nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Izolatsiyalovchi qoplamalar

|
Izolatsiyalovchi qoplamalar
|
bet | 25/33 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 1,33 Mb. | | #147463 |
Bog'liq 374 29.11.2001Izolatsiyalovchi qoplamalar
3.1.49. 3 — 10 kV kuchlanishli elektr uskunalarida qo‘llaniladigan qattiq elektroizolatsiyalovchi materiallardan tayyorlangan mustahkam izolatsiyalovchi qoplamalar 20 kV kuchlanish bilan, 15 kV kuchlanishli elektr uskunalarida 30 kV kuchlanish bilan, 20 kV kuchlanishli elektr uskunalarida qo‘llaniladigan qoplamalar 40 kV kuchlanish bilan sinaladi. Sinov davom etish muddati 5 minut.
3.1.50. Qoplamalarning elektr chidamliligini sinash uchun avval ularni chetlari qoplama chetlariga 50 mm etmagan plastinkasimon ikkita elektrodlar orasiga o‘rnatiladi, keyin qoplamalar elektrodlar orasiga turli tomonlari bo‘yicha joylashtiriladi, bunda elektrodlar orasidagi masofa ma’lum kuchlanishda ishlatiladigan ajratgichlarning qutblari orasidagi masofadan ortiq bo‘lishi kerak emas.
3.1.51. 1000 V kuchlanishgacha bo‘lgan elektr uskunalarida qo‘llaniladigan dielektrik rezinadan tayyorlangan izolatsiyalovchi qoplamalar bir minut davomida 2 kV kuchlanish bilan sinaladi. Suv bilan ho‘llangan tekis yoki taram-taram ariqchali (agar ular bo‘lsa) qoplamalar qoplamalarning chetiga 15 mm ga etmagan ikki elektrod orasiga o‘rnatiladi. Qoplamadan o‘tayotgan tokni o‘lchash uchun transformatordagi kuchlanishni ko‘tarib beruvchi cho‘lg‘am zanjiriga milliampermetr ulanadi. Bunda qabul qilish-topshirish sinovlarida tok kuchi 5 mA dan oshmasligi, ishlatish sinovlari mobaynida esa 6 mA dan oshmasligi zarur. Sinov davom etish muddati 1 minut.
3.1.52. 1000 V kuchlanishgacha bo‘lgan qattiq elektroizolatsiyalovchi materiallardan tayyorlangan izolatsiyalovchi qoplamalar rezinali qoplamalar uchun mo‘ljallangan me’yorlarda sinaladi. Bunda izolatsiyalovchi qoplamalardan o‘tayotgan tok kuchining sizib kamayish toki o‘lchanmaydi.
Izolatsiyalovchi dastakli chilangarlik — yig‘uv asboblari
3.1.53. Asboblar izolatsiyasi qabul qilish-topshirish sinovlarida 6 kV kuchlanish va ishlatish mobaynida esa 2 kV kuchlanish bilan sinaladi. Sinash muddati bir minut.
3.1.54. Asbobni yuqori kuchlanish bilan sinash uchun asbob avval iflosliklar va yog‘lardan tozalanib, izolatsiyalovchi qismi 20° S ± 5° S vanna haroratidagi suvga izolatsiya chetiga 10 mm qolguncha tushiriladi. Sinov transformatorining bir chiqish simi asbobning metall qismiga ulanadi, ikkinchisi esa suvli vannaga ulanadi. Transformatorning vannaga ulangan ikkinchi simi esa yerga ulanadi. Sinashni qo‘lqop, etik va kalishlarni tekshirish uchun mo‘ljallangan uskunada o‘tkazish mumkin,
|
| |
Izolatsiyalovchi tagliklar

|
Izolatsiyalovchi tagliklar
|
bet | 29/33 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 1,33 Mb. | | #147463 |
Bog'liq 374 29.11.2001Izolatsiyalovchi tagliklar
3.2.14. Izolatsiyalovchi tagliklar barqarorligi va mustahkamligini tekshirish kabi namunaviy sinovlardan o‘tkaziladi.
3.2.15. Yig‘ilgan izolatsiyalovchi tagliklarning chidamliligini tekshirishda unga bir tekisda taqsimlangan og‘irligi 350 kg yuk 1 minut mobaynida ta’sir etiladi. Bunda izolatsiyalovchi taglik to‘shamasining egilishi va boshqa deformatsiyalar (yoriqlar, ko‘tarib turuvchi izolyatorlar yaxlitligining buzilishi, to‘shama alohida bo‘laklarining bir-biriga ulangan joylari bo‘shab ketganligi, singan joylar va h. k.) kuzatilmasligi shart.
3.2.16. Taglikning barqarorligini sinashda uning chetiga 80 kg og‘irlikdagi yuk qo‘yilganda to‘ntarilib ketmasligi tekshiriladi.
3.2.17. Ishlatish jarayonida tagliklar sinalmaydi.
Protivogazlar
3.2.18. Protivogazlar 3 oyda 1-marta ko‘zdan kechirilib, uning sirtqi qismida buzilishlar yo‘qligi, klapanlarining sozligi va boshqalar tekshiriladi. Bundan tashqari, protivogazlar maxsus korxonalarda unda ishlatilgan filtrlarning turiga qarab, ishlatish yo‘riqnomasida ko‘rsatilgan usul va muddatlarda davriy sinovlardan o‘tkaziladi va qayta zaryadlanadi. Har bir sinovda bayonnoma tuzilib, kuchlanishidan qat’i nazar, ishlatiladigan himoya vositalariga bosiladigan shtamp protivogazga ham bosiladi. Protivogazlar ko‘zdan kechirilganligi to‘g‘risidagi xulosalar himoya vositalarini hisobga olish va saqlash jurnaliga yozib qo‘yiladi (1-ilova).
1-ilova. Himoya vositalarini hisobga olish va saqlash jurnali (tavsiya qilinayotgan shakl)
|
__________________________________________________________________________________________________
|
(himoya vositalarining nomi)
|
Inventar raqami
|
Sinov muddati
|
Keyingi sinov muddati
|
Davriy ko‘zdan kechirish muddati va xulosasi
|
Keyingi ko‘zdan kechirish muddati
|
Saqlanadigan joyi
|
Eslatma
| | | | | | | |
Eslatmalar.
1. Shaxsiy foydalanishda bo‘lgan himoya vositalari uchun quyidagi ustunlar qo‘shiladi: “Berilgan sana” va “Himoya vositalarini shaxsiy foydalanish uchun olgan shaxs imzosi”.
2. Begona tashkilotlarga sinov bayonnomasi berilganda bayonnoma raqami “Eslatma” ustuniga yozib qo‘yiladi.
2-ilova. Dielektrik rezinadan qilingan himoya vositalarini sinovdan o‘tkazish jurnali (qo‘lqop, etik, kalish va izolatsion qoplamalari)
|
|
| |
§ 3.3. Intranet – hususiy ichki tarmoq

§ 3.3. Intranet – hususiy ichki tarmoq .............................................. 141
IV BOB. INTRENET- GLOBAL KOMPYUTER TARMOGʻI .... 154
§ 4.1. Internet paydo bo’lishining tarixi ........................................... 154
§ 4.2. Internet tarmog’ining tuzilishi ................................................ 160
§ 4.3. Mavzu: Internet xizmatlari va uning dasturiy ta’minoti. Protokollar ........................................................................................... 177
5- BOB. MULTIMEDIYALI TARMOQ TEXNOLOGIYALARI 218
§ 5.1. Multimediya bilan ishlashda tarmoqlardan foydalanish ...... 218
§ 5.2. Multimediyali tarmoq texnologiyalarida uzatishlar ............. 243
§ 5.3. SMART – texnologiyalar va IOT - buyumlar interneti ........ 267
6-BOB. TARMOQ XAVFSIZLIGI ................................................. 292
§ 6.1. Tarmoq xavfsizligi asoslari ...................................................... 292
§ 6.2. Ma’lumotlarni muhofaza qilish usullari ................................. 301
§ 6.3. Tarmoqda ma’lumotlar xavfsizligining uskunaviy va dasturiy ta’minoti ............................................................................................... 317
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR ............................................ 329
GLOSSARIY ....................................................................................... 331
QISQARTMA SOʻZLAR: ................................................................. 336
338
СОДЕРЖАНИЕ ВВЕДЕНИЕ.............................................................................................3
O‘zbekistonda ta’lim tizimi qanday tashkil etilgan?

O‘zbekistonda ta’lim tizimi qanday tashkil etilgan?
*a) Uzluksiz.
b) Ketma ketlikda,
s) Yagona.
d) Integrasiyalashgan.
Qo‘l ishlarida ishlatiladigan asbob-uskunalar turlari:
*a) Igna, qaychi, gardish, santimetr lentasi.
b) Ip, santimetr lentasi, mel.
s) Gardish, qaychi.
d) Santimetr lentasi.
Davlat ta’lim standartlari o‘quvchilarga qanday talablarni qo‘yadi?
*a) Minimal.
b) Maksimal.
s) Zaruriy.
d) Alohida.
Yog‘och o‘ymakorligida qanday asbob-uskunalar ishlatiladi?
*a) Temir iskanalar, pardozlash uchun bigiz, yog‘och to‘qmoq
b) Egov, lobzik arra, parma
s) Randa, tesha,bolta
d) Randa, egov.
Xalq hunarmandchiligida qanday metallardan foydalaniladi?
*a) Oltin, kumush, mis, jez.
b) Bronza, qalay.
s) Alyuminiy, qo‘rg‘oshin.
d) Bronza, mis, jez.
Ishlab chiqarish texnologik xaritasi kim tomonidan tayyorlanadi?
*a) Texnologik hujjat muallifi.
b) Ishlab chiqarish boshqaruvchisi.
s) Nazorat hayati.
d) Ishchi tomonidan.
Kasb tanlashda qanday holatlar alohida o‘rin tutadi ?
*a) Kasbga qiziqish, moyillik, bilim imkoniyatlari.
b) Kasbning istiqboli, yaxshi daromad keltirishi.
s) Ota- onaning hohishi.
d) Kasbning dolzarbligi.
Xalq hunarmandchiligi yo‘nalishidagi kasblarni belgilang.
*a) Kandakorlik, ganch o‘ymakorligi.
b) Duradgorlik, temirchilik.
s) Haykaltaroshlik.
d) Me’morchilik.
Tolalar necha turga bo‘linadi?
*a) 2 turga
b) 5 turga
s) 3 turga
d) 6 turga
|
Buyumning diametri nima bilan tekshiriladi?

Buyumning diametri nima bilan tekshiriladi?
*a) Shtangensirkul bilan
b) Guniya bilan
s) Lineyka bilan
d) Sirkul bilan
Sopol buyumlar nimadan tayyorlanadi?
*a) Qora loydan
b) Tosh, qum, balchiq, loydan.
s) Tosh, qum, qora loydan
d) Qum, qora loydan
O‘zbekiston hududida qaysi asrlarda naqsh san’ati gullab yashnagan
*a) Xorazm, Surxandaryo viloyatlarda I-II asrlarlarda
b) Toshkent viloyatida X-XI asrlarlarda
s) Sirdaryo, Namangan viloyatida X-XI asrlarlarda
d) Qoraqalpog‘iston Respublikasida, Buxoro viloyatida I- asrlarda
Ramziy naqshlar qanday elementlardan tashkil topgan
*a) Qush, hayvon, o‘roq, bolg‘alardan
b) Temir, miss, alyuminidan
s) Qush, hayvon, gullardan
d) Hayvon, qush, geometrik naqshlardan.
O‘zbekiston Respublikasining «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonunini maqsadi nima?
*a) Fuqarolarga ta’lim-tarbiya berish, kasb-hunar o‘rgatishning huquqiy asoslari belgilangan.
b) O‘zbekistondagi ta’lim turlari belgilab berilgan.
s) Ta’lim jarayonini tashkil etish talablari ko‘rsatilgan.
d) Sifatli ta’limni tashkil etish.
Uzluksiz ta’lim tizimi qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
*a) Maktabgacha ta’lim, umumiy o‘rta ta’lim, o‘rta maxsus kasb-hunar ta’limi, oliy ta’lim, oliy ta’limdan keyingi ta’lim, kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash, maktabdan tashqari ta’lim.
b) Boshlang‘ich ta’lim, o‘rta maxsus bilim va kasb-hunar ta’limi.
s) Maktabgacha ta’lim, oliy ta’lim (bakalavr va magistratura) .
d) Umumiy o‘rta ta’lim, boshlang‘ich ta’lim, oliy ta’lim.
O‘zbekistonda ta’lim to‘g‘risidagi yangi qonun qachon qabul qilindi va u nechta moddadan iborat?
*a) 1997 yil, 34 moddadan.
b) 1994 yil, 40 moddadan.
s) 1995 yil, 35 moddadan.
d) 1993 yil, 43 moddadan.
|
Qanday tabiiy gazlamalar isitish xususiyatiga ega?

Qanday tabiiy gazlamalar isitish xususiyatiga ega?
*a) Jun.
b) Ipak.
s) Paxta.
d) Zig‘ir.
Furnitura turlari qaysi qatorda to‘g‘ri yozilgan?
*a) Tugma, ilgak, xalqa, piston.
b) Tugma, qaychi, nina, angishvona.
s) Tugma, sim, lenta, ilgak, ip.
d) Tasma, lenta, shelk, ip.
Farnituralar yaroqsiz bo‘lib qolishi mumkinmi?
*a) Ha
b) Yo‘q
s) Bo‘lishi mumkin emas
d) Ba’zan
Quyidagi tushunchalarning rivojlanish ketma-ketligi qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
*a) Tushuncha -bilim- ko‘nikma – malaka.
b) Ko‘nikma- bilim –malaka –tushuncha.
s) Bilim - ko‘nikma - tushuncha – malaka.
d) Ko‘nikma - bilim - tushuncha – malaka.
Texnika xavfsizligi nimalardan iborat?
*a) Ishdagi ehtiyotkorlik, asboblardan to‘g‘ri foydalanish, asbob-uskunalardan tartibli va ehtiyotkorona foydalanish
b) Ishdagi ehtiyotkorlik
s) Asboblardan to‘g‘ri foydalanish
d) Asbob-uskunalardan tartibli va ehtiyotkorona foydalanish
Zardo‘zlik san’ati nechanchi sinflarda o‘qitiladi?
*a) 6-sinfda.
b) 5-sinfda.
s) 7-sinfda.
d) 8-sinfda.
Beldan kiyiladigan kiyimlarga nimalar kiradi?
*a) Yubka, shortik, shim, bridja.
b) Yubka, shortik, shim, kurtka.
s) Bluzka, yubka, shortik, shim.
d) Yubka, kuylak, shortik, shim,
Qo‘l choklarini tikishda ipning uzunligi necha sm bo‘lishi kerak?
*a) 30-40 sm.
b) 50-60 sm.
s) 10-20 sm.
d) 20-30 sm.
Fartukning andozasini tayyorlash uchun qanday o‘lchovlar olinadi?
*a) Bel.aylanasi yar, Bo‘k.aylanasi yar, Far.uzun. Ko‘krak qism. uzun.
b) Bel.aylanasi yar, Bo‘k.aylanasi yar, Far.uzun. Yub.uzun.
s) Bo‘y.ayl yarm, Bo‘k.aylanasi yar, Far.uzun, Ko‘k qism. uzun.
d) Bel.yar.aylanasi, Bo‘k..aylanasi yar, Far.uzun, Yelka uzunligi.
|
Texnologiya fanini o‘qitishda ta’lim shakllarini ko‘rsating

|
Texnologiya fanini o‘qitishda ta’lim shakllarini ko‘rsating
|
bet | 19/92 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 154 Kb. | | #231818 |
Bog'liq Texnologiya fanidan test topshiriqlari to`plamiTexnologiya fanini o‘qitishda ta’lim shakllarini ko‘rsating.
*a) Amaliy mashg‘ulot, korxonaga ekskursiya o‘tkazish, o‘quvchilarni ishlab chiqarish brigadalari, o‘quv sexlarida va maxsus ajratilgan uchastkalarda o‘qitish, o‘quv ishlab chiqarish praktikasi, mehnat mashg‘ulotlarini tashkil etishning frontal, zveno va individual shakllari.
b) O‘quvchilarni ishchilar brigadasiga biriktirish, malakali ishchiga biriktirish, o‘quv sexlarida, shtatli ish joylarida o‘qitish, frontal zveno, yakka-yakka o‘qitish, ekskursiya,
s) O‘quv ishlab chiqarish brigadasida o‘qitish.
d) O‘quv sexlarida va maxsus ajratilgan uchastkalarda o‘qitish, o‘quv ishlab chiqarish praktikasi, mehnat mashg‘ulotlarini tashkil etishning frontal, zveno va individual shakllari..
O‘qitishning frontal formasini aniqlang.
*a) O‘quvchilarning hammasi bir xil topshiriqni bajarishdan iboratdir. Shuning uchun o‘qituvchi bir vaqtning o‘zida butun gruppa ishiga rahbarlik qila oladi.
b) Bunda, gruppaning har biri 3-4 kishilik zvenolarga bo‘linishi, bu zvenolarning qaysisi o‘z topshirig‘ini bajarishi nazarda tutiladi.
s) Bunda, hamma o‘quvchilar har xil ishni bajarishdan iborat.
d) O‘quvchilar individual ish bajaradi.
O‘qitishning individual formasini aniqlang.
*a) O‘qituvchi o‘quvchilar bilan alohida ishlaydi, ko‘rsatmalar beradi, o‘quv jarayonini boshqarish qiyin bo‘ladi.
b) O‘quvchilarning xammasi bir xil topshiriqni bajaradilar.O‘qituvchi bir vaqtda butun gruppa ishiga raxbarlik qila oladi.
s) Barcha o‘quvchilar xar xil ishni bajarishidan iborat.
d) Sinf o‘quvchilari umumiy topshiriq ustida ishlaydilar.
“Metod” – bu....
*a) Metod- bu yunoncha “yo‘l, yuriq”, usul orqali maqsadga erishishdir.
b) Metod – bu grekcha so‘zdan olingan bo‘lib uslub demakdir.
s) Metod - bu lotincha so‘zdan olingan bo‘lib, axborotni uzatish usulidir.
d) Hamma javoblar to‘g‘ri.
|
| |
O‘qitish metodlarini tanlash nimalarga bog‘liq?

O‘qitish metodlarini tanlash nimalarga bog‘liq?
*a) O‘quv materialining mantiqiy yo‘nalishi, mazmuni va mustaqil ish xarakteriga bog‘liq.
b) Mashg‘ulot turi va tipiga.
s) Mashg‘ulot mavzusiga.
d) O‘qituvchi bilimiga.
O‘qitishning og‘zaki metodiga quyidagilar kiradi....
*a) Ma’ruza, hikoya, tushuntirish, suhbat.
b) Namoyish qilish, ma’ruza.
s) Ma’ruza, ko‘rgazmali qurollardan foydalanish.
d) Amaliy ko‘rsatib berish.
Qaysi javobda hayvonlardan olingan tolalar ko‘rsatilgan?
*a) Ipak, jun.
b) Jun, paxta.
s) Ipak,zig‘ir.
d) Paxta,zig‘ir.
Arqoq va tanda iplarning o‘rilishidan nima hosil bo‘ladi?
*a) Gazlama.
b) Tola.
s) Ip.
d) G‘altak.
Junli gazlamalar qanday xususiyatlarga ega?
*a) Gigroskopiklik, namlikni yaxshi shimishi, havo o‘tkazuvchanlik, issiqni saqlashi.
b) Elastiklik.
s) Gigroskopik emasligi.
d) Suvni o‘tkazmaslik xususiyati.
Tabiiy ipak qanday xususiyatlarga ega?
*a) Gigroskopik, suvni yaxshi shimishi, havo o‘tkazuvchanlik, sochiluvchanlik.
b) Elastiklik.
s) Suvni o‘tkazmaslik.
d) Gigroskopik emasligi.
Materialshunoslik bo‘limida o‘quvchilar qanday bilim, ko‘nikma va malakalarga ega bo‘ladilar?
*a) Tabiiy va kimyoviy gazlamalarning olinishi, tayyorlanishi,qo‘llanishi va ularning xususiyatlari haqida.
b) Tabiiy va kimyoviy gazlamalarni aniqlash.
s) Gazlamalarning olinishi, tayyorlanishi va qo‘llanilishi.
d) Gazlamalarning xususiyatlarini aniqlash.
Qaysi javobda juni olinadigan hayvonlar turlari to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
*a) Qo‘y, lama, tuya, echki.
b) Qo‘y, echki, tuya, quyon.
s) Qo‘y, tulki, sigir, quyon.
d) Qo‘y, g‘oz, quyon, olmaxon.
|
Kompetentsiyalar qanday turlarga bo‘linadi?

|
Kompetentsiyalar qanday turlarga bo‘linadi?
|
bet | 30/92 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 154 Kb. | | #231818 |
Bog'liq Texnologiya fanidan test topshiriqlari to`plamiKompetentsiyalar qanday turlarga bo‘linadi?
* a) Tayanch va fanga oid umumiy kompetentsiyalar
b) Tayanch va xususiy kompetentsiyalar
s) Boshlang‘ich va umumiy kompetentsiyalar
d) Tayanch va umumiy kompetentsiyalar
Yangi tasdiqlangan umumiy o‘rta va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limining davlat ta’lim standartlari qachon amaliyotga joriy etilgan?
*a) 2017-2018 o‘quv yilidan boshlab bosqichma-bosqich
b) 2017-2018 o‘quv yilidan 1-sinflarda
s) 2017-2018 o‘quv yilidan barcha sinflarda
d) 2017-2018 o‘quv yilidan boshlang‘ich sinflarda
Kompetentsiya nima?
*a) Mavjud bilim, ko‘nikma va malakalarni kundalik faoliyatda qo‘llay olish qobiliyati.
b) Mavjud bilim, ko‘nikma va malakalarni amalda qo‘llay olish layoqati.
s) Mavjud bilim, ko‘nikma va malakalarni kundalik faoliyatda qo‘llay olish layoqati
d) Mavjud bilim, ko‘nikma va malakalarni amalda qo‘llay olish qobiliyati.
Zig‘ir tolali gazlamalarga qanday tolalar kiradi.
*a) bo‘z, shoyi
b) bo‘z, atlas
s) bo‘z, surp
d) shoyi, chit
Davlat ta’lim standartiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish qaysi tashkilot tomonidan amalga oshiriladi?
*a) Davlat ta’lim standartiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish belgilangan tartibda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan amalga oshiriladi.
b) Davlat ta’lim standartiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish belgilangan tartibda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Xalq ta’limi vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.
s) Davlat ta’lim standartiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish belgilangan tartibda Xalq ta’limi vaziriligi va Respublika ta’lim markazi tomonidan amalga oshiriladi.
d) Davlat ta’lim standartiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish belgilangan tartibda Respublika ta’lim markazi va ijodiy guruh tomonidan amalga oshiriladi.
|
| |
O‘lchovlar va hisoblash formulalaridan foydalanib chizilgan chizma nima?

|
O‘lchovlar va hisoblash formulalaridan foydalanib chizilgan chizma nima?
|
bet | 24/92 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 154 Kb. | | #231818 |
Bog'liq Texnologiya fanidan test topshiriqlari to`plamiO‘lchovlar va hisoblash formulalaridan foydalanib chizilgan chizma nima?
*a) Andoza chizmasi
b) Eskiz chizmasi
s) Asos chizmasi
d) Sxema chizmasi
Gazlamaning gigienik xossalarini ko‘rsating?
*a) Havo o‘tkazuvchanlik.
b) Sochiluvchanligi.
s) Drapirovkalanishi.
d) Mustahkamligi.
Tikuv mashinasining ignasi va tikuvchining ko‘zi orasidagi masofa qancha bo‘lishi kerak?
*a) 30-35 sm.
b) 10-15 sm.
s) 30-40 sm.
d) 40-45 sm.
Tikuv mashinasiga yorug‘lik qaysi tomondan tushishi kerak?
*a) Chap tomondan.
b) Tepadan.
s) Pastdan.
d) O‘ng tomondan.
Og‘zaki bayon qilish metodi nimani ko‘zlaydi?
*a) Yangi texnika, mehnat tushunchalari ochib beriladi, mashinalar, mexnat va texnologiya jarayonlari xaqidagi texnik iqtisodiy ma’lumotlar o‘rganib chiqiladi, umuman mexnat usullari va topshiriqlarini bajarish yuzasidan tushuntirishlar beriladi.
b) O‘quvchilarning tabiiy sharoitlarda xodisalar va ishlab chiqarish jarayonlarini bevosita idrok qilishni ta’minlaydi.
s) Bu metod ma’ruza darslarining asosiy mazmunini tashkil qiladi.
d) Hikoya va suhbat metodalarini anglatadi.
Shirguruch uchun qanday masalliqlar solinadi?
*a) Guruch, suv, tuz, sut, shakar, sariyog‘.
b) Suv, guruch, tuz, shakar.
s) Sut, guruch, tuz, sariyor.
d) Guruch, tuz, suv, shakar.
Choy qanday damlanadi?
*a) Choynak chayilib quruq choy solinadi va ustiga qaynoq suv quyiladi.
b) Choynakka quruq choy solinib qaynoq suv solinadi.
s) Choynak chayilib qaynoq suv quyiladi.
d) Choynakka quruq choy solib, qaynoq suv quyiladi va 3 marta qaytariladi.
|
| |
Kompyuterning asosiy va qo`shimcha qurilmalari

Kompyuterning asosiy va qo`shimcha qurilmalari
Download
0,83 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
18.12.2023
Hajmi
0,83 Mb.
#122515
Download
0,83 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kompyuterning asosiy va qo`shimcha qurilmalari
Download
0,83 Mb.
Matnni ko'rish
Printerlar matrisali - Kompyuterning asosiy va qo`shimcha qurilmalari

lanishini o`zgarishini bir maromda ushlab
turish imkoniyatiga ega va tok kuchlanishi
birdan uzilib qolgan paytlarda UPSlar o`zi-
ning bir qancha daqiqagacham yetarli tok
manbaiga ega bo`ladi. Bu vaqtning ichida biz kompyuter qurilmalariga ziyon
yetkazmasdan to`g`ri o`chirish imkoniyatiga ega bo`lamiz
Hozirgi kunga kelib kompyuterning juda ko`p qo`shimcha qurilmalari
mavjud. Ulaning borligi biz kompyuterda ishlagan vaqtimiz bizning talabimizni
to`liq qondirish uchun ish beradi.
Foydalanilgan adabiyotlar

Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O.T. Kenjaboev, R. X. Ayupov, B.S. Sultonov, A.O.
Ro‘ziev, A.X.Abdullaev
«Informatika va axborot texnologiyalari» fanidan ma’ruza
matnlari to`plami. - Toshkent: TMI, 2009.
2. “Informatika va axborot tehnologiyalari” fanidan tajriba
ishlari to’plami.
3.
.
Abduqodirov. “Axborot texnologiyalari” Toshkent
O`qituvchi, 2001 yil.
4. M. R. Musayeva, M. A. Zoidova, F. S. Islamova
“Informatika” fanidan amaliy mashg`ulotlar uchun uslubiy
qo`llanma, Toshkent 2008 yil, TAQI.
5. S. Simonovich, G. Evseev, A. Alekseev “Obshaya
informatika” Moskva: ASTpress, 2003 god.
6. I. G. Lesnichnaya, I.V. Missing, Yu. D. Romanov, V. I.
Shestakov “Informatika I informatsionnie texnologii” 2-e
izdaniya. Moskva: Eksmo, 2007 god
7. Internet saytlari
Xulosa.
Kompyuterlarning avvalgi chiqqan avlodlarini so`nggi chiqayotgan
avlodlarini solishtiradigan bo`lsak yer bilan osmonchalik farq borligiga amin
bo`lamiz. Ilk chiqqan kompyuterlarning ko`rinishi juda katta bo`lgan.
Kompyuterni joylashtirish uchun maxsus ajratilgan xona zarur bo`lgan. Avloddan
avlodga kompyuterlar ko`rinishi ixchamlashib boravergan. Yildan yilga
kompyuterlar uchun qo`shimcha qurilmalar soni ko`payib boravergan.
Xozirgi kun shaxsiy kompyuterlarning asosiy qurilmalarini turli xillari
mavjud. Nafaqat xillari balki ularning bajaradigan jarayonlari jihatdan xam kuchli.
Berilgan vazifalarni juda tez bajarishi bilan xam ajralib turadi. Ko`rinishi jihatdan
ham ixcham turlari mavjud. Xatto kompyuterning qo`shimcha qurilmalarining
ko`pligidan odam xayratlanadi. Kompyuterdan foydalanayotgan foydalanuvchi o`z
ish yoki uyidan tashqariga yoki biror joyga borishiga xojat xam yo`q.
foydalanuvchi o`ziga kerak bo`lgan fayl yoki biror rasmni yoki boshqa zarur
narsalarni maxsus qurilmalari bo`lsa shular yordamida bajarishi mumkin. Zarur
bo`lgan narsalar yoki buyumlar xaqida ma’lumotlarni bemalol uyidan yoki ish
joyidan olishi mumkin. Buning uchun faqat internet tarmog`iga ulansa bo`lgani.
Shaxsiy kompyuterlar va ularning qo`shimcha qurilmalari biz kabi oliy
o`quv yurt talabalar, maktab o`quvchilari, litsey va kollej talabari va o`qituvchilari
uchun bir qancha imkoniyatlar yaratmoqda.
|
Kompyuterning asosiy va qo`shimcha qurilmalari - bet 3

Sistemalar bloki (prosessor)
Kompyuterning asosiy qismlari sistema blokida joylashgan bo`lib, ular
quyidagilardir.
Elektron sxemalar :
Mikroprosessor kompyuterni boshqarish va barcha hisob
Ishlarini bajaradi. Mikroprosessor turli amallarni tez
bajarish qobiliyatigi ega. Uning tezligi sekundiga 100 mln
amalgacha va undan ortiq bo`lishi mumkin. IBM PC
kompyuterlarida odatida Shteud firmasi va unga muvafiq
boshqa firmalarning mikroprosessorlari o`rnatiladi. (AMD,
Cyrix, IBM va boshqalar).
Mikroprosessor Intel 8088, 80286, 80386 SH, 80386 DX,
80486, Pentium, Pentium Pro kabi va boshqa turlari mavjud.
Mikroprosessorlarning
tezligini
takt
chastotasi
belgilaydi.
Bir
turdagi
mikroprosessorlar turli takt chastotasi bilan ishlab chiqarilishi mumkin. Shu
sababdan takt chastotasiga qarab mikroprosessorining bahosi va unumdorligi xar
xil bo`ladi. Takt chastotasi megagerslarda (Mgs) o`lchanadi. Masalan, Takt
chastotasi 75 MGs dan 200 MGs ga bo`lgan Pentium mikroprosessori ishlab
chiqarilmoqda.
Takt
chastotasi
mikroprosessor
ichidagi
elementar
operatsiyalarning tezligini ko`rsatadi. Mikroprosessor modeli bilan takt chastotasi
ko`rsatiladi. Masalan: Pentium / 75 MGs.
Xotira ma’lumot va programmalarni saqlash uchun xizmat qiladi va ular bir necha
turga bo`linadi: operativ xotira. KESH xotira, BIOS (doimiy xotira) , CMOS
(yarim doimiy xotira) va videoxotira .
Tezkor operativ xotira kompyuterning muhim qismi bo`lib, prosessor
undan amallarni bajarish uchun programma, berilganlarni oladi va amalni bajarib,
natijani yana unda saqlaydi. Kompyuter o`chirilsa, tezkor xotirada saqlanayotgan
programmalar berilganlar yo`q bo`lib ketadi. RAM ( random acctss memory, -
ya’ni ixtiyoriy kirish mumkin bo`lgan).
Xotiraning katta-kichikligiga qarab, u yoki bu programmalar majmuini ishlata
olish mumkin.
1 Mbayt - DOS
4 Mbayt - W – 3.1
16 Mbayt - W – 95
32 Mbayt - W NT, lokal tarmoq, Photoshop, Pentium 2, 3.
|
Kesh xotira - Kompyuterning asosiy va qo`shimcha qurilmalari

kompyuteriga qo`shimcha qurilmalar qo`yishi mumkin. (Masalan,
faks-modem,
tovush kartasi yoki teleko`rsatuv ulash mumkin).
Shinalar – operativ xotira va kontroller orasida o`zaro ma’lumot uzatish
uchun xizmat qiladi. Shuning uchun kontroller platasi ona plata razyomiga
kiritilganda shinaga ulanadi. Zamonaviy kompyuterlarda 2 turdagi shinalar
mavjud. ISA va RCI
ISA –
turdagi shinalar, tezligi sustroq bo`lgan kontrollerlar uchun
(klaviatura, sichqon, disket qurilmalari, modem tovush kartasi va boshqalar).
RCI - turdagi shina tezligi yuqori bo`lgan qurilmalar orqali ma’lumot
uzatishga xizmat qiladi (vinchestor, videokontroller va boshqalar).
Kiritish-chiqarish portlari kontrollerlari kompyuterning orqa panelidagi
razyomiga kabellar orqali ulanadi. Kiritish – chiqarish portlari quyidagi turlarga
bo`linadi:
- parallel ( ZE1 – ZE4), 25 uyali printer ulanadi;
- ketma-ket ( SOM1 – SOM3 belgili) 9 va 25
bigizli sichqon, modem va
boshqalar ulanadi;
o`yin porti , 1.5 uyali razyomiga djoystik ulanadi.
Kompakt disklar - Kompyuterning asosiy va qo`shimcha qurilmalari

|
Kompyuterning asosiy va qo`shimcha qurilmalari Kompakt disklar. 640 – Mbaytgacha ma’lumotlarni
saqlay oladi. Kompakt disklar asosan o`qish uchun ishlatiladi
va ularga ma’lumot tayyorlanayotgan pallada yoziladi. Bu
ma’lumotlar o`yinlar kompleksi, ensiklorediya va x.k. Ovoz
kartasi mavjud bo`lsa, qo`shiq, kino, videoklip eshitish
imkonini beradi. Lazer disklari CD ROM yoki DVD ROM
qurilmasiga qo`yiladi. Axborotlarni o`qish lazer nurlari orqali amalga oshiriladi.
Kompyuterning qo`shimcha qurilmalari va ularning ishlash prinsiplari.
Windows muxitida ishlaganimizda sichqoncha ko`rsatkichi doim bo`ladi.
Ayrim vaqtlarda ko`rsatkich o`z ko`rinishini o`zgartirishi mumkin.
Sichqoncha yordamida quyidagi asosiy xarakatni bajarish mumkin:
- ko`rsatkichni ekranning kerakli joyiga ko`chirish;
- sichqoncha tugmasini bosib, darhol qo`yib yuborish;
- sichqoncha tugmasini ikki marta tez bosish yordamida biror ob’ektni tanlash.
Sichqoncha va trekbol. Sichqoncha vatrekbol kompyuterga
axborotni kiritishning koordinatali qurilmalari hisoblanadi. Ular
klaviaturaning o`rnini to`laligicha almashtira olmaydi.
Bu qurilmalar asosan ikki yoki uchta boshqaruv tugmachasiga ega.
Trekbol – “ag`darilgan” sichqonchani eslatuvchi qurilmadir.
Trekbolda uning korpusi emas, balki sharcha harakatga keltiriladi.
Bu esa kursorni boshqarish aniqligini sezilarli ravishda oshirishga
imkon beradi.
Kolonka. Kolonka kompyuterdan tovushli (ovozli) film, musiqa, o`yinlar
o`ynagan paytda o`yinning maxsus effektli tovushlarini eshitish, tovushli
programmalarni, maxsus tovushli o’rgatuvchi fayllarni bizga eshittirish uchun
yordam beradigan moslama.
Modem va faks modemlar. Modem-telefon tarmog`i
orqali kompyuter bilan aloqa qilish va internet tarmog`iga
ulanish imkonini beruvchi qurilmadir.
Faks modem bu faksimil xabarlarni qabul qilish
va jo`natish imkonini beruvchi modemdir.
O`zining tashqi ko`rinishi va o`rnatilishi joyiga qarab modemlar ichki va
tashqi modemlarga bo`linadi.
|
| |
MONITOR. (Displey - Kompyuterning asosiy va qo`shimcha qurilmalari

4 . Yordamchi klaviatura.
Ayrim xizmatchi klavishalarni ko`rib chiqamiz.
ENTER – satr kiritilishi tugaganligini bildiradi;
EXC – (inglizcha qochish) buyruqni bekor qilish , dasturdan chiqish uchun
foydalaniladi;
HOME – kursorni qator boshiga qo`yadi.
END - kursorni qator oxiriga qo`yadi
PgUp – matnni orqaga varaqlaydi.
PgDn - matnni oldinga varaqlaydi.
Delete [ Del ] – kursor ko`rsatayotgan belgini olib tashlash.
Ins [ Insert ] – simvol kiritayotgan vaqtida bosilsa , kursor ko`rsatayotgan
pozitsiyadagi mavjud simvol o`rniga yangisi uriladi. Agar mazkur klavish
bosilmasa, bor simvol bir pozitsiyaga, o`ngga surilib oraga yangi simvol kiritiladi.
Baskspace – kursordan chapdagi belgini o`chiradi.
Print Screen – ekrandagi tasvirni qog`ozga printer orqali bosib chiqaradi, undan
tashqari faylga va Windows buferiga nusxa ko`chirishga xizmat qiladi.
[ Break ] – programma ishini to`xtatadi.
[ Scroll Lock ] – blokirovka rejimi surishni saqlaydi. Kursor ekranga o`z xolatini
mustaxkamlash ishini bajaradi.
Tab – matnlar bilan ishlanayotganda keyingi qator navbatdagi maxsus ko`rsatilgan
nuqtaga (pozitsiyaga) suradi (o`ngga – chapga).
Ctrl (boshqarish) + Alt (o`zgartiruvchi) + Shift (surish ) – boshqa tugmachalarning
vazifalarini o`zgartirish uchun ishlatiladi.
Numlock – bosilsa raqamlar kiritish, aks holda kursorni boshqaruvini klavishlar
vazifasini o`taydi.
[ Caps Lock ] – bosma xarflarni kiritish yana bossangiz yozma (kichik) xarflarga
o`tish mumkin.
[ Shift] + [Ctrl] – alfavitni o`zgartirishimiz mumkin.
[Ctrl]+[Alt]+[Del] – baravariga bosilsa, kompyuter qayta yuklanadi.
[Ctrl] + [Break] – bajarilayotgan programma yoki buyruq tugatilishini ta’minlaydi.
Kursor – bu o`chib yonib turadigan vertikal chiziqcha. Agar shu chiziqcha ekranda
ko`rinsa, demak, siz alfavit raqamli axborotlarni kiritishingiz mumkin. Grafik
holatda esa kursor o`z ko`rinishini o`zgartirishi mumkin.
№ Fan tarmog‘i Muassasa nomi ik raqami Ilmiy daraja beradigan ixtisosliklar 1

|
№ Fan tarmog‘i Muassasa nomi ik raqami Ilmiy daraja beradigan ixtisosliklar 1Bog'liq ILmiy kengashlar 2024 (2)
Ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlar haqida ma’lumot
25.01.2024-yil holati bo‘yicha
№
Fan
tarmog‘i
Muassasa nomi IK raqami
Ilmiy daraja beradigan ixtisosliklar
1.
01.00.00
O‘zbekiston milliy universiteti.
DSc.03/30.12.2019.FM.01.01
01.01.01 – «Matematik analiz»
01.01.02 – «Differensial tenglamalar va matematik fizika»
01.01.04 – «Geometriya va topologiya»
01.01.05 – «Ehtimollar nazariyasi va matematik statistika».
Bir martalik ilmiy kengash:
13.00.02 – «Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi»
(matematika fanlari)
01.01.03 – «Hisoblash matematikasi va diskret matematika»
01.01.06 – «Algebra».
2.
01.00.00
Matematika instituti.
DSc.02/30.12.2019.FM.86.01
01.01.01 – «Matematika analiz»
01.01.02 – «Differensial tenglamalar va matematik fizika»
01.01.05 – «Ehtimollar nazariyasi va matematik statistika»
01.01.06 – «Algebra».
Bir martalik ilmiy kengash:
13.00.02 – «Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi»
(matematika fanlari)
01.01.03 – «Hisoblash matematikasi va diskret matematika»
01.01.04 – «Geometriya va topologiya».
3.
01.00.00
O‘zbekiston milliy universiteti
Yarimo‘tkazgichlar fizikasi va
mikroelektronika ITI
DSc.03/30.12.2019.FM/T.01.12
01.04.10 – «Yarimo‘tkazgichlar fizikasi»
21.02.25 – «Harbiy elektronika, harbiy majmualar
apparatlari»
05.05.08 – «Elektronika».
4.
01.00.00
Samarqand davlat universiteti
PhD.03/30.12.2019.FM.02.04
01.04.05 – «Optika» (fizika–metematika fanlari)
01.04.09 – «Magnit hodisalari fizikasi» (fizika–metematika
fanlari).
5.
01.00.00
|
| |
Murakkab vaziyatlarda idrokdagi - Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya

Barcha javoblar to‘g‘ri
Qaysi davrda o‘qish faoliyatining
ongli motivlari kuchayadi
O‘smirlik davrida
Maktab yoshi davrida
O‘spirinlik davrida
Ilk o‘spirinlik qaysi davrlarni o‘z
ichiga oladi?
16-17 yoshni
17-22-25 yoshni
Har ikkala javob to‘g‘ri
O‘smirlikning ikkinchi bosqichi
qaysi yoshlarni o‘z ichiga oladi?
16-17 yoshni
17-22-25 yoshni
Har ikkala javob to‘g‘ri
Tushunchalar qanday mohiyatga
ega?
Yakka, xususiy, mavhum
Umumiy, yaqqol, to‘planma
Barcha javoblar to‘g‘ri
Talabalarning tafakkur shakllari?
Tushuncha, hukm
Xulosa chiqarishi, hukm
Barcha javoblar to‘g‘ri
Inson hukm chiqarishining barcha
ko‘rinishlarini sanab o‘ting?
Yakka, xususiy, umumiy
Ziddiyatli, faroziy, inkor
Barcha javoblar to‘g‘ri
Talabalar
aqliy
faoliyatini
rivojlantiruvchi o‘zbek milliy ta’lim
usullari?
Topishmoqlar, muammolar
Topqirlik qilish mashqlari, ijodga
undovchi vositalar
Barcha javoblar to‘g‘ri
Tamoyillari

3
MUNDARIJA
Kirish ………………………………………………………
4
1.
MA’LUMOT UZATISH TARMOQLARINING QURILISH
TAMOYILLARI................................................................................
6
1.1. Ma’lumot uzatish tarmog‘ining tasnifi................................................
6
1.2. Ma’lumot uzatish tarmoqlariga qo‘yiladigan talablar..........................
19
1.3. Ochiq tizimlarning o‘zaro bog‘lanish etalon modeli...........................
28
2.
MA’LUMOT
UZATISH
TARMOQLARIDA
PAKETLI
KOMMUTATSIYA
VA
KANAL
POG‘ONASI
PROTOKOLLARI………………………........................................
32
2.1. Paketli kommutatsiya mexanizmlari va tamoyillari............................
32
2.2. Kanal pog‘onasi protokollari (Ethernet, virtual lokal tarmoq)………
38
2.3. Kanal pog‘onasi protokollari (Frame Relay, ATM)............................
44
3.
MA’LUMOT UZATISH TARMOQLARIDA TARMOQ
POG‘ONASI PROTOKOLLARI.....................................................
57
3.1. Tarmoq pog‘onasi protokollari. IPv4 va IPv6 manzillash...................
57
3.2. Marshrutizatsiya protokollari...............................................................
68
3.3. ICMP boshqarish xabarlari bilan almashish protokoli.........................
76
3.4. IP telefoniyada qo‘llaniluvchi standartlar va protokollar....................
80
4.
MA’LUMOT UZATISH TARMOQLARIDA TRANSPORT
Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad - bet 23

|
Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad
|
bet | 23/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641
Foydalanilgan adabiyotlar : Kimyo 8.Toshkent-2010. R.Asqarov,N.X.To’xtaboyev,K.G’.G’opirov.
Darsning borishi : Tashkiliy qism:
1. O’quvchilar bilan salomlashish.
2. O ’quvchilar davomadini aniqlash.
3. Darsga tayyorgarlik ko’rish.
Uyga vaziufani tekshirish: Konspektni tekshirish , savol-javob tariqasida uyga vazifani so’rash.
Yangi mavzuni bayoni:
Bitta qatordan tashkil topgan davrlar kichik davrlar deb yuritiladi. Kimyoviy elementlar davriy jadvalining 1- davrida vodorod va geliy joylashgan. Birinchi davr elementlarida bitta, energetik pog‘ona va unda N = 2n2 formulaga binoan: 2 • 12 = 2 ta elektron bo‘ladi.
Vodorod atomi yadrosida 1 ta proton bo‘lib, yadro atrofida 1 ta elektron sharsimon harakatlanadi.
lkkinchi davr elementlarida 2 ta energetik pog‘ona bo‘ladi. Birinchi energetik pog‘onasida 2 ta, ikkinchi energetik pog‘onasida 2 • 22 = 8 tagacha elektron bo‘ladi
Uchinchi davr elementlarida 3 ta energetik pog‘ona bo‘ladi. Birinchi energetik pog‘onada 2 ta, ikkinchisida 8 tagacha va uchinchi (tashqi) energetik pog‘onada esa 8 tagacha elektron bo‘ladi. Bu davr elementlarining uchinchi elektron qavati tashqi qavat hisoblanadi. Shuning uchun 3d energetik qavatcha elektron qabul qilmaydi.
Birinchi davrdagi ikki element (H va He), ikkinchi va uchinchi davrdagi dastlabki ikkitadan (litiy va berilliy, natriy va magniy) element s-elementlardir. Ikkinchi va uchinchi davrdagi bordan neongacha va aluminiydan argongacha bo‘lgan elementlar p-elementlarga mansubdir.
|
| |
-VARIANT - Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya

2-VARIANT Respublikasmizning taniqli ruhshunos olimi professor E.G‘.G‘oziev fikricha talabalarning bilim olish qobiliyati, o‘quvchanligining o‘sishi qanday sharoitlarga bog‘liq? Talabalar tomonidan o‘zlashtirilgan
bilim va ko‘nikmalarning puxtaligi,
barqarorligiga
O‘quv tarbiyaviy ishlarni oqilona
tashkil qilish va nazorat etishga,
talabalarni mustaqil ravishda qilona
bilim olishga o‘rgatishga
Barcha javoblar to‘g‘ri
Oliy ta’limning mahsuloti deganda nima tushuniladi? Etishtirilgan kadrlar
Har jihatdan barkamol yoshlar
Barcha javoblar to‘g‘ri
Oliy o‘quv yurtlariga o‘quvchi yoshlarga xos xususiyatlar? Biologik jihatdan barkamollik
Ijtimoiy etuklik, jismoniy baquvvatlik
Barcha javoblar to‘g‘ri
Tarbiyasi qiyin o‘smirlar bilan olib boriladigan psixokorreksion va profilaktika chora-tadbirlari kompleksining tub mohiyati nimadan iborat? O‘smir shaxsida rivojlangan aksil
ijtimoiy xulq-atvor, zararli odatlarni
yangi odatlar, bilim va ko‘nikmalar
bilan almashtirishdan
Psixologik jihatdan asoslangan ta’sir
o‘tkazish tizimini yaratishdan
Barcha javoblar to‘g‘ri
Yosh davr taraqqiyoti mezonlariga muvofiqligini aniqlash maqsadida psixolog qanday ishlarni amalga oshiradi Klientlarni tekshiruvdan o‘tkazadi
Klientlar darajalarini belgilaydi
Barcha javoblar to‘g‘ri
Psixologik maslahat berishdan individual yondashuvning vazifasi nimadan iborat? Rivojlanish
individual
usullarini
aniqlash
Bolaning imkoniyatlarini aniqlar, har
bir
shaxsning
faolligini
ta’minlashdan iborat
Barcha javoblar to‘g‘ri
Yangi mavzuni mustahkamlash - Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad

|
Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad
|
bet | 18/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641Yangi mavzuni mustahkamlash :
1. Elektron qavat tushunchasini izohlang.
2. Elektron qavatlarda elektronlarning joylashish tartibi qanday?
3. Qavatlardagi elektronlarning umumiy miqdorini hisoblashga misollar keltiring?
4. Bosh kvant soniga asosan elektronning energiya miqdori haqida nimalar deya olasiz?
5. 2n2 formulani izohlang?
O’tiladigan sana ___ ___- ____________________ 201__ yil
Sinf 8 Fan kimyo
Mavzu: 10- § ENERGETIK POG‘ONACHALAR
Darsning maqsadi: ta’limiy maqsad: o’quvchilarga yangi mavzu haqida ma’lumot berish, tushuntirish.
tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarga mavzuga taaluqli bo’lgan bilim, ko’nikma va malakalarni shakllantirish g’oyalarini singdirish.
rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarnining mavzuni o’zlashtirishi bilan birga mavzuning hayot uchun zarur bo’lgan jihatlarini tushuntirish, mavzuni hayotga bog’lash, hayot uchun ahamiyati katta ekanligini tushuntirish.
o ‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi:
kimyoviy moddalar haqidagi tushunchalar orqali bilimini oshirib borish.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi:
kimyoviy ishlab chiqarish mahsulotlari va tabiat boyliklarini asrab-avaylashni bilish.
Milliy va umummadaniy kompetensiyalar:
badiiy va san’at asarlari bo‘lgan me’moriy obidalarni tiklashda kimyoviy birikmalardan foydalanilganligi haqida tushunchaga ega bo‘lish.
Darsning jihozi: a) darslik b) konspekt c) kompyuter d) bo’r,
Dars turi: fikrlashish mashqi, demonstratsiya, ma’ruza
Dars usuli: aralash
Dars materiallari va vositalar: darslik, kartochkalar, savollar, slayd, kompyuter, proyektor,
Yangi mavzu bayoni. Atomdagi yadro atrofida harakatlanayotgan elektronlar ma’lum qavatlarga taqsimlangan holatda harakatlansada, har bir qavatdag'i elektronlar ham energiya miqdori jihatidan bir-biridan farqlanishi mumkin. Ma’lum qavatlardag'i elektronlar bir-biridan energiya miqdori jihatidan farq qilganliklari tufayli ular hosil qilgan elektron bulutlar ham bir-biridan farqlanadi. Barcha elektronlarni hosil qilgan elektron bulutlarining shakllariga ko‘ra to‘rtta guruhga: s, p, d, f — elektronlarga ajratish mumkin. Qavatlardag'i elektronlarning energetik pog‘onachalarda joylashish tartibi ularning hosil qilgan elektron bulut shakllari orqali izohlanadi.
Sharsimon shakldagi elektron bulutlarni hosil qiluvchi elektronlar s-elektronlar bo‘lib, ularning miqdori har qaysi qavatlarda ikkitagacha bo‘ladi Bor atomi yadrosi atrofida 5 ta elektron harakatlanadi, ularning 2 tasi birinchi energetik qavatda, 3 tasi esa ikkinchi energetik qavatda joylashgan. Ikkinchi energetik qavatdag'i 2 ta elektron sharsimon orbitalda harakatlansa, uchinchi elektron-chi? Uchinchi elektron boshqa orbitalda, ya’ni yadro atrofida gantel shakl- idag'i elektron bulut hosil qiladi. Bunday elektronlar p-elektronlar deyiladi. p-elektronlar yadro atrofida x. у va z o‘qlari bo‘ylab uchta orbitalni hosil qiladi.
|
| |
Biskvit xamiriga qanday mahsulotlar solinadi?

Biskvit xamiriga qanday mahsulotlar solinadi?
*a) Tuxum, shakar, un.
b) Tuxum, shakar, un, margarin.
s) Tuxum, suv, un, shakar, soda.
d) Margarin, tuxum, shakar.
Qo‘sh chokni tikishda detallar qanday joylashtiriladi?
*a) Teskarisini bir –biriga qaratib.
b) O‘ngini o‘ngiga qaratib.
s) O‘ngini teskarisiga qaratib.
d) Qirqimlarini 0,7 sm siljitib.
Yubkani birinchi kiyib ko‘rish qachon o‘tqaziladi?
*a) Asosiy choklar qo‘lda ko‘klab tikilgandan so‘ng.
b) Asosiy choklar mashinada tikilgandan so‘ng.
s) Yubka belbog‘ini tikishdan oldin.
d) Yubka taqilmasini tikishdan oldin.
Umumta’lim maktablari o‘quv rejasiga asosan mehnat ta’limi fani 1-4 5-7 8-9 sinflarda haftasiga necha soatdan ajratilgan?
*a) 121
b) 214
s) 322
d) 432
Yog‘ochning tashqi ko‘rinishiga binoan belgilarini toping.
*a) Teksturasi, mikrostrukturasi, rangi.
b) Namligi, yaltiroqligi, yorilishi, qattiqligi.
s) Elektr o‘rkazuvchanligi, zichligi, rangi.
d) Mikrostkrukturasi, rangi, mustahkamligi.
Yumshoq yog‘och turini toping.
*a) Tog‘ teragi, tol, qarag‘ay.
b) Shumtol, qarag‘ay, chinor.
s) Yong‘oq, nok, zarang.
d) Archa, eman, chinor.
Elimlab biriktirish usulini ayting.
*a) Ariqcha va tirnoqli biriktirish.
b) Reyka qo‘yib biriktirish.
s) Qaldirg‘och dumli biriktirish.
d) Trapesional biriktirish.
Yog‘och materiallarini biriktirishda qaysi yelimlar ishlatiladi?
*a) Glyutilen, kazein, sintetik.
b) Kazein, rezina, sintetika.
s) Fenofarmaldegin, korbomid.
d) Suyak yelimi, epoksid yelimi.
|
Montyorning saqlagich kamarlari va xavfsizlik arqonlari

|
Montyorning saqlagich kamarlari va xavfsizlik arqonlari
|
bet | 28/33 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 1,33 Mb. | | #147463 |
Bog'liq 374 29.11.2001Montyorning saqlagich kamarlari va xavfsizlik arqonlari
3.2.11. Kamarlarning statik va dinamik yuklama bilan mexanik mustahkamligining namunaviy sinovlari GOST 5718-77 talablari asosida o‘tkaziladi. Saqlagich kamarlari va xavfsizlik arqonlarini qabul qilish-topshirish va 12 oyda 1-marta ishlatish sinovlarida mexanik mustahkamligi statik yuklama bilan tekshiriladi. Sinashga olingan kamarlar avval ko‘zdan kechirilib, kamar tasmasida mahalliy shikastlar yo‘qligi (kuygan, kesilgan va shunga o‘xshash), parchinli ulangan joylarda lyuftlarning yo‘qligi, belbog‘, kamar choklari va qoplamaning to‘la saqlanganligi, kamar charmi yog‘ bilan shimdirilganligi va qayirganda yorilmasligi, kapron arqonlar iplarida uzilgan joylarining yo‘qligi, zanjir bo‘laklaridagi kavsharlangan chokli joylari va halqalari tekis hamda g‘adir-budur joylari yo‘qligi, prujinali karabin kalitining buzilmaganligi, karabin yuzasining silliqligi, teshilgan, tirnalgan va boshqa shunga o‘xshash kamchiliklar yo‘qligi, kamarning hamma metall bo‘laklari (parchinli ulangan joylaridan tashqari) rux bilan qoplanganligi aniqlanishi kerak.
3.2.12. Kamarning tashqi yuzasi ko‘zdan kechirilgandan va mustahkamligiga ta’sir qiluvchi mayda kamchiliklar bartaraf qilingandan so‘ng, u statik yuklama bilan sinaladi. Buning uchun kamar diametri 300 mm bo‘lgan qattiq tayanchga (3.5-chizma) mahkamlanib, ishlatishga qabul qilishda karabinga 300 kg, davriy ishlatish sinovlarda esa 225 kg og‘irlikdagi yuk 5 minut mobaynida osib qo‘yiladi. Karabinni ildirish uchun mo‘ljallangan yarim halqa va xavfsizlik arqonni mahkamlash uchun mo‘ljallangan halqa ham shu tartibda sinaladi. Sinov yuki kamarni vertikal yoki gorizontal holatlarida dinamometr orqali beriladigan tortish kuchi bilan almashtirilishi mumkin. Sinov tamom bo‘lgandan so‘ng kamar va uning detallarida buzilish alomatlari bo‘lmasligi zarur, karabin qulfi (zulfini) to‘g‘ri va to‘liq uning o‘yilgan joyiga tushishi shart.
3.5-chizma. Saqlagich kamarlarini statik kuchda sinash shakli: 1 — bikr tayanch; 2 — yuklama.
3.2.13. Xavfsizlik arqoni va yelkadan o‘tkaziladigan kamarlar ham himoya kamarlari kabi sinovdan o‘tkaziladi.
|
| |
Kumushsimon
    
Rangi - Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad

|
Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad
|
bet | 97/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641Kumushsimon
Rangi
|
Rangsiz
|
To‘q -qizil
|
Hidi
|
Sarimsoq hidli
|
Erimaydi'>Hidsiz
|
Suvda erishi
|
Erimaydi
|
Erimaydi
|
CS2 da erishi
|
Yaxshi eriydi
|
Erimaydi
|
Zichligi, g/sm3
|
1,8
|
2,3
|
Suyuqlanish t°
|
44
|
Suyuqlanmay turib oq fosforga aylanadi
|
Shu’lalanishi
|
Qorong‘udashu’lalanadi
|
Shu’lalanmaydi
|
Organizmga ta’siri
|
Zaharli
|
Zaharsiz
|
Kristall panjarasi
|
Molekulali
|
Atomli
|
Yangi mavzuni mustahkamlash : O’quvchilar bilan savol-javob qilish.
Uyga vazifa berish : FOSFOR MAVZUSINI O’qish.
Sana: __________________________________________
Sinf: 8-
Fan : Kimyo.
Mavzu : 49-§ FOSFORNING KISLORODLI BIRIKMALARI ORTOFOSFAT KISLOTA
Darsning maqsadi:
1.Ta’limiy maqsad: o’quvchilarga fosforning kislorodli birikmalari va ularning xalq xo’jaligidagi ahamiyati haqida ma’lumot berish.
2.Tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarning ilmiy dunyoqarashini kegaytirish, ularga axloqiy, iqtisodiy va estetik tarbiya berish.
3.Rivojlantiruvchi maqsad:o’quvchilarning mustaqil ishlash, o’zaro muloqot, nutq madaniyatini shakllantirish.
Modda, kimyoviy jarayon, hodisalarni kuzatish, tushunish va tushuntirish:
kimyoviy elementlar davriy jadvalidagi xlor, ftor, brom, iod, oltingugurt, azot elementlari va ular birikmalarining xalq xo‘jaligi, qishloq jo‘jaligi, tibbiyotda va uy sharoitida qo‘llanilishi, ularning biologik ahamiyati, ishlatilish sohalari, moddalardan kimyoviy tajribalarda me’yorida foydalanish qoidalari, birinchi yordam ko‘rsatish usullarini kundalik kuzatuvlar asosida misollar orqali tushuntira oladi.
Element va birikmalarni kimyoviy tilda ifodalash:
Azot va ularning birikmalarining kimyoviy, texnik nomlarini kimyoviy tilda ifodalay oladi.
Fosfor va uning kislorodli birikmalarini ishlatilish sohalarini, ekinlarga solinadigan asosiy mineral o‘g‘itlarning texnik nomlarini, tirik organizmlar uchun zarur bo‘lgan mikroelementlar, makroelementlar nomlarini kimyoviy tildagi ifodalay oladi.
Darsning jihozlari : Plakatlar , kimyoviy moddalardan na’munalar , kimyoviy jihozlar
Darsda qo’llaniladigan metod : Aralash , Interfaol metodlar.
|
| |
Uyga vaziufani tekshirish: Konspektni tekshirish , savol-javob tariqasida uyga vazifani so’rash

|
Uyga vaziufani tekshirish: Konspektni tekshirish , savol-javob tariqasida uyga vazifani so’rash
|
bet | 96/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641Uyga vaziufani tekshirish: Konspektni tekshirish , savol-javob tariqasida uyga vazifani so’rash.
Yangi mavzuni bayoni:
Fosfor ham azot singari kimyoviy elementlar davriy jadvalining beshinchi guruhi bosh guruhchasida joylashgan. Tashqi energetik qavatidagi valent elektronlari 3s2 3p5 3d0 energetik qavatchalarda joylashgan: Fosfor -3, 0, +3, +5 oksidlanish darajalarini namoyon qiladi. Tabiatda, asosan +5 oksidlanish darajasidagi fosfor birikmalari uchraydi. Tabiatda fosfor. Fosfor kimyoviy jihatdan faol bo‘lganligi sababli tabiatda faqat birikmalar tarzida uchraydi. Fosforit va apatitlar fosforning tabiiy birikmalari. Uning kimyoviy tarkibi Ca3(PO4)2. Fosfor tirik organizmlar tarkibida ham uchraydi va hayot uchun muhimdir. Oqsillar va nuklein kislotalar fosforli organik birikmalardir. Odam va hayvonlar suyaklarining anorganik tarkibiy qismini asosan Ca3(PO4)2 tashkil etadi. Olinishi. Fosfor fosforit yoki apatitdan olinadi. Elektr pechlarida havosiz muhitda fosforit yoki apatit kremniy (IV)-oksidi hamda koks ishtirokida qizdiriladi: Reaksiya natijasida olingan fosfor bug‘lari maxsus kamerada suv ostida kondensatlanadi.
Moddalarning tavsifi
|
Fosforning xossalari
|
Oq fosfor
|
Qizil fosfor
|
Tuzilishi
|
|
|
Agregat holati
|
Kristall
|
|
|
| |
Element va birikmalarni kimyoviy tilda ifodalash

|
Element va birikmalarni kimyoviy tilda ifodalash
|
bet | 95/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641Element va birikmalarni kimyoviy tilda ifodalash:
Azot va ularning birikmalarining kimyoviy, texnik nomlarini kimyoviy tilda ifodalay oladi.
Fosfor va uning kislorodli birikmalarini ishlatilish sohalarini, ekinlarga solinadigan asosiy mineral o‘g‘itlarning texnik nomlarini, tirik organizmlar uchun zarur bo‘lgan mikroelementlar, makroelementlar nomlarini kimyoviy tildagi ifodalay oladi.
Darsning jihozlari : Plakatlar , kimyoviy moddalardan na’munalar , kimyoviy jihozlar
Darsda qo’llaniladigan metod : Aralash , Interfaol metodlar.
Mashg’ulot bosqichlari:
№
|
Bosqichlar
|
Vaqti
|
1
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2
|
O’tilgan mavzuni takrorlash
|
12 daqiqa
|
3
|
Yangi mavzuni bayoni
|
12 daqiqa
|
4
|
Mustahkamlash
|
15 daqiqa
|
5
|
Mashg’ulot yakuni. Uyga vazifa berish
|
3 daqiqa
|
Foydalanilgan adabiyotlar : Kimyo 8.Toshkent-2010. R.Asqarov,N.X.To’xtaboyev,K.G’.G’opirov.
Darsning borishi : Tashkiliy qism: 1.Salomlashish.
2. Davomat.
3. Darsga tayyorgarlik ko’rish.
|
| |