Yozyovonbuyurtmaxonasiqaysiviloyatdajoylashgan?

7. Yozyovonbuyurtmaxonasiqaysiviloyatdajoylashgan?
a)Farg‘ona viloyati
b)Jizzax viloyati
d)Surxondaryo viloyati
e) Andijon viloyati
8. Ugom–Chotqol Milliy Davlat tabiat parkiqaysiviloyatdajoylashgan?
a)Toshkent viloyati
b)Farg‘ona viloyati
d)Jizzax viloyati
e)Surxondaryo viloyati
233
234
12-
mavzu.TURIZMNINGMAXSUSTURLARIGAEKSKURSIYAXIZMATINI
TASHKILQILISH
12.1. Turizmdamaxsusturlarning ta’rifi va ularnishakllantirish
12.2. Turizmdagimaxsusturlarningtasnifi, tavsifivageografiyasi
12.1.Turizmdamaxsusturlarning ta’rifi va ularni
shakllantirish
Turizmningmaxsus
turlarigabirorhududning(mintaqa)o‘zigaxos,
farqqiluvchixususiyatlaribilantanishishmaqsadidagisayohatlarkiradi.
Busayohatlarturistlarda(ekskursantlarda)shakllangan
(havaskorlikvaprofessional)
qiziqishlardankelibchiqadi.
Maxsusturlargaturizmningkichikko‘lamlinoan’anaviyturlarikiradi.
Kichikko‘lamlinoan’anaviyturizmturlariningo‘rganishob’ektlari
–
xalqimizningqadimdanhayotkechirishidavomidahozirgachasaqlabkelganvayanadari
vojlanibborayotganijodkorlik,
yaratuvchanlikmehnati,
kasbkorlikyo‘nalishlarisohalari,
milliyurf-odatlari,
milliyo‘yinlari,
milliymadaniyativasan’ati,
shuningdek,
betakrortabiatimizningtarixiy-
ekologikiqlimjarayonlarita’siridahosilbo‘lganmo‘jizakor,
hayratomuzko‘rinishlaridir.
Shu
jumladan,muzeylarimizni,hayvonot
bog’larnivaxotiramaydonlarinihammaxsusturlargakiritishimizmumkin.
Turizmresurslariniro‘yxatgaolishdavama’lumbirob’ektningturizmresursibo‘la
olishligio‘rganilgandankeyinbuob’ektgayokitabiiymakongayokiishlabchiqarishsoh
asiga
«turizmi»
so‘ziniqo‘shishbilanhalqilinmaydi.
Masalan:
hunarmandchiliksohasini «hunarmandchilikturizmi» kabilar.
Ishlabchiqarishresurslariniturizmresurslarigaaylantirishdagidastlabkitalabmam
lakatdaichkivatashqituristlarnibirinchinavbatdaqiziqtiraoladigansohayokiob’ektnio‘
rganishto‘g‘ribo‘ladi.
235
O‘rganiladiganob’ektoddiyiste’moldaemasligixalqimizningo‘zigaxosbo‘lganbejiri
mbuyumlariningboshqadavlatlardaishlabchiqarmasligi,
urf-
odatlarningmilliyligiyokimilliyo‘yinlarningboshqadavlatlardagixalqlarhayotidaum
umanyo‘qligi,
milliysan’atkorlikijodlarimujassambo‘lishibirinchinavbatdachetellikturistlarnijalbq
iladi.
Bunday
ob’ektlarga
masalan,
hunarmandchilikyokiustachilikniolganimizdadastlabdunyoningbarchadavlatlariday
ashayotganxalqlarninghamo‘zigaxosmilliyhunarmandchilikvamilliyustachiliksohal
arialbattabor.
Ekskursiya
jarayonida
gid
o‘zimizninghunarmandchilikyokiustachiliksohalaribuyumlariningnoyobligi,
go‘zal-bejirimligi,
mustahkamligi,
bubuyumlardaekskursantlarnihayratgasoladiganijodnamunalariningko‘pligidan,
boshqadavlatlardagixuddishundaybuyumlar,
mahsulotlardananchaustunligigae’tiborberishimizlozimbo‘ladi.
Masalan,
kashtachilikdagiikkiyo‘nalish:
oddiykashtachilikvazardo‘zlikashtachilik.
O‘zbekistongakelibketayotgandavlatrahbarlari,
xalqaro
miqyosdagitaniqlisportvasan’atyulduzlarigamaxsusmarosimlardazardo‘zlito‘nvado
‘ppikiydirilmoqda.
Ikkalabuyumhamfaqato‘zbekistonliklaruchunmilliybuyumxillarihisoblanadi.
E’tiborqilsakqozoq,
qirg‘iz,
turkmanlarninghamto‘nlari,
do‘ppilari,
o‘zlariningmilliyliginiko‘rsatibturadi.
Binobarin,
MarkaziyOsiyoxalqlariningkelibchiqishlarideyarlibir,
yashashmanzillariningyaqin-
qo‘shniekanligidanbizdagido‘ppivazardo‘zito‘ntikishulardahambo‘lishimumkinedi.
Lekinqadimiytubaholiningbuyumlaryaratishdagimilliyurf-
odatlarivaiqlimxususiyatlari,
bayramtantanalardakiyishodatlarivaxushko‘rishlarinuqtai
–
nazaridanMarkaziyOsiyoxalqlaridaqaydqilinganikkalabuyumnitikishdaturliuslub,
236
tanlashvayo‘nalishhosilbo‘lgan.
Demak,
bizdagimilliydo‘ppichilikvazardo‘zlito‘ntikishqo‘shnidavlatlardarivojlanmaganeka
ndunyoningboshqabirontadavlatlaridabizdagidekusullariumumanyo‘qhisoblanadi
(Xitoyxalqrespublikasidagiuyg‘urxalqidahamzardo‘zlikashtachilikrivojlangan).
Buxulosalardanmilliyqo‘lhunarmandchiligidagido‘ppichilikvazardo‘zito‘ntikishnix
alqaroturizmob’ekt – resursisifatidamaxsusturlarro‘yxatigaqo‘shsato‘g‘ribo‘ladi.
Xalqimizningmilliyo‘yinlaridanturizmsohasidafoydalanishningjudakattaimko
niyatlariborliginiilg‘ashqiyinemas.
Masalan,
qushlarniurishtirisho‘yiniyokimusobaqasidunyoningjudako‘pmamlakatlaridabor.
Bizdaqushlarningxo‘rozurishtirishvabedanaurishtirisho‘yinlaribor.
BuqushlarniurishtirishmusobaqalariO‘zbekistonRespublikasidajudaommalashgan.
Xo‘rozurishtirishningjahonbirinchiligihamo‘tkaziladi.
Endi,
ichkiturizmdabuo‘yinlarhozirhamshaharlar,
tumanlarningbozormaydonlaridao‘tkaziladi.
Xalqaroturizmdaalbattabu
«urishtirish»
o‘yinlariommaviylashmaydi.
Chetellardajudakamsonliishqibozlarbuo‘yinlargaqiziqibkelishimumkin.
Bozorlardaesaasosanvaqtiborvato‘satdannigohitushgan,
bozorgakelgankishilarbuo‘yinlarnitomoshaqilishadi.
Buo‘yindanturizmmaqsadlaridafoydalanilsaham «kichikko‘lamli, noananaviytur»
bo‘libqolaveradi.
Buo‘yinlarniturizmgajalbqilishningengzarurtomonishundaniboratki,
ichkiturizmdahamtashqi - xalqaroturizmdahamqaydqilingan «yangiturdan» yo‘l-
yo‘lakay,
turistlarningko‘ngilocharo‘yinlarni,
damolishnixohlaganvaqtlaridafoydalanish,
turistlargataklifqilishmumkin.
Albatta,bundaytaklifxizmatlarpullikbo‘ladi.
Turizmdagimaxsusturlarnianiqlashvaro‘yxatgaolish,
kuzatish,
ustaxonalardagihunarmandlarvaustalarningfaoliyatvaishlabchiqarganbuyumlarinito
moshaqilibshundayxulosagakelishmumkinki,
turizmdafoydalanishuchunro‘yxatgaolayotganaksariyatturlardanichkiturizmdaeksk
ursiya
yokiqo‘shimchaturmanbalarisifatida
(turistgataklifqilish,
237
bo‘shvaqtinimazmunlio‘tkazish,
suratgayokitasvirgaolishvahakozolar)
foydalanishmumkin.
|