig‘indisining maydoni (FCS — Frame Chech Segvence) paketning 32 razryadli davriy nazorat yig’indisidan iborat (CRC) va u paketning to‘g‘ri uzatilganligini aniqlash uchun ishlatiladi.Shunday qilib, kadrning minimal uzunligi 64 baytni (512 bit) tashkil qiladi (priambulasiz paket). Aynan shu kattalik tarmoqdan signal tarqalishini ikki hissa
ushlanish maksimal qiymatini 512 bit oralig‘ida aniqlab beradi (Ethernet uchun 51,2 mks, Fast Ethernet uchun 5,12 mks).
Agar sizning uyali telefoningiz bo'lsa, uning orqasida simsiz texnologiyalarning hodgepodji bor.
Tarmoq standartlari tarmoq texnologiyalari va jarayonlarining o'zaro muvofiqligi uchun zarur bo'lgan ma'lumotlar uzatish qoidalarini belgilaydi. Standartlar ochiq bozorlarni yaratishda va saqlashda yordam beradi va turli sotuvchilarga mavjud bozor mahsulotlariga mos ravishda o'z mahsulotlarining sifati bo'yicha raqobatlashishga imkon beradi.
Ma'lumotlar aloqasi paytida turli xil qatlamlarda bir vaqtning o'zida bir qator standartlardan foydalanish mumkin. Har bir qatlamda keng tarqalgan ishlatiladigan standartlar-
Application layer − HTTP, HTML, POP, H.323, IMAP
Transport layer − TCP, SPX
Network layer −IP, IPX
Data link layer − Ethernet IEEE 802.3, X.25, Frame Relay
Physical layer −RS-232C (cable), V.92 (modem)
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
Oliver C. Ibe “Fundamentals of Data Communication Networks”, 2018y. JohnWiley&Sons, Inc.
2.Andrew S. Tanenbaum. Computer Networks, Fourth Edition. Publisher; Prentice Hall, 2011.
3.Musaev M.M. “Kompyuter tizimlari va tarmoqlari”. Toshkent.: “Aloqachi” nashriyoti, 2013 yil. 8 bob. 394 bet. – Oliy o‘quv yurtlari uchun qo‘llanma.
4.Andrew S. Tanenbaum. Computer Networks, Fourth Edition. Publisher; Prentice Hall, 2011y.
E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT
http://hozir.org
http://hozir.org
|
| |