Radiatsiya va kimyoviy ta’sirlarga qarshi omillar

|
Radiatsiya va kimyoviy ta’sirlarga qarshi omillar
|
bet | 116/201 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 7,87 Mb. | | #264582 |
Bog'liq Αquv – uslubiy majmuaning tarkibiRadiatsiya va kimyoviy ta’sirlarga qarshi omillar. RQ va KTQ omillar deyilganda ionlantiruvchi nurlar (g), zaharli kimyoviy moddalar va odamga kuchli ta’sir etuvchi moddalar (KTZM) ta’sirini kamaytirishga mo’ljallangan kompleks omillar tushuniladi. RQ va KTQ omillarida quyidagi vazifalar ko’zda tutiladi:
a) radiatsiyaviy-kimyoviy holatni aniqlash va baholash;
b) dozimetrik va kimyoviy nazoratni tashkil etish va o’tkazish;
d) radiatsiyaga qarshi himoyalanish rejimlarini ishlab chiqish;
e) radioaktiv va kimyoviy shikastlanishda fuqarolarni himoyalash uslublari hamda KTQ omillari bilan ta’minlash (bunda gazniqoblar, maxsus kiyim-kechaklar va boshqa vositalarni yig’ish, saqlash, taqsimlash);
f) radioaktiv va kimyoviy shikastlanish oqibatlarini tugatish omillari (maxsus sanitar qayta ishlash, yashash, ishlash joylarini, inshootlarni zararsizlantirish va boshqa omillar).
Radiatsion va kimyoviy holatni aniqlash va baholash. Radiatsiyaviykimyoviy holatni baholash – RQ va KTQ omillarning asosini tashkil etib, uni o’tkazishdan maqsad:
– fuqaro muhofazasi tizimlariga kiruvchi fuqarolarning ishlash qobiliyatlarini baholash;
– ishchi-xizmatchilarning ish faoliyatlarini baholash va ulardan foydalanish chegaralari;
– evakuatsiya davrida tibbiy yordam ko’rsatish hajmi;
– fuqarolarni sanitar-qayta ishlovdan o’tkazish hajmi;
– jihozlarni, transport vositalarini, shaxsiy saqlovchi vositalarni, kiyim-kechaklarni, ish joylarini dezaktivatsiya va degazatsiya qilish;
– radiatsiyaviy-kimyoviy zararlangan hududlarda qolgan suv, yem, oziq-ovqat va boshqalarni qayta ishlab foydalaniladi va boshqa omillar bajariladi.
Dozimetrik va kimyoviy holatni baholash – obyektning fuqarolar muhofazasi shtabi, uning tizimlari, jumladan, razvedka bo’limlari amalga oshiradi.
Radioaktiv shikastlangan hududda fuqarolarni saqlash. Radioaktiv shikastlangan hududlarda xalqni saqlashning asosiy qoidalari quyidagilardan iborat:
– radioaktiv shikastlanish xususida ogohlantirish;
– himoya inshootlarida saqlash (boshpana, radiatsiyadan saqlovchi
boshpana);
– shaxsiy saqlovchi vositalardan foydalanish;
– radiatsiyadan saqlovchi preparatlardan (SHD-2) foydalanish;
– zararlangan suv va yemishlardan saqlanish;
– zararlingan joylarda fuqarolarni saqlash rejimlariga rioya qilish;
– zararlangan joylardan fuqarolarni evakuatsiya qilish;
– zararlangan hududlarga odamlarni kiritmaslik;
– fuqarolarni sanitar qayta ishlovdan o’tkazish, kiyim-kechak, texnika, inshootlarni dezaktivatsiya qilish.
Radioaktiv moddalar bilan zararlangan joylarda odamlarning xatti harakatlari radiatsiyaviy holatdan kelib chiqib aniqlanadi, bunda:
a) muayyan zararlangan joylarda, odamlar, RSBda bir necha soatgacha saqlanishlari, so’ngra oddiy inshootlarda bo’lishlari tavsiya etiladi.
b) kuchli zararlangan joylardagi fuqarolar himoya inshootlarida uch
kungacha saqlanishlari va keyingi to’rtinchi kunda oddiy inshootlarda
bo’lishlari mumkin. Bunday holatlarda korxona va maskanlar alohida
rejimda ishlashlari, ochiq joyda ishlovchilar esa bir necha soatdan, bir
necha kungacha ishni to’xtatishlari zarur;
d) xavfli va juda xavfli shikastlanishda fuqarolar himoya inshootlarida
uch kundan kam bo’lmasliklari hamda oddiy inshootlarda tashqariga
chiqmasdan saqlanishlari kerak.
|
| |