nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-NAZORAT ISHI 8-sinf 3-chorak

|
-NAZORAT ISHI 8-sinf 3-chorak
|
bet | 3/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 39,99 Kb. | | #244827 |
Bog'liq 3-chorak NI 5-11 23-NAZORAT ISHI 8-sinf 3-chorak
1.WWW kengaytirilgan shakli?
A)World Wide Web B)World Web Wide
C)World White Web D)To’g’ri javob yo’q
2.Kabel necha xil bo’ladi?
A)2 B)3 C)4 D)5
3. Kompyuterlarni bir biriga bogʻlaydigan
komponentga … deyiladi.
A)Optik tola B)Hub
C)Router D)Server
4.Tizimga ruxsatsiz kirishga harakat qiladigan kishi bu …deyiladi.
A)Xaker B)Dasturchi C)Web-dizayn D)To’g’ri javob yo’q
5. video yoki animatsiyadagi bitta harakatsiz tasvir- …
A)Storyboard B)Izoh C)Tahrirlash D)Kadr
6.Animatsiya ijro etadigan tezlik nima deyiladi?
A)Soniyadagi kadrlar soni B)FPS
C)A va B D)Piksel
7. Rastrli tasvirdagi bitta rangning bitta kvadratiga … deyiladi.
A)Kadr B)Animatsiya C)Storyboard D)Piksel
8.Rastrli tasvir formati to’g’ri berilgan qatorni toping?
A) .bmp B).jpeg C).gif D)barchasi
9.Vektor tasvir formati to’g’ri berilgan qatorni toping?
A).png B).eps C).tif D)barchasi
10.Tween bu-
A) harakatlarni bir xil amalga oshirish uchun ularning sonini hisoblaydigan kompyuter animatsiya vositasi
B) koordinatalar va hisoblash asosida saqlangan tasvir
C) rastrli tasvirdagi bitta rangning bitta kvadrati.
D)To’g’ri javob yo’q
11. Animatsiyada yaratilgan va tartib bilan ijro qilinadigan
kadrlar ketma-ketligi ... .
A)Vaqt shkalasi B)Zoom C)Fokus D)Barchasi
12.Ishchi maydon bu-
A ) koordinatalar va hisoblash asosida saqlangan tasvir
B) rastrli tasvirdagi bitta rangning bitta kvadrati
C) animatsiya chiziladigan soha
D)To’g’ri javob yo’q
13.Pencil2D dasturida nechta qalam bor?
A)3 B)4 C)5 D)1
14.Adobe Spark da yani video yaratishda qaysi tugmadan foydalaniladi?
A)Create a graphic
B)Create a web page
C)Create a video
D)Make a video
15.Videoga kadr qo’shishning nechta variant bor?
A)4 B)3 C)2 D)1
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
Марказий атомнинг координацион сони лигандларнинг сонига тенг десак, тўғрими?

Марказий атомнинг координацион сони лигандларнинг сонига тенг десак, тўғрими?
|
s-боғларнинг сонига тенг
|
Қандай бирикмаларга кўп ядроли координацион бирикмалар дейилади?
|
Таркибида иккита ва ундан ортиқ марказий ионлари бўлган координацион бирикмалар
|
Хелат ҳосил қилувчи лигандлар қандай хоссага эга бўлиши керак?
|
Иккита ва ундан ортиқ донор атоми бор полидентатли лигандлар
|
Нима учун Zn(II) ва Au(I) ионларининг комплекс бирикмалари рангсиз бўлади?
|
Zn(II) ва Au(I) ионларининг комплекс бирикмаларида d-d ўтиш бўлмайди.
|
Лигандларни дентатлик хоссаси нимани кўрсатади?
|
Лигандларни табиатига қараб марказий атом билан битта ёки ундан кўп координация боғлар ҳосил қилишлигини
|
Ирвинг-Вильямс қатори нимани кўрсатади?
|
Марказий атомнинг табиатига боғланган комплекс бирикмаларнинг барқарорлигини ўзгариши қаторини.
|
Қайси жавобда органоген элементларнинг қатори келтирилган?
|
C, H, O, N, P, S
|
Биометаллар жойлашган қаторни аниқланг
|
Na, K, Mg, Ca, Mn, Fe, Co, Cu, Zn, Mo
|
Рух металли қайси жавобда келтирилган гормоннинг фаолиятида қатнашади?
|
инсулин
|
Ферритин оқсили организмда қайндай функцияни бажаради?
|
темирнинг трансорти ва тўпланишини
|
|
Вавилов люминесцен-циянинг сўнинишини неча турга бўлган?

13. Вавилов люминесцен-циянинг сўнинишини неча турга бўлган?
|
икки турга
|
14 .300нм дан 800нмгача бўлган соҳа қандай номланади?
|
Кўринувчан
|
15. Аналитик сигнал сифатида люминесценцияда ва спектрофотометрияда қайси катталиклар ишлатилади.
|
Люминесценцияда – нурланиш интенсивлиги; спектрофотометрияда – оптик зичлик
|
16. Модданинг кимёвий реакциялар энергияси таъсирида содир бўладиган нурланиш турини кўрсатинг?
|
Хемилюминесценция
|
17. Люминесцент анализда модда электромагнит нурланиш таъсирида қўзғатилса:
|
Фотолюминесценция
|
18.Кулонометрик анализ методларида аналитик сигнал (хабар) тариқасида нима ўлчанади
|
Электр миқдори
|
19. Фотометрик анализ методларида аналитик сигнал (хабар) тариқасида нима ўлчанади
|
Оптик зичлик
|
20. Полярографик анализ ким томондан кашф этилган
|
Я.Гейровский
|
21. Лёвшин қоидасига бўйсиниши:
|
Агар асосий ва қўзғатилган ҳолатларда қаватча сонлари тўғри келса.
|
|
K/Na насосининг функцияси нимада?

K/Na насосининг функцияси нимада?
|
электролитик балансни меъёрда ушлаб туришда
|
Хлорофилл таркибидаги комплексда марказий атом вазифасини қайси биометалл бажаради?
|
Mg
|
Инсон организмида гемоглобин ва миоглобинларнинг вазифаси нимада?
|
кислороднинг транспорти
|
Кобаламин (витамин В12) таркибида қайси микроэлемент мавжуд?
|
Co
|
Со нинг етишмовчилиги қандай касалликларга олиб келади?
|
Анемия, В12 витаминига эҳтиёж
|
Нима учун алюминийдан тайёрланган идишларда овқат тайёрлаш организм учун хавфли ҳисобланади?
|
алюминийнинг оқсиллар билан ҳосил қилган комплекслари Альцгеймер касаллигини келтириб чиқаради.
|
Платинанинг қайси комплекс бирикмаси онкологик касалликларга қарши препарат сифатида ишлатилади?
|
цис-дихлордиамминплатина
|
Даволашнинг хризотерапия усули қайси металлнинг комплексларига асосланган?
|
олтин
|
Қайси микроэлементларнинг етишмовчилиги ўсимликларда хлороз касаллигини келириб чиқаради?
|
мис ва темир
|
Ферментларни нечта синфга бўлиш мумкин?
|
6
|
Тирик организм учун витамин В12 нинг роли нимада?
|
эритроцитларнинг ҳосил бўлишида
|
|
Моддаларнинг ўта ўтказувчанлик ҳолатини характерлайдиган параметрларидан ҳисобланган киритик магнит майдони (Нк) нимани кўрсатади?

Моддаларнинг ўта ўтказувчанлик ҳолатини характерлайдиган параметрларидан ҳисобланган киритик магнит майдони (Нк) нимани кўрсатади?
|
Моддалардан электр токи ҳеч қандай қаршиликсиз ўтган ҳолатига магнит майдонини кучланишини кўрсатади
|
Моддаланинг ўта ўтказувчанлик ҳолатини характерлайдиган параметрлардан ҳисобланган киритик ток кучи (Jк) нимани кўрсатади ва қандай бирликда ифодаланади?
|
Моддаланинг ўта ўтказувчанлик ҳолатидаги ток кучини (моддани токка нисбатан қаршилиги ноль дан фарқ қилагандаги) кўрсатади ва А/см2 бирлигида ифодаланади
|
Моддаланинг ўта ўтказувчанлик ҳолати, унинг кристалл структурасини симметриясига боғлиқлиги қандай?
|
Кристалл структураси юқори симметрияга эга бўлган моддалар ўта ўтказувчанлик хоссасига эга бўлади
|
Пахта ўсимлиги учун энг зарур бўлган биоэлементлар нималардан иборат?
|
Энг зарур элементлар-азот(N), фосфор(P) ва калий(K)
|
Рухсат этилган меъёр (РЭМ) ёки рухсат этилган концентрация нимани кўрсатади?
|
Табиий муҳитни ифлослантирувчи моддаларнинг инсон организмига таъсир қилмайдиган энг кам миқдори
|
Координацион бирикмаларнинг синфлари нима билан бир-биридан фарқ қилади?
|
Лигандларнинг хилларига қараб
|
Қандай элементлар атоми ёки ионлари комплекс хосил килувчи бўла олади?
|
вакант (бўш) орбиталлари бор элементлар.
|
Координацион соннинг катталиги қандай факторларга боғлиқ?
|
марказий атомнинг оксидланиш даражаси, марказий ион радиусини лиганд радиусига нисбатига
|
|
Кластер модда ҳосил бўлганда унинг магнит моменти қиймати қандай ўзгаради?

Кластер модда ҳосил бўлганда унинг магнит моменти қиймати қандай ўзгаради?
|
камаймайди
|
М-М боғи ўз энергия қиймати билан қандай турдаги кимёвий боғга тўғри келади?
|
Ковалент боғига (локаллашган)
|
Биринчи синтез қилинган кластернинг формуласини аниқланг.
|
Ta6CI147H2O
|
Атомларнинг сонига кўра кластерларнинг синфларга бўлиниши тўғри жавобини аниқланг.
|
кичик, ўртача, катта, гигант
|
Фулерендаги углерод атомининг координацион сонига нечага тенг?
|
3
|
Кластерларнинг олиниш усуллар кўрсатилган жавобни аниқланг.
|
барча жавоблар тўғри
|
Ўта ўтказувчан моддалар нима?
|
Электр токни жуда паст температурада ўзидан ҳеч қандай қаршиликсиз ўтказиш қобилиятига эга моддалар
|
Қандай моддалар ўтказувчан хоссага эга бўлиши мумкин?
|
Металлар, металларнинг ўзаро қотишмалари ва металлмаслар билан ҳосил қилган қотишмалари ва айрим керамик оксидлари
|
Моддаларнинг ўта-ўтказувчанлиги қандай параметрлар билан характерланади?
|
Ўта-ўтказувчан модданинг критик температураси (Тк), критик магнит майдони (Нк) ва критик ток кучи (Iк)
|
Моддаларнинг ўта-ўтказувчанлик хоссалари нималарга боғлиқ?
|
Модданинг кимёвий таркибига, кристалл структурасига ва микро структурасига боғлиқдир
|
|
Ноорганик кимёнинг янги йўналиши бу

|
Ноорганик кимёнинг янги йўналиши бу
|
bet | 41/48 | Sana | 21.07.2024 | Hajmi | 180,83 Kb. | | #268149 |
Bog'liq Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategi4.Ноорганик кимёнинг янги йўналиши бу
|
Прекурсорлар кимёси
|
5. ХХI аср кимё ривожланишининг янги йўналиши
|
Кимёда молекулларни компьютер моделлаш (молекуляр дизайни).
|
6. Электролитик диссоциаланиш назариясининг асосчиси ким?
|
Аррениус
|
7. Йоддан кучлироқ оксидловчиларни курсатинг
Ео J2/2J- = 0,54 ЕоFe3+/Fe2+ = 0,77 ЕоMnO4-/ Mn2+=1,51 Ео Cl2/2Cl- =1,36
Ео Br2/2Br - = 1,09 ЕоSn+4/ Sn2+ = 0,15
1) темир (III) 2) калий перманганат кислотали муҳитда 3) хлор 4) бром 5) қалай(II)
|
1,2,3,4
|
8.Кислотали муҳитда қайси анионлар учрамайди? 1. Сульфат 2. Сульфит 3. борат 4.Карбонат 5. Оксалат
|
2,4
|
9. Оптик усулларни кўрсатинг: 1.фотоколориметрия. 2.полярография. 3.спектрофотометрия.
4.амперометрия. 5.флуориметрия.
|
1,3,5
|
10. Оптик усуллар физиканинг қайси қонунига асосланган.
|
Нур ютилиш
|
11. Кулонометрия ускунавий усулларнинг кайси синфига мансуб.
|
электрохимические
|
12. Ютилиш ва нурланиш спектрларининг кўзгу симметрияси қандай моддалар учун мавжуд?
|
Фақат мураккаб моддалар учун
|
|
|
| |
Кўзгу симметрияси қоидаси ким томондан кашф этилган

22. Кўзгу симметрияси қоидаси ким томондан кашф этилган:
|
Лёвшин
|
23. Флуоресценция-бу
|
мажбурий нурланиш, узунлиги 0,01 секунддан бир неча секундгача. Нур манба ўчирилганда ҳам маълум вақтгача нурланиб туради.
|
24. Кўринувчан сохада нур манбаи сифатида қандай лампалардан фойдаланилса бўлади?
|
Вольфарм симли лампа
|
25. Экстракцион усулларни асосчиси ким?
|
Ю.А. Золотов
|
26.Кимёвий реакциянинг белгилари
1.рН ўзгариши
2.Ранг ўзгариши,
3.газ ажралиб чиқиши
4. Чўкма тушиши
5.эримани парланиши
6Иссиклик ажралиши еки ютилиши
|
2,3,4,6
|
27.Хроматографик анализ усулининг асосчиси
|
М.С.Цвет
|
28. Кўринувчан соҳа қайси соҳада?
|
400-780 нм
|
29. Йод ионининг специфик реакциялари
|
крахмал
|
30. ИҚ спектроскопия қайси соҳада?
|
4000-400 см-1
|
31.Ютилиш спектри нима?
|
Оптик зичликни тулкин узунлигига богликлиги
|
32.Одамни кўзи қайси спектр соҳасига сезгир
|
400-760 нм
|
33.Классик усулларни қаторини кўрсатинг
|
Гравиметрия, титриметрия
|
34.Ионлар сувли эритмада …..сувсиз эритмаларда эса…..
|
Гидратланган, сольватланган
|
35. Кичик тўлқин узунлигига силжиш қандай номланади?
|
Батохром силжиш
|
36. Фенолфталеин индикаторининг ўтиш соҳаси?
|
8-10
|
37. Метилоранж индикаторининг ўтиш соҳаси?
|
3,1-4,4
|
38. Анализнинг гибрид усули бу -
|
Иккита ва ундан ортиқ усулларнинг бирлашмаси
|
39. Фенолфталеин индикаторининг ўтиш соҳаси?
|
8-10
|
40.Электрокимевий усуллар қаторини кўрсатинг?
|
Полярография, потенциометрия, кулонометрия
|
41.Оптик анализ усулларига қайси усуллар киради?
|
Фотометрия, люминесценция
|
42.Сувнинг рН нечага тенг?
|
6-7
|
43.Аммоний ионига специфик реагент нима?
|
Натрий гидроксид
|
44.Кулонометрик анализ методларида аналитик сигнал (хабар) тариқасида нима ўлчанади
|
Электр миқдори
|
45. Фотометрик анализ методларида аналитик сигнал (хабар) тариқасида нима ўлчанади
|
А. Оптик зичлик;
В.
|
46.Электрогравиметрия нима
|
Электрокимёвий усул бўлиб, модда массани аниқлашга асосланган
|
23. Кўринувчан соҳада нур манбаи нима ҳисобланади?
|
Вольфрамли ва галогенли лампалар
|
24. Вакуумли ультрабинафша соҳада нур манбаи нима ҳисобланади?
|
Аргонли ва ксенонли лампалар
|
25. Ультрабинафша соҳада нур манбаи нима ҳисобланади?
|
Ксенонли, водородли ва дейтерийли лапалар
|
26.Спектр нима?
|
Нур интенсивлигининг тулкин узунлигига богликлиги эгриси
|
Кластер моддалар нима?
|
Таркибида металл-металл боғланиш мавжуд бўлган кўп негизли координацион бирикмалар
|
Қандай металлар кластерлар ҳосил қилади?
|
Атомланиш энергияси катта қийматга эга бўлиб, суюқланиш ва қайнаш температураси юқори бўлган металл кластерлар ҳосил қилади
|
Бирор моддада Ме-Ме боғланиш бор ёки йўқлигини қандай физикавий усул билан аниқланади?
|
Рентгенструктуравий анализ
|
|
HEMISning “O‘quv jarayonini boshqarish” moduli amalga oshiradigan vazifalaridan birini toping

|
HEMISning “O‘quv jarayonini boshqarish” moduli amalga oshiradigan vazifalaridan birini toping
|
bet | 40/48 | Sana | 21.07.2024 | Hajmi | 180,83 Kb. | | #268149 |
Bog'liq Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategi58
|
HEMISning “O‘quv jarayonini boshqarish” moduli amalga oshiradigan vazifalaridan birini toping.
|
|
Oliy ta’lim muassasalarining o‘quv rejasi va uni amalga oshirish yuzasidan ko‘rsatmalar
|
59
|
HEMISning “Talabalar hayotini boshqarish” moduli amalga oshiradigan vazifalaridan birini toping.
|
|
Talabalarning shaxsi haqidagi ma’lumotlar va o‘zlashtirishi
|
60
|
Talabalarning shaxsi va o‘zlashtirishi xaqidagi ma’lumotlar HEMISning qaysi moduliga joylashtiriladi.
|
|
“Talabalar hayotini boshqarish”
|
Савол
|
Тўғри жавоб
|
1. Аналитик кимёдан биринчи нашр этилган китоб ким томонидан ёзилган?
|
Меншуткин
|
2. “Яшил кименинг” 12 тамоиллари ким томондан ишлаб чиқилган
|
П. Т. Анастас и Дж. С. Уорнер
|
3. Қайси йили П. Т. Анастас и Дж. С. Уорнер «Яшил кименинг» 12 тамоиллари ким томондан ишлаб чиқилган
|
1998
|
|
|
| |
“Umumiy o`rta ta`lim va o`rta maxsus, kasb-hunar ta`limining davlat ta`lim standartlarini tasdiqlash to`g`risida”gi qarori qachon tasdiqlangan?

|
“Umumiy o`rta ta`lim va o`rta maxsus, kasb-hunar ta`limining davlat ta`lim standartlarini tasdiqlash to`g`risida”gi qarori qachon tasdiqlangan?
|
bet | 16/21 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 51,59 Kb. | | #159213 |
Bog'liq Boshlang`ich ta`lim o`qituvchilarining test savollari Тестлар-fayllar.org18. “Umumiy o`rta ta`lim va o`rta maxsus, kasb-hunar ta`limining davlat ta`lim standartlarini tasdiqlash to`g`risida”gi qarori qachon tasdiqlangan?
*a) 6 aprel 187-sonli qaror bilan b) 16 aprel 187-sonli qaror bilan 6 aprel
c) 186-sonli qaror bilan d) 6 aprel 1807-sonli qaror bilan
19. 4-sinf ona tili fani o`quv dasturida necha soatdan iborat?
*a) 170 soatdan b) 156 soatdan c) 168 soatdan d) 160 soatdan
20. Tayanch kompetentsiyalar berilgan qatorni ko`rsating.
*a) Kommunikativ, axborot bilan ishlash, ijtimoiy faol fuqarolik b) Adabiy-nutqiy, axborot bilan ishlash, ijtimoiy faol fuqarolik c) Adabiy-nutqiy, lingvistik, badiiy asarni tahlil qilish
d) Axborot bilan ishlash, milliy va umummadaniy
21. 2-sinfda ona tili fani chuqurlashtirilib o`tiladigan sinflarda necha soatni tashkil etadi?
*a) 204 soatni b) 104 soatni c) 238 soatni d) 244 soatni
22. Davlat ta`lim standarti nechta tarkibiy qismdan iborat.
*a) 4 ta b) 2 ta c) 3 ta d) 5 ta
23. Ona tili fanining fanga oid kompetentsiyalar to`g`ri ko`rsatilgan qatorni aniqlang.
*a) Nutqiy, lingvistik b) Adabiy-nutqiy, badiiy asarni tahlil qilish
c) Axborot bilan ishlash, ijtimoiy faol fuqarolik d) Nutqiy, axborot bilan ishlash, ijtimoiy faol fuqarolik
24. “Kompetensiya” so`zining ma`nosi to`g`ri ko`rsatilgan qatorini ko`rsating.
*a) Mavjud bilim, ko`nikma va malakalarni kundalik faoliyatda qo`llay olish qobiliyati
b) Mavjud bilim va malakalarni kundalik faoliyatda qo`llay olish qobiliyati.
c) Mavjud bilim va ko`nikmalarni kundalik faoliyatda qo`llay olish qobiliyati. d) Musobaqalarga kira olishlik
25. 3-sinfda ona tili fani chuqurlashtirilib o`tiladigan sinflarda necha soatni tashkil etadi?
*a) 238 soatni b) 204 soatni c) 240soatni d) 244 soatni
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
“Umumiy o`rta ta`lim va o`rta maxsus, kasb-hunar ta`limining davlat ta`lim standartlarini tasdiqlash to`g`risida”gi qarori qachon tasdiqlangan?
|
“Xodimlarni boshqarish” tushunchasiga to'g'ri ta'rif berilgan qatorni belgilang

|
“Xodimlarni boshqarish” tushunchasiga to'g'ri ta'rif berilgan qatorni belgilang
|
bet | 47/68 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 291,99 Kb. | | #245640 |
Bog'liq 1-TEST KITOBCHA5. “Xodimlarni boshqarish” tushunchasiga to'g'ri ta'rif berilgan qatorni belgilang
A.ko’proq kadrlar bilan tezkor ishlashni anglatadi.
B.boshqarishning strategik jihatlarini, shuningdek ijtimoiy rivojlanish masalalarini o’z ichiga oladi va ularga ustuvorlik beriladi.
C.kadrlar ishi uchun bevosita javob beruvchi barcha shaxs va institutlar, ya'ni rahbarlar, kadrlar bo’limi, kasaba uyushmalar va boshqalarni o’z ichiga oladi
D.bevosita kadrlar masalasini yechish bilan bog’liq masalalar, ya'ni kadrlarni tanlash, ishdan bo’shatish, malakasini oshirish, ish haqi va hokazolar tushuniladi.
6. Xodimlarni rejalashtirish ---- bu?
A.bu inson omiliga bo’lgan ehtiyojni oldindan aniqlashdir.
B.xodimlar qonimsizligini bartaraf etish
C.yangi xodimlarni jalb etish yo'llarini izlash
D.korxona ilmiy salohiyatini oshirish
7. Xodimlarni rejalashtirish bosqichlari to'g'ri ko'rsatilgan qatorni belgilang
A.mavjud xodimlarni baholash, istiqboldagi xodimlarga bo'lgan talabni rejalashtirish va Xodimlarni rivojlantirish dasturini ishlab chiqish
B.Mavjud xodimlarni tahlil qilish, kerakli xodimlar ro'yxatini shakllantirish va jalb etish
C.mavjud xodimlarni baholash, istiqboldagi xodimlarga bo'lgan talabni rejalashtirish va yangi jalb etiladigan xodimlarni
D. mavjud xodimlarni ishdan boshatish, istiqboldagi xodimlarga bo'lgan talabni rejalashtirish va Xodimlarni rivojlantirish dasturini ishlab chiqish
8. Xodimlarni tanlashda ularning ko’p qirrali xislatlarini aniqlash imkonini beruvchi quyidagi maxsus usullardan qaysi biri qo’llanilmaydi
A.xodimni hatti harakatini kuzatish
B.suhbat o’tkazish usuli
C.amaliy ish o’yinlarini o’tkazish usuli
D.malakaviy testlash usuli
17-MAVZU. TASHKILOT MADANIYATI BOSHQARUVI.
1. Xodimlarni tanlashda ularning ko’p qirrali xislatlarini aniqlash imkonini beruvchi quyidagi maxsus usullardan qaysi biri qo’llanilmaydi
A.xodimni hatti harakatini kuzatish
B.suhbat o’tkazish usuli
C.amaliy ish o’yinlarini o’tkazish usuli
D.malakaviy testlash usuli
|
| |
BOB. YIG‘UV ROBOTOTEXNIK KOMPLEKSLARI

|
BOB. YIG‘UV ROBOTOTEXNIK KOMPLEKSLARI
|
bet | 52/123 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 2,23 Mb. | | #143444 |
Bog'liq X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar BOB. YIG‘UV ROBOTOTEXNIK KOMPLEKSLARI
Robototexnik komplekslar yordamida yig‘uv operatsiyalarini avtomatlashtirish
Yig‘uv operatsiyalarini mexanizatsiyalash darajasi 25 – 40%, avtomatlashtirish darajasi esa 5 – 7% dan oshmaydi. Sanoat robotlari yordamida avtomatik tarzda yig‘uv jarayonini amalga oshirish quyidagi bosqichlarga bo‘linadi:
detallarni turli qurilmalarda jamlash (paketlarda, bunkerlarda, kassetalarda va boshqalarda);
robot tomonidan yig‘uv asbobi yordamida detallarni qisqichlab olish;
SR yordamida yig‘uv pozitsiyasiga va yig‘uv pozitsiyasidan jamlash pozitsiyalariga tashish (transportlash);
yo‘naltirish;
SR yordamida detallarni ulash.
Robototexnik yig‘uv sistemalarini qurishning 3 xil konsepsiyasi mavjud:
butun yig‘uv operatsiyasi elementar operatsiyalarga ajratiladi. har bir elementar operatsiya tor ma’nodagi maxsus robot tomonidan bajariladi;
yig‘uv sanoat roboti kompleks markazida joylashtiriladi. Uning atrofida turli yordamchi jihoz – uskunalar detallarning yetarli zaxirasi bilan o‘rnatiladi;
butun yig‘uv jarayoni elementar operatsiyalar guruhlariga ajratiladi. Har bir guruhdagi elementar operatsiyalarni bajarish uchun maxsuslashgan robotdan foydalaniladi. Barcha SR lari ustidan boshqarish uchun markaziy boshqaruv EHM idan foydalaniladi.
Mashinasozlikdagi buyumlarni avtomatik holda yig‘ishda foydalaniladigan SR lari asosiy va yordamchi operatsiyalarni, ya’ni detallar va buyumlarni birlashtirish va tashish kabi operatsiyalarni bajaradilar.
Birlashtirish operatsiyasi uchun SR lari qisqichlaridan, yig‘uv asbobidan va moslamalardan foydalanadilar. Detallar jamlagichlari, SR lari, transport,
texnologik, nazorat va boshqa jihoz – uskunalar yig‘uv RTK larini tashkil etadilar. Strukturaviy alomatlariga ko‘ra yig‘uv RTK lari bir pozitsionli va ko‘ppozitsionli turlarga bo‘linadi. Birinchi turdagi RTK larda yig‘uv jarayoni operatsiyalari yiriklashtiriladigan bo‘lsa, ikkinchi turdagilarda esa ular maydalashtirilgan. RTK joylashtirilishi yig‘uv birligidagi detallar soni, o‘lchamlari, massalari, yig‘ilayotgan buyumlar nomenklaturasiga bog‘liqdir [9].
Quyidagi rasmda detallar magazinidan bufer sifatida foydalanishni ko‘rsatuvchi sxema keltirilgan.
4
1 1
|
| |
- rasm. Guruhli RTK lar - X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar

|
X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar
|
bet | 50/123 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 2,23 Mb. | | #143444 |
Bog'liq X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar - rasm. Guruhli RTK lar.
v) Ko‘p pozitsiyali RTK lar
Bunday RTK lar sanoat robotlarining guruhini o‘z ichiga oladi. Ular bir-biri bilan o‘zaro bog‘langan va bir-birini o‘zaro to‘ldiruvchi funksiyalarni bajaradilar. Masalan, bitta sanoat roboti bosim ostida metall quyish mashinasiga metall quysa, ikkinchi robot quyilgan tayyor metall quymalarini oladi. Shu vaqtning o‘zida robotlar guruhi yig‘uv operatsiyalarini amalga oshiradi.
- rasm. Ko‘p pozitsionli RTK.
Liniyalar va sexlarning ishlab chiqarish uchastkalarini avtomatlashtirish. RTK larni joylashtirilishi amalga oshirilayotgan texnologik jarayon,
texnologik jihoz-uskuna tarkibi, amalga oshirilayotgan ishlab chiqarishni tashkillashtirish xususiyatlari hamda sanoat robotlari va ularga yo‘ldoshlik qiladigan texnologi jihoz-uskunalar xarakteristikalari bilan bevosita bog‘liqdir.
Liniyani tashkil etuvchi yacheykalari orasida bevosita aloqalar mavjud bo‘lgan bir oqimli robotlashtirilgan sovuq shtamplash texnologik liniyasining chiziqli joylashtirilish sxemasini ko‘rib chiqamiz.
6. 11 - rasm. RTK ning chiziqli joylashtirilish sxemasi:
MZ-xom mahsulotni donalab berib turuvchi magazin.
Bunday komplekslar robotlarni boshqarishning markazlashgan yoki markazlashmagan sistemasiga ega bo‘lishlari mumkin. Kompleksning barcha uya (yacheyka)lari ishchi operatsiyalar va salt yurishlar ketma-ketligining berilgan programmasini ta’minlab, yagona ritmda, sinxron tarzda ishlaydilar. Bunday sistemalar eng arzon qiymatli hisoblanadi. Biroq, o‘z navbatida, ular asosiy texnologik jihoz-uskunalarni bir-biriga nisbatan o‘zaro qat’iy aniqlangan darajada joylashtirishni talab qiladi.
Yana ham murakkabroq RTKlarga shunday komplekslarni kiritish mumkinki, ularda uyalararo transport aloqalari maxsus transport qurilmalari - transportyorlar, ba’zida esa sanoat robotlari tomonidan amalga oshiriladi.
Mexanik ishlov beruvchi va qo‘zg‘aluvchi sanoat robotli robotlashtirilgan texnologik liniya sxemasi quyida 6.12-rasmda keltirilgan.
|
| |
- rasm. Detallar magazinidan foydalanish sxemasi

|
- rasm. Detallar magazinidan foydalanish sxemasi
|
bet | 53/123 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 2,23 Mb. | | #143444 |
Bog'liq X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar - rasm. Detallar magazinidan foydalanish sxemasi:
1 – ishchi stansiya; 2 – bufer – magazin; 3 – robotlar; 4 – detallar magazini.
Yig‘uvda ishlatiladigan SR larining konstruktiv xususiyatlariga quyidagilar
kiradi:
Yig‘uv asboblari va qisqichlarini avtomatik tarzda almashtirish
imkoniyati mavjudligi;
Ijro bo‘g‘inlari siljishi tezligining keng diapazondaligi;
Detallarni birlashtirish va qisqichlashga doir aniq sharoitlarga moslashish;
Yig‘uv sifatini nazorat qilish; 5.Pozitsiyalashning yuqori aniqligi.
Yig‘uv robotlari va komplekslari
Yig‘uv operatsiyalarida qo‘llaniladigan robotlar 4 ta funksional guruhlarga bo‘linadilar:
Detallarni tashish, yig‘uv birliklarini yuklash va tushirish uchun qo‘llaniladigan yordamchi robotlar. Robotlarning bunday operatsiyalar uchun qo‘llanilishi uzatib turuvchi qurilma konstruksiyasini soddalashtiradi;
Izolyatsiyalangan yig‘uv mashinasi. Odatda sodda robotlar qo‘llaniladi va ular murakkab bo‘lmagan yig‘uv operatsiyalari (pozitsionirlash, detallarni o‘tkazish va shunga o‘xshash) ni bajaradilar;
Yig‘uv markazi – kichkina seriyali ishlab chiqarishda detallarni yig‘ish uchun qo‘llaniladi. Bunday yig‘uv markazi detallarni operatsiyalararo tashish vazifasini bajarmaydi. Murakkab operatsiyalar bir joyda ikkita yoki undan ortiq sanoat robotlari tomonidan bajariladi. Bunday robotlar qisqichni va asbobni avtomatik tarzda almashtira oladilar;
Robotli moslashuvchan yig‘uv liniyalari. Ular o‘rta seriyali buyumlar modifikatsiyasi soni talaygina bo‘lgan ishlab chiqarishdagi yig‘uv ishlarini (masalan, pechat platalarini yig‘ish, magnitofon, elektroustara va boshqa shunga o‘xshashlarni yig‘ish) avtomatlashtirish uchun qo‘llaniladi.
Foydalaniladigan turli yig‘uv robotlari qo‘zg‘aluvchan va qo‘zg‘almas va shunga o‘xshash turlariga bo‘linadi. Ularga Tur – 10, Tur - 2,5 (Rossiya), UEM – 5 (Rossiya), IBMRTI (AQSh), DEA PRAGMA (Italiya) va boshqalar kiradi.
|
| |
Yig‘uv operatsiyalarini avtomatlashtirishda moslashuvchan robotlarning qo‘llanishi

|
Yig‘uv operatsiyalarini avtomatlashtirishda moslashuvchan robotlarning qo‘llanishi
|
bet | 56/123 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 2,23 Mb. | | #143444 |
Bog'liq X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar Yig‘uv operatsiyalarini avtomatlashtirishda moslashuvchan robotlarning qo‘llanishi
RTKlarning sinflanishiga ko‘ra ularning quyidagi turlari farqlanadi:
Tarkibidagi sanoat robotlari (SR) yordamchi texnologik operatsiyalarni bajaradigan RTKlar.
Tarkibidagi SR yordamchi operatsiyalarni hamda asosiy texnologik jihoz-uskunalarga xizmat ko‘rsatish buyicha operatsiyalarni bajaradigan RTKlar.
Birinchi turdagi RTKlarga yig‘uv, payvandlash, bo‘yoqlash, jilvirlash, tozalash, nazorat qilish, transportlash RTKlari va hokazolar kiradi.
Ikkinchi turdagi RTKlarga tog‘ - konchilik ishlarida qo‘llaniladigan burg‘ulash RTKlari, metallurgiyada qo‘llaniladigan yong‘inbardosh tayanchlarni montaj qiluvchi RTKlar, yengil va oziq - ovqat sanoatida donali mahsulotni qadoqlash RTKlari, tibbiyotda qo‘llaniladigan mikrojarrohlik RTKlari va hokazolar kiradi.
Moslashuvchan robotlarning programmaviy robotlar o‘rnida qo‘llanilishi yig‘uv RTKlarining funksional imkoniyatlarini kengaytiradi. Shunday RTKlarning namunasi sifatida radiopriyomniklarning g‘altaklarini yig‘uvchi RTKlarni keltiramiz (7.2- rasm).
Bu RTK tarkibidagi SR quyidagi operatsiyalarni bajaradi:
g‘altaklar va kassetalar karkaslarini tanlash;
chulg‘amlar uchlarini flyuslash;
uchlarni payvandlash;
uchlarni maxsus eritmada yuvilgandan so‘ng suvda yuvish;
karkaslarni buriluvchi stolga qo‘yish va o‘rnatish;
halqalarni kiydirish;
buksalarni burash;
o‘zaklarni burab mahkamlash;
ekranni kiydirish;
g‘altakni markerlash;
kassetaga tayyor g‘altakni o‘rnatish-joylash.
|
| |
-rasm. Intellektual robototexnik tizimning struktura sxemasi

|
-rasm. Intellektual robototexnik tizimning struktura sxemasi
|
bet | 95/123 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 2,23 Mb. | | #143444 |
Bog'liq X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar 13.5-rasm. Intellektual robototexnik tizimning struktura sxemasi
Intellektual robototexnik sistema quyidagi qismlardan iborat:
Informasiyani kiritish blogi;
Mantiqiy chiqarish blogi;
Ma`lumotlar bazasi (MB);
Bilimlar bazasi (BB);
Maqsadlar bazasi(MB);
Algoritmlik yechimlar metodlar blogi;
Bilimlarni o’zlashtirish blogi;
Yechimlarni tushuntirish blogi;
Informasiyani chiqarish blogi;
Boshqarish ob`yekti.
Informasiyani kiritish blogi raqamli ma`lumotlarni, matnlarni, ovozni va tasvirlarni kiritish uchun xizmat qiladi. Informasiya sistemaning kirishiga yechilayotgan masalaga qarab, foydalanuvchidan, tashqi muhitdan va boshqarish ob`yektidan bo’lishi mumkin. Keyin kirish informasiyasi mantiqiy chiqarish blogiga uzatiladi yoki to’g’ridan to’g’ri ma`lumotlar bazasiga (MB) uzatilishi
mumkin. Predmet sohasining ob`yekti bo’yicha iformasiya simvollar yoki raqamlar ko’rinishida bo’ladi.
Mantiqiy chiqarish va boshqarish informasiyasini shakllantirish blogi intellektual sistemaning aniqmas formallashtirilgan masalalarini yechimini izlashni ta`minlaydi va harakatlarni rejalashtirishni va foydalanuvchi yoki boshqarish ob`yekti uchun boshqarish informasiyani shakllantirishni amalga oshiradi. Bunda ma`lumotlar bazasi(MB), bilimlar bazasi (BB), maqsadlar bazasi (MaB) va yechimlarning algoritmik metodlari bazasi (YeAMB) asos bo’ladi.
Ma`lumotlar bazasi – predmet sohasi ob`yekti bo’yicha barcha ma`lumotlar to’plamidir.
Bilimlar bazasi – bilimlar yig’indisi bo’lib, o’z ichiga, masalan produksion qoidalar sistemasini, predmet sohasining qonuniyatlarini oladi.
Maqsadlar bazasi – sistemaning lokal maqsadlar to’plami bo’lib, global maqsadga erishish uchun konkret momentda va konkret situasiyada aktivlashtirilgan bilimlar yig’indisidir.
|
| |
– misol. Berilgan tekst - X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar

|
X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar
|
bet | 98/123 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 2,23 Mb. | | #143444 |
Bog'liq X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar 1 – misol. Berilgan tekst:
Robot A punktda turibdi. Robot yuklanmagan. Robot A punktda turganda agar A punktdan B punktga yo‘l bo‘lsa, B punktga boradi. Robot B punktda
turganda agar B punktdan C punktga yo‘l bor bo‘lsa u C punktga boradi (13.8 – rasm).
13.7-rasm. Robotning yo‘ldagi ko‘rinishi.
Yechish:
– qadam. : Robot A punktda turibdi.
Robot yuklangan emas.
Robot A punktda tursin va A punktdan B punktga yo‘l bor, oqibat robot B punktda tursin.
Robot B punktda tursin va B punktdan C punktga yo‘l bor, oqibat robot C punktda tursin.
Bog‘lovchilar: - .
– qadam.
Robot A punktda tursin, Robot B punktda tursin, Robot C punktda tursin.
Robot yuklangan emas
– guruh:
– guruh:
– guruh:
A punktdan B punktga yo‘l bor, B punktdan C punktga yo‘l bor. 3 – qadam.
Mohiyatlar ramzlari:
– qadam.
Ob’ektlar ramzlari (terminlar):
2 – misol. Berilgan tekst:
Robot A nuqtada yerda turibdi. Narvon yerda B nuqtada turibdi. Olma yerdagi C nuqta ustida narvon balandligida osilib turibdi. Robotning qo‘lida olma yo‘q. Robot A nuqtadan B nuqtaga o‘ta oladi, narvonni C nuqtaga surib olib bora oladi, narvon ustiga chiqa oladi. Robot C nuqtadagi narvon ustida bo‘lganda olmani uzib ola oladi (13.8 – rasm).
– rasm. Robot va olma holati. A, B, C
Yechish:
1- qadam. A nuqtada turibdi.
Narvon B nuqtada turibdi.
Olma C nuqta ustida narvon balandligida. Robotning qo‘lida olma bor emas.
Robot A nuqtada turibdi oqibat Robot B nuqtada turibdi.
Robot B nuqtada turibdi va
Narvon B nuqtada turibdi oqibat Robot C nuqtada turibdi va Narvon C nuqtada turibdi.
Robot C nuqtada turibdi va
Narvon C nuqtada turibdi oqibat Robot narvon ustida va
Narvon C nuqtada turibdi.
Robot narvon ustida va
Narvon C nuqtada turibdi va
Robotning qo‘lida olma bor emas oqibat Robot narvon ustida va
Narvon C nuqtada turibdi va Robot qo‘lida olma bor.
.
Bu misolda da qatnashgan elementar gaplardagi fe’l – kesim hozirgi zamon fe’li shaklida, gaplar esa darak gap shaklida berilgan.
|
| |
«Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического програмирования» - bet 48

“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
55
Oripova Mavluda Qodirovna
BVXTXQTMOHM "Ijtimoiy-iqtisodiy fanlar metodikasi" kafedrasi
katta o’qituvchisi
O’QITUVCHI IJODKORLIGINI SHAKLLANTIRISHNING
PEDAGOGIK ASOSI
Annotatsiya:
Ushbu maqolada ta’lim tizimida pedagoglarning kreativlik
sifatlariga ega bo‘lishlari ularda o‘quv va tarbiya jarayonlarini tashkil etishga
an’anaviy yondashishdan farqli yangi g‘oyalarni yaratish, bir qolipda
fikrlamaslik, o‘ziga xoslik, tashabbuskorlik, noaniqlikka toqat qilmaslik kabi
jihatlar ochib berilgan
Shaxsning kreativligi uning tafakkurida, muloqotida, his-tuyg‘ularida,
muayyan faoliyat turlarida namoyon bo‘ladi. Kreativlik shaxsni yaxlit holda
yoki uning muayyan xususiyatlarini, zehni o‘tkirlikni tavsiflaydi.
Kreativlik
(lot.,ing.“create” - yaratish, “creative” yaratuvchi, ijodkor) –
individning yangi g‘oyalarni ishlab chiqarishga tayyorlikni tavsiflovchi hamda
mustaqil omil sifatida iqtidorlilikning tarkibiga kiruvchi ijodiy qobiliyati
ma’nosini ifodalaydi.
Amerikalik psixolog P.Torrens fikricha,
kreativlik
muammo yoki ilmiy farazlarni ilgari surish;
farazni tekshirish va o‘zgartirish;
qaror natijalarini shakllantirish asosida muammoni aniqlash;
muammo yechimini topishda bilim va amaliy harakatlarning o‘zaro
qarama-qarshiligiga nisbatan ta’sirchanlikni ifodalaydi. [1,28]
Boshqa har qanday sifat (fazilat) kabi kreativlik ham birdaniga
shakllanmaydi. Kreativlik muayyan bosqichlarda izchil shakllantirib va
rivojlantirilib boriladi.
Pedagogning kreativlik sifatlariga ega bo‘lishi uning shaxsiy qobiliyatlari,
tabiiy va ijtimoiy quvvatini, kasbiy faoliyatni sifatli, samarali tashkil etishga
yo‘naltiradi. Ta’lim tizimida faoliyat yuritayotgan pedagoglarning kreativlik
sifatlariga ega bo‘lishlari ularda o‘quv va tarbiya jarayonlarini tashkil etishga
an’anaviy yondashishdan farqli yangi g‘oyalarni yaratish, bir qolipda
fikrlamaslik, o‘ziga xoslik, tashabbuskorlik, noaniqlikka toqat qilmaslikka
yordam beradi.
Binobarin, kreativlik sifatlariga ega pedagog kasbiy faoliyatini tashkil etishda
ijodiy yondashish, yangi, ilg‘or, o‘quvchi va talabalarning o‘quv faoliyatini,
shaxsiy sifatlarini rivojlantirishga xizmat qiladigan g‘oyalarni yaratishda
|
–rasm. Issiq shtamplash RTKsi

|
–rasm. Issiq shtamplash RTKsi
|
bet | 62/123 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 2,23 Mb. | | #143444 |
Bog'liq X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar –rasm. Issiq shtamplash RTKsi:
bunker, 2- uzatuvchi va yo‘naltiruvchi qurilma, 3- transport konveyeri, 4-
qizdirish pechi, 5- fiksirlovchi qurilma, 6- datchik, 7- boshqarish qurilmasi, 8-
robot, 9- qaytarish transporteri, 10,11- presslar, 12- qoliplash qirralarini kesuvchi qurilma, 13- tayer mahsulot bunkeri.
Nazorat savollari
Mexanik ishlov berish RTK lari?
RTK larda ishlov berishga moyil detallarning tahlili?
Stanoklar guruhiga xizmat ko‘rsatadigan RTK lar?
Robotlashtirilgan ishchi pozitsiya sxemasini keltiring?
Raqamli boshqariladigan robototexnik bo‘linmaning struktura sxemasi?
Sanoat roboti avtomatlashtirilgan liniya struktura sxemasi?
Temirchilik – preslash operatsiyalarida ishlatiladigan RTK lar?
Temirchilikda ishlatiladigan sanoat robotlari asosiy qo‘llanilish sohalari?
Sovuq shtampovkada ishlatiladigan sanoat robotlarining xususiyatlari?
Robotlashtirilgan sovuq shtamplash liniyasining sxemasi?
Issiq shtamplash RTK lari?
Termik ishlov berish RTK lari?
Issiq shtamplash RTK si sxemasini keltiring?
Shtamplash RTK sining tashkil etuvchi qismlari?
BOB. MOBIL ROBOTOTEXNIK TIZIMLAR
Mobil robototexnik tizimlarning vazifalar
Mobil robototexnik tizimlar (MRT) o‘z navbatida avtomatik boshqariladigan qo‘zg‘aluvchan ob’ektlarni bildiradi.
MRTlar harakat marshruti programmasidan tashqari mo‘ljalni programmalashtirilgan avtomatik adreslash imkoniyatiga ham egadirlar. Buning ustiga avtomatik ravishda yuklanishlari va yuklarni tushirishlari mumkin [2, 4].
Ishlab chiqarish (sanoat) sexlarida ular detallar va instrument (asbob) larni stanoklarga va stanoklardan omborlargacha avtomatik ravishda tashish uchun xizmat qiladilar. Bunday MRTlar namunasi o‘rnida robokaralarni keltirish mumkin.
Bunday qo‘zg‘aluvchan sistemalarda manipulyatsion mexanizmlar o‘rnatilishi mumkin. Bu turdagi sistemalar (mexanizm)larga xalq xo‘jaligining turli tarmoqlaridagi moslashuvchan avtomatlashtirilgan ishlab chiqarishlar tarkibidagi avtomatlashtirilgan omborlarga xizmat ko‘rsatadigan harakatlanuvchi qurilmalar kiritilishi mumkin.
MRTning umumiy ko‘rinishdagi sxemasi 9.1 - rasmda keltirilgan.
|
| |
- rasm. Moslashuvchan robotli RTK

|
- rasm. Moslashuvchan robotli RTK
|
bet | 57/123 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 2,23 Mb. | | #143444 |
Bog'liq X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar - rasm. Moslashuvchan robotli RTK:
1 – yuklovchi qurilma, 2 – oraliq qurilma, 3- yuk tushiruvchi qurilma, 4 –
guruhli boshqaruv qurilmasi, 5 – rotorli stol, 6 – yuklash qurilmasi, 7 – tozalash vannasi, 8 – payvandlash vannasi, 9 –flyuslash vannasi.
RTKdagi mexanik moslashtirish qurilmalari sifatida vibromodullar xizmat qiladi va ular detallarni avtomatik izlash jarayonini bajaradilar.
Detallarni avtomatik tarzda yunaltirish, jamlash va donalab jo‘natib turish uchun vibrobunkerli yuklash qurilmasi xizmat qiladi.
Moslashuvchan guruhli boshqaruv mikroEhM tomonidan amalga oshiriladi.
MikroEhM quyidagi funksiyalarni bajaradi:
Yig‘uv jihoz - uskunasi ishini nazorat qilib boradi;
Ijro mexanizmlari harakatlari programmalariga tezkorlik bilan tuzatishlar kiritadi;
Taktil datchiklardan kelgan informatsiyani qayta ishlab beradi;
Yig‘uv pozitsiyalarida detallarning bor-yo‘qligini hamda yig‘uv sifatini nazorat qilib boradi.
Jarayonning epchilligini, moslashuvchanligini va unumdorligini oshirish uchun birnechta RTK qo‘llanilishi maqsadga muvofiqdir. 3 ta RTK bazasida radiopriyomniklar g‘altaklarini o‘rash, yig‘ish va taxlash uchun epchil- moslashuvchan avtomatik boshqaruvi (GAU – gibkoe avtomaticheskoe upravlenie) yaratilgan. Uning yordamida erishilgan unumdorlik – yiliga ishlab chiqariladigan
2,5 mln. g‘altak bilan o‘lchanadi. RTKlarda optik va taktil (teginish) datchiklardan foydalaniladi. Ular boshqaruv sistemasini zarur informatsiya bilan ta’minlaydilar [4, 9].
Nazorat savollari
Yig‘uv jarayonini amalga oshirish bosqichlari.
Robototexnik yig‘uv tizimini qurish prinsiplari.
Yig‘uvda ishlatiladigan robotlarning xususiyatlari.
Detallar magazinidan foydalanish sxemasi.
Yig‘uv operatsiyalarini bajarishda qo‘llaniladigan robotlar guruhlari.
Qanday yig‘uv robotlarini bilasiz ?
Yig‘uv avtomatiga nimalar kiradi ?
Yig‘uv operatsiyalarini avtomatlashtirishda adaptiv robotlarning qo‘llanilishi.
RTK tarkibidagi sanoat roboti qanday operatsiyalarni bajaradi?
Yig‘uv RTK si tarkibidagi mikro – eHM qanday funksiyalarni boshqaradi ?
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashningBog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
56
faollik ko‘rsatish, ilg‘or pedagogik yutuq va tajribalarni mustaqil o‘rganish,
shuningdek, hamkasblar bilan pedagogik yutuqlar xususida doimiy, izchil fikr
almashish tajribasiga ega bo‘lishga e’tibor qaratadi.
Pedagog o‘z-o‘zidan ijodkor bo‘lib qolmaydi. Uning ijodkorlik qobiliyati
ma’lum vaqt ichida izchil o‘qib-o‘rganish, o‘z ustida ishlash orqali
shakllantiriladi va u asta-sekin takomillashib, rivojlanib boradi. Har qanday
mutaxassisda bo‘lgani kabi bo‘lajak pedagoglarning kreativlik qobiliyatiga ega
bo‘lishlari uchun talabalik yillarida poydevor qo‘yiladi va kasbiy faoliyatni
tashkil etishda izchil rivojlantirib boriladi. Bunda pedagogning o‘zini-o‘zi
ijodiy faoliyatga yo‘naltirishi va bu faoliyatni samarali tashkil eta olishi muhim
ahamiyatga ega.[2,77]
Pedagog ijodiy faoliyatni tashkil etishda muammoli masalalarni yechish,
muammoli vaziyatlarni tahlil qilish, shuningdek, pedagogik xarakterdagi ijod
mahsulotlarini yaratishga alohida e’tibor qaratishi zarur. Muammoli masala va
vaziyatlarni hal qilar ekan, pedagogning masala yechimini topishga ijodiy
yondashishi unda hissiy-irodaviy sifatlarning rivojlanishiga yordam beradi.
Pedagog o‘z oldiga muammoli masalalarni qo‘yish orqali mavjud bilimlari va
hayotiy tajribalariga zid bo‘lgan dalillar bilan to‘qnash keladi. Buning natijasida
o‘z ustida ishlash, mustaqil o‘qib o‘rganishga nisbatan ehtiyoj sezadi.
Pedagogik kreativlik (ijodkorlik) - pedagogning an’anaviy pedagogik
fikrlashdan farqli ravishda ta’lim va tarbiya jarayonini samaradorligi
ta’minlashga xizmat qiluvchi yangi g‘oyalarni yaratish, shuningdek, mavjud
pedagogik muammolarni ijobiy hal qilishga bo‘lgan tayyorgarligini
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashningBog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
51
4. Функция объединения-разъединения людей, с одной стороны, посредством
установления между ними контактов способствует передаче друг другу
необходимых сведений и настраивает их на реализацию общих целей,
намерений, задач, соединяя их тем самым в единое целое, а с другой
стороны, она может быть причиной дифференциации и изоляции личностей в
результате общения.
5. Функция организации и поддержания отношений служит интересам
налаживания и сохранения достаточно устойчивых и продуктивных связей,
контактов и взаимоотношений между людьми в интересах их совместной
деятельности.
6. Внутриличностная функция общения реализуется в общении человека с
самим собой (через внутреннюю или внешнюю речь, построенную по типу
диалога).
Выделяют следующие функции общения:
1) информационно коммуникативную (передача, прием информации);
2) аффективнокоммуникативную (обмен эмоциями);
3) регуляционно-коммуникативную (влияние на поведение другого).
Общение чрезвычайно многогранно. Оно может быть представлено в своем
разнообразии по
видам.
1) Различают межличностное и массовое общение. Межличностное общение
связано с непосредственными контактами людей в группах или парах,
постоянных по составу участников.
Массовое общение
– это множество непосредственных контактов
незнакомых людей, а также коммуникация, опосредованная различными
видами средств массовой информации.
2) Выделяют также межперсональное общение и ролевое. В первом случае
участниками общения являются конкретные личности, обладающие
специфическими индивидуальными качествами, которые раскрываются по
ходу общения и организации совместных действий.
В случае ролевой коммуникации ее участники выступают как носители
определенных ролей (покупатель — продавец, учитель — ученик, начальник
— подчиненный).
В ролевом общении человек лишается определенной спонтанности своего
поведения, так как те или иные его шаги, действия диктуются исполняемой
ролью. В процессе такого общения человек проявляет себя уже не как
индивидуальность, а как некоторая социальная единица, выполняющая
определенные функции.
|
| |
Empirik metod nimalarni aniqlash uchun tatbiq etiladi?

|
Empirik metod nimalarni aniqlash uchun tatbiq etiladi?
|
bet | 15/21 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 51,59 Kb. | | #159213 |
Bog'liq Boshlang`ich ta`lim o`qituvchilarining test savollari Тестлар-fayllar.org11. Empirik metod nimalarni aniqlash uchun tatbiq etiladi?
*a) Ilg`or о`qituvchilar tajribasini о`rganish va baholash, ommalashtirish, о`quvchilarni о`qitish jarayonini kuzatish, о`qituvchi va о`quvchi faoliyatini aniqlash uchun tatbiq etiladi.
b) Masalaning metodik asosini aniqlash maqsadida c) Hozirgi fanlarga oid masalani aniqlash maqsadida
d) Masala tarixini aniqlash maqsadida
12. Tilning ifoda vositalarini toping.
*a) So`z, so`z birikmasi va gap. b) So`z, fikr, ibora.
c) So`z birikmasi, fikr, orfografiya d) Morfologiya, til shart lari, fe`lning tuzilishi.
13. Nutq o`stirishga oid ish turlarini aniqlang.
*a)Ongli, to`g`ri va ravon o`qishga o`rgatish, lug`at boyliklarini oshirish. b) Nutq o`stirishning shakllanish va tashkil etish jarayonidagi ishlar. c) Imloni o`zlashtirilishida o`quvchilarda ma`lum bilim hosil etish
d) Nutqiy mashqlar orqali ko`nikmalarini shakllantirish.
14. Nutqiy kompetensiyalar to`g`ri berilgan qatorni toping.
*a) tinglab tushunish, so`zlash, o`qish, yozish b) so`zlash, gapirish, tasvirlash
c) tinglab tushunish, gapirish, tasvirlash d) o`qish, yozish, tasvirlash
15. Lingvistik kompetensiyalar to`g`ri berilgan qatorni toping.
*a) nutqda so`zlarning grammatik shakllardan to`g`ri foydalanish b) orfoepik shakllardan to`g`ri foydalanish
c) morfologik shakllardan to`g`ri foydalanish d) orfoepik va morfologik shakllardan to`g`ri foydalanish
16.Uyushiq bo`lakli sodda gap berilgan qatorni aniqlang.
*a) Gap tashuvchilarni, tirnoqdan kir izlovchilarni, chaqimchilarni men yomon ko`raman.
b) Ilmli ming yashar, ilmsiz bir yashar. с) Bahor keldi, gul ochildi, chaman bo`ldi yurtimiz.
d) Soy guvillab oqar va uning muzdek shamoli qirg`oqda tartibsiz o`sgan o`tlarni silkitar edi.
17. Bosh bo`laklar uyushib kelgan gapni toping.
*a) O`rmonlar, bog`lar uni quvontirdi, to`lqinlantirdi. b) Quyosh, havo — tanga davo.
с) Saida kitob bilan, she`r bilan dardlashardi. d) Havo salqin, toza
|
| |
- rasm. Qo‘zg‘aluvchan robotli RTL sxemasi

|
- rasm. Qo‘zg‘aluvchan robotli RTL sxemasi
|
bet | 51/123 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 2,23 Mb. | | #143444 |
Bog'liq X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar 6.12 - rasm. Qo‘zg‘aluvchan robotli RTL sxemasi:
QSR - qo‘zg‘aluvchan sanoat roboti, M-magazin, TR-Sanoat robotining harakat chizig‘i (trassasi).
Quyida 6.13 -rasmda yig‘uv RTL ning chiziqli joylashtirilish sxemasi keltirilgan:
6.13-rasm. Yig‘uv RTL ning chiziqli joylashtirilish sxemasi:
QTR-qadamli transportyor; K-kassetalar.
Bu yerda yig‘uv operatsiyalarini bir ish joyidan ikkinchi ish joyiga yig‘uv ob’ektlari bilan birgalikda siljuvchi qadamli transport konveyeridan foydalangan holda sanoat roboti bajaradi.
Bunda sanoat roboti asosiy operatsiyani bajaradi.
Quyida RTKning chiziqli-aylanali joylashtirish sxemasi keltirilgan (6.14 -
rasm).
- rasm. Robotlashtirilgan texnologik kompleksning chiziqli aylanali joylashtirilish sxemasi.
Bunday RTKlardan mexanik qayta ishlov berish sexlarida foydalaniladi. Sanoat roboti texnologik jihoz-uskunaga xizmat ko‘rsatish bo‘yicha yordamchi operatsiyalarni bajaradi.
Quyida (6.15- rasm) robotlashtirilgan yig‘uv bo‘linmasining aylanali joylashtirish sxemasi keltirilgan.
- rasm. RTKning aylanali joylashtirilish sxemasi.
Nazorat savollari
Sanoat robotlarining RTK larda qo‘llanilishining asosiy sxemalari?
Robot qurilma ichida joylashtirilgan holda sxema qanday bo‘ladi?
Sanoat robotini asosiy texnologik qurilma atrofida joylashtirish sxemasini keltiring?
Bir necha robotni o‘z ichiga olgan RTK sxemasi qanday bo‘ladi?
Jihozlarga robotlar guruhi tomonidan xizmat ko‘rsatish?
Jihozlarni aylana bo‘ylab joylashtirish sxemasini keltiring?
Asosiy texnologik operatsiyani yakka tartibda bajarish sxemasi qanday bo‘ladi?
Bir pozitsiyali RTK sxemasini keltiring?
Guruhli RTK sxemasi qanday bo‘ladi?
Ko‘p pozitsiyali RTK sxemasini keltiring?
RTK ning chiziqli joylashtirish sxemasi?
Qo‘zg‘aluvchi robotli RTK sxemasi?
Yig‘uv RTK ning chiziqli joylashtirish sxemasi qanday bo‘ladi?
Robotlashtirilgan texnologik kompleksning chiziqli-aylanali joylashtirish sxemasini keltiring?
RTK ning aylanali joylashtirish sxemasi?
|
| |
Husnixat darslarida sinfda yorug`lik qaysi tomondan tushishi kerak?

|
Husnixat darslarida sinfda yorug`lik qaysi tomondan tushishi kerak?
|
bet | 18/21 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 51,59 Kb. | | #159213 |
Bog'liq Boshlang`ich ta`lim o`qituvchilarining test savollari Тестлар-fayllar.org34. Husnixat darslarida sinfda yorug`lik qaysi tomondan tushishi kerak?
*a) Chap tomondan; b) O`ng tomondan ; c) Yuqori tomondan;d) Past tomondan ;
35.Yozuv darslarida namunaga qarab yozish nima?
*a) Harflarning shaklini namuna qilib ko`rsatish va yozdirishdir;b) Harflarning o`qib berish, ko`rsatish va yozdirishdir
c) O`qituvchi unsurlarini sanash orqali yozdirib tushuntiradi;d) O`qituvchi harf va uning tovushlarini sanash orqali yozdirib tushuntiradi;
36.Boshlang`ich sinflarda insho tahlili va xatolar ustida ishlash uchun qancha daqiqa vaqt ajratiladi?
*a)20-25 daqiqa b)15-18 daqiqa c)16-18 daqiqa d) 18-20 daqiqa
37. Savod o`rgatish nima?
*a) elementar o`qish va yozishga o`rgatish b) ona tilidan bilim berish c) ifodali o`qish d) o`qishga o`rgatish
38. Yozuv malakasi bu-
*a) nutqqa oid malaka b) tilga oid malaka c) elementar o`qish va yozishga o`rgatish d) til va nutqqa oid malaka
39. Lingvistik kompetensiya o`z ichiga nimalarni oladi?
*a) fonetika, grafika, orfoepiya, orfografiya, leksika, grammatika va uslubiyotiga oid
b) fonetika, grafika, orfoepiya, orfografiya, leksika c) fonetika, grafika, orfoepiya
d) orfografiya, leksika, grammatika va uslubiyotiga oid
40. Yozuv jarayonidagi xato turi?
*a) orfografik b) fonetik c) Stilistik d) lug`aviy
41. Nutq jarayonidagi xato turi?
*a) fonetik b) orfografik c) Stilistik d) lug`aviy
42. O`qish fani bo`yicha kompetensiyaviy yondashuvga asoslangan nechta yo`nalishda DTS talablari belgilangan?
*a) 2 ta b) 3 ta c) 4 ta d) 5 ta
43. O`qish fani bo`yicha kompetensiyaviy yondashuvga asoslangan DTS talablari to`g`ri belgilangan qatorni toping
*a) Adabiy-nutqiy kompetensiyalar, badiiy asarni tahlil qilish kompetensiyasi
b) nutqiy kompetensiya, badiiy asarni tahlil qilish kompetensiyasi,c) nutqiy kompetensiya, adabiy-nutqiy va lingivistik kompetensiya d) Adabiy-nutqiy kompetensiyalar, nutqiy kompetensiyalar.
|
| |