nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
d) pedagogik - Sinf rahbari daftari “kelishildi” mmibdo‘

|
Sinf rahbari daftari “kelishildi” mmibdo‘
|
bet | 7/51 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 0,65 Mb. | | #160150 |
Bog'liq 1-4 sinflar Sinf rahbari daftari hujjatlari 2023-2024d) pedagogik jamoa bilan birgalikda:
sinf o'quvchilaming ta'lim muassasasi (ustavida belgilangan) ichki tartib va odob axloq qoidalarini bajarishlarini ta'minlash;
kundalik.com elektron platformasi va boshqa hujjatlaming to'g'ri yuritilishini ta'minlash;
o'quvchilar o'zlashtirishini yuqori darajaga ko'tarish, tartib-intizomni mustahkamlash maqsadida sinf majlislarini o'tkazib borish;
o'qishda yutuqlarga erishgan, umumiy foydali mehnatda, maktab hayoti va jamoatchilik ishlarida faol o'quvchilami taqdirlash, ularning ota-onasiga tashakkumoma, minnatdorchilik xatlari yuborish bo'yicha taklif berish;
sog'lom turmush tarzi, oilaviy hayot gigienasi hamda jismoniy tarbiya, zararli odatlardan saqlanish kabi masalalarga e'tibor berish;
o'quvchilaming past o'zlashtirish sabablarini aniqlash, bartaraf etish bo'yicha tegishli fan o'qituvchilari, maktab psixologi bilan birgalikda yordam berish;
ta'lim muassasasi tibbiyot xodimlari, o'qituvchilari, psixolog va ota-onalar bilan hamkorlikda o'quvchilaming sog'lig'ini muhofaza qilish, ma'naviy-ma'rifiy, jismoniy va aqliy jihatdan rivojlanishini nazorat qilish;
o'quvchilaming ta'lim muassasasida texnika xavfsizligi, ulami muhofaza qilish, sanitariya-gigiena qoidalari va me'yoriy talablariga rioya qilishini ta'minlash;
kasbiy malakasini oshirib borish, yo'nalishi bo'yicha turli seminarlarda ishtirok etish.
Sinf rahbarlari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa funksiyalami ham amalga oshirishi mumkin.
Sinf rahbarlari zimmasiga mazkur yo'riqnoma va boshqa qonun hujjatlarida nazarda tutilmagan vazifalami yuklash, ulami ish vaqtidan tashqari, faoliyatiga oid bo'lmagan yig'ilishlarga va boshqa tadbirlargajalb etishga yo'l qo'yilmaydi.
Ta'lim muassasasidan tashqarida darsdan keyingi paytdagi o'quvchilarning xatti-harakatlari uchun amaldagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq ularning ota-onalari javobgar hisoblanad
Bunday holatlarda sinf rahbarlariga nisbatan intizomiy Jazo choralari qo'llanilmaydi.
|
| |
SINF RAHBARINING VAZIFALARI

|
SINF RAHBARINING VAZIFALARI
|
bet | 2/51 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 0,65 Mb. | | #160150 |
Bog'liq 1-4 sinflar Sinf rahbari daftari hujjatlari 2023-2024
SINF RAHBARINING VAZIFALARI.
1. Sinf rahbari o'z o'quvchilarning ta'lim-tarbiya jarayoni ya'ni darslar davomida va darsdan keying! faoliyatini nazorat kilish uchun ma'suldir.
Sinfdagi barcha o'quvchilarni kobilyatlariga qarab turli to'garaklarga jalb etish kerak.
Sinfdagi barcha o'quvchilarning ma'naviyat daftarining to'liq yuritilishining nazorat qilish.
Sinf o'quvchilariga vatanga muhabbat, milliy qadriyatlarga xurmat, mustakillik yillarida qilingan ishlar yutug'i, vatanimiz an'analarga boy milliy merosimizga sadoqat ruhida tarbiyalashni tashkil qilish.
Xaftada bir marta o'tkaziladigan tarbiyaviy soatining o'tkazilishining to'g'ri tashkil etib, unga xaqqoniy yondashish.
Sinf rahbari har bir o'quvchining shaxsini, pedagogik-psixologik xarakterini o'rganish, shu asosda diniy aqidaparastlikka qarshi kurash bo'yicha tushuntirish ishlarini olib borishi, voyaga yetmaganlar bilan ishlash ishlarini takomillashtirishi lozim.
Sinf o'quvchilarning ota-onalari bilan bamaslaxat ish tutgan holda o'quvchilardagi iqtidor, malaka va ko'nikmalarni aniqlaydi va shakllantiradi.
O'quvchilarning yil davomidagi darsga qatnashish davomati uchun shaxssan ma'sulligini xis qilgan holda sinf jurnaliga o'quvchilarni darsga qatnashganligi yoki qatnashmaganligi to'g'risidagi ma'lumotlarni qayd qilib yuradi.
Sinf o'quvchilarini odob-ahloq qoidasi, texnika xavsizligi qoidalari hamda maktab nizomida belgilangan qonun qoidalar bilan tanishtirib boradi va o'quvchilarning ushbu qonunlarga buysunishini nazorat qiladi.
O'quvchilarning maktab kutubxonasi va shuningdek yaqin atrofdagi maktabqa kutubxonalar bilan o'zaro aloqa o'rnatishini nazorat qiladi.
Sinf o'quvchilari bilan birga maktab direktori ko'rsatmalariga asosan barcha jamoat ishlarida faol qatnashadi.
Sinfdagi jamoatchi a'lochi va xulqi namunali bo'lgan o'quvchilar qonun qoidalarga to'liq rioya qilgan o'quvchilarni o'zi va maktab rahbariyati tamonidan rag'batlantirib borilishini nazorat qiladi.
Sinf o'quvchilarini kundalik daftarlarini yuritilishini nazorat qiladi.
Maktab va sinf mulkini o'quvchilar bilan birgalikda ko'z qorachig'idek asraydi.
Sinf o'quvchilarini maktab tadbirlarida qatnashishlarini ta'minlaydi.
Sinf ota-onalar qo'mitasi tamonidan qabul qilingan qarorlar ijrosi uchun ma'sul.
Sinf o'quvchilaridan kam ta'minlangan o'quvchilarni aniqlaydi va ularga sinf va maktab jamoasi tomonidan yordam ko'rsatilishini nazorat qiladi.
Sinf o'quvchilari bilan birgalikda o'quvchilarni ta'til kunlarini mazmunli o'tkazish maqsadida turli tadbirlar va sayohatlarni uyushtiradi va o'tkazadi.
Sinf xonasini jihozlanishi va o'quvchilarning estetik did bilan maktab formasida kelishlarini nazorat qiladi.
O'quvchilarning o'quv qurollari bilan ta'minlanishini tashkil etilishini nazorat qiladi.
Maktab rahbarlari bilan tuzilgan shartnomaga muvofik maktabqa vazifalarni bajargan holda sinf qizlari o'rtasida "Qizlar kulubi" to'garagini tashkil qiladi va sinf rahbar tamonidan nazorat qilinadi.
|
| |
Tayanch iboralar - O'zbekiston respublikasi

Tayanch iboralar:
1. Kimyoning asosiy tushunchalari.
2. Atom, molekula, kimyoviy element.
3. Oddiy va murakkab moddalar.
4. Molekulyar va nomolekulyar moddalar.
5. Atom, ion, metall panjaralar.
6. Asosiy stexiometrik konunlar.
Nazorat sovollari:
1. Kimyo fani.
2. Kimyo fani rivojlanishining kiskacha tarixi.
3. M.V.Lomonosovning atom-molekulyar nazariyasi.
4. Gey-Lyussakning xajmiy nisbatlar konuni.
5. Ekvivalentlar konuni.
6. Tarkibning doimiylik konuni
7. Kristall turlari
8. Karrali nisbatlar konuni
9. Izotoplar
10. Amper gipotezasi
Adabiyotlar:
1. 6-45 betlar
2. 32-45 betlar
3. 57-100 betlar
4. 25-50 betlar
MA'RUZA № 2
ATOM TUZILISHI
R E J A :
1. Radioaktivlik
2. Atom tuzilishining planetar modeli
3. Atomlarning elektron formulalari
4. Pauli prinsipi.
5. Xund koidasi. Valentlikning kvant mexanik tabiati
6. Atomlarda elektron bulutlarning strukturasi. Energiyaning minimumga intilish (afzallik) prinsipi.
Atom murakkab sistema bulib, mikroolam konunlariga buysunadigan, xarakatdagi zarrachadir.
Atom-kimyoviy elementning kichik zarrachasi bulib, uzida elementning ma'lum xossalarini mujassamlashtirgan buladi. Atom erkin yoki birikma xolatida buladi.
XX asr boshlarigacha atom moddaning oxirgi bulinish darajasi deb kelindi. Bunday tasavvurlarning bir tomonlama va cheklanmaganligini ayrim olimlar tushunar edi. Masalan XIX asrning boshida Moskva Davlat universitetining professori G.M.Pavlov atomning tuzilishi murakkab, uning tuzilishida manfiy va musbat elektr zaryadi ishtirok etadi, degan fikrni ilgari surdi. Ulug rus olimi A.M.Butlerov 1886 yilda kuyidagicha yozgan edi: "Xozirgi vaktda ba'zi elementlarning "atomlar" deb ataladigan zarrachalari, asl moxiyati bilan aytganda, balki kimyoviy yul bilan bulinish xususiyatiga egadir, ya'ni ular uz tabiati jixatidan bulinmaydigan zarrachalar bulmay, balki xozirgi bizga ma'lum bulgan vositalar bilangina ajratib bulmaydigan zarrachalardir va ... keyin borib kashf etiladigan prosesslarda ajratish mumkin buladi."
XX asr boshida katod nurlarining tabiatini fotoeffekt va termoemissiya, elektroliz, radioaktivlikni urganish va boshka ishlar bilan atom tuzilishining murakkab, diskret tuzilganligi isbotlandi.
Atomning ichki tuzilishini bir-biridan massalari, ulchamlari, zaryadi, yashash vakti bilan fark kiladigan mayda zarrachalar tashkil kiladi. Bu zarrachalar elementar zarrachalar deyiladi. Xozirgi vaktda bunday zarrachalardan 200 ga yakini ma'lum.
Katod nurlari. Atomning murakkabligini tasdiklovchi dastlabki tajriba ma'lumotini 1879 yilda, siyraklashtirilgan gazlarda elektr razryadi xosil bulish xodisasini tekshirish natijasida kulga kiritildi. Agar ichidagi xavosi surib olingan shisha nayning bir uchiga katod, ikkinchi uchiga anod kavsharlanib unga yukori chastotali tok ulansa, katoddan nur tarkala boshlaydi. Bu nurlar katod nurlari deyiladi. Elektr va magnit maydonida bu nurlar dastlabki yunalishdan musbat kutbga ogadi (1-rasm).
Bu esa ularning manfiy zaryadlanganligini kursatadi. Katod nurlari katta tezlik bilan xarakat kilayotgan manfiy zarrachalar okimidir. Bu zarrachalar keyinchalik elektronlar deb ataldi.
-
|
Tayanch iboralar - O'zbekiston respublikasi

1-rasm. Katod nurlari.
Elektron elementar zarracha bulib, u ye-xarfi bilan belgilanadi. Uning massasi me=9.1*10-28 ga yoki 5.49*10-4 u.b ga teng. Bu esa vodorod atomining 1/1836 birlik kismidir. Uning zaryadi e=4.8*10-10 el. birlik yoki 1.6*10-19 kulonga, radiusi r=2.8*10-13 sm, tezligi V=150000 km/sek ga tengdir.
Rentgen nurlari. 1895 yilda nemis olimi Rentgen shishaning katod nurlari ostida shu'lalanishini tekshirar ekan, nurlanishning yangi turini -X- nurlarni kashf etdi. Bu nurlar keyinchalik rentgen nurlari deb ataldi. Rentgen nurlari elektr va magnit maydonida uz yunalishini uzgartirmaydi, demak, ular elektroneytral zarrachalardir. Rentgen nurlarining asosiy xossalaridan biri - karton, yogoch, mato va inson organizmidan, yengil metall plastinkalardan utib ketadi. Ular fakat ogir metallarda yaxshi ushlanib koladi. Bu xam atomning murakkab tuzilganligini anik isbotlab berdi.
RADIOAKTIVLIK
1896 yilda Fransuz olimi Bekkerel uranning va uran birikmalarining kuzga kurinmas nurlar chikarishini va ular odatdagi nurlarni utkazmaydigan kora kogozdan fotoplastinkaga utib ta'sir etishi natijasida xavoni ionlanishini anikladi. Bu xodisani urganishni Fransuz olimlari Pyer va Mariya Kyurilar davom ettirdilar va 1896 yilda atom massalari 226 va 210 ga teng bulgan, ikki yangi element Radiy (Ra) va Poloniy (Ro) ni kashf etdilar.
M.S.Kyuri taklifiga binoan moddalarning uz-uzidan nur tarkatish xodisasi radioaktivlik deb, bunday xodisaga ega bulgan moddalar esa radioaktiv moddalar deb nomlandi. Radioaktiv nurlar moddalarni (masalan, suv, vodorod xlorid va xokazo) xamda tirik tukimalarni parchalaydi, lekin oz mikdori usimliklar usishiga kumaklashadi. Radioaktiv nurlar, nurlardan tashkil topgan. Masalan, usti teshik kurgoshin idishga radioaktiv preparatni joylashtirib, teshik karshisiga fotoplastinka urnatsak, plastinkada kora doglar paydo buladi.
Bu esa radioaktiv preparatdan kandaydir nurlar tarkalayotganligini isbotlaydi (2-rasm). Agar bu nurlar yuliga magnit yoki elektr maydonini kiritsak fotoplyonkada uch xil dog paydo buladi, bu esa uch xil nur tarkalayotganligini kursatadi. 2-rasmdan kurinadiki, elektr va magnit maydonida nurlarning bir okimi (nurlar) manfiy kutbga, ikkinchi okimi (nurlar) musbat kutbga buriladi, uchinchi okimi nurlar esa uz yunalishini uzgartirmaydi.
- nurlar musbat zaryadli zarrachalar okimi bulib, ularning zaryadi elektron zaryadidan ikki marta ortik. Bu zaryadning massasi 4 u.b.ga teng. -zarracha musbat zaryadlangan geliy ioni ekanligi 1909 yilda isbotlandi. U material maydon xarakatida elektron kabul kilib, geliy atomiga aylanadi.
-
|
MA'RUZA № 3
VII GURUXNING

2-rasm. Radioaktiv moddadan chikayotgan nurlarning ajralishi.
- nurlar katod nurlari kabi, elektronlardan iborat. Bu nurlarning tezligi 300 ming kmG'sek ga yakin.
- nurlar rentgen nurlari kabi elektroneytraldir, lekin ularning tulkin uzunligi rentgen nurlarinikidan xam kichik. Radioaktiv elementlar uzidan -, -, -nurlarni tarkatishi, ya'ni radioaktiv yemirilishi natijasida yangi elementlar xosil buladi.
Masalan:
-
Xosil bulgan radon elementi uz navbatida - nurlar tarkatishi natijasida atom massasi 218 ga teng bulgan, kimyoviy xossalari jixatidan poloniy elementiga uxshash yangi radiy A elementi xosil kiladi:
-
Poloniy xam radioaktiv element, u uz navbatida nur tarkatib yangi radioaktiv element xosil kiladi va bunday radioaktiv yemirilish radioaktiv bulmagan element xosil bulguncha davom etadi.
Biror radioaktiv elementning ikkinchi bir radioaktiv elementga utish katori radioaktiv yemirilish katori deyiladi. Xozirgi vaktda 3ta tabiiy radioaktiv yemirilish katori ma'lum va uchala kator xam radioaktiv bulmagan kurgoshin elementi bilan tugaydi.
I. Kator - atom massasi 235 ga teng bulgan aktiniy uran katori. Bu kator 7 ta va 4ta - nur tarkatib, massasi 207 ga teng bulgan barkaror kurgoshin elementini xosil kiladi.
II. Kator - atom massasi 238 teng bulgan uran katori. Bu kator uzidan 8 ta - va 6ta - nur tarkatib, atom masasi 206 ga teng bulgan kurgoshin elementini xosil kiladi.
III. Kator - atom massasi 232 ga teng bulgan toriy katori. Bu kator uzidan 6 ta - va 4ta - nur tarkatib atom massasi 208 ga teng bulgan barkaror kurgoshin elementini xosil kiladi.
Agar radioaktiv element - nur tarkatsa, uning yadro zaryadi ikkita va massasi 4 uglerod birlikka kamayib, element davriy sistemada ikki xona chapga siljiydi. Masalan:
-
Agar radioaktiv element uzidan - nur tarkatsa, yadro zaryadi bittaga oshadi, element massasi esa uzgarishsiz koladi va element davriy sistemada bir xona ungga siljiydi. Masalan:
-
Radioaktiv yemirilish shuni kursatdiki, xar bir sekundda atomlarning bir xil mikdori yemiriladi.Bu mikdor yemirilish konstantasi deyiladi.
Radioaktiv element dastlabki mikdorining yarim yemirilishiga ketadigan vakt yarim yemirilish davri deyiladi va T xarfi bilan belgilanadi.
Yarim yemirilish davri T kuyidagi formula bilan topiladi;
T=(1/k)ln2 yoki T=0.693/k
bu yerda; k-yemirilish konstantasi.
|
Axloqiy va odobiy himoyalash vositalari

119
• sodir etiladigan kompyuter jinoyatlari o‘z vaqtida e’lon qilinmaydi, buning
sababi hisoblash tarmoqlarida kamchiliklar mavjudligini boshqa hodimlardan
yashirish hisoblanadi.
Ushbu kamchiliklarni bartaraf qilishda va kompyuter jinoyatlarini
kamaytirishda quyidagi chora-tadbirlarni o‘tkazish kerak bo‘ladi:
• personal mas’uliyatini oshirish;
• ishga qabul qilinadigan xodimlarni tekshiruvdan o‘tkazish;
• muhim vazifani bajaruvchi xodimlarni almashtirib turish;
• parol va foydalanuvchilarni qayd qilishni yaxshi yo‘lga qo‘yish;
• ma’lumotlarga egalik qilishni cheklash;
• ma’lumotlarni shifrlash.
Hozirgi globallashuv davrida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining
rivojlanishi oqibatida axborotni himoyalashning ko‘plab dasturiy, dasturiy-texnik
va texnik vositalari ishlab chiqilgan bo‘lib, ularning aksaryati haqida keyingi
paragraflarda batafsil ma’lumotlar keltirilgan.
Kattalikning sonli qiymati

|
Kattalikning sonli qiymati
|
bet | 9/58 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #238909 |
Bog'liq “METROLOGIYA VA STANDARTLASHTIRISH” MA\'ruzalar matni SIRTQIKattalikning sonli qiymati – kattalikning qiymatiga kiruvchi nomsiz son.
Parametr – berilgan kattalikni o‘lchashda yordamchi sifatida qaraladigan kattalik.
O‘lchash vositasi – metrologik tavsiflari me’yorlangan (MTM), o‘lchami (belgilangan xatolik chegarasi) ma’lum vaqt oralig‘ida o‘zgarmas deb qabul qilinadigan, kattalikning o‘lchov birligini qayta tiklaydigan va (yoki) saqlaydigan, o‘lchashlar uchun mo‘ljallangan texnik vosita.
Kattalik o‘lchovi – o‘lchov qiymatlari belgilangan birliklarda ifodalangan va zarur aniqlikda ma’lum bo‘lgan bir yoki bir nechta berilgan o‘lchamlarning kattaligini qayta tiklash va (yoki) saqlash uchun mo‘ljallangan o‘lchash vositasi.
Etalon (o‘lchashlar shkalasi yoki birligi etaloni) – kattalikning o‘lchamini qiyoslash sxemasi bo‘yicha quyi vositalarga uzatish maqsadida shkalani yoki kattalik birligini qayta tiklash va (yoki) saqlash uchun mo‘ljallangan va belgilangan tartibda etalon sifatida tasdiqlangan o‘lchashlar vositasi yoki o‘lchash vositalarining majmui.
Birlamchi etalon – birlikni mamlakatda (shu birlikni boshqa etalonlariga nisbatan) eng yuqori aniqlik bilan qayta tiklanishini ta’minlaydigan etalon.
Maxsus etalon – birlikning alohida sharoitlarda qayta tiklanishini ta’minlaydigan va bu sharoitlar uchun birlamchi etalon bo‘lib xizmat qiladigan etalon.
Davlat etaloni – davlat hududida ushbu kattalikning boshqa barcha etalonlari bilan qayta tiklanadigan, birliklarning o‘lchamlarini aniqlash uchun asos sifatida xizmat qilishi vakolatli davlat idorasining qarori bilan tan olingan etalon.
Ikkilamchi etalon – birlikning o‘lchamini mazkur birlikning birlamchi etalonidan oladigan etalon.
Nus’ha-etalon – birlikning o‘lchamini ishchi etalonlarga uzatish uchun mo‘ljallangan ikkilamchi etalon.
Ishchi etalon – birlikning o‘lchamini ishchi o‘lchash vositalariga uzatish uchun mo‘ljallangan etalon.
Xalqaro etalon – milliy etalonlar bilan qayta tiklanadigan va saqlanadigan birliklar o‘lchamlarini muvofiqlashtirish uchun xalqaro kelishuv bo‘yicha xalqaro asos sifatida qabul qilingan etalon.
|
| |
Maydalash sxemalarini hisoblashga doir misollar

|
Maydalash sxemalarini hisoblashga doir misollar
|
bet | 4/5 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 172,45 Kb. | | #228778 |
Bog'liq 2-amalMaydalash sxemalarini hisoblashga doir misollar
1− misol.Boyitish fabrikasining ruda bo‘yicha ishlab chiqarish unumdorligi Q=650000t/yil; ruda ochiq usulda qazib olinadi, o‘rtacha qattiqlikka ega, rudaning namligi 3%. Yirik maydalash bo‘limining soatlik ishlab chiqarish unumdorligini aniqlang.
2− misol. O‘rta va mayda maydalash bo‘limlarining ish tartibini dam olish kuni bilan qabul qilinsa, ya’ni yiliga 305 kun 3 smena 7 soatdan.O‘rta va mayda maydalash bo‘limlarining soatlik ishlab chiqarish unumdorligini aniqlang. Boyitish fabrikasining ruda bo‘yicha ishlab chiqarish unumdorligi Q=2000000t/yil;
3− misol. Agar fabrikaga keltirilgan rudaning eng katta bo‘lagini o‘lchami 600mm bo‘lsa, maydalangandan keyingi o‘lchami 13mm bo‘lsa, maydalash darajasini aniqang.
4− misol.Fabrikaga keltirilgan rudaning eng katta bo‘laginio‘lchami 1200mm, maydalangandan keyingi o‘lchami 25mm. Umumiy maydalash darajasini aniqlang .
5− misol. Boyitish fabrikasiga keltirilgan ruda o‘rtacha qattiqlikda. Q=5 mln t/yil, eng katta bo‘lakning o‘lchami 1000 mm, oxirgi maydalashdan chiqqan rudaning eng katta bo‘lak o‘lchami d max=10mm; rudaning sochma zichligi σc = 1,6 t/m3;rudaning namligi 4 %. Maydalashning BBA sxemasini hisoblang .
6− misol. Boyitish fabrikasining ruda bo‘yicha ishlab chiqarish unumdorligi Q=4 mln t/yil; eng katta bo‘lakning o‘lchami 900 mm, oxirgi maydalashdan chiqqan rudaning eng katta bo‘lak o‘lchami d max=13mm; rudaning namligi 4 %, Maydalashning sxemasini tanlang va hisoblang.
7− misol. Boyitish fabrikasiga keltirilgan ruda yumshoq bo‘lsa, maydalashning qanday sxemasini tanlanadi?
8− misol. Boyitish fabrikasiga keltirilgan ruda qattiq bo‘lsa, maydalashning qanday sxemasini tanlanadi?
9− misol. Boyitish fabrikasining ruda bo‘yicha ishlab chiqarish unumdorligi Q=500000 t/yil; ruda ochiq usulda qazib olinadi, o‘rtacha qattiqlikka ega, rudaning namligi 3 %. Maydalash bo‘limining sutkalik ishlab chiqarish unumdorligini aniqlang .
|
| |
Maydalashning BBA sxemasini hisoblash

|
Maydalashning BBA sxemasini hisoblash
|
bet | 3/5 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 172,45 Kb. | | #228778 |
Bog'liq 2-amalMaydalashning BBA sxemasini hisoblash
Sxemani hisoblash uchun dastlabki ma’lumotlar: maydalash sexining ishlab chiqarish unumdorligi soatiga 100t/s, yirik maydalashga keladigan rudaning eng katta bo‘lak o‘lchami Dmax.= 700mm; oxirgi maydalashdan chiqqan rudaning eng katta bo‘lak o‘lchami d max=10mm; rudaning sochma zichligi σc = 1,6t/m3.
4- rasm.Maydalashning BBA sxemasi
1.Umumiy maydalash darajasini aniqlaymiz.
,
2.Alohida bosqichlardagi maydalash darajasini aniqlaymiz.
agar deb qabul qilsak.
va
bu yerda: So‘r– bitta bosqich uchun o‘rtacha maydalash darajasi.
Uchinchi bosqichi yopiq siklli maydalash sxemalarida birinchi va ikkinchi bosqich maydalash darajalari So‘rta dan birmuncha kichik, uchinchi bosqich maydalash darajasini esa So‘rta tadan katta qabul qilinadi. Shuning uchun birinchi va ikkinchi maydalash bosqichi uchun deb qabulqilamizu holda
3.Har qaysi maydalash bosqichidan keyingi mahsulotlarning shartli maksimal yirikligini aniqlaymiz.
4.Birinchi va ikkinchi maydalash bosqichlari uchun maydalagichlarning bo‘shatish tuynugining kengligini aniqlaymiz.
Z ning qiymati: yirikmaydalagichuchunz =1,5÷1,8
o‘rtavamaydamaydalashmaydalagichuchunz=1,8 ÷ 3,0
Birinchi va ikkinchi maydalash bosqichi uchun elak ko‘zining o‘lchami va elash samaradorligini aniqlaymiz.Hisoblanadigan sxema uchun
Yirik maydalashdan oldin panjarali elaklar uchun elash samaradorligini 60–70%, o‘rta va mayda maydalashdan oldin vibratsion elaklar o‘rnatilgandagi elash samaradorligi 80–85% deb qabul qilinadi.
yaxlitlab
6. Uchinchi maydalash bosqichi uchun elak va maydalagichlarning ish tartibini tanlaymiz.Elak va maydalagichlarning ish tartibini belgilovchi larning son qiymatlariga bog‘liq holda maydalangan mahsulotlarning yiriklik xarakteristikasi, hamda elak va maydalagichlarning kerakli soni o‘zgaradi.Hisoblanayotgan sxema uchun uchinchi bosqich bo‘shatish tuynugining kengligi
, .
7. Maydalash operatsiyalariga tushayotgan 3,7 va 12 mahsulotlarning massasini aniqlaymiz.
formula orqali mahsulotlarning og‘irligini topamiz (esingizda bo‘lsin, yirik, o‘rta va mayda maydalash b0’limlarining ishlab chiqarish unumdorligi har xil).
|
| |
− misol - 2-amaliy mashg‘ulot. Maydalash sxemalarini tanlash va asoslash, Maydalash sxemalarini hisoblash

|
2-amaliy mashg‘ulot. Maydalash sxemalarini tanlash va asoslash, Maydalash sxemalarini hisoblash
|
bet | 5/5 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 172,45 Kb. | | #228778 |
Bog'liq 2-amal10− misol.Agar fabrikaga keltirilgan rudaning eng katta bo‘lagini o‘lchami 750 mm bo‘lsa, maydalangandan keyingi o‘lchami 15mm bo‘lsa, maydalash darajasini aniqlang.
11− misol. Agar maydalash bosqichidan keyingi mahsulotlarning shartli maksimal yirikligini 236mm bo‘lsa, maydalagichning bo‘shatish tuynugining kengligini aniqlang.
12− misol. Boyitish fabrikasiga keltirilgan ruda o‘rtacha qattiqlikda, boyitishfabriksining ishlab chiqarish unumdorligi3 mln t/yil, eng katta bo‘lakning o‘lchami 700 mm, oxirgi maydalashdan chiqqan rudaning eng katta bo‘lak o‘lchami d max=10mm; rudaning sochma zichligi σc=1,6 t/m3;rudaning namligi 4%. Maydalashning BA sxemasini hisoblang.
13–misol. Boyitish fabrikasiga keltirilgan ruda o‘rtacha qattiqlikda, boyitish fabriksining ishlab chiqarish unumdorligi 1 mln t/yil, eng katta bo‘lakning o‘lchami 600 mm, oxirgi maydalashdan chiqqan rudaning eng katta bo‘lako‘lchamid max=12mm; rudaning sochma zichligi
σc = 1,6t/m3;rudaning namligi 3 %. Maydalashning BG sxemasini hisoblang.
14− misol. Boyitish fabrikasiga keltirilgan ruda o‘rtacha qattiqlikda, boyitish fabriksining ishlab chiqarish unumdorligi 700000 t/yil, eng katta bo‘lakning o‘lchami 500 mm, oxirgi maydalashdan chiqqan rudaning eng katta bo‘lak o‘lchami d max=9 mm; rudaning sochma zichligiσc = 1,6 t/m3;rudaning namligi 2 %. Maydalashning BBA sxemasini hisoblang.
15− misol. Boyitish fabriksining ishlab chiqarish unumdorligi Q = 2 mln t/yil, eng katta bo‘lakning o‘lchami 800 mm, oxirgi maydalashdan chiqqan rudaning eng katta bo‘lak o‘lchami dmax=15mm; rudaning sochma zichligi σc = 1,6t/m3;rudaning namligi 5%. Maydalashning BB sxemasini hisoblang
|
| |
Ishlab chiqarish va uning tarmoqlarida metrologik xizmat va ta’minot

|
Ishlab chiqarish va uning tarmoqlarida metrologik xizmat va ta’minot
|
bet | 5/58 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #238909 |
Bog'liq “METROLOGIYA VA STANDARTLASHTIRISH” MA\'ruzalar matni SIRTQI2.1. Ishlab chiqarish va uning tarmoqlarida metrologik xizmat va ta’minot
O‘lchash informatsiyasiga nafaqat miqdor bo‘yicha talablar, balki sifat bo‘yicha ham talablar qo‘yiladi. Bunga uning (o‘lchashning) aniqligi, ishonchliligi, tan narxi va samaradorligi kabi tavsiflar kiradi.
Bu sifat tavsiflarining barchasining asosida metrologik ta’minot yotadi. Metrologik ta’minotni shunday ta’riflash mumkin:
o‘lchashlar birliligini ta’minlash va talab etilgan aniqlikka erishish uchun zarur bo‘lgan texnikaviy vositalar, tartib va qoidalarning, me’yorlarning, ilmiy va tashkiliy asoslarning belgilanishi va tadbiq etilishi.
Ushbu tavsifdan kelib chiqib aytish mumkinki, metrologik ta’minotning vazifasiga quyidagilar yuklatilgan:
o‘lchash vositalarining ishga yaroqliligini tashkil etish, ta’minlash va tadbiq etish;
o‘lchashlarni amalga oshirish, uning natijalarini qayta ishlash va tavsiya etish borasidagi me’yoriy hujjatlarni ishlab chiqish va tadbiq etish;
hujjatlarni ekspertizadan o‘tkazish;
o‘lchash vositalarining davlat sinovlari;
o‘lchash vositalarining va uslublarining metrologik attestatsiyasi va hokazolar.
Metrologik ta’minotning to‘rtta tashkil etuvchisi mavjuddir:
Ilmiy asosi: metrologiya - o‘lchashlar haqidagi fandir;
Texnikaviy asoslari - kattaliklar birligining davlat etalonlari, kataliklar birligini etalonlardan ishchi vositalarga uzatish, o‘lchash vositalarini yaratish va ishlab chiqishni yo‘lga qo‘yish, o‘lchash vositalarining majburiy davlat sinovlari va ularni bajarish uslublarining metrologik attestatsiyasi, o‘lchash vositalarini ishlab chiqishda, ta’mirlashda va ishlatishda majburiy davlat qiyoslashidan o‘tkazish, modda va materiallarning tarkibi va xossalari bo‘yicha standart namunalarni yaratish, standart ma’lumotnomalar, mahsulotning majburiy davlat sinovlari.
Tashkiliy asosi - davlat va mahkamalardagi metrologik xizmatdan tashkil topgan O‘zbekiston Respublikasi metrologiya xizmati;
Me’yoriy-qonuniy asoslari- tegishli respublika qonunlari, davlat standartlari, davlat va tarmoqlarning me’yoriy hujjatlari.
|
| |
Tavsiya qilingan qo’shimcha adabiyotlar

|
Tavsiya qilingan qo’shimcha adabiyotlar
|
bet | 58/58 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #238909 |
Bog'liq “METROLOGIYA VA STANDARTLASHTIRISH” MA\'ruzalar matni SIRTQITavsiya qilingan qo’shimcha adabiyotlar
Mirziyoev SH.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz - T.: “O’zbekiston” NMIU, 2017. -488 b.
O’zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo’yicha Harakatlar strategiyasi to’g’risida. T : 2017 yil 7 fevral, G1F-4947-sonli farmoni.
Ismatullayev P.R., Qodirova Sh.A., Jabborov X.Sh. Metrik o’lchashlar va ularning rivojlanish istiqbollari: Uslubiy qo’llanma: 2020. – 40 b.
Elektron manbaalar:
Elektron resurslar
www.zivonet.uz.
http://e.lanbook.com.
www.matlab.com
www.5baIlov.ru
Wikipedia.org.
Bibliofond.ru.
|
| |
Sifat bo‘yicha Yevropa tashkiloti (YeOKK)

|
Sifat bo‘yicha Yevropa tashkiloti (YeOKK)
|
bet | 8/58 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #238909 |
Bog'liq “METROLOGIYA VA STANDARTLASHTIRISH” MA\'ruzalar matni SIRTQISifat bo‘yicha Yevropa tashkiloti (YeOKK)
Sifatni nazorat qilish Yevropa tashkiloti YeOKK (Yevropeyskaya organizatsiya po kontrolyu kachestva) bo‘lib, uning birinchi konferensiyasi 1957 yilda chaqirilgan va shu yilning o‘zida uni nizomi ham tasdiqlandi.
Sinov laboratoriyalarining akkreditlash bo‘yicha Xalqaro konferensiyasi (ILAK)
ISO va MEK ishlab chiqqan xalqaro qoidalarga asosan laboratoriyalarni akkreditlashdan maqsad sinov laboratoriyalarni aniq sinovlar yoki aniq tur sinovlari (ISO/MEK Rukovodstvo 2.86) o‘tkazishga huquq berishdan iborat.
2.3. Metrologiya bo‘yicha asosiy atamalar.
Metrologiyada bot-bot ishlatiladigan ayrim tushunchalar quyidagilardan iborat:
Metrologiya – o‘lchashlar, ularning birliligini ta’minlash usullari va vositalari hamda kerakli aniqlikka erishish yo‘llari haqidagi fan.
Nazariy metrologiya – metrologiyaning fundamental asoslarini ishlab chiqish predmeti bo‘lgan sohasidagi metrologiya bo‘limi.
Qonunlashtiruvchi metrologiya – metrologiya bo‘yicha milliy idora faoliyatiga qarashli va birliklar, o‘lchash usullari, o‘lchash vositalari va o‘lchash laboratoriyalariga davlat talablarini o‘z ichiga olgan metrologiya qismi.
Amaliy metrologiya – nazariy metrologiya ishlanmalarini va qonunlashtiruvchi metrologiya qoidalarini amaliy qo‘llanish masalalari bilan shug‘ullanuvchi metrologiya bo‘limi.
Kattalik – sifat jihatidan ajratilishi va miqdor jihatidan aniqlanishi mumkin bo‘lgan hodisalar, moddiy tizim, moddaning xossasidir.
O‘lchanadigan kattalik – o‘lchash vazifasining asosiy maqsadiga muvofiq o‘lchanishi lozim bo‘lgan, o‘lchanadigan yoki o‘lchangan kattalik.
Kattalik o‘lchami – muayyan miqdoriy ob’ekt, tizim, hodisa yoki jarayonga tegishli bo‘lgan kattalikning miqdoriy aniqlanganligi.
Kattalikning qiymati – kattalik uchun qabul qilingan birliklarning ma’lum bir soni bilan kattalikning o‘lchamini ifodalash.
|
| |
Adabiyotlar - O'zbekiston respublikasi

3-rasm. Rezerford tajribasi
Rezerford yukoridagi tajribaga asoslanib atom tuzilishining planetar modelini taklif kildi, ya'ni atomning markazida massasi taxminan atom massasiga teng bulgan, musbat zaryadlangan yadro bulib, uning atrofida kuyosh sistemasidagi plenetalar kabi elektronlar xarakat kiladi. Uz yunalishini uzgartirgan va orkaga kaytgan zarrachalar sonini xisoblab va xamda kaytish burchagini xisoblab, yadro zaryadini topish mumkin. Rezerford shu usuldan foydalanib yadro zaryadi atom massasining yarmiga tengligini kursatdi.
Elementning davriy sistemadagi tartib nomeri kupchilik elementlar uchun atom massasining yarmiga teng. Demak, atomdagi elektronlar soni elementning davriy sistemadagi tartib nomeriga, elementning tartib nomeri esa shu elementlar atomi yadrosining musbat zaryadiga tengdir.
Bu masalani 1913 yilda G.Mozli boshkacha yul bilan xal kildi. G.Mozli kalsiydan (Ca=20) ruxgacha (Zn=30) bulgan 11 elementning rentgen spektrini sistemali tekshirib, bu elementlardan xar kaysisining rentgen spektridagi K-seriyasi bir-biriga yakin joylashgan ikkita chizik K va K dan iborat ekanligini kuzatdi (4 rasm).
Agar elementning rentgen spektrlari davriy sistemadagi tartib nomerlariga karab joylashtirilsa, xar bir seriya chiziklari tulkin uzunliklarining kamayishi tomoniga ma'lum konuniyat bilan suriladi. 4-rasmda bir elementdan 2- elementga utganda elementlar tartib nomerining ortib borishi K va K chiziklari chap tomonga karab, ya'ni tulkin uzunligining kamayish tomoniga karab siljishi kursatilgan. Siljish kattaligi titandan vanadiyga utganda kancha katta bulsa, vanadiydan xromga utganda xam xuddi ushancha buladi, demak, elementning tartib nomeri bitta ortsa xar safar bir xilda siljish ruy beradi.
-
|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
|
bet | 7/7 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 361,89 Kb. | | #256731 |
Bog'liq xim texFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
1.Maksumova O.S. Organik moddalar sintezi. "Navro'z" nashriyoti, 2019.-442 b.
2. Lebedev N.N. Ximiya i texnologiya osnovnogo organicheskogo i nefteximicheskogo sinteza. Uchebnik. Izdatelstvo AlvanS. 2018. -592 s.
3. N.A. Plate, ye.V.Slivinskiy. Osnovy ximii i texnologii monomerov: Ucheb. Posobie. - M.: Nauka: MAIK "Nauka/Interperiodika", 2002. -6% s.
4. Popova L.M., Vershilov S.V. Texnologiya organicheskix veshestv. CHast 1. Uchebnoe posobie. -Sankt-Peterburg, SPbGTURP, 2015. -90 s.
5. Timofeev V.S., Serafimov LA. Printsipy texnologii osnovnogo organicheskogo i nefteximicheskogo sinteza. M.: Ximiya, 2003. -536 s.
6.S.M.Turobjonov, H.S.Fozilov, B.A.Mavlonov, S.A.G‘aybullaev, S.F.Fozilov. Quyi molekulali polietilendan dizel yoqilg‘ilari uchun moylovchi prisadkalar olish texnologiyasini ishlab chiqish// “O‘zbekiston neft va gaz” ilmiy texnika jurnali. 2023. №2. /aprel, май, iyul 47-52 b. [02.00.00; №7].
7. Фозилов Ҳ.С., Туробжонов С.М., Мавлонов Б.А. Ғайбуллаев С.А. Маҳаллий иккиламчи чиқинди хомашё қуйи молекулали полиэтилен асосида дизел ёқилғилари учун мойловчи присадкалар олиш технологиясини яратиш// Фан ва технологиялар тараққиёти. Илмий техникавий журнал. Бухоро.-2023. №6. 74-81 б. [02.00.00; №14].
9. Fozilov H.S., Turobjonov S.M., Jumaev J., Mavlonov B.A., G‘aybullaev S.A. Mahalliy xomashyolardan sintez qilingan prisadkalarni dizel yoqilg‘isining moylovchanlik xususiyatlariga ta’sirini matematik modellashtirish
|
| |
width 
- klipning kengligi 
(piksellarda). 
_x

Ekranda 13 ta tugmabni izohi bilan joylashtiramiz.Ikkinchi
qatlamda ayiq rasmi
tasvirlangan
movie clip
ni
kutubxonadan olib,
ekranga
x
va
y
o'qlari bo'yicha 200
pikselda joylashtiramiz va uni ayiq deb nomlaymiz. Dastur quyidagi ko'rinishga
ega b o'ladi:Endi tugmalarga kerakli skriptlarni kiritish bilan shugullanamiz. Ustiga
“Harakatlantirish” deb yozilgan tugmalarga quyidagi skriptlarni kiritamiz:
® tugmasi ayiq nomli obyektni gorizontal 10 pikselga chapga siljitadi:
on (release) {ayiq._x -=10;}® tugmasi ayiq nomli obyektni gorizontal 10 pikselga
o'ngga siljitadi on (release) { ayiq._x +=10;}®
tugmasi ayiq nomli obyektni
vertikal 10 pikselga yuqoriga siljitadi on (release) { ayiq._y -=10;}
® tugmasi ayiq nomli obyektni vertikal 10 pikselga pastga siljitadi on (release) {
ayiq._y +=10;} Ustiga “masshtab va burilish” deb izohlangan tugmalarga quyidagi
skriptlar kiritilgan:
Mavzu: Talabalar bilimini baholash bazasi Reja

|
Mavzu: Talabalar bilimini baholash bazasi Reja
|
bet | 1/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #233758 |
Bog'liq dilnoza talabalarni baholash
Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti Farg‘ona filiali
620-23 guruh talabasi
To’lqinboyeva Dilnozaning Dasturlash II fanidan tayyorlagan
LOYIHA ISHI
Topshirdi: To’lqinboyeva Dilnoza
Qabul qildi: Qayumov Ahror
Mavzu: Talabalar bilimini baholash bazasi
Reja:
Kirish
Nazariy qism
Xulosa
1.Kirish C++ haqida ma’lumot
Albatta! C++ yuqori darajali, umumiy maqsadli dasturlash tilidir. U ko'pincha operatsion tizimlar, kompilyatorlar, o'yinlar va boshqa intensiv dasturlarni ishlab chiqish uchun ishlatiladi. C++ - bu C tilining kengaytmasi bo'lib, uni yanada ob'ektga yo'naltirilgan qilish uchun sinflar, shablonlar, meros va boshqa xususiyatlarni qo'shadi. Bu murakkab til, lekin uni o‘zlashtirganingizdan so‘ng kuchli, yuqori darajada optimallashtirilgan dasturlar yaratishingiz mumkin.
Agar siz C++ ni oʻrganishga qiziqsangiz, koʻplab onlayn resurslar va oʻquv qoʻllanmalari mavjud. Ba'zi mashhur kitoblar orasida Bjarne Stroustrupning "C++ dasturlash tili" va Skott Meyersning "Effektiv C++" kitoblari mavjud. Kurslarni Coursera va Udemy kabi platformalarda ham topishingiz mumkin. Etarlicha amaliyot bilan siz C++ bo'yicha malakali dasturchi bo'lishingiz va ajoyib dasturlar yaratishingiz mumkin!.
2.Nazariy qism.
2.1 C++ builder 6 dasturi haqida.
C++ Builder 6 C++ dasturlash tilidan foydalangan holda Windows asosidagi ilovalarni yaratish uchun ishlatiladi. U ishlab chiquvchilarga foydalanuvchi interfeyslarini vizual tarzda loyihalashtirish va dastur mantiqini amalga oshirish uchun C++ kodini yozish imkonini beruvchi intuitiv vizual dizayn muhitiga ega. C++ Builder 6 shuningdek, ishlab chiquvchilarga ilovalarni tezda yaratishga yordam beradigan bir qancha vositalar va komponentlarni o‘z ichiga oladi, jumladan, disk raskadrovka vositalari, kod muharriri va oldindan o‘rnatilgan UI komponentlarining keng turlari.
2.2 Standart komponentalar politrasi
|
| |
Kompyuterning asosiy va qo`shimcha qurilmalari

Shaxsiy kompyuterlarning tuzilishi.
Monitor Sistemalar bloki
Klaviatura
Shaxsiy kompyuterlar quyidagi asosiy qurilmalardan tashkil topgan:
-
sistemalar bloki – ichki qurilmalar joylashadi.
-
Klaviatura – belgini kompyuterga kiritadi. (
-
Monitor (displey) – ma’lumotlarni matnli va tasvirli
tasvirlash imkonini
beradi.
Kompyuterlar imkoniyatlarini oshirish maqsadida unga turli qo`shimcha qurilmalar
ulanishi mumkin.
Bular:
Sichqoncha – ma’lumotlar kiritilishini yengillashtiruvchi manipulyator.
Printer – ma’lumotlarni qog`ozga chiqaradi.
Skaner – qog’ozdagi ma’lumotni kompyuterga tasvirli
yoki matnli ravishda
kiritadi.
Modem – telefon tarmog`i orqali boshqa kompyuter bilan ma’lumot almashish
imkoniyatini va internet tarmog`iga ulanishga yordam beradi.
Plotter – turli tasvirni va grafiklarni bosmaga chiqarish qurilmasi.
Strajer – kompyuterning venchesteridagi ma’lumotlar
nusxasini zaxiraga olish
uchun mo`ljallangan qurilma bo`lib , ma’lumotlarni magnit lentali kassetaga
(kartridjga) yozishga mo`ljallangan.
Kompakt disklar – 610 Mgbaytgacha ma’lumatlarni saqlay oladi.
Ular asosan
o`qish uchun ishlatiladi.
Trekbol – shar shaklidagi manipulyator. Kompyuter o`yinlarida foydalaniladi.
Tarmoq qurilmasi – bir necha kompyuterlarni tarmoqqa birlashtirilib,
kompyuter
o`zi axborot almashish imkonini beruvchi qurilma.
Har bir qurilma – sistema blokida joylashgan mos ulagichga ulanadi yoki
o`rnatiladi.
Qo`shimcha qurilmani ulashdan avval kompyuterni o`chirish zarur ,
aks holda
kompyuter ishdan chiqishi mumkin.
tweened - Animatsion lavhalar yaratish reja: Kirish Flash dasturi bilan ishlash asoslari

Animatsion lavhalar yaratish reja: Kirish Flash dasturi bilan ishlash asoslari
Animatsion lavhalar yaratish reja Kirish Flash dasturi bilan is
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Animatsion lavhalar yaratish reja: Kirish Flash dasturi bilan ishlash asoslari
|
Oʻlchash asboblari - Mavzu: Berilgan elektr va noelektr kattaliklarni nazoratlash

|
Mavzu: Berilgan elektr va noelektr kattaliklarni nazoratlash
|
bet | 2/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 378,91 Kb. | | #230256 |
Bog'liq Berilgan elektr va noelektr kattaliklarni nazoratlash apparatlarOʻlchash asboblari — oʻlchanadigan kattalikning qiymatini (yoki miqdorini) bevosita aniqlashga imkon beradigan vositalar. Analog, raqamli, koʻrsatuvchi va qayd qiluvchi, integrallovchi, jamlovchi va boshqalar turlarga boʻlinadi. Analog Oʻlchash asboblarida kattaliklarni oʻlchash shkala boʻyicha, raqaml i Oʻlchash asboblarida raqamli hisoblash qurilmasi boʻyicha amalga oshiriladi. Koʻrsatuvchi Oʻlchash asboblari oʻlchash natijalarini faqat koʻrib turib aniqlash uchun moʻljallangan. Qayd qiluvchi Oʻlchash asboblari oʻlchash natijalarini qogʻozga qayd qilib borish qurilmasi bilan taʼminlanadi. Bunday asboblar yozib boruvchi (qaydlar qogʻozga diagramma tarzida chizib boriladi) va bosuvchi (oʻlchash natijalari qogʻozga raqamlar tarzida bosib boriladi) turlarga boʻlinadi. Integrallovchi Oʻlchash asboblarida oʻlchanadigan kattalik vaqt yoki boshqa mustaqil oʻzgaruvchan miqdor boʻyicha integrallanadi (mas, elektr va gaz hisoblagichlari). Jamlovchi Oʻlchash asboblari turli kanallar boʻyicha keluvchi ikki yoki bir necha kattalik qiymatini jamlab koʻrsatadi (mas, bir necha elektr generatorining quvvatini jamlovchi vattmetr).
Oʻlchash asboblari korxonalarida texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish maqsadida Oʻlchash asboblari koʻpincha rostlash, hisoblashechish va boshqarish qurilmalari bilan taʼminlanadi. Ular maxsus tuzilgan dasturlar boʻyicha ishlaydi.
Oʻlchash maʼlumotlarini uzatish, oʻzgartirish yoki avtomatik boshqarish tizimlarida foydalanish uchun qulay boʻlgan shakldagi signalni ishlab chiqish uchun moʻljallangan oʻlchash vositasi oʻlchash qurilmasi deb ataladi. Bu qurilma Oʻlchash asboblarini, oʻlchash oʻzgartirgichlari (oʻlchanadigan kattalikni uzatish uchun qulay signalga oʻzgartiruvchi vosita) ni, kuchaytirgichlar va boshqalar moslamalarni oʻz ichiga oladi.
Chiziqlar va burchaklarni oʻlchash qurollari (chizgʻichlar, transportirlar va boshqalar) oʻlchash vositalari, vazn (ogʻirlik) oʻlchanadigan vositalar (mas, tarozi) oʻlchov vositalari deb ataladi.
Elektr taqsimlash qurilmalarida va yuqori kuchlanishli oʻzgaruvchan tok zanjirlarida tok kuchi, kuchlanish, quvvat va energiyani oʻlchash xavfsizligini taʼminlash uchun elektr oʻlchash transformatori qoʻllanadi. Uning birlamchi chulgamiga oʻlchanadigan kattalik (tok, kuchlanish va boshqalar) taʼsir qiladi, ikkinchi (pasaytiruvchi) chulgʻami esa Oʻlchash asboblariga va himoya relesiga ulanadi. Oʻlchash transformatori yordamida elektr Oʻlchash asboblari (voltmetr, ampermetr va vattmetr) bilan elektr kattaliklarning turli qiymatlarini oʻlchash mumkin. Keng maʼnoda — Oʻlchash asboblari turli kattaliklar (fizik, mexanik, elektr va magnit kattaliklar) ni oʻlchash bilan bogʻliq boʻlgan barcha oʻlchash apparatlari, qurilmalari va vositalarini oʻz ichiga oladi. Hozir impulsli va raqamli oʻlchash apparatlari keng qoʻllanilmoqda.
|
| |
Elektr relelarining turlari

|
Elektr relelarining turlari
|
bet | 4/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 378,91 Kb. | | #230256 |
Bog'liq Berilgan elektr va noelektr kattaliklarni nazoratlash apparatlarElektr relelarining turlari
Elektr relelari elektrоmagnit, elektrоn, fоtоrele, induksion,chastota, issiqlik va vaqt relesi kabi turlarga bo’linadi. Avtоmatik tizimlarda keng tarqalgan relelar bilan tanishib chiqamiz.
Elektrоmagnit releni ishlashi ferrоmagnit yakоrni bоshqaruvchi tоk xоsil qilgan magnit maydоni bilan uzarо ta’siriga asоslangan.
Elektrоn rele elektrоn kuchaytirgich xamda elektrоmagnit reledan ibоrat. Kuchaytirgich lampali yoki tranzistоrli bo’lishi mumkin. Kuchaytirish natijasida releni sezgirligi sezilarli ko’payadi, ya’ni ishga tushish quvvati kamayib 10-8-10-12 vt ga tushib qоlishi mumkin.
Elektrоn lampalarni inertsiоnligi yo’q, shuning uchun ularni ishga tushish vaqti elektrоmagnit reledan tezkоrligi bilan aniqlanadi.
fоtоrele. fоtоelektrоn relelarda chiqish relesi kоntaktlarini оchilishi va qo’shilishi fоtоelementlardagi yoruglikni o’zgarganida amalga оshadi. Fоtоrezistоr yoritilmaganda uni qarshiligi ko’p va rele zanjiridagi tоk оzligidan uni ishlashiga etarli emas. Yoritilganlik ko’payganda qarshilik r keskin kamayib tranzistоr bazasidagi tоk оrtadi, natijada kоllektоrdagi tоk оrtib rele r ishga tushadi.
vaqt relesi. Dasturli vaqt relelari texnоlоgik jarayonlarini avtоmatlashtirish uchun qo’llaniladigan engzarur elementlardan xisоblanadi. Bu relelar shuningdek, kоmanda оpparatlari va dasturli qurilmalari texnоlоgik jarayon davоmida оperatsiyalarni bоshlash va to’xtatishni, ularni ma’lum vaqt, ya’ni оptimal tsikl оraligida o’zarо bоglangan xоlda o’tishini ta’minlaydi. Vakt relelarining turlari juda ko’p, ishlash printsiplari xam turlicha, signal kechiktirish vaqti 0,5sdan bоshlab bir necha sоatlar, sutkalarni tashkil qilishi xam mumkin.elektrоmexanik vaqt relelarini tayorlashda sinxrоn dvigatellar, xamda sоat mexanizmlaridan fоydalaniladi. Xоzirgi kunda sanоat jarayonlarini avtоmatlashtirishda xamda rusumli dasturli qurilmalar ko’prоq uchrab turadi.gerkоnlar avtоmatik bоshqarish qurilmalarida ishlatiladigan asоsiy elementlar xisоblanadi. Gerkоn – bu shisha idish bo’lib ichiga vоdоrоd, inert gazi yoki izоlyatsiоn suyuqlik kiritilgan kоntaktdan ibоrat. Kоntaktni оchish yoki yopish uchun tashqi magnit maydоnidan fоydalaniladi. Ularning ishlash muddati kоntaktli qurilmalarga nisbatan sezilarli ko’p.
|
| |
:1A:4D:7B:FA:89 - Pitanja za kontrolni

|
Pitanja za kontrolni
|
bet | 6/6 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 48,74 Kb. | | #297 |
00:1A:4D:7B:FA:89
MAC adresu svoje kartice možete znati tako što ćete otići u Command prompt i dati komandu ipconfig /all. Dobićete MAC i IP adrese.
Dial-up Maksimalna brzina prenosa je izuzetno mala i pri tome je telefonska linija zauzeta (u praksi se danas retko sreće)
ADSL . Tu je prenos podataka van govornog opsega,pa je telefonska linija slobodna za obavljanje razgovora tj. telefoniranje. Brzine koje su na raspolaganju u Srbiji su od 512/2048 Kb/s pa sve do nekoliko Mb/s
Kablovski Internet je usluga koju daju operatori kablovske televizije. Brzine i cene su slične kao ADSL. Za prenos signala se koristi koaksijalni/optički kabl koji se koristi za prenos TV signala.
Satelitski pristup Potrebni satelitska antena i receiver. Brzina pristupa 2-16 Mb/s . O ve relativno novije tehnologije imaju i svojih dodatnih mana (npr. visoke cene, kašnjenje signala kod geostacionarnih satelita I dr.)
Povezivanje lokalne mreže na internet ostvaruje se preko rutera. Ruter ima dva porta i dve IP adrese (WAN i LAN). WAN adresa, predstavlja onu jedinstvenu Internet adresu koju je ruter dobio onog momenta kada se povezao sa Internetom. LAN adresa je unutrašnja adresa rutera, preko koje će se povezati ostali uređaji u lokalnij mreži. LAN opseg IP adresa je određen standardom i prva dva broja su uvek 192 i 168, dok su druga dva broja promenljiva.
|
| |
Ime domena se registruje kod nacionalne firme zadužene za imena domena

|
Ime domena se registruje kod nacionalne firme zadužene za imena domena
|
bet | 3/6 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 48,74 Kb. | | #297 |
Ime domena se registruje kod nacionalne firme zadužene za imena domena:
-
Srbija: Registar nacionalnog internet domena Srbije (RNIDS)
-
Svet: IANA (Internet Assigned Numbers Authority)
Poddomen. Organizaciona podcelina nekog domena. .rs
-
edu.rs – edukativne ustanove
-
org.rs - organizacije
-
co.rs - firme
ac.rs – akademske ustanove
Internet provajderi (ISP-Internet Service Provider) su firme koje obezbeđuju pristup internetu korisnicima (klijentima) preko svojih servera, imaju stalne IP adrese radi lakšeg komuniciranja
Načini pristupa internetu
-
Dial-up
-
ISDN
-
ADS(Asymmetrical Digital Subscriber Line).
-
Kablovski Internet
-
Mobilni internet
-
Bežični pristup (Wireless)
Web – najzastupljeniji Internet servis
Web se zasniva na hipertekstu -dokumenti na Internetu koji sadrže hiperveze (hyperlink) koje upućuju na mesta gde se drugi dokumenti nalaze. Hiperveze se realizuju putem označavanja dela dokumenta (tekst, slika, video, animacija) sa navođenjem ciljnog resursa, koji može da se nalazi bilo gde u svetu.
|
| |
Actions 
panelining sarlavha satridagi 
yozuviga e’tibor berish kerak. Masalan, tugmani belgilasak, 
Actions

|
Actions
panelining sarlavha satridagi
yozuviga e’tibor berish kerak. Masalan, tugmani belgilasak,
Actions Pdf ko'rish
|
bet | 13/28 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 406,36 Kb. | | #229174 |
Bog'liq Animatsion lavhalar yaratish reja Kirish Flash dasturi bilan isActions
panelining sarlavha satridagi
yozuviga e’tibor berish kerak. Masalan, tugmani belgilasak,
Actions
panelining
sarlavha satridagi yozuvi “
Actions
- button” ga, agar
movie clip
ni tanlasak,
“
Actions
-
movie clip
” ga o'zgaradi, hechnarsa belgilanmaganida “
Actions
-
frame” ya’ni joriy kadr belgilangan bo'ladi. Kursor joylashgan oq rangli maydon
skript kiritiladigan may don bo'lib, uning yuqori chap qismida buyruqlar oynasi
joylashgan. Bu oynadan skriptga joylashtirish mumkin bo'lgan turli xil harakatlar
joylashgan. Flashni ishlayotgan foydalanuvchilar uchun oyna bilan ko'p ishlashni
tavsiya etamiz. Dastur matnni buyruqlar oynasi va klaviatura orqali to'g'ridan -
to'g'ri kiritish mumkin lekin,
Actions
criptda bosh harflar va kichik harflarni o'rni
almashsa yoki tinish belgilari noto'g'ri ishlatilsa kiritilgan dastur matnni xato
hisoblaniladi. Dasturda ishlash bo'yicha ko'nikma hosil bo'lmaguncha buyruqlarni
yozishda shu oynadan masq qilsh maqsadga muvofiq. Buda har bir papkalar ichida
faqatgina harakatlar emas, balki turli xil funksiyalar, o'zgarmaslar, o'zgaruvchilar,
operatorlar, metodlar, xususiyatlar, sikllar, izohlar va boshqalar joylashgan. Biror
harakatni joylashtirish uchun papkalardan birini ochamiz, kerakli buyruqni topib,
uni ustiga sichqoncha tugmasini bosib, rolik kiritiladigan maydon ustiga qo'yib
yuboramiz, yoki shu buyruq ustiga sichqonchani ikki marta chertib qo'ymiz. Agar
kerakli buyruq qaysi papkada joylashganligini unitib qo'ygan bo'lsangiz, u holda
“indeks” papkasidan foydalaning. Bu papkda Flashda ishlatiladigan barcha
buyruqlar alfavit bo'yicha tartiblab qo'yilgan. Buyruqlar oynasini yopish uchun
oynaning o'ng tomoni markazida joylashgan uchburchakchani bosish kerak. Agar
buyruqlar oynasi yopib qo'yilgan bo'lsa, kerakli buyruqlar skript kiritiladigan
maydon ustida joylashgan [plus] [+] tugmasi yordamida kiritish mumkin. Bu
tugmada asboblar oynasidagi barcha funksiyalarning nusxasi joylashtirilgan.
Quyida “stop()” buyrug'ining ikki xil usulda asboblar paneli va [plus] tugmasi
yordamida
joylashtirish
ko'rsatib
o'tilgan.
|
| |
Zato se WWW naziva Hipermedijalni-Distribuirani system

|
Zato se WWW naziva Hipermedijalni-Distribuirani system
|
bet | 4/6 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 48,74 Kb. | | #297 |
Zato se WWW naziva Hipermedijalni-Distribuirani system.
HTML: jezik označavanja za kreiranje dokumenata koji sadrže hiperlinkove.Hyper Text Markup Language
Osnovne komponente Web-a su:
-
protokol kojim se servis distribuira (HTTP - HyperText Transfer Protokol )
-
format sadržaja dokumenata (npr. HTML - Hyper Text Markup Language)
-
Server – računar na kome se nalazi dokument (Web server)
-
Klijent – program na računaru korisnika koji traži sadržaj dokumenta (Web čitač, Browser)
-
adresa dokumenta/resursa (URL - Uniform Resource Locator )
|
| |