nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-rasm - Raqamli mobil aloqa

|
Raqamli mobil aloqa Pdf ko'rish
|
bet | 266/283 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 8,51 Mb. | | #102907 |
Bog'liq Raqamli mobil aloqa36.1-rasm. Nonce ketma-ketligi.
Keyin Nonce ketma-ketligi qo‘llanilib CBC va CTR bloklar
shakl lantiriladi. SVS bloki 0001100 qiymatga ega bo‘lgan bir baytli
bayroqchaga, Nonce ketma-ketligiga va xabarning axborot qismining
uzunligini ko‘rsatadigan maydondan tashkil topgan (36.2-rasm).
(0x19 bayroq)
Nonce
Xabarni axborot qismining uzunligi
1
13 14
15
0
36.2-rasm. CBC bloki.
CTR bloki 0000001 qiymatga ega bo‘lgan bir baytli bayroqcha-
ga, Nonce ketma-ketligiga va CTR blokning nomeridan iborat
maydondan tashkil topgan (36.2-rasm).
(0x1 bayroq)
Nonce
Counter i blokni navbat soni
1
13 14
15
0
36.3-rasm. CBR bloki.
i nomer 0 dan n gacha o‘zgarishi mumkin, bu yerda n bu-
tun xabarni va xabarni autentifikatsiyalash kodi MAC kodni (ingl.
Message Authentication Code) qamrash uchun zarur bo‘lgan CTR
bloklar soni.
Keyin MAS kod yaratiladi, buning uchun xabarning axborot
qismi boshlanishiga IV initsializatsiyalash vektori o‘rniga bosh-
lang‘ich (nolinchi) SVS blok qo‘yiladigan modifikatsiyalangan
SVS usulidan foydalaniladi (36.3-rasm).
504
Generic MAC
Header
B
0
CCM-bloki
B
0
CCM-bloki
Axborot qismi (ochiq matn)
Axborot qismi (ochiq matn)
Axborot qismi (ochiq matn)
shifrlangan b blok va axborot qismi
nulinchi
Counter-blok
CTR rejimida
AES shifrlash
shifrlangan
nulinchi
Counter-blok
MAC (message authentication code)
shifrlangan MAC
oxirgi 128 bit
TEK kaliti
CBC rejimida
AES shifrlash
CRC
Rasm. 36.4. AES-CCM rejimida MAS-kod yaratish
va shifrlash.
Keyin bu juftlik SVS usuli va TSHK kaliti qo‘llaniladigan AES
algoritmi bilan shifrlanadi. Shifrlangan matnning oxirgi 128 biti
MAS kod sifatida olinadi. Keyin MAS kod AES-CTR rejimda
shifrlangan boshlang‘ich (nolinchi) CTR blok bilan (yoki Coun-
ter-blok bilan) “XOR” qo‘shishga olib kelinadi.
|
| |
CDMA-2000 standarti radiointerfeys texnologiyasi

CDMA-2000 standarti radiointerfeys texnologiyasi
CDMA-2000 oilasi standartlarining asosida yotadigan CDMA
(ingl. Code Division Multiple Access — kanallarni kod bo‘yicha
ajratish asosida ko‘p sonli ulanish) texnologiyasi — ajratilgan
butun chastota polosasi bo‘ylab har bir aloqa seansiga alohida
raqamli kod (mantiqiy kanal) ajratish hisobiga radiomuhitni taq-
simlash asosida quriladi. Texnologiya ancha keng polosalardan
66
(1,25MGs) foydalanadi va signallarni uzatish o‘sha bitta chastota
kanalida amalga oshiriladi. Signal kodlari bir-biridan farq qiladi
va shuni hisobiga ular qabul qilish tomonida bir-biridan ajratib
olinadi. Bundan shu kelib chiqadiki, CDMA texnologiyasi asosi-
dagi tarmoqlarda BSlarni ishlashi sinxron ravishda bo‘lishi kerak.
CDMA texnologiyasi bir necha eltuvchi chastotalarda (ingl.
Multi Carrier – MC) aloqani tashkil etish imkonini beradi. Bitta
eltuvchi chastotadan foydalanilganda (CDMA 1xRTT standarti-
da) texnologiya 1,25MGs polosada mantiqiy kanallar sonini 128
tagacha va tezlikni 153kbit/sek gacha oshirishi mumkin. Bunga
qo‘shimcha, Qualcomm kompaniyasi tomonidan taklif etilgan, 4
dan 8-razryadli fazaviy modulyatsiyaga o‘tish uslubi (ingl. High
Data Rate — HDR) hisobiga, ma’lumot uzatish tezligini bir yarim
barobargacha oshirish mumkin.
Uchta eltuvchi chastotadan foydalanilganda (CDMA-2000 3X
standarti) ma’lumot uzatish tezligi 2Mbit/sek dan oshib ketadi.
“Pastga” kanalda ma’lumotlar 1,25MGs kenglikdagi uch kanal
bo‘ylab (1,25 x 3 = 3,75MGs) parallel ravishda uzatiladi. “Yu-
qoriga” kanalda esa uzatish DSSS uslubi asosida yaxlit 3,75MGs
polosasida amalga oshiriladi.
CDMA texnologiyasining muhim o‘ziga xos xususiyati CDMA-
2000 standartlari fazalari orasida moslashuvchanlikni ta’minlash
hisoblanadi. Bunda operatorlarga yangi chastotalar diapazonlari
uchun litsenziyalar (ruxsatnomalar) olish hamda texnik uskunalarga
sezilarli o‘zgartirishlar kiritish talab qilinmaydi. Ya’ni, IS-95 stan-
dartidan to CDMA-2000 EV-DO Rev.B standartiga qadar mavjud
tarmoqlarni ketma-ketlik bilan rivojlantirish imkoniyati mavjud.
CDMA radiointerfeys texnologiyasi ishlashi bo‘yicha W-CD-
MA radiotexnologiyasidan farq qiladi va shu sabab CDMA-2000
va UMTS yoki FOMA tarmoqlari orasida o‘zaro moslashuv na
terminallar darajasida, na infratuzilmalar darajasida (MAP/GSM
va ANSI-41) ta’minlanmaydi. Binobarin, har ikkala radiointer-
feys texnologiyasi ham IP protokolini qo‘llab-quvvatlaydi, bu ular
uchun birlashtiruvchi platforma bo‘lib ishlashi mumkin.
|
Raqamli mobil aloqa - bet 40

Standardized Single Radio Voice Call Continuity) xizmati yor-
damida abonentning LTE tarmog‘idan WCDMA yoki GSM
tarmoqlari xizmat hududiga o‘tishda uzluksiz “rouming”ni
amalga oshirish imkoniyatini namoyish etishdi. Ushbu tex-
nologiyaning afzalligi shundaki, u nafaqat ma’lumot uzatish-
ni, balki, ovoz trafigini uzatishni, SMS hamda multimedia
xizmatlarini ham ta’minlaydi.
Frequency
200 kHz
1 timeslot=0,577 msec
1 TDMA frame = 8 timeslots
Slot
5.1-rasm.GSMga ko‘p qirrali kirish (dostup).
78
LTE tarmoqlarida “rouming”ni joriy qilish bo‘yicha ish-
lar O‘zbekistonda ham jadal ravishda olib borildi. Masalan,
2010-yilda MTS kompaniyasi (Rossiya) “MTS Uzbekiston” ham-
da “VivaSell-MTS” (Armaniston) kompaniyalari orasida 2,6GGs
diapazonida xalqaro “rouming”ni tashkil qildi.
5.2-rasm.TKP boshqaruv kanalini hosil qilish. 5.3-rasm.GSM vaqt intervali.
79
5.4-rasm.“Rouming” jarayonida LTE tarmoqlarining “no-3GPP” tarmoqlari bilan PMIPv6 protokoli asosida o‘zaro hamkorligi. 5.5-rasm. TCH/FS kodlash kanali.
80
5.6-rasm. TCH/FS o‘zgarish tartibi. 5.7-rasm.SACCH multifreymeni DTX rejimida quvvat o‘zgarishi. Sinov jarayonida Samsung GT B3710 hamda Huawei E398 rusumli modemlardan foydalanildi. 5.8-rasm. BER tizimini deshifratorda baholash.
81
“Rouming” xizmatlarini sinovdan o‘tkazish muvaffaqiyatli
amalga oshdi hamda o‘zaro “LTE-rouming”ni qo‘llab-quvvatlash
uchun zaruriy jarayonlarni tashkil etish maqsadida kompaniyalar
o‘zaro hamkorlikni boshlashdi.
Usulni qo'llash shartlariuran rudalarini yer osti yuvish

|
Usulni qo'llash shartlariuran rudalarini yer osti yuvish
|
bet | 22/104 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #153059 |
Bog'liq Majmua Geotexnologiya (2023-2024 uzb) чикаришга1.4.3 Usulni qo'llash shartlariuran rudalarini yer osti yuvish
Er osti yuvish jarayonini samarali amalga oshirishning asosiy shartlari qanday?
Bular quyidagi shartlar:
• uranni eritmaga aylantirish jarayoni maqbul tezlikda davom etishi kerak;
• ruda massasining ichida eritma sirkulyatsiyasi uchun sharoitlar mavjud, ya'ni rudali jinslar eritmalarni o'tkazuvchan bo'lishi kerak;
• erituvchi uran minerallarini asosiy jinslarga ta'sir qilmasdan tanlab eritadi;
• erituvchi va hosil bo'lgan kimyoviy eritmalar yuvilgan rudadagi teshiklarni va kapillyarlarni yopib qo'yadigan, yuvilgan zonada erimaydigan cho'kma hosil qilmasligi kerak;
• Asosiy va ortiqcha yuklarga migratsiya hodisalari minimal darajada saqlanishi kerak.
Ushbu shartlarning har biri birlamchi va ikkilamchi xususiyatlarga ega.
Asosiyruda tanasiga kimyoviy eritma etkazib berish boshlanishidan oldin mavjud bo'lgan tabiiy xususiyatlardir.
Ikkilamchiuran minerallarining erishi va eritmalarning ruda tanasi boʻylab harakatlanishi jarayonida rivojlanadigan sharoitlardir.
Keling, ushbu shartlarning har birini alohida ko'rib chiqaylik.
Foydali komponentni yechimga tarjima qilish
Foydali komponentni eritmaga o'tkazish uran minerallarining erituvchi bilan kimyoviy o'zaro ta'siri jarayonidir.
An'anaviy ravishda uranni eritish uchun ikki turdagi reagentlar qo'llaniladi: kislotali va karbonat-bikarbonat.
Kislota sifatida sulfat kislota asosan eng arzon va eng qulayi sifatida ishlatiladi (1.5-jadval).
Uranni tetravalent shaklda eritish uchun erituvchiga qo'shimcha ravishda uranni eritmalarda barqaror bo'lgan olti valentli holatga qadar oksidlovchi oksidlovchi modda talab qilinadi.
1.5-jadval
Rudalardan uranni yuvish uchun reagentlar
Reaktivlar
|
Kislota
|
Sulfat kislota
|
H2SO4
|
|
|
| |
-rasm - Raqamli mobil aloqa

92
Bunda fazaning mumkin bo‘lgan traektoriyalaridan xohlaga-
ni uzluksiz funksiya bo‘lishi mumkin. Faza uzilishining yo‘qligi
MCHM spektriga standart KFMS dan farqli ravishda ixchamlik-
ning yuqori darajasi bilan ta’minlash imkonini beradi. MCHM
signalining quvvat spektri taxminan 1|f ga proporsional kamaya-
di, nihoyat egallangan polosa
b
T
f
2
.
1
≈
∆
dan ko‘proq qisqaradi.
Modulyatsiyalangan signal spektrini siqishning keyingi zaxi-
ralari nafaqat fazaning o‘zining bo‘laklarini yo‘qotishda emas,
balki uning hosilalari (chastotalar, chastotalar o‘zgarish tezliklari
va h.k.)da yashiringan. Bir so‘z bilan aytganda, 6.6-rasmdagi
chiziqli siniq traektoriyalar ko‘proq silliqlari bilan almashtirilishi
mumkin.
GSM standartida modulyatsiyalashning aynan shunday varianti
– Gaussli MCHM da (GMSK – Gaussian MSK) qo‘llanilgan,
bunda jo‘natish davomida fazani o‘zgartirish qonuni tarqatishning
gaussov integral funksiyalari yo‘lini takrorlaydi, bu esa faza va
chastotalar o‘zgarishining ravonligini ta’minlaydi, demak spektr-
ning ixchamlik darajasi yuqori bo‘ladi.
∆/
2
uzbekcoders.uz - Mavzu: O’qituvchi faoliyatida pedagogik qobiliyat. Xalqaro baholash dasturi timms dasturi reja

|
Mavzu: O’qituvchi faoliyatida pedagogik qobiliyat. Xalqaro baholash dasturi timms dasturi reja
|
bet | 5/5 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 40,37 Kb. | | #155287 |
Bog'liq 9-mavzuuzbekcoders.uz) aholining keng qatlamlarini dolzarb IT-mutaxassislik yoʻnalishlari boʻyicha masofaviy bepul oʻqitishga yoʻnaltirilgan “Bir million dasturchi” yirik loyihasi amalga oshirilmoqda.
Mazkur loyihaga yoshlarni keng jalb qilish maqsadida Prezidentimiz tomonidan joriy yil 8-iyun kuni boʻlib oʻtgan uchrashuvida joriy yil yakuniga qadar 100 mingta va 2021-yilning birinchi yarmida yana 150 mingta oʻquvchini oʻqitish vazifasi belgilandi. 5-sinfdan oʻqitib kelinayotgan “Informatika” faniga “Bir million dasturchi” loyihasiga doir yoʻnalishlarini kiritish boʻyicha koʻrsatmalar berilgandi.
Yigʻilishda davlatimiz rahbari tomonidan koʻtarilgan masalalar iqtisodiyot tarmoqlari, xususan AKT sohasi uchun malakali kadrlarni tayyorlash vazifasining oʻta dolzarb va muhim boʻlganligini yana-da yaqqol namoyon etdi
|
| |
Kam quvvatli mashinalardapazlar qiyshiqligining MYKga ta’sirini

|
Kam quvvatli mashinalardapazlar qiyshiqligining MYKga ta’sirini
|
bet | 54/172 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 3,86 Mb. | | #108639 |
Bog'liq J. S. Salimov, N. B. PirmatovKam quvvatli mashinalardapazlar qiyshiqligining MYKga ta’sirini, ya’ni pazlarning qiyshiqligi tufayli mashina havo oralig‘idagi magnit maydon tarkibidagi tish garmonikalari ta’sirini kamaytirishda chulg‘am g'altaklaridagi EYKga va chulg'amning MYK ga ta'sirini, pastda (10.5- bandda) ko‘rsatilganidek, 1-garmonika uchun (10.46) va v-garmonika uchun esa (10.47) lardagi qiyshiqlik koeffitsientlari orqali hisobga olinadi.
rasm. Ikki qutbli mashinaga oid ikki qatiamli qisqartirilgan qadamli stator chulg'amining qirqimi (a) va mazkur chulg'am MYKning taqsimlanish diagrammasi(b).
Qiyshiqlik koefiitsienti yuqori garmonikalarda birinchi garmonikasiga nisbatan ancha kichik bo'ladi. Pazlaming va ularda joylashgan g‘altaklaming qiyshiqligi tufayii MYK ningtarqalish shakli sinusoidaga yaqinlashtiriladi.
jadvalda berilganlari: q = 3, a = 20°, y / x = 7/ 9 bo'lgan chulg'am uchun k,, k^ va k^ koeffitsientlaming qiymatlari keltirilgan.
10.1-jadval
(jnaoBiii
taitibraqaai
|
1
|
3
|
5
|
7
|
|
|
| |
Nazorat savollari - Raqamli mobil aloqa

Nazorat savollari:
1. Fizik darajada ma’lumotlarni kodlash o‘z ichiga qanday
bosqichlarni oladi?
2. WirelessMAN-OFDM rejimida qanday modulyatsiya sxema-
laridan foydalaniladi?
3. WirelessMAN-OFDM rejimida TDDli OFDM tuzilmasi-
ni bayon eting. MAS nimdarajada ma’lumotlar paketlari qanday
shakllantiriladi?
4. S-OFDMA texnologiya asosidagi WirelessMAN-OFDMA
usulining ishlashini bayon eting.
5. WirelessMAN-OFDMAK rejimida TDDli OFDM tuzilma-
sini bayon eting.
6. Ma’lum WiMAX profillarini bayon eting.
7. IEEE 802.16d va IEEE 802.16e standartlarida qanday ruxsat
etish usullari amalga oshiriladi?
8. WiMAX tarmog‘idagi turg‘un, seansli va ko‘chma ruxsat
etish rejimlarini bayon eting.
9. WiMAX tarmog‘idagi mobil ruxsat etish rejimini bayon eting.
500
10. WiMAX tarmog‘i topologiyasi umumiy ko‘rinishda qanday
ko‘rinadi? WiMAX tarmog‘i topologiyasining modifikatsiyasini
keltiring?
11. WiMAX tarmog‘i Mesh rejimda qanday tashkil etiladi?
12. WiMAX tarmoqlarini qurishga bog‘liq qanday murakkab-
liklar mavjud?
13. Nurlarni shakllantirilishi usulini (beamforming) bayon
eting. Nurlarni shakllantirilishi usulini qo‘llanilishining qanday
ijobiy tomonlari mavjud.
14. Nurlarni shakllantirilishi usuli tayanch stansiyalar sonini
qanday qisqartirish beradi?
15. Nurlarni shakllantirilishi usulidan foydalanish hisobi-
ga tarmoqning o‘tkazish qobiliyatini qanchalik oshirilishiga
erishiladi.
16. Nurlarni shakllantirilishi usulidan foydalanish hisobiga
qan day chastotadan takroran foydalanish koeffitsientiga erishish
mumkin?
17. WiMAX tarmoqlarida MIMO texnologiyalardan foydala-
nishning qanday asosiy avzalliklari mavjud?
18. Nurlarni shakllantirilishi usuli va MIMO texnologiyalarni
birlashtirishda qanday murakkabliklar mavjud?
19. Nurlarni shakllantirilishi usuli va MIMO texnologiyalarni
birlashtirishda qanday yutuqqa erishiladi?
20. WiMAX tizimlari uchun radiochastotalarni taqsimlashda
qanday butundunyo an’analari mavjud?
21. WiMAX tarmoqlari uchun spektrni taqsimlash qanday
muammolarga bog‘liq?
22. Litsensiyalanadigan va litsenziyalanmaydigan chastotalar
polosalari qanday farqlanadi?
23. 3,5GGs diapazonda spektrni taqsimlanishining qanday
o‘ziga xos xususiyatlari mavjud?
24. 5GGs diapazonda spektrni taqsimlanishining qanday o‘ziga
xos xususiyatlari mavjud?
25. 2,5GGs (WCS, 2,4GHz ISM va MMDS) diapazonda spek-
501
trni taqsimlanishining qanday o‘ziga xos xususiyatlari mavjud?
26. WiMAX tarmoqlari uchun qanday qo‘shimcha chastotalar
polosasi ko‘zda tutilgan?
27. WiMAX tarmoqlari uchun Yevropada spektrni taqsimla-
nishining qanday o‘ziga xos xususiyatlari mavjud?
28. WiMAX tarmoqlari uchun Rossiyada spektrni taqsimla-
nishining qanday o‘ziga xos xususiyatlari mavjud?
29. Xavfsizlik assotsiatsiyalariga tavsif bering va ularning qan-
day turlari mavjud?
30. Ma’lumotlar uchun qanday xavfsizlik assotsiatsiyalari mav-
jud va ular qanday tashkil etuvchilardan tashkil topgan?
31. Avtorizatsiya uchun xavfsizlik assotsiatsiyalarining qanday
tashkil etuvchilari mavjud?
|
§ 5.8
  
Rivojlanish tizimi

Texnologik operatsiya
|
Amalga oshirish usuli
|
Omillar
|
Fizik va geologik
|
Texnik va texnologik
|
Vayronagarchilik
|
Suv oqimi bilan yuvish, filtrlash
|
Rudaning qattiqligi, tomning barqarorligi va rudaning boshqa fizik-mexanik xususiyatlari, tikuv qalinligi
|
Kamerani ishlash tartibi va tezligi, suvning bosimi va oqimi, ko'krakning pastki qismigacha bo'lgan masofa
|
Yetkazib berish
|
Gravitatsiya
|
Granulometrik tarkibi, zichligi, zarracha shakli
|
Kamerani ishlab chiqish tartibi, yuzning tuproq qiyaliklari, etkazib berish masofasi, bosim va suv oqimi
|
reaktiv
|
Xuddi shu
|
Tozalash va etkazib berish texnologiyasi
|
Ko'tarilish
|
Havo tashish
|
Xuddi shu abrazivlik
|
Rudani oziqlantirish, katta bo'laklarni olib tashlash, ko'tarish balandligi, quvur diametri, bosim va havo oqimining boshqarilishi.
|
Gidroelevator, gidroaerlift
|
Xuddi shu
|
Bir xil bosim va suv oqimi. Gidravlik liftning dizayn parametrlari
|
Orqa bosim
|
Xuddi shu
|
Ko'tarish balandligi, zichlik
|
Gidrotransport
|
tortishish oqimi
|
Granulometrik tarkibi, zichligi, zarracha shakli
|
Iste'mol qilish, olib tashlash. Tovoqlar o'lchamlari va xususiyatlari
|
Quvur liniyasi
|
Xuddi shu
|
Iste'mol, pulpa zichligi. Quvurning diametri va xarakteristikalari, dredger, tashish masofasi
|
Alyuviy xaritasida rudalarni yig'ish
|
gidravlik
|
Granulometrik tarkibi, zichligi, suv yo'qotilishi, relef
|
Xaritani to'ldirish va chiqindixonadan suvni olib tashlash usullari. Oqim tezligi va pulpa zichligi
|
Tosh bosimini nazorat qilish
|
Qolgan ustunlar
|
Ustunlar va shiftlarning barqarorligi, rivojlanish tizimi
|
Buyurtmani qayta ishlash. Xonalar va ustunlarning o'lchamlari
|
Orqa bosim
|
Ruda va tom jinslarining fizik-mexanik xossalari
|
Xonadagi suv bosimi
|
Xatcho‘p
|
To'ldiruvchi materialning bir xil zichligi
|
Palata o'lchamlari, texnologiya va xatcho'plarning to'liqligi
|
qulash
|
Tomning barqarorligi
|
Zaxiralarni qazish tartibi
|
Aniq tugunlardagi interpolyatsiya

|
Aniq tugunlardagi interpolyatsiya
|
bet | 3/5 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 165,14 Kb. | | #250176 |
Bog'liq Mustaqil ish mavzu signallarning interpolyatsiyalash va approksAniq tugunlardagi interpolyatsiya
Interpolatsiya intrpolatsiya ma'lum bo'lgan qadriyatlar sonining o'rtacha qiymatining oraliq qiymatlarini topish usuli hisoblanadi
Amaliyotda jarayonning parametrlari tajriba asosida jadval ko‘rinishida aniqlangan bo‘lishi mumkin. Xususan jarayonning X va U parametrlari ustida o‘tkazilgan kuzatuvlar quyidagi jadval ko‘rinishida ifodalangan bo‘lsin.
Ana shu jadval qiymatlar asosida X va U o‘zgaruvchilar orasidagi funksional bog‘lanishni Y=P(x) aniqlash masalasi approksimatsiya masalasi deyiladi. Bu erda ikkita savol hal qilinishi kerak. Birinchidan P(x) funksiya ko‘rinishini tanlash, ikkinchisi esa uning jadvalga muvofiq yoki yaqinligini ta’minlash. Birinchi savol javobi sifatida funksiyalar to‘plamidan hisoblash va tahlil qilish nuqtai nazaridan eng qulayi, ya’ni ko‘pxadlarni tanlaymiz. Ikkinchi savol ya’ni jadvalga muvofiqlik belgisi sifatida tenglikni talab qilamiz.
Natijada quyidagi matematik masalani xosil qilamiz.
+an (2.1)
ko‘pxadlar orasidan shundayi topilsinki, jadval tugunlari nuqtalarda noma’lum funksiya jadval qiymatlariga teng bo‘lsin.
Bu talabni barcha nuqtalar uchun yoyib yozsak, noma’lum koeffitsentlar larni aniqlash uchun quyidagi sistemani xosil qilamiz.
(2.2)
Bu sistema n ta noma’lumli n chiziqli algebraik tenglamalar sistemasi bo‘lib uning determinanti
interpolyatsiyalash tugunlari turli bo‘lgan xolda noldan farqli
ekanligi isbotlangan. Demak (2.2) sistema echimi mavjud va yagona bo‘ladi. Uning echimi a0,a1,….,an qiymatlarini (2.1) formulaga qo‘yilsa izlanayotgan interpolyatsion ko‘phadni hosil qilamiz.
|
| |
§ 5.9
  
Ishlab chiqarish jarayonlarini hisobi

|
§ 5.9
Ishlab chiqarish jarayonlarini hisobi
|
bet | 100/104 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #153059 |
Bog'liq Majmua Geotexnologiya (2023-2024 uzb) чикаришга
Asosiy ishlab chiqarish jarayonlari: foydali qazilmani harakatchan holatga o'tkazish; quduq tubiga tashish; mahsuldor suyuqliklarni yuzaga etkazib berish.
Ishlab chiqarish jarayonlarini hisoblashda IV bobda ko'rsatilgan amaliy ishlarni bajarish uchun ko'rsatmalardan foydalaning.
Erimaydigan cho'kindilarni mahsuldor eritmalardan olish texnologik blok yoki sorbsiya modullari yonida qurilgan cho'ktiruvchi tanklar yordamida amalga oshiriladi.
Uzunlikni hisoblash (L) gorizontal cho'ktirgichlar quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Quvur kengligi (B) ifodadan aniqlanadi
Aniqlash uchun cho'ktiruvchi idish hajmi (V) yechimlar quyidagi ifoda bilan aniqlanadi:
Sorbsion ishlov berish samaradorligi quyidagilar bilan baholanadi: smolaning sorbsion qobiliyati; qazib olingan metallar uchun selektivlik; HP eritmalaridan metall olish darajasi; ion almashtirgichni bir vaqtning o'zida yuklash; eritmaning ion almashtirgich bilan aloqa qilish muddati; sorbsiya ustunidagi mahsuldor eritmalarning chiziqli tezligi 20-40 m / soat; sorbsiya va regeneratsiyaning kinetik ko'rsatkichlari; desorbsiya shartlari.
Sorbsiya ustunining ish hajmi
Sorbsiya bosimi ustunining haddan tashqari yuklanishi, ustun quyidagi formula bo'yicha aniqlangan eritmalarning hisoblangan miqdorini (Vpr) qayta ishlaganda qayd etiladi:
Chiziqli tezlik (Vlin) sorbsiya jarayonining chiziqli Darsi filtrlash qonuni asosida sorblangan hajmning nisbati sifatida aniqlanadi (Q o'sish) filtrlangan yuzaga (F) va quyidagi formula bilan ifodalanadi:
|
| |
§ 5.6   QUDUQLARNI LOYIHALASH VA BURG‘ULASH USKUNALARI

|
§ 5.6 QUDUQLARNI LOYIHALASH VA BURG‘ULASH USKUNALARI
|
bet | 97/104 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #153059 |
Bog'liq Majmua Geotexnologiya (2023-2024 uzb) чикаришга§ 5.6 | QUDUQLARNI LOYIHALASH VA BURG‘ULASH USKUNALARI |
Ishlab chiqarish quduqlarini loyihalash qo'llaniladigan geotexnologik usulga, geologik omillarga va ishlab chiqarish uskunalari turiga bog'liq.
Bo'shashgan jinslar paydo bo'lgan hududdagi qazib olish quduqlarini qoplash kerak.
Burg'ilash uskunasining turi qatlam chuqurligiga, qo'shimcha yukning mustahkamligiga va quduqning diametriga bog'liq. Kuchli yuk qatlami ostida 30-40 m gacha bo'lgan qatlam chuqurligi bilan URB tipidagi aylanma burg'ulash qurilmalaridan foydalanish mumkin. Kuchsiz jinslar va sayoz quduqlar uchun SBR tipidagi burg'uli aylanma burg'ulash qurilmalaridan foydalanish mumkin. 200 m gacha bo'lgan chuqurlikda aylanuvchi burg'ulash mashinalaridan foydalanish tavsiya etiladi.
Burg'ulash uskunasi qidiruv burg'ulash xususiyatlarini (yaxshi namunalar olish, har qanday xususiyat va yuzaga kelish sharoitlariga ega bo'lgan jinslar orqali o'tish, qobiq, grouting) quduq uskunasini o'rnatish imkoniyati bilan birlashtirishi maqsadga muvofiqdir.
Burg'ulash va yordamchi uskunalarni tanlash ish hajmi, quduq dizayni asosida amalga oshiriladi.
Kerakli burg'ulash dastgohlari soni (B) formula bilan aniqlanadi:
Tankerlarning zarur soni (A) yuvish suyuqligini etkazib berish uchun quyidagi formula bo'yicha aniqlanadi:
Loy aralashtirgichlarning kerakli soni (G) yuvish suyuqligini tayyorlash uchun quyidagi formula bo'yicha aniqlanadi:
Kerakli kompressorlar soni (TO) quduqlarni o'zlashtirish va qayta ishlash uchun quyidagi formula bo'yicha aniqlanadi:
Konga qazib olish quduqlari an'anaviy qidiruv quduqlari kabi burg'ulanadi. Burg'ulash quduqlarining xususiyatlari: zaif beqaror jinslarda yadro namunalarini olish zarurati: o'xshash fizik-mexanik xususiyatlarga ega bo'lgan mahsuldor rezervuar bilan tog' jinslarining aloqalarini ishonchli aniqlash uchun talablar; kichik qal'aning qoyalaridagi devorlarning mustahkamligini ta'minlash zarurati; quduq qudug'ining sezilarli egriligiga yo'l qo'yilmasligi, chunki bu korpus torlarining tushishini qiyinlashtiradi. Quduqlarni tsementlash ikki bosqichda amalga oshiriladi: korpus simini o'tkazish va halqani grouting.
|
| |
FOYDALANILGAN VA TAVSIYA ETILGAN ADABIYOTLAR

|
FOYDALANILGAN VA TAVSIYA ETILGAN ADABIYOTLAR
|
bet | 102/104 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #153059 |
Bog'liq Majmua Geotexnologiya (2023-2024 uzb) чикаришга
1-bob uchun havolalar
1. Arens V.J. Quduq qazib olish. - M. Nedra, 1986 yil.
2. V.A. Mamilov. Uranni yer osti yuvish yo'li bilan qazib olish. - M. Atomizdat, 1980 yil.
3. I.I. Sharovar. Kollektor konlarini o'zlashtirishning geotexnologik usullari. - M. Moskva davlat gumanitar universiteti nashriyoti, 2007 yil.
4. Arens V.J., Ismagilov B.V., Shpak D.N. Fizikaviy va kimyoviy geotexnologiya. - M. Nedra, 1980 yil.
5. Ismailov T.T., Golik V.I., Dolnikov E.B. Foydali qazilma konlarini o'zlashtirishning maxsus usullari: Universitetlar uchun darslik. - M. Moskva davlat gumanitar universiteti nashriyoti, 2008 yil.
6. Baxurov V.G., Vecherkii S.G., Lutsenko I.K. Uran rudalarini yer ostida yuvish. - M. Atomizdat, 1969 yil.
7. A.I. Perelman. Uranning vodorod konlari. Ta'lim nazariyasi asoslari. - M. Atomizdat, 1980 yil.
8. Noskov M.D. Uranni er osti burg'ulash usuli bilan qazib olish: darslik. Seversk, STI NRNU MEPhI nashriyoti, 2010 yil.
9. Grabovnikov V.A. Metalllarni qidirishda geotexnologik tadqiqotlar. - M. Nedra, 1983 yil.
10. Evseeva L.S., Perelman A.I. Gipergenez zonasida uranning geokimyosi. - M. Gosatomizdat, 1974 yil.
11. D.I. Skorovarov, V.I. Beletskiy, L.K. Bogatkov. Uran geotexnologiyasi bo'yicha qo'llanma. - M. Energoatomizdart, 1997 yil.
12. Kalabin A.I. Yuvish va boshqa geotexnologik usullar bilan foydali qazilmalarni qazib olish. - M. Atomizdat, 1981 yil.
13. Ovseychuk V.A. Reznik Yu.N., Myazin V.P. Uran va oltin rudalarini qazib olish va qayta ishlashning geotexnologik usullari: Prok. nafaqa. - Chita, ChitGU, 2005 yil.
14. Kotlyar V.N. Sanoat uran konlarining geologiyasi va genetik turlari. M. Gosgeoltexizdat, 1961 y.
15. Batulin S.G., Golovin E.A., Zelenova O.I. Uranning ekzogen epigenetik konlari. Ta'lim shartlari va boshqalar M .: Atomizdat, 1965.
16. 3-bo'limga qarang [11].
17. [14] ning 3-qismiga qarang.
18. [4] ning 4-bo'limiga qarang.
19. [9] ning 4-bo'limiga qarang.
|
| |
Amalga oshirish usullari - Muqaddima

Amalga oshirish usullari
Operatsion
razvedka xizmati
|
Jismoniy va geologik vaziyatni aniqlashtirish; ruda tanasi va asosiy jinslarning to'liq tavsifini olish; ruda tanasining geometriyasi; zahiralarni aniqlashtirish; ruda farqlarini ajratish; quduqlar va kollektorlarning gidrogeologik parametrlarini aniqlash
|
Ochilish
|
Ishchi moddalarning ruda tanasiga kirishini ta'minlash uchun qazib olish quduqlarini burg'ulash, tayyorlash va jihozlash; ruda tanasining tuzilishi va tarkibini batafsil bayon qilish
|
Tayyorgarlik ishlari
|
Kirish yo'llarini, elektr ta'minoti tarmoqlarini, mahalliy quvurlarni yotqizish, mahalliy taqsimlash tarmoqlarini tartibga solish
|
Ishchi agentlarni ishlab chiqarish
|
Ishlab chiqarish maydonchasini ishchi suyuqliklar bilan ta'minlash
|
Tozalash qazish, yetkazib berish, ko'tarish
|
Foydali komponentni mobil holatga tarjima qilish; ishlab chiqarish jarayonini nazorat qilish, quduqqa etkazib berish va unumdor suyuqlikni yer yuzasiga etkazish
|
Tosh bosimini nazorat qilish
|
Ustunlardan voz kechish, to'liq qulash, kameralarni yotqizish
|
Transport
|
Ishlab chiqarilgan suyuqliklarni ishlab chiqarish quduqlaridan saqlash va zavodga gidrotransport qilish
|
Qayta ishlash va saqlash
|
Ishlab chiqarilgan suyuqliklarni qayta ishlash, ishchi suyuqliklarni qayta tiklash. Chiqindilarni va mahsulotlarni saqlash joylariga joylashtirish
|
Melioratsiya
|
Tog'-kon ishlari natijasida tortib olingan yerlarni jalb qilish, yer yuzasi qiymatini tiklash
|
Asosiy adabiyotlar - I. Kirish II. Asosiy qism 1-Bob. Agrar munosabatlar va ularning bozor tizimidagi xususiyatlari

|
I. Kirish II. Asosiy qism 1-Bob. Agrar munosabatlar va ularning bozor tizimidagi xususiyatlari
|
bet | 13/13 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 1,22 Mb. | | #151139 |
Bog'liq Agrar munosabatlar va ularning bozor tizimidagi xususiyatlariAsosiy adabiyotlar
B.Y.Xodiyev, A.SH.Bekmurodov, U.V.G‘ofurov, B.K.Tuxliyev. О‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimovning «Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi, О‘zbekiston sharoitida uni bartaraf etishning yо‘llari va choralari» nomli asarini о‘rganish
Bо‘yicha о‘quv qо‘llanma. – T.: Iqtisodiyot, 2009, 9-66 b.b.
Vechkanov G.S., Vechkanova G.R. Makroekonomika.2-ye izd.-SPb.:Piter, 2010, 27-52 s.s.
Mariganova A., Shapiro S.A. Makroekonomika. Ekspress kurs.: uchebnoye posobiyeM.: KNORUS, 2010, 75-92 s.s.
R.X. Ergashev QISHLOQ XO‘ JALIGI IQTISODIYOTI- Darslik, TOSHKENT - “EXTREMUM PRESS” – 2011
Б.Ю.ХОДИЕВ. ИКТИСОДИЁТ НАЗАРИЯСИ. ДАРСЛИК ТОШКЕНТ 2016.
O‘zbekiston Respublikasini 2019-2030 yillardagi davrida qishloq xo‘jaligi iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish dasturi, 2019 y.
. “Qishloq xo’jaligi sohasini rivojlantirish va agrobiznesni takomillashtirish yo’llari” “Xalq so’zi” gazetasi, 2018 yil, 9-fevral.
Internet saytlari
20. Axborot ta’lim tarmog‘i / http://ziyonet.uz/
21. O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining ta’lim portali/ http://edu.uz/
22. Masofaviy ta’lim va kitoblar/ http://e-ilm.uz/
23. Posledniye novosti po razvitiyu IKT v O‘zbekistane// http://uzinfocom.uz/
mf5. Jurnal ekonomicheskoye obozreniye// http://rewiev.uz//
24. O‘zbekiston Respublikasi Moliya Vazirligi /http://mf.uz/
25. O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi / http://soliq.uz/
26. Veb sayt yaratish / http://site.uz/
|
| |
-rasm: Qishloq xo’jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish hajmida dehqonchilik va chorvachilik mahsulotlarining ulushi (%da)

|
-rasm: Qishloq xo’jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish hajmida dehqonchilik va chorvachilik mahsulotlarining ulushi (%da)
|
bet | 4/13 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 1,22 Mb. | | #151139 |
Bog'liq Agrar munosabatlar va ularning bozor tizimidagi xususiyatlari1-rasm: Qishloq xo’jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish hajmida dehqonchilik va chorvachilik mahsulotlarining ulushi (%da)
2-rasm. Ishlab chiqarilgan qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining hududlar bo‘yicha xo‘jalik toifalari kesimida taqsimlanishi, (% da)
2020– yilning yanvar – dekabr oylari yakuniga ko‘ra, ishlab chiqarilgan qishloq xo‘jaligi mahsulotlari tarkibidagi fermer xo‘jaliklarining ulushi bo‘yicha eng yuqori ko‘rsatkich Samarqand viloyatida (35,1 %), dehqon (shaxsiy yordamchi) xo‘jaliklarining eng yuqori ulushi Navoiy viloyatida (76,7 %), qishloq xo‘jaligi faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlarning eng yuqori ulushi Toshkent viloyatida (14,0 %) qayd etildi.
Fermer xo‘jaliklarining qishloq xo‘jaligi mahsuloti tarkibidagi ulushi bo‘yicha eng kam ko‘rsatkich Toshkent viloyatida (17,1 %), dehqon (shaxsiy yordamchi) xo‘jaliklarining eng kam ulushi Sirdaryo viloyatida (59,3 %), qishloq xo‘jaligi faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlarning eng kam ulushi Xorazm viloyatida (2,1 %) kuzatildi. Dehqonchilik mahsulotlari 2020– yilning yanvar – dekabr oylarida yetishtirilgan dehqonchilik mahsulotlarining hajmi 123,6 trln. so‘mni yoki 2019– yilning mos davriga nisbatan 103,4 % ni tashkil etdi. Yetishtirilgan qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining umumiy hajmida dehqonchilik mahsulotlarining ulushi 49,5 % ni tashkil qildi.
2020– yilning yanvar – dekabr oylarida barcha toifadagi xo‘jaliklar tomonidan 7 566,6 ming. t. donli ekinlar (2019– yilning yanvar – dekabriga nisbatan 1,7 % ga ko‘p) yetishtirildi. Jami don yetishtirish ko‘rsatkichlarini xo‘jalik toifalari bo‘yicha tahlili, jami don yetishtirish umumiy hajmidan 82,0 % i fermer xo‘jaliklari hissasiga to‘g‘ri kelishini ko‘rsatdi.
3-rasm O’zbekistonda xo’jalik toifalari bo’yicha yalpi qishloq xo’jalik mahsulotlarining ishlab chiqarilishi (ulushi), foiz hisobida
Agrobiznes ham qishloqlardagi tarkibiy o’zgarishlardan biridir. Agrobiznes – bu qishloqdagi agrofirmalar bilan sanoat xos resursdagi birgalikda ishlatib, iste‘molga tayyor bo’lgan mahsulot yaratadi.
Agrofirma – ma‘lum turdagi qishloq xo’jalik mahsulotlarini yetishtirish va uni pirovard mahsulot darajasigacha qayta ishlashni qo’shib olib boradigan korxonadir. Bunday korxonalar turli mulkchilikka asoslanishi, chunonchi oilaviy xo’jalik aosida ham tashkil topib, kichik zavodlar bilan birikishi mumkin.
Agrosanoat birlashmalari va kombinatlari agrobiznesning yangi turlaridir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-rasm: Qishloq xo’jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish hajmida dehqonchilik va chorvachilik mahsulotlarining ulushi (%da)
|
CDMA-2000 standartining xarakteristikalari

65
ga” yo‘nalishda 2Mbit/sek va “yuqoriga” yo‘nalishda 153kbit/
sek gachani tashkil etdi va bu standartni 3G talablariga javob
beradigan qildi hamda real vaqt rejimida video uzatish bilan birga
qo‘shimcha xizmatlar turkumini taqdim etish imkonini berdi.
CDMA-2000 standartlarining keyingi rivojlanishi EV-DO
Rev.A fazasi bo‘ldi va unda tarmoq sig‘imini hamda ma’lumot
uzatish tezligini (“pastga” yo‘nalishda 3,1Mbit/sek gacha va
“yuqoriga” yo‘nalishda 1,8Mbit/sek gacha) oshirishga erishil-
di. Bu fazada oldingi Rel.0 fazasida amalga oshirilishi mumkin
bo‘lgan xizmatlarga qo‘shimcha IP tarmoqlar bo‘ylab keng eshit-
tirishli ma’lumotlarni uzatish xizmati kiritildi.
Navbatdagi EV-DO Rev.V fazaning ishga tushirilishi natijasida
ma’lumot uzatish tezligini bir chastota kanalida “pastga” yo‘na-
lishda 4,9Mbit/sek gacha va “yuqoriga” yo‘nalishda 2,4Mbit/
sek gacha yetkazishga erishildi. Standartning keyingi rivojlanishi
ma’lumotlarni uzatish tezligini oshirish uchun bir nechta chastota
kanallarini birlashtirish tomoniga (3x, 6x, 9x, 12x, 15x kabi) qa-
ratilgan. Masalan, 15 ta chastotalar kanallarini birlashtirish (mak-
simal amalga oshirilishi mumkin bo‘lgan qiymat) natijasida “past-
ga” yo‘nalishda 73,5Mbit/sek gacha va “yuqoriga” yo‘nalishda
esa 27Mbit/sek gacha tezliklarga erishildi. Bunday tarmoqlarda
endi vaqtdan ushlanishlarga sezgir bo‘lgan VoIP, Push-to-Talk,
videotelefoniya, tovush va multimedia xizmatlarini parallel ra-
vishda ishlatish, multisession tarmoq o‘yinlari va boshqa shu kabi
xizmatlardan foydalanish mumkin bo‘ldi.
Nazorat savollari - Raqamli mobil aloqa

83
bu yerda, S
0
(t) – jo‘natmaning og‘ib o‘tuvchisi,
φ
i
i jo‘natmaning boshlang‘ich davri.
Binar fazali manipulyatsiya BFM
(ingliz tilidan BPSK binary
phase shift keying)ning oddiy holatda jo‘natmalar to‘rtburchakli
va bir-biriga tutashgan deb faraz qilinadi, ya’ni u
D
davomlikka
ega, faza
φ
i
esa faqat 2 ta mumkin bo‘lgan qiymatni qabul qiladi:
0 yoki (6.1-rasm).
Kirish bitlar ketma-ketligi
Kodlovchi ketma-ketligi
Modulyatsiyalangan
signal
Signal fazasining sakrashi
Issiqlik o'tkazuvchanligi

|
Issiqlik o'tkazuvchanligi
|
bet | 17/104 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #153059 |
Bog'liq Majmua Geotexnologiya (2023-2024 uzb) чикаришгаIssiqlik o'tkazuvchanligi- harorat farqi yuzaga kelganda tog' jinslarining issiqlik energiyasini uzatish qobiliyati. Bu issiqlik o'tkazuvchanlik koeffitsienti va konveksiya koeffitsienti bilan tavsiflanadi.
Issiqlik quvvati- tog' jinslarining harorat oshishi bilan ularning issiqlik tarkibini oshirish qobiliyati. U o'ziga xos, o'rtacha va haqiqiy issiqlik sig'imi, shuningdek, issiqlik o'tkazuvchanligi bilan tavsiflanadi.
Termal kengayish yoki qisqarish- tog' jinslarining harorat o'zgarishi bilan chiziqli o'lchamlarini o'zgartirish qobiliyati. U volumetrik va chiziqli kengayish koeffitsientlari bilan tavsiflanadi.
1.3.3 Tog` jinslarining elektromagnit va radiatsion xossalari
Tog' jinslari massasiga elektr, magnit yoki radiatsiya maydonlarining ta'siri ostida ba'zi hollarda geotexnologiyaning kimyoviy va fizik jarayonlarining kuchayishiga erishiladi. Ba'zi hollarda bu ta'sirlar bilan mineralni harakatchan holatga keltirish ham mumkin. Ushbu ta'sir usullari konlarni qidirishda, geotexnologik jarayonlarni nazorat qilishda va qazib olingan foydali qazilmalarni dastlabki qayta ishlashda keng qo'llaniladi.
Elektr xususiyatlariga quyidagilar kiradi: elektr o'tkazuvchanligi, elektr quvvati, polarizatsiya.
Elektr o'tkazuvchanligielektr o'tkazuvchanligi yoki elektr qarshiligi va elektr anizotropiya koeffitsienti bilan miqdoriy jihatdan tavsiflanadi.
Elektr quvvati- qobiliyattoshlarelektr kuchlanishining zararli ta'siriga qarshi turish. Miqdoriy jihatdan u buzilish kuchlanishi bilan o'lchanadi.
Polarizatsiya- qobiliyattoshlaratrofdagi elektr maydoni bilan o'zaro ta'sir qiladi. U nisbiy o'tkazuvchanlik va dielektrik yo'qotish burchagi bilan baholanadi.
Tog' jinslarining magnit xususiyatlariga quyidagilar kiradi: magnit sezgirlik va qoldiq magnitlanish.
Magnit sezuvchanlik- tashqi magnit maydon ta'sirida magnitlangan jinslarning xossasi.
qolib ketish- qobiliyattoshlarmagnetizmni saqlab qolish.
Togʻ jinslarining radiatsion xossalariga quyidagilar kiradi: tabiiy radioaktivlik va a-, b-, g- va neytron nurlanishini yutish qobiliyati.
|
| |
• Iu – RNC va CN o‘rtasidagi interfeys;
• Uu

63
• Iub – Node B hamda RNC orasidagi interfeys.
Uu va Iu interfeyslari ikki qismga bo‘linadi:
• UPlane (ingl. User Plane) — transport
xizmatlari va radio-
ulanish tarmog‘i orqali ma’lumot uzatish xizmatlarini amalga
oshi ruvchi abonent sathi protokollari;
• SPlane (ingl. Sontrol Plane) — radioulanish tarmog‘idagi
transport xizmatlarini hamda AU va
tarmoq orasidagi ulanishlar-
ni, shu jumladan, xizmat ko‘rsatishga oid so‘rovlar, uzatish resurs-
larini
boshqarish, “xendover” va hokazolar boshqaruvini amalga
oshiruvchi boshqaruv sathi protokollari.
4.6-rasm. PBS arxitektura LVP.
4.3.2. CDMA-2000 standarti
3GPP-2 loyihasi doirasida amalga oshirilgan
tatqiqotlar nati-
jasida CDMA-2000 oilasi tarkibiga kiradigan standartlar guruhi
ishlab chiqildi. O‘z nomidan ma’lum qilganidek, CDMA-2000
standartlarining oilasi (CDMA2000 1X – CDMA2000 EV-DO
Rel.0, CDMA-2000 EV-DO Rev.A, CDMA-2000 EV-DO Rev.B,
CDMA-2000 3x) kanallarni kod
asosida ajratuvchi CDMA tex-
nologiyasini qo‘llagan holda quriladi. CDMA texnologiyasi o‘zi-
64
ning yuqori spektral samaradorligi tufayli sotali aloqa tizimlarining
ikkinchi avlodidan uchinchi avlodiga o‘tish uchun qat’iy yechim
bo‘ldi. CDMA-2000 standarti cdmaOne (IS-95) tarmoqlarin-
ing evolyutsion rivojlanishida uchinchi avlodi
deb hisoblanadi va
shuning uchun ham bu standartlar tarmoqlari o‘zaro ishlay oladi.
CDMA-2000 standartlari IS-95A versiyasining asosiy prinsiplarini
saqlagan holda uzluksiz rivoj lanmoqda va takomillashib bormoq-
da. O‘zining keyingi evolyutsion rivojlanishida CDMA-2000 stan-
dartlari LTE standarti tomon harakatlanmoqda.
Trafikni shifrlash - Raqamli mobil aloqa

498
DES
(ingl. Data Encryption Standard) – IBM kompaniya-
si tomonidan ishlab chiqilgan va AQSH hukumati tomonidan
1977-yilda rasmiy standart (FIPS 46-3)
sifatida tasdiqlangan
blok shifrlash simmetrik algoritmi. DES algoritmi 64 bitdan
bloklarni va Feystel tarmog‘ining 16-siklli tuzilmasidan foydala-
nadi. Shifrlash uchun 56 bit uzunlikdagi kalit ishlatiladi. Agar
xabarning hajmi 64 bitdan ortiq bo‘lsa (odatda bo‘lib turadi),
unda u 64 bitdan bloklarga bo‘linadi, keyin esa ma’lum tarzda
birlashtiriladi. Bunday birlashtirish quyidagi to‘rtta
usullardan
biri orqali amalga oshiriladi:
35.2-rasm. DESda ma’lumotlarni shifrlash jarayoni.
• Elektron kodli kitob usuli
(ingl. Electronic Code Book, ECB);
• Shifrlar blokining ulanish usuli
(ingl. Cipher Block Chaining,
CBC);
• x-bitli shifrlangan teskari aloqa usuli
(ingl. Cipher FeedBack,
CFB-x);
• chiqish teskari aloqa usuli
(ingl. Output FeedBack, OFB).
DESda ma’lumotlarni shifrlash jarayonini quyidagi tarzda
499
bo‘lib o‘tadi (35.2-rasm).
DSA xavfsizlik uyushmasidan initsializatsiyalash vektori
(ingl. Initialization Vector, IV) va
PHY kadr sarlavhasi ning
sinxronlashtirish maydoni 2 modul bo‘yicha (inkor qiluvchi
“YOKI” operatsiyasi
(ingl. XOR)) bitlab qo‘shiladi va SVS
shifrlar bloki ulanish rejimida DES algoritmini initsializatsi-
yalash uchun uzatiladi.
Shuningdek, DES sxemasi kirishiga
TSHK kalit
(ingl. TEK) va xabarning ochiq matni beriladi.
Bunda MAS daraja sarlavhasida
(ingl. Generic MAC Header,
GMH) ES
maydonda (ingl. Encryption Control) bir o‘rnatiladi,
chunki ma’lumotlar shifrlangan, ikki bitli EKS
(ingl. Encryption
Key Sequence) maydonda esa bunda
foydalanilgan TSHK kalit
turadi. CRC kadri tugaganidan keyin, agar u bo‘lsa, shifrlangan
matn ostida o‘zgaradi.
J. S. Salimov, N. B. Pirmatov - bet 150

|
J. S. Salimov, N. B. Pirmatov
|
bet | 150/172 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 3,86 Mb. | | #108639 |
Bog'liq J. S. Salimov, N. B. Pirmatovbuyerdaa = x /TT — kuchlanishni rostlash koeffitsienti (bu koeffitsient elektron kalit TK ning nisbiy ulanish davomiyligiga teng).
Bunda 0‘TMining aylanish chastotasi
n = (aU — I a *SR a) / (CeO), (31.31)
bu yerda la = I o
BOB. MAXSUS MAQSADLI YA ZAMONAYIY 0‘ZGARMAS TOK MASHINALARINING AYRIM
TURLARI
Maxsus maqsadli 0‘T mashinasining unipolyar (qutblari bir nomli) va magnitogidrodinamik turlari ham mavjud bo‘lib, ular tor sohalar uchun mo‘ljallanishini ta'kidlash bilan chegaralanib mazkur bobda maxsus maqsadli o‘zgarmas tok mashinalarining amalda keng qo‘llaniladigan hamda istiqbolli turlariga oid ma’lumotlar keltirilgan.
0‘zgarmas tok taxogeneratorlari
0‘T taxogeneratorlari konstruksiyasi va ishlash prinsipi bo'yicha mustaqil elektromagnit qo‘zg‘atishli yoki qo‘zg‘atish maydoni doimiy magnit bilan hosil qilinadigan kam quvvatli kollektorli 0‘T mashinalaridir (32.1-rasm). Ular chiqish klemmalaridagi kuchlanish kattaligiga qarab aylanish chastotasini o‘lchash uchun hamda avtomatik nazorat qilish va rostlash sxemalarida valning aylanish chastotasiga mutanosib bo‘lgan elektr signallari olish uchun xizmat qiladi.
Qo‘zg‘atish toki o‘zgarmas, ya’ni magnit oqim O = const bo'Iganda taxogeneratorning chiqish klemmalaridagi EYK Echiq aylanish chastotasi n ga to‘g‘ri mutanosib ravishda o‘zgaradi:
Echiq=CE0-n. (32.1)
Bu formula magnit oqimi F = const bo‘lgan doimiy magnitlar bilan qo‘zg‘atiladigan taxogeneratorlar uchun ham to‘g‘ri keladi. Uning chiqish kuchlanishi:
U = E — IIR = E — U (SR / R ), (32.2)
|
| |
Ta’lim turlari - Toshkent farmasevtika instituti

Malaka oshirish va kadrlarni
qayta tayyorlash
Izoh
Xulosa
Har bir yosh oila ota-ona bo‘lishi haqida xabar topgandan so‘ng ota-ona oldi
bitta yirik maqsadni qo‘yadi,yani tug‘iladigan go‘dakga yaxshi talim-tarbiya
berish. Buni biz chaqaloq hali ona qornida bo‘lib onalarning ularga turli kitoblar
o‘qib berishida ko‘rishimiz mumkin. Tug‘ilgandan so‘ng esa bola hammaning
diqqat markazidan joy egallaydi. Bu shuni ko‘rsatadiki ota-onaning masuliyati
yanada ortadi.Bu masuliyat xalq uchun foydasi tegadigan yetuk shaxsni voyaga
yetkazish hisoblanadi.
Vatanni azaldan ota-onaga qiyoslanmaydi,chunki har bir respublkada bola
tug‘ilgandan unga etibor berilib maktabgacha,so‘ng 9 + 3 tizimida ish olib
boriladi,yani maktab davri 9 yil undan so‘ng 3 yil kabs-hunar kollejlari yoki
akademik litseylarda talim olinadi.Kasb-hunar kollejlarini yakunlaganimizdan
so‘ng oldimizda 2 ta yo‘nalish bo‘ladi olagan bilim-ko‘nikmalarimiz asosida
ishboshlaymiz yoki bilimlarimizni yanada oshirish maqsadida oliy o‘quv yurtlariga
o‘qishga topshiramiz.Shu o‘lgan talim-tarbiyalarimiz asosida o‘z hayot yo‘limizni
belgilab olamiz.
Xulosa qilib shuni aytish mumkinki,men bu mustaqil ishi orqali davlatlarda talim
tizimi qanday olib borilayotganligi bilan tanishib chiqdim va o‘zim uchun qiziqarli
bo‘lgan malumotlarga ega bo‘ldim.
Belgiyada oliy ta’lim: universitetlar va oliy maktablar

ham Luvenda uch til (ivrit, lotin, grek
) maktabiga asos soldi va uning namunasida
Parijda Frantsiya kolleji yaratildi.
Hozirgi kunda Belgiyaning aholisi 10 mln.dan ortiq kishidan tashkil topgan
bo‘lib, u erda qariyb 180 ta oliy ta‘lim muassasasida 280 ming nafar talaba tahsil
oladi. 1970 yili frantsuz tilida so‘zlashiladigan Valloniya, niderland tilida
so‘zlashuvchi Flandriya, ikki tilda so‘zlashiladigan Bryussel‘ va nemis tilida
so‘zlashiladigan Germaniya bilan chegaradosh bo‘lgan Valloniya sharqidagi tuman
4 ta lingvistik hudud mamlakat konstitutsiyasida mustahkamlandi.
O‘sha vaqtdan beri maorif federal vazirligi faqatgina o‘rta ta‘limning
majburiyligini nazorat qiladi va barcha bosqich bo‘yicha ta‘lim to‘g‘risidagi
diplom va sertifikatlarni berishning talablarini belgilaydi. Ta‘lim bo‘yicha boshqa
masalalar tillar hamjamiyati vakolatiga kiradi. Shunday qilib, oliy ta‘lim masalalari
Flamand hamjamiyatining ta‘lim va davlat xizmati Vazirligi, Frantsuz
hamjamiyatining oliy ta‘lim, ilmiy tadqiqotlar, xalqaro aloqalar va sport Vazirligi
hamda Nemis tilida so‘zlashuvchi hamjamiyatning ta‘lim, madaniyat, ilmiy
tadqiqotlar, haykallar va diqqatga sazovor joylar Vazirligi vakolatidadir.
Belgiya ta’lim tizimining o’ziga xos xususiyatlari

Maktab
Maktab ta‘limi davri 2 ta – boshlang‘ich va o‘rta maktab bosqichiga
bo‘linadi. Boshlang‘ich maktab, o‘z navbatida, 3 ta 2 ta sinfli bosqichdan iborat.
Bu davrda bolalar arifmetika, o‘qish, yozish, musiqa, tarix va ba‘zi boshqa
fanlardan ta‘lim olishadi. Darslar 8.30 da boshlanib, 15.30 gacha davom etadi. Soat
12.00 dan 13.00 gacha tushlik uchun tanaffus beriladi. Chorshanba kuni tushlikdan
so‘ng, shanba va yakshanba kunlari dam olish kunlari hisoblanadi.
Bryusseldagi flamand maktab dasturiga birinchi yoki ikkinchi sinfdan
boshlab, fransuz tilini o‘qitish kiritilgan. Qolgan flamand maktablarining ko‘p
qismida bu fan boshlang‘ich maktabning 3-bosqichida o‘rgatiladi. Mamlakatning
fransuz tilida so‘zlashuvchi qismida o‘quvchining hohishiga ko‘ra ingliz yoki
niderland tillari ham o‘rgatiladi. German tilida so‘zlashuvchi qismida fransuz tili
majburiy tarzda o‘qitiladi. Shuningdek, Belgiyada, belgilangan ijtimoiy guruh
(dengizchi va diplomatlar bolalari)ga yo‘naltirilgan qator xususiy maktablar ham
faoliyat ko‘rsatadi.
O‘quvchilar boshlangich maktabni tugatib, xuddi shunday 3 ta 2 yillik
bosqichdan iborat o‘rta maktabga o‘tadilar. Bu bosqichda o‘quvchilar fanlarni
ma‘lum guruhlar orasidan tanlashlari shart bo‘ladi va bu tanlov ma‘lum darajada
ularning dars jadvalini aniqlab berishga asos bo‘ladi. Dars jadvalidan bu tanlangan
fanlardan tashqari xamma uchun majburiy fanlar ham joy olgan. Masalan, davlat
tili va jismoniy taribiya fanlari va hokazo.
O’rta ta`lim - Toshkent farmasevtika instituti

-oliy texnologiya maktablari
- oliy muhandislik maktablaori
- oliy arxitektura maktablari
- oliy tijorat maktablari
- siyosiy fanlar oliy maktabi
- oliy pedagogik va filologiya bilimgohlari
- oliy tibbiyot o‘quv muassasalari
- oliy badiiy maktablar
- malaka oshirish oliygohlari.
Oliy ta`limda ush siklda bilim beriladi. Birinshi sikl umumiy, yoki texnik,
ilmiy sohada oliy ma`lumot olish bilan yakunlanib, o‘qish 2 yil davom etadi.
Ikkinshi siklda o‘qish 1 yil davom etib, talabalar uni metriz, magistr darajalari
bilan yakunlaydilar. Ushinshi sikl 1-2 yil davom etib, bunda:
-biron-bir predetni shuqurlashtirib o‘rganilganligi ushun diplom(bir yil);
- ixtisoslashtirilgan oliy ma`lumot to‘g‘risida diplom (bir yil);
- ushinshi sikl doktorlik dissertasiyasi (1,2 yil);
- davlat doktorlik dissertasiyasi – biron-bir sohani mukammal o‘rganib,
dissertasiya yozish kabi hujjatlar olish mumkin.
Ransiyada oliy professional ta`lim berish keyingi 30 yil davomida qaror
topdi. Bu qisqartirilgan maxsus ta`lim bo‘lib, unda o‘qish 2 yil davom etadi.
O‘quv universitetlar yoki texnik litseylarda amalga oshiriladi. Uning bitiruvshilari
ishlab shiqarish sohasida, xizmat ko‘rsatish sohasida va boshqalarda rahbarlik
lavozimlarida ishlaydilar.
Fransiyada oliy ma`lumot va ixtisos beruvshi oliy texnologik institutlar
mavjud.
Ular
odatda
sanoat,
maishiy
xizmat
ko‘rsatish, informatika
mutaxassisliklariga ixtisoslashtirilgan. O‘qish muddati 2 yil bo‘lib, darslar
haftasiga 30-35 soatni tashkil etadi. 8 haftalik ishlab shiqarish amaliyoti ham
o‘tkaziladi.
Universitet tipidagi o’quv yurtlar va Oliy maktablar

Har ikkala tipdagi universitet etarli mablag‘ga egaligi sababli Belgiyadagi
hech bir o‘quv yurtlari tarmoqlariga davlat va katolik cherkovga tegishli emas.
Ular Erkin ilmiy tadqiqotlar printsipiga bo‘ysinadi va shiorlari ham bir xil:
―Qarong‘ilikni ilm bilan engish‖. BEU, yuqorida qayd etilganidek, 1834 yili
tashkil topilgan va ta‘limi faqatgina frantsuz tilida, 1934 yildan boshlab golland
tilida olib boriladi. 1970 yili esa Niderland tilida o‘qitiladigan fakul‘tetlar Erkin
universitetlariga ajratiladi. Shunday bo‘lsada har ikkala universitet o‘zaro
hamkorlik dasturini amalga oshiradi. Fakul‘tetlari:
huquq va kriminologiya;
iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy fanlar;
psixologiya va pedagogika;
tabiiy fanlar;
tibbiyot va dorishunoslik;
faylasuf va filologiya;
texnik (muhandislik) fanlar;
jismoniy tarbiya;
o‘qituvchilarni tayyorlash fanlararo guruh.
Shuningdek, universitetga tenglashgan o‘quv yurtlar tarkibiga Qirolning
harbiy maktabi ham kiradi. Universitet diplomi mavjudligi amaldagi qonunchilikka
muvofiq ma‘lum davlat mansab, lavozimlarini egallash va jamoat ahamiyatiga ega
(advokat, vrach va boshqa) mutaxassisliklar bo‘yicha faoliyat yuritish uchun ruxsat
olish uchun kerakdir. Alohida holatlarda Belgiya universitetlari chet elliklarga
Belgiyada ishlash huquqiga ega bo‘lmagan diplom berishadi. Universitetda ta‘lim
olish eng kam muddati 4 yildir, lekin ba‘zi mutaxassisliklar bo‘yicha 10-12 yil
tahsil olishi mumkin.
Universitetdagi o‘qishlar ko‘p pog‘onalidir: universitetda ta‘lim olishning
har bir davri yoki tsikli universitet ilmiy darajasini olish uchun quyidagi
darajalarini olishi bilan tugatiladi:
Oliy ta`lim - Toshkent farmasevtika instituti

80 ta kishi qabul qilinadi, konkurs ansha katta bo‘lib, 1 o‘ringa 8-10 kishi to‘g‘ri
keladi.
Shveytsariya universitetlariga kirish ushun MDH
davlatlari bitiruvshilari
ushun qattiq talab qo‘yiladi. Jeneva, lozanna va Nevshatel universitetlariga
kirish ushun o‘rta maktabni yaxshi baholar bilan tugatganlik to‘g‘risidagi attestat
va xorijliklar ushun Friburgda faoliyat ko‘rsatadigan
maxsus komissiyaga bitta
imtihon tapshirish talab etiladi. Nemis tilida faoliyat yurituvshi universitetlarda
esa kamida to‘rt semestr Rossiya oliygohlarida tahsil olish talab etiladi. Shuning
ushun fransuz tilini bilish foydaliroq hisoblanadi.
Shet elliklar ushun Friburgdagi bitta imtihon
sentyabr-oktyabr oylarida
o‘tkaziladi. Bunda beshta fan: ushta majburiy (shet tili, matematika, tarix) va
ikkita tanlovga ko‘ra (fizika, ximiya,
biologiya, geografiya, ikkinshi shet tili)
fandan imtihon o‘tkaziladi. Imtihondan o‘tolmaganlar
ushun Friburgda bir yillik
tayyorlov kursi ham faoliyat ko‘rsatadi.