Reja: Tarmoq tapologiyalari haqida tushuncha. Tarmoq topologiyasi turlari. “Xalqa” topologiyasi Tarmoq tapologiyalari haqida tushuncha

|
Reja: Tarmoq tapologiyalari haqida tushuncha. Tarmoq topologiyasi turlari. “Xalqa” topologiyasi Tarmoq tapologiyalari haqida tushuncha
|
bet | 1/2 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #105612 |
Bog'liq 1522827945 70651
Tarmoq topologiyalari.
Reja:
1. Tarmoq tapologiyalari haqida tushuncha.
2. Tarmoq topologiyasi turlari.
3. “Xalqa” topologiyasi
Tarmoq tapologiyalari haqida tushuncha.
Axborotni bir kompyuterdan ikkinchi kompyuterga uzatish muammosi xisoblash texnikasi paydo bо‗lgandan beri mavjuddir. Axborotlarni bunday uzatish aloxida foydalanilayotgan kompyuterlarni birgalikda ishlashini tashkil qilish, bitta masalani bir necha kompyuter yordamida xal qilish imkoniyatlarini beradi. Bundan tashqari xar bir kompyuterni ma‘lum bir vazifani bajarishga ixtisoslashtirish va kompyuterlarning resurslaridan birgalikda foydalanish, xamda kо‗pgina boshqa muammolarni xam xal qilish mumkin bо‗ladi
Oxirgi vaqtda axborotlarni almashish usullari va vositalarini kо‗p turlari taklif qilinmoqda: eng oddiyi fayllarni disklar yordamida kompyuterdan kompyuterga о‗tkazishdan tortib, to butun dunyo kompyuterlarini birlashtira olish imkoniyatini beradigan Internet tarmog‗igacha.
Kо‗pincha ―maxalliy tarmoqlar‖ (lokalniye seti, LAN, Local Area Network) atamasini aynan, katta bо‗lmagan, maxalliy о‗lchamli, yaqin joylashgan kompyuterlar ulangan tarmoq, ya‘ni, maxalliy tarmoq deb tushiniladi. Lekin ba‘zi maxalliy tarmoqlarning texnik kо‗rsatgichlariga nazar solsak, bunday atama aniq emasligiga ishonch xosil qilish mumkin. Misol uchun, bazi bir lokal tarmoqlar bir necha kilometr yoki bir necha о‗n kilometr masofadan oson aloqani ta‘minlay olish imkonini beradi. Bu xol esa, bir xonaning, bir binoning yoki bir-biriga yaqin joylashgan binolarninggina emas, balki bir shaxar doirasidagi о‗lchamdir. Boshqa bir tomondan olib qaraganimizda global tarmoq orqli (WAN, Wide Area Network yoki GAN, Global Area Network) bir xonada joylashgan ikki yonma-yon stoldagi kompyutrlar xam axborot almashinuvini amalga oshirishi mumkin, lekin negadir bunday tashkil qilingan tarmoqni xech kim maxalliy tarmoq deb atamaydi. Ikkita yaqin joylashgan kompyuterlarni interfeys orqali (RS232, Centronics) kabel yordamida bog‗lash mumkin, yoki xatto kabelsiz infra qizil kanal yordamida xam kompyuterlarni bog‗lash mumkin. Lekin bunday bog‗lanish xam maxalliy tarmoq deb atalmaydi. Balki, maxalliy tarmoq ta‘rifi xuddi kichik tarmoq kabi bо‗lib, kо‗p bо‗lmagan kompyuterlarni bog‗lashdir. Xaqiqatdan, maxalliy tarmoq kо‗p xollarda ikkitadan to bir necha о‗nlab kompyuterlarni о‗z tarkibiga oladi. Lekin, ba‘zi bir maxalliy tarmoqlarning cheklangan imkoniyatlari ancha yuqori bо‗lib, abonentlarning soni mingtagacha yetishi mumkin. Bunday tarmoqni kichik tarmoq deb atash balki notо‗g‗ridir.
Shu mavzu doirasida tarmoq nazariyasining muxim tushunchalaridan bо‗lgan server va mijoz tushunchalarini xam kо‗rish darkordir.
Server – tarmoq abonenti bо‗lib, u о‗z resurslarini boshqa abonentlarga foydalanishga berib, lekin о‗zi boshqa abonentlar resurslaridan foydalanmaydi, ya‘ni faqat tarmoqqa ishlaydi. Tarmoqda server bir nechta bо‗lishi mumkin. Ajratilgan server-bu server faqat tarmoq masalalari uchun xizmat qiladi.
Ajratilmagan server tarmoqqa xizmat kо‗rsatishdan tashqari boshqa masalalarni xam xal qilishi mumkin.
Mijoz – faqat tarmoq resurslaridan foydalanib, tarmoqqa о‗z resurslarini ajratmaydigan tarmoq abonentiga aytiladi, ya‘ni tarmoq unga xizmat qiladi. Kompyuter – mijoz xam kо‗pincha ish stansiyasi deyiladi. Odatda xar bir kompyuter bir vaqtning о‗zida xam mijoz va shuningdek server bо‗lishi mumkin. Kо‗pincha server va mijozni kompyuterni о‗zi deb tushunilmaydi, bu kompyuterda ishlatilayotgan dasturiy ilovalarni tushuniladi. Bu xolda tarmoqqa о‗z resurslarini berayotgan ilova serverdir, faqat tarmoq resurslaridan foydalanayotgan ilova esa mijozdir.
Kompyuter tarmog‗ining topologiyasi (joylashtirilishi, tuzilishi, tarkibi) deganda odatda biz bir-biriga nisbatan kompyuterlar tarmoqda joylashganligi va aloqa yо‗llarini ulash usullarini tushunamiz. Muxumi shundaki topologiya tushunchasi avvalam bor maxalliy tarmoqlargagina tegishlidir, chunki bu tarmoqlarda aloqaning tuzilishini osongina kuzatish imkoni mavjud.
Global tarmoqlarda esa aloqaning tuzilishi foydalanuvchidan berkitilgan va bilish juda xam muxim emas, chunki xar bir ulanish о‗zining aloxida yо‗li bilan amalga oshirilishi mumkin.
Tarmoq topologiyasi qurilmalariga qо‗yiladigan talablarni, ishlatiladigan kabel turini, axborot almashishning bо‗lishi mumkin bо‗lgan va eng qulay boshqarish usulini, ishonchli ishlashini, tarmoqni kengaytirish imkoniyatini belgilaydi. Foydalanuvchida xar doim xam tarmoq topologiyasini tanlash imkoniyati bо‗lmasada, asosiy topologiyalarning xususiyatlarini, afzallik va kamchiliklarini, balki, xamma bilishi kerakdir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Reja: Tarmoq tapologiyalari haqida tushuncha. Tarmoq topologiyasi turlari. “Xalqa” topologiyasi Tarmoq tapologiyalari haqida tushuncha
|