Elektro mashinalar turlari va transformatorlarga o’xshashligi

|
Elektro mashinalar turlari va transformatorlarga o’xshashligi
|
bet | 2/3 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 498,84 Kb. | | #146837 |
Bog'liq 22 mavzuElektro mashinalar turlari va transformatorlarga o’xshashligi
Elektr mashinalarining tasnifi. Aylanuvchi qismli elektr mashinalari
tokning turiga ko‘ra 0 ‘zgaruvchan va o ‘zgarmas tok mashinalariga
boiinadi. 0 ‘zgaruvchan tok elektr mashinalari ishlash prinsipiga bog‘Iiq
holda asinxron, sinxron va kollektorli mashinalarga bo‘linadi (K.1-
rasm).
Asinxron mashinalar tuzilishi, ishga tushirish va texnik xizmat
ko‘rsatishning oddiyligi hamda yuksak ishonchliligi kabi afzalliklari
tufayli turli xo‘jalik sohalarida asosan elektr motorlari sifatida ishlatiladi.
Sinxron mashinalar elektr stansiyalarida sanoat chastotali (f = 50
Gz) 0‘zgaruvchan tok ishlab chiqaruvchi generatorlar va mustaqil elektr
energiya iste’molchilari (samolyotlar, katta kemalar va boshq.) uchun
yuqori chastotali generatorlar sifatida qo‘llaniladi.
0 ‘zgaruvchan tok kollektorli mashinalari asosan elektr motorlari
sifatida ishlatiladi. Ularning konstruksiyasi murakkab va cho‘tkakollektor qurilmasining tez-tez profilaktik ko‘zdan kechirish (yoki
ta’mirlash) zaruratining tug‘ilib turishi tufayli ulardan amalda kam
foydalaniladi. Avtomatika qurilmalarida hamda maishiy xizmat va uy
xo‘jaligi elektr uskunalarida universal, ya’ni 0‘zgaruvchan va o‘zgarmas
toklarda ishlay oladigan kollektorli mashinalar qo‘llaniladi.
4
K.I-rasm. Aylamrvchi qistnH induktiv elektr mashinalarining tasnifi va
qanday maqsadlarda qo ilanilishiga oid sxemà
5
0 ‘zgarmas tok mashinalari ko‘pchilik hollarda elektr motorlari
sifatida aylanish chastotasi keng koMamda o‘zgartirilishi talab qilinadigan
elektr yuritma qurilmalarida ishlatilib, avtomatik rostlash sistemalarida
esa ijrochi motorlar va taxogeneratorlar sifatida keng foydalaniladi.
Transformator — o‘zgaruvchan tok kuchlanishini o‘zgartiradigan
(bu jarayonda chastota f = const) Statik (aylanuvchi qismi bo'lmagan)
elektromagnit o‘zgartgichdir. Lekin transformatoming ishlash prinsipi
ham elektr mashinalariniki singari elektromagnit induksiya hodisasiga
asoslanganligi va o‘zgaruvchan tok mashinalaridagi fizik jarayonlar ko‘p
jihatdan transformatordagiga o‘xshaganligi uchun ushbu kursda
transformatorlar nazariyasi asoslarini o‘rganish o'zgaruvchan tok
mashinalari nazariyasini yanada chuqurroq tushunib olishga imkon beradi.
Elektr mashinalari quyidagicha tasniflanadi, ya’ni quwatiga ko‘ra: 1)
500 W gacha - elektr mikromashinalari; 2) 0,5< P<10 kW — kam quwatli;
3) 10
200 kW — katta quwatli;
aylanish chastotasiga ko‘ra: a) n = 300 ayl/min. gacha — kam
tezlikli; b) n =300 + 1500 ayl/min — o‘rta tezlikli; d) 1500 < n < 6000
ayl/min — katta tezlikli; e) n > 6000 ayl/min — o‘ta katta tezlikli
elektr mashinalari.
Elektr mashinalarida rotor va stator magnit maydonlarining o‘zaro
qo‘zg‘almasligi hamda elektr mashinalarining generator va motor
rejimlarida ishlash mumkinligi elektr mashinalari nazariyasining asosiy
qoidalaridir.
Elektr mashinalarining o'rashlarini ta'mirlash
O'rash elektr mashinasining eng muhim qismlaridan biridir. Mashinalarning ishonchliligi asosan o'rash sifati bilan belgilanadi, shuning uchun ular elektr va mexanik kuch, issiqlikka chidamlilik, namlikka chidamlilik va boshqalar talablariga bo'ysunadi. Barcha o'rash o'tkazgichlari bir-biridan va mashina tanasidan ajratilgan bo'lishi kerak. . Interturn izolyatsiyasining roli simning o'zini izolyatsiyalash orqali amalga oshiriladi, u zavodda ishlab chiqarish jarayonida unga qo'llaniladi. O'rash o'tkazgichlarini tanadan ajratib turuvchi izolyatsiyaga tananing izolyatsiyasi deyiladi.
Yopiq oluklar (2.22-rasm, a) asenkron motorlarning fazali va sincap-kafesli rotorlarida ham qo'llaniladi. Zamonaviy mashinalarda tirqishning tarqalishini kamaytirish uchun yopiq tirqishlar o'rnatiladi (bu uyalar simlarni yotqizish uchun ishlatilmaydi, shuning uchun slotlar yopiq deb ataladi). O'tkazgichlar yadro oxiridan boshlab bunday oluklarga joylashtiriladi.
Guruch. 2.22. :
a - yopiq; b - yarim yopiq; e - yarim ochiq; g - bandaj bilan ochish; d - ochiq xanjar
Yarim yopiq uyalar (2.22-rasm, b) quvvati 100 kVtgacha va kuchlanishi 660 V gacha bo'lgan AC mashinalarining statorlarida, shuningdek, 15 kVtgacha quvvatga ega bo'lgan mashinalarning rotorlari va armaturalarida qo'llaniladi. Dumaloq o'rash o'tkazgichlari tor tirqish orqali birma-bir oluklarga tushiriladi.
Yarim ochiq oluklar (2.22-rasm, s) 120 - 400 kVt quvvatga ega va 660 V dan ortiq bo'lmagan kuchlanishli AC mashinalarining statorlarida qo'llaniladi. Ularda har bir qatlamda ikkitadan qattiq sariqlar joylashtiriladi.
O'rashni simli bandaj bilan mahkamlash bilan ochiq oluklar (2.22-rasm, d) 200 kVtgacha quvvatga ega bo'lgan DC mashinalarining ankerlarida qo'llaniladi.
Ochiq oluklar, xanjar o'rashlari (2.22-rasm, e) quvvati 200 kVt dan ortiq bo'lgan doimiy to'g'ridan-to'g'ri mashinalarning armaturalarida, 15-100 kVt quvvatli sinxron mashinalarning rotorlarida, quvvatli asinxron mashinalarning statorlarida qo'llaniladi. 400 kVt dan ortiq va katta sinxron mashinalar.
Koson izolyatsiyasi sleeve yoki doimiy bo'lishi mumkin.
Yivning yarim ochiq va ochiq shakllari bilan simlarning to'g'ridan-to'g'ri qismi yoki sleeve izolyatsiyasi bo'lgan rulonlar bir necha qatlamli izolyatsion material bilan o'raladi va qatlamlarni mahkamlash uchun ular izolyatsion lentalar bilan o'raladi. Yarim yopiq truba shakli bilan, o'rashni yotqizishdan oldin bir necha qatlamlardan yenglar oluklarga joylashtiriladi. Yeng izolyatsiyasi bajarilishida oddiy va truba ichida kam joy egallaydi, lekin u 660 V dan ortiq bo'lmagan ish kuchlanishiga ega bo'lgan mashinalarda ishlatilishi mumkin. Buning sababi, gilzalar va lenta izolyatsiyasi o'rtasidagi birikmalarda rulonlarning old qismlarida izolyatsiya buzilishi bo'lishi mumkin. Shuning uchun 1000 V dan yuqori kuchlanishli barcha mashinalarning o'rashlari to'liq izolyatsiya qilingan.
Bunday holda, rulonlar yoki o'ralgan novdalar butun sxema bo'ylab izolyatsion lenta bilan o'ralgan. Lentaning materiali o'rashning issiqlikka chidamlilik sinfiga qarab tanlanadi, qatlamlar soni mashinaning ish kuchlanishiga qarab belgilanadi.
Supero'tkazuvchilar va o'ralgan rulonlarni izolyatsiyalovchi lenta bilan o'rashning bir necha yo'li mavjud.
Tasodifiy sxema bo'yicha lenta bilan o'rash (2.23-rasm, a) - izolyatsion qatlam hosil bo'lmaydi, shuning uchun bu usul faqat rulonning burilishlarini mahkamlash yoki yeng izolyatsiyasi qatlamlarini ushlab turish uchun ishlatiladi.
Ipni uchdan uchiga o'rash (2.23-rasm, b) - uzluksiz izolyatsiya qatlami olinmaydi, chunki bo'g'inlarda bobinning yalang'och qismlari bo'lishi mumkin. Bunday izolyatsiya faqat kangalning yivli qismlarini himoya qilish uchun ishlatiladi.
DA
Guruch. 2.23. : a - alohida; b - dumba; ichida - o'zaro
Bir-birining ustiga yopishgan lenta o'rash (2.23-rasm, v) - lasan yoki novda asosiy izolyatsiyasi hosil bo'ladi. Shu bilan birga, lentaning oldingi navbati uning kengligining 1/3, 1/2 yoki 2/3 qismi bilan qoplangan. Ko'pincha, lenta kengligining 1/2 qismini qoplash ishlatiladi. Bunday holda, izolyatsiyaning haqiqiy qalinligi hisoblanganidan ikki baravar ko'pdir.
Bobinlarning interturn va korpus izolatsiyasiga qo'shimcha ravishda, o'rashlarda qo'shimcha izolyatsion qistirmalari qo'llaniladi: yivning pastki qismida, o'rash qatlamlari orasida, simli bandajlar ostida, frontal qismlar o'rtasida. Bu qistirmalari elektr karton, lak mato va izolyatsion plyonkalar va shisha tolali, mikafolia, egiluvchan mikanit va boshqalardan tayyorlangan issiqlikka bardoshli izolyatsiyali mashinalarda ishlab chiqariladi.
Izolyatsiyaning issiqlikka chidamliligi uning eng muhim xususiyatlaridan biridir. Ushbu parametrga qarab, izolyatsiyalash materiallari ettita sinfga bo'linadi: Y (90 ° C), A (105 ° C), E (120 ° C), B (130 ° C), F (155 ° C), H ( 180 °S), S (180 °S dan yuqori).
Izolyatsiyaning dielektrik xususiyatlari uning elektr quvvati va elektr yo'qotishlari bilan tavsiflanadi. Slyuda asosidagi materiallar yuqori elektr quvvatiga ega. Misol uchun, slyuda lentasining elektr quvvati markasi va qalinligiga qarab 16 - 20 kV / mm, emdirilmagan paxta lentasi - atigi 6 va shisha lenta - 4 kV / mm.
Izolyatsiya qiluvchi materiallarning elektr quvvati sariqlarni ishlab chiqarishda deformatsiyalar natijasida sezilarli darajada kamayishi mumkin. Tegishli eritmalar bilan singdirilgandan so'ng, ba'zi izolyatsion materiallarning elektr va mexanik kuchi ortadi.
Elektr mashinalarining o'rashlari uchun tolali, emalli va kombinatsiyalangan izolyatsiyali simlar va yumaloq, to'rtburchaklar va shaklli bo'laklarning yalang'och simlari ishlatiladi.
Emal qilingan dumaloq va to'rtburchak simlar tolali izolyatsiyaga ega simlar o'rniga tobora ko'proq foydalanilmoqda, chunki emal izolyatsiyasi tolali izolyatsiyaga qaraganda yupqaroqdir.
Elektr mashinasining o'rashi burilishlar, bobinlar va lasan guruhlaridan iborat.
Bobin - bir-biriga ketma-ket ulangan, qo'shni qarama-qarshi qutblar ostida joylashgan ikkita o'tkazgich. Bobin bir nechta parallel o'tkazgichlardan iborat bo'lishi mumkin. Burilishlar soni mashinaning nominal kuchlanishiga bog'liq va o'tkazgichlarning tasavvurlar maydoni uning oqimiga bog'liq.
Bobin - mos keladigan tomonlar tomonidan ikkita yivga yotqizilgan va bir-biriga ketma-ket ulangan bir nechta burilish. Bobinning yadrolarning yivlarida joylashgan qismlari tirqishli yoki faol deb ataladi va yivlarning orqasida joylashganlar frontal deb ataladi.
Bobinning qadami - bobin yoki bobinning yon tomonlari o'rnatilgan yivlarning markazlari orasiga o'ralgan truba bo'linmalari soni. Bobin balandligi diametrli yoki qisqartirilishi mumkin. Diametral qutb bo'linishiga teng qadam deb ataladi va qisqartirilgan - diametrikdan bir oz kamroq.
Bobinlar guruhi bir xil fazaning bir nechta ketma-ket bog'langan sariqlaridan iborat bo'lib, ularning yon tomonlari ikkita qo'shni qutb ostida yotadi.
O'rash - yivlarga yotqizilgan va ma'lum bir naqsh bo'yicha bog'langan bir nechta lasan guruhlari.
Elektr mashinalarining o'rashlari pastadir, to'lqinli va estrodiollarga bo'linadi. Yivni to'ldirish usuliga ko'ra, ular bir qatlamli va ikki qatlamli bo'lishi mumkin. Bir qatlamli o'rash bilan, bobinning yon tomoni balandligi bo'ylab butun yivni egallaydi va ikki qatlamli o'rash bilan faqat yarmi, ikkinchi yarmi boshqa bobinning mos keladigan tomoni bilan to'ldiriladi.
Asenkron mashinalarda stator o'rashining asosiy turi qisqartirilgan qadam bilan ikki qatlamli o'rashdir. Bir qatlamli sariqlar faqat kichik o'lchamdagi elektr motorlarda qo'llaniladi.
Shaklda. 2.24 ikki qavatli uch fazali o'rashning ochilgan va frontal (oxirgi) davrlarini ko'rsatadi. Yiv qismidagi rulonlarning yon tomonlari ikkita chiziq bilan ko'rsatilgan - qattiq va chiziqli. Qattiq chiziq yivning yuqori qismiga joylashtirilgan bobinning yon tomonini ko'rsatadi va chiziq chizig'i yivning pastki qismiga o'rnatilgan bobinning pastki tomonidir. Vertikal chiziqlardagi bo'shliqlarda yadroning oluklari raqamlari ko'rsatilgan. Frontal qismlarning pastki va yuqori qatlamlari mos ravishda kesilgan va qattiq chiziqlar bilan tasvirlangan.
Birinchi, ikkinchi va uchinchi fazalarning boshlanishi CI, C2, C3 (eski, lekin keng qo'llaniladigan GOST bo'yicha) yoki Ul, VI, W1 (yangi GOST bo'yicha) va bu bosqichlarning oxiri mos ravishda C4 deb belgilanadi. , C5, C6 yoki U2, V2, W2. Diagramma o'rash turini ko'rsatadi, shuningdek uning parametrlarini beradi: z - oluklar soni; 2p - qutblar soni; y - oluklar bo'ylab o'rash qadami; a - fazadagi parallel shoxlar juftlari soni; m - fazalar soni; fazali ulanish usuli - Y - yulduz, L - uchburchak.
Stator sariqlari bir qatlamli va ikki qatlamli qilingan. Bir qatlamli o'rashlarni o'rash maxsus mashinalarda mexanizatsiyalashgan holda amalga oshiriladi.
Bir qatlamli o'rashlar boshqa shaklga ega va bir bobin guruhining old qismlari bir xil shaklga ega, lekin har xil o'lchamlarga ega (2.25-rasm). Stator yadrosining yivlariga o'rashni yotqizish uchun bobinlarning old qismlari aylana bo'ylab ikki yoki uch qatorda o'rnatiladi. Eng keng tarqalgan bir qatlamli ikki va uch tekislikli o'rashlar (o'rashning old qismlari ikki yoki uch darajada joylashgan.
Asinhron motorlarning rotorlari qisqa tutashgan yoki fazali o'rash bilan amalga oshiriladi. Qadimgi konstruktsiyalarning elektr mashinalarining qisqa tutashgan o'rashlari mis novdalarning "sincap qafasi" shaklida qilingan, ularning uchlari mis qisqa tutashgan halqalarda burg'ulangan teshiklarda lehimlangan (2.3-rasmga qarang). 100 kVtgacha quvvatga ega zamonaviy asenkron elektr mashinalarida rotorning qisqa tutashgan o'rashi uning oluklarini eritilgan alyuminiy bilan to'ldirish orqali hosil bo'ladi.
S1 S6 S2 S4 SZ S5
Guruch. 2.25. (r \u003d 24; p \u003d 2): a - juft juft qutblar bilan; b - frontal qismlarning joylashishi; in - qutblarning toq sonli juftlari bilan; g - frontal qismlarning joylashishi
Asenkron motorlarning fazali rotorlarida to'lqin yoki pastadir sargilari ko'pincha ishlatiladi. Eng keng tarqalgan to'lqinli sariqlar, ularning afzalligi guruhlararo ulanishlarning minimal sonidadir. To'lqinli o'rashning asosiy elementi oddiy tayoqdir. Ikki qatlamli to'lqinli o'rash rotorning uchidan uning har bir yopiq yoki yarim yopiq oluklariga ikkita rodni kiritish orqali amalga oshiriladi. 24 teshikka ega bo'lgan to'rt kutupli rotorning to'lqinli o'rash diagrammasi rasmda ko'rsatilgan. 2.26 a. To'lqinli o'rashning qadami qutblar soniga bo'lingan uyalar soniga teng. Shaklda ko'rsatilgan sxema uchun. 2.26, a, u 6 ga teng bo'ladi. Bu truba 1 ning yuqori tayoqchasi 6 o'rash qadami bilan truba 13 ning yuqori tayoqchasi va pastki rod bilan bog'langan truba 7 ning pastki novdasiga yaqinlashadi, degan ma'noni anglatadi. ning truba 19. 6 ga teng qadam bilan o'rashni davom ettirish uchun, truba 19 ning pastki tayoqchasini 1 ning yuqori novdasi bilan ulash kerak, bu esa o'rashni yopishni anglatadi, bu qabul qilinishi mumkin emas. Bunga yo'l qo'ymaslik uchun o'rash qadamini bir truba bilan qisqartiring yoki uzaytiring. Bir truba bilan qisqartirilgan to'lqinli o'rashlar qisqa o'tishli o'rashlar deb ataladi va bir truba bilan kattalashgan - cho'zilgan o'tishli o'rashlar.
O'rash diagrammasida qutb va fazadagi uyalar soni ikkitadir, shuning uchun rotorni ikkita aylanib o'tish kerak va to'rt kutupli o'rashni hosil qilish uchun rotorning qarama-qarshi tomonida etarli ulanishlar mavjud emas, uni chetlab o'tish orqali olinishi mumkin, ammo teskari yo'nalishda.
To'lqinli o'rashlarda o'rashning oldingi qadami qo'rg'oshinlar tomonidan (slip halqalari) va o'rashning orqa qadami sirpanish halqalariga qarama-qarshi tomondan farqlanadi. Rotorni teskari yo'nalishda chetlab o'tish, bu holda orqa pog'onaga o'tish, 18-gachasi yivning pastki novdasini uning orqasida bir qadam orqada joylashgan pastki novda bilan ulash orqali erishiladi. Keyinchalik, rotorning ikkita aylanmasi amalga oshiriladi. Rotorni orqaga qadamda aylanib o'tishni davom ettirib, 12-gachasi tirqishning pastki tayog'i 6-gachasi tirgakning yuqori tayoqchasiga ulanadi. Keyingi ulanishlar buni amalga oshiradi. Yiv 1 ning pastki tayoqchasi 19-gachasi trubaning ustki tayoqchasiga ulanadi, u (diagrammadan ko'rinib turibdiki) truba 13 ning pastki tayoqchasiga va u o'z navbatida 7-gachasi yivning yuqori tayoqchasiga ulanadi. Ushbu yivning yuqori tayoqchasining ikkinchi uchi birinchi bosqichning oxirini tashkil etuvchi chiqishga o'tadi.
Asenkron motorlarning fazali rotorlarining o'rashlari asosan "yulduz" bilan o'rashning uchta uchi chiqishi bilan sirpanish halqalariga ulanadi. Rotorning o'rash o'tkazgichlari PI, P2, R3 (eski GOST bo'yicha) yoki Kl, LI, Ml (yangi GOST bo'yicha) va o'rash fazalarining uchlari mos ravishda P4, P5, P6 yoki K2, L2 deb nomlanadi. , M2.
Rotor o'rashining fazalarining boshlanishi va uchlarini bog'laydigan jumperlar Rim raqamlari bilan ko'rsatilgan, masalan, birinchi bosqichda P1 ning boshini va P4 ning oxirini bog'laydigan jumper I-IV, P2 va P5 - II-V, P3 va P6 - III-VI .
DC mashinalarining armaturalari uchun pastadir va to'lqinli o'rashlar qo'llaniladi. Oddiy armatura to'lqinli o'rash (2.26-rasm, b) uchastkaning chiqish uchlarini ikkita kollektor plitasi AC va BD bilan bog'lash orqali olinadi, ularning orasidagi masofa ikki qutbli bo'linish (2m) bilan belgilanadi. O'rashda birinchi aylanma yo'lning oxirgi qismining oxiri aylanma yo'l boshlangan qismga ulashgan qismning boshiga ulanadi, so'ngra aylanma yo'llar armatura va kollektor bo'ylab barcha oluklar to'ldirilguncha davom ettiriladi. o'rash yopiladi.
Sariqlarni ta'mirlashga tayyorlash. O'rashlarni ta'mirlash ta'mirlash bo'limi yoki korxonaning o'rash uchastkalarida maxsus o'qitilgan ishchilar tomonidan amalga oshiriladi. Mashinalarni ta'mirlashga tayyorlash o'rash simlarini, izolyatsion, emprenye va yordamchi materiallarni tanlashdan iborat. Sariqlarni ta'mirlash uchun zarur bo'lgan materiallar ro'yxati elektr mashinasining operatsion hujjatlariga kiritilgan.
Bir bobinning burilishlari yoki turli fazalarning simlari orasidagi o'rashdagi qisqa tutashuvlarni aniqlash uchun maxsus qurilmalar qo'llaniladi. O'rashning nosozlik xususiyatini aniqlab, uni tuzatishga kirishadilar.
Elektr mashinalarining o'rashlarini kapital ta'mirlash texnologiyasi quyidagi asosiy operatsiyalarni o'z ichiga oladi:
o'rashni demontaj qilish;
yadroning oluklarini eski izolyatsiyadan tozalash;
mashinaning yadrosi va mexanik qismini ta'mirlash;
o'rash bobinlarini eski izolyatsiyadan tozalash;
o'rashni ishlab chiqarish uchun tayyorgarlik operatsiyalari;
o'rash bobinlarini ishlab chiqarish;
yadro va o'rash ushlagichlarini izolyatsiyalash;
o'rashni yivga yotqizish;
lehimli o'rash ulanishlari;
yivlarda o'rashni mahkamlash;
o'rashni quritish va emdirish.
Stator sariqlarini ta'mirlash. Stator o'rashini ishlab chiqarish shablonga individual sariqlarni o'rash bilan boshlanadi. Shablonning o'lchamini to'g'ri tanlash uchun rulonlarning asosiy o'lchamlarini, asosan ularning tekis va old qismlarini bilish kerak. Demontaj qilingan mashinalarning o'rash bobinlarining o'lchamlari eski o'rashni o'lchash yo'li bilan aniqlanadi.
Bo'shashgan stator sariqlarining sariqlari odatda universal shablonlarda amalga oshiriladi (2.27-rasm). Bunday shablon po'lat plastinka 1 bo'lib, u o'rash mashinasining shpindeliga payvandlangan gilza 2 yordamida ulanadi. Plastinka trapezoid shakliga ega. Uning uyasiga yong'oq bilan mahkamlangan to'rtta tirgak o'rnatilgan. Turli uzunlikdagi rulonlarni o'rashda pinlar tirqishlarga o'tkaziladi. Turli xil kenglikdagi rulonlarni o'rashda tirgaklar bir tirqishdan ikkinchisiga o'tkaziladi.
AC mashinalarining stator sariqlarida, odatda, bir nechta qo'shni sariqlar ketma-ket ulanadi va ular lasan guruhini tashkil qiladi. Keraksiz lehim bo'g'inlarining oldini olish uchun, bitta lasan guruhining barcha bobinlari qattiq sim bilan o'ralgan. Shuning uchun, tekstolit yoki alyuminiydan ishlangan roliklar 4, tirgaklarga 3 qo'yiladi. Rolikdagi oluklar soni lasan guruhidagi eng ko'p bobinlar soniga teng, yivlarning o'lchamlari shunday bo'lishi kerakki, ular bobinning barcha o'tkazgichlari ularga mos kelishi mumkin.
Guruch. 2.27.: 1 - plastinka; 2 - vtulka; 3 - soch turmagi; 4 - roliklar
Ba'zan, vosita sariqlarini ta'mirlashda, etishmayotgan simlarni boshqa marka va bo'limlarning simlari bilan almashtirish kerak. Xuddi shu sabablarga ko'ra, lasanni bitta sim bilan o'rash o'rniga, ikkita (yoki undan ko'p) parallel simlar bilan o'rash qo'llaniladi, ularning umumiy kesimi kerakli qismga teng. Ta'mirlangan dvigatellarning simlarini almashtirganda, birinchi navbatda (bobinlarni o'rashdan oldin) ular 0,7 - 0,75 bo'lishi kerak bo'lgan yivning to'ldirish koeffitsientini tekshiradilar.
Ikki qavatli o'rashning bobinlari shablonga o'ralganidek, yadroning yivlariga guruhlarga joylashtiriladi. Simlar bir qatlamda taqsimlanadi va yivga ulashgan bobinlarning yon tomonlarini qo'yadi. Bobinlarning pastki tomonlari barcha yivlarga yotqizilgunga qadar, rulonlarning boshqa tomonlari yivlarga yotqizilmaydi (2.28-rasm). Keyingi rulonlar yuqori va pastki tomonlar bilan bir vaqtning o'zida joylashtiriladi. Yivlardagi rulonlarning yuqori va pastki tomonlari o'rtasida, qavs shaklida egilgan elektr kartondan izolyatsiyalash qistirmalari o'rnatiladi va old qismlar o'rtasida - laklangan mato yoki karton plitalardan ularga yopishtirilgan laklangan mato bo'laklari.
Yopiq teshiklari bo'lgan eski dizayndagi elektr mashinalarini ta'mirlashda, o'rashni demontaj qilishdan oldin uning haqiqiy o'rash ma'lumotlarini (sim diametri, tirqishdagi simlar soni, tirqishlar bo'ylab o'rash qadami va boshqalar) olish tavsiya etiladi, so'ngra eskizlarni tuzing. old qismlarga va stator uyalarini belgilang (bu ma'lumotlar o'rashni tiklashda kerak bo'lishi mumkin).
Guruch. 2.28.
Guruch. 2.29. : 1 - po'lat mandrel; 2 - yeng
Yopiq tirqishli sariqlarni ishlab chiqarish bir qator xususiyatlarga ega. Bunday o'rashlarning yivli izolatsiyasi elektr karton va laklangan matodan tayyorlangan yenglar shaklida amalga oshiriladi. Dastlab, mashinaning yivlarining o'lchamlariga ko'ra, ikkita yaqinlashib kelayotgan takozdan iborat po'lat mandrel 1 tayyorlanadi (2.29-rasm). Mandra gilzaning qalinligi bo'yicha yivdan kichikroq bo'lishi kerak 2. Keyin, eski gilzaning o'lchamlariga ko'ra, elektr karton va laklangan matolardan blankalar to'liq yenglar to'plamiga kesiladi va ular tayyorlanadi. Mandra 80 - 100 ° C ga qadar isitiladi va lak bilan singdirilgan blanka bilan mahkam o'raladi. Paxta tasmasi ish qismining ustiga to'liq qoplama bilan mahkam yotqizilgan. Mandra atrof-muhit haroratiga sovutilgandan so'ng, takozlar tarqaladi va tayyor sleeve chiqariladi. O'rashdan oldin yenglar statorning yivlariga joylashtiriladi, so'ngra ular po'lat panjaralar bilan to'ldiriladi, ularning diametri izolyatsiyalangan o'rash simining diametridan 0,05 - 0,1 mm kattaroq bo'lishi kerak. Ko'rfazdan bitta lasanni o'rash uchun zarur bo'lgan bir parcha sim kesiladi. Uzun sim o'rashni murakkablashtiradi va yiv orqali tez-tez tortilishi tufayli izolyatsiya ko'pincha buziladi.
Broshga o'rash odatda statorning har ikki tomonida joylashgan ikkita o'rash tomonidan amalga oshiriladi (2.30-rasm). Old tomondan izolyatsiya
normal muhitda ishlash uchun mo'ljallangan 660 V gacha bo'lgan kuchlanishli mashinalarning o'rashlari LES shisha lentasi bilan amalga oshiriladi, har bir keyingi qatlam avvalgisini yarmiga qoplaydi. Guruhning har bir bobini yadro oxiridan boshlab o'ralgan. Birinchidan, izolyatsion sleevening yivdan chiqadigan qismi lenta bilan o'raladi, so'ngra rulonning bir qismi egilishning oxirigacha. Guruh boshlarining o'rtasi shisha lenta bilan to'liq bir-biriga o'ralgan. Lentaning uchi boshga elim bilan o'rnatiladi yoki unga mahkam tikiladi. Yivda yotadigan o'rash simlari olxa, qayin, plastmassa, tekstolit yoki getinaksdan yasalgan yivli takozlar yordamida ushlab turiladi. Takoz yadrodan 10 - 15 mm uzunroq va yiv izolatsiyasidan 2 - 3 mm qisqaroq va qalinligi kamida 2 mm bo'lishi kerak. Namlikka chidamliligi uchun yog'och takozlar 120-140 ° S haroratda quritilgan yog'da 3-4 soat davomida "qaynatiladi".
Guruch. 2.30. 10>
|
| |