Ta’sir va boshqa sezgilar

|
Ta’sir va boshqa sezgilar
|
bet | 19/77 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 6,73 Mb. | | #258613 |
Bog'liq Kitob. 1Ta’sir va boshqa sezgilar
Virtual reallik perchatkalari (ma’lumot perchatkalari, datagloves)
Ushbu perchatkalar qo‘llar va barmoqlarning harakatlarini kuzatishga imkon beradigan sensorlar bilan jihozlangan. Texnik jihatdan buni turli xil usullar bilan amalga oshirish mumkin: optik tolali kabellar, tortishish moslamalari yoki piyezoyelektrik datchiklar, shuningdek elektromexanik qurilmalar (masalan, potensiometrlar) . Masalan, EPFL i ETH Zurich olimlari ultra yengil perchatkalarni ishlab chiqdilar (og‘irligi barmoq uchun 8 grammdan kam) va qalinligi faqat 2 mm. Ular «o‘ta real taktil geribildirim beradi va batareyadan quvvatlanib, misli ko‘rilmagan harakat erkinligini ta’minlaydi».
4.4.2-rasm. Virtual reallik perchatkalari
Virtual reallik kostyumi. Ushbu kostyum foydalanuvchining butun tanasi holatidagi o‘zgarishlarni kuzatishi va ta’sirchan, harorat va tebranish sezgilarini, shuningdek shlem bilan birgalikda - vizual va eshitish vositasi bo‘lishi kerak.
4.4.3-rasm. Virtual reallik kostyumi.
Hidlar va ta’m
Xushbo‘y hidlarni sintez qilish bo‘yicha ishlar bir yildan ortiq davom etmoqda, ammo natijalardan foydalanish hanuzgacha keng tarqalgan emas. Ta’m sezgilarini etkazish sohasidagi har qanday muhim yutuqlar haqida hozircha gap yo‘q.
Boshqarish moslamalari
Virtual muhit bilan o‘zaro aloqa qilish uchun sichqonchani ichiga o‘rnatilgan joy va harakat sensorlar, shuningdek tugmachalar va aylantirish g‘ildiraklari bo‘lgan maxsus joystiklar (geympadlar, wands) ishlatiladi. Endi bunday joystiklar tobora simsiz bo‘lib kelmoqda.
Yuqorida aytib o‘tilgan axborot perchatkalari va virtual reallik kostyumlari boshqarish moslamalari sifatida ham ishlatilishi mumkin.
Birlashtirish muammolari
Odatda yangi texnologiyalarni joriy qilish bilan bo‘lganidek, istiqbolli bozorga chiqqan har bir yirik etkazib beruvchilar o‘z mahsulotlarini ilgari surishga va texnik echimlarni tarqatishga intilishadi. Shunga ko‘ra, etakchi kompaniyalar VR-garnituralarini chiqargan holda ular uchun maxsus tarkibni ishlab chiqadilar yoki buyurtma qiladilar. Hozirgi vaqtda VR bozorining harakatlantiruvchi kuchi asosan o‘yinchilar uchun virtual o‘yinlar bo‘lib, Oculus Rift, Samsung Gear VR, HTC Vive, PlayStation VR va boshqalar chiqarildi.
Bir minigarnituraga mo‘ljallangan o‘yinlar va boshqa tarkiblarni boshqasida o‘ynatib bo‘lmaydi. Gamerlar turli xil ishlab chiquvchilarning minigarnituralari o‘rtasida o‘yinlar joylashtirilguncha kutishmaydi. Sanoatchilar, reklama beruvchilar va boshqa ko‘plab sohalarning vakillari VRni tezroq amalga oshirishadi, agar ular qimmatbaho uskunalarni boshqa virtual reallik ko‘zoynaklari uchun yangi, juda jozibali dastur ishlab chiqilganligi sababli o‘zgartirish kerak emasligini bilsalar.
VR ta’minotchilari ular orasidagi yaxshi yo‘lga qo‘yilgan hamkorlik virtual reallikni butunlay yangi bosqichga olib chiqishi mumkinligini yaxshi bilishadi. Shu sababli, 2016-yil dekabr oyida Global Virtual Reallik Uyushmasi (GVRA) - virtual reallik shlemlarini ishlab chiqaruvchilarning notijorat tashkiloti bo‘lib, ushbu sohani rivojlantirishda kompaniyalarning sa’y-harakatlarini birlashtirishga qaratilgan. Uni yaratishda Acer Starbreeze, Google, HTC VIVE, Oculus, Samsung i Sony Interactive Entertainment ishtirok etdi.
GVRA veb-saytiga ko‘ra, uyushmaning asosiy maqsadi VR sanoatining global o‘sishi va rivojlanishiga hissa qo‘shish. Tadqiqot o‘tkazish va soha uchun eng muhim mavzular bo‘yicha tavsiyalarni ishlab chiqish uchun ishchi guruhlarini yaratish rejalashtirilgan. Oxir oqibat, ushbu guruhlar eng yaxshi tajribalarni ishlab chiqadilar va ularni ochiq ravishda baham ko‘radilar.
Biroq, 2018-yil oktyabr holatiga ko‘ra, ya’ni. GVRA tashkil qilinganidan deyarli ikki yil o‘tgach, assotsiatsiya veb-saytida 2016-yildan 2017-yilgacha bo‘lgan da VRni qamrab olgan «Virtual reallik va uning EVRopa uchun potensialini o‘rganish» ma’ruzasi paydo bo‘ldi. Ko‘rinishidan, yirik kompaniyalar o‘rtasida global kelishuvlarga erishish VR texnologiyalarini to‘g‘ri rivojlantirishdan ko‘ra qiyin ish emas.
Biroq, uskunalarni birlashtirish bo‘yicha harakatlar davom etmoqda.
Shunday qilib, 2017-yil 17-iyul kuni NVIDIA, Oculus, Valve, AMD va Microsoft kompaniyalari VirtualLink™ spetsifikatsiyasini taqdim etdi, bu yangi avlod VR-garnituralarini faqat bitta yuqori tezlikda ishlaydigan USB kabelidan foydalangan holda kompyuterlarga va boshqa qurilmalarga ulanish imkonini beradigan ochiq sanoat standartidir (hozirda ishlatiladigan bir nechta simlar va ulagichlar o‘rniga). Ta’kidlanishicha, VirtualLink VR uchun maxsus ishlab chiqilgan. Bu shlem va kompyuter ishlab chiqaruvchilariga yangi avlod virtual voqelikni yaratishga imkon beradigan optimal kechikish va o‘tkazish qobiliyatini beradi.
Albatta, bu yoki boshqa usulda birlashtirish vazifalari haligacha hal qilinadi, chunki boshqa texnologiyalarda bo‘lgani kabi, asosiysi bu keyingi yillarda sodir bo‘ladi.
|
| |