nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Yashil iqtisodiyot g.eco.lection

|
Yashil iqtisodiyot
|
bet | 1/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #230818 |
Bog'liq g.eco.lection
Qishloq xo‘jaligini “yashil iqtisodiyot” asosida rivojlantirishdagi muammolar.
130-21-Guruh
Xamidullayeva Aziza
Investitsiyalarning yetishmasligi va yashil loyihalarga moliyalashtirishdagi qiyinchiliklar
Investitsiyalarning yetishmasligi
Yashil loyihalarga moliyalashtirishda investitsiyalar yetarli emas, bu esa yashil loyihalarni rivojlantirishni to'xtatishi mumkin
Investitsiyalarning yetishmasligi va yashil loyihalarga moliyalashtirishdagi qiyinchiliklar
Yashil loyihalarga moliyalashtirishdagi qiyinchiliklar
Yashil loyihalarga moliyalashtirishning eng katta muammo qiyinliklar va investitsiyalar yetarli vaqt ajratilmaganligidir
Yer resurslarini samarali boshqarishdagi qiyinchiliklar
Yer resurslarining samarali boshqarishi uchun tizimli strategiyalar
Yer resurslarini samarali boshqarishda oz samarali vaqt tizimini loyihalash, rejalashtirish va amalga oshirish kerak.
Yer resurslarini samarali boshqarishdagi qiyinchiliklar
Yer resurslarini sezilarli boshqarishda yopiq ma'lumotnoma muhimligi
Yer resurslarini samarali boshqarishda ma'lumotlarni to'plash, o'rganish va ulardan foydalanishda muhimlikni ko'rsatish kerak.
Yer resurslarini samarali boshqarishdagi qiyinchiliklar
Yer resurslarini boshqarishda davlat va jamiyat ishtirokining ahamiyati
Yer resurslarining samarali boshqarilishi uchun davlat va jamiyat tashkilotlarining birgalikda ishlashi, qonunlar va siyosatni amalga oshirish muhimdir.
Yer resurslarini samarali boshqarishdagi qiyinchiliklar
Yer resurslarining samarali foydalanishda ekologik muammoni hal qilish
Yer resurslarini samarali boshqarishda ekologik muammolar va tabiatni muhofiza qilish uchun tadbirlarni amalga oshirish kerak.
Ekologik talablarga javob beruvchi texnologiyalar yetishmasligi
Ekologik talablarga javob beruvchi texnologiyalar yetishmasligi
Texnologiyalar ekologik talablarga javob berish huquqiy talablariga javob bera olmaganligi sababli ekologiyaviy standartlarga mos texnologiyalar yetishtirish muammolarni yuzaga keltirishadi.
|
| |
Bozorga kirishdagi to‘siqlar va yashil mahsulotlarga talab

|
Bozorga kirishdagi to‘siqlar va yashil mahsulotlarga talab
|
bet | 6/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #230818 |
Bozorga kirishdagi to‘siqlar va yashil mahsulotlarga talab
Yashil mahsulotlarga talab
Yashil mahsulotlarga talab oson emas, chunki ularning narxining o‘rtacha narxoldi yuqori. Shuningdek, eng yangi texnologiyalar va materiallar qo‘shilishi kerak bo‘ladi.
Bozorga kirishdagi to‘siqlar va yashil mahsulotlarga talab
Yashil mahsulotlarga talab
Yashil mahsulotlarga talab oson emas, chunki xaridorlar ko‘p uchun narxlarni paytida o‘lashni istab qolmasa ham, ularning sifatining yaxshi bo‘lishini oldindan ko‘rishadi.
Xulosa qilib shuni aytish mumkinki, O’zbekiston hududida qishloq xo’jaligida yashil iqtisodiyotni rivojlantirish uchun davlat tomonidan ajratilayotgan subsidiyalar ishga tushib, 2030-yilgacha bo’lgan farmonlar o’z vaqitda ishlashi kerak. Asosan yashil iqtisodiyotga oid proektlarni rivojlangan davlatlardan andoza asosida olib, kadrlarni shunga tayyorlash, shu asosida qo’shimcha o’quv chora tadbirlarni o’tkazib, savodxonlikni oshirish lozim.
Hamda aholini shu asosida targ’ib qilish kerak bo’ladi.
E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!
|
| |
Bioxilma-xillikni saqlash va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ko‘paytirishdagi muvozanat

|
Bioxilma-xillikni saqlash va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ko‘paytirishdagi muvozanat
|
bet | 3/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #230818 |
Bioxilma-xillikni saqlash va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ko‘paytirishdagi muvozanat
- Agrotehnologiyalar va nazariy muvozanat
Bioxilma-xillikni saqlash va mahsulotlarni oshirish uchun ularning ekologik muhimligi va afzalliklari.
Bioxilma-xillikni saqlash va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ko‘paytirishdagi muvozanat
Tabiatni muhofaza qilishning xorijiy vositalari
Tabiatni saqlashda qanday ilmiy, amaliy va siyosiy qadam atilishi kerakligi.
Bioxilma-xillikni saqlash va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ko‘paytirishdagi muvozanat
O'simliklar va hayvonot bog'larining saqlanishi
O'simliklar va hayvonot bog'larini saqlash va ularning qishloq xo‘jaligi sohasidagi o'zaro munosabatlari.
Bioxilma-xillikni saqlash va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ko‘paytirishdagi muvozanat
- Qishloq xo‘jaligining rivojlanishi va biotexnikani oshirish
Qishloq xo‘jaligining rivojlanishida biotexnika, zootehnikaviy va fitosanitarni oshirishga qaratiladigan qarorlar.
Iqlim o‘zgarishining qishloq xo‘jaligi faoliyatiga ta'siri
Iqlim o‘zgarishining qishloq xo‘jaligi faoliyatiga ta'siri
Iqlim o‘zgarishining qishloq xo‘jaligi faoliyatiga ta'siri o‘zgarishning sabablari, qishloq xo‘jaligini qanday ta'sir qilishi mumkin, meva va sabzavot ekinlariga iqlim o‘zgarishining ta'siri kabi mavzularni o‘z ichiga oladi.
Iqlim o‘zgarishining qishloq xo‘jaligi faoliyatiga ta'siri
Qishloq xo‘jaligi iqtisodiyotini qanday o‘zgarmas ta'sir qilishi, suv resurslari va zamin tubini qanday ta'sir qilishi, populatsionning yarashi va buyumiga qanday ta'sir qilishi, xom ashyo boyitish mexanizmlari va stol yirikliklarining ta'siri haqida savollar muhokama qilinishi mumkin.
Iqlim o‘zgarishining qishloq xo‘jaligi faoliyatiga ta'siri
Iqlim o‘zgarishining qishloq xo‘jaligi faoliyatiga ta'siri haqida noyob iqtisodiy savollar, ikki tomonlama ta'sir, qishloq xo‘jaligiga qatnashuvchilarning qabul qilishgandagi va uning iqtisodiy va ijtimoiy jihatdan o‘zgarishi kabi tafakkur ko‘rsatilishi kerak.
|
| |
Ekologik talablarga javob beruvchi texnologiyalar yetishmasligi

|
Ekologik talablarga javob beruvchi texnologiyalar yetishmasligi
|
bet | 2/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #230818 |
Ekologik talablarga javob beruvchi texnologiyalar yetishmasligi
Ekologik talablarga javob beruvchi texnologiyalar yetishmasligi
Ekologik talablarga mos texnologiyalar rivojlanishi yo'q, shuningdek atrofdagi texnologiyalar ekologik holatni yaxshilash, yuqori standartlarga moslashtirishda kam xissa.
Ekologik talablarga javob beruvchi texnologiyalar yetishmasligi
Ekologik talablarga javob beruvchi texnologiyalar yetishmasligi
Ekologik muammolarga javob beruvchi texnologiyalar yo'q, bu hatolik texnologik sohasining yangilanmasligi, ekologik zararni kamlashishga qaratilgan texnologiyalar havo chiqarishni kamaytirishi mumkin.
Ekologik talablarga javob beruvchi texnologiyalar yetishmasligi
Suv resurslarining cheklanganligi va ularning samarali foydalanishdagi muammolar
Suv resurslarining cheklanganligi
Oltin suv resurslari cheklangan hisoblanadi, bu esa yirik muammoning munosabatlari mavjudligiga yordam beradi.
Suv resurslarining cheklanganligi va ularning samarali foydalanishdagi muammolar
Suv resurslarining samarali foydalanishi
Suv resurslarining samarali foydalanishda muammolar mavjud, uning samarali boshqarish va iqtisodiy foydalanish yo'l ko'rsatadi.
Ta’minot jihatdan birinchi guruhdagi mamlakatlar ikkinchi guruhdagi mamlakatlarga bog‘langan. Xususan, O‘zbekistonda foydalanilayotgan jami suv resurslarining 20 foizi mamlakat ichkarisida, 80 foizi esa qo‘shni Tojikiston va Qirg‘iziston hududida shakllanadi. Nisbatan kambag‘al hisoblanadigan «yuqori oqim»dagi ushbu ikki davlat GES va suv omborlari qurish orqali ko‘proq elektr energiya ishlab chiqarish va uni eksport qilishdan manfaatdor, bu esa mintaqadagi boshqa mamlakatlarda qishloq xo‘jaligini suv bilan ta’minlashda jiddiy muammolarni keltirib chiqaradi.
Jahon banki ekspertlariga ko‘ra, 2050 yilga borib Sirdaryo havzasida suv resurslari 5 foizgacha, Amudaryo havzasida 15 foizgacha kamayishi kutilmoqda. 2050 yilda Markaziy Osiyoda chuchuk suv taqchilligi yalpi ichki mahsulotning 11 foizga pasayishiga olib kelishi mumkin.
|
| |
Yashil iqtisodiyot

|
Yashil iqtisodiyot
|
bet | 1/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #230818 |
Qishloq xo‘jaligini “yashil iqtisodiyot” asosida rivojlantirishdagi muammolar.
130-21-Guruh
Xamidullayeva Aziza
Investitsiyalarning yetishmasligi va yashil loyihalarga moliyalashtirishdagi qiyinchiliklar
Investitsiyalarning yetishmasligi
Yashil loyihalarga moliyalashtirishda investitsiyalar yetarli emas, bu esa yashil loyihalarni rivojlantirishni to'xtatishi mumkin
Investitsiyalarning yetishmasligi va yashil loyihalarga moliyalashtirishdagi qiyinchiliklar
Yashil loyihalarga moliyalashtirishdagi qiyinchiliklar
Yashil loyihalarga moliyalashtirishning eng katta muammo qiyinliklar va investitsiyalar yetarli vaqt ajratilmaganligidir
Yer resurslarini samarali boshqarishdagi qiyinchiliklar
Yer resurslarining samarali boshqarishi uchun tizimli strategiyalar
Yer resurslarini samarali boshqarishda oz samarali vaqt tizimini loyihalash, rejalashtirish va amalga oshirish kerak.
Yer resurslarini samarali boshqarishdagi qiyinchiliklar
Yer resurslarini sezilarli boshqarishda yopiq ma'lumotnoma muhimligi
Yer resurslarini samarali boshqarishda ma'lumotlarni to'plash, o'rganish va ulardan foydalanishda muhimlikni ko'rsatish kerak.
Yer resurslarini samarali boshqarishdagi qiyinchiliklar
Yer resurslarini boshqarishda davlat va jamiyat ishtirokining ahamiyati
Yer resurslarining samarali boshqarilishi uchun davlat va jamiyat tashkilotlarining birgalikda ishlashi, qonunlar va siyosatni amalga oshirish muhimdir.
Yer resurslarini samarali boshqarishdagi qiyinchiliklar
Yer resurslarining samarali foydalanishda ekologik muammoni hal qilish
Yer resurslarini samarali boshqarishda ekologik muammolar va tabiatni muhofiza qilish uchun tadbirlarni amalga oshirish kerak.
Ekologik talablarga javob beruvchi texnologiyalar yetishmasligi
Ekologik talablarga javob beruvchi texnologiyalar yetishmasligi
Texnologiyalar ekologik talablarga javob berish huquqiy talablariga javob bera olmaganligi sababli ekologiyaviy standartlarga mos texnologiyalar yetishtirish muammolarni yuzaga keltirishadi.
|
| |
Ko‘nikmalar va bilimlarning muhimligi

|
Ko‘nikmalar va bilimlarning muhimligi
|
bet | 5/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #230818 |
Ko‘nikmalar va bilimlarning muhimligi
Yashil iqtisodiyotning o‘zgardi sinaq ko‘nikmalar va bilimlarga ihtiyac bor, ammo ularda yetarli darajada rivojlanish muammolari mavjud.
Yashil iqtisodiyot asosida ko‘nikmalar va bilimlarning yetishmasligi
Muammolarga yechish yo‘llari
Ko‘nikmalar va bilimlarning yetishishini ta’minlash uchun yaratilayotgan kengaytirilgan ta'lim dasturlarini rivojlantirish va ko‘nikmalarni o‘rganishga ko‘mak qilish zarur.
Yashil iqtisodiyot asosida ko‘nikmalar va bilimlarning yetishmasligi
Yondashuv muammolari
Yashil iqtisodiyotga o‘tishda ko‘nikmalar va bilimlarning yetishmasligi muammolari yanada o‘rtacha vaqt talab qilishi mumkin.
Qishloq xo‘jaligi sohasida mehnat resurslarining kamligi va malakasizligi
Mehnat resurslari kamligi
Qishloq xo‘jaligida o‘zlashtirilgan mehnat kuchlari, mahsulotni oshirish uchun yetarli emas, buning natijasida ishchi ishchi yoritish joylarida kamchilik paydo bo‘ladi.
Qishloq xo‘jaligi sohasida mehnat resurslarining kamligi va malakasizligi
Malakasizlik muammolari
Sohilning har bir qismida malakali ishchi kam, yangi texnologiyalarni qabul qilish va rivojlanish buyicha talab kuchayadi, ammo shu bilim va malakani olib keladigan yetarli kadrlar yo‘q.
Bozorga kirishdagi to‘siqlar va yashil mahsulotlarga talab
Bozorga kirishtagi to‘siqlar
Bozorga kirishtagi to‘sirqlarning biri, mahsulot nazorati va sertifikatlashtirish bo‘lishi mumkin. Boshqacha to‘sirqlar esa moliyaning cheklanishi, ko‘rsatishlayotgan reklama, rivojlanmagan logistika tizimi bo‘lishi mumkin.
Bozorga kirishdagi to‘siqlar va yashil mahsulotlarga talab
Bozorga kirishdagi to‘siqlar
Bozorga kirishdagi to‘sirqlar shuningdek xaridorlar va sotuvchilar o‘rtasida baliq-chap xo‘jalik bo‘lishi, mahalliy qonunlar va soliq to‘lovlari shakllanishi, iqtisodiy kuchning cheklanishi kabi o‘zgaruvchilarda bo‘lishi mumkin.
|
| |
Iqlim o‘zgarishining qishloq xo‘jaligi faoliyatiga ta'siri

|
Iqlim o‘zgarishining qishloq xo‘jaligi faoliyatiga ta'siri
|
bet | 4/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #230818 |
Iqlim o‘zgarishining qishloq xo‘jaligi faoliyatiga ta'siri
Mahsulot yetishtirishda kimyoviy o‘g‘itlar va pestitsidlardan voz kechish masalasi
Kimyoviy o‘g‘itlar va pestitsidlardan nima yo‘qotiladi?
Mahsulot yetishtirishda kimyoviy o‘g‘itlarning va pestitsidlar narsasidan voz kechish, organik tarim usullari bilan mahsulot yetishtirish, tabiiy resurslarni saqlash va uning ekologik afzalliklari masalalarini berishni maqbul qildi.
Mahsulot yetishtirishda kimyoviy o‘g‘itlar va pestitsidlardan voz kechish masalasi
Qanday organik tarim usullariga o‘tish mumkin?
Kimyoviy o‘g‘itlar va pestitsidlardan voz kechish uchun, qobiq haqiqiy go‘sht, kompost, bioudobreniyalar va organik mazmunsiz samarli qishloqlashni o‘rganish, tarqalgan suv ishlatish va zaharlanishni yaxshilash kabi usullardan foydalanish mumkin.
Mahsulot yetishtirishda kimyoviy o‘g‘itlar va pestitsidlardan voz kechish masalasi
Kimyoviy o‘g‘itlar va pestitsidlardan qanday foydalanishni buzilish o‘ta olish o‘zgarishlariga olib kelish mumkin?
Kimyoviy o‘g‘itlar va pestitsidlarni yengil, ekologik va ekologik nuqtai nazarbosh meva va sabzavotlarga ta’sir etmaydigan organik mahsulotlar bilan almashtirishga olib kelish mumkin.
Mahsulot yetishtirishda kimyoviy o‘g‘itlar va pestitsidlardan voz kechish masalasi
Mahsulot yetishtirishda kimyoviy o‘g‘itlar va pestitsidlardan voz kechishning iqtisodiy o‘zgarishlari nima bo‘ladi?
Kimyoviy o‘g‘itlar va pestitsidlardan voz kechish, mahsulotning sifati bilan birgalikda bog‘liqli mahsulot narxlari va mijozlar tomonidan talab ko‘payishi orqali monetizatsiya darajasini oshirishi mumkin.
Yashil iqtisodiyot asosida ko‘nikmalar va bilimlarning yetishmasligi
Ko‘nikmalar va bilimlarning yetishmasligi
Yashil iqtisodiyotga o‘tishda ko‘nikmalar va bilimlarning yetarli bo‘lmagani muammolari mavjud.
Yashil iqtisodiyot asosida ko‘nikmalar va bilimlarning yetishmasligi
|
| |
Reja: snmp konsepsiyasi. Boshqaruv komponentlari. Smi va mib

Reja: snmp konsepsiyasi. Boshqaruv komponentlari. Smi va mib
Download
349,47 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
21.05.2024
Hajmi
349,47 Kb.
#247952
Download
349,47 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Reja: snmp konsepsiyasi. Boshqaruv komponentlari. Smi va mib
Download
349,47 Kb.
Matnni ko'rish
Tarmoq texnologiyalari va Internet xizmatlari

|
Tarmoq texnologiyalari va Internet xizmatlari
|
bet | 1/3 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 1,4 Mb. | | #115876 |
Bog'liq 4-мавзу Tarmoq texnologiyalari va Internet xizmatlari. Reja: - 1.Tarmoq tushunchasi va uning ahamiyati.
- 2. Global tarmoq tushunchasi. Internetning asosiy xizmat turlari.
- 3. Brouzer tushunchasi va ularning vazifasi.
Hozirda kompyuterlarni qo‘llashda ko‘pgina foydalanuvchilar uchun yagona axborot makonini ta’riflovchi tarmoqlarni tashkil etish muhim ahamiyatga ega. Buni butun dunyo kompyuter tarmog‘i hisoblanmish Internet misolida yaqqol ko‘rish mumkin. - Hozirda kompyuterlarni qo‘llashda ko‘pgina foydalanuvchilar uchun yagona axborot makonini ta’riflovchi tarmoqlarni tashkil etish muhim ahamiyatga ega. Buni butun dunyo kompyuter tarmog‘i hisoblanmish Internet misolida yaqqol ko‘rish mumkin.
- Uzatish kanallari orqali o‘zaro bog‘langan shaxsiy kompyuterlar majmuiga kompyuterlar tarmog‘i deyiladi. Bu tarmoq undan foydalanuvchilarni axborot almashuv vositasi va apparat, dastur hamda axborot tarmog‘i resurslaridan jamoa bo‘lib foydalanishni ta’minlaydi .
Kompyuterlarni bir-biri bilan bog‘lashda ikki xil usuldan foydalaniladi: Kabel yordamida bog‘lash. Bunda kompyuterlar bir-biri bilan koaksial, o‘ralgan juftlik kabeli (UTP) yoki optik tolali kabellar orqali maxsus tarmoq plata yordamida bog‘lanadi. Simsiz bog‘lanish. Bunda kompyuterlar bir-biri bilan simsiz aloqa vositalari yordamida, ya’ni radio to‘lqinlar, infraqizil nurlar, WiFi va Bluetooth texnologiyalari yordamida bog‘lanadi. Lokal, mintaqaviy va global kompyuter tarmoqlar. Kompyuter tarmoqlarini ularning geografik joylashishi, masshtabi hamda hajmiga qarab bir nechta turlarga ajratish mumkin, masalan: Lokal tarmoq (LAN-Local Area Network) - bir korxona kompyuterlarni o‘zaro bog‘lagan tarmoq. Mintaqaviy tarmoqlar (MAN-Memtropoliten Area Network)-
|
| |
Usmonjonov ravshanjonning operatsion tizimlar fanidan

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIMI
VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI FARG‘ONA FILIALI
DASTURIY INJINIRINGI VA RAQAMLI IQTISODIYOT FAKULTETI
AXBOROT XAVFSIZLIGI YONALISHI 3-KURS “641-21” GURUH
TALABASI
USMONJONOV RAVSHANJONNING
OPERATSION TIZIMLAR FANIDAN
MUSTAQIL
ISH
Farg’ona 2022
Mavzu:
Viruslar va Antiviruslar
Reja:
1.
Zararli dastur
2.
Zararli dasturlarga qarshi strategiyalar
3.
Yuqumli zararli dastur
Zararli dastur
(zararli dasturiy ta'minot) har qanday
dasturiy ta'minot zarar etkazish uchun qasddan ishlab
chiqilgan kompyuter, server, mijoz, yoki kompyuter armog'i
(aksincha, sabab bo'lgan dasturiy ta'minot
bilmagan holda
ba'zi bir etishmovchilik tufayli zarar odatda a sifatida
tavsiflanadi dasturiy ta'minotdagi xato ). Zararli dasturlarning turli xil turlari, shu
jumladan kompyuter viruslari, qurtlar, Troyan otlari, to'lov dasturlari, josuslarga
qarshi dastur, reklama dasturi, firibgar dastur, tozalagich va qo'rqinchli buyumlar.
Dasturlar, agar ular yashirin ravishda kompyuter foydalanuvchisi manfaatlariga
zid bo'lsa, zararli dastur deb hisoblanadi. Masalan, bir nuqtada Sony musiqa
kompakt-disklari jimgina rootkit o'rnatdi noqonuniy nusxa ko'chirishni oldini olish
maqsadida xaridorlarning kompyuterlarida, shuningdek, foydalanuvchilarning
tinglash odatlari haqida xabar bergan va bilmagan holda qo'shimcha xavfsizlik
zaifliklarini yaratgan.
Bir qator antivirus dasturi, xavfsizlik devorlari va boshqa strategiyalar zararli
dasturlarning kiritilishidan himoya qilish, agar u mavjud bo'lsa, uni aniqlashga
yordam berish va zararli dastur bilan bog'liq zararli harakatlar va hujumlardan
qutulish uchun ishlatiladi.
|
Zararli dasturlarga qarshi strategiyalar

Ba'zi viruslar o'chiradi Tizimni tiklash va boshqa muhim Windows vositalari
Vazifa menejeri va Buyruqning tezligi. Ko'pgina bunday viruslarni yo'q qilish
mumkin qayta yuklash kompyuter, Windows-ga kirish xavfsiz rejim tarmoq bilan
va
keyin tizim vositalaridan foydalanish yoki Microsoft xavfsizlik skaneri.
Uskuna implantlar har qanday turdagi bo'lishi mumkin, shuning uchun ularni
aniqlashning umumiy usuli bo'lishi mumkin emas.
Proton Remote Access Trojan (RAT)

Proton Remote Access Trojan (RAT)
ning yangi versiyasiga duch kelishdi parol ma'lumotlarini
turli xil manbalardan,
masalan, brauzerni avtomatik to'ldirish ma'lumotlari,
Mac-OS kalit zanjiri va
parollarni saqlash joylaridan olish uchun o'qitildi.
Trojan (Troyan oti) viruslari. O'sha mashhur viruslar.
Bu viruslarning asl
maqsadi begona shaxsga sizning kompyuteringizni
masofadan turib boshqarish
imkonini berishdir. Lekin masala shundaki, bu virus internet yoki lokal tarmoqsiz
hech qanday ta'sirga ega emas! Ya'ni, agarda siz chekka
bir internet bormagan
qishloqlardan birida istiqomat qilsangiz va kompyuteringizga internet ham 3/4G
modemlar ulamasangiz yoki shaharda turib
ham mutlaqo internetdan
foydalanmasangiz unda bu virusdan qo'rqmasangiz ham bo'ladi.
1
– (
CPU prossesor)
Virus hujumi agar CPU ga qaratilgan bo’lsa cpu ni
ishdan chiqaradi va PC ni qotirishi va ishlash tezligiga tasir qilishi mumkin.
2
– (SSD va HDD) Bunday viruslar xotiralarga qaratilgan bo’lib xotiradagi
ma’lumotlarni yashirishi, shifrlab, kodlab, uni o’chirishi yoki o’g’irlashi mumkin.
3
– (Video card) Bu turdagi viruslar asosan videokartadan foydalanishi yoki
uni buzishi ehtimoli mavjud bolib eng ko’p tarqalgan mining crypto virusi
hisoblanadi uning vazifasi bizning video kartamizdan foydalangan holda
kriptovalyuta ishlash imkonini beradi.
4
– (RAM) Virusalrning ko’p turi asosan RAM
xotirani band qiladi va
shuning uchun PC ishlash tazligini keskin tushirib yuboradi bazi hollarda PC ni
o’chib qo’lishi mumkin
Mustaqil ta’lim ish rejalari 1- mustaqil ish (4-soat)

Mustaqil ta’lim ish rejalari 1- mustaqil ish (4-soat)
Download
210,92 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
27.09.2024
Hajmi
210,92 Kb.
#272729
Download
210,92 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mustaqil ta’lim ish rejalari 1- mustaqil ish (4-soat)
Download
210,92 Kb.
Matnni ko'rish
Biotsenoz - Matematik modellarning klassifikatsiyasi

|
Matematik modellarning klassifikatsiyasi
|
bet | 2/2 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 31,05 Kb. | | #152382 |
Bog'liq Matematik modellarning klassifikatsiyasiBiotsenoz (bio... va yun. koinos — umumiy) — shartsharoiti bir xildagi muhitga moslashib olgan va bitta joyning uzida birga yashaydigan barcha organizmlar. B.da yashaydigan oʻsimlik hamda hayvonlar doim bir-biriga maʼlum munosabatda boʻladi. Ularning shu munosabati hayot kechirish sharoitiga ham taʼsir kursatib turadi. B. u mumiy tabiiy kompleks — biogeotsenozning bir qismidir. Odamking xoʻjalik faoliyati B.ni oʻzi uchun foydali tomonga qarab oʻzgartirishi mumkin. Turlar urtasidagi munosabatlarning ikki va undan koʻp tur uchun qulaylik tugʻdiradigan xili oʻzaro yordam deyiladi. Maye, hasharotlar yordamida changlanadigan oʻsimliklar changni bir usimlikdan ikkinchi usimlikka olib oʻtadigan va shu bilan oʻsimliklarning chetdan changlanishini taʼminlaydigan hasharotlarga muhtojdir. Boshqa hollarda turlar orasidagi munosabatlar uzaro qaramaqarshi tarzda buladi. Yirtqichlikda bir tur hayvonlar boshqa tur hayvonlarni yeydi. Ikkala tur tashqi muhitning bir xildagi shartsharoitidan foydalansayu, usha shartsharoit miqdori cheklanib qoladigan boʻlsa, bunday turlar oʻzar o raqobat tarzidagi munosabatga utadi. Maye, Usimliklar yorugʻlik va tuprokdagi mineral moddalar uchun raqobat qiladi. Mikroblardagiantibioz qaramaqarshi munosabatlarning uziga xos shaklidir. Birga hayot kechirishning boshqa shakllari ham bor. Maye, simbioz, parazitizm. B.ni oʻrganish amaliy jihatdan muhim ahamiyat kasb etadi.
Adabiyotlar
http://hozir.org
|
| |
Dinamik dasturlashning turlari  dinamik dasturlash  Dinamik dasturlashning mohiyati

Dinamik dasturlashning turlari dinamik dasturlash Dinamik dasturlashning mohiyati
Download
0,74 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
13.05.2024
Hajmi
0,74 Mb.
#229522
Download
0,74 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Dinamik dasturlashning turlari dinamik dasturlash Dinamik dasturlashning mohiyati
Download
0,74 Mb.
Matnni ko'rish
Amaliy mashq - Informatika fanini o’qitish jarayonida o’quvchilar o’quv biliv faoliyatini faollashtirishga qaratilgan...

|
Informatika fanini o’qitish jarayonida o’quvchilar o’quv biliv faoliyatini faollashtirishga qaratilgan pedagogik texnologiyalar”
|
bet | 8/21 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 1,99 Mb. | | #124204 |
Bog'liq TOSHMAXAMMEDOVA SUG\'DIYONAAmaliy mashq – mavzuda bayon qilingan nazariy bilim, qoida, formulani amalda, mashqlar ishlash jarayonida qo’llay olish ko’nikmasi (uquvi )ga ega bo’lish maqsadida tashkil qilinadi. Matematik darslarning deyarli hammasida amaliyot bilan bog’liq mashqlar bajariladi.
Mustaqil ishlash – ma’lum mavzular guruhi (bloki) tugagach, ularni bir tizimga solish, mustahkamlash maqsadida o’quvchilarga mustaqil amaliy ish, faoliyat bilan shug’ullanish, darslik, masalalar to’plami bilan ishlash ko’nikmalarini hosil qilish. Masalan, mustaqil ish algebraic kasrlar ustida to’rt amalgam oid bo’lishi mumkin. Mustaqil ish yozilgan varaq har bir o’quvchiga alohida berilishi mumkin. Uni muallim avvaldan tayyorlab qo’yadi.
O’quvchilarning juft-juft muloqotda bo’lishi – biror mavzuga oid masalani hal etishda o’quvchi o’zining qilayotgan ishini yonida o’tirgan (u bilan juftlikda bo’lgan) o’quvchiga tushuntiradi. Masalan, juftlikdagi biro’quvchi masalaning sharti va savolini tahlil qilishdan uni to’la yechishga olib boruvch barcha ishlarni, mulohazalarni o’rtog’iga tushuntiradi. U o’z navbatida, masalaning yechilishini birinchi o’quvchiga tushuntiradi ya’ni juftlikdagi o’quvchilar navbatma-navbat o’qituvchi vazifasini (rolini) bajaradilar.
O’quvchilarni guruhlarga bo’lib ishlash orqali o’rgatish – bunda sinfdagi o’quvchilar guruhlarga ajratildi. Har bir guruhda 5-6 tadan o’quvchi bo’lishi mumkun. Guruhlarga vazifa aniq va ravshan qo’yilishi kerak. Guruhdagi o’quvchilar qo’yilgan vazifa bo’yicha fikr-mulohazalarini o’rtaga tashlab, umumiy bir fikrga keladilar. Bu fikrni guruh nomidan biror o’quvchi sinfga taqdim etadi.
29
O’qituvchi guruhlarni faolyatini izohlaydi va baholaydi.
Bunday ishlashda o’quvchilar: bir-birlarini o’rganadilar, har bir guruhni nuqtai nazarini, fikrini hurmat qilishga; o’z fikirlari, mulohazalarini asoslashga, ko’pchilikka etkaza olishga o’rganadilar.
O’qituvchi mavzu, topshiriqlar ro’yxatini avvaldan tuzib qo’yadi.
Rolli o’yinlar- mavzuga mos vaziyatni sahnalashtirish, rollarga bo’lib ijro etish. Ssenariy shunday tuzilishi kerakki, sahnadagi ijrochilarning bilim olishlariga, ko’nikmalarini egallashlariga yordam bersin. O’qituvchi qaysi mavzularni sahnalashtirish uchun qulayligini har tomonlama o’ylab ko’radi; ular ro’yxatni tuzadi va a’lochi o’quvchilar birlashib ssenariy yozadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Informatika fanini o’qitish jarayonida o’quvchilar o’quv biliv faoliyatini faollashtirishga qaratilgan pedagogik texnologiyalar”
|
Foydalanilgan elektron manzillar - Informatika fanini o’qitish jarayonida o’quvchilar o’quv biliv faoliyatini faollashtirishga...

|
Informatika fanini o’qitish jarayonida o’quvchilar o’quv biliv faoliyatini faollashtirishga qaratilgan pedagogik texnologiyalar”
|
bet | 21/21 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 1,99 Mb. | | #124204 |
Bog'liq TOSHMAXAMMEDOVA SUG\'DIYONAFoydalanilgan elektron manzillar:
1.http://shoxista.uz/archives.
2.http://bilim13.zn.uz/feed/Interfaol%20metodlar_files/hover.js.
http://nafisaxaytullayeva.blogspot.com/Informatika o'qituvchisi Xaytullayeva
Nafisa Saxobiddinovna blogi Informatikani o’qitishda o’yinli texnologiyalardan foydalanish.
http://lifereferat.ru./ DARSNI INTERFOL METODLRID TSHKILhttp://ablazova21maktab.zn.uz/pedagogik-texnologiyalar/talim-jarayonini-faollashtirish-va-jadallashtirishga-yonaltirilgan-texnologiyalarhttp://informatika15-maktab.zn.uz
73
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Informatika fanini o’qitish jarayonida o’quvchilar o’quv biliv faoliyatini faollashtirishga qaratilgan pedagogik texnologiyalar”
|
Fan o‘qituvchisi primova X. A

Fan o‘qituvchisi PRIMOVA X. A.
Fan o‘qituvchisi primova X. A
Download
0,9 Mb.
Sana
12.01.2024
Hajmi
0,9 Mb.
#135877
Bog'liq
1-mustaqil ish
Bu sahifa navigatsiya:
Fan o‘qituvchisi PRIMOVA X. A.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI
RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
“
KOMPYUTER INJINIRINGI”
FAKULTETI
ATS 20-07 GURUH
TALABASI ISROILOV SARVARNING
“ Axborot tizimlarini loyihalash”
fanidan
1-mustaqil ish
Fan o‘qituvchisi PRIMOVA X. A.
Talaba: 20-07-guruh, Isroilov. S
Download
0,9 Mb.
Download
0,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Fan o‘qituvchisi primova X. A
Download
0,9 Mb.
Pedagogika fakulteti

|
Pedagogika fakulteti
|
bet | 1/9 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 53,77 Kb. | | #263802 |
Bog'liq Фарахатова Айсенура
ÓZBEKSTAN RESPUBLIKASÍ JOQARÍ HÁM ORTA ARNAWLÍ BILIMLENDIRIW MINISTRLIGI
ÁJINIYAZ ATÍNDAǴÍ NÓKIS MÁMLEKETLIK PEDAGOGIKA INSTITUTÍ
PEDAGOGIKA FAKULTETI
Pedagogika kafedrası
«Pedagogika hám psixologiya» bakalavr tálim baǵdarı
2-m- kurs talabasınıń
SOCIALLÍQ PEDAGOGIKA páninen
KURS JUMÍSÍ
Tema:Mektepke shekemgi tárbiya jasındaǵı balalar menen alıp barılatuǵın social pedagogikalıq xızmet.
Tayarlaǵan: A. Faraxatova
Qabıllaǵan: M. Sabirova
NÓKIS-2022
TEMA: Mektepke shekemgi tárbiya jasındaǵı balalar menen alıp barılatuǵın social pedagogikalıq xızmet.
Joba:
Kirisiw
Tiykarǵı bólim:
I-BAP. Social pedagogikalıq xızmet sıpatlamasınıń izertleniwi
Mektepke shekemgi tárbiya jasındaǵı balalar menen alıp barılatuǵın social pedagogikalıq xızmettiń túrleri
Mektepke shekemgi tárbiya jasındaǵı balalar menen alıp barılatuǵın social pedagogikalıq xızmettińń túrlerine texnologiyalıq jantasıw
II – BAP. Mektepke shekemgi tárbiya jasındaǵı balalar menen alıp barılatuǵın social pedagogikalıq xızmetten paydalaníw.
2.1. Mektepke shekemgi tárbiya jasındaǵı balalar menen alıp barılatuǵın
2.2. Mektepke shekemgi tárbiya jasındaǵı balalar menen alıp barılatuǵın social pedagogikalıq xızmetten paydalaníw texnologiyaları
Paydalanılǵan ádebiyatlar.
KIRISIW
Mámleketimizde úzliksiz bilimlendiriw sistemasın reformalawdıń shólkemlestirilgen, ilimiy hám metodikalıq tiykarları jaratıldı. Bunda tiykarǵı maqset kámil insan, jetik hám básekige shıdamlı qánigeler tayarlaw, dep belgilendi. Bul wazıypalardıń sheshimi jáhán ilimiy fondındaǵı júdá úlken kólemli informaciya fondinan neni ajıratıp alıw, qansha hám qanday oqıtıw máseleleriniń sheshimi menen tikkeley baylanıslı bolıp tabıladı. Áne sol kesimde tálim texnologiyaların engiziw menen baylanıslı zamanagóy máseleler ayqınlasadı. Qalaberdi bul baǵdardaǵı islerdi jáne de keńlew dawam ettiriwdi dáwir talap etpekte. Pedagogikalıq tálim ámeliyatında kásiplik tayarlıq penen baylanıslı ayırım máselelerdiń óz sáwleleniwin tolıq tawılmaǵanlıǵıda tiyisli oqıtıw metodikalarınıń rawajlanıwın aktual máselege aylantırıp qoymaqta.
|
| |
OLAP
  
Data - Dissertasiya mavzusining asoslanishi va uning

|
Dissertasiya mavzusining asoslanishi va uning
|
bet | 3/4 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 0,55 Mb. | | #137131 |
Bog'liq Dissertasiya mavzusining asoslanishi va uningOLAP
|
Data Mining
|
Chekuchilar va chekmaydiganlar orasida jarohatlanishlarning
o‘rtacha ko‘rsatgichi qancha?
|
Yuqori jarohatlanishga duchor bo‘lgan odamlarni tasvirlashda
aniq shablonlar mavjudmi?
|
Mavjud mijozlarning telefon hisoblarining sobiq mijozlar hisoblariga taqqoslaganda o‘rtacha miqdori qancha? (telefon kompaniyasi
xizmatlaridan voz kechgan)
|
Telefon kompaniyasi xizmatlaridan voz kechadigan mijozlarning umumiyligi mavjudmi?
|
O‘g‘irlangan va o‘g‘irlanmagan kredit kartochkalari bo‘yicha kunlik xaridlarning o‘rtacha
qiymati qancha?
|
Kredit kartochka bo‘yicha qalloblik holatlari uchun bir xillik sxemasi mavjudmi?
|
Data Mining uchun muhim holat – izlab topilgan shablonlarning ma‘noliligi. Bu topilgan shablonlar maxfiy bilimlar (hidden knowledge) deb ataluvchi ma‘lumotlarda tasavvur qilinmagan, kutilmagan (unexpected) muntazamlikni tasvirlashi kerak. Jamiyat shunday fikrga keldiki, zarur (cырые) ma‘lumotlar (raw data) chuqur bilim manbai bo‗lib, uni savodli
izlashdan haqiqiy bilimlar topiladi (1.2-rasm).
1.2-rasm. Ma‘lumotlardan olinadigan bilimlar darajasi
Data Mining texnologiyasiga, bu texnologiya asoschilaridan biri Grigoriy Piatetskiy-Shapiro etarlicha to‗liq ta‘riflaydi:
Data Mining - bu zarur ma‘lumotlarda inson faoliyatining turli sohalarida echimlarni qabul qilish uchun zarur bo‗lgan noma‘lum, ma‘noli, amaliy foydali va kirish mumkin bo‗lgan bilimlar interpretatsiyasini topib olish jarayonidir[9].
|
| |
HOZIRGI 0 ‘QITISH JARAYONIGA QO YILAD IG AN

|
HOZIRGI 0 ‘QITISH JARAYONIGA QO YILAD IG ANBog'liq Р. МавлоноваHOZIRGI 0 ‘QITISH JARAYONIGA QO YILAD IG AN
TALABLAR
Hozirgi kunning vazifalarini amalga oshirishda o'qitishning chuqur
ijtimoiy e’tiqodlilik bilan uyg’un ilmiyligiga qo'yilavotgan talablar
g‘oyatda muhimdir. D idaktikada o’qitishning ilmiyligi nim a ekani
asosli ravishda bayon qilinadi. MaTumki. m aktab ta iim i m azm uniga
kirgan barcha bilim lar voqelik qanday bo isa, uni shundayligicha,
hech bir qo‘shim chalarsiz aks ettiradi. Pedagogning vazifasi o'quvchi-
larga ilmiy, haqqoniv bilimlarni asli holicha tushuntirishdan, ularni
bilim larni m ustaqil o’rganishlarida o'zlashtirilgan haqiqatlar borliq-
dagi - inson ongidan tashqari obyektiv mavjud narsalarga muvofiqligini
kafolatlaydigan yoTga solishdan iboratdir. Hatto bolalar ta’lim ning
birinchi pog'onasida olgan ju z ’iy bilim lar ham haqiqatni buzmasligi
kerak. Ilm iy asosdagi to’g’ri o’qitish natijasida o'quvchilar ongida
obyektiv olam ning haqqoniv manzarasi hosil boiadi.
Pedagogika amaliyotida ba’zan g'alati voqealar ham uchraydi.
O'quvchilar qiziquvchanligi sababli o'qituvchiga savol beradilar va
xuddi ana shu pavtda o’qituvchi asosli javob bera olmaydi, xijolat
chekadi. N oto‘g6ri javob bersam, keyinchalik obro'yim ketadi, deb
o'ylaydi. Masalan, birinchi sin f o’quvchilari o’qituvchidan «Kosmos
nima?» - deb so‘raydilar va u sarosimaga tushib qoladi. Darhaqiqat,
buni birinchi sinf o’quvchilariga qanday tushuntirish kerak? O ’qituvchi
puxta o£ylab olib, keyin, chunonchi, ertasiga javob berish o'rniga, shu
zahoti «Kosmos bizdan jud a uzoq narsa», - deb javob qildi. Shunday
javobdan keyin o'quvchilarda kosmos haqida qandaydir tasavvur hosil
26
bo'ladimi? Chinakam ilmiylik doimo ijtimoiy rivojlanish va moddiy
olam qonuniyatlarining obyektivligini o'z ichiga oladi. Bizning fan
|
| |
xususiy masalasini chuqur o'rganishda samarali boiadi. Darsning

siyat kasb etadi. Sinfni guruhlarga bo'lishda qiyinchiliklar tug'ilishi
tabiiy. Ayrimlar sinfni o'quvchilarning qobiliyatlariga hamda aqliy
kamolot darajasiga qarab guruhlarga ajratishni tavsiya etadi lar. Bunday
qilish xatodir, binobarin, qobiliyatli va qobiliyatsiz o'quvchilarni bir-
biridan uzoqlashtirish m um kin emas, aksincha, guruhlarda kuchsiz
o'quvchilarga kuchli o'quvchilarning tashkiliy ravishda yordam
berishini yo'lga qo'yish maqsadga muvofiqdir. O'quv dasturida ko'zda
tutilgan ekskursiyalarni o'tkazish majburiy boiib, bu ish u yoki bu
predm etni o'rganishga ajratilgan vaqt hisobiga amalga oshiriladi,
Ta’lim ning boshqa tashkiliy shakllari kabi o'quv ekskursiyalari ham
didaktik prinsiplarni (ilmiylik, o'qishni hayot bilan bog'lanishini,
ko'rsatm alilik va hokazolarni) amalga oshiradi, borliqni, hodisalar va
jarayonlarni, o'zaro bog'liqlik hamda o'zaro aloqalarni o'rganishda,
ilmiy dunyoqarashni, bilish va jam oatchilik qiziqishlarini, shaxsning
sifatlarini shakllantirishda, o'quvchilarni mehnat faoliyatiga tayyorlash
va kasblarga yo'naltirishda yordam beradi.
dialektik falsafa poydevoriga quriladi. U voqelikning sovuqqonlik

|
dialektik falsafa poydevoriga quriladi. U voqelikning sovuqqonlikBog'liq Р. Мавлоноваdialektik falsafa poydevoriga quriladi. U voqelikning sovuqqonlik,
loqaydlik bilan yozilgan tavsifi emas, balki moddiy olam haqidagi
qarama-qarshi tushunchalarning o'zaro kurashish maydoni va quroli-
dir. Fanlar - e’tiqodlarni shakllantirishning kuchli omili. Shuning
uchun yoshlarimiz olgan bilimlar ularning e'tiqodiga aylanishi juda
muhimdir. Mana shu vazifalarni amalga oshirishda o'quvchilarning
ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish muhim talabdir. Biz faqat ana
shunga asoslanib bolalarni mustaqil o'ylashga o‘rgatishimiz, ularda
o'zlarining qarashlari va nuqtayi nazari tizimini tarkib toptirishimiz
mumkin. Agar bilimlarni bayon etish, ishning usullarini ko'rsatish
mumkin boisa, ijodiy faoliyatni o'rgatish uchun o‘quvchilarni xuddi
ana shu faoliyat jaravoniga bevosita jalb etish shart. Mana shu muammo
bo'yicha ayrim mulohazalarni ifodalashga harakat qilamiz. Avvalo,
har qanday ijodkorlik, xususan, o'quvchilarning ijodkorligi maxsus
tayyorlangan sharoitlarda amalga oshishi mumkin. Bunda bilimlar,
ko'nikmalar va malakalar tizimi hal qiluvchi omil bo'ladi. Ijodni,
ijodkorlikni qanday tushunish kerak? Odatdagi tushunchaga ko'ra,
ijod ozchilik kishilarning, buyuk san’at asarlarini, yangi mashinalar,
dastgohiar va hokazolarni yaratadigan iste'dodli odamlarning qisma-
tidir. Lekin ijod buyuk asarlar yaratishdangina iborat emas, balki
kishining fikr yuritishi, biror tadbirni o'ylab topishi, ozgina bo'lsada,
qandaydir yangilik yaratishi ham ijoddir. Ijod jaravoniga tasodif
sifatida emas, balki qoida sifatida qarash lozim. O'quvchining ijodini
qanday tushunish kerak? Bolalar hech qanday yangilik varatmaydi-
ku? O'quvchining ijodkorligi, eng avval, uning har qanday faoliyat
jarayonidagi: o'ziga xos usul bilan masala yechishi, insho yozishi,
|
| |
M avzu. Ot.
M aqsad - Innovatsiya va intergatsiya

M avzu. Ot.
M aqsad:
1) Ot haqida tushuncha berish, ular haqida tasavvurlarni ken»
gaytirish;
2) nafosatni tarbiyalash:
3) sinchkovlik, chaqqonlik. mustaqil va teran fikrlash qobiliyatlarini
rivojlantirish.
T ashk iliv qism .
Dars maqsadi aytilib, tayyorgarlik ko'riladi.
Uy vazifasi tekshirilmavdi. Uning natijasi «Aqliy hujum» o'yinidan
foydalanish orqali aniqlanadi.
Yangi m avzu.
«Aqliv hujum» o4 ini.
- Atrofmgizga qarang. Nimalar bor? Bolalar sanab o'tadilar, o'quv-
chi xattaxtaga yozib boradi.
230
- Yozilgan scrzlar nimalarni bildirmoqda?
- Narsalarni,
O'qituvchi narsani ko'rsatadi.
- Bu nima?
- Kitob.
«Juftlikda ishlash».
Biz narsaning nomini aytciik. Yozgan so'zlarimizni rasm daftariga
chizing (5-6 ta). Chizilgan rasmlardan ko'rgazma tashkil etiladi. Ko'r
gazmali rasmlar asosida otlar guruhlarga ajratiladi, bolalar juftlik
da ishlab biri «Kim?», ikkinchisi «Nima?» so'rog'iga javob beruvchi
otlarni misollar bilan keltiradi. O'qituvchi yordamida otga ta’rif
beriladi xulosa qilinadi.
Rasmlaringizga qarab har bir ot ishtirokida gap tuzing. Aytilgan
gaplar asosida hikoya tuzing, masalan:
- Men kitob sotib oldim. Kitobda qiziqarli ertaklar juda ko'p ekan.
Men ularni ukamga o'qib berdim.
O'qituvchi savol tashlaydi:
- Qanday ertaklarni bilasiz? Siz ham uka-singillaringizga ertaklar
so'zlab berasizmi? Uka-singillaringiz xursand bo'lishadimi? Bolalar
sanab o'tadi. So'ng biror bir ertakning qisqacha mazmunini so'zlab
berish taklif etiladi.
4. Bu bosqichda dars ikki yo'nalishda ketishi mumkin:
1) ertakning qisqacha mazmuni daftarga yoziladi, muhokama
qilinadi:
2) ertak rasm albomida tasvirlanadi, muhokama qilinadi, tasvir-
langan rasmlar asosida galereya hosil qilinadi. «Galereya» so'ziga izoh
beriladi, buyuk musavvirlarning nomlari keltiriladi,
Galereya - buyuk rassomlarning ijodini namoyon etadigan maxsus
bino, joy. Kamoliddin Behzod, O'rol Tansiqboyev, Chingiz Axmarov
kabi buyuk rassomlarimiz bor.
Mustahkamlash.
Ertak mazrnunida (tasvirida) otlarni aniqlang. Avval «Nima?»,
so'ng «Kim?» so'rogiga javob bo'luvchi otlarni ayting.
Bu bosqichda darslik bilan ish olib boriladi, mashqlar bajariladi.
B a rs yakuni.
Darsda nimalar qildingiz? Nimalarni oldingiz? O'z fikrlaringizni
ayting. Uyga vazifa beriladi. Albatta, bunday darslarni o'tish o‘qituv-
с hid
an
yuksak mahoratni, boshqaruvchanlikni
talab
etadi.
Integratsion
darslarda
ouquvchi
jimgina, tomoshabin.
b o ii h
olirmaydi.
IJ dars
jarayonida
faol va
izchil qatnashadi.
Shu
jarayonlarning unumdor
va
samarali
kechishida o'qituvchi shaxsi
ahamiyati beqivosdir.
|
INTEGRATSIYALASHGAN - Innovatsiya va intergatsiya

- dars yakuni.
A n ’anaviy darslarda o'qituvchi faqat maxsus fan chegarasidan
chiqmagan holda bilimlar beradi. Bu esa bilimlarning biryoqlamaiigiga
va parchalanishiga olib keladi.
Integratsion darslarda tushuncha haqida biryoqlama emas, atroflicha
fikr yuritiladi. Masalan, arfanaviv ona tili darsida biz «Ot» mavzusini
tushuntirmoqchimiz: ot nimani bildirishi, qaysi so'roqlarga javob beri
sh ini misollarda k o isatib o'tamiz.
Endi shu darsni rasm bilan integratsiyalasak. O'quvchilar yuqoridagi
savollarga javob berib, so'ng otlarni rasm daftariga chizishadi. Rasm-
dagi otlar bilan gaplar. ulardan esa kichik hikoya tuzish va uni qayta
tahlil etish mumkin.
Ta’limda integratsiyaning xilma-xil turlari mavjud:
- ko'p predmetlilik (bunda fundamental fanlarni qiyoslash) asosida;
- chegara fanlar asosida:
- asosiy fanlar asosida.
Bunday darslarda «olam-tabiat-inson» tizimida bilimlar berilib.
turli faoliyatlar asosida ko"nikma va malakalar uzviy shakllanib boradi.
Ko'rinib turibdiki, integratsion dars yuqori samara beradi. Bunda
o'quvchida olam bir butunlikda namoyon boiadi. Bu esa o*z navbatida
mantiqiy, izchiL atrof-olam haqida tolaligicha flkrlashga o’rgatadi.
Rasm va ona tili darslarining integratsivasi.
TA’LIM DA SINF-DARS TIZIM ININ G VU JUD G A K ELISHI

narsa uchun brigadir javob bergan. Bunday ta’lim bolalarning o'quv
faoliyatdagi m as'uliyatini pasaytirgan. M aktab barham topishining
noto'g’ri pedagogik konsepsiyalari davrida ta’lim ning «loyihalar
m etodi» deb atalgan shakli vujudga kelgan. Unda o'quvchilar o'qituv
chining topshirig'i bo'yicha qandaydir obyektning loyihasini tayyor-
laganlar. M azkur g'ovalar m ualliflarining aytishicha. o'quvchilar
lovihani tuzishda o’quv rejasi bo’yicha o'tiladigan predm etlarga doir
kompleks bilim larni o'zlashtirgan.
So'nggi 20 yil m obaynida pedagogika
nazariyasi kombinatsiya-
lashgan darsni o'rganishdan, bosqichma-bosqich darsni elementlarini
o'zlashtirishga, undan esa muammoli tom onlarini o'rganishga o'tdi.
Tadqiqotlarning uzvivligi va uzviy yondashishi to'g'risida juda ko'p
ilmiy adabiyotlar mavjud. M asalan, МЛ. Maxmudov. T.D. Kirilova,
F.F. Korolyov va E.G. Yudinlarning hozirgi zamon darsi. uni tashkil
etish. kamol toptiruvchi ta'lim sharoitidagi
dars nazariyasi va amaliyoti,
m uam moli dars va hokazolarga doir kitoblarida darsga sistema
sifatida qaralsagina uni chuqur tushunish m um kinligi qayd qilingan.
Lekin pedagoglar 70-yillardagina darsni o’rganish va tushuntirishga
sistemali yondashish zarurligini to la angladilar. Fanlar rivojlanishining
hozirgi bosqichida darsni qanday tushunish kerak? Dars nazariyasida
hozirgacha bu tushunchaning vangi ta ’riflari yo'q. Ko'p ta’riflarda
xuddi ilgarigidek, dars m a'lum vaqt mobaynida tarkibi o'zgarm aydigan
o6qituvchilar va o'quvchilar faoliyatini tashkil
etishning shakli b oiib,
u bolalarni o'qitish, tarbiyalash va kamol toptirish vazifalarini amalga
oshirish uchun m untazam qollanishi ifodalangan. Darsda o'quv-
tarbiya ishlarining barcha komponentlari: maqsad. mazmun, vositalar.
metodlar, tashkil etish va boshqarish faoliyati hamda uning ham m a
didaktik elementlari m ujassam langan. deb hisoblash qabul qilingan.
Tabiiyki, dars yaxlit ta iim jarayonini o’quv-tarbiya ishining boshqa
tashkiliy shakllari - uy vazifalarini bajarish, predm et to'garaklarining
m ashg’ulotlari, sayrlar va hokazolar bilan uzviy birlikda aks ettiradi.
«Darsni ikki jihatdan: umuman, ta'lim jarayoni
va talim ni tashkil
etish shakli sifatida ta'riflab. uni foydali deb hisoblash taklifi bor»
(M .I.M axmutov). Ta'limga umumiy jarayoni dars o'qitish harakatining
ta’lim m azm uni, prinsiplari va m etodlari bilan belgilanadigan, m a lu m
m akon-zamon chegaralarida o'qituvchi rejalashtiradigan
hamda bosh-
36
qaradigan birgalikdagi obyekt o'qituvchi va o'quvchilar amalga oshi-
radigan asosiy shaklidir. M azkur tushuncha ikkinchi nuqtayi nazardan
quyidagicha ta’riflanadi:
«Dars m a'lum tarkibdagi
o'qituvchilar
(muallimlar) bilan o'quvchilarning m aqsadga muvofiq o'zaro ta’siri
(faoliyatlari va aloqalari) jarayonini tashkil etishning,
ta iim m azmuni,
shakllari, m etodlari, vositalarini o'z ichiga oladi, ta iim jarayonida
o'qitish, kamol toptirish va tarbiyalash vazifalarini amalga oshirish
uchun (bir xil vaqt ichida) m untazam qoilanadigan boy va o'zgaruvchan
shaklidir». (Qarang: M .I.M axmutov. «Современный урок».)
Innovatsiya va intergatsiya - bet 105

II Q IS M
I V bob. In novatsion p e d a g o g i k a .....................................................................
Ta'lim jarayonida innovatsion dunyoqarashni rivojiantirish.........
Innovatsion ta’limda mualliflik maktablarining riv ojlanishi.........
Innovatsion pedagogika t u s h u n c h a s i ..............................................
Yangiliklar kiritish mazmuni va yo'nalishlari . .................................
Refleksiv-innovatsion te x n o lo g iy a la r .............. ....................................
A n ’anaviy va innovatsion ta'lim nin g qivosiy tahlili ........................
V.bob. T a r b iy a j a r a y o n i d a p e d a g o g ik t i z i m ..............................................
Tarbiya tizimida i n n o v a ts iy a la r ............................................ ...............
Tarbiya tizimini ijtimoiylashtirish........................... .............................
0*qituvchining pedagogik tao 1 iy at id ag i psixologik to 'siq la r.........
V I bob. K re a t iv lik . K re a t i v l i k m u a m m o s i g a z a m o n a v iy y o n d a s h ish
Kreativlik va uning t a s h x is la n is h i........................................................
Kreativ dars tuzilishining tex n o lo g iy a lari..........................................
Kreativ darslarning mazmuni va psixologik y o n a l is h la r i..............
O'qituvchining innovatsion faoliyatida ijodiy imkoniyatni
rivojiantirish m u a m m o l a r i ..................................... ................................
Ijodiy qobiliyatlarni rivojiantirish.................. ....................
Talabalarning ijodiy fikrlashini rivojiantirish ..................... .............
Bilimlarning shakllanishida fikrlashning o’rni...................................
Ijod tushunchaning bilish j a rayon i d ag i r o l i .......................................
Ijodiy fikrlashning psixologik-pedagogik j a b h a l a r i .........................
Ijodiy fikrlashni rivojiantirish prinsipia ri........... ................................
BoshlangTch sinflarda ijodiy tasavvurni rivojiantirish
im k o n iy atlari.......................................... ....................................................
I l l Q IS M . I N T E G R A T S I Y A
V I I I bob. P e d a g o g i k a d a a n ’ana viy i n te g r a ts i y a n in g ta lq in q ilinishi.
Integrativ - faoliyatning shakllanish m e to d la ri.....................
Ta'lim jarayonini integratsiyalashning nazariy asoslari . . . . . . . .
Integratsiyaning hozirgi zamon m u a m m o l a r i ..................................
BoshlangTch maktabni integratsiya q i l i s h ......................... ...............
Integrativ ta 'lim nin g sinflarga boMinishi............................................
Integratsiya - fanini o'qitishda ta'lim f a l s a f a s i ................................
. 53
. 58
. 62
. 70
Savol va topshiriqlar - Innovatsiya va intergatsiya

HI BOB. 0 ‘QUV JARAYONINI TASHKIL
ETISHNING SHAKLLARI
Ta’lim ijtimoiy hodisa b o iib . uning tarixi juda uzoqdir. Ta’lim
kishilik jam ivati rivojining dastlabki daviiaridayoq katta rol o’ynagan.
U to'plangan tajribalarnk dunyo haqidagi axborotlarni berish jarayonini
ta ’m inlagan, insoniyatning faqat ijtimoiy rivojlanishiga emas, balki
qiyin sharoitlarda yashay olishiga ham yordam bergan. Al-Forobiyning
«Fan va aql-zakovat» asarida ta iim n in g tashkiliy m asalalalari o'quv
fanlarini guruhlarga b o iib o’qitish. ularning tarbiyaviy m ohiyatini ochib
berish masalalari yoritilgan. Uzluksiz rivojlangan jam iyatda taiim n in g
m ukam mal
jam oa shakli, y aiii dars m ing yillar m obaynida vujudga
kelgan. Y.A.Komenskiv «Buvuk didaktika» asarida tarbiyaning oldingi
barcha tajribalarini umumlashtirdi. sinfning dars tizim ida ta iim n in g
asosiy didaktik prinsiplarini izchil ifodaladi. O'sha
zamondan buy on
350 yil o’tdi. Shuncha vaqt m obaynida darsning tashkiliy shakllari
ham. ta iim n in g m etodlari ham uzluksiz takom illashib bordi. Xalq
m aktablari tashkil topganidan boshlab o'qituvchi va o'quvchiiarning
o'zaro hamkorligi hamda o'zaro munosabati m uam molari ham vujudga
kelgan. M aium k i, o'qituvchm ing bilimi uning darsdagi va uydagi fao
liyatining
xarakteriga bevosita bogiiqdir, faoliyatsiz bilim lar ham
boim aydi. O'qituvchi ajoyib vo'sinda dars o'tishi. lekin bu darsning
natijasi muayyan o'quvchi uchun hech narsaga arzimasligi mumkin.
Shu larga ko’ra. o'qituvchi o'zini ana shunday o'quvchining o'rniga
qo'ya bilishi, uning darsdagi faoliyatini va unga m aktabda butun o'qish
davridagi m unosabatini tasavvur qilishi g'oyat muhimdir. Zotan tarbiya
va ta’lim asta-sekin amalga oshadi hamda o'quvchiga
barcha darslar
majmuyi qanday ta’sir etishiga. o’quvchi o'qituvchi rahbarligida ongli
va faol bajaradigan ishlarning hajmi hamda m untazam ligiga bogiiqdir.
O ’qituvchining vazifasi - darsda tafakkur va faoliyatning ana shu
turlarini eng to’g i i uyg*unlashtirishdir. Binobarin. bunday uvg'unlik
dars samaradorligini oshirishning m uhim omilidir. O'qituvchi dars
34
muammolariga to'g'ri yondashishi uchun ta iim jarayonining asosiy
kom ponentlarini bilishi, ularning o'zaro b ogiiqligi va bir-biriga ta'sirini
tushunishi lozim. Obyektiv m avjudlikning mohiyatini
bilishi ta iim n in g
m aqsadlaridan biridir. T aiim d a bilim larni o'zlashtirish jarayoniga quyi
dagi komponentlar kiradi:
1. Hodisalarni. narsalarni kuzatish, axborotlarni idrok etish.
2. Olingan axborotlarni tahlil qilish (bilim larning xarakterli belgi-
larini aniqlash,
taqqoslash, ko'chirish, birinchi jarayonda olingan axbo
rotlarni o'zgartirish va unda olingan axborotlar doirasidan chiqish).
3. Eslab qolish.
4. Ishlar, um um lashtirishlarning to'g'riligini tekshirish hamda
baholash.
Umuman aytganda, ta iim n i boshqarish o'qituvchi o'qish jarayoni
ning asosiy strukturasi,
elementlari, xususan, o'quv materialining m az
muni, ta iim metodlari, faoliyat usullari, shakllari va vositalari to'g'ri
amalga oshuvini hamda o'zaro ta’sirini tain inlash dan iboratdir.