nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
IKM – 24 tizimi - So’z boshi

3.7. IKM – 24 tizimi
IKM – 24 turidagi IKM li va vaqt bo‘yicha kanallarni bo‘lish 24
kanalli telefon tizimining apparaturasi mahalliy va hududiy aloqa
tarmoqlari kabellarining juftlarini zichlashtirish uchun signallarni uzatish
uchun mo‘ljallangan, hamda o‘rta tezlikdagi ma’lumotlar signalini uzatish
uchun ishlatilishi mumkin.
IKM – 24 tizimi chetki uskunadan, liniyaviy tarkib uskunasidan,
mahalliy elektr ta’minot qurilmasidan, masofali elektr ta’minot
qurilmasidan va liniyaviy traktni nazoratlash uskunasidan iborat.
IKM – 24 quyidagi parametrlar bilan xarakterlanadi:
Uzatish tezligi, Kbit / s
1544
Davrdagi kanalli vaqt intervalining soni
24
TCh kanallar soni
24
TCh kanal chastotalar diapazoni, Gs
300-
3400
Davr uzunligi, mks
125
Kanalli vaqt intervalining davomiyligi, mks
5, 21
TCh kanaldagi signal kanallar soni
2
Diskretlash chastotasi, kGs
8
Kvantlash kadami sonlari
128
Kompressiya qonuni
A=87,6
Kanalli vaqt intervalida simvollar soni
7+1
Davrli sinxronlash, davrning 193 simvollari bilan
davr sinxronlashni tiklashning o‘rtacha vaqti,
mks
50
Uzatish va qabul qilish darajalari:
77
To‘rtsimlik rejim:
R
kir
= - 13 db (- 1,5 Np)
R
chiq
= + 4,3 db (+0,5 Np)
Ikkisimlik rejim:
R
kir
= 0 db (0 Np)
R
chiq
= - 1,7 db (- 0,2 Np)
Appaturaning elektr ta’minoti: tarmoqdan 220 V
o‘zgaruvchan tok yoki akkumulyator batareyasi 24, 50 yoki
60 V.
3.20- rasmda IKM – 24 tizimining uzatish davrining vaqt tuzilmasi
ko‘rsatilgan. Davr 24 ta sakkiz razryadli kanalli vaqt intervallaridan iborat
va har bir davrning oxirida bitta qo‘shimcha belgiga ega. Bu belgi ketma –
ket davrlarda navbatma – navbat 1010101…, qiymatlarini olib
taqsimlangan sinxrosignalni tashkil etadi.
3.20- rasm. IKM – 24 tizimining uzatish davrining vaqt tuzilmasi.
Yuqoridan ko‘rinib turibdiki, davrda 24x8+1=193 ta simvol 125 mks
umumiy uzunlikda joylashgan. Har bir 24 ta kanalli vaqt oraliqlarining
birinchi taktli oralig‘i signalli kanallarni tashkil etish uchun ishlatiladi.
Bitta telefon kanaliga xizmat ko‘rsatish uchun mo‘ljallangan ikkita signalli
kanallarni tashkil etish uchun zikr etilgan taktli oraliq, masalan juft
davrlarda birinchi signalli kanaldagi axborotni ikkinchi signalli kanaldagi
axborotni esa toq davrlarda ko‘chiradi.
1
2
3
21
22
23
24
1
2
3
21
22
23
24
Kanallar
Kanallar
125 mks davr
125 mks davr
5 21 mks
С
0
С
7
С
0
С
7
А signalizatsiya
kanali uchun simvol
В signalizatsiya
kanali uchun simvol
Davrli
sinxrosignal
uchun 0 simvoli
(С
193
)
Davrli
sinxrosignal
uchun 1 simvoli
(С
193
)
So`zlashuv signallarini koderlash uchun yettita simvol
|
Softswitch modelini amalga oshirish variantlari

7.5.4. Softswitch modelini amalga oshirish variantlari
Turli ishlab chiqaruvchilarning Softswitch qurilmasini ishlash
tamoyilini va tuzilmasi turlichadir. Turli ishlab chiqaruvchilarning ikkita
240
Softswitch modelini amalga oshirish misollarini ko‘rib chiqamiz. Ulardan
biri Lusent Technologies kompaniyasining Softswitch modeli yagona
tuzilmali Softswitch sanaladi, ikkinchisi esa, mSwitch - keng tarqalgan
arxitekturaga ega.
Lusent Technologies
Lusent kompaniyasining (LSS) Softswitch modeli funksional tarzda
ikki qismdan iborat:
Tashqa qurilma bilan o‘zaro ishlash uchun javob beradigan
Softswitch modelning apparat qismi qurilmalar serveri (Device Server)
deb nomlanadi. Qurilmalar serveri aniq turdagi mediashlyuzlar (ATM
kommutatorlari, IP- telefoniya shlyuzlari) bilan o‘zaro ishlashini hamda
signalizatsiyaning maxsus protokollari (7- sonli UKS (MTP ISUP - R),
SIP) bilan ishlashini quvvatlashi mumkin. U alohida turgan uskuna
ko‘rinishida yoki umumiy shassiga o‘rnatish uchun plata ko‘rinishida
bo‘lishi mumkin.
Barcha bog‘lanishni o‘rnatish, nazorat qilish va uzib qo‘yish
funksiyalari alohida qurilma – chaqiruvlar serverida (Call Server)
bajarilishi mumkin. Bunday qurilmada chaqiruvlarni marshrutlash,
adreslarni hal etish to‘g‘risidagi qarorlar qabul qilinadi, intellektual
perifiriya qurilmasidan olingan axborot asosida bog‘lanishlarni qayta
ishlash siyosati kuzatiladi.
LSS kompaniyasi Lucent ARX- 8000, ARX - 1000 va MAX TNT
shlyuzlari, shuningdek H.248 protokolini quvvatlaydigan boshqa ishlab
chiqaruvchilarning IP shlyuzlari bilan o‘zaro ishlashi mumkin. Softswitch
istalgan foydalaniladigan signalizatsiya tizimlari bilan ishlashi va turli
protokollar bilan o‘zaro ishlashi mumkinligi 7.9- rasmda ko‘rsatilgan.
LSS platformasi maxsus serverlarda yoki SUN
Netras
serverlarida
qurilgan. LSS kompaniyasining barcha qurilmalari ishonchlilik uchun
nusxa olingan. Shunday qilib, LSS qurilmasi ikkita: muhofaza qilingan
rejimda (nusxa olingan) va xizmat ko‘rsatuvchi asboblarning ikkilangan
soni bilan muhofaza qilinmagan rejimda konfiguratsiyalangan (tutgan
o‘rni) bo‘lishi kerak.
LSS negizida operatorlar intellektual tarmoqlarning xizmatlarini
abonentlarga ko‘rsatishi mumkin.
241
- IMT – Inter- Machine Trunk
- IPDC – Internet Protocol Device Control
- JTAPI – Java Telephone Application Programming Interface
- IAD - Integrarlashgan imkoniylik qurilmasi
7.9- rasm. LSS kompaniyasining tarmoqli muhiti
Интеллектуал тармоқлар
хизмат платформаси
Хизмат
платформаси (CSP)
ISDN
PBX
Шлюз
APX-8000
Узоқлаштирилган
имконийлик
сервери
MAX TNT
LSS
IAD
LSS
Шлюз
APX-8000
УФТф
коммутатори
7-сонли
УКС
тармоғи
IP телефония
тармоғи
Интернет
провайдери
SIP
H.323
SIP
H.323
H.323
SIP
SIP
SIP JTAPI
H.248
IPDC
H.248
IPDC
IMT
7-sonli UKS
tarmog’i
Intellektual tarmoqlar
xizmatlari platformasi
Xizmatlari platformasi
(SP)
UFTfT
kommutatori
APX-8000
shlyuzi
APX-8000
shlyuzi
MAX TNT
olisdagi
imkoniylik serveri
Internet
provayder
IP telefoniya
tarmog’i
|
Fayllar 
DNS fayllar to'plamidan iborat. Quyida ushbu fayllar ro'yxati va ularning 
maqsadi keltirilgan. 
Cache.dns

serveringiz xususiyatlari oynasidagi "Ildiz maslahatlari" yorlig'idan o'zgartirishni
yanada osonlashtiradi.
Root.dns . Agar sizning DNS serveringiz tarmog'ingiz uchun asosiy server
bo'lsa, bu fayl ishlatiladi.
Your_Zone.dns _ Agar siz standart asosiy
yoki ikkilamchi zonadan
foydalansangiz, ushbu faylni ko'rasiz. Agar siz AD bilan o'rnatilgan DNS dan
foydalanayotgan bo'lsangiz, bu fayl yo'q.
Yuklash . Agar siz BIND DNS-dan foydalangan bo'lsangiz, siz
nomlangan.boot kabi faylni bilishingiz mumkin. U sukut bo'yicha
mavjud emas,
lekin siz uni import qilmoqchi bo'lgan BIND tizimiga ega bo'lsangiz, DNS
qo'shimcha server xususiyatlari oynasidagi Fayldan opsiyasidan foydalaning.
Shuningdek,
bajariladigan fayl ham mavjud DNS .EXE
va mijoz mashinasida
ishlaydigan mijoz
komponenti (
resolver ).
DNS
SERVERI
Endi yangi xususiyatlar haqida gapiraylik.
DNS 2003 da ko'rishingiz mumkin
bo'lgan bir qancha farqlar mavjud . Mana ularning
ro'yxati .
Doiraviy yangilash tizimi (raund robin) . DNS odatda aylanma tizimdan
foydalanadi, bu erda server bir xil domen nomi uchun bir xil turdagi resurs
yozuvlari uchun so'raladi. Agar bu muammoga olib keladigan bo'lsa, unda
siz ma'lum post turlari uchun aylanma tizimdan foydalanishni o'chirib
qo'yishingiz mumkin. Buning uchun ro'yxatga
olish kitobiga quyidagi
o'zgartirishlarni kiritishingiz kerak.
o
HKLM\System\CurrentControlSet\Services\DNS\Parameters\
o
DoNotRoundRobinTypes
o
Turi:
REG_DWORD
o
Yaroqli qiymat diapazoni: har qanday turdagi RR (SRV, A, NS)
Hamma narsa DNS serverlari _ forest AD (AD Forestdagi

|
Hamma narsa DNS serverlari _ forest AD (AD Forestdagi Pdf ko'rish
|
bet | 12/16 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 352,43 Kb. | | #125556 |
Bog'liq 10-Ma\'ruza (2)Hamma narsa DNS serverlari _ forest AD (AD Forestdagi
barcha DNS serverlari) . Bu sizning zonalaringiz o'rmondagi har
bir domen boshqaruvchisiga takrorlanishi mumkin bo'lgan
maksimal qamrovdir. Bunday replikatsiya katta hajmdagi tarmoqli
kengligini talab qiladi. Variantlarni tanlash administratorga
replikatsiya imkoniyatlarini boshqarish imkonini beradi, shunda siz
juda ko'p tarmoqli kengligidan foydalana olmaysiz yoki past
tarmoqli kengligi bilan ulanishni sozlashingiz mumkin. Ushbu
misol ma'lum bir o'rmondagi har bir DNS serverni takrorlaydi, bu
esa trafikning maksimal o'sishiga olib keladi.
o
AD domenidagi barcha domen kontrollerlari (DC) (AD
domenidagi barcha DC) . Hudud haqidagi ma'lumotlar AD
domenidagi barcha domen kontrollerlariga takrorlanadi. Agar siz
Windows 2000 DNS serverlari AD zonasini yuklashini istasangiz,
bu variantni tanlashingiz kerak.
o
Hamma narsa DNS serverlari _ belgilangan Bo'lim katalog
ilovalar (belgilangan ilovalar katalogi bo'limidagi barcha DC
serverlari) . Belgilangan dastur katalogi bo'limining replikatsiya
doirasiga muvofiq zona ma'lumotlarini takrorlashingiz mumkin.
Agar siz ushbu parametrni tanlasangiz, hududingizni saqlaydigan
DNS server siz tanlagan ilovalar katalogida ro'yxatdan o'tgan
bo'lishi kerak. Buni amalga oshirish uchun siz DNSCMD dan
foydalanishingiz mumkin (DNSCMD haqida qo'shimcha ma'lumot
olish uchun quyidagi "DNS asboblari" bo'limiga qarang):
dnscmd your-server-name /CreateDirectoryPartition your-domain-
controller.your-domain.com
Bu yerda toʻliq malakali domen nomidan ( FQDN ) foydalanishingiz kerak.
DNS serveringizni yangi bo'limda ro'yxatdan o'tkazish deyarli bir xil:
dnscmd your-server-name /EnlistDirectoryPartition your-domain-controller.your-
domain.com
bo'limlardan foydalanishga qaror qilsangiz AD , keyin barcha DNS
ob'ektlari Global Katalogdan o'chiriladi ( Global Katalog ). DNSCMD sukut
bo'yicha o'rnatilmagan; buni qilishingiz kerak:
1. Tarqatish CD-siga o'ting.
2. Support\tools papkasini kiriting.
3. suptools.msi-ni bosing. O'rnatuvchi ishga tushadi va keyin Yordam
vositalari o'rnatiladi.
|
| |
DCPromo'da avtomatik DNS konfiguratsiyasi

DCPromo'da avtomatik DNS konfiguratsiyasi . Bu
quyidagi shartlar bajarilsa, DNS mijozlaringizni avtomatik
ravishda sozlash imkonini beradi.
Har qanday tarmoq ulanishi mavjud.
Afzal va muqobil DNS sozlamalari bir xil.
DNS sozlamalari faqat bitta ulanish uchun mavjud.
Bu tarmoq sozlamalarida koʻrsatilgan joriy DNS serverlarini soʻraydi, ildiz koʻrsatmalarini yangilaydi, afzal va muqobil DNS serverlari bilan ekspeditorlarni
sozlaydi , 127.0.0.1 “qayta” manzili bilan DNS sozlamalarini oʻrnatadi , soʻngra
oldingi afzal qilinganlarni va boshqa variantlarni sozlaydi. DNS serverlari . Agar
bularning barchasi yaxshi bo'lsa, unda Tadbirda Ko'ruvchi (voqealarni ko'rish )
tegishli jurnal yoziladi.
Xayoliy (stub) zonalar . Biz yuqorida stub zonalarini qamrab oldik; Aslida,
bular SOA yozuvlari, NS yozuvlari va xostlarning A yozuvlarini o'z ichiga
olgan vakolatli bolalar zonalari. Ular nom maydonlarini bir-biriga
"yopishadi". DNS-server rekursiv emas, balki to'g'ridan-to'g'ri nom
serverini (NS) so'rashi mumkin. Asosiy zona yangilanganda yoki
yuklanganda zonalarga o'zgartirishlar kiritiladi. Asosiy zonalarning
mahalliy ro'yxati yuboriladigan jismoniy mahalliy serverlarni belgilaydi.
Shartli qayta yo'naltirish serverlari . DNS-server mijozdan so'rovni qabul
qilganda, u mahalliy qidiruvni amalga oshiradi, ya'ni u o'zining zonasi
ma'lumotlarini yoki keshidagi ma'lumotlarni qidiradi. Agar u javob olmasa,
u berilgan so'rovni (agar o'rnatilgan bo'lsa) o'zi sozlangan DNS serverlariga
yo'naltiradi. Shartli qayta yo'naltirish so'rovni oddiygina istalgan serverga
yo'naltirish o'rniga, qayta yo'naltirish ushbu so'rovlarda ko'rsatilgan maxsus
domen nomlariga muvofiq amalga oshiriladi degan ma'noda yanada
aniqroqdir. DNS boshqaruv ilovasidagi serverni sichqonchaning o„ng
tugmasi bilan bosish orqali kirish mumkin bo„lgan “Shartli ekspeditorlar”
yorlig„i ma‟lum bir domen nomi yoki ma‟lum bir domenning
yo„naltiruvchi serverining IP-manzilida shartlar o„rnatilishi mumkinligini
ko„rsatadi.
Guruh siyosati. Bu mijozni sozlash vositasi. Ko'p mijozli DNS muhitida
barcha mijozlarni bir vaqtning o'zida sozlashning imkoni yo'q va bu
konfiguratsiya tarixan tizim bo'yicha amalga oshirilgan. Domen
qo'shimchalarini o'rnatish va mijoz o'z yozuvlarini dinamik ravishda
yangilay oladimi yoki yo'qmi kabi narsalar qo'lda ko'rsatilgan. Guruh
siyosati vositasi ma'lum bir guruh siyosati orqali mijozlar guruhini bir xil
tarzda
sozlash
imkonini
beradi.
Muayyan
sozlamalar
dinamik
yangilanishlarni yoqish/o„chirish, mijoz foydalanishi uchun DNS
serverlarini ro„yxatga olish, DNS qo„shimchalari ro„yxatini taqdim etish va
nomni aniqlashda asosiy DNS qo„shimchasini o„tkazishni o„z ichiga oladi.
Agar siz ma'lum bir muammoni hal qilmoqchi bo'lsangiz va har qanday
guruh siyosatidan foydalanayotgan bo'lsangiz, Guruh siyosati mahalliy
sozlamalar va/yoki DHCP sozlamalari kabi boshqa sozlamalarni bekor
qilishini bilishingiz kerak. Agar kerak bo'lsa, ushbu qoidani ro'yxatga olish
kitobi orqali chetlab o'tishingiz mumkin, garchi bu faqat dinamik ro'yxatga
olish uchun amal qiladi:
o
Ishonchsiz. Xavfsiz tomonidan kuzatilgan keyin himoyalanmagan )

kabi yuqori darajali domen zonalariga) dinamik yangilanishlarni yuborishi
mumkinligini belgilaydi.
Odatiy bo'lib, dinamik yangilanishlarni amalga
oshirish uchun sozlangan
DNS mijozi DNS zonasi yoki
DNS resurs yozuvlari nazorati ostida bo'lgan
zonalarga dinamik yangilanishlarni yuboradi , yuqori
darajali va ildiz zonasi
nazorat zonalari bundan mustasno.
Agar siz ushbu siyosatni yoqsangiz, ushbu siyosat qo„llaniladigan
kompyuterlar ildiz zonasidan tashqari, manba yozuvlari uchun asosiy zona bo„lgan
istalgan zonaga dinamik yangilanishlarni yuboradi.
Nomi :
UpdateTopLevelDomainZones
Kalit :
HKLM\Software\Polices\Microsoft\Windows NT\DNSClient
Turi:
REG_DWORD
Qiymatlar:
0x0
(o'chirilgan) va
0x1
(yoqilgan)
DNSSEC uchun asosiy yordam (RFC 2535)
Shuni ta'kidlash kerakki, Windows Server 2003
DNSSEC standartini to'liq
qo'llab-quvvatlamaydi , ammo uning maqsadi zona ma'lumotlari sim orqali
uzatilganda (yoki boshqa usulda, masalan, simsiz ulanishda) ma'lumotlarni himoya
qilish uchun kriptografiyadan foydalanishdir. . Bu juda muhim, chunki tajovuzkor
keyinchalik bu serverlarni buzish yoki buzish uchun "strategik" muhim serverlarni
topish uchun ushbu ma'lumotni to'xtatib qo'yishi mumkin.
Ushbu zonalar bilan
bog'langan umumiy (ommaviy) va shaxsiy (maxfiy) kalitlar mavjud, shuning
uchun
DNS serveri buzilgan taqdirda, mijoz komponentlari (resolver) ushbu
zonalardagi manba yozuvlarini autentifikatsiya qilishlari mumkin (masalan, ushbu
kalitlar zonalar, serverga emas).
Shaxsiy kalitlar yordamida shifrlangan raqamli imzolardan foydalanadi , ular
imzolangan zonalar saqlanadigan DNS serverlaridan manba yozuvlari sifatida
yuboriladi. Ushbu yozuvlar mijoz komponenti (resolver) tomonidan qabul qilinadi,
ular ochiq kalit yordamida ularni autentifikatsiya qilishi mumkin.
Imzolangan
zonaga raqamli imzolar va ochiq kalitlar manba yozuvlari sifatida qo'shiladi.
E'tibor bering, agar siz ushbu xizmatdan foydalanmoqchi bo'lsangiz, registrga
kirishingiz kerak (u DNS qo'shimchasida emas).
HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Services\DNS\
Parametrlar
Qo'shish
EnableDnsSec
ichida maydon
DWORD
.
Bu maydon nima qilmoqchi ekanligingizga qarab uchta qiymatdan biriga
o'tkaziladi.
0x0
.
Agar bu NXT,
SIG yoki KEY yozuvi bo'lmasa, so'rov javoblarida
DNSSEC resurs yozuvlarini (RR) o'chiring. Bunday holda,
tegishli RRlar
faqat NXT,
SIG yoki KEY yozuvlariga javob sifatida yuboriladi.
0x2
. Barcha javoblarga
DNSSEC resurs yozuvlarini (RR) qo'shing.
0x1
Normal holat - 1 ma’ruza kirish reja

|
1 ma’ruza kirish reja
|
bet | 10/26 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #242114 |
Bog'liq 1 ma’ruza kirish rejaNormal holat. Misol: Alkogolsiz ichimliklar quyish liniyasida idishlarni yuvishda chiqindi suvlarning hosil bo‘lishi, korxona qozonxonalarida yoqilg‘i yonganda tutun gazlarini hosil bo‘lishi va atmosferaga tashlanishi.
Favqulodda vaziyatlar. Misol: kimyoviy moddalar saqlanadigan sig‘imlar germetizatsiyasini buzilishi, texnologik jarayonlarda avariya natijasida atmosferaga me’yordan ortiq ifloslantiruvchi moddalar tashlanishi.
Ekologik jihatlarni aniq belgilash ekologik boshqaruv tizimidagi eng jiddiy bosqichdir. Har qanday xo‘jalik faoliyatida atrof-muhitga asosiy ta’sirlar bo‘yicha ekologik jihatlarning besh turi 2-jadvalda keltirilgan.
Asosiy ekologik ta’sirlar jihatlari
Ta’sir
|
|
Ekologik jihat
|
Atmosfera sifatining yomonlashishi (ifloslanishi)
|
|
Ifloslantiruvchi moddalarning
hosil bo‘lishi va atmosferaga
tashlanishi
|
Er usti va er osti suvlari sifatining
yomonlashishi (ifloslanishi)
|
|
CHiqindi suvlarni hosil bo‘lishi
va suv havzalariga tashlanishi
|
CHiqindilarni yoqish - havoning ifloslanishi; poligonlarda chiqindilar to‘planishi - tuproq va
tabiiy suvning ifloslanishi
|
|
CHiqindilarni hosil bo‘lishi va
joylashtirish
|
|
| |
ma’ruza
AMTB - 1 ma’ruza kirish reja

|
1 ma’ruza kirish reja
|
bet | 24/26 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #242114 |
Bog'liq 1 ma’ruza kirish reja8 ma’ruza
AMTB bosqichlari
Reja:
1. Atrof-muhitga ta’sirni baholash bosqichlari.
2. Dastlabki atrof-muhitga ta’sirni baholash
3. AMTB har bosqichida bajariladigan ishlar.
Dunyoda qabul qilingan AMTBni o‘tkazish jarayoni hujjatlarni ishlab chiqishning quyidagi bosqichlarini o‘z ichiga oladi:
Atrof-muhit holati haqida umumiy ma’lumotlar;
Dastlabki atrof-muhitga ta’sirni baholash (dastAMTB);
Atrof-muhit ta’sirini baholash (AMTB);
“Atrof-muhit muhofazasi” bo‘limi.
AMTBning birinchi bosqichi – “Atrof-muhit holati haqida umumiy ma’lumotlar” tayyorlashdan iborat. Unda faoliyati rejalashtirilgan hududdagi tabiiy va ijtimoiy-iqtisodiy muhitning umumiy tavsifi beriladi, hududda iqtisodiy foydalanishning asosiy yo‘nalishlari ko‘rib chiqiladi va AMTB ning quyidagi prinsipial pozitsiyalari aniqlanadi:
taklif etilayotgan faoliyatning atrof-muhitga ta’siri turlari (tashlamalar, oqovalar, chiqindilar, fizik-kimyoviy ta’sirlar), hududdagi mavjud va kutilayotgan ta’sirlarning o‘zaro ta’siri (mavjud ta’sir manbalari, buzilish turlari, ifloslantiruvchi moddalar nomi va miqdori);
mumkin bo‘lgan tashlamalar, oqovalar, ifloslantiruvchi moddalar, ishlab chiqarish va iste’mol chiqindilarining taxminiy hajmlari (ya’ni, mumkin bo‘lgan ifloslantiruvchi va boshqa ta’sirlarning muayyan ro‘yxati aniqlanadi va ularning miqdori hisoblab chiqiladi);
gaz tashlamalari va oqovalarni tozalashning, ishlab chiqarish va iste’mol chiqindilarini utilizatsiyalash (yo‘q qilish)ning mumkin bo‘lgan yo‘llari;
favqulodda vaziyat ro‘y berishi mumkin holatlarni baholash (miqyosi, ehtimolligi, ta’sir etish muddati);
rejalashtirilgan foliyatni amalga oshirishda umumiy ekologik tanglikni kamaytirish uchun yordam beradigan salbiy oqibatlarini cheklash yoki bartaraf etish uchun mo‘ljallangan va taklif qilingan asosiy echimlar.
AMTBning birinchi bosqichi mavjud arxiv, fond materiallari, boshqa ixtisoslashtirilgan adabiyot manbalari va shu kabi loyihalar asosida hamda rejalashtirilgan faoliyatning texnik-iqtisodiy parametrlari asosida amalga oshiriladi.
Tabiiy muhitning holatini o‘rganish va batafsil atrof-muhit ta’sirini baholash bo‘yicha tavsiyalar va takliflar, shuningdek ekologik chora-tadbirlar tizimini ishlab chiqish uchun natijalar asosida “Atrof-muhit holati haqida umumiy ma’lumot” (bundan buyon matnda “Obzor”) tuziladi. Obzor materiallari buyurtmachi tomonidan ishlab chiqilgan maqsadlar haqidagi Dekloratsiyaga ilova qilinadi.
Davlat ekologik ekspertizasiga Dekloratsiyani topshirishdan oldin rejalashtirilgan faoliyatning buyurtmachisi taqdim etilgan maqsadlar haqidagi Dekloratsiyasini muhokama qilishda jamoatchilik ishtirokini ta’minlaydi.
Tabiatni muhofaza qilish organlarda Dekloratsiyani ijobiy tasdiqlanishi asosiy loyihaoldi hujjatni, ya’ni “Investitsiyalar uchun asosnoma”ni ishlab chiqishga, rejalashtirilgan ob’ektlar va tadbirlar tuzilmalarini qurishga, dastlabki er tanlashni boshlash jarayoniga asos hisoblanadi.
AMTBning
|
| |
Potens - 1 ma’ruza kirish reja

|
1 ma’ruza kirish reja
|
bet | 12/26 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #242114 |
Bog'liq 1 ma’ruza kirish rejaPotensial. Me’yorlarning buzilishidan va avariyalar natijasida kelib chiqadigan. Ular kutilmaganda sodir bo‘ladi.
Ekologik jihatlar ijobiy yoki salbiy bo‘lishi mumkin. Ko‘pincha salbiy jihatlarni kamaytirish xarajatlarni kamaytirishga olib keladi (masalan, xom ashyo va yoqilg‘ini tejash).
Materiallarni tashish faoliyati misolida ekologik jihatlar va ularning oqibatlari 4-jadvalda ko‘rsatilgan.
Materiallarni tashish
-
Faoliyat
|
Ekologik jihatlar
|
Effekti
|
Atrof-muhitga
ta’siri
|
Materiallarni
tashish
|
Tutun gazlarini
hosil bo‘lishi
|
Doimiy
Bevosita
|
Atmosferani
ifloslanishi
|
|
SHovqin chiqishi
|
Doimiy Bevosita
|
Xodimlar va
aholini bezovta bo‘lishi
|
|
Moylovchi va yog‘li materiallarning
oqishi
|
Potensial Bevosita
|
Suv va tuproqning ifloslanishi
|
|
YOqilg‘i sarfi
|
Bilvosita
|
Resurslarni
kamayishi
|
Ekologik jihatlarni aniqlashda quyidagi omillar hisobga olinadi:
mavjud ekologik boshqaruv tizimi, uning o‘rni va vazifasi;
mavjud ekologik hujjatlar (ichki va tashqi);
tayyor mahsulotlar (ekologik jihatlari: tashish, foydalanish va utilizatsiya qilish usullari);
ishlatilgan xom ashyo, materiallar, energiya resurslari (ekologik jihatlari);
atrof-muhitga ta’sir manbalari va chiqindi turlari;
oqova suv va chiqindi gazlarni tozalash tizimlari;
chiqindilarni joylashtirish va yo‘qotish (foydalanish, qayta ishlash, yo‘q qilish, ko‘mish) tizimlari;
ekologik monitoring;
ekologik-iqtisodiy va ekologik -huquqiy jihatlar;
ixtiyoriy ekologik tadbirlar;
favqulodda vaziyatlarni oldini olish, sodir bo‘lgan vaqtida ularni bartaraf etish bo‘yicha tadbirlar;
oldingi ishlab chiqarish faoliyati;
echilmagan ekologik muammolar.
|
| |
Ta’sir
  


  
Ekologik

|
Ta’sir
Ekologik
|
bet | 11/26 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #242114 |
Bog'liq 1 ma’ruza kirish rejaTa’sir
|
|
Ekologik jihat
|
Tabiiy resurslarni qazib olish (zaxiralarining kamayishi yoki
sifatining pasayishi)
|
|
Tabiiy resurslardan foydalanish (xom ashyo, yoqilg‘i, suv, havo
va boshqalar)
|
Atrof-muhit komponentlari (tuproq, suv, atmosfera, tirik organizmlar, landshaftlar) sifatining
yomonlashishi
|
|
Boshqa turdagi ifloslanishlarning paydo bo‘lishi (tebranish, shovqin, issiqlik tarqalishi, radiatsiya va boshqalar)
|
Ekologik jihatlarni tahlil qilish va qayta ko‘rib chiqish natijalari jadvalga kiritilish tartibi 3-jadvalda keltirilgan.
Ekologik jihatlarning asosiy ta’sirlari
-
Ekologik jihatlar
|
Atrof-muhitga, xodimlar va aholi sog‘lig‘iga
ta’siri
|
YOg‘, yoqilg‘i- moylash materiallari va
boshqalar.
|
Tuproqlarning va tabiiy suvlarning, shu jumladan er osti suvlarining ifloslanishi, ichimlikning sifati yomonlashishi; aholi va chorva mollarining zaharlanishi va ularning oziq-
ovqat zanjirlarida to‘planishi
|
Katta miqdordagi dispers materiallarni yo‘qotish (tsement va kimyoviy
moddalar)
|
Resurslardan oqilona foydalanish. CHang va havodagi turg‘un zarralarni xodimlarning nafas yollariga tushishi. Atrof muhitdagi toksik tarkibiy qismlarning tarqalishi va ularning trofik zanjirlarda to‘planishi
|
Sanoat maydonchasi yuzasidan yuvilgan sel va bo‘ron oqimining tarkibiy qismlari bilan
ifloslanishi
|
Suv havzalarining ifloslanishi, shu jumladan, baliq ovlash zaharli moddalari bilan. Ularning trofik zanjirlarda to‘planishi. Tuproq va er osti suvlarining ifloslanishi
|
Ekologik jihatlar quyidagi tartibda tasniflanishi mumkin:
Bevosita. Korxona ularni boshqarishi va ularga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Ular korxona faoliyati natijasida paydo bo‘ladi. Ularning miqdori xususan tashkilotning o‘zi qanday yondashuviga va boshqaruviga bog‘liq bo‘ladi. Masalan: YOpiq suv ta’minoti tizimida suvdan qayta foydalanish.
Bilvosita. Ular ta’minotchilar, mijozlar va iste’molchi hamkorlar faoliyati davomida yuzaga keladi. Korxonaning faoliyati yoki mahsulotlari bilan bog‘liq bo‘ladi. Korxona ularni bevosita boshqara olmaydi.
Doimiy. Doimiy ravishda yuzaga keladi va tizimli ta’sirga ega bo‘ladi. Korxonaning doimiy faoliyati natijasida yuzaga keladi. Masalan: CHiqindilar, tashlamalar va boshqalar.
|
| |
Ajratilgan nom maydoni - Domen nomlari tizim I

o'tkazish qobiliyati ulushiga va tarmoq yukiga qanday ta'sir qilishi
mumkinligini yodda tuting.
o
Hamma narsa DNS serverlari _ AD domeni [Active Directory]
(AD domenidagi barcha DNS serverlar) . Bu AD domenidagi har
bir domen boshqaruvchisiga barcha zona ma'lumotlarining
takrorlanishi. Bu Windows Server 2003
tizimida AD bilan
birlashtirilgan
DNS
zonalarini
yaratishda
standart
variant
hisoblanadi.
o
Atrof-muhitga - 1 ma’ruza kirish reja

|
1 ma’ruza kirish reja
|
bet | 19/26 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #242114 |
Bog'liq 1 ma’ruza kirish rejaAtrof-muhitga ta’sir etuvchi jarayonlarni boshqarish va qo‘yilgan ekologik maqsadlarga erishishga qaratilgan tadbirlar
SHuni ta’kidlash kerakki, hech bir xo‘jalik faoliyatini atrof-muhitga ta’sir ko‘rsatmaydigan holda amalga oshirish mumkin emas. Korxonaning atrof- muhitga ta’sir darajasi esa ruxsat etilgan ekologik me’yorlarning qiymatlari bilan belgilanadi. Ta’sir darajasi ruxsat etilgan chegaradan chiqib ketmaslik uchun korxonada quyidagilarga katta e’tibor beriladi:
1. Atrof-muhitda zararli moddalar miqdorini va zaharliligini kamaytiradigan tozalash qurilmalarining faoliyati. Agar korxona tozalash qurilmalari va jixozlariga ega bo‘lsa, ularni boshqaruvchi xizmat bo‘limi ular uchun tegishli texnik hujjatlarga, ularning normal ishlashi uchun kerakli yo‘riqnoma va ko‘rsatmalarga, nazorat qilish tizimiga va ularning samaradorligini tavsiflovchi hujjatlarga ega bo‘lishi kerak.
2. Atrof-muhitga ta’sirini kamaytirish (minimallashtirish). Odatda, atrof-muhitga ta’sirini minimallashtirishni korxonalar o‘z oldiga qo‘yilgan ustuvor ekologik maqsad, deb e’lon qiladilar. SHuning uchun, bunday masalalarni hal etish bo‘yicha ko‘rilayotgan chora-tadbirlar albatta ekologik dasturlarga kiritilgan bo‘lishi kerak.
3. Favqulodda vaziyatlarni lokalizatsiyalash va bartaraf etish.
Atrof-muhitga ruxsat etilgan chegaradan ortiq ta’sir ko‘rsatish holatlarini, shuningdek, kutilmagan tabiiy ofatlarda o‘z vaqtida va malakali harakat qilish maqsadida korxona “Favqulodda vaziyatlarda atrof-muhitga ta’sirni bartaraf etish rejalari” ni ishlab chiqishi, tasdiqlashi va xodimlar e’tiboriga etkazishi lozim. YOki bunday xarakatlar “Favqulodda vaziyatlarni bartaraf qilish” umumiy rejalariga kiritilishi kerak.
4. Favqulodda vaziyatdan, ya’ni avariya yoki boshqa salbiy ta’sirlardan keyin biotsenozani tiklash.
Agar korxonaning atrof-muhitga salbiy ta’siri aniqlansa va bu hududning mavjud biogeotsenozining yo‘q bo‘lishiga olib kelgan bo‘lsa, korxona qayta tiklash ishlarini bajaradi. Buning uchun ixtisoslashgan ilmiy-tadqiqot tashkilotlari zararlangan hududlarni tiklash loyihalarini ishlab chiqadi.
|
| |
Ko‘rib chiqish - 1 ma’ruza kirish reja

|
1 ma’ruza kirish reja
|
bet | 22/26 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #242114 |
Bog'liq 1 ma’ruza kirish rejaKo‘rib chiqish: muayyan loyiha uchun AMTB tadbirini o‘tkazish zarurati haqida qaror qabul qilish jarayoni.
CHegaralarni aniqlash: AMTB tadbirini o‘tkazish uchun maxsus vakolatli organlari tomonidan ko‘rib chiqish uchun taqdim etiladigan ekologik axborotning mazmuni va ko‘lamini aniqlash jarayoni.
Qayta ko‘rib chiqish: maxsus vakolatli organlar tomonidan AMTB bo‘yicha qaror qabul qilish uchun materiallar etarli yoki yo‘qligini aniqlash jarayoni.
AMTB protsedurasini tashkil etishning zaruriy holatlari
Rejalashtirilayotgan faoliyatni loyihalash va amalga oshirish uchun ma’sul bo‘lgan yuridik yoki fizik shaxs faoliyat tashabbuskori hisoblanadi. Hokimiyat organlari yoki xususiy tashkilotlar ham faoliyat tashabbuskori bo‘lishlari mumkin.
O‘zbekiston Respublikasida faoliyat tashabbuskori Davlat ekologik ekspertizasi uchun topshirilayotgan hujjatlarning buyurtmachisi bo‘lib, u qonunchilik hujjatlari bilan belgilab qo‘yilgandir, ya’ni, loyiha tashabbuskori tomonidan AMTB protsedurasini amaldagi ekologik qonunchilikka muvofiq tashkil etiladi.
Quyidagi asoslar bo‘lganda AMTB protsedurasi tashkil etiladi va amalga oshiriladi:
tarmoq va hududiy ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish konsepsiyalari, dasturlari va rejalari;
tabiiy resurslardan kompleks foydalanish va himoya qilish sxemalari;
shaharlar, aholi punktlari va boshqa shaharsozlik hujjatlarining bosh rejalari;
atrof-muhitga ta’sir ko‘rsatadigan yoki ta’sir qiladigan mavjud xo‘jalik va boshqa ob’ektlar, ularni kengaytirish yoki texnik qayta jihozlash, yangi qurilish, rekonstruksiya qilish va boshqa holatlarda.
Buyurtmachi o‘tkazadigan atrof-muhitga ta’sirni baholash protsedurasi ekologik baholash tizimining eng muhim jihatidir. AMTB - bu ijtimoiy va iqtisodiy qarorlar tayyorlash va uni qabul qilishda O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligining ekologik talablarni hisobga olish protsedurasidir.
|
| |
Har xil turdagi turistik firmalarda rejalashtirishning xususiyatlari

|
Har xil turdagi turistik firmalarda rejalashtirishning xususiyatlari
|
bet | 53/69 | Sana | 07.02.2024 | Hajmi | 278,35 Kb. | | #152731 |
Bog'liq 1-mavzu. “Turizm iqtisodi” fanining predmeti va mazmuni RejaHar xil turdagi turistik firmalarda rejalashtirishning xususiyatlari
Firma rejalashtirish xizmati
|
Turistik firmaning tipi
|
Ixtisoslashtirilgan
|
Diversifikatsiyalashgan
|
Vazifasi
|
Strategiya, taktika va strukturani shakllantirish
|
Bo‘linmalarning strategiyasi, taktiksi va tuzilishini birlashtirish
|
Foyalar va maqsadlarni asoslab berish, rejani ishlab chiqish
|
Markazlashtirilgan holda
|
Bo‘linmalar bo‘yicha markazdan xoli holda
|
Marketingni izlash va rejalashtirish
|
Rejalashtirish va marketing xizmatlari kuchi bilan
|
Har bir tuzilmaviy bo‘lim va bo‘linmalarda
|
Hal qilinadigan asosiy masalalar
|
Faoliyatni tahlil qilish, raqobatbardoshlikni, mahsulot o‘tkazish bozorlarini baholash, turistik tovarlar va xizmatlarni takomillashtirish, ularning hajmini oshirish
|
Har bir bo‘linma bo‘yicha faoliyatni tahlil qilish, yangi tovarlar va xizmatlarni ishlab chiqish, ularning assortimentini o‘tkazish bozorlarini kengaytirish
|
Faoliyatni nazorat qilish
|
To‘g‘ridan-to‘g‘ri
|
Moliyaviy
|
Firmada faoliyatning yillik rejasi eng mukammal ishlab chiqiladi. Unda bozorda talabga ega bo‘lgan va raqobatchilarga qaraganda turistik korxona samaraliroq va o‘zi uchun foydaliroq bo‘lgan, taklif qiladigan xizmatlarning rejasi oylar bo‘yicha batafsil bayon qilinadi.
Shunay qilib, turistik biznes korxonasidagi rejaviy-iqtisodiy ish eng asoslangan haraktlarni qidirishga, rejali qarorlarni tizimlashtirishga, tijorat faoliyatida noto‘g‘ri qarorlar qabul qilish tavakkalini kamaytirishga yo‘naltirilgan bo‘lishi kerak.
|
| |
Ekologik jihatlarning ahamiyatini baholash

|
Ekologik jihatlarning ahamiyatini baholash
|
bet | 13/26 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #242114 |
Bog'liq 1 ma’ruza kirish rejaEkologik jihatlarning ahamiyatini baholash. Jihatlarning ahamiyatini baholashdan maqsad eng yirik ekologik muammolarni tanlash va ularni qanday hal etish hamda ularni hal etish ustuvorligini aniqlashdan iborat. Bundan tashqari, ekologik faoliyatni rejalashtirish va takomillashtirishda jihatlarning ahamiyatini ham hisobga olish zarur.
Quyidagi hollarda ob’ektning ekologik jihati ustuvor hisoblanadi:
qonunchilik va me’yoriy hujjatlarga zid bo‘lsa (zararli moddalar me’yoriy ruxsat etilgan chegarasidan oshsa);
xamkorlarning shartnoma majburiyatlariga javob bermasa (zaharli moddalar mavjud bo‘lsa);
jamoatchilik tomonidan shikoyatlar paydo bo‘lishiga sababchi bo‘lsa (turar joylarga tutun tarqalsa);
atrof-muhit uchun katta xavf tug‘dirsa (tabiiy suv havzalariga tarkibida zaharli moddalar bo‘lgan oqovalarni chiqarish sodir bo‘lsa);
tashkilotga iqtisodiy zarar keltirsa (atrof-muhitni ortiqcha ifloslanganligi uchun jarimalar joriy etilsa).
Ma’lum bir jihatning muhim ahamiyatga ega ekanligini baholashda quyidagilar inobatga olinishi kerak:
ob’ektning xavflilik darajasi va uning ta’siri;
ekologik cheklovlarga (limitlarga) rioya qilinishi;
ta’sirning davomiyligi;
atrof-muhit va odamlarga ta’sir qilish darajasi (chiqadigan moddalarning toksikligi, tabiiy sharoitda parchalanish davri);
xamkor tomonlarning manfaatlari va talablari.
Bu ishda korxonada amal qilayotgan Qonunchilik va me’yoriy hujjatlar talablarini baholash muhim o‘rin tutadi. Ushbu baholashdan maqsad korxona faoliyati va hujjatlarining huquqiy talablarga mos kelishini ta’minlashdan iborat.
Normativ-huquqiy hujjatlar ro‘yxati uchun shakl namunasi
|
| |
Ekologik boshqaruv - 1 ma’ruza kirish reja

|
1 ma’ruza kirish reja
|
bet | 16/26 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #242114 |
Bog'liq 1 ma’ruza kirish rejaEkologik boshqaruv tizimidagi kommunikatsiyalar
Kommunikatsiyalar – bu ekologik boshqaruv tizimi sub’ektlari o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar, ikki tomonlama harakatlar, shuningdek, tizim elementlari va shaxslar o‘rtasidagi aloqalar bo‘lib, bularsiz samarali faoliyat mumkin emas.
Ekologik boshqaruv tizimlarida kommunikatsiyalarning quyidagi asosiy turlari mavjud:
ma’muriy - tizimdagi sub’ektlarning o‘zaro bo‘ysunishini aks ettiradi (ekologik xizmatlar tuzilishi);
moliyaviy - ekologik faoliyatni amalga oshirishda moliyaviy qarorlar ketma-ketligini ko‘rsatadi (ekologik xizmat, rejalashtirish bo‘limi, buxgalteriya hisobi, boshqaruv elementlari);
axborot almashish - atrof-muhit faoliyati bilan bog‘liq axborot-aloqalari (bosh energetik, bosh mexanik, maishiy xo‘jaligini boshqarish bo‘limlari, korxona laboratoriyasi va boshqalar).
Axborot almashish tizimi tashkilot, ta’minotchilar, mijozlar, hamkorlar, davlat va davlat boshqaruvi organlari xamda shu kabilarning barcha asosiy lavozimdagilarni qamrab olishi kerak (avvallari korxonalarda ekologik axborot oshkor qilinmas, chunki atrof-muhit masalalariga etarli e’tibor berilmas va ekologik muammolarni hal qilish iqtisodiy jihatdan noo‘rin hisoblanar edi).
Ekologik boshqaruv tizimi ongli ravishda ekologik muammolarni echishga qaratilgan va shuning uchun barcha manfaatdor tomonlarga
qilinayotgan ishlar, dasturlar, qo‘yilgan maqsadlar va ularga erishish yo‘llari bilan keng xabardor qilishni tavsiya etadi.
Korxona faoliyatining ekologik jihatlaridan manfaatdor asosiy shaxslar va tomonlar:
davlat ekologik nazorat organlari (Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati-Sanepidxizmat, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish Davlat qo‘mitasining hududiy organlari va boshqalar);
mahalliy boshqaruv organlari;
korxona ta’sir zonasida yashovchi aholi;
korxonaning ta’sir zonasida joylashgan yuridik shaxslar;
ommaviy axborot vositalari;
ta’lim muassasalari va ilmiy-tadqiqot tashkilotlari;
ekologik jamoatchilik (aslida ekologik, ilmiy, siyosiy, biznes mahalliy, hududiy va davlat jamoatchiligi);
xayriya tashkilotlari;
subpudratchilar va ta’minotchilar;
ishlab chiqarilgan mahsulot va xizmatlar iste’molchilari;
tegishli sanoat korxonalari va raqobatchi korxonalar;
professional va tadbirkorlik uyushmalari va tashkilotlari;
chet ellik hamkorlar;
investorlar;
aksiyadorlar;
xalqaro ekologik tashkilotlar va xalqaro ekologik hamjamiyat.
|
| |
Atrof-muhit holati - 1 ma’ruza kirish reja

|
1 ma’ruza kirish reja
|
bet | 20/26 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #242114 |
Bog'liq 1 ma’ruza kirish rejaAtrof-muhit holati va uni boshqaruv tizimini nazorat qilish
Ekologik audit. Ekologik audit - bu bo‘lib o‘tgan yoki mavjud muammolarni, potensial ekologik xavflarni aniqlash va ushbu faoliyat turini tartibga soluvchi ekologik qonunchilik talablariga rioya qilinishi bo‘yicha korxonani va uning faoliyati ekologik holatini o‘rganishdir. Boshqacha qilib aytganda, ekologik audit korxona yoki investor loyihalarini amalga oshirishda ekologik talablarga muvofiqligi nuqtai nazaridan duch kelishi mumkin bo‘lgan mavjud yoki potensial muammolarni aniqlashga qaratilgan.
Sanoat va ekologik monitoring. Monitoringni turli tasniflanishi, yondashuvlari va yo‘nalishlari mavjud (bajarilayotgan vazifalarning xarakteri bo‘yicha, tashkilot darajalari bo‘yicha va kuzatilayotgan tabiiy muhitlar bo‘yicha). Monitoring tizimini tashkil etishning ustuvor yo‘nalishini tanlash tegishli korxonalarning maqsad va vazifalariga bog‘liq.
Tashqi faoliyat. Korxonalarning ishlab chiqarishdan tashqaridagi faoliyatlari quyidagilardan iborat:
1) Tabiatdan foydalanish uchun kompensatsiya to‘lovlari O‘zbekiston Respublikasi hududida atrof-muhitga ifloslantiruvchi moddalarni, ya’ni gazli tashlamalarni, oqova suvlarni tashlayotgan, qattiq chiqindilarni joylashtirayotgan barcha korxonalar tomonidan amalga oshiriladi.
2) Quyidagi maqsadlarda davlat statistika hisoboti tashkil etiladi:
- O‘zbekiston Respublikasi hududida tabiiy resurslardan foydalanadigan korxonalarning davlat tomonidan hisobini olish uchun;
- korxonalar faoliyati to‘g‘risida ekologik axborot olish uchun.
3) Xayriya dasturlarda ishtirok etish.
4) Ekologik dasturlarda ishtirok etish.
Nazorat savollari:
1. Ekologik ish yuritish hujjatlariga nimalar kiradi?
2. Atrof-muhitga ta’sirni baholash protsedurasining bosqichlari qanday?
3. Atrof-muhitga ta’sir etuvchi jarayonlarni boshqarish va qo‘yilgan ekologik maqsadlarga erishishga qanday tadbirlar belgilangan?
4. Atrof-muhit holati va uni boshqaruv tizimini qanday nazorat qilinadi?
|
| |
Bildirishnoma

|
Bildirishnoma
|
Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 14,1 Kb. | | #260587 |
Bog'liq 2-20 bildirgi
TKTISHF “OOMTSU” fakulteti dekani H.Sh. Tilovovga “Kimyoviy texnologiya va sifat menejmenti” kafedrasi assistenti A.Axmedov tomonidan
|
BILDIRISHNOMA
Sizga shuni ma’lum qilamanki men rahbarligimdagi 2-20 guruh talabasi 2022-2023 o’quv yili uchun rejalashtirilgan malakaviy amaliyot hisobotini belgilangan muddatda topshirmaganini ma’lum qilaman. Shu sababdan mazkur talaba Barnayev Fayziddinga tegishli tartibda chora ko’rishingizni so’rayman.
_____ .. ____..______ A.A.Axmedov
|
| |
Ilk o‘rta asr G‘arb falsafasi - Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad...

|
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari univers
|
bet | 13/15 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 420,43 Kb. | | #121573 |
Bog'liq falsafa 2023yIlk o‘rta asr G‘arb falsafasi.
Feоdalizm sхоlastik falsafasida Х-ХIV asrlar davоmida 2 asоsiy оqim - nоminalizm va realizm o‘rtasida keskin kurash davоm etdi. Bu 2 оqim o‘rtasidagi kurashning asоsiy masalasi umumiy tushunchalar mоhiyati masalasi edi. Realistlar umumiy «universallar» - real narsalardan оldin va ulardan tashqarida хudо tarzida yoki хudо оngidagi g‘оya tarzida yashaydilar, deb hisоblaydilar. Bu kurash Aflоtunning umumiy tushunchalargina realdir, sezgilarimizda ifоdalangan ayrim buyumlar esa shu g‘оyalarning ko‘rinishlaridan ibоrat degan fikrga mоs keladi.
Nоmenalistlar esa, aksincha ayrim buyumlarning bоrligini e’tirоf qilib, «universaliyalarni» inkоr etadilar. Umumiy g‘оyalar faqat оdamning fikridagina mavjud bo‘lib, umumiy tushunchalar sifatida yashaydilar deb isbоtlaydilar.
Nоmenalistlar Iоann Rоstselin (1265-1308 yy.), Iоann Duns Skоtt (1265-1308 yy.) va Uilyam Оkkam (1300-1350 yy.) alоhida predmetlargina real mavjuddir, umumiy tushunchalar esa nоmlarni ifоdalaydi va ular ikkilamchidir deb hisоblagan bo‘lsalar, realizm vakillari Anselm Kenterberiskiy (1033-1109 yy.) va bоshqalar umumiy tushunchalar оb’ektiv mavjud bo‘lib, aniq narsalar ularning ifоdalanish shakllaridir, deb hisоblaganlar. Nоmenalizm o‘rta asr sхоlastikasidagi matematik yo‘nalishning alоhida, o‘ziga хоs ko‘rinishi edi. Tabiatdagi narsa va hоdisalarning оb’ektiv mavjudligi haqidagi nоmenalistlarning ta’limоti cherkоv оbro‘yining pasayishiga, dunyoning хudо tоmоnidan yaratilganligi, ruhning birlamchiligi va mоddiy hоdisalarning ikkilamchiligi haqidagi diniy aqidalarga putur yetkazishga оlib kelar edi.
XIII asrda italiyalik хudоjuy faylasuf Fоma Akvinskiy (1225-1274 yy.) realizm mo‘tadil namоyondasi sifatida maydоnga chiqdi va u хudоning birlamchiligi, ruhning o‘lmasligi kabi g‘оyalarni targ‘ib qiluvchi Tоmizm falsafasiga asоs sоldi. Fоma Akvinskiy Arastuning shakl birlamchi bоshlang‘ich va faоl ijоdiy kuch, mоddiy predmetlar esa shaklning mahsuli va (passiv kuchdir) degan fikrini davоm ettirib dunyoda turli shakllar bоr, jоn ham shu shakllardan biridir, shakllarning shakli Хudоdir, deb e’lоn qildi. Uning ta’limоtiga ko‘ra dunyo fazоda chegaralangan vaqtda cheklangan bo‘lib, u faqat tabiatdan tashqaridagi kuch оrqali harakat qilishi mumkin. Tabiatdagi mavjud narsa va hоdisalarni bilish mumkin, ularni sezgilar vоsitasida aqlga jоylash mumkin, umumiy tushuncha - Хudоni bilish mumkin emas.
XIX asrning 70-yillarida Fоma Akvinskiyning bu falsafiy ta’limоti katоlik cherkоvining rasmiy nazariyasi deb e’lоn qilindi, uni bilish har bir dindоr uchun majburiy bo‘lib qоldi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari univers
|
Na’muna Mustaqil ta’lim mavzusi. Mundarija: Kirish

|
Na’muna Mustaqil ta’lim mavzusi. Mundarija: KirishBog'liq Mustaqil ta'lim 10 (1)
Mustаqil tа’lim va mustаqil ishlаr
Mavzu: Milliy iqtisodiyotni turli soxalarida blokcheyn texnologiyasidan
foydalanish yoʻllari
Na’muna
Mustaqil ta’lim mavzusi.
Mundarija:
1. Kirish.
1.1. Mavzuning dolzarbligi;
1.2. Mavzuning maqsad va vazifalari;
2. Asosiy qism.
2.1.Reja1;
2.2.Reja2;
3. Yakuniy qism.
3.1. Xulosa;
3.2. Foydalangan adabiyotlar;
|
| |
Kashfiyot nima? - 1. Yog‘och va yog‘och materiallarini tayyorlashda amalga oshiriladigan ishlar

|
1. Yog‘och va yog‘och materiallarini tayyorlashda amalga oshiriladigan ishlarBog'liq tex talim250. Kashfiyot nima?
251. Novatorlik nima?
252. Ratsionalizatorlik nima?
253. Ratsionalizatorlik takliflari nima?
254. Ish o‘rni nima?
255. Lohiya bu nima?
256. Loyihalash bu nima?
257. Ijodkorlik nima?
258. Model bu nima?
259. Maket bu nima?
260. Dizayn qaysi so‘zdan olingan qanday manonni anglatadi?
261. Dizaynnning maqsadi nimalardan iborat?
262.
Texnologiya
fani
mazmunida
dizayn
asoslarini
o`qitish
jarayonini
shartli ravishda necha bosqichda amalga oshadi deb olish mumkin, bular qaysilar?
263. Badiiy loyihalash nima?
264. Bilim bu nima?
265. Ko‘nikma nima?
266. Yangi axborot texnologiyalari nima?
267. Ixtirochilik nima?
268. Applikatsiya nima?
269. Sabzavotlarga birinchi pazandalik ishlovi berish jarayoni ketma-ketligini ayting.
270. Baliq tarkibida qanday mikroelemntlar mavjud?
271. Go‘sht va go‘sht mahsulotlari tarkibida qandan mineral moddalar va vitaminlar
bor?
272. Qovurish usullarini sanab bering?
273. Suyuq taomlar dasturxonga berish haroratiga ko‘ra nechiga bo‘linadi va ular
qaysilar?
274. Suyuq taomlarga qo‘yiladigan talablar qanday?
275. Qaynatma sho‘rvalarga qanday talablar qo‘yiladi?
276. Oqsillarning inson organizmi uchun ahamiyati qanday?
|
| |
Mashina tepkisining vazifasi nimlardan iborat?

|
Mashina tepkisining vazifasi nimlardan iborat?Bog'liq tex talim229. Mashina tepkisining vazifasi nimlardan iborat?
230. Birlashtiruvchi choklar deb nimaga aytiladi?
231. Uglerodli asbobsozlik po‘latlarida necha foiz uglerod bo'ladi?
232. OLMOS materiali haqida ma'lumot bering
233. Metallarni kesib ishlash usullariga qaysilar kiradi?
234. Metallarni kesish jarayonida kesish sohasida hosil bo‘luvchi haroratni o‘lchash
metodlarini quyidagi asosiy necha guruhga bo‘lish mumkin?
235. Yeyilish deb nimaga aytiladi?
236. Abraziv yeyilish deb nimaga aytiladi?
237. Algeziya yeyilish deb nimaga aytiladi?
238. Diffuziya yeyilish deb nimaga aytiladi?
239. Asosiy texnologik vaqt deb nimaga aytiladi?
240. Yordamchi vaqt deb nimaga yatiladi?
241. Ish joyiga xizmat ko‘rsatish vaqti deb nimaga aytiladi?
242. Tokarlik stanoklarida qanday ishlarni bajarish mumkin?
243. Tokarlik stanoklari tuzilishi va bajariladigan ish xarakteriga qarab qanday
turlarga bo‘linadi?
244. Konsruksiyalash deb nimaga aytiladi?
245. Materiallarga ishlov berishning fizik-kimyoviy usullaridan anod - mexanik usul
haqida tushuncha bering bering?
246. Materiallarga ishlov berishning fizik-kimyoviy usullaridan Elektroimpulsli
ishlov berish metodi?
247. Materiallarga ishlov berishning fizik-kimyoviy usullaridan Ultratovush metodi
248. Materiallarga ishlov berishning fizik-kimyoviy usullari Elektrokimyoviy
metodi?
249. Ixtiro nima?
|
| |
kerak? 

201. Avtomatik boshqaruv deb nimaga aytiladi?

|
kerak?
201. Avtomatik boshqaruv deb nimaga aytiladi?Bog'liq tex talimkerak?
201. Avtomatik boshqaruv deb nimaga aytiladi?
202. Texnologik reglament deb nimaga aytiladi?
203. Korroziya deb nimaga aytiladi?
204. Yonuvchanlik deb nimaga aytiladi?
205. Kiyim nima?
206. Kiyimlar komplekti deb nimaga aytiladi?
207. Garderob nima?
208. Fason nima?
209. Model so‘zi qanday manoni anglatadi?
210. Kiyimga necha xil talab qo‘yiladi?
211. Kiyimga qo‘yiladigan istemolchilar talabiga qaysilar kiradi?
212. Kiyimga qo‘yiladigan ishlab chiqarish talabi qaysi?
213. Modellash bu-?
214. Modellashtirishning maqsadi bu-?
215. Uslub nima?
216. Kiyim kompozisiyasi bu nima?
217. Mutonosiblik bu-?
218. Kiyim tikish jarayoni necha asosiy bosqichdan iborat bo‘lib ular qaysilar?
219. Tikuvchilik xonasida qanday texnika xavfsizligi qoidalariga rioya qilish kerak?
220. Kiyim tikish jarayonida qanday qoidalariga amal qilish kerak?
221. Tikuv mashinasiga birinchi patent va qachon kimga berilgan?
222. Bajariladigan ish turiga qarab tikuv mashinalari necha xil bo‘ladi?
223. Mashina, mexanizim detal deb nimaga ayatiladi?
224. Mashinani xarakatga keltiruvchi asosiy mexanizmlariga qaysilar kiradi?
225. Mashina ignasining vazifasi nimalardan iborat?
226. Mashina mokining vazifasi nima?
227. Mashina ip tortgichining vazifasi nimalardan iborat?
228. Tikuv mashinasi tishli reykasining vazifasi nimalardan iborat?
|
| |
Standart MLda funktorlar - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 37/131 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #228405 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaStandart MLda funktorlar. ML dagi funksiya interfeyslarning umumiy tadbiqlari mavjud va OYD jihatidan shakllantirish qiyin masallardan hisoblanadi. ML standart jihatidan funktorlar ML modul tizimining bir qismidir va ular tuzilmalarni yaratishga imkon beradi. Masalan, plagin tizimini yozish masalasini olaylik. Aytaylik barcha plaginlar soddaroq bo‘lishi uchun, faqat perform funksiyasini o‘z ichiga oladigan zarur interfeysini amalga oshirish kerak bo‘lsin. MLda avval plaginlar uchun maxsus tasdiqlovchi (imzolovchini)ni yaratish zarur.
Signature Plugin = sig
val perform: unit -> unit
end;
|
Plaginlar uchun tasdiqlovchi interfeysni aniqladik, ikkita plaginni, aytaylik, Loudplugin va Silentpluginni tuzilmalar orqali amalga oshirishimiz mumkin.
LoudPlugin ni amalga oshirish:
structure LoudPlugin :> Plugin = struct
fun perform() = print"KATTA HARFLAR!\n"
end;
|
Silentplugin ni amalga oshirish:
structure SilentPlugin :> Plugin = struct
fun perform () = print "kichik harlar\n"
end;
|
Endi funktorlarga yaqinlashamiz. ML dagi funktorlar tuzilmalarni argument sifatida qabul qilishadi, shuning uchun Plugin argument sifatida berilgan.
functor Performer(P : Plugin) = struct
fun job () = P.perform ()
end;
|
Bu funktor Plugin ni P argument sifatida qabul qiladi va P plaginni perform funksiyasini chaqiradigan job funksiyasi uchun ishlatadi.
Performer funktorni ishlatamiz (Funktor tuzilma qaytarishini bilamiz).
structure LoudPerformer = Performer(LoudPlugin); structure SilentPerformer = Performer(SilentPlugin);
LoudPerformer.job (); SilentPerformer.job ();
|
Standard ML uchun bk oddiy misol edi. Ammo chuqurroq o‘rganish uchun S tilini ham bilish talab qilinadi.
|
| |