nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Baxa degende neni tusinesiz? - Өзбекстан республикасы халық ТӘлим ўӘзирлиги әжинияз атындағы Нөкис Мәмлекетлик Педагогикалық...

|
Өзбекстан республикасы халық ТӘлим ўӘзирлиги әжинияз атындағы Нөкис Мәмлекетлик Педагогикалық институты
|
bet | 12/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 105,5 Kb. | | #237475 |
Bog'liq 6. тест сораулары жууап пенен83. Baxa degende neni tusinesiz?
a) tovardin baxasinin akshadagi korinisi
*v) tovardin payda boliuinda sortlaskan miynet sarpinin akshadagi korinisi
s) tovar kuninin akshadagi korinisi
d) kariydar benen satiushinin kelisilgen baxasi
84. Baseki degende neni tusinesiz
*a) ondiris tovarin satiu xam satip aliu ushin kolaylikka iye boliui ushin bazar katnasiushilari arasindagi gures
v) natural ondiriste xojalik jurgiziushi sub`ektler ortasinda baylanislardin payda boliui
s) ekonomikani mamleket tarepinen tartipke saliu
d) xar turli muliklerdin payda boliuin rauajlandiriu
85. Bazar duzilisinin xar turliligine karamastan adette onin tort turi basekinin bazar modellerinde pariklanadi ?
*a) taza yamasa jetilisken, monopolistik, oligopolistik, taza monopoliya
v) tarmak, tarmaklar aralik, jetilispegen, erkin
s) erkin, firmalar ortasinda, firmalar, karxanalar
d) taza, monopoliya, firma, karxana
86. Tomendegilerdin kaysi biri monopolistik baseki esaplanadi?
a) jamaat xizmetin atkariushi jergilikli karxana
v) usaklap satiu saudasi, kiyim-kenshek, ayak kiyim ondirisi
s) auil-xojalik, sanaat
*d) shoyin kuyiu, traktor asbap-uskeneler ondirisi
87. Agrar katnasiklardi kalay tusinemiz?
*a) jer menen baylanisli bolgan Ekonomikalik emes katnasiklar
v) jer menen baylanisli bolmagan ekonomikalik baylanislar
s) tarmaklar, ondiris ortasindagi katnasiklar
d) auil xojaligi menen baylanisli bolmagan karxana ortasindagi katnasiklar
88. Agrosanaat kompleksi bul . . . . . . .
a) fermer xojaliginin sholkemi
*v) auil xojalik onimlerin jetilistiriu, saklau, kayta isleu, tutiniushiga jetkeriu, xojalik tarmaklarinin jiyindisi
s) auil-xojaliginin ondiris kurallari
d) bir kansha xojalik karxana, sanaat tarmaklari
89. Differentsial renta I di kalay tusinesiz?
*a) jerdin tabiygiy onimdarligi en kop jerlerge salistirganda onimdarlik ortasha xam jokari bolgan jerlerden alinadi
v) jerlerdin baxasi
s) jerdin ekonomikalik onimdarligi
d) jetilistirilgen onim kuni
|
| |
11 II. Modulni o’qitishda foydalaniladigan interfaol ta’lim metodlari - bet 34

III. NAZARIY MATERIALLAR
63
Chizma-4.5. Xodimlarning ehtiyojlari ierarxiyasi
Dasturiy ta’minot ishlab chiqish tashkilotida ishlovchi xodimlarga odatda och
qolmaslik uchun fiziologig tahdidga tushmaslik uchun muhit yaratib berishadi.
Guruh a’zolarini tanlash:
Menejerlar yoki guruh yetakchilarining ishi samarador guruh yaratsih hamda
guruhni birgalikda effektiv ishlashlarini ta’minlashdan iborat. Bu xodimlarnining
xarakterlari va texnik mahoratlarini bir maromda ushlashga yordam beradi.
Jamoaviy Munosabatlar
Guruh
a’zolarining
bir
birlari
bilan
va
boshqa
loyiha
aksiyadorlari(stackeholder) effektiv va samarali munosabatda bolishlari judam
muhim.Guruh a’zolari loyihaga doir ma’lumotlarni ,loyiha dizayni bo’yicha
takliflarni bir-birlari bilan almashishlari kerak. Xodimlar o’z navbatida sheriklarida
loyiha bo’yicha muammolar to’gilsa ularni bartaraf etishda ko`maklashishlari kerak.
Bundan tashqari guruh a’zolari boshqalarning kuchli va kuchsiz tomonlarini
bilishlari kerak bo’ladi.
Effektiv va samarali munosabatlarga quyidagilar ta’sir qiladi.
FOYDANILGAN ADABIYATLAR - I. Teoriyalıq bólim Ekonomika degenimiz ne? II. Tiykargı bólim

|
I. Teoriyalıq bólim Ekonomika degenimiz ne? II. Tiykargı bólim
|
bet | 3/3 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 23,84 Kb. | | #271716 |
Bog'liq Milliy ekonomikanıń túri tarawlarında internet texnologiyalarınan nátiyjeli paydalanıw jollarıFOYDANILGAN ADABIYATLAR
1 James, Paul. Urban Sustainability in Theory and Practice: Circles of Sustainability. London: Routledge, 2015 — 53 bet. 29-yanvar 2018-yilda qaraldi.
2. Sheila C. Dow (2005), „Axioms and Babylonian thought: a reply“, Journal of Post Keynesian Economics 27 (3), p. 385-391.
3. Charles F. Horne, Ph.D. „The Code of Hammurabi : Introduction“. Yale University (1915). 8-sentabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-sentabr 2007-yil.
4.. Aragón, Fernando M.; Oteiza, Francisco; Rud, Juan Pablo (2021-02-01). „Climate Change and Agriculture: Subsistence Farmers' Response to Extreme Heat“. American Economic Journal: Economic Policy (inglizcha). 13-jild, № 1. 1–35-bet. doi:10.1257/pol.20190316. ISSN 1945-7731. July 30, 2022da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: July 30, 2022.
5. Bronson, Bennet (November 1976), "Cash, Cannon, and Cowrie Shells: The Nonmodern Moneys of the World", Bulletin, 47, Chicago: Field Museum of Natural History, pp. 3–15, https://archive.org/stream/fieldmuseumofnat47chica#page/n193/mode/2up.
6. „economy“. Merriam-Webster. 26-aprel 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyul 2022-yil.
1 А.Смит. Исследование о природе и причинах богатства народов. М.: Эксмо. 2016 г. С. 87.
2 Sh.Sh.Shodmonov, U.V.G’afurov. Iqtisodiyot nazariyasi: Darslik. T.: “Moliya” nashriyoti, 2010 y., 360-bet.
http://fayllar.org
|
| |
Tashkiliy qism - O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 19/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakTashkiliy qism: Salomlashish, davomatni aniqlash, sinf xonasi va o’quvchilarning darsga tayyorligini tekshirish, o’quvchilarni guruhlarga bo’lish.
Ma’naviy daqiqa: Bahor yasharish va yangilanish fasli. Navro’z – bahor bayrami.
O’tilgan dars:”Rezbalar va ularni chizmalarda tasvirlash” mavzusi bo’yicha bajarilgan bolt, gayka, shayba chizmalari tahlil qilinadi.
Nazariy bilimlar savol-javob orqali aniqlanadi.
Savollar:
Rezbalar chizmada qanday belgilanadi?
Sterjenga o’yilgan rezbaning katta diametri qanday chiziqda tasvirlanadi? Kichik diametri-chi?
Gayka rezbasining katta diametri qanday chiziqda tasvirlanadi? Kichik diametri-chi?
O’quvchilarning nazariy bilimlari aniqlanib bo’lgandan keyin,qatorlarga rag’bat kartochkalar beriladi.
Yangi mavzu bayoni:
Texnikada rezbali birikmalar ko’p uchraydi. Ular boltli, shpilkali, vintli birikmalar hisoblanib, shartlilik va soddalashtirilgan ko’rinishda chizish mumkin.
Birikmada boltning uzunligi biriktiriladigan detallar qalinligiga bog’liq.Biriktiriladigan detallarning birini qalinligi a=25mm, ikkinchisining qalinligi b=35mm berilgan bo’lsa, ularga shayba qalinligi h, gayka balandligi H va gaykadan boltning rezbali rezbali uchi chiqib turadigan zahira k=o,25d lar yig’indisidan iborat, ya’ni bolt uzunligi L=a+b+h+H+0,25d bo’ladi.
d=24mm; L=70; d1=0,85d=20,4; D=2d=48; H=0,7d=16,8; L0 =2d+6=54;
c=0,10 - 0,15d; R=1,5=36.
Boltli birikma sinf taxtasiga chizib ko’rsatiladi. 25,1; 25,2- chizmalar va ko’rgazmali plakatlar tahlil qilinadi.
O’quvchilarning mustaqil ishlari
d=30mm, birktiriladigan detallarning qalinligi a=25mm va b=35mm bo’lgan metrik rezbali boltli birikma chizmasini o’quvchilar chizadilar.
O’quvchilarga individual tarzda yordam ko’rsatilib turiladi.
Mavzuni mustahkamlash uchun savol-javob usuli qo’llaniladi
Savollar.
1.Boltning uzunligi qanday aniqlanadi?
2.Yig’ish chizmalarida boltli birikmani qanday tasvirlash mumkin?
O’quvchilar bajargan chizmalari tahlil qilinadi.
Baholash: Dars yakunida qatorlarga berilgan rag’bat kartochkalar sanaladi va g’olib qator aniqlanadi. O’quvchilar faoliyatiga ballar qo’yiladi.
Uyga vazifa: Mavzuni o’qish, savollarga javob yozish.
Boltli birikma chizmasini chizishni davom ettirib tugallash. Shpilka formulasini o’rganib, chizmasini chizib kelish.
|
| |
Tashkiliy qism - O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 4/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakTashkiliy qism: Salomlashish. Davomatni aniqlash. Sinf xonasi va o’quvchilarning darsga tayyorligini tekshirish. O’quvchilarni qatorlarga bo’lish. Ma’naviy daqiqa.
O’tilgan dars: “Chizmachilikda shartlilik va soddalashtirishlar” mavzusi bo`yicha 4 ta savolga qatorlardan javoblar eshitiladi.
18.7-chizma A topshirig’ining bajarilganligi tahlil qilinadi.
Yangi mavzu: Xalq xo’jaligining turli sohalarida yangi buyumlarni ixtiro qilish, amaldagilarni takomillashtirish yoki qayta ishlab chiqish loyihalash deb ataladi. Loyihalashga doir ishlar har doim grafik tasvirlar, ya’ni, chizmalar, eskizlar, texnik rasmlar chizish bilan bog’liq bo’ladi.
Konstrukiv elementlar ya’ni teshiklar, o’yiqlar shaklini biroz o’zgartirish, burchaklarni yumaloqlash kabilar kiritilib, yangi foydali sifatlar berish orqali buyumning og’irligini kamaytirish, pishiqligini oshirish, ishlov berishni soddalashtirish, foydalanishga qulaylik, ko’rinishini chiroyli bo’lishligi nazarda tutiladi.
19.1, 19.2, 19.3 – chizmalar tahlil qilinib, tushuntiriladi.
O’quvchilarning mustaqil ishlari: 19.4-chizma-detal shakli belgilangan nuqtali chiziq bo`yicha loyihalansin. O`quvchilar musobaqa usulida bajara boshlaydilar, sinf taxtasida qatorlardan 1 nafardan o`quvchilar chiqib chizib ko`rsatadilar.
Mustahkamlash: Qatorlarda savol-javoblar o`tkaziladi.
1. Loyihalash deb nimaga aytiladi?
2. Loyihalashga doir ishlar nimalar bilan doimiy bog`liq bo`ladi?
3. Loyihalashga nima kiradi?
Baholash: Bajarilgan chizmalar tahlil qilinadi. O`quvchilar va qatorlar faoliyatiga ballar qo`yiladi.
Uyga vazifa: Mavzuni o’qish, savollarga javob yozish, 19.4-chizmani davom ettirib tugallash,
19.5-chizma topshirig`ini bajarish.
Ko’rdim:_______________O’TIBDO’_______________________2015
9-sinf. Chizmachilik. 19-dars______________________________________2015
Mavzu:Loyihalash elementiga doir grafik masalalar.
|
| |
Tashkiliy qism - O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 6/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakTashkiliy qism: Salomlashish. Davomatni aniqlash. Sinf xonasi va o’quvchilarning darsga tayyorligini tekshirish. O’quvchilarni qatorlarga bo’lish. Ma’naviy daqiqa.
O’tilgan dars: Detalning shaklini o`zgartirishga oid loyihalash.
19.4-chizma bo`yicha bajarilgan chizmalar tahlil qilinadi.Berilgan savollarga javoblar aytiladi.O`quvchilarga rag’bat kartochkalar berib boriladi.
Yangi mavzu: Amaliyotdagi detalning ko`rinishi o`ziga jalb qila oladigan holda uning ko`rinishini go`zal va chiroyli hamda bejirim shaklda o`zgartirish, vaznini ham kamaytirib foydalanish uchun qulay qilib qayta loyihalash dizayn deyiladi. Dizayn inglizcha “degizn”-chizma, rasm, loyiha degan ma`noni bildiradi. 20.1-chizma tahlil qilinadi. Detalga kiritilgan o`zgartirishni chizma orqali amalga oshirishni chizmani qayta ijodiy loyihalash deyish mumkin. Detal shaklini fikran o’zgartirib, uni qayta ijodiy loyihalangan holatini tasavvur qilish fikrlash qo’zg’aluvchanligini o’stiradi. Chizmada ijodiy loyihalash elementlarini kiritish orqali turli muammolarni yechish mumkin bo’ladi. 20.2-chizma tahlil qilinadi.
O’quvchilarning mustaqil ishlari: Oquvchilar 20.3-chizma topshirig`ini bajaradilar. “Detallarning ko`rinishlari orqali ularning vaznini kamaytiring”.
O`quvchilarga kerakli ko`rsatmalar berib turiladi.
Mustahkamlash: Darslik mavzusi nihoyasida berilgan savollar orqali javoblar aytiladi.
O`quvchilar bajargan ishlari tahlil qilinadi.
Baholash: O`quvchilar va qatorlar faoliyatiga ballar qo`yiladi.
Uyga vazifa: Mavzuni o’qish, savollarga javob yozish.
Ko'rdim:______________O'TIBDO’__________________2015
Chizmachilik. 9-sinf. 20-dars ___________________________________________2015
Mavzu: Detalning fazoviy holatini o’zgartirishga oid ijodiy grafik ishlar. 1-soati
Ta’limiy maqsad: O’quvchilarga loyihalash, ijodiy grafik masalalar va detalning fazoviy holatini o’zgartirishga oid bilimlarni berish.
|
| |
Tarbiyaviy maqsad - O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 7/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakTarbiyaviy maqsad: Loyihalash jarayonida ko’p fanlardan har tomonlama keng, atroflicha va ijodiy fikirlashni talab qilish zarurligini o’quvchilar ongiga sindirib borish.
Rivojlantiruvchi maqsad: Loyihalash elementlariga oid ijodiy masalalar yecha olishni shakillantirish.
Asosiy tushuncha va atamalar: Loyihalash, ijod, fazoviy holat.
Minimal talablar: Detalning geometriyasini qisman o’zgartirish, ijodiy grafik masalalar, detalning fazoviy holatini o’zgartirish haqida bilimlar berish.
Dars metodi: taqdimot, tushuntirish, suhbat o’tkazish va darslik bilan ishlash, amaliy mashg’ulot.
Dars jihozi: Loyihalashga oid plakatlar, modellar, detallar.
Dars turi: Takomillashtirish.
Darsning blok chizmasi
|
1
|
Tashkiliy qism: Salomlashish. Davomatni aniqlash
O’quvchilarning darsga tayyorligini nazorat qilish
|
3
|
2
|
Uy vazifasini tekshirish, o’tilgan mavzularni qaytarish.
|
7
|
3
|
Yangi mavzuni o’rganish, amaliy mashg’ulot
|
30
|
4
|
O’tilgan mavzuni mustahkamlash.
|
3
|
5
|
Uyga vazifa berish.
|
2
| Darsning borishi
Tashkiliy qism:Salomlashish. Davomatni aniqlash. Sinf xonasi va o’quvchilarni darsga tayyorligini tekshirish, o’quvchilarni guruhlarga bo’lish.
|
| |
Ma’naviy daqiqa - O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 2/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakMa’naviy daqiqa: 14-yanvar - Vatan himoyachilari kuni.
O’tilgan dars: 1-yarim yillikda o`tilgan mavzular bo`yicha “Tushunchalar tahlili” metodidan foydalaniladi.
Yangi mavzu: Ko`rgazmali materiallar orqali mavzu tushuntiriladi. Darslikdagi 18.1; 18.2; 18.3; 18.4; 18.5; 18.6-chizmalar o`quvchilar bilan birgalikda tahlil qilinib o`rganiladi.
- Shartli belgilar , , S hisobiga detalning ko`rinishlari soni kamaytiriladi.
- Bir xil uzunlikdagi detallarning ikkita uchi tomonlari tasvirlanib,eng uzun joyi bir-biridan to`lqinsimon ingichka chiziqda ajratib qo`yiladi va o`sha joyning butun uzunligi o`lchami ko`rsatiladi.
-Detallarda mustahkamlash devori (qovurg`alar), chambaraklarda kegay (spitsa)lar uchraydi. Ular qirqimga to`g`ri kelib qolsa, frontal qirqimga tushgan yupqa devor va kegaylarning yuzasi shtrixlanmaydi.
O’quvchilarning mustaqil ishlari: 18.7 chizma A topshirig`iga binoan,berilgan ko`rinishlarini ko`chirib chizib, frontal qirqimini tasvirlaydilar.
Mustahkamlash: 18.8; 18.9; 18.10-chizmalar o`quvchilar tomonidan berilgan tartibda o`qiladi:
A. Detallarning nomini bajarilgan ishga qarab aniqlansin.
B. Chizmada detal qanday ko`rinishda tasvirlangan?
D. Chizmada qanday qirqimlar qo`llanilgan?
E. Chizmada qanday o`lchamlar qo`yilgan?
F. Qanday teshik turlari mavjud va ular nechta?
G. Faskalar bormi, ular nechta, ularning o`lchamlari qanday qo`yilgan?
Baholash:
Dars yakunida qatorlar va o’quvchilar faoliyati aniqlanadi, ballar qo’yiladi.
Uyga vazifa: Mavzuni o`qish, savollarga javob yozish. 18.7-chizma A topshirig`ini tugallash. Iqtidorli o`quvchilar uchun 18.7-chizma B,C topshirig`larini bajarishlari ham mumkin.
Ko’rdim:_______________O’TIBDO’_______________________2015
9-sinf. Chizmachilik. 18-dars_____________________________________________2015
Mavzu: Detalning shaklini o`zgartirishga oid loyihalash.
|
| |
Loyiha hujjatlariga - O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 14/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakLoyiha hujjatlariga texnikaviy takliflar, eskiz va loyihalar kiradi. Ish hujjatlariga (chizmalar) buyumlar va ularning tarkibiy qismlarini ishlab chiqarish, nazorat qilish, ishlatishda va ta’minlash uchun zarur bo’lgan ish hujjatlari chizmalari kiradi.
22.2,3,4,5,6 – chizmalar vastandart o’quv plakatlar tahlil qilinadi.
O’quvchilarning mustaqil ishlari: O’quvchilarga ya’ni har bir qatorga mavzu matni bo’lib beriladi. 5-10 daqiqa vaqt beriladi. Mustaqil ravishda o’qib tushunadilar.
Mustahkamlash: Har bir qatorga mavzu matniga mos savol kartochkalari beriladi. Har bir qator savollarga berib tushunganlarini so’zlab beradilar.
Qatorlarga rag’bat kartochkalari berib boriladi.
O’quvchilarning fikrlarini umumlashtirib mavzu mazmuni to’ldiriladi.
Grafik tushunchalar daftarga yoziladi.
Baholash: O’quvchilar va qatorlar rag’bat kartochkalari sanaladi va ballar qo’yiladi.
Uyga vazifa: Mavzuni o’qish, grafik tushunchalarni bayonnoma daftariga yozsh, yodlash
Ko'rdim:______________O'TIBDO’__________________2015
Chizmachilik. 9-sinf. 24-dars_________________________________2015
Mavzu: Ajraladigan va ajralmaydigan birikmalar
Ta’limiy maqsad: O’quvchilarga ajraladigan va ajralmaydigan birikmalar haqida bilim berish.
Tarbiyaviy maqsad: Mashinasozlik chizmalarning ahamiyatini o’quvchilar ongiga singdirish.
Rivojlantiruvchi maqsad: Birikmalarni farqlay olishga erishish.
Dars turi: Yangi bilimlarni o’zlashtirish.
Asosiy tushuncha va atamalar: Ajraladigan birikma, ajralmaydigan birikma, boltli, shponkali, vintli, shpilkali, shtiftli, shlitsali (tishli), payvand chokli, parchin mix chokli birikmalar.
Dars metodi: Guruhlar bilan ishlash, tushuntirish, suhbat, darslik bilan ishlash, amaliy mashg’ulot
Dars jihozi: Standart va qo’lda bajarilgan o’quv plakatlar, buyumlar, detallar,
videoproyektor, slaydlar.
|
| |
Ta’limiy maqsad - O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 5/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakTa’limiy maqsad: O`quvchilar ongiga loyihalash tarkibida loyihalash elementlari bo`lgan grafik masalalarni yechishda detallarning shakli va fazoviy holatini o`zgartirishga oid mashqlarni bajarish orqali singdirish.
Tarbiyaviy maqsad: Loyihalashning ahamiyatini o`quvchilar ongiga singdirib borish.
Rivojlantiruvchi maqsad: Loyihalash jarayonida ko`p fanlardan har tomonlama keng, atroflicha va ijodiy fikrlashni talab qilish zarurligini o`quvchilar ongiga singdirib borish.
Dars turi: Yangi bilimlarni o`zlashtirish, takomillashtirish.
Dars metodi: Noan’anaviy. Suhbat, taqdimot, amaliy mashg’ulot, darslik bilan ishlash.
Dars jihozi: Loyihalashga oid plakatlar, detallar, modellar, slaydlar
Asosiy tushuncha va atamalar: Loyihalash, dizayn.
Darsning borishi:
|
| |
Ta’limiy maqsad - O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 3/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakTa’limiy maqsad: Loyihalash elementlari bo`yicha ilk ko`nikmalarni shakllantirish.
Tarbiyaviy maqsad: Chizmachilik fanining ahamiyatini o`quvchilar ongiga singdirib borish.
Rivojlantiruvchi maqsad: O`quvchilarning fazoviy tasavvurlari hamda grafik tafakkurini rivojlantirish.
Dars turi: Yangi bilimlarni o`zlashtirish.
Shakllantiriladigan kompetensiyalar: Ish qurollaridan to‘g‘ri foydalanish kompetensiyasi
Chizmalarni chizishni o‘rganish, tahlil qilish va o‘z-o‘zini nazorat qilish kompetensiyasi
Dars metodi: Noan’anaviy. Amalga oshirish usullari: taqdimot, savol-javob, amaliy mashg’ulot, kichik guruhlar bilan ishlash, darslik bilan ishlash.
Dars jihozi: Ko`rsatmali plakatlar, slaydlar, kodoskop, modellar.
Asosiy tushuncha va atamalar: loyihalash, konstruktiv elementlar
Darsning blok chizmasi
|
1
|
Tashkiliy qism: Salomlashish. Davomatni aniqlash
O’quvchilarning darsga tayyorligini nazorat qilish
|
3
|
2
|
Uy vazifasini tekshirish, o’tilgan mavzularni qaytarish.
|
7
|
3
|
Yangi mavzuni o’rganish, amaliy mashg’ulot
|
30
|
4
|
O’tilgan mavzuni mustahkamlash.
|
3
|
5
|
Uyga vazifa berish.
|
2
| Darsning borishi:
|
| |
Jinoyat qonunining vaqt bo'yicha amal qilishi

18
Qonunni sharhlashning maqsadi qonun talabidan kelib chiqqan holda uni aniq tushuntirishdan iboratdir. Jinoyat
qonunini sharhlash subyekti, sharhlash usuli va sharhlash hajmiga ko'ra qator guruhlarga bo'linadi.
Kodeks sharhlovchi subyektiga ko'ra:
legal sharhlash, sud tomonidan sharhlash, ilmiy (doktrinal) sharhlash
turlariga bo'linadi.
Legal sharhlash
qonunda bunday vakolat berilgan davlat organi tomonidan amalga oshiriladi. Bu sharhlash
rasmiy bo'lib, majburiy ahamiyatga egadir. Bu sharhlash
autentik sharhlash,
deb ham yuritiladi. O'zbekiston
Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiq O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi shunday vakolatga ega bo'lgan
organdir. Qonunni sharhlashning bu turi qonuniy kuchga ega bo'ladi. Bunday sharhlash yangi qonunni vujudga
keltirmaydi, balki amaldagi qonunlarni tushuntiradi.
Sud tomonidan yoki kazual sharhlash
sud tomonidan aniq bir jinoiy ishni ko'rishda amalga oshiriladi va shu ish
uchun majburiy ahamiyatga ega bo'ladi. Sud tomonidan qonunni sharhlashga O'zbekiston Respublikasi Oliy sudi
plenumining qonunlarni qo'llash amaliyoti to'g'risidagi qarorlarini misol sifatida keltirishimiz mumkin. Oliy sud
plenumi sudlov amaliyotini o'rganish va umumlashtirish natijasida, shuningdek, sud idoralari, prokuratura va boshqa
qonunni qo'llaydigan idoralarning so'rovlariga javob sifatida ham u yoki bu qonuni tushunish va tatbiq etishning
to'g'riligiga oid tushuntirishlar berishga haqlidir. Bu ko'rsatmalar ularni qo'l-lovchi organlar uchun majburiy hisoblanadi.
Masalan, O'zbekiston Respublikasi Oliy sudi plenumining «Savdo sohasidagi jinoyatlar va boshqa huquqbuzarliklar
to'g'risidagi ishlar bo'yicha sud amaliyoti haqida», «Kontrabanda va bojxona qoidalarini buzish to'g'risidagi ishlar
bo'yicha sud amaliyoti haqida»gi qarorlari ham sud sharhi hisoblanadi. Bu sharhlash
normativ sharhlash,
deb ham
yuritiladi.
Ilmiy yoki doktrinal sharhlash
ilmiy muassasalar, huquqshunos olimlar, huquqni muhofaza qiluvchi
organlarning xodimlari tomonidan qonunga berilgan sharhlardir. Ushbu sharhlash turini biz ilmiy maqolalarda,
monografiyalarda uchratishimiz mumkin. Doktrinal sharhlash majburiy bo'lmasada, lekin jinoyat qonunini to'g'ri
tushunish va to'g'ri qo'llashda muhim ahamiyatga egadir. Shu bilan birga u qonunchilikni takomillashtirish, fanning
taraqqiyotiga xizmat qiladi.
NAZORAT SAVOL1ARI - O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o'rta maxsus kasb-hunar ta'limi markazi

19
3.
Aralash jinoyatlar -
bu shunday jinoyatlarki, ular obyektiv tomondan harakat va harakatsizlik yig'indisidan iborat
bo'ladi yoki boshqacha aytganda, harakat va harakatsizliklar natijasi hisoblanadi. Bunday jinoyatlar ko'pincha ma'lum
bir qoidani buzish bilan bog'liq bo'ladi. Masalan, Jinoyat kodeksining 204, 260, 266-mod-dalarida javobgarlik
belgilangan qilmishlar.
Harakat bilan sodir etilgan jinoyatlar bir yoki bir necha harakatlardan iborat bo'lishi mumkin. Harakat bilan
sodir etilgan jinoyatlarda harakatning boshlanishi va tugallanishi boshqa jinoyat-huquqiy hodisalarni - jinoyatdan
ixtiyoriy qaytish, zaruriy mudofaa, oxirgi zarurat, ishtirokchilik kabilarni belgilab berishi ham mumkin. Masalan,
ishtirokchilikda amalga oshirilayotgan harakatlarda jinoyat tashkilotchi, dalolatchi harakatlari bilan boshlansa,
bajaruvchi harakati bilan tugallanadi.
Bundan tashqari, «jinoiy harakat» jinoyat huquqida takroran sodir etilgan jinoyatlar, uzoqqa cho'zilgan va
davomli jinoyatlami aniqlashga yordam beradi. Shuningdek, harakat tushunchasi orqali jinoyat sodir etish bosqichlari,
tamom bo'lmagan jinoyatlami ham aniqlash mumkin.
) Natyurmort islew boyinsha juwmaqlaw jumislari

|
) Natyurmort islew boyinsha juwmaqlaw jumislari
|
bet | 8/8 | Sana | 25.06.2024 | Hajmi | 228,5 Kb. | | #265637 |
Bog'liq Otepov Jahanger İbaydulla ulı3) Natyurmort islew boyinsha juwmaqlaw jumislari
Natyurmort islewdegi qoyilg`an waziypalardi bir qatar orinlang`annan son`, natyurmort jumisin uzaqtan karap uliwmaliq ko`rinisin, zatlardin` deke ha`m refleksli ren`lerin, jaqtiliq-saya qatnaslarin, proportsiyalarin jaylastiriliwi, perspektivaliq ko`rinisinin` duris tabilganlig`i ha`m ko`rsetilgenligi, alding`i ha`m artqi plandag`i zatlardin` qatnasi fonnin` rolin aniqlap ko`rip shig`amiz. Jumisti ha`r zaman uzaqtan turip ko`rip shig`iw ju`da` paydali, sebebi uzaqtan qarag`anda zatlardin` su`wreti toliq qabil etiledi. Jaqinnan qarag`anda bolsa ha`r bir detallarg`a itibar berip islese boladi.
Joqarida aytilg`an barliq jumislardi bolg`annan son`, sog`ilg`an natyurmortimizdi uliwmalastiriwimiz kerek. Sebebi su`wret saliw protsessinde buyimlardin` detallarinan ha`r birewine ayriqsha kewil bo`linbese, jiyi ushirasip turatug`in kemshiliklerdin` aqibetinde ekinshi plan predmetleri menen aralasip turg`an illyuziyani tuwdiradi. Bunday awhalda durislaw ushin natyurmorttin` predmetlerine uliwmalastirip yag`niy, ha`mme buyimlardi bir-biri menen baylanisti ko`rip, arqa plandag`ilardin` (drapirovkalardin`, fonnin`) baylanislarin uliwmalastiriwg`a boladi. Su`wretlew o`neri sabaqlarin jaqsi o`zlestirip atirg`an, ren`li su`wret pa`ni boyinsha kerekli ta`jiriybege iye bolg`an talantli studengtlerge, oqitiwshilarg`a usinday quramaldiqta jaylastirilgan, ko`lemi ha`m san jag`inan duris oylastirilg`an, uliwmaliq bir mazmung`a iye bolg`an natyurmorpt islew jumislarin alip bariwdi, ja`ne har bir islenip atirg`an jumislarin tematikaliq, koloritlik ta`repten bayitip bariwdi usinis etken bolar edim.
Sonday-aq, natyurmortqa qoyilg`an zatlardin` materiallig`ina ayriqsha itibar beriliwi tiyis. Natyurmort o`zi «o`li du`n`ya» ma`nisinde bizin` tilimizge awdariladi, biraq sheber su`wretshiler usi ko`rinislerdi «tiriltiriw» qa`siyetine iye. Olar duris tabilg`an proportsiyalar, zatlardin` du`zilisi, formalari, perspektivaliq o`zgerislerdi aniq ko`re aliwi ha`m ko`rsete biliwi, ren`lerdin` qoyiliwi, jaqtiliq ha`m sayalardin` qatnaslarin duris ko`rsete alganlig`i ha`mde zatlardin` materiallig`in, faktrasin duris su`wretley alg`anlig`i menen o`li du`n`yani janlandira alatug`inin ko`remiz. Bunin` ushin su`wretshi o`zin qorshag`an ta`biyat, a`tirap-ortaliqti, zatlardin` qa`siyetlerin u`yrengen, ko`p baqlawlar ju`rgizgen, ko`p ma`rtelep shinig`iwlar alip barg`an ta`jiriybege iye bolg`an boliwi kerek. Zatlardin` materiallig`in ko`rsetiw- gezlemelerdin` jumsaqlig`i, na`zikligi, gu`llerdin` juqalig`i, na`zikligi, idistin` qattilig`i, tegisliklerdin` siypaqlig`i yaki gedir-budirlig`i, qopallig`i, qatti yaki jumsaqlig`i, mamiqlig`i, suyiq yaki qoyiwlig`i ha`m tag`i basqa da qa`siyetlerin ko`rsete aliwg`a aytiladi. Usi waziypalardi orinlay alg`animizda natyurmort islew barisinda aldimizg`a qoygan maqsetlirimizde toliq ha`m aniq orinlay alamiz.
|
| |
O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o'rta maxsus kasb-hunar ta'limi markazi - bet 24

23
moddalar), jazoni yengilrog'i bilan almashtirish (74-modda) kabi holatlarning qo'llanishi singari jinoyat huquqiy
oqibatlarni keltirib chiqarishi mumkin.
Jinoyatlarni obyektiga ko'ra tasniflash
masalasi Jinoyat kodeksining «Maxsus» qismidagi jinoyatlarni maxsus
(turdosh) obyektiga qarab gumhlarga ajratish va maxsus obyektning ahamiyatiga qarab joylashtirilishini belgilaydi.
Jinoyat kodeksining «Maxsus» qismi. jinoyatning maxsus (turdosh) obyektiga ko'ra, bo'lim va boblarga ajratilgan.
Ya'ni, Jinoyat kodeksining «Maxsus» qismi, birinchi bo'limida «Shaxsga qarshi jinoyatlar», ikkinchi bo'limida
«Tinchlik va insoniyatning xavfsizligiga qarshi jinoyatlar», uchinchi bo'limida «Iqtisodiyot sohasidagi jinoyatlar»,
to'rtinchi bo'limida «Ekologiya sohasidagi jinoyatlar» va shu kabi jinoyatlar bo'limlarga ajratib joylashtirilgan. Bunda
bevosita obyekti bir-biriga o'xshash jinoyatlar bitta bo'limga kiritilib, ana shu bo'lim yoki bobdagi jinoyatlarning
barchasi uchun umumiy bo'lgan obyekt maxsus (turdosh) obyekt, deb yuritiladi.
Jinoyatlarni tasniflash Jinoyat kodeksining «Maxsus» qismidagi jinoyatlar uchun nazarda tutilgan sanksiyalar
turlari va hajmi (og'irlik darajasi) bilan bog'liq bo'ladi.
Jinoyatlarni tasniflash, awalambor, jinoyat qonunini qo'llashda ahamiyatga ega. Ayniqsa, jinoyat-huquqiy
institutlar va normalarni joy-joyiga qo'yish, shuningdek, jinoyat sodir etish bosqichlari, ishtirokchilik, xavfli va o'ta
xavfli retsidiv jinoyat kabilarni e'tiborga olishda jinoyatlarni tasniflash muhim ahamiyat kasb etadi. Sud amaliyotida
jinoyatlarning tasnifi jinoyatlarni to'g'ri kvalifikatsiya qilish, ular uchun odilona jazo tayinlash, jinoiy javobgarlik va
jazodan ozod qilish kabi masalalarni hal qilishda bosh mezon bo'lib xizmat qiladi.
Demak, jinoyatlarni tasniflashning ahamiyati quyidagilarda ko'rinadi:
•
birinchidan,
jinoyatlarni tasniflash jinoyat huquqiy institut va normalarni joy-joyiga qo'yish, shuningdek, jinoyat sodir
etish bosqichlari, ishtirokchilik, jazoni o'tashdan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod qilish, o'ta xavfli retsidiv
jinoyatlar, jinoiy javobgarlikdan ozod qilish kabi jinoyat huquqiy institutlarni to'g'ri qo'llashga ta'sir etadi;
•
ikkinchidan,
u yoki bu toifadagi jinoyatni sodir etgan shaxsga nisbatan ma'lum bir jinoyat huquqiy oqibat vujudga
keladi (masalan, jinoiy javobgarlikdan ozod qilish va shu kabi boshqa oqibatlar).
■
Chizmachilik. 9-sinf. 21-dars _______________________________________________2015

|
Chizmachilik. 9-sinf. 21-dars _______________________________________________2015
|
bet | 9/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakChizmachilik. 9-sinf. 21-dars _______________________________________________2015
Mavzu: Detalning fazoviy holatini o’zgartirishga oid ijodiy grafik ishlar. 2-soati.
Ta’limiy maqsad: O’quvchilarga loyihalash, ijodiy grafik masalalar va detalning fazoviy holatini o’zgartirishga oid bilimlarni berish.
Tarbiyaviy maqsad: Loyihalash jarayonida ko’p fanlardan har tomonlama keng, atroflicha va ijodiy fikirlashni talab qilish zarurligini o’quvchilar ongiga singdirib borish.
Rivojlantiruvchi maqsad: Loyihalash elementlariga oid ijodiy masalalar yecha olishni shakllantirish.
Dars turi: Takomillashtirish.
Minimal talablar: Detalning geometriyasini qisman o’zgartirish, ijodiy grafik masalalar, detalning fazoviy holatini o’zgartirish haqida bilimlar berish.
Dars metodi: suhbat o’tkazish va darslik bilan ishlash, musobaqa, test usullari, mustaqil loyihalash, guruhlar bilan ishlash, amaliy mashg’ulot
Asosiy tushuncha va atamalar: Loyihalash, ijod, fazoviy holat.
Dars jihozi: Loyihalashga oid plakatlar, modellar, detallar
Darsning blok chizmasi
|
1
|
Tashkiliy qism: Salomlashish. Davomatni aniqlash
O’quvchilarning darsga tayyorligini nazorat qilish
|
3
|
2
|
Uy vazifasini tekshirish, o’tilgan mavzularni qaytarish.
|
7
|
3
|
Yangi mavzuni o’rganish, amaliy mashg’ulot
|
30
|
4
|
O’tilgan mavzuni mustahkamlash.
|
3
|
5
|
Uyga vazifa berish.
|
2
| Darsning borishi
|
| |
Manaviy daqiqa - O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 8/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakManaviy daqiqa: 1441-yil 9-fevral – A. Navoiy tavallud topgan kun.
O’tilgan dars mavzusi: “Loyihalash elementlariga doir grafik masalalar” mavzusi bo’yicha savol-javoblar o’tkaziladi:
Detalga talab qilingan o’zgartirish qanday amalga oshiriladi?
Nima uchun o’zgartirsh kiritiladi?
Dizayn nima?
O’quvchilar tomonidan bajarilgan 20.3-20.4-chizmalari tahlil qilinadi.
Oquvchilar faoliyatiga ballar qo’yiladi.
Yangi mavzu: Yangi buyumlarni ixtiro qilinayotgan yoki amaldagilarni takomillashtirish jarayonida javobi 2 va undan ortiq ya’ni ko’p turli bo’lsa unda masala ijobiy hisoblanadi. Konstruktor loyihalash jarayonida shunday ko’p turli yechimga duch kelib qolsa, o’zining eng oily darajasi – ijodiy faoliyatini ishga solib texnik, texnologik va iqtisodiy masalalar shartlarini hisobga olgan holda eng optimal variantini tanlaydi. Shunda turli grafik tasvirlar chizish orqali o’z maqsadiga erishadi.
Detalga foydali o’zgartirish kiritish lozim bo’lsa, u vaqtda detalga kiritish lozim bo’lgan o’zgartirish shartli yozma ravishda beriladi va u orqali detalning yangi chizmasi chiziladi.
Berilgan detalning fazoviy holatini (21.1-ch.a) ko’rsatilgan burchakka o’zgartirilgan vaziyati 21.1-chizma a da tasvirlangan. O’zgarilmagan holatdagi ko’rinishlar (221.1-ch.b) solishtirib ko’rish orqali farqi aniqlanadi.
Oquvchilarning mustaqil ishlari: 21.2-chizmada “berilgan detal holati 90 gradus burchakka o’zgartirilsin” topshirig’ini bajaradilar.
Mustahkamlash. Savol-javob: Loyihalashga doir ishlar nimalardan iborat?
O’quvchilar chizmalari tahlil qilinadi.
Baholash: O’quvchilar va guruhlar faoliyatiga ballar qo’yiladi.
Uyga vazifa: Mavzuni o’qish, savolga javob yozish, sinf ishini davom ettirib tugallash, 20.3-20.4-chizmalarning B,C topshiriqlarini bajarish.
Ko'rdim:______________O'TIBDO’__________________2015
|
| |
Neyron tarmoqi - TensorFlow-Suni’y intellekt proyektlari uchun platforma

|
TensorFlow-Suni’y intellekt proyektlari uchun platforma
|
bet | 3/3 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 1,4 Mb. | | #132843 |
Bog'liq xumora maqola 2Neyron tarmoqi: Demak, neyron tarmoqi nima? Ushbu tushunchani tushuntirish uchun bir analogiya qilib oling: neyron tarmoqini bir-biridan keyingi daraxtlar ketma-ketligi sifatida tasavvur qiling va o'zingizni neyron tarmoqiga "kirish" sifatida o'ylang. Har bir daraxtni ochganda, o'zgarmagan odam bo'lasiz. So'nggi daraxtni ochishdan keyin, siz juda turli inson bo'lasiz. Qachonki siz oxiridagi daraxtdan chiqqaningizda, neyron tarmoqida "chiqish" sifatida siz bo'lasiz. Ushbu holatda har bir daraxt, ya'ni har bir daraxt neyron tarmoqidagi bir qatorni ifodalaydi. Natijada neyron tarmoqi, kiritilgan ma'lumotni bir qilib chiqishni olish uchun kiritilgan ma'lumotni bir qatorga aylantirishgan qatorlar to'plami hisoblanadi.
Agar ko'proq bilishni istasangiz, quyidagi maqolani sinab ko'ring: https://medium.com/towards-data-science/tensorflow-for-absolute-beginners-28c1544fb0d6
Tensorflow-dan Foydalanish
Ramkadan foydalanish uchun quyidagi buyruq yordamida kutubxonani import qilish kifoya:
1-rasm. Kutubxonani import qilish
Endi siz kutubxonaning turli modullariga kirish uchun "tf" buyrug'idan 0foydalanishingiz mumkin. Quyida TensorFlow-dan AI(sun’iy intellect) modellarini import qilish misoli keltirilgan.
2-rasm. Kurubxona modullariga kirish
Va shunday! Endi siz AI(sun;iy intellect) dasturlaringizda TensorFlow-ni osongina qo'llashingiz kerak.
Xulosa
TensorFlow bizning sun'iy intellekt tizimlarini yaratish uslubimizni chinakam inqilob qildi va kuchli real ilovalarga ega. TensorFlow ML modellarini yaratish va o‘rgatishdan tortib to joylashtirishgacha, ML loyihalarini yaratish uchun mustahkam resurslarni taklif etadi.
Foydalanilgan adabiyotlar
Martín Gómez-Revuelto, et al. "Machine Learning and Deep Learning with TensorFlow." Springer International Publishing, 2019.
Aurélien Géron. "Hands-On Machine Learning with Scikit-Learn, Keras, and TensorFlow: Concepts, Tools, and Techniques to Build Intelligent Systems." O'Reilly Media, 2019.
Abhishek Kumar. "Deep Learning with TensorFlow 2 and Keras: Regression, ConvNets, GANs, RNNs, NLP, and more with TensorFlow 2 and the Keras API, 2nd Edition." Packt Publishing, 2020.
Magnus Ekman. "Mastering TensorFlow 2.0: Advanced Machine Learning and Deep Learning Concepts Using TensorFlow 2.0 and Keras." Packt Publishing, 2020.
Balázs Kégl and Aurélien C. Bellet. "TensorFlow: Large-Scale Machine Learning on Heterogeneous Distributed Systems." arXiv preprint arXiv:1603.04467, 2016.
Sandro Skansi. "TensorFlow Deep Learning Projects: 10 real-world projects on computer vision, machine translation, chatbots, and reinforcement learning." Packt Publishing, 2018.
Raghav Bali, et al. "TensorFlow 2.0 Quick Start Guide: Get up and running with the latest version of TensorFlow." Packt Publishing, 2019.
|
| |
Yozish va taqdimot qilish kompetensiyasi

1
XALQARO NORDIK UNIVERSITETI
1-KURS 1 MPS 23 GURUH TALABASI
MARXABOXON XAMDAMOVAning
“YOZISH VA TAQDIMOT QILISH KOMPETENSIYASI“
FANIDAN
TAYYORLAGAN
2-TOPSHIRIQ
“4 TA RASMIY HUJJAT NA’MUNASI”
Fan o’qituvchisi: Turdiyeva G.
Talaba:
Marxaboxon Xamdamova
2
XALQARO NORDIK UNIVERSITETI
rеktori A.Sa'dullaеvga maktabgacha
ta’lim fakultеti o’qituvchisi Saimov
Mehroj
tomonidan
A R I Z A
Mеni univеrsitеtning o’qituvchisi lavozimidan o’z ixtiyorimga ko’ra ozod
etishingizni so’rayman.
Saimov M. 2023-yil 5-yanvar.
4
YO’RIQNOMA NAMUNASI.
O’zbеkiston Rеspublikasi J/X boshqaruvining
Xorazm viloyati 2022 y. 15.03. dagi
Bog’ot tumani 2-raqami bilan majlis bayoni bilan
Ogahiy nomli ho’jaligi
TASDIQLANGAN
2023 y. 01.03. # 7.
Yuk avtomombillari ishlari hasob-kitob qilish tartibi haqidagi JG`X yuk
tashuvchi avtomobillaridan to’liq va unumli foydalanish
uchun mavjud qoidaga
muvofiq yuk avtomobillari ishlarini hisob-kitob qilishning quyidagi tartiboti
o’rnatilsin.
1. Dispеtchеr yuk mashinalarining yo’l qog’azini
har bir avtomashinaga
alohida yozib bеradi.
2. Yo’l qog’azining barcha zaruriy qismlari to’g’ri va aniq to’ldirilishi kеrak.
3. Yonilg’i va moylar normalangan miqdori ko’rsatgichiga muvofiq tilxat
bilan bеriladi.
4. Ish kuni tugagandan so’ng yo’l qog’azi dispеtchеrga qaytarilishi kеrak.
5. Har bir avtomobil bo’yicha yuk mashinalari
ishlari yuk avtomobillari
ishlarining hisob-kitobi qaydnomasida yozib boriladi.
6. Ayrim haydovchilarning xo’jalikdagi namunalarni bajarishlarni muntazam
nazorat qilish uchun avtokorxonada «Mashinalardan foydalanish daftari» joriy
qilinadi.
7.Oy tugugandan so’ng kеyingi oyning 5 kuni ichida avtokorxona bo’yicha
qo’shma qaydnoma yo’l qog’ozlari va har bir mashina uchun yozilgan qaydnomalar
bilan kolxoz buxgaltеriyasiga topshiriladi.
Bosh hisobchi: (imzo
) K.Zokirov.
5
Namuna:
Urganch davlat rkеtori
A.Sa'dullaеvga
o’zbеk tilshunosligi kafеdrasi
mudiri O.Botirovdan.
B I L D I R I SH N O M A
Kafеdra shu paytgacha uch shtatdan iborat jamoa ishlab kеldi.
Shartnoma
asosida o’qiydigan talabalarning ko’payganligi sababli dars yuklamalari 100 soatga
oshdi.
Shuni hisobga olib, kafеdra uchun qo’shimcha shtat ajratishingizni
so’rayman.
Kafеdra mudiri: dots. O.Botirov
5 sеntyabr 2022 yil.
O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o'rta maxsus kasb-hunar ta'limi markazi - bet 130

146
6) oilalardagi ajrashib ketish, ota yoki onalik huquqidan mahram qilish holatlarining yuqoriligi. Masalan, 1999-
yilning birinchi yarmida voyaga yetmagan sudlanganlar 1105 kishini tashkil etib, shulardan 258 tasi (23,3 %) ota-onasiz
tarbiyalangan-lardir;
7) bosqinchilik, o'g'rilik kabi jinoyatlarga voyaga yetmagan shaxslarni jalb qilish holatlarining tez-tez uchrashi;
8) axloqqa qarshi jinoyatlar, ya'ni voyaga yetmagan shaxsni g'ayri-ijtimoiy xatti-harakatlarga jalb qilishi, o'n olti
yoshga to'lmagan shaxs bilan jinsiy aloqa qilish, o'n olti yoshga to'l-magan shaxsga nisbatan uyatsiz buzuq harakatlar
qilish, pomografik narsalarni tayyorlash va sotish, fohishaxona saqlash yoki qo'shmachilik qilish kabi jinoyatlarning
sodir etilib turi-lishi;
9) jazoni o'tab chiqqan voyaga yetmagan shaxslarni o'z holiga tashlab qo'yilganligi, ish bilan band qilishning sust
darajada olib borilishi;
10) huquqni muhofaza qiluvchi organlar, xususan militsiya, mahalla posbonlariga voyaga yetmagan shaxslar bilan
ishlash, tarbiyaviy, profilaktik choralarni ko'rish, ishga joylashtirish tad-birlari o'tkazish vazifasini yuklovchi huquqiy
hujjatlaming mavjud emasligi, mavjud bo'lgan huquqiy hujjatlar ijrosini ta'minlovchi mexanizmning yo'qUgi va
hokazolar.
O'zbekiston Respublikasi Oliy sudi plenumining 1996-yil 19-iyuldagi «Jinoyat uchun jazo tayinlash amaliyoti
to'g'risidagi» 16-qarorida voyaga yetmaganlarga jazo tayinlashda jarima, axloq tuzatish ishlari, qamoq kabi jazolarning
samaradorligiga e'tibor berish lozimligi aytilgan. Shu bilan birga og'ir jinoyat sodir etishda ayblangan, muqaddam
sudlangan, huquqni buzganlik uchun ichki ishlar organlarida hisobda turgan voyaga yetmaganlarga jazo tayinlashda
qat'iyatsizlikka yo'l qo'yib bo'lmaydi. Sudlar voyaga yetmaganlarning jinoyat ishlari yuzasidan dastlabki tergov ishlarini
sifatli va puxta olib borilishini, voyaga yetmaganlarning shaxsini ifodalovchi ma'lumotlarni, ularning yashash sharoiti,
tarbiyasi, jinoyat sodir qilish motivlari, jinoyat sodir qilishga olib kelgan sharoit va sabablar to'la va har tomonlama
aniqlanishini talab qilishlari lozim. Voyaga yetmaganlarning jinoyat sodir etishida katta yoshdagilarning ta'siri, ularning
jinoyat yoki boshqacha huquq-buzarliklarga jalb qilinishining sabablarini batafsil aniqlash kerak, deb ta'kidlangan.
Jinoyat tarkibining turlari - O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o'rta maxsus kasb-hunar...

29
qilish. Har safar o'g'rilik jinoyati sodir etilganida, albatta, o'zganing mulki yashirin ravishda talon-taroj etilganligi
belgisi aniqlanishi lozim.
Asosiy tarkibga nisbatan og'irlashtiruvchi yoki yengillashtiruvchi hollar qo'shimcha belgilarga bo'lib, uning
ijtimoiy xavflilik darajasini, katta va kichiklikni ifodalaydi. Masalan, o'g'rilik o'ta xavfli retsidivist tomonidan sodir
etilganda bu og'irlashtiruvchi holdagi tarkib (169-moddaning 4-qismi); kuchli ruhiy hayajonlanish holatida qasddan
odam o'ldirish (98-modda); onaning o'z chaqalog'ini qasddan o'ldirishi (99-modda); zaruriy mudofaa chegarasidan
chetga chiqib, odam o'ldirish (100-modda); ijtimoiy xavfli qilmish sodir etgan shaxsni ushlashning zarur choralari
chegarasidan chetga chiqib, qasddan odam o'ldirish (101-modda); jinoyatning bu tarkiblari qasddan odam o'ldirishning
(97-modda) asosiy tarkibiga nisbatan yengillashtiruvchi tarkib hisoblanadi. Chunki bu jinoyat tarkiblarida Jinoyat
kodeksining 97-moddasi, 1-qismi ko'zda tutilgan asosiy tarkibga nisbatan jinoyatning bu turini sodir etganlik uchun
yengillashtiruvchi holatning belgilari mavjud.
Odatda, jinoyat-huquqiy normalarning birinchi qismida sodir etilgan jinoyatning asosiy tarkiblari uchun
javobgarlik, keyingi qismlarida esa jinoyatni og'irlashtiruvchi holatlarda sodir etganlik uchun javobgarlik ko'zda tutiladi.
Mobil radioaloqa sotali tizimlarining real abonentlar sig‘imi

41
t qayd etilgan vaqt mobaynidagi chaqiruvlar soni odatda Puasson
taqsimoti - t vaqt ichida k chaqiruvlarning kelishi ehtimolligi orqali
tavsiflanadigan diskret tasodifiy kattalik hisoblanadi. t aloqa seansi
davomiyligi (bitta kanalning bandligi vaqti) uzluksiz tasodifiy kattalik
hisoblanadi,
uning
ehtimolligi
zichligi
odatda
eksponensial
(
T
-o‘rtacha qiymat) qabul qilinadi.
Yangi chaqiruv kelgan momentda bo‘sh kanallarga ega
bo‘lmagan tizim o‘zini qanday tutishiga bog‘liq
ravishda uning
quyidagi modellariga ajratiladi:
- cheklangan vaqtda kutishli tizim (Erlang A modeli), unga
muvofiq bo‘sh kanal bo‘lmaganida chaqiruv navbatga qo‘yiladi va
agar T qayd etilgan vaqt tugashi bilan band kanallardan hech biri
bo‘shamasa, u bekor qilinadi;
- rad etishli tizim, ya’ni bo‘sh kanallar bo‘lmaganida kelgan
chaqiruvlar bekor qilinadi (Erlang V modeli);
-
kutishli tizim, ya’ni chaqiruvlar navbatga qo‘yiladi va uzoq
vaqtda davomida kanalning bo‘shashini kutishi mumkin (Erlang S
modeli).
Tizimga ulanishga rad etish ehtimolligini aniqlaydigan
formulalar mavjud. Lekin ular juda katta va deyarli ishlatilmaydi.
Amalda berilgan to‘silishi ehtimolliklarida kanallarli aloqa tizimlari
uchun yo‘l qo‘yiladigan yuklamani Erlanglarda hisoblash uchun uning
grafik ko‘rinishidagi yoki jadval ko‘rinishidagi
berilishi ishlatiladi,
ular mos texnik adabiyotlarda keltiriladi.
Demodulyatsiyalashda - Texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi

54
NFMliraqamli RRLlarda ma’lumotlarni
uzatilishida radiosignal
fazasining o‘zi emas, balki ikkita qo‘shni radioimpulslarning fazalari
farqi (fazalari surilishi) kodlanadi.
NFMda kodlash qoidasi 1.29- rasmda keltirilgan.
Ikkilik NFMda
radioimpulsning davomiyligi
τ=T
bo‘ladi. Ko‘p
sathli manipulyatsiyalashda (M>2)
T
davomiylikdagi ikkilik
elementlarning dastlabki ketma-ketligi
modulyator koderi yordamida
τ=2T
(M=4
bo‘lganda) yoki
τ =3T
(M=8
bo‘lganda)
davomiyliklardagi ikkita (M=4 bo‘lganda) yoki uchta (M=8
bo‘lganda)
ikkilik
elementlar
ketma-ketliklariga
birligiga
o‘zgartiriladi.
1.29- rasm. Kodlangan NFM signal
NFM radiosignallarni ikkita demodulyatsiyalash usullari
qo‘llaniladi. Birinchisida dastlab tashuvchi
qayta tiklanadi va OFM
radiosignal kogerent detektorlanadi, keyin
qabul qilingan signallar
farqli (diffferensial) kodlanadi (1.30-rasm).
1.30- rasm. Tashuvchi qayta tiklanadigan OFM demodulyatsiyalash
Bu erda:
o‘tish
1→1
- fazalar sakrashi avjud
1→0 - fazalar sakrashi yo‘q
0→0 - fazalar sakrashi yo‘q
0→1 - fazalar sakrashi mavjud
Dastlabki signal
NFM
HomeRF - Texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi

Bog'liq Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari u
HomeRF. 2001 yilning martida paydo bo‘lgan va HomeRF 2.0
standarti hisoblanadigan litsenzion bo‘lmagan 2.4 GGs ISM
diapazonni
ishlatadigan
texnologiya
hisoblanadi
[24].
Bu
texnologiyani 100 dan ortiq kompaniyalar, shu jumladan HomeRF
(http://www.homerf.org/)
konsorsiumi
qo‘llab-quvvatlaydi. Bu
kompaniyalardan ko‘plari Bluetooth SIG ma’sus ishchi guruhiga ham
kiradi. HomeRF spetsifikatsiyasi qo‘shma simsiz ulanish (Shared
Wireless Access Protocol — SWAP) protokoliga asoslangan, u uy
chegaralarida ovoz va ma’lumotlarni uzatish uchun simsiz tarmoqlarni
qo‘llaydigan umumiy interfeysni aniqlaydi.
SWAP protokoli foydalanuvchilarga ham axborot, ham ovozli
oqimlarni qo‘llaydigan tarmoq tugal echimlarini taqdim etish bilan
turli
ishlab
chiqaruvchilardan
foydalanuvchilar
elektron
qurilmalarining
o‘zaro
ta’sirlashishini,
shuningdek
umumiy
foydalanishdagi kommutatsiyalanadigan telefon tarmog‘i va Internet
tarmog‘i bilan o‘zaro ta’sirlashishni ta’minlaydi.
HomeRF texnologiyasida chastotani sakrashsimon qayta
sozlashli spektrni kengaytirish usuli (FHSS) ham ishlatiladi. Ovozni
uzatishda uzatish muhitiga ulanish usuli sifatida kanallar vaqt
bo‘yicha ajratiladigan ko‘p tomonlama ulanish usuli, ma’lumotlarni
uzatilishida esa tashuvchi nazorat qilinadigan va konfliktlarni oldi
olinadigan ko‘p tomonlama ulanish usuli (Carrier Sense Multiple
Access with Collision Avoidance — CSMA/CA) ishlatiladi.
Maksimal uzatish tezligi 20 Mbit/sekundgacha.
5.1- jadvalda HomeRF 2.0 texnologiyaning asosiy texnik
parametrlari keltirilgan.
ZigBee. Ma’lumotlarni to‘plash va boshqarish tizimlarida
ishlatish uchun mo‘ljallangan simsiz texnologiya hisoblanadi [24]. U
past energiya iste’moliga, ma’lumotlarni uzatish ishonchliligiga va
ma’lumotlarni himoyalanishiga ega, turli ishlab chiqaruvchilar
qurilmalari bilan moslashuvchan. ZigBee ma’lumotlarni uzatishda
kechikishlarga
qat’iy
talablar
qo‘yilmaydigan
tizimlarda
ma’lumotlarni uzatilishiga yo‘naltirilgan. Bu texnologiya binolar va
ko‘p sonli uzelli (standart bo‘yicha 65 mingtagacha) boshqa yirik
ob’ektlarni yagona simsiz tarmoq bilan qamrab olishga imkon beradi.
Bularning barchasiga xabarlarni marshrutlashtirishning murakkab
mexanizmlarini qo‘llanilishi hisobiga erishiladi, bu tarmoqning oxirgi
185
nuqtasiga o‘nlab oraliq uzellar orqali ma’lumotlarni uzatilishiga
imkon beradi.
5.1- jadval
HomeRF 2.0 texnologiyaning asosiy texnik parametrlari
Sanoatda raqamli texnologiyalar цифровые технологии в промышленности digital technologies in industry

Sanoatda raqamli texnologiyalar цифровые технологии в промышленности digital technologies in industry
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
30.07.2024
Hajmi
0,84 Mb.
#268919
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Sanoatda raqamli texnologiyalar цифровые технологии в промышленности digital technologies in industry
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish