nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Hamza Hakimzoda Niyoziy (1889-1929)

|
Hamza Hakimzoda Niyoziy (1889-1929)
|
bet | 154/155 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 1,2 Mb. | | #133618 |
Bog'liq portal.guldu.uz-O`zbek adabiyotiHamza Hakimzoda Niyoziy (1889-1929)
Ijodining yangicha talqini. Tarjimai holi. Adabiy merosi. “devoni Nihoniy”da mumtoz she’riyat an’analari va novatorlik. She’rlarida milliy uyg’onish g’oyasi. Hamza nasri va jadidchilik. “Yangi saodat” milliy romani. Dramalari.
[A1.255-259; A5.304-308; A7. 72-84; Q1.218-232; Q3.222-239; Q4.176-180].
Abdulla Qodiriy (1894-1938)
Hayoti sahifalari. Ijodiy merosi. “Baxtsiz kuyov” pesasi. Jadidchilik va Abdulla Qodiriy hikoyalari. Hajviy asarlari. Birinchi roman – “O’tkan kunlar”ning yaratilishi. “Mehrobdan chayon” romani. Bu romanlarning turkiy xalqlar adabiyotiga ta’siri. Abdulla Qodiriyning 30-yillardagi ijodida zamonasozlik mayllari, buning sabablari.
[A1.260-269; A5.315-321; A7.87-89; Q3.240-251; Q4.181-184].
Cho’lpon (1897-1938)
Tarjimai holi. Jadidchilik va Cho’lpon she’riyati. Shoirning o’zbek she’r tizimidagi islohotlari. Hikoyalari. Dramalari. “Kecha va kunduz” romani. Romanning o’zbek realistik nasri shakllanishi va taraqqiyotidagi ahamiyati.
[A1.270-283; A5.323-329; A7.90-103; Q3.252-286; Q4.194-218].
Amaliy mashg‘ulotlar mazmuni
Amaliy mashg‘ulotlarda talabalar mumtoz poetikaga doir qoidalarni mumtoz ijodkorlarning asarlarini tahlil qilish asosida mustahkamlaydilar.
Muayyan davrda yashab o‘tgan ijodkorlar faoliyatiga oid ma’lumotlarni, badiiy manbalarni tahliliy o‘rganib, ma’ruzada olgan nazariy bilimlarini mustahkamlaydilar
Amaliy mashg‘ulot mazmuni va soatlar taqsimoti
2-kurs (3,4-semestr)
|
| |
Tavallo (1883-1937), Sirojiddin Sidqiy (1884-1934) va

|
Tavallo (1883-1937), Sirojiddin Sidqiy (1884-1934) va
|
bet | 149/155 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 1,2 Mb. | | #133618 |
Bog'liq portal.guldu.uz-O`zbek adabiyotiTavallo (1883-1937), Sirojiddin Sidqiy (1884-1934) va
So’fizoda (1880-1937)
Tavallo hayoti sahifalari. Vaqtli matbuotdagi ishtiroki. Ijodi. “Ravnaq ul-islom” to’plami. Tavallo va Munavvarqori, Behbudiy munosabatlari. She’rlarining badiiyati. Hajviyoti va publitsistikasi. Tavallo va tatar adabiyoti.
Sirojiddin Sidqiy (1884-1934). Shoir merosining o’rganilishi. Hayoti va ijodiy faoliyati. Ilk bosma kitoblari. Birinchi jahon urushi va shoirning unga munosabati. She’rlarida mardikorlik voqealari talqini. 1917 yil va Sidqiy. "Rabo(t)chilar namoyishi", "Rabo(t)chilar kelishi", "Toza hurriyat", "Rusiya inqilobi" asarlarining yozilishi. 1917 yildan keyingi hayoti va ijodi.
So’fizoda. Ijodining o’rganilishi tarixi. Tarjimai holi. Hajviyalari. So’fizoda va ozarboyjon mutafakkirlari. So’fizodaning “usuli savtiya” maktablari ochishi. Matbuotdagi ishtiroki. Ma’rifatparvarlik yo’nalishidagi she’rlari. Lirikasi.
Abdurauf Fitrat (1886-1938)
Hayoti va ijodining o’rganilishi tarixi, manbalari. Tarjimai holi. Ijodiy merosi. She’riyati. Nasriy asarlari. Dramalari. Tilshunoslik merosi. Adabiyot nazariyasiga oid ishlari. Qadimgi turkiy yodgorliklarga doir tadqiqotlari. Sharq mumtoz adabiyoti namoyandalari merosiga oid ilmiy ishlari. Tarixiy asarlari.
Hamza Hakimzoda Niyoziy (1889-1929)
Ijodining yangicha talqini. Tarjimai holi. Adabiy merosi. “devoni Nihoniy”da mumtoz she’riyat an’analari va novatorlik. She’rlarida milliy uyg’onish g’oyasi. Hamza nasri va jadidchilik. “Yangi saodat” milliy romani. Dramalari.
Abdulla Qodiriy (1894-1938)
Hayoti sahifalari. Ijodiy merosi. “Baxtsiz kuyov” pesasi. Jadidchilik va Abdulla Qodiriy hikoyalari. Hajviy asarlari. Birinchi roman – “O’tkan kunlar”ning yaratilishi. “Mehrobdan chayon” romani. Bu romanlarning turkiy xalqlar adabiyotiga ta’siri. Abdulla Qodiriyning 30-yillardagi ijodida zamonasozlik mayllari, buning sabablari.
Cho’lpon (1897-1938)
Tarjimai holi. Jadidchilik va Cho’lpon she’riyati. Shoirning o’zbek she’r tizimidagi islohotlari. Hikoyalari. Dramalari. “Kecha va kunduz” romani. Romanning o’zbek realistik nasri shakllanishi va taraqqiyotidagi ahamiyati.
|
| |
Abdulla Avloniy (1878-1934)

|
Abdulla Avloniy (1878-1934)
|
bet | 153/155 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 1,2 Mb. | | #133618 |
Bog'liq portal.guldu.uz-O`zbek adabiyotiAbdulla Avloniy (1878-1934)
Avloniyshunoslik. Hayoti sahifalari. “Shuhrat” gazetasini chiqarishi. Yangi maktablar tashkil etishi. Ijtimoiy faoliyati. Avloniy - aktyor, rejissyor, xormeystr, teatr badiiy rahbari, dramaturg, tarjimon. Ijodiy merosi. Pedagogik asarlari, she’riyati, dramalari, publitsistikasi. Til, adabiyot, san’at, matbuot, maorif muammolariga oid maqolalari. “Afg’on kundaliklari” - o’zbek publitsistikasi va memuar adabiyoti namunasi.
[A1.190-204; A5.200-217; A7.46-52; Q1.171-185; Q4.88-91].
Tavallo (1883-1937), Sirojiddin Sidqiy (1884-1934)
Tavallo hayoti sahifalari. Vaqtli matbuotdagi ishtiroki. Ijodi. “Ravnaq ul-islom” to’plami. Tavallo va Munavvarqori, Behbudiy munosabatlari. She’rlarining badiiyati. Hajviyoti va publitsistikasi. Tavallo va tatar adabiyoti.
Sirojiddin Sidqiy (1884-1934). Shoir merosining o’rganilishi. Hayoti va ijodiy faoliyati. Ilk bosma kitoblari. Birinchi jahon urushi va shoirning unga munosabati. She’rlarida mardikorlik voqealari talqini. 1917 yil va Sidqiy. "Rabo(t)chilar namoyishi", "Rabo(t)chilar kelishi", "Toza hurriyat", "Rusiya inqilobi" asarlarining yozilishi. 1917 yildan keyingi hayoti va ijodi.
So’fizoda (1880-1937)
So’fizoda. Ijodining o’rganilishi tarixi. Tarjimai holi. Hajviyalari. So’fizoda va ozarboyjon mutafakkirlari. So’fizodaning “usuli savtiya” maktablari ochishi. Matbuotdagi ishtiroki. Ma’rifatparvarlik yo’nalishidagi she’rlari. Lirikasi.
[A1.195-200; A5.238-271; A7.44-46; A7.44-46; Q1.185-222; Q4.134-143].
Abdurauf Fitrat (1886-1938)
Hayoti va ijodining o’rganilishi tarixi, manbalari. Tarjimai holi. Ijodiy merosi. She’riyati. Nasriy asarlari. Dramalari. Tilshunoslik merosi. Adabiyot nazariyasiga oid ishlari. Qadimgi turkiy yodgorliklarga doir tadqiqotlari. Sharq mumtoz adabiyoti namoyandalari merosiga oid ilmiy ishlari. Tarixiy asarlari.
[A1.227-238; A5.289-302; A7.54-64; Q1.196-203; Q3.201-229; Q4.169-172].
|
| |
-jadval - 4-amaliy ishi транспорт воситаси ҳаракатини ташкил этиш

|
4-amaliy ishi транспорт воситаси ҳаракатини ташкил этиш
|
bet | 4/4 | Sana | 07.02.2024 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #152769 |
Bog'liq 4-amaliy ish.doc alisher aka 22-jadval
Ko’rsatkichlar
|
Variantlar
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
lYuQ A-B, km
lYuQ B-S, km
tO A, min
tt B, min
tO B, min
tT S, min
|
10
6
12
12
21
16
|
13
7
13
11
20
14
|
16
9
14
12
19
15
|
17
11
15
12
18
14
|
20
13
16
14
17
13
|
21
12
17
13
16
14
|
24
16
18
14
15
12
|
28
12
19
15
14
11
|
29
20
20
14
13
12
|
15
9
21
16
12
17
|
Eslatma: 11-20 variantlar uchun lYuQ A-B= 26 km;
21-30 variantlar uchun lYuQ A-B= 32 km.
Avtomobilning bir aylanish vaqti va bir aylanish uchun masofadan foydalanish koeffitsienti aniqlansin
13-rasm. Orqa tomonga qisman yukli mayatnik marshrut chizmasi
Asosiy adabiyotlar
B.A. Xo‘jayev- Avtomobllarda yuk va passajirlarni tashish asoslari.-T:. “O‘zbekiston”, 2002.-324 bet
Горев А.Е. Грузовые автомобильные перевозки.-М.: “Академия”, 2013.-186 с.
N.Z. Arifjanova, M.F. Yoqubov. Avtomobillarda yuk va passajirlarni tashish asoslari (masalalar to‘plami). T.: Fan, 2007-94 bet.
Bo‘taev Sh.A., Sidiqnazarov Q.M., Murodov A.S., Qo‘ziev A.O‘. Logistika.-Termiz, SURXON-NASHR, 2021.-693 b.
|
| |
Fazlulloh Almaiy - O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi o`zbek adabiyoti

|
O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi o`zbek adabiyoti
|
bet | 148/155 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 1,2 Mb. | | #133618 |
Bog'liq portal.guldu.uz-O`zbek adabiyotiFazlulloh Almaiy ijodiy merosi. Lirikasi. Tarjimalari (“Kalila va Dimna”). Hikoyalaridan namunalar. Almaiyning o’zbek tarjima adabiyotida tutgan o’rni.
Karimbek Kamiy. Shoir ijodiga munosabat masalasi. Tarjimai holi. Kamiy va Toshkent adabiy muhiti. Ma’rifat mavzuidagi she’rlari. Hajviyoti. Tarjimalari. Kamiy dunyoqarashi. Shoir ijodida tasavvufiy unsurlar. Diniy mavzu. Jadidcha va qadimcha qarashlari.
Milliy va ijtimoiy kurashlar davri adabiyoti. XX asr boshlari Turkistonda ijtimoiy-siyosiy, madaniy hayot. Jadidchilik. Turkistonda jadidchilikning rivojlanish bosqichlari. Davrlashtirish tamoyillari. Ma’rifiy islohotlar davri. Ijtimoiy-siyosiy va mafkuraviy kurashlar davri.
Madaniy-adabiy hayot (1905-1917). “Usuli jadid” maktablari. Milliy matbuot. Xayriya jamiyatlari va boshqa turli ma’rifiy tashkilotlar. Yangi milliy teatr. Badiiy adabiyot. Adabiy tanqid. Badiiy tarjimachilik.
Ijtimoiy-tarixiy voqealar. 1917 yil fevral inqilobi va uning Turkistondagi aks-sadosi. Milliy ozodlik va mustaqillik uchun kurash g’oyalari. “Turkiston muxtoriyati”. Mafkuraviy buhronlar. Adabiy-madaniy harakatchilik. 20-yillar matbuoti va adabiyoti. O’zbek romanchilik maktabi. Milliy dramaturgiya. Teatr va adabiy tanqidchilik. Sho’rolarning adabiyotni mafkuraviy kurashlar vositasiga aylantirish siyosati.
Ismoilbek Gasprinskiy hayoti va faoliyati. Jadid maktablarining ta’sischisi. Gasprinskiy va Turkiston. "Tarjimon" gazetasida Turkiston hayotining yoritilishi. Badiiy asarlarida Turkiston mavzusi. Adabiy-estetik qarashlari.
Mahmudxo’ja Behbudiy hayoti va faoliyatining o’rganilish tarixi. Tarjimai holi. Turkistonda jadid maktablarining targ’ibotchisi va tashabbuskorlaridan biri. Behbudiy va Turkiston milliy matbuoti. Ijodiy merosi. “Padarkush” pesasi. Publitsistikasi. Adabiy-estetik qarashlari. “Sayohat xotiralari”.
Abdulla Avloniy. Avloniyshunoslik. Hayoti sahifalari. “Shuhrat” gazetasini chiqarishi. Yangi maktablar tashkil etishi. Ijtimoiy faoliyati. Avloniy - aktyor, rejissyor, xormeystr, teatr badiiy rahbari, dramaturg, tarjimon. Ijodiy merosi. Pedagogik asarlari, she’riyati, dramalari, publitsistikasi. Til, adabiyot, san’at, matbuot, maorif muammolariga oid maqolalari. “Afg’on kundaliklari” - o’zbek publitsistikasi va memuar adabiyoti namunasi.
|
| |
XIX asrning ikkinchi yarmi XX asrning boshlarida Turkistonda ijtimoiy-siyosiy, madaniy va adabiy hayot

|
XIX asrning ikkinchi yarmi XX asrning boshlarida Turkistonda ijtimoiy-siyosiy, madaniy va adabiy hayot
|
bet | 150/155 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 1,2 Mb. | | #133618 |
Bog'liq portal.guldu.uz-O`zbek adabiyotiXIX asrning ikkinchi yarmi XX asrning boshlarida Turkistonda ijtimoiy-siyosiy, madaniy va adabiy hayot
Milliy uyg’onish davri o’zbek adabiyotining birinchi bosqichi "ilk mustamlakachilik davri adabiyoti" 1865-1905 yillarni o’z ichiga oladi. Davrning murakkab va ziddiyatli voqealarga to’la kartinasi tarixiy-badiiy asarlarda o’z ifodasini topdi. Chor Rossiyasi tomonidan xonliklarning, markaziy shaharlarning bosib olinishi, mustamlaka zulmining kuchayishi, ma’naviy hayotning porakandalikka yuz tutishi, xalq ozodlik harakatlari bu davr adabiyotiga alohida mavzu sifatida kirib keldi. Bu, o’z navbatida, adabiy janrlar va vaznlarning yangilanishiga ham asos bo’ldi. Yangicha yo’nalishdagi hajvchilik maydonga keldi: she’riy manzumalar, sayohatnomalar, maktubotlar turkumi yaratildi. Toshkent va boshqa markaziy shaharlarda bosmaxonalarning vujudga kelishi, matbuotning yo’lga qo’yilishi, o’qitish tuzumidagi yangiliklar mustamlaka o’lkada yangicha ma’rifatparvarlikning vujudga kelishiga asos bo’ldi. Tarjimachilik ancha rivoj topdi: sharq adabiyotidan "Ming bir kecha", "Kalila va Dimna", "Guliston" asarlari bilan barobar rus va Evropa adabiyotidan ham tarjimalar qilina boshladi.
[A2.9-16; A3.6-12; A7.3-7; Q4.6-16; A12 6-24; A13.6-10].
Komil Xorazmiy (1825-1899)
Ijodiy merosining o’rganilishi tarixi. Tarjimai holi. Komil yirik madaniy tadbirlar tashkilotchisi sifatida. Toshkent safari (1991). Komil ijodida yangicha ma’rifatparvarlik. Hayotining oxirgi yillari, fojiasi. Komil va Feruz munosabatlarining yangicha talqini. Ijodiy merosi, lirikasi, hajviyoti, tadqiqotlari. Bastakor, musiqashunos va tarjimonlik faoliyati.
[A1.83-92;A6.94-106; A7.88-91; Q3.77-87].
Muhammad Rahimxon Feruz (1844-1910)
Feruz adabiy merosi. Shoir ijodini o’rganish tarixidan. Tarjimai holi. Adabiyot va san’at rahnamosi. Feruz – musiqashunos, sozanda va bastakor, san’atkor hamda talabchan muxlis. Maorif homiysi va taraqqiyparvar. Ilk matbaachilik va adabiy meros targ’ibidagi xizmatlari. Feruz va Rossiya istilochilik siyosati. Feruz va Xorazm adabiy muhiti.
[A1.83-92;A6.94-106; A7.88-91; Q3.77-87].
|
| |
Ahmad Tabibiy (1969–1911)

|
Ahmad Tabibiy (1969–1911)
|
bet | 151/155 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 1,2 Mb. | | #133618 |
Bog'liq portal.guldu.uz-O`zbek adabiyotiAhmad Tabibiy (1969–1911)
Ahmad Tabibiy. Hayoti va ijodi. Tabibiy va mumtoz adabiyot. “Majmuat ush-shuaro” tazkirasi. Lirik merosi. “Vomiq va Uzro” dostoni. Tabibiyning san’at, musiqa, xattotlik sohasidagi faoliyati, o’zbek madaniyati tarixidagi o’rni.
A1.101-103; A6.96-99; A7.77-79; Q3.91-95].
Muqimiy (1850-1903)
Hayoti va adabiy merosi o’rganilishi tarixi. Tarjimai holi. Toshkentdagi hayoti (1887, 1892, 1899 yillar). Hayotining so’nggi yillari. Ijodiy merosi: lirikasi, hajviyoti. Shoir satirasida siyosiy mavzu. Yumorlari. (“Ot”, “Ko’sa” turkumlari). “Sayohatnoma”lari. Muqimiy ijodida maktub janri. Muqimiyshunoslik.
[A1.122-126; A6.79-92; A7.69-73; Q3.179-183].
Furqat (1859-1909)
Tarjimai holi. Farg’ona hamda Toshkent davri faoliyati. Furqatshunoslik tadriji. Yangicha ma’rifatparvarlik faoliyati. Rus mustamlaka siyosatiga munosabati. Furqat va jadidchilik. Tasavvuf ta’limotiga oid qarashlari. Chet ellardagi faoliyati. Ijodiy merosi: lirikasi, manzumalari va nasriy asarlari. Publitsistikasi.
[A1.111-122; A6.20-21, 67-68; A7.65-69; Q7.164-168].
Avaz O’tar (1874-1903)
Avaz O’tar. Shoir ijodiga munosabat masalasi. Tarjimai holi. Avaz O’tar va Xiva adabiy muhiti. Ma’rifat mavzuidagi she’rlari. Hajviyoti. Avaz O’tar dunyoqarashi. Shoir ijodida ijtimoiy mavzu. Diniy mavzu. Ma’rifatparvarlik g’oyalari. Til o’rganishga da’vat.
[A1.114-117; A4.46-48; A7.61-63; Q1.295-298].
Ishoqxon Ibrat (1862-1937)
Ma’rifatparvar shoir, publitsist, tarixshunos, tilshunos olim, sayyoh, ilk o’zbek matbaachilaridan biri sifatidagi faoliyati. Hayoti va ijodi. Chet ellarga sayohati. “Usuli jadid” maktablarini ochishi. “Matbaai Ishoqiya”, “Kutubxonai Ishoqiya”ning vujudga kelishi. Matbuotda chop etilgan asarlari. Ilmiy faoliyati. Rus bosqiniga munosabati. Ibratshunoslik.
[A1.121-131; A6.7-19; A7. 59-65;Q3.159-164; Q4.92-95].
|
| |
Xristianlik ta’limoti - Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik

60
Ikkinchi qismda xristianlikda Xudoning o‘g‘li hisoblangan Iisus Xristosga
imon keltirish haqida;
Uchinchi qismda ilohiy mujassamlashuv haqida so‘z yuritilib, unga ko‘ra,
Iso Xudo bo‘la turib, bokira Bibi Maryamdan tug‘ilgan va inson qiyofasiga
kirganligi haqida;
To‘rtinchi qismda Isoning azob-uqubatlari va o‘limi haqida so‘z ketadi. Bu
gunohlarning kechirilishi haqidagi aqidadir. Bunda Isoning tortgan azoblari va
o‘limi tufayli Xudo tomonidan insoniyatning barcha gunohlari kechiriladi deb
e’tiqod qilinishi haqida;
Beshinchi qismda Isoning xochga mixlanganidan so‘ng uch kun o‘tib qayta
tirilganligi haqida;
Oltinchi qismda Isoning meroji haqida;
Ettinchi qismda Isoning nuzuli (ikkinchi marotaba erga qaytishi) haqida;
Sakkizinchi qism Muqaddas Ruhga imon keltirish haqida;
To‘qqizinchi qism cherkovga munosabat haqida;
O‘ninchi qismda cho‘qintirishning gunohlardan forig‘ qilishi haqida;
O‘n birinchi qism o‘lganlarning ommaviy tirilishi haqida;
O‘n ikkinchi qismda abadiy hayot haqida so‘z yuritiladi.
Xristianlikning bundan keyingi falsafiy va nazariy rivojida avliyo Avgustinning
ta’limoti katta ahamiyat kasb etdi. V asr bo‘sag‘asida u dinning bilimdan afzal
ekanligini targ‘ib qila boshladi. Uning ta’limotiga ko‘ra, borliq inson aqli bilishga
ojizlik qiladigan hodisadir, chunki uning ortida ulug‘ va qudratli Yaratuvchining
irodasi yashiringan.
Avliyo Avgustinning taqdir haqidagi ta’limotida aytilishicha, Xudoga imon
keltirgan har bir kishi najot topganlar safidan o‘rin egallashi mumkin, chunki imon
taqdir taqozosidir.
Xristian cherkovining Katolik va Pravoslav cherkovlariga ajralib ketishi Rim
papasi va Istanbul Patriarxining xristian olamida etakchilik uchun olib borgan
raqobati oqibatida vujudga keldi. Ajralish jarayoni Rim iperiyasining g‘arbiy va
sharqiy tafovutlari o‘sib chuqurlashib borayotgan jarayonlardayoq boshlangan edi.
867 yillar orasida Papa Nikolay va Istambul patriarxi Fetiy orasida uzil-kesil ajralish
ro‘y berdi va bu ajralish 1054 yili rasman tan olindi.
XVI asr boshlarida katoliklikdan bir necha Evropa cherkovlari ajralib chiqishi
natijasida xristianlikda protestantlik harakatlari vujudga keldi. Buning doirasida
lyuteranlik, baptizm, anglikanlik va kalvinizm cherkovlari shakllandi.
Xristianlik marosimlari - Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik

59
yahudiylikda mavjud bo‘lib, oxirzamonga yaqin qolganda qaytib kelishi
kutilayotgan xaloskor haqidagi ta’limotdan kelib chiqqan.
Keyinchalik bu ta’limot Xudoning mujassamlanishi yoki Isoning ikki xil –
odam va xudo mohiyati haqida “gunohni yuvish”, ya’ni Isoning o‘zini ixtiyoriy
tarzda qurbon qilishi haqidagi ta’limot bilan mustahkamlanadi. Xristianlik Ota-
Xudo, O‘g‘il-Xudo va Muqaddas Ruh – Uch qiyofali Xudo (Troista – Trinity)
to‘g‘risidagi ta’limotni, jannat va do‘zax, oxirat, Isoning qaytishi haqidagi va boshqa
aqidalarni o‘z ichiga oladi.
Bibliya yahudiylik va xristianlik dinlari ta’limotiga ko‘ra, u Xudo tomonidan
nozil qilingan, asosiy diniy aqida va axloq qonunlarini o‘zida jamlagan muqaddas
kitoblar majmuasidir.
Bibliya (biblia) so‘zi grek tilida “kitob”, “o‘ram” ma’nolarini anglatadi. Hozirgi
Bibliya katolik nashrlarida 72 ta kitobdan, protestant nashrlarida esa 66 kitobdan
iborat. Yahudiylarning yana bir diniy manbasi Talmudning xabar berishicha,
Qadimiy ahdda 24 ta kitob bo‘lishi kerak. Qadimiy yahudiy tarixchisi Iosif
Flaviyning aytishicha, 22 ta kitob bo‘lishi kerak. Protestantlar va yahudiylar, Trident
Soboridan keyin (1545-1563), katoliklar ham qadimiy ahd tarkibiga 45 ta kitob
kirgizadilar. Bu son bilan yuqorida keltirilgan son o‘rtasidagi tafovutni keyinchalik
ba’zi kitoblar bir necha mustaqil kitoblarga bo‘linib ketganligi bilan izohlash
mumkin. Masalan, “Musoning besh kitobi” avval bir butun bo‘lib, keyinchalik
beshta mustaqil kitobga ajratib yuborilgan, “kichik payg‘ambarlar kitobi” 12 kitobga
ajratib yuborilgan.
“Injil” so‘zi yunoncha “evangelion” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, xushxabar
ma’nosini anglatadi. Unda odamzodni qutqaruvchi yagona Najotkor hisoblanmish
Iso Masihning Er yuziga yuborilganligi haqida hikoya qilinadi.
Injil milodning birinchi asrida yozilgan, 27 bo‘limdan iborat. Injil Iso Masihni
ko‘rib, uni yaqindan bilgan, uning ta’limotini sinchiklab o‘rgangan mualliflar
tomonidan yozilgan.
4-amaliy ishi транспорт воситаси ҳаракатини ташкил этиш

|
4-amaliy ishi транспорт воситаси ҳаракатини ташкил этиш
|
bet | 1/4 | Sana | 07.02.2024 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #152769 |
Bog'liq 4-amaliy ish.doc alisher aka
4-AMALIY ishi
ТРАНСПОРТ ВОСИТАСИ ҲАРАКАТИНИ ТАШКИЛ ЭТИШ
Ishdan maqsad.
1.Transport vositasi harakatini tashkil etish bo’yicha ko’nikma hosil etish.
2.TV unumdorligiga texnik-ekspluatatsion ko’rsatkichlar (TEK) ta’sirini alohida va ularni birgalikda tahlil etish.
Topshiriq.
Маятник ва ҳалқасимон yo’nalishlardagi ish ko’rsatkichlarini hisoblash.
Hisob ishlarini bajarish uchun quyidagi ko’rsatkichlar qabul qilinadi: TV turi, adabiyot manbalari bo’yicha aniqlanuvchi yuk ko’tarish qobiliyati , tonna; – naryadda bo’lish vaqti, soat; - texnik tezligi, km/s; yuk ko’tarishdan foydalanish koeffitsienti ; yuklash-tushirishda bo’lish vaqti , soat.
Yuk tashishni marshrutlashtirish avtomobil transporti unumi va tashish tannarxiga sezilarli ta’sir ko’rsatadi. To’g’ri tanlangan marshrut avtomobilь qatnov masofasidan foydalanish koeffitsientini oshirish imkonini beradi. Marshrutlar mayatnik va halqasimon marshrutlarga bo’linadi.
Asosiy formulalar
Bir aylanish vaqti
a) mayatnik marshrut uchun
, soat
b) aylanma marshrut uchun
, soat
v) tarqatuvchi (yig’uvchi) marshrut uchun
, soat
Bir kunlik aylanishlar soni
Bir aylanish uchun masofadan foydalanish koeffitsienti
Bir kunlik masofadan foydalanish koeffitsienti
Transport vositasining bir kunlik unumi
, t
, tkm
Namunaviy masala
MAZ-5335 avtomobili orqa tomonga qisman yukli mayatnik marshrutda ishlaydi. Yuk tashish masofasi to’g’ri yo’nalishda 18 km, orqa yo’nalishda 12 km. Texnik tezlik 30 km/soat. Bir qatnovda ortish-tushirish vaqti to’g’ri yo’nalishda 24 min., orqa yo’nalishda 30 min.
Avtomobilning bir aylanish uchun masofadan foydalanish koeffitsienti va aylanish vaqti aniqlansin.
Echimi:
Masofadan foydalanish koeffitsienti
β = (lyuq1 + lyuq2)/2·lyuq1 = (18+12)/2 ·18 = 0,83
Avtomobilning aylanish vaqti
tayl = 2·lyuq1/vt + ∑ to-t = 2 ·18/30 +(24+30)/60 = 2,1 soat
|
| |
Milliy uyg’onish davri o’zbek adabiyoti

|
Milliy uyg’onish davri o’zbek adabiyoti
|
bet | 147/155 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 1,2 Mb. | | #133618 |
Bog'liq portal.guldu.uz-O`zbek adabiyotiMilliy uyg’onish davri o’zbek adabiyoti
(1865 yildan 1929 yilgacha)
Davr adabiyotining ilk bosqichi – yangicha ma’rifatparvarlik adabiyoti: manbalari, yuzaga kelishi. Xalq ozodlik harakatlari adabiyotning bosh mavzusi sifatida. Adabiy janrlar va vaznlarning yangilanishi. Yangicha yo’nalishdagi hajvchilik: she’riy manzumalar, sayohatnomalar, maktubotlar turkumi. Toshkent va boshqa markaziy shaharlarda bosmaxonalarning vujudga kelishi, matbuotning yo’lga qo’yilishi, o’qitish tizimidagi yangiliklar va mustamlaka o’lkada yangicha ma’rifatparvarlikning vujudga kelishi. Tarjimachilik rivoji. Sharq va G’arb adabiyotidan tarjimalar.
Komil Xorazmiy ijodiy merosining o’rganilishi tarixi. Tarjimai holi. Komil yirik madaniy tadbirlar tashkilotchisi sifatida. Toshkent safari (1991). Komil ijodida yangicha ma’rifatparvarlik. Hayotining oxirgi yillari, fojiasi. Komil va Feruz munosabatlarining yangicha talqini. Ijodiy merosi, lirikasi, hajviyoti, tadqiqotlari. Bastakor, musiqashunos va tarjimonlik faoliyati.
Feruz adabiy merosi. Shoir ijodini o’rganish tarixidan. Tarjimai holi. Adabiyot va san’at rahnamosi. Feruz – musiqashunos, sozanda va bastakor, san’atkor hamda talabchan muxlis. Maorif homiysi va taraqqiyparvar. Ilk matbaachilik va adabiy meros targ’ibidagi xizmatlari. Feruz va Rossiya istilochilik siyosati. Feruz va Xorazm adabiy muhiti.
Ahmad Tabibiy. Hayoti va ijodi. Tabibiy va mumtoz adabiyot. “Majmuat ush-shuaro” tazkirasi. Lirik merosi. “Vomiq va Uzro” dostoni. Tabibiyning san’at, musiqa, xattotlik sohasidagi faoliyati, o’zbek madaniyati tarixidagi o’rni.
Muqimiy hayoti va adabiy merosi o’rganilishi tarixi. Tarjimai holi. Toshkentdagi hayoti (1887, 1892, 1899 yillar). Hayotining so’nggi yillari. Ijodiy merosi: lirikasi, hajviyoti. Shoir satirasida siyosiy mavzu. Yumorlari. (“Ot”, “Ko’sa” turkumlari). “Sayohatnoma”lari. Muqimiy ijodida maktub janri. Muqimiyshunoslik.
Furqatning tarjimai holi. Farg’ona hamda Toshkent davri faoliyati. Furqatshunoslik tadriji. Yangicha ma’rifatparvarlik faoliyati. Rus mustamlaka siyosatiga munosabati. Furqat va jadidchilik. Tasavvuf ta’limotiga oid qarashlari. Chet ellardagi faoliyati. Ijodiy merosi: lirikasi, manzumalari va nasriy asarlari. Publitsistikasi.
Ishoqxon Ibrat – ma’rifatparvar shoir, publitsist, tarixshunos, tilshunos olim, sayyoh, ilk o’zbek matbaachilaridan biri sifatida. Hayoti va ijodi. Chet ellarga sayohati. “Usuli jadid” maktablarini ochishi. “Matbaai Ishoqiya”, “Kutubxonai Ishoqiya”ning vujudga kelishi. Matbuotda chop etilgan asarlari. Ilmiy faoliyati. Rus bosqiniga munosabati. Ibratshunoslik.
|
| |
Xristianlik marosimlari - Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik

62
Pravoslov yo‘nalishida cho‘qintirish marosimi asosan yangi tug‘ilgan chaqaloqqa
o‘tkaziladi. Ota-ona o‘z farzandlarining diniy bilimiga mas’ul bo‘lib, cho‘qintirilayotgan bola
e’tiqodiga kafil hisoblanadilar. Cho‘qintirilayotgan bola o‘g‘il bo‘lsa, uni erkak kishi ko‘taradi,
agarda qiz bo‘lsa, ayol kishi tomonidan amalga oshiriladi. Bu holatda rohib ota-ona vazifasini
bajara olmaydi. Qadimda cho‘qintirish marosimini voyaga etganlar qalban his qilgandagina
o‘tkazilgan.
Xristianlikning ilk davrida ba’zilar go‘daklarni gunohsiz deb bilib, agar olamdan o‘tsa
jannatga tushadi, shu sababli ularni go‘daklikda cho‘qintirish shart emas deb hisoblaganlar.
Boshqalar esa bolani cho‘qintirish lozimligini takidlaganlar. Ko‘p insonlar cho‘qintirish
marosimini juda ham ortga surganlar. Ba’zilar o‘limi oldidan bu marosimni o‘tkazganlar. Toki
ular umr mobaynida qilib o‘tgan gunohlaridan shu yo‘l bilan poklanib ketmoqchi bo‘lar edilar.
Shuning uchun cherkov bu an’anaga qarshi chiqib, go‘dak tug‘ilgan kundan boshlab sakkiz kun
ichida bu marosimni bajarish lozimligini talab darajasiga ko‘targan.
Almaiy (1852-1891) - O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi o`zbek adabiyoti

|
O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi o`zbek adabiyoti
|
bet | 152/155 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 1,2 Mb. | | #133618 |
Bog'liq portal.guldu.uz-O`zbek adabiyotiAlmaiy (1852-1891)
Almaiy ijodiy merosi. Lirikasi. Tarjimalari (“Kalila va Dimna”). Hikoyalaridan namunalar. Almaiyning o’zbek tarjima adabiyotida tutgan o’rni.
Almaiy ijodiyotining o’rganilishi.
[A1.121-131; A6.7-19; A7. 59-65;Q3.159-164; Q4.92-95].
Karimbek Kamiy (1865 – 1922)
Karimbek Kamiy. Shoir ijodiga munosabat masalasi. Tarjimai holi. Kamiy va Toshkent adabiy muhiti. Ma’rifat mavzuidagi she’rlari. Hajviyoti. Tarjimalari. Kamiy dunyoqarashi. Shoir ijodida tasavvufiy unsurlar. Diniy mavzu. Jadidcha va qadimcha qarashlari.
[A1.114-117; A4.46-48; A7.61-63; Q1.295-298].
Milliy va ijtimoiy kurashlar davri adabiyoti
XX asr boshlari Turkistonda ijtimoiy-siyosiy, madaniy hayot. Jadidchilik. Turkistonda jadidchilikning rivojlanish bosqichlari. Davrlashtirish tamoyillari. Ma’rifiy islohotlar davri. Ijtimoiy-siyosiy va mafkuraviy kurashlar davri.
Madaniy-adabiy hayot (1905-1917). “Usuli jadid” maktablari. Milliy matbuot. Xayriya jamiyatlari va boshqa turli ma’rifiy tashkilotlar. Yangi milliy teatr. Badiiy adabiyot. Adabiy tanqid. Badiiy tarjimachilik.
Ijtimoiy-tarixiy voqealar. 1917 yil fevral inqilobi va uning Turkistondagi aks-sadosi. Milliy ozodlik va mustaqillik uchun kurash g’oyalari. “Turkiston muxtoriyati”. Mafkuraviy buhronlar. Adabiy-madaniy harakatchilik. 20-yillar matbuoti va adabiyoti. O’zbek romanchilik maktabi. Milliy dramaturgiya. Teatr va adabiy tanqidchilik. Sho’rolarning adabiyotni mafkuraviy kurashlar vositasiga aylantirish siyosati.
[A1.129-133; A4.40-45; A7.56-60; Q1.192-194].
Ismoilbek Gasprinskiy (1851-1914) va
Mahmudxo’ja Behbudiy (1875-1919)
Ismoilbek Gasprinskiy hayoti va faoliyati. Jadid maktablarining ta’sischisi. Gasprinskiy va Turkiston. "Tarjimon" gazetasida Turkiston hayotining yoritilishi. Badiiy asarlarida Turkiston mavzusi. Adabiy-estetik qarashlari.
Mahmudxo’ja Behbudiy (1875-1919). Hayoti va faoliyatining o’rganilish tarixi. Tarjimai holi. Turkistonda jadid maktablarining targ’ibotchisi va tashabbuskorlaridan biri. Behbudiy va Turkiston milliy matbuoti. Ijodiy merosi. “Padarkush” pesasi. Publitsistikasi. Adabiy-estetik qarashlari. “Sayohat xotiralari”.
[A1.139-143; A4.167-187; Q1.171-185; Q4.77-81].
|
| |
Masalalar
135 - 4-amaliy ishi транспорт воситаси ҳаракатини ташкил этиш

|
4-amaliy ishi транспорт воситаси ҳаракатини ташкил этиш
|
bet | 2/4 | Sana | 07.02.2024 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #152769 |
Bog'liq 4-amaliy ish.doc alisher akaMasalalar
135. ZIL-MMZ-555 avtomobilining orqaga yuksiz qatnovchi mayatnik marshrutda bir aylanishdagi va kunlik yukli qatnov masofalaridan foydalanish koeffitsientlari aniqlansin. Bunda nolinchi qatnov masofasi 12 km; lyuq=6 km; Ve=20 km/soat; Vt=24 km/soat; Tish=8,5 soat.
136. Bir kunda 148 t yukni tashish uchun Otoyol-80.12 (qn=5,5 t) avtomobillarining zarur soni aniqlansin. Tashish orqaga to’liq bo’lmagan mayatnik marshrutda amalga oshiriladi. Tashish shartlari: Tish=12 soat; t’o-t=0,5 soat, t”o-t=0,2 soat; l’‘yuq= 26 km; l’’yuq=12 km; g’st=0,85; g”st=1,0; lo=7,2 km; Vt=24 km/soat.
Oddiy mayatnik marshrut chizmasi 3-rasmda keltirilgan. Marshrutda uyulib tashiluvchi yuklarni tashish KamAZ-55111 avtosamosvalida amalga oshiriladi. Yukli avtomobilning texnik harakat tezligi 20 km/soat, yuksiz avtomobilniki esa 30 km/soat. Marshrutda qatnov masofasidan foydalanish koeffitsienti 0,5. Bir qatnovda ortish-tushirish vaqti 12 (6+6) minut. Liniyada avtomobilning ish vaqti 13,7 soat. Marshrutda ish soat 700 da boshlanadi. Ikkala smenada tushlik vaqti 2 soatni tashkil etadi.
Avtomobilning harakat jadvali tuzilsin.
12km
7km 8km
Z-rasm. Oddiy mayatnik marshrut chizmasi
138. Halqasimon marshrutda 11 ta KamAZ-5320 (qn =8 t) avtomo- billari bir kunda 880 t yuk tashidi. Yuk ko’tarish qobiliyatidan foydalanish koeffitsienti 1,0. O’rtacha yukli qatnov masofasi 12 km. Marshrutda masofadan foydalanish koeffitsienti 0,6. Bir kunda umumiy bosib o’tilgan masofa 220 km.
Avtomobilning bir kundagi nolinchi qatnov masofasi hisoblansin.
139. Yig’ma marshrutda ZIL-138A avtomobili ishlaydi. Bir aylanish vaqti 2,9 soat. Texnik harakat tezligi 22 km/soat. Bir aylanishda ortish-tushirish vaqti 1,6 soat. Bir aylanishda kirib chiqishlar soni 6 ta. Bir kirib-chiqish vaqti 8 min.
Yig’ma marshrut uzunligi aniqlansin.
140. KamAZ-5410 tyagachi va GKB-817 yarim tirkamadan iborat avtopoezd uy-joy qurilishi kombinatidan qurilish ob’ektlariga panel tashiydi. Avtopoezdning ish ko’rsatkichlari 21-jadvalda keltirilgan.
21-jadval
Ko’rsatkichlar
|
Variantlar
|
|
|
| |
«Skeptistizm» nima? - Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik

220
9. Diniy tasavvurlar va umuman dinni inkor qiluvchi xurfikrlilik shakli nima?
A. Daxriylik.
B. Panteizm.
C. Deizm.
D. Skeptistizm.
E. Indifferentizm.
10. «O’limning bizga hech qanday aloqasi yo’q, chunki biz bor bo’lganimizda
o’lim hali bo’lmaydi o’lim bo’lganda esa biz bo’lmaymiz» degan fikr qadimgi
hur fikrlik namoyondalaridan kimga tegishli?
A. Epikur.
B. Demokrit.
C. Lukrestiy.
D. Geroklit.
E. Lukian.
11. Uyg`onish davri tabiiy-ilmiy xurfikrliligining nomoyondalari kimlar?
A. N.Kopernik, E.Bruno.
B. U.Fon Gutten va P.Pompanastiy.
C. Leonarda da Vinchiva D.Vnini.
D. M.de Monten va Ya. A. Komanskiy.
E. Demokrit va Epikur.
12. Injil (Bibliya) ning ilmiy tanqidiga kim asos solgan?
A. B.Spinoza.
B. K.Maks.
C. F.Akvinskiy.
D. M.F.Volter.
E. A.N.Radishev.
13. Kreastionizm nima?
A. Olamning yo’qdan yaratilganligi to’g`risidagi diniy ta’limot.
B. Voqelik hodisalarining maqsadga muvofiqligi va maqsadga yo’naltirilganligi
to’g`risidagi diniy ta’limot.
C. Xudo olamni yaratibgina qolmay, balki uni to’lg`icha boshqarishi to’g`risidagi
diniy ta’limot.
D. Insonni ilohiy ijodning gultoji, koinotning markazi ded hisoblovchi diniy
tashkilot.
E. Cherkovni jamiyat siyosiy va ma’naviy boshqaruvidagi roli.
Zoʻravonlik va uni oldini olish

|
Zoʻravonlik va uni oldini olish
|
bet | 48/74 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #148139 |
Bog'liq ------------ LOTIN Professional ta---limda Yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash (1)2.2. Zoʻravonlik va uni oldini olish
Zoʻravonlik va tazyiqning oldini olish va ogoxlantirish
Zoʻravonlikning oldini olish ijtimoiy ahamiyatga ega va zarur boʻladi, chunki oiladagi zoʻravonlikning oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlar milliy xavfsizlikdan ajralmas boʻlgan oilaviy hayotning ijtimoiy xavfsizligiga taʼsir qiladi.
Shu bois zoʻravonlikning oldini olishning asosiy chora-tadbirlari aholi oʻrtasida xotin-qizlarga nisbatan zoʻravonlikka qaratilgan murosasiz munosabat haqida huquqiy targʻibot olib borishdan iborat, aholining jinsiy tarbiya masalalari boʻyicha savodxonligini oshirish, psixologik va huquqiy taʼlim, tenglik, hurmat va zoʻravonliksiz muloqot qadriyatlarini rivojlantirish zarur. Shuningdek, aholini oilaviy (maishiy) munosabatlar sohasida, nizolarni zoʻravonliksiz hal etish yoʻllari va bolalarni tarbiyalashning usullari boʻyicha oʻqitishga qaratilgan axborot-targʻibot tadbirlarini oʻtkazish zarur. Fuqarolarga, ayniqsa, xotin-qizlarga ularning huquqlari, erkinliklari va majburiyatlari, shuningdek ularni himoya qilish kafolatlari toʻgʻrisida maʼlumot berish kerak.
Taʼkidlash joizki, oʻzgarishlar yosh avlod ongi va huquqiy madaniyati darajasida ham boʻlishi shart. Bolaning shaxs sifatida rivojlanishining dastlabki bosqichlarida, taʼlim muassasalarida bolalar va oʻsmirlar ongiga oʻgʻil bolalar va qizlar oʻrtasidagi zoʻravonlik munosabatlariga yoʻl qoʻyilmasligini chuqurroq singdirishi mumkin boʻlgan profilaktik suhbatlarni oʻtkazish kerak, qizlar va oʻgʻil bolalar oʻrtasida va umuman, tajovuzkor xatti-harakatlar haqida ham.
Profilaktika nima va ayollarga nisbatan zoʻravonlik holatlarida qanday profilaktika shakllari qoʻllaniladi?
Soʻzning keng maʼnosida profilaktika xuquqiy tartibni saqlash va mustahkamlash, huquqbuzarliklarni aniqlash va ularga chek qoʻyish, shuningdek huquqbuzarliklarning sabablarini bartaraf etish maqsadida qoʻllaniladigan huquqbuzarliklarning umumiy, maxsus, individual va viktimologik (qurbonologik) profilaktikasining huquqiy, ijtimoiy, tashkiliy va boshqa chora-tadbirlari tizimi sifatida shakllantirilgan va ular uchun qulay sharoitlar29.
Agar profilaktika oilaviy (maioʻiy) zoʻravonlik nuqtayi nazaridan qaralsa, u maqsadga muvofiq taʼqib va zoʻravonlikning oldini olishdir, oilada va xotin-qizlarga nisbatan tazyiq va zoʻravonlikka sodir etishga olib keladigan sabablar hamda shart-sharoitlarni aniqlash va bartaraf etishga, jamiyatda xotin-qizlarning zoʻravonlikdan xoli boʻlish huquqlaridan xabardorligini oshirishga qaratilgan iqtisodiy, ijtimoiy, huquqiy, tibbiy va boshqa chora-tadbirlar tizimidir.
Shunday qilib, zoʻravonlikning oldini olish, zoʻravonlik holatlarini keyinchalik takrorlash xavfini kamaytirish va zoʻravonliksiz muloqot madaniyatini shakllantirish boʻyicha maqsadli harakatlar.
|
| |
Jahonda e’tiqod qiluvchilar soni jihatidan eng katta milliy din qaysi?

216
C. Saqlovchi xudo Vishnu.
D. Yaratuvchi xudo Braxma.
E. Yaponiya imperatori.
12. Yahudiylik dinining asosiy aqidasi nimaga bo’lgan ishonchdan iborat?
A. Yagona xudo Yaxvega.
B. Missiyaning kelishiga.
C. Oxiratga.
D. Yaxudiy xalqining xudo tomonidan tanlanganligiga.
E. Muqaddas kitobning haqligiga.
13. Jahon dinlari quyidagilardan qaysilar?
A. Buddizm, nasroniylik, islom.
B. Islom, Yahudiylik, sintoizm.
C. Nasroniylik, xinduizm, zaroastraizm.
D. Buddizm, babtizm, fetishizm.
E. Islom, Konfutsiylik, magiya.
14. Eng qadimgi jahon dini qaysi?
A. Buddizm.
B. Nasroniylik.
C. Islom.
D. Yahudiylik.
E. Xinduizm.
15. Lamaizm buddizmning yo’nalishlaridan biri sifatida eramizning qaysi
asrida shakllandi?
A. XIV-XV.
B. I-II.
C. V-VI.
D. VIII-IX.
E. III-IV.
16. E’tiqod qiluvchilarning miqdori jihatidan eng katta din qaysi?
A. Nasroniylik.
B. Islom.
C. Buddizm.
D. Xinduizm.
E. Yahudiylik.
17. Nasroniylik qachon Rim imperiyasining davlat diniga aylandi?
A.
Eramizning IV-asrida
B.
Eramizning I- asrida
C. Eramizning I- asrida
Nasroniylikning o’g`il xudo Iso Masihga e’tiqod qilish bilan bog`liq asosiy

18. Nasroniylikning o’g`il xudo Iso Masihga e’tiqod qilish bilan bog`liq asosiy aqidasi qaysi? A. Xudoning gavdalanishi, gunohni yuvish, qayta tirilish, osmonga chiqib-tushish.
B. Cho’qintirish, poklanish, miro surtish, tavba qilish.
C. Ruhning o’lmasligiga ishonch, jannat va do’zah er yuzida xudoga xush
yoqadigan ishlar qilganligi uchun samoviy taqdirlanish g`oyasi.
D. Bir vaqtning o’zida uch yuzli: ota xudo, o’g`il xudo va muqaddas ruh bo’lgan
yagona xudoga ishonish.
E. Xudoning o’g`li Iso Masixning insonlarni gunoxlarini yuvish uchun o’zini-o’zi
qurbon qilgani.
19. G`arb va Sharq nasroniylari o’rtasidagi bo’linish qachon sodir bo’ldi? A. 1054 yilda.
B. 451 yilda.
C. 325 yilda.
D. 1526 yilda.
E. 381 yilda
20. Rus pravoslav cherkovining quyi yacheykasi qaysi? A. Cherkov prexodi.
B. Blagochiniya.
C. Eparxiyalar.
D. Egzar xatlar.
E. Monastirlar.
21. Rim papasining barcha mo’min katoliklarga qaratilgan maktubi nima deb ataladi? A. Enstiklika.
B. Ezgulik.
C. Indugenstiya.
D. Inaugurastiya.
E. Konklav.
22. Portestant cherkovi va sektalari xritianlik marosimlarining asosan qaysilarini e’tirof etadi? A. Cho’qintirish va poklanish.
B. Miro surtish va ruhoniylik.
C. Nikoh va dafn qilish.
D. El surtish va cho’qintirish.
E. Poklanish va miro surtish.
218
23. Islom paydo bo’lishi muammosiga asosiy qarashlar qaysilar? A. An’anaviy musulmoncha qarash, g`arb islomshunoslarining qarashlari.
B. Tealogik, antropologik va idealistik.
C. Marksistik, tradistionalistik va idealistik.
D. Tarixiy, falsafiy va ijtimoiy.
E. Qur’onga xos sunniylik va shialik.
24. Muhammad qachon o’zini Allohning elchisi deb e’lon qildi? A. 610 yilda.
B. 622 yilda.
C. 570 yilda.
D. 632 yilda.
E. 630 yilda.
Islomda kimlar to’g`ri halifalar deb hisoblanadi?

219
4. Shialiklarda muqaddas hadislar nima deb ataladi?
A. Axbor.
B. Kalom.
C. Fikx.
D. Ashuro kunlari.
E. Ashoblar.
5. Islom olami ligasi qachon va qaerda tuzilgan?
A. 1962 yil Makkada.
B. 1969 yil Jiddada.
C. 1964 yil Jakartada.
D. 1926 yil Makkada.
E. 1973 yil Londonda.
6. Hozirgi zamon islom dinida asosiy g`oyaviy yo’nalishlar qaysilar?
A. Modernistik va ortodoksal.
B. Fotolistik va revizionistik.
C. Fundamentalistik va tradistionalistik.
D. Revanshistik va tradistionalistik.
E. Demokratik va avtoritar.
7. «Antiklerikalizm» nima?
A. Siyosiy va ijtimoiy hayotni fan madaniyat va maorif (ta’limni)
din va cherkov
hukmronligidan qutqarishga qaratilgan ijtimoiy harakat.
B.
Cherkovning aqida, marosim va tashkilotchilik masaslalaridagi rasmiy
doktrinasidan farq qiluvchi diniy ta’limot.
C. Dinning u yoki bu qoidalarini shubha ostiga olish
yoki ishonchsizlik bilan
qaramoq.
D. Diniy tasavvurlar va umuman dinni inkor qiluvchi qarashlar sistemasi.
E. Cherkovning jamiyat siyosiy va ma’naviy hayotidagi rolini kuchaytirish
(oshirish)ni talab qiluvchi ijtimoiy-siyosiy oqim.
Adventistlar - Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik

Bog'liq Dinshunoslik majmua 2023-2024-o\'quv yili pdf
Adventistlar (lot. kelish, voqe bo‘lish) protestantlikdagi yo‘nalishlardan biri
bo‘lib, unga XIX asrning birinchi yarmida AQShda Uilyam Miller (1772-1849) asos
solgan.
“Bibliya”ni o‘rganib, “oxirzamon”ning yaqinlashayotgani hamda Iso
Masihning ming yillik hukmronlik davri boshlanishi haqidagi fikrga kelgan U.Miller
1831 yilda Isoning 1843 yilda qaytishi haqida katta va’z qildi. Bu va’z hatto
Evropada ham aks-sado berdi. 1843 yil kirib kelganida esa U.Miller o‘z xulosasini
biroz o‘zgartirib Isoning qaytish muddatini 1844 yilga ko‘chirdi. Masih tushishi
kerak bo‘lgan oy va kunni, hatto joyini – Nyu-York shtatidagi tog‘ni ham aniq
ko‘rsatdi. Belgilangan kunda Miller izdoshlari oq kiyimlarga o‘ranib “qiyomat
tog‘i”da joylashdilar. Uzoq kutishdan so‘ng “payg‘ambar” izdoshlarining soni
kamaya boshladi, lekin ko‘plar unga sodiq qoldilar. Isoning 1843 yili kelmaganining
sababi esa o‘sha yili Iso erga emas, balki “osmondagi poklanish joyi” (chistiliщe) ni
tozalash uchun kelgan, deb talqin qilindi.
1845
yilda
U.Miller
va
uning
izdoshlari
baptistlar
safidan
chetlashtirilganlaridan so‘ng o‘zlarining “adventistlar” deb atalgan tashkilotini
tuzdilar.
Adventistlar ta’limoti Iso Masihning ikkinchi marotaba qaytishi g‘oyasiga
asoslanadi. Unga ko‘ra ikkinchi qaytish davrida faqatgina taqvodorlar (birinchi
tirilish) tiriladilar va Xudo bilan osmonda 1000 yil bo‘ladilar. Bu davr mobaynida
erda insonlar bo‘lmaydi, ular tomonidan yaratilgan jamiki narsa vayron bo‘lib, yo‘q
bo‘lib ketadi. Shayton kishanlanadi va uning jazosi vayronaga aylangan erda
bo‘ladi. 1000 yildan so‘ng Iso uchinchi bor erga qaytadi, shunda jin, alvasti va shu
kabilar tiriladilar (ikkinchi tirilish). Shayton esa xalqlarni yo‘ldan ozdirib, ularni
76
Isoga qarshi oxirgi jangga to‘plash uchun vaqtincha ozodlikka chiqadi. Lekin osmon
olovi ularni kulga aylantiradi. Shayton va insu-jinslar abadiy yo‘q qilinadilar - bu
ular uchun ikkinchi o‘limdir. Olov bilan tozalangan Er yangilanadi va uni
taqvodorlar egallaydilar. Quddus qayta tiklanadi va odamlar abadiy rohatda baxtli
hayot kechiradilar.
Xristianlikning asosiy yo‘nalishlari: katoliklik, pravoslavlik

69
589 yili Toledo shahrida bo‘lib o‘tgan Butunjahon soborida Nikeya-
Konstantinopol e’tiqod timsoliga “filiokve” tushunchasining kiritilishi,
xristianlikning aqidaviy jihatdan ham amalda ikkiga bo‘linib ketishiga sabab bo‘ldi.
“Filiokve” so‘zi lotinchadan “o‘g‘ildan ham” degan ma’noni anglatib, unga ko‘ra
ilohiy uchlik – troistaning atributlardan bo‘lgan Muqaddas Ruh bir vaqtning o‘zida
ham Ota Xudodan ham O‘g‘il Xudodan tajalliy etadi, ya’ni ulardan kelib chiqadi.
Holbuki, Birinchi va Ikkinchi soborlarda qabul qilingan e’tiqod timsoliga ko‘ra
“Muqaddas Ruh faqat Ota Xudodan kelib chiqadi” deb mustahkamlab qo‘yilgan edi.
Katta shov-shuv va kelishmovchiliklarga sabab bo‘lgan mazkur qoida oxir-oqibat
1013 yili Papa Benedikt VIII davrida rasman diniy amaliyotga kiritildi.
Kelishmovchiliklar asosan Papa va Konstantinopol patriarxi orasida avj olib, 1054
yili xristianlikning rasmiy ravishda katoliklik va pravoslavlikka bo‘linishiga olib
keldi.
Evxaristiya ( - Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik

63
cho‘qintirilgandan darhol keyin, G‘arb cherkovlarida esa keyinroq qilinadi.
Pravoslavlarda cho‘qintirish bilan konfirmastiya orasida yaqin bir bog‘liqlik
bo‘lganligi uchun ularning ketma-ket qilinishi afzal, deb bilinadi. Katoliklarda esa,
mazkur marosim bola sakkiz yoshga to‘lgachgina amalga oshiriladi. Bunda, miro
surtilayotgan kishining peshona, yonoq, og‘iz qismi, elkalari va qorniga xoch
shaklida suriladi. Protestant yo‘nalishlari esa mazkur marosimni yo umuman rad
etadilar, yo bo‘lmasa uni “sirli” deb tan olmaydilar.
Miro moyi tayyorlash cherkovning maxsus ichki marosimlaridan hisoblanib,
uni tayyorlash huquqiga faqat episkoplar ega. Pravoslavlikda, miro tayyorlash
imkoniyatiga ega bo‘lgan cherkovlargina avtokefallik maqomini olishi mumkin.
Miro surtilgan bola, cherkovning bu ish uchun ajratilgan joyiga olib boriladi.
U erda unga konfirmastiya noni ediriladi. Eya olmas darajada kichik bo‘lsa, lablariga
tekkiziladi. Shunday qilib u, cherkovning bir a’zosiga aylanadi.
Zoʻravonlikning qanday turlari mavjud?

|
Zoʻravonlikning qanday turlari mavjud?
|
bet | 43/74 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #148139 |
Bog'liq ------------ LOTIN Professional ta---limda Yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash (1)Zoʻravonlikning qanday turlari mavjud?
3-moddada “Asosiy tushunchalar” Oʻzbekiston Respublikasi 2019-yil 2-sentyabr “Xotin-qizlarni tazyiq va zoʻravonlikdan himoya qilish toʻgʻrisida”, OʻRQ-561-son Qonunida zoʻravonlik turlari belgilanadi19, jumladan:
jinsiy zoʻravonlik – xotin-qizlarga nisbatan ularning roziligisiz shahvoniy xususiyatga ega harakatlarni sodir etish orqali jinsiy daxlsizlikka va jinsiy erkinlikka tajovuz qiladigan zoʻravonlik shakli, shuningdek zoʻrlik ishlatish yoki zoʻrlik ishlatish bilan tahdid qilish yoxud ayol jinsidagi voyaga yetmagan shaxslarga nisbatan axloqsiz harakatlar sodir etish orqali uchinchi shaxs bilan jinsiy aloqa qilishga majburlash;
jismoniy zoʻravonlik – xotin-qizlarga nisbatan ogʻirligi turli darajada boʻlgan tan jarohatlari yetkazish, xavf ostida qoldirish, hayoti xavf ostida qolgan shaxsga yordam koʻrsatmaslik, zoʻravonlik xususiyatiga ega boshqa huquqbuzarliklar sodir etish, jismoniy taʼsir oʻtkazish yoki bunday taʼsir oʻtkazishning oʻzga choralarini qoʻllash bilan tahdid qilish orqali xotin-qizlarning hayoti, sogʻligʻi, erkinligi hamda qonun bilan himoya qilinadigan boshqa huquqlari va erkinliklariga tajovuz qiladigan zoʻravonlik shakli;
iqtisodiy zoʻravonlik – xotin-qizlarga nisbatan turmushda, ish joylarida va boshqa joylarda amalga oshirilgan zoʻravonlik shakli, xotin-qizlarning normal yashash va kamol topish uchun oziq-ovqat, uy-joy hamda boshqa zarur shart-sharoitlar bilan taʼminlanishga boʻlgan huquqini, mulk huquqini, taʼlim olish hamda mehnatga oid huquqini amalga oshirishni cheklashga olib keladigan harakat (harakatsizlik);
ruhiy zoʻravonlik – xotin-qizlarni haqoratlash, ularga tuhmat qilish, tahdid qilish, ularning shaʼnini, qadr-qimmatini kamsitish, shuningdek ularning xohish-irodasini cheklashga qaratilgan boshqa harakatlarda ifodalanadigan zoʻravonlik shakli, shu jumladan reproduktiv sohada nazorat qilish, tazyiq va zoʻravonlikdan jabrlanuvchida oʻz xavfsizligi uchun xavotir uygʻotgan, oʻzini himoya qila olmaslikka olib kelgan yoki ruhiy sogʻligʻiga zarar yetkazgan harakat (harakatsizlik).
|
| |
Android operatsion tizimlari Android operatsion tizimlari

|
Android operatsion tizimlari
|
bet | 1/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 76,19 Kb. | | #125928 |
Bog'liq Android operatsion tizimlari Android operatsion tizimlari KIDT yo’nalishi talabasi 202-guruh talabasi Allaberganova Dilafro’z Reja: - 1. Android operatsion tizim haqida.
- 2. Android operatsion tizmining imkonyarlari.
- 3. Android operatsion tizimlarning versiyalari.
Android operatsion tizimi 2003-yilining boshlarida Andy Rubin tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, 2005-yilga kelib, Google tomonidan sotib olingan. Android, ochiq manbalari (open source) boʻlib, boshqa kompaniyalar va ishlab chiqaruvchilar tomonidan oʻzlarining qurilmalari uchun moslashtiriladi. 2008-yilning sentyabr oyida, Google Pixel (G1) nomli birinchi Android qurilmasi ishlab chiqildi va sotib olingan. Operatsion tizimning nomi esa "Android" nomli robotdan kelib chiqqan. Bu nom, Rubinning mavjud ish oʻrinlaridan biri boʻlib, uning ishxonalari Androidning ochiq manbasiga oʻxshab turibdi. Androidning tarixi davomida bir nechta versiyalari (cupcake, donut, eclair, va hokazo) ishlab chiqilgan va har bir yangilanishda tizimning ishlashiga, xususiyatlariga yangi qoʻshimchalar qoʻshildi. Bu jarayonda, Android dunyoda eng koʻp foydalaniladigan mobil operatsion tizimlardan biri boʻldi va keyingi yillarda ham rivojlanib ketmoqda. Android operatsion tizimi 2003-yilining boshlarida Andy Rubin tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, 2005-yilga kelib, Google tomonidan sotib olingan. Android, ochiq manbalari (open source) boʻlib, boshqa kompaniyalar va ishlab chiqaruvchilar tomonidan oʻzlarining qurilmalari uchun moslashtiriladi. 2008-yilning sentyabr oyida, Google Pixel (G1) nomli birinchi Android qurilmasi ishlab chiqildi va sotib olingan. Operatsion tizimning nomi esa "Android" nomli robotdan kelib chiqqan. Bu nom, Rubinning mavjud ish oʻrinlaridan biri boʻlib, uning ishxonalari Androidning ochiq manbasiga oʻxshab turibdi. Androidning tarixi davomida bir nechta versiyalari (cupcake, donut, eclair, va hokazo) ishlab chiqilgan va har bir yangilanishda tizimning ishlashiga, xususiyatlariga yangi qoʻshimchalar qoʻshildi. Bu jarayonda, Android dunyoda eng koʻp foydalaniladigan mobil operatsion tizimlardan biri boʻldi va keyingi yillarda ham rivojlanib ketmoqda.
|
| |