İKİ YOLLU AM SİQNALARININ FORMASİYASI

|
İKİ YOLLU AM SİQNALARININ FORMASİYASI
|
bet | 14/33 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #148301 |
Bog'liq az Конспект ТЭС 2 сем14 İKİ YOLLU AM SİQNALARININ FORMASİYASI
14.1 Ümumi məlumat
AM siqnalını yaratmaq üçün daşıyıcı rəqsin gərginliklərinin cəmini və modulyasiya edən siqnalı yarımkeçirici diod və ya tranzistoru ehtiva edən qeyri-xətti dövrənin girişinə tətbiq etmək lazımdır. Belə bir dövrədə cərəyan spektri ona təsir edən gərginlikdə olmayan komponentləri ehtiva edir. Elektrik filtrindən istifadə edərək AM siqnalını meydana gətirən komponentləri təcrid etmək qalır.
Bir diodun, tranzistorun və ya lampanın cərəyan gərginliyi xarakteristikasında kvadratik və xətti hissəni ayırd etmək olar. Birinci bölmənin istifadəsi kiçik siqnal rejimini müəyyənləşdirir, burada giriş gərginliyi nə kəsilmə bölgəsinə, nə də doyma bölgəsinə daxil olmamalıdır. İkinci bölmənin istifadəsi güclü siqnal rejimini müəyyənləşdirir, burada giriş gərginliyi tranzistoru kəsmə rejiminə qoyur və onu doymaya yaxın bir rejimə qoya bilər. Birinci bölmədə cərəyan gərginliyi xarakteristikası ci dərəcəli polinomla, ikinci hissədə isə qırıq düz xəttlə təxmin edilir .
Amplituda modulatorları təsnif edilir:
1. NE əlaqə diaqramına uyğun olaraq - tək dövrəyə (bir NE ehtiva edən), balanslaşdırılmış (iki tək dövranı təmsil edir) və halqaya ( iki balanslı);
2. istifadə olunan NE növünə görə - passiv (yarımkeçirici diodlardan istifadə etməklə) və aktiv (lampalardan, tranzistorlardan istifadə etməklə).
14.2 Birtərəfli modulyatorlar
Şəkil 14.1 – Diod amplituda modulatorunun sxematik diaqramı.
Modulyasiya edən siqnal gərginliyi katoda nisbətən anodda əyilmə gərginliyini dəyişdirərək diodun cari gərginlik xarakteristikasının kvadratik hissəsi boyunca iş nöqtəsini hərəkət etdirir . Bir dioddan keçən cərəyanın zamandan asılılığı mürəkkəbdir. Cari artımlar həm daşıyıcı, həm də modulyasiya edən rəqslərin müsbət və mənfi yarım dövrlərində fərqlidir. İlk harmonik cərəyan amplituda modulyasiya edilmiş bir siqnal olur . Daşıyıcı tezliyinə uyğunlaşdırılmış və AM siqnalının spektrinin genişliyinə bərabər bir bant genişliyinə malik olan salınan dövrənin çıxışındakı gərginlik bu harmonik cərəyana mütənasibdir. Qalan cari harmoniklər süzülür, çünki Onların tezliklərində dövrə müqaviməti praktiki olaraq sıfırdır.
Şəkil 14.2 – Diodun amplitudunun işinin vaxt diaqramları
modulyator.
Eyni nəticəni qeyri-xətti dövrənin təhlilinin spektral metodundan istifadə etməklə əldə etmək olar. Diodun cərəyan gərginliyi xarakteristikasını ikinci dərəcəli çoxhədli ilə təmsil edək:
,
təxmini əmsallar haradadır ;
- biharmonik təsir;
- daşıyıcı gərginlik;
- modulyasiya edən siqnalın gərginliyi.
Əvəzetmədən sonra çoxhədlinin növü:
.
Daşıyıcı tezliyi yaxınlığında cəmlənmiş tezliklərə malik cari komponentlər vurğulanır . Ümumilikdə, onlar modulyasiya siqnalı ilə amplituda modullaşdırılan ilk harmonik cərəyanı əmələ gətirirlər:
Dövrə gərginliyi:
,
dövrənin giriş rezonans müqaviməti haradadır ;
- modulyasiya olmadıqda dövrədə gərginlik amplitudası;
- amplituda modulyasiya əmsalı.
Şəkil 14.3 – Dioddan keçən cərəyan spektri.
Çünki diodların kvadrat xarakteristikası olan kiçik bir bölməsi var, onda belə bir modulyatorun çıxışında AM siqnalının səviyyəsi aşağıdır.
Çıxış AM siqnalının gərginliyini artırmaq üçün modullaşdırıcı və daşıyıcı salınımların böyük dəyərləri rejimində bir diod modulyatoru istifadə olunur. Modulyator aktiv NE-də yerinə yetirilərsə, onun səviyyəsi daha da böyük olacaqdır.
Şəkil 14.4 – Amplituda modulatorunun sxematik diaqramı
tranzistor.
Yan gərginlik tranzistorun kəsmə rejimində işləməsini təmin edir. Fəaliyyət nöqtəsinin modulyasiya siqnalı ilə hərəkət etməsi səbəbindən kollektor cərəyanının amplitudasında və kəsilmə bucağında davamlı dəyişiklik olur . Nəticədə, kollektor cərəyanının ilk harmonikasının amplitüdü zamanla modulyasiya edən siqnala mütənasib olaraq dəyişir . Salınan dövrədəki gərginlik AM siqnalını təmsil edəcək.
Eyni nəticəni qeyri-xətti dövrənin təhlilinin qrafik metodundan istifadə etməklə əldə etmək olar. Müvafiq konstruksiyalar Şəkil 14.5-də göstərilmişdir.
Şəkil 14.5 – Amplituda modulyatorunun işinin vaxt diaqramları
tranzistorda.
Kollektor cərəyanının nəbzinin amplitudası:
,
modulyasiya edən siqnal olmadıqda cərəyan impulslarının amplituda dəyəri haradadır ;
- ölçülü mütənasiblik əmsalı.
Kollektor cərəyanının birinci harmonikasının amplitüdü:
.
Dövrə gərginliyinin amplitüdü:
,
modulyasiya olmadıqda kollektor cərəyanının birinci harmonikasının yaratdığı gərginliyin amplitudası haradadır ;
- amplituda modulyasiya əmsalı.
Modulyator çıxış gərginliyi:
.
Belə modulyasiya ilə təhrif qaçılmazdır: AM siqnal zərfinin forması modulyasiya edən siqnalın formasından fərqlənir, çünki sonuncunun dəyişməsi ilə kəsmə bucağı və müvafiq olaraq Berg əmsalı dəyişir .
|
| |