nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Loyiha fayllari - Raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari...

|
Raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali
|
bet | 4/9 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 1,07 Mb. | | #147865 |
Bog'liq sjkdhsLoyiha fayllari.
Android Studio kompozitsiyasining bir qismi va uning ichida qanday ishlashini allaqachon bilganman, shuni aytish kerakki, bir necha hafta oldin biz uning yangi versiyasini aprel oyida 2.1.0 nashrida qo'lga kiritdik. Android Studio-ga davriy yangilanishlar loyihani yangilashga hojat qoldirmasdan sodir bo'lishini bilishimiz kerak, bu jihatdan ishlab chiquvchi uchun hech qanday tashvish tug'dirmasligi kerak.
Ushbu yangi versiyada topilgan asosiy o'zgarishlar orasida operatsion tizimning yangi versiyasi - Android N-ning Preview-da ishlab chiqilishini qo'llab-quvvatlash yuqori baholanadi. Android N platformasi Jek deb nomlangan yangi eksperimental kompilyatorni talab qiladigan til xususiyatlariga ega Java 8-ni qo'llab-quvvatlaydi. Jekning so'nggi versiyasi faqat 2.1 versiyasida ishlaydi. Android Studio-dan. Shu sababli, Java 8 bilan ishlashni istasangiz, ushbu versiyadan foydalanish zarur. Shuni ta'kidlash kerakki, Android Studio 2.1 barqaror bo'lsa ham, Jek kompilyatori hali ham eksperimental hisoblanadi, shuning uchun uni jackOptions xususiyati bilan faollashtirish kerak .buildle faylida.
Yangi versiyadagi boshqa yangi xususiyatlar qatorida kichik xatolar tuzatildi va ba'zi yaxshilanishlar ham amalga oshirildi; Java-xabardor C ++ disk raskadrovka qurilmasi N qurilmasidan yoki emulyatordan foydalanganda va asl disk raskadrovka rejimini tanlayotganda sukut bo'yicha yoqiladi. Ilovani amalga oshirishni yaxshilash uchun tavsiya sifatida Gradle uchun Android plaginini 2.1.0 versiyasiga yangilash yaxshidir.
Hozirda Android Studio 0.1-versiyadan 2.1.0-ga o'tdi, jami 24 ta nashr, shu jumladan, shu yilning aprelida eng so'nggi versiyasi. Agar ularning har birini yoki uning so'nggi versiyasini bilmoqchi bo'lsangiz, yuklab olish yoki muammolarni bartaraf qilish to'g'risidagi ma'lumotlarni olish uchun rasmiy sahifadagi quyidagi havolaga tashrif buyuring: http://developer.android.com/tools/revisions/studio.html
Maqolaning mazmuni bizning printsiplarimizga rioya qiladi muharrirlik etikasi. Xato haqida xabar berish uchun bosing bu erda.
Maqolaga to'liq yo'l: Linux-dan » Android » Android Studio xususiyatlari va sifatlari
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali
|
81. Parollarni buzishning cheklangan oraliqda terish usuli

|
81. Parollarni buzishning cheklangan oraliqda terish usuli
|
bet | 1/5 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 60,73 Kb. | | #256195 |
Bog'liq 6. (81-95) Karimov
81.Parollarni buzishning cheklangan oraliqda terish usuli
Ma’lumki, ko’plab foydalanuvchilar parol tuzishda ma’lum oraliqdagi simvollardan foydalanishdi. Masalan, faqat lotin harflaridan iborat yoki faqat raqamlardan iborat parollar. Bunday parolni eslab qolish oson, lekin, terishni amalga oshiradigan buzg’unchining vazifasi osonlashadi.
Aytaylik, n=70 parol tuzish mumkin bo’lgan simvollar miqdori, ulardan 10 tasi raqamlar, 30 tasi bitta til harflari va qolgan 30 tasi boshqa til harflari. m=4 simvol uzunlikdagi parol tuzaylik.
Agar parol tasodifiy tarzda tuzilsa, kombinatsiyalar soni 704 tani tashkil etadi. Biroq, buzg’unchi parol bitta diapazon (qanaqa bo’lishi ma’lum bo’lmasa ham) oraliqdan iborat deb taxmin qilishi mumkin. Hammasi bo’lib bunday parollar 104+304+304=10000+810000+810000=163000 ni tashkil etadi. Agar u haq bo’lsa kombinatsiyalar soni 147 martaga qisqardi. Bu son parol uzunligi va tuzilishi mumkin bo’lgan simvollar diapazoni soni oshganda birdaniga oshadi.
Ishonchli parol o’zida turli diapazondagi simvollarni saqlashi lozim. Rus va lotin harflari, katta va kichik harflar, raqamlar va simvollardan (pastki chiziq, ikki nuqta va boshqalar) foydalanish tavsiya etiladi.
82.Parollarni buzishning lug’at bo’yicha hujum usuli.
Odatda parol sifatida qandaydir so’z tanlanadi. Parollarni avtomatik tarzda terish dasturi lug’atdan iborat berilgan fayldan so’zlarni terib tekshiradi (bunday turli tillardagi lug’atlarning ulkan miqdori mavjud). 200 000 so’zdan iborat lug’at dastur tomonidan bir necha soniyada tekshiriladi.
Ko’plab foydalanuvchilar agar o’ylangan so’zga oddiy o’zgartirish kiritilsa, masalan, uni teskari tartibda yozilsa yoki rus tili harflari bilan yozilsa yoki qandaydir atayin xatolikka yo’l qo’yilsa xavfsizlik ta’minlanadi deb o’ylashadi. Aslida, parolni tasodifiy terish bilan turli o’zgartirilishlarga uchragan lug’at bo’yicha terish solishtirilsa lug’at bo’yicha terish bajarib bo’lmas vazifasini bajarib bo’ladigan qiladi.Ishonchli parol sun’iy til asosida tuzilishi kerak emas.
|
| |
Adobe Photoshop dasturning menyusi. Image, Select va Edit menyulari

|
Adobe Photoshop dasturning menyusi. Image, Select va Edit menyulari
|
bet | 13/14 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 279 Kb. | | #127382 |
Bog'liq maruzaAdobe Photoshop dasturning menyusi. Image, Select va Edit menyulari.
Rasm ranglarini, hajmini va boshqa xususiyatlarini o’zgartirish uchun maxsus menyu bo’limi Image buyruqlaridan foydalanish kerak. Bulardan eng asosiylari bilan tanishaylik:
Rejim - Rejim (Mode) - buyrug’i rasm rejimini o’zgartirish. Asosiy rejimlar:
Grayscale - qo’l rang holatiga o’tkazish,
Indexed Color - ko’rsatilgan ranglar soni holatiga o’tkazish (256 gacha),
CMYK Color - to’rtta asosiy ranglar orqali kodlash (moviy, sariq, qora va qizg’ish ranglar),
RGB Color - uchta asosiy ranglar orqali kodlash (qizil, yashil, ko’k)
Tahrirlash - Korektirovka (Adjust) - bu bo’limda joylashgan buyruqlarni aksariyati rasmni ranglar ustidan har xil tahrirlash amallarni bajarish uchun yordam beradi.
Soha tanlash - bu fotomontajning eng asosiy harakatlardan biri. Shuning uchun bu harakatlarga doir bo’lgan Select menyu bo’lim buyruqlari bilan yaqinrok tanishamiz. Soha tanlash ish qurollar bilan biz yuqoridagi mavzularda tanishganmiz. Ushbu ish qurollar bilan rasmning ixtiriy soha tanlaganimizda, u punktir chiziqlar bilan chegaralanib ko’rinadi.
Agar shu tanlangan sohaga yana boshqa ixtiyoriy sohani qo’shish uchun, Shift tugmasini bosib qo’shimcha sohani tanlaymiz.
Agar esa shu tanlangan sohadan bir qismini tanlangandan chiqarib olish uchun, Alt tugmasini bosib shu sohani tanlaymiz.
Endi Select menyusining asosiy buyruqlari bilan tanishaylik.
Hammasini tanlash - Vse (All) -{Ctrl+A}- butun rasm sohasini tanlash.
Tanlashdan chiqarish - Razotmenit (Deselect) -{Ctrl+D}- Tanlangan sohani bekor qilish.
Tanlashni og’darish - Inversiya (Inverse) - Tanlangan sohani tanlovdan chiqarib, tanlanmagan sohani tanlash.
Rang orqali tanlash - Diapazon tcvetov (Color Range) - Rang asosida tanlash. Sehrli tayoqcha yordamchi tugmaga o’xshash holatida ishlaydi.
Chegaralar - Rastushevka (Feather) - tanlangan sohaning chegaralari qalinligini aniqlash.
O’zgartirishlar - Izmenit (Modify) - tanlangan sohani har xil holatlar bilan o’zgartirish. Asosiy holatlar:
|
| |
Nəbz üsulu - 1 кодирование сигналов

|
1 кодирование сигналов
|
bet | 2/33 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #148301 |
Bog'liq az Конспект ТЭС 2 сем7.4 Nəbz üsulu
F – qısa düzbucaqlı impuls generatoru ( );
7.5 Radio impuls metodu
Şəkil 7.4 – Tezlik çarpanının blok diaqramı:
G1 - impuls generatoru. G2 nəzarət edir (manipulyasiya edir) ;
G2 düzbucaqlı zərflə radio impulslar yaradan generatordur.
Tələb olunan tezliyin harmonikasının ən böyük amplituda malik olması üçün aşağıdakı şərt yerinə yetirilməlidir:
,
40 LC - AVTO GENERATÖRLER
AG-nin elektrik blok diaqramı
Şəkil 8.1 – LC osilatorunun blok diaqramı.
Generatorun əsas vahidi salınım sistemidir (salınan dövrə). Yaranan salınımların formasını təyin edir.
AG-də rəqslərin həyəcanlanması prosesi
Generatorun işini iki mərhələyə bölmək olar:
- generatorun həyəcanlanma mərhələsi;
- stasionar rejimin mərhələsi.
Şəkil 8.2 – AG-də rəqslərin qurulması prosesi.
Enerji mənbəyini işə saldıqdan sonra generatorda salınımlar prosesi başlayır. İlk anda qısamüddətli cərəyan impulsları bütün dövrələrdən keçir. Çünki tək nəbz davamlı salınım spektrini təşkil edir, onlardan birinin tezliyi mütləq generatorun salınım sisteminin təbii tezliyi ilə üst-üstə düşəcəkdir. Bu salınım salınım sistemini həyəcanlandıracaq və əks əlaqə dövrəsi vasitəsilə aktiv elementin girişinə keçəcək, dəfələrlə gücləndiriləcək və salınım sistemində mövcud olan rəqslərlə “cəmlənəcək”. Salınımların amplitudası davamlı olaraq artacaq. Fiziki olaraq, bu, bir salınım dövründə istehlak ediləndən daha çox enerjinin salınım sisteminə daxil olması ilə izah olunur.
8.3 AG-də enerji balansı
Salınma amplitudası artdıqca aktiv elementin cərəyan-gərginlik xarakteristikasının qeyri-xəttiliyi görünməyə başlayır və qazanc azalır. AG rəqslərinin amplitüdünün artması yavaşlayır və sonra tamamilə dayanır. Stasionar rejim işə düşür. O, salınım sisteminə enerji axını və onun itkiləri arasında dinamik tarazlıq ilə xarakterizə olunur. Sabit vəziyyətdə generator sabit tezlik və amplituda salınımlar yaradır.
|
| |
Sərt özünü ­həyəcanlandırma rejimi

|
Sərt özünü həyəcanlandırma rejimi
|
bet | 5/33 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #148301 |
Bog'liq az Конспект ТЭС 2 сем9.5 Sərt özünü həyəcanlandırma rejimi
Bu rejimdə əyilmə gərginliyi giriş gərginliyinin kiçik amplitüdlərində cərəyanın gücləndirici elementdən keçməməsi üçün təyin edin. Sonra dövrədə yaranan kiçik dalğalanmalar çıxışda cərəyana səbəb ola bilməz sxemlər və özünü osilatorun özünü həyəcanlandırması baş vermir. Salınımlar yalnız onların ilkin amplitudası kifayət qədər böyük olduqda baş verir ki, bu da həmişə təmin edilə bilməz. Sərt özünü həyəcanlandırma rejimində rəqslərin yaranması və böyüməsi prosesi Şəkil 9.1, b-də təsvir edilmişdir. Görünür ki, giriş gərginliyinin kiçik ilkin amplitüdlərində (əyri 1) cərəyan i çıxır = 0 və öz-özünə rəqslər baş vermir. Onlar yalnız kifayət qədər böyük ilkin gərginlik amplitudasında (əyri 2) yaranır və tez sabit vəziyyət dəyərinə yüksəlir. Stasionar rejimdə gücləndirici element çıxış cərəyanının kəsilmə bucaqları < 90° ilə işləyir.
Avtogeneratorun işini asanlaşdırmaq üçün yumşaq özünü həyəcanlandırma rejimindən istifadə etmək daha məqsədəuyğundur , çünki bu rejimdə salınımlar enerji mənbəyini işə saldıqdan dərhal sonra baş verir. Bununla belə, kəsmə bucağı <90° olan sərt rəqs rejimində , özünü osilatorun daha yüksək səmərəliliyi və daha az istilik itkisi təmin edilir. Buna görə də, öz-özünə osilatorun stasionar rejimində gücləndirici elementin çıxış cərəyanının kiçik kəsmə açıları olan rejim daha sərfəlidir.
10 AG FƏALİYYƏTİNİN SABİTLİĞİ
özünə osilatorda salınmaların yaranması və qurulması prosesi salınım xüsusiyyətlərindən və qardaş birləşmə xətlərindən istifadə etməklə rahat şəkildə öyrənilə bilər .
10.1 Salınma xarakteristikaları
Onlar gücləndirici element I m 1 çıxış cərəyanının birinci harmonikasının amplitüdünün asılılığını təmsil edir. giriş gərginliyinin amplitudası üzrə U m in sabit əyilmə gərginliyində U 0 və açıq əks əlaqə dövrəsi : . Bu asılılıqlar qeyri-xətti xarakter daşıyır və generatoru xarici həyəcanlı rejimə keçirərək eksperimental olaraq əldə edilə bilər .
Şəkil 10.1 – AG-nin salınım xarakteristikası.
Şəkil 10.1-də Müxtəlif əyilmə gərginliklərinə uyğun gələn üç salınım xarakteristikaları göstərilir. Xarakterik 1 cərəyan gərginliyi xarakteristikasının yamacının ən böyük dəyərə malik olduğu meylə uyğundur. U m - də gərginlik artdıqca orta yamac azalır , xarakteristikanın mailliyi isə azalır .
Xarakterik 2 , işləmə nöqtəsində gücləndirici elementin cari gərginlik xarakteristikasının statik yamacının maksimum yamacdan az olduğu daha aşağı əyilmə gərginliyinə uyğundur . Nəticədə, artan gərginlik ilə orta yamac S av artır və yalnız çox böyük U m dəyərlərində azalmağa başlayır .
Üçüncü xarakterik vəziyyətə uyğundur : Giriş siqnalı olmadıqda , gücləndirici elementdən heç bir cərəyan keçmir. Bu cərəyan və buna görə də salınım dövrəsindəki cərəyan yalnız o zaman görünür bəzi gərginlik amplitudası U m in , lampanın kilidini açmaq üçün kifayətdir və ya yüksək tezlikli salınım dövrünün bir hissəsi zamanı tranzistor .
|
| |
LC özünü osilator - 1 кодирование сигналов

|
1 кодирование сигналов
|
bet | 7/33 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #148301 |
Bog'liq az Конспект ТЭС 2 сем10.4 LC özünü osilator
yumşaq özünü həyəcanlandırma rejimində ilkin işə salındıqda, sonradan sərt özünü həyəcanlandırma rejiminə avtomatik keçidlə özünü osilatörü idarə etməyə imkan verir . Bu, avtogenatorda xüsusi avtomatik əyilmə sxemindən istifadə etməklə əldə edilir . Şəkildə. 10.5, yükü L 1 C 1 salınım dövrəsi olan bipolyar tranzistor əsasında özünü osilatorun sadələşdirilmiş dövrə diaqramını göstərir . L2 bobinində müsbət geribildirim gərginliyi yaradılır və tranzistorun bazası ilə emitent arasında verilir . Transistorun bazasında ilkin əyilmə gərginliyi U 0 mənbəyi tərəfindən yaradılır . R 1C2 avtobias sxemi bu mənbə ilə ardıcıl olaraq bağlanır .
Şəkil 10.5 – Elektrik dövrə diaqramı Avtomatik əyilmə ilə LC osilator.
Şəkil 10.6 – Avtomatik əyilmə dövrəsinin işini izah edən diaqramlar.
Salınmaların baş verməsi və böyüməsi prosesi Şəkil 10.6- dan istifadə etməklə təsvir edilmişdir . Generatoru işə saldıqdan sonra ilk anda, yəni salınımların göründüyü anda, əməliyyat nöqtəsi A tranzistorun cərəyan gərginliyi xarakteristikasının maksimum yamacında yerləşir . Bunun sayəsində yumşaq bir özünü həyəcanlandırma rejimi şəraitində salınımlar asanlıqla yaranır. Salınım amplitüdü artdıqca, əsas cərəyan artır, onun sabit komponenti R1 rezistorunda U sm gərginlik düşməsi yaradır (bu cərəyanın alternativ komponenti C1 kondansatöründən keçir ). Gərginlik ( U sm mənfi qütbdə baza ilə emitent arasında tətbiq olunduğundan, bazada yaranan DC gərginliyi U 0 - U sm azalır, bu da əməliyyat nöqtəsinin tranzistor xarakteristikası boyunca aşağıya doğru sürüşməsinə səbəb olur və kollektor cərəyanının kiçik kəsmə açıları ilə özünü osilatoru iş rejiminə keçir. Bu halda, Ik və baza Ib kollektor cərəyanları impulsların ardıcıllığı formasına malikdir və çıxışda gərginlik Uout , kollektor cərəyanının ilk harmonikası ilə yaradılan, sabit amplituda olan sinusoidal salınımdır .
R1C2 avtomatik əyilmə dövrəsi özünü həyəcanlandırma prosesinin tənzimləyicisi kimi çıxış edir və əvvəlcə kiçik kəsmə açıları ilə daha əlverişli rejimə keçidlə yumşaq özünü həyəcanlandırma üçün şərait yaradır.
|
| |
AG-nin İSƏLƏMƏ VƏ HƏYƏCƏLƏMƏ REJİMİ

|
AG-nin İSƏLƏMƏ VƏ HƏYƏCƏLƏMƏ REJİMİ
|
bet | 3/33 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #148301 |
Bog'liq az Конспект ТЭС 2 сем9 AG-nin İSƏLƏMƏ VƏ HƏYƏCƏLƏMƏ REJİMİ
9.1 AG kompleks tənliyi
Özünü osilatorun stasionar iş rejimi yaranan salınımların sabit amplitudası ilə xarakterizə olunur.
Geribildirim olmadan gücləndirici qazanc (osilator blok diaqramına baxın):
,
burada və müvafiq olaraq çıxış və giriş gərginliklərinin kompleks amplitüdləridir;
- qazanc modulu;
- gücləndiricinin giriş və çıxış gərginlikləri arasında faza keçidini nəzərə alan onun arqumenti.
Əgər salınım sistemi kimi rezonans müqaviməti olan tək salınan dövrə istifadə edilərsə , onda
gücləndirici elementin çıxış cərəyanının birinci harmonikasının amplitudası haradadır .
,
gücləndirici qurğunun cərəyan-gərginlik xarakteristikasının orta mailliyi haradadır .
Kiçik dəyərlərdə, yamac demək olar ki, əməliyyat nöqtəsində statik yamacla bərabərdir, artdıqca azalır.
Son ifadəni əvvəlki ilə əvəz edərək, əldə edirik:
.
Sonra _
Geribildirim dövrəsinin qazancı:
DSP-nin giriş və çıxış gərginlikləri arasında faza sürüşməsini təyin edən ötürmə əmsalının arqumenti haradadır .
Geribildirim dövrəsinin əhatə etdiyi gücləndiricinin nəticə qazanması:
.
Əgər salınım sistemində sabit amplituda olan sinusoidal salınımlar qurularsa (stasionar rejim):
Bu ifadədə dəyərləri əvəz edərək əldə edirik :
.
Bu, AG-nin stasionarlığı üçün şərtdir. İki yerə bölünür:
və ya və ,
9.2 Amplituda balansının vəziyyəti
və ya – amplituda tarazlığı şərti: stasionar rejimdə generatorun qapalı halqası boyunca ötürmə əmsalı 1-ə bərabərdir. Amplituda balans şərti yalnız müəyyən U m qiymətində , yəni müəyyən stasionar rəqs amplitudunda U ödənilir . çıxdım . _ Bu şərtdən əldə edirik: .
Əgər şərt yenidən yerinə yetirilənə qədər AG-nin çıxışında rəqslərin amplitudası artır .
verdikdə , bu mümkün deyil, çünki salınım sisteminə daxil olan enerji itkiləri kompensasiya etmək üçün kifayət deyil.
Amplituda balansı şərti çıxış rəqslərinin stasionar amplitudasını və ən kiçik DSP ötürmə əmsalını (kritik, ) müəyyən edir, AG-nin özünü həyəcanlandırmasını təmin edir.
|
| |
Optik aloqaning afzalliklari - Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Unversiteti Telekommunikatsiya...

|
Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Unversiteti Telekommunikatsiya texnologiyalar fakulteti 414-20 guruh talabasi Mamaniyozov Zohidjonning Optik aloqa tizimlari fanidan bajargan mustaqil ishi-1 O’qituvchi: Davletova Xolisaxon
|
bet | 2/6 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #121329 |
Bog'liq mustaqil ish 4. Optik aloqaning afzalliklari:
Yuqori tarmoqli kengligi: Optik tolalar yorug'lik to'lqinlarining yuqori chastotali tabiati tufayli katta hajmdagi ma'lumotlarni olib yurishi mumkin. Signal yo'qolishi: Optik signallar minimal zaiflashuvni boshdan kechiradi, bu esa sezilarli darajada yomonlashmasdan uzoq masofalarga uzatish imkonini beradi. Xavfsizlik: Optik signallar elektr signallariga nisbatan tashqi shovqin va teginishlarga nisbatan kamroq sezgir.
5. Ilovalar:
- Telekommunikatsiya tarmoqlari: Global aloqa infratuzilmasining asosi.
- Internetga ulanish imkoniyati: Optik tolalar yuqori tezlikdagi internet ulanishlari uchun asosdir.
- Ma'lumotlar markazlari:Optik aloqa ma'lumotlar markazlari ichidagi serverlar va tarmoq uskunalarini ulash uchun juda muhimdir.
- Harbiy va aerokosmik: Xavfsiz va yuqori tarmoqli kengligi aloqa tizimlarida qo'llaniladi.
6. Qiyinchiliklar va kelajakdagi o'zgarishlar:
- Qiyinchiliklar: Signalning yo'qolishi, tarqalishi va infratuzilma narxi kabi muammolar.
- Kelajakdagi ishlanmalar: Davom etilayotgan tadqiqotlar ma'lumotlar tezligini yaxshilash, xarajatlarni kamaytirish va yanada samarali optik aloqa uchun yangi materiallarni ishlab chiqishga qaratilgan.
Xulosa qilib aytganda, optik aloqa tizimlari zamonaviy telekommunikatsiyalarda muhim rol o'ynaydi, uzoq masofalarga yuqori tezlikda, xavfsiz va ishonchli ma'lumotlarni uzatishni ta'minlaydi. Ushbu texnologiyaning uzluksiz rivojlanishi kelajakda yanada tezroq va samaraliroq aloqa tarmoqlari uchun salohiyatga ega.
Optik aloqani shakllantiruvchi texnologiyalar. Optik aloqa deganda yorug'lik tashuvchisi signali sifatida axborotni uzatish tushuniladi. Optik aloqa tizimlarini shakllantirishda turli texnologiyalar ishtirok etadi. Optik aloqa bilan bog'liq ba'zi asosiy komponentlar va texnologiyalar:
1. Optik tolalar:
- Single-Mode Fiber (SMF): Yorug'likning yagona rejimini uzatish uchun mo'ljallangan, odatda uzoq masofali aloqa uchun ishlatiladi.
- Multi-Mode Fiber (MMF): Yorug'likning bir nechta rejimlarini tarqalishiga imkon beradi, odatda qisqa masofali aloqa uchun ishlatiladi.
2. Lazerlar:
- Yarimo'tkazgichli lazerlar: Optik aloqa tizimlarida yorug'lik manbalari sifatida foydalaniladi, optik tolalar orqali uzatish uchun izchil va yo'naltirilgan yorug'likni ta'minlaydi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Unversiteti Telekommunikatsiya texnologiyalar fakulteti 414-20 guruh talabasi Mamaniyozov Zohidjonning Optik aloqa tizimlari fanidan bajargan mustaqil ishi-1 O’qituvchi: Davletova Xolisaxon
|
Fotodetektorlar - Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Unversiteti Telekommunikatsiya...

|
Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Unversiteti Telekommunikatsiya texnologiyalar fakulteti 414-20 guruh talabasi Mamaniyozov Zohidjonning Optik aloqa tizimlari fanidan bajargan mustaqil ishi-1 O’qituvchi: Davletova Xolisaxon
|
bet | 3/6 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #121329 |
Bog'liq mustaqil ish3. Fotodetektorlar:
Fotodiodlar: kiruvchi optik signallarni yana elektr signallariga aylantiring. Umumiy turlarga PIN-kodli fotodiodlar va ko'chki fotodiodlari kiradi.
4. Modulyatsiya usullari:
Intensiv modulyatsiya (IM): Ma'lumotni kodlash uchun yorug'lik signalining intensivligini o'zgartiradi.
Faza modulyatsiyasi (PM): Ma'lumotni uzatish uchun yorug'lik signalining fazasini modulyatsiya qiladi.
Amplituda modulyatsiyasi (AM): Yorug'lik signalining amplitudasini modulyatsiya qiladi.
5. To'lqin uzunligi bo'yicha multiplekslash (WDM):
To'lqin uzunligining qo'pol bo'linishini ko'paytirish (CWDM): Multiplekslash uchun bir nechta keng oraliqdagi to'lqin uzunliklaridan foydalanadi.
Dense to'lqin uzunligi bo'yicha multiplekslash (DWDM): Ma'lumot sig'imini oshirish uchun yaqin masofadagi to'lqin uzunliklaridan foydalanadi.
6. Optik kuchaytirgichlar:
Erbium qo'shilgan tolali kuchaytirgichlar (EDFA): Optik signallarni elektr signallariga aylantirmasdan kuchini oshiring.
7. Optik filtrlar:
- Bandpass filtrlari: Faqat to'lqin uzunliklarining ma'lum bir diapazonidan o'tishiga ruxsat bering.
- Teshik filtrlari: Boshqalarga o'tishiga ruxsat bergan holda, ma'lum to'lqin uzunliklarini blokirovka qiling.
8. Optik kalitlar:
- Elektro-optik kalitlar: Elektr signallari yordamida optik signallarning yo'nalishini boshqaring.
- Mikroelektro-mexanik tizimlar (MEMS) kalitlari: Yorug'likni qayta yo'naltirish uchun kichik mexanik qismlardan foydalaning.
9. Optik qabul qiluvchilar:
- Optik Modulator-Demodulyator (OMD): Modulyatsiya va demodulyatsiya funktsiyalarini bitta qurilmada birlashtiradi.
- Transmitter-qabul qiluvchi modullari: Ham yorug'lik manbasini, ham fotodetektorni o'z ichiga oladi.
10. Tolali Bragg panjaralari (FBGs):
- Filtrlar sifatida ishlatiladi: Muayyan to'lqin uzunliklarini aks ettiradi va boshqalarni uzatadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Unversiteti Telekommunikatsiya texnologiyalar fakulteti 414-20 guruh talabasi Mamaniyozov Zohidjonning Optik aloqa tizimlari fanidan bajargan mustaqil ishi-1 O’qituvchi: Davletova Xolisaxon
|
Avtotransformator rəyi olan generator

|
Avtotransformator rəyi olan generator
|
bet | 9/33 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #148301 |
Bog'liq az Конспект ТЭС 2 сем11.2 Avtotransformator rəyi olan generator
Belə bir özünü osilatorun sxematik diaqramı Şəkil 11.4 -də göstərilmişdir .
Şəkil 11.4 - ilə öz-özünə generatorun sxematik diaqramı
avtotransformator bağlantısı.
Dövrə ikinci tip L 1 C 4 salınım dövrəsini ehtiva edir , onun üç nöqtəsinə müvafiq olaraq kollektor və emitent birləşdirilir (böyük tutumlu bloklama kondansatörləri C1 vasitəsilə, SZ ) və V T tranzistorunun bazası (ayırıcı kondansatör C2 vasitəsilə ). Transistorun bazasında ilkin meyl gərginlik bölücü R 1, R 2 tərəfindən təyin edilir . Elementlər RZ , SZ emitter cərəyanının birbaşa komponenti onun içindən keçdikdə RZ rezistorunda gərginliyin düşməsi nəticəsində yaranan öz-özünə əyilmə dövrəsini təşkil edir .
Geribildirim gərginliyi bobin növbələrinin bir hissəsindən çıxarılır L1 , eyni zamanda dövrədə fəaliyyət göstərən bir gərginlik bölücü kimi xidmət edən U kB . Diaqramdan göründüyü kimi, faza tarazlığı şərti təmin edilir , çünki gərginlik U e həmişə kollektorda alternativ gərginlik ilə antifaza dəyişir . Bu, L 1C4 dövrəsinin qollarında cərəyanların istiqamətini nəzərə alaraq yoxlanıla bilər . E nöqtəsində L 1 bobinin endüktansı dövrənin sol (induktiv) qolunu təşkil edən L ke- yə və C4 kondansatörü ilə sağ (kapasitiv) qolu təşkil edən U BE -yə bölünür . Çünki cərəyanlar i L və mən C paralel dövrənin qollarında istənilən vaxt əks istiqamətdə, U be və U ke gərginlikləri var antifaza.
11.3 Kapasitiv əks əlaqə ilə özünü osilator
Belə generatorun mümkün sxemlərindən biri Şəkil 11.5-də göstərilmişdir. Bu dövrə üçüncü tipli bir salınım dövrəsindən istifadə edir L 2 C4C5 , müvafiq olaraq k, e, b nöqtələri ilə SZ, C2 və C1 kondansatörləri vasitəsilə kollektor , emitter və tranzistor VT 1 bazası ilə birləşdirilir . Öz-özünə osilator paralel kollektor enerji təchizatı dövrəsindən istifadə edir, burada enerji mənbəyi, salınım dövrəsi və tranzistor bir-birinə paralel bağlanır. Yüksək tezlikli boğucunun manevr təsirini zəiflətmək üçün Dövrə üçün L 1 , induktorun endüktansı L 2 = (10...20) L 1 nisbətinə əsasən seçilir . Dövrənin ümumi tutumu iki kondensatorun tutumlarından ibarətdir: C4 və C5 , C4 dövrənin kapasitiv qolunu, C5 və L 1 isə induktiv qolunu təşkil edir. Müvafiq cərəyanlar olduğundan i C və mən L istənilən an bir-birinə qarşı yönəldilir , gərginliklər U ke və U BE antifaza. Nəticə etibarilə, faza tarazlığı şərti təmin edilir, çünki C5 kondansatorundan alınan gərginlik əks əlaqə gərginliyi, C4 - dən alınan isə generatorun çıxış gərginliyidir .
Şəkil 11.5 – Kapasitiv əks əlaqə ilə AG-nin sxematik diaqramı
rabitə
|
| |
Optik tarmoq - Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Unversiteti Telekommunikatsiya texnologiyalar...

|
Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Unversiteti Telekommunikatsiya texnologiyalar fakulteti 414-20 guruh talabasi Mamaniyozov Zohidjonning Optik aloqa tizimlari fanidan bajargan mustaqil ishi-1 O’qituvchi: Davletova Xolisaxon
|
bet | 4/6 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #121329 |
Bog'liq mustaqil ish11. Optik tarmoq:
Optik o‘zaro ulanishlar (OXCs): Tarmoqdagi optik signallarni almashtirishni yoqing. Qayta sozlanishi mumkin bo'lgan optik qo'shish multipleksorlari (ROADM): Optik tolali tarmoqda to'lqin uzunliklarini dinamik marshrutlash imkonini beradi.
12. Bo‘sh joy optik aloqasi:
Uzatish uchun ochiq joydan foydalanadi: Fizik tolali ulanishlarsiz nuqtadan nuqtaga aloqa uchun foydalanish mumkin.
Ushbu texnologiyalar birgalikda zamonaviy telekommunikatsiya infratuzilmasi asosini tashkil etuvchi optik aloqa tarmoqlari orqali ma’lumotlarni samarali va yuqori tezlikda uzatish imkonini beradi. Ushbu texnologiyalarning yutuqlari tezroq, ishonchli va yuqori sig'imli optik aloqa tizimlarini rivojlantirishga yordam beradi.
Optik tarmoqlarning global landshafti. Optik tarmoqlar global telekommunikatsiya infratuzilmasida hal qiluvchi rol o'ynaydi. Ular uzoq masofali aloqaning asosi bo'lib, yuqori sig'imli, past kechikish bilan ma'lumotlarni uzatishni ta'minlaydi. Optik tarmoqlar birinchi navbatda ma'lumotlarni yorug'lik impulslari sifatida uzatish uchun optik tolali kabellardan foydalanadi, bu esa axborotni tez va samarali uzatish imkonini beradi. Optik tarmoqlarning global landshaftining ba'zi asosiy jihatlari:
1. Optik tolali ulanish:
- Optik tolali kabellar o'zlarining yuqori o'tkazish qobiliyati va past signal zaiflashishi tufayli shaharlararo aloqa uchun dominant vositaga aylandi.
- Optik tolali tarmoqlarni kengaytirish bo‘yicha olib borilayotgan ishlar butun dunyoda kuzatilmoqda, bunda asosiy e’tibor ham shahar, ham qishloq joylariga qaratilgan. Hukumatlar, aloqa operatorlari va xususiy kompaniyalar ulanishni yaxshilash uchun tolani joylashtirishga katta miqdorda sarmoya kiritadilar.
2. Texnologik yutuqlar:
- Optik tarmoq texnologiyalari, jumladan, zich to'lqin uzunligi bo'linmasi multiplekslash (DWDM) va kogerent optika sohasidagi doimiy yutuqlar optik tarmoqlarning sig'imini sezilarli darajada oshirdi.
- Tadqiqotchilar va sanoat o'yinchilari ma'lumotlar uzatish tezligini yanada oshirish uchun kosmik bo'linish multipleksatsiyasi (SDM) va optik tolalar uchun yangi materiallar kabi rivojlanayotgan texnologiyalarni o'rganmoqda.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Unversiteti Telekommunikatsiya texnologiyalar fakulteti 414-20 guruh talabasi Mamaniyozov Zohidjonning Optik aloqa tizimlari fanidan bajargan mustaqil ishi-1 O’qituvchi: Davletova Xolisaxon
|
Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Unversiteti Telekommunikatsiya texnologiyalar fakulteti 414-20 guruh talabasi Mamaniyozov Zohidjonning Optik aloqa tizimlari fanidan bajargan mustaqil ishi-1 O’qituvchi: Davletova Xolisaxon - bet 6

|
Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Unversiteti Telekommunikatsiya texnologiyalar fakulteti 414-20 guruh talabasi Mamaniyozov Zohidjonning Optik aloqa tizimlari fanidan bajargan mustaqil ishi-1 O’qituvchi: Davletova Xolisaxon
|
bet | 6/6 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #121329 |
Bog'liq mustaqil ishXULOSA Optik aloqa tizimlari global miqyosda sezilarli darajada rivojlandi, bu optik tolali texnologiyadagi innovatsiyalar va 5G tarmoqlari va ma'lumotlar markazlari o'zaro bog'lanishlari talablari asosida amalga oshirildi. Davom etilayotgan tadqiqotlar terabit tezligiga erishish va AI va iot kabi rivojlanayotgan texnologiyalar bilan integratsiyalashishga qaratilgan. Kvant aloqasi, dasturiy ta'minot bilan aniqlangan tarmoq va global ulanish loyihalari tadqiqotning faol yo'nalishlari hisoblanadi. Shuningdek, soha barqarorlik va energiya samaradorligini ta'kidlaydi. Umuman olganda, optik aloqa yuqori tezlikda, ishonchli va atrof-muhitga e'tiborli ma'lumotlarni uzatish uchun ortib borayotgan talabni qondirish uchun rivojlanishda davom etmoqda. Foydalanilgan adabiyotlar - Optik aloqa fanidan ma’ruzalar to’plami.
- https://google.com/
- https://chat.openai.com/
- https://bard.google.com/
- https://translate.google.com/
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Unversiteti Telekommunikatsiya texnologiyalar fakulteti 414-20 guruh talabasi Mamaniyozov Zohidjonning Optik aloqa tizimlari fanidan bajargan mustaqil ishi-1 O’qituvchi: Davletova Xolisaxon
|
G va optik tarmoqlar - Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Unversiteti Telekommunikatsiya...

|
Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Unversiteti Telekommunikatsiya texnologiyalar fakulteti 414-20 guruh talabasi Mamaniyozov Zohidjonning Optik aloqa tizimlari fanidan bajargan mustaqil ishi-1 O’qituvchi: Davletova Xolisaxon
|
bet | 5/6 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #121329 |
Bog'liq mustaqil ish3. 5G va optik tarmoqlar:
- 5G tarmoqlarini joylashtirish kuchli va yuqori sig‘imli optik infratuzilmaga bog‘liq. Optik tolali ulanish 5G tarmoqlarining orqa va frontal segmentlari uchun juda muhim bo'lib, past kechikish va yuqori tezlikda ma'lumotlar uzatishni ta'minlaydi.
4. Global suv osti kabel tizimlari:
- Suv osti kabel tizimlari qit'alarni bog'laydi va xalqaro ma'lumotlarni uzatish imkonini beradi. Ushbu kabellar mintaqalarni o'zaro bog'lash va global aloqa va ma'lumotlar almashinuvini osonlashtirish uchun zarurdir.
- Yangi suv osti kabeli loyihalariga investitsiyalar xalqaro ma'lumotlar ulanishiga o'sib borayotgan talabni qo'llab-quvvatlashda davom etmoqda.
5. Ma'lumotlar markazlari va bulutli hisoblash:
- Optik tarmoqlar geografik jihatdan taqsimlangan ob'ektlar o'rtasida tezkor axborot almashinuvini qo'llab-quvvatlovchi ma'lumotlar markazlarini o'zaro bog'lashning ajralmas qismidir.
- Bulutli xizmat ko'rsatuvchi provayderlar butun dunyo bo'ylab foydalanuvchilarga kengaytiriladigan va yuqori unumli xizmatlarni taqdim etish uchun optik tarmoqlardan foydalanadilar.
6. Tarmoq virtualizatsiyasi va dasturiy ta'minot bilan aniqlangan tarmoqlar (SDN):
- Optik tarmoqlarda moslashuvchanlik, masshtablilik va samaradorlikni oshirish uchun tarmoq virtualizatsiyasi va SDN texnologiyalari joriy etilmoqda.
- SDN tarmoq resurslarini dinamik boshqarish va optimallashtirish imkonini beradi, bu esa tarmoqli kengligidan yanada samarali foydalanish va o‘zgaruvchan trafik shakllariga tezroq moslashish imkonini beradi.
7. Xavfsizlik masalalari:
- Optik tarmoqlar global aloqa uchun muhim ahamiyat kasb etar ekan, ushbu tarmoqlar xavfsizligini ta’minlash masalasi tobora ortib bormoqda. Maxfiy ma'lumotlarni himoya qilish uchun shifrlash va xavfsiz kalit almashinuvi protokollari kabi chora-tadbirlar amalga oshiriladi.
8. Kelajakdagi tendentsiyalar:
- Sanoat optik tarmoqlar uchun xavfsizlikning yangi darajalarini taklif qilishi mumkin bo'lgan kvant aloqasi kabi rivojlanayotgan texnologiyalar salohiyatini o'rganmoqda.
- Ilmiy-tadqiqot va ishlanmalar yuqori tezlikda, past kechikishli ulanishga bo'lgan talabni qondirish uchun optik aloqa tizimlarining imkoniyatlari va samaradorligini oshirishga qaratilgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Unversiteti Telekommunikatsiya texnologiyalar fakulteti 414-20 guruh talabasi Mamaniyozov Zohidjonning Optik aloqa tizimlari fanidan bajargan mustaqil ishi-1 O’qituvchi: Davletova Xolisaxon
|
muloqotni umumlashtirish - Mavzu: O`xshash diagrammalar (foydalanish naqllari(Use case)ni yaratish

|
Mavzu: O`xshash diagrammalar (foydalanish naqllari(Use case)ni yaratish
|
bet | 3/3 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #147061 |
Bog'liq use-casemuloqotni umumlashtirish bir nechta aktyorlar yoki sinflarning umumiy xususiyatlarga ega ekanligini ko'rsatadi.Misol uchun, bank misolida "To'lovlar" deb nomlangan foydalanish holati bo'lishi mumkin. Buni "Kredit karta bilan to'lash", "Bank balansi orqali to'lash" va boshqalarga umumlashtirish mumkin.
Case diagrammasini yaratish uchun lusidchard.com saytidan foydalanish mumkin. Bu saytdan foydalanish oson va mutlaqo bepul hisoblanadi. Quyida Use case diagrammasi yordamida restoran tizimi diagrammasi yaratilgan. Bu diagrammani quyidagi manzil orqali ham ko`rishingiz mumkin.
https://lucid.app/lucidchart/203eeced-615d-47af-a743-81c84a160cd6/edit?view_items=b4MVkAltyCAM&invitationId=inv_d16d8de6-bad2-4c71-aafd-1e0320cc21fe
Xulosa
UML tizim tuzilishini tasavvur qilish imkonini beradi. Bundan tashqari, UML faqat bu bilan cheklanmaydi. UML yordamida siz kompaniyangizdagi turli jarayonlarni tasvirlashingiz mumkin va bugungi kunda turli biznes jarayonlarini modellashtirish, tizim dizaynini amalga oshirish, shuningdek, tashkiliy tuzilmalarni ko'rsatish uchun faol foydalanilmoqda.
|
| |
Foydalanish holatlaridagi munosabatlar diagrammasi

|
Foydalanish holatlaridagi munosabatlar diagrammasi
|
bet | 2/3 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #147061 |
Bog'liq use-caseFoydalanish holatlaridagi munosabatlar diagrammasi
Foydalanish diagrammasida besh turdagi munosabatlar mavjud. Ular
Aktyor va foydalanish holatlari o'rtasidagi bog'liqlik
Bu oddiy va har bir foydalanish diagrammasida mavjud. E'tiborga olish kerak bo'lgan bir nechta jihat mavjud.
- Aktyor kamida bitta foydalanish holati bilan bog'lanishi kerak.
- Aktyor bir nechta foydalanish holatlari bilan bog'lanishi mumkin.
- Bir nechta aktyorlar bitta foydalanish holati bilan bog'lanishi mumkin.
Aktyorni umumlashtirish
Aktyorni umumlashtirish bir aktyorning ikkinchi aktyorning rolini meros qilib olishini anglatadi. Avlod ajdodning barcha foydalanish holatlarini meros qilib oladi. Avlod o'sha rolga xos bo'lgan bir yoki bir nechta foydalanish holatlariga ega. Aktyorning umumlashtirilishini ko'rsatish uchun oldingi foydalanish diagrammasini kengaytiramiz.
Ikki foydalanish holatlari o'rtasidagi munosabatlarni kengaytirish
Nomidan ko'rinib turibdiki, u asosiy foydalanish holatini kengaytiradi va tizimga qo'shimcha funktsiyalar qo'shadi. Diagrammada siz kengaytirilgan foydalanish holati faqat 10 000 dan ortiq depozitlar uchun yoki yoshi 55 dan oshganida ishga tushirilishini ko'rishingiz mumkin.
Ikki foydalanish holatlari o'rtasidagi munosabatni qo'shish
Include munosabatlari kiritilgan foydalanish holatining xatti-harakati shu jumladan (asosiy) foydalanish holatining bir qismi ekanligini ko'rsatadi. Buning asosiy sababi bir nechta foydalanish holatlarida umumiy harakatlarni qayta ishlatishdir. Ba'zi hollarda, bu murakkab xatti-harakatlarni soddalashtirish uchun amalga oshiriladi.
Foydalanish holatlarini umumlashtirish
Bu aktyorni umumlashtirishga o'xshaydi. Ajdodning xulq-atvori avlodga meros bo'lib qoladi. Bu ikkita foydalanish holatlari o'rtasida umumiy xatti-harakatlar va har bir foydalanish holatiga xos bo'lgan maxsus xatti-harakatlar mavjud bo'lganda qo'llaniladi.
Ya’ni,
|
| |
Paydalanılǵan ádebiyatlar dizimi

|
Paydalanılǵan ádebiyatlar dizimi
|
bet | 10/14 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 47,75 Kb. | | #250871 |
Bog'liq Matematika ReferatPaydalanılǵan ádebiyatlar dizimi
1. Jumaev M. E. Matematika oqıtıw metodikası. (OÓY ushın sabaqlıq.) Tashkent: «Turan Íǵbal», 2016.
2. Jumaev M. E., Tadjieva Z. Baslanǵısh klaslarda matematika oqıtıw metodikası. (OÓY ushın sabaqlıq.) Tashkent. «Pán hám texnologiya», 2005.
3. Jumaev M. E. Baslanǵısh klaslarda matematika oqıtıw metodikasınan praktikum. (OÓY ushın oquv qóllanba.) Tashkentá. «Oqıtıwshı», 2004.
Tema: Nomerlewge u’yretiwde matematikaliq diktanttin’ orni
Matematik diktantlardin’ qolayliqlari: Matematikalıq diktant bilimlerdi baqlawdıń ataqlı forması bolıp, mektep matematika oqıtıwshıları tárepinen aktiv paydalanıladı. Bul hádiyseniń mánisi sonnan ibarat, oqıtıwshı soraw beredi (awızsha yamasa jazba), studentler bolsa qısqa juwaplardı jazıwları kerek. Mektepge shekem jas daǵı balaǵa diktant wazıypaların vizual túrde orınlaw usınıs etiliwi múmkin:
kublarni qayta tártipke salıw ;
kórsetilgen tuymeler sanın qosıw / óshiriw;
usınıs etilgen ob'ektler gruppaların salıstırıń ;
ob'ektlerdi málim bir tárzde gruppalaw.
Matematikalıq diktantlarni klassifikaciyalawda túrli ólshemlerden paydalanıw múmkin. Kóbinese matematikalıq diktantlar sheshetuǵın wazıypalarǵa muwapıq gruppalarǵa bólinedi:
matematikalıq terminologiyani iyelew;
intellektual esaplawdı úyretiw;
logikalıq sorawlar.
Aralastırıw ushın hár qıylı túrleri Matematikalıq diktantlar usınıs etilmeydi, eger ol maqul túsetuǵın dep esaplanadı. wazıypanı dúziwde tiykarǵı zat onı málim bir balanıń (yamasa balalar bog'chasida matematika haqqında gápiradigan bolsaq ) bilim dárejesine maslastırıw bolıp tabıladı. Matematikalıq diktant balanıń dıqqatın jıynash qábiletin jetilisken dárejede uyretedi. wazıypanı tabıslı orınlaw ushın bópe sezilerli shıdamlılıqni kórinetuǵın etiwi kerek:
tapsırmanı dıqqat menen tıńlań ;
ne qılıw kerekligini anıqlap beriwdi talap etpesten (ábzallaw!) etarlicha tez;
juwabıńızdı jazıń (tapsırmanı orınlań).
|
| |
Tema: Baslang’ish klaslarda u’yreniletug’in tiykarg’i mug’darlar: uzinliq, massa, baha

|
Tema: Baslang’ish klaslarda u’yreniletug’in tiykarg’i mug’darlar: uzinliq, massa, baha
|
bet | 13/14 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 47,75 Kb. | | #250871 |
Bog'liq Matematika ReferatTema: Baslang’ish klaslarda u’yreniletug’in tiykarg’i mug’darlar: uzinliq, massa, baha.
Muǵdarlar, tap nomerler sıyaqlı baslanǵısh klaslarda matematika shınıǵıwlarinig tiykarǵı túsinigi bolıp, balalarda muǵdar haqqında predmetler hám voqeylikka baylanıslı hám ólshew menen baylanıslı sapa oyda sawlelendiriw ushın paydalanıladı. Tiykarǵı muǵdarlar : uzınlıq, deneniń massası hám kólemi, waqıt, figuranig júzi sıyaqlı muǵdarlar tiykarǵı muǵdarrlar dep ataladı. Massa — skalyar muǵdar. Fizika nızamları massanı energiyanıń ózgeris ólshewi retinde ashıp beredi. Massa richagli tárezilerde olshenedi. Massanıń ólshem birligi kilogramm bolıp tabıladı. 1-2-sinflrada oqıwshılar uzınlıq, massa (salmaqlıq ) kólem, waqıt haqqında hám olardıń ólshew birlikleri haqqında oyda sawlelendiriwge iye boladılar.
Mısallardı sheshiw processinde olar baha, baha, muǵdar, baha, tezlik, aralıq, ónimlilik túsinikleri menen tanısadılar.Temanı úyreniw processinde soǵan erisiw zárúrki, oqıwshılar óz-ara baylanıslı, biraq ulıwma basqa -basqa, mazmunga iye bolǵan “muǵdar” hám “nomer” túsiniklerin anıq parqına bara alıwları kerek. Mısalı, sım oramınan bir bólek kesip alıp, ólshew birligi detsimetrden paydalanıp, 1 dm, 2 dm, 3 dm,.. ., 20 dm sıyaqlı uzınlıqları belgilep baramız. YA'ni usı ólshem birligin sım uzınlıǵı boyınsha izbe-iz qoyıw menen o'lchaymiz hám tiyisli atı - (20 dm) jazıp qóyamız. Muǵdarlar haqqındaǵı qıyallardı tuwrı hám puqta qáliplestiriwde kórgezbelilikning túrli quralları túp nusqalar, modeller, sızılmashılıq hám ólshew ásbapları, plakatlar, súwretlerden keń paydalanıw kerek.
Túrli esaplawlar hám soǵıwlardı orınlawda anıqlıq hám tártiplikke ámel qılıw oqıw áhmiyetinen tısqarı tárbiyalıq áhmiyetke de iye. Tártip orınlanǵan o'Ichash hám grafik jumıslar balalardıń estetik tárbiyalaw imkaniyatın beredi, olardıń sharshawların azaytadı, itibarın asıradı. Muǵdarlardı tikkeley salıstırıwlaw menen olardıń teńligin anıqlawımız múmkin. Tekseriwde anıqlaw nátiyjege ıyelew ushın, mısalı bir dene massası ekinshi dene massasınan qansha úlkenligin biliw ushın muǵdarlardı ólshew zárúr.
|
| |
Paydalanılǵan ádebiyatlar dizimi

|
Paydalanılǵan ádebiyatlar dizimi
|
bet | 11/14 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 47,75 Kb. | | #250871 |
Bog'liq Matematika ReferatPaydalanılǵan ádebiyatlar dizimi
1. Jumaev M. E. Matematika oqıtıw metodikası. (OÓY ushın sabaqlıq.) Tashkent: «Turan Íǵbal», 2016.
2. Jumaev M. E., Tadjieva Z. Baslanǵısh klaslarda matematika oqıtıw metodikası. (OÓY ushın sabaqlıq.) Tashkent. «Pán hám texnologiya», 2005.
3. Jumaev M. E. Baslanǵısh klaslarda matematika oqıtıw metodikasınan praktikum. (OÓY ushın oquv qóllanba.) Tashkentá. «Oqıtıwshı», 2004.
Tema: Baslang’ish klasslarda 10, 100, 1000 ha’m ko’p xanali sanlar u’stinde nomanfiy pu’tkil sanlardi nomerlewge u’yretiw
Pútkil nomanfiy sanlardı nomerlew hám olar ústinde arifmetik ámeller orınlaw baslanǵısh matematika stul tiykarın quraydı. Pútkil nomanfiy sanlar ústinde islew baslanǵısh mektepte 4 jıl oqıw dawamında alıp barıladı. Matematika programması natural sanlar hám nol' haqqındaǵı maǵlıwmatlardı onlıq, júzlıq, mıńlıq, kóp xanalı sanlar konsentrlari boyınsha kirgiziwdi názerde tutadı. Hár bir konsentr óz mazmunına kóre sistematik arifmetika stuldıń tiykarǵı máselelerin hákis ettiredi, sol sebepli oqıwshılar ol yamasa bul shegaralar ishinde sanlardı nomerlewdi jáne bul sanlar ústinde ámellerdi úyrenediler, ulıwma arifmetikaning mánisi tuwrısında oyda sawlelendiriw payda etediler.
Onlıqlardı ajıratıw onlıq sanaq sistemasınıń qásiyetleri menen sanlardı awızsha hám jazba nomerlew menen baylanıslı bolǵan tiykarǵı máselelerdi úyreniwge múmkinshilik beredi. 1-10 sanlardı oqıw, jazıw, salıstırıwlaw, eki sandan ibarat quramı ; natural qatardıń payda bolıw principi, matematikalıq simvolika qollanılıwı, (>, <, k, k,- belgileri) gyeometrik sırtqı kórinisler menen islew, nol (0) sanı hám nomeri, zatlardı sanalı hám mexanik sanaw, gruppalap sanaw, didaktik oyınlar dúziw, 10 tıyındı usaqlaw hám payda etiw hápte, ámel, keyin, santımetr, kg, litr. Pútkil nomanfiy sanlardı nomerlew hám olar ústinde ámeller orınlaw baslanǵısh matematika stulda tiykarǵı temalardan esaplanadı. Natural san hám nol ústinde islew baslanǵısh klaslarda 4 jıl oqıw dawamında alıp barıladı.
Matematika programması natural san hám nol haqqındaǵı maǵlıwmatlardı az-azdan 10, 100, 1000, kóp xanalı sanlar koncentrları boyınsha kirgiziwdi názerde tutıp dúzilgen. Onlıq ishinde sanlardı úyreniwde nol sanı menen de tanıwıladi. Bunda nol bos jıynaq xarakteristikası retinde kiritiledi. Ámeldegi programmaǵa tiykarlanıp ekinshi onlıq bólek koncentrǵa ajratilmaydi. Biraq, 100 lik ishinde nomerlewdi úyreniwde 2 klass matematika sabaqlıǵında aldın 11-20, keyininen 21-100 ishinde nomerlew qaraladı.
|
| |
Paydalanılǵan ádebiyatlar dizimi

|
Paydalanılǵan ádebiyatlar dizimi
|
bet | 12/14 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 47,75 Kb. | | #250871 |
Bog'liq Matematika ReferatPaydalanılǵan ádebiyatlar dizimi
1. Xatkerahmedov M., Ahmedov M. Máseleler sheshiw metodikası. //Baslanǵısh tálim, 2014.- №15.
2. M. E. Jumayev, Z. G. Tadjiyeva, O. Toshmetova, Z. Yunusova —Baslanǵısh klaslarda matematikadan fakultativ sabaqlardı shólkemlestiriw metodikasi” Tashkent 2005 - jıl
3, Jumayev M. E., Tojiyeva Z. G'. Baslanǵısh klaslarda matematika oqıtıw metodikası.- T., 2015.
4. Jumayev M. E., „Matematika oqitish metodikasınan praktikum—- Tashkent.: Oqituvchi, 2004, 328 bet
Tema: Baslang’ish klaslarda tiykarg’I mug’darlar ha’m olardi o’lshew birliklerin u’yretiw metodikasi
Muǵdarlardı úyretiw boyınsha metodikalıq sxema.
1. Balalarda ámeldegi usı muǵdarlar haqqındaǵı túsiniklerdi anıqlaw (balalardıń turmıslıq tájiriybesine shaqırıq etiw).
2. Birdey atlı muǵdarlardı salıstırıw (shamalap kórinis, salıstırıw, salıstırıwlaw, ólshew hám basqa hár qıylı usıllar menen).
3. Usı muǵdardıń ólshew ásbapları menen tanıstırıw.
4. Oqıwshılarda ólshew kónlikpeleri payda etiw.
5. Birdey nomdagi muǵdarlardı qosıw hám ayırıw (máselelerdi sheshiw
processinde).
6. Muǵdarlardıń jańa ólshew birlikleri menen tanıstırıw, bir nomdagi muǵdarlardı basqa ólshew birliklerine aylandırıw. Eki birdey atlı ólshew birliklerin bir eki atlı ólshem birligine aylandırıw hám kerisinshe.
7. Eki qıylı atlı muǵdardı qosıw hám ayırıw.
8. Muǵdarlardı sanlarǵa kóbeytiw hám bolıw.
Baslanǵısh klaslarda oqıwshılardı tiykarǵı muǵdarlar menen tanıstırıw matematika stuldıń tiykarın quraydı. 1-4 klass matematika stulda muǵdarlar eki basqıshqa bolıp uyreniledi.
1. Tiykarǵı muǵdarlar : uzınlıq, deneniń massası hám kólemi, waqıt, figuranig júzi sıyaqlı muǵdarlar tiykarǵı muǵdarrlar dep ataladı.
2. Tuwındılıq muǵdarlar : Baslanǵısh klass oqıwshıları birpara tuwındılıq
muǵdarlar (tegis háreket tezligi), waqıt, aralıq tezligi (háreketke tiyisli máseleler)
Paydalanılǵan ádebiyatlar dizimi
1. Xatkerahmedov M., Ahmedov M. Máseleler sheshiw metodikası. //Baslanǵısh tálim, 2014.- №15.
2. M. E. Jumayev, Z. G. Tadjiyeva, O. Toshmetova, Z. Yunusova —Baslanǵısh klaslarda matematikadan fakultativ sabaqlardı shólkemlestiriw metodikasi” Tashkent 2005 - jıl
3, Jumayev M. E., Tojiyeva Z. G'. Baslanǵısh klaslarda matematika oqıtıw metodikası.- T., 2015.
|
| |
Texnologiyalar

SCIENTIFIC PROGRESS
VOLUME 3
ǀ ISSUE 3
ǀ 2022
ISSN: 2181-1601
Uzbekistan
www.scientificprogress.uz
Page 731
YER RESURSLARI, QISHLOQ VA SUV XO’JALIGIDA RAQAMLI
TEXNOLOGIYALAR
Shaxnoza Hakimova
Gavxarshodbegim
Saidova
Shoxsanam
Bobomurodova
QarDU talabasi
QarDU talabasi
QarDU talabasi
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada yer resurlaridan unumli foydalanish, qishloq xo'jaligida
yangi
innovatsion texnika-texnologiyalardan foydalanish nazarda tutiladi.
Kalit so’zlar: yer resurslari, suv tarmoqlari, raqamli texnologiya, agroturizm,
texnika-texnologiya
DIGITAL TECHNOLOGIES IN LAND RESOURCES, AGRICULTURE AND
WATER RESOURCES.
ABSTRACT
This article deals with the efficient use of land resources, the
use of new innovative
techniques and technologies in agriculture.
Keywords: land resources, water networks, digital technology, agrotourism,
technology
Bugungi kunda mustaqil O’zbekistonimiz har sohada dadil qadam bosib
bormoqda . Har sohada yuksak cho’qqilarga erishib kelmoqdamiz. Iqtisodiyot , ta’lim,
texnika,
tibbiyot, turizm, qishloq xo’jaligi va boshqa ko’plab sohalarning rivojlanishi
bu sohalarda yanada yuksak yutuqlarga erishish maqsadida qo’shimcha chora-tadbirlar
qaror va farmonlar qabul qilinmoqdaki bularning barchasi mamlakatimizning jahon
hamjamiyatida yuksak marralarga erishishida yana bir katta qadam bo’lib kelmoqda.
Mamlakatimiz prezidenti Shavkat Miromonovich Mirziyoyev
raxbarligida olib
borilayotgan ishlar bunga misol bo’ladi . Xususan 2020-yil Ilm-ma’rifat va raqamli
iqtisodiyotni rivojlantirish yili deb e’lon qilinganligi ham ta’lim
tizimining qanchalik
dolzarb masala ekanligi hamda zamon talabi asosida texnika va texnologiyalarni yanada
rivojlantirish va takomillashtirish, yosh kadrlar salohiyatini texnika asri asosida yanada
oshirish, hamda kelajakda yangi yutuqlarga erishish yo’lida qulay imkoniyatlar yaratib
berish zamon talabi bo’lib kelmoqda.
Mamlakat yoshlar qo’lida shu asosda ularga to’g’ri ko’nikma bergan xolda
rivojlangan mamlakatlar tajribasini, ularning bilim salohiyatini o’rganib, yangi g’oyalar
ishlab chiqish hamda hayotga tatbiq etish zamonaviy dunyoda birlamchi masalalardan
biri hisoblanadi.