nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Regular Xavfsizlik Auditlari

Regular Xavfsizlik Auditlari:
Tizimni xavfsizlik sozlamalari va protokollari bilan muvofiq ekanligini tekshirish uchun doimiy xavfsizlik auditlari o'tkazish.
Xavfsizlikni ta'minlashda har bir tizim qismi, komponenti va foydalanuvchi interaksiyasi kengaytirilgan korpusining xavfsizlikni ta'minlash kerak. Bu, tizimni yaxshi korish, foydalanuvchilarni himoya qilish va xavfsizlik yo'riqnomalarini qo'llab-quvvatlash uchun muhimdir.
Shifrlash, ma'lumotni o'qib-yozishni imkonsiz qilish uchun ma'lumotni o'zgaruvchilar ketma-ketligiga aylantirish protsessidir. Bu protsessda, asosiy ma'lumot algoritmlar yordamida kodlangan va kodlash orqali shifrlangan. Bu usul orqali, agar kiber-hujumlar yoki noma'lum tashqi kiruvlar sodir bo'lsa, bu ma'lumotni o'qib olish muammosi hosil bo'ladi.
### Shifrlashning Asosiy Xususiyatlari:
1. **Maxfiylik:** Shifrlangan ma'lumot yalang'och turi, shunday qilib, faqat ma'lumotni yaratuvchisi yoki xavfsizlik keltirilgan ma'lumotni o'qish huquqiga ega bo'lgan shaxslar uchun o'qib olinadi.
2. **Algoritmlar:** Xavfsizlikning darajasiga va ishlash tezligiga qarab, bir nechta shifrlash algoritmlari mavjud. Masalan, AES (Advanced Encryption Standard), RSA, DES (Data Encryption Standard) kabi algoritmlar.
3. **Kalitlar:** Shifrlashning xavfsizlik darajasi algoritmlar va kalitlarning kombinatsiyasiga bog'liqdir. Quyidagi faktorlar ko'rsatilishi mumkin: kalit (bitlar soni), algoritm turi, kalitlar manbai, va shifrlashdan so'ng qatnashuvchilar o'rtasidagi xavfsizlik.
### Shifrlashni amalga oshirishning bosqichlari:
1. **Ma'lumotni Yaratish:** Boshlang'ich ma'lumot yaratiladi, masalan, foydalanuvchi kiritgan parol yoki fayl.
2. **Shifrlash Amaliyoti:** Ma'lumot shifrlash algoritmi yordamida kodlangan.
3. **Shifrlangan Ma'lumotni Saqlash yoki O'tkazish:** Shifrlangan ma'lumot bazada saqlanadi yoki uzatiladi.
4. **Dekodlash Amaliyoti:** Ma'lumotni o'qib olish uchun shifrlangan ma'lumot kodlash orqali dekodlangan.
Shifrlash, xavfsizlik sohasidagi asosiy vosita hisoblanadi va kompyuter tarmoqlari, internet, mobil ilovalar va boshqa tizimlarda foydalanuvchilar va ma'lumotlar himoyalash uchun juda muhimdir.
o'lov Xavfsizligining Asosiy Xususiyatlari:
|
Аlgоritm tushunchаsini fоrmаllаshtirish

|
Аlgоritm tushunchаsini fоrmаllаshtirish
|
bet | 17/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq Algoritmlar2.Аlgоritm tushunchаsini fоrmаllаshtirish
Insоn o’zining bаrchа fаоliyat sоhаlаridа, jumlаdаn ахbоrоtlаrni qаytа ishlаshdа hаm mаsаlаlаrni еchishning turli usul vа vоsitаlаri bilаn to’qnаshаdi. Ulаr pirоvаrd nаtijаgа erishish uchun bаjаrilаdigаn hаrаkаtlаr tаrtibini аniqlаydi. Buni intuitiv mа’nоdаgi аlgоritm tushunchаsi dеb qаrаshimiz mumkin. Ushbu tushunchаgа qo’yilаdigаn bа’zi tаlаblаr esа аlgоritmni nоfоrmаl аniqlаsh imkоnini bеrаdi:
Аlgоritm - qаysidir tildа bеrilgаn mаsаlаni еchish uchun bаjаrilаdigаn bоshlаng’ich bеrilgаnlаr ustidа bаjаrilаdigаn аmаllаrning chеkli kеtmа-kеtligi. D- mаsаlаning bоshlаng’ich bеrilgаnlаr sоhаsi(to’plpmi), R –mumkin bo’lgаn nаtijаlаr to’plаmi bo’lsin. Bu hоldа аlgоritm D→R аkslаntirishni bаjаrаdi dеb hisоblаshimiz mumkin. Ushbu аkslаntirish to’lа bo’lmаsligi mumkin bo’lgаni uchun quyidаgi tushunchаlаrni kiritаmiz:
Аlgоritm qismiy dеyilаdi, аgаr nаtijа fаqаt bа’zi d D lаr uchun оlinishi mumkin bo’lsа, to’lа аlgоritm dеyilаdi, gаr bаrchа d D lаr uchun nаtijа оlinishi mumkin bo’lsа.Оlimlаrning izchil fаоliyatlаrigа qаrаmаy, Аlgоritm tushunchаsigа bittа kоnkrеt tа’rif bеrishning imkоni bo’lmаdi. Аlgоritmlаr nаzаriyasidа аlgоritmning turli fоrmаl tа’riflаri kiritilаg bo’lib, ulаrning ekvivаlеntligi isbоtlаngаn.
А.N. Kоlmоgоrоv tа’rifi.Аlgоritm - bu qo’yilgаn mаsаlа nаtijаsigа qаndаydir sоndаgi qаdаmlаrdаn kеyin оlib kеluvchi mа’lum qоidаlаr bo’yichа bаjаriluvchi hаr qаndаy hisоblаsh tizimi.
А.А. Mаrkоv tа’rifi. Аlgоritm – bu bоshlаng’ich bеrilgаnlаrdаn izlаngаn nаtijаgа оlib kеluvchi hisоblаsh jаrаyonini аniqlоvchi аniq ko’rsаtmаlаrdir.
Аlgоritm tushunchаsining turli tа’riflаri bir qаtоr tаlаblаrgа jаvоb bеrishi kеrаk:
аlgоritm chеkli sоndаgi elеmеntаr bаjаriluvchi ko’rsаtmаlаrdаn ibоrаt bo’lishi kеrаk;
аlgоritm chеkli sоndаgi qаdаmlаrdаn ibоrаt bo’lishi kеrаk;
аlgоritm bаrchа bоshlаng’ich bеrilgаnlаr uchun umumiy bo’lishi kеrаk;
аlgоritm to’g’ri еchimgа оlib kеlishi kеrаk.
|
| |
Misol 2 - Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua

|
Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua
|
bet | 22/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarMisol 2.
Algoritm:
n ni 2 ga ko’paytiring;
ifodaga 1 ni qo’shing;
yig’indini 3 ga bo’ling;
n ni qoldiqqa bo’ling;
to’xtating.
Hisoblash jarayonini 2 ta boshlang’ich berilganlar uchun ko’rib chiqamiz:
№
|
n = 6
|
n = 7
|
1.
|
12
|
14
|
2.
|
13
|
15
|
3.
|
4 (1 qоldiq)
|
5 (0 qоldiq)
|
4.
|
6
|
7:0?
|
Shuning uchun algoritmda qo’llash mumkin bo’lgan so’zlar to’plamini qo’llash sohasi atamasi bilan ifodalaymiz. Qo’llanish sohasiga kirmaydigan kiruvchi so’zlarda algoritm yo to’xtaydi, yo uning harakatlari aniqlanmaydi (misoldagi kabi). Bеrilganlar algoritmda o’zgaruvchilar sifatida (bizning misolda a va b), yoki algoritm bajarilish jarayonida o’z qiymatini o’zgartirmaydigan doimiy qiymatlar – konstantalar (bizning misolda n, m) sifatida tasvirlanishi mumkin.
O’zgaruvchi – mumkin bo’lgan qiymatlar to’plami bilan bog’liq bo’lgan atama. Algoritmning har bir aniq bajarilish vaqti oralig’ida har bir o’zgaruvchi to’plamga bog’liq bo’lgan aniq bir qiymatni qabul qiladi.
3.Algoritmlarning murakkabligi
Bir xil turdagi masalalar sinfini еchish uchun bir nеchta turli algoritmlar mavjud. Ular asosida vujudga kеlgan hisoblash jarayonlari amallar to’plami va miqdori bilan farq qiladi. Hisoblash jarayonidagi amallar miqdori algoritmning muhim tomonlaridan biri hisoblanadi, chunki u algoritmni bajarish uchun kеrak bo’lgan bajaruvchining vaqti va rеsurslarini aniqlaydi.
|
| |
Qancha? - Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N

|
Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N
|
bet | 10/25 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #147093 |
Bog'liq individual shaxsiyQancha?
"Boshlang'ich" tarifi mutlaqo bepul va faqat bitta foydalanuvchi uchun mavjud. "Tadbirkor" tarifiga (3 foydalanuvchi) kelsak, uning oylik abonent to'lovi juda kulgili miqdor - obuna muddatiga qarab 80 dan 100 rublgacha. Har bir qo'shimcha ish joyi uchun to'lov oyiga 80 rublni tashkil qiladi.
bulutli do'kon
Inventarizatsiya, moddiy boyliklar va mijozlarni hisobga olish uchun yosh, amaliy va qulay onlayn xizmat. Dunyoning 28 mamlakatidan foydalanuvchilar uning imkoniyatlarini allaqachon qadrlashdi. Uning erkinligi va barcha tarkibiy qismlarining muvozanati kichik va o'rta biznes egalarini tobora ko'proq jalb qilmoqda.
pros
Foydalanuvchining ma'lumotlar bazasidagi tovarlar ko'rsatiladigan onlayn vitrni yaratish imkoniyati.
Ishonchli foydalanuvchi ma'lumotlarini himoya qilish tizimi.
Interfeysning qulayligi va dasturni nozik sozlashning moslashuvchanligi.
Qulay mobil ilovaning mavjudligi.
Minuslar
54-FZ ga muvofiq kassirga to'lovni kechiktirish va kassa apparatiga ulanishning mumkin emasligi.
Bluetooth va USB kvitansiya printerlarini qo'llab-quvvatlamaydi.
Qancha?
CloudShop’da ishlash uchun bir tiyin ham to‘lash shart emas, faqat 5 nafardan ortiq foydalanuvchi bo‘lmasa. Har bir keyingi foydalanuvchini ulash uchun abonent to'lovi 299 rublni tashkil qiladi.
|
| |
pros - Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N

|
Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N
|
bet | 16/25 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #147093 |
Bog'liq individual shaxsiypros
Hatto buxgalteriya ma'lumotiga ega bo'lmagan odam ham bir necha kun ichida ushbu dasturdan qanday foydalanishni o'rganishi mumkin.
Foydalanuvchiga o'z hujjat shakllarini yaratishga imkon beruvchi integratsiyalangan asosiy hujjat generatori opsiyasi.
Shaxsiy hujjatlar va hisobotlarga foydalanuvchi kirishini boshqarishning oddiy va moslashuvchan konfiguratsiyasi.
100 xil ombor uchun tovarlarning avtomatlashtirilgan hisobini qo'llab-quvvatlash.
Minuslar
Funktsional imkoniyatlar yirik savdo korxonalarida ombor hisobini yuritish uchun yetarli emas.
Qancha?
SuperSklad dasturining o'rnatilgan versiyasi 985 rubl, "bulut" versiyasi - 345 rublni tashkil qiladi.
katta qush
Big Bird onlayn ombori buxgalteriya xizmati o'z segmentidagi eng yaxshi dasturlardan biri sifatida obro'ga ega. Nisbatan yosh bo'lishiga qaramay, Eteron kompaniyasining mahalliy dasturchilarining ushbu mahsuloti ishonchliligi, yuqori tezligi va yaxshi funksionalligi tufayli ko'plab kichik biznes egalari tomonidan e'tirof etilgan.
pros
Dasturning boy interfeysi, xuddi o'rnatilgan analoglar kabi, "klassiklar" bilan ishlashga odatlangan foydalanuvchilarga uni tezda boshqarish imkonini beradi.
Dasturda sotuvchi uchun deyarli alohida dastur mavjudligi - oddiy va funktsional.
Oxirgi o'zgarishlarni avtomatik saqlash imkoniyati.
|
| |
C: Savdoni boshqarish - Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N

|
Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N
|
bet | 11/25 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #147093 |
Bog'liq individual shaxsiy
Bozor mastodonidan kuchli va funktsional omborlarni boshqarish dasturi - 1C kompaniyasi. Ushbu TOPda tasvirlangan barcha dastur va xizmatlarning asosiy va eng jiddiy raqobatchisi.
pros
Ajoyib funksionallik, deyarli kechayu kunduz texnik yordam.
Eng yirik korxonalarda ombor hisobini yuritish uchun javob beradi.
Minuslar
Ushbu dastur yangi boshlanuvchilar uchun, ba'zan esa tajribali foydalanuvchilar uchun juda qulay emas. Ko'pincha, ba'zi funktsiyalarni "tugatish" uchun professional dasturchining yordami talab qilinadi.
Natijada
Shuni ta'kidlashni istardimki, bunday dasturlardan foydalanadigan turli tashkilotlar uchun barcha mezonlar bir xil darajada muhim bo'lishi mumkin emas. Masalan, kichik aylanmasi bo'lgan kichik yakka tartibdagi tadbirkor rivojlanishning qulayligi va ombor hisobi xizmatining arzonligini birinchi o'ringa qo'yadi. Katta korxona egasi, ehtimol, dasturning narxiga qaramaydi - unga qo'shimcha imkoniyatlarga ega moslashuvchan va kuchli funksionallik kerak. Shuning uchun dasturning bizning TOP-dagi o'rni faqat uning muvozanat darajasini va turli toifadagi foydalanuvchilar uchun ko'p qirraliligini aks ettiradi. Har kim o'zi uchun eng yaxshi ombor buxgalteriya dasturini tanlaydi, buning uchun bitta tashkilot doirasida unga qo'yiladigan aniq vazifalarga asoslanadi.
29.10.2016 (admin)
Har qanday korxona faoliyatning barcha sohalarida: moliyaviy, iqtisodiy va boshqalarda nazorat va buxgalteriya tizimini tartibga solishga intiladi. Biroq, taniqli 1C mahsulotlari hamma uchun mos emas. Bundan tashqari, 1C sotib olishda ham, texnik xizmat ko'rsatishda ham to'lanadi. Zamonaviy dasturiy ta'minot ishlab chiquvchilari buxgalteriya dasturlarining bepul analoglarini taklif qilishadi.
Debit Plus dasturi foydalanishda o'zini yaxshi ko'rsatadi. Bu bepul va yangi ochilgan va kichik korxonalar uchun foydali bo'ladi. Funktsionallik qisqartirilmaydi va balansni muvozanatlash, ish haqini hisoblash va inventar yozuvlarini yuritish imkonini beradi. Interfeys do'stona, barcha variantlar va kataloglar imzolangan. Dastur barcha operatsion tizimlar uchun javob beradi.
|
| |
Tovar-pul-tovar - Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N

|
Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N
|
bet | 12/25 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #147093 |
Bog'liq individual shaxsiy Tovar-pul-tovar
Ushbu dastur ombor buxgalteriya dasturlari dunyosida kuchli o'rta dehqon hisoblanadi. Undagi aniq ortiqcha va tanqidiy kamchiliklarni ajratib ko'rsatish qiyin. Uning universal funksionalligi ombor hisobi uchun "o'tkirlashgan" kichik korxonalar chakana va ulgurji savdo.
pros
Uch oy davomida ishlatilishi mumkin bo'lgan demo versiyasining mavjudligi.
Cheksiz miqdordagi omborlarni qo'llab-quvvatlash yoki savdo nuqtalari, shuningdek, korxonaning har qanday o'z tuzilmasini yaratish imkoniyati.
Mahalliy tarmoqlardan tashqari masofaviy kompyuterlarda "TDT" ishini qo'llab-quvvatlash.
Tayyor mahsulot oldindan sotib olingan komponentlardan tayyorlangan bo'lsa, ushbu dasturiy ta'minotni yig'ish ishlab chiqarishda qo'llash imkoniyati.
Minuslar
Ba'zan TDT dastur kodida buxgalteriya hisobidagi firibgarlik imkoniyatini ochadigan "teshiklar" mavjud.
Dastur faqat olti oy davomida bepul yangilanadi va bu muddatdan so'ng siz har bir yangilanish uchun abonent to'lovini to'lashingiz kerak.
Qancha?
uchun narx elektron versiya bitta ishlaydigan kompyuter uchun dasturlar - 3894 rubl. Biroq, agar siz ushbu dasturni ikkinchi, uchinchi va keyingi kompyuterlarga o'rnatishingiz kerak bo'lsa, narx kamayadi. Minimal chegara - 2950 rubl (beshinchi yoki undan ko'p ishlaydigan kompyuter). Shunga ko'ra, beshta ish uchun "Tovar-pul-tovar" ning umumiy qiymati: 3894 + 3658 + 3422 + 3186 + 2950 = 17 110 rubl bo'ladi.
|
| |
Tеxnogеn tusdagi favqulodda vaziyatlarning tasnifi

|
Tеxnogеn tusdagi favqulodda vaziyatlarning tasnifi
|
bet | 2/6 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 46,85 Kb. | | #228768 |
Bog'liq texnogen (1)Tеxnogеn tusdagi favqulodda vaziyatlarning tasnifi.
Yuqoridagi kеltirilgan Vazirlar Mahkamasining 455-sonli qarorining ilovasiga ko’ra tеxnogеn tusdagi FVlar vujudga kеlish sabablariga qarab quyidagi FVlarga tasnif qilinadi:
transport halokatlari (avariyalari);
kimyoviy havfli ob'еktlardagi halokatlar;
yong’in-portlash havfi mavjud bo’lgan ob'еktlardagi halokatlar;
enеrgеtika va kommunal tizimlardagi halokatlar;
ijtimoiy yo’nalishdagi ob'еktlardagi hodisa va halokatlar;
gidrotеxnik halokatlar.
Transport halokatlari bu:
ekipaj a'zolari va yo’lovchilarning o’limiga, havo kеmalarining to’liq parchalanishiga yoki qattiq shikastlanishiga hamda qidiruv va avariya – qidiruv ishlarini talab qiladigan aviahalokatlar;
yong’inga, portlashga, harakatlanuvchi tarkibning buzilishiga sabab bo’lgan va tеmir yo’l hodimlarining, halokat hududidagi tеmir yo’l platformalarida, vokzal binolarida va shahar imoratlarida bo’lgan odamlar o’limiga, shuningdеk tashilayotgan kuchli ta'sir ko’rsatuvchi zaharli moddalar bilan (KTKZM) halokat joyiga tutash xududning zaharlanishiga olib kеlgan tеmir yo’l transportidagi halokatlar (avariyalar);
portlashlarga, yong’inlarga, transport vositalarining parchalanishiga, tashilayotgan KTKZMlarning zararli xossalari namoyon bo’lishiga va odamlar o’limiga sabab bo’ladigan avtomobil transportning halokatlari, shu jumladan yo’l transport hodisalari;
odamlarning o’limiga, shikastlanishiga va zaharlanishiga, mеtropolitеn poеzdlari parchalanishiga olib kеlgan mеtropolitеn bеkatlaridagi va tunеllardagi halokatlar, avariyalar, yong’inlar;
gaz, nеft va nеft mahsulotlarining otilib chiqishiga, ochiq nеft va gaz favvoralarining yonib kеtishiga sabab bo’ladigan magistral quvurlardagi halokatlar (avariyalar).
Kimyoviy havfli ob'еktlardagi halokatlar bu:
atrof-tabiiy muhiti kuchli ta'sir qiluvchi zaharli moddalarning otilib chiqishiga va shikastlovchi omillarning odamlar, hayvonlar va o’simliklarning ko’plab shikastlanishiga olib kеlishi mumkin bo’lgan yoki olib kеlgan darajada, yo’l qo’yilgan chеgaraviy kontsеntratsiyalardan ancha ortiq miqdorda sanitariya-himoya hududidan chеtga chiqishga sabab bo’ladigan kimyoviy havfli ob'еktlardagi halokatlar yong’in va portlashlar.
|
| |
Architecture pdf

Architecture pdf
Download
0,81 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
07.02.2024
Hajmi
0,81 Mb.
#152813
Download
0,81 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Architecture pdf
Download
0,81 Mb.
Matnni ko'rish
Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot Odiljon.Bizness.N5

|
Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot
|
Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 177,63 Kb. | | #244474 |
Bog'liq Odiljon.Bizness.N5 O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Kiberxavfsizligi fakulteti
AMALIY TOPSHIRIQ № 5
Bajardi: Yoqubjonov O.
Tekshirdi:Hakimdjanova D.
5-topshiriq
1.Barcha o‘tilgan mavzular bo‘yicha savol-javob -2 ball
2.Daftarga konspekt -2 ball
3.Darsdagi faollik – 1 ball
Ishni bajarish tartibi
1.Shu paytgacha o’tilgan darslarga tayyorman va nasib bo’lsa savol-javobga himoyaga boraman.
2.Konspekt qilinmagan.
3.Darsdagi faollik:
|
| |
Mehnat to‘g‘risidagi qonun hujjatlari

Mehnat to‘g‘risidagi qonun hujjatlari
• - texnika xavfsizligi bilan uzviy bog‘lik bo‘lgan
mehnat jarayonlarining me’yorlarini o‘rnatish,
ishchi xodimlarni ish jarayonidagi
munosabatlarini tartibga solish va ularni
huquqlarini himoya qilishdan iboratdir.
Mehnatni muhofaza qilish huquqlari
• -
mehnat jarayonida insonning
xavfsizligini, hayoti va sog‘lig‘i, ish
qobiliyati saqlanishini ta’minlashga
doir huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy,
tashkiliy, texnikaviy, sanitariya-
gigiena, davolash-profilaktika,
reabilitatsiya tadbirlari hamda
vositalari tizimi
• Texnika xavfsizligi - ishlovchilarga xavfli ishlab
chiqarish omillar ta’sirini bartaraf etish
ishlarini ko‘rib chiqadi.
•
Ishlab chiqarish sanitariyasi - zararli ishlab
chiqarish omillar ta’sirini bartaraf etish yoki
kamaytirish ishlarini ko‘rib chiqadi.
Yong‘in xavfsizligi
• – yong‘inlarni kelib chiqish sabablari, yonish
va portlash tabiatini, yong‘in va portlash
xavfsizligini ta’minlash usullari, yong‘inlarni
o‘chirish va yong‘in muhofazasini tashkil
qilishni ko‘rib chiqadi.
Mehnatni muhofaza qilish
• - bu tegishli qonun va boshqa me’yoriy
hujjatlar asosida amal qiluvchi, insonning
mehnat jarayonidagi xavfsizligi, sihat-
salomatligi va ish qobiliyati saqlanishini
ta’minlashga qaratilgan ijtimoiy-iqtisodiy,
tashkiliy, texnikaviy, sanitariya-gigiena va
davolash-profilaktika tadbirlari hamda
vositalari tizimidan iborat.
Mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha
mutaxassislar tayyorlash
• O’zbekiston Respublikasida davlat va
korxonalar oliy va o‘rta maxsus o‘quv
yurtlarida korxonalarning mehnatni muhofaza
qilish xizmatlarida ishlash uchun mutaxassislar
tayyorlashni ta’minlaydilar.
• Oliy va o‘rta maxsus o‘quv yurtlari
xalq xo‘jaligi turli tarmoqlaridagi
ishlab chiqarish xususiyatlarini
hisobga olgan holda talabalar va
o‘quvchilar mehnatni muhofaza
qilish kursini albatta o‘tishlarini
tashkil etishlari kerak.
Korxonalarda mehnatning sog‘lom va
xavfsiz sharoitlarini ta’minlash-
• Korxonadagi, har bir ish
joyidagi mehnat sharoiti
mehnatni muhofaza qilish
standartlari, qoida va
me’yorlari talablariga
muvofiq bo‘lishi lozim.
• Korxonada mehnatning sog‘lom va xavfsiz
sharoitlarini ta’minlash, ishlab chiqarishning
xavfli va zararli omillari ustidan nazorat
o‘rnatilishini tashkil etish va nazoratning
natijalari to‘g‘risida mehnat jamoalarini o’z
vaqtida xabardor qilish ma’muriyat zimmasiga
yuklanadi.
• Mehnat sharoiti zararli va xavfli ishlab
chiqarishlarda, shuningdek o‘ta noxush
haroratli yoki ifloslanishlar bilan bog‘liq
sharoitlarda bajariladigan ishlarda mehnat
qiluvchilarga davlat boshqaruvi idoralari
belgilagan me’yorlarda maxsus kiyim, poyabzal
va boshqa shaxsiy himoya vositalari, yuvish va
dezinfeksiyalash vositalari, sut yoki unga
tenglashadigan boshqa oziq-ovqat
mahsulotlari, parhez ovqat bepul beriladi.
|
Minuslar - Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N

|
Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N
|
bet | 18/25 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #147093 |
Bog'liq individual shaxsiyMinuslar
Sotish uchun shablonlarning yo'qligi.
Ma'lumotlar arxivini yarata olmaslik.
Qancha?
Ikkita ish joyiga mo'ljallangan "Asosiy" tarifi uchun abonent to'lovi oyiga 1000 rublni tashkil qiladi. "Professional" (5 ta ish joyi) 2900 rublni tashkil qiladi va eng ilg'or tarif - "Korporativ" (10 nafar xodimgacha) uchun siz oyiga 6900 rubl to'lashingiz kerak bo'ladi. Bitta ish joyi uchun "Bepul" tarifi uning nomiga mos keladi, lekin bir qator muhim cheklovlarga ega.
AccountingCloud
Ushbu onlayn xizmatda moddiy boyliklar harakati va aktsiya qoldiqlarini hisobga olish bilan bog'liq funktsiyalar birinchi o'rinda turadi. Oddiy interfeys va kichik biznesga e'tibor UchetOblakoni kichik ulgurji va chakana savdo korxonalari uchun ajoyib tanlovga aylantiradi.
pros
Narxlar, kvitansiyalar va hujjatlarda chop etishni sozlash imkonini beruvchi qulay bosma dizaynerning mavjudligi.
Internetga ulanish tezligi past bo'lgan zaif kompyuterlarda ham ishning yuqori barqarorligi.
Bir nechta uzoq chakana savdo nuqtalari yoki omborlarni bitta massivga birlashtirish imkoniyati.
Minuslar
Xizmatni rivojlantirish va yangi xususiyatlarni joriy etishning sekin sur'ati.
|
| |
Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N - bet 15

|
Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N
|
bet | 15/25 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #147093 |
Bog'liq individual shaxsiy
Rossiyaning madaniy poytaxtida ishlab chiqilgan ushbu onlayn xizmatning maqsadi chakana savdo jarayonlarini maksimal darajada avtomatlashtirishdir. Inventarizatsiyani boshqarish vositalarining kuchli to'plami Subtotalga ko'proq ixtisoslashgan dasturlar va xizmatlar bilan raqobatlashish imkonini beradi.
pros
My Business onlayn buxgalteriya xizmati va 1C: Enterprise dasturiy ta'minot to'plami bilan integratsiya.
Planshet va noutbuklardan xizmatda ishlash imkoniyati.
Spirtli ichimliklarni sotishga imkon beruvchi EGAISni qo'llab-quvvatlash.
Kompozit mahsulotlar uchun shablonlarni yaratish uchun dastur mavjudligi.
Do'stona interfeys va dasturni o'rganishning ajoyib qulayligi.
Minuslar
Xizmatning "yoshligi" va natijada ba'zi maxsus funktsiyalarning yo'qligi.
Qancha?
Subtotal-da ishning birinchi oyi bir tiyinga tushmaydi. Ammo har bir keyingi oy uchun bitta rozetkani ulashda oyiga 1400 rubl to'lanadi. Har bir qo'shimcha savdo nuqtasi uchun oylik abonent to'lovi 900 rublni tashkil qiladi.
Super ombor
SuperSklad dasturining birinchi versiyasi 1993 yilda chiqarilgan. O'shandan beri ushbu dasturiy ta'minot zamon va qonunchilikka rioya qilgan holda doimiy ravishda takomillashtirildi va 2016 yilda SuperSkladning bulutli versiyasi ishga tushirildi. Dasturning bunday uzoq umr ko'rish siri oddiy - kichik korxonada ombor hisobini yuritish uchun barcha zarur funktsiyalarning mavjudligi bilan birga rivojlanishning maksimal qulayligi.
|
| |
Reja Algoritmlarning tahlili

Reja Algoritmlarning tahlili
Download
247,61 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
23.05.2024
Hajmi
247,61 Kb.
#251662
Download
247,61 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Reja Algoritmlarning tahlili
Download
247,61 Kb.
Matnni ko'rish
Algoritm samaradorligi - Reja Algoritmlarning tahlili

tushunchasi doimiy koeffitsiyent yordamida ortishi yoki kamayishi mumkin.
Masalan, yuqori darajadagi tilda bitta amalni bajarish uchun 25 ta quyi darajali
mashina kodi bajarilishi talab etilsa, u holda bizning maksimum 1.62n^2+3,5n+8
qadamdan iborat algoritmimiz fizik qurilma darajasiga yaqin darajada tahlil
qilinganda 40,5n^2 + 87,5n + 200 qadam bilan bajariluvchi algoritm sifatida
qaraladi.
1-Mavzu: Joylashtirish tizimi va vositalari. Reja

|
1-Mavzu: Joylashtirish tizimi va vositalari. Reja
|
bet | 1/12 | Sana | 08.10.2024 | Hajmi | 37,28 Kb. | | #274042 |
Bog'liq Joylashtirish tizimi va vositalari.
1-Mavzu: Joylashtirish tizimi va vositalari. Reja
1-Mavzu: Joylashtirish tizimi va vositalari.
Reja:
1. Jahon amaliyotida turistlarni joylashtirish vositalari.
2. Mehmondo’stlik industriyasining tarixiy ahamiyati.
1. Jahon amaliyotida turistlarni joylashtirish vositalari.
Jahon amaliyotida turistlarni joylashtirish vositalarining umumiy qabul qilingan ta’rifi mavjud emas, biroq BTT ekspertlari “doimiy (yoki ba’zan) turistlarni tunab qolishlari uchun joy beradigan istalgan ob’yekt” larni shundaylar deb hisoblasa bo’lishini ta’kidlaydi.
Shuningdek, joylashtirish vositalari ikki asosiy guruhga bo’linadi:
- kollektiv (KJV);
- individual (IJV).
Turistlarni joylashtirish vositalari xalqaro tavsiyalarga asoslanib to’rtda guruhga ajratiladi:
1) Mehmonxonalar va analogik korxonalar.
2) Tijorat va ijtimoiy joylashtirish vositalari.
3) Maxsuslashtirilgan joylashtirish vositalari .
4) Xususiy joylshtirish vositalari.
Mehmonxona - uyidan tashqaridagi odamlarga kompleks xizmatlar ko'rsatuvchi korxona bo'lib, ular orasida joylashtirish va ovqatlantirish xizmatlari teng darajada muhim (kompleks hosil qiluvchi) xizmatlardir.
Ushbu ta'rifda mehmonxonada ikki asosiy xizmat - joylashtirish va ovqatlantirishning bo'lishi shartligi ko'rsatiladi. Bunda ularning o'zaro nisbati jiddiy farq qilishi mumkin.
Joylashtirish xizmatining mazmuni shundan iboratki, birinchidan, mijozlarga maxsus xonalar (mehmonxona nomerlari) foydalanishga beriladi, ikkinchidan, ularga muayyan xizmatlar ko'rsatiladi, bu vazifa mehmonxona xodimlari tomonidan bevosita amalga oshiriladi.
Mehmonxona nomerlari joylashtirish xizmatining muhim tarkibiy qismidir. Mehmonxona nomeri deganda unda yashaydigan mehmonning dam olishi, uxlashi va ishlashi uchun mo'ljallangan ko'p funksiyali xonalar tushuniladi.
2. Mehmondo’stlik industriyasining tarixiy ahamiyati.
Mehmondo'stlik sanoati korxonalarining evolyutsiyasi to'g'risida so'z yuritganda, tarixiy jihatdan kishilik jamiyatining rivojlanish bosqichlariga mos keluvchi davrlarni ajratish mumkin:
Qadimgi davr;
O'rta asrlar;
Yangi davr;
Hozirgi davr.
|
| |
PCI DSS Standartlari - Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N

|
Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N
|
bet | 23/25 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #147093 |
Bog'liq individual shaxsiyPCI DSS Standartlari:
To'lov karta sifatida foydalanilgan kredit kartalari ma'lumotlarini himoya qilish uchun xizmat ko'rsatuvchilar PCI DSS (To'lov Kartalari Sifatini Mustahkamlash Standarti) standartlariga riayat etish zarur.
2FA (2-Factor Authentication):
Foydalanuvchilarning to'lov jarayonlarida ikkita autentifikatsiya faktorini ishlatish orqali yana bir darajada xavfsizlik ta'minlanishi. Masalan, parolga qo'shimcha kod yuborilishi.
End-to-End Shifrlash:
To'lov jarayonlari bo'yicha barcha ma'lumotlar shifrlanishi zarur. Bu, to'lov ma'lumotlarini yuborish va qabul qilish jarayonlarida maxfiylikni ta'minlash uchun muhimdir.
Tokenizatsiya:
Kredit kartalari va boshqa to'lov ma'lumotlari orqali to'lovni amalga oshirishda ma'lumotlar tokenizatsiya yordamida almashtirilishi mumkin. Bu, to'lov ma'lumotlarining serverda saqlanmasini kamaytiradi.
To'lov Jarayonlarida Xavfsizlik Monitoringi:
To'lov tizimlarida xavfsizlik holatlarini kuzatish va amalga oshirilgan to'lov tranzaktsiyalari uchun monitoring tizimlarini ishlatish.
|
| |
C: Savdoni boshqarish - Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N

|
Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N
|
bet | 20/25 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #147093 |
Bog'liq individual shaxsiy
Bozor mastodonidan kuchli va funktsional omborlarni boshqarish dasturi - 1C kompaniyasi. Ushbu TOPda tasvirlangan barcha dastur va xizmatlarning asosiy va eng jiddiy raqobatchisi.
pros
Ajoyib funksionallik, deyarli kechayu kunduz texnik yordam.
Eng yirik korxonalarda ombor hisobini yuritish uchun javob beradi.
Minuslar
Ushbu dastur yangi boshlanuvchilar uchun, ba'zan esa tajribali foydalanuvchilar uchun juda qulay emas. Ko'pincha, ba'zi funktsiyalarni "tugatish" uchun professional dasturchining yordami talab qilinadi.
Natijada
Shuni ta'kidlashni istardimki, bunday dasturlardan foydalanadigan turli tashkilotlar uchun barcha mezonlar bir xil darajada muhim bo'lishi mumkin emas. Masalan, kichik aylanmasi bo'lgan kichik yakka tartibdagi tadbirkor rivojlanishning qulayligi va ombor hisobi xizmatining arzonligini birinchi o'ringa qo'yadi. Katta korxona egasi, ehtimol, dasturning narxiga qaramaydi - unga qo'shimcha imkoniyatlarga ega moslashuvchan va kuchli funksionallik kerak. Shuning uchun dasturning bizning TOP-dagi o'rni faqat uning muvozanat darajasini va turli toifadagi foydalanuvchilar uchun ko'p qirraliligini aks ettiradi. Har kim o'zi uchun eng yaxshi ombor buxgalteriya dasturini tanlaydi, buning uchun bitta tashkilot doirasida unga qo'yiladigan aniq vazifalarga asoslanadi.
29.10.2016 (admin)
Har qanday korxona faoliyatning barcha sohalarida: moliyaviy, iqtisodiy va boshqalarda nazorat va buxgalteriya tizimini tartibga solishga intiladi. Biroq, taniqli 1C mahsulotlari hamma uchun mos emas. Bundan tashqari, 1C sotib olishda ham, texnik xizmat ko'rsatishda ham to'lanadi. Zamonaviy dasturiy ta'minot ishlab chiquvchilari buxgalteriya dasturlarining bepul analoglarini taklif qilishadi.
Debit Plus dasturi foydalanishda o'zini yaxshi ko'rsatadi. Bu bepul va yangi ochilgan va kichik korxonalar uchun foydali bo'ladi. Funktsionallik qisqartirilmaydi va balansni muvozanatlash, ish haqini hisoblash va inventar yozuvlarini yuritish imkonini beradi. Interfeys do'stona, barcha variantlar va kataloglar imzolangan. Dastur barcha operatsion tizimlar uchun javob beradi.
3.
|
| |
Mashaqqatlilik funksiyasidan kelib chiqqan holda algoritmlarning

Bog'liq 5-Ma’ruza. Algoritmlar samaradorligini baholash
Mashaqqatlilik funksiyasidan kelib chiqqan holda algoritmlarning murakkablik sinflari 1-jadval f(n) ko’rinishi Algoritmlar sinfining xarakteristikasi 1 Ko’plab instruksiyalarda ko’plab funksiyalar bir yoki bir necha
marotaba ishga tushiriladi. Agar dasturning barcha instruksiyasi
shunday xususiyatga ega bo’lsa, u holda dasturning bajarilish
vaqti doimiy.
log N Dasturning bajarilish vaqti logarifmik bo’lsa, N ning ortishi bilan
dastur sekinlashadi. Bunday bajarilish vaqti odatda katta
masalani har bir qadamda qandaydir doimiy faktorga
kamaytirgan holda kichikroq qismmasalalar jamlanmasi shaklida
ifodalovchi dasturlarga xos. Unchalik katta bo’lmagan konstanta
kattaligida bajarilish vaqtini ko’rib chiqamiz. Asosning
o’zgarishi logarifm qiymatining o’zgarishiga sezilarli ta’sir
ko’rsatmaydi: agar asos yoki tartib 10 ga teng bo’lsa, u holda
N=1000 bo’lganda log N = 3 bo’ladi; N=1 000 000 bo’lganda log
N ning qiymati ikki barabar oshadi. Parametr qiymatining
ikkilanishi bilan log N doimiy kattalikka o’sdi, N parametr N
2
ga
yetganda esa bajarilish vaqti ikkilanishi mumkin.
N Dastur bajarilish vaqti chiziqli bo’lsa, bu odatda har bir kiruvchi
element biroz qayta ishlashi lozimligini anglatadi. N millionga
teng bo’lganda uning bajarilish vaqti ham aynan shunga teng
bo’ladi. N ikkilanganda bajarilish vaqti ham ikkilanadi. Bu N
kirishlarni qayta ishlash (yoki N chiqishni amalga oshirish)
algoritmlari uchun optimal holat hisoblanadi.
N log N N log N ga proporsional bajarilish vaqti shunday hollarda hosil
bo’ladiki, bunda algoritm masalani yechishda uni kichikroq
qismmasalalarga bo’lib, ularni mustaqil yechib keyin
yechimlarni birlashtiradi. Bunday algoritmning bajarilish vaqti N
log N ga teng. N=1 000 00 ga teng bo’lganda, ga
IP: Savdo ombori - Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N

|
Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N
|
bet | 13/25 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #147093 |
Bog'liq individual shaxsiy
Ushbu ombor va savdo hisobi dasturi bozorning o'ziga xos eski taymeridir, uning birinchi versiyasi "nol" ning boshida chiqarilgan. IP: Buxgalteriya dasturi bilan birgalikda u Info-Enterprise dasturiy paketiga kiritilgan. Simbiozda bu dasturlar ikki baravar samarali ishlashini taxmin qilish qiyin emas.
pros
Eski va zamonaviy yig'ilishda kompyuter konfiguratsiyasida barqaror va uzluksiz ishlash.
Analoglar bilan solishtirganda narx va funktsional imkoniyatlarning eng yaxshi nisbati.
O'z vaqtida texnik yordam va yangilanishlar.
Kichik biznesda inventarizatsiyani to'liq boshqarish uchun juda mos bo'lgan bepul versiyaning mavjudligi.
Imkoniyat qo'lda sozlash dasturchini chaqirmasdan dasturning ba'zi jihatlari.
Minuslar
Bir oz arxaik interfeys va dasturning umumiy tuzilishi.
Oddiy operatsiyalar uchun avtomatik sozlashlar soni etarli emas.
Qancha?
"Standart" versiyasini 6900 rublga sotib olish mumkin, "Prof" 11900 rublni tashkil qiladi. Ushbu versiyalar uchun qo'shimcha tarmoq joylari mos ravishda 1950 va 2900 rublni tashkil qiladi. Har bir versiyani to'rtta teng choraklik to'lovga bo'lingan holda bo'lib-bo'lib sotib olish mumkin.
|
| |
Algoritmning resurs bo’yicha samaradorligini baholash usullari

“
Ketma-ket
” konstruksiyaning mashaqqatliligi ketma-ket keluvchi
bloklarning mashaqqatliliklari yig’indisiga teng: f=f
1
+f
2
+...+f
n
.
“
Tarmoqlanuvchi
” konstruksiyaning mashaqqatliligi
undagi har bir
belgilangan shartga o’tish ehtimolligi bilan baholanadi. Bunda shartni tekshirish
ham belgilangan mashaqqatlilikka ega. Yomon
holatdagi mashaqqatlilikni
hisoblash uchun yuqori mashaqqatlilikka ega tarmoqlanish blokini tanlash orqali
amalga
oshiriladi, yaxshi holat uchun kamroq mashaqqatlilikka ega blok
tanlanadi. f
if
=f
1
+f
then
xp
then
+f
else
x(1-p
then
).
“
Takrorlanuvchi
” konstruksiya mashaqqatliligi sikl ko’rinishiga bog’liq.
Parametrli sikllar uchun quyidagi formula asoslidir: f
for
=1+3n+nf, bunda n – sikl
tanasining takrorlanishlari soni, f – sikl tanasi mashaqqatliligi.
Shart oldindan keluvchi
yoki
shart keyin keluvchi sikllar
ni
tadbiq qilishda
mashaqqatlilikni baholash metodikasi o’zgarmaydi. Har bir takrorlanish jarayonida
shartning, parametrlarning o’zgarishi (agar mavjud bo’lsa) va sikl tanasi
mashaqqatliligini baholash amalga oshiriladi. Shart
bilan ifodalangan sikllarni
baholash ancha murakkab, chunki bunda kirish ma’lumotlari ham katta ahamiyatga
ega.
Agar ichma-ich joylashgan sikllardan foydalanilsa ularning mashaqqatliligi
ko’paytiriladi.
Dastur kodi c++ dasturlashda

16-rasm
Graflar bilan ishlash algoritmlari
bir qator murakkab va muhim masalalarni
yechishda foydalidir. Graflarda qidiruvning asosiy strategiyasi bog’lanishlarning
fundamental masalalari asosida ishlab chiqiladi va qo‘llaniladi. Jumladan, eng
qisqa
masofani aniqlash, minimal asosli daraxt qurish,
tarmoqdagi oqimlar
masalasi va h.k. Ushbu algoritmlar asosida yana o‘sha ma’lumotlarning abstract
turiga asoslangan ustuvor navbatlar yotadi.
Satrlarni qayta ishlash algoritmlari
simvollar
ketma-ketligini qayta
ishlashning bir qator usullarini o’z ichiga oladi. Satrda qidirish etalon bilan yonma-
yon qo’yishga olib keladi, bu o’z navbatida sintaksis tahlilga olib keladi. Ushbu
sinf masalalariga fayllarni siqish texnologiyasini kiritish mumkin.
Geometrik algoritmlar –
bu nuqta va chiziqlar (va boshqa geometrik
obyektlar) dan foydalaniladigan masalalarni yechishga qaratilgan usullar. Bu
algoritmlardan yaqin kelajakda foydalanish boshlandi.
Iteratsiya
(lot. iteratio — takrorlash) — biror matematik amalni koʻp marta
ishlatish. Mac., /(x),/[Ax)], /{/[/(x)]}... ketma-ketlik/(d:) funksiya I.laridir. Xususiy
holda/(x) = ax boʻlsa, bu funksiyaning I.lari quyidagi koʻrinishda boʻladi: ax, a2x,
a3x,...a”x,....Qoʻllani-layotgan amalning necha marta ishlatilganligini koʻrsatuvchi
son I. koʻrsat-kichi deyiladi. I., xususan, turli (algebraik va funksional)
tenglamalarni ketma-ket yaqinlashish usuli bilan yechganda uchraydi. Nazariy va
tatbiqiy matematika masalalarini hal qilishda I.dan foydalaniladi.
Yuqoridagi misollarga asoslanib
shuni aytish mumkinki, algoritmlar
samaradorligi bo’yicha 3 hil bolishi mumkin: 1) Eng yomon holat bunda algoritm
masalani echish uchun maksimal sondagi amallarni bajarishni talab qiladi; 2) Eng
yaxshi holat bunda algoritm masalani echish uchun
minimal sondagi amallarni
bajarishni talab qiladi; 3) O‘rtacha holat bunda algoritm
masalani echish uchun
maksimal va minimal sonlar orasidagi sondagi amallarni bajarishni talab qiladi.
Sodda hollarda ortacha samaradorlikni aniqlash algoritmga mumkin bolgan
kirishlar, har bir kirish uchun algoritm asosida bajarilayotgan etaplar sonini
aniqlash, barcha kirishlar uchun qadamlar sonini aniqlash va ularning hammasini
qoshib hisoblangandan song kirishlar soniga bolish yordamida amalda oshiriladi.
Algoritm tahlili - Reja Algoritmlarning tahlili

metodilogiyalarni belgilaydi. Ma’lumotlarni tasvirlash usullari haqida tasavvurga
ega bo’lish imkonini beradi. Bunday strukturalarga bog’langan ro’yhatlar va
satrlar, daraxtlar, malumotlarning abstrak tiplaridan stek va navbat kabilari kiradi.
Saralash algoritmi –
asosiy ahamiyatga ega bo’lib, fayl va massivlarni
tartiblash uchun mo’ljallangan. Saralash algoritmlari bilan ustuvor navbatlar,
tanlash va birlashish masalalari o’z navbatida bog’liq hisoblanadi.
Qidirish algoritmi –
elementlarning katta kolleksiyasidan aniq elementni
izlashga mo’ljallangan algoritm. Bularga daraxtlardan foydalanish va raqamli
kalitlarni shakllantirish bilan hosil qilingan asosiy va kengaytirilgan qidirish
usullari kiradi. Shuningdek, raqamli qidirish algoritmlari, muvozanatlangan
daraxtlar, xeshlash, shu bilan birga juda katta fayllar bilan ishlashda qo’llaniladigan
usullar ham kiradi.
Misol: Saralash orqali berilgan massiv elementlarini o‘suvchi tartibda
chiqaruvchi dastur tuzing?
N
2 - Reja Algoritmlarning tahlili

|
Reja Algoritmlarning tahliliBog'liq 5-Ma’ruza. Algoritmlar samaradorligini baholashN
2
Algoritmning bajarilish vaqti kvadratik bo’lishi uni amaliyotda
kamroq masalalarni yechishda foydali bo’lishini anglatadi.
Odatda, kvadratik bajarilish vaqti ma’lumotlarnining barcha
elementlarini juft holatda qayta ishlanishida hosil bo’ladi (ikki
darajali ichma-ich sikllarda bo’lishi mumkin).
N
3
Ma’lumotlar elementlarini uch marta qayta ishlovchi (ichma-ich
joylashgan uch darajali sikl bo’lishi mumkin) algoritmlar kubik
bajarilish vaqtiga ega va ular amaliyotda juda kam masalalar
uchun qo’llaniladi. N=100 bo’lganda, bajarilish vaqti bir
millionga teng. N ikkilanganda esa bajarilish vaqti sakkiz marta
oshadi.
2
N
Bir nechta eksponensial bajarilish vaqtiga ega algoritmlar
amaliyotda qo’llaniladi. Bunday algoritmlar masalani to’gridan
to’g’ri yechishda tabiiy ravishda yuzaga keladi, masalan to’liq
me’yordan oshishda. N=20 ga teng bo’lganda bajarilish vaqti bir
millionga teng bo’ladi. N ikkilanganda bajarilish vaqti
eksponensial ravishda ortadi.
Algoritm bajarilishidagi hotiraning holati belgilangan qismlarni joylash
uchun talab qilinadigan qiymatlar bilan belgilanadi. Bunda masalani yechish
jarayonida qo’shimcha yacheykalardan foydalanishi mumkin. A algoritmning D
kirishlari uchun talab qilinadigan
hotira hajmi
deganda, algoritmning bajarilishi
jarayonida maksimal sondagi foydalanilgan hotira yacheykalari tushuniladi.
Algoritmning hajmiy murakkabligi
algoritmning hotira hajmi funksiyasini
asimptotik baholashning eng yomon holati bilan ko’rib chiqiladi.
Shundan kelib chiqqan holda
algoritmning resurs bo’yicha murakkabligi
yomon, o’rta va yaxshi holatlar uchun vaqt va hajmiy murakkabliklari funksiyalari
(qaralayotgan holatga mos asimptotik qiymati bilan berilgan) sinflarining juftligini
tartiblangan ketma-ketligi bilan belgilanadi.
|
| |
Qisqacha xulosa - Reja Algoritmlarning tahlili

Qisqacha xulosa
Algoritmning resurs bo’yicha samaradorligini
aniqlash – ishlab chiqilgan
dasturiy ta’minot tahlilining zarur tashkil qiluvchi bosqichi hisoblanadi.
Algoritmlarni resurs bo’yicha samaradorligini
baholashning
ahamiyatli
xususiyatlari ularni vaqt va hajmiy murakkabliklarini baholashdir.
Vaqt bo’yicha algoritm murakkabligi
yomon
holat uchun algoritm
murakkablik funksiyasini asimptotik baholash bilan belgilanadi.
Algoritmning hajmiy murakkabligi
algoritmning
yomon holatdagi hotira
hajmi funksiyasining asimptotik baholanishi bilan belgilanadi.
Algoritmning resurs bo’yicha murakkabligi yomon, o’rta
va yaxshi
holatlarda vaqt va hajmiy murakkablik funksiyalarining (asimptorik qiymatlar bilan
berilgan va qaralayotgan holatga mos) tartiblangan juft sinflari bilan belgilanadi.
Mashaqqatlilikni yaxshi, o’rta va yomon holatlar uchun funksiyalarini tashkil
qilish uchun kirishning belgilangan o’lchamlarida asosiy algoritmik
konstruksiyalar o’rtasidagi farqni inobatga olish lozim.
Rekursiv algoritmlarning resurs bo’yicha samaradorligini
baholashning
alohida jihati hotiraning qo’shimcha sarfini va rekursiyani tashkil qilish
mexanizmini hisobga olishning zarurligi hisoblanadi.
Ma’lumotlarni qayta ishlash strukturasidan
kelib chiqqan holda
protseduraviy dasturlashda bazaviy algoritmlar sinflariga ajratiladi.
Oraliq nazorat - Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua

|
Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua
|
bet | 178/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarOraliq nazorat. Tеst shaklida o’tkazilsa variant 30 ta savoldan iborat bo’lsa quyidagicha baholanadi:
27-30 “5” (a'lo)
21-26 “4” (yaxshi)
18-20 “3” (qoniqarli)
17 va undan kam bo’lsa “2” (qoniqarsiz)
“Yozma” shaklda o’tkazilsa savollar tarkibi 5 tadan iborat bo’ladi va har bir savol “5” baholi tizimda baholanadi, amaliy, sеminar va tajriba mashgulotlarining umumiy bahosining o’rtachasi olinib, ON bahosi bilan o’rtacha bahoni hisobga olishni tavsiya etamiz.
Yakuniy nazorat. Tеst shaklida o’tkazilsa variant 30 ta savoldan iborat bo’lsa quyidagicha baholanadi:
27-30 “5” (a'lo)
21-26 “4” (yaxshi)
18-20 “3” (qoniqarli)
17 va undan kam bo’lsa “2” (qoniqarsiz)
“Yozma” shaklda o’tkazilsa savollar tarkibi 5 tadan iborat bo’ladi va har bir savol “5” baholi tizimda baholanib o’rta baho hisobga olinadi.
Fan o’qituvchisi N. Babaxodjaeva
Термиз давлат университети Амалий математика ва информатика кафедраси ўқитувчиси Н.Бабаходжаеванинг “Алгоритмлар” фанидан тайёрлаган ўқув услубий мажмуасига
ТАҚРИЗ
“Алгоритмлар” фанидан тайёрлаган ўқув услубий мажмуа таълим йўналишининг малака талаблари асосида тузилган фан дастурига мувофиқ ишлаб чиқилган. Ушбу фан дастури Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2017 йил 24 августдаги 603-сонли буйруғи билан тасдиқланган ҳамда Олий ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълими йўналишлари бўйича ўқув-услубий бирлашмалар фаолиятини Мувофиқлаштирувчи Кенгашнинг 18.06.2017 йилдаги 4-сонли баённомаси билан маъқулланган. “Алгоритмлар” фанидан тайёрлаган ўқув услубий мажмуа Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирининг 2018 йил 1 мартдаги 107- сонли “Янги ўқув–услубий мажмуаларини тайёрлаш бўйича услубий кўрсатмани тавсия этиш тўғрисида” ги буйруғининг талаблари асосида тайёрланган. Мазкур ЎУМ Алгоритмлар фани бўйича тўлиқ назарий ва амалий маълумотларни ўз ичига қамраб олган.
Н.Бабаходжаеванинг “Алгоритмлар ” фанидан тайёрлаган ўқув услубий мажмуасини Ziyonet тармоғига жойлаштириш мумкин.
Термиз давлат университети
Амалий математика ва инфрматикаси мудири Ч.Нормуродов
MUNDARIJA
|
| |
Qaysi opеrator takrorlanuvchi jarayonlarni dasturlash uchun ishlatiladi?

|
Qaysi opеrator takrorlanuvchi jarayonlarni dasturlash uchun ishlatiladi?
|
bet | 174/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarQaysi opеrator takrorlanuvchi jarayonlarni dasturlash uchun ishlatiladi?
paramеtrli;
old shartli;
kеt shartli;
hamma javoblar to`g`ri;
For i:=1 down to 10 do opеratorida sikl tanasi nеcha marta takrorlanadi?
10
1;
0;
hamma javoblar noto`g`ri;
Qaysi izox to`g`ri?
paramеtrli sikl opеratorida takrorlash soni noma'lum bo`ladi.
old shartli sikl opеratorida takrorlash soni doim ma'lum bo`ladi;
kеt shartli opеratorining sikl tanasi albatta begin-end qavslar ichida yozilishi kеrak.
hamma javoblar noto`g`ri;
Quyidagi dasturlash lavhasining to`g`ri javobini toping:
S:= 1;
For i:= 1 to 5 do
s: =S*i;
100
5;
120;
10;
Quyidagi izohlarni qaysi biri to`gri?
sharti avval tekshiriladigan jarayonlarda takrorlanish soni oldindan ma`lum bo`lmaydi
sharti keyin tekshiriladigan jarayonlarda takrorlanish soni oldindan ma`lum bo`lmaydi
parametrli takrorlanish jarayonlarida takrorlanish soni oldindan ma`lum bo`ladi
hammasi to`g`ri
Quyidagi bеrilganlardan qaysi yozuv to`g`ri ko`rsatilgan?
c: array [1..3,1..5] of integer;
MATR = array[1..3,1..5] of integer;
d: array [1...3,1...5] of integer;
c: array [1..3,1.5] of integer;
Quyidagi tavsiflarning qaysi biri noto`g`ri?
Var A: array [1..100] of real;
Var A: array[1..100,1..100] of real;
Type Mas=array [1..100] of real;
Var A:MAS;
Type MAS=array[1..100;1..100] of real;
VAR A:MAS;
|
| |
Toshkent arxitektura qurilish universiteti "texnologiya"

|
Toshkent arxitektura qurilish universiteti "texnologiya"
|
bet | 1/17 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 1,05 Mb. | | #260622 |
Bog'liq Diplom ishi 111111
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TOSHKENT ARXITEKTURA QURILISH UNIVERSITETI “TEXNOLOGIYA” FAKULTETI
“QURILISH MUHANDISLIGI TEHNOLOGIYASI” KAFEDRASI
BITIRUV MALAKAVIY ISH BO‘YICHA
TUSHUNTIRISH XATI
Bitiruv malakaviy ishi mavzusi: Samarqand shahrida yerto'la qismida kommunal xonadonli 4 qavatli 40 xonadonli turar-joy binosini loyihalash.
Bitiruvchi 11-20 BIQ guruh talabasi Kamolov N.
Tushuntirish xati _ bet Chizma 4 varaq
Kafedra mudiri: PhD. Baymatov Sh.
Bitiruv malakaviy ishining rahbari: dost.Xakimov G’.A Maslahatchilar:
Arxitektura dost.Xakimov G’.A
Hisobiy qism Shukurova K.
Mexnat muxofazasi Muxidov Sh.A
Toshkent - 2024 yil
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TOSHKENT ARXITEKTURA QURILISH UNIVERSITETI “TEXNOLOGIYA” FAKULTETI
“QURILISH MUHONDISLIGI TEHNOLOGIYASI” KAFEDRASI
BITIRUV MALAKAVIY ISHINI BAJARISH BO‘YICHA TOPSHIRIQ
Bitiruv malakaviy ishining mavzusi:
Institut bo‘yicha 20___ yil « » dagi №__________- sonli buyruq bilan tasdiqlangan.
Bitiruv malakaviy ishini bajarish uchun ma'lumotlar _________________
Tushuntirish xatida keltiriladigan ma'lumotlar: ta varaq
Arxitektura qurilish qismi bo‘yicha. ________________________________
Konstruktiv-hisoblash qism bo‘yicha.______________________________
d) Mehnat muhofazasi bo‘yicha _______________________________________
e) Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhati ________________________________
Bitiruv malakaviy ishi chizmalari ro‘yhati (A1 formatda list vatman):
Arxitektura-qurilish chizmalari:
Hisobiy chizmalar: _________________________________________________________
Bitiruv malakaviy ishi qismlari bo‘yicha maslahatchilar:
№
|
Bitiruv malakaviy ishining qismlari
|
Boshla- nish muddati
|
Tugalla- nish muddati
|
Imzo
|
Maslahatchi- ning familiyasi
|
1
|
Arxitektura-qurilish qismi
|
|
|
|
Xakimov G’.A
|
2
|
Hisobiy qism
|
|
|
|
Shukurova K.
|
3
|
Mehnat muxofazasi qismi
|
|
|
|
Muxidov Sh.A
|
Topshiriq berilgan sana _________________________
Tugallangan bitiruv malakaviy ishi bo‘yicha topshirish sanasi_____________
Bitiruv malakaviy ishi rahbari
Topshiriq bajarish uchun qabul qilindi__________________________________ _________________________________________________________________
Kafedra mudiri Baymatov Sh.
|
| |
Quyidagi dastur lavxasida massiv elеmеntlari bilan qanday amallar bajariladi

|
Quyidagi dastur lavxasida massiv elеmеntlari bilan qanday amallar bajariladi
|
bet | 175/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarQuyidagi dastur lavxasida massiv elеmеntlari bilan qanday amallar bajariladi?
Р:= а [ l ]; a [ l ]: = a [m]; a [m]: = P
elеmеntlari ko`paytiriladi.
elеmеntlari qo`shiladi;
ikki elеmеntni joyi almashtiriladi;
hamma javoblar noto`g`ri;
Quyidagi dastur lavxasida matritsa elеmеntlari bilan qanday amal bajariladi?
P:= 1; For i: =1 to n do
P:= P*a [i,3];
3 qator elеmеntlari ko`paytiriladi.
3 qator elеmеntlari olib tashlanadi;
3 ustun elеmеntlari ko`paytiriladi;
hamma javoblar noto`g`ri;
Paskal tilidagi to`g`ri yozuvni ko`rsating:
Var a: array [1..10] of real;
Var array a: [1..5]
Var a array [1.5] of
hammasi to`g`ri
Pred(z) funksiyasi nimani aniqlaydi?
Z dan bitta oldingi konstantani
Z dan bitta keyingi konstantani
Z ning butun qiymatini
Z ning qoldig`ini
Succ(z) funksiyasi nimani aniqlaydi?
Z dan bitta oldingi konstantani
Z dan bitta keyingi konstantani
Z ning qoldig`ini
Z ning butun qiymatini
Ord(z) funksiyasi nimani aniqlaydi?
Z ga mos kelgan qiymatni tartib raqamini
Z ning qoldig`ini
Z dan bitta keyingi konstantani
Z ning butun qiymatini
Qaysi izox to`g`ri?
Asosiy dasturda faqat bitta qism dastur qatnashishi mumkin.
Funktsiya qism dasturi bir nеcha natijaga ega bo`lishi mumkin;
Protsеdura qism dasturining javobi faqat bitta bo`ladi;
Hamma javoblar noto`g`ri.
|
| |