nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ponasimon tasmali uzatma - 0 ‘zbekist0n respublikasi oliy va

|
0 ‘zbekist0n respublikasi oliy va
|
bet | 13/109 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 22,48 Mb. | | #156599 |
Bog'liq TO‘QUYCHILIK MAXSUS TEXNOLOGIYASI VA JIHOZLARI ALIMBOYEV (1)Ponasimon tasmali uzatma. Ponasimon tasmali uzatma yassi tasmali uzatmalarga qaraganda quyidagi a f z a l l i k l a r g a ega:
ancha katta (7 va 10 gacha) uzatish nisbatlari hosil qilishi mumkin;
markazlararo masofa kichik bo‘lganda foydalanish mum
kin;
har qanday vaziyatda (hatto vallar vertikal joylashganda
ham) uzatma ishonchli ishlaydi;
taranglash roliklaridan foydalanmay turib, bitta uzatma bilan bir necha yetaklanuvchi valni aylantirish mumkin;
yetaklanuvchi val burchak tezligini pog‘onali rostlash mumkin;
tasmalar qistirib biriktirilmaganligi uchun ancha ravon ishlaydi;
uzatma ixcham bo‘lganligidan uni to‘sish birmuncha oson;
bitta tasma uzilganda ham uzatma ishlayveradi, chunki ponasimon tasmalar ancha katta kuchlanishga yo‘l qo‘yadi, shuning uchun qolgan tasmalar zarur quwatni uzata oladi.
Hozirgi vaqtda ponasimon tasmali uzatma tishli g‘ildirakdan keyin eng ko‘p tarqalgan uzatmadir.
Ponasimon tasmali uzatmaning har qaysi tasmasi berk tasmadan iborat. Tasmani shkivga kiydirish va shkivdan chi qarish, tarangligini rostlash qulay bo'lishi uchun shkivlardan biri val o'qiga perpendikular siljiy oladigan qilib o'rnatiladi. To‘g‘ri o'rnatilgan tasma shkiv novining yon yoqlariga jips tegib turishi, chetidan chiqib va nov tubiga tegib turmasligi kerak.
Tasmali uzatmaning uzatish soni: ‘ ^ ^ bilan aniq lanadi.
Zanjirli uzatmalar. Zanjirli uzatma oraliq zvenoli (egiluvchan bog‘lanishli) uzatmalar qatoriga kiradi.
Zanjirli uzatma (2.5-rasm) ikkita (yoki undan ortiq) yul- duzchani (tishi maxsus profilli g‘ildirakni) qamrab oluvchi berk
2.5-rasm. Zanjirli uzatma.
(cheksiz) zanjir yordamida amalga oshiriladi. U faqat parallel vallar orasida harakat uzatish uchun xizmat qiladi. Tasmali uzat- madan farqli ravishda zanjirli uzatma tishli uzatma singari sirpa- nishsiz ishlaydi.
Zanjirli uzatmaning asosiy a f z a l l i k l a r i quyidagilar:
ixcham;
tasmali uzatmalardagiga qaraganda vallarga kam nagruzka tushadi;
harakatni ancha uzoq (5 — 8 m) masofaga uzatish imkoni
bor;
bitta zanjir bilan bir nechta valga harakat uzatish mumkin;
uzatmaning FIK nisbatan katta (0,98 gacha).
K a m c h i l i k l a r i :
sharnirlar yeyilishi tufayli zanjirning qadami kattalashadi
(zanjir cho'ziladi), bu esa taranglash qurilmalaridan foydala- nishni talab qiladi;
unga qarab turish (moylash, rostlash, vallarning qiysha-
yishini bartaraf qilish) ancha murakkab;
shovqin chiqarib ishlaydi.
Mashinasozlikda, shu jumladan, to‘qimachilikda ishlatiladigan zanjirlar bajaradigan ishining xarakteriga qarab, uch asosiy guruhga bo'linadi: harakatlantiruvchi, yuk ko'taruvchi va tor- tuvchi zanjirlar. Har qaysi guruh, o‘z navbatida, konstruktiv belgilariga qarab turlarga bo'linadi. Quyida faqat harakatlantiruvchi zanjirlar ko'rib chiqiladi. Ulardan rolikli, vtulkali va tishli (shov qin chiqarmaydigan) zanjirlar eng ko'p tarqalgan.
|
| |
п т rm п т rn?n rm mn г ш г т п г т i i

|
п т rm п т rn?n rm mn г ш г т п г т i i
|
bet | 105/109 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 22,48 Mb. | | #156599 |
Bog'liq TO‘QUYCHILIK MAXSUS TEXNOLOGIYASI VA JIHOZLARI ALIMBOYEV (1)п т rm п т rn?n rm mn г ш г т п г т i i
18.4-rasm. Markaziy boshqaruv pultining asosiy axborotlarni olish ekrani.
tugmada soat rasmi aks ettirilgan. Bu tugmacha tandalash va to'quv g‘altagiga o‘rash uchun ketgan vaqtni ko‘rsatadi.
tugmada quti rasmi aks ettirilgan. Bu tugmacha yordamida mashinaning o‘zgarmaydigan ko‘rsatkichlari o‘rnatiladi.
tugmani bosish orqali mashina to ‘g‘risida axborotga ega bo‘linadi, ya’ni mashina nomeri va h.k. ko‘rsatiladi.
Markaziy boshqaruv pultining asosiy axborot olish tugmasi bosilsa, ekran pastida ikki qator tugmachalar hosil boiadi, yuqorigi qismida tandalash mashinasining umumiy ko‘rinishi; undan yuqoridagi tugmachalarda mashinada o‘matiladigan asosiy omillar qiymatlari keltiriladi yoki o‘matiladi. Qiymatlar o‘rnatilgan oynacha tugmasi bosilsa, ekranda klaviatura paydo bo‘ladi va klaviaturadagi sonlar yordamida qiymatlar o‘zgartiriladi.
Markaziy boshqaruv pultining asosiy axborot olish ekrani 3-tugmachasi bosilsa, ekran pastida ikki qator tugmachalar hosil bo‘ladi. Rasmda ekranning umumiy ko‘rinishi keltirilgan (18.4-rasm). Rasmdagi tugmachalarning vazifalari quyidagilar:
— tugmasi markaziy pultni boshqaruv pultiga qay- tarish vazifasini bajaradi.
< = ■ .
3
0 4
Ж
tugmasi bosilsa, ekranda mashinada o'rnatilgan asosiy texnologik ko‘rsatkichlar ko‘rinadi.
to ‘quv g‘altagiga o‘rash tezligini ko‘rsatadi, masalan, 100 m/min. Shu ekran oynachasi tug masi bosilsa, ekranda klaviatura hosil boiadi, u yordamida tezlikni o‘zgartirish mumkin.
to ‘quv g'altagiga o ‘rash tezligi tanda ipining tarangligini Nyutonda ko‘rsatadi; kichik krest simon o‘ram miqdorini o‘rnatish mumkin.
tugmasi bosilib, tanlash pilta ipining uzunligi o‘rnatiladi.
tugmasi bosilib, pilta o ‘rash tezligi o‘rnatiladi. Ipning zichligi (tekis), piltalar har birining uzun ligi, pilta eni va hokazolar keltiriladi va o‘zgar- tiriladi.
|
| |
Standartlashtirish - 0 ‘zbekist0n respublikasi oliy va

|
0 ‘zbekist0n respublikasi oliy va
|
bet | 101/109 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 22,48 Mb. | | #156599 |
Bog'liq TO‘QUYCHILIK MAXSUS TEXNOLOGIYASI VA JIHOZLARI ALIMBOYEV (1)Standartlashtirish ishlarini tashkil etish. 0 ‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 2-martdagi 93- sonli « 0 ‘zbekiston Respublikasida standartlashtirish bo'yicha ishlarni tashkil qilish» to‘g‘risidagi qaroriga muvofiq, 0 ‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi standarlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish 0 ‘zbekiston davlat markazi ( 0 ‘zdavstandart) standartlashtirish bo‘yicha milliy idora hisob- lanadi.
Respublika standartlashtirish rejasiga, birinchi navbatda, milliy standartlar talablari bilan uyg‘unlashishini, kishilarning hayoti va sog‘lig‘i uchun xavfsizlikni, atrof-muhitning muho- faza qilinishini, iste’molchilar huquqining himoya qilinishini, milliy ijtimoiy-iqtisodiy va ilmiy-texnikaviy dasturlarning amalga oshirilishini ta’minlaydigan standartlarni ishlab chiqish kiritiladi.
Sanoat va qishloq xo‘jaligi tarmoqlarida standartlashtirish bo‘yicha ishlarni tashkil qilish va muvofiqlashtirish uchun zarur bo‘lgan hollarda 0 ‘zbekiston Respublikasi vazirliklari, idoralari, uyushmalari, konsernlari va boshqa xo‘jalik tuzilmalaridan bo'linm alar (xizmatlar) va (yoki) fan-texnikaning tegishli sohalaridagi yuqori ilmiy-texnikaviy imkoniyatlarga ega bo‘lgan tashkilotlarda standartlashtirish bo‘yicha tayanch tashkilotlar tuziladi.
Korxona rahbarlari korxonalarda standartlashtirish ishlarining tashkil etilishi va bu ishlaming bajarilishi uchun bevosita javob- gardir.
Korxonalar, zarur bo‘Iganda, standartlashtirish bo‘yicha boiinm alar (xizmatlar): konstruktorlik-texnologik yoki ilmiy tadqiqot bo‘limi, laboratoriya, byuro tashkil etadi, ular korxo- nada standartlashtirish bo‘yicha ishlarga tashkiliy-uslubiy va ilmiy-
texnikaviy rahbarlikni amalga oshiradi, standartlashtirish bo'yicha ilmiy tekshirish va tajriba-konstruktorlik hamda boshqa ishlarni bajaradilar, korxonaning boshqa bo'linmalari tomonidan o'tka- zilayotgan standartlashtirish ishlarini bajarishda ham qat- nashadilar.
Korxonalar, muassasalar, tashkilotlarda standartlashtirish bo'yicha olib boriladigan ishlar asosiy ishlar turiga kiradi.
|
| |
*. Rasional sonlarning additiv gruppasini butun sonlarning additiv gruppasiga gomomorf akslantirish mumkin emasligini isbotlang. 

102*

101*. Rasional sonlarning additiv gruppasini butun sonlarning additiv gruppasiga gomomorf akslantirish mumkin emasligini isbotlang.
102*. argumenti bo’lgan sonlar to’plami bo’lsin. Quyidagi tasdiqlarni isbotlang:
a) R/ZU (U - moduli bir bo’lgan kompleks sonlar gruppasi);
b)
c) ning -darajali ildizlari gruppasi);
d)
e)
f)
g)
103.
bo’lsin. Quyidagilarni isbotlang:
104. uch o’lchovli fazoning hamma harakatlari gruppasi, N –parallel ko’chirishlardan iborat qismgruppa va K – berilgan nuqta atrofida burishlar qismgruppasi bo’lsin.
a) N ning normal bo’luvchisi, ammo K – normal bo’luvchi emasligini;
b) bo’lishini, isbot qiling.
105*. gruppada
a) har bir element chekli tartibga ega ekanligini;
b) har bir n natural son uchun roppa-rosa bitta n-tartibli qismgruppa mavjudligini, isbot qiling.
106*. gruppaning ichki avtomorfizmlari gruppasi gruppaning uning markazi bo’yicha faktor-gruppasiga izomorfligini isbot qiling.
107. Noabeli gruppaning uning markazi bo’yicha faktor-gruppasi siklik gruppa bo’laolmasligini isbotlang.
§4. Halqa. Jism. Maydon
Bo’sh bo’lmagan to’plamda ikkita binar algebraik amal aniqlangan bo’lsin. Ulardan birini qo’shuv deb ataymiz va additiv tarzda belgilaymiz, ikkinchisini esa ko’paytiruv deb atab multiplikativ tarzda belgilaymiz. Bu amallar aslida qo’shish va ko’paytirish deb ataladigan oddiy arifmetik amallar bilan bir mazmunli bo’lishi shart emas. Agar:
a) abel gruppa; b) gruppoid;
s) qo’shish va ko’paytirish ikkita:
distributivlik qonunlari bilan bog’langan shartlar qanoatlantirilsa, algebraik sistema halqa deyiladi.
Agar ko’paytirish amali assosiativ, ya’ni polugruppa bo’lsa, assosiativ halqa deyiladi.
Ko’paytirish amali kommutativ bo’lganda esa halqa kommutativ halqa deyiladi. Bu holda ikki distributivlik qonunlaridan bittasini tekshirish yetarli, chunki boshqasi undan kelib chiqadi.
Ko’paytirishga nisbatan neytral 1 element mavjud bo’lganda halqa birlik elementli halqa deyiladi.
1-m i s o l. Ushbu algebraik sistema (bu yerda + va oddiy ma’nodagi arifmetik amallar) uchun a) va s) shartlar bajariladi. Hatto ko’paytirish kommutativ va assosiativ birlik element ham mavjud. Shunga qaramay halqa emas, chunki - gruppa emas. ■
2-m i s o l. birlik elementli assosiativ-kommutativ halqa. Bu yerda ni juft butun sonlar to’plami 2 bilan almashtirib birlik elementsiz assosiativ-kommutativ halqa misolini hosil qilamiz. ■
|
о
«о,
О ш
12

1
13 - 0 ‘zbekist0n respublikasi oliy va

о 8
о
«о,
О ш
12
1
13
09.20
14
240
15
tugmasi bosilib, taqsimlovchi tig‘ va siljuvchi yo‘naltiruvchi to‘g‘risida tahlil olinadi.
tugma iplami toq va juftga ajratuvchi tasmalami necha metrdan so‘ng o‘matishni ko‘rsatadi.
tugma bosilib, rom haqida ma’lumot olinadi, bobinadan chuvalayotgan iplarga taranglik beriladi va h.k
tugma yordamida mashinada bajariladigan ishlar haqida ma’lumot olinadi.
tugma bosilib, barabanning har bir aylanishida piltaning siljish miqdori aniqlanadi va h.k.
tugma necha metr ip o'rash lozimligini ko‘rsa- tadi.
tugma oynadagi 1-son ipni birinchi piltaga o‘rashni bildiradi.
tugma vaqtni bildiradi.
tugma tandalash mashinasi romining sig‘imini bildiradi.
tugma tandalanayotgan iplar sonini bildiradi.
Ushbu to’plam to’qqiz elementdan iborat maydon tashkil etishini va uning multiplikativ gruppasi siklik gruppaligini isbot qiling. 

115

|
Ushbu to’plam to’qqiz elementdan iborat maydon tashkil etishini va uning multiplikativ gruppasi siklik gruppaligini isbot qiling.
115
|
bet | 32/48 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 181,1 Kb. | | #257836 |
Bog'liq Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti-fayllar.org114. Ushbu to’plam to’qqiz elementdan iborat maydon tashkil etishini va uning multiplikativ gruppasi siklik gruppaligini isbot qiling.
115. Elementlari dan olingan matritsaning hamma darajalari nol matritsa bilan birgalikda to’qqiz elementdan iborat maydon tashkil etishini isbot qiling.
116. Ushbu tenglamalarni halqada yeching:
a) b) c)
d) e) f)
g) h) i)
j) k) l)
117. Ushbu tenglamalar sistemasini
a) maydonda; b) maydonda yeching: .
118. Ushbu tenglamalarni maydonda yeching:
a)
b) c)
d)
119. Ushbu tenglamalardan qaysilari maydonda yechiladi?:
a) b) c)
120. Elementlari soni ta bo’lgan maydonda ayniyat bajarilishini isbot qiling.
121. lar uchun maydonning multiplikativ gruppasida 2 elementning tartibini aniqlang. Bu gruppalardan qaysilarida 2 yaratuvchi element bo’ladi?
122. Ushbu multiplikativ gruppalarda hamma yaratuvchi elementlarni toping: a) b)
123. to’plam barcha qismto’plamlarining to’plami amallarga nisbatan birli halqa tashkil etadi. Uning elementlari tenglamani qanoatlantiradi. Shuni isbot qiling.
124*. – chekli halqa bo’lsin. Ushbularni isbotlang:
a) agar da nolning bo’luvchilari bo’lmasa uning birlik elementi mavjud va uning hamma nolmas elementlari teskarilanuvchan bo’ladi;
b) agar birlik elementga ega bo’lsa uning har bir bir tomonlama teskari elementga ega bo’lgan elementi teskarilanuvchi bo’ladi;
s) agar birlik elementga ega bo’lsa, unda nolning har bir chap bo’luvchisi nolning o’ng bo’luvchisi bo’ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ushbu to’plam to’qqiz elementdan iborat maydon tashkil etishini va uning multiplikativ gruppasi siklik gruppaligini isbot qiling.
115
|
-m i s o l - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat...

6-m i s o l. halqada hatto nolmas vektor bo’lganda ham . ■
7-m i s o l. halqada ko’paytmasi nol bo’lgan ikki:
noldan farqli funksiyalar mavjud. ■
, ammo bo’lsa halqaning x va u elementlari nolning bo’luvchilari deyiladi. Bu holda x – nolning chap, u – esa o’ng bo’luvchisi (kommutativ halqalarda bunday farqlash o’rinli emas) deyiladi.
nolning bo’luvchilarisiz halqalar, va lar esa nolning bo’luvchilarili halqalardir.
Halqaning ta’rifiga ko’ra uning hamma elementlari to’plami qo’shishga nisbatan gruppa tashkil etadi. Bu gruppa halqaning additiv gruppasi deyiladi. Birli halqaning a elementi uchun ham bo’lsa a element K ning teskarilanuvchi elementi deyiladi. Assosiativ birli to’plami ko’paytirishga nisbatan gruppadir. Bu gruppa halqaning multiplikativ gruppasi deyiladi.
Birli halqada teskarilanuvchi element birning bo’luvchisi ham deyiladi.
8-m i s o l. Agar halqa nolning bo’luvchilariga ega bo’lmasa ixtiyoriy uchun yoki dan kelib chiqadi, ya’ni tenglikning ixtiyoriy tomondan noldan farqli umumiy ko’paytuvchiga qisqartirish mumkin. Shuni isbot qiling.
Yechish. bo’lsin. U holda ammo . Shu sababdan nolning bo’luvchilari mavjud bo’lmagani sababli: ya’ni Xuddi shunday tartibda tenglikdan hosil qilinadi. ■
9-m i s o l. Birli assosiativ halqada nolning hyech qanday bo’luvchisi birning bo’luvchisi bo’laolmaydi.
Yechish.Masalan bo’lib, x esa teskari elementga ega bo’lsin ( u esa teskari elementga ega bo’lgan hol ham xuddi shunday tarzda qarab chiqiladi. Ammo u holda . Bundan assosiativlik qonuniga ko’ra, . Bu esa degan farazimizga ziddir. ■
Yagona elementdan iborat halqa (bu yagona element halqaning ham biri ham noli bo’lib xizmat qiladi) trivial halqa deyiladi. Agar halqada tenglik o’rinli bo’lsa, u holda bu halqa trivial halqa bo’ladi; haqiqatan u holda ixtiyoriy uchun bo’ladi. Nolning bo’luvchilariga ega bo’lmagan birli notrivial assosiativ-kommutativ halqa butunlik sohasi (yoki butunlik halqasi) deyiladi. Masalan, shunday halqadir.
Har bir noldan farqli elementi teskarilanadigan birli assosiativ halqa jism deyiladi. Agar shu bilan birga ko’paytirish amali kommutativ ham bo’lsa, maydon deyiladi. Maydon tushunchasining juda muhim ekanligini nazarda tutib uning halqa tushunchasiga asoslanmaydigan ta’rifini keltiramiz.
Agar:
a) abel halqa; b) gruppoid, abel gruppa;
s) qo’shish bilan ko’paytirish amallari distributivlik qonuni bilan bog’langan (uni ikki formasining ixtiyoriy bittasi bilan ifodalash mumkin), bo’lsa algebraik sistema maydon deyiladi.
10-m i s o l. sistema maydon (hatto telo ham) emas, chunki noldan farqli ham butun sonlar ham ko’paytirishga nisbatan teskarilanuvchi emas. Birning bo’luvchilari bo’lib bu yerda faqat 1 va –1 elementlar xizmat qilishadi. ■
|
-m i s o l - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat...

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti algebra va geometriya kafedrasi asosiy algebraik sistemalar
|
bet | 27/48 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 181,1 Kb. | | #257836 |
Bog'liq Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti-fayllar.org3-m i s o l. lar birlik assosiativ-kommutativ halqalar. ■
4-m i s o l. Uch o’lchovli Yevklid fazosining hamma geometrik vektorlari to’plamini bilan, vektorlarni qo’shishni +, vektorlarni vektorli ko’paytirishni bilan belgilasak, sistema halqa bo’ladi. Ammo vektorlar algebrasining asosiy qonunlaridan ko’ramizki, bu halqa assosiativ ham emas, kommutativ ham emas, shuningdek birlik elementga ham ega emas. Unda kommutativlik qonuni o’rniga -- anti kommutativlik qonuni bajariladi. Shu qonun tufayli bu yerda distributivlik qonunlarining ikkalasi ham bir-biridan kelib chiqadi. Noassosiativ halqalarda assosiativlikning o’rnini to’ldiradigan qandaydir boshqa qonunlar mavjud bo’lmasa ularda algebraik ifodalarning birini boshqalariga shakl almashtirishlar ma’nosida «deyarli hyech narsa qilib bo’lmaydi». Geometrik vektorlarga oid yuqoridagi misolda bunday «to’ldiruvchi» sifatida:
munosabat xizmat qiladi. ■
Agar va bo’lsa halqa liyaviy halqa (Li halqasi) deyiladi.
munosibatdan antikommutativlikning kelib chiqishini tekshirib ko’rish qiyin emas.
5-m i s o l. F - to’plam haqiqiy sonlar o’qida aniqlangan va haqiqiy qiymatlar qabul qiladigan funksiyalar to’plami bo’lib shu bilan birga ixtiyoriy funksiyalar uchun funksiya har bir ga qiymatni funksiya esa qiymatni mos qilib qo’ysin. U holda birli assosiativ-kommutativ halqa bo’ladi. Bu yerda bir rolini hamma lar uchun faqat 1 qiymat qabul qiladigan nol rolini esa funksiya bajaradi. Bu yerda funksiyalarni qo’shish va ko’paytirish uchun kommutativlik, assosiativlik va distributivlik qonunlari haqiqiy sonlar uchun bajariladigan shunday qonunlardan bevosita kelib chiqadi. ■
Oxirgi ikki misol (vektorlar va funksiyalar misollari) sonli halqalar (elementlari sonlar, amallar oddiy ma’nodagi qo’shish va ko’paytirish) da mavjud bo’lmagan shunday bir ajoyib bir imkoniyatni namoyish etadi: umumiy holda halqalarda shunday ikki element mavjud bo’lishi mumkinki, ularning har biri noldan farqli bo’lgani holda ko’paytmasi nolga teng bo’ladi. Ikkita misol keltiramiz.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti algebra va geometriya kafedrasi asosiy algebraik sistemalar
|
Texnika havfsizligi bo‘yicha yo‘riqnoma

|
Texnika havfsizligi bo‘yicha yo‘riqnoma
|
bet | 12/13 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 0,85 Mb. | | #101629 |
Bog'liq Tayor Tarmoqlar – maqsad va vazifalarTexnika havfsizligi bo‘yicha yo‘riqnoma
Shaxsiy kompyuterlar 220V/50Ghz elektr tok kuchlanishida ishlaydi. Agarda elektr ta’minot ko‘rsatkichlari ushbu talabga javob bermasa kompyuter va qo‘shimcha texnikadan foydalanish mumkin emas.
Momoqoldiroq va kuchli ob-havoning elektr-magnit to‘lqinlari kompyuter texnikasiga ta’sir ko‘rsatish ehtimoli bo‘lsa ulardan foydlanish mumkin emas.
Shaxsiy kompyuter muntazam ravishda dasturiy va apparat ta’minot tarafda ishlashi uchun ularni to‘g’ri ketma-ketlikda yoqish va o‘chirish kerak:
Kompyuterni yoqish ketma-ketligi:
AVR (avtomatik elektr tok ta’nimotini regulyatori)-ni yoqing – qizil chiroq yonishi kerak;
Monitorni yoqing;
Sistema blokini yoqing;
Windows XP tomonidan talab qilinayotgan parolni kiriting;
Kompyuterni o‘chirish ketma-ketligi:
Windows XP tizimida “Пуск” menyusidan «Выключить компьютер…» buyrug’ini, so‘ngra «Выключить» tugmachasini bosing va kompyuer o‘chishini ohirigacha kuting;
Monitorni ochiring;
AVR (avtomatik elektr tok ta’nimotini regulyatori)-ni o‘chiring;
Tekshirilmagan disketa va kompakt-diskalardan foydalanish ham mumkin emas;
Dasturiy ta’minot, yarlikchalar, sistema sozlashlarini o‘zgartirish mumkin emas (agarda ular dastur bilan bog’liq bo‘lmasa);
Klaviatura va sichqonchalarni belgilangan masofadan narirqda foydalanish mumkin emas;
Shaxsiy kompyuter yonida oziq-ovqat (kofe, choy va boshqalar)va boshqa vositalar bo‘lish mumkin emas;
Quloqlik va karnay tizimini ovozini balandligini meyoridan oshirish tavsiy etilmaydi;
Sistema bloki, monitor va boshqa jihozlarni joylashuvini xonaga javobgar shaxs ruxsatisiz o‘zgartrisih mumkin emas;
Kompyuter loylashgan xonani eshik va derazalarini ochib shamollatish kerak;
10 SHaxsiy kompyuter va yordamchi qurilmalarni ochish va ulangan
shnurlarni yechish ta’quqlanadi;
11 Tarmoq, elektr ta’minot, klaviatura, akustik tizim, sichqincha,
monitor kabellariga zarar etkazish mumkin emas.
12 Agarda elektr ta’minot sakrashlari (tez-tez o‘zgarishlari) kuzatilsa
darxol kompyuterni ochiring;
13 Kompyuerdan noma’lum tovish, hid, kuyish va boshqa normal
ishlash jarayonidan farqlanadigan holatlar kuzatilsa darxol
kompyurerni o‘chiring va foydalanmang;
14 Shaxsiy kompyuter monitori va foydlanuvchi ko‘zlari orasidagi
masifa 50 sm bo‘lishi kerak;
15 Shaxsiy kompyuter tanaffusiz ishlash mumkin emas va uzluksiz
ishlash davomiyligi 1.5-2 soatdan oshmasligi lozim;
16 Kompyuter texnikasida qonunga zid va shaxsiyatga salbiy ta’sir
ko‘rsatadigan vazifalar va hatti-harakatlar bajarish taqiqlanadi;
Tavsiya etiladigan adabiyotlar
|
| |
Gateway (Tarmoqlar orasidagi shlyuz)

|
Gateway (Tarmoqlar orasidagi shlyuz)
|
bet | 10/13 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 0,85 Mb. | | #101629 |
Bog'liq Tayor Tarmoqlar – maqsad va vazifalarGateway (Tarmoqlar orasidagi shlyuz)
Tarmoqlar orasidagi shlyuz (Gateway) mutloqo har xil (Bir turli bo‘lmaganlar) tarmoqlarni birlashtirishi mumkin. Ikki tarmoqga tegishli va tarmoqdаgi ma’lumotlarni to‘liq harakatini bajaradigan birdаn –bir (virtual) uzelni o‘zida ular namoyon qiladi. Tarmoqlar orasidagi shlyuz birlashtirish uchun bir tomondan LAN –WAN (yoki LAN-WAN-LAN), ikkinchi tоmоndаn, turli xizmatlar o‘rtasiga o‘tish uchun ishlatiladi (masalan, lokal tarmoqdan faksimilli хаbарlarni tashlash).
Gateway – aktiv tarmoqli uzel bo‘lib, unga adreslash ikki tomonidan bo‘lishi mumkin. Ammo u ikki tarmoqdan bo‘lishi mumkin. Ammo u ikki tarmoqdan оshiqini ulay olmaydi. Tarmoqlar orasidagi shlyuzlar to 7-darajagacha ikki tоmоnlаmа turli protokollarni qаytа ishlaydi.
Tarmoq orasidagi shlyuzlarning asosiy vazifalaridan biri – tarmoq chegaralari orqali yurishni boshqarish (to‘g‘ri adreslash!).
Аniqrоg‘i tarmoqlar orasidagi shlyuzlar ikki turga bo‘linadi:
tarmoq orasidagi shlyuzlarni vosita o‘zgartiruvchilari (o‘zgartiruvchilar), bir xil uzatish jarayonida ikala pastki darajalarni har xil protokollar o‘rtasida ulanishni bajaruvchilar (transportirovkani turli vositalar yordamida). Ya’ni ruter o‘z ishini bajara olmaydigan joylarda.
3 va 4 darajadagi har xil protokollarni qаytа ishlovchi va tekshiruvchi tarmoqlar orasida shlyuzlarni protokol o‘zgartiruvchilari.
Aslida, tarmoqlar orasidagi shlyuz ikki muhim xizmatni bajaradi: manba va bоg‘liq bo‘lmagan birlar ko‘rinishida ketma-ket keladigan zanjirli xabarlar o‘rtasidagi uzatish. Gateway ulanadigan tarmoqlar oqimini har xil nazorat qiladigan talablarini qondirish uchun ma’lumotlar saqlashini bilishi kerak. Agar bir tarmoq ikkinchisidan unumliroq bo‘lsa, shlyuz buni o‘z vaqtida bilib olib unumlik tarmoqni “ushlab turishi kerak”. Agar ikki tarmoq har xil paketlar miqdori bilan ishlasa, bunda ma’lumotlar paketlarini qаytа sortlarga ajratish kerak.
Bu oddiy bajariladi, ya’ni: katta paketlar mayda paketlarga bo‘linadi, maqsadga erishilgandan keyin yana birlashtiriladi.
Router
Ruter (marshrut ko‘rsatuvchisi) – bu tarmoqlarni bir birovi bilan birlashtiradigan qurilma (28-rasm). Bridjlarga qaraganda, ruterlar murakkabroq vazifani bajaradi.
Shu bilan birga bridj to‘g‘ridаnto‘g‘ri ulangan tarmoqlarning adresli ma’lumotlarini yechadi, ruterlar boshqa ruterlar bilan ma’lumotlarni almashadi. Shuningdek ular uzoqlashgan tarmoqlardan ma’lumotlarni yig‘ishadi va bir necha ulanish imkoniyatlar bo‘lganda eng qulayini tanlash mumkin.
|
| |
Resurs yozuvlarini yaratish

|
Resurs yozuvlarini yaratish
|
bet | 12/16 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #253955 |
Bog'liq “DNS server tarmoq dasturini yaratish” (2)Resurs yozuvlarini yaratish
Sea va NS yozuvlariga qo‘shimcha ravishda ba’zi resurs yozuvlari avtomatik ravishda yaratiladi. Masalan, yangi DNS serverini o‘rnatishda, server domen kontrolerga biriktirilganda, ko‘plab SRAD Active Direin xizmatlari (DS) mahalliy boshqariladigan maydonda avtomatik ravishda yaratiladi. Bundan tashqari, dinamik yangilanish orqali, zonada sukut bo‘yicha ko‘plab DNS-Clementlar ofisdagi tugunlar (A va AAAA) ko‘rsatkichlarini qayd etadi.
Ko‘pgina resurs yozuvlari avtomatik ravishda yaratilganiga qaramay, veb-serverlar va mijozlar uchun MX pochta raqamlari (CHNAME) kabi qo‘shni muhit, masalan, MX pochta varaqalari va mezbon yozuvlar mavjud. Bu mumkin emas. Bu mumkin emas o‘z yangilanishlarini bajarish.
Zona uchun resurslar bo‘yicha me'yoriyani qo‘shish uchun DNS menejeri (DNS menejeri), zonani to‘g‘ri bosish va kontekst menyusida Yaratilgan yozuv turini tanlang.
Kontekst menyusida yozuvni tanlagandan so‘ng, yozish va bog‘langan kompyuter nomini belgilashingiz mumkin bo‘lgan interglar oynasi ochiladi. E'tibor bering, IP-manzil bilan kompyuterning nomi tugunni bog‘laydi. Yozuvlar turlarining katta qismi tugunning manba kirishi bilan xizmat nomi yoki taxallusini bog‘laydi. Shunday qilib, MX-ning rekordlari SRV 12.Nwtradersning mavjudligiga tayanmoqda .Bu zonada yig‘ish montaji.
Yozuvlar turlari
Quyida qo‘lda yaratilgan oddiy resurs yozuvlari:
■ tugun (VayokiAlaa);
■ taxallus (CNAME);
■ pochtaalmashish (Mx);
■ ko‘rsatgich (Ptr);
■ manzilxizmatlar (SRV).
Tugun (a yoki aaaa)
Aksariyat tarmoqlar uchun zonalar ma’lumotlar bazasida resurs yozuvlarining asosiy qismi tugunlarning resurslarining yozuvlarini tuzadi. Ushbu yozuvlar ushbu hududda kompyuter nomlari (fodod ismlari) iP-press bilan ishlatilgan.
Agar siz sudda yozma ravishda dinuymil yangilanishlarni yoqsangiz ham, siz qo‘lda zonaga yozuvlarni qo‘shishingiz kerak. Keyingi rasm, Kompaniyaning Kontoso, Inc. Aturo-ning domen nomidan .Mombyomso va ichki domenning faol katalogida foydalaning. Bunday holda, www .contoso .com .com Active Directive domenidan tashqarida joylashgan va yangilanishlar faqat ommaviy axborot vositalarida DNS serveri AROSO-da yangilab turadi .com. Ammo ichki mijozlar ichki DNS serverlariga o‘zlarining DNS so‘rovlarini yuborishadi. Www.contoso .com Server ichki DNS serverlarida jadal yangilanmaydi, ichki sozlamalarga nomlar berish va ommaviy veb-serverga ulanish uchun qo‘lda qo‘shiladi.
Agar tarmoqda Unix server ishlatilsa, tugun yozuvlari qo‘lda qo‘shilishi mumkin. Masalan, Fabrikam, Inc. U xususiy tarmog‘ida Fabrikam, com deb nomlangan bitta faol katalog domeni. Ushbu tarmoq UNIC serveri App1.fabrikamni o‘rnatadi, bu esa kompaniyaning kundalik operatsiyalarini amalga oshirish uchun muhim qo‘llanmani o‘tkazadi. Unix serverlari dinamik yangilanishlarni amalga oshira olmaydi, DNS serveriga, Fabrikam, kom hududiga qo‘lda qo‘shilishingiz kerak. Buning aksi bilan foydalanuvchilar FQDS nomini ko‘rsatuvchi dastur serveriga ulana olmaydilar.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti algebra va geometriya kafedrasi asosiy algebraik sistemalar - bet 33

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti algebra va geometriya kafedrasi asosiy algebraik sistemalar
|
bet | 33/48 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 181,1 Kb. | | #257836 |
Bog'liq Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti-fayllar.org125*. Birli va nolning bo’luvchisisiz halqada bir tomonlama teskari elementga ega har bir element teskarilanuvchi bo’lishini isbot qiling.
126. – birli halqa va bo’lsin. Ushbu tasdiqlarni isbot qiling:
a) agar va ko’paytmalar teskarilanuvchi bo’lsa, va elementlar ham teskarilanuvchi bo’ladi;
b) agar nolning bo’luvchilariga ega emas va ko’paytma teskarilanuvchi bo’lsa, va elementlar teskarilanuvchi bo’ladi;
s) agar chekli va ko’paytma teskarilanuvchi bo’lsa va teskarilanuvchi bo’ladi;
d) halqa to’g’risida qo’shimcha shartlarsiz ko’paytmaning teskarilanuvchanligidan va elementlarning teskarilanuvchanligi kelib chiqadi.
127. Har bir elementi tenglamani qanoatlantiradigan ixtiyoriy halqaning kommutativligini isbot qiling. shartda ham shunday bo’ladimi?
128. Bittadan ortiq elementli nolning bo’luvchilarisiz chekli kommutativ halqa maydon bo’lishini isbotlang.
129. halqa qismhalqalarining kesishmasi ning qismhalqasi bo’lishini isbotlang.
130. 108-masaladagi halqa (maydon) larning qaysilari boshqalarining qismhalqasi (qismmaydoni) bo’ladi?
131. Ushbu to’plamlarning har biri kompleks sonlar halqasining qismhalqasi bo’lishini isbotlang:
a)
b)
c)
Bu halqalarning har birida funksiya uchun quyidagi shartlar bajarilishini ko’rsating:
nolmas butun son;
;
bo’lganda va faqat shu holdagina teskarilanuvchi bo’ladi.
bo’lganda va faqat shu holdagina teskarilanuvchi bo’ladi.
Har bir halqaning multiplikativ gruppasini toping.
132. va halqalarning hamma qismhalqalarini toping.
133. Maydon bo’lmagan halqada biror maydon joylashishi mumkinmi?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti algebra va geometriya kafedrasi asosiy algebraik sistemalar
|
O‘rnatilgan resurs yozuvlarini tahlil qilish

|
O‘rnatilgan resurs yozuvlarini tahlil qilish
|
bet | 11/16 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #253955 |
Bog'liq “DNS server tarmoq dasturini yaratish” (2)O‘rnatilgan resurs yozuvlarini tahlil qilish
Yangi zonani yaratishda ikkita turdagi yozuvlar yaratiladi. Birinchidan, bunday zona doimo zonaning asosiy xususiyatlarini aniqlaydigan Sea zonasining (hokimiyatni boshlash) ning boshlang‘ich yozuvini o‘z ichiga oladi. Bundan tashqari, yangi zonalarda kamida bitta NS serveri (Ism Server) yozuvini o‘z ichiga oladi, zonaning nomi (serverlari) ni ko‘rsatadi. Keyinchalik ushbu ikkita resurs yozuvlarining funktsiyalarini tavsiflaydi.
Ism Server Yozuvini (NS) belgilaydi (NS) zona uchun vakolatli serverni belgilaydi. Windows Server 2008-dagi hududni tejash Faol katalogning asosiy nusxasini boshqaradigan har bir server yangi standart zonada o‘z NS rekordini oladi. Standart asosiy zona yaratishda, mahalliy serverning standart NS yozuvi qo‘shiladi.
Qo‘shimcha zonalarni boshqaruvchi serverlar uchun siz NS yozuvlarini zonaning asosiy nusxasiga qo‘lda qo‘shishingiz kerak.
NS Resurslar boshqa turdagi resurs yozuvlarining ishiga nisbatan boshqa protsedura yordamida yaratilgan. NS Records qo‘shish uchun, DNS menejerida mavjud bo‘lgan mavjudligini ikki marta bosing. Ism serverlari (ism serverlari) Zonal xususiyatlari dialog oynasi paydo bo‘ladi. Serverlar yorlig‘ida FQDN va qo‘shimcha mahalliy mintaqaviy zonani boshqaradigan serverning IP-manzilini qo‘shish uchun Qo‘shish (qo‘shish) ni bosing. Yangi serverni qo‘shish orqali OK ni bosing - NES yozuvi DNTS menejerida ushbu serverni ko‘rsatadi.
ESLATMA: Qo‘shimcha zonalarga pul o‘tkazmasini yoqish
Qo‘shimcha zona ushbu arizani haqiqiy ism serveri deb bilmaydi, bu esa mintaqaviy ma’lumotlarning haqiqiy nusxasini o‘z ichiga oladi. Qo‘shimcha zonalarni olish uchun ushbu ma’lumotlarni olish uchun siz ushbu server uchun zona xususiyatlari dialog oynasida zona uchun zona uchun uzatishni yoqishingiz kerak. Ushbu yorliq batafsilroq batafsil bayon qilingan.
Quyida standart zona faylida yaratilgan yozuvning namunasi:
@ Ns dns1.luclepublyoling.com.
@ Belgisi SOA-fayl faylidagi yozuvi tomonidan belgilangan zonani anglatadi. Keyin to‘liq rekord Wikipedia-ni DNS1.Wikipedia bilan taqqoslaydi .org dns serveri.
|
| |
-m i s o l - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat...

11-m i s o l. - maydonlardir. ■
12-m i s o l. Vektorlar halqasi ning va funksiyalar halqasi ning maydon, hatto telo ham bo’laolmasligini ko’rsating. ■
Yechish.8-misolga ko’ra hyech qanday maydon nolning bo’luvchilariga ega emas. va halqalar esa nolning bo’luvchilariga ega. Shundan ko’rsatilishi kerak bo’lgan tasdiq hosil bo’ladi. ■
13-m i s o l. lar maydonning ixtiyoriy elementlari va bo’lsin. ni isbot qiling. ■
Yechish.Maydonda ko’paytirish kommutativ bo’lgani uchun ixtiyoriy uchun va bu ifodalarning har birini kasr shaklida ifodalash hyech qanday aniqsizlikka olib kelmaydi. Shuning uchun isbotlanayotgan tenglikning chap tomoni ya’ni o’ng tomoniga teng. Shu bilan birga nolning bo’luvchilari mavjud emasligi sababidan va dan kelib chiqadi. ■
Agar maydon biri (birlik elementi) ning hamma butun karralilari P ning elementlaridan iborat bo’lsa, ya’ni uchun bo’lsa R maydon nol xarakteristikaga ega deyiladi va shaklda yoziladi. Aks holda uchun ammo bo’lsa, r natural son R maydonning xarakteristikasi deyiladi va qilib yoziladi. Boshqacha qilib aytganda, maydonning biri uning additiv gruppasida cheksiz tartibli element bo’lsa, maydonning xarakteristikasi nolga teng deyiladi, aks holda maydonning xarakteristikasi deb maydon birining uning additiv gruppasidagi tartibiga aytiladi.
14-m i s o l. Agar bo’lsa:
a) r – tub son; b) ixtiyoriy uchun bo’lishini isbot qiling.
Yechish.a) Teskarisini faraz qilamiz. R ning tartibi tub emas, ya’ni m va n – va bo’lgan natural sonlar bo’lsin. R ta birning yig’indisi nolga teng: bu yig’indining qo’shiluvchilarini har biri n ta birdan iborat m ta gruppaga ajratish mumkin. U holda distributivlik qonuniga asosan
Endi r – yig’indi nolga teng bo’ladigan birlarning eng kichik miqdori hamda va bo’lgani uchun va ni hosil qilamiz, ammo Buning bo’lishi mumkin emas, chunki maydon nolning bo’luvchilariga ega emas.
b) Haqiqatan,
, bo’lgani holda. Ta’rifga asosan nolta qo’shiluvchilarning yig’indisi nolga teng deb hisoblanadi. ■
Agar halqa elementlarining bo’sh bo’lmagan qismto’plami halqada aniqlangan amallarga nisbatan halqa bo’lsa halqa ning qismhalqasi deyiladi. Bunda hamma joyda «halqa» so’zini «maydon» so’zi bilan almashtirilsa qismmmaydon tushunchasi hosil bo’ladi.
|
-rasm - Mobil ilovalar yaratish va uning dasturiy ta'minoti mobil ilovalar haqida tushuncha

|
Mobil ilovalar yaratish va uning dasturiy ta'minoti mobil ilovalar haqida tushuncha
|
bet | 6/10 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 3,14 Mb. | | #155246 |
Bog'liq MOBIL ILOVALAR YARATISH 1.9-rasm.Thunkablening bosh sahifasi.
Yuklab olish uchun apk-faylga havola yaratilgandan so‘ng bir necha soniyadan so‘ng mavjud bo‘ladi va ikkinchi holatda foydalanuvchi tomonidan ko‘rsatilgan elektron pochta manziliga ilovaga havola bilan elektron pochta xabari yuboriladi. Ilovani yuklab olish va oʻrnatish uchun iOS qurilmangizda ushbu xatni ochishingiz va undagi havolaga oʻtishingiz kerak.
IOSda bitta ilovani o‘rnatish katta cheklov kabi ko‘rinadi, lekin aslida bu biroz qiziqroq. Loyihalar hisob loyihalari ro‘yxatini o‘z ichiga olgan Thunkable Live mijoz ilovasi yordamida sinovdan o‘tkaziladi. Agar Thunkable serveriga ulanish mavjud bo‘lsa, bu har qanday hisob loyihasini ochish imkonini beradi. Ushbu ro‘yxatga kirish uchun siz Thunkable Live-ni ishga tushirishingiz va ishlaydigan dastur ekrani ustidagi tizim panelida ko‘rsatilgan BACK tugmasini bosishingiz kerak.
Thunkable IDE va Thunkable Live aloqa o‘rnatishi uchun bir xil tarmoqda bo‘lish shart emas. Bu Google hisobi orqali kirish imkoniyatiga ega bulutli server orqali amalga oshiriladi. Bularning barchasi React Native, Phonegap, V-Play, App Inventor va boshqalardan farqli o‘laroq, mahalliy serverni ishga tushirmasdan, mijozga qurilmadagi ilovalarni namoyish qilish imkonini beradi.
Thunkableda siz 50 Mb hajmgacha bo‘lgan ilovalar yaratishingiz mumkin.Ushbu cheklov ilovada saqlangan aktivlarga ham, yuklab olingan fayllarga ham taalluqlidir, shuning uchun hajmi 45-dan ko‘p bo‘lmagan videofaylni ochish mumkin bo‘ladi. Ilovada 50 Mb. Agar aktivlarni (tasvirlar, videolar, tovush fayllari va boshqalar) saqlash uchun ko‘proq joy kerak bo‘lsa, siz pullik hisobga o‘tishingiz yoki bulutli saqlash yoki ma'lumotlar bazalaridan foydalanishingiz mumkin - Firebase, AirTable va boshqalar. Hisoblar soni bo‘yicha hech qanday cheklov yo‘q.
Asosiy hisob qaydnomasida ilovalar yaratish bepul, lekin siz faqat umumiy ilovalar yaratishingiz mumkin. Bepul hisob qaydnomasida siz tijorat elektron komponentlarini sinab ko‘rishingiz mumkin, ammo ulardan foydalanish, shuningdek yopiq xususiy loyihalarni yaratish uchun siz PRO hisobiga obuna sotib olishingiz kerak.
Ilovalarni ishlab chiqish Scratch, App Inventor va boshqa shunga o‘xshash ishlab chiqish muhitlarida bo‘lgani kabi bloklar yordamida vizual dasturlashga asoslangan.
|
| |
-rasm. Sensorli smartfonlar uchun mobil ilovalar

|
-rasm. Sensorli smartfonlar uchun mobil ilovalar
|
bet | 2/10 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 3,14 Mb. | | #155246 |
Bog'liq MOBIL ILOVALAR YARATISH 1.2-rasm. Sensorli smartfonlar uchun mobil ilovalar.
f oydalanuvchi shaxsiy ma’lumotlarining saqlanishi. Ushbu xususiyat dasturlarni shaxsiylashtirish imkoniyatlarini yaxshilaydi. Masalan, uyga taksi chaqirish (yashash manzili), tibbiy polis bo‘yicha shifokorga yozilish va boshqa imtiyozlar;
kompaniya va servis bilan yanada moslashuvchan qayta aloqa;
ko‘proq manbalardan foydalanish imkoniyati. Masalan, geolokatsiyani ulash orqali shaharning istalgan joyiga taksi chaqirish;
ilovalar insonning biologik ritmlarini hisobga olishi, ularni kun tartibiga rioya qilish bo‘yicha ogohlantirishi mumkin.
Mobil ilovalarni yaratish texnologiyalari va vositalari
Har kuni ishlatiluvchi mobil ilovalar qanday yaratilishi haqida hech o‘ylab ko‘rganmisiz? Aslida, mobil ilova yaratish unchalik ham qiyin ish emas. Demak, mavzu yordamida mobil ilovalar qayerda va qanday yaratilishi mumkinligi bilan tanishamiz.
Eng avvalo, mobil ilovalarni yaratish texnologiyalari bilan tanishish zarur. Mobil ilovalar yaratish texnologiyalari, asosan, ikki turga bo‘linadi:
1.3-rasm. Kod orqali dasturlash.
| kod orqali dasturlash;
vizual dasturlash.
Kod orqali dasturlash jarayonida barcha amallar faqat kod yozish orqaligina amalga oshiriladi. Ya’ni dastur yaratish jarayonida dastur oynasini va uning komponentlarini yaratish uchun ham kod yoziladi. Bu usulni ko‘proq veb-dasturlashda (HTML, CSS, JavaScript, PHP va b.) va Pythonnig Tkinter kutubxonasida ko‘rishimiz mumkin. Ba’zi kod orqali dasturlash platformalarida dastur oynasini yaratish uchun konstruktor rejimlari ham mavjud. Ammo asosiy jarayon kod yozish orqali amalga oshiriladi. Bularga misol tariqasida C# va Delphi dasturlash muhitlarini keltirish mumkin.
|
| |
-rasm. Mobil ilovaning dizaynini loyihalash

|
-rasm. Mobil ilovaning dizaynini loyihalash
|
bet | 8/10 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 3,14 Mb. | | #155246 |
Bog'liq MOBIL ILOVALAR YARATISH 1.13-rasm. Mobil ilovaning dizaynini loyihalash.
Yuqori chap burchakdagi thunkable logotipi loyiha galereyasi sahifasiga o‘tish uchun ishlatiladi. Logotipning o‘ng tomonida PRO ko‘rsatilsa, bu siz ba'zi qo‘shimcha funktsiyalarga ega PRO hisob qaydnomasidan foydalanayotganingizni bildiradi.
Oynaning yuqori qismida boshqaruv paneli joylashgan.
1.14-rasm. Boshqaruv paneli buyruqlari
Live Test - joriy loyihani Thunkable Live ilovasi bilan sinxronlashtirish uchun dialog oynasini chaqiradi
Share - loyihaga havolani ulashing. Ushbu havolaga amal qilgan foydalanuvchi unga loyihaning manbalari, ma'lumotlari, API kalitlari va parollari (agar ular bloklarda ro‘yxatdan o‘tgan bo‘lsa) bilan nusxasini olish imkoniyatini beradi. Agar loyiha maydonlarida parollar va API kalitlarini o‘z ichiga olgan komponentlardan foydalanmasa, bunday loyihani baham ko‘rish xavfsizdir.
Make Copy - loyihaning nusxasini yarating. Muntazam ravishda ishlatilishi kerak bo‘lgan juda muhim xususiyat. Loyihaning nusxalari uni yo‘qotishdan va hamma narsani boshidan boshlash zaruratidan qochishga yordam beradi
Download - ilovani yuklab olish va o‘rnatish uchun ko‘rsatilgan elektron pochta manziliga havolani yuborish (iOS uchun) yoki apk faylini saqlash uchun dialog oynasini ko‘rsatish (Android uchun)
Publish - ilovani App Store, Google Play yoki veb-ilova sifatida nashr qilish
Help - hujjatlarga havolalar bilan ochiladigan yordam menyusi (Hujjatlar), yangi boshlanuvchilar uchun bosqichma-bosqich qo‘llanma (qo‘llanma)
Community - rasmiy hamjamiyat forumiga havola
Account - Sozlamalar hisob sozlamalari sahifasiga kirish, a'zolik PRO a'zoligi uchun to‘lash va ishlab chiqish muhitidan chiqish uchun havolalar bilan hisob ochiladigan menyusi (Sign out)
Logotip ostida "Design" va "Blocks" ning ikkita asosiy ish rejimining nomlari bo‘lgan yorliq maydoni, mobil telefon tasvirini taqlid qiluvchi ish maydonini va xususiyatlar panelini o‘z ichiga olgan ish maydoni mavjud. Oynaning chap tomonidagi ">" tugmasi bosqichma-bosqich qo‘llanmaga o‘tish uchun Tutorials tortmasini boshqarish uchun ishlatiladi.
Rivojlanish muhiti ikkita ish rejimiga ega - ko‘rinishni tahrirlash (Design) va tahrirlash bloklari (Blocks), ular o‘rtasida almashish tegishli teglar bilan yorliqlar yordamida amalga oshiriladi.
Design yorlig'i quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
belgi va loyiha nomi bilan havola, xususiyatlar panelida bosilganda, sozlamalar ko‘rsatiladi:
loyiha – App Settings
Ma'lumotlar bazalari - Firebase Settings
to‘lov xizmati - Stripe Settings
UI komponentlarining daraxtga o‘xshash ro‘yxatlari va loyihaga qo‘shilgan ko‘rinmas global komponentlar ( Invisible Components).
Files resurs fayllarini (fotosuratlar, tovushlar, musiqa, html va h.k.) yuklash uchun maydon, unga kerakli fayllarni sudrab olib borish yoki Choose a File havolasidan foydalanib yuklash mumkin.
Add Components palitrasini qo‘shing.
|
| |
-rasm. Android Studioning umumiy ko‘rinishi

|
-rasm. Android Studioning umumiy ko‘rinishi
|
bet | 4/10 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 3,14 Mb. | | #155246 |
Bog'liq MOBIL ILOVALAR YARATISH 1.5-rasm. Android Studioning umumiy ko‘rinishi.
Xamarin
Xamarin iOS, Android va Windows qurilmalari uchun C# dasturlash tilida zamonaviy mobil ilovalarni ishlab chiqish freymworki hisoblanadi. Xamarin kompaniyasi Amerikada 2011-yilda tashkil etilgan. Uning ishlab chiquvchilari dastlab Microsoft Windows bilan ishlash uchun mo‘ljallangan .NET Frameworkni boshqa mobil platformalar uchun moslashtirdilar.
Xamarin .NET bilan zamonaviy, samarali IOS, Android va Windows ilovalarini yaratish uchun ochiq manbali platformadir. Xamarin umumiy kod va asosiy platforma kodlari o‘rtasidagi o‘zaro aloqalarni boshqaruvchi abstraksiya darajasini taqdim etadi. Xamarin xotira ajratish va kesh fayllarni yig‘ish kabi funksiyalarni amalga oshiruvchi boshqariladigan muhitda ishlaydi.
Xamarin bilan o‘rtacha 90 % dastur kodi turli platformalarda o‘zgarmasdan ishlatilishi mumkin. Ushbu ustuvorlik yordamida dasturchi barcha dastur kodini bitta tilda yozishi (yoki mavjud dastur kodidan foydalanishi) mumkin. Shu bilan birga u mazkur kod orqali turli platformaga xos ishlash imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Xamarin orqali ilovalarni shaxsiy kompyuterlarda yoki Mac-kompyuterlarida yozilishi va mos platforma paketlariga kompilatsiya qilinishi kerak, masalan, .apk Android uchun yoki .ipa IOS uchun. Xamarinda ham dasturlash Android Studioda dasturlash kabi ikki muhitda amalga oshiriladi:
1) ilova interfeysini yaratish (XAML tili yordamida);
2) ilova funksiyalarini yaratish (C# dasturlash tilida).
1.6-rasm.Xamarinning umumiy ko‘rinishi.
| Thunkable
Thunkable – mobil ilovalar uchun vizual rivojlanish muhiti. “Vizual” so‘zi funksiya va o‘zgaruvchilarni aks ettiruvchi vizual bloklar bilan dasturlashni anglatadi.
Uning 2 ta asosiy bo‘limi mavjud:
1) dizayner: ekranga turli xil foydalanuvchi interfeysi komponentlarini qo‘shish orqali dasturning foydalanuvchi interfeysini yaratish imkonini beradi, masalan, tugmachalar, matn maydonlari, GoogleMaps kabilar;
2) bloklar: Thunkableda Scratchga o‘xshash bloklarga asoslangan dasturlash tili mavjud. Bu yangi boshlovchilar uchun dasturlashdan foydalanishni osonlashtiradi, ammo tajribali ishlab chiquvchilar foydalanishi uchun yetarli emas.
Thunkable App Inventor kabi dasturlash muhitlariga o‘xshash tarzda onlayn ishlaydi. Bundan tashqari, bloklardan foydalangan holda vizual dasturlashdan foydalaniladi.. Ilovani yaratish, nomini o‘zgartirish, nusxalash, o‘chirish va jonli ko‘rish bilan bir qatorda, uni App Storeda nashr etish mumkin. Dasturlash muhitining funksionalligi va Thunkableda dasturlarni yaratish qobiliyati Android uchun kodli dasturlash muhitlaridan sezilarli darajada past, ammo ko‘plab vizual va novizual komponentlari yordamida sodda mahalliy va gibrid dasturlar yaratish mumkin.
|
| |
Pkm yaratish uchun tolalarning tavsifi va ularning olinish usullari

Pkm yaratish uchun tolalarning tavsifi va ularning olinish usullari
Download
346,68 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
07.02.2024
Hajmi
346,68 Kb.
#152831
Download
346,68 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Pkm yaratish uchun tolalarning tavsifi va ularning olinish usullari
Download
346,68 Kb.
Matnni ko'rish
BOR TOLALARI - Pkm yaratish uchun tolalarning tavsifi va ularning olinish usullari

GPa (Kevlar-29) va ~ 128 GPa (Kevlar -49). Shisha va uglerod tolalari
bilan solishtirganda, aramid tolalari ko'proq egiluvchan. Ularning
cho'zish paytida uzayishi ~ 2-4% ni tashkil qiladi. Aramid tolalarining
kamchiliklari namlikning sorbsiyasidir, buning natijasida xususiyatlar
15-20% ga kamayadi.
Aramid tolalar "quruq-ho'l" usuli yordamida ishlab chiqariladi.
Tozalangan tola hosil qiluvchi polimerning 50-100°C haroratda kuchli
kislotadagi eritmasi filera orqali ekstrudirlanadi va qalinligi 5-19 mm
bo'lgan havo qatlamiga kiradi. Bitta tolaning diametri ~ 12 mkm. Keyin
tolalar sovuq suv bilan cho'ktirish hammomidan o'tadi (harorat 4 ° C dan
past). Shakllangan ip mustahkamlangandan so'ng, g'altakga o'raladi.
PKM ishlab chiqarishda ishlatiladigan boshqa organik tolalar polietilen
bo'lib, ularning afzalligi past zichligidir (970 kg/m
3
). Shu bilan birga,
Spectra (AQSh), Daynema (Niderlandiya), Tekmilon (Yaponiya) kabi
tolalar aramid tolalari darajasida elastik-plastik xususiyatlarga ega.
Kompozit tolalar - Pkm yaratish uchun tolalarning tavsifi va ularning olinish usullari

Kompozit tolalar. Keyingi yillarda tolalar tarkibiga anchagina
miqdorda mineral to’ldiruvchilar kiritib modifikatsiyalash usuli tobora
kengayib bormoqda (60 % gacha).
Bunday to’ldiruvchilar sifatida kalsiy karbonat, silikatlar (asbest,
kaolin, talk), oksidlar va yuqori dispersli metall kukunlari, qurum, grafit
va boshqalardan foydalaniladi.
Ma’lumki, ko’p mamlakatlarda polimerlami to’ldirish usuli bilan
uncha katta bo’lmagan hajmda maxsus vazifalar uchun tolalar
chiqarishni yo’lga qo’yilgan. Masalan, termo va xemobarqaror,
yonmaydigan, elektr o ’tkazuvchan, magnit va boshqalar. Bu usul yaqin
yillarda kimyoviy tolani modifikatsiyalashni asosiy usullaridan bo’lib
qolishi mumkin. Tola hosil qiluvchi barcha mavjud texnologik
qurilmalar yordamida hozirgi kunda polimerlami to’ldirish usuli orqali
modifikatsiyalash mumkin. Bunday usul bilan olingan tolani o ’zi
kompozit material hisoblanadi.
To’ldimvchi miqdori yuqori bo’lgan tolani olish uchun
to’ldiruvchini polimer bilan to ’la aralashtiriladi, yoki to ’ldiruvchini
polimer lanishga qadar monomerga kiritilib, yuqori to’ldirilgan
kompozit tayyorlanadi. To’ldirilgan polimerlardan tola shakliga oddiy
usullar bilan o ’tkaziladi. Kompozit tola tayyorlashda asosan hol yoki
quruq shakl berish yoki erigan polimerdan iplar olinadi.
Ho’1 shakllash usulida yuqori to’ldirilgan tola olish ikkita
texnologik jarayonni o ’z ichiga oladi: cho’zilishga tayyor eritma
tayyorlash va to ’ldirilgan eritmadan ip shakliga o ’tkazish.
Quruq shakllash bilan asosan elektr o ’tkazuvchan iplar olinadi. Bu
usulni mohiyati shundaki, polimer asosga (substrat) ixtiyoriy klassik
usul bilan (eritmaga botirish, shimdirish, purkash va hokazolar bilan)
sovuq yoki issiqda qotadigan elektr o’tkazuvchan laklarni, pastalarni,
yuqori to’ldirilgan polimer eritmasini qoplash bilan olinadi. Elektr
o’tkazuvchan qoplamani surtish uchun maxsus surtalayotgan qatlam
qalinligini boshqaradigan fil’yerdan foydalaniladi. Parda hosil qiluvchi
komponent sifatida qurum, grafit, metal kukunlari bo’lgan termoplastik
va termoreaktiv
smolalardan foydalaniladi (epoksidli,
fenolformaldegidli, organikali kremniy, poliuretanli va boshqalardan).
Polimer eritmasidan iplar olish uchun to ’ldiruvchini tayyor polimerga
bevosita polimerni tola yoki monomerga shakl berishdan oldin
polimerlanish davrida kiritiladi.
Shuningdek, qobiq yadro turidagi bikomponentli iplar olish
usullarini yoritgan qator ishlar ma’lum. Shunday usul bilan metall
to’ldirilgan iplar PAN, PA, PE va ularni sopolimerlari asosida olingan.
To’ldiruvchi sifatida yuqori dispersli titan, alyuminiy, mis, kumush,
oltin, rux va boshqa metal kukunlari qo’llaniladi.
Nazorat savollari
1. PKM yaratish uchun qo’llaniladigan tolalar
2. Tolalar qiyosiy xususiyatlari.
3. Shisha tolalarning olinishi va xossalari.
4. Uglerod tolalarning olinishi va xossalari.
5. Bor tolalarning olinishi va xossalari.
6. Organik tolalar, olinishi va xossalari.
|