nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
q
(for quit), and you’ll return to the command prompt.
Finding Stuff

10
Chapter 1
Searching with locate
Probably the
easiest command to use is
locate
. Followed by a keyword denot-
ing what it is you want to find, this command
will go through your entire
filesystem and locate every occurrence of that word.
To look for aircrack-ng, for example, enter the following:
kali >
locate aircrack-ng
/usr/bin/aircrack-ng
/usr/share/applications/kali-aircrack-ng.desktop
/usr/share/desktop-directories/05-1-01-aircrack-ng.directory
--
snip
--
/var/lib/dpkg/info/aircrack-ng.md5sums
The
locate
command
is not perfect, however. Sometimes the results of
locate
can be overwhelming, giving you too much information. Also,
locate
uses a database that is usually
only updated once a day, so if you just created
a file a few minutes or a few hours ago, it might not
appear in this list until
the next day. It’s worth knowing the disadvantages of these basic commands
so you can better decide when best to use each one.
Finding Binaries with whereis
If you’re looking for a binary file, you can use the
whereis
command to
locate it. This command returns not only the
location of the binary but
also its source and man page if they are available. Here’s an example:
kali >
whereis aircrack-ng
aircarck-ng: /usr/bin/aircarck-ng /usr/share/man/man1/aircarck-ng.1.gz
In this case,
whereis
returned just the aircrack-ng binaries and man page,
rather than
every occurrence of the word aircrack-ng. Much more efficient
and illuminating, don’t you think?
Integration of Iot technologies into the Smart Grid - bet 13

|
Integration of Iot technologies into the Smart GridBog'liq sensors-22-02475-v2Sensors
2022
,
22
, x FOR PEER REVIEW
9 of 18
“BCU1M19/C1/LBAYMMXU1/A/phsB/cVal/mag/f”. These steps are represented inside
numbered circles, as shown in Figure 5; the numbers are assigned according to the tem-
poral sequence of the steps. In the first step, the Web User submits a POST request includ-
ing the identifier of the BDA whose data type he is interested in and the details about the
Broker to be used for the publication (this last piece of information is not shown in Figure
5 due to the lack of space). In order to accomplish the user’s request, the Middleware will
analyze the SCL data model description maintained by the Local SCL Repository (step 2),
looking for the SCL description of the BDA in the DataTypeTemplates section of the SCL
file associated with the Web User. Figure 5 shows the piece of the SCL DataTypeTemplates
section relevant to the requested BDA, inside the callout. The SCL description of this data
type is translated into JSON format, thus obtaining the payload shown in Figure 5 close
to the step number 3. This payload is published to the Broken chosen by the Web User.
The IEC 61850 Web Platform will send the topic identifier as a POST response to the Web
User (step 4). In step 5, the Web User will subscribe to this topic on the specified Broker.
Subscription will allow the Web User to receive an MQTT frame containing the requested
BDA data type in JSON format (step 6).
Figure 5.
Example of the publication of the description of a Basic Data Attribute Type.
According to the example shown in Figure 5, the Web User must be aware of the
identifier “BCU1M19/C1/LBAYMMXU1/A/phsB/cVal/mag/f” of the BDA featured by the
attribute name = “f”. This happens in two scenarios; the first is the simplest and occurs
when the Web User holds a list of pre-configured identifiers, for each of which he needs
to know the relevant data type. The second scenario is that the Web User has a complete
knowledge of the current structure of the hierarchical data model of the IEC 61850 server;
on the basis of this knowledge, he is able to specify whatever identifier he desires. Some-
times these two scenarios cannot be realized, and the Web User may have to explore at
run-time the current IEC 61850 data model maintained by a specific server, until he can
find a particular data type and the relevant identifier. For this reason, the implementation
of the proposed platform includes particular solutions to allow the Web User to acquire
information about the current IEC 61850 data model present in the IEC 61850 Server.
|
| |
Figure 10 - Integration of Iot technologies into the Smart Grid

Sensors
2022
,
22
, 2475
14 of 17
5. Software Implementation
The proposal presented here was developed inside a research project named PASCAL;
details of the project are given in the Funding section.
The research project featured the implementation of a prototype of the IEC 61850 Web
Platform according to the architecture depicted by Figure
4
; furthermore, the prototype
was tested in order to demonstrate the feasibility of the proposal. The aim of this section is
to provide an overview of the software implementation choices and the details of the tests
carried out.
The software implementation of the IEC 61850 Web Platform was based on the Java
language.
For the Web User authentication, the standard JSON Web Token was used [
29
].
The Spring Boot framework [
30
] was used for the creation of the Web Service Interface
shown by Figure
4
.
The IEC 61860 Client inside the Middleware was implemented using the open-source
library iec61850bean [
31
].
The conversions from SCL to JSON performed by the Middleware, as described in
Section
4
, were realized through the package available in [
32
], and encoders/decoders were
implemented in Java.
XAMPP v3.2.4 was adopted for the local SCL Repository inside the Middleware [
33
].
The MQTT Broker was realized using Mosquitto 1.6.12 [
34
]. The implementation of the
MQTT Publisher inside the Middleware was realized using Eclipse Paho Java Client [
35
].
As noted previously, in order to perform a validation of the software implementation
of the IEC 61850 Web Platform, several tests on real scenarios have been carried out.
The industrial partners of the PASCAL project provided access to IEC 61850 Servers that
maintain information collected by real distributed energy resources (DERs). The IEC 61850
Web Platform implemented by the authors was used to realize the access to these servers, as
described in Section
4
. The industrial partners made a huge number of tests, requesting the
access to specific data maintained by the servers, and comparing the data acquired through
the platform with the real data stored in the servers. All the tests indicated the capability
of the prototype to access the actual information maintained by the servers. Similar tests
were conducted in the opposite direction to update data maintained by the server from the
web. In this case, all the tests also indicated that the platform was able to guarantee the
consistency of the updated information.
All of the conducted tests confirmed that the platform allowed interoperable access by
a web application to the information maintained by IEC 61850 Servers.
Axborot texnologiyasini shartli ravishda

|
Axborot texnologiyasini shartli ravishda Pdf ko'rish
|
bet | 113/123 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 5,19 Mb. | | #262306 |
Bog'liq Pedagogik texnologiya O\'quv qo\'llanma Mirhayitova SoxibaxonAxborot texnologiyasini shartli ravishda:
saqlovchi,
ratsionallashtiruvchi,
yaratuvchi
turlarga ajratish mumkin.
Birinchi turdagi texnologiyalar mehnatni,
moddiy resurslarni, vaqtni tejaydi.
Ratsionallashtiruvchi axborot
texnologiyalariga chiptalar buyurtma qilish,
mexmonxona xisob-kitoblari tizimlari misol
bo’ladi.
Yaratuvchi (ijodiy) axborot texnologiyalari
axborotni ishlab chiqaradigan, undan
oydalanadigan va insonni tarkibiy qism sifatida
o`z ichiga oladigan tizimlardan iborat.
Bilim olishda, ya’ni ma’lum turdagi axborotlarni o`zlashtirishda
kompyuter tizimining yordami benixoya kattadir. Axborot
qanday ko’rinishda ifodalanishidan qat’i nazar, uni
yigish,
saqlash, qayta ishlash
va foydalanishda kompyuter
texnikasining rolini quyidagilar belgilaydi:
Birinchidan,
o`qitishda yangi axborot texnologiyalaridan
foydalanish standart (an’anaviy) tizimga nisbatan o`quv
jarayonini jadallashtirib, talabada ilmga qiziqishni oshiradi, ular
ijodiy faoliyatini o`stiradi, bilim berishga differentsial
yondashish, olingan bilimlarni takrorlash, mustaxkamlash va
nazorat qilishni yengillashtiradi, talabani o`quv jarayonining
sub’ektiga aylantiradi.
Ikkinchidan,
yangi axborot texnologiyalaridan ta’lim-tarbiya
jarayonida quyidagi shakllarda foydalanish mumkin bo’ladi:
·muayyan pedmetlarni o`qitishda kompyuter darslari;
·kompyuter darslari—ko`rgazmali material sifatida;
·talabalarning guruxli va frontal ishlarini tashkillashtirishda;
·talabalarning ilmiy izlanishlarini tashkillashtirishda;
·talabalarning o`qishdan bo`sh vaqtlarini to’g’ri tashkil qilish
masalalarini xal etishda va x.k.
|
| |
Kichik guruhlarda hamkorlikda o’qitish

|
Kichik guruhlarda hamkorlikda o’qitish Pdf ko'rish
|
bet | 114/123 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 5,19 Mb. | | #262306 |
Bog'liq Pedagogik texnologiya O\'quv qo\'llanma Mirhayitova SoxibaxonKichik guruhlarda hamkorlikda o’qitish
Bu yondoshuvda kichik guruhlar 4-6 ta o’quvchidan tashkil
topadi.
O’qituvchi
avval
mavzuni
tushuntiradi,
so’ngra
o’quvchilarning mustaqil ishlari tashkil etiladi. O’quvchilarga
berilgan o’quv topshiriqlari 4 qismga ajratilib, har bir o’quvchi
topshiriqning ma’lum qismini bajaradi. Topshiriq yakunida har
bir
o’quvchi
o’zi
bajargan
qism
yuzasidan
fikr
yuritib,
o’rtoqlarini o’qitadi, so’ngra guruh a’zolari tomonidan topshiriq
yuzasidan umumiy xulosa chiqariladi. O’qituvchi har bir kichik
guruh axborotini tinglaydi va test savollari yordamida bilimlarni
nazorat qilib baholaydi.
O’quvchilarning kichik guruhlardagi o’quv faoliyati o’yin
(turnir, musobaqa) shaklida, individual tarzda ham tashkil
etilishi mumkin.
Kichik guruhlarda ijodiy izlanishni tashkil etish metodi 1976
yili Tel-Aviv universiteti
professori SH.Sharan tomonidan
ishlab chiqilgan
.
Bu metodda ko’proq o’quvchilarning mustaqil
va ijodiy ishiga e’tibor qaratiladi.
O`quvchilarning o`quv-biluv faoliyatini
guruhli tashkil etishda quyidagi elementlar
hisobga olinmog`i zarur:
-
O`quvchilarni guruhlarda ishlashga
tayyorlash, o`quv topshiriqlarini aniq
qo`yish, guruhda ishlash
bo`yicha
tushuncha berish
, reglament
o`rnatish
.
-
O`quv topshiriqlarini bajarish bo`yicha
reja tuzish, uni muhokama etish. Uni hal
etish yo`llarini aniqlash va ishni olib borish
bo`yicha o`zaro vazifalarni taqsimlash.
-
O`quv topshiriqlarini bajarish bo`yicha
ishni tashkil eta olish.
|
| |
Tayanch tushunchalar tahlili

48
Foydalanish uchun adabiyotlar:
1. O`Tolipov, D.Ro`ziyeva. Pedagogik texnologiya va pedagogik maxorat.-
T.:Innovatsiyo-ziyo, 2019.
2. Interfaol metodlar: mohiyati va qo’llanilishi / Metodik qo’llanma.
Tuzuvchilar: D.Ro’zieva, M.Usmonboeva, Z.Holiqova. – Toshkent:
Nizomiy
nomidagi TDPU nashriyoti, 2013. – 136 bet.
3. Golish L.V. Texnologii obucheniya na lektsiyax i seminarax/ Uchebnoe
posobie/
Pod ob
щ
red. Akad. S.S. Gulyamova. - T.: TGEU, 2005.
4. O’. Tolipov, M. Usmonboeva. Pedagogik texnologiya: nazariya va
amaliyot. - T.: Fan, 2005
Nazorat uchun savollar:
1.
Shaxsda biologik va ijtimoiy sifatlarning nisbatiga ko`ra nechta darajaga
bo`linadi?
2.
Shaxs - insonning ruxiy, ma’naviy moxiyati bo`lib,
unda qanday sifatlar
umumlashgan tizim xolatida bo`ladi?
3.
Temperament darajasi deganda nima tushiniladi?
4.
Ruxiy jarayonlarning o`ziga xoslik darajasi deganda nima tushiniladi?
5.
Shaxsning mantiqiy fikr yuritish operatsiyalari qaysilar?
Tushuncha
atrof-muxitdagi predmet va xodisalarning mavjud xususiyatlari
haqidagi bilimlar bilan ulardagi aloqa va bo`gliklikni aks
ettiradi.
Aq`liy
faoliyat
usullari
fikr yuritish uchun zarur bo`lgan usullar
Shaxsning
yo`naltirilga
nlik
darajasi
shaxsning ijtimoiy axamiyatga ega bo`lgan, atrof-muxitga
munosabati, shuningdek, xulq-atvorining
ruxiy asoslarini
yo`naltiruvchi va boshqaruvchi sifatlarini mujassamlanganligi
Shaxs
tajribasi
darajasi
shaxs egallagan bilim, ko`nikma,
malakalar va odatlarining
majmuasi
Ong
insonni dunyoni miyasida aks ettirishi bilan uni hayvondan
farqlaydi.Onggina shaxsning o‘zligini tashkil etadi.
Refleksiya
faqat sub'ektning o‘z-o‘zini bilishi va tushunishi emas, balki
boshqalar
uning shaxsiy xislatlari, his qilish tuyg‘usi va bilish
(kognitiv) tasavvurlarini bilish hamda tushunishini aniqlab
olishini ham anglatadi.
Checking Wireless Network Devices with iwconfig

Analyzing and Managing Networks
31
Using the terminal, let’s take a look at some wireless devices with
iwconfig
(see Listing 3-2).
kali >
iwconfig
wlan0 IEEE 802.11bg ESSID:off/any
Mode:Managed Access Point: Not Associated Tx-Power=20 dBm
--
snip--
lo no wireless extensions
eth0 no wireless extensions
Listing 3-2: Using iwconfig to get information on wireless adapters
The output here tells us that the only network interface with wireless
extensions is
wlan0
, which is what we would expect. Neither
lo
nor
eth0
has
any wireless extensions.
For
wlan0
, we learn what 802.11 IEEE wireless standards our device is
capable of:
b
and
g
, two early wireless communication standards. Most wire-
less devices now include
n
as well (
n
is the latest standard).
We also learn from
iwconfig
the mode of the wireless extension (in this
case,
Mode:Managed
, in contrast to monitor or promiscuous mode). We’ll need
promiscuous mode for cracking wireless passwords.
Next, we can see that the wireless adapter is not connected (
Not Associated
)
to an access point (AP) and that its power is 20 dBm, which represents the
strength of signal. We’ll spend more time with this information in Chapter 14.
Removing a File - L in u X ba sics for h acke rs g e t t I n g s t a r t e d w I t h

|
L in u X ba sics for h acke rs g e t t I n g s t a r t e d w I t hBog'liq linuxbasicsforhackersRemoving a File
To remove a file, you can simply use the
rm
command, like so:
kali >rm newfile2
If you now do a long listing on the directory, you can confirm that the
file has been removed.
Removing a Directory
The command for removing a directory is similar to the
rm
command for
removing files but with
dir
(for directory) appended, like so:
kali >rmdir newdirectory
rmdir:failed to remove 'newdirectory': Directory not empty
It’s important to note that
rmdir
will not remove a directory that is not
empty, but will give you a warning message that the “directory is not empty,”
as you can see in this example. You must first remove all the contents of the
directory before removing it. This is to stop you from accidentally deleting
objects you didn’t intend to delete.
If you do want to remove a directory and its content all in one go, you
can use the
-r
switch after
rm
, like so:
kali >rm -r newdirectory
Just a word of caution, though: be wary of using the
-r
option with
rm
,
at least at first, because it’s very easy to remove valuable files and directories
by mistake. Using
rm -r
in your home directory, for instance, would delete
every file and directory there—probably not what you were intending.
Getting Started with the Basics
17
Go Play Now!
Now that you have some basic skills for navigating around the filesystem,
you can play with your Linux system a bit before progressing. The best way
to become comfortable with using the terminal is to try out your newfound
skills right now. In subsequent chapters, we will explore farther and deeper
into our hacker playground.
E XERCISES
Before you move on to Chapter 2, try out the skills you learned from this chapter
by completing the following exercises:
1. Use the ls command from the root (/) directory to explore the directory
structure of Linux. Move to each of the directories with the cd command
and run pwd to verify where you are in the directory structure.
2. Use the whoami command to verify which user you are logged in as.
3. Use the locate command to find wordlists that can be used for password
cracking.
4. Use the cat command to create a new file and then append to that file.
Keep in mind that > redirects input to a file and >> appends to a file.
5. Create a new directory called hackerdirectory and create a new file in
that directory named hackedfile. Now copy that file to your /root directory
and rename it secretfile.
|
| |
kali >gunzip HackersArise.* - L in u X ba sics for h acke rs g e t t I n g s t a r t e d w I t h

|
L in u X ba sics for h acke rs g e t t I n g s t a r t e d w I t hBog'liq linuxbasicsforhackers97
kali >gunzip HackersArise.*
Once uncompressed, the file is no longer saved with the .tar.gz exten-
sion but with the .tar extension instead. Also, notice that it has returned to
its original size of 40,960 bytes. Try doing a long list to confirm this.
Compressing with bzip2
Another of the other widely used compression utilities in Linux is
bzip2
,
which works similarly to
gzip
but has better compression ratios, mean-
ing that the resulting file will be even smaller. You can compress your
HackersArise.tar file by entering the following:
kali >bzip2 HackersArise.*
When you do a long listing, you can see that
bzip2
has compressed the
file down to just 2,081 bytes! Also note that the file extension is now .tar.bz2.
To uncompress the compressed file, use
bunzip2
, like so:
kali >bunzip2 HackersArise.*
kali >
When you do, the file returns to its original size, and its file extension
returns to .tar.
Compressing with compress
Finally, you can use the command
compress
to compress the file. This is
probably the least commonly used compression utility, but it’s easy to
remember. To use it, simply enter the command
compress
followed by the
filename, like so:
kali >compress HackersArise.*
kali >ls -l
--snip--
-rw-r--r-- 1 root root 5476 Nov 27 2018 13:32 HackersArise.tar.Z
Note that the
compress
utility reduced the size of the file to 5,476 bytes,
more than twice the size of
bzip2
. Also note that the file extension now is
.tar.Z (with an uppercase Z).
To decompress the same file, use
uncompress
:
kali >uncompress HackersArise.*
You can also use the
gunzip
command with files that have been com-
pressed with
compress
.
|
| |
Chapter 2
Numbering the Lines - L in u X ba sics for h acke rs g e t t I n g s t a r t e d w I t h

|
L in u X ba sics for h acke rs g e t t I n g s t a r t e d w I t hBog'liq linuxbasicsforhackers22
Chapter 2
Numbering the Lines
Sometimes—especially with very long files—we may want the file to display
line numbers. Since snort.conf has more than 600 lines, line numbers would
be useful here. This makes it easier to reference changes and come back to
the same place within the file.
To display a file with line numbers, we use the
nl
(number lines) com-
mand. Simply enter the command shown in Listing 2-4.
kali >nl /etc/snort/snort.conf
612 #################################################################
613 #dynamic library rules
614 #include $SO_RULE_PATH/bad-traffic.rules
615 #include $SO_RULE_PATH/chat.rules
--snip--
630 #include $SO_RULE_PATH/web-iis.rules
631 #include $SO_RULE_PATH/web-misc.rules
632 #Event thresholding or suppression commands. See threshold.conf
633 include threshold.conf
Listing 2-4: Displaying line numbers in terminal output
Each line now has a number, making referencing much easier. Note that
this command skips the numbering for the blank lines.
Filtering Text with grep
The command
grep
is probably the most widely used text manipulation com-
mand. It lets you filter the content of a file for display. If, for instance, you
want to see all lines that include the word output in your snort.conf file, you
could use
cat
and ask it to display only those lines (see Listing 2-5).
kali >cat /etc/snort/snort.conf | grep output
# 6) Configure output plugins
# Step #6: Configure output plugins
# output unified2: filename merged.log, limit 128, nostamp, mpls_event_types,
vlan_event_types
output unified2: filename merged.log, limit 128, nostamp, mpls_event_types,
vlan_event_types
# output alert_unified2: filename merged.log, limit 128, nostamp
# output log_unified2: filename merged.log, limit 128, nostamp
# output alert_syslog: LOG_AUTH LOG_ALERT
# output log_tcpdump: tcpdump.log
Listing 2-5: Displaying lines with instances of the keyword or phrase specified by grep
This command will first view snort.conf and then use a pipe (
|
) to send
it to
grep
, which will take the file as input, look for lines with occurrences of
the word output, and display only those lines. The
grep
command is a very
powerful and essential command for working in Linux, because it can save
you hours of searching for every occurrence of a word or command in a file.
|
| |
Chapter 9
Creating Bit-by-Bit or Physical Copies of Storage Devices

Compressing and Archiving
99
device, most often 4KB (4,096 bytes). With these options,
your command
would look like this:
kali >
dd if=/dev/media of=/root/flashcopy bs=4096 conv:noerror
As mentioned, it’s worth doing a little more research on your own, but
this is a good introduction to the command and its common usages.
Summary
Linux has a number of commands to enable you to combine and compress
your files for easier transfer. For combining files,
tar
is
the command of
choice, and you have at least three utilities for compressing files—
gzip
,
bzip2
,
and
compress
—all with different compression ratios. The
dd
command goes
above and beyond. It enables you to make a physical copy of storage devices
without the logical structures such as a filesystem, allowing you to recover
such artifacts as deleted files.
MÜHƏRRİKİN xarakteristikaları

|
MÜHƏRRİKİN xarakteristikalarıBog'liq NV-konstruksiyası-və-nəzəriyyəsiMÜHƏRRİKİN xarakteristikaları.
Mühərrikin gücünün ,fırlanma momentinin,dövrlər sayından asılı olaraq yanacaq
sərfiyyatının,yüklənmələrinin və başqa parametrlərinin qrafiki asılılığına
Mühərrikin
xarakteristikaları
deyilir.
Mühərrikin əsas xarakteristikaları bunlardır: Sürət ; yükləmə ; tənzimləmə.
Drossel zaslonkasının natamam açıq vəziyyətlərində alınan xarakteristikaları Sürət
xarakteristikaları deyilir ( şəkil 1 A -əyrisi ).Dirsəkli valın bir dəqiqədə dövrlər sayını
aşağıdaki xarakterlər ədədləri vardır: n
min
– mühərrik,tam yükləmə rejmində
işləyən zaman ,minimal dövrlər sayıdır. n
M
–fırlama momentinin M
emax
və effektiv
P
emax
təzyiqində dövrlər sayıdır.
N
N
–mühərrikin maksimal gücünə uyğun dövrlər sayıdır.
n
max
–maksimal sürət zamanı dövrlər sayıdır.Karbürator mühərrikləri, istismar şəraitdə
əsasən n
M
– n
N
dövrlər sayı intervalında işləyirlər.Bu intervalda adətən ötürməni
dəyişirlər və minimal yanacaq sərfiyyatını təyin edirlər g
emin
.Bildiyimiz kimi yanacaq
enerjisi mexanik enerjiyə çevirir.Yanma prosesi mühərrikin daxilində getdiyi üçün belə
mühərriklə daxili yanma mühərriklə deyilir.Yanıcı qarışığın hazırlanmasına görə
mühərriklər iki yerə bölünür.Yanıcı qarışıq hazırlanması mühərrikdən kənarda korbürofrlu
mühərriklə misal göstərmək olar.Yanıcı qarışı mühərrik daxilində hazırlanır belə
mühərriklə dizel mühərriklər deyilir.Mühərrik yanma proses porşeni 4 taktlında əmələ
gəlir belə mühərriklər 4 taktlı mühərrikə deyilir.Bu taktı 3 kömək taktdan sonra əsas
takt. 1.Xarici sürət xarakteristikası 2.Yük xarakteristikası 3.Nizamlama xarakteristikası
4.Boş işləmə xarakteristikası
Xarakteristikalar labarotoriji şəraitə mühərrikin sınaqdan
keçirməsi yolu ilə çıxarılır.
İş rejimi mühərrikin valındakı güclə avtomobil yükünə müvafiq gücün(müqavimət
gücünə) bərabərliyi şəraitində yaranır.Müqavimət gücü ilə maşının istismar şəraitində (
yükün ağırlıq, yolun vəziyyət,şumlama torpaqın bərkili və s.)asılı olaraq dəyişir.Nəticədə
mühərrik üçün hər on yeni iş rejimin meydan çıxır.Mühərrikin müxtəlif istismar şəraitində
güc və qənaətlilik göstərilməsini təyin etmək üçün xarakteristikalardan istifadə
olunur.Xarakteristika mühərrikin müxtəlif göstəriciləri ilə (gücü,burucu momenti
,yanacaq sərfi və s.) rejim parametrləri (dövrlər sayı ,yüklərin dərəcəsi və s.) arasında
əlaqəni göstərən qrafiklərə deyilir.
|
| |
MÜHƏRRİKLƏRİN İDEAL TSİKLLƏRİ

П
t
= (Q
1
– Q
2
)/Q
1
= 1 – Q
2
/Q
1
(I. 1)
Bur ada Q
1
– işçi cismə verilən istilik;
Q
2
– işçi cisimdən soyuq mənbəyə qaytarılan istilikdir.
İdeal tsikldə istilik itkiləri olmadığından, mexaniki işə çevrilən
istilik Q
1
– Q
2
fərqinə
bərabər olur.Qarışıq tsikl üçün işçi cismə verilən istilik sabit həcm və sabit təzyiqdə
verilən istiliklərin cəmi kimi tapılmalıdır. Onda f.i.ə.-nın ifadəsi aşağıdakı şəkli alır:
П
t
= (Q
1
+ Q
*
1
– Q
2
)/(Q
1
+ Q
*
1
) = 1 – Q
2
/(Q
1
+ Q
*
1
)
(I. 2)
Mühərriklər nəzəriyyəsi nərəri tsiklləri haqqında ümumi məlumaat.
İdeal qapalı tsikillər, real tsikildən çox fərqli olur.Nəzəri tsikl ilə idealdan real tsiklə
yaxınlaşma pilləsi rolunu oynayır.Bu tsike qeyri-qapalı dönməyə periodik tsikildir.
İdeal tsikillər əsasında təsəvvür olunma nərəri tsikllər aşağıdakı adlandırılar.
1.Yanma prosesi sabit həcmdə gedən tsikl,yaxud sürətli yanma tsikili.
2.Yanma prosesi sabit təzyiqdə gedən tsikl,yaxud tərdici yanma tsikli.
3.Qarışıq tsikl.
Bunun qrafikləri aşağıdakı kimidir.
a)Sürətli yanma tsiklində(a) za-doldurma,ac-sıxma,
cz-yanma,zb-genişlənmə,ba və ar
işlənmə qazların atmosveri buraxılma prosesidir.
b)b tədrici yavnma prosesində isə. cz-yanma prosesidir.
v)bu-`qarışıq tsikldə isə cz
1
-sürətə, z-z
1
-isə tədriclə gedən yanma prosesidir.
1.İşçi çisim real qaz qarışığından ibarət oiub miqdarı, tərkibi və
istslik tutumu
dəyişəndir.
2.Yanacaq tam yanır.
3.Sıxma və genişlənmə prosesləri adiabatikdir(istilik nəql etmədən başqa dəyişmədən
digər prosesə dəyişməsidir.)
4.Slindirlər işçi qarışıq xüsusi doldurma prosesləri vasitəsi ilə verilir.Doldurma
sabit
atmosver təzyiqində gedir.
5.Yanmış qazların xaric edilməsi prosesləri biri ölü nöqtədən dicər ölü nöqyəyə
hərəkət vasitəsi ilə yerinə yetitilir.
İstilik verilmədən və ya alınmadan gedən proses ADİOBATİK proses deyilir.-
Termodinamikanın 1ci –qanunıəsaslanır.
Adiabatik prosesdə q=0,dq=0 olur. 6)istiliyin soyuq mənbəyə qaytarılması prosesinin
sonunda silindrin bütün həcminin və tsiklin başlanğıc hal parametrlərinə
malik olan
işlənmiş qazların qalan hissəsi, porşenin AÖN-dən YÖN-jə qədər hərəkəti vasitəsi ilə
yerimə yetirilən xaricetmə prosesi nəticəsində silindrdən kənar olur.
MUSTAQIL ISHLASH UCHUN TOPSHIRIQ

56
2–rasm. Sinkveynni yozib chiqish qoidasi
Masalan:
1. Shaxs (kim? ot)
2. Individual — psixologik (qanday? sifat)
3. Fikrlaydigan, shug`ullanaydigan, gapiradigan (nima qiladi? fe`l)
4. Ta`lim jarayonidagi ta`lim oluvchi (gap)
MAQSADNI BELGILASH TA`LIMNI
TEXNOLOGIYALSHTIRISHNING ASOSIY ELEMENTI.
O`QITISHNI TEXNOLOGIYALASHTIRISHDA METOD VA
VOSITALAR
Reja:
1. Ta`lim oluvchilar tomonidan bilim, ko`nikma va malakalarni o`zlashtirish
darajalari, ularga erishishning maqsad va natijalarini shakllantiriash va
talabalarning o`quv yutuqlarini nazorat qilish.
2. Ta`limni tashkil etish shakllariining mohiyati, mazmuni, guruxlarni
shakllantirish tamoyillari, ta`lim texnologiyasida o`qitish metodlarining
o`rni, ahamiyati, tasniflanishi va ularni tanlash omillari
Tayanch tushunchalar:
bilim, ko`nikma, malaka,
maqsadni belgilash, nazorat,
joriy nazorat, oraliq nazorat, yakuniy nazorat, frontal tekshiruv, og`zaki tekshirish,
yozma nazorat, metod, ta’lim
metodi
Birinchi qatorda bir so‘z bilan mavzu yoziladi (odatda ot
turkumiga oid so'z bilan).
Ikkinchi qatorda mavzu ikki soz bilan tavsif qilinadi (sifat turkumiga
oid ikki soz bilan).
To'rtinchi qatorda temaga aloqadorlikni ko`rsatuvchi 4 so'zdan iborat
gap (ibora)
yoziladi
Uchinchi qatorda ushbu mavzu bo‘yicha xatti-harakatlar uch so'z
bilan tavsif etiladi.
$sum = 5 ($func($a) + $func($b))

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti
Algoritmlarni loyihalash
Topshirdi: Baxtiyorov Asilbek
Tekshirdi:Ravshanov Anvar
Toshkent-2024
MISOL
Mavzu:Funksiyalarni Furye qatoriga yoyish
DASTURI:
const pi =3.14;
// Function f(x) = x + 5π
function f($x) {
return $x + 5 * pi;
}
// Numerical integration using the trapezoidal rule
function integrate($func, $a, $b, $n = 1000) {
$h = ($b - $a) / $n;
$sum = 0.5 * ($func($a) + $func($b));
for ($i = 1; $i < $n; $i++) {
$sum += $func($a + $i * $h);
}
return $sum * $h;
}
// Function to calculate an and bn coefficients
function fourierCoefficients($n, $a = -pi, $b = pi, $numIntervals = 1000) {
// an coefficient
$an_func = function($x) use ($n) {
return f($x) * cos($n * $x);
};
// bn coefficient
$bn_func = function($x) use ($n) {
return f($x) * sin($n * $x);
};
$a_n = integrate($an_func, $a, $b, $numIntervals) / pi;
$b_n = integrate($bn_func, $a, $b, $numIntervals) / pi;
return [$a_n, $b_n];
}
// Function to compute Fourier series
function fourierSeries($x, $terms = 10) {
$pi = pi;
// Compute a0
$a0_func = function($x) {
return f($x);
};
$a0 = integrate($a0_func, -$pi, $pi) / (2 * $pi);
// Fourier Series Initialization
$sum = $a0;
// Calculate Fourier Series up to the specified number of terms
for ($n = 1; $n <= $terms; $n++) {
list($a_n, $b_n) = fourierCoefficients($n);
$sum += $a_n * cos($n * $x) + $b_n * sin($n * $x);
}
return $sum;
}
// Example usage:
$x = 1.0; // You can set this to any value within the interval [-pi, pi]
$a_values = [];
for ($n = 0; $n <= 10; $n++) {
$a_values[$n] = fourierCoefficients($n)[0];
}
print_r($a_values);
?>
|
DAXİLİ YANMA MÜHƏRRİKLƏRİNİN VƏ HƏQİQİ TSİKLlLƏRİ

sıxma üçüncü taktda yanma və genişlənmə ,dördüncü taktda isə xaricetmə prosesi
gedir.Politropik proses ümumiləşmiş
proses olub, qalan dörd
termodinamik prosesin
ümumi halı hesab olunur. Burada ra-doldurma.ac-sıxma,zb-genişlənmə(iş görmə), br-
xaricrtmə prosesini göstərir. Göründüyü kimi həqiqi tsiklin diaqramında ideal və
nəzəri tsikllərin dioqramlarına oxşar cəhətlər varıdır. Real (həqiqi) tsiklə də nərəri
tsikil kimi beş prosesdən ibarətdir.Fərq ondadır ki,burada doldurma və xaricetmə
atmosfer təzyiqində getmir.Belə ki, həqiqi tsikldə sorma (doldurma ) və xaricetmə
sistemində qazodinamik müqariətlərin təsiri altında doldurma atmosfer təzyiqindən
aşağı, xaricetmə isə yüksək təzyiqdən gedir. Dörd taxtlı dizel mühərriklərində də
doldurma, sıxmaq genişlənmə və xaricetmə prosesləri məcburi alışdırma
mühərrikinin uyğun proseslərində olduğu kimidir.
Malların keyfiyyəti haqqında ümumi məlumat

|
Malların keyfiyyəti haqqında ümumi məlumat
|
bet | 1/5 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 244,63 Kb. | | #107385 |
Bog'liq Layihə işi funksional yeni
Layihə işi
Ad: Gülpəri
Soyad: Abdullayeva
Qrup:438
Kurs: 1
İxtisas: İstehlak mallarının keyfiyyət ekspertizası
Fənn: Funksional istehlak malları
Mövzu: İstehlak mallarının keyfiyyət göstəriciləri və onların təyini metodları
Müəllim: Musayeva Vüsalə
Bakı-2023
Malların keyfiyyəti haqqında ümumi məlumat
Malın keyfiyyəti dedikdə, müəyyən istismar (istehlak) şəraitində təyinata müvafiq olaraq tələbatı ödəmək üçün onun yararlılığını təyin edən xassələrin məcmusu başa düşülür.
Konkret malın keyfiyyətini yalnız o xassələr təşkil edir ki, onlar malın təyinatına müvafiq olaraq müəyyən istehlak tələbini ödəyir.
Malın keyfiyyəti cəmiyyətin tələbini ödəməyi nəzərdə tutur və istehlak tələblərinə müvafiq deyilsə, o, yararlı xassələrə malik olsa da, yüksək keyfiyyətli sayıla bilməz.
Malın yararlılığı və istehlak xassəsi – eyni mənalı anlayış deyildir. Bəzən təcrübədə keyfiyyət dedikdə, malın yalnız normativ-texniki sənədlərin tələblərinə müvafiq olması başa düşülür. Belə keyfiyyət istehsal keyfiyyəti adlanır.
İstehsal keyfiyyəti bütövlükdə keyfiyyət anlayışının dolğunluğunu əks etdirmir. O, yalnız hazırlanmanın keyfiyyətini xarakterizə edir.
Malın keyfiyyəti ona xas olan fiziki, kimyəvi və bioloji xassələrin kompleksindən, həmçinin insanın müəyyən istehlak tələbini ödəmək tələbi ilə əlaqədar olan malın funksional, estetik, erqonomik və digər tələblərə müvafiq olmasından asılıdır.
Yüksək keyfiyyətli mal insanların istehlak tələbini daha dolğun ödəyir və böyük sorğuya malik olur, aşağı keyfiyyətli mallar isə özünə alıcı tapa bilmir və ticarət şəbəkəsində yığılıb qalır. Aşağı keyfiyyətli məhsulun buraxılması istehsalata, ticarətə və alıcı marağına böyük zərər vurur.
Məhsulun keyfiyyətinin yüksəldilməsi cəmiyyət üçün ən vacib məsələlərdən biridir.
Məhsulun keyfiyyət səviyyəsinə görə bütövlükdə ictimai istehsalın inkişaf səviyyəsi və təsərrüfatın iqtisadi səmərəliliyi haqqında mühakimə yürüdürlər. Məhsulun keyfiyyəti – dövlət miqyasında planlaşdırma və idarəetmə obyekti olmalıdır.
Malların keyfiyyətinin yüksəldilməsi onların xidmət müddətini uzadır, xammal və materiallara qənaət edir və əhali tələbini daha dolğun ödəyir və eyni zamanda əhalinin real əməkhaqqının yüksəldilməsinə, yerli malların dünya bazarına çıxarılmasına müsbət təsir göstərir.
Əhalinin maddi güzəranının və mədəni səviyyəsinin yüksəldilməsi və həmçinin texniki tərəqqinin təkmilləşdirilməsi ilə əlaqədar olaraq malların keyfiyyətinə tələbat arası kəsilmədən artır.
Məhsulun keyfiyyətinin sistematik olaraq yüksəldilməsi iqtisadiyyatın inkişafı üçün zəruri tələblərdən biri sayılır.
Məhsulun keyfiyyətinin yüksəldilməsində əsas şərtlərdən biri onun keyfiyyətinin düzgün idarə olunmasıdır. Malların keyfiyyətinin idarə olunması isə keyfiyyətə daimi nəzarətin edilməsini və onun səviyyəsinin vaxtaşırı qiymətləndirilməsini tələb edir.
|
| |
Compressing Files - L in u X ba sics for h acke rs g e t t I n g s t a r t e d w I t h

|
L in u X ba sics for h acke rs g e t t I n g s t a r t e d w I t hBog'liq linuxbasicsforhackersCompressing Files
Now we have one archived file, but that file is bigger than the sum of the
original files. What if you want to compress those files for ease of transport?
Linux has several commands capable of creating compressed files. We will
look at these:
•
gzip
, which uses the extension .tar.gz or .tgz
•
bzip2
, which uses the extension .tar.bz2
•
compress
, which uses the extension .tar.z
These all are capable of compressing our files, but they use different
compression algorithms and have different compression ratios. Therefore,
we’ll look at each one and what it’s capable of.
In general,
compress
is the fastest, but the resultant files are larger;
bzip2
is the slowest, but the resultant files are the smallest; and
gzip
falls some-
where in between. The main reason you, as a budding hacker, should know
all three methods is that when accessing other tools, you will run into vari-
ous types of compression. Therefore, this section shows you how to deal
with the main methods of compression.
Compressing with gzip
Let’s try
gzip
(GNU zip) first, as it is the most commonly used compression
utility in Linux. You can compress your HackersArise.tar file by entering the
following (making sure you’re in the directory that holds the archived file):
kali >gzip HackersArise.*
Notice that we used the wildcard
*
for the file extension; this tells Linux
that the command should apply to any file that begins with HackersArise with
any file extension. You will use similar notation for the following examples.
When we do a long listing on the directory, we can see that HackersArise.tar
has been replaced by HackersArise.tar.gz, and the file size has been com-
pressed to just 3,299 bytes!
kali >ls -l
--snip--
-rw-r--r-- 1 root root 3299 Nov 27 2018 13:32 HackersArise.tar.gz
--snip--
We can then decompress that same file by using the
gunzip
command,
short for GNU unzip.
Compressing and Archiving
|
| |
Biznesning uzluksizligini rejalashtirish asoslari

|
Biznesning uzluksizligini rejalashtirish asoslari
|
bet | 33/35 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #238854 |
Bog'liq AXXBK metodichka-15-01 (1)Biznesning uzluksizligini rejalashtirish asoslari
1. Rejalarning kuchga kirishi uchun shartlar (vaziyatni qanday baholash kerak, unga kimlar jalb qilingan)
2. Ish faoliyati va / va inson hayotiga xavf tug'diradigan voqea sodir bo'lgan taqdirda harakatlarni tavsiflovchi favqulodda vaziyatlarni boshqarish tartibi. Protseduralar jamoatchilik va hukumat bilan aloqalar bo'yicha faoliyatni o'z ichiga olishi kerak
3. Hayotiy muhim biznesni qo'llab-quvvatlash yoki xizmatlarni vaqtincha alternativ joyga ko'chirish va ularni tegishli vaqtda qaytarish bo'yicha harakatlarni tavsiflovchi pasayish protseduralari
4. Biznes operatsiyalarining normal jarayoniga qaytish bosqichlarini tavsiflovchi tiklash protseduralari
5. Rejani qachon va qanday sinovdan o'tkazilishini va ushbu rejani amalga oshirish jarayonini tavsiflovchi dasturni ishlab chiqish
6. Xodimlarga biznesning uzluksizligi jarayonini tushunishga yordam beradigan va ushbu jarayonning samaradorligini davom ettirishga yordam beradigan aloqa va trening faoliyati
7. Shaxsiy javobgarlik - dublikatlarni ko'rsatgan holda rejaning har bir tarkibiy qismining bajarilishi uchun kim javobgar.
Biznesning uzluksizlik rejalarini sinash
1. Har xil stsenariylarning asosiy sinovlari (turli vaziyatlarda biznesni tiklash choralarini muhokama qilish)
2. Simulyatsiya (xodimlarni tanqidiy vaziyatdagi harakatlarga amaliy mashg'ulot o'tkazish)
Texnik tiklanish choralarini sinovdan o'tkazish (axborot tizimi samarali tiklanishini ta'minlash uchun)
4. Muqobil joyda texnik tiklash chora-tadbirlarini sinash (asosiy jarayonlardan tashqari biznes-jarayonlar va qayta tiklash ishlarini boshlash)
5. Tizimlar va xizmat ko'rsatuvchi provayderlarning sinovlari (tashqi xizmatlar va taqdim etilayotgan mahsulotlar shartnoma majburiyatlariga mos kelishini kafolatlash)
6. Kompleks mashqlar (kompaniya, xodimlar, asbob-uskunalar, axborot tizimlari favqulodda vaziyatlarni engishga qodirligini sinash)
Topshiriq:
Berilgan tashkilotda axborot xavfsizligi risklarining biznes jarayonlariga ta’sirini o’rganish va shu asosida hisobot tayyorlash.
|
| |
Axni boshqarishning asosiy jarayonlari quyidagilardir

|
Axni boshqarishning asosiy jarayonlari quyidagilardir
|
bet | 32/35 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #238854 |
Bog'liq AXXBK metodichka-15-01 (1)Axni boshqarishning asosiy jarayonlari quyidagilardir:
Axborot xavfsizligi risklarini boshqarish.
Axborot xavfsizligi insidentlarini boshqarish.
Bu bir qator kichik jarayonlardan tashkil topgan jarayon bo'lib, ularning kiritilishi axborot xavfsizligi hodisalarini yig'ish va qayd etish natijasida olingan ma'lumotlarni oladi va chiqishda - sodir bo'lgan axborot xavfsizligi hodisasining sabablari to'g'risidagi ma'lumotlar, tashkilotga yetkazilgan zarar va axborot xavfsizligi hodisasi yana takrorlanmasligi uchun ko'rilishi kerak bo'lgan choralarni o'z ichiga oladi.
Amaliy qism
Biznesning uzluksizligini boshqarish jarayoni
1. Xavflar, ularning ehtimolligi, ehtimoliy oqibatlari, shu jumladan xabardorlik muhim biznes-jarayonlarni aniqlash va ustuvorlashtirish
2. Kompaniyaning ishiga xalaqit berganda va kompaniyaning axborotga ishlov berish tizimida biznes maqsadlarini yaratishda zarar haqida xabardor bo'lish
3. Ishning uzluksizligini qo'llab-quvvatlash shakli bo'lishi mumkin bo'lgan tegishli sug'urta sxemasini tanlash
4. Kelishilgan biznes maqsadlari va ustuvorliklarini o'z ichiga olgan biznesning uzluksizligi strategiyasini shakllantirish va hujjatlashtirish
5. Rejalar va jarayonlarni muntazam ravishda sinovdan o'tkazish va yangilash
6. Ishning uzluksizligini boshqarish kompaniyaning tashkiliy jarayonlari va tarkibiga kiritilishini ta'minlash.
7. Uzluksiz ishni boshqarishni muvofiqlashtirish uchun javobgarlik tashkilotning tegishli darajalariga, ya'ni axborot xavfsizligi forumi deb nomlanishi kerak
Uzluksiz biznes rejasini tuzish va amalga oshirish
1. Mas'uliyatni taqsimlash va barcha favqulodda vaziyatlarga qarshi protseduralarni belgilash (favqulodda vaziyatlardagi harakatlar tartibi)
2. Belgilangan vaqt ichida tizimlarni tiklash uchun avariya protseduralarini amalga oshirish. Biznesning tashqi aloqalarga bog'liqligini baholashga alohida e'tibor beriladi
3. Barcha jarayonlar va protseduralarni hujjatlashtirish
4. Favqulodda vaziyatlarda, shu jumladan inqirozni boshqarishda xodimlarni tegishli ravishda tayyorlash
5. Sinov va rejalarni yangilash
|
| |
Nazorat savollari - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti kiberxavfsizlik fakultеti

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti kiberxavfsizlik fakultеti
|
bet | 31/35 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #238854 |
Bog'liq AXXBK metodichka-15-01 (1)Nazorat savollari
CRAMM usuli doirasida avtomatlashtirilgan protseduralarni bajarish bosqichlari qaysilar?
CRAMM usulining kuchli tomonlarini tavsiflang.
Potentsial zararni baholash uchun CRAMM qanday parametrlardan foydalanishni tavsiya qiladi?
CRAMM aniqlangan xavflar va ularning darajalariga mos keladigan qarshi choralari qatorida nechta umumiy tavsiyalar mavjud?
CRAMM zaiflik reytingi shkalasining qaysi qiymati o'rtacha har uch yilda bir marta sodir bo'ladigan insidentga mos keladi?
13-amaliy ish
Mavzu: Biznesning uzluksizligini ta’minlashda baholash mezonlari
Ishdan maqsad. Tashkilot va korxonalarda biznesning uzluksizligini ta’minlashda baholash mezonlarini o’rganishdan iborat.
Qisqacha nazariy ma’lumot
Faoliyat deganda bir yoki bir nechta turdagi mahsulotlarni ishlab chiqarish, xizmatlar ko'rsatish yoki ularni qo'llab-quvvatlash maqsadida tashkilot tomonidan amalga oshiriladigan jarayon yoki jarayonlar tizimi tushuniladi.
Faoliyatga oid misollar: buxgalteriya hisobi, ITT ta'minoti, OIB va boshqalar.
Tashkilotning barcha faoliyati orasida uning maqsadlariga erishish uchun asosiy mahsulot va xizmatlarni yetkazib berishni ta'minlovchi eng muhim (kritik) va ustuvor jihatlari ajralib turadi.
Har bir muhim(kritik) faoliyat odatda bir yoki bir nechta asosiy mahsulot yoki xizmatlarni qo'llab-quvvatlaydi. Bunday faoliyatni yo'qotish qisqa muddatda tashkilotga maksimal darajada salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. Uni imkon qadar tezroq tiklash kerak.
Biznes uzluksizligi - bu tashkilotning biznesning maqbul darajada uzluksizligini ta'minlashga qaratilgan hodisalari va faoliyatidagi uzilishlar holatlarida o'z faoliyatini rejalashtirishning strategik va taktik qobiliyati sifatida aniqlanadi.
Shunga ko'ra, BUT bunday qobiliyatni ta'minlashdir.
Uzliksizlikni boshqarish - bu potentsial tahdidlar va ularning tashkilot faoliyatiga ta'sirini aniqlashni o'z ichiga olgan to'liq boshqaruv jarayoni bu tashkilotning intsidentlarga chidamliligini oshirish uchun asos yaratadi va ularga qarshi samarali javob choralarini amalga oshirishga intiladi, bu esa asosiy ishtirok etuvchi tomonlarning manfaatlarini, tashkilotning obro'sini, uning brendini va qiymatini qo'shadigan faoliyatni himoya qiladi.
Shu munosabat bilan biz tashkilot faoliyatining BUT bilan o‘zaro bog‘liqligini ko‘rib chiqamiz.
|
| |
CRAMM usulining kuchli tomonlari - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti kiberxavfsizlik...

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti kiberxavfsizlik fakultеti
|
bet | 30/35 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #238854 |
Bog'liq AXXBK metodichka-15-01 (1)CRAMM usulining kuchli tomonlari:
CRAMM yaxshi tuzilgan va keng miqyosda sinovdan o'tgan risklarni tahlil qilish usuli bo'lib, u haqiqiy, amaliy natijalar beradi.
CRAMM dasturiy vositalaridan AT xavfsizligi auditining barcha bosqichlarida foydalanish mumkin.
Dasturiy mahsulot BS 7799 standarti tavsiyalari asosida axborot xavfsizligi sohasidagi qarshi choralar bo‘yicha yetarlicha hajmli bilimlar bazasiga asoslangan.
CRAMM usulining moslashuvchanligi va ko‘p qirraliligi uni har qanday murakkablik va maqsad darajasidagi ATni tekshirishda qo‘llash imkonini beradi.
CRAMM tashkilotning biznes uzluksizligi rejasini va axborot xavfsizligi siyosatini ishlab chiqish vositasi sifatida ishlatilishi mumkin.
CRAMM AT xavfsizlik mexanizmlarini hujjatlashtirish vositasi sifatida foydalanish mumkin.
CRAMM usulining kamchiliklari:
CRAMM usulidan foydalanish maxsus tayyorgarlik va yuqori malakani talab qiladi.
CRAMM ishlab chiqish bosqichidagi ATlarga qaraganda amaldagi mavjud ATlarni tekshirish uchun ko'proq mos keladi.
CRAMM usulidagi audit ancha mashaqqatli jarayon bo‘lib, bir necha oylik uzluksiz ishlashni talab qilishi mumkin.
CRAMM dasturiy vositalar to‘plami amalda har doim ham foydali bo‘lmagan katta hajmdagi qog‘oz hujjatlarini hosil qiladi.
CRAMM sizga shaxsiy hisobot shablonlarini yaratishga yoki mavjudlarini o‘zgartirishga ruxsat bermaydi.
CRAMM bilimlar bazasiga qo‘shimchalar kiritish imkoniyati foydalanuvchilar uchun mavjud emas, bu esa ushbu usulni muayyan tashkilot ehtiyojlariga moslashtirishda muayyan qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi.
CRAMM dasturi faqat ingliz tilida mavjud;
Litsenziya narxi 2000 dan 5000 dollargacha.
Topshiriq
Ushbu ishda har bir talaba individual tanlagan predmet sohasi bo’yicha korxona axborot xavfsizligi risklarini CRAMM usuli yordamida baholashi va tahlil qilishni amalga oshirishi lozim hamda berilgan nazorat savollariga javob yozadilar.
|
| |
Nazorat savollari - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti kiberxavfsizlik fakultеti

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti kiberxavfsizlik fakultеti
|
bet | 34/35 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #238854 |
Bog'liq AXXBK metodichka-15-01 (1)Nazorat savollari
1. Biznes uzluksizligi deganda nimani tushunasiz?
2. Uzluksiz ishni rejalashtirish asoslari?
3. Uzluksiz boshqarish rejasini sinash qanday amalga oshiriladi?
4. Biznesning boshqa muhim aktivlari kabi qiymatga ega bo‘lgan aktiv nima?
5. Biznes uzluksizligini boshqarish kompleks boshqaruv jarayoni sifatida nimani o'z ichiga oladi?
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
Asosiy adabiyotlar
1. S.K.G‘aniyev, M.M.Karimov, K.A.Tashev “Axborot xavfsizligi” “Fan va texnologiyalar” – 2016.
2. Васильков А.В. Васильков А.А. Васильков И.А. Информационные системы и их безопасность. Москва-2011.
3. Милославская Н.Г., Сенаторов М.Ю., Толстой А.И. Управление рисками информационной безопасности. М.: Форум, 2014 г. - 130 стр.
4. Баранова Е.К. Информационная безопасность и защита информации: Учебное пособие / Е.К. Баранова, А.В. Бабаш. - М.: Риор, 2018. - 400 c.
5. Шаньгин В.Ф. Информационная безопасность компьютерных систем и сетей: Учебное пособие / В.Ф. Шаньгин. - М.: Форум, 2018. - 256 c.
6. ISO/IEC 27001-2011 «Информационные технологии. Методы обеспечения безопасности. Система менеджмента информационной безопасности. Требования».
7. ISO/IEC 27002:2013, Information technology — Security Techniques — Code of practice for information security controls.
8. Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича ҳаракатлар стратегияси тўғрисида. Ўзбекистон Республикаси Президентининг ПФ-4947- сон фармони. Тошкент, 2017 йил 7 феврал.
Qо‘shimcha adabiyotlar
1. Мирзиёев Ш.М. Буюк келажагимизни мард ва олижаноб халқимиз билан бирга қурамиз. 2017.
2. Мирзиёев Ш.М. Қонун устуворлиги ва инсон манфаатларини таъминлаш – юрт тараққиёти ва халқ фаровонлигининг гарови. 2017.
3. Мирзиёев Ш.М. Эркин ва фаровон, демократик Ўзбекистон давлатини биргаликда барпо этамиз. 2017.
4. Common Criteria for Information Technology Security Evaluation. Part III: Security Assurance Components [В Интернете] // Common Criteria Portal. – 2012.
5. Гришина Н.В. Информационная безопасность предприятия: Учебное пособие / Н.В. Гришина. - М.: Форум, 2018. - 118 c.
|
| |
Tahdid ehtimoli - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti kiberxavfsizlik fakultеti

Tahdid ehtimoli
|
Ta'siri
|
Past (10)
|
O'rtacha (50)
|
Yuqori (100)
|
Past (0,1)
|
Past (10 х 0,1 = 1)
|
Past (50 х 0,1 = 5)
|
Past (100x0,1 = 10)
|
O'rtacha (0,5)
|
Past (10x0,5 = 5)
|
O'rtacha (50 х 0,5 = 25)
|
O'rtacha (100x0,5 = 50)
|
Yuqori (1,0)
|
Past (10 х 1,0 = 10)
|
O'rtacha (50 х 1,0 = 50)
|
Yuqori (100 х 1,0 = 100)
|
11.4-jadvalda risk darajasini tavsiflaydi. Ushbu jadvalda risk darajasi ("yuqori", "o'rta" va "past") bo'lgan risk miqdori ko'rsatilgan. Ushbu reyting, ba'zi bir tahdid amalga oshirilsa, AT, vosita yoki protsedura ta'sir qilishi mumkin bo'lgan risk darajasini yoki darajasini ifodalaydi. Ushbu risk shkalasida, shuningdek, tashkilotning rahbariyati, AT-egasi yoki ma'lumotlar ma'lum bir risk darajasiga ega bo'lishi kerak bo'lgan harakatlar ham taklif etiladi.
11.4-jadval. Risk o'lchovi va kerakli harakatlar
Risk darajasi
|
Tahdidning ta'siri
|
Yuqori ( 51dan 100 gacha)
|
Agar tekshiruv natijasida risk yuqori deb hisoblansa, tuzatuvchi harakatlar tezda bajarilishi kerak.
Mavjud tizim ishlashni davom ettirishi mumkin, ammo tuzatuvchi harakatlar darhol amalga oshirilishi kerak
|
O'rtacha ( 11 dan 50 gacha)
|
Agar tadqiqot natijasida risk o'rtacha deb hisoblansa, bu faoliyatni oqilona vaqt ichida amalga oshirish uchun riskni kamaytirish rejasining asosini tashkil etadigan tuzatuvchi harakatlar zarur
|
Past ( 1 dan 10 gacha)
|
Agar tadqiqot natijasida risk past deb hisoblansa, tashkilot rahbariyati darajasida tuzatuvchi xatti-harakatlarni amalga oshirish yoki riskni qabul qilish kerakligini aniqlash kerak
|
Risklarni baholash bosqichining natijasi har bir ATP xavfi uchun xavf darajasini ("yuqori", "o'rta", "past") baholashdir.
Topshiriq
Ushbu ishda har bir talaba individual tanlagan predmet sohasi bo’yicha korxona axborot xavfsizligi risklarini baholashi va tahlil qilishni amalga oshirishi lozim hamda berilgan nazorat savollariga javob yozadilar.
|