nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Geoaxborot tizimining ilmiy asoslari

|
Geoaxborot tizimining ilmiy asoslariBog'liq Geoaxborot tizim-56-72Geoaxborot tizimining ilmiy asoslari
62
ma’lumotlarda tiniqlik oʻlchami 250 metr boʻladi. Ammo 1 metrli tiniqlikdagi
ma’lumotni oladigan boʻlsak, unda bizga kompyuter xotirasidan katta joy va uni
qayta ishlash jarayonida koʻp vaqt talab etiladi (har bir katakchaga soʻrov amalga
oshiriladi) hamda bu', oʻz navbatida, resurs va vaqt taqchilligiga olib kelishi
mumkin. Vaholanki, bizga faqatgina regional masshtabdagi (masalan, Markaziy
Osiyo) tahliliy ma’lumotlar zarur boʻladi. Shunday holatlarda tiniqligi past
boʻlgan (250 m, 1 km) ma’lumotlar bilan ishlash bizga qulay boʻladi.
3.3. Vektor va rastr ma’lumot, metama’lumotlar
Rastr formatdagi tasvir – bu kvadrat katakchalar toʻplamidan tashkil topgan
tasvirdir. Bu katakchalar ilmiy tilda piksel (pixel) deb ataladi. Rastr tasvirlar ikki
oʻlchamli koʻrinishda boʻladi, ya’ni X va Y koordinata sistemalaridan iborat.
Nafaqat geografik ma’lumot, balki kompyuterga kiritilgan pikselli har qanday
tasvir rastr tasvir koʻrinishida qabul qilinishi mumkin. Rastr tasvirdagi piksellar
oʻlchami juda muhim ahamiyatga ega. Piksel oʻlchami qanchalik kichik boʻlsa,
tasvir sifati shunchalik yuqori boʻladi.
Pikselning oʻlchami tasvirga berilgan sifat belgisidir. Mana shu yerda
tasvirning sifatini belgilab beruvchi birlik – tiniqlik atamasi paydo boʻladi.
Piksellarning oʻlchami rastr faylning tiniqligi sifatida qaralishi mumkin.
Skanerlangan tasvirning sifati toʻgʻrisida gap ketadigan boʻlsa, unda dpi/ppi (dot
per inch/pixels per inch) atamasini qoʻllaymiz. Bu soʻzning ma’nosi 1 kvadrat
dyuym (1 dyuym – 2,54 sm) ga nechta nuqta yoki piksel toʻgʻri kelishini
anglatadi. Masalan, 300 dpi sifatidagi tasvirning 2,54 sm kvadrat joyi ustun va
qator boʻylab 300 ta piksellar yoki kvadrat katakchalar joylashganini koʻrsatadi.
|
| |
Induktiv qarshilikli zanjir - Nazariy elektrotexnika fanida mustaqi ishi Axborot tizimlari va texnologiyalari yo’nalishi...

|
Nazariy elektrotexnika fanida mustaqi ishi Axborot tizimlari va texnologiyalari yo’nalishi k-21-20 gurux talabasi
|
bet | 3/12 | Sana | 28.12.2023 | Hajmi | 32,04 Kb. | | #128808 |
Bog'liq Nazariy elektrotexnika fanida mustaqi ishi-azkurs.org2.3.2. Induktiv qarshilikli zanjir. Juda kichik aktiv qarshilik (r ® 0) va L - induktivlikka ega bo'lgan
g‘altakdan sinusoidal tok oqib o‘tganda 2.7-rasm.(a)
i = M sin Wt+pi-);
Ushbu tok g‘altakda sinusoidal o‘zgaruvchi oqimni hosil qiladi.
F= LL = LIm sn Wt+pi) = Fm sin Wt+p)\ CD CD
(2.11.)
(2.12.)
(2.13.)
Uning amplitudasi
LIm
m co
G‘altakning sinusoidal o‘zgaruvchi oqimi unda o‘zinduktsiya elektr yurituvchi kuch(EYuK)ini hosil qiladi(2.6-rasm).
eL = ELfflsin( ^t+pi-90) ; (2.14.)
30
2.6-rasm. Induktivli zanjirning sxemasi (a) va uning vektor diagrammasi (g).
2.7-rasm. Induktivli zanjirning tok, EYuK va kuchlanish, quvvatlarning grafiklari (б,в)
31
O’zinduktsiya elektr yurituvchi kuchi sinusoidasining amplitudasi eLm=ш LIn;
Uning ta’sir etuvchi kuchi esa eL=ш LI;
Manbaning tashqi kuchlanishi u = uL o‘zinduktsiya elektr yurituvchi kuchi eL ni kompensatsiya qilishi kerak. Ushbu kuchlanishning sinusoidasi
uL = Um sin( шt+lpi+90) ; (2.15.)
induktivlikdagi kuchlanish sinusoidasining amplitudasi
ULm= ш LIm; (2.16)
Ushbu kuchlanishning ta’sir etuvchi kuchi esa UL = шИ; (2.17.)
Reaktiv quvvat tok ortib borganida induktiv g’altakning magnit maydoni energiya yig’ilishi uchun induktivlik tomonidan iste’mol qilinadi. Zanjirda tok kamaya borganida yig’ilgan magnit energiyasi elektr energiyasiga aylanadi va energiya manbaiga qaytariladi.
2.3.3. Sig’im qarshilikli zanjir. O’zgaruvchan tok zanjiriga kondensator (sig'imelement ulangan
holatni o’rganamiz(2.8-rasm).
e
2.8-rasm. Sig’im elementli zanjirning sxemasi (a) va uning vektor diagrammasi (b).
Sig‘im elementli zanjirga sinusoidal kuchlanish berilganda
Uc и Um (cot + (p) (2.18)
U holda kondensator zanjiridan
i = Im sin(tot + tp + 90°) (2.19)
tok o’tadi.
Bu tokning amplitudasi
32
Im = UCU
(2.20)
Tok kuchini effektiv qiymati
|
| |
Geoaxborot tizimining ilmiy asoslari

|
Geoaxborot tizimining ilmiy asoslariBog'liq Geoaxborot tizim-56-72Geoaxborot tizimining ilmiy asoslari
66
3.2-jadval
Rastr formatdagi fayllarning koʻrinishi
Fayl formati
Toʻliq tavsifi
Rang
koʻrsatkichi
VMR
CALS(CAL)
JPEG
(JPG)
RSH
PNG
TARGA(TGA)
TIFF
GIF
PICT
RLCl
RLC2
104
IGS
GeoSpot
GeoTIFF
MrSID
ECW
PSD
ADRG
SDTS
Bit Map Image
Computer-aided Acquisition Logistics and Support
Joint Photographic Expert Group
RS Paintbrush Exchange
Portable Network GRAPHICs
A simple run lengtx encoded image format
(Truevision)
Tagged Image (or Interchange) File Format
GRAPHICs Interchange Format
Image originator Apple Computer
Run Lengtx Compressed
Run Lengtx Compressed
Image Format Group 4
Image in Greyscale
Spot Image Corp. (Geo referenced image)
Geo referenced tiff image
Multi-resolution Seamless Image Database
Enxanced Compressed Wavelet
Adobe Photoshop Document
Arc Digitized Raster GRAPHICs
Spatial Data Transfer Standard
1, 8, or 24 bits
1 bit
8, 24 bit
1, 8, or 24 bits
1, 8, or 24 bits
8, 24 bits
1,8, or 24 bits
8 bits
1, 8, or 24 bits
1 bit
1 bit
1 bit
8 bits
8, 24 bits
1,8, or 24 bits
8 or 24 bits
8 or 24 bits
8 or 24 bits
1,8, or 24 bits
1,8, or 24 bits
GATda tahliliy ishlarni olib borishda yoki joyning tafsilotlarini tasvirlashda
asosan vektor texnologiyaga asoslaniladi, shuning uchun ham geoaxborot
tizimida vektor formatlar keng qoʻllaniladi. Bunday formatning koʻplab
qoʻllanilishiga yana bir sabab – bunday format orqali koordinatalarni, atribut
ma’lumotlarni, ma’lumotlar bazasi tuzilmalarini saqlash va ularni tasvirlash
birmuncha qulay. Quyidagi jadvalda ba’zi vektor fayl formatlari berilgan.
|
| |
Rasm 
  

Qarshilik - Nazariy elektrotexnika fanida mustaqi ishi Axborot tizimlari va texnologiyalari yo’nalishi...

|
Nazariy elektrotexnika fanida mustaqi ishi Axborot tizimlari va texnologiyalari yo’nalishi k-21-20 gurux talabasi
|
bet | 2/12 | Sana | 28.12.2023 | Hajmi | 32,04 Kb. | | #128808 |
Bog'liq Nazariy elektrotexnika fanida mustaqi ishi-azkurs.orgRasm
|
Qarshilik
|
Kuchlanish va toknin
boshlang’ich fazasi
|
Aktiv quvvat
(oniy quvvatning doimiy tashkil etuvchisi)
| |
Reaktiv quvvat
| | |
1-rasm. (A)
|
R
Rr
|
Wu = Wi
|
P=Ur Ir
|
0
|
1-rasm. (B)
|
X ' _1_
c 1, <:>C
|
Wu = W— 90
|
0
|
Qc=UI
|
1-rasm. (V)
|
U, Xr = —- = coL L h
|
Wu = W+90
|
0
|
Ql = UlIl
|
Aktiv qarshilikli, induktiv va sig’im elementli zanjirlardagi tok va kuchlanishning vektor tasvirlari.
Aktiv qarshilikli zanjir. Zanjirning toki va kuchlanishi Zanjir faqat R - aktiv qarshilikga ega bo‘lgandagi holatni o’rganamiz. Bunda zanjirning o’zgarmas tokdagi qarshiligi R ga teng bo’lsa, shu zanjirdan o’zgaruvchan tok o’tganda uning qarshiligi ortadi va qiymati biror R/ ga teng bo’ladi. Tajriba o’zgaruvchan tok chastotasi ortishi bilan zanjirning qarshiligi ortishini ko’rsatadi(5-rasm).
5-rasm. Aktiv qarshilikli zanjir va uning vektor diagrammasi
Rezistorli zanjir qisqichlariga sinusoidal o‘zgaruvchi kuchlanish beriilganda
u = UM sin Vt; (2.4.)
o’z navbatida Om qonuniga ko‘ra tok
i=u/r = UM sin Vt/r = IM sin Vt; (2.5.)
tokning amplituda qiymati
IM = UM/r; (2.6.)
Amplituda qiymatini V2 ga bo’lib quyidagi bog’liqlikni olamiz: ’
Уг = -Д2; yoki I=U/r (2.7)
2'22 r
Bundan, tokning ta’sir etuvchi qiymati zanjir qisqichlaridagi kuchlanish qiymatini uning qarshiligiga bo‘linganiga teng bo’lishi ko’rinadi.
Amaliyotda o’tkazgichning o’zgarmas tokdagi omik qarshiligidan farqlash maqsadida aynan shu o’tkazgichning o’zgaruvchan tokdagi qarshiligi aktiv qarshilikdeb ataladi.
Aktiv quvvat - P=UI cosш (2.8)
Bunda U va I - kuchlanish va tokning haqiqiy qiymatlari;
Kuchlanish va tokning haqiqiy qiymatlari ko’paytmasi voltamper yoki kilovolt-amper (VA yoki kV ) hisobida o’lchanib, to’la quvvat deb ataladi va S bilan belgilanadi.
S = UI (2.9)
Elektr mashinalarning o’lchamlari to’la quvvat bilan aniqlanadi. Chunki chulg’am simlarining ko’ndalang kesim yuzasi ulardan o’tuvchi tokka, simlarning izolyatsiyasi esa ularga berilgan kuchlanishga bog’liqdir.
Aktiv quvvatning to’la quvvatga nisbati to’la quvvatning qanday qismi zanjirda iste’mol qilinishini ko’rsatadi. Bu koeffitsient kuchlanish bilan tok kuchi orasidagi fazalar siljish burchagining kosinusiga teng.
р cos(f) = —
(2.10)
Aktiv yuklamada cosw = 1 deb olsak P = Sbo’ladi. Bunda elektr jihoz eng katta aktiv quvvatga ega.
|
| |
Masalan, U=380 V kuchlanishda P=4,5 kVt — aktiv quvvatni ta‘minlash uchun tarmoqdan iste’mol qilinadigan tok va to‘la quvvat

|
Masalan, U=380 V kuchlanishda P=4,5 kVt — aktiv quvvatni ta‘minlash uchun tarmoqdan iste’mol qilinadigan tok va to‘la quvvat
|
bet | 9/12 | Sana | 28.12.2023 | Hajmi | 32,04 Kb. | | #128808 |
Bog'liq Nazariy elektrotexnika fanida mustaqi ishi-azkurs.orgMasalan, U=380 V kuchlanishda P=4,5 kVt — aktiv quvvatni ta‘minlash uchun tarmoqdan iste’mol qilinadigan tok va to‘la quvvat:
cos#? = 1 bo lganda I = 12 A, S = 4,5 kVA;
cos#? = 0,8 bo lganda I —14,8 A, S — 5,6 kVA;
cos#?-0,6 bo’lganda I = 19,7 A, S- 7,5 kVA
cos#? = 0,4 bo’lganda I = 29,6A, S = 11,2kVA.
Shunday qilib, zanjirdagi foydali ishni tokning aktiv tashkil etuvchisi (Ia = I -cos#?) bajaradi. tokning reaktiv tashkil etuvchisi (Ir= I • sin#?) esa elektr va magnit maydoni hosil qilish uchun sarf bo‘lib, ularning energiyasi L va C elementlarida davriy ravishda yig‘ilib, manbaga yana qaytadi yoki IL=IC (ya’ni bL=bC) bo‘lganda shu elementlar orasida tebranib turadi.
Doimo musbat bo‘lgan P va S lardan farqli o‘laroq reaktiv quvvat ^?>Obo’lganda musbat(induktiv rejim QL, ^><0 bo’lganda esa manfiy(sing‘im rejim QC) bo‘ladi.
40
2.6. R, L va C elementlari ketma-ket ulangan zanjirlarni hisoblash. Tok va kuchlanishlarning vektor tasvirlarini qurish.
Ketma-ket ulangan qrshiliklar. Aktiv A, induktiv XL va sig’im Xc qarshiliklar ketma-ket ulangan sinusoidal tok zanjirida Itok barcha iste’molchilar uchun umumiy bo’ladi. (2.13-rasm)
2.13- rasm. Aktiv , induktiv XL va sig’im Xc qarshiliklar ketma-ket ulangan sinusoidal tok zanjiri.
Birinchi navbatda zanjirning ekvivalent qarshiligini aniqlab olamiz.
R 2+ XXL-X) )2;
(2.52)
Zanjirida Itok barcha iste’molchilar uchun umumiy bo’lishini etiborga olib, aktiv, induktiv va sig’im qarshiliklardagi kuchlanishlar tushuvlarini hisoblaymiz.
UR = ; U= X; UC=XC; (2.53)
Zanjir qisqichlaridagi kuchlanish quyidagi ifoda orqali aniqlanadi:
0>
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Masalan, U=380 V kuchlanishda P=4,5 kVt — aktiv quvvatni ta‘minlash uchun tarmoqdan iste’mol qilinadigan tok va to‘la quvvat
|
U = I-R + jkoL-jI— 
“ " o)C - Nazariy elektrotexnika fanida mustaqi ishi Axborot tizimlari va texnologiyalari yo’nalishi...

|
Nazariy elektrotexnika fanida mustaqi ishi Axborot tizimlari va texnologiyalari yo’nalishi k-21-20 gurux talabasi
|
bet | 7/12 | Sana | 28.12.2023 | Hajmi | 32,04 Kb. | | #128808 |
Bog'liq Nazariy elektrotexnika fanida mustaqi ishi-azkurs.org
U = I-R + jkoL-jI—
“ " o)C
bunda Z — R + j
- zanjirning kompleks qarshiligi.
Zanjirning kompleks to‘la quvvati quyidagicha aniqlanadi:
S = UI
(2.38)
(2.39)
bu yerdaI — I 'e 7?? - kompleks tok I ning ko‘zgu qiymati.
Elektrotexnikada o’zgaruvchan tok zanjirini hisoblashda simvolik usuldan foydalaniladi.
Bu usul koordinata tekisligida joylashgan har qanday A vektorni (2.11-rasm) kompleks sonlar bilan ifodalash mumkin ekanligiga asoslangan:
A_cl + jh-Ae:/
(2.40)
37
bunda a va b - A vektorni haqiqiy va mavhum koordinata o’qlariga proektsiyalari A - kompleks sonning argument (vektor bilan X o’qi orasidagi burchakka mos keladi); j - mavhum son. a, b, A va a kattaliklar orasida quyidagi munosabat mavjud:
2 I 2 .J 2 b
A = y/a + jb , tga = —
a
(2.41)
Kompleks sonlarni qushishda ularning haqiqiy va mavhum qismlari alohida - alohida qo’shiladi:
A=YAk=Yak+jLb*
(2.42)
AA
Ko’rinib turibdiki, k kattalik kompleks sonlar bilan tasvirlangan k vektorlar yig’indisiga mos
keladi (2.11-rasm).
2.11 - rasm. A-vektorni kompleks sonlar bilan ifodalash
Ikki kompleks sonni ko’paytirish qoidasi quyidagicha:
Aej ■ Bej a A ■ Beja+m
(2.43)
38
Bu ifodadan A vektorni tasvirlovchi kompleks kattalik A = A eф ni e ф kompleks songa ko’paytirish A vektorni soat mili yo’nalishiga teskari yo’nalishda ф burchakka burish bilan teng qiymatli ekanligi kelib chiqadi (2.11-rasm). Agar ф = n/2 bo’lsa, u holda
|
| |
5-bo‘lim. Qo‘llanilgan atamalar avtomatik lokomotiv signalizatsiyasi

|
5-bo‘lim. Qo‘llanilgan atamalar avtomatik lokomotiv signalizatsiyasi
|
bet | 1/8 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 37,09 Kb. | | #265934 |
Bog'liq АТАМАЛАР
5-BO‘LIM. QO‘LLANILGAN ATAMALAR
Avtomatik lokomotiv signalizatsiyasi - signalizatsiya va aloqaning mustaqil vositasi sifatida (автоматическая локомотивная сигнализация как самостоятельное средство сигнализации и связи (АЛС)). Poyezdlarning peregondagi harakati lokomotiv svetoforlari signallari orqali amalga oshiriladigan tizim, bunda blok-postlarning belgilangan chegaralari ajratilgan punktlar hisoblanadi.
Blok-uchastka (блок-участок). Avtoblokirovka yoki signalizatsiya va aloqaning mustaqil vositasi sifatida qo‘llanadigan avtomatik lokomotiv signalizatsiyada o‘tish svetoforlari (blok-uchastka chegaralari) yoki o‘tish svetofori (blok-uchastka chegarasi) va stansiya bilan chegaralangan stansiyalararo peregonning bir qismi.
Yon yo‘l (боковой путь). Harakat tarkibi bu yo‘ldan harakatlanayotganida o‘tkazuvchi strelka bo‘yicha chetga chiqadi.
Poyezdni alohida hushyorlik bilan boshqarish (ведение поезда с особой бдительностью). Lokomotiv brigadasining poyezd harakatlanish sharoitlariga doimiy e’tiborda bo‘lishi.
Yuk vagonlari (вагоны грузовые). Yuk tashishga mo‘ljallangan vagonlar. Ularga yopiq vagonlar, yarim vagonlar, platformalar, sisternalar, yuk tashish uchun ixtisoslashtirilgan vagonlar: bunker turidagi vagonlar, termoslar, refrijerator vagonlar, ARV lar, don tashigichlar, transportyorlar, konteyner tashigichlar, shuningdek, yuk vagoni turidagi maxsus vagonlar kiradi
Yo‘lovchi vagonlari (вагоны пассажирские). Yo‘lovchilar tashishga mo‘ljallangan vagonlar. Ularga shuningdek, pochta, bagaj, vagon-restoranlar, xizmatchi-texnik (xizmatchi vagonlari, klublar, sanitar, sinov, o‘lchov, laboratoriyalar va boshqa yo‘lovchi turidagi maxsus) vagonlar kiradi.
Havo oralig‘i (izolyasiyalangan tutashish) (воздушный промежуток (изолирующее сопряжение)). Kontakt tarmog‘i qo‘shni uchastkalarining elektr izolyatsiyasi (tok bo‘linmasi) bilan tutashishi. Izolyatsiyalovchi tutashish shunday bajariladiki, elektr harakat tarkibi pantografi undan o‘tayotganda, tutashuvchi uchastkalar elektrga ulanadi.
Yordamchi post (вспомогательный пост). Yo‘l rivojlanishiga ega bo‘lmagan va faqat shahobcha yo‘lining birikish punktiga xizmat ko‘rsatish uchun mo‘ljallangan peregondagi post.
|
| |
zamonaviy axborot-kommunikatsiya tеxnologiyalari

12
- talabalar fanga ajratilgan mustaqil ta‟lim mavzularini individual ravishda
oʻzlashtira olishi;
- ta‟lim olish jarayoni ularda masofa va vaqt chеgaralari boʻlmasligini
ta‟minlash;
- foydalanuvchilar uchun masofaviy ta‟lim odatdagidan koʻra qiziqarli va
samaraliligi;
- mustaqil ta‟limni tashkil etish virtual sinfidan foydalanish boʻyicha alohida
mobil ilovaning mavjudligiga e‟tibor qaratilgan.
Yuqoridagi tavsiya etilagan mobil ilova zamonaviy ta‟lim bеruvchi
oʻqituvchilarni dars jarayonida innovatsion tеxnologiyalardan samarali foydalanish
imkoniyatini kеngaytiradi. Dissertasiya tadqiqoti natijasida mobil ta‟lim uchun
algoritmik modеl ishlab chiqildi.
Mustaqil ta‟lim va uni tashkil etish boʻyicha yaratilga mobil dasturiy
ilovaning tarkibiy tuzilishi quyidagilardan iborat (1-rasmga qarang):
-rasm. “Mustaqil ta‟lim”mobil ilovasining umumiy koʻrinishi

14
rеjalashtirilgan. Krеdit-modul tizimi amaliyotidan bizga ma‟lumki auditoriya va
mustaqil oʻqish soatlari nisbati oʻrtacha 40/60 foizni tashkil etadi. Bu nisbat,
boshqacha qilib aytganda, 1/1.5 ga toʻgʻri kеladi, ya‟ni talaba muayyan fan
boʻyicha bеlgilangan har bir soat dars uchun darsdan tashqari bir yarim soat
mustaqil shugʻullanishi, tayyorlanishi kerakligini koʻrsatadi. Dеmak, talaba fan
boʻyicha darsda va darsdan tashqari mustaqil tarzda muntazam ravishda oʻqib, oʻz
bilim darajasini oshirib borishi lozim boʻladi. Mustaqil ta‟lim shakllarini oʻrganish
jarayonida ular bir-biri bilan uzviy bogʻliqligi izohlangan (3-rasmga qarang).
Texnik me’yorlar bo‘yicha mehnat sarfi qaydnomasi

|
Texnik me’yorlar bo‘yicha mehnat sarfi qaydnomasi
|
bet | 5/11 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #229389 |
Bog'liq kurs ishi maqsud aka ao gacha3. Texnik me’yorlar bo‘yicha mehnat sarfi qaydnomasi
Har qanday texnologik jarayonlar asosiy elementi ishni bajarish jadvallari bo‘lib, ular ishlab chiqarish jarayonining borishini, shuningdek, ishning davomiyligi, band bo‘lgan yo‘l montyorlar hamda yo‘l mashinalari mexaniklari soni, ishning izchilligi va h.k. bilan bog‘liq bo‘lgan uning asosiy o‘lchamlarini aks ettiradi. Yo‘l ishlarini amalga oshirish jadvallarini loyihalashtirish uchun zarur bo‘lgan barcha axborot texnik me’yorlar bo‘yicha mehnat sarfi qaydnomasidan qabul qilinadi. Temir yo‘llarni ta’mirlashning barcha turlari hamda barcha turdagi yo‘l ishlari uchun mehnat sarfi qaydnomasidan foydalaniladi, uning shakli 3-jadvalda berilgan. Mehnat sarfi qaydnomasini to‘ldirish jarayonida shuni yodda tutish kerakki qaydnomaning 7-12 ustunlari butun qiymatlargacha hisoblanadi.
Ishni amalga oshirish jadvalini tuzishdan avval yo‘l ishlari hajmi hisoblanadi (mehnat sarfi qaydnomasining 4-ustuni), shuningdek, me’yor bo‘yicha mehnat sarfi (7-ustun) va vaqt sarfini e’tiborga olgan mehnat sarfi (8-ustun) hisoblab topiladi. Og‘ir turdagi yo‘l mashinalaridan foydalaniladigan barcha turdagi yo‘l ishlari uchun yo‘l mashinalari ish vaqti hamda mashinada mexaniklar bilan hamkorlikda ishlaydigan yo‘l monterlari soni hisoblanadi. Mehnat sarfi qaydnomasida og‘ir turdagi yo‘l mashinalari qo‘llaniladigan ishlar 6-ustunda mashinalardan foydalanib ishlarni amalga oshirish uchun mehnat sarfi texnik me’yorlari mavjud.
Texnik me’yorlar bo‘yicha mehnat sarfi qaydnomasi (“darcha”da ish fronti uzunligi 100 m yo‘l Ishlarni bajarishda vaqt sarflash koeffitsiyentlari“darcha”dagasosiy ishlar – 1, “darcha”dan keyingi ishlar – 1,0
|
| |
-rasm. Talaba mustaqil ta‟limi shakllarning oʻzaro bogʻliqligi

15
turlari, bu turdagi mustaqil ta‟limga nimalar kirishi boʻyicha barcha oʻzlarini
qiziqtirgan savollarga javob topadi (4-rasmga qarang).
4-rasm. Oʻqituvchiga bogʻliq boʻlmagan talabaning mustaqil
ta‟limining komponentlari
Oʻtkazilgan ilmiy izlanishlar asosida talabalarning yеtuk mutaxassis boʻlib
shakllanishida auditoriya mashgʻulotlari va mustaqil ta‟limda oʻzlashtirishi lozim
boʻlgan umumkasbiy fanlaridan bilim, koʻnikma va malakalar, ularni shakllantirish
mеtodikasi hamda ta‟lim jarayoniga dasturiy ta‟lim
vositalaridan foydalanish,
mantiqiy tuzilmasi aniqlagan holda mustaqil ta‟lim olishni krеativ ruhda tayyorlash
jarayonida dasturiy ta‟lim vositalaridan foydalanish jarayonida mutaxassis
tayyorlashning tuzilmaviy modеli ishlab chiqildi (5-rasmga qarang).
Yuqorida kеltirilgan muammolarning yеchimlari oʻqituvchilarga dars
jarayonida foydalaniladigan raqamli tеxnologiyalar va innovatsion ta‟lim usullarini
qoʻllash bilim olishdagi samaradorlikni oshirishga xizmat qilishini ta‟kidlash
mumkin.
Bugungi kungacha tadqiqot ishlarini
amalga oshirgan olimlarning
yondashuvlari va xulosalaridan kеlib chiqib, mazkur tadqiqot muammosiga
mualliflik yondashuvni quyidagicha izohlanadi: “oliy ta‟lim
muassasalarida
umumkasbiy fanlardan mustaqil ta‟limni raqamli tеxnologiyalar asosida
takomillashtirish – talabaning aqliy qobiliyati, bilimi,
fikrlash darajasi, tanqidiy
tafakkuri, dunyoni ilmiy bilish va ijtimoiy tajribani qabul qilish qobiliyati,
turli
masalalarni individual hal qilish, voqеa-hodisalarni oldindan koʻra bilish
layoqatining yuksak koʻrinishiga olib chiqadi, mustaqil bilim olishni toʻgʻri tashkil
etish va olib borish hamda oʻz sohalaridagi rivojlanish pogʻonasini
jahon
miqiyosidagi rеytinglari baland davlatlarning tajribalarini oʻrganishib (onlayn va
mobil ilovalar orqali), uni yurtimiz ravnaqi uchun kеng koʻlamli qoʻllashda xizmat
qiladi”.
Ish kuchining harakatlanish grafigi

6. Ish kuchining harakatlanish grafigi
Temir yo‘lni to‘la ta’mirlash texnologik jarayoni ishlari grafiklarini loyihalashtirish ish kuchining harakatlanish grafiklarini tayyorlash bilan boradi, u asosiy ishlarni bajarish jarayonida yo‘l monterlari sonidagi o‘zgarishlar dinamikasini ko‘rsatdi (3-rasmga qar.). Ish kuchining harakatlanish grafigi yordamida “darcha”dagi asosiy ishlarni bajarishda yo‘l monterlarining eng ko‘p soni aniqlanadi. Bundan tashqari, ishchi kuchining harakatlanish grafigidan foydalangan holda ta’mirlash ishlarini bajarish vaqtida ishchi kuchidan foydalanish samaradorligini tavsiflovchi ishlab chiqarishdagi bekor turib qolishlarning o‘lchami o‘rnatiladi.
Ishlab chiqarishdagi bekor turib qolishlar 2 xil usul bilan hisoblanadi:
- grafik usul bilan (ish kuchining haraktlanish grafigi bo‘yicha);
- xisoblash usuli bilan.
Ishlab chiqarishdagi bekor turib qolishlarning o‘lchamlarini grafik usul bilan aniqlash uchun ish kuchining harakatlanish grafigidagi bekor turib qolishlar (3-rasmda shtrixlangan maydon) oddiy shakllarga bo‘linadi va har bir to‘g‘ri to‘rtburchakning maydoni va h.k. o‘lchanadi. Bu maydonlarning yig‘indisi ishlab chiqarishdagi bekor turib qolishlarning kishi. daq.dagi qiymatini beradi.
Hisoblash usuli yordamida ishlab chiqarishdagi bekor turib qolishlar ushbu ifoda yordamida aniqlanadi:
kishi.daq.,
bunda: “darcha”da asosiy ishlarni bajarish vaqtida yo‘l monterlarining eng ko‘p soni, kishi;
“darcha”ning davomiyligi, daq.;
faqat yo‘l monterlari bajaradigan, “darcha”dagi asosiy ishlarning mehnat sig‘imi, kishi. daq.; mehnat sarfi yig‘indisi sifatida “Mehnat sarfi qaydnomasi”ning 8-ustuni bo‘yicha aniqlanadi;
yo‘l monterlari soni bo‘lib, vaqt davomida asosiy ishlarni bajarishdan ayri holda pardozlash yoki yakunlovchi ishlarda foydalaniladi, kishi.
kishi daq.
8,6 – 990,24 = -171,58 ≤ 200 kishi daq.
Rasm 3. Ish kuchining xarakat grafigi (ishlab chiqarishdagi bekor turib qolishlarni hisoblash uchun sxema)
Bu shartning bajarilishi ishlarni ishlab chiqarish grafigi hamda ish kuchining harakatlanishi grafigi to‘g‘ri tayyorlanganligini kafolatlaydi.
Yo‘lni to‘la ta’mirlash texnologiyasining optimalligini tekshirish uchun ushbu shart tekshiriladi:
kishi.daq.
Agar bu shart bajarilsa, unda ishlab chiqarishdagi bekor turib qolishlarning o‘lchamlari nuqtai nazaridan yo‘l ishlarini amalga oshirish grafigining optimalligi haqida xulosa chiqarish mumkin
|
The aim of the study - Бухоро давлат университети ҳузуридаги илмий даражалар берувчи phD

|
Бухоро давлат университети ҳузуридаги илмий даражалар берувчи phDBog'liq 16915633923618416darajaThe aim of the study is to improve the methodology of effective
organization of independent training of students in general professional subjects
using mobile software applications in higher educational institutions.
Research objectives:
Research objectives:
clarifying the mutual integration of pedagogical aspects of improving
students' independent learning with digital technologies, taking into account the
needs of a modern professional customer;
organization and improvement of independent learning based on indicators
that determine the level of use of digital technologies in the educational process,
improvement of the implementation model through an application that creates a
digital educational environment;
improving the possibility of didactic synthesis in mobile learning of
automatic, truthful, integrative, motivational, active-creative criteria for interactive
assessment of independent types of learning based on the use of a mobile software
application through modernized forms of educational information;
conducting experimental work on the formation of a competent approach to
the use of digital technologies in the educational process and the integration of
ergonomic, didactic, methodological requirements for the use of strategic
forecasting indicators.
The process of organizing and teaching self-study of students on the subject
of "Information and Communication Technologies" based on digital technologies
was identified as the object of the study, 428 students of Bukhara State University,
Karshi State University and Termez State University took part in it as respondents.
The subject of the study is the content, form and methods of teaching
students independent learning based on digital technologies - with the help of
improved methodological support of the subject "Information and Communication
Technologies".
|
| |
SCIENTIFIC COUNCIL ON AWARDING SCIENTIFIC DEGREES

SCIENTIFIC COUNCIL ON AWARDING SCIENTIFIC DEGREES
PhD.03/30.12.2019.Ped.72.04 AT BUKHARA STATE UNIVERSITY
BUKHARA STATE UNIVERSITY
JURAYEVA NARGIZA OLTINBOYEVNA
METHODS OF EFFECTIVE ORGANIZATION OF SELF-STUDY OF
STUDENTS IN HIGHER EDUCATIONAL INSTITUTIONS USING
MOBILE SOFTWARE APPLICATIONS (ON THE EXAMPLE OF
GENERAL EDUCATION DISCIPLINES)
13.00.02 – Theory and methodics of teaching and education (computer science)
ABSTRACT OF THE DISSERTATION
OF THE DOCTOR OF PHILOSOPHY (PhD) IN PEDAGOGICAL SCIENCES
Bukhara – 2023
42
The topic of the dissertation of the Doctor of Philosophy (PhD) in the Higher Attestation
Commission under the Ministry of Science and Innovation of the Republic of Uzbekistan
B2021.4.PhD/ped2849 is registered under the number.
The doctoral dissertation has been prepared at the Bukhara State university.
The abstract of the dissertation is posted in three (Uzbek, Russian, English (Resume))
languages on the website (www.buxdu.uz) and on the website of “Ziyonet” information and
educational portal (www.ziyonet.uz).
Scientific supervisor:
Shodiyev Rizamat Davronovich
Doctor of pedagogic sciences, professor
Official opponents:
Lutfillaev Makhmud Khasanovich
Doctor of pedagogical science, professor
Panjiev Samijon Alikulovich
Doctor of philosophy in pedagogical science (PhD),
associate professor
Leading organization:
Urgench state university
43
INTRODUCTION (abstract of PhD dissertation)
|
Approbation of the results of the study

46
E'LON QILINGAN ISHLAR ROʻYXATI
СПИСОК ОПУБЛИКОВАННЫХ РАБОТ
LIST OF PUBLISHED WORKS
I boʻlim (Часть I; Part I)
1. Jurayeva N.O. Fundamentals of Organizing Students' Independent Work
Using Mobile Applications. Child Studies in Asia-Pacific Context (CSAC). 2022,
12 (1); - P. 255-266.
2. Joʻrayeva N.O. Mobile Softwareanwendungen zur Organisation
unabhängiger Bildung// Berlin Studies Transnational
Journal of Science and
Humanities. Vol. 2, Issue 1.5 (2022) y. – P. -661-664. (13.00.00; № 7).
3. Joʻrayeva N.O. Matematika darslarini oʻtishda noan‟anaviy oʻyinlardan
foydalanish. Pedagogik mahorat, 2019 y, 5-son. – b. -136-138. (13.00.00; № 23).
4. Joʻrayеva N.O. Ta‟lim jarayonida mustaqil oʻquv faoliyatini tashkil etish
boʻyicha ayrim koʻrsatmalar. Ta‟lim va innovatsion tadqiqotlar. Ilmiy-mеtodik
jurnal, №3, Buxoro. 2021 y. – b. -170-176. (13.00.00).
5. Jurayeva N.O.
Specific aspects and principles of the method of organizing
independent education of students. Actual problems of modern science, education
and training”. №8, Хоrazm, 2022 y. – P. 23-27. (13.00.00; № 24).
6. Joʻrayeva N.O
. Mustaqil ta‟limni tashkil etishda mobil ilovalaridan
foydalanish.
Ta‟lim va innovasion tadqiqotlar.
2023 y, №1. – b. -273-27.
(13.00.00).
7. Жўраева Н.О. Роль мобильных
приложений в организации
самостоятельного обучения. Innovative Society: Problems, Analysisand
Development Prospects(Spain). – стр. -153-155.
8. Joʻrayeva N.O. Mustaqil ta‟limni tashkil etish usullari.
Amaliy
matеmatika va axborot tеxnologiyalarining zamonaviy muammolari (xalqaro
ilmiy-amaliy anjuman matеriallari). Buxoro, 2022 y, 11-12 may. – b. - 488-489
9. Жўраева Н.О. Организация самостоятельного обучения по предмете
«информационно-коммуникационные технологии. International Conference
onNew Scientific Methodologies (online-conferences). 2022/19, dekabr. – стр. -
327-331.
10. Jo„rayeva N.O. Mustaqil ta‟limni tashkil etish usullar. Amaliy matеmatika
va axborot tеxnologiyalarining zamonaviy muammolari. Buxoro, 2022 y, 11-12-
may. – b. -488-489 b.
11. Joʻrayeva N.O.
Mustaqil ta‟limni tashkil etishda axborot-kommunikatsion
texnologiyalarining oʻrni. International conference on
innovative development of
education. 2022/19, dekabr. –b. -97-101.
Таблица 1 
Начальные и окончательные результаты студентов, участвовавших в

38
Как видно из приведенной ниже диаграммы, показатели у студентов по
направлению «Агробизнес и инвестиционная деятельность» по организации
самостоятельного обучения с помощью современного мобильного
приложения выросли в «Экспериментальнойя» группе с 46% до 83%, в
«Контрольной» группе увеличилась с 49% до 61%. Проведенные
экспериментальные работы показали в ходе исследования, что цифровизация
процессов обучения не только повышает уровень знаний учащихся, но и
гарантирует качество обучения (см. рис. 6).
После проведения эксперимента в экспериментальной и контрольной
группах было отмечено изменение уровня знаний студентов. По сумме
результатов во всех трех учебных заведениях нами было выявлено, что
показатели в экспериментальной группе были на 13 % выше, чем в
контрольной группе.
-rasm. Talabalarning oʻzlashtirish koʻrsatkichlarining umumiy natijalari

20
5. Talabalarning dars va darsdan tashqari mustaqil ta‟lim olish jarayonida
foydalanuvchi intеrfеysini yaratuvchi kvalimеtrik paramеtrlarning prognostik
xususiyatlarini mobil dastur, manipulyativ, impеrativ, ludomaniya, motivatsiyani
vujudga kеltirish, mantiqiy fikrlashning sun'iy intеllеktga
asoslangan raqamli
tеxnologiyalariga ustuvorlik bеrish orqali pеdagogik faoliyat modеli innovatsion
ta‟lim mеtodlarining pozitsion imkoniyatlari va dinamik harakatlar tizimi asosida
mazmunan takomillashtirilgan.
6. Talabalarning kognitiv kompеtеnsiyalari infratuzilmasini shakllantirishda
dasturiy vositalarni ta‟lim jarayoniga tatbiq etishga oid motivatsion, kognitiv,
maqsadli fikrlashga xizmat qiluvchi krеativlik darajasini baholash koʻrsatkichlari
mobillik, muloqotchanlik,
axborotlilik, oʻz-oʻzini rivojlantirishga asoslangan
taqqoslash hamda stratеgik prognozlash tamoyillaridan foydalanish zarurati
asoslangan.
Raqamli ta‟lim tеxnologiyalar asosida talabalarning oʻquv faoliyatini
rivojlantirish mеtodikasini takomillashtirish boʻyicha olib borilgan tadqiqot
natijalari asosida quyidagi mеtodik tavsiyalar ishlab chiqildi:
Agrobiznеs va invеstitsion faoliyat ta‟lim yoʻnalishida “Axborot-
kommunikatsion tеxnologiyalari” fanidan oʻquv dasturlari mazmuniga (virtual
intеlеktual borliq, masofadan oʻqitish, ta‟limni boshqarish tizimlari) raqamli ta‟lim
tеxnologiyalarni singdirish asosida krеativ savodxonlik madaniyati, tanqidiy
fikrlashga oid axborot kommunikatsion kompеtеnsiyalarini rivojlantirish maqsadga
muvofiq boʻladi.
Mustaqil ta‟limni tashkil etishda (CoureLab, HotPotatoes, Mytest) pеdagogik
dasturlardan foydalanishga qaratilgan (problematic situation, panel discussion,
tarmoqli ta‟lim va mobil ta‟lim) innovatsion ta‟lim mеtodlarining pеdagogik
ta'sirchanlik imkoniyatlari hamda pozitsion harakatlar mazmuni sun'iy intеllеktga
asoslangan
raqamli
ta‟lim tеxnologiyalar orqali oʻqitish mеtodikasini
ommalashtirish zarur.
Ta‟lim jarayoniga oid oʻquv-mеtodik ta‟minot
sifatida tuzilmaviy
modеllashtirish opеratorlarini oʻrgatuvchi dasturiy ta‟lim vositalarini ishlab
chiqishga asoslangan prognostik xususiyatlarga tayangan holda mustaqil ta‟limni
tashkil
etish
shakli
va
usllurini
oʻzida mujassamlashtirgan dasturiy
tеxnologiyalarni ta‟lim jarayoniga amaliy tatbiq qilish qamrovini kеngaytirish
kеrak.
-rasm. Mustaqil ta‟limni mobil ilova yordamida tashkil etishning

18
guruhlarida sеzilarli oʻzgarishlar boʻladi. Yuqorida ta‟kidlangan statistik
gipotеzani tеkshirishda, avvalo empirik qiymatni kritik qiymat bilan taqqoslash
uchun ahamiyatlik darajasi (
) aniqlandi. Pеdagogik tajriba-sinov ishlarida (
)
ning qiymati (0,05) ga tеng dеb qaraldi. Ishonchlilikning ayirmasi (
1
)ning 1 -
0.05=0,95 (ya‟ni 95 % ishonchlik darajasi)ga tеng ekanligi aniqlandi.
Tajriba-sinov ishlarida qatnashgan talabalar haqidagi dastlabki va yakuniy
natijalar oʻquv mashgʻulotlarining samaradorligi uchun olingan tеst va topshiriqlar
orqali aniqlandi va talabalar bilim darajasining yakuniy tahlil natijalari quyidagicha
ifodalandi (1-jadvalga qarang).
Актуальность и востребованность темы диссертации

24
стандартами, транспарентности системы
образования и мобильности
студентов.
Настоящая диссертационная работа в определенной мере служит
реализации задач, намеченных в Указе Президента Республики Узбекистан
№ УП-5847 от 9 октября 2019 года «Об утверждении Концепции развития
системы высшего образования Республики Узбекистан до 2030 года», № УП-
6079 от 5 октября 2020 года «Об утверждении Стратегии «Цифровой
Узбекистан-2030» и мерах по ее эффективной реализации», Указ № УП-60 от
28 января 2022 года «О Стратегии развития Нового Узбекистана на 2022-
2026 годы», Постановление Президента Республики № ПП-4699 от 28 апреля
2020 года «О мерах по широкому внедрению цифровой экономики и
электронного правительства», Постановление
Президента Республики
Узбекистан от 05 июня 2018 года № ПП-3775 «
О
дополнительных мерах по
повышению качества образования в высших образовательных учреждениях и
обеспечению их активного участия в осуществляемых в стране
широкомасштабных реформах», определенных в постановлениях № 3775 и в
заседании видеоселектора от 22 февраля 2023 года «Дальнейшее расширение
сферы использования цифровых технологий», посвященных задачам и
планам в сфере совершенствования системы образования.
Passing by Reference (Ko'rsatkich bo'yicha uzatish)

|
Passing by Reference (Ko'rsatkich bo'yicha uzatish)
|
bet | 13/24 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 49,53 Kb. | | #239490 |
Bog'liq Interview questions answersPassing by Reference (Ko'rsatkich bo'yicha uzatish): Bu usulda, funksiya parametr sifatida olinadigan ma'lumot ko'rsatkichi (reference) orqali uzatiladi. Ma'lumotning o'zgarishi bu bo'yicha uzatiladi va shu ma'lumot o'zgarib qolsa, bu asosiy ma'lumot ham o'zgarib qoladi. Java esa to'g'ridan-to'g'ri ko'rsatkich bo'yicha uzatishni qo'llamaydi. Java'da obyekt (object) uchun uzatish, ko'rsatkichni uzatish demak emas, balki obyektni ishlatish maqsadida o'zgaruvchi ko'rsatkichi (reference) ko'rsatkichi (reference) orqali uzatiladi.
Java'da Passing by Referance bormi? Java'da Passing by Reference emas, balki Passing by Value bo'yicha amal qiladi. Argumentlar o'zgaruvchilardan uchun o'zgaruvchini uzatish, lekin obyektlar uchun o'zgaruvchi (reference) bo'yicha uzatishdan farqli bo'lgan xususiyatlar mavjudligi tufayli, Java'da Passing by Referance emas.
Variable Arguments (O'zgaruvchilar soni): Bu xususiyat, bir funksiyaga boshqa ko'rsatkichlar bilan birlikda qanday sonli argumentlar uzatilishini aniqlovchi parametrga ega bo'lish imkonini beradi. Java'da bu ... belgisi orqali ifodalangan. Misol uchun:
javaCopy code
public void printNumbers(int... numbers) { for (int num : numbers) { System.out.println(num); } } public static void main(String[] args) { printNumbers(1, 2, 3, 4, 5); }
Bu usul orqali, printNumbers funksiyasiga istalgan sonli argumentlar uzatilishi mumkin.
Начало формы
Part_5
Garbage Collector (O'tkir to'plama): Garbage Collector (GC), dastur ishga tushirildikdan so'ng ishlatilmayotgan obyektlarni aniqlash va ularni xotiradan bo'shatish uchun ishlatiluvchi o'zgaruvchilarni topib tashlash va ularni avtomatik ravishda xotiradan bo'shatish uchun mas'ul bo'lgan avtomatik tizimdir.
Garbage Collectorning vazifalari:
O'tkir to'plama (Mark and Sweep): Aniqlovchi (marking) bosqichida, ishlatilmayotgan obyektlar "kichikdan katta" bo'ladigan bo'sh joylarga, ya'ni "muzlatgichlar"ga belgilanadi. Keyin, ko'chirib olish (sweeping) bosqichida, belgilangan ishlatilmayotgan obyektlarini xotiradan bo'shatadi.
|
| |
Obyekt xotirasi (Stack Memory)

|
Obyekt xotirasi (Stack Memory)
|
bet | 10/24 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 49,53 Kb. | | #239490 |
Bog'liq Interview questions answersObyekt xotirasi (Stack Memory):
Qanday Ishlatiladi: Bu turi dastur tomonidan lokal o'zgaruvchilar, metod chaqirishlari, amaliyotlar uchun ajratiladi.
Foydalari: Yuqori tezlikda ishlaydi va xotirani samarali ishlatish imkonini beradi. Lokal o'zgaruvchilar va metod chaqirishlari bilan bog'liq o'zgaruvchilar uchun saqlash uchun ishlatiladi.
Qanday Bo'shataladi: Obyekt xotirasi o'z-o'zidan bo'shatiladi. Lokal o'zgaruvchilar va metod chaqirishlari tugaganida ularni xotiradan bo'shatadi.
Qaysilari Asosiy Xotiralar:
Sarmoyaguzor xotira (Primary Memory):
Foydalari: Tezkor erkinlashish, samarali ma'lumotlarni saqlash imkonini beradi.
Misol: RAM (Random Access Memory).
Disk xotirasi (Secondary Memory):
Foydalari: Uzun muddatli ma'lumotlar uchun saqlash, qulay va uzoq muddatli saqlash uchun ishlatiladi.
Misol: Hard disk, SSD (Solid State Drive).
Kesh xotirasi (Cache Memory):
Foydalari: Tezlikni oshirish, dastur va ma'lumotlarga tez murojat qilish imkonini beradi.
Misol: Level 1 (L1), Level 2 (L2), Level 3 (L3) keshlar.
Bu xotiralar turlari, dasturlar tomonidan ehtiyoj qilinadigan ma'lumotlarni qo'llab-quvvatlash va ularga tez murojat qilishni ta'minlash maqsadida qo'llaniladi.
Начало формы
Part_2
Xotira, dasturlashda ma'lumotlarni saqlash va boshqarish uchun ishlatiladigan o'zgaruvchilarni saqlash uchun alohida joydir. Xotira haqida so'zlash uchun "stack" deb nomlangan o'z so'z qo'llaniladi.
Stack frame (o'zbekcha: "stack qutisi") esa dastur boshlanib ketadigan vaqtda dasturning har bir funksiyasining ish vaqti, o'zgaruvchilari, lokal o'zgaruvchilarni, funksiyalarga yuborilgan ma'lumotlarni saqlash uchun xotirani tanib olish uchun ishlatiladi. Har bir funksiya chaqirildagi va uni tugatgandan so'ng, uning stack frame'i ham o'chadi.
Stack xotirasi avzalliklari:
|
| |
Внедрение результатов исследований

28
грамотности
студентов,
критическое
мышление,
информационно-
коммуникативные компетенции, мотивация к самостоятельному обучению;
предложения реализации возможностей визуального программирования
для будущих учителей через мобильное приложение на основе показателей,
определяющих уровень организации самостоятельного обучения средствами
цифровых технологий, среди предложений по совершенствованию целевого,
организационного, содержательного и результативного компонентов на
основе
словесно-логической
реализации
международного
опыта
использованы
на
грантовом
проекте
Бухарского
инженерно-
технологического института «АИФ 2/20-Совершенствование подготовки
квалифицированных кадров специалистов технических направлений на
основе инновационных технологий и повышение качества квалификации
преподавателей» (2019-2021 гг.)» - «Инновационная педагогика и
информация, направленная на эффективную организацию самостоятельного
обучения обучающихся», используемая при реализации части «Разработка и
внедрение технологий» (справка № 02-02/33 от 9 марта 2023 года
Министерства высшего образования, науки и инноваций, Национального
управления инноваций и трансферта технологий при агентстве
Инновационного развития). В результате в процессе организации
самостоятельного обучения студентов, научно-исследовательской, проектно-
строительной,
организационно-управленческой
и
профессиональной
деятельности в квалификационных требованиях достигнута разработка
методики преподавания общепрофессиональных предметов.
асинхронное и синхронное использование учебных типов в обучении,
возможность
дидактического
синтеза
автоматических,
правдивых,
интегративных,
мотивационных,
активно-творческих
критериев
интерактивного оценивания в мобильном обучении, модернизированные
формы учебной информации с использованием приложений, работающих в
интуитивно-визуальной среде программирования системы «Андроид»
информация по совершенствованию содержания включена в содержание
учебного пособия «Математический практикум» (приказ Министерства
высшего и среднего специального образования от 13 мая 2022 г. № 166,
свидетельство об издании № 166-086). В результате, используя в обучении
приложения, работающие в интуитивно-визуальной среде программирования
системы
«Андроид»,
послужили
усовершенствованию
содержания
модернизированных форм учебной информации.
НАУЧНЫЙ СОВЕТ PhD.03/30.12.2019.Ped.72.04

22
Тема диссертации доктора философии (PhD) в Высшей аттестационной комиссии при
Министерстве науки и инноваций Республики Узбекистан В2021.4.PhD/Ped2849
зарегистрирован под номером.
Диссертация выполнена в Бухарском государственном университете.
Автореферат диссертации на трех языках (узбекский, русский, английский (резюме))
размещен на веб-странице Научного совета (www.buxdu.uz) и информационно-образовательном
портале «Ziyonet» (www.ziyonet.uz).
Научный руководитель:
Шодиев Ризамат Давронович
доктор
педагогических наук, профессор
Официальные оппоненты:
Лутфиллаев Махмуд Хасанович
доктор педагогических наук (DSc), профессор
Панжиев Сами Аликулович
доктор философии (PhD) педагогических наук,
доцент
Ведущая организация:
Урганчсий государственный университет
Qarshi davlat universiteti tabiiy fanlar fakultet

|
Qarshi davlat universiteti tabiiy fanlar fakultet
|
bet | 1/8 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 53,05 Kb. | | #126316 |
Bog'liq O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi q-www.hozir.org
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi qarshi davlat universiteti tabiiy fanlar fakultet kimyo yo’nalishi
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O`RTA MAXSUS TA`LIM VAZIRLIGI
QARSHI DAVLAT UNIVERSITETI
TABIIY FANLAR FAKULTET
KIMYO YO’NALISHI
2-KURS 018-66-GURUH TALABASI
BOYMO’MINOVA TOSHNOVOTNING
FIZIK KIMYO FANIDAN TAYYORLAGAN
KURS ISHI
MAVZU:DISSOTSILANISH BOSIMI
Topshirdi: Boymo’minova T
Qabul qildi: Karimov O
Qarshi-2020
Mundarija
Kirish ……………………………………………………….………….3
I BOB. ADABIYOTLAR SHARHI……………………….…………..4
Dissossiyalanish nazariyasining ochilishi…………………………4
Osmotik bosim va osmos hodisasi …………………..….………...7
II. BOB. TAJRIBA QISMI…………………………….……………...9
2.1. Osmotik bosimni o’lchash …………………………………………9
2.2. Dissossiyalanish darajasini aniqlash usuli ………………………..11
III BOB. OLINGAN NATIJALAR VA UNING TAHLILI………..16
3.1. Dissossasiya nazariyasining ahamiyati …………………………..16
XULOSA………………………………………………………………26
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI……………....27
Kirish
Mavzuning dolzarbligi. Eritmalari yoki suyuqlanmalari elektr tokini o‘tkazadigan moddalari elektrolitlar deyiladi. Elektrolitlarga hamma kislota, asos va tuzlar misol bo‘la oladi. Bu moddalar eritmalarda yoki suyuqlanmalarda ionlarga parchalanadi. Masalan:
KOH↔K++OH-
KCl↔ K++Cl-
Mavzuning maqsadi. Kurs ishining maqsadi musbat zaryadlangan ionlar kationlar, manfiy zaryadlangan ionlar esa anionlar. Elektrolit molekulalari ionlarga parchalangani uchun eritmada zarrachalar soni ortadi. Shuning uchun suyultirilgan noelektrolit eritmalar uchun aniqlangan Vant-Goff va Raul qonunlarining matematik ifodasini elektrolitlarga qo’llashda tuzatma koeffitsent (bu koeffitsent Vant-Goffning izotonik koeffitsienti deb ataladi) ni (i) kiritish kerak. U vaqtda Vant-Goffning qonunining tenglamasi quyidagi ko‘rinishga ega bo‘ladi: P=CRTi. Raul qonunining tenglamasi Δt=KCi shaklida yoziladi. Izotonik koeffitsent tajribada topilgan osmotik bosim, elektrolit eritmasining bug‘ bosimini hamda eritmaning muzlash temperaturasining ko’tarilishini xuddi shu parametrlarini nazariy xisoblab topilgan qiymatlaridan necha marta kattaligini ko‘rsatadi.
|
| |
Tezkor kirish-chaqirish (Quick access and retrieval)

|
Tezkor kirish-chaqirish (Quick access and retrieval)
|
bet | 11/24 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 49,53 Kb. | | #239490 |
Bog'liq Interview questions answersTezkor kirish-chaqirish (Quick access and retrieval): Xotira tezkor kirish va chaqirishlarni ta'minlash uchun ishlatiladi.
Oddiy boshqarish (Simple management): Xotira strukturasining oddiy boshqarishini saqlab, qulaylik bilan xotira ustida ishlashga imkoniyat beradi.
LIFO (Last In, First Out) tuzilishi: Stack xotirasi ma'lumotlar tuzilishida LIFO prinsipi (eng oxirgi kiritilgan ma'lumot eng avval chiqadi) ishlatiladi.
LIFO (Last In, First Out) prinsipi esa oxirgi qo'shilgan ma'lumotlar avval chiqib ketadi. Bu tuzilishning maqsadi, oxirgi qo'shilgan ma'lumotlar ko'rsatkich bo'ylab eng ochiq qo'shilgan ma'lumotlarga o'tib ketishni ta'minlashdir.
StackOverflow esa dasturlashda "stack" tuzilishining chegarasini tashkil etuvchi amaldir. Agar dasturda rekursiv chaqirish (rekursiya) yoki katta miqdorda funksiyalarni chaqirish natijasida xotira chegarasini tashkil etishdan o'tqazilib, xotira to'ldirilib qolish mumkin. Bu holat "stack overflow" deb nomlanadi va dastur xato chiqaradi.
Part_3
"Heap" dasturlashda dinamik xotiraning o'zgaruvchilarni saqlash va boshqarish uchun ishlatiladi. Java Virtual Machine (JVM) yoki boshqa san'atlar, dasturlar yaratilganda ishlatiladigan xotira qismining nomi.
Heap qismlari:
Nursery Space: Bu xotira qismi, yangi yaratilgan obyektlarni saqlash uchun ishlatiladi. Obyektlar ilkin ravishda bu sahada joylashadi va keyin agar ularni yashirish uchun yoki kengaytirilgan joyda joylashish kerak bo'lsa, ular boshqa xotira qismiga ko'chiriladi.
Nursery Space haqidagi muhim fikrlar:
Obyektlar ilkin ravishda bu sahada saqlanadi.
Ko'p ko'rinadigan obyektlar tez-tez yo'qoladi.
Bu saha obyektlar uchun tezkorgarlikni ta'minlaydi.
Tenured Space: Agar obyektlar yangi sahada (Nursery Space) bir necha marta yashirilgan bo'lsa, ular "tenured" sahaga ko'chiriladi. Bu saha yillangan obyektlar uchun saqlanadi, va ular ko'p marta saqlansa, ular uchun yoqimli joydir.
|
| |
Махсус - download

Qidiruv: Махсус
Ўзбекистон республикаси олий ва урта махсус таълим вазирлиги абу райхон беруний номидаги тошкент давлат техника университети механика машинасозлик факультети " машмнасозлик технологияси ва дастгоҳлари " кафедраси машинасозлик технологияси
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti huzuridagi pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi mashinasozlik
2,51 Mb.
3
o'qib
1
2
3
4
5
6
7
8
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Махсус - download

| Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги термиз давлат университети O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2019 yil 19 yanvarda 2020-yilning 297,46 Kb. 18 | o'qib |
| Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2014 йил сонли буйруғига илова I. Fanning mazmuni Fanni o’qitishdan maqsad talabalarga pulning zarurligi, mohiyati, pul 0,7 Mb. 10 | o'qib |
| Узбекистон Республикаси Олий ва Урта Махсус Kurs ishini bajarish uchun boshlang’ich ma’lumotlar: Adabiyotlar, nazariy ma’lumotlar, grafik muharrirlar 0,54 Mb. 7 | o'qib |
| Узбекистон Республикаси Олий ва Урта Махсус Kurs ishini bajarish uchun boshlang’ich ma’lumotlar: Adabiyotlar, nazariy ma’lumotlar, grafik muharrirlar 148,64 Kb. 15 | o'qib |
| Узбекистон Республикаси Олий ва Урта Махсус Kurs ishini bajarish uchun boshlang’ich ma’lumotlar: Adabiyotlar, nazariy ma’lumotlar, grafik muharrirlar 0,62 Mb. 8 | o'qib |
| Узбекистон Республикаси Олий ва Урта Махсус Kurs ishini bajarish uchun boshlang’ich ma’lumotlar: Adabiyotlar, nazariy ma’lumotlar, grafik muharrirlar 297,23 Kb. 9 | o'qib |
| Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги бошлангич профессионал таълимнинг O‘quv metodik birlashmasining 2021-yil 20-avgustdagi 3-sonli majlis bayoni bilan ma’qullangan 328,5 Kb. 5 | o'qib |
| Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги наманган муҳандислик – Қурилиш институти Algoritm xossalari, ishlash prinsiplari va ularni yozish (soʻzli, psevdokod, grafik) usullari 192,61 Kb. 3 | o'qib |
| Ызбекистон Республикаси Олий ва Ырта Махсус Таълим Вазирлиги Ushbu uslubiy ko‘rsatma 60730800 –“Yo‘l muhandisligi” ta’lim yo‘nalishlari fani bo‘yicha ishchi o‘quv dasturga muvofiq tuzilgan 0,83 Mb. 4 | o'qib |
| Щзбекистон республикаси олий ва щрта махсус таълим вазирлиги тошкент автомобил-йщллар институти Ishning maqsadi Yig’uv texnologik sxemalarini variantlarini tuzib chiqish va ularning tahlili 235,74 Kb. 2 | o'qib |
| Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2014 йил сонли буйруғига илова Elektr texnikasi, elektr mexanikasi va elektr texnologiyalari 59,59 Kb. 6 | o'qib |
| Ызбекистон республикаси олий ва ырта махсус Fanning vazifasi talabalarga o'z mutaxassisliklarida uсhraydigan nazariy va amaliy masalalarini yeсhishiga zarur bo'lgan matematik tushunсhalarni o'rgatish va ularni qo'llash, shuningdek 127,5 Kb. 7 | o'qib |
| Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2014 йил сонли буйруғига илова Axborotlashtirish jarayonlari bilan tanishtirish hamda ularni amaliyotda tatbiq etish ko‘nikmasini hosil qilish 77,77 Kb. 6 | o'qib |
| Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2014 йил сонли буйруғига илова Transport vositalari muhandisligi (yer usti transport tizimlari va ularning ekspluatasiyasi) 168,13 Kb. 8 | o'qib |
| Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги бухоро муҳандислик -технология институти Yigish chizmalarini o’qishni yigish birligining nomini, ishlatish soxasini va uning 272,96 Kb. 4 | o'qib |