nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini

|
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatiniBog'liq ЖДПУ Мактаб менежменти 06 12 22 Анжуман тўплам 91
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
06.12.2022
laboratory work in technical schools to meet their needs for physical knowledge[5], problem
solving, as well as modern lessons (non-standard lessons) with a wide range of possibilities.
Specific species can be mentioned. These non-traditional physics classes include: a question-and-
answer session, a research lesson, an independent preparation lesson, a discussion lesson, role-
playing games, seminars, lectures, and so on. Lessons like this, in terms of their content and
purpose, not only inspire students with confidence in their cognitive power, but also increase their
interest in reading, learning, and stimulate creative activity. Most importantly, these lessons realize
students ’activities based on creative independence.
Discussions. In the department of dynamics of physics in technical schools there is a separate
moodul, which covers the core of dynamics, the coverage of I. Newton's laws, described in 1687
in "Mathematical Foundations of Natural Philosophy." In this case, it is advisable to use the above
types of lessons. This will be an issue for students to solve puzzles related to learning the learning
material. Learning to solve problems allows students to develop mentally, helping to develop
logical thinking, memory, attention, and comprehension. The ability to solve problems is the main
criterion for the study and mastery of physics. In the process of problem solving, students develop
knowledge and skills to apply their knowledge in the analysis of various physical phenomena in
nature, technology and life. Advanced pedagogical technology can be used in the study of physical
theories of teaching methods that clarify the essence and raise the scientific level of the content of
physics education.
Conclusion. In conclusion, the dynamics department of physics is very important for
technical schools. There are inherent difficulties in training high-quality engineers for production.
These challenges can be addressed through specific approaches. By studying the dynamics section
of physics, the lungs help to solve problems in important areas and increase the scope of
application.
|
| |
) Kardiotonik maddələrə hansı aiddir?

362) Kardiotonik maddələrə hansı aiddir?
A) Lidokain (Ksikain)
B) Strofantin
C) Xinidin-sulfat (Xinidin)
D) Nadolol(Korqard)
E) Fenitoin(Difenin)
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 226
363) Nitroqliserinin uzunmüddətli təsirə malik preparatı hansıdır ?
A) Nitronq
B) Diltiazem (Aldizem)
C) Validol
D) Amiodaron (Kordaron)
E) Kordiamin
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 226
364) Antiaritmik təsir göstərən anesteziyaedici vasitə hansıdır ?
A) Sovkain
B) Benzokain
C) Dikain
D) Trimekain
E) Lidokain (Ksikain)
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 233
365) Ürək qlikozidlərinin təsir mexanizmi nədən ibarətdir?
A) Ürək avtomatizmini zəiflətməsindən ibarətdir
B) Onların ürək əzələsində sərbəst kalsium ionlarının miqdarın artırmasından ibarətdir
C) Azan sinirin ürəyə təsirin azaltmasından ibarətdir
D) Onların diureziazaltmasından ibarətdir
E) Kalium ionlarının miqdarını artırmasından ibarətdir
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 224
|
Nukus davlat pedagogika instituti "kelishilgan" - bet 99

106
Atlıqtıń leksika-grammatikalıq túrleri:ǵalabalıq hám menshikli; konkret hám
abstrakt: dara, jámlewshi, zatlıq; betlik hám
betlik emes; anıq hám anıq emes
atlıqlar. Atlıqlarda jınıslıq mániniń bildiriliwi.
Atlıqtıń morfologiyalıq kategoriyaları: San kategoriyası. Tartım kategoriyası:
konkret, abstrakt tartım; daralıq hám sheriklik tartım. Seplik kategoriyası:
Grammatikalıq, keńislik seplik. Atlıqtıń sepleniwi: jay, tartımlı, almasıqlıq
sepleniw. Sepliklerdegi sinonimiya.
Kelbetlik. Ózine tán mánisi, morfologiyalıq ózgeshelikleri, sintaksislik
xızmeti. Semantikalıq túrleri: sapalıq, qatnaslıq kelbetlik. Dáreje kategoriyası: jay,
salıstırıw, arttırıw. Kelbetliklerdiń atlıqlasıwı.
Sanlıq. Ózgeshelikleri. Túrleri: san mánisindegi sózler, yesaplıq (numerativ)
sózler, san mánisindegi turaqlı sóz dizbekleri. Qurılısına qaray: jay,
qospa
sanlıqlar. Mánisine qaray: yesaplıq, qatarlıq sanlıqlar.
Almasıq. Grammatikalıq mánisi, atlıqlasıw wózgesheligi, gáptegi xızmeti.
Mánisi boyınsha túrleri: betlew, siltew, soraw-qatnas, ózlik, jámlew,
belgilew,
belgisizlik, bolımsızlıq. Pronominalizaciya.
Feyil. Grammatikalıq ózgeshelikleri (morfologiyalıq belgileri, sintaksislik
xızmetleri). Awıspalı, awıspasız feyiller. Dáreje kategoriyası: aktiv dárejeler: túp,
sheriklik, ózlik; passiv dárejeler: ózgelik, belgisiz.
Mánili feyiller, onıń semantikası. Kómekshi feyiller, mánileri hám xızmetleri.
Tolıqsız feyil.
Творчество 
А - Nukus davlat pedagogika instituti "kelishilgan"

145
представление о сильной личности, ее романтизации, изображение
декоративно экзотического мира. Сборники «Путь конквистадоров»,
«Жемчуга», «Чужое небо». Особенности поэтического мира, художественное
мастерство. Патриотическая тема в сборниках периода Первой Мировой
войны «Колчан», «Костер». Чувство пессимизма, тревоги в жизни.
Библейские мотивы в итоговой поэтической книге «Огненный столп».
Трагическая гибель поэта. Лирика А. Ахматовой. Влияние акмеизма на
раннее творчество А. Ахматовой. Характеристика творческой манеры:
установка на реальность, деятельность, афористичность стиля, лейтмотивы и
лейтобразы, повествовательный характер лирики, элементы сюжета,
мифологемы. Судьба О. Мандельштама. Биографические сведения. Начало
творческого пути в русле позднего упадочного символизма. Первый сборник
«Камень» акмеистическая манера письма. Любовь, смерть, античность – три
главные темы в книге «Yristia». Смена творческой манеры, уход в
подсознательное, усложнение образной системы в последующих стихах.
Противостояние поэта тоталитарной системе. Трагическая гибель поэта.
Nukus davlat pedagogika instituti "kelishilgan" - bet 98

105
Morfemika hám morfema haqqında ulıwma maǵlıwmat.Morfema hám wonıń
túrleri: túbir morfema hám kómekshi morfema. Kómekshi (affiks) morfemalardıń
xızmetine qaray túrleri: sóz jasawshı, sóz wózgertiwshi, forma jasawshı; wornına
hám mánisine qaray túrleri: suffiks, postfiks, fleksiya; dúzilisine qaray túrleri:
ápiwayı affiksler, qospa affiksler. Tariyxıy túbir haqqında túsinik. Morfemalar
arasındaǵı qatnaslar: morfemalıq omonimiya, morfemalıq sinonimiya, morfemalıq
antonimiya. Nol` forma.
Sózdiń tiykarı. Dórendi emes, dórendi hám dóretiwshi tiykarlar. Sózdiń
morfemalıq qurılısındaǵı ózgerisleri: sińisiw, jılısıw, dekorrelyaciya haqqında
maǵlıwmat, onıń kelip shıǵıw sebepleri.
) Aptekdə apirogen suyun saxlanma müddəti neçə gündür ?

884) Aptekdə apirogen suyun saxlanma müddəti neçə gündür ?
A) Bir gün
B) On beş gün
C) İki gün
D) Beş gün
E) On gün
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, C.Ə.Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989 səh 211
885) Streptosid məlhəm əsası ilə hansı növ məlhəm əmələ gətirir?
A) Ekstraksion
B) Emulsion
C) Suspenzion
D) Qarışıq tipli
E) Homogen
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, C.Ə.Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989 səh 214
886) Yüksək temperatura davamsız maddələr hansılardır?
A) Aminazin, eufillin, heksametilentetramin
B) Qlükoza, natrium xlorid, kalium xlorid
C) Natrium bromid, natrium hidrokarbonat, analgin
D) Novokain, kofein natrium- benzoat, qlükoza
E) Furasilin, eufillin, adrenalin hidroxlorid
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, C.Ə.Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989 səh 219
|
) Analgin hansı tabletin tərkibinə daxildir?

335) Analgin hansı tabletin tərkibinə daxildir?
A) Riboksin
B) Benalgin
C) Kofein
D) Aeron
E) Teotart
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 179
336) Mukolitik maddələrin təsir mexanizmi nədən ibarətdir?
A) Bəlğəmin özlülüyünü azaldır
B) Bronxların selikli qişasını qıcıqlandırır
C) Ağciyər damarlarının qanla dolmasını azaldır
D) Ağciyər toxumasında toplanan mayenin miqdarını azaldır
E) Mədənin selikli qişasını qıcıqlandırır
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 207
337) Surfaktantnə üçün belə adlandırılır?
A) Səthi-aktiv maddə olduğu üçün (Surfase-səth sözündən götürülmüşdür)
B) Qanəvəzedici olduğu üçün (Surfase-qanəvəzedici sözündən götürülmüşdür)
C) Sürüşkən maddə olduğu üçün (Surfase-sürüşkən sözündən götürülmüşdür)
D) Selik maddəsi olduğu üçün (Surfase-selik sözündən götürülmüşdür)
E) Bəlğəmgətirici olduğu üçün (Surfase-bəlğəm sözündən götürülmüşdür)
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 208
|
) Mukolitik maddələrin nümayəndəsi hansıdır?

341) Mukolitik maddələrin nümayəndəsi hansıdır?
A) Kodein-fosfat
B) Tusupreks
C) Prenoksdiazin (Libeksin)
D) Mukosolvin (Asetilsistein)
E) Qlausin-hidroxlorid (Qlauvent)
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 207
342) Sulfaktantın biosintezi pozulduqda onu əvəz edən sintetik maddə hansıdır?
A) Asetilsistein
B) Bromheksin (Solvin) (Bizolvan)
C) Prenoksdiazin (Libeksin)
D) Lazolvan (Ambroksol)
E) Kurosurf
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 208
343) Bronxolitik maddələr hansı təsirə malikdir?
A) Bronxların spazmını aradan qaldırır
B) Ağciyər toxumasında mayenin miqdarını artırır
C) Surfaktanların biosintezini gücləndirir
D) Bəlğəmgətirici təsir göstərir
E) Bronxların divarını qıcıqlandırır
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 214
|
Русский футуризм - Nukus davlat pedagogika instituti "kelishilgan"

|
Nukus davlat pedagogika instituti "kelishilgan"Bog'liq Nukus davlat pedagogika instituti kelishilgan Русский футуризм. Понятие об авангарде и авангардистских течениях в
искусстве. Теоретическое положение футуризма. Три школы русского
футуризма. В. Хлебников – родоначальник русского футуризма, новаторство
идейное и стилевое. Эгофутуризм – Игорь Северянин. Кубофутуристы:
Маяковский, Каменский, Гуро, Д. Бурлюк, Крученых.
В. Маяковский. Теория футуризма и ее противоречивое воплощение в
творческой практике Маяковского. Лирический герой, жизненная позиция
поэт. Та и его персонажей, чувство одиночества («Владимир Маяковский»,
«Флейта позвоночник»). Поэма «Человек». Конфликт между старым и новым
миром. Поэма «Облако в штанах» программное произведение поэта.
Антимилитаристические стихи периода первой мировой войны («Мама и
убитый немцами вечер», «Вам», «К ответу»). Совместная дискуссия о
творчестве поэта. Поэты внелитературных групп: М. Волошин, М. Цветаева.
Модернистская проза начала XX века. Проблема художественного
метода А. Ремизова. Композиционное своеобразие произведений, идейно-
тематическое новаторство. Элементы натурализма, мистицизма, фантастики,
экспрессионизма
в
творчестве
А.
Ремизова.
Пессимистическое
мировоззрение,
утверждение
действительности
как
сочетания
божественного и дьявольского.
Проза Б. Зайцева. Начало творческого пути в литературном кружке
«Среда». Пантеизм ранних рассказов, сочетание реализма, натурализма,
импрессионизма. Совмещение субъективного и объективного начала в
повествовании. Структурно-семантический анализ рассказа «Волки».
Усиление религиозных мотивов в зрелом творчестве, отказ от модернистских
экспериментов, переход к реализму. Эмигрантский период творчества
Зайцева.
146
5A111601 – Ijtimoiy-gumanitar fanlarni o`qitish metodikasi (mánaviyat
|
| |
XIX ásirdiń aqiri XX ásirdiń basindaǵi qaraqalpaq ádebiyati

|
XIX ásirdiń aqiri XX ásirdiń basindaǵi qaraqalpaq ádebiyatiBog'liq Nukus davlat pedagogika instituti kelishilgan XIX ásirdiń aqiri XX ásirdiń basindaǵi qaraqalpaq ádebiyati. Dáwirdiń
jámiyetlik-siyasiy, mádeniy jaǵdaylari. Usi dáwirdegi talant wákilleriniń
dóretiwshilik baǵdarlari, izertleniw jaǵdaylari haqqinda. Annaqul Mámbetxoja uli,
Qulmurat Qurbanali uli, Ábdiqádir Bekimbet uli, Qorazbek Rzbek uli hám t.b.
Qissaxanliq mektepleriniń shólkemlestiriliwi, olardiń aǵartiwshiliq xizmetleri,
awilliq mektepler, meshit-medreselerdiń xaliq mádeniy turmisindaǵi orni.
Qazi
Máwlik,
S.Májitov,
Q.Áwezov
hám
t.b.
aǵartiwshiliq
xizmetleri.Dáwirge tariyxiy sipatlama.
Annaqul Mámbetxoja uli. Shayirdiń ómiri hám dóretiwshiligi. Lirikaliq
shiǵarmalarinda jámiyetlik-siyasiy kóz-qaraslar.
Qulmurat Qurbanali uli. Shayirdiń ómiri hám ádebiy xizmeti. Lirikaliq
shiǵarmalarinda filosofiya, didaktika hám táriyp janriniń rawajlaniwi, qosiqlariniń
kórkemligi.
Bekjan Nurim uli. Ómiri hám dóretpeleri. Shayir shiǵarmalariniń ideyaliq,
tematikaliq, kórkemlik ózgeshelikleri.
Sidiq Toqpan uli.Ómiri hám dóretiwshiligi. Shayir lirikasiniń tematikasi,
qosiqlariniń ideyaliq mazmuni, yumor-satiraliq shiǵarmasi. «Sidiq penen aytisi»
shiǵarmasiniń ideyaliq mazmuni.
Ábdiqádir Bekimbet uli. Ábdiqádir shayirdiń ómiri hám dóretiwshiligi.
Shayir hám qissaxan sipatinda xaliqtiń ruwxiy hám mádeniy turmisindaǵi xizmeti.
Qorazbek Razbek uli.Shayir hám qissaxan Qorazbek Razbek uliniń ómiri
hám dóretiwshiligi. Shayirdiń milliy oyaniw dáwiri ádebiyatinda tutqan orni.
Qazi Máwlik Bekmuhammed uli. Shayirdiń ómiri hám dóretiwshilik joli.
Qissaxanliq mektebin shólkemlestiriwi, Shimbayda mektep hám kitapxana ashiwi
hám xaliqtiń mádeniy turmisindaǵi xizmeti.
|
| |
asoslari) - Nukus davlat pedagogika instituti "kelishilgan"

147
ruwxıylıǵın qáliplestiriw hám jámiyet mánawiy tarawın rawajlandırıwı, insan
shaxstıń qáliplesiwi ruwxıylıqtıń payda bolıwı menen baylanısı, ruwxıy, shaxs,
millet hám jámiyet faktorlarına óz ara baylanıslıǵı. Ruwxıylıq rawajlanıwındaǵı
milliy ruwxıy miyraslarǵa, onıń rawajlanıw tájiriybelerine tayanısh hám milliy
ruwxıy tásir kórsetiw, óz ara bayıtıw hám ulıwmainsanıy tárepleri, ózlestiriw
nızamları, shaxstıń óz-ózin ańlawı, bilimdanlıq, kewili páklik, saxıylıq,
qayırqomlıq, iymanlılıq, hadallıq, isenimlik, diyanatlı, mehir-miriwbet, hújdanlılıq,
rasgóylik, ádalatparwarlıq, ata-anaǵa húrmet, shańaraqqa sadıqlıq, milliy óz-ózin
ańlaw, milliy maqtanısh, milletparwarlıq, watansúyiwshilik,
milliy til, milliy
tariyx, ádebiyat, iskusstvo, úrp-ádetler, qádiriyatlardı ózlestiriw, mámleket tizimine
húrmet, nızamlarǵa boysınıw, mámleket ishki hám sırtqı siyasatınan xabardar
bolıw, ómirde bolatuǵın processlerde aktivlik kórsetiwlerdiń ruwxıy kategoriyaları
ekenligi berilgen.
) Hansı bitkilərin sulu çıxarışları soyudulmadan süzülür?

896) Hansı bitkilərin sulu çıxarışları soyudulmadan süzülür?
A) Dərgil meyvəsi, damotu
B) Cökə çiçəyi, biyan kökü
C) Nanə yarpağı, adaçayı yarpağı
D) Palıd qabığı, ayıqulağı yarpağı
E) Pişikotu kökləri, cökə çiçəyi
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев.Технология лекарственных форм.»Медицина»,Москва,1988 səh 177
897) Gülxətmi köklərindən sulu çıxarış hazırladıqda hansı əmsaldan istifadə edilir?
A) Həcm artma əmsalı
B) İtki əmsalı
C) Sabitləşdirici əmsal
D) İzotonik ekvivalenti
E) Suudma əmsalı
Ədəbiyyat: T.Ə. Təhməzov, K.Y.Əliyeva. “Əczaçılıq texnologiyaları üzrə təcrübə məşğələsi” Bakı 2005, səh 139
|
) Kofein natrium- benzoatın steril məhlulları neçə fazilidir?

887) Kofein natrium- benzoatın steril məhlulları neçə fazilidir?
A) 10 %, 50%-li
B) 10 %, 30%-li
C) 10 %, 80%-li
D) 10 %, 70%-li
E) 10 %, 20%-li
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, C.Ə.Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989 səh 250
888) 100 ml 1%-li novokain məhluluna nə qədər stabilizator əlavə edilir?
A) 2 ml 0,1 N xlorid turşusu məhlulu
B) 0,5 ml 0,1 N xlorid turşusu məhlulu
C) 0,2 ml 0,1 N xlorid turşusu məhlulu
D) 0,9 ml 0,1 N xlorid turşusu məhlulu
E) 5 ml 0,1 N xlorid turşusu məhlulu
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, C.Ə.Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989 səh 225
889) Qlükozanın steril məhlulunu hazırlamaq üçün hansı stabilizatordan istifadə olunur?
A) 0,1 N xlorid turşusu məhlulundan
B) Veybel məhlulundan
C) Trilon B məhlulundan
D) Natrium-hidrokarbonat məhlulundan
E) 0,1 N natrium-hidroksid məhlulundan
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, C.Ə.Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989 səh 232
|
) Aptekdə eufillinin 24 %-li inyeksiya məhlulu hansı üsulla hazırlanır?

890) Aptekdə eufillinin 24 %-li inyeksiya məhlulu hansı üsulla hazırlanır?
A) Mexaniki üsulla
B) Fiziki üsulla
C) Fiziki-kimyəvi üsulla
D) Aseptik üsulla
E) Kimyəvi üsulla
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, C.Ə.Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989 səh 219
891) X DF-da göz məlhəmi kimi hansı məlhəm qəbul edilib?
A) Sarı civə-oksidi məlhəmi
B) Levomisetin məlhəmi
C) Penisillin məlhəmi
D) Sink-sulfat məlhəmi
E) Ağ civə-oksidi məlhəmi
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, C.Ə.Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989 səh 251
892) Göz məlhəminin əsası göstərilməzsə, məlhəm əsası kimi nədən istifadə olunur?
A) Susuz lanolin 1h, vazelin 5h
B) Susuz lanolin 1h, vazelin 15h
C) Susuz lanolin 10h, vazelin 90h
D) Lanolin 5h, vazelin 20h
E) Lanolin 10h, vazelin 50h
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, C.Ə.Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989 səh 250
893) 5%-li qlükozanın 1 litr izotonik məhlulunu hazırlamaq üçün nə qədər qlükoza götürülməlidir?
A) 100,0
B) 150,0
C) 50,0
D) 5,0
E) 52,2
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, C.Ə.Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989 səh 233
894) Qlükozanın 5, 10, 25, 40 %-li 100 ml məhlulunu stabilləşdirmək üçün neçə faiz Veybel məhlulu götürülür?
A) 25 faiz
B) 10 faiz
C) 5 faiz
D) 40 faiz
E) 35 faiz
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, C.Ə.Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989 səh 230
895) Antibiotiklərlə göz məlhəmini hazırladıqda vazelin və susuz lanolin hansı nisbətdə götürülür?
A) 4:8
B) 2:8
C) 10:40
D) 5:3
E) 6:4
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, C.Ə.Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989 səh 158
|
Ǵárezsizlik dáwirindegi qaraqalpaq ádebiyati

Balalar ádebiyati.
Ádebiyattanıw.
Kórkem ádebiy shıǵarmanıń syujeti hám kompoziciyası.
Kórkem shıǵarmanıń tili. Kórkemlew quralları.
Ǵárezsizlik dáwirindegi qaraqalpaq ádebiyati
Download
2,1 Mb.
Pdf ko'rish
bet
110/196
Sana
09.12.2023
Hajmi
2,1 Mb.
#114299
1
...
106
107
108
109
110
111
112
113
...
196
Bog'liq
Nukus davlat pedagogika instituti kelishilgan
Bu sahifa navigatsiya:
Balalar ádebiyati.
Ádebiyattanıw.
Kórkem ádebiy shıǵarmanıń syujeti hám kompoziciyası.
Kórkem shıǵarmanıń tili. Kórkemlew quralları.
Ǵárezsizlik dáwirindegi qaraqalpaq ádebiyati
. Dáwirge tariyxiy, siyasiy,
ádebiy, mádeniy
xarakteristika
, ǵárezsizlik ideologiyasi. Ádebiyattaǵi jańa
baǵdarlar. Xaliqtiń milliy ózgeshelikleriniń, dástúr, úrp-ádetleriniń qayta tikleniwi.
Qaraqalpaq
poeziyasinda
ǵárezsizlik
temasi.
I.Yusupov,
T.Qabulov,
X.Dáwletnazarov, N.Tóreshova, K.Karimov, G.Nurlepesova, S.Ibragimov
poeziyasinda dáwir nápesi. Ǵárezsizlik dáwirinde qaraqalpaq prozasi.
Á.Paxratdinovtiń «Sóylenbegen tariyx» romani. Ǵárezsizlik dáwirindegi
qaraqalpaq dramaturgiyasi. Ǵárezsizlik dáwirindegi qaraqalpaq ádebiy sini.
Qaraqalpaq ádebiyattaniw iliminiń rawajlaniw baǵdarlari.
Balalar ádebiyati.
Balalar ádebiyati- qaraqalpaq ádebiyati tariyxiniń tiykarǵi
ajiralmas bir bólegi sipatinda. Balalar ádebiyati, balalar hám jas óspirimler ushin
kórkem dóretpeler. Balalar ádebiyatindagi didaktika hám kórkemliktiń qáliplesiw
mashqalasi. Balalar ádebiyati rawajlaniwiniń tiykarǵi basqishlari.
Ádebiyattanıw.
Ádebiyattanıw - kórkem adebiyat haqqındaǵı ilim.
Kórkem ádebiyat haqqında túsinik
.
Kórkem ádebiy obraz
. Obraz hám obrazlılıq Obrazdıń túrleri.
Kórkem shıǵarmada mazmun hám forma.
Mazmun hám formanıń
baylanısı
.
Kórkem ádebiy shıǵarmanıń teması hám ideyası.
Tema haqqında túsinik.
Ideya hám estetikalıq ideal.
Kórkem ádebiy shıǵarmanıń syujeti hám kompoziciyası.
Syujet haqqında
túsinik. Kórkem ádebiy shıǵarmada konflikt. Konflikttiń túrleri. Syujettiń tiykarǵı
elementleri. Syujet hám fabula. Kompoziciya. Kompoziciyalıq qurallar.
115
Kórkem shıǵarmanıń tili.
Kórkemlew quralları.
Kórkem shıǵarma tiliniń leksikası. Sózlerdiń tiykarǵı
hám awıspalı mánilerde qollanılıwı. Troplar hám onıń túrleri: Metafora, sinekdoxa,
metonimiya, giperbola, litota, allegoriya, simvol, ironiya, perifraz, evfemizm,
teńew hám epitet.
Download
2,1 Mb.
1
...
106
107
108
109
110
111
112
113
...
196
Download
2,1 Mb.
Pdf ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ǵárezsizlik dáwirindegi qaraqalpaq ádebiyati
Download
2,1 Mb.
Pdf ko'rish
baho 
4 - Chizmachiligi pedagogik innovatsiyalar, professional

103
TAYANCH IBORALAR
Detallarning birikmalari
•
Detal – bir xil nomdagi va bir xil markali materialdan (yig‘ish
jarayonlari qo‘llanilmagan) yasalgan bo‘ladi.
•
Yig‘ish birligi – tayyorlovchi korxonalarda tarkibiy qismlari o‘zaro
yig‘ish jarayonlari bilan biriktiriladigan buyumlar.
•
Kompleks – tayyorlovchi korxonada yig‘ish jarayonlari bilan
birlashtirilmagan, ammo bir-biriga bog‘liq ekspluatatsion vazifalarni
bajarish ko‘zda tutilgan ikki va undan ortiq buyum.
•
Komplekt – tayyorlovchi korxonada yig‘ish jarayonlari bilan
birlashtirilmagan, biroq umumiy yordamchi vazifalarga ega bo‘lgan ikki
va undan ortiq buyum to‘plami. Masalan, ehtiyot qismlar to‘plami.
•
Vint chiziqlar - Nuqtaning bu vaqtda bosib o‘tgan yo‘li, ya’ni
trayektoriyasi vint chiziq deyiladi.
•
Silindrik vint chiziq. Bu texnikada eng ko‘p qo‘llaniladigan chiziq.
•
Buyum- Korxonalarda ishlab chiqarilayotgan har qanday narsa yoki
narsalar to‘plami umumiy nom
buyum deb ataladi
.
• Birikmalar ikkiga bo‘linadi:
ajraladigan va
ajralmaydigan.
• Birikma tarkibidagi detallarni sindirmasdan, yormasdan, qayirmasdan
ya’ni shikast yetkazmasdan bo‘laklarga ajratilsa,
ajraladigan birikma
deyiladi.
QARAQALPAQ ÁDEBIYATÍ TARIYXÍ HÁM ÁDEBIYAT

109
Ańizlar (Legendalar), mifler hám ápsanalar, Kúldirligi sózler
(Anekdotlar). Ráwiyatlar haqqinda. Ráwiyatlardiń payda boliwi. Qaraqalpaq
ráwiyatlariniń jiynaliwi hám bastirilip shiǵiwi. Ráwiyatlardiń ózgeshelikleri,
tariyxiy haqiyqatliq hám qiyal.
Kúlkili sózler.Kúlkili sózler haqqinda túsinik, anekdot janriniń
ózgeshelikleri. Qaraqalpaq anekotlariniń jiynaliwi hám bastirilip shiǵariliwi.
Anekdotlardiń mazmuni, tapqirliqti ótkiri házil-dálkek penen beriw.
-rasm - Chizmachiligi pedagogik innovatsiyalar, professional

100
Detallarning birikmalari va chizmalari mavzusi bo‘yicha baholash mezonlari
Detallarning birikmalari va chizmalari mavzusi bo‘yicha vizual-didaktik resurslar
- Tarqatma materiallar;
- Blits savol;
- Amaliy mashg‘ulot;
- Elektron didaktik materiallar.
1
- Detallarning birikmalari o‘z fikrini og‘zaki va
yozma tarzda aniq tushunarli bayon qila oladi.
- davra bilan dialogga kirisha oladi.
- ilmiy muloqotni tashkil etish;
ijtimoiy moslashadi.
- o‘zaro muloqotda muomala madaniyatiga amal
qiladi.
- ijodiy fikirlay oladi.
- fan detallarning birikmalari bo‘yicha tasavvurga
ega
“5” (a’lo) baho
2
- Detallarning birikmalari o‘z fikrini og‘zaki va
yozma tarzda aniq tushunarli bayon qila oladi.
- ilmiy muloqotni tashkil etish;
ijtimoiy moslashadi.
- o‘zaro muloqotda muomala madaniyatiga amal
qiladi.
- Detallarning birikmalari mohiyatini tushuna biladi.
Ifodalay oladi
“4” (yaxshi)
baho
3
- o‘z fikrini og‘zaki va yozma bayon qila olmaydi.
- ilmiy muloqotni tashkil etish;
ijtimoiy moslashadi.
- o‘zaro muloqotda muomala madaniyatiga amal
qilmaydi.
- Detallarning birikmalari bo‘yicha tasavvurga ega
“3” (qoniqarli)
) Sititon üçün hansı əlamət xarakterikdir?

348) Sititon üçün hansı əlamət xarakterikdir?
A) Tənəffüz mərkəzini oyadır, tənəffüsü bərpa edir
B) Əzələ daxilinə vurulur
C) Bradikardiya əmələ gətirir
D) Arterial təzyiqi aşağı salır
E) Tənəffüsü seyrəldir
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 96
349) Bu sulfanilamid preparatlarından hansı qısa təsir müddətinə malikdir?
A) Sulfetidol (Etazol)
B) Sulfatiazol (Norsulfazol)
C) Urosulfan (Sulfakarbamid)
D) Sulfadimetoksin
E) Sulfapiridazin
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005
350) Bunlardan hansı uzunmüddətlitəsirə malik sulfanilamid preparatlarına aiddir?
A) Sulfakarbamid (Urosulfan)
B) Sulfadimidin (Sulfadimezin)
C) Sulfanilamid (Streptosid)
D) Sulfadimetoksin
E) Sulfasetamid-natrium (Sulfasil-natrium)
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 491
|
Qishlоq xo‘jаlik binоlаri

107
Fuqоrоlik, sаnоаt, qishlоq xo‘jаlik binоlаri vа inshоаtlаrini lоyihаlаshdа tipоvоy
lоyihаlаrdаn fоydаlаnish lоzim. Tipоvоy lоyihаlаr ko‘p mаrtа qurilаdigаn оmmаviy
qurilishlаr jаrаyonidа fоydаlаnilаdi.
BINOLAR VA INSHOOTLAR SINFLARI
Binolar quyidagi ko‘rsatkichlariga ko‘ra har xil kategoriyalarga bo‘linadi.
Vazifasiga ko‘ra:
1.
Fuqaro (turar-joy va jamoat) - kishilarning maishiy va jamoatchilik ehtiyojlariga
mo‘ljallangan binolar.
Turar-joy binolari - yashash uchun qurilgan uylar, yotoqxonalar, mehmonxonalar va b.
Jamoat
binolari -ma’muriy,
o‘quv,
madaniy-maishiy, savdo,
kommunal
xo‘jalik, sport va boshqa turdagi binolar.
2.
Sanoat binolari - biror sanoat mahsulotini ishlab chiqarishda mehnat jarayonini
amalga oshirish uchun mo‘ljallangan va ichiga ishlab chiqarish qurollari joylashtirilgan
binolar (ustaxonalar, omborxonalar, garajlar, elektrastantsiyalar, sex binolari va b.).
3.
Kúnxoja Ibrayim uliniń ómiri hám dóretiwshilik xizmeti

Ájiniyaz Qosibay uliniń ómiri hám dóretiwshilik joli
Berdaq shayir Ǵarǵabay uliniń ómiri hám dóretiwshilik joli
Shayirlar aytisi.
Gúlmurat shayirdiń ómiri hám dóretiwshiligi
Qaraqalpaq klassik ádebiyatiniń jazba ádebiyatliq xarakteri.
Kúnxoja Ibrayim uliniń ómiri hám dóretiwshilik xizmeti
Download
2,1 Mb.
Pdf ko'rish
bet
104/196
Sana
09.12.2023
Hajmi
2,1 Mb.
#114299
1
...
100
101
102
103
104
105
106
107
...
196
Bog'liq
Nukus davlat pedagogika instituti kelishilgan
Bu sahifa navigatsiya:
Ájiniyaz Qosibay uliniń ómiri hám dóretiwshilik joli
Berdaq shayir Ǵarǵabay uliniń ómiri hám dóretiwshilik joli
Shayirlar aytisi.
Gúlmurat shayirdiń ómiri hám dóretiwshiligi
Qaraqalpaq klassik ádebiyatiniń jazba ádebiyatliq xarakteri.
Kúnxoja Ibrayim uliniń ómiri hám dóretiwshilik xizmeti.
Kúnxoja shayir
Ibrayim uliniń jasaǵan zamani, ádebiy ortaliǵi. Kúnxoja shayirdiń ómiri haqqinda
maǵliwmatlar. Kúnxoja shayir dóretpeleriniń jiynaliwi, baspada járiyalaniwi,
izertleniwi máseleleri.
Ájiniyaz Qosibay uliniń ómiri hám dóretiwshilik joli
. Ájiniyaz shayirdiń
XIX ásirdegi qaraqalpaq klassikaliq shayirlariniń biri ekenligi. Ájiniyaz shayir
dóretpeleriniń jiynaliwi, járiyalaniwi, izertleniwi. Ájiniyazdiń lirikasi. «Bozataw»
shiǵarmasi. «Qiz Meńesh penen aytisi».
Berdaq shayir Ǵarǵabay uliniń ómiri hám dóretiwshilik joli
. Berdaq shayir
XIX ásir qaraqalpaq klassik ádebiyatiniń tiykarin saliwshilardiń biri. Shayirdiń
ómiri, ádebiy ortaliǵi. Berdaq shayir dóretpeleriniń jiynaliwi, basip shiǵariliwi,
izertleniwi.
Shayirlar aytisi.
Aytis haqqinda túsinik. Jazba realistlik ádebiyattaǵi aytis
hám oniń túrleri.
Ótesh Alshinbay uliniń ómiri hám dóretiwshilik joli
. Ótesh Alshinbay uli
XIX ásir qaraqalpaq klassik ádebiyatiniń tiykarin saliwshilardiń biri. Ótesh
Alshinbay uli dóretpeleriniń jiynaliwi, baspada basip shiǵariliwi hám izertleniw
máseleleri.
Gúlmurat shayirdiń ómiri hám dóretiwshiligi
. XIX ásirdegi Gúlmurattiń
ádebiyatta tutkan orni. Gúlmurattiń lirik shayir ekenligi.
Saribay shayirdiń ómiri hám dóretiwshiligi
. XIX ásir qaraqalpaq
ádebiyatanda Saribay shayirdiń timsalshil shayir ekenligi. Timsalliq
shiǵarmalariniń ózine tán ózgesheligi.
Qaraqalpaq klassik ádebiyatiniń jazba ádebiyatliq xarakteri.
Ádebiyat
tariyxindaǵi qaraqalpaq jazba ádebiyati haqqindaǵi hár qiyli pikirler. 1959-jilǵi
111
baspa sózdegi jazba ádebiyat haqkinda bolǵan diskussiyalar haqqinda. Házirgi
dáwirdegi ádebiy, ilimiy konferentsiyalar. XVIII-XIX ásir qaraqalpaq ádebiyati
tariyxiniń milliy jazba ádebiyat ekenligi.
Download
2,1 Mb.
1
...
100
101
102
103
104
105
106
107
...
196
Download
2,1 Mb.
Pdf ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kúnxoja Ibrayim uliniń ómiri hám dóretiwshilik xizmeti
Download
2,1 Mb.
Pdf ko'rish
Qishloq xo 'jalik binolari

108
INSHOOT - jamiyatning moddiy hamda ma’naviy ehtiyojlarini qondirish uchun kishilar
tomonidan bunyod etilgan barcha qurilmalar.
MUHANDISLIK INSHOOTLARI - amaliy ish faoliyatida foydalaniladigan, binolarga
aloqasi bo‘lmagan inshootlar: to‘g‘onlar, ko‘priklar, televizion minora, tunellar,
metropoliten, turli mahsulotlarni saqlaydigan katta hajmdagi idishlar va boshq.
Chizmachiligi pedagogik innovatsiyalar, professional - bet 50

98
60-rasm.
Shpilkali birikma
Birikuvchi detallaranchaqalin bo‘Igandayoki bolt bilan
biriktirish imkoniyati
boMmagan hollarda shpilkali birikmadan foydalaniladi.
Shpilkayordamidadetallami biriktirish uchundetaIlardanbiri(I)to‘liqteshil- maydiya’ni
unga parma yordamidakerakli chuqurlikda teshiko‘yiladi (5.4- shakl,a) vaunga metchik
bilan rezbachiqarilgan bo‘ladi (5.4-shakl,b). Unga shpilkaningo‘tqazuvchi uchi
burabqotirila di. Ikkinchi birikuvchi detal (II)ga
to‘liq silindrikteshiko‘yilgan bo‘lib, bu detal shpilkaningsiquvchi uchidan kiygiziladi.
So‘ngra shayba kiygizilib,
undan keyin gaykani burab, birinchi detaiga ikkinchisi
qisiladi.
61-rasm.
99
Vintli birikma
Vint yordamida detallarni biriktirish uchun detallardan biri (1) to‘liq teshilmaydi
va unga rezba chiqarilgan bo‘ladi. Ikkinchi birikuvchi detal (2)ga:
biriktiruvchi vint
silindrik kallakli va yashirin kallakli hamda yarim yumaloq va yarim yashirin kallakli
bo‘lsa, kallakni o‘rnatish uchun GOST 12876-96 bo‘yicha maxsus o‘yiq
va davomida
diametri 1,1 *d ga teng silindrik teshik: biriktiruvchi yarim yumaloq kallakli bo‘lsa,
diametri 1,l=d ga teng kesik konus faskali teshik o‘yilgan bo‘ladi. Biriktiruvchi vint
yashirin kallakli bo‘lgani uchun ikkinchi detalga kallak uchun o‘yiq va davomida 1,1 *d
ga teng diametrli silindrik teshik ochilgan Vint birinchi
detal teshigidan erkin kirib,
ikkinchi detalga buraladi yashirin kallakli vintli birikmada vint kallagi detal sirtidan
chiqib turmasligi ketak.
№ 17-mavzu: Metall konstruksiyalari chizmalari

183
Tashqi yuklar tayanchlarning siljishi haroratdaning o‘zgarishi,
kirishishlar va boshqa
shunga o‘xshash xodisalar konstruktsiyalarga ta’sir etadigan kuchlarga kiradi.
Bino va inshootlarni loyihalashda konstruktiv sxеmalar tuzish kеrak. Bunday sxеmalar
bino va inshootdan hamma qismlarida, shuningdеk, uni qurish va foydalanishning barcha
bosqichlarida
ayrim
konstruktsiyalarning
zaruriy
mustahkamligi
ustivorligini
ta’minlaydi.
Loyihalarda konstruktsiyalardan uzoqqa chidamligini ta’minlashga qaratilgan tadbirlarni
ko‘zda tutish, sovuqbardosh va o‘tga chidamli, korroziyabardosh
matеriallarni tanlash,
ularni chirishdan himoya qilishga doir choralar ko‘rish kеrak.
Matеrial turiga qarab qurilish konstruktsiyalari mеtall, tеmirbеton, g‘isht – tosh, armatura
– g‘isht, yog‘och va plastmassa konstruktsiyalarga bo‘linadi.
Xozirgi davrda mеtall konstruktsiyalar amalda qurilishning barcha sohalarda
qo‘llanilmoqda. Bino va inshootlarda mеtall qurilmalardan foydalanish iqtisodiy jihatdan
afzal ayniqsa baland va kеng, takroriy yuk ta’sir qiladigan
bino va inshootlar qurishda
mеtall qurilmalar ahamiyati kattadir.
Mеtall konstruktsiyalar, asosan qurilishdagi quyidagi sohalarda:
• Sanoat binolari karkaslarida (sinchlarida).
• Katta prolyotli ko‘priklarda.
• Maxsus ahamiyatga ega bo‘lgan binolar angarlar (samolyotlar saqlanadigan binolar),
kеmasozlik (maxsus kеmasozlik inshootlari) va hokazolar qo‘rishda.
• Ko‘p qavatli ijtimoiy binolar, gumbazlar va ko‘rgazma binolar qo‘rishda:
• Radio va tеlеvizion eshittirish minoralari nеft qazib chiqarish inshootlari, suv xo‘jaligi
inshootlari qurishda, kranlar,
• Gaz va suyuqliklarni saqlash hamda taqsimlash inshootlari qurishda.
• Suyuqlik va gaz uzatish quvurlari yotqizishda va boshqa maqsadlarda ko‘p qo‘llaniladi.
Антон Павлович Чехов - Nukus davlat pedagogika instituti "kelishilgan"

144
Антон Павлович Чехов (1860-1904).
Жизнь и творчество А.П. Чехова в 80-е годы. Его сотрудничество в
юмористических журналах. Критика подхалимства и обывательщины в
рассказах Чехова («Хамелеон», «Маска».«Толстый и тонкий», «Смерть
чиновника»). Раздумья Чехова о русской жизни 90-х годов. Губительная сила
пошлости и обывательщины в рассказе «Ионыч». Разоблачение
добровольных охранителей полицейского режима в рассказе «Человек в
футляре».Осуждение эгоистического собственнического счастья в рассказе
«Крыжовник». Осуждение пассивного отступления перед злом в повести
«Палата № 6». Предчувствие исторических перемен в последнем рассказе
Чехова «Невеста». Драматургия ЧеховаПьесы 900-х годов «Чайка» и
«Вишневый сад», как наиболее значительные в драматургии Чехова. Тема
искусства в пьесе «Чайка». Необходимость четкой идеи в художественном
произведении. Пьеса «Вишневый сад». Образы Раневской, Гаева, Лопахина.
Молодое поколение - Трофимов и Аня. Символическое значение вишневого
сада. Оптимистическое звучание пьесы «Вишневый сад» (уверенность в
неизбежности торжества новых, светлых начал). Новаторство Чехова -
художника, драматурга. Чехов и МХАТ.
ИСТОРИЯ РУССКОЙ ЛИТЕРАТУРЫ XX ВЕКА
Творчество А. Куприна. Тема «прозрения» в творчестве Куприна. Тема
человек и природа в повести «Олеся». Повесть «Поединок». Проблематика и
образы. Рассказы Куприна «Изумруд», «Гранатовый браслет». Эмиграция
(«Юнкера»). Возвращение на Родину.
Творчество И. Бунина. Литературные взгляды Ивана Бунина. Первые
прозаические произведения И. Бунина («Вести с родины», «На край света»,
«Танька»). Новеллы о любви в сборнике «Темные аллеи». Роман «Жизнь
Арсеньева».
Творчество М. Горького. Краткая историко-биографическая справка о
писателе. Концепция человека и ее художественное воплощение в ранних
рассказах Горького. Идейно-художественное своеобразие драматургии М.
Горького.
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSN Pdf ko'rish
|
bet | 100/194 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 5,34 Mb. | | #121843 |
Bog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
104
Хорижга доимий яшаш учун чиққан ва хорижга доимий яшаш учун
чиқишларини белгиланган тартибда расмийлаштирган фуқаролар доимий
консуллик рўйхатига олинадилар.
Хорижга хизмат сафарига, ўқиш, даволаниш ва шартнома бўйича ишлашга
чиққан
ва
хорижга
вақтинча
чиқишларини
белгиланган
тартибда
расмийлаштирган фуқаролар вақтинча консуллик рўйхатига олинадилар. Фуқаро
ўзи бораётган мамлакатга қонуний тарзда ва олти ойдан ортиқ муддатга келган
тақдирда, у вақтинча консуллик рўйхатига олинади.
Агар фуқаролар доимий яшаш, иш, ўқиш ёки хизмат сафари жойи ўзгариши
муносабати билан олти ойдан ортиқ муддатга Ўзбекистон Республикасининг
бошқа консуллик муассасасининг консуллик округи ҳудудига кўчиб ўтишса,
илгари турган жойларидаги консуллик рўйхатидан (доимий, вақтинча) чиқишлари
ва янги келган жойларида консуллик рўйхатига олинишлари лозим.
Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида фуқароларни рўйхатга олишнинг
ўзига хос тартиби мавжуд бўлиб, Ўзбекистон Республикасининг 2011 йил
14 сентябрдаги «Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида доимий прописка
қилиниши лозим бўлган шахслар – Ўзбекистон Республикаси фуқаролари
тоифаларининг рўйхати тўғрисида»ги қонуни тартибга солинган. Қонун
талабларига асосан Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида қуйидаги
12 категориядаги шахслар доимий рўйхатдан ўтиш асосида яшаш ҳуқуқига эга.
Доимий прописка қилиш ички ишлар органлари томонидан амалга
оширилади ҳамда жамоат хавфсизлигини таъминлаш ва ҳуқуқбузарликнинг
олдини олиш, шунингдек аҳоли миграциясини ҳисобга олиш мақсадида
фуқаронинг Тошкент шаҳри ва Тошкент вилояти ҳудудининг муайян жойида
яшаши фактини аниқлашни назарда тутади.
Доимий прописка фуқароларга доимий ижтимоий кафолат (меҳнат қилиш,
мулкка эгалик қилиш, пенция таъминоти, таълим олиш, тиббий хизматдан
фойдаланиш) тақдим этади.
Ходимларини 11-банд асосида прописка қилиш учун илтимоснома
киритиши мумкин бўлган давлат ҳокимияти органлари, давлат ва хўжалик
бошқаруви органлари, республика аҳамиятига молик бошқа давлат ташкилотлари
рўйхати Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланган бўлиб, улар бугунги
қуйидаги 64 тани ташкил этади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 16
февралдаги 41-сон “Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида доимий прописка
қилиниши лозим бўлган шахслар — Ўзбекистон Республикаси фуқаролари
тоифаларининг рўйхати тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини
амалга ошириш чора-тадбирлари ҳақида”ги 41-сон қарорига мувофиқ, Ўзбекистон
|
| |
№ 10-mavzu:Binoning asosiy konstruktiv va arxitekturaviy elementlari

|
№ 10-mavzu:Binoning asosiy konstruktiv va arxitekturaviy elementlari Pdf ko'rish
|
bet | 62/129 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 11,26 Mb. | | #150515 |
Bog'liq Qurilish chizmachiligi Kamilova Shamsiya Kamilovna№ 10-mavzu:Binoning asosiy konstruktiv va arxitekturaviy elementlari
Reja:
1. Binoning konstruktiv elementlari
2. Yuk ko‘taradigan devorli binoning konstruktiv elementlari
3. Deraza va eshiklarning shartli grafik tasviri
4. Zina va pandusning shartli belgilari
BINONING ASOSIY KONSTRUKTIV ELEMENTLARI
Kоnstruktiv elеmеntlаr
Binо yoki inshоotning аlоhidа mustаqil qismlаrigа kоnstruktiv elеmеntlаr
(pоydеvоr, dеvоrlаr, to‘siqlаr, sоkоl yopiqlаr, to‘sinlаr, zinа mаrshlаri, dеrаzа yoki eshik
blоklаri vа bоshqаlаr) dеb аtаlаdi. Binоning yеr оsti qismi pоydеvоr (1) hisоblаnib, u
binоdаn tushаdigаn hаmmа kuchni аsоsgа o‘tkаzib yubоrish uchun
xizmаt qilаdi. Аgаr hаmmа dеvоrning pеrimеtri bo‘ylаb tutаsh ishlаngаn pоydеvоr
bo‘lsа, uni lеntаsimоn pоydеvоr dеyilаdi. Аlоhidа tаyanchlаr оstigа ko‘rinishi kvаdrаt vа
silindr kеsimli mаxsus tеmirbеtоn kоnstruksiyalаr qiyilаdi.
Binо dеvоrlаri (4) - 3 qismgа (yuk ko‘taradigan, o‘z-o‘zini ko‘taradigan va osma)
bo‘linаdi. Vazifasi va joylashishiga qarab, tashqi va ichki devorlarga bo‘linadi (tashqi
devorlar - binoni tashqi muhitdan ajratadi va uni atmosfera ta’siridan saqlaydi; ichki
devorlar- har bir xonani ikkinchi xonadan ajratadi). Uning pаstki qismi sоkоl` dеyilаdi.
Dеvоrlаr tоshlаrdаn, g‘ishtlаrdаn, mаydа yoki yirik blоklаrdаn tеrilаdi. Bir ikki qаvаtli
binоlаr tаshqi dеvоrlаrini qаlinligi ikki g‘isht, ichki dеvоrlаrniki esа bir yarim g‘isht
qаlinligidа bo‘lаdi. Sаnоаt binоlаridа dеvоrlаr o‘rnigа tеmir-bеtоn ustunlаr o‘rnаtilаdi.
Pаrdеvоr (7) - binоdаgi yondоsh xоnаlаrni bir-biridаn аjrаtаdigаn ichki to‘suvchi
kоnstruksiyadir.
Sоkоl (3) - tаshqi dеvоrning pаstki qismi bo‘lib, u bеvоsitа pоydеvоrdа
yotаdi vа dеvоrlаrni аtmоsfеrа nаmligidаn vа shikаstlаnishdаn sаqlаydi.
|
| |
Xoja Axmed Yassawiy «Devani hikmet»

110
Xorezmiy (XIV ásir) «Muhabbatnama» dástani. Xorezmiydiń ómiri hám
dóretiwshiligi. «Muhabbatnama»niń izertleniwi..
Dospanbet jiraw dóretiwshiligi. Dospanbet jiraw XVI ásirdiń bas gezinde
jasaǵan belgili sóz sheberleriniń biri. Dospanbet jiraw haqqinda dáslepki
maǵliwmat
Múyten jiraw. Múyten jiraw haqqinda maǵliwmatlar. Múyten jirawdiń
tolǵawlari hám olardiń tematikaliq-ideyaliq baǵdarlari. Múyten jirawdiń
didaktikaliq, socialliq temalardaǵi tolǵawlari.
XVIII ásirdegi qaraqalpaq ádebiyati. Dáwirge tariyxiy, siyasiy-jámiyetlik,
ekonomikaliq hám mádeniy sipatlama. XVIII ásirdiń ortalarinda qaraqalpaqlar
arasinda bolip izertlew jumislari.
Jiyen jirawdiń ómiri hám dóretiwshiligi. Jiyen jiraw XVIII ásirdegi
qaraqalpaqlardiń Xorezmge kelip ornalasqannan keyingi birinshi shayiri–Jiyen
shayir hám jiraw ekenligi. Jiyen jirawdiń XVIII ásirde xaliq awizeki dóretpeleri
menen jazba ádebiyatin baylanistiriwdaǵi roli. Jiyen jirawdiń ómiri. Jiyen jiraw
dóretpelerinde tolǵaw, tariyxiy jirdiń kópligi.«Posqan el» tariyxiy jiriniń ideyaliq
mazmuni. «Ulli taw» shiǵarmasi, tariyxiy jirdiń jaziliwi.
XIX ásir qaraqalpaq ádebiyati. Dáwirge sipatlama. XVIII ásirdiń aqiri XIX
ásirdiń baslarinda qaraqalpaqlardiń jasaǵan orınları hóm tariyxiy turmıs.
Chizmachiligi pedagogik innovatsiyalar, professional - bet 101

181
O‘quv mashg‘ulotining texnologik xaritasi
Ish
bosqichlari
va vaqti
Faoliyat mazmuni
Ta’lim
oluvchi
O‘qituvchi
1-O‘quv
mashgulotiga
kirish
(5daqiqa)
Tashkiliy qism :O‘quvchilarni mashg‘ulotga
tayyorgarligi va davomatini tekshiradi.
Mashg‘ulotga
tayyorlanadilar.
2-bosqich.
Asosiy
(65 daqiqa)
Tayanch bilimlarni faollashtirish:
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda
o‘tilgan-mavzu bo‘yicha o‘quvchilarga
savollar
beradi, ularni baholaydi.
Maqsad va vazifani belgilanishi:
2.Mashg‘ulotning nomi, rejasi, maqsadi va
o‘qitish natijalar bilan tanishtiradi.
3.Mustaqil ishlash
uchun adabiyotlar bilan
tanishtiradi.
4.O‘quv mashg‘ulotida o‘quv ishlarini baholash
mezoni va ko‘rsatkichlari bilan tanishtiradi.
5.Tezkor-so‘rov, savol-javob,
aqliy hujum,
pinbord, o‘ylang va juftlikda fikr almashing
bilimlarni faollashtirish.
Yangi o‘quv material bayoni:
6.Nazariy mashg‘ulotning
rejasi va tuzilishiga
muvofiq o‘qitishni tashkil etish bo‘yicha
harakatlar tartibini bayon etadi.
7.Slaydlarni Power Point tartibida namoyish
etadi
Yangi o‘quv materiallarini mustahkamlash
8.Mustahkamlash uchun savollar beradi.
9.Kichik guruhlarga bo‘ladi,
kichik guruhda
ishlash qoidasi bilan tanishtiradi,
har bir
guruhga topshiriq beradi.
10.Guruhlarda ishlarni boshlashga ruhsat beradi.
11.Vaqt tugaganini ma’lum qiladi,
12.Guruhlar ishini o‘zaro baholashni o‘tkazadi.
Uy
vazifasini
taqdim
etadilar,
savollarga
javob
beradilar.-mavzu
nomi
va
rejasini
yozib
oladilar.
Diqqat
qiladilar.
Savollarga
javob
beradilar.
Yozib
oladilar.
Topshiriqlarni
bajaradilar. Kichik
guruhlarga
bo‘linadilar.
Har bir
guruh o‘z topshiriq
varaqlari
bo‘yicha
faoliyatni boshlaydi.
Har
bir
guruh
sardorlari chiqib o‘z
ishlarini
taqdim
qiladilar.
Berilgan
qo‘shimcha
savollarga
javob
beradilar.
Guruh
ishlarini
o‘zaro
baholaydilar.
3-bosqich
Yakuniy
(10 daqiqa)
Mashg‘ulot yakuni:
1. Faol ishtirok etgan o‘quvchilarni javoblarini
izoxlab baxolaydi va rag‘batlantiradi.
2. Kelgusi mashg‘ulotga vazifa va uni bajarish
yuzasidan yo‘riqnoma beradi.
Baholari bilan
tanishadilar .
Topshiriqni yozib
oladilar.
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
103
жойида бўлиш муддатида (3 кундан кўпроқ муддатга турадиган бўлса) амалга
оширилади.
Ўзбекистон Республикаси ҳудуди доирасида бошқа жойга олти ойдан ортиқ
муддатга борадиган фуқаролар аввалги яшаш жойидан рўйхатдан чиқишлари
шарт, хизмат сафарига, таътилга, ўқишга ва даволанишга борадиган фуқаролар
бундан мустасно.
Фуқарони рўйхатдан ўтказиш ва рўйхатдан чиқариш ички ишлар органи
томонидан амалга оширилади. Меҳмонхоналар, даволаш муассасалари,
санаторийлар ва дам олиш уйларининг масъул ходимлари бу ерларга жойлашган,
рўйхатдан ўтиши лозим бўлган шахслар бўйича анкета-аризаларни ҳисобга олиш
учун бир сутка ичида ушбу муассасалар жойлашган ҳудуддаги манзил-
маълумотнома бюросига жўнатишлари шарт.
Ички ишлар идоралари ҳар ойда камида бир марта ҳудудий статистика
идораларига фуқароларнинг рўйхатдан ўтиши – рўйхатдан чиқиши ҳақида
маълумотнома жўнатади.
Фуқаро яшаши мўлжалланаётган жойга доимий рўйхатдан ўтиши учун
қуйидагиларни тақдим этади:
– белгиланган шаклдаги ариза;
– Ўзбекистон Республикаси фуқаросининг паспорти;
– туғилганлик ҳақида гувоҳнома (16 ёшга тўлмаган, ота-онасидан,
васийларидан ёки ҳомийларидан алоҳида яшайдиган шахслар учун);
– турар жой ҳужжатлари;
– давлат божи тўланганлиги ҳақида квитанция.
Ҳали 16 ёшга тўлмаган ва ота-оналари (васийлари, ҳомийлари) билан бирга
яшайдиган болаларни рўйхатдан ўтказиш туғилганлик тўғрисидаги гувоҳнома
бўйича улар ҳақидаги маълумотларни уй дафтарларига (рўйхатдан ўтказиш
карточкаларига) киритиш орқали амалга оширилади.
Чегара зонасида жойлашган аҳоли пунктларида рўйхатдан ўтказиш қонун
ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.
Фуқаролар янги яшаш жойига келгандан сўнг уч иш куни мобайнида
ҳужжатларини рўйхатдан ўтиш учун келган жойларидаги ички ишлар
органларининг бўлинмаларига топширишлари шарт. Бир нечта уйга ёки
хонадонга эга бўлган мулкдор улардан фақат биттасигагина доимий рўйхатдан
ўтиши мумкин.
Белгиланган тартибда хорижга доимий яшаш учун чиқиб кетган, шунингдек
вақтинча хорижда бўладиган фуқаролар Ўзбекистон Республикасининг
хориждаги консуллик муассасаларида доимий ёки вақтинча консуллик рўйхатига
олинадилар.
|
| |
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
102
Мамлакатимизда 2022 йилда ўтказиладиган аҳолини рўйхатга олиш
тадбири анъанавий усулда, яъни рўйхатга олувчи шахслар томонидан
ҳудудларда уйма-уй юрган ҳолда, юзма-юз суҳбат асосида, қоғоз шаклидаги
рўйхатга олиш варақаларини тўлдириш орқали амалга оширилади.
Ўзбекистон
Республикаси
Давлат
статистика
қўмитаси
раиси
Б.Бегаловнинг сўзларига кўра, интернет тармоғи орқали аҳолини рўйхатга олиш
имконияти ҳам яратилади, аниқроғи, хоҳловчилар ўзлари уйларидан ёки
масофадан туриб, махсус дастур орқали саволнома варақаларини тўлдирган
ҳолда рўйхатдан ўтишлари мумкин бўлади.
Бугунги кунда Ўзбекистонда аҳолини рўйхатга олишнинг энг муҳим
усулларидан бири бу – прописка институти ҳисобланади. Миграция – бу
аҳолининг мамлакат доирасида бир жойдан бошқа жойга ёки бир мамлакатдан
бошқа мамлакатга кўчиши бўлиб, ушбу жараённи ҳуқуқий тартибга солишда
паспорт тизими, хусусан унинг прописка институти муҳим аҳамият касб этади.
Жумладан, ҳозирда паспорт тизимининг асосий вазифаларидан бири сифатида
фуқароларни белгиланган тартибда давлат органлари томонидан ҳисобга олиш
(ҳарбий ҳисоб, миграция жараёнлари статистик ҳисоби, маълум бир ҳудудда
истиқомат қиладиган аҳолининг миқдори ва таркиби ҳисоби)нинг белгиланиши,
миграция жараёнларини ҳуқуқий тартибга солишда унинг аҳамиятини очиб
беради.
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ўрганиш натижалари аксарият МДҲ
давлатлари: Россия, Украина, Беларусь, Қозоғистонда илгари мавжуд бўлган
“прописка” институти бекор қилиниб, ўрнига «регистрация» ёки ҳисобга
олишнинг бошқа турлари (ҳайдовчилар, солиқ тўловчилар рўйхати) жорий
этилганлигини кўрсатмоқда.
Бироқ мамлакатимизда мазкур институт ҳали ҳамон ўз аҳамиятини
йўқотмаган. Аҳолини прописка институти ёрдаида рўйхатга олиш биринчидан,
ишчи кучини мамлакат ҳудудида тенг тақсимлаш орқали давлат иқтисодиёти ва
ишлаб чиқаришини самарали режалаштириш, иккинчидан, жамоат тартиби ва
хавфсизлигини таъминлаш ҳамда жиноятчиликка қарши курашга ёрдам беради.
Ўзбекистон
Республикаси
фуқароларини
Республика
бўйлаб
ҳаракатланишни ҳисобга олиш Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2011
йил
5
январдаги
“Ўзбекистон
Республикасида
паспорт
тизимини
такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги фармони билан
белгиланган[3].
Унга кўра фуқаролар республика бўйлаб доимий ёки вақтинча яшаш жойида
рўйхатдан ўтишлари шарт. Вақтинча рўйхатдан ўтказиш шахснинг муайян яшаш
|
| |
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSN Pdf ko'rish
|
bet | 101/194 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 5,34 Mb. | | #121843 |
Bog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
105
Республикаси фуқаролари Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида турган жойи
бўйича ҳисобдан ўтиш асосида вақтинчалик яшашлари мумкин[4].
Фуқароларни Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида ҳисобга олиш
фуқарони доимий яшаш жойидан пропискадан чиқармасдан беш кундан олти
ойгача муддатга (ўқиш учун таълим муассасасига келган шахслар учун — ўқиш
даврига) амалга оширилади ҳамда бу Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида турар
жой сотиб олиш, шунингдек доимий ишга ва ижтимоий кафолатларга эга бўлиш
учун асос ҳисобланмайди.
Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятига беш кундан ортиқ бўлмаган муддатга
келган фуқаролар ҳисобга олинмайди.
Ҳисобга қўйилган фуқаро ҳисобга олиш муддатидан ортиқ бўлмаган даврда
вақтинча ишга эга бўлиш ҳуқуқига эгадир.
Тошкент шаҳри ёки Тошкент вилоятидаги меҳмонхоналарга, даволаш
муассасаларига, санаторийларга, дам олиш уйларига ва шунга ўхшаш бошқа
муассасаларга келган фуқароларни ҳисобга олиш ушбу муассасаларнинг
маъмурияти томонидан, улар келганларидан кейин уларнинг бу ерда бўлиш
муддатидан ва келишининг даврийлигидан қатъи назар, шахсини тасдиқлайдиган
ҳужжатлар асосида амалга оширилади.
Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятига келган фуқаролар келган кунидан
бошлаб беш кун муддатда ўзи вақтинча турган жойдаги туман (шаҳар) ички ишлар
бошқармасининг (бўлимининг) миграция ва фуқароликни расмийлаштириш
бўлимига (бўлинмасига) тегишли ҳужжатларни тақдим этади.
Фойдаланилган адабиётлар рўйҳати:
1.
https://aniq.uz/yangiliklar/aholini-ruyxatga-olish-nega-kerak
;
2.
https://lex.uz/docs/4766082
3.
https://lex.uz/docs/1729272
4.
https://lex.uz/docs/4672438
|
| |