nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi - bet 7

12
1.2. Kanallar va to‘lqinlarning tarqalishi
Radiochastotalarning tasniflanishi.
Barcha
aloqa tizimlari
odatda
uzatiladigan
alohida
yoki
guruhli
signal
bilan
modulyatsiyalangan garmonik YUCh tebranishlar ko‘rinishidagi
(sinusoidal) radiosignallarni ishlatadi. Har bir aloqa liniyasiga ma’lum
polosa ajratiladi. Ajratilgan polosaning o‘rta
chastotasi uzatuvchi
radiostansiyaning nominal chastotasi deyiladi.
Xalqaro radioaloqa
reglamentiga muvofiq radiochastotalar 9ta diapazonlarga bo‘lingan,
ularda radioto‘lqinlarning tarqalishi sharoitlari bir xil va 4 dan 12
gacha nomerlar bilan belgilanadi.
N nomerli diapazon pastdan
0,3 · 10
N
Gs va yuqoridan 3 · 10
N
Gs chastota bilan chegaralangan.
Diapazonlarga quyidagi nomlar berilgan (1.1- jadval).
Bu yerdan ko‘rinib
turibdiki, diapazonning
nomeri ortishi bilan
chastotalar
diapazoni kengligi oshadi, masalan: № 4da Δ
Barkamol shaxs – - Курс иши doc

|
Курс иши doc
|
bet | 4/13 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 227,5 Kb. | | #262161 |
Bog'liq tarbiyaviy tadbirlarning shaxs faolligini oshirishdagi ahamiyatiBarkamol shaxs – bu adolatli, vijdonli, iymon-e’tiqodli, mehr-muruvvatli, irodali, or-nomusli, matonatli va chidamli, erkin fikrlovchi, oʻz xalqining daholari uchun kurashuvchi, hur fikrli va istiqlol gʻoyalari bilan sugʻorilgan, oʻz Vataniga fidoyilik bilan xizmat qiluvchi, tadbirkor va tashabbuskor ozod ShAXSDIR.
Tarbiya – inson shaxsi ma’naviy qiyofasini shakllantirishga qaratilgan say – harakatlar tizimidir. Tarbiya – keng ma’noda u yoki bu sifatlarning yoki ijtimoiy guruhlarning maqsadlariga muvofiq odamlarning yangi avlodlariga avval avlodlarning ijtimoiy – tarixiy tajribasini uzatish vositasi bilan jamiyatning rivojlanishini ta’minlovchi vazifasi. Tarbiyalashning tor ma’nosi – ijtimoiy institutlar doirasida va ta’sirida ijtimoiy amaliyotning har bir doirasidagi hayotiy faoliyatiga, ijtimoiy vazifalarni va rollarni bajarishga tayyorlash maqsadida shaxsni ongli, maqsadga yoʻnaltirilgan, muntazam shakllantirish jarayoni.
Tarbiya vazifasi – ma’naviy manbalar va hozirgi zamon talablari va ehtiyojlarini nazarda tutilgan holda oʻqituvchining oʻquvchi bilan aniq bir maqsadga qaratilgan tarbiyaning samaradorligi tarbiyaning qanday metodidan foydalanishga bogʻliq.
Tarbiya jarayoni – tarbiya jarayonining mohiyati va jamiyat taraqqiyotidagi roli nihoyatda beqiyosdir. Insonni tarbiyalash, uni bilim olishga, mehnat qilishga undash va bu xatti-harakatini asta-sekin koʻnikmaga aylantirib borish lozim.
Tarbiya maqsadi – talaba-yoshlarda milliy gʻoya va milliy mafkurani shakllantirishda ilmiy pedagogik tadqiqot metodlari qoʻllaniladi.
Tarbiya metodlari – metod lotincha metodoc – yoʻl soʻzidan olingan. Metod tadqiqot yoʻli, nazariya, ta’limot deb tarjima qilinadi. Ilmiy tushuncha sifatida «metod» soʻzi keng ma’noda muayyan maqsadga erishish yoʻli tushuniladi.
Axloq normasi – kishilarning xulq, fe’l-atvorlarini tartibga soluvchi axloqiy talablar mezoni demakdir.
Axloqiy tarbiya - Oʻquvchilar tomonidan oʻzlashtirilgan nazariy ma’naviy-axloqiy bilimlar negizida ijtimoiy faoliyatni tashkil etish borasida koʻnikma va malakalarni hosil qilish, axloqiy sifatlarni qaror toptirishga yoʻnaltirilgan murakkab dinamik jarayon.
|
| |
Shaxs shakllanishi va rivojlanishi to'g'risida tushuncha

|
Shaxs shakllanishi va rivojlanishi to'g'risida tushuncha
|
bet | 8/13 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 227,5 Kb. | | #262161 |
Bog'liq tarbiyaviy tadbirlarning shaxs faolligini oshirishdagi ahamiyati2.2 Shaxs shakllanishi va rivojlanishi to'g'risida tushuncha
Inson, odam, shaxs ko'plab fanlarning o'rganish ob'ekti hisoblanadi. Shaxs deganda muayyan jamiyatning a'zosi tushuniladi. Ijtimoiy munosabatlarga kirishuvchi, ongi yuksak taraqqiy etgan, ijtimoiy taraqqiyotda ishtirok etuvchi odamgina shaxs deyiladi. Shaxsning eng asosiy belgisi-uning ongli faoliyat egasi ekanligidir. Ma'lumki kishi ongi faqat jamiyatda, boshqalar bilan o'zaro munosabatda til yordamida ijtimoiy tajribani o'zlashtirishda shakllanadi. Binobarin shaxs ham faqat jamiyatdagina shaxsga aylanishi mumkin.
Odamning ijtimoiy mavjudot sifatida shaxs nomini olishi uchun unga ijtimoiy-iqtisodiy hayot va tarbiya kerak. Shu boisdan pedagogika fani bolaning shaxs sifatida rivojlanishi, uning har tomonlama kamolga etish qonuniyatlarini, unga ta'sir etuvchi ob'ektiv va sub'ektiv omillarni, rivojlanish jarayoniga aloqador davrlarni aniqlashi kerak. Odamning mukammal inson bo'lib etishuvida o'zining maqsad asosidagi xatti-harakati, iroda sifatlarining kamol topishi natijasida ayrim nuqsonlarini bartaraf etishi, qiyinchiliklarni engib chiqishi mumkinligini bilishimiz zarur. Demak, inson hayot faoliyati davomida o'zgarib, shakllanib, rivojlanib boradi. Bolalik, o'smirlik va o'spirinlik davrida rivojlanish nihoyatda kuchli bo'ladi. Shaxsning kamol topishida va unin xulqida ijtimoiy va biologik omillarning ta'sir kuchi hamisha ham bir xil bo'lavermaydi. Chunki uning xulqiga, munosabatlariga, aloqalariga, yoshi, bilimi, odatlari, tajribasi va vaziyat ham ta'sir etadi. Masalan, bir xildagi ta'sirlarga turli bola turlicha munosabatda bo'ladi, bu ayni paytda, bolaning ehtiyoji qandayligiga ham bog'liqdir. Shaxs ijtimoiy tajribani faol ravishda tahlil qiladi, o'zlashtiradi, o'z uchun o'zgartiradi-bu jarayon davomida o'zi xam shaxs sifatida shakllanadi. Shaxs shakllanib borgan sayin tashqi ta'sirlar, shu jumladan ijtimoiy ta'sirlar ham uning ichki dunyosi, psixologiyasiga qarab turli odamlarga turlicha ta'sir qiladilar.
Odam atrofni, ob'ektiv borliqni ko'proq bilgani sari onglilik darajasi o'sadi, fikrlash doirasi kengayadi, yangi bilim va ko'nikmalarni egallaydi, yangi qiziqish va ehtiyojlar vujudga keladi. Demak, shaxsning kamolga etishi jamiyat rivojiga chambarchas bog'liqdir.
|
| |
-keys - 1-keys: 17 yoshli o’quvchilar a va n darsdan qochib, parkka ketishdi. Avtobusda yo’lovchilar kamligidan...

|
1-keys: 17 yoshli o’quvchilar a va n darsdan qochib, parkka ketishdi. Avtobusda yo’lovchilar kamligidan foydalanib, yumshoq o’rindiqqa ismlarini o’yib yozdi. Shu bilan birga ular tamaki chekib, kulini o’rindiqqa tushirib qo’yishdi
|
bet | 5/6 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 12,55 Kb. | | #113251 |
Bog'liq Keyslar to’plami 1-keys-fayllar.org19-keys: 17 yoshli A. transport vositasini boshqarish huquqini beruvchi hujjatlarsiz otasining Neksiya rusumli avtomobilini boshqarib ketayotganida to’satdan svetaforning qizil chirog’i yondi. A. tormozni bosishga ulgurmay rulni burdi. Bu xunuk voqea sabab yo’l chetidagi taksi haydovchisi O. ning yurak xuruji tutdi. A. Neksiyaning kalitini yo’l chetidagi taksichilardan biriga berib militsiya chaqirishini iltimos qildi hamda o’zi O. ni kasalxonaga olib ketdi. O. ga miokard infarkti tashxisi qo’yildi. SHifokorlar agar A. biroz kechikkanda O. ning halok bo’lishi mumkinligini aytishdi.
A. ning harakatlariga baho bering.
20-keys: 17 yoshli G. informatika faniga juda qiziqadi. U qator xalqaro turnirlarda yuqori o’rinlarni egallagan. Bir kuni uning eski tanishi 29 yoshli S. undan maxfiy internet saytini ochishga yordam berishini so’radi va unga katta miqdorda pul va’da qildi. G. tanishining shartiga ko’nib saytning kodini ochib tegishli ma’lumotlarni olib berdi. Ushbu sistemaga xaker kirganini sezgan DXX organlari qaysi kompьyuter orqali sistema kodi buzilganini aniqlashga kirishishdi. G. ning uyidagi kompьyuter internet tizimiga ulangan edi. Qilingan operatsiya G. ning uyidagi kompьyuterdan qilingani ma’lum bo’ldi. DXX xodimlari G. ni qo’lga olishdi. G. ushbu harakatlar boshida tanishi 29 yoshli S. turganini aytdi va aybiga iqror bo’ldi.
S va G qanday jazoga loyiq?
21-keys: 17 yoshli Akrom dushanba kuni ertadan ishdan bo’shashi haqida ariza yozib boshlig’iga berdi. Ertasiga o’zi bilan tengdosh Ikrom bilan dam olish uchun shahar tashqarisiga chiqib ketdi. Kechqurun spirtli ichimlik ichib mast holda mashina xaydab uyga ketdi. Yo’lda militsiya xodimlari ularni to’xtatib xushyorxonaga keltirishdi. Ertasi kuni mastligi tarqalgach, Akrom va Ikrom ma’muriy qamoqqa olinishi haqidagi xabarni eshtishdi.
Siz O’zbekiston Respublikasi qonunchiligiga asoslanib ishtirokchilar xatti harakatlari bilan qaysi qonunlarni buzdi deb o’ylaysiz? Ularning har birini qonunga asosan qanday jazo kutmoqda?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-keys: 17 yoshli o’quvchilar a va n darsdan qochib, parkka ketishdi. Avtobusda yo’lovchilar kamligidan foydalanib, yumshoq o’rindiqqa ismlarini o’yib yozdi. Shu bilan birga ular tamaki chekib, kulini o’rindiqqa tushirib qo’yishdi
|
-keys - 1-keys: 17 yoshli o’quvchilar a va n darsdan qochib, parkka ketishdi. Avtobusda yo’lovchilar kamligidan...

|
1-keys: 17 yoshli o’quvchilar a va n darsdan qochib, parkka ketishdi. Avtobusda yo’lovchilar kamligidan foydalanib, yumshoq o’rindiqqa ismlarini o’yib yozdi. Shu bilan birga ular tamaki chekib, kulini o’rindiqqa tushirib qo’yishdi
|
bet | 6/6 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 12,55 Kb. | | #113251 |
Bog'liq Keyslar to’plami 1-keys-fayllar.org22-keys: 17 yoshli M. bozordan bir qop kartoshka sotib olib, avtobusda uyga olib ketdi. Konduktor o’ziga va olib ketayotgan yukiga ham yo’l haqi to’lashni talab qildi. Biroq M. o’zi uchun yo’l haqi to’ladi xolos. Konduktor yuk uchun ham yo’l xaqi to’laysan deb turib olgach, M. konduktorni xaqorat qildi. Konduktor M.ni ustidan huquqni himoya qiluvchi organga murojaat qildi. Ma’lum bo’lishicha, M. ga avval ham qo’shnisini haqoratlagani uchun ma’muriy jazo berilgan ekan.
Ayting-chi M. ni qanday jazo kutmoqda?
23-keys: 17 yoshli N. xususiy ishlab chiqarish korxonasiga ishga kirdi. Korxona rahbarini ishonchini qozongan N. o’ziga ishonib topshirilgan mahsulotlardan oz-oz miqdorda yashirib olib keta boshladi. Mahsulotlar kamayib ketayotganidan shubhalangan korxona rahbari N ni kuzatish uchun odam qo’ydi. Kuzatuvchi N. ni jinoyat ustida ushlab oldi.
N. qanday jazoga loyiq?
http://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-keys: 17 yoshli o’quvchilar a va n darsdan qochib, parkka ketishdi. Avtobusda yo’lovchilar kamligidan foydalanib, yumshoq o’rindiqqa ismlarini o’yib yozdi. Shu bilan birga ular tamaki chekib, kulini o’rindiqqa tushirib qo’yishdi
|
Kosmik halaqitlar - Texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi

19
manbalari Quyosh, Yupiter, Saturn, Venera, Oy,
Yulduzlar
hisoblanadi.
Galaktikaning
radionurlanishlari
barcha
yo‘nalishlarda
kuzatiladi, lekin ayniqsa uning ekvotrial tekisligida galaktikaning
markaziga yo‘nalishda intensiv hisoblanadi.
Galaktikadagi halaqitlar 18 ÷ 30 MGs diapazonda eng intensiv
hisoblanadi. Bu
halaqitlar sathi juda doimiy, lekin yerning aylanishi
hisobiga yer sirtining bu nuqtasida halaqitlar sathining sutkalik
o‘zgarishi kuzatiladi.
Quyosh va planetalarning radionurlanishlari galaktikaning
radionurlanishlariga qaraganda ikkinchi
darajali ahamiyatga ega,
chunki u faqat antenna nurlanish manbaiga yo‘naltirilganida sezilarli
halaqitlarni hosil qiladi.
Quyoshning nurlanishi spektri murakkab va o‘zgaruvchan.
Nurlanish intensivligi Quyoshdagi portlashlar va qo‘zg‘alishlar
vaqtida keskin ortadi. Binobarin, bu eng kuchli qisqa to‘lqinlar
diapazonida namoyon bo‘ladi.
Yer sirti va atmosferasi hosil qiladigan halaqitlar.
Yer ham
radionurlanishlar manbai hisoblanadi.
Yerning radionurlanishlari
Yerda joylashgan antennalar yoki Yer bilan aloqada kosmik kemalar
antennalarining yo‘naltirilganlik diagrammalari yon yaproqchalari
orqali qabul qilinishi mumkin.
Yerning issiqlik
radionurlanishlaridan tashqari, halaqitlar Yer
atmosferasining nurlanishlari orqali hosil qilainadi. Fizikadan
ma’lumki, agar gaz qanday chastotada
nurlanishni selektiv yutsa, u
holda u o‘sha chastotada nurlanishni chiqaradi.
Santimetrli to‘lqinlar diapazonida Quyosh nurlanishi kislorod va
suvning bug‘lari orqali yutiladi va qayta nurlantiriladi.
Atmosfera shovqinlari 1000 ÷ 20000 MGs diapazonda namoyon
bo‘ladi. Bu diapazonda u galaktik shovqindan katta bo‘ladi va tashqi
shovqinlarning deyarli yagona turi hisoblandi.
-keys - 1-keys: 17 yoshli o’quvchilar a va n darsdan qochib, parkka ketishdi. Avtobusda yo’lovchilar kamligidan...

|
1-keys: 17 yoshli o’quvchilar a va n darsdan qochib, parkka ketishdi. Avtobusda yo’lovchilar kamligidan foydalanib, yumshoq o’rindiqqa ismlarini o’yib yozdi. Shu bilan birga ular tamaki chekib, kulini o’rindiqqa tushirib qo’yishdi
|
bet | 4/6 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 12,55 Kb. | | #113251 |
Bog'liq Keyslar to’plami 1-keys-fayllar.org15-keys: 16 yoshli Bahodir mahallada tez-tez bezorilik qilib, odamlarning tinchini buza boshladi. Portlovchi o’yin o’ynashi natijasida qo’shni uyning derazasi sinib ketdi. Derazadan uzoq bo’lmagan joyda o’ynab yurgan 8 yoshli bolaning boshiga oyna siniqlari tushib tan jarohati oldi.
Mahalla faollari Bahodirning ustidan sudga ariza berdi. Sud uni qilmishidan pushaymon ekanligi, yetkazilgan zararni to’lashni bo’yniga olganligi uchun jazodan ozod qildi.
Bir yil o’tgandan so’ng u kechki payt ishdan qaytayotgan Umidani sovuq qurol bilan qo’rqitib, tilla taqinchoqlarini yulib oldi. Umida uni sudga berdi.
Bahodirni qanday jazo kutmoqda?
16-keys: Korxona rahbari xodim Alievni ishdan keyin qolib, bir oz unga hujjatlar bilan ishlashda ko’maklashishini iltimos qildi. Aliev garchi mehnat shartnomasida nazarda tutilmagan bo’lsa-da, rahbarning iltimosini rad eta olmay soat 22:00 ga qadar unga yordamlashdi.
Oradan bir qancha vaqt o’tgach, bu hol yana takrorlandi. Bu gal xodim rahbarga rad javobini berdi. Ammo rahbar uni shu ishni oxirigacha yakunlab bermasa, ishdan bo’shatish bilan tahdid qildi. Rahbar Alievga ertaga ishga kelmasligi va ishdan bo’shashi haqida ariza yozishi kerakligini aytdi. O’z navbatida xodim ham o’zini himoya qila olishini aytib xonadan chiqib ketdi.
Bu vaziyatda kim haq? Mehnat kodeksining hamda MJTQning qaysi bandlari buzilgan?
17-keys: O’rta maktab o’quvchilari B va T sinfdoshlari Sh. ni surunkali ravishda mazax qilib ustidan kulishardi. Bir kuni B va T butun sinf orasida Sh. ni mazax qilib papkasini o’zaro tortib yirtishdi. Ushbu harakatlarga chiday olmagan Sh. sinfdoshi B. ni zinadan tushayotganida itarib yubordi. B. olingan tan jarohatlari natijasida voqea joyida halok bo’ldi.
Ishtirokchilarning harakatlariga qonuniy baho bering.
18-keys: 16 yoshli B va R poezd yo’li yaqinida istiqomat qilishadi. Ular yo’ldan poezd o’tganda vagonlar oynalarini tosh otib sindirishardi. Shunday kunlardan birida B va R o’tayotgan poezd oynalarini tosh otib sindirishayotganda mahalla uchastka noziri tomonidan ushlandi.
B va R qanday jazoga loyiq?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-keys: 17 yoshli o’quvchilar a va n darsdan qochib, parkka ketishdi. Avtobusda yo’lovchilar kamligidan foydalanib, yumshoq o’rindiqqa ismlarini o’yib yozdi. Shu bilan birga ular tamaki chekib, kulini o’rindiqqa tushirib qo’yishdi
|
Xitoy adabiyoti darslarida edvard de bononing "fikrlashning oltita shlyapasi" usulidan foydalanishning samarali yo xitoy-adabiyoti-darslarida-edvard-de-bononing-fikrlashning-oltita-shlyapasi-usulidan-foydalanishning-samarali-yo-llari

XITOY ADABIYOTI DARSLARIDA EDVARD DE BONONING “FIKRLASHNING OLTITA SHLYAPASI” USULIDAN FOYDALANISHNING SAMARALI YO‘LLARIANNOTATSIYAKalit so‘zlar: Pangu, Si-van-mu, Nyuyva ilohasi, pedagogik texnologiya, 6 shlyapa, Edvard de Bono ABSTRACTKeywords: Pangu, Si-van-mu, Nyuyva goddess, pedagogical technology, 6 hat, Edward de Bono. АННОТАЦИЯ |
Xitoy adabiyoti darslarida edvard de bononing "fikrlashning oltita shlyapasi" usulidan foydalanishning samarali yoBog'liq xitoy-adabiyoti-darslarida-edvard-de-bononing-fikrlashning-oltita-shlyapasi-usulidan-foydalanishning-samarali-yo-llariBu sahifa navigatsiya:
- XITOY ADABIYOTI DARSLARIDA EDVARD DE BONONING “FIKRLASHNING OLTITA SHLYAPASI” USULIDAN FOYDALANISHNING SAMARALI YO‘LLARI
- ANNOTATSIYA
- Kalit so‘zlar: Pangu, Si-van-mu, Nyuyva ilohasi, pedagogik texnologiya, 6 shlyapa, Edvard de Bono ABSTRACT
- Keywords: Pangu, Si-van-mu, Nyuyva goddess, pedagogical technology, 6 hat, Edward de Bono. АННОТАЦИЯ
Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | SPECIAL ISSUE 2
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor
SJIF 2021: 5.423
55
w
www.oriens.uz
December
2021
XITOY ADABIYOTI DARSLARIDA EDVARD DE BONONING
“FIKRLASHNING OLTITA SHLYAPASI” USULIDAN
FOYDALANISHNING SAMARALI YO‘LLARI
Aziza Isfandiyarovna Shayusupova.
p.f.n, “Pedagogika va psixologiya” kafedrasi dotsenti., TDShU
Maktuba Abduazizovna Ashurova
“Sharq mamlakatlari adabiyoti va qiyosiy adabiyotshunoslik” kafedrasi
o‘qituvchisi, TDShU
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada talabalarda “Qadimgi xitoy afsonalari” mavzusini zamonaviy
pedagogik texnologiyalarning biri xisoblangan “Fikrlashning 6 shlyapasi usuli”
orqali o‘qitishning o‘ziga xos xususiyatlari yoritilgan.
Kalit so‘zlar:
Pangu, Si-van-mu, Nyuyva ilohasi, pedagogik texnologiya, 6
shlyapa, Edvard de Bono
ABSTRACT
This article describes the peculiarities of teaching the subject of "Ancient
Chinese legends" to students of Chinese studies through the 6-hat method of thinking,
which is one of the modern pedagogical technologies.
Keywords:
Pangu, Si-van-mu, Nyuyva goddess, pedagogical technology, 6 hat,
Edward de Bono.
АННОТАЦИЯ
В статье описаны особенности преподавания предмета «Древние
китайские легенды» китаеведам с помощью шестиступенчатого метода
мышления, который является одной из современных педагогических
технологий.
|
| |
FOYDALANILGAN - Курс иши doc

|
Курс иши doc
|
bet | 13/13 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 227,5 Kb. | | #262161 |
Bog'liq tarbiyaviy tadbirlarning shaxs faolligini oshirishdagi ahamiyatiFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti asarlari
1 Mirziyoev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. – Toshkent: O‘zbekiston, 2020.
2 Mirziyoev Sh.M. Tanqidiy tahlil, qat’iy tartib intizom va shaxsiy javobgarlik har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo‘lishi kerak. – Toshkent: O‘zbekiston, 2017.
Maxsus adabiyotlar.
1 O’zbekiston Respublikasining ―Ta’lim to’g’risidagi qonuni. //Barkamol avlod 2 O’zbekiston taraqqiyotining poydevori. –Toshkent; ―Sharq•, 1997, 20-29 betlar.
3 O’zbekiston Respublikasining ―Kadrlar tayyorlash milliy dasturi to’g’risida•gi qonuni.//Barkamol avlod - O’zbekiston taraqqiyotining poydevori –Toshkent;
―Sharq, 1997, 31-61 betlar.
4 Asqarov M, Xaytboyev M, Nishonov M. Pedagogika. Dars. T.׃Talqin, 2008.-289 bet
5 Mavlonova R. Pedagogika. -T.: 2002.- 80 str.
6 Pirmuxamedova M. Pedagogik mahorat asoslari.- T.: 2001.
7 Sayidaxmedov N.S. Pedagogik mahorat va pedagogik texnologiya. – T., O’zMU
8 Ibragimov X. I va boshqalar. Pedagogik psixologiya. O’quv qo’llanma. – T.:
9 O’zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti. 2007 y.
10 Raximov B. H va boshqalar. Pedagogika. O’quv uslubiy qo’llan. GulDU. 2008
11 Xo’jayev N. va boshqalar. Pedagogika asoslari. – T.: 2003. -120 bet
http://www.edustorng.ru/main/book/pedagogtechno.htm
http://dl.nw.ru/theories/technologies
www. ziyonet . uz.
http . Ilel .tfi . uz.
www . avlony –library. connect uz.
|
| |
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R. Ibraimov, D. А. Davronbekov, M. O. Sultonova, E. B. Tashmanov, U. T. Aliyev «simsiz aloqa tizimlari va dasturlari»

2
UDK 621.396.9
Simsiz aloqa tizimlari va dasturlari. Muhammad al-Xorazmiy nomidagi ТATU.
218 b. Тoshkent, 2018
Darslik Muhammad al-Xorazmiy
nomidagi Toshkent Axborot
Texnologiyalari Universitetida tasdiqlangan “Simsiz aloqa tizimlari va
dasturlari” fanining ishchi dasturi
asosida yozilgan va kirish, 5ta
boblar, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat.
Birinchi bob
simsiz
aloqa tizimlari asoslariga, ikkinchi
bob mobil radiotelefon
aloqaga, uchinchi bob radioreleli va sun’iy yo‘ldoshli aloqaga,
shuningdek sun’iy yo‘ldoshli navigatsiyaga bag‘ishlangan, to‘rtinchi
bob simsiz keng polosali ulanish texnologiyalari, beshinchi bobda esa,
boshqa simsiz aloqa turlarining o‘ziga xos xususiyatlari keltirilgan.
Darslik “Simsiz aloqa tizimlari va dasturlari” fanini o‘rganadigan
talabalar uchun mo‘ljallangan, shuningdek
simsiz aloqa tizimlari
sohasida ishlaydigan mutaxassislar uchun ham dasturil amal bo’la
oladi.
Muflliflar:
R.R.Ibraimov, D.A.Davronbekov, М.O.Sultonova,
E.B.Tashmanov, U.T. Aliyev.
Taqrizchiлар:
A.M.Nazarov
– t.f.d.,
professor,
Islom Karimov
nomidagi
TDTU
“Radiotexnik
tizimlar
va
qurilmalar” kafedrasi mudiri.
-keys - 1-keys: 17 yoshli o’quvchilar a va n darsdan qochib, parkka ketishdi. Avtobusda yo’lovchilar kamligidan...

|
1-keys: 17 yoshli o’quvchilar a va n darsdan qochib, parkka ketishdi. Avtobusda yo’lovchilar kamligidan foydalanib, yumshoq o’rindiqqa ismlarini o’yib yozdi. Shu bilan birga ular tamaki chekib, kulini o’rindiqqa tushirib qo’yishdi
|
bet | 2/6 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 12,55 Kb. | | #113251 |
Bog'liq Keyslar to’plami 1-keys-fayllar.org7-keys: N. ismli fuqaro ishdan uyga kelganda ayrim buyumlari o’g’irlanganligini ko’rdi. O’g’ri shu mahallada yashovchi M. ekanligiga ishonch hosil qilib, uning eshigini buzib, uyidan o’zining yo’qolgan buyumlarini olib chiqib ketdi.
Fuqaro M. Konstitutsiyaning qaysi moddasiga xilof harakat qildi? Uni xatti-harakatlarini baholang.
8-keys: 16 yoshli xodim S. har kuni 7 soatdan ishlaydi. U 6 oy ishlaganidan so’ng, mehnat ta’tili berishini so’rab ma’muriyatga ariza berdi. Rahbari hali ishlaganiga 6 oy to’lmaganini aytib xodim S. ga mehnat ta’tili bermadi.
Rahbarning xatti-harakatlarini O’zbekiston Respublikasi qonunchiligi asosida baholang.
9-keys: 17 yoshli V. ni kechqurun katta xususiy magazin oynasini sindirib, ichkariga kirayotganida militsiya xodimlari qo’lga olishdi. Tergov paytida V. ni magazinga o’g’irlikka kirish niyatida oynani sindirgan deb ayblashdi. Biroq, V.ning ota-onasi unga tegishli bo’lgan meditsina xulosasani olib kelishdi. Unda V psixologik tomondan yetishmovchiligi borligi qayd etilgan edi.
Ayting-chi sud V. ga nisbatan qanday jazo chorasini qo’llashi mumkin?
10-keys: Hech qaerda ishlamaydigan 17 yoshli Bahodir o’g’irlik qilishga ahd qildi. 16 yoshli Muroddan mahalladagi eng boy oilani surishtirdi. Uy egalarining uyda bo’lish-bo’lmasligi haqida batafsil ma’lumot oldi va Murodni quruq qo’ymasligini aytdi. Murod rozi bo’ldi. Bahodir hamtovog’i 16 yoshli Sobir bilan til biriktirdi va o’g’irlik rejasini tuzdi. Reja bo’yicha o’g’irlik shanba kuni kechasi sodir etilishi lozim edi. Bu kuni uy egalari dam olish uchun dala hovliga ketishadi. Rejaga ko’ra Bahodir va Sobir eshikni buzib tilla taqinchoqlar va pullarni o’g’irlashga kelishib oldilar. Murodga esa qorovullik qilib turish vazifasi topshirildi. Murod o’zining jinoyatda ishtirokchiga aylanib qolishini tushunib qoldi va rejalashtirilayotgan o’g’irlik haqida militsiyaga xabar berdi.
Bahodir va Sobir rejalashtirgan ishlarini amalga oshira olmadi. Ular voqea joyida militsiya xodimlari tomonidan qo’lga olindi.
O’zbekiston Respublikasi qonunchiligiga ko’ra Murod va Sobir qanday jazolanadi?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-keys: 17 yoshli o’quvchilar a va n darsdan qochib, parkka ketishdi. Avtobusda yo’lovchilar kamligidan foydalanib, yumshoq o’rindiqqa ismlarini o’yib yozdi. Shu bilan birga ular tamaki chekib, kulini o’rindiqqa tushirib qo’yishdi
|
-keys - 1-keys: 17 yoshli o’quvchilar a va n darsdan qochib, parkka ketishdi. Avtobusda yo’lovchilar kamligidan...

|
1-keys: 17 yoshli o’quvchilar a va n darsdan qochib, parkka ketishdi. Avtobusda yo’lovchilar kamligidan foydalanib, yumshoq o’rindiqqa ismlarini o’yib yozdi. Shu bilan birga ular tamaki chekib, kulini o’rindiqqa tushirib qo’yishdi
|
bet | 3/6 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 12,55 Kb. | | #113251 |
Bog'liq Keyslar to’plami 1-keys-fayllar.org11-keys: Birinchi kurs o’quvchilari bahorda amaliyot o’tash uchun rahbari bilan qadimgi shahar xarobalarini qazish uchun amaliy mashg’ulotga chiqdilar. 17 yoshli o’quvchi M. yerni qaziyotib, bitta xum topib oldi. Ichida qadimgi qimmatbaho metallar va toshlar bor edi. Uni hech kimga ko’rsatmay tuproq tagiga yashirib qo’ydi. Kechki payt xumni olib uyiga jo’nab ketdi. Biroq, M. ni yo’lda ichki ishlar xodimlari to’xtatishdi. M. ni davlat mulkiga xiyonat qilishda ayblashdi.
O’quvchi M. qanday jazoga loyiq?
12-keys: 17 yoshli G ismli qiz N. ismli o’rtog’ining taqinchog’ini o’g’irlashga ahd qildi. N. ning uyiga birga dars qilish bahonasida kelgan G . uyda N. dan boshqa hech kim yo’qligidan foydalanib, katta summadagi bir necha tilla taqinchoqlarni o’g’irlab ketdi. Buni sezgan N. ―Tilla taqinchoqlarni qaytar, bo’lmasa huquqni himoya qilish organiga murojaat qilaman‖ deb G. ni qo’rqitdi. Bunga javoban G. N. ni qattiq metall parchasi bilan boshiga urib, jarohatladi.
G. qanday jazoga loyiq deb o’ylaysiz?
13-keys: Oson pul topish yo’lini o’ylab yurgan 17 yoshli A va S o’g’irlik qilishga ahd qilishdi. Yangi ko’chib kelgan boy xonadonning barcha uy jihozlarini kunduz kuni mashinaga ortib ketishdi. Qo’shni boshqa uyga ko’chayapti deb o’ylagan qo’shnilar 16 yoshli V va G ularga uy jihozlarini mashinaga ortishga yordam berishdi. Kech soat 6 da uy egalari o’g’rilik sodir bo’lganligini ko’rib, qo’shni V va G larni o’g’rilikka sheriklikda aybladi. Ichki ishlar xodimlari haqiqiy o’g’rilar A va S ni topishdi.
O’zbekiston Respublikasi qonunchiligiga asosan ishtirokchilar qanday jazoga loyiq?
14-keys: Nodir harbiy xizmatchi. Uni harbiy harakatlarda ishtirok etish uchun yuborishdi. Harbiy harakatlar to’xtatilgandan so’ng Nodirning yo’qolganligi ma’lum bo’ldi. Qarindoshlarining arizasiga muvofiq sud bir yildan so’ng Nodirni vafot etgan deb e’lon qildi. Sudning qaroridan so’ng Nodirning qarindoshlari unga tegishli bo’lgan shaxsiy uyi, ro’zg’or anjomlari va mashinasini bo’lib olishdi. Nodir harbiy harakatlar chog’ida qattiq jarohatlangan, xotirasini yo’qotgan edi. 2 yildan so’ng u sog’ayib harbiy qismga qaytib keldi. Nodir mol-mulkini qaytarib olishi uchun nima qilishi kerak?
O’zbekiston Respublikasi qonunchiligiga asosan Nodirning huquqlari qanday tiklanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-keys: 17 yoshli o’quvchilar a va n darsdan qochib, parkka ketishdi. Avtobusda yo’lovchilar kamligidan foydalanib, yumshoq o’rindiqqa ismlarini o’yib yozdi. Shu bilan birga ular tamaki chekib, kulini o’rindiqqa tushirib qo’yishdi
|
Uuyga vazifa - "Tasdiq layman " maktabning ma’naviy-ma’rifiy ishlar

|
"Tasdiq layman " maktabning ma’naviy-ma’rifiy ishlar
|
bet | 24/38 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 29,06 Mb. | | #104674 |
Bog'liq GEOGRAFIYA TO\'GARAK 68 SOATLI TO\'LIQUuyga vazifa.Mavzuni o`qish , xarita bilan ishlash
33-mashg'ulot
Mavzu: O`zbekistonning geografik o`rni, chegaralari, maydoni
I. Mashg'ulot maqsadi:
a) ta’limiy: O'quvchilarga mavzu boyicha ma'lumot berish _
b) Tarbiyaviy: O'quvchilarda tabiatga hurmat hususiyatlarini shakllantirish
s) rivojlantiruvchi: Geografik xaritalar bilan ishlash ko'nikmalarini rivojlantirish
II. O'tilgan mashg'ulot yuzasidan muloqot uyushtirish.
III.Yangi mavzu bayoni.
Ozbekiston O’rta Osiyoning markaziy qismida. asosan. Amudaryo bilan Sirdaryo orasida joylashgan. Ozbekistonning eng shimoliy nuqtasi Ustyurt platosining shimoli-sharqida bolib. 45°31’ shimolly kenglikdadir. Eng janubiy nuqtasi Terniiz shahri vonida. Amudaryo qirg’oida bolib, 37°1 1’ shimolly kenglikda. Eng g’arbiy nuqtasi Ustyurt platosida bo’Iib, 56°0O’ sharqiy uzoqlikda. eng sharqiy nuqtasi esa Farg’ona vodiysining sharqiy qismida, 73°I0’ sharqiy uzunlikdadir. Ozbekistonning eng shimoliy nuqtasi bilan janubiy nuqtasi orasidagi masofa 925 km ga. eng g’arbiy nuqtasi bilan sharqiy nuqtasi orasidagi masofa esa 1400 km ga teng.
O’zbekiston geografik o’rniga kobra O’rta dengiz bo’yidagi Ispaniya. Itaiiya. Gretsiya kabi mamlakatlar bilan taxminan bir geografik kenglikda joylashgan. Lekin O’zbekiston Yevrosiyo materigining ichki qismida okean va dengiziardan uzoqda joylashganligi tufayli subtropik o’lkalardan farq qiladi. Buning ustiga Hind okeanidan kirib keladigan nam va iIiq havo oqimlari toglar bilan to’siigan. Aksincha. shimoliy qismi ochiq bolganligi tufayli sovuq havo oqimi bemalol kirib keladi. Oqibat-natijada, O’zbekiston subtropik mintaqada joylashsa-da, cho’Iga xos bo’lgan tabiiy sharoit (yozi bulutsiz, serquyosh. jazirama issiq va quruq, qishi esa nisbatan sovuq) vujudga keladi.
Ozbekiston chegarasining ko’p qismi tekislikiar. oz qismi adir va tog’Iar orqali oladi. Respublikamiz shimol va shimoli-g’arbda Qozogiston bilan, sharqda Qirg’ iziston bilan, janubi-sharqda Tojikiston bilan, janubi-g’arbda Turkmaniston bilan chegaradosh. Janubda Ozbekiston Surxon-Sherobod vodiysida Afg’oniston bilan (Amudaryo orqali 100 km) chegaradoshdir.
O’zbekiston maydoni 448,9 ming kv.km bo’lib, kattaligi jihatidan O’rta Osiyoda Qozog’iston va Turkmanistondan keyinda turadi. O’zbekiston maydoni Yevropadagi Buyuk Britaniya va Itaiiya kabi daviatlar hududidan katta.
|
| |
II. O'tilgan mashg'ulot yuzasidan muloqot uyushtirish

|
II. O'tilgan mashg'ulot yuzasidan muloqot uyushtirish
|
bet | 20/38 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 29,06 Mb. | | #104674 |
Bog'liq GEOGRAFIYA TO\'GARAK 68 SOATLI TO\'LIQII. O'tilgan mashg'ulot yuzasidan muloqot uyushtirish.
III.Yangi mavzu bayoni:
Yevrosiyoning iqlimi boshqa materiklar iqlimiga qaraganda ancha xilma-xil. Materik iqlimining xuxusiyatlari yevrosiyo xududining shimoldan janubga vag’arbdan sharqga qarab juda katta masofaga cho’zilganiga bog’liq bo’lsa, ikkinchidan, okeanlardan keladigan havo massalariga va relyefiga bog’liq quruqligning shimoldan janubga qarab uzoq masofaga cho’zilganligi issiqlikning taqsimlanishiga katta tasir ko’rsatadi. Yevrosiyoda iyul oyining o’rtacha harorati ancha yuqori. Uning shimolida, bu harorat +12C ga va janubda +28C ga teng. Arabiston yarim olrolida esa +32C ni tashkil etadi. Sibirda yanvar oyining o’rtacha harorati -48C gacha pasayadi ayrim kunlari bu harorat Oymyakonda -71C ga tushib ketgan shuning uchun bu yer shimoliy yarim sharning sovuqlik qutbi deb ataladi. Asosiy iqlim elementlarida hisoblangan yog’in miqdori ham materik ichkarisi tomon kamayib boradi. Dunyodagi eng ko’p yog’in tushadigan joy Cherapunja rayonidir. Bu yerda o’rtacha hisobda yiliga 12665mm yog’in yog’adi. 1856-yilda bu yerga 23000 mm ga yaqin yomg’ir tushgan.
Yevrosiyoda iqlim sharoiti faqat kenglik bo’ylab o’zgarib qolmasdan balki g’aribdan sharqga tomon ham o’zgaradi. Iqliming bnda o’zgarishiga asosiy sabab, yevrosiyo materiging g’arbiy qismi doimo Atlantika okeanidan keladigan iliq van am dengiz havo massasi ta`sirida bo`lganligidir. Yevrosiyo yer yuzasining tuzilishi ham iqlimning hosil bo`lishiga katta ta`sir ko`rsatadi. Baland tog` tizmalari atmosferada harakat qilayotgan iliq va sovuq havo massalarini to`sib qolib, iqlimning keskin o`zgarishiga sabab bo`ladi. Bunday holni Alp, Kavkaz, Tyanshan, Himolay tog`lari misolida bo`ladi. Bu yog` tizmalari g`arbdan sharqqa tomon cho`zilgan bo`lib, shimoldan keladigan sovuq shamollarning janubga o`tishiga to`sqinlik qiladi. Atlantika okeanidan keladigan sernam havo massalari yo`lida to`siqqa uchramay, materikning ichkari qismlarigacha kirib boradi. Kavkaz tog`ining janubida tog`lar to`sib qoladi yiliga 3500mm yog`in yog`adi. Qish oylarida ham Kolxida pasttekisligiga qor yog`maydi. Sababi Katta Kavkaz tog`lari Arktikaning sovuq havo massalarini to`sib qoladi. Bu yerlar subtropiklar.balandlik iqlim mintaqalari Alp, Karpat, Kavkaz, Tyanshan, Himolay kabi tog`larda ko`zga yaqqol tashlanib turadi.
|
| |
a) ta’limiy - "Tasdiq layman " maktabning ma’naviy-ma’rifiy ishlar

|
"Tasdiq layman " maktabning ma’naviy-ma’rifiy ishlar
|
bet | 23/38 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 29,06 Mb. | | #104674 |
Bog'liq GEOGRAFIYA TO\'GARAK 68 SOATLI TO\'LIQa) ta’limiy: O'quvchilarga mavzu boyicha ma'lumot berish _
b) Tarbiyaviy O'quvchilarda tabiatga hurmat hususiyatlarini shakllantirish
s) rivojlantiruvchi: Geografik xaritalar bilan ishlash ko'nikmalarini rivojlantirish
II. O'tilgan mashg'ulot yuzasidan muloqot uyushtirish.
III.Yangi mavzu bayoni
O’rta Osiyo Yevrosiyo materigining o’rtasida joylashgan. Olkaning eng shimoliy nuqtasi 53,8° shimoliy kenglikda, Ayirtov yaqinida, eng janubiy nuqtasi Hindukush tog’larining g’arbiy tarrnog’i bo’Igan Safedkoh tog tizmasi bilan Nishopur tog’lari tutashgan joyda — Xarirud vodiysida (34° shimoliy kenglik), g’arbiy nuqtasi Kaspiy dengizining Mang’ishloq yarimorolidagi Tubqarag’ay burnida (50,3° sharqiy uzunhik) va sharqiy nuqtasi Savir tog’Iarining etagidagi Qora Irtish daryosi vodiysida (85,6° sharqiy uzunBk) joylashgan. Shimoldan janubga 2200 km va g’arbdan sharqqa 2750 km ga yaqin masofaga cho’zilgan.
O’rta Osiyo o’lkasining geografik kengligi Janubiy Yevropa olkasi. Afrikadagi Atlas tog’lari geografik kengligiga to’g’ri keladi. U yerlardagi mamla katlar iliq moladil va subtropik tabiatli mamlakatlardir. O’rta Osiyo yirik materikning o’rtasida, dengiz va okeanlardan uzoqda joylashganligidan juda qurg’oqchil o’lkadir. Buning ustiga eng yaqin okean — Hind okeanidan baland tog’Iar bilan to’silgan.
O’Jkaning chegarasi juda murakkab. Janub va sharq tomonlarida chegara tog’Iarning suvayirg’ichidan o’tkaziladi. Chunki bu tog’lar iqlimiy va gidrografik chegaralar bo’lib hisoblanadi. Lekin shimoli-g’arbiy, shimoliy va shimoli-sharqiy chegaralarni aniqiash ancha murakkab. Bu yerda iqlimiy chegaralar yo’q desa ham bo’ladi. Shuning uchun bu yerda tektonik chegaralarni asos qilib olish mumkin. Yuqoridagi fikrlarga asoslangan holda, O’rta Osiyo o’lkasi chegaralarini quyidagicha belgilash mumkin. G’arb tomonda Kaspiy dengizi qirgoqiari chegara bo’ladi. Shimoli-g’arbiy chegara Emba daryosining quyar joyidan janubroqdan boshlanib, Ustyurt platosi shirnoliy chinklari bo’ylab o’tadi va Mug’ojar tog’larining janubiy etakiarigacha boradi.
|
| |
Uyga vazifa: Uyda o`qib, xaritadan o`rganib kelish test va krassvordlar tuzib kelish


30 mashg'ulot

|
Uyga vazifa: Uyda o`qib, xaritadan o`rganib kelish test va krassvordlar tuzib kelish
30 mashg'ulot
|
bet | 21/38 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 29,06 Mb. | | #104674 |
Bog'liq GEOGRAFIYA TO\'GARAK 68 SOATLI TO\'LIQUyga vazifa: Uyda o`qib, xaritadan o`rganib kelish test va krassvordlar tuzib kelish
30 mashg'ulot.
Mavzu: Yevrosiyo. Ichki suvlari.
I. Mashg'ulot maqsadi:
a) ta’limiy: O'quvchilarga mavzu boyicha ma'lumot berish _
b) Tarbiyaviy O'quvchilarda tabiatga hurmat hususiyatlarini shakllantirish
s) rivojlantiruvchi: Geografik xaritalar bilan ishlash ko'nikmalarini rivojlantirish
II. O'tilgan mashg'ulot yuzasidan muloqot uyushtirish.
III.Yangi mavzu bayoni:
Yevrosiyoning iqlimi boshqa materiklar iqlimiga qaraganda ancha xilma-xil. Materik iqlimining xuxusiyatlari yevrosiyo xududining shimoldan janubga vag’arbdan sharqga qarab juda katta masofaga cho’zilganiga bog’liq bo’lsa, ikkinchidan, okeanlardan keladigan havo massalariga va relyefiga bog’liq quruqligning shimoldan janubga qarab uzoq masofaga cho’zilganligi issiqlikning taqsimlanishiga katta tasir ko’rsatadi. Yevrosiyoda iyul oyining o’rtacha harorati ancha yuqori. Uning shimolida, bu harorat +12C ga va janubda +28C ga teng. Arabiston yarim olrolida esa +32C ni tashkil etadi. Sibirda yanvar oyining o’rtacha harorati -48C gacha pasayadi ayrim kunlari bu harorat Oymyakonda -71C ga tushib ketgan shuning uchun bu yer shimoliy yarim sharning sovuqlik qutbi deb ataladi. Asosiy iqlim elementlarida hisoblangan yog’in miqdori ham materik ichkarisi tomon kamayib boradi. Dunyodagi eng ko’p yog’in tushadigan joy Cherapunja rayonidir. Bu yerda o’rtacha hisobda yiliga 12665mm yog’in yog’adi. 1856-yilda bu yerga 23000 mm ga yaqin yomg’ir tushgan.
Yevrosiyoda iqlim sharoiti faqat kenglik bo’ylab o’zgarib qolmasdan balki g’aribdan sharqga tomon ham o’zgaradi. Iqliming bnda o’zgarishiga asosiy sabab, yevrosiyo materiging g’arbiy qismi doimo Atlantika okeanidan keladigan iliq van am dengiz havo massasi ta`sirida bo`lganligidir. Yevrosiyo yer yuzasining tuzilishi ham iqlimning hosil bo`lishiga katta ta`sir ko`rsatadi. Baland tog` tizmalari atmosferada harakat qilayotgan iliq va sovuq havo massalarini to`sib qolib, iqlimning keskin o`zgarishiga sabab bo`ladi. Bunday holni Alp, Kavkaz, Tyanshan, Himolay tog`lari misolida bo`ladi. Bu yog` tizmalari g`arbdan sharqqa tomon cho`zilgan bo`lib, shimoldan keladigan sovuq shamollarning janubga o`tishiga to`sqinlik qiladi. Atlantika okeanidan keladigan sernam havo massalari yo`lida to`siqqa uchramay, materikning ichkari qismlarigacha kirib boradi. Kavkaz tog`ining janubida tog`lar to`sib qoladi yiliga 3500mm yog`in yog`adi. Qish oylarida ham Kolxida pasttekisligiga qor yog`maydi. Sababi Katta Kavkaz tog`lari Arktikaning sovuq havo massalarini to`sib qoladi. Bu yerlar subtropiklar.balandlik iqlim mintaqalari Alp, Karpat, Kavkaz, Tyanshan, Himolay kabi tog`larda ko`zga yaqqol tashlanib turadi.
|
| |
Uyga vazifa - "Tasdiq layman " maktabning ma’naviy-ma’rifiy ishlar

|
"Tasdiq layman " maktabning ma’naviy-ma’rifiy ishlar
|
bet | 25/38 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 29,06 Mb. | | #104674 |
Bog'liq GEOGRAFIYA TO\'GARAK 68 SOATLI TO\'LIQUyga vazifa.Mavzuni o`qish , xarita bilan ishlash
34 mashg'ulot
Mavzu: O`zbekistonning iqlimi
Mashg'ulot maqsadi:
a) ta’limiy: O'quvchilarga mavzu boyicha ma'lumot berish _
b) Tarbiyaviy O'quvchilarda tabiatga hurmat hususiyatlarini shakllantirish
s) rivojlantiruvchi: Geografik xaritalar bilan ishlash ko'nikmalarini rivojlantirish
II. O'tilgan mashg'ulot yuzasidan muloqot uyushtirish.
III.Yangi mavzu bayoni
O’zbekiston iqlimining tarkib topishida nelyef ham ta’sir etadi. Respublikaning shimoli, shimoli-garbiy qismi ochiq. Natijada shimoldan, shimolig’anbdan esuvchi sovuq havo massalari bemalol kirib keladi. Aksincha, janubly qismi tog’Iar bilan onalganligi tufayli iliq tropik havo massalanining kirib kelishiga tobsiq boladi. Toglanda yozda tekislikka nisbatan havo saiqin bo’lib. yomg’ir ko’proq yog’adi, qish esa sovuq bolib. uzoq davom etadi. qor nisbatan ko’proq yog’adi. Natijada tog’lanning baland qismida doimiy qor va muzliklar vujudga keladi.
Insonning xo’jaiik faoliyati tufayli iqlimga ta’sir etilmoqda. havo ifloslanmoqda, mikroiqlimriing ozganishiga (sug’oriladigan mintaqada atrofidagi yerlarga nisbatan yozda harorat 1.5 — 3,5°C gacha past, nisbiy namlik 10— 15% ortiq) sabab bo’lmoqda.
Haroratning taqsimlanishi. O’zbekiston hududida issiqlikning taqsimlanishi haqida tasavvurga ega boYish uchun yillik ortacha haroratni blush kerak. Obrtacha yillik harorat Nukusda +10,8°C, Toshkentda +11,9°C, Termizda +17.8°C. Yog’inlarning taqsimlanishi. Ozbekistonda yoginlar asosiy suv manbayi hisoblanib, hudud va yil fasliari bo’vicha notekis taqsimlangan. Bu. asosan, havo massalarining xususivatiga, verusti ttizilishiga. togiarning yonali— shiga va balandligiga bogiiq. Yog’inlarrii. asosan. Atlantika okeanidan esuvchi iiam havo massalari keltiradi (4- rasm.)
Ozbekistonda eng kam yiIlik yogin miqdori Ustyurt. Quyi Amudaryo va Qizilqurnga to’gri kelib. 100 mm atrofida. Yog’inlar miqdori sharq va janubisharqqa tomon relyefning balandlashishi tufayli ortib boradi. Ozbekistonning adir va togoldi qismiga o’rtacha yiliga 300 — 550 mm. Gbarbiy Tyanshan. H isor-Zarafshon togiarining janubi-g’arbiy nam havoga ro’para bo’Igan yonbag’irlariga 800 — 900 mm yog’in tushacli. Ozbekistonda eng ko’p yillik yog’in Garbiy Tvanshanning nam havoga ro’para bo’lgan qismiariga to’gri kelib 2000 millimetrni tashkil etadi. Yog’inlarning asosiy qismi qishda (yillik yoglnning 30 foizi) va bahorda yog'adi.
|
| |
1. karyer atmosferasi

2
1. KARYER ATMOSFERASI
1.1. Karyer havosi va uning tarkibi
Karyer havosi - bu kon lahmlari bo'ylab harakatlanuvchi va doimo
atmosfera havosiga nisbatan tarkibini o'zgartiruvchi gaz va bug'
aralashmasidir.
Namlik, harorat, bosim va havoning hajmiy massasi kabi ko'r-
satkichlar karyer atmosferasining doimo o'zgarib turadigan ko'rsat-
kichlarini tashkil qiladi.
Karyerga yer yuzidan kirib keladigan atmosfera havosi quyi- dagi
tartibda bo'ladi: N
2
- 78,08 %, O
2
- 20,95 %, CO
2
- 0,03 %, A - 0,93 %
va boshqa gazlar - geliy, neon, kripton, suv bug'lari, uning tarkibidagi
komponentlari (O
2
, N
2
va CO
2
) hamma vaqt quyidagi nisbatda bo'ladi:
1:3,37:0,001. Konlarning gazdorligi, kon jinslari- ning oksidlanishida
O
2
ni yutishi va ishlab chiqarish jarayonlarining uzoq vaqt davom
etishi kabi omillar karyer atmosferasining o'zga- rishiga sabab bo'ladi.
Karyer havosida atmosferaga nisbatan O
2
kamayishi bilan bir
qatorda CO
2
ko'payib boradi va zaharli gazlar, shuningdek, chang va
qumlar paydo bo'ladi.
Karyer havosi tarkibidagi O
2
, N
2
va CO
2
gazlarining yuqorida
keltirilgan o'zgarishi bo'yicha uch ko'rinishga ega: atmosfera havosi,
faol gazlar (PM gazlari, zaharli va portlovchan gazlar) hamda o'lik
havo.
«O'lik havo» - bu tarkibida N
2
, CO gazlari atmosferadagi ushbu
gazlar miqdoriga nisbatan ortiqcha ko'p bo'lgan yoki tarkibida
kislorod bo'lmagan kon havosi.
«O'lik havo»dagi CO
2
: N
2
nisbat muayyan sharoit uchun doimiy
bo'lib, karyerdagi gaz almashinuvini kuzatishga imkon beradi.
Tadqiqotlar natijasida karyer havosi odatdagi atmosfera havosi
sifatiga (tarkibiga) ega havo ekanligi, shuningdek, uning tarkibida
yuqorida keltirilgan gazlardan tashqari azot oksidi, uglerod oksidi,
oltingugurt-vodorod, oltingugurt gazi va aldegidlar kabi zaharli gazlar
va bug'lar mavjudligi ham aniqlangan.
Moddiy nuqtaning ilgarilanma harakati

|
Moddiy nuqtaning ilgarilanma harakati
|
bet | 1/7 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 390,22 Kb. | | #101841 |
Bog'liq 1-MAVZU amaliy topshiriq (2)
AMALIY
KO‘NIKMA
1-mavzu: MODDIY NUQTANING ILGARILANMA HARAKATI
Ushbu uslubiy koʻrsatmadan foydalangan holda talaba:
1. Nazorat savollar va koʻrsatilgan adabiyot yordamida berilgan boʻlimni sinchiklab oʻrganishi kerak.
2. Oʻqib oʻrganilgan nazariyaga, uslubiy koʻrsatma va misollarga tayangan holda oʻqituvchi tomonidan koʻrsatilgan variant boʻyicha uy vazifasini mustaqil bajarishi kerak.
Masalalarni yechishda quyidagi qoidalarga amal qilish maqsadga muvofiq:
1. Eng avval, masalani sinchiklab oʻqib, uning mazmunini tushunib olish zarur. Agar masalaning tavsifi imkon bersa, uni tushuntiruvchi rasm chizish kerak.
2. Masalani tahlil qilib, qanday ob’yektlar yoki jarayonlar haqida soʻz ketayoʻtganligini, qanday kattaliklar ularni aniqlayotganligini, koʻrilayotgan hodisalar qanday fizik qonuniyatlarga boʻysunishini aniqlash kerak.
3. Masalani yechishda optimal usulni tanlab olish kerak.
4. Avval masalani umumiy koʻrinishda yechib, bunda qidirilayoʻtgan kattalik masalada berilgan kattaliklar orqali ifodalanishi kerak.
5. Berilgan kattalaiklarni son qiymatlari bir tizim – tizimida qoʻyilishi kerak.
6. Yechishni oxirida oʻlchov birligini mosligi tekshirilishi zarur.
|
| |
Tarmoq skanerini tadqiq qilish

Tarmoq skanerini tadqiq qilish.
Umumiy tarmoqni inventarizatsiya qilishda IP-skaner bu foydalanuvchining mahalliy tarmog'ida mavjud qurilmalarni topishni osonlashtiradigan ajralmas vositadir. Barcha ma'lumotlar avtomatik ravishda olinadi va mahalliy tarmoqda topilgan kompyuterlar va boshqa qurilmalar haqida batafsil ma'lumot mavjud. IP-qurilma skaneri bir vaqtning o'zida bir nechta muhim vazifalarni bajarishga imkon beradi.
IP tarmoq skaneri juda moslashuvchan va sezgir interfeysga bundan tashqari qo'shimcha ravishda juda ko'p zarur funktsiyalarga ega, oson sozlanadigan parametrlar va yuqori tezlik. Mahalliy tarmoqni skanerlash uchun har qanday dasturning asosiy xususiyatlaridan biri bu tarmoq xavfsizligiga e'tibor berishdir. IP-manzil skaneri foydalanuvchi tarmoqlariga ulangan barcha qurilmalar va ushbu qurilmalardagi ochiq portlar haqida ma'lumot beradi. Muayyan qurilmaning tarmoqqa zararli yoki zararli ekanligini masofadan tekshirishingiz mumkin.
LAN-dagi IP-manzil skanerlari barcha qurilmalarni kuzatishga va tarmoq va ma'lumotlar bazasi xavfsizligiga zararli bo'lishi mumkin bo'lgan shubhali elementlarni yo'q qilishga imkon beradi.Port
raqamlari va IP manzillaridan tashqari, o'rnatishdan so'ng darhol skanerlash yordam dasturi qurilmalar haqida barcha mavjud ma'lumotlarni taqdim etishga tayyor. Skanerlash jarayoni 100% avtomatlashtirilgan, sodda va ko'p vaqtni talab qilmaydi. Shu bilan birga, brauzerning rolini hech qachon e'tibordan chetda qoldirmaslik kerak, chunki u tarmoqni raqamli tahdidlardan va har qanday zarardan himoya qiladi.
Siz ba'zi tarmoq elementlarini qo'lda kuzatib borish qiyinligini payqagan bo'lishingiz mumkin. Brauzer ularni qisqa vaqt ichida to'ldirib, ularni izlashni soddalashti radi. U sizning mahalliy tarmog'ingizdagi har qanday xostning aniq IP manzilini beradi.
Tarmoqni skanerlash vositalaridan foydalanib qanday ma'lumotlarni to'plash mumkin? Sichqonchani bosish va mahalliy tarmoqni skanerlash dasturi barcha aniqlangan tarmoq qurilmalari to'g'risida to'liq ma'lumot oladi. Odatda bu quyidagilarni o'z ichiga oladi:
IP va MAC manzili;
OT turi va kompyuter ta'minotchisi; Qaysi portlar ochiq va ularning holati;
Uskunalar va dasturlarning ro'yxati va boshqalar.
|
Uyga vazifa - "Tasdiq layman " maktabning ma’naviy-ma’rifiy ishlar

|
"Tasdiq layman " maktabning ma’naviy-ma’rifiy ishlar
|
bet | 19/38 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 29,06 Mb. | | #104674 |
Bog'liq GEOGRAFIYA TO\'GARAK 68 SOATLI TO\'LIQUyga vazifa: Uyda o`qib, xaritadan o`rganib kelish.
28 Mashg'ulot
Mavzu: YEVROOSIYO. Tabiiy geografik o`rni, o`rganilish tarixi.
I. Mashg'ulot maqsadi:
a) ta’limiy: O'quvchilarga mavzu boyicha ma'lumot berish _
b) Tarbiyaviy; O'quvchilarda tabiatga hurmat hususiyatlarini shakllantirish
s) rivojlantiruvchi: Geografik xaritalar bilan ishlash ko'nikmalarini rivojlantirish
II. O'tilgan mashg'ulot yuzasidan muloqot uyushtirish.
III.Yangi mavzu bayoni:
Yevrosiyo yer yuzidagi eng katta materik bo`lib, maydoni 54 mln. kv.kv. Uikki qit`ani Yevropa va Osiyo qit`asini o`z ichiga oladi. Bu qit`alar chegarasi Ural tog`larining sharqiy chegarsi, Emba daryosi, Kaspiy, Azov va Qora dengizning O`rta dengizga qo`shiladigan bo`g`ozlaridan o`tadi.
Materikni to`rtala okean o`rab turadi. Materik qirg`oqlari juda notekis bo`lib, materik atrofida orol va yarimorollar ko`p.
Yevrosiyo materigi azal-azaldan ma`lum bo`lgan. Eramizdan avvalgi III asrda Erososfen tominidan tuzilgan xaritada materik tasvirlangan. Eramizdan avvalgi II asrda Ptolomey tuzgan xaritada ham tasvirlangan.
IX asrda yashagan Muhammad Al Xorazmiy Janubi-g`arbiy Osiyodagi ko`pgina tog`lar, lahyolar, dengizlarni tasvirlab qoldirganlar. U kishi birinchi bo`lib Amudaryo va Sirdaryo Orol dengiziga quyilishini aytganlar.
Abu Rayhon Beruniy yaratgan globusdaYevrosiyoning geografik o`rni, iqlimi, o`simliklari haqida ko`plab ma`lulot qoldirganlar.
Uyga vazifa: Uyda o`qib, xaritadan o`rganib kelish.
29 Mashg'ulot.
Mavzu: YEVROOSIYO. IQLIMI VA UNING XUSUSIYATLARI.
I. Mashg'ulot maqsadi:
a) ta’limiy: O'quvchilarga mavzu boyicha ma'lumot berish _
b) Tarbiyaviy: O'quvchilarda tabiatga hurmat hususiyatlarini shakllantirish
s) rivojlantiruvchi: Geografik xaritalar bilan ishlash ko'nikmalarini rivojlantirish
|
| |