nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
10-amaliy mashg‘ulot mavzu: Yarim oval elementli kichik harflar guruhi bilan tanishtirish. Reja

|
10-amaliy mashg‘ulot mavzu: Yarim oval elementli kichik harflar guruhi bilan tanishtirish. Reja
|
bet | 1/3 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 361,12 Kb. | | #101038 |
Bog'liq 10-amaliy mashg‘ulot mavzu Yarim oval elementli kichik harflar
10-AMALIY MASHG‘ULOT
Mavzu: Yarim oval elementli kichik harflar guruhi bilan tanishtirish.
Reja:
1. Tashkiliy qism.
2. Yarim ovalelementli harflar guruhi bilan tanishtirish va turlarga ajratish.
3. Yarim ovalelementli harflarini husnixat daftariga grafik qoidalarga amal qilgan holda yozdirish. Shundan so‘ng yarim ovalelementli harflarini xattaxtada yozishni mashq qildirish.
4. Talabalarning mavzuga oid bilimlarini savol-javob va topshiriqlar asosida mustahkamlash.
5. Mashg‘ulotni yakunlash.
Maqsad: Yarim ovalelementli harflar guruhi bilan tanishtirish va turlarga ajratish. Shu mavzuga doir dars ishlanmalar yozish.
Yarim oval elementli harflar guruhiga quyidagilar kiradi:
Namunaviy dars ishlanma.
Mavzu: Ch tovushi va Ch ch harflari.
Mavzuga oid tayanch tushunchalar:Ch tovushi, Ch ch harfi.
Soatlar soni: 1 soat
Mavzuning qisqacha ta’rifi: Ch tovushini talaffuz qilish va Ch ch harflarini o‘rgatish.
O‘quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi:
Metod:suhbat, tushuntirish,”Savol-javob” metodi,”Rasmli boshqotirma”, “Eng vijdonli o‘quvchi” o‘yinlari.
Shakl:jamoa,guruhda ishlash,hamma o‘zi uchun.
Jihoz:darslik,rangli ko‘rgazmalar,harakatli ko‘rgazmalar,tarqatma testlar,plakatlar.
Nazorat:O‘quvchilarning darsda faolligi kuzatilib,hisobga olib boriladi.
Baholash:O‘quvchilar bilimi reyting mezonlari asosida baholanib,dars oxirida e’lon qilinadi.
Darsning maqsadi
Ta’limiy: O‘quvchilarni Ch tovushiva ch harflari bilan tanishtirish . O‘quvchilarni Ch tovushini so‘z tarkibida to‘g‘ri talaffuz qilishga , ch harfli bo‘g‘in , so‘zlarni o‘qishga o‘rgatish.
Tarbiyaviy: Tabiatdagi hasharotlarning foydali tomonlarini aytish , ularga zarar yetkazmaslikka da’vat etish , mehnatsevarlik fazilatini tarbiyalash .
|
| |
Geometrik optikaning asosiy qonunlari empirik ravishda yorug'likning fizik tabiati ochilishidan ancha oldin kashf etilgan. Keling, to'rttasini tuzaylik geometrik optikaning qonuni

|
Geometrik optikaning asosiy qonunlari empirik ravishda yorug'likning fizik tabiati ochilishidan ancha oldin kashf etilgan. Keling, to'rttasini tuzaylik geometrik optikaning qonuni
|
bet | 3/3 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 6,82 Kb. | | #120282 |
Bog'liq Mavzu To’lqin optikasidan geometrik optikaga o’tish Reja Reja O-genderi.orgGeometrik optikaning asosiy qonunlari empirik ravishda yorug'likning fizik tabiati ochilishidan ancha oldin kashf etilgan. Keling, to'rttasini tuzaylik geometrik optikaning qonuni. 1. To'g'ridan-to'g'ri nurning tarqalish qonuni:optik jihatdan bir hil muhitda yorug'lik to'g'ri chiziqda tarqaladi. Ushbu qonunni nuqta yorug'lik manbai bilan yoritganda tanadan tushadigan o'tkir soya tasdiqlaydi. Yana bir misol, uzoq manbadan yorug'lik kichik teshikdan o'tayotganda, tor, to'g'ridan-to'g'ri yorug'lik nurlari hosil bo'ladi. Bunday holda, teshik kattaligi to'lqin uzunligidan ancha kattaroq bo'lishi kerak. 2. Yorug'lik nurlarining mustaqillik qonuni:bitta yorug'lik nurida hosil bo'ladigan effekt boshqa nurlardan mustaqildir. Shunday qilib, bir nechta nurlar qo'llaniladigan sirtning yoritilishi, alohida nurlar tomonidan yaratilgan yoritgichlar yig'indisiga tengdir. Istisno yuqori yorug'lik intensivligida yuzaga kelishi mumkin bo'lgan chiziqli bo'lmagan optik effektlardir. 2. Yorug'lik nurlarining mustaqillik qonuni:bitta yorug'lik nurida hosil bo'ladigan effekt boshqa nurlardan mustaqildir. Shunday qilib, bir nechta nurlar qo'llaniladigan sirtning yoritilishi, alohida nurlar tomonidan yaratilgan yoritgichlar yig'indisiga tengdir. Istisno yuqori yorug'lik intensivligida yuzaga kelishi mumkin bo'lgan chiziqli bo'lmagan optik effektlardir. 3. Nurni aks ettirish qonuni:voqea va aks etgan nurlar (shuningdek, ikkita ommaviy axborot vositasi o'rtasidagi interfeysga perpendikulyar, (tushish tekisligi) perpendikulyarning qarama-qarshi tomonlarida. Yansıtma burchagi da tushish burchagiga teng. 4. Yorug'likning sinishi qonuni:voqea va singan nurlar (shuningdek, ikkita ommaviy axborot vositasi o'rtasidagi interfeysga perpendikulyar, nurning tushish nuqtasida qayta tiklangan) bir tekislikda yotadi (tushish tekisligi) perpendikulyarning qarama-qarshi tomonlarida.
http://genderi.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Geometrik optikaning asosiy qonunlari empirik ravishda yorug'likning fizik tabiati ochilishidan ancha oldin kashf etilgan. Keling, to'rttasini tuzaylik geometrik optikaning qonuni
|
OK asosiy ulanish sxemalari - Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tkazgichlarda kontakt xodisalari. Reja

|
Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tkazgichlarda kontakt xodisalari. Reja
|
bet | 55/56 | Sana | 02.06.2024 | Hajmi | 1,75 Mb. | | #259295 |
Bog'liq Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tOK asosiy ulanish sxemalari. OKlarda doim chiziqli yoki nochiziqli zanjir ko‘rinishidagi chuqur manfiy teskari aloqa bajarilgan bo‘ladi. MTA xossalari OK asosida turli analog va impuls elektron quurilmalar yaratish imkonini beradi.
Bunday sxemalarni ishlash prinsipini tushunish va ularni taxminiy tahlil qilish uchun ideal operatsion kuchaytirgich tushunchasi kiritiladi. Ideal operatsion kuchaytirgich quyidagi xossalarga ega bo‘ladi:
a) kuchlanish bo‘yicha cheksiz katta differensial kuchaytirish koeffitsiyenti KU0;
b) nol siljish kuchlanishining nolga tengligi USIL, ya’ni kirish signallari bir – biriga teng bo‘lganda, chiqish kuchlanishi nolga teng bo‘ladi; demak, OK kirish potensiallari doim bir – biriga teng;
v) kirish toklari nolga teng;
g) chiqish qarshiligi nolga teng;
d) sinfaz signallarni kuchaytirish koeffitsiyenti nolga teng.
OKning differensial ulanishi. 5–rasmda OKning differensial ulanish sxemasi keltirilgan. Kirxgof qonuniga binoan . Bundan v) xossa bo‘lsa, u holda .
; ;
;
5 – rasm.
b) xossaga ko‘ra . Bu yerdan .
Shunday qilib, OKning differensial ulanishi natijasida yuzaga kelgan qurilma ayiruvchi – kuchaytirgich hisoblanadi.
OKning invers ulanishi. Invers ulanishda OKning inverslamaydigan kirishi umumiy shina bilan ulanadi (6 - rasm). v) xossa natijasida . Kirish potensiallari nolga teng, demak
; ;
Real OK uchun bu formulaning qo‘llanilishi kuchaytirish koeffitsiyentini hisoblashda xatolikllarga olib keladi. OKning KU0 va RKIR0 qancha katta bo‘lsa, bu formuladan foydalanish shuncha kichik xatolik beradi. Shunday qilib, KU0=103, R1=1 kOm, R2=100 kOm va RKIR0=10 kOm bo‘lsa, kuchaytirish koeffitsiyentini aniqlashdagi xatolik 9 % ni tashkil etadi, KU0=105 (qolgan kattaliklar o‘zgarishsiz) bo‘lganda - 0,1 % dan kichik.
Kuchaytirgichning chiqish kuchlanishlari kirishga nisbatan teskari fazada bo‘ladi. Bu sxemaning kuchlanish bo‘yicha kuchaytirish koeffitsiyenti rezistor qarshiliklarining nisbatlariga bog‘liq ravishda birdan katta ham, kichik ham bo‘lishi mumkin va deyarli barqaror bo‘ladi.
6 – rasm.
|
| |
n1-соҳа - Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tkazgichlarda kontakt xodisalari. Reja

n1-соҳа
n2-соҳа
n2-соҳа
p1-соҳа
9-rasm. r1-n2 (a) va n1-n2 (b) geteroo‘tishlarning energetik diaramalari.
Masalan, n1 – n2 tuzilma zonalar energetik diagrammasidan, n1 – yarimo‘tkazgich n2 – ga qaraganda tor taqiqlangan zonali bo‘lganida (9-rasm), to‘g‘ri ulanish amalga oshirilsa, injeksiyalanuvchi zaryad tashuvchilar n1 va n2 sohalarning asosiy zaryad tashuvchilari bilan bir xil ishoraga ega bo‘ladi. Shunday qilib, geteroo‘tishlarda bir tomonlama injeksiya bo‘lganligi (noasosiy zaryad tashuvchilar injeksiyasi bo‘lmagani) sababli, elektron asboblar tezkorligini oshirish imkoni yaratiladi.
Nazorat savollari
1. Yarimo‘tkazgichlarning o‘ziga xos xususiyatlarini aytib bering.
2. Yarimo‘tkazgich energetik zonalar diagrammasini tushuntiring.
3. Erkin zaryad tashuvchi (EZT) deb nimaga aytiladi ?
4. O‘tkazuvchanlik elektroni va kovakka ta’rif bering. Ular qanday hosil bo‘ladi?
5. Xususiy o‘tkazuvchanlik deganda nima tushuniladi ? Xususiy yarimo‘tkazgichda EZTlar konsentratsiyasi.
6. Yarimo‘tkazgich xususiyatlariga qanday kiritmalar ta’sir etadi?
7. Akseptor va donor kiritmalarni tushuntiring.
8. Elektron va kovakli o‘tkazuvchanlikka ega yarimo‘tkazgichlarga ta’rif bering.
9. Qanday zaryad tashuvchilar asosiy va noasosiy zaryad tashuvchilar deb ataladi? Ularning muvozanat konsentratsiyalari o‘zaro qanday bog‘langan ?
10. Yarimo‘tkazgichlarda EZTlar konsentratsiyasi temperatura o‘zgarishi bilan nima uchun va qanday o‘zgaradi ?
11. Elektr neytrallik shartini yozing.
12. Zaryad tashuvchilar dreyf toki uchun shartni yozing.
13. Xususiy va kiritmali yarimo‘tkazgichlar temperaturaga qanday bog‘langan?
14. p-n o‘tish deb nimaga aytiladi va u qanday aniqlanadi ?
15. p-n o‘tish to‘g‘ri va teskari siljitilganda uning ichida qanday hodisalar ro‘y beradi ?
16. Injeksiya va ekstraksiya hodisalarini tushuntiring.
17.O‘tishdagi kuchlanish o‘zgarganda injeksiya va ekstraksiya tok-lari qanday o‘zgaradi ?
18. Nima sababdan p-n o‘tish barer sig‘imi deb ataluvchi sig‘imga ega ?
19. Teskari kuchlanish ortganda p-n o‘tishning barer sig‘imi qanday o‘zgaradi?
20. p-n o‘tishning diffuziya sig‘imi nima hisobiga hosil bo‘ladi ?
21. Real p-n o‘tish tuzilmasi ideallashtirilgan p-n o‘tishdan nimasi bilan farq qiladi ?
22. p-n o‘tish toki temperaturaga qanday bog‘liq?
23. p-n o‘tishning qanday teshilish turlari mavjud va ular bir - biridan qanday farqlanadi ?
24. Metall bilan n – turdagi yarimo‘tkazgich to‘g‘rilovchi kontakt hosil qilganda zonalar energetik diagrammasini chizing.
|
Mavzu: To’lqin optikasidan geometrik optikaga o’tish Reja Reja Optik. Yorqinlik - bet 2

|
Mavzu: To’lqin optikasidan geometrik optikaga o’tish Reja Reja Optik. Yorqinlik
|
bet | 2/3 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 6,82 Kb. | | #120282 |
Bog'liq Mavzu To’lqin optikasidan geometrik optikaga o’tish Reja Reja O-genderi.orgShunday qilib, yorug'likning aksini tekislikdan elastik to'pning aks ettirishiga o'xshash deb hisoblash mumkin. Uzoq vaqt davomida yorug'likning ikkita nazariyasi muqobil deb hisoblangan. Biroq ko'plab tajribalar shuni ko'rsatdiki, ba'zi tajribalarda yorug'lik to'lqin xususiyatlarini, boshqalarda esa korpuskulyarni namoyon qiladi. Shuning uchun, XX asrning boshlarida. yorug'lik tabiatan ikki tomonlama ekanligi tan olindi - shundaydir korpuskulyar-to'lqinli dualizm. Shunday qilib, yorug'likning aksini tekislikdan elastik to'pning aks ettirishiga o'xshash deb hisoblash mumkin. Uzoq vaqt davomida yorug'likning ikkita nazariyasi muqobil deb hisoblangan. Biroq ko'plab tajribalar shuni ko'rsatdiki, ba'zi tajribalarda yorug'lik to'lqin xususiyatlarini, boshqalarda esa korpuskulyarni namoyon qiladi. Shuning uchun, XX asrning boshlarida. yorug'lik tabiatan ikki tomonlama ekanligi tan olindi - shundaydir korpuskulyar-to'lqinli dualizm. Ammo to'lqinli optikaning asosiy qoidalari va natijalarini bayon qilishdan oldin, geometrik optikaning elementar qonunlarini shakllantiraylik. Geometrik optika - shaffof muhitda yorug'likning tarqalish qonunlarini va yorug'lik to'lqin xususiyatlarini hisobga olmasdan optik tizimlardan o'tayotganda tasvirlarni qurish qoidalarini o'rganadigan optikaning bo'limi. Geometrik optikada tushuncha kiritiladi nurli nur, nurli energiya oqimining yo'nalishini aniqlash. Bunday holda, yorug'likning tarqalishi yorug'lik nurining ko'ndalang o'lchamlariga bog'liq emas deb taxmin qilinadi. To'lqinli optik qonunlariga muvofiq, nurning ko'ndalang kattaligi yorug'lik to'lqin uzunligidan ancha katta bo'lsa, bu to'g'ri. Geometrik optikani yorug'lik to'lqinining uzunligi nolga intilganda to'lqin optikasining cheklovchi holi deb hisoblash mumkin. Aniqrog'i, geometrik optikani qo'llash chegaralari yorug'lik difraksiyasini o'rganishda aniqlanadi. Bunday holda, yorug'likning tarqalishi yorug'lik nurining ko'ndalang o'lchamlariga bog'liq emas deb taxmin qilinadi. To'lqinli optik qonunlariga muvofiq, nurning ko'ndalang kattaligi yorug'lik to'lqin uzunligidan ancha katta bo'lsa, bu to'g'ri. Geometrik optikani yorug'lik to'lqinining uzunligi nolga intilganda to'lqin optikasining cheklovchi holi deb hisoblash mumkin. Aniqrog'i, geometrik optikani qo'llash chegaralari yorug'lik difraksiyasini o'rganishda aniqlanadi.
|
| |
Innovatsiyalar vazirligi osiyo texnologiyalar universiteti

KIRISH
Oliy ta’lim muassasalarida har bir mutaxassislik
talabalari nazariy
bilimlarni egallash bilan birgalikda amaliyot tajribasini ham to‘plashlari zarur.
Shuning uchun o‘quv rejalarida har bir bosqich yakunida amaliyot o‘tash uchun
soatlar ajratilgan.
Tarix ta’lim yo‘nalishi talabalari bakalavr doirasida arxeologik, etnografik
– o‘lkashunoslik, arxiv, muzey, pedagogik, amaliyotlarni o‘tashlari belgilangan.
O‘quv rejasiga binoan birinchi bosqich talabalari “
Arxeologiya
” fanidan nazariy
bilimlarga ega bo‘lganlaridan keyin, bosqich yakunida uni arxeologik amaliyot
bilan mustahkamlaydilar. Bu amaliyot o‘ziga xos bo‘lib, belgilangan arxeologik
obyektda bevosita amalga oshiriladi.
Arxeologik, me’moriy yodgorliklari va muqaddas
ziyoratgohlari bilan
o‘quv – tanishuv amaliyotini o‘tkazishdan asosiy maqsad
birinchidan
, talabalarni olgan nazariy bilimlarini amaliyot asosida
mustahkamlash;
ikkinchidan
, amaliyot ilmiy faoliyatga mo‘ljallanganligi
sababli,
talabalarni mustaqil tadqiqotga o‘rgatish.
Ushbu maqsaddan kelib chiqqan holda
bir qanchа asosiy vazifalar
belgilanadi.
–
talabalarni arxeologik tadqiqotning alohida uslubi hisoblangan o‘quv –
tanishuv amaliyoti
bilan tanishtirish;
–
arxeologik, me’moriy yodgorliklari va muqaddas ziyoratgohlari bilan
o‘quv – tanishuv amaliyoti davomida qo‘llaniladigan uslublar bilan tanishtirish;
–
talabalarni dars jarayonida olgan nazariy bilimlarini chuqurlashtirish va
ularni o‘zlari to‘plagan ma’lumotlarni nazariy bilimlari bilan solishtirish,
tahlil
qilish va ilmiy xulosalar chiqarishga o‘rgatish;
–
arxeologik ma’lumot yig‘ish uchun talabalarga mavzu va obyekt tanlashni
o‘rgatish;
–
talabalarni ushbu sohа yuzasidan ilmiy tekshirish, izlanish ishlarini olib
borishga qiziqishlarini tarbiyalash, ilmiy tadqiqot ishlarini olib borishni ma’naviy
rag‘batlantirish;
–
talabalarda milliy an’analar, moddiy va ma’naviy qadriyatlarimizga
nisbatan qiziqish, hurmat, e’tibor va faxr-iftixor tuyg‘ularini shakllantirish;
–
talabalarni o‘ziga xos milliy merosimiz, tariximiz va osori-atiqalarimizni
asrash va kelajak avlodga yetkazish ruhida tarbiyalash.
ASOSIY QISM
Qashqadaryo
vohasining asosiy arxeologik, me’moriy yodgorliklari va
muqaddas ziyoratgohlari bilan o‘quv – tanishuv amaliyoti topshiriqlari va ularning
mazmuni
Чиқиш


     
алоқа - Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tkazgichlarda kontakt xodisalari. Reja

|
Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tkazgichlarda kontakt xodisalari. Reja
|
bet | 51/56 | Sana | 02.06.2024 | Hajmi | 1,75 Mb. | | #259295 |
Bog'liq Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tЧиқиш
алоқа
8-rasm. TAli kuchaytirgichning tuzilish sxemasi.
- kuchlanish bo‘yicha TA amalga oshirilganda TA zanjiri sxema chiqishiga yuklama bilan parallel ulanadi (9a-rasm). Bun-da TA kuchlanishi kuchaytirgich RYu yuklamasidagi kuchlanishga proporsional bo‘ladi;
a) b)
U1та
UКУЧ
v) g)
9-rasm. Chiqishda: kuchlanish bo‘yicha (a), tok bo‘yicha (b) va kirishda: ketma-ket (v) va parallel (g) manfiy TA turlari.
- tok bo‘yicha TA amalga oshirilganda TA zanjiri sxema chiqishiga RYu bilan ketma-ket ulanadi (9b-rasm). Buning uchun chiqish zanjiriga maxsus RTA rezistor ulanadi, bu rezistordagi kuchlanish pasayishi RYu yuklamadagi chiqish tokiga proporsional bo‘ladi.
TA zanjirining kuchaytirgich kirishiga ulanish usuliga mos ravishda ketma-ket va parallel TAlarga ajratiladi:
- ketma-ket ulangan TA amalga oshirilayotganda TA zanjiri kuchaytirgichning kirish tomonidan signal manbaiga ketma-ket ulanadi (9v-rasm);
- parallel ulangan TA amalga oshirilayotganda TA zanjiri kuchaytirgichning kirish tomonidan signal manbaiga parallel ulanadi (9g-rasm).
Manfiy TA signallarini kirish zanjiriga uzatish usuliga qarab uning turini quyidagi amaliy maslahatlar yordamida oson aniqlash mumkin. Agar TA signali tranzistor emitteriga (istokiga) uzatilsa, aloqa ketma-ket, agar bazaga (zatvorga) uzatilsa, aloqa parallel amalga oshirilgan bo‘ladi.
Kombinatsiyalashgan (aralash) TA: bir vaqtda ham tok, ham kuchlanish bo‘yicha TA hamda bir vaqtda ketma-ket va paralle TA bo‘lishi mumkin. Turli ko‘rinishdagi manfiy TAga ega kuchaytirgichlarning to‘liq tuzilish sxemasi keltirilgan to‘rtta rasmdan ikkitasini ishlatgan holda hosil qilinadi.
Manfiy TA kuchaytirgich parametrlariga qanday ta’sir ko‘rsatishini ko‘rib chiqamiz.
|
| |
To‘g‘rilagich - Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tkazgichlarda kontakt xodisalari. Reja

To‘g‘rilagich deb o‘zgaruvchan kuchlanishni o‘zgarmasga o‘zgartiruvchi elektron qurilmaga aytiladi. To‘g‘rilagichning asosiy vazifasi – to‘g‘rilagich kirishiga berilgan kuchlanish yo‘nalishi o‘zgarganda, yuklamdan oqib o‘tayotgan tok yo‘nalishini o‘zgartirmay saqlashdan iborat. Yarimo‘tkazgich diodlar asosidagi to‘g‘rilagichlar ulardagi diodlar soni va ulanish sxemalari bilan farqlanadilar. To‘g‘rilagichlarning ba’zi sxemalari bilan tanishamiz.
Yarimo‘tkazgich diod asosidagi, aktiv yuklamaga ulangan, bir fazali, yarim davrli sodda to‘g‘rilagich sxemasi 2-rasmda keltirilgan.
2-rasm. Bir fazali, yarim davrli to‘g‘rilagich sxemasi.
Bir fazali, yarim davrli to‘g‘rilagich kirishidagi o‘zgaruvchan kuchlanishning faqat bitta yarim davrini chiqishiga o‘tkazadi (3.3- rasm).
a)
b)
3-rasm. Bir fazali, yarim davrli to‘g‘rilagich kirshidagi (a) va
chiqishidagi (b) kuchlanishlar diagrammasi.
Bunday to‘g‘rilagich chiqishidagi kuchlanishning o‘rtacha qiymati quyidagi formulaga muvofiq topiladi:
(6)
bu yerda, Um – trasformatorning ikkilamchi o‘ramidagi kuchlanish; T – kirish kuchlanishining davri; ω –signal chastotasi, ω = 2π/T.
Yarim davrli to‘g‘rilagich chiqishidagi signal davri kirish signali davriga, dioddagi maksimal teskari kuchlanish qiymati, kirish kuchlanishining maksimal qiymatiga teng:
. (7)
Ikki fazali, to‘liq davrli to‘g‘rilagich sxemasi 4-rasmda keltirilgan. Rasmda keltirilgan sxema parallel ulangan ikkita bir fazali to‘g‘rilagichlardan tuzilgan.
4-rasm. To‘liq davrli to‘g‘rilagich sxemasi.
Bir fazali to‘g‘rilagichlar transformator ikkilamchi o‘ramlarining yarmidan elektr ta’minlanadilar. Natijada, ikkita qarama-qarshi fazali kuchlanish to‘g‘rilagichlar hosil qilinadi. Bunday to‘g‘rilagich chiqishidagi kuchlanish diagrammasi 5-rasmda ko‘rsatilgan.
Ikki fazali to‘liq davrli to‘g‘rilagichda transformator unumliroq ishlatiladi. To‘g‘rilagich chiqishidagi kuchlanishning o‘rtacha qiymati quyidagi formula bilan topiladi:
UЧИҚ
(8)
T
UТЎҒ
o‘liq davrli to‘g‘rilagich chiqishidagi signal davri yarim davrli to‘g‘rilagichnikiga nisbatan ikki marta kichik bo‘ladi. Har bir dioddagi maksimal teskari kuchlanish qiymati transformator ikkilamchi o‘ramlaridagi maksimal kuchlanish qiymatidan dioddagi to‘g‘ri kuchlanish pasayishining UTO‘G‘ ayirmasiga teng:
(9)
a )
b)
5-rasm. Ikki fazali to‘liq davrli to‘g‘rilagich kirishidagi (a) va chiqishidagi (b) kuchlanishlar diagrammasi.
Bir fazali to‘g‘rilagichning ko‘prik sxemasi (6-rasm) kirish va chiqish kuchlanishlari diagrammasi hamda chiqish kuchlanishining o‘rtacha qiymati to‘liq davrli ikki fazali to‘g‘rilagichnikidek bo‘ladi. Ko‘prik sxemasi uchun maksimal teskari kuchlanish qiymati transformator ikkilamchi cho‘lg‘amidagi kuchlanish qiymatiga teng bo‘ladi.
Bunday to‘g‘rilagich ikki fazali to‘liq davrli to‘g‘rilagichdan farqli ravishda transformatorsiz ishlay oladi. Uning kamchiligi sifatida diodlar soni ikki baravar ortishini ko‘rsatish mumkin.
|
UE sxema - Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tkazgichlarda kontakt xodisalari. Reja

UE sxema. UE ulangan sxemada chiqish toki bo‘lib kollektor toki IK, kirish toki bo‘lib baza toki IB, chiqish kuchlanishi bo‘lib esa, UKE kuchlanishi xizmat qiladi. Shu sabadan UE ulangan sxemaning chiqish xarakteristikalari baza toki IB ning berilgan qiymatlarida IK = f (UKE) bog‘lanishdan iborat (7,b-rasm).
Kollektor tokining baza tokiga bog‘liqligi (8) tenglama orqali ifodalanadi. Ko‘rganimizdek, β va IK0 parametrlar qiymatlari KO‘ qanday ulanganiga bog‘liq. Kollektor sohasining hajmiy qarshiligi rK hisobga olingan holda KO‘dagi kuchlanish ga teng. Natijada, UBE>0 va UKE>0 bo‘lganda ham aktiv rejim amalga oshishi mumkin. Rejimlar almashishi KO‘dagi kuchlanish UKB = 0 bo‘lganda sodir bo‘ladi. Bundan UKE ning izlanayotgan bo‘sag‘aviy qiymati . UBE ning qiymati berilgan baza tokiga muvofiq kirish xarakteristikalardan, IK0 ning qiymati esa (6) tenglamada IK0=0 deb qabul qilinib topiladi, chunki KO‘dagi kuchlanish nolga teng deb berilgan. Natijada,
, ( 7)
bu yerda, β0 – kuchlanish UKB=0 bo‘lgandagi β ning qiymati, IK0 – tok esa, baza tokining berilgan qiymatidagi kollektor toki qiymati.
a) b)
7-rasm. UB (a) va UE (b) ulangan BTning chiqish xarakteristikalari.
Shunday qilib, (7) tenglamalar yordamida berilgan baza toki nuqtalari ordinata o‘qida bo‘sag‘aviy kuchlanish UKE0 ni va abssissa o‘qida kollektor toki IK0 qiymatlarini beruvchi chiziqni chizish mumkin (7-b rasmda punktir chiziq). Baza tokining har bir qiymati uchun soha aktiv rejim sohasiga, UKE < U0KE soha esa to‘yinish rejimi sohasiga mos keladi.
Aktiv rejim uchun chiqish xarakteristikalarni ko‘rib chiqamiz. IB=0 bo‘lganda barcha UKE ≥ 0 qiymatlarda aktiv rejim o‘rinli bo‘ladi, bunda kollektor toki ifoda bilan aniqlanadi.
UKE ortishi bilan, Erli effekti ta’siri natijasida β ning qiymati ortadi. Shuning uchun UE sxemada chiqish xarakteristikalar tikligi UB ulangan sxemaga nisbatan β marta ortib, sezilarli bo‘lib qoladi.
To‘yinish rejimida β va IK0 lar KO‘dagi to‘g‘ri kuchlanishga kuchli bog‘liq funksiyalarga aylanadi. UKB ortishi bilan IK0 tok yo‘nalishini o‘zgartiradi va eksponensial o‘sadi, β qiymati esa injeksiya koeffitsiyenti ning kamayishi hisobiga nolgacha keskin kamayadi. Ushbu omillarning birgalikdagi ta’siri hisobiga kollektor toki UKE kamayishi bilan keskin kamayadi va da nolga teng bo‘lib qoladi ( - emitter tokini uzatishning invers koeffitsiyenti).
UE ulangan BT ning Erli effekti e’tiborga olingan statik chiqish xarakteristikalari 8-rasmda keltirilgan.
8-rasm. UE ulangan BT ning Erli effekti e’tiborga olingan holda chizilgan statik chiqish xarakteristikalari.
Chiqish xarakteristikalar oilasi aktiv rejimda baza toki IB yoki kollektor-baza kuchlanishi UKE ni ortishi bilan UERLI kuchlanishidan chiquvchi to‘g‘ri chiziqlar bilan ifodalanadi.
|
Qattiq disklar - Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ­­­­­­­­­­

|
Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari:
|
bet | 10/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
Qattiq disklar vinchester deb atalib, odatda u sistema blokida joylashtiriladi. Egiluvchan disklar disket deb atalib, asosan bir kompyuterdan boshqasiga ma`lumotlarni ko`chirish uchun ishlatiladi. Disketlarga ma`lumot yozish va undagi ma`lumotni o`qish diskyuritgich (diskovod) qurilmasi yordamida amalga oshiriladi. Vinchester, kompakt disk va disketlardagi ma`lumotlar kompyuter elektr manbasidan uzilgan holda ham saqlanib qoladi. Shu sababli ularni umumiy nom bilan kompyuterning tashqi xotirasi deb ataymiz.
Kompyuterni qulay usulda boshqarish, ba`zi ishlarni osongina bajarish uchun «sichqoncha» deb ataluvchi qurilmani qo`llash mumkin. Odatda, sichqonchadagi chap tugma tanlash yoki buyruq berish, o`ng tugma yordamchi amallar ro`yxatini ochish uchun ishlatiladi. Bu ro`yxat kontekst-menyu deb ataladi. Kompyuterda tayyorlangan rasmlar va matnlar (hikoya, referat va boshqalar)ni «printer» deb ataluvchi qurilma yordamida qog`ozga chop etish mumkin.
|
| |
Ucas scholarship for International Students Recommendation letter for Mr. Isfandiyor Khamrabaev

|
Ucas scholarship for International Students Recommendation letter for Mr. Isfandiyor Khamrabaev
|
Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 14,59 Kb. | | #149412 |
Bog'liq 2. Recommendation letter Karimov A
UCAS Scholarship for International Students
Recommendation letter for Mr. Isfandiyor Khamrabaev
Mr. Isfandiyor Khamrabaev graduated from the Department of Chemistry, Faculty of Natural Sciences, Namangan State University. During his studies, Isfandiyor presented himself as a hardworking and challenging student. He has always been interested in academic study and research, and he is one of my best students. Isfandiyor is a talented and active student and it was a pleasure to have him in classes. He is an honest and capable person. He has always strived to complete his bachelor's study and to be a good specialist in chemistry. He also has good experience in working with computer technologies, office programs, and internet data. I believe that during his studies for the Master's degree in China, he will have the great opportunity to enhance his skills, gaining advanced knowledge and experiences by carrying out top-level academic studies and research.
I recommend Mr. Isfandiyor Khamrabaev strongly to study for a Master's degree at the Shanghai Institute of Materia Medica, through the UCAS Master's Programs for International Students.
With Kind Regards,
Prof. Karimov Abdurashid
Department of Organic Chemistry, Faculty of Natural Sciences
Namangan State University, Namangan, Republic of Uzbekistan
Phone: (+99871)
Mobile: (+99893) 9252255
Email: abdurashika@mail.ru
|
| |
c) Rivojlantiruvchi: O'quvchilarni kompyuter o`yinlarini o`ynash

|
c) Rivojlantiruvchi: O'quvchilarni kompyuter o`yinlarini o`ynash
|
bet | 68/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
c) Rivojlantiruvchi: O'quvchilarni kompyuter o`yinlarini o`ynash ko`nikmasini hosil qilish.
Shakllanadigan kompetensiyalar:
Tayanch kompetensiyalar:
TK1-kommunikativ kompetensiya
TK2-axborot bilan ishlash kompetensiyasi
TK3-o‘zini-o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
TK4- Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi
TK6- Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi
Fanga oid kompetensiyalar:
FK2-Axborotlarni elektron vositalarda qayta ishlash va saqlash kompetensiyasi
FK3-Axborotlarni elektron vositalar orqali uzatish kompetensiyasi
III. Dars turi: Yangi bilim beruvchi
IV. Dars usuli: Interfaol usullardan foydalanilgan an’anaviy dars.
V. Darsning jihozi: Kompyuterlar va ularni qurilmalari, videoproyektor, darslik, tarqatma materiallar, slaydlar.
|
| |
Darsni mustahkamlash va yakunlash

|
Darsni mustahkamlash va yakunlash
|
bet | 11/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
4. Darsni mustahkamlash va yakunlash:
1. Kompyuterning asosiy qurilmalarini ayting?
2. Kompyuterning asosiy qurilmalari qanday vazifalarni bajaradi?
3. Sistema bloki nimalardan tashkil topgan?
5. O'quvchilarni baholash: Faol qatnashgan o’quvchilarni baholash va ularni jurnalga qayd etish.
6. Uyga topshiriq: 11-bet 1-2-3-mashqlarni bajarish.
Ko’rib chiqdim
O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: __________ __________
5-Sinf. 3-dars.
Sana:4,10,11 oktyabr
I. Mavzu: Kompyuterni boshqarish dasturi
II. Maqsad:
a) Ta’limiy: Kompyuterni boshqarish dasturi haqida ma’lumot berish.
b) Tarbiyaviy: Kompyuterning qurilmalari qanday munosabatda bo’lishni o’rgatish.
c) Rivojlantiruvchi: O'quvchilarni kompyuterni boshqarish dasturi bilan ishlash ko`nikmasini hosil qilish.
TK: axborot kommunikatsion texnologiyasidan foydalanishda xorijiy tildagi atamalarni mazmunini tushungan holda uni jarayonga qo‘llash;
FOK: axborot manbalaridan axborotlarni izlab topadi va yig‘a oladi; sodda grafik muharrir va uning imkoniyatlarini biladi; izlab topilgan grafik axborotlarni saqlaydi va foydalana oladi;
|
| |
III. Dars turi - Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ­­­­­­­­­­

|
Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari:
|
bet | 12/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
III. Dars turi: Yangi bilim beruvchi
IV. Dars usuli: Interfaol usullardan foydalanilgan an’anaviy dars.
V. Darsning jihozi: Kompyuterlar va ularni qurilmalari, videoproyektor, darslik, tarqatma materiallar, slaydlar.
VI. Darsning rejasi: 1. Tashkiliy qism (2 minut).
2. O’tilgan mavzuni so’rash (15 minut): Yozma, og’zaki savol-javob.
3. Yangi mavzu bayoni (15 minut).
4. Darsni mustahkamlash va yakunlash (8 minut).
5. O’quvchilarni baholash (3 minut)
6. Uyga vazifa berish (2 minut).
Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism: O’quvchilar bilan salomlashaman, davomatni aniqlayman, agar darsda qatnashmayotgan o’quvchi bo’lsa, sababli yoki sababsiz ekanligini aniqlab jurnalga qayd etib, mavzuga oid plakatlarni ilib qo’yaman.
2. O’tilgan mavzuni so’rash: O’quvchilarga o’tilgan mavzu bo’yicha darslikdagi savollar orqali murojaat etiladi va baholanadi.
1. Kompyuterning asosiy qurilmalarini ayting?
|
| |
З. Dastur deb nimaga aytiladi? 4. Hardware qismiga misollar keltiring?

|
З. Dastur deb nimaga aytiladi? 4. Hardware qismiga misollar keltiring?
|
bet | 17/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
З. Dastur deb nimaga aytiladi? 4. Hardware qismiga misollar keltiring?
5. Software qismiga misollar keltiring? 6. Operatsion sistema nima?
7. Qanday operatsion sistema dasturlarini bilasiz?
3. Yangi mavzu bayoni:
Windows muhitida ishlash uchun papka yoki faylni ochish, yopish, yangi papka hosil qilish, nomini va o’lchamini o’zgartirish, siljitish kabi amallarni bajara olish kerak bo’ladi.
Papka yoki fayl qanday ochiladi? Ish maydonidagi papkalar (masalan, Mening kompyuterim) yoki papkalarga mos yorliqlar ustida, sichqoncha ko’rsatkichini olib borib chap tugmasi ikki marta bosilsa, ish stolida oyna deb ataluvchi ko’rinish hosil bo’ladi. Oyna sarlavha satrining chap tomonida ochilgan fayl yoki papkaning nomi yozilgan bo’ladi, o’ng tomonida esa “Oynani masalalar paneliga o’tkazish”, “Oyna o’lchamini tanlash”, “Oynani yopish” tanlov tugmalari joylashgan bo’ladi. Ochilgan fayl va papkalarga mos tugmalar Masalalar panelida aks etib turadi. Bir oynadan boshqa oynaga o’tish uchun “masalalar” panelidagi mos tugma ustida sichqoncha ko’rsatkichini olib borib chap tugmasini bosish yetarli. Vinchestrlar, fayllar, ko’pgina dasturlar, diskyuritgichdagi disketlar, CD-ROMdagi disklar yuqoridagi usulda ochiladi va ularning mazmuni ham oynada aks etadi.
Yangi papka qanday hosil qilinadi. Ish maydonida papka hosil qilish kerak bo’lsin. Buning uchun ish maydonining bo’sh joyiga sichqoncha ko’rsatkichini olib kelib o’ng tugmachasi bir marta bosiladi. Natijada ish maydonida konteks-menyu ochiladi. Sichqoncha ko’rsatkichini menyuning Hosil qilish (Sozdat) bo`limiga olib kelingach, monitorda Sozdat lavhasi paydo bo’ladi va bu oynadan Papka bo’limi tanlanadi.
|
| |
Kompyuterning qo`shimcha qurilmalarini ayting?

2. Kompyuterning qo`shimcha qurilmalarini ayting?
З. Kompyuterning asosiy qurilmalarining vazifalarini tushuntiring?
4. Kompyuterning qo`shimcha qurilmalarining vazifalarini ayting?
5. Kompyuter qanday ma`noni anglatadi?
6. Kompyuterning asosiy qurilmalaridan biri sistema bloki nimalardan tashkil topgan?
7. Printer va skaner qurilmalarining vazifalari?
3. Yangi mavzu bayoni:
Kompyuterni nima boshqaradi? Kompyuter ishlashi uchun faqat elektr tokining o'zi yetarli emas. U inson tomonidan beriladigan buyruqlar asosida ishlaydi. Ma'lum bir vazifani bajarish uchun kompyuterga beriladigan buyruqlarning tartibli ketma-ketligi, odatda daslur deb ataladi. Ular kompyuterning tashqi xotirasida saqlanadi.
Kompyuterning qurilmalari qattiq qism (Hardware) deb, dasturlar yumshoq qism (Software) deb ataladi. Dasturiar yumshoq qism deb atalishining asosiy sababi shundaki, ularni osongina o'chirish yoki boshqasiga almashtirish imkoniyati bor.
Kompyuterdan samarali foydalana olishimiz uning faqat texnik imkoniyatlarigagina emas, balki ko'proq undagi dasturlarga ham bog'Iiq bo'ladi. Chunki, kompyuterdagi dasturlargina kerakli qurilmalarni ishga tushiradi va bizga matn yozish, rasm chizish, musiqa eshitish, kino ko'rish kabi imkoniyatlarni beradi.
Kompyuterlar uchun hilma-xil dasturlar ishlab chiqarilgan. Ular ichida eng asosiy dastur operatsion sistema hisoblanadi. Kompyuter ishga tushirilganda avvalo operatsion sistema ishga tushadi.
U kompyuter qurilmalari va dasturlarning mutanosib ishlashini ta'minlab, kompyuterda ishlashimizni osonlashtiradi. Operatsion sistemalar juda ko’p bo’lib, WINDOWS 98, WINDOWS XP, LINUX, UNIX, MACHINTOSH shular jumlasida.
Windows nima? Windows inglizcha so`z bo`lib, derazalar, oynalar degan ma`noni anglatadi. Biz o`rganmoqchi bo`lgan WINDOWS XP operatsion sistemasi ishga tushganda monitorda quyidagi ko`rinish aks etadi: Bu ko`rinish Windowsning ish stoli yoki qisqacha ish stoli (Рабочий стол) deb ataladi.
|
VI. Darsning rejasi - Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ­­­­­­­­­­

VI. Darsning rejasi:
1. Tashkiliy qism (2 minut).
2. O’tilgan mavzuni so’rash (15 minut): Yozma, og’zaki savol-javob.
3. Yangi mavzu bayoni (15 minut).
4. Darsni mustahkamlash va yakunlash (8 minut).
5. O’quvchilarni baholash (3 minut)
6. Uyga vazifa berish (2 minut).
Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism: O’quvchilar bilan salomlashaman, davomatni aniqlayman, agar darsda qatnashmayotgan o’quvchi bo’lsa, sababli yoki sababsiz ekanligini aniqlab jurnalga qayd etib, mavzuga oid plakatlarni ilib qo’yaman.
2. O’tilgan mavzuni so’rash: O’quvchilarga o’tilgan mavzu bo’yicha darslikdagi savollar orqali murojaat etiladi va baholanadi.
1. Kompyuter o`yinlarini o`ynashdan asosiy maqsad?
|
c) Rivojlantiruvchi - Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ­­­­­­­­­­

|
Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari:
|
bet | 73/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
c) Rivojlantiruvchi: O'quvchilarni kompyuterning asosiy va qo`shimcha qurilmalari bilan ishlash ko`nikmasini hosil qilish.
III. Dars turi: Yangi bilim beruvchi
IV. Dars usuli: Interfaol usullardan foydalanilgan an’anaviy dars.
V. Darsning jihozi: Kompyuterlar va ularni qurilmalari, videoproyektor, darslik, tarqatma materiallar, slaydlar.
VI. Darsning rejasi:
1. Tashkiliy qism (2 minut).
2. O’tilgan mavzuni so’rash (15 minut): Yozma, og’zaki savol-javob.
3. Yangi mavzu bayoni (15 minut).
4. Darsni mustahkamlash va yakunlash (8 minut).
5. O’quvchilarni baholash (3 minut)
6. Uyga vazifa berish (2 minut).
Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism: O’quvchilar bilan salomlashaman, davomatni aniqlayman, agar darsda qatnashmayotgan o’quvchi bo’lsa, sababli yoki sababsiz ekanligini aniqlab jurnalga qayd etib, mavzuga oid plakatlarni ilib qo’yaman.
2. O’tilgan mavzuni so’rash: O’quvchilarga o’tilgan mavzu bo’yicha darslikdagi savollar orqali murojaat etiladi va baholanadi.
1. Kompyuter nima?
|
| |
Kompyuterda qanday o`yin turlarini bilasiz?

|
Kompyuterda qanday o`yin turlarini bilasiz?
|
bet | 70/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
2. Kompyuterda qanday o`yin turlarini bilasiz?
З. Puzzle (boshqotirmalar) o`yinini o`yaganmisiz?
4. «Scrollers» turidagi kompyuter o`yinlarini o`ynashdan asosiy maqsad?
5. Kompyuter o`yinlari qanday ishga tushiriladi?
3. Yangi mavzu bayoni:
«Puzzle» (pazl) o`yini. Bu o`yin mantiqiy o`yinlar turiga kiradi. Unda bo`laklarga ajratilgan rasmni tiklash kerak bo`ladi. Pazl o`yini «Puzzle» fayli orqali ishga tusiriladi. Uning yorlig`i ko`rinishga ega. U ishga tushirilgach, ekranda o`yinning sarvarag`i hosil bo`ladi. Unda 12 ta rasm tasvirlangan. Rasmlar sichqoncha yordamida tanlanadi. Rasm tanlangach, ekranga o`yin maydoni chiqadi. Unda «3x3» va «4x4» yozuvli ikkita tugma bo`lib, ular yordamida tanlangan rasm 9 (3x3) yoki 16 (4x4) bo`laklarga bo`linadi. Rasm bo`laklari kvadrat shaklidagi maydonda aralashgan holda joylashadi.
Rasm 9 bo`lakka bo`lingan bo`lsin. U holda 9- bo`lak ekranga chiqmaydi. Uning o`rnida bo`sh katak hosil bo`ladi. Bo`sh katak atrofidagi rasm bo`laklaridan birini shu bo`sh katakka siljitish mumkin. Buning uchun sichqoncha ko`rsatkichini shu rasm bo`lagi ustiga olib kelib chap tugmasini bosasiz.
Bunda faqat bo`sh katak yonidagi rasm bo`laklarini vertikal yoki gorizontal yo`nalishda siljitish mumkinligini unutmang. Siljitishning imkoni bo`lmagan rasm bo`lagini siljitishga urinsangiz 1 ball jarima olasiz. Rasmning asl ko`rinishi yodingizdan chiqqan bo`lsa, uni ko`rib olish mumkin. Buning uchun «Rasmni ko`rib olish» tugmasi bosiladi. Rasmning asl ko`rinishi 5 soniya ko`rinib, yana o`chib ketadi. Uni qayta-qayta ko`rish mumkin. Lekin har bir ko`rish uchun 5 baldan jarima olasiz.
|
| |
Kompyuterda qanday dasturlardan foydalangansiz?

2. Kompyuterda qanday dasturlardan foydalangansiz?.
З. Kompyuterning asosiy qurilmalarini ayting?
3. Yangi mavzu bayoni:
1. Klaviatura - bu nima? A) ma’lumotlarni kompyuterga kiritish uchun mo’ljallangan qurilma
B) kompyuterdagi ma’lumotlarni vaqtincha saqlaydigan qurilma C) kompyuterdagi ma’lumotlarni doimiy saqlaydigan qurilma
D) chiqarish qurilmasi
2. Foydalanuvchi ko’zi bilan monitor ekrani orasidagi eng kam masofa qancha bo’lishi lozim? A) 20 sm B) 40 sm C) 60 sm D) 70 sm
3. Kursordan chapda turgan simvolni belgilash klaviaturadagi qaysi tugma orqali bajariladi? A) Shift +→ B) Shift + ← C) Shift + ↓ D) Shift +↑
4. Alt+F4 klavishining vazifasi nima? A) faol oynani yopish B) tasdiqlash C) kursorni satr oxiriga olib borish D) kursorni bir belgi chapga surish
5. Kompyuterda qancha vaqt ishlash lozim? A) 5-10 minut B) 20-25 minut C) 25-30 minut D) 30-35 minut
6. Faylni ko'chirish to'g'ri ko'rsatilgan usulini toping?
A) ko'chiriladigan faylni ajratish, asboblar panelidan Copy asbobini tanlash orqali
|
Darsni mustahkamlash va yakunlash

|
Darsni mustahkamlash va yakunlash
|
bet | 72/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
4. Darsni mustahkamlash va yakunlash:
1. Kompyuter o’yinlarining qanday turlarini bilasiz?
2. O’zingiz bilgan kompyuter o’yinlarini foydali va zararli guruhlarga ajrating?
5. O'quvchilarni baholash: Faol qatnashgan o’quvchilarni baholash va ularni jurnalga qayd etish.
6. Uyga topshiriq: Savollarga javob yozish.O’yinlarning ijobiy va salbiy tomonini yozib kelish
Ko’rib chiqdim
O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: __________ __________
Sana: __. ________ . 201_ yil
5-Sinf. 17-dars.
Sana: ___________ ____________
I. Mavzu: Nazorat ishi
II. Maqsad:
a) Ta’limiy: Kompyuter, kompyuter qurilmalari haqida ma’lumot berish.
b) Tarbiyaviy: Kompyuterning qurilmalariga, xavfsizlik texnikasiga qanday munosabatda bo’lishni o’rgatish.
|
| |
«So`z yasash» o`yini - Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ­­­­­­­­­­

|
Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari:
|
bet | 71/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
«So`z yasash» o`yini. Bu o`yin yordamida so`z boyligingizni sinab ko`rishingiz mumkin. O`yin «Suzuyin» fayli orqali ishga tushiriladi. Uning yorlig`i ko`rinishga ega. O`yin sarvarag`ida 4 ta rasm bo`lib, ularning biri sichqoncha yordamida tanlanadi. Natijada 4x4 o`lchamli o`yin maydonida ustiga harflar yozilgan kvadrat shaklidagi 15 ta katak hosil bo`ladi.
Harf yozilgan kataklarni Pazl o`yinidagi kabi siljitib so`z yasash kerak. Yasalgan so`zni belgilash uchun uning birinchi harfi yozilgan katak ustiga sichqoncha ko`rsatkichini olib kelib, o`ng tugmasi bosiladi. Keyin sichqonchani yasalgan so`z harflari yozilgan kataklar bo`ylab siljitiladi. Natijada ushbu kataklar bo`yalib boradi. Sichqoncha ko`rsatkichi so`zning oxirgi harfi yozilgan katak ustiga kelganda yana o`ng tugmasi bosiladi.
So`zni to`g`ri yasagan bo`lsangiz undagi harflar soniga teng ball olasiz. Yasagan so`zlaringiz o`yin maydonining pastki qismidagi oynada aks etib turadi. O`yin qiziqarli bo`lishi uchun o`yin maydonining o`ng tomonidagi rasm har 10 ball to`plaganingizda almashib turadi.
|
| |
Darsni mustahkamlash va yakunlash

|
Darsni mustahkamlash va yakunlash
|
bet | 67/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
4. Darsni mustahkamlash va yakunlash:
1. Qanday kompyuter o`yinlarini bilasiz?
2. ”Memory” o’yini kompyuter o’yinlarining qaysi turiga mansub?
3. Kompyuter o`yinlarining qanday turlarini bilasiz?
5. O'quvchilarni baholash: Faol qatnashgan o’quvchilarni baholash va ularni jurnalga qayd etish.
6. Uyga topshiriq: 62-bet 2-3-4-savollarga javob yozish.
Ko’rib chiqdim
O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: __________ __________
Sana: __. ________ . 201_ yil
5-Sinf. 16-dars.
Sana: ___________ ____________
I. Mavzu: Kompyuter o`yinlari
II. Maqsad:
a) Ta’limiy: Kompyuter o`yinlari haqida ma’lumot berish.
b) Tarbiyaviy: Kompyuterning qurilmalariga, xavfsizlik texnikasiga qanday munosabatda bo’lishni o’rgatish.
|
| |
-Sinf. 4-dars - Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ­­­­­­­­­­

Oquvchilarda fayl yoki papkani ochish
Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari:
Download
3,99 Mb.
bet
15/75
Sana
01.04.2021
Hajmi
3,99 Mb.
#13848
1
...
11
12
13
14
15
16
17
18
...
75
Bu sahifa navigatsiya:
Oquvchilarda fayl yoki papkani ochish
5-Sinf. 4-dars.
Sana: 18.24.25
oktyabr
I. Mavzu:
Fayl yoki papkani ochish
II. Maqsad:
a) Ta’limiy:
Fayl yoki papkani ochish
haqida ma’lumot berish.
b) Tarbiyaviy:
Kompyuterning qurilmalariga
, xavfsizlik texnikasiga qanday munosabatda bo’lishni o’rgatish.
c) Rivojlantiruvchi:
O'quvchilarda
fayl yoki papkani ochish
ko`nikmasini hosil qilish.
TK:
axborot kommunikatsion texnologiyasidan foydalanishda xorijiy tildagi atamalarni mazmunini tushungan holda uni jarayonga qo‘llash;
FOK: a
xborot manbalaridan axborotlarni izlab topadi va yig‘a oladi
; s
odda grafik muharrir va
uning imkoniyatlarini biladi
; izlab topilgan grafik axborotlarni
saqlaydi va foydalana oladi
;
III. Dars turi:
Yangi
bilim beruvchi
Download
3,99 Mb.
1
...
11
12
13
14
15
16
17
18
...
75
Download
3,99 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari:
Download
3,99 Mb.
«Birinchi» - Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ­­­­­­­­­­

|
Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari:
|
bet | 22/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
«Birinchi» papka nomini «Sinf» nomi bilan almashtiring (qayta nomlash).
«Ikkinchi» papkani ochib, o`lchamini rasmdagidek o`zgartiring.
«Ikkinchi» papkani ish stolining chap yuqori burchagiga siljiting.
«Sinf» nomli papka o`lchamini «Ikkinchi» papka o`lchamiga tenglashtirib yoniga joylashtiring.
4. Darsni mustahkamlash va yakunlash:
1.Yangi papka hosil qilish amalini ko’rsating?
2.Oynani siljitish amalini ko’rsating?
3.Fayl yoki papka nomini o’zgartirish amalini ko’rsating?
5. O'quvchilarni baholash: Faol qatnashgan o’quvchilarni baholash va ularni jurnalga qayd etish.
6. Uyga topshiriq: 24-bet 1-2-4-mashqlarni bajarish.
Ko’rib chiqdim
|
| |
IV. Dars usuli - Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ­­­­­­­­­­

|
Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari:
|
bet | 16/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
IV. Dars usuli: Interfaol usullardan foydalanilgan an’anaviy dars.
V. Darsning jihozi: Kompyuterlar va ularni qurilmalari, videoproyektor, darslik, tarqatma materiallar, slaydlar.
VI. Darsning rejasi: 1. Tashkiliy qism (2 minut).
2. O’tilgan mavzuni so’rash (15 minut): Yozma, og’zaki savol-javob.
3. Yangi mavzu bayoni (15 minut).
4. Darsni mustahkamlash va yakunlash (8 minut).
5. O’quvchilarni baholash (3 minut)
6. Uyga vazifa berish (2 minut).
Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism: O’quvchilar bilan salomlashaman, davomatni aniqlayman, agar darsda qatnashmayotgan o’quvchi bo’lsa, sababli yoki sababsiz ekanligini aniqlab jurnalga qayd etib, mavzuga oid plakatlarni ilib qo’yaman.
2. O’tilgan mavzuni so’rash: O’quvchilarga o’tilgan mavzu bo’yicha darslikdagi savollar orqali murojaat etiladi va baholanadi. 1. Kompyuterni boshqarish dasturini ayting? 2. Kompyuterni qanday qismlarga bo`lamiz?
|
| |
O‘zbekiston Respublikasi Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari agentligi

O‘zbekiston Respublikasi
Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari agentligi
2023-2024 o‘quv yili
I-chorak
choraklik summativ baholash
test savollari.
11-sinf
(Tabiiy fanlar)
1-15 kimyo, 16-30
biologiya, 31-45
ingliz tili
(B-bilish; Q-qo‘llash; M-mulohaza ga oid test savollari)
O‘quvchi F.I.SH)
………………………… ……………………………………………...………………………….
1) (B 2 ball) L-energetik qavatda maksimal nechta elektron
mavjud va ularning orbital
shakli qanday bo‘ladi?
A) 4,
sharsimon
B) 10, sharsimon va gantelsimon
C) 6, sharsimon
D) 8, sharsimon va gantelsimon
2) (B 2 ball) Tabiiy radioaktivlikning bir turi sifatida α-parchalanishda
atom yadrosidan
qanday zarracha va nechta chiqib ketadi?
A) 2 dona proton
B) 2 dona proton va 2 dona neytron
C) neytron, 4 dona
D) 4 dona neytron va 2
dona proton
3) (B 2 ball) Natriy xlorid (kubsimon) kristall panjara tugunlarida 1 ta natriy kationi nechta
tomondan xlor anionlari bilan, 1 ta xlor anioni esa nechta tomondan natriy kationlari bilan
bogʻlangan boʻladi?
A) 4/6
B) 8/4
C) 4/4
D) 6/6
4) (B 2 ball) Eng tashqi qavatidagi s-elektronlari soni nol (ns
0
) bo‘lgan element atomi qaysi
elementlar oilasiga mansub?
A) s
B) p
C) d
D) f
Uzoq sharq dinlari: daosizm, konfutsiylik, sintoizm

|
Uzoq sharq dinlari: daosizm, konfutsiylik, sintoizm
|
bet | 18/75 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #117499 |
Bog'liq Dinshunoslik maruzaUzoq sharq dinlari: daosizm, konfutsiylik, sintoizm
Daosizm qadimgi xitoy falsafasidagi yo‘nalishlardan biri. Er.av. VI-V asrlarda vujudga kelgan. Asoschisi Lao-szi hisoblanadi. Uning g‘oyalari «Dao de szin» kitobida bayon etilgan. Daosizmga ko‘ra tabiat va inson hayoti «ilohiy samoviy qonun» ga bog‘liq emas, balki narsalarning tabiiy yo‘li, qonuni – «dao» ga asoslanadi. «Dao» - «yo‘l» degan ma’noni bildiradi.
Daosizm falsafiy ta’limoti asosida I-III asrlarda daosizm diniy ta’limoti vujudga kelgan. Bu dinga Chjan Dao – lin asos solgan. Daosizm dini urf-odatlari animizm va sehrgarlikka ishonishga asoslangan. Bu dinda uch xudo – Shan di, Lao-szi hamda dunyoning yaratuvchisi Pan gu g‘oyalari ilgari suriladi. V asrdan Daosizm diniy ta’limoti, marosimlari rasmiylashib davlat dini bo‘lib qolgan. Daosizm kohinlari shaxsning axloqiy o‘z-o‘zini takomillashtirish g‘oyasini targ‘ib qilib, dindorlarga uzoq umr ko‘rishning muayyan usullarini taklif qilganlar. Keyinchalik Daosizm Xitoyda o‘z mavqeini yo‘qotib o‘rnini boshqa dinlarga bo‘shatib bergan. Xozir uning tarafdorlari nisbatan ozchilikni tashkil etadi.
Qadimgi Xitoyda Lao-Szi falsafiy ta’limoti bilan deyarli bir davrda Kun-Szi (Konfutsiy – er.av. 551-479) ning falsafiy ta’limoti ham yuzaga kelgan.
Konfutsiyning fikricha, har bir inson jamiyatda o‘zining o‘rnini bilishi kerak. Ya’ni «podsho-podsholik qilishi, xizmatkor-xizmatkorlik, ota-otalik, o‘g‘il-o‘g‘illik qilishi» zarur. Inson taqdirini «osmon» belgilaydi, odamlarning boy yoki kambag‘al, yaxshi yoki yomon kishilarga bo‘linishini o‘zgartirib bo‘lmaydi. Shuning uchun kichik kattaga, pastda turuvchi yuqorida turuvchiga so‘zsiz itoat qilishi lozim. Konfutsiychilik qadimgi Xitoy dinlarida tabiatga, qahramonlarga, ajdodlar ruhiga, arvohiga sig‘inishni qabul qilgan. Bu dinda Osmon oliy xudo deb ta’riflanadi. Inson butun faoliyatini «Osmon» bilan kelishgan holda olib borishi zarur, deyiladi. Konfutsiy aytganidek, «o‘lim va tug‘ilish osmonning hukmi, boylik va farovonlik uning irodasiga bog‘liq». Yangi eraning III asriga kelib konfutsiychilik davlat dini deb e’lon qilinadi, imperator «Osmon o‘g‘li» va bosh kohin deb taniladi. Bu dinda diniy-axloqiy masalalarga, insonparvarlikka alohida ahamiyat berilgan. Ammo bularning hammasi imperator hokimiyatini, zodogonlar hukmronligini mustahkamlashga qaratilgan. Unda «osmon o‘g‘li – imperatorni ota-onadek hurmat qilish, unga itoat qilish oliy burch» deb aytiladi. Kishining hayot maqsadi amaldorga, podshohga xizmat qilishdir deb ko‘rsatiladi.
Konfutsiychilik IX asrda buddizm, XI asrda daosizm ustidan to‘la g‘alaba qozondi.12
|
| |