Vaqtinchalik xarajatlar smetasi –

|
Vaqtinchalik xarajatlar smetasi –
|
bet | 4/7 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 122,5 Kb. | | #148522 |
Bog'liq Byudjet-soliq siyosatiVaqtinchalik xarajatlar smetasi – tashkilotlarning xarajatlar smetasi tasdiqlangunga va ro’yxatdan o’tkazilgunga qadar amal qiluvchi hujjat bo’lib, unda Byudjet tashkilotlari uchun ko’zda tutilgan, qonunchilikka o’zgartirishlarni hisobga olgan holda, har oyda avvalgi moliya yilining oxirgi choragidagi Byudjetdan ajratiladigan mablag’larning uchdan bir qismidan ortiq bo’lmagan miqdorlardagi Byudjetdan ajratilgan mablag’lar (xarajatlar rejasi) aks ettiriladi;
Byudjet tashkilotlarining Byudjetdan tashqari mablag’lari – qonunchilikda nazarda tutilgan Byudjetdan tashqari manbalar hisobidan tashkilotlar ixtiyoriga kelib tushadigan mablag’lardir. Byudjet tashkilotlarida Byudjetdan tashqari mablag’lari tashkil bo’lish manbaalari quyidagilardan iborat:
- Byudjet tashkilotlarini rivojlantirish jamg’armasi mablag’lari;
- Tibbiyot muaasasalarini moddiy rag’batlantirish va rivojlantirish jamg’armasi mablag’lari;
- Ta’lim muassasalarida o’qitishning to’lov kontrakt shakli mablag’lari;
- To’lovlarning maxsus turlari bo’yicha mablag’lar;
- Boshqa Byudjetdan tashqari maxsus mablag’lar.
Yuqorida keltirilgan Byudjetdan tashqari mablag’lar bo’yicha alohida-alohida daromadlar va xarajatlar smetalari tuziladi.
2. Byudjet mablag’lari bo’yicha xarajatlar smetasini tuzish tartibi va ularni ijrosi hisobi
Byudjetdan tashqari mablag’lar bo’yicha smeta – tashkilotlar tomonidan joriy moliya yili uchun tuziladigan va tasdiqlanadigan hujjat bo’lib, unda tashkil bo’lish manbaalari va ushbu mablag’larning qonunchilikka muvofiq foydalanish yo’nalishlari ko’rsatilgan holda Byudjetdan tashqari daromadlar tushumlarining prognoz hajmlari aks ettiriladi.
Tashkilotlar, agarda qonunchilikda boshqacha tartib belgilanmagan bo’lsa, mustaqil ravishda xarajatlar smetasini, Byudjetdan tashqari mablag’lar bo’yicha smetani, shuningdek, shtatlar jadvalini tasdiqlangan tashkiliy tuzilma, shtat birliklari, namunaviy shtatlar va Byudjetdan moliyalashtirish me’yorlariga muvofiq ishlab chiqadilar va tasdiqlaydilar.
Xarajatlar smetasiga O’zbekiston Respublikasi qonunlari, O’zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari, O’zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, O’zbekiston Respublikasi Hukumatining, shuningdek, Qoraqalpog’iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, tegishli hokimiyatlar ularga berilgan tegishli huquq va vakolatlar doirasidagi qarorlari va farmoyishlarida ko’zda tutilgan xarajatlar kiritiladi.
Xarajatlar smetasi va Byudjetdan tashqari mablag’lar bo’yicha smeta bir yillik muddatga – 1 yanvardan 31 dekabrni ham qo’shgan holda, mavsumiy yoki joriy yilda ishga tushiriladigan tashkilotlar bo’yicha esa, ularning mazkur moliya yilidagi faoliyat ko’rsatish muddatiga tuziladi va amal qiladi.
Xarajatlar smetasi O’zbekiston Respublikasi Davlat Byudjeti xarajatlarining iqtisodiy tasnifiga muvofiq xarajatlar guruhlari bo’yicha, 4 guruh xarajatlarining to’liq yoyilmasini va hisob-kitoblarni o’z ichiga olgan holdagi ilova bilan birgalikda tuziladi.
Ilova xarajatlar smetasining ajralmas qismi bo’lib, smetasining prognoz hisob - kitoblarini asoslaydi va hisobot tuzish maqsadida foydalaniladi.
Xarajatlar smetasi bo’yicha xarajatlarni hisoblab chiqish mablag’larga bo’lgan ehtiyojga muvofiq iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanish ko’rsatkichlarini va iqtisod qilishning qat’iy tartibini amalga oshirishni hisobga olgan holda amalga oshirilishi shart.
Xarajatlarni hisoblab chiqishda quyidagilarga amal qilish kerak:
• O’zbekiston Respublikasi qonunlari va O’zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari, O’zbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, O’zbekiston Respublikasi Hukumatining qarorlari va farmoyishlari, shuningdek Qoraqalpog’iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, tegishli hokimiyatlarning ularga berilgan huquq va vakolatlar doirasida qabul qilingan qaror va farmoyishlariga;
• Byudjet tashkilotlarining belgilangan tartibda tasdiqlangan xarajatlar me’yorlariga;
• tovar va xizmatlarni davlat tomonidan tartibga solinadigan baholari va tariflariga.
Jumladan:
• xarajatlar smetasiga ish haqi uchun mablag’lar qonunchilik bilan belgilangan maoshlari va ish haqi stavkalari va ularga qo’shimcha to’lovlardan, amaldagi namunaviy shtatlar va me’yorlarga rioya qilishdan kelib chiqib kiritiladi. Ishbay usul bilan bajariladigan ishlar uchun ish haqi xarajatlar smetasiga Byudjet yiliga xarajatlar smetasida ko’zda tutilgan ish hajmlaridan kelib chiqib kiritiladi;
• pedagog xodimlar ish haqi uchun mablag’larni ajratishda, qonunchilikda belgilangan ish haqi stavkalaridan va o’quv rejasiga muvofiq daftar tekshirish, sinf rahbarligi va boshqalar uchun qo’shimcha haq to’lashni hisobga olgan holda tuzilgan tarifikatsiyalardan kelib chiqilishi lozim;
• tibbiyot xodimlari ish haqi uchun mablag’larni ajratishda, ish haqi stavkalari va qonunchilikka muvofiq mehnatga haq to’lash shartlarini hisobga olgan holda tuzilgan tibbiyot xodimlari tarifikatsiyalaridan kelib chiqilishi lozim;
• oliy o’quv yurtidan keyingi ta’limda ta’lim oluvchilarni stipendiya xarajatlari belgilangan stipendiyalar miqdori va stipendiya ta’minoti tartibidan kelib chiqqan holda hisoblanadi;
• mehnatga haq to’lash jamg’armasidan yagona ijtimoiy to’lovni to’lash xarajatlari xarajatlar smetasiga O’zbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlariga muvofiq belgilangan stavkalarda, qonunchilikka muvofiq yagona ijtimoiy to’lov to’lanadigan barcha to’lov summalaridan kelib chiqqan holda kiritiladi;
• ish beruvchining fuqarolik javobgarligini majburiy sug’urta qilish bo’yicha sug’urta mukofotini to’lash xarajatlari xarajatlar smetasiga qonunchilikda belgilangan tartibda ish beruvchining barcha xodimlarining o’tgan yilgi ish haqining haqiqiy xarajatlaridan kelib chiqqan holda kiritiladi;
• xo’jalik xarajatlari, jumladan, kommunal xizmatlar uchun xarajatlar limitlar doirasida kommunal xizmatlar uchun baho va tariflarni hisobga olgan holda hisoblanadi;
• telefon va boshqa telekommunikatsiya xizmatlari xarajatlari abonent raqamlari soni va xizmatlar uchun tasdiqlangan tariflaridan kelib chiqib hisoblanadi. Bunda, limitdan oshiq foydalanilgan shaharlararo (davlatlararo) so’zlashuvlar uchun aloqa xizmatlari, internet bo’yicha xizmatlar va boshqa aloqa xizmatlari xarajatlari Byudjet tashkilotlarining xarajatlar smetasida tegishli moliya organlari bilan kelishilgan holda o’zlarining faoliyat hususiyatlaridan va ushbu xizmatlarga bo’lgan talabdan kelib chiqib ko’zda tutiladi;
• davolash, bolalar va boshqa ijtimoiy soha muassasalarida ovqatlanishga ketadigan xarajatlar tashkilotlarning har bir turi uchun tasdiqlangan ovqatlanish kunining o’rtacha yillik sonidan va natural me’yorlaridan kelib chiqib hisoblanadi;
• dori-darmonlarga ketadigan xarajatlar qonunchilikda belgilangan pul xarajatlari me’yoriga qarab: statsionarlarda – har bir joy-kunga, shifoxonalarda –shifokorga har bir kirishga belgilanadi;
• ijtimoiy-madaniy tashkilotlarni ayrim guruhi uchun kiyim-kechak, poyabzal, choyshab, yotish anjomlari va boshqa yumshoq buyumlar sotib olishga ketadigan xarajatlar, moddiy ta’minotning me’yorlari asosida, lekin ajratilgan mablag’lar doirasida hisoblanadi;
• suv, o’rmon xo’jaligi va boshqa tashkilotlarni saqlash xarajatlari ularning bajarayotgan ish me’yori va hajmidan kelib chiqqan holda aniqlanadi;
• inspeksiya va qo’riqlash faoliyati bilan bog’liq xizmatlar to’lovi xarajatlari tashkilotlar va ushbu xizmatlarni yetkazib beruvchilar o’rtasidagi shartnomaga muvofiq aniqlanadi;
• tashkilotlarning binolar, inshootlar va transport vositalaridan foydalanish, binolar va transport vositalari, shuningdek boshqa davlat mulklari ijarasi bilan bog’liq xarajatlari belgilangan limitlar va natural ko’rsatkichlardan kelib chiqib aniqlanadi;
• xizmat safarlari bilan bog’liq xarajatlar tashkilotlarning oldiga qo’yilgan vazifalaridan, shuningdek qonunchilikda belgilangan me’yorlardan kelib chiqqan holda aniqlanadi;
• epizootik kasalliklarga qarshi tadbirlar va qishloq xo’jaligi zararkunandalariga (chigirtkalar, tut parvonasi va boshqalar) qarshi kurashish bilan bog’liq xarajatlar prognoz ish hajmlari va kimyoviy preparatlarga bo’lgan ehtiyojlar, shuningdek bajariladigan ish turlaridan kelib chiqqan holda aniqlanadi.
Yuqorida ko’rsatilgan xarajatlar, shuningdek Davlat Byudjeti xarajatlarining iqtisodiy tasnifi bo’yicha boshqa xarajatlarni aniqlashda boshqa ko’rsatkichlar va uslublar qo’llanishi mumkin, ularning asoslanganligi xarajatlar smetasini ro’ Tashkilotlar belgilangan shaklda Byudjetdan tashqari mablag’lar bo’yicha smetani har yili tuzadilar va tasdiqlaydilar. Bunda, tashkilotlar Byudjetdan tashqari mablag’lar tushumlarini va xarajatlarini rejalashtirishni qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiradilar.
|
| |