-rasm. 2021-yilda import tarkibi.8

|
-rasm. 2021-yilda import tarkibi.8
|
bet | 12/15 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #250525 |
Bog'liq kurs ishi2.2.6-rasm. 2021-yilda import tarkibi.8
Yurtimizdatashqiiqtisodiyfaoliyatnirivojlantirishborasidaamalgaoshirilayotgankengqamrovliislohotlar va dunyomamlakatlaribilanolibborilayotganmustahkamaloqalarnatijasidamamlakatimizningeksportsalohiyatioshibbormoqda.
2.3-§. Tashqisavdosiyosatiniolibborishdaxorijiymamlakatlartajribasi
Xitoyningtezyuksalishijahoniqtisodiyotinitezdaqaytashakllantirmoqda. 1979-2005-yillardavomidayilliko'sishsur'ati 9,6 foiznitashkiletgan va savdoningikkixonalio'sishsur'atibilanXitoyo'zinijahonsavdotizimigaqo'shib, iqtisodiyqudratlidavlatgaaylanishyo'lidabormoqda. Darhaqiqat, u 2006-yilda to'rtinchiyirikiqtisodiyot va uchinchiyiriksavdodavlatiedi.Eyxengren va Tong ta'kidlaganidek, "Xitoyningmahsuloteksporti uchun yig'ishplatformasi, xorijiyinvestitsiyalar uchun maqsad va import qilinadigantexnologiyaiste'molchisisifatidagiahamiyati, xomashyo. materiallar va sanoattovarlaribirmartalikzarbaemas; aksincha, bu global talab va taklifmuvozanatinidoimiyravishdao'zgartiribturuvchidavomiyjarayondir.
1978-yildan beriXitoyjahontarixidadeyarlitengiyo'qmiqyosdasavdo va investitsiyalarniliberallashtirishniamalgaoshirganigashubhayo'q. Xitoyiqtisodiyoti ham jahonsavdotizimigaintegratsiyalashuvidankattafoydako'rdi.
Maoningo'limidanso'ng, Deng Syaopingmamlakatningbutundunyodanizolyatsiyasinitezdatugatdi va iqtisodiysohalardamafkuraviychora-tadbirlar va siyosatlarningko'pchiligidanvozkechdi. XitoyKommunistikpartiyasining (KKP) 1978-yil dekabrdagiKongressi (XI MarkaziyQoʻmitaning III Plenumi) Maodan keyingidavrningsiyosiy va iqtisodiyhayotidagimuhimvoqeaboʻlib, “islohot va ochiqeshiklar”ningboshlanishinibelgilabberdi. siyosat. Tashqisavdobusiyosatning asosiy qismigaaylandi.
Siyosatchilarxalqaroixtisosliknio'qitishgako'proqmoyilbo'ldilar va Xitoyningjahonbozorlaridaqiyosiyustunliklariniilgarisurish uchun qat'iyqarorqildilar.Shunga ko'ra, Xitoyimkon qadar ko'proqmamlakatlarbilansavdoqilaboshladi va tashqisavdotizimisezilarlidarajadaislohqilindi. 1980-yillarda tashqisavdonirejalashtirishtizimiasta-sekinbarhamtopdi va markazlashmagan, bozorgayo'naltirilgantizimningasoslaribosqichma-bosqicho'rnatildi. Eng muhimislohotlardanbirisavdohuquqlarinidiversifikatsiyaqilishedi. Islohotdanoldingidavrdasavdohuquqlarifaqato'ndano'noltitagachaixtisoslashgantashqisavdokorporatsiyalaribilancheklanganedi. 1980va 1990-yillarda butizimqismano'zgartirildi, chunkiko'plabboshqakompaniyalartashqisavdoniamalgaoshirishhuquqigaegaedilar. Birinchidan, 1980-yillarda Xitoyningxorijiyinvestitsiyaqoidalariningkuchgakirishibilanbarchaxorijiyinvestitsiyakompaniyalariavtomatikravishdasavdoqilishhuquqigaegabo'ldi. Mahalliykompaniyalargakelsak, Tashqisavdovazirligitashqisavdobilanshug'ullanishhuquqigaegabo'lgan 800 dan ortiqalohidakorporatsiyalartuzishnima'qulladi, garchiularningaksariyatidavlatgategishliedi. Savdoqilishhuquqigaegabo'lganmahalliykompaniyalarsonihar yilikeskinortibbordi va 2001-yilga kelib 35 mingdanortiqkompaniyatashqisavdolitsenziyalarinioldi. Bundantashqari, ixtisoslashtirilgantashqisavdo korporatsiyalari18 tomonidansavdoqilishhuquqicheklangantovarlarsonisezilarlidarajadaqisqardi. Eng muhimi, yangitasdiqlangansavdoshirkatlariningaksariyatsavdofaoliyatiendidavlatrejalashtirishigabog‘liq emas. Import rejimigakelsak, importnirejalashtirishasta-sekintashqisavdoninazoratqilish uchun bozoriqtisodiyotining asosiy vositalaribo'lgantariflar va murakkabtarifsizto'siqlarni joriy etishbilanalmashtirildi.
Islohotdanoldinbojlar import modeligaunchalik ta'sir qilmagan. 1980-yillarning boshidanboshlab, davlatimportnirejalashtirishko'laminiqisqartirganligisababli, ko'plabmahsulotlargabojlarXitoybozorlarigaxorijiytovarlaroqiminito'sish uchun o'rnatildi. Dastlabkitarifstavkalarijudayuqoriedi (1982 yildao'rtacha 56 foiz). KeyingiyigirmayilichidaXitoy 2001-yildao'rtacha MFN tarifstavkasini 15 foizgakamaytirib, kamidao'nmartakattatariflarnipasaytirdi.1980-yillarning boshlaridatashqisavdoninazoratqilish uchun engmuhimlarilitsenziyalar va kvotalarbo'lgankengko'lamlitarifsizto'siqlardanfoydalanilgan. Nikolas Lardi ta'kidlaganidek, buchoralarodatdaerkinsavdogacheklovlar sifatida qaralsa-da, Xitoykontekstidaularning joriy etilishitashqisavdoniliberallashtirishniaksettirdi. Bozorgaasoslangan, savdonikamroqcheklovchichoralar sifatida ularbarchasavdonibevositarejalashtirishtiziminialmashtirish uchun ishlatilgan. Bundantashqari, import bo'yichakvotalar va litsenziyalar 1980-yillarning oxirlaridao'ziningengyuqoricho'qqisigachiqqanbo'lsa-da, keyingio'nyilichidasavdoislohotibuchoralarko'laminikeskinqisqartirdi. 1980-yillarning oxirigakelib, 53 ta toifadagitovarlargalitsenziyatalablariqoʻyildi, bu esa barcha import ulushlarining 46 foizinitashkiletdi. Biroq, 1990-yillarning oxirigakelib, litsenziyalashcheklovlarigaduchorbo'lganmahsulotlarbarchaimportningatigi 8,45 foizinitashkil etdi.21 Xuddishudavrda import o'rninibosuvchitizimbekorqilindi.UshbuislohotdavridaXitoytashqisavdohuquqidaturlixilhuquqiyvositalarniyaratdi, jumladan, antidemping, kompensatsiyabojlari va himoyaqoidalari, ularningbarchasitashqisavdonitartibgasolish uchun ko'pchilikbozoriqtisodiyotitomonidankengqo'llaniladi. Shunisie'tiborgaloyiqki, buXitoyningtashqisavdosohasidama'muriyboshqaruvdanhuquqiyboshqaruvgao'tishiniifodalaydi.
|
| |