nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Adabiyotlar - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

5. Miralimov M.M., Nazarova Z.A., Frik L.P. Spravochnik po tеxnologii lеkarstv.
Toshkеnt, 1991.
6. Z.N.Nazirov. Dori turlari tеxnologiyasi.- Toshkеnt, 1976 y.
7. D.N.Sinеv, I.Ya.Gurеvich. Posobiy dlya farmatsеvtov aptеk.- Mеditsina 1982 y.
8. I.A.Muravеv. Tеxnologiya lеkarstv. Tom 2. Moskva, Mеditsina. – 1980 y.
6 Laboratoriya mashg’uloti.
Mavzu:PASTALAR. RUX PASTASI, SALISIL-RUX PASTASI VA BOSHQA PASTALAR
TAYYORLASH. SIFATINI BAHOLASH
O’qitish maqsadi: Mavzuni o’zlashtirish davomida
pasta tayyorlash texnologiyasi, asos
tanlash, pasta tayyorlashning o’ziga xos
tomonlari bilan tanishish, ma’lumotlarni o‘rganish.
Mavzuning ahamiyati: Pastalar yumshoq dori shakllari ichida ma’lum foizini tashkil etib,
korxona va dorixona sharoitida tayyorlanadi. Bu dori shakli tarkibida 25% va undan ko’p
poroshoksimon moddalar bo’lib, konsistentsiyasi jihatdan mazlarga nisbatan quyuqroq bo’lishliligi
haqida ma’lumotnomalar, adabiyotlarni o‘rganish.
Vaziyatli masalalar:
1.
Pasta tayyorlashda berilgan tarkibdagi dori moddasi
avval qisman erituvchida
eritilib, so’ngra asos solindi. Talaba vazifani to’g’ri bajardimi?
2.
Pastalar tarkibida teng miqdordagi dori moddasi va asos bilan aralashtirib tayyorlansa
to’g’rimi?
3.
Pasta tarkibida 10% dori moddasi saqlaydi. To’g’rimi?
4.
Pastalar tarkibida 15%
dori moddasi saqlab,
konsistentsiyasi jihatdan
linimentlarga yaqin. To’g’rimi?
5.
Pasta tayyorlashda eritilgan asosga dori moddasi solib yaxshilab aralashtirildi.
Texnologiya to’g’ri bajarildimi?
Misol 10 - Buxgalteriya hisobi va audit

|
Buxgalteriya hisobi va audit
|
bet | 149/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)Misol 10
“MALIKA” firmasi ayollar kiyimini tikish bilan shug’ullanadi. Bu firma 2000-yilda tashkil topgan. Firma quyidagi asosiy vositalarga ega ya’ni bino, mashina, tikuv uskunalari va boshqalar. Joriy yilga kelib firma asosiy vositalarni ta’mirlashdan o’tkazadi. Bunda xo’jalik usulidan foydalandi. Shunda korxona buxgalteri tomonidan quyidagicha
Dt. 8910 1000000
Kt 2310 1000000 provodka berilgan.
Talab qilinadi: Yo’l qo’yilgan xatoliklarni aniqlang.
11-masala Korxana 4 yil muddat ichida foydalanish kutiladigan uskunani 1 750 000 so’mga sotib oldi . Ushbu uskunani tugatish qiymati 175000 so’mga baholangan .Mazkur uskuna bilan bog’liq quyidagi operatsiyalar amalga oshirilgan ;
1) Uskunani 2 yili ishlatish davomida yangi tarkibiy qism uchun 140 000 so’m to’landi ,uning foydalanish natijasida uskunaning unumdorligi 10% oshishi kutilmoqda .
2) Uchinchi yil davomida uskunani foydali xizmat muddatini 4 yildan 6 yilgacha oshirish imkonini yaratuvchi ta’mirlash uchun 930 000 so’m to’landi.
3) To’rtinchi yil davomida uskunani ish holati yomonlashmasligi uchun amalga oshirilgan ta’mirlashga 250 000 so’m sarflandi .
Auditorlik tekshiruvi jarayoni natijasida ushbu operatsiyalar bo’yicha quyidagi buxgalteriya provodkalari berilgan ,
1) Dt 0130 Kt 6010 1 750 000
2) Dt 0130 Kt 6010 1 070 000
3) Dt2010 Kt 6010 250 000
Topshiriq Yuqoridagi muomalalarni to’g’riligini tekshiring va auditorlik hisobotini tayyorlang .
12-masala. Korxona yangi faoliyatni yuritish uchun 15000 000 so’mga er uchastkasini sotib oldi Er uchastkasini sotib olishda qo’shimcha quydagi xarajatlar qilingan : brokker xizmati uchun 25000 so’m ,er uchastkasini korxona nomiga rasmiylashtirish uchun notariusga 55 000 so’m to’langan .Er uchastkasini obodonlashtirish uchun (boshqa tashkilotga ) 125000 so’m xarajat qilingan.Auditorlik tekshiruvi jarayonida bosh buxgalter tomonidan sotib olingan er uchastkasini buxgalteriyada quyidagicha aks ettirilgani ko’rsatilgan ;
1) Dt 0110 Kt 5110 15 000 000 ,
2) Dt 9430 Kt5110 205 000,
Topshiriq Yuqoridagi muomalalar to’g’riligini tekshiring vaushbu holat bo’yicha auditorlik hisobotini tuzing.
13-masala. Korxona boshlang’ich qiymati 28,0 mln so’m bo’lgan, qoldiq qiymati 4,0 mln. so’m bo’lgan avtomashinani 7,0 mln. so’mga sotdi.
Ushbu jarayonlarga buxgalteriya provodkasini bering.
Yechilishi:
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 236/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
260
D)
Bo‘rida hech qachon ezgulik sifatlari bo‘lmaydi. Ularda faqat yovuzlik
sifatlari mujassam
e)
Qaysi maqol hikoyacha matniga mos keladi?
1)
Bir tulki yeti bo‘rini yetaklar
2)
Yomon atalib tirik yurguncha,
Yaxshi atalib yurgan yaxshi.
3)
Yomon farzand ota-onani yerga qaratar,
Yaxshi farzand to‘rga o‘tqazar.
4)
Bir kattaning bir kichikning gapiga kir.
5)
Odat ekish, xarakterni o‘stiradi.
Matndagi asosiy fikrni bir jumla, yoki gap orqali ifodalang.
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
Matn mazmuniga mos keladigan fikrni aniqlang.
A. Mening nafsim balodur, yonar o‘tga soladur.
B. Nafsini jilovlagan sulton bo‘lar.
C. Nafsning yomoni – baloning koni.
D. Olg‘irlik ofat keltirar, badnafslik – halokat.
Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, topshiriq talablariga o‘quvchining shaxsiy
yondashuvi vazifani bajarish jarayonida alohida o‘rin egallaydi. O‘qish
maqsadining tuzilishi, o‘quvchining qiziqishi, bilimidan kelib chiqib berilgan
topshiriqlar muhim ahamiyat kasb etadi. Pragmatic va kongniktiv bilishda nafaqat
o‘quvchilarning bajargan topshiriqlari, balki ularning tashqi muhit, hayotiy
harakatlarni qabul qilish ko‘nikmalariga egaligi ham inobatga olinadi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
I.A. Karimov. Yuksak ma’naviyat- yengilmas kuch. -T.: Ma’naviyat, 2008. 112b
2. Latipova U.Talabalarning ijodiy faolligini rivojlantirishda hissiyot va badiiy-
ijodiy ehtiyojlarning ahamiyati.Pedagogik mahorat Buxoro Davlat Universiteti\
(Ilmiy nazariy va metodik jurnali)5-son 2019 yil oktabr. 81-83 betlar
|
| |
2 Mavzu: Menejment qonunlari va tamoyillari Reja

2 Mavzu: Menejment qonunlari va tamoyillari Reja
Download
0,49 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/10
Sana
22.06.2024
Hajmi
0,49 Mb.
#265119
Download
0,49 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
2 Mavzu: Menejment qonunlari va tamoyillari Reja
Download
0,49 Mb.
Matnni ko'rish
Vorwort - Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A

|
Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A
|
bet | 255/387 | Sana | 30.05.2021 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #14667 |
3.16.1 Vorwort
DNF00223
Alle NetWare Versionen verfügen über das recht einfache Datensicherungsprogramm SBACKUP. Während es bei NW 3.x fast unbrauchbar war, ist es seit NW 4.x einigermassen zu benutzen. Sie sollten sich allerdings trotzdem ein professionelles Sicherungsprogramm zulegen, mit dessen Hilfe Sie auch einzelne Dateien komfortabel zurücksichern können. Das folgende Kapitel gibt Ihnen auch hier Hilfestellungen bei kleineren und größeren Problemen.
Links
• eine sehr gute Einführung ins Strategien, Hardware und Backupkonzepte liefert die TechInfo Datensicherung bei http://www.insel.com/backup/indexd.htm von Andreas Donner, Frank Klinkenberg-Haaß und Helmut Weiss
3.16.2 ARCserve Database
DNF01246
Die Database von ARCserve (auch in älteren Versionen) kann je nach Bereinigungsintervall sehr groß werden. Wer ARCserve auf SYS: installiert hat und dort zuwenig Platz frei hat, kann beim Rebuild heftige Probleme bekommen, wenn SYS: voll ist.
Man benötigt für ein Rebuild mind. den Platz der größten Datenbankdatei plus 10%. Alternativ kann man natürlich ARCserve gleich auf einem anderen Volume installieren, auf dem noch genug Platz ist. Außerdem ist auf anderen Volumes eine volle Platte nicht so tragisch wie bei SYS:.
Bei Problemen und Fehlermeldungen mit der ARCserve Datenbank wie Integritätsfehler beim Zugriff auf SYS:ARCSERVE\DATABASE\ASOBJECT.DB [2] kann man versuchen, diese zu löschen und neu zu erstellen.
Nach dem Stoppen von ARCserve muß dazu das Verzeichnis SYS:ARCSERVE\DATABASE gelöscht werden (eventuell nach dem Sichern der Dateien in ein anderes Verzeichnis)
Um eine neue leere Datenbank zu erhalten, kopiert man anschließend alle Dateien aus SYS:ARCSERVE\EMPTYDB (leere Datenbank) wieder in SYS:ARCSERVE\DATABASE.
Dadurch sind zwar alle Einträge der vorherigen Sicherungen verloren, aber die lassen sich im Notfall mit BAND EINFÜGEN ja wieder erzeugen (das dauert allerdings einige Zeit). Diese Informationen werden aber nur bei einem selektiven Rücksichern benötigt.
Danach ist wieder eine neue, saubere Datenbank vorhanden, die ab der nächsten Sicherung wieder gefüllt wird.
|
| |
Backup eines Servers - Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A

3.16.5 Backup eines Servers
DNF99800
Da bei jedem File Server irgendwann mal Hardwareprobleme entstehen könne, sollte man sich frühzeitig um eine einfache und sichere Datensicherung kümmern.
Dazu sollten alle Tips aus dem Backup Bereich der FAQ gelesen und beherzigt werden. Man muß besonders beachten, daß viele einfache Backupprogramme weder die Bindery, noch die Trustees und andere Attribute mitsichern.
Auch die geringe Geschwindigkeit und damit die Dauer des Backups bei der Datensicherung über das Netzwerk ist bei einem Backup von einem Client oder Remote Server aus vor allem bei großen Serverfestplatten zu beachten.
Das Wichtigste jedoch ist die testweise Rücksicherung der scheinbar korrekt gesicherten Daten! Dies sollte man mit unterschiedlichen Szenarien durchspielen:
Rücksicherung von
• einzelnen Dateien: Hier ist es besonders wichtig, Dateien aus einer Liste (Datenbank) selektieren und rücksichern zu können, wobei das Band mit der neuesten Version der Datei angefordert wird.
• eines kompletten Volumes auf dem gleichen File Server (evtl. unter einem anderen Namen)
• eines kompletten Servers auf anderer Hardware (evtl. mit komplettem Neuaufsetzen des Serverbetriebssystems und der Backupsoftware)
Erst danach bekommt man ein Gefühl, was bei unterschiedlichen Datenausfällen in welcher Reihenfolge zu tun ist, wie lange bestimmte Ausfälle dauern und wer diese Datensicherung überhaupt durchführen kann (Rechte und Kenntnisse).
Warnung! Natürlich muß man sich hüten, zwischenzeitlich geänderten Daten auf dem Originalserver zu überschreiben oder wegen Fehler bei der Backupsoftware oder bei der Bedienung derselben aktuelle Daten zu löschen.
|
Talabalarini o‘zlashtirishini tekshirish

- avval poroshoklarning hammasi havonchada yaxshilab aralashtirib so’ng eritilgan asosning
hammasi solinadi;
10.Rux pastasi tarkibini tanlang.
- rux oksidi 25.0, kraxmal 25.0, vazelin 50.0.
-rux oksidi - 25.0, kraxmal - 25.0;
-rux oksidi - 2.0, vazelin 28.0;
-rux oksidi 25.0, kraxmal 5.0, vazelin 80.0
11.RUX PASTASI TEXNOLOGIYASINI TANLANG.
- rux oksidi eritilgan ozgina vazelin bilan eziladi.Ustiga kraxmal va qolgan vazelinni oz-ozdan
qo’shib bir xil massa hosil bo’lguncha aralashtiriladi.
- rux oksidi kraxmal bilan aralashtirib vazelin qo’shiladi;
- vazelinni eritib, kraxmal va rux oksidi aralashmasi qo’shiladi;
- rux oksidi yarmi kraxmal, yarmi vazelin bilan aralashtirib, so’ng bir-biriga qo’shiladi;
12.LASSAR PASTASI TARKIBINI TANLANG.
- Salitsil kislotasi 2.0, rux oksidi, kraxmal teng miqdorda 25.0 dan, vazelin 48.0;
- salitsil kislotasi 10.0, rux oksidi 2.0, kraxmal 25.0, vazelin massa hosil bo’lguncha.
- salitsil kislotasi 25.0, rux oksidi 25.0, vazelin kraxmal teng miqdorda 25.0
- salitsil kislota 2.5, rux oksidi 2.5, kraxmal 10.0, vazelin 10.0;
13. LASSAR PASTASI UCHUN TARKIB TANLANG.
- salitsil kislotasi 0.3, Rux oksidi 3.75, kraxmal 3.75, vazelin 7.2;
- salitsil kislota 0.1, rux oksidi 3.0, kraxmal 3.0,vazelin massa hosil bo’lguncha.
- salitsil kislota0.2, rux oksidi 3.75, kraxmal 3.75, vazelin 7.2.
- salitsil kislota 0.3, Rux oksidi, kraxmal teng miqdorda 3.0, vazelin 7.2;
14. LASSAR PASTASI TEXNOLOGIYASI.
- salitsil kislotasi, rux oksidi bilan maydalanib bir qismi suyultirilgan vazelin bilan eziladi. Tayyor
massaga kraxmal va qolgan vazelin qo’shib aralashtiriladi;
-hamma ingridiyentlar aralashtirilib, jihozlanadi;
- hamma ingridiyentlar maydalanib vazelinda eritilib, doka orqali suziladi;
- havonchada salitsil kislota maydalanib suyultirilgan vazelin rux oksid, kraxmal aralashmasi
bilan qo’shib bir xil massa hosil bo’lguncha aralashtiriladi;
15. PASTALARNI TAYYORLASHDA ISHLATILADIGAN ASOSLAR QANDAY
TALABLARGA JAVOB BERISHI KERAK.
- rangsiz, hidsiz, yaxshi aralashishi, teriga oson surilishi, indefferent bo’lishi kerak;
- ma’lum ta’mga ega, teriga so’rilmay plyonka hosil qilishi kerak;
- o’ziga xos hidli, terapevtik ta’sirga ega bo’lishi kerak;
- faqat ma’lum ta’sirga ega, qovushqoqligi yuqori bo’lishi kerak;
- yuqori haroratda suyuladigan bo’lishi kerak.
16. Oling: Rux patasi 20.0
B.B
- Pasporti: rux oksidi 5.0, kraxmal 5.0, vazelin 10.0;
- Pasporti: rux oksidi 10.0, vazelin 10.0;
- Pasporti: rux oksidi 5.0, vazelin 5.0, kraxmal 10.0;
- Pasporti: rux oksidi 15.0, kraxmal 5.0;
2 Mavzu: Menejment qonunlari va tamoyillari Reja - bet 5

keltirmay eng yaxshi natijaga ega bo’lib bo’lmaydi, chunki barcha tovar ishlab
chiqaruvchilarning daromadi oshishi tartibini o’rnatib bo’lmaydi.
6.
Iste’molchi nuqtai nazaridan eng so’nggi naflilik qonuni.
Naflik - tovar va
xizmatlar iste’molidan qoniqishni bildiradi. Umumiy naflilik ma’lum tovar va
xizmat birligidan qoniqishni bildiradi; so’nggi naflik - shu tovar va xizmatning
yana sotib olishdan qoniqishni bildiradi.
Shunday qilib, bozor munosabatlari shakllanayotgan
sharoitda iqtisodiy
qonunlardan foydalanish imkoniyatlari har tomonlama kengayib boradi.
3.
Menejmentning asosiy tamoyillari.
Tamoyil - bu faoliyat yuritish, xalqning asosiy qoidasi, yetakchi g’oyadir.
Ilmiy
adabiyotlarda odatda boshqaruv tamoyillari deganda iqtisodiyotga rahbarlik qilishda
asoslaniladigan asosiy qoida, yo’l-yo’riq, xulq me’yorlari tushuniladi.
Boshqaruv
tamoyillari iqtisodiyot qonunlari ta’siri natijasida boshqaruv usullariga bog’liq xodisalar
mohiyatini aks ettiradi. Boshqaruv mexanizmi sxemasini quyidagicha ifodalash mumkin:
qonunlar —tamoyillar
usullar
uslublar.
Boshqaruv tamoyillari o’zaro bog’liq va birgalikda qo’llanilishi lozim.
Asosiy tamoyillarga quyidagilar kiradi:
1.
Boshqaruvda yakkaboshchilik va kollegiyalik tamoyili. Yakkaboshchilik
tamoyili bevosita ishlab chiqarishda ishlab chiqarish personali a’zolarining yagona
rahbar buyruqlariga qat’iy bo’ysunushini talab qiladi. Yuqori
darajadagi rahbar quyi
bo’g’in rahbari vakolatiga kiruvchi masalalarni hal etmasligi lozim. Bu tamoyilni amalga
oshirishning asosiy sharti har bir ijrochining huquq, burch, majburiyatlarini qat’iy
belgilab qo’yishdir. Yagona boshchilik kollegiallik,
qabul qilinadigan qarorlar
oshkaraligi bilan qo’shib olib borilishi kerak. Kollegiallik intizom, rahbar, yagona shaxs
irodasigaso’zsiz bo’ysunush bilan birga amalga oshishi kerak. Demokratiya, oshkoralik
har bir kishiga o’z fuqarolik
qarashlarini namoyon qilish, boshqaruv qarorlarini ishlab
chiqish va qabul qilishda faol qatnashish uchun imkon yaratadi.
2 Mavzu: Menejment qonunlari va tamoyillari Reja - bet 4

|
2 Mavzu: Menejment qonunlari va tamoyillari RejaBog'liq Lecture-21.
Jamiyat ehtiyojlarini mumkin qadar kam resurslar sarflab iloji boricha to’liq
qondirish qonuni. Jamiyatdagi barcha iqtisodiy va ijimoiy jarayonlar, ularni amalga
oshirish qonunlari bu qonunga amal qiladi, chunki u quyidagilarni ifodalaydi:
-
ishlab chiqarishning ob’yektiv yo’nalishi, uning xalq farovonligini oshirish,
shaxsiy har tomonlama rivojlantirishga qaratilganligini;
-
insonlar
xo’jalik
faoliyatining
asosiy
sabablari,
umumxalq
iqtisodiy
manfaatlarining yetakchiligini;
-
ishlab chiqarish samaradorliginining ijtimoiy-iqtisodiy mohiyatini.
Bozor munosabatlari sharoitida bu qonunning mazmuni har tomonlama boyib
boradi.
2.
Qiymat qonuni yoki narx qonuni. Tovarlarning pulda ifodalangan qiymati narx
deb ataladi. Narx esa talab va taklifga bog’liq ravishda aniqlanadi. Narx bozor
barametridir: agar talab va narx yuqori bo’lsa, ishlab chiqarish kengayadi. Talab
va narx pasayganda ishlab chiqarish qisqaradi. Talab xajmi va tarkibi taklif
xajmi va tarkibiga teng bo’lgan xoldagi narx muvozanat narxi deyiladi.
Ishlab chiqariladigan har bir tovar turi, xajmi ularga bo’lgan ijtimiy ehtiyotlarga
teng bo’lishi,
ya’ni to’lov qobiliyatiga ega talabga teng bo’lishi kerak.
3.
Talab qonuni. Uning mazmuni shundan iboratki narx qancha yuqori bo’lsa, talab
shunchalik kam bo’ladi. Talab xaridorning to’lov qobiliyatini ifodalaydi. Bunda
talab elastikligi koeffisiyenti qanday aniqlanishini ko’rib chiqamiz:
talab hajmi o’sishi,
%
Ktalab elas. =
__________________________
narxlarning pasayishi, %
4.
Taklif qonuni. U narx ortishi bilan taklif ortishini ifodalaydi. Taklif - bu tovar va
xizmatlarning narxdagi qiymatidir. Bunda taklif elastikligi koeffisiyenti
quyidagiga teng:
taklif o’sishi xajmi, %
K taklif. elas. =
------------------------------------ ; -------
narxlar o’sishi, %
|
| |
2 Mavzu: Menejment qonunlari va tamoyillari Reja - bet 6

ko’paytirib, boshqaruv usullarini takomillashtirib, ya’ni ishchilarga ta’sir etish yo’llarini
bozorda mavjud xolatga mos ravishda o’zgartirib borishi kerak.
Boshqaruvning jamoa shaklida ikki yoki undan ko’p jismoniy va huquqiy shaxslar
boshqaruv qarorlarini birgalikda qabul qiladilar va korxona
yoki aksionerlar jamiyati
faoliyati uchun javobgar bo’ladilar. Sherikchilik nisbatan malakali boshqaruv qarorlarini
qabul qilish, boshqaruvning xususiy shakli kamchiliklarini bartaraf etishga imkon
yaratadi. Boshqaruvning jamoa shaklining afzalligi sheriklar aksiya sotish yo’li bilan
qo’shimcha sarmoya jalb qilish imkoniyatiga ega bo’lishidadir.
Boshqaruvning jamoa
shakli direktorlar kengashi tomonidan amalga oshirilib, u asosiy boshqaruv siyosatini va
boshqaruvning majud vaziyatga mos iqtisodiy, tashkiliy-boshqaruvchilik,
ijtimoiy-
psixologik, huquqiy usullarini tanlaydilar. Boshqaruvning jamoa shaklining asosiy
kamchiligi barcha sheriklar - aksiya egalari boshqaruvda va korxona faoliyatini nazorat
qilishda qatnasha olmaydi. Uning yana bir kamchiligi - korporasiya, aksionerlar jamiyati
yoki korxona aksionerlaridan «ikki yoqlama» soliq olinishidir, chunki korxona foydadan.
Aksionerlar esa qo’shimcha ravishda dividentdan soliq to’laydilar.
Davlat boshqaruv shakli davlat yoki maxalliy mulk bo’lgan
korxonalarda amalga
oshiriladi. Davlat bu korxonalar faoliyati uchun to’liq javob beradi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

690
sharoitida xizmat ko‘rsatish sohasini rivojlantirish muammolari”.
Xalqaro ilmiy-
amaliy anjuman materiallari to‘plami, Samarqand-Tambov, 2020- yil, 21-22-fevral,
19-22 betlar.
9. Yuldosheva Sh.A. Pandemiya sharoitida uy-joy kommunal xo‘jaliklarida servis
xizmati samaradorligini oshirishning ahamiyati. O‘zbekiston Respublikasi Fanlar
akademiyasi Yosh olimlar Kengashi tashabbusi bilan
“
Fan va ta’limni rivojlantirishda
yoshlarning o‘rni”
nomli respublika an’anaviy
ilmiy-amaliy konferensiyasi
materiallari to‘plami, 2020-yil, 30-oktabr, 286-288-betlar.
10. Юлдошева Ш.А., Файзиева Ш.Ш.
Влияние построения дешевого жилья
на обновленные модельные проекты в сельских местах на благополучие
населения “Экономика и социум” jurnali, №12 (79) 2020 www.iupr.ru
11. Yuldosheva SH.A. “The role of services in housing
and utilities and their
opportunities to increase efficiency” ISSN: 2249-7137 Vol. 11, Issue 2, February
2021, Impact Factor: SJIF 2021 = 7.492.
12. Юлдошева Ш.А. Жилищно-коммунальная система и ее роль в
повышении жизненных стандартов. “Xizmat ko‘rsatish
sohasini innovatsion va
raqamli iqtisodiyot sharoitida rivojlantirish muammolari” nomli xalqaro ilmiy-
amaliy anjuman materiallari to‘plami. (V qism). Samarqand, 2021- yil, 19-20-fevral,
71-74 betlar.
13. Yuldosheva SH.A., Fayziyeva SH.SH. “Impact of affordable housing
construction and housing and communal services on the welfare of the population by
typical projects” Journal of Contemporary Issues in Business and Government.
Vol.27,№2, 2021
https://cibg.org.au/
. 123. Yuldosheva Sh.A. O‘zbekistonning uy-
joy kommunal xo‘jaligini isloh qilish tamoyillari. «Innovatsion texnologiyalar»
jurnali. Maxsus son 2021 yil 103-109-betlar.
14. Yuldosheva SH.A. The importance of Housing
Policy in Uzbekistan in the
Connection of an Innovative Economy Academic Journal of Digital Economics and
Stability. 2021 y, august. 319-326.
691
15.Yuldosheva Sh.A. Uy-joy kommunal xo‘jaliklari tomonidan servis
xizmatlarini shakllantirish mexanizmi va xorij tajribalari. OAK tasarrufidagi “Biznes-
ekspert” jurnali, 2022-yil, №2 son, 111-117-betlar
.
16.Yuldosheva Sh.A. State and Development of Housing Policy in Uzbekistan.
Academic Journal of Digital Economics and Stability. Volume 22, oct-2022
https://economics.academicjournal.io
. 50-56-pp.
Umumiy falsafiy va iqtisodiy qonunlar

Bozor munosabatlari sharoitida menejment eski buyruqbozlik
shakl va uslublarni
inkor etib, ular ilmiy asoslangan yangilari bilan almashtiriladi.
4.
ijtimoiy borliqning ijtimoiy ongdan birlamchi ekanligini belgilovchi qonun
mehnat jamoasi, alohida mehnatkash hayotining birlamchi ekanligini ko’rsatdi.
Boshqaruvni umumlashtirish zarur bo’lgan ijtimoiy, jamoa, shaxsiy manfaatlarni
aniqlashda bu qonun amal qilishini hisobga olmay amalga oshirib bo’lmaydi.
5.
Ishlab chiqarish kuchlarining ijtimoiy-iqtisodiy
munosabatlarga nisbatan
belgilovchi ekanligini ifodalovchi qonun boshqaruv uchun katta ahamiyatga ega.
Aynan boshqaruv vositasida ishlab chiqarishning ikki tomoni ishlab chiqaruvchi
kuchlar va ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar aloqasi yuz beradi.
Falsafaning
yuqorida sanab o’tilgan va boshqa
qonunlari
menejment
metodologiyasi asosini tashkil etadi. Ular menejmentda markaziy kategoriyalar bo’lib,
uning konsepsiyasi birligini mustahkamlash, barcha kategoriyalar o’rtasidagi bog’liqlikni
aniqlashga imkon yaratadi.
Iqtisodiyotni boshqarish tizimida iqtisodiy qonunlar yetakchilik qiladi. Insonlar
mehnatini erkin birlashtiruvchi va tartibga soluvchi boshqarish
tizimi maqsadlarni aniq
belgilash, ularni amalga oshirish yo’llarini izlash, ular erishilgan natijalariga baho berish,
iqtisodiy samaradorligida aks etuvchi iqtisodiy qonunlar talablari aniq hisobga olish
lozim.
Bozor iqtisodiyoti sharoitida O’zbekistonda davlatni

Qayd qilingan tamoyillar qatorida boshqarish quyidagi usullarga ham tayanadi:
“To’rt maqsad” usuli:
•
boshqaruv tartib qoidasi;
•
iqtisodiy ishlab chiqarish;
•
“nou-xau ”;
•
ijtimoiy himoya.
Shu to’rt maqsadga oid miqdoriy ko’rsatkichlar belgilanib, hamma resurslar shu
maqsadga erishishga yo’naltiriladi.
“7-s” tamoyili. Korxona (firma) o’z oldiga qo’ygan iqtisodiy natijaga erishish
uchun quyidagi yo’nalishlarda ish olib borishni nazarda tutadi:
•
strategiya;
•
struktura;
•
tizim;
•
xodimlar tarkibi;
•
boshqaruv qoidasi;
•
boshqaruv mahorati;
•
yakuniy natijalar.
Buning uchun, eng avvalo iqtisodiy ko’rsatkichlarni hisoblab chiqishni, ularga
erishish uchun lozim darajadagi ishlab chiqarish tuzilmasini yaratish, resurslar bilan
ta’minlash, xodimlarni tanlash, o’qitish, boshqaruvda eng samarali usul va tajribalarni
qo’llash lozim bo’ladi.
“Kaban” usuli yaponlarga tegishli bo’lib, boshqaruv ilmi tarixida eng samarali
hisoblanadi. U ishlab chiqarishning uzluksiz harakatini ta’minlovchi boshqaruv tizimi
sifatida xom ashyoni tayyor mahsulotga aylantirib, iste’molchilarga yetkazib berishni
ta’minlaydi. Shu bilan birga:
•
2 Mavzu: Menejment qonunlari va tamoyillari Reja - bet 7

Shunday qilib, boshqarish prinsipi deganda boshqaruv
organlari va rahbarlari
faoliyatining negizini tashkil etuvchi asosiy qonun-qoidalar tushuniladi. Boshqarish
prinsiplari - bu boshqaruv amaliyotida ob’yektiv qonunlardan foydalanish qobiliyatidir.
Boshqaruv tamoyillarining shakllanishi chuqur tarixiy ildizlarga ega. O’zining
ixcham, tezkor boshqarish devoniga ega bo’lgan Amir Temur saltanatidek buyuk davlat:
•
ilmiylik;
•
yakkahokimlik;
•
iyerarxiya;
•
bilimdonlik
•
demokratiya
kabi prinsiplar asosida boshqarilgan.
Bozor iqtisodiyoti sharoitida O’zbekistonning siyosiy-ijtimoiy
va iqtisodiy
istiqbolga erishishining asosiy yo’llari I.Karimovning O’zbekiston Respublikasi Oliy
majlisining birinchi majlisidagi ma’ruzasida (23.02.95) quyidagicha yoritilgan (2.2-
jadval).
2.2-jadval
2.1-jadval
Reproduktiv vazifasi - Vazirligi urganch davlat

|
Vazirligi urganch davlat
|
bet | 251/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22Reproduktiv vazifasi
(productio lot, so‘zidan - o‘zini qayta ishlab chiqish, ko‘payish, avlod ishlab chiqarish) inson zotini davom ettirish zaruriyatini sababini asoslaydi. Oxirgi paytlarda 2-3 odamdan tashkil topgan oilalar soni ortib bormoqda. Bunday oilalarning aytishlaricha bolalar ota-onalarning erkinliklarini cheklaydi: ta’lim olishda, ishda, malakasini oshirishda, o‘zining qobiliyatlarini amalga oshirishda. Bola ko‘rmaslik afsuski faqatgina mavjud bo‘lmay, ular bolaga ega bo‘lish yoshidagi er-xotinlar orasida keng tarqalmoqda, bu yevropa davlatlari uchun xosdir. Oila kattaligini qisqarishi quyidagi omillar sababli sodir bo‘lmoqda: tug‘ilishning kamayishi, yosh oilalarning ota-onalaridan ajralib chiqishlari, ajralishlarning o‘sib borishi natijasida bir ota yoki onalik oilalar soni ortib bormoqda. Aholining sog‘lig‘i sifati va mamlakatda sog‘liqni saqlash rivojlanish darajasi. Ekspertlarning baholashlari bo‘yicha yomon ekologik sharoit, axloqsiz hayot kechirishi, kasalligi yomon ovqatlanish va boshqalar sababli yoshi katta aholining 10-15% sog‘lig‘i holati sababli bolaga ega bo‘lishi mumkin emas.
Iqtisodiy va xo‘jalik-turmush vazifalari
Azaldan oilasi har doim jamiyatning xo‘jalik boshlang‘ich tashkiloti bo‘lib kelgan. Ov qilish va don yetishtirish, hunarmandchilik va savdo oilada har doim vazifalar taqsimlangan bo‘lgani uchun mavjud bo‘la olgan. Azaldan ayollar butun uy ishlari bilan mashg‘ul bo‘lganlar, erkaklar kasb-hunar bilan shug‘ullanganlar. Ilmiy texnik revolyutsiya asriga kelib odamlar hayoti yumushlarining ko‘plari (ovqat tayyorlashq Kir yuvish, uy tozalash, kiyim tikish va boshqalar) qisman maishiy xizmat sohasiga yuklatildi. Iqtisodiy vazifasi oila a’zolari uchun boylik to‘plash bilan bog‘liq bo‘lgan: kelin uchun sovg‘alar, kuyov uchun qalin, avlodlarga qoldiriladigan buyumlar, to‘yga, voyaga yetish yoshiga sug‘urta qilish, pul mablag‘lari to‘plash. Bizning jamiyatimizda sodir bo‘layotgan ijtimoiy- iqtisodiy o‘zgarishlar oilaning mol-mulk to‘plash, xususiy mulkka ega bo‘lish, turar joyini xususiylashtirish, meros qilib qoldirish va shu kabi masalalardagi iqtisodiy vazifasi yana faollashib bormoqda.
|
| |
Chorvachilikning rivojlanishi, hozirgi ahvoli va istiqboli

323
O’zbekistonda ko’p yo’nalishdagi chorvachilik tarmoqlari rivojlantiriladi.
Ularning asosiy
mahsulotlari ayrim davrlarda quyidagi miqdorda ishlab chiqarilgan (1-jadval).
2014 yilda 2011 yilga nisbatan aholi jon boshiga ishlab chiqarish – go’sht 16,1 % ga, sut
18,7 % ga, tuxum 37,1 % ga va jun 10,0% ga oshgan.
Demak, asosiy chorva yalpi mahsulotlarining o’sishida barqarorlik ta’minlangan bo’lib, pilla
va qorako’lda deyarli o’zgarish bo’lmagan. Bunday holatni chorva
mollari soni va ularning
mahsuldorligidagi o’zgarishlarni umumiy tahlil qilish yo’li bilan ham aniqlash mumkin.
Quyidagi jadval(2-jadval)da asosiy chorva mollari sonidagi o’zgarishlar keltirilgan.
1-jadval
O’zbekistonda asosiy chorva mahsulotlari ishlab chiqarish tahlili(2011-2014 yy.)*
№
Mahsulot turlari
Yillar
Aholi jon boshiga, kg
2011
2012
2013
2014
2011
2012
2013
2014
Barcha toifadagi xo’jaliklar
1.
Barcha turdagi
yalpi go’sht (tirik
vaznda),
ming
tonna
1564,2
1672,9
1787,8
1906,3
52,9
55,8
58,6
61,4
2. Sut, ming tonna
6766,2 7310,9 7885,5 8431,6 228,9 243,7 258,6 271,8
3. Tuxum,
mln.
dona
3441,7
3873,7
4388,1
4950,0
116,4
129,1
143,9
159,6
4. Jun, ming tonna
28,7
31,1
32,4
34,4
1,0
1,0
1,1
1,1
5. Pilla, ming tonna
24,7
25,0
25,4
26,1
0,8
0,8
0,8
0,8
6. Qorako’l
teri,
ming dona
1022,3
1116,9
1062,1
1061,3
34,6
37,2
34,8
34,2
*
O’zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo’mitasi. O’zbekiston qishloq xo’jaligi. Toshkent 2015
to’plam materiallari.
2000 yilda 1990 yilga nisbatan qoramollar soni 27,6 foizga, qo’y va echkilar - qariyb 1,7
foizga, otlar-50 foizga ko’paygan, cho’chqalar soni esa-8,8 marta, parrandalar-2,6 marta kamaygan.
Asosiy mahsuldor hayvonlarni sharti qoramolga aylantirilgan soni- qariyb 8 foizga ko’paygan.
Chorva mollari ayrim turlarining ma’lum darajada kamayishi yoki ularning o’sish sur’atining
nisbatan pastligi, chorva mahsulotlarini ishlab chiqarish va iste’moldagi ayrim tarkibiy o’zgarishlar
bo’lsa bu kamchiliklar 2004 yilga kelib birmuncha muvofiqlashtirishga erishildi.
Ayrim turlar – cho’chqachilik, parrandachilikdagi bu nomutanosiblikni
barham berishda
ma’lum darajadagi natijaga erishildi.
Keyingi davrda
chorva mollari boshsonining, jumladan qoramollar
bosh sonining oshib
borishi, hukumatimiz tomonidan bu sohaga yuksak e’tibor qaratilayotganligining yorqin natijasidir.
Chorva mollarining mahsuldorlik ko’rsatkichlarida ham o’zgarishlar mavjud. Masalan, 1990
yilda oldingi 10 yillikka har bir bosh sigirdan sog’ilgan sut 3,9 marta, tovuqdan olingan tuxum-3
marta, qo’ydan qirqilgan jun - qariyb 3 marta, so’yilgan hayvonlarning vazni ham sezilarli darajada
oshgan.
2000 yilda 1990 yilga nisbatan ayrim hayvonlarning mahsuldorlik ko’rsatkichlari
biroz
pasaygan. Masalan, har bir bosh sigirdan sog’ilgan sut 14 foizga, har bir tovuqdan olingan tuxum-7
foizga, so’yilgan qoramollarning vazni - qariyb 9 foizga kamaygan. Mahsuldorlik ko’rsatkichlarining
pasayishi dastavval hayvonlarni oziqlantirish darajasining pastligi va
boshqa real imkoniyatlardan
foydalanish holati bilan bog’liq.
Menejment tamoyillari - 2 Mavzu: Menejment qonunlari va tamoyillari Reja

Menejment tamoyillari №
Tamoyillar
Izoh
1. Demokratiyalash
* Ishlarni ommani boshqarishga keng ko’lamda jalb qilish,
kengash va maslahatlar orqali bajarilishini talab qiladi.
2. Iyerarxiya
* Boshqarishning pog’onaligiga asoslanadi. Bu bir
tomondan, markaziy, ikkinchi tomondan esa, viloyat shahar
va tumanlar darajasidagi davlat hokimiyati hamda boshqaruv
idoralarining vazifalarini aniq belgilanishini talab qiladi.
Samarasiz boshqaruv bo’g’inlari qanchalik ko’p bo’lsa,
boshqaruv jarayoni shunchalik chigallashadi.
3. Rejalashtirish
* Boshqarish bo’g’inlari o’rtasidagi taraqqiyot nisbatlarini
aniqlaydi, shartnomalarning bajarilishini tashkil qiladi va
nazorat qiladi.
4. Yakkahokimlik
* Boshqarish tayinlangan shaxs tomonidan bajarilib, unga
boshqariladigan ob’yekt, uning mol-mulki, pul mablag’lari
ishonib topshiriladi. Yakkahokimlik boshqarishda qat’iy
tartib va mehnat intizomini ta’minlaydi. Bunda “Ko’plashib
muhokama qilmoq keragu, lekin mas’uliyat yakka bir
kishida bo’lmog’i kerak” degan prinsipga amal qiladi.
5. Ilmiylik
* Menejerlardan chuqur bilimni, o’z sohasi bo’yicha iqtisod,
mantiq, ruhiyat, matematika, chet tili, texnologiya kabi
fanlarni yaxshi bilishni talab qiladi. Shu bilan birga, uning
saviyali
tashkilotchi,
tashabbuskor,
g’oyalarga
boy,
izlanuvchan,
bozor konyukturasini
yaxshi biladigan,
tavakkal qilishdan qo’rqmaydigan mutaxassis bo’lishini ham
talab qiladi.
6. Qayta aloqalar
* Topshiriqni berishda “tushundinglarmi?” deb so’rash
yetarli
emas.
Bunday
savloga
javobgar
shaxsdan
tasdiqlovchi javobni, topshiriqni to’g’ri tushunganligini
so’rash kerak.
7. Javobgarlik
* Bu eng avvalo, boshqaruvchilarning javobgarligini nazarda
tutadi. Bajaruvchanlik madaniyati past, mas’uliyatsiz rahbar
korxona va xodimlarning sho’ri. Menejer uchun huquqiy
javobgarlik o’ta yuqori bo’lishi kerak.
O’zbekiston - bozor munosabatlariga o’tishining o’ziga xos yo’li Islom Karimovning
bozor munosabatlariga o’tish yuzasidan olg’a surgan besh tamoyilga asoslanadi. Ularning
mohiyati quyidagicha (2.3-jadval).
Savol: Ushbu asosiy vostialarni baholang va buxgalteriya provodkalarini bering.
Yechilishi

|
Savol: Ushbu asosiy vostialarni baholang va buxgalteriya provodkalarini bering.
Yechilishi
|
bet | 151/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)Savol: Ushbu asosiy vostialarni baholang va buxgalteriya provodkalarini bering.
Yechilishi:
1). 24 667+ (28 333*11) = 24 667 + 311 663 = 336 330 (kompyuter texnikasining yillik haqiqiy eskirishi summasi)
Kompyuter eskirishini qayta baholash: 336 330*1,01 = 339 693,3
Kompyuter boshlang’ich qiymatini qayta baholash: 1 700 000*1,01 = 1 717 000
01.01.2015 yilga kompyuterning qoldiq qiymati: 1 717 000 – 339 693,3 = 1 377 306,7 yoki
1 700 000 – 336 330 = 1 363 670*1,01 = 1 377 306,7
2). 102 000 000*0,15 = 15 300 000/12 = 1 275 000 * 11= 14 025 000 (yuk mashinasining yillik haqiqiy eskirishi summasi)
a) Yuk mashinasi eskirishini qayta baholash: 14 025 000*1,1 =
= 15 427 500
b) Yuk mashinasi boshlang’ich qiymatini qayta baholash: 102 000 000*1,1= 112 200 000
c) 01.01.2015 yilga yuk mashinasining qoldiq qiymati:
112 200 000 - 15 427 500 = 96 772 500 yoki
102 000 000- 14 025 000 = 87 975 000*1,1 = 96 772 500
10-MAVZU: NOMODDIY AKTIVLAR AUDITI
Quyidagi atamalarga izoh bering: nomoddiy aktivlar, ularni auditorlik tekshiruvidan o’tkazish dasturi, auditning ma’lumot manbalari, nomoddiy aktivlarga amortizatsiya hisoblashning to’g’riligini tekshirish, nomoddiy aktivlar sintetik hisobi va soliqqa tortishning to’g’riligini tekshirish, nomoddiy aktivlar auditi natijalarini baholash
NAZORAT SAVOLLARI
Nomoddiy aktivlar hisobi qaysi me’yoriy hujjatlar asosida tartibga solinib turiladi?
Nomoddiy aktivlar baholanishining to’g’riligi qanday tekshiriladi?
Nomoddiy aktivlar realligini tekshirishda qanday auditorlik protseduralar qqllaniladi?
Nomoddiy aktivlarni hujjatlarda rasmiylashtirishni va kirimga olinishini to’g’riligini qanday tekshiriladi?
Nomoddiy aktivlarni hisobdan chiqarilishi qanday tekshiriladi?
Nomoddiy aktivlarni analitik hisobini tekshirish tartibi qanday amalga oshiriladi?
Nomoddiy aktivlarga amortizatsiya hisoblashni to’g’riligini qanday tekshiriladi?
Nomoddiy aktivlarni audit qilishda qanday hujjatlar va buxgalteriya schyotlari tekshirishni manbalari bo’lib xizmat qiladi?
|
| |
-amaliy mashg’ulot - Buxgalteriya hisobi va audit

|
Buxgalteriya hisobi va audit
|
bet | 158/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)7-amaliy mashg’ulot.
7-masala.
Korxona 200000000 sumlik aktsiyalarini muomalaga chikardi. . Aktsiyalarni fond birjasi orkali sotish natijasida kushimcha 1500000 sum xarajat kildi. Yil oxirida moliyaviy faoliyat buyicha kilingan xarajatlar va olingan daromadlar buyicha hisob—kitoblar korxonada birichi marotaba amalga oshirilayotganligi sababli buxgalter auditorlik tashlilotini xizmat kursatish uchun yolladi va ushbu xizmat uchun ham 1000000 sum tulandi.
Topshirik.Yukoridagi malumotlar asosida autor auditorlik xizmatini kursatish jarayonida kanday buxgalteriya provodkalari bergan va kaysi xujjatlarda aks etirgan.
8-amaliy mashg’ulot.
8-masala. Auditor tekshiruv vaktida 22 11 2008 yilda sotib oligan kompaniyada hisobga olinmay kolgan kuyidagi holatni anikladi. Auditorlik tekshiruv vakti 25.03.2009 y Kompaniya sotib olgan aktsiyalari kiymati 6000000 sum nominal kiymati esa 5000000 sum ,uzish muddati 10 yil . Aktsiya buyicha har yili 10 % daromad oligan
Topshirik Yukoridagi muomala buyicha buxgalteriya provodkasini bering .hamda nominal kiymat urtasidagi farkni amartizatsiyalang va auditorlik hisobotini tuzing.
1-masala. Korxona 1 400 000 so’mga aktsiyalarni xarid qildi . Aktsiyalarning nominal qiymati 1 100 000 so’m . Korxona aktsiyalarining ushbu paketi 13 oydan keyin sotishni rejalashtirgan .
Aktsiyalarning xarid narxi va nominal qiymati orasidagi farq 300 000 so’m (1400-1100) 13 oy mobaynida teng ulushlar bilan hisobdan chiqariladi hamda korxonaning moliyaviy faoliyati bo’yicha xarajatlar sifatida etirof etiladi.(XTN 3.6 bandi).
Buxgalteriyada quyidagicha yozuvlar qilingan;
1)Aktsiya xarid qilindi Dt 0610 Kt 5110 1 400 000
2)Nominal va xarid qiymat orasidagi farq bir me’yorda hisobdan chiqarildi .
Dt 6990 Kt 0610 23100
Agar korxona tomonidan xarid qilingan aktsiyalarning xarid qiymati ularning nominal qiymatidan past bo’lsa ,unda xarid qilish paytidan so’ndirish paytigacha bo’lgan davr mobaynida xarid va nominal qiymatlar orasidagi farq summasini ko’shimcha hisoblash amalga oshiriladi .
Topshiriq, Yuqoridagi muomalalar to’g’ri hisobga olinganini tekshiring,hamda auditorlik hisoboti uchun ma’lumot tayyorlang.
|
| |
Boshlang‘ich ijtimoiylashtirish vazifasi

|
Boshlang‘ich ijtimoiylashtirish vazifasi
|
bet | 252/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22Boshlang‘ich ijtimoiylashtirish vazifasi
Oila bolaning shaxsi shakllanishiga faol ta’sir ko‘rsatadigan birinchi va asosiy ijtimoiy guruxdir. Oila ijtimoy mikromuhitdir. Ijtimoiy ta’sir ko‘rsatish omillaridan biridir. U bolaning jismoiny, psixik va ijtimoiy rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatadi. Oilaning vazifasi bolani u dunyoga kelgan mamlakat madaniyatiga va bola tabiatiga mos ravishda rivojlanib borishi uchun uni asta-sekin jamiyatga kiritib borishdan iboratdir.
Insoniyat to‘plagan ijtimoiy tajribalariga, u tug‘ilib o‘sayotgan mamalakat madaniyatiga, uning ma’naviy-axloq qoidalariga, xalq an’analariga bolani o‘rgatish – ota-onalarning majburiy vazifasidir.
Tarbiyaviy vazifasi
Boshlang‘ich ijtimoiylashish jarayonida bolani oilada tarbiyalash muhim ahamiyatga ega bo‘ladi. Ota-onalar bolaning birinchi tarbiyachilari bo‘lganlar va
shunday bo‘lib qoladilar. Bolani oilada tarbiyalash murakkab ijtimoiy-pedagogik jarayondir. Oiladagi muhit va sharoit bolaning shaxsi shakllanishiga ta’sir ko‘rsatadi. Ota va ona o‘z bolasini ardoqlaydi, erkalaydi, tashvishini qiladi, hayot tashvish va qiyinchiliklaridan asraydi. Ota-onalarning shaxsiy ibratlari – bolaning tarbiyasiga ta’sir ko‘rsatish muhim vositasidir. Uning tarbiyaviy ahamiyati bolaning taqlid etishga qiziqishi, havas qilishiga asoslangan. Bilim va tajribalarga ega bo‘lmay bola kattalar qilganini takrorlaydi, ularning harakatlariga taqlid qiladi. Ba’zan bolaning oilada olgan tajribasi bolaning atrof dunyoga, odamlarga nisbatan yagona o‘lchov belgisi bo‘lib qoladi. To‘g‘ri ba’zi oilalarda ota-onalari bemor bo‘lganida, buzuq axloqli hayot kechirganlarida, pedagogik madaniyatga ega bo‘lmaganlarida va shu kabilarda tarbiya buzilishi mumkin. Albatta, bola shaxsi tarbiyasiga shunchaki o‘zining borligi bilan ta’sir ko‘rsatmaydi, balki qulay ma’naviy-psixologik muhiti, uning a’zolari o‘rtasidagi sog‘lom munosabatlar bilan ta’sir ko‘rsatadi.
Rekeatsion (qayta tiklash) va psixoterapevtik vazifalari
Buning mazmuni oila inson o‘zini to‘la himoyalangan deb xis etadigan, to‘la qabul qilingan, uning mavqei, tashqi ko‘rinishi, hayotdagi muvaffaqiyatlaridan moddiy ahvolidan qat’iy nazar, oila uni qabul qiladigan boshpana bo‘lishidan iboratdir.
“Mening uyim – mening qasrim” iborasi sog‘lom, tinch oila – dunyodagi hamma notinchliklardan vaqtinchalik bo‘lsa ham yashirinishga, dam olib o‘z kuchlarini to‘plab olishga eng ishonchli va eng yaxshi boshpana degan ma’noni yaxshi ifoda etib beradi.
Rafiqasi o‘z uyida o‘zining hokimining hamma kamsitishlari va jahllariga indamay chidab kelgan an’anaviy modeli endi o‘tmishda qolib ketmoqda. Ko‘pchilik ayollar ham endi ishga boradilar va uyga charchab, toliqib qaytadilar. Oilaviy sharoitda, yaqinlari bilan munosabatlarda, bolalari bilan bo‘lganida kuchlari ancha yaxshi tiklanadi.
|
| |
Sikl qаdаmlаrini tаshlаb o‘tish vа sikllаrni muddаtidаn oldin tugаtish

348
Yuqoridаgi dаstur bаjаrilishi dаvridа breаk oрerаtorigасhа bo‘lgаn oрerаtorlаr
bаjаrilаdi qolgаnlаri esа bаjаrilmаsdаn dаstur tаkrorlаnishdаn сhiqib
ketаdi.
Сhunki breаk oрerаtori tаkrorlаnish iсhidа joylаshgаn, shuning uсhun dаstur
nаtijаsi 1*2=2 dаn boshlаb 4*2=8 gасhа bаjаrilаdi.
Misol: n dаn m gасhа sonlаr tаrkibidаn, birinсhi x gа kаrrаli songасhа bo‘lgаn
sonlаr yig’indisi vа ko‘раytmаsini ekrаngа сhiqаring.
n=inрut(‘n=‘) n=int(n) m=inрut(‘m=‘) m=int(m) x=inрut(‘x=‘) x=int(x)
s=0 р=1
for i in rаnge(n,m+1): if i%x!=0:
s+=i р*=i
else: breаk;
рrint(‘s=‘,s) рrint(‘р=‘,р)
======== RESTАRT: С:\Users\User\Desktoр\1.рy ==================
n=5 m=10 x=4 s= 18
р= 210 >>>
Yuqoridаgi dаstur bаjаrilish dаvridа tаkrorlаnish oрerаtori fаqаt i=8 gасhа
bаjаrilаdi, lekin 8 hisobgа olinmаydi сhunki 8 turtgа kаrrаli bu vаqtdа breаk
ishlаydi, сhunki breаk oрerаtori bаjаrilgаndаn so‘ng tаkrorlаnishdаn сhiqib
ketаdi.
Nomoddiy aktivlar auditining asosiy vazifalari

|
Nomoddiy aktivlar auditining asosiy vazifalari
|
bet | 152/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)Nomoddiy aktivlar auditining asosiy vazifalari
Aktivlarni nomoddiy aktivlarga to’g’ri kiritilganligini tekshirish.
Nomoddiy aktivlar harakatini hujjatlarda to’g’ri rasmiylashtirilishini tekshirish va ularning boshlang’ich qiymati to’g’ri shakllanganligini tekshirish.
Nomoddiy aktivlar kirimi va chiqimi muomalalari bo’yicha provodkalarni to’g’ri berilganligini va to’liqligini hamda hisob registrlarida to’g’ri aks ettirilishini tekshirish.
Hisoblangan amortizatsiya ajratmalarini O’zbekiston Respublikasi me’yoriy hujjatlariga muvofiq aks ettirilganligini tekshirish.
Nomoddiy aktivlar muomalalari bo’yicha hisoblangan soliqlarni to’g’riligini tekshirish.
1-masala. Korxona jismoniy shaxsdan xususiylashtirilgan kvartirani sotib oldi va uni nomoddiy aktiv sifatida 0490 «Nomoddiy aktivlar» schyotiga o’tkazildi. Notarial idorasiga sotish va sotib olish shartnomasini rasmiylashtirish uchun uning xizmatiga 52100 so’m naqd pul to’landi.
Xaridor bilan hisob-kitob muomalalari korxonaning hisob-kitob schyotidan xaridorning omonat kassasidagi shaxsiy schyotiga 11000000 so’m o’tkazib berildi? Bu muomala uchun omonat bankining xizmatiga 78000 so’m to’lab berdi.
Notarial idorasiga va omonat Bankining xizmati uchun to’langan 130100 so’m chet tashkilotlar xizmati xarajatlariga hisobdan chiqarilgan.
Buxgalteriya hisobida quyidagicha yozuv qilingan:
D-t 2010 sch, k.t 5010 sch - 52100 so’m - natarial idorasining xizmati.
D-t 0490 sch, k.t 5110 sch - 11000000 so’m - sotib olish qiymatiga.
D-t 2010 sch, k.t 5110 sch - 78000 so’m - bank xizmati uchun.
Talab qilinadi: Korxona buxgalteri tomonidan yuqoridagi muomalalar to’g’ri hisobga olinganligini tekshirib, audit hisobotini tuzing.
2-masala. Korxona programma ta’minotini QQS bilan birgalikda 246000 so’mga sotib oldi. Maslahat uchun firma tomonidan QQS bilan birgalikda 36000 so’m to’langan. Korxona buxgalteriya hisobida quyidagicha buxgalteriya yozuvlari qilingan.
D-t 6010 K-t 5110 240000-Programma ta’minotiga to’lov qilindi.
D-t 0830 K-t 6010 200000-Programma ta’minoti sotib olindi.
D-t 6410 K-t 6010 40000-QQS summasiga
D-t 9429 K-t 6010 30000-Maslahat xizmati summasiga
D-t 0430 K-t 0830 200000-Programma ta’minoti kirimga olindi
D-t 6010 K-t 5110 36000-Maslahat xizmati uchun to’lov amalga
oshirildi
|
| |
Bizning fikrimizcha - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

689
aniqlandi. Jumladan, uy-joy kommunal xo‘jaliklarida servis sohasining rivojlanishiga
YaIM, aholining pul daromadlari, sohadagi band aholi, unga kiritilayotgan
investitsiyalar, uning aylanma mablag‘lari va moddiy boylik zaxiralari kabi omillar
ta’siri aniqlandi.
Uy-joy kommunal xo‘jaliklarida servis xizmat ko‘rsatish sifat va
samaradorligini oshirish uchun, asosiy e’tibor uy-joy kommunal xo‘jaliklarida servis
xizmat ko‘rsatish korxonalari zamonaviy boshqaruvining samaradorligini oshirishda
raqamlashtirish uslubidan foydalanish imkoniyatlari yuqori samara beradi.
Bola rivojlanishida muhitning ta’siri

|
Bola rivojlanishida muhitning ta’siri
|
bet | 248/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22 Bola rivojlanishida muhitning ta’siri
Ijtimoiy pedagogikada sotsium, ijtimoiy muhit yaqin ijtimoiy ijtimoiy muhit orqali bolaning umuman jamiyatga kirib borishi jarayoni nuqtai nazaridan ko‘rib chiqiladi. Sotsiumda inson munosabatlari va hayoti ijtimoiy shart-sharoitlari o‘zaro ta’sir xususiyatiga ega. Muhit – bu nafaqat ko‘cha, uy va buyumlar. Muhit – bu yana o‘ziga xos munosabat va qoidalar o‘ziga xos munosabat va qoidalar tizimiga ega bo‘lgan turli xil insonlar birligi. Shuning uchun, bir tomondan inson unga (muhitga) nimadir o‘ziniki olib kiradi, ma’lum bir darajada unga ta’sir qiladi, uni o‘zgartiradi, lekin shu bilan birga muhit ham insonga ta’sir ko‘rsatadi, unga o‘z talablarini qo‘yadi.
Muhitning insonga bo‘lgan munosabati shu bilan aniqlanadiki, uning o‘zini tutishi qanchalik muhit ishonchiga to‘g‘ri keladi. Insonning o‘zini tutishi ko‘p holda jamiyatda u qanday o‘rinni egallashi bilan aniqlanadi.
Inson jamiyatda bir vaqtda bir qancha o‘rinlarni egallashi mumkin. Masalan, ayol kishi o‘qituvchi, rafiqa, ona, qiz bo‘lishi mumkin. Har bir tutgan o‘rin insonga muayyan bir talablarni qo‘yadi va shu bilan birga unga qandaydir huquqlarni
beradi. Jamiyatda insonning o‘zini tutishi muayyan bir huquq va majburiyatlar bilan tavsiflanadi, sotsiologiyada bu ijtimoiy maqom deb ataladi.
Ba’zi bir maqomlar bizga tug‘ilishimizdan beriladi. Inson maqomi jinsi, millati, tug‘ilgan joyi, ism-sharifi va boshqa omillardan kelib chiqadi. Bunday maqomlar tug‘ma yoki berilgan deb ataladi. Boshqalari esa insonning o‘zi mustaqil ravishda jamiyatda shaxsiy harakatlariga ko‘ra erishgani bilan aniqlanadi. Masalan, pedagog, vrach, muhandis maqomini inson kerakli kasbiy ta’lim yurtida o‘qigani va diplom olgani uchun oladi. Bu holda erishilgan yoki olingan maqom haqida gap yuritiladi.
Maqom insonning jamiyatda o‘zini tutishini aniqlaydi. Ma’lum bir vaziyatlarda shaxs o‘zini istaganicha emas, balki o‘z maqomiga ko‘ra tutadi. Atrofidagi insonlar undan bu vaziyatlarda muayyan intizomni kutadi, ya’ni inson muayyan bir rolni o‘ynashga majbur. Shuning uchun, inson maqomidan kelib chiqqan kutilayotgan intizom ijtimoiy rol deb ataladi.
Jamiyatda nafaqat u (jamiyat) bilan kutilayotgan maqomlar, balki ijtimoiy me’yor va qadriyatlarga to‘g‘ri kelmaydigan maqomlar ham mavjud. Shuning uchun rivojlanish jarayonida bola pozitiv ijtimoiy rolni va shu bilan birga negativ rolni ham o‘zlashtirishi mumkin.
Pozitiv rolli: oila a’zosi (ota va ona, buva va buvi, o‘g‘il yoki qiz, aka va singil, nevara va b.), jamoa a’zosi (o‘quvchi, o‘rtoq, do‘st, yetakchi va b.), iste’molchi (insonga ovqat, kiyim, oyoq kiyim va b.), fuqaro (Vatanni sevadi, u bilan faxrlanadi, vatanparvar bo‘lish), mutaxassis (o‘qituvchi, vrach, iqtisodchi, muhandis va b.).
|
| |
Tizimlаr tаsnifi - О‘zbеkistоn rеsрublikаsi оliy vа о‘rtа mахsus tа’lim

Tizimlаr tаsnifi. Tizimlаrni qiyoslаsh vа fаrqlаsh, ulаrning bir-birigа o‘xshаshlаri
vа fаrqlilаrini аjrаtish orqаli tаsniflаsh аmаlgа oshirilаdi.
359
Tаsniflаsh – bu fаqаt borliq modеli vа uni turli bеlgilаr yа’ni, kirish vа сhiqish
jаrаyonlаrining bаyoni, ulаrning kеlib сhiqishi, boshqаruv turi, boshqаruvning
rеsurslаri bilаn tа’minlаngаnligi vа hokаzo bo‘yiсhа аmаlgа oshirish mumkin.
Tizimni mаzkur bеlgigа ko‘rа tаsniflаsh.
Sun’iy tizimlаr –bu inson tomonidаn yаrаtilgаn tizimlаrdir.
Tаbiiy tizimlаr bu tаbiаtdа yoki jаmiyаtdа inson ishtirokisiz yuzаgа kеlgаn tizimlаr.
Аrаlаsh tizimlаr tа’biy vа sun’iy tizimlаrni o‘z iсhigа olаdi.
Ergonomik tizimlа r– bu, «mаshinа – inson - oреrаtor» mаjmui.
Biotеxnik tizimlар –tirik orgаnizmlаr vа tеxnik qurilmаlаr kirаdigаn tizimlаrdir.
Tаshkiliy tizimlаr – bu, zаruriy vositаlаr bilаn jihozlаngаn kishilаr jаmoаsidаn
tаshkil toрgаn tizimlаr sаnаlаdi.
Tizimlаr tаsnifi
Аxborot tizimi tushunсhаsi u аmаlgа oshirilаdigаn sрesifik muhit, yаni dаstur
vа texnik muhit bilаn bog’liq. Tа’kidlаsh kerаkki, аxborot texnologiyаsi birmunсhа
umumiy tushunсhа vа u instrument sifаtidа turli foydаlаnuvсhilаr, jumlаdаn
komрyuter sohаsidа рrofessionаl bo‘lmаgаnlаr hаmdа yаngi аxborot tizimlаri
yаrаtuvсhilаr tomonidаn foydаlаnilishi mumkin. Аxborot tizimining funksionаl
qismi hаr doim рredmet sohа vа аxborot texnologiyаsi tushunсhаlаri bilаn bog’liq.
Umumаn olgаndа, texnologiyа mа’lum bir jаrаyon sifаtidа hаr qаndаy рredmet
sohаdа mаvjud bo‘lаdi. Mаsаlаn, bаnk tomonidаn kredit berish texnologiyаsi kredit
turi, gаrov turi vа boshqаlаrgа bog’liq rаvishdа o‘z xususiyаtlаrigа egа bo‘lishi
mumkin. Bu texnologik jаrаyonlаrni bаjаrish jаrаyonidа bаnk xodimi tegishli
аxborotni qаytа ishlаydi. Iqtisodiy vа boshqаruv mаsаlаlаrini hаl qilish hаr doim bu
mаsаlаni yeсhilishi uсhun zаrur bo‘lgаn аxborotnini yig’ish, uni bir qаnсhа
аlgoritmlаr bo‘yiсhа qаytа ishlаsh vа qаror qаbul qiluvсhi shаxsgа qulаy shаkldа
uzаtish bo‘yiсhа bir qаtor oрerаtsiyаlаrni bаjаrilishi bilаn bog’lаngаn. Ko‘rinib
turibdiki, mа’lumotlаrni qаytа ishlаsh qo‘ldа bаjаrilgаndа hаm qаror qаbul qilish
texnologiyаsi аxborotiy аsosgа egа. Shu bilаn birgа boshqаruv jаrаyonigа hisoblаsh
|