4-amaliyot ishi - bet 4

|
4-amaliyot ishi
|
bet | 4/5 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 63,22 Kb. | | #134797 |
Bog'liq 4-амалий иш (2)F1(n) 890.2 0.2(n 1), MHz F 2(n) F1(n) 45MHz
Har bir tashuvchi chastota 8ta fizik kanallar bilan zichlashtiriladi, bular esa TDMA kadri ko‘lamidagi va kadrlar ketma-ketligidagi 8-ta vaqt bo‘yicha
darchalarda joylashtiriladi. Shu bilan birga har bir fizik kanal har bir vaqt bo‘yicha TDMA kadrida birgina avvalgi vaqt bo‘yicha darcha ishlatiladi.
Fizik kanalni shakllantirishdan oldin raqamli shaklga keltirilgan barcha xabarlar va ma’lumotlar guruhlashtiriladi va ikki xil mantiq kanallarga birlashtiriladi:
aloqa kanallar kodlangan nutqni yoki ma’lumotlarni uzatishga mo‘ljallangan;
boshqarish kanallar boshqaruv signallarini va sinxronizatsiyani uzatishga (SSN) mo‘ljallangan.
Bitta fizik kanal orqali bir necha turdagi mantiqiy kanallar uzatilishi mumkin, faqat ularni tegishli kombinatsiyalanganda.
HSATning funksiyalaridan biri bo‘lib sotali aloqaning foydalanish imkoniga birgina (“xonadon”) tizimi ko‘lamidan tashqarida ham kengaytirishni taqdim etadi. Rouming shunday funksiya - birorta operatorning abonentiga boshqa bir operator tizimida xizmat ko‘rsatish protsedurasidir. Rouming atamasi ingliz tilidan “roam” – darbadorlik, sang‘ib yurish, ko‘chib yurish ma’nosini bildiradi, ya’ni rouming xizmatidan foydalanuvchi abonentni roumer deb ataladi (ingliz tilida “roamer”). Roumingni amalga oshirish uchun uni hosil qilish imkonini beradigan texnik taxmin bo‘lishi shart. Ya’ni, eng sodda holda ikkala foydalanuvchi tizimlarda bir xil standartli sotali aloqa bo‘lishi zarur va ta’luqli kompaniya- operatorlar orasida rouming xizmatini ko‘rsatish o‘zaro kelishuv shartnomasi ishlashi kerak. Mobil aloqaning taraqqiyoti evaziga tizimlari orasida ham rouming
imkoniyati vujudga keladi.
Roumingni barpo etish uchun HSATlar bir xil standartda ishlashi kerak, harakatdagi aloqaning kommutatsiya markazlari va abonent joylanish haqidagi ma’muriy almashishi uchun maxsus aloqa kanallari bilan bog‘langan bo‘lishi zarur. Rouming taqdim qilish uchun quyidagi uchta shart bajarilishi kerak:
talab qilinuvchi mintaqalarda radiotelefon sotib olingan kompaniya standartiga moslashtirilgan HSAT mavjudligi;
abonentlarga rouming xizmat ko‘rsatish bo‘yicha tashkiliy va iqtisodiy shartnomalar bo‘lishi;
rouming abonentlariga tovush va boshqa axborot uzatishni ta’minlovchi aloqa kanallarining tizimlar orasida mavjudligi.
Uch xil rouming bir-biridan farq qiladi:
avtomatik;
yarim avtomatik – bu erda abonent biror bir xudud xizmatidan foydalanishi uchun u bu haqida o‘zining operatorini oldindan bildirib qo‘yishi zarur;
qo‘lda, ya’ni radiotelefonni boshqa operatorning HSATiga ulanganiga almashtirish.
Roumingni tashkil etishning ideal va juda soddalashtirilgan sxemasi quyidagicha bo‘lishi mumkin. Masalan sotali aloqa abonent rouming xizmat ko‘rsata biladigan boshqa “begona” tizimning hududiga borib oddiy yo‘l bilan xuddi “o‘zining” xududidagi tizim joylashgan kabi chaqiriq jo‘natadi, ya’ni biror nomerga telefon qiladi.
Kommutatsiya markazi esa uning xonadon registrida bo‘lgan abonent ro‘yxatida yo‘qligini aniqlab “mehmon” registri roumer sifatida kiritib qo‘yadi. Bir vaqtning o‘zida (yoki biror kechikish bilan) “o‘zining” tizimidagi xonadon roumer registridan uning haqidagi va xizmatni amalga oshirish (shifr, tisdiqlangan shartnomalar) ma’lumotlarni so‘raydi va ayni paytda qaysi tizimda roumer joylashganligi haqida xabar beradi, so‘ngi axborot roumeri asli xonadon registrida qayd etiladi. Bundan so‘ng roumer huddi o‘zining uyida kabi sotali aloqadan foydalanadi. Undan chaqiruvchi chaqiriqlarga odatdagidek, unga ta’luqli ma’lumotlar xonadon registrida emas, balki mehmon registrida, uning nomeriga kelib tushuvchi chaqiriqlar (vatanidagi) uyidagi tizim orqali roumer mehmon bo‘lib turgan joyning tizimiga qayta adreslanadi. Roumer o‘zining hududiga qaytib kelgandan so‘ng xonadon registridagi oldingi tizimning adresi o‘chiriladi, va roumerning u tizimdagi saqlanib qolgan ma’lumotlari o‘chiriladi. Rouming xizmat to‘lovi abonent o‘zining tizimini to‘laydi. Kompaniya operatori o‘z navbatida shartnoma asosida xizmat ko‘rsatgan boshqa hudud tizimiga to‘lovni o‘tkazadi.
Bayon qilingan sxema avtomatik roumingga ta’luqlidir. Buni yakunlash uchun bu sxema kompaniyalararo hisob-kitobni avtomatik yo‘l bilan bajaruvchi tizim bilan qo‘shib to‘ldirilgan bo‘lishi lozim. Bu masala o‘zining echilishi bo‘yicha ancha murakkabdir, chunki kompaniya-operatorlari orasidagi o‘zaro hisob-kitoblar shartnomalar o‘zgarib turishi tufayli tez-tez o‘zgarib turadi. Avtomatik roumingning teskarisi bu qo‘lda amal qilish yoki adminstrativ yo‘li bilan amalga oshirishdir.
Qo‘l roumingi holatida abonent o‘zining kompaniyasiga qo‘ng‘iroq qilib boshqa tizim hududiga borataning oldindan xabar beradi va boshqa hududga kelishi bilan mahalliy kompaniya – operatorni o‘zining kirib kelganligi bilan ma’lum qiladi. Kerakli ma’lumotlar yangi operatorlar tomonidan ta’luqli kommutatsiya markazining mehmon va xonadon registrlariga kiritiladi.
Oraliq variantlar ham mavjud bo‘lgan yangi alohida qayd qilish protsedurasi bilan oshirish, faqat tizimdan kelgan chaqiriqni aniq marshrutlash yo‘li bilan va h.k.
Roumingni tashkil qilish markazi to‘la bo‘lmagan bo‘lar edi, agar rouminga xos ayrim muammolar va tarix momentlari eslab o‘tilmasa. Sota aloqasi paydo bo‘layotganda rouming tushunchasining o‘zi yo‘q edi, shuning uchun muommalar ham paydo bo‘lmagan edi, sotali aloqaning shunchalik taraqqiy topishiga va keng ko‘lamda tarqalishini hech kim oldindan aytib berishi mumkin bo‘lmagan. SHu sababli rouming sota tizimlarning rivojlanishi har xil standartlarda, mamlakatlarda va mintaqalarda har xil texnikaviy va tashkiliy echimlar asta sekin ro‘yobga chiqa boshladi.
Roumingning sezilarli rivojlanishini analog standart AMPS (Shimoliy Amerika) va NMT (Skandinaviya)larda topdi, lekin raqamli standartlarning paydo bo‘lishi undagi ko‘pgina qabul qilingan echimlarni qayta ko‘rib chiqishini taqazo etdi. Raqamli standart D-AMPSdagi rouming masalasining echilishi tizimlararo operatsiyalarni belgilovchi alohida IS-41 standartiga tayanadi. Bularga nisbatan GSM standarti ancha qulay imkoniyatiga ega, chunki u eng boshidan umumyevropalik tarzda loyhalashtirilib ishlab chiqara boshlandi va unda rouming
protsedurasi majburiy element bo‘lib joylashtirilgan. Bundan tashqari, GSM standarti SIM kartali yoki plastik rouming deb ataluvchi rouming imkoniyati mavjud. Bunda GSM (GSM 900, GSM 1800 GSM 1900) standartlarining turli xil variantdagi apparatlari orasida SIM kartani o‘rin almashtirib ishlatish mumkin, chunki GSM standartining uchala variantida ham unifikatsiyalangan SIM kartalar foydalaniladi. Ikki rejimli va kelajakda uch rejimli abonent terminallarining (GSM 900/GSM 1800/GSM 1900) paydo bo‘lishi bilan GSM standartidagi rouming protsedurasi yanada ko‘p qulaylik olib kelmoqda. Shuni ta’kidlash kerakki, GSM standarti hali o‘zining ko‘p imkoniyatlarini ro‘yobga chiqarib ulgurgani yo‘q, xususan unga kiritilgan prinsipial texnik echimlardir.
Rouming rivojlanishiga doir ayrim texnikaviy va tashkiliy qiyinchiliklarni ko‘rsatib ketishi zarur. Ular ichiga: abonentlarni autentifakatsiya qilish masalasi (initsiativ va hatto agressiv froda muqarrar bo‘lish tufayli); rouming xizmatlar to‘lovini tashkillashtirish rouming geografiyasining kengayishi va uning masshtabini oshishi bilan ancha murakkablashishi; proteksionizm (masalan ayrim mamlakatlarda xorijda ishlab chiqarilgan apparatning ishlatilishi taqiqlanadi).
Xulosa qilib shuni ta’kidlash mumkinki, mintaqalararo va xalqaro aloqalarning nihoyatda qatta o‘sish va ish yuzasidan aloqalarni tashkillashtirishda sota aloqaning avtomatik to‘laqonli roumingni barpo qilish aktual muommolardan biri bo‘lib qoladi va uni echishda qo‘shimcha ishlar bajarilishi talab etiladi.
|
| |