nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Trekbol - sichqoncha"ning to'nkarib qo'yilgan holatiga o'xshaydi, undan asosan notebook xilidagi ko'chma kompyuterlardan foydalaniladi. 

Joystik

|
Trekbol - sichqoncha"ning to'nkarib qo'yilgan holatiga o'xshaydi, undan asosan notebook xilidagi ko'chma kompyuterlardan foydalaniladi.
Joystik
|
bet | 6/7 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 115,49 Kb. | | #251613 |
Bog'liq 2-mavzuTrekbol - sichqoncha"ning to'nkarib qo'yilgan holatiga o'xshaydi, undan asosan notebook xilidagi ko'chma kompyuterlardan foydalaniladi.
Joystik - tugmali harakatlanuvchi maxsus dastadan iborat qurilma, u asosan faqat o'yin yoki mashq bajaruvchi dasturlarni boshqarishda qo'llanadi.
Plotter (grafyasagich) - chizmalarni qog'ozga chiqarish uchun xizmat qiluvchi qurilma. Qog'ozda tasvirlanadigan chizmalar tushlangan pero bilan hosil qilinadi. Chizmalar 300x300 sm o'lchamgacha bo'lgan katta qog'ozlarga ham chiqarilishi mumkin.
Skaner - foto rasm, grafik va matn shaklidagi axborotlarni kompyuterga kiritish uchun ishlatiladi. Demak, rasm, shakl yoki matnni albatta bevosita kompyuterda hosil qilish shart emas, balki uni oldin tashqarida tayyorlab olib kompyuterga kiritish sharoitini yaratib, bu rasmdan kompyuterda ko'rsatmali foydalanish imkoniyatini beradi. Hozirda stol usti skanerlari va qo'l skanerlari keng tarqalgan. Stol usti skanerlari o'z navbatida planshet, rulon, proeksionxillarga bo'linadi. Skanerning har bir turi qo'yilgan masalaga mos ravishda bajara oladigan vazifaga qarab o'z joyida qo'llanadi.
Strimer - vinchesterdagi eng zarur axborotlarni buzmasdan asrash uchun, uning nusxasini ko'chirib zahirada saqlash uchun xizmat qiladigan qurilma. Strimer ma`lumotlarni magnit tasmalarga juda tez ko'chirishni tashkil etadi. Magnit lentalar sifatida audio yoki video tasmalardan foydalaniladi.
Modem - kompyuter signallarini telefon signallariga aylantiruvchi va aksincha telefon signallarini kompyuter signallariga aylantirishni ta`minlovchi maxsus qurilma. Demak, modem telefon tarmoqlari orqali kompyuterlarni o'zaro bog'lash imkoniyatini yaratib berar ekan. Modem kompyuterda o'zgarmas tok orqali hosil qilingan signallarni turli chastotali tovush signallarining kombinatsiyasiga aylantiradi va shu jarayonni teskari tartibda ham bajaradi. Bu esa yakka kompyuterdan foydalanganga qaraganda, ancha katta hajmdagi axborot bilan ishlash imkoniyatlarini ochib beradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Trekbol - sichqoncha"ning to'nkarib qo'yilgan holatiga o'xshaydi, undan asosan notebook xilidagi ko'chma kompyuterlardan foydalaniladi.
Joystik
|
Microsoft Word dasturidagi fayl kengaytmalarini ……… larga almashtirish mumkin

|
Microsoft Word dasturidagi fayl kengaytmalarini ……… larga almashtirish mumkin
|
bet | 25/50 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 117,04 Kb. | | #142027 |
Bog'liq 1-variant at-fayllar.org28.Microsoft Word dasturidagi fayl kengaytmalarini ……… larga almashtirish mumkin.
rtt, txt, doc
dot,ccp
txt,dos
docx, rtf
29.Microsoft Word dasturida yaratilgan fayl kengaytmasini aniqlang.?
.doc
.txt
.exe
.xls
30.Tarmoq platasi deb nimaga aytiladi
Inson va kompyuter orasidagi aloqani ta`minlovchi qurilma
Kompyuterlar o`rtasida aloqani ta`minlovchi qurilma
Ichki va tashqi aloqa
Ona plata
_______________________ fakulteti _______________________ yo’nalishi ____________________ guruh talabasi
_____________ ____________ ning
Axborot texnologiyalari fanidan yakuniy nazorati
7-variant 25.01.20
Strimer nima?
Ma’lumоtlarni kоmpyuterga yozish.
Ma’lumоtlarni qоg’оzga chiqarish.
Ma’lumоtlarni magnit lentalarda saqlash.
Ma’lumоtlarni diskda saqlash
Birinchi avlod EHMlari nimaga asoslangan?
Elektron lampalarga.
Integral sxemalarga
Katta integral sxemalarga
Transistorlarga
Kompyuter grafikasi necha turga bo‘linadi?
2 turga
3 turga
4 turga
5 turga
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “Kompyuterlashtirishni yanada rivojlantirish va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish to’g’risidagi” farmoni qachon qabul qilingan?
A)2002 yil 30 may
B)2002 yil 30 oktabr
C)2002 yil 7 aprel
D)2004 yil 29 aprel
|
| |
§. Gorizontal otilgan jism harakati

|
§. Gorizontal otilgan jism harakati
|
bet | 11/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq Mexanika10§. Gorizontal otilgan jism harakati.
Balandligi h bo’lgan stol ustida to’g’ri chiziq bo’ylab harakatlanib ketayotgan sharchaning stol chetiga yetib kelgandan keyingi harakatni kuzataylik. Sharcha stol chetiga yetib kelgach. U ikkita harakatda qatnasha boshlaydi , ya’ni vertikal o’q bo’yicha tekis tezlanuvchan harakat qilsa, gorizontal o’q bo’yichqa t ekis harakat qiladi. Sharchaning bu harakati biror balandlikdan gorizontal otilgan jism harakatiga misoldir. Bundan kelib chiqadiki: gorizontal otilgan jism harakati ikkiga bo’lib o’rganiladi: a) vertikal harakat (erkin tushish); b) gorizontal tekis harakat.
Uchish vaqtini hisoblashda a qismidan foydalanamiz, uchish uzoqligini hisoblash uchun b qismidan foydalanamiz.
Bu harakatni tasvirlash uchun XY koordinatalar sistemasini tanlab olib, uni jism gorizontal otilgan nuqtasini sanoq boshi deb olamiz.
— tezlikni x o’qidagi proektsiyasi. Bu formuladan biz ko`rayapmizki uchish davomida X o`qidagi tezlik proyeksiyasi o`zgarmaydi va u boshlang`ich tezlikka teng.
Harakat traektoriyasi shohi pastga qaragan parabola bo’ladi. (aniqrog’i esa bir tarmog’i).
— tezlikni y o’qidagi proektsiyasi, harakat davomida -ortadi.
— natijaviy tezlik. — tushish (uchish) vaqti.
Agar tezlik vektori gorizont bilan α burchak xosil nqilgan bo`lsa u holda: , va . bularni biz yuqoridagi chizmadan xosil qildik. Agar bizga gorizontal otilgan jism qancha vaqtdan so`ng gorizont bilan α burchak xosil qiladi deyilgan bo`lsa, ush bu ifodadan foydalanamiz: .
Yuqoridagi formuladan ko’rinib turibdiki uchish vaqti otilish tezligiga bog’liq emas.
— istalgan vaqtdagi tezlik. — Yerga urilishdagi tezlik.
— uchish uzoqligi.
Yuqoridagi formulalar havoning qarshilagi hisobga olinmaganda to’g’ri bo’ladi.
Avtobus derazasidan tushayotgan jism tushish vaqti avtobus tezligiga bog’liq emas, ya’ni harakatlanayotganda ham tinch turganda ham bir hil vaqtda tushadi.
|
| |
υx — - Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma

|
Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma
|
bet | 13/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq Mexanikaυx — traektoriyaning eng yuqori nuqtasida tezlik (tezlikning gorizontal tashkil etuvchisi), [υx]=m/s.
otilishi yoki tushish burchagi.
Jismning ko’tarilish balandligi faqat tezlikning vertikal tashkil etuvchisiga bog’liq.
— maksimal ko’tarilish balandligi.
— burchak ostida otilgan jismning istalgan vaqtdagi balandligi.
Jismning uchish uzoqligi tezlikning gorizontal tashkil etuvchisiga bog’liq.
— burchak ostida otilgan jismning uchish uzoqligi.
Yuqoridagi formulalar havoning qarshilagi hisobga olinmaganda to’g’ri bo’ladi.
Jism 45° burchak ostida otilganda eng uzoqqa borib tushadi va u bo’ladi.
Jismlar α va 90-α yoki 45-α va 45+α burchaklar ostida otilganda uchish uzoqligi bir hil bo’ladi.
Jism 90° burchak ostida otilganda eng yuqoriga ko’tariladi.
Jismning (havoning qarshiligi hisobga olinmasa) gorizontal tekislikdan qanday tezlikda otilsa shunday tezlik bilan qaytib tushadi.
Gorizontga nisbatan burchak ostida otilgan jism traektoriyasining eng yuqori nuqtasida tezlanish g ga teng bo’lib u pastga yo’nalgan.
??? 1)Gorizontga burchak ostida otilgan jismning trayektoriyasi qanday bo’ladi? 2)Tezlikning gorizontal tashkil etuvchisi harakat davomida qanday o’zgaradi? 3)Trayektoriyaning eng yuqori nuqtasida tezlikning vertikal tashkil etuvchisi nimaga teng? 4)Qanday burchak ostida otilganda jism eng uzoqqa borib tushadi? 5)Qanday burchak ostida otilganda jism eng yuqoriga ko’tariladi?
Takrorlash uchun masalalar.
Gorizontga burchak ostida otilgan jismning traektoriyasi qanday bo`ladi? Havoning qarshiligini hisobga olmang.
Gorizontga qiya to`g`ri chiziq. C) Aylana.
Gorizontal to`g`ri chiziq. D) Parabola.
Jism gorizontga 300 burchak ostida 20 m/s boshlang’ich tezlik bilan tezlik bilan otildi. Boshlang’ich tezlik vektorining gorizontal va vertikal tashkil etuvchilari qanday (m/s)?
10 va 17,3 B) 17,3 va 10 C) 0 va 10 D) 17,3 va 0
Tosh gorizontga 300 burchak ostida 10 m/s tezlik bilan otildi. U yerga necha sekunddan so’ng qaytib tushadi? A) 0,5 B) 1 C) 2 D) 4
|
| |
§. Bernulli qonuni - Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma

|
Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma
|
bet | 53/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq Mexanika41§. Bernulli qonuni.
S uyuqlikning naydagi oqimini kuzataylik. Nayning ko’ndalang kesimi turli joylarda turlicha bo’lganda S1>S2>S3 (rasmga qarang) ,oqim tezligi shunga qarab o’zgaradi υ1<υ2<υ3 Ya’ni ko’ndalang kesimi kichik joyda suyuqlik tez oqadi.
Suyuqlikning oqim tezligi bilan nayning shu erdagi ko’ndalang kesim yuzining ko’paytmasi berilgan oqim uchun o’zgarmas kattalikdir.
1738 yilda Peterburglik akademik Daniil Bernulli. suyuqliklarning naydagi harakat qonunini kashf etdi. Bu qonun quyidagicha ta’riflanadi:
Suyuqlik tez oqayotgan joylarda yon atrofga bo’lgan bosim kichik va aksincha: sekin oqayotgan joylarda yon atrofga bo’lgan bosim katta bo’ladi.
; ;
S – suyuqlik oqayotgan trubaning ko’ndalang kesim yuzi, [S]=m2.
υ – suyuqlik oqim tezligi, [υ]=m/s.
V –trubaning ko’ndalang kesim yuzidan t vaqt ichda oqib o’tayotgan suyuqlik hajmi, [V]=m3.
t – vaqt, [t]=s.
Samolyot (tayyora) qanotining ko’tarish kuchi Bernulli qonuniga asoslanadi.
← Bernullining asosiy tenglamasi.
Uchish balandligi ortib borgan sari reaktiv samolyotlarning quvvati ortadi. Porshenli dvigatelda aksincha.
??? 1)Bernulli qonunini qanday tariflanadi? 2)Samolyot qanotining ko’tarish kuchi qaysi qonunga asoslangan? 3)Suyuqlikning tezligi trubaning ko’ndalang kesim yuziga qanday bog’liq?
Takrorlash uchun masalalar.
Buloqdan oqib chiqayotgan sharshara 15 l hajmli chelakni 30 s da to’ldiradi. Buloqdan sekundiga qancha suv oqib chiqadi ( l ) ? A) 0,3 B) 0,4 C) 0,5 D)0,6
Samolyot qanotining ko’tarish kuchining paydo bo’lishi qanday fizikaviy qonun asosida tushuntiriladi? To’g’ri javobni tanlang.
Impulsning saqlanish qonuni asosida. C) Arhimed qonuni asosida.
Nyutonning uchinchi qonuni asosida. D) Bernulli qonuni asosida.
Bir quvurdan ikkinchi quvurga o’tganda, oqim tezligi 2,8 marta ortsa, quvurning ko’ndalang kesim yuzi qanday o’zgarishini aniqlang.
O’zgarmagan C) 5,6 marta ortgan
2,8 marta kamaygan D) 2,8 marta ortgan.
|
| |
??? 1)Gorizontal otilgan jismning tushish vaqtini ko’rsating?


Takrorlash uchun masalalar

|
??? 1)Gorizontal otilgan jismning tushish vaqtini ko’rsating?
Takrorlash uchun masalalar
|
bet | 12/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq Mexanika??? 1)Gorizontal otilgan jismning tushish vaqtini ko’rsating?
Takrorlash uchun masalalar.
5 m balandlikdan gorizontal yo’nalishda 2 m/s tezlik bilan otilgan jism necha sekunddan so’ng yerga tushadi? A)2 B) 1 C) 4 D) 5
Jism biror balandlikdan ikki baravar katta tezlik bilan gorizontal otilsa, uning uchish vaqti qanday o’zgaradi? A) 2 marta ortadi. B) 2 marta kamayadi. C) O’zgarmaydi. D) T.J.Y.
Jism biror balandlikdan ikki baravar katta tezlik bilan gorizontal otilsa, uning uchish uzoqligi qanday o’zgaradi? A) 2 marta ortadi. B) 2 marta kamayadi. C) O’zgarmaydi. D) T.J.Y.
11§. Gorizontga burchak ostida otilgan jism harakati.
Gorizontga burchak ostida otilgan jism harakati ikkiga bo’lib o’rganiladi: a) vertikal harakat (tik yuqoriga otilgan jism harakati); b) gorizontal tekis harakat.
Uchish vaqti va ko’tarilish balandligini hisoblash ucun a qismidan foydalanamiz, uchish uzoqligini hisoblash uchun b qismidan foydalanamiz.
Biror jism gorizont bilan α burchak tashkil qiluvchi va son qiymati υ0 ga teng bo’lgan boshlang’ich tezlik bilan otilganda jism parabola bo’ylab harakatlanadi.
— boshlang’ich tezlikning vertikal tashkil etuvchisi
— boshlang’ich tezlikning gorizontal tashkil etuvchisi
— tezlikning x o’qidagi proektsiyasi yoki istalgan vaqtdagi gorizontal tashkil etuvchisi (minimal tezlik)
— tezlikning y o’qidagi proektsiyasi yoki istalgan vaqtdagi vertikal tashkil etuvchisi. Agar biz istalgan balandlikdagi tezlikni y o`qidagi proyeksiyasini topsak: .
Natijaviy tezlik ushbu formula yordamida topiladi: . Agar yuqoridagi formulalardan foydalansak, biz istalgan vaqtda tezlikni topish formulasini xosil qilamiz: . Agar istalgan balandlikdagi tezlikni topsak:
Harakat davomida tezlikning gorizontal tashkil etuvchisi o’zgarmas!!!
— ko’tarilish yoki tushish vaqti.
— uchish vaqti. - uchish uzoqligi.
— tezlikning y o’qidagi proektsiyasi yoki istalgan vaqtdagi vertikal tashkil etuvchisi.
Traektoriyaning eng yuqori nuqtasida tezlikning vertikal tashkil etuvchisi nolga teng.
— Traektoriyaning eng yuqori nuqtasidagi egrilik radiusi. [R]=m.
|
| |
§. Aylanma harakatda tezlanish

|
§. Aylanma harakatda tezlanish
|
bet | 15/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq Mexanika13§. Aylanma harakatda tezlanish.
A ylana bo’ylab tekis harakatlanganda, tezlikning absolyut qiymati o’zgarmaydi. Ammo bu jism tezlanishsiz harakatlanmoqda degani emas. Darhaqiqat, bu yerda tezlik yo’nalishi uzluksiz o’zgarib turibdi, chunki uning vektori, trayektoriyaga urinma bo’ylab yo’nalgan. Bu esa, o’z vaqtida tezlanish bilan harakatlanayotganidan dalolat beradi.
A ylana bo’ylab tekis harakatlanayotgan moddiy nuqta tezlanish bilan harakatlanib, uning yo’nalishi tezlik vektoriga perpendikulyar bo’lib, radius bo’yicha markazga tomon yo’nalgan bo’ladi. Shuning uchun bu tezlanish normal yoki markazga intilma deyiladi. Demak markazga intilma tezlanish tezlik yo’nalishi (vektori) o’zgarganligi uchun hosil bo’ladi, va u tezlik vektoriga perpendikulyar ( ) bo`ladi.
Aylana bo’ylab tekis harakatda (markazga intilma) tezlanish va (chiziqli) tezlik vektorining moduli o’zgarmas bo’lib, yo’nalishi uzluksiz o’zgaradi.
|
— markazga intilma tezlanish (normal tezlanish) [a]=m/s2.
|
Egri chiziqli tekis harakatda o’rtacha tezlikning (oniy tezlikning) moduli o’z qiymatini o’zgartirmaydi.
Aylanma harakatda tezlik modulini o’zgarishi hisobiga tangentsial tezlanish hosil bo’ladi.
— tangentsial tezlanish. [aT]=m/s2.
Tangentsial tezlanish va chiziqli (oniy tezlik), markazga intilma tezlanishga perpendikulyar. Demak jismning tezlik va tezlanish vektori istalgan paytda o’zaro to’g’ri burchak hosil qilsa, jism aylana bo’ylab tekis harakatda bo’ladi.
Agar jism aylana bo’ylab tezlanuvchan harakat qilsa, u holda jism tezligi va tezlanishi o’tkir burchak hosil qiladi.
Agar jism aylana bo’ylab sekinlanuvchan harakat qilsa, u holda jism tezligi va tezlanishi o’tmas burchak hosil qiladi.
— Aylanma harakatdagi natijaviy tezlanish.
|
| |
Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma - bet 52

|
Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma
|
bet | 52/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq Mexanikahum – suzib yurgan jismning umumiy balandligi [hum]=m.
Vum – suzib yurgan jismning umumiy hajmi [Vum]=m3.
mum – suzib yurgan jismning umumiy massasii [mum]=kg.
Muz erisa suvning satin o’zgarmaydi.
|
|
Agar yoki muz ichidagi jism suvda cho’kmasa, muz erisa suv sathi o’zgarmaydi. Agar ρs<ρj yoki muz ichidagi jism suvda cho’ksa, muz erisa suv sathi pasayadi.
Agar bo’lsa muz eriganda suv sathi ko’tariladi.
Bu yerda atrofdagi havoning zichligi.
|
|
Bu Yerda muz erisa suv sathi pasayadi.
|
|
Arhimed kuchi gazlarda ham namoyon bo’ladi. Bunga havoni misol qilish mumkin. Bunda Arhimed kuchi formulasidagi ρs o’rniga ρhavo yoziladi. Havo sharlari, aerostat, dirijabl deb ataluvchi uchuvchi jismlar Arhimed kuchi tufayli havoda ko’tariladi. Bu sharlarning ichi havodan engil bo’lgan gazlar — vodorod yoki geliy gazlari bilan to’ldiriladi. Shuni ajratabilish kerakki “sharni ko’taruvchi kuch” — bu sharga ta’sir etuvchi Arhimed kuchi bo’lsa, “sharning ko’taruvchi kuchi” — bu sharga ta’sir etuvchi Arhimed kuchidan shar (va gaz)ning og’irlik kuchining ayirmasidir. Vodorod va geliy gazlari qimmat va havfli bo’lganligi uchun hozirgi kunda isitilgan havodan foydalaniladi. Havo sharlarini pastki qisimlari ochiq bo’lib, uning ichidagi havo mahsus yoqilg’i yordamida qizdiriladi. Natijada qizigan havo engil bo’lib shar yuqoriga ko’tariladi.
Dengiz, okean va daryolarda suzuvchi kemalar ham Arhimed kuchi tufayli suzadi. Kemaning suvga botadigan chuqurligi botish darajasi deyiladi. Kemaning yo’l qo’yiladigan eng ko’p botish darajasi, kema korpusida qizil chiziq bilan belgilanib, bu chiziq water chizig’i deb ataldi. Kema vater chiziqqacha botganda siqib chiqarilgan suvning og’irligi kemaning suv sig’imi deyiladi.
??? 1)Arhimed qonunini tariflang? 2)Botish darajasi deb nimaga aytiladi? 3)Arximed kuchi nimaga teng? 4)Vazinsiz holatda Arhimed kuchi nimaga teng?
Takrorlash uchun masalalar.
Arximed kuhi nimaga teng? B) C) D)
Hajmi 1 m3 bo’lgan jism suvga botirilganda necha nyuton kuch bilan yuqoriga itariladi?
1000 B) 104 C) 105 D) 100.
Massalari o’zaro teng bo’lgan aluminiy, po’lat va misdan yasalgan sharlar suvda to’la b otirildi. Ularning qaysi biriga ta’sir etayotgan Arximed kuchi eng katta bo’ladi?
Aluminiydyga. B) Misga C) Po’latga D) Hammasiga bir xil.
|
| |
a — natijaviy tezlanish [a

|
a — natijaviy tezlanish [a
|
bet | 16/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq Mexanikaa — natijaviy tezlanish [a]=m/s2. aT — tangensal tezlanish [aT]=m/s2.
am — markazga intilma tezlanish [am]=m/s2. ( natijaviy tezlanish [am]=m/s2 ).
Aylana bo’ylab tekis harakatda .
Umuman olganda:
bo`ladigan harakat, to`g`ri chiziqli tekis harakat (yoki tinch turgan);
bo`ladigan harakat, aylana bo`ylab tekis harakat ;
bo`ladigan harakat, egri chiziqli tekis harakat ;
bo`ladigan harakat egri chiziqli notekis harakat ;
bo`ladigan harakat aylana bo`ylab tekis o`zgaruvchan harakat ;
bo`ladigan harakat to`g`ri chiziqli notekis harakat ;
bo`ladigan harakat to`g`ri chiziqli tekis o`zgaruvchan harakat bo`ladi.
??? 1)Markazga intilma tezlanish nima sababli hosil bo’ladi? 2)Aylana bo’ylab tekis harakatda markazga intilma tezlanish moduli qanday o’zgaradi? 3)Aylana bo’ylab tekis harakatda chiziqli tezlik moduli qanday o’zgaradi? 4)Tezlik va tezlanish vektori to’g’ri burchak hosil qilsa, bu qanday harakat bo’ladi? 5)Tangentsial tezlanish nima sababli hosil bo’ladi? 6)Tezlik va tezlanish vektori o’tkir burchak hosil qilsa, bu qanday harakat bo’ladi? 7)Tezlik va tezlanish vektori o’tmas burchak hosil qilsa, bu qanday harakat bo’ladi? 8)Aylana bo’ylab tekis harakatda tangentsial tezlanish nimaga teng?
Takrorlash uchun masalalar.
Jumlaning mazmuniga mos gapni davom eting: Aylana bo’ylab tekis harakatda tezlanish vektori...
nolga teng.
(a>0) holda moduli va yo’nalishi o’zgarmaydi.
(a<0) holda moduli va yo’nalishi o’zgarmaydi.
moduli o’zgarmas bo’lib, yo’nalishi uzluksiz o’zgarib turadi.
Yengil avtomobil egrilik radiusi 24 m bo’lgan burilishda 12 m/s tezlikda harakatlanmoqda. Markazga intilma tezlanishini toping (m/s2). A) 3 B) 4 C) 5 D) 6
Tramvay radiusi 40 m bo’lgan burilishdan o’tmoqda. Agar markazga intilma tezlanish 0,4 m/s2 bo’lsa, tramvayning tezligi necha m/s? A) 10 B) 100 C) 16 D) 4
|
| |
Tovush to’lqinlari bo’ylama

|
Tovush to’lqinlari bo’ylama
|
bet | 46/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq MexanikaTovush to’lqinlari bo’ylama to’lqin.
Tovushning havodagi tezligi 340 m/s. Tovushning tezligi moddaning agregat holatiga bog’liq.
Tovushning tezligi muhitning hossalari bilan aniqlanadi. Tovush qattiq jismlar va suyuqliklarda yahshi tarqaladi.
Tovushning suvdagi tezligi 1450 m/s. Tovushning po’latdagi tezligi 5000 m/s.
— tovush intensivligi.
Tovushning to’siqlartdan qytish hodisasiga aks-sado deyiladi. Bu hodisalardan eholokatsiyada foydalaniladi. Bunda to’siqqa tovush impulsi yuborilib, uning to’siqqa urilib qaytib kelish vaqtiga qarab to’siq uzoqligi aniqlanadi.
— eholokatsiya formulasi.
R – to’siq uzoqligi, [R]=m. υ – tovushning muhitdagi tezligi
t – tovushning borib qaytish vaqti yoki impulslar orasidagi (minimal) vaqt, [t]=s.
Eholokatsiya uchun ishlatiladigan asbob eholokator yoki eholot deyiladi. Dengiz chuqurligini o’lchaydigan eholokator gidrolokator deyiladi.
Tovush intensivligi deb, miqdor jihatdan tovush to’lqinlari tarqalish, yuksalishga tik joylashgan tekislik yuzasidan birlik vaqt oralig’ida o’tuvchi tovush to’lqin energiyasiga teng bo’lgan kattalik.
??? 1)Tovush to’lqinlarining chastotasi qanday? 2)Tovush qattiqligi nimaga bog’liq? 3)Tovush balandligi nimaga bog’liq? 4)Aks-sado deb nimaga aytiladi?
Takrorlash uchun masalalar.
Tovush to’lqinlari qanday chastota oralig’ini egallaydi?
17-20 kHz B) 17-20000 Hz C) 17-200 Hz D) 17-30 kHz.
Tovush balandligi nimaga bog`liq?
Amplitudaga. B) Chastotaga. C) To`lqin uzunligiga. D) T.J.Y.
Tovush qattiqligi nimaga bog`liq?
Amplitudaga. B) Chastotaga. C) To`lqin uzunligiga. D) Tovushning tarqalish tezligiga.
|
| |
Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma - bet 48

|
Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma
|
bet | 48/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq MexanikaF1 – birinchi porshenga ta’sir etuvchi kuch, [F1]=N.
F2 – ikkinchi porshenga ta’sir etuvchi kuch, [F2]=N.
S1 – birinchi porshenning yuzi, [S1]=m2.
S2 – ikkinchi porshenning yuzi, [S2]= m2.
∆h1 – birinchi porshen bosib o’tgan yo’li, [∆h1] = m. ∆h2 – ikkinchi porshen bosib o’tgan yo’li, [∆h2] = m.
Suyuqlik va gazlar bosimni o’lchaydigan asbob manometr deyiladi.
??? 1)Paskal qonunini tariflang? 2)Gidravlik press deb nimaga aytiladi?
Takrorlash uchun masalalar.
Paskal qonuni qanday ta’riflanadi?
Gaz o’ziga bo’lgan bosimni hamma tomonga birday uzatadi.
Suyuqlik yoki gazga ta’sir ettirilgan bosim suyuqlik yoki gazning har bir nuqtasiga o’zgarishsiz uzatiladi.
Suyuqlik o’ziga bo’lgan bosimni hamma tomonga bir xil uzatadi.
Suyuqlik yoki gazlar turli tomonga bosimni turlicha uzatadi.
Ko’ldagi suyuqlikning gidrostatik bosimi qanday nuqtalarida bir xil bo’ladi?
Barcha joylarida. B) Bosimi bir xil bo’lgan nuqtalar mavjud emas. C) Chuqurligi bir xil bo’lgan har bir qatlamida. D) Ko’lning o’rta qismidagi vertikaldagi nuqtalarda.
Balandligi 10mm suv ustunining bosimi necha Paskal bo’ladi. A) 10 B) 100 C) 9 D) 0,1.
39§.Atmosfera bosimi.
Yer sirtini azot, kislorod va boshqa gazlar aralashmasidan iborat havo qobig’i o’rab olgan.Yerni o’rab turgan havo qatlami atmosfera deyiladi.
|
| |
Guruh bаҳоси - Тошкент давлат миллий рақс ва хореография олий мактаби хореография санъати факультети

|
Тошкент давлат миллий рақс ва хореография олий мактаби хореография санъати факультети
|
bet | 27/146 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #142672 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi madaniyat va sport ishlari vazirligi то-fayllar.orgGuruh bаҳоси
|
Гуруҳ хатоси
|
Тўғри жавоб
|
Якка хато
|
Якка баҳо
|
Тушунчалар
|
Тушунчаларга изоҳ
|
|
|
|
|
|
шахс
|
таълим ва кадрлар тайёрлаш тизимининг фаолиятини тартибга солиш ва назорат қилишни амалга оширувчи кадрлар тайёрлаш ва уларни қабул қилиб олишнинг кафиллари
|
|
|
|
|
|
давлат ва жамият
|
кадрлар тайёрлаш тизимининг бош субъекти ва объекти, таълим соҳасидаги хизматларнинг истеъмолчиси ва уларни амалга оширувчи
|
|
|
|
|
|
узлуксиз таълим
|
кадрларга бўлган эҳтиёжни, шунингдек уларнинг тайёргарлик сифати ва савиясига нисбатан қўйиладиган талабларни белгиловчи асосий буюртмачи, кадрлар тайёрлаш тизимини молия ва моддий-техника жиҳатидан таъминлаш жараёнининг қатнашчиси
|
|
|
|
|
|
фан
|
малакали рақобатбардош кадрлар тайёрлашнинг асоси бўлиб, таълимнинг барча турларини, давлат таълим стандартларини, кадрлар тайёрлаш тизими тузилмаси ва унинг фаолият кўрсатиш муҳитини ўз ичига олади
|
|
|
|
|
|
ишлаб чиқариш
|
юқори малакали мутахассислар тайёрловчи ва улардан фойдаланувчи, илјор педагогик ва ахборот технологияларини ишлаб чиқувчи
|
O‘z-o‘zini nazorat va muhokama qilish uchun savollar:
O’zbekiston Respublikasi davlat ta`lim siyosatining tamoyillarini sanab bering.
Kadrlar tayyorlar tizimi rivojlanishining asosiy yo’nalishlarini sanab bering.
3. Milliy dasturni amalga oshirish 3 ta bosqichlari taxlil kiling.
Shaxs – Milliy modelning asosiy komponenti xakida ma’lumot bering.
Tavsiya etilgan adabiyotlar:
Abdiquddusov O., Rashidov H. Kasb-hunar ta’limi pedagogikasi.O‘quv qo‘llanma. – T: O‘MKHTTKMOvaUQT instituti, 2009. - 120 b.
Muslimov N.A., Mullaxmetov R.G. Kasb tanlashga yo‘llash. O‘quv qo‘llanma. –T.: 2007. - 165 b.
Olimov Q.T. Kasb ta’limi uslubiyati. O‘quv qo‘llanma. –T.: 2006. - 164 b.
Xakimova M.Kasbiy pedagogika. O‘quv qo‘llanma. –T.: 2007. - 193 b.
7-MAVZU KASBIY TA`LIM TIZIMLARINING QIYOSIY TAHLILI (CHET EL TAJRIBASI SIFATIDA)
Reja:
AQSH, GFR, Buyuk Britaniya, Frantsiya, AQSH, Italiya va Yaponiya mamlakatlarida kasbiy ta`lim.
Hamdo’stlik mamlakatlarida kasbiy ta`lim.
|
| |
§. Arhimed kuchi - Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma

|
Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma
|
bet | 50/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq Mexanika40§. Arhimed kuchi.
Agar bir bo’lak po’kakni suyuqlik ichida ushlab turib so’ngra uni qo’yib yuborsak ,uning suyuqlik sirtiga qalqib chiqqanini ko’ramiz. Bunday suyuqliklarda ,unga botirilgan jismga ta’sir etuvchi ko’taruvchi kuch bor ekanligini aniqlaymiz. Bu kuchga yunon olimi Arximed sharafiga Arximed kuchi deyiladi. Va bu kuch quyidagicha ta’riflanadi:
Arhimed qonuni: suyuqlik va gazga to’la botirilgan har qanday jism o’z hajmiga teng hajmli suyuqlik yoki gazni siqib chiqaradi va siqib chiqargan suyuqlik yoki gazning og’irligiga teng kuch bilan yuqoriga tik itariladi.
— arhimed kuchi. — og’irlik kuchi.
FA –Arhimed kuchi, [FA]=N. FO – Og’irlik kuchi, [FO]=N. ρs – suyuqlik zichligi, [ρs]=kg/m3.
ρj – jism zichligi, [ρj]=kg/m3. Vj – jismning hajmi, [Vj] = m3.
Suv ostidan havo pufakchasi ko’tarilganda ortadi chunki pufakchaning hajmi ortadi.
Chelak suvga to’la cho’kib turganda uni ushlab turish osonroq.
Arhimed kuchi har doim pastdan yuqoriga yo’nalgan bo’ladi.
Vaznsiz holatda itarib chiqaruvchi kuch nolga teng bo’ladi.
|
|
FA>FO yoki ρs>ρj bo’lsa, jism suv ustida suzadi. ms=mj bunda suvning ustida suzib yurgan jism o’zining massasicha suvni siqib chiqaradi. Yuqorida ko’rsatilgan FA- jism suyuqlikka to’la botirilgandagi Arhimed kuchi.
Suyuqlik sirtida suzib yurgan jismga ta’sir qiluvchi itarib chiqaruvchi kuch (Arhimed kuchi) jismning vazniga teng.
|
|
|
|
| |
§. Og`irlik. Erkin tushish tezlanishi

|
§. Og`irlik. Erkin tushish tezlanishi
|
bet | 22/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq Mexanika18§. Og`irlik. Erkin tushish tezlanishi.
Yerning tortishi tufayli tayanchga yoki osmaga ta’sir etayotgan kuch og’irlik (vazn) deyiladi. Og’irlik vektor kattalik bo’lib u tayanch yoki og’madan pastga qarab yo’nalgan bo’ladi.
”Jismning vazni (og’irligi) va og’rlik kuchi bir narsadir” degan gap noto’g’ridir, chunki vazn va ogirlik kuchi boshqa-boshqa jismlarga qo’yilgan. Ular miqdoran teng bo’lishi ham, teng bo’lmasligi ham mumkin.
Tayanch yoki osmaga ega bo’lgan jism tinch turganda jismning og’irligi og’irlik kuchiga teng b’oladi.
Og’irlik yo’qoladigan holat vaznsizlik deyiladi.
Agar jismga faqat ogirlik kuchi ta’sir etsa u vaznsizlik holatda bo’ladi.
Havoning qarshiligi bo’lmaganda, gorizontga nisbatan burchak ostida otilgan jism harakat traektoriyasining butun harakati davomida vaznsizlik holatida bo’ladi.
Jismning og’irligi tinch holatdagiga nisbatan necha marta ortib ketganligini ko’rsatadigan fizik kattalik yuklanish deyiladi.
— yuklanish.
|
— og’irlik (gorizontal tekislikda turgan jism)
|
|
|
— Og’rlik (kuch ta’siri natijasida)
P – og’irlik [P]=N
|
|
— og’irlik (tezlanish yuqoriga bo’lsa (+), pastga bo’lsa (-))
|
|
Bu formulani quyidagi xususiy xollari ko`p uchradi:
Jism vertikal yuqoriga tezlanuvchan ko`tarilganda yoki vertikal pastga sekinlanuvchan tushganda og`irlik formula yordamida topiladi.
Jism vertikal yuqoriga sekinlanuvchan ko`tarilganda yoki vertikal pastga tezlanuvchan tushganda og`irlik formula yordamida topiladi.
Jism vertikal yuqoriga tekis ko`tarilganda yoki vertikal pastga tekis tushganda og`irlik formula yordamida topiladi.
Jism qavariq ko`prik ustida harakatlanayotganda og`irlik formula yordamida topiladi. Botiq ko`prikda harakatlanayotganda esa .
— erkin tushish tezlanishi. — h balandlikdagi erkin tushish tezlanishi.
Jism balandlikka ko`tarilganda erkin tushish tezlanishi marta kamayadi. Yani Yer sirtidagi erkin tushish tezlanishi bo`lsa, h balandlikda erkin tushish tezlanishi bo`ladi. Qanday balandlikda erkin tushish tezlanishi n marta kamayishini esa usbu formuladan topamiz: .
Oyda erkin tushish tezlanishi Yerdagidan 6 marta kichik.
|
| |
Kadrlar tayyorlash tizimida ishlab chiqarish

|
Kadrlar tayyorlash tizimida ishlab chiqarish
|
bet | 26/146 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #142672 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi madaniyat va sport ishlari vazirligi то-fayllar.orgKadrlar tayyorlash tizimida ishlab chiqarish. Ishlab chiqarishning talab-ehtiyojlari kadrlar tayyorlash tizimining yo‘nalishi, darajasi va miqyoslarini shakllantiradi, kasb tayyorgarligining maqsadi, vazifalari va mazmunini belgilaydi, malaka talablarini ilgari suradi, ta’limning muvoziy texnologiyalari va shakllarini tanlashni taqozo etadi. Ishlab chiqarish pirovard natijada kadrlarning sifati va raqobatbardoshligiga baho beradi.
Ishlab chiqarishning kadrlar tayyorlash tizimidagi vazifalari quyidagilar bilan belgilanadi, chunonchi u:
turli saviya va malakadagi mutaxassislarga bo‘lgan talab-ehtiyojni shakllantiradi;
o‘z ixtiyoridagi moddiy-texnika, moliya, kadr resurslari hamda kadrlarni o‘qitish, malakasini oshirish va qayta tayyorlash uchun zarur boshqa resurslarni berish bilan uzluksiz ta’lim tizimiga ko‘maklashadi;
muassis, vasiy, donor, homiy tariqasida ayrim mutaxassislarni va guruhlarni maqsadli tayyorlashni, shuningdek turli tip va darajadagi o‘quv yurtlarini moliyalashda qatnashadi;
ta’lim va ilm-fanning turli shakllardagi integratsiyasini (muvaqqat ijodiy jamoalar, o‘quv-ilmiy-ishlab chiqarish majmualari, markazlari, texnoparklar, texnopolislar) rivojlantiradi.
Ishlab chiqarishning kadrlar tayyorlash tizimidagi mavqeini kuchaytirish quyidagi yo‘llar bilan ta’minlanadi:
ta’limni karxonadagi unumli mehnat bilan, shu jumladan ishlab chiqarish amaliyoti jarayonidagi mehnat bilan qo‘shib olib borish asosida yuqori malakali kadrlar tayyorlash;
kadrlar tayyorlash hamda birgalikda ilmiy-texnologiya ishlanmalarini olib borishda korxonalarning ishlab chiqarish salohiyatidan foydalanish;
ta’lim oluvchilarni mehnat jamoalarida tarbiyalash (mehnat, ma’naviy va jismoniy tarbiyalash);
ishlab-chiqarishning talab-ehtiyojlarini inobatga olib, texnika va texnologiyalarni rivojlantirishning yangi yo‘nalishlari bo‘yicha kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish;
ishlab chiqarishning iqtisodiy va texnologiya muammolarini hal etish uchun oliy ta’lim muassasalari va ilmiy tashkilotlarning ilmiy salohiyatini jalb etish;
pedagog kadrlarning ilg‘or texnologiyalar sohasidagi malakasini bevosita ishlab chiqarishda muntazam oshirib borish;
ishlab chiqarishning yuqori malakali kadrlarini ta’lim jarayoniga va pedagogik faoliyatga jalb etish;
ishlab chiqarish amaliyotini o‘tish uchun ta’lim oluvchilarni ish joylari bilan ta’minlash;
o‘zaro integratsiyalangan ta’lim muassasalarini zamonaviy uskunalar, apparatlar va asboblar bilan jihozlash.
Шахс сўзига “Синквейн” методини лойиҳалаштиринг.
Қуйидаги “Блиц-сўров” технологиясини бажаринг:
|
| |
1- mavzu: Kirish. Avtomobil agregat, tizim, mexanizm, detal, dvigatel tushunchalari. Reja

|
1- mavzu: Kirish. Avtomobil agregat, tizim, mexanizm, detal, dvigatel tushunchalari. Reja
|
bet | 1/36 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 13,22 Mb. | | #149374 |
Bog'liq Ma\'ruza avt servis
1- Mavzu: Kirish.Avtomobil agregat, tizim, mexanizm, detal, dvigatel tushunchalari.
Reja:
1.Avtomobil agregat, tizim, mexanizm, detal, dvigatel tushunchalari.
2.Avtomobillar klassifikatsiyasi o‘rganiladigan avtomobillarning qisqacha tavsifnomasi.
3.Avtotransport sanoatini rivojlantirish sohasida hukumatlarning qarorlari.
Insoniyat hayoti avtomobilsiz tasavvur qilish qiyin. Avtomobilni bajaradigan fuksiyasiga qarab to‘g‘ri ekspluatatsiya qilinsa, uzoq muddat ishonchli va chidamli xizmat qiladi.
Avtomobil – o‘zi harakatlanuvchi (avto-grekcha o‘zi, mobillotincha harakatlanuvchi) degan ma’noni bildiradi.
Avtomobil – mustaqil energiya manbaiga ega bo‘lgan, quruqlikda relssiz yo‘llarda yuk va odamlarni tashishga yoki unga o‘rnatilgan qurilmalar yordamida maxsus ishlarni bajarishga mo‘ljallangan, kamfortabellik va xavfsizlikka ega bo‘lgan g‘ildirakli mashinadir.
Transport avtomobillariga yo‘lovchi, yuk va yuk yo‘lovchi tashuvchi avtomobillari kiradi.
Maxsus avtomobillar ma’lum ishlarni bajarishga mo‘ljallangan mexanizm, asbob va uskunalar bilan jihozlangan bo‘ladi. Bularga sanitariya, o‘t o‘chirish, ko‘cha supirish, yuk ortish kabi avtomobillar kiradi.
Vazifasiga ko‘ra avtomobillar quyidagi turlarga bo‘linadi.
Poyga avtomobillari sport avtomobillari bo‘lib, avtomobil sport poygasida qatnashishga mo‘ljallangan.
Yuk avtomobillariga yetakchi avtomobillar, tirkamalar, yarim tirkamalar kiradi va ular yuk tashish uchun xizmat qiladi.
Yo‘lovchi tashuvchi avtomobillari yo‘lovchilarni tashish uchun mo‘ljallangan bo‘lib, ular ikkiga bo‘linadi: yengil avtomobillar va avtobuslar. O‘rindilar soni haydovchi o‘rindig‘i bilan birga 8 tagacha bo‘lsa yengil avtomobil, 8 tadan ortiq bo‘lsa avtobus deb ataladi.
Yengil avtomobillar dvigatel silindrlarining ish hajmi bo‘yicha quyidagi sinflarga bo‘linadi:
|
| |
Atmosfera bosimi - Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma

|
Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma
|
bet | 49/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq MexanikaAtmosfera bosimi deb havo ustuning yer sirtiga ko’rsatadigan bosimiga aytiladi.
Atmosfera bosimining kattaligini suyuqlik ustunining bosimini o’lchagandek osongina o’lchab bo’lmaydi, chunki atmosferaning aniq bir chegarasi yo’q, va ikkinchidan havoning zichligi balandlik bo’ylab bir xil emas. Shunga qaramasdan atmosfera bosimini XVII asrda birinchi bo’lib italiyalik olim Torrichelli tajriba yo’li bilan aniqlashga muvaffaq bo’ldi.
Torrichelli quyidagi tajribani o’tkazgan. U bir uchi kovsharlangan bir metrga yaqin nay olib, unga simob to’ldirib olinadi.Simob oqib ketmasligi uchun nayning ikkinchi uchini barmoq bilan berkitib, uni to’nkarilgan holda simobli kosaga botiriladi va simob ichida nayning uchini ochib yuboradi. Bunda naydagi simobning bir qismi kosaga oqib tushadi va nayda balandligi 760 mm simob ustuni qoladi.
O’tkazilgan tajriba quyidagicha tushuntiriladi: kosadagi simob sirtiga ko’rsatilayotgan atmosfera bosimi nay ichida qolgan simob ustunining bosimi bilan muvozanatlashganda naydan simobning oqib chiqishi tugaydi. Demak, atmosfera bosimi Torrichelli nayidagi simob ustuninig bosimi bilan o’lchanadi.
Atmosfera bosimini o’lchaydigan asbob barometr deyiladi.
Atmosfera bosimini o’lchash uchun ishlatiladigan suyuqliksiz barometrlarni aneroid barometrlar deyiladi.
Aneroid barometrni afzalligi shundan iboratki undan vaznsizlik holatida ham foydalanish mumkin. Shuning uchun suniy yo’ldosh kabinasidagi havo bosimini aneroid barometr yordamida o’lchash mumkin.
Normal atmosfera bosimi 1 atm=760 mm.sim.ust.=101 320 Pa≈101 300 Pa≈105 Pa.
Har 12 m ko’tarilganda atmosfera bosimi 1 mm.sim.ust ga yoki 133 Pa (136 Pa) ga kamayadi va aksincha.
Kosmik kemada bosimni o’lchaydigan asbob aneroid barometr deyiladi.
Balandlik ortishi bilan havoning zichligi va bosimi kamayadi.
??? 1)Barometr deb nimaga aytiladi? 2)Aneroid barometr deb nimaga aytiladi? 3)Normal atmosfera bosimi qancha?
T akrorlash uchun masalalar.
Torrichelli tajribasi uzunliklari 1 m dan bo’lgan, ko’ndalang kesimlari farq qiluvchi 3 ta nayda o’tkazilsa, naylardagi simob ustunlarining balandliklari farq qiladimi? A) h1< h2< h3 B) h1= h2= h 3
C) h1> h2> h3 D) h1= h3< h 2
Me’yordagi (normal) atmosfera bosimining son qiymati taxminan necha paskalga teng?
A) 760 B) 133 C) 136 D) 105
Me’yordagi (normal) atmosfera bosimi nimaga teng?
1,0132.105 N/m2. B) 133 Pa. C) 766 mm.sim.ust. D) 1,0132.103 Pa.
|
| |
Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma - bet 51

|
Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma
|
bet | 51/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq MexanikaFA=FO yoki ρs=ρj bo’lsa, jism suv ichida suzadi. ms=mj, Vs=Vj bunda jism suvning ichida suzsa o’zining massasicha va hajmicha suvni siqib chiqaradi.
|
|
FAO yoki ρs<ρj bo’lsa, jism suvga cho’kadi. Vs=Vj bunda jism o’zining hajmicha suvni siqib chiqaradi.
|
|
Simobli shisha idish simobda cho’kmaydi, suvli shisha idish suvda cho’kadi.
— jismning suyuqlik ustidagi qismi.
— jismning suyuqlik ostidagi qismi.
hus – suzib yurgan jismning suyuqlik ustidagi qismining balandligi [hus]=m.
Vus – suzib yurgan jismning suyuqlik ustidagi qismining hajmi [Vus]=m3.
mus – suzib yurgan jismning suyuqlik ustidagi qismining massasii [mus]=kg.
hb – suzib yurgan jismning suyuqlik ostidagi (botgan) qismining balandligi [hb]=m.
Vb – suzib yurgan jismning suyuqlik ostidagi (botgan) qismining hajmi [Vb]=m3.
mb – suzib yurgan jismning suyuqlik ostidagi (botgan) qismining massasii [mb]=kg.
|
| |
§. Suyuqliklar va gazlar mehanikasi

|
§. Suyuqliklar va gazlar mehanikasi
|
bet | 47/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq Mexanika38§. Suyuqliklar va gazlar mehanikasi.
Qattiq jismlarda bosim kuch yo’nalishida uzatiladi. Suyuqlik va gazlarda esa unday emas, buni biz Paskal qonunida ko’rishimiz mumkin.
P askal qonuni: suyuqlik yoki gazga ta’sir etilgan tashqi bosim, suyuqlik yoki gazning har bir nuqtasiga o’zgarishsiz uzatiladi.
— suyuqlik ustunining bosimi.
— vertikal harakatlanganda suyuqlik ustunining bosimi.
p – suyuqlik bosimi, [p]=Pa.
h – ko’rilayotgan nuqta ustidagi suyuqlik sathining balandligi, [h]=m.
ρ – suyuqlik zichligi, [ρ]=kg/m3
a – suyuqlik solingan idishning vertikal harakatdagi tezlanishi, [a]=m/s2.
Tezlanish yuqoriga yo’nalgan bo’lganda uning oldidagi ishora (+), pastga bo’lganda uning oldidagi ishora (-) bo’ladi.
Erkin tushayotgan idishdan suv oqib tushmaydi.
T ublari tutashtirilgan idishlar sistemasiga tutash idishlar deyiladi.
Tutash idishlarda har doim bosimlar bir hil bo’ladi.
P1=P2 ρ1gh1=ρ2gh2
ρ1h1=ρ2h2 — tutash idish formulasi—→
Xar qanday shakldagi tutash idishlarda tinch holatda bo’lgan bir jinsli suyuqlikning erkin sirti bir hil balandlikda bo’ladi.
Tutash idishlarda zichligi katta suyuqlikning balandligi kichik bo’ladi va aksincha, zichligi kichik suyuqlikning balandligi katta bo’ladi.
Preslash uchun ishlatiladigan gidraviik mashinalar gidravlik press deyiladi.
G idravlik press formulasi: va
|
| |
Afina maktab tizimi. Afina maktab tizimi –

|
Afina maktab tizimi. Afina maktab tizimi –
|
bet | 33/146 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #142672 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi madaniyat va sport ishlari vazirligi то-fayllar.orgAfina maktab tizimi. Afina maktab tizimi – uch turdagi maktablardan, ya’ni musiqa, gimnastika va gimnaziya maktablaridan iborat edi.
Musiqa maktabi – xususiy maktab bo‘lib, unda pul to‘lab o‘qitilar edi. Musiqa maktablarida faqat 7 yoshdan 16 yoshgacha bo‘lgan boy quldorlarning o‘g‘il bolalari o‘qirdilar. Bu turdagi maktabda musiqiy tarbiya ham berilardi (“muza” so‘zidan olingan, qadimgi Yunonistonda “Muzi” – san’at, adabiyot va fan xudosi va xomiysi). Musiqiy ta’limotning mazmuni xat – savod, adabiyot, hisob, deklamasiya, ashula va musiqa darslarini o‘qitishdan iborat edi.
Gimnastika maktabi – palestra (kurash maktabi) deyilardi. Bu ma’lum bir toifadagi kishilarga qarashli maktab bo‘lib, unda 12 yoshga kirgan va ayni vaqtda musiqa musiqa maktabini o‘qiyotgan o‘g‘il bolalar pul to‘lab o‘qir edilar. Bu turdagi matabda o‘smirlar yugurish, sakrash, disr irg‘itish, nayza sanchish va kurash mashqini bajarardilar, shu bilan birga suzish mashqlarini ham o‘tkazar edilar.
Gimnaziya – davlatga qarashli maktab bo‘lib, unda asosan Afinadagi katta yer egalari – kiborlarga mansub nomdor oilalardan chiqqan, musiqa va gimnastika maktablarini tamomlagan aslzoda yoshlar o‘qirdilar. Bunda ular 16 yoshdan 18 yoshgacha jismoniy, aqliy, axloqiy va estetik tarbiya olishlarini davom ettirar edilar. Bundan tashqari aslzodalarni davlatni idora qilishga layoqatli qilib tayyorlash maqsadida ularga falsafiy va siyosiy tarbiya berilar hamda notiqlik san’ati o‘rgatilar edi. 18 yoshga to‘lgan aslzodalar efeblar guruhiga mansub bo‘lib, ular 20 yoshgacha maxsus harbiy tayyorgarlik ko‘rar, ayni vaqtda ijtimoiy – siyosiy tarbiya ham olar edilar. Qizlar esa yoshligidanoq uy – ro‘zg‘or ishlari bilan shug‘ullanar edi [Hasanboyeva O., Hasanboyev J., Hamidov H. Pedagogika tarixi. T.: 2004, 11-12 betlar].
Afina tarbiyasi – miloddan avvalgi VII-V asrlarda qadimgi Afinada bolalar va o‘smirlar (qullardan tashqari) tarbiyasi tizimi. 7 yoshdan 16 yoshgacha bo‘lgan bolalar grammatika maktabi, kifarachiar va palestra maktabida o‘qitilgan. O‘ziga to‘q oilalarning farzandlari Mashg‘ulotlarni 18 yoshgacha gimnaziyada davom ettirganlar. 18-20 yoshdagi o‘smirlar tarbiyasi Efebiyada shug‘ullanish bilan yakunlangan. Ma’naviy tarbiya gimnastik tarbiya bilan qo‘shib olib borilgan. Jismoniy mehnat bilan shug‘ullanishga yo‘l qo‘yilmagan (O‘zME. 1-tom, 511-bet).
|
| |
Oliy ta’lim - Тошкент давлат миллий рақс ва хореография олий мактаби хореография санъати факультети

|
Тошкент давлат миллий рақс ва хореография олий мактаби хореография санъати факультети
|
bet | 38/146 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #142672 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi madaniyat va sport ishlari vazirligi то-fayllar.orgOliy ta’lim. Oliy ta’lim o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi negiziga asoslanadi hamda ikki (bakalavriat va magistratura) bosqichga ega.
Oliy ta’lim muassasalariga talabalar qabul qilish davlat grantlari negizida va pullik-shartnomaviy asosda amalga oshiriladi.
Bakalavriat mutaxassisliklar yo‘nalishi bo‘yicha fundamental va amaliy bilim beradigan, ta’lim muddati kamida to‘rt yil davom etadigan tayanch oliy ta’limdir.
Bakalavrlik dasturi tugallanganidan so‘ng bitiruvchilarga davlat attestatsiyasi yakunlariga binoan kasb bo‘yicha “bakalavr” darajasi beriladi va davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi, kasb-hunar faoliyati bilan shug‘ullanish huquqini beradigan diplom topshiriladi.
Magistratura aniqmutaxassislik bo‘yicha fundamental va amaliy bilim beradigan, bakalavriat negizida ta’lim muddati kamida ikki yil davom etadigan oliy ta’limdir.
“Magistr” darajasini beradigan davlat malaka attestatsiyasi magistrlik dasturining intihosidir. Magistrlarga davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi, kasb-hunar faoliyati bilan shug‘ullanish huquqini beradigan diplom topshiriladi.
Ikki bosqichli oliy ta’lim tizimini tashkil etish va rivojlantirish uchun quyidagilarni amalga oshirish zarur:
bakalavriat va magistratura uchun davlat ta’lim standartlarini ishlab chiqish va joriy etish;
oliy ta’lim muassasalari uchun professor-o‘qituvchi kadrlar tayyorlash, shu jumladan chet ellardagi yetakchi o‘quv va ilmiy markazlarda tayyorlash;
oliy ta’lim muassasalarida tarkibiy o‘zgartishlar o‘tkazish;
oliy ta’lim muassasalari boshqaruvini takomillashtirish, bu muassasalarning mustaqilligini kuchaytirish, muassislar, vasiylar kengashlari, jamoat nazorat kengashlari shaklidagi jamoat boshqaruvini joriy etish;
ta’limning fan va ishlab chiqarish bilan integratsiyasi ta’sirchan mexanizmlarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish;
o‘qishni, mustaqil bilim olishni individuallashtirish hamda distansion ta’lim tizimi texnologiyasi va vositalarini ishlab chiqish va o‘zlashtirish;
yangi pedagogik va axborot texnologiyalari, tayyorgarlikning modul tizimidan foydalangan holda talabalarni o‘qitishni jadallashtirish;
xalqning boy ma’naviy va intellektual merosi va umumbashariy qadriyatlar asosida ta’limning insonparvarlik yo‘nalishini ta’minlash.
|
| |
Uzluksiz ta’limni isloh qilish yo‘nalishlari

|
Uzluksiz ta’limni isloh qilish yo‘nalishlari
|
bet | 133/146 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #142672 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi madaniyat va sport ishlari vazirligi то-fayllar.org3.3.2. Uzluksiz ta’limni isloh qilish yo‘nalishlari
Uzluksiz ta’lim sohasidagi islohotlar quyidagilarni nazarda tutadi:
ta’lim tizimining kadrlar salohiyatini tubdan yaxshilash, tarbiyachi, o‘qituvchi, muallim va ilmiy xodimning kasbiy nufuzini oshirish;
davlat va nodavlat ta’lim muassasalarining har xil turlarini rivojlantirish;
ta’lim tizimini tarkibiy jihatdan qayta qurish, ta’lim, fan, texnika va texnologiyaning, iqtisodiyot va madaniyatning jahon miqyosidagi zamonaviy yutuqlarini hisobga olgan holda ta’lim va kasb-hunar ta’limi dasturlarini tubdan o‘zgartirish;
majburiy umumiy o‘rta ta’limdan o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limiga o‘tilishini ta’minlash;
maxsus, kasb-hunar ta’limining markazlari sifatida fan va ishlab chiqarish integratsiyalashgan yangi tipdagi o‘quv muassasalarini vujudga keltirish;
ilg‘or texnologiyalarni keng o‘zlashtirish, iqtisodiyotdagi tarkibiy o‘zgarishlar, chet el investitsiyalari ko‘lamlarining kengayishi, tadbirkorlik, kichik va xususiy biznesni rivojlantirish bilan bog‘liqyangi kasb-hunar va mutaxassisliklar bo‘yicha kadrlar, shu jumladan boshqaruv tizimi kadrlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish;
milliy mustaqillik prinsiplari va xalqning boy intellektual merosi hamda umumbashariy qadriyatlarning ustuvorligi asosida ta’limning barcha darajalari va bo‘g‘inlarida ta’lim oluvchilarning ma’naviy va ahloqiy fazilatlarini rivojlantirish;
ta’limni boshqarish tizimini takomillashtirish, ta’lim muassasalarini mintaqalashtirish;
ta’lim olishda, shuningdek bolalar va yoshlarni ma’naviy-ahloqiy, intellektual va jismoniy jihatdan tarbiyalashda oila, ota-onalar, jamoat tashkilotlari, mahallalar, xayriya va xalqaro fondlarning rolini kuchaytirish yuzasidan chora-tadbirlar ishlab chiqish hamda ularni amalga oshirish;
ta’lim jarayoni va kadrlar tayyorlash sifatiga xolis baho berish tizimini yaratish va joriy etish;
ta’lim tizimini moliyaviy, moddiy-texnika va boshqa tarzdagi resurslar bilan ta’minlash mexanizmlarini shakllantirish;
uzluksiz ta’limni fan va ishlab chiqarish bilan integratsiyalashtirishning puxta mexanizmlarini ishlab chiqish va joriy etish ;
ta’lim va ilm-fan bilan bog‘liq chet el hamda xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikni kengaytirish va rivojlantirish;
tub yerli millatga mansub bo‘lmagan shaxslar zich yashaydigan joylarda ular o‘z ona tillarida ta’lim olishlari uchun tashkiliy va pedagogik shart-sharoitlar yaratish;
ta’limning barcha darajalarida ta’lim oluvchilarning huquqiy, iqtisodiy, ekologik va sanitariya-gigiyena ta’limi hamda tarbiyasini takomillashtirish.
|
| |
Mavzu №-__4 - Biznesni tashkil etish va boshqarish fanidan

Mashg’ulot vaqti-2 soat
|
Talabalar soni: 26 –30 gacha
|
Mashg’ulot shakli va turi
|
Nazariy-yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’uloti
|
O’quv mashg’ulot rejasi
| Biznesni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish tizimi isloh qilindi
Yuridik shaxslarni ro’yxatdan o’tkazish
Kichik biznes sub'еktlarini davlat ro’yxatidan o’tkazish |
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O‘quvchilarga yangi mavzu bo’yicha nazariy tushunchalar berish, mavzu bo’yicha bilim va ko’nikmalarini shakllantirish
|
Pedagogik vazifalar:
Yangi mavzu bilan tanishtiradi;
Yangi mavzu bo’yicha rejalarni tasniflaydi;
Reja asosida bo’limlarni tushuntiradi;
Reja bo’yicha yangi bilimlarni yoritib beradi.
|
O’quv faoliyati natijalari:
Tinglaydilar va zarur bo’lsa yozib boradilar;
Dars bo’yicha olgan bilimlarini tasniflaydilar;
O’rganganlarini aytib beradilar;
Tartibli ravishda aytib beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli kichik ma’ruza, tushuntirish, namoyish etish, aqliy hujum
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Ommaviy, jamoaviy
|
O’qitish vositalari
|
O’quv qo’llanma, proektor,slayd kompyuter
|
O’qitish sharoiti
|
Maxsus jixozlangan o’quv xona
|
Qaytar aloqaning yo’l va vositalarining yo’l va vositalari
|
Og’zaki nazorat: savol-javob
|