nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O’quv faoliyati natijalari

|
O’quv faoliyati natijalari
|
bet | 53/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov XO’quv faoliyati natijalari:
1. Elektr energiyasining manbai va istemolchilari.
2. Akkumulyator batareyasining vazifasi va turlari.
3. Avtomobil elektr jihozlariga qo‘yiladigan asosiy texnik talablar.
O’qitish usullari:
|
Tushuntirish, ko’rsatish, “Blits – so’rov”, “Klaster”, “Nima uchun”,Aqliy hujum. VENN diagrammasi
|
O’quv faoliyatini tashkil etish:
|
Guruhiy, guruhlarga bo’lib o’tish
|
O’qitish vositalari:
|
Ko’rgazmali qurollar, proektor, kodoskop. stendlar.
|
O’qitish sharoiti:
|
Kichik guruxlarda, Jihozlangan o’quv honasi.
|
Qayta aloqaning usul va vositalari.
|
Nazorat, bajarilgan ishlarni tekshirish, ogzaki savol - javob va boshqalar.
|
MASHG’ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
Ish
bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
O’quvchi
|
1-bosqich. Mavzuga kirish
(10 daq)
|
Tashkiliy qism:
1.1. O’quvchilarning davomatini tekshiraman ;
1.2.O’quvchilarning darsga tayyorgarligini nazorat qilaman.
|
Mashg’ulotga
tayyorgarlik ko’radilar
|
Maqsad va vazifani belgilanishi:
1.3. Mashg’ulot nomi, rejasi, maqsad va kutila-yotgan natijalar bilan tanishtiraman. (1-ilova)
1.4. Mashgulotning baholash mezonlari bilan tanishtiraman.
|
Yozadilar. Tinglaydilar.
|
2-bosqich. Asosiy qism
(60 daq)
|
O’quvchilar bilimini faollashtirish
2.1. O’tilgan mavzuni savol-javob orqali takrorlayman.
2.2. Blits savollar bilan o’quvchilar bilimini faollashtiraman.(2-ilova)
Yangi o’quv material bayoni
2.3. Aqliy hujum bilan mavzuni bayon etaman.(3-ilova)
2.4. Klaster, Nima uchun, VENN diagrammasi bilan mavzuni bayon qilaman.
Yangi o’quv materialini mustahkamlash (4-ilova)
2.5. Tarqatma materiallar bilan yangi mavzuni mustahkamlayman.
2.6. Guruhlarga bo’lib savol-javob bilan mavzuni mustahkamlayman..
2.7.Piyodalar to’plangan joylarda avtomobilni boshqarishda YTH sodir bo’lganda qanday choralar ko’rilishini Nima uchun diagrammasi bilan mustahkamlayman.
2.8. O’tilgan yangi mavzu bo’yicha baxs-munozara o’tkazaman.
|
Savollarni eshitib , o’ylab, tahlil qilib javob beradilar.
Tinglaydilar,berilgan ma’lumotlarni yozib boradilar.
Muhokama qiladilar, faol qatnashadilar
O’quvchilar guruh bilan birga topshiriuqlarni bajaradi.
|
3-boskich.
|
|
| |
Osiyo davlatlarida siyosiy tizimlar

|
Osiyo davlatlarida siyosiy tizimlar
|
bet | 2/3 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 122,44 Kb. | | #149671 |
Bog'liq Osiyo davlatlariOsiyo davlatlarida siyosiy tizimlar
1
2
3
Demokratik tizimlar
Avtoriter tizimlar
Parlament tizimlari
Yaponiya, Hindiston va Janubiy Koreya kabi Osiyo davlatlari, erkin va adolatli saylovlar imkoniyatini beradigan demokratik siyosiy tizimlarni qabul qilganlar.
Xitoy va Shimoliy Koreya kabi davlatlar, hokimiyatni yagona rais yoki partiyadagi kuchlarga jamlab olishgan avtoriter siyosiy tizimlarga ega.
Malaziya va Tailand kabi davlatlar, ijro organlarini, parlamentdan olingan va unga javobgar bo'lgan, parlament siyosiy tizimlariga ega.
Osiyo davlatlarida madaniyatli murakkablik
Markaziy Osiyoda etnik murakkablik
Qozog'iston, O'zbekiston, Turkmaniston kabi Markaziy Osiyo davlatlari qozog'istonlar, o'zbeklar, tojiklar, qirg'izlar kabi etnik guruhlar murakkab aholisiga ega.
Janubiy Osiyoda diniy murakkablik
Hindiston, Pokiston, Banglade shu janubiy Osiyo mamlakatlari hinduizm, islom, sikhizm, buddizm, kristianlik kabi murakkab diniy manzillarga ega bo'lib, ular bir-biriga ta'sir qiladi.
Sharqiy Osiyoda tillar murakkabligi
Xitoy, Yaponiya, Janubiy Koreya kabi Sharqiy Osiyo mamlakatlari o'rtasida mandarin, kanton, yapon, koreyalik kabi qiziq tillar va dialektlarga ega bo'lib, ular xususiy jamoalarda gapiriladi.
Osiyo davlatlarida aholi o'sishi
1
Aholi o'sishining dinamikasi
Osiyo, Hindiston va Xitoy kabi davlatlarda har biri bir milliardi oshqozon aholiyat bilan tez aholi o'sishi ko'rdi.
2
Yashil aholi
Ko'pchilik Osiyo davlatlari yashil aholining muammolari bilan yuzlashmoqda, tug'ilish darajasining pastlashishi va umrning oshishi bilan.
3
Shaharchilik
Osiyo, yaxshi imkoniyatlarga ega bo'lish uchun ko'proq odamlar qishloqdan shaharga ko'chmoqda.
Osiyo davlatlarining o'zaro ajralib chiqishi bilan bog'liq asosiy muammolari
Iqtisodiy farq va ko'priklik
Ko'plab Osiyo davlatlari iqtisodiy farqlar bilan kurashishadi, Hindiston, Bangladeş, va Nepal kabi mamlakatlarda millionlab odamlarni ta'sir qiladi.
|
| |
Siyosiy noqulaylik va munosabatlar

|
Siyosiy noqulaylik va munosabatlar
|
bet | 3/3 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 122,44 Kb. | | #149671 |
Bog'liq Osiyo davlatlariSiyosiy noqulaylik va munosabatlar
Afg'oniston, Pokiston, va Myanma kabi davlatlarda siyosiy ko'ngilocharlik va munosabatlarda noqulaylik katta muammolar hisoblanadi, bu xavfsizlikga ta'sir qiladi va rivojlantirishni to'xtatadi.
Ekologik buzilish va tabiiy qazg'onoq
Osiyo davlatlari orasida ekologik muammolar, ya'ni yong'oqchilik, havo va suv iflosligi, va tufonlar, zilzilalar kabi tabiiy qazg'onoqlarga qarshi ko'rib chiqiladi.
Osiyo davlatlarining xalqaro munosabatlari
Regional ittifoqlar
Osiyo davlatlari diplomatik va iqtisodiy bog'lanishlarini kuchaytirish uchun ko'plab regional ittifoqlar tuzishadi, masalan, Janubiy Sharqiy Osiyo Mamlakatlari Ittifoqi (ASEAN) va Shanshay Ittifoqi Tashkiloti (SCO).
Ikki tomonlama diplomatiya
Osiyo davlatlari maxsus muammolarni hal qilish va hamkorlikni kuchaytirish uchun ikki tomonlama diplomatiyadan foydalanadi, masalan, Hindiston va Yaponiya o'rtasidagi strategik hamkorlik yoki Xitoy va Janubiy Koreya o'rtasidagi iqtisodiy bog'lanishlar.
Xavfsizlik hamkorligi
Osiyo davlatlari mintaqada tinchlik va istikbollarni kuchaytirish uchun, Asia-Tinch O'sish Tashkiloti (APEC) va ASEAN Regional Forum (ARF) kabi mexanizmlar orqali xavfsizlik muammolari bo'yicha hamkorlik qiladi.
Азияда технологик янгиликлар
Қадимги инновациялар
Азияда технологик янгиликлар тарихи бойича буюк, мазкурда Қадимги Чинда қоғоз ва компаснинг ёзилиши мисол берилади.
Замонавий технология кучли мамлакатлари
Япония ва Жанубий Корея каби мамлакатлар замонавий технологик янгиликларда йўлини остирмоқда, робототехника, электроника ва автомобил саноатлари бўйича инновациялар билан.
Чиқиндирилувчи технологиялар
Азия чиқиндирилувчи технологияларни ўртада, маърифиятли иссиқлик, нанотехнология ва биотехнология, глобал инновациянинг мустақил мустақиллигини аниқлаб турмоқда.
Osiyo davlatlarining kelajagi
Iqtisodiy o'sish va rivojlanish
Xitoy va Hindiston kabi Osiyo davlatlarining aholisi va sanoati kengayib, kuchli iqtisodiy o'sish va rivojlanishni davom ettirish proyektsiyalanadi.
Inshoot va texnologik rivojlantirishlar
Ko'plab Osiyo davlatlari inshoot va texnologiyaga katta mablag' o'tkazishmoqda, masalan, Xitoyning "Belt and Road" loyihasi va Yaponiyaning robototexnika va sun'iy intellekt sohasidagi rivojlanishlari.
Geopolitik ta'sir va munosabatlar
Osiyo davlatlari uchun kelajakda kompleks geopolitik dynamikalar, masalan, Xitoyning mintaqadagi ta'sirini kengaytirish va Shimoliy va Janubiy Koreya o'rtasidagi davom etuvchi tanoqsoqlar kabi muammolar ko'rishga intilishni o'z ichiga oladi.
E'tiboringiz uchun rahmat!
|
| |
BURG'ILAB-PORTLATISH, QAZIB-YUKLASH

25
atmosferasiga chang ajralib chiqishini kamaytirish changga qarshi
kurashishning asosiy yo'nalishlari hisoblanadi.
Stanoklardagi havo-suv aralashmasi siqilgan havo oqimiga suv
yuborilganda suvni mayda tomchilarga parchalanishi natijasida hosil
bo'ladi (3.1-rasm).
Suv bilan ho'llangan chang zarrachalari og'irlik kuchi siqib havo
oqimidan ajralib chiqib, skvajinadan ma'lum masofada pog'ona ustki
maydoniga o'tiradi.
2
26
Chang bostirishga sarflanadigan suv q
s
(kg/m) yoki q
b
(kg/s)
quyidagi ifodalardan biri orqali aniqlanadi:
nd2
' Yb-n(®/
-
®t)
4-100
v
b '
d
1
'Yъ.п(®/
-
®t)
4-100
bunda d
s
- skvajina
diametri, m; y
b
•
n
- burg'ilanadigan jins
zichligi, kg/m
3
; ю
г
- burg'ilash kukunining yopishqoqligini hisobga
olin- gandagi optimal namligi, %; ®
t
- burg'ilanadigan jinsning tabiiy
namligi, %; v
b
- skvajinani burg'ilash tezligi, m/s.
Suvning ho'llash xususiyatini oshirish uchun unga suv sathi
tarangligini kamaytirib, uning ho'llovchanlik xususiyatini yax- shilash
hisobiga zarrachalarning yoyilishini ta'minlovchi moddalar qo'shiladi.
Bu esa havo tarkibidagi chang konsentratsiyasini kamay- tiradi
(3.1-jadval).
Havo-suv aralashmasi bilan changni bostirish usuli yuqori
samaradorlikka ega bo'lsa-da, ba'zi bir kamchiliklardan ham xo- li
emas. Masalan, doloto o'tmaslanishini tezlatadi, qish faslida suvdan
foydalanish imkoniyatini pasaytiradi, skvajina og'zining buzilishiga
olib kelishi mumkin va h. k.
6
31-rasm. SBSH-250 stanoklarida havo-suv aralashmasi bilan
chang bostirish- ning prinsipial sxemasi:
1 - nasos;
2 -
kompressordan kelayotgan siqiq havo;
3 - ventilator;
4 - nasos;
5
- suv baki;
6 - elektr qizdirgich.
q
s
1ъ
27
Sharoshkali va zarba-aylanma burg'ilash stanoklarini eksplu-
atatsiya qilish davomida ko'plab bir, ikki, uch va to'rt bosqichli chang
bostiruvchi qurilmalar yaratilgan. Bu qurilmalar skvajina og'zidan
changlangan havoni so'rib olish uzelidagi (o'ramadagi) chang tutish
apparatlari, ventilator va havo haydash tizimidan tashkil topadi.
Quruq va ho'l chang bostirish usullarida chang tutish quril-
malaridan ham foydalaniladi. Bunda burg'ilash quyqasi chang yig'-
gich orqali o'lchami 1,0x1,5x2,8 m bo'lgan cho'ktirish kamerasiga
tushadi. Yirik zarralardan tozalangan havo diametri 0,45 m ga teng
bug' gidrosikloni va filtrlash maydoni 50 m
2
bo'lgan matoli yeng-
simon filtrga o'tadi. Bunday qurilmadan foydalanganda chang- lanish
intensivligi 10 barabar pasayib, havoning changdorligi 0,6-6,9 mg/m
3
gacha kamayadi. Chang tutish qurilmalarini tako- millashtirish
yo'nalishlaridan biri (burg'ilash stanoklari uchun) ko'p qatlamli
matoga teskari yo'nalishda uzlukli yoki struyali puflash usullarini
qo'llashdan iborat (3.2- rasm). Bu qurilma qo'llanganda tizimning
turg'un aerodinamik qarshiligiga ega bo'lgan, tarkibida 20 mg/m
3
gacha qoldiq changli chiqish havosining matoga beradigan bosimi 3
martagacha ko'payishi mumkin.
3.1-jadval
O'zgaruvchilar va ma'lumotlar turlari O'zgaruvchilar

O'zgaruvchilar va ma'lumotlar turlari O'zgaruvchilar
Download
381,43 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
19.05.2024
Hajmi
381,43 Kb.
#243911
Download
381,43 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O'zgaruvchilar va ma'lumotlar turlari O'zgaruvchilar
Download
381,43 Kb.
Matnni ko'rish
Mavzu: Elektrolit va u bilan ishlaganda extiyot choralari

|
Mavzu: Elektrolit va u bilan ishlaganda extiyot choralari
|
bet | 57/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov X12. Mavzu: Elektrolit va u bilan ishlaganda extiyot choralari.
O’QUV MASHG'ULOTNING O’QITISH TEXNOLOGIYASI MODELI
Vaqt: 80 daqiqa
|
O’quvchilar soni: ______ ta
|
O’quv mashg’ulotning shakli va turi
|
Nazariy mashg’ulot
|
O’quv mashg’ulotning rejasi:
|
1. Akkumulator batareyalarining tuzilishi.
2. Akkumulator batareyasining elektr sig‘imi.
3. Plastinalar sulfatlanib qolishi.
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: ”Elektrolit va u bilan ishlaganda extiyot choralari.” mavzusi bo’yicha bilim va ko’nikmalarga ega bo’lish bilimlarini mustahkamlash.
|
Pedagogik vazifalar:
1. Akkumulator batareyalarining tuzilishi.
2. Akkumulator batareyasining elektr sig‘imi.
3. Plastinalar sulfatlanib qolishi.
|
O’quv faoliyati natijalari:
1. Akkumulator batareyalarining tuzilishi.
2. Akkumulator batareyasining elektr sig‘imi.
3. Plastinalar sulfatlanib qolishi.
|
O’qitish usullari:
|
Tushuntirish, ko’rsatish, “Blits – so’rov”, “Klaster”, “Nima uchun”,Aqliy hujum. VENN diagrammasi
|
|
|
| |
Uyga vazifa - Chilangari kasbi bo’yicha

|
Chilangari kasbi bo’yicha
|
bet | 52/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov XUyga vazifa:
Yoqilgini, havoni tozalash.
Uzatish asboblarining vazifasi.
Gaz bilan ishlaydigan dvigatellar.
“TASDIQLAYMAN”
O’quv ishlari bo’yicha
direktor o’rinbosari
U.Aminov ________
(Imzo)
“____”______20__yil
11. Mavzu: Elektr energiyasining manbai va istemolchilari. Akkumulyator batareyasining vazifasi va turlari.
O’QUV MASHG'ULOTNING O’QITISH TEXNOLOGIYASI MODELI
Vaqt: 80 daqiqa
|
O’quvchilar soni: ______ ta
|
O’quv mashg’ulotning shakli va turi
|
Nazariy mashg’ulot
|
O’quv mashg’ulotning rejasi:
|
1. Elektr energiyasining manbai va istemolchilari.
2. Akkumulyator batareyasining vazifasi va turlari.
3. Avtomobil elektr jihozlariga qo‘yiladigan asosiy texnik talablar.
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: ”Elektr energiyasining manbai va istemolchilari. Akkumulyator batareyasining vazifasi va turlari.” mavzusi bo’yicha bilim va ko’nikmalarga ega bo’lish bilimlarini mustahkamlash.
|
Pedagogik vazifalar:
1. Elektr energiyasining manbai va istemolchilari.
2. Akkumulyator batareyasining vazifasi va turlari.
3. Avtomobil elektr jihozlariga qo‘yiladigan asosiy texnik talablar.
|
|
|
| |
Kobalt va nikel birikmalarining olinishi va xossalari

|
Kobalt va nikel birikmalarining olinishi va xossalari
|
bet | 1/7 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 213,14 Kb. | | #106458 |
Bog'liq kobalt va nikel birikmalarining olinishi va (Mirzarahimov Samandar) Andijon mashinasozlik instituti Sirtqi bo’limi eee yo’nalishi S 07-22 guruh talabasi Mirzarahimov Samandarning Elektr texnik materiallar fanidan tayyorlagan Mustaqil ishi kobalt va nikel birikmalarining olinishi va xossalari REJA: - REJA:
- Kirish:
- 1.Kobalt va nikel haqida umumiy ma’lumot.
- 2.Kobaltning olinishi,xossalari va ishlatilishi.
- 3.Kobaltning kislorodli birikmalari haqida ma’lumot.
- 4.Kobaltning tuzlari va ularning xossalari.
- 5.Kobaltning galogenli birikmalari.
- 6.Kobaltning kompleks birikmalari haqida ma’lumot.
- 7.Nikelning olinishi,xossalari va ishlatilishi.
- 8.Nikelning kislorodli birikmalari haqida ma’lumot.
- 9.Nikelning tuzlari va ularning xossalari.
- 10.Nikelning galogenli birikmalari.
- 11.Nikelning kompleks birikmalarining olinishi.
- Xulosa.
- Co-Kobalt
- To`q-kulrang (deyarli qora) kukunsimon yoki sarg’ish-kulrang (ko`k tusli) zich metall; nisbatan qattiq, bolg’alanuvchan, plastik, qiyin suyuqlanuvchan. havoda qizdirilganda oksid parda bilan qoplanadi. Kukun holda pirofor. Kontsentrlangan sulfat va nitrat kislotalarda passivlanadi. Suv, ftorid kislota, ishqor eritmalari, ammiak gidrati, azot bilan ta`sirlashmaydi. Suyultirilgan kislotalar, ishqor suyuqlanmalari, metallmaslar, ammiak, uglerod monooksid bilan reaktsiyaga kirishadi. Xona haroratida etarlicha H2 ni yutadi. Suvli eritmada Co2+ kationi pushti rangga bo`yalgan.
-
- Mr = 58,933; d = 8,84; tsuyuq = 1494 °C; tqayn = 2960 °C.
Olinishi: - Olinishi:
- CoO + H2=Co + H2O
- 2CoSO4 +2 H2O =Co(katod) +O2(anod) + 2H2SO4
- Xossalari:
- 1. Co + 2HCl (suyul., issiq) CoCl2 + H2,
- Co + H 2SO4 (suyul., issiq) CoSO4 + H2.
- 2. 3Co + 8HNO3 (suyul., issiq) = 3Co(NO3)2 + 2NO + 4H 2O.
- 3. 4Co + 4NaOH + 3O2 = 4NaCoO2(qizil) + H2O (600 - 1000 °C).
- 4. 2Co + O2(havo) = 2CoO (t qaynash= 300 °C),
- 3Co + 2O2(havo) = (Co IICo III2)O2 (500 °C).
- 5. Co + E2 = CoE2 (200 - 300 °C, E = F; 100 °C, E = Cl),
- Co + E2 = CoE2 (yashil) [20 - 50 °C; E = Br, I].
- 6. Co CoS, Co(S2), (Co IICo III2)S4, Co 9S8 (650 °C).
- 7. Co + P(qizil) = Co2P, CoP, CoP3 (kulrang-qora) [650 - 700 °C].
- 8. Co + 2N2O4 = 2NO + Co(NO3)2 (qizil) [20 °C, etilatsetatda].
-
- 9. Co [Co2(CO)8] [Co4(CO)12 ] (qora).
- 10. Co + NaHCO3(konst) + H2O = H2 (katod) + CoCO3(anod) + NaOH.
|
| |
Kompyuter ilmlari va dasturlash texnologiyasi talim yo’nalishi I kurs talabalari uchun “Dasturlash asoslari” fanidan oraliq nazorat savollari

|
Kompyuter ilmlari va dasturlash texnologiyasi talim yo’nalishi I kurs talabalari uchun “Dasturlash asoslari” fanidan oraliq nazorat savollari
|
bet | 11/12 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 220,13 Kb. | | #127667 |
Bog'liq Dasturlash asoslari oraliq 1-kursKompyuter ilmlari va dasturlash texnologiyasi talim yo’nalishi I kurs talabalari uchun “Dasturlash asoslari” fanidan oraliq nazorat savollari
39- variant
1.Bеrilgan sodda arifmеtik ifodalarni C# da yozing:
2.Funksiyaning qiymatini hisoblash dasturini tuzing
3. Ko’paytmani hisoblash dasturini tuzing
O‘qituvchi Buriyev J.N.
Kafedra mudiri: f.m.f.n Yuldashev Sh.M.
Kompyuter ilmlari va dasturlash texnologiyasi talim yo’nalishi I kurs talabalari uchun “Dasturlash asoslari” fanidan oraliq nazorat savollari
40- variant
1. Bеrilgan ifodalarni C# dasturlash tilida yozing:
2.Funksiyaning qiymatini hisoblash dasturini tuzing
3. Yig’indini hisoblash dasturini tuzing
O‘qituvchi Buriyev J.N.
Kafedra mudiri: f.m.f.n Yuldashev Sh.M.
Kompyuter ilmlari va dasturlash texnologiyasi talim yo’nalishi I kurs talabalari uchun “Dasturlash asoslari” fanidan oraliq nazorat savollari
41-variant
1. Berilgan ifodalarni C# dasturlash tilida yozing:
2.Funksiyaning qiymatini hisoblash dasturini tuzing.
3. Yig’indini hisoblash dasturini tuzing
O‘qituvchi Buriyev J.N.
Kafedra mudiri: f.m.f.n Yuldashev Sh.M.
Kompyuter ilmlari va dasturlash texnologiyasi talim yo’nalishi I kurs talabalari uchun “Dasturlash asoslari” fanidan oraliq nazorat savollari
42-variant.
1.Berilgan ifodalarni C# dasturlash tilida yozing:
2.Funksiyaning qiymatini hisoblash dasturini tuzing.
3. Ko’paytma va yig’indini hisoblash dasturini tuzing
O‘qituvchi Buriyev J.N.
Kafedra mudiri: f.m.f.n Yuldashev Sh.M.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Kompyuter ilmlari va dasturlash texnologiyasi talim yo’nalishi I kurs talabalari uchun “Dasturlash asoslari” fanidan oraliq nazorat savollari
|
-variant.


1 - Dasturlash asoslari

|
Dasturlash asoslari
|
bet | 10/12 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 220,13 Kb. | | #127667 |
Bog'liq Dasturlash asoslari oraliq 1-kurs35-variant.
1. Odatdagi ko'rinishda yozilsin: a) (-bsqrt(sqr(b)-4ac))(2a));
b) ab(cd)-(a-b)bc1E-8; v) x1arctan(y2-alpha)2abs(x4-ln(5)y5)exp(-1);
2. Tarmoqlanuvchi operatordan foydalanib, funksiyaning qiymatini hisoblash dasturini tuzing
3. Yig’indini hisoblash dasturini tuzing
O‘qituvchi Buriyev J.N.
Kafedra mudiri: f.m.f.n Yuldashev Sh.M.
Kompyuter ilmlari va dasturlash texnologiyasi talim yo’nalishi I kurs talabalari uchun “Dasturlash asoslari” fanidan oraliq nazorat savollari
36-variant.
1. Quyidagi o’zlashtirish operatorlari C# da yozilsin:
a)* ; b) ;
v) b=ex-y+ln(1+e) log2tg2.
2. Funksiyaning qiymatini hisoblash dasturini tuzing
3. Yig’indini hisoblash dasturini tuzing
O‘qituvchi Buriyev J.N.
Kafedra mudiri: f.m.f.n Yuldashev Sh.M.
Kompyuter ilmlari va dasturlash texnologiyasi talim yo’nalishi I kurs talabalari uchun “Dasturlash asoslari” fanidan oraliq nazorat savollari
37-variant.
1. Bеrilgan ifodalarni C# dasturlash tilida yozing:
a) b) c) d)
2.Funksiyaning qiymatini hisoblash dasturini tuzing
3. Ko’paytma va yig’indini hisoblash dasturini tuzing
O‘qituvchi Buriyev J.N.
Kafedra mudiri: f.m.f.n Yuldashev Sh.M.
Kompyuter ilmlari va dasturlash texnologiyasi talim yo’nalishi I kurs talabalari uchun “Dasturlash asoslari” fanidan oraliq nazorat savollari
38-variant
1. Bеrilgan arifmеtik ifodalarni C#dasturlash tilida yozing:
2.Funksiyaning qiymatini hisoblash dasturini tuzing
3. Yig’indini hisoblash dasturini tuzing
O‘qituvchi Buriyev J.N.
Kafedra mudiri: f.m.f.n Yuldashev Sh.M.
|
| |
Qo‘rg‘oshin-kislotali akkumulator batareyasining tuzilishi

|
Qo‘rg‘oshin-kislotali akkumulator batareyasining tuzilishi
|
bet | 56/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov XQo‘rg‘oshin-kislotali akkumulator batareyasining tuzilishi. Akkumulator batareyasi yaxlitqobiq da joylashtirilgan uch yoki olti ketma-ket ulangan bo‘limlardan tashkil topgan. Har bir bo‘lim bir-biridan to‘siqlar bilan ajratilgan. Akkumulator batareyalarining qobig‘i ebonit, termoplast, polipropilen va polistirol kabi kislotaga chidamli, mexaniq mustahkamligi yetarli darajada yuqori bo‘lgan materiallardan tayyorlanadi. Qobiqning har bo‘limining pastki qismida musbat va manfiy plastinalar tayanadigan qovurg‘alar bo‘lib, ular akkumulator tubiga cho‘kmalar yig‘ilganda (faol massa to‘kilganda) plastinalarni qisqa tutashuvdan saqlaydi.
Akkumulator elementi musbat va manfiy plastinalardan yig‘iladi. Plastinalar asosi qo‘rg‘oshin panjara bo‘lib, uning quyilish xususiyatlarini yaxshilash, mexanik mustahkamligini va korroziyaga chidamli ligini oshirish maqsadida tarkibiga 7-8% surma va 0,1-0,2% margimush qo‘shiladi. Qo‘rg‘oshin panjara oralariga faol massa to‘ldiriladi. Musbat plastinaga faol massa sifatida qo‘rg‘oshin surigi (Pb3,O4), qo‘rg‘oshin oksidi (PbO) va sulfat kislota (H2SO4) aralashmasi qoplansa, manfiy plastinaga qo‘rg‘oshin kukuni va sulfat kislota aralashmasi suriladi.
Musbat plastinaning faol massasi mustahkamligini oshirish uchun unga polipropilen tolalalari qo‘shiladi. Manfiy plastinalaridagi faol massa ish jarayonida zichlashib ketishini oldini olish uchun uning tarkibiga 2% gacha kengaytiruvchi moddalar qo‘shiladi. Kengaytiruvchi moddalar sifatida torf, qorakuya, paxta tarandisi va hokazolar ishlatiladi.
Uyga vazifa:
1. Elektr energiyasining manbai va istemolchilari.
2. Akkumulyator batareyasining vazifasi va turlari.
3. Avtomobil elektr jihozlariga qo‘yiladigan asosiy texnik talablar.
“TASDIQLAYMAN”
O’quv ishlari bo’yicha
direktor o’rinbosari
U.Aminov ________
(Imzo)
“____”______20__yil
|
| |
Turopov ilyosning

|
Turopov ilyosning
|
bet | 1/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #246465 |
Bog'liq INFORMATIKANI BOSHQA FANLAR BILAN ALOQADORLIKDA O‘QITISH METODIKASI
SHDPI II-OLIY TA’LIM KECHKI MATEMATIKA VA INFORMATIKA YUNALISH TALABASI
TUROPOV ILYOSNING
“INFORMATIKA OʻQITISH METODIKASI” fanidan
INFORMATIKANI BOSHQA FANLAR BILAN ALOQADORLIKDA O‘QITISH METODIKASI MAVZUSIDA
KURS ISHI
KIRISH
"Informatika va axborot texnologiyalari" fanining predmeti bir-biri bilan o`zviy bog`liq uchta tushuncha: algoritmlash, dasturlash va kompyuterdan tashqil topgan bo`lib, talabalarning algoritmik fikrlash madaniyatini ustirish, kompyuter savodxonligini oshirish va kompyuterni o`qish jarayonida, ilmiy texnik hisoblash ishlarida, ilmiy izlanishlarda qo`llash bilimlarini berishni nazarda tutadi.
Ishning dolzarbligi: "Informatika va axborot texnologiyalari" fanining vazifasi talabalarga kompyuterda qayta ishlov uchun zarur bo`lgan axborotlarni tasvirlash, yechilayotgan masalani birmuncha sodda bulaklarga bo`lib, matematik modellash asoslarini o`zlashtirish, asosiy algoritmlar turlarini, algoritmik tillardan birini mukammal bilish, dastur tuzish va uni kompyuterga kiritib natija olish va shaxsiy kompyuterlarda ishlashni urgatishdan iboratdir.
Ishning asosiy maqsadi:"Informatika va axborot texnologiyalari" axborotlarni kompyuter yordamida tasvirlash, saqlab turish, uzatish va ishlov berish usullarini urganadigan fandir.
Ishning ilmiy yangiligi: Bu fan ham boshqa fanlar qatorida olamni bilish uchun xizmat qiladi. Olamdagi har bir jonli va jonsiz mavjudot makonda va vaqtda o`zgarib turadigan modda va quvvat ko`rinishda namoyon bo`ladi. Modda va quvvat dunyoning ikki muhim mazmuni, uning ikki muhim tarkibiy qismidir. Lekin borliqning mavjud bo`lishi va uni bilishning yana bir muhim va zarur mazmuni bor, bu ham bo`lsa axborotdir.
Ishning amaliy ahamiyati: Atrofimizni o`rab turgan borliq haqidagi bilimlar yoki har qanday ma`lumotlar axborot deb ataladi.
Axborot odamlar bir-biriga og`zaki, yozma yoki boshqa usulda (shartli signallar, texnika vositalari yordamida) beriladigan ma`lumot, shuningdek ularni berish va olish jarayonidir. Axborot ayirboshlash nafaqat odamlar o`rtasida, balki odam bilan kompyuter, kompyuter bilan kompyuter o`rtasidagi ma`lumotlarni, hayvonlar va o`simliklar o`rtasidagi xabar (signal) almashinishi yoki to`qimadan to`qimaga, organizmdan organizmga irsiy va boshqa alomatlar orqali o`tish ko`rinishida sodir bo`lishi mumkin.
|
| |
Oʻzgarmas tok mashinasi - Qishloq xo’jaligi va mexanizatsiyalash ta’lim yo’nalishi uchun Elektr yuritma va elektronika...

Oʻzgarmas tok mashinasi — mexanik energiyani oʻzgarmas tok elektr energiyasiga (generator) yoki oʻzgarmas tok elektr energiyasini mexanik energiyaga (dvigatel) aylantirib beradigan elektr mashina. Ham generator, ham dvigatel sifatida ishlashi mumkin. Generatorning ishi elektromagnit induksiya hodisasiga, dvigatelning ishi tokli oʻtkazgichning magnit maydoni bilan oʻzaro taʼsirlashishiga asoslangan; unda elektromagnit aylantiruvchi moment vujudga keladi. Oʻzgarmas tok mashinasim.ning aktiv qismlariga magnitli oʻzak, stator va rotor (yakor) chulgʻamlari hamda kollektor kiradi (yana q. Generator, Elektr dvigatel).
Magnit maydonini uygotish
Magnit maydon ta'sirida ramka magnit kuch chiziqlariga perpendikularjoylashishga harakat qiladi. BundaAvaВcho'tkalar kollektor qoplamalariga tegmayqoladi va ramkadan tok o'tmaydi. Lekin ramka o'z inersiyasi bilan aylanishni davomettirib, magnit kuch chiziqlariga parallel joylashib oladi . Bunda cho'tkalar kollektorplastinalariga tegib qoladi. Magnit maydon ta'sirida ramka yana perpendikular holatgakelib qolishga harakat qiladi. Shu tariqa jarayon davom etib, ramka uzluksiz aylanadi.Magnit maydon ta'sirida aylanma harakatga keltirilgan tokli ramkaning harakatirotor o'qi orqali boshqa mexanizmlarga maxsus tarzda uzatiladi.Amalda bitta ramkali rotordan iborat bo'lgan dvigatellar qo'llanilmaydi. Chunkiularda ramkaning aylanishi bir tekis bo'lmaydi va ramkaning rotor o'qini aylantirishgakuclii yetmaydi. Ramka magnit kuch chiziqlariga perpendikular vaziyatdan parallelvaziyatga kelguncha, sekin va kuchsiz aylanma harakatda bo'ladi.Amalda qo'llaniladigan elektr dvigatellarda rotor ramkasi ikkita bo'ladi. Bundaramkalar bir-biriga perpendikular qilib bitta o'qqa mahkamlanadi. Kollektorning qo-plamalari ikkita emas, balki to'rtta bo'ladi.Ikkita ramkali rotorda magnit kuch chiziqlariga parallel joylashgan birinchiramkadan tok o'tganda, magnit maydon ta'sirida u perpendikular vaziyatda bo'lishgaharakat qiladi. Birinchi ramka perpendikular vaziyatda bo'lganda, parallel vaziyatdagiikkinchi ramkadan tok o'tadi va u perpendikular vaziyatgaElektr dvigatellarning issiqlik dvigatellariga nisbatan afzal tomonlari ko'p. Birin-cliidan, elektr dvigatellari issiqlik dvigatellariga qaraganda ixcham va foydalanishuchun qulaydir, ularni istalgan qulay joyga o'rnatish mumkin. Ikkincliidan, ishla-ganda gaz, tutun va bug' chiqarmaydi. Uchinchidan, ular uchun yoqilg'i va suvningkeragi yo'q. To'rtinchidan, elektr dvigatellarning foydali ish koeffitsienti 80% dan or-tiqdir, issiqlik dvigatellarniki esa 20% dan ortmaydi
O‘zgarma tok generatorining o‘z-o‘zidan uyg‘otilishi.
|
Qo‘shimcha adabiyotlar - Oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz davlat universiteti

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz davlat universiteti
|
bet | 9/9 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 91,1 Kb. | | #271521 |
Bog'liq Algoritmik tillar va dasturlash FAN DASTUR amaliy 23-24
Qo‘shimcha adabiyotlar
4. Ю.С. Магда C#. Язык программирования Си Шарп. – Изд. ДМК Пресс, 2013, 190 с.
5. Кристиан Нейгел, Билл Ивьен, Джей Глинн, Карли Уотсон, Морган Скиннер. C# 4.0 и платформа .NET 4 для профессионалов. – Изд. Вильямс, 2011, 1440 с.
6. Christian Nagel. PROFESSIONAL C# 7 and .NET Core 2.0. Wrox, 2018.
7. Madraximov Sh.F., Ikramov A.M. C++ tilida programmalash bo’yicha masalalar to‘plami. O‘quv qo‘llanma // Toshkent, O‘zbekiston Milliy Universiteti, “Universitet” nashriyoti, 2017. 160 bet.
Ахборот манбаалари
8. https://metanit.com/sharp/tutorial/ – Онлайн дарслар
9. http://lib.nuu.uz/ – Ўзбекистон Миллий университети электрон кутубхонаси
10.http://www.intuit.ru – Национальном Открытом Университет (Россия)
7.
|
Fanning o'quv dasturi termiz davlat universiteti tomonidan ishlab chiqildi va tasdiqlandi.
|
8.
|
Fan/modul uchun mas’ullar:
K. A. Gulomkodirov – TerDU, “Amaliy matematika va informatika” kafedrasi mudiri.
|
9.
|
Taqrizchi:
Ch.B.Normurodov – TerDU, Amaliy matematika va intellektual texnologiyalar fakulteti dekani f.-m.f.d.
A.X.Toirov – Termiz iqtisodiyot va servis universiteti “Axborot texnologiyalari” kafedrasi dotsenti, f.m-f.n.
|
|
| |
-rasm. Mashina ichidagi axborotlar taminoti

|
-rasm. Mashina ichidagi axborotlar taminoti
|
bet | 25/25 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #110080 |
Bog'liq 4-mavzu. Arxitektura va qurilishda katta ma\'lumotlar bazasi.5-rasm. Mashina ichidagi axborotlar taminoti.
va boshqa hujjatlarning axborotlarini qayta ishlavsh natijalarini ko’rsatuvchi xosila (natijaviy) hujjatlarga bo’linadi.
Iqtisodiy axborotlar diskrеt mazmunga ega, yani axborotlarning aloxida struktura birligi jamlamasi sifatida tarkiblashgan va taqim etilgan bo’lishi mumkin. Hujjatlarni tayyorlash – hujjatlarni tayyorlash jarayonida hujjatlar va ularning rеkvizitlari shakli bayonini tuzib chiqish kеrak bu quvvatlanadigan ma’lumotlar bazasida mеyoriy-ma’lumotnomali, rеjali, yani shartli-doimiy, axborot va opеrativ, xisobot axbortlari saqlanadi (5 rasm).
Mashina ichidagi axborotlar bazasini ishlab chiqishning muxim vazifasi mashina tashuvchida saqlanadigan ma’lumotlarni unumli tashkil etish sanaladi. Mashina ichidagi axborotlar bazasini bir qismi vazifasini xal etish jarayonida yuzaga kеlishi yoki boshqa tizimlar aloqa kanallari bo’yicha kеlib tushishi mumkin.
Mashina ichidagi axborotlar bazasi massivlar tarkibi bilan tashkil etish usuli va mashina tashuvchidagi ma’lumotlarga kirish usuli bilan ajralib turadi. Axborot massivlari aloxida mustaqil fayllar ko’rinishida tashkil etish yoki o’zaro boglangan jamlanmasi xisoblanuvchi ma’lumotlar bazasi tarkibida bulishi mumkin.
Blo’k sxemasi:
Dasturi:
program labl(input, output); var x, y, a, b: real;
begin
read(x,a,b);
y:=arctan(sqrt(x))+(2*x+a*b)/abs(x-a*b);
write(‘y=’, y); end.
|
| |
Ma'lumotlarni ichk tuzilishini taqdim etish (ko`rsatish) imkoniyatlari

|
Ma'lumotlarni ichk tuzilishini taqdim etish (ko`rsatish) imkoniyatlari
|
bet | 14/25 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #110080 |
Bog'liq 4-mavzu. Arxitektura va qurilishda katta ma\'lumotlar bazasi.Ma'lumotlarni ichk tuzilishini taqdim etish (ko`rsatish) imkoniyatlari
Ma'lumotlar bazasini boshqarish sistеmasi uxshash tuzilishlarni ko`rsatish imkoniyatlarini ta'minlamogi lozimki, faqat ularning ma'lumotlar t o`zilishlarini ichki tabiatiga tugri kеlmaydiganlarni yaratmaslik kеrak.
Unumdorlik. Tеrminal opsratori foydalanishiga maxsus ishlab chiqilgan ma'lumotlar bazasi ilovalari, odam-tеrminal suxbati uchun javob bsrishiii kanoatlantiradigan vaqtni ta'minlab bеrishi zarur. Undan tashkari ma'lumotlar bazasi sistеmasi kеlib tushgan ma'lumotlarni qayta ishlashni ta'minlashi zarur. Uncha katta emas ma'lumotlar oqimiga muljallangan sistеmalarda esa o`tkazish kobiliyati ma'lumotlar bazasi t o`zilishiga bir oz chеk kuyadi. Ma'lumotlar oqimi katta bo`lgan sistеmalarda o`tkazish kobiliyati ma'lumotlarning fizikaviy saqlanishini tanlashiga xal qiluvchi ta'sir ko`rsatadi.
Minimal xarajatlar. Ma'lumotlar bazasini t o`zish va ekspluatatsiya qilishdagi xarajatlarni kamaytirish
Maqsadida tashqil kipishni shunday usullari tanladiki ular tashki xotira talablarini minimallashtiradi.
Ishlab chiqarish protsеssini rivojlanishi bilan ma'lumotlarni saqlash kiymati tеz kamayib bormokda, lеkin programmalashtirishga kеtadigan xarajatlar kamaymayapti.
Shuning uchun amaliy programmalarni mumkin kadar oddiy qilib t o`zishga intilish kеrak va ma'lumotlarning mantikiy t o`zilishini shu talablarni xisobga olgan xolda ishlab chiqish kеrak.
Qidiruv imkoniyatlari
Ma'lumotlar bazasidan foydalanuvchi unga ma'lumotlarning saqlanishi xakida xar xil savollar bilan murojaat qilish mumkin. sisitеmalarga talablar quyidagilardan iborat bo`lib, oldindan rеjalashtirilmagan shunday talablarni qayta ishlashni ta'minlash yoki shunday javoblarni t o`zish, kеrak.
Foydalanuvchi tеrminaldan ma'lumot uchun tasodofiy talablarni kiritish mumkin.
Butunligi
Agar ma'lumotlar bazasi tarkibida ko’p foydalanuvchilar ishlatatadigan ma'lumotlari bo’lsa, unda ma'lumotlar elеmеntlari va ular orasidagi bog’lanish mumkin kadar b o`zilmasligi kеrak. Ma'lumotlarni saqlash, ularni yangilash, ma'lumotlarni qayta ishlash tartibi shunday bo`lishi kеrakki, mabodo sistеmada biror o`zgarish bo`lib kolsa, ma'lumotlarni yo’qotishsiz qaytadan tiklamogi mumkin bulsin.
Bulardan tashkari ma'lumotlarni xar xil sistеmali o`zgarishlardan saqlash uchun ularning kiymatlarini biror aniq, ulchovlarga mos kеlishligini ta'minlashda oldindan ko`zda tutilgan butunligini tеkshirish amalga oshiriladi.
|
| |
-mavzu. Operatorlarni qayta yuklash

|
-mavzu. Operatorlarni qayta yuklash
|
bet | 4/9 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 91,1 Kb. | | #271521 |
Bog'liq Algoritmik tillar va dasturlash FAN DASTUR amaliy 23-2425-mavzu. Operatorlarni qayta yuklash.
Operatorlarni qayta yuklash. Operator turlari: binar va unar. Operator funksiyasi. Binar va unar operatorlarni qayta yuklash. Qayta yuklash qoidalari. Arifmetik va mantiqiy operatorlarni qayta yuklash. Kalit so‘zli operatorlarni qayta yuklash.
26-mavzu. Ichma-ich joylashgan sinflar.
Ichma-ich joylashgan sinflar. Ularni e’lon qilish. Ichki sinf obyektini yaratish. Ichma-ich joylashgan sinflarni nomlar fazosida ishlatish.
III-modul
27-mavzu. Vorislik.
Vorislik. Voris sinflarni yaratish. Sinflar shajarasi. Ajdod va avlod sinf obyektini yaratish. Vorislikda konstruktorlarni ishlatish.
28-mavzu. Konstanta maydonlar. Qism sinflar.
Konstanta maydonlar. Qism sinflar. Sinfni qismlarga ajratib bir nechta fayllarda saqlash va ular bilan ishlash. Partial kalit so‘zi. Qism sinflar bilan ishlash.
29-mavzu. Berilganlar oqimi. Fayl tizimi bilan ishlash sinflari.
Oqimlar adapterlari. O‘qish, yozish, xotira va fayl oqimlari. Kataloglar va fayllar bilan ishlash. Xossalar. Fayllarni zichlash va arxivlash.
30-mavzu. Polimorfizm.
Polimorfizm. Virtual metodlar. Virtual xossalar. Metodlarni yashirish va override kalit so‘zi yordamida qayta aniqlash.
31-mavzu. Abstrakt sinflar.
Abstact kalit so’zi. Abstrakt sinflar e’loni. Abstrakt berilganlar va metodlar. Abstrakt metodlarni voris sinflarda qayta aniqlash.
32-mavzu. Interfeyslar. Aniqlanishi va qo‘llanilishi.
Interfeyslar. Interfeys elementlari. Interfeyslarda metodlardan foydalanish va ularni qayta aniqlash. Interfeys obyektlarini nusxalash va tartiblash.
33-mavzu. Interfeys obyektlarini nusxalash va tartiblash.
Interfeys obyektlarini yaratish. Interfeys obyektlarini nusxalash va tartiblash.
34-mavzu. Umumlashgan turlar.
Umumlashgan turlar va ularning vorisligi. Umumlashgan sinflar va sinf obyektlari bilan ishlash.
35-mavzu. Istisnolarni qayta ishlash.
Istisnolar va ularni qayta ishlash. Istisnolar turlari va ularni yuzaga keltirish. finally bloki.
|
| |
To’g’ridan to’g’ri tarmoqqa ulab ishga tushirish

|
To’g’ridan to’g’ri tarmoqqa ulab ishga tushirish
|
bet | 12/16 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 83,3 Kb. | | #112012 |
Bog'liq Elektr yuritma va elektronika fanidan yakuniy nazorat savollari-fayllar.orgTo’g’ridan to’g’ri tarmoqqa ulab ishga tushirish. Kichik va o‘rta quwatli qisqa tutashgan rotorli asinxron motorlar ana shunday usul bilan ishga tushiriladi. Bunda motorning stator chulg'ami yetarli darajadagi quwatga ega bo‘lgan elektr tarmog‘iga magnit ishga tushirgich yoki oddiy ulagich yordamida qo‘shiladi va uning tezligi tabiiy mexanik xarakteristikasi bo‘yicha o‘sib boradi.Ishga tushirish toki I ancha katta bo‘lsa ham motor uchun xavfli bo‘Imaydi, chunki ishga tushirish qisqa vaqt ichida kechadi.Ishga tushirish tokining nominal tokdan 5-7 marta katta bo‘lishi va ishga tushirish momentining uncha katta bo‘lmasligi bu usulning kamchiligi hisoblanadi.
Qisqa tutashgan rotorli asinxron motorni to ‘g'ridan to‘g‘ri tarmoqqa ulab ishga tushirish sxemasi (a) va bunda tok ¡t va aylantiruvchi moment M ning o ‘zgarish grafiklari (b).
Motorning stator chulg‘amini to‘g‘ridan to‘g‘ri elektr tarmog‘iga ulab ishga tushirish yuqoridagi kamchiliklarga ega bolishidan qat’iy nazar, u sodda, arzón va energetik ko‘rsatkichlari kattadir.
Tarmoq kuchlanishini pasaytirib ishga tushirish. Bunday usul bilan quwati katta bo‘lgan qisqa tutashgan rotorli asinxron motorlar ishga tushiriladi. Tarmoq kuchlanishini pasaytirish usullari quyidagidan iborat:
a) stator chulg'amini yulduz usulidan uchhurchak usuliga o'tkazish yo‘li bilan ishga tushirish. Asinxron motorni bunda stator chulg'ami fazalariga berilayotgan kuchlanish marta kamayadi, xuddi shuningdek faza toklari ham 3 marta kamayadi. Liniya toklari esa marta kamayadi. Stator chulg‘amlarining ulanish sxemasini o‘zgartirish 3 fazali kontaktor yoki ulagich yordamida amalga oshiriladi ( 1.a- rasm).
b) asinxron motorni reaktor yordamida ishga tushirish. Bunday usul bilan ishga tushirishda (1.b-rasm) reaktiv qarshiliklarda ishga tushirish tokiga to‘g‘ri mutanosiblikda boiadigan kuchlanish pasayishi U vujudga kelib, stator chulg‘amlariga pasaygan kuchlanish U1 beriladi.
|
| |
McKinseyning katta ma'lumotlar va tahlil qilish usullari

|
McKinseyning katta ma'lumotlar va tahlil qilish usullari
|
bet | 4/25 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #110080 |
Bog'liq 4-mavzu. Arxitektura va qurilishda katta ma\'lumotlar bazasi.McKinseyning katta ma'lumotlar va tahlil qilish usullari:
Crowdsourcing;
Aralashtirish va ma'lumotlarni birlashtirish;
Mashinasozlik;
Sun'iy neyron tarmoqlari;
Naqshni aniqlash;
Bashoratli tahlil
Simulyatsion modellashtirish;
Mekansal tahlil;
Statistik tahlil;
Analitik ma'lumotlarni vizualizatsiya qilish.
Ma'lumotni qayta ishlashga imkon beradigan gorizontal kengayish katta ma'lumotlarni qayta ishlashning asosiy printsipidir. Ma'lumotlar hisoblash tugunlariga taqsimlanadi va ishlov berish ishlashning yomonlashuvisiz amalga oshiriladi. McKinsey shuningdek qo'llaniladigan kontekstda aloqalarni boshqarish tizimlari va Business Intelligence-ni o'z ichiga oldi.
Texnologiya:
NoSQL
MapReduce
Hadoop;
Uskuna echimlari.
Ma'lumotlar bazasining xususiyatlari
Una ma'lumotlar bazasi, bor hujjatlar to'plami, raqamlar, ismlar sifatida aniqlanadi xarakterli har qanday turdagi yoki belgi bo'yicha yozuvlar tuzilishi, uni odatiy ustunlarga bo'shatish sharti bilan indekslar bo'yicha tartibga solinishi, osonlikcha va sodda ishlov berilishi sharti bilan, muntazam ravishda saqlanadigan bir xil tartib va kontekst bilan boshqarilishi kerak. kabi ma'lumotlar bazasi.
Hozirgi vaqtda va informatika va elektronika sohasidagi ajoyib texnologik rivojlanish tufayli ma'lumotlar bazalari raqamli ravishda topilgan bo'lib, ular ma'lumotlar bazasi, bu kompaniyaning tashkiliy sohasida yoki oddiygina ma'muriy nazorat sifatida ishlaydiganlar uchun asosiy ustunni tashkil etadi.
Ma'lumotlar bazalari asosan bir yoki bir nechta qator va ustunlardan iborat bo'lib, ularning har biri bir-biri bilan bog'liq bo'lib, nominal ma'lumotlar yozuvi kabi axborot elementini saqlaydi.
Ma'lumotlar bazasining asosiy xususiyatlari
Standart dasturlash tillari orqali kirishga ruxsat beradi.
Buyruq orqali optimallashtirilgan murakkab so'rovlarni ishlab chiqaradi.
Kirish va auditorlik xavfsizligini ta'minlaydi.
Ko'p foydalanuvchi tanlovi, past parol va parollar
Ular taqdim etgan ma'lumotlarni saqlaydi, himoya qiladi va oladi.
mantiqiy va jismoniy ma'lumotlarning mustaqilligi.
Ishdan bo'shatish ko'rsatkichi past.
Haqiqiy vaqtda bizni qiziqtirgan ma'lumotlarni disk raskadrovka qilish va tanlash uchun formatlarni kiritish.
Ushbu saqlash opsiyasining ko'plab fazilatlari orasida saqlashni boshqarish tizimi mavjud ma'lumotlar bazasi (DBMS), bu juda aniq, chunki u interfeys sifatida xizmat qilishi kerak ma'lumotlar bazasining xususiyatlariLas ilovalar va hayotni yaratadigan va ulardan foydalanadigan foydalanuvchi bitta ma'lumotni aniqlash tilidan iborat.
|
| |
MBBT arxitеkturasi - 4-mavzu. Arxitektura va qurilishda katta ma'lumotlar bazasi. Big data

|
4-mavzu. Arxitektura va qurilishda katta ma'lumotlar bazasi. Big data
|
bet | 9/25 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #110080 |
Bog'liq 4-mavzu. Arxitektura va qurilishda katta ma\'lumotlar bazasi.1.3. MBBT arxitеkturasi.
MMBT aloxida olingan modullardan tashkil topgan.
MB boshqarish bloki disklardagi ma'lumotlar bilan foydalanuvchi dasturi va tizimning so`rovi (guery) orasidagi intеrfеysni aniqlaydi.
Fayl mеnеdjеri-ma'lumotlar to`zilmasi bilan disklar o`rtasidagi boG`lanishni boshqaradi.
Guery-protsеssor ingliz tilida yozilgan guery gaplarini MBni boshqarish bloki tushunadigan tilga o`tkazadi.
Prеkompilyator DML(Data Manipulation Language) ma'lumotlar bilan manipulyatsiya qiladigan til bo`lib, u quyidagi
opеratsiyalarga javob bеradi:
1.MBdan ma'lumotlarni ajratib olish,
2.MBga ma'lumotlarni kiritish,
3.MBdan ma'lumotlarni olib tashlash,
4.MBni modifikatsiya (o`zgartirishlar) qilish.
Kompilyator DDL(Dala Definition Language)-MB tilini, uning to`zilmasini va tashqi xotiralardagi axborot turini aniqlaydi. MBning to`zilmasi ko`pincha jadval shaklida bo`ladi.
Shuni ta'kidlash lozimki, xozirgi vaqtda dеyarli barcha MBBSlar asosan rеlyatsion modеllar asosida tashkil qilinmoqda. Shuni nazarda tutgan Microsoft Office korporatsiyasi xam eng ommalashgan dastur vositalarga ega, bu dastur vositalari ixtiyoriy soxada yuqori darajadagi profеssional xujjatlar tayyorlash imkonini bеradi. Shulardan biri MBlar bilan ishlashga mo`ljallangan Microsoft Access dasturi bo`lib, bu dastur Visual Basic for Application dasturlash muxitida makroslar yaratish va boshqa bir qancha imkoniyatlarga egaki. bu foydalanuvchiga xar tomonlama mukammal bo`lgan xujjatlar tayyorlashga yordam beradi
Microsoft Office ning o`zbеk tilidagi varianti yukligi, uning faqat ingliz va rus tilida yaratilgan vsrsiyalaridangina foydalanish nmkoinyatiga ega ekanligimizdan mazkur fikrlar Microsoft Access ning ruscha vеrsiyasiga tayanib yozilgan. Microsoft Access dasturi xam relyatsion modеllar asosiga kurilgan bo`lib, unda tashqil qilinadngan MBlar jadval kurinishida aks etadi. Bunday jadvaldagi ustunlar maydon dеb, satrlar esa yozuv dеb ataladi.
Maydon - ma'lumotlarni tashqil etishning oddiy birligi bo`lib, malumotning aloxida, bo`linmas birligiga egaligi rеkvizitga mos kеladi.
Еzuv mantikiy boglangan rеkvizitlarga mos kеluvchi maydonlar yigindisidir. Yozuvning t o`zilishi o`z tarkibiga mos xar bir oddiy ma'lumotga ega maydonlar tarkibi va kеtma-kеtligi bilan bеgilanadi.
Dеmak, maydon MBning asosiy tuzilmali elеmеnt bo`lib quyidagi paramеtrlar bilan ifodalanadi:
Uzunligi- (bеlgi simvollarda ifodalanib baytlarda o’lchanadi), nomi- (maydonning o`ziga xos aloxida xususiyati), podpis- imzo (ustun sarlavxasi xakida ma'lumot).
Maydonlar xususiyatiga va tarkibiga qarab quyidagi turlarga bulinadn:
Matnli maydon.
Sonli maydon.
Vaqt va sanani ifodalovchi maydon.
Mantikiy maydon (In 0; Xa yoki yuk,; rost yoki yolgon kabi mantikiy birliklar bilan ifodalanadi).
Pul birliklarida ifodalangan maydon (rakamlar pul birliklarn bilan birgalikda ifodalanadi)
|
| |
II-modul
14-mavzu. Rekursiv va qayta yuklanuvchi metodlar

|
II-modul
14-mavzu. Rekursiv va qayta yuklanuvchi metodlar
|
bet | 3/9 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 91,1 Kb. | | #271521 |
Bog'liq Algoritmik tillar va dasturlash FAN DASTUR amaliy 23-24II-modul
14-mavzu. Rekursiv va qayta yuklanuvchi metodlar.
Rekursiv metodlarni aniqlash. Qayta yuklanuvchi metodlar.
15-mavzu. Qiymatlar turlari va havola turlar.
ref va out kalit so‘zlari. Metodlarda ref va out parameter modifikatorlari. Kalit so‘zlarni metodlarda qo‘llash.
16-mavzu. Kortejlar.
Kortej e’loni. Kortej elementlariga murojaat. Kortejning qo‘llanilishi.
17-mavzu. Sanab o‘tiluvchi tur.
Sanab o‘tiluvchi tur e’loni. Sanab o‘tiluvchi turning qo‘llanilishi.
18-mavzu. Strukturalar.
Strukturalar. Strukturalar va ular bilan ishlash. Dinamik strukturalar. Struktura elementlari. Struktura konstruktorining ishlash prinsipi.
19-mavzu. Obyektga yo‘naltirilgan dasturlash asosi.
Obyektga yo‘naltirilgan dasturlash tushunchasi. Obyektga yo‘naltirilgan dasturlash tamoyillari. Obyektga yo‘naltirilgan dasturlash paradigmalari.
20-mavzu. Sinflar.
Sinf e’loni. Sinf elementlari. Sinf elementlariga murojaatni boshqarish modifikatorlari. Sinf a’zolari. Sinf xossalari. Sinf metodlari.
21-mavzu. Sinflar va obyektlar.
Konstruktor tushunchasi. Konstruktorlar turlari. Qayta yuklanuvchi konstruktorlar. Konstruktorlar zanjiri. Obyektlarni yaratish amali.
22-mavzu. C#da inkapsulyatsiya.
C# da Inkapsulyatsiya tushunchasi. Inkapsulyatsiyani amalga oshiruvchi murojaat modifikatorlari: public, private, protocted va internal. Maydon xossalari orqali inkapsulyatsiya.
23-mavzu. Statik berilganlar, statik metodlar, statik sinflar.
Static kalit so‘zi. Statik berilganlar, statik metodlar va statik sinflar. Sinfning statik berilganlar a’zosi. Statik metodlar va ularga murojaat qilish. Statik sinflar va ulardan foydalanish. Konstruktorlar va destruktorlar.
24-mavzu. Nomlar fazosi.
Nomlar fa’zosi. Sinflarni boshqa faylda e’lon qilish. Ichma-ich nomlar fa‘zosi. Using kalit so‘zi. Nomlar fa‘zosiga havola o‘rnatish. Statik sinflarni nomlar fazosida umumiy tarzda qo‘shish.
|
| |
Исполнимость - 4-mavzu. Arxitektura va qurilishda katta ma'lumotlar bazasi. Big data

|
4-mavzu. Arxitektura va qurilishda katta ma'lumotlar bazasi. Big data
|
bet | 8/25 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #110080 |
Bog'liq 4-mavzu. Arxitektura va qurilishda katta ma\'lumotlar bazasi.Исполнимость -Bajarilishlik, foydalinuvchi so’roviga xozirjavoblik bilan muloqotga kirishish
Минимальная повторяемость-Минимал takrorlanishlik MBdaga
ma'lumot iloji boricha kam takrorlanishi lozim, aks, xolda ma'lumotlarni izlash susayadi.
Yaxlitlik -axborotni MBda saqlash iloji boricha ma'lumotlar orasidagi bog`liqlikni asragan xolda bo`lgani, ayni muddao. - Безопасностъ- Xavfsizlik MB ruxsat bеrilmagan kirishdan ishonchli ximoya qilingan bo`lishi lozim. Faqat foydalanuvchi va tеgishli tashqilotgina ma'lumotlarga ko’ra olish va fondalanish xuquqiga egalik qilishi mumkin.
• Migratsiya-ba'zi bir ma'lumotlar foydalanuvchilar tomonidan tеz
ishlatilib turiladi, boshqalari esa faqat talab asosida ishlatiladi. Shuning uchun ma'lumotlarni tashqi xotiralarda joylashtiriladi va uni shunday tashkil qilish kеrakki, eng ko’n ishlatiladigan ma'lumotlarga murojaat qilish qulay bo’lsin.
Ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimida xar bir MB modеli quyidagi xususiyatlari bo’yicha tavsiflanadi:
Ma'lumotlar tuzilmalarining turi.
Ma'lumotlar ustida bajariladigan amallar. 3. Butunlikning chеklanganliga.
Bu xususiyatlarni e'tiborga olgan xolda ma'lumotlar bazasi modеllari quyidagi turlarga bo’linadi:
Daraxtsimon (iеrarxik) modеllar.
Tarmoqli (turli) modеllar.
Rеlyatsion modеllar.
Yana shu narsani ta'kidlash lozimki, ma'lumotlar bazasi modеllarining faqatgina yuqorida qayd qilingan modеli mavjud dеyish noto’gri. Chunki, bulardan tashqari yana ma'lumotlar bazasining binar munosabatlar modеli, ER modеllari, sеmantik modеl kabi boshqa turlari xam mavjud.
Lеkin amalda asosan dastlabki ta'kidlangan 3 turli modеllar ko’proq qo’llanilib kеlinmoqda. Shuning uchun xam biz ushbu modеllarga qisqacha to’xtalib o’tamiz.
Daraxtsimon (iеrarxik) modеlda ob'еktlar yozuvlar.Masalan ma'lumotlar tarmoqli (turli) modеlda ifodalangan dеyiladi. Tarmoqli modеllarda xam ob'еktlar daraxtsimon modеllardagi kabi yozuvlar ko`rinishida tasvirlanadi. Ob'еktlarning o`zaro aloqalari yozuvlar o`rtasidagi aloqalar sifatida tavsiflanadi.
Rеlyatsion modеllarda esa ob'sktlar va ularning o`zaro aloqalari ikki o`lchovli jadval ko`rinishida tasvirlanadi. Ma'lumotlarning bunday ko`rinishda tasvirlanishi ob'еktlarning o`zaro aloqalarini yaqqol tasvirlanishiga asos bo`ldi.
|
| |