nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
STEAM – ta’limining afzalliklari

STEAM – ta’limining afzalliklari: 1.Fanlar bo‘yicha emas, balki mavzular bo‘yicha integratsiyalashgan ta’lim.
2.Haqiqiy hayotda ilmiy va texnik bilimlarni qo‘llash.
3.Tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish va muammolarni hal qilish.
4.O‘z kuchlariga ishonchni orttirish.
5.Faol muloqot va jamoaviy ishni tashkillashtirish.
6.Texnik fanlarga qiziqishni rivojlantirish.
7.Loyihalarga ijodiy va innovatsion yondoshuvlarni amalga oshirish.
8.Ta’lim va martaba o‘rtasidagi ko‘prik.
9.O‘quvchilarni hayotning texnologik yangiliklariga tayyorlash.
10. STEAM - maktab o‘quv dasturiga qo‘shimcha sifatida.
Hozirda «STEAM» xalqaro ta’limda asosiy ko‘rsatkichlarlardan birini
egallagan.
STEM ni STEAMga aylantirish nimani anglatadi?
STEM+ART=STEAM Faqat bitta “a” harfi, lekin bir vaqtning o‘zida qancha o‘zgarish bor! Aynan
“ART” ya’ni san’at – muammoni hal qilish qobiliyati, jasurlik, tanqidiy fikrlash va
qabul qilish qobiliyati kabi mahorat va fazilatlarni shakllantiradi. Ushbu
qo‘nikmalarning rivojlanishini bolalar bog‘chasidan amalga oshirish lozim. San’at
bilan shug‘ullanuvchi bolalarda maktabda ta’lim olish motivatsiyasi 3 karra yuqori
natijani tashkil etadi. 4 yildan ortiq san’at va musiqa bilan shug‘ullangan yuqori
sinf o‘quvchilarida matematikadan o‘zlashtirish darajasi 4 marta yuqori natijani
ko‘rsatgan. Musiqa bilan shug‘ullanganlar test va og‘zaki imtihonlarda yuqori
natijalarga erishganlar. Bugungi kunda ijodkorlik har qanday kasbda
muvafaqqiyatga erishish uchun zarur shartlardan biridir. Bugungi kunda
kompyuterlar va gadjetlar chap miyaning ba’zi funksiyalarini o‘zida aks ettiradi,
lekin ular hech qachon o‘ng miyaning funksiyalarini o‘rnini bosa olmaydi. ART
– bu barcha sohalarning eshigini ocha oladigan kalitdir!
STEM chap yarim sharning funksiyalarini rivojlantiradi: ✓
Analitik fikrlash: mantiq va faktlarni tahlil qilish;
✓
Til qobiliyati;
✓
Yozish va o‘qish qobiliyati;
✓
Raqamlar va matematik formulalar manipulyatsiyasi;
✓
Axborotni matn shaklida qayta ishlash qobiliyati;
✓
Deduktiv fikrlash;
✓
Induktiv fikrlash
✓
Tanqidiy fikrlash.
5) Ishga yollash - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

210
5) Ishga yollash.
Qoida va jarayonlar ishga yollanayotgan xizmatchilarning malakali
mutaxassislar ekanliklariga asosli ishonchni ta’minlab berishi kerak. Ushbu
talabning bajarilishi uchun auditorlik tashkiloti eng kichik hajmlardagi malaka
talablarini belgilab berishlari mumkin (misol uchun buxalteriya yozuvlarining olib
borilishini kollejning, u erda buxgalteriya hisobi bo’yicha tahsil olgan va bilim
jihatdan o’rtacha yoki yaxshi bo’lgan bitiruvchisi bajarishi mumkin).
6) Kasbiy darajaning oshirilishi.
Qoida va jarayonlar auditorlik tashkiloti xizmatchilarining ular tomonidan o’z
vazifalarining bajarilishi uchun zarur bilimlarga ega ekanliklari to’g’risida asosli
ishonchni ta’minlab berishi kerak. Ushbu talabning bajarilishi uchun auditorlik
tashkiloti o’z malakasini oshirish istagidagi xizmatchilariga kasbga oid o’qishni
davom ettirishlari uchun shart-sharoitlarini yaratib berishi va yordam ko’rsatishi
mumkin.
7) Xizmatda ko’tarilish.
Qoida va jarayonlar xizmatda ko’tarilayotgan xizmatchilarning yangi
lavozimni egallashlari mumkin ekanligiga asosli ishonchni ta’minlashi kerak.
Ushbu talabning bajarilishi uchun xizmatchi-larni ular tomonidan har bir
majburiyatlaridan baholash va ular-ning ko’tarilishiga oid, kamida bir yilda bir
marotaba maslahat berib borishi zarur.
8) Mijozlar maqbulliligi va ular bilan munosabatlarning davomiyligi.
Qoida va jarayonlar auditorlik tashkiloti rahbariyati insofsizlik dardiga
yo’liqqan xo’jalik yurituvchi sub’ekt bilan bog’lanib qolmasligiga asosli ishonchni
ta’minlab berishi kerak. Ushbu talabni bajarilishi uchun auditorlik tashkiloti
bo’lajak yangi mijoz bilan hamkorlik qilib kelayotgan taftishchidan, bank
xodimlaridan, yuristlar va boshqa shaxslardan ma’lumotlar olishi kerak bo’ladi.
Darsni mustahkamlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

4. Darsni mustahkamlash. Xulosa yoziladi. O’quvchi o’z yozma bayonda bajargan ishlari haqida yozadi.Yozishda quyidagi savollarga javob yozadi.
1. Og’irlik kuchi jism massasiga qanday bog’liq bo’ladi?
2. Og’irlik kuchini tarozi yordamida aniqlasa bo’ladimi?
3. Og’irlik kuchini Yer ekvatorida yoki qutbida dinamometr vositasida o’lchansa, bir xil natija chiqadimi? Oyda o’lchansa-chi?
4. Ishqalanish kuchi qanday holatda jismni tortuvchi kuchga teng bo’ladi?
5. Nima sababdan jism og’irligi ortganda ishqalanish kuchi ortadi?
6. Ishqalanish kuchi jismning qanday moddadan yasalishiga bog’liqmi?
7. Ko’ndalang kesim yuzasi bir xil, lekin uzunliklari har xil rezinalarga bir xil yuk osilsa, qaysi biri ko’proq cho’ziladi?
Dars oxirida o’quvchilarga muskul kuchini aniqlaydigan meditsina dinamometri ko’rsatilsa, o’quvchilarning qiziqishi ortadi.
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
|
Ishning borishi - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

3. Ishning borishi:
Ishni bajarish tartibi.
1. Optik diskni tok manbaiga ulang. Optik disk o’rtasiga yassi ko’zgu o’rnating.
2. Nurli ko’rsatkichni (yoki cho’g’lanma elektr lampochkasini) optik disk chetiga mahkamlanib, undan ko’zguga yorug’lik tushiring. Tushish va qaytish burchaklarining tengligiga ishonch hosil qiling.
3. Tushish burchagini o’zgartirib, ularga mos kelgan qaytish burchaklarini aniqlang. Natijalarni daftaringizga yozib boring.
4. Tushish burchagi va qaytish burchaklari teng ekanligini yana bir marta tekshiring.
5 Oq qalin qog’ozni qaytayotgan nur tomondagi diskka yopishadigan qilib qo’ying. Shunda qog’oz yuzida qaytayotgan nur ko’rinib turadi. Qog’ozni biroz burilsa, qaytgan nurning boshlanishi ko’rinadi. Bu hodisadan xulosa chiqaring.
6. Tajribani nurli ko’rsatkichni optik diskning chap tomoniga o’rnatib takrorlang
|
Dars turi: Malakalarni rivojlantirish.

Dars usullari

Dars turi: Malakalarni rivojlantirish.
Dars usullari Mustaqil ish, savol-javob, demonstratsion
Dars materiallari:1. Fizika kitobi va multimediya darslik. Kompyuter. CD disk.
Laboratoriya ishiga doir kerakli jihozlar (1 yassi ko’zgu o’rnatilgan optik disk;
2) nurli ko’rsatkich yoki 3-6 volt kuchlanishga mo’ljallangan cho’g’lanma elektr lampochkasi; 3) o’lchamlari 160x200 mm bo’lgan oq qalin qog’oz.
Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism
2.Ish haqida tushuncha
O’quvchilar daftarini olib, sana, mavzu, maqsad, asbob-anjomlarni ish tartibotidan ko’chiradi. Tushunchalar asosida bashorat qiladi. Sizga1) yassi ko’zgu o’rnatilgan optik disk; 2) nurli ko’rsatkich yoki 3-6 volt kuchlanishga mo’ljallangan cho’g’lanma elektr lampochkasi; 3) o’lchamlari 160x200 mm bo’lgan oq qalin qog’oz berilgan bo’lsa qanday qilib yorug’likning qaytishini o’rgangan bo’lar edingiz. O’quvchi darslik yoki multimediya darslikda berilgan ish tartibotini o’qiydi va laboratoriya ishini bajaradi. Quyida laboratoriya ishining tartiboti berilgan.
|
Ekspert xulosasi qanday qismlardan tarkib topadi?

302
С. Buxgalteriya hisobi tizimini tekshirishdan
D. Ichki nazorat me’yorlarining tez-tez buzilib turishini aniqlashdan
20. Auditorlik tanlash - ?
А. Bu alohida hujjatlar, yozuvlar va hokazolar ko’rinishidagi tekshiriladigan
to’plamni shakllantirish uchun ma’lum qoidalar asosida tanlab olingan
elementlardir
B. Bu alohida yozuvlar ko’rinishidagi tekshiriladigan to’plamni shakllantirish
uchun ma’lum qoidalar asosida tanlab olingan elementlardir
С. Bu alohida hujjatlar, yozuvlar va hokazolar ko’rinishidagi tekshiriladigan
to’plamni shakllantirish uchun ma’lum qoidalar asosida tanlab olingan moddalardir
D. Bu alohida hujjatlar, yozuvlar va hokazolar ko’rinishidagi tekshiriladigan
to’plamni shakllantirish uchun tanlab olingan elementlardir
21. Tanlov o’tkazishda auditorlik tashkiloti o’rganiladigan butun to’plamni
alohida guruhlar (quyi to’plamlar)ga bo’lish nima deb ataladi?
А. Stratifikatsiyalash
B. Dispersiyalash
С. Ekstrapolyatsiyalash
D. Determinlash
22. Auditorlik tashkiloti auditorlik tanlashning barcha bosqichlarini va uning
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi

|
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi
|
bet | 195/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi: aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda kundalik rejalarini tuza olish, formulalardan foydalanib, masalalar yecha olish; inson mehnatini yengillashtiradigan asboblardan foydalanish.
DTS talabi: Yassi ko’zgu yordamida yorug’likning qaytishini bilishi.
|
| |
Quyidagilardan qaysinisi auditorlik dalillarning eng ishonchli

301
15. Qaysi javobda ekspertga to’g’ri ta’rif berilgan?
А. Auditor tashkilotining
shtatida turmaydigan, buxgalteriya
hisobi va auditdan
boshqa ma’lum sohalarda etarli darajadagi
bilim va tajribaga ega,
taalluqli
masalalar bo’yicha xulosa bera oladigan shaxs
B. Auditor tashkilotining shtatida turmaydigan, faqat buxgalteriya hisobi
sohalarda etarli darajadagi bilim
va tajribaga ega shaxs
С. Auditor tashkilotining shtatida turadigan, buxgalteriya hisobi va auditdan
boshqa ma’lum sohalarda etarli darajadagi bilim va tajribaga ega, taalluqli
masalalar bo’yicha xulosa bera
oladigan shaxs
D. Auditor tashkilotining shtatida turadigan, audit sohasi bo’yicha
etarli
darajadagi bilim va tajribaga ega shaxs
“Aqlli uy” “Avtomatik ob-havo stansiyasi”

bo‘yicha o‘quvchilarda tasavvur
hosil qilish hamda arxitektura,
qurilish,
muhandislik marketolog kasblariga qiziqish uyg‘otish.
Ko‘prik nima vazifani bajaradi?
Ko‘prik yasash nima uchun kerak?
Sifatli ko‘prik yasashda nimalarga ahamiyat berish kerak?
Mustahkam ko‘prik yasash uchun nimalarga e’tibor berish kerak?
Ushbu loyihada faqat yelim, makaron va penoplastdan foydalaniladi. Skotch
ishlatish mumkin emas.
Nima uchun?
Moziyga nigoh
1292-yilda Marko Polo Xitoydan
makaronlarni Italiyaga olib
kirgan. Ammo ularni birinchi marta qachon paydo bo‘lgani noma’lum;
Makaronlar Marko Aroni ismli tadbirkor nomiga nomlangan.
Italiyada hamma makarondan tayyorlangan ovqatlarni “pasta”
(makaronlar uchun xamir) deb atashadi;
Kerali mahsulotlar
1 pachka makaron, tanlov kunida beriladi;
pistolet kley va yopishqoq yelim tayoq ( maksimum 3 ta
tayoqcha) tanlov kunida beriladi;
Lineyka beriladi.;
Kesish uskunalari berilmaydi.
-amaliy ko‘nikma - Cover ict stb indd

89
3
Elektron jadvaldan maqsadli foydalanish
5. Ishlab topilgan pul miqdori raqobatchilar soniga qarab qanday o‘zgarishini tasvirlash
uchun bu ma’lumotlarning chiziqli grafigini yarating.
Grafikka tegishli sarlavha va o‘q yorliqlarini qo‘shganingizga ishonch hosil qiling.
9.2-mashg‘ulot
Ultimate League elektron jadvalingizni oching.
Birinchi sovrin narxi va topilgan pul o‘rtasidagi munosabatni ko‘rsatadigan jadval yarating.
Birinchi sovrin narxiga qarab, pul miqdori qanday o‘zgarganini ko‘rsatish uchun ushbu
ma’lumotlarning chiziqli grafigini yarating.
Birinchi sovrin narxi
ko‘rsatilgan ustun va
topilgan pul ustuni
qo‘shilishi kerak.
Masalliqlarning narxi - Cover ict stb indd

|
Cover ict stb indd Pdf ko'rish
|
bet | 69/112 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 38,32 Mb. | | #102461 |
Bog'liq 7-sinf Informatika kitobi Cambridge Masalliqlarning narxi:
1000g un = 3 800 soʿm
200g sariyog’= 6 000 soʿm
1000g shakar = 5 800 soʿm
1000g shakar upasi = 6 800 soʿm
12 ta tuxum = 17 000 soʿm
20 dona keks uchun uchun:
20 ta keks uchun:
200g un
50 g sariyog’
200g shakar
200g shakar upasi
2 ta tuxum.
91
3
Elektron jadvaldan maqsadli foydalanish
3-mashg‘ulot
Quyidagilar uchun formulalarni qo‘shing:
• bitta keks uchun xarajatni hisoblash;
• bitta keksdan olinadigan foydani hisoblash;
• ma’lum miqdorda keks sotsangiz, masalan, 100ta, qancha pul topishingizni hisoblash.
4-mashg‘ulot
Elektron jadvalingizni formatlang.
Mos keluvchi sarlavha qo‘shing. Siz foydalangan kataklarga chegaralar va tegishli fon
ranglarini qo‘shing. Shriftni ham mos ravishda formatlang.
5-mashg‘ulot
Elektron jadvalingizni sinab ko‘ring.
Formulalaringiz joriy ma’lumotlar bilan ishlashini tekshirish uchun test jadvalini yarating.
Elektron jadvalingizni sinab ko‘rish orqali jadvalni to‘ldiring.
6-mashg‘ulot
Ma’lumotlarni o‘zgartirsangiz elektron jadvalingiz hali ham ishlashini tekshirib ko‘ring.
Formulalaringiz hali ham ishlashini tekshirish uchun test jadvalini yarating.
Elektron jadvalingizni sinab ko‘rish orqali jadvalni to‘ldiring.
7-mashg‘ulot
Elektron jadvaldan foydalanib 1 000 000 soʿm foyda olish uchun qancha keks sotishingiz
kerakligini aniqlang.
8-mashg‘ulot
Sotilgan kekslar soni daromadga qanday ta’sir qilishini ko‘rsatish uchun jadval va grafik
yarating.
9-mashg‘ulot
Elektron jadvalingizni barcha maqsadlarga javob berishini isbotlab baholang.
Elektron jadvalingizni 1-mashg‘ulotdagi har bitta maqsad bilan taqqoslang.
10-mashg‘ulot
Elektron jadvalni kiritish jarayonida unga qanday o‘zgarishlar kiritganingizni yozing.
Elektron jadvalingiz nimani yaxshi bajarishini yozing.
Elektron jadvalingizni qanday yaxshilashingiz mumkinligini yozing.
|
| |
Data - Cover ict stb indd

1.
Data
bo‘limida
What-If Analysis
tugmasini bosing.
2. “Maqsadni qidirish” (‘Goal Seek’) tugmasini bosing.
3. “Katakchani o‘rnatish” (Set cell) tugmasining o‘ng tomonidagi tugmani bosing.
4. Siz qiymat o‘rnatmoqchi bo‘lgan katakchani bosing.
Siz daromad 20 000 000 soʿm bo‘lishini xohlaysiz. Buning uchun B15 tugmachasini, so‘ngra
yana “Katakchani o‘rnatish” (‘Set cell’) tugmasini bosing.
5. “Qiymatga yetkazish” tugmachasi yoniga kerakli qiymatni kiriting.
94
20 $ ishtirok narxini
kiritishingiz kerak.
Maslahat
4-mashg‘ulot
Ultimate League elektron jadvalida 20 000 000 soʿm foyda ko’rish uchun ishtirok narxi
qancha etib belgilanishi kerakligini aniqlash uchun maqsadni qidirishdan foydalaning.
5-mashg‘ulot
Maqsadni qidirishdan foydalanib, ishtirok narxi 20 000 000 soʿm bo‘lganida, 20 000 000 soʿm
foyda olish uchun qancha odam ishtirok etishi kerakligini aniqlang.
6-mashg‘ulot
Maqsadni qidirishdan foydalanib, bir kishiga ishtirok narxi 100 000 soʿm bo‘lganida, 0 soʿm
daromad ko‘rish uchun necha raqobatchi talab etilishini aniqlang.
6. “Katakchani o‘zgartirish orqali” o‘ngdagi tugmani bosing.
7. Qiymatini o‘zgartirmoqchi bo‘lgan katakchani bosing. Siz qancha xarajat kerakligini
bilmoqchisiz. Buning uchun B10 katagini, so‘ngra yana “Katakchani o‘zgartirish orqali”
tugmasini bosing.
8. Natijani ko‘rish uchun “OK” tugmasini bosing.
95
3
Elektron jadvaldan maqsadli foydalanish
Yakuniy loyiha - ta’til!
Siz ta’tilga chiqish haqida o‘ylayapsiz va qaysi safarga pulingiz yetishi va qancha vaqtga safarga
chiqa olishingizni hisoblashingiz kerak.
Ta’til guruhingizda ikki nafar katta odam va to‘rt nafar bolalar bor. Siz 7, 10 yoki 14 kunga borishni
xohlaysiz. Safar xarajatlariga barcha taomlar qo‘shilishini xohlaysiz.
Sizda xarajatlar uchun ko‘pi bilan 10 000 000 soʿm bor.
Uchta ta’til tanlovi mavjud.
1-variant:
Kun botish kurorti
Kattalar: 7 kecha
uchun 430 000 soʿm
Bolalar: 7 kecha
uchun 350 000
soʿm
Barcha taomlar
kiritilgan
3-variant:
Musaffo dengiz
qirg’og’i
Kattalar: 1 kecha
uchun 180 000 soʿm
Bolalar: 1 kecha
uchun 140 000 soʿm
Kattalar uchun
ovqatlanish: 1
kunga 50 000 soʿm
Bolalar uchun
ovqatlanish: 1
kunga 30 000 soʿm
2-variant:
Sohil bo‘yi.
Kattalar: 1 kecha
uchun 80 000 soʿm
Bolalar: 1 kecha
uchun 70 000 soʿm
Kattalar uchun
ovqatlanish: 1
kunga 30 000 soʿm
Bolalar uchun
ovqatlanish: 1
kunga 25 000 soʿm
96
Elektron jadvalingiz
sizga ta’tilga
ketadigan kunlar
sonini (7, 10 yoki 14),
kattalar va bolalarga
sarflanadigan
xarajatlar va
ovqatlanish
xarajatlarini kiritish
imkonini berishi
kerak.
Keyin elektron jadval
safarning umumiy
qiymatini hisoblashi
va uni sarflashingiz
mumkin bo‘lgan
maksimal miqdor
bilan taqqoslashi
kerak bo‘ladi.
Turli xil safarlar
uchun qiymatlar
o‘zgarganda, qaysi
ta’til safari sizga
to‘g‘ri kelishi bo‘yicha
qaror qabul qila
olasiz.
|
Maslahat
1-mashg‘ulot - Cover ict stb indd

98
Bu modulda quyidagilarni oʻrganasiz:
1
Ma’lumotlar bazasi uchun maqsadni aniqlash
2
Ma’lum bir maqsad uchun ma’lumotlar bazasini loyihalashtirish, yaratish va
rivojlantirish
3
Turli xil ma’lumotlar turlarini aniqlash
4
Ma’lumotlar bazasini test qilish
5
Ma’lumotlar bazasida ma’lumotlar xavfsizligini ta’minlash haqida xabardorlikni
namoyish etish
6
Ma’lumotlarni turli dasturiy ta’minotlarga yuborish usullari
Ma’lumotlar
bazalari nafaqat
kompyuterlarda
mavjud, balki ular
ma’lumotlarni
saqlashning har
qanday turiga taalluqli
bo‘lishi mumkin.
Hujjatlar kabinetidagi
qog‘ozli fayllar
hanuzgacha
ma‘lumotlar bazasi
sifatida tanilgan.
Bilasizmi?
Ushbu modulda siz o‘zingizning so‘nggi loyihangizni ishlab chiqishingiz uchun yordam beradigan
yangi ko‘nikmalarni rivojlantirasiz. Yakuniy loyiha maktab o‘yinlari bilan bog‘liq ma’lumotlarni
saqlash uchun ishlatiladigan ma’lumotlar bazasini yaratishdir Siz spektakl uchun chiptalarni
sotish bilan shug‘ullanasiz va butun maktab sizdan chiptalar savdosi haqidagi ma’lumotlarni
saqlash uchun ma’lumotlar bazasini yaratishingizni so‘ragan.
Bundan tashqari quyidagilarni ham oʻrganasiz:
O‘rta turdagi binolar montaji

|
O‘rta turdagi binolar montaji
|
bet | 3/7 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 35,27 Kb. | | #235573 |
Bog'liq ilhomaka1O‘rta turdagi binolar montaji. Bunday binolarga prokat stanlar, blyuminglar (temir yoyadigan katta mashina), slyabinglar (prokat stanlarini bir turi), tayyorlov omborlari va boshqalar kiradi. Qurilish montaj ishlari ikki usulda olib boriladi – ochiq va yopiq. Usul tanlanishi ko‘p faktorlarga bog‘liq: bino karkasining konstruksiyasi, kerakli montaj mexanizmlari va poydevorlarni qurish va ularga texnologik jihozlarni urnatish montaji uchun kerakli ish hajmlarini mavjudligi.
Ochiq usulda avval uskuna va konstruksiyalarning poydevorlarini barpo etish bo‘yicha xamma ishlar bajariladi, shuningdek xamma yerosti kommunikatsiya ishlari, yerto‘la, tunnellar, boshqa barcha nolinchi sikl ishlari bajariladi. Bu ishlarni xammasi tugagach bino karkasini montaj qilishga kirishiladi.
Bu usul ishlarni parallel bajarilishini tashkil etishda yuqori aniqlikni talab qiladi, chunki uskunalar ostida turli xil ko‘p sonli yig‘ma va monolit poydevorlarning mavjudligi, yerto‘lalarni borligi , pol sathi balandligining farqi, ayrim hollarda oraliqlarda montaj mexanizmlarini nafaqat o‘rnatish hatto ko‘chish imkonini bermaydi. Ammo ochiq usulda keng front bo‘ylab ko‘p hajmli yer ishlarini, bino konstruksiyalari va texnologik uskunalar osti poydevorlarini barpo etishni, barcha muhandislik kommunikatsiyalarini o‘rnatishlarni bajarish mumkin.
Yopiq usulda dastlab binoning karkasi barpo etiladi, yer ishlaridan boshlab, karkas ostiga monolit va yig‘ma poydevorlarni barpo etilib, binoning barcha yer usti konstruksiyalarini montaj qilinadi, tomyopma konstruksiyalari va tomqoplamalarini barpo etish ishlari bajariladi. Yuqoridagi ishlar bajarilab bo‘lingandan so‘ng, kotlovanni qazib, texnologik uskunalarning poydevorlarini betonlash uchun imkoniyat paydo bo‘ladi.
Bu usulda ishni tashkil etishda montaj mexanizmlarini ishlashi va bino karkasini montaji uchun yaxshi sharoitlar yaratiladi. Ammo qurilish tashkilotlari o‘z ishlarini ikkita bosqichda olib borishiga to‘g‘ri keladi – avval yer ishlari va binoni karkasi ostiga poydevorlar barpo etish, so‘ngra xuddi shunday ishlar texnologik uskunalar uchun amalga oshiriladi.
|
| |
Maslahat
Ssenariy - Cover ict stb indd

90
Agar bitta keks
tayyorlash narxi 10
000 soʿm bo‘lsa va
siz uni 50 000 soʿm
ga sotsangiz,
har bir
keks uchun siz 40 000
soʿm foyda olasiz.
Ushbu qiymatlarni
ishlab
chiqish uchun
qanday ma’lumotlarni
bilishingiz kerak?
Maslahat
1-mashg‘ulot
1. Elektron jadvalning maqsadlarini aniqlang.
Qanday ma’lumotlar kiritish talab qilinadi? Keks narxi va qancha pul topishni aniqlash
uchun sizga nima kerak?
Elektron jadvaldan qanday ma’lumotlarni xohlaysiz?
Siz nimani bilishga harakat
qilyapsiz?
2. Elektron jadvalga kiritishingiz kerak bo‘lgan ma’lumotlarni aniqlang. Sizga kerak bo‘lgan
barcha yorliqlarning ro‘yxatini yozing.
3. Elektron jadvalda ishlatishingiz kerak bo‘lgan formulalarni aniqlang.
Siz nimani topmoqchi ekaningizga va buni qanday amalga oshirayotganingizga qarang.
Agar hozir hammasini aniqlay olmasangiz, tashvishlanmang.
2- mashg‘ulot
Keks savdosi uchun yangi jadval yarating.
1-mashg‘ulotda belgilangan ma’lumotlaringizga yorliqlar qo‘shing.
Keks savdosi ssenariysidan bilgan ma’lumotlaringizni kiriting.
Siz bilmagan har qanday ma’lumotni o‘zingizning qiymatingizga ko‘ra
belgilashingiz
mumkin. Masalan har bir keks uchun o‘zingiz xohlagan sotuv narxi.
Darsni mustahkamlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 194/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
4. Darsni mustahkamlash.
1. Kamalak favvoraning hamma tomonidan ham bir vaqtda ko'rinadimi?
2. Agar prizmaga faqat bir rangdagi nur yuborilsa, ekranda nima ko'rinadi?
3. Nima sababdan osmon havorangda, ertalab va kechqurun Quyosh chiqishi va botishida qizarib ko'rinishi haqida o'ylab ko'ring.
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriqlar. Darslikdan mavzuni takrorlash va topshiriqlarni bajarish.
55-dars Sana: 6-sinf
Laboratoriya ishi
Yassi ko’zgu yordamida yorug’likning qaytishini o’rganish.
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: o’quvchilarda yassi ko’zgu yordamida yorug’likning qaytishini o’rganish ko’nikmasini hosil qilish.
Tarbiyaviy: Olgan bilimini amaliyotga qo’llashga o’rgatish.
Rivojlantiruvchi: O’quvchilarni aqliy rivojlantirish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Yangi mavzuga zamin tayyorlash. (

|
Yangi mavzuga zamin tayyorlash. (
|
bet | 72/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
2. Yangi mavzuga zamin tayyorlash. (Ko’prikcha). Biz o’tgan darslarimizda kuch mavzusi bilan tanishgan edik. Bugun esa shu kuchning yuzaga ta’siri natijasida hosil bo’ladigan fizik kattalik bilan tanishamiz.
3. Yangi mavzuni o’rganish. Yo’naltiruvchi savollar va topshiriqlar.(Topshiriqni bajarish uchun 3 daqiqa vaqt beriladi.)
1 guruhga. Tajribani o’tkazing va izohlang.(qo’lda yasalgan asbob bilan)
1.Topshiriq: Mixning uchli tomoni bilan taxtachani qumga sekingina qo’ying. Uning qumga botish darajasini kuzating.
2. Topshiriq: Mixning bosh qismi(aylanasi) bilan taxtachani qumga sekingina qo’ying.
Uning qumga botish darajasini kuzating.
Savol. Qaysi holatda mixli taxtacha qumga ko’proq botdi. Sababini tushuntirishga harakat qiling.
2 guruhga. Sizga taqdim etilgan anjomlar nima sababdan uchli qilib yasalgan? Buni tushuntirishga harakat qiling.
3 guruhga. - Og’ir yuk ko’taradigan mashinalarning balonlari , yengil mashinalarnikiga nisbatan enliroq bo’ladi.(Hatto orqa tomonida 2tadan balon qo’yiladi)
Qalin qorda yurganda botinkangiz bilan botib ketasiz, lekin oyog’ingizga chang’i bog’lasangiz botmaysiz.
Ko’p qavatli binolarning poydevori keng qilib quriladi. Bularning sababini izohlashga harakat qiling.
4 guruhga. Tajriba o’tkazing. Siz ikki oyoq bilan polga ta’sir qilyapsiz. Endi bir oyog’ingizni ko’taring. Ta’sir kuchigiz o’zgaradimi? Kamayadimi yoki oshadimi? Fikringizni izohlashga harakat qiling.
Taqdimot (Olgan topshiriqlarini taqdim qiladilar 2 daqiqa.)
Darslik bilan ishlash taklif etiladi. Darslikni ochib mavzuni o’qish taklif etiladi.(5 daqiqa vaqt beriladi.) O’quvchilar o’z savollariga javob beradilar
|
| |
Blokli montaj usullari. Usulning afzalligi va qullanilishi

|
Blokli montaj usullari. Usulning afzalligi va qullanilishi
|
bet | 7/7 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 35,27 Kb. | | #235573 |
Bog'liq ilhomaka14.Blokli montaj usullari. Usulning afzalligi va qullanilishi.
Konveyerli yig‘ish va yirik blokli montaj har-xil usullar bilan bajarilib bo‘lib, konveyer liniyasini joylashishi va ishlatilayotgan asbobuskunalar bilan farqlanadi.
To‘liq tayyor bo‘lgan blok uzatadigan aravacha yordamida konveyerga ko‘ndalang yo‘l bo‘ylab uzatiladi va elektr chig‘irlari yordamida siljitilib suriladi.
Yuk ko‘tarish-tashish transport mexanizmlarlari bilan bloklarni oraliq bo‘ylab, o‘rnatish joyigacha tashishga quyidagi faktorlar ta’sir etadi:
blok massasi;
binoning yer ostki qismining barpo etish davridagi texnologik uskunalar poydevorlarining, kommunikatsiyalarini ko‘pligi va ularni barpo etish usullari va boshqalar (ochiq yoki yopiq).
Shu asosiy mezonlardan kelib chiqqan holda bloklarni konveyerdan ko‘chirishni ikkita asosiy sxemasi ishlab chiqilgan:
blok yuk ko‘taruvchi–transport mexanizmlari, uskunalar va konstruksiyalar yordamida o‘rnatiladigan joyiga yerdagi yo‘llar orqali ko‘chirilib va u yerda ko‘tarilib loyiha holatiga o‘rnatiladi;
blok konveyerdan ko‘tarilib, bino karkasining yuk ko‘taruvchi konstruksiyalari – kranosti to‘sinlari yoki stropilaosti fermalariga tushirilib va loyiha holatiga surilib ko‘chiriladi.
Tayyor bloklarni oraliq bo‘ylab ko‘chirishni quyidagi usullari ishlab chiqilgan va qo‘llaniladi:
kranosti to‘sinlari usti bo‘ylab harakatlanadigan past bo‘yli o‘rnatgichlar bilan;
o‘ch oraliqni o‘rtasida relsli yo‘llarda harakat qiluvchi og‘ir minorali kran yoki og‘ir yuk ko‘taruvchi o‘ziyurar gusenitsali kran bilan;
maxsus yuk ko‘taruvchi konstruksiya bilan;
har bir oraliqda o‘zining rels yo‘llarida harakatlanidigan baland o‘rnatuvchilar bilan;
pnevmog‘ildirakli baland o‘rnatuvchi yordamida;
oldindan montaj qilingan stropilaosti to‘sini yoki ferma bo‘yicha harakatlanadigan past bo‘yli o‘rnatgichlar bilan;
bloklarni o‘ch oraliqda o‘rnatuvchisiz montaj qiladigan keng oraliqli chorpoyali kran bilan.
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 99
sonli turlariga xos bo'lgan odatiy narsalarni o'rganadi. Ushbu axborot jarayonlari
va texnologiyalari informatika ob'ekti hisoblanadi. Informatika - bu atrofdagi
dunyoni tahlil qilishda tizimli va axborot yondashuvni shakllantiruvchi, axborot
jarayonlari, ma'lumot olish, o'zgartirish, uzatish, saqlash va ulardan foydalanish
usullari va vositalarini o'rganadigan fan.
Informatika nafaqat fan, balki uning eng keng qo'llanilish sohasi hamdir. Ular
inson faoliyatining deyarli barcha turlarini qamrab oladi: ishlab chiqarish,
boshqarish, madaniyat, ta'lim, tibbiyot, moliyaviy faoliyat, atrof-muhitni muhofaza
qilish va boshqalar. Informatika shuningdek, kompyuter yordamida ma'lumotni
konvertatsiya qilish jarayonlari va ularning amaliy muhit bilan o'zaro aloqalari
bilan bog'liq bo'lgan inson faoliyati sohasidir. Informatikaning qiziqish doirasi - bu
axborotning tuzilishi va umumiy xususiyatlari, shuningdek, inson faoliyatining
turli sohalarida ma'lumotlarni izlash, yig'ish, saqlash, o'zgartirish, uzatish va
ulardan foydalanish jarayonlari bilan bog'liq masalalar. Avtomatlashtirish va aloqa
tizimisiz ulkan hajm va axborot oqimlarini qayta ishlashni tasavvur qilib
bo'lmaydi, shuning uchun elektron kompyuterlar va zamonaviy axborot-
kommunikatsiya texnologiyalari ham informatikaning asosiy yadrosi, ham moddiy
bazasi hisoblanadi. Maktab informatika faniga faol rivojlanayotgan informatika
fanining mazmunini tashkil etuvchi barcha xilma-xil ma'lumotlar kiritilishi
mumkin emas. Shu bilan birga, umumta'lim funktsiyalarini bajaradigan maktab
predmeti fanning mohiyatini ochib beradigan, talabalarni boshqa fanlarning
asoslarini o'rganish uchun zarur bo'lgan bilim, ko'nikma va ko'nikmalar bilan
qurollantiradigan eng muhim, asosiy tushunchalar va ma'lumotlarni aks ettirishi
kerak. maktabda, shuningdek yoshlarni kelajakdagi amaliy faoliyat va zamonaviy
axborot jamiyatidagi hayotga tayyorlash. Umumiy ta'lim mazmunini shakllantirish
tamoyillari orasida zamonaviy didaktika fanning mantiqiyligi va o'quv
predmetining birligi va qarama-qarshiligi printsipini ajratib turadi. B. T. Lixachev
bu borada ta'kidlaganidek, «fan mantig'i va akademik mavzuni loyihalashtirish
mantig'ining birligi va qarama-qarshiligi g'oyasi fanning qarama-qarshi rivojlanib
borishi bilan bog'liq. U qalin xurofotni bosib o'tib, oldinga sakraydi, joyida yuradi
|
| |
• Elektron jadvalni yaxshilash uchun qo‘shishingiz mumkin bo‘lgan qo‘shimcha narsa bormi?
•

86
Elektron jadval natijalarini diagramma sifatida taqdim etish
Jadvaldagi ma’lumotlarni o‘qish va talqin qilish qiyin bo‘lishi mumkin. Ba’zan ma’lumotlarni
grafikda ko‘rish osonroq bo‘ladi. Elektron jadval yordamida grafiklar yaratishingiz mumkin.
1. Birinchi navbatda, ma‘lumot kiritilgan ustunlarni belgilashingiz kerak.
Sarlavhalarni ham
belgilaganingizga ishonch hosil qiling.
8.1-mashg‘ulot
O‘z maqsadlaringiz aks etgan jadvalni yarating.
Birinchi ustunga
Ultimate League elektron jadvali uchun ishlab
chiqilgan maqsadlaringizni
kiriting. Har bir maqsadga erishganingiz yoki bajarmaganingizni o‘ng tomondagi ustunga
yozing.
Batafsilroq baholash uchun siz o‘zingizning maqsadlar jadvalingizning
dalillarini topishingiz
mumkin. Masalan, qaysi kataklarga qarash kerak kabi. Bu sizning ishingizni boshqa
birov tomonidan tekshirishni va maqsadlaringizga erishganingizga
ishonch hosil qilishni
osonlashtiradi.
8.2-mashg‘ulot
Ultimate League elektron jadvalini takomillashtirishning uchta usulini yozing. Quyidagilar
haqida fikr yuriting:
• Jadvalda ishlamayotgan biror narsa bormi?
• Siz foydalanishni osonlashtira olasizmi?
• Qo‘shimcha funksiyalarni qo‘sha olasizmi?
• Ushbu jadvalni yanada yaxshiroq yaratsa bo‘larmidi?
Tayyor bloklarni yig‘ish usullari

|
Tayyor bloklarni yig‘ish usullari
|
bet | 5/7 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 35,27 Kb. | | #235573 |
Bog'liq ilhomaka1Tayyor bloklarni yig‘ish usullari. Qurilish amaliyotida bloklarni yig‘ishni uch xil usuli qo‘llaniladi – oqimli-stendli, konveyerli va stendli – konveyerli.
Oqimli-stend usulida yig‘ish liniyasi (qatori) bir necha qator statsionar stendlarni yig‘ish bilan xosil qilinadi, ularda metall konstruksiyalarini yiriklashtirishdan to tom qoplamalarini barpo etishgacha bo‘lgan kompleks ishlar ketma-ket bajariladi. Stendlar bevosita barpo etilayotgan binoga va bir vaqtda metall konstruksiyalari va qurilish materiallari omborxonalariga yaqin joylarga joylashtiriladi. Stendlar supalar va yuk ko‘taruvchi mexanizmlar bilan jihozlanadi. Tomyopma bloklari ishlarni bajarish jaraenida qo‘zg‘almas bo‘ladi. Stenddagi ishlarni ixtisoslashlashtirilgan metallkonstruksiya montajchilari, quruvchilar va texnologik uskunalarni montajchilarining mobil zvenolari bajaradi. Ishchilarning turg‘un ish joyi mavjud emas, ular bir statsionar blokdagi ishni to‘gatib , shunday ishlarni bajarish uchun boshqa yangi bazaga, boshqa stendga ko‘chishadi.
Ammo bu o‘tishlar va asboblarni, materiallarni va mexanizmlarni ko‘chirishlar ko‘p miqdordagi ish vaqtini yo‘qotilishiga olib keladi, ayniqsa stendlar soni ko‘p bo‘lganda. Lekin stendli usulda ishlarni bir xil maromda bajarilishi − ritmiylik ta’minlanadi va bloklardagi ishlarni davomiyligi bir xil bo‘lishiga erishiladi. Tayyor bloklar transportlarda tashilib, shu ishlar uchun mo‘ljallangan mexanizmlar bilan odatdagi tartibda montaj qilinadi.
Konstruksiyalarni oldindan bloklar tarzida yiriklashtirish montaj ishlarini bajarishda ko‘p afzalliklarga ega:
oqim-stend liniyasini qurish uchun kam miqdorda material va mehnat xarajati;
ishchilarni mahsulot ishlab chiqarishi 1,3 ... 7 barobarga oshadi;
montaj qilishda iqtisodiy samaradorlik elementlab montaj qilishga nisbatan yuqori bo‘ladi;
bloklarni yig‘ish uchun nisbatan arzon va yuk ko‘taruvchanligi kam montaj kranlarini qo‘llanilishi;
yig‘ishdagi yuqorida bajariladigan xavfli ishlarni mustasno bo‘lishi, chunki barcha ishlar yerda yoki surilar bilan jihozlangan stendlarda bajariladi;
bir marotaba ko‘tariladigan yuk massasi oshadi;
doimiy nazorat bemalolligi ishlar sifatini sezilarli darajada oshiradi;
umumiy ishlarni davomiyligi kamayadi.
asosiy yuk ko‘taruvchi montaj mexanizmidan samarali foydalaniladi va uning turib qolishi mustasno bo‘ladi.
Yig‘ish stendlarini soni asosan 2 ta dan 6 ta gacha, va shunga mos ravishda ( yarasha) bir sutkada 1 ta dan 5 ta gacha bloklarni yig‘ish mumkin.
|
| |
avtomatlashtirish vositalaridan foydalanish bo‘yicha ma’lumotlar

avtomatlashtirish vositalaridan foydalanish bo‘yicha ma’lumotlar;
•- tashkiliy – komplekt xujjatlar (yoriqnoma, shtat jadvali, qoidalar)
Dasturaviy metodik kompleks loyihalash ob’ekti (ob’ektning bir yoki bir necha
qismi yoki bir butun ob’ekt) bo‘yicha tugal loyiha yechimini olish yoki
unifikatsiyalashgan protseduralarni bajarish uchun zarur bo‘lgan dasturaviy,
informatsion va metodik ta’minotlar (matematik va lingvistik ta’minotlar
komponentlari bilan birga) komponentlarining o‘zaro bog‘langan majmuidan
iborat.
Vazifasi bo‘yicha DMKlar umumtizimiy DMKlarga va bazaviy DMKlarga
bo‘linadi; bazaviy DMKlar o‘z navbatida muammoga yo‘nalgan va ob’ektga
yo‘nalgan DMKlarga bo‘linadi.
Dasturaviy-texnikaviy kompleks DMKlarning texnikaviy ta’minotning
komplekslari va komponentlari bilan o‘zaro bog‘langan majmuidan iborat.
Vazifasi bo‘yicha DTKlar avtomatlashtirilgan ish joyi (AIJ) va markaziy
hisoblash komplekslari (MHK)ga bo‘linadi.
Vositalar komplekslari o‘zlarining hisoblash va informatsion resurslarini
birlashtirib nimtizim yoki butun tizimlarning lokal hisoblash tarmoqlarini
tashkil qilishi mumkin.
Dasturiy informatsion, metodik, matematik, lingvistik va texnikaviy ta’minot
turlarining
komponentlari
vositalar
komplekslarining
tarkibiy
qismi
hisoblanadi.
ALTVK funktsiyalarini samarali bajarishi vositalar komplekslari tarkibiga
kiruvchi komponentlarni sotib olinadiganlari bilan o‘zaro moslashuvini
ta’minlagan holda ishlab chiqish hisobiga erishilishi kerak.
E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT
|
Mustaqil-ish pdf

Mustaqil-ish pdf
Download
1,17 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
02.10.2024
Hajmi
1,17 Mb.
#273188
Download
1,17 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mustaqil-ish pdf
Download
1,17 Mb.
Matnni ko'rish
hisoblanadi - Mustaqil-ish pdf

|
Mustaqil-ish pdfBog'liq mustaqil-ishhisoblanadi.
«Loyihalash»
tushinchasi
loyihani amalga oshirish jarayoni tushuniladi.
“Loyihalash jarayonlarini avtomatlashtirish” tushunchasining
maqsadi shundan iboratki: loyihalashdagi ilmiy faoliyatda
muhandislik mehnati unimdorligini ko‘tarish va ishlov
muddatini qisqartirish; ishlanmalarni sifatini oshirish; yangi
zamonaviy takomillashgan buyumlarni yaratish bilan o‘sib
borayotgan bozor raqobatida yashovchanlikni ta’minlashdan
iboratdir.
Loyihalash
Bu bilan mahsulotni
yashash
davrini
qisqartirish
va
yangi
bozorgir
buyumlarni
qisqa davirda yaratishni
taqazo
etadi.
Mahsulotning
yashash
davri:
•yangi
mahsulotga
talabni paydo bo‘lishi;
•yangi
g‘oyani
paydo
bo‘lishi;
•loyihalash
(ishlab
chiqarish)
ommaviy
mahsulot chiqarish;
•ekspluatatsiya qilish,
foydalanish;
Loyihalash
Loyihalashni avtomatlashtirish deganda loyihani
ishlab chiqish jarayonini bajarishning shunday usuli
tushuniladiki, bunda loyihalash protseduralari va
operatsiyalari
loyihalovchining
kompyuter
texnologiyasi bilan chambarchas muloqotida amalga
oshadi. Loyihalashni avtomatlashtirish hisoblash
texnikasi
vositalaridan
|
| |
Tizimli loyihalash - qo‘yilgan vazifani kompleks yechadi, aloxida

|
Tizimli loyihalash - qo‘yilgan vazifani kompleks yechadi, aloxidaBog'liq mustaqil-ish Tizimli loyihalash - qo‘yilgan vazifani kompleks yechadi, aloxida
ob’ektlar-tizim va o‘zaro ta’sir va o‘zaro aloqalarga, ularning o‘zaro
qismlari sifatiga, shuningdek tashqi muxitga, ijtimoiy-iqtisodiy va
ekologiyaga ta’sirlariga ularni faoliyat ko‘rsatishiga ahamiyat beradi.
Tizimli loyihalashning omillari.
Tizimli loyihalash, tizimli yondoshishga asoslanadi. Tizimli
loyihalashning omillariga: Amaliy foydalilik:
•faoliyat maqsadga yo‘naltirilgan bo‘lishi kerak;
•faoliyat maqsadli bo‘lishi kerak;
•faoliyat asosli va samarali bo‘lishi kerak;
•optimal variantni izlashga asoslanishi kerak;
•Tarkibiy qismlar birligi:
•har qanday ob’ekt tizim sifatida ko‘rilishi kerak;
•sodda qismlar tizim osti sifatida ko‘rilishi kerak;
•ishlangan ob’ekt odamlar uchun ko‘rilishi bunyod qilinishi va
ekspluatatsiya qilinishi kerak;
Tizimli
loyihalash
Loyihalash tuzilishining asosiy bosqichlari tarkibiga:
•Texnik topshiriq (TT) – ishlanayotgan ob’ektning asosiy tavsiyalari
belgilanadi, uning texnik va taktik-texnik tavsifnomasi, sifat ko‘rsatkichlari
va texnik-iqtisodiy talablar, bosqichlarda kerakli xujjatlarni ro‘yxati,
shuningdek buyimga mahsus talablar.
•Texnik taklif (TTF) – xujjatlar jamlanmasi, loyihani ishlashni texnik va
texnik-iqtisodiy maqsadini asoslash yig‘indisi (TIO). Bunday xulosa TT
tahliliga asosan va turli variantlar yechimi bo‘lishi mumkin bo‘lgan holda,
ularning ishlov beriladigan va mavjud buyimlarni taqoslama bahosi,
shuningdek patentlar materiallarga beriladi. Belgilangan tartibda
kelishilgan va asoslangan eskiz loyiha ishlovi texnologik jarayonni (TJ)
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 167/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 195
mumkin. Sifatli va kamyob animatsiyalardan foydalanib dars jarayonida
o’quvchilarni e’iborini tortishingiz mumkin. Biologiyani o’qitish uchun ham bizga
E-learning yani elektron ta’lim yordamga keladi.
Elektron ta’lim bu online platformalar, ochiq kurslar va boshqa biror bir
online saytlar orqali nimanidir o’rganish demakdir. Biologiya fanini o’qitish uchun
ham chet el tajribasini orttirish uchun dunyoning mashxur universitetlarining
professorlari tomonidan o’qilgan ma’ruzalar va ta’lim beriladigan platformalar
ham mavjud. Ular MOOC (Massive online open courses) Ommaviy online ochiq
kurslar tizimiga kiradi. Misol uchun eng sifatlilarini keltirib o’tamiz. EdX -
Massachusets Texnologiya Instituti (MIT) va Garvard universiteti o'rtasida
dunyodagi millionlab odamlarga sertifikat bilan onlayn universitet kurslarini taklif
qilish uchun onlayn ta'lim sohasida o'zgaruvchan hamkorlik. Bugungi kunda bir
nechta boshqa jahon darajasidagi universitetlar edX-da onlayn kurslarni taklif
qilmoqdalar.
Udemy - ushbu platformada veb-ishlab chiqish, biznesga oid kurslar, dizayn,
IT va dasturiy ta'minot, marketing, turmush tarzi, fotosuratlar, sog'liqni saqlash va
fitnes, musiqa, o'qitish va akademik kabi ko'plab kurslar mavjud. Bundan tashqari,
bitta ajoyib narsa Udemy boshqa elektron o'quv platformalariga nisbatan ularning
kurslari uchun narxlar juda maqbuldir. Udemy-ning yana bir yaxshi tomoni
shundaki, ular mavjud bo'lgan barcha kurslar uchun bitiruv sertifikatini taqdim
etishadi. Microdcopy – bu online platforma aynan biologlar uchun yaratilgan desa
ham bo’ladi. Mikroskoplar bilan ishlashni o’rgatuchu online ta’lim platformasi.
Ushbu platformada o’rganish uchun ro’yxatdan online kursga yoziliishingiz
mumkin. Bu platformaning foydali jihatlaridan biri “recorded courses” yozib
olingan online kurslar irasiga kiradi. Shuning uchun siz hohlagan vaqtingiz
hohlagan joyingizda bularda foydalanishingiz mumkin. Kursda yangiliklar ko’p,
online mikroskopdan ham foydalanish uchun ko’rsatmalar berilgan. Sinf xonasida
darsni qiziqarli tashkil etish uchun yaxshi axborot texnologiyalaridan
foydalanishingiz mumkin. O’tilgan darsni takrorlash uchun online platformalarda
test tuzing va o’quvchilarniviktorinada qatnashishlarin ta’minlang.
|
| |
for(sikl) operatori - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti...

O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov
ALGORITMLASH VA DASTURLASH ASOSLARI
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov
|
Ichma-ich joylashgan sikllar - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti...

118
Ichma-ich joylashgan sikllarning umumiy ko‗rinishida blok belgilari ({ })
yo‗q. Agar bir for operatori bilan ikkinchisi oralig‗ida kamida bitta buyruq bo‗lsa
ham blok belgisi ichiga olinadi.
Misol. Natural sonning tub bo‗luvchilarini va ularning yig‗indisini topish
dasturini tuzing.
#include
using namespace std;
int main ()
{
int i, j, n, s, m; s=0; cin>>n;
for (i=2; i<=n; i++)
{ m=i/2; for (j=2; j<=m; j++)
if (i%j) continue; else goto tam;
if (!(n%i)) { cout <tam: continue;};
cout << "tub bo‗luvchilari yig‗indisi=" <system ("pause");
return 0;
}
Masalan, n ning qiymati sifatida 45 soni kiritilsa, dastur javobi
quyidagicha chop etiladi:
45 sonining tub bo‗luvchisi = 3
45 sonining tub bo‗luvchisi = 5
Tub bo‗luvchilari yig‗indisi = 8
Ichma-ich joylashgan sikllarning while va do-while shakllarini har xil
ko‗rinishlarda ifodalash mumkin. Old shartli ichma-ich joylashgan sikllarning
umumiy ko‗rinishi quyidagicha:
• forma obyektini tahrirlash;
•

99
4
Ma’lumotlar bazasidan maqsadli foydalanish
Boshlashingizdan avval
Quyidagilarni bilishingiz kerak:
• ma’lumotlar bazasi nima ekanligini va nima uchun u ma’lumotlarni saqlash uchun ishlatilishini;
• ma’lumotlar bazasini boshqarishni;
• ma’lumotlar bazasiga ma’lumotlarni kiritishni;
• so‘rov yaratish uchun qidiruv mezonlarini tanlash va ularni kiritishni;
Kirish
Ma’lumotlar bazalari ma’lumotlarni tizimli, tushunarli holda saqlash uchun ishlatiladi. Barcha
ma’lumotlarni bir joyda saqlash biror kerakli ma’lumotni tezda topish uchun tadqiqotlar olib
borish imkoniyatini yaratadi.
Ma’lumotlar bazasi bir va bir necha
jadvallardan tashkil topgan bo‘ladi. Oddiy ma’lumotlar
bazasi odatda bitta jadvaldan tashkil topgan bo‘lib, u
oddiy matnli ma’lumotlar bazasi (flat file
database) deb ham yuritiladi. Bu har doim ham eng qiziqarli struktura hisoblanmaydi, lekin uni
yaratish va o‘rnatish oson hisoblanadi.
Ba’zi kundalik hayotingizda ko‘p murojaat qiladigan ma’lumotlar bazasi
tarqoq ma’lumotlar
bazasi (distributed databases) deyiladi. Ayrim holatda ma’lumotlar har doim ham bir joyda
saqlanmaydi. Ma’lumotlar turli xil kompyuterlarda saqlanishi mumkin. Bu shuni anglatadiki, siz
biror narsani qidirayotganda, u saqlanishi mumkin bo‘lgan barcha joylarda qidiruv elementini
izlashi kerak.
Kalit so‘zlar
So‘rov: ma’lum bir
maqsad uchun ma’lu-
motlarni ajratib olish.
Jadval: ma’lumotlarni
tartibli ravishda saqlash
uchun foydalaniladigan
ustunlar va qatorlarga
ega sxema.
DTS talabi - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar...

DTS talabi: Masalalar yechib bilishi.
Dars turi: BKMlarni rivojlantirish..
Dars usullari: Induktiv, diduktiv, guruhda. Mustaqil ish..
Dars materiallari: 1. Fizika darsligi va multimediya darslik. Kompyuter. CD disk.
Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism.
O’quvchilarga tezlik, zichlik, kuch, og’irlik kuchi, massa, dinamometr yozilgan kartochkalar tarqatiladi va shu yozuvni topib birlashish taklif etiladi. O’quvchilar taqdimot davomida o’tgan mavzu bo’yicha o’z fikrlarini bildiradilar
2. Masalalar yechish.
Masalalar 3-mashq va 2-bobni yakunlash bo’yicha nazorat savollarida berilgan testlardan yechiladi. Masalalar tumanlar nomi yozilgan kartochkalar orqasiga qisqich bilan mahkamlab qo’yilgan bo’ladi. Guruh masalani yechib ekspertlarga taqdim etadi,masala to’g’ri bo’lsa doskada yechiladi va shu tuman haqida o’quvchi gapirib beriladi.
3-mashq
1. O’quvchini tarozida tortishganda massasi 32 kg chiqdi. Uning og`irligi necha N ga teng? (Javob: 314 N.)
№1 Berilgan
m = 32кг
|
Formula
|
Yechilishi
Javob: P = 314N
|
P=?
|
2. Dinamometrga yuk osilganda, uning ko’rsatishi 24,5 N ga teng bo’ldi. Unga qanday massali yuk osilgan? (Javob: 2,5 kg.)
№2 Berilgan
F = 24,5N
|
Formula
; ;
|
Yechilishi
Javob: m = 2,5 kg
|
m - ?
|
4.Mustaqil ish.
Dehqon yelkasida 50 kg sabzi solingan qopni ko’tardi. Dehqonning massasi 70 kg. Dehqon yerga qanday kuch bilan bosadi? (Javob: 1176 N.)
№3 Berilgan
ms = 50кг
md=70 kg
|
Formula
|
Yechilishi
|
F-?
|
|
Masalan, 
for (i = 1; i - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti...

106
masalani hal qilishini ma‘lum vaqt o‗tgach dastur muallifining o`zi ham
aniqlashiuchun ma‘lum vaqt talab etiladi;
- tarmoqlanish, takrorlanish buyruqlarining ichidan tashqariga
sakrab chiqish
va aksincha tashqaridan buyruq ichiga kirish kutilmagan xatoliklarga olib kelishi
mumkin. Shuning uchun dasturchilar bu operatorlardan
mumkin qadar kam
foydalanishga harakat qilishadi.
Misol: Berilgan son juft yoki toqligini aniqlang.
#include
int main()
{ int n;
cout<<‖n=‖;
cin>>n;
if(n%2==0) { cout<<‖juft‖; goto a;}
if(n%2==1) cout<<‖toq‖;
a:
return 0;
}
Takrorlanuvchi jarayonlarni shartsiz o‗tish operatori yordamida quyidagicha
C++ dasturlash tilida tasvirlanadi.
Misol:N! ni hisoblash dasturi tuzilsin.
#include
int main()
{ int n, p=1, i=0;
cout<<‖n=‖;
cin>>n;
a1: i++;
if(i<=n) {p=p*i; goto a1;}
else goto a2;
a2: cout<
return 0;
}
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 168/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 196
Pastda eng qiziqarli viktorina tashkil etish uchun online platformalar
keltirilgan. Viktorinalar - ushbu sayt o’qituvchilar uchun maxsus platforma bo’lib,
o’tilgan mavzu yoki o’zingiz istagan savollar bilan, o’quvchilaringiz o’rtasida
musobaqa o’tkazishingiz mumkin. O’qituvchi testlarni o’zi tuzib chiqadi va tog’ri
variantlarni saytga taqdim etadi va musobaqa ssilkasini olib o’quvchilarga
ulashadi. Ssilka ulashishda eng qulay yo’l Telegram ijtimoiy tarmog’ini tavsiya
qilaman. Ushbu saytdan ro’yxatdan o’tish va udan foydalanish haqida
ma’lumotlarni YouTube dan ko’rib o’rganishingiz mumkin. Bu saytning ijobiy
tomonlari shundaki, siz uyushtirgan musobaqa haqida to’liq statistik ma’lumotlar
bilan tanminlaydi.
Qancha miqdordagi qatnashilar to’g’ri javob berdi, qanchasi xato, kimlar
ko’proq to’g’ri javob topmoqda va uni javob yo’llash tezliginiyam inobatga olgan
holda Top reyting yaratadi. O’quvchilar bu platformada test ishlab, musobaqada
qatnashganida qiziqqonlik bilan harakat qiladi va o’qiganlari yodida qoladi.
Kahoot – ushbu platforma ham viktorina ko’rinishida musobaqa tashkil etish
uchun sayt. Bu platformani mobile versiyasi ham bor. Google Play orqali yuklab
olishingiz mumkin. O’qituvchi, talaba va mustaqil o’rganuvchilar uchun alohida
bo’limlar mavjud.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati:
1. M. Aripov. B. Begalov. U. Begimquloy. U. Mamarajabov. “Axborot
texnologiyalar”. Toshkent. “Noshir” – 2009
2. Исламова, М. Ш. "Касбий дунёқарашни шакллантириш асослари." Science
and Education 2. Special Issue 1 (2021)
3. K. Ismanova. Amaliy dars mashg‘ulotlarini innovatsion usullar yordamida
tashkil etish. - Ta’lim muammolari jurnali. 2-son, 2012-yil
|
| |
muntazam 
ravishda - Mustaqil-ish pdf

muntazam
ravishda
foydalanishni nazarda tutadi. Bunda loyihalovchi va
kompyuter texnologiyasi orasidagi funktsiyalarni
ratsional taqsimlash va masalalarni mashinada echish
metodlarini asosli tanlash lozim.
KONSTRUKTSIYALASH
Konstruksiyalash tushinchasi.
Loyihalash jarayoni ichida, hisoblash bosqichlari
bilan
birga
tajriba
tadqiqoti,
ko‘pincha
konstruksiyalash jarayoni deb yuritiladi.
Konstruksiyalash – ishlanadigan ob’ektni bunyod
qilishni
material
obrazi
faoliyati,
natural
ko‘rinishini tuzish ishi va uning grafik aksi
(chizmasi, eskizi, kompyuter modeli). Bu model va
ko‘rinishlar,
shuningdek
buyimni
bazi
bir
ko‘rinishlari konstruktsiya deb ataladi.
Ko‘pincha «konstruksiya» so‘zi «tuzilish»,
«ko‘rinish» sifatida foydalaniladi.
OPTIMAL LOYIHALAR
Loyihalash maqsadi bu – nafaqat samarali funktsiyalar
yechimini izlashgina bo‘lmay, balki turli insonlarni ehtiyojini
qondirishni asoslagan ohirgi qabul qilingan holatni optimal
loyihalash deb yuritiladi.
Bu 20 asrni ikkinchi yarmidan qabul qilingan nazariy
tadqiqot operatsiya yechimlari hisobiga va xisoblash
texnikasini keng qo‘llash, mahsus uslublar bilan bir qancha
holatda va murakkab matematik masalalarni yechish orqali
qo‘llanila boshlandi.
Optimal loyihalashda katta ahamiyat
texnik topshiriq
bosqichidagi loyihalanayotgan ob’ektga qo‘yilgan to‘liq
talablar ro‘yhati beriladi, bu ko‘rsatkichlar o‘rtasida sifat
ko‘rsatkichi hamda optimallashtirish mezonidir.
|