nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
). Markazlashtirilmagan bo‘lishi tamoyili

|
). Markazlashtirilmagan bo‘lishi tamoyiliBog'liq Inklyuziv ta’lim kursining predmeti, ob’ekti, tamoyillari, maqsad vavazifalari14). Markazlashtirilmagan bo‘lishi tamoyili
Bu tamoilning mazmuni quyidagi ikkita aspekt yordamida ifodalanadi:
A). Inaklyuziv ta’lim xizmatlari umumiy ta’lim tizimining integratsiya qilingan
qismi bo‘lishi kerak.
B). Inklyuziv ta’lim tizimidgi vazifalar mahalliy ta’lim organlariga jaqvobgarlik
va boshqaruvni yuklash uchun markazlashmagan holda olib borilishi kerak va
imkoniyatlar mahalliy sharoitlarga moslashtirilishi lozim.
Optimal integratsiya erishish uchun markazlashtirilmagan bo‘lish muhimdir. Bu
ayniqsa qishloq sharoitlarida ayni muddao bo‘ladi. Inklyuziv ta’limning
vazifalari nogiron bolalarga o‘z ota-onalari balan birga bo‘lish, ularga xuddi
tengdoshlari kabi o‘zlariga yaqin bo‘lgan maktablarda ta’lim olish imkonini
beradi. Bu ularning shaxsiy sifatilarining shakllanishida muhim ahamiyatga
ega. Nogiron bolaning normal rivojlanishiga halaqil berish, nogironlikdan ham
og‘irroq holatlarga olib kelishi mumkin.
Nogiron bolalrga ularga nogiron deb faqatgina nuqson jihatdan
yondashishi emas, balki bu bolalrga har tomonlama yondashish lozim.
Bu esa maxus ehtiyojli bolalar uchun ta’lim masalasini
rejalashtirayotgan uning butun hayoti davomida yuzaga kelishi
mumkin bo‘lgan ehtiyojlini hisobga olgan holda tuzishni talab etadi.
Bundan tashqari inklyuziv ta’limda nogiron boladagi mavjud
nuqonlarni bartaraf etish, korreksiyalash, kompensatsiya qilish bilan
bir qatorda bilim ko‘nikmalarga ega qilish, kasb hunarga o‘rgatish
ishlarini parallel ravishda olib borish talab etiladi. Bu tamoyilning
mohiyatida maxsus ehtiyojli bolalarga ilk yosh davrida erta
yondashish ham yotadi. Maxsus ehtiyojli bolalar ta’limi boshlang‘ich
va o‘rta
-
maxsus ta’limni olishlari blan yakunlanmasligi kerak. Nogiron
|
| |
IV-Bob. Beton strukturasining hosil qilinishi

|
IV-Bob. Beton strukturasining hosil qilinishi
|
bet | 26/38 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 212,72 Kb. | | #112309 |
Bog'liq Beton texnologiyasi o’quv qo’llanma Birinchi-fayllar.org
4. 1. Beton strukturasining shakllanishi
Beton strukturasi beton qorishmasining qotishi natijasida shakllanadi. Uning qoliplashiga sementning tishlashishi va qotishi hal qiluvchi ta’sir ko’rsatadi.
Sement suv bilan aralashtirilgandan so’ng boshlang’ich davrda uch kaltsiyli silikat gidrolizi jarayonida kaltsiy gidroksidi ajralib, to’ydirilgan qorishma hosil qiladi. Bu qorishmada sulfat, gidrooksid va ishqor ionlari, shuningdek oz miqdordagi kremnezem, glinozem va temir moddalari mavjud bo’ladi. Kaltsiy va sulfat ionlarining yuqori kontsentratsiyasi qorishtirishdan keyin qisqa vaqtda kuzatiladi, chunki bir necha daqiqa mobaynida yangi paydo bo’ladigan moddalar – kaltsiy gidrookisi va еttringit cho’ka boshlaydi.
Taxminan bir soatdan keyin gidratatsiyaning ikkinchi bosqichi boshlanadi, unda juda mayda kaltsiy gidrosilikatlarning qoliplashi kuzatiladi. Reaktsiyada faqat sement zarralarining ustki qatlamlarining ishtirok еtishi natijasida qaytadan yuzaga keluvchi gidrat fazalar juda nozik granulometriya bilan harakterlanadi, sement zarralari o’lchami kam o’zgaradi. Yangi paydo bo’lgan moddalar miqdori va zichligining ortishi bilan uning chegaraviy qatlami taxminan 2-6 soat ichida kam suv o’tkazuvchan bo’ladi. Susaygan gidratatsiyaning ikkinchi bosqichini sement gidratatsiyasining «yashirin davri» deb ataladi.
Gidratatsiya jarayonining uchinchi bosqichi kaltsiy gidrookisining qorishmadan kristallashuvning boshlanishi bilan harakterlanadi.
Bu jarayon juda jadal kechadi. Kaltsiy gidrosilikati va еttiringit g’ovaklar orqali o’tuvchi va mayda bo’laklarga ajratuvchi uzun tolalar shaklida o’sib chiqishi mumkin, shu tarzda sement toshining “asosiy” strukturasi shakllanadi.
Gidratatsiya jarayonining to’rtinchi va beshinchi bosqichlari sementning to’liq gidratatsiyalanishuviga qadar sekin davom еtadigan reaktsiyalar bilan harakterlanadi. Bu bosqichlarda paydo bo’lgan g’ovaklarning gidratatsiya mahsulotlari bilan to’ldirilishi natijasida sement toshining g’ovakliligi o’zgaradi. Qotgan sementli tosh strukturasi zichlanadi va oldin paydo bo’lgan еttringit monosulfatga aylanishi mumkin.
Beton xususiyatining o’zgarishi asosan sement gidratatsiyasi bilan belgilanadi, shuning uchun so’ngisi bu qonuniyatlarga hal qiluvchi ta’sir ko’rsatadi. Gidaratatsiya jarayoni yetakchi hisoblanadi va uning kechish yo’nalishi beton strukturasi va xususiyatining o’zgarishini belgilaydi. Boshqa omillar (masalan, beton tarkibi, to’ldiruvchi xususiyati va boshqalar) beton strukturasi va xususiyatiga ta’sir ko’rsatsa-da, ikkilamchi hisoblanadi va muayyan ma’noda ularning sement gidratatsiyasi va sementli toshning strukturasini qoliplashiga ta’siri bilan belgilanadi. Beton xususiyatlari o’zgarishining vaqt ichida asta-sekin susayishi va ularning barqarorlashuvi sement gidratatsiyasi jarayonining borgan sari susayishi bilan ifodalanadi.
|
| |
V-Bob. Og’ir beton tarkibini loyihalash

|
V-Bob. Og’ir beton tarkibini loyihalash
|
bet | 28/38 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 212,72 Kb. | | #112309 |
Bog'liq Beton texnologiyasi o’quv qo’llanma Birinchi-fayllar.org
1. Beton tarkibini aniqlash usulining asosiy qoidalari
Beton tarkibi loyihalanganda ishlatiladigan materiallar o’rtasidagi nisbat shunday topilishi kerakki, natijada, tayyorlash texnologiyasi ham nazarda tutilganda, konstruksiyadagi betonning mustahkamligi, beton qorishmasining harakatchanligi va betonning tejamli bo’lishi (tsement sarfini minimal kamaytirish) kafolatlanishi lozim.
Beton tarkibini aniqlash quyidagilarni o’z ichiga oladi: a) konstruksiyaning turi, qanday sharoitda ishlatilishi va tayyorlanish usulidan kelib chiqqan holda betonga qo’yiladigan talabni belgilash; b) beton uchun material tanlash va ularning xususiyati bo’yicha kerakli ma’lumotni olish; v) betonning birlamchi tarkibini aniqlash; g) namuna uchun qorilgan beton tarkibini tekshirish; d) beton tayyorlashni nazorat qilish; e) tayyorlash vaqti, to’ldiruvchilar xususiyati va boshqa omillar o’zgarganda uning tarkibiga tuzatishlar kiritish.
Beton tarkibini birlamchi aniqlash beton mustahkamligining sement faolligi, suv-sement omili, ishlatiladigan materiallarning sifati, beton qorishmasi harakatchanligining suv sarfi va boshqa omillarga bog’liq bo’lishi asosida amalga oshiriladi.
Beton xususiyatlari va beton qorishmasining uning tarkibiga qay darajada bog’liq еkanligini aniq belgilash uchun, agar imkon bo’lsa, dastlabki sinov ishlari o’tkaziladi. Bu holda tajribani rejalashtirish va uning natijalarini o’rganishning matematik usullarini ishlatish tavsiya еtiladi.
Beton mustahkamligiga qanday talab qo’yilganligi ish chizmalarida ko’rsatiladi. Beton qorishmasining harakatchanligi (bikirligi) konstruksiyaning o’lchami, armaturalarning qalinligi, beton quyish va uni joylashtirish usullaridan kelib chiqqan holda belgilanadi (5. 1-jadval). 5. 1-jadvalda betonning bikirligi standart konus va texnik viskozimetrlarda ko’rsatilgan.
Tarkibidagi sement miqdori yetarli bo’lgandagina beton qorishmasining joylanishi oson bo’ladi. Sement miqdorining belgilangan darajadan kam bo’lishi
beton qorishmasining ajralishi, unda mikro bo’shliqlar paydo bo’lishi va xizmat muddatining kamayishi xavfini oshiradi.
Beton qorishmasining harakatchan va mustahkam bo’lishiga talablar
|
| |
- 
amaliy koʻnikma - Ushbu kitob aqsh xalqaro taraqqiyot agentligi (usaid) orqali Amerika xalqining

|
Ushbu kitob aqsh xalqaro taraqqiyot agentligi (usaid) orqali Amerika xalqiningBog'liq 8 SINF INFORMATIKA1-
amaliy koʻnikma
Maʼlumot kiritish
Diqqat qiling!
Ushbu
xizmat qiladi.
Maslahat:
ushbu qismda ajoyib
maslahatlar berib boriladi.
sayt http://info.cern.
ch boʻlgan.
U 1991-yil 6-avgustda
ishga tushgan.
qismda ehtiyotkorlik choralari
yuzasidan muhim maslahatlar
beriladi.
DIQQAT QILING!
Internetdan tasvir
yuklab olayotganda
ehtiyot boʻling. Siz
kirishni istagan
saytlar xavfsiz
ekanini tekshiring.
Masala:
ushbu qismda hal etish uchun mavzudan tashqari
bilimlarga ega bo„lishni talab etuvchi qiyinroq masalalar
beriladi.
Masala
Ssenariy:
bu – ushbu modulda oʻrgangan barcha bilimlaringizni
hayotiy vaziyatlarda amaliyotga tatbiq etishga yordam beruvchi
vazifalar berilgan qismdir.
Ssenariy
Ajoyib super qahramonlar!
Ehtiyot boʻling!
Ushbu
qismda elektron xavfsizlik
boʻyicha muhim maslahatlarni
oʻz ichiga oladi.
Ehtiyot boʻling!
Internetdan
qidiruv uchun
foydalanganingizda
faqat ishonchli
veb-saytlardan
foydalaning.
5
Maslahat
“Encyclopaedia
roʻyxatidan
Router:
komponent.
Maqsadli dasturlash
1
Bu modulda quyidagilarni bilib olasiz:
1
Abstraksiya yordamida interfaol dasturni rejalashtirish
2
Tanlash, ma‟lumotlarni kiritish va natijani chiqarish yordamida interfaol dasturni
yaratish va tekshirish
3
Maʼlumotlarni kiritish va tanlashdan foydalanadigan interfaol dasturning natijasini
taxmin qilish
4
Tanlash, maʼlumotlarni kiritish va natijani chiqarish yordamida interfaol dasturni
yaratish va rasmiy tekshirish
5
Birdan ortiq xatoni oʻz ichiga olgan qisqa interfaol dasturni tuzatish (debaglash).
Bu modul yakuniy loyihani amalga oshirishga yordam beradigan amaliy ko„nikmalarni
rivojlantiradi va Scratch yordamida virtual jonivorga gʻamxoʻrlik qiladigan oʻyinni yaratishga
yordam beradi. Oʻyinda jonivor och qolib yoki zerikib ketmasligi uchun oʻyinchi uni oziqlantirishi
va oʻynashi kerak!
Oʻyin yaratishni boshlashdan oldin uni qanday rejalashtirish, loyihalash, yaratish va tekshirish
oʻrganiladi. Oʻyinni rejalashtirishdan oldin Scratchda yangi koʻnikmalarni oʻrganish kerak. Bunday
amaliy koʻnikmalar yakunda oʻyinning bir qismi sifatida ishlatiladi.
|
| |
borasida bir qancha jahon miqiyosida dekloratsiyalar va

2). Inklyuziv ta’limning barcha uchun ochiq bo‘lishi tamoyili
O‘tgan yigirma yil davomida maxsus ehtiyojli bolalrni
umumta’lim muassasalari tizimida o‘qitish borasida
sezilarli
ishlar amalga oshirildi. Ammo inklyuziv ta’limi tizimini joriy qilish
asosan shaharlar miqiyosida bo‘lib qishloqlardagi hududlarda
hali-
hamon maxsus ehtiyojli bolalar ta’limdan chetda qolib
ketmoqda yoki qishloqlardagi ota-onalar
nogiron farzandini
shaharlardagi maxsus muassasalarga qatnashlarini ta’minlash
uchun qiyinchiliklarga duch kelmoqdalar. Shuning uchun ham
maxsus ehtiyojli bolalarni inklyuziv ta’limga jalb etish barcha
hududlarda barcha maxsus ehtiyojli
bolalarni qamrab olgan
bo‘lishi ta’minlanishi lozim.
“Bog‘lanish”
-
bu so‘zning zaminida
-ommaviy binolarning sifati,
ayniqsa
nogiron bolalar uchun maktablarga kirishning oson bo‘lishi kabilar
yotadi. Bola maktab binosiga (zinapoyalar aravachada yurishga
moslashtirilmaganligi sababli) kira olmaganmi yoki
maktab xojatxonasi
aravachada harakatlanuvchilarga moslashtirilmaganligi uchun oddiy
maktabdan chiqarib tashlamasligi kerak. Bu kabi qulayliklarni yaratish
unchalik katta mablag‘ talab qilmaydi. Yangi maktab binosi nogiron
bolalarning ehtiyojlarini e’tiborga olgan holda rejalashtirilgan paytdan
boshlab qurilishi kerak. Alatta nogiron bolalar uchun yaxshi bo‘lgan
qulayliklar normal rivojlanishdagi bolalar
uchun hech bir muammo
keltirib chiqarmaydi. Jismonan bog‘lanishlarni yaratish inklyuziv
ta’limning asosiy muammolarini hal etishga xizmat qiladi.
bolalarning kasb- - Inklyuziv ta’lim kursining predmeti, ob’ekti, tamoyillari, maqsad vavazifalari

6). Inklyuziv ta’limda moslashuvchanlik tamoyili
Bu tamoyilning mazmuni shundaki, o‘quv reja, dastur va
darsiliklar maxsus ehtiyojli bolalarning imkoniyatlariga
moslashuvchan bo‘lishi kerak. Bolaning maxsus ta’limga
bo‘lgan ehtiyojlari har qanday
integratsiya faoliyatining
asosini tashkil etishi kerak. Shaxs ehtiyojlarining
darajalari va turlari har xil bo‘lganligi tufayli bunday
faoliyatlar moslashuvchan o‘zgaruvchan bo‘lishi talab
etiladi.
7). Malakaviylik tamoyili
Maxsus ehtiyojli bolalar
inklyuziv tarzda
o‘qitilayotgan sinflarda yuhori malakali
o‘qituvchilarning dars berishi talab etiladi. Bundan
tashqari inklyuziv sinf o‘qituvchisi defektlogiya
sohasi bo‘yicha ham malaka oshirgan bo‘lishi
kerak.
- jadval - Beton texnologiyasi o’quv qo’llanma Birinchi qism

Bikirlik, s
|
Harakatchanlik,sm
|
Sement sarfi quyidagicha bo’lganda, kg/m3
suvga bo’lgan talabchanlikning kamayishi, %
|
500
|
400
|
300
|
-
|
10-12
|
15
|
12
|
10
|
-
|
5-7
|
12
|
10
|
8
|
20-30
|
-
|
10
|
8
|
6
|
30-100
|
-
|
8
|
6
|
-
|
Beton qorishmasining harakatchanligi vaqt o’tishi bilan sement va suvning o’zaro fizik-kimyoviy ta’sirlashuvi natijasida kamaya boradi. Xususan bikir beton qorishmasining qulay to’shaluvchanligi yomonlashadi, shuning uchun bunday qorishmani imkoniyat darajasida tezroq qoliplarga yoyish zarur. Betonning tarkibini aniqlashda berilgan beton qorishmasining harakatchanligidan kelib chiqqan holda suv sarfi aniqlanadi. Buning uchun beton qorishmasining harakatchanligi suv sarfi va boshqa omillarga nisbatan bog’liqligi qo’llaniladi. Taqriban suv sarfini tajribalar asosida, keyinchalik beton tarkibini tekshirish uchun qorishma tayyorlab, sinab ko’rib olingan jadvallar va grafiklar (3. 7-rasm) bo’yicha tanlash mumkin.
Qum va shag’alning suvga bo’lgan talabidan kelib chiqib (Sq va Ssh), turli omillarning ta’sirini kengroq inobatga olish mumkin.
3. 7-rasm. Portlandtsement, o’rtacha yiriklikdagi qum (suvshimuvchanligi 7%) va yirik donador shag’aldan tayyorlangan plastik (a) hamda bikir (b) beton
qorishmasining suvshimuvchanlik grafigi (V, l/m3-S, l/m3)
1 - 80 mm; 2 - 40 mm; 3 - 20 mm; 4 - 10 mm; J1 - texnik viskozimetr bo’yicha qulay joylashuvchanlik; J2 - aynisi, B. G. Skarmtayev usuli bo’yicha.
Еslatma: 1. Agarda 7% dan ortiq suvshimuvchanlikka еga bo’lgan mayda qumdan foydalanilsa, suv sarfini har bir foyizi uchun 5 l. dan orttiriladi: suvshimuvchanligi 7% dan kam bo’lgan yirik qum qo’llanganda, suv sarfini har bir foyizi uchun 5 l. dan kamaytiriladi.
Chaqilgan tosh qo’llanilganda suv sarfini 10 l. ga orttiriladi.
Putstsolan sementlar qo’llanilganda suv sarfini 15-20 l. ga orttiriladi.
Sement sarfi 400 kg dan ortganda har 100 kg sement uchun 10 l. dan suv sarfi orttiriladi.
|
Kirish. Qatorlarning absalyut va shartli yaqinlashuvchiligi

|
Kirish. Qatorlarning absalyut va shartli yaqinlashuvchiligi
|
bet | 1/5 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 12,41 Kb. | | #145700 |
Bog'liq Kirish. Qatorlarning absalyut va shartli yaqinlashuvchiligi.
Kirish. Qatorlarning absalyut va shartli yaqinlashuvchiligi. Ishorasi almashinuvchi qatorlar
MAVZU. Shartli yaqinlashuvchi qatorlar. Riman teoremas
Kirish.
1.Qatorlarning absalyut va shartli yaqinlashuvchiligi.
2.Ishorasi almashinuvchi qatorlar.
3.Qatorlarning absalyut va shartli yaqinlashuvchanligiga doir misollar.
Xulosa .
Adabiyotlar ro`yxati.
Kirish.
Prezident I.Karimovning Respublikamizda uzluksiz ta’lim tizimini joriy etishning ilmiy-nazariy asosi bo‘lgan «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonun va «Kadrlar tayyorlash milliy dasturi» qabul qilingan Oliy Majlisning 1997 yil 29 avgustdagi IX sessiyasida so‘zlagan nutqida o‘qituvchilarning shaxsi va kasbiy tayyorgarligidagi qator kamchiliklar, jumladan, o‘qituvchilarning o‘quvchilarga zamonaviy bilim berishiga imkon yaratadigan zamonaviy bilim, ko‘nikma va malakalarga ega emasligi, o‘qituvchi ta’lim-tarbiya jarayonida yakka hokim ekanligi, pedagogik munosabatlar avtoritar prinsipga asoslanishi, o‘qituvchi va o‘quvchilar o‘rtasidagi munosabat majburiy itoatkorlikka asoslanganligi, o‘quvchilarda ongli intizomni vujudga keltirishga e’tibor berilmayotganligi, o‘quvchilarning bilish faoliyati esa bilim va ko‘nikmalarni reproduktiv darajada o‘zlashtirishga qaratilganligi, o‘quvchilarning faoliyati erkin va mustaqil fikrlashga yo‘naltirilmayotganligi ta’kidlanib, ularni bartaraf etish dolzarb muammo ekanligi qayd etilgan.
Matematik fanlarni o‘qitish sifati hammadan avval o‘qituvchining ilmiy metodologik tayyorgarligiga bog‘liqdir.
Akademik litsey, kasb-hunar kollejlarining hozirgi kundagi ta’limning zamonaviy texnik vositalari bilan jihozlanishi yaxshi yo‘lga qo‘yilgan. Bundan tashqari uyda, kutubxonalarda, kompyuter klublarida kompyuter savodxonligini takomillashtirayotgan yoshlar kundan-kunga ko‘payib bormoqda.
Biz bu mavzuda absolyut va shartli ya qinlashuvchi qatorllar haqida bazi bir ko’rsatmalar, ta’rif, teoremalar keltirib o’tdik, undan tashqari
Mavzuga doir misollar ham ko’rsatilgan
|
| |
Октябрь 2020 22-қисм - Октябрь 2020 22-қисм

22
Октябрь 2020 22-қисм
Тошкент
ИННОВАЦИОННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ В ДИСЦИПЛИНАХ БИОЛОГИИ
Таджибаева Дилафруз Рахмонбердиева.
(ассистент Ферганского филиала
Ташкентской медицинской Академии )
Телефон: +998916581185
dilytadjibaeva@gmail.com
Аннотация: В данной статье отражены применение информационных и коммуникаци-
онных технологий которые обеспечивают быстроту получения необходимой информации,
проведение качественно нового, динамичного и информативного, типа урока, широкий
спектр наглядных пособий а также повышение интереса к предмету.
Октябрь 2020 22-қисм - Октябрь 2020 22-қисм

|
Октябрь 2020 22-қисмBog'liq 22.Biologiya yonalishi 1 qismОктябрь 2020 22-қисм
Тошкент
orqasidan o‘tirganlarga ko‘rsatadi.O‘tirgan o‘quvchilar shu rasmga tegishli tushunchalarni ayta
boshlaydi.Doskadagi o‘quvchi rasmda nima tasvirlanganligini topadi.
“Munozara”o‘yini. Munozara o‘tkazish mavzusi aniq bo‘lishi kerak. Biologiyadan “Orol
dengizini saqlab qolish” ekologik muammosi tarixidan tanlangan muammo qismlarga ajratilib 15-
20 ta qisqa savollar o‘quvchilarga berilib, sinf o‘quvchilari 3-4 kishidan guruhlanadi. Guruhlarning
savollarga javobi muhokama etiladi va munozara boshlanadi. Munozarada har bir guruh a’zosi
qo‘yilgan muammolar haqida o‘z fikrini bayon etish huquqiga ega. Boshlovchi va 3 kishidan
iborat ekspert guruhi barcha javoblarni tahlil qilib, eng maqbul javob variantlarini aniqlaydi va
muammoni hal qilishning optimal varianti aniqlanib, munozaraga yakun yasaladi.
“Xayoliy sayohat” o‘yini. Ta’limning bu o‘yini biologiya, geografiya, til adabiyot va boshqa
fanlarda qo‘llanilishi mumkin. O‘simlik yoki hayvonlar tarqalgan biogeografik viloyatlarga
xayolan sayohat qilib, uni yozma tarzda yozish talab etiladi. Ishtirokchi o‘zi mustaqil o‘sha joyni
yozma tasvirlashi kerak. Kimning yozma tasvirlashi mazmunan yuqori saviyada yozilgan bo‘lsa,
u g‘olib hisoblanadi.
Biologiya - darslarini hayotga bog‘lash, ularni qiziqarli va ijodiy tashkil etish bosh maqsaddir.
Bunda asosiy rolni biologik o‘yinlar egallaydi. Biologik o‘yinlar nihoyatda xilma xil bo‘lib,
darsda va darsdan tashqari mashg‘ulotlarni qiziqarli bo‘lishida o‘quvchilarning fanga bo‘lgan
qiziqishlarini oshirishda qulay va samarali vositalardan biri hisoblanadi. Biologiya darslarida
ana shunday zamonaviy pedagogik texnologiyalarga asoslangan interfaol metodlarni qo‘llash
natijasida o‘quvchilarning fanga bo‘lgan qiziqishlari ortadi, mustaqil o‘qib o‘rganish, jamoa bo‘lib
ish olib borish sifatlari ortadi.
Xulosa qilib aytganda, innovatsion texnologiyalardan foydalanib o‘tilgan darsda o‘quvchilar
o‘z qobiliyatlari va imkoniyatlarini namoyish qilishga erishadilar, jamoa bilan ishlash malakasiga
ega bo‘ladilar, o‘zgalar fikrini hurmat qilishni o‘rganadilar. Bu esa, darsning samaradorligini
oshirib, ta’lim sifatini kafolatlashga xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1. Uzviylashtirilgan Davlat ta’lim standarti va oquv dasturi; Biologiya,- Toshkent-2010.
2. J. O‘. Tolipova, M.T.Umaraliyeva. “Botanika darslari”. “O‘qituvchilar uchun metodik
qo‘llanma”. Toshkent 2011 yil.
3. Tolipova J.O. Biologiyani o‘qitishda pedagogik texnologiyalar. O‘quv qo‘llanma. Toshkent
2004
|
| |
Aligned - nusxa olingan sohani sichqoncha harakatidan keyin 
 
o’zgarishi 
  
Use All Layers

|
Aligned - nusxa olingan sohani sichqoncha harakatidan keyin
o’zgarishi
Use All Layers
|
bet | 8/16 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 2,37 Mb. | | #99233 |
Bog'liq rasrerAligned - nusxa olingan sohani sichqoncha harakatidan keyin
o’zgarishi
Use All Layers optciyaci sehrli tayoqchaning soha tanlaganligi hamma qatlamlarga tegishli yoki faqat asosiy bo’lgan qatlamga tegishligini ta`minlaydi
9-mavzu: O‘chirg‘ich
O’chirgich - Eraser (lastik) - [E] - asosiy qatlamda rasm o’chirish. Shift tugma yordamida sichqonchani bosib nuqtalarni bir-biri bilan bog’lash ham mumkin.
Orqa rangni o’chirgichi - Background Eraser (lastik fona) - [E] - faqat orqa rangni o’chirish.
Sehrli o’chirgich - Magic Eraser (volshebnыy lastik) - [E] - o’xshash rangli sohalarni o’chirish.
Xususiyatlar satrida quydagilar faol bo’ladi:
O’chirgich holatlarini tanlash - mo’yqalam (Paintbrush - kist), aerograf (Airbrush - aerograf), qalam (Pensil - karandash), blok (Block - blok).
Blok holatida sichqoncha kursori 16x16 piksel kvadrat ko’rinishida bo’ladi. Blok kattaligi hech o’zgarmaydi, shuning uchun rasmni 1600% masshtabida
ko’rganimizda ushbu blok rasmning 1 piksel kattaliga teng bo’ladi.
Tolerance sezuvchanligi - rang o’chirishda sezuvchanligini
o’zgartirish
Protect Foreground Color oldingi rang o’chirilishidan himoyalanish.
O’chirish yo’li (Limits) - faqat cheklangan soha ichida,
(Discontiguous) bir xil rangli, (Contiguous) mo’yqalam o’rtasidagi rangli, (Find
Edges) o’xshash rangli chegaralari.
Sampling O’chiriladigan rang tanlash holatini o’zgartirish.
Anti-Aliased Chegaralarni yoyilishi - o’chiriladigan soha chegaralar holatini o’zgartirish.
Use All Layers optciyaci sehrli o’chirgich tasiri hamma qatlamlarga tegishli yoki faqat asosiy bo’lgan qatlamga tegishligini ta`minlaydi
|
| |
-qavatni tushiring va 2-qavatni yarating

|
-qavatni tushiring va 2-qavatni yarating
|
bet | 14/16 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 2,37 Mb. | | #99233 |
Bog'liq rasrer1-qavatni tushiring va 2-qavatni yarating
Bizga kerak "1-qavat" qora va oq rangda bo'ling. Buning uchun uni tanlang, yuqori menyuda "rasm" yorlig'iga o'ting, "sozlamalar" va "desaturate" tugmasini bosing. Endi keling takroriy "1-qavat"Nusxasiga "2-qavat" nomini beramiz. Buning uchun biz ushbu yangi qatlam ranglarini teskari yo'naltiramiz buyruq turi + io boshqarish (Mac) + i (Windows). Agar sizda salbiy tasvir bo'lsa, aralashtirish rejimini o'zgartirish. Buni yuqoridagi rasmda ko'rsatilgan menyuda qilishingiz mumkin, ranglardan qochish variantini tanlang. Rasm butunlay bo'sh bo'ladi, lekin xavotir olmang, keling uni tuzataylik!
Xiralashgan Gauss filtrini qo'llang O'sha "2-qavat" biz murojaat qilamiz loyqa filtr. Yorliqqa o'ting "filtr" Yuqori menyuda bosing "Blur" va "Gaussian blur" -ni tanlang. Imkoningiz bor joyda kichik oyna ochiladi O'zgartirish ning qiymatlari radio. Siz bergan qiymat qanchalik baland bo'lsa, chizilgan rasm shunchalik ko'p tafsilotlarga ega bo'ladi. Shunday qilib Men uni ko'proq chap tomonga qoldirishni afzal ko'raman, 8 da, bu qalam chizish effektini kuchaytirish uchun. Yonish vositasi bilan yakuniy aloqalar
Bizda mavjud narsalar chizmaga o'xshaydi, ammo natijani yanada yaxshiroq qilish uchun bir qadam oldinga boramiz. Asboblar panelida biz topamiz Yonish vositasi. Asbob parametrlari menyusida siz cho'tkaning turini va hajmini o'zgartirishingiz va ta'sir qilish darajasini sozlashingiz mumkin. Sizga a ni tanlashingizni maslahat beraman tarqoq dumaloq cho'tka, katta va ushlab turing a ta'sir qilish darajasi 20 dan 25% gacha. Endi keling tasvirning aniq joylarini bo'yash, bu bilan biz a soya effekti bu rasmning ko'rinishini yaxshilaydi. Menda sochlar, burunlar, ko'zlar, jag'lar bo'yalgan Yakuniy natija haqida nima deb o'ylaysiz? Agar siz fotosuratlaringizga badiiy ta'sir ko'rsatish uchun hiyla-nayranglarni o'rganishni davom ettirmoqchi bo'lsangiz, bizning o'quv qo'llanmamizni ko'rishingiz mumkin.
|
| |
-mavzu : Belgilash texnikasi va uskunalari

|
-mavzu : Belgilash texnikasi va uskunalari
|
bet | 4/16 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 2,37 Mb. | | #99233 |
Bog'liq rasrer4-mavzu : Belgilash texnikasi va uskunalari
Dasturda ishlash uchun yordamchi ish qurollar sohasidagi tugmalar bilan tanishaylik. U ekranning chap tomonida joylashadi. Agar u ekranda
yo'q bo'lsa u xolda Windows (Okna) menyusidagi Panel Instrumentov -
Toolbox buyruqni ishga tushirishimiz ker UJ To’rtburchak soha tanlash - Rectangular marquee (turburchakli soha) [M] - ish sohasidagi faol qatlamda to’rtburchak sohani tanlash.
Aylana soha tanlash - Elliptical marquee (elliptik soha) - [M] - ish sohasidagi faol qatlamda ellips sohani tanlash.
LmJ Alohida satr soha tanlash - Single row marquee (piksellar satri) - [M] ish sohasidagi faol qatlamda bitta satrga teng sohani tanlash.
LLJ Alohida ustun soha tanlash - Single column marquee (piksellar ustuni)
[M] - ish sohasidagi faol qatlamda bitta ustunga teng sohani tanlash.
Tanlangan sohaga qo’shimcha soha qo’shish uchun SHIFT tugmasini bosib turib ushbu tugmadan qayta foydalanamiz. Agar esa ALT tugmasidan foydalanib soha tanlasak, u holda tanlangan sohadan olib tashlash ma'nosini bildiradi.
Xususiyatlar satrida quyidagilar faol bo’ladi:
SHIFT va ALT - tugmalar harakatlariga o’xshash holatlarni tanlash
Feather - sohasi yordamida tanlangan soha chegaralarini qalinligi.
Style - sohasi yordamida tanlash holatini tanlaymiz.
Normal - cheksiz soha, Constrained Aspect Ratio - yonlari ko’rsatilgan proportciyalardagi soha tanlash, Fixed size - yonlari ko’rsatilgan kattaligidagi soha tanlash.
Ranglar oralig'idan qanday foydalanish haqida qisqacha algoritm
Ishlar boshqacha ekanligi aniq, shuning uchun ko'plab sozlamalar mavjud. Ammo o'rganish jarayonida tanlash ob'ekti fonga qarama-qarshi bo'lgan rasmni olishga harakat qiling, aks holda bu buyruqdan unchalik ma'no bo'lmaydi.
|
| |
O'xshashliklar - Tbta va dt kafedrasi

|
Tbta va dt kafedrasi
|
bet | 8/10 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #243589 |
Bog'liq TFTP O'xshashliklar:
Fayl uzatish: SFTP ham, TFTP ham fayllarni tarmoq orqali uzatish uchun ishlatiladi, garchi ular funksionalligi va uzatishi mumkin bo'lgan fayl turlari jihatidan farq qiladi.
Tarmoqqa ulanish: SFTP ham, TFTP ham fayllarni uzatish uchun tarmoq ulanishini talab qiladi va ular LAN, WAN va internet kabi bir xil tarmoq turlari orqali ishlatilishi mumkin.
Fayl uzatish rejimlari: SFTP ham, TFTP ham har xil turdagi fayllarni uzatish imkonini beruvchi ikkilik va ASCII fayl uzatish rejimlarini qoʻllab-quvvatlaydi.
Portativlik: SFTP ham, TFTP ham portativ protokollardir, ya'ni ular turli platformalarda va operatsion tizimlarda ishlatilishi mumkin.
Xatolarni boshqarish: SFTP ham, TFTP ham fayllarni uzatish paytida xatolarni aniqlash va ularga javob berishga imkon beruvchi xatolarni qayta ishlash qobiliyatiga ega.
2-jadval. SFTP va TFTP o'rtasidagi farqlar:
S.No
|
SFTP
|
TFTP
|
1.
|
Bu Secure Shell File Transfer Protocol-ning qisqartmasi.
|
Bu Trivial File Transfer Protocol-ning qisqartmasi.
|
2.
|
U 1997 yilda Tatu Ylonen tomonidan asos solingan.
|
U birinchi marta 1981 yilda standartlashtirilgan.
|
3.
|
U ikkita so'nggi nuqta o'rtasida fayllarni uzatish uchun xavfsiz kanalni ta'minlaydi.
|
U fayllarni mijozdan serverga va serverdan mijozga o'tkazish yo'lini taqdim etadi.
|
4.
|
U 22-raqamli portda ishlaydi.
|
U 69-raqamli portda ishlaydi.
|
5.
|
U ma'lumotlarni uzatish uchun shifrlash va autentifikatsiyani ta'minlaydi
|
U shifrlashni ham, autentifikatsiyani ham ta'minlamaydi.
|
6.
|
U o'tkazish rezyume usulini qo'llab-quvvatlaydi.
|
Lockstep usulini qo'llab-quvvatlaydi.
|
7.
|
U FTP protokolidan foydalanadi, ammo xavfsizroq usullarda.
|
TFTP kichik fayllarni uzatish uchun UDP protokolidan foydalanadi.
|
8.
|
U IPv6 HTTP protokollarini qo'llab-quvvatlaydi.
|
U bunday protokollarni taqdim etmaydi.
|
|
| |
I BOB. Protokollar haqida ma’lumot

|
I BOB. Protokollar haqida ma’lumot
|
bet | 2/10 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #243589 |
Bog'liq TFTPI BOB. Protokollar haqida ma’lumot
Internet protokollari
Protokollar.Protokol qoidani belgilaydi. Bu qoida asosida ikkita dastur yoki ikkita kompyuter birgalikda xarakatlanadi. Ayrim protokollar ma'lumotlar xarakatini boshqaradi, ayrimlari xabarlar butunligini tekshiradi, yana birlari esa, ma'lumotlarni bir formatdan boshqasiga o’tkazadi.
Internet bo’ylab yuborilgan xar bir axborot protokol orqali kamida uch daraja bo’ylab o’tadi:
Tarmoq daraja - bunda xabarni bir joydan ikkinchi joyga yetkazish kuzatib boriladi;
transport daraja - bunda uzatiladigan xabarlar butunligi kuzatiladi;
amaliy darajada - xabarlarning kompyuter formati kishining ma'lumotni qabul qilishi uchun qulay ko’rinishga o’zgaradi.
Internetda ikkita asosiy protokoldan foydalaniladi:
IR (Internet Rrotocol)-tarmoqlararo protokol, ma'lumotlarni aloxida paketlarga ajratadi. U qabul qiluvchining manzili (IR - manzil) bo’lgan sarlavxa (nomlanishini) ta'minlaydi. Ularning belgilangan punktga to’g’ri ketma-ketlikda yetib borishi protokol bilan kafolatlanmaydi. Ushbu protokolning muxim vazifalaridan biri - bu marshrutlash (Internet bo’yicha yo’l tanlash. Paketlar shu yo’l bo’ylab o’zatiladi.). IR protokolni mantiqiy birikishlarsiz ishlaydi, u xatolarni aniqlamaydi va tuzatmaydi.
TCR(Transmission Control Rrotocol) protokoli - transport darajali protokol - u paketni to’g’ri yetkazib berish uchun javob beradi.
Jismoniy dastur darajasi ma'lumotlarni taqdim etish muammosini mustaqil xal etuvchi amaliy dasturdan iborat.
Transport darajasi - ma’lumotni kompyuterdan kompyuterga yetkazib berishni ta’minlaydi.
Tarmoqlararo daraja - manzilgoxlar va marshrutlar bo’yicha ishlarni ta'minlaydi.
Tarmoqqa kirish darajasi - apparat interfeyslari va ushbu apparat interfeyslari drayverlaridir.
|
| |
TFTP ning afzalliklari - Tbta va dt kafedrasi

|
Tbta va dt kafedrasi
|
bet | 6/10 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #243589 |
Bog'liq TFTPTFTP ning afzalliklari:
Oddiylik: TFTP oddiy va engil protokol bo'lib, uni ishlatish va amalga oshirish oson bo'lib, uni past darajadagi operatsiyalar uchun ideal qiladi.
Tezlik: TFTP minimalist dizayni tufayli boshqa protokollarga qaraganda tezroq bo'lishi mumkin, bu mikrodastur tasvirlari va yuklash fayllari kabi kichik fayllarni uzatish uchun ideal qiladi.
Kam qo'shimcha xarajatlar: TFTP minimalist dizayni tufayli past o'tkazuvchanlikka ega bo'lib, uni past tarmoqli kengligi tarmoqlarida ishlatish uchun mos qiladi.
Keng qo'llab-quvvatlanadi: TFTP routerlar, kalitlar va xavfsizlik devorlari kabi ko'plab tarmoq qurilmalari tomonidan keng qo'llab-quvvatlanadi.
TFTP ning kamchiliklari:
Xavfsizlik: TFTP hech qanday xavfsizlik choralarini ko'rmaydi, bu esa uni ushlash va kuzatuvga qarshi himoyasiz qiladi.
Cheklangan funksionallik: TFTP boshqa fayl uzatish protokollari bilan solishtirganda cheklangan funksionallikka ega, bu esa uni katta yoki murakkab fayllarni uzatish uchun yaroqsiz qiladi.
Xato tekshiruvi yo'q: TFTP xato tekshiruvi yoki tuzatishni ta'minlamaydi, bu esa uni nozik yoki muhim ma'lumotlarni uzatish uchun yaroqsiz qiladi.
3.2. TFTP va boshqa fayl protokollarining farqi
FTP va TFTP fayllarni uzatish protokollari Fayl uzatish protokoli (FTP) - bu TCP transport qatlami protokoli bilan o'zaro aloqada bo'lgan ulanishga yo'naltirilgan xizmat. FTP protokolining asosiy maqsadi fayllarni bitta kompyuterdan boshqasiga o'tkazish yoki fayllarni serverlardan mijozlarga va mijozlardan serverlarga ko'chirishdir. Bu HTTP protokolidan asosiy farq, bu mijozga serverdan fayllarni "yuklab olish" imkonini beradi, ammo fayllarni serverga uzatishga imkon bermaydi. FTP fayl uzatish protokoli avval mijoz so'rovi buyruqlari va server javoblari yordamida mijoz va server o'rtasida aloqani o'rnatadi. Port raqami - 21. So'ngra ma'lumotlar raqami 20 ga teng bo'lganda ma'lumotlar almashiladi. Ma'lumotlar ASCII rejimida yoki ikkilik kod orqali uzatilishi mumkin. Ushbu rejimlar ma'lumotlar fayllari uchun ishlatiladigan kodlashni aniqlaydi, bu OSI modelida taqdimot vazifasi hisoblanadi. Fayl uzatish tugagandan so'ng, ma'lumot uzatilishi avtomatik ravishda tugaydi. Sessiyani boshqarish sessiya darajasida amalga oshiriladi.
1-jadval. FTP va TFTP protokollari farqi
|
| |
Xususiyat
  
FTP - Tbta va dt kafedrasi

|
Tbta va dt kafedrasi
|
bet | 7/10 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #243589 |
Bog'liq TFTPXususiyat
|
FTP
|
TFTP
|
Maqsad
|
Kompyuterlar o'rtasida fayllarni uzatish
|
Kompyuterlar o'rtasida fayllarni uzatish
|
Ulanish
|
Ikki kompyuter o'rtasida aloqa o'rnatadi, bu esa murakkabroq buyruqlar va variantlar to'plamiga imkon beradi
|
Ikki kompyuter o'rtasida aloqa o'rnatadi, lekin buyruqlar va variantlarning cheklangan to'plami bilan
|
Autentifikatsiya
|
Autentifikatsiya qilish uchun foydalanuvchi nomi va paroldan foydalanadi
|
Autentifikatsiyani qo'llab-quvvatlamaydi
|
Xavfsizlik
|
Ma'lumotlar uzatishni shifrlaydi
|
Ma'lumotlar uzatishni shifrlamaydi
|
Xato bilan ishlash
|
O'tkazish paytida xatolarni tiklashi mumkin
|
Xatolarni tiklash yo'q
|
Fayl uzatish rejimi
|
ASCII va ikkilik uzatish rejimlarini qo'llab-quvvatlaydi
|
Faqat ikkilik uzatish rejimini qo'llab-quvvatlaydi
|
Transfer imkoniyatlari
|
To'xtatilgan uzatishni davom ettirish va uzatish rejimi, uzatish turi va boshqa variantlarni sozlashni qo'llab-quvvatlaydi
|
Hech qanday uzatish variantlarini qo'llab-quvvatlamaydi
|
SFTP va TFTP - bu tarmoq orqali fayllarni uzatish uchun ishlatiladigan ikkita protokol. SFTP SSH protokolining kengaytmasi bo'lib, fayllarni xavfsiz uzatish usulini ta'minlaydi. U uzatilayotgan ma'lumotlarni shifrlaydi va fayllar to'g'ri manzilga yuborilishini ta'minlash uchun autentifikatsiyani ta'minlaydi. Boshqa tomondan, TFTP oddiyroq protokol bo'lib, u asosan disksiz ish stantsiyalarini yuklash va tarmoq qurilmalari o'rtasida konfiguratsiya fayllarini uzatish uchun ishlatiladi.
1. SSH fayl uzatish protokoli (SFTP) :
Bu fayllarni xavfsiz tarzda samarali uzatish uchun SSH orqali tuzilgan protokol. Ushbu protokoldan foydalangan holda, u katta hajmdagi ma'lumotlarni Internetga ulanish orqali xavfsiz tarzda osongina ko'chiradi. U SSH imkoniyatlaridan foydalanadi va yuqori darajadagi himoya bilan ma'lumot uzatishni amalga oshiradi.
2. Arzimas fayl uzatish protokoli (TFTP) :
Bu UDP/IP protokoli bo'yicha tuzilgan protokol bo'lib, u fayllarni mijozdan serverga va aksincha o'tkazish yo'lini ta'minlaydigan oddiy blokirovkali Fayl uzatish protokoli. Ushbu protokoldan foydalanib, biz proshivka tasvirlari va tarmoq fayllarini tarmoq qurilmalariga o'tkazishimiz mumkin.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati
|
bet | 10/10 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #243589 |
Bog'liq TFTPFoydalanilgan adabiyotlar roʻyxati
Internet sahifalari
https://www.nwkings.com/tftp-protocol
http://wiki.cas.mcmaster.ca/index.php/Trivial_File_Transfer_Protocol
https://www.geeksforgeeks.org/difference-between-ftp-and-tftp/
https://www.techopedia.com/definition/1881/trivial-file-transfer-protocol-tftp
Pdf kitoblar
R.X.Djurayev, Sh.Y.Djabbarov, B.M.Umirzakov “Tarmoq protokollari”.
Video qo’llanmalar
https://www.youtube.com/watch?v=HHuKXXMIkKQ&t=506s&pp=ygUYdGZ0cCBjaXNjbyBwYWNrZXQgdHJhY2Vy
https://www.youtube.com/watch?v=4PqNWz5QA08&pp=ygUYdGZ0cCBjaXNjbyBwYWNrZXQgdHJhY2Vy
Ilovalar
Client qismi natijasi.
Server qismi natijasi.
|
| |
Clear - chizg’ichni o’chirish tugmasi 
 


8-mavzu: Qalam

|
Clear - chizg’ichni o’chirish tugmasi
8-mavzu: Qalam
|
bet | 7/16 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 2,37 Mb. | | #99233 |
Bog'liq rasrerBu sahifa navigatsiya:
- Brush
Clear - chizg’ichni o’chirish tugmasi
8-mavzu: Qalam
Qalam - Pensil (karandash) - [B] - qalam yordamida chizish.
Mo’yqalam - Paintbrush (kist) - [B] - chizish asosiy ish quroli. Agar mo’yqalamdan foydalangan vaqtda Shift tugmasini bosib sichqoncha bilan chizsak, u holda to’g’ri chiziqlar chiziladi. Shift tugma yordamida sichqoncha bosib nuqtalarni bir biri bilan bog’lash ham mumkin. Mo’yqalam bilan chizilgan chiziqlar qalamga qaraganda chegaralari aniq ko’rinmaydi.
Xususiyatlar satrida quydagilar faol bo’ladi:
Brush - qalam turini va qalinligini tanlash
Mode chiziqlarni rasm ustida yozilish holatini o’zgartirish
Opacity chiziqlar ko’rinmaslik darajasini o’zgartirish
Auto Erase - qalam faqat bo’sh sohada chizishi mumkinlagini
o’rnatish
effekti
Nusxa oluvchi Shtamp - Clone Stamp (kopiruyuщiy shtamp) - [S] - rasmning boshqa qismiga o’xshash sohalar yaratish. Nusxa oluvchi sohani tanlashda Alt tugmadan foydalanamiz.
Naqshli Shtamp - Pattern Stamp (shtamp uzora) - [S] - siz Patterns sohasida tanlangan naqsh bilan ko’rsatgan sohani to’ldirish. Agar o’zingiz naqsh yaratmoqchi bo’lsangiz u holda birinchidan turtburchak soha tanlash ish quroli bilan (Rectangular Marquee) naqsh joylashgan sohani tanlaymiz, ikkinchidan menyu Pravka (Edit) ga kirib uning ichidagi Naznachit uzor (Define Pattern) buyruqni tanlaymiz va natijada shu naqsh Patterns sohasida paydo bo’ladi.
Xususiyatlar satrida quydagilar faol bo’ladi:
Brush - qalam turini va qalinligini tanlash
Mode chiziqlarni rasm ustida yozilish holatini o’zgartirish
Opacity chiziqlar ko’rinmaslik darajasini o’zgartirish
|
| |
O’qitish shart-sharoitlari - Toshkеnt-2018 O’zbеkiston rеspublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim vazirligi nizomiy...

|
Toshkеnt-2018 O’zbеkiston rеspublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkеnt davlat pеdagogika univеrsitеti
|
bet | 36/89 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 284,02 Kb. | | #140009 |
Bog'liq Majmua toshkеnt-2018-fayllar.orgO’qitish shart-sharoitlari
| |
Audiomagnitofon, cholg’u asbobi, fortepiano.
| |
Monitoring va baxolash
|
Amaliy ijro, kvartet bilan kuylash, savol-javob.
|
“Xor va xorshunoslik” fani texnologiyasi.
DUXTARI SANAM
TEXNOLOGIK XARITA
Vaqt
2 soat
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
Talaba
|
1-chi bosqich
20 minut.
|
1. Ovozlarni mashqlar yordamida sozlash.
2.Asar dinamikasi haqida tushuncha berish.
3.Asar partiyalarini fortepianoda ijro etish.
|
1. Ovozlarni sozlash.
2. Asar dinamikasi haqida tushuncha ga ega bo’ladilar.
3. Ayollar va erkaklar ovozlarini ansamblda uyg’unlashtirish.
|
2-chi bosqich
50 minut
|
1. S,A,T,B partiyalarini alohida o’rgatishda davom etish.
2. S,A,T,B partiyalarini birlashtirish. 3.Ansamblь ustida ishlash.
4. Milliy qochirimlar ijrosi ustida ishlash.
|
1. S,A,T,B partiyalarini alohida o’rgatishda davom etadilar.
2. S,A,T,B partiyalarini qisman birlashtiradilar. 3.Ansamblь ustida ishlaydilar.
4. O’zbekona qochirimlarning to’g’ri kuylanishiga erishadilar.
|
3-chi bosqich 10 minut
|
1.Mavzu bo’yicha yakuniy xulosa chiqarish maqsadida asar ijro etiladi.
2. Asar ijrosi tahlil qilinadi va baholanadi.
3. Mustaqil mashg’ulot uchun vazifa beriladi.
|
1. O’rganilgan asarni ijro etiladi.
2. Ijro baholanadi.
3. Nyuansirovka ustida mustaqil ish bajariladi.
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Toshkеnt-2018 O’zbеkiston rеspublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkеnt davlat pеdagogika univеrsitеti
|
Siljituvchi registr - Kompyuterlashgan loyihalash tizimlari fakulteti

|
Kompyuterlashgan loyihalash tizimlari fakultetiBog'liq AMV majmuaSiljituvchi registr
deb, boshqaruvchi taktli impul’s ta’sirida ikkilik soni kodini bir yoki bir necha
razryad o’ngga yoki chapga siljitadigan registrga aytiladi. Razryad setkasidan chiqib ketgan son
yo’qoladi. Siljituvchi registrlar arifmetik va mantiqiy operatsiyalarni bajarish uchun ham
qo’llaniladi.
Qo’shni razryadli triggerlar orasiga kechiktiruvchi elementlar ulanadi. Katta razryadli triggerni
schyotli kirishiga ulangan. Son registrga 2 usulda yozilishi mumkin:
1. Parallel
2. Ketma-ket kodlar bilan.
Ketma-ket bilan sonni yozishda katta razryadli triggerni schyotli kirishiga soni kichik razryaddan
boshlab ketma-
ket kodli signal impul’si ko’rinishida beriladi.Har bir razryad yozilgandan keyin
siljituvchi impul’s beriladi. Natijada yozilgan ikkilik son bir razryad o’ngga siljiydi. Siljituvchi
impul’s hamda triggerlarni 0holatga keltiradi. Bu holda triggerlarda yozilgan birlik signal impul’si
shu
triggerla
rning chiqishidan kichik razryadli triggerga ma’lum vaqt kechikib
boradi.
Triggerlardagi o’tkinchi protseslar tugashi bilan registrdagi ikkilik son (kodli signal) kichik
razryadga siljiydi. Registrda soni hamda razryadlar yozib bo’lingandan keyin “o’qish” komandasi
bilan chiqishdagi kon’yunktorlar orqali parallel kodli shinaga uzatiladi. Parallel kod bilan soni
yozishda signal kodi kodli shinaga beriladi.
“Siljituvchi” komandasi bilan signal kodi bir razryad
o’ngga siljiydi. N razryad siljitish uchun n marta siljituvchi impul’s berish kerak. Shunday qilib
bitta registr yordamida soni parallel kodini ketma-ket kodiga aylantirish mumkin. Sonni chapga
siljitish uchun kichik razryadli triggerni birlik chiqishini kechiktiruvchi element orqali katta
razryadli trig
gerni schyotli kirishiga ulash kerak. Ko’pincha EHM larda reversiv siljituvchi
registrlar ham ko’p qo’llaniladi. Hozirgi paytda registrlar integral mikrosxema ko’rinishda ishlab
chiqarilmoqda.
Triggerlar EHM ning xotira va arfmetik qurilmasining asosiy el
ementi hisoblanadi. 2 ta turg’un
holatga ega bo’lgan elektron qurilmadir. U ikki kaskadli simmetrik qarshilikli kuchaytirgichdan
iborat bo’lib kaskadlar orasida 100 % li musbat teskari bog’lanishi amalga oshirilgan. Hisoblash
texnikasida triggerlar xotira
qurilmasi sifatida qo’llaniladi.
Trigger kirishiga beriladigan boshqaruvchi signal ta’sirida u bir turg’un holidan ikkinchi turg’un
holatiga o’tadi. Uning bitta turg’un holati mantiqiy 1 deb ikkinchisi 0 deb qabul qilinadi. Triggerni
kirishiga beriladigan
har bir signalga muvofiq u holatini o’zgartirish uchun hisobli kirish rejimi
qo’llanildi. Buning uchun triggerni alohida kirishlari o’zaro birlashtirib ulanadi.
Triggerlar amalda inertsiyasiz. 1 sekunda 10
6
marta qayta ulanib turishi mumkin. Triggerlar
aso
sida EHM larni registrlari, schyotchiklari va jamlagichlari yig’iladi. Triggerlar integral
mikrosxema asosida ishlab chiqilmoqda. Triggerlar axborotni usuliga qarab asinxron va sinxron
triggerlarga bo’linadi.
|
| |
PID rostlagich parametrining vazifasi

Ti 405 fayllarini aylantirish
Ti 405 Utiliteli SIMATIC 405 dasturiy kodlarini Step7
dasturi yoki
bloklariga bir xil aylantirib berish imkonini beradi.
Utilitel bir yoki bir
qancha tahrirlangan yoki jamlangan Step7 buyruqlari ro‘yxatini matnli fayl
ko‘rinishiga aylantiradi.
Ti 505 fayllarini aylantirish
Ti 505 Utiliteli SIMATIC 505 dasturiy kodlarini Step7 dasturi yoki
bloklariga bir xil aylantirib berish imkonini beradi. Utilitel bir yoki bir
qancha tahrirlangan yoki komplitasiya qilingan Step7 buyruqlari ro‘yxatini
matnli fayl ko‘rinishiga aylantiradi.
Dasturlashda qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan qo‘shimcha dasturlash
ta’minotlari bazasi
STEP 7 dasturida avtomatlashtirish tizimini yaratish uchun grafik elementlar
yoki o‘quv qo‘lanmalari orqali ta’minlash qo’shimcha dasturiy ta’minlash
tillari
orqali amalga oshiriladi. Dasturi boshqariladigan tizimni yaratishda kerakli
funksiyalar bilan ta’minlash, ya’ni boshqaruvidagi
ikkilik kodli signallarda
ma’lumot uzatuvchi hisoblagich, taymer, hamda boshqa standart funksiyalar bir-biri
bilan bog’lovchi hamda olingan ma’lumotlarni boshqarishda (LAD/FBD/STL)
standart muharrirlari orqali amalga oshirish mumkin.
Bu qo‘shimcha dasturlar muharrirlarning mohiyati,
foydalanuvchining
malakasiga qarab dasturlarni tanlash imkoniyatini beradi. Odatda bu qo‘shimcha
dasturiy muharrirlar STEP 7 dasturi menyusida hamda SIMATIC Manager
dasturining ichiga joylashtirilishi mumkin.
-rasm
. SIMATIC dasturining standart va qo‘shimcha vositali asosiy

S7-
CFG yoki uzluksizli funksional sxemalar o‘zidan tizim kodi
uchun to‘g‘ri keladigan grafik dasturiy vositalarni yozish uchun
xizmat qiladi.
Bundan
tashqari, CFG dasturlari diagrammalar amalidagi
kirish/chiqish signallarini ulashni ham tashkil qiladi.
Yangi funksiyalar yaratilishi mumkin, lekin ko’p ishlatiladigan
arifmetik va mantiqiy ifodalar, taymer va hisoblagichlar, taqqoslash
va o‘zgartirish, trigonometrik funksiyalar
va boshqalar keng
tarqalgan. CFC dasturlash usuli detallariga e’tibor bergan holda
jarayon amallarini murakkab dastur sifatida beriladi.
7.3-rasm
. Dasturlashning uzluksiz diagrammalar funksiyasi (CFC)
ko‘rsatilgan oyna
S7 Graph
S7 Graph o‘zida mashina yoki
jarayon amalini bosqichma-
bosqich o‘tish imkonini beradigan til ko‘rinishini tashkil etadi. U
amallarni ketma-ket boshqarishda juda mos keladi. Ketma-ketlik,
ikkita
ketma-ket yoki pa
rallel yo‘llardan tashkil topishi mumkin.
Tavsiflangan bosqich kodi yoki bosqichdan-
bosqichga o‘tish
tanlangan dasturlash tilida dasturlanishi mumkin (misol uchun LAD,
FBD, STL yoki SCL).
7.4-rasm.
S7 Graph li oyna
SCL
Structured Control Language (SCL-strukturalangan nazorat tili)
matnli dasturlash tilinig
yuqori toifasi hisoblanib, PASCAL
dasturlash buyruqlarini, ya’ni FOR-NEXT LOOP, IF-THEN-ELSE,
CASE, DO-
WHILE qiymatlar bilan ishlashni qo‘llab-quvvatlaydi.
S7-SCL sikllarni
dasturlashni yengillashti
rib, shartlarni to‘g‘ri
qo‘yish va hisob-kitoblarni to‘g‘ri qilish, qiyin algoritimlarni
optimallashtirib, katta ma’lumotlar
bazasi bilan ishlashni
osonlashtiradi. S7-SCL boshqa bloklarni S7 dasturida birlashtirib,
bloklardan olingan
fayllarni rivojlanish
ini qo‘llab-quvvatlaydi.
O’qitish vositalari - Toshkеnt-2018 O’zbеkiston rеspublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim vazirligi nizomiy nomidagi...

|
Toshkеnt-2018 O’zbеkiston rеspublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkеnt davlat pеdagogika univеrsitеti
|
bet | 34/89 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 284,02 Kb. | | #140009 |
Bog'liq Majmua toshkеnt-2018-fayllar.orgO’qitish vositalari
|
DVD musiqa disklari, MR3, musiqa cholg’u asbobi, fortepiano.
|
O’qitish shakli
|
Amaliy ijro, asarni kontsermeyster ijrosida tinglash.
|
| |
O’qitish shart-sharoitlari
| |
Audiomagnitofon, cholg’u asbobi, fortepiano.
| |
Monitoring va baxolash
|
Amaliy ijro, kvartet bilan kuylash.
|
“Xor va xorshunoslik” fani texnologiyasi.
Q.Mamirov – «Laxza-laxza» - Furqat g’azali.
TEXNOLOGIK XARITA
Vaqt
2 soat
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
Talaba
|
1-chi bosqich
20 minut.
|
1. Ovozlarni mashqlar yordamida sozlash.
2.Asar xarakteri haqida tushuncha berish.
3.Asar partiyalarini fortepianoda ijro etish.
|
1. Ovozlarni sozlash.
2.Talaffuzning aniq va to’g’riligiga axamiyat berish.
3.Badiiy obraz haqida tushunchaga ega bo’lish
.
|
2-chi bosqich
50 minut
|
1. S,A,T,B partiyalarini alohida o’rgatishda davom etish.
2. S,A,T,B partiyalarini birlashtirish. 3.Ansamblь ustida ishlash.
4. Milliy qochirimlarni ijrosi ustida ishlash.
|
1. S,A,T,B partiyalarini alohida o’rgatishda davom etadilar.
2. S,A,T,B partiyalarini qisman birlashtiradilar. 3.Ansamblь ustida ishlaydilar.
4. O’zbekona qochirimlarni to’g’ri kuylash.
|
3-chi bosqich 10 minut
|
1.Mavzu bo’yicha yakuniy xulosa chiqarish maqsadida asar ijro etiladi.
2. Asar ijrosi tahlil qilinadi va baholanadi.
3. Mustaqil mashg’ulot uchun vazifa beriladi.
|
1. O’rganilgan asarni ijro etiladi.
2. Ijro baholanadi.
3. Matn ustida mustaqil ish bajariladi.
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Toshkеnt-2018 O’zbеkiston rеspublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkеnt davlat pеdagogika univеrsitеti
|
Simatic Manejer - Kompyuterlashgan loyihalash tizimlari fakulteti

|
Kompyuterlashgan loyihalash tizimlari fakulteti Pdf ko'rish
|
bet | 112/123 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 2,97 Mb. | | #153799 |
Bog'liq AMV majmuaSimatic Manejer
Simatic
Manajer
avtomatlashtirishdagi
Simatic
loyihalarni
boshqaradigan yuqori toifadagi uskuna hisoblanadi. Dasturiy ta’minot
uchun qolgan standart komponentlar, masalan apparat va tarmoq
konfigurasiyasi uskunalari va dastur o‘rnatilgandan so‘ng, qo‘shimcha til
tahrirlagichlar Simatic Manajer orqali ishga tushiriladi.
Simatic ishchi sohasini sozlash
Simatic ishchi sohasi Utilitli ko‘p foydalanuvchili Step7 dasturidagi
zaruriy ishchi parametrlarni ishga tushirish uchun ishlatiladi
Tarmoqni sozlash
NetPro konfiguratsiya vositasi MPI, Profibus va Ethernet sanoat
tarmog‘ini grafik konfiguratsiyalash imkonini beradi. Uskunada tarmoq
stansiyasi, komunikatsion interfeys va jismoniy ulanish tasvirlangan.
Uskuna modul va tarmoq parametrlarini sozlash va kanallarni bir-biri bilan
ulashni imkonini beradi.
S5 fayllarini konvertatsiyalash
Step5 Step7 konvertatsiyalash Utilitli mavjud Step5 dasturini Step7
dasturiga mos keluvchi kodlar bilan konvertatsiyalaydi. Utilitni maqsadi
Step5 dasturidagi m
avjud buyruqlar to‘plamini katta qismini Step7 ga
to‘g‘ri kelishini konvertatsiyalaydi. Konvertatsiya natijasida buyruqlar
ro‘yxat (STL) ko‘rinishidagi yo‘riqnomaga keltiriladi.
LAD/FBD/STL dastur tahrirlagichi
LAD/FBD/STL S7-300/ S7-1200/S7-1500 CPU uchun standart
dasturlash vositasi hisoblanadi. Bu uchtasi birdagi muharrir har qanday uch
tildagi yoki shu tillar kombinatsiyasi bilan ishlash vakolatini beradi. LAD
ya’ni diagrammalar zinapoyasi, FBD yoki funksiyalar bloklari
diagrammasin
ing grafik tili bo‘lib mantiqiy elementlarni qurishda ishlatiladi
va STL esa assembler yoki shunga o‘xshash til matnidagi buyruqlar
ro‘yxatini o’z ichiga oladi.
Xotira xaritasining parametrik vazifasi
Xotira xaritasining parametri Utiliteli vazifasi Step7 dasturidagi
qo’shimcha xotira xaritasini sozlashdan iborat. Foydalanuvchi qanday
EPROM yoki flash-fayl drayveri ishlatilishini yoki EPROM uchun LPT port
ishlatillayotganligini aniqlaydi.
|
| |