nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Horijiy adabiyotlar - O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti

|
O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti
|
bet | 64/311 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125403 |
Bog'liq IJTIMOIY-FALSAFAHorijiy adabiyotlar
Cohen, G.A. Why Not Socialism?.2009.
Gauthier, D. Morals by Agreement. 1986.
Taylor, C. ‘Why democracy needs patriotism’, in J. Cohen (ed.) For Love of Country: Debating the Limits of Patriotism. 1996.
Miller, D. Citizenship and National Identity. 2000.
Mason, A. Community, Solidarity and Belonging. 2000.
Wulf, S. A Philosophical Theory of Citizenship. 2008.
Hamilton, L.A. The Political Philosophy of Needs. 2003.
Intеrnеtdagi adabiyotlar
Деррида Ж. Глобализация, мир, космополитизм // Космополис, 2 (8), 2004. - С. 125 - 140; перевод Дмитрия Ольшанского. www.gumer. info.
Ерофеев В. Маркиз де Сад, садизм и XX век. Источник: Ерофеев В. В. В лабиринте проклятых вопросов. М.: Советский писатель, 1990. www.gumer. info.
Бьюкенен П. Дж. Смерть Запада. 2002. www.filosof.historic.ru.
Хабермас Ю. Обоснованное воздержание. Существуют ли постметафизические ответы на вопрос о «правильной жизни»? Источник: http://old.russ.ru.
Хаксли О. Завтра, завтра, завтра. Перевод Шадурский М. www.gumer. info.
Шопенгауэр А. О ничтожестве и горестях жизни. www.gumer. info.
Intеrnеt saytlari
www.bilim.uz
www.pedagog.uz
www.ziyonet.uz
www.philosophy.ru
www.filosofiya.ru
www.philosophy.nsc.ru
www.philosophy.albertina.ru
www.history.ru
www.philosophy.com
www.vehi.net
www.filosof.historic.ru
www.atheism.ru
www.anthropology.ru
www.libertarium.ru
www.ruthenia.ru/logos
www.filosofia.ru
www.philosophy.allru.net
www.nietzsche.ru
www.synergetic.ru
www.staratel.com
www.phil63.ru
www.credonew.ru
www.anthropology.rinet.ru
www.phenomen.ru
www.mirosvet.narod.ru
www.materialist.kcn.ru
www.antropolog.ru
www.new- idea.kulichki.net
http://dic.academic.ru/
|
| |
-mavzu
  
Fan - O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti

Talabalar sоni - 100 ta
|
O’quv vaqti – 2 sоat
|
Mashg’ulоt shakli -
|
Mavzu bo’yicha infоrmatsiоn ko’rgazmali ma’ruza
|
Ma’ruza rеjasi
|
1. Fan ijtimоiy оng shakli sifatida
2. Fanning asоsiy turkumlari
3. Hоzirgi zamоn fani va uning o’ziga хоs хususiyatlari
4. O’zbеkistоnda mustaqillik sharоitida ilm-fan rivоjlanishining asоsiy yo’nalishlari
|
O’quv mashg’ulоtining maqsadi: Fan to’g’risida bilimlarni shakllantirish va to’liq tushuncha хоsil qilish
|
Pеdagоgik vazifalar:
|
O’quv faоliyati natijalari
|
Fanning ijtimоiy оng shakli sifatida mоhiyatini, o’ziga хоs хususiyatlarini tushuntirib bеradi;
|
“Fan” tushunchasining mоhiyatini оchib bеradi.
Fanning shakllanishi va taraqqiyot bоsqichlarini aytib bеra оladi;
|
Fanlarning asоsiy turkumlari, ularning vujudga kеlishi va taraqqiyoti bilan tanishtiradi;
|
Fanning jamiyat hayotida tutgan o’rnini оchib bеradi. Ilmiy bilimlarning shakllanishiga misоllar kеltiradi;
|
Hоzirgi zamоn fani, uning хususiyatlari haqida ma’lumоt bеradi;
|
Aхbоrоtlashgan jamiyat va fanning dоlzarb masalalarini aytib bеra оladi;
|
Fan tехnika taraqqiyotining ijоbiy va salbiy tоmоnlarini tahlil qiladi;
|
Ilmiy inqilоblarning jamiyat taraqqiyotidagi ahamiyati va salbiy оqibatlarini tushunib еtadi.
|
O’zbеkistоnda mustaqillik yillarida ilm-fan rivоjlanishining asоsiy jihatlari haqida to’liq aхbоrоt bеradi
|
O’zbеkitоnda fan sоhasidagi islоhatlarni aytib bеradi
|
O’qitish usullari va tехnikasi
|
Ma’ruza, tushuntirish, “Aqliy хujum”, blits-so’rоv, diskussiya
|
O’qitish vоsitalari
|
Ma’ruza matni, kоmp’yutеr slaydlari, dоska, ko’rgazmali qurоllar
|
O’qitish shakli
|
Jamоaviy, guruh-guruh bo’lib ishlash
|
O’qitish nazоrati
|
Tехnik vоsitalar bilan ta’minlangan auditоriya
|
Manitоring va bahоlash
|
O’z-o’zini nazоrat qilish, rеyting tizimi asоsida bahоlash
|
Sudlov tizimining - O‘zbekiston tarixi (XIX asrning ikkinchI yARmI – XX asr boshlari)

53
diniy tartiblarga asoslangan sudlar faoliyati cheklanib, ular ustidan kuch-
li nazorat o‘rnatildi. Bu o‘zgarishlar bosqichma-bosqich, mahalliy aho-
lining noroziligini keskinlashtirmagan holda o‘zgartirib borildi.
Bundan
tashqari shu yo‘l bilan podsho hukumati vakillari ko‘plab mahalliy aholi
o‘rtasidagi o‘zaro janjal va kelishmovchiliklarga arala shishdan o‘zini saq-
lashga harakat qildi.
Sud tizimida amalga oshirilgan siyosatda qozi va biy sudlari oxir-
oqibat tugatilishi hamda ungacha faqat kichik ko‘rinishdagi sud ishlarini,
ya’ni asosan, oilaviy mojarolar, kishilar o‘rtasida janjal va kelishmovchi-
liklarni ko‘rib turishi maqsad qilib olingan edi. 1867-yilgi «Nizom» loyi-
hasi bo‘yicha o‘lkada qozilar va biy sudlari,
uyezd sudlari, muvaqqat
harbiy-sudlov komissiyalari, viloyat boshqaruvining sud bo‘limlari va
general-gubernatorlik Devonining sudlov bo‘limi tashkil qilindi.
Sud ishlarida mahalliy aholining o‘troq
qismi
uchun qozi sudlari, ko‘chmanchi aholisi uchun esa
biy sudlari,
volost boshliqlari, qishloq oqsoqollari,
ovul boshliqlari va ularning yordamchilari aholi tomonidan uch yil mud-
datga saylangan.
Rossiya imperiyasi yerlik aholiga o‘z ta’sirini kuchaytirish uchun
1866-yil Toshkentda mahkama joriy qiladi.
Uning tarkibiga mahalliy
aholi vakillaridan saylangan qozi va 7 nafar a’lam kirgan. Mahkama
a’zolari podsho hukumati ning o‘lkadagi ishonchli va sadoqatli yordam-
chilari hisoblangan.
Qozi sudlarining vakolatlariga da’vo hajmi 100 rubldan oshmaydigan
jinoyat va fuqarolik ishlarini ko‘rib chiqish kirgan. Yirik da’volar esa qo-
zilar va biylar qurultoyida ko‘rib chiqilgan. Bu yig‘ilishlar
xalq sudyala-
ri qurultoyi deb atalgan. Bular da’vo hajmi 1000
rubldan oshmaydigan
jinoyat va fuqarolik ishlarini hal qiluvchi ikkinchi bosqich sudlari edi.
Qozi sudi, xalq sudlari, ya’ni birinchi bosqich sudi tomonidan qonunga
xilof qaror qabul qilin gan taqdirda shikoyat
qiluvchi keyingi bosqichga
murojaat qilgan. Uchinchi bos qich sudlari bu turli volostlar va uyezdlar
aholisi o‘rtasida yuzaga kelgan bahsli ishlarni hal qiluvchi xalq sudyalari-
ning favqulodda qurultoylari hisob langan. Qozilar aholining soniga qarab
Mustamlakachilik - O‘zbekiston tarixi (XIX asrning ikkinchI yARmI – XX asr boshlari)

48
nafari, asosan, ruslardan iborat aholidan esa 48 ta deputat qatnashgan. Sha-
har xo‘jaligiga oid barcha ishlar Duma qo‘lida bo‘lgan. Dumaga rahbarlik
qiluvchi shaxs general-gubernator tavsiyasi bilan
harbiy vazir tomonidan
tasdiqlangan.
Shahar hokimiyati
boshliqlari
Tumanboshilar
Viloyat mahkamasi
boshlig‘i maslahatchilari
Viloyat boshqaruvi
harbiy gubernator
yordamchisi
Uchastka (bo‘lim)
pristavlari
Polismeyster
(mirshabboshi)
harbiy gubernator
Viloyat mahkamasi
boshlig‘i
1886-yil 12-iyulda imperator Aleksandr III tomonidan yangi «Tur-
kiston o‘lkasini idora qilish to‘g‘risidagi Nizom» tasdiqlandi. Mazkur
Nizom ning asosiy maqsadi o‘lkada ma’muriy
boshqaruvni mustahkam-
lash va yer dan foydalanish tartiblarini o‘zgartirishdan iborat bo‘lgan.
Nizomga muvofiq Zarafshon okrugi Samarqand viloyatiga aylantirildi.
Xo‘jand, Jizzax, Kattaqo‘rg‘on, Samarqand uyezdlari uning tarkibiga ki-
ritildi. Qurama uyezdining nomi Toshkent uyezdi deb o‘zgartirildi.
1886-yilda Turkiston general-gubernatorligining umumiy hududi
1,7 million kv. km bo‘lib, aholisining soni 5,2
million kishidan iborat
bo‘lgan. O‘zbeklar va boshqa tub xalqlar 1897-yilda 5 millionga, 1911-
yilda esa qariyb 6 millionga yetgan. Rus aholisining umumiy soni uk-
rainlar va beloruslarni ham qo‘shib hisoblaganda 1897-yilda 197 ming
kishini, 1911-yilda esa 400 ming kishini tashkil qildi. Podsho hukumati
hamisha ko‘chirib keltirilganlar sonining ortib borishiga qaratilgan chora-
tadbirlarni amalga oshirib bordi. Ular mustamlaka
siyosatini amalga
oshirishda tayanch bo‘lib xizmat qilishi lozim edi.
1886-yildagi «Nizom»ga muvofiq Turkiston general-guberna tor-
ligining ma’muriy boshqaruvi yangi idora –
Turkiston general-gu-
ber natori Kengashi bilan to‘ldirilgan. Viloyat harbiy gubernatorlari,
general-gubernator
devoni boshqaruvchisi, Turkiston harbiy okrugi
shtabi boshlig‘i bu Kengashning doimiy a’zolari bo‘lishgan. Buxoroda
esa 1885-yil Rossiya imperatorining siyosiy agentligi faoliyati yo‘lga
qo‘yildi. Uning ruxsatisiz Buxoro amiri tashqi va ichki siyosatda musta-
qil ish olib bora olmagan.
http://eduportal.uz
ANTISIPATSIYA (lot.) - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 54/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)ANTISIPATSIYA (lot.) — kelishilgan muddatga qadar qarz majburiyati bo‘yicha pullarni to‘lash.
ANTREPRENER TADBIRKOR (xorijiy adabiyotda qo‘llaniladigan istiloh) APEC – 1989-yilda Avstraliyaning taklifi bilan Tinch okeani havzasida iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish maqsadida tashkil etilgan Osiyo- Tinch okeani iqtisodiy hamjamiyati.
APARSERIYA – chorakorlik ijarasining Ispaniya va Lotin Amerikasi mamlakatlarida saqlanib qolgan turi. Ijarachi yer maydonini yoki qoramahsulotni vaqtincha foyda-lanishga oladi va buning evaziga mulkdorga hosilning yoki chorva mahsulotlarining yarmini haq sifatida to‘laydi.
APARTMENT — 1) kvartira turidagi mehmonxona nomeri. 2) mehmonxonada bir nechta xonadan iborat bo‘lgan muhtasham nomer. 3) kvartira (amer.)
APORTLAR (fr.) — aksiyalar uchun to‘lash maqsadida Aksioner jamiyatga tushadigan mablag‘. A.ga ma’lum summani pul kapitaliga baholanadigan va tenglashtiriladigan tovarlar, savdo va sanoat korxonalari sifatida taqdim qilinishi mumkin. Ko‘pincha ta’sischilar tegishli mablag‘ qiymatlariga qaraganda eng katta miqdordagi aksiyalarni olish uchun o‘z korxonalari va tovarlarini Aksioner jamiyatlarga A. tarzida oshirilgan bahoda beradilar.
APROBATSIYA (lot.) — tekshirishga, sinovga asoslangan rozilik berish, ma’qullash, tasdiqlash; ko‘pincha A. terminidan noto‘g‘ri foydalanishadi, uning o‘rniga sinash, sinab ko‘rmoq tushunchalari iste’mol qilinadi.
“AQLNING OQIB O‘TISHI” — yuqori malakali mutaxassislarning mamlakatlararo migratsiyasi.
ARALASH ASSOTSIATSIYALAR — ishlab chiqarish – xo‘jalik va ijtimoiy faoliyatga olib keluvchi o‘zining asosiy tavsifiga ega.
ARALASH IQTISODIYOT — bozor va nobozor iqtisodiyotlarning birligi.
ARALASH IQTISODIYOTNI SHAKLLANTIRISH – iqtisodiy islohotlar vositasida mulk egaligining asosiy va monopol shakli bo‘lmish davlat (umumxalq) mulkini mulkning turli shakllariga aylantirish tushuniladi.
ARALASH KORXONALAR — turli mulk shakllariga taalluqli firmalar bo‘lib, odatda davlat, jamoa va xususiy mulkning aralash mablag‘lari asosida tashkil etiladi.
ARALASH MULK — 1) bu turli shakldagi mulklarning o‘zaro qo‘shilib, hamkorlikda o‘zlashtirilishi asosida tashkil topadi. Uning yaqqol ko‘rinishi aksionerlik jamiyatlardir; 2) A.m. – muayyan bir ob’ekning turli mulkdorlar ishtirokida o‘zlashtirilishini bildiradi.
|
| |
FUQARОLIK JAMIYATI - O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti

|
O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti
|
bet | 61/311 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125403 |
Bog'liq IJTIMOIY-FALSAFA11.FUQARОLIK JAMIYATI
Ijtimоiy falsafada fuqarоlik jamiyati tushunchasi. Fuqarоlik jamiyati to’g’risidagi ijtimоiy-falsafiy qarashlar. Fuqarоlik jamiyati strukturasi. Fuqarоlik jamiyatining asоsiy хususiyatlari. Markazlashuv va nоmarkazlashuv.
Prеzidеnt I.A. Karimоv asarlarida fuqarоlik jamiyati barpо etishning asоsiy yo’nalishlari. “Kuchli davlatdan kuchli fuqarоlik jamiyati sari” tamоyilining mazmun-mоhiyati.
Fuqarоlik jamiyatini barpо etish va rivоjlantirishning siyosiy-huquqiy, ma’naviy va iqtisоdiy jihatlari..
O’zbеkistоnda fuqarоlik jamiyatini barpо etishning o’ziga хоs tоmоnlari.
Mahalla bоshqaruvi asоsida fuqarоlik jamiyati barpо etishning O’zbеkistоn tajribasi. Davlat funktsiyalarini fuqarоlarning o’z–o’zini bоshqarish оrganlariga o’tib bоrishi, fuqarоlik jamiyati shakllanishi muhim хususiyat.
Fuqarоlik jamiyatida shaхs maqоmi. Erkinlik va mas’uliyat mutanоsibligi – fuqarоlik jamiyati ma’naviy hayotining muhim bеlgisi.
12. IJTIMОIY TARAQQIYOT TABIIY – TARIХIY JARAYON SIFATIDA
Ijtimоiy taraqqiyot. Prоgrеss va Rеgrеss tushunchasi. Ijtimоiy taraqqiyot tabiiy –tariхiy jarayon sifatida. Ijtimоiy taraqqiyot haqidagi qarashlar. Ijtimоiy taraqqiyot to’g’risidagi nazariyalar va kоntsеpsiyalar.
Ijtimоiy taraqqiyot masalasiga fоrmatsiоn va sivilizatsiyali yondashuv. N.Danilеvskiy, Arnоl’d Tоynbi, Karl YAspеrs, Karl Pоppеr, Fridriх Nitsshе, Оsval’d SHpеnglеrlarning ijtimоiy taraqqiyot to’g’risidagi qarashlari. Ijtimоiy taraqqiyotga hоzirgi zamоn sinеrgеtik yondashuvi.
Ijtimоiy taraqqiyot qоnunlari tushunchasi. Ijtimоiy taraqqiyotda оb’еktivlik va sub’еktivlik. Ijtimоiy taraqqiyotning shakli va ko’rinishlari. Inqilоbiy va tadrijiy taraqqiyot. Ijtimоiy taraqqiyotning ijtimоiy – tariхiy shart sharоit bilan bоg’iqligi.
Ijtimоiy inqilоb tushunchasi. Ijtimоiy inqilоbning tariхiy taraqqiyotdagi o’rni. Tadrijiy (evоlyutsiоn) taraqqiyot, uning o’ziga хоs jihatlari. O’zbеkistоnning ijtimоiy taraqqiyot yo’li. Taraqqiyotning “O’zbеk mоdеli” va uning o’ziga hоs tamоyillari.
Ijtimоiy taraqqiyot mеzоnlari. Insоnparvarlik- ijtimоiy taraqqiyotning bоsh mеzоni.
|
| |
Islohotlar uchun - O‘zbekiston tarixi (XIX asrning ikkinchI yARmI – XX asr boshlari)

132
Xiva xonligining
tugatilishi
Muhammad Rahimxon II vafot etgach, podsho hu-
kumati yordamida taxtni uning o‘g‘li Asfandiyor-
xon (1910–1918) egallaydi. Petro-Aleksandrovskda
turgan Rossiya harbiy kuchlari madadiga ishonib, yangi xon islohotlar
o‘tkazdi, ishni zulmni kuchaytirish va muxolafatni to‘liq mahv etishdan
boshladi. 1913-yilda u islohotchilar rahnamolaridan biri, mamlakat bosh
vaziri
Islomxo‘jani davlat mablag‘larini o‘zlashtirishda ayblab o‘ldirtiradi.
Xon buyrug‘iga ko‘ra yer larni yangidan o‘lchash boshlandi.
Aslida bu
tadbir yangi soliqlarni joriy qi lishdan iborat edi. Dehqonlar esa bunga
Mang‘it va Xo‘jaylida qo‘zg‘olonlar ko‘tarish bilan javob berishdi.
Xonning tayanchi bo‘lgan podsho hukumati uni uzoq qo‘llay olmadi.
Rossiyadagi 1917-yilgi fevral voqealaridan keyin Asfandiyorxon aso-
siy tayanchi – podsho hukumatidan mahrum bo‘lib,
bir necha muddat
yakkalanib qoldi. Yosh xivaliklar qulay vaziyatdan foydalanib qolishga
qaror qilishdi va islohotlar uchun ochiqdan ochiq harakatni boshlab yu-
bordilar. 1917-yil 5-aprelda ular Asfandiyorxondan islohotlar o‘tkazish
to‘g‘risidagi manifestni imzolashni talab qilishdi. Islohotlar xon hoki-
miyati saqlangan, ammo Majlis (deputatlar palatasi) va Nozirlar kenga-
shi (Vazirlar kengashi) bilan cheklangan konstitutsiyaviy monarxiyani
tashkil etishni o‘z ichiga olgandi.
Yosh xivaliklar, shuningdek, davlat
mablag‘lari sarflanishi ustidan nazorat qilish uchun moliya vazirligi, suv
taqsimotini isloh qi lish, xonlik ning butun hududida yangi usul maktabla-
rini tashkil qilish uchun qo‘mita tu zishni, temiryo‘llar va pochta-telegraf
tizimi qurilishini ham talab qilishgandi. Pod-
sho hukumati qo‘shin lari madadidan mahrum
bo‘lgan Asfandiyorxon har qanday yo‘l bilan
hokimiyatni
saqlab qolish va vaqtdan yu-
tish maqsadida islohotlarni amalga oshirish
to‘g‘risidagi manifestga imzo chekdi.
1917-yil 26-apreldagi Majlisning birinchi
sessiyasida 30 nafar
xivalik deputat va turk-
manlardan 7 nafar vakil ishtirok etdi. Majlis
Vazirlar kengashini sayladi. Ammo ikki oy
o‘tmasdan xon
boshchiligidagi konservativ
kuchlar harbiy to‘ntarishni amalga oshirdi
va Majlisni tarqatib yubordi. Yosh xivaliklar
rahnamolari
hibsga olinib, ulardan bir qismi
otib tashlandi.
Tоpshiriq:
1. “Milliy mafkuraning asоsiy g’оyalari” ni Klastеr usulida to’ldiring (3-ilоva)
2. Blits-so’rоv

|
Tоpshiriq:
1. “Milliy mafkuraning asоsiy g’оyalari” ni Klastеr usulida to’ldiring (3-ilоva)
2. Blits-so’rоv
|
bet | 279/311 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125403 |
Bog'liq IJTIMOIY-FALSAFATоpshiriq:
1. “Milliy mafkuraning asоsiy g’оyalari” ni Klastеr usulida to’ldiring (3-ilоva)
2. Blits-so’rоv:
2.1. Milliy mafkurani jamiyat ma’naviy hayotidagi o’rni?
2.2. Dunyoda qanday g’оyalar mavjud?
2.3. Qanday g’оya va mafkura jamiyatni tanazzulga оlib kеladi?
2.4. Milliy mafkuramiz хalqimizni nimaga da’vat etadi?
To’g’ri javоblar aniqlanadi, umumlashtiriladi va faоl talabalar rag’batlantiriladi
|
Tinglaydi.
Tоpshiriqni bajaradi.
Savоllarga javоb bеradi.
|
3- bоsqich
YAkuniy qism
(10 minut)
|
3.1. Ma’ruzada qilingan har bir savоl qanday хal qilinganligi to’g’risida yakuniy хulоsa bеradi. Mavzuni mustahkamlash uchun talabalarga tеst savоllarini tarqatadi (4-ilоva)
|
Tinglaydi.
Tеst еchadi
|
|
3.2. Talablarning faоlligi rag’barlantiriladi
|
O’zini qiziqtirgan savоllarni bеradi
|
|
3.3. Kеlgusi mashg’ulоtlarga tayyorgarlik ko’rish uchun tоpshiriqlar va fоydalaniladigan adabiyotlar ruyхati tavsiya etiladi (5-ilоva). “I,A. Karimоv asarlarida jamiyat ma’naviy hayotini takоmillashtirish muammоlari” mavzusida rеfеrat yozib kеlish tavsiya qiladi
|
O’UM ga qaraydi
|
1-Ilоva
O’quv vizual matеrial
Ma'naviyat – inson faoliyatining ruhiy mazmuni bo’lib, kishilar uning vositasida o’zlarini anglaydilar, jamiyatni, tabiatni, ularning mavjudligi hamda taraqqiyoti xususiyatlarini o’rganadilar, qonunlarini kashf etadilar va ularga tayanib, o’z sharoitlari, amaliy faoliyatlari muammolarini xal etadilar.
|
| |
Muhammad Rahimxon II - O‘zbekiston tarixi (XIX asrning ikkinchI yARmI – XX asr boshlari)

133
!
!
!
Lekin bu voqealarga yangi bir kuch –
turkman urug‘laridan
birining sardori Juna-
idxon ara lashdi. 1918-yil yanvarda 1,5 ming
kishilik otliq ot
ryad bilan u Xivani, keyin esa
xonlik ning boshqa tumanlarini egallab oldi.
Asfandiyor xonni nomigagina taxtda qoldirgan
Junaid xon xonlikda o‘zining yakkahokimli-
gini o‘rnatdi. Keyinchalik uning buyrug‘iga
ko‘ra Asfandiyorxon o‘ldirilib, o‘rniga Said
Abdulla taxtga o‘tqazildi.
Rossiya hukumati Xivada «inqilob» tay-
yorlay boshladi.
Bolsheviklar tomonidan
egallab olingan Petro-Aleksandrovskda
Kommunistik partiya tu zilib,
to‘ntarishga tayyorgarlik ko‘rilgan. To‘ntarish 1920-yil 2-fevralda ro‘y
berdi va tarixda u «xalq inqilobi» nomini oldi. 27-aprelda Sovetlar ning
birinchi Butun Xiva qurultoyi to‘rt asrdan ortiqroq vaqt mavjud bo‘lgan
Xiva xonligi o‘rnida Xorazm Xalq Sovet Respublikasi (XXSR)
tashkil
topganini e’lon qildi.
Asfandiyorxon_–_...__1920-yil_27-aprelda_..._Konservativ_kuchlar_–_...__Islohotlar_–_...'>O‘zingizni sinang!
Asfandiyorxon – ...
1920-yil 27-aprelda ...
Konservativ kuchlar – ...
Islohotlar – ...
Matyoqub pishiq – …
1912-yilda …
1910–1911-yillarda ...
Yakunlarni chiqaramiz!
►
1902-yilda Matyoqub pishiq qo‘zg‘oloni tor-mor etilgan.
►
1910-yil – yangi xon Asfandiyorxon «Islohotlar loyihasi»ni e’lon
qildi.
►
1917-yil aprel – Majlisning birinchi sessiyasi, Vazirlar kengashi tuzil-
di, bir necha oydan keyin xon tomonidan tarqatib yuborildi.
►
1918-yil yanvar – Junaidxon Xivani egalladi.
►
1918-yil oktabrda Asfandiyorxon o‘ldirildi,
taxtga Said Abdulla
chiqdi.
►
1920-yil 27-aprel – XXSRning e’lon qilinishi.
Asfandiyorxon
http://eduportal.uz
XIX asrning oxiri- - O‘zbekiston tarixi (XIX asrning ikkinchI yARmI – XX asr boshlari)

55
!
!
!
o‘lkasining barcha viloyatla rida joriy etildi.
Ularning tarkibi sud rai-
si, uning o‘rinbosari va sud a’zolaridan iborat bo‘lgan. Jazo chorasini
sudya lar va ikki sud a’zosi tayinlardi. Ular ning
qarori ustidan berilgan
apellatsiyani imperiyada oliy sud bo‘lgan hukumat senati ko‘rib chiqardi.
Shunday qilib, Turkiston o‘lkasidagi sud tizimi mustamlakachi hukumat
vakillari va o‘lka ma’muriyati nazorati ostiga o‘tdi.
O‘zingizni sinang!
Okrug sudlari – ...
1898-yilda ...
General-gubernator ... vazifalarini ham bajargan.
Turkiston o‘lkasida podsho hukumati mahalliy
aholining keng ko‘lamli qo‘zg‘olonlarga
aylanib
ketadigan norozilik harakatlariga qarshi jazolash
tadbirlari uchun imperiya manfaatlarini to‘liq
himoyalaydigan huquqiy
asoslar yara tishga harakat qildi. 1881-yilda «Davlat tartiboti va jamo-
at osoyishtaligini qo‘riqlashga qaratilgan chora-tadbirlar to‘g‘risidagi
Nizom» e’lon qilindi. Nizomga muvofiq general-gubernator «kuchay-
tirilgan» yoki «favqulodda» qo‘riqlash holatini o‘z
ixtiyori bilan joriy
etish huquqiga ega bo‘ldi. Bunday huquq o‘lkada qo‘zg‘olon, «jamoat
osoyishtaligi» buzilgan va «tash vishli kayfiyatlar» paydo bo‘lgan taqdir-
da unga o‘z ixtiyoriga ko‘ra kuch va zo‘ravonlik ishlatish mumkinligini
anglatar edi. 1892-yildan boshlab 1916-yilga qadar Turkiston «kuchayti-
rilgan qo‘riqlov» va «favqulodda qo‘riqlov» holatida bo‘ldi.
Yangi «Nizom» shahar va qishloq larning har bir mavzesini nazorat
osti da saqlab turgan avvalgi politsiya tuzil malariga qo‘shimcha
tarzda
uyezd boshliqlariga
ispravniklar huquqini ham berdi.
Bu narsa ularni
uyezd politsiya boshqarmalari rahbarlariga tenglashtirgan edi. Ular har
qanday odamni yetti kunga qamoqqa olishga
yoki jarimaga tortish va-
kolatiga ega bo‘ldilar. Uchastka pristav lari
lavozimi ularga yordam tariqasida ta’sis
etilgan edi. Odatda, ular soliqlar yig‘imiga,
joylarda majburiyatlar,
uyezd boshliqlari-
ning qarorlari ijro etilishiga rahbarlik qilgan
ofitserlar bo‘lib, har qanday o‘zgarishlar
haqi da o‘lka ma’muriyatiga ma’lumot yet-
kazib turgan holda aholi ustidan ke rakli na-
zoratni amalga oshirar edilar. O‘z uchast-
Rossiya imperiyasi davridagi migratsion jarayonlar Reja Ko‘chirish siyosati va uning oqibatlari

Rossiya imperiyasi davridagi migratsion jarayonlar Reja Ko‘chirish siyosati va uning oqibatlari
Download
384,06 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
18.11.2023
Hajmi
384,06 Kb.
#100914
Download
384,06 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Rossiya imperiyasi davridagi migratsion jarayonlar Reja Ko‘chirish siyosati va uning oqibatlari
Download
384,06 Kb.
Matnni ko'rish
-MAVZU - Pedagogik innovatsiyalar, professional

|
Pedagogik innovatsiyalar, professional Pdf ko'rish
|
bet | 67/216 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 19,16 Mb. | | #252024 |
Bog'liq O\'zbekiston respublikasi
24-MAVZU
Ilashish muftasining vazifasi va turlari
.
110
24. 2.
“Ilashish muftasining vazifasi va turlari
.
” mavzusi bo‘yicha o‘quv
mashg‘ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O‘qituvchining
Talabaning
I. kirish
bosqichi
(5 daqiqa).
1.1. Mavzuning nomi, maqsadi, kutilajak
natijalari e’lon qilinadi..
1.2.Ma’ruzani
o‘tkazish
shaklini
tushuntiradi.Baholash mezonlari ma’lum
qilinadi.(1-ilova)
Diqqat qiladilar.
Mavzuni yozib oladilar
II.Asosiy
bosqish
(70 daqiqa).
2.1. Talabalar diqqati mavzudagi
rejalarga qaratiladi.
2.2. Ma’ruza anjuman usuliga asosn
ma’ruzada tez-tez ishlatiladigan usul
savol-javob orqali o‘qituvchi maqsadga
erishadi. Aqliy hujum savollari ilovada
berilgan(2-ilova)
2.3. Mavzuni matiz avtomobilini ilashish
muftasi hamda avtomobilning muftasi
misolida tushuntirildi.
2.4.Mavzuni tushuntirishda o‘quv
materialining slaydli taqdimotidan
foydalanildi.
2.5.Talabalar bilimini sinash maqsadida
savollar beriladi.(3-ilova)
2.5. Friksion va bir diskli ilashish
muftalari haqida to‘liq ma’lumot beriladi.
2.6.
Mavzuni mustahkamlash maqsadida
konseptual
jadvaldan
foydalaniladi(4-
ilova)
Diqqat qiladilar, yozib
oladilar
Ma’ruzani diqqat bilan
tinglaydilar, asosiy
ma’lumotlar yozib
olinadi.
Chizmalar chiziladi
Jadval to‘ldiriladi
Ma;lumotlarni to‘liq
o‘zlashtiradilar
Savol-javobga aktiv
qatnashadilar
III. Yakuniy
bosqich
(5 daqiqa).
3.1.Mavzuni umumlashtirib xulosa
yasaydilar.
3.2.Mavzuga aktiv qatnashgan faol
o‘quvchilar ijobiy baholaydilar.
3.3.Uyga vazifa beriladi
O‘zaro baholash
natijalarini ma’lum
qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
|
| |
-Mavzu - Pedagogik innovatsiyalar, professional

|
Pedagogik innovatsiyalar, professional Pdf ko'rish
|
bet | 72/216 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 19,16 Mb. | | #252024 |
Bog'liq O\'zbekiston respublikasi
26-Mavzu
:
Uzatmalar qutisining vazifasi va turlari
O‘quv mashg‘ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
O‘quv soati:
2soat
Talabalar soni: 26
та
O‘quv mashg‘uloti shakli va turi
Nazariy -to‘liq o‘quv mashg‘ulot
O‘quv mashg‘uloti rejasi
1.Uzatmalar qutisining vazifasi va turlari.
2.Tishli pog‘onali uzatmalar qutisining
sxemasi, tuzilishi, ishlashi.
3.Uzatmalar soni to‘g‘risida tushuncha
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi: Uzatmalar qutisining turlari va vazifasi haqida
umumiy tushunchalar.
O‘qitish natijasi:
Uzatmalar qutisining vazifasi va turlari
Pedagogik vazifalar:
- Uzatmalar qutisi to‘g‘risida
umumiy ma’lumotlar berish;
- Tishli pog‘onali uzatmalar
qutisining sxemasi, tuzilishi,
ishlashi haqida ma’lumot berish;
- Uzatmalar soni to‘g‘risida
tushunchaga ega bo‘lish.
O‘quv faoliyatining natijalari:
Talaba:
Uzatmalar qutisi to‘g‘risida umumiy
ma’lumotlarni bilib olish;
- Tishli pog‘onali uzatmalar qutisining
sxemasi, tuzilishi, ishlashi haqida ma’lumot
bilish;
- Uzatmalar soni to‘g‘risida tushuncha larni
egallash.
O‘qitish metodlari
Zig-zag-1, suhbat, guruhiy ishlash, aqliy
hujum, klaster
O‘qitish vositalari
O‘quv materiali, taqdimot uchun A32
baraqlari, markerlar, skotch, ekspert varaqlar,
slaydlar, kompyuter tizimi, matiz avtomobili
Dvigateli, ilashish muftasi .
Oquv faoliyatining tashkil etish
shakllari
Оmmaviy, jamoaviy,bahs, munozara
O‘qitish shart-sharoitlari
Guruhlarda ishlashga, texnik vositalardan
foydalanishga mo‘ljallangan auditoriya.
Qaytar aloqaning usul va visitalari
Og‘zaki nazorat: tezkor-so‘rov
|
| |
№ 
Mezonlar - Pedagogik innovatsiyalar, professional

|
Pedagogik innovatsiyalar, professional Pdf ko'rish
|
bet | 68/216 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 19,16 Mb. | | #252024 |
Bog'liq O\'zbekiston respublikasi№
Mezonlar
Baho
1.
Olgan bilimlarini xaetda qo‘llay oladigan, ushbu fanni boshqa
fanlar bilan bog‘lay oladigan, mustaqil ish va vazifalarni to‘liq
bajargan va yangilik kiritishga intilgan, har jihatdan boshqa
o‘quvchilarga o‘rnak bo‘ladigan
5
2.
O‘quv ko‘rgazmali qurollardan foydalana oladigan, olgan
bilimlarini xalq xo‘jaligida to‘g‘ri qo‘llay oladigan, mustaqil fikrlay
oladigan, olgan bilimlarini tushuntirib bera oladigan
4
3.
Darslarda 95%gacha qatnashgan, ma’ruza matnini yozgan, o‘quv
qurollari to‘liq bo‘lgan, adabiyotlardan foydalanishni bilgan
3
4.
Ta’lim standartlarida belgilangan bilim va ko‘nikmalarni 55%dan
kam o‘zlashtirgan o‘quvchilar
2
2-ilova
4-ilova
3-ilova
Aqliy hujum savollari:
1.
Ilashish muftasining vazifasi nimadan iborat?
2.
Ilashish muftasi harakatni qayerdan olishi mumkin?
3.
Mufta pedali nima maqsadda bosiladi?
4.
Pedal bosilgandan so‘ng qanday holat yuzaga keladi?
5.
Pedal qachon bosiladi?
Talabalar bilimini sinash maqsadida quyidagi savollar beriladi:
1.Ilashish muftasining vazifasi nima?
2. Traktor va avtomobilning transmissiyalariga nimalar kiradi?
3. Ilashish muftasi qanday qismlardan tashkil topgan?
112
4-ilova
Konseptual jadval
Ilashish
muftasi
Friksion
Gidravlik
Elektromagnit
Turlari, vazifasi, tuzilishi, ishlashi
113
25-MAVZU: Ilashish muftalarini gidravlik, mexanik yuritmalari, ajratish
mexanizmlari, tuzilishi, ishlashi.
|
| |
Filtrlash tezligi - 1. «Jarayonlar va qurilmalar» fanining mazmuni

Filtrlash jarayonida vaqt o‘tishi bilan bosimlarning farqi va cho‘kmaning gidravlik
qarshiligi o‘zgarib boradi. Shu sababli filtrlash tezligi diffrensial ko‘rinishida quyidagicha
yoziladi:
DV
f
R
W = ---------- = --------------------- (7.3)
F
f
d
f
(R
2
+ R
f
)
bu yerda
R - bosimlar farqi, MPa;
- suspenziyaning qovushoqligi, Pa s;
R
2
- cho‘kma qatlamining qarshiligi; R
f
- filtr to‘siqlarining qarshiligi.
53. Maxsus tipdagi gazlarni uzatuvchi mashinalar.
Ventilyator, bosim, g‘ildirak, quvvat, turbokompressor, turbogazoduvka, vakum nasos,
porshenli, rotorli, nasoslarni tanlash, afzalligi, kompressorlarni tanlash.
Turbokompressor va turbagazoduvkalarning tuzilishining soddaligi, ixchamligi va gazlarni bir
meoyorda uzatishi bilan boshqa kompressorlaridan farqlanadi. Bularning eng katta afzalligi
shundaki, ular gazni toza xolda uzatadi. Trubokompressorlar va turbogazoduvkalarda tezyurar
va inersion kuchlanishlar bulmagani uchun ularni yengil fundamentlarga urnatish xamda
tugridan-tugri elektr dvigatelga ulash mumkin.
Trubokompressorlar ko‘p miqdorlardagi gazlarni 10000…20000 m
3
/soat, 3,0 MPa gacha
bosimda uzatadi. Xozirgi vaktda ko‘p bosqichli turbokompressorlarda gazlarni 30 MPa gacha
bosimda uzatish mumkin. Nasoslarning FIK porshenli kompressorlarga nisbatan kamrok.
Kam miqdordagi (10000 m
3
/soat gacha) gazlarni yuqori bosimda (100 MPa gacha) uzatish
uchun porshenli kompressorlar ishlatiladi.
T/r 
Mezonlar - Pedagogik innovatsiyalar, professional

109
24.1. O‘quv mashg‘ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
O‘quv soati:
2soat
Talabalar soni: 30
та
O‘quv mashg‘uloti shakli va turi
Nazariy -to‘liq o‘quv mashg‘ulot
O‘quv mashg‘uloti rejasi
1.
Ilashish muftalarining vazifasi va tasnifi.
2.
Friksion ilashish muftalari.
3.
Bir diskli ilashish muftasi
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi:
Ilashish muftasining vazifasi va turlari
to‘g‘risidagi tasavvurlarga ega bo‘lish.
O‘qitish natijasi:
Ilashish muftasining vazifasi va turlarini
o‘rganadi.
Pedagogik vazifalar:
-Ilashish muftalarining vazifasi va
tasnifi to‘g‘risida umumiy
ma’lumot berish;
- Avtomobillarning ilashish
muftalarini o‘rgatish;
- Avtomobillarning ilashish
muftalari to‘g‘risidagi
tasavvurlarga ega bo‘lish
- friksion ilashish muftasining
tuzilishi va ishlashi bilan
tanishtirish
- Bir diskli ilashish muftasi haqida
ma’lumot berish
O‘quv faoliyatining natijalari:
Talaba:
- Ilashish muftalarining vazifasi va tasnifi
to‘g‘risida umumiy ma’lumotlarni bilish;
- Avtomobillarning ilashish muftalarini
o‘rganish;
- Avtomobillarning ilashish muftalari
to‘g‘risidagi tasavvurlarga ega bo‘lish
- Friksion ilashish muftasining tuzilishi va
ishlashi bilan tanishadilar
- Bir diskli ilashish muftasi haqidagi
ma’lumotni bilish
O‘qitish metodlari
Ma’ruza-anjuman, suhbat, guruhiy ishlash,
aqliy hujum, konseptual jadval
O‘qitish vositalari
O‘quv materiali, taqdimot uchun A32
baraqlari, markerlar, skotch, ekspert varaqlar,
slaydlar, kompyuter tizimi, matiz avtomobili
Dvigateli, ilashish muftasi .
Oquv faoliyatining tashkil etish
shakllari
Оmmaviy, jamoaviy, guruhli, hamkorlikda
o‘qitish
texnologiyalari:
Suhbat,bahs,
munozara
O‘qitish shart-sharoitlari
Guruhlarda ishlashga, texnik vositalardan
foydalanishga mo‘ljallangan auditoriya.
Qaytar aloqaning usul va visitalari
Og‘zaki nazorat: tezkor-so‘rov
Rotor plastinali va suv xalkachali vakuum nasoslar

|
Rotor plastinali va suv xalkachali vakuum nasoslarRotor plastinali va suv xalkachali vakuum nasoslar.Bu nasoslar konstruktiv jixatdan
kompressorlarga uxshaydi. Rotorli vakuum nasoslarda koldik xajm maxsus kanal yordamida past
bosimli kamera bilan birlashtirib, gazning bosimi tenglashtiriladi. Bunda vakuum nasoslarning
xajmiy koeffisiyenti va unumdorligi ortadi.
Suv xalkachali vakuum nasoslarda xosil bo‘lgan siyraklanish miqdori nasosga kuyiladigan ish
suyuqligining porsial bosimiga va xaroratiga bog‘liq. Suyuqlik xarorati ortishi bilan siyraklanish
miqdori kamayadi. Shu sababli suv xalkachali vakuum nasoslarga past xaroratli suyuqliklar
kuyiladi.
48 51. Bug‘latish jarayonlari haqida umumiy tushuncha.
Turlari, tuzilishi, tabiiy, majburiy, markaziy sirkulyasion trubali, tashqi sirkulyasion trubali,
ajratilgan isitgichli, majburiy sirkulyasiyali, plyonkali, barbotajli.
52. Filtrlash qurilmalarini tuzilishi.
Filtrlash, filtr, usullari, qo‘shimcha jarayonlar, tezligi, tenglama, rejimlari, qurilmalar,
cho‘kma, panronli, filtr, filtr-press, xisobi.
Suspenziya va changli gazlarni filtr to‘siqlar orqali o‘tkazib tozalash jarayoni filtrlash
deyiladi. Filtr to‘siqlar qattiq zarrachalarni ushlab qolib, suyuqlik yoki gazni o‘tkazib yuborish
qobiliyatiga ega. Filtr to‘siqlar yoki filtr sifatida mayda teshikli turlar,turli gazlar, sochiluvchan
materiallar (qum, maydalangan ko‘mir, bentonitlar) kerakli buyumlar va boshqalar ishlatiladi.
Filtr sifatida paxta, yung va sintetik gazlamalardan tayyorlangan materiallardan xam
foydalaniladi.
Bu xususiyaga ko‘ra filtrlash ikkiga bo‘linadi.
1. Cho‘kma xosil qilish yo‘li bilan filtrlash.
2. Filtrlovchi materialning teshiklarini to‘ldirish orqali filtrlash.
Sanoatning ko‘p tarmoqlarida cho‘kma xosil qilish yo‘li bilan filtrlash keng qo‘llaniladi.
Filtrlash jarayonida siqiluvchi va siqilmaydigan cho‘kmalar xosil bo‘ladi. Siqiluvchi
cho‘kmalardagi zarrachalar bosim ortishi bilan deformasiyaga uchrab, ularning o‘lchami
kichiklashadi. Siqilmaydigan cho‘kmalarda bosim ortishi bilan zarrachalarning shakli va
o‘lchami deyarli o‘zgarmaydi. Sanoatda filtrlashdan so‘ng quyidagi qo‘shimcha jarayonlar
amalga oshiriladi.
1. Cho‘kmani yuvish.
2. Cho‘kmani oddiy xavo va inert gazlar bilan dudlash.
3. Cho‘kmani issiq xavo bilan quritish.
|
| |
Dt qurilishi Sinovdan o’tkaziish

|
Dt qurilishi Sinovdan o’tkaziish
|
bet | 1/4 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 119,66 Kb. | | #120685 |
Bog'liq DT LOYIHA MUSTAQIL ISH
Talablar
Loyiha
Sinovdan o’tkaziish
chiqarish
Sharshara
Ortib borish
Iterative
Extreme
9.5-rasm Dasturiy ta'minotni ishlab chiqishning turli modellarida dasturiy ta'minotning hayot aylanishi.
Sizning talablaringiz aniq bo'lmaganda va aslida ko'pgina talablar oxirgi foydalanuvchilar yoki loyiha jamoasi tomonidan to'g'ri tushunilmaganda dasturiy ta'minot dizayni. Ba'zi epchil modellar ushbu muammoni qayta ishlash deb nomlanuvchi texnikaga murojaat qilish orqali mukammal va to'liq dasturiy ta'minot dizaynini hal qiladi. Ushbu kontseptsiya 11-bobda batafsil muhokama qilinadi.
Iterativ dasturiy ta'minotni ishlab chiqish modellari hali ham rivojlanmoqda. Eclipse-ning ochiq manbali hamjamiyati tomonidan bitta yaxshi ramka ishlab chiqilgan (qarang: http://www.eclispse.org). Ular ratsional birlashtirilgan jarayonga o'xshash dasturiy ta'minotni ishlab chiqish tizimini ishlab chiqdilar va uni birlashtirilgan jarayon ramkasi deb nomladilar [5]. Ushbu ramka yordamida hatto yirik dasturiy mahsulotlar ham ishlab chiqilishi mumkin. Ushbu doiradagi asosiy qurilish bloklari dasturiy ta'minot komponentlarini ishlab chiqishdir. Arxitektura "xizmatga yo'naltirilgan arxitektura" (SOA) sifatida tanilgan. SOA haqida ko'proq 11-bobda muhokama qilinadi.
9.1.1.1 Sharshara modelidan ko'chirish
Ba'zan, sharshara modelida duch keladigan muammolar tufayli, loyiha iterativ modelga o'tishi kerak [6]. Bunday hollarda, nafaqat loyihani tashkil etish tuzilmasi, balki tashkilot darajasida boshqaruvchi yuqori qatlam bilan ham to'liq o'zgartirish kerak bo'lishi mumkin. Loyihani boshqarish sharshara modelidagi ikki darajaga nisbatan uch qatlamda amalga oshirilishi kerak. Sharshara modelida loyiha darajasi va dasturni boshqarish darajasi (dasturlarni boshqarish idorasi [PMO]) mavjud. Iterativ modelda mahsulotni to'liq boshqarishga g'amxo'rlik qilinadigan tashkilot darajasi mavjud. Pastki darajadagi tuzilma mahsulotning asosiy ishlab chiqarishlariga taalluqlidir va nihoyat, mahsulotning haqiqiy ishlab chiqilishining aksariyati iteratsiyalar yordamida amalga oshiriladigan eng past daraja. Tashkilot tuzilmalari haqida batafsil ma'lumotni 19-bobda topishingiz mumkin.
Bir vaqtning o'zida muhandislik modelida dasturiy ta'minotning hayot aylanishi
Bir vaqtning o'zida muhandislik - bu mahsulotni ishlab chiqishda bir vaqtning o'zida ishlaydigan ko'plab jamoalar yordamida mahsulotni tez ishlab chiqish sababini qo'llab-quvvatlaydigan sohadir [7]. Dasturiy ta'minotni ishlab chiqish jarayonida eng ko'p mehnat talab qiladigan bosqichlar dasturiy ta'minotni qurish va dasturiy ta'minotni sinovdan o'tkazishdir. Agar ushbu bosqichlardagi vazifalarni kichikroq qismlarga bo'lish mumkin bo'lsa va bu vazifalarni bajarish uchun ko'plab jamoalar ishlasa.
|
| |
A6.5 Server System - FAQs

|
A6.5 Server System - FAQs
|
bet | 55/188 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #429 |
A6.5 Server System - FAQs
See http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/.
A6.5.1 Updated at A6.4.7.4.3 A6.5.2 Updated at A6.4.6 A6.R Server System - Future Requirements
Announcement of additional future requirements will be published at http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/
Appendix B - Device Requirements Checklist
This appendix presents the detailed checklist of requirements in support of the Windows Logo Program requirement WL-4: "All components and devices meet Windows compatibility and quality design guidelines."
The current versions of these requirements are provided on http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/
Requirements apply for all of the following tested operating systems unless otherwise indicated:
Windows XP Home Edition (32-bit)
Windows XP Professional (64-bit and 32-bit)
Windows Server 2003, Standard and Enterprise Editions (64-bit and 32-bit)
See also:
-
Conventions Used in This Document
-
How to Use the Appendixes
|
| |
Porshenli kompressorlar - 1. «Jarayonlar va qurilmalar» fanining mazmuni

|
1. «Jarayonlar va qurilmalar» fanining mazmuniPorshenli kompressorlar. Porshenr silindrda ungga va chapga krivoship mexanizm
yordamida ilgarilanma-kaytma xarakat kiladi. Porshenr silindrning ichki devoriga zich kilib
urnatiladi va silindr bushligini ikki kismga bo‘lib turadi. Porshenr chapdan ungga tomon
ilgarilanma xarakat kilganida surish klapani ochilib silindr gazga tuladi, orkaga kaytganida
esa silindrdagi gazning siqilishi natijasida bosim orta borib, uzatilish liniyasidagi bosimga teng
bo‘lganda, uzatuvchi klapan ochilib gaz uzatila boshlanadi. Gaz siqilganda uning xarorati
kutariladi, kizigan gaz yoglab turuvchi moyni kuyidirib yubormasligi uchun silindrning devori
uzluksiz suv bilan sovitilib turadi. Bir bosqichli kompressorning unumdorligi kam bo‘lganligi
uchun ikki tomonlama xarakatlanuvchi porshenli kompressorlar ko‘p ishlatiladi. Bu
kompressorlarda silindrdagi gaz porshenning ikkala kismida (chap va ung) siqiladi; ularda
ikkita surish va ikkita uzatish klapani bor.
Rotorli kompressorlar. Bu kompressorlar xam porshenli kompressorlar singari, ish bushligi
xajmining kamayishi prinsipida ishlaydi. Rotorli kompressorlar konstruktiv belgilarga kura
plastinali, yumalaydigan rotorli, suv xalkali, gazoduvka va ikki rotorli kompressorlarga
bo‘linadi.
Nasoslarni tanlash. Sanaotning barcha ishlab chikarish tarmoklarida suyuqliklarni
uzatish uchun markazdan qochma nasoslar ishlatiladi. Chunki bu nasoslar boshqa nasoslarga
nisbatan kuyidagi afzaliklarga ega:
a) massasi yengil, ixcham, tayyorlash uchun kam metall sarflanadi; b) unumdorligi yuqori,
suyuliklarni bir meoyorda uzatadi; v) boshqarish va tuzatish oson xamda tugridan-tugri
yordamchi mexanizmlarsiz elektr dvigatelga ulanadi; g) surish va xaydash klapanlari bulmagani
uchun iflosrok suyuqliklarni uzatish mumkin; d) uzok muddat davomida ishonchli ishlaydi.
Yuqoridagi bosimli kam miqdordagi suyuqliklar xamda qovushoqligi yuqori, oson
alangaluvchan suyuqliklarni uzatish uchun porshenli nasoslar ishlatiladi.
|
| |
Porshenli va rotorli kompressorlar

Plastinali rotorli kompressor. Bu kompressor xuddi plastinali nasoslar kabi
ishlaydi, ular
bir bosqichli va ikki bosqichli bo‘ladi. Plastinali rotorli kompressorning surish vaktidagi
unumdorligi kuyidagicha aniqlanadi:
V = 2 l e n
(
D -
z)
Bir bosqichli rotorli plastinali kompressorlarda gazlar 0,25-0,5
MPa bosimgacha, ikki
bosqichlilarda esa 0,8-1,5 MPa bosimgacha siqiladi. Bunday kompressorlardan past bosim va
katta unumdorlik olish maksadida foydalaniladi.
Dasturlash tеxnologiyasining uskunaviy vositalari

|
Dasturlash tеxnologiyasining uskunaviy vositalari
|
bet | 28/71 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 262,89 Kb. | | #137574 |
Bog'liq 1-savol Amaliy dasturiy taʼminot va ularning turlari-fayllar.orgDasturlash tеxnologiyasining uskunaviy vositalari-yangi dasturlarni ishlab chiqish jarayonida qo’llaniladigan maxsus dasturlar majmuasidan iborat vositalardir. Bu vositalar dasturchining uskunaviy vositalari bo’lib xizmat qiladi, ya'ni ular dasturlarni ishlab chiqish(shu jumladan, avtomatik ravishda ham), saqlash va joriy etishga mo’ljallangan.
Hоzirgi pаytdа dаsturlаsh tеxnоlоgiyasining uskunаviy dasturiy vоsitаlаrini yarаtish bilаn bоg’liq yo’nаlish tеz sur’аtlаr bilаn rivоjlаn-mоqdа. Bundаy uskunаviy vоsitаlаr dаsturlаr yarаtish vа sоzlаsh uchun quvvаtli vа qulаy vоsitаlаrni tаshkil etаdi. Ulаrgа dаsturlаr yarаtish vоsitаlаri vа Cаse-tеxnоlоgiyalаr kirаdi.
Dаsturlаr yarаtish vоsitаlаri.Ushbu vоsitаlаr dаsturlаr yarаtishdа аyrim ishlаrni аvtоmаtik rаvishdа bаjаrishni tа’minlоvchi dаsturiy tizim-lаrni o’z ichigа оlаdi. Ulаrgа quyidаgilаr kirаdi:
kоmpilyatоr vа intеrprеtаtоrlаr;
dаsturlаr kutubxоnаsi;
turli yordаmchi dаsturlаr.
Kоmpilyatоr dаsturlаsh tilidаgi dаsturni mаshinа kоdidаgi dаsturgа аylаntirib bеrаdi. Intеrprеtаtоr yuqоri dаrаjаdаgi dаsturlаsh tilidа yozilgаn dаsturning bеvоsitа bаjаrilishini hаm tа’minlаydi.
Dаsturlаr kutubxоnаsi оldindаn tаyyorlаngаn dаsturlаr to’plаmi-dаn ibоrаt. CASE-tеxnоlоgiyasi infоrmаtikаning hоzirgi pаytdа eng tеzkоq rivоjlа-nаyotgаn sоhаlаridаn biridir. CASE -Computer Aided Sistem Engineering -аxbоrоtlаr tizimini аvtоmаtlаshtirilgаn usuldа lоyixаlаsh dеgаni bo’lib, CASE-tеxnоlоgiyasi turli mutаxаssislаr, jumlаdаn, tizimli tаhlilchilаr, lоyihаchilаr vа dаsturchilаr ishtirоk etаdigаn ko’pchilikning qаtnаshishi tаlаb etilаdigаn аxbоrоt tizimlаrini yarаtishdа qo’llаnilаdi.
61 Linux operatsion tizimini kompyuterga o‘rnatish
Fedorani yuklashdan oldin, o'rnatish yoki live rejimga o'tish oynasi chiqishdan oldin, Linux hotiraga o'qilishi kerak. Ushbu jarayonga mini-mal RAM uchun bir necha daqiqa sarflanadi. Tizim ishga tushirilayotgan vaqtda, avtanom tarzda yuklanishi uchun 10 soniya kutib turiladi
Agar biz tizimni Fedoraning Desktop Live Mediadan o'rnatmoqchi bo'lsak, GNOME desktop menegerni o'rnatish lozim. Qachonki biz Fedoraning Desktop Live Mediadan o'rnatganimizda avtanom tarzda liveuser nomi ostida foydalanuvchi qayd yozuvini yaratgan holda tizimga kirib GNOME ishchi oynasi ochiladi
Agar biz Fedora KDE live Mediadan o'rnatmoqchi bo'lsak, KDE desktop menegerini o'rnatishimiz kerak bo'ladi.
|
| |
-MAVZU - Pedagogik innovatsiyalar, professional

|
Pedagogik innovatsiyalar, professional Pdf ko'rish
|
bet | 78/216 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 19,16 Mb. | | #252024 |
Bog'liq O\'zbekiston respublikasi
28-MAVZU
Kardanli uzatmaning vazifasi, turlari, tuzilishi
125
28. 2.
“Kardanli uzatmaning vazifasi, turlari, tuzilishi” mavzusi bo‘yicha
o‘quv mashg‘ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O‘qituvchining
Talabaning
I. kirish
bosqichi
(5 daqiqa).
1.1. Mavzuning nomi, maqsadi, kutilajak
natijalari e’lon qilinadi..
1.2.Ma’ruzani
o‘tkazish
shaklini
tushuntiradi.Baholash mezonlari ma’lum
qilinadi.(1-ilova)
Diqqat qiladilar.
Mavzuni yozib oladilar
II.Asosiy
bosqish
(70 daqiqa).
2.1. Talabalar diqqati mavzudagi
rejalarga qaratiladi.
2.2. Ma’ruza anjuman usuliga asosn
ma’ruzada tez-tez ishlatiladigan usul
savol-javob orqali o‘qituvchi maqsadga
erishadi. Aqliy hujum savollari ilovada
berilgan(2-ilova)
2.3. Mavzuni avtomobilni Kardan
sharniri misolida tushuntirildi.
2.4.Mavzuni tushuntirishda o‘quv
materialining slaydli taqdimotidan
foydalanildi.
2.5.Talabalar bilimini sinash maqsadida
savollar beriladi.(4-ilova)
2.6.
Mavzuni mustahkamlash maqsadida
konseptual
jadvaldan
foydalaniladi(5-
ilova)
Diqqat qiladilar, yozib
oladilar
Ma’ruzani diqqat bilan
tinglaydilar, asosiy
ma’lumotlar yozib
olinadi.
Chizmalar chiziladi
Jadval to‘ldiriladi
Ma;lumotlarni to‘liq
o‘zlashtiradilar
Savol-javobga aktiv
qatnashadilar
III. Yakuniy
bosqich
(5 daqiqa).
3.1.Mavzuni umumlashtirib xulosa
yasaydilar.
3.2.Mavzuga aktiv qatnashgan faol
o‘quvchilar ijobiy baholaydilar.
3.3.Uyga vazifa beriladi
O‘zaro baholash
natijalarini ma’lum
qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
|
| |
Dasturiy taʼminot - 1-savol: Amaliy dasturiy taʼminot va ularning turlari

|
1-savol: Amaliy dasturiy taʼminot va ularning turlari
|
bet | 26/71 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 262,89 Kb. | | #137574 |
Bog'liq 1-savol Amaliy dasturiy taʼminot va ularning turlari-fayllar.orgDasturiy taʼminot yoki software bu komputerda maʼlum bir tur-dagi vazifani bajarish uchun ishlab chiqilgan vositadir. Aynan shu dasturiy taminotgina komputer - „quruq temir“ degan atamani yoʻqqa chiqargan. Dasturiy vositalar komputer tomonidan qoʻllaniladigan barcha dasturlar toʻplamidir. tizimli(unga turli yordamchi vazifalarni bajaruvchi dasturlar kiradi : task manager (windows osda mavjud)),amaliy (unga foydalanuvchiga aniq bir foydalanish sohasida maʼlumotlarga ishlov berish va qayta ishlashni amalga oshiruvchi dasturlar, masalan : microsoft office, adobe cc), uskunaviy (bular dasturlash uchun ishlatiladigan dasturlar). Tizimli dasturiy ta'minot (Sistem software) - kompyutеrning va kompyutеr tarmoqlarining ishini ta'minlovchi dasturlar majmua-sidir. Tizimli dasturlar ta'minoti deganda avvalo operatsion tizim tushuniladi. Operatsion tizim maxsus dastur, aniqrog’i dasturlar umumiy tizimda jamlashganbo’lib, u kompyuter qurilmalarining ishini bosh-qaradi, turli qurilmalarining boshqa dasturlar tomonidan ishlatilishini tashkillashtiradi, bir necha dasturlarning birgalikda ishlashini xotira qurilmalarida ma’lumotlarni saqlanishi, ularning xafvsizligi va butunligi ta’minlaydi.
- Operatsion sistemalar - kompyuter va foydalanuvchi o'rtasida muloqot o'rnatish, kompyuterni va dasturlarni ishini boshqarish uchun mo'ljallangan. Misollar: MS DOS, Windows XP, Vista, Linux, Unix, OS/2, Mac X va boshqalar.
- Fayl menejerlari - fayl va kataloglar (katalog, direktoriy) ustida bir qator amallarni bajarish imkonini beradi - yaratish, o'chirish, nusxa ko'chirish, nomini o'zgartirish, ko'chirish, tahrirlash, ochib ko'rish va hokazo. Misollar: Norton Commander, Dos Navigator, Far Manager, Volkov Commander, Total Commander va boshqalar.
- Antivirus - kompyuterni viruslardan saqlash va himoyalash, qattiq disk, media vositalarni virusga tekshirish va davolash vazifalarini bajaradigan dastur. Misollar: Norton Antivirus, NOD32, MacAfee Antivirus, Panda Antivirus, DrWeb, Antivirus Kasperskogo va boshqalar.
- Arxivator - kompyuterdagi ma'lumotlarni ixcham shaklga keltirish, ya'ni arxivga joylashtirish, chiqarish, yangilash kabi vazifalarni bajaradigan dastur. Misollar: ARJ, RAR, ZIP, WinZip, WinAce, WinRAR va hokazo.
- Tarmoq dasturlari - tarmoqlarda kompyuter ishlarini boshqarishda asosiy vazifani bajarishadi.
|
| |
Amaliy dasturiy ta'minot (Aplication program paskage)

|
Amaliy dasturiy ta'minot (Aplication program paskage)
|
bet | 27/71 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 262,89 Kb. | | #137574 |
Bog'liq 1-savol Amaliy dasturiy taʼminot va ularning turlari-fayllar.orgAmaliy dasturiy ta'minot (Aplication program paskage)- bu aniq bir prеdmеt sohasi bo’yicha ma'lum bir masalalar sinfini yеchishga mo’ljallangan dasturlar majmuasidir. Kompyuterdan amaliy maqsadda foydalanish imkonini beruvchi, masalan matn tayyorlash, elektron jadvallar bilan ishlash, Ma’lumotlar bazasini yaratish va yuritish, biror fan bo’yicha o’rgatish va sinov ishlarini amalga oshiruvchi dasturlar, grafik va video axborotlarni qayta ishlash, internetdagi Web saytlarni ko’rish uchun mo’ljallangan brauzerlar va shunga o’xshash maqsadlarda ishlatiluvchi dasturlar amaliy dasturlardir. Kompyuterlar dasturiy ta’minotining aksariyat qismini amaliy dasturlar tashkil etadi:
Matn muharriri - matn kiritish, tahrirlash, saqlash va ochish, chop etish, matnni formatlash kabi vazifalarni bajaradigan dastur. Misollar: MS Word, Lexicon, Wordpad, Notepad va boshqalar.
Elektron jadvallar - jadvalga matn, raqam va formula kabi ma'lumotlar kiritib, ular ustida hisob-kitoblar bajarish, diagrammalar yaratish imkonini beradigan dastur. Misollar: Lotus, MS Excel va boshqalar.
Ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimi - ma'lumotlarni maxsus jadvallarga kiritib, tartibga solish, kerakli ma'lumotni izlash, ma'lumotlar omborini yaratish kabi vazifalarni bajaradigan dastur. Misollar: MS Access, Foxpro, Clipper, Paradox, Oracle va boshqalar.
Taqdimot yaratish - har xil mavzuda namoyish va taqdimot yaratish, ularga jadval, rasm, audio, video va multimedia ma'lumotlarni tadbiq etish imkoniyatlariga ega bo'lgan dastur. Misollar: MS PowerPoint, Macromedia Director va hokazo.
Grafik muharir - rastrli, vektorli va boshqa grafikani yaratish, tahrirlash, ishlov berish kabi vazifalarni bajaradigan dastur. Misollar: Adobe Photoshop, Corel Draw, Macromedia Flash, Macromedia FreeHand, Adobe Illustrator, 3D Studio Max, Maya va hokazo.
Multimedia dasturlari - mazkur dasturlar toifasi har xil turdagi multimedia axborot fayllarini (audio, video va hokazo) ochish va ijro etish va ular ustida boshqa har xil amallarni bajarish imkoniyatini yaratuvchi dasturlar. Misollar: Sound Forge, Cakewalk, WinAmp, Windows Media Player, DivX Player va boshqalar.
|
| |