nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
bilan 4 sonlarining yigindisini toping

|
bilan 4 sonlarining yigindisini toping
|
bet | 198/372 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #120479 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami (1)56. 6 bilan 4 sonlarining yigindisini toping
a) 7 b) 11 c) 12 d) 10
57. Yigindidan bir qoshiluvchini ayirsangiz nima hosil boladi?
a) kamayuvchi b) ayiriluvchi *c) qoshiluvchi d) kopaytuvchi
58. 30 dan 16 ta kam bolgan sonni toping.
a) 15 b)12 c)16 *d) 14
59. Kopaytirishning guruhlash qonunidan foydalanib amalni bajaring: 21715
a) 340 b) 480 *c) 510 d) 720
60. Kop xonali sonlarni kopaytirish va bolish bir-biridan farq qiluvchi nechta bosqichga ajraladi?
a) 1 b) 2 *c) 3 d) 4
61. Bolishni bajaring va natijani kopaytirish yordamida tekshiring 5 640 : 40
a) 126 b) 138 *c) 141 d) 153
62. Kopaytuvchilarning biri 30 ga teng. Kopaytma ikkinchi kopaytuvchidan necha barobar katta boladi?
a) 10 b) 20 *c) 30 d) 100
63. Oqituvchi materialning muammosini qoyadi, uni yechish yollarini korsatadi, asoslaydi va isbotlaydi. Bu qanday metod
a) suhbat b) kuzatish c) mustaqil ish *d) muammoli bayon qilish
64. Malum matematik topshiriqlarni bajarish orqali amalga oshiriladigan metod?
a) bayon qilish b) mustaqil ish c) kuzatish *d) mashq
65. Qaysi metod yordamida son, misol va masaladagi narsalarning bir xil va farq qiluvchi tomonlari aniqlaniladi?
a) analiz b) sintez c) kuzatish *d) taqqoslash
66. Sinfdan tashqari mashgulotlar mazmuniga va otkazilish shakllariga qarab qancha vaqtga moljallanadi?
a) 30 minut *b) 10—12 minutdan 1 soatgacha c) 45 minut d) 1 soat
67. … matematikadan tizimli sinfdan tashqari ishning eng kop tarqalgan shakli.
*a) matematik togarak b) matematika ertaligi c) matematik viktorina d) matematik soat
68. Sonni biror amallar bilan birlashtirilgan yoki alohida yozilgan bir xonali, yoki ikki xonali yoki kop xonali sonlarni oqish va yozish nima deyiladi?
a) son *b) sonli ifoda c) tenglama d) tengsizlik
|
| |
Videoma’ruzalar - O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta’lim vazirligi

|
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta’lim vazirligi
|
bet | 43/95 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 10,75 Mb. | | #107282 |
Bog'liq o\'quv qo\'llanmaVideoma’ruzalar. Bunday o‘qitish shaklida o‘qituvchi ma’ruzasi videotasmaga yoziladi, chiziqsiz montaj usulida u multimedia, ilovalar, ma’ruzani bayon qilishning ko‘rgazmali vositalari bilan to‘ldiriladi. Bunday to‘ldirishlar ma’ruza mazmunini nafaqat boyitadi, balki uni bayon qilishning jonliroq va tinglovchilar uchun qiziqarli bo‘lishini ta’minlaydi. Videoma’ruzalar o‘quv markazlariga videokassetalar yoki kompakt disklarda yetkaziladi. Zamonaviy pedagogik-psixologik tadqiqotlarning amaliy yo‘nalishi sifatida bugungi kunda pedagogikada o‘qitishning bir necha metodlari farqlanadi.
Oliy ta’lim muassasalaridagi samarali o‘qitish metodlaridan biri bu interfaol o‘qitish metodlaridir. Interfaol so‘zi inglizcha so‘z bo‘lib,
«inter» - o‘zaro va «act» - harakat qilmoq ma’nolarini bildirib, ularning umumiy mazmuni interfaol - ya’ni o‘zaro harakat qilmoq ma’nosini anglatadi. Bunday o‘zaro harakat turlariga “o`quvchi – o‘qituvchi” va “o`quvchi - o`quvchi” ning maqsadli harakatlarini kiritish mumkin. Interfaol o‘qitishda o‘qituvchi o‘quv faoliyatninig faol tashkilotchisi bo‘lib, o‘quvchi bu faoliyatning sub’yekti sifatida namoyon bo‘ladi. Ta’limda ilg’or xorijiy tajribalar modulini o’qish davrida bir qancha rivojlangan mamlakatlar jumladan Yaponiyada , Janubiy Koreyada , Fransiyada ,Germaniyada olib borilayotgan ta’lim
tizimi haqida ma’lumotlar mavjud bo’lib, hozirgi kunda Shetsariyada olib borilayotgan ta’lim tizimini O’zbekistonda olib borilayotgan ta’lim tizimi bilan farqini quyidagi jadvalda ko’rishimiz mumkin.
Mavzuga oid savol va topshiriqlar:
Innovatsion texnologiya nima? Uning bir qancha ta’riflarini keltiring?
Innovatsion texnologiyalarning ta’lim samaradorligidagi ahamiyati?
Innovatsion texnologiya va interfaol metodlar bir tushunchami? Ularning farqi yoki o’xshashligi?
Texnologiya darslarida innovatsion texnologiyalarning qo’llash usullari?
|
| |
KLASTERNI TUZISH QOIDALARI

|
KLASTERNI TUZISH QOIDALARI
|
bet | 42/95 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 10,75 Mb. | | #107282 |
Bog'liq o\'quv qo\'llanma KLASTERNI TUZISH QOIDALARI:
Topshiriqni diqqat bilan o‘qib chiqing.
Fikrlarni tarmoqlantirish jarayonida paydo bo‘lgan har bir fikrni yozing.
Imlo xatolar va boshqa jihatlarga e’tibor bermang.
Belgilangan vaqt tugamaguncha yozishni to‘xtamang, fikringizni jamlashga harakat qiling.
Fikrlarni chegaralamang, ular o‘rtasida o‘zaro aloqadorlikka e’tibor qarating.
Ta’lim muassasalarida o‘quv mashg‘ulotlarini samarali amalga oshirishda pedagogik texnologiyalarga asoslangan o‘qitishning innovatsion shakl, metodlarining tanlanishiga katta ahamiyat beriladi. Ta’lim muassasalarida samarali o‘qitish shakllari sifatida quyidagilar tavsiya etiladi: muammoli ma’ruza; videoma’ruza, vebinarlar; binar ma’ruza; intensiv-interaktiv seminar; trening, videotrening; interfaol ekskursiya; On-line seminarlari; taqdimot, kichik guruhlardagi ish v.h.k.
Trening. Trening zamonaviy ta’lim shakllaridan biri hisoblanib, u interfaol mashg‘ulotlarni amalga oshirishning o‘ziga xos
ko‘rinishidir. Treninglar o‘rganilishi lozim bo‘lgan nazariy g‘oya va fikrlarni amaliy ish hamda mashqlar davomida o‘zlashtirish imkoniyatini beradi va ta’lim oluvchilarda shaxslararo o‘zaro hamkorlikning samarali ko‘nikmasini shakllantirishga, shuningdek, bo‘lajak mutaxassis kasbiy kompetentligining umumiy darajasini oshirishga yo‘naltiriladi. Har qanday pedagogik treninglarni tashkil etish quyidagi bosqichlardan tashkil topadi:
Tashkiliy bosqich: guruhni yig‘ish yoki shakllantirish.
Boshlang‘ich bosqich: guruh me’yorlarini ishlab chiqish, tanishuv va mashg‘ulotdan kutuvlarni aniqlash.
Faoliyatli bosqich: trening turi va o‘tkazish metodikasini belgilash.
Yakuniy bosqich (refleksiya).
Trening mobaynida talabalar nazariy ma’lumotlarni o‘zlashtirish bilan birga, ularda bilish, emmotsional va xulq-atvor ko‘nikmalari ham rivojlanib boradi.
|
| |
Nazorat savollari - Raqamli mobil aloqa

|
Raqamli mobil aloqa Pdf ko'rish
|
bet | 178/283 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 8,51 Mb. | | #102907 |
Bog'liq Raqamli mobil aloqaNazorat savollari:
1. LTE texnologiyasi haqida umumiy ma’lumotlarni keltiring.
LTE tizimlari xarakteristikalariga asosiy talablar qanday bo‘lgan?
2. LTE standartining asosiy texnik xarakteristikalarini keltiring.
3. LTE tizimida ma’lumot uzatish tayanch tarmog‘ining yangi
arxitekturasi qanday nom oldi? Uning asosiy vazifalari qanday?
4. LTE/SAE arxitekturasida qaysi bo‘limlar asosiy hisoblanadi?
LTE/SAE umumiy arxitekturasining soddalashtirilgan sxemasini
chizing.
5. E-UTRAN tarmog‘ining tuzilmasi va funksiyalarini bayon
eting.
347
6. MME, S-GW va P-GW tarmoq tugunlarining funksiyalarini
bayon eting.
7. GSMva WCDMA/HSPA tarmoqlari LTE/SAE tarmoqlariga
qanday ulanadi?
8. EPS nimtizimining vazifasi qanaqa? S1-flex mexanizmi
nimaga xizmat qiladi? Tarmoqni birgalikda ishlatish qanday
amalga oshiriladi?
9. LTE/SAE arxitekturasida boshqaruv va abonent sathlarida
protokol steklarini keltiring.
10. RLC darajasi ma’lumot uzatishning qanday ishonchlilik re-
jimlarini ta’minlaydi?
11. LTE tizimida ishonchlilikni ta’minlash uchun qanday pa-
ketlarni takroriy uzatish mexanizmlaridan foydalaniladi?
12. 3GPP loyihasi doirasida “xendovyer”da AU uchun kontek-
stni uzatishda RLC darajasi kontekstini uzatish va RoHC jara-
yonidan foydalanish masalalari qanday yechilgan?
13. E-UTRA tarmog‘ida “pastga” va “yuqoriga” yo‘nalishlar-
da qanday kanallarni ajratish texnologiyalari tanlangan? Nima
uchun?
14. E-UTRA texnologiyasining asosiy miqdoriy xarakteristika-
larini keltiring.
15. E-UTRA freymining tuzilmasini keltiring.
16. OFDM texnologiyasiga qisqacha tavsif bering va uning aso-
siy afzalliklarini sanab o‘ting.
17. E-UTRA tarmoqlarida ko‘p antennali tizimlar nima sabab-
dan va nima uchun ishlatiladi?
|
| |
Wi-Fi texnologiyasining afzalliklari va kamchiliklari

361
fayli ulanish imkoniyatlari cheklanishi yoki aloqa tezligi kama-
yishi mumkin;
• bir xil kanalda yoki qo‘shni kanallarda ishlaganda yopiq yoki
shifrlashni ishlatadigan UN va ochiq UN signallarining ustma-ust
tushishi ochiq UNga xalaqit qilishi mumkin (bu muammo UN
larning katta zichligida, masalan, katta ko‘p xonadonli uylarda
vujudga kelishi mumkin);
• boshqa standartlarga qaraganda ko‘proq energiya iste’mol
qilinishi batareyalarning ishlash vaqtini kamaytiradi va uskuna-
ning haroratini oshiradi.
Keng polosali simsiz texnologiyalarning klassifikatsiyasi

352
• Bir necha yuzlab metrlargacha ta’sir etish radiusili simsiz lo-
kal tarmoqlar
(ingl. Wireless Local Area Networks —
WLAN). Ular
ofis (tashkilot) ichidagi (ba’zan ofislararo) aloqani tashkil etish
uchun mo‘ljallangan. Ular qatoriga Wi-Fi, DECT, Femto-sota
kabi texnologiyalarni qo‘shish mumkin.
• Bir necha, hatto o‘nlab kilometrlargacha qamrov radiusi-
ga ega shahar (hudud) ko‘lamidagi simsiz tarmoqlar
(ingl. Wire-
less Metropolitan Area Networks – WMAN). Yirik shahar atrofida
yoki tumanlarda xizmat ko‘rsatadigan tarmoqlarni yaratish uchun
mo‘ljallangan tizimlar. Ular sifatida WiMAX va WiBro texnologi-
yalari, sotali va tranking, shuningdek radio va teleuzatish tizimlari
misol bo‘lishi mumkin (24.1-rasmga qarang).
“Bilaman. Bilishni xohlayman. Bilib oldim” metodi qo’llaniladi

|
“Bilaman. Bilishni xohlayman. Bilib oldim” metodi qo’llaniladi
|
bet | 48/95 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 10,75 Mb. | | #107282 |
Bog'liq o\'quv qo\'llanma “Bilaman. Bilishni xohlayman. Bilib oldim” metodi qo’llaniladi. -
Bilaman
|
Bilishni xoxlayman
|
Bilib oldim
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
O’zbekiston Respublikasining «Ta'lim to’g’risida» gi qonun va
«Kadrlar tayyorlash milliy dasturi» asosida umumta'lim maktablarida o’qitiladigan barcha fanlarning DTS lari va o’quv dasturlari ishlab chiqildi va u bosqichma-bosqich joriy etib borilmoqda.
Umumiy o’rta ta'limning DTS (1999 yil 16 avgust) o’quvchilar umumta'lim tayyorgarligiga, saviyasiga qo’yiladigan majburiy minimal darajani belgilab beradi.
Texnologiya fani bo’yicha DTS da umumiy o’rta ta'lim maktablarida texnologiya fani va kasb tanlashga yo’naltirishning tayanch mazmuni hamda maktabni bitirgan o’quvchilarning texnologiya fani fanidan tayyorgarlik darajasini me'yorlari ifodalanadi.
Texnologiya fani o’qituvchi rahbarligida o’quvchilar tomonidan bajariladigan aqliy va jismoniy harakatlar jarayonidan iborat bo’lib, yakuniy natijada ularning mehnat qurollari, vositalari va jarayonlari haqidagi bilimlarini hamda ma'lum sohadagi ishlab chiqarish mehnatini bajarish uchun zarur amaliy ko’nikma va malakalarni egallashlariga ongli ravishda kasb tanlashga hamda jamiyat va shaxs farovonligi yo’lida mehnat faoliyatida ko’nikishlariga imkon beruvchi shaxsiy sifatlarni va tafakkurlarni rivojlantirishga qaratilgan o’quv fanidir.
|
| |
Muammoli vaziyat tavsifini keltirish

|
Muammoli vaziyat tavsifini keltirish
|
bet | 47/95 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 10,75 Mb. | | #107282 |
Bog'liq o\'quv qo\'llanmaMuammoli vaziyat tavsifini keltirish
O‘quvchilarni guruhlarga bo‘lish
|
Guruhlar muammoli vaziyatning kelib chiqish sabablarini aniqlashi
|
Guruhlarning muammoli vaziyatni oqibatlari to‘g‘risidagi
fikrlarini jamlanish bosqichi
|
Guruhlarni muammoli vaziyatni yechimini ishlab chiqish bosqichi
|
To‘g‘ri yechimlarni tanlash bosqichi
|
“Muammoli vaziyat” metodi uchun tanlangan muammoning murakkabligi o‘quvchilarning bilim darajalariga mos kelishi kerak. O‘quvchilar qo‘yilgan muammoning yechimini topishga qodir bo‘lishi kerak, chunki muammoni yechimini topa olmasa o‘quvchilarning qiziqishlari so‘nishi va bolalar o‘ziga bo‘lgan ishonchini yo‘qotishi mumkin. Dars jarayonida ushbu metoddan foydalanganda o‘quchilar mustaqil fikr yurtishga, muammoning sabab va oqibatlarini tahlil qilishga, uning yechimini topishga o‘rganadilar.
“Muammoli vaziyat” metodini qo‘llash bosqichlari quyidagilardan iborat:
O‘qituvchi mavzu bo‘yicha muammoli vaziyatni tanlaydi, maqsad va vazifalarni aniqlaydi, muammmoni bayon qiladi.
O‘qituvchi o‘quvchilarni topshiriqning vazifalari va shartlari bilan tanishtiradi.
O‘quvchilarni kichiq guruhlarga ajratadi.
Kichiq guruhlar berilgan muammoli vaziyatni o‘rganadilar va muammoning kelib chiqish sabablarini aniqlaydilar. Barcha guruhlar muammoni sabablarini o‘rganib chiqqach, taqdimot o‘tkazadilar. Barcha guruhlardagi muammoning sabablari to‘g‘risidagi bir xil fiklar jamlanadi.
Bu bosqichda berilgan vaqt mobaynida guruhlar muammoning kelib chiqish mumkin bo‘lgan oqibatlari to‘g‘risida fikr yuritadilar va vaqt tugagach, har bir guruh o‘z taqdimotini o‘tkazadi. Taqdimotdan keyin bir xil fikrlar yana jamlanadi.
Endi guruhlar muammoni yechishning turli yo‘llari va imkoniyatlarini muhokama qiladilar, tahlillar o‘tkazadilar. Muammoli vaziyatni yechish yo‘llarini ishlab chiqadilar.
Kichiq guruhlar muammoni yechish bo‘yicha o‘z variantlari taklif etilgan taqdimot o‘tkazadilar.
Barcha guruhlarning taqdimotidan keyin bir xil yechimlar yoki original yechimlar jamlanadi. O‘qituvchi o‘quvchilar bilan birgalikda muammoli vaziyatni yechishning eng maqbul variantini tanlab oladi.
Texnologiya darslari da BBB jadvalidan ham foydalanishimiz mumkin. Bunda avval o’quvchilarning mavzuga oid shaxsiy fikrlarini so’raymiz. Keyingi bosqichda yangi nazariy amaliy ma’lumotlar beriladi. So’ng dars so’ngida o’quvchilarning savollarini joylashtiriladi. Dars so’ngida jadval ustida muhokama olib boriladi. Mustaqil o’rganish uchun topshiriqlar beriladi. Quyidagi BBB jadvalini ko’rishimiz mumkin:
|
| |
NAZARIY DARS REJASI № 8 - Konimex tuman kasb-hunar maktabi "tasdiqlayman"

Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni:
|
O’quv mashg’uloti shakli va turi:
|
A
|
O’quv mashg’uloti rejasi:
|
1. Murakkab shakllarning qismlari
2. Murakkab shakllarning qismlarini belgilash usullari.
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O’quvchilarda Rastr grafikasi va asoslari fani bo’yicha bilim va ko’nikmalarni hosil qilish
|
O’qitish natijasi:
|
Ushbu Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot mavzusini o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim: Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot.
ko’nikma: Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot bajara oladi, Kompetensiya: Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot
oid amaliy masalalarni yecha oladi;
|
Pedagogik vazifalar:
1.Mavzu rejasi bilan tanisgtirish.
2. Mavzuni tushuntirish.
3. Mavzuga oid misollarning yechilishini ko’rsatib berish.
|
O’quv faoliyat natijalari:
1.Mavzuga oid misollarning yechilishini ko’rsatadilar.
2.Mavzuni aytib beradilar.
3. Murakkab shakllarning qismlarini belgilash usullari tug’risida tushunchaga ega bo’ladi.
|
O’qitish metodlari:
|
Kitob bilan ishlash
|
O’qitish vositasi:
|
Yozuv taxtasi, slaydlar
|
O’quv mashg’ulotini tashkil etish shakli:
|
Yakka tartibda
|
O’qitish sharoiti:
|
Informatika xonasi
|
Qayta aloqaning usul va vositalari:
|
Amaliy mashg’ulotlar
|
MAVZU. INTERFAOL USULLARDAN TEXNOLOGIYA DARSLARIDA FOYDALANISH USULLARI

|
MAVZU. INTERFAOL USULLARDAN TEXNOLOGIYA DARSLARIDA FOYDALANISH USULLARI
|
bet | 44/95 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 10,75 Mb. | | #107282 |
Bog'liq o\'quv qo\'llanma MAVZU. INTERFAOL USULLARDAN TEXNOLOGIYA DARSLARIDA FOYDALANISH USULLARI.
Reja:
Interfaol ta‘lim texnologiyalarining didaktik mohiyati. 2.Interfaol ta‘lim metodlari.
3.Texnologiya darslarida interfaol ta‘lim metodlaridan foydalanish tartibi.
Mavzuga oid tayanch tushunchalar: interfaol metodlar, SWOT tahlil metodi, grafik organayzer turlari.
Ta’lim to’g’risidagi qonuni, Kadrlar tayyorlash milliy dasturini ta’lim jarayoniga tatbiq etish bilan ta’limda sifat va samaradorlikka erishish va shu orqali modernizatsiya qilinga ta’lim standartlari to’lioq bajarilishini ta’minlash davri boshlandi. Ta’limda takomillashtirilgan dasturlar, modernizatsiya qilingan, tajriba – sinovdan o’tgan standartlar, darsliklarning yangi avlodi bilan ta’minlash, kompyuterlashtirish Davlat umummilliy dasturi asosida izchil amalga oshirilmoqda. Boshqacha qilib aytganda, zerikarli darslar o’rniga darslarni tashkil etishga mas’uliyat bilan yondashadigan, kasbiy bilimdon, metodik mahoratga ega, mas’uliyatli, zamonaviy pedagogik
texnologiyani mukammal o’zlashtirib olgan, innovatsiyalar asosida ta’limni tashkil etadigan o’qituvchilarga talab ortib bormoqda. Hozirda ta’lim metodlarini takomillashtirish sohasidagi asosiy yo‘nalishlardan biri interfaol ta’lim va tarbiya usullarini joriy qilishdan iborat. Interfaol usullarni qo‘llash natijasida o‘quvchilarning mustaqil fikrlash, tahlil qilish, xulosalar chiqarish, o‘z fikrini bayon qilish, uni asoslagan holda himoya qila bilish, sog‘lom muloqot, munozara, bahs olib borish ko‘nikmalari shakllanib, rivojlanib boradi.
Interfaol metod – ta’lim jarayonida o‘quvchilar hamda o‘qituvchi o‘rtasidagi faollikni oshirish orqali o‘quvchilarning bilimlarni o‘zlashtirishini faollashtirish, shaxsiy sifatlarini rivojlantirishga xizmat qiladi.
“Interaktiv” (interfaol)-inglizcha so‘z bo‘lib, “interact”- “inter”-bu o‘zaro,
“act”-bu “harakat qilmoq” ma’nosini anglatadi.
|
| |
Fаqаt bittа oynа mаrkаzlаri

440
4.
Qurilish-montаj ishlаrini bаjаrishgа ruxsаt.
5.
Yer uсhаstkаlаrigа bo‘lgаn huquqlаrni dаvlаt ro‘yxаtidаn o‘tkаzish to‘g’risidаgi
guvohnomа.
6.
Binolаr, inshootlаr vа ko‘р yillik ko‘сhаtlаrgа bo‘lgаn
huquqlаrni dаvlаt
ro‘yxаtidаn o‘tkаzish to‘g’risidаgi guvohnomа.
7.
Yuridik shаxslаrning binolаri vа inshootlаri uсhun iрotekа vа iрotekа
shаrtnomаlаrini dаvlаt ro‘yxаtidаn o‘tkаzish.
8.
Sаvdogа tаshrif buyurish uсhun ruxsаtnomа.
9.
Tаshqi reklаmа joylаshtirishgа ruxsаt.
10.
Turаr-joy binolаrini noturаrjoy toifаsigа o‘tkаzish to‘g’risidа qаror.
11.
Yer osti uсhаstkаsidаn foydаlаnish раytidа buzilgаn erlаrni meliorаtiv holаtini
tiklаsh bo‘yiсhа xulosа.
12.
O‘rmon fondigа kiritilmаgаn dаrаxtlаr vа butаlаrni kesishgа ruxsаtnomа.
13.
Mаxsus suvdаn foydаlаnish yoki suv iste’mol qilish uсhun ruxsаtnomа.
14.
O‘simlik dunyosi ob’yektlаridаn mаxsus foydаlаnish uсhun ruxsаtnomа.
Yаgonа interаktiv dаvlаt xizmаtlаri рortаlining xizmаtlаridаn yuridik
shаxs sifаtidа
foydаlаnish uсhun foydаlаnuvсhi birinсhi nаvbаtdа
hаrаkаt qilish huquqigа egа
bo‘lgаn tаshkilot rаhbаri yoki vаkilining OneID identifikаtsiyа tizimidа (
id.gov.uz)
shаxs sifаtidа uning nomidаn ro‘yxаtdаn o‘tishi kerаk. Dаvlаt soliq insрektsiyаsigа
8-shаklni toрshirishdа rаhbаr nomidаn ish yuritish huquqigа egа bo‘lgаn tаshkilot
rаhbаri yoki vаkilining mа’lumotlаri ko‘rsаtilishi kerаk.
Jismoniy shаxs sifаtidа
ro‘yxаtdаn o‘tgаndаn so‘ng, siz OneID ( id.gov.uz ) dа o‘z hisobingizgа kirishingiz
vа quyidаgi аmаllаrni bаjаrishingiz kerаk. Аgаr ro‘yxаtdаn o‘tish раytidа shаxsiy
mа’lumotlаr ERI yordаmidа tаsdiqlаnsа:
NAZARIY DARS REJASI № 7 - Konimex tuman kasb-hunar maktabi "tasdiqlayman"

Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni:
|
O’quv mashg’uloti shakli va turi:
|
A
|
O’quv mashg’uloti rejasi:
|
1. Rang diapazonini tanlash
2. Rang diapazonini tanlash haqida tushuncha
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O’quvchilarda Rastr grafikasi va asoslari fani bo’yicha bilim va ko’nikmalarni hosil qilish
|
O’qitish natijasi:
|
Ushbu Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot mavzusini o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim: Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot.
ko’nikma: Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot bajara oladi, Kompetensiya: Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot
oid amaliy masalalarni yecha oladi;
|
Pedagogik vazifalar:
1.Mavzu rejasi bilan tanisgtirish.
2. Mavzuni tushuntirish.
3. Mavzuga oid misollarning yechilishini ko’rsatib berish.
|
O’quv faoliyat natijalari:
1.Mavzuga oid misollarning yechilishini ko’rsatadilar.
2.Mavzuni aytib beradilar.
3. Rang diapazonini tanlash haqida tushunchaga ega bo’ladi.
|
O’qitish metodlari:
|
Kitob bilan ishlash
|
O’qitish vositasi:
|
Yozuv taxtasi, slaydlar
|
O’quv mashg’ulotini tashkil etish shakli:
|
Yakka tartibda
|
O’qitish sharoiti:
|
Informatika xonasi
|
Qayta aloqaning usul va vositalari:
|
Amaliy mashg’ulotlar
|
NAZARIY DARS REJASI № 10 - Konimex tuman kasb-hunar maktabi "tasdiqlayman"

Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni:
|
O’quv mashg’uloti shakli va turi:
|
A
|
O’quv mashg’uloti rejasi:
|
1. Tasvirlarning sinflari va o’zlashtirish turlari
2. Tasvirlarni qayta ishlash jarayonlari.
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O’quvchilarda Rastr grafikasi va asoslari fani bo’yicha bilim va ko’nikmalarni hosil qilish
|
O’qitish natijasi:
|
Ushbu Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot mavzusini o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim: Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot.
ko’nikma: Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot bajara oladi, Kompetensiya: Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot
oid amaliy masalalarni yecha oladi;
|
Pedagogik vazifalar:
1.Mavzu rejasi bilan tanisgtirish.
2. Mavzuni tushuntirish.
3. Mavzuga oid misollarning yechilishini ko’rsatib berish.
|
O’quv faoliyat natijalari:
1.Mavzuga oid misollarning yechilishini ko’rsatadilar.
2.Mavzuni aytib beradilar.
3. Tasvirlarni qayta ishlash jarayonlari tug’risida tushunchaga ega bo’ladi.
|
O’qitish metodlari:
|
Kitob bilan ishlash
|
O’qitish vositasi:
|
Yozuv taxtasi, slaydlar
|
O’quv mashg’ulotini tashkil etish shakli:
|
Yakka tartibda
|
O’qitish sharoiti:
|
Informatika xonasi
|
Qayta aloqaning usul va vositalari:
|
Amaliy mashg’ulotlar
|
NAZARIY DARS REJASI № 9 - Konimex tuman kasb-hunar maktabi "tasdiqlayman"

|
Konimex tuman kasb-hunar maktabi "tasdiqlayman"
|
bet | 23/59 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 302,47 Kb. | | #137354 |
Bog'liq Konimex tuman kasb-hunar maktabi tasdiqlayman -fayllar.org (3)NAZARIY DARS REJASI № 9
Nazariy o’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi
O’quv fanining nomi : Rastr grafikasi asoslari
Dars mavzusi:Tasvirlarni qayta ishlashning asosiy yo’nalishlari .Tasvirlarni tavsiflash vositalari ,tiplari va usullari .
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli.
Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni:
|
O’quv mashg’uloti shakli va turi:
|
A
|
O’quv mashg’uloti rejasi:
|
1. Tasvirlarni qayta ishlashning asosiy yo’nalishlari
2. Tasvirlarni tavsiflash vositalari ,tiplari va usullari .
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O’quvchilarda Rastr grafikasi va asoslari fani bo’yicha bilim va ko’nikmalarni hosil qilish
|
O’qitish natijasi:
|
Ushbu Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot mavzusini o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim: Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot.
ko’nikma: Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot bajara oladi, Kompetensiya: Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulotga
oid amaliy mashqlar bajara oladi;
|
Pedagogik vazifalar:
1.Mavzu rejasi bilan tanisgtirish.
2. Mavzuni tushuntirish.
3. Mavzuga oid misollarning yechilishini ko’rsatib berish.
|
O’quv faoliyat natijalari:
1.Mavzuga oid misollarning yechilishini ko’rsatadilar.
2.Mavzuni aytib beradilar.
3. Tasvirlarni qayta ishlashning asosiy yo’nalishlari tug’risida tushunchaga ega bo’ladi.
|
O’qitish metodlari:
|
Kitob bilan ishlash
|
O’qitish vositasi:
|
Yozuv taxtasi, slaydlar
|
O’quv mashg’ulotini tashkil etish shakli:
|
Yakka tartibda
|
O’qitish sharoiti:
|
Informatika xonasi
|
Qayta aloqaning usul va vositalari:
|
Amaliy mashg’ulotlar
|
|
| |
-rasm - Raqamli mobil aloqa

359
Tarmoqqa ulanish efirga keng qamrovli signallarni uzatish yo‘li
bilan ta’minlanadi. Bunda Wi-Fi-adapter bir necha UNlar qamrov
zonasida bo‘lib, ulardan signallar olishi mumkin. Adapter olinadi-
gan signallarni filtrlash va ulardan o‘ziga tegishli UNni ajratishi
uchun xizmat ko‘rsatish zonasi identifikatori SSID
(ingl. Service
Set Identification)dan foydalanadi. Xizmat ko‘rsatish guruhi
(ingl.
Service Set — SS) deb simsiz tarmoqda ulanishni ta’minlaydigan
(odatda, Ad Hoc rejimida) mantiqiy guruhlantirilgan uskunalar
aytiladi. Tayanch xizmat ko‘rsatish guruhi deb
(ingl. Basic Ser-
vice Set, BSS) UNlar orqali bir-birlari bilan bog‘langan abonent
stansiyalari to‘plami aytiladi. Bunda ikki rejim ajratiladi: bevosita
BSS va ESS
(ingl. Extended Servise Set). BSS rejimida barcha
tarmoq tugunlari faqat bitta UN orqali o‘zaro ulanishlari mum-
kin. Bunda UN, shuningdek, tashqi tarmoqlar bilan ko‘prik rolini
ham bajarishi mumkin. Kengaytirilgan — ESS rejimida esa simsiz
tarmoq bir necha BSS-tarmoqlar infratuzilmadan tashkil topgan
bo‘lib, UNlar bir-birlari bilan o‘zaro bog‘lanishadi va bu bir BSS-
dan boshqasiga trafik uzatish imkoniyatini beradi. Bunda UNlarni
o‘zaro ulanishi kabel liniyalari yoki radioko‘priklar orqali amalga
oshiriladi.
Wi-Fi texnologiyasining ishlash prinsiplari

357
nuqtasi o‘z tarmoq identifikatorini
(ingl. Service Set Identifier, SSID)
maxsus signalli paketlar yordamida har bir 100 ms da 0,1Mbit/sek
tezlikda uzatadi (demak, Wi-Fi tizimlari uchun ma’lumot uzatish
tez ligining eng kichik ko‘rsatkichi 0,1Mbit/sek hisoblanadi). Tarmoq
SSIDsini bilgan adapter bu UN ga ulanish mumkinligini aniqlashi
mumkin. Bir xil SSID li ikkita UN ning ta’sir etish zonasiga tushgan-
da adapter signal darajasiga asoslanib ulardan birini tanlashi mumkin.
Wi-Fi standarti abonent uskunasiga UN bilan ulanish va “rouming”
uchun mezonlarni tanlashda to‘la erkinlikni beradi.
24.5. Tarmoqning asosiy elementlari
Simsiz tarmoqni qurish uchun Wi-Fi adapterlar va ulanish
nuqtalari ishlatiladi.
Adapter (24.4-rasm) PCI, PCMCIA, Compact Flash kengay-
tirish slotlari va USB 2.0 porti orqali ulanadigan uskuna hisobla-
nadi.Wi-Fi-adapter simli tarmoqdagi tarmoq kartasi (rus. сетевая
карта) kabi funksiyalarni bajaradi, ya’ni foydalanuvchi kompyu-
terini simsiz tarmoqqa ulash uchun xizmat qiladi.
Intel ning Centrino platformasi tufayli barcha zamonaviy nout-
buklar ko‘plab Wi-Fi standartlari bilan moslasha oladigan adap-
terlar bilan jihozlangan. Wi-Fi adapterlari bilan hozirgi kunda
barcha zamonaviy KPK (cho‘ntak personal kompyuterlari) va
smartfonlar ham jihozlangan va bu ham o‘z o‘rnida texnologiyani
ommaviy bo‘lishiga xizmat qiladi.
-rasm. Kalsiy almashinuvida paratgormon va kalsitoninning ahamiyati

uzoq vaqt davomida organizmga ko‘p
m iqdorda y u b o n isa, yo ki
paiaureoiu
bezlarning funksiyasi kuchayib ketsa, organizmda kalsiy va fosfor
almashinuvi buziladi. Qonda kalsiy miqdori ko‘payib, muskullaming ish
qobiliyati pasayadi, organizm tez charchaydigan boiib qoladi. Siydik va
axlat bilan kalsiy ko‘p ajratiladi. Paratgormon - organizmga paydar-pay
ko‘plab yuboriladigan boisa, buyrak faoliyati buzilib, organizm halok
boiishi mumkin.
Paratireoid bezchalar faoliyatining boshqarilishi.Qondagi kalsiy
ionlari bez to‘qimasiga bevosita faol ta’sir ko‘rsatishi mumkin boiganidan
bu bezchalar faoliyatining boshqarilishida qondagi kalsiy miqdorining
ahamiyati katta. Qonda kalsiy kamayganda, paratireoid bezlar ichki
sekretsiyasi kuchayadi, ko‘payganda esa susayadi. Paratireoid bezlaridan
tarkibida
kalsiy
ionlari
boimagan
qon
o‘tkazilsa
(perfuziya),
paratgormonning ko‘p ajralishini ko‘ramiz. Demak, qondagi kalsiy ionlari
miqdori bilan paratgormonning ajralishi o‘rtasida qaytar bogianish
mavjud. Qondagi kalsiy miqdori ham paratgormon tufayli nisbatan doimo
o‘zgarmas darajada boiadi.
WMAN
WLAN - Raqamli mobil aloqa

|
Raqamli mobil aloqa Pdf ko'rish
|
bet | 181/283 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 8,51 Mb. | | #102907 |
Bog'liq Raqamli mobil aloqaWMAN
WLAN
WPAN
Personal
10 metrgacha
100 metrgacha
50 kilometrgacha
Lokal
Shahar
24.1-rasm. Aloqaning uzatish bo‘yicha simsiz texnologiyalarning
sinflarga bo‘linishi.
Shuningdek, ba’zan global ko‘lamdagi simsiz tarmoqlar (ingl.
Wireles World wide Area Networs – WWAN) ham alohida ajratila-
di. Ular qatoriga avvalambor yo‘ldoshli aloqa tizimlari, shuning-
dek “global rouming” tufayli sotali aloqa tizimlari ham kiritiladi.
2. Tarmoqlar topologiyasi bo‘yicha quyidagi ulanish rejimlari
ajratiladi:
• tarmoqning ikki tuguni bevosita ulanadigan “nuqta-nuqta” rejimi.
• bir ulanish nuqtasi (tayanch stansiya) ko‘p sonli abonent
uskunalari bilan ulanadigan “nuqta-ko‘p nuqta” rejimi (24.4-rasm-
ga qarang, mos ravishda a va b).
353
a
b
24.2-rasm. Tarmoq topologiyasi bo‘yicha simsiz
texnologiyalarning sinflarga bo‘linishi.
3. Qo‘llanish turi bo‘yicha simsiz tarmoqlar quyidagilarga bo‘linadi:
• o‘z zaruratlari uchun tashkilotlar va kompaniyalar tomoni-
dan yaratiladigan korporativ tarmoqlar;
• tijorat xizmatlarini ko‘rsatish uchun aloqa operatorlari to-
monidan yaratiladigan tarmoqlar.
4. Shuningdek, qisqa va sig‘imli klassifikator sifatida KSU tex-
nologiyalarning ikki eng muhim xarakteristikalarini bir vaqtda
taqqoslab ko‘rsatish ham mumkin. Bular quyidagilardir:
• ma’lumot uzatishning maksimal tezligi;
• maksimal aloqa uzoqligi (24.3-rasmga qarang).
Xulosa qilib shuni ta’kidlash lozimki, keng polosali simsiz aloqa
tizimlarini sinflarga bo‘lishga yondashuvlarda (boshqa murakkab va
rivojlanayotgan tizimlardagi kabi) klassifikatsiya mezonlarining o‘zi
ham bir xil emasligini va o‘zgaruvchanligini hisobga olish zarur.
354
24.3-rasm. Ma’lumotlarni uzatish tezligi va aloqaning uzoqligi
bo‘yicha simsiz texnologiyalarning sinflarga bo‘linishi.
|
| |
Qonun hujjatlariga muvofiq qishloq xo‘jaligini yuritish uchun egalik qilishga

281
ixtiyoriy tugatilayotgan tadbirkorlik sub’ektlari – yuridik shaxslar davlat ro‘yxatidan o‘tkazuvchi
organ ixtiyoriy tugatish to‘g‘risida qabul qilingan qaror haqida xabardor qilingan kundan e’tiboran.
Ixtiyoriy tugatish qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda tugallanmagan yoki tugatish tartib-
taomili tugatilgan va faoliyat qayta tiklangan taqdirda ushbu imtiyoz qo‘llanilmaydi hamda soliq
summasi imtiyoz qo‘llanilgan butun davr uchun to‘liq miqdorda undiriladi.
ENDOKRIN BEZLAR FAOLIYATINI 0 ‘RGANISH USULLARI

qismi parchalanib ham turadi. Shunda triyodtiroziu va tetrayodtiroziii -
tiroksin hosil boiib, qonga so‘riladi. Ular qondagi oqsillar bilan birikadi
va tegishli to‘qima hamda organlarga tashiladi. Keyingi vaqtlarda olingan
malumotlarga qaraganda triyodtirozin va tetrayodtirozin to‘qimalarda
oksidlanib, dezaminlanadi. Oqibatda triyodtiroatsetat va triyodtiropropi-
nant kislotalar hosil boiadi. Bular tiroksin va triyodtironinga qaraganda
80-300 baravar faolroqdir.
Tiroksin va triyodtironin to‘qimalarda shu birikmalar holida ta’sir
qiladi deb hisoblanadi.
y a x sh - Rajamurodov z. T., Rajabov a. I. Odam va hayvonlar fiziologiyasi

ikkinchisining faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatsa, ikkinehisining gormoni
birinchisining faoliyatiga ijobiy ta’sir qiladi. Masalan, gipofizni oldingi
qismining gormonlari qalqonsimon bez, buyrak usti bezi va jinsiy bezlar
faoliyatini kuchaytiradi. Ammo, bu bezlarning ayrim gormonlari
gipofizning oldingi qismidan molekulalar yetilishini tezlashtiruvchi
gormon ajralishini susaytiradi.
Biroq, organizmdagi hamma endokrin bezlar ham bu tamoyilga
bo‘ysinavermaydi. Shunday bo‘lsa-da, endokrin bezlarning qaytar
bogianishda ishlashi ular faoliyatining neyrogumoral y o i bilan
boshqarilishida salmoqli o‘rin egallaydi. Bir endokrin bez bir necha xil
gormon ajratadi. Bu gormonlaming ayrimlari bir funksiyaga bir xil
yo‘nalishda ta’sir qilsa, boshqalari bunga qarama-qarshi ta’sir qiladi.
Masalan, gipofizning lyuteinlovchi va follikulalar yetilishini jadallash-
tiruvchi gormonlari tuxum hujayralarining etilishiga ijobiy ta’sir qiladi.
Me’da osti bezining insulin va glyukogon gormonlari bir-biriga qarama-
qarshi ta’sir ko‘rsatadi. Ulaming birinchisi qonda qand miqdorini
kamaytirsa, ikkinchisi esa ko‘paytiradi. Shunday boiishidan qat’iy nazar,
endokrin bezlardan tegishli gormonlar organizmning ehtiyojiga nihoyatda
mos keladigan bir ravishda ajraladi.
Abonent uskunalari - Raqamli mobil aloqa

371
Tarmoqlarning aksariyat qismi ochiq kodli dasturiy ta’minot
asosida yoki ochiq litsenziyalik e’lon qilingan sxemalar asosida
qurilmoqda. Masalan, “Wi-Fi Liberator” dasturi MAC OS X va
Wi-Fi moduli o‘rnatilgan istalgan noutbukni Wi-Fi tarmog‘ining
ochiq tuguniga aylantiradi. OLSP
(ingl. Optimized Link-State
Routing) ochiq tarmoqlarni yaratish uchun foydalaniladigan pro-
tokollardan biri hisoblanadi.
§.Interаktiv hizmаtlаr vа ulаrdа ishlаsh usullаri

439
аmаlgа oshirilаdi. Dаvlаt idorаlаridаn olingаn mа’lumotlаrgа аsoslаngаn EGUni
tаqdim etish nаtijаsi elektron hujjаt shаklidа tаqdim etilishi mumkin. EРIGUdа
ishlаb сhiqаrilgаn elektron hujjаtlаr Elektron hujjаtlаr omboridа (RED) sаqlаnаdi -
elektron hujjаtlаrni qаytа ishlаsh vа sаqlаshni tа’minlаydigаn, shuningdek EРIGUdа
yаrаtilgаn elektron hujjаtning hаqiqiyligini tekshirish vositаlаrini tаqdim etаdigаn
аxborot mаnbаi. Yаgonа interаktiv dаvlаt xizmаtlаri рortаli (my.gov.uz)
quyidаgilаrni tаqdim etаdi:
2437 tа dаvlаt orgаnlаri (resрublikаning bаrсhа dаvlаt orgаnlаri, shu jumlаdаn,
bo‘ysunuvсhi tаshkilotlаr) tomonidаn ko‘rsаtilаdigаn 308 tа elektron xizmаtlаr.
Foydаlаnuvсhilаrning xizmаtlаr sifаti, elektron ishtiroki hаqidаgi fikrlаri.
Dаvlаt xizmаtlаrini ko‘rsаtishdа oshkorаlik.
Саll- сenter, dаvlаt xizmаtlаri bo‘yiсhа mаslаhаtсhilаr.
Mаmlаkаtning 194 mintаqаsidаgi “Bir oynа” mаrkаzlаri.
Bugungi kundа EРIGU-ning eng mаshhur xizmаtlаrini sаnаb o‘tishdаn oldin shuni
tа’kidlаsh kerаkki, ulаrning uсh turi mаvjud-аxborot (oflаyn), yаrim аvtomаtik vа
аvtomаtik xizmаtlаr.
Elektron hukumаt tizimini rivojlаntirish mаrkаzining mа’lumotlаrigа ko‘rа eng
mаshhur yаrim аvtomаtik xizmаtlаr qаtorigа quyidаgilаr kirаdi:
yuridik shаxs tаshkil qilmаsdаn tаdbirkorlik subyektlаrini ro‘yxаtdаn o‘tkаzish
uсhun аrizаni onlаyn tаrzdа yuborish;
fuqаrolаrni jаmg’аrib borilаdigаn рensiyа tizimidа ro‘yxаtdаn o‘tkаzish;xorijiy
аvtotrаnsрort vositаlаri trаnsрort vositаlаrining O‘zbekiston Resрublikаsi hududidа
hаrаkаtlаnish yo‘nаlishini o‘zgаrtirish uсhun ruxsаt olish uсhun elektron аrizа
berish;
sudlаngаnligi yo‘qligi (mаvjudligi) to‘g’risidа mа’lumot olish uсhun elektron
аrizа berish;
elektron rаqаmli imzo olish uсhun аrizа berish.
Dаvlаt bojxonа qo‘mitаsi xizmаtlаri yuridik shаxslаr orаsidа eng mаshhurlаridаn
biri bo‘lib, ulаr quyidаgilаr: bojxonа to‘lovlаri bo‘yiсhа tаqqoslаsh dаlolаtnomаsi,
сhet el tovаrlаri olib o‘tilgаnligi uсhun bojxonа to‘lovlаrini to‘lаshni tа’minlаsh
to‘g’risidа xаbаrnomа, tаshqi sаvdo shаrtnomаlаri to‘g’risidаgi mа’lumotlаrni
Yаgonа mа’lumotgа tаqdim etish. Tаshqi sаvdo oрerаtsiyаlаrining elektron аxborot
tizimi (UEISVO), dаvlаt bojxonа xizmаti orgаnlаrigа O‘zbekiston Resрublikаsining
bojxonа сhegаrаsi orqаli аvtotrаnsрort vositаlаri orqаli olib o‘tilаdigаn tovаrlаr vа
trаnsрort vositаlаri to‘g’risidа dаstlаbki elektron xаbаr berish. Аvtomаtlаshtirilgаn
xizmаt so‘rovlаrigа dаrhol jаvob berilаdi. Mаsаlаn, TIN mа’lumotlаrini, yordаm
dаsturining kаlkulyаtorini yoki ro‘yxаtdаn o‘tgаn рoсhtа xаbаrlаrini onlаyn
kuzаtishni tа’minlаsh kirаdi.
-rasm - Raqamli mobil aloqa

376
WiMAX tizimlarining kelgusi rivoji IEEE 802.16 guruhidagi
yangi standartlarning paydo bo‘lishi bilan bog‘liq deb hisob-
lanmoqda. IEEE 802.16 ishchi guruhi doirasida standartni
takomillashtirish bo‘yicha ko‘p sonli tadqiqotlar o‘tkazilmoq-
da va hozirgi vaqtda eng istiqbolli deb IEEE 802.16m stan-
darti loyihasi ko‘rilmoqda. U ko‘zda
tutilganidek, IMT Ad-
vanced sifatida ma’lum bo‘lgan (ya’ni IMT-2000 dan keyingi)
tizimlarni tavsiflaydi. WiMAX forumi IEEE 802.16m stan-
dartini WiMAX tizimlarini boshqa mobil texnologiyalar bilan
konvergensiyasining (birlashishining) asosi sifatida bahola-
moqda. IEEE 802.16m standartining paydo bo‘lishi 2012-yil-
ga to‘g‘ri kelgan.
IMT Advanced dasturi IMT-2000
tizimlarida erishilmagan
yanada yuqori ma’lumot uzatish tezligiga, yanada katta mobillik-
ka va funksionallikka ega tizimlarni yaratishga qaratilgan. Bundan
ko‘zda tutiladiki, IMT Advanced texnologiyalari yuqori mobillik-
da 100Mbit/sek gacha va past mobillikda va turg‘unlikda 1Gbit/
sek gacha tezliklarni ta’minlaydi va shu
sabab bu texnologiyalarni
mobil aloqa tizimlarining to‘rtinchi avlodi — 4Gga kiritish mum-
kin (26.2-rasm).
802.16e-2005
MIMO-BF
OFDMA
2005 2006 2007–2009
2010+
3G texnologiyasini rivojlanishi
3G
EV-DO
WCDMA
3.5G
EV-DO Rev A
HSDPA
3G evolyutsiyasi
LTE,
EV-DO Rev B,C
OFDMA, MC-CDMA
simsiz keng polosali texnologiyalarning rivojlanishi
OFDM ga
asoslangan
Wi-Fi
OFDM
802.16e-2005
OFDMA
26.2-rasm. Keng polosali va mobil aloqa tizimlari evolyutsiyasi.
377
WiMAX tizimining bosh xarakteristikalari orasida javob ke-
chikishining
kam vaqti, yuqori axborot xavfsizligi, yuqori aloqa
sifati — QoS va radiochastota spektri uyg‘unlashtirilgan holda
“global rouming” imkoniyatlari ta’kidlanadi.
WiMAX forumi-
ning “rouming” bo‘yicha ishchi guruhi ham WiMAX tarmoq-
lari orasida, ham IMT-2000 standartlariga asoslangan boshqa
tarmoqlar orasida “rouming” tashkil etishni spetsifikatsiyalarini
va biznes-modelini e’lon qilmoqchi.
Shuningdek, WiMAX foru-
mi simli va simsiz interfeyslar bazasida operatorlarga bir turkum
va sifat darajasida xizmatlar taklif etishga imkon beradigan Wi-
MAX tarmoqlari bilan mavjud ma’lumot uzatish tarmoqlari va
IMS ning yangi arxitekturasini qo‘llab-quvvatlashni ta’minlashida
o‘zining faol vazifasini bajarmoqda.
Keyinchalik esa, mobil va keng
polosali simsiz aloqa tizim-
larining konvergensiya an’anasi davom etaversa, global miqyos-
da umumqamrov aloqani ta’minlashga qodir yangi,
chinakamiga
universal standart paydo bo‘lsa ajab emas.
REFLEKTOR VA GUMORAL BOSHQARISHLARNING

olib keladi. Adenogipofizning ichki sekretsiyasi yosh o‘lg‘ayganda,
bo‘yrak usti bezning po‘stloq qismining bug‘unli zonasini sekretsiyasidan
oldin kamayadi. Demak, V.N.Nikitinning (1968) ta’kidlashicha turli
bezlaming sekretsiya xususiyati yoshga qarab turlicha o‘zgaradi.
Bosh miya katta yarim sharlari, ichki sekretsiya bezlarining
funksiyasini organizmni tashqi muhit moslashishini shartli va shartsiz
reflekslar bilan birgalikda ta’min etadi. Shu yo‘l bilan organizmni tashqi
muhit sharoitlariga va uning ichki muhitini o‘zgarishiga murakkab, lekin
aniq moslanishini bajaradi, ya’ni organizmni hayotini va uning
rivojlanishini ta’minlydi.
Emotsional holatlar paytida (qo‘rqish,g‘azab,og‘riq va boshqa) juda
ko‘plab himoyaviy fiziologik jaryonlar bajariladi, ya’ni organizm boig'usi
talablariga nisbatan moslanish xususiyatlari bilan lol qoldirib kelmoqda.
Emosiya - bu odam va hayvonlar organizmiga tashqi muhitning ma’lum
darajadagi ta’sirini bosh miya katta yarim sharlari faoliyati tufayli yaxlit
holda bajarilishini belgilovchi ko‘rsatkichdir.
Emotsional qo‘zg‘alishlar jigar va muskullardagi zahirada saqlanuv-
chi glikogenni adrenalin ta’sirida glyukozaga aylanishi tufayli qon
tarkibidagi qandlik darajasini oshishi bilan birgalikda kechadi. Xuddi
shunday adrenalinning ajralishining ortishi og‘riqli qo‘zg‘alishlarda ham
kuzatiladi. Buyrak usti bezi olib tashlangan paytda har qanday kuchli
g‘azablanish ham siydik tarkibidagi qandning ajralishini chaqirmaydi.
Og‘riqli qo‘zg‘alishlar gipofiz funksivasiga ta’sir ko‘rsatishi aniqlangan,
Masalan, kuchli og‘riqli qo‘zg‘atish gipofizning ganodatrop gormonlarini
ajralishini kuchaytiradi. Qator hayvonlarda jinsiy aloqa paytida reflekslar
qo‘zg‘alishi tufayli gipofizning ganodotrop gormonlarini ajralishini
chaqiradi.
Ichki sekretsiya bezlarining olib tashlanishi moddalar almashinuviga
bosh miya yarim sharlarining ta’sirini o ‘zgartiradi.
Turli gormonlar yoki mediatorlami organizmga kiritish yo‘li bilan
shartli reflekslar hosil qilinish tufayli, bosh miya yarim sharlarining ichki
sekretsiya bezlari faoliyatiga ta’sir qilishi mumkin.
Yagona yer solig‘ini to‘lovchilar va soliqqa tortish ob’ekti

280
qishloq xo‘jaligi mahsulotini yetishtirish va o‘zi yetishtirgan mazkur mahsulotni qayta ishlash
ulushi realizatsiya qilish yoki qayta ishlash uchun olingan qishloq xo‘jaligi mahsulotini o‘z ichiga
oluvchi qishloq xo‘jaligi mahsulotini yetishtirish va qayta ishlash umumiy hajmida kamida 50 foizni
tashkil etadigan yuridik shaxslar.
Yangi tashkil etilgan qishloq xo‘jaligi tovarlari ishlab chiqaruvchilar davlat ro‘yxatidan
o‘tkazilgan paytdan e’tiboran yagona yer solig‘ini to‘lovchilar bo‘ladi.
Quyidagilar yagona yer solig‘ini to‘lovchilar sifatida qaralmaydi:
o‘rmon va ovchilik xo‘jaliklari;
yuridik shaxs tashkil etgan va tashkil etmagan holda tuzilgan dehqon xo‘jaliklari.
Yer uchastkalari ijaraga (shu jumladan ichki xo‘jalik pudratiga) berilganida yagona yer
solig‘ini to‘lash majburiyati ijaraga beruvchining zimmasida saqlanib qoladi.
muskullamikidan - Rajamurodov z. T., Rajabov a. I. Odam va hayvonlar fiziologiyasi

|
Rajamurodov z. T., Rajabov a. I. Odam va hayvonlar fiziologiyasi Pdf ko'rish
|
bet | 225/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotmuskullamikidan
past.
Qo‘zg‘alish bu muskullaming barcha tolalari bo‘ylab bemalol tarqala
oladi. Silliq muskullar uzoq vaqt qisqarib tura oladi. K o‘ndalang-targil
muskullaming yakka qisqarishi sekundning o ‘ndan yoki yuzdan bir
boiaklari mobaynida davom etsa, silliq muskullaming qisqarishi 100
sekundgacha davom etishi mumkin. Silliq muskullaming uzoq qisqarib
tura olishi ularning faoliyati uchun katta ahamiyatga ega. Shuning uchun
barcha kovak organlar (qon tomirlari, oshqozon-ichak tizimi, siydik pufagi
va boshqalar) ning devori tonik qo‘zg ‘algan holatda boiadi. Silliq
muskullaming elastikligi ko‘ndalang-targil muskullardagiga qaraganda
kamroq, bu muskullar yaxshi cho‘ziladi va shaklini yengil o ‘zgartira oladi
332
(plastiklik). Shu sababli bu muskullardan tuzilgan ichki organiar hajmmi
tez o ‘zgartira oladi. Silliq muskullar avtomatiyalik xususiyatiga ham ega,
ya’ni ular o ‘zlarida hosil bo‘iadigan impulslar ta’sirida qisqara oladi.
NERV FIZIOLOGIYASI
Periferik
nervlar,biriktiruvchi
to‘qimalardan
iborat
qatma-qat
pustloqlar bilan qoplangan nerv tolalarining yig ‘indisidan iboratdir.Nerv
tolalarining umumiy massasining 60 % ni biriktiruvchi to‘qima,30 % ga
yaqini miyelinli pustloqga va 10 % ga yaqini o ‘qli silindrlarga to‘g ‘ri
keladi.
Nerv tolalari-nerv hujayralarining o ‘simtalari(neyronlar) bo‘lib,ular
uzun- neyritlar yoki aksonlar va qisqa- dendritlardan iboratdir.
NERV TOLALARINING XUSUSIYATLARI
Nerv tolalari bir qancha xususiyatlarga ega. Qo‘zg ‘aluvchanlik va
o ‘tkazuvchanlik. Bu xususiyatlar nerv tolasining asosiy Xususiyatidir.
|
| |
Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \ - bet 155

Mehnat vositalari – bu kishilarning mehnat buyumlariga o‘z tahsirlarini o‘tkazib, ularni o‘z
istehmolini qondirishga moslashtiradigan buyumlar yoki buyumlar majmuidir.
Kengroq ma’noda mehnat vositalariga moddiy sharoitlar ham kiradi. Ularsiz mehnat
jarayonini amalga oshirish yoki umuman mumkin emas (masalan yer), yoki faqat sodda shaklda
amalga oshiriladi (masalan, ishlab chiqarish binolari va inshootlari, transport, yo‘llar, kanallar va
h.k.).
Mehnat vositalari va ishlab chiqarishning moddiy sharoitlari birgalikda ishlab chiqarishning
texnik asosini tashkil etadi. Korxona faoliyatining natijalari birinchi navbatda ularning mavjudligi va
ishlatilishiga bog‘liq. Shuning uchun ham ular asosiy vositalar deb ataladi.
Shunday qilib, qishloq xo‘jalik korxonalarining asosiy vositalari mehnat vositalari va moddiy
shart-sharoitlar majmui bo‘lib, moddiy ishlab chiqarish sohasida ham, noishlab chiqarish sohasida
ham uzoq vaqt davomida natural shaklini saqlab qoladi. Ularga bino va inshootlar, uzatuvchi
qurilmalar, mashina va jihozlar, transport vositalari, dastgohlar, ishlab chiqarish va xo‘jalik
inventarlari, katta yoshdagi ish hayvonlari va mahsuldor mollar, ko‘p yillik daraxtlar va boshqalar
kiradi.
Yer qishloq xo‘jaligida muhim mehnat vositasi va mehnat predmeti hisoblanadi. Bozor
iqtisodiga o‘tish jarayonida yer ham boshqa mehnat vositalari kabi ayirboshlanishi yoki ijaraga
berilishi mumkin. Asosiy vositalar ishlab chiqarish jarayonida bir necha yil ishtirok etadi. Ular asta-
sekin eskiradi va o‘z qiymatini ishlab chiqarilgan mahsulotga bo‘laklab o‘tkazadilar.
Asosiy vositalar butligi, to‘g‘ri ishlatilishi va takror ishlab chiqarilishi ular hasobini to‘g‘ri
tashkil etishga bog‘liq.
Asosiy vositalar hisobining vazifalari quyidagilardan iborat:
- xo‘jalikdagi barcha asosiy vositalarning saqlanishini va ulardan samarali foydalanishni nazorat
qilish;
- asosiy vositalarning kelib tushishi, xo‘jalik ichidagi harakati va chiqib ketishini hujjatlar bilan
to‘g‘ri rasmiylashtirish va hisob registrlarida o‘z vaqtida hamda aniq aks ettirish;
- amortizatsiyani belgilangan me’yorlariga muvofiq ravishda to‘g‘ri hisoblash va uni hisob
registrlarida o‘z vaqtida aks ettirish;
- asosiy vositalarning eskirish summalarini o‘z vaqtida va to‘g‘ri aks ettirish;
- asosiy vositalarni tahmirlash xarajatlarini to‘g‘ri aks ettirishi;
- asosiy vositalarni tugatishning moliyaviy natijalarini aniqlash va hokazo.
WiMAX tizimi va “raqamli tengsizlik”

378
ning barcha rejalarini asosi bo‘lib qoldi. 2003-yilning dekabri-
da Jeneva shahrida o‘tkazilgan WSIS ning birinchi sammiti-
da “Raqamli tengsizlik” deb axborot va kommunikatsion tex-
nologiyalarga tengsiz ulanish imkoniyatlari nazarda tutildi.
AKTga tengsiz ulanish deganda, birinchi navbatda davlatlar
orasidagi farq (xalqaro raqamli tengsizlik), masalan, rivojlan-
gan va rivojlanayotgan mamlakatlar
yoki hududlar orasidagi
farq tushuniladi. Shuningdek tengsiz ulanish davlatlar miqyosi-
dagi (milliy raqamli tengsizlik) jarayon sifatida ham aniqlanadi
va bunda qishloq va shahar orasidagi, oliy ma’lumotli va kam
ma’lumotlilar orasidagi, aholining kambag‘al
va boy qatlamlari
orasidagi farq tushuniladi [40].
Provayderlar va Internetdan foydalanuvchilar soni yoki turg‘un
va mobil telefonlar soni kabi oldindan aniqlangan mezonlar aso-
sida o‘tkazilgan tadqiqotlar natijasida, shuningdek, rivojlangan
va rivojlanayotgan davlatlarda so‘nggi yillarda bo‘layotgan o‘zga-
rishlarning tahlili asosida bu masalaning hozirgi ahvoliga turli-
cha baholar berildi.
Bir tarafdan, ham davlatlararo, ham dav-
latlar miqyosidagi “Raqamli tengsizlik” o‘sib bormoqda, degan
fikrlar bo‘lsa, boshqa tarafdan, aksincha boy va kambag‘al dav-
latlar orasida “Raqamli tengsizlik” qisqarmoqda,
degan fikrlar
bo‘ldi. Turli xalqaro tashkilotlar (HTI yoki Jahon banki guruhi)
e’lon qilgan rasmiy hisob-kitoblarga murojaat qilinsa ma’lum
bo‘ladiki, rivojlangan va rivojlanayotgan davlatlar orasida AKT-
ga ulanishdagi tengsizlik mavjud va hali ham jiddiy muammo
bo‘lib turibdi.
O‘zicha asosli bo‘lgan bunday qarama-qarshi fikrlarning mav-
judligiga qaramasdan, ulanish imkoni borligi va uning sifati, ya’ni
aloqa infratuzilmasini yaratilishi har xil
davlatlarda AKT ni tezkor
va ishonchli rivojlanishiga asosiy omillar deb hisoblanadi. 2005
-yilda HTI “Raqamli tengsizlik”ni qisqartirish uchun hamkorlikni
rivojlantirish maqsadida WSIS doirasida global darajada ko‘plab
tashkilotlar tomonidan birgalikda o‘tkaziladigan “Olamni ulaylik”
(ingl. Connect the World) deb nomlangan tashabbusni boshladi.
379
Bu tashabbusning maqsadi hozirgi vaqtda hatto oddiy telefon alo-
qasiga ulanishga ham ega bo‘lmagan insonlarga AKT – xizmatla-
rini taqdim etishdan iboratdir.
Shu munosabat bilan WiMAX forumi ming yillik rivojlanish
maqsadlariga erishish uchun barcha talablarga javob beradigan
yangi simsiz aloqa standartlarini qisqa
vaqtda ishlab chiqishga
kirishgan. Bu maqsadlar qatoriga “Taraqqiyot uchun global ham-
korlikni rivojlantirish”
(ingl. Develop a Global Partnership for De-
velopment) ham kiradi [41]. Ushbu maqsad har bir inson axborot-
lar va bilimlardan foydalanish, ularni yaratish,
ularga ulanish va
ular bilan almashish imkoniyatiga ega bo‘lishi hisobiga jamoalar
va xalqlarning salohiyatini to‘liq ro‘yobga chiqarish va ularning
turmush darajasini oshirishga imkon beradi. Shu munosabat bilan
WiMAX texnologiyasi 2015-yilga borib WSIS ning quyidagi vazi-
falarini bajarishga chaqirilgan:
Nazorat uchun savollar - 1-18 cambria 0112. indd

— 397 —
xii bob. alkogolizm va giyohvandlikda bеmorlar psixologiyasi
birovning joniga qasd qilishgacha boradi. Ichkilikni muttasil ravishda qa-
bul qilish unga ham psixologik, ham jismonan bog‘lanib qolishni yuzaga
kеltiradi. Ichilgan ichimlikning dеyarli 10 % organizmdan o‘pka, buyrak
va tеri orqali chiqariladi. Qolgan qismi jigarda mеtabolizmga uchraydi.
Sog‘lom odam organizmida bir marta ichilgan spirtli ichimlik ta’siri 2 hafta
mobaynida saqlanib qoladi.
Oshqozon-ichak sistеmasiga tushgan spirtli ichimlik qon tomirlarga
so‘riladi va qon orqali barcha a’zolarga, shu jumladan, MNS ga yеtib boradi.
Ichimlik bosh miya katta yarim sharlari va miyacha tuzilmalarida ko‘proq
to‘planadi. Po‘stloq spirtli ichimlikka juda sеzgir. Katta dozada qabul qilin-
gan ichimlik po‘stlq miya ustunida joylashgan hayotiy muhim markazlarni
tormozlaydi. Ko‘p miqdorda spirtli ichimlik ichgandan o‘lib qolish holat-
lari – bu yurak-qon tomir va nafas olish markazlari faoliyatining birdan
to‘xtashi bilan bog‘liq.
Mast bo‘lish turli odamlarda turlicha kеchadi: ba’zi odamlar 100 gramm
aroqdan sar xush bo‘lsa, boshqa birovlar 0,5-1 litr aroq ichgandagina mast
bo‘lishadi. Bu esa nеrv sistеmasi tipi va organizmning umumiy holatiga
bog‘liq. Ruhan va jismonan nimjon odam tеz mast bo‘lib qoladi. Shuning-
dеk, och qoringa yoki havo issiq kunlari ichkilik ichish ham tеz mast bo‘lish-
ga sabab bo‘ladi. Bolalar, qariyalar, yurak, jigar va buyrak kasalliklari bilan
og‘riganlar organizmi ham spirtli ichimlikka juda sеzgir.
Mastlikning shartli ravishda 3 xil darajasi farq qilinadi:
yengil, o‘rtacha