nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
–rasm. Investitsion muhitni shakllantirish

11.5-rasm. Xorijiy investitsiyalar uchun xudud jozibadorligini
(maftunkorligini) baholashning “BERI” indeksi
7
Investitsion salohiyat makroiqtisodiy xususiyatlar, hududning ishlab chiqarish
omillari bilan to‘yinganligi, aholining xaridorgir talablari va boshqalarni hisobga
oladi.
Investitsion risk darajasining yuqoriligi investitsiya
va undan keladigan
daromadni yo‘qotish ehtimolini ko‘rsatadi. Oxir-oqibat investitsion faollik uning
investitsion jozibadorligiga bog‘liq.
Investitsion faollik - asosiy kapitalga qo‘yilgan investitsiya ko‘rinishidagi
investitsion faoliyatning real (haqiqiy) rivojlanishidir.
Xorijda bizdagi investitsiya muhiti haqida nima bilishlari u qanday berilganligi
va baholanishi aniqlanishidan O‘zbekistonning jahon
investitsiyalari uchun
imkoniyatlari kelib chiqadi.
Investitsiya muhiti mikroiqtisodiy darajada ikki tomonlama, ya’ni investor va
aniq davlat organlari, xo‘jalik sub’yektlari o‘rtasidagi munosabatlarda o‘z
aksini
topadi. Investitsiya muhiti har qanday aniq vaqt uchun ob’yektiv holat bo‘lib, kapital
qo‘yish uchun mavjud sharoitlarning majmuasini o‘zida qamrab oladi. Lekin
investitsiya muhiti davlat organlarining boshqarish faoliyati ta’sirida shakllanadi.
Shuning uchun davlatning investitsiya siyosati eng asosiy omillardandir. Shu
ma’noda har bir davlat kapital import qilishda o‘zining
aniq kapital qabul qilish
tizimiga ega bo‘ladi. Kapital qabul qilish tizimi bu xorijiy kapitalga nisbatan davlat
7
G‘ozibekov D.G‘., Qoraliyev T.M. Investitsiya faoliyatini tashkil etish va davlat tomonidan tartibga solish. -
T.: 1993. 52-b
Siyosiy barqarorlik
(12 foiz)
Devalvatsiya (6 foiz)
Iqtisodiy o‘sish sur’atlari
(10 foiz)
Valyuta ayirboshlanishi
(10 foiz)
Hech qanday tijoriy maqsadlarda foydalanmang 2-Sinf MMatematika  100 % Konspekt 2022-2023 o\'quv yili

|
Hech qanday tijoriy maqsadlarda foydalanmang
|
bet | 1/9 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 1,28 Mb. | | #264764 |
Bog'liq 2-Sinf MMatematika 100 % Konspekt 2022-2023 o\'quv yili
USHBU QO`LLANMANI SOTIB OLGAN BO`LSANGIZ SIZGA BU OMONAT TARIQASIDA BERILDI.USHBU QO`LLANMANI HECH KIMGA HATTO YAQIN HAMKASBLARINGIZGA HAM BERMANG FAQAT O`ZINGIZ FOYDALANING SIZDAN BUNI MUALLIF SIFATIDA ILTIMOS QILAMIZ.
HECH QANDAY TIJORIY MAQSADLARDA FOYDALANMANG.
AGAR USHBU QO`LLANMA BOSHQA BIROVLAR ORQALI SIZGA KELIB QOLGAN BO`LSA SIZ HAM TARQATMANG HAMDA MUALLIFNI ROZI QILISH ESINGIZDAN CHIQMASIN ZERO BARCHAMIZNI QILOYATGAN ISHLARIMIZNI OLLOH KO`RIB TURIPTI.
MUALLIF: @USTOZ4
+99897-227-89-26
Sana_______________202__yil
Dars mavzusi: 100 ichida qo‘shish va ayirish
Darsning maqsadi:
a) ta’limiy maqsad: O’quvchilarni matematika darsligi bilan tanishtirish,narsalarning xossalari haqida tushuncha berish .b) tarbiyaviy maqsad : O’quvchilarda ahil jamoa bo’lib ishlash malakasini tarkib toptirish,miqdorlarni to’g’ri aniqlash ko’nikmasini shakllantirish.d) rivojlantiruvchi maqsad:O’quvchilarni mustaqil fikrlashga undash, tog’ri va aniq hisoblash malakasini rivojlantirish .Milliy va umummadaniy kompetensiya:hodisalarni matematik tilda ifodalash usullaridan foydalana olish va bu usullar samarali ekanligini tushuna olish;Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi:aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda shaxsiy rejalarni tuza olish;
Dars turi: yangi bilim,ko’nikma,malakalarini shakllantiruvchi dars
Dars metodi:an’anaviy, savol-javob,suhbat , tushuntirish , “G’aroyib xalta”, “Futbol ” o’yinlari
Dars jihozi: darslik,tarqatma materiallar va testlar,ko’rgazmali qurollar , notebook,multimedia.
Darsning borishi.
|
| |
(a) Egalik . Ba'zi tashkilotlar xususiy mulkdorlar yoki aktsiyadorlarga tegishli. Bu xususiy sektor tashkilotlari. Davlat sektori tashkilotlari davlatga tegishli

|
(a) Egalik . Ba'zi tashkilotlar xususiy mulkdorlar yoki aktsiyadorlarga tegishli. Bu xususiy sektor tashkilotlari. Davlat sektori tashkilotlari davlatga tegishli
|
bet | 2/6 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 6,97 Mb. | | #123867 |
Bog'liq Biznеs sub’еkti vа uning strukturаsi(a) Egalik . Ba'zi tashkilotlar xususiy mulkdorlar yoki aktsiyadorlarga tegishli. Bu xususiy sektor tashkilotlari. Davlat sektori tashkilotlari davlatga tegishli. (a) Egalik . Ba'zi tashkilotlar xususiy mulkdorlar yoki aktsiyadorlarga tegishli. Bu xususiy sektor tashkilotlari. Davlat sektori tashkilotlari davlatga tegishli. (b) nazorat qilish. Ba'zi tashkilotlar egalarining o'zlari tomonidan nazorat qilinadi, asosiy tashkilotlarning ko'pchiligi egalarining nomidan ishlaydigan odamlar tomonidan nazorat qilinadi. Ulardan ba'zilari davlat tomonidan homiylik qilinadigan nazorat qiluvchi organlar tomonidan bilvosita nazorat qilinadi. (c) Faoliyat. Tashkilotlar aslida faoliyat turi jihatdan juda farq qilishi mumkin. Bu, masalan, ishlab chiqarish tashkilotlari yoki sog'liqni saqlash xizmati bo'lishi mumkin. (d) foyda yoki notijorat faoliyatga e'tibor qaratish. Ba'zi korxonalar foyda olish uchun mavjud. Boshqalar, armiya kabi, foyda olish uchun emas. (e) huquqiy maqom. Tashkilotlar mas'uliyati cheklangan jamiyatlar yoki shirkatlar bo'lishi mumkin. (f) Hajmi. Biznes kichik oilaviy biznes yoki ko'p millatli korporatsiya bo'lishi mumkin. g) moliyalashtirish manbalari. Korxonalar banklardan qarz olish yoki davlat mablag'lari yoki aktsiyalarni chiqarish yo'li bilan moliyalashtirishi mumkin. (h) Texnologiya. Kompaniyalar texnologiyadan foydalanishning turli darajalariga ega. Misol uchun, kompyuter firmalari texnologiyadan keng foydalanadilar va burchak do'konlar esa juda kam.
Sanoat
|
Faoliyat
|
Qishloq xo'jaligi
|
Oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish va qayta ishlash
|
Ishlab chiqarish
|
Xom ashyoni sotib olish hamda mehnat va texnologiyadan foydalangan holda ularni mahsulotga aylantirish (masalan, avtomobil)
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
(a) Egalik . Ba'zi tashkilotlar xususiy mulkdorlar yoki aktsiyadorlarga tegishli. Bu xususiy sektor tashkilotlari. Davlat sektori tashkilotlari davlatga tegishli
|
Darsning borishi - Hech qanday tijoriy maqsadlarda foydalanmang

|
Hech qanday tijoriy maqsadlarda foydalanmang
|
bet | 6/9 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 1,28 Mb. | | #264764 |
Bog'liq 2-Sinf MMatematika 100 % Konspekt 2022-2023 o\'quv yiliDarsning borishi.
T/R
|
Bo’limlar
|
Vaqti
|
1
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2
|
O`tgan mavzuni mustahkamlash
|
5 daqiqa
|
3
|
Yangi mavzu bayoni
|
15 daqiqa
|
4
|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
10 daqiqa
|
5
|
O`quvchilarni rag`batlantirish. Darsni yakunlash.
|
10 daqiqa
|
6
|
Uyga vazifa
|
2 daqiqa
|
Jami
|
45 daqiqa
|
I Tashkiliy qism. a) salomlashish, davomotni aniqlash, tozalikni tekshirish
b) ma’naviyat daqiqasi “ Iqtisod” mavzusida suhbat.
II. O’tgan mavzuni so’rash va mustahkamlash.O’tgan mavzuni mustahkamlab yangi mavzu bilan bog’lash.
III Yangi mavzu bayoni
1 . Hisoblashni tushuntiramiz.
2. Yulduzchalar o‘rniga mos sonlarni qo‘yamiz.
3.Nechta shirinlik qoldi?
IV Mustahkamlash.
4.Qaysi bir xonali ikkita sonning yig ‘indisi 18 ga teng? Qaysi turli bir xonali ikkita sonning yig‘indisi 17 ga teng?
V Baholash. Dars yakunida umumiy ballar e’lon qilinadi va faol, bilimdon o’quvchilar rag’batlantiriladi.
VI Uyga vazifa. 5- 6 – misol va masala.
5. Xatolikni topamiz.
6. Hisoblaymiz.
O`IBDO`:__________________________________
Sana_______________202__yil
Dars mavzusi: Geometrik shakllar va o‘lchashlarga doir masalalar
Maqsad: O’quvchilarga DTS talablari asosida ikki amalli masalalarni yechishni o’rgatish.
Ta’limiy: O’quvchilarga Yig‘indi va ayirmani toppish ko’rinishidagi misol haqida bilim berish
Tarbiyaviy: O’quvchilarni mehnatsevarlik ruhida tarbiyalash.
Rivojlantiruvchi: O’quvchilarni og’zaki va yozma hisoblash malakalarini o’stirish.
O`quv jarayoniga oid kompetensiya:TK1matematikaga oid atamalarning ma’nosini tushunib to‘g‘ri o‘qiy olish;so‘z va gaplarni bog‘lagan holda o‘z fikrini aniq va ravshan ifodalay olish;
TK1 matematik qoidalarni ifodali ayta olish.FK-1:sonlarni qo‘sh ish va ayirish jadvallaridan, arifmetik amallarning algoritmlaridan foydalangan holda 100 ichida ikkita ikki xonali sonlar ustida arifmetik amallarni yozma bajara oladi; Dars turi: Yangi tushuncha berish.Metodi: Savol javob, muammoli vaziyat , zinama – zina.Jihozi: Mavzuga oid ko’rgazma, tarqatmalar, test savollari.
|
| |
O‘zini-o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi

|
O‘zini-o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
|
bet | 9/9 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 1,28 Mb. | | #264764 |
Bog'liq 2-Sinf MMatematika 100 % Konspekt 2022-2023 o\'quv yiliO‘zini-o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: kun tartibiga rioya qilish; Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi: kun tartibiga rioya qilish; Dars turi: yangi bilim,ko’nikma,malakalarini shakllantiruvchi dars.Dars metodi: an’anaviy, savol-javob,suhbat
Dars jihozi: darslik,mavzuga oid rasmlar,tarqatma materiallar, ko’rgazmali qurollar, notebook, multimedia.
Darsning borishi.
T/R
|
Bo’limlar
|
Vaqti
|
1
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2
|
O`tgan mavzuni mustahkamlash
|
5 daqiqa
|
3
|
Yangi mavzu bayoni
|
15 daqiqa
|
4
|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
10 daqiqa
|
5
|
O`quvchilarni rag`batlantirish. Darsni yakunlash.
|
10 daqiqa
|
6
|
Uyga vazifa
|
2 daqiqa
|
Jami
|
45 daqiqa
|
I.Tashkiliy qism. a)O’quvchilar bilan salomlashish,davomatni aniqlash,navbatchi axboroti. o’tkazish .
b) Ma’naviyat daqiqasini o’tkazish.
II.O’quvchilar bilan o’tgan mavzuni takrorlash.O’tgan mavzuni takrorlash.O’quvchilarning uy vazifalari tekshirib chiqiladi,daftarlar almashtiriladi.Daftarlarga qo’yilgan baholar bilan o’quvchilar rag’batlantiriladi.
III.Yangi mavzu bayoni. O’quvchilarni yangi mavzu bilan tanishtiriladi.
Multimedia ilovalar orqali yangi mavzu haqida tushunchalar beriladi . Rasmlar asosida suhbat .
Rasmda nimalarni ko’ryapsiz ?
1-misol. Hisoblashni tushuntiramiz.
2-misol. Hisoblaymiz.
17
44
65
78
90
27
3-misol. Rasmda nechta geometric shakl bor? To‘g‘ri burchaklarni topamiz.
IV.Yangi mavzuni mustahkamlash.
4-misol. Ifoda tuzamiz va qiymatini topamiz.
26+3=27
56+4=60
74+4=78
74-3=71
56-3=59
26-4=22
61-4=57
61+3=64
V. Darsni yakunlash.O’quvchilarning darsdagi faoliyatiga qarab rag’batlantirish
VI.Uyga vazifa:
5-misol. Hisoblaymiz.
0
38
58
59
11
O`IBDO`:________ _________________________
USHBU MAXSUS TAYYORLAB CHIQILGAN
KONSPEKTIMIZ
TULIQ OLISHNI XOXLASANGIZ
@MEHMONLARGA
TEL: 99-427-89-26
USTOZLAR UCHUN HAMMA HUJJATLARIMIZ BOR.
1.Ish rejalar. 1-11-Sinflar uchun
2.Sinf Soatlari. 1-11 sinflar uchun.
3.Dars konspektlari. 1-2-3-4-choraklar.
4.To’garaklar. 1-11-sinflar uchun.
5.Iqtidorli va Bo’sh o’zlashtiruvchi o’quvchilar bilan ishlash,1-11-sinflar uchun.
6.Kurgazmalar 1-11-sinflar uchun hamma fanlardan.
7.Tarqatmalar 1-2-3-4-Sinflar uchun.
|
| |
VI.Uyga vazifa - Hech qanday tijoriy maqsadlarda foydalanmang

|
Hech qanday tijoriy maqsadlarda foydalanmang
|
bet | 3/9 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 1,28 Mb. | | #264764 |
Bog'liq 2-Sinf MMatematika 100 % Konspekt 2022-2023 o\'quv yiliVI.Uyga vazifa: O’rganib kelish .
O`IBDO`:______________________________
Sana_______________202__yil
Dars mavzusi: 100 ichida qo‘shish va ayirish
Darsning maqsadi:
a) ta’limiy maqsad: O’quvchilarni matematika darsligi bilan tanishtirish,narsalarning xossalari haqida tushuncha berish .b) tarbiyaviy maqsad : O’quvchilarda ahil jamoa bo’lib ishlash malakasini tarkib toptirish,miqdorlarni to’g’ri aniqlash ko’nikmasini shakllantirish.d) rivojlantiruvchi maqsad:O’quvchilarni mustaqil fikrlashga undash, tog’ri va aniq hisoblash malakasini rivojlantirish .
Milliy va umummadaniy kompetensiya:hodisalarni matematik tilda ifodalash usullaridan foydalana olish va bu usullar samarali ekanligini tushuna olish;
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi:
aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda shaxsiy rejalarni tuza olish;
Dars turi: yangi bilim,ko’nikma,malakalarini shakllantiruvchi dars
Dars metodi:an’anaviy, savol-javob,suhbat , tushuntirish , “G’aroyib xalta”, “Futbol ” o’yinlari
Dars jihozi: darslik,tarqatma materiallar va testlar,ko’rgazmali qurollar , notebook,multimedia.
Darsning borishi.
T/R
|
Bo’limlar
|
Vaqti
|
1
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2
|
O`tgan mavzuni mustahkamlash
|
5 daqiqa
|
3
|
Yangi mavzu bayoni
|
15 daqiqa
|
4
|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
10 daqiqa
|
5
|
O`quvchilarni rag`batlantirish. Darsni yakunlash.
|
10 daqiqa
|
6
|
Uyga vazifa
|
2 daqiqa
|
|
|
| |
Jami
  
45 daqiqa
   
I.Taskiliy qism

Jami 45 daqiqa I.Taskiliy qism
2-Sinf MMatematika 100 % Konspekt 2022-2023 o\'quv yili
I.Taskiliy qism. O’quvchilar bilan salomlashish,davomatni aniqlash . O’quvchilar diqqatini darsga jalb etish . II.O’quvchilar bilan kirish suhbati o’tkazish.O’quvchilarni matematika darsligi bilan tanishtirish.O’quvchilarni “Matematika”darsligining mualliflari M.Ahmedov, N.Abduraxmonova, M.Jumayevlar haqida tushunchalar berish .O’quvchilarga matematikadan birinchi dars ekanligi bu darslarda sanashni, cho’plardan shakllar yasashni , misollar , masalalar yechishni , geometrik shakllarni o’rganish tushuntiriladi . III.Yangi mavzu bayoni.O’quvchilarni yangi mavzu bilan tanishtiriladi. Yurtboshimiz tomonidan 1.Hisoblashni tushuntiramiz. 2. Natijalarni taqqoslaymiz. 40 > 28 86 = 86 3. Berilgan o‘lchamdagi kesmalarni chizamiz. 4.Namunaga ko‘ra davom ettiramiz. 18 = 4 + 14 47 = 7 + 40 49 = 8 + 41 77 = 7 + 71 5. Hisoblaymiz. 14 sm + 5 sm= 19 sm 81 sm + 7 sm= 89 sm 57 sm - 2 sm= 55 sm 53 sm + 6 sm= 59 sm 34 sm - 4 sm= 30 sm 99 sm - 9 sm= 90 sm IV.Yangi mavzuni mustahkamlash. V. Darsni yakunlash. O’quvchilarning darsdagi faoliyatiga qarab rag’batlantirish . VI.Uyga vazifa: O’rganib kelish . O’IBDO’ : __________ _________________________ Sana_______________202__yil Mavzusi: Yig‘indi va ayirmani toppish. Maqsad: O’quvchilarga DTS talablari asosida ikki amalli masalalarni yechishni o’rgatish. Ta’limiy: O’quvchilarga Yig‘indi va ayirmani toppish ko’rinishidagi misol haqida bilim berish Tarbiyaviy: O’quvchilarni mehnatsevarlik ruhida tarbiyalash. Rivojlantiruvchi: O’quvchilarni og’zaki va yozma hisoblash malakalarini o’stirish. Download 1,28 Mb.
|
O`quv jarayoniga oid kompetensiya:TK1

|
O`quv jarayoniga oid kompetensiya:TK1
|
bet | 5/9 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 1,28 Mb. | | #264764 |
Bog'liq 2-Sinf MMatematika 100 % Konspekt 2022-2023 o\'quv yiliO`quv jarayoniga oid kompetensiya:TK1matematikaga oid atamalarning ma’nosini tushunib to‘g‘ri o‘qiy olish;so‘z va gaplarni bog‘lagan holda o‘z fikrini aniq va ravshan ifodalay olish;
TK1 matematik qoidalarni ifodali ayta olish.FK-1:sonlarni qo‘sh ish va ayirish jadvallaridan, arifmetik amallarning algoritmlaridan foydalangan holda 100 ichida ikkita ikki xonali sonlar ustida arifmetik amallarni yozma bajara oladi; Dars turi: Yangi tushuncha berish.Metodi: Savol javob, muammoli vaziyat , zinama – zina.Jihozi: Mavzuga oid ko’rgazma, tarqatmalar, test savollari.
Darsning borishi.
T/R
|
Bo’limlar
|
Vaqti
|
1
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2
|
O`tgan mavzuni mustahkamlash
|
5 daqiqa
|
3
|
Yangi mavzu bayoni
|
15 daqiqa
|
4
|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
10 daqiqa
|
5
|
O`quvchilarni rag`batlantirish. Darsni yakunlash.
|
10 daqiqa
|
6
|
Uyga vazifa
|
2 daqiqa
|
Jami
|
45 daqiqa
|
I Tashkiliy qism. a) salomlashish, davomotni aniqlash, tozalikni tekshirish
b) ma’naviyat daqiqasi “ Iqtisod” mavzusida suhbat.
II. O’tgan mavzuni so’rash va mustahkamlash.
O’tgan mavzuni mustahkamlab yangi mavzu bilan bog’lash.
III Yangi mavzu bayoni
1.Hisoblashni tushuntiramiz.
2.Hisoblaymiz.
3. Behilar soni olmalar sonidan nechta kam?
IV Mustahkamlash.
4. Ketma-ketlikni davom ettiramiz.
V Baholash. Dars yakunida umumiy ballar e’lon qilinadi va faol, bilimdon o’quvchilar rag’batlantiriladi.
VI Uyga vazifa. 5- 6 – misol va masala.
5. Qaysi sonlar tushirib qoldirilgan?
6. Bo‘sh kataklarni to‘ldiramiz.
O`IBDO`:________ __________________________
Sana_______________202__yil
Dars mavzusi: Yig‘indi va ayirmani topish
Darsning maqsadi:Maqsad: O’quvchilarga DTS talablari asosida ikki amalli masalalarni yechishni o’rgatish.Ta’limiy: O’quvchilarga Yig‘indi va ayirmani toppish ko’rinishidagi misol haqida bilim berish
Tarbiyaviy: O’quvchilarni mehnatsevarlik ruhida tarbiyalash.Rivojlantiruvchi: O’quvchilarni og’zaki va yozma hisoblash malakalarini o’stirish.O`quv jarayoniga oid kompetensiya:TK1matematikaga oid atamalarning ma’nosini tushunib to‘g‘ri o‘qiy olish;so‘z va gaplarni bog‘lagan holda o‘z fikrini aniq va ravshan ifodalay olish;TK1 matematik qoidalarni ifodali ayta olish.FK-1:sonlarni qo‘sh ish va ayirish jadvallaridan, arifmetik amallarning algoritmlaridan foydalangan holda 100 ichida ikkita ikki xonali sonlar ustida arifmetik amallarni yozma bajara oladi; Dars turi: Yangi tushuncha berish.Metodi: Savol javob, muammoli vaziyat , zinama – zina.Jihozi: Mavzuga oid ko’rgazma, tarqatmalar, test savollari.
|
| |
Axborotlashgan jamiyat tushunchasi

|
Axborotlashgan jamiyat tushunchasi
|
bet | 1/2 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 87,5 Kb. | | #137984 |
Bog'liq informatsion inqilob tushunchasi
informatsion inqilob tushunchasi
Reja:
1. “informatsion inqilob” tushunchasi to’g’risida
2. Insonoyatning axborotlashgan jamiyat sari bosib o’tgan yo’li
3. Zamonaviy jamiyatning axborot resurslari
Yangi axborot texnologiyalarining yaratilishi va ularning jamiyat turli jabhalariga kirib borishi informatikaning yangi sohasi - ijtimoiy informatika fanining ajralib chiqishiga sabab bo’ldi. Ijtimoiy informatika quyidagi masalalarni o’rganadi:
Axborotlashgan jamiyat termini Yaponiyada paydo bo’ldi . Mutaxassislar ushbu termin yuqori sifatli axborot mo’l-ko’l bo’lgan va uni saqlash, taqsimlash va foydalanish uchun barcha vositalarga ega bo’lgan jamiyatni ifodalaydi, deb e’tirof etadilar. Axborotlar manfaatdor kishilarga tez va oson hamda qulay shaklda etkazib beriladi.Axborot xizmatlari uchun narxlar shu darajada past bo’lishi kerakki, jamiyatning har bir a’zosi undan ehtiyojiga qarab foydalana ilsin.
Arademik V.A. Izvozchikov axborotlashgan jamiyat xususiyatlarini ifoda etuvchi quyidagi ta’rifni taklif etgan: “Axborotlashgan jamiyat deb, jamiyatning barcha sohalari hamda a’zolari hayoti va faoliyatida kompyuter, telematika va boshqa vositalar aqliy mehnat qurollari sifatida ishlatiluvchi , kutubxonalardan foydalanish, katta tezlik va aniqlikda axborotlarni qayta ishlash, real va prognozlashtirilgan hodisalarni modellashtirish, , ishlab chiqarishni boshqarish, ta’limni avtomatlashtirish va boshqa vazifalarni bajarish imkoniyatiga ega bo’lgan jamiyatga aytiladi.
Bunday jamiyatda:
Hohlagan kishi , gurux yoki ixtiyoriy korxona-tashkilot o’z faoliyati uchun zarur bo’ladigan axborot resurslaridan foydalana jlishi;
Zamonaviy axborot texnologiyalari va aloqa vositalarining taqdim etilishi;
Ijtimoiy-iqtisodiy va ilmiy-texnikaviy rivojlanish masalalarini echish uchun zarur bo’lgan axborot resurslarini doimiy yangilash va to’ldirish imkoniyatini beruvchi rivojlangan axborot infrastrukturasiga ega bo’lish;
Axborotlashgan jamiyat darajasiga eng yaqin kelgan davlatlarga AQSh, Yaponiya, G’arbiy Evropa davlatlari kiradi.
|
| |
Bo’limlar
  
Vaqti - Hech qanday tijoriy maqsadlarda foydalanmang

III.Yangi mavzu bayoni.1 dan 30 gacha toq sonlar 1,3,5,7,9,11,13,15,17,19,21,23,25,27,29 jami 15 taV. Darsni yakunlash |
Hech qanday tijoriy maqsadlarda foydalanmang
|
bet | 2/9 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 1,28 Mb. | | #264764 |
Bog'liq 2-Sinf MMatematika 100 % Konspekt 2022-2023 o\'quv yiliBu sahifa navigatsiya:
- III.Yangi mavzu bayoni.
- 1 dan 30 gacha toq sonlar 1,3,5,7,9,11,13,15,17,19,21,23,25,27,29 jami 15 ta
- V. Darsni yakunlash
Bo’limlar
|
Vaqti
|
1
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2
|
O`tgan mavzuni mustahkamlash
|
5 daqiqa
|
3
|
Yangi mavzu bayoni
|
15 daqiqa
|
4
|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
10 daqiqa
|
5
|
O`quvchilarni rag`batlantirish. Darsni yakunlash.
|
10 daqiqa
|
6
|
Uyga vazifa
|
2 daqiqa
|
Jami
|
45 daqiqa
|
I.Taskiliy qism. O’quvchilar bilan salomlashish,davomatni aniqlash .O’quvchilar diqqatini darsga jalb etish .
II.O’quvchilar bilan kirish suhbati o’tkazish.O’quvchilarni matematika darsligi bilan tanishtirish.O’quvchilarni “Matematika”darsligining mualliflari M.Ahmedov, N.Abduraxmonova, M.Jumayevlar haqida tushunchalar berish .O’quvchilarga matematikadan birinchi dars ekanligi bu darslarda sanashni, cho’plardan shakllar yasashni , misollar , masalalar yechishni , geometrik shakllarni o’rganish tushuntiriladi .
III.Yangi mavzu bayoni.O’quvchilarni yangi mavzu bilan tanishtiriladi. Yurtboshimiz tomonidan
1-sinf o’quvchilariga berilgan o’quv qurollari va dars tartibi bilan tanishtirish .
Multimedia ilovalar orqali yangi mavzu haqida tushunchalar berish .Rasmlar asosida o’quv qurollari tanishtiriladi va ular haqida tushuncha beriladi . O’quv qurollar nomini o’quvchilardan so’rab
ularning sanog’i so’raladi .O’quvchilarga kitob , daftar to’g’ri to’rtburchak shaklida ekanligini tushuntirish .
1. Hisoblashni tushuntiramiz.
30+20=50 50-20=30 50-30=20
2.Bo‘laklab hisoblaymiz.
3.Nechta o‘yinchoq qoldi?
4.1 dan 30 gacha bo‘lgan sonlar ichida nechta toq son bor? 1 dan 41 gacha bo‘lgan sonlarda-chi?
1 dan 30 gacha toq sonlar 1,3,5,7,9,11,13,15,17,19,21,23,25,27,29 jami 15 ta
5.Bo‘sh kataklarga mos sonlarni yozamiz.
5.Hisoblaymiz.
20 + 10 = 30 20 – 10 = 10
40 + 20 = 60
40 – 40 = 0 5 0 + 50 = 100
IV.Yangi mavzuni mustahkamlash
O’quvchilarga cho’plar ko’rsatiladi va sanog’i so’raladi .
Nechagacha sanay olasiz ?
“G’aroyib xalta ” o’yini : Chiroyli xaltaga har xil kichik o’yinchoqlar solinadi . O’quvchilar o’yinchoqlarni paypaslab topib , ularni sanash taklif
etiladi .
V. Darsni yakunlash :
“Futbol ” o’yini . Boshqaruvchi 1 ,2, 3 , 4 sonlarini aytadi . 5 soniga “Futbol ” so’zini qo’shadi . Keyin 6, 7 , 8 , 9, sonlarini aytib 10 soni o’rniga “Futbol ” deydi .
Darsda faol qatnashgan o’quvchilarni rag’batlantirish .
|
| |
Shamollatish va isitish tizimiga qo‘yiladigan talablar

|
Shamollatish va isitish tizimiga qo‘yiladigan talablar
|
bet | 3/5 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 29,87 Kb. | | #257432 |
Bog'liq XAYOT FAOLIYATI XAVSIZLIGI QISMI Don mahsul.Shamollatish va isitish tizimiga qo‘yiladigan talablar. Shamollatish va isitish tizimi QMQ 2.04.05-97 “Isitish, shamollatish va konditsionerlash” talablariga muvofiq bo‘lishi lozim.
Oqimli shamollatishlarni tashqi havo tizimidan olish erdan kamida 2 m balandlikda bajarilishi kerak. O‘tish joylarida joylashgan isitish jihozlari o‘tish yo‘laklarining kengligiga qo‘yilgan talablarni buzmasligi zarur.
Ish joylaridagi havo harorati yengil jismoniy ishda 21 oC, o‘rtacha og‘ir ishda 17 oC va og‘ir ishda 16 oC dan past bo‘lmasligi kerak.
Xodimlarning isinishi uchun mo‘ljallangan xonalardagi havo harorati 22 oC dan kam bo‘lmasligi kerak. Xodimlarning isinishi uchun mo‘ljallangan xonalargacha bo‘lgan masofa binolarda joylashgan ish joylaridan 75 m dan va bino tashqarisidagi ish joylaridan 150 m dan ko‘p bo‘lmasligi kerak.
Yoritishga qo‘yiladigan talablar. Tashkilot hududi va xonalarini tabiiy va sun’iy yoritish QMQ 2.01.05-98 “Tabiiy va sun’iy yoritish” talablariga muvofiq bo‘lishi lozim. Yoritish vositalari toza va soz holatda bo‘lishi zarur. Yorug‘lik tushuvchi oynalar har yili kamida ikki marotaba tozalanishi lozim.
Yorug‘lik tushuvchi oyna va eshiklar turli buyumlar bilan to‘sib qo‘yilmasligi kerak. Sun’iy yoritish umumiy va birlashgan tizim orqali amalga oshirilishi zarur. Birgina mahalliy yoritishni qo‘llash taqiqlanadi.
Tashkilot hududi va xonalarida yoritish vositalarining ko‘zni qamashtirishidan saqlash choralari ko‘rilgan bo‘lishi kerak. Ish joylari va xonalarda portlash xavfi bo‘lgan gaz va chang konsentratsiyasi yig‘ilib qolish ehtimoli mavjud bo‘lsa, elektr yoritish tizimi xonadan tashqarida o‘rnatilishi kerak.
Xavflilik darajasi yuqori bo‘lgan xonalarda kuchlanishi 36 V dan yuqori bo‘lmagan ko‘chma elektr yoritqichlar ishlatilishi kerak. Uskunalar va inshootlarning ichki sirtini yoritish uchun ishlatiladigan ko‘chma elektr yoritqichlarning kuchlanishi 12 V dan oshmasligi kerak. Ko‘chirib yuriluvchi yoritqichlar shishali himoya qopqoqlari va metall to‘r bilan jihozlangan bo‘lishi lozim. Ushbu yoritqichlar va boshqa ko‘chirib yuriluvchi apparatlar uchun mis tolali egiluvchan elektr o‘tkazgichlar qo‘llanilishi zarur.
Evakuatsiya yo‘laklari va zinapoyalarda avariya yoritqichlari bo‘lishi kerak. Avariya yoritqichlari boshqa yoritqichlardan turi, o‘lchami va maxsus tushirilgan belgilari bilan ajralib turishi va vaqti-vaqti bilan changdan tozalab turilishi lozim.
Avariya yoritish tarmoqlariga elektr energiya iste’molchilarining ulanishi taqiqlanadi. Avariya yoritilishlarining sozligi har chorakda kamida bir marta tekshirilishi zarur.
|
| |
Sanitariya va gigiyenik talablar

|
Sanitariya va gigiyenik talablar
|
bet | 2/5 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 29,87 Kb. | | #257432 |
Bog'liq XAYOT FAOLIYATI XAVSIZLIGI QISMI Don mahsul.Sanitariya va gigiyenik talablar. Tashkilot ish hududidagi havoning harorati, nisbiy namligi va harakatlanish tezligi GOST 12.1.005-88 “Ish hududining havosi. Umumiy sanitariya-gigiyenik talablari”ga muvofiq bo‘lishi kerak.
Tashkilotning xonalari quyidagi talablarga muvofiq saqlanishi lozim:
- havoning harorati, nisbiy namligi va harakatlanish tezligi ish joylaridagi ortiqcha issiqlik, bajarilayotgan ishning og‘irlik darajasiga ko‘ra toifasi va yil mavsumini hisobga olgan holda belgilanishi;
- ishlab chiqarish, sanitariya-maishiy, xomashyo va tayyor mahsulotni saqlash xonalarining yorug‘ligi QMQ 3.01.05-98 “Tabiiy va sun’iy yoritish. Loyihalashtirish me’yorlari”ga muvofiq bo‘lishi hamda mehnat sharoitlarini yaratish uchun yetarli yorug‘lik kuchini ta’minlashi;
- yoritish asboblari chang to‘planishiga imkoniyat bermaydigan konstruksiyaga ega bo‘lishi, shuningdek singan taqdirda uning parchalari sochilib ketmasligi uchun yopiq bo‘lishi.
Noqulay omillar ta’siriga qarshi himoya tadbirlarini amalga oshirishda samarali havo almashinuvi tizimini QMQ 2.04.05-97 “Isitish, ventilatsiya va konditsionerlash” talablariga muvofiq tashkil qilish lozim.
Shovqin va tebranishga qo‘yiladigan talablar. Ish joylarida, xonalarda va tashkilot hududida shovqin va tebranishning darajasi SanQvaM 0120-01 “Ish joylarida shovqinning yo‘l qo‘yilgan darajasining sanitariya me’yorlari”, SanQvaM 0122-01 “Ish joylarida umumiy va lokal tebranishning sanitariya me’yorlari”, GOST 12.1.003-89 “Shovqin. Umumiy xavfsizlik talablari” va GOST 12.1.012-90 “Tebranma. Umumiy xavfsizlik talablari”ga muvofiq bo‘lishi kerak.
Ish joylarida shovqin va tebranish darajasi muntazam nazorat qilib turilishi kerak. Agarda u belgilangan me’yorlardan yuqori bo‘lsa, uni pasaytirish uchun quyidagi tadbirlar qo‘llanishi lozim:
detallarning zarbali harakatlarini zarbasiz harakatlarga, ilgarilama-qaytma harakatlarni aylanma harakatlarga o‘zgartirish;
shovqin chiqaruvchi agregat yoki uning ayrim qismlariga shovqinni to‘suvchi qobiqlar o‘rnatish;
agregatdan chiqayotgan aerodinamik shovqinlarga qarshi samarali tovush so‘ndirgichlar qo‘llash;
shovqinli uskunalarni (parraklar, kompressor) to‘silgan xonalarda yoki ishlab chiqarish xonalaridan tashqariga joylashtirish;
- tebranish manbalarini (elektr dvigatellar, parraklar va boshqalar) poldan va binoning boshqa konstruksiyalaridan izolatsiyalangan mustaqil poydevorlarda yoki maxsus hisoblab chiqilgan amortizatorlarga o‘rnatish.
Shovqinni texnik vositalar bilan bartaraf etish imkoni bo‘lmasa, eshitish a’zolarini yakka tartibdagi himoya vositalari va shovqinga qarshi kaskalardan foydalangan holda himoyalash kerak.
|
| |
1. Tenzorning umumiy aniqlanishi Tenzor indekslarini ko’tarish va tushirish Tenzor zichliklari - bet 3

|
1. Tenzorning umumiy aniqlanishi Tenzor indekslarini ko’tarish va tushirish Tenzor zichliklari
|
bet | 3/4 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 167,79 Kb. | | #136290 |
Bog'liq 18 Tuychiyev UMIDJONA = A i g (1.16)
kattaliklar vektorining kontravariant bazisdagi kovariant komponentalari deyiladi.Demak, bu kattaliklar kovariant yo‘l bilan almashtiriladi.
Umumiy holda Ai Ai .Oxirgi (1.16) formuladan ko‘rinadiki metrik tenzorning gijkomponentalari yordamida vektorning Aikontravariant komponentalarining indeksini pastga tushirish mumkin. Xuddi shunday gijkomponentalar yordamida Ajlarning indeksini yuqoriga ko‘tarish mumkin ekan. Vektor uchun qilingan mulohazalarni tenzor uchun ham qo‘llash mumkin, ya’ni
bu yerda
(1.17)
kattaliklar to‘rtinchi rang T tenzorning kontravariant bazisdagi kovariant komponentalari deyiladi. Qaralayotgan T tenzor uchun (1.11) formulani qisman qo‘llab
ifodaga ega bo‘lamiz. Bu yerda
(9.18)
kattaliklar tenzorining aralash komponentalarideyiladi. Yuqoridagi formulalardan fundamental metrik tenzorning aralash komponentalari lar ixtiyoriy koordinat sistemasida birlik matritsani tashkil qilishini ko’rish qiyin emas:
(1.19)
4.Tenzorlarni qo‘shish va skalyarga ko‘paytirish.
Tenzorlarni qo‘shish amali faqat bir xil tuzilishga ega hamda ranglari teng bo‘lgan tenzorlar ustidagina o‘rinlidir. Masalan,
uchinchi rang tenzorlarni qo‘shsak,
yana uchinchi rang tenzor hosil qilamiz. Ayirsak ham xuddi shunday.
Quyidagi beshta tenzorni qaraylik:
ButenzorlardanfaqatT1 + T4vaT2 + T3yig‘indilarniginatuzishmumkinT1vaT2;T3vaT4larningyig‘indilarinituzibbo‘lmaydi, chunkiushbutenzorlarningtuzilishlariharxil. Xuddi shu sababga ko‘raT5 tenzorini qolgan tenzorlarning hech biri bilan qo‘shib bo‘lmaydi.
Tenzorlarni qo‘shish amalini ketma-ket qo‘llash natijasida tenzorni songa (skalyarga) ko‘paytirish amalini asoslash mumkin. Demak, agar A-tenzor bo‘lsa, ixtiyoriy soni uchun
|
| |
Davlat sektori - Mavzu: Biznes sub’ektlari strukturasi

|
Mavzu: Biznes sub’ektlari strukturasi
|
bet | 5/6 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 6,97 Mb. | | #123867 |
Bog'liq Biznеs sub’еkti vа uning strukturаsiDavlat sektori - Davlat sektori
Davlat sektori davlat va mahalliy hokimiyat organlariga tegishli va boshqariladigan barcha tashkilotlarni o'z ichiga oladi. Quyida bir nechta misollar: Hukumat idoralari Davlat sektori tashkilotlari turli maqsadlarga xizmat qiladi. Buyuk Britaniya Pensiya xizmati ijtimoiy ta'minot tizimining pensiyalar, nafaqalar va pensiya ma'lumotlari bilan bog'liq qismini boshqaradi. Pochta bo'limi ijtimoiy funktsiyaga ega bo'lsa-da, pochta xizmatlaridan foyda oladi. -
AKSIYADORLIK JAMIYATI NIMA ?
Aksiyadorlar jamiyati — daromad topish maqsadida hissadorlik tamoyiliga binoan uyushgan sherikchilik jamiyati.
Aksiyadorlar jamiyati boshqa sherikchilik korxonasidan farqliroq, muomalaga nominal qiymati koʻrsatilgan aksiyalar chiqarish va uni sotish yoʻli bilan tarqatish bunday jamiyatning moliyaviy negizini tashkil etadi. - Aksiyadorlar jamiyati boshqa sherikchilik korxonasidan farqliroq, muomalaga nominal qiymati koʻrsatilgan aksiyalar chiqarish va uni sotish yoʻli bilan tarqatish bunday jamiyatning moliyaviy negizini tashkil etadi.
- Aksiya egalari dividend shaklida daromad oladilar.
- Aksiyadorlar jamiyatining ochiq va yopiq jamiyat shaklidagi koʻrinishlari bor:
aksiya egalari maʼlum guruh, masalan, taʼsischilarning oʻzi bilan cheklanadi. Aksiyalar faqat ularning oʻrtasida tarqatiladi. Ochiq aksiyadorlar jamiyati jamiyat aksiyalari erkin sotiladi va sotib olinadi, aksiyadorlar soni cheklanmagan, xohlagan va aksiya olishga puli bor yuridik yoki jismoniy shaxs, shu jumladan, ajnabiy shaxslar uning aʼzosi boʻla oladi.
Т/р
|
Realizatsiya tushumlari miqdori
|
Soliq turi
|
|
|
| |
Silos va sig‘imlarda ishlarni bajarishda xavfsizlik talablari

|
Silos va sig‘imlarda ishlarni bajarishda xavfsizlik talablari
|
bet | 5/5 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 29,87 Kb. | | #257432 |
Bog'liq XAYOT FAOLIYATI XAVSIZLIGI QISMI Don mahsul.Silos va sig‘imlarda ishlarni bajarishda xavfsizlik talablari. Xodimlarni silos va sig‘imlarga tushirish, istisno tariqasida, ishlab chiqarish zaruriyatiga asoslanganda amalga oshirilishi mumkin. Bu ishlar sex boshlig‘i yoki uning o‘rinbosari ishtirokida, ish bajarish uchun bosh muhandis tomonidan tasdiqlangan naryad-ruxsatnoma bo‘lganda amalga oshiriladi.
Xodimlarni don, un, kepak, omixta yem va boshqa mahsulotlarni saqlash uchun mo‘ljallangan silos va sig‘imlarga tushirish faqat maxsus tushirish va ko‘tarishga mo‘ljallangan moslama yordamida amalga oshiriladi.
Xodim silos va sig‘imlarga tushishdan oldin, ularni shamollatish zarur. Xodim silos va sig‘im ichida bo‘lgan vaqtda, uning ichiga don va boshqa mahsulotlarni tushirish va chiqarishga yo‘l qo‘yilmaydi. Silos va sig‘imga don va boshqa mahsulotlarni tushirish va chiqarish moslamalari oldida “Ochilmasin, silosda (sig‘imda) xodimlar ishlamoqda!” degan ogohlantirish yozuvi osib qo‘yilishi kerak.
Ish bo‘yicha javobgar rahbar (sex boshlig‘i yoki o‘rinbosari) shaxsan lebyodka, tross, o‘rindiq, saqlagich kamari, respiratorning holatini tekshirib ko‘rishi va har bir xodim tomonidan silos ichiga tushishda tayyorgarlik ko‘rishida va silos ichida ishni bajarishida ishlarni xavfsiz olib borilishini kuzatib borishi lozim.
Silos va sig‘imlar, zarur bo‘lganda, lyuk orqali elektr yoritqichlar yoki akkumulyatorli fonarlar bilan yoritilishi kerak. Saqlagich kamari har 6 oyda 4000 N (400 kg) yuk bilan sinovdan o‘tkazilishi lozim. Kamarni sinovdan o‘tkazishda 400 kg statik yuk 5 daqiqa davomida ushlab turilishi zarur.
Pastki lyuk orqali silos va sig‘imlarga kirishda xavfsizlik talablari
Xodimlarni silos va sig‘imlarga pastki lyuk orqali kirishi faqat naryad-ruxsatnoma asosida, sex boshlig‘i yoki smena boshlig‘i ruxsati bilan va uning kuzatuvi ostida amalga oshirilishi kerak.
Silos va sig‘im pastki lyuklari hamda pastki yon lyuklari orqali kirish uchun ularning ichida va yon devorlarida yopishib qolgan mahsulotlar mavjud emasligi tekshirilishi, shunday mahsulotlar bo‘lgan hollarda, ulardan tozalangandan so‘ng, xodim silos va sig‘im ichiga kirishi lozim.
|
| |
Murakkab qum tiqinlariga qarshi kurashish usullari

Murakkab qum tiqinlariga qarshi kurashish usullari
Download
292,97 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
26.01.2024
Hajmi
292,97 Kb.
#146698
Download
292,97 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Murakkab qum tiqinlariga qarshi kurashish usullari
Download
292,97 Kb.
Matnni ko'rish
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE

|
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCEBog'liq ARIMS1342ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
173
Bu tizimda gazni yig‘ish uchun quduqlar (1,12,13) ustidagi bosim 0,5-0,6
MPa atrofida saqlanib turilishi kerak. Bunday bosim neftni boshlang‘ich yig‘ish va
o‘lchash punktlaridagi o‘lchov asbobiga va undan keyin esa gazni tayyorlash
uskunalarigacha yetib borishini ta’minlaydi. Agar quduqlar ustidagi bosim 0,6
MPa dan ortiq bo‘lgan hollarda quduq oldida maxsus gaz separatorlar (2)
o‘rnatiladi va neftdagi erigan gaz ajratib olinib, yig‘ish tizimiga yo‘naltiriladi. Neft
quduqlardan chiqib yo‘naltiruvchi quvurlar orqali o‘lchash asbobiga (3) yetib
keladi. Bu yerda har bir quduq mahsulot miqdori navbati bilan o‘lchanadi. Bir
o‘lchov asbobiga yettitagacha quduq qo‘llanilishi mumkin. O‘lchov asbobidan
keyin ajratilgan gaz maxsus separatorga (5) yuborilib, u yerdan 0,1 MPa
bosimgacha gazdan neft tomchilari ajratib olinadi va gaz quritgishga
yo‘naltiriladi. Bu yerda gaz quritilib, tozalangandan so‘ng yuqori bosimli
kompressorlar (11) ga uzatiladi. Kompressorlarda gaz yuqori bosimgacha siqiladi
va gazdagi kondensatni ajratib olish uchun yana bir gaz-separator (10) ga
yo‘naltiriladi. Bu yerdan chiqqan to‘liq tozalangan gaz gazni qayta ishlash zavodi
(GQIZ) ga yoki gazlift usulida ishlovchi quduqlar (13) ga yuboriladi. O‘lchov
asboblaridan chiqqan neft tindirgichlar (6) ga yo‘naltiriladi. Bu tindirgichlarda
neftdan suv va qattiq moddalar (qum zarrachalari) ajratib olinadi. Tozalangan
neft katta hajmdagi maxsus saqlagichlar (7) ga yuboriladi.Tayyor mahsulot
holidagi neft saqlagichlardan neftni qayta ishlash zavodiga yoki temir yo‘ldagi
neft quyish estakadalariga neft quvurlari orqali nasos stansiyasi yordamida
haydaladi.
Tindirgichlardan ajratib olingan suv va qum birgalikda qum separatorga
kelib tushadi. Bu yerda qum suvdan ajratib olinadi, suvni maxsus suv yig‘iladigan
hovuzlarga jo‘natiladi.U yerda suv yuzida yig‘ilgan neft nasoslar orqali tortib
olinib tindirgichlarga yuboriladi.
|
| |
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE

ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
176
orqali
yetkaziladi, va quvurlar orqali yer qa’ridan tortib olinadi.
Barcha
quvurlarni sifatini nazorat qilish esa soxa mutaxassislari
oldidagi vazifalardan
hisoblanadi.
Kon inshootlarida barcha turdagi quvurlarni doimiy nazoratdan o’tkazib
turiladi, bu albatta, gaz konlari uchun ham, aholi qatlamlariga gaz yetkazishning
tezligi uchun ham foydalidir.
Eslatib o’tamiz, yonilg’i konlarida quvurlar nazoratsiz holga kelsa, konlarning eng
kata ziyon ko’rish oqibatiga olib keladi, ammo, barchasi isnon hayoti uchun havfli
ekanligini sedan chiqarmasligimiz lozim.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Лутошкин Г.С. Сбор и подготовка нефти, газа и воды на промыслах.
Учебник для вузов. - М.: Недра, 2005.
2. Хафизов A.Р., Пестрецова Н.Б. Сбор и подготовка нефти и газа.
Учебное пособие. - Уфа: ЮКОС, 2002.
3. Лутошкин Г.С. Сборник задач по сбору
и подготовке нефти, газа и
воды на промыслах. - М.: Недра, 2001.
4. Akramov B.SH., Sidiqxujaev R.K. Neft va gaz quduqlarini ishlatish.
Darslik. - Toshkent: Fan
va texnologiya, 2002.
5. N.R.Yusupbekov, B.I.Muhamedov, Sh.M.G‘ulomov
Texnologik
jarayonlarni nazorat qilish va avtomatlashtirish 2012.
6. N.X.ERMATOV, D.G‘.AZIZOVA, N.M.AVLAYAROVA, B.Yu.NOMOZOV,
R.S.BEKJONOV, A.I.ABDIRAZАKOV, M.X.ASHUROV
KONDA NEFT, GAZ,
SUVNI YIG‘ISH,
TAYYORLASH VA TASHISH
7.
Lex.uz
sayti
bo’yicha
qarorlar.
https://lex.uz/docs/-
1622707?ONDATE2=22.07.2022&action=compare
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE

|
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCEBog'liq ARIMS1342ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
172
esa gaz quduqlariga xaydaladi. Shu tarzda gaz quduqlari orqali xaydalgan gaz yer
osti qatlamlarida jamlanadi. Kuz-qish mavsumida yer osti qatlamlarida
to’plangan gaz zaxirasi yana quduqlar orqli gaz to’plash punktlarida yig’iladi va
gazni tayyorlash sexiga uzatiladi. U yerda gaz past xaroratli separatorlarda
tozalanadi, quritiladi va magistral gaz quvurlariga uzatiladi.
Kon gazlari GSP va KRP larda yig‘iladi. GSP va KRP larda quyidagi jixozlar
o‘rnatiladi:
1. Separatorlar – qattiq yoki suyuq qismlardan tozalash uchun separatorlar
soni hisob-kitoblar orqali aniqlanadi, biroq ular kamida ikkita bo‘lishi lozim, biri
buzilganda ikkinchisi ishlashi kerak. Har qaysi separator suv, kondensat va turli
zarrachalarni chiqarib tashlovchi qurilmalar, shuningdek ishchi bosimdan 10-
15%
katta bo‘lgan ehtiyot klapanlar bilan ta’minlangan bo‘lishi kerak.
2. Nazorat o‘lchov asboblari. Bu asboblarga termometrlar, manometrlar,
sarf o‘lchagichlar (rasxodomerlar) kiradi.
3. «O‘zidan oldin» va «o‘zidan keyin» prinsiplarida ishlaydigan bosim
boshqargichlari (regulyatorlari).
4. Metanolli qurilmalar - gaz quvurlarida gidrat hosil bo‘lishini oldini olish
va hosil bo‘lgan gidrat tiqinlarini bartaraf qilish uchun o‘rnatiladi.
5. Maxsus hid beruvchi moslamalar - qurilma va quvurlarda sizilish yuz
berganda darhol bilish uchun qo‘llaniladi.
Gaz quduqlari mahsuloti gaz va minerallashgan qatlam suvlarining
aralashmasini namoyon qiladi. Ko‘pincha gaz va suv tabiiy aralashish natijasida
emulsiyani hosil qiladi. Bundan tashqari gaz quduqlari mahsuloti tarkibida
gazdan tashqari suyuk fazalar tomchi ko‘rinishida va suv bug‘lari bo‘lishi mumkin.
Shuningdek quduq mahsuloti tarkibida gaz va suyuqlikdan tashqari turli xil
mexanik aralashmalar: qum va gil zarralari hamda gaz tarkibidan ajraladigan
qattiq uglevodorodlar – parafinlar bo‘ladi. Shu sababli gazni yig‘ish va jo‘natishga
tayyorlash hamda quduqdan chiqayotgan mahsulotni o‘lchash uchun kon
hududida quvurlar, apparatlar va qurilmalar sistemasi quriladi. Konda gazni
yig‘ish tizimi quduqdan to gazni tayyorlash qurilmalarigacha bo‘lgan quvurlar,
o‘lchov asboblari va yig‘ish punktlarini o‘z ichiga oladi. Quduqlardan kelayotgan
gazni yig‘ish va tayyorlashning bir necha tizimlari mavjud.
Tazyiqli Baronyan–Vezirov yig‘ish tizimi. 1946 yilda Bakulik muhandislar
tomonidan yaratilgan bu tizim birinchi yopiq holda ishlagan neft yig‘ish va
tayyorlash tizimi bo‘lib hisoblanadi (1-rasm).
|
| |
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE

ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
175
Neft va gazni konlarda tayyorlash uchun har xil turdagi asbob – uskunalar
ishlatiladi. Bu asbob – uskunalar neftdan erigan gazni to‘liq ajratib olish, neftni
qatlam suvlaridan to‘liq tozalash, neft tarkibidagi tuzlarni yuvish va qum
zarrachalarini ajratib olish uchun xizmat qiladi.
Bu asbob –
uskunalarga ajratgich, tindirgich, qizdirgich,
sovutgich,
aralashtirgich, elektrodegidrator, saqlagich va boshqalar kiradi. Neftgaz qazib
oluvchi korxonalarda ko‘pincha gorizontal tindirgichlar qo‘llaniladi. Aralashmani
tindirish natijasida ikki qavat tindirilgan fazalar hosil bo‘ladi.
Hali tindirilib
ulgurilmagan aralashma ularning orasida joylashadi. Tindirgichlarning asosiy
vazifasi neft emulsiyalarini qizdirgichdan chiqqan oqimini qabul qilib,
undan
suvni ajralib chiqishini ta’minlashdir. Neftdan suvning ajralib chiqishi har ikkala
suyuqliklar zichliklari orasidagi tafovut hisobiga bo‘ladi. Tindirgichning ostki
qismida suv yig‘iladi va suv yuzasiga neft ajralib chiqadi. Tindirgichning ostiga
qum zarrachalari ham o‘tirib qoladi. Tindirgichdan suv chiqarib yuborilayotganda
qum zarrachalari ham suv bilan birga chiqib ketadi va maxsus tozalagishda
suvdan ajratib olinadi.
Xulosa: Barcha
konlarda quvurlar ifloslanishi, erroziyalanishi yoki korroziya
xolatiga duch kelishi mumkinligini bilib oldik. Konlardagi quvurlarni ifloslanish
sabablari ham ma’lum bo’ldi, ularni oldini usullarining bir nechtasi ifodalanib
o’tildi.
Gaz konlaridaga magistral quvurlar
eng asosiysi hisoblanadi, uni barcha
qattiq zarralardan tozalash soxa vakillari zimmasiga yuklatiladi. Qum
tiqinlarining oqibat akslanuvi quvurlarni tez ishdan chiqishi, yoki,
axoliga gaz
yetkazib berishda uning harakat sustlashuviga olib keladi. Qum zarralarini gaz
quvurlariga eltishdan oldin, gaz konlarida soxa vakillari
tomonidan turli xil
kimyoviy tozalash ishlari olib boriladi. Yuqoridagi ma’lumotlar asosida barcha
konlar, tabiiyki, neft konlari ham bundan mustasno emas, chunki, u ham quvurlar
-Vibroqoliplash jarayonlariga tarif bering

|
-Vibroqoliplash jarayonlariga tarif bering
|
bet | 4/4 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 28,19 Kb. | | #248270 |
Bog'liq Jarayon va apparatlar fanidan8-Vibroqoliplash jarayonlariga tarif bering
Mexanik jarayonlarning yana bir turi bu titratib zichlash orqali qoliplash hisoblanadi. Bu jarayonlar asosan beton va temir beton buyumlar, presslash usulida qoliplanadigan keramik materiallar ishlab chiqarish ko’proq qo’llaniladi. Qurilish materiallari ishlab chiqarish texnologiyalarida titratib qoliplashning bir necha turlari mavjud. Jumladan, hajmli, zarbali-vibrozichlash, ichki va tashqi titratib zichlash, vibropresslash va vibroshtamplash kabilardir.Vibromaydonchalar va zarbali-vibratsion maydonchalar konveyer va potok-agregatli liniyalarda qo’llaniladi, vibromoslamalar va zarba maydonchalar – faqat potok-agregatli liniyalarda. Vibromaydonchalar ramadan vibrouyg’otuvchi bilan unga birik- tirilgan qorishmali qolipga chayqaluvchi harakatlarni uzatadi. Rama bir xil tekis va seksion bo’ladi. Ramalar qayishqoq (elastik) tayanchlarga va qoliplarni mustahkamlash moslamalariga ega bo’ladi. 50 Gs chastotada zichlanadigan qorishma qatlamining balandligi 35-40 sm dan oshmasligi kerak. Murakkab shakldagi yoki qalin armaturalangan va ularning qalinligi 6-8 sm bo’lgan konstruksiyalarni qoliplashda chastotani 66-75 Gs gacha oshirish maqsadga muvofiq.
|
| |
Chiziqli ABSni tahlili va sintez - Tasdiqlayman “ Avtomatlashtirish va boshqarish” kafedrasi Mudiri: “ ” 20 yil Kurs ishi

2.2 Chiziqli ABSni tahlili va sintez
Variant № 18
Hisoblash uchun berilgan
K4
x(t) y(t)
1-rasm
b) elementlarning koefsentlari
K1=8
K2=0.7265
K3=14
K4=1
c) elementlarning vaqt doimiyligi
T1=0.072
T2=21.1
T3= 2
1
2- rasm -struktur sxemasi
Berk sistemasining umumiy uzatish funksiyasi barcha koefsentlarining ko’paytmasiga teng.
K=K1K 2K 3K4=8*0.7265*14*1=81.37
Berk sistemaning umumiy uzatish funksiyasi quyidagicha topoiladi:
W(p)= = =
= = = =
=
ao= =0.072*21.1*2=3.04
a1= =0.072*21.1+0.072*2+21.1*2=43.86
a2= =0.072+21.1+2=23.17
a3=1
a4= =8*0.7265*14*1=81.37
a1 a3 a5
MO= ao a2 a4
0 a1 a3
Umumiy uzatish funksiyasini turg’un yoki noturg’un ekanligini Gurvits usuli yordamida tekshiramiz:
43.86 1 0 0
= 3.04 23.17 81.37 0 > 0
0 43.86 1 0
0 3.04 23.17 81.37
=43.86 > 0
=43.86*23.17-3.04=1013.2 > 0
= 43.86*23.17-3.04-43.862*81.37=-155518.24 < 0
Barcha aniqlovchilara 0 dan kata bo’lmaganligi tufayli sistema noturg’un ekanligi isbotlandi.
|
Kurs ishidagi vazifani matematik modelini MATLAB dasturida tuzish

|
Kurs ishidagi vazifani matematik modelini MATLAB dasturida tuzish
|
bet | 5/5 | Sana | 22.09.2024 | Hajmi | 1,32 Mb. | | #271983 |
Kurs ishidagi vazifani matematik modelini MATLAB dasturida tuzish
Biz ushbu kurs ishini bajarishimizda asosan Matlab dasturida foydalanamiz. Kurs ishi modelini tuzish uchun dasturning Simulink paketini ochamiz va quyidagi bloklardan foydalanamiz.
3-rasm MATLAB oynasining umumiy ko’rinishi
Tepadagi rasmdaaaan ko’rinib turibdiki, Simulink ustiga bosamiz va ochilgandan keyin oyna ochiladi
4-rasm Simulink paketi ochishda Blank Modelni tanlaymiz va undan keyin quyidagi model ochiladi.
5-rasm. Berilgan variant struktur sxemasini Matlab dasturining Simulink paketi orqali tuzib oldik
Ushbu modelda yuqoridagi keltirilgan paket bo’yicha natijalartni joylashtirib RUN knopkasi bosiladi. Scope dan natija olinadi.
6-rasm Jarayon grafigi
Men berilgan variantimga qarab hisob kitoblar olib borganimda zvenoning umumiy uzatish funksiyasi Gurvits usuli yordamida yechganimda noturgun chiqdi. Buni jarayon grafigi (6-rasm) da ham kosrsak bo ladi.
Xulosa
Men bu kurs ishini bajarish davomida avtomatik boshqarish sistemalarini matematik hisob kitoblar va dasturda ishlab chiqishni, sistemani modelini tuzish haqida ancha malumotni o’rgandim.
Men o’rganayotgan avtomatik boshqarish sistemalarini matematik hisob kitob ya’ni Gurvist usulida sistemani noturg’unligini aniqladim. Bundan tashqari MatLab dasturining SIMULINK paketi sistemani modelini tuzib, Scope da grafik chiqarish orqali men tahlil qilayotgan sistemaning noturg’un ekanligini aniqladim.
Ushbu sistemalarni xalq xo’jaligining va sanoat tarmoqlarining turli soxalarida texnologik jarayonlarni va obyektlarni boshqarish va nazorat qilishda qo’llashimiz mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Yusupbekov N.R. va boshqalar. “Texnologik jarayonlarni boshqarish sistemalari”, -Toshkent, 1997 y.
2. Yusupbekov N.R. va boshqalar. “Avtomatika va ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish.”, -Toshkent, 1982 y.
3. Mansurov X.N. “Avtomatika va ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish”,-Toshkent 1987 y.
4. Майзель М.М “Основы автоматики и автоматизации производственных процессов ”, - Toshkent, 1964
5. Tuzuvchi F.S.Mirzaxo’jaeva. «Avtomatik boshqarish nazariyasi kursini o’rganish bo’yicha metodik qo’llanma:Asosiy tushunchalar va ta’riflar.»
Toshkent,1990 y., 15-30-betlar.
|
| |