nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 201/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 239
"BBB", "FSMU" kabilar dars jarayonida o'zlarining samarali natijalarini ko'rsatib
kelmoqda. "Qiyoslash metodi", "Davra metodi", "6x6x6" kabi metodlarning dars
samaradorligini ta'minlashda o'ziga xos o'rni bor. Xususan, "Qiyoslash metodi"dan
adabiyot fanida Odil Yoqubov hamda Pirimqul Qodirov hayoti va ijodi
o'rganilgandan so'ng mavzuni mustahkamlash uchun foydalanilsa maqsadga
muvofiq bo'ladi. Buning uchun o'quvchilar uch guruhga bo'linib oladilar. Birinchi
guruhga Odil Yoqubov va Pirimqul Qodirovning hayot yo'li va bundagi o'zaro
o'xshashliklar, ikkinchi guruhga ularning ijodiy merosi va yaratgan qahramonlari
hamda ularning o'xshash zamonlari, uchinchi guruhga esa ularning asarlarida ilgari
surilgan g'oyalar xususida fikrlarni umumlashtirish, jamoa bo'lib taqdim qilish
so'raladi. Shuningdek, ona tili fanidan "Gapning ikkinchi darajali bo'laklari"
mavzusi o'rganilgandan so'ng o'quvchilarga "Guruhlarda ishlash metodi" asosida
"Men to'ldiruvchiman!" mavzusida ijodiy matn tuzish topshiriladi. Bu topshiriq
yakka tartibda, kichik yoki yakka tartibda, kichik yoki katta guruhlar tomonidan
ham bajarilishi mumkin. Mavzu yuzasidan matn o'quvchilar tomonidan taqdim
qilinadi. Bu metod orqali o'quvchilarning jamoada ishlash ko'nikmalari
rivojlantiriladi, xotirasi mustahkamlanadi, yozma yoki og'zaki savodxonligi
o'stirilib, ijodiy matn yaratish malakasi mustahkamlanadi. Ona tili darslarida
o'quvchilarning yozma nutqi va imlosi savodxonligini mustahkamlash maqsadida
matn yaratish yuzasidan bir qancha qiziqarli topshiriqlar berish mumkin. Jumladan,
"Morfologiya" bo'limini o'tish jarayonida har bir so'z turkumi yuzasidan
grammatik ertak yaratish vazifasi topshirilsa, o'quvchilarning grammatik
savodxonligi o'sish bilan bir qatorda, mantiqiy mushohada qilish qobiliyati
rivojlanadi, ijodkorligi oshadi. Innovasion texnologiyalar ta'lim sifati va
samaradorligini oshirib, ta'lim jarayonining markaziga o'quvchitalabalarning o'quv
-biluv faoliyatini qo'yadi, ta'lim jarayoni yaxlitligini ta'minlaydi. O'quvchi
faoliyatining yuqori darajadagi ko'rsatkichi, o'quv-biluv faoliyatini tashkil etishi,
iroda va faoliyatning o'quvchi ongining predmetiga aylanishdir. Bu maqsadni
amalga oshirish uchun, avvalo, ta'lim beruvchi maqsadga eltuvchi usullarni tanlay
bilishi, o'quv-tarbiyaviy jarayon yaxlitligini ta'minlashi lozim. Innovasion
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 25
tomonidan ota-onalarni jalb etgan holda tuziladigan va amaldagi qonunchilik
tartibida tasdiqlanadigan qilib belgilandi. Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida
bolalar “Ilk qadam” davlat o‘quv dasturi asosida 5 ta markazda faoliyat yuritadilar.
Bular quyidagilardir:
1. Til va nutq markazi. (Nutq o‘stirish, tabiat, atrof-olam va badiiy adabiyot
bilan bog‘liq mashg’ulotlar)
2. Qurish-yasash,
konstruksiyalash
va
matematika
markazi.
(Qurish
yasash va matematika mashg‘ulotlari)
3. San’at markazi (Rasm, applikatsiya, loy qurish, yasash mashg‘ulotlari va
origami)
4. Syujetli-rolli o‘yinlar va dramalashtirilgan markaz. (Guruh yoshiga mos
bo‘lgan syujetli qoidali o‘yinlar)
5. Ilm-fan va tabiat markazi. (Tabiat, atrofi olam bilan tanishtirish
mashg‘ulotlari)
Bugungi kunda maktabgacha ta`lim sohasida xalqaro aloqalarga keng o`rin
berilib rivojlangan mamlakatlar, jumladan, Germaniya, Gollandiya tajribalari
o`rganilib, xududiy va milliy xususiyatlarimiz hisobga olingan holda, ijodiy
qo`llanilmoqda. Mariya Motessori ilmiy izlanuvchan, tabiatshunos, vrach, psixolog
Italiya yashab ijod etgan, Gollandiyada vafot etgan. Uning maktabgacha tarbiya
sohasida pedagogik faoliyatini butun dunyo xalqlari biladi. U bolalar bilan ishlash
jarayonida bolalarga xos bo`lgan psixologik xususiyatlarni: ularning qobiliyatlari,
qiziqqishlari, bilim darajalarini o`rgandi. Shularga asoslanib didaktik o`yinlar va
didaktik materiallar yaratdi. Uning fikricha pedagogika bolaga yordam bermaydi
balki, tarbiyachiga yordam beradi. Haqiqatdan ham shunday. O`rgatish uslubi
bolalarning istagi, qiziqishi, mushohada qilishi bilan bog`lanmas ekan, bu
uslubning samarasi to`g`risida o`ylamasa ham bo`ladi. Bolalik inson umrining bir
bo`lagidir. Inson butun umr bo`yi oladigan bilimning eng ko`p qismini ayniqsa
maktabgacha tarbiya yoshida egallaydi. Yoshligidan istak, hohishi bo`yicha
harakat qilishi, o`ylashi mustaqil fikrlashi uchun oilada ham, bolalar bog`chasida
ham kattalar tomonidan sharoit yaratilishi zarur. Bola “kim bilan”, “qachon”,
|
| |
•
vazifa namunalari;
• - Cover ict stb indd

4
On Track Stage 1
Kirish
1
Matnli hujjatdan maqsadli foydalanish ���������������������������������������������������������������������� 6
2
Multimediadan maqsadli foydalanish ���������������������������������������������������������������������� 36
3
Elektron jadvallardan maqsadli foydalanish ������������������������������������������������������������ 63
4
Ma’lumotlar bazasidan maqsadli foydalanish ���������������������������������������������������������� 98
Glossariy ����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 137
O‘ZBEKISTON BARKAMOLLIK UCHUN TA’LIM DASTURI

3
Kirish
Informatika va axborot texnologiyalari 7-sinf darsligi 2019-yildagi
Cambridge ICT Starters: On Track
Stage 1 kitobi asosida ishlab chiqilgan. Ushbu darslikda On Track’dagi barcha modullar toʻliq qamrab
olingan boʻlib, ular yordamida AKT rivojlanishining keyingi bosqichlarida keng qamrovli bilim, ko‘nikma
va maʼlumotlarga ega boʻlasiz. Modullarni istalgan tartibda oʻrganish mumkin.
Ushbu darslikda matnli ma’lumotlar bilan ishlash, electron jadvallarni boshqarish, matnli hujjatlar
yaratish va tahrirlash hamda tasvirlarga ishlov berish bo‘yicha kompetensiyalaringizni yanada
chuqurroq rivojlantirish uchun zarur bilim va amaliy ko‘nikmalar jamlangan.
Bu darslik quyidagi materiallardan tashkil topgan:
Modify tugmasini bosing.
Endi matn uslubi uchun kerakli formatlarni tanlash uchun oyna ochiladi.
5. Properties

9
1
Matnli hujjatdan maqsadli foydalanish
Wrap text parametridan foydalanish
Baʻzan
hujjatga ham matn, ham tasvirni joylashtirishingiz kerak boʻladi. Bunda dizayningiz
yaxshi koʻrinishiga ishonch hosil qilish uchun sahifadagi boʻsh joydan unumli foydalaning.
Hujjat
tarkibidagi matn bilan birga tasvirni o‘zaro joylashuvini formatlash ham umumiy hujjatning
dizayniga ijobiy ta’sir etadi.
Hujjatdagi boʻsh joydan unumli foydalanish uchun matnni tasvirning
atrofiga joylashtirmoqchi
bo‘lishingiz mumkin. Bu sahifada katta hajmdagi bo‘sh maydon qolmasligini ta’minlaydi.
Wrap text
parametrlaridan ixtiyoriysini tanlasangiz,
ushbu format matnga emas, tasvir uchun qo‘llaniladi.
Ya’ni, siz tanlagan sozlamadan foydalanib, matn tasvir atrofida joylanadi.
Buni turli usullar bilan
amalga oshirish mumkin.
1.1-mashg‘ulot.
Oʻqituvchingiz tomonidan berilgan “Newsletter.docx” hujjatini oching. “Mening_sarlavham”
nomli matn uslubini yarating. Matn uslubini sozlamalarini Verdana shrifti, 18 shrift oʻlchamiga
sozlang va rangini koʻk qilib belgilang. Keyin esa
bu matn uslubini hujjatdagi
Devoriy Gazeta
sarlavhasi uchun tatbiq qiling.
1.2-mashg‘ulot
“Mening_tagsarlavham” nomli matn uslubini yarating. Shrift turini Bookman Old Style va
o‘lchamini 14 qilib belgilang. Shriftni qalin qiling va rangini toʻq koʻkka oʻzgartiring.
Keyin esa
bu uslubni
-
sin - Cover ict stb indd

University Printing House, Cambridge CB2 8BS,
Birlashgan Qirollik
One Liberty Plaza, 20th Floor, New York, NY 10006, AQSh
477
Williamstown Road, Port Melbourne, VIC 3207, Avstralia
314–321, 3rd Floor, Plot 3,
Splendor Forum, Jasola District Centre,
New Delhi – 110025, Hindiston
79
Anson Road, #06–04/06, Singapore 079906
Cambridge University Press Kembrij Universiteti (University of Cambridge) ning
tarkibiy qismidir.
U universitetning yuqori darajadagi ta’lim, o‘rganish va tadqiqotlar uchun bilim tarqatish
maqsadiga o‘z hissasini qo‘shadi.
Asl nashr © Cambridge University Press 2019
Ushbu nashr © Cambridge University Press 2021, RTI tomonidan litsenziya asosida
tahrirlangan
Bu kitob mualliflik huquqi bilan himoyalangan. Qonun bilan belgilangan
istisno va jamoaviy
litsenziya kelishuvlariga mos kelishi mumkin. Bu kitobning hech qaysi qismi Cambridge
University Pressning yozma ruxsatisiz chop etilishi mumkin emas.
Birinchi nashr 2003
Ikkinchi nashr 2005
Uchinchi nashr 2013
To‘rtinchi nashr 2019
Cambridge University Press ushbu kitobda keltirilgan tashqi va uchinchi taraf vebsaytlari URL
larining amalda bo‘lishi yoki to‘g‘riligi uchun javobgar emas va
bu vebsaytlardagi kontent
to‘g‘ri bo‘lishiga kafolat bermaydi. Bu kitobda keltirilgan narxlar, safar jadvallari va boshqa
ma’lumotlar ilk chop etilish vaqti uchun to‘g‘ri va Cambridge University
Press bundan keyingi
davrda bu ma’lumotlarning to‘g‘riligini kafolatlamaydi.
‘zgarmas tok mashinalari - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qashqadaryo viloyati kasbiy...

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qashqadaryo viloyati kasbiy ta'limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish xududiy boshqarmasi dehqonobod tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
bet | 50/104 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #113156 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi q-hozir.org0‘zgarmas tok mashinalari. 0‘zgarmas tok motorlarining yaxshi ishlashi ko‘p jihatdan yakor chulg'amlarining hamda asosiy (bosh) va qo‘shimcha qutblarda joylashgan chulg‘amlarning to‘g‘ri ulani- shiga bog'liq.
0‘zgarmas tok mashinalarining asosiy qutblarida parallel, ketma- ket va mustaqil uyg‘otish chulg‘amlari, qo'shimcha qutblarda esa asosiy ketma-ket uyg‘otish va yordamchi parallel yoki mustaqil uyg‘otish chulg‘amlari joylashtirilgan.
1-jadvalda Davlat standartlarida qabul qilingan o‘zgarmas tok mashinalari chulg'amlari chiqish uchlarining tegishli shartli belgila- nishlari keltirilgan.
1-jadval
*
Chulg‘amning chiqish uchlari
|
Chiqish uchlari boshining belgilanishi
|
Chiqish uchlari oxi lining belgilanishi
|
Yakomiki
|
Yal
|
Ya 2
|
Qo'shimcha qutblamiki
|
Д1
|
Д2
|
Kompensatsiyalovchi chulg‘amniki
|
K1
|
K2
|
Parallel uyg'otish chulg‘aminiki
|
Shi
|
Sh2
|
Ketma-ket uyg'otish chulg'aminiki
|
Cl
|
C2
|
Mustaqil uyg‘otish chulg'aminiki
|
HI
|
H2
|
Elektr motorlar vazifasiga qarab turli ulash sxemalariga ega (2- rasm). Yakor chulg‘amining boshi Yal har doim musbat qutbli cho‘tka- larga ulanadi.
Chulg'amlarning (yakor, qo'shimcha qutb- lar chulg‘amlari va kom- pensatsiyalovchi chul- g‘amlarning) bir-biriga nisbatan to‘g‘ri ulanga- nini tekshirish motor yaxshi ishlashi uchun muhim ahamiyatga ega.
Yakor va qo‘shimcha qutblar QQ chulg‘amlari- ning to‘g‘ri ulanganini tekshirishda (3-a rasm) yakor va qutblar magnit oqimlarining yo‘nalishi aniqlanadi. Ular bir- biriga qarama-qarshi
2-rasm. Elektr mashinalarning uyg‘otuvchi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qashqadaryo viloyati kasbiy ta'limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish xududiy boshqarmasi dehqonobod tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
O’quvmashg’ulotiningo’qitish texnologiyasi modeli

Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni
|
|
O’quv mashg’ulot shakli va turi
|
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1. XML web-xizmatlaridan foydalanish zarurati
2. XML web-xizmatlaridan foydalanish zarurati foydalanish haqida
3. XML web-xizmatlaridan foydalanish zarurativa foydalanish umumiy tushuncha
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Kompyuter turlari to’g’risidagi bilim (ko’nikma)larnishakillantirish(mustahkamlash.).
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirishnatijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim ,ko’nikma yoki kompetensiyalar.
|
Pedagogik vazifalar.
1. XML web-xizmatlaridan foydalanish zarurati foydalanish bilan tanishtirish.
2. XML web-xizmatlaridan foydalanish zaruratitasnifini berish.
3. XML web-xizmatlaridan foydalanish zarurati tushuntirish.
4. XML web-xizmatlaridan foydalanish zarurati foydalanish ni ochib berish va boshqa.
|
O’quv faoliyat natijalari.
1. XML web-xizmatlaridan foydalanish zarurati umumiy ma`lumotga ega bo`ladilar.
2. XML web-xizmatlaridan foydalanish zaruratini tasniflaydilar,
3. XML web-xizmatlaridan foydalanish zaruratihaqida aytib beradilar,
4. XML web-xizmatlaridan foydalanish zaruratitartibli ravishda izohlab beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli - kichik ma’ruza, namoish, «aqliy hujum», munozara
|
O’qitish vositalari
|
O’UM, tarqatma materiallar, slaydlar, proektor, kompyuter, klaster , T-sxema.
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Jamoa va guruhlarda ishlash
|
O’qitish shart-sharoiti
|
Texnikvositalar bilan ta’minlangan auditoriya
|
Qautar aloqaning usul va vositalari
|
Og’zaki nazorat, savol-javob
|
O’quvmashg’ulotiningo’qitish texnologiyasi modeli

Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni
|
|
O’quv mashg’ulot shakli va turi
|
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1. XML web services dasturlash modeli
2. XML web services dasturlash modeli foydalanish haqida
3. XML web services dasturlash modeliva foydalanish umumiy tushuncha
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Kompyuter turlari to’g’risidagi bilim (ko’nikma)larnishakillantirish(mustahkamlash.).
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirishnatijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim ,ko’nikma yoki kompetensiyalar.
|
Pedagogik vazifalar.
1. XML web services dasturlash modeli foydalanish bilan tanishtirish.
2. XML web services dasturlash modelifoydalanish tasnifini berish.
3. XML web services dasturlash modeli foydalanish tushuntirish.
4. XML web services dasturlash modeli foydalanish ni ochib berish va boshqa.
|
O’quv faoliyat natijalari.
1. XML web services dasturlash modeli umumiy ma`lumotga ega bo`ladilar.
2. XML web services dasturlash modeli foydalanish ni tasniflaydilar,
3.XML web services dasturlash modelifoydalanish haqida aytib beradilar,
4. XML web services dasturlash modelifoydalanish ni tartibli ravishda izohlab beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli - kichik ma’ruza, namoish, «aqliy hujum», munozara
|
O’qitish vositalari
|
O’UM, tarqatma materiallar, slaydlar, proektor, kompyuter, klaster , T-sxema.
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Jamoa va guruhlarda ishlash
|
O’qitish shart-sharoiti
|
Texnikvositalar bilan ta’minlangan auditoriya
|
Qautar aloqaning usul va vositalari
|
Og’zaki nazorat, savol-javob
|
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 200/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 238
ona tili fanini o'qitishda asosan nazariy ma'lumotlarga e'tibor qaratilgan bo'lib,
o'quvchining nutqiy (tinglab tushunish, gapirish, o'qish, yozish) kompetensiyasini
oshirishga yetarli e'tibor berilmagan;
ona tili fanida o'qitiladigan mavzular sinflar kesimida tahlil qilinganda, o'quvchi
uchun murakkab bo'lgan ko'plab grammatik mavzularning mavjudligi;
ona tili fanini hayot bilan bog'lab o'tishga, ona tilimizning boy imkoniyatlaridan
unumli foydalangan holda, o'quvchilarga mazmunli, sodda, qiziqarli tarzda
yetkazib berishga e'tibor qaratilmagan;
o'quvchilar darsliklardagi mavzularni o'zlashtirishida qiziqish, ishtiyoq, maylni
hosil qiladigan, mantiqiy, kreativ, ijodiy fikrlashga undovchi mashqlar, topshiriqlar
o'z aksini topmagan;
umumiy o'rta ta'lim maktablarida ona tili fanini o'qitishning yangi, samarali
usullari, ilg'or pedagogik texnologiyalarini keng joriy etish talab darajasida emas;
ona tili fanining ilmiy metodik ta'minoti (darslik, o'qituvchi kitobi, mashq daftari,
mul'timedia ilovalar, didaktik materiallar va boshqa) yetarli darajada ishlab
chiqilmagan;
o'qituvchi va pedagoglarning metodik ta'minotini yaxshilash, ona tili va adabiyot
fani o'qituvchilari va metodistlari uchun masofadan o'qitish kurslari joriy
etilmagan;
mavjud oliy ta'lim muassasalarida ona tili fani yo'nalishida o'qituvchi, pedagog,
kadrlarni tayyorlash sifati bugungi kun talablariga mos kelmasligi ona tili fanini
o'qitishni tubdan qayta ko'rib chiqish va zamon talabiga mos ravishda yangilashni
taqazo etmoqda.
Pedagogik texnologiyalarning maqsadi o'qituvchi va o'quvchining belgilangan
maqsadga hamkorlikda erishishlarini ta'minlashdir. O'quv jarayonida o'quvchilar
mustaqil fikrlab, ijodiy ishlab, izlanib, tahlil etib, o'zlari xulosa qila olsa,
ko'zlangan maqsad amalga oshadi. O'qituvchi o'quvchilarning faoliyati uchun
imkoniyat va sharoit yarata olishi o'qitish jarayonining asosi sanaladi. Har bir dars,
mavzu, o'quv fanining o'ziga xos texnologiyasi bor. Bugungi kunda bizga ma'lum
va keng qo'llanadigan usullardan "Aqliy hujum", "Klaster", "VENN diogrammasi",
|
| |
chulg‘amlarini parallel (a), ketma-ket (

|
chulg‘amlarini parallel (a), ketma-ket (
|
bet | 51/104 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #113156 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi q-hozir.orgchulg‘amlarini parallel (a), ketma-ket (b) va aralash (d) ulash sxemalari.
4-rasm. Kompensatsiyalovchi chulg‘am va qo‘shimcha qutblaming ulanishini tekshirish sxemasi.
3-rasm.
Yakor va qo‘shimcha qutblar chul- g‘amlarining ulanishini tekshirish sxemalari:
a — yakor chulg'amini ulash bilan; b — qo‘- shimcha qutblar chulg‘amlarini ulash bilan.
o‘nalgan bo‘lishi kerak. Yakor bilan qutblar orasidagi havoli tirkishga millivoltmetrga ulangan ko‘p sonli o‘ramlari bo‘lgan yassi g‘altak qo‘yiladi. Keyin yakor chulg‘amini manbaga ulab, undan nominal tokdan ko‘pi bilan 10% ga ortiq bo'lgan tok o‘tkaziladi va zanjimi uzib, millivoltmetr milining og‘ish yo‘nalishi kuzatiladi. Shundan so‘ng g‘altaklami havo tirqishidan olmasdan, 2-b rasmda keltixilgan qutblilikka rioya qilgan holda QQ chulg‘amiga tok beriladi. QQ chulg'ami zanjirini uzib, millivoltmetr milining og‘ishi kuzatiladi. Agar mil yakor zanjirini uzgandagi og‘ishiga nisbatan qarama-qarshi tomonga og‘sa, yakor va qo‘shimcha qutblar chulg‘amlari to‘g‘ri ulangan bo‘ladi.
Kompensatsiyalovchi chulg‘am KCH va qo'shimcha qutblar QQ ning (4-rasm) to‘g‘ri ulanganini tekshirishda ulaming magnit oqim-
larining yo‘nalishi aniqlanadi. Ular bir-biriga qarama-qarshi yo‘nalgan bo‘lishi kerak. Ko‘rib chiqilayot- gan chulg‘amlar to‘g‘ri (mos) ulan- ganda KCH ni past kuchlanishli o‘zgarmas tok manbayiga qisqa muddatli ulanganda millivoltmetr PV ning mili o‘ngga, uzganda esa chapga suriladi.
Yakor chulg‘amining uzilishga va qisqa tutashishga tuzukligi chulg‘am
5-rasm. Yakor chulg‘amining qarshiligini oMchash sxemasi.
. 6-rasm.Stator chulg‘amining ulanish sxemalari:
a — ochiq usulda; b — yulduz usulida; d — u uchburchak usulida.
seksiyalarining qarshiligini o‘lchash bilan tekshiriladi (5-rasm). Kollektor cho‘tkalarini ko‘tarib, ikkita plastina orqali tok o‘tkaziladi va kuchlanishning pasayishi millivoltmetr bilan o‘lchanadi. Chul- g‘amda uzilish yoki qisqa tutashish bo‘lsa, o‘lchangan qarshilik boshqa seksiyalar qarshiligidan ancha farq qiladi.
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 34
shunchalik chidamli bo‘lganidek, mukammal boshlang‘ich ta’lim olgan
o‘quvchilar
yuqori
sinflarda
va
ta’limning
keyingi
bosqichlarida
hech qiynalmasdan yanada yuksak natijalarga erisha oladi. Shuning uchun
boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari o‘quvchilar savodini chiqarishda, ularga
mustahkam bilim berish va ularda zaruriy ko‘nikma va malakalarni
shakllantirishda barcha imkoniyatlarni ishga solishlari, ilk ta’lim-tarbiya jarayonini
sifatli olib borishi lozimdir. Bu vazifa har bir o‘qituvchi zimmasiga ulkan
mas’uliyat yuklaydi va bu mas’uliyatni to‘laqonli his etgan holda mehnat qilish
zamirida esa ijodkorlik, izlanish, ilg‘or va innovatsion texnologiyalarni, ilg‘or ish
tajribalarini, samarali didaktik materiallarni o‘qitish jarayonida mahorat bilan
qo‘llash faoliyati yotadi.
Ona tili - har bir elatning, xalqning, millatning o'z tili. Ona tili lug'at tarkibi,
asosan, shu tilga mansub xalqning turmushi, madaniyati va an'analarini
ifodalaydigan so'z va tushunchalardan iborat bo'ladi. Ona tili taraqqiyoti har bir
elat, xalq va millatning ijtimoiy rivojlanishi bilan uzviy bog'liq. Darsni tashkil
etish, boshqarish, nazorat qilishda o'quvchi va o'qituvchi faoliyatiga qo'yiladigan
talablar, didaktik qoidalar ta'lim prinsplari hisoblanadi. Bu prinsplar har fanda
o'ziga xos tadqiq etiladi.
Boshlang'ich sinflarda ona tilini o'qitish grammatika, imlo va unga bog'liq holda
nutq o'stirish metodikasinigina emas, balki xat-savod o'rgatish, sinfda va sinfdan
tashqari o'qish metodikalarini ham o'z ichiga oladi. Shulardan kelib chiqib,
boshlang'ich sinflarda ona tili o'qitish metodikasi fani quyidagi vazifalarni
bajaradi:
a) boshlang'ich sinflarda ona tili kursining mazmuni, hajmi va mavjud tizimini,
ya’ni kursning (xat-savod o'rgatish, o'qish, grammatika, imlo, nutq o'stirish va h.k.)
dasturini belgilash va asoslash;
b) o'qish va yozuvdan bilim va ko'nikmalarning shakllanishi jarayonini hamda
bu jarayonda o'quvchilar duch keladigan qiyinchiliklarni o'rganish, xatolarning
sababini tahlil qilish, ularning oldini olish va to'g'rilashga yordam beradigan ish
turlarini ishlab chiqish;
|
| |
yoki  yoki - O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi urganch davlat universiteti xuzuridagi...

|
O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi urganch davlat universiteti xuzuridagi xorazm viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish
|
bet | 70/151 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 0,78 Mb. | | #125044 |
Bog'liq Adobe Dreamweaver yordamida xml ma\'lumotlarini ko\'rsatish-hozir.orgyoki yoki teglari bilan HTML-da har xil o'lchamdagi sarlavhalar ko'rsatiladi. Turli xil ro'yxatlar HTML-da tartiblangan va tartibsiz ro'yxatlar uchun ol va ul teglaridan foydalangan holda ko'rsatiladi. Bular boshqacha ko'rinishda bo'ladi, chunki brauzerlar HTMLni sharhlaydi va ikkala sarlavha va ro'yxatlarni HTML formatiga mos ravishda o'zgartiradi.
Jadvallar HTML yordamida ham formatlanadi. Ko'rib turganingizdek, ma'lumotlar va boshqa ma'lumotlarni aks ettirish uchun jadval yaratish uchun ishlatiladigan ko'plab teglar bilan.
Rasmlar HTML yordamida namoyish etiladi. HTML tasvirining yoki .img yorlig'ining kengligi width atributi yordamida yoki HTML yorlig'iga uslub qo'shimchasi yordamida kengligi belgilanadi.
Ushbu uslub va kenglikdagi o'zgartirishlar veb-sahifani uslublash uchun CSS deb nomlangan. CSS - bu kaskadli jadvallar uchun qisqartma yoki qisqartma. CSS veb-sahifaning ko'rinishini va formatini belgilaydi, bu erda HTML tarkibni belgilaydi. Bu veb-dizaynerlarga tarkibni taqdim etish usulidan ajratib olishga imkon beradi.
Agar siz veb-sayt uchun minglab veb-sahifalarni yaratayotgan bo'lsangiz, HTML elementining rangini yoki shriftini yoki hajmini o'zgartirishni minglab joylarda takrorlashni emas, balki bitta joyda lokalizatsiya qilish mumkin, bu o'zgarishlarni qiyinlashtiradi. Miqyosga mo'ljallangan dizayn - bu kompyuter fanining asosiy qismidir va CSS va HTML-ni birgalikda yaratishga imkon beradi.
CSS asoslari
Siz uslubni bir marta CSS-da tasvirlab berishingiz va uni bir nechta elementlarda yoki hatto bir nechta veb-sahifalarda ishlatishingiz mumkin. O'zgaruvchan dizayn talablariga javoban veb-sahifangizni samarali ravishda o'zgartira olish. CSS-ga nima yozishni o'rganishdan oldin, biz uni qaerga yozishni bilishimiz kerak. CodePen, Sublime Text, Visual Studio -da oynasida yozamiz. da HTML yozgansiz. Agar siz veb-sahifani CodePen kabi vositasiz noldan yozayotgan bo'lsangiz, CSS-ni stil yorlig'i yordamida va uning ichiga CSS yozish orqali yoki uslublar varag'iga havola qilish uchun havola yorlig'i yordamida kiritishingiz mumkin. Ushbu teglarning har biri HTML-ning bosh qismida joylashgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi urganch davlat universiteti xuzuridagi xorazm viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish
|
‘zgaruvchan tok mashinalari - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qashqadaryo viloyati...

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qashqadaryo viloyati kasbiy ta'limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish xududiy boshqarmasi dehqonobod tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
bet | 52/104 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #113156 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi q-hozir.org2.0‘zgaruvchan tok mashinalari. 0‘zgaruvchan tok mashinalari statorining chulg‘ami asinxron va sinxron elektr motorlarda bir xil belgilanadi. Stator chulg'amlari ochiq, yulduz va uchburchak sxema- larida (2-rasm) ulanishi mumkin. Bu sxemalarda quyidagicha belgilashlar ko'zda tutilgan (1-jadval):
1-jadval
ASINXRON MOTORLAR CHULG‘AMLARI CHIQISH UCHLARINING BELGILANISHI
Chulg‘amlaming ulanish sxemasi
|
Chiqish uchlari boshining belgilanishlari
|
Chiqish uchlari oxirining belgilanishi
|
Ochiq sxema:
|
|
|
birinchi faza
|
Cl
|
C4
|
ikkinchi faza
|
C2
|
C5
|
uchinchi faza
|
C3
|
C6
|
Yulduz sxemasi:
|
|
|
birinchi faza
|
Cl
|
|
ikkinchi faza
|
C2
|
|
uchinchi faza
|
C3
|
|
Uchburchak sxemasi:
|
|
|
birinchi faza
|
Cl
|
|
ikkinchi faza
|
C2
|
|
uchinchi faza
|
C3
|
|
7-rasm.Stator chulg‘amining chiqish uchlarini tekshirish sxemalari:
a — bitta-bittadan ulab; b — juft- juft ulab; Вva О— chulg'amlarning boshi va oxri
Stator chulg‘amlarini ochiq sxemada ulash eng ko‘p tarqalgan. Odatda, motor pasportida ikki xil kuchlanish ko'rsatiladi: 220/380 va 380/660 V. Ta’minlovchi tarmoqning vazifasiga qarab, chulg‘am- lardan chiqarilgan oltita sim chulg'amlami osongina yulduz usulida ulash (buning uchun Cl, C2 va C3 uchlar o‘zaro tutashtiriladi) yoki uchburchak usulida ulash (buning uchun mos holda Cl — C6, C2 — C4 va C3 — C5 uchlar o‘zaro tutashtiriladi) imkonini beradi (8.6-ct rasm). Masalan, 220/380 V kuchlanishga mo‘ljallangan mo- torlar statorining chulg'amlari 380 V li tarmoq uchun yulduz usulida va 220 V li tarmoq uchun uchburchak usulida ulanishi mumkin.
Stator chulg‘amida belgi bo‘lmasa, o‘zgaruvchan tok mashinalari chulg‘amlarining uchlari to‘g‘ri ulanganini tekshirish kerak (7- rasm).
Ta’minlovchi manba (akkumulator yoki quruq element) fazalar- dan biriga almashlab ulagich yordamida ulanadi (7-a rasm), bosh- qa fazalarning chiqish uchlariga esa voltmetr PV ni shunday ulash kerakki, bunda ta’minlovchi manbadan kuchlanish berilganda asbob mili o‘ngga surilsin. Bu holda batareyaning «musbat» va voltmetr- ning «manfiy» fazalarining bir xil nomli chiqish uchlariga ulanadi.
Chiqish uchlari belgilarining to‘g‘riligi fazalami jufl-juft qilib ulash bilan ham tekshiriladi. Ikkita ketma-ket ulangan chulg'amlar yoki fazalar ta’minlovchi manbaga, uchinchisi esa voltmetrga ulanadi. Agar birirfchi ikkita chulg‘am bir xil nomli chiqish uchlariga ulangan bo‘lsa (7-h rasm), batareya ulanganda voltmetr mili og‘maydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qashqadaryo viloyati kasbiy ta'limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish xududiy boshqarmasi dehqonobod tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
Barabanli uzgichdan - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qashqadaryo viloyati kasbiy...

Barabanli uzgichdan (1–rasm, d) elektr dvigatellarni yurgizishi paytida saqlagichlarni shuntlaydigan noreversiv magnitli yurgizgich sifatida, shuningdek dvigatelni “yulduz” usulida ulashdan “uchburchak” usuliga qayta ulab yurgizishi uchun foydalaniladi.
Konrollerlardan (1–rasm, ye) elektr dvigatelni yurgizishda alohida shartlarni saqlash lozim bo’lganda, uning aylanish yo’nalishini o’zgartirish (reverslash) da va boshqa hollarda foydalaniladi.
1–rasm. Elektr zanjirlarining noavtomatik apparatlar bilan boshqarish:
a–uch qutbli Rubilhnik, b–qayta ulagich, v–paketli uzgich, g–yurgizib yuborish yashigi,
d–barabanli uzgich, ye–kontroller, 1–izolyatsion plita, 2–kontakt pichoq, 3–yoy o’chirish kamerasi, 4–qo’zg’almaydigan kontakt stoyka, 5–dasta, 6–qo’zg’almaydigan kontakt, 7–
Avtomatik apparatlar
O’zgaruvchan tokda ishlaydigan uch qutbli KT tipidagi kontaktor (2–rasm, a) elektr zanjirlari va elektr dvigatellarni masofadan turib va avtomatik boshqarish uchun xizmat qiladi. U kontaktlar, elektr magnit va yoy o’chirish qurilmalaridan tuziladi. Kontaktorda dvigatelning elektr zanjirini uzadigan uch juft asosiy harakatlanadigan 4 va harakatlanmaydigan 5 kontaktlar (2–rasm, v), shunigdek blok–kontaktlar va 11 bor. Uch fazali kontaktorning bitta qutbni tashkil qiluvchi asosiy kontaktlarining har bir jufti yoy o’chirish kamerasi 6 bilan berkitilgan. Yoy o’chirish kmerasi ikkita bir–biriga tutashtirilgan asbotsement shcheklardan tuzilgan. SHchekning ichida mis qoplangan po’lat plastinkalardan 14 tayyorlangan panjara joylashgan. Plastinkalar elektr yoyi stvoliga tik joylashgan, shuning uchun kontaktlar orasida hosil bo’ladigan elektr yoyi panjarada bir nechta qisqa yoylar bo’linib ketadi., ular plastinka yuzasiga tekkanda sovib, tez o’chadi.
2–rasm. 400 A o’zgaruvchan tokka mo’ljallangan uch fazali KT kontaktori:
a–umumiy ko’rinishi (birinchi qutbidan yoy o’chirish kamerasi olingan), b–elektromagnit, v–kontaktlar va yoy o’chirish kamerasi, 1–izolyatsiyalaydigan plita (panel’),
2–harakatlanadigan kontaktlar va yakor’ vali, 3–tutashadigan blok–kontaktlar, 4–asosiy harakatlanadigan kontakt, 5–haraktmaydigan asosiy kontakt, 6–yoy o’chirish kamerasi,
7–elektr magnit o’zagi, 8–yakor’, 9–elektr magnitning g’altagi, 10–yakorni mahkamlash plitasi (tutqichi), 11–ochiladigan blok–kontaktlar, 12–o’zak yarmosi, 13–qisqa tutashgan o’ram, 14–yoy o’chirish kamerasining plastinalari, 15–kontakt prujinasi,
16–harakatlanadigan kontaktning tutqichi, 17–moslanuvchan aloqa simi.
|
Tarbiyachi - Mening jonajon O`zbekistonim

45
4. Jismoniy daqiqa: “Qo`shiq asosida harakatli mashq
”
Qor yog`adi guppillatib
Qorbobo dukkillatib
Kirib keldi bog`chaga
Soqolin silkillatib
Olib keldi sovg`asin
Tangacha, to`pcha, o`rdak, g`oz
Bizga berdi barchasin.
Tarbiyachi: Bolajonlar, kelinglar hozir birgalikda qishgi ustki kiyimlarning rasimlarini
topamiz.
(tarbiyachi bolalarga birma-bir turli fasllarga mos kiyimlarni ko`rsatadi. Bolalar qishgi
kiyimlarni topishlari kerak bo`ladi).
Tarbiyachi: Bolalar yaqinda biz qaysi bayramni nishonladik?
Bola: Yangi yil bayrami. Archa bayrami
Tarbiyachi: To`g`ri, boshqa bayramlarga o`xshamaydigan archa bayramini nishonlaymiz.
Bu bayramni kutib olish uchun hamma o`z uyida, ko`chalarda, bog`chalarda ham archa
chiroyli o`yinchoqlar bilan bezatiladi. Archa atrofida she’rlar, qo`shiqlar kuylaymiz,
raqslarga tushamiz. Men sizlarga archa haqida she’r aytib beraman.
-Mavzu: Buyumlar, anjomlar va asbob

34-Mavzu: Buyumlar, anjomlar va asbob Maqsad: Bolalarni atrof-olam to`g`risidagi bilimlarini boyitib boorish, jonsiz tabiat
to`g`risidagi tasavvurlarini shakllantirish, tuproq va suvdan mustaqil loy tayyorlashga
o`rgatish. Ularda go`zallik tushunchalarini shakllantirish, qog`oz pape mashe usulida idish
yasashga qiziqishini oshirish, o`zi yasagan narsadan zavqlanish hissini uyg`otish.
Kerakli jixoz va materiallar: Idishlar jamlanmasi, ko`rgazmali qurollar, tarqatma
materiallar, tajriba o`tkazish uchun tuproq, suv, qog`oz, yelim.
Qo`shimcha qism: Pape mashe usulida yasashni taklif qilish.
E’tiborga molik jixat:bolalar jamoa bo`lib idishlar jamlanmasini tayyorlashga o`rganadilar.
Faoliyatning borishi: Tarbiyachi:Bolajonlar qarang xonamiz to`risida ajoyib sirli sandiqcha turibdi.
Sandiqchamizda bir qancha buyumlar yashiringan. Sirli sandiqni ustida esa topishmoqlar
yozilgan. Agar shu topishmoqlarni to`pa olsakgina sandiqchamiz ochiladi.
Bu topishmoqlarni sizlarga aytaman.
1- topishmoq
Ro`parada turibdi
Bir qulog`i bor bir burni
Boshiga kiygan do`ppi
Bolalarning javoblari (choynak)
2-topishmoq
Ona bola yemas-ichmas
Dasturxondan nari ketmas
Bolalarning javobi (choynak piyola)
Tarbiyachi: To`g`ri bolajonlar “Sirli sandiqcha”miz ham ochildi. Qarang uning ichida,
choynak, payola, tovoqlar, likopchalar bor ekan. Hozir ular haqida sizlarga aytib beraman.
Shu payt eshikdan Bilmasvoy kirib keladi. Bolalar salomlashadi.
Tarbiyachi: Bolalar guruhimizga mehmon tashrif buyurdi. Uyimizga mehmon kelsa nima
qilamiz.
Bolalar: Dasturxon bezatamiz, mehmon qilamiz.
49
Tarbiyachi: Kelinglar biz ham mehmonlarni dasturxonga taklif etamiz.
Buning uchun nima qilish kerak?
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 198/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 235
Умуман олганда Дунё миқёсидаги экологик муаммоларни ҳал этишда
халқаро ҳамкорлик муносабатларни ўрнатишда қўйидагиларга эътибор
қаратиш зарур: - табиатдан фойдаланиш ва уни муҳофаза қилишда халқаро
ҳамкорлик тизимининг шакллантириш, табиий, ижтимоий, иқтисодий ва
сиёсий шартшароитлар яратиш; - экологик муаммоларни ҳал этишдаги
ҳамкорликнинг тажриба, миллий асосий йўналишлари, атроф-муҳитни
муҳофаза қилишда халқаро ташкилотларнинг аҳамиятини ошириб бориш; -
атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида халқаро ҳамкорликнинг битим ва
дастурларини ишлаб чиқиш; - Ўзбекистоннинг табиат муҳофазаси соҳасида
давлатлараро ҳамкорлик экологик вазиятни маҳаллий, миллий, регионал ва
глобаль даражада яхшилаш масалаларига алоҳида эътибор қаратиш. Мазкур
муаммоларни ҳал этиш ва барқарор ривожланишга ўтиш учун биосферанинг
экологик салоҳиятидан ўйлаб, режа асосида, унга зарар етказмаган ҳолда
фойдаланиш лозим. Экологик инқирознинг келиб чиқишига асосий сабаб эса
иқтисодий
ўсиш
ва
жамиятнинг
истеъмолчилик
салоҳиятининг
ошганлигидир. Инсон фаровонлигини экологик инқироз ҳисобига ошириш
яқин келажакда ўзининг салбий оқибатларини кўрсатиши аниқ. Унинг ягона
йўли экологик иқтисод ёки яшил иқтисодга ўтишдир. Яшил иқтисод бу
қувватни тежовчи буюмларни ишлаб чиқариш, муқобил энергиядан
фойдаланиш, атмосферага заҳарли газларни чиқармайдиган, электр қуввати
билан юрадиган транспортдан фойдаланиш, сувни тежаш, тупроқ
унумдорлигини оширишда кимёвий моддалардан фойдаланмаслик ва ҳоказо.
Мутахассисларнинг фикрига кўра бугунги кундаги мавжуд эко
технологиялардан самарали фойдаланилса электр қувватини 2 баробар, 2025
йилга келиб автомобиллар томонидан ёқиладиган ёнилғини 50 фоизга тежаш
мумкин дейилган.
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати
|
| |
-Mavzu - Mening jonajon O`zbekistonim

44
Tarbiyaviy maqsad: Bolalarda hamkorlik, bir biriga do`stona munosabatda bo`lish, jamoada
o`zini
tuta bilish, bolani “Men”ini rivojlantirish, Faoliyatjarayonida o`zini tuta bilish,
jamoaga tayyor inson qilib tarbiyalash.
Rivojlantiruvchi maqsad: Bolalarda Men konsepsiyasini rivojlantirish, mustaqil fikrlashni,
nutqini faollashtirish, bundan tashqari mayda qo`l motorikasi,
yirik motorika va
sensomotorikalarni rivojlantiriladi, mo`ljal olish qobilyati orqali mashg`ulotni bajara oladi.
Kutilyotgan natija: Bolada mustaqil fikrlash, narsa, buyumlarni tanlab olish, shu
yo`nalishda
harakatlanishga qarab, bolaga tashxis qo`yish, u kelajakda qaysi soxa
yo`nalishiga qiziqishini aniqlash, bir biridan qizg`onish xissini yo`qotish, jamoa bo`lib
do`stona ishlashga undash va bunga erishish.
Kerakli jixozlar: noutbuk,
proyektor, archa, archa uchun o`yinchoqlar, qish fasli
tasvirlangan rasmlar, tabiat hodisalari (qor, muz, qor parchalari, bulut).
Nutq va til markazi. Faoliyatning borishi:
Tarbiyachi:
Yurtimga hush kelding salom yangi yil
Qadamlaring qutlug` qorqiz qorbobo
Oq harir libosdan quvonadi dil
Yangi orzu havas o`ylar marhabo
Tarbiyachi: Assalomu alaykum aziz bolajonlar, hozir o`lkamizda qish fasli.
Qishda kunlar
sovuq bo`ladi. Daraxtlarda burglar yo`q bo`ladi. Qor yog`adi. Odamlar issiq kiyimlar
kiyadilar. Bugun bolajonlar, “Yangi yilni kutamiz” mavzusida suhbatlashamiz.
Sizlar bilan
bugun bog`chamizda qish faslidagi o`zgarishlar haqida rasmlar yordamida savol-javob
o`yinini o`ynaymiz.
Tarbiyachi bolalarga tabiatdagi o`zgarishlar haqida rasmlar ko`rsatadi:
Bolajonlar - Mening jonajon O`zbekistonim

|
Mening jonajon O`zbekistonimBog'liq Nutq o`stirish mashg`ulot ishlanmasiBolajonlar: Dasturxon yozib turli-xil ne’matlar va choynak payola, shirinliklar qo`yiladi.
Tarbiyachi: Mehmonlarga choy quyib uzatamiz.
Bilmasvoy: Ustoz bu idishlar juda ham ajoyib ekan, ular qanday tayyorlanadi?
Tarbiyachi: Bolajonlar aytinchi, choynak va payola bizga nima uchun kerak?
Bolalar: Choynak choy damlash uchun, payola esa choy ichish uchun kerak bo`ladi.
Tarbiyachi: To`g`ri aytdingiz ko`p yillardan beri choynak piyolalar bizga xizmat qiladi,
choydan tashqari shifobaxsh giyohlarni, dorivor o`simliklarni ham damlab ichamiz. Bu
choynak, piyolalar turmushimizda juda ko`p ishlatiladi. Ularni usta kulollar ona yurtimizning
tuprog`idan tayyorlashadi. Tuproqdan loy tayyorlanadi va unga ko`p ishlov beriladi. Unga
shakl berib, maxsus issiqlikda, chiroyli va bejirim choynak va piyolalar tayyorlanadi.
Bilmasvoy: Ha tushundim loydan shunday chiroyli idishlar tayyorlansa-ya
Bolalar: Biz mashg`ulotlar davomida har xil idishlar yasaymiz.
Bilmasvoy: Mana bu choynak va piyolani bezagini qarang, qanday chiroyli ekan!
Tarbiyachi:Ha bolajonlar, idishlarni kulollar mahsus loydan aylana dasgohda tayyorlab
olovda toblaydilarva serjilo bezaklar berib halqimizga taqdim etadilar
Bolajonlar bundan tashqari idishlar metaldan va yog`ochlardan ham tayyorlanadi. Masalan:
qoshiq, lagan, choynak shu kabilar.
Shu paytBilmasvoy qiziqib so`radi idishlarni yana qanday turlari bor?
Tarbiyachi: shisha va palsmassa idishlar ham bor
Bilmasvoy: Bu idishlar qanday tayyorlanadi?
Tarbiyachi: Bolajonlar Bilmasvoy bu idishlarni qanday tayyorlanishini bilmas ekan biz hozir
shu haqida gaplashdik sizlar aytib beringlar
Bolalar javoblari:
Bilmasvoy: Rahmat bolajonlar sizlardan juda ko`p narsani o`rganib oldim.
Endi birgalikda ajoyib o`yin o`ynasak o`yinimizni nomi “Ajoyib quticha” o`yin shu tarzida
olib boriladi. Bilmasvoy quticha ichidagi idishlarni olib bolalardan idish nomlarini soraydi,
bolalar idish nomlarini aytadilar. Faol bolalar tarbiyachi va Bilmasvoy tomonian
rag`batlantiriladi.
|
| |
Tarbiyachi - Mening jonajon O`zbekistonim

46
og`zini, kulrangdan boshidagi qirqib olamiz. Qirqib olgan shallarimizni ketma-ketlikda
yopishtiramiz. Bolajonlar har bir guruh o`zlari yasagan qor
odamlarini qani yuqoriga
ko`taringlarchi. Qarang qanday chiroyli qor odamchalar paydo bo`ldi. Endi bolajonlar hamma
o`zining qor odamchalarini stol ustiga qo`yinglar. Raxmat bolajonlar
endi sizlarni qarsaklar
ostida bir-birimizni rag`batlantiramiz.
Yuqori pog‘onadagi menejerlar

|
Yuqori pog‘onadagi menejerlar
|
bet | 52/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininYuqori pog‘onadagi menejerlar firma istikbolini belgilash uning kelajagi uchun ahamiyatli chora tadbirlarni ishlab chikish bilan shugullanadi. Bir suz bilan aytganda firma andozasini ishlab chikadi vauni amalga oshiradi.
£rta pog‘onadagi menejerlar firma faoliyatining ayrim tomonlarini, chunonchi, ishlab chiqarish, tovarlarni sotish, narx belgilash, moliya faoliyati yangi tovarlarni o‘zlashtirish texnologiyani qo‘llash mehnatni tashkil etish kabilarni boshqarish bilan shug‘ullanadi.
quyi pog‘onadagi menejerlar quyi bo‘g‘inda, masalan, tsex bo‘lim brigada doirasida ishni tashkil etish, kunlik, xaftalik, oylik ish topshiriqlarining bajarilishini boshqarib boradi.
To‘g‘ri, korxonani boshqarish mulk egasining vazifasi deyishimiz mumkin. Ammo boshqarish uchun mulk egasi bo‘lish shart emas. Shu xususdan orkestrni boshqaruvchi direjer musiqa asboblarining egasi bo‘lmasa ham uz ishini qilaverishini eslash o‘rinli. Boshqarish vazifasini korxona egasining o‘zi yoki yollangan ammo mulkdor nomidan ish quruvchi menejer bajaradi.
Iqtisodiy aloqalar murakkablashgan sari menejer xizmatiga talab oshadi, o‘z ishining ustasi farang bo‘lgan maxsus ijtimoiy toifa menejerlar toifasi paydo bo‘ladiki, uning alohida ijtimoiy maqomi bor. Ular g‘oyat-murakkab, o‘ta mas’uliyatli ish bilan shug‘ullanishi, firmaning hayot-momotiga javobgar bo‘lgani uchun yollanib ishlovchilar orasida eng katta xizmat haqi oladilar:
Boshqaruv funktsiyalarini bajarishda va jamoat ishlab chiqarishda zamonaviy menejer:
rahbar - boshqaruvchi;
rahbar - diplomat;
rahbar - murabbiy, tarbiyachi;
rahbar - inson;
rahbar - innovator sifatida maydonga chiqadi.
xar bir menejer o‘ziga xos boshqaruv uslubiga ega. Uslub - bu ishlash boshqarishdagi o‘ziga xos yo‘l, usul ma’nosini anglatadi. Shu nuqtai nazardan quyidagi tushunchalarni ajrata bilish lozim:
boshqaruv uslubi;
ish uslubi;
rahbarning ish uslubi.
|
| |
O‘z-o‘zini tekshirish uchun savollar

|
O‘z-o‘zini tekshirish uchun savollar
|
bet | 51/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininO‘z-o‘zini tekshirish uchun savollar:
1. Funktsional tizimosti ob’ektlarni boshqarish usullari.
2. Funktsional tizimosti bo‘limlari nima?
3. Delfa usuli to‘g‘risida nima bilasiz?
4. Tashkiliy-ma’muriy metodning moxiyati nimada?
5. Farmoyishli ta’sir ko‘rsatish shakli qanday amalga oshiriladi?
6. Iqtisodiy usullarni qanday shakllari mavjud?
7. Sotsial-ruxiy usullarning axamiyati?
Sotsiologik tadqiqotlar qanday usullarda tashkil qilinadi?
Moliyaviy-iktisodiy inkiroz sharoitida boshqarishning iqtisodiy usul-lari shakllantirish yo‘llari usullari?
6-mavzu. Menejerni rahbarlik uslubi va boshqaruvdagi o‘rni.
1. Menejer va rahbarlik uslubi tushunchasi. oshqaruv pog‘onalariga qarab menejerlarning toifalari, yuqori pog‘ona menejerlari, o‘rta pog‘ona menejerlari. Menejerning boshqaruv uslubi, menejerning ish uslubi.
2. Rahbarlik uslubini boshqarish metodlari bilan o‘zaro aloqadorligi.
3. Rahbarlik uslubiga qarab rahbarning turlarga ajratilishi mohiyati. Avtokratik rahbarlar, liberal rahbarlar, demokratik rahbarlar.
4. Rahbarlik fazilatlari to‘g‘risidagi Gippokrat fikrlari: “Sangviniklar”, “Flegmatiklar”, “Xoleriklar”, “Melanxoliklar”.Rahbarga quyiladigan talablar.
5. Rahbarlik uslubidagi salbiy unsurlarni bartaraf etish yullari.
1. Menejer va rahbarlik uslubi tushunchasi. oshqaruv pog‘onalariga qarab menejerlarning toifalari, yuqori pog‘ona menejerlari, o‘rta pog‘ona menejerlari. Menejerning boshqaruv uslubi, menejerning ish uslubi.
Menejer-bu maxsus tayyorgarlik ko‘rgan boshqarishning sir-asrorlari qonun-qoidalarini chuqur biluvchi malakali mutaxasisdir. Menejerlar yollanma boshqaruvchilar bo‘lib aholining alohida ijtimoiy katlamini tashkil etadi.
Kompaniya firma, korxona, bank, moliya muassasalarining ijroiya hokimiyatga ega bo‘lgan boshqaruvchi, direktor, rahbar, mudir, ma’muriy boshqaruvchi kabilarning barchasi ham menejerlar deb yuritiladi.
Boshqaruv pog‘onasiga qarab menejerlar ham uch toifaga bo‘linadi.
Yuqori pog‘onadagi menejerlar.
O‘rta pog‘onadagi menejerlar.
Quyi pog‘onadagi menejerlar.
|
| |
Kirish yoki tovarning bozorga kirib kelishi bosqichi

|
Kirish yoki tovarning bozorga kirib kelishi bosqichi
|
bet | 167/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» faninin1. Kirish yoki tovarning bozorga kirib kelishi bosqichi, bunda tovar muomalaga o‘rtacha yoki kam partiyalarda chiqarilgani uchun bu davrda ishlab chiqarish yarim kuchda va to‘la samarali ishlash xarakteriga ega bo‘ladi.
Ishlab chiqarish bunda yuqori tannarxliligi bilan ajralib turadi, chunki uni chiqarish texnologiyasi to‘la ishlab chiqilmagan.
Yangi tovarning bozordagi omadi uchun tovar xarakteristikasini shakllantirish, uni dizayni, iste’mol xususiyatlari hamda tovar sifatidagi salbiy kamchiliklari tugatish va so‘ng iste’molchilarni jalb qilishga yordam beradagan iste’molchilar bilan teskari aloqa omillari asosiy o‘rinni egallaydi. Bu davrda bozorda bu tovarga o‘xshab ketadigan tovarlar bo‘lishi mumkin, biroq aynan shunday tovarni hech kim amalda ishlab chiqarmaydi. Bu bosqichda firma bozorda monopol xususiyatli bo‘ladi. Mahsulot realizatsiyasi hajmi bu davrda unchalik ko‘p bo‘lmaydi.
Bozorga tamoyilial yangi mol kirgan tashkilot odatda bozorda mustahkam, betakror o‘rinni egallaydi va raqobat deyarli mavjud bo‘lmaydi.
Hozirgi zamon sharoitida baholar TXTsning keyingi bosqilari ichida, eng yuqori bo‘ladi, chunki bu bosqichda tovar yangiligi va originalligidan maksimal foydalanishga harakat qilinadi. Biroq bozorga yorib kirish, strategiyasi tanlangan bo‘lsa ular bahosi ancha past bo‘lishi mumkin.
Bu tovar bo‘yicha foyda yo‘q yoki juda past darajada, ya’ni tashkilot bu davrda tovardan zarar ko‘rmoqda.
Xaridor bozorda yangi paydo bo‘lgan tovarlarga nisbatan sust munosabatda bo‘ladi. Uni avvalo tovarni tekshirib ko‘rishga ishontirish lozim. Potentsial iste’molchilar miqdori novatorlar segmenti bilan cheklanadi.
Bu yangiliklarni topishga va keyingi davrda foyda beradigan narsalar haqida fikrlaydiganlardir. Yangi mahsulotning bozorga kirish tarmoqlari maxsus ishlab chiqilgan.
Reklamalarga realizatsiya hajmiga qaraganda ancha ko‘p mablag‘ sariflanadi va u informatsion xarakterda bo‘ladi. Marketing xarajatlari juda katta. Bu bosqichda marketingning asosiy vazifasi:
- Mavjud sotish tarmog‘ini takomillashtirish hisobiga yangisini yaratish; yangi sotish kanallarini yaratish; eski sotish tizimidan foydalanish:
- Yangi tovar xususiyatlari va ustunliklarini potentsial xaridorlarga etkazuvchiga xizmat qiladigan informatsion reklamalarni aktiv olib borish:
- Yangi tovar bilan bozorga chiqishning eng optimal vaqtini tanlash:
- Yangi tovarga o‘xshab ketadigan boshqa tovarlar bilan bo‘ladigan funktsional raqobatni engib chiqish usulini o‘ylab chiqish:
- Yangi tovar chiqimiga nisbatan raqobatchilar olib borishi mumkin bo‘lgan javob yurishlar yo‘nalishlarini aniqlash:
- Bozordagi mavjud iste’mol tizimini yangi tovarga mosligini ta’minlash:
Yangi tovarni bozorga texnologik va bozor moslashuvini ta’minlash:
|
| |
Samimiy xushmuomalalilik - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 57/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininSamimiy xushmuomalalilik – bunday rahbar sofdil, ochiq ko‘ngil bo‘ladi, chin yurakdan gapiradi. qo‘l ostidagilarga sadoqat bilan ixlos qo‘yib xizmat qiladi. Ular samimiylikning og‘ir va juda nozik masala, u aql va chuqur ma’naviy odobni talab etishini, shuningdek, kimki o‘zgalar bilan nosamimiy munosabatda bo‘lishga odatlangan ekan, u pirovard natijada o‘zi-o‘ziga ham samimiy bo‘lolmay qolishni yahshi tushunishadi.
Donolarning aytishlaricha xushmuomalakning o‘nta belgisi bor. Ular quyidagilar: insof, aql, ilm, hilm(muloyim), oliyjanoblik, ko‘rkam fe’l, yaxshilik, sabr va muloyimlik.
Rahmdillik- bunday rahbar barchaga rahm- shavqtli bo‘ladi. Ular boshqalarni ko‘p narsada kechirishadi, ammo o‘zlarini esa hech narsada kechirishmaydi. Ular rahm-shavqat insonlarning eng oliy fazilatlaridan biri ekanligini, rahm-shavqatli kishi doimo odamlarga yordam qo‘lini cho‘zishini, ojiz va notavon kishilardan xabar olib turish lozimligini yaxshi tushunadilar.
Xushxulqlilik- bunday rahbar inson go‘zalligining asosi uning chiroyli xulqida ekanligini, aynan xushxulqlik insonni ulug‘likka olib borishni, yoqimli xulq egasidan barcha katta-kichik xursand bo‘lishini, bunday xulq egasi boshqalarni xursand qilishdan tashqari, ham o‘zi doimo xursand yurishini, boshqalardan esa o‘ziga muhabbat va muloyimlik qaytishini yaxshi tushunadi.
Kanoatlilik-bunday rahbar qanoatsizlikdan keladigan ofatlarni, ya’ni nafs balosi, hasad, xudbinlik, baxillik, tamagirlik kabilarni yaxshi anglaydi. Ular nafs balosi odamni har kuyga solishini, nafsini tiygan hurmat- izzat topishini va bexavotir yashashni, qanoatning esa, izzatning asosi, o‘lmaydigan boqiy xazina, qurimaydigan daraxt, zavol topmaydigan mulk ekanligini yaxshi tushunishadi.
Tamagirlik ham qanoatsizlikdan kelib chiqadi. Tamagir rahbar o‘z orzularini ro‘yobga chiqarish uchun turli qabihliklardan qaytmaydi, hechqanday gunohdan qo‘rqmaydi, yolg‘on gapirmay yurmaydi, yolg‘on so‘zni isbotlash uchun, yolg‘on qasamlar ichadi. Tama’si ko‘pning insofi oz, ochko‘z bo‘lur.
|
| |