nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
sonini natural bo‘luvchilari nechta?

234 "Matematika" so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin237 A={1,3} va B={2,3,5} bo‘lsa B\A ni toping2 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, x∧y ni qiymatini toping7 R⊂A n munosàbàtgà À to‘plàmdàgi … deyilàdi |
sonini natural bo‘luvchilari nechta?
|
bet | 40/79 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 363,02 Kb. | | #119317 |
Bog'liq Energiya ishlab chiqaruvchi, uzatuvchi iste\'mol qiluvchi qurilm-fayllar.orgBu sahifa navigatsiya:
- 234 "Matematika" so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin
- 237 A={1,3} va B={2,3,5} bo‘lsa B\A ni toping
- 2 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, x∧y ni qiymatini toping
- 7 R⊂A n munosàbàtgà À to‘plàmdàgi … deyilàdi
231 118 sonini natural bo‘luvchilari nechta?
Javob: 4
232 "MEGA PLANET" gipermarketining "Hammasi uy uchun" bo?limida 15 xil piyola, 8 xil vaza, 10 xil choy qoshiq bor. Nazira xola turli nomdagi ikkita buyum sotib olmoqchi. U buni necha xil usulda amalga oshirishi mumkin?
Javob: 350
233 Anvar uyidan maktabga Avtobus, Taksi, Damas yordamida, maktabdan savdo markaziga esa Avtobus, Damasda borishi mumkin bo‘lsa, yo‘lni necha xil usulda tanlashi mumkin?
Javob: 6
234 "Matematika" so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin?
Javob: 18
235 Savatda 4 ta anor, 5 ta nok va 6 ta olma bor. Savatdan ikkita turli nomdagi mevani tanlashni necha usulda amalga oshirish mumkin?
Javob: 74
236 À={2,3,4,5,6,7,8} berilgan bo‘lsa, AxA to‘plàmdà aniqlangan ℘={(x,y): x,y∈A, y element x ga bo‘linadi va x=4} munosabat quyidagi javoblarning qaysi birida to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
Javob: ℘ ={(4,4), (4,8)}
237 A={1,3} va B={2,3,5} bo‘lsa B\A ni toping?
Javob: {2,5}
238 A={1,2,3} va A={1,2,3} to‘plamlarning dekart (to‘g‘ri) ko‘paytmasida aniqlangan ℘ munosabat berilgan, ya'ni ℘={<2,2>,<3,3>,<1,1> } quyidagi javoblarning qaysi birida munosabat nomi to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
Javob: tenglik
1 Agar G va G/ graflarning uchlari to‘plamlari X va X/ orasida o‘zaro bir qiymatli va uchlarning qo‘shnilik munosabatini saqlaydigan moslikni (?) o‘rnatish mumkin bo‘lsa, ya'ni ?x,y?X va ularga mos bo‘lgan x/,y/?X/(x?x/, y?y/) uchun xy?U?x/ y/?U/ bo‘lsa, u holda bu graf ….deyiladi?
Javob : Izomorf #
2 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, x∧y ni qiymatini toping?
Javob : {1,0,0,0}
3 To‘plam elementlari odatda lotin yoki Grek alifbosining … harflari bilan belgilanadi?
Javob : kichik
4 A={1;3;5;6;8;10}, B={5;6;7;8;10} va C={2;5;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va C to‘plamlarning ayirmasini toping.
Javob : {1;3;6}
5 Bir o‘quvchida qiziqarli matematikaga oid 7 ta kitob, ikkinchi o?quvchida esa 9 ta badiiy kitob bor. Ular necha xil usul bilan birining bitta kitobini ikkinchisining bitta kitobiga ayirboshlashi mumkin?
Javob : 63
6 Bir mamlakatda 4 ta shahar bor ekan: A, B, C va D. A shahardan B ga 5 ta yo?l, B shahardan C ga 4 ta yo?l olib borarkan. A dan D ga 6 ta yo?l, D dan C ga 3 ta yo?l bilan borish mumkin ekan. A shahardan C shaharga necha xil yo?l bilan borish mumkin?
Javob : 38
7 R⊂An munosàbàtgà À to‘plàmdàgi … deyilàdi?
Javob : n o‘rinli munosàbàt (predikàt)
|
| |
A to‘plamdagi uning B qism to‘plamiga kirmay qolgan hamma elementlardan tuzilgan qism to‘plam …. deb ataladi?

198 A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning yig‘indisini toping.201 A={1,2,3} va B={2,3,5} bo‘lsa, A kesishma B ni toping204 Tepalikdagi buloqqa 5 ta yo‘l olib boradi. Sayyoh necha xil usulda buloqqa borishi va qaytishi mumkin206 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧ y) → y ni qiymatini toping |
A to‘plamdagi uning B qism to‘plamiga kirmay qolgan hamma elementlardan tuzilgan qism to‘plam …. deb ataladi?
|
bet | 37/79 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 363,02 Kb. | | #119317 |
Bog'liq Energiya ishlab chiqaruvchi, uzatuvchi iste\'mol qiluvchi qurilm-fayllar.orgBu sahifa navigatsiya:
- 198 A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning yig‘indisini toping.
- 201 A={1,2,3} va B={2,3,5} bo‘lsa, A kesishma B ni toping
- 204 Tepalikdagi buloqqa 5 ta yo‘l olib boradi. Sayyoh necha xil usulda buloqqa borishi va qaytishi mumkin
- 206 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧ y) → y ni qiymatini toping
196 A to‘plamdagi uning B qism to‘plamiga kirmay qolgan hamma elementlardan tuzilgan qism to‘plam …. deb ataladi?
JAvob : B ning A to‘plamgacha to‘ldiruvchisi
197 Ikkala chetki (boshlang‘ich va oxirgi) uchlari ustma-ust tushgan qirra (yoy), ya'ni grafning (a,a)?U elementi sirtmoq deb ataladi. Sirtmoq, odatda, yo‘naltirilmagan deb hisoblanadi. Qirralari (yoylari) orasida sirtmoqlari bo‘lgan graf … deyiladi.
JAvob : psevdograf
198 A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning yig‘indisini toping.
JAvob : {1;3;5;6;7;8;10}
199 Talabaning kiyimlar javonida 3 xil galstuk, 2 xil ko?ylak va 2 xil shim bor. Talaba 1 ta galstuk, 1 ta ko?ylak, 1 ta shimni necha xil usulda kiyishi mumkin?
JAvob : 12
200 Berilgan elementar mulohazalar (o‘zgaruvchilar) yoki ularning inkorlari diz'yunksiyalaridan tashkil topgan formulaga … deb ataladi.
JAvob : shu o‘zgaruvchilar elementar diz'yunksiyasi
201 A={1,2,3} va B={2,3,5} bo‘lsa, A kesishma B ni toping?
Javob : {2,3}
202 Agar berilgan elementar mulohazalarning har biri elementar diz'yunksiya ifodasida faqat bir marta qatnashsa, bu ifoda shu … deb ataladi.
Javob: elementar mulohazalarga nisbatan to‘liq elementar diz'yunksiya
203 Agar orgrafning istalgan ikkita uchini har bir yo‘nalishda tutashtiruvchi faqat bittadan yoy mavjud bo‘lsa, u holda unga ... deb ataladi.
Javob: to‘la orgraf
204 Tepalikdagi buloqqa 5 ta yo‘l olib boradi. Sayyoh necha xil usulda buloqqa borishi va qaytishi mumkin?
Javob: 25
205 x va y mulohazalarning ekvivalensiyasi deb … qiymat qabul qiladi?
Javob: shunday yangi x?y mulohazaga aytiladiki, bu yangi mulohaza x va y mulohazalar bir hil qiymat qabul qilganda "chin", boshqa hollarda esa "yolg‘on"
206 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧ y) → y ni qiymatini toping?
Javob: {1,1,1,1}
207 À={2,3,4,5,6,7, 8} berilgan bo‘lsa, AxA to‘plàmdà aniqlangan ℘={(x,y): x,y∈A, y element x ga bo‘linadi va x≤2} munosabat quyidagi javoblarning qaysi birida to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
Javob: ℘={(2,2), (2,4), (2,6), (2,8)}
|
| |
Eshitish organlari va uning gigiyenasi

|
Eshitish organlari va uning gigiyenasi
|
bet | 18/50 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 193,62 Kb. | | #231277 |
Bog'liq Ёш физ. назорат javoblari35. Eshitish organlari va uning gigiyenasi.
Eshitish analizatorlari, eshitish sistemasi — tovush tebranishlarini eshitish organlari orqali sezib, tahlil qiladigan mexanik retseptorlar va nerv tuzilmalari majmui. Eshitish analizatorlarining tuzilishi, ayniqsa, uning periferik qismi odamda va hayvonlarda farq qiladi. Eshitish analizatorlari hasharotlarda timpanal organ, suyakli baliqlarda suzgich pufagi hisoblanadi. Suzgich pufagining tebranishi veberov apparatiga, undan ichki quloqqa oʻtadi. Suvda hamda quruqlikda yashovchilar, sudralib yuruvchilar va qushlarning ichki qulogʻida qoʻshimcha retseptor hujayralar (bazilyar membranalar — papillalar) rivojlanadi. Yuksak umurtqalilar, jumladan, koʻpchilik sut emizuvchilarda Eshitish analizatorlari tashqi, oʻrta va ichki quloq, shuningdek, eshitish nervi hamda ketmaket tutashgan nerv markazlaridan iborat. Eshitish analizatorlari markaziy boʻlimining rivojlanishi ekologik omillar va Eshitish analizatorlarining hayvonlar xattiharakatidagi ahamiyati bilan bogʻliq. Eshitish nervi tolalari chigʻanoqdan nerv markazlaridan biri — koxlyar yadrolariga boradi; chap va oʻng koxlyardan chiqadigan nerv tolalari Eshitish analizatorlarining ikki yoni boʻylab simmetrik joylashgan boʻlib, yuqori olivaga kelib tutashadi. Tovush tebranishlarini aniqlashda chigʻanoq toʻsigʻi asosiy ahamiyatga ega. Bu toʻsiq tovushni mexanik spektral analiz qiladigan, chigʻanoq toʻsigʻi boʻylab qator joylashgan filtrlasheshitish retseptorlaridan iborat. Retseptorlar 0,1 dan 10 nm diapazondagi tebranishlarni qabul qiladi. Eshitish analizatorlari markaziy boʻlimida joylashgan neyronlar muayyan tovush tebranishlariga sezgir. Eshitish analizatorlarining nerv elementlari tovush tebranishlari bilan birga tovush kuchi, davomiyligi va boshqalar xususiyatlariga ham taʼsirchan. Markaziy nerv sistemasi va, ayniqsa, uning yuqori qismi neyronlari tovushning murakkab belgilari (mas, tovush amplituda modulyatsiyasi chastotasi, yoʻnalishi va harakati)ga sezgir boʻladi.
36. Maktab binosidagi issiqlik rejimi.
|
| |
Qalqasimon bez va uning funktsiyasi

|
Qalqasimon bez va uning funktsiyasi
|
bet | 23/50 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 193,62 Kb. | | #231277 |
Bog'liq Ёш физ. назорат javoblari43. Qalqasimon bez va uning funktsiyasi.
Qalqonsimon bez — odam va hayvonlarning ichki sekretsiya bezi. Qalqonsimon bezning rivojlanishi homilalik davrida boshlanib, bola 1 yoshga yetganda uning vazni 1—2 g ni tashkil etadi, oʻsish jarayonida u kattalashib 20—22 g gacha yetadi. Qalqonsimon bez embrion jabra xaltachasi epiteliysidan rivojlanadi. Qalqonsimon bez odam embrioni taraqqiyotining 8—9 oyida toʻliq shakllanib, gormon ajrata boshlaydi, u boʻyinda, hiqildoq togʻaylari sohasida joylashgan; 2 palla va boʻyinchadan iborat. Qalqonsimon bezni bir juft yuqori va bir juft pastki arteriyalar qon bilan taʼminlaydi, simpatik va parasimpatik nerv tolalari innervatsiya qiladi. U organizmda modda va energiya almashinuvi regulyatsiyasida ishtirok etuvchi yodli gormon tiroksin (T4), triyodtironin (TZ) va tireokaltsitonin ishlab chiqaradi. Qalqonsimon bez funksiyasini markaziy nerv sistemasi, faoliyatini esa gipofiz bezi boshqaradi.
Gipofizning tireotrop gormoni Qalqonsimon bez funksiyasi va rivojlanishini kuchaytiradi. Organizmda Qalqonsimon bezning ahamiyati juda katta, u bosh miya faoliyati, moddalar almashinuvi, suyak oʻsishi, immun sistemalar, jismoniy va aqliy rivojlanish, jinsiy yetilish jarayonlari, adaptatsiya va boshqalar reaksiyalarni taʼminlaydi. Bu bez faoliyatining buzilishi buqoq, gipotireoz, gipertireoz va boshqalar kasalliklarga olib keladi.Qalqonsimon bez ishlab chiqaruvchi Kalsitonin gormoni qondan ortiqcha Ca ni olib suyaklarga yuborilishini taminlaydi.
44. Me’da osti bezlari.
Meʼda osti bezi — odam va hayvonlardagi yirik bez. Anatomik-fiziologik xususiyatlariga koʻra, tashqi (ekzokrin) va ichki (endokrin) sekretsiya bezi; pankreatik shira hamda insulin va glyukagon gormonlarini ajratadi; ular bevosita qonga oʻtib, uglevod hamda yogʻlar almashinishini boshqaradi; ovqat hazm qilishda ishtirok etadi. Meʼda osti bezi murakkab tuzilgan aralash bezlar turkumiga kiradi. U kattaligi jihatdan jigardan keyin ikkinchi oʻrinda turadi. Qorin boʻshligʻida, meʼda orqasida, oʻn ikki barmoq ichakka yaqin (qarang Ichak), bel umurtqalarining qarshisida koʻndalang joylashgan. Uzunligi 12—18 sm, vazni 70—80 g atrofida, bezning biriktiruvchi toʻqimadan iborat kapsulasi juda nozik. Bez hujayralari meʼda shirasiyai ajratadi. Meʼda osti bezining chiqaruv yoʻllari yiriklashib va bir-biriga qoʻshilib borib, bosh chiqaruv yoʻliga quyiladi, bu yoʻl bez boʻylab borib, umumiy oʻt yoʻli bilan birga oʻn ikki barmoq ichakka ochiladi. Meʼda osti bezi b. kasalliklaridan pankreatit, oʻsma hosil boʻlishi, insulin ishlab chiqarilishi buzilganda qandli diabet kuzatiladi
|
| |
Buyrak usti bezlari - Nazorat savollari yosh fiziologiyasi predmeti va uning o‘rganish obe’ktlari

|
Nazorat savollari yosh fiziologiyasi predmeti va uning o‘rganish obe’ktlari
|
bet | 24/50 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 193,62 Kb. | | #231277 |
Bog'liq Ёш физ. назорат javoblari45. Buyrak usti bezlari.
Buyrak usti bezlari (glandula syprarenalis) — odam va umurtqali hayvonlarning ichki sekresiya bezi; ikkala (oʻng va chap) buyrak ustida joylashgan juft bez (nomi shundan kelib chiqqan). Uning oldi, orqa va pastki yuzalari farq qilinadi, ogʻirligi 3— 5g. Buyrak usti bezlari b. tashqi—poʻstloq qavati (adrenokortikal bez) va ichki — magʻiz qavati (adrenal bez)dan iborat boʻlib, har ikkala qavat strukturasi va funksiyasi alohida ichki sekresiya bezlari hisoblanadi.
Poʻstloq qavati kimyoviy tuzilishiga koʻra steroidlar qatoriga kiradigan, taʼsiri jihatdan farq qiladigan 3 xil gormon ishlab chiqaradi, shiralari qonga shimiladi. Ushbu gormonlar xolesterin va askorbin kislotadan sintezlanadi.
Mineralokortikoidlar (aldosteron, kortikosteron, dezoksikortikosteron) — mineral almashinuvini boshqaradi, bularning eng faoli aldosteron organizmda suv-tuz almashinuvi jarayoniga taʼsir etadi. Glyukokortikoidlardan gidrokortizon oqsil, yogʻ va uglevod almashinuvida qatnashadi, organizmning kasallikka qarshilik kuchini oshirib, yalligʻlanishning tez tuzalishiga olib keladi. Buyrak usti bezlari b. poʻstloq qavatining jinsiy gormonlari — androgenlar va estrogenlar jinsiy bezlar faoliyatini boshqaradi, bolalik davrida jinsiy aʼzolarning rivojlanishini taʼminlaydi; balogʻat yoshiga yetganda bu gormonning ahamiyati kamayadi. Buyrak usti bezlari magʻiz qavatida adrenalin va noradrenalin gormonlari ishlanadi. Ular nerv oxirlariga taʼsir etib, yuraktomir sistemasi ishini tartibga solib turadi. Buyrak usti bezlari b.ning shikastlanishi turli kasalliklar (masalan, Bronza kasalligi)ga olib keladi. Buyrak usti bezlari b. faoliyatini nerv sistemasi va bosh miya poʻstlogʻi idora etadi.
46. Jinsiy bezlar va uning organizmdagi ahamiyati.
Jinsiy bezlar, gonadalar - odam va hayvonlarda jinsiy hujayralar (tuxum va spermatozoidlar) hamda jinsiy gormonlarni hosil qiluvchi aʼzolar. J. b. jinsni belgilaydi. Ayollar jinsiy bezi tuxumdon odamda kichik chanoq boʻshligʻida, koʻpchilik sut emizuvchilarda buyrakning orqa Femida joylashgan. Tuxumdonning poʻstloq va magʻiz (miya) qavati boʻlib, unda koʻplab follikulalar mavjud, ularning har birida bitta tuxum yetiladi. Tuxumdonda estrogenlar, progestinlar, relaksin va b. gormonlar hosil boʻladi. Erkaklar jinsiy bezi — moyak odamda va talaygina sut emizuvchilarda urugʻ xaltachasi (yorgʻoq)da, boshqa hayvonlarda qorin boʻshligʻida joylashgan. Moyakda testosteron va b. gormonlar ishlab chiqaradigan erkak jinsiy hujayralari (spermatozoidlar) va b. maxsus xujayralar yetiladi.
Umurtqali va umurtqasiz hayvonlarning boshqa vakillarida J. b.ning joylanishi va tuzilishi xilmaxil. J. b.ning sekretor faoliyati gonadatrop gormonlar orqali boshqariladi.
|
| |
Eshitish organining yosh xususiyati nimalardan iborat

|
Eshitish organining yosh xususiyati nimalardan iborat
|
bet | 20/50 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 193,62 Kb. | | #231277 |
Bog'liq Ёш физ. назорат javoblari38. Eshitish organining yosh xususiyati nimalardan iborat.
E. sezgirligi E.ning absolyut chegarasi orqali baholanadi. Bu chegara tovushning E. mumkin boʻlgan minimal intensivligi ditsibal (db) hisobida belgilanadi. Qabul qilinadigan tovush tebranishlari chastotasi diapazoni E. egri chizigʻi, gers yoki kilogers bilan ifodalanadi. Odam 10—20 gs dan 20 kgs gacha boʻlgan tovush tebranishlarini qabul qiladi, 10 gs dan past tebranishli tovushlar uzluksiz tovush tarzida qabul qilinmaydi. Odamda E.ning eng quyi chegarasi 1—3 kgs chastotaga teng. Juda yuqori tebranishli tovush toʻlqinlari — shovqin (mas, 140 db ogʻriq paydo qiladi; 150 db tovushga odam chiday olmaydi). Har xil hayvonlar turli diapazondagi tovush toʻlqinlarini (mas, hasharotlar 0,2 kgs — 500 kgs, baliqlar 50—100 gs — 3—5 kgs, delfinlar 100 gs —200 kgs) qabul qiladi. Umurtqali hayvonlardan qushlarning E. sezgirligi sudralib yuruvchilarnikidan, sut emizuvchilarniki qushlar va sudralib yuruvchilarnikidan yuqori boʻladi.
Tovushni farqlash imkoniyati differensial chegara, yaʼni E. mumkin boʻlgan tovush oʻzgarishining minimal chegarasi (intensivligi yoki chastotasi) bilan belgilanadi. Odamda tovushni farqlash differensial chegarasi (oʻrtacha diapazonda) intensivlik boʻyicha 0,3—0,7 db, chastota boʻyicha 2— 8 gs ga teng. Tovush signallari kuchayishi bilan tovushni farqlash ham kuchayadi, uning differensial chegarasi esa kamayib boradi. Bunday holat nutq signallari va musiqa ohanglarini qabul qilishda ham namoyon boʻladi. Odamni musiqa ohanglari absolyut balandligini aniqlay olish qobiliyati absolyut E. deyiladi. Boshqa begona tovushlar taʼsirida tovushni qabul qilish xususiyati yomonlashuvi, hatto butunlay yoʻqolishi mumkin (niqoblanish hodisasi). Kuchli tovushlar uzoq vaqt davomida taʼsir etganida E. sezgirligi pasayadi (fiziologik adaptatsiya). E. sistemasi ikkala simmetrik joylashgan qismlarining oʻzaro taʼsiri tovush manbaini aniqlashga imkon beradi (binaural effekt). Bir qancha hayvonlar (koʻrshapalaklar, delfinlar, ayrim qushlar) obʼyektlarning fazoda joylashgan oʻrni, shakli, oʻlchamini aniqlashga imkon beradigan maxsus E. sistemasi — exolokatsiya xususiyatiga ega. Ular oʻzlari chiqargan va obʼyektdan qaytadigan signallarni qabul qilishadi
|
| |
Tayanch-harakat tizimi va uning ahamiyati

|
Tayanch-harakat tizimi va uning ahamiyati
|
bet | 25/50 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 193,62 Kb. | | #231277 |
Bog'liq Ёш физ. назорат javoblari47.Tayanch-harakat tizimi va uning ahamiyati.
Tayanch-harakat aʼzolar sili — suyaklar, mushaklar va boʻgʻimlarning Kox tayoqchalari bilan zararlanishi oqibatida kelib chiqadigan patologik holatga aytiladi. Tayanch-harakat aʼzolari sili, shu aʼzolarning ogʻir jarohatlaridan boʻlib, boy klinik manzaraga ega. Bu esa, oʻz navbatida, oʻzgaruvchan boʻlib, sil jarohatining joylashgan oʻrniga, kasallikning bosqichiga, bemorning yoshiga, oʻtkazilgan davolash chora-tadbirlariga, tashqi va ichki omillar holatiga bogʻliq boʻladi. Bemorni har tomonlama tekshirib, diagnoz qoʻyishda, jarohatning atrofi va jismdagi umumiy oʻzgarishlarni batafsil aniqlash va toʻgʻri talqin qilish lozim. Ayni paytda sil jarohatiga oʻxshash oʻzgarishlar bilan kechadigan kasalliklarni ham hisobga olish lozim Xarakter koʻrinishi[tahrir | manbasini tahrirlash]
Tayanch-harakat aʼzolari sili, shu aʼzolarning ogʻir jarohatlaridan boʻlib, boy klinik manzaraga ega. Bu esa, oʻz navbatida, oʻzgaruvchan boʻlib, sil jarohatining joylashgan oʻrniga, kasallikning bosqichiga, bemorning yoshiga, oʻtkazilgan davolash chora-tadbirlariga, tashqi va ichki omillarning holatiga bogʻliq boʻladi. Bemorni har tomonlama tekshirib, diagnoz qoʻyishda, jarohatning atrofi va jismdagi umumiy oʻzgarishlarni batafsil aniqlash va toʻgʻri talqin qilish lozim. Ayni paytda sil jarohatiga oʻxshash oʻzgarishlar bilan kechadigan kasalliklarni ham hisobga olish lozim. Shu bilan birga bemorlarni klinik-laborator tekshirish va boshqa kasalliklar bilan solishtirib koʻrish maʼlum qonuniyatlarni buzmasdan amalga oshirilishi lozim
48. Odam tana suyaklari va uning turlari.
Suyaklar — odam va umurtqali hayvonlar skeletining asosiy qismi. Suyak toʻqimasi biriktiruvchi toʻqimaning bir xili. Suyak boʻgʻimlar, boylamlar, muskullar va oʻziga birikkan paylar bilan birga tayanchharakat apparatini hosil qiladi. Suyak hujayralar (osteotsitlar, osteoklastlar) va hujayralar oraligʻi mineral moddalardan tarkib topgan. Osteotsitlar hujayralar oraligʻi moddasi bilan oʻralgan; oʻsimtalar yordamida oʻzaro tutashgan; suyak toʻqimasida moddalar (oqsil, suv, ion) almashinuvini, osteoblastlar esa suyaklar hosil boʻlishini, ularning soʻrilish (rezorbsiya) jarayonini taʼminlaydi. Osteoblastlar va osteoklastlarning birgalikda taʼsiri suyak ning oʻsishi va funksional zoʻriqishi oʻzgarishining asosini tashkil etadi. Hujayralararo modda kollagen (ossein) tolalar va asosiy moddadan iborat, bu moddalar suyakning pishiq va mustahkam boʻlishini taʼminlaydi. Suya k toʻqimasi kollageni oʻziga xos polipeptidlarning koʻpligi bilan togʻaydan farq qiladi. Asosiy modda glikoproteidlar va proteoglikanlardan tashkil topgan. Mineral komponenta apatit, sulfat va kalsiy karbonat kristallaridan iborat. Suyak embrional rivojlanish davrida biriktiruvchi toʻqima — mezenximadan hosil boʻladi. Birlamchi suyak ichki togʻay skeletning suyaklanishidan (yelka, son va boshqalar), ikkilamchi suyak teri osti tangachalaridan (peshona, tepa va boshqa suyaklar) vujudga keladi.
|
| |
Kurish organlari kasalliklari va uni oldini olish choralari

|
Kurish organlari kasalliklari va uni oldini olish choralari
|
bet | 21/50 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 193,62 Kb. | | #231277 |
Bog'liq Ёш физ. назорат javoblari39. Kurish organlari kasalliklari va uni oldini olish choralari.
Koʻz kasalliklari — ko'z soqqasi, qovoq, konʼyunktiva, koʻz yoshi aʼzolari va koʻz kosasi kasalliklari. Yaqindan va uzoqdan koʻrolmaslik, koʻz astigmatizm ham koʻz kasalliklariga kiradi. Koʻz kasalliklari tugʻma va hayotda orttirilgan, yuqumli va yuqumsiz, oʻtkir va surunkali, bitta yoki ikkala koʻzda boʻladi. Organizmning umumiy kasalliklari: infeksion (sil, zaxm, revmatizm, gripp, difteriya, tiflar va boshqalar), parazitar (har xil gelmintlar, mas, exinokokklar qoʻzgʻatadigan), endokrin (qandli diabet va h.k.), qon tomir (gipertoniya kasalligi va boshqalar) kasalliklari, qon kasalliklari (leykoz), oʻsmalar (rak, sarkoma va boshqalar), markaziy nerv sistemasi kasalliklari (meningit, miya oʻsmasi), shuningdek, burun boʻshligidagi patologik jarayonning atrofga tarqalishi koʻz kasalliklariga sabab boʻladi. Koʻzga infeksiya tushishi, mexanik, kimyoviy (kislota va ishqorlar) va fizik omillar (issiqlik, yorugʻlik, radioaktiv nur)dan shikast yetishi ham koʻz kasalliklariga olib keladi. Glaukoma, traxoma kabi kasalliklarda, koʻz ogʻir shikastlanganda va kuyganda, koʻrish nervi atrofi yaxshi kishi vaqtida davolanmasa, koʻr boʻlib qolishi mumkin. Koʻz kasalliklarining paydo boʻlish sabablari, davosi va oldini olish masalalarini oftalmologiya oʻrganadi
40. Ichki sekretsiya bezlari xaqida tushuncha.
Har xil turdagi signal beruvchi moddalarni chiqaradigan hujayralar hamda inkretor bezlar gormonlar orqali ko'plab hujayrali organizmdagi turli metabolik jarayonlar va organ funktsiyalarini tartibga soluvchi organ tizimiga birlashtiriladi. Gormonlar atrof-muhitdagi yonidagi hujayralarga to'g'ridan-to'g'ri parakrin ta'sir ko'rsatadigan yoki endokrin qon oqimiga chiqarilgandan so'ng, maqsadli hujayralarga yetib boradigan xabarchilar hisoblanadi.
Gormonlar hujayra membranasida yoki hujayraning sitozolida ma'lum gormon retseptorlari mavjud bo'lsa, hujayradan tashqari signal beruvchi moddalar sifatida ta'sir ko'rsatadi.
Endokrinologiyaning tibbiy ixtisosligini endokrin tizimning buzilishi yoki endokrinopatiyalar egallaydi.
Gipotalamus, o'rta miyaning kichik maydoni hisoblanadi, uni endokrin tizim bilan bog'laydi
|
| |
A={1,2,3} va B={2,4,5} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning ko‘paytmasini toping

|
A={1,2,3} va B={2,4,5} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning ko‘paytmasini toping
|
bet | 46/79 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 363,02 Kb. | | #119317 |
Bog'liq Energiya ishlab chiqaruvchi, uzatuvchi iste\'mol qiluvchi qurilm-fayllar.org146 A={1,2,3} va B={2,4,5} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning ko‘paytmasini toping.
JAvob : {2}
147 Bir o‘quvchida qiziqarli matematikaga oid 9 ta kitob, ikkinchi o?quvchida esa 12 ta badiiy kitob bor. Ular necha xil usul bilan birining bitta kitobini ikkinchisining bitta kitobiga ayirboshlashi mumkin?
Javob : 108
148 To‘plam elementlari soni 3 ta bo‘lsa uning barcha xosmas qism to‘plamlari soni nechta bo‘ladi?
JAvob : 2
150 ¬(x∧y) ifoda quydagilarda qaysi biriga teng?
JAvob : ¬x∨¬y
151 Universal to‘plam deb nimaga aytiladi?
JAvob: Biror to‘plamning xos qismi deb qaralmagan har bir to‘plamni universal to‘plam deyiladi.
152 "AKA" so‘zidagi harflar yordamida nechta so‘z tuzish mumkin?
JAvob : 3
153 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∨ y) →y ni qiymatini toping?
JAvob : {1,0,1,1}
154 À={2,3,4,5,6,7,8} berilgan bo‘lsa, AxA to‘plàmdà aniqlangan ℘={(x,y): x,y∈A, y element x ga bo‘linadi va x=3} munosabat quyidagi javoblarning qaysi birida to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
JAvob : ℘={(3, 3), (3, 6)}
155 ¬(x∨y) ifoda quydagilarda qaysi biriga teng?
JAvob : ¬x∧¬y
156 A={x: |x-2| < 3, x ∈N} to‘plamning eng katta elementini toping.
JAvob : 4
157 Savatda 3 ta anor, 5 ta nok va 4 ta olma bor. Savatdan bittadan anor, nok va olmani tanlashni necha usulda amalga oshirish mumkin?
JAvob : 60
158 0,1,2,3,4,5 raqamlari yordamida nechta turli raqamli to‘rt xonali son tuzish mumkin?
Javob : 300
159 Savatda 4 ta anor, 5 ta nok va 6 ta olma bor. Savatdan bittadan anor, nok va olmani tanlashni necha usulda amalga oshirish mumkin?
Javob : 120
160 A={x: |x-4| < 8, x ∈N} to‘plamning elementlari sonini aniqlang.
JAvob : 11
161 A={1;3;5;6;8;10}, B={5;6;7;8;10} va C={2;5;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, B va A to‘plamlarning ayirmasini toping.
JAvob : {7}
|
| |
x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧y) → y ni qiymatini toping?

165 "Sirtqi" so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin169 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, x ∧y ni qiymatini toping173 4 ta turli xatni 4 ta turli konvertga necha xil usulda joylash mumkin176 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧ y) ↔y ni qiymatini toping |
x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧y) → y ni qiymatini toping?
|
bet | 59/79 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 363,02 Kb. | | #119317 |
Bog'liq Energiya ishlab chiqaruvchi, uzatuvchi iste\'mol qiluvchi qurilm-fayllar.orgBu sahifa navigatsiya:
- 165 "Sirtqi" so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin
- 169 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, x ∧y ni qiymatini toping
- 173 4 ta turli xatni 4 ta turli konvertga necha xil usulda joylash mumkin
- 176 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧ y) ↔y ni qiymatini toping
162 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧y) → y ni qiymatini toping?
Javob : {1,1,1,1}
163 x∨(y∧z) ifoda quydagilarda qaysi biriga teng?
Javob : (x∨ y) ∧ (x ∨ z)
164 A={1;3;5;6;8;10}, B={5;6;7;8;10} va C={2;5;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, C va A to‘plamlarning ayirmasini toping.
JAvob : {2;7}
165 "Sirtqi" so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin?
JAvob : 8
166 A={1,2,3} va A={1,2,3} to‘plamlarning dekart (to‘g‘ri) ko‘paytmasida aniqlangan ℘ munosabat berilgan ya'ni ℘={<2,1>,<2,3>,<1,3> } quyidagi javoblarning qaysi birida munosabat nomi to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
JAvob : teng emas
168 Chorvador 10 ta qo?y va 15 ta echki sotmoqchi. Xaridor bitta qo?y va bitta echki olmoqchi. U necha xil usulda sotib olishi mumkin?
Javob : 150
169 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, x ∧y ni qiymatini toping?
JAvob : {1,0,0,0}
170 A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan. A va B to‘plamlarning ko‘paytmasini elementlar sonini toping.
Javob : 4
172 Turli qirralardan tashkil topgan marshrutga … deb ataladi.
JAvob : zanjir
173 4 ta turli xatni 4 ta turli konvertga necha xil usulda joylash mumkin?
JAvob : 24
174 ¬(x↔y) ifodani MKNSH si qaysi javobda keltirilgan?
JAvob : (x ∨ y) ∧ (¬x ∨¬y)
175 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (y → x) → y ni qiymatini toping?
JAvo : {1,0,1,0}
176 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧ y) ↔y ni qiymatini toping?
JAvob : {1,1,0,1}
177 À={2,3,4,5,6,7,8} berilgan bo‘lsa, AxA to‘plàmdà aniqlangan℘={(x,y): x,y∈A, y element x ga bo‘linadi va x≤4} munosabat quyidagi javoblarning qaysi birida to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
JAvob : ℘={(2,2), (2,4), (2,6), (2,8), (3,3), (3,6), (4,4), (4,8)}
|
| |
Etalon (o‘lchashlar shkalasi yoki birligi etaloni)

|
Etalon (o‘lchashlar shkalasi yoki birligi etaloni)Bog'liq Samarqand veterinariya meditsinasi instituti (1)Etalon (o‘lchashlar shkalasi yoki birligi etaloni)
– kattalikning o‘lchamini
qiyoslash sxemasi bo‘yicha quyi vositalarga uzatish maqsadida shkalani yoki
kattalik birligini qayta tiklash va (yoki) saqlash uchun mo‘ljallangan va belgilangan
tartibda etalon sifatida tasdiqlangan o‘lchashlar vositasi yoki o‘lchash vositalarining
majmui.
Birlamchi etalon
– birlikni mamlakatda (shu birlikni boshqa etalonlariga
nisbatan) eng yuqori aniqlik bilan qayta tiklanishini ta’minlaydigan etalon.
Maxsus etalon
– birlikning alohida sharoitlarda qayta tiklanishini
ta’minlaydigan va bu sharoitlar uchun birlamchi etalon bo‘lib xizmat qiladigan
etalon.
Davlat etaloni
– davlat hududida ushbu kattalikning boshqa barcha etalonlari
bilan qayta tiklanadigan, birliklarning o‘lchamlarini aniqlash uchun asos sifatida
xizmat qilishi vakolatli davlat idorasining qarori bilan tan olingan etalon.
Ikkilamchi etalon
– birlikning o‘lchamini mazkur birlikning birlamchi
etalonidan oladigan etalon.
Nusha-etalon
– birlikning o‘lchamini ishchi etalonlarga uzatish uchun
mo‘ljallangan ikkilamchi etalon.
Ishchi etalon
– birlikning o‘lchamini ishchi o‘lchash vositalariga uzatish
uchun mo‘ljallangan etalon.
Xalqaro etalon
– milliy etalonlar bilan qayta tiklanadigan va saqlanadigan
birliklar o‘lchamlarini muvofiqlashtirish uchun xalqaro kelishuv bo‘yicha xalqaro
asos sifatida qabul qilingan etalon.
Milliy etalon
– mamlakat uchun boshlang‘ich etalon sifatida xizmat qilishi
rasmiy qaror bilan tan olingan etalon.
O‘lchashlar birliligi
– o‘lchash natijalari rasmiylashtirilgan kattaliklar
birliklarida ifodalangan va o‘lchashlar xatoligi berilgan ehtimollik bilan belgilangan
chegaralarda joylashgan o‘lchashlar holati.
O‘lchashlar birliligini ta’minlash
– O‘BT Qonunlar, shuningdek
o‘lchashlarning birliligini ta’minlashga qaratilgan davlat standartlari va boshqa
me’yoriy hujjatlarga muvofiq o‘lchashlar birliligiga erishish va saqlashga qaratilgan
metrologik xizmatlar faoliyati.
|
| |
Xalqaro elektretexnika kоmissiyasi (MEK)

35
nizomi bilan belgilanadi va elektro texnika va radiotexnika soxalarida xalkaro
standartlarni ishlab chikish orkali xalkaro xamkorlikka kumaklashadi. Barcha
mamlakatlarning milliy elektrotexnika komitetlari
MEK tashkilotining Oliy
boshkaruv organini tashkil etishadi. MEK tashkilotining kengashi xar yili navbatma-
navbat bilan unga a’zo bulgan mam lakatlarda utkazib boriladi. Kengashda kabul
kilinayotgan karorlar kupchilik ovoz bilan kabul kilinadi. Kengash prezidenti esa xal
kiluvchi ovozga ega bulib, ovozlar teng bulgan xolatda uzining xal kiluvchi
ovozidan foydalanadi. MEK tashkilotining xalkaro standartlarini 2 turga bulish
mumkin:
1) Umumtexnika standartlar (tarmoklararo xarakterga ega)
2) Anik maxsulotga nisbatan texnik talablarni kuyuvchi standartlar.
1-tur standartlariga terminologiya (atamalar)ga oid me’yoriy
xujjatlar,
kuchlanish va chastota standartlari, turli xil sinovlar uchun standartlar kiradi.
2 - tur standartlariga maishiy elektr asboblardan aloka sun’iy yuldoshlarigacha
bulgan buyumlar kiradi.
ISO va MEK takshilotlari uzlarini xamkorlikda ishlab chikkan ISO MEK
barcha texnikalar standartlarni ishlab chikish barcha
boskichlarida xavfsizlik
masalaga kat’iy amal kilgan xolatda ishlab chikariladi deb ta’kidlangan. Xavfsizlik
darajasini baxolash extimoli tavakkalchilik darajasi bilan va xavfsizlik me’yori bilan
boglangan buladi. Xavfsizlik me’yori xar doim davlat darajasida urnatiladi.
MEK nizomiga ko’ra, bu tashkilotning maksadlari elektrotexnika va radiotexnika va
ularga kushni tarmoklardagi muammolar soxalaridagi standartlashtirish masalalarini
xal qilishdir. ISO va MEK faoliyatlari buyicha farklanadi, MEK elektrotexnika,
elektronika, radioaloka,
asbobsozlik, soxalari buyicha standartlashtirish bilan
shugullanadi.
Xozirgi vaktda 41ta milliy qumitalar MEKning a’zolari xisoblanadi. Bu
mamlakatlarda er kurrasining 80% axolisi yashab, 95% dunyodagi ishlab
chikarilayotgan elektr kuvvatining iste’molchisi xisoblanadi.
Bu asosan sanoati
rivojlangan xamda rivojlanayotgan mamlakatlardir.MEK ingliz, fransuz va rus
tillarida ish olib boradi.
MEK
ning Oliy raxbar idorasi MEK kengashidir, u erda mamlakatlarning xamma
milliy kumitalari takdim etilgan. Unda eng yukori lavozim prezident bulib, u xar 3
yil muddatda saylanadi.
Bundan tashkari vise-prezident, xazinachi, bosh sekretar
lavozimlari xam bor. MEK xar yili bir marta uz kengashiga yigiladi va uz faoliyati
doirasidagi masalalarni xal kiladi.
1972 yilga kadar MEK va ISO lar tomonidan yaratilayotgan xujjatlar tavsiya sifatida
faoliyat kursatar edi. 1972 yilga esa MEK, ISO
larning tavsiyalari xalkaro
standartlarga
aylantirilishi xakida qaror qabul qilindi.
Metrologiya sohasida konunlashtiruvchi Xalkaro tashkilot (MOZM)

36
mikyosda muvofiklashtirishdir.
MOZM faoliyatining asosiy yunalishlari kuyidagilardan iborat:
-MOZM ga a’zo bulgan mamlakatlar uchun ulchash vositalarining uslubiy me’yoriy
metrologik tavsiflarining birliligini belgilash;
qiyoslash
uskunalarini, solishtirish usullarini,
etalonlari tekshirish va
attestatlashini, nayunavi va ishchi o‘lchash asboblarini u g‘unlashtirish;
xalqaro ko‘layda birxillashtirilgan o‘lchash birliklarini mamlakatlarda
qo‘llanishini ta’yinlash;
Metrologik xizmatlarning eng qulay shakillarini ishlab chikarish va ularni joriy
etish bo‘yicha davlvt ko‘rsatkichlarining birliligini ta’yinlash;
rivojlanyotgan mamlakatlarda etrologik ta’yin etish
va ularni zarur texnik
vositalari bilan tayinlashda mily-texnikavi yordaylashish;
etrologik soxasida turli darajalarda kadrlar va yorlashning yagona qonun-
qoidalarini belgilash.
MOZM
ning Oli raxbar idorasi erologiyadan
qonun chqaruvchi Xalqaro
konferensiyasi qisoblanib, u xar to‘rt yilda bir necha marta chiqarildi. Konferesiya
tashkilotning maqsad va vazifalarini belgilaydi, ishchi idoralarining ma’vzularini
tasdiqlaydi, byudjkt masalalarini muxokama qiladi.
MOZMning rayi tili - fransuz tilidir.
Standartlashtirish bo‘yicha boshqa xalqaro tashkilotlar.
Sifat bo‘yicha Evropa tashkiloti(EOK)
Sifatni nazorat
qilish Evropatashkiloti
EOKK
(Evropeskaya organizimsiya
po kontrolyu kachestva)bo‘lib, uning birinchi konferesiyasi 1957 yilda chiqarilgan
va shu yilning o‘zida uni imzosi xam tasdiqlandi.
Metrologik xizmat - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya meditsinasi...

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya meditsinasi instituti “ Chorvachilik va oBog'liq Samarqand veterinariya meditsinasi instituti (1)Metrologik xizmat
– MX o‘lchashlar birliligini ta’minlash ishlarini bajarish
va metrologik tekshiruv va nazoratni amalga oshirish uchun qonunga muvofiq
tashkil etiladigan xizmat.
Davlat metrologik xizmati
– Mamlakatda o‘lchashlar birliligini ta’minlash
bo‘yicha ishlarni mintaqalararo va sohalararo darajada bajaruvchi va davlat
metrologik tekshiruvi va nazoratini amalga oshiruvchi metrologik xizmat.
Davlat boshqaruv idorasining metrologik xizmati
– mazkur vazirlik
(mahkama) doirasida o‘lchashlar birliligini ta’minlash ishlarini bajaruvchi va
metrologik nazorat hamda tekshiruvini amalga oshiruvchi metrologik xizmat.
Yuridik shaxs metrologik xizmati
– mazkur muassasa (tashkilot) da
o‘lchashlar birliligini ta’minlash ishlarini bajaruvchi va metrologik tekshiruv hamda
nazoratini amalga oshiruvchi metrologik xizmat.
Metrologiya bo‘yicha milliy idora –
davlatda o‘lchashlar birliligini
ta’minlash ishlariga rahbarlikni bajarishga vakolatli davlat boshqaruv idorasi.
Metrologik tekshiruv –
o‘lchash jarayoni elementlarini me’yoriy hujjatlar
talablariga muvofiqligini aniqlash va tasdiqlashni o‘z ichiga olgan vakolatli idoralar
va shaxslar faoliyati.
Metrologik nazorat – o‘lchash jarayoni elementlarining holati, ishlatilishi va
o‘rnatilgan tartibda metrologik qoidalar amalga oshirilganligini baholash uchun
vakolatli idoralar va shaxslar faoliyati.
O‘lchash vositalarini tekshiruvdan o‘tkazish
– o‘lchash vositalarining
belgilab qo‘yilgan texnikaviy talablarga muvofiqligini aniqlash va tasdiqlash
maqsadida davlat metrologiya xizmati idoralari (vakolat berilgan boshqa idoralar,
tashkilotlar) tomonidan bajariladigan amallar majmui.
O‘lchash vositalarini kalibrlash
– metrologik jihatlarning haqiqiy
qiymatlarini va o‘lchash birliklarining qo‘llashga yaroqliligini aniqlash hamda
tasdiqlash maqsadida kalibrlash laboratoriyasi bajaradigan amallar majmui.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya meditsinasi instituti “ Chorvachilik va o
|
Sinov laboratoriyalarining tasdiqlash bo‘yicha konferesiyasi (ILAK)

37
va SEN tashkilotlari va boshka tashkilotlar bilanmuvofiklashtirilgan siyosatni olib
borish.
Standartlarni muvofiklashtirishda INSTA mutaxassislari «4F» foydasiga amal
kilinadi:
1.
Forbruker (iste’molchi);
2.
Fabrikant (ishlab chikaruvchi);
3.
Forskrifter (xavfsizlik);
4.
Forsksning (tadkikot natijalari).
INSTA ga a’zo bulgan mamlakatlarda me’yoriy xujjatlarning ishlab
chikarishning asosi sifatida ISO va MEK, SEN va SENELEK tashkilotlarining
me’yoriy xujjatlari asos kilib olinadi. Ishlab chikilgan me’yoriy xujjatlar INSTA ga
a’zo bulgan barcha mamlakatlarda ma’kullangandan keyin milliy me’yoriy xujjatlar
sifatida kabul kilinadi. INSTA tashkiloti uz faoliyatining asosiy yunalishi sifatida
Skandinaviya mamlakatlari orasida uzaro tushunishni ustivor yunalish deb
xisoblaydi. INSTA ga a’zo bulgan mamlakatlarda uzaro axborot ayirboshlashda
uygunlashgan stnadartlar kataloglari tashkil kilinadi. INSTA mamlakatlarida milliy
standartlarni uygunlashtirish buyicha kuyidagi yunalishlar ustuvor yunalishlar deb
xisoblanadi: mashinasozlik va stanoksozlik, ish urishlarining xavfsizligi,
foydalanish buyicha ishonchlilik, yonginga karshi vositalarning xavfsizligi.
64234 - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya meditsinasi instituti...

39
Qishloq xo’jaligidakengqo’llaniladigan “Standart” G.A.P. - Good
Agricultural Practices (maqbulqishloqxo’jalikamaliyoti) hamfoydalaniladi.
GLOBAL G.A.P. – bu qishloq xo’jalik mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun
birinchi darajali standart bo’lib, qishloq xo’jalik ekinlarini ekish vaqtidan to
mahsulotlarni yig’ib olishgacha bo’lgan, agar chorvachilikda bo’lsa ishlab
chiqarishga kirishish vaqtidan oraliq mahsulot holatiga kelguncha (boqish va
so’yish) bo’lgan davrda barcha ishlab chiqarish jarayonlarini qamrab olgan me’yoriy
hujjatdir.
Ushbu hujjatda qishloq xo’jalik maxsulotlari etishtiruvchi korxonalarining
amaliyotiga tegishli umumiy tamoyillar bayon qilingan bo’lib, butun jahonda
etakchi savdo kompaniyalari uchun muvofiq bo’lgan, global miqyosdagi
o’simlikshunoslik, chorvachilik va baliqchilik mahsulotlarini ishlab chiqarishning
optimal usullarini joriy etishning asosiy elementlari belgilangan.
G.A.P. bu etishtirilayotgan mahsulot xavfsizligini oshirish va sifatini
yaxshilashga yordam beruvchi tavsiyalar jamlamasidan iboratdir. Bu standartda
ixtiyoriy qishloq xo’jaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish tizimlariga ko’llash va
moslashtirish mumkin bo’lgan rahbariy ko’rsatmalar berilgan.
G.A.P. qishloq xo’jaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish jarayonining
dastlabki to’rtta komponenti ya’ni, tuproq, suv, xodim, ishlab chiqarish va qayta
ishlash muhitiga e’tibor qaratadi. Bu standart ISO 9001 standarti bilan to’g’ridan-
to’g’ri aloqada emas, ammo, muqobil tamoyillarda qishloq xo’jaligi mahsulotlari
xavfsizligi va sifat tizimini yaratishga yordam beradi.
Qishloq xo’jalik mahsulotlarini eksport qiluvchi korxonalarda o’z biznesida
oziq-ovqat xavfsizligiga bilan bog’liq tahdidlarni minimum darajaga tushirish
uchun, savdo tarmoqlarida qishloq xo’jaligi mahsulotlari xavfsizligi bo’yicha yangi
standart ishlab chiqish zarurati paydo bo’ldi. Shu tariqa yuzaga kelgan standart
EurepGAP: (Euro-RetailerProduceWorkingGroup) – oziq-ovqat mahsulotlari
chakana savdosi masalalari bo’yicha evropa ishchi guruhi va GAP (Good
Agricultural Practice) -Qishloq xo’jaligini yaxshilash amaliyoti nomini oldi.
GLOBAL G.A.P. standarti EUREPGAP (butun jaxon bo’yicha qishloq
xo’jaligi
maxsulotlarini
ishlab
chiqarish
jarayonlariga
standartlar,
sertifikatlashtirishga talablarni o’rnatuvchi xususiy idora) tomonidan chop etiladi.
Ushbu standartning asosiy maqsadi qishloq xo’jalik maxsulotlarini etishtirish
jarayonining barcha jabhalarini kuzatish orqali ularni etishtirish davrida sifatiga
salbiy ta’sir etuvchi omillar va xavf-xatarlar darajasini minimallashtirishdan
iboratdir.
GLOBALG.A.P. sertifikati qishloq xo’jaligi mahsulotlari ishlab chiqarishni
integrastiyalangan boshqaruv tizimi (IFA)
Nazariy metrologiya - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya meditsinasi...

60
tegishli bo‘lgan kattalikning miqdoriy aniqlanganligi.
Kattalikning qiymati
– kattalik uchun qabul qilingan birliklarning ma’lum
bir soni bilan kattalikning o‘lchamini ifodalash.
Kattalikning sonli qiymati
– kattalikning qiymatiga kiruvchi nomsiz son.
Parametr
– berilgan kattalikni o‘lchashda yordamchi sifatida qaraladigan
kattalik.
O‘lchash vositasi
– metrologik tavsiflari me’yorlangan (MTM), o‘lchami
(belgilangan xatolik chegarasi) ma’lum vaqt oralig‘ida o‘zgarmas deb qabul
qilinadigan, kattalikning o‘lchov birligini qayta tiklaydigan va (yoki) saqlaydigan,
o‘lchashlar uchun mo‘ljallangan texnik vosita.
Kattalik o‘lchovi
– o‘lchov qiymatlari belgilangan birliklarda ifodalangan va
zarur aniqlikda ma’lum bo‘lgan bir yoki bir nechta berilgan o‘lchamlarning
kattaligini qayta tiklash va (yoki) saqlash uchun mo‘ljallangan o‘lchash vositasi.
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya meditsinasi instituti “ Chorvachilik va o - bet 38

53
3.
“Metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish” faoliyati bo‘yicha
qanday xalqaro nufuzdagi tashkilotlarni bilasiz?
4.
HACCP tizimi oziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligiga doir boshqa
tizimlardan farqi?
15-amaliy mashg‘ulot
Mavzu: O‘zbekiston Respublikasining «Metrologiya to‘g‘risida» qonunini
o‘rganish
Mashg‘ulotning maqsadi:
talabalarga O‘zbekiston
Respublikasining
«Metrologiya to‘g‘risida» qonunini haqida ma’lumotlar berish.
Metrologiya fan sifatida o‘lchashlar, ularga bog‘liq va tegishli bo‘lgan qator
masalalarni o‘z doirasiga oladi. Metrologiya aslida yunonchadan olingan bo‘lib,
o‘lchash, o‘lcham, nutq, mantiq, ilm yoki fan ma’nolarini bildiradi. Umumiy
tushunchasini oladigan bo‘lsak, metrologiya - o‘lchashlar haqidagi fan.
Inson aql-idroki, zakovati bilan o‘rganayotgan,
shakllantirayotgan hamda
rivojlantirgan qaysi fanni, uning yo‘nalishini olmaylik, albatta o‘lchashlarga,
ularning turli usullariga, o‘zaro bog‘lanishlariga duch kelamiz. Bu o‘lchash usullari
va vositalari yordamida ularning birligini, yagona o‘lchashni talab etilgan aniqlikda
ta’minlash metrologiya fani orqaligina amalga oshiriladi. Shu sababdan hozirdagi
qaysi bir fan, ilmiy yo‘nalish, u hoh tabiiy, hoh ijtimoiy bo‘lmasin, albatta u yoki bu
darajada metrologiya bilan bog‘liq. Inson qo‘li etgan,faoliyati
doirasiga kirgan
ammo o‘lchashlar va ularning vositalari yordamisiz o‘rganilgan, izlangan hamda
ko‘zlangan maqsadlarga erishish mumkin bo‘lgan birorta yo‘nalish yo‘q. Shuning
uchunham metrologiya, standartlashtirishva sertifikatlashtirish asoslarini bilish, uni
o‘z mutaxassisligi doirasida tushunish va amaliy qo‘llash texnika va texnologiya
soxalaridagi bakalavriat yo‘nalishlari bitiruvchilariuchun
muhim omillardan biri
bo‘lib hisoblanadi.
“Metrologiya, standartlashtirishva sertifikatlashtirish” fani texnika,
menejment va marketing sohalari yo‘nalishlarida bakalavrlar va muxandislar
tayyorlashda o‘tilishi lozim bo‘lgan fanlardan hisoblanadi. Oliy ta’lim andozasidan
kelib chiqib, ushbu
fan talabalarda metrologiya, standartlashtirish va
sertifikatlashtirish bo‘yicha zarur va etarli bo‘lgan asosiy tushunchalarni
shakllantiradi.
“Metrologiya, standartlashtirishva sertifikatlashtirish” fanini o‘rganishdan
maqsad:
talabalarda xalq xo‘jaligining
texnika-texnologiya, menejment va
marketing sohalaridagi ishlab-chiqarish, savdo, nazorat va iste’mol bilan bog‘liq
bo‘lgan turli metrologik, sifat boshqaruvi va sertifikatlashtirish bo‘yicha masalalar
bilan shug‘ullanish, hamda me’yoriy hujjatlar va standartlar bilan ishlash borasida
etarli bilim va malakalarni hosil qilish.
Metrologik ta’minotningo‘z oldiga qo‘ygan asosiy maqsadlari

59
detallar va agregatlarning o‘zaro almashuvchanligini ta’minlash;
moddiy boyliklarning va energetik resurslarining
hisobini olib borish
ishonchliligini ta’minlash;
atrof-muhitni himoya qilish;
salomatlikni saqlash va hokazolar.
Metrologik ta’minot darajasi mahsulotning sifatiga bevosita ta’sir qiladi. Bu
ta’sir samaradorligini yanada oshirish maqsadida metrologik profilaktika ishlariga
va ishlab chiqarishni tayyorlashdagi metrologik ta’minot
masalalariga alohida
ahamiyat beriladi. Bu esa o‘z vaqtida respublikamizda bozor munosabatlariniyanada
chuqurroq shakllanishiga va ishlab chiqarilgan
mahsulotlarning eskport
imkoniyatini oshirilishiga munosib zamin yaratadi.
Takrorlash uchun savollar.
5.
Metrologik xizmat bilan metrologik ta’minotning qanday o‘zaro
farqli
tomonlari mavjud?
6.
Metrologik ta’minotning tashkil etuvchi asoslarini so‘zlab bering.
7.
Nima uchun metrologik ta’minotning ilmiy
asosi metrologiyadan iborat
deyiladi?
8.
“Metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish” faoliyati bo‘yicha
qanday xalqaro nufuzdagi tashkilotlarni bilasiz?
9.
O‘lchashlar birliligi deganda nimani tushunasiz?
16- amaliy mashg‘ulot
Mavzu: Metrologiya bo‘yicha asosiy atamalar va kattaliklar
Mashg‘ulotning maqsadi:
talabalarga
metrologiya bo‘yicha
asosiy atamalar
va kattaliklar haqida ma’lumotlar berish.
Metrologiyada bot-bot ishlatiladigan ayrim
tushunchalar quyidagilardan
iborat:
Metrologiya –
o‘lchashlar, ularning birliligini ta’minlash
usullari va
vositalari hamda kerakli aniqlikka erishish yo‘llari haqidagi fan.
3. Elektromosságtan és optika - bet 2

Az alábbi ábrán pedig Ohm fenti összefüggésének segítségével számított eredményei láthatók. A b értékét 20,25 nak, a értékei pedig rendre 7285, 6965, 6885, 6800 és 6800 voltak. 2
Vizsgáljuk meg, hogy mennyire voltak pontosak Ohm mérései saját számításai szerint! Ábrázoljuk valamelyik összetartozó mérési és számítási adatsorpárt egyazon ábrában!
Legyenek mindkét sorozatból az elsős sor adatai!
Mint az ábrából látható, alig van különbség a mért és a számított értékek közt!
Texnologiyalari universiteti samarqand filiali

Texnologiyalari universiteti samarqand filiali
Download
0,83 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
21.05.2024
Hajmi
0,83 Mb.
#248710
Download
0,83 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Texnologiyalari universiteti samarqand filiali
Download
0,83 Mb.
Matnni ko'rish
Ayollar gimnastikasi - Gimnastikaning tarbiyaviy rivojlantiruvchi va sog'lomlashtiruvchi turlari reja: kirish I...

|
Gimnastikaning tarbiyaviy rivojlantiruvchi va sog'lomlashtiruvchi turlari reja: kirish I bob 1 gimnastikaning sog’lomlashtiruvchi turlari
|
bet | 4/19 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 148,99 Kb. | | #256817 |
Bog'liq GIMNASTIKANING TARBIYAVIY RIVOJLANTIRUVCHI VA SOG\'LOMLASHTIRUVAyollar gimnastikasi-ayollar organizmining xususiyatlarini va psixologik tuzilishini inobatga oladi. Mashqlarni, metodik usullarini tanlashda, eng avvalo, onalik funksiyalari inobatga olinadi, shuning uchun kuchni, tezlikni, oyoqlar, qorin va orqa tomon mushaklarining chidamliligini rivojlantirishgaalohida e’tibor qaratiladi. Mashg’ulotlarga umumrivojlantiruvchi gimnastik mashqlarning barchasi kiritiladi: anjomlar bilan vaanjomlarsiz erkin mashqlar, gimnastik devorchada, o’tirg’ichda bajariladigan mashqlar va b. Ayollar bilan mashg’ulotlarda badiiy gimnastika mashqlari, tomosha va xalq o’yinlari elementlari va musiqa kattaahamiyatga ega. Mashg’ulotlarning musiqali kuzatuvigaalohida e’tibor beriladi. Ushbu mashqlar yordamida harakatlar koordinatsiyasi, jozibasi, go’zalligi rivojlanadi, to’g’ri va chiroyli qadi-qomat shakllanadi, sog’lik mustahkamlanadi, jismoniy vaaqliy ishlarga layoqatlik darajasi ko’tariladi.
Kasbiy sohaga yo’naltirilgan gimnastika quyidagi mashqlarni va metodik usullarni birlashtiradi. Ular yordamida o’z vaqtida kasbiy ta’lim boshlangancha, organizmning funksional imkoniyatlarini ko’tarish, harakatlanish va psixik qobiliyatlarini rivojlantirish va o’rganish (baholash), shug’ullanuvchilarga tanlangan kasbiy faoliyatiga zarur bo’lgan shaxs xususiyatlarini tarbiyalashi mumkin.
Kasbiy qobiliyatlarni rivojlantirishga vaamaliy harakatlanish ko’nikmalarini shakllantirishga o’rta maxsus va oliy ta’lim muassasalarida katta e’tibor qaratilgan. Haqiqatda butun jismoniy tayyorgarlik amaliy xarakterga ega, yoxud u shug’ullanuvchilar tanlagan mehnat faoliyatini muvafaqiyatli egallash va unda kasbiy mahoratga erishish uchun zarur bo’lgan qobiliyatlarni rivojlantirishga yo’naltirilgan.
Atletik gimnastika- mushaklar kuchini, chidamlilikni va irodani, organizmning funksional imkoniyatlarini rivojlantirish, o’smir va o’spirin o’g’il bolalarni doimiy jismoniy mashqlar mashg’ulotlariga jalb qilishning; sog’lom hayot tarzini shakllantirishning; tamaki chekish, narkotik moddalarni iste’mol qilish va sog’lik uchun zararli bo’lgan boshqa odatlarning oldini olish va shaxsni shakllantirishning; o’spirinlarni mehnatga, qiz juvonlarni onalikka tayyorlash uchun ajoyib vositasi va usuli. Atletik gimnastika gigienik gimnastikaning davomi bo’lib, sport gimnastikaning boshlanishi bo’lishi mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Gimnastikaning tarbiyaviy rivojlantiruvchi va sog'lomlashtiruvchi turlari reja: kirish I bob 1 gimnastikaning sog’lomlashtiruvchi turlari
|