nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Keywords - Oʻzgarmas tok dvigatelining quvvat isrofi va uning foydali ish koeffitsiyentiga ta’sir pirmatov Nurali Berdiyorovich

WWW.HUMOSCIENCE.COM
122
Uyurma toklarda sarflanadigan quvvat isrofi:
Mashinaning poʻlat qismlaridagi umumiy quvvat isrofi: -
Mexanik isrof
. Podshipniklarning ishkalanishi choʻtkalarning kollektorda
ishkalanishi, yakorning xavoga ishkalanishi, ventilyasiyaga va boshkalarga ham
quvvat isrof boʻladi. Mexanik isrof qiymati yakorning aylanish chastotasiga bogʻlik.
Quvvati 100 kVt gacha boʻlgan oʻzgarmas tok mashinalarida mexanik isrof nominal
quvvatning 2 ... 4 % ini tashkil kiladi. Magnit va mexanik isrof yigʻindisi mashinaning
salt ishlash quvvatiga teng: Dvigatel salt ishlaganda uning tarmoqdan oladigan
umumiy quvvati:
bilan aniqlanadi. Bunda: U
K
—
qoʻzgʻatish chulgʻamining kuchlanishi; I
K
— qoʻzgʻatish toki. Mashina salt ishlaganda
sarflanadigan quvvat (qoʻzgʻatish zanjiridan tashkari) tajriba oʻtkazish yoʻli bilan
aniqdanadi :
P
0
= P
cal
− U
q
I
q
Amaliyotga yo‘llanma amaliyot o‘tadigan joyga borganda ma’muriyatga topshiriladi. «Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasb ta’limi»

AMALIYOTGA YO‘LLANMA
Amaliyot o‘tadigan joyga borganda ma’muriyatga topshiriladi.
«Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasb ta’limi» fakultet_3_ bosqich 301-20-AKTKT guruh talabasi __________ _____________________
(ismi, familiyasi, otasining ismi)
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU Samarqand filiali ishlab chiqarish amaliyoti o‘tishi uchun____________Samarqand_________shahar _______________________
____________________________________
(tashkilot nomi)
2023 yil _____19 iyundan 2023 yil _______29 iyulgacha_____________ muddatga yo‘llaydi.
Asos:___ 15.06.2023-y __№ _77_____ son buyrug‘i. 2023 yil _________________________
“TTKT” fakulteti dekani ____________________________U.X.Narzullayev________
TATU SF talabasining amaliyot o‘tadigan tashkilotga o‘tganligi to‘g‘risida
BILDIRISH
____________________________________fakultet _____ bosqich_____ guruh talabasi
_______________________________________2023 yil__________________________ga
____________________________________________________________________________
_____________________adresda _____________son 2023 yil _______________________
____son buyrug‘iga asosan ________________so‘m oylik maosh bilan _________________
vazifaga tayinlansin ______________________________________________adres buyicha
turar joy bilan ta’minlansin.
____________________________________________ amaliyotga tashkilotdan rahbar qilib
tayinlansin.
Tashkilot ma’muriyati_________________________________________________________
(imzo)
Talabaning imzosi ____________________________________________________________
2023 yil _________________________________
|
O’quvchi: Baliqchi so’zida baliq-o’zak, -chi-so’z yasovchi qo’shimcha.
O’qituvchi

|
O’quvchi: Baliqchi so’zida baliq-o’zak, -chi-so’z yasovchi qo’shimcha.
O’qituvchi
|
bet | 3/4 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 2,05 Mb. | | #263295 |
O’quvchi: Baliqchi so’zida baliq-o’zak, -chi-so’z yasovchi qo’shimcha.
O’qituvchi: Bolalar o’zak deb nimaga aytiladi va u qanday belgilanadi?
O’quvchi: O’zak deb, umumiy ma’noga ega bo’lgan so’zga aytiladi.
belgi bilan ajratiladi.
O’qituvchi: -chi so’z yasovchi qo’shimcha yordamida yana misollar keltirish mumkin.
Suv + chi =suvchi
Gul + chi =gulchi
Ish + chi =ishchi
Tikuv + chi =tikuvchi
Ov + chi =ovchi
Demak, o’quvchilar, biz –chi so’z yasovchi qo’shimchasi bilan yasalgan so’zlar orqali biror kasb bilan shug’ullanuvchi kishilarni tushunamiz.
-la so’z yasovchi qo’shimchasi bilan so’zlar yasaymiz.
Sozla bunda soz-o’zak, -la qo’shimcha hisoblanadi. Yana gul+la so’zi misol bo’ladi.
So’zlarga –la qo’shimchani qo’shganda, biror harakatga undash ma’nosini anglatadi: toza + la=tozala
so’z + la=so’zla
Keyingi so’z yasovchi qo’shimcha –kor . Masalan: g’alla+kor, paxta+kor. Bu qo’shimcha ham biror ish bilan shug’ullanuvchi kishilarni ifodalovchi so’zlarni hosil qiladi.
-dosh qo’shimchasi orqali yasalgan so’zlar: zamon+dosh, vatan+dosh .
Partadosh
Sinfdosh
-li, -siz so’z yasovchi qo’shimcha bilan so’lar yasalganda, biror narsani belgi va xususiyatini bildiradi. Misol uchun: suvli, gulsiz, aqlsiz, nurli, ishli.
O’qituvchi: Nechta so’z yasovchi qo’shimchani o’rgandik ?
O’quvchi: 6 ta
O’qituvchi: Ular qaysilar ?
O’quvchi: -chi, -kor, -li, -siz, -dosh, -la.
O’qituvchi: Kitobimizni 158-mashqini o’qiymiz, bajaramiz.
G’alla – g’allakor
Baliq –baliqchi
Nur – nurli
Vatan –vatandosh
So’z –so’zla
Tuz – tuzsiz
O’qituvchi: Bittadan hammamiz xat taxtada bajaramiz. Qolganlar daftarda bajaradi. O’zak va so’z yasovchi qo’shimchalarni ajratib ko’rsatamiz.
1-o’quvchi: g’alla+kor
2-o’quvchi: baliq+chi
|
| |
O’qituvchi: O’quvchilar bugun sana nechanchi ?
O’quvchi

|
O’qituvchi: O’quvchilar bugun sana nechanchi ?
O’quvchi
|
bet | 2/4 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 2,05 Mb. | | #263295 |
O’qituvchi: O’quvchilar bugun sana nechanchi ?
O’quvchi: Bugun 26-noyabr.
O’qituvchi: Hozir qaysi fasl ?
O’quvchi: Hozir kuz fasli.
O’qituvchi: Kuz fasli qaysi fasldan keyin keladi?
O’quvchi: Yoz faslidan keyin keladi.
Ma’naviyat daqiqasi :
O’qituvchi: O’quvchilar, bu yil qanday yil deb nomlandi ?
O’quvchi: “Keksalarni e`zozlash yili” deb nomlandi.
O’qituvchi: O’quvchilar, bu yil mustaqillikning necha yilligini nishonladik ?
O’quvchi: Bu yil 24 yilligini nishonladik.
O’qituvchi: O’quvchilar Prezidentimiz kim?
O’quvchi: O’zbekiston Respublikasining Prezidenti – Islom Abdug’aniyevich Karimov.
O’qituvchi: Qani endi kim aytadi, Prezidentimizning qanday nomdagi kitoblari bor?
O’quvchi: “O’zbekiston XXI asrga intilmoqda”, “Yuksak ma’naviyat - yengilmas kuch”.
O’qituvchi: Yana kim biladi?
O’quvchi: “Mustaqillikka erishish ostonasida”
O’qituvchi: Endi hammamiz ma’naviyat daftarimizni ochamiz. Biz har kuni qanday ma’lumotlarga ega bo’lamiz?
O’quvchi: Ensiklopedik ma’lumotga.
O’qituvchi: Hammamiz daftarga yozamiz, “Yer yuzida chumolilarning 250 dan ortiq turi mavjud.
O’qituvchi: Sizlar qanday turlarini bilasiz?
O’quvchi: Oq, qora va qumursqa chumolilarni bilamiz.
d) O’tilgan mavzuni mustahkamlash: so’rash, mustahkamlash, baholash.
Yangi mavzuning bayoni :
Mavzu : So’z yasovchi qo’shimcha.
O’quvchilarga yangi ma’noli so’z hosil qiluvchi qo’shimchalar haqida ma’lumot beriladi.
O’qituvchi: Yangi ma’noli so’z hosil qiluvchi qo’shimchalar – so’z yasovchi qo’shimcha deyiladi. So’z yasovchi qo’shimchalarning ustiga “ ^ ,, -uchburchak belgisini chizamiz. So’z yasovchi qo’shimchalarga quyidagilar kiradi: -chi, -la, -kor, -dosh, -li, -siz.
Bu qo’shimchalardan yangi so’zlar hosil qilamiz. Masalan: baliq so’ziga -chi qo’shimchasini qo’shib baliqchi so’zini hosil qilamiz. O’quvchilar baliqchi so’zida o’zak qaysi?
|
| |
Maktabgacha ta’Iim tashkilotlari tarbiyalanuvchilariga matematik ta’lim

Maktabgacha ta’Iim tashkilotlari tarbiyalanuvchilariga matematik ta’lim berish metodikasi bilan bog'liq adabiyotlarda quyidagi jihatlarga e’tibor qaratiladi:
1. Matematika o'qitishda ko'zda tutilgan maqsadlami asoslash (nima uchun
matematika o'qitiladi, o'rgatiladi?). 2. Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida
matematika o'qitish mazmunini ilmiy ishlab chiqish (nimani o'rgatish kerak?),
bolalarga bilimlar qanday berilganda, bu bilimlar fan, texnika va madaniyatning
hozirgi zamon rivojlanishi talablariga mos keladigan bo'ladi. 3. Matematik bilim
berish metodlarini ilmiy ishlab chiqish (qanday o'qitish kerak?), ya’ni bolalar
hozirgi kunda zarur bo'lgan bilim, malaka, ko'nikmalami va aqliy faoliyati,
qobiliyatlarini egallab oladigan bo'lishlari uchun o'quv ishlari metodikasi qanday
bo'lishi kerak? Matematik bilimlami egallash jarayonida bolalar shaxsining
garmonik rivojlanishi va shakllanishini amalga oshirish uchun qanday o'qitish
kerak? 4. Matematik bilim berish vositalarini - darsliklar, didaktik materiallar,
ko'rsatma qo'llanmalar va texnik vositalami ishlab chiqish (nima yordamida
o'qitish). 5. Ta’limni tashkil qilishni ilmiy ishlab chiqish (mashg'ulotni va
ta’limning mashg'ulotdan tashqari shakllarini qanday o'tkazish kerak?
Mashg'ulotlarini qanday tashkiliy metodlarda o'tkazish kerak? Mashg'ulotlar
o'tkazish jarayonidagi ta’limiy va tarbiyaviy masalalarni qanday qilib samaraliroq
hal qilish kerak?). Bolalarga bilim berish maqsadlari, metodlari, vositalari va
shakllari metodik tizimning asosiy komponentlaridir. Bolalarga natural son,
geometrik figura, miqdor kabi abstrakt tushunchalami, tevarak-atrofdagi
predmetlarga xos bo'lgan bog'lanish va munosabatlarni aks ettiradigan hajmda
bilimlar berish hamda bu bilimlar orqali ulaming fazoviy tasawurlarini, mantiqiy
fikrlash 8 qobiliyatlarini rivojlantirishga, mavjud olamdagi yuz beradigan eng
sodda hodisalami tushunishga, bilishga yordam berish kerak. Boshlang‘ich
matematik bilimlar berish metodikasi umumiy matematika o'qitish metodikasi
bilan chambarchas bog'lanadi, ya’ni umumiy matematika o'qitish metodikasi
tomonidan belgilangan qonuniyatlar kichik yoshdagi bolalaming yosh
xususiyatlarini hisobga olgan holda boshlang'ich matematika o'qitish metodikasi
tomonidan ishlatiladi. Boshlang'ich matematik bilimlar berish metodikasi
pedagogika va innovatsion texnologiya fanlari bilan uzviy bog'liq bo'lib, uning
qonuniyatlariga tayanadi.
-o’quvchi: nur+li
4-o’quvchi

|
-o’quvchi: nur+li
4-o’quvchi
|
bet | 4/4 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 2,05 Mb. | | #263295 |
3-o’quvchi: nur+li
4-o’quvchi: vatan+dosh
5-o’quvchi: so’z+la
6-o’quvchi: tuz+siz
O’qituvchi: O’quvchilar yana kim shunday misollar keltiradi ?
1-o’quvchi: Odobli, kuchli, sabrsiz
2-o’quvchi: Xabarchi, surnaychi, jangchi
O’qituvchi: O’quvchilar rag’batlantiriladi. Qolganlarga namuna qilib ko’rsatadi.
Quvnoq daqiqa :
(O’qituvchi birinchi bajarib beradi. So’ng o’quvchilar bajaradi.)
Derazamni ochaman
Toza havo kirsin deb,
Badantarbiya qilaman
Tanim sog’lom bo’lsin deb.
O’quvchi: 159-mashq. Ajratib ko’rsatilgan so’zlarni ko’chirib yozing.
O’yla, so’yla, yo’ldosh, qo’ldosh, o’ychi, tavakkalchi, javobsiz, e’tiborsiz.
Mavzuni mustahkamlash
O’qituvchi: O’quvchilarga savollar tarqatiladi.
Savollar :
Berilgan so’zlardan o’zakdosh bo’lmaganini toping.
Yozuv, yozma, yovuz, yozuvchi, yozishma.
O’quvchi: yovuz
Berilgan so’zlardan gaplar tuzing.
Bog’da, pishdi, g’arq, mevalar.
O’quvchi: Bog’da mevalar g’arq pishdi.
Bugungi “ish”ni ertaga qo’yma. Ajratilgan so’zdan yangi ma’noli so’zlar hosil qiling.
O’quvchi: ishli, ishchi, ishla, ishsiz.
Aqlli – aqlsiz
Tuzli – tuzsiz
Gulli – gulsiz ushbu so’zlar qanday ma’noni anglatadi ?
O’quvchi: Qarama-qarshi ma’noni.
Lug’at ishi
tavakkalchi – o’ylamay ish ko’ruvchi
qo’ldosh – yordam beruvchi
yo’ldosh – hamroh, birga yuruvchi
G’alla yetishtiruvchi kishi ?
Bog’da faoliyat ko’rsatuvchi shaxs kim ?
Bog’chada bolalarga qaraydigan xodim ?
Poliz ekinlarini yetishtiruvchi kishi ?
Gulni parvarish qiluvchi kishi kim ?
Baliq ovlash bilan shug’ullanuvchi kishi ?
Paxta yetishtiruvchi dehqon kim ?
Futbol o’yida darvozani himoya qiluvchi shaxs ?
Traktorda yer haydaydigan kishi ?
Yakuniy qism :
Uyga vazifa: 160-mashq.
O’qituvchi tomonidan tushuntiriladi va kundalik daftariga yozdiriladi.
Savol-javob orqali yangi mavzuni mustahkamlanadi.
1. So’z yasovchi qo’shimchalarga qanday belgi qo’yiladi ?
- Qo’shimcha tepasiga uchburchak belgisi qo’yiladi.
2. Kim so’z yasovchi qo’shimchalarni aytib beradi ?
- la, -kor, -chi, -dosh, -li, -siz.
3. O’zak deb nimaga aytiladi?
- So’zning qo’shimchasiz qismi.
4. So’z yasovchi qo’shimchalar orqali yasalgan so’zlarga misol keltiring!
- Ovchi, sehrli, quvonchsiz, aqlli, yurtdosh.
- So’zla, g’allakor, nurli, mehrli.
d) Dars jarayonida faol qatnashganlarga qizil va ko’k rangli rag’bat kartochkalari beriladi
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
3-sinf “Ona tili ’’ darsligi
Ona tili fanining metodik qo’llanmasi
Boshlang’ich ta’lim jurnali, 8-son, 2013
O’z ish tajribalarimdan.
|
| |
Simsiz keng polosali aloqa tizimlarining rivojlanishi

Simsiz keng polosali aloqa tizimlarining rivojlanishi
Download
379,66 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
24.05.2024
Hajmi
379,66 Kb.
#251926
Download
379,66 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Simsiz keng polosali aloqa tizimlarining rivojlanishi
Download
379,66 Kb.
Matnni ko'rish
Neyron tarmoqlarda faollashtirish funksiyalari va ulardan foydalanish

International Journal of Education, Social Science & Humanities.
Finland Academic Research Science Publishers
ISSN: 2945-4492 (online) | (SJIF) = 7.502 Impact factor
Volume-11| Issue-9| 2023
Published:
|22-09-2023|
61
Publishing centre of Finland
NEYRON TARMOQLARDA FAOLLASHTIRISH FUNKSIYALARI VA
ULARDAN FOYDALANISH
https://doi.org/10.5281/zenodo.8331865
Jo’rayev Sherali Umarjonovich
Namangan davlat universiteti.
jurayevs261@gmail.com
Annоtatsiya
Har bir daqiqada miyamiz kiruvchi ma'lumotlarni "foydali" va "foydali bo'lmagan"
toifalarga ajratishga harakat qiladi.
Bu gap bizning miyamiz uchun ham, mashinani o'rganish
uchun
ham
to'g'ri
keladi.
Chuqur
o'rganishda sun'iy
neyron
tarmog'i
arxitekturalarida shunga o'xshash jarayon sodir bo'ladi. Segregatsiya neyron tarmog'ining
to'g'ri ishlashiga yordam berishda muhim rol o'ynaydi va uning foydasiz qismini tahlil
qilishda vaqt sarflab qolib ketishdan ko'ra foydali ma'lumotlardan o'rganishini ta'minlaydi.
Faollashtirish funksiyasi neyron tarmoqqa muhim ma
ʼ
lumotlardan foydalanishda yordam
beradi va shu bilan birga ahamiyatsiz ma
ʼ
lumotlar nuqtalarini tashlab ketadi. Neyron
tarmoqni qo’llash masalasiga qarab qanday faollashtirish funksiyasi tadbiq etilishi haqida
fikr yuritamiz.
Kalit So’zlar
Segregatsiya, kirish qatlami , yashirin qatlam, chiqish qatlami, feedforward
propagation , orqaga tarqalish , chiziqli faollashtirish, Sigmoid
Təqdimat suallari Virtual yaddaş anlayışı

|
Təqdimat suallari Virtual yaddaş anlayışı
|
Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 14,69 Kb. | | #131140 |
Bog'liq C fakepathC fakepathTEQDIMAT SUALLARI (1)
Təqdimat suallari
Virtual yaddaş anlayışı
Assosiativ yaddaş
Virtual yaddaş idarəsinin aparat-müstəqil səviyyəsi
İstifadəçi nöqteyi-nəzərindən fayllar
Direktorilər. Fayl arxivinin məntiqi strukturu
Fayl sisteminin həyata keçirilməsi
Giriş-çıxışın idarəetmə sistemi
Yaddaşa birbaşa müraciət (Direct MemoryAccess – DMA)
.Giriş-çıxış təşkilinin məntiqi prinsipləri
Şəbəkələr və şəbəkə əməliyyat sistemləri
Uzaq məsafədəki proseslər arasında informasiya ötürülməsinin məntiqi təşkilinin əsas məsələləri
Şəbəkə hesablama sistemlərinin qurulmasının çox səviyyəli modeli
.Lokal ünvanlaşma. Port anlayışı
Məntiqi birləşmə quraşdırılmalı əlaqə və məlumatlar köməkliyi ilə verilənlərin ötürülməsi
Kompüter yaddaşının təşkili. Yaddaşın idarə olunmasının ən sadə sxemləri
Dalanların aşkarlanması
Dalanlar
Semaforların, monitorların və məlumatların ekvivalentliyi
. Sinxronlaşdırma mexanizmləri Semaforlar
. Sinxronlaşdırma mexanizmləri
Proseslərin kooperasiyası və onun məntiqi təşkil olunmasının əsas aspektləri
Planlaşdırma alqoritmləri
Çox səviyyəli növbələr (Multilevel Queue)
Əks əlaqəli çox səviyyəli növbələr (Multilevel Feed Back Queue)
Proseslərin planlaşdırılması
|
| |
«tastíYÍqlayman» Oqıw isleri boyınsha direktor orınbasarı A. Abdinayımova 2023j

|
«tastíYÍqlayman» Oqıw isleri boyınsha direktor orınbasarı A. Abdinayımova 2023j
|
bet | 1/5 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 119,63 Kb. | | #152090 |
Bog'liq Paroller ham sertifikatlar (Автосохраненный)
«TASTÍYÍQLAYMAN»
Oqıw isleri boyınsha direktor
orınbasarı ____________A.Abdinayımova
«_______»____________________2023j
8-TEMA: Paroller hám sertifikatlar tiykarında autentifikaciya qılıw.
|
Teoriyalıq sabaqtıń oqıtıw texnologiyası
|
Waqtıi-2 saat
|
Oqıwshılar sanı-26
|
Sabaqtıń forması hám túri:
|
Teoriyalıq –tolıq oqıw sabaǵı
|
Sabaq rejesi:
|
1. Parollar tiykarında autentifikaciya.
2. Sertifikatlar tiykarında autentifikaciya.
3. Bir márteli parollardı qóllaw usılları.
|
Sabaqtıń maqseti: Paroller hám sertifikatlar tiykarında autentifikaciya qılıw haqqında jańa bilimlerdi ózlestiriw;
|
Oqitıw nátiyjesi
|
Usı temanı ózlestiriw nátiyjesinde oqıwshıda payda bolatuǵın tiykarǵı bilim, kónlikpe yáki kompetenciyalar
|
Pedagogik wazıypalar:
1. Parollar tiykarında autentifikaciya.
2. Sertifikatlar tiykarında autentifikaciya.
3. Bir márteli parollardı qóllaw usılları.
|
Natiyje(oqıwshı):
1. Parollar tiykarında autentifikaciya qılıwdı úyrenedi.
2. Sertifikatlar tiykarında autentifikaciyalaw menen tanısadı .
3. Bir márteli parollardı qóllaw usılların úyrenedi.
|
|
|
| |
Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ­­­­­­­­­­

|
Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari:
|
bet | 1/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
Ko’rib chiqdim
O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari:__________ __________
5-Sinf. 1-dars.
Sana:6,13,14
I. Mavzu: Xavfsizlik texnikasi qoidalari va sanitariya-gigiyena talablari
II. Maqsad:
a) Ta’limiy: Xavfsizlik texnikasi qoidalari haqida ma’lumot berish.
b) Tarbiyaviy: Kompyuterning qurilmalariga,gigiyena talabi,xavfsizlik texnikasiga qanday munosabatda bo’lishni o’rgatish.
c) Rivojlantiruvchi: O'quvchilarni xavfsizlik texnikasi qoidalari va sanitariya-gigiyena talablari ko`nikmasini hosil qilish.
TK: axborot kommunikatsion texnologiyasidan foydalanishda xorijiy tildagi atamalarni mazmunini tushungan holda uni jarayonga qo‘llash;
FOK: axborot manbalaridan axborotlarni izlab topadi va yig‘a oladi; sodda grafik muharrir va uning imkoniyatlarini biladi; izlab topilgan grafik axborotlarni saqlaydi va foydalana oladi;
III. Dars turi: Yangi bilim beruvchi
IV. Dars usuli: Interfaol usullardan foydalanilgan an’anaviy dars.
|
| |
Shim konstruktsiyasini modellash -

|
Shim konstruktsiyasini modellash -
|
bet | 3/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 3,46 Mb. | | #236368 |
Bog'liq Shaxina MaxmudovaShim konstruktsiyasini modellash - shim asos konstruktsiyasi chizmasida amalga oshiriladi. Buning uchun shim old va ort bo‘laklari konturlari asos konstruktsiyadan qog‘ozga alohida-alohida qilib ko‘chiriladi. Chizmadan asosiy konstruktiv chiziqlar, kertiklar shim buklov chiziqlari ham ko‘chiriladi.
Shim old bo‘lagini modellash bosqichlari:
- shimning bo‘ksa chizig‘i va og‘ chizig‘i bo‘yicha kengligini aniqlash;
- shimning uzunligi va pochasi kengligini aniqlash;
- taxlamalarni modellash;
- cho‘ntaklarni modellash.
Shim old bo`lagini modеllash.
a – bir tomonlama taxlamani modеllash;
b - qarama-qarshi taxlamalarni modеllash.
Xulosa.
Fan va texnika bir-birini o‘zaro to‘ldirib, rivojlanishi asosida ishlab chiqarishni tashkillashtirish darajasi, texnologiyasi doimiy ravishda yangilanib va takomillashib borishini ta’minlaydi. Shunday ekan, yangi materiallar va ularning xossalari, xususiyatlarini hamda texnik obyekt va texnologik jarayonlarga oid ma’lumotlarni o‘rganish talab etiladi. Chunki intellektual qobiliyatlarni shakllantirishda texnik obyekt hamda texnologik jarayonlarni, maxsus va umummehnat operatsiyalarini bilish, mahsulotlarni tayyorlash ketma-ketligini, tayyor mahsulot sifatini tahlil qila olish zarur bo‘ladi.
Xulosa qilib aytganda ushbu kichik tadqiqot, ijodiy ishda quyidagi masalalar o‘rganildi:
- O‘g‘il bolalar uchun shimlarining tarixi hamda shim turlari o‘rganildi va tavsiflandi
- O‘g‘il bolalar uchun shimda ishlatiladigan mato haqida tushuncha
- O‘g‘il bolalar uchun shimni loyihalash o‘rganildi va tavsiflandi
- O‘g‘il bolalar uchun shim uchun andaza tayyorlash ishlari o‘rganildi va tavsiflandi
- O‘g‘il bolalar uchun shimni bichish va tikish texnologik xaritasi ishlab chiqildi
|
| |
Ilmiy tadqiqot metodlari - Buxoro davlat

|
Buxoro davlat
|
bet | 2/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 3,46 Mb. | | #236368 |
Bog'liq Shaxina MaxmudovaIlmiy tadqiqot metodlari:
Men “Mahsulot tayyorlash texnologiyasi” fanidan “Turli xil gazlamalardan o‘g‘il bolalar uchun shim tikish texnologiyasi” mavzusida kurs ishini bajarishda rahbarim D.M. Ruziyevadan olgan topshiriq varaqam asosida bajardim. Menga berilgan kurs ishi mavzusi bo‘yicha kutubxonalardan darslik, o‘quv qo‘llanmalar oldim hamda internet ma’lumotlaridan foydalandim.
Zamonaviy kiyim murakkab tizim bo‘lib unga xos loyihalashning shakllanish qonuniyatlarini tushunmoq uchun, kiyimning uzoq o‘tmishdagi ko‘rinishi haqida ma’lumotga ega bo‘lish kerak.
1830-yil Germaniya, Fransiya va boshqa Yevropa mamlakatlari san’atidagi romantizm yetakchi yo‘nalish bo‘ldi. Uning estetik ideali - mustaqillikni, kurashni, ishni tashkil etish va yuritishni va chin dildan istovchi kuchli shaxsdir.
70-80-yillar davomida erkaklar libosini standartlashtirish va stabillashtirish boshlanadi. Erkaklar libosini sanoatlashtirish jadallashadi va asr oxiriga kelib individuallikni siqib chiqaradi. Sportga qiziqishning ortishi va uning rivojlanishi asr oxiri kiyimlariga ham katta ta’sir qildi. Erkaklar libosida golf tipidagi kalta shimlar, yengil kurtkalar, rangli ko‘ylaklar, yumshoq fetr shlyapalar paydo bo‘ldi.
O‘g‘il bolalar
shimlarining
nomlanishi:
Mato odatda paxta va poliester aralashmasi yoki og‘irroq jinsi hisoblanadi. Suvga chidamlilik, dog ‘chidamliligi yoki olovga chidamlilik xususiyatlarini yaxshilash uchun matoni maxsus pardozlash bilan ishlov berish ham mumkin. Ba’zi kombinezonlar, shuningdek, Kevlar kabi ixtisoslashgan matolardan ham tayyorlanishi mumkin, ular yirtiqqa va teshilishga juda chidamli. Oxir oqibat, matoni tanlash kiyinuvchining o‘ziga xos ehtiyojlari va talablariga, shuningdek, kombinezonlardan maqsadli foydalanishga bog‘liq.
Shim matosining mustahkamligini turli usullar bilan o‘lchash mumkin. Mato mustahkamligining eng keng tarqalgan o‘lchovi - bu tortishish kuchi, bu matoning tortish kuchi ta’sirida cho‘zilishga yoki yirtilishga qarshi turish qobiliyatidir. Cho‘zilish kuchi mato tasmasi uzilib qolguncha standartlashtirilgan tortish kuchini qo‘llash yo‘li bilan o‘lchanadi.Matoning mustahkamligining yana bir o‘lchovi ishqalanish ta’sirida, masalan, ishqalanishda matoning yirtilishga qarshi turish qobiliyatidir. qattiq yuzalar.
Klassik uslubdagi O‘g‘il bolalar shimi, to‘g‘ri siluetli, uzunligi to‘piqqacha, yon chokli, belbog‘li. Old bo‘lak bel qirqimida ikkita kichkina taxlama mavjud. Belbog‘ uchlari izma va tugmaga taqiladi. Shim taqilmasi – molniyada.
Belbog‘iga oltita kamar tutkich tikilgan: ikitasi – yon chokda, ikkitasi old taxlama o‘rnida, ikkitasi orqada; orqa o‘ng bo‘lakda qirqma ramkali (mag‘izli) cho‘ntak, old bo‘lakda og‘ma qirqma cho‘ntak loyihalangan. Shim astarlidir.
|
| |
Tasdiqlayman: ichtbdo’: S. Yo’ldoshev “ ” 2023-yil

Vaqt: 6 soat
|
Talabalar soni: ___ ta
|
O’quv mashg’ulotining shakli va turi
|
Amaliy mashg`ulot
|
O`quv-amaliy mashgulotining rejasi
|
1.Uzatmalar qutisini boshqarish mexanizmining umumiy tuzulishi.
2.Uzatmalar qutisini boshqarish mexanizmining texnik holatini aniqlash.
3.Uzatmalar qutisini boshqarish mexanizmining nosozliklarini bartaraf etish.
|
O`quv amaliyot mashg’uloti maqsadi :O’quvchilar amaliy mashg’ulot davomida Xavfsizlik texnikasini o'rganish, yong’in xavfsizligi qoidalari haqida tushunchaga ega bo’lishi lozim.
|
Pedagogik vazifalar:
- Uzatmalar qutisini boshqarish mexanizmining umumiy tuzulishi haqida tushuncha berish;
- Uzatmalar qutisini boshqarish mexanizmining texnik holatini aniqlash haqida tushuncha berish;
- Uzatmalar qutisini boshqarish mexanizmining nosozliklarini bartaraf etish haqida tushuncha berish;
-Mehnat xavfsizligi texnikasni o’rgatish.
|
O`quv faoliyati natijalari:
- Uzatmalar qutisini boshqarish mexanizmining umumiy tuzulishi haqida tushunchaga ega bo’lish;
- Uzatmalar qutisini boshqarish mexanizmining texnik holatini aniqlash haqida tushunchaga ega bo’lish;
- Uzatmalar qutisini boshqarish mexanizmining nosozliklarini bartaraf etish haqida tushunchaga ega bo’lish;
-Mehnat xavfsizligi texnikasni o’rganish.
|
O`qitish metodlari
|
Tushuntirish, ko`rsatish, yo`riqnoma berish, BBB jadvali, aqliy hujum.
|
O`quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Kichik guruhlarda ishlash , yakka tartibda ishlash.
|
O`qitish vositalari
|
ko`rgazmali qo`rollar , slaydlar , stend, mavzuga oid jihoz.
|
O`qitish shart sharoiti
|
Jihozlangan chilangarlik ustaxonasi.
|
Qaytar aloqa usul va vositalari
|
Bajarilgan ishlar tekshiriladi, og`zaki savol-javob
|
Moliya va moliyaviy texnologiyalar

|
Moliya va moliyaviy texnologiyalar
|
bet | 1/10 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 378 Kb. | | #159907 |
Bog'liq MOLIYA TIZIMI NAMUNA
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TAʼLIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TERMIZ DAVLAT UNIVERSITETI
IQTISODIYOT VA TURIZM FAKULTETI
“MOLIYA VA MOLIYAVIY TEXNOLOGIYALAR ” KAFEDRASI
NORTOJIYEV SHAHZOD BAXTIYAROVICH
MOLIYA TIZMI FAOLIYATINI MUSTAHKAMLASHDA MOLIYAVIY OQIMLARNING O'RNI
KURS ISHI
“HIMOYAGA TAVSIYA ETILDI”
“Moliya va moliyaviy texnologiyalar” kafedrasi
__________________ mudiri
“____” ____________ 2024 yil
Ilmiy rahbar: _____________
________ ________________
“____” ____________ 2024 yil
Termiz-2024
Mavzu: Moliya tizmi faoliyatini mustahkamlashda moliyaviy oqimlarning o'rni
Reja:
I.Kirish
II.Asosiy qism
1. Moliya tizimi va uning mohiyati.
2. Moliya tizmida moliyaviy oqimlarning tutgan o'rni va moliyaviy oqimlarni boshqarish.
3. Xorojiy mamlakatlarning moliya tizimi va mamlakatimizda ulardan foydalanish
III.Xulosa va takliflar.
IV.Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati.
KIRISH
Kurs ishi mavzusining dolzarbligi. Jahon iqtisodiyoti globallashuvi, mamlakatlarning о‘zaro integratsiyalashuvi va xalqaro ixtisoslashuvning kuchayishi har bir milliy iqtisodiyot oldiga ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, mahsulot tannarxini pasaytirish va jahon bozorida munosib о‘rin egallash vazifasini qо‘ymoqda. Mamlakatimizda olib borilayotgan keng qamrovli islohotlar natijasida oxirgi yillarda mamlakatimiz milliy iqtisodiyoti yanada mustahkamlanib bormoqda. Eng avvalo mamlakatimiz xalqining munosib hayot darajasi va sifatini ta’minlash hamda rivojlangan demokratik davlatlar qatoridan o’rin olish yo’lida katta qadam tashlandi.
Mamlakatimiz iqtisodiyotining yuqori sur’atlarda о‘sishi barcha mavjud imkoniyatlarning safarbar qilinayotganligi hamda о‘zini oqlagan islohotlar strategiyasining izchil davom ettirilayotganligi hisobiga ta’minlanmoqda.
Iqtisodiyotni modernizatsiyalash sharoitida mamlakat moliya tizimida amalga oshirilayotgan islohotlarning ustuvor yо‘nalishlarini chuqur tadqiq etishga qaratilgan ilmiy tadqiqotlar olib borish, jumladan, ilmiy-amaliy anjumanlar о‘tkazish dolzarb ahamiyat kasb etadi.Mamlakatda barqaror iqtisodiy о‘sish sur’atlariga erishish va uning uzluksizligini ta’minlashda moliya sektorining rivojlanishi muhim о‘rin tutadi.
|
| |
WAVEGUIDES AND CAVITY RESONATORS / 10

|
WAVEGUIDES AND CAVITY RESONATORS / 10
|
bet | 5/7 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 83,74 Kb. | | #127986 |
Bog'liq 456 TO462 WAVEGUIDES AND CAVITY RESONATORS / 10
where the amplitude Bn depends on the. strength of excitation of the particular TE wave. We obtain the only other nonzero field Components from Eqs. (10-42b) and (10-42c), keeping in mind that dH./dx = 0:
Tarqalish konstantasi y tenglamada. (10—68b) tenglamada berilgan TM toʻlqinlari bilan bir xil. (10-55). Kesish chastotasi y = 0 ga teng bo'lgan chastota bo'lganligi sababli, barcha el-pi ate to'lqin o'tkazgichdagi TE„ rejimi uchun kesish chastotasi tenglamada keltirilgan TM„ rejimi uchun to'liq bir xil bo'ladi. (10-56). n uchun - 0, H ham, Ex ham yo'qoladi; shuning uchun TE0 rejimi parallel plastinka to'lqin o'tkazgichda mavjud emas.
10-5-misol (a) TEt rejimi uchun lahzali maydon ifodalarini parallel plastinkali to'lqin o'tkazgichda yozing, (b) y-z tekisligida elektr va magnit maydon chiziqlarini chizing.
Yechim
a) TEt rejimi uchun lahzali maydon ifodalari tenglamalarda fazaviy ifodalar hosilasining haqiqiy qismini olish orqali olinadi. (10-68a), (10-68b) va (10-68c) bilan Bizda, n = 1 uchun,
faza konstantasi qayerda /? tenglama bilan berilgan. (10-58), xuddi TMt uchun bo'lgani kabi rejimi.b) y-z tekislikda E faqat x komponentga ega. r = 0 da tenglama. (10-69c) bo'ladi
Shunday qilib, Ex chiziqlarning zichligi y yo'nalishi bo'yicha sin (ny/h) va z yo'nalishi bo'yicha sin /?z kabi o'zgaradi; Sobiq chiziqlar 10-8-rasmda nuqta va xoch shaklida chizilgan.Magnit maydon ham y, ham z komponentiga ega. t = 0 dagi magnit maydon chiziqlari tenglamasini quyidagi munosabatdan topish mumkin:
|
| |
TO‘LQINLIKLAR VA BO‘SHIK REZONATORLAR / 10

|
TO‘LQINLIKLAR VA BO‘SHIK REZONATORLAR / 10
|
bet | 4/7 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 83,74 Kb. | | #127986 |
Bog'liq 456 TO460 TO‘LQINLIKLAR VA BO‘SHIK REZONATORLAR / 10
10-4-misol Parallel-plastinkali to'lqin o'tkazgichda tarqalayotgan TM x to'lqinining maydon eritmasi ikkita o'tkazuvchi plastinka o'rtasida oldinga va orqaga qiyshiq sakrab turadigan ikkita tekis to'lqinning superpozitsiyasi sifatida talqin qilinishi mumkinligini ko'rsating.
Solution: This can be seen readily by writing the phasor expression of E?{y) from Eq. (10-54a) for n = 1 and with the factor e~jß: restored. We have
From Chapter 8 we recognize that the first term on the right side of Eq. (10-63) represents a plane wave propagating obliquely in the +z and —y directions with phase constants fl and n/b respectively. Similarly, the second term represents, a plane wave propagating obliquely in the -t-z and + y directions with the same phase constants /i and Tt/b as those of the first plane wave. Thus, a propagating TM t wave in a parallel-plate waveguide can be regarded as the superposition of two plane waves, as depicted in Fig. 10-7.
In Subsection 8-6.2 on reflection of a parallelly polarized plane wave incident obliquely at a conducting boundary plane, we obtained an expression for the longitudinal component of the total E( field that is the sum of the longitudinal components of the incident E,- and the reflected Er. To adapt the coordinate designations of Fig. 8-10 to those of Fig. 10-5, x and z must be changed to z and —y respectively. We rewrite Ex of Eq. (8 -86a) as
Comparing the exponents of the terms in this equation with those in Eq. (10-63), we obtain two equations:
(10-64b)
(10-64a)
Fig. 10-7 Propagating wave in parallel-plate waveguide as superposition of two plane waves.
io-3 / parallel-plate waveguide 461
(The field amplitudes Involved in these equations are of no importance in the present consideration.) Solution of Eqs. (10-64a) and (10-64b) gives
which is the same as Eq. (10-58), and
where X = is the wavelength in the unbounded dielectric medium.
We observe that â solution_ol Eq. (10—65) for 0,- exists only when X/2b < 1. At /Jib = 1, or f = ujX = 1/2/) which is the cutoff frequency in Eq. (10-56) for it = 1, cos 0j = 1, and 0j — 0. This corresponds to the case when the waves bounce back and forth in the y direction, normal to the parallel plates, and there is no propagation in the r direction (/? = sin 0,- = 0). Propagation of TM, mode is possible only when X < Âf = 2b or / > Jc. Both cos 0i and sin 0i can be expressed in terms of cutoff frequency /;. From Eqs. (10-65) and (10~64a) we have
and
Equation (10—66b) is in agreement with Eqs. (10-34) and (10-36).
10-3.2 TE Waves between Parallel Plates
For transverse electric waves,
which is a simplified version of
E, = 0, we solve the following equation for H?(y), Eq. (10-41) with no x-dependence.
We note that H.(y, :) ~ H!(y)e The boundary conditions to be satisfied by H?(y) are obtained from Eq. (Id—42c). Since Ex must vanish at the surfaces of the conducting plates, we require ‘
Thcrcforc the proper solution of Eq. (10-67) is of the form
( 10—68a)
|
| |
(10—7Sb) - 456 to‘lqinlik yo‘llari va bo‘shik rezonatorlari / Yo'qolgan rejimlar uchun 10 chastota

456 to‘lqinlik yo‘llari va bo‘shik rezonatorlari / Yo'qolgan rejimlar uchun 10 chastota
Download
83,74 Kb.
bet
7/7
Sana
24.12.2023
Hajmi
83,74 Kb.
#127986
1
2
3
4
5
6
7
Bog'liq
456 TO
(10—7Sb)
Tenglamadan foydalanish. (10 80) tenglamada. (10-79) zc ning TM rejimlariga / uchun aniq bog'liqligini beradi
Oddiylashtirilgan o'zgaruvchan tokning eskizi Eigda ko'rsatilgan. 10-9, bu minimal mavjudligini ochib beradi. .
Download
83,74 Kb.
1
2
3
4
5
6
7
Download
83,74 Kb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
456 to‘lqinlik yo‘llari va bo‘shik rezonatorlari / Yo'qolgan rejimlar uchun 10 chastota
Download
83,74 Kb.
-3 /-PARALLEL-PLATIKA 459-TO'LQINLIGI

|
-3 /-PARALLEL-PLATIKA 459-TO'LQINLIGI
|
bet | 3/7 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 83,74 Kb. | | #127986 |
Bog'liq 456 TO10-3 /-PARALLEL-PLATIKA 459-TO'LQINLIGI
b) y-z tekisligida E ham y, ham à z komponentga ega, berilgan t dagi elektr maydon chiziqlari tenglamasini quyidagi munosabatdan topish mumkin:
Masalan, t = 0 da tenglama. (10-59) sifatida yozish mumkin
(10-59)
bu elektr maydon chiziqlarining qiyaligini beradi. (10-60) tenglamani berish uchun integrallash mumkin
Bu c = 0 da ma'lum y0 uchun elektr maydon chizig'ining tenglamasi. y ning turli qiymatlari,, har xil lokuslarni beradi. 10-6-rasmda bir nechta shunday elektr maydon chiziqlari chizilgan. Maydon chiziqlari har bir o'zgarish uchun o'zini takrorlaydi/fz nurli rad.
H ning x komponenti borligi sababli, magnit maydon chiziqlari hamma joyda y-z tekisligiga perpendikulyar. TM uchun t = 0 da rejim, tenglama. (10-57c) bo'ladi
Hx chiziqlarining zichligi y yo'nalishida cos (ny/b) va sin ft: z yo'nalishi bo'yicha o'zgaradi. Bu 10-6-rasmda ham chizilgan. O'tkazuvchi plitalarda (y = 0 va y = b) yoy mavjud. tangensial magnit maydonda uzilish tufayli yuza oqimlari va ; oddiy elektr maydoni mavjudligi sababli sirt zaryadlanadi. (Muammo 10-5)
Elektr maydon chiziqlari.
Magnit maydon chiziqlari (v-o'qi qog'ozni yong'oqqa).
Maydon chiziqlari yoki TM[ rejimida parallel plastinka to'lqin o'tkazgichda
|
| |
Takrorlash uchun savollar

|
Takrorlash uchun savollar
|
bet | 4/75 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #117499 |
Bog'liq Dinshunoslik maruzaTakrorlash uchun savollar.
Dinshunoslik fani nimani o’rganadi?
Dinshunoslik qachon yuzaga kelgan?
Dinning kelib chiqishi haqida qanday qarashlar mavjud?
Dinning jamiyat va kishilar hayotidagi ahamiyatini izoxlang.
E’tiqod deganda nimani tushunasiz? Sog’lom e’tiqod nima uchun kerak?
Foydalanilgan adabiyotlar
I.A.Karimov “Tarixiy xotirasiz kelajagi yo‘q” T -1998 yil
2. I.A.Karimov “Yusak ma’naviyat yengilmas kuch” T -2008 yil
3.Sh. M.Mirziyoev “ BMT Bosh assambleyasining 72 –sessiyasidagi nutqi 2017 yil 19 sentabr
4.O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoevning “Ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash muqaddas dinimizni sofligini asrash – davr talabi” mavzusidagi anjumanda so‘zlagan nutqi 2017 yil 15 iyun
5.O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoevning Oliy Majlisga 2017 yil 22 dekabrdagi murojaatnomasi
6.Falsafa ensiklopedik lug‘at. “O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi” davlat ilmiy nashriyoti T -2010 yil
7.O‘zbek milliy ensiklopediyasi. II jild 2001 yil
8.Ma’naviyat asosiy tushunchalar izohli lug‘ati. G‘ofur G‘ulom nomidagi nashriyot –matbaa ijodiy uyi T -2009 yil
9.Sh. I. Xaitov O‘zbekiston falsafa tarixi T -2011 yil
10.I.Jabborov “Jahon dinlari tarixi” T- 2002 yil.
11. Xusanov S.X, Mirjavharova D.S. “Dinshunoslik” o’quv uslubiy qo’llanma T 2004
2–mavzu: Dinning mohiyati, tuzilishi va funksiyasi
Ma’ruza rejasi
Dinga berilgan ta’riflar. Din –ijtimoiy ong shakli, tafakkur tarzi, ma’naviy qadriyat sifatida.
Dinning inson va jamiyat hayotidagi vazifalari.
Dinning ildizlari va dinlar tasnifi.
Tayanch so’z va iboralar: Ijtimoiy ong shakli, g’ayri tabiiy kuchlar, to’ldiruvchilik, birlashtiruvchilik, nazorat qilish, aloqa bog’lovchilik, tarbiyalovchilik, psixologik, gnesologik, ijtimoiy.
|
| |
-masala bayoni - Dinshunoslik

|
Dinshunoslik
|
bet | 5/75 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #117499 |
Bog'liq Dinshunoslik maruza1-masala bayoni: .«Din» arabcha so’z bo’lib, o’zbek tilida «ishonch», «ishonmoq» degan ma’nolarni anglatadi. Dinning mazmun va mohiyatini ilohiy-diniy va ilmiy nuqtai nazardan tushunish mavjud.
Din ham boshqa ta’limot, qarash, nazariyalar singari tabiat, jamiyat, insonning mohiyatini, mavjudligi va yashashi kabi muammolarga ilohiyotdan kelib chiqqan holda javob berib kelgan.
Din inson e’tiqodi, ruhiy-ma’naviy dunyosi, his-tuyg’ulari, axloqiy va estetik tasavvurlari bilan bog’liq murakkab dunyoqarash bo’lib, u o’zicha Olloh nomidan hayot muammolarini echib, unga javob berib kelgan.
Agar biz barcha dinlarga nazar tashlasak ular foniy, o’tkinchi dunyo azob-uqubatlari va yovuzliklaridan qutulish, yaxshilik va ezgulikka, yuksak axloqiylikka intilish g’oyalari bilan sug’orilganligini ko’ramiz. Bulardan tashqari asrlar davomida din na faqat insonlar hayotida, balki jamiyat ma’naviy, hattoki ayrim davrlarda siyosiy hayotida ham muhim rol’ o’ynab kelgan, ahamiyat kasb etgan. Xozirda mavjud barcha jahon dinlari umumbashariy qadriyatlarga tayanib inson va jamiyat axloqiy va ruhiy kamolotiga ta’sir o’tkazib kelganligi tufayli asrlar osha yashab kelmoqda. O’zbekiston Respublikasi birinchi Prezidenti Islom Karimov 2000 yil sentyabrida Toshkentda bo’lib o’tgan dindorlarning xalqaro anjumani ishtirokchilariga tabriknomasida dinga shunday baho berilgan: «Din inson ruhini poklashi, odamlar o’rtasida mehr-oqibat tuyg’ularini mustahkamlashi, milliy an’analarni asrashga xizmat qilishi bilan har qanday jamiyat hayotida muhim o’rin tutadi»2.
Diniy e’tiqod xudo, payg’ambar, farishta, iblis, shayton, avliyo, arvoh va boshqa xil ins-jinslar bilan bog’liq tushunchalargina bo’lib qolmay, balki asrlar davomida kishilar hayotida shakllanib kelgan turli urf-odatlar, ijtimoiy va oilaviy turmush normalarini belgilab beruvchi qonun-qoida, axloq kodeksi hamdir.
Jamiyat va insoniyat tarixiy taraqqiyoti davomida din nima degan savolga turlicha javob berib kelingan.
Diniy nuqtai nazarga ko’ra din-ilohiy, g’ayri tabiiy kuchlarga, xudoga, payg’ambarlarga, farishtalarga, muqaddas kitoblardagi bayonlarga, oxiratga, butun yaxshi va yomonlik, ezgulik va yovuzlik yaratganning irodasi bilan bo’lishiga ishonmoqlik, shayton va iblislardan saqlanishdir.
Qisqa qilib aytganda, din diniy nuqtai nazarga ko’ra, insonning muqaddas ilohiy kuch - Xudo mavjudligiga asoslangan ongli dunyoqarashi, hissiyoti, e’tiqod qilish va hatti-harakatlar majmuidir.
|
| |
Mirziyoev Sh.M. - - Dinshunoslik

Mirziyoev Sh.M. - Diniy-ma’rifiy soha faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni
56 Qarang. Islom: ensiklopediya. 63-bet.
57 O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. Toshkent, «O‘zbekiston»; 2003. 8-bet.
59 Qarang. Jo‘raev U., Saidjonov Y. Dunyo dinlari tarixi. 13-bet.
60 Milliy istiqlol g‘oyasi: asosiy tushuncha va tamoyillar. Toshkent. 2000 yil.
61 A.Ochildiev, J.Najmiddinov Missionerlik:moxiyat,maqsadlar, oqibatlar va oldini olish yo’llari (yuz savolga-yuz javob) “Toshkent islom universiteti”nbm 2009-y 53-b
Tarixiy geografik jihatga ko’ra turlari

|
Tarixiy geografik jihatga ko’ra turlari
|
bet | 8/75 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #117499 |
Bog'liq Dinshunoslik maruzaTarixiy geografik jihatga ko’ra turlari
Qadimiy Yaqin va O’rta Sharq dinlari.
Misr
Shumer
Akkat
G’arbiy Somiy
Islomgacha Arablar dinlari
Yaqin va O’rta Sharqning payg’ambarlik dinlari
Zardushtiylik
Yaxudiylik
Xristianlik
Islom
Hindiston dinlari
Vedalar
Braxmanizm
Hinduizm
Xind Buddizmi
Jaynizm
Sharqiy va JAnubiy Sharqiy Osiyo dinlari
Shirilanka
Tibbet
Janubiy Sharqiy Osiyo havzasi Buddizmi
Xitoy dinlari (daosizm, konfutsiylik, buddizm maktablari)
Koreya va Yaponiya dinlari
Amerika xindulari dinlari
Etnik tasnifga ko’ra turlari
Urug’ qabila dinlari : Totemizm, Fitishizm, Animizm, Shomanizm, Sehrgarlik.
Milliy dinlar : Ma’lum bir xalq millat, e’tiqod qiladigan boshqa xalqlar o’rtasida keng tarqalmagan dinlarga aytiladi, Yahudiylik, Vedalar, Braxmanizm, Xinduizm, Sintoizm, Daosizm, Konfutsiylik va boshqalar.
Jahon dinlari: Jahon xalqlari ichida keng tarqalgan dinlarga aytiladi, Buddaviylik, Zardushtiylik, Xristianlik , Islom. Rasmiy ma’lumotga ko’ra hozirda Buddaviylikka 80 mamlakatda 700 mln ; Xristianlikka 254 mamlakatda 2 mlrd.dan oshiq; Islom diniga 172 mamlakatda 1.6 mlard kishi e’tiqod qiladi.
Ta’limotiga ko’ra tasnif (klassifatsiyasi)
Dunyoviy dinlar – odamlar tomonidan yaratilgan ta’limotlarga asoslanadi. Vedalar, Braxmanizm, Xinduizm, Sintoizm, Daosizm, Konfutsiylik va boshqalar.
Ilohiy dinlar –Alloh tomonidan berilgan ilohiy kitoblarga asoslanadi. Iudaizm, Xristianlik, Islom.
Monoteistik dinlar – yakka xudolikka asoslangan dinlar.Iudaizm, Zardushtiylik, Xristianlik , Islom.
Politestik dinlar – ko’p xudolikka asoslangan aytiladi. Buddaviylik, Vedalar, Braxmanizm, Xinduizm, Sintoizm, Daosizm, Konfutsiylik
|
| |
Takrorlash uchun savollar

|
Takrorlash uchun savollar
|
bet | 9/75 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #117499 |
Bog'liq Dinshunoslik maruza
1.Din nima?
2. Din inson va jamiyat hayotida qanday vazifalarni bajarishini izohlang ?
3.Dinning jamiyat va kishilar hayotidagi ahamiyatini izoxlang ?
4.Dinlarni mazmun va mohiyatiga ko‘ra qanday tasniflash mumkin ?
5.Politestik va Monoteistik dinlarni izohlang ?
Foydalanilgan adabiyotlar
I.A.Karimov “Tarixiy xotirasiz kelajagi yo‘q” T -1998 yil
2. I.A.Karimov “Yusak ma’naviyat yengilmas kuch” T -2008 yil
3.Sh. M.Mirziyoev “ BMT Bosh assambleyasining 72 –sessiyasidagi nutqi 2017 yil 19 sentabr
4.O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoevning “Ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash muqaddas dinimizni sofligini asrash – davr talabi” mavzusidagi anjumanda so‘zlagan nutqi 2017 yil 15 iyun
5.O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoevning Oliy Majlisga 2017 yil 22 dekabrdagi murojaatnomasi
6.Falsafa ensiklopedik lug‘at. “O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi” davlat ilmiy nashriyoti T -2010 yil
7.O‘zbek milliy ensiklopediyasi. II jild 2001 yil
8.Ma’naviyat asosiy tushunchalar izohli lug‘ati. G‘ofur G‘ulom nomidagi nashriyot –matbaa ijodiy uyi T -2009 yil
9.Sh. I. Xaitov O‘zbekiston falsafa tarixi T -2011 yil
10.I.Jabborov “Jahon dinlari tarixi” T- 2002 yil.
11. . Xusanov S.X, Mirjavharova D.S. “Dinshunoslik” o’quv uslubiy qo’llanma T 2004
3-Mavzu. Urug‘-qabila va milliy dinlar
Ma’ruza rejasi:
Dinning ibtidoiy shakllari
Qadimgi Misr va Yunoniston dinlari
Yahudiylik dini va ta’limoti
Hindistonda milliy dinlarning shakllanishi
Uzoq sharq dinlari: konfutsiylik, daosizm, sintoizm
Tayanch tushunchalar
Totemizm, fetishizm, animizm, shomonizm, magiya, qadimgi Misr dinlari, qadimgi Yunoniston dinlari, milliy dinlar, vedalar dini, braxmanizm, xinduizm, jaynizm, sikxizm, daosizm, kofutsiychilik, sintoizm, yaxudiylik.
|
| |
Zanjir qismidagi kuchlanish - 1. Elektr tokini olchash. Quvvat va elektr energiyani o’lchash. Reaktiv quvvatni o’lchash

|
1. Elektr tokini olchash. Quvvat va elektr energiyani o’lchash. Reaktiv quvvatni o’lchash
|
bet | 3/8 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 452,5 Kb. | | #117764 |
Bog'liq 1. Elektr tokini olchash. Quvvat va elektr energiyani o’lchash. 1.2. Zanjir qismidagi kuchlanish
Elektr zanjiri qismidagi kuchlanish deganda shu qism qismalari orasidagi potensiallar farqi tushuniladi. 1.1,a-rasmda e.yu.k. bo‘lmagan R qarshilikli zanjir tasvirlangan. Bu zanjirning oxirgi nuqtalari a va b harflari bilan belgilangan. Zanjirda I tok a nuqtadan b nuqtaga qarab oqmoqda. E.yu.k. ega bo‘lmagan zanjirda tok yuqori potensialli nuqtadan past potensialli nuqtaga qarab oqadi. Bundan a nuqta potensiali b nuqta potensialidan I tokni R qarshilikka ko‘paytirganga qadar katta qiymatga ega deb hisoblash zarur
Mos holda a va b nuqtalar orasidagi kuchlanish
bundan . (1.3)
Elektrotexnikada qarshilik chekkalaridagi potensiallar farqini qarshilikdagi kuchlanish yoki kuchlanishlar tushuvi deb atash qabul qilingan.
Kuchlanishlar tushuvining shartli musbat yo‘nalishi shu qarshilikdan oqayotgan tokning shartli musbat yo‘nalishi bilan mos tushadi.
Zanjirning qarshilik va e.yu.k.ga ega qismini qaraymiz. 1.1,b va c–rasmlarda I tok oqayotgan zanjir qismlari tasvirlangan. a va c nuqtalar orasidagi potensiallar farqini aniqlaymiz:
(1.4)
a nuqta potensialini c potensiali orqali ifodalaymiz. c nuqtadan b nuqtaga kuchishda e.yu.k. E ga qarama-qarshi tomonga boramiz (1.1,b-rasm). Shu sababli b nuqta potensiali c nuqta potensialiga qaraganda e.yu.k. E ga kichik bo‘ladi.
Endi c nuqtadan b nuqtaga kuchishda e.yu.k. E yo‘nalishi tomonga boramiz (1.1,c-rasm). Shu sababli b nuqta potensiali c nuqta potensialiga qaraganda e.yu.k. E ga katta bo‘ladi.
E.yu.k.ga ega bo‘lmagan zanjirda tok yuqori potensialli nuqtadan past potensialli nuqtaga qarab oqadi. 1.1 b va c rasmlarning har ikkalasida ham a nuqta potensiali b nuqta potensialidan R qarshilikka tushgan potensial qiymati qadar katta.
Shunday qilib 1.1,b-rasm uchun , yoki
(1.5)
va 1.1,c-rasm uchun , yoki
(1.6)
Kuchlanishning shartli musbat yo‘nalishi sxemalarda strelka bilan ko‘rsatiladi. Kuchlanish uchun ifoda o‘rinli bo‘ladi.
1.1–rasm. E.yu.k.ga ega bo‘lmagan (a) va e.yu.k.ga ega zanjir qismlari (b,c).
|
| |
Potеnsial diagramma - 1. Elektr tokini olchash. Quvvat va elektr energiyani o’lchash. Reaktiv quvvatni o’lchash

|
1. Elektr tokini olchash. Quvvat va elektr energiyani o’lchash. Reaktiv quvvatni o’lchash
|
bet | 4/8 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 452,5 Kb. | | #117764 |
Bog'liq 1. Elektr tokini olchash. Quvvat va elektr energiyani o’lchash. Potеnsial diagramma. Potеnsial diagramma dеganda qandaydir zanjir qismi bo‘ylab yoki yopiq konturda potеnsialning taqsimlanish grafigi tushuniladi. Potеnsial diagramma qurishda absissa o‘qi bo‘ylab ixtiyoriy tanlangan nuqtaga nisbatan konturning qarshiligi quyiladi, ordinata o‘qi bo‘yicha potеnsial quyiladi. Zanjir qismidagi har bir nuqta yoki yopiq konturdagi har bir nuqta potеnsial diagrammadagi ma’lum bir nuqtaga mos kеladi.
1.3. Elektr zanjirlari uchun Om qonuni.
Nemis fizigi G.Om o‘tkazgichlarni har xil kuchlanishlardagi toklarini o‘lchab, ularning qarshiliklari berilayotgan kuchlanishga bog‘liq bo‘lmasdan, o‘zgarmas kattalik ekanligi to‘g‘risida xulosaga keldi.
E.yu.k. ga ega bo‘lmagan zanjir uchun Om qonuni. 1.1 a-rasmdagi sxema uchun o‘tkazgichlardagi kuchlanish tokka to‘g‘ri proporsionaldir:
yoki (1.7)
bunda .
Bu munosabat Om qonuni deb nom oldi.
Qarshilikni doimiyligi unga quyilgan kuchlanishga nisbatan ma’lum bir tok va kuchlanishlarning chegarasida va ayrim materiallar uchun o‘rinlidir. Shuning uchun proporsional bog‘liqlik ya’ni Om qonuni nisbiy bo‘lib, chegaralangan sohada o‘rinlidir.
E.yu.k. ga ega zanjir uchun Om qonuni. 1.1,b-rasm va 1.5 ifoda orqali
ifodaga ega bo‘lamiz. Mos holda 2.1,c-rasm va 3.6 ifoda orqali
Umumiy holda
(1.8)
(3.8) ifoda e.yu.k.ga ega zanjir qismi uchun Om qonunining matematik ifodasi hisoblanadi.
Shartli musbat yo‘nalish. Elektr zanjirida yoki uning elementlarida bo‘ladigan jarayonlar tenglamasini to‘g‘ri tuzish uchun e.yu.k. manbasi, tarmoqlardagi toklar va tugunlar orasidagi kuchlanishning shartli yo‘nalishi tanlab olinadi. Elektr sxemalarida bu strelka yordamida belgilanadi. Turli kattaliklar uchun shartli musbat yo‘nalish tanlab olish shartlari:
a) e.yu.k. manbasi uchun- ixtiyoriy olinib, strelka yunalgan tomon potensiali teskari tomon potensialiga qaraganda kattaroq qiymatga ega bo‘ladi.
b) tarmoqlardagi toklar uchun- e.yu.k. manbasi bo‘lgan tarmoqlarda e.yu.k. yo‘nalishi bilan bir xil, qolgan tarmoqlarda esa ixtiyoriy olinadi.
c) kuchlanish uchun- tarmoqdagi yoki zanjir elementidagi tok yo‘nalishi bilan bir xil olinadi.
|
| |