Elektr tokning ishi va quvvati - Mavzu: emm tushunchasi vektorlari uchun chegaraviy shartlar. Em,Emm vektorlari,...

|
Mavzu: emm tushunchasi vektorlari uchun chegaraviy shartlar. Em,Emm vektorlari, maydon nazariyasi operatorlari. Elektr va magnit maydon vektorlari
|
bet | 3/10 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 273,79 Kb. | | #254168 |
Bog'liq farrux mustaqil 5Elektr tokning ishi va quvvati.
Tokning ishi.
Elektr toki o’zi bilan energiya uzatishi tufayli juda keng qo’llaniladi. Bu energiyani istalgan boshqa turdagi energiyaga aylantirish mumkin. O’tkazgichda zaryadli zarralar tartibli harakat qilganda elektr maydon ish bajaradi, bu ishga tokning ishi deyiladi. Zanjirning ixtiyoriy bir qismini olamiz, bu qism bir jinsli o’tkazgich: cho’g’lanma lampochka tolasi va elektr dvigatelining chulg’ami bo’lishi mumkin. vaqt ichida o’tkazgichning ko’ndalang kesimidan zqryad o’tadi deb faraz qilaylik, unda elektr maydon ish bajaradi. bo’lgani uchun bu ish quyidagiga teng:
Zanjirning bir qismida tok bajargan ish tok kuchi, kuchlanish, ish bajarishga ketgan vaqt ko’paytmasiga teng. Zanjirning ko’rilayotgan qismida elektr energiya qanday tur energiyaga aylanishidan qat’iy nazar, ish shu formula orqali ifodalanadi. O’tkazgichdan tok o’tish jarayonida elektr maydon elektronlarni tezlashtiradi, elektronlar kristall panjaraning ionlari bilan to’qnashib, ionlarga o’z energiyasini beradi. Natijada ionlarning muvozanat vaziatlari atrofida xaotik harakatining energiyasi ortadi. Bu ichki energiyaning ortganini bildiradi. O’tkazgich harorati ko’tariladi va atrofdagi jismlarga issiqlik bera boshlaydi. Ma’lum vaqtdan so’ng bu jarayon barqarorlashadi va harorat vaqt o’tishi bilan o’zgarmay qoladi. O’tkazgich atrofdagi jismlarga tokning ishiga teng miqdorda issiqlik berib turadi. Shunday qilib, tokning ishi boshqa jismlarga uzatadigan issiqlik miqdorini ifodalaydi.
O’tkazgichlarni ketma-ket ulaganda dan, parallel ulashda dan foydalanish qulay. Bu uchta formula zanjirning E.Y.K ga ega bo’lmagan qismida tokning bajargan ishini hisoblash formulalaridir. Endi zanjirning E.Y.K li qismini ko’raylik. Zanjirda E.Y.K bo’lganida elektr energiya qisman ichki energiyaga va qisman boshqa tur energiyaga aylanishini ko’rdik. Endi zanjirning bunday qismida elektr energiyaning qanday qismi ichki energiyaga aylanishini hisoblaymiz. Birlik zaryad o’tganda elektr energiyaning qanday ulushi ichki energiyasiga aylanishini zanjirning shu qismidagi kuchlanishning tushishi ko’rsatadi. Agar zanjir qismidan zaryad o’tsa, u holda shu qism energiyasining ortishi ga teng bo’ladi, lekin bo’lgani uchun
ni olamiz. Demak, zanjirning berilgan qismida energiyaning issiqlik ta’siriga sarflangan qismini aniqlovchi tokning ishi (21.5) formula orqali ifodalanadi. Bu formula zanjirning istalgan qismi uchun, jumladan, generator uchun ham o’rinlidir. Generatordan boshqa tur energiya hisobiga olingan elektr energiya qiymatini aniqlovchi tashqi kuchlarning bajargan ishi
ifodadan topiladi, bo’lgani uchun
bo’ladi. (21.6) ni iste’molchiga ham qo’llash mumkin. Bu holda E.Y.K ni bildiradi. Bu ish elektr energiyaning mexanik yoki kimyoviy energiyaga aylanishini ko’rsatadi. Amalda tok ishining sistemadan tashqari birliklaridan ham foydalaniladi.
quvvatli tokning 1 soatdagi ishi.
quvvatli tokning 1 soatdagi ishi.
Tokning ishini o’lchaydigan asbob schyotchik (hisoblagich) deb ataladi, tok ishi birligining narxi esa tariff deyiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: emm tushunchasi vektorlari uchun chegaraviy shartlar. Em,Emm vektorlari, maydon nazariyasi operatorlari. Elektr va magnit maydon vektorlari
|