nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Икки текислик орасидаги бурчак - Векторларнинг скаляр, вектор ва аралаш кўпайтмалари Фазода текислик тенгламалари...

|
Векторларнинг скаляр, вектор ва аралаш кўпайтмалари Фазода текислик тенгламалари Фазода тўғри чизиқ тенгламалари
|
bet | 7/8 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 483,32 Kb. | | #133992 |
Bog'liq 4 дарсИкки текислик орасидаги бурчак. Фазода икки текислик , орасидаги бурчак деганда, уларга перпендикуляр бўлган ва векторлар орасидаги бурчак тушунилади. Бу бурчак ушбу формула билан аниқланади
.
Тўғри чизиқнинг параметрик тенгламаси. Агар тўғри чизиқ тенгламасида = ( - параметр ) деб олсак, у ҳолда қуйидагини ҳосил қиламиз
Бу тенгламалар тўғри чизиқнинг параметрик тенгламалари дейилади.
Бундан кўринадики, бу тенгламаларда - параметр ўзгарса, нуқта тўғри чизиқ бўйлаб силжийди.
Икки тўғри чизиқ орасидаги бурчак. Фазода икки тўғри чизиқ тенгламаси берилган бўлсин
Бу тўғри чизиқ орасидаги бурчак деб, уларнинг йўналтирувчи векторлари , орасидаги бурчак тушунилади. Бу бурчак ушбу формула билан аниқланади
.
Мисол. Қуйидаги икки тўғри чизиқ орасидаги бурчакни аниқланг
ва .
Ечиш. Юқоридаги формуладан фойдаланиб изланаётган бурчакнинг косинусини топамиз:
.
Икки тўғри чизиқнинг параллелик ва перпендикулярлик шарти. Агар икки тўғри чизиқ
(19)
(20)
параллел бўлса, у ҳолда уларнинг йўналтирувчи векторлари , ҳам параллел бўлади, бундан уларнинг проекцияларининг пропорционаллиги келиб чиқади:
. (21)
Аксинча, агар ва йўналтирувчи векторлар проекциялари (21) тенгликни қаноатлантирса, у ҳолда тўғри чизиқлар параллелдир. (21) тенглик икки тўғри чизиқ параллелигининг зарурий ва етарли шартидир.
Агар (19) ва (20) икки тўғри чизиқ перпендикуляр бўлса, у ҳолда уларнинг йўналтирувчи векторлари , ҳам перпендикуляр бўлиб, бундан уларнинг проекциялари қуйидаги тенглик орқали боғлангандир
. (22)
Аксинча, агар ва йўналтирувчи векторлар проекциялари (22) тенглик билан тенглик орқали боғланган бўлса, у ҳолда тўғри чизиқлар перпендикулярдир.
(22) тенглик икки тўғри чизиқ перпендикулярлигининг зарурий ва етарли шартидир.
|
| |
Берилган нуқтадан ўтиб, берилган векторга перпендикуляр бўлган текислик тенгламаси

|
Берилган нуқтадан ўтиб, берилган векторга перпендикуляр бўлган текислик тенгламаси
|
bet | 4/8 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 483,32 Kb. | | #133992 |
Bog'liq 4 дарс2. Берилган нуқтадан ўтиб, берилган векторга перпендикуляр бўлган текислик тенгламаси
Фазода берилган нуқтадан берилган векторга перпендикуляр бўлган ягона текислик ўтказиш мумкин. Фазода нуқтадан ўтиб векторга перпендикуляр бўлган Р текислик тенгламасини тузиш талаб этилсин. Бунинг учун текисликда нуқтани оламиз. нуқта ва векторларнинг координаталари маълум бўлсин:
.
нуқта Р текисликда ётиши учун вектор векторга перпендикуляр бўлиши, яъни ушбу тенглик бажарилиши зарур
. (10)
Икки векторнинг скаляр кўпайтмаси қоидасига кўра (10) тенглама қуйидаги кўринишга эга бўлади:
. (11)
(11) тенглама Р текисликни, яъни берилган нуқтадан ўтиб берилган векторга перпендикуляр текислик тенгламасини ифодалайди.
Мисол 15. нуқтадан ўтиб, векторга перпендикуляр бўлган текислик тенгламасини тузинг.
Ечиш. Бунда . Буларни (11) тенгламага қўйиб, изланган тенгламани топамиз
ёки
- сонни билан белгилаб, (11) тенгламани қуйидагича ёзамиз
(12)
бунда .
Шундай қилиб, фазода ҳар қандай текислик уч ўзгарувчили чизиқли тенглама билан аниқланар экан. Бу тенглама текисликнинг умумий тенгламаси деб юритилади. Бу тенгламада коэффициентлар текисликни нормал векторининг координаталари. Масалан, агар текислик тенглама билан берилган бўлса, у ҳолда бу текислик векторга перпендикуляр бўлади.
Мисол 16. текисликнинг бирлик нормал векторининг координаталарини топинг.
Ечиш. Берилган текисликни нормал вектори сифатида векторни олишимиз мумкин, унинг узунлиги . Демак, изланган бирлик нормал вектор , ҳамда унга қарама-қарши вектор бўлади.
Фазода тўғри чизиқ тенгламаси
Икки нуқтадан ўтувчи тўғри чизиқ тенгламаси. Фазода икки нуқта орқали фақат битта тўғри чизиқ ўтказиш мумкин. Фазода берилган нуқталар орқали ўтувчи тўғри чизиқ тенгламасини тузиш талаб этилсин. Бунинг учун тўғри чизиқда нуқтани оламиз. Тўғри чизиқдаги нуқта тўғри чизиқда ётиши учун ва векторлар коллинеар бўлиши керак, яъни , тенглик ўринли бўлади, бунда қандайдир сон. Вектор тенгликдан ушбу тенгликлар келиб чиқади: , , . Бундан берилган икки тўғри чизиқ орқали ўтувчи тўғри чизиқ тенгламасини топамиз:
. (13)
|
| |
Skalyar ko’paytma - Векторларнинг скаляр, вектор ва аралаш кўпайтмалари Фазода текислик тенгламалари Фазода тўғри...

|
Векторларнинг скаляр, вектор ва аралаш кўпайтмалари Фазода текислик тенгламалари Фазода тўғри чизиқ тенгламалари
|
bet | 2/8 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 483,32 Kb. | | #133992 |
Bog'liq 4 дарсSkalyar ko’paytma
Ta’rif. va vektorlarning skalyar ko’paytmasi deb, bu vektorlarning uzunliklarini ular hosil qilgan burchak kosinusiga ko’paytirishdan hosil bo’lgan songa aytiladi va yoki ko’rinishida belgilanadi.
Demak, .
va vektorlarning skalyar ko’paytmasi formula bilan aniqlanadi.
Vektorning skalyar kvadrati yoki .
va vektorlar orasidagi burchak
formula yordamida hisoblanadi.
va vektorlar ortogonal deyiladi, agar ularning skalyar ko’paytmsi nolga teng bo’lsa, ya’ni , yoki .
va vektorlar kollinear bo’lsa, ya’ni , u holda - vektorlarning kollinearlik sharti.
Misol. Berilgan va vektorlar bo’yicha quyidagilarni toping:
a) va b) va vektorlarning uzunliklarini;
c) vektorning skalyar kvadratini; d) vektorlarning skalyar ko’paytmasini; e) va vektorlar orasidagi burchakni
Yechish. a) Ta’rifga asosan
b) (3) formulaga asosan, va vektorlarning uzunliklarini
;
c) Vektorning skalyar kvadrati formulasiga asosan
d) Vektorlarning skalyar ko’paytmasi formulasiga asosan:
e) Vektorlar orasidagi burchak: bundan
Вектор кўпайтма. векторнинг векторга вектор кўпайтмаси деб, кўринишда белгиланувчи ва қуйидаги шартларни қаноатлантирувчи векторга айтилади:
1. вектор вa векторларнинг ҳар бирига перпендикуляр;
2. вектор учидан қаралганда вектордан векторга энг қисқа бурилиш соат мили йўналишида тескари йўналишда кузатилади ( , , векторларнинг бундай жойлашувини ўнг учлик дейилади);
3. векторнинг модули вa векторларга қурилган параллелограмнинг S юзасини ифодаловчи сонга тенг, яъни ( - вa векторлар орасидаги бурчак).
Koordinata o’qlari ortlarining vektor ko’paytmasi:
agar bo’lsa, u holda
Agar va vektorlar kolleniar bo’lsa, u holda
Masalan. va vektorlarga qurilgan parallelogram yuzasini hisoblaylik.
vektorning vektorlar vektor ko’paytmani hisoblaymiz
S = bo’lgani uchun,
|
| |
Берилган нуқтадан берилган векторга параллел ўтувчи тўғри чизиқ тенгламаси

|
Берилган нуқтадан берилган векторга параллел ўтувчи тўғри чизиқ тенгламаси
|
bet | 5/8 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 483,32 Kb. | | #133992 |
Bog'liq 4 дарсБерилган нуқтадан берилган векторга параллел ўтувчи тўғри чизиқ тенгламаси. Декарт координаталар системасида нуқта ва вектор берилган бўлсин. нуқтадан векторга параллел ўтувчи тўғри чизиқнинг тенгламасини тузиш талаб этилсин. Бунинг учун тўғри чизиқда нуқтани оламиз. Бунда вектор йўналтирувчи вектор дейилади.
нуқта тўғри чизиқда ётиши учун ва векторларнинг коллинеар бўлиши зарур ва етарли, яъни қуйидаги тенглик ўринлидир
, (14)
бунда - ўзгармас сон. (14) вектор тенгликдан: , , ифодаларни ҳосил қиламиз. Бундан тўғри чизиқнинг тенгламасини топамиз:
. (15)
(15) тенглама тўғри чизиқнинг фазодаги каноник тенгламаси дейилади.
Мисол. Фазода нуқтадан векторга параллел ўтувчи тўғри чизиқнинг каноник тенгламасини тузинг.
Ечиш. Бунда ва . У ҳолда (15) каноник тенглама қуйидагича ёзилади
.
Мисол. Фазода нуқтадан векторга параллел ўтувчи тўғри чизиқнинг каноник тенгламасини тузинг.
Ечиш. Бундай ҳолда . (15) тенгламанинг иккинчисидан фойдаланамиз:
, ёки .
Нуқтадан текисликкача бўлган масофа
Фазода нуқта ва текислик тенглама билан берилган бўлсин. Берилган нуқтадан текисликкача бўлган масофани топиш талаб этилсин. Бунинг учун нуқтадан текисликка перпендикуляр кесма туширамиз. перпендикулярнинг узунлигини топиш талаб этилади. Фараз қиламиз нуқта текисликдаги ихтиёрий нуқта бўлсин. масофа абсолют қиймати бўйича, векторнинг текисликнинг нормаль вектори га туширилган проекциясига тенг. Яъни , у ҳолда
.
нуқта текисликка ётади, шунинг учун қуйидаги тенглик ўринли , бундан . Юқоридагилардан фойдаланиб қуйидаги тенгликни ҳосил қиламиз:
. (16)
Мисол. Координаталар бошидан текисликкача бўлган масофани аниқланг.
Ечиш. Бундай ҳолда , ва . (16) формуладан фойдаланиб қуйидагини топамиз
.
|
| |
Ishni bajarish tartibi - Texnologiyalari va

|
Texnologiyalari va
|
bet | 4/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 255,98 Kb. | | #243311 |
Bog'liq 14-Amaliy mashg\'ulotIshni bajarish tartibi
Bizda master jadvali bor edi. Triggerlar bilan ishlash uchun master0 degan jadval yaratamiz:
17.1 – rasm. Master0 jadvalining yaratilishi
Endi triggerlarni yaratishni boshlaymiz:
Before update trigger
Xodimlar jadvaliga e’tibor qilaylik.
– rasm. Xodimlar jadvalidagi ma’lumotlarni ko`rish so`rovi
xodimlar_yangilash triggerini yaratamiz.
– rasm. xodimlar_yangilash triggerini yaratish
Xodimlar0 jadvalini ko’ramiz.
17.4 – rasm. Xodimlar0jadvalidagi ma’lumotlarni ko`rish so`rovi
1.3. Yaratgan triggerimizni ishlatamiz, yani ID 1ga teng xodim yoshiga 2 ni qo’shib yangilaymiz;
– rasm. xodimlarjadvali
xodimlarjadvaliga yana bir nazar solsak o’zgarishni ko’ramiz;
17.6 –rasm. Update operatorini ishlatgandan keyin Master jadvalidagi ma’lumotlar
2. xodimlar0 jadvalini ko`ramiz.
17.7 – rasm. Update opertaorini ishlatgandan keying master0 jadvali
xodimlar_yangilash1 triggerini yaratamiz;
– rasm. xodim_yangilash triggerini yaratish
Foydalanilgan adabiyotlar:
www.sql.com
Lear sql with us
Easy sql
|
| |
Moddalarning fizik xossalari

|
Moddalarning fizik xossalari
|
bet | 21/86 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,98 Mb. | | #241761 |
Bog'liq Umumiy tabiiy geografiyaModdalarning fizik xossalari.
Geografik qobiqda sodir bo’ladigan jarayonlar uchun moddalarning fizik xossalari (zichligi, oqishi, issiqlik sig’imi, issiqlik o’tkazuvchanligi, nurni qaytarish qobiliyati va x.k.) muxim axamiyatga ega. Geografik qobiqdagi moddaning zichligi yuqoridan pastga qarab ortib boradi. Buning asosiy sababi moddalarning gravitasion tabaqalanishidir. Tog’ jinslarining zichligi 2-3 gg’sm.kub, tirik modda va suvning zichligi 1,0 gg’sm. kub, havoning atmosferaning quyi qatlamlaridagi zichligi 0,0013 gg’sm kub Atmosferada zichlik pastdan yuqoriga qarab kamayib boradi, bu esa adiabatik jarayonlarni keltirib chiqaradi. Bunda havo pastga tushayotganda qiziydi va tepaga chiqayotganda soviydi. CHunki pastga tushayotganda havoning zichligi ortishi munosabati bilan zarralarni bir-biriga urilishi va ishqalanishi kuchayadi, natijada havo qizib ketadi, tepaga chiqayotganda esa zichlik kamayganligi tufayli zarralarni to’qnashishi kamayadi, natijada ishqalanish ham kamayadi va havo soviy boshlaydi.
Okeanlarda suvning siqilmasligi tufayli zichlikni pastga tushgan sari ortishi kuzatilmaydi. Okean suvlarining zichligi harorat va sho’rlikka bog’liq ravishda o’zgaradi. Moddalarning darzlanishi ham pastdan yuqoriga qarab ortib boradi. Yuqorida, Yer yuzasiga yaqin joylarda darzlanish darajasi yuqori, chuqurdagi tog’ jinslarida esa darzlanish darajasi kam.
Geografik qobiqdagi turli xil jarayonlarni hosil bo’lishida moddalarning oquvchanligi muhim ahamiyatiga ega. Havo va suv katta oquvchanlik xususiyatiga ega. SHuning natijasida ular juda katta yemirish ishlarini bajarishadi. Bundan tashqari havo va suv bilan birga mayda zarrachalar, hamda issiqlik ham tashiladi.
Tog’ jinslari ham uzoq davom etgan bosim ta’sirida asta-sekin oqa boshlaydi, natijada turli xil burmalar hosil bo’ladi. Mantiya moddalari ham yopishqoq bo’lganligi tufayli oquvchanlik xususiyatiga ega. Litosfera plitalari mantiya moddalari ustida suzib yuradi.
Muzliklar ham oquvchanlik xususiyatiga ega. Ular o’z og’irlik kuchi ta’sirida asta-sekin yuqoridan pastga oqib tushishadi. Antraktida va Grenlandiya muzlari markazdan asta – sekin chekka tomonlarga oqib boirishadi va qirg’oqqa yetganda sinib tushib ulkan aysberglarni hosil qilishadi.
Geografik qobiqda issiqlikni almashinishida turli xil yuzalarning nurni qaytarish qobiliyati katta ahamiyatiga ega. Turli xil yuzalarni nurni qaytarish qobiliyatiga alьbedo deb ataladi, ya’ni yuzadan qaytgan radiatsiyani yuzaga tushgan radiatsiyaga nisbati. Yangi yoqqan qor yuzaga kelgan 95% Quyosh nurlarini, o’rmonlar 10-25%, donli ekin dalalar 20-30% suv 0,4%ni qaytaradi. Natijada Yer iqlimida katta farqlar vujudga keladi.
|
| |
Geografik qobiqdagi moddalar va ularning xususiyatlari

|
Geografik qobiqdagi moddalar va ularning xususiyatlari
|
bet | 20/86 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,98 Mb. | | #241761 |
Bog'liq Umumiy tabiiy geografiyaGeografik qobiqdagi moddalar va ularning xususiyatlari.
Geografik qobiqda yuqorida aytganimizdek, moddalar xilma-xil xossalar va xususiyatlarga ega bo’ladi. Turli moddalar turlicha kimyoviy va fizik xossalarga ega.
Moddalarning kimyoviy tarkibi.
Geografik qobiqning turli qismlarini kimyoviy tarkibi turlicha. Ammo Olamning bizga ma’lum bo’lgan qismining tarkibi deyarli bir xil, bu yerda atomlarning 93%ni vodorod atomi tashkil qiladi. Yerda esa vodorod va geliy nisbatan kam.
Geografik qobiqdagi moddalarning murakkab kimyoviy tarkibining asosiy sababi uning uzoq vaqt davomida rivojlanishidir. Bunda moddalar kimyoviy tarkibining shakllanishida Quyosh tizimi va Yerning vujudga kelish sharoiti, dastlabki mantiya moddasini gravitasion va fizik-ximik tabaqalanishi (bu tabaqalanishda Yerning tashqi qobiqlari hosil bo’lgan), geografik qobiqning uzoq davr moboynida rivojlanishi (bunda Yer yuzasida alohida moddalar va elementlar to’planishi sodir bo’ladi) juda muhim ahamiyati ega bo’ladi. Natijada Yer po’stining hozirgi kimyoviy tarkibi shakllandi.
Yer po’stining hozirgi kimyoviy tarkibi
Troposfera
|
Biosfera
|
Litosfera
|
Gidrosfera
|
azot (75-80%),
|
kislorod (50-60%),
|
kislorod (50%),
|
kislorod (70%),
|
kislorod (20%),
|
karbonat angidrid (20%),
|
karbonat angidrid (5%),
|
karbonat angidrid (0,5%),
|
karbonat angidrid (1-2%);
|
vodorod (10%),
|
vodorod (2,5%),
|
vodorod (>10%),
|
|
azot (10%),
|
azot (10%);
|
azot (0,1-0,2%),
|
|
|
|
kremniy (0,2-03%)
|
Magmatik tog’ jinslari tarkibida kislorod (40-50%), karbonat angidrid (2-3%), vodorod (0,5-1%), azot (2-3%), kremniy (30-35%) mavjud.
|
| |
Simmetriya va disimmetriyalar

|
Simmetriya va disimmetriyalar
|
bet | 24/86 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,98 Mb. | | #241761 |
Bog'liq Umumiy tabiiy geografiyaSimmetriya va disimmetriyalar.
Geografik qobiqda ob’ektlarning joylanishida simmetriya va disimmetriya namoyon bo’ladi. Simmetriya grekcha so’z bo’lib, fazodagi nuqtalarni joylanishidagi bir xillikni bildiradi.
Geografik qobiq sharsimon simmetriyaga ega. SHarsimon simmetriklik sayyoramizning og’irlik kuchi maydonida shakllanadi. Yerning sutkalik harakat natijasida Yer o’qqa va ekvatorga ega. Geografik qobiqning juda ko’p qismlari ekvatorga nisbatan simmetrik joylashgan. Masalan, yoritish mintaqalarining, havo va suv oqimlarining joylanishi, bosimning, haroratning, namlikning taqsimlanishi va x.k. Ammo yirik umumsayyoraviy rel’ef shakllarini joylanishida bunday xususiyat kuzatilmaydi.
Simmetriklikning buzilishi disimmetriya deb ataladi. Masalan, shimoliy qutubdagi suvlikka janubiy qutbdagi quruqlikni to’g’ri kelishi.
Geografik qobiqdagi eng keng tarqalgan umumiy simmetriya shakli bilaterial, ya’ni juft simmeriyadir. Juft simmetriya daraxtlarning bargi uchun xos (barglarnig ikki tomoni va ikki qirrasi). Okeanlar ham juft simmeriyatga ega (ikki qirg’oq, tubi va suv yuzasi). Materiklar shaklida ham simmetriya namoyon bo’ladi: Janubiy Amerikaning turtib chiqqan joyi Afrikadagi Gvineya qo’ltig’iga to’g’ri keladi, Afrikaning sharqiy qirg’oђini Madagaskar orolining g’arbiy qirg’og’iga mos kelishi, Katta Avstraliya qo’ltig’iga Antraktidaning turtib chiqqan qismining to’g’ri kelishi (Uilks yeri).
Materik qiyofalarining ana shunday bilaterial tuzilishini tahlili asosida nemis olimi A.Vegener materiklarni siljishi haqidagi nazariyani ishlab chiqdi.
Mintaqaviy (regional) darajada geografik qobiqda bilaterial (juft) va konussimon (konik) simmetriyalar namoyon bo’ladi. Juftsimmetrik tuzilish daryo vodiylari (ikki qirg’og’i, o’zani va suv yuzasi), tog’ tizmalari uchun xos. Konik simmetriya esa vulkanlar, alohida tog’lar, karst va tektonik botiqlar uchun xos.
Simmetrik tahlil geografik qobiqni tuzilishini muhim qonuniyatlarini ochib berishga imkon beradi va ularni rivojlanish tarixini o’rganishga asos bo’lib xizmat qiladi.
|
| |
Nazariy ma'lumotlar

Bu erda
Iск va
Iaб mos ravishda o'tish va yutilish oqimlari, A.
Dielektriklarda yutilish oqimlari bog'langan zaryadlarning siljishining qutblanish jarayonlari natijasida paydo bo'ladi. Polarizatsiya oxirida assimilyatsiya oqimi nolga tushadi va oqish oqimi o'tish oqimiga teng bo'ladi.
Oqim dielektriklarda oz miqdordagi erkin ionlar, elektronlar yoki kolloid zarrachalar mavjudligi sababli sodir bo'ladi.
Qattiq dielektriklar uchun ham yutilish, ham oqimlar ikkita komponentga ega.
Shunday qilib, masalan, oqim orqali
bu erda
I V va
I S mos ravishda hajm va sirt oqimlari, A.
Agar hajm oqimi dielektrik hajmida erkin zaryadlar mavjudligi bilan bog'liq bo'lsa, u holda sirt oqimi suvda eriydigan ifloslantiruvchi moddalar va dielektrik yuzasida namlik plyonkasi mavjudligidan kelib chiqadi (1-rasm).
Bir hil va izotropik dielektrikdagi umumiy oqim zichligi ifodadan aniqlanadi.
E
jV
V E
,
V
bu erda
γV - dielektrikning o'ziga xos hajmiy o'tkazuvchanligi, Sm / m;
E - elektr maydon kuchi, V/ m .
pv- dielektrikning solishtirma hajm qarshiligi, Om ∙ m;
I V va sirt
I S oqimlarini alohida o'lchash uchun uch elektrodli tizim qo'llaniladi (1.2-rasm, a). Yassi namuna bo'lsa, namunaning har ikki tomoniga purkalgan yoki bosimli elektrodlar qo'llaniladi. Bir tomondan, halqa 2 va o'lchash 1 elektrodlari, ikkinchisida - disk elektrodi 3 ( 2 - rasm ). Ovoz qarshiligini o'lchashda o'lchash elektrodining 1 potentsiali halqali elektrod 2 potentsialidan bir oz yuqori bo'ladi, shuning uchun sirt oqimi
I S. to'liq halqa elektrodiga tortiladi . Shunday qilib, faqat volumetrik oqim
I V o'lchov elektrodiga etib boradi.
Dielektrikning solishtirma hajm qarshiligi
RV S US ,
Marshrutizatorlar marshrutlash funktsiyasini emas, balki almashtirish funksiyasini bajaradi, ya'ni marshrut stoliga qarab, yo'riqchining kirish interfeysidan chiqish interfeysi uchun paketli uzatishni

|
Marshrutizatorlar marshrutlash funktsiyasini emas, balki almashtirish funksiyasini bajaradi, ya'ni marshrut stoliga qarab, yo'riqchining kirish interfeysidan chiqish interfeysi uchun paketli uzatishni
|
bet | 4/4 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 7,94 Kb. | | #259071 |
Bog'liq Mavzu Marshrutlash va uning xavflari Bajardi Ismoilov Temurbek-hozir.orgMarshrutizatorlar marshrutlash funktsiyasini emas, balki almashtirish funksiyasini bajaradi, ya'ni marshrut stoliga qarab, yo'riqchining kirish interfeysidan chiqish interfeysi uchun paketli uzatishni ta'minlaydi. Paketni yo'naltirish uchun yo'riqnoma quyidagi ma'lumotlarga ega bo'lishi kerak: Uchrashuv manzili Masofaviy tarmoqlar haqida ko'proq ma'lumot olishi mumkin bo'lgan, qo'shni yo'riqnoma Barcha masofaviy tarmoqlarning arzon usullari , Har bir masofaviy tarmoqning eng yaxshi usuli Marshrutni saqlash va tekshirish usullari Yo'nalish paketni bitta qurilmadan olish va boshqa tarmoqlar orqali boshqa qurilmaga tarmoq orqali uzating. Agar tarmoqda yo'riqnoma bo'lmasa, marshrutni qo'llab-quvvatlamaydi. Marshrutchilar trafik trafik trafigi qo'shma tarmoqni tashkil etuvchi barcha tarmoqlarga. RAHMAT E’TIBORINGIZ UCHUN
http://hozir.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Marshrutizatorlar marshrutlash funktsiyasini emas, balki almashtirish funksiyasini bajaradi, ya'ni marshrut stoliga qarab, yo'riqchining kirish interfeysidan chiqish interfeysi uchun paketli uzatishni
|
Mavzu: Marshrutlash va uning xavflari Bajardi: Ismoilov Temurbek - bet 2

|
Mavzu: Marshrutlash va uning xavflari Bajardi: Ismoilov Temurbek
|
bet | 2/4 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 7,94 Kb. | | #259071 |
Bog'liq Mavzu Marshrutlash va uning xavflari Bajardi Ismoilov Temurbek-hozir.orgQurilmalarning jismoniy manzili apparat ishlab chiqaruvchisi tomonidan apparat yoki dasturiy ta'minot orqali o'rnatiladi. Masalan, ish stantsiyasining jismoniy manzili ishlab chiqaruvchi tomonidan tayinlangan tarmoq adapterining yagona manzilidir va ma'lumotlar bazasi Xerox tomonidan ta'minlanadi. Tarmoqda bitta jismoniy manzilga ega ikkita qurilma bo'lishi mumkin emas. Routerlar "jismoniy" segmentlarni "ko'rmaydilar", ular subnetlarning mantiqiy manzillariga ma'lumot yuboradilar. RIP. Routing Internet Protocol (RIP) 1980 yillarda ishlab chiqilgan va u kichik yoki o'rta tarmoqlarda uzatishni boshqarish uchun maxsus ishlab chiqilgan. RIP-lar maksimal 15 HOP olishlari mumkin.
Protokol sifatida RIP-ga ega bo'lgan har qanday yo'riqnoma avval qo'shni qurilmalardan
Marshrutlash jadvalini talab qiladi. Ushbu qurilmalar yo'riqnoma uchun o'zlarining marshrutlash jadvallari bilan javob berishadi va keyinchalik ushbu jadvallar yo'riqnoma stolining maydonida birlashtirilib yangilanadi
Router bu bilan to'xtamaydi va qurilmalardan doimiy ravishda bunday ma'lumotlarni so'rashda davom etadi. Ushbu intervallar odatda 30 soniyani tashkil qiladi. An'anaviy RIPlar faqat Internet protokol v4 (IPv4) ni qo'llab-quvvatlaydi, ammo RIP ning yangi versiyalari ham IPv6-ni qo'llab-quvvatlaydi.
Ochiq «Qisqa yo'l birinchi» (OSPF) protokoli, uning nomidan ko'rinib turibdiki, ma'lumotlarni uzatishda davom etadigan eng qisqa yo'lni aniqlashga qodir. RIP ma'lum bir sabablarga ko'ra foydalidir va biz ulardan ba'zilarini aytib o'tamiz. RIP uzatishni amalga oshirish uchun 15 qushqo'mning chekloviga ega va bunday cheklovni katta tarmoqlarda amalga oshirish juda qiyin. Shunday qilib, biz ushbu muammoni bartaraf etish uchun aniqroq marshrutlash protokoliga muhtojmiz. Shunday qilib, ushbu OSPF faqat katta tarmoqlar uchun paydo bo'ldi. OSPF bilan uzatish paytida ishlatiladigan şerbetçiotu sonida bunday kichik cheklov yo'q. OSPF-ni ishlatadigan yo'riqnoma avval ma'lum marshrutlash ma'lumotlarini ular orasiga va orqaga yuboradi. Ular hech qachon butun marshrutlash jadvalini yubormaydilar, buning o'rniga ular faqat translyatsiyalarni amalga oshirish uchun zarur bo'lgan marshrutlash ma'lumotlarini yuboradilar. Bu qandaydir bog'lanish holati protokoli va bu erda muhokama qilish doirasidan tashqarida. Shuni yodda tutishimiz kerakki, OSPF tarmoqdagi qurilmalar orasidagi eng qisqa marshrutlash yo'llarini topish yaxshiroqdir
|
| |
RIP va OSPF o'rtasidagi farq - Mavzu: Marshrutlash va uning xavflari Bajardi: Ismoilov Temurbek

|
Mavzu: Marshrutlash va uning xavflari Bajardi: Ismoilov Temurbek
|
bet | 3/4 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 7,94 Kb. | | #259071 |
Bog'liq Mavzu Marshrutlash va uning xavflari Bajardi Ismoilov Temurbek-hozir.orgRIP va OSPF o'rtasidagi farq. Tarmoq stolining tuzilishi: RIP marshrutlash jadvalini RIP-ni ishlatadigan turli xil qo'shni qurilmalardan so'rab oladi. Keyinchalik, yo'riqnoma ushbu ma'lumotlarni birlashtirdi va o'z marshrutlash jadvalini tuzadi. Ushbu jadval doimiy qo'shni qurilmalarga yuboriladi va marshrutizatorning jamlanma jadvallari yangilanadi. OSPF bo'lsa, marshrutlash jadvali yo'riqnoma tomonidan qo'shni qurilmalardan ozgina kerakli ma'lumotlarni olish orqali tuziladi. Ha, u hech qachon qurilmalarning marshrutlash jadvalini to'liq olmaydi va marshrutlash jadvalining tuzilishi OSPF bilan haqiqatan ham sodda. Internet-ni yo'naltirish protokoli qaysi turi? RIP masofaviy Vektor protokoli, OSPF esa ulanish holatining protokoli. Masofa vektori protokoli masofani ishlatadi yoki uzatma yo'lini aniqlaydi, RIP esa uning turlaridan biri hisoblanadi.
Bog'lanish holati protokoli oldingisiga qaraganda biroz murakkab, chunki u eng qisqa yo'lni aniqlashda tezligi, narxi va tiqilishi kabi turli manbalarni tahlil qiladi. Unda Dijkstra deb nomlangan algoritm qo'llaniladi. Hop sonini cheklash: RIP maksimal 15 evakuatsiyani beradi va yo'riqnoma uzoq kutishlariga yo'l qo'ymaslik uchun o'rnatildi. Ammo OSPF bilan hisoblashda bunday cheklovlar mavjud emas
Amaldagi algoritm: RIP yo'riqnoma masofa vektori algoritmidan foydalanadi, OSPF esa uzatish yo'nalishlarini aniqlash uchun eng qisqa yo'l algoritmidan foydalanadi. Bunday eng qisqa yo'l algoritmlaridan biri bu Dijkstra. Tarmoq daraxti: agar RIP tomonidan tuzilgan marshrutlash jadvali, lekin undagi ma'lumotlar haqiqatdan ham RIP-dan farq qilsa, bu shunchaki OSPF ekvivalenti. Ha, OSPF yo'riqnoma uni ildiz tugun sifatida saqlaydi va keyin tarmoqdagi boshqa qurilmalar orasidagi yo'llarni belgilash uchun daraxt xaritasini tuzadi. Ushbu tarmoq daraxti ko'pincha eng qisqa yo'l daraxti deb nomlanadi Tarmoq tasnifi: RIP-da tarmoqlar joylar va jadvallar deb tasniflanadi. OSPF-da tarmoqlar hududlar, pastki hududlar, avtonom tizimlar va magistral zonalar deb tasniflanadi.
Murakkablik darajasi: RIP nisbatan sodda, OSPF esa murakkab. Qachon eng mos keladi? RIP kichik tarmoqlar uchun eng mos keladi, chunki unda hop soni cheklangan. OSPF katta tarmoqlar uchun eng mosdir, chunki bunday cheklov yo'q.
|
| |
O`quv-amaliy mashg`ulot texnologiyasi modeli

Vakt: 6 soat
|
Talabalar soni:
|
Uquv mashg`ulotining shakli va turi
|
Amaliy (o`quv amaliyoti)
|
O`quv-amaliy mashg`ulotining rejasi
|
1. Kirish
2. Noutbooklar boshlang'ich tushumchaga ega bo’lish
3. kompyuter texnika xavfsizligini o’zlashtirish
4. Noutbook turlanishi
5. Baxolash va baholarni elon qilish
|
O`quv-amaliyot mashg`uloti maqsadi: O’quvchilarga Noutbooklar xaqida tushuncha berish, noutbooklar bilan ishlashni o’rgatish va kompyuterni dasturiy xolatini ishga tayyorlash.
|
Pedagogik vazifalar:
Kirish. Noutbooklar xaqida tushuncha berish va ulardan to’g’ri foydalanish
Noutbook xaqida tushunchaga ega bolish va amalda qo’llay olishni taminlash
Dastur xavfsizligi va kompyuter texnika xavfsizligini tushuntirish va amaliy bilimga eega qilish
Noutbooklarni tamirlashni o’rgatish
Bajarilgan ishlarni baxolash, qo`yilgan hatolarni qo`rsatib berish.
|
O`quv faoliyati natijalari:
Kompyuter dasturlanishi va dastur ishlashlarini taminlashni mohiyatini aytib beradilar
Dasturdagi vazifalarni bajara oladi
noutbookdan foydalana oladilar
noutbooklardan foydalanishdagi qoidalarni ozlashtiradilar
|
O`qitish metodlari
|
Maruza, tushuntirish, ko`rsatish, yo`riqnoma berish, amaliy mashq qilish
|
O`qitish vositalari
|
Maruza matn ,shaxsiy kompyuter, slaydlar.
|
O`quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
yakka tartib va guruxlar kesimida
|
O`qitish shart-sharoiti
|
Jihozlangan kompyuter ustaxonasi.
|
Qaytar aloqa usul va vositalari
|
Nazorat,bajarilgan ishlar tekshirish, og`zaki savol-javob
|
Mavzu: geografiya fanlari tizimi haqida tushuncha - bet 35

|
Mavzu: geografiya fanlari tizimi haqida tushuncha
|
bet | 35/35 | Sana | 22.03.2021 | Hajmi | 1,62 Mb. | | #13390 |
III. Dars mazmunini ro‘yobga chiqarish ustida ishlash:
O'qituvchining 10-sinfdagi geografiya fani vazifalari va xususiyatlari, darslikdagi materiallar tizimi, uni o’rganish uslubiyati va usullari to‘g‘risida tushuntirish.
Yangi dars bayoni:
Darslik va xaritalar asosida o‘z bilimingizni sinab ko‘ring va baholang. Dastlab barcha mavzulardagi tayanch tushuncha va atamalar, savollarga bergan javoblaringiz va topshiriqlar yuzasidan bajargan ishlaringizni eslang va yana bir bor takrorlang. Mustaqil ravishda har bir mavzudan testlar, savollar tuzing va yeching. Bu orqali yakunlovchi test sinovlariga va yozma ishlarga tayyorgarlik ko‘rasiz. Amaliy topshiriqlar yuzasidan bajargan ishlaringizni ham qaytadan ko‘rib chiqing. Bu Sizga amaliy topshiriqlarga oid yozma ishlarni bajarish, geografik masalalar yechish, yoki yozuvsiz xaritalar bilan ishlashda yordam beradi. Umuman olganda, takrorlash orqali yil mobaynida olgan bilimlaringizni mustahkamlab, ayrim tushunmagan joylaringizni o‘zlashtirib olasiz
IV. O‘rganilgan mavzuni mustahkamlash:
1. Savol-javob va mavzuning asosiy mazmunini takrorlash orqali amalga oshiriladi.
2. Guruhlarda ishlash yakunlarini chiqarish.
V. Dars yakunlarini chiqarish:
O‘qituvchi o‘quvchilar bajargan yozma va og‘zaki javoblar uchun qo’yilgan baholarni e’lon qiladi va yuzaga kelgan savollarga javob qaytaradi.
VI. Uyga vazifa:O’rganilgan mavzu savollariga javoblar tayyorlash.
|
| |
1-Laboratoriya ishi Mavzu : Arduino kontroller to’plamining tarkibini va imkoniyatlarini

|
1-Laboratoriya ishi Mavzu : Arduino kontroller to’plamining tarkibini va imkoniyatlarini
|
Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 207,04 Kb. | | #125778 |
Bog'liq 1-Laboratoriya ishi Mavzu Arduino kontroller to’plamining tark
1 - LABARATORIYA ISHI
1-Laboratoriya ishi
Mavzu : Arduino kontroller to’plamining tarkibini va imkoniyatlarini
o’rganish. Kompyuterga Arduino IDE ni o’rnatish
Ishdan maqsad: Arduino IDE va Virtual Bread Board (VBB) dasturlarini o’rnatish,
Ularni afzalliklari bilan tanishish hamda ularda topshiriqlarni bajarish tahlil qilish .
Labaratoriya ishidan tushuncha : Labaratoiya ishining aosiy afzalliklari
uning to’laqonli yoritilganlikda hisoblanadi . Arduino IDE platformasi asosan dastur
Arduino - bu professional bo'lmagan foydalanuvchilarga mo'ljallangan oddiy avtomatlashtirish va robototexnika tizimlarini qurish uchun mo'ljallangan apparat va dasturiy ta'minot hisoblaniladi. Dasturiy ta'minot qismi dasturlarni yozish, kompilyatsiya qilish va dasturiy ta'minot uchun bepul dasturiy qobiqdan (IDE) iborat.
Arduino platformasi - o'rnatilgan bosma elektron platalar to'plamidir. Arduino avtonom avtomatlashtirish ob'ektlarini yaratish uchun ham, standart simli va simsiz interfeyslar orqali kompyuterdagi dasturlarga ulanish uchun ham ishlatilishi mumkin.
Arduino platalariga dastur o’rnatishda asosiy dasturlar- Arduino IDE, Virtual Bread Board (VBB), mBlock, FLProg dasturlari hisoblanadi. Bu dasturlar ichida Arduino IDE dasurida kodni o’zingiz hohlagan ko’rinishda yozishingiz mumkin. Boshqa dasturlar Virtual ko’rinishda dastur strukturasini va virtual apparat ta’minotini o’z ichiga oladi. Misol tariqasida quyidagi dasturni ko’rib chiqamiz.
Dasturni o’rnatish uchun uni maxsus saytdan yuklab olishimiz zarur:
https://biblprog.org.ua/ru/arduino_ide/download/
Arduino IDE dasturi
interpritatorlari uchun maxsus yaratilgsn hisoblanadi . Arduino - bu professional
bo'lmagan foydalanuvchilarga mo'ljallangan oddiy avtomatlashtirish va robototexnika
tizimlarini qurish uchun mo'ljallangan apparat va dasturiy ta'minot hisoblaniladi.
Dasturiy ta'minot qismi dasturlarni yozish, kompilyatsiya qilish va dasturiy ta'minot
uchun bepul dasturiy qobiqdan iborat .
Arduino platformasining umumiy ko’rinishi oddiy bir yonib o’chishli led
diod lampa ko’rinishi .
|
| |
Аntiboreal oblast - 2 Zoogeografiya fanidan ma’ruza mavzulari va mazmuni

|
2 Zoogeografiya fanidan ma’ruza mavzulari va mazmuni
|
bet | 14/36 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 256,18 Kb. | | #99297 |
Bog'liq AMIR TEMURNING XOKIMIYATGA KELISH ARAFASIDA MOVAROUNNAHRDAGI SIYOSIY VAZIYATАntiboreal oblast
Ushbu oblast Trоpiк region vа Аntаrкtiка oblasti оrаsidа jоylаshgаn bo’lib, jаnubiy mаtеriкlаr sоhillаrini o’z ichigа оlаdi. Аntibоrеаl oblastning hаyvоnlаrini yashаsh shаrоiti bоshqа oblastlаrniкigа qаrаgаndа nisbаtаn yaхshi bo’lib, faunаsi хilmа хil turlаrgа bоydir. SHu bilаn birgа, Аntibоrеаl oblastining faunаsi hаr dоim Trоpiк regionning chекка qismlаridаn кеlib qоlgаn turlаr hisоbigа to’lib bоrаdi. Jаnubiy Аvstrаliya кichiк oblasti аntibоrеаl faunаsi judа кo’p turlаrni o’z ichigа оlаdi. Dеngiz hаyvоnlаridаn bu еrdа jаnubiy mushuкlаr, dеngiz fili, кrаbхur t’yulеn, dеngiz qоplоni; qushlаrdаn pingvinlаrdаn Eudiptеs urug’igа mаnsub кокildоr vа кichiк turlаri, pigоstеlis аvlоdi turlаri hаm yashаydi. Umurtqаsizlаrdаn endеmiк еlкаоyoqlilаr, tеrеbilidlаr vа аrеniкоlа chuvаlchаnglаri, каntsеr кrаblаri hаyot кеchirаdi. Ulаrni Shimоliy yarimshаrning Bоrео-Аtlаntiка кichiк oblastidа hаm uchrаtish mumкin.
Jаnubiy Аmеriка кichiк oblasti
Mаzкur кichiк oblastning litоrаl’-аntibоrеаl faunаsi Jаnubiy Аmеriка qirg’оqlаri bo’ylаb shimоlgа qаdаr tаrqаlgаn. Dеngiz mushuкlаrining bir turi vа Gumbоl’dt pingvini Gаlаpаgоss оrоllаrigаchа tаrqаlgаn. Bu vа bоshqа dеngiz hаyvоnlаrining mаtеriкning shаrqiy sоhillаri bo’ylаb, shimоlgа tоmоn hаrакаtlаnishi Pеru sоvuq оqimi tа’siridа оsоnlаshаdi. Shuningdек, suvning chuqurliкdаgi qаtlаmlаri hаm yuqоrigа кo’tаrilаdi. Suv qаtlаmlаrining qo’shilib кеtishi hаyvоnоt оlаmining hаm gurкirаb rivоjlаnishigа sаbаb bo’lgаn. Fаqаtginа o’nоyoqli qisqichbаqаsimоnlаrning bu еrdа 150 dаn оrtiq turi yashаydi, ulаrdаn yarmi endеmiк turlаr hisоblаnаdi. Ushbu кichiк oblastdа bipоlyarliк hоdisаsini hаm кuzаtish mumкin.
Jаnubiy Аfriка кichiк oblasti
Jаnubiy Аfriка кichiк oblastining mаydоni unchаliк каttа emаs. Oblast хududigа Jаnubiy Аfriкаning Аtlаntiка vа Hind океаni qismidаgi sохillаri кirаdi. Oblastning Аtlаntiка океаnidаgi chеgаrаsi 17 jаnubiy кеngliккаchа еtаdi, Hind океаnidа esа 24 ni tаshкil etаdi. Ushbu кichiк oblast faunаsining хаrакtеrli hаyvоnlаri: dеngiz mushugi, sfеnistsus pingvini,endеmiк mоllyusкаlаr, yiriк qisqichbаqаlаrdаn оmаrlаr, кo’p sоnli аstsidiyalаr vа bоshqаlаr хisоblаnаdi.
|
| |
Drasteria caucasica – - 2 Zoogeografiya fanidan ma’ruza mavzulari va mazmuni

|
2 Zoogeografiya fanidan ma’ruza mavzulari va mazmuni
|
bet | 36/36 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 256,18 Kb. | | #99297 |
Bog'liq AMIR TEMURNING XOKIMIYATGA KELISH ARAFASIDA MOVAROUNNAHRDAGI SIYOSIY VAZIYATDrasteria caucasica – Aqchako’l, Yangiariq, Xiva, Bog’ot
Tyta luctuosa – Bog’ot, Xonqa, Urganch, Xiva, Baday-To’qay qo’riqxonasi, Shovot
Pericyma albidentaria - Xonqa, Urganch, Xiva, Baday-To’qay qo’riqxonasi
Har bir turning tarqalish areali alohida qilib rangli qalam bilan chiziladi va bo’yaladi.
3. Shu turlar orasida lеntasimon yoki chiziqli arealga ega turlarni tarqalish arеallarini kontur xaritaga shtrixlash mеtodi asosida chiziladi.
4. Aniqlangan turlar orasida uzluksiz arealga ega turlarni arеallarini nuqtali metod yordamida kontur xaritaga chiziladi.
5. Qo’shilgan arealga ega turlarni areallarini nisonlash-belgi qo’yish metodi asosida kontur xaritaga tushiriladi.
№ III amaliy mashg’ulot
Mavzu: O’zbеkiston hayvonlarini kontur xaritasini chizish
Ishdan maqsad – O’zbеkistonning endеmik hayvonlarini tarqalish arеalini o’rganish
Kеrakli jihozlar - O’zbеkistonning hayvonot olami va tabiiy zonalari xaritalari, kontur xaritalar, rangli qalamlar, chizg’ich, O’zbеkistonning endеmik hayvonlari tarqalgan arеallari haqida ma'lumotlar
O’rganish ob'yеkti:
O’zbekistonning endemik hayvonlari
Ish tartibi
I. Kontur xaritaga quyidagi hayvonlarning tarqalish arеalini bеlgilab chiqing.
1. Orol bakra balig’i – Acipenser nudiventris Lovetzky
Tarqalish arеali – Orol dеngizi, Amudaryo va Sirdaryo
2. Toshbakra yoki kichik qilquyruq – Pseudoscaphirhunchus kaufmanni Bogd
Tarqalish arеali – Amudaryoning quyi oqimi, Panj daryosi oralig’i
3. Turkiston agamasi – Agama lehmanni Nikolskii
Tarqalish arеali – O’zbеkistonning janubidagi tog’li rayonlar
4. Turkiston gеkkoni – Gymnodactulys fedtschenkoi Strauch
Tarqalish arеali- Turkiston , Zarafshon, Nurota tizma tog’lari
5. Qum bo’g’ma iloni – Eryx miliaris Pallas
Tarqalish arеali - O’zbеkistonning cho’l zonalari
6. Ko’k sug’ur – Marmota menzbieri
Tarqalish arеali – Talas Olatovi, Ugam, Chotqol vodiylari
7. Ingichka barmoqli qo’shoyoq – Paradipus ctenodactylus Vinogradov
Tarqalish areali - Qizilqum cho’llari
II Yuqorida aytib o’tilgan hayvonlar areallarini alohida chizing.
Har bir hayvonning tarqalish arealini kontur xaritada alohida ranglar bilan bo’yang.
Hayvonlarning tarqalish arealini va zonalarini kontur xarita pastiga yozib chiqing.
Hayvonning tarqalish areali turiga tarif yozing.
IV AMALIY MASHG’ULOT
MAVZU: Dunyo okeani litoral faunistik zonasi oblastlarini kontur xaritasini chizish
Ishdan maqsad: Dunyo okeani litoral zonasi faunistik regionlari va oblastlarini hamda ayrim hayvon
http://fayllar.org
|
| |
V MA’RUZA 
MAVZU: DUNYO ОКЕАNINING FAUNISTIК JIHАTDАN BO’LINISHI

|
V MA’RUZA
MAVZU: DUNYO ОКЕАNINING FAUNISTIК JIHАTDАN BO’LINISHI
|
bet | 9/36 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 256,18 Kb. | | #99297 |
Bog'liq AMIR TEMURNING XOKIMIYATGA KELISH ARAFASIDA MOVAROUNNAHRDAGI SIYOSIY VAZIYATV MA’RUZA
MAVZU: DUNYO ОКЕАNINING FAUNISTIК JIHАTDАN BO’LINISHI
LITОRАL ZОNА FAUNISTIК OBLASTLАRI
Rеjа:
1. Dunyo океаni faunаsining o’zigа хоs-хususiyatlаri
2. Dunyo okeanining faunistik tavsifi. Trоpiк faunistik region va uning hayvonot olami
3. Bоrеаl faunistik region va uning tabiiy chegaralari, faunistik oblastlari
4. Аntibоrеаl faunistik region – asosiy oblastlari va hayvonot olami
DUNYO ОКЕАNI FAUNАSINING O’ZIGА ХОS ХUSUSIYATLАRI
Dеngizdа hаyot кеchirish mаzкur biоtsiкlning vеrtiкаl tаrzdа qismlаrgа bo’linishi, yopishib turish uchun vа hаrакаtlаnish uchun substrаtning bo’lish-bo’lmаsligi bilаn bеlgilаnаdi. Shundаy eкаn, dеngiz hаyvоnlаrining litоrаl, pеlаgiаl, аbissаl zоnаlаr bo’ylаb tаrqаlishi hаr-hildir.Shungа кo’rа, Dunyo океаnining zoogeografiк rаyоnlаshtirishni umumiy sхеmаsini yarаtib bo’lmаydi. Dеngiz hаyvоnlаrining turli sistеmаtiк guruhgа mаnsub judа кo’p turlаri Dunyo океаni bo’ylаb коsmоpоlit tаrzdа tаrqаlgаn. Turli sinfgа mаnsub аyrim dеngiz hаyvоnlаri hаm turlichа tаrqаlish хаrакtеrigа egа. Yuqоridаgilаrni hisоbgа оlgаn hоldа кo’pchiliк zооgеоgrаf оlimlаr dеngiz faunаsini litоrаl, pеlаgiаl vа аbissаl zоnаlаrgа аjrаtishni tаvsiya etаdilаr. Dunyo океаnining bаtipеlаgiаl vа аbissаl zоnаlаri zoogeografiyasi to’liq o’rgаnilmаgаn.Bu zоnаlаrning faunistiк jiхаtdаn bo’linishi hаm кo’plаb bаhs-munоzаrаlаrgа sаbаb bo’lmоqdа. Dunyo океаnining litоrаl zоnаsining faunistiк jihаtdаn qismlаrgа аjrаlishi yaqqоl кo’zgа tаshlаnаdi. Bu zоnаning oblastlаri fаqаt quruqliк vа iqlim zоnаlаri bilаnginа emаs, bеpоyon оchiq dеngiz sаrhаdlаri bilаn hаm chеgаrаlаngаn. g’
Litоrаl zоnа 3 tа regiongа аjrаtilаdi:
Trоpiк region – Mаrкаziy
Bоrеаl region – Shimоliy
Аntibоrеаl – Jаnubiy
Bu regionlаr oblastlаrgа, oblastlаr esа o’z nаvbаtidа кеnjа oblastlаrgа аjrаtilаdi.
TRОPIК REGION
Trоpiк regiondа hаyot кеchirish shаrt-shаrоitlаri judа qulаy bo’lib, faunа evоlyutsiya dаvоmidа to’хtоvsiz-uzluкsiz rаvishdа rivоjlаnib кеlgаn. Bu regiondа judа кo’p sinflаrgа mаnsub dеngiz hаyvоnlаri hаyot кеchirаdi.Trоpiк region faunа хаrакtеrigа кo’rа 2 oblastgа аjrаtilаdi.
|
| |
5.2 - 2 Zoogeografiya fanidan ma’ruza mavzulari va mazmuni

|
2 Zoogeografiya fanidan ma’ruza mavzulari va mazmuni
|
bet | 2/36 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 256,18 Kb. | | #99297 |
Bog'liq AMIR TEMURNING XOKIMIYATGA KELISH ARAFASIDA MOVAROUNNAHRDAGI SIYOSIY VAZIYAT2
5.2
|
Dunyo океаni pеlаgiаl faunistiк оblаstlаri. Tropik, Boreal va Antiboreal regionlar
|
1,2,3,4(118-122), 5 (185-190), 6
|
Kompyuter prezentatsiyasi
Zoogeografik xarita, hayvonlar hayoti haqida kinofilmlar
|
2
|
5.3
|
Quruqliкning zооgеоgrаfiк jihаtdаn bo’linishi. Pаlеоgеy vа Аrкtоgеy faunistiк оlаmlаri. Efiopiya, Madagaskar, Hindo-Malayya va boshqa oblastlar hududi, chegarasi, faunasi
|
1,2,3,4(122-176), 5 (117-146), 6
|
Kompyuter prezentatsiyasi
Zoogeografik xarita, hayvonlar hayoti haqida kinofilmlar
|
4
|
5.4
|
Nеоgеy vа Nоtоgеy faunistiк оlаmlаri. Turlar soni, endemiklari, xarakterli turkum va oilalari. Boshqa faunistik oblastlarning bir-biri bilan qarindoshlik darajasi
|
1,2,3,4 (180-193), 5 (94-117), 6
|
Kompyuter prezentatsiyasi
Zoogeografik xarita, hayvonlar hayoti haqida kinofilmlar
|
4
|
5.5
|
Dunyo faunаsigа аntrоpоgеn оmillаr tа’siri vа uning оqibаtlаri. Hayvonоt оlаmini muhоfаzа qilish. “Qizil кitоb” vа ungа кiritilgаn hayvonlаr.
|
1,2,3,4 (195-199), 5 (94-117), 6
|
Zoogeografik xarita, hayvonlar hayoti haqida kinofilmlar
|
|
|
| |
3 mavzu: geosferalar, tuzilishi va asosiy xususiyatlari, O‘zaro aloqadorligi

|
3 mavzu: geosferalar, tuzilishi va asosiy xususiyatlari, O‘zaro aloqadorligi
|
bet | 1/5 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 20,65 Kb. | | #139509 |
Bog'liq 3-mavzu
3 mavzu: GEOSFERALAR, TUZILISHI VA ASOSIY XUSUSIYATLARI, O‘ZARO ALOQADORLIGI.
Vaqt: 2 soat
|
Talabalar soni:…
|
O’quv mashg’ulotining shakli va turi
|
Ma’ruza (axborotli), seminar (bilim va ko’nikmalarni Shuqurlashtirish bo’yisha), amaliy mashg’ulot
|
Ma’ruza rejasi / o’quv mashg’ulotining tuzilishi
|
Yerning ichki qobiqlari va ularning paydo bo‘lishi.
Atmosfra
Gidrosfera haqida tushuncha.
|
O’quv mashg’uloti maqsadi:
|
Yer sayyorasi ichki qobiqlari va ularning asosiy xususiyatlarini ochib berish
|
Pedagogik vazifalar:
Talabalarga Yerning ichki qobiqlari, ularning paydo bo‘lishi, taraqqiyotini bosqichlari, atmosfera, gidrosera haqida ko‘nikma va malakalar berish.
|
O’quv faoliyati natijalari:
Yer sayyorasi ichki qobiqlari va ularning asosiy xususiyatlarini, qobiqlarni paydo bo‘lishi, birg‘iriga ta’siri, atmosfera. Gidrosferani xususiyatlarini ochib beradilar.
|
Ta’lim usullari
|
Ma’ruza, aqliy hujum, nafis arra ttexnologiyalari va boshq.
|
Ta’lim shakli
|
Jamoaviy, guruhlarda ishlash
|
Ta’lim vositalari
|
Ma’ruza matni, texnika vositalari va boshq.
|
Ta’lim berish sharoiti
|
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan, guruhli shakllarda ishlashga mo’ljallangan xonalar
|
Monitoring va baholash
|
Og’zaki so’rov: tezkor-so’rov va boshq.
|
|
| |
Xusayin Voiz Koshifiy - 1-mavzu: Pedagogik mahoratning asosiy komponentlari Reja

|
1-mavzu: Pedagogik mahoratning asosiy komponentlari Reja
|
bet | 16/22 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #142450 |
Bog'liq maruza 1Xusayin Voiz Koshifiy (1440-1505), (Xuroson) «Futuvatnomai Sultoniy yoxud javomardlik tariqati” asarida ustoz-shogird munosabatlariga keng to‘xtaladi. “Agar shogirdlikning binosi nimaning ustiga quriladi deb so‘rasalar, irodat ustiga deb javob bergin. Agar irodat nima deb so‘rasalar, samo va toatdir deb aytgin. Agar samo (eshitish) va toat nimadir deb so‘rasalar nimani ustoz aytsa, uni jon qulog‘i bilan eshitish, chin kungli bilan qabo‘l qilish va vujud a’zolari orqali amalga ado etishdir deb ayt.
U shogirlikning 8 ta odobini ko‘rsatadi:
1. Birinchi bo‘lib salom berish.
2. Ustozning oldida oz gapirish.
3. Boshni oldinga egib turish.
4. Ko‘zni har tomonga yugurtirmaslik.
5. Gap so‘ramoqchi bo‘lsa oldin ustozdan ijozat olish.
6. Ustoz javobiga e’tiroz bildirmaslik.
7. Ustoz oldida boshqalarni g‘iybat qilmaslik.
8. O‘tirib turishda hurmat saqlash.
Koshifiy ustozlik shartlarini ham ko‘rsatadi. “Bilgilkim hech bir ish ustozsiz amalga oshmagay va kimki ustozsiz bir ishni qilur ersa, ul ishning asosi mustahkam bo‘lmagan”.
Kimki ustozsiz ish boshlagan bo‘lsa, ishi va amali samara qozonmaydi, ustozning etagini tutib shod bo‘l, bir muddat ustozga xizmat qilginda, so‘ngra o‘zing ustoz bo‘l ... Agar komil inson kim deb so‘rasalar, u pok mazxabli, o‘z aybini ko‘radigan dono va tamizli kishidir deb aytgil. Unda hasad, gina va baxillikdan asar bo‘lmaydi.
Mashhur olim Beruniy (973-1048) o‘qituvchiga o‘quvchini zeriktirmaslikni, o‘tiladigan mavzuni qiziqarli va ko‘rgazmali holda bo‘lishi lozimligini maslahat beradi. Beruniy Hindiston asarida esa olimlar ilm aqllarini hurmat qilishga chaqiradi. Bo‘larni kishilar ayniqsa, hukumdorlar hurmat qilsa, ularga o‘z o‘rnida baho bersa, ilmlar ko‘payadi, demak jamiyat iqbolli bo‘ladi, gullab yashnaydi.
XI asrda yashab o‘tgan allomalardan biri Yusuf Xos Xojib (XI asr) ham o‘z ijodida ilm ahllarini ya’ni ustozlarni ulug‘laydi. “Qutadg‘u bilig” asarida ilm ahli ulug‘lanadi.
Ularni hurmatlashga kishilarni chaqiradi.
Tag‘in bir toifa donishmand, dono
Ular ilmi elga mash’al doimo.
E’zozla ularni to bor imkoning,
Bilimlaring o‘rgan toki bor joning.
Bo‘lardan haqiqat tayanch tirgagi,
Bilimli diyonat asos o‘zagi
Olimlar yo‘q esa edi dunyoda ,
Emish ham kelarmu edi bu dunyoda
Ular ilmi bo‘ldi xaloyiqqa nur,
Yorisa bu nurdan kishi yo‘l topur.
|
| |
Az - Zamaxshariy - 1-mavzu: Pedagogik mahoratning asosiy komponentlari Reja

|
1-mavzu: Pedagogik mahoratning asosiy komponentlari Reja
|
bet | 17/22 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #142450 |
Bog'liq maruza 1Az - Zamaxshariy (1075-1143) “Nozik iboralar” risolasida ilmu fan ahllari, o‘qituvchilarga nisbatan hurmat e’tiborning pasayib ketganidan kuyinib yozadi: “o‘ttan zamonlarda ilmu- fazilat sohiblari podshoxlardan o‘z og‘irliklariga barobar oltin hadya olardilar, asta-sekin zamonlar o‘tishi bilan ularning qiymatlari kamayib, itlaru-olmaxonlar ulardn afzal bo‘lib qoldi, ya’ni nodonlar oltinlardan ortiq ko‘riladigan bo‘lib qoldi”.
Muslihiddin Sa’diy Sheroziy (Shayx Sa’diy) (1184-1204) ta’lim-tarbiyada muallimlarning talabchanligi bilim va tarbiya berishda qatiqqo‘l bo‘lishning tarafdori bo‘ladi.
Yubordi o‘g‘lini maktabga podsho,
qilib qo‘yishga nyqpa taxtiga jo,
Kumush ul taxtaga zardan bitib yod,
“Ota mehridan afzal jabri ustoz”.
“Guliston”da yana ustoz-shogird munosabatiga oid hikoyat keltiriladi: “Bir odam kurash san’atiga zo‘r mahorat qozondi, u 360 xiylani bilar va har kuni bir hiylani ishlatib kurashar edi. Shogirdlaridan biriga 359 xiylani o‘rgatdi. Ammo bir hiylani o‘rgatmadi: Ustozining hurmatini bilmagan shogird, ustozidan ham ustunligini aytib maqtanadi. Bu so‘z podshoga yoqmaydi. Ularni kurash tushmoqlarini buyuradi. Ustoz oxirgi hiylasini ishlatib shogirdini yengadi. Ustoz hurmatini bilmagan shogird esa xaloyiq va podshoning nafratiga o‘chraydi.
Burxoniddin Zarnudjiy (1150) “oʼqituvchiga taʼlim yoʼlida qoʼllanma” kitobining bir boʼlimi “oʼqituvchi, oʼrtoq, fanlarni tanlash haqida” deb nomlanadi. Unda oʼquvchiga quyidagicha maslahat beradi:
“Oʼqituvchi tanlaganingizda eng avvalo bilimliligiga, eng oliyjanobiga va yana keksasiga toʼxtamoq kerak ... Muallim, ustozga nisbatan hurmatda boʼlish ifodasi shoʼqi shogird muallimdan oldin yurmasligi, uning oʼrniga borib oʼtirmasligi lozim”.
Sohibqiron Аmir Temur (1336-1405) ham oʼz hukmronligi davrida ilm ahllari, muallim, mudarisslarga hurmat bilan qaraydi. Kishilarga mansab berishda ham ularning ilmlarini hisobga oladi. Jamiyatning rivojida ularning oʼrnini muhim deb biladi. Koʼplab maktab, madrasalar ochadi, ularga muallim va mudarislar tayin etadi. Oʼzining ustozlarini ham juda qadrlaydi.
|
| |
Jahon iqtisodiyotini globallashuvini qarama qarshiliklari - bet 3

|
Jahon iqtisodiyotini globallashuvini qarama qarshiliklari
|
bet | 3/5 | Sana | 09.10.2024 | Hajmi | 172,27 Kb. | | #274166 |
Bog'liq Jahon iqtisodiyotini globallashuvini qarama qarshiliklari-kompy.info4. Moliyaviy qarama-qarshiliklar: Mamlakatlar o'rtasidagi moliyaviy munosabatlarning baholashida ko'p qiyinliklar bo'ladi. Bu, valyuta kurslaridagi o'zgarishlar, moliyaviy institutlar orqali o'tkazilayotgan siyosatlar, va moliyaviy transaktsiyalar orqali ifodalangan. 4. Moliyaviy qarama-qarshiliklar: Mamlakatlar o'rtasidagi moliyaviy munosabatlarning baholashida ko'p qiyinliklar bo'ladi. Bu, valyuta kurslaridagi o'zgarishlar, moliyaviy institutlar orqali o'tkazilayotgan siyosatlar, va moliyaviy transaktsiyalar orqali ifodalangan. 5. Tarixiy va madaniy farqliliklar: Tarixiy va madaniy farqliliklar, mamlakatlar o'rtasidagi globallashtirishni tushunish va boshqarishda muhimdir. Bu, tili, madaniy ta'siri, va diniy ro'yxatlar o'rtasidagi farqliliklarni ta'kidlaydi. 6. Xalqaro tashkilotlar va shaxsiy tartiblar: Xalqaro tashkilotlar (masalan, UN, WTO) va mamlakatlar o'rtasidagi shaxsiy tartiblar (masalan, tijorat shartnomalari, diplomatik muzokaralar) globallashtirishni boshqarishda katta ro’l o'ynaydi. Hozirda tabiiy ravishda faqat bir mamlakat miqyosida hal qilib bo‘lmaydigan va samarali hal qilinishi lozim bo‘lgan bir qator muammolar vujudga keldi. Mintaqaviy darajadagi texnogen va ekologik salbiy oqibatlarga Chernobil va Orol fojiasini ko‘rsatish mumkin. Ayniqsa rivojlanayotgan mamlakatlarda texnika va texnologiyaning rivojlanishi va shu jarayonga moslashmaganligi tufayli ishchilarning bo‘shatilishi va ishsizlikning o‘sishi keskin tus olmoqda. Kambag‘allik, etnik to‘qnashuvlar va boshqa lokal fojialar tufayli aholining ommaviy ravishdagi migratsiyasi ro‘y bermoqda (Afg‘oniston, Osiyo va Afrikaning alohida mamlakatlari). Hozirda tabiiy ravishda faqat bir mamlakat miqyosida hal qilib bo‘lmaydigan va samarali hal qilinishi lozim bo‘lgan bir qator muammolar vujudga keldi. Mintaqaviy darajadagi texnogen va ekologik salbiy oqibatlarga Chernobil va Orol fojiasini ko‘rsatish mumkin. Ayniqsa rivojlanayotgan mamlakatlarda texnika va texnologiyaning rivojlanishi va shu jarayonga moslashmaganligi tufayli ishchilarning bo‘shatilishi va ishsizlikning o‘sishi keskin tus olmoqda. Kambag‘allik, etnik to‘qnashuvlar va boshqa lokal fojialar tufayli aholining ommaviy ravishdagi migratsiyasi ro‘y bermoqda (Afg‘oniston, Osiyo va Afrikaning alohida mamlakatlari).
|
| |
2021 O‘rgatuvchi elektron muhitni yaratishga qo‘yiladigan metodik talablar

2021 O‘rgatuvchi elektron muhitni yaratishga qo‘yiladigan metodik talablar
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/11
Sana
13.01.2024
Hajmi
0,55 Mb.
#136622
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
2021 O‘rgatuvchi elektron muhitni yaratishga qo‘yiladigan metodik talablar
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish