Agregat haqida malumotlar jadvali

|
Agregat haqida malumotlar jadvali
|
bet | 15/17 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 2,07 Mb. | | #119454 |
Agregat haqida malumotlar jadvali.
№
|
Kо‘rsatkichlar
|
Belgilanishi
|
Agregatning ish kо‘rsatkichi
|
Mavjud
|
Yangi
|
1
|
Ish kengligi, m
|
V
|
2.0
|
2.0
|
2
|
Ish tezligi, km/soat
|
Vish
|
3...5
|
3...5
|
3
|
Smena vaqtining davomiy-ligi,
S
|
Tsm
|
7
|
9
|
4
|
Haqiqiy ishlagan vaqti, soat
|
Thm
|
7
|
9
|
5
|
Ish vaqtidan foydalanish
|
8
|
0,7
|
0,9
|
|
koeffitsiyenti
|
|
|
|
6
|
Mashinaning yillik yuklanishi, soat
Traktor: MTЗ-80
Agregat: VOMET-540
|
Tyuk
|
2000
|
2000
400
|
7
|
Balans qiymati
Traktor: MTЗ-80
Agregat: VOMET-540
|
Bi
|
250000000
4500000
|
250000000
5000000
|
8
|
Amortizatsiya ajratmasi normasi
Traktor: MTЗ-80
Agregat: VOMET-540
|
Ai
|
12,5
12,5
|
10,5
10,5
|
9
|
Joriy ta’mirlash va texnik xizmat uchun ajratma
Traktor: MTЗ-80
Agregat: VOMET-540
|
Ri
|
9,5
12,5
|
9,5
12,5
|
10
|
Saqlash uchun ajratma
Traktor TTZ-80.10
KRN-2,8
|
Rsaq
|
0,10
0,21
|
0,10
0,21
|
Agregatning ish unumini quyidagi formula yordamida hisoblaymiz.
Soatlik ish unumi
Wsoat = 0,1* Вish * vish * t, [sоаt/ gа]
bu yerda Вish - agregatning ish kengligi;
vish - ish tezligi, km/soat;
t - smena vaqtidan foydalanish koeffitsiyenti
Smenalik ish unumi
Wsm = Wsoat * Тsm, [gа]
bu yerda Тsm - smenaning davomiyligi, soat
Mavsumiy ish unumi
Wmav = Wsoat * Тyuk, [gа]
bu yerda Т yuk - agregat tarkibiga kiruvchi mashinaning yillik
yuklanishi, soat;
Endi taqqoslanadigan agregatlarning ish unumini hisoblaymiz.
Mavjud agregat uchun
Wsoat = 0,1*1,40*8*0,70 = 0,784 ga/soat
Wsoat = 0,784*8 = 6,27 ga / soat
Wянмав 0,784*400 313,6 ga
Takomillashgan agregat uchun
Wtak = 0,1*1,40*9*0,80 = 1,008 ga/soat
Wsm = 1,008*8 = 8,064 ga
Wyangi tak = 1,008*400 * 403, 2 ga
Mehnat sarfi quyidagicha hisoblanad
Тmmav =1,27 киши/ га =
Тмtak = 0,99 киши/ га =
Ish unumdorligining о‘sish darajasini quyidagi ifoda orqali hisoblaymiz
Пus =28% =
Agregatni ishlatish vaqtida sarf bо‘ladigan tо‘g‘ridan-tо‘g‘ri harajatlar quyidagicha hisoblanadi
Иt.x. =Зish +Аsm +Рj.m +Зyмм +Сsak, sо‘m/ga
bu yerda Зish - ish haqi, sо‘m/ga;
Аsm - tо‘la tiklash va kapital ta’mirlash harajatlari, sо‘m/ga;
Рj.m - joriy ta’mirlash va texnik xizmat uchun harajat, sо‘m/ga;
Зyмм - yoqilg‘i-moylash uchun harajat
Сsak - saqlash uchun harajat, sо‘m/ga
Иm.x = 5848,2 + 21723,52 +16940,03 +171000 + 0,39 = 215512,1
Иm.x = 4584,61+14583,33+13327,64 +149625 + 0,30 = 182120,9
Bir gektar yerga ishlov berish uchun tо‘lanadigan ish haqini hisoblaymiz
Л * С* К
З = , sо‘m/ga
Wsoat
bu yerda K - tarif stavkasini о‘sish stavkasi; СТ.иш - traktorist-mashinstning soatlik ta’rif
stavkasi.
Agregatga traktorchi-mexanizator xizmat qiladi. Uning soatlik tarif stavkasi 3500 sо‘mni tashkil qiladi
U vaqtda
Зish mav = =5848,2 , sо‘m/ga
Зish = = 4584,61, sо‘m/ga
Agregatni tо‘la tiklash va kapital ta’mirlash uchun ketadigan harajatni hisoblaymiz.
bu yerda Бi - agregat tarkibiga kiruvchi mashinaning balans qiymati, sо‘m;
аi - amortizatsiya ajratmasi normasi,
Agregatni joriy ta’mirlash va rejali texnik xizmat qilish uchun harajatlar
bu yerda Рi - texnik xizmat uchun ajratma normasi, %.
Yoqilg‘i-moylash materiallari uchun ketgan harajat quyidagicha hisoblanadi
bu yerda Nдв - dvigatelning nominal qiymati, kVt. Nдв = 114 kVt; q - nominal quvvatga tо‘g‘ri keladigan solishtirma yoqilg‘i sarfi. q= 0,350 kVt/soat;
n- dvigatelning quvvatidan foydalanish koeffitsiyenti n = 0,8 0,9
Цёк - 1 kg yoqilg‘ining narxi, 4200 sо‘m.
Gёмммав = =171000 sо‘m/ga
Gёммтак. = =149625 sо‘m/ga
Saqlash uchun ketgan harajatlarni aniqlaymiz
bu yerda Нсак - agregat tarkibiga kiruvchi mashinaning saqlash uchun
ajratma, %
Ссакмав = = 0,39 , sо‘m/ga
Ссактак = = 0,30, sо‘m/ga
Umumiy ekspluatatsiya harajatlari
№
|
Kо‘rsatkichlar
|
Mavjud
|
Takomillashgan
|
1
|
Ish haqi
|
5848,2
|
4584,61
|
2
|
Amortizatsiya harajatlari
|
21723,52
|
14583,33
|
3
|
Texnik ta’mirlash va TX uchun harajatlar
|
16940,03
|
13327,64
|
4
|
Saqlash uchun harajat
|
0,39
|
0,30
|
5
|
Yoqilg‘i-moylash materiallari
|
171000
|
149625
|
|
Jami harajatlar
|
215512,1
|
182120,9
|
Agregatni ekspluatatsiya qilishdagi iqtisodiy samaradorlik
Ei.s. = (Itak – Imx )*Wmav. , sо‘m
bu yerda Itak va Imav - mavjud va yangi mashinani ishlatish vaqtidagi
harajatlar;
Ei.s. = (215512,1-182120,9)*403,2 = 79547811, sо‘m
Solishtirma kapital quyilmalar quyidagicha hisoblanadi
Keltirilgan harajatlar quyidagicha hisoblanadi
Pkel = I + En + Ksolishtirma
bu yerda Еn - kapital quyilmalarni effektivlik normativ koeffitsiyenti, Еn = 0,85
P = 215512,1+ 0,15+174605,93 = 241702,98, sо‘m
Pkel=182120,9 + 0,15+138888,9 = 202954,23, sо‘m
Yillik iqtisodiy samaradorlik quyidagi formula orqali hisoblanadi
Eyil = (Pmav - Ptak)*Wmav , sо‘m
Eyil = (241702,98 - 202954,23)*403,2 =15623496, sо‘m
Ketgan harajatlarni qoplash muddati
bu yerda К - taklif etilayotgan mashinaning qiymati.
T/r
|
Kо‘rsatgichlar
|
Taqqoslanuvchi variantlar
|
Farqi
+ -
|
Mavjud
|
Takomillashgan
|
1
|
Agregatning ish unumi, ga soat
|
0,784
|
1,008
|
+1,376
|
2
|
Mehnat harajatlari, kishi.s/ga
|
1,27
|
0,99
|
-0,28
|
3
|
Mehnat unumdorligi, %
|
-
|
28
|
+28
|
4
|
Ekspluatatsiya harajatlari, sо‘m/ga
ish haqi, sо‘m/ga
amortizatsiya harajat- lari, sо‘m/ga
v) joriy ta’mirlash va texnik qarov, sо‘m/ga g) YOMM harajatlari, sо‘m/ga
d) saqlash uchun harajat, sо‘m/ga
|
215512,1
5848,2
21723,52
16940,03
171000
0,39
|
182120,9
4584,61
14583,33
13327,64
149625
0,30
|
-33391,2
-1263,6
-7135,19
-3612,39
-21375
-0,09
|
5
|
Solishtirma kapital quyilma, sо‘m/ga
|
174605,93
|
138888,9
|
-35717,03
|
6
|
Keltirilgan harajatlar, sо‘m/ga
|
241702,98
|
202954,23
|
-38748,75
|
7
|
Yillik iqtisodiy samaradorlik, sо‘m/ga
|
-
|
4066069,12
|
4066069,12
|
8
|
Ketgan harajatlarni qoplash muddati, yil
|
|
0,38
|
0,38
|
6.1 Mehnat muhofazasi va agregatni ishlatishda xavfsizlik texnikasi.
Mehnat muhofazasi bo`yicha chora – tadbirlarni rejalashtirishdan maqsadi ishlovchilar uchun ish sharoitlarini mehnat kodekslaridagi qoida, me`yor, standartlar, direktor organlarni qaqarorlari asoslanib oqilona yo`llarni aniqlash va amalgam oshirishdir. Rejallashtirish davlat nazorati va mehnat bo`yicha texnik inspeksiya organlari farmoishlarni, o`tgan yillar ichida sodir bo`lgan jarohatlanishlarning sabablarini va taxlil natijalarini, sharoitlari yaxshilash komleks rejalari bajarilishi bo`yicha hisoblarini va mehnat xavfsizligi va sanitariya sog`lomlashtirish chora tadbirlarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi. Rejalashtirishda quyidagi rejali ko`rsatkichlar yutuqlarni; zararli mehnat sharoitlarida va og`ir jismoniy mehnat sharoitida ishlovchilarini va obe`ktlarini sonini qisqartirilishiga etibor beriladi. Rejalar davriy (birmartali, yakka) va peperspekt (besh yillik) bo`ladi. Shu rejalarni ishlab chiqarish xo`jalik rahbarlari zimmasiga yuklanadi. Rejalashtiruvchi asosiy hujjatlarga mehnat sharoitlarni mehnat xavfsizligi va sasanitariya sog`lomlashtirish chora – tadbirlarining besh yillik kompleks rejalari kiradi.
Yer haydash ishlarini bajarishda texnik jihatdan nuqsonsiz bo`lgan traktor agregatlaridagina ishlash ruxsat etiladi. Har bir traktorda kechasi ishlash uchun oldingi va orqa chiroqlar bo`lishi kerak. Traktorda orqani ko`rsatuvchi oyna bo`lishi kerak. Mexanizator bu oyna yordamida mashina va uning orqasidagi agregatda ishlovchi odamlarni kuzatib boradi, ish vaqti mexanizatorda asboblar kompletkti, birinchi yordam aptechkasi, inatruksiya qo`l artadigan latta suv solingan flyaga va o`t o`cherish baloni bo`lishi kerak. Mexanizatorda qo`lqop va himoya ko`zoynagi bo`lishi shart. Mexanizator har smena boshida agregatning holatini, birikmalarning mahkamligini tiqinlarning puxta o`rnatilganligini sinchiklab tekshirish lozim. Rul boshqarmasi, tishlashish muftasi, tormozlar tirkash qurilmasi yuritish qurilmasi hamda yonilgi bilan ta`minlash tizimi asboblarini holatiga alohida etibor beriladi. Yomon rostlangan yoki texnik kamchiliklari bo`lgan, shuningdek yonilg`i, suv, moy sizadigan traktorda ishlash man etiladi.
Mashina – traktor agregatlarida yonilg`i quyishda yong`inga qarshi tadbirlarga alohida ahamiyat berish zarur. Yonilg`i quyish shahobchasiga kirishda gaz chiqarish trubasi yonilg`i turgan joyga teskari qaragan. Idishga yuvilib ketmaydigan bo`yoq bilan –‘’etil benzin-zahar”deb yozilish lozim badanga etillangan benzin tegsa, uni kerosin bilan, keyin issiq suv bilan sovunlab yuvish kerak. Yerga yoki polga tokilgan etillangan benzinni dixloramin yoki kaltsiy xlorat bilan yuvish kerak. Etillangan benzindan foydalanish qoidalariga rioya qilinmasa, odam o`gir jarohat olishi mumkin, shuning uchun etillangan benzinni ishlatadigan har bir kishi ishdan keyin yuz-qo`llarini sovunlab issiq suv bilan yuvish kerak.
Dvigatelni zavod instruksiyasida ko`rsatilgan tartibda yurgizish kerak. PD-10M markali yurgizib yuborish dvigatelini ishga solishda arqonni qo`lga o`rab olmaslik kerak, chunki tirsakli val teskari aylanib ketib baxtsiz hodisa ro`y berishi mumkin. Shuningdek maxavik ro`parasida turish ham xavfli. Mashina-traktor agregatlarini joyidan qo`zg`atish vaqtida agregatni atrofida odamlar turmasligi va barcha ishchilar maxsus signal bilan ogohlantirilgan bo`lishi zarur.
Traktorni tirkama mashinaga ulash vaqtida dvigatelni eng kichik aylashida ishlatish lozim. Mexanizator tirgovchining birinchi signalidayoq traktorni to`xtatish kerak shuning uchun orqaga yurishda uning oyog`i hamisha tishlashish muftasi pedalida bo`lishi kerak. Traktorning tirkama mashina bilan orqaga yurishi, harakitadagi agregatdan saqlab turish, qanoatlarida zinapoyada turish, agregatni rostlash tuzatish traktordan tirkama mashinaga yoki aksincha, o`tish man etiladi.
Tepaliklarga yurishda va pastga tushishda bir yoki ikki uzatmada tuziladi. Temir yo`lni kesib o`tshda ayniqsa muhofaza qilinmagan joylarda, mexanizator traktorni to`xtatish poezd kelayotgan kelmayotganini aniqlab, so`ng birinchi tezlikda yurish kerak. Ish vaqtida aniqlangan kamchiliklar divigatel to`xtatilgandan keyin bartaraf qilinadi. Tirkalma mashinalar traktorlarga uzilmaydigan qilib qattiq ulanishi kerak. O`rnatma (osma) mashinalrga odamlarning chiqishi man etiladi. Ishdan keyin va uzoq muddatga to`xtatish vaqtlarda o`rnatma mashinalarning ko`tarilgan holda qoldirish taqiqlanadi. Zapravka punktlari va hodimlarida mashina traktor agregatlarida o`t o`chirish uchun zarur vositalar bo`lishi lozim.
Bulardan tashqari haydash agregatlarida ishlash vaqtida quyidagi xavsizlik texnikasi qoidalariga rioya qilinishi zarur:
1. Yer haydash mashina – traktor agregatini tuzilishi va ishlatish qoidalarini yaxshi biladigan, kamchiliklarini bartaraf qila oladigan va maskur agregatlarni boshqarish xuquqini beradigan maxsus guvohnomasi bor shaxslargina yer haydash mashina – traktor agregatlarida ishlashlariga ruxsat beriladi. Mashina – traktor agregatlarini begona shaxslarga ishlatish uchun topshirish mant etiladi.
2. Texnik kamchiliklarni bo`lgan mashina traktor agregatlarni ishlatmaslik kerak.
3. Mashina – traktor agregatlarini yurguzishdan avval tovishli signal berish ogohlantirish lozim.
4. Mashina – traktor agregatlarini faqat to`g`riga yurayotgandagina o`rnatma pluglarni salt yurish yoki ish xolatiga o`tkazish mumkin.
5. Mashina – traktor agregatlarini moylash bolt va gaykaning taranglash yoki ifloslangan ish yuzalarini tozalash ishlari faqat mashini traktor agregati to`xtatilgandan keyingina bajariladi. Traktorga tirkalgan plug ostida ta`mirlash yoki rostlash ishlarini bajarish mant etiladi.
6. Tuproq frezasi salt yurish xolatida bo`lgandan agregatni ravon burish kerak. O`rnatma sestemaning zanjiri bo`shashgan bo`lsa, agregatlarni burishga ruxsat etilmaydi.
7. Tuproq frezasi texnik qarov vaqtida pichoqlarni tushirish yoki ularning ostiga taglik qo`yish lozim.
Yer haydash ishlarini bajarishda yuqorida ko`rsatib o`tilgan xavsizlik chora tadbirlariga amal qilinsa baxtsiz hodisalarning oldi olinadi va ish unumdorligi oshadi .
|
| |