Foydalanilgan adabiyotlar

Foydalanilgan adabiyotlar
1. Динамика и отклонения параметров газопроводов / Трофимов А.С., Судаков А.В.,
Куцев В.А., Терещенко И.В. – С-Пб.: 2004. –200 с
2. В.И.Хвесюк, А.С.Скрябин, Теплопровдность наноструктур, ТВТ, 2017, Том 55, выпуск 5,
447-471с.
3.Issiqlik elektr stansiyasi bug‘ turibinalarida bug‘ni qizdirish uchun ikkilamchi quyosh
energiyasidan foydalanish imkoniyatrini o‘rganish. J.X.Suvonov D.J.Xolboyev .2023 yil 68-69 bet.
Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.146
BUG‘-GAZLI ISSIQLIK ELEKTR STANSIYASINING UMUMIY SAMARADORLIKLARIGA TA’SIR
ETUVCHI OMILLAR.
J.X.Suvonov, O‘.Doliyev
Namangan muhandislik-texnologiya instituti
Annotatsiya: Bu samaradorlikni oshirish va o‘z ehtiyojlari uchun xarajatlarni kamaytirish
imkonini beradi. Shunday qilib, PGU va TES sxemasi bo‘yicha stansiyaning ishlashi juda samarali
bo‘ladi.
Kalit so‘zlar: PGU, TES, gaz turbinasi, issiqlik, stansiya, energiya.
PGU va TES siklining ishlashi tahlili o‘tkazildi. CCGT-CHP sikli bo‘yicha stansiyaning ishlashining
afzalliklari va kamchiliklari va elektr va issiqlik energiyasini ishlab chiqarish uchun stansiyaning
samaradorligini oshirish mumkin bo‘lgan jihatlar ko‘rib chiqiladi.
CCGT-CHP ning ishlash printsipi - chiqindi gazlarning issiqligi tufayli turbogeneratorlar
tomonidan elektr energiyasini ketma-ket ishlab chiqarish. Elektr energiyasining asosiy ishlab
chiqarilishi gaz turbinali elektr stantsiyasining (GTU) yonish kamerasida yoqilg‘ini yoqish orqali sodir
bo‘ladi. Gaz turbinasi chiqishida yonish mahsulotlari ancha yuqori entalpiyaga ega, chunki ular
ajralib chiqadi. Uning faqat bir qismi chiqindi issiqlik qozoni va kondensatsiya yoki kogeneratsiya
bug‘ turbinasidan iborat bug‘ elektr stantsiyasiga.
Kombinatsiyalangan siklli stansiya bug‘ elektr stansiyalaridan bug‘ turbinasi kondensatorining
ishlashi bilan bog‘liq issiqlik yo‘qotishlarining kamligi tufayli yuqori samaradorlik bilan farq qiladi.
Kombinatsiyalangan davrli elektrastantsiya ham elektr, ham issiqlik energiyasini ishlab chiqarishi
mumkin.
PGU va TES afzalliklari:
1. Turbinalar kondensatsiya davriga muvofiq ishlaydigan CCGT ning umumiy elektr
samaradorligi bugungi kunda taxminan 58 ... 64% ni tashkil qiladi. Bug‘ elektr stantsiyalarida,
kondensatsiya rejimida ishlaganda, bu samaradorlik odatda 33 ... 42% oralig‘ida o‘zgaradi.
2. O‘rnatilgan quvvatlarning arzonligi.
3. Bug‘ elektr stansiyalariga nisbatan elektr energiyasi ishlab chiqarish birligiga nisbatan
kamroq suv sarfi.
4. Bug‘ elektr stantsiyalari bilan solishtirganda yuqori ekologik ko‘rsatkichlar.
PGU va TES ning kamchiliklari:
1. Uskunaning past birlik quvvati.
2. Yoqilg‘i yoqish uchun ishlatiladigan havoni filtrlash zarurati.
3. Amaldagi yoqilg‘i turlari bo‘yicha cheklovlar. Qoida tariqasida, asosiy yoqilg‘i tabiiy gaz
hisoblanadi. Elektr va issiqlik energiyasini ishlab chiqarish samaradorligini oshirish yo‘llari
quyidagilardan iborat:
1. Qo‘shimcha yoqilg‘ini yoqish uchun burnerlar bilan jihozlangan gaz turbinalari uchun
chiqindi issiqlik qozonlarini ishlatish.
2. Stansiya bo‘linmalari o‘rtasida yuk taqsimotini optimallashtirish.
3. Sanoat chiqarish bug‘ parametrlari uchun turbinalarni o‘rnatish.
4. Qaytaruvchi sovutish moslamasini (RDU) teskari bosimli mikroturbinaga almashtirish, bu
esa oshadi.
issiqlik va elektr energiyasini birgalikda ishlab chiqarish hisobiga issiqlik ishlab chiqarish
samaradorligi.
5. Oziqlantiruvchi nasoslarning elektr dvigatellarini turbina ekstraktsiyasidan bug‘ bilan
quvvatlanadigan turbinali haydovchiga almashtirish, bu esa CHES quvvatini oshiradi.
|