nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
TADQIQOT MATERIALLARI VA METODOLOGIYASI

SCIENCE AND INNOVATION
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL VOLUME 1 ISSUE 6
UIF-2022: 8.2 | ISSN: 2181-3337
511
Bundan tashqari, xorijiy sheriklar, “Inter Gopa” (Germaniya) va GEO NET (Germaniya)
kompaniyalari tomonidan uyushgan holda, “Qayta tiklanadigan energiya manbalarini
rivojlantirish salohiyatini baholash” hamda O’zbekiston Respublikasida shamol energiyasi
salohiyatini baholash ishlari bilan birgaamalga oshirildi. Ushbu ish natijalariga ko‘ra
respublikaning shamol energetikasi salohiyatining atlasi ishlab chiqilgan bo‘lib,
unda shamol
energiya stansiyalarni ikki hududda qurish tavsiya etilgan. “Nukus” va “Zarafshon” hududlari
shamol energetikasining kelajakdagi rivojlanishi uchun salmoqli salohiyatga egadir.
Shu munosabat bilan ushbu dasturga quyosh va shamol elektr stansiyalarini qurish uchun 4 ta
investitsiya loyihalari kiritilgan bo‘lib, ulardan uchtasi Samarqand, Surxondaryo va Navoiy
viloyatlarida har biri 100 MVt quvvatga ega bo‘lgan quyosh stansiyalari va Navoiy viloyatida 102
MVt quvvatga ega bo‘lgan bitta shamol stansiyasidir.
Yagona energetika tizimining operatori dispetcherlik rejasi bo‘yicha
elektr energiyasini
sotib olishnishida qayta tiklanuvchi energiya manbalarini o‘rnatish va ikkilamchi energiya
manbalaridan foydalanish, qazib olinadigan yoqilg‘idan foydalanib quvvat ishlab chiqaruvchi
generatorlardan ustunroq hisoblanadi.
Bundan tashqari,tovarlarning import hajmini va tarkibini (ish va hizmatlar) tanqidiy tahlil qilish,
import o‘rnini bosuvchi mahsulotlar ishlab chiqarishni mahalliylashtirishni
chuqurlashtirish
komissiyasi bilan kelishilgan holda O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan
tasdiqlanadigan, texnologik hujjatlar bilan ta’minlangan, respublikada ishlab chiqarilmaydigan,
tadbirlarni amalga oshirish uchun import qilinayotgan, ro‘yxat asosida chora-tadbirlar Dasturiga
kiritilgan asbob-uskunalar, xom-ashyo va materiallar, ehtiyot qismlar, 2022 yil 1 yanvarga qadar
bojxona to‘lovlari (bojxona yig‘imlaridan tashqari)dan ozod qilindi.
O‘zbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi, "EKOSAN" xalqaro
jamoat fondi, "Chinor" Ekologik nashriyot kompaniyasi 2012 yil 10 avgust kuni O‘zbekiston
Milliy matbuot markazida 2012 yil - "Barqaror energetika barcha uchun" Xalqaro yiliga
bahishlangan "Respublikada qayta tiklanuvchi energiya manbalarini
tadbiq qilish tajriba va
istiqbollari" mavzusida matbuot anjumanini o‘tkazdi.
11-sinf informatika va axborot texnologiyalari fanidan tezis

|
11-sinf informatika va axborot texnologiyalari fanidan tezis
|
Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 11,54 Kb. | | #142753 |
Bog'liq 11-sinf tezis tayyor
11-SINF INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANIDAN TEZIS
Sana 21.02.2023
Mavzu Amaliy mashg‘ulot / Takrorlash darsi
O’qituvchi: Raximberdiyev Xushnudbek
Tayanch tushunchalar:
Mavzuga doir tezis: o’tgan mavzu bo’yicha mustahkamlash uchun savol-javob o’tkazildi, yangi mavzu tushuntirib berildi. Tayanch tushunchalar izohlab berildi. 79-betdagi 1- va 2-topshiriqlar o’quvchilar bilan bajarildi.
Uyga vazifa: 80-betdagi topshiriq (jadvalni to’ldirish) berildi.
Sana 22.02.2023
Mavzu Web-sahifalarda animatsiyalar va ularni o‘rnatish / Amaliy mashg‘ulot
O’qituvchi: Raximberdiyev Xushnudbek
T ayanch tushunchalar:
Mavzuga doir tezis: o’tgan mavzu bo’yicha mustahkamlash uchun savol-javob o’tkazildi, yangi mavzu tushuntirib berildi. Tayanch tushunchalar izohlab berildi. 82-betdagi amaliy mashg’ulot o’quvchilar bilan bajarildi.
Uyga vazifa: 83-betdagi topshiriq berildi.
Sana 28.02.2023
Mavzu: Tovushli ma’lumotlar va ular bilan ishlash
O’qituvchi: Raximberdiyev Xushnudbek
Tayanch tushunchalar:
Uyga vazifa takrorlash
Sana 15.03.2023
O’qituvchi:Raximberdiyev Xushnudbek
Mavzuga doir tezis: takrorlash darsi yuzasidan o’quvchilarga quyidagi savollarga javob berishlari kerarkligi aytildi:
Web-sahifa nima?
Web-dizayn nima?
Macromedia-Flash dasturi qanday dastur?
Web-sahifalarga rasmli, grafikli ma’lumotlarni joylashtirish va bezash tartibi qanday?
Web-sahifalarda formalar yaratish va bezash tartiblarini yozing
Web-sahifalarda animatsiyalar qanday qilinadi?
Web-sahifalarda animatsiyalar qanday o’rnatiladi?
Uyga vazifa: o’tilgan mavzular yuzasidan qo’shimcha topshiriqlarni bajarib kelish
|
| |
Zamonaviy boshqaruvda raxbarlik-menejer etikasi NORMOʻMINOV SUNNATILLONING

|
Zamonaviy boshqaruvda raxbarlik-menejer etikasi
|
bet | 1/3 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 1,63 Mb. | | #260057 |
Bog'liq NORMOʻMINOV SUNNATILLONING TERMIZ DAVLAT UNIVERSITETI IQTISODIYOT (TARMOQLAR VA SOHALAR BO'YICHA) TA'LIM YO'NALISHI 723- GURUH 2-KURS TALABASI NORMOʻMINOV SUNNATILLONING MENEJMENT FANIDAN MUSTAQIL ISH ZAMONAVIY MENEJER VA UNGA QO'YILADIGAN TALABLAR Company name Reja: 1 Menejerlik va raxbarlik uslub tushunchalari 2 Axloqiy etik qadryatlar(rostgoʻylik, sabrlilik, yaxshi niyatlilik, qaniatlilik, raxmdillik) 3 Raxbarlik fazilatlari Menejer - bu maxsus tayyorgarlik ko’rgan, boshqarishning sir-asrorlari, qonun-qoidalarini puxta egallagan malakali mutaxassisdir. Menejer bu yollanma boshqaruvchi bo’lib, alohida ijtimoiy qatlamga mansub bo’ladi.
Kompaniya, firma, korxona, bank, moliya muassasalarining ijroiya hokimiyatiga ega bo’lgan boshqaruvchi, direktor, rahbar, mudir, ma'muriy boshqaruvchilar menejerlar deb yuritiladi.
Menejerlar boshqaruv pog’onasiga binoan uch toifaga bo’linadi:
1.
Yuqori pog’ona menejerlari.
2.
O’rta pog’ona menejerlari.
3.
Quyi pog’ona menejerlari.
Quyi pog’onali menejerlar quyi bo’g’inda, masalan, tsex, bo’lim, brigada doirasida ishni tashkil etish, kunlik, haftalik, oylik ish topshiriqlarining bajarilishini boshqarib boradi. O’rta pog’ona menejerlari firma faoliyatining ayrim tomonlarini, chunonchi, ishlab chiqarish, tovarlarni sotish, narx belgilash, moliya faoliyati, yangi tovarlarni o’zlashtirish, texnologiyani qo’llash, mehnatni tashkil etish kabilarni boshqarish bilan shug’ullanadi.
Yuqori pog’ona menejerlari firma istiqbolini belgilash, uning kelajagi uchun ahamiyatli chora-tadbirlarni ishlab chiqish bilan shug’ullanadi. Bir so’z bilan aytganda firma rejasini ishlab chiqadi va uni amalga oshiradi.
Rahbarning sifat xislatlarini belgilovchi mezonlar ko’p. Biroq quyidagi ijobiy xislatlar ular orasida alohida mavqega ega:
Dovyuraklik - bunday rahbarda mardonavorlik, botirlik, dadillik mavjud bo’ladi. Ular omadsizlikdan qo’rqmaydi. Qo’rquv ularni jasoratga chorlaydi va zafarlarga olib keladi. Har bir yangi harakatni taraqqiyotga va hayotiy tajribalarga erishtiradi.
Kamtarinlik - bunday rahbar kamtarlikning deyarli har doim iste'dodga to’g’ri mutanosib ekanligini, kamtarlikni etishmasligi esa nodonlikning darakchisi ekanligini yaxshi tushunadi.
Sabrlilik - bunday rahbar muvaffaqiyatga birdaniga erishish mumkin emasligini yaxshi tushunadi. Unga faqat bardosh va sabr-toqatli bo’lib, sabot-matonat bilan qiyinchiliklarni engish orqali erishish mumkinligini biladi.
Yaxshi niyatlik - bunday rahbar xayrixoh va iltifotli bo’ladi, kishilarga nisbatan doimo yaxshi niyatda bo’ladi. O’zidagi qanoatsizlikni g’irrom raqobatchilik yo’li bilan emas, balki xayrixohlik yo’li bilan bartaraf qilishga harakat qiladi. Uning hayotidagi shiori hasad emas, balki: "Birni ko’rib shukr qil, birni ko’rib fikr qil" - degan shiordir.
|
| |
MUHOKAMA - Muqobil energiya manbalaridan foydanish smaradorligini

SCIENCE AND INNOVATION
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL VOLUME 1 ISSUE 6
UIF-2022: 8.2 | ISSN: 2181-3337
514
(yoritish, televizor, radio, aloqa, quduqlardan suv tortish va h.k), geliosuvisitkichlar,
biogaz va
biorganik o‘hit (biogumus) olish qurilmalari (qishloq xo‘jaligi, sanoat va maishiy chiqindilardan),
mikro-GES o‘rnatildi va ishga tushirildi.
2012 yil O‘zbekiston Respublikasi tabiatni muhofaza qilish davlat qo‘mitasining
Mustahkam oila yiliga bahishlangan Dasturida respublikaning markaziy energiya ta’minotidan
olisda joylashgan tumanlarini elektr energiyasi bilan ta’minlash maqsadida fotoelektr stansiyalari
o‘rnatish uchun 28 mln. so‘m ajratildi. hozirda Sirdaryo viloyati Oq oltin tumani Usmon Nosir
shirkatidagi qishloq vrachlik punktiga, Samarqand viloyati Pastarhom tumani davolash markaziga
fotoelektr stansiyasi o‘rnatish ishlari tugallandi. Surxondaryo, Navoiy, qashqadaryo viloyatlari
chekka hududlarida fotoelektr stansiyasi o‘rnatish ishlari olib borilmoqda.
XULOSA
«Eko-energiya» Ilmiy-tadbiqiy Markazi hodimlari qayta tiklanuvchi energiya
manbalaridan foydalanish va uni rivojlantirish bo‘yicha xalqaro loyihalarda
ham faol ishtirok
etmoqdalar. Masalan, Markaz xodimlari BMT Taraqqiyot Dasturining «qoraqalpohistondagi
qishloq jamoasi uchun toza energiya» - 1 va 2 fazalari (fotoelektr stansiyasi) loyihasida,
«Ekologiya va Energiya» Mamlakat dasturida (quyosh fotoelektr stansiyalari va quyosh kollektri),
«O‘zbekistonda biogaz texnologiyalarini rivojlantirishga ko‘mak berish» va «Milk-Agro» Fermer
xo‘jaligida biogaz uskunasi monitoringi» va boshqa loyihlarda bevosita ishtirok etdilar.
«Eko-energiya» Ilmiy-tadbiqiy Markazi BMT Taraqqiyot Dasturining mintaqaviy Markazi
ko‘magida Yevropa va MDX bo‘yicha o‘tkazilgan «Eng yaxshi amaliyot» Xalqaro ko‘rigida
samarali ishtirok etdi. Xususan, Markaz jamoasi «Ekologik toza texnologiyani o‘zlashtirish va
qishloqlar uchun qishloq xo‘jaligi va maishiy chiqindilar asosida qurilish materiallari ishlab
chiqaruvchi kichik sexlari tashkil etish» loyihasi bilan birinchi o‘rinni egalladi. «qoraqalpohiston
ahilisi uchun toza energiya» loyihasi bilan ikkinchi o‘rinni egalladi va «qayta tiklanuvchi
energiya» nominatsiyasida «O‘zbekiston
Respublikasi, Buxoro viloyatidagi «Jayron»
Ekomarkazida fotoelektr stansiyasi va quyosh suv issitgichlarni ishlatish» loyihasi bilan holib
bo‘ldi.
«Eko-energiya» Ilmiy-tadbiqiy Markazi 2012 yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti atrof-
muhit dasturlari (YUNEP) tashkilot tomonidan ekspertlar tarmohining sub-hududiy fokal-poynti
sifatida tanlab olindi.
O‘zbekistonda BMT Taraqqiyot dasturi, GEJ Kichik grantlar dasturlarining mahalliy
hamkorlar bilan qayta tiklanuvchi energiya manbalarini qo‘llash ko‘lamini
kengaytirishga, bu
yo‘nalishdagi milliy bozor va texnologiyalarni rivojlantirishga yo‘naltirilgan qator loyihalari
muvaffaqiyatli bajarilmoqda.
SCIENCE AND INNOVATION
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL VOLUME 1 ISSUE 6
UIF-2022: 8.2 | ISSN: 2181-3337
515
Mavzu : Tafakkur shakllari : tushuncha, xulosa va hukm Reja : Hukmlar Xulosa chiqarish

Mavzu : Tafakkur shakllari : tushuncha, xulosa va hukm Reja : Hukmlar Xulosa chiqarish
Download
268,13 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
13.12.2023
Hajmi
268,13 Kb.
#118018
Download
268,13 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu : Tafakkur shakllari : tushuncha, xulosa va hukm Reja : Hukmlar Xulosa chiqarish
Download
268,13 Kb.
Matnni ko'rish
Xulosa chiqarish - Mavzu : Tafakkur shakllari : tushuncha, xulosa va hukm Reja : Hukmlar Xulosa chiqarish

Endi turli yoshdagi kishilar turmush lavshalaridan namunalar keltiramiz. Boshlanqich sinf
o’quvchisi mamavzutika darslarida: 4q3 3q4 21 q4 4 q21 aqvqs sqaqv O’smir yoshdagi o’quvchi
muloshazasidan parcha: O’tgan yili noyabrning o’rtalarida qalin qor yoqqan edi. Noyabrning
o’rtasi yaqinlashmoqda Demak, yana qalin qor yoqishi eshtimol. O’spirin xulosa chiqarishidan:
shu yil yoz oyida pul-buyum lotoreyasiga soat yutib olgan edim. Kioskada lotoreya bileti
sotilmoqda. Yana sotib olay, biror narsa yutib qolarman. Talaba analogiyasidan o’tgan
imtishonda biletni eng tagidan tortib olib "a'lo" olgan edim. Imtishonlar yaqinlashib qoldi. Yana
tagidan tortib olsam omadim yurishib ketar. Yetuklik yosh davridagi kishi xulosa chiqarishidan:
Bolalarning zo’ridan yakshanba kuni parkka chiqsam, yigirma yillik qadrdonim kelib ketibdi.
Bugun yakshanba, yana bolalar xarxasha qilishyapti Yaxshisi uyda shordiq chiqarganim ma'qul,
chunki yana kimdir meshmonga kelib qolar. Keksalar xulosa chiqarishlaridan namuna: O’tgan
shafta zaqizqon sayradi, qadrdon do’stim keldi. Yana zaqizqon sayrayapti. Bu gal sevikli
nabiram Akobir meshmonga kelishi mumkin va shokazo.
Shunday qilib, analogik yo’l bilan xulosa chiqarganda, murakkab qonuniyatlar tog’risidagi
bilimlar o’zlashtirilmasa-da, lekin turmushning turli jabshalarida undan foydalanib turiladi.
Xakimov jamshid oktyamovich kompyuterli loyihalash

У Д К 733.518
ББК 86(8-9) М -36
Xakimov J.O. Kompyuterli loyihalash. - Т.: “Adabiyot uchquni”, 2018,
2 5 5
bet.
У Д К 733.518
Darslikda kompyuterli loyihalashning material va dasturaviy ta’minoti,
kompyuterli loyihalash ta’minoti turlarining komponentlari,
kompyuterli
loyihalashning texnik vositalari, kompyuterli loyihalashda
operatsion tizimlar,
kompyuterli loyihalash (AutoCAD/Компас), AutoCAD/Компас redaktorini
ishga
tushirish, uch oicham li modellash, avtomatlashtirilgan
hisoblash
(MathCAD), MathCADda algebraik hisoblashlar,
MathCADda differensiallash
va integrallash masalalari zamonaviy ilg‘or xorijiy tajribalardan foydalanilgan
holda bayon qilingan.
Darslik 5111000 - “Kasb ta’limi (5310600 -
Yerusti transport tizimlari
va ularning ekspluatatsiyasi)”, 5111000 - “Kasb ta’limi (5320300 - Texnologik
mashinalar va jihozlar)”, 5312500 - Energiya mashinasozligi (ichki
yonuv
dvigatellari), 5320300 - “Texnologik mashinalar va jihozlar”, 5610100 -
“Xizmatlar sohasi (avtomobil transporti)”, 5610600 - “Xizmat ko‘rsatish
texnikasi va texnologiyasi (qishloq xo‘jalik texnikasiga xizmat ko‘rsatish)”
ta’lim yo‘nalishlari talabalari uchun m oijallangan. Magistratura talabalari va
ilmiy tadqiqotchi-izlanuvchilar uchun ham foydali boMishi mumkin.
Taqrizchilar:
t.f.n., dots. SindarovR.U. (TAYLQEI);
t.f.n., dots. Sevinov J.U. (ToshDTU)
ISBN 978-9943-4660-8-1
© Xakimov Jamshid - 2018
© “Adabiyot uchquni” - 2018
2
Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent axborot texnologiyalari universiteti

|
Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent axborot texnologiyalari universitetiBog'liq Linux OT
O„ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O„RTA MAXSUS TA‟LIM VAZIRLIGI
OLIY TA‟LIM TIZIMI PEDAGOG VA RAHBAR KADRLARINI QAYTA
TAYYORLASH VA ULARNING MALAKASINI OSHIRISHNI TASHKIL
ETISH BOSH ILMIY - METODIK MARKAZI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
HUZURIDAGI PEDAGOG KADRLARNI QAYTA TAYYORLASH VA
ULARNING MALAKASINI OSHIRISH TARMOQ MARKAZI
“KOMPYUTER INJINIRINGI”
yo‟nalishi
“LINUX OPERATSION TIZIMI”
MODULI BO‘YICHA
O„ Q U V –U S L U B I Y M A J M U A
ТОSHKENT - 2016
O‟ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O‟RTA MAXSUS TA‟LIM VAZIRLIGI
OLIY TA‟LIM TIZIMI PEDAGOG VA RAHBAR KADRLARINI QAYTA
TAYYORLASH VA ULARNING MALAKASINI OSHIRISHNI TASHKIL
ETISH BOSH ILMIY-METODIK MARKAZI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
HUZURIDAGI PEDAGOG KADRLARNI QAYTA TAYYORLASH VA
ULARNING MALAKASINI OSHIRISH TARMOQ MARKAZI
“LINUX OPERATSION TIZIMI” moduli
bo'yicha
O‟QUV-USLUBIY MAJMUA
ТОШКЕНТ - 2016
Tuzuvchi:
TATU, “Axborot texnologiyalarining
dasturiy ta`minoti” kafedrasi assistenti
U.R.Mardiyev
Taqrizchi:
TATU, AKT bo`yicha maslahatchi prorektori,
Janubiy Koreyalik mutaxassis
….......................
Li Chul Su
Mazkur o`quv-uslubiy majmua Oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligining
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
Mavzu: Zamonaviy kiyim tasnifi

|
Mavzu: Zamonaviy kiyim tasnifi
|
bet | 1/3 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 8,38 Kb. | | #122768 |
Bog'liq Zamonaviy kiyim tasnifi-fayllar.org
Zamonaviy kiyim tasnifi
Mavzu: Zamonaviy kiyim tasnifi
Reja.
Zamonaviy kiyim assortimenti va tavsifi.
Mahsulot klassifikatorida tikuv buyumlarining tasnifi va kodlanishi. 3.Modelni o`rganib, tahlil qilish jarayonining ketma-ketligini o`rganish.
Komilova Х.Х., Хamraеva N.K. Tikuv buyumlarini konstruksiyalash.
Toshkеnt2003.
Yanchеvskaya Е.A. Ayollar ustki kiyimlarini konstruksiyalash Toshkеnt
2003.
Komilova Х.Х., Хamraеva N.K. Tikuv buyumlarini konstruksiyalash.
Toshkеnt2011.
Tayanch so`z va iboralari: kiyimlar; maishiy, sport kiyimi, ishlab chiqarishga, ko‘ylak-kostumlar, ust kiyimlar, korset buyumlari, bosh kiyimlar, qo‘lqop, ko‘ylak-kostum, pidjak, jaket, kurtka
Zamonaviy kiyim assortimenti va tavsifi.
Zamonaviy kiyim uning vazifasini aniqlaydigan himoyaviy funksiya asosida tasniflanadi. Vazifasi bo'yicha kiyim uch xil sinfga bo‘linadi: 1 — maishiy; 2 — sport kiyimi; 3 — ishlab chiqarishga oid kiyimlar. Maishiy kiyimning vazifasi odam organizmini iqlimiy ta’sirlardan himoya qilishdir. Sport kiyimi sportchi tanasini turli shikastlardan himoya qilishi hamda yuksak sport yutuqlariga erishmoqni ta’minlashi kerak; ishlab chiqarishga oid kiyimlar odamni nafaqat iqlimiy ta’sirlardan, balki ishlab chiqarish ta’sirlaridan muhofaza qilishi kerak. Har bir sinfga oid kiyimlar vazifasiga ko‘ra kichik sinflarga, xillarga, guruhlarga va kichik guruhlarga bo‘linadi [5].
Maishiy kiyimlar sinfi — eng katta sinf. U quyidagi kichik sinflarga bo'linadi: 1.1 — ich kiyimlar; 1.2 — ko‘ylak-kostumlar; 1.3 — ust kiyimlar; 1.4— korset buyumlari; 1.5 — bosh kiyimlar; 1.6— qo‘lqop. Har bir kichik sinf turlarga bo‘linadi. Masalan, ko‘ylak-kostum kichik sinfi — 1.2 quyidagi turlarga bo‘linadi:
|
| |
Matematika” fani ishchi oquv dastur

|
Matematika” fani ishchi oquv dastur
|
bet | 1/69 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 18,04 Mb. | | #119823 |
Bog'liq 1-kurs Matematika to\'plam tayyor
.O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
FARG’ONA VILOYAT KASBIY TA`LIMNI RIVOJLANTIRISHVA MUVOFIQLASHTIRISHHUDUDIYBOSHQARMASI KASBIY TA’LIMNI RIVOJLANTIRISH VA
MUVOFIQLASHTIRISH HUDUDIY BOSHQARMASI
UCHKO’PRIK TUMANI 2-SON KASB-HUNAR MAKTABI
“TASDIQLAYMAN”
Uchko’prik tumani 2-son
kasb-hunar maktab direktori
_______ _______________
“____”____________20___yil
“Matematika” fani
ISHCHI OQUV DASTUR
Uchko’prik tumani 2-son kasb hunar maktabi pedagogik kengashining “___” _________ yilida o’tkazilgan
№ ____– sonli yig’ilishida ko’rib chiqildi va maqullandi.
To’plamning muallifi tog’risida ma’lumot.
O‘qituvchining ismi sharifi: S. Meliboyeva
Ma’lumoti: Oliy
Mutaxassisligi: Matematika
Pedagogik ish staji: 7 yil.
Ish joyi: Uchko’prik tumani2-son kasb hunar maktabi
Elektron pochta manzili:
Telefon raqami: +998 _________
№
|
Fan (modul) mavzulari va mustaqil ta’lim
|
Mashg’ulot turi va soat
|
O’rganish natijalari (learning outcomes)
|
O’rganish natijalarini baholash
|
O’rgatiladigan bilimlar
|
|
|
| |
Tafakkur sifatlari - Mavzu : Tafakkur shakllari : tushuncha, xulosa va hukm Reja : Hukmlar Xulosa chiqarish

"Talaba imtishonda avval qoyani notog’ri yoritayotib, o’z-o’ziga "birdaniga" xatosini anglab,
tog’ri javob bera boshlashi" kabilar.
Demak, tafakkurning mazkur sifati fikrlarni, inshaklsiyalarni tinglovchilarga xato va
kamchiliksiz yetkazib berish garovidir.
Tafakkurning tezligi qo’yilgan savolga va muammoga to’liq javob olingan vaqt bilan
belgilanadi. Uning tezligi qator faktorlarga: jumladan, fikrlar uchun zarur materialni tez yodga
tushira olishga muvaqqat boqlanishlarning tezligi, turli shislarning mavjudligiga, insonning
diqqatiga, qiziqishiga boqliq bo’ladi. Bundan tashqari, tafakkurning tezligi boshqa shartlarga:
insonning bilim saviyasiga, fikrlash qobiliyatiga, mavjud ko’nikma va malakalariga sham boqliq
ekanligi isbotlangan. Xulosa qilib aytganda, tafakkur jarayonlarining tezligi va jarayonlarning
ma'lum fursat ichida qanchalik samara berganligi bilan basholanadi.
Fikrlarning tezligi talabalar va o’quvchilarga juda zarur psixologik qurol bo’lib xizmat qiladi.
Imtishon paytida, seminar mashqulotlarida faol ishtirok qilgan talaba shayajonlanib, egallagan
bilimlarini vaqtincha unutib, o’zini yo’qotib qo’yadi. O’rinsiz, salbiy emosiyalar (shis-tuyqular)
uning tafakkurini tormozlab, muvaffaqiyatsizlikka olib keladi, ya'ni fikrni bayon qilishda inertlik
paydo bo’lib, keyinchalik butunlay tormozlanishga aylanadi. Ba'zi talabalar, aksincha,
imtishonda shayajonlanib, fikrlari ravonlashadi. qattiq shayajonlanish, qattiq tashqi ta'sir
natijasida uyqudagi ayrim neyronlar uyqonib funksiyasi jadallashib ketadi va fikr "birdaniga"
ravshanlanishi mumkin. Shuning uchun o’qitish jarayonida talaba va o’quvchilarning aqliy
faoliyatini tog’ri basholashda ularning individual topologik xususiyatlarni shisobga olish
maqsadga muvofiqdir.
Jashon psixologlarining ko’rsatishiga qaraganda, yuqorida tashlil qilib chiqilgan tafakkur
sifatlari ularning asosiy xususiyati bilan uzviy boqliqdir. Tafakkurning asosiy va eng mushim
belgisi, xususiyati-bu moddiy voqelikdagi mushim jishatlarini ajratib, mustaqil ravishda yangi
mazmundagi umumlashmalarni keltirib chiqarishdir. Inson oddiy narsalar tog’risida fikr
yuritganda sham ularning tashqi belgilari bilan chegaralanib qolmaydi, balki shodisa moshiyatini
ochishga intiladi, oddiy turmush shaqiqatidan umumiy qonuniyat yaratishga xarakat qiladi.
Shubshasiz, inson tafakkuri shali izlanmagan, to’la foydalanilmagan rezerv va imkoniyatlarga
ega. Tafakkur psixologiyasining asosiy vazifasi ana shu rezervlarni to’la ochish, fan va texnika
progressini intensivlashdan iborat. Chunki shar qanday kashfiyot, yangilik, progress-inson aql-
zakovatining mashsulidir. Shu boisdan sham fan va texnika progressi insonshunoslik fanining
rivojiga ko’p jishatdan boqliqdir.
-rasm. Ultratovushli datchiklarni o`rnatish sxemasi

|
-rasm. Ultratovushli datchiklarni o`rnatish sxemasi
|
bet | 6/7 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 1,81 Mb. | | #102405 |
5.6-rasm. Ultratovushli datchiklarni o`rnatish sxemasi
5.7-rasm. Avtomatik parkovkalash sxemalari
Xo`sh avtomobilda ideal holatda qancha ―ko`rish organlari‖ bo`lishi kerak? Eng rivojlangan tizim hozircha Tesla avtomobillarida mavjud. Unda aylana bo`yicha ko`rish uchun 8 ta videokamera (uchtasi oldinga qaraydi: asosiysi
mashinadan 150 m masofani ko`radi, ikkinchisi – 250 m ni va uchinchisi katta burchakni ko`radigan kamera 60 m ni ko`ra oladi). Yon va orqa tomonlarda yana 5 ta kamera joylashgan. Bundan tashqari 160 m masofani ko`ra biladigan asosiy radar va mashina atrofi bo`yicha joylashgan 12 ta ul tratovushli datchiklar bor.
5.8-rasm. Tesla avtomobilining atrofni “ko`rish” imkoniyati
5.9-rasmda ―Bosh‖ firmasining ob-havo datchigi ko`rsatilgan. Mashina modeli turiga qarab ichkarida bitta IQ yorug’lik diodi va 1-3 ta foto qabul qiluvchi joylashtiriladi. Yorug’lik diodi ko`z ko`rmas nurni mashina shamol shishasi yuzasiga nisbatan o`tkir burchak ostida tarqatadi. Agar ob- havo quruq bo`lsa barcha nurlar tesqariga qaytarilib foto qabul qiluvchiga tushadi (shunday optik tizim ishlangan). Nurlar impuls shaklida berilganligi sabab datchik boshqa nurga reaktsiya qilmaydi. Agar shamol shishasi yuzasiga tomchi yoki suv qatlami bo`lsa, nurlarning shishadan qaytish sharoiti buziladi va nurning bir qismi atrof-muhitga tarqaladi. Buni sensor sezadi va kontroller shisha yuvuvchi uchun ishlash rejimini tanlab, uni ishga tushiradi. Agar kerak bo`lsa, bu qurilma mashina tomidagi elektrolyukni ham yopadi, eshiklardagi shishalarni ko`taradi. Yana 2 ta fotodiod bu tizimda mavjud. Ulardan biri faralarni avtomatik tarzda yoqadi (kech tushganda yoki mashina tunnelga kirganda), ikkinchisi ―dalniy‖ va ―blijniy‖ faralarni o`zgartirib turadi. Bu funktsiyalarning ishlashi mashina modeliga bog’liq.
5.9-rasm. "Bosh" firmasi ob- havo datchigining ishlash printsipi
|
| |
Integratsiya va natija - Strategik va taktik rejalashtirish, marketing nazorati

|
Strategik va taktik rejalashtirish, marketing nazorati
|
bet | 9/13 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 98,62 Kb. | | #106551 |
Bog'liq 7.Strategik va taktik rejalashtirish, marketing nazorati (2) 3. Integratsiya va natija: Sa'y-harakatlarni muvofiqlashtirish: - Taktik rejalar yoshlar bozorini egallashning strategik maqsadi bilan chambarchas bog'liq edi. Har bir taktik harakat kengroq strategik qarashlarga erishish yo'lida qasddan qilingan qadam edi.
Resurslarni samarali taqsimlash: - Yoshlar segmentida bozor ulushini oshirish bo'yicha strategik maqsadni bevosita qo'llab-quvvatlovchi taktikaga e'tibor qaratilib, resurslar optimal tarzda taqsimlandi.
Agile moslashuvlari: - Kompaniya chaqqon va bozor o'zgarishlariga sezgir bo'lib qoldi. Haqiqiy vaqtda ishlash ma'lumotlariga asoslanib, taktik rejalar yoshlar demografiyasiga yaxshiroq moslashish uchun tuzatildi.
Strategik bozor tahlili va taktik ijroning uzluksiz integratsiyasi yoshlar segmentida bozor ulushini sezilarli darajada oshirishga olib keldi. XYZ korporatsiyasining strategik qarashlari marketing muvaffaqiyatiga erishishda integratsiyaning kuchini ko'rsatuvchi samarali tashkil etilgan taktik harakatlar orqali amalga oshirildi. 5. Marketing nazorati Marketing nazorati marketing faoliyatini rejalashtirilgan strategiyalar va maqsadlarga muvofiqligini ta'minlash uchun monitoring va tartibga solishni o'z ichiga oladi. Uning asosiy maqsadi marketing harakatlari tashkilot maqsadlariga samarali va samarali erishishga hissa qo'shishini kafolatlashdir. Marketing nazoratining ta'rifi: Marketing nazorati marketing faoliyatini nazorat qilish va tartibga solish, ularning natijalarini baholash va strategik maqsad va vazifalarga muvofiqligini ta'minlash uchun zarur tuzatishlar kiritish jarayonidir. Marketing nazoratining ahamiyati: - Maqsadlarga muvofiqlik: Bu marketing tashabbuslarining kengroq tashkiliy maqsadlar va strategiyalar bilan mos kelishini ta'minlaydi.
- Resurslarni optimallashtirish: Muvaffaqiyatli strategiyalarga e'tibor qaratish va samarasiz strategiyalarni to'xtatish orqali resurslarni samarali taqsimlash va ulardan foydalanishga yordam beradi.
- Moslashuvchanlik: Bozordagi, raqobatdagi yoki iste'molchi xatti-harakatlaridagi o'zgarishlarga javoban tezkor tuzatishlar kiritish orqali moslashuvchanlikni ta'minlaydi.
|
| |
Marketing va reklama - Strategik va taktik rejalashtirish, marketing nazorati

|
Strategik va taktik rejalashtirish, marketing nazorati
|
bet | 5/13 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 98,62 Kb. | | #106551 |
Bog'liq 7.Strategik va taktik rejalashtirish, marketing nazorati (2) Marketing va reklama: Noyob qiymat taklifini ta'kidlab, tegishli kanallar orqali aniqlangan segmentlarga erishish uchun maqsadli marketing kampaniyalaridan foydalanildi. Brendning ko'rinishi va ishonchliligini oshirish uchun strategik hamkorlik va hamkorlik bilan shug'ullanadi. Baholash va moslashtirish: Asosiy ishlash ko'rsatkichlari va mijozlarning fikr-mulohazalaridan foydalangan holda belgilangan maqsadlarga nisbatan muvaffaqiyatni muntazam ravishda baholadi. Bozor dinamikasiga moslashish uchun strategiyalar, mahsulot xususiyatlari va marketing taktikalarida zarur tuzatishlar kiritildi. Natijalar: XYZ korporatsiyasi sezilarli o'sishni boshdan kechirdi va nisbatan qisqa vaqt ichida sezilarli bozor ulushini qo'lga kiritdi. Ularning strategik rejalashtirish yondashuvi nafaqat marketing maqsadlariga erishishda yordam berdi, balki ularni innovatsiyalar va mijozlarga yo'naltirilgan echimlar bilan mashhur bozor yetakchisi sifatida ham ko'rsatdi. 3. Taktik rejalashtirishni o'rganish 3. Taktik rejalashtirishni o'rganish Marketingda taktik rejalashtirish qisqa muddatli maqsad va vazifalarga erishish uchun aniq harakatlar va strategiyalarni ishlab chiqishni o'z ichiga oladi. U marketing rejalari va tashabbuslarini belgilangan muddatlarda bajarishga qaratilgan. Taktik rejalashtirishning ahamiyati uning qisqa muddatli muvaffaqiyatga erishish va marketing faoliyatini samarali amalga oshirish uchun aniq yo'l xaritasini taqdim etish qobiliyatidadir. Taktik rejalashtirishning tarkibiy qismlari - Mahsulot/xizmatni ishlab chiqish va joylashtirish:
- Mahsulot yoki xizmatning xususiyatlari, afzalliklari va noyob sotish takliflari haqida batafsil ma'lumot.
- Maqsadli bozorni aniqlash va mahsulotni samarali joylashtirish uchun ularning ehtiyojlari va afzalliklarini tushunish.
- Narxlar strategiyasi:
- Bozor tadqiqotlari, xarajatlarni tahlil qilish va raqobatbardosh joylashishni aniqlash asosida narxlash tuzilmasini aniqlash.
- Savdo va bozor ulushini oshirish uchun chegirmalar, aktsiyalar yoki to'plamlar kabi narxlash taktikasini o'z ichiga olish.
- Tarqatish kanallari va logistika:
- Maqsadli auditoriyaga samarali erishish uchun tegishli tarqatish kanallarini aniqlash.
- O'z vaqtida yetkazib berish va mahsulot mavjudligini ta'minlash uchun logistika, inventarni boshqarish va ta'minot zanjiri strategiyalarini rejalashtirish.
- Rag'batlantirish va reklama strategiyalari:
- Maqsadli bozor va reklama platformalariga moslashtirilgan reklama kampaniyalarini yaratish.
- Brend ko'rinishini va mijozlarni jalb qilishni oshirish uchun sotishni rag'batlantirish, jamoatchilik bilan aloqalar, tadbirlar yoki onlayn marketing kabi mos reklama usullarini tanlash.
|
| |
-rasm. Zamonaviy avtomobilning umumiy ko`rinishi

|
-rasm. Zamonaviy avtomobilning umumiy ko`rinishi
|
bet | 2/7 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 1,81 Mb. | | #102405 |
5.1-rasm. Zamonaviy avtomobilning umumiy ko`rinishi
shinalardagi bosimni nazorat qilish tizimi; 2-pnevmoyuritmali kuzov holatini rostlash tizimi; 3-boshqaruvni nazorat qilish dinamik tizimi; 4-amortizatorlarning qattiqligi (tarangligi)ni rostlaydigan elektron tizim; 5-tormozni antiblokirovkalash tizimi; 6-dvigatelni boshqarish raqamli elektron tizimi; 7-aktiv kruiz-kontrol; 8- dinamik stabilizatsiyalash tizimi; 9-ruldagi uzatmalarni almashtirish tizimi.
Lekin, avtomobillarga asosiy qo`yiladigan talab – ularning xavfsizligidir. Shuning uchun, quyida avtomobillarning xavfsizlik sistemalarini ko`rib chiqamiz.
Hozirgi vaqtda avtomobil ixtirochi-olimlarning asosiy maqsadi yo`l-transport hodisalar (YTH) ni kamaytiruvchi ―aqlli‖ elektron qurilmalarni ishlab chiqarish hisoblanadi. Bu ishlarning natijasi - avtomobilni xavfsiz boshqarish tizimi (AXBT)ning yaratilgani bo`ldi. Inglizchada (AVSM -Advanced vehicle safety management). Bu tizim avtomatik ravishda mashinalar orasidagi kerakli oraliqni saqlay oladi, mashinani sfetoforning qizil signalida to`xtatadi, haydovchiga burilish uchastkasida mashina tezligining katta ekanligi haqida xabar beradi va h.k. Hatto, yangi tizimlar to`qnashish bo`lganda maxsus datchiklarning radiosignalizatori yordamida tez yordam mashinasi chaqirish imkoniyatiga ega.
Avtomobilni xavfsiz boshqarish tizimining 2 ta turi mavjud.
Avtomobilning aktiv xavfsizlik tizimi.
Avtomobilning passiv xavfsizlik tizimi.
Avtomobilning aktiv xavfsizlik tizimi –YTHni oldini olish va avtomobilning konstruktiv xossalariga bog’liq holda ular kelib chiqish sabablarini yo`qotishga qaratilgan avtomobilning konstruktiv va ishlatish xususiyatlari yig’indisidir. Boshqacha qilib aytganda AAXT – avariya sodir bo`lish sabablarini yo`qotib, avtomobilni xavfsiz ishlatishga qaratilgan barcha tizimlari yig’indisidir1.
Eng ko`p ma`lum bo`lgan va eng ko`p qo`llanidigan aktiv xavsizlik tizimlari quyidagilar:
1 http://systemsauto.ru/active/active.html
(ABS);
Tormozni antiblokirovkalash tizimi (TAT) - antilock braking system
Etakchi g’ildiraklarni probuksovkalashdan himoyalash tizimi - anti-slip
system (ASS);
Favqulodda tormozlash tizimi - emergency braking system (EBS) va boshqalar.
Yuqorida keltirilgan tizimlar avtomobilning tormozlash va dvigatelni boshqarish tizimlari bilan konstruktiv bog’langan, ular bilan birga o`zaro aloqada bo`ladi. Bu esa ushbu tizimlarning samadorligini oshirishga imkon beradi.
Bundan tashqari zamonaviy avtomobillarda quyidagi aktiv xavfsizlik tizimlari o`rnatilmoqda:
adaptiv kruiz-kontrol ;
avtomatik parkovkalash tizimi;
aylana bo`yicha nazorat qilish tizimi va b.
Avtomobilning passiv xavfsizlik tizimi – YTHsi ro`y berganda, haydovchi va passajirlarning shikastlanishidan himoyalashga qaratilgan avtomobilning konstruktiv va ishlatish xususiyatlari yig’indisidir 2.
Ular qatoriga quyidagilar kiradi:
xavfsizlik kamarlari - seat belts;
xavfsizlik podushkalari - airbags;
xavfsizlik kamarlarini tarang tortish qurilmasi - seat belt tensioners va b.
|
| |
Avtomobilning - Mexatronika tizimlarini avtomobil transportlarida qo`llash

|
Mexatronika tizimlarini avtomobil transportlarida qo`llash
|
bet | 7/7 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 1,81 Mb. | | #102405 |
4.3. Avtomobilning passiv xavfsizlik tizimlari
Avtomobil xavfsizlik podushkasi (airbag). Uning elementlari: inertsion datchiklar mashina modeliga qarab, mashina bamperida, motor to`sig’i oldida, haydovchi tirsak osti joyida joylashgan bo`lib, avariya paytida boshqarishning elektron blokiga signallarni yuboradi (5.10- rasm). Zamonaviy AXBT da frontal datchiklar 50 km/soat dan yuqori tezlikdan paydo bo`lgan zarbada ishlaydi. Yon tomondagilar bundan kichikroq zarbada ishlaydi.
Elektron blokdan signal gazogenerator bilan ulangan asosiy modulga uzatiladi. Asosiy modul diametri 10 sm va balandligi 1 sm li tabletka shaklida bo`lib, azot generatsiyalovchi moddadan iborat. Elektr impuls tabletkaning patronini yondiradi va kristallar portlash tezligida gazga aylanadi. Ana shu jarayon juda tez amalga oshiriladi va podushka 25 ms ichida gazga to`ladi (5.11-rasm). Keyin podushka 200-300 km/soat tezlikda insonning ko`kragi tomon otilib keladi.
1 - xavfsizlk kamarini tarang tortish
qurilmasi; 2 –
yo`lovchi uchun xavfsizlik podushkasi; 3 - haydovchi uchun xavfsizlik podushkasi; 4 - boshqarish bloki va markaziy datchik; 5 - ijrochi modul; 6 - inertsiya datchiklari.
|
5.10-rasm. Avtomobil xavfsizlik podushkasi
|
Avtomobillardan tashqari katta ahamiyat yengil transport vositalari (ETV) ga qaratilgan. Ular asosan elektr yuritmada ishlaydi. Bularga misol: elektrvelosiped, giroskuter, elektroskuter, monog’ildirak, elektromobillar va boshqalar. Bularning ta`minot manbai avtonom (elektrbatareyalar) bo`ladi.
ETV ichki yonuv dvigatellar bilan ishlaydigan transportga alternativ bo`lib, asosan hozirgi vaqtda davolash maskanlarida, turistik va xiyobon komplekslarda va x.k.da ishlatiladi.
14 dyumli monog’ildirak Hoverbot S2 ning texnik parametrlari quyida keltirilgan: quvvati 800 Vt, maksimal tezligi 18 km/soat, bitta zaryadkada o’tish yo’li 20 km, gabarit va yoritish lampalari mavjud.
ETV yaratishning asosini katta momentli elektrdvigatel bazasidagi ―motor-g’ildirak‖ tipidagi mexatronik modullar tashkil qiladi.
5.1-jadvalda ETV uchun harakatning mexatronik modullarining texnik xarakteristikalari keltirilgan.
5.1-jadval ETV uchun harakatning mexatronik modullarining texnik xarakteristikalari
Elektryuritmali ETV
|
Texnik ko`rsatgichlar
|
Maksimal tezlik,
km/soat
|
Ishchi kuchlanish,
V
|
Quvvat, kVt
|
Nominal moment,
Nm
|
Nominal tok,
A
|
Massa, kg
|
Kreslo –Kolyaska
|
6
|
24
|
0,15
|
25
|
8
|
10
|
Elektr-Velosiped
|
15
|
24
|
0,3
|
20
|
15
|
12
|
Giroskuterlar
|
20
|
24
|
0,5
|
15
|
20
|
12
|
Minielektrmobillar
|
80
|
110
|
2,5
|
30
|
28
|
25
|
Avtomobilni xavfsiz boshqarish tizimiga tushuncha bering.
Tormozni antiblokirovkalash tizimi (ABS)ning ishlash printsipi.
Adaptiv kruiz-kontrol haqida tushuncha bering.
Ob- havo datchigi va akustik parkovkalash tizimining ishlash printsipi.
Avtomobil xavfsizlik podushkasining ishlash printsipi.
|
| |
Avtomobillarning aktiv xavfsizlik tizimi (AAXT)

4.2. Avtomobillarning aktiv xavfsizlik tizimi (AAXT)
AAXTning asosiy vazifasi avariyali vaziyatlarning oldini olish hisoblanadi.
Boshqacha qilib aytganda, AAXTning vazifasi xavfli vaziyatlarni ― his qilish‖ va to`qnashuvlarning
oldini olish, yoki, minimum, tezlikni kamaytirishdir.
AAXTning
asosini tormozni antiblokirovkalash tizimi (ABS) tashkil qiladi. Yangi avtopilotlar qo`llanilayotgan bir paytda ABS juda oddiy bo`lib va uning himoyalash xususiyati juda past bo`lib ko`rinishi mumkin. Lekin bu xato fikr hisoblanadi. Shu kunlarda ABSning boshqarish tizimi va datchiklari boshqa elektron tizimlarning asosi bo`lib kelmoqda. Yillar bo`yicha ABS yangi qo`shimcha modullar bilan ta`minlanib
kelinmoqda, chunki aktiv xavfsizlik ABSdan boshlanadi.
Tormozlashda g’altaklarning blokirovkasi bilan 100 yil oldin kurashish boshlangandi. Bu muammoni boshlanishida temir yo`llarda sezdilar (g’altagi blokirovkalangan vagonlar rel sdan tushib ketish holatlari bor edi). XX asr o`rtasida tormozlashda g’altaklar blokirovkalashini oldini olish sistemalari aviatsiyada keng tarqaldi. Birinchi marta seriyali
ishlab chiqarilgan elektronli ABSi bo`lgan avtomobil 1978 yilda S-klassdagi Mercedes (W116) avtomobili bo`ldi.
2 http://systemsauto.ru/passive/passive.html
Axborotni uzatish va qabul qilish

|
Axborotni uzatish va qabul qilish
|
bet | 2/5 | Sana | 26.06.2024 | Hajmi | 25,91 Kb. | | #265839 |
Bog'liq Ma\'ruza 2Axborotni uzatish va qabul qilish. Tarmoq har doim bir nechta komp’yuterlarni birlashtiradi va ulardan har biri o‘z axborotlarini uzatish va qabul qilish imkoniyatiga ega. Axborot uzatish va qabul qilish komp’yuterlar o‘rtasida navbat bilan amalga oshiriladi. Shuning uchun har qanday tarmoqda axborot almashinuvi boshqarib turiladi. Bu esa o‘z navbatida komp’yuterlar o‘rtasidagi axborot to‘qnashishi va buzilishini oldini oladi yoki bartaraf qiladi.
Kompyuterlar tarmoqlari tashkil etilgandan so‘ng undagi barcha kompyuterlarning manzillari belgilanadi. Chunki axborotlarni tarmoq orqali bir kompyuterdan boshqasiga uzatish kompyuter manzillari orqali amalga oshiriladi. Jo‘natilayotgan axborotga oddiy hayotimizdagi xat jo‘natish jarayoni kabi uzatuvchi va qabul qiluvchi manzillari ko‘rsatiladi va tarmoqqa uzatiladi. Har bir kompyuter kelgan axborotdagi qabul qiluvchi manzilini o‘zining manzili bilan solishtiradi, agar manzillar mos kelsa, u holda axborotni qabul qilib oladi va uzatuvchiga qabul qilib olganligi to‘g‘risida tasdiq yo‘llaydi. Xuddi shu tariqa kompyuterlararo axborot almashiniladi.
Manzil tushunchasi. Kompyuter tarmoqlarida manzil tushunchasi sifatida quyidagi fikrlarni keltirish mumkin:
1. Manzil kompyuter xotirasining qismlarini, kompyuter kiritish-chiqarish qurilmalari portini, hisoblash tarmog‘i kompyuterlarini hamda boshqa ma’lumot manbalarini yoki ularni uzatish uchun belgilangan joyni aniqlaydi.
2. Manzil hisoblash tarmoqlarida uzatilayotgan ma’lumotlarni qabul qiluvchi yoki jo‘natuvchilarni aniqlovchi ma’lumotlar ketma-ketligi.
Lokal, mintaqaviy va global komp’yuter tarmoqlari. Kompyuter tarmoqlarini ularning geografik joylashishi, masshtabi hamda hajmiga qarab bir nechta turlarga ajratish mumkin, masalan:
Lokal tarmoq - bir korxona yoki muassasadagi bir nechta yaqin binolardagi komp’yuterlarni o‘zaro bog‘lagan tarmoq.
Mintaqaviy tarmoqlar – mamlakat, shahar, va viloyatlar darajasida kompyuterlarini va lokal tarmoqlarni maxsus aloqa yoki telekommunikatsiya kanallari orqali o‘zaro bog‘lagan tarmoqlar.
Global tarmoqlar - o‘ziga butun dunyo kompyuterlarini, abonentlarini, lokal va mintaqaviy tarmoqlarini telekommunikatsiya (kabelli, simsiz, sun’iy yo‘ldosh) aloqalari tarmog‘i orqali bog‘lagan yirik tarmoq.
|
| |
O‘rama, ldpc va Turbo kodlar

|
O‘rama, ldpc va Turbo kodlar
|
bet | 1/13 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,42 Mb. | | #251640 |
Bog'liq 10-mavzu O‘rama, LDPC va Turbo kodlar. Reja Turbo-kod parallel kaskad – blokli tizim kodi bo‘lib, u raqamli ma’lumotlarni shovqinli aloqa kanalida uzatishda yuzaga keladigan xatolarni to‘g‘irlash imkonini beradi. Turbo kodning ma’nodoshi sifatida 1966 yilda D. Forni tomonidan taklif etilgan kodlash nazariyasiga ma’lum bo‘lgan atama kaskadli (angl. concatenated code) kod deb ataladi. Turbo-kod parallel kaskad – blokli tizim kodi bo‘lib, u raqamli ma’lumotlarni shovqinli aloqa kanalida uzatishda yuzaga keladigan xatolarni to‘g‘irlash imkonini beradi. Turbo kodning ma’nodoshi sifatida 1966 yilda D. Forni tomonidan taklif etilgan kodlash nazariyasiga ma’lum bo‘lgan atama kaskadli (angl. concatenated code) kod deb ataladi. Turbo-kod parallel kaskad bog‘langan tizim kodlaridan tashkil topgan. Bu tashkil etuvchilar kodning komponentalari deb ataladi. Kodning komponentalari sifatida o‘ralgan kodlar, Xemming kodlari, Rid - Solomon kodlari, Bouza Choudxuri Xokvingem kodlari va boshqa kodlar foydalaniladi. Turbo kodning tashkil etuvchisi (komponentasi) ga qarab ular o‘ralgan turbo (angl. Turbo Convolutional Codes, TSS) kodlar xamda blokli (angl. Turbo Product Codes, TPC) kodlarga bo‘linadi. Turbo-kod 1993 ishlab chiqilgan bo‘lib, yuqori samarali xatolarni to‘g‘irlovchi, shovqinbardosh kodlar sinfiga kiradi. Elektrotexnikada va raqamli aloqa kanalida, su’niy yo‘ldoshli aloqa soxalarida shuningdek chegaralangan chastota satxida shovqinli aloqa kanali bo‘ylab yuqori tezlikda ma’lumot uzatish uchun zarur bo‘lgan soxalarda qo‘llaniladi. CDMA-koderda 3.16-rasmda tasvirlangan to‘rtta kodlash zanjirlaridan bittasi yoki ikkitasi ishlatilishi mumkin:
|
| |
Strategik va taktik rejalashtirish, marketing nazorati - bet 3

|
Strategik va taktik rejalashtirish, marketing nazorati
|
bet | 3/13 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 98,62 Kb. | | #106551 |
Bog'liq 7.Strategik va taktik rejalashtirish, marketing nazorati (2)Xulosa qilib aytganda, strategik rejalashtirish muvaffaqiyatli marketing yondashuvining asosini tashkil etadi, bu esa tashkilotlarga bozor murakkabliklarida harakat qilish, imkoniyatlardan foydalanish, xatarlarni yumshatish va uzoq muddatda o'sishni ta'minlash imkonini beradi. Strategik rejalashtirishning tarkibiy qismlari Bozor tahlili bozor dinamikasini, tendentsiyalarni, iste'molchilarning xatti-harakatlarini, raqobatni va sanoatga ta'sir qiluvchi boshqa omillarni har tomonlama tekshirishni o'z ichiga oladi. Tadqiqot qaror qabul qilish uchun zarur bo'lgan ma'lumotlarni taqdim etadi va paydo bo'ladigan imkoniyatlar va potentsial tahdidlarni aniqlashga yordam beradi. Aniq, o'lchanadigan, erishish mumkin, tegishli va vaqt bilan bog'liq (SMART) marketing maqsadlarini belgilash juda muhimdir. Ushbu maqsadlar marketing strategiyalari va faoliyatiga rahbarlik qiladi, muvaffaqiyatga erishish uchun etalonni ta'minlaydi va marketing harakatlarini umumiy tashkiliy missiya bilan uyg'unlashtiradi. 3. Maqsadli bozorlar va segmentlarni aniqlash Muayyan maqsadli bozorlar va bozor segmentlarini aniqlash marketing strategiyalari va xabarlarini turli mijozlar guruhlarining noyob ehtiyojlari va afzalliklarini qondirish uchun moslashtirishga yordam beradi. Ushbu segmentatsiya resurslarni yanada samarali taqsimlash va mijozlarni jalb qilish imkonini beradi. Strategik rejalashtirish tashkilotning takliflarini raqobatchilardan farqlash uchun strategiyalarni ishlab chiqishni o'z ichiga oladi va shu bilan raqobatdosh ustunlikni yaratadi. Bu mahsulot innovatsiyasi, yuqori darajadagi mijozlarga xizmat ko'rsatish, xarajatlar bo'yicha etakchilik yoki boshqa strategik joylashishni aniqlash yondashuvlari orqali bo'lishi mumkin
|
| |
Muvaffaqiyatli integratsiya: misol misoli

|
Muvaffaqiyatli integratsiya: misol misoli
|
bet | 8/13 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 98,62 Kb. | | #106551 |
Bog'liq 7.Strategik va taktik rejalashtirish, marketing nazorati (2) Muvaffaqiyatli integratsiya: misol misoli Muvaffaqiyatli integratsiya: misol misoli Keling, marketingda strategik va taktik rejalashtirishning muvaffaqiyatli integratsiyasini ko'rsatadigan jozibali misolni ko'rib chiqaylik. XYZ korporatsiyasi yetakchi texnologiya kompaniyasi shiddatli raqobatbardosh mobil telefon sanoatida bozor ulushini kengaytirishga intildi. Ularning strategik maqsadi kelgusi besh yil ichida kuchli brend mavjudligi va yoshlar bozorining katta qismini egallash edi. 1. Strategik rejalashtirish: - Bozor tahlili:
- Keng qamrovli tahlil ilg'or funksiyalarga ega hamyonbop smartfonlarni izlayotgan texnologiyani yaxshi biladigan yoshlarning o'sib borayotgan tendentsiyasini aniqladi.
- Maqsadli bozorni aniqlash:
- Yoshlar demografiyasini asosiy maqsadli bozor sifatida aniqladi va ushbu guruh ichidagi o'ziga xos segmentlarni belgilab berdi.
- Raqobat ustunligi:
- XYZ korporatsiyasini yoshlar bozoriga moslashtirilgan innovatsion, arzon smartfonlar uchun asosiy brend sifatida joylashtirish uchun strategik reja ishlab chiqildi.
2. Taktik rejalashtirish: - Mahsulot ishlab chiqish:
- Maqsadli demografiyani jalb qilish uchun raqobatbardosh narxlarda ilg'or xususiyatlarga ega smartfonlarning yangi qatori taqdim etildi.
- Narxlar strategiyasi:
- Narxga sezgir bo'lgan mijozlarni jalb qilish uchun chegirmalar va paketli paketlarni taklif qiluvchi dinamik narx strategiyalarini amalga oshirdi.
- Rag'batlantirish va reklama:
- Yoshlarni jalb qilish, ularning smartfonlarining o'ziga xos xususiyatlarini ta'kidlash uchun maqsadli raqamli reklama va ijtimoiy media kampaniyalaridan foydalanildi.
- Tarqatish kanallari:
- Onlayn platformalarni o'z ichiga olgan tarqatish kanallari kengaytirildi va yoshlar tez-tez tashrif buyuradigan mashhur chakana sotuvchilar bilan hamkorlik qilindi.
|
| |
-rasm. Aylanish chastotasi datchigini o`rnatish joyi

|
-rasm. Aylanish chastotasi datchigini o`rnatish joyi
|
bet | 4/7 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 1,81 Mb. | | #102405 |
5.3-rasm. Aylanish chastotasi datchigini o`rnatish joyi
Zamonaviy avtomobillarda asosan konstruktsiyasi sezgir element va uzatish elementlaridan tashkil topgan magnitrezistorli (магниторезистивные) aylanish chastotasi datchiklari va Xoll datchiklari qo`llaniladi. Magnitrezistorli datchiklarda magnit maydoni o`zgarishi natijasida qarshilik o`zgaradi. Xoll datchiklarida magnit maydoni o`zgarishi natijasida kuchlanish o`zgaradi.
Barcha zamonaviy ABSlar to`rt kanalli hisoblanadi, ya`ni elektronika har bir g’altakni alohida boshqaradi.
5.4-rasm. ABSning samaradorligini ko`rsatuvchi foto
Adaptiv (moslashuvchan) kruiz-kontrol tizimi - Adaptive Cruise Control (ACC). Harakat paytida oldingi mashina orasidagi distantsiyani nazorat qiladigan tizimlar 90-yillar o`rtasida paydo bo`ldi: 1995 yilda Mitsubishi sedan ―Diamante‖ ni bozorga olib chiqdi. 1999 yilda S-klassdagi Mercedes W220 da ABS bilan birga ishlovchi distantsiyani boshqaruvchi Distronic tizimi yaratildi. Shundan keyin bu tizim yildan yilga rivojlanib ketmoqda. Bu tizimning asosiy funktsiyalari quyidagi rasmda ko`rsatilgan.
Haydovchi tomonidan belgilangan tezlikda harakatlanish.
|
Bir xil distantsiyani saqlagan holda oldingi avtomobil tezligi bo`yicha harakatlanish.
|
Oldindagi avtomobil to`xtaganda berilgan distantsiyani saqlagan holda avtomatik to`xtash
|
Oldingi mashina yurganidan 3 sek o`tgandan keyin harakatlanish.
|
Harakat paytida orqa va yon tomondagi “o`lik” zonalarni nazorat
qilish
|
|
| |
Case Study: Muvaffaqiyatli strategik rejalashtirish

|
Case Study: Muvaffaqiyatli strategik rejalashtirish
|
bet | 4/13 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 98,62 Kb. | | #106551 |
Bog'liq 7.Strategik va taktik rejalashtirish, marketing nazorati (2) Vaziyatni o'rganish: XYZ korporatsiyasi - strategik g'alaba Ushbu misolda biz samarali strategik rejalashtirish orqali bozordagi mavqeini o'zgartirgan global texnologiya kompaniyasi XYZ korporatsiyasining muvaffaqiyat tarixini ko'rib chiqamiz. Fon: XYZ korporatsiyasi, o'rta texnologiya kompaniyasi, tez rivojlanayotgan texnologiya sohasida kuchli raqobatga duch keldi. Ular kuchli mahsulot portfeliga ega edilar, lekin o'zlarini farqlash va muhim bozor ulushini egallash uchun kurashdilar. Ushbu qiyinchiliklarni bartaraf etish uchun XYZ korporatsiyasi strategik rejalashtirish safariga chiqdi. Qabul qilingan qadamlar: Keng qamrovli bozor tahlili va tadqiqoti: - Bozor tendentsiyalari, raqobatchilar strategiyasi va iste'molchilar talablarini o'rganib, texnologiya sanoatining chuqur tahlilini o'tkazdi.
- Rivojlanayotgan texnologiyalar va bozor o'sishi uchun potentsial sohalar aniqlandi.
Aniq marketing maqsadlari va maqsadlarini belgilash: - Belgilangan SMART marketing maqsadlari, jumladan, bozor ulushini oshirish, mijozlarni ushlab turish maqsadlari va mahsulotni kengaytirish maqsadlari.
Maqsadli bozorlar va segmentlarni aniqlash: - Bozorni samarali taqsimlash va noyob ehtiyoj va imtiyozlarga ega bo'lgan mijozlar guruhlarini aniqlash uchun tadqiqot natijalaridan foydalanildi.
- Ushbu bozor segmentlarini qondirish uchun moslashtirilgan marketing strategiyalari va mahsulotlar.
Raqobat ustunligini yaratish: - Yuqori darajadagi mijozlarga xizmat ko'rsatish, mahsulot innovatsiyasi va iqtisodiy jihatdan samarali echimlarni ta'kidlab, o'z mahsulotlarini farqlash uchun bozor tahlilidan olingan ma'lumotlardan foydalandi.
- Ijobiy brend imidjini yaratish uchun barqarorlik va korporativ ijtimoiy mas'uliyatga e'tibor qaratildi.
Amalga oshirish va natijalar: Mahsulotni ishlab chiqish va joylashtirish: - Belgilangan bozor segmentlariga mos keladigan, ularning o'ziga xos og'riqli nuqtalarini ko'rib chiqadigan innovatsion mahsulotlarni ishga tushirdi.
- Mahsulotlarni mijozlar kutganidan yuqori bo'lgan ishonchli, ilg'or yechimlar sifatida joylashtirdi.
|
| |