nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Tezkorlikni rivojlantiruvchi mashqlar

|
Tezkorlikni rivojlantiruvchi mashqlar
|
bet | 5/9 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 0,85 Mb. | | #261349 |
Bog'liq KURASH TURLARIDA TAKTIK TAYYORGARLIK TO’G’RISIDA TUSHUNCHATezkorlikni rivojlantiruvchi mashqlar
Kurashchi о‘zining bu jismoniy sifatini oshirish uchun kuyidagilarni hisobga olishi kerak:
1. Vazn belgilangan normadan oshib ketmasligi, tez harakat uchun kuchli, chaqqon bо‘lishi, tezkorlikni rivojlantiruvchi mashqlarni oz-oz, lekin tez-tez bajarib turishi lozim.
2. Uncha og‘ir bо‘lmagan rezina koptokni bir-biriga oshirish va havoda ilib olish.
3. Havoda uchib kelayotgan (yerga tushayotgan) yoki dumalab kelayotgan koptokni oyoq bilan tо‘xtatish va har xil tomonga yо‘naltirish.
4. Qisqa masofaga tez chopish.
5. Yugurib kelib va tо‘xtagan joydan balandlikka va uzunlikka sakrash.
6. Har xil holatdan start olish.
7. Oldinga enkayib bosh va kо‘llariga tayangan holda bо‘yin mushaklarini rivojlantiruvchi mashqlar bajarish, xuddi shu mashqlarni orqaga qayishib bosh va kо‘llariga tayanib bajarish.
8. Turnikka osilib tortilish.
9. Arqonga har xil usullar yordamida tirmashib chiqib-tushish.
10.Turnik yoki daraxtga kurash yaktagini ilib kо‘yib, yoqasiga osilib tortilish, bu kо‘l va barmoq, mushaklarini kuchli qiladi.
11.Uzok, masofaga (3-5 km) yugurish.
12.Arqon tortishish.
KURASH TEXNIKASINING NAZARIY ASOSLARI
Kо‘p asrli amaliyot shuni kо‘rsatib kelmoqdagi, musobaqalarda raqib ustidan g‘alaba qozonish va yuqori natijalarni qо‘lga kiritish, kurashchining harakati va kuchidan ratsional uslubda foydalangan taqdirdagina amalga oshiriladi.
Kurashchilarning kurash maydonidagi maqsadi - о‘z raqibini muvozanatdan chiqarib, musobaqa qoidalariga muvofiq ravishda va usullar kо‘llanilgan holda, raqib yelkalarini gilamga tekizish. Shu sababdan kurashchi uchun muvozanatni yо‘qotish yoki saqlab turish о‘ta muhim masala hisoblanadi.
Buning uchun ayrim tushunchalarga ravshanlik kiritish maqsadga muvofiqdir.
ELEMENTLAR TEXNIK HARAKATLAR
Kurashchining holatlari
Kurashchining turishi hujum qilishga, ya’ni usul kо‘llashga, himoyalanishga va qarshi usul kо‘llashga kо‘lay, osonlikcha og‘irlik markazidan chiqib ketmaydigan, har qanday xarakatni tezlik bilan bajarishga imkonli bо‘lishi kerak. Turishlar о‘ng, chap va tо‘g‘ri buladi.
|
| |
Ijtimoiy kompetensiya - A. I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti Toshkent shahar

16
3-BOB. MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARGA TA’LIM BERISHDA
KOMPETENSIYAVIY YONDASHUV
bir qismi sifatida ko‘radilar va o‘z huquq hamda majburiyatlari borligini tushunadilar. Ular individual
farqlarga ochiq. Bolalar boshqalar bilan uyg‘unlikda yashashlari mumkin. Ular turli insonlar bilan
muloqot qilishadi va atrofdagilarning madaniy jihatdan
xilma-xilligini tan oladilar, ularga yordam
beradilar va qo‘llab-quvvatlay oladilar.
Shaxsiy kompetensiya ("Men" konsepsiyasini yaratish).
Shaxsiy kompetensiyani
rivojlantirish
orqali bola maktabgacha yoshda shakllanadigan va butun hayoti davomida takomillashib boradigan
bir qator xususiyatlarni namoyish etadi. Bu kompetensiya bolaning o‘z-o‘ziga g‘amxo‘rlik qilish uchun
mas'uliyatni o‘z zimmasiga olish qobiliyatini hamda kundalik hayotini boshqarish va barqaror sog‘lom
turmush tarzini amalda qo‘llash mahoratini o‘z ichiga oladi.
Bolalar hayotdagi o‘z o‘rnini biladilar, o‘zlarining,
shuningdek, boshqalarning farovonligi haqida
g‘amxo‘rlik qilishga o‘rganadilar. Bola mustaqil va u o‘ziga ishonadi. O‘zining kuchli va zaif tomonlarini
biladi, ularni bartaraf etish ustida ishlay boshlaydi. U o‘zining boshqalardan farqli tomonlarini tushunadi.
O‘z g‘oyalarini ilgari suradi va targ‘ib qila oladi; o‘zi uchun qaror qabul qilishni o‘rganadi. U qanday
tanlashni biladi, o‘z oldiga maqsadlar qo‘yadi. O‘z harakatlari uchun tashabbus va mas’uliyatni namoyon
qiladi. O‘zining yaxshi ko‘rgan narsasi, qiziqishlari, his-tuyg‘ulari bilan o‘rtoqlashadi. O‘sib borayotgan
jismoniy, kognitiv, hissiy va ijtimoiy ehtiyojlarini qondiradi. O‘z ehtiyojlarini bildiradi va ularni qondirishni
biladi, o‘zini
boshqara oladi; sog‘lom turmush tarzi qoidalariga, madaniy-gigiyenik
tartib qoidalarga
rioya qiladi, jismoniy tarbiya bilan shug‘ullanadi, o‘z salomatligi uchun mas’uliyatni namoyon qiladi.
Bilish kompetensiyasi bilim olish, o‘qish va o‘rganish; mustaqil ravishda izlanish, tahlil qilish va atrof-
olamni tushunish uchun kerakli ma'lumotlarni tanlash qobiliyatini o‘z ichiga oladi. Harakat va o‘zaro
munosabatlar orqali bolalar bilim olish va o‘rganish strategiyalarini ishlab chiqadilar. Ular atrof-
olamdagi yangi ob’yektlarni o‘rganadilar va kashf etadilar. Boshqalar bilan o‘yin va o‘zaro
muloqot
jarayonida ular kuzatadilar va tajriba o‘tkazadilar. Ular muammolarni tushunish va hal qilish uchun
yangi imkoniyatlar topadilar. Ular o‘zlarining kashfiyotlari bilan o‘rtoqlashadilar va asta-sekin mustaqil,
o‘z-o‘zini
boshqaradigan, tahlil qila oladigan va ijodkor shaxsga aylanadilar.
Bolalar muammoni hal qilishga e'tibor qaratishlari, muammolarni hal qilish
strategiyalarini ishlab
chiqishlari va atrofdagi dunyoni tushunish va tushuntirish uchun maqsadlar qo‘yishda kognitiv
qobiliyatlarini ishga solishlari mumkin. Bolalar o‘rganishga bo‘lgan qiziqishlarini
davom ettirishlari,
o‘rganishdan zavqlanishlari va o‘rganganlarini baham ko‘rishlari, kashfiyotlarini boshqalar bilan
bo‘lishishlari mumkin.
●
Milliy, tarixiy va madaniy an’analar, ma’naviy boyliklarni tan olish va boshqa xalqlar

|
●
Milliy, tarixiy va madaniy an’analar, ma’naviy boyliklarni tan olish va boshqa xalqlarBog'liq Ilk Qadam UZB final (3)
●
Milliy, tarixiy va madaniy an’analar, ma’naviy boyliklarni tan olish va boshqa xalqlar
madaniyatiga hurmatda bo‘lish.
Bolalarning o‘z milliy madaniyati, tili, an'analarini hurmat
bilan e'tirof etilganda ular yaxshiroq ta’lim oladilar va rivojlanadilar. Davlat o‘quv dasturi
milliy va mintaqaviy madaniy xususiyatlarni hisobga olgan holda tuziladi. Maktabgacha ta'lim
tashkilotida bolaning rivojlanishini qo‘llab-quvvatlash – bu jamoaviy ish bo‘lib, uni amalga
oshirishga maktabgacha ta’lim tashkiloti direktori mas’uldir.
Ushbu tamoyillar maktabgacha ta’lim tashkiloti ta’lim va tarbiya jarayonining asosini tashkil etadi,
pedagoglarga davlat o‘quv dasturini rejalashtirish va amalga oshirishda, har bir bolaga ta’lim berish va
rivojlantirish bo‘yicha pedagogik va amaliy qarorlar qabul qilishda qo‘llanma bo‘lib hisoblanadi.
2.3. QO‘SHIMCHA TA’LIM XIZMATLARINI TASHKIL ETISH
Qo‘shimcha ta’lim xizmatlari MTT tomonidan tashkilot imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda, shuningdek,
bolalar, oilalar va mahalliy hamjamiyat manfaatlarini inobatga olgan holda tashkil etiladi. Maktabgacha
ta’lim tashkilotlarida qo‘shimcha ta’lim xizmatlarini ko‘rsatish O‘zbekiston Respublikasining amaldagi
me’yoriy-huquqiy hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Qo‘shimcha ta’lim xizmatlari fakultativ hisoblanadi va ularni tashkil qilishda ko‘ngillilar (volontyorlar),
ota-onalar, mutaxassislar va homiylar ishtirok etishi mumkin.
Qo‘shimcha ta’lim xizmatlari asosiy ta’lim faoliyatidan tashqari amalga oshiriladi va MTT o‘quv rejasiga
kiritilmaydi. Qo‘shimcha ta’lim xizmatlarini ko‘rsatuvchi pedagoglar, ko‘ngillilar, homiylar, mutaxassislar,
ota-onalar mavzuli rejani ishlab chiqadilar, bu xizmat ko‘rsatishga qarab, davlat o‘quv dasturining yillik
mavzuli rejasi asosida tuzilishi mumkin.
2.4. TA’LIM OLISHDA ALOHIDA EHTIYOJLARI BO‘LGAN
BOLALAR UCHUN TA’LIM VA TARBIYA JARAYONI
|
| |
№
Joyni tashkil etish - A. I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti Toshkent shahar

№ Joyni tashkil etish Joylashtirish bo‘yicha tavsiyalar 1.
Guruh yig‘ilishi va katta
guruhda tadbirlar
uchun joy
Har bir MTTda ushbu zonalarni tashkil qilish uchun yetarli joy yo‘q, shun-
ing uchun, qoida tariqasida, bu zonalar ko‘pfunktsiyali markazga bir-
lashtirilgan. Shu sababli, bu yerda atrof-muhitning ko‘chirilishi muhim
ahamiyatga ega - bu bolalar ishtirokida bo‘sh joyni tezda o‘zgartirish va
guruh yig‘ilishlari (ertalabki va kechki davra), mashg‘ulotlar o‘tkazish,
ovqatlanish uchun joy ajratish va qayta tartibga solish imkonini beradigan
yengil yig‘iladigan stol va stullarning mavjudligi.
2. Ovqatlanish uchun joy
("Kafe", "Oshxona")
3. Sport burchagi
Odatda bu burchak kirish xonasida joylashgan bo‘lib, u yerda turli xil bo-
lalar sport anjomlari va harakatli o‘yinlar uchun atributlar joylashtirilgan,
agar kerak bo‘lsa, ularni tashqariga ham olib chiqish mumkin.
4. Dam olish joyi
Guruhda bolalarning dam olishlari uchun yumshoq modulli bolalar me-
bellari bilan jihozlangan joylarni tashkil qilishi mumkin, ular (divan, kreslo-
lar, banketkalar); ularning imkon qadar qulay va shinam bo‘lishi maqsad-
ga muvofiqdir. Bunday joyni "Til va nutq" markazida tashkil qilish mumkin,
bu yerda bola yolg‘iz bo‘lishi mumkin; bu joy juda katta bo‘lmasligi ker-
ak, u yerda 2 ta bola sig‘adigan joy bolsa etarli bo‘ladi. Bu yerda bolalarn-
ing tinchligini buzadiga va dam olishiga xalaqit beradigan faol o‘yinlar
o‘tkazilmaydi
5. Xilvat burchak
Maktabgacha yoshdagi bolalar uchun doimo katta guruhning bir qis-
mi bo‘lish katta yukdir. Shuning uchun, guruhga bolalar uchun xilvatn-
joy ajratish tavsiya etiladi. Y yerga stol va ikkita stul qo‘yib, bolalar o‘zlari
xohlagan o‘yinni o‘ynashlari, kitoblarni ko‘rib chiqishlari va shunchaki
o‘tirishlari mumkin
Также в группах можно предусмотреть различные организованные пространства.
92
10-ILOVA. Guruhlardagi rivojlanish markazlari va rivojlantiruvchi muhit uchun materiallarning namunaviy ro‘yxati
-ILOVA - A. I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti Toshkent shahar

|
A. I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti Toshkent shaharBog'liq Ilk Qadam UZB final (3)10-ILOVA.
Guruhlardagi rivojlanish markazlari
va rivojlantiruvchi muhit uchun
materiallarning namunaviy ro‘yxati
Ushbu jadvalda bolalarning yoshi bo‘yicha taqsimlanmagan, MTT guruhlaridagi rivojlanish markazlari va
tashkil etilgan joy uchun uskunalar va materiallarning namunaviy ro‘yxati keltirilgan. Shuni esda tutish
kerakki, ushbu ro‘yxat
taxminiydir
va uni to‘liq to‘ldirish shart emas. Ushbu jadval maksimal ro‘yxatni
ko‘rsatadi va MTT da joy va mablag‘ yetishmasligi tufayli uni har doim ham amalga oshirish mumkin
emas. Boshqa tomondan, har bir mintaqa va MTT mintaqaviy komponentning o‘ziga xos xususiyat-
lariga ega, rivojlanish markazlarini jihozlashda aynan shularni e'tiborga olish tavsiya etiladi.
Mazkur jadvalda keltirilgan ma'lumotlar MTT jihozlashda uning real imkoniyatlaridan kelib chiqqan
holda MTT pedagoglarining aniq tushunishlariga, shuningdek, ularni ta’lim va tarbiya jarayonida bolalar
bilan birgalikdagi faoliyat bilan to‘ldirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, barcha materiallar bolalarning
yosh imkoniyatlariga mos kelishi kerakligini esga tutish kerak.
№
Rivojlanish
markazlari
Jihoz va materiallar
1.
Qurish,
konstruksiyalash
va matematika
Jihozlar:
• materiallarni saqlash uchun ochiq javonlar;
• polga gilam yoki palas;
• stol (1), stullar (2-4).
Materiallar
:
• yog‘och, plastikdan yasalgan katta o‘lchamli pol konstruktorlari;
• katta yumshoq modullar to‘plami;
• transport o‘yinchoqlari;
• turli yoshdagi, millat, kasb vakillarini ifodalovchi haykalchalar;
• hayvonlarning haykalchalari;
• "Lego" konstruktori to‘plami (odam figuralari bilan);
• asosiy detallarga ega o‘rta va kichik konstruktorlar to‘plami: kubiklar,
g‘ishtchalar, prizmalar, konuslar;
• boshqa stol konstruktorlari (metall, magnit va boshqalar);
|
| |
matematika uchun - A. I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti Toshkent shahar

93
10-ILOVA. Guruhlardagi rivojlanish markazlari va rivojlantiruvchi muhit uchun materiallarning namunaviy ro‘yxati
1.
•
qum soati;
• sekundomer;
• raqamli muvozanatlashtgich;
• modellar to‘plami: 2 dan 16 gacha bo‘lgan qismlarga bo‘lish uchun;
• raqamli kartochkalar to‘plami
va boshqalar;
• shashka, shaxmat.
2.
Syujetli-rolli o‘yinlar
va sahnalashtirish
“Oila” o‘yinini o‘ynash uchun:
• chaqaloq qo‘g‘irchoqlar va ular uchun aksessuarlar (ko‘rpa, so‘rg‘ich,
shisha idish va boshqalar);
• kiyimli qo‘g‘irchoqlar (o‘g‘il bola va qiz bola);
• bolaning bo‘yiga mos bo‘lgan qo‘g‘irchoq mebellari: stol stullari bi-
lan, o‘yinchoq plita,
muzlatgich, qo‘g‘irchoq uchun karavot, javon;
qo‘shimcha ravishda: qo‘g‘irchoqlar uchun yumshoq mebel (divan yoki
kreslo);
• aravachalar;
• qo‘g‘irchoqlar uchun kiyimlar (qish va yoz uchun);
• qo‘g‘irchoq idishlari (kastryulka va tovalar, likopchalar, piyolalar,
qoshiq-
lar va boshqalar), o‘yinchoq ovqatlar.
Kasb bilan bog‘liq o‘yinlar uchun to‘plam va aksessuarlar:
• "Shifokor"
• "Sartarosh"
• "O‘t o‘chiruvchi"
• "Militsiya xodimi"
• "Sotuvchi"
Sahnalashtirilgan o‘yinlar uchun jihozlar
(teatrlashtirilgan tomoshalar):
• buklanadigan katta yoki kichik to‘sinli parda;
• kostyumlar uchun ilgich;
• bolalar yoshiga mos keladigan ikki yoki uchta
ertakni sahnalashtirish
(aktyorlik qilish) uchun liboslar, niqoblar,
atributlar;
• kostyum elementlarini kiyish uchun atributlar (shlyapalar, sharflar, yub-
kalar, sumkalar,
soyabonlar, munchoqlar va boshqalar);
• imitatsiya va doiraviy raqs o‘yinlari mazmuniga muvofiq atributlar: yov-
voyi va uy hayvonlarining niqoblari (kattalari va bolalariniki), ertak qahra-
monlari niqoblari.
О‘z-о‘zini himoyalash - Kurash turlarida taktik tayyorgarlik to’G’risida tushuncha reja: Kirish

|
Kurash turlarida taktik tayyorgarlik to’G’risida tushuncha reja: Kirish
|
bet | 7/9 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 0,85 Mb. | | #261349 |
Bog'liq KURASH TURLARIDA TAKTIK TAYYORGARLIK TO’G’RISIDA TUSHUNCHAО‘z-о‘zini himoyalash
Kurashchi gilamda yiqilgan paytda о‘z-о‘zini himoyalash, hech qanday shikast yetkazmay yikilishi muhim ahamiyatga ega.
Har bir kurashchi har qanday holatda tо‘g‘ri yiqila bilishi va yiqila turib о‘zini hamda raqibini har xil usullar orqali ximoya qila olishi shart, agar himoyalash va himoyalanishni bilmasa о‘sullarni urganish vaqtida о‘ziga yoki raqibiga shikast yetkazishi mumkin. Bularni osondan qiyinrog‘iga qarab mashqlar davomida о‘rganilib, takomillashtirilib boriladi.
Shu о‘rinda kurashchi yiqilgan paytda, u tezkorlik bilan о‘rnidan turib, yana jantovar holatda turishini birinchi mashg‘ulotdanoq о‘rgatish maqsadga muvofiq buladi.
Tashlash, uloqtirish usuli bajarilganda xavfsiz yiqilish himoyadagi kurashchiga ham, hujumdagi kurashchiga ham muhim hisoblanadi. Yiqilish texnikasini yaxshi takomillashtirmagan kurashchining harakatlari kо‘rkuv aralash ehtiyotkorona bо‘lib, uning yetuk kurashchi bulishiga tо‘sqinlik qiladi.
Kurashchilar birinchi navbatda о‘zini, raqibini xam Umumiy Og‘irlik Markazini va kurashchi qanday holatda bо‘lmasin, uning tayanch maydoni nuqtasini aniq bilishi shart. Kurashchining yiqilish yо‘nalishlari kо‘yida beriladi: a) orqa-ga; b) yon tomonga; v) oldinga. Yiqilishning har bir yо‘nalishi puxta о‘rganib chiqilishi shart. Yuqori toifadagi tajribali kurashchilar ham har bir mashg‘ulotda, yiqilish texnikasiga doir mashqlarini ma’lum vaqt davomida takrorlab turishi shart. Bu mashqlar organizmni qizitish, о‘zidagi ishonchni oshirish uchun katta ahamiyatga ega.
Kurashchi gilamda yiqilayotgan paytda, gavdasidan oldin uning kо‘li gilamga urilishi va gavdaga yetadigan zarbani ancha yengillashtirishi shart. Kо‘lning gilamga urilgandagi zarbasi qanchalik tekis bо‘lsa, gavdaga tegadigan zarba shuncha yengil bо‘ladi.
Orqaga yiqilish
Oyoqlar va gavda egilgan holda orqaga yiqilish. Bunday paytda bir-ikki kichik qadam orkaga qilinib, shu vaqtni о‘zida oyoqlar egiladi. Bu mashq tez bajarilganda, orqaga umbaloq, oshib о‘tirgan holatda muvozanat saqlanib oyoqqa turiladi. Orqaga yiqilishda kо‘l qanday holatda bо‘lishini о‘rganish: gilamga orqa bilan yotiladi, oyoqlar juftlanib yigilib olinadi, iyak kо‘krakka siqib olinadi. Kо‘llarni yuqori kо‘tarib gilamga uriladi. Kо‘llar gilamga urilish paytida oldinga chо‘zilgan, qо‘lning kafti esa pastga qaratilgan, barmoqlar jipslashtirilgan bо‘ladi. Gavda va kо‘l orasidagi burchak 45-50 darajani tashkil qiladi.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Kurash turlarida taktik tayyorgarlik to’G’risida tushuncha reja: Kirish

|
Kurash turlarida taktik tayyorgarlik to’G’risida tushuncha reja: Kirish
|
bet | 9/9 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 0,85 Mb. | | #261349 |
Bog'liq KURASH TURLARIDA TAKTIK TAYYORGARLIK TO’G’RISIDA TUSHUNCHAFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Karimov I. Biz qurish, yaratish yo’lidan boraveramiz. Toshkent. 1995
2. Karimov I. Islohotlarni amalga oshirishda kati’atli bo’laylik. Toshkent. 1996
3.Karimov I. Barkamol avlod orzusi. Toshkent. 1998
4. I.Karimov Xavfsizlik va tinchlik uchun kurashmoq kerak. Toshkent. 2002
5. I.A.Karimov. Vatan ravnaqi uchun xar birimiz mas’ulmiz. Toshkent. 2001.
6. I.A.Karimov. Bizning bosh maqsadimiz jamiyatni demokratlashtirish va yangilash, mamlakatni modernizatsiya va islox etishdir.Toshkent. 2005.
7. I.Karimov Vatanimizning bosqichma-bosqich va barqaror rivojlanishini ta’minlash bizning oliy maqsadimiz. Toshkent. 2008
8. I.A.Karimov. Yuksak ma’naviyat engilmas kuch. Toshkent. 2008
Internet saytlari
1. www.htpl
2. www.arxiv.uz
3. www.ziyo.net
4. www.albest.uz
http://fayllar.org
|
| |
Jihozlar:
• stol (1), stullar (2-4);
• materiallarni saqlash uchun ochiq javonlar.
Materiallar

95
10-ILOVA. Guruhlardagi rivojlanish markazlari va rivojlantiruvchi muhit uchun materiallarning namunaviy ro‘yxati
5.
San’at
Jihozlar
:
• stol (1-2), stullar (2-4)
• materiallarni saqlash uchun ochiq javonlar
• bolaning bo‘yi barobar doska
• molbert
•
ish kiyimlari yoki fartuklar
Materiallar
:
Chizish uchun:
• turli o‘lchamdagi (A5, A4, A3, A2) va turli rangdagi qog‘oz va karton
• rasm chizish uchun albomlar
• akvarel uchun qog‘oz
• mumli qalamlar, pastellar
•
qora va rangli qalamlar
• markerlar, flomasterlar (yuviladigan, suv asosli)
• akvarel va guash bo‘yoqlari
• yumaloq va tekis cho‘tkalar, o‘lchamlari: № 2–6, 10–14, 12–13
• palitralar, suv stakanlari, cho‘tka
uchun idish
• muhrlar, lineykalar, trafaretlar
• gubka, o‘chirg‘ich, salfetkalar, cho‘tka
uchun latta
Yasash uchun:
• plastilin, gil, loy
• taxtachalar
• steklar
Yasash va applikatsiyalar uchun
• turli rang va fakturali yasach uchun qog‘oz va karton
• kollajlar uchun materiallar (kamida 3 turdagi)
• uchlari to‘mtoq qaychi
• yelim-qalam
•
tabiat materiallari
• ikkilamchi materiallar
96
10-ILOVA. Guruhlardagi rivojlanish markazlari va rivojlantiruvchi muhit uchun materiallarning namunaviy ro‘yxati
Bilish jarayonining rivojlanishi

90
9-ILOVA. Guruhlarda rivojlanish markazlarining taxminiy joylashuvi
9-ILOVA.
Guruhlarda rivojlanish markazlarining
taxminiy joylashuvi
Bolalarga yo‘naltirilgan guruhda puxta o‘ylangan va xavfsiz tashkil etilgan rivojlanish muhiti eng muhim
rol o‘ynaydi, bu pedagoglarga davlat o‘quv dasturining maqsad va vazifalarini amalga oshirish va shaxsga
yo‘naltirilgan ta’lim texnologiyalarini qo‘llash imkonini beradi. Guruh xonasini
rivojlanish markazlari
deb ataladigan kichik-kichik joylarga ajratish tavsiya etiladi. MTT pedagoglariga jadvalda guruhdagi
rivojlanish markazlarining minimal soni ko‘rsatilganligini tushunishlari tavsiya etiladi;
hududning va
MTTdagi ta’lim va tarbiya jarayoni mazmunining imkoniyatlari va xususiyatlarini inobatga olgan holda
guruhdagi boshqa rivojlanish markazlari tashkil etilishi mumkin.
Turli guruhlarda markazlar to‘plami har xil bo‘lishi mumkin, ammo davlat o‘quv dasturi guruhdagi
beshta asosiy rivojlanish markazlarini tavsiya qiladi: fan va tabiat;
til va nutq; syujetli-rolli o‘yinlar
va sahnalashtirish; san'at; qurish, konstruksiyalash va matematika. Guruhda boshqa rivojlanish
markazlarini
ham tashkil etish mumkin, ularni tashkil etish bolalarning manfaatlariga, guruhning
bo‘sh makoniga va maktabgacha ta’lim tashkilotining moddiy-texnik imkoniyatlariga bog‘liq. Bunday
markazlar vaqtinchalik yoki faqat bolalar faoliyatining maxsus turlari (qum va suv markazi; pazandachilik
markazi; musiqa markazi) uchun tashkil etilishi mumkin. Ta’lim muhitini yaratishda pedagoglar bolalar
faol bo‘lishi mumkin bo‘lgan joylar mavjudligini ta'minlashi kerak.
Kurashchining harakatlari va aldamchi harakatlari

|
Kurashchining harakatlari va aldamchi harakatlari
|
bet | 6/9 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 0,85 Mb. | | #261349 |
Bog'liq KURASH TURLARIDA TAKTIK TAYYORGARLIK TO’G’RISIDA TUSHUNCHAKurashchining harakatlari va aldamchi harakatlari
Harakatning asosiy yо‘nalishlari: oldinga, orqaga, chapga, о‘ngga, chap-oldinga, о‘ng-oldinga, chap-orqaga yoki о‘ng-orqaga bо‘lishi mumkin. Harakat davomida gilamdagi oyok. butun kaft yuzasi bilan kuyi-lishi shart. Xarakat jarayonida kurashchilarning butun gavda holati muntazam nazorat ostida bо‘lishi lozim.
Kurashchi qanchalik о‘ziga ishonch bilan turgan bо‘lmasin, raqib tomondan bajarilgan har qanday siltab itarish yoki tortish, uning og‘irlik markazini yuqotib qо‘yish xavfini tug‘diradi.
Shuning uchun ham kurashchi doimo raqibning itargan yoki tortgan tomoniga ixtiyoriy harakatda bо‘lishi kerakligini, hech qachon esdan chiqmasligi kerakki, kurashchi qadam tashlagan vaqtda juda qisqa fursatda bir oyoqqa tayanib qoladi va ogirlik markazini yо‘qotib kо‘yish xavfi kuchliroq bо‘ladi. Shuning uchun ham kurashchi hamma vahtda va holatda ham tо‘g‘ri harakatlana olishi kerak.
Kurashchi doimo bir xil harakat qilmasligi keraq aks holda buni raqib payqab qolib muvaffaqiyatli foydalanishi mumkin.
Hech qachon gilamda maqsadsiz harakatlanmasligi kerak. Har qanday holatda ham gilamda tez yaxshi harakatlana bilish kerak.
Aldamchi harakatlarga gavda, kо‘llar va oyoqlar harakatlarini tez-tez almashtirib, rejalashtirilgan xujumni sezdirmaslik, raqib diqqatini boshqa tomonga tortish kabilar kiradi. Bunday harakatlar raqib kutmagan vaqtda usul bajarish imkonini beradi. Har bir puxta о‘zlashtirilgan usulni aniq, bajarish uchun 3-4 ta aldovchi harakatlarni rejalashtirish kerak.
Kurashda taqiqlangan (mumkin bо‘lmagan) ushlashlar va harakatlar
1. Kurashda hech qachon belbog‘dan pastdan ushlanmaydi, ya’ni oyog‘idan, ishtonidan.
2. Kurashda raqib kallasidan yoki bо‘ynidan ikkala kо‘l bilan ushlanmaydi yoki siqilmaydi.
3. Kurashda hech qachon raqib yengini va yoqasini ichkariga burab yoki bosh barmoqni yengini yoki yoqani ichiga solib burib ushlanmaydi.
4. Kurashda usul о‘rganayotgan vaqtda yoki musobaqa vaqtida bellashuv jarayonida raqibning yuziga, kо‘kragiga tirsak yoki tizza bilan yikilish man etiladi.
5. Olishuv vaqtida raqibning boshiga yaktakni о‘rash taqiqlanadi.
6. Kurashda bо‘g‘ish va og‘ritish usullarini kо‘llash taqiqlanadi.
7. Raqib tizzalab qolgan vaqtda, ya’ni bir yoki ikkala tizzasi gilamga tegib turgan bо‘lsa olishuv tо‘xtatiladi.
8. Raqibning barmoqlaridan ham ushlash taqiqlanadi.
9. Olishuv davomida raqib bilan gaplashish mumkin emas, bunga zaruriyat tug‘ilib qolsa gilamdagi hakamdan ruxsat sо‘raladi. Kurashchi gilamda harakatlanayotganda yakka yoki sherik bilan oldinga, orqaga, yon tomonlarga harakatlanadi, ammo har qanday harakatlanish vaqtida ham oyoqni gilamdan uzmasdan iloji boricha oyoqlar gilamda ishonch bilan erkin yursa yaxshi, aks holda xujum qilib usul bajarish uchun raqibga kulay imkoniyat yaratiladi.
|
| |
-modda. Alohida ilmiy yoki madaniy qimmatga molik yer osti boyliklari uchastkalarini muhofaza qilish

|
-modda. Alohida ilmiy yoki madaniy qimmatga molik yer osti boyliklari uchastkalarini muhofaza qilish
|
bet | 18/28 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #248993 |
Bog'liq ODINA DKA 239-modda. Alohida ilmiy yoki madaniy qimmatga molik yer osti boyliklari uchastkalarini muhofaza qilish
Noyob ochiq geologik jinslar, mineralogik hosilalar, paleontologik obyektlar va yer osti boyliklarining alohida ilmiy yoki madaniy qimmatga molik boshqa uchastkalari belgilangan tartibda davlat qo‘riqxonalari yoxud tabiat va madaniyat yodgorliklari deb e’lon qilinishi mumkin. Ushbu qo‘riqxonalar va yodgorliklarning saqlanishiga putur yetkazadigan har qanday faoliyat taqiqlanadi.
Yer osti boyliklaridan foydalanishda noyob ochiq geologik jinslar va mineralogik hosilalar, meteoritlar, paleontologik, arxeologik hamda fan va madaniyat uchun ahamiyatga molik boshqa obyektlar topilib qolgan hollarda yer osti boyliklaridan foydalanuvchilar tegishli uchastkadagi ishlarni to‘xtatib, bu haqda manfaatdor davlat organlariga xabar qilishlari shart.
Alohida ilmiy yoki madaniy qimmatga molik yer osti boyliklari uchastkalarini davlat qo‘riqxonalari yoxud tabiat yoki madaniyat yodgorliklariga mo‘ljallab ajratib olish qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
VIII BO‘LIM. YER QA’RIDAN FOYDALANISh BILAN BOFLIQ IShLARNING DAVLAT TOMONIDAN HISOBGA OLINIShI
40-modda. Yer qa’rini geologik o‘rganish ishlarining davlat tomonidan hisobga olinishi va davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi
Yer qa’rini geologik o‘rganishga doir ishlar davlat tomonidan hisobga olinishi va davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi lozim.
Ishlarni davlat tomonidan hisobga olish va davlat ro‘yxatidan o‘tkazish Davlat geologiya fondi tomonidan amalga oshiriladi.
Yer qa’rini geologik o‘rganish ishlarini davlat ro‘yxatidan o‘tkazmasdan turib amalga oshirish taqiqlanadi.
41-modda. Foydalanish uchun berilgan yer qa’ri uchastkalarining davlat tomonidan hisobga olinishi va davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi
Foydali qazilma qazib olish, yer osti inshootlari qurish va ishlatish hamda foydali qazilma qazib olish bilan bog‘liq bo‘lmagan o‘zga maqsadlar uchun foydalanishga berib qo‘yilgan yer qa’ri uchastkalari Vazirlar Mahkamasi belgilaydigan tartibda yagona tizim bo‘yicha davlat tomonidan hisobga olinishi va davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi lozim.
|
| |
-modda. Foydali qazilma konlari, nishonalari va texnogen hosilalar davlat kadastri

|
-modda. Foydali qazilma konlari, nishonalari va texnogen hosilalar davlat kadastri
|
bet | 19/28 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #248993 |
Bog'liq ODINA DKA 242-modda. Foydali qazilma konlari, nishonalari va texnogen hosilalar davlat kadastri
Foydali qazilma konlari, nishonalari va texnogen hosilalar davlat kadastri har bir kon bo‘yicha asosiy qazilma va u bilan birga joylashgan foydali birikmalar, ular tarkibidagi komponentlar zaxiralarining miqdor va sifatini, konni ishga solishning konchilik-texnik, texnologik, gidrogeologik va boshqa sharoitlarini hamda konning geologik-iqtisodiy bahosini tavsiflovchi ma’lumotlarni, shuningdek har bir foydali qazilma nishonasiga oid ma’lumotni o‘z ichiga olgan bo‘lishi lozim.
Texnogen hosilalarga oid kadastr har bir to‘plab qo‘yilayotgan obyekt bo‘yicha texnogen hosilalarning tipi yoki turini miqdor-sifat ko‘rsatkichlari hamda saqlash konchilik-texnik sharoitlarini ham ko‘rsatib o‘tilgan holda tavsiflovchi ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan bo‘lishi lozim.
Foydali qazilma konlari, nishonalari va texnogen hosilalar davlat kadastri Davlat geologiya fondi tomonidan yuritiladi.
43-modda. Foydali qazilma zaxiralari davlat balansi
Foydali qazilma zaxiralari davlat balansi sanoat ahamiyatiga molik konlar bo‘yicha har bir turdagi foydali qazilma zaxiralarining miqdori, sifati va o‘rganib chiqilganlik darajasiga oid, ularning qanday joylashganligi, sanoat ko‘lamida qay darajada o‘zlashtirilganligi, qancha qazib olinayotganligi, qancha nobud bo‘layotganligi haqidagi hamda sanoatning qidirib topilgan foydali qazilma zaxiralari bilan nechog‘li ta’minlanganligi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan bo‘lishi lozim.
Foydali qazilma konlari zaxiralari davlat balansi Davlat geologiya fondi tomonidan yuritiladi.
44-modda. Foydali qazilma zaxiralarini tasdiqlash
Qidirib topilgan konlardagi foydali qazilma zaxiralari, shuningdek konlarni ishga solish jarayonida qo‘shimcha topilgan qazilma zaxiralari tasdiqlanishi lozim.
Foydali qazilma konlarining zaxiralari mineral xomashyoning turi, miqdori va sifatiga qarab Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Foydali qazilma zaxiralari bo‘yicha davlat komissiyasi yoki Geologiya va mineral resurslar davlat qo‘mitasi huzuridagi Foydali qazilma zaxiralari bo‘yicha markaziy komissiya tomonidan tasdiqlanadi.
|
| |
TCP / IP tarmog’idagi xar bir kompyuter 3 satxli manzilga ega

|
TCP / IP tarmog’idagi xar bir kompyuter 3 satxli manzilga ega
|
bet | 6/7 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 16,02 Kb. | | #150736 |
Bog'liq Mavzu tarmoq texnologiyalari va internet xizmatlari-kompy.info (1)TCP / IP tarmog’idagi xar bir kompyuter 3 satxli manzilga ega:
TCP / IP tarmog’idagi xar bir kompyuter 3 satxli manzilga ega:
Uzelning lokal manzili, ushbu uzel tarkibiga kiruvchi, alohida tarmoq qurish yordamida aniqlangan texnologiya. Lokal tarmoqqa kiruvchi, uzel uchun tarmoq adapteri yoki marshrutizator porti manzili bu – MAC manzil. Masalan: 11-A0-17-3D-BC-01. Bu manzillar markazlashgan boshqaruvga ega bo’lgani sababli qurilma ishlab chiqaruvchilar tomonidan belgilanadi va ular unikal manzil xisoblanadi.
IP-manjil, 4 baytdan iborat, masalan: 109.26.17.100.
IP-manjil, 4 baytdan iborat, masalan: 109.26.17.100.
Bu manzil tarmoq bosqichida ishlatiladi. Bu manzil kompyuterlar va marshrutizatorlarni loyihalashda administrator tomonidan belgilanadi.
Simvolli identifikator – ism, masalan: tiu-edu.uz. bu manzil administrator tomonidan belgilanib bir necha qismdan tashkil topadi, masalan: mashina nomi, tashkilot nomi, domen nomi. Bunday manzilni DNS- nomi ham deyishadi
Simvolli identifikator – ism, masalan: tiu-edu.uz. bu manzil administrator tomonidan belgilanib bir necha qismdan tashkil topadi, masalan: mashina nomi, tashkilot nomi, domen nomi. Bunday manzilni DNS- nomi ham deyishadi
DNS : tiu-edu.uz
IP: 192,168,0,1
MAC : A1-12-B4-90-4C-8C
Sahifa, fayl yoki boshqa resursning Internetda joylashishini aniqlovchi noyob manzil – URL deb ataladi.
Sahifa, fayl yoki boshqa resursning Internetda joylashishini aniqlovchi noyob manzil – URL deb ataladi.
http://www.tiu-edu.uz
http://www – texnologiya nomi
Tiu-edu tashkilot domeni
Uz asosiy domen
Internet manzillarida domen (DNS) nomlari ishlatilib, ular mamlakat nomlarini, tashkilot va korxonalar faoliyatini anglatadi.
Internet manzillarida domen (DNS) nomlari ishlatilib, ular mamlakat nomlarini, tashkilot va korxonalar faoliyatini anglatadi.
|
| |
Innovaciyalar ministrligi

Innovaciyalar ministrligi
Download
1,1 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
04.01.2024
Hajmi
1,1 Mb.
#130138
Download
1,1 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Innovaciyalar ministrligi
Download
1,1 Mb.
Matnni ko'rish
Mavzu: tarmoq texnologiyalari va internet xizmatlari reja: Tarmoq texnologiyasi va kompyuter tarmoqlari tushunchalari hamda ularning vazifasi - bet 3

|
Mavzu: tarmoq texnologiyalari va internet xizmatlari reja: Tarmoq texnologiyasi va kompyuter tarmoqlari tushunchalari hamda ularning vazifasi
|
bet | 3/7 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 16,02 Kb. | | #150736 |
Bog'liq Mavzu tarmoq texnologiyalari va internet xizmatlari-kompy.info (1)Global tarmoqlar butun dunyo bo’yicha tarmoqdan foydalanuvchilarni qamrab oladi. Ular bir – biridan 10 – 15 ming kilometr uzoqlikdagi kompyuter va aloqa tarmoqlarini birlashtiruvchi yo’ldosh orqali foydalaniladi. Hozirgi vaqtda dunyoda ko’plab kompyuter tarmoqlari ishlab turibdi. Global tarmoqlardan biri Internet tarmog’i bo’lib, u butun dunyo bo’yicha kompyuter foydalanuvchilarini birlashtiruvchi tarmoqdir. Bu tarmoq 1983 yilda butun dunyo bo’yicha o’z faoliyatini boshladi.
Global tarmoqlar butun dunyo bo’yicha tarmoqdan foydalanuvchilarni qamrab oladi. Ular bir – biridan 10 – 15 ming kilometr uzoqlikdagi kompyuter va aloqa tarmoqlarini birlashtiruvchi yo’ldosh orqali foydalaniladi. Hozirgi vaqtda dunyoda ko’plab kompyuter tarmoqlari ishlab turibdi. Global tarmoqlardan biri Internet tarmog’i bo’lib, u butun dunyo bo’yicha kompyuter foydalanuvchilarini birlashtiruvchi tarmoqdir. Bu tarmoq 1983 yilda butun dunyo bo’yicha o’z faoliyatini boshladi.
INTERNET – international network – yagona standart asosida faoliyat ko’rsatuvchi jahon global kompyuter tarmog’i. Internet xizmati «internet provayderlari» yordamida aloqa kanallari - telefon tarmog’i, kabelli kanallar, radio va kosmos aloqa tizimlaridan foydalanish orqali amalga oshiriladi. Hozirda Internetga dunyoning 150 dan ortiq mamlakatlaridagi millionlab kompyuterlar ulangan. Har oyda tarmoq miqdori 7-10% ga ortib bormoqda. INTERNET – international network – yagona standart asosida faoliyat ko’rsatuvchi jahon global kompyuter tarmog’i. Internet xizmati «internet provayderlari» yordamida aloqa kanallari - telefon tarmog’i, kabelli kanallar, radio va kosmos aloqa tizimlaridan foydalanish orqali amalga oshiriladi. Hozirda Internetga dunyoning 150 dan ortiq mamlakatlaridagi millionlab kompyuterlar ulangan. Har oyda tarmoq miqdori 7-10% ga ortib bormoqda. Internet – bu, ko’plab tarmoqlarni birlashtira oluvchi va dunyo hamjamiyatiga kirish imkoniyatini beruvchi tarmoqdir. Internet o’zining foydalanuvchilariga cheksiz axborot resurslarini taqdim etadi. Ushbu resurslarga kirish uchun mos keluvchi amaliy dasturiy ta’minotdan foydalanish kerak.
Internet – bu, ko’plab tarmoqlarni birlashtira oluvchi va dunyo hamjamiyatiga kirish imkoniyatini beruvchi tarmoqdir. Internet o’zining foydalanuvchilariga cheksiz axborot resurslarini taqdim etadi. Ushbu resurslarga kirish uchun mos keluvchi amaliy dasturiy ta’minotdan foydalanish kerak.
Internetning tarkibiy qismi:
Texnik ta’minot.
Dasturiy ta’minot.
Informatsion ta’minot.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: tarmoq texnologiyalari va internet xizmatlari reja: Tarmoq texnologiyasi va kompyuter tarmoqlari tushunchalari hamda ularning vazifasi
|
Mavzu: tarmoq texnologiyalari va internet xizmatlari reja: Tarmoq texnologiyasi va kompyuter tarmoqlari tushunchalari hamda ularning vazifasi

|
Mavzu: tarmoq texnologiyalari va internet xizmatlari reja: Tarmoq texnologiyasi va kompyuter tarmoqlari tushunchalari hamda ularning vazifasi
|
bet | 1/7 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 16,02 Kb. | | #150736 |
Bog'liq Mavzu tarmoq texnologiyalari va internet xizmatlari-kompy.info (1)
Mavzu: tarmoq texnologiyalari va internet xizmatlari
Reja: 1. Tarmoq texnologiyasi va kompyuter tarmoqlari tushunchalari hamda ularning vazifasi. 2. Kompyuter tarmoqlari turlari va ularning imkoniyatlari. Kompyuterlarning bir – biriga har xil ma’lumotlar uzatish va qabul qilish maqsadida uzatish kanallari orqali bog’lanishi kompyuter tarmog’i deyiladi.
Kompyuterlarning bir – biriga har xil ma’lumotlar uzatish va qabul qilish maqsadida uzatish kanallari orqali bog’lanishi kompyuter tarmog’i deyiladi.
Kompyuter tarmog’i - boshqa bir kompyuterga ulangan yoki markaziy (server) kompyuterga ulangan bir guruh kompyuterlardir
Hozirgi vaqtda kompyuter tarmoqlarining ahamiyati juda ham katta bo’lib, ulardan foydalanilganda:
Hozirgi vaqtda kompyuter tarmoqlarining ahamiyati juda ham katta bo’lib, ulardan foydalanilganda:
axborotlar tez va sifatli uzatiladi.
vaqt tejaladi.
qog’ozda yozuv-chizuvlar kamayadi.
har xil ommaviy axborotlar o‘z vaqtida yetkaziladi.
kompyuter qo’shimcha qurilmalaridan unumli foydalaniladi.
Korxona yoki tashkilotda ma’lumotlar tezda yig’ilib qayta ishlashga sharoit yaratiladi va boshqa ishlarni bajarish mumkin bo’ladi.
Tarmoqlarni turli me’yorlarga ko‘ra sinflarga ajratish mumkin.
Tarmoqlarni turli me’yorlarga ko‘ra sinflarga ajratish mumkin.
Bular:
1) o’tkazish qobiliyati, ya’ni ma’lumotlarni tarmoqqa uzatish tezligiga muvofiq:
- past 100 Kbit/s gacha;
- o’rta 0,5-10 Mbit/s gacha;
- yuqori 10 Mbit/s dan ortiq.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: tarmoq texnologiyalari va internet xizmatlari reja: Tarmoq texnologiyasi va kompyuter tarmoqlari tushunchalari hamda ularning vazifasi
|
Internet provayder (angl. internet service provider, qisqartma ISP — internet xizmatlarini taqdim etuvchi) – Internetni va internet tarmog’i xizmatlarini taqdim etuvchi tashkilotdir

|
Internet provayder (angl. internet service provider, qisqartma ISP — internet xizmatlarini taqdim etuvchi) – Internetni va internet tarmog’i xizmatlarini taqdim etuvchi tashkilotdir
|
bet | 5/7 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 16,02 Kb. | | #150736 |
Bog'liq Mavzu tarmoq texnologiyalari va internet xizmatlari-kompy.info (1)Internet provayder (angl. internet service provider, qisqartma ISP — internet xizmatlarini taqdim etuvchi) – Internetni va internet tarmog’i xizmatlarini taqdim etuvchi tashkilotdir.
Internet provayder (angl. internet service provider, qisqartma ISP — internet xizmatlarini taqdim etuvchi) – Internetni va internet tarmog’i xizmatlarini taqdim etuvchi tashkilotdir.
Internet provayderlarining asosiy xizmatlari quydagilar:
kengpolosali Internet,
simsiz Internet tarmog’iga ulanish,
saytlarning ishlashini ta’minlash va saqlash uchun doimiy xotiradan joy ajratish (xosting),
elektron pochta qutisini yoki vertual pochta serverini qo’llab quvvatlash,
Hozirgi kunda O’zbekiston Respublikasida bir qancha Internet provayderlari xizmat ko’rsatmoqda, bular: Internet tarmog’ida mashrutizatorlar ma’lumot paketlarini qaysi manzilga jo’natishni aniqlash uchun xar bir paket sarlavhasiga uzatuvchi va qabul qiluvchi manzili ko’rsatiladi. Internetda manzillashda har bir tarmoqqa ulanuvchi interfeysga unikal IP-raqam biriktiriladi. Kompyuterlar va marshrutizatorlar o’zlarining IP-raqamini va o’zining “tarmoqdagi qo’shnilari” manzillarini “biladilar”, bundan tashqari marshrutizatorlar o’zlarining jadvali asosida IP – manzillar bilan paketlarning qayerga yo’naltirilayotganligini aniqlashi mumkin.
Internet tarmog’ida mashrutizatorlar ma’lumot paketlarini qaysi manzilga jo’natishni aniqlash uchun xar bir paket sarlavhasiga uzatuvchi va qabul qiluvchi manzili ko’rsatiladi. Internetda manzillashda har bir tarmoqqa ulanuvchi interfeysga unikal IP-raqam biriktiriladi. Kompyuterlar va marshrutizatorlar o’zlarining IP-raqamini va o’zining “tarmoqdagi qo’shnilari” manzillarini “biladilar”, bundan tashqari marshrutizatorlar o’zlarining jadvali asosida IP – manzillar bilan paketlarning qayerga yo’naltirilayotganligini aniqlashi mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Internet provayder (angl. internet service provider, qisqartma ISP — internet xizmatlarini taqdim etuvchi) – Internetni va internet tarmog’i xizmatlarini taqdim etuvchi tashkilotdir
|
Yoqish, oʻchirish va saqlashni kechiktirish

|
Yoqish, oʻchirish va saqlashni kechiktirish
|
bet | 2/3 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 0,91 Mb. | | #155380 |
Bog'liq Bipolyar tranzistor xarakteristika va parametrlarining temperaturagaYoqish, oʻchirish va saqlashni kechiktirish
Bipolyar tranzistorlar, ayniqsa quvvatli tranzistorlar, ular toʻyinganlik holatiga oʻtkazilganda uzoq bazaviy saqlash vaqtlariga ega. Asosiy xotira ilovalarni almashtirishda oʻchirish vaqtini cheklaydi. Beyker qisqichi tranzistorning kuchli toʻyinganligining oldini oladi, bu esa bazada saqlanadigan zaryad miqdorini kamaytiradi va shu bilan oʻtish vaqtini yaxshilaydi.
Tranzistor xarakteristikalari: alfa (α) va beta (β)[tahrir | manbasini tahrirlash]
Bazadan oʻtib, kollektorga yetib boradigan tashuvchilarning nisbati BJT samaradorligining oʻlchovidir. Emitter hududining ogʻir dopingi va tayanch mintaqasining yengil dopingi, bazadan emitentga kiritiladigan teshiklardan koʻra, emitterdan bazaa elektronlarning koʻproq kiritilishiga olib keladi. Yupqa va engil qoʻshilgan bazaviy hudud bazaga kiritilgan ozchilik tashuvchilarning koʻpchiligi kollektorga tarqalib ketishini va qayta birlashmasligini anglatadi.
Bipolyar tranzistor xarakteristika va parametrlarining
temperaturaga bog‘liqligi
BT p-n o'tishlari toklari va bazasida noasosiy zaryad tashuvchilarning harakatlanish jarayoni tem peraturaga bogMiq. Bu bog‘liqlik
tran zisto r param etr va x arakteristikalarini te m p e ra tu ra g a m os
o‘zgarishiga olib keladi.
UB ulangan BTning kirish xarakteristikalariga tem peratura ta’sirini
ko‘rib chiqamiz.
Aktiv rejimda E O ‘ tokini quyidagicha ifodalash mumkin:
^ = / „ [ e x p ( ^ ^ ) - l ] .
k T
Temperatura ortishi bilan to ‘yiriish toki /„eksponenta kamayishiga
nisbatan tezroq kattalashadi. Ikkita omilning qaram a-qarshi ta ’siri
natijasida UB ulangan sxemaning kiriíh xarakteristikalari tanlangan
em itter toki IE d a A Í/~ -(l+ 2 ) mV/°C qiymatga chapga siljiydi UE ulangan BTning turli temperaturalardagi kirish xarakteristikalari tok temperaturaga bog‘liq b o ‘lgani sababli, temperatura ortishi bilan xarakteristikaning boshlanish qismi pastga tushadi.
UB (a) va UE (b) ulangan BTning kirish xarakteristikalariga temperaturaning
ta ’siri.
UBE>O qiym atlarda temperatura ortishi bilan bazaning to ‘g‘ri va
teskari to k lari ortadi. Bu tran zisto r toklarining tem peraturaga
eksponensial b o g ‘liqligi bilan asoslanadi. T ranzistorning turli
tem peraturalarda olingan xarakteristikalari o‘zaro kesishishini qayd
qilish zarur, bu ifodadagi tashkil etuvchilarning temperaturaga
turlicha bog‘liqligi bilan tushuntiriladi.
T e m p e ra tu ra n in g UB va U E ulangan tra n z isto r chiqish
xarakteristikalariga ta ’sirini ko‘rib chiqamiz. Ulanish sxemalariga mos
ravishda chiqish toklari tenglamalar bilan ifodalanadi:
|
| |
Тadbirkorlik g’oyalarining manbalari

|
Тadbirkorlik g’oyalarining manbalari
|
bet | 23/111 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #250627 |
Bog'liq 1-mavzu Biznesga kirish Reja Biznesga kirish yo\'llari-fayllar.orgТadbirkorlik g’oyalarining manbalari
kizikishlar / shaхsiy manfaatlar;
shaхsiy ko’nikmalar va tajriba;
franshiza (boshka firma mahsulotini ishlab chikarish va sotish hukuki);
ommaviy aхborot vositalari (gazetalar, jurnallar, televideniye, internet);
ko’rgazmalar;
tadkikotlar;
shikoyatlar;
akliy hujum;
ijodkorlik;
Kizikishlar / manfaatlar
Хobbi (kizikish) – bu bo’sh vaktda хohish bo’yicha bajariladigan mashg’ulot yoki faoliyat. Ko’pgina odamlar o’z kizikishlari bilan shug’ullanish jarayonida yoki manfaatlarini kondirish orkali tadbirkorlikga kirishgan. Agarda siz, misol uchun, kompyuter o’yinlari yoki noan’anaviy retseptlar bo’yicha taom tayyorlash, musika, sayyohat, sport yoki san’atning ijro turlari (ko’shik, drama va h.k.) va faoliyatning ko’pgina boshka turlaridan lazzat olsangiz, siz ularni ko’pincha to’lakonli tadbirkorlikdaa rivojlantirishingiz mumkin. Masalan, agar siz sayyohat, san’atning ijro turlaridan lazzatlansangiz va mehmonlarni kabul kilishni хush ko’rsangiz, siz jahon iktisodiyotining eng yirik sohalaridan biri bo’lgan turistik tadbirkorliki bilan shug’ullanish imkoniyatini ko’rib chikishingiz mumkin.
Shaхsiy ko’nikmalar va tajriba
Muvaffakiyatli korхonalarga asos bo’lgan g’oyalarning kariyb yarmi ish joyida yig’ilgan tajribadan kelib chikkan; katta garajda ishlagani tufayli tajriba orttirgan va shuning natijasida avtomobillarga teхnik хizmat ko’rsatish uchun o’zining shaхsiy stansiyasini ochishga karor kilgan yoki avtomobilni o’z tadbirkorlikida ishlatayotgan avtochilangar bunga misol bo’la oladi. Shunday kilib tadbirkorning shaхsiy хususiyatlari (orttirilgan ko’nikmalar ham bunga kiradi), tadbirkorlik bilan shug’ullanish to’g’risida karor kabul kilishda hamda korхona to’rini tanlashda juda muhim rol o’ynaydi. Ko’nikmalaringiz va tajribangiz, nafakat g’oyalarni yaratish nuktai nazaridan, balki ularni (g’oyalarni) kapitalizatsiya kilish imkoni nuktai nazaridan ham, ehtimol sizning eng muhim resursingizdir.
|
| |
Nimaga e’tibor qaratish kerak?

Nimaga e’tibor qaratish kerak?
O‘zini band qilganlik guvohnomasi nima berishini ko‘rib chiqamiz:
Soliq imtiyozlari. Daromadlar JShSD ga ham, YaITga ham tortilmaydi.
Guvohnomada ko‘rsatilgan davr yoshga, nogironlik va boquvchisini yo‘qotganlik bo‘yicha pensiya olish uchun ish stajiga kiritiladi.
Mehnat guvohnomasining amal qilish davrida jadvalda ruhsat berilgan barcha faoliyat turlari bilan shug‘ullanish mumkin. Ya’ni agar o‘zini band qilgan shaxs mebel yig‘uvchi sifatida ro‘yxatdan o‘tgan bo‘lsa, ta’mirlash ishlari, santexnika o‘rnatish bilan ham shug‘ullanishi mumkin. O‘zini band qilganga o‘z maqomidan mavsumiy foydalanishga ham ruhsat beriladi: agar yozda landshaft dizayni bo‘yicha ishlarga talab ko‘p bo‘lsa, qish va kuzda jadvaldagi boshqa yo‘nalishlar bo‘yicha ishlash mumkin. Faoliyatning bir turi bilan cheklanib qolmasdan boshqa yo‘nalishlarda rivojlanish ham mumkin. Bir tuman yoki viloyatda xizmat ko‘rsatish borasida ham cheklov yo‘q — o‘zini band qilgan qayerda buyurtmachi topsa, o‘sha yerda ishlashi mumkin.
Olti oydan kam bo‘lmagan muddatga guvohnoma olganlar mehnat tashkiloti tavsiyasiga ko‘ra o‘z faoliyat turi uchun mikrokredit olishlari mumkin.
Mehnat guvohnomasini rasmiylashtirgan o‘zini o‘zi band qilgan fuqarolar qisqa muddatli kasbga o‘qitish, qayta o‘qitish va malaka oshirish, shuningdek, tadbirkorlik ko‘nikmalarini o‘rgatish bo’yicha kurslarda bepul o‘qitiladi.
Mehnat qurollari (motokultivatorlar, o‘t o‘rish o‘roq mashinalari, perforatorlar, payvandlash apparatlari, o‘simliklarga ishlov berish qurilmalari, duradgorlik, chilangarlik va qurilish uskunalari va hokazolar), shaxsiy himoya vositalari va ish kiyimi ijaraga beriladi.
O‘zini o‘zi band qilganlar bilan shartnomalar imzolash va ularga haq to‘lash nuqtai nazaridan qonunchilikni tahlil qilganda quyidagilarga e’tibor berilishini istardim:
Soliq kodeksining “Soliqqa tortilmaydigan jismoniy shaxslar daromadlari"ga bag‘ishlangan 179 moddasining joriy tahririda o‘zini band qilganlarning daromadlari soliqqa tortilmasligi haqida eslatma yo‘q.
Daromad solig‘i to‘laydigan yuridik shaxs to‘lov manbai — soliq agenti hisoblanadi va SKning 185 moddasiga muvofiq uning amaldagi to‘lovidan soliq olinishi lozim.
Agar o‘zini band qilganning daromadlari mehnat faoliyatidan olingan daromad bo‘lsa, unda ular SKning “Ish haqi to‘lovi shaklidagi daromadlar” deb nomlangan 172 moddasiga tushadi va ulardan YIT olinishi lozim.
O‘zini band qilgan INPSni shakllantirish uchun ixtiyoriy asosda Xalq bankida hisob raqami ochishi shartmi?
Zarur bo‘lgan holatlarda kim va qachon o‘zini band qilgan fuqaroga uning daromadlari to‘g‘risida ma’lumot beradi?
O‘zini band qilganni taqdirlash uchun to‘lov to‘lashda yuridik shaxs bankdan qay yo‘sinda pul oladi? Axir, SKning 188 moddasiga ko‘ra, yuridik shaxs bankdan pul olgach, bir vaqtning o‘zida byudjetga JShDS to‘lashi lozim.
Ish bajarish yoki xizmat ko‘rsatish bo‘yicha yozma yoki og‘zaki shartnomalar imzolashda qanday me’yorlarga asoslanish kerak: Fuqarolik kodeksigami yoki Mehnat kodeksigami? O‘zini band qilganlar faoliyati — mehnat, bitim imzolashdagi mas’uliyat — fuqarolikdir.
|
Texnik-iqtisodiy asosni tuzishda, qoida tariqasida, quyidagi tematik bo'limlarni o'z ichiga oling

Texnik-iqtisodiy asosni tuzishda, qoida tariqasida, quyidagi tematik bo'limlarni o'z ichiga oling:
Texnik-iqtisodiy asosda moddiy boyliklar harakati, ularning balansi to'g'risidagi ma'lumotlar bo'lgan jadvallar bo'lishi kerak.
Texnik-iqtisodiy asoslash shartlari
Texnik-iqtisodiy asosni tayyorlash shartlari quyidagilar bilan bog'liq.
tavsifning tafsilotlari bilan;
ishlab chiqilishi rejalashtirilgan hajm bilan;
ko'rib chiqilishi kerak bo'lgan jarayonlar soni bilan;
material tayyorlanganmi yoki yo'qmi, ushbu qoidalar va kompaniyaning boshqa hujjatlari qanchalik mosligi;
zarur xodimlar bor-yo'qligi bilan;
infratuzilma tayyor yoki yo'qligi bilan.
O'rtacha, loyihaning murakkabligiga qarab, texnik-iqtisodiy asosni tayyorlash uchun bir oydan bir yilgacha vaqt kerak bo'ladi.
Loyihaning texnik-iqtisodiy asoslanishiga misol
Agar biznes-reja bo'yicha ishlarning ketma-ketligi va uning tuzilishi aniq yozilgan bo'lsa, texnik-iqtisodiy asosni tuzishda bunday talablar qo'yilmaydi. Ko'rib chiqilayotgan va hal qilinadigan muammolarga qarab, texnik-iqtisodiy asoslash variantlari farq qilishi mumkin.
Birinchi misol:
Kompaniyaning hozirgi holati.
Tashkilotning biznes va ishlab chiqarish imkoniyatlarini tahlil qilish.
Texnik xususiyatga ega bo'lgan hujjat.
Ishchi kuchining holati.
Kompaniyaning qo'shimcha xarajatlari va tashkiliy tabiati.
Loyihaning davomiyligini tahlil qilish.
Loyihaning moddiy va iqtisodiy jozibadorligini baholash.
|