nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Fazoviy ma'lumotlarni tahlil qilish

|
Fazoviy ma'lumotlarni tahlil qilish
|
bet | 2/4 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 1,51 Mb. | | #245772 |
Bog'liq 7-mavzu Fazoviy ma'lumotlarni tahlil qilish
1
Model tahlili
Geografik axborot tizimlari geografik ob'ektlar va jarayonlarning murakkab modellarini yaratish va tahlil qilish imkonini beradi, fazoviy qonuniyatlarni o'rganish uchun yangi imkoniyatlar ochadi.
2
Fazoviy so'rovlar
GIS foydalanuvchilari katta geomaʼlumotlar toʻplamidan tegishli maʼlumotlarni topish, filtrlash va chiqarish uchun fazoviy soʻrovlar va tahlillarni oʻtkazishlari mumkin.
3
Fazoviy tahlil
Zamonaviy GIS fazoviy tahlil uchun keng ko'lamli vositalarni taklif etadi, masalan, qoplama tahlili, tarmoq tahlili, ko'rinish tahlili, yaqinlikni modellashtirish va boshqalar.
GISning turli sohalarda qo'llanilishi
Shahararo rejalashtirish
GIS shahar infratuzilmasini boshqarish, yerdan foydalanishni rejalashtirish, atrof-muhit monitoringi va transport yo'nalishini optimallashtirish uchun keng qo'llaniladi.
Tabiiy resurslar
GIS foydali qazilmalar konlarini taqsimlash xaritasini tuzish va tahlil qilish, shuningdek, o'rmon va suv resurslarini boshqarishga yordam beradi.
Jamoat xavfsizligi
Geografik axborot tizimlari jinoyatlarni tahlil qilish, favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish va favqulodda xizmatlarni muvofiqlashtirish uchun ishlatiladi.
Qishloq xo'jaligi
GIS fermerlarga yer, suv va o‘g‘itlardan foydalanishni optimallashtirish, samaradorlik va hosildorlikni oshirishga yordam beradi.
GISning boshqa tizimlar bilan integratsiyasi
Boshqa tizimlar bilan o'zaro ta'sir
Geografik axborot tizimlari boshqa dasturiy yechimlar bilan birlashtirilishi mumkin, masalan, ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimlari, qaror qabul qilish tizimlari, biznes razvedka platformalari va boshqalar. Bu murakkab axborot tizimlarini yaratish imkonini beradi.
Ma'lumotlar almashinuvi
GISni boshqa tizimlar bilan integratsiyalashuvi fazoviy ma’lumotlarning xavfsiz va samarali almashinuvini ta’minlaydi, bu esa tahlil va qaror qabul qilish sifatini oshiradi.
|
| |
O’zbekiston respublikasida pul-kredit siyosati ko’rsatkichlar tahlilida

Международныйнаучныйжурнал
№
5
(100),
часть
2
«
Научный
импульс
»
Декабрь
, 2022
1755
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA PUL-KREDIT SIYOSATI KO’RSATKICHLAR TAHLILIDA
Kaxorova Anora Nusratovna
Abdukadirova Komola Azimovna
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, Iqtisodiyot fakulteti “Fundamental
iqtisodiyot” kafedrasi assistentlari
Annotatsiya:
Koronavirus pandemiyasi va global inqiroz jahonning iqtisodiy jihatdan
baquvvat davlatlari iqtisodiyotida ham sezilarli darajada ta'sir o'tkazdi. Tabiiyki, bu jarayon
O'zbekiston iqtisodiyotini ham chetlab o'tayotgani yo'q. Davlatimiz rahbarining Oliy
Majlisga Murojaatnomasida qayd etilganidek, 2021-yilda mamlakat iqtisodiyoti kamida 5
foiz oʻsishi maqsad qilingan. Biroq global iqtisodiyotdagi noaniqlik iqtisodiy oʻsishning
qoʻshimcha zaxiralarini topish va safarbar qilishni talab etmoqda. Shu bois, Prezidentimiz
barcha darajadagi rahbarlarga oʻz sohasi boʻyicha mahallalardagi holatni oʻrganish, “oʻsish
nuqtalari”ni aniqlab, ularni rivojlantirish vazifasini qoʻydi. Iqtisodiy kompleks vakillarini
mahallaga jalb etgan holda barcha organlar faoliyatini oʻzaro muvofiqlashtirish kerakligi va
masalani joyida hal etish boʻyicha ularga barcha vakolatlar berilishi aytildi.
Pullar mamlakat iqtisodiy rivojlanish darajasini aniqlovchi bir qancha iqtisodiy
o’zgarishlarga kuchli ta’sir etgani sababli, pul-kredit siyosatining butun dunyo
iqtisodiyotida ahamiyati dolzarb ekanligini ko’rsatib beradi. Pul-kredit siyosati davlatning
iqtisodiyotni tartibga solish siyosatining asosiy asoslaridan biri hisoblanadi. Shu boisdan,
respublikada inflyatsion jarayonlarning chuqurlashishiga yo’l qo’ymaslik, iqtisodiyotning
pul mablag’lariga bo’lgan talabini qondirish, yurtimiz aholisi va xo’jalik yurutuvchi
subyektlarning kredit institutlarining kreditlaridan foydalanish darajasini oshirish, milliy
valyuta kurslarining barqarorligini ta’minlanishida muhim ahamiyat kasb etadi.
Mavzu: Protsessor Intel i8085 strukturasi

|
Mavzu: Protsessor Intel i8085 strukturasiBog'liq Мавзу 10 Mavzu: Protsessor Intel i8085 strukturasi
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Fan nomi: “Mikroprotsessor va assembler tili”
INFOKOMMUNIKATSIYA INJINIRINGI KAFEDRASI
Mavzu bo`yicha adabiyotlar
INFOKOMMUNIKATSIYA INJINIRINGI KAFEDRASI
- Баденко В.Л. Высокопроизводительные вычисления. Учебное пособие. СПб. Изд. Политехнического университета. 2010. -180 с.
- Таненбаум Э., Остин Т. Архитектура компьютера // 6-е издание. СПб.: Питер, 2013. — 811 с
- Мусаев М.М. – Процессоры современных компьютеров. Тошкент.: – Aloqachi нашриёти, 2020 йил. 12 боб. 512 бет. – Олий ўқув юртлари учун қўлланма
- Юнусов Ж.Ю.,Абасхонова Х.Ю., Рақамли қурилмалар ва микропроцессор тизимлари.Касб –хунар коллежлари учун ўқув қўлланма. Т.-Молия иқтисод, 2010й-256 в.
Reja: - Intel i8085 protsessori
- Intel i8085 protsessori arxitekturasi
- Intel i8085 protsessori texnik ko’rsatkichlari
- Mikroprotsessor komponentlari
- Mikroprosessorning ichki registrlari
Intel i8085 protsessori - Intel 8085 - 1976 yil mart oyida Intel kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan 8 bitli mikroprotsessor. Bu Intel 8080 protsessorining takomillashtirilgan versiyasidir.
- Intel 8085 - 3 mikronli texnologiya yordamida ishlab chiqarilgan bo’lib, bu Intel 8080 chipiga teng maydonga ega bo’lgan chipga 6500 tranzistorni joylashtirish imkonini berdi.
- nMOS versiyasida maksimal takt chastotasi – 3 MHz, HMOS versiyasida maksimal takt chastotasi – 6 MHz.
Intel i8085 protsessori - Intel 8085 - 1976 yil mart oyida Intel kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan 8 bitli mikroprotsessor.
- 8085 protsessorida asosiy generator, tizim boshqaruvchisi va ustuvorlik asosida uzilishlarni boshqaruvchisi mavjud bo’lib, bu 4 ta qo’shimcha uzilish so’rovi orqali uzilishlarga xizmat ko’rsatish imkonini beradi.
- Rasmiy buyruqlar bo’lmagan (CALL, JMP, RET va NOP) 8085 protsessorda ishlamaydi.
|
| |
Printsiplar va usullar

Printsiplar va usullar
Download
0,69 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
16.05.2024
Hajmi
0,69 Mb.
#236977
Download
0,69 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Printsiplar va usullar
Download
0,69 Mb.
Matnni ko'rish
9-ma’ruza. Tozalash inshootlarini rostlash, ishga tushirish Reja

|
9-ma’ruza. Tozalash inshootlarini rostlash, ishga tushirish Reja
|
bet | 1/5 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 48,75 Kb. | | #255993 |
Bog'liq Сув таъм. ва сув чиқар. 9-маъруза
9-ma’ruza. Tozalash inshootlarini rostlash, ishga tushirish
Reja:
1.Tozalash inshootlarini rostlash va ishga tushirishni tashkil etish. 2. Tozalash inshootlarini ko‘rikdan o‘tkazishga qabul qilish: 2.1.Nasos markazi va suv olish kameralarini ko‘rikdan o‘tkazish; 2.2.Avtota’mirlash korxonalari tozalash inshootlarini ko‘rikdan o‘tkazish; 2.3.Polda joylashgan suv tozalash qurilmalarini ko‘rikdan o‘tkazish; 2.4.„Kristall“ tipidagi suv tozalash qurilmasini ko‘rikdan o‘tkazish; 3.Tozalash inshootlarini texnologik rostlashga topshirish uchun tayyorlash. 4. Tozalash inshootlarini ishga tushirish ishlarining texnologik ketma-ketligi va rostlovchini ish joyini jihozlash: 4.1.Tozalash inshootlarida iflosliklarni oqizib uzatishga va tashishga rostlash; 4.2. Tozalash inshootlarining nasos markazlari ishini rostlash; 4.3. Tiniqlashgan suvni avtomatik tashlovchi qurilmani rostlash; 4.4.Yerosti gorizontal tindirgichini va tozalash kameralari ishlarini rostlash; 4.5. Gorizontal tindirgichlardan neft maxsulotlarini ajratib olishni rostlash; 4.6. Tozalash inshootlaridan cho‘kmalarni ajratish va chiqarib tashlash tizimini rostlash; 4.7. Flotatsiya qurilmasini rostlash;
Tayanch iboralar: inshootlarni rostlash, inshootlarni ishga tushirish, muhandislik nadzori, texnologik rejim, inshootlarni ko‘rikdan o‘tkazish, flotatsiya, ishchi guruh
1.Har bir korxonada tozalash inshootlarining ishga tushirish ishlarini va ularni ekspluatatsiya qilishni tashkil qilishga bo‘lgan talablarga jiddiy rioya qilish, malakali mutaxasislarning mavjudligi va tayyorlash, ifloslangan suvlarni tozalash texnologiyalarini tizimli takomillashtirib borish suvdan qayta foydalanish tizimining barqaror ishlashinita’minlaydi. Boshqa tomondan, tozalash inshootlarini ishga tushirish va ekspluatatsiya qilish ishlarini noto‘g‘ri olib borish oqibatida qurilmalarni muddatidan avval ishdan chiqishiga, uni rekonstruksiya qilish uchun qo‘shimcha kapital sarf-xarajatlarni keltirib chiqaradi. Shuning uchun ularni ishga tushirish va ekspluatatsiya ishlarini tashkil qilishdagi texnologik talablarni bajarishdan tozalash inshootlarining uzoq vaqt ishonchli ishlashi va uning rentabelligi ta’minlanadi.
Tozalash inshootlarining ishga tushirish ishlari asosan uch bosqichdan iborat bo‘lib, birinchi bosqichi „Muhandislik nadzori va ishga tushirishga tayyorlash” quyidagi jarayonlarni o‘z ichiga oladi:
-loyiha-texnik hujjatlarni ko‘rib chiqib loyiha bo‘yicha kamchilik va takliflarni tuzish;
-qurilish-montaj ishlarini defektlarini aniqlab, ular bo‘yicha qaydnomalar tuzish va bu defektlarni bartaraf etish uchun tadbirlarni ishlab chiqish;
-loyihadagi tozalashga tegishli oqovalarni sonini va sifatini tekshirish;
-ishga tushirish va rostlash ishlarini reja-grafigini tuzish.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
M.Aripov, M.Muhammadiyev.
Informatika, informasion texnologiyalar. Darslik.
T.: TDYuI, 2004 y.
-
С.С.Ғуломов ва бошқалар. Ахботор тизимлари ва технологиялари.
Дарслик. Тошкент, “Шарқ”, 2000 й.
-
M.Mamarajabov, S.Tursunov. Kompyuter grafikasi va Web-dizayn. Darslik. T.:
“Cho‘lpon”, 2013 y.
-
U.Yuldashev, M.Mamarajabov, S.Tursunov. Pedagogik Web-dizayn. O‘quv
qo‘llanma. T.: “Voris”, 2013 y.
-
M.Aripov, M.Fayziyeva, S.Dottayev. Web texnologiyalar. O‘quv qo‘llanma. T.:
“Faylasuflar jamiyati”, 2013 y.
-
B.Moʻminov. Informatika. O‘quv qo‘llanma. T.: “Tafakkur-boʻstoni”, 2014 y.
www.pedagoglar.uz - Printsiplar va usullar

www.pedagoglar.uz
44-son 6–to’plam may 2023
Sahifa: 139
zamonaviy fan nazariyasiga muvofiq kelishi lozim. Informatika – tez rivojlanib
borayotgan fan. Keyingi o’n yil ichida informatikada juda ko’p
yangi tushunchalar,
yangi nazariyalar paydo bo’ldi, yangi EHMlar va ularning qurilmalari yaratildi.
Shuning uchun o’quv kursining mazmuni va tuzilishi doimo yangilanib turishi
kerak. Informatika kursi qanchalik elementar bo’lmasin, u har doimo ilmiy bo’lishi
lozim.
www.pedagoglar.uz - Printsiplar va usullar

|
Printsiplar va usullarBog'liq 135-139www.pedagoglar.uz
44-son 6–to’plam may 2023
Sahifa: 137
E’tibor berilishi lozim bo’lgan navbatdagi masala kichik guruhlarni shakllantirish
jarayonini yaxshilab o’rganib chiqishdan iborat. O’quvchilar guruhlarda nafaqat o’quv
masalasini yechishi, balki kommunikativ ko’nikmalarni ko’rsata olishi va
mustahkamlashlari ham kerakligini yodda saqlash lozim. Shuning uchun avval
boshdan bir-birining boshlagan ishini qo’llab quvvatlashga xoxishi borligi va tayyor
ekanligida o’z aksini topadigan guruhning emotsional ilimi to’g’risida ham qayg’urish
kerak bo’ladi. Kichik guruhlarga birlashishda o’quvchilarning o’z istaklariga qarash
mumkin. Bunda yondashishning ijobiy tomoni o’quvchilarning o’zaro shaxsiy
xayrixoxliklarini hisobga olinishidir. Lekin salbiy tomonlari ham bor. Natijada kuch
bo’yicha bir-biriga teng bo’lmagan guruhlar tashkil qilinishi mumkin va hamkorlikda
olib borilgan faoliyat natijalari ham keskin farq qilishi mumkin. Bundan tashqari,
guruhda do’stona, lekin o’zibo’larlikka asoslangan muxit yuzaga kelib, o’zaro
muloqotda bo’lishga qiziqish, o’quv masalasini yechish jarayonini siqib chiqarishi
mumkin. Guruhlarni shakllantirganda yechiladigan masalaning mazmunini ham
e’tiborga olish lozim. Masalan, o’qituvchi har bir guruhga masalaga qarama-qarshi
nutai nazarda bo’lgan o’quvchilarni kiritishi mumkin. Natijada masalani yechish
jarayonidagi muxokama jonli va qiziqarli chiqadi. YOki aksincha, a’zolari bir soxaga
qiziqishlari bo’lgan tavsirlanuvchi gamogen guruhlarni tuzish ham mumkin. Quyida
sinf o’quvchilarni tez va qiziqarli tarzda kichik guruhlarga bo’lish yo’llaridan bir
nechtasini keltirib o’tamiz. Ushbu usullar sinfni har birida 6 tadan o’quvchi bo’lgan 6
ta kichik guruhlarga bo’lishga imkon beradi. Guruhdagi o’quvchilar sinfini 5, 7 yoki 8
taga o’zgartirib, sinfni 5, 7 yoki 8 ta guruhga ajratish ham mumkin:
Ø qog’ozning kichik bo’laklariga A1, A2, A3, A4, A5, A6, B1, B2, B3, … va
xokozo belgilarni yozing. Stollarni A, B, V, G, D, Ye deb belgilang. SHundan so’ng
qog’ozlarni ishtirokchilarga (o’quvchilarga) tarqating va unda yozilgan harfli stol
atrofiga o’tirishni tavsiya eting.
Ø 6 ta rasm tayyorlang va har birini 6 ta bo’lakka bo’ling. Bo’lakchalarni
aralashtirib stol ustiga qo’ying va ishtirokchidan (o’quvchidan) bittadan bo’lakchani
|
| |
Mavzu: Kompyuter xotirasi ierarxiyasi va ularni tashkillashtirish asoslari

|
Mavzu: Kompyuter xotirasi ierarxiyasi va ularni tashkillashtirish asoslariBog'liq . Mustaqil ish2 (NAMUNA)
KOMPYUTER TIZIMLARI KAFEDRASI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
Fan nomi: “Kompyuterni tashkil etish”
MUSTAQIL ISH-№2
Mavzu bo`yicha adabiyotlar
KOMPYUTER TIZIMLARI KAFEDRASI
- Баденко В.Л. Высокопроизводительные вычисления. Учебное пособие. СПб. Изд. Политехнического университета. 2010. -180 с.
- Таненбаум Э., Остин Т. Архитектура компьютера // 6-е издание. СПб.: Питер, 2013. — 811 с
- Мусаев М.М. ―Процессоры современных компьютеров. Тошкент.: ―Aloqachi нашриёти, 2020 йил. 12 боб. 512 бет. – Олий ўқув юртлари учун қўлланма
- Юнусов Ж.Ю.,Абасхонова Х.Ю., Рақамли қурилмалар ва микропроцессор тизимлари.Касб –хунар коллежлари учун ўқув қўлланма. Т.-Молия иқтисод, 2010й-256 в.
Reja:
KOMPYUTER TIZIMLARI KAFEDRASI
Kompyuterning xotira tizimi - Kompyuter tizimi markaziy protsessor (CPU), xotira (RAM va ROM), kiritish/ chiqarish qurilmalaridan (I/O) iborat.
- Kompyuter xotirasi - bu ma’lum vaqt davomida hisoblashda foydalaniladigan ma’lumotlarni saqlash uchun fizik qurilma yoki vosita.
KOMPYUTER TIZIMLARI KAFEDRASI
ROM
RAM
I/O
portlari
HDD SSD
CPU
Adres shinasi
Ma’lumotlar shinasi
Boshqaruv shinasi
Cache L1
Cache L2
Kompyuterning xotira tizimi
KOMPYUTER TIZIMLARI KAFEDRASI
- Kompyuter xotirasining turlari:
- Registrlar, to’g’ridan-to’g’ri protsessorda joylashgan
- Kesh xotira, xotirada tez-tez ishlatiladigan qismlarni (fragmentlarni) saqlash uchun mo’ljallangan
- Asosiy xotira (RAM), tezkor xotira
- Diskli xotira (ROM) (HDD, SSD)
- Magnit lentali xotira (стриммеры)
|
| |
Asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar

|
Asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalarBog'liq Asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar.
Asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar.
1. Abdullayeva B.S., Rajabov F., Masharipova S. Oliy matеmatika asoslari. Darslik. T.: Iqtisod-Moliya, 2011. 392b.
2. Xamedova N.A, Ibragimova Z, Tasetov T. Matеmatika. Darslik. T.: Turon-iqbol, 2007. 363b.
3. Н.А.Хамедова, А.В.Садыкова, И.Ш.Лактаева. Maтемaтикa. Учебное пособие. Т.: Жахон-принт, 2007.
4. Abdullayeva B.S., Sadikova A.V., Muxitdinova M.N., Toshpo‘latova M.I., Raximova F. Matematika. TDPU. (Boshlang‘ich ta’lim va sport-tarbiyaviy ish bakalavriyat ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun darslik) Toshkent-2012, 284 bet
5. Ibrohimov R «Matеmatikadan masalalar to‘plami». T.,1995.
6. Yunusmеtov M, Jurayеva M. Gеomеtriya – 1. 1994
7. Nazarov R.N, Toshpo‘latov B.T, Dusumbеtov A.F, “Algеbra va sonlar nazariyasi”. T.: O‘qituvchi. I qism 1993., II qism 1995
8. Hikmatov A, Toshmetov T, Karasheva G, “Matеmatik analizdan mashqlar to‘plami”. T.: O‘qituvchi. 1993.
9. Хикматов А.Г., Maневич Д.В., Мухатдинов М.Я., Хамедова Н.А. Математический анализ. T., Турон-Икбол, 2008.
10. Незбайло Т.Г. Новая теория вычисления неопределенного интеграла. СПб.: Корона-Век, 2007.
Elektron ta’lim resurslari.
1. www. tdpu. uz
2. www. pedagog. uz
3. www. Ziyonet. uz
4. www. edu. uz
5. tdpu-INTRANET. Ped
|
| |
Menejment va marketing

Меnejment. Marketing
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA
O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
TOSHKENT MOLIYA INSTITUTI
“MENEJMENT VA MARKETING” KAFEDRASI
“MENEJMENT.MARKETING”
FANIDAN ISHCHI DAFTAR
Talaba: Abdug'aniyev Baxodir Xasanovich
(f.i.sh.)
“2”- kurs, BI 51-2- guruhi
Toshkent-2021
1-Mavzu. MARKETINGNING NAZARIY ASOSLARI
Marketing tushunchasi va uning mohiyati nimadan iborat?
Marketing — bozorda vujudga keladigan iqtisodiy munosabatlarni faollashtirish uslublarini, tovarlami ishlab chiqarish haqida realizatsiya qilish muammolarini kompleks, tizimli yechish uslublarini bozorda vujudga keladigan o’zgarishlarga tezda moslashish, iste’molchilarga tabaqali yondoshish, raqobatbardosh yangi tovarlami vujudga keltirish va ularni ishlab chiqarishni tashkil etish, konyunkturani o’rganish va bashorat qilish hamda ta’sirchan reklamani rivojlantirish masalalarini o’rganishni o’z oldiga maqsad qilib qo’ygandir. “Marketing” fani xo’jalik yurituvchi subyektlarni bozorda iqtisodiy maqsadlaiga erishish quroli (ya’ni foyda oladigan bozorlar hissasiga erishish) sifatida qarashga alohida e’tibor beradi. Marketing fani raqobatni, iste’molchi xulq-atvorini,raqobatbardoshligi, rag’batlantirishni, reklamani va bozorni chuqur o’rganadi.
Marketing tushunchasi bozor sohasini har qanday faoliyati bilan bog’liqdir, shu bois marketing so’zini taijimasi va kelib chiqishi keltiriladi (ingl. Market — bozor, ing — faol, faoliyat, harakat ma’nosini anglatadi).Marketing bu nafaqat falsafa, fikrlash tarzi va iqtisodiy tafakkur yo’nalishi, balki ayrim firma, kompaniya, tarmoq va butun iqtisodiyot bo’yicha amaliyot faoliyati hamdir. AQSh va boshqa xorijiy davladar iqtisodiy adabiyotlarida marketing ta’rifini ko’p turlari mavjuddir. Eng keng tarqalgan marketing ta’rifi Amerika marketing assotsiatsiyasi tomonidan berilgan bo’lib, uning mazmuni quyidagichadir, ya’ni “Marketing shunday jarayondan iboratki, uning yordamida o’ylangan g’oya rejalashtiriladi va amalga oshiriladi, narxlar tashkil etiladi, g’oyalar, tovarlar va xizmat ko’rsatishlar harakati va sotishni, ayrim shaxslar va tashkilotiami maqsadlari ayiiboshlash yordamida qondiriladi”.
Talab bilan taklifning o’zaro ta’siri - bu alohida shaxslar yoki guruhning xohish-ehtiyojlarini uzluksiz qondirish jarayoni bo’lib hisoblanadi. Bu jarayon o’z navbatida shunday ijtimoiy-iqtisodiy kategoriyalami o’zaro ta’siriga asoslanadi, ya’ni ularga muhtojlik, ehtiyoj (xohish), talab, xarid qilish (ayirboshlash, bitim) va aniq tovar va xizmatlarni iste’moli (ishlatilishi) kiradi.
Bu tushunchalar marketing tushunchasi, mohiyatini aniqlashga imkon beradi.
Muhtojlik — Kishining biron bir narsa yetishmasligini his etishidir.
Ehtiyoj — individ shaxsning madaniy darajasiga asosan maxsus shaklga kirgan muhtojlikdir.
Talab — bu xarid quwatiga ega bo’lgan ehtiyoj.
Talab — mavjud, potensial hamda xohish talabga bo’linadi.
Tovar — bu ehtiyojni yoki muhtojlikni qondira oladigan hamda bozorga e’tiborni tortish, sotib olish, ishlatish yoki iste’mol qilish maqsadida taklif etilgan barcha narsalardir.
|
Innovatsiya va innovatsion biznes

|
Innovatsiya va innovatsion biznes
|
bet | 1/4 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 58,5 Kb. | | #146269 |
Bog'liq 10- variant Korxonada mahsulotlar sifatini samarali boshqarish tizimi.
10- variant
1. Innovatsiya va innovatsion biznes.
2. Korxonada mahsulotlar sifatini samarali boshqarish tizimi.
3. Innovatsion biznesda narx va xarajatlar siyosati.
INNOVATSIYA VA INNOVATSION BIZNES.
Yaqinda "innovatsion g'oyalar" atamasi keng tarqalgan va barcha darajalarda kengayib bormoqda. Bu, albatta, iqtisodiyotimiz va jamiyatimizni modernizatsiya qilishning ob'ektiv ehtiyoji bilan bog'liq. Biroq, innovatsion g'oya nima va odatiy fikrdan qanday farq bor? Innovatsiyalar ilm-fan va ilg'or tajribaga asoslangan texnologiya, texnologiya, mehnatni yoki menejmentni tashkil etish sohasidagi yangilik sifatida baholanadi ... Bizning fikrimizcha, biz aniq maqsadga yo'naltirilgan va potentsial ijtimoiy ahamiyatga ega bo'lgan yangi asl g'oya degan ma'noni anglatadi. Yuqoridagi ta'riflardan yangi g'oyalarning ko'pchiligi innovatsion elementlarni o'z ichiga oladi. Biroq, buning ta'rifi innovatsion g'oya sifatida etarli emas. Innovatsion g'oyaning asosiy xususiyati uning tegishli biznes sohasi va iqtisodiyotda dolzarbligi rivojlanishining hozirgi tendensiyasiga (trend) muvofiqligi hisoblanadi. Bu holatda va faqat bu holatda, g'oya innovatsion bo'ladi.
Novation - (sinonimi - innovatsiya) - ilgari mavjud bo'lmagan yangi turdagi yangilik: kashfiyot, kashfiyot, ixtiro, ijtimoiy ehtiyojlarni qondirishning yangi usuli va hokazo. Tadbirkorlikda qo'llanilishi uchun innovatsiya - bu "yarim mahsulot" yoki komponent. iste'molchi qiymatiga ega bo'lgan va iste'molchilar tomonidan talab qilinadigan mahsulotni yaratishingiz mumkin. Mustaqil qiymatli innovatsiyalar faqat innovatorlar uchun.
Innovatsion jarayonning bosqichi.
Innovatsion jarayonlarning bosqichlari alohida bosqichlardan iborat bo'lib, bu bosqichlar yagona innovatsion tsiklning tarkibiy qismi va o'ziga xos chora-tadbirlar bilan tsiklning nisbatan mustaqil elementi sifatida tavsiflanadi. Dastlabki (dastlabki) bosqichda fundamental nazariy tadqiqotlar, amaliy tadqiqotlar va dizaynlarni ishlab chiqish amalga oshiriladi. Amaliy tadqiqot bosqichida erishilgan nazariy bilimlar bir yoki bir nechta shakldagi haqiqiy shaklga ega bo'ladi, chunki ular hozirgi bosqichda yoki yaqin kelajakda amaliy qo'llanilishi mumkinligini rad etadigan yoki aksincha, tasdiqlovchi yoki aksincha, asbob-uskunalar, texnologiya yoki ularning individual elementlarining asl modellarida qo'llaniladi. Har ikkalasining ham bir misolida nazorat qilingan termoyadroviy reaktsiyasidan foydalanish muammosi mavjud. Tadqiqotning yakuniy bosqichi loyihani ishlab chiqish bosqichi hisoblanadi. Rivojlanish jarayonida tegishli hujjatlar tuziladi. Ushbu bosqichda yangi mahsulot namunalari deyarli doimo keyingi sinov uchun ishlab chiqariladi.
|
| |
1-mavzu: Geografiyani o’qitishda o’quvchilarning bilish faoliyatini tashkil etish va boshqarish yo’llari Reja

|
1-mavzu: Geografiyani o’qitishda o’quvchilarning bilish faoliyatini tashkil etish va boshqarish yo’llari Reja
|
bet | 1/36 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 175,96 Kb. | | #145269 |
Bog'liq 1-mavzu Geografiyani o’qitishda o’quvchilarning bilish faoliyat-fayllar.org
1-mavzu: Geografiyani o’qitishda o’quvchilarning bilish faoliyatini tashkil etish va boshqarish yo’llari Reja
1-MAVZU: Geografiyani o’qitishda o’quvchilarning bilish faoliyatini tashkil etish va boshqarish yo’llari
Reja
1. Geografiya ta’limi mazmunining tarkibiy qismlari.
2. Geografiya darslarida o’quvchilarni to’laqonli o’quv – bilish jarayonining sub’ektiga aylantirish yo’llari.
3. O’quvchilarning bilish faoliyatini tashkil etish bosqichlari.
4. O’quvchilarning bilish faoliyatini tashkil etish shakllari.
Asosiy tushuncha va tayanch atamalar: O’quvchilarning bilish faoliyati, sub’ekt-sub’ekt munosabatlar, yalpi, individual va kichik guruhlarda o’qitish.
Mashhur chex pedagogi Yan Amos Komenskiy “Buyuk didaktika” nomli asarida geografiyaning mazmuni va o’qitish haqida muhim g’oya va fikrlarni ilgari surib, geografiyani quyi maktablardan to akademiyalargacha bo’lgan barcha bo’g’inlarda o’qitilishi shart deb hisoblaydi. Komenskiy bolaning beshigi va onasi turgan uy uning geografik ma’lumot oluvchi manbai bo’lishi kerak, deb hisoblaydi.
Geografiya ta’limi mazmunining tarkibiy qismlari.
Geografiya - o’zaro chambarchas bog’langan, yerning geografik qobig’ini, tabiiy va ishlab chiqarish komplekslarini va ularning tarkibiy qismlarini o’rganadigan tabiiy (tabiiy geografiya) va ijtimoiy (iqtisodiy geografiya), hamda maxsus geografik fanlar tizimidir.
Geografiya ta’limi uzluksiz ta’lim tizimining barcha bo’g’inlarida tashkil etiladigan pedagogik jarayonning ajralmas va uzviy bog’langan tarkibiy qismi sifatida mazkur ta’lim muassasaslari i oldiga qo’yilgan umumiy maqsadlarga muvofiq barkamol o’quvchi shaxsini, yetuk mutaxassisni tarbiyalashga xizmat qiladi. SHuningdek, geografiya ta’limi o’quvchi va talabalarda Yer to’g’risidagi ilmiy dunyoqarashlarni shakllantiradi, ijtimoiy-iqtisodiy bilimlarni tarkib toptiradi, dunyo davlatlari va turli regionlarda jamiyat va tabiatning o’zaro bog’liqligi, geografik ob’ekt, jarayon va hodisalar haqidagi bilim va tushunchalar bilan qurollantiradi, umuminsoniy madaniyatni tarkibiy qismi bo’lgan geografik madaniyatni tarbiyalaydi.
|
| |
Telekomunikatsiya vositalari to`g`ri berilgan qatorni ko`rsating

Telekomunikatsiya vositalari to`g`ri berilgan qatorni ko`rsating
Telekomunikatsiya vositalari to`g`ri berilgan qatorni ko`rsating.
Elektromagnit yoki optik signallarni hosil qilish, uzatish, qabul qilish, qayta ishlash, kommutatsiya qilish hamda ularni boshqarish imkonini beruvchi texnik qurilmalar, asbob-uskunalar, inshootlar va tizimlar.
Lokal tarmoq komutatori -………
Bitta yoki bir guruh lokal tarmoqlarning segmentlari o’zaro ishlashini ta’minlaydigan qurilma.
Telefon tarmog`i ……..
Telefon tarmog’i ATS (avtomatik telefon stantsiyalari, telefon stantsiyalari) deb nomlanuvchi kommutatsiya tugunlaridan tashkil topgan. Telefon stantsiyalari kanallarni kommutatsiyasini ta’minlaydi, abonent tizimlari sifatida esa, birinchi galda, telefon apparatlari ishlatiladi.
Telefon serverining vazifalari to`g`ri berilgan qatorni ko`rsating.
Bu server nutq pochtasi, chaqiruvlarni avtomatik taqsimlash, telefon suhbatlarining narxini hisoblash, tashqi telefon tarmog’i bilan interfeys vazifalarini bajaradi.
Telefon apparati……
Nutqni qabul qilish va uzatish uchun xizmat qiladigan qurilma.
Telefon apparati qachon birinchi bo`lib loyhalashtirilgan.
1860-yillarda I. F. Reys telefon apparatini loyihalashtirdi va u tezda amaliyotda qo‘llanila boshladi
Telefon apparati birinchi bo`lib kim tomonidan loyihalashtirlgan.
1860-yillarda I. F. Reys telefon apparatini loyihalashtirdi va u tezda amaliyotda qo‘llanila boshladi
Birinchi bo`lib uzatuvchi va qabul qiluvchi elektromagnit telefon kim tomonidan taqdim etilgan
A.G. Bell (1847–1922) uzatuvchi va qabul qiluvchi elektromagnit telefonini taqdim etgan
|
Nazorat va muhokama uchun savollar

|
Nazorat va muhokama uchun savollar
|
bet | 4/4 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 124,66 Kb. | | #137739 |
Bog'liq 2-мавзу
Dastlabki iqtisodiy g`oyalar qachon va qayerda paydo bo`la boshladi?
Sharq quldorligining antik dunyo mamlakatlaridagi quldorlikdan asosiy farqlari nimadan iborat? Shu davrdagi g`oyalar bo`yicha boylikning asosi nima?
Xammurapi qonunlari qachon va qaysi davlatda yuzaga keldi, uning asosiy mazmunini aytib bering.
"Artxashastra" asari qachon yaratilgan va undagi muhim iqtisodiy fikrlar; qiymat, foyda tushunchalariga munosabat.
Davlatning iqtisodiyotga aralashuvi masalasi.
Qadimgi Xitoydagi iqtisodiy g`oyalar; Konfutsiy, konfutsiylik, daosizm g`oyalari; tabiiy huquq nazariyasi, iqtisodiyotni odat bo`yicha boshqarish tamoyili.
Mamlakat, xalq boyishi uchun qilinishi kerak bo`lgan chora-tadbirlar.
Qadimgi Osiyo va antik dunyoda qo`llaniladigan xo`jalik turi. Nega quldorlik tuzumi tabiiy deb baholangan?
Qullar to`g`risida "gapiruvchi" iborasining muallifi kim, u nega shunday degan?
Pulning almashuv qiymatidan boshqa qanday funksiyasi tan olingan va uning muallifi kim?
Qaysi olim mehnat taqsimotiga alohida urg`u beradi? Mehnat taqsimoti qaysi omillarga bog`liq?
Aflotun jamiyatni qanday guruhlarga ajratadi?
Pul va sudxo`rlikka salbiy munosabatning sababi.
Arastuning asosiy iqtisodiy fikrlari, "haqiqiy boylik", tovar almashuvi, qiymat kategoriyalariga berilgan tavsif. Ushbu formuladan qay biri va nega ma'qul deb topilgan: T-T, T-P-T, P-T-P, P-P ?
Ekonomika va xrematistika nima, ulardagi qarama-qarshilik va umumiylik.
Qadimgi Rimdagi g`oyalarning asosiy xususiyatlari.
Quldorlar jamiyati yemirilishining bosh sabablari.
"Ishlamagan tishlamaydi" iborasi dastlab qayerda uchraydi va uning mohiyati nima?
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
|
bet | 4/5 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 86,63 Kb. | | #157678 |
Bog'liq Korxona boshqarishning tashkiliy tuzilmasi va samaradorligini oshirish yo\'nalishlari. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
Asosiy adabiyotlar:
1. O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi.-Toshkent. O’zbekiston, 2022-yil.
2.“O’zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo’yicha harakatlar strategiyasi to’g’risida”gi O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 7- fevraldagi PF-4947-sonli Farmoni.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining "Tadbirkorlik faoliyatining jadal rivojlanishini ta’minlashga, xususiy mulkni har tomonlama himoya qilishga va ishbilarmonlik muhitini sifat jihatidan yaxshilashga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi Farmoni.
4. Mirziyoyev SH.M. “2022 yil yuqori o’sish sur’atlari bilan rivojlanish, barcha mavjud imkoniyatlarni safarbar etish, o’zini oqlagan islohotlar strategiyasini izchil davom ettirish yili bo’ladi” 2021 yilda mamlakatimizni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlari va 2022 yilga mo’ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo’nalishlariga bag’ishlangan Vazirlar Mahkamasi majlisidagi ma’ruzasi. 18.01.2022.
5. Mirziyoyev SH.M. “Bosh maqsadimiz – mavjud qiyinchiliklarga qaramasdan, olib borayotgan islohotlarni, iqtisodiyotimizda tarkibiy o’zgarishlarni izchil davom ettirish, xususiy mulkchilik, kichik biznes va tadbirkorlikka yanada keng yo’l ochib berish hisobidan oldinga yurishdir”. 2020-yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlari va 2021-yilga mo‘ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo‘nalishlariga bag‘ishlangan Vazirlar Mahkamasining kengaytirilgan majlisidagi ma’ruzasi.
6. Karimov I.A. «O‘zbekiston iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish yo’lida». T. «O‘zbekiston» 1995 yil.
7. Mirziyoev Sh.M. “Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz”. – Toshkent: “O’zbekiston” NMIU, 2022. – 488 b.
8. Mirziyoev Sh.M.Tanqidiy tahlil, qat’iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik – har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo’lishi kerak. – Toshkent: “O’zbekiston” NMIU, 2022. – 104 b.
9.Mirziyoev Sh.M. “Erkin va farovon, demokratik O’zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz.” – Toshkent: “O’zbekiston” NMIU, 2022. – 56 b.
10.Mirziyoev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. – Toshkent: “O’zbekiston” NMIU, 2022. – 48 b.
11.B.Kattakishiyev, I.Mamayusupov “STRATEGIK MENEJMENT”. Toshkent 2008
12.J.Jalolov, I.Hotamov, I.Ahmedov “Zamonaviy tashqi iqtisodiy faoliyat asoslari”, TDIU, -Toshkent, 2008, - 270 b.
13.Soliev A., Buzrukxonov S. Marketing, Bozorshunoslik. Darslik. –T.: Iqtisod-Moliya, 2010.- 424 b.
14.Yo‘ldoshev N.Q. “Strategik menejment”. O‘quv-uslubiy majmua, T.:TDIU, 2020.-b.
15. Stephen P. Robbins., Mary Coulter. “Management” 2020.672p
16. Philip Kotler., Gari Armstrong. “Prinsiples of marketing”2022.
17. N.Q. Yo‘ldoshev Strategik menejment. O‘quv qo‘llanma 2010.
|
| |
Qishloq xujaligiga qarab ishlab chikarishda kimiyoviy fanlarning urni

|
Qishloq xujaligiga qarab ishlab chikarishda kimiyoviy fanlarning urni
|
bet | 1/2 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 21,76 Kb. | | #153276 |
Bog'liq 3-chinchi maqola
QISHLOQ XUJALIGIGA QARAB ISHLAB CHIKARISHDA KIMIYOVIY FANLARNING URNI.
Qarshiboyeva Bonu Zafar qizi
Jizzax davlat pedagogika universiteti talabasi
bonuqarshiboyeva@gmail.com
Annotatsiya: Qishloq xo'jaligi juda katta muammoga duch kelmoqda: u doimiy ravishda o'sib borayotgan aholi ehtiyojlarini qondirish uchun etarli darajada yuqori sifatli oziq-ovqat mavjudligini ta'minlashi kerak. Oziq-ovqat, ozuqa, yoqilg'i va tolaning joriy va kelajakdagi agrotexnik ishlab chiqarishi iqlim o'zgarishi, zararkunandalarga qarshilik, ortib borayotgan tartibga soluvchi talablar, qayta tiklanadigan xom ashyo yoki oziq-ovqat zanjiri hamkorliklari natijasida yuzaga keladigan talablar kabi mavjud va kelajakdagi muammolar uchun innovatsion echimlarni talab qiladi. Zamonaviy qishloq xo'jaligi kimyosi bu vazifalarni hal qilishda fermerlarga yordam berishi kerak. Bugungi kunda agrokimyoviy moddalarning hosil va sifatga taʼsiri “nojoʻya taʼsiri”ning ahamiyati ortib bormoqda. Kuchli tadqiqot va ishlanmalarga yo'naltirilgan agrokimyo kompaniyalari innovatsion integratsiyalashgan yechimlarni taqdim etish orqali qishloq xo'jaligi kelajagini shakllantirish imkoniyatiga ega bo'ladi. Ushbu sharhda so'nggi 10 yil ichida ishlab chiqarilgan innovatsion mahsulotlarning har tomonlama ko'rib chiqilishi va zamonaviy qishloq xo'jaligi kimyosining taraqqiyoti va uning kelajak istiqbollari tasvirlangan.
Kalit so‘zlar: iqlim o'zgarishi, biotik, abiotik stress, tuproq eroziyasi, dunyo aholisining o'sishi, energiya, ishchi kuchi, tuproq, o'simlik, iqlim yoki yashash muhiti
РОЛЬ ХИМИЧЕСКИХ НАУК В ПРОИЗВОДСТВЕ В ЗАВИСИМОСТИ СЕЛЬСКОГО ХОЗЯЙСТВА.
Аннотация: Перед сельским хозяйством стоит огромная задача: оно должно обеспечить достаточное количество высококачественных продуктов питания для удовлетворения потребностей постоянно растущего населения. Текущее и будущее агрономическое производство продуктов питания, кормов, топлива и клетчатки с учетом текущих и будущих проблем, таких как изменение климата, устойчивость к вредителям, ужесточение нормативных требований, возобновляемое сырье или требования, возникающие в результате партнерства в пищевой цепочке, требует инновационных решений. Современная агрохимия должна помочь фермерам решить эти проблемы. Сегодня возрастает значение «побочного действия» агрохимикатов на урожайность и качество. Агрохимические компании, специализирующиеся на исследованиях и разработках, смогут формировать будущее сельского хозяйства, предоставляя инновационные комплексные решения. В обзоре представлен всесторонний обзор инновационных продуктов, разработанных за последние 10 лет, а также описан прогресс современной агрохимии и ее перспективы.
Ключевые слова: изменение климата, биотика, абиотический стресс, эрозия почвы, рост населения мира, энергия, рабочая сила, почва, растительность, климат или среда обитания.
|
| |
D. U. Isamuxamedova

D. U. Isamuxamedova
Download
5,57 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/92
Sana
01.06.2024
Hajmi
5,57 Mb.
#258907
Turi
Учебное пособие
Download
5,57 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
D. U. Isamuxamedova
Download
5,57 Mb.
Matnni ko'rish
D. U. Isamuxamedova - bet 7

yo‘nalishda uzoqlashib ketmaydi va daryo bo‘ylab uzoq masofaga
cho‘zilishi mumkin (60-70 km gacha).
Bu holatda tezyurar transportni uzoq masofaga qo‘Hash zarurati
tufayli asosiy ahamiyat bo‘ylama aloqalarga qaratiladi.
Chizt'qli rejalashtirish
shaklida shahar rejasining asosiy kompozit-
sion o ‘qi bu butun shahar bo‘ylab o ‘tadigan
shahar transportining
bo‘ylama chizig‘idir. Shaharni chiziqli rejalashtirishning qulay tomoni
shundan iboratki, shakllanib bo‘lgan tumanlarni tubdan rekonstruksiya
qilish zaruratisiz ham rivojlanishi mumkin. Chiziqli shaharning
muhim kamchiligi esa - uning bir-biridan ma’lum miqdorda mustaqil
bo‘lgan bir qancha aholi yashash joylariga ajralib qolishidir.
Rejalashtirish masalalarini hal qilishda shuni yodda tutish
lozimki,
shahar
-
bu rivojlaniuvchi organizm,
shuning uchun,
uning
rejaviy strukturasi hududiy kengayishi, tashkil etuvchi elementlarining
va ular orasidagi aloqaning yangilanishiga bog‘liq holda doimiy
o‘zgarish jarayonida bo‘ladi. Shaharlaming rivojlanishi ketma-ketlik
xarakteriga ega va shakllangan rejaviy strukturadan
foydalanish bilan
bog‘liq.
1.4. Shaharning tra n sp o rt rejaviy tizimi
Shahar rejaviy strukturasida muhim element bu - yashash hududi,
sanoat hududi va aholining asosiy qatnash joylari o ‘rtasida shakllan-
tirilgan transport aloqalaridir. Shaharning transport sistemasini to ‘g ‘ri
loyihalash, uning magistral ko‘cha va yo‘llarini, jamoat transportini
joylashtirish shaharning bosh tarhini ishlab chiqish jarayonida bir
qancha rejaviy,
kompozitsion, transport va iqtisodiy ko‘rsatkichlar
hamda shaharning aholi joylashish tizimida tutgan o ‘rniga qarab hal
etiladi.
Aholining yashash joyidan ishlash joyigacha va asosiy qatnash
yerlarigacha (shahar markazi, vokzallar, shahar parklari va h.k.) bo‘l-
gan masofani bosib o ‘tishida eng kam vaqt sarf etishini ta’minlay-
digan transport tarmog‘ini loyihalash shaharsozlikda eng muhim
masalalardan biridir. Bunda tarmoqning texnik-iqtisodiy ko'rsatkich-
lari, harakat xavfsizligi shartlari, transport
va piyodalar harakatining
qulayligi hisobga olinishi lozim.
20
K o ‘chalar
deb, aholi yashash joylarining shahar transportining
barcha turi, piyodalar, muhandislik kommunikatsiyalari, tashqi
suvlarni yig‘ish va olib chiqish uchun mo‘ljallangan qiSmiga aytiladi.
Ko‘chalar transport oqimlarini o‘tkazadi
va yaqin boMgan imoratlarga
xizmat ko‘rsatadi.
D. U. Isamuxamedova - bet 2

|
D. U. IsamuxamedovaBog'liq Turar-joy tumani loyihasi. Isamuxamedova D.UI B o ‘lim.
SHAHARNINGREJAVIY STRUKTURASIDA
TURAR-JOY TUMANINING 0 ‘RNI
1.1. S haharni rejaviy tashkil etishning nmumiy prinsiplari
Turar-joy tumanini va kichik tumanni loyihalashdan oldin ushbu
tuman joylashgan shaharda uning tutgan o‘rnini va ahamiyatini
aniqlab olish lozim. Bu esa, o‘z navbatida, ushbu shahar va umuman
shaharlar to‘g‘risida tushunchaga ega bolishni, ularning xususiyat-
larini o‘rganib chiqishni talab etadi.
Yangi shaharlar yaratish, shakllangan shaharlarni qayta qurish va
yangilash bo‘yicha turli shaharsozlik faoliyatining umumiy asosi bu -
zamonaviy
shahaming
arxitekturaviy-rejaviy
strukturasini
shakllantirish bo‘yicha yagona tasaw urga ega bo‘Iishdir.
Umumiy tushuncha sifatida, shahaming arxitekturaviy-rejaviy
strukturasi - uning hududida sanoat, turar-joy, jamoat markazi va dam
olish hududlarini joylashtirish; ular orasidagi aloqa tizimini yaratish
va har bir hududni strukturaviy tashkil etishni bildiradi. Bular
yaxlitlangan holda shahar rejasining arxitekturaviy kompozitsiyasini
tashkil etadi.
Shahar rejaviy strukturasini shakllantirishda qo‘yiladigan asosiy
talablardan biri - asosiy funksional hudud (sanoat va yashash hududi)
qanday joylashishidan kelib chiqqan holda uning kelajakda
rivojlanishini ta’minlashdir. Shahar - aholi joylari guruhli tizimdan
tashkil topadi va uning kelajakda rivojlanishini hisobga olish tumanni
rejalashtirishdan boshlanadi. Shahaming asosiy funksional hududlari
rivojlanishi qo‘shni shaharlar rivojlanishiga xalaqit bermasligi va ular
bilan hududiy qo‘shilib ketishi ehtimolini oldini olgan holda
loyihalash lozim.
Shaharni loyihalash jarayonida uning kelajakda kengayishi
mumkinligi hisobga olinib, buning uchun maxsus hududlar ajratiladi.
Shaharni tashkil etuvchi asosning kengayishi taxminlari, bir kishiga
turar-joy maydoni me’yorining o ‘sishi, tabiiy-iqlimiy omiflar ta’siri,
shahaming iqtisodiy-geografik joylashishi, uning ma’muriy-madaniy
va ilmiy ahamiyatidan kelib chiqib, ushbu hududlaming oMchamlari
5
va shahar rejaviy tuzilishidagi o‘rni aniqlanadi. Shahaming asosiy
hududlarini loyihalash bo‘yicha qo‘yiIadigan talablaming m e’yorlari
mavjud. Ular ming kishi hisobiga beriladi. Shaharda quriladigan
barcha turdagi qurilmalar uchun 15-20 ga/ming kishi nisbatida,
yashash hududi uchun 10-12 ga/ming kishi nisbatida ajratiladi.
d)
1-rasm. Shahar asosiy qismlari hududiy-makoniy rivojlanish
chizmasi:
a —sektorli; b —parallel; d — ikkita ishlab chiqarish aholiyashaydigan
majmualar bilan; e - aholi joylarining guruhli tizimida.
6
|
| |
CONTENTS
158
     
D.U.ISAMUXAMEDOVA

CONTENTS
158
D.U.ISAMUXAMEDOVA
TURAR-JOY TUMANI
LOYIHASI
Toshkent - «Fan va texnologiya» - 2015
Muharrir:
Tex. muharrir:
Musawir:
Musahhih:
Kompyuterda
sahifalovchi:
M.Hayitova
M.Xolmuhamedov
D.Azizov
N.Hasanova
Sh.Mirqosimova
E-mail: tipograflyacnt@mail.ru Tel: 245-57-63, 245-61-61.
Nashr.Iits. A I№ 149,14.08.09. Bosishga ruxsat etildi 04.12.2015.
Bichimi 60x84 Vi6. «Timez Uz» garniturasi.
Ofset bosma usulida bosildi.
Shartli bosma tabog‘i 9,75. Nashriyot bosma tabog‘i 10,0.
Tiraji 500. Buyurtma № 183.
«Fan va texnologiyalar M arkazining
bosmaxonasi» da chop etildi.
100066, Toshkent sh., Olmazor ko‘chasi, 171-
-
1
-
|
Internet saytlari - Ijtimoiy fanlar va texnika fakulteti iqtisodiyot kafedrasi

|
Ijtimoiy fanlar va texnika fakulteti iqtisodiyot kafedrasi
|
bet | 5/5 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 86,63 Kb. | | #157678 |
Bog'liq Korxona boshqarishning tashkiliy tuzilmasi va samaradorligini oshirish yo\'nalishlari.Internet saytlari:
www.lex.uz(O’zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi)
www.uzsm.uz (O`zsanoatqurilish materiallari uyushmasi rasmiy portali)
www.lex.uz
https://tltaudit.ru/uz/medicinal-plants/kursovaya-rabota-strategicheskaya-deyatelnost-predpriyatiya-rol-i/ Мой Стиль © Женский журнал о стиле и красоте
www.ziyonet.uz(ZiyoNet ta’lim portali)
|
| |
D. U. Isamuxamedova - bet 14

ega va sanitar sharoitlarga ko‘ra ancha og‘ir bo‘ladi. Shahar, tuman
mikroiqlimi
imoratlarning qavatini, ularning orasidagi oraliqni to‘g ‘ri
tanlash va kvartallarni shamollatish yo‘li bilan o‘zgarfirilishi va
yaxshilanishi mumkin.
Mikroiqlimni turar-joy hududlariga kiritilgan hatto kichik suv
havzalari, yer yuzasining ahvoli (quruq yer, asfalt qoplama, tosh
qoplama, gulzor va o‘tloqlar), yashil o‘simliklar va daraxtlar turini
tanlash anchagina o ‘zgartirishi mumkin, ularning ba’zilari namlikni
yutsa, ba’zilari esa o‘zining tarkibidagi suvni bug‘lantirib, atrof-muhit
haroratini pasaytiradi.
Mahalliy relyef
(qiyaliklarning
baland-pastligi, ekspozitsiyasi,
kesilish darajasi) va xususiy geomorfologik sharoitlarga (ko‘chkilar,
tuproq cho‘kuvchanligi, sellar va h.k.) bog'liq holda shaharlarni
loyihalashtirish va qurishning meliorativ masalalarini hal etadi.
Mahalliy relyef neytral-5% gacha qiyalikda yoki faol-8-10 dan 15-
20% gacha bo'lishi mumkin; hududni rejaviy tashkil etishga, turar-joy
tumani va kichik tuman jamoat markazlarini joylashtirishga, yo‘l va
piyoda yo‘laklarini tashkil etishga turli ta’sir ko‘rsatadi. 10% dan
oshiq qiyalikdagi hududlarni o‘zlashtirish
qurilishning maxsus usul-
laridan foydalanishni talab etadi. Biroq juda tekis
3%
dan kam
qiyalikdagi hududlar ham maqsadga muvofiq emas, chunki atmosfera
yog‘inlarini erkin oqib ketishiga to‘sqinlik qiladi. Relyef xususiyat-
larini ko‘rsatib berish turar-joy tumanlariga o'ziga xoslik beradi,
qurilmalar ko‘rim!iligini oshiradi (18-rasm).
Gidrogeografiya tarmoqlari
daryolarning uzunligi, suv omborlari
va ko‘l maydonlari, daryolarning suv yig'ish maydonlari, oziqlanish
sharoitlari
va suv sarfi, oqim tezligi, toshqinlar davomiyligi bilan
tavsiflanadi.
Gidrogeologik shart-sharoitlarni
tahlil qilganda yer osti suvlari-
ning suv eltuvchi gorizontlari,
ularning tarqalishi, chuqurligi, suvga
to ‘yingan!igi, kimyoviy tarkibi va agressivligi kabi tavsifi beriladi.
Geologik tuzilish
hudud neotektonik faolligi, seysmikasi,
stratigrafik va
litologik komplekslar borligi, ularning tuzilishi,
yoyilish qonuniyatlari va quvvati jihatidan tahlil qilinadi. Tahlil uchun
tektonik geomorfologik, geologik va boshqa geologiya fondidagi
materiallardan foydalanadi.
39
18-rasm. M urakkab relyefli hududlarda loyihalanadigan turar-joy
binolari tu rlari:
a) zinasimon; 1-seksiyali,
2-koridorli, 3-terrasali,
4-qoziqsimon tayanchlarda o‘matilgan uylar.
b) Parijdagi Kurtiler kichik tumani.
Tuproqlar
- ulaming asosiy turlari va tarqalishi,
eroziya jarayon-
lari, sifat va agroiqtisodiy baholash bilan tavsiflanadi.
0
‘simlik va hayvonot dunyosi
asosiy turlarining tarqalishi,
o'sim lik va hayvonlaming ekologik va sifat xususiyatlari bilan
tavsiflanadi.
40
D. U. Isamuxamedova - bet 5

ayrim sanoat tashkilotlari, omborxonalar, tashqi
transport qurilmalari
va zaxira hududlari joylashadi (3-4-rasm).
Itu ra r joy tumanlari
I shahar markazi
S B shahar jam oat binolari
• turar jo y tumanlari markazi
shahar parklari
П31 o'rm onparklar
Q 3 hitnoya ekinlari
shahar magistrallari
tum an magistrallari
«•»» piyodalar yo'laklari
«■*> tashqi y o ‘liar
3-rasm . Y irik sh a h a r yashash hududining sxemasi.
12
■ T fsh a h a r miqyosidagi markazlar
—
yashash hududlari chegarasi
4-rasm . Yangi shah ar tu ra r joy hududining o ‘ziga xos tu rlari:
A -1 8 0 ming aholiga mo ‘Ijallangan, uzoqlashtirilgan sanoat hududi
bo ‘Igan yangi shahar; В - suv ombori bo 'yidagi markaziy dam olish
hududiga chiquvchi yashash hududi; D - mahalliy sanoatga ulangan
tuman; E - shahar markaziga ulangan tuman. 50 ming kishiga
mo ‘Ijallangan, tuman markazi loyihalanmagan.
Shahaming jam oat markazi
polifunksional hududni tashkil qiladi.
Umumshahar markazi ijtimoiy siyosiy, m a’muriy, madaniy hayotning
va shaharliklarga xizmat ko'rsatishning asosiy funksiyalarini o‘zida
jamlaydi (5-rasm).
13
а)
6-rasm . Rivojlanayotgan kichik sh ah arlard a sanoat korxonalari
joylashuvi:
a - rnavjud holat; b - kelajakka loyihaviy taklif (uchta
korxona sanoat tugunini tashkil etadi).
1
- dastlabki bosqich
korxonalar qurilish maydonlari;
2
- keyingi qurilish bosqichi;
3 - loyihaviy vaqtdan keyingi sanoat hududlari zaxiralari; 4 - kichik
turar-joy tumanlari hududlari.
Tashqi transport hududi:
bunda temir yo‘l tarmoqlari va bekatlari,
port inshootlari, aerodromlar, avtovokzallar,
daryo va dengiz
vokzallari joylashadi. Shu bilan birga tashqi transport aloqalari qulay
bo‘lishi ham ko‘zda tutiladi. Suv, temir yo‘1, avtomobil tashqi
transport yo ilari joylashishi bo‘yicha turar-joy hududi bilan aloqasi
eng qulay bo‘lgan yo‘nalishda shakllanishi lozim.
Kommunal-omborxona hududi:
unda omborxonalar, ularga xizmat
qiluvchi temir yo‘l tarmoqlari, tramvay, trolleybus va avtobus parklari,
15
ichimlik
suv inshootlari, oqava suvlar inshootlari, shahar kommunal
xo‘jalik inshootlari joylashadi.
Aholi dam olish hududi (rekreatsiya):
bu alohida funksional
hudud hisoblanadi. Uning unsurlari (elementlari) shaharda aholi
yashash
joylarida, sanoat hududida va ulardan tashqarida, ya’ni
alohida dam olish hududi sifatida joylashadi. Shahardan tashqarida
qisqa muddatli (dam olish kunlari) va uzoq muddatli (ta’til paytida)
dam olish joylari tashkil etiladi (pansionat, o ‘quvchilar oromgohi,
bog‘dorchilik joylari).
D. U. Isamuxamedova - bet 6

Tashqi transport hududi bilan aholi yashash joylari orasida
bevosita bog‘liqlik ta’minlanishi lozim. Bu holatga aholi yashash
hududi, temir yo‘l tizimlarini ortiqcha kesib o‘tmasligi lozim.
7-rasm. Himoya hududlarini tashkil etish sxemasi:
A-shamollardan himoya qilish;
В - sanoat muassasalari chiqindilaridan himoyaoijjsSrj|=5^yod;
2 - turar-joy tumani; 3 - 30 m kenglikdagi yasbjl^®itqtmT1^?w'6vali
bog‘lar; 5 - polizlar; 6 - baliq boqiladigan^q^Jmvzalari
yerlar; 8 -
maysazor; 9 - daryo; 10 - zavo
11 - o‘rmon; 12 - temi
17
Transport inshootlari hududi (temir yo‘l polotnosi, stansiyalari,
omborlar) turar-joy hududlarini sanoat hududlaridan ajratib qo‘ymas-
ligi va turar-joy hududlari hamda katta suv havzalari va ko‘ka-
lamzorlar orasiga yorib kirmasligi lozim (masalan, Amsterdam shahri
aholisi daryo qirg‘og‘iga atigi 100
m davomida chiqa oladi, qolgan
qirg‘oq hududlari omborlar va boshqa inshootlar bilan egallangan).
Turarjoy qurilmalari
H R Kichik tuman larva turarjoy
tumanlari jamoat markazlaii
Ko’kalamzorlar-park hududi
8-rasm . Yangi sh ah ar loyihalanishi sxemasi.
18
1.3. Rejaviy stru k tu ra tu rla ri va elem entlari
Shahar rejalarini ishlab chiqishda ta’sir qiluvchi omillar:
- aholi joylashuvida shahaming o ‘rni;
- tanlangan hududning tabiiy-iqlimiy xususiyatlari;
- shahar vazifaviy yo‘nalishi (profili);
- shahar tashkil etuvchi muassasalar hajmi;
- shaharni funksional hududlarga ajratilishi talablari;
- turar-joy tumani va mehnat joylari orasidagi transport aloqasi;
- shahaming kelajakda rivojlanishini hisobga olish;
- atrof-muhitni himoya qilish talablari;
- hududni muhandislik jihozlash shartlari;
- qurilish
iqtisodiyoti talablari;
- arxitekturaviy-badiiy talablar.
Bu omillar ‘hahaming rejaviy strukturasida o‘z aksini topadi,
ya’ni turar-joy qurilmalarining ommaviy hududlar bilan magistral
ko‘chalar va maydonlar yordamida o ‘zaro bog'lanishida aks etadi.
Omillaming birontasi ustun kelishi yoki bir qanchasining
birgalikda ko‘rsatadigan ta’siri
natijasida