nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ammiak ta’sirida zaharlanishda birinchi yordam

Ian yuvish, 5 foizli sirka, limon yoki xlorid kislota shimdirilgan lattani
qo‘yish va boshqa omillar bajariladi.
Ammiakdan saqlanishda: «К» yoki «М»
markali filtrlovchi sanoat
gazniqobi, agar ammiak vodorod sulfid bilan aralashgan bo‘lsa, «KD»
markali gazniqobi ishlatilib, juda yuqori konsentratsiyada izolatsiyalovchi
gazniqoblar va himoya kiyimlari ishlatiladi.
X lor -
o‘tkir hidli, sariq rangli gaz. U havodan 2,5 baravar og‘ir
bo‘lib, 34°C haroratda suyuq holatga o‘tadi. U suvda, organik erituv-
chilarda yaxshi eriydi. Xlor qog‘oz-selluloza, to ‘qimachilik sanoatida,
xlorli
ohak ishlab chiqarishda, suvni zararsizlantirishda va boshqa soha-
larda ishlatiladi. Xlor bo‘g‘ish xususiyatiga ega. Uning havodagi miq-
dori 0,01 mg/1 bo‘lganda inson organizimiga salbiy ta’sir etadi, miqdori
0,1 mg/1 dan yuqori bo‘lganda o iim g a olib keladi.
Birinchi
yordam. Shikastlangan hududlarda gazniqoblami kiyish ke
rak. Nafas organlari izdan
chiqqanlar nashatir spirtini, ichimlik sodasini
hidlashi, 2 foizli sodali eritma bilan ko‘zni, burunni va tomoqlami yuvi-
shi, issiq borjomli yoki sodali sut, qahva ichishi kerak.
Himoyalanish. «V» va «М» markali
filtrlovchi sanoat gazniqo-
blari, GP-5 fuqarolar gazniqobi, bolalar gazniqobi va ulaming himoya
komplektidan foydalaniladi. Agar uning konsentratsiyasi yuqori bo‘lsa
(8,6 mg/1 dan yuqori), izolatsiyalovchi gazniqoblar qo‘ilaniladi.
Oltingugurt oksidi
- o ‘tkir hidli, rangsiz gaz bo‘lib, yonmaydi. Bu
modda oltingugurtli rudalarni yondirganda hosil bo‘lib, u sulfat kislo
ta ishlab chiqarishda asosiy xomashyo hisoblanadi. Undan tashqari bu
gaz to'qim achilik sanoatida
oqartiruvchi sifatida, oziq-ovqat sanoatida
konservatsiya qiluvchi modda sifatida ishlatiladi. U suvda, spirtda, sirka
va sulfat kislotalarda, xloroformda va efirda yaxshi eriydi.
Oltingugurt
angidridi nafas yo‘llarini ishdan chiqarib, ko‘zni xiralashtiradi. Kichik
konsentratsiyada inson kuchsiz yo‘talish, tomoqda va ko‘krakda og‘riq,
ko‘zdan yosh oqish,
katta dozada esa qusish, hushdan ketish alomatlari
kuzatiladi.
Tez ta’sir etuvchi zaharli moddalar bilan shikastlanganda

harlaydi. Albatta, bunday favqulodda vaziyatlarda avariya o ‘chog‘idagi va
unga yaqin bo‘lgan atrofdagi fuqarolar jabrlanadi va KTZM xususiyatla-
riga ko‘ra kimyoviy zaharlanish har xil darajada bo‘ladi.
KTZMning qaynash harorati 20°C gacha boTsa, u tezda bugManib,
zaharlash vaqti qisqa, lekin ta’sir darajasi katta boTadi.
Agar KTZMning
qaynash harorati 20°C dan yuqori boTsa, bugTanish sekinroq kechib, uning
zaharlanish vaqti uzoq davom etadi, ammo tarqalish hududi kichik bo‘ladi.
KTZMlar nafas organlari va teri orqali ta’sir etadi. Shu nuqtayi nazardan KT-
ZMlar umumiy zaharlovchi va holsizlantiruvchi xillarga bo‘linadi. KTZM
bilan zaharlanganda bosh og‘rig‘i,
bosh aylanishi, ko‘z tinishi, holsizlanish,
ko'ngil aynishi, qusish. o‘qiy olmaslik kabi alomatlar kuzatiladi, kuchli
zaharlanishda esa oTim bilan yakunlanadi. Shuning uchun KTZM bilan
zaharlangan hududlarda xalqning xatti-harakatlari xuddi kimyoviy qurollar
bilan zaharlangan joylarda ko‘riladigan chora-tadbirlami o‘zginasidir, ya’ni
himoya
inshootlarida saqlanish, shaxsiy himoya vositalaridan foydalanish
va boshqa omillar qo‘llaniladi. Lekin bitta asosiy farqi borki, u ham bo‘lsa,
ba’zi bir KTZMlar (masalan, NH3, CO)ning yutiluvchanlik xususiyati past
bo‘]ganligidan, ulardan saqlanishda, maxsus sanoat va izolatsiyalovchi gaz-
niqoblardan foydalanish kerak boladi.
Agar avariya holatida bir qancha gazlar aralashmasi bo‘lsa, faqat izo
latsiyalovchi gazniqoblardan foydalanib,
avariya joyini tiklash, zararlan-
gan o‘choqdan odamlami evakuatsiya qilish tadbirlari ko‘riladi. KTZM
chiqib ketgan joylarda avariyalami tiklash ancha mushkul jarayonlardan
hisoblanadi. Bunda asosiy ishlardan:
- Birinchi tiklash ishlarini tashkil etish.
- KTZM tarqalgan hududni o‘rash (lokalizatsiya qilish) hisoblanadi.
Avariyani tiklash ishlarini o‘sha korxonaning shtatli qismlaridagi
zaharli gazlardan saqlovchi xodimlar olib boradilar. Kerak boTsa, fuqaro
muhofazasining qutqamv,
tibbiyot, yong‘inga qarshi, jamoat tartibini
saqlash tizimlari ham yordamga chaqiriladi. Bulardan tashqari avariyani
tiklash ishlariga korxona ishchi xizmatchilarini va o‘sha atrofdagi
fuqarolami ham jalb qilish mumkin.
Avariyani tiklash ishlarida qatnashayotgan fuqarolar o‘zini va boshqa-
lami saqlash qoidalarini bilishlari zarur. L'lardan har doim zaharlangan
fuqarolami shikastlangan
hududdan olib chiqish, gazniqoblarini kiydira
bilish, sun’iy nafas berish, yurakni massaj qilish, zaharlangan ko‘z, teri-
larni neytrallash ishlarini bilishlari talab etiladi.
143
Xalqaro terrorizmga qarshi kurash

birgalikda
unga
qarshi
kurashish
lozimligini
jahonning
nufuzli
minbarlarida e’lon qildi. Jumladan, 0 ‘zbekiston Respublikasi Prezidenti
Islom Karimov 1993-yil 28-sentabrda Birlashgan Millatlar Tashkiloti
(BMT) Bosh assambleyasining 48-sessiyasida qilgan m a’ruzasida jahon
hamjamiyatining Afg'oniston muammosini izchil o ‘rganish
va yechishga
chaqirdi. Keyinchalik 1998-yilda Prezidentimiz tashabbusi bilan tashkil
topgan «6+2» guruhining BMT rahbarligi ostida 1998-1999-yillarda olib
borgan faoliyati Afg‘onistondagi terrorchilikka qarshi kurashda katta
ahamiyatga ega bo‘ldi. Bu guruh Afg‘oniston bilan chegaradosh 6 davlat:
Xitoy, 0 ‘zbekiston, Pokiston, Eron, Tojikiston,
Turkmaniston va mintaqa
tashqarisidan ta’sir ko‘rsatib turgan ikki davlat - AQSH va Rossiya
vakillaridan tashkil topgan edi.
Yurtboshimizning
1999-yilda Yevropa xavfsizlik va hamkorlik
tashkilotining (EHHT) Istanbul (Turkiya)da bo‘lib o ‘tgan sammitda,
2000-yilning 7-8 sentabr kunlari Nyu-Yo‘rkda bo‘lib o ‘tgan BMT
bosh assambleyasining «Mingyillik Sammiti»da BMT tuzilmalarida
terrorizmga qarshi kurash xalqaro markazini
tuzish taklifiga hamohang
tarzda 2001-yilning 28-sentabrida BMT doirasida terrorizmga qarshi
kurash qo‘mitasi tuzildi, 0 ‘zbekistonning AQSH chegaraligida tashkil
ctilgan xalqaro terrorizmga qarshi kurash borasida AQSH harbiy havo
kuchlarining trasport va vertalyotlariga Afg‘onistonda qidiruv-qutqaruv va
insonparvarlik yordamini amalga oshirish uchun havo hududi (xonabod
tumani)ni ochib, terrorizmga vaqtinchalik foydalanishga topshirdi.
0 ‘zbekistonning
xalqaro
terrorizmga
qarshi
olib
borayotgan
siyosatining maqsadi mintaqada global miqyosda tinchlik,
barqarorlikni
saqlash, mamlakat mustaqilligi va ravnaqi, xalqning erkin-farovon
hayotini ta’minlashdir. Respublikamiz terrorizmga qarshi qaratilgan
ko‘plab xalqaro shartnomalami - hozirgana BMTning 12 ta, Yevropa
Kengashi doirasida esa 7 ta xalqaro shartnomalami imzoladi.
Bulardan
tashqari, 0 ‘zbekistonning xalqaro terrorizmga qarshi kurashdagi ishtiroki
mintaqaviy tashkilotlardagi faoliyatida ham namoyon boTmoqda.
Jumladan, 0 ‘zbekiston Yevropa Xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti
(YEXHT), Markaziy Osiyo hamkorligi tashkiloti (MOHT) va boshqalar.
0 ‘zbekistonning bunday tashkilotlardagi ishtiroki, tashabbusi,
global
xavfsizlik va barqarorlikni ta’minlashda davlatimizning tutgan o ‘rrii
muhim ekanligini tasdiqlaydi. Terrorizmga qarshi kurashda 2000-yilda
«Terrorizmga qarshi kurash to‘g ‘risida»gi Qonunning 4-moddasida
155
terrorizmga qarshi kurashning asosiy prinsiplari aniq ko‘rsatib berilgan.
Ular quyidagilardan iborat:
- qonuniylik;
- shaxs qonunlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarining ustuvorligi;
- terrorizmning
AKT orqali olamni o‘rganish

AKT orqali olamni o‘rganish
Taqdimotni tomosha qilish:
Ehtiyot bo‘ling - olov” (ekologiya)
Maqsad: bolalarga olovni inson uchun zarurligi, lekin olov bilan ehtiyotkorliksiz barcha mavjudotlar uchun xatarli ekani haqida ma’lumotni etkazish.
|
Boshlang‘ich matematika
10 tagacha predmetlarni tengligi va tengsizligi
Daftarlarda ishlash
|
|
Boshlang‘ich matematika
Raqamli kesma.
8 soni doirasida raqamli kesma yordamida
10 soni doirasida qo‘shish va ayirish.
Daftarlarda ishlash
Bilim olish-izlanish
faoliyati
Hayot xavfsizligi asoslari “Agar yo‘qolib qolsangiz”
Maqsad: Bolalarga uy manzili va telefon raqamini bilishning mohiyatini tushunishga yordam berish.
|
Ijodiy rivojlanish
/Rasm chizish, loy ishi, aplikatsiya, qo‘l mehnati, konstruktorlik, musiqa/
|
Musiqiy charxpalak
- Musiqa
/Musiqa xodimi rejasiga ko‘ra/
|
Mohir qo‘llar -
Applikatsiya
Mavzu: “O‘t o‘chirish mashinasi”
Material: rangli qog‘oz, alьbom varag‘i, surtma elim, qaychi.
|
Loy ishi
Mavzu: «Vertolet»
Material: plastilin to‘plamlari, plitalar, taxtakachlar, qo‘l uchun salfetkalar Kinder-syurprizning idishi
|
Musiqiy charxpalak
- Musiqa
/Musiqa xodimi rejasiga ko‘ra/
|
|
nutq, muloqot, o‘qish va yozish malakalari

|
nutq, muloqot, o‘qish va yozish malakalari
|
bet | 167/279 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #255854 |
Bog'liq 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi-fayllar.orgnutq, muloqot, o‘qish va yozish malakalari
|
Yo‘l harakati qoidalari haqida tushunchani kengaytirish. Aqliy faollikni, kuzatish, tahlil qilish va xulosalar chiqarish qobiliyatini shakllantirish.
Nutqda oddiy va murakkab jumlalarni qo‘llash qobiliyatini shakllantirish.
|
Bilish jarayonining rivojlanishi
|
Xavf omillarini oldindan ko‘ra olish va ular yuzaga kelgan taqdirda to‘g‘ri harakat qilish, shaxsiy himoya vositalaridan foydalanish ko‘nikmalarini rivojlantirish. Xavf omillarini oldindan ko‘ra olish va ular yuzaga kelgan taqdirda to‘g‘ri harakat qilish.
|
Ijodiy rivojlanish
|
Tasviriy san’at turlarini ajrata olish, ranglarni tanlay olish.
|
Ertalabki doiralar / bolalarni kutib olish
/Ertalabki badan tarbiya, suhbatlar, yakka ishlar,
shaxsiy gigiena ko‘nikmalari va xulq madaniyati, mehnat tarbiyasi/
|
Dushanba
|
Seshanba
|
CHorshanba
|
Payshanba
|
Juma
|
Mavzu bo‘yicha suhbat:
“Bolalar bog‘chasiga yo‘l” -
Maqsad: Piyoda uchun yo‘l harakati qoidalari haqida tushunchani kengaytirish. Nutqda oddiy va murakkab jumlalarni qo‘llash qobiliyatini shakllantirish.
_____ bilan yakka ishlash
|
|
| |
Sezgilardagi qonuniyatlar

|
Sezgilardagi qonuniyatlar
|
bet | 29/125 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #154263 |
Bog'liq Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023Sezgilardagi qonuniyatlar.
Sezgi organlarining o‘ziga taʼsir etadigan qo‘zg‘ovchilarga moslanishi, ko‘nikishi adaptatsiya deb ataladi. Qo‘zg‘ovchining taʼsiri o‘zgarishi bilan sezgirlik ham o‘zgaradi. Qo‘zg‘ovchilar sust taʼsir etganda sezgirlik oshadi, kuchli taʼsir etganda sezgirlik kamayadi. Shu sababli, musbat va manfiy adaptatsiya farq qilinadi. Adaptatsiya ko‘rish sezgilarida, ayniqsa, yorug‘ joydan qorong‘i joyga kirganda va aksincha qorong‘i joydan yorug‘ joyga chiqqanda yaqqol ko‘rinadi. Masalan, yorug‘ joydan balandroq binoga kirganimizda avvaliga hech narsani ko‘rmaymiz. Ko‘rish organimiz kuchsiz yorug‘likka moslashguncha bir necha vaqt o‘tadi. Bu qorong‘ilik adaptatsiyasidir. Qorong‘idan yorug‘ga chiqqanda ham ko‘rish organlari yorug‘likka yana moslashuvi uchun bir necha vaqt (taxminan 4 daqiqadan 5 daqiqagacha fursat) kerak. Bu yorug‘lik adaptatsiyasidir.
Adaptatsiya harorat sezgilarida ham bor. Biz cho‘milish uchun suvga tushganimizda yoki dush tagida turganimizda dastlabki paytda suv sovuq-roq tuyo‘ladi, bir necha daqiqadan keyin esa o‘sha suv unchalik sovuq sezilmaydi va hatto iliqroq seziladi.
Hid bilish sezgilarida adaptatsiya tezroq boshlanadi. Masalan, biron hidi bor uyga kirganimizda avaliga shu hidni sezamiz, bir necha vaqtdan so‘ng hidni sezmay qolamiz.
Adaptatsiya ko‘rish, harorat, hid bilish sezgilarida kuchliroq, eshitish va og‘riq sezgilarida kamroq bo‘ladi. Boshqa sezgi organlari ishlab turganda ayrim sezgi organlarining adaptatsiya jarayoni tezlashuvi mumkin. Masalan, harorat (sovuq), taʼm bilish, muskul retseptorlari va ichki organlardagi retseptorlar taʼsirlanganda ko‘rish va eshitish sezgirligi tezroq kuchayadi. Olimlar o‘tkazgan bir qancha tajribalar shuni ko‘rsatadiki, sovuq suvga latta xo‘llab yuz va bo‘yinni artganda (issiq faslda), jismoniy tarbiya mashqlariga o‘xshash tipdagi yengil ishda nafas olish tezlashganda va kuchaygan¬da eshitish va ko‘rish sezgirligi oshadi, musbat adaptatsiya tezlashadi. Shunday vositalardan foydalanib, qorong‘ilik adaptatsiyasini odatdagidek 40—50 daqiqada emas, balki 5 6 daqiqada tezlatish mumkin.
Sinesteziya
Baʼzi kishilarning sezgilarida sinesteziya degan hodisa ko‘riladi. Sinesteziya ikki sezgining yaxlit bir sezgi bo‘lib qo‘shilishi demakdir. Sinesteziyada sezgilardan birontasi muayyan paytda bevosita taʼsir etuvchi qo‘zg‘ovchiga ega bo‘lmaydi, balki qaytariladi. Sinesteziyaning ko‘proq uchraydigan shakli «rangdor yeshitish» deb ataladigan hodisadir. Bunda tovush sezgisi (shovqin, ton, musiqali akkord) ko‘rish obrazini, yaʼni yorug‘lik yoki rang tasavvurini uyg‘otadi. Sinesteziya kishilarning taxminan 12 foizida uchraydi, «rangdor eshitish* kishilarning 4 foizida ko‘riladi. Sinesteziya hodisalarini ko‘rsatadigan ayrim so‘zlarni adabiy tildan topish mumkin. Masalan, «istarasi issiq, «basharasi sovuq», «yumshoq ko‘ngil», «tosh yurak», «shirin so‘z», deb gapiradilar .
|
| |
CHorshanba 
  

Payshanba

“Bu sirli koinot”
mavzusida suhbat
Maqsad: koinot borlig‘iga qiziqish uyg‘otish, burj belgilarini o‘rgatish.
Bolalarni fazogirlik kasbi bilan tanishtirish..
_____ bilan ind. ish
Mavzuga ko‘ra trafaretlar bilan ishlash
Maqsad: turli yo‘nalishlarda shtrixlashga o‘rgatish.
|
“Fazogir bo‘lishni istayman”
Maqsad: badiiy so‘zlash qobiliyatini o‘stirish
_____ bilan ind. ish
“Bu erda nima ortiqcha?” d/o‘.
Maqsad: diqqatni jamlash va mantiqiy fikrlashni rivojlantirish, mavzuga oid xulosalarni umumlashtirishga o‘rgatish
|
“Men koinotda nimani ko‘rishim mumkin?”
Suhbat - fikrlash
Maqsad: koinot ilmi, fazo makoni, quyosh sistemasidagi sayyoralar haqidagi tasavvurni shakllantirish.
Aloqa nutqini rivojlantirish.
_____ bilan ind. ish
“Bizning fazo kemamiz notanish sayyoraga qo‘ndi, negaki.....” d/o‘.
Maqsad: Mantiqan fikrlash, faraz qilish va xayol qilishni rivojlantirish.
|
“Xatoni top” d/i. Maqsad: Bolalarning
Quyosh sistemasi, quyoshga nisbatan sayralarning joylashuvi va ularning umumiyligi to‘g‘risidagi tasavvurlarini aniqlash.
_____ bilan ind. ish
“Xuddi shu shakldagi predmetni top” d/o‘.
Maqsad:
Diqqatni jamlash, tahlil qilish va solishtirishni rivojlantirish.
|
Bolalar chizgan rasmlarning ko‘rgazmasini tashkil etish.
|
Amaliy psixologiya - Oila psixologiyasi

|
Oila psixologiyasi
|
bet | 111/125 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #154263 |
Bog'liq Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023Amaliy psixologiya – ijtimoiy amaliyotning turli sohalaridagi amaliy vazifalarni hal qilishda foydalaniladigan amaliy bilimlar va texnologiyalar majmuasidir. Amaliy psixologiyaning muhim xususiyati shundaki, u yoki bu vazifalar ularning manfaatlari uchun hal etilayotgan iste’molchi yoki buyurtmachini hamisha ko‘rsatish mumkin.
Aql – insonning ma’naviy va ruhiy faoliyatida barcha oliy narsalar xodiaslarni qanday bo‘lsa, aynan shunday xolda bilish qobiliyati, mavhum fikrlash va tushunchalar yaratish xususiyati.
Axloq - ijtimoiy ong shaqllaridan biridir. Kishilarning tarixan tarkib topgan hulq – atvori, yurish – turish, ijtimoiy va shaxsiy xayotga o‘zaro, shuningdek jamiyatga bo‘lgan munosabatlarini tartibga solib turuvchi barqarormuayyan norma va qoidalar yig‘indisi.
Attraksiya – (lotincha so‘z – attrahere –yoqtirish, o‘ziga jalb etish) – bu bir insonning boshqa bir insonga ijobiy munosabati asosida yoqishi va yoqtirish, o‘zaro mobillikni tushuntiruvchi emotsional hisdir.
Aloqa – makon yo vaqtda bir – biridan muayyan masofada uzoqlikda joylashgan ikki yoki bir necha hodisa yo ob’ektning o‘zaro bog‘lanish hodisasi.
Anglash - psixik mazmunni ongsizlikdan aktiv belgi shaqliga ko‘chirishdan iborat psixik jarayon bo‘lib, bu mazmunni boshqa kishilarga yetkazib berish imkonini beradi. Anglamoq o‘zicha xabar bermoq, o‘z tajribasi xissiyoti, extiyoji, qiziqishi va boshqalar to‘g‘risida tushuntirish demakdir. Anglash demoq nimalar to‘g‘risida o‘z – o‘ziga xisob berishdir. Sub’ektiv holda u yoki boshqa vaziyat, kechikma va boshqalarni ochiq – ravshan va nazorat qilinadigan inikosidir.
Agleratsiya – olomon
Bilish – olamning inson ongidagi in’ikos etish jarayoni . inson o‘zini qamrab olgan atrof – muhit to‘g‘risida bilish va tasavvurga ega bo‘lmay turib, faoliyatning biron bir turi bilan shug‘ullana olmaydi. Bilishning maxsuli natijasi bilim bo‘lib, har qanday kasbni egallash faqat bilim orqali ro‘y beradi.
Vijdon – ijtimoiy xodisa bo‘lib, kishining xayotida sodir bo‘layotgan ijobiy va salbiy xodisalarga munosabatida ifodalanadi. Vijdon kishining ma’naviy yetukligiga bog‘liq.
|
| |
Guruhlarning tuzilishi - Oila psixologiyasi

|
Oila psixologiyasi
|
bet | 112/125 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #154263 |
Bog'liq Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023Guruhlarning tuzilishi – guruh qismlarining kichik guruhlarga nisbatan barqaror bo‘linishi, guruhga kiruvchi kishilar o‘rtasida guruh vazifalarining taqsim qilinishi.
Gallyutsinatsiyalar (lat. hallucinatio - alahsirash, ko‘zga ko‘rinish) insonda kasal paytidagi psixikasiga ta’sir etishi natijasida hosil bo‘ladigan mavjud bo‘lmagan, fantastik, xayoliy, uydirma obrazlar.
Guruh dinamikasi (grekcha dynamis – kuch) – bu guruhning o‘z holatini o‘zgartiradigan, rivojlantiradigan yoki buzadigan kuchlarning hamkorlikdagi jarayonidir. U asosan ikki xil yo‘nalishdagi jarayonlarda ko‘zga tashlanadi: guruh a’zolarining birlashuvi va aksincha, keskinlashuvi.
Guruh munosabatlari – a) guruh faoliyatining harakter iva mazmuni; b) guruhning umuman strukturadagi o‘rni, qadriyatli birligi va b. harakteristikasi; v) guruh a’zolarining sotsial individ sifatidagi o‘zaro shaxsiy munosabatlari; g) bu munosabatlarga jalb qilingan kishilarning individual pozitsiyalariga ko‘ra guruhda uning a’zolari o‘rtasida qaror topadigan munosabatlardir.
Guruh roli (o‘rni) – guruh uchun bajaradigan vazifasiga ko‘ra insonning shu guruhdagi barqaror, mustahkam holati (o‘rni, pozitsiyasi).
Guruh – umumiy bo‘lgan bir yoki bir necha belgilarga ko‘ra birlashgan kishilar yig‘indisidir.
Guruhning birdamligi - fikrlar birligi, e’tiqodlar, anhanalar birligida, shaxslararo munosabatlar, kayfiyatlarning ijobiy harakterida va guruh psixikasining boshqa belgilarida, shuningdek, hamkorlikdagi amaliy faoliyatning birligida namoyon bo‘ladigan guruh a’zolari birligining psixologik harakteristikasidir.
Gipoteza – o‘rganilayotgan hodisaning sabablari va xususiyatlarini tushuntiradigan asosli tahmin tarzidagi bilim shakli.
Guruhda kuchlarning munosabati – bu guruhiy jarayonlarni hamda guruh a’zolarining hulq-atvorini nazorat qilish imkoniyatlarining guruh ob’ektlari o‘rtasida taqsimlanishidir. Liderlik tushunchasida, guruh dinamikasi va shakllarda namoyon bo‘ladi.
|
| |
Nazorat va muhokama qilish uchun savollar

|
Nazorat va muhokama qilish uchun savollar
|
bet | 110/125 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #154263 |
Bog'liq Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023Nazorat va muhokama qilish uchun savollar.
1.Psixik taraqqiyotning omillari, shartlari va harakatlantiruvchi kuchlari haqida ma'lumot bering?
2.
3. Psixik taraqqiyotning qonuniyatlari nimalardan iborat?
4. Etakchi faoliyat deyilganda nimani tushunasiz?
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.Muhammedova D.G‘, Mullaboyeva N.M, Rasulov A.I “Umumiy psixologiya” psixologiya ta’lim yo‘nalishlari uchun darslik. Toshkent-2017
2.Ergash G‘oziyev Umumiy psixologiya. Psixlogiya mutaxassisligi uchun darslik. O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashryoti. Toshkent-2010
3. Myers.D.G Psychology. HopeCollege. Holland, Michigan, 2010
4. Aliyev Islambek Tursunbayevich. Pedagogika va Psixologiya. O‘quv qollanma. Toshkent-2012
5. Qodirov Obid Safarovich. pedagogika va psixologiya fanlarini o’qitish metodikasi fanidan ma’ruzalar matni. Samarqand-2021.
Psixologiyaga oid atama va izohli lug‘atlar to‘plami
Affekt (latincha affectus – ruhiy hayajonlanish, qiziqish) qisqa muddatda va shiddat bilan sodir bo‘ladigan hissiy, hayajonli jarayon: hulq-atvor, hatti-harakat ustidan nazoratning susayishi tufayli ro‘y beradigan kuchli his-tuyg‘u (g‘azablanish, qo‘rqish, nafratlanish, shodlanish). Mutaxassislar normal va patologik affektlar borligini, shuningdek, affektiv reaksiyalarga ozroq yoki ko‘proq moyil bo‘ladigan shaxslar ham bo‘lishini ta’kidlashadi. O‘zida affektiv reaksiyaga nisbatan hislarga erk bermaslik insondagi normal psixik holat hisoblanadi. Affektlar ta’siriga beriluvchi kishilar odatda olomon orasida sarosimalik uyg‘otishga moyil bo‘ladilar.
Anglash – psixik mazmunni ongsizlikdan aktiv belgi shakliga ko‘chirishdan iboart psixik jarayoni bo‘lib, bu mazmunni boshqa kishilarga yetkazib berish imkonini beradi. Anglamoq o‘ziga xabar bermoq, o‘z tajribasi hisiyoti, ehtiyoji, qiziqishi va b. to‘g‘risida o‘ziga tushuntirish demakdir. Anglash demak nimadir to‘g‘risida o‘z-o‘ziga hisob berishdir. Sub’ektiv holda u yoki bu vaziyat, kechinma va boshqalarni aniq-ravshan va nazorat qilinadigan in’ikosidir.
|
| |
Injektorli dvigatellarni gazsimon yonilg ‘iga o ‘tkazish ikki usulda

|
Injektorli dvigatellarni gazsimon yonilg ‘iga o ‘tkazish ikki usulda Pdf ko'rish
|
bet | 146/216 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 19,16 Mb. | | #252024 |
Bog'liq O\'zbekiston respublikasiInjektorli dvigatellarni gazsimon yonilg ‘iga o ‘tkazish ikki usulda
amalga oshiriladi.
Birinchi usulda standart injektor dvigatelini gazballon
qurilmalar bilan jihozlab, uning gaz modifikatsiyasini yaratish. Bu holda dvigatelni
ham benzinda, ham gazda ishlash imkoniyati saqlanib qoladi. Shu bilan birga
benzinda dvigatel to‘la quvvatga erishsa, gazda esa quvvat biroz pasayadi. Ikkinchi
usulda injektor dvigateldan gazsimon yonilg‘ida to‘la quvvatga erishuvchi maxsus
gaz dvigateli yaratiladi. Bunday dvigatellar siqish darajasini yuqorilatganligi va
gaz aralashtirgich o‘rnatilishi tufayli samaradorlik ko‘rsatkichlari ancha
yaxshilanadi
253
16-mavzu: Yonuvchi aralashma hosil qiluvchi va ishlatilgan gazlarni
chiqaruvchi qurilmalarning tuzilishi, ishlashi.
Reja:
1.Yonuvchi aralashma hosil qiluvchi va ishlatilgan gazlarni chiqaruvchi
qurilmalarning tuzilishi.
2. Karbyuratorli dvigatellarda aralashma hosil qilish.
3. Yonuvchi aralashmaga qo‘yiladigan talablar
Ta’minlash tarmog‘i yonilg‘i bilan xavoni tozalash va ulardan kerakli
tarkibda yonilg‘i aralashmasi tayyorlab, silindirlarga kiritish hamda ishlatilgan
gazlarni tashqariga chiqarib yuborish uchun xizmat qiladi. Ta’minlash tarmog‘iga
kiruvchi asbob-uskunalarni to‘rt guruhga bo‘lish mumkin: 1) yonilg‘ini saqlash,
tozalash va undan yonilg‘i aralashmasi xosil qiluvchi asbobga yuborish qismlari –
yonilg‘i baki, yonilg‘i satxini ko‘rsatuvchi datchik, yonilg‘i filtri, yonilg‘i nasosi
va yonilg‘i o‘tkazuvchi naychalar; 2) xavoni tozalash va uni uzatish qurilmasi –
xavo filtri va xavo o‘tkazgich; 3) yonilg‘i va xavodan aralashma xosil qiluvchi
asbob– karburator; 4) yonilg‘i aralashmasini silindirlarga kirituvchi va ishlatilgan
gazlarni chiqarib, ularning tovushini pasaytiruvchi qismlar – kiritish va chiqarish
quvurlari hamda so‘ndirgich (glushitel).
Quyida karburatorli dvigatelning ta’minlash tarmog‘i asboblari joylashish
tizimining chizmasi ko‘rsatilgan.
Yonilg‘i benzobaki 12 dan naycha 9 orqali filtr 7 ga o‘tib, undan
benzonasos 6 yordamida bosim ostida naycha 5 ga va undan karburatorga
yuboriladi. Xavo tashqi muxitdan xavo filtri 1 orqali karburator 2 ga so‘riladi.
Karburatorda tuzitilgan va qisman bug‘langan benzin xavo bilan ko‘shilib, yonilg‘i
aralashmasini xosil qiladi. So‘ng yonilg‘i aralashmasi kiritish quvuri 3 orqali
silindrga so‘riladi, ishlatilgan gazlar esa chiqarish quvuri 4 va oraliq quvur 8 orqali
so‘ndirgich 10 ga kirib, quvur 11 dan tashqi muxitga chiqariladi. Benzobak 12 dagi
yonilg‘i satxi qalqovich 15 yordamida kabinaga o‘rnatilgan ko‘rsatkich 16 bilan
aniqlanadi. Benzobakning yonilg‘i quyish bo‘g‘izi 13 qopkog‘ 14 bilan jips qilib
berkitilgan. Keltirilgan sxemada yonilg‘i aralashmasi (benzin va xavo) silindr
tashqarisida
tayyorlanadi.
Yonilg‘i
aralashmasi
tayyorlash
jarayoni
karbyuratsiyalanish, uni asbobi karburator deyiladi.
|
| |
Akmeologik yondashuv ( - Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot

|
Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot
|
bet | 68/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunAkmeologik yondashuv (grekcha “akme” so‘zidan olingan bo‘lib, “oliy
nuqta”, “yuqori cho‘qqi” degan ma’nolarni anglatadi)
13
|
Imij (inglizcha image) so‘zining ma’nosi nima?
|
Imij (ing . image, lot. imago — timsol, koʻrinish) — shaxs, hodisa, narsaning ommalashtirish
|
14
|
Innovatsion ta’lim jarayonida nima yetakchi o‘ringa ega?
|
|
15
|
Pedagogik faoliyat – bu?
|
Pedagogik faoliyat – bu o‘qituvchining o‘quvchilarga ta‘lim va tarbiya berish, vazifalarini hal qilishga qaratilgan hamda pedagogik ta‘sir ko‘rsatish vositalari bilan amalga oshiriladigan professional aktivligidir.
|
16
|
Inson his tuyg‘ulari uning ... namoyon bo‘ladi
|
|
17
|
Lug‘aviy jihatdan “interaktiv” tushunchasining ma’nosi
|
O‘zaro harakat qilmoq
|
18
|
Ta’limiy mazmunga ega loyiha, o‘qituvchi tomonidan tuzilishi majburiy bo‘lgan hujjat
|
Dars ishlanmasi
|
19
|
Ta’lim sohasi yoki o‘quv jarayonida mavjud muammoni yangicha yondashuv asosida yechish maqsadida qo‘llanilib, avvalgidan ancha
samarali natijani kafolatlay oladigan shakl, metod va texnologiyalar bu-…
|
|
|
| |
-mavzu: Ta’minlash tizimining vazifasi. Ta’minlash tizimining

252
Odatda, gaz bilan ishlaydigan dvigatellarning suyuq yonilg‘ida ishlaydigan
seriyada (ommaviy ravishda) chiqarilayotgan dvigatellar bazasida (asosida)
yaratiladi. Seriyada (ommaviy ravishda) chiqarilayotgan dvigatelni gazsimon
yonilg‘i bilan ishlashga o‘tkazishda, uning asosiy qism va uzellari o‘zgarmagan
holda qoladi. Gaz bilan ishlaydigan modifikatsiyasini asosiy farqi yonilg‘i uzatish
tizimi, yonuvchi aralashmaning alangalanishi va tartibga solishlikdadir
(to‘g‘rilash).
Monteske SH. L.O duxe zakonov / - O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti

Monteske SH. L.O duxe zakonov /Perevod A. Mateshuka. M.: Mыsl. 1999.
JAMIYATNING IQTISODIY HAYOTI
Reja:
1. Jamiyat iqtisodiy hayoti,qonunlari, tarkibiy tuzilishi
2. Iqtisodiy taraqqiyot va uning asosiy omillari
3. Bozor iqtisodi tamoyillari, talab va qoidalari
Tayanch tushunchalar
Jamiyatning iqtisodiy hayoti, iqtisodiyot, ehtiyoj, iqtisodiy taraqqiyot, iqtisodiy tizim, ishlab chiqarish vositalari, mehnat qurollari, mehnat, ishlab chiqarish usuli, texnologiya, ish kuchi, iqtisodiy infrastruktura, bozor, bozor iqtisodiyoti, bozor munosabatlari, mulk, mulkchilik, talab, taklif, iqtisodiy erkinlik, aholi bandligi, ijtimoiy himoya.
Jamiyat iqtisodiy hayoti, qonunlari, tarkibiy tuzilishi. nlarning yashashi, har tomonlama kamol topishi uchun zarur bo‘lgan barcha ne’matlar ularning hayotiy ehtiyojlarini tashkil etadi. Inson o‘z ehtiyojlarini qondirish yo‘lini qidiradi. Ehtiyojlarni qondirishi zarurligi, ya’ni yashash uchun kurash uni faollikka undaydi.
Ehtiyojlar nihoyatda turli-tumandir. Ularga turli jihatdan yondashish mumkin. Ko‘pgina, iqtisodchilar u yoki bu xususiyatlariga ko‘ra ehtiyojlarni turli guruhlarga ajratib, tushuntirishga harakat qilishadi. Alfred Marshall nemis iqtisodchisi Germanning fikriga asoslanib, ularni absolyut va nisbiy, minimal va maksimal darajadagi ehtiyojlar, qondirilishi zarur va qondirilishi kechiktirsa bo‘ladigan, bevosita va bilvosita qondiriladigan, joriy va kelajakda qondiriladigan ehtiyojlarga bo‘ladi. Ayrim adabiyotlarda: birlamchi - eng zarur va ikkilamchi - qondirilishi kechiktirsa mumkin bo‘ladigan ikkinchi darajadagi ehtiyojlarga bo‘linadi. Birlamchi ehtiyojlarga insonning eng zarur bo‘lgan oziq-ovqat, kiyim-kechak va boshqa shunga o‘xshash uzviy talablari, ikkilamchi ehtiyojlarga insonning ma’naviy, intellektual faoliyati bilan bog‘liq bo‘lgan bilim olish, san’at, turli ko‘ngil ochar tadbirlarga qatnashish kabilar kiritish mumkin. Lekin bunday tabaqalash shartlidir.
Inson ehtiyojlari tarkibiga turli jihatdan yondashib, uni har xil guruhlarga ajratish mumkin:
1.Ehtiyojlar sub’ektlariga75 ko‘ra:
a) individual;
b) guruh;
v) umumjamiyat ehtiyojlariga bo‘linadi.
|
Diksiya - Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot

Diksiya so‘zlarning aniq talaffuz qilinishi
39
|
Ayrim so‘z va bo‘g‘inlarning aytilish muddati va to‘xtalishi, nutq va ifodalarning navbat bilan o‘z o‘rnida ishlatilishi nimani bildiradi?
|
Ritmika
|
40
|
O‘z- o‘zini bilish, anglash, belgilash, rivojlantirish, nazorat qilish bu:
|
O'z-o'zini bilish - o'zini o'rganish, shaxsiy fazilatlarning rivojlanish darajasini aniqlash.
|
41
|
O‘qituvchi axloqiy-ma’naviy qiyofasini namoyon etuvchi meyor tuyg‘usi yoki
xulq va odob qoidalariga rioya qilishi qanday ataladi?
|
Pedagogik (nazokat) takt
|
42
|
“Relaksatsiya” qanday holat?
|
Pedagogik relaksatsiya – talabalarning hissiy faoliyati, ruhiy-jismoniy quvvati
va ishchanlik qobiliyatini qayta tiklash
|
43
|
O‘quvchilarning muloqot asosida ma’naviy madaniyatini shakllantirish
mezonlari ifodalanmagan javob?
|
|
44
|
Pedagog o‘zining qaysi tomonlarini boshqarishni o‘rganishi kerak?
|
Diqqat va muskullarini
|
45
|
O‘qituvchi o‘quvchilarni o‘zi bilan hamkorlikka jalb eta olishi uchun nima qilishi kerak?
|
Pedagogik faoliyat o'quvchilarning yosh xususiyatlariga va qiziqishlariga to'g'ri kelishi lozim
|
46
|
O‘qituvchi pedagogik qobiliyatini namoyon etmaydigan xususiyatlarni belgilang?
|
|
47
|
Nutqning toza bo‘lishiga xalaqit beruvchi unsurlarni belgilang.
|
Dialektizm va varvarizm.
|
48
|
O‘qituvchi o‘quvchilar bilan muloqot jarayonida paydo bo‘ladigan turli ziddiyatli vaziyatlarni bartaraf etishi uchun...
|
Avvalo o'z iqtidoriga, pedagogik va psixologik mahoratiga tayanishi lozim.
|
49
|
Pedagogik jarayonning harakat vositasi bu...
|
Faoliyat
|
50
|
O‘z-o‘zini bilish, anglash, belgilash, rivojlantirish, nazorat qilish bu:
|
O‘z-o‘zini bilish
|
51
|
O‘qituvchining asosiy pedagogik funksiyalari bu-
|
Shaxsni tarbiyalash, oʻqitish va shakllantirish
|
52
|
O‘qituvchi muvaffaqiyatining siri nimada?
|
|
53
|
Pedagogik faoliyatni rejalashtirish bu:
|
aniq maqsad asosida o‘qituvchi
tomonidan muayyan ko‘rinishdagi kasbiy faoliyat loyihasining ishlab chiqilishi, rejalashtirilishi.
|
54
|
Qulay muhitni yaratuvchi o‘qituvchi bu:
|
|
KOMMIVOYAJER - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 426/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)KOMMIVOYAJER (fr.) — mavjud namunalar bo‘yicha sotib oluvchilarga tovarlarni taklif etuvchi ko‘chma savdo firmasi vakili. Bozor iqtisodiyotida K. yordamida reklama ta’minlanadi va mahsulotni sotish, uni sotgandan keyin xizmat ko‘rsatish uchun eng yaxshi shart-sharoitlar yaratiladi.
KOMMYUNIKE (fr.) — mamlakatning ichki hayotidagi muhim voqealar to‘g‘risida, davlatlar o‘rtasida erishilgan xalqaro muzokaralar va bitimlar to‘g‘risida rasmiy xabar.
KOMPANION - biror mulkka birov bilan birgalikda ega bo‘lgan kishi yoki tashkilot.
KOMPANIYA (fr.) — tijorat yoki sanoat faoliyati maqsadida tashkil etilgan shaxslar assotsiatsiyasi. K. sheriklik prinsiplari asosida faoliyat qilishi, ishchanlikni tashkil etishning boshqa shakllarini qabul qilishi mumkin. Sherik — har bittasi kompaniya qarzlari uchun to‘liq shaxsiy javobgarlik qabul qiluvchi ikki yoki undan ortiq individumlar o‘rtasida kontrakt orqali paydo bo‘lgan ishchanlik o‘yin shakli. K. mas’uliyati cheklangan kompaniyadan korporatsiyaga o‘tish shakli. Uning ishtirokchilari K. qarzlari uchun cheklangan mas’uliyatga ega. Investitsiyaviy K. kapital soladi, bu korporatsiyaning qimmatbaho qog‘ozlariga uning o‘z qimmatbaho qog‘ozlarini sotish hisobidan safarbar etiladi. Mavjud K. investitsiyalaridan tushgan daromad operativ xarajatlarni to‘lash va Aksionerlarga dividend to‘lovlari uchun foydalaniladi.
KOMPANIYA DERJATEL — boshqa kompaniyalar nazorat paketlariga ega bo‘lgan kompaniya.
KOMPANIYALAR O‘RTASIDAGI MARKETING — tijorat kompaniyalari va ulgurji yoki chakana distribyusiya kanallaridan foydalanmaydigan korporatsiyalar o‘rtasidagi mahsulotlar va xizmatlar marketingi. Kompaniyalar o‘rtasidagi marketing sohasida sotuvlarni odatda mutaxassislar, masalan, savdo muhandislari yoki texnika vakillari amalga oshiradi.
KOMPANIYALARNING MOLIYAVIY HISOBOTI - mas’uliyati cheklangan barcha kompaniya shakllari uchun ko‘plab mamlakatlardagi qonunda ko‘zda tutilgan hisobotning bajarilishi shart bo‘lgan shakli. K.m.h. kompaniyaning umumiy balansini, foyda va zararlar to‘g‘risida hisobotni va kompaniya rahbari dokladini o‘z ichiga oladi. K.m.h. shaklidagi ushbu barcha hujjatlar paychilar yoki kompaniya aksionerlariga har yili ko‘rib chiqish va tasdiqlash uchun beriladi. K.m.h. marketing tadqiqoti olib borish uchun eng muhim axborot manbalaridan biri hisoblanadi.
|
| |
Test savollari - Pedagogik innovatsiyalar, professional

|
Pedagogik innovatsiyalar, professional Pdf ko'rish
|
bet | 139/216 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 19,16 Mb. | | #252024 |
Bog'liq O\'zbekiston respublikasiTest savollari:
1.
Gaz taqsimlash mexanizmining vazifasi nimadan iborat?
a)
Porshenning to‘g‘ri chiziqli ilgarilanma qaytma harakatini tirsakli
valning aylanma harakatiga aylanadi.
b)
Silindrlarga yangi zaryadni kiritish va ishlatib bo‘lgan gazlarni
chiqarib yuborish uchun xizmat qiladi.
c)
Elektr toki hosil qilib beradi.
d)
Dvigatelni yurgizib yuboradi
e)
Dvigatelni moylash uchun xizmat qiladi.
2.
Klapanlarning vazifasi nimadan iborat?
a)
Dvigatelni moylab turadi.
b)
Dvigatelni sovitib turadi.
c)
Kiritish va chiqarish teshiklarini ochib yopadi.
d)
Faqat kiritish teshigini ochadi.
e)
Faqat chiqarish teshigini ochadi.
3.
Qaysi dvigatellar osma klapanli gaz taqsimlash mexanizmiga misol
bo‘la oladi.
a)
A-41 dizeli
b)
A-01M dizeli
c)
P-23U
d)
“Neksiya”
e)
A va b javoblar to‘g‘ri
4.Qaysi qatorda klapanlari yon tomonga joylahsgan dvigatelning gaz
taqsimlash mexanizmi ko‘rsatilgan?
a) A-41 dizeli
b)A-01M dizeli
c)P-23U
d)“Neksiya”
e)A va b javoblar to‘g‘ri
5.Gaz taqsimlash mexanizmining detallari to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni
toping?
a)Taqsimlagich vali va unda joylashgan kulachoklar
b) Turtkichlar va shtangalar.
c)Porshen va shatun
d) Faqat a va b javob to‘g‘ri
e) barcha javoblar to‘g‘ri.
7.Gaz taqsimlashning faza diagrammasi- nuqtalar o‘rniga mos keluvchi
jumlani toping?
a) bu doiraviy diagramma shaklida keltirilgan va tirsakli valning burilishi
bo‘yicha graduslarda ko‘rsatilgan klapanlarning ochilish va yopilish momentlari
orasidagi davrlardir.
b)bu klapanlarni ochib yopadi.
c) Bu dvigatelni elektr toki bilan ta’minlaydi
d) Dvigatelni yonuvchi aralashma bilan ta’minlaydi.
232
e)barcha javob to‘g‘ri.
8. Gaz taqsimlash vali harakatni qayerdan oladi?
a) generatordan
b)Statyordan
c)Ruldan
d) Tirsakli valdan
e) Akkumlyatordan
9. Gaz taqsimlash vali necha gradusga burilganda to‘liq ish sikli bajariladi?
a) 180 grad
b)360 grad
c) 720 grad
d) 90 grad
e) 45 grad
10. Gaz taqsimlash vali necha marta aylanganda kiritish va chiqarish
klapanlarini ochib yopadi?
a) 4 marta
b) 2 marta
c) 6 matra
d) 8 marta
e) 1 marta
|
| |
Ta’minlash tarmogi asboblari

|
Ta’minlash tarmogi asboblari Pdf ko'rish
|
bet | 147/216 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 19,16 Mb. | | #252024 |
Bog'liq O\'zbekiston respublikasi Ta’minlash tarmogi asboblari
Yonilg‘i baki.
Yonilg‘i baki yonilg‘ini saqlash uchun mo‘ljallangan bo‘lib,
unda avtomobilning 400…500 km yo‘l bosishiga yetadigan yonilg‘i saqlanadi.
Bakning idishi po‘lat tunukadan shtamplash usuli bilan oval yoki to‘gri burchak
shaklida yasaladi. Bakning mustaxkamligini oshirish va yonilg‘ining kuchli
chayqalishini kamaytirish maqsadida uning ichki bo‘shlig‘iga muvoziy ravishda
to‘siqlar qo‘yilgan. Yonilg‘ini bakdagi datchigi ko‘rsatgich bilan nazorat qilinadi.
Yonilg‘i nasosi.
Karburatorli dvigatellarda diafragma turidagi yonilg‘i
nasosi ishlataladi. Nasos yonilg‘ini bakdan karburatorning qalqovichli
bo‘linmasiga kichik bosim ostida uzatib turadi. Nasos uchta ajraluvchi qismdan:
korpus, kallak va qopqoqdan iborat, ular bir-biri bilan qistirma orqali vint bilan jips
maxkamlanadi.
Yonilqi filtrlari va tindirgichlar.
Yonilg‘ini karburatorga kiritishdan
oldin mexanik aralashmalar va suvdan tozalash zarur. Chunki yonilg‘i yaxshi
tozalanmasligi oqibatida karburatorning kil teshiklari va tuynukchalari ifloslanib,
uning aniq ishlashi yomonlashadi. Shuning uchun ta’minlash tarmog‘idan
o‘tayotgan yonilg‘i bir necha bor tozalanadi.
Simto‘rli filtrlar yonilg‘i bakining quyish quvuriga, yonilg‘i nasosi
korpusning qopqog‘iga va karburatorning qalqovichli bo‘linmasi shtutseriga
o‘rnatiladi. Filtr-tindirgich yonilg‘i nasosiga yoki o‘zi alohida o‘rnatilishi mumkin.
Yuk avtomobillarida karburatorga yuborilayotgan yonilg‘i bak va nasos
oralig‘ida joylashgan filtr-tindirgich hamda nasos bilan karburator o‘rtasida
o‘rnatilgan mayin filtrdan ketma-ket o‘tadi.
Xavo filtri.
Xavo tarkibidagi chang silindrlarga kirishi natijasida dvigatel
detallari tez yeyiladi. Shuning uchun ta’minlash tarmog‘iga xavo filtri o‘rnatiladi.
U dvigatel silindrlariga kiradigan xavoni changdan tozalash uchun xizmat qiladi.
Avtomobil dvigatellarida inersion-moyli xavo filtri keng tarqalgan. Bunday
filtrlarda xavo inersiya kuchi bilan moy vannasiga o‘tadi va unda xavo changlari
tutilib qoladi, hamda qisman tozalangan xavo yana tozalovchi tarkibiy qismlardan
o‘tadi.
|
| |
B5.6.5 Smart Card – FAQs - Microsoft Windows Logo Program System and Device Requirements

|
Microsoft Windows Logo Program System and Device Requirements
|
bet | 122/188 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #429 |
B5.6.5 Smart Card – FAQs
See http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/
B5.6.5.2 Updated at B5.6.4.4 B5.6.R Smart Card - Future Requirements
Announcement of additional future requirements will be published at http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/
B6.0 Modems
All general requirements in B1.0 are included by reference.
All bus-specific requirements in B2.0 are included by reference.
B6.1.1 General Modem - Windows Compatibility
B6.1.1.1 Windows Modem Development Kit: “Modem Devices” in the Windows DDK
A Windows compliant Unimodem INF must be supplied, as described in the Modem Devices section of the Windows DDK.
See B6.1.4 for required AT commands
B6.1.1.2 Windows compatibility and implementation notes (general)
http://www.microsoft.com/hwdev/tech/modem/
Note: This is a general reference, not a requirement.
http://www.microsoft.com/hwdev/resources/specs/commspec.asp
Note: This is not a required reference, but contains relevant information about AT#UD, if implemented. See B6.1.4.2.3 for related requirements.
http://www.microsoft.com/hwdev/tech/network/modem/comndset.asp
Note: This is a general reference, not a requirement.
All driver-based modems must use a WDM-based driver solution as described in the Modem Devices section of the Windows DDK.
|
| |
BIZNES TARKIBINI O‘ZGARTIRISH BO‘YICHA QARORLAR

|
BIZNES TARKIBINI O‘ZGARTIRISH BO‘YICHA QARORLAR
|
bet | 115/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)BIZNES TARKIBINI O‘ZGARTIRISH BO‘YICHA QARORLAR – korxonaning tanlagan rivojlanish strategiyasiga muvofiq uning tashkiliy tuzilmasini mukammallashtirish, ishlab chiqarishni markazlashmagan holda boshqarish imkonini beruvchi boshqaruv qarorlari.
BIZNESMEN - (inglizcha business-ish, man-odam) — 1) biznes bilan shug‘ullanuvchi shaxs, korchalon; 2) ishbilarmon, kommersant, tadbirkor; umuman, foyda yoki boshqa naflar keltiruvchi o‘z mablag‘lariga ega bo‘lgan, har qanday iqtisodiy faoliyat bilan shug‘ullanuvchi kishi. U katta bo‘lmagan korxonaning yagona mulkdori, Aksioner jamiyat boshqaruvchisi, korxona rahbari va xo‘jalik birlashmasining menejeri (yollangan boshqaruvchi) bo‘lishi mumkin.
BIZNESNING TASHQI MUHITI – korxonaning faoliyat ko‘rsatishiga ta’sir etuvchi barcha shartlar va tashqi muhit omillaridir.
BLANK (fr.) — ma’lum forma bo‘yicha hujjat tuzish uchun muassasa, korxona, tashkilot tomonidan bosma usulda tayyorlangan yoki qisman matnli nashr qog‘oz varag‘i.
BLANK–VAUCHER – bajarilgan va nihoyasiga yetkazilgan tijorat operatsiyasi haqida ma’lumotlarga ega varaqa. U odatda ta’minotchining to‘lovnomasiga biriktirib qo‘yiladi.
BLANKET NORMASI — davlat organlariga, vazifador shaxslarga axloqiy qoidalar, taqiqlar va h-k. mustaqil o‘rnatish uchun berilgan huquq me’yori.
BLANKOVIY (fr.) — blankka tegishli.
BLANKOVIY INDOSSAMENT (fr., nem.) - benefitsiar nomi ko‘rsatilmagan holda o‘tkazadigan yozuv.
BLANKOVIY KREDIT — faqat kredit beruvchining shaxsiy ishonchiga asoslangan, ammo moliyaviy ta’minlanmagan kredit.
BLANKOVIY VEKSEL — faqat veksel egasining imzosi qo‘yilgan, ammo matn yozilmagan veksel.
BLANKOVIY YOZUV — veksel egasi tomonidan vekselning orqa tomoni to‘ldirilgan, ammo oluvchining nomi ko‘rsatilmagan veksel.
BLANKOVIY CHEK (fr., ing.) —summasi qo‘yilmagan chek.
BLESSA – qimmatli qog‘ozlar kursini yoki tovarlar narxini pasaytirish maqsadida olib boriladigan birja chayqovchiligi.
|
| |
BOJXONA ITTIFOQI - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 121/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)BOJXONA ITTIFOQI — 1) ikki yoki undan oshiq davlatlar o‘rtasida bojxona bojini tugatish to‘g‘risida kelishuv; kollektiv protektsionizmi shakli. B.i. maqsadi ishtirokchi mamlakatlarning o‘zaro savdosini yengillashtirishdan iboratdir. B.i. raqobat kurashini o‘tkirlashtirishga ta’sir qiladi va rivojlangan kapitalistik mamlakatlar guruhlari tomonidan rivojlanayotgan mamlakatlarga nisbatan kamsituvchi siyosat olib borishda foydalanishi mumkin. Rivojlanayotgan mamlakatlar B.i. yordamida savdo ekspantsiyasidan o‘z milliy bozorlarini himoya qilishga intiladilar; 2) B.i.– yagona tashqi savdo ta’riflari o‘rnatishi va uchinchi mamlakatga nisbatan yagona tashqi savdo siyosati yuritishini taqazo qiladi; 3) B.i.— o‘zaro savdoda bojxona to‘siqlari bekor qilingan va a’zo bo‘lmagan mamlakatlarga nisbatan yagona bojxona tariflari asosida umumiy tashqi savdo siyosati olib borayotgan mamlakatlar guruhi.
BOJXONA ISHI — O‘zbekiston Respublikasi Bojxona Kodeksining 2- moddasiga ko‘ra, Bojxona ishi O‘zbekiston Respublikasining bojxona chegarasi orqali tovarlar va transport vositalarini olib o‘tish, boj to‘lovlarini undirish, bojxona rasmiylashtiruvi, bojxona nazoratini amalga oshirish tartibi va shartlaridan hamda bojxona siyosatini amalga oshirishning boshqa vositalaridan iboratdir. Bojxona ishi O‘zbekiston Respublikasi bojxona organlari tomonidan amalga oshiriladi.
BOJXONA KODEKSI (ing., lot.) — davlat chegarasidan o‘tadigan tovarlar, qimmatliklar va boshqa buyumlarni joylashtirish hamda ustidan bojxona nazoratini, bojxona operatsiyalarini amalga oshirish, kontrabanda va bojxona qoidalarini buzishga qarshi kurash olib borishni tartibga soluvchi qonuniy akt. B.k. bojxona ishini boshqarishni belgilovchi me’yorlarni, bojxona organlari vazifalari, ularning huquqlari va majburiyatlarini o‘z ichiga oladi.
BOJXONA KONVENTSIYASI (ing., lot.) — ham eksportyor, ham importyor mamlakatida bojxona rasmiyatchiligini yengillatish, bojxona solig‘i masalalari va ishtirokchi mamlakatlar o‘zaro savdosidagi bojxona rasmiyatchiliklarini tartibga soluvchi ko‘p tomonlama yoki ikki tomonlama xalqaro bitim. B.k. ishtirokchilari birov-birovlariga bojxona imtiyozlari berish va bojxona qoidalari o‘zaro savdo va boshqa tashqi iqtisodiy aloqalar turlari, ishbilarmonlik kontraktlari, turizmning rivojlanishiga to‘siqlik qilmasligiga yordam berish uchun o‘zlariga majburiyat oladilar.
BOJXONA KO‘RIGI - Bojxona organlarining mansabdor shaxslari tomonidan tovarlar va transport vositalarini bojxona chegarasi orqali olib o‘tishning qonuniyligini aniqlash, ularni hisobga olish, boj, soliqlar, yig‘imlar undirish, shuningdek, olib kirish va tranzit qilish taqiqlangan tovarlar bojxona chegarasi orqali o‘tishining hamda bojxona hududi orqali tranzit tartibida o‘tishining oldini olish uchun tovarlar va transport vositalarini bojxona ko‘rigidan o‘tkazadi.
|
| |
YU.CH.N
Kinshk,apani20.w 
* 
mexanizmlar tishli g‘ildiraklarining joylashish chizmasi

|
YU.CH.N
Kinshk,apani20.w
*
mexanizmlar tishli g‘ildiraklarining joylashish chizmasi Pdf ko'rish
|
bet | 138/216 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 19,16 Mb. | | #252024 |
Bog'liq O\'zbekiston respublikasiYU.CH.N
Kinshk,apani20.w
*
mexanizmlar tishli g‘ildiraklarining joylashish chizmasi:
a— A-41 dizelining
gaz taqsimlash diagrammasi; b— ZMZ-53-11 karbyuraforli dvigatelning gaz
taqsimlash diagrammasi; d— A-41 dizelining taqsimlash yuritmasi va boshqa
mexanizmlarida tishli g‘ildiraklarning joylashish chizmasi; 1—tirsakli val tishli
g‘ildiragi;
2—oraliq tishli g‘ildirak; 3—gidrokuchaytirgich nasosi yuritmasining tishli g‘ildiragi;
4—yoqilg‘i nasosi yuritmasining tishli g‘ildiragi; 5—taqsimlash valining tishli
g‘ildiragi; 6—gidroosma tizimi yuritmasining tishli g‘ildiragi; 7—moy nasosi
yuritmasining tishli g‘ildiragi.
Kirish
klapani
ochUish
i
Chiqa
ris
h
ni
Chiqa
rish
klapa
ni
ochUis
hi
229
Gidrokompensatorning ishlashi:
Klapan yopiq holatda bo‘lganda turtkich 5
(23-rasm, plunjerning prujinasi 11 ta’sirida taqsimlash valining mushtchasiga,
gilza 7 esa klapan sterjeniga 3 tiralib turadi. Shunda A va B bo‘shliqlaridagi
moyning bosimi bir xil bo‘lib, teskari klapan 8 prujina 9 ta’sirida o‘z o‘rindig‘iga
tiralgan bo‘ladi. Klapanning ochilishida taqsimlash valining mushtchasi turtkichni
5 pastga surib plunjerga 6 ta’sir etadi. Plunjerning gilza ichida pastga surilishi
natijasida B bo‘shlig‘idagi moyning bosimi ortadi. Shunda moy, bosim ta’sirida
gilza bilan plunjer oralig‘idagi radial tirqishdan turtkich bo‘shlig‘iga V oz
miqdorda sizib o‘tadi.
Ishlash davomida mushtchaning klapanga ta’sir etish vaqti juda qisqa
bo‘lgani uchun moyni qisman V bo‘shlig‘iga sizib o‘tishi amalda turtkich bilan
gilzaning birgalikda yaxlit bo‘lib ishlashiga, ya’ni klapanning o‘z vaqtida
ochilishiga ta’sir ko‘rsatmaydi. Demak, klapan qiziganda sterjenining uzayishi
moyning B bo‘shlig‘idan V bo‘shlig‘iga sizib o‘tishi hisobiga bo‘ladi. Klapanning
yopilgan fazasida B bo‘shlig‘idagi bosim A bo‘shlig‘idagiga nisbatan pasayadi.
Shunda bo‘shliqlarda vujudga kelgan bosimning farqi tizimdan kelayotgan moy
hisobiga yo‘qotiladi. Ya’ni A bo‘shlig‘idan B bo‘shlig‘iga, bosimning farqi
ta’sirida ochilgan teskari klapan 8 orqali moy o‘tadi va u yerdagi moyning kami
to‘ldiriladi. Natijada klapan yuritmasida doimo tirqishsiz holat ta’minlanadi.
22-rasm. Neksiya avtomobili S2 rusumli dvigatelining gaz taqsimlash
mexanizmida gidrokompensatorning joylashtirish sxemasi:
1-taqsimlash valining mushtchasi; 2-gidrokompensator; 3-moy kanali; 4-klapan.
230
23-rasm.
Gidrokompensatorning ishlash sxemasi:
a-klapan ochilganda; b-klapan yopilganda; A-plunjer bo‘shlig‘i; B-gilza
bo‘shlig‘i; V-turtkich bo‘shlig‘i. 1-taqsimlash valining mushtchasi; 2-silindrlar
blokining kallagi; 3-klapan sterjeni; 4-moy kanali; 5-turtkich; 6-plunjer; 7-
gilza; 8-teskari klapan; 9- teskari klapan prujinasi; 10- teskari klapan stakani;
11-plunjer prujinasi.
|
| |