nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Metodologiya - Berilganlarni fizik modellashtirish

|
Berilganlarni fizik modellashtirish
|
bet | 3/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 21,41 Kb. | | #246374 |
Bog'liq Nafosat tezisMetodologiya
Fizik modellashtirishda qo'llaniladigan metodologiyalar quyidagilarni o'z ichiga oladi:
Differensial Tenglamalar: Tabiiy va texnik tizimlarning vaqt bo'yicha o'zgarishlarini tavsiflash uchun differensial tenglamalar keng qo'llaniladi. Bu metod, dinamik tizimlarning rivojlanishini tahlil qilishda juda muhimdir.
Monte Carlo Simulyatsiyalari: Bu usul, tasodifiy namunalar yordamida murakkab matematik yoki fizik jarayonlarni modellashtirish uchun ishlatiladi. U keng qamrovli statistik ma'lumotlar bilan ishlashda juda samarali hisoblanadi.
Molekulyar Dinamika: Atom va molekulalarning harakatini va o'zaro ta'sirlarini vaqt bo'yicha modellashtirish uchun ishlatiladigan usul. Bu usul materialshunoslik va kimyoda keng qo'llaniladi.
Ma'lumotlar tahlili va sun'iy intellekt: Katta hajmdagi ma'lumotlarni tahlil qilish va ular asosida modellarni o'qitish uchun sun'iy intellekt va mashinani o'rganish usullari qo'llaniladi. Bu usullar, modellashtirishni yanada aniqlashtirish va optimallashtirish imkonini beradi.
Ushbu metodologiyalar, tadqiqotning turli bosqichlarida qo'llanilishi mumkin bo'lib, ular yordamida murakkab fizik jarayonlar va tizimlarni chuqurroq tushunish va ularni samarali boshqarish mumkin.
Ma'lumotlar tahlili va natijalar
Ma'lumotlar tahlili, fizik modellashtirishda juda muhim rol o'ynaydi. Ushbu jarayonda quyidagi bosqichlar mavjud:
Ma'lumotlarni to'plash: Tadqiqot uchun zarur bo'lgan ma'lumotlar turli manbalardan yoki eksperimentlar orqali to'planadi. Bu ma'lumotlar real dunyo kuzatuvlari yoki laboratoriya sinovlari natijalari bo'lishi mumkin.
Ma'lumotlarni tozalash va tahlil qilish: To'plangan ma'lumotlar turli xil statistik usullar yordamida tozalanadi va tahlil qilinadi. Bu jarayon, ma'lumotlardagi kamchiliklar va shov-shuvlarni bartaraf etishni o'z ichiga oladi.
Modelni sinash va optimallashtirish: Tahlil qilingan ma'lumotlar asosida ishlab chiqilgan modellar sinovdan o'tkaziladi va zaruratga ko'ra ularni optimallashtirish ishlari amalga oshiriladi. Bu, modelning aniq va ishonchli natijalar berishini ta'minlaydi.
|
| |
Fan mazmuni
    
Mashgʻulotlar shakli: maʼruza (М)

Fan mazmuni
Mashgʻulotlar shakli: maʼruza (М)
|
|
Tizim tushunchasi va unung turli ta‘riflari.
|
|
Tizimlarning tasnifi.
|
|
Tizimlarning faoliyat ko‘rsatish va rivojlanish qonuniyatlari.
|
|
Axborot tizimlari.
|
|
Axborot tizimlarida ma’lumotlarni tasvirlash.
|
|
Ma’lumotlarning axborotli modellari.
|
|
Axborot texnologiyalari va ularning turlari.
|
|
Zamonaviy axborot texnologiya vositalari.
|
|
Multimedia texnologiyalari, tarmoq texnologiyalari
|
|
Axborot texnologiyalari evolyutsiyasi.
|
|
Avtomatlashtirilgan axborot tizimlari.
|
|
Avtomatlashtirilgan axbort tizimining tuzilmasi va ta’minoti.
|
|
Avtomatlashtirilgan axborot tizimlaring tasnifi.
|
|
Avtomatlashtirilgan axborot tizimlari samaradorligi.
|
M15
| Ta’limda axborot va kommunikasiya texnologiyalari. |
Mashgʻulotlar shakli: Amaliyot (A)
|
A1
|
Axborot tizimlarida ma’lumotlarni tasvirlash va tashkil etish, axborotlarni izlash.
|
A2
|
Ma’lumotlarning axborotli modellari.
|
A3
|
Zamonaviy axborot texnologiya vositalari bilan tashishi.
|
A4
|
Grafik axborotlar bilan ishlovchi dasturiy vositalari bilan ishlash.
|
A5
|
Sonli axborotlar bilan ishlash texnologiyasi va uning dasturiy vositalari bilan ishlash.
|
A6
|
Ma’lumotlar bazasi va banki haqida ma’lumotlar.
|
A7
|
Multimedia texnologiyalari bilan ishlash.
|
A8
|
Internet texnologiyasi va uning xizmatlari, distansion (masofaviy) ta’lim texnologiyasi bilan ishlash.
|
A9
|
Avtomatlashtirilgan axborot texnologiyalari bilan tanishuv.
|
A10
|
Avtomatlashtirilgan axborot tizimini yaratish.
|
A11
|
Avtomatlashtirilgan axborot tizimlar evolyusiyasi.
|
A12
|
Ekspert tizimi.
|
A13
|
Avtomatlashtirilgan axborot tizimini yaratish va rivojlantirishning zamonaviy tendensiyasi va omillari.
|
A14
|
Shaxsning ta’lim, tarbiyasi va rivojlanishida zamonaviy axborot texnologiyalari va pedagogik dasturiy vositalari
|
A15
|
Axborot – kommunikasiya texnologiyalari vositalarini yaratish va o’quv-tarbiya jarayonida qo’llashning didaktik asoslari.
|
*.
24-rasmda tasvirlangan burchaklar raqamlarini ularning gradus o‘lchovlari o‘sish 
tartibida yozing.
13

36
26
1. Qog‘oz varag‘iga burchak chizing. Varaqni
buklash orqali chizilgan burchakdan: a) 2 marta
katta; b) 2 marta kichik; c) uni to‘g‘ri burchakka
to‘ldiruvchi burchakni hosil qiling.
2. Sinf doskasida ikkita burchak tasvirlangan.
Qo‘lingizda bo‘r va ip bor. Ular yordamida bur
-
chaklarni qanday taqqoslash mumkin?
3. Yerga to‘g‘ri burchak chizilgan. Uning to‘g‘ri
burchak ekanini ip bilan qanday tekshirish
mumkin?
4. Yerda berilgan burchakka teng burchakni faqat
ip yordamida qanday yasash mumkin?
5. Tanga yordamida aylana chizing. Bu aylana
-
ning markazini qanday aniqlasa bo‘ladi?
6. Bilyard stoli ustidagi sharning harakatini kuzat
-
ganmisiz? U har gal stol tomoniga urilganda,
qanday burchak ostida kelib urilgan bo‘lsa,
shunday burchak ostida tomondan qaytadi
(25a-rasm):
a) Stol markazida turgan sharni biror yo‘nalish-
da harakatlantiring va uning harakat trayekto
-
riyasini chizing
(25b-rasm)
;
b)
E
nuqtada turgan sharning
AD
va
AB
tomonlarga urilib,
F
nuqtada turgan sharga
tegadigan trayektoriyasini chizib ko‘rsating
(25c-rasm)
;
d)
E
nuqtada turgan sharning
AD
,
AB
va
BC
tomonlariga urilib,
D
teshikka tushadigan tra
-
yektoriyasini chizib ko‘rsating
(25d-rasm)
.
“GeoGebra” – matematikadan “jonli” chizmalar dasturi 
GeoGebra

|
“GeoGebra” – matematikadan “jonli” chizmalar dasturi
GeoGebra Pdf ko'rish
|
bet | 23/108 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 53,35 Mb. | | #240157 |
Bog'liq Geometriya 7 uzb 202243
“GeoGebra” – matematikadan “jonli” chizmalar dasturi
GeoGebra
bu geometriya, algebra va boshqa yo‘nalishlar bo‘yicha ta’limning turli da
-
rajalarida foydalanish uchun dinamik (“jonli”) chizmalar yaratish imkoniyatini beradigan
bepul dastur hisoblanadi. U geometrik shakllar, algebraik ifodalar, jadvallar, grafiklar va
statistika bilan ishlash uchun keng imkoniyatlarni taqdim etadi va qulaylik uchun barcha
funksiyalar bitta paketga kiritilgan. Ushbu ochiq kodli dasturiy ta’minot 2002-yilda avstri
-
yalik matematik
Markus Xenvarter
tomonidan Java dasturlash tilida yaratilgan bo‘lib, bir
qancha tillarda ishlash imkoniyati mavjud. Hozirgi kunda undan dunyo bo‘ylab millionlab
insonlar foydalanib kelmoqda.
“GeoGebra” dasturining afzalliklari:
• bepul tarqatiladi;
• ko‘p tilli interfeys;
• grafik interfeysning soddaligi va qulayligi;
• turli xil operatsion tizimlarga (hatto planshetlar va smartfonlarga) o‘rnatish imkoniyati
va onlayn versiyaning mavjudligi
• foydalanuvchilar materiallar qo‘shishi uchun ochiq bo‘lgan misollar bazasi.
“GeoGebra” dasturining qismlari
Kalkulyatorlar to‘plami
Funksiyalarni tekshirish, tenglamalarni yechish, geometrik shakllar va
3D obyektlarni qurishga mo‘ljallangan.
Grafik kalkulyator
Turli funksiyalar grafiklarini qurish, tenglamalarni tadqiq qilish va
ma’lumotlarni tasvirlashga mo‘ljallangan.
3D
kalkulyator
Turli chizmalar, 3D (uch o‘lchovli) geometrik shakllar va obyektlarni
chizishga mo‘ljallangan.
Geometriya
Turli geometrik shakllarni chizish va almashtirishga mo‘ljallangan.
CAS kalkulyator
Turli tenglamalarni yechish, algebraik ifodalar shaklini almashtirish,
hosila va integrallarni hisoblashga mo‘ljallangan.
“GeoGebra” geometriya dasturida
GeoGebra
dasturi geometriyaga oid masalalarni yechish uchun mo‘ljallangan: unda
siz nuqta, kesma, vektor, segment, to‘g‘ri chiziqlardan foydalanib barcha turdagi geomet
-
rik shakllarni yaratishingiz, ularni dinamik ravishda o‘zgarishini ko‘rishingiz, shuningdek,
ma’lum bir to‘g‘ri chiziqqa perpendikulyar yoki parallel chiziqlar chizishingiz, o‘rta perpen
-
dikulyar, burchaklarning bissektrisalari, kesmalar uzunligini hamda ko‘pburchaklar yuza
-
sini aniqlashingiz mumkin.
|
| |
2-Mavzu. Ilmiy tadqiqot faoliyatining tuzilmasi va tarkibi

|
2-Mavzu. Ilmiy tadqiqot faoliyatining tuzilmasi va tarkibi
|
bet | 1/2 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 42,5 Kb. | | #150830 |
Bog'liq 2-Maruza
2-Mavzu. ILMIY - TADQIQOT FAOLIYATINING TUZILMASI VA TARKIBI
Fanning mavjudligi va rivojlanish shakli - bu ilmiy izlanishlar.
Ilmiy (tadqiqot) faoliyat - bu yangi bilimlarni olish va qo'llashga qaratilgan faoliyat.
Ilmiy tadqiqot - bu ob'ekt, jarayon yoki hodisani, ularning tuzilishi va aloqalarini har tomonlama o'rganishga, shuningdek, inson uchun foydali natijalarni olish va amaliyotga tatbiq etishga qaratilgan faoliyat. Uning ob'ekti - moddiy yoki ideal tizim, uning ob'ekti - bu tizimning tuzilishi, elementlarining o'zaro ta'siri, turli xossalari, rivojlanish naqshlari va boshqalar.
Ilmiy tadqiqotlar turli sabablarga ko'ra tasniflanadi. Moliyalashtirish manbasiga ko'ra, tadqiqot byudjet, shartnoma va moliyasiz deb ajratiladi.
Byudjet tadqiqotlari davlat byudjetidan moliyalashtiriladi.
Shartnoma bo'yicha o'qish pudratchi tashkilotlar tomonidan biznes shartnomalari bo'yicha moliyalashtiriladi.
Pulsiz tadqiqotlar olimning tashabbusi, individual o'qituvchining rejasi bo'yicha olib borilishi mumkin.
Tadqiqot ishlarining tarkibi va mazmuni
Tadqiqot ishi ilmiy tadqiqot xarakteriga ega bo'lishi kerak, uning markazi muammo (o'rta, global bo'lmagan).
Ishda quyidagilar bo'lishi kerak:
1. Sarlavha sahifasi
2. Mundarija (ish rejasi)
3. Kirish (adabiyotlar tahlili, muammolar, dolzarblik, gipoteza, maqsadlar, vazifalar, ob'ekt, tadqiqot predmeti, tadqiqot taraqqiyoti)
4. Bo'limlar, boblar bo'yicha asosiy (mazmunli) qism (vazifalarga muvofiq)
5. Har bir bob uchun xulosalar
6. Xulosa (ishning vazifalari bilan bevosita bog'liq)
7. Bibliografik ro'yxat, Internet -resurslar ro'yxati. Manbalarga havolalar matnda kvadrat qavs ichida joylashtirilgan, masalan: [3] yoki [1; 4; 1.3.]
8. Ilova (grafikalar, diagrammalar, rasmlar, jadvallar)
Tadqiqot ishida qo'yilgan vazifalar - tadqiqot maqsadiga erishish rejasi (bosqichlari). Muammo bayoni fe'ldan boshlanishi kerak: aniqlash, ishlab chiqish, o'tkazish, hal qilish, tahlil qilish, umumlashtirish va boshqalar.
Masalan, agar tadqiqot maqsadi yosh maktab o'quvchilarida skoliozning sabablarini o'rganish bo'lsa, tadqiqotning vazifalari quyidagicha bo'ladi.
1. Maktab binolari (sinflari) ga tadqiqot o'tkazing.
2. Talabalarning tibbiy yozuvlar ma'lumotlarini tahlil qilish,
skolyozga ega.
Tadqiqot ishini yozishda katta xatolar:
• Asar mavzusi yoki sarlavhasi noto'g'ri yozilgan.
• nazorat guruhining yo'qligi yoki noto'g'ri tanlov.
• Olingan natijalarga statistik ishlov berilmasligi.
• Olingan natijalarni noto'g'ri talqin qilish.
• tadqiqot xulosalari va natijalarining nomuvofiqligi.
Tadqiqot mavzusini tanlashda quyidagilarni yodda tuting:
1. Ish mavhum bo'lmasligi kerak. Ko'p adabiy materiallardan voz kechish kerak.
2. Mavzuni dastlabki shakllantirish so'zlar bilan boshlanadi: tahlil, taqqoslash, o'rganish, ta'sir, ta'rif, identifikatsiya va h.k.
3. Asar mavzusi ishning maqsadiga mos keladi.
4. Mavzu bajarilgan ishning mohiyatini aks ettirishi kerak. Reklama shiorlarini ishlatmang.
|
| |
Agar uchburchak teng yonli bo‘lsa, ... burchaklari teng bo‘ladi.
6

175
3. Berilgan xossaga ega bo‘lgan geometrik shaklni o‘ng ustundagi mos
qatorga yozing.
1.
Uzunligi 5 cm
2 Nuqta va uchlari shu nuqtalarda bo‘lgan ikkita nurdan iborat
3 Kesishmaydigan to‘g‘ri chiziqlar
4 Uchidan chiqqan balandligi ham, medianasi ham bissektrisasi
bo‘ladi
5 Hamma tomonlari teng uchburchak
6 Ikkita tomoni teng uchburchak
7
Burchakni ikkita teng burchakka ajratadi
8 Ikkita kateti bor
9 Ikki burchagining yig‘indisi 90° dan katta bo‘lgan uchburchak
4. Birinchi ustunda berilgan geometrik tushunchalarga ikkinchi us-
tundan tegishli xossa yoki talqinlarni qo‘ying.
Masala - Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika...

|
Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika fani oʻqituvchisi Pdf ko'rish
|
bet | 96/108 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 53,35 Mb. | | #240157 |
Bog'liq Geometriya 7 uzb 2022169
Masala.
Uchlari teng tomonli uchburchak tomonlarining o‘rtalari bo‘lgan uchbur
-
chakning teng tomonli ekanini isbotlang.
1. Masalani tushunish bosqichi.
Masala shartlari asosida chizma chizib olamiz
(1-rasm)
.
2. Rejalashtirish bosqichi.
Teng tomonli uchburchakning xossasidan va uchburc
-
hakning TBT alomatidan foydalanamiz.
3. Yechish bosqichi.
Shartga ko‘ra,
LA=AK=KB=BN=NC=CL
va
∠
A=
∠
B=
∠
C=
60°
.
Unda
∆LAK
ning
AL, AK
tomonlari
va
A
burchagi
∆KBN
ning
BK, BN
tomonlari va
B
burchagiga hamda
∆NCL
ning
CN,
CL
tomonlari va
C
burchagiga mos ravishda teng.
Demak,
∆LAK=∆KBN=∆NCL
.
U holda bu uchbur
-
chaklarning uchinchi tomonlari ham o‘zaro teng bo‘ladi:
KL=KN=NL
.
Demak,
∆KNL
– teng tomonli.
4. Tekshirish bosqichi.
Masalaning yechilish jarayonini yana bir bor ko‘zdan
kechirib, unda har bir mulohaza mantiqan to‘g‘ri olib
borilganini tekshiramiz.
Bu masalani boshqa usulda ham yechish mumkin.
Bunda uchidagi burchagi 60° bo‘lgan teng yonli uchbur
-
chakning xossasidan foydalanamiz.
∆KBN
teng yonli
uchburchakning
BD
balandligini tushiramiz
(2-rasm)
.
BD
bissektrisa ham bo‘lgani uchun
∠
KBD=
60°:2 = 30°
va
∠
BKD
=
∠
BND
=
90° – 30° = 60° bo‘ladi.
Demak,
∆KBN
teng tomonli uchburchak ekan. Shu
tariqa
∆KAL
va
∆NCL
lar ham teng tomonli uchbur-
chaklar ekanligi aniqlanadi va
BK=KN=NL=LK
ekan-
ligi ma’lum bo‘ladi. Bundan esa
∆KNL
ning nafaqat
teng tomonli uchburchak, balki
∆KNL=∆KBN=∆NCL
= ∆KAL
ekanligi ham ma’lum bo‘ladi.
∆
ABC
– teng tomonli,
K
–
AB
tomon o‘rtasi,
N
–
BC
tomon o‘rtasi,
L
–
AC
tomon o‘rtasi
∆
KNL
–
teng
tomonli
1
A
B
C
K
N
L
60°
60°
60°
30°
K
B
D
N
2
Hisoblashga doir masalalar arifmetik va algebraik masalalarga o‘xshab ketadi. Turli
geometrik formulalar yordamida, berilgan sonli kattaliklar asosida ketma-ket hisob-kitob
ishlari bajariladi va izlanayotgan kattalik topiladi.
Bu masalalarda ko‘pincha chizmani to‘g‘ri chizib olish va kerakli belgilashlarni kiritish
ishni ancha osonlashtiradi.
25.2. Hisoblashga doir masalalar
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika fani oʻqituvchisi
|
1-masala - Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika...

171
1-masala.
Qo‘shni burchaklarning bissektrisalari o‘zaro perpendikulyar ekanini
isbotlang.
Isboti.
OO
1
va
OO
2
bissektrisalar
ajratgan
burchaklarni mos ravishda (1-rasmda tasvirlangandek)
α
va
β
deb belgilaymiz. U holda 2
α
+
2
β
=
180° yoki
α+β
=
90°, ya’ni
∠
O
1
OO
2
=
α+β
=
90°.
Demak,
OO
1
⊥
OO
2
. Shuni isbotlash talab qilingan edi.
2-masala.
7a-rasmda
tasvirlangan
ABCD
to‘rtburchakda
∠
D =
∠
A+
∠
B+
∠
C
ekanini
isbotlang.
Isboti.
AD
to‘g‘ri
chiziqning
BC
tomon bilan
kesishgan nuqtasini
E
bilan belgilaymiz
(
AD
tomonni
davom ettiramiz) va burchaklar uchun zarur belgilashlarni
kiritamiz
(7b-rasm)
. Ma’lumki,
α+β+x
=
180° va
y+z+γ
=
180°. Bu tengliklarni qo‘shib,
α+β+γ+x+y+z
=
360
°
tenglikka ega bo‘lamiz. Qo‘shni burchakning xossasiga
ko‘ra,
x+y
=
180° bo‘lgani uchun
α+β+γ
+
180°
+
z
=
360°
yoki
α+β+γ
=
180°
–
z
=
∠
D
, ya’ni:
∠
D=α+β+γ=
∠
A
+
∠
B
+
∠
C
bo‘ladi.
Tenglik isbotlandi.
Yuqoridagi ikki masalani tayyor chizmaga tayanib
ishladik, 2-masalada qo‘shimcha
yasash va zarur
belgilashlarni amalga oshirdik, bu esa masalani oson
yechishimizga yordam berdi.
∠
AOC
va
∠
BOC
–
qo‘shni
burchaklar,
OO
1
va
OO
2
– bissektrisalar
(6-rasm)
OO
1
⊥
OO
2
.
7
B
A
C
D
B
A
C
D
E
α
β
x
y
z
γ
a)
b)
6
B
A
O
O
2
O
1
C
α
α
β
β
1.
AB
kesma uzunliklari 1: 2 : 3 : 4 kabi nisbatdagi kesmalarga (shu ketma-ketlikda) ajra
-
tilgan. Agar chetki kesmalarning o‘rtalari orasidagi masofa 15
cm
ga teng bo‘lsa,
AB
kesmaning uzunligini toping.
2.
∠
ABC
= 160° bo‘lgan burchakning uchidan shu burchak tomonlari orasida yotuvchi
BO
va
BE
nurlar chiqarilgan. Agar
BO
nur berilgan burchakni teng ikkiga,
BE
nur esa 3: 5
kabi nisbatda bo‘lsa,
OBE
burchakni toping.
3.
AOB
burchak
OC
nur orqali biri ikkinchisidan 30° ga katta bo‘lgan ikkita burchakka
ajratilgan. Berilgan burchak bissektrisasi bilan
OC
nur orasidagi burchakni toping.
4.
Teng yonli uchburchakning asosidagi burchagi 30° ga teng. Shu uchburchakning yon
tomoni va ikkinchi yon tomoniga tushirilgan balandligi orasidagi burchakni toping.
?
?
?
?
Amaliy mashq va tatbiq
173
23*.
Uchburchakning ikkita balandligi teng bo‘lsa,
uning teng yonli uchburchak ekanini isbotlang.
24*.
11-rasmda
α
+
γ
=
β
+
δ
= 90° ekanini isbotlang.
U farzand tarbiyasida qoʼllanishi lozim boʼlgan usullar deb

|
U farzand tarbiyasida qoʼllanishi lozim boʼlgan usullar deb
|
bet | 4/4 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 121,25 Kb. | | #112341 |
Bog'liq Boburning Hatti Boburiy hamda Boburnoma asarlarining ta`limiy-tarbiyaviy ahamiyati.U farzand tarbiyasida qoʼllanishi lozim boʼlgan usullar deb:
1. Ota-onani farmoni farzand uchun vojibligi.
2.Barcha insonlarga yaqinligini oʼrgatish.
3.Xar bir paytda oʼzingizni ibrat aylab koʼrsatish.
Deb tepada sanab o`tilganlarni ta`kidlagan edi.!
Foydalanilgan adabiyotlar
Vohidov R., Eshonqulov H. O'zbek mumtoz adabiyoti tarixi. -Toshkent: Yangi asr, 2006.
O`zbek adabiyoti tarixi. 5 tomlik. 3-tom. - T.: Fan, 1978.
Valixo’jaev B., Tohirov Q. O`zbek adabiyoti tarixi. XVI asr. – Sam.: Sam DU nashri, 2002.
Adizova I. O‘zbek mumtoz adabiyoti tarixi. (XVI-XIXasr I yarmi) -Toshkent, Fan, 2006. -240 b.
Vohidov R. Biz bilgan va bilmagan Bobur. –T.: Ma’naviyat, 1999.
Qudratullayev H. Bobur armoni. –T.: Sharq, 2009.
Muhammad Haydar. Tarixi Rashidiy. – T.: Sharq, 2010.
Bobur Zahiriddin Muhammad. Boburnoma. –T., Sharq, 2002.
O‘zbek nasri tarixidan. – T.: Fan, 1982.
|
| |
S. Y. Is kamov

X. I». S1IAUMAROV
S. Y. IS KAMOV
Q I S H L O Q XO J A L I G I ^ p a i
M A H SU LO TLA R IN I SAQLASH
V A B IR L A M C H I QAYTA
1SHLASH T E X N O L O C I Y A S f
UDK 664.8(075)
BBK: 74.200.526
J 85
X.B.Shoumarov, S.YaJsIamov. Qishloq xo‘jaligi mabsuiotiarmi
saqlash va birlamcfai qayta ishlash texnologiyasi. Amaliy va laboratoriya
mashg‘ulotlari o‘tkazish bo‘yicha o‘quv qo‘llanma.
— Toshkent:
«bmovatsiya-Ziyo”, 2020, 200 bet.________ ________________________ ___
О ‘zbek iilida chop etilayotgan ushbu о 'quv qo ‘llanmada meva-sabzavotlar,
don va don mahsuloilari hamda texnik eldnlar, umuman olganda qishloq
xojaligi mahsulotlarini saqlash va birlamchi qayta ishlash texnologiyasi
bo ‘yicha amaliy va laboratoriya mashg ‘uloilari uchun zarur bolgan asosiy
та ’Iwnotlar yoritib berilgan.
О ‘quv qo 'Jlanma 5620500-qishloq xo'jaligi mahsulotlarini yetishtirish,
saqlash va ulami dasilabki qayta ishlash texnologiyasi bakalavr yo'nalishi
о ‘quv rejasidagi "Qishloq xo'jaligi mahsulotlariga tovar ishlov berish”,
“Meva-sabzavotlami saqlash texnologiyasi”, “Meva-sabzavotlami birlamchi
qayta ishlash texnologiyasi”, “Donni saqlash va birlamchi qayta ishlash
texnologiyasi" fanlari asosida tuzilgan bo ‘lib, qishloq xo'jaligi oliy о ‘quv
yurtlarining
barcha
ixtisosliklari
bo yicha
amaliy
va
laboratoriya
mashg ‘ulotlari o'tkazish uchun mo ‘Ijallangan. Mazkur о 'quv qo ‘llanmadan
o'rta maxsus kasb-hunar kollejlari talabalari, magistrantlar, o'qituvchilar va
keng kitobxonlar ommasi foydalanishi mumkin.
T a q rizcJtila r:
1. KJ.Boymetov - O'zbekiston o‘simlikshunoslik ilmiy tadqiqot instituti
meva-rezavor ekinlar va uzum bo‘limi mudiri, qishloq xo'jaligi fanlari doktori
2.
N.K.Ayxodjaeva
— Toshkent kimyo-texiiologtya instituti, yog‘-moy va
don mahsulotlari texnologiyasi kafedrasi dotsenti, texnika
fanlari nomzodi
3.
R.A~Xakimov
— 0 ‘zbekiston Respublikasi sabzavot-poliz ekinlari va
kartoshkachilik ilmiy tadqiqot instituti direktori, qishloq xo'jaligi
fanlari
nomzodi
0 ‘zbekiston Respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi
tomonidan naslirga tavsiya etilgan.
1-18 cambria 0112. indd

1-18 cambria 0112. indd
Download
12,96 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/372
Sana
04.02.2024
Hajmi
12,96 Mb.
#151302
Download
12,96 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1-18 cambria 0112. indd
Download
12,96 Mb.
Matnni ko'rish
Koma – ongning kuchli darajada buzilishi
Kommossiya

Koma – ongning
kuchli darajada buzilishi
Kommossiya – miya chayqalishi
Konfabulyatsiya – xotira buzilishi natijasida yolg‘on so‘zlash
Lеtargiya – uzoq davom etadigan qattiq uyqu
Maniakal holat – bo‘lar-bo‘lmasga kuzatiladigan kayfichog‘lik
Mеlanxoliya –
ruhan zaiflik, birovga qaramlik
Monoplеgiya – bir qo‘l yoki oyoqda falajlik
Mutizm – gapirmay gung bo‘lib
qolish
Narkolеpsiya – to‘satdan boshlanadigan patologik uyqu
Giyohvandlik – giyohvand moddalarga ruju qo‘yish
Atamalar tahlili
Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT PSIXOLOGIYASI
— 494 —
Oligofrеniya – tug‘ma
aqli zaiflik
Pеrsеvеratsiya – biror harakat yoki so‘zlarni hadеb takrorlayvеrish
Psixastеniya – ruhiy faoliyatning susayib kеtishi
Psixopatiya – shaxsning patologik ko‘rinishi
Psixotеrapiya – ruhiy ta’sir etish yo‘li
bilan davolash
Rеmissiya – kasallik bеlgilarining vaqtincha so‘nishi
Rеtrograd amnеziya – kasallikdan oldin bo‘lib o‘tgan voqеalarni eslay
olmaslik
Sadizm – birovga azob bеrish hisobiga jinsiy qoniqish
Sеnsor afaziya – gapni,
nutqni tushunmaslik
Simulyatsiya – o‘zini kasal qilib ko‘rsatish
Sindrom – simptomlar majmuasi
Somatik – tana, tanadagi
Stupor –
harakat qila olmaslik, qotib qolish
Suggеstiya – ishontirish, so‘z bilan ta’sir
qilish
Suitsid – o‘z joniga qasd qilish
Surdomutizm – kar-soqovlik
Fobiya – miyaga o‘rnashib qolgan turg‘un qo‘rquv
Eyforiya – kayfichog‘lik, bo‘lar-bo‘lmasga ko‘tarinki
kayfiyat
Emotsiya – hissiyot
Enurеz – siydik tutolmaslik
Yatrogеniya – tibbiyot xodimining xatosi oqibatida bеmorda turli kasal-
lik alomatining paydo bo‘lishi.
childhood period - 1-18 cambria 0112. indd

|
1-18 cambria 0112. inddBog'liq Z- Ibodullayev Tibbiyot psixologiyasichildhood period
4.1. Basic stages of child’s spirit (psychology) formation ...................................193
4.2. Hyperactivity syndrome ............................................................................................195
4.3. “Modern Mowgli” syndrome ....................................................................................197
Chapter 5. Basis of psychosomatic syndrome
5.1. Psychogenic headache ...............................................................................................205
5.2. Psychogenic dizziness ................................................................................................211
5.3. Psychogenic neuralgias .............................................................................................215
5.4. Psychogenic hyperesthesia ......................................................................................218
5.5. Psychogenic cardialgia ...............................................................................................221
5.6. Psychogenic disorders of the heart rythm ........................................................223
5.7. Psychogenic arthralgia ...............................................................................................224
5.8. Neurorespirator syndrome ......................................................................................228
5.9. Gastrointestinal disorders ........................................................................................235
5.10. Irritable bowel syndrome ......................................................................................241
5.11. Chronic fatigue syndrome ......................................................................................244
5.12. Pseudourologic syndromes ...................................................................................246
5.13. Psychology of sexual disorders ...........................................................................249
5.14. Pseudodermatological syndromes .....................................................................266
Chapter 6. Psychology of patients
|
| |
Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika fani oʻqituvchisi - bet 98

Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika fani oʻqituvchisi
Geometriya 7 uzb 2022
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika fani oʻqituvchisi
|
in neurological diseases - 1-18 cambria 0112. indd

— 9 —
Contents
6.9. Restless legs syndrome ..............................................................................................319
6.10. Sleep Disorders ...........................................................................................................324
6.11. Stupor .............................................................................................................................331
Chapter 7. Depression and аffective disorders
7.1. General information ....................................................................................................334
7.2. Etiology and pathogenesis .......................................................................................335
7.3. International classification ......................................................................................337
7.4. Clinical types and forms of making diagnosis ..................................................337
7.5. Prophylaxis and treatment methods ...................................................................343
Chapter 8. Suicide reasons and prevention
8.1. General information ....................................................................................................355
8.2. Prevention of the Suicide ..........................................................................................362
Chapter 9. Psychology of patients
tibbiyot asoslari - 1-18 cambria 0112. indd

— 5 —
Mundarija
6.8. Yuzning psixogеn og‘riqlari ................................................................................... 318
6.9. Bеzovta oyoqlar sindromi ...................................................................................... 319
6.10. Uyqu buzilishlari ...................................................................................................... 324
6.11. Stupor ........................................................................................................................... 331
7-bob. Dеprеssiya va affеktiv buzilishlar
7.1. Umumiy ma’lumotlar ................................................................................................ 334
7.2. Etiologiyasi va patogеnеzi ...................................................................................... 335
7.3. Depressiyaning xalqaro tasnifi ............................................................................. 337
7.4. Klinik turlari va tashxis qo‘yish tartibi ............................................................. 337
7.5. Davolash usullari va profilaktikasi ..................................................................... 343
8-bob. Suitsid sabablari va profilaktikasi
8.1. Umumiy ma’lumotlar ................................................................................................ 355
8.2. Suitsid profilaktikasi ................................................................................................. 362
9-bob. Jarrohlik amaliyotida
in surgical practice - 1-18 cambria 0112. indd

Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT
PSIXOLOGIYASI
— 10 —
Chapter 12. Psychology of the patients
in аlcoholism and addiction
12.1. Psychology of patients in аlcoholism ................................................................396
12.2. Encephalopathy ..........................................................................................................400
12.3. Abstinental syndrome .............................................................................................400
12.4. Psychology of patients in аddiction ...................................................................401
Chapter 13. Psychodiagnostics in medicine
13.1. General rules of medical psychological status examination ...................407
13.2. Psychological tests ....................................................................................................411
Chapter 14. Psychotherapy and
Miya va ruhiyat muammolari

Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT
PSIXOLOGIYASI
— 4 —
3.9. Afaziya ............................................................................................................................. 174
3.10. Agrafiya ........................................................................................................................ 183
3.11. Apraksiya ..................................................................................................................... 185
3.12. Dеmеnsiya .................................................................................................................. 188
4-bob. Bolalik davri psixologiyasi
4.1. Bola ruhiyati shakllanishining asosiy bosqichlari ....................................... 193
4.2. Gipеraktiv sindrom .................................................................................................... 195
4.3. “Zamonaviy maugli” sindromi .............................................................................. 197
5-bob. Psixosomatik
Tibbiyot psixologiyasi tarixi

I bob. Tibbiyot psixologiyasi fani, vazifalari va qisqacha tarixi.
Miya va ruhiyat muammolari
— 21 —
Qadimgi Xorazm hududida miloddan avvalgi VI asrda bitilgan zardush
tiylarning
muqaddas kitobi «Avеsto»da tibbiyot va psixologiyaga oid
muhim ma’lumotlar kеltirilgan.
«Avеsto» uch kitobdan iborat bo‘lib, uning birinchi kitobida («Vеndi
dat») tibbiyotga oid ma’lumotlar bеrilgan. Bundan dеyarli 2400 yil oldin
bitilgan ushbu kitobdagi ma’lumotlar hozirgi davrning har qanday olimi
ni hayratga soladi. Unda jismoniy va ruhiy poklanish haqidagi qonunlar
majmuasi kеltirilgan. «Avеsto» kitobida biz ko‘rish, eshitish, hid va ta’m
bilish markazlari miyada joylashgan, dеgan fikrlarni uchratamiz. Kitobda
«Hayot markazi» suyak iligida bo‘ladi dеyiladi. Shuningdеk, kitobda odam
anatomiyasi va fiziologiyasiga oid juda qiziqarli ma’lumotlar kеltirilgan, in
son salomatligini saqlash yo‘llari yoritilgan.
1.1-rasm. Xorazmda Avеsto bog‘ida o‘rnatilgan yodgorlik.
«Avеsto»da
nafaqat ruhiy tushkunlik, balki jismoniy zo‘riqish ham
kasallikka olib kеlishi aytilgan. Kasalliklarni davolashda jarrohlik va
ruhiy tinchlantirish davolashning
asosiy usullaridan biri, dеb ta’kid
lanadi. Kitobda gigiyеna, profilaktika, ozoda yurish, yomon narsalarga
yaqinlashmaslik, toza havoda sayr qilish, sifatli ovqatlar tanovul qilish
va toza ichimlik suvi ichish haqida ham ko‘plab ma’lumotlar bеriladi.
Shuningdеk, yoshlar jismoniy va ruhiy baquvvat bo‘lishi uchun to‘yib
ovqatlanishi, yеtarli darajada ovqatlanmaydigan xalqlarda kamquv
vatlik holatlari kuzatilishiga ham alohida to‘xtalib o‘tilgan. Ko‘rib tur
Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT PSIXOLOGIYASI
— 22 —
ganingizdеk, yurtimizda Gippokratdan dеyarli 150 yil oldin tibbiyot va
ruhiyatga oid ilmiy qarashlar juda yaxshi yoritilgan.
Miya va ruh orasidagi munosabatlarga oid qarash
lari bilan mashhur bo‘lgan
tibbiyot fanining otasi Gip-
elektron teodolit - Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining...

38
Qarichingiz va qadamingiz uzunligini o‘lchab, eslab qoling.
Ularni bilish sizga kundalik turmushda ko‘p asqatadi!
1. Qo‘lingizdagi darslikning bo‘yi, eni va qalinligini chizg‘ich yor
-
damida o‘lchang.
2. Qo‘lingizdagi darslikning bir varag‘i qalinligini qanday o‘lchash
mumkin? Chizg‘ich yordamida g‘ishtning diagonalini o‘lchay
olasizmi?
3. Duradgor ustalar ikkita taxta bo’lagi uzunligini qay yo’sinda
taqqoslashadi?
(30-rasm)
4. Sinfdoshlaringizning bo‘yini chamalab o‘lchang va taqqoslang.
Bo‘yi eng uzun sinfdoshingizni aniqlang.
Ikki sinfdoshingiz
bo‘yini o‘zaro taqqoslashning amaliy usulini tushuntiring
(31-
rasm)
.
5. Qarichingizni chizg‘ich yordamida santimetrlarda o‘lchang. So‘ng
bir nechta predmetning o‘lchamlarini (partaning eni, uzunligi va
balandligini, deraza va doskaning bo‘yi hamda enini) qarichlab
o‘lchang va natijalarni santimetrlarda ifodalang.
6. 30 santimetrlik chizg‘ich yordamida 1 metrlik kesmani qanday
yasash mumkin?
7.
Qadamingiz uzunligini o‘lchang. Maktab binosining bo‘yi va
enini, sport maydonchasining uzunligi va enini qadamlab o‘l-
chang va metrlarda ifodalang.
8.
Yer shari o‘qi Quyoshdan tushayotgan nurga nisbatan 23,5°
ga og‘gan holatda aylanadi
(32-rasm)
.
Yer 8 soatda o‘z o‘qi
atrofida necha gradusga aylanadi? Yer necha soatda o‘z o‘qi
atrofida 90° ga buriladi?
9. Agar bir chaqirim 900
m
ekani ma’lum bo‘lsa, Buxoro va Sa
-
marqand shaharlari orasidagi masofani chaqirimlarda ifoda
-
lang.
10.
O‘zbekiston xaritasidan berilgan masshtabga ko‘ra turli
shaharlar orasidagi masofalarni toping
(33-rasm)
.
AMALIY MASHQ VA TATBIQ
4
Ekvator
Ekvator
22-iyun – eng uzun kun
Yer o‘qining Quyosh nuriga nisbatan og‘ish burchagi 23,5
º
Shimoliy qutb
Janubiy qutb
Meridianlar
Parallellar
32
Yer o‘qi
30
31
?
? - Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika fani oʻqituvchisi

|
Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika fani oʻqituvchisi Pdf ko'rish
|
bet | 19/108 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 53,35 Mb. | | #240157 |
Bog'liq Geometriya 7 uzb 2022?
?
?
?
Amaliy mashq va tatbiq
Usturlab (astrolyabiya) – burchak o‘l-
chaydigan asbob bo‘lib, uni qadimgi yunon
astronomi Gipparx miloddan oldingi II asrda
kashf qilgan (26-rasm). Ko‘rinishi juda sodda
bo‘lgan bu asbobda o‘nlab o‘lchash ishlarini
bajarish mumkin bo‘lgan.
?
?
?
?
Tarixiy lavhalar
7
25
a)
c)
d)
b)
α
b
α = b
A
A
A
B
B
B
C
C
C
D
D
D
E
F
E
E
37
b)
c)
a)
b)
c)
a)
27
a)
b)
c)
b)
c)
a)
29
a)
b)
c)
a)
28
b)
c)
a)
b)
Samarqanddagi Ulug‘bek astronomik rasadxonasida ham burchak o‘lchash ishlari
olib borilgan. Radiusi 42 m bo‘lgan ulkan silindr shaklidagi uch qavatli rasadxonada
(27a-rasm) ko‘plab qurilma va asboblar bo‘lgan (27b-rasm). 27c-rasmda uning yer ostida
saqlanib, shu kungacha yetib kelgan qismi tasvirlangan. Ulug‘bek bu qurilma yordamida
1018 ta yulduzning koinotdagi o‘rnini hayratomuz aniqlikda o‘lchab, o‘zining
“
Ziji jadidi
Ko‘ragoniy
”
asarida keltirgan.
28-rasmda yevropalik olimlar teleskop ix
-
tiro qilinishidan avval foydalangan kvadrant
tasvirlangan. U Ulug‘bek kvadrantidan ancha
kichik, albatta.
Hozir yer o‘lchash ishlarida yuqori aniq
-
likka ega
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika fani oʻqituvchisi
|
Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika fani oʻqituvchisi - bet 30

51
a)
b)
c)
40°
x
135°
x
90°
x
x
a)
a)
b)
14
8
. Soatning minut va soat millari hosil qilgan burchaklarni
toping
(13-rasm)
.
9*.
Soatning soat mili: a) 1 soatda; b) 6 soatda; c) 2 minutda
necha gradusga buriladi?
10.
a) 20°; b) 90°; c) 145°; d) 9° li burchakka qo‘shni bo‘lgan
burchak necha gradusli bo‘ladi?
11.
a) 34°; b) 109°; c) 5°; d) 167° li burchakka qo‘shni
bo‘lgan burchak necha gradusli bo‘ladi?
12.
Agar qo‘shni burchaklarning biri ikkinchisidan uch marta
katta bo‘lsa, ularni toping.
13.
Agar qo‘shni burchaklarning biri ikkinchisidan to‘rt marta
kichik bo‘lsa, ularni toping.
14.
14-rasmdagi noma’lum
x
burchakni toping.
15
. Agar qo‘shni burchaklar gradus o‘lchovlari
nisbati
a) 2:7; b) 11:25; c) 1:9 bo‘lsa, ularni toping.
16
.
Agar ikki to‘g‘ri chiziqning kesishishidan hosil bo‘lgan
burchaklardan biri 40° bo‘lsa,
qolgan burchaklarni
toping.
17
.
∠
1 va
∠
2 qo‘shni burchaklar. Quyidagi jadvalni to‘l
-
diring.
∠
1
34°
19°
175°
∠
2
118°
132°
“GeoGebra” dasturiga doir onlayn resurslar
•
GeoGebra

45
2
5.1. To‘g‘ri, o‘tkir va o‘tmas burchaklar
Burchaklar kattaligiga qarab turlarga ajratiladi. Agar
burchakning gradus o‘lchovi:
90°
dan kichik bo‘lsa (
1
a
-rasm
),
o‘tkir burchak
;
90°
ga teng bo‘lsa (
1
b
-rasm
),
to‘g‘ri burchak
;
90°
dan katta va 180° dan kichik bo‘lsa (
1
c
-rasm
),
o‘tmas burchak
deb ataladi.
Chizmada burchakning to‘g‘ri burchak ekanligi alo
-
hida, 1
b
-rasmdagidek belgilanadi.
Vorislik asoslari

VORISLIK ASOSLARI
Vorislik OYDning asosiy nuqtalaridan biridir. Voris(meros) orqali bir sinf boshqa sinfning funksionalligini egallashi mumkin.Aytaylik, bizda individual shaxsni tavsiflovchi quyidagi Person klassi mavjud:
class Person
{
private string _name;
public string Name
{
get { return _name; }
set { _name = value; }
}
public void Display()
{
Console.WriteLine(Name);
}
Ammo kutilmaganda bizga korxona ishchisini - "Employee sinfini" tavsiflovchi sinf kerak bo'ldi. Ushbu sinf Person sinfi bilan bir xil funktsiyani amalga oshirishi sababli, xodim ham shaxs bo'lganligi sababli, o'z navbatida baza deb ataladigan Person sinfining hosilasi (yoki voris yoki sinf osti) bo'lish uchun Xodimlar sinfini yaratish oqilona bo'ladi. O`z navbatida Person sinfi bazaviy sinf yoki ajdod (yoki superklass):
class Employee : Person
{
}
Ikki nuqtadan so'ng biz ushbu sinf uchun asosiy sinfni ko'rsatamiz. Employee sinfi uchun Person asosiy hisoblanadi va shu sababli Employee klassi Person sinfidagi barcha bir xil xususiyatlarni, usullarni, maydonlarni voris qilib oladi. Vorisga o'tmaydigan yagona narsa bu asosiy sinf konstruktorlari.
Shunday qilib, voris is-a (is) munosabatini amalga oshiradi, Empl.oyee sinfining ob'ekti ham Person sinfining ob'ekti hisoblanadi:
static void Main(string[] args)
{
Person p = new Person { Name = "Tom"};
p.Display();
p = new Employee { Name = "Sam" };
p.Display();
Console.Read();
}
Employee ob'ekti ham Person ob'ekti bo'lgani uchun biz o'zgaruvchini quyidagicha aniqlashimiz mumkin: Person p = new Employee ().
Odatda barcha sinflar Obje-ct asosiy sinfidan voris olishadi, hatto biz aniq voris o'rnatmasak ham. Shuning uchun, yuqorida tavsiflangan Person va Employee sinflari, o'zlarining uslublaridan tashqari, Ob'ektlar sinfining usullariga ham ega bo'ladi: ToString (), Equals (), GetHashCode () va GetType ().
Barcha sinflar avtomatik ravishda voris qilib olinishi mumkin. Biroq, bir qator cheklovlar mavjud:
Ko'p vorisni qo'llab-quvvatlamaydi, sinf faqat bitta sinfdan voris olishi mumkin.
Hosil qilingan sinfni yaratishda, asosiy sinfga kirish turini ko'rib chiqing - olingan sinfga kirish turi asosiy sinf bilan bir xil yoki cheklangan bo'lishi kerak. Ya'ni, agar asosiy sinf in_ternal kirish turiga ega bo'lsa, u holda olingan sinf inte_rnal yoki priv_ate kirish turiga ega bo'lishi mumkin, ammo p_ublic emas.
Shu bilan birga, shuni ham yodda tutish kerakki, agar asosiy va hosil qilingan sinf har xil to'plamlarda (loyihalarda) bo'lsa, unda bu holda hosil bo'lgan sinf faqat p_ublic modifikatoriga ega bo'lgan sinfdan voris olishi mumkin.
Agar s_ealed modifikatori bilan sinf e'lon qilingan bo'lsa, u holda bu sinf voris qilib olinmaydi va hosilaviy sinflarni yaratish mumkin emas. Masalan, quyidagi sinf avlodlarni yaratishga yo'l qo'ymaydi:
sealed class Admin
{
}
statik sinfdan sinfni voris qilib olinmaydi.
|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Mavzu: Ta'lim muassasasi ijtimoiy pedagogining ish texnologiyalari Kirish Asosiy qism

|
Mavzu: Ta'lim muassasasi ijtimoiy pedagogining ish texnologiyalari Kirish Asosiy qism
|
bet | 7/7 | Sana | 07.02.2024 | Hajmi | 52,24 Kb. | | #152487 |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
Egamberdiyeva N.M. Ijtimoiy pedagogika (darslik) –T.: 2009
Mavlonova R. va boshqalar. . Ijtimoiy pedagogika (o‘quv qo‘llanma) –T.: 2009
Begmatov A., Quraev M. Ijtimoiy pedagogikaning dolzarb masalalari. T.: OPI to‘plami. 1998
Quronov M.Q. Qurboniyazova Z.Q. Ijtimoiy pedagogika. T.: 2003
Qurboniyazova Z.Q. Ijtimoiy tarbiya muammolari. Halq ta’limi, 2003, 6-son
Isaqova M. Shaxs ijtimoiylashuvida mahalla. – Xalq ta’limi 2003, 3-son
Sotsialnaya pedagogika M.A.Galaguzova taxririyatida. Moskva “Vlados”, 2000
Istoriya sotsialnoy pedagogiki M.A.Galaguzova taxrir ostida. Moskva. “Vlados” 2001
Mudrie. A.V. Sotsialnaya pedagogika. Moskva, 2003
Podlasiy I.P. Pedagogika: 100 vaprosov-100 otvetov. Moskva, 2001
Internet tarmog’i bo’yicha web-saytlar ro’yhati
www.ziyonet.uz
www.psiholog.uz
www.referat.ru
www.pedagog.uz
www.maik.ru
www.tdpu.uz
www.edu.uz
www.nadib.uz
www.pedlib.ru
www.ndpu.uz
- -
|
| |
11 - Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika fani oʻqituvchisi

40
1-nazorat ishi namunasi
Namunaviy nazorat ishi ikki qismdan iborat bo‘ladi:
I.
Nazariy qism. Shu paytgacha o‘rganilgan geo-
metrik shakllarni sanang. Ularga ta’rif bering va
xossalarini yozing.
II.
Amaliy qism. Quyidagi
masalalarni yeching
(4-masala “a’lo” baho olmoqchi bo‘lgan o‘quv
-
chilarga mo‘ljallangan):
1.
Bir to‘g‘ri chiziqda yotuvchi
A, B
va
C
nuqta-
lar uchun
AB
= 9
cm,
AC
=12
cm
bo‘lsa,
BC
kesmaning uzunligi nimaga teng?
2.
AB
=48,
AC
=3
BC, BC
=?
(1-rasm)
3.
Agar 2-rasmda
∠
AOE
=140° bo‘lsa,
BOC
bur-
chakning gradus o‘lchovini toping.
4*.
Soat 5:00 bo‘lganda
soat va minut millari
(strelkalari) hosil qilgan burchak necha gradus
bo‘ladi?
1
2
A
C
B
30°
50°
25°
A
C
B
D
E
O
Mobil telefonlar uchun qiyalikni o‘lchaydigan
dasturiy ilovalar ishlab chiqilgan bo‘lib, ular
yordamida qiyalik
burchagini avtomatik tarzda
o‘lchash mumkin. Rasmda Italiyadagi mashhur
Piza minorasining qiyaligini telefondagi shunday
dastur yordamida o‘lchash tasvirlangan.
13.
Masofani tovush bilan o‘lchash
.
Dengizda
suzayotgan kemani boshqarish uchun dengiz
chu qurligini bilish juda muhimdir. Buning u chun
dengiz tubiga ultratovush
signali yubo riladi
va uning dengiz tubiga urilib, qancha vaqt da
qaytib kelgani o‘lchanadi.
Bu vaqtning yar mi ni
tovushning suvdagi tezligi
– 1490
m/s
ga ko‘paytirib
dengiz tubining
chuqurligi aniqlanadi.
Agar bu vaqt: a) 3; b) 10,5; c) 14,6 sekundni
tashkil qilgani ma’lum bo‘lsa, dengiz chuqurligini
toping.
CPU sovutish tizimi - Aniq va tabiiy fanlar fakulteti raqamli texnologiyalar va iqtisodiyot fanlar kafedrasi mtematika...

|
Aniq va tabiiy fanlar fakulteti raqamli texnologiyalar va iqtisodiyot fanlar kafedrasi mtematika va informatika yo
|
bet | 3/5 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 1,43 Mb. | | #104105 |
Bog'liq Labara toriya ishi 1CPU sovutish tizimi. Asosiy yuk protsessorga tushadi, natijada katta miqdorda issiqlik ajralib chiqadi va qurilma sovutilishi kerak. Protsessor kuchiga qarab, havo sovutish tizimining o‘lchamlari ham farq qiladi. Issiqlik miqdori qancha ko‘p bo‘lsa, protsessor sovutgichlarining o‘lchamlari shunchalik katta bo‘ladi.
9-rasm. CPU sovutgichlari
Operativ xotira. Bu protsessorning ishchi sohasidir. Unda ish vaqtidagi barcha dastur va ma’lumotlar saqlanadi. Operativ xotira ko‘pincha vaqtinchalik xotira deb ham ataladi, chunki undagi dastur va ma’lumotlar faqat kompyuter yoniqligida yoki kompyuter qayta yuklangunicha saqlanadi. Kompyuter o‘chirilishidan yoki qayta yuklanishidan oldin barcha ma’lumotlar saqlab qo‘yilishi lozim. Operativ xotira ba’zida ixtiyoriy murojaat qilish mumkin bo‘lgan saqlash qurilmasi deb ham yuritiladi. Buning ma’nosi shundan iboratki, operativ xotiradagi ma’lumotlarga murojat undagi ma’lumotlarning ketma- ketligiga bog‘liq emas.
10-rasm. Operativ xotira
Operativ xotirani bugungacha bir necha xil tip (tur) lari bor.
1. SIMM;
2. DIMM;
3.DDR;
4.DDR1;
5. DDR2;
6. DDR3;
7. DDR4;
Bular bir-biridan ko‘rinishi, xotira hajmi, chastotasi va boshqa parametrlari bilan farqlanadi.
11-rasm. Operativ xotira turlarini bir-biridan farqi
Operativ xotira tipidan kelib chiqib bir-biridan farqlanadi. Ona platada operativ xotira qurilmasi uchun 2 va undan ortiq joy bo‘lishi ham mumkin. Bugungi kunga kelib DDR4 turidagi operativ xotiralarni 2-4-8 Gb hajmlilari va undanda yuqori hajmlilari ham bor. DDR2 turidagi operativ xotiralarda 1-2 Gb yuqori hajm hisoblanar edi. Operativ xotirani xotira hajmi haqida gap ketganida operatsion tizimni ham hisobga olish kerak bo‘ladi. Chunki agar, operatsion tizim maksimum 2 Gb ma’lumot bilan ishlay olsayu, operativ xotira hajmi 8 Gb bo‘lsa, unda qolgan 6 Gb ishlatilmay yotaveradi. Tuzlishi jihatidan DDR3 - DDR2 dan ancha kichikroq ko‘rinishda bo‘lsada, ko‘pgina parametrlari undan yuqoridir.
|
| |
SSD va HDD disklar - Aniq va tabiiy fanlar fakulteti raqamli texnologiyalar va iqtisodiyot fanlar kafedrasi mtematika...

|
Aniq va tabiiy fanlar fakulteti raqamli texnologiyalar va iqtisodiyot fanlar kafedrasi mtematika va informatika yo
|
bet | 4/5 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 1,43 Mb. | | #104105 |
Bog'liq Labara toriya ishi 1SSD va HDD disklar. Sistema bloki ikki turdagi disklarni o‘z ichiga oladi: qattiq disk (SSD) va qattiq disk (HDD).
12-rasm. Qattiq disk drayveri (SSD) va qattiq disk (HDD)
SSD disk — bu qattiq diskning(накопитель) bir turi bo‘lib, kontroller va mikrosxemalardan tashkil topgan bo‘ladi. Uning ichida HDD ichida joylashgan qandaydir harakat qiluvchi disklar bo‘lmaydi. SSD disklarning 2 turi mavjud bo‘lib, ulardan biri SSD flesh, ikkinchisi SSDRAM deb nomlanadi. Ikkinchi turi dunyodagi eng tez ishlovchi disk hisoblanadi.
Qattiq disk yoki HDD - katta hajmga ega, fotosuratlar, videolar, o‘yinlarni saqlash uchun javob beradi, o‘qish / yozish operatsiyalari bo‘yicha yuqori manbaga ega.
Elektr manbai. Elektr manbai sistema blokining asosiy quvvat manbai hisoblanadi. Butun tizimning barqarorligi elektr manbai quvvatiga va xususiyatlariga bog‘liq.
13-rasm. Kompyuter elektr manbai
Tarmoq kartasi. Tarmoq kartasi – kompyuterni tarmoqdagi boshqa qurilmalar bilan aloqa qilishi uchun moʼljallangan kompyuterning periferik qurilmasidir. Tarmoq kartasi uch xil koʼrinishda boʼladi:
Ichki tarmoq kartasi. Kompyuterning ISA, PCI portlariga ulanadigan karta.
2. Tashqi tarmoq qurilmasi. Bu tarmoq qurilmasi alohida bir qurilma boʼlib, USB, PCMCIA yoki LPT portlari orqali kompyuterga ulanadi. Bu turdagi tarmoq qurilmasidan asosan noutbuk foydalanuvchilari foydalanishadi.
3. Birlashtirilgan (интегрированный) tarmoq kartasi. Komьyuterning ona platasi (материнская плата) ga birlashtirilgan boʼladi. Zamonaviy kompyuterlar tarmoq qurilmasining shu turi orqali boshqa kompyuterlar bilan aloqa oʼrnatadi.
Tarmoq kartalari bir vaqtning oʼzida maʼlumotlarni qabul qilib joʼnatishi mumkin, 10,100,1000 Mbit/sek tezliklarda ishlay oladi.
14-rasm. ISA shinali AUI razyomli 15-rasm. ISA shina: 4 ta 16 bitli
tarmoq kartasi va 1 ta 8 bitli razyom
Video karta. Video karta (shuningdek, video adapter, grafik adapter, grafik karta, grafik karta, grafik tezlatkich) – kompyuter xotirasi (yoki adapterning o'zi) mazmuni sifatida saqlangan grafik tasvirni monitor ekraniga yanada mos keladigan shaklga aylantiradigan qurilma. Video karta o‘yin tizimi birligining asosiy komponentidir. Video karta o‘yinlardagi grafiklarning sifati va ishlashiga bog‘liq.
16-rasm. Video karta
|
| |
bеmorlar psixologiyasi - 1-18 cambria 0112. indd

— 6 —
12-bob. Alkogolizm va giyohvandlikda
bеmorlar psixologiyasi
12.1. Alkogolizmda bеmorlar psixologiyasi ............................................................ 396
12.2. Ensеfalopatiya ........................................................................................................... 400
12.3. Abstinеnt sindrom .................................................................................................. 400
12.4. Giyohvandlikda bеmorlar psixologiyasi ........................................................ 401
13-bob. Tibbiyotda psixodiagnostika
13.1. Tibbiypsixologik tеkshiruvlar o‘tkazishning
umumiy
qonunqoidalari ................................................................................................................... 407
13.2. Psixologik tеstlar ..................................................................................................... 411
14-bob. Psixotеrapiya va