- mavzu: Restoran boshqaruvida kadrlarni tanlash va joylashtirishni tashkil etish

|
- mavzu: Restoran boshqaruvida kadrlarni tanlash va joylashtirishni tashkil etish
|
bet | 30/121 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 3,44 Mb. | | #120026 |
Bog'liq 1-mavzu «Restoran biznesi»fanining maqsadi va vazifalari Reja5- mavzu: Restoran boshqaruvida kadrlarni tanlash va joylashtirishni tashkil etish
Reja:
Kadrlarni tanlashda restoranda xizmat ko‘rsatish bo‘yicha menejerning vazifalari.
Ishlab chiqarish bo‘yicha menejer vazifasi.
Restoranda kadrlarga qo‘yiladigan talablar.
Restoranda kadrlarni tanlash va sinovdan o‘tkzish jarayonlari.
5. Restoranda kadrlarni ishga qabul qilishda menejerning liderlik hislati.
Umumiy ovqatlanish korxonalari tomonidan restoranlarni boshqarish jarayoni ishchi kuchi, moddiy va moliyaviy mablag‘larni muvofiq ravishda moslashtirishni ta’minlashga qaratilgan.
Restoranda bir maromda mahsulotlar tayyorlash, xizmatning oliy darajada bo‘lishi faqat restoranning texnik holatiga, binoning shinamligiga va zallarning texnologik jihozlanishiga bog‘liq bo‘libgina qolmay, balki rahbarlarning ishchanlik qobiliyatiga ham bog‘liqdir.
Quyidagilarni bajarish umumiy ovqatlanish korxonalarini boshqarishga kiradi:
umumiy ovqatlanish korxonasi va uning filiallari ustidan umumiy rahbarlik;
ishlab chiqarish va xizmatchi xodimlarni texnologik va texnik jihatdan tayyorlash;
texnik-iqtisod bo‘yicha rejalashtirish;
hisob va moliya faoliyati;
—texnik va ishlab chiqarish ta’minoti.
Boshqarishning eng muhim qismi bu mehnatni tashkil qilish bo‘lib, bunga xodimlarni ma’naviy va moddiy rag‘batlantirish kiradi.
Restoranlar boshqaruvining tuzilmasi tegishli vazifalarni bajaruvchi, bir-biriga itoat etuvchi tomonlar birlashmasidir.
Bir qancha xodimlardan iborat boshqaruv organi tizimi qismlarining bajaradigan vazifalari bu — iste’molchilar ehtiyojini qondirishdir. Bu guruhga alohida xodim rahbarlik qiladi. U ishonib topshirilgan sohani (restoran, uning filiallari, sexlar va h.k.) boshqaradi. Restoran jamoasini ma’muriyat boshqarib turadi.
Ma’muriyat — mehnat jamoasining bir qismini tashkil qiladigan direktor, boshliq, mansabdor shaxslardir. Ma’muriyat o‘z huquq va majburiyati doirasida jamoa faoliyati ustidan rahbarlikni amalga oshiradi, mehnat jamoasi nomidan ish qiladi, ularning manfaatini himoya qiladi va burchlarini bajarishi uchun javob beradi. Mehnat jamoasi ma’muriyat bilan bir qatorda restoran boshqaruvida qatnashadi.
Umumiy ovqatlanish korxonalari mehnat jamoasining butun maqsad va vazifalari bitta — birgalikda mehnat qilib mah-sulot tayyorlash va uni iste’molchilarga yetkazib berishdir. Mehnat jamoasi xo‘jalik masalalarini muhokama qilish, qarorlar qabul qilish, mehnat jarayonini rejalashtirish va tartibga solish huquqiga ham egadirlar.
Restoran mehnat jamoasi tarkibiga brigadalar, zve-nolar kiradi. Restoranlarda tashkil etiladigan oshpazlar brigadasi va ofitsiantlar mehnat jamoasining asosiy qismi hisoblanadi. Brigadalar majmuali va maxsus bo‘lishi mumkin.
Majmuali brigadalar oshpazlarni, oshxona yordamchi ishchilarini, idish-tovoq yuvuvchilarni birlashtiradi. Bunday ishchilar sonini ko‘paytirib rejali ishlatilsa, unumli natijalarga erishish mumkin. Maxsus brigadalar bir sohada ishlovchilarnigina birlashtirishi mumkin. Masalan: oshpazlar, qandolatchilar, yuk ortuvchilar, ofitsiantlar.
Ish muddatiga qarab brigadalar smenali yoki smenasiz, hamma ishlarni o‘zlari bajaradiganga bo‘linadi. Smenasiz ishda moddiy qimmatga ega bo‘lgan buyumlar qo‘ldan-qo‘lga o‘tib yurmaydi. Vaqt tejaladi. Brigadalar restoran direktori buyrug‘iga binoan unga kiruvchilarning xohishiga qarab tuziladi. Agar brigada tarkibi 10 kishidan oshsa, jamoa umumiy majlisi qarori bilan brigada kengashi tuziladi va yirik umumovqatlanish korxonalarida brigadirlar kengashi tashkil topadi. Brigadirlarni odatda brigada a’zolari saylaydi.
Mehnatni brigada shaklida tashkil qilish jamoa va shaxsning moddiy mas’uliyatini, moddiy manfaatdorlik hissini kuchaytiradi. Mehnatga haq to‘lash brigadada ish natijasiga qarab belgilanadi.
Umumiy ovqatlanish korxonalari ixtiyoridagi binolar, asbob-anjomlar, uskunalar va boshqa ishlab chiqarish fondlari ijaraga beriladi.
Restoran faoliyati quyidagi tamoyil asosida tashkil topadi: ishlab chiqarish-xo‘jalik faoliyatidan hosil bo‘lgan daromad hisobiga hamma harajatlarni qoplaydi. Bunda ishlab chiqarishni yanada rivojlanshitirish, xo-dimlarni moddiy rag‘batlantirishni ham hisobga olish kerak.
Restoran boshqaruv apparati tuzilishi harakteri uning bo‘limlari tarkibiy qismi bilan, ularning o‘zaro munosabatlari, o‘zlari ishlab chiqargan va sotib olgan mahsulotlar miqdori bilan belgilanadi. Boshqacha qilib aytganda, restoranning turi, zallarning sig‘imi va ishning o‘ziga xos xususiyatiga ham bog‘liq bo‘ladi.
Restoran xodimlarining huquq va burchlari maxsus yo‘riqnoma va ichki tartib-qoida hujjati bilan amalga oshiriladi.
Restoran direktori hamma tashkiliy ishlar, savdo-ishlab chiqarish harakatining natijalari, restoranning tijorat-xo‘jalik-moliyaviy faoliyati uchun javob bera-di. Direktor mijozlarga madaniy xizmat ko‘rsatish, taomlarning sifatli tayyorlanishi, hisob-kitob va nazorat holati, moddiy boyliklarning saqlanishi uchun mas’ul hisoblanadi. U mehnat qonunchiligiga rioya qilishi kerak. Restoran direktori xodimlarni tanlash, joy-joyiga qo‘yish ishlarini mustaqil hal qiladi.
Restoran direktori quyidagilarni bajarishi shart:
korxonani xomashyo, mahsulotlar, chala tayyor mahsulotlar, moddiy-texnika anjomlari bilan o‘z vaqgida izchil va rejali ta’minlab turish;
korxonaning hamma tarmoq ishlarini nazorat qilish, savdo qoidalariga rioya qilish, sanitariya-gigiyena va texnika xavfsizligi talablariga rioya qilish;
mehnatni ilmiy asosda tashkil qilish;
hamma xodimlarning ichki tartib-intizomni aniq va to‘liq bajarishlarini ta’minlash;
jamoada tarbiyaviy ishlarni olib borishni tashkil etish.
Yuqoridagilar bilan bir qatorda restoran direktorining ixtiyorida moddiy pul mablag‘lari bo‘ladi, restoran uchun mulk va anjomlar sotib oladi, shartnomalar, bitimlar tuzadi, mehnat qonunchiligiga asosan xodimlarni bir ishdan ikkinchisiga o‘tkazadi, bo‘shatadi, xodimlarni rag‘batlantiradi, intizomiy jazo beradi.
Restoranga tushadigan daromadiga qarab restoran direktori mustaqil ravishda xodimlar maoshini oshirish huquqiga ega. Bu albatta korxona hisobidan bo‘ladi. Mehnatga haq to‘lash fondi miqdori korxonaning savdodan tushgan daromadiga bog‘liq. Mehnatga haq to‘lash fondini belgilashda mol aylanish darajasini hisobga olishi kerak.
Restoran direktorining yana bir vazifasi — mehnatni tashkil qilishning brigada shaklini joriy qilishdir. Agar ishning yaxshi borishi uchun foydali bo‘lsa, bri-gada tizimiga rahbar, injener-texnik xodimlarni, mutaxassislarni, xizmatchilarni ham jalb qilishi lozim. Bunda moddiy manfaatdorlik ham oshadi.
Jamoa boshida mutaxassis, ishbilarmon rahbar turishi, odamlar bilan ishlay biladigan, ilmiy-texnika yutuqlaridan unumli foydalana biladigan, masalani o‘zi mustaqil hal qiladigan, jamoa ishlab topgan mablag‘dan maqsadli foydalana oladigan kishi bo‘lishi lozim.
Yuqoridagiga o‘xshash talablar direktor muoviniga ham qo‘yiladi, chunki uning huquqi ham belgilangan soha bo‘yicha direktornikiga o‘xshaydi. U direktor topshirgan soha uchun mas’uldir.
Restoranning ishlab chiqarish bo‘yicha mudiri vazifasiga:
mijozlar ehtiyojini o‘rganish;
xomashyodan unumli foydalanishni ta’minlash va yuqori sifatli taom tayyorlashda pazandalik qoidalariga, texnologik ko‘rsatmalariga amal qilish;
mavjud mahsulotlar assortimenti minimumini hisobga olgan holda taomnoma tuzish, taomlar navini belgilash xodimlarning ishga chiqish grafigini tuzish, ularni joy-joyiga qo‘yish;
ishlab chiqarishda sanitariya va gigiyena qoidalari-ga qarab mehnatni muhofaza qilish, xavfsizlik texnika-siga rioya qilish;
mahsulot va moddiy boyliklarni sarflash bo‘yicha o‘z vaqtida buxgalteriyaga hisobot berish.
Ishlab chiqarish bo‘yicha mudir ishlab chiqarish sexlari ishiga rahbarlik qiladi, sexlar yo‘q joylarda brigadirlar orqali ish olib boradi. Ishlab chiqarish bo‘yicha mudir texnologiya qoidalariga binoan taom tayyorlash, sanitariya-gigiyena qoidalari-ga rioya qilish, xodimlarni mutaxassisliklari bo‘yicha ish o‘rniga qo‘yish, sex boshliqlari va brigadirlarning noto‘g‘ri buyruqlarini bekor qilish huquqiga ega. Sex boshliqlari o‘z bo‘limlarida ishlab chiqarish mudirlari ega bo‘lgan huquqlar va mas’uliyatga ega.
Xizmat ko‘rsatuvchi toifaga quyidagi xodimlar kiradi: zal ma’muri, bosh ofitsiant, ofitsiantlar, oshpazlar, ovqat tarqatuvchilar, bufetchi, kassir, kiyim iluvchi, shveysar va ovqat magazini sotuvchisi.
Umumiy talab bo‘yicha hamma soha xizmat qiluvchilari maxsus ma’lumotga yoki kasb-hunar tayyorgarligiga ega bo‘lishlari shart.
Xizmat qiluvchilar bir xil shakldagi sanitariya-gigiyena qoidalariga rioya qilgan kiyim kiyishlari kerak. Shu savdo maskani uchun belgilangan bir xil poyafzalda xizmat qilishlari shart.
Shveysarlar, kiyim iluvchilar, bosh ofitsiant, ofitsiantlar uchun bir xildagi “ Uniforma” kiyimlar bo‘lishi lozim. Bir xil kiyimlarda yuruvchi xodimlar kiyimining ko‘kragida emblemali nishonlar bo‘lishi lozim.
Lyuks va oliy toifadagi restoran, barlarda ishlovchi xodimlar xorijiy mamlakatlarda ovqat tayyorlanishi va xizmat ko‘rsatilishi bilan tanish bo‘lishlari kerak.
|
| |