Telekommunikatsiya vositalari - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 5/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)Telekommunikatsiya vositalari - elektromagnit yoki optik signallarni hosil qilish, uzatish, qabul qilish, qayta ishlash,
kommutatsiya qilish hamda ularni boshqarish imkonini beruvchi texnik qurilmalar, asbob-uskunalar, inshootlar va tizimlar.
Telekommunikatsiyalar kanali - texnik vositalar va tarqalish muhiti majmui boʻlib, u telekommunikatsiya signallarining oʻtish yoʻlini hosil qiladi. Bu yoʻl kanallar va ikkilamchi tarmoq liniyalari bilan ikkilamchi tarmoq stansiyalari hamda tugunlari yordamida ketma-ket ulangan. Shunda uning chekkalariga abonent chekka qurilmalari (terminallari) ulanganda manbadan qabul qiluvchi(lar)ga xabar yetkazishni taʻminlaydi. Tarmoqning turiga koʻra, telekommunikatsiyalar kanalini, masalan, telefon, telegraf, maʻlumotlar uzatish kanali deb ataladi. Hududiy alomati boʻyicha telekommunikatsiya kanallari xalqaro, shaharlararo, hududiy va mahalliy turlarga boʻlinadi.
Telekommunikatsiyalar tarmogʻi – bu uzatishlarning bir yoki bir necha turini: telefon, telegraf, faksimil turlarini, maʻlumotlar uzatish va hujjatli xabarlarning boshqa turlarini, televizion va radioeshittirish dasturlarini translyasiya qilishni taʻminlovchi telekommunikatsiya vositalarining majmui.
Telekommunikatsiyaning yadrosini tashkil etuvchi – telefon tarmogʻi XX asrda interaktiv xizmatlarning asosiy ikki aloqa turini – telefon va telegraf xizmatlari orqali amalga oshirilardi. Telegraf aloqasi asta-sekin oʻtmishning vositasiga aylanib bormoqda, lekin telefon aloqasi esa uning oʻrnini zabt etayotgani, infokommunikatsiyalar xizmatlari bozorining muhim oʻrinlarini egallashda davom etmoqda. Boshqacha qilib aytganda, jahonda telekommunikatsiyalarning globallashuvi shakllanmoqda, aloqaning yangi avlodi jadal kirib kelmoqda.
XXI asrda telefon aloqasining sifatli rivojlanishi quyidagi yoʻnalishlar asosida amalga oshiriladi:
Axborot uzatish, kommutatsiyaning raqamli usullariga oʻtishni tugatish;
Telefon tarmogʻi abonentlariga taqdim etilayotgan xizmatlar koʻlamini oshirish;
Telefon tarmogʻining asosiy elementlarida oʻtkazuvchanlik qobiliyatini maksimal oshirish;
Tarmoqdan foydalanish mavqeyini kengaytirish va turli texnik vositalar qurilishi uchun undan foydalanish;
Xizmat koʻrsatish hamda maʻlumotni uzatish servis sifati koʻrsatgichlarini oshirish;
Aloqani barqaror ishlashini taʻminlashda samarali texnik ekspluatatsiya usullaridan foydalanish;
Eng muhimi, telefon tarmoqlari qurilishi xarajatlar koʻlamini kamaytirish, tarmoqni rivojlantirish va texnik xizmatlar koʻrsatilishini taʻminlashdan iboratdir.
Maʻlumotni uzatish texnologiyasining soʻnggi tanlovi asosan geografik, iqtisodiy va siyosiy omillarga bogʻliq. Asosan, barcha bank tarmoqlari telekommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanadi. Ular orasida ISDN, X.25 tarmogʻi va Relay ham bor.
Infokommunikatsiyalar tizimlarining rivojlanishida NGN tizimi – yangi turdagi zamonaviy xizmatlarni oʻzaro qoʻllab quvvatlashga qodir. Bozorda yangi turli aloqa xizmatlarga boʻlgan ehtiyoj tobora oshib bormoqda. NGN avlod tarmoqlari orqali turli asosiy va qoʻshimcha xizmatlarni joriy etish ularni boshqarish va keyinchalik oʻzgartirish kabi muhim vazifalarni amalga tatbiq etish mumkin.
Kompyuter, telefon, televizion, radio tarmoqlarining o‘rtasida saqlanib qolayotgan farqlarga qaramay ularning tarkibiy tuzilishida ko‘pgina o‘xshashliklarni topish mumkin. Umumiy holda telekommunikatsiya tarmog‘i quyidagilardan tarkib topadi:
foydalanuvchilarning terminal qurilmalari (ular tarmoqqa birlash- tirilgan bo‘lishi mumkin);
kirish tarmog‘i;
magistral tarmoq;
axborot markazlari yoki xizmat ko‘rsatishni boshqarish markazlari (ServicesControl Point, SCP).
|
| |