nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kurs ishining obekti - Abdulla qodiriy nomidagi jizzax davlat pedogogika universiteti

|
Abdulla qodiriy nomidagi jizzax davlat pedogogika universiteti
|
bet | 2/7 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 139,09 Kb. | | #255387 |
Bog'liq talim menejmentini (5)Kurs ishining obekti: -Ta’lim menejmentini o‘qitishda bilim va malaka ko’nikma ishlarning o‘rni va ahamiyati.
- Ta’lim menejmentini o‘qitishda foydalanadigan mustaqil ish turlari va mazmuni
- Ta’lim menejmentini o‘qitishda bilim, malaka, va ko’nikmalarini o’qitish foydalanish metodologiyasi.
- Mustaqil ishlarning turlariga ko‘ra ularning samaradorlikdarajasini baholash
Kurs ishi maqsadi: O‘quvchi talabalarga mustaqil ta’limning ahamiyatini tushuntirib berish.
Kurs ishi vazifasi. Resurslarning cheklanganligi bizni har bir qadamimizda tanlov zaruriyatini qo'yadi u o‘z navbatida turli variantlar orasidan eng maqbulini tanlay olish uchun bilim, mahorat talab qiladi. Ikkinchi- dan, bozor iqtisodiyotiga noaniqlik yoidosh. Har bir tanlov risk bilan bog‘liq. Uchinchidan, hozirgi paytda axborot oqimi nihoyatda katta. Texnika, texnologiyadagi yangiliklarni anglab ulgurib bo'lmaydi. Bularning hammasi yoshlarimizni har jihatdan barka- mol bo'lishlari uchun o‘z ustilarida mustaqil ravishda tinmay ishlash va izlanish ko‘nikmasini hosi! qilishni talab qiladi.
Kurs sihining nazariy asosi: 0‘quvchi-talaba mustaqil ishlash ko'nikmasini egallamasa, zamon talabi darajasidagi mutaxassis bo‘lib yetisha olmaydi, chunki, talabaning o‘qish yillari davomida olgan bilimlarining ko‘p qismi u faoliyat boshlagunga qadar eskiradi, ko'pgina bilimlar esa unutiladi. Bilimning eskirishi tez, axborot oqimi nihoyatda katta bo‘lgan hozirgi davrda mustaqil o‘qishga, o‘z ustida tinmay ishlash, izla- nishga o‘rganish har bir mutaxassis uchun nihoyatda zarur. Taniqli
olim G. Spenser tarbiya ishida o‘z-o‘zini takomillashtirish jarayoniga katta o'rin berilmog‘i lozimligini ta’kidlab, insoniyat faqat mustaqil o‘rganish tufayligina taraqqiy etganini ko'rsatgan.
|
| |
Mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston

Mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston
Download
2,33 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
17.05.2024
Hajmi
2,33 Mb.
#239457
Download
2,33 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston
Download
2,33 Mb.
Matnni ko'rish
Yonilg`i ta’minot tizimining tarkibiy qismlari

|
Yonilg`i ta’minot tizimining tarkibiy qismlari
|
bet | 8/35 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #15047 |
Yonilg`i ta’minot tizimining tarkibiy qismlari
Yonilg`i baki va unga biriktiriladigan qismlar.
Yonilg`i yurish yo`llari. (toplivoprovodnaya liniya)
Yonilg`i purkash tizimi.
Drossel zaslonkasini boshqarish qismi.
Havo bilan ta’minlash tizimi.
Kiritish va chiqarish kollektorlari.
Yonilg`i baki va unga biriktiriladigan qismlar:
Yonilg`i baki o`zi, benzo bakga yonilg`i quyish patrubkasi, yuqori bosimli elektrobenzonasos, yonilg`i satxini o`lchovchi datchik va bakni mahkamlovchi detallar, shu barchasini biriktiruvchi qismlar.
|
| |
Новый документ

Новый документ
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
16.05.2024
Hajmi
0,56 Mb.
#236916
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Новый документ
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
Ko`rsatkichlar nomi - Mashinasozlik

Ko`rsatkichlar nomi
|
O`lchov birligi
|
Qiymati
|
1
|
Avtomobillarni agregatlarga ajratish posti
|
dona
|
1
|
2
|
Avtomobillarni agregatlarga ajratish postining qiymati
|
m.so`m.
|
210*400=84000
|
4
|
Avtomobillarni agregatlarga ajratish postining unimdorligi
|
Dona/ kun
|
40
|
10
|
Ishchilar soni
|
nafar
|
3
|
11
|
Shundan ustalar soni
|
nafar
|
1
|
12
|
Smеnana soni
|
smеna
|
3
|
13
|
Elеktrodvigatеl quvvati
|
Kvt / soat
|
1,35
|
14
|
Ishchilar o`rtacha oyligi
|
m.so`m.
|
500
|
15
|
Elеktr enеrgiya narxi
|
So`m /`kvt
|
95
|
16
|
Yildagi ishchi kunlar soni
|
Kun
|
305
|
17
|
Xom ashyo chigitli paxta narxi
|
Mso`mG`ton
|
400
|
18
|
JT vaTXK: engil avto.
|
don/ kun
|
28
|
19
|
avtobus
|
So`m/ kg
|
2
|
20
|
Yuk avtomobili
|
So`m/ kg
|
10
|
II. Andijon “Avtotexxizmat” XJ bazasida yengil avtomobillarni agregatlarga ajratish postinining asosiy va xizmat ko`rsatish fondi xisoblab chiqiladi.
Shuningdеk ish tashkil qilishdagi xizmat ko`rsatish fondini xisoblash.
(baxosi)
1) Xizmat ko`rsatish fondini dastlabki qiymati Фds =84000 м so`м.
3) Jami asosiy fond qiymati Фas=84000 м so`м
4) Aylanma fond qiymati Фаy = Фas 0,14= 84000* 0,14=11760 m so`m
5) Xizmat ko`rsatish fondini umumiy qiymati “Фx/k” fondini topamiz.
Фx/k = Фas + Фаy =84000+ 11760 =95760 м so`м
6) Xizmat ko`rsatish fondini tashkil kilish uchun ustama xarajat (krеdit to`lov foizi) larini xisoblaymiz.
∆Фи/ч= Фи/ч *К=95760*0,14=13406 м so`м
5) Ishni tashkil kilish va krеdit tulovini xisobga olgan xoldagi jami kapital xajimni topamiz.
К= Фи/ч + ∆Фи/ч = 95760+13406=109166 м so`м
III. Andijon “Avtotexxizmat” XJ bazasida yengil avtomobillarni agregatlarga ajratish postinining yillik xizmat ko`rsatish xajmi va tayorlov narxi (xizmat birligiga ) xisoblanadi.
a) yillik xizmat ko`rsatish xajmi:
∑ Q = дн1х Др n1 х NA хТсм = 40*305*1,85*3 = 22002 soat /yil.
дн1 –shaxobcha unumdorligi dastlabki 40 dona /kun,
Др -yillik ishchi kunlar 305 кун
n - o`rtacha bir avtomobilga ko`rsatilgan xizmat 0,6 soat/ dona
Тсм -smеnadagi ish davomiyligi 7 soat
NA -turli turdagi diagnostika posti xizmat ko`rsatish joyi 3 ta
IV. Andijon “Avtotexxizmat” XJ bazasida yengil avtomobillarni agregatlarga ajratish postinining orqali ko`rsatilgan xizmat birligi narxi topiladi. Unda olinadigon daromad tannarx, yalpi foyda, amartizatsiya va samaralar xisoblanadi. Shaxobchada ko`rsatilgan xizmat birligi narxini xisoblaymiz. Xizmat birligini tayyorlov narxi quydagi modеl bilan topiladi:
Д1 = м1 +Х1 + Х2+ Х3+ Х4+ Х5+ Х6+ Х8+ Х9,
м1 xizmat birligiga mеhnat sarfi.
Х1 Ijtimoiy ajratma sarfi
Х2 material sarfi
Хз elеktro-enеrgiya sarfi
Х4 shaxobchani ishlatishga tayyorlash sarfi
Х5 amortizatsiya sarfi
Х6 davriy xarajatlar
Х8 yalpi foida
Х9 foida yol fondi uchun ajratmo
а) Shaxobchadagi usta (naladchik)larni ostacha toifasini aniqlaymiz.
Рср = N1 x Р1 + N2+ Р2 +…+ Nn Рn / ∑ N2 , N1,N2…Nn= (2*1+3*1+4*1+5*1): 4=3,5 раз
Р1, Р2…Рn –Raziryati mavjud odamlar;
2-jadval
|
Birinchi texnik xizmat ko‘rsatish (1-TXK)

Birinchi texnik xizmat ko‘rsatish (1-TXK).
1-TXK vaqtida KTXK tarkibiga kiradigan barcha ishlar, shuningdek, navbatdagi 1-TXK yoki 2-TXK gacha yo‘lni bosib o‘tishda avtomobil agregatlari, qismlari va tizimlarning benuqson ishlarini ta’minlaydigan qo‘shimcha ishlar bajariladi.
1-TXK ko‘rsatish ishlarini bajarishdan oldin umumiy tashhis qo‘yiladi.
Rul chambaragi va rul tortqilari sharnirlarida lyuft bor-yo‘qligi rul boshqarmasini tekshirish asboblari yordamida bajariladi, yuk avtomobillari tormozlarini tekshirish stendida avtomobil ishlayotgan vaqtda va to‘xtatib turish tormozining me’yorda ishlayotganligi; yoritish va ogohlantirish asboblari, oyna tozalagich, yuvgichlarning ishlashi, shamolni to‘sadigan, oynadan shamol urishi, orqani ko‘rish ko‘zgulari to‘g‘ri o‘rnatilganligi, shinalar holati tekshiriladi va ulardagi havo bosimi manometr yordamida aniqlanadi.
1-TXK da bajariladigan nazorat, mahkamlash va rostlash ishlari:
dvigatelni ramaga, uskunalarning dvigatelga, shovqin so‘ndirgichga, gaz kirish naychasining chiqarish kollektoriga puxta mahkamlanganligi tekshiriladi. Moy va suv tommayotganligiga ishonch hosil qilinadi. Ventilator, generator, gidrokuchaytirgich nasosi yuritmasi, tasmalarning tarangligi tekshiriladi. Zarur bo‘lsa, yuritma tasmalarining tarangligi rostlanadi.
Ta’minlash tizimining tarkibiy qismini holati, ularning birikish jipsligi aniqlanadi va sezilgan yonilg‘i tomchisi tomishi bartaraf etiladi;
Uzatmalar qutisini ilashma karteriga, kardan flanetslarini uzatmalar qutisiga va ketingi ko‘prikka, oraliq tayanchni ramaning ko‘ndalang to‘siniga, yarim o‘qlar flanetslarini g‘ildiraklar gupchagiga, qopqoqlarning asosiy uzatma karteriga puxta mahkamlanganligi, ilashma tepkisining erkin xarakatlanishi, rul chambaragi, gaykalar, sharli barmoqlar, chashkalar, burilish sapfalarining richaglari puxta mahkamlanganligi, rul boshqarmasini kuchaytirish tizimining zichligi tekshiriladi;
Tormozlar yuritmasidagi naycha va asboblar jipsligi, tormoz suyuqligi tomayotganligiga yoki siqilgan havo chiqmayotganligiga ishonch hosil qilinadi, tormozlari gidravlik yuritmali avtomobillarda – ish tormozi tepkisining erkin harakatlanishi, to‘xtatib turish tormozi yuritmasi sozligi tekshirib ko‘riladi. Tormoz suyuqligining tomishi yoki havoning kirishi bartaraf etiladi, tormoz mexanizmlari va tormoz yuritmasi rostlandi;
Rama, osma, uzel va uning detallarini tirkamani shatakka olish qurilmasi asbobining holati tekshiriladi.
|
Intel korporatsiyasi - Ajiniyoz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti

=-32-=
1959 yili Noys diffuzion integral yoki metall changi purkalgan rezistorlar haqida,
teskari yо‘nalishga qо‘zg‘atilgan pn-о‘tishlar yordamida asboblarni bir-biridan
izolyatsiya qilish xususida hamda yuzaga metall changini purkash yо‘li bilan hosil
qilingan oksidlarda ochilgan teshiklar orqali elementlarni bir-biri bilan ulash
tо‘g‘risida о‘zining birinchi batafsil ma’lumotnomasini havola etdi. Yana bir oy
о‘tgach, Noys bir nechta elementlarni bitta kristall ustiga joylashtirish g‘oyasi bilan
о‘rtoqlashdi. Ayni shu fursatdan integral sxema haqidagi g‘oya real voqelikka
aylandi. Fairchild Semiconductor muvaffaqiyat chо‘qqisiga chiqqan paytda Robert
Noys va Gordon Mur Intel firmasini yaratish maqsadida о‘z firmalarini tark etishdi.
О‘sha davrdan e’tiboran Intel firmasi, unda ishlaydigan xodimlar soni 64 mingdan
oshib ketgan, har yili (1997 yil oxirida olingan ma’lumotlarga kо‘ra) 25 milliard
dollardan ortiq yillik daromad kо‘radigan, mikroprotsessor ishlab chiqarish bо‘yicha
dunyoda eng yirik korxonaga aylanib qoldi.
Hisoblash mashinasining “miyasi” deb nom olgan mikroprotsessor shaxsiy
kompyuter va boshqa kо‘plab elektron qurilmalarni boshqaradigan bosh organ
vazifasini bajaradi.
Norton Commander - Ajiniyoz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti

=-67-=
Dasturiy resurslar bu:
- kiritish va chiqarishni boshqaruvchi dasturlar,
- kompyuter ishlashini taminlaydigan boshqaruvchi dasturlar,
- berilganlarni taxlil qiluvchi dasturlar,
- drayverlar,
- virtual ichki va tashqi xotirani tashkil qiluvchi va boshqaruvchi dasturlar,
- va shu kabilardir.
Dasturlash sistemasi
-dasturlash tillari va ularga mos til prosessorlari
majmuasidan iborat bo’lib, dasturlarga ishlov berish va sozlashni taminlovchi
dasturlar to’plamidan iborat. Dasturlash sistemasining tashkil qiluvchilar
(dasturlar) amaliy dasturlar to’plami singari OS boshqaruvi ostida ishlaydi.
Kompyuter resurslari OS boshqaruvi ostida bo’ladi. OS ga ehtiyoj resurslar
taqsimoti va ularni boshqarish masalasi zaruriyatidan kelib chiqadi.
Resurslarni boshqarishdan maqsad foydalanuvchiga kompyuterdan effektiv
foydalanish bilan birga resurslarni boshqarish tashvishidan ozod qilish.
OS quyidagi xususiyatlarga ega bo’lishi talab qilinadi:
1. Ishonchlilik
. OS o’zi ishlayotgan qurilmalar bilan birga ishonchli
bo’lishi kerak. OS foydalanuvchi aybi bilan vujudga kelgan xatoni aniqlash, uni
taxlil qilish va tiklanish holatida bo’lishi kerak. OS foydalanuvchining o’zi
tomonidan qilingan xatodan himoyalashi, hech bo’lmaganda dasturiy muhitga
keltiriladigan zararni minimumga olib kelishi kerak.
2.
Himoya
. OS bajarilayotgan masalalarni o’zaro bir biriga tasiridan 
himoyalash kerak. 
3. 
Bashorat

=-68-=
5.
Effektivlik.
Resurslar taqsimotida OS foydalanuvchi uchun maksimal holda
sistema resurslaridan foydalanish darajasini oshirish kerak. Sistemaning o’zi esa iloji
boricha kamroq resurslardan foydalanishi kerak. Resurslarning OS tomonidan band
qilinishi foydalanuvchi imkoniyatlarini kamaytirishga olib keladi.
6.
Moslanuvchanlik.
Sistema amallari foydalanuvchiga qarab sozlanishi
mumkin. Resurslar majmuasi OS effektivligi va samaradorligini oshirish maqsadida
ko’paytirish yoki kamaytirilishi mumkin.
7.
Kengaytiruvchanlik.
Evolyusiya jarayonida OS ga yangi fizik va dasturiy
resurslar qo’shilishi mumkin.
8.
Aniqlik.
Foydalanuvchi sistema interfeys darajasidan pastda sodir bo’ladigan
jarayondan bexabar qolishi mumkin. Shu bilan birga foydalanuvchi sistema haqida
qancha bilgisi kelsa shuncha bilish imkoniyatiga ega bo’lishi kerak. Bu holatda
interfeys sistemasida qabul qilingan qoida va fizik qurilmalar ulanishi va o’zaro
bog’liqligining funksional xarakteristikasi asosida amalga oshiriladi.
Avval qayd etganimizdek - OS ning asosiy vazifasi bu resurslar tahsimoti va
kompyuterda ishlashni boshqarishdan iborat. OS foydalanuvchini resurslar
tahsimotidan ozod qilib kompyuterni uch xil rejimda ishlashini ta’minlashi mumkin:
bir dasturli; ko’p dasturli; ko’p masalali.
Celeron rusumli protsessor

=-40-=
narxi tushishi va Celeron ning о‘zi arzon bо‘lishi barobarida havaskorlar uchun
mо‘ljallangan mashina chindan ham arzon bо‘lgan.
Bugungi Celeron protsessorlar, chastotasi 300 MGs li Celeron 300A modelidan
boshlab, yadro kristalli ustida о‘rnatilgan va yadroning chastotasida tо‘liq ishlaydigan
kichik hajmli (128 Kbayt) ikkilamchi kesh-xotira qurilmasiga ega. Bunday
protsessorlar Mendocino nomi Bilan ham ataladi.
Takt chastotasi 500, 466, 433, 400, 366 va 333 MGs li Intel Celeron
protsessorlarning ish unumdorligi keng ommalashgan zamonaviy ilovalar tez va
samarali ishlashini ta’minlaydi. Bunday protsessorlarga, asosida Pentium II
protsessori yaratilgan P6 mikroarxitekturasiga oid barcha afzalliklar berilgan. Takt
chastotasi 500, 433, 400, 366 i 333 MGs li Intel Celeron protsessorlar ichiga hajmi
128 Kb li 2- darajaga mansub ikkilamchi kesh-xotira qurilmasi о‘rnatilgan. Takt
chastotasi 300 MGs li Intel Celeron protsessorlarning yadrosi о‘z ichiga 7,5 million
tranzistorni mujassam etgan. Takt chastotasi 500, 433, 400, 366 i 333 MGs li
protsessorlarning yadrolari esa 2- darajaga mansub ikkilamchi keshxotira qurilmasi
о‘rnatilganligi bois 19 million tranzistorga ega. Barcha Intel Celeron protsessorlar
0.25 mikronli KMOP-texnologiyalar asosida ishlab chiqiladi. Barcha Intel Celeron
protsessorlar (P.P.G.A.) tilchali chiqish joylarining matritsasiga ega plastik korpus
ichida solinib chiqariladi. P.P.G.A. formfaktori protsessorning 370 kontaktli uyasiga
mos keladi. Bu esa, о‘z navbatida, kompyuter ishlab chiqaruvchilar uchun tizimlar
narxini tushirish uchun yangi imkoniyatlar yaratib, joiz konstruktiv loyihalar uchun
keng yо‘l ochib beradi.
Bundan tashqari, takt chastotasi 433, 400, 366, 333 va 300A MGs li Intel Celeron
protsessorlar korpus ichida о‘rnatish qulayligi va tejamkorlikni ta’minlovchi S.E.P.P.
rusumli kontaktlar bir tomonga joylashtirilgan holda yetkaziladi. Qо‘llanilgan korpus
turidan qat’iy nazar Intel Celeron protsessorlar yuqori sifatli, ishonchli va boshqa
qurilmalarga mos keladi deb e’tirof etilmoqda. Ushbu protsessorlar idoraga oid keng
ommalashgan zamonaviy ilovalar va Internet tarmog‘iga kirishni ta’minlovchi
dasturlar bilan ishlash uchun kuchli protsessorlar sanaladi.
Intel firmasining mikroprotsessorlari

=-33-=
ularga ishlov bergan, xotira qurilmasiga saqlagan yoki undan hisoblab chiqargan
bо‘lib, kalkulyatorlarda qо‘llash uchun mо‘ljallangan. 4004 rusumli chip (yoki
kristall) о‘sha davrda dunyoda eng zо‘r kompyuter sanalgan Amerika hukumatining
ENIAC rusumli kompyuteridan ham kuchli vosita sifatida e’tirof etildi. Jumladan,
ushbu kompyuter soniyada 5000 yо‘riq bajargan bо‘lsa, 4004 esa 60000 yо‘riqqa
ishlov bergan. Ayni paytda chip barmoq uchida joylashgan bо‘lsa (uning о‘lchami
1/6 ga 1/8 dyuym bо‘lgan), ENIAC 3000 kvadrat fut maydonni egallab, vazni 30
tonnadan ortiq bо‘lgan. Xoffning ushbu ixtirosi о‘z vaqtida Noysning integral
sxemasi kabi katta ahamiyatga ega bо‘lgan. Protsessorga о‘shanda “chip ustidagi
kompyuter” nomini oldi. Negaki endi, zikr etilgan kompyuter tomonidan amalga
oshirilgan jamiki arifmetik va mantiqiy vazifalar mixning qalpog‘idek keladigan chip
ichidan joy olgan edi. Darhaqiqat, 4004 umuman sun’iy intellekt tizimlarini, xususan
shaxsiy kompyuter yaratilishi uchun yо‘l ochib bergan inqilobiy ixtiro bо‘lgan edi.
-MARUZA: MIKROPROSESSOR TURLARI

=-34-=
shaxsiy kompyuter prototipini ishlab chiqishda kiritish-chiqarish terminali sifatida
8008 rusumli protsessorni qо‘lladi.
8080 rusumli mikroprotsessor
1974 yili chiqarilgan 8080 rusumli mikroprotsessor korporatsiyaga chinakam
muvaffaqiyat keltirdi. Tashqi xotira “
stek
”ining (rus. “stek”) paydo bо‘lishi ayni shu
mikroprotsessor bilan bog‘liq bо‘lib, kiritilgan har qanday dasturdan foydalanish
imkonini yaratdi. Ushbu protsessor “Altair” rusumli birinchi shaxsiy kompyuterning
“miya”si sifatida qо‘llandi.
8086-8088 rusumli mikroprotsessor
1978 yili Intel firmasi birinchi bо‘lib 16 bitli 8086 rusumli mikroprotsessorni
ishlab chiqardi. Ushbu mikroprotsessor 80x86 deb nom olgan butun boshli
mikroprotsessorlar oilasining ajdodi bо‘ldi. Sal о‘tgach, uning о‘rniga 8088 rusumli
mikroprotsessor kelib, u 16 bitli ichki registrlarga ega va 8086 mikroprotsessorining
arxitekturasini takrorlagan bо‘lsa ham, tashqi ma’lumotlar shinasi 8 bitni tashkil
etgan. IBM korporatsiyasining endigina tashkil topgan bо‘linmasi shaxsiy kompyuter
yaratish va ishlab chiqarishga ixtisoslashgan bо‘lib, ushbu bо‘linma tomonidan xarid
qilingan mazkur qurilmalarning yirik partiyasi 8088 rusumli protsessorni IBM PC
ning miyasiga aylantirdi.
Registrli kesh-xotira - Ajiniyoz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti

=-64-=
dinamik tipga qaraganda ancha qimmatroqdir. SRAM registrli xotiraning (MPX va
kesh-xotira) asosi hisoblanadi, asosiy xotirada TeSKJK, ning asosini odatda DRAM-
mikrosxemalar tashkil etadi.
Mikroprotsessorli xotira (MPX) — unchalik katta bo’lmagan, lekin o’ta tezkor
xotiradir (MPX ga murojaat qilish vaqti, ya’ni bu xotiradan ma’lumotlarni o’qish,
qidirish yoki yozish vaqti nanosekundlar — mikrosekundning mingdan bir ulushlari
bilan o’lchanadi).
U mashina ishlashining yaqin taktlarida hisoblashlarda qatnashadigan
ma’lumotlarni qisqa vaqt saqlash, yozish yoki berish uchun mo’ljallangan; MPX
mashinaning yuqori tezkorliligini ta’minlash uchun ishlatiladi, negaki asosiy xotira
(AX) tez harakat qiladigan mikroprotsessorni samarali ishlashi uchun kerak bo’lgan
ma’lumotlarni qidirish, o’qish va yozish tezligini har doim ham ta’minlay olmaydi.
Mikroprotsessorli xotira razryadliligi mashina so’zidan kam bo’lmagan tez
harakat qiladigan registrlardan tashkil topgan. Registrlarni soni va razryadliligi turli
mikroprotsessorlarda turlicha: 8086 MP da 14 ta ikki baytli registrlardan to Pentium
MP dagi turli uzunlikdagi bir nechta o’nlab registrlargachadir.
Mikroprotsessor registrlari
umumiy vazifali va maxsus registrlarga bo’linadi.
Maxsus registrlar
turli adreslarni (xotira segmentlarining adreslari — A
segm
,
xotira yacheykalarining segmentlar ichida siljish adreslari — A
baza
, A
qayd
,
A
sil
buyruqlar va b. ), amallarni bajarilish natijalari va SHK ning ish rejimlari
belgilarini (masalan, bayroqchalar registri) va b. saqlash uchun ishlatiladi.
Umumiy vazifali registrlar
universal hisoblanadi va istalgan ma’lumotlarni
saqlash uchun ishlatilishi mumkin, lekin ularning ba’zilari bir qator jarayonlarni
bajarishda albatga ishlatilgan bo’lishlari shart.
MPX registrlarining tarkibi va vazifalari to’g’risidagi batafsilroq ma’lumotlarni
ishda ko’rib chiqish mumkin.
-MAVZU. TIZIMLI DASTURIY TA’MINOT

=-66-=
1984 yilda MS DOS 3.0 IBM PC AT shaxsiy kompyuteriga 80286
mikroprotsessorga asoslangan, 5.25 dyuymli diskovodda ishlashga, mo’ljallangan
operasion sistema yaratildi. 1986 yilda Compaq Computer firmasi 80386
mikroprotsessorga asoslangan IBM kompyuterini chiqardi.
IBM firmasi esa 80386 mikroprotsessorga asoslangan PC/2 (Personal system -
shaxsiy sistema) kompyuterini yaratdi.
Bu mikroprotsessor asosida yaratilgan kompyuter nazariy bir necha Gegabayt
xotiraga ega bo’lishi mumkin edi. Ammo MS DOS esa 640K bayt xotiraga ega
bo’lgan kompyuterlarga moslashgan edi. Shuning uchun MS DOS sistemasini
kengaytirish ishlari davom etardi va 1987 yil MS DOS 3.3 yaratilib, u 3.5 dyuymli,
ya’ni 1,44 Mbaytli disklar bilan ishlash imkoniyatini berdi. 1987 yili IBM va
Microsoft firmasi tomonidan bir vaqtda bir nechta masalalar yechishga qodir bo’lgan
OS/2 operasion sistemasi ishlab chiqildi. Ammo u keng tarqalmadi. Chunki o’sha
paytda MS DOS 3.3 ning imkoniyatlari ko’pchilikni qoniqtirar edi. Hozirda biz
keng tarqalgan Windows, Unix, Linux operasion sistemalaridan keng foydalangan
bo’lsakda MS Dos o’z ko’chini yuqotdi deyaolmaymiz.
MS DOS va uning qobiq programmasi hisoblangan
Mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston - bet 2

kvant
kompyuterining o‘zi
. U mutlaq nol haroratga yaqin bo‘lgan o‘ta past haroratlarda turuvchi
kubitlardan iborat bo‘ladi. Ikkinchi daraja -
kriogen kompyuter
. U ham kompyuterning yangi bir
turi bo‘ladi va u boyagi, mutlaq nol haroratga maksimal yaqin haroratda turgan kubitlardan
iborat kvant kompyuterining ishini boshqaradi. Kriogen kompyuter kvant kompyuteridan sal
yuqoriroq haroratda, ya'ni, –268 °C sovuq haroratda ishlaydi. So‘nggi, uchinchi daraja esa,
odam ishlashi uchun moslashtirilgan jihozlardan iborat bo‘lgan
interfeys kompyuteri (odam-
mashina interfeysi) bo‘adi
. Eng kamtarona taxminlarga ko‘ra, bunday kvant kompyuterlari
hozirda mavjud eng ilg‘or superkompyuterlardan 100-300 barobar tezkorroq bo‘lar emish!
ETBORINGIZ UCHUN
RAXMAT!
|
Internet tarixi article · January 021 citations reads 24,920 author

Internet tarixi article · January 021 citations reads 24,920 author
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/10
Sana
30.01.2024
Hajmi
0,84 Mb.
#148414
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Internet tarixi article · January 021 citations reads 24,920 author
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
rusumli mikroprotsessor - Ajiniyoz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti

=-35-=
Shu davrdan e’tiboran dasturiy moslik Intel firmasi mikroprotsessorlar oilasini
boshqa oilalardan ajratib turuvchi alomati bо‘lganicha qolmoqda.
Intel 386 rusumli mikroprotsessor
1985 yili 275000 ta tranzistorga ega, ya’ni tranzistorlar soni eng birinchi 4004
rusumli protsessorga nisbatan 100 barobardan oshib ketgan, bir vaqtning о‘zida bir
nechta dasturni amalga oshirish imkoniyatini beradigan “kо‘p vazifali”, 32 razryadli
Intel 386 rusumli mikroprotsessor ishlab chiqildi. Mikroprotsessorlar texnologiyasida
erishilgan sо‘nggi yutuqlar mujassam etilganiga qaramay 80386 о‘zining ajdodlari
8086 va 80286 uchun katta miqdorda tuzilgan dasturiy ta’minot bilan obyektli kod
bо‘yicha moslikni saqlab qoldi. Uning virtual mashina chiqish xossasi alohida
qiziqish uyg‘otadi. Ushbu xossa 80386 mikroprotsessoriga UNIX va MS-DOS
singari operatsion tizimlar tomonidan boshqariladigan dasturlar ijrosiga о‘tish
imkonini beradi. О‘zining 32 bitli arxitekturasi tufayli Intel 386 rusumli
mikroprotsessor katta sonli, ma’lumotlarning katta tuzilishi va katta hajmli
dasturlarga (yoki dasturlarning kо‘p soniga) ega va shu kabi operatsiyalar ijrosi bilan
tavsiflanadigan “yirik” tizimlarni qо‘llab-quvvatlash uchun zarur bо‘ladigan dasturiy
resurslarni ta’minlaydi.
Tizimli shina axborotni uchta yo’nalishda uzatilishini ta’minlaydi

=-46-=
Asosiy xotira
(AX) ma’lumotlarni saqlash va mashinaning boshqa bloklari
bilan ma’lumotlarni almashish uchun mo’ljallangan. AX ikki xil eslab qoluvchi
qurilmani o’z ichiga oladi: doimiy eslab qoluvchn qurilma (DEQQ) va tezkor eslab
qoluvchi qurilma (TEQQ).
DEQQ, (ROM — Read Only Memory) O’zgarmaydigan (doimiy) dasturli va
ma’lumotnoma axborotlarini saqlash uchun mo’ljallangan; O’zida saqlanayotgan
ma’lumotni faqat tezkor o’qish imkonini beradi (DEQQdagi axborotni o’zgartirish
mumkin emas).
TEQQ (RAM — Random Access Memory) SHK joriy vaqt oralig’ida
bajarayotgan, bevosita axborot-hisoblash jarayonida qatnashayotgan ma’lumotlarni
(dasturlar va ma’lumotlarni) tez yozish, saqlash va o’qish uchun mo’ljallangan.
Asosiy xotiraning asosiy afzalliklari – uning yuqori tezkorligi va xotiraning har
bir yacheykasiga aloxida murojaat qilish (yacheykaga bevosita adresli murojaat
qilish) imkoniyatidir. Asosiy xotiraning kamchiligi sifatida mashina ta’minoti
uzilgandan keyin undagi ma’lumotlarni saqlash imkoniyati yo’qligini (energiyaga
borliqligi) ta’kidlash kerak.
Asosiy xotiradan tashqari SHK ning tizimli platasida energiyaga bog’liq
bo’lmagan CMOS RAM (Complementary Metall-Oxide Semiconductor RAM) xotira
ham mavjud bo’lib, u doimo o’zining akkumulyatoridan ta’minlanadi; unda SHK
ning texnikaviyli joylashishi (kompyuterda bor bo’lgan hamma texnikaviyura)
to’g’risidagi ma’lumot saqlanib, bu joylashish tizim har safar ulanganda tekshiriladi.
Mavzu: Operatsion tizimlarning jarayonlari boshqaruvi Kirish

Mavzu: Operatsion tizimlarning
jarayonlari boshqaruvi
Kirish
1.1.Jarayon holati 1.2.Jarayonlar ustidagi amallar 1.3.Jarayonlarni rejalashtirish
Rejalashtirish ko`rsatkichlari va algoritmlari.
Operatsion tizimlarning ishini o`rganishda asosiy tushunchalardan biri bo`lib, ustida tizim aniq amallar bajaradigan asosiy dinamik ob’ektlar sifatida olinadigan jarayonlar xisoblanadi.
OT tushunchasini qarab o`tganimizda, biz Ko`pincha “dastur” va “to`shiriq” so`zlarini Ko`p ishlatdik. Masalan, xisoblash tizimi bitta yoki bir nechta dasturni bajaradi, OT to`shiriqni rejalashtiradi, dasturlar ma’lumotlar almashadi va xokazo. Biz bu so`zlarni umumiy xolda ishlatdik va siz xar bir aniq xolda nimani tushunayatganingizni taxminan tasavvur qilar edik. Ammo bir xil so`zlar xar xil xolatda masalan, xisoblash tizimi ishlov bermaydigan statik xolatdagi ob’ektlarni xam (masalan, diskdagi fayllar) va ijro jarayonidagi bo`lgan dinamik xolatdagi ob’ektlarni xam bildirar edi. Bu xolat OT lar umumiy xossalari to`g`risida gapirganimizda, ya’ni uning ichki qurilmalari va o`zini tutishiga e’tibor berilmagan xolatda mumkin edi. Ammo endi zamonaviy kompyuter tizimlari ishini detallashgan xolda o`rganganimizda biz amallarni(terminologiyani) aniqlashttirishimizga to`g`ri keladi.
Pentium II rusumli protsessor

=-39-=
kompyuterlar, ish stansiyalari va boshlang‘ich pog‘onadan ishlatiladigan serverlar
ichiga о‘rnatish uchun mо‘ljallangan.
О‘z ichiga 7,5 million tranzistorni mujassam etgan Pentium II rusumli
protsessorda audio, vizual va grafik ma’lumotlarga samarali ishlov berilishini
ta’minlovchi Intel MMX texnologiyasi joriy etilgan. Kristall va yuqori tezlik bilan
ishlaydigan keshxotira qurilmasining mikrosxemasi bir tomonlama kontaktga ega
(Single Edge Contact – SEC) korpus ichiga joylashtirilgan. Ushbu korpus, oldin
chiqarilgan juda kо‘p kontaktlarga ega bо‘lgan protsessorlardan farqliroq, bir
tomonlama ajratkich vositasida tizim platasi ustiga о‘rnatiladi. Nisbatan arzon narx
bilan “Pentium Pro qudrati”ni ta’minlash uchun Intel korporatsiyasi L2-cache ichida
BSRAM rusumli kesh-xotira qurilmasini qо‘llashga majbur bо‘ldi (aslida Pentium
Pro ichida maxsus buyurtma bilan о‘rnatiladigan narxi qimmat kesh qо‘llaniladi).
PGA korpusi ichiga protsessor yadrosi va kesh-xotira qurilmasini montaj qilish
mobaynida yuzaga keladigan brak foizi ham juda muhim omil ekanligi va shu bois
montaj ishlari Pentium Pro ishlab chiqarilishida eng qimmat bosqich ekanligi ayon
bо‘ldi. Natijada, ushbu muammolarning aksariyat qismini hal etgan о‘sha SEC-
kartridj (Single Edge Connection Cartridge) va unga hamroh bо‘lgan slot 1 paydo
bо‘ldi.
Mazkur protsessor foydalanuvchilarga raqamli foto suratlarni shaxsiy kompyuter
ichiga kiritish va ishlov berish, ularni Internet orqali dо‘stlar va qarindoshlarga
yuborish, matnlar yozib, tahrirlash, musiqiy asarlar va hattoki oilaviy kino uchun
kichik sahnalar yaratish hamda ushbu video tasvirlarni oddiy telefon simi vositasida
Internet tarmog‘i orqali uzatish (qabul qilish) imkoniyatini beradi.
Conclusion - Internet tarixi article · January 021 citations reads 24,920 author

Conclusion
Zamonaviy dunyoda texnologiyalar juda katta tezlikda rivojlanmoqda.
Internet
paydo bo'lishi tarixining boshidan bugungi kunga qadar tizim global o'zgarishlarga
duch keldi. Shunisi e'tiborga loyiqki, bu o'zgarishlar nafaqat texnik imkoniyatlarga,
balki insonning turmush tarziga ham ta'sir qildi. Odamlar hayotlarini tubdan
o'zgartirdilar, bitta kasb boshqa
kasb bilan almashtirildi, hatto fikrlash tarzi ham
o'zgargan. Zotan, zamonaviy odamlarning hech biri hayotni Internetsiz tasavvur qila
olmaydi.
U yana nimaga qodir va Internetning ixtirosi bilan dunyo aholisini yana qanday
o'zgarishlar kutmoqda?
Umumjahon Internet tarmog'iga hukumat,
korporativ, uy va boshqa kompyuter
tarmoqlari kiradi. IP protokoli har xil turdagi va tuzilmalarni birlashtiradi. IP bu
ma'lumot uzatilishi mumkin bo'lgan aloqa kanalidir.
Protokol har ikkala tarmoq
sinflari orqali "sayohat" qilishi va tarmoq sinfiga tayanib, bitta makon yaratishi
mumkin.
Bu zamonaviy zamonaviy shaklda Internet davri tugaganligini anglatadi. Uni World
Wide Network bilan almashtirish mumkin - bu ulkan superkompyuter bo'lib, u
ma'lumot
xizmatlarini emas, balki biroz boshqacha ish printsipini taqdim etadi.
Odatiy shaxsiy kompyuter o'rniga, foydalanuvchi monitor, sichqoncha, telefon yoki
boshqa periferik qurilmalarga ulanadigan masofadan kirish adapteri taklif qilinadi.
Shu bilan birga, provayderlar xizmat ko'rsatuvchi provayderlardan ko'p protsessorli
asosiy kadrlar egalariga aylanishadi.
REFERENCES:
1.
Ахмедов, Б. А.
(2021).
ЗАДАЧИ
ОБЕСПЕЧЕНИЯ
НАДЕЖНОСТИ
КЛАСТЕРНЫХ СИСТЕМ В НЕПРЕРЫВНОЙ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ СРЕДЕ.
EURASIAN EDUCATION SCIENCE AND INNOVATION JOURNAL,
1(22), 15-19.
2.
Akhmedov, B. A., Xalmetova, M. X., Rahmonova, G. S., Khasanova, S. Kh. (2020).
Cluster method for the development of creative thinking of students of higher
educational institutions. Экономика и социум,
12(79), 588-591.
3.
Akhmedov, B. A., Makhkamova, M. U., Aydarov, E. B., Rizayev, O. B. (2020).
Trends in the use of the pedagogical cluster to improve the quality of information
technology lessons. Экономика и социум,
12(79), 802-804.
4.
Akhmedov, B. A., Majidov, J. M., Narimbetova, Z. A., Kuralov, Yu. A. (2020).
Active interactive and distance forms of the cluster
method of learning in
development of higher education. Экономика и социум,
12(79), 805-808.
5.
Akhmedov, B. A., Eshnazarova, M. Yu.,
Rustamov, U. R., Xudoyberdiyev, R. F.
(2020). Cluster method of using mobile applications in the education process.
Экономика и социум,
12(79), 809-811.
6.
Akhmedov, B. A., Kuchkarov, Sh. F., (2020).
CLUSTER METHODS OF
LEARNING ENGLISH USING INFORMATION TECHNOLOGY. SCIENTIFIC
PROGRESS, 1(2), 40-43.
7.
Akhmedov, B. A. (2021). DEVELOPMENT OF NETWORK SHELL FOR
ORGANIZATION OF PROCESSES OF SAFE COMMUNICATION OF DATA
IN PEDAGOGICAL INSTITUTIONS. SCIENTIFIC PROGRESS,
1(3), 113-117.
8.
Ахмедов, Б. А., Шайхисламов, Н., Мадалимов, Т., Махмудов, Қ. (2021). Smart
технологияси ва ундан таълимда тизимида кластерли фойдаланиш
имкониятлари. SCIENTIFIC PROGRESS,
1(3), 102-112.
View publication stats
Teylor. 
2. TCP / IP protokolini yaratuvchilar: Vintli sirt

INTERNET TARIXI
Ma'lumotlarni tezkorlik bilan yetkazish qurilmasini
yaratish haqida birinchi
marta 1950-yillarda AQShda bosh qotirishgan. Biroq bunday qurilmaning
qo‘llanilishi harbiy xatti-harakatlar qayd etilgan holatlarda axborot yetkazishda
ustunlikka ega bo‘lish maqsadiga yo‘naltirilgan. Shu bois loyihani moliyalashtirish
uchun Amerika Qo‘shma Shtatlari Mudofaa vazirligi mas'ul bo‘lgan.
ARPA (AQSh armiyasidagi yangi texnologiyalar uchun javob beruvchi agentlik)da
paydo bo‘lgan g‘oyalardan biri tarmoqqa birlashtirilgan
kompyuterlardan
foydalanish bo‘ldi. G‘oya mohiyati shundan iborat ediki, bu tarmoq tugunlari
maxsus ajratilgan inshootlarda bo‘lib, ulardan biri ishdan chiqqan taqdirda, qolgani
avtonom ishlay olardi. Bu esa har qanday xabarni zudlik
bilan tegishli manzilga
yo‘llash imkonini berar edi.
AQShning to‘rt kompaniyasi loyihani amalga oshirishga kirishganidan so‘ng
ARPA g‘oyasi qabul qilingan. Ular orasida Stenford tadqiqot markazi va uch
universitet (Yuta, Kaliforniya shtatlaridagi Stenford universiteti va Kaliforniyadagi
Los-Anjyeles
universiteti)
bor
edi.
1961 yilda Leonard Kleyton tomonidan yaratilgan uslub ishlanmani hayotga tatbiq
qilishga turtki berdi.
Sinovlarga 1969 yilning 29 oktabrida start berilgan. Ishlab chiqaruvchilar bir-biridan
640 km masofadagi ikki kompyuterni tanlashgan. Vazifa «LOGIN» so‘zini bir
kompyuterdan boshqasiga yo‘llashdan iborat bo‘lgan. Ikkinchi urinishdayoq ijobiy
natijaga erishilgan. Shu tariqa, Internet paydo bo‘lishining rasmiy sanasi 1969
yilning 29 oktabri hisoblanadi. Birinchi kompyuter tarmog‘i
esa ishlab
chiqaruvchilar sharafiga ARPANET deya nomlangan.telefon yo’llari orqali amalga
oshirilib, dunyo tarixida birinchi kompyuter tarmog’i bo’ldi. Bu texnologiya bilan
AQSH Mudofaa Vazirligining "žDARPA"œ agentligi qiziqib, ularga harbiy
qo’shinlarni bir tarmoqqa birlashtirish g’oyasi yoqib qoldi. "žDarpa"œ
agentligi
mutaxassislari bu g’oya bo’yicha qattiq ishlar olib borib, 1969- "žARPANET"œ
tarmog’ini yaratishdi.
Kompyuterlarni tarmoqqa ulash g’oyalari birinchi bo’lib, 1960-yillarning boshlarida
paydo bo’la boshladi. 1965 — yili Lourens Roberts va Tomas Merrvill Kaliforniya
va Massachusets shtatlarida joylashgan ikki kompyuterni bir-biriga bog’lashdi.
Leonard Kleyton
Kompyuterlarni tarmoqqa ulash g’oyalari birinchi bo’lib, 1960-yillarning
boshlarida paydo bo’la boshladi. 1965 — yili Lourens Roberts va Tomas Merrvill
Kaliforniya va Massachusets shtatlarida joylashgan ikki kompyuterni bir-biriga
bog’lashdi.
1969 yil ARPANET ishga tushadi. Unga AQSHning harbiy bo’lmagan
hamda
laboratoriya va tadqiqot markazlari kompyuterlari ulangan edi.
ASOSIY QISHM - Internet tarixi article · January 021 citations reads 24,920 author

ASOSIY QISHM Internet (lotincha: inter – aro va net – tarmoq) – standart internet protokoli (IP)
orqali maʼlumot almashuvchi kompyuter tarmoqlarining butunjahon va omma
uchun
ochiq
toʻplamidir.
Bu
maʼlumotlarning
asosiy
tashuvchi
protokoli TCP/IP dir. TCP/IP oʻzaro bogʻliq protokollar yigʻindisi boʻlib, internetda
maʼlumot tarqalishida asosiy oʻrin egallaydi. Internet tarmogʻini minglab akademik,
davlat,
tijorat
va
xonadon
tarmoqlari
tashkil
etadi.
Internet elektron
pochta, chat hamda oʻzaro bogʻlangan sahifalar va boshqa Butunjahon oʻrgimchak
toʻri servislaridan tashkil topadi.
Birinchi Internet-loyihalar Birinchi marta global kompyuter tarmog'ining g'oyalari va loyihalari 60-yillarning
boshlarida paydo bo'ldi. 1962 yilda o'sha paytda Massachusets texnologiya
institutida ishlagan Jozef Liklider AQShda Galaktik tarmoq tushunchasini
tavsiflovchi bir qator eslatmalarni nashr etdi. Nom kulgili edi va Liklider ushbu
tarmoqning asosiy maqsadini qulay ma'lumotlar almashish va dastur kodida ko'rdi,
ammo uning kontseptsiyasida zamonaviy Internetga o'xshash global kompyuter
tarmog'ining ba'zi tamoyillari tasvirlangan. Ko'p o'tmay, Likladier DARPA axborot
texnologiyalari bo'limining mudiri bo'ldi va uning sa'y-harakatlari tufayli biroz vaqt
o'tgach, ushbu agentlik birinchi kompyuter tarmoqlaridan biri ARPANET loyihasini
amalga oshira boshladi.
Xo'sh, Internetni kim ixtiro qildi? Internet kashfiyotchisi bitta odam emas. Ammo
uning tashqi qiyofasiga eng katta shaxsiy hissa qo'shganlardan, quyidagi odamlarni
ajratib ko'rsatish mumkin.
1. ARPANET yaratish va yaratuvchilarning tashabbuskorlari. Ular orasida shunday
odamlar bor Jozef Liklider, Larri Roberts, shuningdek Pol Beran va Bob
INTERNET VA Internetni rivojlantirish

Internet — katta (global) va kichik (lokal) kompyuter tarmoqlarini oʻzaro
bogʻlovchi butunjahon kompyuter tizimi. Unda geografik oʻrni, zamon va makondan
qatʼiy nazar, ayrim kompyuter va mayda tarmoqlar oʻzaro hamkorlikda global
informatsiya
infratuzilmasini
tashkil
etadi.
Qaydnomalar
tizimi
bilan
boshqariladigan barcha hosila tarmoqlar hamkorlikda isteʼmolchilarga ma'lumotni
saqlash, eʼlon qilish, joʻnatish,
qabul qilish, izlash va maʼlum boʻlgan barcha
variantlar (matn, tovush,
videotasvir, fotosurat, grafika, musiqa tarzida va b.
koʻrinishlar) da axborot almashinishga imkon yaratadi.
Internet tizimi 20-asr. 60-yillarida paydo boʻldi. Oʻsha
paytlarda Amerika
mudofaa departamenti tashabbusi bilan kompyuterlar telefon tarmoqlariga ulana
boshladi. Dastlab, bunday faoliyat takomillashtirilgan loyihalar agentligi (AKRA)
tadqiqotlari doirasida olib borildi. Bu tadqiqotlar sovuq
urush avj olgan davrga
toʻgʻri keldi. AQSH mudofaa departamenti urush boʻlib qolgan taqdirda oddiy
kommunikatsiya vositalari ishdan chiqqudek boʻlsa, oʻrniga yangi qoʻshimcha
kommunikatsiya vositalarini izlash bilan faol shugʻullandi. 60-yillar oxiri va 70-
yillarda Internet tarmogʻi uncha keng rivojlanmadi. Dastlabki oʻn
yillik xalqaro
tarmoq, asosan, harbiylar va yirik olimlarning shaxsiy elektron liniyalari faoliyati
doirasi bilan cheklandi. Internetning beqiyos rivojlanish surʼati davlat, taʼlim,
akademik va ijtimoiy tuzilmalarning oʻziga xos umumiy moliyaviy va intellektual
ulushiga bogʻliq boʻldi.
Mobil internet
Zamonamiz kishisi o‘z hayotini mobil internetsiz tasavvur qila olmasa kerak. Bu
istagan vaqtda kerakli ma'lumot olishning eng oson va tezkor usulidir.
Ilk mobil internet 1998 yilda CSD-ulanish vositasida paydo bo‘lgan,
lekin faqat
2000-yillardan keyingina tanila boshlagan. Bu CSD-ulanishning foydalanuvchiga
juda qimmatga tushishi bilan bog‘liq bo‘lgan.
Keyinchalik mobil internetning yangi turi – WAP paydo bo‘ldi. Unga ko‘ra,
foydalanuvchi faqat sarflagan trafigi uchungina pul to‘laydigan bo‘ldi. O‘shandan
buyon mobil internet
odamlar orasida keng tarqalib, ommalasha boshladi.Undan
keyin GPRS va EDGE-ulanish turlari paydo bo‘ldi. Bular mobil chatlarda muloqot
qilish imkoni tufayli foydalanuvchilarning e'tirofiga sazovor bo‘ldi.Bugunga kelib,
3G va 4G ulanish turlari eng mashhur hisoblanadi. 4G ulanish tezligi bo‘yicha
yutadi, 3G esa hududiy tarqalish ko‘rsatkichlariga ko‘ra yetakchilik qiladi.
Kelgusida takomillashtirilgan 5G internetning tatbiq qilinishi rejalashtirilmoqda.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
|
bet | 7/7 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 139,09 Kb. | | #255387 |
Bog'liq talim menejmentini (5)FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI.
I.O’zbekiston respublikasi qonun hujjatlari.
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil
20 apreldagi “Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari
to‘g‘risida”gi Qarori.
II. Rahbar adabiyoti.
1.Mirziyoyev Sh.Milliy taraqqiyot yo’limizni qa’tiyat bilan davom ettiib,yangi bosqichga ko’taramiz.-Toshkent: O’zbekiston NMIU,2017-592b.
III. Qo’shimcha adabiyotlar
1. Ziyomuxammadov B. Ilg'or pedagogik texnologiyalar: nazariya va amaliyot. -T.: Abu Ali Ibn Sino, 2001. - 80 b.
2. Alixonov S. Dars jarayonida muammoli ta'lim masalalari // Kasb- xunar ta'limi, 2006.-№5. - B.8-9.
3.Babanskiy YU.K. Hozirgi zamon umumiy ta'lim maktabida o'qitish metodlari. - T.: O'qituvchi. - 1990. - B. 4.
4. Mavlyanov A., va b.q. Pedagogik texnologiya tamoyillari asosida dars mashg'ulotlarini olib borish texnologiyasi. O'quv-uslubiy qo'llanma. – Toshkent, 2010 . -117 b.
5. Qurbonova, M. (2020). Methods for improvement of training competitions for classifications leading on the organization of independent works. Экономика и социум, (6), 240-244.
6. Faxriddinovna, Q. M. (2021). O ‘QUVCHILARNING BILISH FAOLIYATINI KENGAYISHIDA TA’LIM JARAYONLARINING O ‘RNI. INTEGRATION OF SCIENCE, EDUCATION AND PRACTICE. SCIENTIFIC-METHODICAL JOURNAL, 2(4), 126-132.
7. Qurbonova, M. F., & Bekpolatova, T. N. (2021). BOLALAR OGZAKI NUTQINI RIVOJLANTIRISHDA O'YIN VA O'YINCHOQLARNING O'RNI. Scientific progress, 1(5).
8. Курбонова, M. Ф. (2020). Ёшларда креатив тафаккурни шакллантиришнинг педагогик асослари. Халц таълими, 3.
9. Shayxislamov, N. (2021). BADIIY NUTQDA “ISHLAMAYDIGAN” SO‘ZLARNING LINGVOPOETIK XUSUSIYATLARI. Scientific progress, 1(6). 10. Shayxislamov, N. (2021). Ona tili darslarini o'qitishda interfaol usullardan foydalanish. The 21st Century Skills for Professional Activity,(4), 221-222.
11. Shayxislamov, N. S. N. (2021). ONA TILI DARSLARIDA FILOLOGIK MASHQLARNING TUTGAN O ‘RNI. Журнал иностранных языков и лингвистики, 2(5).
12. Shayxislamov, N. (2021). LINGVOKULTUROLOGIYANING FAN SIFATIDA SHAKLLANISHI VA RIVOJLANISH BOSQICHLARI. Academic research in educational sciences, 2(1).
IV.Internet materiallari.
1.Ziyo.uz
2.arxiv.uz
3.Buxdu.uz
4.Tarbiyaviy.uz
5.Uzsmart.uz
|
| |
Tarqatilgan tarmoq, ARPLANET - Internet tarixi article · January 021 citations reads 24,920 author

1957 yilda 4 institut olimlari va DARPA xodimlari bu vazifani bajarishdi. Natijada
Arplanet tarmog'i 1969 yilda paydo bo'lgan. U faqat 4 tugunga ega edi,
tizim
belgilangan talablarga javob bermadi. Biroq, bugungi kunda Internet birinchi marta
AQShda paydo bo'lgan savolga javob berish odatiy holdir. Ammo bu Internet paydo
bo'lgan mamlakat, deyish yanada o'rinli bo'ladi,
chunki yaratuvchilarning
muvaffaqiyatlari haqida ko'plab olimlar, shu qatorda Evropadan ham baham
ko'rishgan.
Global aloqa
Birinchi
qoniqarli natijalar bilanoq, tadqiqotga boshqa mamlakatlar olimlari
qo'shilishdi. Bir zumda 150 kishidan iborat jamoa o'sdi.
Loyiha AQSh Mudofaa
vazirligi tomonidan moliyalashtirilgan. ARPA xodimlari, xususan, J. Liklider global
yondashuvni ishlab chiqdilar - aynan u bir qator zarur tadqiqotlarni olib borgan va
ularsiz Internet paydo bo'lmaydi.
Paketlar va protokollar
Texnologiyalar va ma'lumotlarni uzatish protokollari
- bu loyihaning asosiy
muammosi edi. L. Kleinork bu vazifaga qo'shildi. 1961 yildagi tadqiqotida u
ma'lumot uzatish texnologiyasiga asoslangan aloqa protokollarini
batafsil bayon
qildi.
Dastlab, telefon kabellaridan foydalanish tufayli liniyalarning o'tkazuvchanligi past
edi. Har qanday shovqin aloqani uzishga olib keldi. Kleinork faylni paketlarga
bo'lish va kichik qismlarga ma'lumotlarni yuborishni taklif qildi.
Qabul qiluvchi
barcha paketlarni yig'ishi va to'liq matnni o'qishi mumkin. Nazariya Massachusets
va Kaliforniya o'rtasidagi aloqa sessiyasida isbotlangan. Translyatsiya
tashabbuskorning muvaffaqiyatini tasdiqladi va
vaqtinchalik farq mutlaqo
ahamiyatsiz ekanligini isbotladi.
Ammo endi yana bir muammo paydo bo'ldi - bu ma'lumotni to'liq uzatish uchun
alohida satrlarni oldi.
Internetda qaysi bayonnoma tayanch hisoblanadi?

39 Internetda qaysi bayonnoma tayanch hisoblanadi?
*a)TCP/IP
b)HTML
c)TCP
d)HTTP
40. Gipermatn o‘rnida nimani qo‘llash mumkin.
*a)Sichqoncha ko‘rsatkichini ustiga olib borganda kursor odam qo‘li shakliga kelgan so‘z va rasmlar
b)Ixtiyoriy so‘z yoki rasm
c)Faqat so‘z
d)So‘z yoki rasmlar to‘plami
41.Informatikadan nazariy bilimlarni mustaxkamlash, amaliy ko‘nikmalarni egallash uchun o‘tkaziladigan o‘quv jarayonining qismi:
*a) Laboratoriya ishi
b)Amaliy mashg‘ulot
c)Malakaviy amaliyot
d)Seminarlar
42.Komp’yuter texnologiyasiga asoslangan o‘quv uslubini qo‘llashga, mustaqil ta`lim olishga hamda fanga oid o‘quv materiallar, ilmiy adabiyotlarning har tomonlama samarador o‘zlashtirishiga mo‘ljallangan adabiyot qanday adabiyot?
*a)Elektron darslik
b)Elektron qo‘llanma
c)Elektron to‘plam
d)Ma`lumotlar banki
43.Axborot texnologiyalarining asosiy vositasi nima?
*a)Aniq bir turdagi komp’yuterga tegishli bo‘lgan bir yoki bir nechta dasturlarning o‘zaro bog‘liqligini ta`minlashdan foydalangan holda foydalanuvchini o‘z maqsadiga erishtirish
b)Turli turdagi komp’yuterga tegishli bo‘lgan bir yoki bir nechta dasturlarning o‘zaro bog‘liqligini ta`minlashdan foydalangan holda foydalanuvchini o‘z maqsadiga erishtirish
c)Turli turdagi komp’yuterga tegishli bo‘lgan bir nechta dasturlarning o‘zaro bog‘liqligini ta`minlashdan foydalangan holda foydalanuvchinig maqsadiga erishtirish
d)Turli turdagi komp’yuterga tegishli bo‘lgan bir xil dasturlarning o‘zaro bog‘liqligini ta`minlashdan foydalangan holda foydalanuvchinig maqsadiga erishtirish
|
Informatika xonasiga komp’yuterlarni joylashtirish usullari

26. Informatika xonasiga komp’yuterlarni joylashtirish usullari
*a) Perimetrial, qatorlar, markaziy
b)Faktorial, qatorlar, markaziy
c)Perimetrial, doiraviy markaziy
d)Perimetrial, qatorlar, uchburchak
27 Operatsion sistemaning fizik qurilma bilan aloqasini ta`minlaydigan boshqaruv dasturi bu -
*a)BIOS
b)MS DOS
c)WINDOWS
d)Drayver
28. Insonning dastur bilan va dasturning inson bilan o‘zaro muloqot qilish usuli nima deb ataladi?
*a)Foydalanuvchi interfeysi
b)Apparat interfeysi
c)Interfeys
d)Dasturiy interfeys
29. "Ilm" suzi 111010011110110011101101 kabi kodlansa, o‘n oltilik sanok sistemasidagi ko‘rinishi qanday?
*a)E8ECEDD
b)B9BCBD
c)B9ECED
d)E9ESD
30. Zamonaviy axborot texnologiyasi vositalari qaysilar?
*a)Komp’yuterlar, tarmoklar, internet, mul’timediya
b)Mul’timedia vositalari Komp’yuterlar, monitorlar
c)Komp’yuterlar, tarmoklar,
d)Mul’timedia vositalari
31.CD-ROM nima?
*a) Diskdagi ma`lumotlarni o‘qish qurilmasi
b)Malumotlarni bir komp’yuterdan ikkinchisiga o‘tkazish uchun xizmat qiladi
c)Malumotlarni bir komp’yuterdan ikkinchisiga o‘tkazish uchun xizmat Diskdagi ma`lumotlarni o‘qish qurilmasi qiladi
d)Katta xajmdagi malumotlarni o‘qishga mo‘ljallangan moslama
|
3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating - bet 14

85.Umumiy o’rta ta’lim maktablarining 5-sinf bitiruvchilari ta’lim muassasalarida informatika va axborot texnologiyalari o’quv fanini o’rganish bosqichlari standart darajasi ...?
*a)A1
b)A1+
c)A2
d)A2+
86.Umumiy o’rta ta’lim maktablarining informatika va axborot texnologiyalari fani chuqur o’rganiladigan sinflar va ixtisoslashtirilgan maktablarning 5-sinf bitiruvchilari standart darajasi ...?
a)A1+
b)A2
c)A1
d)A2+
87.Umumiy o’rta ta’lim maktablarining 5-sinf bitiruvchilari ta’lim muassasalarida informatika va axborot texnologiyalari o’quv fanini o’rganish bosqichlari daraja nomlanishi ...?
a)Informatika va axborot texnologiyalari fanini o’rganishning boshlang’ich darajasi;
b)Informatika va axborot texnologiyalari fanini o’rganishning kuchaytirilgan boshlang’ich darajasi;
c)Informatika va axborot texnologiya fanini o’rganishning tayanch darajasi;
d)Informatika va axborot texnologiya fanini o’rganishning kuchaytirilgan tayanch darajasi;
88.Umumiy o’rta ta’lim maktablarining 9-sinf bitiruvchilari ta’lim muassasalarida informatika va axborot texnologiyalari o’quv fanini o’rganish bosqichlari standart darajasi ...?
*a)A2
b)A1+
c)A1
d)A2+
89.Umumiy o’rta ta’lim maktablarining 9-sinf bitiruvchilari ta’lim muassasalarida informatika va axborot texnologiyalari o’quv fanini o’rganish bosqichlari daraja nomlanishi ...?
*a)Informatika va axborot texnologiya fanini o’rganishning tayanch darajasi;
b)Informatika va axborot texnologiyalari fanini o’rganishning kuchaytirilgan boshlang’ich darajasi;
c)Informatika va axborot texnologiyalari fanini o’rganishning boshlang’ich darajasi;
d)Informatika va axborot texnologiya fanini o’rganishning kuchaytirilgan tayanch darajasi;
|
Ochiq tarmoq va Internet nomi - Internet tarixi article · January 021 citations reads 24,920 author

rejalashtirish va boshqarish uchun asos bo'lib xizmat
qiladigan milliy kompyuter
tarmog'ini yaratish zaruriyati haqida yozdi. Ko'p o'tmay, akademik Glushkov OGAS
(Buxgalteriya hisobi va ma'lumotlarni qayta ishlashning milliy avtomatlashtirilgan
tizimi) deb nomlangan yanada batafsil loyihani taklif qildi. Loyihada SSSRda
yagona kompyuter tarmog'ini yaratish ko'zda tutilgan bo'lib, ushbu loyiha
doirasida
6000 ta kompyuter markazlarini tashkil etish va 300 000 IT-mutaxassislarni
tayyorlash rejalashtirilgan edi. Xrushchev rejani tasdiqladi va uni amalga oshirish
boshlandi, ammo Brejnev hokimiyat tepasiga kelganidan so'ng, sovet byurokratiyasi
ushbu loyihani ochiqchasiga sabotaj qila boshladi.
Birlashtirilgan tarmoqning
o'rniga, Sovet vazirliklari bir-biriga ulanmagan o'zlarining hisoblash markazlarini
qurishni boshladilar va ularni tarmoqqa birlashtirishga
urinishlar tajribadan
tashqariga chiqmadi. Shunday qilib SSSR axborot texnologiyalari sohasida G'arbni
ortda qoldirish imkoniyatini qo'ldan boy berdi.