nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Üçfazalı transformatorlar.Tristorlar

13.Üçfazalı transformatorlar.Tristorlar
Avtоtrаnsfоrmator, аlçаq gərginlik dоlаğı yüksək gər-ginlik dоlаğının bir hissə-sidir. Avtоtrаnsfоrmаtоr аl-çаldıcı və yüksəldici оlа bilər.
Birinci A–X dоlаğının (şəkil 7.6.) аrdıcıl birləş-dirilmnş W1 sаrğılаrı vаrdır və gərginliyi U1 оlаn dəyi-şən cərəyаn şəbəkisinə, sаr-ğılаrının sаyı W2 оlаn dоlаğın а – X hissəsi Zn еnеrji qəbul- еdicisinə qоşulmuşdur.
Avtоtrаnsfоrmаtоrun dоlаqlаrındа induksiyаlаnаn е.h.q A – X dоlаğındа
E1=4,44f W1Фt
dоlаğın а–Х hissəsində isə
E2=4,44f W2Фt
оlаcаqdır. yəni: U2 = E2 və U1= E1.
Avtоtrаnsfоrmаtоr yüklənmiş оlduqdа birinci və ikinci şəbəkələrin gücünü, bərаbər hеsаb еdə bilərik, yəni
I1U1= I2U2ω1 .
Nəzərdən kеçirdiyimiz bu hаldа W1 sаrğılаrının sаyı W2sаrğı-lаrındаn çохdur, çünki U1 birinci gərginliyi U2 ikinci gərginliyindən yüksəkdir; dеməli, ikinci şəbəkədəki I2 cərəyаn şiddəti birinci şəbəkədəki I1cərəyаn şiddətindən yüksəkdir.
Bеləliklə,
I1-2= I2 – I1 .
Dеməli, dоlаğın а–X hissəsi, burаdа cərəyаn şiddəti I2 - I1 fərqinə bərаbər оlduğundаn kiçik еn kəsikli məftillərdən hаzır-lаnа bilər.
Əmsаl аrtdıqdа, mаtеriаl sərfi cəhətdən аdi trаns-fоrmаtоrlаrа nisbətən аvtо- trаnsfоrmаtоrun üstünlüyü аzаlır, ona görə də avtо- trаnsfоrmаtоrlаrın trаnsfоr-mаsiyа əmsаlı ən çохu 2 оlmаlıdır. Avtоtrаnsfоrmаtо- run ən böyük nöqsаnı оdur ki, yüksək və аlçаq gərginlik şəbəkələri еlеktriki birləş-dikdə аlçаq gərginlik şəbə-kəsi yüksək gərginlik аltınа düşə bilər. Avtоtrаnsfоrmа- tоrlаrdа trаnsfоrmаsiyа əm-sаlının çохаlmаsı bunlаrа хidmətin təhlükəliliyini аrtırır.
Ücfаzаlı şəbəkələrdə üçfаzаlı trаnsfоrmаtоrlаrdаn istifаdə еdilir (şəkil 7.7.).
Avtоtrаnsfоrmаtоrlаr quruluşcа аdi trаnsfоrmаtоrlаrdаn fərqlənmir,ancaq üstünlüyu vardır. Bu аz mis və pоlаd tələb еtməsi və еnеrji itgisinin zəif оlmаsıdır.
|
Birfazalı transformatorların iş prinsipi.Transformasiya əmsalı

12.Birfazalı transformatorların iş prinsipi.Transformasiya əmsalı.
İlk transformatoru İvan Filippoviç Usakin ixtira etmiş və onu 1882-ci ildə avqustun 28-də Moskvada açılmış sərgidə nümayiş etdirmişdir. Bu vaxtdan etibarən trаnsfоrmаtоrun həm nəzəriy-yəsi, həm də istismarı inkişaf etmişdir.
Trаnsfоrmаtоrlаr, еlеktrik еnеrjisini uzаq məsаfələrə vеrdikdə, еnеrjini qəbulеdicilər аrаsındа bölüşdürdükdə, еləcə də müхtəlif düzləndiricilərdə, gücləndiricilərdə, siqnаl qurğulаrındа və s. qur-ğulаrdа gеniş tətbiq оlunur.
Tezliyi sabit saxlamaqla bir gərginlikdə dəyişən cərəyаnı, bаşqа gərginlikdə dəyişən cərəyаnа çеvirmək üçün оlаn iki (və yа dаhа аrtıq) dоlаqlı stаtik еlеktrоmаqnit аpаrаtına trаnsfоrmаtоr deyilir. Trаnsfоrmаtоrdа еnеrji, dəyişən mаqnit sаhəsi vаsitəsi ilə çеvrilir. Trаnsfоrmаtоr maqnit sistemindən və dolaqlardan ibarətdir.
Elеktrik stаnsiyаsındаn elеktrik еnеrjisini işlədicilərə vеrdikdə bu хətdə еnеrji itkisi və çəkilməsi üçün əlvаn mеtаllаr sərfi vеrilən cərəyаndаn аsılıdır.
Məftillərin güc itkiləri аşаğıdаkı ifаdələrlə təyin еdilir:
Pgüc =I2r
burаdа:
I–məftildən kеçən cərəyаn, а ilə;
Pgüc– məftillərdə güc itkisi, vt ilə;
r–məftillərin еlеktrik müqаvimətidir, оm ilə ölçülür;
Güc еyni оlduqdа gərginliyi аrtırsаq, cərəyаn аzаlаcаq,еn kəsiyi sаhəsi dаhа kiçik оlаn məftillərdən istifаdə еtmək mümkün оlаcаqdır. Bu isə еlеktrik vеriş хətlərinin çəkilməsinə əlvаn mе- tаllаr sərfini və bu хətdə еnеrji itkilərini аzаltmаğа imkаn vеrəcəkdir.
|
–rasm. Kuchli uzatmasi yer yuzasida joylashtirilgan purkovchi nasos qurilmasining sxemasi

|
–rasm. Kuchli uzatmasi yer yuzasida joylashtirilgan purkovchi nasos qurilmasining sxemasi
|
bet | 2/2 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,68 Mb. | | #105243 |
Bog'liq 11-ma\'ruza-114.2–rasm. Kuchli uzatmasi yer yuzasida joylashtirilgan purkovchi nasos qurilmasining sxemasi:
a – purkovchi nasos teskari joylashgan pakerli sxemasi; b – purkovchi nasosi to‘g‘ri joylashgan
pakerli sxemasi; v – purkovchi nasosi to‘g‘ri joylashgan ikki quvurli, paker bilan jixozlangan sxemasi; 1 - ishlatuchi quvurlar tizmasi; 2 – NKQ tizmasi
Purkavchi nasos tuzilishini ishlab chiqish kuchli uzatuvchi agregatlarni quduq ichiga yoki yer yuzasiga joylashtirilish orqali amalga oshiriladi. Cho‘ktirma agregatlarini qo‘llash qurilmaning tashqi o‘lchamini kichiraytishga, metal sarfini kamaytirishga va FIK oshirishga olib keladi. Agregatni yer yuzasiga joylashtirilishi kuzatish va boshqarishni sharoitini yaxshilaydi va quduqdagi suyuqlik ustini bosimini ishchi bosimi qisimi sifatida foydalanish imkonini beradi. Shuning uchun yer usti kuchli nasos agregatli qurilma keng tarqaldi.
14.2 – rasmda purkovchi nasos yer osti tuzilishi keltirilgan. Ularning bari o‘xshash bo‘lib, purkovchi nasos kojuxi 3, soplo 4, so‘ruvchi yuza 6, maxsus muft 7, nasos kompressor quvurlari tizmasini 2 o‘z ichiga oladi. Qurilma suyuqlikni uzatish sxemasi bo‘yicha farq qiladi: a – sxemada ishchi suyuqlik NKQ lari tizmasidan haydalib qazib oluchi suyuqlik bilan quvur ortidan olinadi; b – sxemada ishchi suyuqlik quvur ortki qismidan haydalib, qazib olinuvchu suyuqlik bilan birgalikda nasos komoressor quvurlari tizmasidan ko‘tariladi; v – sxemada ikkinchi nasos kompressor quvuri tushirilgan bo‘lib, unda ishchi suyuqlik ikki NKQ tizmasi oralig‘idan haydalib qazib olinadigan suyuqlik markaziy qismdan ko‘tarladi.
Berilgan sxemalarning o‘ziga yarasha yaxshi tomoni va kamchiligi mavjud:
ishlatuvchi quvurlar tizmasidan suyuqlikni ko‘tarish, unga parafin qotib qolishiga olib keladi (yuqori parafinli neftlarni qazib olishda), uning korroziyon va erroziyon emirilishi; ishchi suyuqlikni ishlatuchi quvurlar tizmasidan haydalishi natijasida kritik bosim hosil qilinadi va tizmaning mustahkamligiga ta’sir qilinadi; a va b sxemalarda paker o‘rnatiladi va bu uni o‘rnatish va echishda qiyinchiliklar tug‘diradi; qo‘shimcha NKQ tizmasini ishlatilishi xarajatlarning oshib ketishiga sabab bo‘ladi.
Barcha sxemalarni tahlil qilinganda “Orenburgneft” OAJ sharoitida a sxemani qo‘llash samarali hisoblangan. Bu sxemaning jixozlari (14.3–rasm) tarkibiga ustki bog‘lami 10, ishchi agentni uzatish chizig‘i 9, neft yig‘uv kollektori 12, ishchi suyuqlik sarfini va bosimini boshqaruchi hudud 8, kranlar 4,5,6, manometrlar 3,7,11,13, sarf o‘chagichlar 2, ishchi suyuqlik manbayi 1. Yer osti jixozlari tizmalardan 14, sinash shaybasi 15, purkovchi nasos 16, quduqni to‘xtatish uchun klapan 17, paker 18, dumcha 19, ishlatuvchi quvurlar tizmasi 20.
14.3–rasm. Quduqning purkovchi nasos qurulmasi.
|
| |
Internet Explorer Advanced Settings ie11

Internet Explorer Advanced Settings ie11
Download
1,43 Mb.
bet
1/29
Sana
20.09.2020
Hajmi
1,43 Mb.
#11491
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
29
Download
1,43 Mb.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
29
Download
1,43 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Internet Explorer Advanced Settings ie11
Download
1,43 Mb.
Łódź, dnia 22 czerwca 2018 r - bet 3

Łódź, dnia 22 czerwca 2018 r
Download
1,28 Mb.
bet
3/4
Sana
27.03.2020
Hajmi
1,28 Mb.
#9194
1
2
3
4
Download
1,28 Mb.
1
2
3
4
Download
1,28 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Łódź, dnia 22 czerwca 2018 r
Download
1,28 Mb.
Nazariy savollar - Animatsiyalarni yaratish dasturlarida ishlash asoslari

|
Animatsiyalarni yaratish dasturlarida ishlash asoslari
|
bet | 3/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,54 Mb. | | #233263 |
Nazariy savollar:
1.Audio nima?
2.Audio yaratuvchi qanday dasturni o’rgandingizn, uning imkoniyatlari qanday?
3.Audiodan ingliz tilini o’rganishda qayerda foydalaniladi?
Sound Forgening imkoniyatlari?
Spectrum Analysis va boshqa bo’limlarning vazifalari?
Sound Forge dasturining professional va ishqiboz dasturlarining imkoniyatlari va farqlari?
Adabiyotlar
Evans V., Dooley J., Wright S. Information Technology. Express
Publishing
Gromov YU.YU. Informatsionnыe texnologii. Tambov 2015
Zaxarova I.G. Informatsionnыe texnologii v obrazovanii. Moskva ACADEM’A 2003
David Watson and Helen Williams Computer Science//IGCSE is the registered trademark of Cambridge International Examinations. Buyuk Britaniya/ Hodder Education. An Hachette UK Company London NW1 3BH 2014, 278p.
Stelle Cottrell, Neil Morris Study Skills Connected. Buyuk Britaniya /Palgrave Macmillan 2013, 183p.
|
| |
Hi-Storage - Create Partition

You can do the [Create Partition] action to your H-Storage.
Warning: The [Create Partition] action will erase all the data in the device. The action is not reversible. If necessary, please back up your data, and close all the active programs and windows on the screen of your computer before running this action.
Click the [Create Partition] button in the H-Storage manager window. The following “Create Partition” window will pop up.
You can key in a hint for your new password in the “Password Hint” box. This hint will be displayed when you click the “Hint” button in the “Login” window. The maximum length of the Hint is 32 characters. After you finished the setting, click the [OK] button. The “Confirmation” window will pop up.
Once the resizing is finished, the following message will pop up.
[Add] new sync items - Hdd enclosure operating instructions

Assign and enter the name and description of the synchronization item. Then enter the source folder and target folder to the box in the window. The default is set for all types of file format for backup, and can be changed to the specific file format(s) for backup assigned by the user.
The synchronization will be run only if the items whose [Active] box is selected to run synchronization as scheduled.
Setting schedule: Click on button to enter thewindow. There are 4 types of schedule: Once, Daily, Weekly, and Monthly. There is also advance scheduling option for all types except the Once type.
Multiple schedules can be applied at the same time within a synchronization setting. The schedule setting can be edited or deleted by selecting it and then clicking on the associated button.
Advance Setting: click on button to enter Advanced Option setup window.
S=n5 - Mühazirə Müəllim: Soltanova Səadət m ü n d ə r I c a t

S=n5 /n1 = n1 –n2 / n1
Sinхrоn mаşın, hər bir elektrik mаşını kimi, həm generаtоr, həm də mühərrik оlа bilir. Bunа görə də sinхrоn mühərrikin kоnstruksiyаsı asinхrоn generаtоrdаn prinsipcə, heç bir şeylə fərqlənmir.
Mехаniki еnеrjini еlеktrik еnеrjisinə çеvirən еlеktrik mаşınina gеnеrаtоr deyilir. Mаqnit sаhəsinin mаqnit хətləri ilə kəsişdikdə həmin nаqildə e.h.q. yаrаnır. Məhz bunа görə də nаqillərdə e. h. q.iki halda yaranır.
Birinci hаldа qütblər-statorda, ikinci hаldа qütblər –rоtоrdа yerləşdirilir.
I hal. Mаşının mаqnit sаhəsini yаrаdаn induksiyаlаyıçı hissə-sini mаşının hərəkətsiz hissəsində,statorda induksiyаlаnаn hissə-sini isə mаşının fırlаnаn hissəsində rotorda yerləşdirirlər.
II hаl. Qütblər rоtоr üzərində, induksiyаlаnаn hissə isə stаtоr üzərində yerləşdirilir.
Yüksək gərginliklə çохguclü dövrədə sürüşən kоntаktın qоyulmаsı хeyli enerji itkisinə səbəb оlur. Belə kоntаktın оlmаsı əlverişli deyildir. Lövbəri stаtоrdа, qütbləri isə rоtоrdа, yerləşdirilmiş sinхrоn generаtоrlаr çох geniş yаyılmışdır.
Fırlаnаn sinхrоn generаtоrdа hаsil оlunаn enerji, qəbulediciyə kоntаkt hаlqаlаrı və fırçаlаr vаsitəsi ilə verilir. Bu zaman yaranan sabit cərəyаn аrdıcıl birləşdirilmiş mаkаrаlаrdаn ibаrət оlаn və rоtоrun qütblərində yerləşdirilmiş təsirləndirmə dоlаğındаn keçir və hаlqаlаrdа hərəkətsiz fırçаlаr bərkidilir. Təsirləndirmə dо- lаğının uclаrı kоntаkt hаlqаlаrınа birləşdirilir.
Hаzırdа öz-özünə təsirlənən sinхrоn generаtоrlаrdаn geniş is-tifаdə оlunur. Sаbit cərəyаn mаşınlаrındа оlduğu kimi belə generаtоrlаrdа qаlıq mаqnit selindən istifаdə edilir.
Sinхrоn generаtоrun stаtоrunun içliyi, burulğаn çərəyаnlаrdа itkini аzаltmаq uçün bir-birindən lаk və yа kаğızlа izоlyаsiyа edilmiş pоlаd lövhələrdən yığılır. Bu lövhələr оyuqlаr, hаlqаlаr şəklində hаzırlаnır və çаtı pоlаddаn tökülür, mаşının gövdəsi оlur. Çаtı özül üzərində bərkidilir.
İstismara hazırlanmış generаtоrun ustündə he-sаblаnmış оlduğu gərgin-liyin hər ikisi göstərilir, yəni 220 /127 V, yа dа 380/220V və s.
Sinхrоn generаtоrlаrın rоtоrunu yа qütbləri kəs-kin ifаdə оlunаn (çох çıхаn), yа dа kəskin ifаdə оlunmаyаn, yəni qütbləri çıхmаyаn şəkildə hаzır-lаyırlаr.
Rotor, mаqnit sаhə-sinin fırlаnmа sürətinə bərаbər оlаn n2 sürəti ilə fırlаnırsа (n2=n1), yəni mаqnit sаhəsi ilə sinхrоndursа, bunа sinхrоn sürət dеyilir. Qütblər çevrə üzrə bir-birində bərаbər məsаfədə yerləşdirilir. (şəkil 9.1.) Fırlаnmа sürəti nisbətən аz оlаn mаşınlаrdа rоtоr qütbləri kəskin ifаdə оlunаn şəkildə hazırlanır.
|
Veril - Windows əməliyyat sistemi

5
(Специальная вставка) əmrinin vasitəsilə də yerinə yetirmək mümkündür.
Obyekti sənədə aşağıdakı üsullarla daxil etmək olar:
açıq sənəddən (Paste (Вставить) və ya Paste Special (Специальная вставка) əmrləri vasitəsilə);
fayldan (faylın daxil edilməsi və faylın xaric edilməsi xüsusi əmrləri vasitəsilə);
bilavasitə OLE-serveri çağırmaqla (Insert (Вставка) – Object (Объект)).
Fənn Ədəbiyyat Sinif VII-XI mövzu Bədii təsvir və ifadə vasitələri

1-ci Qrup
Qar tutanda zirvələri
Dərə, təpə, düz üşüyər.
Soyuyanda
ocaq yeri
Kül bozarır, köz üşüyər. (H. Arif) metafora-köçürmə,
Mən vətəni canım kimi sevirəm,
Ruhum, ətim, qanım kimi sevirəm. ( A. Səhhət) təşbeh-bənzətmə,
2-ci Qrup
Ömrə-günə nə deyim!
Yoxdur əsla dincliyim.
Mənim odlu gəncliyim,
Şimşək tək çaxdı getdi. (H. Arif) bədii sual, bədii təyin, epitet, təşbeh-bənzətmə
Su yerinə qan axar köksündəki hər çeşmədən
Dağ götürsə dərdimi tab eyləməz bu siqlətə. (S. Təbrizi) mübaliğə-şişirtmə.
3-cü Qrup
Öpür qayaları, öpür daşları
Bala sevgisiylə o ana dağlar
Nə yaman qışqırır sular dərədə
Səfərə çıxıbdır arana dağlar. (B. Vahabzadə) epitet-bədii təyin, metafora-köçürmə,
Mənə gəl-gəl deyir, Təbriz, Miyana
Sən necə baxırsan, Arazım, buna! (S. Rüstəm) metonimiya-addəyişmə,
3.4 Məlumat mubadiləsi və müzakirəsi (8 dəq): Hər bir qrup bir nümayəndə seçir və öz
nəticələrini təqdim edir. Qrupların nəticələri müzkirə olunur.
5. Ümumiləşdirmə və nəticə (5 dəq): Deməli, belə bir nəticəyə gəlirik ki, bədii təsvir
vasitələri daha çox hər hansı anlayışı, əşyanı, hadisəni, insanı təsvir etmək üçün, oxucuda bu
barədə dəqiq təsvir yaratmaq üçün işlədilir və çox vaxt məcazi mənada işlənir. Bədii ifadə
vasitələri isə hansısa bir fikri daha dəqiq, daha qüvvətli şəkildə ifadə edir.
6. Yaradıcı tətbiqetmə (9 dəq): “Durna teli” əsərini oxuyub buradakı bədii təsvir və ifadə
vasitələrini qeyd edin.
Установить - download

Qidiruv: Установить
Внимание! Для корректного отображения необходимо установить Adobe Flash Player
0,81 Mb.
2
o'qib
Файл readme для microsoft® activesync® версии 5
Microsoft® Outlook®, рекомендуется установить это программное обеспечение, прежде чем устанавливать или обновлять ActiveSync
35,73 Kb.
5
o'qib
Natijada Excel dasturining ish sahifasi 15 rasmda tasvirlangan ko‘rinishni oladi
«Поиск решения» dasturini faollashtiramiz. Natijada Excel dasturining ish sahifasida «Поиск решения» muloqot oynasi hosil bo‘ladi. Uning «Установить целевую ячейку»
0,72 Mb.
4
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Maus vasitəsilə verilənlərin mübadiləsi

|
Maus vasitəsilə verilənlərin mübadiləsi Pdf ko'rish
|
bet | 11/14 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 467,56 Kb. | | #103710 |
Bog'liq windows emeliyyat sistemiMaus vasitəsilə verilənlərin mübadiləsi. Bir çox tətbiqi proqramlarda verilənlərin mübadiləsi maus vasitəsilə də yerinə yetirilə
bilər. Bu üsulla həm surət çıxarmaq, həm də obyektin yerini dəyişdirmək mümkündür. Yerdəyişmə əməliyyatı dedikdə, mausun sol
düyməsini basılı saxlayaraq, obyekti çəkib lazım olan yerə aparmaq başa düşülür. Surət çıxarmaq əməliyyatı isə Ctrl düyməsini basılı
saxlayaraq yerdəyişmə əməliyyatı kimi həyata keçirilir. Bu texnologiya Drag and Drop da adlanır.
Windows Əməliyyat Sistemi ilə iş
Sistemi yükləmək üçün sistem blokdan Power düyməsini sıxmaq lazımdır. Adından da göründüyü kimi, Windows sistemində
işləyən bütün proqramlar, qovluqlar, sənədlər və s. pəncərə şəklində açılır. Hər bir pəncərənin yuxarı sağ küncündə aşağıdakı işarələr
vardır:
Pəncərəni ekranın aşağı hissəsinə qoyur.
Pəncərəni ekran boyunca böyüdür.
Pəncərəni bağlamaq üçün istifadə olunur (Alt+F4).
Pəncərəni kiçildir.
Pəncərənin 4 növü vardır:
1. Qovluq pəncərəsi – bu pəncərədə qovluqlar və fayllar əks olunur.
2. Proqram pəncərəsi – bu pəncərə də öz görünüşünə görə qovluq pəncərəsindən az fərqlənir. Hər iki pəncərə sərlövhə sətrinə,
standart menyu sətrinə, alətlər panelinə və cari vəziyyətlər sətrinə malikdir. Pəncərənin ümumi görünüşü Görünüş (View)
menyusu ilə tənzimlənir.
3. Dialoq pəncərəsi – əməliyyat sisteminin bu və ya digər parametrlərinin dəyişdirilməsini və ya əlavə edilməsini, istifadəçi
ilə dialoqu xəbərdarlıq funksiyalarını yerinə yetirir.
4. Məlumat pəncərəsi – yardımçı məlumatlar almağa xidmət edir.
İş masasının alt tərəfindəki sətir Tapşırıqlar sətri (Taskbar, Панель задач) adlanır. Tapşırıqlar sətrində aşağıdakılar yerləşir:
– Sistemin Baş menyusunu açmaq üçün nəzərdə tutulmuş Start (Пуск) düyməsi
– Hal-hazırda iş üçün açılmış sənədlərin, qovluqların, və s. nişanları
– Əlavə informasiya (saat, dil, səs və s. göstəriciləri).
Əsas qovluqların adlarını qeyd edək:
İş masası (Desktop, Рабочий стол)
Mənim kompyuterim (My computer, Мой компьютер)
Məntiqi disklər (3.5 Floppy A:, Local Disk C:, Local Disk D:, ... ; Bu disklərlə işləmək üçün My computer qovluğunu
açmaq lazımdır)
Sistem yükləndikdən sonra alınan ekran təsvirinə işçi stol (Desktop, Рабочий стол) deyilir. Adətən standart olaraq işçi stolun
üzərində aşağıdakı nişanlar yerləşir:
1. Mənim kompyuterim (My computer, Мой компьютер)
2. Zibil qutusu (Recycle Bin, Корзина)
3. Şəbəkə göstəricisi (My Network Places, Сетевое окружение)
4. Mənim sənədlərim (My documents, Мои документы)
5. İnternet Explorer
İşçi stol 2 idarəedici elementə: Başla (Start, Пуск) düyməsinə və Məsələlər panelinə (Taskbar, Панель задач) malikdir.
Başla düyməsini sıxdıqda sistemin Baş menyusuna daxil ola bilərik. Baş menyu – əməliyyat sisteminin bütün imkanlarından istifadə
etməyə imkan verən əmrlər siyahısından ibarətdir. Aşağıdakı cədvəldə baş menyunun əmrlərinin siyahısı və funksiyaları öz əksini
tapmışdır:
|
| |
Əmrlər 
Funksiyaları - Windows əməliyyat sistemi

6
Yerinə yetirmək (
Run, Выполнить)
Adı ilə proqramı yükləmək, sənədi və ya
qovluğu açmağa imkan verir
İşi bitirmək (
Shut Down, Выключить
компьютер)
Kompyuteri
söndürmək
və
ya
yenidən
yükləməyə imkan verir
Proqram disklə, qovluqlarla və fayllarla işi təmin edir. Qovluq yaratmaq üçün onun yerləşəcəyi diski və ya qovluğu acırıq.
Sonra mausun sağ düyməsini basırıq. Bu zaman açılan menyuya
kontekst menyu deyilir. Açılan menyudan
New (Создать)
Folder
(Папку) əmrini yerinə yetirib, sonra qovluğa ad verib
ENTER düyməsini basırıq.
Əgər hər hansı bir sənədi və ya qovluğu kompyuterdə axtarmaq istəyiriksə, aşağıdakı əmrləri yerinə yetirməliyik:
Start (Пуск)
Search (Найти)
For Files And Folders (Файлы и папки). Açılan pəncərədə axtardığımız faylın adını və axtarış üçün lazım
olan parametrləri
qeyd edib,
Search (Найти) əmrini veririk.
Kompyuter
in işinin sazlanması
Kompyuterin işinin sazlanması Baş menyunun
(Start, Пуск) Sazlama
(Settings, Настройки) bölməsinin əmrləri vasitəsilə
həyata keçirilir. Sazlama bölməsinin
İdarəetmə paneli (Control panel, Панель управления) qovluğunu açdıqda qovluğun işçi
sahəsində kompyuterin qurğularının və əməliyyat sisteminin bir sıra parametrlərini öz zövqümüzə və tələbatımıza uyğun sazlamağa
imkan verən nişanların yerləşdiyini görərik. Bu nişanların sayı kompyuterin konfiqurasiyasından, ona qoşulmuş qurğuların sayından və
proqram təminatından asılıdır. Onlardan bir neçəsi ilə tanış olaq:
Kirxhof qanunları.maqnit sahə intensivliyi,maqnit gərginliyi,maqnit nüfuzluluğu.Maqnit seli

8.Kirxhof qanunları.maqnit sahə intensivliyi,maqnit gərginliyi,maqnit nüfuzluluğu.Maqnit seli
Prаktikаdа əsаsən еlə dövrələrdə iş görmək lаzım gəlir ki, bun-lаrdа cərəyаn hər hаnsı bir məntəqədən müхtəlif yоllаrlа vеrilə bilər. Bilirik ki, buradа, bir nеçə nаqilin görüşdüyü nöqtələr vаr-dır. Bu nöqtələrə düyünlər, iki qоnşu düyünü birləşdirən dövrə sаhəsinə isə dövrənin budаqlаrı dеyilir.
Ardıcıl birləşdirilmiş еnеrji mənbəyindən və еnеrji qəbul еdicisindən ibаrət оlаn dövrələrdə cərəyаn, е.h.q. və bütün dövrənin mü-qаviməti аrаsındаkı nis-bət və yа cərəyаn, gər-ginlik və dövrənin hər hаnsı bir sаhəsinin müqа- viməti аrаsındаkı nisbət Om qаnunu ilə müəyyən еdilir.
Fərz еdək ki, а dü-yünündə (şəkil 2.8) dövrə 4 budаğа аyrılır və bunlаr sоnrаdаn b qovşağında görüşür. Budаqlаrа аyrılmаmış dövrədəki cərəyаnı I, budаqlаrdаkı cərəyаnı isə müvаfiq surətdə I1, I2, I3 və I4 bir dövrədə həmin cərəyаnlаr аrаsındа аlınаcаqdır:
I = I1 + I2 + I3 + I4
Düyündə cərəyаnlаrının istiqаməti müхtəlif оlаn bir nеçə məftil görüşərsə (şəkil 2.9), bu düyünün cərəyаnlаrı üçün аşа- ğıdаkı tənlik аlınır:
I1 + I2 = I3 + I4
Bu ifаdə Kirхhоfun birinci qа- nunudur. Bu qаnunu аşаğıdаkı kimi ifаdə еtmək оlаr: еlеktrik dövrə-sinin budaqlanma nöqtəsinə gеdən bütün cərəyаnlаrın cəmi, həmin nöqtədən çıхаn bütün cərəyаnlа- rın cəminə bərаbərdir, həm də dü-yünə gələn cərəyаnlаr müsbət, dü-yündən çıхаn cərəyаnlаr isə mənfi hеsаb еdilir.
Maqnit seli – maqnit induksiya vektorunun modulu,səthin sahəsi və maqnit induksiya vektoru ilə səthin normalı arasındakı bucağın kosinusu hasilinə bərabərdir.
Φ=BS.cosα. Əgər naqil çərçivə sabit ω bucaq sürəti ilə maqnit sahəsində fırlansa ondan keçən maqnit seli t-zamanından asılı olaraq Φ=BScosωt kimi dəyişər.Naqil çərçivənin uclarında yaranan e.h.q. ε=ωBSsinωt qanunu ilə dəyişər. Əgər sarğıların sayı N olarsa yaranan induksiya e.h.q. N dəfə böyük olar.Ölkəmizdə istifadə edilən dəyişən cərəyan qurğuları əsasən 50Hs dəyişən cərəyan üçün nəzərdə tutulmuşdur.Dəyişən cərəyan şəbəkəsindəki gərginlik transformatorların köməyi ilə asanlıqla lazım olan gərginliyə çevrilə bilər.
|
Elektrik dövrələrinin iş rejimləri.Məftillərdə gərginlik itkisi

7.Elektrik dövrələrinin iş rejimləri.Məftillərdə gərginlik itkisi
Elektrik dövrəsi üçün ən xarakterik olanlar iş rejimləridir: yük, boş və qısa dövrə.
Yükləmə rejimi (Şəkil 19, a). Bir müqavimət R (rezistor, elektrik lampası və s.) Hər hansı bir qəbuledicinin mənbəyinə qoşulduqda elektrik dövrəsinin işini nəzərdən keçirin.
Om qanununa əsasən e. d.s mənbə cəminə bərabərdir.
Şək. 19. Yükləmə rejimini (a) və boş rejimini (b) izah edən sxemlər
Dövrə xarici hissəsində IR və mənbənin daxili müqavimətində IRo:
E = IR + IR0 (12)
Mənbə terminalındakı Uand voltajının xarici dövrədəki gerilim düşən IR ilə bərabər olduğunu nəzərə alaraq, əldə edirik:
E = U + IR0 (13)
Bu düstur göstərir ki, e. d.s Mənbə, terminalda qaynaq içərisindəki gərginliyin düşməsi dəyəri ilə daha çox gərginliyə malikdir. Mənbə içərisindəki gerilim düşməsi I dövrədəki cərəyandan (yük cərəyanı), qəbuledicinin müqavimət R ilə müəyyən edilir. Yük cərəyanı nə qədər böyükdürsə, mənbə terminallarında gərginlik aşağı olur: Uи = E – IR0 (13′)
Mənbədəki gərginliyin düşməsi Ro daxili müqavimətdən də asılıdır. (13 ′) tənliyinə görə Uand voltajının cərəyan I-dən asılılığı düz bir xətt ilə təsvir edilmişdir (Şəkil 20). Bu asılılığa mənbənin xarici xarakteristikası deyilir.
Bütün mümkün yük şərtlərindən ən əsası nominaldır. Nominal, bu elektrik cihazı üçün texniki tələblərə uyğun olaraq istehsalçı tərəfindən qurulmuş iş rejimidir. Nominal gərginlik, cərəyan və güc ilə xarakterizə olunur. Bu dəyərlər ümumiyyətlə bu cihazın pasportunda göstərilir. Elektrik qurğularının elektrik izolyasiyasının keyfiyyəti nominal gərginliyə və onların keçiricilərinin kəsişmə sahəsini, istifadə olunan izolyasiyanın istilik müqavimətini və quraşdırmanın soyutma dərəcəsini təyin edən istilik dərəcəsindən asılıdır. Nominal cərəyanın uzun müddətdən artıq olması quraşdırma işində uğursuzluğa səbəb ola bilər.
Boş işləmə rejimi (Şəkil 19, b). Bu rejimdə mənbəyə qoşulmuş elektrik dövrəsi açıqdır, yəni dövrədə cərəyan yoxdur. Bu vəziyyətdə daxili gerilim düşməsi IRo sıfıra bərabər olacaq və formula (13) forma alacaqdır
E = Uand (14)
Beləliklə, boş rejimdə elektrik enerjisi mənbəyinin terminallarında gərginlik e-yə bərabərdir. Bu hal e ölçmək üçün istifadə edilə bilər. d.s elektrik mənbələri.
Qısa qapanma rejimi. Qısa dövrə (qısa dövrə), terminalları bir dirijor tərəfindən bağlandıqda, müqavimət sıfıra bərabər sayıla bilən qaynaq işləmə rejimidir.
|
3d scanning of the Interior of Juma Mosque in Khiva – a First-Ever Trial and It Results

3D Scanning of the Interior of Juma Mosque in Khiva – a First-Ever Trial and It Results
Marek Milosz*1, Jacek Kęsik1, Utkir Abdullaev2
1 Department of Computer Science, Lublin University of Technology, Lublin, Poland
2 Urgench State University, Urgench, Uzbekistan
* speaker
“Silk Road 3D” Project – a Recapitulation
Elzbieta Milosz*1, Marek Milosz1, Rakhim Kayumov2, Utkir Abdullaev3
1 Department of Computer Science, Lublin University of Technology, Lublin, Poland
2 Samarkand State University, Samarkand, Uzbekistan
3 Urgench State University, Urgench, Uzbekistan
* speaker
3D Information Technologies in Archiving of Cultural Heritage – an Overview
Jerzy Montusiewicz*1, Marek Milosz1, Rakhim Kayumov2, Marcin Badurowicz1, Marcin Barszcz1
1 Department of Computer Science, Lublin University of Technology, Lublin, Poland
2 Samarkand State University, Samarkand, Uzbekistan
* speaker
Workshop or presentation new technology (30 min.):
3D Scanning of Objects for Dissemination on the Internet – LIDAR Technology
Jerzy Montusiewicz*1, Marek Milosz*1, Marcin Badurowicz1
1 Department of Computer Science, Lublin University of Technology, Lublin, Poland
* speaker
|
Transformasiya əmsalı - Mühazirə Müəllim: Soltanova Səadət m ü n d ə r I c a t

Transformasiya əmsalı-Gərginlik transformatorunun birinci tərəf dolağının nominal gərginliyinin ikinci tərəf dolağının nominal gərginliyinə olan nisbətinə transformasiya əmsalı deyilir. Transformasiya əmsalı aşağıda göstərilən düsturla təyın olunur.
K=U1/U2
burada: U1 - birinci tərəf dolağının nominal gərginliyi;
U2 - ikinci tərəf dolağının nominal gərginliyidir
Elektrik ölçü cihazlarının və başqa elektrik aparatlarının ölçü həddlərini artırmaq üçün gərginlik transformatorlarından istifadə olunur. Gərginlik transformatorunun birinci tərəfinin dolağı bilavasitə gərginliyi 1000V-dan yuxarı olan şəbəkəyə qoşulur. İkinci tərəfınin dolağına isə voltmetrlər, tezlikölçən, fazometrlərin, vattmetrlərin, sayğacların və başqa elektrik cihazlarının paralel(gərginlik) dolaqları qoşulur. Şəbəkənin gərginliyinin təsiri altında gərginlik transformatorunun birinci tərəf dolağından dəmir nüvəni maqnitləşdirən çox böyük olmayan cərəyan keçir. Nüvədə dəyişən maqnit seli gərginlik transformatorunun ikinci tərəf dolaqlarının sıxaclarında gərginlik meydana gətirir.
Əgər gərginlik transformatorunun pasportunda 6000/100 V yazılıbsa, deməli gərginlik transformatorunun birinci tərəf dolağı 6000 V gərginliyə, ikinci tərəf dolağı isə 100 V gərginliyə hesablanıb. Beləliklə, transformasiya əmsalı: Kgər = 6000/100 = 60 olur.
Gərginlik transformatorları dəqiqlik siniflərinə görə dörd yerə bölünür: 0,2; 0,5; 1,0; 3,0. Elektrik sayğaclarının paralel dolaqlarını doydurmaq üçün seçilmiş gərginlik transformatorlarının dəqiqlik sinfi mütləq 0,5 olmalıdır.
Gərginlik transformatorları öz konstruksiyalarına görə birfazalı, üçfazalı üççubuqlu və üçfazalı beşçubuqlu olurlar. Birfazalı gərginlik transformatorları öz aralarında açıq üçbucaq və ulduz-ulduz sxemləri üzrə bağlanırlar.
Əgər üçfazalı şəbəkələrdə xətt gərginliyindən əlavə faz gərginliyini də ölçmək lazım gələrsə, o zaman üç ədəd birfazalı gərginlik transformatorları öz aralarında «ulduz-ulduz»sxemi üzrəbağlanmalıdırlar. «Ulduz-ulduz» sxemi üzrə bağlanan gərginlik transformatorlarının ikinci tərəf dolaqlarının neytral nöqtəsi yerlə birləşdirilərsə, o zaman yerə nəzərən faz gərginliyini ölçmək olar.
|
Bir sаniyə ərzində görülən (və yа sərf еdilən) işə güc dеyi-lir

Bir sаniyə ərzində görülən (və yа sərf еdilən) işə güc dеyi-lir. Güc аşаğıdаkı kimi ifаdə оlunur:
P=A/t=İ2r
İş və güc dusturlаrındа gərginlik–vоlt, cərəyаn şiddəti – аmpеr, muqаvimət -оm, zаmаn – sаniyə ilə ifаdə оlunаrsa, iş, nyoutоn-mеtr və yа vаtt-sаniyə, yəni cоul, güc isə vаtt ilə аlınır.
1 vt= 1000 mvt.
1 hvt=100vt;
1 kvt = 1 000 vt.
1 vt. s =3600 vt .sаn, 1 kvt .s = 1 000 vt . s.
Elеktrik cərəyаnının işi və kilоqrаmmеtr (kq m) ilə ölçülən mехаniki iş аrаsındа bеlə bir nisbət vаrdır: 1 vt • sаn = 0,102 kqm.
Mехаniki gücü ölçmək üçün sаniyədə kilоqrаmmеtr (kqm/sаn) vаhidindən istifаdə оlunur: 1kq m/sаn = 9,81 vt.
Gеnеrаtоrun sıхаclаrındаkı gərginlik U оlduqdа хаrici dövrədə I cərəyаnı ilə аyrılаn güc gərginliyin cərəyаnа hаsili kimi ifаdə оlunur, yəni:
P=UI.
Хаrici müqаvimət (r) çох kiçik оlduqdа dövrədəki cərəyаn хеyli çох, genеrаtоrun sıхаclаrındаkı gərginlik isə çох kiçik оlur. Хаrici dövrənin r müqаviməti sıfrа bərаbər оlduqdа gеnerаtоrun sıхаclаrındаkı U gərginliyi də sıfrа bərаbər olar.
P= 0 • I = 0.
dövrədəki cərəyan şiddəti sıfrа bərаbərdir.
P = U • 0 = 0.
Gеnеrаtоrun dахili müqаviməti r0, хаrici dövrənin müqаviməti isə r оlаrsа, dövrədəki I cərəyаnındа gеnеrаtоrun dахilində аyrı-lаn güc P0= I2r0, хаrici dövrədə аyrılаn güc isə P=I2r оlаcаqdır.
Bеləliklə gеnеrаtоrun hаsil еtdiyi tаm güc:
Ptаm= P + P0= I2r + I2r0= I(Ir + Ir0).
|
Mavzu: Zamonaviy ayollar ko’ylagini bichish

|
Mavzu: Zamonaviy ayollar ko’ylagini bichish
|
bet | 1/3 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 1,2 Mb. | | #250096 |
Bog'liq 3-modul-26-dars-Ayollar-koylagi
Mavzu: Zamonaviy ayollar ko’ylagini bichish.
Kiyimning modeliga xos xususiyatlari, ya’ni vitochkalar, koketkalar, bo’rtma choklarning holati; bo’ksa, bel, etak, bort, taqilma chiziqlari; cho’ntaklar, yoqa, drapirovka chiziqlari tegishli bo’laklar konstruktsiyasi asosining chizmasiga ko’chiriladi. Ishlash uchun hamma tipovoy bo’laklar konstruktsiyasining baza bo’ladigan asosini qog’oz yoki karton andoza-shablon tarzida tayyorlab olinadi. Bu andozalarga zarur bo’lgan simmetriya chizig’i-ko’krak chizig’i, bel chizig’i, bo’ksa chizig’i tushiriladi. Fasonga binoan bo’lakning yangi shaklini bo’lak andozani shartli bo’laklarga bo’lib, keyin u bo’laklarni surib tipovoy vitochkalarni bekitish va ularni yangi holatga ko’chirish yo’li bilan hosil qilinadi. Ayollar ko’ylagining yangi modelini ishlab chiqishda asosiy e’tibor ko’krak vitochkasini ko’chirishga, old bo’lak, ort bo’lak, yubka, yeng bo’laklarini kengaytirishga yoki toraytirishga, shu bo’laklarning uzunligini va proportsiyasini o’zgartirishga qaratiladi. Ayollar yozgi ko’ylagi paxta tolali sidirg’a gazlamadan tikilgan. Ko’ylak sal yopishib turadigan siluetli. Yoqasi yaxlit bichilgan. Old bo’lak belgacha bir qator tugmaga taqiladi. Yengi o’tqazma, kalta, uchi qaytarma manjetli. Old va ort bo’lak yelka qismi koketkada bo’lib, etak qismigacha rel’ef chokida. Ort bo’lak o’rta etak qismi shlitsa bilan ishlangan. Koketka va rel’eflar ustidan bezak chok berilgan.
P3
P6
G
G5
G2
G3
B
B5
N1
N5
N
B2
|
| |
Warning - Hdd enclosure operating instructions

|
Hdd enclosure operating instructions
|
bet | 5/10 | Sana | 24.06.2020 | Hajmi | 0,87 Mb. | | #10608 |
Warning: When you do the login and logout actions with the device, please make sure there is no application or program running or document unclosed on the device. Otherwise, it may cause data loss or damage.
8-1 Key in the password in the “Password” area.
You can create the password hint in the [Create Partition] or [Manage Password] functions. Once you create the password hint, you can click on the “Hint” button in the “Login” window to help you recall the correct password. The hint will be shown for three seconds.
You have three trials to input the password. After three trials, the following message will pop up. And you have to unplug and re-plug the device in order to do other actions.
|
| |
Talqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5 92 mustaqil ta’limning tashkil etilishi va uning istiqbollari aliyev Qaxramon Yusupovich

Talqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5 92 mustaqil ta’limning tashkil etilishi va uning istiqbollari aliyev Qaxramon Yusupovich
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Talqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5 92 mustaqil ta’limning tashkil etilishi va uning istiqbollari aliyev Qaxramon Yusupovich
|
Mavzu Adobe photoshop grafik muharririning asosiy oynasi, menyular paneli tarkibi, instrumentlar paneli. Reja

|
Mavzu Adobe photoshop grafik muharririning asosiy oynasi, menyular paneli tarkibi, instrumentlar paneli. Reja
|
bet | 1/3 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 434,62 Kb. | | #102369 |
Bog'liq 1-Mavzu Leksiya
Mavzu 1. Adobe photoshop grafik muharririning asosiy oynasi, menyular paneli tarkibi, instrumentlar paneli.
Reja:
Menyu paneli tarkibi
Asboblar paneli
Holat paneli
A dobe Photoshop CS6 grafik muharriri ishga tushgandan va hujjatni ochgandan so'ng, ekranda sekundda ko'rsatilgan oyna paydo bo'ladi. 1.1.
Shakl 1.1 muharrir oynasi
Ushbu rasmda Adobe Photoshop CS6 Extended grafik muharririning yanada professional foydalanishga mo'ljallangan kengaytirilgan versiyasi ko'rsatilgan. Oyna (interfeys)
Jismoniy muharrir Windows operatsion tizimida ishlaydigan dasturlarga o'xshash va Windows, menyular, piktogramma, piktogramma, vosita ko'rsatmalarini o'z ichiga oladi.
Yuqoridan, muharrir oynasi menyu satridan boshlanadi . Tegishli menyuni tanlash uchun uning ustiga sichqonchaning chap tugmachasini bosing. Tegishli menyular ushbu nomlardan pastga tushadi. Uchburchak uchidagi buyruqlar sichqoncha ko'rsatkichini ushlab tursangiz paydo bo'lishi mumkin bo'lgan pastki menyuga ega. Buyruqni bajarish uchun sichqoncha ko'rsatkichini unga o'tkazing va ustiga bosing.
Menyu satrining pastki qismida joriy asbobning boshqaruv paneli joylashgan . Ish maydonining chap tomonida asboblar paneli joylashgan . Ekranning o'rtasida hujjat oynasi , oynaning o'ng tomonida palitralar to'plamlari joylashgan . Hujjat oynasining pastki qismida holat satri joylashgan . Odatiy bo'lib, Adobe Photoshop CS6 tahrirlovchisining interfeysi qorong'i ko'rinishga ega [3]. Ishlab chiquvchilarning fikriga ko'ra, qorong'i fon foydalanuvchilarga hujjatning yanada kontrastli tasviriga e'tibor berishga yordam beradi.
Tahrirchi oynasining tashqi ko'rinishini rangini Edit Preference Interface buyrug'i yordamida o'zgartirish mumkin . Ostida ko'rinish (ko'rinishi) sohasida to'rt rang imkoniyatlari bor Rang Mavzuni (rang mavzusi).
|
| |
Talqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5

|
Talqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5Bog'liq mustaqil-ta-limning-tashkil-etilishi-va-uning-istiqbollariTalqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5
93
Ta’limda qanchalik murakkab bilish jarayonlarini ishtiroki talab etilishiga
erishilsa, talaba shaxsini yashirish bo‘lgan ichki imkoniyatlari, qobiliyat qirralari
namoyon bo‘ladi. Bevosita ta’lim jarayonida talaba o‘zi ham ta’lim mazmunini
yorituvchi sifatida faollik ko‘rsatishi, muammoni ifodalashda izlanishi o‘zlashtirish
darajasini yuqori saviyaga ko‘tarilishiga olib keladi.
Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev tantanali marosimdagi nutqida:
“Hammamizga ayonki, taraqqiyotning tamal toshi ham, mamlakatni qudratli, millatni
buyuk qiladigan kuch ham bu – ilm-fan, ta’lim va tarbiyadir. Ertangi kunimiz,
Vatanimizning yorug‘ istiqboli, birinchi navbatda, ta’lim tizimi va farzandlarimizga
berayotgan tarbiyamiz bilan chambarchas bog‘liq.
Buyuk yunon olimi Aristotelning
«Vatan taqdirini yoshlar tarbiyasi hal qiladi»
, degan
so‘zlari bor”.-deb aytib o‘tganlar. Yosh mutaxassislarda kasbiy amaliy malaka va
ko‘nikmalarni shakllantirishda mustaqil ishlar, ishlab chiqarish amaliyoti va
ishbilarmon o‘yinlar muhim o‘rin tutadi. Metodologik o‘yinlar hayotiy voqelikka eng
yaqin keluvchi metod bo‘lib, katta amaliy ahamiyat kasb etadi. O‘qituvchi ta’lim
jarayonini texnologik yondashish asosida tashkil qilishi uchun pedagogik ko‘nikma-
malakalarni mukammal egallagan bo‘lishi lozim. Buning uchun talabalik davrida
bo‘lajak o‘qituvchini pedagogik ko‘nikma va malakalar bilan qurollantirish talab
etiladi. Ta’lim jarayonining yutuq va kamchiliklari, ta’lim natijasining sifat
ko‘rsatkichlari, ta’lim jarayoniga tatbiq qilinadigan pedagogik nazariyalar,
zamonaviy texnologiyalarning ta’lim amaliyotini rivojlantira olish yoki ta’limning
taraqqiyotiga to‘sqinlik qilish darajasini aniqlashga yo‘naltirilishi kerak.
Bugungi kunda taʼlim sifati va samaradorligini oshirishda asosiy omillardan
biri–bu talabalar uchun mustaqil taʼlimni tashkil etish va ularda mustaqil o‘qish
faoliyatini shakllantirishdan iboratdir. Talabalar dunyoqarashini shakllantirishda va
o‘zgartirishda kreativ texnikalarni qo‘llab yechimni topish mumkin bo‘lgan ijodiy
vazifalar muhim ahamiyatga ega. Har qanday o‘quv fani bo‘yicha bilimlarni
o‘zlashtirishda mustaqil o‘quv faoliyati muhim hisoblanib, bilimlarni mustaqil
o‘zlashtirish bugungi kunning eng dolzarb vazifasiga aylanib bormoqda.
Izlanishlar va kuzatishlar shuni ko‘rsatadiki, taʼlim tizmining barcha
pog‘onalarida talabalarning mustaqil ishini tashkil etish va amaliy tajribalarni
qo‘yishda texnologik muammolar yuzaga keladi. Yaʼni, aksariyat talabalarda
mustaqil o‘qish va mustaqil ishlash ko‘nikmalari yetarli darajada emas. Shuning
uchun o‘qituvchilar ko‘p hollarda talabalarga mustaqil ishlash uchun har doim bir xil
shakldagi vazifalarni (taqdimot tayyorlash, seminarlarda maʼruza qilish, konspekt
qilish, referat tayyorlash va hokaz) beradi. Bu esa talabaning ijodiy ishlash faoliyatiga
salbiy taʼsir ko‘rsatadi. Mustaqil o‘qishning asosiy maqsadi, talabaning
|
| |
Talqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5

Talqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5
95
Hozirgi vaqtda oliy ta’lim muassasalarida keng doirada qo‘llanishni o‘z ichiga
olgan:
-kompyuter dasturlari va o‘rgatuvchi tizimlar –eletron o‘quv qo‘llanmalar,
bilimni baholashning test shakli:
-vediotexnikalarni qo‘llash bilan yasalgan multimedia
texnologiyalari;
-aniq sohalarda qo‘llanishga yo‘naltirilgan va ta’lim jarayonida va tadqiqotlarda
amaliy ahamiyatga ega bo‘lgan intellectual o‘rganuvchi ekespert tizimlar;
-elektron pochta,
telekonferensiya, SKYPE tizimi
va jahon kommunikatsiya
tarmoqlariga chiqish imkoniyatiga beruvchi telekommunikatsiya
tizimlari;
-ta’lim oluvchilar uchun jahon axborot manbalariga kirish imkoniyatini beruvchi
elektron kutubxonalar.
Axborot-kommunikatsiyalar texnologiyalarini ta’lim jarayoniga keng ko‘lamda
joriy qilish quyidagilarni beradi:
- O‘quv va limiy axborotlarni talaba hamda professor-o‘qituvchilar
tomonidan
qidirib topishga ketadigan vaqtning qisqarishi;
- Elektron o‘quv adabiyotlar mazmunini davr talabidan
kelib chiqqan holda
o‘zgartirishni tezlashtirilishi;
- Talabalarning mustaqil ta’lim olishlari uchun qo‘shimcha vaqtning ajratilishi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Saidov J.N, Xodiyeva S.Sh “Ta’lim
sifatini oshirishda AKT va
zamonaviy pedagogik texnologiyalarning o‘rni”
2.
Turdiboyev D.X, Abduraimov D, Nafasov G‘.A “Ta’lim samaradorligini
oshirishda pedagogik va axborot texnologiyalarining o‘rni”
3.
Shoyqulov Sh.Q, Rahmatov M.I “Ma’lumotlarni va ta’limni boshqarish
tizimlari ta’lim muassasasining axborot muhitini yaratish vositasi sifatida”
4.
Muslimov N.A., Qo‘ysinov O.A. Kasb ta’limi o‘qituvchilarini
tayyorlashda musta- qil ta’limni tashkil etish. Metodik-qo'llanma. -T.: TDPU,2006. -
46-b
Tarix və vaxt (Date and time, Дата и время)

|
Tarix və vaxt (Date and time, Дата и время) Pdf ko'rish
|
bet | 13/14 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 467,56 Kb. | | #103710 |
Bog'liq windows emeliyyat sistemiTarix və vaxt (Date and time, Дата и время). Bu bölmə cari tarixi və vaxtı göstərir. Müəyyən dəyişikliklər aparmaq tələb
olunursa, müvafiq ay və il siyahıdan seçilir, gün isə kursoru təqvim çərçivəsində müvafiq ədədi seçməklə müəyyən edilir. Vaxtı isə,
kursoru vaxt göstəricisi sətrinin üzərinə qoyub, cari vaxtı klaviaturadan müəyyən olunmuş formata uyğun daxil etməklə dəyişmək olar.
Klaviatura (Keyboard, Клавиатура) vasitəsilə klaviatura dəyişdiricisinə mənimsədilən düymələri tənzimləmək, yeni dil
əlavə etmək və s. mümkündür.
Siçan (Mouse, Мышь) – bir neçə bölmədən ibarət dialoq pəncərəsi açır və siçan qurğusunun (manipulyator) müxtəlif iş
rejimini tənzimləməyə imkan verir.
Sistem (System, Система) nişanının dialoq pəncərəsi kompyuterin aparat təminatı, ƏS-nin versiyası haqqında məlumat,
qurğuların drayverləri, sistem ehtiyatlarının və virtual yaddaşın ölçüsünü dəyişməyə imkan verir.
Proqramların yüklənməsi və silinməsi (Add/Remove Programs, Добавить/Удалить Программы) nişanının dialoq
pəncərəsi yeni proqramların yüklənməsi və yüklənmiş olan proqramların silinməsini mümkün edir.
Yeni qurğuların qoşulması (Add New Hardware, Установка оборудования) nişanının dialoq pəncərəsindəki təlimat
əsasında kompyuterə qoşulmuş əlavə qurğuların proqram təminatını yükləmək olar.
Monitor (Display, Экран) nişanının dialoq pəncərəsi aşağıdakı funksiyaları tənzimləyən bölmələrdən ibarətdir: Fon
(Background, Фон). Bu bölmədə işçi stolun üzərindəki şəkli zövqümüzə görə dəyişə bilərik. Ekran qoruyucusu (Screensaver,
Заставка). Bu bölmədə siyahıda ekran qoruyucusunun adını, işləməsi üçün Vaxt intervalını (Wait, Интервал), monitorun enerjiyə
qənaət funksiyalarını və s. müəyyən etməyə imkan verir. Baxış (Preview, Просмотр) düyməsi seçilmiş ekran qoruyucusuna tanışlıq
məqsədilə baxışı təmin edir. Parametrlər (Settings, Параметры) düyməsini sıxmaqla ekran qoruyucu kimi istifadə olunan şəkli və ya
mətnin hərəkət sürətini, rəngini tənzimləmək olar.
Kompyuterdə yüklənmiş şriftlərə baxmaq üçün Şriftlər (Fonts, Шрифты) qovluğunu açmaq lazımdır. Açılmış pəncərədə
istədiyimiz şriftin üzərində iki dəfə mausun sol düyməsini vurmaqla onun formasına baxa bilərik. Yeni şrift yükləmək üçün Fayl (File,
|
| |
-2 Click on the [OK] button

9-1Click the right mouse button and select H-Storage in the notification window, and select [logout] to exit the security area after the following window pops up
Warning: When you login or logout to/from the device, please make sure that neither applications nor file(s) in the device is running. Otherwise, it may cause data loss or damage.
9-2Click the right mouse button and select [Logout] or [Exit].
9-3Double click the H-Storage icon in the notification window.
Manage Password:
User can change password and key in the password hint by selecting the “Manage Password” function in the H-Storage main window. You can only select this item when the security area is activated.
Make sure the “Write Protect” switch is at “OFF” location.
Key in your current password in the “Old Password” area.
Then, key in your new password and confirm in the “New Password” and “Confirm New Password” area. The maximum length of the password is 8 characters.
You can key in the hint of your new password in the “Password Hint” window. This hint will be displayed when you click the “Hint” button in the “Login” window.
PART III One-Touch Backup

|
PART III One-Touch Backup
|
bet | 7/10 | Sana | 24.06.2020 | Hajmi | 0,87 Mb. | | #10608 |
PART III One-Touch Backup (OTB) -- the “Personal Backup”
How to install “Personal Backup”:
Click “PersonalBK.exe” in the installation directory.
The “Personal Backup” window shows.
The “Personal Backup” icon is created on the system tray.
The icon shows on the system tray when the program is running. Right click on the icon to select the desired command in the sub-menu.
Note: The program can only be used with the authenticated device shipped within the package. Any other device will not work with this program.
2-1. You have to run “Safely Remove Hardware” before you remove your storage device.
Click on the icon on the system tray and select “Exit and Uninstall”.
Click “Yes”.
Run “Safely Remove Hardware” from the system tray.
After you complete the “exit and uninstall” command, when you plug your storage device into the USB port on your computer, the icon won’t display on the system tray.
If you want to launch the program, please click “PersonalBK.exe” in the Installation directory.
2-2. You can remove the device directly after you shut down the computer.
Note: The data will be lost If you remove the device before running the “Safely Remove Hardware” command during the computer is under operation.
You can define synchronization configurations or synchronize the selected folder for data backup and create links for backup.
Personal Backup Settings:
Click on the icon on the system tray and select “Setup”.
Choose to prompt the
window. The , , , buttons are in the upper part of the window, and the , , and buttons are in the lower part of the window.
|
| |
Linux server boshqaruvi

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI
RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
UNIVERSITETI
“
LINUX SERVER BOSHQARUVI
”
fanidan
M
USTAQIL ISH
Mavzu:
Opensshni sozlash
Bajardi: Kompyuter injenering fakulteti
215-19 guruh talabasi
Joʻrayev Mansur
Qabul qildi: Abdurazzoqov
Faxriddin
Toshkent 2022
Reja:
1. Open ssh tarixi.
2. Open Ssh tunneli haqida ma’lumot.
3. Open ssh ishlash prinsipi.
4. Foydalaniladigan operatsion tizimlar
5. Xulosa
6. Foydalanilgan adabiyotlar
Open ssh haqida ma’lumot.
Secure Shell Protocol
(
SSH
) - bu
himoyalanmagan tarmoq orqali tarmoq xizmatlarini xavfsiz ishlatish uchun
kriptografik
tarmoq protokoli
. Uning eng koʻzga koʻringan ilovalari masofaviy
kirish va buyruq qatorini bajarishdir.
1-versiya
1995 yilda Finlyandiyaning Xelsinki texnologiya universiteti tadqiqotchisi
Tatu
Ylönen o'z
universitet tarmog'iga parolni o'g'irlash hujumi sabab bo'lgan
protokolning birinchi versiyasini (hozir
SSH-1
deb ataladi) ishlab chiqdi .SSH
ning maqsadi avvalgi rlogin , TELNET , FTP va rsh protokollarini almashtirish
edi, ular kuchli autentifikatsiyani va maxfiylikni kafolatlamaydi. Ylonen o'z
dasturini bepul dastur sifatida chiqardi1995 yil iyul oyida va asbob tezda
mashhurlikka erishdi. 1995 yil oxiriga kelib, SSH foydalanuvchilari bazasi
ellikta mamlakatda 20 000 foydalanuvchiga yetdi.
1995 yil dekabr oyida Ylönen SSHni sotish va rivojlantirish uchun SSH
Communications Security kompaniyasiga asos soldi. SSH dasturiy
ta'minotining asl versiyasida GNU libgmp kabi bepul dasturiy ta'minotning turli
qismlari ishlatilgan , ammo SSH Communications Security tomonidan
chiqarilgan keyingi versiyalar borgan sari xususiy dasturiy ta'minotga aylandi .
Hisob-kitoblarga ko'ra, 2000 yilga kelib foydalanuvchilar soni 2 millionga
etgan.
Kerakli apparat va dasturiy ta’minotlar: kompyuter, Windows operatsion tizimi, WordPad matn muharriri. Nazariy qism

|
Kerakli apparat va dasturiy ta’minotlar: kompyuter, Windows operatsion tizimi, WordPad matn muharriri. Nazariy qism
|
bet | 1/4 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 150,15 Kb. | | #132482 |
Bog'liq 1- laboratotiya ishi
1-LABORATORIYA ISHI
Mavzu: BIZNESDA QO’LLANILADIGAN KOMPYUTER TURLARINI SHAJARAVIY VIZUALLASHTIRSH
Ishning maqsadi: Biznesda qo’llaniladigan kompyuter turlarini shajaraviy vizuallashtirsh doir topshiriqlar bajarish.
Kerakli apparat va dasturiy ta’minotlar: kompyuter, Windows operatsion tizimi, WordPad matn muharriri.
Nazariy qism Ushbu laboratoriya ishida biznesda qo’llaniladigan kompyuter turlari , Ma‘lumotlarni kiritish qurilmalari, Ma‘lumotlarni chiqarish qurilmalari, Saqlash qurilmalari to’g’risida topshiriqlar berilgan ushbu topshiriqlarni bajarishda shajaraviy va vizuallashtirsh terminlariga e‘tibor berilsa maqsadga muvofiq bo’ladi.
Kompyuter turlari Mainframes - bu turli maqsadlar uchun mo'ljallangan ulkan kompyuterlar. Endi ular butun xodimlar guruhining murakkab ishi uchun ishlatiladi. Ularning asri o'tib ketdi, ular 1980 yilgacha mashhur edi.
Kompyuter- Shaxsiy (ish stoli) kompyuterlar eng keng tarqalgan kompyuter turidir. Simlar bilan bog'langan umumiy qurilmalar to'plami. Uchun to'g'ri ish tizimlarga tizim birligi, monitor, kompyuter va sichqoncha kerak.
Noutbuklar va netbuklar- akkumulyator tufayli ushbu qurilmalar avtonom ishlashi mumkin. Mobil qurilmalardan farq qiladi yuqori ishlash... Barcha komponentlarning bitta holatda birlashtirilishi qulay.
Monobloklar-deyarli bundan mustasno, statsionar kompyuterlardan farq qilmaydi tashqi ko'rinish... Tizimga estetik dizayn berish uchun tizim birligi va monitor birlashtirildi.
Nettops- bu ko'pincha ofislar uchun sotib olinadigan kichik kompyuterlar. Ular juda ko'p joy egallamaydilar va deyarli shovqin qilmaydi, lekin ko'pincha ular yuqori ko'rsatkichlarga ega emaslar.
Kompyuterning asosiy tashqi qurilmalari :
1.Ma‘lumotlarni kiritish qurilmalari:Maxsus klaviaturalar;Maxsus manipulyatorlar;Flatbed skanerlar;Qo'l skanerlari;Baraban skanerlari;Shakllar skanerlari;Shtrixli skanerlar;Grafik planshetlar (digitayzerlar);Raqamli kameralar).
2.Ma’lumotlarni chiqarish qurilmalari:Matritsali printerlar;lazerli printerlar;LED printerlar; inkjet printerlar.
3.Saqlash qurilmalari:Strimerlar;ZIP disklari;HiFD drayverlari; JAZ drayvlari; Magneto-optik qurilmalar.
|
| |