Xulosalar - Adabiyotlardan iqtibos Қурбонов Ш., Сейтхалилов Э. Таълим сифатини бошқариш. Т.: “Турон-Иқбол”: 2006. 590 бет

|
Adabiyotlardan iqtibos Қурбонов Ш., Сейтхалилов Э. Таълим сифатини бошқариш. Т.: “Турон-Иқбол”: 2006. 590 бет
|
bet | 36/65 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 4,19 Mb. | | #251649 |
Bog'liq Boshqaruvga oid adabiyotlardan iqtibos5. Xulosalar
Ta'lim xizmatlari sifatini ta'minlash uchun butun jamoani safarbar eta oladigan transformatsion liderlar holatida maktab tashkilotlari rahbarlari o'zgarish omillari sifatida ajralib turadi. Boshqaruv strategiyasini maktab maqsadlariga erishish, raqobat muhitida yanada samaraliroq missiyani bajarish va rejalashtirilgan qarashlarga erishish uchun yaxshi vosita deb hisoblash mumkin.
Globallashgan axborot jamiyatida "strategiya rejalashtirishning natijasi emas, aksincha: bu uning boshlang'ich nuqtasi", strategik menejment o'z tashkilotlari faoliyatini aniqlay oladigan transformatsion liderlarning aktivi hisoblanadi.
Va nihoyat, ta'lim sifatini oshirish va ta'lim xizmatlarining yuqori standartlarini ta'minlash uchun ta'limni boshqarish strategiyasiga erishish, shuningdek, mamlakat darajasida qulay ta'lim siyosati va izchil boshqaruv nuqtai nazarining mavjudligini ta'kidlash kerak. sifat va samaradorlik.
(Ioana Marin, Andreea Marin-Pantelescu. Educational Management Strategies. “Ovidius” University Annals, Economic Sciences Series Volume XX, Issue 1/ 2020, pp. 727-728)
Semir Sheytanich, Maktab rahborlari tomonidan samarali boshqaruv uchun strategiyalari, 2017.
Standartlashtirilgan asboblar asosida olingan natijalar maktab rahbarlarining o'qituvchilar bilan ishlashda moslashuvchanligini, o'qituvchilarning maktabni boshqarish jarayoniga jalb qilinganligini, lekin strategik rejalashtirish va maktab faoliyati natijalarini monitoring qilishda etarli darajada ishtirok etmasliginiko'rsatadi. Strategik menejerlar tashkilot ichida amalga oshirishi mumkin bo'lganstrategiyani qo'llashlari va maktab ishining barcha holatlarini hisobga olganholda uzoq muddatli rejalashtirishni ko'rsatishlari kerak. (Semir Šejtanić. Strategies for efficient management by school managers at elementary schools. Article in International Journal of Advanced Research. May 2017, pp. 1233. DOI: 10.21474/IJAR01/4237#sthash.e0e2a3fI.dpuf)
Bosniya va Gersegovina Maktab ishini tashkil etishni takomillashtirish ishning yangi g'oyalari va usullarini qayta qurish va qabul qilishni o'z ichiga oladi. Ta'lim jarayonidagi o'zgarishlar maktab o'quv amaliyotini umumiy tashkil etishni takomillashtirishni o'z ichiga oladi. Asosiy e'tibor shaxsdan kontseptsiyani o'zgartirishga, o'quvchilarning yutuqlarini baholashdan maktabning umumiy natijalarini baholashga yo'naltiriladi; o'zgarishlar sub'ekti sifatida o'qituvchilardan maktab rahbarlariga, o'zgarishlarning etakchilari va tashuvchilarigacha.
Tadqiqot Bosniya va Gersegovinaning janubiy qismida (Gersegovina viloyati) 240 nafar imtihon topshiruvchilardan (232 nafar o'qituvchi va 8 nafar maktab direktori) maktab rahbarining yetakchi rolini aniqlash maqsadida o'tkazildi. Hozirgi vaziyat shundan iboratki, Gertsegovina Neretva kantonidagi maktablar maktab kengashlari tomonidan boshqariladi va maktab menejerlari tomonidan boshqariladi. Maktab kengashi mandat asosida ishlaydi va uning vakolatlari boshqaruv organi hisoblanadi va maktab direktori boshqaruv organi va ta'lim menejeri vakolatlariga ega. O'zgarishlar va innovatsiyalarni qabul qilish va targ'ib qilish jarayonida maktab menejerining roli butun maslahat-ta'lim maktab amaliyoti uchun katta ahamiyatga ega. (Semir Šejtanić. Strategies for efficient management by school managers at elementary schools. Article in International Journal of Advanced Research. May 2017, pp. 1233. DOI: 10.21474/IJAR01/4237#sthash.e0e2a3fI.dpuf)
Boshqaruv ishi juda murakkab va mas'uliyatli. Boshqaruv ishining murakkabligi tadqiqot jarayonida fanlararo yondashuvni talab qiladi. Shu munosabat bilan, ba'zi mualliflarning fikriga ko'ra, boshqaruv vazifalari kamida to'rt jihatni qamrab oladi; ya'ni rejalashtirish, tashkil etish, boshqarish va nazorat qilishni o'z ichiga olgan boshqaruv jarayonining faoliyati yoki bosqichlari (Baron, R.A. (1998). Ponašanje u organizacijama. Beograd: Želnid. p.205).
Samarali boshqaruv strategiyasi menejerga maktabni barcha fanlar bo'yicha rivojlantirishga yordam beradigan usullarni ishlab chiqishga imkon beradi va maktabni shunday qiladiki, u o'quvchilarning o'qishi yuqori darajada bo'ladi va ular yuqori ta'lim maqsadlariga erishadilar. Samarali boshqaruv o'zgarishlarga qarash, yo'nalish va maqsadni ta'minlaydi va u kontekstni tahlil qiladi. Strategik etakchilik mikro boshqaruv strategiyasi emas; u 4 ta asosiy savolga javob beradi: 1-nima (aniq maqsad va ko‘rish), 2-qanday (berilgan maqsadlarga erishish uchun xodimlar bosib o‘tish yo‘lini loyihalash), 3-qachon (qaysi vaqtda) va 4-qaerda (qaerda) qaysi joylashuvi). Har bir maktabda xodimlar, ota-onalar va mahalliy hamjamiyatga taqdim etilishi kerak bo'lgan tayyorlangan strategiya bo'lishi kerak. (Semir Šejtanić. Strategies for efficient management by school managers at elementary schools. Article in International Journal of Advanced Research. May 2017, pp. 1233. DOI: 10.21474/IJAR01/4237#sthash.e0e2a3fI.dpuf)
(Talablar) Strategik menejment nafaqat strategiyani rejalashtirish va taqdim etishni, balki uni muvaffaqiyatli amalga oshirishni ham o'z ichiga oladi. Hozirgi kunda maktab rahbarlari ko'proq odamlarning ishiga mas'uldirlar; o‘quvchilardan maktab kengashi a’zolarigacha, ota-onalardan siyosatchilargacha, o‘qituvchilardan mahalliy tadbirkorlargacha, yordamchi xodimlardan kasaba uyushmalarigacha (Mangin, M.M. (2007). “Facilitating elementary principals’ support for instructional teacher leadership”, Educational Administration Quarterly, Vol. 43 No. 3, pp. 319-57). Notman va Genri (Notman, R., & Henry, A. D. (2010). Building and sustaining successful school leadership in New Zealand. Leadership and Policy in Schools, 10(4), 375-394. http://dx.doi.org/10.1080/15700763.2011.610555) ga ko'ra, samarali maktab menejerlari o'quvchilarning natijalari darajasini oshirish uchun o'qituvchilarni boshqarish uchun ko'proq etakchilik strategiyalaridan foydalanadilar: ko'rish va maqsad, o'quvchilarning yutuqlariga e'tibor qaratish, maktab amaliyotini yaxshilash, mutaxassislar bilan maslahatlashish. o'qituvchilar va jamiyat, sifatli xodimlarni ish bilan ta'minlash va kuchli boshqaruv jamoasi. Maktab menejerining muvaffaqiyati uchun muhim bo'lgan etakchilik qobiliyati qaror qabul qilish qobiliyatidir.
Xodimlar qaror qabul qilishda hamkorlik qilganda, ularning rahbari maktabga ta'sir qiladigan qarorlar qanchalik muhim ekanligi aniq ko'rsatilishiga ishonch hosil qilishi kerak (Crum, K. S., Sherman, W. H., & Myran, S. (2009). Best practices of successful elementary school leaders. Journal of Educational Administration. 48(1), 48-63. http://dx.doi.org/10.1108/09578231011015412 ).
Har bir maktab o'ziga xosdir va u turli sharoitlarda ishlaydi, shuning uchun maktab menejerining etakchilik funktsiyasini muvaffaqiyatli amalga oshirish ijtimoiy hamjamiyatning turli ta'sirlari bilan bog'liq. Bunday xilma-xillik doirasida tegishli kasbiy malakaga ega bo'lgan, sifatli va muvaffaqiyatli demokratik muloqotni amalga oshiruvchi hamda ularning kasbiy takomillashuvi va rivojlanishi ustida ish olib boradigan maktab rahbarlari yanada muvaffaqiyatli bo'ladi (Semir Šejtanić. Strategies for efficient management by school managers at elementary schools. Article in International Journal of Advanced Research. May 2017, pp. 1234. DOI: 10.21474/IJAR01/4237#sthash.e0e2a3fI.dpuf); Resman (Resman, M. (2001). Ravnatelj, vizija škole i motivacija učitelja za sudjelovanje. U: Silov, M. (ur.), Suvremeno upravljanje i rukovođenje u školskom sustavu. Velika Gorica: Persona, 51 − 80.) kasbiy takomillashtirish nafaqat maktab boshqaruvidagi tashkiliy masalalar, balki pedagogik rahbarlik vazifalari bilan ham cheklanishi kerakligini ta'kidlaydi.
|
| |