nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Yo'q.
var - Tizimli dasturlash

|
Tizimli dasturlash
|
bet | 47/64 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 183,36 Kb. | | #230077 |
Bog'liq Системное программирование, практикаYo'q.
var.
|
Chiqish funktsiyasi ( DOS )
|
Chiqish funktsiyasi ( BIOS )
|
Video xotira
|
|
02 soat
|
A=02 soat
|
'Salom'
|
|
06 soat
|
A=08 soat
|
|
09 soat
|
A=09 soat
|
|
40 soat
|
Ah=0Ah
|
|
29 soat
|
A=13 soat
|
Eslatma: Har xil chiqish parametrlarini o'rnatish mumkin bo'lgan misollarda (belgi rangi, fon; qatorlar, ustunlar, sahifalar soni va boshqalar) standart parametrlardan boshqa parametrlar bilan " salom " so'zini ko'rsating.
20-jadval - Video rejimlari
Yo'q.
var.
|
SuperVGA video rejimi
|
|
108 soat
|
|
109 soat
|
|
10Ah
|
|
10Bh
|
|
10Ch
|
Tavsiya etilgan o'qish: 1.3.
13-son LABORATORIYA ISHI
Mavzu: MDI elementlari bilan ishlash
Ishning maqsadi :
Ishlash vaqti 2 soat
Nazariy material
Ko'p hujjatli interfeys Windows dasturchilarga ilovalarni yaxshilaydigan kuchli ob'ektlarni boshqarish vositasini, ayniqsa hujjat oynalarini taklif qiladi. MDI ilovalari nafaqat foydalanuvchi tegishli oynalar va piktogrammalarni tartibga solishi mumkin bo'lgan bir turdagi mini-ish maydonini ta'minlabgina qolmay, balki dasturchiga ushbu oynalarni avtomatik ravishda boshqaradigan ko'plab oson bajariladigan funktsiyalarni taqdim etadi. MDI ilovalari dasturlash uchun biroz ko'proq harakat talab qiladi, ammo foyda har qanday qo'shimcha harakatlardan ancha ustundir.
IN Windows juda ko'p .. lar bor MDI ilovalari. Bunday ilova nima bilan tavsiflanadi? Bu erda eng muhim xususiyatlar ro'yxati.
Asosiy oyna MDI ilovalari chaqiriladi deraza ramkasi ( ramka oynasi ). Chegara oynasi oddiy oyna kabi ma'lumotlarni ekranda ko'rsatish uchun ish maydonini ta'minlamaydi; aksincha, u bolalar oynalarini (hujjatlarni) tashkil qilish uchun o'ziga xos "ish stoli" ni taqdim etadi.
Qachon kirgan MDI ilovasi yangi faylni ochadi va uni ramka oynasining mijoz oynasining tepasida paydo bo'ladigan hujjat oynasi sifatida taqdim etadi. MDI ilovasi bir vaqtning o'zida istalgan miqdordagi hujjat oynasini ochishi mumkin.
Oynani ramkalash MDI har doim Oyna menyusini o'z ichiga olgan (lekin ular bilan cheklanmagan) menyu paneli mavjud Hujjat oynalarini boshqarish uchun MDI . Ushbu menyudan hujjat oynalarini boshqa narsalar qatori plitka yoki kaskadda tanlash va tartibga solish mumkin .
Hujjat oynalari MDI menyu yo'q. Ular buyruqlarni ramka oynasi menyusidan oladi.
Hujjat oynalari MDI ramka oynasidan tashqariga ko'chirish mumkin emas.
Hujjat oynasini kichraytirganda MDI u ramka oynasining pastki qismidagi belgi sifatida tasvirlangan.
Hujjat oynasini kattalashtirishda MDI unga butun ramka oynasi tayinlanadi va uning boshqaruv elementlari ramka oynasining boshqaruv elementlari bilan birlashtiriladi.
Oynani ramkalash MDI ilovasi ko'rinmas mijoz oynasi bilan qoplangan bo'lib, u o'z navbatida ramka oynasining tepasida paydo bo'ladigan oynalar va boshqaruv elementlarining ota-onasi hisoblanadi.
|
| |
Bajarilishi kerak bo'lgan vazifa

|
Bajarilishi kerak bo'lgan vazifa
|
bet | 46/64 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 183,36 Kb. | | #230077 |
Bog'liq Системное программирование, практикаBajarilishi kerak bo'lgan vazifa:
1. EMU 8086 emulyator muharriridan foydalanib, ushbu laboratoriya ishida keltirilgan misol dasturlarini yozing.
MZ va * kabi fayllar yarating . com .
3 Kompilyatsiya qilingan dasturlarning tuzilishini o'rganish.
4 O'qituvchingizdan topshiriq oling (1-jadvaldagi besh variantdan biri) va ekranda " Salom " qatorini ko'rsatish dasturini yozing.
5 SuperVGA video rejimlarini almashtirish dasturini yozing (2-jadvaldagi variantlarga muvofiq)
6. Dasturlar matnlarini o'z ichiga olishi kerak bo'lgan hisobot tayyorlang, shuningdek, dastur buyruqlarining ishlashi tavsifini ko'rsating.
7. Hisobotda quyidagi savollarga javoblar bo‘lishi kerak.
Amalga oshirish tartibi:
1. Nazariy materialni o‘rganish.
2.Dastur tuzing.
3. Hisobot tuzing.
Nazorat savollari:
DOS operatsion tizimi yordamida ekranni aks ettirish funksiyalarini sanab bering ?
DOS funksiyasi qanday ishlaydi 02 soat ?
3 Ekran chiqishi uchun asosiy boshqaruv belgilarini belgilang?
4 Dasturni faylga qanday chiqarish mumkin?
DOS funksiyasi orasidagi farqni belgilang 02 soat 06 dan ?
6 Interrupt int 29 h . Foydalanishning afzalliklari?
7 Qanday funksiyalar yordamida kerakli video rejimini (matn, rangli, monoxrom) o'rnatishingiz mumkin?
Super o'rnatishning asosiy nuqtalariga e'tibor bering VGA video rejimlari?
9 Kursor o'rnini boshqarish funktsiyalari va uzilishlarni belgilang.
10 Kursorning joylashuvi va o‘lchamini o‘qish funksiyalarini sanab bering?
BIOS yordamida ekranda belgilarni ko'rsatish . Funktsiyalar?
12 Videoxotira bilan bevosita ishlash. Videoxotira bilan ishlash tamoyillari?
13 Videoxotira bilan bevosita ishlash orqali chiqishni ko'rsatishning afzalliklarini ko'rsating?
14 Video adapter xotira maydoni?
15 Videoxotira bilan ishlash uchun ekranning yuqori qatoridagi uchinchi belgi kodini belgilang?
16 Agar 1.2-misolda satr uzunligi belgilanganidan kattaroq ko'rsatilgan bo'lsa, bu holda ekranda nima ko'rsatiladi.
19-jadval - Funksiyalar
|
| |
Bajarilishi kerak bo'lgan vazifa

|
Bajarilishi kerak bo'lgan vazifa
|
bet | 34/64 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 183,36 Kb. | | #230077 |
Bog'liq Системное программирование, практикаBajarilishi kerak bo'lgan vazifa:
Himoyalangan rejim tuzilmalarini ishga tushiradigan va mikroprotsessorni ushbu rejimga o'tkazadigan operatsion tizimning fragmentini ishlab chiqish kerak.
Keyinchalik (agar kerak bo'lsa) ba'zi amallarni bajaradigan o'zingizning kichik operatsion tizimingizni yozishingiz mumkin.
Amalga oshirish tartibi:
Ushbu ishni bajarishning ikkita usuli mavjud:
mustaqil dasturiy ta'minot ishlab chiqish;
tayyor dasturiy ta'minotni tahlil qilish va tadqiq qilish (dasturiy ta'minot taqdim etiladi).
Bajarish tartibi o'qituvchi tomonidan og'zaki ravishda belgilanadi.
Sizning mini-operatsion tizimingiz haqiqiy rejimda ishlay boshlashi kerak, shuning uchun siz yaratgan dastur bunday operatsion tizim muhitida ishlay boshlashi kerak.
Maxsus tanlov yo'q: MS - DOS operatsion tizimi yoki MS - DOS emulyatsiya rejimi .
Dasturni to'g'ridan-to'g'ri ko'p vazifali operatsion tizimdan ishga tushirish mumkin emas, chunki himoya qilish maqsadida har qanday himoyalangan rejim operatsion tizimi uning ishlashini buzmaslik uchun ma'lum darajadagi foydalanuvchi dasturlaridan tizim resurslariga kirishni bloklaydi (4 darajani qo'llab-quvvatlaydigan mexanizm). himoyalangan rejimda xotira segmentlari uchun imtiyozlar).
MS - DOS ilovasi sifatida yozilgan dasturingiz 3-darajali imtiyozga ega virtual 8086 rejimida ishlaydi. Segmentatsiyani boshqaruvchi mikroprotsessor resurslariga kirish uchun u 0 darajadagi imtiyozga ega bo'lishi kerak. Shuningdek, himoyalangan rejimda bo'lishdan foyda yo'q. unga o'tish muammosi haqida gapirganda.
теувтсещуСikkita imkoniyat
tizim floppi yordamida MS - DOS ni yuklash ;
MS - DOS emulyatsiya rejimiga o'tkazing .
konfiguratsiya faylida bo'lishi kerak . sys, emm 386.exe kabi barcha kengaytirilgan xotira drayverlari o'chirilgan , chunki ular mikroprotsessorni himoyalangan ish rejimiga o'zgartiradi, bu rejimning ma'lumotlar tuzilmalariga kirishni istisno qiladi. (agar buni qilishni unutib qo'ysangiz, dasturingiz himoyalangan rejimga birinchi marta kirishga harakat qilganda tegishli xabarni olasiz).
konfiguratsiya faylida tegishli satrlarni sharhlashingiz kerak . sys
Eslatib o'tamiz, himoyalangan rejimda har qanday xotira maydonini ishlatishdan oldin tegishli identifikatorni ishga tushirish uchun ba'zi ishlarni bajarish kerak. Bu ish operatsion tizim yoki dastur tomonidan amalga oshiriladi, uning segmentlari ham shunga o'xshash identifikatorlar tomonidan tasvirlanishi kerak.
Shunday qilib, sizning dasturingiz :
himoyalangan rejimdagi ma'lumotlar tuzilmalarini tayyorlash,
· mikroprotsessorni himoyalangan rejimga o'tkazish,
· ba'zi xabarlarni ko'rsatish orqali ishni taqlid qilish,
· keyin mikroprotsessorni real rejimga o'tkazing
· va bajarishni tugatish.
|
| |
mov ax, 0B800h - Tizimli dasturlash

|
Tizimli dasturlash
|
bet | 45/64 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 183,36 Kb. | | #230077 |
Bog'liq Системное программирование, практикаmov ax, 0B800h
|
ES segment registriga 0B800h raqamini yuklang
|
|
harakat, bolta
|
|
mov di,0
|
DI registriga nol yuklang
|
|
mov ah, 31
|
; registrga qo'ying ah - belgi atributi
|
|
mov a l ,
|
al registriga - har qanday ASCII belgilar kodini kiriting
|
|
mov es:[di],ax
|
; 0B800:0000h manzilidagi belgining atributini va ASCII kodini kiriting
|
|
harakat ah, 10h
|
; 10h funksiyasiga qo'ng'iroq qiling - har qanday tugmani bosishdan oldin dasturni to'xtatishingiz mumkin
|
|
int 16 soat
|
; qo'ng'iroqni uzish 16h - BIOS klaviatura xizmati
|
|
ret
|
; DOS funktsiyasi "dasturni tugatish"
|
|
oxiri boshlanadi
|
; dastur kodini tugatish belgisi
|
Ushbu dasturda video xotiraga nusxa ko'chirish uchun ma'lumotlarni tayyorlashda (7) va (8) qatorlarda biz ES segmenti registriga 0B800h raqamini yuklaymiz , bu matn rejimida ko'rsatish segmentiga mos keladi. (9) qatorda biz DI registriga nol yuklaymiz. Bu 0B800h segmentiga nisbatan ofset bo'ladi. (10) va (11) qatorlarda belgi atributi mos ravishda AH registriga (31 - ko'k fonda yorqin oq belgi) va ALga - belgining ASCII kodi (01 - yuz) kiritiladi.
(12) qatorga biz 0B800:0000h manziliga (ya'ni displeyning birinchi qatoridagi birinchi belgi - yuqori chap burchak) belgining atributini va ASCII kodini kiritamiz (mos ravishda 31 va 01).
|
| |
Nazorat savollari - Tizimli dasturlash

|
Tizimli dasturlash
|
bet | 35/64 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 183,36 Kb. | | #230077 |
Bog'liq Системное программирование, практикаNazorat savollari:
1.Deskriptor nima? Qancha deskriptor aniqlangan DOS va ulardan qanday foydalanish kerak?
2.Qanday DOS funksiyalari yordamida protsessorning AL registriga klaviaturadan belgilar kiritish mumkin?
3.Ma’lumotlar xotirasiga klaviaturadan belgilar qatorini kirituvchi DOS funksiyalarini nomlang.
4.DOSning qaysi funksiyalari ekranda aks ettirish operatsiyasini bajaradi:
-protsessorning DL registridagi bitta belgilar;
–ma’lumotlar xotirasidan belgilar satrlari?
h funksiyasi yordamida kursorni yangi qatorga o'tkazish tartibini yozing DOS.
Tavsiya etilgan o'qish: 1.3.
9-son LABORATORIYA ISHI
Mavzu: Ko'p vazifalarni dasturiy ta'minlash
Ishning maqsadi: ko'p vazifali dasturiy ta'minotni amalga oshirish ko'nikmalarini rivojlantirish.
Ishlash vaqti 4 soat
Nazariy material
Foydalanuvchi dasturni ishga tushirganda, Windows kompyuter xotirasida dasturning jarayon deb ataladigan nusxasini yaratadi. Jarayon, masalan, DOS operatsion tizimida bo'lgani kabi *.exe faylining aniq nusxasi emas. Jarayon *.exe faylining nusxasini, shuningdek, ushbu ilovaning ishlashi haqidagi boshqa ma'lumotlarni o'z ichiga oladi. Ushbu qo'shimcha ma'lumot, masalan, dasturga ajratilgan xotira chegaralarini saqlaydi, bu esa apparatga ilova tomonidan RAMga kirishning to'g'riligini kuzatishga yordam beradi. Windows virtual xotira mexanizmini qo'llab-quvvatlaganligi sababli, bu ma'lumotlar dastur segmentlarining joylashuvi haqidagi ma'lumotlarni o'z ichiga oladi. Shuningdek, u dastur boshlanganda yaratilgan buyruq qatorini ham o'z ichiga oladi.
Jarayonni Windows tizim menyusining buyruq satridan, Explorer dasturidan foydalangan holda yoki boshqa dasturdan dasturiy ravishda boshlashingiz mumkin. Buni API funktsiyalari yordamida amalga oshirish mumkin:
16-bitli ilovalar uchun WinExec funktsiyasidan foydalaniladi:
UINT WinExec(
LPCSTR lpCmdLine , // buyruq qatori
|
| |
Nazorat savollari - Tizimli dasturlash

|
Tizimli dasturlash
|
bet | 40/64 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 183,36 Kb. | | #230077 |
Bog'liq Системное программирование, практикаNazorat savollari:
Sinxronizatsiya uchun qanday funktsiyalardan foydalaniladi?
Mavzuni sinxronlash nima uchun ishlatiladi?
Ip sinxronlashda qanday ob'ektlar ishtirok etadi?
Tavsiya etilgan o'qish: 1.3.
11-son LABORATORIYA ISHI
Mavzu: Protsessorlararo aloqa mexanizmlari
Ishning maqsadi:
“mijoz-server” ilovalari tushunchasi bilan tanishish;
protsessorlararo aloqa asoslarini o'rganish;
Xotiradagi kanallar va umumiy fayllardan foydalanish orqali protsessorlararo aloqa ko'nikmalarini mustahkamlash.
Ishlash vaqti 2 soat
Nazariy material
Jarayonlararo aloqa (IPC) - bu bir yoki bir nechta jarayonlarda bir nechta oqimlar o'rtasida ma'lumot almashish usullari to'plami . Jarayonlar tarmoq orqali ulangan bir yoki bir nechta kompyuterda ishlashi mumkin . IPC usullari xabar almashish , sinxronlash , umumiy xotira va masofadan qo'ng'iroq qilish (RPC) usullariga bo'linadi . IPC usullari iplar orasidagi aloqaning o'tkazuvchanligi va kechikishiga va uzatiladigan ma'lumotlar turiga bog'liq.
shuningdek, mavzulararo aloqa , mavzulararo aloqa va ilovalararo aloqa deb ham atalishi mumkin .
IPC, manzil maydoni tushunchasi bilan bir qatorda , manzil maydonini chegaralash uchun asosdir. [
Bajarilishi kerak bo'lgan vazifa:
1) Oldingi laboratoriya ishlariga asoslanib, bola jarayonlaridan olingan barcha chiqishlar ota-ona jarayonida amalga oshiriladigan dastur yozish kerak. Jarayonlar orasidagi o'zaro ta'sir mexanizmi sifatida umumiy xotira yoki nomlangan (nomsiz) quvurlardan foydalaning (eng yaxshi variant - ikkita mexanizmni amalga oshirish).
2) Ikkita dastur yozing: birinchi iste'molchi dasturi umumiy xotira segmentini yaratadi (ikkala dastur uchun umumiy resurs) va u yerdan ikkinchi dastur joylashtirgan ma'lumotlarni o'qiydi. Ikkinchi provayder dasturi mavjud umumiy xotira segmentiga biriktiriladi va tegishli ma'lumotlarni kiritadi.
Ixtiyoriy topshiriq: Nomlangan quvurlar yordamida oddiy mijoz-server ilovasini yarating. Bitta server jarayoni so'rovlarni qabul qilishi, ularni qayta ishlashi va natijada olingan ma'lumotlarni qaytarishi kerak.
|
| |
Tormoz tizimi birikmalarini joriy ta’mirlash

Tormoz tizimi birikmalarini joriy ta’mirlash. Bunda tormoz tizimining ishdan chiqqan
birikmalari bo’laklarga ajratiladi, eyilgan detallar yangisiga almashtiriladi.
Avtomobillarning tormoz tizimiga 2-TXK va JT vaqtida eyilgan tormoz kolodkalarining
qoplamalari R174 turidagi jihozlar yordamida yo’nilib yoki parchinmixlar parmalanib olib
tashlanadi. Yangi qoplamalar rangli metallardan tayyorlangan parchinmixlar yoki VS-10T elimi
yordamida qotiriladi. Elimlash ish hajmini uch barobar kamaytiradi, rangli metallarni tejaydi,
qoplamalarning ishqalanish yuzasini va ishlash muddatini oshiradi. Elimlashdan awal kolodkalar
metallgacha tozalanadi, atseton yordamida moysizlantiriladi va 10 min. davomida quritiladi. Elim
yuzaga 0,1...0,15mm qalinlikda bir qatlam surtiladi va 10...15 min. ushlab turiladi (elim
qatlamining qalinligi 0,5mm dan yuqori bo’lsa, birikma mustahkamligi pasayadi), keyin ikkinchi
qatlam suriladi va qaytadan quritiladi. Qoplama kolodka bilan birlashtirilib maxsus moslamaga
(1.68-rasm) o’rnatiladi hamda 0,2...0,4MPa bosim bilan siqiladi va 175...185°S haroratda 1,5 ... 2
soat quritiladi. Bundan so’ng 50...60 min. davomida pechka harorati 100°S ga tushguncha hamda
2 . . . 3 soat havoda sovutiladi. Bunday sovutishda elimlangan birikmada qoldiq kuchlanish
kamayadi.
Elimlashning boshqa usuli ham mavjud bo’lib, unda paxta qog’ozli lenta maxsus
moslamalar yordamida VS-10T elimi bilan shimdiriladi va quritiladi. Elimlash vaqtida kerakli
o’lchamdagi lenta qirqib olinadi, kolodka va qoplama orasiga qo’yiladi va uni 0,2...0,3MPa bosim
bilan siqiladi, 180+5°S haroratda 1,5 soat ushlab turiladi. Elimlash sifati 7,5.. .8MPa bosim ostida
press yordamida siljishga tekshiriladi.
Kolodkalarning ishchi yuzalari radiusi tormoz barabani o’lchamiga mos kelishi zarur. Buni
amalga oshirish uchun tormoz kolodkalari Rl 14 yoki Rl 17 turidagi jihozlarda yo’nib tashlanadi.
Xuddi shu jihozlarda tormoz barabanlarini ta’mirlash o’lchamlarigacha yo’nish mumkin.
73
Kolodkalarni tormoz barabanlariga o’rnatishda ishchi yuzalar bir-biriga to’liq birlashishini
ta’minnlash zarur. Ular orasidagi tirqish juda kam qiymatga ega bo’lishi, lekin barabanning erkin
aylanishini ta’minnlashi lozim.
Amortizatorlarga texnik xizmat ko’rsatish

Amortizatorlarga texnik xizmat ko’rsatish ularning mahkamlanishini tekshirish, eyilgan
rezina vtulkalarini o’z vaqtida almashtirish, jipsltgini nazorat qilishdan iborat bo’ladi. Agar
amortizator o’z xossalarini yo’qotgan va sirtida suyuqlik oqqan bo’lsa, ta’mirlanadi, sinovdan
o’tkaziladi, so’ng avtomobilga o’rnatiladi.
Avtomobil gupchagi podshipniklarini sozlash tormoz barabanini erkin holda aylanishi
vaqtida bajariladi. Gupchakning sozlovchi gaykasini ohirigacha, buragich yordamida tortiladi va
GAZ avtomobillarida 1/5 aylanishga orqaga aylantiriladi, ZIL avtomobillarida esa eng yaqin shplint
o’rnatuvchi teshikkacha orqaga buraladi. Podshipniklarning va gupchakning ichki qismi surkov
moyi bilan to’ldiriladi va gupchak qalpog’i o’rnatiladi. Shkvoren birikmasining eyilishi T1 asbobi
yordamida aniqlanadi. Asbob indikatori avtomobilning oldingi ko’prigiga o’rnatiladi. G’ildirak osib
qo’yiladi va indikatorning o’lchash sterjeni tayanch tormoz diskining pastki qismiga keltiriladi.
Agar shkvoren birikmasida eyilish bo’lsa, g’ildirak tushirilganda indikator uning kattaligini
ko’rsatadi. Birikmadagi tirqish 1,5 mm gacha bo’lsa, avtomobil foydalanishga yaroqli deb
hisoblanadi.
Oldingi ko’priklar maxsus jihozlar yoki tagliklarda bo’laklarga ajratiladi. Shkvorenlar,
uning barmoqlari, tashqi va ichki podshipniklarini echish uchun maxsus echgichlardan
foydalaniladi. Eyilgan podshipniklar va ml tortqilari sharnirlari yangisiga almashtiriladi. Oldingi
ko’prik balkasi egilganligini maxsus moslamalar, shablonlar, lineykalar va burchak o’lchagichlar
yordamida aniqlanadi.Eyilgan shkvoren vtulkalari yangisiga, avval vtulkaning bir tomoni, keyin esa
ikkinchi tomoni almashtiriladi. Almashtirish vaqtida o’rnida qolgan vtulka o’rnatilayotgan vtulka
uchun markazlovchi rolini o’ynaydi.
Oldingi ko’prik nosozliklarining eng ko’p uchraydigani - g’ildirak o’rnatish burchaklarining
buzilishidir. Tuzilishi jihatidan yuk avtomobillari va avtobuslar uchun faqat yaqinlashuv burchagi,
engil avtomobillar uchun g’ildirakning og’ish burchagi, shkvorenning bo’ylama og’ishi, burilish
burchaklarining bir-biriga monandligi va yaqinlashuvi sozlanadi. Keltirilgan ketma-ketlik
texnologik zaruriy hisoblanadi. Bu ketma-ketlikka rioya qilmaslik avval sozlangan burchakning
buzilishiga olib keladi.
Yuk avtomobillari va avtobuslarda g’ildiraklarning og’ish burchagi hamda shkvorenning
bo’ylama og’ish burchagining buzilishi balkaning deformatsiyasi hisobiga o’zgaradi. Agar balkani
to’g’rilashning imkoni bo’lmasa, uni yangisiga almashtiriladi. Hozirda ishlab chiqarilayotgan
76
oldingi osmasi ikkita richagdan iborat bo’lgan engil avtomobil g’ildiraklarining og’ish burchagi
yuqorigi yoki pastki richagni siljitish yo’li bilan sozlanadi. Buning uchun har bir qotirish bolti
tagiga bir xilda g’istirmalar qo’yiladi (yoki olinadi).
Sоvuq harоrat - Касбий психология

213
Bug’ni dvigatel blokidagi shtutser o’rnidan 0,03-0,04 MPa bosim ostida yuboriladi. Bir zumda va
uzluksiz isitish sxemalari quyida keltirilgan (3-rasm).
3-rasm. Bug’ yordamida dvigatelni isitish: a-
saqlash joyi shakli;
b-dvigatelga bug’ni etkazish shakli; 1-bug’
qozoni; 2-asosiy bug’ etkazgich; 3-ustun;
4,9,13-shlangalar; 5-kondensatni qayta-
ruvchi; 6-sig’im; 7-nasos; 8-dvigatel;
10,12,16-purkagich-lar; 11-dvigatel karterini
isitish; 14-jo’mrag; 15-bug’ o’tkazuvchi
trubka;
Elektr quvvati yordamida isitishda, dvigatelga o’rnatilgan elektr va isitish elementlaridan
foydalaniladi. Isitish elementi dvigatel karteridagi moyni va sovitish suyuqligini isitishga xizmat
qiladi. Isitish elementi dvigatel karteri tagiga o’rnatilib, uning quvvati 2-3 kVt bo’lishi mumkin.
Dvigatelni infraqizil nurlar yordamida isitish uchun maxsus gaz gorelkalaridan foydalaniladi
(4-shakl). Ular tabiiIy va sintetik gazlar (propan) yordamida ishlaydi. Moslamalarda GIIV-1 va
GIIV-2 gorelkalari ishlatilib, ular dvigatel karteridan 300-400mm masofaga 45
° burchak ostida
o’rnatiladi. Gorelkaga kelgan gaz havo bilan aralashib, keramik devorning mayda teshiklaridan
yonib chiqadi. Yonish vaqtida gorelka yuzasi 800-900
°S gacha qiziydi va issiqlik nurlari ajralib
chiqadi.
4-shakl: Moslama va infra qizil nur
tarqatuvchi garelka shakli. 1-quduqcha; 2-gaz
o’tkazgich; 3-jo’mrak; 4-shlanga; 5-gaz
garelkasi; 6-yo’naltiruvchi; 7-tayanch; 8-gaz
etkazuvchi shtuster; 9-garelka korpusi; 10-
nurlatuvchi korpusi; 11-nurlatgich; 12-
aralashtirish kamerasi.
V. Laboratoriya ishini bajarish tartibi: laboratoriya ishi ilg’or avtotransport korxonalarida
o’tkazilib, u erda qo’llaniladigan «sovuq iqlim sharoitida dvigatelni o’t oldirish hamda dvigatellarni
issiq holda saqlab turish jihozlari» bilan tanishiladi.
Havo yuritmali tormoz tizimiga TXK

72
uchastkasida jipslik buzilganligini ko’rsatadi.
B.Tormoz krani - tormoz kamerasi uchastkasi:
Ishlamayotgan dvigatelda tormoz tepkisi to’liq bosiladi va manometr yordamida bosimning
pasayishi tekshiriladi. Bunda bosim tezda 0,10-0,15 MPa ga pasayishi so’ngra pasaymasdan turishi
zarur. Bosimning me’yoridan pasayishi “tormoz krani-tormoz kamerasi” uchastkasida jipsliklik
buzilganligini ko’rsatadi. Havo chiqish joyi eshitish yoki sovun aralashmasini shubhali joylarga
surtish bilan aniqlanadi.
4. Tormoz kranini tekshirish va sozlash.
Tormoz tepkisining erkin yurish yo’li chegaralovchi gayka bilan mahkamlangan bolt
yordamida sozlanadi. Tormoz tepkisining erkin yurishi (30...60 mm), tormoz krani yuqori
richagining (1...2 mm) erkin yurishga mos keladi. Tormoz tepkisi bosilganda, ya’ni tormoz
kamerasi va ressiverda bosim tenglashganda, uning orqa tomoni kabina poliga 10...30 mm etmasligi
kerak. Agar shu shart bajarilmasa, tepkiga biriktirilgan vilka yordamida bu masofa sozlanadi.
5. Tormoz kameralari shtoki yolini tekshirish va sozlash.
Shtok youining uzunligi chizg’ich yordamida aniqlanadi; bu oraliq oldingi g’ildiraklarda
15...25 mm, orqa g’ildiraklarda 20...30 mm bolishi kerak. Shtok yo’li, uning uchiga o’rnatilgan
vilkani oldinga yoki ketinga burash yo’li bilan sozlanadi. Sozlash davrida chap va o’ng
g’ildiraklardagi tormoz kamerasi shtogining ishchi yo’li bir xil bolishi ta’minnlanadi.
Tormoz kamerasi shtogining uzunligi hamda kolodka qoplamasi va baraban orasidagi tirqish
qo’shimcha ravshda chervyakli sozlash mexanizmi yordamida me’yoriga keltiriladi.
Tormoz kolodkalari qoplamasi va baraban orasidagi tirqishni sozlash

71
bu o’z navbatida qarama-qarshi tomondagi tirqishni 0,4 mm ga sozlaydi. 4. Suyuqlik yuritmali
tormoz tizimidan havoni chiqarish. Bosh tormoz tsilindri va g’ildirak ishchi tsilindrlari chang va
kirliklardan tozalaniladi. Tormoz suyuqligi idishining qopqog’i ochiladi va suyuqlik sathi
tekshiriladi. Sath sig’imning rezbali qismidan 15-20 mm. dan yoki ”min” belgisidan past
bo’lmasligi kerak. Ishchi tsilindrdagi chiqarish klapani(1) ning rezina qopqog’i olinib, o’rniga
rezina shlanga(2) tiqiladi va bir uchi 1/3...1/2 hajmda tormoz suyuqligi to’ldirilgan shisha idishga
tushiriladi.
Tormoz tepkisi qarshilik sezilguncha, ya’ni tepkining yurish yo’li o’zgarmagunga qadar tez-
tez bosib-harakatlantiriladi, so’ngra tepkini bosib turib klapan 1/2...3/4 aylanaga buraladi va tepki
ohirigacha bosilgach, klapan mahkamlanadi hamda tepki sekin qo’yib yuboriladi. Bu holat shisha
idishda havo pufakchalari chiqmay qolguncha davom ettiriladi. Operatsiya vaqtida vaqti-vaqti bilan
idishdagi tormoz suyuqligi sathi tekshirilib va me’yoriga keltirib turiladi. Nihoyat, klapan qotirilib,
shlanga echib olinadi. Shu havo chiqarish ketma-ketligi eng uzoqdagi tsilindrdan boshlab
bosqichma-bosqich bajariladi. UZDEU engil avtomobillarida esa havo chiqarish ketma ketligi orqa
g’ildirakdan boshlab diagnal bo’yicha amalga oshiriladi (orqa chap-oldingi o’ng, orqa o’ng-oldingi
chap).
5. Qo’l tormozini tekshirish va sozlash.
Orqa kolodka qoplamalarining edirilishi, trossning cho’zilishi, qo’l tormozi dastagi
yo’uining ko’payib ketishiga olib keladi. Orqa g’ildiraklar dastak to’liq yo’uining 2/3 qismda 400 N
kuch bilan tortilganda to’liq tormozlanadi. Uni sozlash uchun dastak ostiga ulangan kolodkalarni
tortish trossi uzunligini kamaytirish lozim.
Hozirgi vaqtda BSK(TU-6-10-1553-75) va NEVA(TU-6-09-550-73) turidagi hamda xorijiy
firmalarda ishlab chiqarilayotgan tormoz suyuqliklari (DOT-2, DOT-3, DOT-4 va boshqalar) dan
keng foydalanilmoqda. BSK suyuqligi kanakunjut moyi(47 %) va butil spirti(53%)dan hamda qizil
rang beruvchi organik moddadan tayyorlanadi. Uning kamchiligi minus 15°S dan past va 25°S dan
yuqori haroratda o’z oquvchanligini yo’qotishidadir. NEVA turkumidagi tormoz suyuqliklari
etilkarbitol suyuqligi asosida bo’lib, quyuqlashtiruvchi va zanglashga qarshi qo’shimchalardan
tarkib topgan bo’ladi. Bu suyuqliklarni bir-biriga qo’shib ishlatish man qilinadi.
Yaqinlashuv burchagini sozlash shakli

78
tejamkorligiga, harakat havfsizligiga ta’sir ko’rsatadi. Shinalarning ishdan chiqishi va ish
muddatining kamayishi texnik foydalanish qoidalarini buzish bilan bog’liqdir.
Shinalar mo’ljaldagidan oldinroq ishdan chiqishining asosiy sabablari ichki bosimning
ko’tarilishi, bosimning pastligi, g’ildiraklar yaqinlashuvining noto’g’riligi, tormoz barabani ezilib
tuxumsimon bo’lib qolishi, tormoz mexanizmlarining bir xil ishlamasligi, avtomobillarga ortiqcha
yuk ortilishi, shinalarning o’tkir qirrali predmetlarga urilishi, vaqtida o’rin almashtirilmasligi,
haydovchilar mahoratining pastligi, yo’l va iqlim sharoitlarining o’zgaruvchanligi va boshqalar.
Avtomobil shinalariga TXK, shinadagi havo bosimini tekshirish, tashqi tomonini nazorat
qilish va protektor edirilishini aniqlash, undan uchlik narsalarni chiqarib tashlash, juftlab qo’yilgan
shinalar orasidan masofani (40-50 mm) tekshirish, ularning o’rnini almashtirishdan iborat.
Shinadagi havo bosimini aniqlash uchun porshenli yoki prujinali monometrlardan
foydalaniladi. Siqilgan havo qo’zg’almas yoki qo’zg’aluvchan kompressorli moslamalardan olinadi.
Ularning ishlab chiqarish qobiliyati 1 m3/min bo’lib, hosil qiladigan bosimi 1,0-1,2 Mpa ga teng
bo’ladi.
Shinalarga TXK jarayoni quyidagicha:
- Diagnostika (D-1) paytida ularning ichki bosimini nazoratdan o’t-kazish va 1-TXK
paytida ichki bosimni normal holatga keltirish,
- Shinalarni qarovdan o’tkazish, chegara eyilishini aniqlash, qoplamaga va ular orasiga
tiqilgan predmetlarni tozalash, chuqurligini tekshirish,
- 2-TXK paytida shinalarni avtomobildan echib olib yoki echmasdan mu-vozanatlash.
Shinalarni ko’proq ishlashi uchun ularni ajratish va yig’ish ishlariga alohida eotibor berish
kerak.
Shinalarni yig’ish ishlarini bajarishdan avval disklar va g’ildirak detallari tekshiriladi (bort
va qulf halqalari), hamda iflosliklardan va zangdan tozalanadi. Disklarni to’g’rilash va tozalash
uchun maxsus stanoklardan foydalaniladi.
Engil avtomobillarni shinalarini ajratish va yig’ish uchun maxsus Sh-501 M modelidagi kabi
jihozlar ishlab chiqarilgan, ulardan tashqari juda ko’p turdagi nostandart jihozlar ham mavjud
bo’lib, ular asosan elektrodvigatel, reduktor, siqgich, kranchalar va boshqa detallardan tuzilgan
bo’ladi.
Yuk avtomobili va avtobuslarni g’ildiraklarini ajratish va yig’ishda ham maxsus jihozlardan
foydalaniladi.
Engil avtomobil shinalarini ajratib va yig’ilgandan so’ng ularni muvozanatlash zarurdir.
Neksiya avtomobiliga servis xizmat ko’rsatish texnologiyasi mavzusidagi laboratoriya ishi

211
13 Karterning shamollatish tizimi
14 Taqsimlash vali tasmasi
15 Yonilg’i bakini tekshirish va tozalash
Kuzov, yurish qismi, transmissiya va boshqarish tizimlari
16 Chiqarish tizimi va maxkamlanish
17 Katalizator
18 Tormoz suyuqligi
19 Oldingi tormoz mexanizmlari disklari va kolodkalari
20 Orqa tormoz mexanizmlari barabanlari va kolodkalar
21 To’xtab turish tormozi
22 Tormoz tizimi quvur o’tkazgich-lari va ularning birikmalari,
tormoz kuchaytirgichi
23 G’ildirak gupchagi podshipniklari
24 Uzatmalar qutisidagi moy
25 Tormoz va ilashish muftasi tepkilarining erkin yo’li
26 Ilashish muftasi yurutmasidagi suyuqlik
27 Shassining rezbali birikmalari
28 Shinalar va undagi havo bosimi
29 G’ildiraklarning o’rnatish burchaklari
30 Rul chambaragi va rul yuritmasi
31 Rul boshqarmasi quvur o’tkazgichlari va suyuqligi
32 Yarim o’q sharnirlarining himoya g’iloflari
33 Himoya tasmalari, qulflar, qotirish birikmalari
34 Eshik osmalari, qulflar, sharnirlar, kuzov detallari qistirmalari
Xulosa:
-12-TAJRIBA IShI - Касбий психология

212
qavatli va ko’p qavatli bo’lishi, hamda ular er ostida yoki er ustida joylashishi mumkin.
Ochiq maydonlarda saqlaganda dvigatelni o’t oldirish qiyinlashadi, uning ishonchligi pasayadi
va yonilg’i sarfi ko’payadi. Past haroratlarda dvigatelni o’t oldirish uchun tashqi issiqlik manbaidan
yoki sovuq holatda o’t oldirish vositalaridan foydalanish mumkin.
Tashqi manbaalardan kerakli haroratni ikki xil usul bilan olish mumkin: uzluksiz va bir zumda.
Uzluksiz isitishda tashqi manbaalardan olinadigan harorat dvigatelning sovutish tizimiga doimiy
ravishda etkazib turiladi.
Ta’sir qilishi
Dviga-
telning
ishga
tushishi
-ning
qiyinla-
shishi
Moy
va
surkov
moylarini
moylash
hususiyati
-ning
yomon-
lashishi
Dizel
yonilg’is
i va
ishchi
suyuqlik-
larning
quyilib
qolishi
Sovutis
h
suyuqli
-gining
yaxlab
qolishi
Metallar-
ning
urilish
qovushq
oqliginin
g
pasayishi
Polimer
mahsulot
-larning
qotib va
mo’rt
bo’lib
qolishi
Agregat
va
mexaniz
mlarga
qor
tushishi
va
muzlab
qolishi
Tuzilish
o’zgarishlari
va jarohatlar
Elementlarnin
g ko’tara olish
hususiyatini
pasayishi
Materiallar-
ning sifat
ko’rsatkichlari
ni pasayishi
Qo’shimcha
yuklashinni
ng hosil
bo’lishi
Elektr
zan-
jiridagi
qisqa tuta-
shishlar
Oqibatlari
Dvigatelni ishga
tushmay qolish
sonlarini oshishi
Ishdan
chiqish
oqimi
ko’rsatkich-
larining oshishi
Elementlarning
ishlash
muddatini
kamayishi
Ta’mirlashga
moyillikning
yomonlashishi
1-rasm. Havoning past haroratini avtomobilga tahsiri
Bir zumda isitishda esa dvigatel ishga tushishdan oldin mahlum vaqt davomida kerakli
haroratga keltiriladi (2-rasm).
Issiqlik manbai sifatida issiq suv, bug’, issiq havo, elektr quvvati, gaz va boshqalar xizmat
qilishi mumkin.
2-rasm. Dvigatelni bir zumda isitish asbobi
shakli. 1-suv isitish qozoni; 2-issiqlik
almashtirgich; 3-issiq suv quviri; 4-sovgan
suvni qaytarish quvuri; 5-issiq suvni bilan
ta’minnlash jo’mragi; 6-sovigan suvni
qaytarish jo’mragi; 7, 8-shlangalar; 9-
radiator bo’g’izi; 10-quvurli issiqlik
almashtirgich; 11-suv to’kish jo’mragi.
Bug’ yordamida isitishda, bug’ qozonlaridan avtomobillarni saqlash joyiga quvur tortiladi.
UINT uCmdShow - Tizimli dasturlash

|
Tizimli dasturlash
|
bet | 36/64 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 183,36 Kb. | | #230077 |
Bog'liq Системное программирование, практикаUINT uCmdShow // oyna uslubi
);
Birinchi parametr fayl nomini va yuklab olingan fayl nomidan keyin ko'rsatiladigan variantlarni belgilaydigan buyruq qatoridir.
Ishga tushirilgandan so'ng, dastur asosiy dasturga nisbatan parallel ravishda ishlay boshlaydi va uning bajarilishi boshqa ilovalarga bog'liq emas, agar, albatta, bog'liqlik ilovalarning tabiati bilan ta'minlanmagan bo'lsa.
Windows 32 muhitida yumurtlama jarayonlari uchun boshqa usuldan foydalanishingiz kerak:
BOOL CreateProcess(
LPCTSTR lpApplicationName, // bajariladigan modul nomiga ko'rsatgich
LPTSTR lpCommandLine, // buyruq qatoriga ko'rsatgich
LPSECURITY_ATTRIBUTES lpProcessAttributes, // xavfsizlik atributlarini qayta ishlash uchun ko'rsatgich
LPSECURITY_ATTRIBUTES lpThreadAttributes, // mavzu xavfsizligi atributlariga ko‘rsatgich
BOOL bInheritHandles, // meros belgisi
DWORD dwCreationFlags, // yaratish bayroqlari
LPVOID lpEnvironment, // yangi muhit blokiga ko'rsatgich
LPCTSTR lpCurrentDirectory, // joriy katalog nomiga ko'rsatgich
LPSTARTUPINFO lpStartupInfo, // STARTUPINFO ga ko‘rsatgich
LPPROCESS_INFORMATION lpProcessInformation // PROCESS_INFORMATION ga ko'rsatgich
);
Birinchi parametr ishga tushiriladigan fayl nomiga ko'rsatgichdir. Nom faylga to'liq yo'lni o'z ichiga olishi mumkin (disk:\katalog\…\fayl). Agar nomda yo'l bo'lmasa, u holda operatsion tizim faylni joriy katalogdan, keyin tizim kataloglaridan va tizim yuklanganda PATH bo'limida ko'rsatilgan kataloglardan qidiradi.
Ikkinchi parametr buyruq qatoriga ishora qiladi.
Uchinchi va to'rtinchi parametrlar qaytarilgan jarayon ko'rsatgichi bolalar jarayonlari va oqimlari tomonidan meros qilib olinishi mumkinligini aniqlaydi.
bInheritHandles va dwCreationFlaglar qo'shimcha jarayon yaratish va ustuvor boshqaruv bayroqlarini o'z ichiga oladi.
lpEnvironment xotira buferiga ko'rsatgichni o'z ichiga oladi, unda jarayon xizmati haqida ma'lumot yaratiladi. Agar u NULL bo'lsa, operatsion tizimning o'zi ushbu ma'lumot uchun xotira maydoni ajratadi.
lpCurrentDirectory ishga tushirilgan jarayon tomonidan joriy katalog sifatida foydalaniladigan katalogga yo'lni o'z ichiga olgan qatorga ko'rsatgich. Agar maydon qiymati ga teng bo'lsa, asosiy jarayon uchun joriy bo'lgan katalog joriy katalog hisoblanadi.
lpStartupInfo ishga tushiriladigan jarayon uchun yaratilgan oynani tavsiflovchi STARTUPINFO strukturasini belgilaydi (u CreateWindow protsedurasiga o'tganga o'xshash ma'lumotlarni o'z ichiga oladi).
lpProcessInformation Yangi jarayon yaratilganda to'ldiriladigan strukturaga ko'rsatgich. Strukturada yaratilgan jarayon haqida ma'lumotlar mavjud.
|
| |
Boshqarish g’ildiraklari-ning o’rnatish burchaklari: a-burilish ustinining bo’ylama og’ish

77
O’lchagichning tayanchli-7 harakatlanuvchi uchi-6 avtomobilning oldingi g’ildiraklari
koleyasi kattaligiga qarab suriladi va qotirgich-5 bilan mahkamlanadi. Chizg’ichning ikki uchiga
qotirilgan zanjirlar-8 o’lchagichni ikkala tomonini poldan bir hil balandlikda o’rnatishni
ta’minnlaydi. Yaqinlashuv buchagini sozlash yon tortqilarning uzunligini o’zgartirish bilan
bajariladi(2.71 rasm). Shaklda yaqinlashuv burchagini sozlash uchun tortqining uzunligini
o’zgartirili-shi keltirilgan. Buning uchun 3-xomutning
1-gaykasi bo’shatiladi va sozlovchi trubka buragich yordamida kerakli olchamni hosil
qilguncha buraladi.
Oldingi ko’prik birikmalarini diagnostikalash va sozlash ishlari 1-TXK, 2-TXK, SXK yoki
JT davrida bajariladi. Ishlash jarayonida eng ko’p ediriladigan oldingi ko’prik detallaridan shkvoren
va burash mushti vtulkasi hisoblanadi. Diagnostikalash natijalariga ko’ra bu detallar yangisiga yoki
ta’mirlanganiga almashtiriladi.
Oldingi ko’prigi etaklovchi zamonaviy avtomobillarda g’ildiraklarning og’ish va
kronshteynning o’rnatish burchaklari me’yoridan farq qilsa, kronshteyn yangisiga almashtiriladi.
Qaytarish uchun savollar - Касбий психология

74
paydo boladi, parchin-mixli birikmalar bo’shashadi, dvigatel va transmissiya agregatlarining o’zaro
to’g’ri joylashuvi buziladi.
Oldingi ko’prik nosozliklariga gupchak podshipniklari tarangligining buzilishi, ko’prik
balkasi va burilish richaglarining egilishi, shkvorenni o’rnatish teshigining, shkvoren va uning
vtulkasining, buriluvchi sapfalar podshipniklarini o’rnatish teshigining eyilishi misol bo’ladi.
Oldingi ko’prik detallarining eyilishi g’ildiraklar o’rnatish burchaklarining buzilishiga, shinalarning
bir tomonlama eyilishiga va avtomobilni boshqarishni qiyinlashuviga olib keladi.
Yurish qismining ko’rsatib o’tilgan nosozliklari avtomobilning to’g’ri chiziqli harakatdan
o’ngga yoki chapga toyishi, katta tezlikda harakatlanishda oldingi boshqariluvchi g’ildiraklarning
ta’siri, avtomobilning bir tomonga qiyshayishi, harakatlanish paytida osma atrofidagi taqillashlar va
tebranishlar oqibatida yuzaga keladi.
Yurish qismining agregatlari va uzellaridagi nosozliklar qisman KXK paytida aniqlanadi.
Amalga oshirish tartibi - Tizimli dasturlash

|
Tizimli dasturlash
|
bet | 41/64 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 183,36 Kb. | | #230077 |
Bog'liq Системное программирование, практикаAmalga oshirish tartibi:
1. Nazariy materialni o‘rganish.
2.Dastur tuzing.
3. Hisobot tuzing.
Nazorat savollari:
Protsessorlararo aloqaga ta'riflar bering.
Protsessorlararo aloqa nima uchun kerak?
Protsessorlararo aloqa paytida yuzaga keladigan muammolar bormi?
Tavsiya etilgan o'qish: 1.3.
12- son LABORATORIYA ISHI
Mavzu: MATN REJIMIDA EKRANDA KO'RSATISH
Ishning maqsadi : DOS operatsion tizimi yordamida ekranda matnli ma'lumotlarni ko'rsatishning asosiy vositalari , BIOS vositalari va video buferga to'g'ridan-to'g'ri (to'g'ridan-to'g'ri) ko'rsatish vositalari bilan tanishish.
Ishlash vaqti 12 soat
Nazariy material
DOS funktsiyasi 02h - STDOUT -ga Ctrl-Break-ni tekshirgan holda belgi yozing
Kiritish:
|
AN = 02 soat
DL = ASCII belgilar kodi
|
Xulosa:
|
Yo'q, hujjatlarga ko'ra, lekin aslida: AL = oxirgi yozilgan belgining kodi (DL ga teng, bundan tashqari DL = 09h (tab), keyin 20h AL ga qaytariladi).
|
Bu funksiya ekranga chop etilganda ba'zi boshqaruv belgilarni qayta ishlaydi - BEL belgisini chiqaradi (07h) ovozli signal beradi, BS belgisi (08h) kursorni bir pozitsiya chapga siljitadi, HT belgisi (09h) bir nechta bo‘shliqlar bilan almashtiriladi, LF belgisi (0Ah) kursorni bir pozitsiya pastga siljitadi va CR (0Dh) joriy satrning boshiga o'tishga sabab bo'ladi.
Agar ushbu funksiya ishlayotgan vaqtda Ctrl-Break tugmalar birikmasi bosilsa, 23 soat uzilish chaqiriladi , bu sukut bo'yicha dasturdan chiqadi.
|
| |
«NUKSIYa» avtomobiliga xizmat ko’rsatish davrlari va bajariladigan ishlar tarkibi

210
21 To’xtab turish tormozi
N N N N N N N N N N
22 Tormoz tizimi quvur o’tkazgich-lari va
ularning
birikmalari,
tormoz
kuchaytirgichi
N N N N N N N N N N
23 G’ildirak gupchagi podshipniklari
N
N
N
N
N
24 Uzatmalar qutisidagi moy
N N N N N N N N N N
25 Tormoz va ilashish muftasi tepkilarining
erkin yo’li
N N N N N N N N N N
1
2
3 4 5 6 7 8 9 10 11
12
26 Ilashish
muftasi
yurutmasidagi
suyuqlik
N A N A N A N A N N
27 Shassining rezbali birikmalari
N N N N N N N N N N
28 Shinalar va undagi havo bosimi
N N N N N N N N N N
29 G’ildiraklarning o’rnatish burchaklari
Shinalarni notekis eyilishida va avtomobilni bir
tomonga tortib harakatlanishida va h.k.
tekshiriladi
30 Rul chambaragi va rul yuritmasi
N N N N N N N N N N
31 Rul boshqarmasi quvur o’tkazgichlari va
suyuqligi
N N N N N N N N N N
32 Yarim o’q sharnirlarining himoya
g’iloflari
N N N N N N N N N N N
33 Himoya tasmalari, qulflar, qotirish
birikmalari
N
N
N
N
N
34 Eshik osmalari, qulflar, sharnirlar, kuzov
detallari qistirmalari
N N N N N N N N N N
N-nazorat, texnik holatni tekshirish va aniqlash. Zarur holatlarda suyuqliklar sathini
me’yoriga keltirish yoki birikmalarni tozalash, sozlash va mahkamlash.
A-almashtirish.
MAGNIT KATTALIKLAR BIRLIKLARI

|
MAGNIT KATTALIKLAR BIRLIKLARI
|
bet | 37/105 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 3,87 Mb. | | #230695 | Turi | Реферат |
Bog'liq ElektrotexnikaMAGNIT KATTALIKLAR BIRLIKLARI
Birliklar sistеmasi (SI) magnit kattaliklarning birliklarini elektromagnеtizm qonunlari asosida tegishli elеktr va mеxanik birliklar orqali aniqlaydi. Magnit maydon kuchlanganligi H mеtrga to’g’ri kеladigan amper (A/m) bilan o’lchanadi. Bir ampеr taqsim mеtr — bu chеksiz uzun to’g’ri o’tkazgichning 12,566 A (4 A) toki o’tkazgichning o’qidan 2 m masofada vujudga keltirgan magnit maydon kuchlanganligi. Birlikning o’lchami (A/m) va u to’liq tok qonuni asosida aniqlangan.
Magnit oqimi Ф vebеr hisobida (Vb) o’lchanadi. Bir vеbеr shunday magnit oqimmiki, unda u bir sеkundda nolga kamayganida oqim bilan tutashgan konturda bir volt induktsiya eyuk hosil bo’ladi: dеmak, . Birlikning o’lchami va uni aniqlash elеktromagnit induktsiya qonuniga asosan bеrilgan.
Magnit induktsiya tеsla (Tl) da o’lchanadi, 1 tеsla — bu bir tеkis shunday magnit maydon induktsiyasiki, unda 1 m2 yuza orqali o’tadigan, maydon yo’nalishiga pеrpеndikulyar magnit oqimi bir vеbеrga tеng bo’ladi. Dеmak, Tl=Vb/m2.
Absolyut magnit singdiruvchanlik va magnit doimiysi mеtrga to’g’ri kеladigan omsеkundda o’lchanadi. bo’lgani sababli absolyut magnit singdiruvchanlik birllgi quyidagi o’lchamlarda o’lchanishi kеrak:
Induktivlik gеnri (Gn) da o’lchanadi. Konturda kuchi 1 A bo’lgan tok shu kontur bilan tutashgan 1 vеbеr oqim hosid qilsa, bunday konturning induktivligi bir genri bo’ladi. bo’lgani uchun ning birligi Gn/m bo’ladi.
SI da birlk tеgishlicha tanlab olingani tufayli elеktromagnеtizm qonunlarining formulalarida hеch qanday o’zgarmas koeffitsiеntlar bo’lmaydi. Bu sistеma rasionallashtirilgan. Lеkin u bilan birga rasionallashmagan elеktromag- nit snstеma SGS (o ning magnit birliklari) dan foydalanishga ham ruxsat etilada; bu sistеmaning asosiy birlikalari santimetr, gramm, sеkund va bo’shliqning birga tеng dеb olinadigan hamda o’lchamsiz absolyut magnit singdiruvchanligi o magnit doimiysi.
Bu sistеmada kuchlangallik H erstеd (E) da o’lchanadi:
IA/m=4 10-5 E
Magnit oqimi F maksvelda o’lchanadi (Mks) 1Vb=108 Mks.
Magnit induksiya B gausslarda o’lchanadi (Gs). 1T=104 Gs.
Induktivlik santimetr (sm) da o'lchanadi 1Gn=109 sm. :
SGS o sistеmasidan foydalanishda shuni nazarda tutish kеrakki, bu sistеmada elеktromagnitizm formulalari rasionallashtirilmagan; ularda koeffisent 4 bo’ladi.
|
| |
Participant: Lorena (Pseudonym) - Flexible Learning Environments: Minoritized College Students’ Experiences in HyFlex

88
courses” because of the compulsory responses to at least two posts by classmates, explaining
most of those discussions were too superficial, causing students to tune out. She said:
Online classes sucked. It was always three times the amount of work. It was so much
reading; it was those two like lame discussion posts where you’re like yeah I can see your
point that’s great I said this and my response blah blah blah, or like something that was
not, I never really took anything away from any of the online classes.
She did acknowledge online courses have gotten better in recent years and shared although
she was wary of HyFlex initially because of her online experience, she found she was satisfied
with her experience in her current program.
Participant: Lyle (Pseudonym) - Flexible Learning Environments: Minoritized College Students’ Experiences in HyFlex

90
like I’m introverted and because is a polite thing to do and . . . Not so much because of
you know, like the color of my skin or anything like that, but it’s just to be polite.
Lyle attributed his introversion to good manners and explained that he was very comfortable
being an introvert because he was “not too crazy to go out there,” as he stated chuckling.
After a short stint at a community college in New Mexico where he was pursuing a major
in architecture, Lyle was currently enrolled at a public college in the Southwest where he was
now pursuing his criminology and justice major, a major inspired by his paternal grandfather
who was chief justice of the Navajo Nation and someone to whom Lyle clearly looked up. At his
current college, all of Lyle’s classes were offered in HyFlex modality. Because of his work
schedule, Lyle has chosen to attend all his classes online even though he had the option to attend
in person.
Participant: Robbie (Pseudonym) - Flexible Learning Environments: Minoritized College Students’ Experiences in HyFlex

92
Being a college student has not been easy for Robbie. He has been confronted with
challenges in the form of various disabilities that have made it difficult for him to attend class in
person on a regular basis. He said:
I am disabled, in quite a few ways. I was in a bad accident when I was a young kid, and I
broke my foot in quite a few places. I had . . . I think the doctors called it a Lisfranc
injury? Or something like that as my foot was shattered. And so, I grew up in the country,
so I did not have access to really good hospital or any kind of health care. So, the doctors
there just thought it was sprained. And I never got it fully cast like it should have been.
So, I have arthritis now and some cysts in my foot permanently. So, I use a cane and I’m
actually looking at getting in a wheelchair kind of soon. So, I also have really
hypermobile joints that make me prone to kind of degenerative issues like that. And I
have ADHD, which makes schooling kind of difficult. And other various mental health
issues. Yeah, so I would say that’s probably the closest I could get to describe myself like
that.
Although Robbie has experienced many challenges, he has kept a positive outlook and worked
hard on his academics. HyFlex courses have made it easier for Robbie to participate in class,
especially on days when his health keeps him from being able to attend class in person. I
discussed Robbie’s experience more in depth in the findings section as one of the focal
Parallеl ulangan R1= 1 Om va R2 = 2 Om bo’lgan qarshiliklarning umumiy qiymatini aniqlang.  
A. 1 B. 2 C. 3 D. 0,66  
72

|
Parallеl ulangan R1= 1 Om va R2 = 2 Om bo’lgan qarshiliklarning umumiy qiymatini aniqlang.
A. 1 B. 2 C. 3 D. 0,66
72
|
bet | 35/81 | Sana | 30.09.2024 | Hajmi | 2,71 Mb. | | #272964 | Turi | Реферат |
Bog'liq Fizika, matematika va axborot texnologiyalari” kafedrasi “Tasdiq71. Parallеl ulangan R1= 1 Om va R2 = 2 Om bo’lgan qarshiliklarning umumiy qiymatini aniqlang.
A. 1 B. 2 C. 3 D. 0,66
72. Aktsеptor aralashmali o’tkazgichlar qanday tipdagi o’tkazuvchanlikka ega?
A. Asosan elеktron ўtkazuvchanlikka.
B. Asosan tеshikli ўtkazuvchanlikka.
C.Tеng misdorda elеktron va tеshikli ўtkazuvchanlikka
D. Elеktr tokini ўtkazmaydilar.
73. Uzgarmas tok zanjirida qarshilikning qiymati 300 Om bo’lib, undagi kuchlanish voltmеtr korsatishi bo’yicha 90 V ga tеng. Zanjir qismidagi tok kuchini aniqlang.
A.0,1 B.0,2 C. 0,3 D 0,4
74. Kеtma-kеt ulangan qarshiliklarni R1 = 5 Om va R2 = 4 Om umumiy qiymatini hisoblang.
A. 9 om B 3 om C. 4 om D. 8
75. Quyida kеltirilgan ifodalardan triodning ichki qarshiligini aniqlash formulasini toping.
А. Ua /Ia B. U/I C. U/R D. Ia/UT
76. Po’lat simning uzunligi 10 mеtr, ko’ndalang kеsim yuzasi 2 mm2, solishtirma qarshiligi 0,12 Om·mm2/m .Agar o’tkazgich uchlariga 1,2 V kuchlanish bеrilsa undan qanday tok kuchi o’tadi?
A. 1 B. 4 C. 5 D. 6
77. Kеtma-kеt ulangan R1 =100 Om va R2 = 200 Om bo’lgan o’tkazgichlarning umumiy qarshiligini hisoblang.
A. 200 B. 100 C.300 D 400
78. Bеrilgan o’lchov birliklar orasidan magnit maydon induktsiyasining o’lchov birligini toping .
A. Tеsla B Volt C. Vеbеr D. Gеnri
79. Kuchaytirish koeffitsiеnti 30 ga, ichki qarshiligi 300 Om ga tеng bo’lgan triodning xaraktеristika tikligini anislang.
A. 0,05 B. 0,1 C 0,2 D. 0,15
80. O’zgaruvchan tok dеb:
A. o’z yo’nalishini o’zgartirib turadigan tokka aytiladi.
B. o’z qiymatini o’zgartirib turadigan tokka aytiladi.
C. o’z yo’nalishi va qiymatini davriy ravishda o’zgartirib turadigan tokka aytiladi.
D. Yo’nalishini o’zgartirmaydigan tokka aytiladi
|
| |
Best HyFlex Features for Indigenous Students

101
vice versa. All stated in various forms that because of its flexible nature, HyFlex did allow them
attend cultural events indirectly if they chose to do so but acknowledged they could also use that
time to do anything else they chose to do. Lyle did not consider HyFlex to have any bearing on
his experience as a Navajo student. Both Lyle and Josephine explained the asynchronous
elements in his HyFlex courses afforded them discretionary time they could use to attend cultural
activities if they chose to. Winona had a similar response:
I wouldn’t say like it has a huge effect on in general sense. You know? I could go online
and just attend a class from zoom, I’m able to probably go home and do what I need to
do. But I know, I’ll be able to communicate with instructor like to not be in class at all,
for cultural reasons, or stuff like that.
Although these participants did not consider their ethnocultural identity to have a direct effect on
how they experienced HyFlex learning or vice versa, they did consider HyFlex to be a positive
aspect of their educational experience. Participants identified diversity, self-pacing, and
flexibility as the best features of their HyFlex experience. These three participants attended the
same college and discussed they initially did not know what HyFlex was, and although they
preferred to attend class in person, they all had frequently attended or participated in class online
both synchronously and asynchronously as their work schedules and personal lives demanded.