nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Sanoat 4.0 tushunchasi, tamoyillari va tarkibiy qismlari

|
Sanoat 4.0 tushunchasi, tamoyillari va tarkibiy qismlari
|
bet | 2/10 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 442,87 Kb. | | #229550 |
Bog'liq Sanoat 0 texnologiyasi 1. Sanoat 4.0 tushunchasi, tamoyillari va tarkibiy qismlari
2017-yilda raqamli inqilob hal qiluvchi bosqichga kirdi – dunyoning har ikkinchi aholisi Internetga ulandi.
McKinsey Global Instituti (MGI) ma’lumotlariga ko‘ra, keyingi 20 yil ichida ish operatsiyalarining 50% gacha dunyoda avtomatlashtirilishi mumkin va bu jarayonni 18-19-asrdagi sanoat inqilobi bilan taqqoslash mumkin . Sanoat inqilobi alohida mamlakatlarga iqtisodiy o‘sishning ajoyib sur’atlarini ta’minlashga imkon berdi va bir necha o‘n yillar davomida ular global iqtisodiyotning yetakchilariga aylandilar.
Hozirgi vaqtda, iqtisodiyotning globallashuvi va axborotkommunikatsiya texnologiyalarining rivojlanishi davrida ko‘plab mamlakatlar iqtisodiyotlari yangi raqamli shakliga o‘tmoqda.
Raqamli iqtisodiyot mamlakatlar va butun mintaqalar iqtisodiyotining qiyofasini va tuzilishini o‘zgartirmoqda. Tarmoq ichidagi raqobat kuchaymoqda, bozorlar kengaymoqda, ayrim mamlakatlar sanoatlarining jahon bozorlarida raqobatbardoshligi oshmoqda. Natijada milliy iqtisodiyotlarning o‘sishi ko‘zatilmoqda.
Raqamli iqtisodiyot kompaniyaning, sanoat va umuman milliy iqtisodiyotning o‘sish istiqbollarini belgilaydi. Raqamli pleyerlarning paydo bo‘lishi allaqachon barcha sohalar - turizm, telekommunikatsiya, matbaa, yo‘lovchi tashish sohasini o‘zgartirdi [23].
Raqamli transformatsiya dunyo iqtisodiy o‘sishining asosiy omillaridan biridir. Global instituti McKinseyning hisob-kitoblarga ko‘ra [8,9] 2025 - yilda yalpi ichki mahsulot o‘sishi Xitoyda 22% Internet-texnologiyalar hisobidan amalga oshirilishi mumkin. AQSHda esa raqamli texnologiyalar hisobiga iqtisodiyotning o‘sishi 2025-yilda $1,6 – 2,2 trln teng bo‘lishi mumkin.
Bu iqtisodiy bashoratlarini avtomatlashtirish ta’siri bilan emas, balki faqat bog‘liq mavjud jarayonlarning, balki mutlaqo yangi olamshumul ish joriy etish bilan - modellar va texnologiyalar. Ular orasida - raqamli platformalar, raqamli ekotizimlar yilda chuqur tahlilchi katta ma’lumotlar guruhlar, masalan, 3D sifatida Sanoat 4.0 texnologiyalari - chop, robototexnika, Buyumlar Interneti.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 2/2 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 23,83 Kb. | | #100697 |
Bog'liq KORRUPSIYANING DAVLAT VA JAMIYAT TARAQQIYOTIGA SALBIY TASIRIFoydalanilgan adabiyotlar:
Friedrich Carl J. The Pathology of Politics: Violence, Betrayal Corruption, Secrecy and Propaganda. NewYork: Harper&Row, 1972.
TheOxfordEnglishDictionary, SecondEdition, 1986. Vol. 3.
Э.Бегматов, А Мадвалиев, Н.Маҳкамов, Т.Мирзаев, Н.Тўхлиев, Э.Умаров, Д.Худойберганова, А.Хожиев Ўзбек тилининг изоҳли луғати – Ўзбекистон миллий энциклопедияси Давлат илмий нашриёти, Тошкент 2006-2008.409бет
Лопатин В.Н. О системном подходе в антикоррупционной политике // Государство и право. – 2001. – № 7.
Нурмуҳаммедова Г.Б. Коррупция билан боғлиқ жиноятлар профилактикаси механизмларини такомиллаштириш: усуллари ва йўналишлари // Юрист ахборотномаси – Вестник юриста – Lawyer herald. № 1 (2021), Б. 189-201. https://lex.uz/docs/3107036
.https://lex.uz/docs/3107036#3109393
Коррупцияга қарши кураш тармоғи Истамбул Ҳаракатлар Режаси (ИҲР) доирасида Шарқий Европа ва Марказий Осиё давлатларининг 2016-2019 йилларда коррупцияга қарши кураш соҳасидаги ислоҳотлари Мониторинги. www.oecd.org/corruption/acn
Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг VI боб, 17-модда;
Рустамбоевнинг «Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексига Шарҳлар» (Махсус қисм) 553-бет;
https://lex.uz/docs/1449106;
Ўзбекистон Республикаси маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс VII-XVI-боблар
|
| |
Xotira-muqaddas, Xotira-sharaf - bet 2

|
Xotira-muqaddas, Xotira-sharaf
|
bet | 2/2 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 39,02 Kb. | | #260229 |
Bog'liq 9 may tarbir ssenariysi(Bir o’quvchi chiqib birinchi o’zbek generali Sobir Rahimovning buyuk jasoratli va unvoni haqidaso’zlab T.Yo’ldoshning “General nomida” she’rini yoddan aytadi).
1.Vatan uchun olg’a!-deb Sobir 2. Olg’a bordi, g’alaba
Daxshatli jangga kirdi Bayrog’in hilpiratib,
Mardona yurishlarda Orden taqdi ko’kragin
Yov galasin xo’p qirdi. To’ldirib, dang taratib.
3. Lekin halok bo’ldi u…
Bevaqt… nomi o’lmadi,
O”tdi yillar, albatta,
Bundaylar kam bo’lmadi.
(Bolalar “Xotira” nomli qo’shiq kuylashadi).
1-bola: Kelajagi buyuk davlatning munosib farzandlari bo’laylik. Uning sarhadlarida hech qachon o’q ovozi eshitilmasin!
2-bola:
Yer yuzidagi amakijonlar
Shunday iltimos, bordir sizlarga:
“Chiqarmang qurol! Oqmasin qonlar!
Kitob o’yinchoq bering bizlarga”.
Tarbiyachi: Frontdan omon qaytgan, front orqasida o’z mehnatlari ilan g’alabaga hissa qo’shgan yurtdoshlarimiz, urish faxriylari bu kun e’zozda.Prizidentimiz tashabbuslari bilan Nuroniylar jamg’armasi tashkil qilindi va 2007- yilda ularga 50 ming so’m pul berildi. Mening otajonim (yani akam) ham urishda front ichkarisida qatnashganlar. Bir qancha medal va o’rden olganlar. Hozir u kishi oramizda yo’qlar. Yaqin yillarda omonatini topshirdilar.
Ko’kda quyosh charaqlaydi, Bo’zlar dilim,
Akajonim siz yo’qsiz. Yig’lar ko’zim.
Bog’da bulbul chaqchaqlaydi, Yurakkinam zor qaqshaydi ,
Otajonim siz yo’qsiz. Otajonim siz yo’qsiz.
9- may- Xotira va qadrlash kuni.
Poytaxtimiz markazidagi mustaqillik maydonida janglardan qaytmagan askar farzandlarini intizor kutayotgan onalar hurmatiga bunyod etilgan yodgorliklar bor. Undagi munis ona haykali goyo: “ Sen mening qalbimdasan, jigarim!” deyotgandek.
Haykal qarshisidagi yonib turgan mangu olov onaning umid chirogini yoritib turgandek. Bu holatlar ziyoratga kelganlarning qalbini larzaga soladi.
Ajdodlarni eslab ulardan ibrat olsak, o’zimizdan keyingi avlodlarga ibrat bo’la olamiz.
|
| |
Sanoat 4.0 ni qurish tamoyililari

|
Sanoat 4.0 ni qurish tamoyililari
|
bet | 4/10 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 442,87 Kb. | | #229550 |
Bog'liq Sanoat 0 texnologiyasi
Germaniyalik mutaxassislar Sanoat 4.0 ni qurish uchun bir nechta asosiy prinsiplarni ishlab chiqdilar, shundan so‘ng kompaniyalar to‘rtinchi sanoat inqilobining ssenariylarini o‘z korxonalarida amalga oshirishlari mumkin.
Birinchi tamoyil bir-biriga mosligi bo‘lib – bu Buyumlar Interneti orqali mashinalar, vositalar, qurilmalar, sensorlar va odamlarning o‘zaro aloqada bo‘lishlari va bir-biri bilan aloqa qilish qobiliyatini anglatadi.
Ikkinchi tamoyil – bunday o‘zaro ta’sir natijasida paydo bo‘lgan oshkoralik . Virtual olamda haqiqiy obyektlar, funksiyalar tizimlarining raqamli nusxasi yaratiladi, bu uning jismoniy kloni bilan sodir bo‘lgan barcha narsani aniq takrorlaydi. Natijada asbob-uskunalar, "aqlli" mahsulotlar, umuman ishlab chiqarish va hokazolar bilan bog‘liq barcha jarayonlar to‘g‘risida to‘liq ma’lumot to‘planadi. Bu barcha ma’lumotlarni sensorlar va sensorlardan to‘plash qobiliyatini talab qiladi va ular yaratilgan kontekstni hisobga oladi.
Uchinchi tamoyil – texnik yordam . Uning mohiyati shundaki, kompyuter tizimlari odamlarga yuqorida aytib o‘tilgan barcha ma’lumotlarni to‘plash, tahlil qilish va vizualizatsiya qilish orqali qaror qabul qilishga yordam beradi. Ushbu qo‘llab-quvvatlash, shuningdek, xavfli yoki muntazam operatsiyalar paytida odamlarni mashinalar bilan to‘liq almashtirishdan iborat bo‘lishi mumkin.
To‘rtinchi tamoyil – boshqaruv qarorlarini markazlashtirmaslik, ularning ba’zilarini kiberfizik tizimlarga topshirish. G‘oya shundan iboratki, avtomatlashtirish imkon qadar to‘liq bo‘lishi kerak: qayerda mashina inson aralashuvisiz samarali ishlashi mumkin bo‘lsa, ertami-kechmi odam uni mashina bilan almashtirishi kerak. Shu bilan birga, xodimlarga favqulodda va nostandart vaziyatlarda ulanadigan nazorat qiluvchi vazifasi yuklatilgan.
Ko‘rib chiqaylik, asosiy texnologik konsepsiyasini to‘rtinchi sanoat inqilobi asosini shakllantirish va korxonalar uchun foydalari bor nima topish - yuqori texnologiyali mahsulot ishlab chiqaruvchi. asosiy jihatlari quyidagi zamonaviy marta to‘qqiz asosiy texnologik yutuqlaridan (1.4.2-rasm ):
Modellashtirish;
BigData ;
Sun’iy intellekt,mashinasozlikvarobototexnika;
Integratsiya tizimi ;
Buyumlar Interneti;
Kiberxavfsizlik;
Bulutli hisoblash ;
3 D bosim ( qo‘shimcha texnologiyasi );
Virtual tizim.
1.4.2-rasm. Sanoat 4.0. asosiy komponentlari
|
| |
Orqali fazoviy va miqdor tushunchalarni

Orqali fazoviy va miqdor tushunchalarni
Download
276,13 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
13.05.2024
Hajmi
276,13 Kb.
#230242
Download
276,13 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Orqali fazoviy va miqdor tushunchalarni
Download
276,13 Kb.
Matnni ko'rish
Orqali fazoviy va miqdor tushunchalarni - bet 2

Таълим ва инновацион тадқиқотлар (2022 йил №12)
ISSN 2181-1709 (P)
268
Education and innovative research 2022 y. №12
ustma-ust qo’y!»
Pedagog olinishi kerak bo’lgan predmetni ko’rsatishi mumkin: «Mana bu
ku-bikni olish kerak. Ko’rdingmi, u xuddi mana shu rangda».
Bolalarga o’yin davomida predmetlarni
guruhlarga qarab ajratish
topshiriladi. Predmetning quyidagicha belgilari ajratib ko’rsatilgan holda
aytiladi: predmetning nimaga kerakligi (bu qurilish materiali, undan qurish
mumkin; bu mo’yqalam, u bi-lan rasm solinadi va hokazo), rangi, o’lchami.
Pedagog kundalik hayotiy vaziyatni rejalashtiradi yoki undan foydalanadi,
bunda bitta bola yoki bir necha bola predmetlarni tanlaydi yoki guruhlarga
ajratadi. Masalan: qurishda ishlatilishi mumkin bo’lgan hamma materiallarni
yashikka soladi, qo’g’irchoqlarni esa tokchaga terib qo’yadi, rasm soladigan
barcha mo’yqalamlarini yig’ib stakanchalarga, bayroqchalarni esa qutichaga
joylashtiradi, bitta setkaga bar-cha katta koptoklarni, boshqasiga esa kichkina
koptoklarni yig’ib qo’yadi. Avval bolalar predmetlarni bitta xususiyatiga
qarab, keyinroq esa ikkinchi xususiyatiga qarab tanlaydilar.(«Barcha
qizil kartochkalarni tanlab ol!»). Navbatma-navbat
kichkintoylardan biri
predmetlar qanday umumiy belgi asosida guruhga birlashtirilganligini, o’zi
nima qilganligi va nima uchun shunday qilganligini aytish o’ziga xosdir.
Bunday usulni qo’llash bolalarni ongli harakat qilishga o’rgatadi. Bunday
mashg’ulotlar natijasida bolalar hatto bitta umumiy belgisi bo’lgan turli xil
predmetlarni ham bir guruhga birlashtirish mumkinligini tushuna boshlaydilar.
Son-sanoqni o’rgatishga doir quyidagicha metodni qo’llasak o’rinli
bo’ladi:
«Munosibini joylashtir»
O’yin qoidasi: Bolalar ikki guruhga bo’linadilar va o’rtaga doira shakli
chizil-gan bo’ladi, ichiga uzun, kalta, yo’g’on, ingichka buyumlar aralash
qo’yilgan bo’ladi. Tarbiyachi ko’rsatma berishi bilan 1-guruh bolalari yo’g’on
va
ingichka buyumlarni, 2-guruh bolalari esa uzun va kalta buyumlarni
ajratadilar. Buyumlarn-ing ranglari, nechtadan yig’ganlari aniqlashtiriladi.
Bir xil predmetlardan guruhlar tuzishda va guruhlarni ayrim predmetlarga
bo’lib tashlashda jamoa bo’lib bajariladigan o’yin mashqlari miqdor haqidagi
tasav-vurni ko’proq rivojlantirishga xizmat qiladi.
Bu mashqlar davomida
bolalar har bir
guruhning ayrim predmetlardan iborat ekanligini tushunishlari,
guruh
ichidan ayrim predmetlarni ajratib olishni o’rganishlari, yaxlit to’plam bilan
uning elementi o’rtasidagi nisbatni ifodalashlari lozim.
Bolalarni guruhlarga birlashtirilgan predmetlarning umumiy belgilarini
ko’ra bilishga va nomlay olishga, guruhni yaxlit bir butun narsa deb idrok
etishga o’rgat-ish davom ettiriladi. Yig’indidagi hamma buymlarning ba’zi
belgilarini ajratib ko’r-satish bilan birga bolalar shu guruhdagi buyumlarning
faqat biror qismi uchungina umumiy bo’lgan belgilarni, ya’ni boshqa
Orqali fazoviy va miqdor tushunchalarni - bet 3

Таълим ва инновацион тадқиқотлар (2022 йил №12)
ISSN 2181-1709 (P)
270
Education and innovative research 2022 y. №12
oldin taqqoslanayotgan to’plamlarning qaysi biri ko’p, qay-si biri kam
ekanini, yoki ular teng ekanini aniqlashni chamalaydi.Bolalarda ma-tematik
tasavvurlarni rivojlantirish ko’p jihatdan sanashga o’rgatishning ilk davriga
bog’liq. Ikkinchi kichik guruhda tarbiyachi bolalarda to’plam
alohida bir
jinsli ele-mentlarning majmui haqidagi tasavvurlarini rivojlantirishi kerak.
O’qitishni pred-metlarning sifat va xossalarini ajratishga oid mashqlardan
boshlash kerak.
Masalan, bir qancha o’yinchoqlar ichidan xuddi tarbiyachi qo’lidagidek
o’yinchoqni topish taklif etiladi, «Xuddi shunday kubchani (bayroqchani,
sharni) ber». Shundan keyin har xil rangli (o’lchamdagi, shakldagi) bir nechta
buyum orasidan xuddi shu rangdagi (o’lchamdagi, shakldagi)
buyumni
tanlash topshirig’i beriladi. Navbatdagi bosqich berilgan belgi-alomatlari
bo’yicha buyumlarni tanlash va guruhlarga ajratishga oid mashqlardan
tashkil topgan bo’lmog’i lozim. Masalan: «Sariq rangli hamma kubchalarni
mana bu qutiga sol, bu qutiga esa hamma kichik quyonchalarni yig’, mana
bunisiga esa hamma katta ayiqchalarni joyla». Bunday mashqlar natijasida
bolalar har xil buyumlarning umumiy belgilari mavjud ekanini, shu bo’yicha
bir guruhga birlashtirish mumkinligini tushuna boshlaydilar: «Bular
o’yinchoqlar», «Bular koptoklar», «Bular bayroqchalar» kabi. Tarbiyachi
bolalarni guruhdagi buyumlarning biror qismi uchungina umumiy bo’lgan
belgilarni ko’rishga o’rgatadi.
Shuningdek, bayroqchalar ko’pligini, ammo ularning ba’zilari qizil,
ba’zilari esa yashil ekanini ko’rsatadi (Qizil bayroqchalar ko’p, yashil
bayroqchalar ham ko’p). Miqdor haqidagi tasavvurlarni shakllantirishda bir
xil buyumlardan guruhlar tuzish va guruhni alohida buyumlarga ajratishga
doir har xil o’yin mashqlarmuhim ahamiyatga ega. Odatda, bu o’yin-
mashqlar darsda ma’lum izchillikda o’tkazilishi maqsadga muvofiq. Birinchi
ta’lim faoliyatida bir xil o’lcham va rangli , aynan bir xil o’yinchoqlarning:
sabzilar, archalar, jo’jalarning
majmualari tuziladi, bunda guruhda bolalar
qancha bo’lsa, o’yinchoqlar ham shuncha bo’lishi lozim. Tarbiyachi dastlab
bolalarga bittadan o’yinchoq beradi, o’z harakatlarini ushbu so’zlar bilan
ifodalaydi: «Menda mevalar juda ko’p. Men bolalarning hammasiga bittadan
meva berib chiqaman. Menda bitta ham meva qolmaydi.»
Shundan keyin
bolalarga murojaat qiladi: «Har biringizda nechtadan meva bor?» So’ng
tarbiyachi hamma o’yinchoq mevalarni yig’ib oladi, bunda u bitta ham yo’q
(bolada), juda ko’p (tarbiyachida) so’zlariga e’tibor qaratishi kerak bo’ladi.
Mashqni boshqa o’yin-choqlar bilan yana bir marta takrorlash mumkin.
Har gal tarbiyachi ko’p, bitta, bittadan, bitta ham yo’q, hech narsa yo’q
so’zlaridan foydalanadi; «Qancha?», «Qanchadan?» savollarini beradi.
Kichkintoy-lar buyumlarni va ular qanchadanligini (ko’p, bitta) aytadilar.
Ta’limiy faoliyatning borishida bolalar to’plam alohida buyumlarga
Nazorat savollari - Ma’lumotlar bazasi” fani bo’yicha o‘quv-uslubiy majmua

|
Ma’lumotlar bazasi” fani bo’yicha o‘quv-uslubiy majmua
|
bet | 7/11 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 319,43 Kb. | | #237837 |
Bog'liq УМК Маълумотлар БазасиNazorat savollari
Relyatsion ma’lumotlar bazasini asosiy tushunchalari.
Munosobat xossalari.
3. Munosobatlar sxemasi.
4. Relyatsion algebra amallari.
5. Relyatsion hisoblash amallari.
LABORATORIYA ISHLARINI BAJARISHGA TOPSHIRIQ VARIANTLARI
Kutubxona ma`lumotlar bazasini yaratish.
Avtopark ma`lumotlar bazasini yaratish.
Maktab ma`lumotlar bazasini yaratish.
Korxona ma`lumotlar bazasini yaratish.
Oliy o`quv yurti ma`lumotlar bazasini yaratish.
Minimarket ma`lumotlar bazasini yaratish.
Do`kon ma`lumotlar bazasini yaratish.
Kichik korxona ma`lumotlar bazasini yaratish.
Futbol klub ma`lumotlar bazasini yaratish.
Vokzal ma`lumotlar bazasini yaratish.
Aeroport ma`lumotlar bazasini yaratish.
Kafedra ma`lumotlar bazasini yaratish.
Dekanat ma`lumotlar bazasini yaratish.
Sport kompleksi ma`lumotlar bazasini yaratish.
Kasb hunar kolleji ma`lumotlar bazasini yaratish.
Avto salon ma`lumotlar bazasini yaratish.
Tuman ma`lumotlar bazasini yaratish.
Shahar ma`lumotlar bazasini yaratish.
Telefon Tarmoq shaxobchasi(TTSH) ma`lumotlar bazasini yaratish.
Go`zallik saloni ma`lumotlar bazasini yaratish.
Omborxona ma`lumotlar bazasini yaratish.
Vazirlik ma`lumotlar bazasini yaratish.
Hokimiyat ma`lumotlar bazasini yaratish.
Asaka zavodi ma`lumotlar bazasini yaratish.
Dorixona ma`lumotlar bazasini yaratish.
Kasalxona ma`lumotlar bazasini yaratish.
Web sayt ma`lumotlar bazasini yaratish.
Dastur ma`lumotlar bazasini yaratish.
O`quv kursi ma`lumotlar bazasini yaratish.
Sport kompleksi ma`lumotlar bazasini yaratish.
V. GLOSSARIY
|
| |
Text field - Ma’lumotlar bazasi” fani bo’yicha o‘quv-uslubiy majmua

Text field |
Jadvallarda belgilar (harflar, belgilar, so'zlar, harflar va raqamlar kombinatsiyasini) hisob talab qilmaydigan va sonlar saqlaydi
|
A field that stores characters (letters, symbols, words, a combination of letters and numbers) and numbers that do not require calculations.
|
Updating |
Yozuvni o`zgartirish
|
Modifying a record
|
Yes/No field |
ha / yo'q, to'g'ri / noto'g'ri, yoki / off vakillik qilish.
|
A field that is either selected or not selected to represent yes/no, true/false, or on/off.
|
ERP
|
Корхона ресурсларини режалаштириш
|
Enterprise Resource Planning
|
CRM
|
Мижозлар билан ўзаро муносабатларни бошқариш
|
Customer Relations Management
|
LAN
|
Локал ҳисоблаш тармоғи
|
Local Area Network
|
MAN
|
Махаллий ҳисоблаш тармоғи
|
Metropolitan Area Network
|
WAN
|
Худудий ҳисоблаш тармоғи
|
Wide Area Network
|
ISO
|
Ҳалқаро стандартлаштириш ташкилоти
|
International Organization for Standardization
|
WWW
|
Умумжаҳон ўргамчак тўри
|
World Wide Web
|
ASCII
|
Ахборот алмашишнинг Америка стандарти
|
American Standard Code for Information Interchange
|
Sanoat 4.0 inqilobi. Intellektual korxona modeli. Yangi biznes modellar

|
Sanoat 4.0 inqilobi. Intellektual korxona modeli. Yangi biznes modellar
|
bet | 7/10 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 442,87 Kb. | | #229550 |
Bog'liq Sanoat 0 texnologiyasi1.4.3. Sanoat 4.0 inqilobi. Intellektual korxona modeli. Yangi biznes modellar.
Insoniyat tarixida to‘rtta sanoat inqiloblari sodir bo‘ldi (1.4.1-jadval). Har bir inqilob o‘sha davrning innovatsion texnologiyalarini ixtiro qilish va uni inson faoliyatiga joriy etish bilan bog‘liq . Natijada iqtisodiyotning yangi tarmoqlari paydo bo‘lib, davlatning iqtisodiy ahvoli yahshilandi.
Sanoat inqilobi
|
Davr
|
Yangilik
|
Natija
|
Birinchi sanoat inqilobi
|
XVIII asr-ning oxiri – XIX asr boshlanishi
|
Suv va bug‘dvigatellari, dastgohlar, mexanik
qurilmalar, transport, metallurgiya
|
Agrar iqtisodiyotdan
sanoat ishlab
chiqarishiga o‘tish,
transportni rivojlantirish
|
Ikkinchi sanoat inqilobi
|
XIX asrning ikk inchi yarmi . XX asr boshi
|
Elektr energiyasi, yuqori sifatli po‘lat, neft,
kimyo sanoati, telefon, telegraf
|
Oqim ishlab chiqarish va mehnat
taqsimoti, el-
ektrlashtirish, temir yo‘llar
|
Uchinchi san oat inqilobi
|
oxiri –
asr boshida
|
Raqamlashtirish, elektronika, AKT va dasturiy ta’minotni
rivojlanishi ( dasturiy ta’minot )
|
Avtomatlash-
tirish
va robototexnika
|
To‘rtinchi sa noat inqilobi
|
"Sanoat 4.0" atamasi 2011- yilda joriy etilgan
|
Global sanoat tarmoqlari,
Buyumlar Interneti, 3 D printe r-lar,
biotexnologiyalar
, neyrotarmoqlar, sun’iy intellect
|
Taqsimlangan ishlab
chiqarish, tar-
moqqa jamoaviy
kirish, ishlab
chiqaruvchilar ning
iste’molchi bilan
to‘g‘ridanto‘g‘ri bog‘lanishi
|
Birinchi sanoat inqilobi (XVIII asr oxiri – XIX asr boshlari) bug‘ energiyasi, mexanik qurilmalar ixtiro qilinishi va metallurgiyaning rivojlanishi tufayli qishloq xo‘jaligidan sanoat ishlab chiqarishga o‘tish bilan bog‘liq edi.
Ikkinchi inqilob 20-asrning boshlarida elektr energiyasining paydo bo‘lishi, ishlab chiqarish va mehnat taqsimoti bilan sodir bo‘ldi (Genri Ford avtomobillarini yig‘ish liniyasi).
Uchinchi sanoat inqilobi (1970-yildan beri) – Ishlab chiqarish jarayonlarini jadal avtomatlashtirish va robotlashtirishni ta’minlovchi elektron va axborot tizimlarini ishlab chiqarishda foydalanish.
To‘rtinchi sanoat inqilobi (bu atama 2011-yilda Germaniya tashabbusi - Sanoat 4.0 doirasida kiritilgan).
|
| |
Long integer - Ma’lumotlar bazasi” fani bo’yicha o‘quv-uslubiy majmua

Long integer |
Uzun butun toifa
|
A field size that indicates a whole number
|
Lookup field |
Maydondagi ma`lumotlarni saqlaydi
|
A field that stores data; retrieved from a field in another table
|
Name |
Jadval nomi bo`lib, soz orqali ifodalanadi
|
Word or words, used to describe the data stored in a field
|
Primary key |
Birlamchi kalit hisoblanadi
|
A field in a table that is designated to contain unique data.
|
RDBMS |
Relatsion ma`lumotlar bazasini boshqarish tizimi
|
(Relational Database Management System) A software application that contains tools to manage data, answer queries, create user-friendly forms for data entry, and generate printed reports.
|
Record |
Jadvaldagi maydonlarni uchun ma'lumotlar majmui
|
A set of data for fields in a table
|
Table |
Ma'lumotlar bazasi obyekti. Satr va ustunlar ichiga tashkil etilgan tegishli ma'lumotlarni saqlaydi
|
A database object that stores related data organized into rows and columns.
|
|
Database schema - Ma’lumotlar bazasi” fani bo’yicha o‘quv-uslubiy majmua

Database schema |
Ma'lumotlar bazasida jadvallar yacheykasiga ma'lumotlarning bayoni va ma'lumotlarni uzatishni tashkil etish
|
A description of the data, and the organization of the data, into tables in a relational database
|
Datasheet |
Ma'lumotlar uchun satrlar ustunlar sohalarda va yozuvlar bilan tashkil etish
|
The data for a table organized with fields in columns and records in rows
|
Datasheet view |
Satrlar ustunlar sohalarda va yozuvlar bilan, bir ma'lumot sahifasida bir stol asosiy tuzilishini ko'rish uchun ishlatiladi
|
Used to display the basic structure of a table in a datasheet, with fields in columns and records in rows
|
Date/time field |
Maydon sana yoki vaqtni saqlaydi
|
A field that stores a date or time
|
Decending order |
Oliy maqsadidan eng past uchun
|
In order from highest to lowest
|
Design view |
Jadvallar uchun maydon ta'riflar ko'rsatadi
|
The table view that shows the field definitions for a table
|
Entry |
Jadval uchun ma'lumotlar
|
The data for a field
|
Field |
Jadvaldagi maydonlarni belgilaydi
|
A column in a table. Used to store data
|
OLAP
|
Хақиқий вақтда маълумотларга аналитик ишлов бериш
|
On-Line Analytical Processing
|
OLTP
|
Хақиқий вақтда транзакцияларга ишлов бериш
|
On-Line Transaction Processing
|
Form |
So`rovlar yordamida ma`lumotlarni ko`rishda ishlatiladi
|
A database object used for entering records into a table, and for viewing existing records
|
|
Kerakli asbob va qurilmalar - Tizimli blok qismlarini olish va holatini o‘rganish. Ishning maqsadi

|
Tizimli blok qismlarini olish va holatini o‘rganish. Ishning maqsadi
|
bet | 3/8 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 9,92 Mb. | | #136166 |
Bog'liq 2-amaliy Tizimli blok qismlarini olish va holatini o‘rganish. (2 soat)Kerakli asbob va qurilmalar:
“Plyus”li “otvyortka”
Kompyuter korpusi (Case) “Blok pitaniya” (agar korpusni o‘zida bo‘lmasa)
Ona plata (Mother board)
Protsessor (CPU)
Video karta (ona plataga biriktirilgan ham bo‘lishi mumkin) – tasvirni monitorga yetkazib berish uchun ishlatiladi.
Tezkor xotira – Operativ xotira (RAM)
Qattiq disk (HDD)
Tarmoq kartasi (agar kompьyuter tarmoqga ulanadigan bo‘lsa va ichki tarmoq kartasi bo‘lmasa)
Klaviatura
Sichqoncha
Monitor
Pilot
Operatsion tizim (Windows, Linux…) va kerakli dasturlar (MS Office, Open office…)
Diqqat! Kompyuter yig‘ish vaqtida elektr uskunalar bilan ishlash qo‘llanmalariga amal qiling.
Kompyuter yig‘ishda bir narsani esda tutingki, zamonaviy kompyuter qurilmalarini, hox bu ona plata, hox qattiq disk bo‘lsin bir-biriga noto‘g‘ri tarzda ulab qo‘yishni ilojisi yo‘q. Ya’ni, har bir qurilmani joylashtiruvchi “kaliti” bo‘ladi.
Uni boshqachasiga kuch ishlatmasdan umuman ulab yoki joylashtirib bo‘lmaydi.
Kompyuterni tanlash:
Kompyuter qanday vazifani bajarishini aniqlashtirib oling. Uni narhi kompyuter qanday vazifani bajarishligiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liq. Word, Excel va shunga o‘xshash ofisda ishlatiladigan dasturlari bilan arzon “ofis kompyuteri” ham qiynalmasdan ishlay oladi. Turli xil og‘ir dasturlar, grafik dasturlar bilan ishlash uchun esa kuchli kompyuter yig‘ish kerak bo‘ladi. Albatta, uni narhi ham qimmat bo‘ladi.
Bo‘lajak kompyuterga qurilmalarni xarid qilishda sotuvchidan bu qurilmalar bir-biriga “sovmestimыy” ya’ni mos kelishini oldindan aniqlashtirib oling. Barcha qurilmalar, eng avvalo, kompyuterni korpusi va ona plata bilan mos keladigan bo‘lishi kerak.
|
| |
Mundarija: Оғзаки ҳикоя ҳамда шу асосда иншо ёзишнинг назарий асослари

Mavzu: Boshlang'ich sinflarda insho yozishga o'rgatish (4-sinf).
Mundarija:
1.Оғзаки ҳикоя ҳамда шу асосда иншо ёзишнинг назарий асослари.
2.Бошланғич синфларда иншо ёзиш ва унинг ўзига хос хусусиятлари.
3.Ўқувчилар тарбиясида иншонинг аҳамияти.
4.Иншо мавзусини танлаш, режасини тузиш ҳамда иншо ёзишга тайёрлаш.
“Insho” asli arabcha so’z bo’lib, ma’nosi “yaratish”, “bino qilish”, “boshlash” demakdir. Bu co’zning ma’nosi hozirda ancha torayib, asosan, o’quvchi va talabalar tomonidan yoziladigan ijodiy yozma ish ma’nosida qo’llanadi.
Insho − ijodiy ish bo’lib, u o’quvchidan faollik, qiziqish, fikr bildirishni talab qiladi. Material tayyorlash, uni tartibga solish, insho kompozisiyasi va rejasi haqida o’ylash, mantiqiy bog’lanishni belgilash, so’z, so’z birikmasini tanlash, gap tuzish va uni o’zaro bog’lash, imloni tekshirish kabi barcha murakkab ishlar o’quvchidan aqliy kuchini to’la ishga solish bilan birga, o’z ma’naviy faoliyatini boshqarish ko’nikmasini ham talab etadi.Inshoda til nazariyasi nutq tajribasi bilan qo’shiladi. O’quvchi inshoni mustaqil, ijodiy xarakterda bo’lgani uchun, «o’ziniki»ni yozgani uchun ham sevadi.
Maktab rivojining barcha bosqichlarida bolalarning mustaqil tuzgan hikoyasi − inshoga alohida ahamiyat berilgan. Maktablar yangi, o’quvchilar nutqini o’stirish, aqliy, ijodiy o’sishiga mo’ljallangan dasturga o’tishi munosabati bilan uning ahamiyati yanada o’sdi.
Og’zaki va yozma inshoga o’rgatish jarayonida o’quvchilarda mavzuni tushunish va yoritish, o’z inshosini aniq fikrga bo’ysundirish, material to’plash, uni tartibga solish va joylashtirish, reja tuzish va reja asosida yozish, mazmunga va nutq vaziyatiga mos ravishda til vositalaridan foydalanish, yozgan inshosini takomillashtirish ko’nikmalari hosil qilinadi. Bulardan tashqari, «texnik» vazifalar ham amalga oshiriladi, ya’ni matnni yozishda imlo qoidalari va husnixatga e’tibor berish, matnni xatboshidan yozish, hoshiyaga rioya qilish kabi talablarga ham amal qilinadi.
Og’zaki va yozma insho material manbaiga, mustaqillik darajasiga, tayyorlash usuli, janri va til xususiyatiga qarab tasnif qilinadi.
Insho material manbaiga ko’ra quyidagi uchga bo’linadi:
1) o’quvchining o’zi ko’rgan-bilganlari, eshitganlari haqidagi, ya’ni mehnat, kuzatishlar, ekskursiyalar, o’yinlar, o’z tajribasi va boshqa jonli materiallar asosidagi insho;
2) kitob materiali, rasmlar, film, spektakl, o’qituvchi hikoyasi va boshqa manbalar asosidagi insho;
|
Монтаж 
қ - 1 Tovar va uning mohiyati. O’zbekistonning tovar xom ashyo birjasi

Монтаж
қ
илиш
Етка-
зиб
бери
ш ва
кре-
дитла
р
бери
ш
Сотил-
гандан
кейин-
ги хиз-
матлар
Кафолатлаш
Ўраб-жойланиши
Хос-
саси
Таш
қ
и
безаги
Сифати
Мар-
каси
Асосий
фойда ва
хизмат
Товарни
қ
ўллаб
қ
увватловчи
тадбирлар
Реал
бажарил-
ган товар
Ғ
оя
бўйича
• товарларни ўз мулки сифатида сотиб олиб, кейин истеъмолчиларга
сотади.
Улгуржи савдо фирмалари
• турлича фаолият юритиб, улар мустақил дўконлар, махсус дўконлар ва
супермаркетлардан иборат бўлади.
Чакана савдо фирмалари
• – бу харидорнинг ўзига ўзи хизмат кўрсатишига асосланган кенг
тармоқли савдо корхонаси.
Супермаркет
• – корхона, фирма, компаниялар молиявий хўжалик фаолиятини
текшириб борувчи, улар ҳисоботини экспертизадан ўтказувчи муассаса.
Аудитор фирма
21
22
B/B/BX JADVALI
BILAMAN
BILISHNI
XOXLAYMAN
BILIB OLDIM
1)Extiyoj
2)Tovar
3)Mehnat
resurslari
4)Sotuvchi
1)Xalqaro bozorda
tovarlar
2)Tovar yaratishda
Mexnat resurslari
o’rni
3)Xalqaro birjalar
1)Kapital
2)Mehnat
3)Investitsiya
4)Bozor sig’imi
5)Tovar birjasi
6)Tovar siyosati
Адабиётлар:
•
Каримов И.А “Узбекистон иктисодий ислохотларни
чукурлаштириш йулида” Т-1995.
•
Каримов И.А “Эришган марраларимизни
мустахкамлаб, ислохотлар йулидан изчил бориш
асосий вазифамиз. Халк сузи 10 февр 2004 й.
•
Ш Шодмонов, Р.Алимов, Т.Жураев “Иктисодиёт
назарияси” Т-2002 VIII боб.
•
“Иктисодиёт назарияси” Умаров рах Т 2002, IХ боб
•
Н.Бекнозов “Иктисодиёт назарияси” Т-2005 VIII-IХ
боб
•
А.Улмасов “Иктисодиёт назарияси” Т-2006 Х-Хiбоб
•
Marketing ma’ruzalar matni
•
Marketing darslik TDIU 2008
•
www.arxiv.uz
•
www.google.com
23
E’TIBORINGIZ UCHUN
RAHMAT
!
|
Nazorat savollari - Ma’lumotlar bazasi” fani bo’yicha o‘quv-uslubiy majmua

|
Ma’lumotlar bazasi” fani bo’yicha o‘quv-uslubiy majmua
|
bet | 4/11 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 319,43 Kb. | | #237837 |
Bog'liq УМК Маълумотлар БазасиNazorat savollari
Ma’lumot baza modeli nima?
Ierarxik (shajara) modeli ma’lumot va uning asosiy xarakteristikalari
Tarmoqli model ma’lumot va uning asosiy xarakteristikalari
PS moxiyat aloqa usulida tavsiflaganda qanday ishlar bajariladi
Mosliklarni (munosobatlar) qanday turlari bor . Ularni tavsiflang.
Moxiyat aloka diagrammasi qanday quriladi.
Axborot tizimlarini loyixalashga infologik yondoshishni asosiy koidalarini tushuntiring.
Mohiyat-aloqa modelini asosiy konstruksiyalarini tushuntirib bering.
4–mavzu.
Rеlyatsion ma’lumot modеli. Ma’lumotlar bazasida munosabatlar.
REJA
Ma’lumotlar bazasida munosobatlar.
Ma’lumotlarni tasvirlashda jadvallardan foydalanish.
Relyatsion ma’lumotlar bazasini asosiy tushunchalari.
Relyatsion algebra va uning amallari.
Tayanch iboralar: kortej, daraja, domen, relyatsion hisoblash.
Ma’lumotlarni relyatsion modeli asosida munosabat tushunchasi yotadi. Munosabatni 2 o‘lchamli jadvallar yordamida tavsiflash qulay. Jadval tushunarli ko‘rimli va inson uchun oddiy. Munosabatlar to‘plami ma’lumotlarni saqlash uchun ishlatilishi mumkin. Shu bilan birga ular orasidagi bog‘lanishlarni modellashtirish imkonini beradi.
Misol: 2 ulchamli jadvalni kuramiz.
Xizmatchi nomeri
|
F.I.SH
|
Unvoni
|
Tugilgan yili
|
|
|
| |
Termin
  
O’zbek tilidagi sharhi

Accending order
Autonumber field
Database
Termin O’zbek tilidagi sharhi
Download
319,43 Kb.
bet
8/11
Sana
16.05.2024
Hajmi
319,43 Kb.
#237837
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Bog'liq
УМК Маълумотлар Базаси
Bu sahifa navigatsiya:
Accending order
Autonumber field
Database
Termin
O’zbek
tilidagi sharhi
Ingliz tilidagi sharhi
SQL
Strukturalangan so`rovlar tili
Structured
Query Language
ccess
Microsoft Office RMBBT dasturi
The Microsoft
Office RDBMS application
Append
Jadval oxirigacha ma'lumotlarni qo'shish
Adding data to the end of table
Accending order
Eng past va eng yuqori uchun sanada asoslangan matn
sohasida alifbo tartibi
In order from lowest to highest. Also called alphabetical order, when a
sort is based on a text field
, and chronological, when a sort
is based on a date field
Autonumber field
Yozishga qaraganda katta maydonga qo`shimcha ravishda avtomatik saqlash
A field that automatically
stores a numeric value
,that is one greater than that in the last record added
Database
Tegishli ma`lumotlarni yig`ish
An organized
collection of related data
Download
319,43 Kb.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Download
319,43 Kb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Termin O’zbek tilidagi sharhi
Download
319,43 Kb.
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universitetining Dasturiy injenering fakulteti 312-21-guruh talabasi Muqimov Quvonch Inson mashina o’zaro tasiri fanidan amaliy ishi bajardi

|
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universitetining Dasturiy injenering fakulteti 312-21-guruh talabasi Muqimov Quvonch Inson mashina o’zaro tasiri fanidan amaliy ishi bajardi
|
Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 0,67 Mb. | | #117662 |
Bog'liq inson mashina 2
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi
Toshkent Axborot Texnologiyalari Universitetining Dasturiy injenering fakulteti 312-21-guruh talabasi
Muqimov Quvonch Inson mashina o’zaro tasiri fanidan
AMALIY ISHI
Bajardi: Muqimov Quvonch
Tekshirdi: Elyor Mo’minov
6-7 amaliy mashg’ulotlar yuzasidan inson kompyuter
Interfeysi va platforma dizayn strukturasini yaratish
Jarayonlarini o’rganish
1.Tanlangan platforma (HOME PAGE)strukturasi bajarish.
2.Home pagedan o’tilgan bo’limlar
3.Qo’llab quvatlash bo’limi yaratish
Bajarilgan appning namunasi
Platformaga kirish jarayoni yani login qilish
Bu yerda platforma haqidaqisqacha malumot nima ish bajarishi haqida bu platforma mashinalarni onlayn ijaraga olish uchun yaratilgan bu yerda korishingiz mumkun qanaqa mashina kunlik qancha narxda ijaraga berilishini
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universitetining Dasturiy injenering fakulteti 312-21-guruh talabasi Muqimov Quvonch Inson mashina o’zaro tasiri fanidan amaliy ishi bajardi
|
MUHOKAMA - Bazalt tolasidan olinadigan materiallarni issiqlik

|
Bazalt tolasidan olinadigan materiallarni issiqlik
|
bet | 4/5 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 32,01 Kb. | | #241715 |
Bog'liq qurilish-materiallari-buyumlarini-issiqlik-fizik-xossalarini-binolar-va-konstruktsiyalar-energiya-tejamkorligi-bilan-uzviyligiMUHOKAMA
Binolarning energiya samaradorligini oshirish quyidagi asosiy mezonlardan iborat:
tabiiy yoritish
shamollatish, isitish va sovutish
issiqlik izolyatsiyasi
Tabiiy yoritish - kelib chiqish nurini chiqaradigan barcha ob'ektlar tabiiy manbalardir. Bunday holda, yorug'lik emissiyasi asosiy va ikkilamchi mulk bo'lishi mumkin. Tabiiy manba quyosh, bu butun sayyoramizning yengil va issiqlik manbai bo'lgan quyoshdir. Shuningdek, tabiiy manbalar - yulduzlar va kometetlar, elektr tushirilganlar (momaqaldiroq paytida chaqmoq), tirik organizmlar ham deyiladi. Tabiiy yorug'lik manbalari inson va boshqa tirik organizmlar uchun juda muhim rol o'ynaydi.
Shamollatish - binolarni shamollatish changli, quruq va chiqindi xavoni chiqarib, uni toza xavo bilan almashtirish uchun talab qilinadi. Baʼzi hollarda, qoʻshimcha ravishda havo fitratziyasi zarur. Uy-joy binolarida shamollatish aholining farovonligi uchun, ishlab chiqarishda tovar va jihozlarni saqlash uchun oʻrnatiladi. Shaxsiy shamollatilmagan xonalarda boʻlish faravonlikning yomonlanishishiga va uning aqliy faoliyati va ishlashining pasayishiga olib keladi. Yuqori sifatli shamollatish binolarning alohida ahamiyatiga ega.
Issiqlik izolyatsiyasi — bu hodisa uchun maxsus mo'ljallangan materiallar yordamida issiqlik yo'qotilishining oldini olish. Uch xil izolyat turlari mavjud: organik, noorganik, aralash. Birinchisi — organika asosidagi materiallar. Ular turli xil penoplastlar, penopolistirollar, qayta ishlangan yog'och chiqindilari. 2 - noorganik — ular maxsus ishlangan tog’ jinslari yoki shishadan tayyorlanadi. Bu mineral jun, peno shisha, shisha jun. 3 - aralash — asbestdan tayyorlangan
XULOSA
Demak, qurilish materiallarini sifatini oshirib va ularning tarkibidagi mahsulotlarni meʼyoriy qonun-qoidalar asosida qoʻllasak bizga anchagina energiya samaradorlikni oshirishga yordam qilgan boʻlardi. Hozirgi kunda energiya muammosi barcha mamlakatlarni jiddiy qiynap kelmoqda. Agar bino va inshootlarni qurilayotgan zonalarining iqlimini puxta oʻrganib chiqib, issiqlik va sovutish tizimlarini tabiiy yoʻllar orqali taʼminlashni yoʻlga qoʻya olsak iqtisodiy jihatdan anchagina energiya tejamkorligini taʼminlagan boʻlardik. Shu oʻrinda elektr taʼminoti muammo boʻlayotgan xududlarda doimiy elektr taʼminotini muammosini yechimi topilardi.
|
| |
Tezkor xotira mikrosxemalari - Tizimli blok qismlarini olish va holatini o‘rganish. Ishning maqsadi

|
Tizimli blok qismlarini olish va holatini o‘rganish. Ishning maqsadi
|
bet | 2/8 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 9,92 Mb. | | #136166 |
Bog'liq 2-amaliy Tizimli blok qismlarini olish va holatini o‘rganish. (2 soat)Tezkor xotira mikrosxemalari - Kompyuterning vaqtinchalik xotirasi. U dasturlar ishlash jarayonida zarur bo`lgan ma’lumotlarni saqlash uchun foydalanadi.
Kompyuter o`chirilgandan keyin shu xotiradagi ma’lumotlar yukotiladi.
Kesh xotira mikrosxemalari - Kompyuter tomonidan dasturlar ishlash jarayonida ko`p ishlatilgan ma’lumotlarni saqlash uchun foydalanadi. Bu xotira tezkor va doimiy xotira o`rtasida joylashadi.
Kontroller yoki adabterlar - Ular har xil tashqi qurilmalar ishini ta’minlaydilar. Ishlash xolatlari bilan farqlanadi (video plata, tovush plata, tarmoq platasi va ...).
Ona platasi Mother board - Asosiy elektrosxema bo`lib o`nga prosessor, tezkor va kesh xotira mikrosxemalari, kontroller va adabter elektrosxemalari o`rnatiladi, Qattiq disk va disk yurituvchilari ulanadi
Disk yurituvchilari - Bu egiluvchan va kompakt disklardagi ma’lumotlarni ukish va ularga saqlash ishlarni bajaradigan qismi.
Elektr ta’minlovchi blok - Har bir qismning o’ziga mos elektr-quvvat extiyojini ta’minlovchi blok.
Tizimli blokda portlar – bu yuborilayotgan va qabul qilinayotgan axborotlar o’rtasidagi bog’lanishni tashkil etadi (mantiqiy yoki fizik) odatda quyidagilar:
1-rasm. Qurilmali (apparatli) va kiritish-chiqarish portlar
Qurilmali (apparatli) portlar – bu asosan kompyuterning fizik qurilmasi bo’lib u asosan vilka yoki kabel yordamida kompyuterga bog’lanadi. Ularga quyidagilar kiradi:
Parallel port, Davomli port, USB, ATA/SATA, IEEE 1384 (FireWire), PS/2 (1rasm.)
Kiritish-chiqarish porti – mikroprotsessorlarda (masalan Intel) qurilmalar yordamida ma`lumotlar almashish imkonini beradi. Kiritish- chiqarish porti dasturga ma`lumotlar berish va uni almashishni tashkil etadi.
Tarmoqli port – TCP va UDP protokol parametrlari bo’lib u IP formatidagi mahlumotlar paketi qo’llanilishini aniqlaydi. (2-rasm.)
2- rasm. Tarmoqli port
Tizimli blokni yig’ish
Kompyuter bir nechta qurilma va platalardan tashkil topadi. Qurilmalarning har birini nimaga ishlatilishidan xabardor bo‘lsangiz, o‘zingiz bemalol kompyuter yig‘ib olishingiz mumkin. Kompyuterni yig‘ish, operatsion tizimni va ishlash uchun kerakli dasturlarni yuklash 1 soatdan 3 soatgacha vaqt olishi mumkin.
|
| |
TADQIQOT MATERIALLARI VA METODOLOGIYASI

|
TADQIQOT MATERIALLARI VA METODOLOGIYASI
|
bet | 2/5 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 32,01 Kb. | | #241715 |
Bog'liq qurilish-materiallari-buyumlarini-issiqlik-fizik-xossalarini-binolar-va-konstruktsiyalar-energiya-tejamkorligi-bilan-uzviyligi
Texnologik va ekspluatatsiya alomatlariga koʻra quyidagi asosiy guruhlarga boʻlinadi. Tabiiy tosh materiallar — mexanik ishlov beriladigan togʻ jinslari (qoplama plitalar, chaqiq tosh, shagʻal va boshqalar). Keramik materiallar va buyumlar — tuproqli xom ashyolardan qoliplash, pishirish yoʻli bilan tayyorlanadi (qarang keramika, gʻisht). Anorganik bogʻlovchi moddalar — suv bilan aralashganda plastik boʻtqaga, keyin toshsimon holatga aylanadigan kukunsimon
materiallar (sement, gips, ohak va boshqalar). Beton va qorishmalar — bogʻlovchi moddalar, suv va toʻldirgichlar aralashmasidan olinadigan, maʼlum fizik-mexanik va kimyoviy xossalarga ega boʻlgan tabiiy tosh materiallar, yirik oʻlchamli yigʻma konstruksiyalar va buyumlar tayyorlashda yengil betonlar ishlatiladi. Konstruktiv elementlarning egilish va choʻzilishga mustahkamligini oshirish uchun beton poʻlat armaturalar bilan birgalikda tayyorlanadi (qarang Temirbeton, Temir-beton konstruksiyalar). Metallardan qurilishda, asosan, poʻlat prokatlar ishlatiladi. Poʻlatdan armaturalar, bino karkaslari (sinchlari), quvurlar, trubo-provodlar, yopma materiallar va boshqa tayyorlanadi. Shu bilan birga alyuminiy qotishmalaridan ham foydalaniladi. Issiqlik izolyatsiya materiallari (mineral paxta, penobeton, asbest, penoshisha, fibrolit va boshqalar) bino, inshoot, sanoat jihozlarining oʻraladigan konstruksiyalari uchun, quvurlarning issiqlik izolyatsiyasi uchun ishlatiladi. Organik bogʻlovchi moddalar va gidroizolyatsiya materiallari — bitumlar, ruberoid, tol, asfalt-beton va boshqa Polimeryaarta sintetik polimerlar asosida tayyorlanadigan materiallarning katta guruhi kiradi. Ular pollarga toʻshashda (linoleum, relin va boshqalar), konstruksion va pardozlash materiallari (shisha-plastlar, bezak plyonkalar), issiqlik va tovush izolyatsiya materiallari (penoplasshlar, shishaplastlar) sifatida ishlatiladi. Lak va boʻyoqlar — boʻyaladigan konstruksiya sirtida bezak va himoya qoplamasi hosil qiladi. Ular organik va anorganik bogʻlovchi moddalar asosida tayyorlanadi. Bulardan tashqari qurilish materiallariga shisha (oyna) va plastmassalar ham kiradi.
|
| |
Kompyuterga dasturiy ta’minotni o‘rnatish jarayoni ——-deyiladi

|
Kompyuterga dasturiy ta’minotni o‘rnatish jarayoni ——-deyiladi
|
bet | 2/28 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 55,29 Kb. | | #133921 |
Bog'liq evolutsiya test (1)7.Kompyuterga dasturiy ta’minotni o‘rnatish jarayoni ——-deyiladi.
installyatsiya
deinstallyattsiya
aprobatsiya
multimedia
8.Amaliy dasturlarning vazifasi:
turli yordamchi vazifalarni bajaruvchi dasurlar;
foydalanuvchiga aniq bir foydalanish sohasida ma’lumotlarga ishlov berish va qayta ishalshni amalgam oshiruvchi jami dasturlar
foydalanilayotgan ma’lumotlarni nusxasini hosil qilish
kompyuterning ishlash imkoniyatlarini tekshirish,
9.Dasturiy ta’minot qanday guruhlarga bo‘linadi?
sistema , dasturiy
sistema , amaliy, uskunaviy
amaliy, uskunaviy
sistema, uskunaviy
10. Dasturiy ta'minotdan foydalanish qulayligi:
a) foydalanuvchining dastlabki ma'lumotlarni tayyorlash, dasturiy ta'minotdan foydalanish harakatlarini minimallashtiradigan dasturiy ta'minot xususiyatlari;
b) dasturiy ta'minot tomonidan taqdim etilgan xizmatlar darajasining foydalanuvchiga ushbu sharoitlarda foydalanilgan resurslar miqdoriga nisbati;
c) undagi xatolarni bartaraf etish va o'zgartirish uchun o'zgarishlarni kiritish uchun harakatlarni minimallashtirishga imkon beradigan dasturiy ta'minot xususiyatlari.
11. Dasturiy ta'minotning harakatchanligi:
a) dasturiy ta'minotning foydalanuvchilar ehtiyojlarini qondiradigan funktsiyalar to'plamini bajarish qobiliyati;
b) PS ning ma'lum bir funktsiyalarni belgilangan muddat davomida belgilangan sharoitlarda ishlamay bajarishi;
c) dasturiy ta'minotni bir muhitdan (apparat / dasturiy ta'minot) boshqasiga o'tkazish qobiliyati.
12. Hayotiy tsikl palapartishlik modeli uchun qadamlarning to'g'ri ketma-ketligini ko'rsating:
a) Talablarning ta'rifi -> Sinov -> Amalga oshirish;
b) Loyihalash -> Amalga oshirish -> Sinov;
c) Loyihalash -> Talablarning ta'rifi -> Amalga oshirish.
|
| |
Amallarning ismi va parametrlari obyekt …………. deyiladi

|
Amallarning ismi va parametrlari obyekt …………. deyiladi
|
bet | 14/28 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 55,29 Kb. | | #133921 |
Bog'liq evolutsiya test (1)109. Amallarning ismi va parametrlari obyekt …………. deyiladi.
interfeysi va konsepsiya;
interfeysi yoki amallar spesifikasiyasi;
konsepsiya;
sinflari va konsepsiya;
110. Obyekt interfeysi – ............... deb ham yuritiladi?
lokal , abstrakt , terminlar;
konsepsiya , terminlar , tashki interfeys;
abstrakt , virtual , tashqi interfeys;
global;
111. Mohiyat bu abstrakt tushuncha bo'lib u..........guruhga ajratiladi.?
4 ta...
5 ta
2 ta
8 ta
112. OYD yangi boshqa asosiy tushunchalari sinf va vorislik ....tiliga Dal va Xoara 1972 yilda kiritgan
Simula 67.
Simula 66.
Simula 65.
Simula 68.
113. Obyekt va sinflarni birlashtiruvchi terminlar UML nuqtai nazaridan ...tariflab o'tgan
Xoara
Meyer...
Myuller.
Dal
114. Parnas ...yillarda DT loyixalashda ma'lumotlarni ximoyalashdan foydalanish global o'zgaruvchilardan berilganlardan foydalanmaslik imkonini berishini isbotladi
(1973-1978).
(1972, 1978).
(1970, 1977).
(1974, 1979).
115. UML ning Inglizcha nomi to'g'ri yozilgan qatorni toping
Unified Model Lenguage
Unico Modeling Lenguage.
Unified Modeling Language.
Universal Modeling Language
116. .....Rational Software kompaniyasida ishlovchi Gradi Buch va Djeyms Rambo yangi obyektlarni modellovchi til yaratildi.
1993 yilda.
1994 yilda.
1995 yilda.
1997 yilda.
|
| |
Ixtiyoriy yo’l qo’yiladigan ma’lumotlarda to’g’ri ishlashi ta’minlash va noto’g’ri ma’lumotlardan himoya qilish

|
Ixtiyoriy yo’l qo’yiladigan ma’lumotlarda to’g’ri ishlashi ta’minlash va noto’g’ri ma’lumotlardan himoya qilish
|
bet | 7/28 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 55,29 Kb. | | #133921 |
Bog'liq evolutsiya test (1)Ixtiyoriy yo’l qo’yiladigan ma’lumotlarda to’g’ri ishlashi ta’minlash va noto’g’ri ma’lumotlardan himoya qilish.
Olinayotgan natijalarni tekshirish imkoniyati.
Foydalanish talablari ishlab chiqilayotgan dastur ishlatilayotganda namoyon bo’ladigan ba’zi xarakteristikada aniqlaydi.
O’zgaruvchi ishlash sharoitlariga moslashish maqsadida tezkor o’zgarishlar qila olish imkoniyati.
44. Asosiy foydalanish talablarida ishonchlilik nima?
Natijalarning to’la takrorlanishini ta’minlash, ya’ni turli xil to’xtalishlarda ularning to’g’riligini ta’minlash.
Foydalanish talablari ishlab chiqilayotgan dastur ishlatilayotganda namoyon bo’ladigan ba’zi xarakteristikada aniqlaydi.
Olinayotgan natijalarni tekshirish imkoniyati.
Ixtiyoriy yo’l qo’yiladigan ma’lumotlarda to’g’ri ishlashi ta’minlash va noto’g’ri ma’lumotlardan himoya qilish.
45. Asosiy foydalanish talablarida tekshiruvchanlik nima?
Olinayotgan natijalarni tekshirish imkoniyati.
Ixtiyoriy yo’l qo’yiladigan ma’lumotlarda to’g’ri ishlashi ta’minlash va noto’g’ri ma’lumotlardan himoya qilish.
Foydalanish talablari ishlab chiqilayotgan dastur ishlatilayotganda namoyon bo’ladigan ba’zi xarakteristikada aniqlaydi.
Texnik topshiriqqa mos ishlashi
46. Asosiy foydalanish talablarida natijalarning aniqligi nima?
Natijalar xatoligining berilganidan oshmasligini ta’minlash.
Olinayotgan natijalarni tekshirish imkoniyati.
Ixtiyoriy yo’l qo’yiladigan ma’lumotlarda to’g’ri ishlashi ta’minlash va noto’g’ri ma’lumotlardan himoya qilish.
Foydalanish talablari ishlab chiqilayotgan dastur ishlatilayotganda namoyon bo’ladigan ba’zi xarakteristikada aniqlaydi.
47. Asosiy foydalanish talablarida ximoyalanuvchanlik nima?
|
| |
Namangan muhandislik-qurilish instituti

|
Namangan muhandislik-qurilish instituti
|
bet | 1/138 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 35,39 Mb. | | #141780 |
Bog'liq Kasb mahorati
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
NAMANGAN MUHANDISLIK-QURILISH INSTITUTI
TRANSPORT Fakulteti
Transport vositalari muhandisligi kafedrasi
KASB MAHORATI FANIDAN
O`QUV USLUBIY MAJMUA
Namangan 2023 y.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
NAMANGAN MUHANDISLIK-QURILISH INSTITUTI
Transport fakulteti
Transport vositalari muhandisligi kafedrasi
A.Nasridinov, A. Razokov.
KASB MAHORATI
Kasb mahorati fanining o`quv uslubiy majmuasi 60712500-Transport vositalari muhandisligi (avtomobil transporti) yo`nalishi talabalari uchun mo`ljallangan
Tuzuvchilar
|
Transport vositalari muhandisligi kafedrasi dotsent v.b. A.Nasriddinov
Transport vositalari muhandisligi kafedrasi o‘qituvchisi A.Razokov
|
|
|
Taqrizchi
|
Energetika va mehnat muhofazasi fakulteti dekani, texnika fanlar doktori.R.Soliyev.
|
NamMQI ilmiy-uslubiy kengashining «23» 08 2023 yil yig’ilishida (1-sоnli majlis bayoni) ko’rib chiqildi va fоydalanishga tavsiya etildi (ro’yxat raqami №___).
MUNDARIJA
1.
|
NAZARIY MATERIALLAR
|
|
2.
|
AMALIY MASHG‘ULOTLAR MATERIALLARI
|
|
3.
|
MUSTAQIL TA’LIM MAVZULARI
|
|
4.
|
GLOSSARIY
|
|
5.
|
ILOVALAR
|
|
5.1
|
O’quv dastur
|
|
5.2
|
Sillabus
|
|
5.3
|
Testlar
|
|
6.
|
ADABIYOTLAR RO‘YXATI
|
|
Kirish
Kasb mahoratifanini o’qitishdan maqsad bo’lgusi bakalavrlarga o’quv ustavini o’qitish faoliyatida zarur bo’ladigan bilim va ko’nikmalarni nazariy va amaliy tomonlarini o’rgatishdan iborat.
Yangi ishlab chiqarilayotgan va chet eldan olib kelingan texnikalardan samarali foydalanish, ularga mavjud ishlab chiqarish korxonalarida ТХК va ta’mirlashda murakkab mashina asbob-uskunalarni ishlata bilish bo’lg’usi mutaxassisdan yuqori malakali bo’lishni talab etadi. Bunday mutaxassislarni tayorlashda eng asosiylaridan biri chilangar bo’lib, u o’zining ish faoliyatidametallarni rejalash, to’g’rilash, egish, qirqish parchinlash, kavsharlash, elimlash yopishtirishni asosan qo’lda bajaradilar. Xuddi shu ishlarni avtomobillar va qishloq xo’jalik mashinalarining va nosozliklarini tuzatishda chilangar yuqoridagi ishlardan foydalanadi.
Rejalash, metall qirqish, parmalash, parchinlash va boshqa ishlarni bajarishda qo’llaniladigan asbob-uskunalar, dastgohlardan to’g’ri foydalanish masalalari hamda avtomobillar va qishloq xo’jalik mashinalariga xizmat ko’satish, ishga tayyorlash va nosozliklarni tuzatish masalalari yoritilgan.
|
| |