nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Rasm 
     
Asos dasturiy ta’minoti

Asos dasturiy ta’minoti
. Dasturiy ta‘minotning eng quyi sathi-asos dasturiy
ta‘minotidan iboratdir. Bu ta‘minot asos apparat vositalari bilan aloqaga javob
beradi. Qoida bo‘yicha, asos dasturiy vositalari bevosita asos qurilmalari tarkibiga
kiradi va doimiy xotira deb ataladigan maxsus mikrosxemalarda saqlanadi. Dastur
va ma‘lumotlar doimiy xotira (DX) mikrosxemalariga ularni ishlab chiqish vaqtida
yoziladi va ularni ishlash jarayonida o‘zgartirish mumkin emas.
Amalda, ishlatish vaqtida asos dasturiy vositalarini o‘zgartirish zaruriyati kelib
chiqsa, DX mikrosxemasi o‘rniga qayta dasturlash imkoniga ega bo‘lgan doimiy
xotira qurilmasidan foydalaniladi. Bu xolda DX mazmunini hisoblash tizimi
tarkibida bevosita o‘zgartirish mumkin (bunday texnologiya flesh texnologiya deb
ataladi), yoki hisoblash tizimidan tashqarida, maxsus programmator deb ataladigan
qurilmalarda bajariladi.
Tizimli dasturiy ta’minot.
Bu sathdagi dastur, kompyuter tizimining
boshqa dasturlari va bevosita apparat ta‘minoti bilan o‘zaro bog‘lanishni
ta‘minlaydi, ya‘ni bu dasturlar dallollik vazifasini o‘taydi.
Butun hisoblash tizimining ekspluatasiya (ishlatish) ko‘rsatkichlari ish
sathining dasturiy ta‘minotiga bog‘liqdir. Masalan, hisoblash tizimiga yangi
qurilma ulash vaqtida boshqa dasturlarni shu qurilma bilan bog‘lanishini
ta‘minlash uchun, tizimli darajada dastur o‘rnatilishi kerak. Aniq qurilmalar bilan
o‘zaro bog‘lanishga javob beruvchi dasturlar qurilma drayverlari deyiladi va ular
tizimli sath dasturiy ta‘minoti tarkibiga kiradi.
Tizimli sath dasturlarining boshqa sinfi foydalanuvchi bilan bog‘lanishga
javob beradi. Aynan shu dasturlar yordamida foydalanuvchi, hisoblash tizimiga
ma‘lumotlarni kiritish, uni boshqarish va natijalarni o‘ziga qulay ko‘rinishda olish
imkoniga ega bo‘ladi. Bunday dasturiy vositalar, foydalanuvchi interfeysini
ta‘minlash vositalari deb ataladi. Kompyuterda ishlash qulaylgi va ish joyi
unumdorligi bu vositalar bilan bevosita bog‘liqdir. Tizimli satx dasturiy ta‘minoti
majmuasi kompyuter operasion tizimi yadrosini tashkil etadi. Operasion tizimning
to‘liq tushunchasini biz keyingi boblarda ko‘rib o‘tamiz, bu yerda esa biz faqat,
agar kompyuter tizimli sath dasturiy ta‘minoti bilan jihozlangan bo‘lsa, u holda
kompyuter yanada yuqori darajadagi dasturni o‘rnatishga va eng asosiysi dasturiy
vositlarning qurilmalar bilan o‘zaro aloqasiga tayyorligini bildiradi. Ya‘ni
operasion tizim yadrosi mavjudligi – insonni hisoblash tizimida amaliy ishlarni
bajarish imkoniyatining zaruriy shartidir.
Space Optron System - 1-ma’ruza Mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja

Space Optron System
kompaniyasi fotonlarda ishlaydigan yangi tip kompyuterlar
ixtiro qildi. Bunda spektrning ko‘rish qis-mida elektromagnit nurlanish dastasini
optik tolalar o‘tkazishi prinsipiga asoslangan. Bunday optik kompyuterda
signallar
(impulslar) o‘nli formatda (yarim o‘tkazgichli kompyuterda ax-borot 1 yoki 0 da
ifodalanadi)! Demak, axborot uzatish imkoniyati kengaygan va tezligi ortgan.
Bundan tashqari, optik kabellar axborotlarni parallel uzatish
imkoniyatiga keng yo‘l ochib berdi (xuddi neyrokompyuterlardek, ya‘ni
sun‘iy intellektdagidek).
Ma‘lumki, xozirgi kunda
optik tolalar
telekommunika-siyada keng
qo‘llanilmoqda. Ushbu firma optik kompyuter
uchun optik tolaning yangi
bir turini ixtiro qildi, ya‘ni organik po-limerdan tayyorlangan maxsus
plyonkalar(sputnikda, ya‘ni kosmik muxitda
bunday plyonkalar
yetishtiriladi). Shuning uchun narxi ancha baland bo‘ladi. Loyiha
direktori
Don Frazner 2001
yilda shunday optik kompyuterni chiqarish niyatida
uning ko‘rinishi bahaybat uya (optik tolalardan yasalgan qush uyasini
eslatadi) shaklida bo‘ladi.
Nazorat uchun savollar
1.
Komputerning tarkibiy qismlari qanda?.
2.
Komputer ta‘minoti nima?
3.
Komputer ta‘minoti qismlsri qaysi?
4.
Dasturiy ta‘minot nima va uning turlari qanday?
5.
Tizimli dasturiy ta‘minot nima?
SUG‘URTA SHARTNOMASINING AMAL QILISH MUDDATI

|
SUG‘URTA SHARTNOMASINING AMAL QILISH MUDDATI
|
bet | 8/15 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 68,39 Kb. | | #247178 |
Bog'liq Avtokredit shartnomasi (9)6. SUG‘URTA SHARTNOMASINING AMAL QILISH MUDDATI
6.1. Mazkur sug‘urta shartnomasi 60 (oltmish) oy, ya’ni «__» aprel 2029 yilgacha muddatga tuzilgan.
6.2. Sug‘urtalovchining javobgarligi sug‘urta mukofoti (transhi/qismi) Sug‘urtalovchining hisobvarag‘iga kelib tushgandan boshlanadi va sug‘urta polisida ko‘rsatilgan muddatda amal qiladi.
6.2.1. I-Bo‘lim. Qarz oluvchining olgan kreditini qaytara olmaslik majburiyatini sug‘urta qilish bo‘yicha sug‘urtalovchining javobgarligi sug‘urta mukofoti (badali) to‘langan kundan boshlab kuchga kiradi hamda mijoz va avtosalon o‘rtasida tuzilgan shartnomada ko‘rsatilgan mahsulotni yetkazib berish muddatidan 1 oy o‘tib to‘xtaydi. Agar mazkur muddat ichida avtotransport vositasi hisob-ma’lumotnoma asosida qarz oluvchiga rasmiylashtiriladigan bo‘lsa, mazkur tavakkalchiligi bo‘yicha sug‘urta javobgarligi to‘xtatiladi va sug‘urta muddati avtotransport vositasining yo‘qotilishi yoki shikastlanishi tavakkalchiligii bo‘yicha davom ettiriladi.
6.2.2. II-Bo‘lim. Avtotransport vositasining yo‘qotilishi yoki shikastlanishi tavakkalchiligi bo‘yicha Sug‘urtalovchining javobgarligi mazkur sug‘urtalanayotgan avtotransport vositasiga hisob- ma’lumotnoma rasmiylashtirilgandan boshlab kredit muddatining oxirigacha amal qiladi.
6.2.3. III-Bo‘lim. Garov ta’minotining yetmagan qismi qismi bo‘yicha kreditni qaytara olmaslik majburiyatini sug‘urta qilish yuzasidan sug‘urtalovchining javobgarligi mazkur sug‘urtalanayotgan avtotransport vositasiga hisob- ma’lumotnoma rasmiylashtirilgandan boshlab kredit muddatining oxirigacha amal qiladi.
6.3. Sug‘urtalash muddati sug‘urta polisida qayd etiladi.
6.4. Kredit shartnomasi uzaytirilganda, sug‘urtalash davri qo‘shimcha sug‘urta mukofotini to‘lash sharti bilan uzaytiriladi.
6.5. Agar Sug‘urta qildiruvchi Naf oluvchining oldidagi qarzni qoplash bo‘yicha o‘z majburiyatlarini muddatidan ilgari to‘liq hajmda bajargan bo‘lsa, sug‘urta shartnomasi sug‘urtalash davri tugaguncha amal qiladi va Sug‘urta qildiruvchi mazkur shartnomaning shartlari bo‘yicha Naf oluvchi bo‘lib qoladi.
|
| |
Xizmatchi dasturiy ta’minot - 1-ma’ruza Mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja

Avvalo ular orasidagi bog‘lanish
interfeys
deb atalishini bilib olishimiz
lozim. Kompyuterning turli texnik qismlari orasidagi o‘zaro bog‘lanish — bu,
apparat interfeysi, dasturlar orasidagi o‘zaro bog‘lanish esa —
dasturiy interfeys,
apparat qismlari va dasturlar orasidagi o‘zaro bog‘lanish —
apparat
—
dasturiy
interfeys
deyiladi.
Shaxsiy kompyuterlar xaqida gap ketganda kompyuter
tizimi bilan ishlashda
uchinchi ishtirokchini, ya‘ni insonni (foydalanuvchini) ham nazarda to‘tish lozim.
Inson kompyuterning xam apparat, xam dasturiy vositalari bilan muloqotda
bo‘ladi. Insonning dastur bilan va dasturni inson bilan o‘zaro muloqoti —
foydalanuvchi interfeysi
deyiladi.
Endi kompyuterning dasturiy ta‘minoti bilan tanishib chiqaylik. Barcha
dasturiy ta‘minotlarni uchta kategoriya buyicha tasniflash mumkin:
—
sistemaviy dasturiy ta’minot;
—
amaliy dasturiy ta’minot;
—
dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari.
Sistemaviy dasturiy ta’minot (System software)
— kompyuterning va
kompyuter tarmoqlarining ishini ta‘minlovchi dasturlar majmuasidir.
Amaliy dasturiy ta’minot (Aplication program paskage) —
bu aniq bir
predmet sohasi buyicha ma‘lum bir masalalar sinfini yechishga mo‘ljallangan
dasturlar majmuasidir.
Dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari
— yangi dasturlarni
ishlab chiqish jarayonida qo‘llaniladigan maxsus dasturlar
majmuasidan iborat
vositalardir. Bu vositalar dasturchining uskunaviy vositalari bo‘lib xizmat qiladi,
ya‘ni ular dasturlarni ishlab chiqish (shu jumladan, avtomatik ravishda ham),
saqlash va joriy etishga mo‘ljallangan.
Maxsus atamalar - «avtokredit» namunaviy

|
«avtokredit» namunaviy
|
bet | 3/15 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 68,39 Kb. | | #247178 |
Bog'liq Avtokredit shartnomasi (9)2.2. Maxsus atamalar:
Shartsiz franshiza – Sug‘urta qildiruvchi zararlarining ma’lum qismi bo‘lib, uni qoplab berish bo‘yicha Sug‘urtalovchi javobgar bo‘lmaydi. Shartsiz franshizada Sug‘urtalovchining javobgarligi franshizaning summasi ayirilgan zararning miqdori bilan belgilanadi;
Kutish davri - shartnomada ko‘rsatilgan to‘lov sanasidan boshlab hisoblanadigan, sug‘urta shartnomasida kelishilgan voqea natijasida sodir bo‘lgan zararni qoplashgacha o‘tishi lozim bo‘lgan ketma-ket kalendar kunlari soni – 15 kun (kutish davri - qarz oluvchining olgan kreditini qaytara olmaslik majburiyatini sug‘urta qilish va Garov ta’minotining yetmagan qismi bo‘yicha kreditni qaytara olmaslik majburiyatini sug‘urta qilish tavakkalchiligii bo‘yicha qo‘llaniladi).
Qarzdorning bankrotligi – Sug‘urta muddati/Kutish davri mobaynida iqtisodiy sudi tomonidan Qarzdor Sug‘urta qildiruvchining va boshqa kreditorlarning pul majburiyatlari va (yoki) majburiy to‘lovlar bo‘yicha majburiyatlarni bajarish yuzasidan talablarini to‘liq hajmda qondirishga qobiliyatsizligini tan olinishi.
Sug‘urta qildiruvchi ziyon ko‘rishi ehtimoli – Sug‘urta qildiruvchi ziyon ko‘rishi ehtimoli bo‘lib kredit shartnomasi bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan, kreditning to‘liq muddati tugaganda sug‘urta hodisasiga olib kelishi mumkin bo‘lgan har qanday shart-sharoit hisoblanadi (Qarzdorning kreditni to‘lashga qobiliyatsizligi, moliyaviy holatining yomonlashishi va sh.k.)
Sug‘urta obyekti – mazkur sug‘urta shartnomasi bo‘yicha 3 ta tavakkalchilik (tavakkalchiligi) sug‘urtalangan bo‘lib, birinchi tavakkalchiligi bo‘yicha sug‘urta qildiruvchining olgan kreditini qaytara olmasligi bilan bog‘liq bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi qonunlariga zid bo‘lmagan mulkiy manfaatlar, ikkinchi tavakkalchiligi bo‘yicha garovga qo‘yilayotgan avtotransport vositalari (1-ilova) bilan bog‘liq bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi qonunlariga zid bo‘lmagan mulkiy manfaatlar va uchinchi tavakkalchiligi bo‘yicha garov ta’minotining yetmagan qismi qismi bo‘yicha kreditni qaytara olmaslik majburiyatini sug‘urta qilish bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi qonunlariga zid bo‘lmagan mulkiy manfaatlar hisoblanadi.
|
| |
Foydalanuvchi kompaniya xodimimi?

|
Foydalanuvchi kompaniya xodimimi?
|
bet | 10/14 | Sana | 06.06.2024 | Hajmi | 135,59 Kb. | | #260827 |
Bog'liq 1-mustaqil ishiFoydalanuvchi kompaniya xodimimi?.
Agar foydalanuvchi kompaniya xodimi bo'lsa, u IPSec VPN orqali korporativ tarmoqqa kirish uchun foydalanadigan qurilma qandaydir maxsus tarzda sozlanishi mumkin.
Agar foydalanuvchi korporativ tarmoqqa ulangan kompaniyaning xodimi bo'lmasa, SSL/TLS dan foydalanish tavsiya etiladi. Bu faqat ayrim xizmatlarga mehmonlar kirishini cheklaydi.
Korporativ tarmoqning xavfsizlik darajasi qanday?
1. Uzun bo'yli. Tavsiya etilgan tanlov IPSec protokolidir. Darhaqiqat, IPSec tomonidan taqdim etilgan xavfsizlik darajasi foydalanuvchi tomonida sozlanishi mumkin bo'lgan dasturiy ta'minot va korporativ tarmoq tomonida xavfsizlik shlyuzidan foydalanish tufayli SSL/TLS protokoli tomonidan taqdim etilganidan ancha yuqori.
2. O'rtacha. Tavsiya etilgan tanlov SSL/TLS protokoli bo'lib, u istalgan terminaldan kirish imkonini beradi.
3. Xizmatga qarab - o'rtadan yuqorigacha. Tavsiya etilgan tanlov IPSec protokollari (yuqori darajadagi xavfsizlikni talab qiladigan xizmatlar uchun) va SSL/TLS (oʻrtacha darajadagi xavfsizlikni talab qiladigan xizmatlar uchun) kombinatsiyasi hisoblanadi.
Foydalanuvchi tomonidan uzatiladigan ma'lumotlarning xavfsizlik darajasi.
Yuqori, masalan, kompaniya boshqaruvi. Tavsiya etilgan tanlov IPSec protokolidir.
O'rtacha, masalan, sherik. Tavsiya etilgan tanlov SSL/TLS protokolidir.
Xizmatga qarab - o'rtadan yuqorigacha. Tavsiya etilgan tanlov IPSec protokollari (yuqori darajadagi xavfsizlikni talab qiladigan xizmatlar uchun) va SSL/TLS (oʻrtacha darajadagi xavfsizlikni talab qiladigan xizmatlar uchun) kombinatsiyasi hisoblanadi.
Eng muhimi nima: tezkor VPN o'rnatilishi yoki yechimning kelajakda kengaytirilishi?
Minimal xarajat bilan VPN tarmog'ini tezda o'rnating. Tavsiya etilgan tanlov SSL/TLS protokolidir. Bunday holda, IPSec misolida bo'lgani kabi, foydalanuvchi tomonidan maxsus dasturiy ta'minotni amalga oshirishning hojati yo'q.
VPN tarmog'ining kengayishi - turli xizmatlarga kirishni qo'shish. Tavsiya etilgan tanlov IPSec protokoli bo'lib, u korporativ tarmoqning barcha xizmatlari va resurslariga kirish imkonini beradi.
Tez joylashtirish va miqyoslash imkoniyati. Tavsiya etilgan tanlov IPSec va SSL/TLS kombinatsiyasi hisoblanadi: zarur xizmatlarga kirish uchun birinchi bosqichda SSL/TLS dan foydalanish, keyin esa IPSec dasturini amalga oshirish.
|
| |
VPN tarmoqlarini amalga oshirish usullari

|
VPN tarmoqlarini amalga oshirish usullari
|
bet | 11/14 | Sana | 06.06.2024 | Hajmi | 135,59 Kb. | | #260827 |
Bog'liq 1-mustaqil ishi3. VPN tarmoqlarini amalga oshirish usullari
Virtual xususiy tarmoq uchta amalga oshirish usuliga asoslanadi:
Tunnel qazish;
Shifrlash;
Autentifikatsiya.
Tunnel qazish
Tunnellash ikkita nuqta - tunnelning uchlari o'rtasida ma'lumotlarni uzatishni ta'minlaydi, shunda ular o'rtasida joylashgan butun tarmoq infratuzilmasi ma'lumotlar manbasi va qabul qiluvchisidan yashirinadi.
Tunnelning transport vositasi, parom kabi, tunnelga kirishda ishlatiladigan tarmoq protokoli paketlarini oladi va ularni o'zgarishsiz chiqishga etkazib beradi. Tunnel qurish ikkita tarmoq tugunini bir-biriga ulash uchun kifoya qiladi, shunda ularda ishlaydigan dasturiy ta'minot nuqtai nazaridan ular bir xil (mahalliy) tarmoqqa ulangan ko'rinadi. Biroq, shuni unutmasligimiz kerakki, aslida ma'lumotlarga ega "parom" ochiq umumiy tarmoqning ko'plab oraliq tugunlari (marshrutizatorlari) orqali o'tadi.
Ushbu holat ikkita muammoni keltirib chiqaradi. Birinchisi, tunnel orqali uzatiladigan ma'lumotlar hujumchilar tomonidan ushlanishi mumkin. Agar u maxfiy bo'lsa (bank kartalari raqamlari, moliyaviy hisobotlar, shaxsiy ma'lumotlar), unda uning murosaga kelish tahdidi juda realdir, bu o'z-o'zidan yoqimsiz. Bundan ham yomoni, tajovuzkorlar tunnel orqali uzatiladigan ma'lumotlarni o'zgartirish imkoniyatiga ega bo'lib, qabul qiluvchi uning haqiqiyligini tekshira olmaydi. Buning oqibatlari eng dahshatli bo'lishi mumkin. Yuqoridagilarni hisobga olgan holda, biz tunnel o'zining sof ko'rinishida faqat tarmoq kompyuter o'yinlarining ayrim turlari uchun mos keladi va undan jiddiyroq foydalanishga da'vo qila olmaydi degan xulosaga kelamiz. Ikkala muammo ham zamonaviy kriptografik axborotni himoya qilish vositalari bilan hal qilinadi. Tunnel bo'ylab harakatlanayotganda ma'lumotlar paketiga ruxsatsiz o'zgartirishlar kiritilishining oldini olish uchun elektron raqamli imzo (EDS) usuli qo'llaniladi. Usulning mohiyati shundan iboratki, har bir uzatiladigan paket assimetrik kriptografik algoritmga muvofiq hosil qilingan va paket mazmuni va jo‘natuvchining elektron raqamli imzosining maxfiy kaliti uchun yagona bo‘lgan qo‘shimcha axborot bloki bilan ta’minlanadi. Ushbu ma'lumotlar bloki paketning elektron raqamli imzosi bo'lib, jo'natuvchining elektron raqamli imzosining ochiq kalitini biladigan qabul qiluvchi tomonidan ma'lumotlarni autentifikatsiya qilish imkonini beradi. Tunnel orqali uzatiladigan ma'lumotlarni ruxsatsiz ko'rishdan himoya qilish kuchli shifrlash algoritmlari yordamida amalga oshiriladi.
|
| |
“IJARAGA OLUVCHI” turar-joy binosiga yetkazilgan moddiy zarar uchun, xozirgi kundagi narx-navodan kelib chiqqan xolda toʻlov qilishni amalga oshiradi

|
“IJARAGA OLUVCHI” turar-joy binosiga yetkazilgan moddiy zarar uchun, xozirgi kundagi narx-navodan kelib chiqqan xolda toʻlov qilishni amalga oshiradi
|
bet | 7/7 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 2,95 Mb. | | #153947 |
Bog'liq 14-mavzu.Sotib olish, lizing, ijara7.2. “IJARAGA OLUVCHI” turar-joy binosiga yetkazilgan moddiy zarar uchun, xozirgi kundagi narx-navodan kelib chiqqan xolda toʻlov qilishni amalga oshiradi. 8. Tomonlarning manzili va bank rekvizitlari - IJARAGA BERUVCHI
- Ijaraga beruvchi tashkilot nomi
- X/R: Ijaraga beruvchi tashkilot hisob raqami
- MFO: Ijaraga beruvchi tashkilotning bank kodi MFO
- STIR: Ijaraga beruvchi tashkilot STIR raqami
- Ijaraga beruvchi tashkilotning bank nomi
- XXTUT: Ijaraga beruvchi tashkilot XXTUT raqami
- Ijaraga beruvchi tashkilot manzili
- Ijaraga beruvchi tashkilot raxbari F.I.O. va imzosi
- IJARACHI
- Ijarachi tashkilot nomi
- X/R: Ijarachi tashkilot hisob raqami
- Ijarachi tashkilot bankining kodi MFO
- STIR: Ijarachi tashkilot STIR raqami
- Ijarachi tashkilot bankining nomi
- XXTUT: Ijarachi tashkilot XXTUT raqami
- Ijarachi tashkilot manzili
- Ijarachi tashkilot raxbari F.I.O. va imzosi
Tomonlarning manzili va bank rekvizitlari Turar joy binosini ijaraga berish shartnomasi (Xujjat tavsifi) - Turar joy binosini haq evaziga vaqtincha egalik qilish va foydalanish uchun topshirish mulk ijarasi hisoblanadi.
- Turar joy binosi ijarasi munosabatlari tomonlar oʻrtasida tuziladigan shartnomaga asosan tartibga solinadi. Ushbu turdagi shartnomaga ijaraga berilayotgan uyning umumiy maydoni, ijara haqining miqdori, ijara munosabatlarining boshlanish va yakunlanish vaqti va ish uchun ahamiyatli boʻlgan boshqa holatlar koʻrsatiladi.
- Amaliyotda ijara munosabatlari boʻyicha shartnoma tuzilmasligi, koʻpgina nizolarga olib kelishini koʻrishimiz mumkin.
- Shu sababli turar joy binosini ijaraga berish shartnomasining namunasi tayyorlangan boʻlib, tomonlar shartnoma namunasidagi soʻrovnomalarni aniq, ravon va turlicha talqin qilinmaydigan soʻzlardan foydalangan holda toʻldirishlari, kelgusida nizolar kelib chiqishining oldini oladi.
Etiboringiz uchun raxmat !
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
“IJARAGA OLUVCHI” turar-joy binosiga yetkazilgan moddiy zarar uchun, xozirgi kundagi narx-navodan kelib chiqqan xolda toʻlov qilishni amalga oshiradi
|
Sotib olish, lizing, ijara - bet 6

|
Sotib olish, lizing, ijara
|
bet | 6/7 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 2,95 Mb. | | #153947 |
Bog'liq 14-mavzu.Sotib olish, lizing, ijara3.4. “Ijaraga oluvchi” turar-joy binosi uchun belgilangan yer va mulk soliqlarini, statsionar telefon, tabiiy gaz, elektr energiyasi va boshqa barcha kommunal xizmat koʻrsatilishi bilan bogʻliq toʻlovlarni oʻz xisobidan toʻlab borishi belgilab qoʻyiladi. 4. Ijara xaqini toʻlash 4.1. “IJARAGA OLUVCHI” savdo va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasini oʻz ichiga olgan turar-joy binosidan foydalanganligi uchun “IJARAGA BERUVCHI”ga xar oy Ijara toʻlovi miqdori soʻmdan ijara xaqi toʻlashni oʻz zimmasiga oladi. 4.2. Ijara xaqi xar bir oyning 2 – sanasiga qadar “IJARAGA BERUVCHI”ning shaxsiy xisob raqami (SPK) ga pul oʻtkazish yoki naqd pul bilan xisob-kitob qilish yoʻlga qoʻyiladi. 4.3. Bozor munosabatlaridan kelib chikib, Oʻzbekiston Respublikasida oʻrnatilgan eng kam oylik ish xaqi miqdori va narx-navolarda boʻladigan oʻzgarishlarga qarab, ijara shartnomasidagi ijara toʻloviga oʻzgartirish kiritilishi mumkin. 4.4. “IJARAGA OLUVCHI” tomonidan toʻlov shartlari buzilgan taqdirda, xar bir kechikkan kun uchun Ijara toʻlovi kechiktirilganda toʻlanadigan penya miqdori foiz miqdorida jarima (penya) undiriladi. Agarda Ijara haqi toʻlanmaganda shartnomani bekor qilish uchun asos boʻladigan muddat davomida muntazam ravishda ijara toʻlovini oʻz vaqtida toʻlanmagan taqdirda, ijaraga berilgan turar – joy binosi olib qoʻyiladi va oʻzaro tuzilgan shartnoma bekor qilinadi. 5. Nizolarni xal etish tartibi 5.1. Xar kanday kelib chikadigan nizolarni tomonlar ikki tomonlama muzokara yoʻli bilan xal etadilar, bunda kelishishga erishish mumkin boʻlmay qolgan taqdirda nizolar begilangan tartibda mavjud qonunchilik asosida Iqtisodiy sudi orqali xal etiladi. 6. Shartnomaning amal kilish muddati 6.1. Shartnoma taraflar imzolagan kundan eʼtiboran qonuniy kuchga kiradi va Shartnomani amal qilish muddati yilga kadar amalda boʻladi. 7. Aloxida shartlar 7.1. “IJARAGA BERUVCHI” “IJARAGA OLUVCHI”dan ushbu shartnomaga muvofik oʻz majburiyatlarini bajarmagan taqdirda, belgilangan tartibda toʻlovni talab qilishga xaqli.
|
| |
Ijarachi - Sotib olish, lizing, ijara

|
Sotib olish, lizing, ijara
|
bet | 3/7 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 2,95 Mb. | | #153947 |
Bog'liq 14-mavzu.Sotib olish, lizing, ijaraIjarachi ayrim jismoniy shaxs, yuridik shaxs va hatto davlat boʻlishi mumkin. Mehnat jamoalari oʻz korxonalaridan, korxonalar esa bir-biridan Ijara shartnomasiga binoan asosiy ijrochi va no-ishlab chikarish vositalarini maʼlum muddatga qonun hujjatlarida taqiqlanmagan faoliyatlarda samarali foydalanish va qoʻshimcha daromadga erishish maqsadida oladi. Ijara Bozor iqtisodiyoti sharoitida I.ning mukammallashgan shakllaridan biri lizingair. Tadbirkorlik faoli-yatida bir necha marta foydalanishga moʻljallangan va bunda uzoq vaqt mo-baynida oʻzining dastlabki xrlatini caiyia6 qolib, davriy eskirib boradigan uskuna-jihozlar, mashinalar lizing obʼyekti boʻlishi mumkin. Qishloqxoʻjaligida Ijara va Ijara munosabatlari oʻziga xos xususiyatlarga ega va Ijara obʼyekti sifatida yer resurelari asosiy oʻrnida turadi. Xorijiy mamlakatlarda yer nafaqat birlamchi, balki ikkilamchi Ijaraga ham berilishi mumkin. Oʻzbekistonda yer davlat mulki, umu-milliy boylik hisoblanib, u faqat birlamchi Ijaraga beriladi. Iqtisodiy islohotlarning hozirgi bosqichida Oʻzbekiston Respublikasida yer oila pudrati boʻyicha 3 yildan kam boʻlmagan, fermer xujaliklariga 50 yilgacha, lekin 10 yildan kam boʻlmagan, bog va tok-zorlar 10 yildan kam boʻlmagan muddatlarga Ijaraga beriladi Ijara shartnomasi Ijara shartnomasi, mulk ijarasi shartnomasi — fukarolikhuquqiy shartnoma. Unga koʻra, ijaraga beruvchi ijaraga oluvchiga haq evaziga molmulkni vaqtincha egalik qilish va foydalanish yoki foydalanish uchun topshirish majburiyatini oladi. Ijara shartnomasi bir yildan ortiq muddatga moʻljallangan boʻlsa, taraflardan birontasi yuridik shaxs boʻlgan hollarda esa — muddatidan qatʼi nazar, yozma shaklda tuzilishi shart. Ijara shartnomasi Kuchmas mulk ijarasi shartnomasi davlat ruyxatidan oʻtkazilishi lozim. Ijara shartnomasida mulk huquqining kelgusida ijarachiga utishi nazarda tutilgan boʻlsa, u bunday mulkning oldi-sotdi shartnomasi uchun moʻljallab, unda belgilangan muddatga tuziladi. Mulk ijarasi muddati shartnomada belgilanmagan boʻlsa, shartnoma nomuayyan muddatga tuzilgan hisoblanadi.
|
| |
Egasi kimbo‘libhisoblanadi

|
Egasi kimbo‘libhisoblanadi
|
bet | 2/7 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 2,95 Mb. | | #153947 |
Bog'liq 14-mavzu.Sotib olish, lizing, ijaraEgasi kimbo‘libhisoblanadi
|
shartnomaning amal qilish muddati davomida mulk egasi lizingberuvchi hisoblanadi va u istalgan vaqtda mulkni qaytarib olishimumkin.
|
bitimdan so‘ng sotib olingan mulkning egasi darholkorxona, yakka tartibdagi tadbirkor yoki jismoniyshaxs hisoblanadi.
|
To‘lovlar
|
- lizing bo‘yicha to‘lovlar (lizing foizlari va asosiy qarz);
- sug‘urta badallari;· boshlang‘ich to‘lov mulk narxining 20-30% tashkil etadi.
|
- kredit bo‘yicha to‘lovlar (kredit foizlari, asosiyqarz, sug‘urta);
- boshlang‘ich to‘lov mavjud bo‘lmasligi mumkin.
|
Mulk solig‘i
|
egalik, foydalanish huquqi lizing oluvchida bo‘lib mulk uningbalansida turadi, shuning uchun mol-mulk solig‘iga tortiladi.
|
mulk darhol korxonaning nomiga o‘tadi, demak usoliqqa tortiladi.
| Lizing to‘lovlarini qanday amalga oshirish kerak? O‘zbekistonda lizing to‘lovlari bir necha bosqichda amalga oshiriladi: - Dastlabki to‘lov – bu odatda tovarning sotib olish narxining 20-30%ni tashkil etadi; - Oylik to‘lovlar. Ular ikki xil shaklda bo‘ladi: annuitet (butun muddat davomida bir xil miqdorda oylik to‘lovlarni amalgaoshirasiz) va regressiv – birinchi oyda Siz ko‘proq to‘lovni amalga oshirasiz, keyingi oylarda to‘lov miqdori asta-sekinkamayadi. Ijara Ijara (arab. — ijora) — 1) tarixiy-etnografik atama. Islom dini Tapkalgan davlatlarda yer egalari tomonidan yerni ishlash uchun dehqonlarga berish shartlaridan biri; yer egasining haqini pul bilan toʻlash. Yer egasi haqi hosildan ulush (natura tarzida) beriladigan boʻlsa muzoraʼa deb atalgan. 2) mol-mulkni yollash va undan foydalanish boʻyicha shartnoma. Unga koʻra, bir tomon (Ijara beruvchi) ikkinchi tomon (Ijara oluvchi)ga maʼlum toʻlov, yaʼni Ijara haqi evaziga mol-mulkni vaq-tincha foydalanish uchun beradi. Ijara haqi mol-mulkning qiymati va keltiradigan daromadiga bogʻliq boʻlib, oʻzaro kelishuv bilan belgilanadi.
|
| |
Bunda taraflardan har biri boshqa tarafni — bir oy oldin, koʻchmas mulk ijarasida esa — 3 oy oldin yozma ravishda ogohlantirib, istagan paytda shartnomadan voz kechishi mumkin

|
Bunda taraflardan har biri boshqa tarafni — bir oy oldin, koʻchmas mulk ijarasida esa — 3 oy oldin yozma ravishda ogohlantirib, istagan paytda shartnomadan voz kechishi mumkin
|
bet | 4/7 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 2,95 Mb. | | #153947 |
Bog'liq 14-mavzu.Sotib olish, lizing, ijaraBunda taraflardan har biri boshqa tarafni — bir oy oldin, koʻchmas mulk ijarasida esa — 3 oy oldin yozma ravishda ogohlantirib, istagan paytda shartnomadan voz kechishi mumkin Uy egasi va talaba o‘rtasida ijara shartnomasi qanday tuziladi? Ijara shartnomasi ijarachi va ijarada turuvchi o‘rtasida tuziladi. Shartnoma tuzilgach, soliq organlaridan ro‘yxatdan o‘tishi kerak. Mol-mulk solig‘i fuqaroni ijaraga qo‘yuvchi tomonidan har oyning o‘n beshinchi sanasigacha to‘lanishi belgilangan. Bunda ko‘chmas mulkni ijaraga olgan talabaga soliq to‘lash majburiyati yuklatilmagan. Endi talabalar bilan tuzilgan ko‘chmas mulk ijara shartnomalarini ham E-ijara interaktiv xizmatida hisobga qo‘yish mumkin - Ijaraga beruvchi ijara.soliq.uz saytiga kirib "Ijaraga oluvchi to‘g‘risida ma'lumot" oynasiga ijaraga oluvchi talabaning JShShIRni kiritganda talabaga oid ma’lumotlar (F.I.O, ta’lim olayotgan o‘quv yurti, fakulteti, ta’lim shakli va bosqichi, shuningdek doimiy ro‘yxatga olingan manzili) avtomatik shakllanadi. - “Telefon raqami” qatoriga ijaraga oluvchi talabaning telefon raqami kiritilib, “Tasdiqlash kodini yuborish” tugmasi bosiladi. Talabaning telefoniga SMS orqali kelgan 5 xonali raqam “Tasdiqlash kodi” qatoriga yozilib “Tasdiqlash” tugmasi bosiladi. - “Tasdiqlash” tugmasini bosishdan avval ijaraga oluvchi talaba bilan birga turgan boshqa talabalarni ham "Qo‘shish" tugmasi orqali dasturga kiritish lozim. - Ijara shartnomalarini soliq organida hisobga qo‘yilganligi to‘g‘risidagi guvohnomada talaba va u bilan birga turuvchi talabalar haqida maʼlumotlar ham shakllanadi. - Talabalar bilan tuzilgan ijara shartnomalari hisobga qo‘yilganda ushbu ma'lumotlar Oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi bazasida shakllanadi. Bu esa oylik ijara to‘lovining bir qismini qoplab berishda oliy o‘quv yurtlariga qulaylik yaratadi. Shartnoma (turar-joy binosini ijaraga berish shartnomasi) Shartnoma tuzilgan sana № Shartnoma raqami Shartnoma tuzilgan hudud
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bunda taraflardan har biri boshqa tarafni — bir oy oldin, koʻchmas mulk ijarasida esa — 3 oy oldin yozma ravishda ogohlantirib, istagan paytda shartnomadan voz kechishi mumkin
|
Sotib olish, lizing, ijara - bet 5

|
Sotib olish, lizing, ijara
|
bet | 5/7 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 2,95 Mb. | | #153947 |
Bog'liq 14-mavzu.Sotib olish, lizing, ijara Biz, Ijaraga beruvchi korxona nomi va tashkiliy huquqiy shakli korxonasi raxbari Ijaraga beruvchi korxona rahbarining F.I.O. (keyingi oʻrinlarda “IJARAGA BERUVCHI”) bir tomondan va oʻz Nizomiga asosan faoliyat koʻrsatuvchi Ijarachi tashkilot nomi va tashkiliy huquqiy shakli nomidan uning raxbari Ijarachi tashkilot raxbarining F.I.O. (keyingi oʻrinlarda “IJARAGA OLUVCHI”) ikkinchi tomondan ushbu shartnomani quyidagi mazmunda tuzdilar: 1. Shartnoma mazmuni 1.1. Ushbu shartnomaga muvofiq “IJARAGA BERUVCHI” “IJARAGA OLUVCHI”ga vaqtinchalik foydalanib turish uchun Ijara obyekti joylashgan manzil, Ijara obyekti joylashgan uy raqamida joylashgan turar-joy binosini shartnoma asosida ijaraga topshiradi, “IJARAGA OLUVCHI” esa oʻz Nizomida koʻrsatilgan vazifalarni bajarish uchun, ushbu turar-joy binosidan shartnoma shartlari boʻyicha foydalanishni yoʻlga qoʻyadi xamda shartnomada oʻzaro kelishilgan toʻlovni amalga oshiradi. 2. Ijaraga beruvchining xuquq va majburiyatlari 2.1. “IJARAGA BERUVCHI” “IJARAGA OLUVCHI”ga shartnomada kelishilgan savdo va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasini oʻz ichiga olgan turar – joy binosini taqdim qiladi. 2.4. Zarurat tugʻilgan taqdirda, “IJARAGA BERUVCHI” “IJARAGA OLUVCHI” bilan tuzilgan shartnomani bekor qilish xuqiga ega boʻladi va bu xaqda “IJARAGA OLUVCHI”ni Ijara shartnomasini bekor qilish uchun oldindan ogohlantirish muddati kun oldin yozma ravishda rasman ogoxlantiradi. 3. Ijaraga oluvchining xuquq va majburiyatlari 3.1. “IJARAGA OLUVCHI” oʻziga takdim etilgan binodan foydalanishda amaldagi sanitariya-gigiyena, xavfsizlik texnikasi va yongʻin xavfsizligi qoidalari xamda mavjud mexnat qonunlariga qatʼiy amal qilgan xolda ish tashkil etishni oʻz zimmasiga oladi. 3.2. “IJARAGA OLUVCHI” turar-joy binosi uchun belgilangan ijara toʻlovini shartnomada kelishilgan mikdorda va muddatlarda toʻlab borishni yoʻlga qoʻyadi. 3.3. “IJARAGA OLUVCHI” turar-joy binosiga yetkazilgan moddiy zararlarni oʻz xisobidan bartaraf kilishi shart xisoblanadi.
|
| |
Oʼquvchilar bilan individual ishlashning xususiyati

|
Oʼquvchilar bilan individual ishlashning xususiyati
|
bet | 18/61 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #134248 |
Bog'liq Samarqand davlat universiteti raqamli texnologiyalar fakulteti oOʼquvchilar bilan individual ishlashning xususiyati
Individual ishlash – o’qituvchining bir o’quvchi bilan o’zaro aloqasi (repetitorlik, tyuterlik, konsultatsiyalar berish va boshqalar) Informatika darslarda har bir o’quvchining individual faoliyatini boshqarish murakkab jarayondir. O’qituvchi ushbu faoliyatni samarali boshqarishi uchun o’z pedagogik tajribasini yo„naltirib, o„rgatuvchi dasturlar, mavjud dasturiy vositalar hamda axborot resurslaridan dars jarayonida foydalanishi zarur. Informatika individual O’qitishning yangi bir turi “o’quvchi va kompyuter”ni shakllantirdi. O’quvchi kompyuter bilan yakama yakka kolib, o’zi uchun o’quv materialini o’zlashtirishning individual rejasini ishlab chiqadi.
O’qituvchining asosiy vazifalaridan biri- o’quvchida mustaqil bilim olish malakalarini shakllantirish. Namoyish. O’qituvchi ekranda o’quvchilarga kurs mazmunining turli elementlarini namoyish etadi: interfeys, dasturlar, sxemalar, matnlar, rasmlar va boshqalar. O’qituvchi ekran yordamida kompyuterda turli vazifalar bajarilishini ko„rsatadi, o’quvchilar o’z kompyuterlarida bajaradilar. Namoyishning asosiy funksiyasi – o’quvchilarga yangi o’quv axborotni yetkazish.
Laboratoriya ishi (frontal)informatika kabinetida ishlashning asosiy shakllaridan biri. Barcha o’quvchilar o’z ish joylarida tegishli dasturiy vositalar bilan ish olib boradilar. Shuningdek o’quvchilar sinxron tarzda turli dasturiy vositalar bilan o’quv faoliyatini olib borishlari mumkin. Frontal laboratoriya ishi jarayonida O’qituvchining vazifasi o’quvchilarning ishlarini kuzatish (jumladan lokal tarmoq orqali) hamda ularga amaliy yordam berish. Foydalanilayotgan dasturiy vositalarning didaktik vazifasi turli bo’lishi mumkin: yangi materialni o’zlashtirish (masalan, o’rgatuvchi dasturlar orqali), yangi mavzuni mustahkamlash (masalan, trenajer dasturlar yordamida), olingan bilim va ko„nikmalarni nazorat qilish (nazorat dasturlari yoki testlar orqali).
Individual amaliyot – frontal laboratoriya ishidan darslik, qo„shimcha materiallar, Internet resurslariga tayangan holda olib borilishi, mashqlarning murakkablik darajasi bo„yicha ko„p turliligibilan farq qiladi. O’qituvchi bu jarayonda o’quvchilarning yutuq va kamchiliklarini kuzatadi, yordam beradi, umumiy savollar, yo„l qo„yilgan xatolar jamoa bo’lib muhokama qilinadi.
|
| |
VIII. HAKAMLAR HAY’ATI - Samarqand davlat universiteti raqamli texnologiyalar fakulteti optimal boshqaruv usullari kafedrasi

|
Samarqand davlat universiteti raqamli texnologiyalar fakulteti optimal boshqaruv usullari kafedrasi
|
bet | 52/61 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #134248 |
Bog'liq Samarqand davlat universiteti raqamli texnologiyalar fakulteti oVIII. HAKAMLAR HAY’ATI
44. Fan olimpiadalarining barcha bosqichlarini o’tkazish uchun har bir fan bo’yicha 5 - 7 kishidan iborat hakamlar hay’ati tarkibi tuziladi va tashkiliy qo’mitalar tomonidan tasdiqlanadi.
45. Hakamlar hay’ati quyidagi vazifalarni bajaradi:
a) fan olimpiadalari ishtirokchilari tomonidan bajarilgan ishlarni tasdiqlangan baholash mezonlari asosida tekshiradi va baholaydi;
b) fanlar bo’yicha g’oliblarni aniqlaydi;
v) fan olimpiadalari yakunlari yuzasidan belgilangan tartibda qaror matnlarini tayyorlaydi va rasmiylashtiradi;
g) fan olimpiadalari natijalarini olimpiada qatnashchilari va jamoa rahbarlari ishtirokida e’lon qiladi;
d) o’tkazilgan olimpiada natijalari haqida tashkiliy qo’mitaga batafsil hisobot beradi va zarur hujjatlarni taqdim etadi.
46. Hakamlar hay’ati tarkibiga tavsiya qilingan a’zolar olimpiadaning faqat bitta (tuman (shahar), viloyat yoki respublika) bosqichida ishtirok etadilar.
47. Har bir fan bo’yicha tuzilgan hakamlar hay’ati a’zolari o’zlari orasidan fan raisini saylaydilar.
48. Hakamlar hay’ati raisi va a’zolari uzluksiz ravishda ikki yildan ortiq olimpiada hakamlari tarkibiga kiritilmaydi.
IX. AUDITORIYa RAHBARI
VA NAZORATChILAR
49. Fan olimpiadasining barcha bosqichlarida olimpiada jarayonini boshqarish, tashkiliy ishlarni bajarish, adolat tamoyillariga amal qilinishini ta’minlash maqsadida tashkiliy qo’mita tomonidan qur’a tashlash (olimpiada o’tkazilishidan oldin) yo’li bilan olimpiada o’tkazilayotgan xonalarga auditoriya rahbari va nazoratchi tayinlanadi.
50. Auditoriya rahbarlari quyidagi vazifalarni bajaradi:
a) tegishli fan bo’yicha hakamlar hay’ati a’zolarini olimpiada hujjatlari bilan tanishtiradi;
b) fan olimpiadasi jarayonida o’rnatilgan tartib-qoidalarga amal qilmagan o’quvchilarni dalolatnoma tuzib, hakamlar hay’atiga topshiradi;
v) test, yozma ish, amaliy ishlarni shifrlab tekshirish uchun hakamlar hay’atiga topshiradi;
g) hakamlar tomonidan tekshirilgan ishlarning shifr bo’yicha ro’yxatini tuzadi va g’oliblarni aniqlash uchun hay’atga taqdim etadi.
|
| |
Zalonaviy pedagogik texnalogiyalar va zamonaviy kompyuter texnalogiyalarining uyğunliklari

|
Zalonaviy pedagogik texnalogiyalar va zamonaviy kompyuter texnalogiyalarining uyğunliklari
|
bet | 30/61 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #134248 |
Bog'liq Samarqand davlat universiteti raqamli texnologiyalar fakulteti oZalonaviy pedagogik texnalogiyalar va zamonaviy kompyuter texnalogiyalarining uyğunliklari.
Pedagogik texnologiyaning bosh muammosi talaba (oʻquvchi) shaxsini rivojlantirish yoʻli bilan oʻqitishga qoʻyilgan maqsadga erishishdan iborat.
Pedagogik texnologiyaga YUNESKO ta`rifi: - Pedagogik texnologiya ta`lim berish va oʻzlashtirish usullarini yaratish, qoʻllash, ularni yagona tizimga keltirish yoʻli bilan inson salohiyati va texnik vositalarining barcha imkoniyatlaridan muvofiq foydalanib, bilimlar oʻzlashtirilishining eng maqbul jarayonidir.
Ta`rifdan koʻrinib turibdiki, pedagogik texnologiya asosan tizimli yondashuvdan iborat boʻlib, pedagogik tadqiqotlarda “tizimiy yondashuv“ tadqiqot usuli boshqa yondashuvlardan keskin farq qiladi va manbani har tamonlama chuqur oʻrganish imkonini beradi.
Ta`lim texnologiyalarini oʻquv jarayoniga joriy etishning dolzarbligi quyidagi beshta shartlarning barcha talablariga javob beradigan ta`limiy tadbirdir:
- “ Kadrlar tayyorlash milliy dasturi “ maqsadi va vazifalarini roʻyobga chiqarish uchun ta`limni jadallashtirish zarurligi;
- ta`lim-tarbiya jarayonida oʻqituvchi va oʻquvchi rolini oʻzgartirish zarurligi;
- fan-texnika taraqqiyotining oʻta rivojlanganligi natijasida axborotlarning keskin koʻpayib borayotganligi va ularni yoshlarga bildirish uchun vaqtning chegaralanganligi;
- kishilik jamiyati oʻz taraqqiyotining shu kundagi bosqichida nazariy va empiric bilimlarga asoslangan tafakkurdan tobora foydali natijaga ega boʻlgan, aniq yakunga asoslangan texnik tafakkurga oʻtib borayotganligi;
- barkamol avlodni tarbiyalash talabi ularga eng ilg’or bilim berish usuli hisoblangan ob`ektiv borliqqa tizimli yondashuv tamoyilidan foydalanishni talab qilishi.
Oʻzbekistonlik pedagog-olim L. V. Golish ta`lim texnologiyasini quyidagicha ifrdalab bergan:
“Ta`lim texnologiyasi – pedagogik texnologiyaning ilmiy aspektini belgilash uchun ishlatiladi. Bu, texnik va inson resurslarini hamda ularni, oʻz oldiga ta`lim shakllarini optimallashtirish vazifasini qoʻyuvchi hamkorligini hisobga olgan holda dars berish va bilimlarni oʻzlashtirishning barcha jarayonlarini yaratish, qoʻllash va belgilashning tizimli usuli”.
Ta`lim texnologiyasi tushunchasi oʻqitish va oʻrganish jarayoniga tizim sifatida qarashni anglatar ekan, avvalo tizim tushunchasini tushunib olish zarur.
2-asosiy savol boʻyicha darsning maqsadi: Tizim va tizimiy yondashuv tushunchalarini talabalarda shakllantirish.
Identiv oʻquv maqsadlari:
1. Tizim va tizimiy yondashuv toʻg’risidagi tushunchalarga ega boʻladilar.
2. Ta`lim texnologiyalari toʻg’risidagi tushunchalarni farqlay oladilar.
2-asosiy savol bayoni: Tizim deb, tartiblangan, oʻzaro uzviy bog’langan va birgalikda umumiy funktsiyani bajaruvchi elementlar toʻplamiga aytiladi.
|
| |
Zamonaviy pedagogik usullar orqali samaradorlikka erishish funksiyalari

|
Zamonaviy pedagogik usullar orqali samaradorlikka erishish funksiyalari
|
bet | 21/61 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #134248 |
Bog'liq Samarqand davlat universiteti raqamli texnologiyalar fakulteti oZamonaviy pedagogik usullar orqali samaradorlikka erishish funksiyalari.
Ta’lim jarayonida interfaol usullarni qo‘llashlardan biri “Aqiy hujum” dir.
“Aqliy hujum” jamoa bo‘lib muhokama qilishning samarali metodidir. Unda biror muammoning yechimini topish barcha ishtirokchilarning fikrini erkin ifodalash orqali amalga oshiriladi. “Aqliy hujum”ning tamoyili juda sodda. O‘qituvchi sinf oldiga masalani qo‘yadi va o‘quvchilarda ushbu masalani yechish bo‘yicha o‘zlarining fikrlarini bayon qilishni so‘raydi. Ushbu bosqichda xech kimning boshqa ishtirokchilarning g‘oyalari haqida o‘z fikrini bildirishga yoki unga baho berishga haqqi yo‘q. “Aqliy hujum” yordamida bir necha daqiqa ichida o‘nlab g‘oyalarni olish mumkin. g‘oyalar soni asosiy maqsad emas. g‘oyalar to‘g‘ri yechimini ishlab chiqish uchun asos bo‘ladi.
“Aqliy hujum” ning qoidalari quyidagilardir:
- taklif etilayotgan g‘oyalar baholanmaydi va tanqid qilinmaydi;
- ish g‘oyalar soni ko‘p bo‘lishi kerak;
- har qanday g‘oyani kengaytirishga, rivojlantirishga xarakat qilish mumkin;
- har bir g‘oya yozib boriladi;
Aqliy hujum o‘tkazish vaqti qat’iy o‘rnatiladi va unga rioya qilinadi.
“Aqliy hujum” tugagandan so‘ng takliflar tahlil qilinadi va ulardan eng qimmatlilari, keyinchalik ular bilan ishlash uchun, tanlab olinadi. Tahlil qilinganda avvalo taklifning foydali jihatlariga e’tiborni qaratish lozim.
“Insert texnologiyasi”
Ushbu texnologiya yangi matn bilan ishlashga mo‘ljallangan bo‘lib, quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
1. Matnni qo‘lda qalam bilan o‘qib chiqish.
2. O‘qish davomida matnda maxsus belgilar qo‘yib borish:
+ buni bilaman;
- buni bilmas edim;
? buni mukammal bilmokchi edim;
3. Matn bilan to‘la tanishib chiqilgandan so‘ng quyidagi jadval tuldiriladi:
Insert tenologiyasining jadvali
Buni bilar edim // Buni bilmas edim // Mukammal bilishni hohlayman//
«Besh minutlik esse»
Yozma vazifaning ushbu turi dars oxirida qo‘llaniladi. Uning maqsadi o‘quvchilarga o‘rganilayotgan mavzu bo‘yicha bilimlariga xulosa yasash bo‘lsa, o‘qituvchi uchun o‘quvchilari ongida nimalar ro‘y berayotganligini bilishdan iborat. O‘quvchilardan quyidagi ikki vazifani bajarish so‘raladi:
- mazkur mavzu bo‘yicha nimalarni bilib olganliklarini va o‘zlari javob ololmagan biror savolni yozib berish.
O‘qituvchi yozma ishlarni darhol yozib oladi, keyinchalik esa, ularni tahlil etib, uning natijalaridan keyingi darsni rejalashtirishda foydalanishi mumkin.
Shuningdek interfaol metodlardan:
“B/B/B” metodi;
“Muammoli o‘qitish” metodi
“Sinkveyn” metodi
“Ajurli arra”metodi
“Kichik guruhlarda ishlash”
“Venn diagrammasi” metodi
“6x6x6“metodi
“Baliq skleti” metodi
“T”- jadvali
“Nilufar guli” metodi
“Klaster” metodi va boshqalar.
|
| |
Magistral - 4-Amaliy ish Kommutatsiya tuguninig umumiy tuzilishi va vazifalarini o’rganish

|
4-Amaliy ish Kommutatsiya tuguninig umumiy tuzilishi va vazifalarini o’rganish
|
bet | 5/5 | Sana | 13.07.2024 | Hajmi | 150,14 Kb. | | #267494 |
Bog'liq 4-ishMagistral aloqalar ko'pincha har xil turdagi signalizatsiyaga ega bo'lgan magistrallar o'rtasida o'rnatiladi, shuning uchun tranzit ATS ning eng muhim vazifalaridan biri signalizatsiyaning bir turini boshqasiga aylantirishdir. Kerakli yo'nalishda ulanish yo'llari bo'lmasa, tranzit ATC chiquvchi tomonga tegishli signalni berib, "Band" signalini keltirib, ulanish xizmatini to'xtatadi.
Terminaldan ATSE operatori stansiya konfiguratsiyasini, uning sig'imini, abonent toifalarini, ulanishni o'rnatish yo'nalishlarini, magistral almashinuv protokollarini va boshqalarni sozlash imkoniyatiga ega. Operatsion xarajatlarni kamaytirish uchun bitta ish joyidan (terminaldan) operator boshqa stantsiyalarni markazdan yoki markaziy stantsiyadan masofadan nazorat qilish va boshqarishni amalga oshirganda, ATSE ga markazlashtirilgan texnik xizmat ko'rsatish tizimi qo'llaniladi.
Yozib olingan dasturga ega boshqaruv moslamasining mavjudligi sizga qo'shimcha xizmatlar turlarini (DVO, supplementary service) samarali amalga oshirish imkonini beradi: yangi qo'ng'iroq haqida xabar berish (CALL WAITING), suhbat davomida so'rovlar (ENWUIRY), konferentsiya qo'ng'iroqlari (KONFERENCE), qo'ng'iroqlarni o'tkazish (TRANSFER) , terishsiz qo'ng'iroq qilish (Ishonch telefoni), qo'ng'iroqlarni boshqa joyga yo'naltirish (CALL DIVERSION), uyg'otuvchi qo'ng'iroq (WAKE-UP) va boshqalar. DVO xizmatiga ikki xil usulda buyurtma berish mumkin:
- oldindan “*” kombinatsiyasini va ikki xonali xizmat kodini terish orqali,
- qo'ng'iroq paytida qo'l tugmachasini qisqa bosib (ilgak chirog'i) va qo'shimcha xizmat kodini terish orqali.
Xizmatni bekor qilish “#” kombinatsiyasini va avval terilgan ikki xonali xizmat kodini terish orqali amalga oshiriladi.
|
| |
Zamonoviy axborot texnologiyalari dasturiy vositalari bilan ishlash

Zamonoviy axborot texnologiyalari dasturiy vositalari bilan ishlash
Download
391,43 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
29.11.2023
Hajmi
391,43 Kb.
#107894
Download
391,43 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Zamonoviy axborot texnologiyalari dasturiy vositalari bilan ishlash
Download
391,43 Kb.
Matnni ko'rish
Mustaqil ish yuzasidan berilgan topshiriqlarini

Mustaqil ish yuzasidan berilgan topshiriqlarini
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
07.01.2024
Hajmi
0,56 Mb.
#131461
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mustaqil ish yuzasidan berilgan topshiriqlarini
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
Mulohazalar inkori - M. M. Qosimova "Boshlang’ich matematika kursi nazariyasi" fanidan o‘quv qo‘llanma oliy ta’limning...

|
M. M. Qosimova "Boshlang’ich matematika kursi nazariyasi" fanidan o‘quv qo‘llanma oliy ta’limning boshlang’ich ta’lim asoslari yo‘nalishida belgilangan dts talablari va "Boshlang’ich matematika kursi nazariyasi" o‘q
|
bet | 27/67 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 1,8 Mb. | | #130621 |
Bog'liq BOSHLANG’ICH MATEMATIKA KURSI NAZARIYASI OQUV QOLLANMA 2020тайёрMulohazalar inkori
Ta'rif: Berilgan A mulohazani yolg'on deb qarab, hosil qilingan yangi mulohazaga A mulohazaning inkori deyiladi. Ā ("A emas") deb belgilanadi. Masalan:
a) A: "623 soni 3 xonali", "Ā:625 soni 3 xonali emas", bu erda A-rost, Ā-yolg'on.
b) A: "Sochi shahri Volga qirg'og'ida joylashgan" mulohaza bo‘lsin, Ā-Sochi shahri Volga qirg'og'ida joylashmagan, bunda A-yolg'on, Ā-rost
Yuqoridagi mulohazalardan shuni bilish mumkinki, agar A-mulohaza rost bo‘lsa, u holda uning inkori Ā-yolg'on va aksincha A-yolg'on bo‘lsa, Ā-rost bo‘ladi. Ya'ni mulohazalar inkori uchun quyidagi jadval o‘rinli:
Bu jadval rostlik qiymatlar jadvali deyiladi. Agar A-mulohazadagi fe'l tarkibida "ma" qo‘shimchasi qatnashsa,u holda Ā mulohazada bu qo‘shimcha(ma) tashlab yuboriladi. Masalan, A: "Anvar vazifani bajarmadi", Ā: "Anvar vazifani bajardi".A biror mulohaza bo‘lsin. Bu mulohazaning inkori esa Ā bo‘ladi. Endi Ā ning inkorini tuzamiz. tuzilgan mulohaza A mulohaza inkorining inkori bo‘ladi, ya’ni Ā mulohazaning ikkilangan inkori bo‘ladi. Masalan, A: "17 bir xonali son emas", Ā: "17 bir xonali son", : "17 bir xonali son emas" bo‘ladi.Har doim berilgan mulohaza bilan uning ikkilangan inkori ekvivalent bo‘ladi, ya'niA= - bo‘ladi.
Mulohazalar konyunksiyasi
Ta'rif: A va B mulohazalarni "va" bog'lovchisi yordamida bog'lab hosil qilingan yangi mulohazaga mulohazalar konyunksiyasi deyiladi. “Konyunktsiya” lotincha “conjunction” so‘zidan olingan bo‘lib, mantiqiy ko‘paytma degan ma'noni bildiradi. U quyidagicha belgilanadi: A B.
Mulohazalar konyunktsiyasi ikkala mulohaza ham rost bo‘lganda rost, qolgan hollarda yolg'on bo‘ladi. A va B mulohazalar konyunktsiyasi uchun quyidagi jadval o‘rinli:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
M. M. Qosimova "Boshlang’ich matematika kursi nazariyasi" fanidan o‘quv qo‘llanma oliy ta’limning boshlang’ich ta’lim asoslari yo‘nalishida belgilangan dts talablari va "Boshlang’ich matematika kursi nazariyasi" o‘q
|
CSC tizimlarini qurishning umumiy tamoyillari

4.2. CSC tizimlarini qurishning umumiy tamoyillari
Raqamli kommutatsiya tizimlari, boshqa turdagi tizimlar kabi, uchta asosiy komponentga ega: kommutatsiya maydoni, boshqaruv moslamasi va chiziqli qurilmalar.
4.2.2. CSK ning strukturaviy diagrammasi
Umumiy ko'rinishda raqamli kommutatsiya tizimining diagrammasi 4-rasmda ko'rsatilgan va quyidagilardan iborat: raqamli kommutatsiya modullari - raqamli kommutatsiya maydoni, boshqaruv moslamasi - boshqaruv funktsiyalari va abonent va magistral liniyalarning modullari turli darajadagi markazlashtirilgan protsessorlar. .
Abonent liniyalarining modullari (Module AL) abonent to'plamlarini (AK) va raqamli yo'l multipleksorini (Mx) o'z ichiga oladi. Abonent to'plami CSC uskunasining foydalanuvchi terminal uskunasi (TA) bilan o'zaro ta'sirini ta'minlaydi. Multipleksator yo'llarning alohida kanallarini multiplekslaydi.
4.4-rasm. ATSE strukturaviy sxemasi
Raqamli kommutatsiya modullari (Modul sK) tizimning kommutatsiya maydonining tarkibiy qismlari bo'lib, (KP) ning haqiqiy kommutatsiya maydonini, kommutatsiya maydonining kiruvchi va chiquvchi tomonlari (LK) ning chiziqli to'plamlarini, shuningdek GEN ZS signallarining generatorini o'z ichiga oladi. 3S, raqamli uzatgichlar PER, raqamli qabul qiluvchilar PR. Raqamli kommutatsiya maydoni - bu sSK tizimining bir qismi bo'lib, u istalgan kiruvchi yo'lning istalgan vaqt oralig'ini har qanday chiquvchi yo'lning istalgan vaqt oralig'iga almashtirish imkonini beradi.
Kommutatsiya maydonining kirish va chiqishidagi chiziqli LK to'plamlari IKM yo'llarining sinxronizatsiyasini va chiziqli signallarni konvertatsiya qilishni ta'minlaydi. GEN ZS signal generatori turli xil signal signallarini ishlab chiqaradi, ular yordamida abonent ulanish bosqichlarining o'tishi haqida xabardor qilinadi. Raqamli PER va PR shunga o'xshash raqamli tizimlar bilan aloqa qilishda OKS bilan ishlash uchun mo'ljallangan.
Ulanish liniyasi modullar (UL moduli) boshqa turdagi kommutatsiya tizimlari bilan aloqani tashkil qilishda o'rnatiladi va har xil turdagi magistral liniyalar to'plamini (KSL) o'z ichiga oladi. KSL sK modulining birlashtirilgan interfeysini ma'lum turdagi ulanish liniyalari (to'rt simli raqamli, uch simli jismoniy, SP uzatish tizimi bilan to'rt simli analog va boshqalar) bilan moslashtirish uchun mo'ljallangan.
Raqamli ko'p chastotali uzatgichlar (PER_MCh) va qabul qiluvchilar (PR_MCh) boshqaruv signallarini qabul qilishni va SUV ning telefon apparatlaridan ohangli (chastota) terish bilan o'zaro ta'sirini ta'minlaydi. Bundan tashqari, PER_MCh va PR_MCh ulanish liniyalari orqali SUV ko'p chastotali kodini almashishni ta'minlaydi.
Ma'lumotlar shinasi orqali UU boshqaruv moslamasi buyruqlarni o'rnatadi va to'plamlar holatining o'zgarishini nazorat qiladi.
SSK boshqaruv qurilmasi bir qator quyi tizimlar bo'lib, ularning har biri ulanishni o'rnatish jarayonida ma'lum funktsiyalarni bajaradi. Quyi tizimlarning o'zaro ta'siri vazifalar menejeri orqali amalga oshiriladi. UU sSK tuzilishi, quyi tizimlar ro'yxati, ularning o'zaro ta'siri va qo'ng'iroqlar xizmati algoritmi quyida muhokama qilinadi.
|