nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
1-Maruza Zamonaviy elektr energetikasi faniga kirish - bet 8

|
1-Maruza Zamonaviy elektr energetikasi faniga kirish
|
bet | 8/9 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 1,33 Mb. | | #112767 |
Bog'liq 1-Maruza zamaonaviy ee2016 — 2021 yillar davomida respublikamizda ishlab chiqarilgan elektr energetikasining o‘sib borish ko‘rsatkichlari 2016 yilda 59,0 MLR KvT.soat; 2017 yilda 60,7 MLR KvT.soat; 2018 yilda 62,8 MLR KvT.soat; 2019 yilda 63,6 MLR KvT.soat; 2020 yilda 66,4 MLR KvT.soat; 2021 yilda 71,3 MLR KvT.soat; O‘sish ko‘rsatkichi 121 foizni tashkil qilmoqda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2015-yilning 5-maydagi PQ-2343-sonli qarori bilan tasdiqlangan, 2015-2019-yillarda iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy sohada energiya sarfi hajminiqisqartirish, energiyani tejaydigan texnologiyalarni joriy etish chora-tadbirlari Dasturi doirasida keying yillarda respublikamizning iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy sohasida energiya tejamkorligini ta’minlashga qaratilgan keng qamrovli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. - O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2015-yilning 5-maydagi PQ-2343-sonli qarori bilan tasdiqlangan, 2015-2019-yillarda iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy sohada energiya sarfi hajminiqisqartirish, energiyani tejaydigan texnologiyalarni joriy etish chora-tadbirlari Dasturi doirasida keying yillarda respublikamizning iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy sohasida energiya tejamkorligini ta’minlashga qaratilgan keng qamrovli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.
- Maishiy uskunalarni ishlab chiqarish energetik menejmenti va energetik markirovkalash standartlari joriy etildi. Ko‘chalarni yoritish tizimida energiya iste’moli bo‘yicha samarali texnologiyalarni hamda uy-joy va ijtimoiy binolar uchun energiyani tejaydigan lampalarni joriy qilish ishlari olib borilmoqda, respublika hududida quvvati 40 Vtdan yuqori bo‘lgan cho‘g‘lanma lampalarni sotish to‘xtatildi.
- 2017-2021-yillarda gidroenergetikani yanada rivojlantirish chora-tadbirlariga doir qabul qilingan Dastur doirasida 42 ta yangi gidroelektrostansiya qurish va ishlab turgan 32 ta gidroelektrostansiyani modernizatsiya qilish hisobiga 2025-yilga qadar respublikamizning ekologik toza gidroenergiya ishlab chiqarish quvvatlarini 1,7 barobarga oshirish nazarda tutilmoqda
|
| |
1-Maruza Zamonaviy elektr energetikasi faniga kirish - bet 6

|
1-Maruza Zamonaviy elektr energetikasi faniga kirish
|
bet | 6/9 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 1,33 Mb. | | #112767 |
Bog'liq 1-Maruza zamaonaviy eeOʻzbek olimlari tomonidan avtomatlashtirilgan elektr yuritmalarining yangi avlodi yaratildi. Yarim oʻtkazgichli elementlar asosida invertorlarning bir qancha sxemalari taklif etilib, ularni chastotasiga koʻra boshqariluvchi asinxron, bir fazali kondensatorli asinxron va sinxron motorli aylanish tezligini oʻzgartirishga qoʻllashlik muammolari ishlab chiqilmoqda. 0,4-110 kV kuchlanishli elektr tarmoqlarining umumiy uzunligi 23483,35 km bo'lib, foydalanishdagi 35-110 kV va undan yuqori kuchlanishli nimstansiyalar soni 179 ta, ulardagi kuch transformatorlarning umumiy quvvati 2191,35 MVAni tashkil etadi. Shuningdek, bugungi kunda 6-10 kV kuchlanishli 5438 ta transformator punktlari ishlab turibdi. Ularning umumiy quvvati taxminan 92,79 kVA. - Oʻzbek olimlari tomonidan avtomatlashtirilgan elektr yuritmalarining yangi avlodi yaratildi. Yarim oʻtkazgichli elementlar asosida invertorlarning bir qancha sxemalari taklif etilib, ularni chastotasiga koʻra boshqariluvchi asinxron, bir fazali kondensatorli asinxron va sinxron motorli aylanish tezligini oʻzgartirishga qoʻllashlik muammolari ishlab chiqilmoqda. 0,4-110 kV kuchlanishli elektr tarmoqlarining umumiy uzunligi 23483,35 km bo'lib, foydalanishdagi 35-110 kV va undan yuqori kuchlanishli nimstansiyalar soni 179 ta, ulardagi kuch transformatorlarning umumiy quvvati 2191,35 MVAni tashkil etadi. Shuningdek, bugungi kunda 6-10 kV kuchlanishli 5438 ta transformator punktlari ishlab turibdi. Ularning umumiy quvvati taxminan 92,79 kVA.
- Мamlakatimizda elektr energiyasini rivojlantirishning 2015 yilgacha mo’ljallangan yo’nalishlari O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasining 2010 yil 13 dekabrdagi «2011-2015 yillarda elektr tarmoqlari va uskunalarini yangilash va rekjbstruksya qilish dasturi to’g’risida»gi 294-sonli qarori bilan belgilangan. Shu xujjatga muvofiq, xozirgi kunda «Tosh ET» OAJ tomonidan quyidagi ishlar amalga oshirilgan.
- - 2345,68 km uzunlikdagi elektr uzatish tarmoqlari va 6-10 kV kuchlanishli 972 dona transformator punktlarini mukamall tamirlash;
- - 35 kV 29 dona nimstansiyalarini mukamall ta’mirlash;
|
| |
1-Maruza Zamonaviy elektr energetikasi faniga kirish - bet 5

|
1-Maruza Zamonaviy elektr energetikasi faniga kirish
|
bet | 5/9 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 1,33 Mb. | | #112767 |
Bog'liq 1-Maruza zamaonaviy ee2030 yildan so'ng, prognozga ko'ra, 2100 yilga kelib aholi jon boshiga energiya iste'molining o'rtacha dunyo darajasining sekin pasayishi 2,3 ts / / ga (kishi-yil) gacha boshlanadi, bu Argentina va Portugaliya kabi mamlakatlarda iste'molning hozirgi darajasiga to'g'ri keladi. . Shu bilan birga, umumiy energiya iste'moli 2050 yildan keyin barqarorlashuv tendentsiyasini va asr oxiriga qadar biroz pasayishni ko'rsatadi. - 2030 yildan so'ng, prognozga ko'ra, 2100 yilga kelib aholi jon boshiga energiya iste'molining o'rtacha dunyo darajasining sekin pasayishi 2,3 ts / / ga (kishi-yil) gacha boshlanadi, bu Argentina va Portugaliya kabi mamlakatlarda iste'molning hozirgi darajasiga to'g'ri keladi. . Shu bilan birga, umumiy energiya iste'moli 2050 yildan keyin barqarorlashuv tendentsiyasini va asr oxiriga qadar biroz pasayishni ko'rsatadi.
- Hozir biz xulosa qilishimiz mumkinki, bundan taxminan 15 yil oldin biz dunyo energetikasini rivojlantirish bo'yicha taqdim etilgan prognozga asos bo'lgan fikrlarimiz to'liq asoslandi. So'nggi 10 yil ichida jahon energiya iste'molining haqiqiy qiymatlarining prognoz qilingan ko'rsatkichlardan og'ishi [7] hech qachon 2 foizdan oshmagan - bu etarlicha aniq uzoq muddatli qurilish imkoniyati uchun kuchli dalil bo'lib xizmat qilmoqda. bashorat.
- Agar dunyo energetikasini rivojlantirish bo'yicha taqdim etilgan uzoq muddatli prognoz amalga oshirilsa, u holda global iqlim o'zgarishining eng istiqbolli yo'nalishlari quyidagicha ko'rinadi: o'rtacha global haroratning katastrofik ko'tarilishi kelgusida ham bo'lmaydi, deb taxmin qilish mumkin keyingi asrlarda.
Elektr energetikaning rivojlanish istiqboli - Oʻzbekiston energetikasi rivoji uchun tabiiyiklim sharoitlaridan oqilona foydalanish maqsadida qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan, xususan, quyosh energiyasi, shamol kuchi, yer osti suvlari harorati va kichik gidroelektrostyalardan foydalanish masalalari borasida keng tadqiqot ishlari olib borilmoqda Energetika jarayonlarini avtomatlashtirish va telemexanizatsiyalash hamda energetika tizimlarida oʻlchash texnikasi, oʻlchash aniqligi, puxtaligi va samaradorligini oshirish kabi ilmiy natijalarga erishishda muhim tadqiqotlar amalga oshirildi.
- Issiqlik E.si va issiklik texnikasi sohasida yoqilgʻidan foydalanishning yangi texnologiyasi va issiqlik energiyasidan samarali foydalanish kabi muhim tadqiqot ishlariga ahamiyat kuchaytirildi . Sanoatning bir qancha sohalarida energotejamkorlik, energiyadan oqilona foydalanish, GES lar jihozlarini diagnostika qilish, mashina yordamida sugʻoriladigan nasos st-yalari uchun yangi elektr yuritmalar yaratish, Oʻzbekiston elektr korxonalarining normal ishlashini EHM yordamida hisoblash, elektrofizikaning fiziktexnik muammolari boʻyicha bir qancha ilmiy natijalarga erishildi.
|
| |
Lеkin, Hozirda barcha Yevropa davlatlari uchun enеrgеtika muammosi dolzarb boʻlib qolmoqda, Chunki Yevropaning ayrim davlatlarida oʻz rеsurslari bilan ta'minlash darajasi 20-50 % ni tashkil etadi

|
Lеkin, Hozirda barcha Yevropa davlatlari uchun enеrgеtika muammosi dolzarb boʻlib qolmoqda, Chunki Yevropaning ayrim davlatlarida oʻz rеsurslari bilan ta'minlash darajasi 20-50 % ni tashkil etadi
|
bet | 4/9 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 1,33 Mb. | | #112767 |
Bog'liq 1-Maruza zamaonaviy eeLеkin, Hozirda barcha Yevropa davlatlari uchun enеrgеtika muammosi dolzarb boʻlib qolmoqda, Chunki Yevropaning ayrim davlatlarida oʻz rеsurslari bilan ta'minlash darajasi 20-50 % ni tashkil etadi. Enеrgiya tеjamkorligi Oʻzbеkiston Rеspublikasi davlat siyosatining birinchi va barcha xoʻjalik sub'еktlari faoliyatida ahamiyatli yoʻnalish boʻlib kеlmoqda. Enеrgiya tеjamkorligining uchta asosiy yoʻnalishlari mavjud: - 1. Yoqilgʻi va enеrgiyadan oqilona foydalanish boʻyicha kam sarfli tadbirlar: bu ularning istе'molini 10-12 % ga qisqartirish imkonini bеradi.
- 2. Katta kapital mablagʻlari talab qiladigan tadbirlarni tadbiq etish: enеrgiya tеjovchi tеxnologiyalar, jarayonlar, apparatlar va jihozlar. Bu enеrgiyaga boʻlgan talabni 25-30% ga kamaytirishga olib kеladi.
- 3. Yalpi ichki mahsulot ishlab chiqarishda koʻp enеrgiya sarf qilmaydigan soha ulushini oshirish bilan bogʻliq boʻlgan iqtisodiyotni tuzilmaviy qayta qurish
-
Elektr energetikani qisqacha global pragno‘zi - Umuman olganda butun dunyo uchun umumiy energiya tejash , 1951-1980 yillar me'yorlariga nisbatan o'rtacha global haroratning taxminan 1 ° C ga oshishi kutilmoqda . 2050 yilda taxminan 1,5 Gt standart yoqilg'i bo'ladi. Ushbu qiymat Rossiyada yoki Xitoyda mavjud energiya iste'molidan ancha yuqori va Yaponiya, Germaniya, Buyuk Britaniya va Ispaniyaning hozirgi energiya sarfiga to'g'ri keladi. Shunday qilib, energiya-iqlim tizimidagi ushbu mulohazalar dunyo energetikasi rivojlanishiga ta'sir qiluvchi eng muhim omil hisoblanadi.
- So'zsiz moyilligini faraz barqarorlashtirish aholi jon boshiga iste'moli - dunyoning barcha mamlakatlarida energiya, biz mustahkamlash darajasi va uning yutuqlari Vaqt ancha ka farq unutmang - zhdoy mamlakatni. Dunyoning beshta mintaqasi uchun barqarorlash vaqtidagi farqlar global energiya iste'molining notekis o'sishiga olib keladi. Keyingi 20-25 yil ichida energiya iste'molining to'yinganligi yoki haqiqat (1-mintaqa) yoki yaqin kelajakdagi masala (2-mintaqa) ga tegishli bo'lgan 1 va 2 mintaqalarga tegishli mamlakatlarning global energetik balansida ustun rol o'ynadi. ), asta-sekin kamayadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Lеkin, Hozirda barcha Yevropa davlatlari uchun enеrgеtika muammosi dolzarb boʻlib qolmoqda, Chunki Yevropaning ayrim davlatlarida oʻz rеsurslari bilan ta'minlash darajasi 20-50 % ni tashkil etadi
|
Qo’shimcha tarzda: O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2009 yil 3 avgustdagi «Qishloq joylarida uy-joy qurilish ko’lamini kengaytirishning qo’shimcha chora tadbirlari to’g’risida» gi PQ-1167- sonl

|
Qo’shimcha tarzda: O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2009 yil 3 avgustdagi «Qishloq joylarida uy-joy qurilish ko’lamini kengaytirishning qo’shimcha chora tadbirlari to’g’risida» gi PQ-1167- sonl
|
bet | 7/9 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 1,33 Mb. | | #112767 |
Bog'liq 1-Maruza zamaonaviy eeQo’shimcha tarzda: O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2009 yil 3 avgustdagi «Qishloq joylarida uy-joy qurilish ko’lamini kengaytirishning qo’shimcha chora tadbirlari to’g’risida» gi PQ-1167- sonli qaroriga asosan: - Qo’shimcha tarzda: O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2009 yil 3 avgustdagi «Qishloq joylarida uy-joy qurilish ko’lamini kengaytirishning qo’shimcha chora tadbirlari to’g’risida» gi PQ-1167- sonli qaroriga asosan:
- - 156,15 km uzunlikdagi elektr uzatish tarmoqlari va 6-10 kV kuchlanishli 124
- dona transformator punktlarini qurish;
- O’zbekisto Respublikasi Prezidentining 2013 yil 6 avgustdagi «2013-2015 yillarda Toshkent viloyatini ijtimoiy iqtisodiy rivojlantirish dasturini ishlab chiqish to’g’risida»gi 2020- sonli qaroriga asosan.
- - 262,00 km uzunlikdagi elektr uzatish tarmoqlari va 6-10 kV kuchlanishli 147 dona transformator punktlarini rekanstruksya qilish;
- Korxona soha mutaxassislarining ijtimoiy hayoti va farovonligini oshirishga katta ahamiyat bermoqda. «Tosh ET» OAJ tomonidan energetiklarga ko’rsatilayotgan g’amho’rlik, kadrlarning mustahkamlanishi, ijtimoiy sohaning yahshilanishi, soha mutaxassislari farovonligini ko’tarilishi, kompaniya faoliyati samaradorligini oshirishga ko’mak beradi.
Raqamlarga murojaat qilamiz. - Agar 2016-yilda mamlakatda o‘rtacha kunlik elektr energiyasi iste'moli 137,8 million kilovatt soatni tashkil etgan bo‘lsa, (2021-yil 1-iyun holatiga ko‘ra) 183,7 million kilovatt soat yoki 33,4 foizga ko‘pdir.
- Bugungi kunda iste'molchilar soni 7 million 268,9 ming kishini tashkil etadi, bu 2016-yilga nisbatan 947,8 mingtaga ko‘pdir. Ularning 336,6 ming nafari yuridik iste'molchilar bo‘lib, ularning soni 69,1 mingga ko‘paygan.
- Shuningdek, Sirdaryo IESni modernizatsiya qilish jarayoni davom etmoqda, buning natijasida stansiya quvvati 150 megavattga va Farhod gidroelektr stansiyasi quvvati 13 megavattga oshiriladi.
- Ushbu tizimli ishlar muntazam ravishda davom ettiriladi. Buning natijasi mamlakat energetika tizimining quvvati 2025-yilga qadar 25 ming 600 megavattgacha va 2030-yilga qadar 29 ming 200 megavattgacha oshirilishi rejalashtirilgan.
- Energetika sohasida islohotlarni amalga oshirish, uning bozor munosabatlariga o‘tishini ta'minlash maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 1-fevraldagi PF-5646-sonli Farmoni bilan Energetika vazirligi tashkil etildi
-
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Qo’shimcha tarzda: O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2009 yil 3 avgustdagi «Qishloq joylarida uy-joy qurilish ko’lamini kengaytirishning qo’shimcha chora tadbirlari to’g’risida» gi PQ-1167- sonl
|
Loyihalashga tizimli yondashuv - Mavzu: "Inson-mashina" tizimini tahlil qilish va loyihalashning asosiy tushunchalari....

|
Mavzu: "Inson-mashina" tizimini tahlil qilish va loyihalashning asosiy tushunchalari. Reja: «Inson mashina»
|
bet | 3/8 | Sana | 08.12.2023 | Hajmi | 29,27 Kb. | | #113827 |
Bog'liq m.p3 Loyihalashga tizimli yondashuv.
Loiyhalashga tizimli yondashuv loyihalash jarayonining ko‘p bosqichli va iterativ xususiyati sharoitlarida murakkab texnik tizimlarni loyihalashning asosiy qiyinchiliklarini bartaraf etishni yengillashtiradigan usullarning ayrim to‘plamidan iborat bo‘ladi.
Loyihalashga tizimli yondashuv texnik muammolarni hal etish uchun muayyan usullarni taklif etmaydi, lekin umumiy yo‘nalish beradi, ushbu yo‘nalishga rioya qilgan holda noto‘g`ri qaror qabul qilish xavfi kamayadi.
Murukkab vazifalarning tizimli yondashuvi quyidagi bosqichlardan iborar bo‘ladi:
murakkab vazifalarni qator kichik vazifalarga bo‘lish;
kichik vazifalarni yechish;
umumiy vazifalarni kichik vazifalarni yechish yordamida yechish.
Shunday qilib, umumiy vazifalarni kichik vazifalarga bo‘lish va kichik vazifalarning yechimidan foydalangan holda, qaror qabul qilish tizimli yondashuvning asosini tashkil etadi.
Dekompozitsiya – natijalarni umumlashtirish bilan loyiha vazifalarining yechimini soddalashtirish maqsadida integratsiyalangan butunni qismga to‘g`ri taqsimlash. Ushbu ta‘rifdagi asosiy ma‘noli yuklama «to‘g`ri taqismlash» so‘ziga tushadi.
Agar muqobil variantlarning katta qismini ko‘rib chiqishga qaratilganligi hisobga olinsa, dekompozitsiya metodi qo‘llanilishining ahamiyati oshadi. Avtomatlashtirilgan loyihalashda ko‘rib chiqilayotgan natijalarning soni an’anaviy usullar bilan loyihalashga nisbatan ko‘p bo‘ladi, chunki an’anaviy usulda loyihalashda loyihalovchi tajriba va ichki his asosida ko‘pgina variantlarni chiqarib tashlaydi. Ko‘rib chiqilayotgan variantlar soni boshqaruv tizimi oldida to‘rgan vazifalarning murakkabliligi oshishi va har bir variantni ko‘rib chiqish chuqurligi bilan o‘sadi. Shuning uchun har bir mupyyan loyihalash bosqichi uchun ko‘rib chiqilayotgan variantlar soni belgilanadigan detalizatsiyalashning maqbul darajasi belgilanadi.
Dekompozitsiya odatda funktsional, algoritmli va tuzilmaviy kabi tahlil qilish darajasi bo‘yicha amalga oshiriladi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
|
bet | 8/8 | Sana | 08.12.2023 | Hajmi | 29,27 Kb. | | #113827 |
Bog'liq m.pFoydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
1.Qodirov B.R., Qodirov I.B. “Kasbiy tashxis metodikalari to‘plami” Toshkent, 2003 yil
2.Goziev E.G., Mamedov K.K. “Kasb psixologiyasi” Toshkent 2003 yil
3.Kondakov I.M. “Diagnostika professional ustanovok podrostkov” 1997 g.
Elektron talim resurslari
1. www. tdpu. uz
2. www. fayllar.org
4. www. edu. uz
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA`LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
ISLOM KARIMOV NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT TEXNIKA UNIVERSITETI
OLMALIQ FILIALI
“ ” FAKULTETI
“ ” KAFEDRASI
“ ” FANIDAN
Mustaqil ish
Guruh: 7-21 M T
Bajardi: Xolmatov Sh
Tekshirdi: Norimbetov T
OLMALIQ - 2023
|
| |
“Inson-mashina” tizimini loyihalash

|
“Inson-mashina” tizimini loyihalash
|
bet | 2/8 | Sana | 08.12.2023 | Hajmi | 29,27 Kb. | | #113827 |
Bog'liq m.p “Inson-mashina” tizimini loyihalash
Texnik tizimlarning marakkabliligi bo‘yicha turlicha rivojlanish davrida loyihalash, ishlab chiqarish va ekspluatatsiya qiligga turlicha yondashuvlar qayd etilgan. Oddiy texnik tizimlarni yaratishning birinchi bosqichlarida insonning alohida xususiyatlarini hisobga olgan an’anaviy texnik yondashuv, xususan, antropometrik va biomexanik harakteristikalar yuzaga kelgan. Bu alohida texnik qurilmalarni ishlab chiqishning birinchi davri bo‘lgan. Keyingi bosqich bu tizimli texnik loyihalash davri bo‘lib alohida qurilmalarning o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda butun tizimga birikishi bilan harakterlanadi. Ushbu yondashuv bo‘yicha inson texnik tizimning ishlashiga ta‘sir etadaigan tashqi omillardan biri sifatida ko‘rib chiqiladi, loyihalash jarayonining o‘zi esa inson va mashina aloqasining elementlarini loyihalashdan iborat bo‘ladi. Axborotning aks etish vositalari va insonning psixofiziologik imkoniyatlariga mso kelishi kerak bo‘lgan boshqaruv organlari ishlab chiqilgan. Shuning uchun pisxologiya nuqtai nazarida ushbu yondashuv texnik yondashuvdan ahamiyatli darajada farq qilmaydi, fan va texnika rivojlanishi bilan inson omilining ishlab chiqarishdagi ahamiyati oshib boradi. Texnik qurilmalarning ishlashi va ular bilan bog`liq bo‘lgan inson faoliyati o‘zaro bog`liqligi bilan ko‘rib chiqilgan, bu “inson-mashina” tizimining tushunchasi paydo bo‘lishiga olib keldi. Tizimli yondashuv o‘rniga insonni tizimning muhim komponenti safatida ko‘rib chiqiladigan kompleksli yondashuv yuzaga keldi. Kompleksli yondashuvda tizimni loyihalash uchta:
tizimning texnik qismini texnik loyihalash;
tizimning estetik ko‘rinishini badiiy loyihlash;
muhandislik-psixologik loyihalash (MPL) asosiy qismdan iborat bo‘ladi, bu insonning inson faoliyatining loyihasini yaratish va uni tizimning texnik qismi bilan kelishilganligi kabi tizimga ulanishi bilan bog`liq bo‘ladi.
“Inson-mashina” tizimining umumiy loyihasidagi inson-operator faoliyatini loyihalash ahamiyati va o‘rniga muvofiq muhandislik-psixologik loyihalashning ikki ta yondashuvi mavjud bo‘ladi, ushbu yondashuv shartli ravishda teng komponentli va antropotsentrik deb ataladi.
U o‘z ichiga ushbu ishlarni bajarish mumkin bo‘lgan zarur ma‘lumotnoma-metodik materiallarni ishlab chiqishni, shuningdek IMTni loyihalashda, ishlab chiqishda va faydalanishda inson omilini hisobga olish darajasi va to‘liqligini tartibga soladigan (xususan tasdiqlaydigan) normativ hujjatlarni ishlab chiqishni oladi.
|
| |
Elektr ta'minotining quvvat ulagichlarini ulang

|
Elektr ta'minotining quvvat ulagichlarini ulang
|
bet | 3/5 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,99 Mb. | | #248254 |
Bog'liq Kompyuteringizga quvvat manbaini ulahElektr ta'minotining quvvat ulagichlarini ulang
Agar mavjud bo'lsa yarim modulli yoki to'liq modulli quvvat manbai, kompyuter korpusiga o'rnatishdan oldin barcha kerakli kabellarni ulang. Agar sizda standart modul bo'lmagan quvvat manbai bo'lsa, bu bosqichni o'tkazib yuborishingiz mumkin. Aks holda, quvvat manbaini shassisga joylashtirishdan oldin quyidagi kabellar ulanganligiga ishonch hosil qiling:
24 pinli quvvat ulagichi: anakartni quvvat bilan ta'minlaydi, keyin esa barcha ichki komponentlarga quvvatni taqsimlaydi.
CPU quvvat ulagichi: protsessorga quvvat beradi. Sizga 2x 8 pinli sarlavhalar kerak bo'lishi mumkin, shuning uchun anakartingizni tekshiring.
PCIe quvvat ulagichlari: Grafik kartani quvvat bilan ta'minlang. GPU modeli va ishlab chiqaruvchisiga qarab sizga ma'lum miqdordagi 6 yoki 8 pinli quvvat ulagichlari kerak bo'ladi.
Periferik quvvat ulagichlari (MOLEX va SATA): Bu ulagichlar SATA HDD yoki SSD kabi saqlash qurilmalaringiz uchun ishlatiladi. Bundan tashqari, u korpus fanatlari, RGB yoritgichlari va boshqalar kabi boshqa tashqi qurilmalarni quvvatlaydi. Odatda kamida bitta SATA quvvat ulagichini ulash tavsiya etiladi, lekin agar siz bir nechta HDD/SSD va boshqa tashqi qurilmalardan foydalanishni rejalashtirmoqchi bo'lsangiz, sizga ikkita ulagich kerak bo'lishi mumkin. Ulagichlarning kerakli sonini aniqlash uchun quvvat manbai va boshqa komponentlar uchun hujjatlar bilan tanishishingizni tavsiya qilamiz.
nota. Agar sizda modul bo'lmagan quvvat manbai bo'lsa, siz o'rnatish yo'riqnomasini davom ettirishingiz va biron bir komponentni quvvatlantirish uchun zarur bo'lmagan qo'shimcha kabellardan foydalanishdan qochishingiz mumkin.
Kompyuter korpusiga quvvat manbaini (PSU) qanday o'rnatish kerak
1. Elektr ta'minoti va o'rnatish vositalarini tayyorlaganingizdan so'ng, birinchi qadam elektr ta'minotini qaerga o'rnatish kerakligini aniqlashdir. Hozirgi vaqtda, aksariyat shaxsiy kompyuter holatlarida, quvvat manbai bir nechta shaxsiy kompyuter korpuslarini, elektr ta'minoti qopqog'ini qamrab oladi odatda pastki qismida joylashgan, va ba'zi hollarda tepada. Bundan tashqari, quvvat manbai fanining yakuniy yo'nalishida to'g'ri ventilyatsiya qilinganligiga ishonch hosil qilishingiz kerak.
2. Endi quvvat manbaini belgilangan joyga qo'ying, quvvat manbai fanining shassidagi shamollatish uyasiga to'g'ri kelishiga ishonch hosil qiling. Aksariyat hollarda siz faqat quvvat manbaini fanni pastga qaratib qo'yishingiz kerak.
Eslatma. Elektr ta'minoti foniy shassidagi shamollatish teshiklari bilan mos kelishi kerak. Agar fan pastga qaragan holda bloklangan bo'lsa, qurilmani to'g'ri sovishini ta'minlash uchun quvvat manbai yo'nalishini o'zgartirishingiz kerak.
3. To'g'ri joylashtirilganda quvvat manbaiga burama kompyuter korpusiga. Komponentning bir tomonidagi kuchlanishni kamaytirish uchun vintlarni diagonal ravishda torting.
|
| |
Android Studioni o'rnatish, kalkulyator dasturini yaratish Android Studionni Windows ga o’rnatish

Android Studioni o'rnatish, kalkulyator dasturini yaratish Android Studionni Windows ga o’rnatish
Android Studioni o'rnatish, kalkulyator dasturini yaratish
Android Studionni Windows ga o’rnatish
Ko’chirib bo’lgandan so’ng bizda xuddi shu ekran ochilishi kerak. Android Studio Setup (Figure 1)
Figure 1. Set up Android Studio
Next tugmasini bosgan holda keyingi oynaga o’tamiz, ya’ni Android Virtual Device paneliga (AVD).
Figure 2. Android AVD ni o’rnatish
Men default bo’lgan sozlamalarni turganini ma’qul deb bildim.Yana Next tugmasini bosamiz va Configuration Settings bo’limiga o’tamiz. Bu yerda siz Android Studioni qayerga o’rnatish kerakligini belgilaysiz.
Figure 3. Tanlagan joyingizda albatta 500 mb dan ko’proq joy bo’lishi kerak
Next tugmasini bosamiz, va Choose Start Menu Folder paneliga o’tamiz.
Figure 4
Bu yerda ham hech narsaga tegmagan holda Install tugmasini bosamiz.
Figure 5. Installing process boshlandi
O’rnatish jarayoni tugagandan so’ng sizda ushbu oyna ochiladi.
Figure 6. Next tugmasi ochiladi
Va Next tugmasini bosgandan keyin jarayon yakunlanadi va Finish tugmasi ochiladi.
Figure 7
Finish tugmasi bosilishi bilan Android Studio avtomat ishga tushadi va birinchi bo’lib sizdan android studioga tegishli loyihani ya’ni proektni ochishni yoki ochmaslikni so’raydi.
Bu yerda agar proektingiz bo’lsa 1 radio buttoni tanlasangiz bo’ladi yoki ikkinchisi tanlab jarayonni davom ettiramiz.
Figure 9. Android Studio Splash Screen
Men yana shunday muammoga duch kelganman Finding Available SDK Components ya’ni Kerakli bo’lgan SDK ni topib yuklash jarayoni boshlangan.
Figure 10. Android Studio kerakli bo’lgan SDK ko’chirishni boshlaydi
Bundan so’ng Android Studio Setup Wizard dialogi chiqadi.
Figure 11.
Next tugmasini bosgan holda sozlamalarni sozlab ketaveramiz:
Figure 12. O’rnatish tipini tanlaymiz
Bundan so’ng yana Next tugmasini bosamiz va keyingi bosqichda o’zingiz ko’rib turgandek theme tanlaymiz ya’ni o’zimiz qulay bo’lgan UI theme.
Figure 13.
O’zingizga yoqqan theme tanlab bo’lgandan so’ng Next tugmasini bosib keyingi oynaga o’tamiz:
Figure 14.
So’nggi qism barcha kerakli fayllar yuklash jarayoniga ham yetib keldik.Finish tugmasini bosib bir oz kutamiz kerakli fayllarni yuklash jarayoni bir oz muddatni o’z ichiga oladi.
Figure 15. Jarayon tugagandan so’ng shu oyna ko’rinadi
Finish tugmasini bosgan holda Welcome Android Studio oynasiga o’tamiz.
Shu bilan bizni Android Studioni o’rnatish jarayoni yakunlanadi va biz o’zimizni birinchi Android dagi loyihamizni Start a new Android Studio project tugmasi orqali ishga tushiramiz.
|
Elektr ta'minotini o'rnatish uchun tez-tez so'raladigan savollar

|
Elektr ta'minotini o'rnatish uchun tez-tez so'raladigan savollar
|
bet | 5/5 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,99 Mb. | | #248254 |
Bog'liq Kompyuteringizga quvvat manbaini ulahElektr ta'minotini o'rnatish uchun tez-tez so'raladigan savollar
Kompyuterni qanday yoqish kerak? Quvvat manbaidagi elektr vilkasi yonidagi kalitlar nimani anglatadi?
Kompyuterni yoqish uchun quvvat manbai kalitini chiziq belgisi bilan ko'rsatilgan "ON" holatiga o'tkazing. Keyin kompyuterni yoqish uchun korpusdagi quvvat tugmasini bosing. Quvvat manbai tugmasidagi doira uning o'chirilganligini bildiradi. Kompyuteringiz ishlayotgan vaqtda kalitni hech qachon almashtirmaslikni unutmang, lekin kerak bo'lganda, quvvat tugmasini bosib ushlab turish orqali kompyuteringizni majburan o'chirib qo'yishingiz mumkin.
Mening shaxsiy kompyuterim yangilanishi kerak va eski quvvat manbai mos emas. Faqat quvvat manbalarini o'zgartirish mumkinmi?
Ha, siz eski elektr ta'minotini yangisiga osongina almashtirishingiz mumkin. Avval siz mavjud elektr ta'minotini olib tashlashingiz va oldingi ulagichlar o'rnatilgan joyni eslab qolishingiz kerak. Keyin yangi quvvat manbaini o'z o'rniga o'rnatish uchun bizning yo'riqnomamizga amal qiling.
Elektr ta'minotini 16A rozetkaga ulashim kerakmi yoki pastroq amper yaxshi bo'ladimi?
16A rozetka faqat yuqori quvvat manbalari uchun kerak bo'ladi. Quvvat manbai vilkasi orqasida uning to'g'ri ishlashi uchun qancha oqim kerakligi ko'rsatilgan. Shundan so'ng siz 16A rozetkadan foydalanish yoki foydalanmaslik haqida qaror qabul qilishingiz mumkin.
UPS ga quvvat manbai ulashim kerakmi?
Elektr ta'minotini UPS ga ulash mutlaqo shart emas, chunki quvvat manbai quvvat yo'qolgan taqdirda ko'plab himoya mexanizmlariga ega. Biroq, agar siz kompyuteringizda muhim ishlarni bajarayotgan bo'lsangiz, UPS ga ega bo'lishingiz hech qanday ma'lumotni yo'qotmasligingizni kafolatlaydi. Elektr uzilishi tufayli kompyuterning yopilishi, shuningdek, saqlash buzilishi tufayli ham bo'lishi mumkin. Shunday qilib, ko'pchilik ma'lumotlarni yo'qotmaslik uchun UPSga sarmoya kiritishi kerak.
Elektr ta'minoti qanday yo'nalishda o'rnatilishi kerak? Fan yuqoriga yoki pastga ishora qilishi kerakmi?
Elektr ta'minotining yo'nalishi shamollatgichlar shassisingizning quvvat manbai bo'shlig'idagi/qalpog'idagi joylashuviga bog'liq. Faqat fan quvvat manbaini sovutish uchun toza havo olishi mumkin bo'lgan tomonga ishora qilganiga ishonch hosil qiling.
Elektr ta'minotini kompyuter korpusiga o'rnating
Elektr ta'minoti (PSU) va uning turli quvvat ulagichlarini o'rnatishdan oldin va o'rnatish vaqtida bajarilishi kerak bo'lgan qadamlar haqida bilishingiz kerak bo'lgan hamma narsa shu. Yuqoridagi amallarni bajarish orqali siz kompyuteringiz korpusiga quvvat manbaini muvaffaqiyatli o'rnatishingiz mumkin bo'ladi.
|
| |
Plus reytingini tekshirish

|
Plus reytingini tekshirish
|
bet | 2/5 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,99 Mb. | | #248254 |
Bog'liq Kompyuteringizga quvvat manbaini ulah80 Plus reytingini tekshirish
Tasvir krediti: Cooler Master ( veb sayt )
Quvvat darajasi yuqori, ammo narxi past bo'lgan quvvat manbai blokini (PSU) sotib olayotganda ehtiyot bo'lish kerak. Bu e'lon qilingan quvvatni ta'minlamasligi va kompyuteringizning tarkibiy qismlariga zarar etkazishi mumkin. shuning uchun siz sifatli quvvat manbaiga ega ekanligingizga ishonch hosil qilishning eng yaxshi usuli hisoblanadi 80 Plus reytingi uchun uni tekshiring.
Bilmaganlar uchun 80 Plus tizimi quvvat manbalarini sifati va samaradorligiga qarab baholaydi va ularni bronza, kumush, oltin va platina kabi darajalarda sertifikatlaydi. Elektr ta'minoti juda muhim komponent bo'lganligi sababli, siz o'zingizning qurilishingiz uchun eng yaxshi variantni hech qachon kamaytirmasligingiz kerak.
Mavjud quvvat manbai ulagichlarini tekshiring
PSU protsessor va GPU uchun yetarlicha ulagichlarga ega bo'lishi kerak. Ba'zi anakartlarda ikkita protsessor soketlari mavjud va GeForce RTX 4090 GPU kabi yangi grafik kartalar kamida uchta 8 pinli PCIe rozetkalarini talab qiladi. Endi, ba'zi yuqori quvvatli PSU'larda (jumladan, 1000 Vt qurilmada) ba'zan barcha komponentlaringiz uchun etarli ulagichlar bo'lmasligi mumkin. Shuning uchun, komponentlaringiz bir-biriga mos kelishiga va siz tanlagan quvvat manbaida kerakli ulagichlarga ega ekanligiga ishonch hosil qiling.
Kompyuterga quvvat manbai o'rnatish uchun nima kerak
Kerakli vositalarni yig'ing
Kompyuterni yig'ishdan oldin barcha o'rnatish materiallari va asboblarini yig'ing. Bunday holda, sizga Phillips tornavida kerak bo'ladi. Bundan tashqari, ish joyining toza va statik elektrdan xoli ekanligiga ishonch hosil qiling (gilamli pollarda qurilishdan saqlaning). Bundan tashqari, o'rnatish vaqtida antistatik bilaguzuk kiyingelektrostatik shikastlanishning oldini olish uchun.
Asosiy komponentlarni kompyuter korpusiga o'rnating
Quvvat ta'minoti blokini (PSU) o'rnatishdan oldin, anakartni protsessor (ehtimol Intel Core i9-13900K), xotira (RAM) va saqlash drayverlari kabi barcha asosiy komponentlar bilan birga kompyuter korpusiga o'rnatganingizga ishonch hosil qiling. Bundan tashqari, qattiq disklar (HDD) va 2,5 dyuymli SATA SSD-lar quvvat manbaini o'rnatishdan oldin shassisga oldindan o'rnatilgan bo'lishi kerak.
Anakart, drayvlar, protsessor va protsessor sovutgichi kompyuter korpusiga o'rnatilganligiga ishonch hosil qiling. Chiqarilishi kerak bo'lgan yagona komponent - bu grafik karta, chunki korpusda o'rnatilgan GPU bilan optimal kabel yo'nalishini va boshqaruvini ta'minlash qiyinroq. Ideal holda, biz birinchi navbatda quvvat manbaidan bir nechta quvvat ulagichlarini ulaymiz, so'ngra turli xil PCIe quvvat ulagichlari bilan grafik kartani o'rnatamiz (quyida tushuntirilgan).
|
| |
Figure 2.1 The Initial Configuration Tasks (ICT) feature in Server Manager

Figure 2.1 The Initial Configuration Tasks (ICT) feature in Server Manager
The ICT highlights and organizes important tasks for administrators to complete on all new server installations by helping them quickly access the most commonly used configuration wizards in Server Manager.
You can normally accomplish the configuration and customization of each server using Server Manager, which you can access by running ServerManager.msc or by clicking the Server Manager shortcut that is pinned by default to the Start menu.
Figure 2.2 The Server Manager console
When configuring a role, Server Manager automatically installs all required services and features. Server Manager also automatically configures any firewall rules that are required to support the new role. Similarly, when you use Server Manager to remove any specific role, the server's services and firewall configuration are modified to help ensure that the server's configuration remains secure, and that the operation of other server roles is not affected. These modifications help ensure that the server only runs required services and that it maintains a minimal attack surface.
The server role chapters in this guide include information about all installed services and the open ports that each server role uses. Also, the Server Manager page on Microsoft TechNet provides detailed technical information about Server Manager and the server roles that it supports.
|
Тўқимачилик саноати ишлаб чиқариладиган маҳсулот ва ишлатиладиган хом ашё турига қараб қуйидаги тармоқларга бўлинади

|
Тўқимачилик саноати ишлаб чиқариладиган маҳсулот ва ишлатиладиган хом ашё турига қараб қуйидаги тармоқларга бўлинади
|
bet | 2/8 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 5,4 Mb. | | #117885 |
Bog'liq ПРЕЗЕНТАЦИЯТўқимачилик саноати ишлаб чиқариладиган маҳсулот ва ишлатиладиган хом ашё турига қараб қуйидаги тармоқларга бўлинади: - Тўқимачилик саноати ишлаб чиқариладиган маҳсулот ва ишлатиладиган хом ашё турига қараб қуйидаги тармоқларга бўлинади:
- Бу тармоқларда қуйидаги босқичлар мавжуд:
- Paxta tolasidan yuqori sifatli gazlamalar ishlab chiqarish uchun yuqori sifatli ip ishlab chiqarish lozim. Yuqori sifatli ip ishlab chiqarish uchun esa yigirish korxonalarida har tomonlama yaxshi tashkil etilgan va doimo faoliyat ko‘rsatuvchi sifat menejmenti tizimi bo‘lishi kerakdir.
- Толаларга дастлабки ишлов бериш.
- Йигириш.
- Тўқиш.
- Пардозлаш, оҳорлаш.
- Тикиш.
- Пахта толаларини ишлаш;
- Жун толаларини ишлаш;
- Зиғир пояли толаларни ишлаш;
- Табиий ипакни ишлаш;
- Кимёвий толаларни ишлаш.
Yigirish - bu bir necha texnologik jarayonlarning majmuasi bo’lib, unda nisbatan turlicha uzunlikda va notekislikdagi tolalardan ma`lum talablarga javob beruvchi bir tekis, pishiq va uzun ip olish vazifasi amalga oshiriladi. - Yigirish - bu bir necha texnologik jarayonlarning majmuasi bo’lib, unda nisbatan turlicha uzunlikda va notekislikdagi tolalardan ma`lum talablarga javob beruvchi bir tekis, pishiq va uzun ip olish vazifasi amalga oshiriladi.
- Tolalardan ip yigirish tarixi juda qadimga borib taqaladi ya’ni tosh davridan ma`lum bo’lib, Osiyo va Misrda paxtadan, Ovro’pada esa jun va zig’ir tolalaridan ip yigirilgan.
- Yigirish korxonalarining mahsuloti ip hisoblanadi. Iplar har xil bo’ladi: yakka ip, pishitilgan ip, bo’yalgan ip, melanj ip, shakldor ip, chirmovuqli ip, tanda ip, arqoq ip va trikotaj ipi. Ular ishlatilishiga qarab ham farqlanadi: tikuv, texnika, poyabzal iplari va h.k.
Yigirilgan ip ma`lum talablarga javob berishi kerak, ya`ni aniq chiziqiy zichlikda, pishiq, toza va ravon bo’lishi kerak. - Yigirilgan ip ma`lum talablarga javob berishi kerak, ya`ni aniq chiziqiy zichlikda, pishiq, toza va ravon bo’lishi kerak.
- Yuqorida keltirilgan iplarni paxta tolasidan ishlab chiqarish uchun uch xil yigirish sistemalari ishlatiladi
- Ipning ishlatilishiga qarab tanlangan xom-ashyo, uskunalar va texnologik jarayonlar majmuasiga yigirish sitemasi deb aytiladi.
-
- Аппарат йигириш системаси
|
| |
Angus, Jeff, Logan Harbaugh, and Sean Gallagher. "Win98: a small Step Forward."

Angus, Jeff, Logan Harbaugh, and Sean Gallagher. “Win98: A Small Step Forward.”
Information Week. 29 June 1998: 79.
Baig, Edward. "Time to join the ME generation? Methinks one may want to ponder the
alternatives." USA Today. 13 Sept 2000: D3.
Brioda, Rick. "Microsoft Windows 98 Second Edition." Home Office Computing. Sept
1999: 89.
Clyman, John. "The Insiders Guide to Windows Vista; We cut through the hype to give
you the real deal on Vista." PC Magazine. 16 Jan 2007: 1.
Computer Hope.com.
“Windows 95.” . Accessed 10/20/2007.
“Windows 98.” < http://www.computerhope.com/win98.htm>. Accessed 10/20/2007.
“Windows Millenium.” < http://www.computerhope.com/winme.htm>. Accessed 10/20/2007.
“Windows XP.” < http://www.computerhope.com/winxp.htm>. Accessed 10/20/2007.
“Windows Vista.” . Accessed 10/20/2007.
“Windows NT.” . Accessed 10/30/2007.
“Windows 2000.” < http://www.computerhope.com/win2000.htm>. Accessed 10/20/2007.
Corcoran, Elizabeth. “Pressing a Familiar Key; Windows NT 4.0 Looms Large in
Microsoft’s Planning.” The Washington Post. 1 Aug 1996: D 14.
Flynn, Mary Kathleen. “Beyond the Hype.” U.S. News & World Report. 7 Aug 1995:
52.
Fost, Dan. “Review/Vista Launches/ Should you buy it now? Here’s what the new
Microsoft operating system has and why you may want to wait.” San Francisco
Chroncile. 29 Jan 2007.: C. 1
Glascock, Stuart. "Windows 98 Second Edition offers Net Enhancements." Computer
Reseller Network. 21 June 1999: 77.
Himowitz, Michael. “Windows 95: Do You Need the Most Overhyped Product of the
Decade?” Fortune. 18 Sept 1995: 191
Jerome, Marty. “Windows 2000 For the Birds.” Boston Globe. 20 Feb 2000: L15.
Kang, Cecilia and Tom Quinlan. “Windows 2000 is the New Weapon in War for Internet
Servers.” Chicago Tribune. 21 Feb 2000: 4.
Kessler, Gary. “Security in Windows NT.” Gary Kessler.net
. Accesssed 10/29/2007.
“Microsoft Help and Home Windows 98.” Microsoft Support Center.
. Accessed 10/22/2007.
“Microsoft Windows.” Wikipedia. < http://en.wikipedia.org/wiki/Windows>. Accessed
10/29/2007.
Mossberg, Walter. "Microsoft Introduces A Very Unambitious 'Windows ME' Upgrade."
The Wall Street Journal. 7 Sept 2000: B1
Norr, Henry. "The Desktop Evolution: Windows ME add PC Care, Online Integration,
Digital Media." San Francisco Chronicle. 14 Sept 2000: B1.
Pegoraro, Rob. “Logging On; Windows 2000: It’s Not For You.” The Washington Post.
18 Feb 2000; E1.
Pegoraro, Rob. “Windows 95: Beyond the Mythinformation.” Washington Post. 30
Aug 1995. R. 25
Pogue, David. "Windows XP: Microsoft's New Look for Fall in Size XXL." New York
Times. 6 Sept 2001; G1.
Polsson, Ken. “June 28, 1998.” Chronology of Personal Computers..
. Accessed 10/15/2007.
Retiring Windows N.T. 4.0. Microsoft Tech Net.
. Accessed 10/30/2007.
Silverman, Dwight. “New NT offers alternative to Windows 95.” Houston Chronicle.
19 May 1996. 5.
“Windows 98.” Win IT.com.
.
Accessed 10/17/2007.
“Windows AERO.” Microsoft.
s/aero.mspx>. Accessed 10/22/2007.
Windows NT.” Wikipedia. . Accessed
11/3/2007.
|
Guruh talabasi To‘xtasinov Alyorbekning

|
Guruh talabasi To‘xtasinov Alyorbekning
|
bet | 1/2 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 3,38 Mb. | | #120831 |
Bog'liq kiber amaliy
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti
Nurafshon filiali
Kompyuter injiniringi fakulteti
730-22 guruh talabasi
To‘xtasinov Alyorbekning
Kiberxavfsizlik asoslari fanidan
MUSTAQIL ISHI
1-TOPSHIRIQ
Operatsion tizimda (Windows OT) parolga asoslangan autentifikatsiya mexanizmini o‘rnatish va sozlashga oid nazariy ma’lumotlar.
Lokal hisob qaydnomasi (local account) uchun parol o'rnatish
Agar tizimingizda Windows 11 OT lokal hisob qaydnomasi bo'lsa, lekin unda parol bo'lmasa (masalan, tizimni o'rnatishda siz uni o'rnatmagansiz yoki OS ning oldingi versiyasidan yangilanganda u yerda bo'lmagan), foydalanuvchi uchun parolni bir necha oddiy usullar bilan o'rnatish mumkin.
Sozlamalarda hisob qaydnomasi parolini qo'shish
«Start» ga kiring — Sozlamalar (settings) .
«Accounts» elementini tanlang, keyin esa - «Sign-in options» ni tanlang.
1-rasm. Windows 11 OT autentifikatsiyalash oynasi
«Add» tugmasini bosing, yangi parolni kiriting, uni takrorlang va sizga tushunarli, ammo begonalarga yordam bera olmaydigan parol maslahati (password hint) ni kiriting. Va «Next» tugmasini bosing.
2-rasm. Yangi parol kiritish
Shundan so'ng, parol o'rnatiladi va keyingi safar Windows 11 OTga kirganingizda, kompyuterni qulflaganingizda so‘raladi, buni Win + L tugmalari bilan yoki «Start» menyusidagi chap tarafdagi foydalanuvchi belgisini «Lock» bosish orqali amalga oshirish mumkin.
3-rasm. Windows 11 OT kirish uchu PIN kod o‘rnatish
4.4-rasm. Windows 11 OT kirish uchu grafik kod o‘rnatish
Windows 11 ga kirishda parol qo'yishning tezkor usuli
Agar siz lokal hisob qaydnomasidan foydalanayotgan bo'lsangiz va hali parol o'rnatmagan bo'lsangiz, uni Windows 11 OTning so'nggi versiyalarida sozlash uchun quyidagi oddiy usuldan foydalanishingiz mumkin:
Ctrl+Alt+Delete tugmasini bosing.
Ochilgan menyuda "Parolni o'zgartirish" («Change a password») -ni tanlang.
5-rasm. Windows 11 OT tezkor parolni almashtirish
Keyingi oynada "Eski parol" («Old password») maydonini to'ldirmang (agar u bo'lmasa), yangi parol o'rnating va uni tasdiqlang.
6-rasm. Windows 11 OT parolni yangilash
Parolni tasdiqlash maydonining o'ng tomonidagi strelkani bosing.
Bajarildi, endi foydalanuvchingiz uchun kirish paroli o'rnatiladi.
Buyruqlar satri yordamida hisob qaydnomasi parolini o'rnatish
Windows 11 OT lokal hisob qaydnomasiga parol o'rnatishning yana bir usuli buyruq satridan foydalanish. Buning uchun:
Buyruqlar satrini administrator sifatida ishga tushirish.
Buyruqning satriga net users buyrug‘ini kiriting va Enter tugmasini bosing. Bunda siz faol va nofaol foydalanuvchilar ro'yxatini ko'rishingiz mumkin. Parol o'rnatiladigan foydalanuvchi nomiga e'tibor bering.
Buyruqni kiriting
|
| |
To‘rtinchi davr (1980 yildan – hozirgi vaqtgacha)

|
To‘rtinchi davr (1980 yildan – hozirgi vaqtgacha)
|
bet | 7/222 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 5,84 Mb. | | #236377 |
To‘rtinchi davr (1980 yildan – hozirgi vaqtgacha)
Operatsion tizimlar rivojlanishidagi keyingi davr katta integral sxemalarni (KIS) yuzaga kelishi bilan bog‘liq bo‘lgan davrdir. Bu yillarda integratsiya darajasi keskin o‘sishi va mikrosxemalar arzonlashishi yuz berdi. Kompyuterdan mutaxassis bo‘lmagan
foydalanuvchilar foydalanishi imkoni yuzaga keldi, va shaxsiy kompyuterlar davri boshlandi.
Arxitektura jihatidan, shaxsiy kompyuterlar, minikompyuterlar turlari sinflaridan hech narsasi bilan farq qilmas edi, faqat ularning narxlarida farq bo‘ldi. Minikompyuterlar korxona va universitetning bo‘limlariga shaxsiy hisoblash markaziga ega bo‘lishiga imkon bergan bo‘lsa, shaxsiy kompyuter esa bunday imkoniyatni alohida inson uchun yaratdi.
Kompyuterlardan hisoblash texnikasi sohasida mutaxassis bo‘lmaganlar ham keng ko‘lamda foydalana boshladilar, bu esa o‘z navbatida “do‘st” dasturiy ta’minotni yaratishni talab etdi, bu dasturchilarni alohida o‘rnidan qo‘zg‘atdi.
Operatsion tizimlar bozorida ikkita tizim ustunlik qila boshladilar: MS-DOS va UNIX OT lari. Bir foydalanuvchili MS-DOS OT lari Intel 8088 asosida qurilgan mikroprotsessorlar, va keyin 80286, 80386 va 80486 asosida qurilgan kompyuterlarda foydalanildi. Multidasturli, ko‘p foydalanuvchili UNIX operatsion tizimi Intel bo‘lmagan kompyuterlar muhitida ustunlik qila boshladi, ayniqsa
yuqori unumdorlikka ega bo‘lgan RISC-protsessorlar uchun.
Tarmoq OTlarida, foydalanuvchi tarmoqda boshqa kompyuterlar mavjudligi haqida bilishlari va boshqa kompyuterga uning resurslaridan, asosan fayllaridan foydalanish uchun boshqa kompyuterga mantiqan kirishlari kerak edi.
Tarmoqdagi har bir mashina, kompyuterning avtonom operatsion tizimidan tarmoqda ishlashga imkon beradigan qo‘shimcha vositalarga ega bo‘lgan lokal operatsion tizimi vazifasini bajaradi.
Tarmoq operatsion tizimi, bir protsessorli kompyuter operatsion tizimidan asosli farq qilmaydi. Ularning tarkibida, albatta, tarmoq interfeysini qo‘llovchi (tarmoq adapteri drayveri) va shu bilan birga tarmoqdagi boshqa kompyuterlarga masofadagi kirish vositalari va masofadagi fayllarga murojaat vositalari mavjuddir, ammo bu qo‘shimchalar operatsion tizimni tuzilishini tubdan o‘zgartirmaydi.
Hisoblash tizimlarini rivojlanishi bosqichlarini ko‘rib chiqib, biz rivojlanish jarayonida klassik OT lar bajargan 6 ta asosiy funksiyalarni ajratishimiz mumkin:
vazifalarni (yoki topshiriq) rejalashtirish va protsessordan foydalanish;
dasturlarni kommunikatsiya va sinxronizatsiya vositalari bilan ta’minlash;
xotirani boshqarish;
fayl tizimini boshqarish;
kiritish/chiqarishni boshqarish;
xavfsizlikni ta’minlash.
Har bir keltirilgan funksiyalar odatda OT tarkibidagi komponentalaridan biri sifatida amalga oshirilgan. Ular boshidanoq, OT komponenti sifatida yaratilgan emas, ular rivojlanish jarayonida yuzaga keldi. Inson yaratgan hisoblash tizimi rivojlanishi (evolyutsiyasi) shu yo‘ldan ketdi, ammo hech kim bu yo‘l rivojlanishning yagona mumkin bo‘lgan yo‘li deb isbot qilaolmaydi.
|
| |
Operatsion tizimlarning tuzilishi va asosiy komponentlari

|
Operatsion tizimlarning tuzilishi va asosiy komponentlari
|
bet | 8/222 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 5,84 Mb. | | #236377 |
Operatsion tizimlarning tuzilishi va asosiy komponentlari
Operatsion tizim dasturlar bajariladigan muhitni ta’minlaydi. Ichki tomondan, operatsion tizimlar turli xil yo‘nalishlarda tashkil etilganligi sababli, ularning tuzilishida juda katta farq bor. Yangi operatsion tizimning dizaynini yaratish katta vazifadir. Dizaynni boshlashdan oldin tizimning maqsadlari aniq belgilanishi juda muhimdir. Ushbu maqsadlar turli xil algoritmlar va strategiyalar orasida tanlov uchun asos bo‘lib xizmat qiladi. U dasturlarga va dasturlardan foydalanuvchilarga ma’lum xizmatlarni taqdim etadi. Taqdim etilayotgan o‘ziga xos xizmatlar, albatta, bitta operatsion tizimda boshqa operasion tizimlarga qaraganda farq qiladi, ammo biz umumiy sinflarni aniqlashimiz mumkin. Ushbu operatsion tizim xizmatlari dasturchiga qulaylik yaratish, dasturlash vazifasini osonlashtirish uchun taqdim etiladi.
1.1- rasmda turli xil operatsion tizimlar xizmatlarining ko‘rinishi va ularning o‘zaro bog‘liqligi ko‘rsatilgan.
Operatsion tizim xizmatlarining to‘plami foydalanuvchi uchun foydali bo‘lgan xususiyatlarni taqdim etadi.
Foydalanuvchi interfeysi (user interface). Deyarli barcha operatsion tizimlarda foydalanuvchi interfeysi mavjud. Ushbu interfeys bir nechta shakllarni olishi mumkin. Ulardan biri bu buyruqlar qatori interfeysi (Command Line Interface - CLI) bo‘lib, unda matnli buyruqlar va ularni kiritish usuli qo‘llaniladi (aytaylik, ma’lum parametrlarga ega buyruqlarni ma’lum formatda terish uchun
GUI
|
Paketli
|
CLI
|
Foydalanuvchi interfeyslari
|
Dasturni bajarish
|
K/Ch operatsiyalari
|
Fayl tizimi
|
Dasturni bajarish
|
Resurslarni taqsimlash
|
Hisob kitoblar
|
klaviatura). Ikkinchisi - paketli interfeys bo‘lib, unda buyruqlar va ko‘rsatmalar fayllarga kiritiladi va ushbu fayllar bajariladi. Ko‘pincha foydalanuvchi grafik interfeysi (Graphic User Interface - GUI) ishlatiladi. Bu yerda interfeys kiritish/chiqarishni yo‘naltirish, menyudan tanlash, klaviaturadan matnni kiritish va klaviaturani yo‘naltirish moslamasi bo‘lgan oyna tizimi.
Foydalanuvchi va boshqa tizim dasturlari
|
|
Tizim chaqiriqlari
|
Xatoliklarni Himoya
aniqlash Xizmatlar va xavfsizlik
Operatsion tizim
|
Qurilma
|
1.1- rasm. Operatsion tizim xizmatlarining ko‘rinishi
|
| |
IX BOB AMALIYOTDA OPERATSION TIZIMLARDAN FOYDALANISH

|
IX BOB AMALIYOTDA OPERATSION TIZIMLARDAN FOYDALANISH
|
bet | 222/222 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 5,84 Mb. | | #236377 |
U.R.XAMDAMOV, DJ.B.SULTANOV, S.S.PARSIYEV, U.M.ABDULLAYEV
OPERATSION TIZIMLAR
(O‘quv qo‘llanma)
Toshkent – «NIHOL PRINT» OK – 2021
Muharrir: A.Tog‘ayev Tex. muharrir: F.Tog‘ayeva
Musavvir: B.Esanov Musahhiha: O.Muxammadiyeva
Kompyuterda
sahifalovchi: G.Tog‘ayeva
№ 7439-765f-47f1-7ea1-a683-4648-1314.
Bosishga ruxsat etildi: . Bichimi 60х841 /16.
Shartli bosma tabogʻi 26,0. Nashr bosma tabogʻi 25,75.
Adadi100. Buyurtma № 66.
«Nihol print» Ok da chop etildi.
Toshkent sh., M. Ashrafiy ko‘chasi, 99/101.
|
| |