-bob bo’yicha xulosa - Қўшма корхоналарда маркетинг фаолиятини такомиллаштириш

1-bob bo’yicha xulosa
Korxonalarda faol marketingdan foydalanish avvalo marketingni korxonada bir
tizim sifatida yoki hech bo’lmaganda alohida bo’lim sifatida tashkil etilishini taqazo
qiladi. Marketing faoliyatini takomillashtirib borish esa bozor holatiga, korxona
maqsad va muddaolariga mos ravishda amalga oshirib boriladi.
Shunday qilib, korxonada faol marketingdan foydalanish ancha murakkab ish
bo’lib, katta resurslarni va malakali xodimlarni jalb qilishni talab qiladi va bu narsa
albatta bozor holatiga va u tomonidan qo’yilayotgan talablar asosida hamda ularga
mos holda amalga oshirilib borilishi lozim bo’ladi.
26
2-BOB.
“O’ZBEKOZIQOVQATXOLDING»
XOLDING
KOMPANIYASIDA FAOL MARKETINGDAN FOYDALANISH TAHLILI.
2.1. “O’zbekoziqovqatxolding» xolding kompaniyasiga tashkiliy-
iqtisodiy tavsifnoma.
So’nggi yillarda O’zbekiston iqtisodiyoti barqaror va jadal rivojlanib
bormoqda. Mamlakatimizda sifati yuqori bo’lgan, raqobatbardosh oziq-ovqat
mahsulotlari ishlab chiqarilmoqda. Sohada olib borilayotgan islohotlar natijasida
katta yutuqlarga erishilmoqda. 2015 yilda mamlakatimiz Birlashgan Millatlar
Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xo’jaligi tashkiloti (FAO)ga a’zo
davlatlarning oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash sohasida Mingyillik rivojlanish
maqsadlariga erishgani uchun beriladigan mukofotiga sazovor bo’lgan 14 ta
davlatdan biri sifatida e’tirof etildi
10
.
Shuni alohida ta’kidlash kerakki, o’tgan yilda erishilgan ana shunday o’sish
sur’atlari va yuksak makroiqtisodiy ko’rsatkichlar jamiyatimizning barcha
sohalarini tubdan isloh qilish va yangilash bo’yicha amalga oshirilgan ko’p yillik
mashaqqatli va murakkab ishlarning mantiqiy natijasi, mamlakatimiz iqtisodiyotini
izchil va barqaror rivojlantirishning amaliy namoyoni bo’ldi.
Ushbu ko’rsatkichlarga erishishda oziq-ovqat sanoati korxonalarining o’rni
juda katta bo’lib, ular o’rtasidagi sog’lom raqobat muhitini yuzaga keltirish va
rivojlantirish bo’yicha o’tgan yillarda juda katta hajmdagi ishlar amalga oshirildi.
“O’zbekoziqovqatxolding»
xolding
kompaniyasining
maqsadi
iste’molchilarga sifatli tovar va xizmatlarni taqdim etish, yuqori sifatli ishlab
chiqarish xizmatini ko’rsatish va qonuniy foyda olishdan iboratdir.
“O’zbekoziqovqatxolding» xolding kompaniyasi 2011 yilning 31 oktyabridagi
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-1633-sonli «2012-2015 yillarda
respublika oziq-ovqat sanoatini rivojlantirish va uni boshqarishni tashkil qilishni
yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida»gi qarori hamda ta’sischilar
umumiy yig’ilishining birlashish to’g’risidagi qaroriga asosan «Yog’-moy va oziq-
10
I.Karimov. Bosh maqsadimiz – mavjud qiyinchiliklarga qaramasdan, olib borayotgan islohotlarni,
iqtisodiyotimizda tarkibiy o’zgarishlarni izchil davom ettirish, xususiy mulkchilik, kichik biznes va tadbirkorlikka
yanada keng yo’l ochib berish hisobidan oldinga yurishdir.//Xalq so’zi, 2016 yil 16 yanvar, N11 (6446)
27
ovqat sanoati» va «Go’sht-sutsanoati» uyushmalarining birlashtirilishi orqali tashkil
etildi.
“O’zbekoziqovqatxolding» xolding kompaniyasi Qishloq va suv xo’jaligi,
qishloq xo’jalik mahsulotlarini qayta ishlash va iste’mol tovarlari Kompleksining
muhim
tarmoqlaridan
biri
bo’lib, O’zbekistondagi rivojlangan sanoat
birlashmalaridan biri hisoblanadi. Respublikada ishlab chiqariladigan oziq-ovqat
mahsulotlarining 38-40 foizi uyushma korxonalari tomonidan tayyorlanadi.
“O’zbekoziqovqatxolding» xolding kompaniyasi tarkibiga o’simlik yog’i,
yog’-moy, alkogolsiz pivo, tamaki mahsulotlari, go’sht-sut mahsulotlari, meva-
sabzavot konservalari, qandolat mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxonalar kiradi,
shu bilan birga o’simlik yog’i, xo’jalik sovuni hamda shakar kundalik hayot uchun
zarur bo’lgan birinchi darajali ehtiyoj mollari ro’yxatiga kiritilgan bo’lib, iqtisodiy
xavfsizlikning, respublika oziq-ovqat mustaqilligining muhim bosqichlarini belgilab
beradi. Shuningdek, uyushma tarkibiga ichki tarmoq koopretsiyasida ish va
xizmatlarni amalga oshiruvchi korxonalar va tashkilotlar ham kiradi.
Sut va sut mahsulotlari, go’sht va go’sht mahsulotlari, meva-sabzavot
konservalari, o’simlik yog’i, yog’-moy, alkogolsiz pivo, tamaki mahsulotlarini
ishlab chiqarish mahalliy xom ashyo hisobiga amalga oshiriladi. O’zbekiston
mustaqilligi yillarida yog’-moy va oziq-ovqat sanoati tizimini takomillashtirish
yuzasidan ko’pgina ishlar amalaga oshirildi. 1994 yilda o’tkazilgan iqtisodiyotni
liberallashtirish jarayoni korxonalarni xususiylashtirish imkonini yaratdi.
Xo’jalik yurituvchi sub’ektlar soni ko’paydi, tarmoqda yirik korxonalar bilan
bir qatorda xususiylashtirishning turli ko’rinishidagi kichik biznes sub’ektlari
faoliyat ko’rsatmoqda. Bu respublikada ishlab chiqaruvchi kuchlarning o’rinli
joylashtirish va tarmoqda ko’p ukladli iqtisodiyotni rivojlantirish imkonini berdi.
“O’zbekoziqovqatxolding» xolding kompaniyasi tarkibiga barcha korxonalar
ixtiyoriy ravishda kirishgan. Qo’yidagilar “O’zbekoziqovqatxolding» xolding
kompaniyasining asosiy vazifalari va faoliyat yo’nalishlari etib belgilandi:
uyushma tarkibiga kiruvchi yog’-moy, go’sht-sut va oziq-ovqat sanoati
korxonalari va tashkilotlari faoliyatini muvofiqlashtirish, ularning manfaatlari ifoda
etilishi va huquqlari himoya qilinishini ta’minlash, qayta ishlash korxonalari,
28
qishloq xo’jalik ishlab chiqaruvchilari, tayyorlov va savdo tashkilotlari o’rtasida
zamonaviy bozor munosabatlarini tarmoqda keng joriy qilish chora-tadbirlarini
amalga oshirish;
oziq-ovqat mahsulotlarining ichki va tashqi bozorlarini marketing jihatidan
tadqiq etilishini tashkil qilish, tarmoqni rivojlantirishning o’rta va uzoq muddatli
dasturlarini ishlab chiqish hamda amalga oshirishda qatnashish, xomashyoni
chuqurroq qayta ishlashda va sifatli raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarishni
o’zlashtirishda tarmoq korxonalariga ko’maklashish, ular bilan ichki bozorni yanada
ko’proq to’ldirish hamda eksportga yetkazib berishni oshirish;
oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishda ilg’or xalqaro tajribani har
tomonlama o’rganish, ishlab chiqarishni modernizatsiyalash hamda texnik jihatdan
qayta jihozlashda, yuqori unumli zamonaviy innovatsion texnologiyalarni joriy
etishda, mazkur maqsadlar uchun investitsiyalarni, avvalambor, to’g’ridan-to’g’ri
xorijiy investitsiyalarni keng jalb etishda yog’-moy, go’sht-sut va boshqa oziq-ovqat
sanoati korxonalariga ko’maklashish; tarmoq korxonalariga ishlab chiqarilayotgan
mahsulotlarni standartlashtirish va sertifikatlashda, butun jahonda qabul qilingan
uning sifatini baholashning zamonaviy tizimlarini joriy etishda ko’maklashish;
yog’-moy sanoati korxonalarining chigit etishtiruvchilar bilan o’zaro
munosabatlari mexanizmini yanada takomillashtirish, chigitni qabul qilish, qat’iy
hisobga olish, shuningdek, uning sifatini ta’sirchan nazorat qilish masalalari ham
shu jumlaga kiradi. Tarmoq korxonalari tomonidan paxta yog’i chiqishining
belgilangan normalariga, shuningdek, ishlab chiqarilayotgan mahsulotni sotishda
zarur tartibga rioya qilinishini ta’minlash;
tarmoq korxonalariga axborot xizmatlarini ko’rsatish, kadrlarni tayyorlash,
qayta tayyorlash va malakasini oshirishni tashkil etish.
Hozirgi kunda uyushma tarkibida 180dan ortiq yog’-moy, go’sht-sut, meva-
sabzavotmahsulotlarini qayta ishlash va boshqa oziq-ovqat sanoati korxonalari
faoliyat yuritmoqda. Ularda mingdan ziyod turdagi mahsulotlar ishlab chiqarish
yo’lga qo’yilgan bo’lib, o’simlik yog’lari, margarin, shakar, mineral suvlar,
qandolatchilik,
sut,
go’sht va meva-sabzavot konserva mahsulotlari
tayyorlanmoqda.
29
Chet ellik investorlar respublikamizdagi qulay investitsion muhitni e’tiborga
olib, oziq-ovqat sanoati sohasida yuqori samara bilan ishlaydigan korxonalarni
tashkil etish yo’nalishidagi investitsiya loyihalariga juda katta qiziqish bilan
qaramoqdalar. Bugungi kunda uyushma tarkibida ko’plab uyushmalar faoliyat
ko’rsatmoqda. Ular qatorida “Xorazm shakar», «Nestle», «Koka kola»,
«UzKarlsberg», «UzBAT», «Interneyshnl Beveredjs» kabi dunyoga mashhur
kompaniyalar ham bor.
1-chizmadan ko’rinib turibdiki, korxonada asosan o’nta bo’lim mavjud bo’lib,
ularning har biri o’z funktsiyalariga egadir.
Moliya, buxgalteriya hisobi va hisoboti bo’limi ma’lumki korxonaning barcha
hisob-kitob ishlarini amalga oshiradi, korxona moliyaviy aktivlarini boshqaradi va
nazorat qiladi.
Marketing va tayyor mahsulotlarni yetkazib berish bo’yicha monitoring olib
borish bo’limi korxonaning bozorga xos hisobotlarini tayyorlaydi, tovarlarga
bo’lgan talabini o’rganadi, prognozlash bilan, talab dinamikasi va tarkibini tahlil
qilish bilan shug’ullanadi.
Korxonaning tashkiliy tarkibidan ko’rinib turibdiki, unda faol bozor tadqiqoti
bilan, marketing bilan keng qamrovda shug’ullanadigan, ushbu ishlarga ma’sul
bo’lgan bo’lim(lar) to’la shakllantirilmagan.
30
Хом ашё базасини ривожлантириш бўлими 3 та
Тармоқ корхоналарига хизмат кўрсатувчи муассасалар ва ташкилотлар 16 та
Озиқ-овқат саноати корхоналари 21 та
Молия, бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботи бўлими
Назорат-тафтиш бўлими
Ходимлар ва махсус ишлар бўлими
Uyushma raisi
Rais o’rinbosari -
Go’sht-sut sanoatini
rivojlantirish
boshqarmasi boshlig’i
Rais o’rinbosari - Oziq-
ovqat sanoatini
rivojlantirish
boshqarmasi boshlig’i
Investistiyalarni jalb qilish va innovastion texnologiyalarni joriy qilish bo’limi
Rais o’rinbosari – Yog’-moy
sanoatini rivojlantirish
boshqarmasi boshli g’i
Yog’-moy sanoatini rivojlantirish, modernizastiyalash va texnik qayta jixozlash bo’limi
Sut mahsulotlari ishlab chiqarishni rivojlantirish bo’limi
Konserva hamda meva-sabzavot mahsulotlari ishlab chiqarishni modernizastiyalash va
rivojlantirish bo’limi
Oziq-ovqat sanoati korxonalarining rivojlanishini tahlil qilish va prognozlash bo’limi
Paxta chigitining sifati, qabul qilinishi va ҳisobi-ning yuritilishi, paxta yog’ining chiqishi
me’yorlariga rioya etilishini nazorat qilish bo’limi
Go’sht va qayta ishlangan go’sht mahsulotlari ishlab chiqarishni rivojlantirish bo’limi
Pivo-alkogolsiz mahsulotlari ishlab chiqarishni rivojlantirish bo’limi
Marketing va tayyor mahsulotlarni etkazib berish bo’yicha monitoring olib borish bo’limi
Yog’-moy sanoati korxonalari 39 ta
Go’sht-sut sanoati korxonalari 46 ta
Qandolat va boshqa oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarishni rivojlantirish bo’limi 2 ta
Xom ashyo bazasini rivojlantirish bo’limi 3 ta
Tarmoq korxonalariga xizmat ko’rsatuvchi muassasalar va tashkilotlar 16 ta
Oziq-ovqat sanoati korxonalari 21 ta
Moliya, buxgalteriya hisobi va hisoboti bo’limi
Nazorat-taftish bo’limi
Xodimlar va maxsus ishlar bo’limi
|