Mustaqil ish Fan nomi: Avtotransport vositalari konstruksiyasi

|
Mustaqil ish Fan nomi: Avtotransport vositalari konstruksiyasi
|
Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 257,16 Kb. | | #242921 |
Bog'liq atvk Mustaqil ish
Mavzu: Gaz trubinali dvigatellar tuzilishi va ishlashi
Bajardi: Beknazarov O.
Tekshirdi: Turopov A.
Reja - Jihozning qurilmasi va ishlash printsipi
- Gaz turbinali dvigatellarning o'ziga xos xususiyatlari
- Dvigatel afzalliklari va kamchiliklari
Gaz turbinali dvigatel (GTD) — yoqilgʻi yonganda ajraladigan qizigan gazda ishlovchi issiqlik dvigateli. Asosan, gaz turbshshei, kompressor, gaz generatori, yonish kamerasi va havo isitkichdan iborat. G. t. d.ni yaratish goyasini birinchi marta 1791-yilda ingliz ixtirochisi J. Barber taklif qilgan. Birinchi G. t. d.ning loyihasini rus muhandisi P. D. Kuzminskiy 1892-yilda taklif qilib, 1900-yilda kurgan. Boshqa ixtirochilar uni takomillashtirgan. - Gaz turbinali dvigatel (GTD) — yoqilgʻi yonganda ajraladigan qizigan gazda ishlovchi issiqlik dvigateli. Asosan, gaz turbshshei, kompressor, gaz generatori, yonish kamerasi va havo isitkichdan iborat. G. t. d.ni yaratish goyasini birinchi marta 1791-yilda ingliz ixtirochisi J. Barber taklif qilgan. Birinchi G. t. d.ning loyihasini rus muhandisi P. D. Kuzminskiy 1892-yilda taklif qilib, 1900-yilda kurgan. Boshqa ixtirochilar uni takomillashtirgan.
Gaz turbinali dvigatel - bu issiqlik energiyasini mexanik energiyaga qayta tashkil etish printsipi asosida ishlaydigan issiqlik quvvat blokidir. Bugungi kunda ushbu turdagi motor aviatsiyada eng ko'p qo'llaniladi. Afsuski, qurilmaning o'ziga xos xususiyatlari tufayli ularni oddiy mashinalar uchun ishlatib bo'lmaydi.
Boshqa birliklar bilan solishtirganda ichki yonish gaz turbinali dvigatel eng yuqori quvvat zichligiga ega, bu uning asosiy afzalligi. Bundan tashqari, bunday dvigatel nafaqat benzinda, balki boshqa ko'plab turdagi suyuq yoqilg'ida ham ishlashga qodir. Qoida tariqasida, u kerosin yoki dizel yoqilg'isida ishlaydi.
“Yolovchi avtomobillarga” oʻrnatiladigan gaz turbinali va porshenli dvigatel yoqilgʻini yoqish orqali yoqilgʻining kimyoviy energiyasini issiqlikka, keyin esa mexanik energiyaga aylantiradi.
Bugungi kunda ushbu turdagi motor aviatsiyada eng ko'p qo'llaniladi. Afsuski, qurilmaning o'ziga xos xususiyatlari tufayli ularni oddiy mashinalar uchun ishlatib bo'lmaydi.
Boshqa birliklar bilan solishtirganda ichki yonish gaz turbinali dvigatel eng yuqori quvvat zichligiga ega, bu uning asosiy afzalligi. Bundan tashqari, bunday dvigatel nafaqat benzinda, balki boshqa ko'plab turdagi suyuq yoqilg'ida ham ishlashga qodir. Qoida tariqasida, u kerosin yoki dizel yoqilg'isida ishlaydi.
“Yolovchi avtomobillarga” oʻrnatiladigan gaz turbinali va porshenli dvigatel yoqilgʻini yoqish orqali yoqilgʻining kimyoviy energiyasini issiqlikka, keyin esa mexanik energiyaga aylantiradi.
Dizayni bo'yicha dvigatel unchalik murakkab emas, u yoqilg'i bilan ta'minlash va uchqun zaryadini ishlab chiqarish uchun zarur bo'lgan nozullar va shamlar bilan jihozlangan yonish kamerasi bilan ifodalanadi. Kompressor milga maxsus pichoqlar bilan jihozlangan g'ildirak bilan jihozlangan. - Dizayni bo'yicha dvigatel unchalik murakkab emas, u yoqilg'i bilan ta'minlash va uchqun zaryadini ishlab chiqarish uchun zarur bo'lgan nozullar va shamlar bilan jihozlangan yonish kamerasi bilan ifodalanadi. Kompressor milga maxsus pichoqlar bilan jihozlangan g'ildirak bilan jihozlangan.
- Bundan tashqari, vosita vites qutisi, kirish kanali, issiqlik almashtirgich, igna, diffuzor va egzoz trubkasi kabi qismlardan iborat.
- Kompressor milining aylanishi paytida, qabul qilish kanali orqali kiradigan havo oqimi uning pichoqlari tomonidan ushlanadi. Kompressor tezligini sekundiga besh yuz metrga oshirgandan so'ng, u diffuzorga majburlanadi. Diffuzorning chiqishidagi havo tezligi pasayadi, lekin bosim ortadi. Keyin havo oqimi issiqlik almashtirgichda bo'ladi, u erda chiqindi gazlar bilan isitiladi va undan keyin havo yonish kamerasiga beriladi.
Dvigatel kamchiliklari va afzalliklari - Gaz turbinasi, bug 'turbinasi kabi, yuqori tezlikni rivojlantiradi, bu uning ixcham o'lchamiga qaramay, yaxshi quvvat olish imkonini beradi.
- Turbina juda sodda va samarali sovutiladi, u qo'shimcha qurilmalarni talab qilmaydi. Unda ishqalanish elementlari yo'q va podshipniklar juda kam, buning natijasida dvigatel ishonchli va uzoq vaqt buzilishlarsiz ishlashi mumkin.
- Bunday birliklarning asosiy kamchiliklari shundaki, ular ishlab chiqarilgan materiallarning narxi ancha yuqori. Gaz turbinali dvigatellarni ta'mirlash narxi ham sezilarli. Ammo, shunga qaramay, ular dunyoning ko'plab mamlakatlarida, shu jumladan bizda ham doimiy ravishda takomillashtirilmoqda va rivojlanmoqda.
Kamchiliklari - Gaz turbinasi avtomashinalarga o'rnatilmagan, birinchi navbatda, turbina pichoqlariga kiradigan gazlarning haroratini doimiy ravishda cheklash zarurati tufayli. Natijada, qurilmaning samaradorligi pasayadi va yoqilg'i sarfi ortadi.
Afzalliklari - Egzoz gazlarida zararli moddalarning past miqdori;
- Xizmat qilish oson (moyni almashtirishning hojati yo'q va barcha qismlar aşınmaya bardoshli va bardoshli);
- Tebranishlar yo'q, chunki aylanuvchi elementlarni osongina muvozanatlash mumkin;
- Ish paytida past shovqin darajasi;
- Yaxshi moment egri xarakteristikasi;
- Tez va qiyinchiliksiz ishga tushiring va dvigatelning gazga javobi kech emas;
- Maxsus quvvatni oshirish.
|
| |