Pedagogik deontologiyaning boshqa fanlar bilan aloqasi

|
Pedagogik deontologiyaning boshqa fanlar bilan aloqasi
|
bet | 4/6 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 105,51 Kb. | | #250089 |
Bog'liq 1-mavzu ped deontologiya3. Pedagogik deontologiyaning boshqa fanlar bilan aloqasi
Pedagogik deontologiya inson bilimlarining ajratilgan sohasi emas. U barcha fanlar bilan o'zaro bog'liq bo'lib, uning obe’kti shaxsdir.
Pedagogik deontologiya va falsafaning o'zaro bog'liqligini kelajakdagi o'qituvchilarning deontologik tayyorgarligini shakllantirishdagi uslubiy yondashuvlarni, turli ijtimoiy-iqtisodiy shakllanishlarda jamiyat rivojlanish qonunlarini belgilashda ko'rish mumkin. Dialektika va bilimlar nazariyasi kabi falsafaning bunday sohalari o'qituvchining tadqiqot tafakkurini rivojlantirishga hissa qo'shadi - bu uning deontologik tayyorgarligining ko'rsatkichlaridan biridir.
Pedagogik deontologiya va pedagogik axloqning o'zaro bog'liqligi shundan iboratki, pedagogik axloq o'qituvchining kasbiy axloq me'yorlarini tekshirganligi sababli, pedagogik axloqiylik pedagogik deontologiyaning nazariy asosidir, pedagogik deontologiya esa ularning bajarilishini ta'minlaydi.
Bundan tashqari, pedagogik deontologiya va pedagogik axloq pedagogik jarayonni insonparvarlashtirishning yagona muammosini hal qiladi. Demak, masalan, pedagogik deontologiyaning tadqiqot predmeti - bu o'qituvchining kasbiy xulq-atvori, uning kasbiy va pedagogik axloqini shakllantirish, pedagogik axloq predmeti - o'qituvchining ongi, xulq-atvori, munosabati va faoliyatida axloqning namoyon bo'lish qonuniyatlari.
Ushbu fanlarning o'zaro bog'liqligini ular hal qiladigan vazifalarda ko'rish mumkin: agar pedagogik axloq o'qituvchining axloqiy qiyofasiga jamiyat tomonidan qo'yiladigan talablarni shakllantirsa, u holda pedagogik deontologiya ushbu normalarni amalda joriy etish mexanizmini o'rganadi; agar pedagogik axloq harakatlarning axloqiy qiymatini shakllantirsa, u holda pedagogik deontologiya ularning xabardor bo'lishiga va xatti-harakatlarini mos ravishda tartibga solishga yordam beradi; agar pedagogik axloq pedagogik faoliyatning axloqiy me'yorlarini ishlab chiqadigan bo'lsa, u holda pedagogik deontologiya ushbu me'yorlarni, qoidalarni ta'lim xodimlarining harakatlari va harakatlarida tekshiradi.
Pedagogik deontologiya va psixologiya o'rtasidagi bog'liqlikni hisobga olgan holda ushbu fanlarning oldida turgan vazifalarga alohida e'tibor qaratish lozim. Masalan, psixologiya inson psixikasining rivojlanish qonuniyatlarini o'rganadi va psixologik qulaylik muhiti yaratish asosida bola shaxsining rivojlanishini boshqarish qonunlarini ishlab chiqish pedagogik deontologiya vazifalaridan biridir. O'z navbatida, bolalarning rivojlanishi bu psixikada (fikrlash, faoliyat) maqsadga muvofiq ravishda o'zgarishdan boshqa narsa emas. Binobarin, uni psixologik bilimlarga ega bo'lmagan mutaxassislar bajara olmaydi.
Insonni tarbiyalash darajasini aniqlashda biz kuzatadigan munosabatlarning navbatdagi tomoni: tarbiya motivatsion harakatlar, ongli va impulsiv xulq-atvor tizimida, stereotiplarda, faoliyat ko'nikmalarida, hukmlarda aks etadi. Bu shuni anglatadiki, o'qituvchilarning bolalar bilan tarbiyaviy ishlarida erishilgan yutuqlarning ko'rsatkichlari psixikadagi, o'quvchilarning fikrlashidagi o'zgarishlardir. Aks holda, pedagogik faoliyat natijalari bilimli kishilarning psixologik xususiyatlarining o'zgarishi bilan tashxis qo'yilgan deb aytishimiz mumkin. Ushbu fanlarning o'zaro aloqasi pedagogik deontologiya va psixologiyaning tadqiqot usullaridan foydalanganda ham sodir bo'ladi. Psixologik ilmiy tadqiqotlarning ko'plab vositalari pedagogik deontologiyaning tadqiqot vazifalarini (reyting, psixologik testlar, so'rovnomalar va hk) hal qilishda muvaffaqiyatli xizmat qiladi.
Pedagogik deontologiya fiziologiya bilan chambarchas bog'liq. Ajralmas organizm va uning alohida qismlari, funktsional tizimlarining hayotiy faoliyati to'g'risidagi fan sifatida fiziologiya bolaning moddiy va energetik rivojlanishining rasmini ochib beradi. Bolaning jismoniy va aqliy rivojlanishini boshqarish mexanizmlarini tushunish uchun, ayniqsa, yuqori asabiy faoliyatning qonuniyatlari muhim ahamiyatga ega va P.K.Anoxinning funktsional tizimlar nazariyasi o'qituvchiga va juda o'qimishli kishilarga bilish va sotsializatsiya jarayonlarining mohiyatini ochib beradi. O'qituvchining bolaning rivojlanishidagi fiziologik jarayonlarni bilishi va uning o'zi tarbiyaviy ta'sirni o'zlashtirishni anglashga olib keladi, pedagogik ishlarni tashkil qilishda, yuklamalarni aniqlashda, talabalarga va o'ziga qo'yiladigan talablarni taqdim etishda xavfli, noto'g'ri qarorlardan ogohlantiradi.
Pedagogik deontologiya va sotsiologiya o'rtasidagi munosabatlar ko'p qirrali. Sotsiologiya jamiyat haqida ajralmas tizim sifatida, uning alohida tarkibiy qismlari haqida, jamiyatning faoliyati va rivojlanishi jarayonlari to'g'risida fan ekanligiga qaramay, u o'zining amaliy tabiati sohasidagi ta'lim sohasini ham o'rganadi. Masalan, sotsiologik fan tarkibida ta'lim, tarbiya, bola sotsiologiyasi, sog'liqni saqlash sotsiologiyasi va boshqalar kabi yo'nalishlar rivojlanib bormoqda.
Pedagogik deontologiyani rivojlantirish uchun muhim imkoniyatlar uning tibbiyot bilan integratsiyalashuv istiqbollarida mavjud. Aytilganlarning dolzarbligiga ishonch hosil qilish uchun maktab o'tmishini eslash kifoya. O'qituvchilarning sog'lom va nosog'lom o'quvchilarga bo'lgan teng talablari ikkinchisi uchun mojaro va azob-uqubatlarni keltirib chiqaradi. Va didaktogen nevrozlar, ularning sababi ta'limdagi muvaffaqiyatsizliklar va o'qituvchilar va o'quvchilar o'rtasidagi salbiy munosabatlarning tajribasi bo'lib, kasal bolalar va o'spirinlarning farovonligi uchun juda muhimdir.
Pedagogik deontologiyaning xalq pedagogikasi bilan aloqasi ham muhim ahamiyatga ega, chunki bu sizga bolaning xarakterining milliy xususiyatlarini tushunish va hisobga olish, uni tarbiyalashda va xalqning urf-odatlari va urf-odatlarini o'rgatishda foydalanishga imkon beradi, bu darsda psixologik qulaylikni yaratishga va o'qituvchi va ta'limning barcha ishtirokchilari o'rtasida to'g'ri munosabatlarni o'rnatishga yordam beradi. jarayon. Ota-bobolarimiz biron bir kitob o'qimay, kundalik, oddiy hayotida yuzaga keladigan vaziyatlarni tarozida tortib, o'ylamasdan, bolalarni xotirjam va bosiq inson sifatida tarbiyalashga harakat qilishgan. Buning uchun ular avloddan avlodga o'tib, bu bebaho, qimmatbaho meros sifatida yosh avlodni tarbiyalash va o'qitishga, milliy urf-odatlar va urf-odatlarga ijobiy ta'sir ko'rsatmoqda. Bu talablarning barchasi har bir o'qituvchida bo'lishi kerak bo'lgan deontologik fazilatlarga mos keladi.
|
| |