HO‘L USUL - Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги тошкент архитектура қурилиш институти мухандислик қурилиш инфраструктураси...

|
Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги тошкент архитектура қурилиш институти мухандислик қурилиш инфраструктураси факультетиBog'liq aralash usul bilan portlandcement ishlab chiqarishHO‘L USUL
Bu usul agar xom – ashyo mayda bo‗lsa hamda katta namlikka ega bo‗lsa
qo‗llaniladi va quyidagi texnologik rejada o‗tib boradi.
Yumshoq jinslar (gil va bor) valik maydalagichda (valkoviy drobilka) da 10
sm o‗lchamli bo‗lakchalarga maydalanadi va so‗ngra loyqorg‗ichda suv bilan
ivitiladi ,qorishtiriladi suyuq oquvchi modda —shlam ko‗rinishidagi xom ashyoviy
aralashma 35 — 45% namlikka ega bo‗ladi, loyqorg‗ich — diametri 10m va
balandligi 2,5 — 3,5 m li dumaloq temirbeton rezervuar bo‗lib, ichi cho‗yan
plitalar bilan qoplangan bo‗ladi. Qorg‗ichning o‗rtasida gilni maydalash uchun
po‗lat xaskash maxkamlangan krestovina aylanadi. Gil qorg‗ichga suv bilan
birgalikda uncha katta bo‗lmagan qismlar bilan solib turiladi. Xaskashlar katta
bo‗laklarni o‗lchamlari 3 — 5 mm dan katta bo‗lmagan mayda donachalarga
bo‗ladi, ular esa suvda osongina erib ketadilar. Hosil bo‗lgan shlam maydalangan
ohaktosh bilan birgalikda tuyish uchun surgichlar bilan xom ashyoviy
tegirmonning sarflovchi bunkerlariga o‗tkaziladi. Agar karbonat xom — ashyosi
sifatida bo‗rdan foydalanilsa, u holda uni avval (maydalangandan so‗ng) gil bilan
birgalikda qorg‗ichda qoriladi, so‗ngra esa tegirmonda tuyiladi. Gilning yirik,
erimagan donachalari idishning tubida yig‗ilib qoladi va vaqti — vaqti bilan
chiqarib tashlanadi.
Xom —ashyoviy aralashmaning ikkinchi komponenti — ohaktosh — ikkita
bosqichda maydalanadi. Birinchisi lunjli ikkinchisi bolg‗ali toshmaydalagichda
maydalanadi va tashuvchi qurilmalar yordamida gilli shlam bilan birgalikda tuyish
uchun xom — ashyoviy aralashmaning komponentlari o‗rtasida aniq nisbatni
saqlab turishga imkon beruvchi avtomatik boshqaruvchisi bo‗lgan uzluksiz ishlab
turuvchi tarozli dozatorlar orqali sharli tegirmonga yo‗naltiriladi. Xom — ashyoni
tuyish to №008 — elakda uning 8—10% dan ortiq bo‗lmagan qismi qolguncha
davom ettiriladi, ya‘ni xom —ashyo zarrachalarining 90% — 80 mkm kam
bo‗lgan o‗lchamga ega.
Tegirmonda tuydirilgandan so‗ng shlam gorizontal va vertikal shlam-
basseynlarga surib o‗tkaziladi. Bu shu bilan bog‗langanki,xom — ashyo bir jinsli
33
bo‗lmasligi tufayli uning kimyoviy tarkibi o‗zgarishi mumkin, sementning sifati
esa kuydiriladigan xom ashyoviy aralashmaning kimyoviy tarkibiga bog‗liq.
Tegirmondagi shlam avval birinchi vertikal basseynga uzatiladi. Boshqacha
tarkibli shlam esa ikkinchi vertikal basseynga uzatiladi. Bu ikkala idishdagi
shlamning aniq kimyoviy tarkibini bilgan holda talab etiladigan shlamning
tarkibini xisoblab topish mumkin. Shlamni sozlash gorizontal shlambasseynda
amalga oshiriladi. Shlamning kimyoviy tarkibidagi CaO. Si0
2
.Fe
2
0
3
. AL
2
0
3
larning
miqdorini aniqlab turishni ta‘minlaidigan avtomatik ravishda ishlovchi namuna
olg‗ich va rentgen kvantometri bilan doimo tekshirib turiladi. Sozlangan shlam
katta hajmli gorizontal shlambasseynlarda saqlanadi,undan esa surgichlar
yordamida aylanib turuvchi xumdonga surib o‗tkaziladi. Humdondan u 1000° —
1100°S haroratda chiqadi va panjarali sovutkichga yo‗naltiriladi. Bu yerda u o‗zi
orqali o‗tuvchi havo vositasida 30
o
—50
o
C gacha sovutiladi.
Xozirgi vaqtda ko‗proq «Volga» sovutkichi qo‗llanilmoqda. Sovutqichdan
klinker va qo‗shimchalar sayvalash asbobiga va bunkerga tushadi. Maydalangan
klinker yuk tashuvchi vositalar yordami bilan omborga uzatiladi. Uni saqlash
vaqtida ba‘zan erkin CaO moddada tutib qolinadi va havoning namida so‗nadi va
bu holatda klinkerning xususiyati yaxshilanadi.
34
Ho’l usulda sement ishlab chiqarishining texnologik chizmasi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги тошкент архитектура қурилиш институти мухандислик қурилиш инфраструктураси факультети
|