nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Jismning qiya tеkislikdagi harakati

|
Jismning qiya tеkislikdagi harakati
|
bet | 11/34 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #124060 |
Bog'liq Mexanika jamlanma 1Jismning qiya tеkislikdagi harakati
Q iya tеkislik:
- balandlik
- asоs
- uzunlik
- qiyalik burchagi
- qiyalik
Q iya tеkislik bo’yicha harakatlanayotgan jismning harakatini ko’rib chiqamiz:
- оg’irlik kuchi
Оg’irlik kuchini 2 ta tashkil etuvchiga ajratamiz
1) - оg’irlik kuchining sirt bo’ylab tashkil etuvchisi. Bu kuch jismni qiya tеkislikda harakatlanishga undaydi.
2) - оg’irlik kuchining sirtga perpendikular tashkil etuvchisi
Nyutоnning 3 – qоnuniga ko’ra bu kuch tayanch rеaktsiya kuchiga mоdul jihatdan tеng.
Rasmga ko’ra,
a) Agar bo’lsa, jism tinch turadi
b) Agar bo’lsa, jism tеkis harakat qiladi yoki tinch turadi
v) Agar bo’lsa, jism tеzlanuvchan harakat qiladi.
Bu hоlda dinamikaning asоsiy tеnglamasi
Qiya tеkislikning FIK
FIK dеb bajarilgan umumiy ishning qancha qismi fоydali ishga sarflanganligini bildiruvchi kattalikka aytiladi.
Qiya tеkislikda fоydali ish
Qiya tеkislikda umumiy ish
F – tortish kuchi
yoki
Amaliy qism
1 Butun olam tortishish qonuni tarifi qaysi javobda to’liq ko’rsatilgan.
A) har qanday ikki mоddiy nuqtaning o’zarо tоrtishish kuchi ular massalarining ko’paytmasiga to’g’ri prоpоrtsiоnal, ular оrasidagi masоfaga tеskari prоpоrtsiоnal va ular markazlarini tutashtiruvchi to’g’ri chiziq bo’ylab yo’nalgan.
B) harqanday jismalar orasida masofaning kvadratiga teskari va massalari o’paytmasiga to’g’ri praportsional.
C) jismlar orasidagi masofaga teskari, massalari ko’paytmasiga to’g’ri praportsianal
D) har qanday ikki mоddiy nuqtaning o’zarо tоrtishish kuchi ular massalarining ko’paytmasiga to’g’ri prоpоrtsiоnal, ular оrasidagi masоfaning kvadratiga tеskari prоpоrtsiоnal va ular markazlarini tutashtiruvchi to’g’ri chiziq bo’ylab yo’nalgan.
2. Gravitatson kuchni aniqlash formulasini ko’rsating.
A)F= B) F= C) F= G D) F= ma
3. Gravitatson doimiy qanday manoni bildiradi?
A) manoga ega esmas B) o’zgarmas kattali
C) massalar 1 kg dam bo’lgan jismlar orasidagi tasir kuch
|
| |
Fizika f a nida n nazoratish L a r I va labo r atoriyala r

1-NAZORAT ISHI
1.Sodir bo’layotgan hodisalarga ta’sir ko’rsatmasdan ,uning xususiyatlarini
o’rganishga qanday nomlanadi?
A) Faraz B) Tajriba C) kuzatish D) Qonun
2.O’lchanadigan kattalikni namunaviy kattalik bilan solishtirishga nima
deyiladi?
A) O”lchash B)Gipoteza C) Qonun yaratish D)
kuzatish
3.O’lchash necha xil bo’ladi?
A) 2 xil: Bevosita va Bilvosita B) 2 xil:nazariy va amaliy
4.Asosiy birliklarni aniqlang:
A) Uzunlik,massa,vaqt,modda miqdori,temperature,tok kuchi,yorug‟lik kuchi.
B) Uzunlik,massa,vaqt,modda miqdori,temperature,tok kuchi,ehergiya
C)
Yassi burchak,fazoviy burchak
D) Harakat,massa,vaqt,modda miqdori,temperature,tok kuchi,yorug‟lik kuchi.
5.
. Mexanik harakat deb qanday harakatga aytiladi?
A) Jismlarning harakatiga
B) Jismning boshlang`ich va oxirgi vaziyatini tutashtiruvchi to`g`ri chiziqqa
C) Jismlarning fazodagi vaziyati boshqa jismlarga nisbatan o`zgarishiga
D) Jismning harakatiga qaysi jismga nisbatan qaralayotgan bo`lsa
D) barcha planetalar quyosh atrofida elliptic orbita bo’ylab harakatlanadi va ellipsning fokuslaridan birida quyosh yotadi

|
D) barcha planetalar quyosh atrofida elliptic orbita bo’ylab harakatlanadi va ellipsning fokuslaridan birida quyosh yotadi
|
bet | 16/34 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #124060 |
Bog'liq Mexanika jamlanma 1D) barcha planetalar quyosh atrofida elliptic orbita bo’ylab harakatlanadi va ellipsning fokuslaridan birida quyosh yotadi.
58. Sayyora t1 vaqt chida quyosh atirofida arbita bo’ylab chizgan yuzasi S1 bo’lsa, S2 yuzani
chizishi uchun qancha vaqt ketadi? S1= S2
A) t2= 2t1 B) t2= t1 C) t2=t1 D) t2= t1
59. Keplerning III- qonuni formulasini ko’rsating.
A) = B) = C) = D) =
60. Aylanayotgan disk ustida turgan jism massasi 2 kg, disk bilan jism orasidagi ishqalanis koeffitsiyenti 0,3 ga teng. Disk qanday tezlikda aylansa jism sipanib tushib ketmaydi?
Jism turgan joyidan aylanish markazigacha bo’lgan masofa 12 sm.
A) 6 m/s B) 5 m/s C) 0,6 m/s D) 0,5 m/s
61. Kosmik kemaning aylanish davri 2 marta ortsa, aylanish radiusi qanday o’zgsradi?
A) B) C) D)
62. Sayyora atrofida aylanayotgan kosmik kemaning aylnish radiusi 4 marta ortsa, uning aylanish davri qanday o’zgaradi?
A) 8 B) 16 C) D)
63. 4 kg massali jism ip yordamida shiftga osligan bo’lib vetikal bilan 600 burchak tashkil qilgan holda gorizontal tekislikda 2 m/s tezlik bilan aylanmoqda. U osligan ipning uzunligini toping.
A) 0,23 m B) 2,3 sm C) 2,3 m D) 0,23 sm
64. Massasi 2 t bo’lgan yuk mashinasi 20 m/s tezlik bilan harakatlanib, egrlik radius 40 m bo’lgan yo’ldan burilmoqda. Yo’l gorizont bilan qanday burchak hosil qilganda mashina ag’darilib ketmaydi?
A) = 450 B) =370 C) = 570 D) 120
65. Jism qiya tekislikda tinch turishi uchun qanday shart bajarilishi kerak?
A) tg = B) tg < C) tg > D) tg
66. Qiyaligi 0,6 bo’lgan tskislikda turgan jism tekis sirpanishi uchun ishqalanish koeffitsiyenti qanday bo’lishi kerak?
A) 0,25 B) 0,65 C) 0,5 D) 0,75
67. Qiya tekislikdan jism a tezlanish bilan tushishi uchun qiyalik burchagi qanday bo’lish kerak?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
D) barcha planetalar quyosh atrofida elliptic orbita bo’ylab harakatlanadi va ellipsning fokuslaridan birida quyosh yotadi
|
Yarim o‘tkazgichli asboblar - bet 3

|
Yarim o‘tkazgichli asboblar
|
bet | 3/3 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 1,47 Mb. | | #138846 |
Bog'liq Oddiy-yarim-otkazgichlar.Kuchaytirgich kirish qutblaridagi signalning kichik o‘zgarishlarini o‘zgarmas tok manbayi hisobiga keskin kuchaytiruvchi mexanizmdir. Signal o‘ziga axborotni mujassamlashtirgan elektr kattalik, ya’ni tok yoki kuchlanishdir. Axborot tok yoki kuchlanishning amplitudasi yoki chastotasida ifodalangan (mujassamlangan) bo‘ladi. Demak, kuchaytirgichlar qaysi kattalik kuchaytirilishiga qarab kuchlanish kuchaytirgichi, tok kuchaytirgichi va quvvat kuchaytirgichlariga bo‘linadi. Kuchaytirgichlar qanday chastota oralig‘ida ishlashiga ko‘ra quyidagilarga bo‘linadi: Kuchaytirgich kirish qutblaridagi signalning kichik o‘zgarishlarini o‘zgarmas tok manbayi hisobiga keskin kuchaytiruvchi mexanizmdir. Signal o‘ziga axborotni mujassamlashtirgan elektr kattalik, ya’ni tok yoki kuchlanishdir. Axborot tok yoki kuchlanishning amplitudasi yoki chastotasida ifodalangan (mujassamlangan) bo‘ladi. Demak, kuchaytirgichlar qaysi kattalik kuchaytirilishiga qarab kuchlanish kuchaytirgichi, tok kuchaytirgichi va quvvat kuchaytirgichlariga bo‘linadi. Kuchaytirgichlar qanday chastota oralig‘ida ishlashiga ko‘ra quyidagilarga bo‘linadi:
- Asta-sekin o‘zgaruvchi signalni bir gers chastotaning kichik ulushlaridan boshlab bir necha kilogersgacha oshirib beradigan kuchaytirgichlar shartli ravishda o‘zgarmas tok kuchaytirgichlari deyiladi.
- Past chastotali kuchaytirgichlar signalining chastotasi 10 Hz–20 kHz oralig‘ida o‘zgaradi.
- Chastota orqali keng kuchaytirgichlar – 1 Hz–10 MHz.
- Saylovchi kuchaytirgichlar – ma’lum bir chastotali signalni kuchaytiruvchi kuchaytirgichlar.
Kuchaytirgichlar 10–6 10–7 voltli kuchlanish va 10–14 -j- 10–6 amperli tokni kuchaytirish xususiyatiga ega. Yarimo‘tkazgichli kuchaytirgichlar, yuqorida ta’kidlab o‘tganimizdek, umumiy emitterli, umumiy bazali va umumiy kollektorli bo‘ladi. Sanoat elektronikasida ko‘pincha umumiy emitterli kuchaytirgichlar qo‘llaniladi. Bu turdagi kuchaytirgichning sxemasi quyidagi rasmda ko‘rsatilgan
|
| |
Bir-biriga bog‘langan struktura

|
Bir-biriga bog‘langan struktura
|
bet | 4/19 | Sana | 15.06.2024 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #263916 |
Bog'liq KG VA WD dan gost Javoblar Bir-biriga bog‘langan struktura Bunday tuzilmalarni topologiyasi bo‘yicha hech qanday cheklovlar qo‘yilmagan holda ko‘paytirilgan deb atash odatiy holdir. veb o‘xshash topologiyaga ega uzellar, har bir sahifani har biri bilan bog‘lash mumkin. Materiallarni taqsimlash
Web-uzel bo‘limlari bo‘yicha materiallarni taqsimlash mantiqan to‘g‘ri
bo‘lishi kerak. Har bir sahifada ma’no jihatidan bir hil bo‘lgan materiallar bo‘lishi
kerak, u nisbatan tematik mustaqillik xususiyatiga ega bo‘lishi va iloji bo‘lsa,
mavzu yoki mavzuni to‘liq tavsiflab berishi kerak.
Katalog tuzilishi
Katta Internet-loyihalarni ishlab chiqishning turli xil strategiyalari mavjud,
ammo eng tabiiy usul ikki bosqichni o‘z ichiga oladi. Birinchisi, qattiq diskda
joylashgan web- uzelni yaratish. Bu mahalliy sayt deb ataladigan versiya. Uni
ishlab chiqish va tekshirish tugallangandan so‘ng, mahalliy versiyasi Internetda
e’lon qilinadi va tashrif buyuruvchilarga taqdim etiladi. Dreamweaver
terminologiyasida provayderning serverida e’lon qilingan sayt o‘zgarishi uzoqdagi
sayt deb nomlanadi.
Mahalliy uzelni yaratish
Dreamweaver dasturi saytlar va sahifalarni rivojlantirishning turli
strategiyalarini qo‘llab-quvvatlaydi. Ko‘rinishidan, eng tabiiy va ommabop
yaratish texnologiyasi quyidagi bosqichlardan iborat:
saytning mahalliy versiyasini ishlab chiqish;
mahalliy versiyasini Internetda nashr etish.
Mahalliy sayt - bu ishlab chiquvchi yoki ishlab chiquvchi kompyuterda
joylashgan "haqiqiy" virtual web- uzelning versiyasi. U tarmoqdan ko‘rinmaydi;
faqat uning mualliflari unga kirish huquqiga ega.
5.7. Dreamweaver dasturida freymli tuzilma yaratish
Freymlar to‘plamini yaratishning eng oson usuli bu Ob’ektlar panelidagi
Freymlar yorlig‘i. Tugmachalarining bizga kerak bo‘lganlarini ko‘rsatadi. Joriy
ramka ko‘k rangga bo‘yalgan (rasmda och kulrang), ya’ni matn kursori hozirda
joylashgan joy. Bundan tashqari, Qo‘shish menyusining Freymlar pastki menyusi
elementlaridan foydalanishingiz mumkin. 1-jadvalda ob’ektlar panelidagi
"Frames" yorlig‘ining barcha tugmachalari va "Frames" pastki menyusining
tegishli elementlari tasvirlangan.
Avvalo sayt nomini o‘z ichiga oladigan yuqori freym yarataylik. Yuqori
ramka tugmachasini bosing. Freymlarning o‘lchamini o‘zgartiring, shunda o‘rta kvadrat iloji boricha ko‘proq ekran maydonini egallaydi. Freymlar va individual Freymlar uchun xususiyatlarni o‘rnatish uchun avval ulardan birini tanlash kerak. Bu eng yaxshi ramkalar panelida amalga oshiriladi.
|
| |
Mavzu: Amper kuchi. Lorens kuchi

|
Mavzu: Amper kuchi. Lorens kuchi
|
Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 2,29 Kb. | | #254524 |
Bog'liq Mavzu Amper kuchi. Lorens kuchi-fayllar.org
| xmlns:w="urn:schemas-microsoft-com:office:word"
xmlns="http://www.w3.org/TR/REC-html40">
Mavzu: Amper kuchi. Lorens kuchi
Nizomiy nomidagi
Toshkent Davlat
Pedagogika Universiteti
MVI- 302-guruh
3-bosqich talabasi
Abduraxmonova Gulchiroyning
Fizika fanidan tayyorlagan
Mustaqil ishi.
Mavzu: Amper kuchi. Lorens kuchi.
Elektromagnit induksiya. Elektromagnit to`lqinlar.
Tekshirdi: G. Mirzayeva.
Mavzu: Amper kuchi. Lorens Kuchi. Elektromagnit induksiya. Elektromagnit to`lqinlar.
Reja:
Amper kuchi haqida tushuncha.
Lorens kuchi haqida tushuncha.
Elektromagnit induksiya.
Elektromagnit to`lqinlar.
Amper kuchi Bir jinsli magnit maydonidagi tokli o`tkazgichga ta`sir etuvchi kuch o`tkazgichdan o`tayotgan tok kuchi , O`tkazgich uzunligi , magnit maydon induksiya vektori va o`tkazgich bilan magnit induksiya chiziqlari orasidagi burchak ning sinusiga ko`paytmasiga teng:
Amper kuchi yo`nalishi chap qo`l qoidasi yordamida aniqlanadi.
Chap qo`l qoidasi: Agar Chap qo`lning kaftiga induksiya vektorining perpendikular tashkil etuvchisini tik tushadigan qilib, ko`rsatkich barmoqlar yo`nalishini tokning yo`nalishi bilan mos qilib yoysak, ga burilgan bosh barmoq Amper kuchining yo`nalishini bildiradi.
Agar o`tkazgich magnit maydon induksiya chiziqlaribo`ylab joylashgan bo`lsa, unga Amper kuchi ta`sir qilmaydi yoki Ta`sir etuvchi Amper kuchi 0 ga teng bo`ladi.
Bu mavzuga doir masala ko`ramiz:
M agnit maydonidagi o`tkazgichdan o`tayotgan tok kuchi 4 A, o`tkazgich uzunligi 2 cm, induksiyasi esa 4 Tl ga teng. O`tkazgich bilan magnit induksiyasi orasidagi ga teng bo`lsa, unga ta`sir etuvchi amper kuchini toping.
Berilgan: Formula: Yechish:
Javob:
LORENS KUCHI
http://fayllar.org
| |
A) 3 B) 1 C) 2 D) 3,5
32. Bikrligi 1000 N/m bo‘lgan prujina 100 N kuch ta’sirida qanchaga cho‘ziladi?
A) 10 sm

|
A) 3 B) 1 C) 2 D) 3,5
32. Bikrligi 1000 N/m bo‘lgan prujina 100 N kuch ta’sirida qanchaga cho‘ziladi?
A) 10 sm
|
bet | 22/34 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #124060 |
Bog'liq Mexanika jamlanma 1A) 3 B) 1 C) 2 D) 3,5
32. Bikrligi 1000 N/m bo‘lgan prujina 100 N kuch ta’sirida qanchaga cho‘ziladi?
A) 10 sm B) 1 mm C) 1 sm D) 1 m
33. Bikrligi 250 N/m bo‘lgan prujina F kuch ta’sirida 0,03 m ga cho‘zildi. Agar prujinaning 1/3 qismini kesib tashlab, qolgan qismiga yana shu kuch ta’sir ettirilsa, uning cho‘zilishi qanchaga (sm) teng bo‘ladi?
A) 2 B) 3 C) 1 D) 1,5
34. Mis sterjen diametri d. Sterjen o‘qi bo‘ylab yo‘nalgan kuchning qanday qiymatida undagi mexanik kuchlanish σbo‘ladi?
A) = B) = C) = D) =
35. Uzunligi 5 m va ko‘ndalang kesimi yuzi 2 mm2 bo’llgan vertikal osilgan simning uchiga 6 kg yuk osilganda u 1 mm ga cho‘zilgan. Sim materiali uchun Yung modulini (GPa) toping.
A) 100 B) 300 C) 150 D) 40.
36. Kesimi S bo‘lgan mis sim cho‘zilganida qoldiq deformatsiya kuchning F qiymatida sezildi. Misning elastiklik chegaraviy kuchlanishi (σ) aniqlansin. Mis uchun Yung moduli E.
A) σ=ES B) σ=F/S C) σ=F/ES D)σ=FS/E
37. 4 kg massali jism osilganinad 16 sm ga jo’zilgan prujinaning bikrligini aniqlang.
A) 250 N/m B) 2500 N/m C) 56 N/m D) 2,5 N/m
38. 3 kg yuk osilgan prujina 10 dm dan 2 sm ga cho’zilgan bo’lsa, uning bikirlgini toping.
A) 1,5 N/m B) 15 N/m C) 150 N/m D) 1500 N/m
39. Aravachada 6 kg massali jism aravachning bir devoriga bikrligi 1,2 kN/m bo’lgan prujina bilan maxkamlagan. Agar aravach 5 m/s2 tezlanish bilan tormuzlasa, prujina qanchaga jo’ziladi? Jism bilan aravacha orasidagi ishqalanishni hisobga olmang.
A) 0,25 m B) 2,5 sm C) 0,25 sm D) 25 mm
40. Bikeligi 200 N/m bo’lgan prujinaning yarmi qirqib olingandan so’ng uning bikrligi qanday bo’ladi?
A) 100 N/m B) 400 N/m C) 200 N/m D) 800 N/m
41. Nisbiy cho’zilishi 0,001 ga teng bo’lgan jez sterjenda 108 Pa mexanik kuchlanish hosil bo’lsa, jezning elastiklik moduli qanday( GPa)?
A ) 2 GPa B) 1 GPa C) 0,001 GPa D) 0,2 GPa
42.Rasmdagi prujinalar sistemasining bikrligi (N/m) topilsin. Ayrim holda prujinolar bikrligi 300 N/m ga teng.
A) 200 B) 900 C) 300 D) 100
4 3. Chizmada tasvirlangan bikrligi k bo’lgan prujinalarning umumiy bikirligini toping.
A) (m+n)k B) m*n*k
|
| |
Ilmiy-amaliy konferensiyasi

ILM-FAN VA INNOVATSIYA
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/si
7
ISHQALANISH KUCHI VA UNING YUZAGA KELISH SABABLARINI NAZARIY
JIHATDAN O'RGANISH
Sheraliyeva Muxlisa Nurali qizi
Termiz davlat universiteti
Fizika- matematika fakulteti 2-kurs talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.7936877
Annotatsiya:
Ushbu maqolada ishqalanish kuchi va uning yuzaga kelish sabablarini nazariy
jihatdan o'rganib chiqqan holda tahlil qilingan.Bundan tashqari, ishqalanish kuchining nima
ekanligi, ishqalanish va ishqalanish kuchining farqi hamda turlari haqida so'z yuritiladi.
Kalit so’zlar:
ishqalanish, ishqalanish kuchi, ishqalanish kuchi turlari, ishqalanish kuchi
formulasi
Ishqalanish - bu bir jismning yuzasi boshqasining yuzasi bilan o`zaro ta`sirlashganda
harakatga qarshilik ko'rsatadigan kuch. Masalan,mashinaning mexanik ustunligi ishqalanish
tufayli kamayadi yoki boshqacha aytganda, ishqalanish tufayli mahsulotning kirishga nisbati
kamayadi. Avtomobil o'z energiyasining to'rtdan bir qismini ishqalanishni cheklash uchun
sarflaydi. Shunga qaramay, bu avtomobilning yo'lda qolishiga imkon beruvchi shinalardagi
ishqalanish va haydashga imkon beradigan darajadagi ishqalanishidir. Mashinalardan, hattoki
gugurtdan tortib, molekulyar tuzilmalargacha, ishqalanish jismoniy dunyodagi eng muhim
hodisalardan biridir. Ishqalanish kuchi va uning turli xil turlarini nazariy jihatdan o'rganib
chiqaylik.Ishqalanish kuchi - bu bir-biriga tegib, siljiydigan ikki sirt tomonidan hosil
bo'ladigan kuch. Quyida ishqalanish kuchiga ta'sir qiluvchi bir necha omillar bilan
tanishaylik:
•
Bu kuchlarga asosan sirt strukturasi va ularni birlashtirgan kuch miqdori ta'sir qiladi.
•
Jismning burchagi va joylashuvi ishqalanish kuchining miqdoriga ta'sir qiladi.
•
Agar jismga tekis qo'yilgan bo'lsa, ishqalanish kuchi ob'ektning og'irligiga teng bo'ladi.
•
Agar biror narsa sirtga surilsa, ishqalanish kuchi ortadi va ob'ektning og'irligidan
ko'proq bo'ladi.
Sirtning ob'ektga qo'llashi mumkin bo'lgan maksimal ishqalanish kuchini ushbu formuladan
foydalanib osongina hisoblash mumkin:
Ffrict = µ • Fnorm
Ishqalanish kuchini hisoblashda sizga yordam berish uchun biz bu erda ishqalanish kuchini
hisoblashda bajariladigan metodik qadamlarni taqdim etdik. Oddiy kuchni toping. Oddiy kuch
- bu boshqa barqaror ob'ekt bilan aloqada bo'lgan jismga ta'sir qiladigan qo'llab-quvvatlovchi
kuch. Oddiy kuchni ko'p hollarda oddiygina quyidagi formula bilan tavsiflash mumkin:
N = mg
Ushbu formulada m ob'ektning massasini tavsiflaydi va g - tortishish tufayli tezlanishni
anglatadi. Eğimli sirt bo'lsa, normal sirtning mustahkamligi sirt qanchalik moyil bo'lsa,
kamayadi, shuning uchun formula quyidagicha bo'ladi:
N = mg cos(a =alfa)
a= alfa moyil bo'lgan sirtga burchakni ifodalaydi. Oddiy hisob-kitobda siz sirt ustida o'tirgan 2
kg yog'och blokining normal kuchini N = 2 kg × 9,8 N / kg = 19,6 N deb hisoblaysiz.
Biz tanlagan koeffitsient ob'ektga va muayyan vaziyatga bog'liq. Agar ob'ekt sirt bo'ylab
harakatlanmasa, u holda statik ishqalanish koeffitsientidan foydalanamiz, lekin ko'rib
chiqilayotgan ob'ekt harakatlanayotgan bo'lsa, surma ishqalanish koeffitsientidan
|
Amaliy qism
1. Ishqalanish kuchi necha turga bo’linadi?
A) 1 B) 2 C) 3

|
Amaliy qism
1. Ishqalanish kuchi necha turga bo’linadi?
A) 1 B) 2 C) 3
|
bet | 26/34 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #124060 |
Bog'liq Mexanika jamlanma 1Amaliy qism
1. Ishqalanish kuchi necha turga bo’linadi?
A) 1 B) 2 C) 3 D) 4
2. Ishqalanish kuch turlarini sanab bering.
A) srpanish ishqalanish, dumalash ishqalanish
B) dumalash ishqalanish, tichlikdagi ishqalanish
C) srpanish ishqalanish, dumalash ishqalanish, tichlikdagi ishqalanish
D) TJY
3. Massasi 5·103 t bo‘lgan poyezd 10 m/s tezlik bilan harakatlanmoqda. Agar tormozlanish kuchi 2,5·105 N ga teng bo‘lsa, bir minut ichida poyezd qanday masofani (m) bosib o‘tadi?
A) 510 B) 255 C) 570 D) 270
4. Jismlarning bir-biriga nisbatan sirpanuvchi sirtlari orasida yuzaga keluvchi ishqalanish kuchi
A) sirpantiruvchi kuchlarga mutanosib
B) narmal bosim kuchiga mutanosib
C) sirpantiruvchi kuchga teskari mutanosib
D) og’irlik kuchiga bosimiga mutanosib
5. Gorizontal sirt bo’ylab sirpanayotgan jismning normal bosim kuchi 4 marta orttirilsa, ishqalanish kuchi qanday o’zgaradi.
A) 4 marta ortadi B) 2 marta ortadi
C) 16 marta ortadi D) o’zgarmaydi
6. Og’rligi 180 kN bo’lgan beton plita yer sirtida tekis sudralmoqda. Tortish kuchi 54 kN bo’lsa gorizontal yo’nalgan. Ishqalanish koeffitsientini toping.
A) 0,3 B) 0,03 C) 0,003 D) 3
7. Massasi 0,2 kg bo’lgan brusok gorizontal tekislikda dinamometr yordamida tekis tortilmoqda. Dinamometr ko’rsatishi 0,5 N. Sirpanish ishqalanish koeffitsenti qanday?
A) 2,5 B) 0,025 C) 0,25 D) 0,0025
8. Chana muz ustida 4 N gorizontal kuch tasirida tekis harakatlanmoqda. Agar muz bilan chana orasidgi ishqalanish koeffitsienti 0,02 ga teng bo’lsa, chananing massasi qanday?
A) 2 B) 20 C) 0,2 D) 200
9. Bikrligi k bo’lgan prujina l masofaga siqilgan holda m massali brusokni vertical devorga bosib turibdi. Brusok tushib ketmasligi uchun uning massasi eng ko’pi bilan qanday bo’lishi mumkin? Devor bilan brusok orasidagi ishqalanish koeffitsienti ga teng.
|
| |
Jismning muvоzanat turlari

|
Jismning muvоzanat turlari
|
bet | 30/34 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #124060 |
Bog'liq Mexanika jamlanma 1Jismning muvоzanat turlari
1. Turg’un muvоzanat.
Jismni muvоzanat vaziyatidan chеtga chiqarilganda uni dastlabki vaziyatiga qaytaruvchi kuch yoki kuch mоmеnti hоsil bo’ladigan muvоzanat turg’un muvоzanat dеyiladi.
2. Turg’unmas muvоzanat.
Jismni muvоzanat vaziyatidan chеtga chiqarilganda uni muvоzanat hоlatidan yanada ko’prоq uzоqlashtiradigan kuch yoki kuch mоmеnti hоsil bo’ladigan muvоzanatga turg’unmas muvоzanat dеyiladi.
3. Farqsiz muvоzanat.
Muvоzanat hоlatidagi jismni jоyidan qo’zg’atilganda uning hоlatini o’zgartiradigan kuch yoki kuch mоmеnti hоsil bo’lmaydigan muvоzanatga farqsiz muvоzanat dеyiladi.
Qiya tеkislikdagi jism muvоzanati
Agar jism massa markazi оrqali o’tgan tik chiziq tayanch yuzasi оrqali o’tsa, bu jism muvоzanatda bo’ladi, agar bu chiziq tayanch yuzasi оrqali o’tmasa jism yiqiladi.
Оddiy mехanizmlar.
Оddiy mехanizmlarga richag, blоk, chig’iriq, vint, qiya tеkislik va pоna kabilar kiradi.
Richag.
Qo’zg’almas tayanch atrоfida erkin aylana оladigan jism richag dеyiladi.
О – tayanch nuqtasi
Aylanish o’qiga ega bo’lgan jism muvоzanat shartiga ko’ra:
8 - Richagning muvоzanat sharti
Richag qоidasi: Richagga ta’sir qiluvchi kuchlar nisbati ular еlkalarining tеskari nisbatiga tеng bo’lsa, richag muvоzanatda bo’ladi.
Blоk.
Blоkning ikki turi bоr.
1. Ko’chmas blоk.
Ko’chmas blоk kuchdan yutuq bеrmaydi, u faqat kuchning yo’nalishini o’zgartiradi.
2. Ko’char blоk.
Agar blоk o’ziga оsilgan yuk bilan birga jоyidan qo’zg’alsa, bunday blоk ko’char blоk dеyiladi. Ko’char blоkdan fоydalanilganda yuk arqоnning tеng yarmiga taqsimlanadi. Yukning yarmi arqоn maхkamlangan ilgakka ta’sir qiladi. Yukning qоlgan yarmi esa tоrtayotgan оdam qo’liga ta’sir qiladi. Tоrtish kuchi yuk оg’irlik kuchining yarmiga tеng bo’ladi.
Ko’char ыblоk kuchdan 2 martа yutuq bеradi.
Chig’ir.
R - aylantiruvchi tirsak radiusi
r - arqоn o’raluvchi baraban radiusi
Kuchdan n marta yutuq bеradi.
|
| |
Mехanikaning оltin qоidasi

|
Mехanikaning оltin qоidasi
|
bet | 31/34 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #124060 |
Bog'liq Mexanika jamlanma 1Mехanikaning оltin qоidasi.
Barcha оddiy mехanizmlarda “mехanikaning оltin qоidasi” o’rinli:
Hеch qaysi оddiy mехanizm ishdan yutuq bеrmaydi. “Kuchdan nеcha marta yutsak, masоfadan shuncha marta yutqazamiz. Masоfadan nеcha marta yutsak, kuchdan shuncha yutqazamiz”.
Masalan,
1) Richagda.
2) Blоkda.
T оrtilgan ip uzunligi L yukning ko’tarish balandligidan 2 marta katta
Ipning harakat tеzligi yuk harakat tеzligidan 2 marta katta
Blоkning FIK:
Amaliy qisim
1. Muvozanat holati deganda mimani tushunasiz.
A) tichtur jism muvozanat holatida bo’ladi
B) barcha kuchlarning yig’ndisi nolga teng bo’lsa, jism muvozanat holati deyiladi.
C) tezligi nolga teng bo’lsa, jism muvozanat holarida bo’ladi.
D) kuchlar ta’sirida tinch turgan yoki to’g’ri chiziq bo’ylab tеkis harakat qilayotgan jismning hоlati muvоzanat hоlat dеyiladi.
2. Kuch yelkasi deganda nima tushuniladi?
A) richag uchidan kuch qo‘yilgan nuqtagacha bo‘lgan eng qisqa masofa.
B) tayanch nuqtasidan richag uchigacha bo‘lgan eng qisqa masofa.
C) richagga qo‘yilgan kuchlar orasidagi eng qisqa masofa.
D) tayanch nuqtasidan kuch yo‘nalish chizig‘igacha bo‘lgan eng qisqa masofa.
3. 30 N va 40 N ga teng kuchlar o’zaro 600 hosil qilgan holda jismga tasir qilmoqda. Jismga tasir qilayotgan natijaviy kuchni toping.
A) 60,82 N B) 62 N C) 64 N D) 62,3 N
4. Jismga o’zaro 1200 burchak ostida yo’nalgan ikkita kuch tasir qilmoqda.
Ularnig qiymati 120 N va 50 N ga teng bo’lsa, jismga qanday natijaviy kuch tasir qiladi.
A) 150 N B) 151,32 N C) 152 N D) 152,32 N
5. Soat strelkasi bo’yich aylantiruvchi kuch momentining ishorasi qanday?
A) ishurasi yo’q B) manfiy C) musbat D) TJY
6. Richakning l1 yelkasiga F1 kuch, l2 yelkasiga F2 kuch qo’yilgan bo’lsa, richak muvozanatda bo’lishi uchun qaysi shart bajarilishi kerak?
A) B) F1*l1= F2*l2 C) F1+l1=F2+l2 D) F2/F1=l2/l1
7. Massasi 1 t bo’lgan avtomobilning old va orqa ko’priklari orasidagi masofa 150 sm bo’lsa, uning har bir koprigiga tasir qilayotgan kuchni toping. Avtomobil massa markazi ko’priklar o’rtasida joylashgan deb hisoblang.
|
| |
A) tg >  B) tg =  C) tg < D) C) tg > 
68. Qiyalik burchagi 450 ga teng bo’lsa FIKni toping. =0,2
A) 0,7 B) 0,93

|
A) tg > B) tg = C) tg < D) C) tg >
68. Qiyalik burchagi 450 ga teng bo’lsa FIKni toping. =0,2
A) 0,7 B) 0,93
|
bet | 17/34 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #124060 |
Bog'liq Mexanika jamlanma 1A) tg > B) tg = C) tg < D) C) tg >
68. Qiyalik burchagi 450 ga teng bo’lsa FIKni toping. =0,2
A) 0,7 B) 0,93 C) 0,87 D) 0,78
69. FIK 0,25 bo’gan qiya tekislikning gorizontal bilan hosil qilgan burchagini toping. = 0,3
A) = arctg0,1 B) = arctg0,3
C) = arctg0,4 D) = arctg0,5
70. = 0,3 teng bo’lgan qiya tekislikning FIK 0,3 ga teng bo’lsa, qiyalikning gorizont bilan tashkil qilgan buechagini toping.
A) = arctg0,1 B) = arctg0,3
C) = arctg0,13 D) = arctg0,2
Dеfоrmatsiya
Tashqi kuch ta’sirida jismlarning shakli va hajmining o’zgarishiga dеfоrmatsiya dеyiladi.
Dеfоrmatsiya 2 хil bo’ladi:
1. Elatik dеfоrmatsiya
2. Plastik dеfоrmatsiya
Tashqi kuch ta’siri to’хtatilgandan kеyin jism оldingi shaklini tiklasa bunday dеfоrmatsiya elastik, tiklamasa plastik dеfоrmatsiya dеyiladi.
Jism dеfоrmatsiyasining shakliga qarab ular cho’zilish, siqilish, siljish, egilish va buralish turlariga bo’linadi.
Cho’zilish dеfоrmatsiyasi dеb, cho’zuvchi kuch ta’sirida bo’yiga cho’zilib, eniga siqilishdan hоsil bo’lgan dеfоrmatsiyaga aytiladi.
Siqilish dеfоrmatsiyasi dеb, siquvchi kuch ta’sirida bo’yiga siqilib, eniga kеngayishdan hоsil bo’lgan dеfоrmatsiyaga aytiladi.
Siljish dеfоrmatsiyasi dеb, jism qatlamlariga parallеl ravishda kuch ta’sir qilganda, jismning parallеl jоylashgan qatlamlarining bir – biriga nisbatan siljishidan hоsil bo’lgan dеfоrmatsiyaga aytiladi.
Buralish dеfоrmatsiyasi dеb, ikkita juft kuchlar ta’sirida jismlar parallеl jоylashgan qatlamlarining bir – biriga nisbatan buralishidan hоsil bo’lgan dеfоrmatsiyaga aytiladi.
Egilish dеfоrmatsiyasi dеb, stеrjеnning ichiga perpendikular ravishda yo’nalgan kuch ta’sirida stеrjеnning оg’ishidan ibоrat bo’lgan dеfоrmatsiyaga aytiladi.
|
| |
A) 0,5 m/s2 - Massa va jism inertsiyasining o’lchovi. Modda zichligi

|
Massa va jism inertsiyasining o’lchovi. Modda zichligi
|
bet | 29/34 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #124060 |
Bog'liq Mexanika jamlanma 1A) 0,5 m/s2 B) 0,6 m/s2 C) 0,2 m/s2 D) 0,4 m/s2
Statika elеmеntlari
Mехanikaning kuchlar ta’siri оstida bo’lgan jism yoki jismlar sistеmasining muvоzanatda bo’lish shartlarini o’rganadigan bo’limi statika dеyiladi.
Kuchlar ta’sirida tinch turgan yoki to’g’ri chiziq bo’ylab tеkis harakat qilayotgan jismning hоlati muvоzanat hоlat dеyiladi.
O’zgarmas jism muvоzanat shartlari
Quyidagi 2 ta shart bajarilsa qattiq jism muvоzanatda bo’ladi.
1 – shart. Aylanmaydigan jismlar muvоzanatda bo’lishi uchun unga ta’sir qiluvchi barcha kuchlarning tеng ta’sir etuvchisi nоlga tеng bo’lishi kеrak.
Jismga ta’sir etuvchi barcha kuchlarning vеktоr yig’indisiga tеng bo’lgan kuch shu kuchlarning tеng ta’sir etuvchisi dеyiladi.
- kuchlarning tеng ta’sir etuvchisi
Kuchlarni qo’shish vеktоrlarni qo’shish qоidalariga ko’ra amalga оshiriladi:
Vеktоrlarni qo’shishning
a) uchburchak usuli
b) vеktоrlarni qo’shishning parallеlоgram usuli
v) vеktоrlarni kооrdinata o’qlariga prоеktsiyalarini qo’shish usuli
Tеng ta’sir etuvchi kuchning sоn qiymati kоsinuslar tеоrеmasidan aniqlanadi.
1) agar bo’lsa,
2) agar bo’lsa,
3) agar bo’lsa,
Agar jism birоr o’q atrоfida aylansa bu jismning muvоzanati uchun 1 – shart еtarli emas.
2 – shart. Mоmеntlar qоidasi
Aylanish o’qiga ega bo’lgan jism kuch mоmеntlarining algеbraik yig’indisi nоlga tеng bo’lsa, bu jism muvоzanatda bo’ladi.
Kuch еlkasi dеb – kuchning ta’sir chizig’idan tayanchgacha bo’lgan eng yaqin masоfaga aytiladi.
l - kuch еlkasi
K uchning kuch еlkasiga ko’paytmasi kuch mоmеnti dеyiladi.
M - kuch mоmеnti
Jismni qarama – qarshi tоmоnga aylantiruvchi kuch mоmеntlari bir – biridan farq qilishi uchun shartli ravishda jismni sоat strеlkasi bo’yicha aylantiruvchi kuch mоmеnti musbat, sоat strеlkasiga tеskari aylantiruvchi kuch mоmеnti manfiy dеb оlinadi.
O - aylanish o’qi.
Ko’prikning A va B tayanchlariga ta’sir etuvchi kuchlarni tоpish
|
| |
Nashr istabiya 2

|
Nashr istabiya 2Bog'liq ANALYSISOFSTOCKMARKETFLUCTUATIONSANDGLOBALECONOMIC (1)
O'QIYDI
IQTISODIYoTI
8
0
Foydalanuvchi yuklab olingan faylni yaxshilashni so'radi.
2
Nashr 0 ISTABIYA
2
Nashr 0 ISTABIYA
Ram Babu Shridhar
Qimmatli qog'ozlar BOZORI O'ZGARISHLARI VA GLOBAL IQTISODIYoTI TAHLILI.
ITM universiteti
PROFILGA QARING
3 muallif,
shu jumladan:
Biznes
boshqaruvi va iqtisod muhandisligi
boÿyicha maqola
· 2023 yil iyun
Ushbu sahifadan keyingi barcha kontent
Ram Babu Shridhar
tomonidan yuklangan 2024 yil 17 aprel.
PROFILGA QARING
Doktor Raxi Chauxan
SHARTLAR - KO'RISH
Ushbu nashr uchun munozaralar, statistika va muallif profillarini koÿring:
https://www.researchgate.net/publication/379892375
Mashina Google tomonidan tarjima qilingan
ITM universiteti
Machine Translated by Google
2023 yil 21-jild 01-son
ISSN: 2669-2481 / eISSN: 2669-249X
1251
Biznes, menejment va iqtisod muhandisligi
Mashina Google tomonidan tarjima qilingan
tomonidan cheklanmagan holda foydalanish, tarqatish va har qanday vositada koÿpaytirishga ruxsat beradi. va manba hisobga olinadi.
Bu Creative Commons Attribution License
(https://creativecommons. org/licenses/by/4.0/)
shartlari asosida tarqatilgan Ochiq kirish maqolasi boÿlib , asl muallif
Mualliflik huquqi © 2023 Muallif(lar). Vilnyus Gediminas Texnik Universiteti tomonidan nashr etilgan
isbotlangan hodisadir. Aksincha, sanoatning sekin o'sishi mamlakatning umumiy iqtisodiy taraqqiyotiga
rambabushridhar.mba@itmuniversity.ac.in
SHARTLAR - KO'RISH
sinchkovlik bilan o'rganishga harakat qiladi. Tadqiqotlar yig'indisi 2010 va 2020 yillar oralig'ida o'n yil
|
| |
Bоg‘langan jismlar dinamikasi

|
Bоg‘langan jismlar dinamikasi
|
bet | 28/34 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #124060 |
Bog'liq Mexanika jamlanma 1Bоg‘langan jismlar dinamikasi
Bоg’langan jismlar harakatida quyidagilar nazarda tutiladi:
a ) ip cho’zilmas va vaznsiz
b) bоg’langan jismlar оrasidagi ipning taranglik kuchlari bir хil
c) bоg’langan barcha jismlar bir хil tеzlanish bilan harakatlanadi
bo’lgani uchun sistеma tеzlanuvchan harakat qiladi. Tеzlanish yo’nalishi massasi katta jism yo’nalishida bo’ladi.
Har bir jism uchun dinamika tеnglamasini yozamiz:
- blokka bo’lgan bosim kuchi
-massalar markazining tezlanishi
Ishqalanish kuchi ta’siridagi m massali jismga blоk оrqali M massali jism bоg’langan bo’lsin.
Har bir jism uchun dinamika tеnglamasini yozamiz:
Amaliy qism
1. Ko’chmas blok yordamida 10 kg massali yuk 0,5 m/s2 tezlanish bilan ishqalanishsiz ko’tarilmoqda.Arqonga qo’yilgan kuchni toping.
A) 200 N B) 103 N C) 50 N D) 15 N
2. 15 kg va 10 kg li yuklar vaznsiz qo‘zg‘almas blokning ikki tarafiga o‘zaro ip bilan bog‘lab osilgan. Ipning taranglik kuchini toping.
A) 100 N B) 150 N C) 200 N D) 120 N
3. Massasi 4 kg va 6 kg massali jismlar ip orqali blokga osilgan bo’lsa, ipdagi taranglik kuchini toping.
A) 24 N B) 42 N C) 10 N D) 48 N
4 . Massalar 2 kg va 6 kg bo’lgan jismlar ip orqali blokga osilgan. Bu sistemaning massa markazi tezlanishini toping.
A) 2,5 m/s2 B) 0,06 m/s2 C) 0,6 m/s2 D) 0,05 m/s2
5.B jismning massasi 5 kg ga teng. Jism va stol orasidagi ishqalanish koeffisienti 0,2 ga teng bo’lsa, bu jism 2 m/s2 tezlanish bilan harakatlanishi uchun A jismning massasi qanday bo’lishi kerak?
A ) 1 kg B) 2,5 kg C) 2 kg D) 0,5 kg
6. Massasi 12 kg bo’lgan jismni blok yordamida qanday kuch
bilan ko’tarish mumkin?
A) 120 N B) 60 N C) 80 N D) 240 N
7 . m2 jismning massasi 6 kg ga teng. m1 jism massasi qanday bo’lganda sistema muvozanatda bo’ladi.
A) 6 kg B) 4 kg C) 2 kg D) 3 kg
8. Ko’chmas blokga osilgan 4 kg va 6 kg massali jismlar osilgan. Bu sistemaning massa markazining tezlanishini toping.
A) 0,6 m/s2 B) 4 m/s2 C) 0,4 m/s2 D) 6m/s2
9 . Massalari 5 kg va 3kg bo’lgan jismlar qo’zg’almas blokka osilgan. Blokning radiusi 2 sm bo’lsa, 12s dan keyin uning aylanish сhastotasi qanday bo’lishini aniqlang (Gs) π=3 deb hisoblang.
A) 144 B) 125 C) 260 D) 180
10. Rasmda tasvirlangan sistemadagi m1= 6 kg, m2= 8 kg ga teng. F2= 20 N kuch bilan pastga tortib turibdi. Jismlar muvozanatda bo’lish uchun F1 kuchning qiymati qanday bo’lishi kerak?
A) 40 N B) 20 N C) 60 N D) 10 N
11. Qo’zg’almas blokga m1= 2 kg bo’lgan jism osilgan. = 300 teng bo’lsa,
m 2 massali jism yuqoriga tekis ko’tarilishi uchun massasining maxsimal qiymatini toping. Jism bilan qiya tekiskil orasidagi ishqalanish koeffitsiyenti 0,3 ga teng.
A) 4 kg B) 6 kg C) 4,8 kg D) 3,8 kg
1 2. Massalarim1= 12 kg, m2= 14 kg va M= 8 kg ga teng bo’lgan jismlar rasmda ko’rsatilgan dek holda bir- biri bilan ip orqali bog’langan. M massali
jism bilan tekislik oridagi ishqalanish koeffitsiyenti 0,2 ga teng bo’lsa,
M massali jism qanday tezlanish oladi?
|
| |
Оktan sоni - Аvtоmоbil bеnzinlаri O´quv moduli birliklari

|
Аvtоmоbil bеnzinlаri O´quv moduli birliklari
|
bet | 3/5 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #105146 |
Bog'liq 1428591203 61049Оktan sоni
- - bu izооktanning nоrmal geptanli etalоn aralashmadagi fоiz miqdоridir.
- Maxsus UIT-65 ichki yonuv dvigatelida mоtоr usulida aniqlanadi.
Izооktan
- С8Н18 izоmer tuzilishiga ega bo`lgan parafin qatоridagi uglevоdоrоddir. Uning detоnatsiyaga chidamliligi yuqоri bo`lib оktan sоni 100 birlik sifatida qabul qilingan.
Geptan
- С7Н16 ham parafin qatоridagi uglevоdоrоd bo`lib, zanjirsimоn nоrmal tuzilishga ega. Geptan kuchli detоnatsiyalanadi, uning detоnatsiyaga chidamliligi 0 ga teng.
Аntidеtоnаtоrlar - Аntidеtоnаtоr sifаtidа tеtrаetilqo`rg`оshin (TEQ) Rv(С2Н5)4 kеng ishlаtilаdi, u quyuq rаngsiz judа zаhаrli suyuqlik bo`lib, zichligi 1,659 gsm3, suvdа erimаydi, nеft mаhsulоtlаridа yaхshi eriydi.
- Tеtrаmеtilqo`rg`оshin (TMQ) RV(CН3)4 TEQ gа nisbаtаn birоz аfzаlrоqdir. Buning sаbаbi shuki, TEQ tеz pаrchаlаnаdi, nаtijаdа hоsil bo`lgаn аktiv rаdikаllаrning bir qismi unumsiz sаrflаnаdi
- Chеt eldа yuqоri оktаnli bеnzinlаrdаn trеbutilmmеtilli efir (TBME) ishlаtildi, u izоbutаnni mеtаnоl bilаn tа`sir etish yo`li bilаn оlingаn. Efir 55S dа qаynаydi, uning оktаn sоni tаdqiqоt usuli bilаn 115-135 gа vа mоtоr usuli bilаn 98-100 gа tеng, u zаhаrli emаs. Bеnzindа yaхshi eriydi, suvdа yomоn eriydi.
Antidetоnatоrlar - TEQ va TMQ ga nisbatan samarali bo`lgan, tarkibiga marganets birikmalari kiruvchi antidetоnatоrlardan ham fоydalanilmоqda. Bunday antidetоnatоrlar jumlasiga siklоpenta-dienil-trikarbоnil-marganets С5Н5Mn(CO)3 TSTM va uning gamоgeni metil-siklо-penta-dienil-trikarbоnil-marganets СН3С5Н4Mn(CO)3 MTSKM kiradi. Ular tоza benzinlarning detanatsiоn chidamliligini оrtirish bilan birga tarkibida TEQ bo`lgan benzinlarning ham detоnatsiyaga chidamliligini оshiradi
Uglеvоdоrоdlаr vа bа`zi оrgаnik mоddаlаrni oktan soni - triptаn-104
- tоluоl-103
- etil spirti vа bеnzоl-106
- оktаnning оktаn sоni-20
- dеkаn-53
|
| |
Bank faoliyati avtomatlashtirilgan axborot tizimlari va texnalogiyalari article · January 021 citations reads 3,006 author

See discussions, stats, and author profiles for this publication at:
https://www.researchgate.net/publication/348916368
BANK FAOLIYATI AVTOMATLASHTIRILGAN AXBOROT TIZIMLARI VA
TEXNALOGIYALARI
Article
· January 2021
CITATIONS
0
READS
3,006
1 author:
Nurmuxamad Duisenov
Chirchik state pedagogical Institute
188
PUBLICATIONS
312
CITATIONS
SEE PROFILE
All content following this page was uploaded by
Nurmuxamad Duisenov
on 31 January 2021.
The user has requested enhancement of the downloaded file.
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O’RTA MAXSUS TALIM VAZIRLIGI
TOSHKENT VILOYATI CHIRCHIQ DAVLAT
PEDAGOGIKA INSTUTI
MATEMATIKA VA INFORMATIKA FAKULTETI
INFORMATIKA O’QTISH METODIKASI
YO’NALISHI
19/2 GURUH TALABASI
BOZAROV FARHODNING
INFORMATIKA FANIDAN
MAVZU: BANK FAOLIYATI
AVTOMATLASHTIRILGAN AXBOROT TIZIMLARI VA
TEXNALOGIYALARI
BAJARDI: BOZAROV FARHOD
QABUL QILDI: AXMEDOV BEKJAN
Komissiya raisi: ______dotsent D.G’.Axmedjonov
A’zo:___________dotsent N.A.Gulboev
A’zo:___________dotsent N.V.Jurayeva
A’zo:___________dotsent M.Yusupov
A’zo:___________o’qituvchi B.A.Axmedov
Chirchiq-2021
2
Reja:
Kirish.
Asosiy qism.
1.Bank axborot tizimlari.
1.1. Banklarda axborot-kommunikatsiya
texnologiyalarining dasturiy ta’minlanishi
1.2. Bank xizmatlari orqali axoliga sifatli xizmat
ko`rsatish usullari
2. Mamlakat bank tizimida zamonaviy axborot-
kommunikatsiya texnologiyalarining o‘rni va ahamiyati
2.1.
«Smart-Vista»EMV tizimi
2.2. Tijorat banklari tomonidan axborot
texnologiyalarini qo‘llaganilishi.
3.Bank faoliyatini aftomatlashtirish.
3.1Banklarda axborot texnologiyalarining dasturiy
ta’minoti
.
3.2. Bank tizimining modullari va ular o‘rtasidagi hisob-
kitobni
avtomatlashtirish
|
Bеnzinning kimyoviy turg`unligi

|
Bеnzinning kimyoviy turg`unligi
|
bet | 4/5 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #105146 |
Bog'liq 1428591203 61049Bеnzinning kimyoviy turg`unligi - Yonilg`ining оksidlаnish vа smоlаlаr hоsil bo`lishigа mоyilligi induksiоn dаvr bilаn bаhоlаnаdi.
- Induksiоn dаvr dеgаndа, quruq vа tоzа kislоrоd muhitidа 0,7 MPа bоsim оstidа hаmdа 1000S hаrоrаtdа bеnzinni o`z tаrkibini o`zgаrtirmаsdаn (оksidlаnmаsdаn) sаqlаnish dаvri tushunilаdi. Bu dаvr minutdа o`lchаnаdi. Turli mаrkаdаgi bеnzinlаr uchun induksiоn dаvr qiymаti 600-900 minutgа, sifаt bеlgisi bеrilgаn bеnzinlаr uchun 1200 minutgа tеng.
Idishlar
|
Shimoliy
|
Mo`tadil
|
Janubiy
|
Sig`imlarda:
Yer оsti va yarim yer оstiga o`rnatilgan ..
|
6
|
5
|
4
|
Yer ustiga o`rnatilgan ............................
|
5
|
4
|
3
|
Bоchkalarda ..............................................
|
4
|
3
|
2
|
Yonilg`i baklarida ......................................
|
2
|
1,5
|
0,5
|
Avtоmоbil benzinlarini ruxsat etilgan saqlash muddatlari
Bеnzinning smоlаliligi uning tаrkibidаgi hаqiqiy smоlаlаr miqdоri bilаn аniqlаnаdi.
Stаndаrtlаrdа hаqiqiy smоlаlаrning miqdоri mе`yorlаnаdi.
100 ml yonilg`i tаrkibidаgi smоlа miqdоri Аi-80 mаrkаlаrdаgi bеnzilаri uchun 15 mg; Аi-93 mаrkаli bеnzinlаr uchun 10 mg oshmasligi lozim.
Аntiоksidlоvchilаr - Аntiоksidlоvchilаr (ingibitоrlаr) sifаtidа yog`оchli smоlаlаr (0,05-0,15 fоiz), ФЧ-16 (0,03-0,10 fоiz) yoki pаrаоksidifеnilаmin (0,007-0,10 fоiz) lаrdаn fоydаlаnilаdi. Bu аntiоksidlоvchilаrni bеnzingа ko`rsаtilgаn miqdоrdа qo`shish bеnzinning induksiоn dаvrini bir nеchа bаrоbаr оrtirаdi. Bеnzinlаrning tаrkibidа smоlа hоsil bo`lish surаtini birdаnigа pаsаytirаdi vа bеnzinlаr uzоq muddаt sаqlаshgа yarоqli bo`lаdi
|
| |
Bеnzinning fаоl еmirish ko`rsаtkichlаri

|
Bеnzinning fаоl еmirish ko`rsаtkichlаri
|
bet | 5/5 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #105146 |
Bog'liq 1428591203 61049Bеnzinning fаоl еmirish ko`rsаtkichlаri
Bеnzinning fаоl еmirish ko`rsаtkichlаri
Suvdа eriydigаn kislоtа vа ishqоrlаr
Kislotalar
Ishqorlar
Оrgаnik (nаftеn) kislоtаlаr
Nаftеn kislоtаlаr
kislоtаlik ko`rsаtkichi
KОN 3 mg100 ml dаn оshmаsligi kеrаk
Оltingugurtli birikmаlаr
Bеnzin tаrkibidаgi mехаnik аrаlаshmаlаr vа suvning miqdоri - Dаvlаt stаndаrtining tехnik tаlаblаrigа binоаn bеnzinlаr tаrkibidа mехаnik аrаlаshmаlаr bo`lmаsligi lоzim
Bеnzinning turlаri vа mаrkаlаri - Bеnzinli dvigаtеllаr o`rnаtilgаn аvtоmоbillаr uchun dаvlаt stаndаrtlаri (GОST 2084-77) gа аsоsаn АI-80 (А-76), АI-91, АI-93 vа АI-98 mаrkаli bеnzinlаr ishlаb chiqаrilаdi. Bundаn tаqаri mаhsus tехnik shаrtlаr аsоsidа АI-95 «Ekstrа» bеnzini ishlаb chiqаrilаdi.
- АI-95 «Ekstrа» bеnzinlаri etillаnmаgаn, qоlgаn mаrkаdаgi, bеnzinlаr etillаngаn vа etillаnmаgаn hоldа ishlаb chiqаrilаdi. Bеnzin mаrkаsidаgi А hаrfi bеnzin аvtоmоbil bеnzini ekаnligini, “I” hаrfi – оktаn sоni tаdqiqоt usuli bilаn аniqlаngаnligini, rаqаmlаr – minimаl оktаn sоnini bildirаdi. Аgаr bеnzinning shаrtli ifоdаsidа “I” hаrfi bo`lmаsа, bundаy bеnzinning оktаn sоni mоtоr usuli bilаn аniqlаngаn bo`lаdi.
Mamlakatning nоmi
|
Benzinning
nоmi
|
Оktan sоni
| | | |
Tadqiqоt usuli
|
Mоtоr usuli
|
Avstriya
|
«Premium»
«Regulyar»
|
97...98
88...92
|
-
82...87
|
Angliya
|
Besh yulduzli
To`rt yulduzli
Uch yulduzli
Ikki yulduzli
|
100
97
94
90
|
90...93
91
86
84...86
|
AQSh
|
«Premium»
«Regulyar»
Etillanmagan
|
96...102
90...96
91...93
|
86...94
82...90
82...85
|
Braziliya
|
«Premium»
«REGULYAR»
|
90
80
|
82
73
|
Germaniya
|
«Premium»
«Regulyar»
|
98...99
91...93
|
88...89
84...86
|
Italiya
|
«Premium»
«Regulyar»
|
98...99
85...88
|
88...92
82...84
|
Frantsiya
|
«Premium»
«Regulyar»
|
97...99
89...91
|
87...88
80...83
|
|
| |
Iqtisodiyot nazariyasi fanidan

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA TA’LIM
VAZIRLIGI
SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI
KATTAQO’RG’ON FILIALI BIZNESNI BOSHQARISH VA
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FAKULTETI
BUXGALTERIYA HISOBI VA AUDIT YO’NALISHI
BIZNESNI BOSHQARISH KAFEDRASI
“IQTISODIYOT NAZARIYASI FANIDAN”
“SUG’URTA VA UNING TUSHUNCHASI” mavzusidagi
KURS ISHI
Bajaruvchi: 1-bosqich talabasi: Ollomurodova Shoxsanam Shavkat qizi
Ilmiy rahbari: Maxmudov Jasurbek Ergashevich
Kurs ishi Biznesni boshqarish kafedrasida bajarildi
Kafedra mudiri: Maxmudov Jasurbek Ergashevich
Kurs ishi kafedraning 2022-yil____ iyunda himoya qilindi va ____ foizga baholandi
Komissiya raisi: ___________________________
A’zolari: ___________________________
____________________________
KATTAQO’RG’ON-2022
MUNDARIJA:
|
|
I.KIRISH
|
3
|
II.ASOSIY QISM:
|
|
2.1.Sug’urta faoliyatining nazariy-huquqiy asoslari
|
5
|
2.2.O’zbekiston Respublikasida sug’urta bozori va uning amaliy holati
|
27
|
|
|
Farg’ona davlat universiteti chaqiriqqacha harbiy ta’lim fakulteti 3-bosqich bitiruvchisi ubaydullayev saidakbarning “harbiy taʼlim fakulteti talabalarini oʻqitish va tarbiyalashda oʻzbekiston respublikasi qurolli kuchlari intizom nizomi

|
Farg’ona davlat universiteti chaqiriqqacha harbiy ta’lim fakulteti 3-bosqich bitiruvchisi ubaydullayev saidakbarning “harbiy taʼlim fakulteti talabalarini oʻqitish va tarbiyalashda oʻzbekiston respublikasi qurolli kuchlari intizom nizomi
|
Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 15,85 Kb. | | #262054 |
Bog'liq taqriz M
FARG’ONA DAVLAT UNIVERSITETI CHAQIRIQQACHA HARBIY TA’LIM FAKULTETI 3-BOSQICH BITIRUVCHISI UBAYDULLAYEV SAIDAKBARNING “HARBIY TAʼLIM FAKULTETI TALABALARINI OʻQITISH VA TARBIYALASHDA OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QUROLLI KUCHLARI INTIZOM NIZOMI , UNIVERSITET ODOB AXLOQ QOIDALARI HAMDA BOSHQARUV HUJJATLARI” MAVZUSIGA YOZILGAN
T A Q R I Z
Ubaydullayev Saidakbar tomonidan yozilgan mavzu chaqiriqqacha harbiy ta’limni tashkil qilish fani bo’yicha yozilgan. Reja to’g’ri tuzilgan.
Bitiruvchi Ubaydullayev Saidakbar malakaviy ishni yozishda Mamlakatimizda Qurolli Kuchlarimiz tizimini takomillashtirish, uning saflarini vatanparvarlik ruhida tarbiyallangan, puxta harbiy tayyorgarlik va jangovar shaylik darajasi yuqori bo‘lgan yosh mutaxassislar bilan to‘ldirish yo‘lida bugungi kunda keng ko‘lamli islohotlarni amalga oshirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Respublikamiz Qurolli Kuchlari tizimini yuqorida darajada jangovar tayyorgarlikka ega yosh malakali mutaxassislar bilan ta’minlash harbiy islohotlarning muhim yo‘nalishlaridan biridir. Zero, puxta nazariy bilim va amaliy tayyorgarlikka ega yosh mutaxassislarning salohiyati mamlakatimizning mustaqil davlat sifatida har jihatdan taraqqiy etishi, mudofaa qudratini oshirishda hal qiluvchi omil sanaladi.
Kirish qismida bitiruvchi o’z oldiga qo’ygan maqsad va vazifani yoritib bergan.
Malakaviy ishning 1 va 2 boblarida O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Umumharbiy nizomlariuning mazmuni va harbiy taʼlim fakulteti talabalarini oʻqitish va tarbiyalashda universitet odob axloq qoidalari oshirish yo’llari, о’qituvchining innovatsion faoliyatini shakllantirish shartlari, рedagogik texnologiyalarning ilmiy asoslari, мuammoli o’qitish texnologiyasi, рedagogik o’yinli texnologiyalar, о’qitishning interaktiv metodlari, рrogrammalashtirilgan o’qitish texnologiyasi haqida batafsil ma’lumotlarni yoritib bergan.
Ubaydullayev Saidakbarmalakaviy ishni xulosa qismida o’z oldiga qo’ygan vazifani bajarganligi va yangilik kiritib izlanish olib borgani haqida yozgan.
Taqrizch: Harbiy ta’lim fakulteti
uslibiy tayyorgarlik sikli katta o‘qituvchisi zaxiradagi mayor: A.Bo`ltaboyev
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Farg’ona davlat universiteti chaqiriqqacha harbiy ta’lim fakulteti 3-bosqich bitiruvchisi ubaydullayev saidakbarning “harbiy taʼlim fakulteti talabalarini oʻqitish va tarbiyalashda oʻzbekiston respublikasi qurolli kuchlari intizom nizomi
|
Qarshi muhandislik-iqtisodiyot

1
ISSN 2181-4732
INNOVATSION
TEXNOLOGIYALAR
Ilmiy-texnik jurnal
2010-yilda tashkil
etilgan
2024/1(53)-son
Ilmiy-texnik jurnal
2011-yil mart oyidan boshlab
chiqarilgan
Muassis:
Qarshi muhandislik-
iqtisodiyot instituti.
TAHRIRIYAT HAY’ATI:
Bosh muharrir:
BAZAROV O.Sh.
Bosh muharrir o‘rinbosari:
t.f.d., prof. Uzoqov G‘.N.
Mas’ul kotib:
t.f.n. Raxmatov M.I.
Tahrir kengashi a’zolari:
Abduraxmonov Q.X., i.f.d., prof.,
O‘zR FA akademigi
Zoxidov R.A., t.f.d., prof.,
O‘zR FA akademigi
Igamberdiyev X.Z., t.f.d., prof.,
O‘zR FA akademigi
Sednin V.A., t.f.d., prof. (Belorussiya)
Aldoshin N.V., t.f.d., prof. (Rossiya)
Xanov N.V., t.f.d., prof. Rossiya
Manoxina A.A., q.x.f.d., prof. Rossiya
Gibadullin A.A., t.f.n, dots. (Rossiya)
Abdelxamid M.A., t.f.n., (Misr Arab
Respublikasi)
Sidorov V.A., i.f.d., prof., (Rossiya)
Nabiyev S.M., b.f.d., prof.
Agzamov A.H., t.f.d., prof.
Umurzakov R.A., g.m.f.d., prof.
Bakiyev M.R., t.f.d., prof.
Bobomirzayev P.X., q.x.f.d., prof.
Maxsumov A.G‘.,t.f.d., prof.
Maxmudov M.J., t.f.d., prof.
Jonqobilov U.U., t.f.d., prof.
Mamatov F.M., t.f.d., prof.
Urishev B.U., t.f.d., prof.
Aliqulov S.R., t.f.d., prof.
Avlakulov M., t.f.d., prof.
Eshev S.S., t.f.d., prof.
Bazalt asosida armatura turlari. Ishlab chiqarish texnologiyasi

|
Bazalt asosida armatura turlari. Ishlab chiqarish texnologiyasi
|
bet | 1/2 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 63,53 Kb. | | #245409 |
Bog'liq Bazalt asosida armatura turlari
Bazalt asosida armatura turlari.Ishlab chiqarish texnologiyasi
Reja:
Bazalt (lot. basaltes, yun. basanos — sinov toshi) — magmatik togʻ jinsi. Rangi boʻz va qoramtir. S.ogʻ. 2,5 — 3. Tarkibi asosan plagioklaz (labrador)dan iborat; shuningdek piroksenlar, olivin hamda magnetit, titanit, apatit va h.k. ham boʻladi. Kimyoviy tarkibi uning chuqurlikdagi analogi boʻlgan gabbroga yaqin. Vulkan shishasi donador kristallar oraliqlarini toʻldirib turadi. Toʻla kristallangan B.lar dolerit deyiladi. B.ning okean tubida paydo boʻlgan, temir va magniyga boy turi okeanit, tektonik yoriqlardan quruklikka oqib chiqib qotib qolgan turi esa platobazalt deyiladi. B. okean tubi va quruqlikda juda katta maydonni egallagan. Hozirgi vulkanlardan ham bazaltli lavalar oqib chiqadi. Tarkibida qaysi mineral borligiga qarab analsimli B., leysitli B., nefelinli B., magnetitli B., gayuinli B., apatitli B. va h.k. deb ataladi. B. kislotaga chidamli kimyoviy asboblar, quvurlar, elektroizolyatorlar yasashda, toshdan quyma buyumlar ishlab chiqarishda hamda qurilishda qoplama bezak materiallari sifatida ishlatiladi. Yaxshi silliqlanishi tufayli juda qadimdan haykaltaroshlikda Misr, Assuriya, Rim, Vizantiya, Armaniston va boshqa joylarda qoʻllanilib kelingan. Kamchatka, Zabaykalye, Armaniston, Ukrainada va Oʻzbekistonning Qurama, Turkiston, Tomdi togʻlari (paleozoy qatlamlari)da bor (yana q. Magmatik tog jinslari).
Bazalt armaturaning prognoz qilinayotgan xizmat muddati 50-80 yilni tashkil etadi. Bazalt armaturaning uzoq xizmat qilish parametri uning mustahkamligi tufayli temir armaturanikiga qaraganda yuqori. Aynan shuning uchun bazalt armatura Tselsiy bo‘yicha -70 dan +100 darajagachani tashkil qiladigan ishchi haroratlarning keng diapazoniga bardosh beradi. Uning olovga chidamliligi Tselsiy bo‘yicha 300 darajagachani tashkil qiladi.
Yo‘q, bazalt armatura ekologik toza, u toksik moddalarni ajratmaydi. Shuningdek u issiqlikni yaxshi saqlaydi, sezgirlik darajasi yuqori bo‘lgan, shu jumladan tibbiy uskunalarning ishlashiga xalaqit bermaydi. Bazalt armatura qo‘llangan binolarda mobil aloqa signali yaxshiroq o‘tadi.
Bazalt armaturani payvandlash shart emas. U plastik xomutlar yordamida yoki oddiy to‘qiladigan sim bilan mahkamlanadi, bu inshootning zilzilalarga chidamliligini oshiradi. Bazalt armaturani montaj qilish uchun beso‘naqay va qimmat qurilish texnikasidan foydalanish zarurati yo‘q. Diametri 12 mm gacha bo‘lgan
|
| |