nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-rasm. Qayta tiklanuvchi energiya manbalari resurslari

chiqarish uchun foydalanishni qiyinlashtiradi.
Shuning uchun, agar texnik amalga
oshiriladigan potensiallarni ko‘rib chiqsak, u holda
quyosh energiyasi yetakchi
hisoblanadi. Quyosh energiyasi ishlab chiqarilayotgan energiyaning narxi esa undan
keng foydalanishni chegaralaydi.
Shuning uchun tiklanuvchi energiya manbalarining
hamma turlari ichidan,
iqtisodiy potensiali juda yuqori bo‘lgan va hozirgi vaqtda 14.4 mlrd kVt soatni tashkil
etadigan gidroenergetika amaliy mazmun kasb etadi. Hozirgi vaqtda 4 dan 6,5 mlrd
kVt soatgacha ishlatiladi. Ishlatilmaydigan rezervlar kichik va o‘rta GESlar guruhiga
kiritilib, ular nisbatan kichik bosimlari bilan tavsiflanadi va natijada sug‘orish va
drenaj kanallarini o‘z
ichiga olib, butun suv oqimi bo‘ylab yo‘nalgan kam quvvatli
gidroelektrostansiyalarga mo‘ljallangan.
Energiya resurslari narxlarini umumiy oshirish kichik va o‘rta
GESlar elektr
energiyasini raqobatbardoshligi uchun zamin yaratadi. Tajribalarning ko‘rsatishicha,
mikroGESlarning turli ko‘rinishlari (yengli, yengsiz, tirgakli va h.q.)dan foydalanish
samaradorligini ko‘rsatadi. Suv oqimlari energiyasidan kompleksli foydalanish
mutloq energiya iste’mol qilish kattaligi bo‘yicha
kam quvvatli, lekin ishlab chiqarish
natijalari bo‘yicha juda samarali chiqarilgan iste’molchilarni energiya bilan
ta’minlash muammosini yechishga yordam beradi. Bu avvalambor, aholi punktlari va
haydaladigan yaylovlarning tog‘ oldi tumanlaridagi taalluqli.
Markazlashgan
energiya ta’minoti tumanlarida, lokal avtonom energiya
manbalaridan foydalanish
energetik bozorning raqobatchi muhitni yaratishiga imkon beradi. Kichik va o‘rta suv
oqimlari energiyasi bilan birga, bunday raqobatda noan’anaviy
energiya manbalari
(shamol, quyosh, biogaz energiyasi) ham qatnashishi mumkin. Dastlabki hisoblar
buyicha kichik va o‘rtacha suv oqimlari, mahalliy va noan’anaviy energiya manbalari
potensiali mutloq qiymati bo‘yicha birlamchi energiyadan umumiy foydalanishdan 1
dan 1,5% gacha tashkil etadi.
Mexanizatsiyalash muhandislari instituti qayta tiklanuvchi energiya manbalari - bet 73

178
MUNDARIJA
KIRISH ..........................................................................................
3
1.
QAYTA TIKLANUVCHI ENERGIYA MANBALARINING
QO‘LLANILISHI VA KELAJAGI ……………………………
9
1.1. Qayta tiklanuvchan energiya
manbalari haqida umumiy
tushunchalar ……………………………………………………..
9
1.2. Qayta tiklanuvchan energiya manbalari sohasida respublikamizda
amalga oshirilayotgan ishlar .........................................................
18
1.3. O‘zbekiston
respublikasidagi
qayta tiklanuvchi energiya
manbalarining energetik potensiali ..............................................
22
1.4. O‘zbekiston
sharoitida
qayta
tiklanuvchan
energiya
texnologiyalarini qo‘llash ................................................................
28
1.5. Rivojlangan mamlakatlar sanoatida qayta tiklanuvchi energiya
manbalarini qo‘llash ........................................................................
29
2.
QISHLOQ
VA
SUV
XO‘JALIGIDA
QAYTA
TIKLANUVCHI
ENERGIYA
MANBALARINI
QO‘LLANILISHI ........................................................................
31
2.1. Dehqon va fermer xo‘jaliklarida avtonom energiyaga bo‘lgan
ehtiyoj .............................................................................................
31
2.2. Maishiy va uy-ro‘zg‘or asboblarni
elektr energiyasi bilan
ta’minlash .......................................................................................
34
3.
KICHIK
I-bob. Maktabgacha yoshdagi bolalarni milliy ruhda tarbiyalashning nazariy asoslari - bet 14

59
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son
“2022 – 2026-yillarga mo‘ljallangan yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi
to‘g‘risidagi Farmoni
2.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidntining 2017-yil 9-sentabrdagi PQ-3261-son
“Maktabgacha ta’lim tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
qarori.
3.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidntining 2017-yil 30-sentabrdagi PQ-3305-son
“Maktabgacha ta’lim vazirligi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida”, O‘zbekiston
Respublikasi Prezidentining»Ma’naviy-ma’rifiy ishlar
samaradorligini oshirish
bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida qarori.
4.
O‘zbekiston
Respublikasi
Prezidntining
Ma’naviy-ma’rifiy
ishlar
samaradorligini oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida 2019-yil 3
-maydagi PQ-4307-son qarori ijrosini ta’minlash to‘g‘risidagi qarori.
5.
Ilk qadam Davlat o‘quv dasturi 2022-yil 1-yanvar 42-b.
6.
E.Vohidov O‘zbegim qasidasi Toshkent Ilm-ziyo 2022. 40-b.
7.
Jamolidinova O.R. Katta bog‘cha yoshidagi bolalarda
xalq hunarmandchiligi
vositasida mehnatsevarlikni tarbiyalash: Ped. f. nom. diss.- T.: O‘zPFITI,1997. 163-
b.
8.
Azimova Z. “Tarbiyaviy ishlar tizimini
integral diagnostik asosda
takomillashtirish” mavzusidagi ped-ga fanl. dokt. diss-yasi. Nukus, 2018. 25-26-b
9.
To‘rayev B. Milliy mafkura va milliy g‘oyaning
konseptual asoslari
(Ayrim
mulohazalar). Manbaa:
http://www.bukhari.uz/index.php/ru/
maqolalar - 4/564 -
millij-mafkura-kecha-va-bugun
10.
Abdullajonova
D.R.
Maktabgacha
yoshdagi
bolalarni
milliy
ruhda
tarbiyalashning ilmiy-metodik jihatlari.P.f.b.f.d (PhD). ... diss. - N.: 2023. 27-b.
11.
Xasanboeva O.U. va boshqa. Maktabgacha ta’lim pedagogika .T.; Ilm ziyo.
2006.
61
Internet saytlar
15.https://oyina.uz/uz/article/552
16.https://znanio.ru/media/ “O‘TKAN KUNLAR”
ROMANIDA UFURIB
TURGAN MILLIY RUH (znanio.ru)
17. https://openconference.us/index.php/ISPADP/article/view/1225
18.ZiyoNET.www.@mail.ru.
19.WWW.gov.uz./ Nizomiy nomidagi TDPUsayti.
20. nauchniyimpuls.ru›index.php/noiv/article/download…
21.WWW.Pedagog.uz/Pedagogika muassalari portal.
22.https://uz/oz/manaviyat/ajdodlarga-ehtirom/alisher-navoiy-ilm-va-marifar-
haqida
Marketing tadqiqotlarida iqtisodiy tahlil usullarini taqqoslash

|
Marketing tadqiqotlarida iqtisodiy tahlil usullarini taqqoslash
|
bet | 9/12 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #142179 |
Bog'liq 12-mavzu MT-1
Iqtisodiy tahlilning an’anaviy usullari eng qadimgi usullar bo‘lib, ular tahlil vujudga kelgan kundan boshlab qo‘llanilib kelinayotgan usullardir. Bularga qo‘yidagilar kiradi: solishtirish usuli; muvozanat usuli (balans usuli); farqli usul; qayta hisoblash usuli; zanjirli almashtirish usuli; indeks usuli; integral usul; nisbiy ko‘rsatkichli usul, teng taqsimlash usuli kabilardir. Bundan tashqari, oldingi mavzularda ta’kidlanganidek, bir qancha statistik usullardan ham foydalaniladi.
Ushbu usullarning mazmuni quyidagi jadvalda o‘z ifodasini topgan (12.6- jadval).
mazmuni
An’anaviy
usullarning nomlari
|
An’anaviy usullarning mazmuni
|
Solishtirish usuli
|
Marketing tadqiqotini tahlil qilishda qo‘llaniladigan usullarning eng ko‘p uchraydigani solishtirish usulidir. Bu usulni qo‘llash bilan tahlil boshlanadi. Shu usul orqali tahlil qilinayotgan ko‘rsatkichning farqi aniqlanadi. Qolgan barcha usullar solishtirish natijasida aniqlangan farqni isbotlashga, aniqlashga qaratilgan bo‘ladi
ΔJ = J2 – J1 ;
Farq = Haqiqatda – Reja ;
O‘zgarish = Hisobot yili – asos yili ;
|
Muvozanat usuli
|
Muvozanat usulining qo‘llanilishi iqtisodiyotning hamma sohalarida tuziladigan tovar va boshqa moddiy boyliklar muvozanati misolida ko‘rish mumkin. Bunda asosan tovar muvozanati formulasidan foydalaniladi :
|
|
| |
Shkalalashtirish usullarini qiyoslash

Yuqoridagi bo‘limda biz shkalalashtirishning to‘rtta usullarini ko‘rib chiqdik.
Demak, Taqqoslanadigan shkalalar obyektlarning to‘g‘ridan-to‘g‘ri qiyoslash usullarining biridir.
Taqqoslama shkalalashtirishning asosiy afzalliklari shundan iboratki, ko‘rinar- ko‘rinmas farqlarni ajratib beradi. Ikki obyektni taqqoslashda respondentlar ikkalasidan birini tanlaydilar. Undan tashqari respondentlar berilgan ballar asosida moyillik vazifasini bajaradilar. Shuning uchun taqqoslama shkalalashtirishni qo‘llash
va qabul qilishni izlanuvchilar e’tirof etadilar.
Ya’ni, nominal,
tartibli, intervalli va nisbiy usullardir. Ushbu usllurga tegishli o‘lchov
birliklari va qiymat darajasi orqali qiyoslanadi va taqqoslash darajalari belgilanadi.
Jadvaldan ko‘rinib turibdiki, har bir usul uchun berilgan qiyosiy darajalar belgilangan. Masalan, nisbiy usulni oladigan bo‘lsak, unda o‘rganilayotgan obyektlar yoki
mahsulotlar nomlari ustunlari, sotilgan tovarlar hajmi va son jihatdan respondentlarning miqdoriy munosabati aniqlanadi.
Masalan, yuqoridagi misollardan birini qarasak, respondentlardan so‘raladi: Coke yoki Pepsi istaysizmi?!. Bu taqqoslama shkala tartibli
va rangli xususiyatlarga
Yana boshqa afzalligi ushbu shkalalashtirishning shundaki, nazariy qo‘llanmalarning ishlatish ehtimoli kam va tanlash huquqi respondentlar uchun oson kechadi.
Taqqoslama shkalalashtirishning
birgina kamchiligi, ularning tartibli tabiatidadir. Ya’ni, o‘rganilayotgan ma’lum obyektlar sonining tahlil xossalari chegaralangan. Masalan, RC Colani Coke va Pepsilar bilan taqqoslashda yangi tadqiqot ishlarini olib borish lozim. Ushbu kamchiliklarni ma’lum bir darajada
taqqoslanmaydigan shkalalashtirish usullari orqali bartaraf etishadi.
Shkalalashtirish usullarini ko‘rib chiqadigan bo‘lsak, marketing tadqiqotlarida ushbu uslublarning taqqoslanadigan va taqqoslanmaydigan uslublarga bo‘lib o‘rganish mumkin. Taqqoslanadigan shkalalar (comparative scales) o‘rganilayotgan obyektning to‘g‘ridan-to‘g‘ri qiyoslash hisoblanadi.
-rasm. Iste’molchining segmentatsion o‘lchov birligi

Shkalalarning asosiy turlari
Kundalik hayotda ko‘pchiligimiz o‘zimiz bilmagan holda turli hil o‘lchov birliklariga duch kelamiz. Uyqudan uyg‘onib soatga qaraymiz, kofega kerakli miqdorda shakar solamiz, kechikmasligimiz uchun transport vositalarini tanlaymiz. Taksi yoki avtobusda qancha daqiqada yetib borishimizni mo‘ljallaymiz. Kechagi futbol qanday hisobda tugaganiga qiziqamiz va hk....
Biz o‘lchaydigan ko‘p
narsalar aniq xisoblanib, ular pullar,
bakdagi benzin, telefondagi to‘lov miqdori va boshqalarni bilgan holda hisoblab ularni kamchiliklarini va yetishmovchiligini bartaraf eta olamiz.
Ammo qanday qilib, insonlarning oddiy saqichga bo‘lgan
munosabatlarini
o‘lchash mumkin ?
O‘smirlarning husnbuzarga qarshi vositalarga qiziqishinichi ? Oilalarning ijtimoiy holatinichi ?
Ushbu omillarni o‘lchash va ularni tartibga solish uchun bir qancha
axborotlardan foydalanishimiz va to‘plashimiz zarur.
Har bir insonning biror bir
Lekin bozor segmentatsiyasini aniqlagan va ularni guruhlarga bo‘lib o‘rgansa
ham, ularning ehtiyojlarini o‘lchash bir muncha mushkul masala hisoblanadi.
Shuning uchun biz, shkalalashtirishning turlari bilan tanishib chiqamiz.
Yuqorida qayd etganimizdek, shkalalashtirish bir necha turlarga bo‘linadi. Quyidagi 12.2-rasmda aks ettirilgan.
Marketing tadqiqotlarida shkalalashning turlari
Biogazni sarflash normalari - Mexanizatsiyalash muhandislari instituti qayta tiklanuvchi energiya manbalari

165
Maishiy gaz yondirgichi iste’moli 0,20 - 0,45 m
3
/soat*)
Xom-ashyoni qayta
ishlash uchun yuklamaning sutkali dozasini qurilmaga
umumiy yuklash xajmidan
10%ga teng qilib olish tavsiya etiladi. Bu holatda 986 kg 10% dir.
2-MISOL: 4 kishidan iborat oila 100 m
2
maydonga ega binoda yashaydi, 100
m
2
ni tashkil etgan maydonda boquvdagi 20 bosh sigirdan olingan go‘ng
biogaz
qurilmaning 15 m
3
reaktorida ishlatiladi.
Xo‘jalik extiyojlari uchun biogazning sarfi
4 kishilik oilaga 3 marta ovqat tayyorlash 1,8 - 3,6 m
3
/sut. Maydoni 100 m
2
uyni
isitish 20 m
3
/sut. Hajmi 15 m
3
reaktorni qo‘shimcha isitish 6 m
3
/sut. Bir kunda bitta
sigirga 3
litr qaynatilgan suv kerak, demak, 20 ta sigir uchun 60
litr suv qaynatish
kerak. Uy hayvonlarining 100 m
2
maydonli imoratlarining isitilishi 1,8-3 m
3
/sut 20
m
3
/sut
Shunday qilib, sigirlarni boqish uchun 21,8- 23 m
3
/sutka biogaz kerak.
Xo‘jalikka hammasi bo‘lib sutkasiga 46,9-52,6 m
3
kerak, ammo hajmi 15 m
3
reaktorda faqat 30 m
3
biogaz ishlab chiqiladi.
Shuning uchun, biogaz qurilmasi hamma vaqt xo‘jalik
ehtiyojlarini qoplay
olmasligini bilish kerak, lekin BGQ fermerning faoliyatini anchagina yengillashtiradi.
Hajmi aniq hisoblangan reaktorni g‘isht, beton
yoki metalldan foydalanib
qurish mumkin. Eski metall sisternalar va idishlardan (“Sanoatkontexnazorat”
talabiga javob beradigan sharti bilan) foydalanish ancha arzonroq bo‘ladi.
ShKALA
  
TAQQOSLOVChI - Tadqiqotlarida

Jadvaldan ko‘rinib
turibdiki, iste’molchi o‘ziga yoqqan ichimlikni qiyosiy jihatda baholaydi. Ya’ni ichimliklarga nechchi ballik baholash
usulini taqdim qilsayam, u o‘ziga yoqqan ichimlikni nisbiy shkalalashtirish tizimida yuqori ballni tanlaydi.
Tartibli shakalalashtirish turi – obyektning reytingi orqali tartib raqamini belgilaydi. Ushbu holda biron bir obyektning boshqa obyektga nisbatan berilgan tavsifnomasiga (xarakteristikasiga) qarab belgilanadi. Masalan: “Shahrimizdagi qaysi restoran Sizningcha birinchi beshtalikka kiradi?”
Shunday qilib, shakalalashtirishning turlari tadqiqotchi va izlanuvchilar uchun kerakli va yetarli aniq ma’lumotlar uchun juda katta foyda keltiradi desak adashmaymiz. Chunki, ushbu ma’lumotlar orqali bitta obyekt uchun muntazam ravishda kerakli ma’lumotlarni yangilab turish va kuzatish orqali izlanuvchiga obyektning kamchiliklari yoki to‘siqlarni bartaraf etishga yordam beradi.
SUV 
OQIMLARI - Mexanizatsiyalash muhandislari instituti qayta tiklanuvchi energiya manbalari

179
3.2.3. Diagonal turbinalar ..........................................................................
47
3.2.4. Radial - o‘qiy (Frensis) turbinasi ....................................................
49
3.2.5. Aktiv-cho‘michli turbinalar (Pelton turbinasi) ...............................
51
4.
SHAMOL ENERGIYASI VA UNDAN FOYDALANISH
IMKONIYATLARI ……………………………………………..
58
4.1. Shamol energetik qurilmalarini qo‘llashning imkoniyatlari………
58
4.2. Shamol energetik
qurilmalarining turlari,
tuzilishi va asosiy
ko‘rsatkichlari .................................................................................
70
4.3.
Shamol
qurilmalarini
joylashtirish
xarakteristikasining
termatizatsiyasi uchun ularni aniq regionda samarali qo‘llash……
73
4.4. Shamolning aerologik va energetik xarakteristikalari ....................
78
4.5. Shamol energetik qurilmalarining elektr ta’minot
tizimlaridagi
o‘rni .................................................................................................
86
4.6. Shamol elektr qurilmalarida kuchlanishni roslash ..........................
92
4.7. Shamol elektrostansiyalarining iqtisodiy ko‘rsatkichlari va
istiqbollari .......................................................................................
95
4.8. Shamol elektr qurilmasidan uy joylarni ta’minlashda
foydalanish
96
4.9. Shamol generatorini hisoblash ........................................................
97
4.10. Shamol generatorida shamolning tezligini baholash .......................
101
4.11. Hududdagi shamolning tezligini aniqlash usullari ………………..
103
Xujjatlar va kelishuv - Mexanizatsiyalash muhandislari instituti qayta tiklanuvchi energiya manbalari

164
• xarajatlar hisob-smetasi.
Xo‘jalik
bosh planida asosiy quvurlar, kelish yo‘llari
va yashin qaytargichlar
ko‘rsatilishi kerak.
Hujjatlar gaz va yong‘in inspeksiyalari bilan kelishuvdan o‘tkaziladi.
Xavfsizlik texnikasi
Reaktorlarni ekspluatatsiya qilishda tabiiy gazni yoqishga mo‘ljallangan
qurilmalarga oid amaldagi normativlarga rioya qilish kerak.
Biogaz tabiiy gazga nisbatan torroq portlash chegaralariga ega: 6% dan 12%
gacha (5-15% o‘rniga).
Hujjatlarda 300 m
3
gacha hajmga ega imoratda 1 soatda sakkiz karra ko‘p havo
almashtiruvchi ventilyatsiya nazarga olinishi kerak.
Qurilmadagi xomashyoning umumiy hajmi reaktor hajmining 2/3
qismidan
oshmasligi kerak.
Reaktorning o‘lchamini tanlash
Reaktorning o‘lchami mavjud uy hayvonlarining
sonini hisobga olib,
har bir
xo‘jalik uchun alohida belgilanadi:
- Uy hayvonlari go‘ngining sutkalik miqdori
- Reaktorning hajmini hisoblash qiyin emas.
1-MISOL: Sizning xo‘jaligingizda 20 ta sigir va 10 ta cho‘chqa bor, demak,
reaktor uchun xom-ashyo miqdori:
20 (sigir) * 35 kg + 10 (cho‘chka) * 4kg = 740kg.
Shuning uchun, 740 kg ga yana 246 kg (740 kg ni 2/3) qo‘shamiz.
740 + 246 = 986 kg bo‘ladi.
Endi 986 kg 10*> ga ko‘paytirib, reaktorning hajmini aniqlaymiz - 9 860 kg,
taxminan 10 tonna. 10 tonnali reaktorining mahsuldorligi 20 m
3
/sutka.
Biomassa energiyasidan foydalanish

166
Biogazni ishlab chiqarish chiqindini anaerob achitishga asoslanadi, bunda ular
maxsus zich yopiladigan idish-metantenkda saqlanadi. Achitish manbai bo‘lgan
chiqindi mikroblari
metantenkda rivojlanadi, u esa birin-ketin organik moddalarni
yemirib kislota hosil bo‘lishigacha olib boradi, so‘ngra
bu kislotalar metan hosil
qiladigan bakteriyalar orqali gazsimon mahsulotga aylanadi, ya’ni metan va
uglekislotaga aylanadi. Shu bilan bir vaqtda
achitish mobaynida chiqindi, ya’ni
noxush hidlarni chiqindi yo‘qotish jarayoni, degelmintaziya (ya’ni odamlar,
hayvonlar va o‘simlik tarqatuvchi bakteriyalarni, qurtlarni qabul qilish),
turli
urug‘larni o‘sib chiqishini neytrallash va o‘g‘it moddalarni mineral fermalarga olib
ketish bajariladi (8.2-rasm).
Bu jarayon texnologiyasi quyidagicha bajariladi. Hayvonlar fermalaridan
chiqindilar
maxsus idishga tushadi, so‘ngra fekal nasos yordamida uni metantenkka
joylashtiriladi va unda achitish jarayoni boshlanadi.
8.2-rasm.
Biogazdan foydalanish texnologik sxemasi,
1-ferma;
2-go‘ng qabul qilgich;
3-nasos;
4-metantenk;
5-gazgolder;
6-issiqlik
almashtirgich;
7-qozon;
8-go‘ngxona.
167
Achitish jarayonida hosil bo‘lgan biogazlar gazgolderga keyin iste’molchiga
uzatiladi. Chiqindilarni achitish temperaturasigacha (45-55
0
S)
qizdirish uchun va
metantenkda issiq rejimni saqlashga issiqlik almashuvchi (telpoobmennik) element
orqali qozonda qaynatilgan issiq suv oqib turadi. O‘zbekiston issiqlik iqlimi uchun
bunday suv isitib turishga ketadigan biogaz miqdori
metantenkdan chiqadigan
umumiy gazning 10...20% ga teng. Achitqi chiqindilar ular to‘planadigan joyga
yig‘ilib so‘ngra dalaga jo‘natiladi.
Ishlab chiqilgan biogaz miqdori va quduq chiqindi o‘g‘it sifati faqat
temperaturaga emas balki mahsulotni achitish davomiyligiga bog‘liq. Metantenkda
masalan, 5 sutka davomida chiqindini achitishda biogaz 50% ga, 10 sutkada 90%ga
va 20 sutkada esa 98% maksimal imkoniyat darajasidan olinadi. Mahsulotni achitish
davomiyligiga ko‘ra, metantenk zaruriy hajmi aniqlanadi hamda nasoslar yordamida
qo‘shiladigan chiqindi miqdori ham hisobga olinadi.
Ayrim hollarda achitish
jarayonini tezlashtirish maqsadida biogaz bir qismi gazgolderdan kompressor
yordamida metantenk pastki qismiga haydaladi va metantenkdagi butun massa
aralashuviga erishiladi. Bu maqsadda kerakli aralashtirgich
qurilmalari ham
ishlatiladi.
Tadqiqotlar ko‘rsatilishicha, anaerob usulida chiqindi va mahsulotni qayta
ishlash orqali quyidagicha biogaz miqdorini olish mumkin:
- 300 m
3
biogaz 1 t quruq qoramol chiqindisidan;
- 500 m
3
biogaz 1 t quruq cho‘chqa chiqindisidan;
- 600 m
3
biogaz 1 t quruq qushlar chiqindisidan.
Bir jon boshiga to‘g‘ri keladigan biogaz ko‘rsatkichlari 8.1-jadvalda
keltirilgan.
Yuz shkalasi - Tadqiqotlarida

|
Tadqiqotlarida
|
bet | 4/12 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #142179 |
Bog'liq 12-mavzu MT-1
Eng muhimi, shu to‘plangan ma’lumotlarni statistik tahlil qilib, tegishli xulosa chiqarish va marketing tadqiqotlari asosida qabul qilinadigan samarali boshqaruv qarorlarni qabul qilish muhim ahamiyatga ega. Chunki to‘plangan ma’lumotlarni albatta so‘raluvchilarning ijtimoiy ahvolini inobatga olgan holda xulosa chiqarish lozim bo‘ladi.
So‘raluvchilardan olingan anketalarni quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha guruhlash maqsadga muvofiq:
jinsi bo‘yicha, chunki ayollar bilan erkaklarning xizmatlarga bo‘lgan talabi bir- biridan farq qiladi. Buni tadqiqotning navbatdagi bosqichlarida albatta inobatga olish lozim;
yoshi bo‘yicha, chunki keksa kishi bilan yosh yigit yoki qizning talabi ham bir- biridan farq qiladi. Shu jihatdan yoshlar biroz erkin bo‘lishi uchun keksalardan alohida bo‘lishni xohlaydi;
yashash joyi bo‘yicha, odamlarning qishloqda yoki shaharda yashashiga qarab
Ko‘p variantli
anketa shakllari
|
Ko‘p variantli anketa shakllarining mazmuni
|
Nomi e’tirof
etilgan shkala
|
Nomlari yozilgan xizmatlarga so‘raluvchilar o‘zlarining belgilarini
qo‘yadilar. Masalan: mehmonxonada 10 ta qo‘shimcha xizmat turi ko‘rsatiladi. Ularning ro‘yxati tashrif buyurgan mehmonlarga tarqatiladi, ular mos ravishda zarurlariga belgi qo‘yib qaytarib beradilar.
|
Tartibli shkala
|
Bu yerda so‘raluvchilarga ko‘rsatiladigan xizmatlar asos qilib olinadi va
|
ham xizmatlarni tabaqalashtirish mumkin. Chunki shaharliklarning talabi bilan qishloq aholisining talab hamisha ham bir xil to‘g‘ri kelmaydi;
ma’lumoti bo‘yicha, chunki oliy ma’lumotli intellegensiya bilan oddiy ma’lumotga ega bo‘lmagan ishchining yashash tarzi ham xizmatlarga talabi ham turlicha bo‘ladi;
ijtimoiy ahvoli bo‘yicha, chunki nafaqaxo‘r, talaba, tadbirkor, o‘qituvchi ular bir-biridan farq qiladi. Buni ham joyiga qo‘yish kerak.;
daromad qilish darajasi bo‘yicha, chunki serdaromad tadbirkorlik bilan shug‘ullanadigan turist albatta nafaqaxo‘rga nisbatan xizmatlarga bo‘lgan talabi va ehtiyoji ham ancha farq qiladi;
kasbi bo‘yicha, chunki ziyoli insonlar bilan oddiy ishchi yoki fermerlarning xizmatlarga bo‘lgan talabi ham bir-biridan farq qiladi. Ushbu farqlarni qayerda qanday inobatga olishligini ham marketing tadqiqotlarini o‘tkazayotgan mutaxassis yaxshi bilishi lozim va h.k.
Shkalalashtirish o‘lchanayotgan obyektlarning ketma-ketlik kiritilishini aniqlaydi. Shkalalashtirish o‘lchashning davomi desak ham bo‘ladi.
tovarga yoki xizmatga bo‘lgan shahsiy munosabatini bilish oson emas. Chunki har bir iste’molchining yashash tarzi, didi, istagi va xoxishlari jihatdan ularni ehtiyojlarini bir-biriga yaqinlik va o‘xshashlik hususiyatlaridan segmentatsion yondashuv orqali ifodalanadi.
|
| |
-jadval - Tadqiqotlarida

|
Tadqiqotlarida
|
bet | 3/12 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #142179 |
Bog'liq 12-mavzu MT-1 12.2-jadval
Ko‘p variantli anketa - so‘rovchilar shakllari
|
shu jarayonga ular tomonidan baho beriladi. Masalan: mehmonxonaning umumiy xizmatiga baho bering: a’lo, yaxshi, qoniqarli, yomon, juda
yomon. Har birining to‘g‘risidagi katakni qoralab belgilaydi.
|
Rensis shkalasi
|
Laykert
|
Mazkur shkala muallifi. Ushbu holatda so‘raluvchi o‘zining rozilik darajasini bildiradi. Masalan, mehmonxona yuqori darajada xizmat qiladi: bu 1 dan 5 gacha baholanadi. 1-to‘liq rozi emasman, 2-rozi emasman, 3-
aytolmayman, 4-roziman, 5-to‘liq roziman.
|
Semantik (mohiyatan) tabaqalanish
|
Bunda so‘raluvchi bahosini qarama-qarshi antonimlar orqali baholaydi. Masalan “yomon-yaxshi”, “foydali-befoyda”, “arzon-qimmat”, “shirin- achchiq”, “toza-iflos”, “yorug‘-qorng‘i” kabi. Baholashda 7 dan 1 gacha baho qo‘yiladi. Eng yaxshi, 7 bo‘lsa, 1 eng yomoni. O‘rtada 4 o‘rtacha deb
baholanadi.
|
Yan shkalasi
|
Stepel
|
Mazkur shkala muallifi. Bunda yaxshi bilan birga salbiy jihat ham tabaqalangan holda baholanadi. Masalan, mehmonxona xizmatining sifati:
yaxshi bo‘lsa +5 dan 1 gacha. Yomon bo‘lsa, -5 dan -1gacha baholanadi.
|
Oraliqli shkala
|
So‘raluvchilarning fikri ma’lum oraliqda belgilanadi. Masalan, Narxi: qancha so‘mdan qanchagacha: Yoshi: necha yoshdan qancha yoshgacha;
O‘lchami: qanchadan qanchagacha va h.k.
|
|
|
| |
-jadval. Mol va qushlarning turli tirik massasi

168
Biogaz chiqishi, m
3
/bosh/sutka
1,62
0,02
0,32
8.2-jadvalda keltirilgan biogaz fizik xususiyatlari
undan foydalanish
imkoniyatlari to‘g‘risida mulohaza yuritishni ko‘rsatadi.
Hajmiy yonish issiqligi, alangalangan temperaturasi va uning geteraviy qiymati
metan CH
4
miqdoriga qarab aniqlanadi,
chunki kam miqdordagi H
2
vodorod va
serovodorod H
2
S CH
4
ko‘rsatkichiga deyarli ta’sir ko‘rsatmaydi.
Yonilg‘i sifatida biogaz muvaffaqiyatli qo‘llanilmoqda. Uni past bosimli
qizitish qurilmalari gorelkasida, suv qizitish qozonlarida, gaz manbasida, absorbsion
xolodilnik qurilmasida, infra qizil nurlatgichda va avtotraktor dvigatellarida ishlatish-
yoqish mumkin. Anaerobli achitish qurilmalarida
biogaz ishlab chiqarishga
qo‘shimcha o‘g‘itlar olinishi an’anaviy mollardan olinadiganiga nisbatan sifatli,
azotga va fosforga boy bo‘lishini tajriba natijalari ko‘rsatadi
hamda ular
zararsizlantirilishi va hisobsiz bo‘lishi aniqlangan.
8.2-jadval. Biogazni fizikaviy xususiyatlari
Ko‘rsatkichlar
Komponentlar
Aralashma
60%
CH
4
CO
2
H
2
H
2
S
40% CO
2
Hajmiy qismi
55-70
27-44
1
3
100
Hajmiy yonig‘i issiqligi, Dj/m
3
35,8
-
20,8
22,8
21,5
Alangalanish temperaturasi,
0
S
650-
750
-
585
-
650-750
Nominal zichlik, g/l
0,72
1,48
0,09
1,54
1,2
Qattiq zirhlash, g/l
102
408
31
349
320
Hayvonlar chiqindi mahsulotining o‘g‘it xususiyati yaxshilanishi uni maxsus
biogaz qurilmasida
achitish hisobiga amalga oshib, bor-yo‘g‘i 3% azot yo‘qotiladi.
Amalda chiqindi mahsulot yig‘ilgan holda o‘g‘itga aylantirilsa uning 40-50% azot
miqdori yo‘qotiladi. 1 ga erga o‘g‘it normasi 1-63 t tashkil etadi.
169
Ekin dalalari bu o‘g‘itlar bilan ta’minlanganda qishloq xo‘jaligi xosildorligi
40-80 % ga oshadi va xayvonlarning gelmintlar bilan zararlanishi yo‘qotiladi.
Bunday gelmintlar bilan zararlangan hayvonlarda yem-hashak yeyishi 11% ko‘payib,
og‘irligi 10-15% kamayadi va h.k., masalan, sigirlarda sut sog‘ishi 3% ga pasayishi
kuzatilgan. Biogaz qurilmalar sanitariya holatini yaxshilash funksiyasiga ham ega.
Hozirda jahon mamlakatlarida ko‘plab chiqindi
mahsulotlarini biogazga
aylantirib beruvchi tajriba sanoat qurilmalari ishlab chiqilgan va qurilgan.
O‘zbekistonda bunday qurilmalar keng tarmoqlangan, bir necha tajriba-sanoat
namunalari katta qoramolchilik xo‘jaliklarida ishlatilayotir.
Amalda qo‘llanilayotgan BioGEQlarining RFda o‘zlashtirilgan va ishlab
chiqarilayotganlarining texnik xarakteristikasi 13.3-jadvalda keltirilgan. Bu
qurilmalarda mahsulot sifatida nafaqat 13.1-jadvaldagilar,
balki kichik mollar, otlar,
tuyalar, yirtqich hayvonlar, o‘simlik
qoldiqlari, daraxt barglari, makkajo‘xori
poyalari, somon, qattiq chiqindilari ham ishlatilishi mumkin.
M = I - Tadqiqotlarida

|
Tadqiqotlarida
|
bet | 12/12 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #142179 |
Bog'liq 12-mavzu MT-1M = I . MU
Nisbiy ko‘rsatkichlardan foydalanish uchun ushbu formuladagi natija va omillarning o‘sish sur’atlari olinadi. Hisob-kitoblarda ana shu nisbiy ko‘rsatkichlar ishtirok etadi.
Masalan, yalpi mahsulotning ishchilar sonining o‘zgarishi evaziga o‘zgarganligini topish uchun ishchilar sonining o‘sish sur’atini (I) yuzga ko‘paytirib yalpi mahsulotning o‘sish sur’atiga bo‘linadi (M) :
I . 100
Mi = ---------------
M
Natijaga ikkinchi omilning - mehnat unumdorligining ta’sirini (Mmu) aniqlash uchun yuzdan shu chiqqan natija miqdori, ya’ni birinchi omilning natijaga ta’siri ayriladi :
I . 100
Mmu = 100 - -------------------
M
Indeks usuli
|
Indeks usulidan foydalanganda omillar ta’sirini individual indekslar orqali
ham hisoblash mumkin.
Masalan, poyafzal buyumlari bo‘yicha tovar oboroti hajmiga xizmat ko‘rsatilayotgan aholining soni (A), o‘rtacha jon boshiga to‘g‘ri keladigan iste’mol darajasi (I) va o‘rtacha baho (R) ta’sir qiladi. Bu bog‘liqlik quyidagicha ifodalanadi:
Q = A . I . R
Bunda Q - poyafzal buyumlari bo‘yicha tovar oborotining umumiy hajmi. Ushbu omillarning tovar oborotiga ta’sirini aniqlash uchun ularning individual indekslari aniqlanadi.
Poyafzal sotilishining umumiy hajmiga omillar ta’sirini individual indeksini qo‘llab yechadigan bo‘lsak u quyidagi bog‘lanishga ega bo‘ladi :
JQ = ia . ii . ip
Natijaga omillar ta’siri quyidagicha aniqlanadi :
Aholi sonining asos yiliga nisbatan 0,5 ming kishiga (10,9 - 10,4) oshishi poyafzal mahsulotlariga bo‘lgan talabni oshirgan va shuning evaziga poyafzal sotilishining umumiy hajmi 47,0 ming so‘mga ko‘paygan :
(Qa =(Q0 . ia) - Q0 = (978,8 . 1.048) - (978.8) =1025.8 - 978,8= +47.0
ming so‘m.
Aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan poyafzal buyumlariga bo‘lgan iste’mol darajasining 0,3 juftga (2,9 - 2,6) oshishi poyafzal sotilishi hajmini ko‘paytirishning asosiy omili bo‘lgan. Bu omil ta’sirida o‘rganilayotgan ko‘rsatkich 118,0 ming so‘mga oshgan:
(Qi =(Q0 . ia . ii) - (Q0 . ia) = (1025,8 . 1,115)-1025,8 = 1148,8 - 1025,8 =
|
@TDIU_ARM
255
256
|
| |
-jadval - Tadqiqotlarida

|
Tadqiqotlarida
|
bet | 6/12 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #142179 |
Bog'liq 12-mavzu MT-1 12.3-jadval
Jadvaldan ko‘rinib turibdiki, bir mahsulot o‘rnini vaqti –vaqti bilan ikkinchi mahsulot yoki bir ichmlik turi bo‘lmasa ikkinchi ichimlik turi chanqog‘ini bosish borasida harid qilish va tanlash imkonini beradi.
Shuningdek, intervalli shkalalashtirish usuliga misol keltiradigan bo‘lsak, Siz uyingizdan universitetgacha qancha vaqt oralig‘ini bosib o‘tasiz?
15 daqiqadan kam
15-20 daqiqa
17-20 daqiqa
30 daqiqadan ko‘proq
Har bir daqiqa oralig‘ida ma’lum bir intervallni aniqlaymiz va ushbu intervalga keyingi kunlarda moslashamiz.
Nisbiy shkala – obyektning qiyosiy jihatlari miqdorini belgilaydi. Ushbu shkala turi interval va tartibli shkalalardan bir muncha afzalliklarga ega. Chunki, ushbu tur tadqiqotchiga obyektning idensifikatsiyalaydi va tasniflab beradi. Shuningdek, intervallarni taqqoslaydi va farqini aniqlab beradi.
Intervalli shkalalashtirishning darajaviy jihatlari
Juda yoqmaydi
|
Yoqmaydi
|
Yoqadi
|
Juda yoqadi
|
“mountain dew”
|
“dr. pepper”
|
“seven up”
|
“sprite”
|
Masalan: “Quyida keltirilgan ichimliklarni ustunliklariga ko‘ra 50 ballik tarzda baholang!
Nisbiy shkalalashtirishning qiyosiy jihatlari
12.4-jadval
ega bo‘lib, nisbiylik darajani anglatadi. Shuning uchun, taqqoslama shkalalashtirishni
ba’zan o‘lchovsizlik deb ham atashadi.
10
|
20
|
30
|
40
|
50
|
“dr. pepper”
|
“soke”
|
“sprite”
|
“seven up”
|
“PEPSI”
|
12.5-jadval
|
| |
- jadval - Tadqiqotlarida

|
Tadqiqotlarida
|
bet | 2/12 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #142179 |
Bog'liq 12-mavzu MT-1 12.1- jadval
Shkalalashtirish tartibi
Raqam
|
Davlat
|
O‘rin
|
Ball
|
1
|
Angliya
|
4
|
61,26
|
2.
|
Braziliya
|
1
|
73,45
|
3.
|
Germaniya
|
2
|
65,41
|
4.
|
Daniya
|
8
|
59,95
|
5.
|
Italiya
|
9
|
59,59
|
6
|
Kolumbiya
|
10
|
59,44
|
7.
|
Meksika
|
5
|
60,80
|
8.
|
Ruminiya
|
7
|
60,35
|
9.
|
Fransiya
|
6
|
60,36
|
10.
|
Chexiya
|
3
|
64,92
|
Bundan kelib chiqadiki, O‘lchash deb, oldindan aniqlangan qoidalarga asosan, obyektlar xarakteristikalarini son yoki boshqa simvollar orqali belgilanashini kuzatamiz. Shuni yodda tutish kerakki, o‘lchash faqat xarakteristikalari va ba’zi parametrlari bilan aniqlanadi. Shunday qilib, biz iste’molchilarni o‘lchamaymiz, ularni alohida tovarga bo‘lgan munosabatlarini, ta’surotlarini, qabul qilishlarini, aloqalirini va boshqa relevant belgilari bo‘yicha o‘lchanadi. Birinchidan marketing tadqiqotlarida olingan ma’lumotlar statistik ko‘rsatkichlar uchun to‘planadi. Ikkinchidan, esa, ular o‘lchash qoidalari va olingan natijalarning aloqalarini aniqlashga yordam beradi.
Marketingda o‘lchov va shkalalash – bir obyektning turli ko‘rinishga ega jihatlarini miqdoriy baholash qoidalaridir
Shkalalashtirishda bir necha olimlar o‘lchov birliklari bilan tanishib chiqamiz.
Buning uchun, anketa so‘rov uslubidan foydalanamiz.
So‘rovning navbatdagi bosqichida qaysi xizmat bo‘yicha “yo‘q” ustuniga ko‘proq belgi qo‘yilgan bo‘lsa, o‘shanga ahamiyat beriladi va aynan qaysi jihatlaridan qoniqmayotganliklarini aniqlaydigan anketa tuziladi. Ushbu anketada belgilangan kamchiliklar aynan qaysi jihatlarga ahamiyat berilish lozimligi bo‘yicha xulosa qilishga asos bo‘ladi. Ko‘rsatilgan kamchiliklarni bartaraf qilishga diqqatni qaratish va ularni zudlik bilan amalga oshirish lozim bo‘ladi.
Ko‘p variantli anketa so‘rovchilar va so‘raluvchilar uchun ham muhimdir.
Buning ham bir qancha shakllari mavjud (12.2-jadval).
Xuddi shu tarzda ochiq va yarim yopiq anketa shakli bo‘yicha ham tegishli tadbirlarni amalga oshirish mumkin. Anketaning qaysi shaklidan foydalanish bir qancha omillarga bog‘liq:
so‘rovchining maqsadiga bog‘liq, chunki mazkur anketa nima uchun kerakligi va qaysi muammoni hal qilishga qaratilganligi aniq bo‘lishini taqozo qiladi;
so‘raluvchilarning qaysi kasbga, yoshga va tabaqaga mansubligiga bog‘liq, chunki ular shu yo‘nalishlar bo‘yicha mehmonxona xo‘jaligida ko‘rsatiladigan xizmatlarga ham munosabati turlicha bo‘ladi;
so‘rovchilarning qaysi vositadan foydalanishi qulayligiga bog‘liq, chunki ayrim anketalar so‘raluvchilarning vaqti kamligi tufayli to‘ldirish imkoniyati cheklangan bo‘lishi yoki anketadagi qo‘yilgan savollar hammaga ham tushunarli bo‘lavermasligi mumkin.
|
| |
Kafedra ma’naviy-ma’rifiy ishlari

Kafedra ma’naviy-ma’rifiy ishlari
Kafedra professor-o'qituvchilari tomonidan talaba yoshlarning yuksak ma'naviy axloqiy fazilatlari, ona vatanga sadoqat, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga muhabbat tuyg'usini shakllantirishga qaratilgan O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilgan 5 ta tashabbus asosida keng qamrovli manaviy- ma'rifiy tadbirlar, san'at, musiqa, teatr va rassomchilik sohasida tanlovlar, sport musoboqalari, kitobxonlik kechalarini tashkil etib kelmoqdalar. Shuningdek, talabalarning darsdan bo'sh vaqtlarini mazmunli o'tkazishga qaratilgan «Kafedra haftaliklari» doirasida turli ma'naviy-ma'rifiy tadbirlar talabalar turar joylarida uchrashuvlar o'tkazib kelinmoqda. Oxirgi yillar davomida "Madaniyat va sanat rivoji yurt kelajagi poydevori", "She'riyat so'zlaganda", "Yoshlar sog'lom turmush tarafdori", "Korruptsiya taraqqiyot kushandasi" va yana bir qator mavzular kafedraning e'tiborli mavzulari qatoridan joy oldi. Kafedrada uztoz-shogird tizimi asosida, talablarga professor-o'qituvchilar biriktirilgan. Ular o'z murabbiylik rejalari asosida yoshlarni ma'naviyatini yuksaltirishga qaratilgan mavzularda "Axborot va murabbiylik" soatlarida munozarali ma'ruzalar olib bormoqdalar, Toshkent shahri va Respublikamizning diqqatga sazovor bo'lgan joylariga talabalar bilan birgalikda tashriflar uyushtirmoqdalar.
Kafedra professor-o’qituvchilari ta’lim beradigan yo’nalishlar
70310102-Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo'yicha),
60310100 -Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo'yicha),
60411200 -Menejment (tarmoqlar va sohalar bo'yicha),
60410400 -Moliya va moliyaviy texnologiyalar,
60410500 -Bank ishi va auditi,
60410200 -Soliqlar va soliqqa tortish,
60410100 -Buxgalteriya hisobi va audit(tarmoqlar boʻyicha),
60410600 -Sug'urta ishi,
60410700 -Byudjet nazorati va g'aznachiligi,
60412700 -Baholash ishi,
60410900-Birja ishi,
60411500- Biznes-tahlil,
60310400- Iqtisodiy xavfsizlik,
60411000-Investitsion loyihalarga xizmat ko`rsatish va moliyalashtirish,
60412800- Elektron tijorat,
60412100 -Xalqaro valyuta kredit munosabatlari ijrosi.
Magistratura
Kafedra 70310102-Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo'yicha) magistratura mutaxassisligi bo'yicha kadrlar tayyorlaydi. Mazkur kadrlar iqtisodiyot tarmoqlari va sohalari bo'yicha iqtisodchi kadrlar bo'lib etishish barobarida iqtisodiyot yo'nalishi bo'yicha ilmiy tadqiqot ishlarini olib borish imkoniyati yaratiladi.
|
Xalqaro hamkorlik - Kafedra o’quv uslubiy ishlari

|
Kafedra o’quv uslubiy ishlari
|
bet | 3/3 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #135116 |
Bog'liq dars tahliliXalqaro hamkorlik
“Iqtisodiyot” kafedrasida ilmiy-tadqiqot va o’quv-uslubiy ishlarda bir qator mamlakatlarning yetakchi universitetlari bilan hamkorlik aloqalari o’rnatilgan. Xususan, 2019-2020 yillarda Rossiya Federatsiyasining Moliya universiteti, akademik A.Kuatbekov nomidagi Qozog’iston Xalqlar Do’stligi Universiteti, shuningdek Ural Davlat Iqtisodiyot Universiteti bilan hamkorlik o’rnatildi.Xorijiy universitetlar bilan xalqaro hamkorlik doirasida moliyaning dolzarb muammolari bo’yicha seminar-treyninglar o’tkazilmoqda, xususan, tuzilgan shartnomalar doirasida ma’ruzachilar uchun mehmon dasturlarini taqdim etish, akademik mobillik, qo’shma xalqaro loyihalarda ishtirok etish, xalqaro konferensiyalarni tashkil etish boʻyicha ishlar olib borilmoqda. Jumladan, 2019 yil fevral-mart oylarida ma’ruzachilar uchun mehmon dasturlari doirasida Rossiya Federatsiyasi Moliya universitetidan professor Nureyev Rustem Maxmutovich va dotsenti Gurnak Aleksandr Vladimirovich, hamda akademik A. Kuatbekov nomidagi Xalqlar do’stligi universiteti prorektor Suleymonova Balxiya Serikbayevna va kafedra mudiri Kupesheva Aygul Kuanishevnalar ma’ruza o’qish uchun tashrif buyurishdi.Shuningdek Ural Davlat Iqtisodiy Universiteti bilan samarali ilmiy hamkorlikni ta’kidlash kerak.
Iqtidorli talabalar bilan ishlash
Iqtidorli talaba-yoshlarning ilm olishga bo'lgan qiziqishlarini moddiy va ma'naviy qo'llab-quvvatlash, demokratik islohotlarni chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish jarayonida ularning ijtimoiy faolligini oshirish maqsadida “Iqtisodiyot” kafedrasida iqtidorli talabalarning ilmiy-tadqiqotfaoliyatini tashkil etish izchil amalga oshirilib kelinmoqda. Kafedra qoshida “Yosh iqtisodchi” to'garagi ham faol ish olib bormoqda.
To'garak ishtirokchilari bilimli, yuksak iqtidor va iste'dod sohibi, xalqaro va respublika miqyosida chop etilayotgan jurnallarda bir nechta maqolalar e'lon qilgan hamda mamlakat miqyosida o'tkazilgan ilmiy- amaliy konferentsiyalarda o'z ma'ruzalari bilan ishtirok etgan. Shuningdek, “Mikroiqtisodiyot. Makroiqtisodiyot”. “Iqtisodiyot nazariyasi” fanlaridanrespublika fan olimpiadalarida faol ishtirok etib, 5 tasovrinli o'rinlarni egallaganlar. Iqtidorli talabalar o'rtasida muntazam ravishda “Eng yaxshi ilmiy maqola” tanlovi o'tkaziladi, uning g'oliblari ilmiy maqolalari mamlakatimiz nufuzli jurnallarida chop etib kelinmoqda.
Kafedrada faoliyat olib borayotgan professor o’qituvchilar
Kafedra mudiri: Asatullayev Xurshid Sunatullayevich
Qabul vaqti: 14:00 – 17:00
Telefon: (0 371) 235-17-72
E-mail: iqtisodiyot@tfi.uz
Veb-sayt: www.tfi.uz
Kafedraning shiori: Yosh avlodga iqtisodiy bilim va tafakkur g'oyalarini singdirish!
Manzil: Toshkent shahar Yunusobod tumani A. Temur 60 A
Telefon: 712351772
E-mail. iqtisodiyot@tfi.ut
|
| |
Pengoperasian Windows 7 - Modul perkuliahan

|
Modul perkuliahan
|
bet | 9/9 | Sana | 25.03.2020 | Hajmi | 1,06 Mb. | | #8783 |
Pengoperasian Windows 7
Spesifikasi untuk menginstal windows 7
Prosesor 1GHz (req)
RAM 1GB (req), 2GB (rec)
GPU mendukung DirectX 9 dan WDDM Driver Model 1.0
GPU Memory 64 MB RAM (req) 128 MB RAM (Rec)
HD space 16 GB (req) 20 GB (rec)
DVD
Menginstal windows 7
Siapkan DVD Windows 7 terlebih dahulu, karena kita akan belajar menginstall windows 7 dari DVDROM.
Setting BIOS agar booting dari CD/ DVD.
Backup data-data penting terlebih dahulu
Apakah yang anda install adalah laptop ? Jika iya, saya sarankan colokkan charger laptop anda segera. Jangan sampai laptop kehabisan daya pada saat proses instalasi karena akan berdampak buruk pada laptop itu sendiri.
Memulai Windows 7
Hidupkan PC, maka setelah semua system hardware diperiksa, akan masuk ke sistem operasi Windows 7.
Daftar Pustaka
http://biroe88.cahbag.us/2010/09/kelebihan-dan-kekurangan-windows.html
http://tren-komputer.blogspot.com/2009/04/sejarah-windows.html
http://id.wikipedia.org/wiki/Sejarah_Microsoft_Windows#Windows_2.x
|
201227
|
Nama Mata Kuliah dari Modul
|
Pusat Bahan Ajar dan eLearning
|
|
Nawindah
|
http://www.mercubuana.ac.id
|
|
| |
Adabiyotlar ro'yxati - Mundarija: Kirish I. bob. Maktabgacha yoshdagi bolalarning jismoniy tarbiyasi

|
Mundarija: Kirish I. bob. Maktabgacha yoshdagi bolalarning jismoniy tarbiyasi
|
bet | 5/5 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 37,54 Kb. | | #143369 |
Bog'liq MTT da jismoniy tarbiyani tashkil etishda milliy qadriyatlardan foydalanishAdabiyotlar ro'yxati
1. Antonova L.N. Ta'lim muassasalarida sog'liqni saqlashni tejaydigan texnologiyalarni joriy etishning psixologik asoslari / L.N. Antonova, T.I. Shulga, K.G. Erdineev. - M.: MGOU nashriyoti, 2004.-100-yillar. - ("Moskva viloyatida 2001-2005 yillarda ta'limni rivojlantirish" mintaqaviy maqsadli dasturi).
2. Borisova I.P. Maktabda salomatlikni tejaydigan texnologiyalarni ta'minlash // Ta'lim muassasasi rahbarining ma'lumotnomasi.-2005.-№10.-84-92-bet.
3. Butova S.V. Sinfdagi mashqlarni takomillashtirish // Boshlang'ich maktab, 2006 yil, № 8. P. 98.
4. Vayner E.N. Umumiy ta'lim tizimida sog'liqni saqlash muhitini shakllantirish // Valeologiya.-2004.-№1.-P.21-26.
5. Vashlaeva L.P., Panina T.S. Malaka oshirish nuqtai nazaridan o'qituvchining sog'lig'ini saqlash strategiyasini shakllantirish nazariyasi va amaliyoti // Valeologiya.-2004.-№4.-93-98-bet.
6. Voloshina L. Salomatlikni tejaydigan makonni tashkil etish // Maktabgacha ta'lim.-2004.-№1.-S.114-117.
7. Voloshina L. Kelajak tarbiyachisi va sog'liqni saqlash madaniyati // Maktabgacha ta'lim.-2006.-№3.-117-122-bet.
Read more at: https://minikar.ru/uz/proverbs/fizicheskoe-vospitanie-doshkolnikov-fizicheskoe-vospitanie-detei/http://fayllar.org
|
| |
ashyoviy-huquqiy, majburiyat-huquqiy, mulkiy-huquq va korporativ-huquqiy

ashyoviy-huquqiy, majburiyat-huquqiy, mulkiy-huquq va korporativ-huquqiy. Bu haqda qo’shimcha manbalardan o’qib olishni tavsiya qilamiz.
Mas’uliyati cheklangan jamiyat ishtirokchilari yuridik shaxslar va fuqarolar, shu jumladan tadbirkorlik faoliyati bilan shug’ullanmaydigan jismoniy shaxslar bo’lishi mumkin. Mas’uliyati cheklangan jamiyat, aksiyadorlik jamiyati kabi, uning yagona ishtirokchisi bo’lgan bir shaxs tomonidan tashkil etilishi mumkin. Jamiyat keyinchalik ham bitta a’zodan iborat jamiyat bo’lib qolishi mumkin.
MChJ ishtirokchisining huquqiy maqomining o’ziga xos xususiyati uning jamiyatdan chiqish huquqi taqdim etilishidir.
Jamiyat ishtirokchisini jamiyatdan chiqarish imkoniyati bu turdagi korporatsiyaning o’ziga xos xususiyati hisoblanadi.
Ishtirokchini mas’uliyati cheklangan jamiyatdan chiqarish faqat umumiy ulushi jamiyat ustav kapitalining kamida 10% ni tashkil etadigan ishtirokchilarning iltimosiga ko’ra sud tartibida amalga oshirilishi mumkin.
Mas’uliyati cheklangan jamiyat ustav kapitalidagi ulushni (ulushning bir qismini) o’tkazish muayyan tartibga rioya qilish zarurati bilan ancha murakkablashadi (MChJ to’g’risidagi qonunning 20-moddasi). Bu, ayniqsa, ulushni yoki uning bir qismini uchinchi shaxslarga o’tkazish, shuningdek, uchinchi shaxslarni jamiyatga qabul qilishga taa’luqli.
Qo’shimcha mas’uliyatli jamiyat – ustav kapitali ta’sis hujjatlari bilan belgilangan miqdordagi hissalarga bo’lingan jamiyat; ,unday jamiyatning ishtirokchilari jamiyat majburiyatlari bo’yicha o’ziga tegishli mol-mulklari bilan hamma uchun bir xil bo’lgan va qo’shgan hissalari qiymatiga nisbatan jamiyatning ta’sis hujjatlarida belgilanadigan karrali miqdorda solidar tarzda subsidiar javobgar bo’ladilar.
Xo’jalik (savdo) shirkatlari. Umumiy majburiyatlar uchun cheksiz shaxsiy mulkiy javobgarlikka tortiladigan shaxslarning birlashmalari sifatida sheriklik qilish tarixan korporatsiyalarning birinchi shakllari bo’lgan. Biroq, ko’plab G’arbiy Yevropa huquqiy tizimlarida ular hali ham to’liq huquq sub’ekti emas, faqat tijorat huquqining yuridik shaxslari hisoblanib, biroq fuqarolik huquqining mustaqil sub’ektlari qatoriga kirmaydi.
To’liq (ochiq) shirkat O’rta asrlarda G’arbiy Yevropada birinchi navbatda o’z biznesini davom ettirishga kerak bo’lgan marhum savdogarning merosxo’rlari (o’g’illari) birlashmasi sifatida vujudga kelgan. Italiyada korporatsiyaning bu shakli 13-asrdan boshlab
|
Modul perkuliahan - bet 6

Modul perkuliahan
Download
1,06 Mb.
bet
6/9
Sana
25.03.2020
Hajmi
1,06 Mb.
#8783
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Logo Microsoft Windows
yang didesain ulang oleh
Microsoft
saat merilis
Windows XP
,
yang digunakan hingga
4 Desember
2006
Download
1,06 Mb.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Download
1,06 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Modul perkuliahan
Download
1,06 Mb.
Modul perkuliahan - bet 5

Tampilan Windows Millennium Edition screenshot
Logo Windows Me
Pada bulan September 2000, Microsoft memperkenalkan Windows Millennium Edition (dikenal juga dengan sebutan Windows Me atau Windows ME). Versi ini memperbarui Windows 98 dengan dukungan multimedia dan Internet yang lebih baik. Versi ini juga memasukkan fitur "System Restore," yang mengizinkan para penggunanya untuk mengembalikan keadaan sistem ke sebuah titik yang dikenal baik-baik saja, pada saat sistem operasi mengalami kegagalan. System Restore menjadi fitur yang masih dipertahankan pada Windows XP. Versi ini juga memperkenalkan Windows Movie Maker versi pertama.
Windows Me dibuat dalam waktu yang singkat, kira-kira hanya satu tahun, yang ditujukan hanya untuk mengisi kekosongan rilis antara Windows 98 dan Windows XP sebagai sistem operasi untuk kelas rumahan. Fitur-fitur yang terdapat di dalam Windows Me (seperti Internet Explorer 5.5, Windows Media Player 7.0, dan Microsoft DirectX 7.1) bahkan bisa diperoleh secara gratis dari situs Windows Update, kecuali System Restore. Hasilnya, Windows Me pun tidak dianggap sebagai sebuah sistem operasi yang unik di antara saudara-saudaranya dari keluarga Windows 9x, Windows 95 dan Windows 98. Windows Me juga dikritik karena munculnya masalah kestabilan, dan juga dukungan terhadap MS-DOS yang berjalan di dalam modus real. Orang-orang bahkan menyebut Windows Me sebagai Windows Mistake Edition.
Windows Me merupakan sistem operasi terakhir yang dibuat berdasarkan kernel monolithic Windows 9x dan MS-DOS. Versi ini pun menjadi versi terakhir sistem operasi Windows yang tidak memiliki Windows Product Activation (WPA).
Windows XP: menyatukan kedua jajaran produk
|
VI. ELEKTR ENERGIYASI UCHUN HISOB-KITOB

VI. ELEKTR ENERGIYASI UCHUN HISOB-KITOB
QILISH TARTIBI
1-§. Elektr energiyasi uchun hisob-kitob qilishning umumiy qoidalari
2-§. Elektr energiyasi uchun ikki stavkali tarif
iste’molchilari bilan hisob-kitoblar qilish
3-§. Elektr energiyasi uchun bir stavkali tarif
iste’molchilari bilan hisob-kitoblar qilish
4-§. Elektr energiyasi uchun xususiy uy-joy mulkdorlari
shirkatlari, turar joylar va aholi punktlarining
kommunal-ekspluatatsiya tashkilotlari hamda turar
joy va noturar joy fondi binolarining
egalari bilan hisob-kitoblar
5-§. Elektr energiyasi uchun maishiy iste’molchilar
(aholi) bilan hisob-kitob qilish
|
Internet saytlari - Kirish asosiy qism

|
Kirish asosiy qism
|
bet | 15/15 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 149,96 Kb. | | #240235 |
Bog'liq Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti
htpp: //www.prezident.uz – O’Zbekiston Respublikasi Prezidentining veb-
sayti. sayti. sayti.
htpp: //www.stat.uz – O’zbekiston Respublikasi Statistika Qo’mitasi veb-
htpp: //www.bearingpoint.uz – “O’zbekiston iqtisodiyoti” jurnalining veb-
htpp: //www.mintrud.uz - O’zbekiston Respublikasi Mehnat va aholining
ijtimoiy muhofaza qilish vazirligining veb-sayti.
htpp: //www.samarqand.uz – Samarqand viloyat hokimligi veb-sayti.
|
| |
Aqsh amerika qo’shma shtatlari

Aqsh amerika qo’shma shtatlari
Download
2,14 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
25.11.2023
Hajmi
2,14 Mb.
#105461
Download
2,14 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Aqsh amerika qo’shma shtatlari
Download
2,14 Mb.
Matnni ko'rish