nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini

|
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatiniBog'liq ЖДПУ Мактаб менежменти 06 12 22 Анжуман тўплам 111
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
06.12.2022
Bu muassasalarda bolalar oʻqish turi va muddatiga qarab sakkiz yillik yoki oʻrta umumtaʼlim
maktabi kursi boʻyicha taʼlim oladilar.
Maxsus umumta'lim maktab-internatlarida ta'lim, umumta'lim va kasb-hunar ta'limi asosiy
rivojlanish nuqsonini tuzatishga, shuningdek yo‘qolgan funksiyalarni tiklash yoki qoplashga
qaratilgan tibbiy reabilitatsiya va dam olish tadbirlari bilan birgalikda amalga oshiriladi.
Ushbu maktab-internatlarga qabul qilish tibbiy-pedagogik komissiya xulosasi asosida
amalga oshiriladi, unga quyidagilar kiradi: bolalar psixonevrologi, otorinolaringolog, oftalmolog,
psixolog, ortoped, logoped, defektolog, jamoatchilik vakillari. ta'lim va sog‘liqni saqlash. Zarur
hollarda va tegishli sharoitlar mavjud bo‘lgan taqdirda, maxsus umumta’lim maktab-internatlari
huzurida aqliy yoki jismoniy rivojlanishida turli nuqsonlari bo‘lgan bolalar uchun maktabgacha
ta’lim bo‘limlari va yordamchi sinflarni ochishga ruxsat etiladi.
Jismoniy va aqliy rivojlanishdagi nuqsonlar umumiy salomatlik holatiga, jismoniy
rivojlanish ko‘rsatkichlariga va bolalarning umumiy jismoniy tayyorgarligiga salbiy ta'sir
qiladi. Bunday bolalarda, qoida tariqasida, umumiy somatik zaiflik, metabolik jarayonlar va
tananing reaktivligining pasayishi, vosita faoliyatining buzilishi, shuningdek, mashg‘ulotlar va
boshqa mashg‘ulotlar paytida tez charchash va ishlashning pasayishi kuzatiladi, bu esa o‘rganish
va tiklashni qiyinlashtiradi. Bularning barchasi jismoniy yoki aqliy rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan
bolalar uchun maxsus umumta’lim maktab-internatlarida har bir turdagi muassasaning o‘ziga xos
xususiyatlarini hisobga olgan holda maqbul ekologik sharoitlarni yaratishga alohida e’tibor
qaratishni taqozo etadi.
Maktab-internatlardagi o‘quvchilarning umumiy soni: nutqida og‘ir nuqsonlari bo‘lgan, kar
va eshitish qobiliyati zaif bolalar uchun – 304 nafar; ko‘zi ojizlar va zaif ko‘ruvchilar uchun – 282
nafar o‘quvchi; aqli zaif bolalar uchun – 292 nafar o‘quvchi; poliomielit va miya falajining
oqibatlari bo‘lgan bolalar uchun - 372 o‘quvchi13.
Maxsus maktab-internat muassasaning profiliga qarab sinflar va o‘quv guruhlarida quyidagi
bolalar soni tashkil etilgan (jadval).
Maktab-internat turiga qarab sinflardagi o‘quvchilar va o‘quv guruhlaridagi bolalar soni:
Maktab-internat turi
Sinflar va guruhlardagi bolalar soni
Sinf
ta'lim guruhi
yordamchi
Sinf
ta'lim
guruhi
Poliomielit va miya falajining
oqibatlari bo‘lgan bolalar uchun
12
12
5 - 7
10 - 12
Og‘ir nutq buzilishi bo‘lgan bolalar
uchun
12
12-20
(VI-XI)
Ko‘zi ojiz va zaif ko‘rgan bolalar
uchun
12
12
5 - 7
10 - 12
Kar, zaif eshitish va kech kar
bolalar uchun
12
12
5 - 7
10 - 12
24 – 25
(VI-VII)
Aqli zaif bolalar uchun
16
16
yigirma
(VI - VIII va
IX sinflar.)
Aqliy zaif bolalar uchun
yigirma
-
13
https://files.stroyinf.ru/Data2/1/4293838/4293838573.htm
|
| |
B3.1.2 General Audio - Industry Standards

|
B3.1.2 General Audio - Industry Standards
|
bet | 129/250 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 1,03 Mb. | | #428 |
http://developer.intel.com/ial/scalableplatforms/audio/index.htm
B3.1.2.2 Audio Device Class Power Management Reference Specification, V. 2.0
[AUD-0336; see also see FAQ B3.1.5.7]
http://www.microsoft.com/hwdev/specs/pmref/pmaudio.htm
[AUD-0328]
http://www.midi.org/
http://www.cirrus.com/products/papers/meas/meas.html
[AUD-0335]
http://www.usb.org/developers/docs.html
http://www.usb.org/developers/docs.html
See B5.1.5 for HID control requirements.
|
| |
she helped us work out exactly what to do, for the production

TEST
Recreation ground after proposed changes
COUNCILLOR THORNTON:
Well, since we managed to extend the recreation ground, we’ve spent some time talking to local people
about how it could be made a more attractive and useful space. If you have a look at the map up on the
screen, you can see the river up in the north, and the Community Hall near the entrance from the road.
At present, cars can park between the Community Hall and that line of trees to the east, but this is quite
dangerous for pedestrians so we’re suggesting
a new car park on the opposite side of the Community
Hall, right next to it
B2.5.R PCI Controllers/Devices - Future Requirements

|
B2.5.R PCI Controllers/Devices - Future Requirements
|
bet | 124/250 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 1,03 Mb. | | #428 |
Announcement of additional future requirements will be published at http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/pci/.
All general requirements in B1.0 are included by reference.
Note that related BIOS and system-level requirements are included with the Windows Logo Program requirements for systems, as defined in Appendix A.
B2.6.1.1 WDM support for devices that use the USB bus: "Supporting USB Devices" in the Windows DDK B2.6.1.2 Windows compatibility and implementation notes (general)
http://www.microsoft.com/hwdev/usb/
B2.6.1.3 USB Plug and Play IDs and Selecting Device Drivers to Load
http://www.microsoft.com/hwdev/busbios/usbpnp.htm
|
| |
Insonda diqqat ko’lamining keng bo’lishi nimalarga bog’liq?

|
Insonda diqqat ko’lamining keng bo’lishi nimalarga bog’liq?
|
bet | 128/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'lim Insonda diqqat ko’lamining keng bo’lishi nimalarga bog’liq?
sezgi va idrokka B) tajribasigaV) turmush tajribasigaG) narsa va hodisalarni chuqur aks ettirilishigaD) barcha javoblar to’g’ri
………………. deb odam o’z diqqatini biror narsa yoki hodisaga uzoq muddat davomida muttasil qaratib tura olishiga aytiladi.
diqqatning ko’lami B) diqqatning bo’linuvchanligi V) diqqatning konsentrasiyasi G) diqqatning kuchi va barqarorligi D) diqqatning taqsimlanganligi
Diqqatning kuchli va barqaror bo’lishi ko’proq nimalarga bog’liq?
diqqatimiz qaratilgan narsaning xususiyatlari va ahamiyatiga B) diqqatimiz qaratilgan narsa bilan amalga oshiriladigan faoliyatimizgaV) nerv sistemasining ayrim xususiyatlariga va odamning ayni chog’dagi holatigaG) diqqatimiz qaratilgan narsaning xususiyatlari, ahamiyatiga va diqqatimiz qaratilgan narsa bilan amalga oshiriladigan faoliyatimizga bog’liqD) Barcha javoblar to’g’ri
………………. ayni bir vaqtda odamning idrokiga sig’ishi mumkin bo’lgan narsalar miqdori bilan belgilanadi.
diqqatning ko’lami B) diqqatning bo’linuvchanligi V) diqqatning konsentrasiyasi G) diqqatning kuchi va barqarorligi D) diqqatning taqsimlanganligi 21.Diqqatning ko’lami qaysi asbob yordamida o’lchanadi?
varometr B) manometr V) sekundametr G) taxistoskopD)hech qanday asbob bilan o’lchash imkoniyati yo’q
………….. biz ayni bir vaqtda diqqatmizning ikki uch narsaga qaratilishiga aytiladi.
diqqatning ko’lami B) diqqatning bo’linuvchanligi V) diqqatning konsentrasiyasi G) diqqatning kuchi va barqarorligi D) diqqatning taqsimlanganligi
Agar diqqatimiz faqat bitta narsaga qaratilgan bo’lsa buni…….
diqqatning ko’lami B) diqqatning bo’linuvchanligi V) diqqatning konsentrasiyasi G) diqqatning kuchi va barqarorligi D) diqqatning taqsimlanganligi
|
| |
B2.6.5 USB Controllers/Devices - FAQs

B2.6.5 USB Controllers/Devices - FAQs
See http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/usb/.
B2.6.5.2 USB device definition [Logo Program clarification]
[USB-0088; SDG3:46]
Any device that plugs into a USB port is tested as a USB device—that is, the device provides the capabilities of one or more functions, a hub to the host, or both. As result, these requirements apply for any device that plugs into a USB port: the USB specification and any related USB device class specification, plus the Windows Logo Program requirements for USB and the related device class.
FAQ Date: October 7, 1998
|
) Hipoqlikemik komanın əlamətləri hansıdır?

447) Hipoqlikemik komanın əlamətləri hansıdır?
A) Politdiksiya
B) Şəkərin artması
C) Hərarətin yüksəlməsi
D) Qıcolmalar
E) Asidoz
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 370
448) Hipoqlikemik koma zamanı hansı preparatdan istifadə edilir?
A) 40%-li qlükoza məhlulu
B) 0,5%-li prokain(novokain) məhlulu
C) Plazma
D) Hemodez məhlulu
E) 0,9%-li fizioloji məhlul
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 372
449) Hiperqlikemik koma zamanı insulin neçə təsir vahidi ilə venaya yeridilir?
A) 80 TV
B) 20 TV
C) 50 TV
D) 30 TV
E) 10TV
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 373
450) Hiperqlikemik komanın əlamətləri hansıdır?
A) Hərarətin aşağı düşməsi
B) Ətrafların əsməsi
C) Qanda şəkərin azalması
D) Başgicəllənmə
E) Qanda şəkərin kəskin sürətdə artması
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 372
|
) Kalsitonin kalsium mübadiləsinə necə təsir göstərir?

441) Kalsitonin kalsium mübadiləsinə necə təsir göstərir?
A) Ca duzlarının qanda toplanması baş verir
B) Sümükləşmə prosesi zəifləyir
C) Qanda olan Ca duzlarının sümük toxuması üzərinə çökməsi və qanda miqdarının azalması baş verir
D) Orqanizmdə boy artımını və inkişafı ləngidir
E) Sümük toxumasında dekalsifikasiya əmələ gəlir
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 365
442) Şəkərli diabetin müalicəsində hansı preparatdan istifadə olunur
A) Turinal
B) Adiurekrin
C) Prednizolon
D) Kortizon
E) Butamid
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 242
|
Chizmachiligi pedagogik innovatsiyalar, professional - bet 88

157
Tеst
1. Plan dеb nimaga aytiladi?
А.Binoning tashqi ko‘rinishi;
B.Binoning dеraza tokisidan bir oz yuqorida o‘tgan gorizontal qirqimi;
C.Binoning yon atrofidagi maydoni bilan yuqoridan ko‘rinishi;
D. Binoning ichki ko‘rinishi;
Е. Binoning yon tarafidan ko‘rinishi;
2. Fasad dеb nimaga aytiladi?
А.Binoning yon tarafidan ko‘rinishi;
В.Binoning dеraza tokchasidan bir oz yuqoridan o‘tgan gorizontal qirqimi;
С.Binoning ichki ko‘rinishi;
D. Binoning tashsi ko‘rinishi;
Е.Binoning yon atrofidagi maydoni bilan yuqoridan ko‘rinishi;
3. Bosh plan dеb nimaga aytiladi?
А.Binoning tashqi ko‘rinishi;
B.Binoning dеraza tokisidan bir oz yuqorida o‘tgan gorizontal qirqimi;
C.Binoning yon atrofidagi maydoni bilan yuqoridan ko‘rinishi;
D. Binoning ichki ko‘rinishi;
Е. Binoning yon tarafidan ko‘rinishi;
4. Eksplikatsiya dеganimiz nima?
А.Binoning tashsi ko‘rinishi
В. Binoning dеraza tokchasidan bir oz yuqoridan o‘tgan gorizontal qirqimi;
С.Binoning ichki ko‘rinishi;
D. Binoning yon atrofdagi amydoni bilan yuqoridan ko‘rinishi;
Е. Bosh plandagi bino nomlari;
5. Arxitеktura-qurilish chizmachiligi nimalarni o‘rgatadigan bo‘lim?
А.Koprik, tonеl, yo‘l, kanal, to‘g‘on, shaxta, inshoatlari.
В. Fuqarolik va sanoat qurilishi;
С. Еr
sirtining tuzilishi;
D. Proеktlar tuzish;
Е. Kanalizatsiya, vodoprovod, vеntilyatsiya, isitish, sovutish, gaz bilan ta’minlash;
) Heyvan mənşəli polivitamin preparatı hansıdır?

472) Heyvan mənşəli polivitamin preparatı hansıdır?
A) Undevit
B) Tetravit
C) Essensiale
D) Askorutin
E) Aevit
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 403
473) Bitki mənşəli polivitamin preparatı hansıdır?
A) Sirepar
B) Vitohepat
C) Essensiale
D) Balıq yağı
E) İtburnu yağı
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 403
474) Sintetik polivitamin preparatı hansıdır?
A) Askorutin
B) Balıq yağı
C) Vitohepat
D) Sirepar
E) İtburnu yağı
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 403
475) Askorbin turşusunun kombinəedilmiş preparatı hansıdır?
A) Tokoferol-asetat
B) Erqokalsiferol
C) Tiamin-bromid
D) Askorutin
E) Qlutamevit
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 397
|
“2”(qoniqarsiz) - Chizmachiligi pedagogik innovatsiyalar, professional

150
Tеst
1. Plan dеb nimaga aytiladi?
А.Binoning tashqi ko‘rinishi;
B.Binoning dеraza tokisidan bir oz yuqorida o‘tgan gorizontal qirqimi;
C.Binoning yon atrofidagi maydoni bilan yuqoridan ko‘rinishi;
D. Binoning ichki ko‘rinishi;
Е. Binoning yon tarafidan ko‘rinishi;
2. Fasad dеb nimaga aytiladi?
А.Binoning yon tarafidan ko‘rinishi;
В.Binoning dеraza tokchasidan bir oz yuqoridan o‘tgan gorizontal qirqimi;
С.Binoning ichki ko‘rinishi;
D. Binoning tashsi ko‘rinishi;
Е.Binoning yon atrofidagi maydoni bilan yuqoridan ko‘rinishi;
3. Bosh plan dеb nimaga aytiladi?
А.Binoning tashqi ko‘rinishi;
B.Binoning dеraza tokisidan bir oz yuqorida o‘tgan gorizontal qirqimi;
C.Binoning yon atrofidagi maydoni bilan yuqoridan ko‘rinishi;
D. Binoning ichki ko‘rinishi;
Е. Binoning yon tarafidan ko‘rinishi;
4. Eksplikatsiya dеganimiz nima?
А.Binoning tashsi ko‘rinishi
В. Binoning dеraza tokchasidan bir oz yuqoridan o‘tgan gorizontal qirqimi;
С.Binoning ichki ko‘rinishi;
D. Binoning yon atrofdagi amydoni bilan yuqoridan ko‘rinishi;
Е. Bosh plandagi bino nomlari;
5. Arxitеktura-qurilish chizmachiligi nimalarni o‘rgatadigan bo‘lim?
А.Koprik, tonеl, yo‘l, kanal, to‘g‘on, shaxta, inshoatlari.
В. Fuqarolik va sanoat qurilishi;
С. Еr
sirtining tuzilishi;
D. Proеktlar tuzish;
Е. Kanalizatsiya, vodoprovod, vеntilyatsiya, isitish, sovutish, gaz bilan ta’minlash;
Chizmachiligi pedagogik innovatsiyalar, professional - bet 87

156
Binoning fasadi chizmalari mavzusi bo‘yicha baholash mezonlari
1
- Binoning fasadi o‘z fikrini og‘zaki va yozma tarzda
aniq tushunarli bayon qila oladi.
- davra bilan dialogga kirisha oladi.
- ilmiy muloqotni tashkil etish;
ijtimoiy moslashadi.
- o‘zaro muloqotda muomala madaniyatiga amal qiladi.
- ijodiy fikirlay oladi.
- Binoning fasadi bo‘yicha tasavvurga ega
“5” (a’lo) baho
2
- Binoning fasadi o‘z fikrini og‘zaki va yozma tarzda
aniq tushunarli bayon qila oladi.
- ilmiy muloqotni tashkil etish;
ijtimoiy moslashadi.
- o‘zaro muloqotda muomala madaniyatiga amal qiladi.
- Binoning fasadi mohiyatini tushuna biladi. ifodalay
oladi
“4” (yaxshi)
baho
3
- Binoning fasadi o‘z fikrini og‘zaki va yozma bayon
qila olmaydi.
- ilmiy muloqotni tashkil etish;
ijtimoiy moslashadi.
- o‘zaro muloqotda muomala madaniyatiga amal
qilmaydi.
- Binoning fasadi bo‘yicha tasavvurga ega
“3” (qoniqarli)
baho
4
- Binoning fasadi o‘z fikrini og‘zaki va yozma tarzda
aniq va tushunarli bayon qila olmaydi.
- davra bilan dialogga kirisha olmaydi.
- ilmiy muloqotni tashkil etish;
ijtimoiy moslasha olmaydi.
- o‘zaro muloqotda muomala madaniyatiga amal
qilmaydi.
- o‘quvchi
fan
Binoning
fasadi
dasturini
o‘zlashtirmagan mavzuning mohiyatini tushunmaydi
“2”(qoniqarsiz)
baho
Binoning fasadi chizmalari-mavzusi bo‘yicha vizual-didaktik resurslar
Chizmachiligi pedagogik innovatsiyalar, professional - bet 85

153
O‘quv mashg‘ulotining texnologik xaritasi
Ish bosqichlari
va vaqti
Faoliyat mazmuni
Ta’lim
oluvchi
O‘qituvchi
1-O‘quv
mashgulotiga
kirish
(5 daqiqa)
Tashkiliy qism :O‘quvchilarni mashg‘ulotga
tayyorgarligi va davomatini tekshiradi.
Mashg‘ulotga
tayyorlanadilar.
2-bosqich.
Asosiy
(65 daqiqa)
Tayanch bilimlarni faollashtirish:
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda
o‘tilgan mavzu bo‘yicha o‘quvchilarga
savollar beradi, ularni baholaydi.
Maqsad va vazifani belgilanishi:
2.Mashg‘ulotning nomi, rejasi, maqsadi va
o‘qitish natijalar bilan tanishtiradi.
3.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan
tanishtiradi.
4.O‘quv mashg‘ulotida o‘quv
ishlarini
baholash mezoni va ko‘rsatkichlari bilan
tanishtiradi.
5.Tezkor-so‘rov, savol-javob, aqliy hujum,
pinbord, o‘ylang va
juftlikda fikr almashing
bilimlarni faollashtirish.
Yangi o‘quv material bayoni:
6.Nazariy mashg‘ulotning rejasi va tuzilishiga
muvofiq o‘qitishni tashkil etish bo‘yicha
harakatlar tartibini bayon etadi.
7.Slaydlarni Power
Point tartibida namoyish
etadi
Yangi o‘quv materiallarini mustahkamlash
8.Mustahkamlash uchun savollar beradi.
9.Kichik guruhlarga bo‘ladi, kichik guruhda
ishlash
qoidasi bilan tanishtiradi, har bir
guruhga topshiriq beradi.
10.Guruhlarda
ishlarni boshlashga ruhsat
beradi.
11.Vaqt tugaganini ma’lum qiladi,
12.Guruhlar ishini o‘zaro baholashni o‘tkazadi.
Uy
vazifasini
taqdim
etadilar,
savollarga
javob
beradilar.
Mavzu
nomi va rejasini
yozib
oladilar.
Diqqat
qiladilar.
Savollarga
javob
beradilar.
Yozib
oladilar.
Topshiriqlarni
bajaradilar.
Kichik
guruhlarga
bo‘linadilar.
Har
bir
guruh
o‘z
topshiriq varaqlari
bo‘yicha
faoliyatni
boshlaydi. Har bir
guruh
sardorlari
chiqib o‘z ishlarini
taqdim
qiladilar.
Berilgan
qo‘shimcha
savollarga
javob
beradilar.
Guruh
ishlarini
o‘zaro
baholaydilar.
3-bosqich
Yakuniy
(10 daqiqa)
Mashg‘ulot yakuni:
1. Faol
ishtirok
etgan
o‘quvchilarni
javoblarini
izoxlab
baxolaydi
va
rag‘batlantiradi.
2. Kelgusi mashg‘ulotga vazifa va uni
bajarish yuzasidan yo‘riqnoma beradi.
Baholari bilan
tanishadilar .
Topshiriqni yozib
oladilar.
FVlar tarqalish ko‘lami bo‘yicha quyidagilarga bo‘linadi

34
davlatining kuch va mablag‗laridan tashqari butun jahon hamjamiyati tashkilotlari
(ECOSAN YuNEP va bosh.) mablag‗lari va kuchlaridan foydalanilmoqda.
O‗zbekiston Respublikasida asosan texnogen tusdagi FVlardan kimyoviy
xavfli obyektlar, energetika tizimlari, gidrotexnika inshootlari, sanoat va ishlab
chiqarish korxonalari, gaz sanoatlari va transport vositalari bilan bog‗liq avariyalar
hamda tabiiy turdagi FVlar geologik xavfli hodisalar (zilzilalar, yer ko‗chishi, tog‗
jinslarining ko‗chishi, qor ko‗chishi) va gidrogeologik xavfli hodisalar (suv
toshqinlari, suv to‗planishlari, sel)lar ko‗proq uchrab turadi (o‗quv qo‗llanmaning
keyingi boblarida yuqorida qayd etilgan turdagi FVlarga kengroq to‗xtalib o‗tamiz).
Respublikamiz hududlarida uchraydigan tabiiy ofatlarning hosil bo‗lishida
geofizik, geologik, gidrogeologik, atmosfera va boshqa omillar asosiy o‗rinni
egallaydi. Ular oqibatida hayot xavfzligi buziladi, insonlar nobud bo‗ladi, iqtisodiyot
obyektlariga turli darajada moddiy zarar yetkaziladi.
Inshootlarga yetkaziladigan zarar quyidagicha baholanadi

44
yuritishiga yo‗l qo‗ymaslik kerak. Ko‗p qavatli binolarning o‗ziga yarasha xususiyati,
seysmik belbog‗lari, xavfsiz burchaklari qayerda joylashganligi to‗g‗risidagi
eslatmalarni har bir xonadon sohibiga yetkazish zarur.
2. Tabiiy ofatlar, xususan, zilzila haqidagi tasavvurga maktab o‗quvchisidan
tortib rahbar xodimgacha ega bo‗lishi
kerak. Buning uchun, birinchidan, tabiiy
fanlar
bo‗yicha
maktab
darsliklarida
Vatanimizning geografik joylashuvi xaritasi
bilan bir qatorda seysmik holatini namoyon
etuvchi chizmalar ilova qilinishiga erishish
lozim. O‗quvchi shu chizmalar asosida
qayerda
necha
balli
zilzila
bo‗lishi
mumkinligini anglab oladi. Ikkinchidan,
zilzila bo‗lgan taqdirda aholi qanday
tartibda harakat qilishi kerakligi to‗g‗risida,
uyning qaysi joylari xavfsiz bo‗lishini
yoshligidanoq anglab yetsa, FVlarning
birinchi talabi - sarosimaga tushmaslik, vahimaga berilmaslik to‗siqlarini yengib
o‗tadi.
3. ―Zilzila emas, bino va uning predmetlari kishilar o‗limiga sababchi bo‗ladi‖,
- deydilar muhandis-seysmologlar. Haqiqatda ham sarosima va vahimaga berilgan
kishilar, qaltis harakat qilishi oqibatida qo‗shimcha noxushliklarni yuzaga keltiradi.
4. Uydagi gaz, suv, elektr tarmoqlarini xavfsizlantiruvchi joylarni bilishlari, uy
tibbiy xaltasi, unda birinchi tibbiy yordam uchun zarur bo‗lgan dori-darmonlar,
noxush vaziyat yuzaga kelganda birinchi xizmat ko‗rsatish tashkilotlarining telefon
raqamlari, uy jihozlaridan kitob javonlari, osma asboblarning mahkamligini nazorat
qilish, maktab yoshidagi bolalarga zilzila vaqtida harakat qilish tartiblarini uqtirish,
ish joylarida xavfsizlik qoidalariga rioya qilish va boshqa ko‗rsatmalardan har bir
kishi boxabar bo‗lishi shart. Buning uchun imkoniyatlardan to‗liq foydalanish zarur.
Ayniqsa, mahalla-guzarlarda, ishxona-maktablarda, radio-televidenieda ommabop
shaklda suhbatlar tashkillashtirilsa, qisqa metrajli filmlar, fojialar aks ettirilgan
lavhalar berib borilsa, maqsadga muvofiq bo‗ladi. Umuman turli xavfga tayyorgarlik
choralarini ko‗rish, uning oldini olish yoki keltiradigan zararni bir necha bor
kamaytirishga olib keladi.
chi qatlam: Uzatish muhiti - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 101/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)chi qatlam: Uzatish muhiti. Bu qatlam ISO/OSI tarmoq modelining eng ichki - nolinchi qatlami fizikaviy boglanish vositalari (kabellar va boshqa ulash vositalari)ni aks ettiradi. Intranetning barcha tugunlari bir-biriga uzatish muhiti orqali boglanadi.
chi qatlam: Fizikaviy qatlam. Vazifasi - aloqa kanalari bilan
fizikaviy interfeys ta’minlab berishdir. Bu qatlam tarmoq aloqa kanallarining elektr va mexaniqaviy jixatlarini belgilaydi.
chi qatlam: Kanal qatlami. Vazifasi-ma’lumot uzatish kanallarini boshqarish, kanallar bo’ylab ma’lumot uzatish va kanallardagi uzatish xatolarini payqash. Asosiysi maqsadi- ma’lumotning uni uzatish jarayonida buzilishining oldini olish. Kanal qatlamida ma’lumot kadrlar oqimi sifatida shakllanadi. Kanal axborot uzatayotgan kompyuterdagi tarmoq plata(karta)sidan boshlanib shu axborotni qabul qilayotgan kompyuterdagi tarmoq kartasi bilan tugallangan aloqa yo’lini o’z ichiga oladi. Xar bir tarmoq kartasi (Ethernet yo IBM Token Ring kartasi) noyoob tarmoq manziliga ega. Bu kartalar kanal qatlamiga nisbatan ichki bo’lgan fizikaviy qatlamni kanal qatlamiga nisbatan yuqori(tashki) bo’lgan tarmoq qatlamining dasturiy ta’minoti bilan bog’laydi. Masalan, tarmoq Ethernet asosida qurilgan bo’lsa, kompyuterni tarmoqqa ulangan Ethernet kartasi va kanal qatlamiga oid protokollar majmuyi bilan ta’minlash natijasida kanal qatlami xosil bo’ladi. Kanal qatlami tufayli tarmoq qatlami qanaqa tarmoq texnologiyasi – Ethernet mi yo IBM Token Ring qo'llanganligini va kanal qatlamiga o’tgan axborot oqimi kadrlar (Ethernet yo IBM Token Ring kadrlari) ketma-ketligiga qanday qilib aylantirilayotganini hisobga olishi shart emas.
chi qatlam: Tarmoq qatlami. Vazifasi-axborotni marshrutlash, ma’lumotlarni bolaklash va bo’laklarni birlashtirish. Bu qatlamda axborot oqimi paketlar oqimi shaklida bo’ladi. Tarmoq qatlamining asosiy protokoli IP protokolidir. Ma’lumotlar paketi uzatilayotgan ma’lumot va boshqaruv signallarida aks etgan ma’lumotlar bilan birga uzatuvchi va uni qabul qilib oluvchi tarmoq tugunlarining manzillarini xam o’z ichiga olgan. Tarmoq qatlami va unga nisbatan ichki barcha qatlamlar Intranetning aloqa qismini tashkil etadi.
chi qatlam: Transport qatlami. Vazifasi tarmoq tugunlari - kompyuterlari orasida ma’lumotlarni ishonchli yetkazib berib, axborot almashishdir. Bu qatlamning asosiy protokoli TCP protokolidir. Shu protokol asosida tashki-seans qatlamidan olingan ma’lumotlar tarmoq qatlamiga mos keluvchi bo’laklar-paketlarga ajratiladi va tarmoq qatlamiga uzatiladi. Tarmoq qatlamidan qaytgan axborot oqimi ustida bunga teskari amallar bajariladi. Shunday qilib, transport qatlami tarmoq qatlami boshqaradigan paketlar trafigini hosil qilib beradi.
|
| |
Daraxt (inglizcha - Hierarhy) tuzilmasi

|
Daraxt (inglizcha - Hierarhy) tuzilmasi
|
bet | 98/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)Daraxt (inglizcha - Hierarhy) tuzilmasi. Web-serverning ildiz tuguniga tegishli bosh sahifadan boshlanib, undan sinf-tur yoki butun – bo’lak munosabati asosida berilgan axborot bo’limlariga ishoratlar beradi. Bu tuzilma ayniqsa izlash serverlari uchun asosiy tuzilmadir. Bu tuzilmaning xususiy xoli ketma-ketlik tuzilmasi bo’lib daraxtdagi biror yuldangina iborat. Web -sahifalar yaratish bundan avvalgi alohida mavzuda keng yoritilgan.
Web-serverning ishchanligi.
Web-serverga bir vaqtning uzida ulanishlar soni ko’payib ketib u turfa muhitli axborotlar bilan ishlashga oid o’z vazifasini eplay olmay qolishi mumkin. Shuning uchun Web-serverning texnikaviy(apparat) ta’minoti uning yukiga mos kelishi kerak. Web-serverning ishchanligi uni tarmoqka birlashtirish vositalariga va tarmoq Aloqa kanallarining o’tkaza olish qobiliyatiga xam bog’liq. Web-serverning yuki haqida undagi o’rtacha axborot oqimi tezligi asosida fikr yuritish mumkin.
Web-serverdan chiqishi talab etiladigan axborot oqimining tezligi v [bit/s] unga kundalik o’rtacha ulanishlar soni U va xar bir ulanishda uzatiladigan fayllarning o’rtacha xajmi X [kilo bayt] orqali quyidagi ifodadan topiladi.
V = U*X*12/86400 Kbit/s
Bu yerda "12" - bir baytdagi bitlar soni 8 ga qo’shimcha 4 bit to’g’ri kelishini hisobga oladi. "86400"- bir sutkaning sekundlarda o’lchangan davomiyligi.
Serverning apparat platformasi
Serverning apparat platformasini tanlashda Unix, Intel bilan muvofiklashgan kompyuter yoki PowerPC ga asoslangan tizimdan biriga to’xtashga to’g’ri keladi. Buni xal qilishda Intranetdan qanday maqsadlarda foydalanilishini, bu platformalardan qaysinisi yuridik shaxsda ko’proq tarqalganini, mo’ljallangan tarmoq amal tizimini va ketadigan sarf-xarajatlarni hisobga olish lozim.
Web-server urnatilgan tarmoq tuguni quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Bir vaqtning o’zida bir nechta ulanishlar bo’yicha xizmat kursatish;
Himoya tizimida aniq ishlash;
Barcha sahifalarda boglanishlarni amalga oshirish;
Tasvirlarni aniq aks ettirish;
Turfa muhitli axborotlarni uzatish;
Gopher menyularining barchasida Aloqa bog’lab berish;
FTP - mijoz - dasturi orqali fayllarni ko’chirish.
|
| |
Namangan Institute of Engineering and Technology

|
Namangan Institute of Engineering and Technology Pdf ko'rish
|
bet | 132/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламNamangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.119
eltuvchilar devor bilan ajratilgan bo’lib, ularda bir muhitdan ikkinchisiga issiqlik ushbu devor
orqali uzatiladi.
Konstruktsiyasiga ko’ra sirtiy issiqlik almashinish qurilmalari qobiq-trubali, zmeyevikli,
plastinali, spiralsimon, qirrali, gilofli, blok-grafitli va maxsus issiqlik almashinish qurilmalariga
bo’linadi.
Regenerativ issiqlik almashinish qurilmalarida bir issiqlik almashinish yuzasi galma-gal issiq va
sovuq eltuvchi agentlar bilan yuvilib turadi. Agar, issiqlik almashinish yuzasi issiq eltuvchi agent bilan
yuvilib tursa, muhitning issiqligi hisobiga isiydi, sovuq tashuvchi bilan yuvilganda esa o’z issiqligini
beradi. Shunday qilib, issiqlik almashinish yuzasi issiqlik eltuvchining issiqligini yig’ib oladi, so’ng esa
sovuq eltuvchiga beradi. Aralashtiruvchi issiqlik almashinish qurilmalarida ikkala issiqlik tashuvchilar
bevosita o’zaro aralashuvi paytida issiqlik almashadi.
1.1-rasim. Issiqlik almashinuvchi qurulmalarning sinflanishi
Issiqlik almashinish turiga ko’ra qurilmalar isitkich, bug’latgich, sovutgich va kondensatorlarga
ajratiladi.
Yuqorida ko’rib o’tilgan issiqlik almashinish qurilmalari ichida sanoatda eng ko’p qo’llaniladigani
qobiq quvirli issiqlik almashinish qurilmalari xisoblanadi. Bu turdagi issiqlik almashinish qurilmalari
qobiq ichida joylashgan quvirlar to’plamidan tashkil topgan bo’lib, sanoatda qo’laniladigan umumiy
qurilmalarning 80% ini shu turdagi qurilmalar tashkil qiladi. Bunda quvirlar ikki tomondan quvir to’riga
qotirilgan bo’ladi, natijada quvirlar tashqi sirti, qobiq va quvir to’ri bilan chegaralangan quvirlar
orasidagi bo’shliq hamda issiqlik almashinish quvirlarining ichki sirti va ikkita qopqoq bilan
chegaralangan quvirlar ichki bo’shlig’i yuzaga keladi. Ushbu qurilmalarda issiqlik quvirlarning devori
orqali uzatiladi. Quvirlar orasidagi bo’shliqdan asosan yuzani ifloslantirmaydigan, cho’kma hosil
qilmaydigan issiqlik tashuvchilar yuboriladi. Quvirlar ichki bo’shlig’idan esa asosan isitilayotgan yoki
sovitilayotgan suyuqlik yuboriladi. Issiqlik tashuvchilarning harakat tezligini oshirish yoki jarayonni
intensivroq olib borish maqsadida bu qurilmalarning ikkala bo’shlig’i ham ko’p hollarda bir necha
yo’lli qilib tayyorlanadi. 1.2-rasmda bir yo’lli qobiq quvirli issiqlik almashinish qurilmaining sxemasi
keltirilgan.
Issiqlik tashuvchilarning tezligini oshirish maqsadida ko’p yo’lli qobiq quvirli qurilmalar
ishlatiladi. Bu isitkichlarda suyuqlikning sarfi kam bo’lganda ularning quvirlardagi tezligi kichik bo’lib,
natijada issiqlik almashinish koeffitsiyenti ham kam bo’ladi.
Ko’p yo’lli isitkichlarda quvirlarni sektsiyalarga bo’lish uchun yoki muhitning harakat yo’lining
soniga qarab, isitkichning qopqog’i bilan quvir to’rining orasiga ko’ndalang to’siqlar o’rnatiladi.
|
| |
Zilzila kuchini aniqlash shkalasi (ballarda)

43
sarosimaga tushadi. Ba‘zi uylarda
shishadan yasalgan idish va
buyumlar sinishi, javondagi kitoblar tushib ketishi kuzatiladi
7-ball.
Juda
kuchli
zilzila
Zilzila oqibatida aksariyat odamlar muvozanatni yo‗qotadi.
Avtomashinani boshqarayotganlar ham zilzilani sezdi. Ayrim
binolarda buzilish holati yuzaga keladi
8-ball.
Binolarning
kuchli
zarar-lanishiga
olib keluvchi zilzila
Zilzila natijasida ba‘zi joylarda daraxt shoxlari sinadi, Og‗ir mebellar
suriladi, osig‗lik lampalar shikastlanadi, qabristonlarga o‗rnatilgan
yodgorlik toshlari qulaydi
9-ball.
Binolarning
butunlay
shikast-
lanishiga olib keluvchi
zilzila
Zilziladan aholi qattiq sarosimaga tushadi.
Hayvonlar kuchli ovoz
chiqarib, betartib yuguradi. Ayrim hollarda temir yo‗l relslarining
bukilishi, yo‗llarning zararlanishi ro‗y beradi
10-ball. Insho-otlarning
butunlay buzilishiga olib
keluvchi zilzila
Zilzila
oqibatida binolar buziladi, temir yo‗l relslari yengil bukiladi,
yer osti quvurlari uziladi. Yerda kengligi bir necha destimetrga teng
yoriqlar hosil bo‗ladi.
11-ball. Talafotli zilzila
Zilzila oqibatida
puxta qurilgan inshootlar, ko‗priklar, temir yo‗llar
jiddiy shikastlanadi. Yerda keng yoriqlar, uzilishlar, gorizontal va
vertikal surilishlar, ko‗plab tog‗ ko‗chkilari kuzatiladi
12-ball. Yer relyefining
o‗zga-rishiga
olib
keluvchi zilzila
Zilzila tufayli yer ostidagi va ustidagi barcha inshootlarning to‗la
shikastlanishi yoki buzilishi kuzatiladi. Yerda katta
yoriqlar vujudga
keladi, yer relyefida shiddatli o‗zgarish kuzatiladi
Ekologik tusdagi FVlar - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi

33
ishlab chiqarishda kishilarning sog‗ligi uchun xavf soluvchi konsentrastiyalarda
qo‗llanilgan va boshqa zaharli ximikatlar mavjudligi.
2. Atmosfera (havo muhiti) tarkibi va xossalari o„zgarishi bilan bog„liq
vaziyatlar:
havo muhitining quyidagi ingredientlar bilan ekstremal yuqori ifloslanishi:
oltingugurt dioksid, dioksid va azotli oksid, uglerodli oksid, qurum, chang va odamlar
sog‗ligiga xavf soluvchi konsentrastiyalarda antropogen
tusdagi boshqa zaharli
moddalar;
katta ko‗lamda kislotali zonalar hosil bo‗lishi va ko‗p miqdorda kislota
chiqindilari yog‗ilishi;
radiatsiyaning yuqori darajada bo‗lishi.
3. Gidrosfera holatining o„zgarishi bilan bog„liq vaziyatlar:
yer yuzasi va yer osti suvlarining sanoat qishloq xo‗jaligi ishlab
chiqarishi
oqavalari: neft mahsulotlari, odamlarning zaharlanishiga olib kelgan yoki olib kelishi
mumkin bo‗lgan tarkibida og‗ir metallar, har xil zaharli ximikatli bor
chiqindilar va
boshqa zaharli moddalar bilan ekstremal yuqori darajada ifloslanishi;
binolar, muhandislik kommunikatsiyalari va uy-joylarning yemirilishiga olib
kelishi mumkin bo‗lgan yoki olib kelgan sizot suvlar darajasining oshishi;
suv manbalari va suv olish joylarining zaharli moddalar bilan ifloslanishi
oqibatida ichimlik suvining keskin yetishmasligi.
) Reseptdə rezerpinin triturasiyadan (1:100) nə qədər götürülür?

837) Reseptdə rezerpinin triturasiyadan (1:100) nə qədər götürülür?
Rp.: Reserpini 0,0002
Dibasoli 0,01
Barbitali natrii 0,2
M.f.pulv
D.t.d. №10
S. Bir poroşokdan gündə 3 dəfə
A) 0,25
B) 0,3
C) 0,2
D) 0,1
E) 0,15
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva.”Əczaçılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri”. Bakı, 2005 səh 37
838) Yığıntıların tərkibinə duz necə əlavə olunur?
A) Bitki hissələri ilə qarışdırılır
B) Duz verilmir
C) Poroşok şəklində bükülüb verilir
D) Suda həll edilir ,üzərinə çilənir
E) Yağda həll edilir üzərinə səpilir
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva.”Əczaçılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri”. Bakı, 2005 səh 61
839) Göstərilən hansı dərman maddəsindən triturasiya hazırlanır?
A) Eufillin
B) Sulfadimezin
C) Skopolamin-hidrobromid
D) Analgin
E) Anestezin
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva.”Əczaçılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri”. Bakı, 2005 səh 37
840) Daxilə qəbul edilən məhlulların hazırlanmasında hansı həlledicidən istifadə olunmur?
A) Günəbaxan yağı
B) Şaftalı yağı
C) Etil spirti
D) Terpentin yağı
E) Destillə suyu
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ. İsmayılov, S.Ə.Tağıyev. “Dərman formalarının texnologiyası”. Bakı, 1989 səh 84
|
Tabiiy ofat turlari va yuz berish sabablari

35
jarayonlar uchrab turadi. Ulardan
zilzila, ko‗chki, o‗pirilish, suv toshqini
va sellar nisbatan ko‗proq uchraydi.
Keyingi
vaqtlarda
olinayotgan
ma‘lumotlar,
olib
borilayotgan
tadqiqot ishlari va kuzatuv natijalari
yildan-yilga
tabiiy ofatlar soni ortib
borayotganligini
tasdiqlamoqda.
Ayniqsa, ko‗chki, toshqin va sellar
miqdoriy jihatdan yuqori ko‗rsatkichni
egallab turibdi.
Ularning
aksariyat
qismi
Farg‗ona,
Surxondaryo,
Toshkent,
Jizzax, Samarqand, Navoiy va Qashqadaryo
viloyatlari hududlarida, ya‘ni tog‗li va
tog‗ oldi hududlarida uchramoqda.
Transport qatlami - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 100/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)4.Transport qatlami
3. Tarmoq qatlami
|
2. Kanal qatlami
|
1. Fizikaviy qatlam
|
Server, mijoz yoki brandmauer tuguni qatlamlari:
Intranet ISO/OSI tarmoq modelining biror umumiy tarzdagi atrofidagi qismi ushbu ko’rinishda bo’lishi mumkin.
Marshrutlovchi
Ko’prik
3.3.2 – rasm. Intranetning ko’pqatlamli modeli
Modelda 7 qatlamli tugun server, mijoz, brandmaurer, ma’lumotlar bazasini aks ettiradi, 3 qatlamli tugun marshrutlovchini, 2 qatlamli tugun ko’prikni, 1 qatlamli tugun takrorlovchini, nolinchi qatlam aloqa muhitini (kabelli ulanishlarni) aks ettiradi. Modelning 0-,1-,2-3- qatlamlari Intranetning aloqa qismini, 4-qatlam aloqa qismi bilan birgalikda TSP/IP tarmog’ini aks ettiradi.
Model tugunidagi xar bir ko’pqatlamli tugun aslida Intranet elementini iyerarxiya tizimi tarzida ifodalaydi. Tugundagi xar bir qatlam faol dasturiy va texnikaviy ob’ektlardan tashkil topgan bo’lib, axborot uzatish bo’yicha ma’lum vazifa(funktsiya)larni ado etadi va tarmoqdagi o’zi bilan teng qatlamda joylashgan ob’ektlar bilan aloqaga kirishadi. Qatlamlarning asosiy dasturiy tashkil etuvchilari protokollar bo’lib, vazifasi tegishli protokollarga binoan ostki qatlam xizmat(service)idan foydalanib ustki qatlamga xizmat ko’rsatishdir. Tugunning qo’shni qatlamlari o’z vazifalarini bajarishda axborot ayirboshlaydilar. Bunda server yo mijoz tugunidagi tadbiqiy jarayonlarning axborot oqimi 7 chi qatlamdan past tomon 0 chi qatlamga o’tib, undan uzatish muhiti (simli yo simsiz muhit) va aloqa elementi (takrorlovchi, ko’prik, marshrutlovchi, shlyuz tugunlari) orqali boshqa mijoz yo server tugunining tadbiqiy jarayoniga borib qo’shilishi sodir bo’ladi. Axborot oqimi birliklari qatlamdan qatlamga o’tganda o’zgarib boradi. Masalan, tadbiqiy qatlam, ifodalash, seans va transport qatlamlari uchun ma’lumotlar birligi xabar bo’lsa, tarmoq qatlamida ma’lumotlar birligi paketdir. Ma’lumotlar birligi kanal qatlamida kadr bo’lsa, fizikaviy qatlamda 1 yo 0 ni bildiruvchi bit hisoblanadi. Ma’lumotlar bir qatlamdan boshqasiga o’tgan sari ularning formatlari xam qatlamga mos tarzda o’zgartirilib qo’yiladi. Ko’pqatlamli modelning afzalligi shundaki, tarmoqning apparat va dasturiy vositalarini yaratuvchilar tegishli qatlam uchun o’z ishlanmalarini yuzaga keltirishda shu qatlamga qo’yilgan talablar bilan cheklanib boshqa qatlamlarning qanday tarzda yaratilishiga parvo xam qilmaydilar. Bu tarmoq yaratishda turli platformalarga oid apparat va dastur vositalaridan foydalanishga keng yo’l ochib beradi. Quyida qatlamlar vazifalari bayon etilgan.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Fuqaro muhofazasining kuch va vositalari. Foydalanilgan adabiyotlar

|
Fuqaro muhofazasining kuch va vositalari. Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 2/2 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 21,28 Kb. | | #107311 |
Bog'liq FUQARO MUHOFAZASINING KUCH VA VOSITALARIFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, T., O'zbekiston, 1999.
2. Karimov LA. O'zbekiston XXI asr bo'sag'asida: Xavfsizlikka taxdid, barqarorlik sharUarl va taraqqiyot kafolatlari, -T:, O'zbekiston, 1997.
3. Karimov LA. O'zbekiston XXI asrga intilmoqda. - T:, O'zbeklston, 1999.
4. O'zbekiston Respublikasi Prezidentming farmom: "O'zbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirligini tashkil etlsh to'g'risida", 1996.4.03.
5. O'zbekiston Respublikasi Qonuni: "Mehnat muhofazasi to'g'risida", 1993.6.05.
6. O'zbekiston Respublikasi Qonunr "Aholini va xududlarni tabiiy ya texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish to 'g 'risida", 1999. 20.08.
7. 0' zbekiston Respublikasi QonunI: "Fuqaro muh0 fazas i to' g'- risida", 2000. 20.05.
|
| |
- rasm. Uch konturli qo‘shma isitish va issiq suv ta’minoti aktiv quyosh tizimining sxemasi: 1-

|
- rasm. Uch konturli qo‘shma isitish va issiq suv ta’minoti aktiv quyosh tizimining sxemasi: 1- Pdf ko'rish
|
bet | 130/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq Тўплам2- rasm. Uch konturli qo‘shma isitish va issiq suv ta’minoti aktiv quyosh tizimining sxemasi: 1-
quyosh kollektori-suv isitgich; 2-bak-akkumulyator; 3- issiqlik almashtirgich; 4-issiq suv bak-
akkumulyatori; 5-uy-xonasi; 6-nasos; 7-ventil; 8-sovuq suv tarmoqdan; 9-kengayish baki-havo
chiqarish; 10-drenaj- suv chiqarish; 11-qo‘shimcha issiqlik manbai; 12-qo‘shimcha suv isitgich
2-rasmda uch konturli qo‘shma (uyg‘unlashgan) isitish va issiq suv ta’minoti quyosh tizimining
sxemasi keltirilgan. Bu tizimida birinchi kontur berk bo‘lib, suv isitgichli quyosh kollektor (1) va
issiqlik almashtirgich (3) lardan iborat. Ikkinchi kontur ochiq bo‘lib, issiqlik almashtirgich (3), issiq
suvli bak-akkumulyator (4), qo‘shimcha suv isitgich (12) va iste’molchi (5) lardan iborat; bu kontur
issiq suv ta’minoti uchun ishlaydi. Uchinchi kontur berk bo‘lib, bak-akkumulyator (2), qo‘shimcha
issiqlik manbai (11) va iste’molchi (5) lardan iborat; isitish ta’minotida ishlaydi.
Uy-ro’zg’orda issiq suv cho’milish va yuvinish, kir va idishlarni yuvish hamda boshqa
maqsadlarda ishlatiladi. Suvni isitish uchun talab etiladigan issiqlik miqdori, ya’ni issiq suv
ta’minotining yuklamasi, asosan uyda yashovchilarning (isitish va issiq suv sarflash) odatlariga
bog‘lik. Har bir oila a’zosi bir sutkada o‘rtacha 60...100 l issiq suv sarflaydi. Sutka davomida issiq suv
sarfi o‘zgaradi. 3.7 va 3.8 rasmlarda issiq suv iste’mol qilishning sutkalik o‘zgarish grafiklari
keltirilgan. Grafiklardan ko‘rinadiki, uy-ro‘zg‘or uchun eng ko‘p issiq suv ertalab (7...11 soatlarda) va
kechqurun (17...24 soatlarda) iste’mol qilinadi. Korxonalarda esa soat 9 dan to soat 15...16 gacha
issiq suv iste’moli deyarli bir xil bo‘ladi. Shu bilan birga, ishlab chiqarishda issiq suv ta’minoti odatda
davriy ravishda o‘zgaradi: haftaning 5...6 kuni zarur, oxirgi kuni esa issiq suvga zarurat yo‘q. Agarda
|
| |
Namangan Institute of Engineering and Technology

|
Namangan Institute of Engineering and Technology Pdf ko'rish
|
bet | 131/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламNamangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.118
issiq suv 1...2 kun ishlatilmasa, u holda bak-akkumulyatordagi suvning temperaturasi ko‘tariladi. Bu
esa quyosh kollektorining ish samaradorligini pasaytiradi va f qoplash koeffitsiyentini hisoblash
vaqtida bu narsani e’tiborga olish kerak. Uy-ro‘zg‘or uchun issiq suv ta’minotining oylik yuklanmasi
Q
is
quyidagicha aniqlanadi:
Q
is
= G
is
(t
is
- t
ss
) ρ C
р
n ;
G
is
=mG
i1
(1)
Jamoat va ishlab chiqarish binolarining issiq suv ta’minoti yuklamasi ham (1) formula bilan
hisoblanadi, faqat issiq suv sarfi G
is
norma bo‘yicha belgilanadi.
3- rasm. Issiq suv iste’mol qilishning o‘rtacha sutkalik o‘zgarish grafigi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Begimov O.N., Dusyarov A.S. “Ishlab chiqarish korxonalarining energiyatejamkorlik va
energiya samaradorlik muammolarini yechishda innovasion tehnologiyalarning ahamiyati”
Respublika ilmiy-amaliy anjumani.
2.
O‘zbekistonda qayta tiklanadigan energetikani rivojlantirish istiqbollari. YUNDP,
Toshkent, 2007. – 92 bet.
3.
T.Sh. Majidov Noana’naviy va qayta tiklanuvchi energiya manbalari.
REKUPERATIV ISSIQLIK ALMASHUVCHI QURULMALAR VA ULARDA JARAYONNI INTENSIVLASH
USULLARI TAHLILI
I.Izzatullayev, Sh.Bobonazarov
Namangan muhandislik-texnologiya instituti
Annotatsiya: Ushbu tezisda rekuperativ issiqlik almashuvchi qurulmalar va ularda jarayonni
intensivlash usullari tahlili olib borilgan.
Kalit so’zlar: Rekuperativ, regenerativ, issiqlik almashinish qurulmalari, intensivlash.
Ma’lumki, sanoatning turli sohalarida hilma-hil xom-ashyo va mahsulotlarni qayta ishlashda
issiqlik almashinish jarayonlari va ularni amalga oshiruvchi qurilmalar keng miqiyosda qo’llaniladi.
Jarayonlarni o’tkazish shartlari va qurilmalarni qo’llash sohasiga qarab, issiqlik almashinish
qurilmalarining tuzilishi quyidagi turlarga bo’linadi:
Ishlash printsipiga ko’ra issiqlik almashinish qurilmalari sirtiy (rekuperativ), regenerativ va
aralashtiruvchi (gradirnya, skrubber, aralashtiruvchi kondensator va h.k) qurilmalarga bo’linadi. 1.1-
rasmda issiqlik almashinish appatarlarinin sinflari keltirilgan. Ilovada issiqlik almashinish
qurilmalarining ayrim parametrlari keltirilgan. Sirtiy issiqlik almashinish qurilmalarida issiqlik
|
| |
Kompyuter tarmoqlari tarixi - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 104/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1) Kompyuter tarmoqlari tarixi
Bitnet (1981) - bu tarmoq internetda bugungi kun tarmogi deb yuritiladi, bu tarmoqning qulaylik tarafi shundan iboratki, bu tarmoq Nyu-York va Yel universitetlari tomonidan ishlab chiqilgan Yevropa, AQSh qit’asi, Meksika va boshqa mamlakatlarni birlashtiruvchi kompyuter tarmogi bo’lib, u alohida ajratilgan kanallar orqali aloqa boglaydi. Bu tarmoq OSI - ochik xalqaro boglanish tizimi va TCP/IP qaydnomalariga mos tushmaydi. Uning bir xususiyati shundaki uzatilgan axborotlar uchun xaq tulanmaydi.
CSNET- (1981) bu tizim kompyuter va fan tarmogi deb yuritiladi, tizim ish faoliyatini faqat a’zolik badallari va xizmat uchun to’lovlar hisobidan ishlaydi. U butun dunyo olimlarini birlashtiruvchi tarmoq bo’lib, internet tarkibiga kiradi va TCP/IP qaydnomasida ishlaydi.
EARN - Yevropa kompyuter tarmogiga birlashtirilgan bo’lib, juda ko’p ilmiy tadkikot muassasalarini birlashtiradi. Uning qaydnomasi RSES bo’lib, ajratilgan kanallar orqali ma’lumot almashinadi, o’z- o’zini xo’jalik 3 hisobotda qoplash asosida ishlaydi.
EUNET – Europe Union Network (Yevropa kompyuter tarmogi uyushmasi). Uning markaziy qismi Amsterdamda joylashgan. U asosan UNIX amaliyot tizimida va UUCP va TCP/IP da ishlaydi.
FIDONET (1984) – shaxsiy kompyuterlar bilan MS va PS DOS boshqaruvida ishlaydigan tarmoq. Fayllarni telefon simlari orqali uzatadi va UNIX amaliyot tizimida ishlaydigan kompyuterlar bilan boglanishi mumkin. Fayllarni, bildirishni va yangiliklarni UUCP/USWET tarmoqlari bilan uzatilishi mumkin.
USENET (1979) – yangiliklar va elektron pochtaning xalqaro tarmogi. Universitetlar o’rtasida aloqa urnatish maqsadida ish boshlangan bu tarmoq xozirda AQSh ning deyarli barcha universitetlarini KT orqali birlashtiradi. Xatto undan foydalanuvchilar juda ko’payib ketgani tufayli grafikning ancha qismini UUNET tarmogiga topshirgan. UUNET tarmogi shu maqsad uchun xam yaratilgan.
UUNET – savdo-sotiq bilan bog’liq bo’lmagan tarmoq bo’lib, u USENET yangiliklarini UNIXda boshlangich matnlarni olish va boshqa ishlarni bajarishni ta’minlaydi. U Internet bilan tamoklararo interfeysga ega.
UUCPNET – Unix-to Unix Copy – xalqaro elektron pochta bo’lib, ma’lumotlar UUCP – uzatish uchun qaydnoma, kommunikatsiya maqsadlari uchun fayllar to’plami, kommunikatsion dasturlar uchun esa buyruqlar to’plamidir. Undan elektron pochtalar yuborish va telekonferentsiyalarda qatnashish maqsadlarida keng foydalaniladi.
|
| |
SIP komponentlari va protokollari

|
SIP komponentlari va protokollari
|
bet | 166/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1) SIP komponentlari va protokollari
SIP tarmog‘i ikki turli komponentlardan tashkil topishi mumkin: klient/server va individual tarmoq elementi. Klient va server komponentlari RFC3261 (request for commend) qo‘idalari to‘plamiga muvofiq quyidagicha tavsiflanadi:
Klient: Klient istalgan tarmoq elementi bo‘lib, SIP so‘rovlarini
jo‘natishi hamda SIP javoblarini qabul qilishi mumkin. Klientlar foydalanuvchi bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri o‘zaro muloqotga kirishishi mumkin yoki kirishmasligi mumkin. Foydalanuvchi agentklientlari va proksilar klientlar hisoblanadi.
Server: Server ham tarmoq elementi bo‘lib, xizmatdan foydalanish haqidagi so‘rovlarni qabul qilishi hamda so‘rovlarga mos javob qaytarishi mumkin. Serverlarga proksi, foydalanuvchi agent serveri, yo‘naltiruvchi hamda ro‘yhatga oluvchi serverlar misol bo‘la oladi.
Standart SIP tarmog‘ining individual elementlari quyidagilar:
Foydalanuvchi agenti: Bu agent har bir SIP tarmog‘ining oxirgi punktida joylashadi. Bu ikki xil holatda ishlaydi:
Foydalanuvchi agent klienti (user agent client, UAC): SIP so‘rovlarini yaratadi;
Foydalanuvchi agent serveri (user agent server, UAS): SIP so‘rovlarini qabul qiladi va unga mos javob shaklini yaratadi masalan qabul qilinganlik, inkor qilinganlik yoki yo‘naltirilganlik haqidagi javoblarni shakllantiradi.
Server yo‘naltiruvchi: Qo‘ng‘iroqni amalga oshirgan qurilmaning adresini aniqlashda seans boshlanishi davomiyligida ishlatiladi. Keyin, server yo‘naltiruvchi ma’lumotni qo‘ng‘roqni amalga oshirgan qurilmaga bu ma’lumotni qaytaradi.
Proksi server: Bu klient va server qurilmalari o‘rtasida ishlatiladigan obekt bo‘lib, boshqa klientlarning nomidan so‘rovni amalga oshirish uchun ham klient ham server kabi faoliyat ko‘rsatadi. Shuningdek, u marshrutlash vazifasini ham amalga oshiradi.
|
| |
IP telefoniya – real vaqt masshtabida ovoz va tasvirni uzatish

|
IP telefoniya – real vaqt masshtabida ovoz va tasvirni uzatish
|
bet | 165/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1) IP telefoniya – real vaqt masshtabida ovoz va tasvirni uzatish
IP tarmoqlari bo‘ylab foydalanuvchilar o‘rtasida seansni o‘rnatish,
o‘zgartirish va seansni tugatish uchun ilova pog‘onasi boshqaruv protokollaridan foydalaniladi masalan SIP (session initiation protocol) protokolidan. SIP protokoli RFC 3261 qoidalari to‘plamiga asosan yaratilgan ilova pog‘onasi boshqaruv protokoli hisoblanadi. SIP protokoli asosida internet telefoniya jarayonlari amalga oshiriladi, shuningdek u IP tarmoqlari bo‘ylab ovozli (voice over IP, VoIP) ma’lumotlarni uzatish uchun eng asosiy protokollardan biri sanaladi. SIP protokoli istalgan turdagi bitta media yoki multimedia seansini qo‘llab quvvatlaydi, shulardan telekonferensiyani ham.
SIP besh turli multimedia aloqalarni o‘rnatish hamda tugatish jarayonini qo‘llab quvvatlaydi:
Foydalanuvchi manzili: Foydalanuvchi bir muhitdan boshqasiga ko‘chib o‘tishi va uzoqlashtirilgan muhitdan turib qo‘shimcha ilovalarni yoki telefon xizmatlaridan foydalanishi imkoniyatiga ega.
Foydalanuvchi imkoniyatlari: Tayyorlik holatini aniqlash.
Foydalanuvchi qobiliyati: Media va media parametrlardan foydalanish holatini aniqlash.
Seansni o‘rnatish: Seans parametrlarining imkoniyatidan kelib chiqib nuqta-nuqta hamda ko‘p nuqtali qo‘ng‘iroqlarni o‘rnatishni amalga oshirish.
Seansni boshqarish: boshqaruv holati uzatish va seanslarni tugatish, seans parametrlarini o‘zgartirish hamda chaqiruv xizmatlarini o‘z ichiga oladi.
SIP dastlabgi protokollar uchun ishlab chiqilgan elementlardan foydalanadi. Shuningdek SIP, HTTP kabi so‘rov/javob transaksiya modeliga asoslangan. Har bir transaksiya klient so‘rovidan tashkil topadi. SIP sarlovha, kodlash qoidalari hamda HTTP status kodlaridan foydalanadi. Shuning uchun ham ma’lumotlar ekranda tasvirlanganida tekst asosidagi ma’lumot formatini o‘qish imkoniyati mavjud bo‘ladi. SIPda shu bilan birga DNS (domain name system)ning rekursiv va iterativ qidiruviga o‘xshash konsepsiyadan foydalaniladi. SIPning tarkibiga SDP (Session Description Protocol) protokoli ham kiradi.
|
| |