nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Sug'urtalashni rejalashtirish

|
Sug'urtalashni rejalashtirish
|
bet | 2/4 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 497,05 Kb. | | #122542 |
Bog'liq 3-мавзу (2)2. Sug'urtalashni rejalashtirish - Har bir biznes uzoq muddatli sug'urta qoplamasi uchun joy ajratishi kerak. Kutilmagan hodisalar har doim sodir bo'ladi. Ammo sug'urta qoplamasi bilan har qanday hodisaning ta'siri yumshatiladi yoki kompaniya tomonidan hal qilinadi sug'urta kompaniyasi. Biroq, sug'urta qoplamasini sotib olishdan oldin, tushunish uchun biznesingizni diqqat bilan tahlil qilishingiz kerak sotib olish uchun eng yaxshi sug'urta rejasi.
- Qarigan har bir kishi nafaqaga chiqadi. Bu muqarrar. Shuning uchun siz pensiyangizni rejalashtirishingizga kiritishingiz kerak. Muvaffaqiyatli bo'lishingiz uchun nafaqaga chiqishni rejalashtiring, pensiya jamg'armasini tashkil etish uchun erta boshlashingiz kerak yoki investitsiya rejasi bu sizning nafaqaga chiqqaningizda foyda keltiradi. Bu bilan siz turmush darajasini pasaytirishingiz yoki qarilikda qaram bo'lishingiz shart emas.
4. Investitsiyalarni rejalashtirish - izning investitsiya rejangiz maqsadga erishishi kerak. Bu qisqa muddatli yoki uzoq muddatli bo'lishi mumkin. Siz o'rnatishingiz uchun investitsiya rejasi samarali, siz o'z daromad va jamg'armalarini hisobga olish kerak. Biroq, siz uchun eng yaxshi investitsiya rejasini aniqlash va shunga muvofiq sarmoya kiritish uchun sizga moliyaviy maslahatchi yoki rejalashtiruvchining yordami kerak bo'ladi. investitsiya imkoniyatlari doimiy daromad, aktsiyalarga investitsiyalar, oltin, obligatsiyalar, valyuta bozori, pay fondlari va boshqalarni o'z ichiga oladi.
5. Soliqlarni rejalashtirish - Moliyaviy tejashingizni maksimal darajada oshirish uchun soliqni to'g'ri rejalashtirishingiz kerak. Har bir mamlakatda soliq to'lovchilar uchun imtiyozlar mavjud. Siz bu haqda reja tuzishingiz va o'zingiz uchun eng yaxshisini tushunishingiz mumkin.
- Moliyaviy rejalashtirishda aktivlarni yaratish juda muhimdir. Siz investitsiya va pensiya rejalaringizga, shuningdek, boylik yaratish orqali erishishingiz mumkin ko'chmas mulk rejalashtirish. Shunisi e'tiborga loyiqki, ko'chmas mulk past xavf hisoblanadi va eng qisqa vaqt ichida sarmoyadan yuqori daromad keltiradi.
|
| |
LibreOffice Writer - Iqtisodiyotda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining ahamiyati va vazifalari. Axborot texnologiyalari

|
Iqtisodiyotda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining ahamiyati va vazifalari. Axborot texnologiyalari
|
bet | 8/99 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 345,85 Kb. | | #99940 |
Bog'liq Iqtisodiyotda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining ahamiya-fayllar.orgLibreOffice Writer - bu LibreOffice ofis to'plamiga kiritilgan matn protsessori va ingl. HTML muharriri. Bu OpenOffice.org Writer matn protsessorining vilkasi bo'lib, u o'z navbatida StarOffice-ga asoslangan. Yozuvchi Microsoft Word va Corel-ning WordPerfect-ga o'xshash.LibreOffice Writer bepul Mozilla Public License v2.0 ostida tarqatiladi. Yozuvchi to'liq xususiyatli so'z protsessori va nashr etish vositasidir. Matn protsessorining odatdagi funktsiyalaridan tashqari (matn terish tekshiruvi, tezaurus, defis, authorektsiya, topish va almashtirish, avtomatik tarkib),
Writer quyidagi funktsiyalarni taqdim etadi:
uslublar va shablonlar bilan ishlash;
ramkalar, ustunlar va jadvallarni o'z ichiga olgan sahifalarni joylashtirish texnikasi;
o'rnatilgan yoki bog'langan grafikalar, elektron jadvallar va boshqa narsalar;
ichki rasm chizish vositalari;
qo'shma hujjat bilan ishlash;
hujjat versiyalaridagi o'zgarishlarni kuzatib borish;
ma'lumotlar bazalari, shu jumladan bibliografiya ma'lumotlar bazasi bilan integratsiya qilish;
PDF-ga, shu jumladan xatcho'plarga eksport qilish;
va boshqa
Axborotning vizual ko'rinishini tez va oson yaratish uchun SmartArt grafikasini yarating. Turli xil vaziyatlarga mos ravishda tanlash uchun juda ko'p tartib mavjud. SmartArt grafikasi Excel, Outlook, PowerPoint va Word dasturlarida yaratilishi va Office paytida ishlatilishi mumkin.
SmartArt grafikalari haqida umumiy ma'lumot, shu jumladan ma'lumotlarni namoyish qilish yoki kontseptsiya bilan aloqa qilish uchun eng yaxshi grafik turini va belgilanishni qanday tanlash kerak, SmartArt grafikasini tanlash bo'limiga qarang. SmartArt grafikasini joylashtiring va unga matn qo'shing
1. Qo'shish yorlig'ida, rasmlar guruhida SmartArt tugmasini bosing.
2. SmartArt Graphic-ni tanlang dialog oynasida kerakli tur va tartibni tanlang.
3. Matn kiritish uchun quyidagilardan birini bajaring:
Matn maydonida [Matn] tugmachasini bosing va tarkibni kiriting.
Matnni boshqa joydan yoki dasturdan nusxa oling, matn maydonidagi [Matn] tugmachasini bosing va keyin ko'chirilgan tarkibni joylashtiring.
SmartArt grafigini bosing va matningizni kiriting. (QAYD) Eng yaxshi natijalarga erishish uchun barcha kerakli maydonlarni qo'shgandan so'ng ushbu parametrdan foydalaning.
|
| |
Hisobot shakli - Kompyuter tizimining umumiy tarkibini tashkillashtirish

|
Kompyuter tizimining umumiy tarkibini tashkillashtirish
|
bet | 3/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 392,69 Kb. | | #232879 |
Bog'liq Kompyuter tizimining umumiy tarkibini tashkillashtirishHisobot shakli
1. Amaliy ishning nomi.
2. Kompyuter va uning tashkil etuvchi qisimlari.
3. Nazariy ma’lumotlar ya’ni topshriqni bajarishda foydalanilgan funksiyalar tavsifi.
4. Topshiriqlarda berilgan guruhlar kesimida tasniflangan vazifalar mosligi.
5. Xulosa va foydalanilgan adabiyotlar.
6. Talab etiladi: Matn muharriri - Microsoft Word, shirift - Times New Roman, oraliq interval - 1.5, o‘lchami - 14.
Nazorat savollari
1. Kompyuterni tashkil etuvchi qisimlariga nimalar kiradi?
2. Kompyuterning tashkil etuvchi qisimlarini tushuntirib bering.
3. Kompyuterning asosiy qismlarini sanab bering.
4. Kompyuterning yordamchi qismlarini sanab bering.
5. Kompyuter tizimining xususiyatlarini tushuntitib bering.
|
| |
Strategik moliyaviy rejalashtirish uchun qanday qadamlar mavjud?

|
Strategik moliyaviy rejalashtirish uchun qanday qadamlar mavjud?
|
bet | 3/4 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 497,05 Kb. | | #122542 |
Bog'liq 3-мавзу (2)Strategik moliyaviy rejalashtirish uchun qanday qadamlar mavjud? - 1-qadam: joriy moliyaviy ahvolingizni aniqlang
Rejalashtirishda to'g'ri qadamlar qo'yish uchun siz moliyaviy ahvolingizni bilishingiz kerak. Sizda qancha borligini va qancha kutayotganingizni bilmasdan turib, kerakli dinamikani qo'lga kiritish uchun etarli darajada rejalashtira olmaysiz. 2-qadam: Moliyaviy maqsadlarni ishlab chiqish - Moliyaviy maqsadlarni ishlab chiqish juda zarur. Vaqti-vaqti bilan moliyaviy qadriyatlaringiz va maqsadlaringizni tahlil qilishingiz kerak. Bunga erishish uchun pulga qanday munosabatda ekanligingizni va nima uchun bunday his qilayotganingizni aniqlang. Maqsad sizning ehtiyojlaringiz va istaklaringiz o'rtasidagi farqni aniqlashga yordam berishdir. Moliyaviy maqsadlaringiz aniq bo'lsin va ulardan qaysi biri birinchi bo'lib amalga oshishini hal qiling. Yaxshi moliyaviy maqsadga misol qilib, investitsiya rejasini tanlash va qaysi investitsiya siz uchun ideal ekanligini aniqlashdir.
3-qadam: Muqobil harakat yo'nalishlarini aniqlang - Muqobil variantlarni ishlab chiqish kerak, chunki bu favqulodda vaziyatlarda sizga yordam beradi. Siz joriy harakat yo'nalishini davom ettirishni, uni sozlashni yoki boshqa yo'lni tanlashni tanlashingiz mumkin. Sizda mavjud bo'lgan barcha mumkin bo'lgan muqobil variantlarni ko'rib chiqing va agar A va B opsiyalaringiz muvaffaqiyatsizlikka uchrasa, hammasini boshidan boshlash uchun strategik qarorlar qabul qiling. Agar siz ularni ab initio aniqlasangiz, bu mumkin.
- Mumkin bo'lgan marshrutlarni aniqlagandan so'ng, agar joriy yo'nalish sizga ma'qul kelmasa, ularga o'tishingiz mumkin, ularni baholash muhimdir. Buni amalga oshirishda tashkilot maqsadlaringiz, shaxsiy qadriyatlaringiz va joriy iqtisodiy holatingizni hisobga oling. Oldingizda turgan har bir tanlovning oqibatlarini baholang. Bundan tashqari, siz qo'yib yuboradigan muqobilning imkoniyat narxini ko'rib chiqing. Variantlarni ko'rib chiqish va yakuniy qarorni qabul qilish sizga uzoq muddatda yordam beradi. Bu erda qilishingiz kerak bo'lgan yana bir narsa - xavfni baholashdir. Xavfni baholash sizga qaysi harakat yo'nalishini va qaysi birini to'xtatish yoki ushlab turishni tanlash imkonini beradi. Qanday bo'lmasin, to'g'ri yo'lda ekanligingizga ishonch hosil qiling.
|
| |
Kreativlik - Ta’lim jarayonida kreativ fikirlashni o’ziga xos xususiyati Reja

|
Ta’lim jarayonida kreativ fikirlashni o’ziga xos xususiyati Reja
|
bet | 4/4 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 21,41 Kb. | | #104873 |
Bog'liq Taâlim jarayonida kreativ fikirlashni oâziga xos xususiyati Reja-fayllar.org
Kreativlik (lot., ing. “create ” - yaratish, “creative” - yaratuv-
chi, ijodkor) - individning yangi g‘oyalarni ishlab chiqarishga
tayyorlikni tavsiflovchi va mustaqil omil sifatida iqtidorlilikning
tarkibiga kiruvchi ijodiy qobiliyati.
Shaxsda kreativlik (Ijodkorlik) sifatlarini rivojlantirish tushuncha-
sining ma’noni tushunib olish talab etiladi. Ijodkorlik qobiliyatiga
ta’sir ko‘rsatadi va o‘z navbatida ichki sezimni rivojlantiradi. Ijod
korlik qobiliyati, ichki sezim va umumiy intellekt kesishganda ijod
mahsuli yaratiladi.
Bu borada mutaffakir Abu Ali ibn Sino qarashlarida ham kre-
tavlikni talqin etishmiz mumkin. Uning qarashlarida o‘qituvchi o ‘z
o‘quvchilaming mayl, intilish, faolligi, qobliyati, iste’dodi va layo-
7
Drapeau Patti. Sparking student creativity (practical ways to promote
innovative thinking and problem soving). - Alexandria - Virginia, USA: ASCD,
2 0 1 4 .- p . 4.
342
qatini aniqlamasdan turib, uni ijodiy fikrlashga yo‘naltira olmaydi
degan. Mutaffakir Jalolidin Davoniy
“A xloqi Jaloliy
” nomli asari-
da insoniy fazilatlarda aqliy qobiliyat va aqliy iste’dodni tarbiyalash
uchun zukko, zehnli, fahm-farosatli, ijodkor bo‘lishi va bilimlami tez
eslab qolishi, ulami anglab yetish lozimligini ta’kidlagan. Mutafak-
kir Zahiriddin Muhammad Bobur qarashlarida ham kreativlikni
ko‘rishmiz mumkin: U inson shaxsining taraqqiy ettirishning asosiy
yo‘llaridan biri deb muammoli vaziyatni, ijodkorlikni tushunadi va
undan o‘z faoliyatida unumli foydalangan.
Suhbat. Suhbat metodi tabiatshunoslik darslarida hikoyaga qa-
raganda ko‘proq qo‘llaniladi. Bu metodning mohivati shundaki, u
o ‘qituvchiga o‘quvchilami yaxshiroq bilib olishga imkon beradi,
ulami mustaqil fikrlashga o ‘rgatadi, jamoa ishiga (jonli va jonsiz ta
biat jismlarini kuzatishga, darslik bilan ishlashga, o‘quv telefilmlarini,
kinofilmlami ko‘rishga va h.) jalb qiladi.
http://fayllar.org
|
| |
Bolalarga tanqidiy fikrlash ko’nikmalarini o’rgatish nega muhim?

|
Bolalarga tanqidiy fikrlash ko’nikmalarini o’rgatish nega muhim?
|
bet | 2/4 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 21,41 Kb. | | #104873 |
Bog'liq Taâlim jarayonida kreativ fikirlashni oâziga xos xususiyati Reja-fayllar.orgBolalarga tanqidiy fikrlash ko’nikmalarini o’rgatish nega muhim?
Erta bolalik ta’limi uchun tanqidiy fikrlash ko’nikmalari nega muhim ekanligini sizga tushuntirib beradigan ba’zi sabablar mavjud.
• sizning bolangizning bilimlarini kengaytirishga yordam berishi mumkin, chunki agar sizning bolangiz biron bir mavzuni chuqur o’rgansa, bu unga yanada yaxshi bilim olishga va ishtiyoqini rivojlantirishga yordam beradi;
• atrofdagi dunyo haqida ko’proq ma’lumotga ega bo’lishga yordam berishi mumkin;
• qimmatli qarorlar qabul qilishda yordam berishi va unchalik ahamiyatsiz narsalarni aniqlashi mumkin;
• turli muammolarni hal qilishda ustun bo’lishga yordam beradi;
• mustaqil fikr yuritishda samarali bo’lib, ular tez orada o’zlarining aqlli qarorlarini qabul qilishga imkon yaratiladi;
• akademik ko’rsatkichlarini yaxshilashda ko’maklashadi;
• ijodiy yutuqlarni oshiradi;
• bolaning tengdoshlari bilan munosabatlarini rivojlantirishga yordam beradi.
Bolada tanqidiy fikrlash ko’nikmalarini qanday rivojlantirish mumkin?
Agar siz bolalarni tanqidiy fikrlash ko’nikmalariga o’rgatish yoki bolalar uchun tanqidiy fikrlashni rivojlantirish usullarini izlayotgan bo’lsangiz, quyidagi maslahatlar yordam berishi mumkin.
1. Jumboqlarni topish
Oddiy ko’rinishi mumkin, ammo jumboqlarni so’rash nafaqat qiziqarli mashg’ulot, balki sizning farzandingiz uchun juda katta muammolarni hal qilishdir. Ushbu harakat bolangizga ham ma’lumotlarni tahlil qilishga yordam beradi.
2. Gazeta o’qish
Farzandingizni muntazam ravishda gazeta o’qishga rag’batlantirish nafaqat uni dunyoni yaxshi bilishga yordam beradi, balki uning ongini ishga solishning ajoyib usuli hisoblanadi. Siz unga bir nechta maqolani o’qib chiqishni va undan nimani tushungan yoki nimani o’zlashtirganligini so’rashingiz mumkin.
3. Kitoblar o’qish
Siz bolangizni kitob o’qishga undashingiz mumkin, chunki bu sizning bolangiz turli vaziyatlarni tahlil qilishning ajoyib usuli sanaladi. Kitobni o’rganib chiqqandan so’ng, undan siz kitobni qisqacha bayon etishini so’rashingiz mumkin. Siz undan kitobdagi turli xil belgilar va vaziyatlar haqida so’rash orqali bu ko’nikmani sekin-astalik bilan shakllantirib borasiz..
|
| |
Tinglash qobiliyatlarini singdiring

|
Tinglash qobiliyatlarini singdiring
|
bet | 3/4 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 21,41 Kb. | | #104873 |
Bog'liq Taâlim jarayonida kreativ fikirlashni oâziga xos xususiyati Reja-fayllar.org4. Tinglash qobiliyatlarini singdiring
Yaxshi fikrlovchi bo’lish uchun bola ham yaxshi tinglovchi bo’lishi juda muhimdir. Bu — bolaning boshqa odam fikrini tinglashi va qadrlashi kerakligini va keyin uning nuqtai nazarini oldinga qarab turishini anglatadi.
5. Ularga haqiqiy va soxta tushunchalarini tushunishga yordam berish
Bugungi ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy medialarning real dunyoda haqiqat nima-yu, soxtalik nima ekanini aniqlash juda qiyin. Shubha tug’diradi, bu bolaning “shubha” bilan shug’ullanishni o’rganishi kerakligini anglatadi.
6. Xulosalar haqida gapirish
Bolaga muayyan harakatlarning mumkin va mumkin bo’lgan xulosalarini o’rgatish — tanqidiy fikrlashning muhim qismidir.
7. Bola bilan ko’proq muhokama qilish
Bolaning fikri ahamiyatsiz bo’lishi mumkin deb o’ylaysiz, ammo bu sizning fikringizdan kelib chiqqan holda sizning farzandingiz uchun sizga nisbatan ko’proq ahamiyatga ega. Uyingizning har kungi mavzularida bolangizdan uning maslahati, fikri yoki takliflarini so’rang.
8. “Nima uchun” deb so’rang
Bu sizning ko’proq savol berishingizni va keyin bolangiz ham javoblarning sababini topishini kutishini anglatadi. Masalan, bola o’z do’stidan qalamni olgani uchun undan g’azablansa va bolaning do’sti buni noto’g’ri deb hisoblasa, siz undan nima uchun u noto’g’ri deb o’ylayotganini va shuningdek, u o’z do’stidan nimani kutganligini so’rashingiz kerak.
9. Farzandingiz uchun muammolarni hal qilishga shoshilmang
Ota-onalar sifatida, siz farzandingiz uchun hamma narsani to’kib tashlash istagi paydo bo’lishi mumkin va sizning farzandingiz o’zi qaror qabul qilishi kerak bo’lgan payt kelganda ham shunday bo’lishi mumkin. Farzandingiz o’z muammolari bilan shug’ullanishiga yo’l qo’ying va o’z-o’zidan yechimini topsin. Biroq, siz bolangiz “qotib qolganini” his qilganingizda unga rahbarlik qilishingiz mumkin.
10. Erkin o’yin tarzi
Bu bolangizga ijodiy qobiliyatlarni o’rgatishning ajoyib usuli. Bolaga nima qilish kerakligini ko’rsatmaydigan o’yinchoq yoki sovg’alarni berishingiz mumkin, lekin u nima qilish kerakligi to’g’risida o’z-o’zidan o’ylashi kerak. Masalan, siz bolangizga qurilish bloklarini berishingiz mumkin va u o’zi xohlagan narsani qilishi mumkin yoki siz bolangizga rasmlar kitobini berib, o’z his-tuyg’ularini qog’ozda ifodalashiga ruxsat berishingiz mumkin.
Farzandingizga ijodiy fikrlash ko’nikmalarini o’rgatish zerikarli ish emas, biz ushbu konsepsiyani bola yoshligidanoq o’qitishni boshlasak maqsadga muvofiqdir.
|
| |
Elektronika va avtomatika" fakulteti "metrologiya, texnik jixatdan tartibga solish, standartlashtirish va setifikatlashtirish" kafedrasi - bet 4

|
Elektronika va avtomatika" fakulteti "metrologiya, texnik jixatdan tartibga solish, standartlashtirish va setifikatlashtirish" kafedrasi
|
bet | 4/4 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 10,25 Kb. | | #151416 |
Bog'liq Tеxnik vositalar va ularning rivojlanib borish tеndеntsiyalari-kompy.infoMajburiy sertifikatlashtirish ishlarining davlat tomonidan moliyaviy taʼminoti quyidagi ishlar: sertifikatlashtirishni rivojlantirishning istiqbollarini, uni o‘tkazish qoidalari va tavsiyalarini ishlab chiqish; sertifikatlashtirish sohasida rasmiy axborotlar bilan taʼminlash; xalqaro (mintaqaviy) sertifikatlashtirish tashkilotlari ishida qatnashish hamda chet el milliy sertifikatlashtirish organlari bilan birgalikda ishlar o‘tkazish; sertifikatlashtirish yuzasidan xalqaro (mintaqaviy) qoidalar va tavsiyalar ishlab chiqish hamda ularni ishlab chiqishda qatnashish; sertifikatlashtirish yuzasidan umumdavlat ahamiyatiga molik ilmiy-tadqiqot ishlari va boshqa ishlar olib borish; sertifikatlashtirish qoidalariga rioya etilishi ustidan hamda sertifikatlangan mahsulot ustidan davlat tekshiruvi va nazorati olib borish ishlari davlat tomonidan moliyaviy taʼminlanadi.
http://kompy.info
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Elektronika va avtomatika" fakulteti "metrologiya, texnik jixatdan tartibga solish, standartlashtirish va setifikatlashtirish" kafedrasi
|
Moliyaviy savodxonlik

|
Moliyaviy savodxonlik
|
bet | 1/4 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 174,96 Kb. | | #158077 |
Bog'liq Korporatsiyalarda moliyaviy boshqaruv
MAVZU: Korporatsiyalarda moliyaviy boshqaruv tizimi
Reja:
Foydalaniladigan adabiyotlar: - 1.Moliya va boshqaruv hisobi. N.Yu.Jo’rayev, F.T.Abduvaxidov, D.A.Sativoldiyev
- 2.Moliyaviy menejment. O.N.Hamdamov
- 3.Pul kredit orqali muvofiqlashtirish. Z.H.Astanov
- 4.Moliya. A.V.Vahobov, T.S.Malikov
- 5.Moliya va boshqaruv tahlili. M.Q.Pardayev, B.A.Xasanov, Z.Isroilov
- 6.Moliyaviy savodxonlik asoslari.
Moliya deb-maqsadli pul fondlarini hosil qilish, jamlash, qayta taqsimlash yoki ishlatish yuzasidan paydo bo’ladigan iqtisodiy munosabatlarga aytiladi. Boshqaruv bu- yuksak mahoratni talab qiluvchi tanlov, shu tanlov asosida qaror qabul qilish va uning bajarilishini nazorat qilishdir. Moliyaviy boshqaruv- rentabellik, pul mablag’lari va qiymatliklarni to’g’ri boshqarish. Shu o’rinda moliyachi - boshqaruv hisobini to’g’ri olib borishi, rahbarga boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun ma’lumot yetkazib turishi bilan birga kuchli tahlilchi bo’la olishi hamda vaziyatni oldindan to’gri prognoz qila olishi zarur bo’lgan yuksak malakali shaxs bo’lishi kerak. Demak, har bir moliyaviy menejerning vazifasi kompaniya rentabellikni oshirish va to’lovga layoqatlilik xavfini kamaytirish bo’lib hisoblanadi. - Shu o’rinda moliyachi - boshqaruv hisobini to’g’ri olib borishi, rahbarga boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun ma’lumot yetkazib turishi bilan birga kuchli tahlilchi bo’la olishi hamda vaziyatni oldindan to’gri prognoz qila olishi zarur bo’lgan yuksak malakali shaxs bo’lishi kerak. Demak, har bir moliyaviy menejerning vazifasi kompaniya rentabellikni oshirish va to’lovga layoqatlilik xavfini kamaytirish bo’lib hisoblanadi.
Moliyaviy boshqaruv - murakkab jarayon bo’lib, boshqariladigan ob’yekt va boshqaruvchi sub’yekt tizimlarining yagonaligidan iborat. Boshqaruvchi tizim bu yerda moiyaviy tashkilotlarning to’plamidan iborat bo’lgan moliya tizimini nazarda tutsa, boshqariladigan tizim esa pul to’plamidan iborat bo’lgan moliya tizimini o’z ichiga oladi. Bunda moliyaviy boshqaruv bir xil tarzda bo’lmasdan u bir tomondan faqat ob’yektlarni boshqarishni emas, balki ikkinchi tomondan, boshqaruv sub’yektlarini tashkil qilishni va ular faoliyatini takomillashtirishni ham o’z ichiga oladi.
|
| |
Elektronika va avtomatika" fakulteti "metrologiya, texnik jixatdan tartibga solish, standartlashtirish va setifikatlashtirish" kafedrasi - bet 3

|
Elektronika va avtomatika" fakulteti "metrologiya, texnik jixatdan tartibga solish, standartlashtirish va setifikatlashtirish" kafedrasi
|
bet | 3/4 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 10,25 Kb. | | #151416 |
Bog'liq Tеxnik vositalar va ularning rivojlanib borish tеndеntsiyalari-kompy.infoMuvofiqlik sertifikatidan, muvofiqlik belgisidan foydalanish huquqini hamda sertifikatlashtirish organlari va sinov laboratoriyalarining (markazlarining) akkreditatsiya qilinganlik to‘g‘risidagi guvohnomalarini arizachi boshqa yuridik yoki jismoniy shaxsga berishi man etiladi.
Muvofiqlik sertifikatlari, muvofiqlik belgilari, sertifikatlashtirish organlari va sinov laboratoriyalarining (markazlarining) akkreditatsiya qilinganlik to‘g‘risidagi guvohnomalari «O‘zbekiston texnik jixatdan tartibga solish, standartlashtirish, va sertifikatlashtirish» agentligi tomonidan belgilangan tartibda Davlat ryestridan o‘tkazilishi shart.
Davlat ryestrida ro‘yxatdan o‘tkazilmagan muvofiqlik sertifikatlari, muvofiqlik belgilari, sertifikatlashtirish organlari va sinov laboratoriyalarining (markazlarining) akkreditatsiya qilinganlik to‘g‘risidagi guvohnomalari haqiqiy emas.
Majburiy sertifikatlashtirishni o‘tkazish ishlarini tashkil etish «O‘zbekiston texnik jixatdan tartibga solish, standartlashtirish, va sertifikatlashtirish» agentligi zimmasiga yoki uning topshirig‘iga binoan boshqa sertifikatlashtirish organlariga (ularni albatta akkreditatsiya qilgan holda) yuklatiladi.
Majburiy sertifikatlashtirishni o‘tkazish ishlarini tashkil etish «O‘zbekiston texnik jixatdan tartibga solish, standartlashtirish, va sertifikatlashtirish» agentligi zimmasiga yoki uning topshirig‘iga binoan boshqa sertifikatlashtirish organlariga (ularni albatta akkreditatsiya qilgan holda) yuklatiladi.
Majburiy sertifikatlashtirilishi lozim bo‘lgan mahsulotlar quyidagi hollarda:
sertifikatlashtirishga taqdim etilmagan bo‘lsa;
sertifikatlashtirish talablariga muvofiq emasligi sababli sertifikatlashtirishdan o‘tmagan bo‘lsa;
agar sertifikatning amal qilish muddati tugagan yoki uning amal qilishi to‘xtatib qo‘yilgan (bekor qilingan) bo‘lsa, O‘zbekiston Respublikasi hududida realizatsiya qilinishi mumkin emas.
Milliy muvofiqlik sertifikatlari va muvofiqlik belgilari yoki boshqa davlatlarning «O‘zbekiston texnik jixatdan tartibga solish, standartlashtirish, va sertifikatlashtirish» agentligi tomonidan eʼtirof etilgan muvofiqlik sertifikatlari va muvofiqlik belgilari arizachi (mahsulot yetkazib beruvchi) tomonidan bojxona nazorati organlariga yukka taalluqli bojxona deklaratsiyasi bilan birgalikda taqdim etiladi va ular mahsulotni respublika hududiga olib kirishga ruxsatnoma olish uchun zarur hujjatlar hisoblanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Elektronika va avtomatika" fakulteti "metrologiya, texnik jixatdan tartibga solish, standartlashtirish va setifikatlashtirish" kafedrasi
|
normalarini ishlab chiqish va ish vaqtidan

|
normalarini ishlab chiqish va ish vaqtidan
|
bet | 2/4 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 10,25 Kb. | | #151416 |
Bog'liq Tеxnik vositalar va ularning rivojlanib borish tеndеntsiyalari-kompy.info samarali foydalanish asosida mehnat unumdorligini o‘stirish imkoniyatini aniqlash zarur. O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING MAHSULOTLAR VA XIZMATLARNI SERTIFIKATLASHTIRISH TO‘G‘RISIDA qonuni
O‘zbekiston Respublikasida “Mahsulotlar va xizmatlarni sertifikatlashtirish to‘g‘risida” qonuni mahsulotlar, xizmatlarni sertifikatlashtirishning huquqiy, iqtisodiy va tashkiliy asoslarini, shuningdek sertifikatlashtirish ishtirokchilarining huquqlari, majburiyatlari va javobgarligini belgilab beradi.
Sertifikatlashtirish:
odamlarning hayoti, sog‘lig‘i, yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulki hamda atrof muhit uchun xavfli bo‘lgan mahsulotlar realizatsiya qilinishini nazorat etib borish;
mahsulotlarning jahon bozorida raqobat qila olishini taʼminlash;
mamlakat korxonalari, qo‘shma korxonalar va tadbirkorlar xalqaro miqyosdagi iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy hamkorlikda va xalqaro savdo-sotiqda ishtirok etishlari uchun sharoit yaratish;
isteʼmolchini tayyorlovchining (sotuvchining, ijrochining) vijdonsizligidan himoya qilish;
mahsulot tayyorlovchisi (sotuvchisi, ijrochisi) taʼkidlagan sifat ko‘rsatkichlarini tasdiqlash maqsadlarida amalga oshiriladi.
1 O‘zbekiston Respublikasining sertifikatlashtirish organlari O‘zbekiston texnik jixatdan tartibga solish, standartlashtirish, va sertifikatlashtirish agentligi O‘zbekiston Respublikasining milliy sertifikatlashtirish organidir. «O‘zbekiston texnik jixatdan tartibga solish, standartlashtirish, va sertifikatlashtirish» agentligi mazkur Qonunga muvofiq:
sertifikatlashtirish sohasida davlat siyosatini amalga oshiradi, sertifikatlashtirish o‘tkazish yuzasidan umumiy qoidalarni belgilaydi, ular to‘g‘risida rasmiy axborotlar eʼlon qilib boradi;
sertifikatlashtirish tizimini takomillashtirish dasturlarining loyihalarini ishlab chiqadi hamda ularni Hukumat muhokamasiga taqdim etadi;
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bilan kelishgan holda sertifikatlashtirishning xalqaro tizimlariga qo‘shilish to‘g‘risida qarorlar qabul qiladi, shuningdek sertifikatlashtirish natijalarini o‘zaro eʼtirof etish to‘g‘risida bitimlar tuzadi, sertifikatlashtirish masalalari bo‘yicha boshqa davlatlar bilan o‘zaro munosabatlarda va xalqaro tashkilotlarda O‘zbekiston Respublikasi nomidan ish ko‘radi;
majburiy ravishda sertifikatlanadigan mahsulotlarning ro‘yxatini belgilaydi va uni O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tasdig‘iga kiritadi;
bir turdagi mahsulotlarni sertifikatlashtirish organlarini, sinov laboratoriyalarini (markazlarini), sertifikatlashtirish sohasidagi tekshiruv organlarini, shuningdek sifat bo‘yicha ekspert-auditorlarni akkreditatsiya qiladi;
sertifikatlangan mahsulotlarning, sifatni boshqarish tizimlarining, akkreditatsiya qilingan sertifikatlashtirish organlarining, sinov laboratoriyalarining (markazlarining), sifat bo‘yicha ekspert-auditorlarning Davlat ryestrini yuritadi;
|
| |
Reja: Reja: Mustaqillik yillari Qoraqalpog‘iston Respublikasining iqtisodiy yangilanishi 1251225

|
Reja: Reja: Mustaqillik yillari Qoraqalpog‘iston Respublikasining iqtisodiy yangilanishi
|
bet | 1/3 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #112978 |
Reja: Reja: 1. Mustaqillik yillari Qoraqalpog‘iston Respublikasining iqtisodiy yangilanishi. 2. Qoraqalpog‘iston Respublikasida qishloq xo‘jaligi sohasidagi o‘zgarishlar. 3. Ma’naviy-madaniy sohadagi o‘zgarishlar. 4. Qoraqalpog‘iston Respublikasida ekologik ahvolni yaxshilash borasida davlat siyosati.
Maydoni 166,6 ming km.kv. Aholisi 1 mln. 869 ming 800 kishidan ortiq. (01.01.2019-yil holati). Qoraqalpog`iston Respublikasida 15 ta tuman, 12 ta shahar va 26 ta shaharcha mavjud.
Qoraqalpog`iston Respublikasi mamlakatimizning shimoli g‘arbida joylashgan. Temiryo‘l, avtomobil va havo transportining yo‘lga qo‘yilishi, respublika ishlab chiqaruvchi kuchlarining uzluksiz yuksalishiga zamin hozirladi. Qoraqalpog‘iston muxtor viloyat sifatida 1925-yilda tashkil topgan, 1932-yilda muxtor respublikaga aylantirilgan, 1936-yilda O‘zbekiston tarkibiga kirgan. Qoraqalpog‘istonning O‘zbekiston tarkibiga kirishi qoraqalpoq va o‘zbek xalqlari o‘rtasidagi qadimiy do‘stlikni, hudud, til va madaniyatdagi mushtaraklikni yanada mustahkamladi.
QORAQOLPOG’ISTON RESPUBLIKASI
Qoraqalpog’iston Respublikasi Oliy Kengashi o’zining XII sessiyasida (1993-yil 9-aprelda) Qoraqalpog’iston Respublikasi Konstitutsiyasini qabul qildi
Qoraqalpog`iston Respublikasi davlat bayrog`i Qoraqalpog‘iston Respublikasi Oliy Majlisining 1992-yil 14-dekabrda bo‘lib o‘tgan XI sessiyasida qabul qilingan
Qoraqalpog`iston Respublikasi
davlat gerbi 1993-yil 9-aprelda bo‘lib o’tgan XII sessiyasida qabul qilingan
Qoraqalpog`iston Respublikasi davlat madhiyasi 1993-yil 4-dekabrda bo‘lib o’tgan XIV sessiyasida qabul qilingan.
O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 71-moddasida, Qoraqalpog`iston Respublikasining o`z Konstitutsiyasiga ega bo`lishligi, uning O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga zid bo`lmasligi ko`rsatilgan.
- davlat va ma'muriy hududiy tuzilish masalalarini mustaqil hal qilishi;
- suveren hamda mustaqil davlat ekanligining kafili;
- Qoraqalpog`iston Respublikasi o`z davlat ramzlariga ega ekanligini belgilaydi;
- Qoraqalpog`iston Respublikasi O`zbekiston Respublikasi tarkibiga kirishi hamda ular o`rtasidagi o`zaro do`stona munosabatlarning huquqiy asosi;
|
| |
bob. Konda bajariladigan geologik ishlarni rejalashtirish asoslari

|
bob. Konda bajariladigan geologik ishlarni rejalashtirish asoslari
|
bet | 251/252 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 11,69 Mb. | | #110957 |
Bog'liq NEFT VA GAZ konlari geologiyasi15 bob. Konda bajariladigan geologik ishlarni rejalashtirish asoslari . . . . . . . . . .
. . .
1-§. Istiqbolli rejalashtirish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
………………………….
2-§. Joriy mukammal rejalashtirish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
…………………………
Eski (keyingi yilga ko’chiriladigan) quduqlar . . . . . . . . . . . . . . ……………………..
YAngi quduqlar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
………………….
Keyingi yilga ko’chiriladigan quduqlar . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
……………………..
YAngi quduqlar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
………………….
16-bob. Neft va gaz konlarini hamda atrof muhitni muhofaza qilish, korxonalarda bajariladigan geologik xizmat . . . . . .
1-§. Er qari va atrof muhitni muhofaza qilish to’g’risida umumiy qoidalar . . .
. . . .
2-§. Quduq burg’ilashda er qarini muhofaza qilish . . . . . . . . . . . . 3-§. Konni ishlatish mobaynida er qarini muhofaza qilish . . . . . 4-§. Quduqni vaqtincha to’xtatish va tugatish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5-§. Atrof muhitni muhofaza qilish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6-§. Korxonalarda bajariladigan geologik xizmat . . . . . . . . . . . . . .
17-bob. Neft, gaz va kondensat zaxiralari to’g’risida umumiy malumot . . . . . . . .
. . . .
1-§. Umumiy masalalar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2-§. Zaxiralarning guruhlari . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3-§. Zaxiralarning toifalari . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4-§. Kon va uyumlarning sanoat miqyosida o’zlashtirish uchun tayyorlanganligi .
. . . .
18-bob. Sanoat ahamiyatiga molik neft zaxiralarini hisoblash metodlari . . . . . . . .
. . .
1-§. Hajmiy metod . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dastlabki malumotlarni aniqlash metodikasi va tavsiflari . . . . . . . . . . . . .
. . . . .
2-§. Statistik metod . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mahsuldorlikning ehtimoliy egri chizig’i . . . . . . . . . . . . . . . . .
Neft zaxiralarini statistik metod bilan hisoblashning umumiy sxemasi .. . . . . . .
.
Daliliy egri chiziqlarni tekislash . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3-§. Moddiy balans metodi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Materiyaning saqlanish qonuniga asoslangan tenglamani chiqarish . . . . .. . . . . .
. .
Neft va gaz dastlab egallagan g’ovak hajmining doimiylik qonuniga asoslangan tenglamasini chiqarish. . . . . . . . . . . . . . . . .
4-§. Neft-gazli qatlamlardagi har xil energiya turlarining samaradorligini hisoblash . .
. . . .
5-§. Uyumlarni razvedka qilinganlik darajasi va rejimiga ko’ra neft zaxiralarini hisoblash metodlarini tanlash . . . . . . . . .
|
| |
-bob. Konning ishlatish sistemasini tanlash va loyihalash

|
-bob. Konning ishlatish sistemasini tanlash va loyihalash
|
bet | 250/252 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 11,69 Mb. | | #110957 |
Bog'liq NEFT VA GAZ konlari geologiyasi11-bob. Konning ishlatish sistemasini tanlash va loyihalash . . .
1-§. Neft uyumlarini ishlatish sistemalarining rivojlanish bosqichlari to’g’risida qisqacha malumot . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2-§. Ishlatish sistemasini loyihalashning geologik asoslari . . . . 3-§. Ishlatish sistemasi variantini tanlashning geologik sharoitlari . . . . . . . . . . . .
. . . .
4-§. Uyumning neft beraolishini loyihalash . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12-bob. Konni ishlatish jarayonini tartibga solish asoslari va geologik nazorat . .
. . . .
1-§. Konning ishlatish jarayonini tartibga solishdan asosiy maqsad . . . . . . . . . . . . . . .
. . .
2-§. Konni ishlatishning tartibga solish prinsiplari . . . . . . . . . .
3-§. Konning ishlatish sistemasining takomillashuvi yoki o’zgarishi bilan bog’liq bo’lgan tartibga solish metodlari . . . . . . . . . . . . .
4-§. Konning ishlatish holatining asosiy ko’rsatkichlari . . . . . . . . 5-§. Konning ishlatish jarayonida bajariladigan geologik nazorat . . . . . . . . . . . . .
. . . .
Konning ishlatish bosqichlari va ular tavsifi . . . . . . . . . . . . .
Uyumning suvlanish dinamikasini tahlil qilish . . . . . . . . . . . . Konning ishlatish suratini tahlil qilish . . . . . . . . . . . . . . . . Neft zaxiralarini to’liq chiqarib olishni tahlil qilish . . .
6-§. Konni ishlatishni tartibga solish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Quduqlarning joylashishini tahlil qilish . . . . . . . . . . . . . . . .
Qatlamdan neftni suv bilan siqib chiqarish . . . . . . . . . . . . . . . Qatlamning neft beraolishligi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
13-bob. Eski maydonlardagi neftli qatlamlarni oxirigacha ishlatish, burg’ quduqlarini tamirlash va kam debitli quduqlar fondidan foydalanish.
1-§. Eski maydonlardagi neftli qatlamlarni oxirigacha ishlatish . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . .
2-§. Neft olishning jadalllashtirish metodlari (ikkilamchi metodlar) . . . . . . . . . . . . . . .
. . . .
2.1. Neft qatlamiga suv haydash . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.2. Neft qatlamiga gaz (havo) haydash . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.3. Shaxta metodi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.4. Qoldiq neftni chiqarib olishning boshqa metodlari. . . . . .
3-§. Burg’ qudug’ini er ostida kapital tamirlash . . . . . . . . . . . . . . . 4-§. Kam debitli quduqlar fondidan foydalanish . . . . . . . . . . . . . . 14 bob. Gaz, gazkondensat konlari va dengizdagi neft konlarini ishlatish . . . . . . .
. . .
1-§. Gaz konlari . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
……………………
2-§. Gazkondensat konlari . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
…………………….
3-§. Dengizdagi neft konlari . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
………………………
|
| |
-bob. Quduqni burg’ilashdan olingan materiallarni geologik jihatdan ishlash  metodlari

|
-bob. Quduqni burg’ilashdan olingan materiallarni geologik jihatdan ishlash metodlari
|
bet | 247/252 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 11,69 Mb. | | #110957 |
Bog'liq NEFT VA GAZ konlari geologiyasi5-bob. Quduqni burg’ilashdan olingan materiallarni geologik jihatdan ishlash metodlari . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1-§. Burg’ quduqlari kesimlarini taqqoslash (solishtirish). . . . . . .
Regional taqqoslash . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Umumiy taqqoslash . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Zonal taqqoslash . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Umumlashtirilgan statistik kesim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2-§. Mo’tadil va namunali kesimlarni tuzish . . . . . . . . . . . . . . . . .
3-§. Geologik kesma tuzish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Burg’ilangan quduqlar joyini kesmada uning yo’nalishiga moslab joylashtirish
Geologik kesma tuzishda quduqning qiyshayishini hisobga olish . . . . . . . . . . .
4-§. Struktura xaritalarini tuzish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Uchburchaklar usuli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Kesmalar usuli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Strukturalar xaritasining mutlaq balandliklarini inter-polyasiya qilish metodi bilan tuzish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Izoxor (o’xshashlik) xaritasini tuzish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Qatlamlar xaritasini tuzish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Qatlamning litologik tarkibini, o’zgaruvchanligini tavsif- lovchi xarita . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Kollektorlar litologik tarkibining o’zgaruvchanlik xaritasi . . . . . . . . . . . . . .
. . . .. .
Zonal xarita . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Sbros va vzbros bilan murakkablashgan ko’tarilmalarni strukturalar xaritasi yordamida tasvirlash . . . . . . . . . . . . . . .
Strukturalar xaritasini tuzishda quduqning qiyshayishini hisobga olish . . . . . . .
. . . . Strukturalar xaritasini tuzishda tutashish metodini qo’llash.
……………………
Strukturalar xaritasidan foydalanish . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Strukturalarning ayrim maxsus xaritalari . . . . . . . . . . . . . . .
Qiya struktura xaritalari . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5-§. Mahsuldor qatlamlar tarkibini ifodalovchi xaritalar. . . . . .
Kollektorlar qalinligini ifodalovchi xaritalar . . . . . . . . . .
Qatlamning g’ovaklilik, o’tkazuvchanlik va singdiruvchanlik xaritalari . . . . . .
. . . . .
Qatlamning qarshilik va neftga to’yinganlik xaritalari . . . .
Blok-diagramma tuzish metodikasi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
|
| |
«O’zbеknеftgaz» Milliy Xolding Kompaniyasi - bet 244

|
«O’zbеknеftgaz» Milliy Xolding Kompaniyasi
|
bet | 244/252 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 11,69 Mb. | | #110957 |
Bog'liq NEFT VA GAZ konlari geologiyasiQba Vba
Ve
bunda Qba bashorat qilinayotgan maydondagi neft yoki gaz zaxiralari, mln.t yoki mlrd.m3; Vba bashorat qilinayotgan hududda baholanayotgan, tarkibida neft yoki gaz zaxiralari bo’lgan jinslar-kollektorlar hajmi, km3; Qe etalon uchastkada hisoblangan neft yoki gaz zaxiralari, mln.t yoki mlrd.m3; Ve etalon uchastkada tarkibida neft yoki gaz zaxiralari bo’lgan jinslar - kollektorlar hajmi, km3; k o’xshashlik darajasiga kiritiladigan umumiy tuzatish koeffitsienti (baholash qulay bo’lganda u birdan katta va noqulay sharoitli hollarda birdan kichik bo’ladi).
Bashoratli zaxiralarni hisoblashda baholanayotgan hududda borligi mumkin bo’lgan neft-gaz maydonining o’lchamlarini aniqlash, hattoki geologik mezonlaridan foydalanilganda ham istiqbolli maydonlarni ajratish eng murakkab masalalardan biri hisoblanadi.
Agar etalon uchastkada neft va gaz uyumlarini taqsimlanish qonuniyatlari haqidagi qandaydir farazlar yoki ishchi sxemalar mavjud bo’lsa, u holda o’xshashlik metodi bo’yicha ularni bashorat qilinadigan hududlar uchun ishlatish juda foydalidir.
Adabiyotlarda uchraydigan mahsuldor maydonlarning hissasi va neft-gaz uyumlarining taqsimlanishi haqidagi hamda ayrim neft hududlari bo’yicha M.A.
Jdanov tomonidan olingan ma’lumotlarni keltirish qiziqarlidir.
Jumladan, U.L.Ressel geosinklinal oblastlarda uchraydigan neft konlarida mahsuldor maydonlar umumiy maydonining 1-5% ni tashkil qilishini qayd qiladi.
Sharqiy Kavkazoldi regionida tarqalgan chokrak spirialis yotqiziqlar uchun M.A. Jdanov tomonidan bajarilgan shunga o’xshash hisoblashlar bu qiymatni uning turli uchastkalari uchun 0,49-2,43 % ga teng ekanligini ko’rsatdi; shu mahsuldor maydonning 87% da neft uyumlari va 13% da erkin gazi bo’lgan uyumlar mavjud. Maykop yotqiziqlari uchun mahsuldor maydonlar ulushining qiymati yanada pastroqdir, ya’ni 0,014-0,031 % ga teng bo’lgan. Kumaoldi oblastining va Karpinskiy tog’ tizmasining ko’milib ketgan janubiy yonbag’irligidagi quyi bo’r davri yotqiziqlari uchun mahsuldor maydon 1,55-4,88 % ni tashkil qiladi; bu raqamlarning 32% erkin gazi bo’lgan uyumlariga va 68 % nefti bor uyumlarga mansub.
Umuman olganda, Kavkazoldi o’lkasining old egilmasi chegarasida toza neft konlari razvedka qilingan konlarning umumiy sonidan 71% ni, gaz-neftli (gaz qalpog’i bilan) konlarning 15,2 % ni, gaz konlarining 12,6 % ni, gaz kondensat konlarining 1,2% ni tashkil qiladi. Hududning platforma qismi uchun toza neftli konlar 49,3 % ni, gaz-neftli konlar 3,9% ni, gaz konlari 35,0 % ni va gaz kondensat konlari 11,8 % ni tashkil qiladi.
Etalon hududlar uchun mahsuldor maydonlar hissasini, neft va gazning solishtirma zaxiralarini tavsiflovchi qiymatlarni olgandan so’ng bashoratli hududlarning neft va gaz zaxiralarini miqdoriy baholashga o’tish mumkin.
Bu holda hisoblashni stratigrafik birliklar va tektonik elementlar bo’yicha o’zaro tegishli nisbatda alohida olib borish mumkin. f
Qba F q'' (20.5)
|
| |
FANNING MA’LUMOT OLISH VOSITALARI

|
FANNING MA’LUMOT OLISH VOSITALARI
|
bet | 16/252 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 11,69 Mb. | | #110957 |
Bog'liq NEFT VA GAZ konlari geologiyasi
Neft va gaz konlari geologiyasi amaliyotidagi vositalarga burg’ qudug’i, turli uskunalar, asboblar va laboratoriya jihozlari kiradi. Ma’lumot olish vositalariga kern olishda ishatiladigan kolonkali dolotalar, quduq devoridan parmalab va teshib namuna oladigan namunaolgichlar, qatlam namunaolgichlari, qatlam sinash uskunalari, turli geofizik zondlar, inklinometrlar, chuqurlik manometrlari, debitomerlar va rasxodomerlar (sarfo’lchagichlar), tog’ jinslarining geologik-fizik va flyuidlarning fizik-kimyoviy xususiyatlarini aniqlashda ishlatiladigan laboratoriya jihozlari mansub.
Qiyosiy ma’lumotlar olish vositasi sifatida laboratoriya sharoitida qatlamlarning va unda kechadigan jarayonlarning moddiy modeli yaratiladi. Masalan, qatlam ichida neftni yoqish metodini o’rganish va amaliyotda qo’llash maqsadida qum bilan to’ldirilgan, neft bilan to’yintirilgan metall quvur ko’rinishidagi qatlam modelidan foydalaniladi. Uning yordamida qatlam ichida sodir bo’layotgan jarayonlarning parametrlarini o’lchash va boshqarish, uning turg’unlik sharoitini aniqlash, yakuniy natijalarni belgilash va provardida laboratoriya eksperimentini kon sharoitiga ko’chirish mumkin bo’ladi.
Moddiy modelning ikkinchi turi natural (haqiqiy) model hisoblanadi. Bunday model kam o’rganilgan ob’ektlarni tadqiq qilishda ishlatilib, unda asosan o’xshashlik metodidan foydalaniladi, ya’ni yaxshi o’rganilgan tabiiy ob’ektlar, jarayonlar yoki hodisalardan olingan birlamchi ma’lumotlar kam o’rganilgan geologik jihatdan o’xshash ob’ektlarga qo’llaniladi.
Natural modellashtirish amaliyotda keng qo’llaniladi, masalan, qatlamning neft beraolishligini oshiruvchi yangi metodlarni qo’llashda va b. U yoki bu metodni sanoat miqyosida qo’llashdan avval uni kichik tajriba uchastkasida sinab ko’rilib, samaradorligi tekshiriladi va uni qo’llash texnologiyasi ishlab chiqiladi. Tajriba uchastkasini tanlashda undagi qatlamning kon-geologik tavsifi kondagi qatlamnikiga o’xshash yoki mos kelishi lozim. Bunday hollarda uchastkadagi neft-gazli qatlamning bir qismi kon-geologik nuqtai nazardan o’xshash bo’lishi kerak.
Ishlab chiqarish eksperimenti neft va gaz uyumini ishlatish jarayonida o’tkaziladigan eksperiment bo’lib, neft yoki gazni chiqarib olishning aniq masalalari va o’xshashlik nazariyasi talablariga javob beradigan tajribadir. Ishlab chiqarish eksperimentini bajarish jarayonida foydalanilayotgan ob’ekt zaruriy ma’lumotlar manbai bo’lib xizmat qiladi.
Kon va uyumlarni ishlatish davrida quduqlarda olib boriladigan kuzatuvlar uyum
strukturasi va unda sodir bo’ladigan jarayonlar to’g’risida ko’pdan-ko’p ma’lumotlar olish imkonini beradi. Aynan, konni ishlatish jarayonida geologik-texnik majmuaning geologik komponentlari yaqqol namoyonlanadi, natijada konni ishlatish sistemasining samaradorligini hamda geologik va kichik sistemalar strukturalarining moslik darajasini baholash imkonini beradigan ma’lumotlar to’planadi.
|
| |
Geologik sistemaning ikki turi

|
Geologik sistemaning ikki turi
|
bet | 12/252 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 11,69 Mb. | | #110957 |
Bog'liq NEFT VA GAZ konlari geologiyasiGeologik sistemaning ikki turi. Olimlardan Yu.A. Kosigin, Yu.A. Voronin va boshqa tadqiqotchilar geologiya fanida sistemali-strukturaviy yo’nalishda statik (muvozanat) va dinamik tipdagi sistemalarni ajratishni taklif etdilar. SHu sababli geologik tadqiqotlarda ham ikki yo’nalish vujudga keldi.
Birinchi yo’nalishdagi tadqiqotlarga qatlamlarning yotish ketma-ketligi, shakli, o’lchami, litologik tarkibi, jinslarning o’rnashish nisbati, shuningdek, geologik ob’ektlarning makonda joylashishi, hozirgi vaqtdagi holati va boshqalarni o’rganish kiradi. Bunday tadqiqotlar turli geologik modellar, qurilmalar, xaritalar, chizmalar yordamida bajariladi, bunda geologik ob’ektlar ko’chmas va vaqt davomida o’zgarmas deb tasavvur qilinadi.
Bunday hollarda o’rganilayotgan ob’ektlarga statik sistemalar sifatida qaraladi va ular ko’p miqdordagi, ierarxik, yaxlit va funktsional ko’rinishda bo’la oladi. Protsessual ko’rinishlarning yuzaga kelishi istisno qilinadi.
2.2-rasm. Sistemaning mumkin bo’lgan ko’rinishlari orasidagi bog’liqlik (M.M.Ivanova va b., 1985). Mumkin bo’lgan ko’rinishlar: I – ierarxik, M – ko’p miqdordagi, F – funktsional, P – protsessual, Ya – yaxlit; 1 – komponentlar; 2
– kishik sistema; 3 – element
Ikkinchi yo’nalishdagi tadqiqotlar hozirgi davrda,
«ko’z o’ngimizda» sodir bo’layotgan geologik jarayonlarni o’rganishdan iborat. Bunda dinamik hodisalar o’rganiladi. Ularga zamonaviy tabiiy geologik jarayonlar va insonning xo’jalik faoliyati ta’sirida yuzaga keladigan texnogen jarayonlar kiradi. Geologlar neft va gaz konlarini ishlatishda sodir bo’ladigan jarayonlar bilan shug’ullanadilar. Bunday hollarda o’rganilayotgan geologik ob’ektlarga yuqorida qayd qilingan besh ko’rinishdan biridagi dinamik sistemalar sifatida qaralib, bunda protsessual ko’rinish muhimroq bo’lib, qolgan ko’rinishlar muhit, fon vazifasini o’tab, unda dinamik sistema faoliyati rivoj topadi.
O’rganilayotgan geologik sistemalarning har biri tabiatan faqat ungagina xos bo’lgan elementlar, ularning munosabati va bog’liqligi (ya’ni strukturasi), o’ziga xos tadqiqot usullari va model tiplari bilan ajralib turadi. Turli tipdagi sistemalarga taalluqli elementlar va strukturalarni aralashtirib yuborishga yo’l qo’yib bo’lmaydi. Har tip sistemani alohida-alohida va ketma-ket o’rganish lozim.
Demak, qazib chiqarishga tayyorlanadigan yoki foydalanilayotgan konlar, neft va gaz uyumlari zamonaviy statik va dinamik sistemalar sifatida o’rganiladi.
|
| |
Sharq Uyg’onish davrida pedagogik fikrlarning rivojllanishi

|
Sharq Uyg’onish davrida pedagogik fikrlarning rivojllanishi
|
bet | 1/11 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #160921 |
Bog'liq 2-Mavzu (1)
2-Mavzu:VII asrdan XIV asrning birinchi yarmigacha O’rta Osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. Sharq Uyg’onish davrida pedagogik fikrlar va ta’limiy-axloqiy qarashlarning rivojlanishi.
1-ilova
Reja:
1. Islom dinining tarqalishi va uning ta’lim-tarbiyaga ta’siri.
2. Musulmon maktablari va unda ta’lim-tarbiya mazmuni.
3. Qur’oni Karim – axloqiy-falsafiy ta’limotlar manbai. Hadis ilmining paydo bo’lishi. Muhaddislar (Imom Ismoil al-Buxoriy, Imom Iso at-Termiziy va boshqalar)ning hadis ilmi rivojiga qo’shgan hissasi.
4. X-XI asrlar-Sharq Uyg’onish davri.
5. Abu Abdulloh Xorazmiyning didaktik qarashlari.
6. Abu Nasr Forobiy, Abu Rayhon Beruniyning asarlaridagi pedagogik fikrlar.
7. Abu Ali ibn Sinoning tarbiya va ta’lim haqida.
8. Mahmud Qoshg’ariyning “Devonu lug’otit-turk” asarida ta’lim-tarbiya masalalari.
9. Yusuf Xos Xojibning “Qutadg’u bilik” asari – pandnoma asar sifatida.
10. Ahmad Yugnakiyning “Hibat ul-haqoyiq” asarida didaktik qarashlar.
11. Kaykovusning “Qobusnoma” asarining tarbiyaviy ahamiyati.
Mustaqil o’qish uchun adabiyotlar:
1. Hoshimov K., Nishonova S., Inomova M., Hasanov R. Pedagogika tarixi. – T.: O’qituvchi, 1996.
2. Hasanboev J., Hasanboeva O., Homidov H. Pedagogika tarixi. – T.: O’qituvchi, 1997.
3. Safo Ochil., Hoshimov K. O’zbek pedagogikasi antologiyasi. – T.: O’qituvchi, 1999.
4. Hoshimov K., Safo Ochil. O’zbek pedagogikasi antologiyasi. – T.: O’qituvchi, 2010.
5. Ataeva N., Rasulova F., Hasanov S. Umumiy pedagogika (Pedagogika tarixi). – T.: “Fan va texnoligiya”, 2011.
6. Karim T.Milliy tafakkur taraqqiyotidan (“Avesto” zamonlaridan to XXIasr boshlarigacha).-T,.Cho’lpon” nashriyoti, 2003.
7. Hadis IV. Аl-jome’ as-sahih (Ishonarli to’plam) Arabchadan A.Abdulloh tarjimasi. – Т.: Qomuslar Bosh tahririyati,1992.
8. Oltin silsila:Sahihul Buhoriy. – Т.: Hilol-Nashr, 2012.
10. Абу Райҳон Беруний. Тарайҳалар (Жавоҳирот китобидан). − Т.: Мерос, 1991.
11. Abu Nasr Farobiy. Fozil odamlar shahri. −Т.: А.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti,1993.
12. Xayrullayev M. O’zbekistonda ijtimoiy falsafiy fikrlar tarixidan lavhalar.-T “O’zbekiston”, 1995.
|
| |