nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Izoh: ushbu ko`rik- tanlov nafaqat maktablarda balki, tuman, viloyat va respublika miqyosida ham o`tkaziladi. 
Ko`rik-

|
Izoh: ushbu ko`rik- tanlov nafaqat maktablarda balki, tuman, viloyat va respublika miqyosida ham o`tkaziladi.
Ko`rik-
|
bet | 26/69 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #129770 |
Bog'liq Hujjat (1)Izoh: ushbu ko`rik- tanlov nafaqat maktablarda balki, tuman, viloyat va respublika miqyosida ham o`tkaziladi.
Ko`rik-tanlov mezonidan “Servis xizmati” yo`nalishida ham foydalaniladi va xakq hunarmandchiligining “Quroqchilik”, “Kashtachilik”, “Zardo`zlik ,
„Doppido`zlik” va boshqa sohalar bo`yicha tanlovlar tashkil etiladi.
2. Mamlakatimizda an`anviy xalq hunarmandchiligi bo`yicha tashkil etilayotgan ko`rik tanlovlar va grantlar
An`anaviy hunarmandchilikni rivojlantirish uchun grantlar “ Bazar-Art” loyihasi doirasida Fond Forum va “ Mehr nuri” jamg`armasi ko`rgazmasi laureatlariga aylangan hunarmandlarga grantlar ajratildi.
Grantlar amaliy san`atni rivojlantirish, hunarmandchilikning yo`qalib borayotgan turlarini va mamlakatimiz san`atining an`anaviy shakllarini qayta tiklashdir. Mazkur an`anaviy dastur o`z ishini yo`lga qo`yish, oilaviy farovonlik yo`lida tadbirkorlikka qo`l urish istagidagi ayollarni qo`llab-quvvatlashga qaratilgan. Tanlovda mazkur grant yordamida tadbirkorlik faoliyatini boshlash niyatida bo`lgan ayollar ishtirok etishi mumkin.
Nomzodlar taqdim etgan biznes-reja da`vogarning ishbilarmonlik xususiyatlari, loyihaning dolzarbligi va aniq maqsadidan kelib chiqqan holda malakali hakamlar hay`ati tomonidan saralanadi. Oilaviy biznes va kasanachilikni rivojlantirishga qaratilgan loyihalarga alohida e`tibor beriladi. Shuningdek, tadbirkorlik ko`nikmalari va yangiliklar joriy etish istagi hamda loyihani yolg`iz amalga oshirishdagi qiyinchiliklar inobatga olinadi. Tanlovda ishtirok etish uchun quyidagi hujjatlar topshirilishi lozim: ishtirokchi anketasi (2-ilova); biznes- reja; pasport-nusxasi;mahalla qo`mitasi dan tavsiyanoma. Hujjatlar har yili 1 martdan 1 maygacha qabul qilinadi.
11-12-dars. “Servis xizmati” yo`nalishi uchun.
-
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Izoh: ushbu ko`rik- tanlov nafaqat maktablarda balki, tuman, viloyat va respublika miqyosida ham o`tkaziladi.
Ko`rik-
|
Bekmirzayev mirzabek

Bekmirzayev mirzabek
Download
0,49 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
02.12.2023
Hajmi
0,49 Mb.
#109667
Download
0,49 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Bekmirzayev mirzabek
Download
0,49 Mb.
Matnni ko'rish
Avtomatlashtirilgan boshqaruv sistemalarning ishonchliligi fanining vazifasi

|
Avtomatlashtirilgan boshqaruv sistemalarning ishonchliligi fanining vazifasi
|
bet | 2/5 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 217,33 Kb. | | #148303 |
Bog'liq 1-Мавзу АСДИ1.Avtomatlashtirilgan boshqaruv sistemalarning ishonchliligi fanining vazifasi – talab qilingan ishonchlilik ko‘rsatkichlarini ta‘minlash sharti bilan mashina (element) ning hisob-kitob usulini berishdir. Fanning vazifalari: - ishonchlilik va ishlash qobiliyatini ta‘minlashni o‘rganish va bilish hamda avtomatlashtirishning texnik vositalari ishonchliligini baholash va tahlil qilish usullari va vositalarini egallash; - diagnostika qilish sistemasi va avtomatlashtirishning texnik vositalarini ekspluatatsiya qilishdagi ishonchlilik ko‘rsatkichlari to‘g‘risida tassavvur hosil qilish; - avtomatlashtirishning texnik vositalari asosiy ekspluatatsion xarakteristikalarini tajribaviy aniqlash, hamda ekspluatatsiya sharoitida ma‘lumotlarni yig‘ish, ixchamlash va tahlil qilish bo‘yicha ko‘nikmalar hosil qilish
2. Avtomatlashtirilgan boshqaruv sistemalarning ishonchliligi fanini o‘qitishdan maqsad
Fanni o‘qitishdan maqsad – ishonchlilik nazariyasi va diagnostikasi bo‘yicha chuqur bilim olish va uning asosida avtomatlashtirishning texnik vositalarini ekspluatatsiyasi bo‘yicha ilmiy tarzda asoslangan uslub va me‘yorlarni ishlab chiqish va ularni amalda samarali qo‘llash. Ishonchlilik avtomatlashtirish vositalarining butun ekspluatatsiya davri davomida talab qilingan sifat ko‘rsatkichlarini saqlab qolishi xususiyatini bildiradi. Ishonchlilik to‘g‘risidagi fan oldindan aniqlash optimal konstruktiv yechimlarini topish, texnologik jarayonni holatini oldindan aytib berish, uni diagnostika qilish, og‘ir sharoitlarda uning ish qobiliyatini ta‘minlash kabi yangi masalalarni qo‘yadi. Bu fan ehtimollik nazariyasi, matematik statistika, fizikkimyoviy, mexanik, ishqalanish va yeyilish nazariyasi, mashinalar dinamikasi va mustahkamligi, avtomatik boshqaruv va kibernetika, texnologik jarayonlar nazariyasi va diagnostikasi kabi fanlardan foydalanadi.
Ishonchlilik to‘g‘risidagi fan mashinalar va turli texnik moslamalar sifat ko‘rsatkichlarining o‘zgarishi qonunlarini o‘rganadi va buning asosida ularning kerakli chidamlilik va buzilmasdan ishlashlik xossalarini ta‘minlaydigan usullarni ishlab chiqadi. Bu fan sistemalarning holatini oldindan aytib berish asosida va ishonchlilikning talab qilingan darajasini ta‘minlash maqsadida optimal yechimlarni qabul qilish nazariyasini ishlab chiqadi.
|
| |
Avtomatlashtirish vositalarining iqtisodiy samaradorligi

|
Avtomatlashtirish vositalarining iqtisodiy samaradorligi
|
bet | 5/5 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 217,33 Kb. | | #148303 |
Bog'liq 1-Мавзу АСДИ4. Avtomatlashtirish vositalarining iqtisodiy samaradorligi.
Avtomatlashtirish vositalarini ekspluatatsiya qilish jarayonida iqtisodiy samaradorlikning vaqt o‘tishi bilan o‘zgarishi ikkita omilga bog‘liq: 1. Yangi avtomatik boshqarish sistemasiga ketgan sarf-xarajatlar (loyihalash, ishlab-chiqarish, sinash, sozlash, tekshirish, avtomatlashtirish va h.k) – Qu; va ekspluatatsiya sarf xarajatlari (profilaktika tadbirlari)- Qe.
Qu + Qe- samaradorlik tarozisida manfiy son. 2. Avtomatik boshqarish sistemasidan foydalanish (daromat) musbat iqtisodiy samaradorlikni beradi (Qr). Vaqt o‘tishi bilan Qe osha boshlaydi, chunki avtomatik boshqarish sistemasi eskiradi va u yo‘qotgan ish qobiliyatini tiklash uchun sarf-xarajatlar ko‘payadi.
Vaqt o‘tishi bilan Qr ning o‘sish sur‘ati kamayadi, chunki avtomatik boshqarish sistemasini ta‘mirlashda turib qolishi uning unumdorligini kamaytiradi. Shuning uchun ham samaradorlik chizig‘i eng yuqori nuqtaga ega va ikki marta absissa o‘qini kesib o‘tadi.
Qm =Qr(t)- (Qu + Qe(t))
Q ning o‘sishi bilan t =Ttq ga teng bo‘lgan vaqtda,
Qu + Qe= Qr
Bu yerda: Ttq - sarf-xarajatlarni qoplash muddati. Shunda avtomatik boshqarish sistemasini ishlab chiqishga ketgan xarajatlar qoplangan bo‘ladi. t =Ttq dan boshlab avtomatik boshqarish sistemasi foyda keltirishni boshlaydi. Lekin olinadigan foydaning o‘sishi eksaluatatsiya xarajatlari t=Tox gacha bo‘lgan vaqtda kamayadi (Tox- avtomatik boshqarish sistemasi ishlashining chegaraviy muddati)
1-rasm. Avtomatlashtirish vositalarining iqtisodiy samaradorligi vaqt bо‘yicha o‘zgarishi:
Lt.q – avtomatik boshqarish sistemasining tannarxini qoplash vaqti, soat; Lox – avtomatik boshqarish sistemasining oxirgi holatigacha ishlash muddati; Lmax – eng yuqori samaradorlikka erishilgan vaqti, soat; Le – avtomatik boshqarish sistemasini ekspluatatsiya qilishda iqtisodiy maqbul vaqti, soat.
Bunda yana Qu + Qe= Qr holatiga ega bo‘lamiz. t>Tox bo‘lsa, ekspluatatsiya xarajatlari olinadigan foydadan katta.
Demak, avtomatik boshqarish sistemasi variantini ishonchlilik nuqtai nazaridan tanlanayotganda uni ishlab chiqarish va ekspluatatsiya qilish xarajatlaridan olinadigan foyda bilan taqqoslash kerak. Avtomatik boshqarish sistemasi ishonchliligini baholayotganda iqtisodiy mezon asosiy ko‘rsatkich bo‘lib hisoblanadi.
Iqtisodiy maqsadga muvofiq daraja deb- eng yaxshi variant va eng maksimum samaradorlikka ega, yillik iqtisodiy samaradorlikga aytiladi. Ya‘ni: EH = (∆CP- EH ∆k)→max
∆CP- tan narx evaziga yillik iqtisod, EH -qo‘yilgan kapitalning normalashtirilgan koef.
Qo‘shimcha samara sifatida sistemaning yaroqlilik muddati ko‘rsatiladi
ET = (∆CD- TE ∆k)→max
∆CD TE -tannarx evaziga iqtisod ∆CD (amortizatsiya chiqimi hisobgaolinmaganda); ∆k- qo‘shimcha kapital xarajatlar; TE - ekvivalent yaroqlilik muddati;
|
| |
Ishonchlilikning asosiy atama va ta‘riflari. Ishonchlilik muammolari

|
Ishonchlilikning asosiy atama va ta‘riflari. Ishonchlilik muammolari
|
bet | 3/5 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 217,33 Kb. | | #148303 |
Bog'liq 1-Мавзу АСДИ3. Ishonchlilikning asosiy atama va ta‘riflari. Ishonchlilik muammolari
Ishonchlilik – deb avtomatlashtirilgan boshqaruv sistemalarining ma‘lum ekspluatatsiya sharoitlarida o‘z vazifalarini normal bajarishini ta‘minlash xususiyatiga aytiladi. Buzilish – deb avtomatlashtirilgan boshqaruv sistemalari ishlash qobiliyatining to‘liq yoki qisman yo‘qotilishi tushuniladi. Bu shunday holatki, bunda avtomatlashtirilgan boshqaruv sistemalari o‘z vazifalarini me‘yoriy-texnik hujjatlarda ko‘rsatilgan parametrlar talablari darajasida bajara olmaydi. Buzilmaslik xususiyati – avtomatlashtirilgan boshqaruv sistemalarining ma‘lum vaqt yoki ma‘lum miqdorda jihoz ishlab chiqarish davrida o‘zining ishlash qobiliyatini uzluksiz saqlash xususiyatidir.
Buzilmasdan ishlash ehtimolligi – bu ma‘lum ekspluatatsiya sharoitlarida va belgilangan ish davomiyligi chegaralarida buzlishning sodir bo‘lmaslik ehtimolligidir. Uning qiymati tasodif kattalikdir, chunki unga juda ko‘p omillar ta‘sir qiladi (Operator yoki aparatchik ish sifati), shuning uchun uni baholashda ehtimollik tushunchasi ishlatiladi. Diagnoz qo‘yish – mexanizmning texnik holati to‘g‘risida xulosa chiqarish uning hozirgi vaqtda va navbatdagi ishlash muddatigacha bo‘lgan davrda ekspluatatsiya uchun yaroqliligini bilishdir. Demak, rejalashtirilgan diagnoz qo‘yilganda avtomatik boshqarish sistemasi turg‘un ishlashi, resursini prognozlash elementlarini o‘z ichiga oladi.
Oldindan aytib berish (texnik prognoz) – kelajakda bo‘ladigan texnik holatni va o‘tkaziladigan texnik ta‘sir yoki diagnoz davriyligini (masofasini) aytish. Texnik genetika – avvalgi vaqtdagi texnik holatni aniqlash (masalan, avariya oldi holati). Avtomatlashtirilgan boshqaruv sistemasi (ABS) deganda ma‘lum sohadagi kompyuterlar, sanoat kontrollerlari, dastgohlarni raqamli dasturiy boshqarish qurilmalari, sanoat robotlari, avtomatlashtirish qurilmalarini boshqarish qurilmalari va texnologik qurilmalar, birlashtiriladigan lokal hisoblash tarmoqlari va boshqaruvchi ma‘lumotlarni yig‘ishni ta‘minlovchi, qayta ishlovchi, saqlash va uzatish ma‘lumotlari tushuniladi.
|
| |
Tahlil namunasi. (Fanta misolida)

Global dunyoda ilm-fan va ta‘limdagi innovatsion
rivojlanishning zamonaviy trendlari 15 dekabr, 2022 yil.
70
• Siyosiy omil.
Fanta o‘z mahsuloti kirgan har bir mamlakat qoidalariga
amal qilishi kerak va
do‘konlarni eng sifatli tovarlar bn ta’minlashi kerak. Agar mamlakat ichki qoidala-
riga rioya qilmasa mahsulot tarqalishiga katta to‘siq bo‘ladi hatto biznesi to‘xtab
qolishi ham mumkin.
• Iqtisodiy omil.
Fanta butun dunyo bo‘yicha o‘z mijozlariga ega. Kompaniya o‘z mahsulotini turli
mamlakatda ishlab chiqaradi. U o‘z mijozlariga qanday ta’m yoqishini biladi. Daro-
madning asosiy qismi ichimliklardan keladi.
• Ijtimoiy omil.
Tovar uchun eng yaxshi sotuv joylar odamlar gavjum yashaydigan joydir.
Lekin
Amerika uchun sog‘lom mahsulotni ko‘proq taklif qiladi. Masalan: suv va choy.
• Texnologik omil.
Kompaniya o‘z texnika va texnologiyalarini tez-tez yangilaydi. Natijada iste’mol-
chi uchun sifatli mahsulot o‘z vaqtida yetkazib beriladi.
Shuningdek, o‘z
mashhur-
ligini orttirish uchun ijtimoiy tarmoqlardan, reklamalardan foydalanadi.
• Ekologik omil.
Fanta o‘z mahsulotini ishlab chiqarish uchun asosan suvdan foydalanadi. Agar
firma joylashgan hududda suv taqchil bo‘lsa ish faoliyatini yurgizishda katta mu-
ammoga duch keladi.
• Huquqiy omil.
Mahsulot reklama vaqtida o‘ziga raqobatchi bo‘lgan
boshqa maxsulotni huquq-
lariga tegmagan bo‘lishi kerak. Shuningdek mahsulot tarkibida inson hayoti uchun
xavﬂi moddalar qo‘shilmasligi kerak.
XULOSA VA TAKLIFLAR
XXI asr texnologiyalar asri deb nom olgan bir paytda imkoniyatlardan unumli
foydalanish kerak. Shuningdek, biz iqtisodiyotimizni yanada rivojlantirish va jahon
bozorida mustahkam o‘rnimizni topish uchun chet el tajribalari
bilan ham ishlas-
himiz kerak. Kompaniya tashkil topgandan buyon qanday muammolarga duch
kelganini taqqoslash ham foydalidir. Bu ma’lumotlarni
internet yoki biznes nash-
rlaridan olishimiz mumkin. To‘plangan ma’lumotlarni o‘rganib chiqib,kelgusi 3-4
yil davomida biznesingizda duch keladigan muammolar ro‘yhatiga ega bo‘lasiz.
Natijada siz kelajagi mustahkam kompaniya egasi bo‘lasiz.
Foydalanılgan adabıyotlar ro‘yxatı:
1.
KB boshqarish (2019) kbmanage.com.
2.
CFI (2019) Pestel tahlili.
3.
Corporatefinanceinstitute.com.
4.
Prezident qarori: (PQ–3549).
Prezident farmoni (PF–5349).
PESTEL omillarini o‘z 
ichiga olgan lekin qonuniy omillardan yiroq bo‘lgan 
STEPE

STARS
International University
69
Istalgan turdagi marketing strategiyasini amalda qo‘llashdan oldin vaziyatni
to‘liq o‘rganish kerak bo‘ladi. Bu vaziyatda PESTEL biz uchun ajoyib vosita. Siz o‘z
faoliyatingiz davomida biznesingizdagi o‘zgarishlarini muvaﬀaqqiyatli ko‘rib chiqa
olasiz. O‘zgarishlarga munosabat bildirish orqali siz o‘z tashkilotingiz raqobatdos-
hingizning tashkilotidan ustun ekanligini ifodalaysiz.
3.PESTEL tarkibi:
Ushbu ro‘yxatni siz biznesingiz va ish muhitingizga moslab olishingiz mumkin.
Bu ro‘yhat makro marketing muhitini muntazam tahlil
qilish va kuzatishda yaqin-
dan yordam beradi.
Siyosiy omil
• Sanoat qoidalari:
• Tijorat imtiyozlari:
• Soliq siyosati:
• Saylovlar:
• Subsidiyalar.
Iqtisodiy omil
• Iste’molchiga bo‘lgan ishonch:
• Foiz stavkalar:
• Yalpi ichki mahsulot:
• Valyutalar kursi:
• Sarmoyadorlar ishonchi.
Ijtimoiy omil
• Jamoatchilik tartib qoidalari:
• Demografik o‘zgarishlar.
Tehnologik omil
• Qurilmalardan foydalanish:
• Yangi mahsulot ishlab chiqarish:
• Ma’lumotlardan to‘gri foydalanib
yangi amaliyotlar bajarish.
Ekologik omil
• Atrof- muhit tozaligi:
• Axloqiy
manbaalar
Huquqiy omil
• Sog‘lik va xavfsizlik
• Ish haqi bilan ta’minlash
• Rag‘batlantirish
Savol va topshiriqlar - «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati

Savol va topshiriqlar:
1. Xalq latifalarida Nasriddin afandi obrazi haqida ma’lumot
bering.
2. Latifalarda kulgi yaratish usullarini izohlang.
3. Mubolag‘a san’atining loflardagi o‘rniga baho bering.
4. Latifa va loflarning umumiy xususiyatlari haqida gapiring.
Adabiyotlar:
1. Imomov K., Mirzayev T., Sarimsoqov B., Safarov O. O‘zbek
xalq og‘zaki poetik ijodi. T., ≪O‘qituvchi≫. 1990. 223—227-betlar.
2. O‘zbek tilining izohli lug‘ati (ikki jildlik). Moskva, ≪Rus
tili≫ nashriyoti. 1981. Birinchi jild 437-bet.
3. Askiya (O‘zbek xalq ijodi turkumi). G‘. G‘ulom nomidagi
Adabiyot va san’at nashriyoti. T., 1970. 111—112-betlar.
63
ERTAKLAR
Biz yoshligimizdan ertaklar mamlakatida sayr qilishni
orzulaganmiz. Shoir Hamid Olimjon aytganidek:
≪Bolalik kunlarimda,
Uyqusiz tunlarimda,
Ko‘p ertak eshitgandim.
So‘ylab berardi buvim.
Esimda o‘sha damlar,
O‘zi uchar gilamlar,
Tohir-Zuhra, Yoriltosh,
Oyni uyaltirgan qosh.
O‘t bog‘lagan qanotlar,
Beqanot uchgan otlar.
Baxtiyor bilan Oygul,
Qiz bo‘lib ochilgan gul,
So‘ylaguvchi devorlar,
Bola bo‘p qolgan chollar.
Buvimning har qissasi,
Har bir qilgan hissasi,
Fikrimni tortar edi,
Havasim ortar edi.
Haqiqatan, Tohir-Zuhra, Yoriltosh bizni hamisha
o‘ziga jalb qilgan, havasimizni o‘ziga tortgan. Ota-bobolarimiz
ham tuyog‘idan gavhar sochgan kiyiklarni ko‘rish
umidida bo‘lganlar. Oxir pirovardida xayoldan o‘tkazilgan
mo‘’jiza voqealarni hayotiylashtirish maqsadi g‘olib kelib,
mif, afsona, rivoyatlar zaminida ertaklar yaratila boshlangan.
Ertaklar dunyodagi boshqa xalqlar og‘zaki ijodida
keng tarqalganidek, o‘zbeklarda ham ommaviy janr sifatida
turli viloyatlarimizda yashaydigan yurtdoshlarimiz to -
monidan sevib aytib kelingan. Bu janr o‘zbek folklorining
epik turiga mansub. Ularda oddiy maishiy hayotda ro‘y
bergan ibratli voqea hikoya qilingan. Keyinchalik inson
fantaziyasi bu hodisalarga har xil to‘qima lavhalar qo‘shgan
va yangi-yangi ertaklar milliy ma’naviyat xazinasidan o‘rin
olgan. Bu orzu-havaslar natijasiz bo‘lmadi, albatta.
Masofalarni bir zumda bosib o‘tish, dunyoning turli burchaklaridagi
voqealardan xabardor bo‘lish niyatlari jam
bo‘lib, bugungi kunda raketa, samolyot, avtomobillarning,
televizor, masofadan boshqaruvchi texnikaning; qolaversa,
telefon-telegrafning kashf etilishiga olib keldi.
64
Mahmud Koshg‘ariy ≪Devonu lug‘otit turk≫ asarida
biror maqsadni shohga bildirish, hikoya qilish ma’nosini
≪etuk≫ so‘zi anglatishini yozadi. Olim bu so‘z aslida biror
narsani hikoya qilishdan olingani haqida xabar qiladi.
O‘zbeklar qadimgi paytlardagi voqealarni tafsilotlari bilan
aytib berishni ≪ertak≫ deb ataganlar. Atamaning qadimiyli -
gini qozoq, qirg‘iz, turkman xalqlarida ham bu so‘z aynan
shu ma’noda qo‘llanilishidan bilsa bo‘ladi. Ertak yurtimizda
shu qadar ko‘p va xilma-xil mavzularda tarqalganki,
ayrim hududlarda uni o‘zlaricha ataganlar. Xususan, ayrim
joylarda ≪shuk≫, ≪ushuk≫, ≪matal≫, ≪cho‘pchak≫, ≪cho‘r -
chak≫ deb ham yuritilgan. Bizning ertaklarimiz mavzusiga,
til vositalaridan foydalanish usuliga, voqealar tizimiga ko‘ra
shartli ravishda uch yirik turlarga bo‘linadi:
|
Versiyalik - «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati

Versiyalik og‘zaki ijodda variantlilikdan kengroq
tushuncha hisoblanadi. Agar variantlilikda obrazlar tavsifi,
voqealar tizimi, bayon usuli boshqacharoq ko‘rinishga ega
bo‘lsa, versiyada asarlarning nomi ham, voqealarning rivo-
18
ji ham keskin farqlanadi. Jumladan, folklorshunoslikda
≪Alpomish≫ dostonining to‘rtta versiyasi qayd etilgan
bo‘lib, ular: qo‘ng‘irot, o‘g‘iz, qipchoq, oltoy versiyalari
nomi bilan yuritiladi. Bu versiyalar faqat ayrim umumiy
voqealar bayoni bilangina ≪Alpomish≫ dostonini eslatadi,
xolos. Shuningdek, ≪Tohir va Zuhra≫ dostonining qozoq
xalqida ≪Qo‘zi Ko‘rpesh va Bayan Suluv≫ versiyasi mavjud.
Anonimlik. Anonimlik deganda, asar yaratuvchisi
nomining noma’lum ekanligi nazarda tutiladi. Biz og‘zakilik
haqida fikr yuritganimizda, ko‘pchilik yurtdoshlarimiz
og‘zaki ijod namunalarini yaratishlarida o‘z nomlarining
yashirin qolishini ma’qul ko‘rishlarini aytib o‘tdik. Bu yurtdoshlarimiz
o‘z ijodlarini xalq og‘zaki ijodi an’anasida
yaratganliklari uchun ham (an’anaviylikning matnda
namoyon bo‘lishi haqidagi fikrlarga qarang) o‘z ismlarini
baralla aytishga iymangan bo‘lishlari mumkin. Ammo
yozma ijod namunasi muallifining nomi yo‘qolganligi bilan
og‘zaki ijoddagi anonimlikning farqi bor. Bunday vaziyatda
masalani mavjud asarning yaratilishi an’anasiga qarab belgilash
mumkin. Agar asar og‘zaki ijod an’anasi bilan
yaratilgan bo‘lsa, anonimlik oddiy holat hisoblanadi. Agar
asar yozma ijod an’anasida yaratilgan bo‘lsa, tasodif
hisoblanadi. Masalan, ≪Farhod va Shirin≫, ≪Gul va
Navro‘z≫ kabi dostonlarini yozgan shoirlar nomi ma’lum
bo‘lmasa ham an’anaviylik jihatdan ularni og‘zaki ijod
namunasiga mansub deb bilish to‘g‘ri bo‘lmaydi.
Shunday qilib, anonimlik xalq og‘zaki ijodida xalq
vakillarining o‘z xalqiga xolis, beminnat xizmat qilishi
namunasi sifatida qadrlanadi.
|
O‘zbekistonda Prezidentlik instituti qachon joriy qilingan?

7. O‘zbekistonda Prezidentlik instituti qachon joriy qilingan? A. 1990 yil 20 iyun
B. 1990 yil 5 fevral
C. 1990 yil 18 mart
D. 1990 yil 24 mart
8. 1990-yil 11-sentabrda RSFSR Oliy Sovetining II sessiyasi … A. ”xalq
xo‘jaligini
barqarorlashtirishning
kechiktirib
bo‘lmaydigan
vazifalari”ni muhokama qildi.
B. ”Ittifoq dasturi Konsepsiyasi” haqida farmon qabul qildi.
C. Rijkovning ”Boshqariladigan bozor iqtisodiga o‘tish” haqidagi dasturini
qabul qildi.
D. Shatalinning ”500 kun” dasturini qabul qildi.
9. 1990-yil 17-oktabrda … A. ”O‘zbekiston xalq xo‘jaligini sog‘lomlashtirish va bozor iqtisodiyotiga
o‘tishning asosiy prinsiplari” umumxalq muhokamasi uchun e’lon qilindi.
B. O‘zbekiston Respulikasining Birinchi Prezidenti Islom Karimov ”Bozor
iqtisodi-dolzarb masala” mavzusida SSSR Oliy Soveti sessiyasida ma’ruza
qildi.
C. O‘zSSR Oliy Soveti sessiyasi ”Ittifoqning yangi shartnomasi va bozor
iqtisodiyotiga o‘tish dasturi”ni atroflicha muhokama qildi.
D. N. Rijkovning ”Boshqariladigan bozor iqtisodiga o‘tish” haqidagi dasturini
qabul qildi
10. O‘zbekiston Respulikasining Birinchi Prezidenti Islom Karimovning ”O‘zbekiston SSR Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining tarkibini tasdiqlash to‘g‘risida”gi farmoni qachon e’lon qilindi? A. 1990-yil 15-noyabr
B. 1991-yil 25-avgust
C. 1991-yil 21-avgust
D. 1991-yil 20-avgust
11. O‘zbekiston Respublikasida Vitse-Prezident lavozimi qachon tugatildi? A. 1992-yil 8-dekabr
B. 1991-yil 18-noyabr
C. 1992-yil 4-yanvar
D. 1991-yil 29-dekabr
12. 1991-yil 21-avgust kuni O‘zbekiston Prezidentining Farmoni bilan...... A. Respublika ichki ishlar vazirligi va Davlat xavfsizligi Qo‘mitasi qonuniy
ravishda O‘zbekiston Respublikasi tasarrufiga olindi
44
B. ”Favqulodda Holat Davlat Komiteti”ning O‘zbekiston Konstitutsiyasi hamda
qonunlariga zid keladigan qarorlari va farmonlari noqonuniy deb e’lon qilindi
C. O‘zbekistonning davlat mustaqilligi to‘g‘risida qonun loyihasini tayyorlash
hamda 31 avgust Oliy Kengash sessiyasini chaqirishga qaror qildi
D. Respublika Kompartiyasining KPSS MK bilan aloqasini to‘xtatish va uning
Markaziy organlaridagi o‘z vakillarini chaqirib olishga qaror qildi
Avtomatlashtirilgan boshqaruv sistemaning ishonchliligi va xavfsizligi

|
Avtomatlashtirilgan boshqaruv sistemaning ishonchliligi va xavfsizligi
|
bet | 4/5 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 217,33 Kb. | | #148303 |
Bog'liq 1-Мавзу АСДИAvtomatlashtirilgan boshqaruv sistemaning ishonchliligi va xavfsizligi deganda uning jarayon tuzilishi uchun ta‘sir ko‘rsatadigan tasodifiy va ataylab o‘zgartirishlardan va ma‘lumotlarga hujum qilinishidan (dastur ishonchliligi), to‘xtash berishlardan ishlash qobiliyati buzilishidan (apparat ishonchliligi) himoyalanishi tushuniladi.
Texnik sistema qurilmalarining ishonchliligi - uzluksiz ishlashi, ishlash qobiliyati, uzoq muddatlilik va saqlanuvchanlik bilan aniqlanadi. Uzluksizlik – bu sistemaning qanchadir vaqt mobaynida majburiy to‘xtalishlar paytida ishlash qobiliyatini baholanishi (vaqt va birinchi to‘xtashgacha bo‘lgan ish hajmi). Ishlash qobiliyati deganda sistemaning berilgan texnik hujjatli parametrlar bilan berilgan funksiya ishlashi asosida normal holatda ishlashi tushuniladi. sistemaning uzoq muddatliligi uning resursi (mumkin bo‘lgan holatgacha ishlashi) va ishlash muddati (mumkin bo‘lgan holatgacha elspluatatsiya qilinadigan kalendar davomiylikda) bilan aniqlanadi
Ta‘mirlashga moslik deganda sistemaning sozlanishiga ixtisoslashgani, yuzaga kelgan to‘xtalishlarni bartaraf qilishi tushuniladi. Avtomatlashgan sistemalar (AS) ta‘mirlansa bo‘ladigan va ta‘mirlab bo‘lmaydigan turlarga bo‘linadi. Ta‘mirlanadigan sistemalar ta‘mirlangandan so‘ng keyingi ekspluatatsiyalarida maqsadli va sistemaning ishlash effektivligi susayishi bilan aniqlanadigan xizmat qilish muddatiga ega bo‘ladi. Saqlanganlik deganda sistema parametlarini (uning tashkil qiluvchi elementlarni) ma‘lum bir shartlarda (harorat o‘zgarishida, namlik ta‘sir qilganda, vibratsiyada va boshqa) o‘zgarishsiz saqlanib qolinishi va saqlash, avtomatlashtirishirovka muddati xususiyatlari o‘zgarmasligiga aytiladi.
3. Ishonchlilik muammolari.
Ishonchlilik muammosi prognozlash bilan bog‘liq. Avtomatik boshqarish sistemasi yaratilishining ilk bosqichlarida aniq ishlatish sharoitlari uchun ishonchlilikni baholash zarur. Ishonchlilik muammosining xususiyati – texnologik jarayonni loyihalash, o‘rnatish, ishga tushirish va undan foydalanish bosqichlari bilan chambarchas bog‘liqdir. 1) Texnologik jarayonni loyihalanayotganda va hisoblash ishlari olib borilayotganda ishonchlilikka asos solinadi; u avtomatik boshqarish sistemasi va texnologik liniyaning konstruksiyalari, materiallar va sovutish sistemalari va boshqa konstruktiv xususiyatlarga bog‘liq.
2) Texnologik jarayonni avtomatlashtirishda ishlab chiqarayotganda ishonchlilik ta‘minlanadi. U tayyorlangan detallar, chiqarilayotgan jihozni nazorat qilish usullari, texnologik jarayonni yig‘ish va sinash sifatlariga bog‘liqdir. 3) Avtomatik boshqarish sistemalarini ekspluatatsiya qilayotganda, uning ishonchliligi amalda namoyon bo‘ladi (buzilmasdan ishlash va chidamlilik ko‘rsatkichlari). Ular avtomatik boshqarish sistemasini ekspluatatsiya qilish usullari va sharoitlariga, agregatlarning ish rejimlariga va boshqa ekspluatatsiya omillariga bog‘liq
|
| |
Bluzkani bichish va tikish. NI-2

|
Bluzkani bichish va tikish. NI-2
|
bet | 27/69 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #129770 |
Bog'liq Hujjat (1)Bluzkani bichish va tikish. NI-2
|
Darsning maqsadi:
ta`limiy - o`quvchilarga bluzkani bichish va tikishni o`rgatish;
tarbiyaviy - tikuvchilik ishkarida o`quvchilarni sabrli bo`lishga, go`zllikni his etishga undash;
v) rivojlantiruvchi - o`quvchilarda hunarmandchilikning zamonoviy texnologiyalarini o`rganib, amaliyotda qo`llashni tarkib toptirish.
Kasbga yonaltiruchi maqsadi: o`quvchilarning tikuvchilik buyumlarini tayyorlash haqidagi ko`nikmalarini kengaytirish.
tikuvchilik ishlari haqida ma`lumot berish;
ayollar kiyimlari haqida ma`lumot berish;
bluzka turlari va ularni tikishni o`rgatish Dars tipi: yangi bilimlar berish.
Dars turi: nazariy, amaliy.
Darsda qo`llaniladigan o`qitish metodlari: tushuntirish, suhbat, amaliy ish, taqdimot.
Fanlararo bog`lanish; matematika, fizika, chizmachilik, iqtisodiy bilim saoslari va b.
Darsning jihozi: tarqatma materiallar, kompyuter, proyekror, ekran, slaydlar, tikuv buyumlari, bluzkalardan namunalar, ko`rgazmali qurollar, asbob-uskunalar.
Darsning borishi:
Tashkiliy qism.
So`rash. O`tilgan mavzu yuzasidan savol-javob o`tkazish
Yangi mavzu bayoni
Reja:
Bluzka haqida ma`lumot.
Ayollar bluzkasini loyihalash.
Bluzka andozasi va bluzka assortimenti.
Bluzka yengil kiyim hisoblanib, yelkali kiyimlar turiga kiradi. Kiyimlar assortimentiga ko`ra, bluzka, bluzka-jemper, bluzka-batniklari kabi turlari mavjud. Ayollar bluzkasini loyihalash xuddi ko`ylakni loyihalash usulidek bajariladi, lekin buyum uzunligida farqi bo`ladi. Agar bluzkani yupka ustidan chiqarib kiyilsa, uning beldan uzunligi 10-15sm yoki bo`ksadan bir oz uzunroq bo`lishi, bluzkani yupkaning ichiga kirgizib kiyiladigan bo`lsa, bo`ksa chizig`idan 5-7sm uzunlikda bluzka uzunligi olinadi. Bluzka yuqorigacha taqiladigan yoki bo`rtlari qaytarilgan bo`lishi mumkin. Bluzkani bel vitochkalarisiz to`g`ri, ya`ni kokrak chizig`i bilan bo`ksa chizig`ini birlashtirib to`g`ri va vitochkaliqilib loyihalasah mumkin. Bluzkani loyihalashda uning taqilmasiga e`tibor berish kerak. Bluzka taqilmasida adipi yaxlit bo`lsa, avval uning o`tim haqi 2-3sm, so`ngra adip haqi 2,5x2+1,5=6,5sm qo`yiladi. Bluzka taqilmasida adip alohida bo`lsa, o`tim haqi 2-3sm, so`ngra bort adipini tikish uchun chok haqi 0,5sm qo`shiladi, ya`ni 2,5+0,5=3sm. Bluzka taqilmasida yaxlit plankali ishlatilsa, u holda o`tim haqi 2 baravar ko`p olinadi, ya`ni 2,5x2+2=7 sm.
Bluzkadan oilaviy tantanalarda: bluzka bilan yupka yoki bluzka bilan shim bilan birga kiyish mumkin. Uyda ishlash kiyimi komplektlari nihoyatda bemalol harakat qilishga xalaqit bermaydigan bo`lishi kerak. Buning uchun trikotaj maykalar, sviterlar bilan shim yoki gavdaga yopishib turmasligi uchun qo`yimi ko`paytirilgan bluzkalar kiyish yaxshi hisoblanadi. Quyida o`quvchilar amaliy mashg`ulot davomida mustaqil ishlashlari uchun bluzka andozalaridan namunalar va turli xil bluzka assortimentlari keltirilgan.
|
| |
Korayeva Latifa Zarifovna 1-mavzu: pedagogik

Korayeva Latifa Zarifovna
1-MAVZU: PEDAGOGIK
DIAGNOSTIKA FANINING
PREDMETI VA VAZIFALARI
●
Pedagoglar kasbiy mahoratining asosiy komponentlaridan
biri o‘quv-tarbiya jarayonini to‘g‘ri va samarali boshqara
olishdir. Buning uchun pedagogning texnik va uslubiy
bilimlami puxta egallagani yetarli emas.
Fanning maqsadi hamda vazifalari
1-chizma.
0 ‘quvchi (talaba)ning
o‘zlashtirishini o‘rganish
Diagnostika qilish haqida
umumiy tushuncha
O'qishga ta’sir qilayotgan
ijtimoiy, oilaviy omillami
o‘rganish
O‘qishdagi qiyinchiliklami
o‘rganish
Diagnostika natijalari va ta
lim-
tarbiyajarayonini to g‘ri
rejalashtirish
Diagnostika fanining asosiy maqsadi o‘quvchi-talabalar psixologiyasining turli sohalaridan
psixologiya va pedagogikaga oid bilimlar berish, ayniqsa, shu fanlarning ilmiy tadqiqot
metodlarini amalda qo‘llashga o‘rgatishdir. Shuning uchun mazkur kurs, asosan, amaliy
xususiyatga ega boiish bilan birga nazariya bilan ham uyg‘unlashgan.
1
Ilmiy asoslangan
diagnostik metodlarsiz
bolalaning
ta’lim
muassasasiga
tayyorligini bilish
mumkin emas.
2
3
Masalan:
Pedagogik
diagnostikasiz
rivojlantiruvchi
ta’lim
samaradorligini
kuzatib
bo‘lmaydi.
Turli metodlaming
nisbiy mahsuldorligini,
o‘qitishning shakl va
vositalarini baholash.
3-chizma.
Pedagogik diagnostika:
|
Rekrutment jarayoni - 1-bilet “Inson resurslarini strategik boshqarish” tushunchasi

|
1-bilet “Inson resurslarini strategik boshqarish” tushunchasi
|
bet | 2/9 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 26,84 Kb. | | #138062 |
Bog'liq IRB4. Rekrutment jarayoni.
5-BILET
1. Inson resurslarini boshqarishning mohiyati.
“Inson resurslarini boshqarish” o‘quv fanining mohiyati va uning tarkibiy yo‘nalishlari. Inson resurslarini boshqarish intizomini o‘rganish bosqichlari va modellari. Inson resurslarini boshqarish funksiyalari va turlari. Innovatsion rivojlanish sharoitida fanning maqsadlari.
2. Tashkilotning kadrlar (xodimlar) tuzilmalarining asosiy turlari.
Tashkiliy, ijtimoiy, rolli, xodimlar.
3. Xodimlarni moslashtirish va xodimlarning tegishli samaradorligini ta’minlash.
Moslashuvning maqsadlari va uning zarurligini asoslash. Moslashuv va kasbga yo‘naltirish tushunchalari o‘rtasidagi bog‘liqlik. Moslashish bosqichlari. Moslashuvni samarali boshqarishni tashkil etish. Kadrlar vazifalarini hal qilish.
4. Ishga yollash marketingi
6-BILET
1. Xodimlarni boshqarish jarayonida tashkilot rahbariyatining ishtiroki.
Samarali boshqaruv, kadrlar, aloqa, maxsus tayyorgarlik, xodimlarni tanlash, nazorat qilish.
2. Ta’limning inson resurslarini boshqarishdagi o‘rni.
Ta’lim, inson faoliyati, insoniyat taraqqiyoti, malaka oshirish.
3. Tashkilotning inson resurslarini yangi texnologik paradigma doirasida rivojlantirish.
Kadrlar tayyorlash va rivojlantirish. Elektron ta’limni rivojlantirish. Mutaxassislarni tanlash va tashkilotning kadrlar yadrosini shakllantirish. Kadrlar martaba yo‘nalishini shakllantirish.
4.Tanlash jarayoni va unda ishlaniladigan uslublar
7-BILET
1. Xodimlarni boshqarish sohasidagi kasbiy bilim va ko‘nikmalar.
Iqtidorli kadrlar professionalligining mohiyati, kadrlar professionalligini rivojlantirish jarayoni, kasbiy kompetentlikni rivojlantirish, kadrlar professionalligini rivojlantirish dasturining tizim modeli. Professional tushunchasi.
2. Hozirgi bosqichda inson resurslariga qo‘yiladigan asosiy talablar.
Texnologiya, ko‘nikmalar, IT, muloqot qobiliyatlari, imidj.
|
| |
“ O’zbekiston iqtisodiy taraqqiyotida mintaqaviy multimodal logistika markazlari va erkin iqtisodiy hududlarining ahamyati” - bet 6

|
“ O’zbekiston iqtisodiy taraqqiyotida mintaqaviy multimodal logistika markazlari va erkin iqtisodiy hududlarining ahamyati”
|
bet | 6/8 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 1,5 Mb. | | #137265 |
Bog'liq Xalqaro-multimodal-logistika-markaziEIIH ga bevosita yaqin hududdan “E-40” avtomagistrali o’tadi va Janubi-sharqiy Osiyo, Sharqiy Osiyo, Markaziy Osiyo, O’rta va Yaqin Sharq, Fors qo’ltig’i hamda Yevropani bo’glovchi eng qisqa avtomagistral hisoblanadi. Xitoy bilan Yevropani bo’glovchi bu yo’l Xitoy-Rossiya linyasidan 1000 kmga qisqaroq va har bir avtomobil reysdan 800 $ tejashi mumkin! - EIIH ga bevosita yaqin hududdan “E-40” avtomagistrali o’tadi va Janubi-sharqiy Osiyo, Sharqiy Osiyo, Markaziy Osiyo, O’rta va Yaqin Sharq, Fors qo’ltig’i hamda Yevropani bo’glovchi eng qisqa avtomagistral hisoblanadi. Xitoy bilan Yevropani bo’glovchi bu yo’l Xitoy-Rossiya linyasidan 1000 kmga qisqaroq va har bir avtomobil reysdan 800 $ tejashi mumkin!
“Navoiy” EIIH va xalqaro multimodal logistika markazi istiqbollari va prognozlar Keyingi 5 yillikda infrastruktura doirasida (yo’l qurilishi, aeroportlar, tranzityukalr xizmatlari sohasida) amalga oshiriladigan lohiyalar: - keyingi besh yillikda Navoiy-Uchquduq-Nukus 2-temir yo’l linyasi ishga tushirilish rejalashtirilmoqda;
- aeroport bazasiga qurilgan xalqaro logistika markazini modernizatsiya qilib, uning asosida Makaziy Osiyo logistika markazini barpo qilish;
- avtomagistrallarni 4 polosali qilib, jahon standardlarga javob beradigan I klass darajasigacha aylantirish;
- Navoiy IESini modernizatsiya qilib, ishlab chiqarish quvvatini 400 Mwtgacha ko’tarish;
- 2009-yil davomida “O’rta Osiyo Trans” va “Hanjin Logistics” (Koreya) kompaniyalari o’rtasida yuk tashish borasida “Central Asia Logistics LLC” qo’shma korxonasi tashkil qilish kabi bir qancha loyihalar keyingi besh yil ichida aamalga oshirilishi rejalashtirilmoqda.
Yuqoridagilarni xulosalab shuni ta’kidlash mumkinki, xalqaro multimodal logistika markazi va EIIH tashkil qilish mamlakatimizga ko’p yutuqlarni olib keilishi mumkin va ular quyidagi maqsadlarda tashkil qilinadi: Yuqoridagilarni xulosalab shuni ta’kidlash mumkinki, xalqaro multimodal logistika markazi va EIIH tashkil qilish mamlakatimizga ko’p yutuqlarni olib keilishi mumkin va ular quyidagi maqsadlarda tashkil qilinadi:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
“ O’zbekiston iqtisodiy taraqqiyotida mintaqaviy multimodal logistika markazlari va erkin iqtisodiy hududlarining ahamyati”
|
Rossiya Federatsiyasi - “ O’zbekiston iqtisodiy taraqqiyotida mintaqaviy multimodal logistika markazlari va erkin...

|
“ O’zbekiston iqtisodiy taraqqiyotida mintaqaviy multimodal logistika markazlari va erkin iqtisodiy hududlarining ahamyati”
|
bet | 3/8 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 1,5 Mb. | | #137265 |
Bog'liq Xalqaro-multimodal-logistika-markazi - Rossiya davlati muhim strategik hududda joylashganligi tufayli yevrosiyo logistika tizimida muhim o’rin tutadi. Ba’zi bir muammolarning bo’lishiga qaramay davlat transport sohasiga e’tiborni kuchaytirishni boshlab yubordi. chunki hozirgi global iqtisodiy sharoitda bu muammoning yechimi har qaysi davlat uchun katta sakrashga olib keishi mukin. Bu narsa Gong-Kong, Shanhai, BAA kabi rivojlangan hududlar tajribasidan hammamizga ma’lum. Rossiya ferderatsiyasi logistika markazlari va transport sohasidagi yirik loyihalarni amalga oshirish arafasida turibdi.
- Eng yirik iqtisoiy markazlari Abu-Dabi va Dubai shahalari. Ular dunyodagi eng yirik moliyaviy, iqtisodiy, rekreatsion markazlar joylashgan hudud hisoblanadi. Xususan, Jebel ali erkin hududidagi logistika markazi asosan portlar va havo yo’llari hisobiga barpo etilgan. Dubai Xalqaro Aeroporti (Dubai International Airport) dunyodagi sakkizinchi yirik xalqaro aeroport bo’lib, yiliga 1,8 mln tonna yukni tashiydi.
- Jabal Ali bilan birgalikda Rashid porti ham joylashgan. Avtomagistrallar ham logitika markazining asosiy transport vositasi hisoblanadi. Xususan, Shayx Zoyid shohko’chasi to’liq avtomatlashtirilgan bo’lib, har bir tranzit uchun 1,08 $ to’lov bilan yuk tashish mumkin. Dubai logistika markazlari va erkin zonasi yiliga 12 mlrd $ dan ko’proq foyda keltiradi (faqat Dubaining YAIMi 37 mlrd $ 2006). Yana erkin zonani va logistika markazlarining taraqqiyotini belgilovchi bir nechta yirik loyihalar rajalashtirilgan.
- Erkin iqtisodiy hududlar deb, mintaqani jadal ijtimoiy iqtisodiy rivojlantirish uchun ichki va tashqi kapitalni, istiqbolli texnologiyalar va boshqaruvga oid tajribalarni jalb etish maqsadida tuziladigan, aniq belgilangan ma’muriy chegaralari va alohida huquqiy tartiboti bo’lgan maxsus ajratilgan hududga aytiladi.
- Hozirda jahonda erkin iqtisodiy hududlarning 4 mingdan ortiq turi mavjud bo’lib, ulardagi xizmatlarning umumiy qiymati yiliga 6,5 trln $ ni tashkil qiladi. (YAIMning 15% i)
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
“ O’zbekiston iqtisodiy taraqqiyotida mintaqaviy multimodal logistika markazlari va erkin iqtisodiy hududlarining ahamyati”
|
“ O’zbekiston iqtisodiy taraqqiyotida mintaqaviy multimodal logistika markazlari va erkin iqtisodiy hududlarining ahamyati” - bet 7

|
“ O’zbekiston iqtisodiy taraqqiyotida mintaqaviy multimodal logistika markazlari va erkin iqtisodiy hududlarining ahamyati”
|
bet | 7/8 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 1,5 Mb. | | #137265 |
Bog'liq Xalqaro-multimodal-logistika-markazi - mamlakatning iqtisodiy salohiyatini sanoat potensialini oshirish orqali kuchaytirish
- mamlakat iqtisodiyotiga chet el investitsiyasini jalb etish;
- chet el investorlari ishtirokida mamlakat tadbirkorlari faoliyatini yo’lga qo’yish va oqibatda tovar va xizmatlar eksporti hajmini oshirish;
- mamlakatning ichki bozoriga yuqori sifatli mahsulotlar va xizmatlar, yangi texnika va texnologiyalarning kirib kelishi va tadbiq qilinishini ta’minlash;
- bozor iqtisodiyoti sharoitida yangi xo’jalik yuritish usullarini joriy qilish;
- bozor infratuzilmasini rivojlantirish;
- tabiiy va mehnat resurslaridan foydalanishning samaradorligi oshirish;
- ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni takomillashtirishdan iborat.
“Navoiy” EIIH tashkil qilinishidan mamlakatimiz quyidagicha ijobiy natijalarga erishishi mumkin: - Ichki infrastrukturaning rivojlanishi natijasida iqtisodiyotning jonlanishi;
- Hudud atrofida muhim sanoat-innovatsion, transport-logistika, madaniy-rekreatsion infrastruktura shakllanadi bu narsa boshqa hududlarda ham shu kabi markazlarning tashkil topishiga imkoniyat yaratadi;
- Aholini ish bilan ta’minlaydi va farovonlik darajasini oshiradi;
- Kam rivojlangan sohalar yoki yangi sohalarni rivojlantiradi;
- YAIM, chet el investitsiyalarini va pul tushumini oshiradi;
- Yangi bozorlar ochiladi va eksport rivojlanadi;
- Hududda saqlash, tarqatish va tashishdan tashqari qayta ishlash hamda ishlab chiqarishni ham yo’lga qo’yish mumkin;
- Tashqi savdo rivojlanadi va to’lov balansi mustahkamlnadi;
- Muhim savdo yo’llari ustidan nazorat o’rnatiladi;
- Jahon hamjamiyatida davlatning ahamiyati oshadi va integratsiyaga tezroq qo’shiladi.
O’zbekistonda ham istiqbolda EIHlar tashkil qilishda yana bir qator loyihalar ko’rib chiqilgan. Masalan, Samarqand, Xorazm, Buxoro, Jizzax va Orol dengizi bo’ylarida EIHlar tashkil qilish loyihalari. - O’zbekistonda ham istiqbolda EIHlar tashkil qilishda yana bir qator loyihalar ko’rib chiqilgan. Masalan, Samarqand, Xorazm, Buxoro, Jizzax va Orol dengizi bo’ylarida EIHlar tashkil qilish loyihalari.
- Jizzax va Orol bo’yi erkin iqtisodiy ishlab chiqarish hududlarida o’ziga xos ishlab chiqarish tarmoqlari faoliyat ko’rsatishi rejalashtirilgan. Bu tarmoqlarning bu erlarda rivojlanishi uchun avvalambor xom ashyo yaqin, mehnat resurslari mavjud va xodimlarning malakasi etarli darajada. Bu narsa esa EIIHlarni tashkil qilish borasida ikkinchi qadamni ko’rsatib beradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
“ O’zbekiston iqtisodiy taraqqiyotida mintaqaviy multimodal logistika markazlari va erkin iqtisodiy hududlarining ahamyati”
|
Qo‘shnilar eshitdi - «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati

Qo‘shnilar eshitdi
Afandining qozoni suvga tashlangan1, u uyida, hozir
qo‘y go‘shtlik qaynatma sho‘rva bo‘lsa edi, deb, xomxayol
qilib o‘tirgan edi. Shu vaqtda qo‘shnisining o‘g‘li kosa
ko‘tarib kirib qoldi.
— Pochcha! — dedi u Afandiga. — Agar sho‘rva qiladigan
bo‘lsalaring, ayamga bir kosa berar ekansiz, toblari
yo‘q.
— Bu uyda bir narsani orzu ham qilib bo‘lmaydi, darrov
qo‘shnilar eshitadi, — dedi Afandi o‘z-o‘zicha.
Yaxshiyam ishonmaganim
Afandi uzoq bir yurtga sayohatga borib, qaytishida yo‘l
ustidagi qalin to‘qayzorda salqinlanib o‘tirgan edi, bir sipohi2
kelib, afandidan so‘radi:
— Qayoqdan kelayotibsiz?
— Shu yurtga sayohat qilib kelgan edim, safar qarib,
endi yurtimga ketayotibman.
168
1 Qozoni suvga tashlangan — bir necha kundan buyon ovqat qilinmaydi
ma’nosida;
2 Sipohi — harbiy askar.
— Qalay, bizning shaharlar sizga ma’qul bo‘ldimi?
— Menga ma’qul bo‘lmadi. Shaharlaringiz iflos, qarovsiz,
pashshasi ko‘p, narx-navo qimmat...
— Odamlari qalay?
— Odamlari juda qo‘pol, xasis, firibgar, ochko‘z ekan.
— Bu shaharning begi to‘g‘risida nimalar deysiz?
— Shahari shu bo‘lsa, uni begi nima bo‘lardi.
Anchagina zolim, maishatparast odam, deyishadi.
Sipohining rangi-quti o‘chdi, mo‘ylovini burab,
Afandiga ko‘zlarini chaqchaytirdi:
— Men shu shaharning begiman!
Afandi darrov so‘rashgani qo‘l berdi:
— Salomatmilar?.. Shahar to‘g‘risidagi gaplarga
yaxshiyam ishonmaganim...
|
MEHNAT QO‘SHIQLARI - «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati

MEHNAT QO‘SHIQLARI
Qo‘sh qo‘shig‘i
Ola ho‘kiz, targ‘il ho‘kiz,
Shudgor tanobin tortib o‘z,
Qo‘sh haydaymiz bahor va kuz,
Atrofimiz dala va tuz,
Yur jonivor, xo‘sh jonivor.
Qo‘sh yotadi Hulkar botsa,
Ish boshlaymiz tonglar otsa,
Qadam tashlab asta-asta
Oldingga bossin payvasta,
Yur jonivor, xo‘sh jonivor.
Xo‘p mayda qo‘shiqlari
Mayda desam, xo‘p deydi, mayda-yo, mayda,
Xo‘pga ko‘nglim ko‘p deydi, mayda-yo, mayda.
Mayda qilib bo‘lgan so‘ng, mayda-yo, mayda.
Peshonamdan o‘p deydi, mayda-yo, mayda.
Mehmonxonang vassasi, mayda-yo, mayda,
Qizil gulning dastasi, mayda-yo, mayda,
Aytsam ado bo‘lmaydi, mayda-yo, mayda,
Maydajonning qissasi, mayda-yo, mayda.
|
Lirik qo‘shiqlar - «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati

Lirik qo‘shiqlar
Havoni bulut bosdi,
Oyni ko‘rmasam bo‘lmas,
Yuraklarni g‘am bosdi,
Yorni ko‘rmasam bo‘lmas.
Yosh bolalar o‘ynaydir,
Tol yog‘ochdan ot qilib.
Oshiq yigit yig‘laydir,
Suyganini yod qilib.
Suv kelar guldir-guldir,
Suyganim qizil guldir.
Suyganim topilmasa,
O‘lganim o‘shal kundir.
Olma guli gul emas,
Taqsam chakkamda turmas,
O‘zganing yori yor emas,
Birpas yoningda turmas.
Yorim keladi yashnab,
Zar kokilini tashlab,
Xipcha belini ushlab,
Shakar labini tishlab.
7—Xalq og‘zaki poetik ijodi 177
Termalar
Bizning hovli yo‘lingiz,
Chimyon alak to‘ningiz.
Borish-kelish qilmaysiz,
Kimdan qoldi ko‘nglingiz.
Eshik oldi gulhovuz,
Gul tergali kelibsiz.
Gulni bahona qilib,
Yor ko‘rgali kelibsiz.
Qoshingni qarosiga
Xol bo‘lay orasiga,
Aslo rahming kelmaydi,
Birovning bolasiga.
Qaldirg‘och qaro bo‘lur,
Qanoti ola bo‘lur,
Yoshlikda bergan ko‘ngul,
Ayrilmas balo bo‘lur.
Asakaning yo‘lida
Kallak urgan toli bor.
Mening yorim labida
Sedonadek xoli bor.
Yoraman, hay yoraman,
Yorginam bo‘lsin omon.
Bevafo dunyoda do‘stlar,
O‘tgusi yaxshi-yomon.
ASKIYA
Kunlardan bir kuni mashhur ustoz askiyachi Amin
buva, askiyachi Qodirjon aka do‘stlari bilan
Ikromiddinnikiga qovun sayliga mehmonga borishdi.
Suhbat davomida quyidagi askiya tug‘ildi:
Qodirjon aka:
— Amin buva, hu anavi oshpazni ko‘rdingizmi, qovoq
oshga kerak deyapti.
Amin buva:
— Qodirjon, avval meva-chevalardan olsangiz-chi, darrov
qovoqsiz bo‘lsin demasdan.
Qodirjon aka:
— Bo‘lmasa, yoz mevalaridan siz ham yeb-yeb oling,
qovoq oshsiz ketasiz.
178
Amin buva:
— Ho, Ikromiddin, Ikromiddin uka hoy! Qodirjonni
gaplarini eshityapsizmi? Ataylab shahardan chiqib qovoqoshsiz
ketmaylik deydilar, oshqovoqdan qovoqosh qilib
qo‘ya qoling.
Qodirjon aka:
— Ikromiddin, bu yoqqa qarang, bizga pishirishingiz
bitta osh, qovoq ham solasiz-a!
Ikromiddin:
— Qodirjon aka, sizlardaqa aziz mehmonlarga atab har
xil ovqat qilganmiz: bu — sho‘rva, osh qovoqda.
Amin buva:
— Mulla Ikrom, Qodirjon akadan tashvish qilmang, bu
kishiga osh qovoqdan olinsa bo‘ldi.
Qodirjon aka:
— Amin buva, ajoyib xushfe’l odamsiz-da, indamay
olaverasiz: oshga qovoq solinmaydi, deb.
Amin buva:
— Siz ham indamay tushiraversangiz-a, qovoqdan osh
yaxshi, deb.
Qodirjon aka:
— Siz ham indamay tushiraversangiz-a, oshdan qovoq
yaxshi, deb.
Amin buva:
— Siz ham indamay tushiraversangiz-a, qovoq oshmi,
osh qovoqmi, deb.
Qodirjon aka:
— Siz ham indamay tushiraversangiz-a, osh qovoqdan
yaxshi bo‘ladi, deb.
Amin buva:
— Siz ham indamay tushiraversangiz-a, qovoqdan osh
bo‘ladi, deb.
Qodirjon aka:
— Nafsi buzuqlik qilib, Ikromiddin pishirgan oshni
paqqos yeb tashlasangiz-a, osh qovoqdan ketadi, deb.
Ikromiddin:
— Qo‘yinglar qovun sayiliga kelgansizlar, bunaqa sovuq
gapirmanglar, qayoqdan ham tansiq ovqat qilaman dedim,
bir oz u yoq-bu yoqdan gaplashib o‘tiringlar, boshqa ovqat
qilaman: qovoqsiz!
179
|
Sog‘in qo‘shiqlari - «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati

Sog‘in qo‘shiqlari
Ot oyog‘in ot bosar churey-churey,
Oq yuzindan gard bosar churey-churey,
Agar shuytib sog‘dirmasang churey-churey,
Qassoblar butingdan osar, churey-churey.
Og‘ziginangda o‘ting bor churey-churey,
Yelinginangda suting bor churey-churey,
Sersoqoling jonivor churey-churey,
Kerilib turgan buting bor, churey-churey.
O‘rim qo‘shiqlar
O‘rim payti — rizq payti,
Dangal o‘rib tashlaymiz,
Istiqlol shukrin aytib,
Davron surib yashaymiz.
O‘rog‘im olmos,
O‘rimdan qolmas,
Sira ham tolmas,
O‘rmasam bo‘lmas.
175
MAVSUM-MAROSIM QO‘SHIQLARI
Tog‘da toychoq kishnaydi,
Ot bo‘ldim deb yor-yor.
Uyda kelin yig‘laydi,
Yot bo‘ldim deb yor-yor.
Yig‘lama qiz, yig‘lama,
To‘y seniki, yor-yor.
Ostonasi tillodan,
Uy seniki, yor-yor.
Tog‘dan tutgan archani,
Sakkiz denglar, yor-yor
Sakkiz qizning sardori,
Keldi denglar yor-yor.
Sakkiz qizning sardori
Biz bo‘lamiz, yor-yor.
Sakkiz bog‘da ochilgan,
Gul-lolamiz, yor-yor.
O‘lanlar
O‘lanlarning avval boshi — tamal toshi,
To‘y oldidan tortganim so‘qim oshi,
Hadding bo‘lsa, qani kelib o‘lan boshla,
Bu elatning man-man degan keksa-yoshi!
Baland-baland tog‘larning qori bo‘lar,
O‘ngirida burgut, lochin sori bo‘lar,
O‘lanchilar manmansirab kerilmaydi,
Er og‘asi — mard yigitning ori bo‘lar.
Kelin salomlar
Bismillodan boshlaymiz,
Oshga jambil tashlaymiz,
Salom, salom, yana salom,
Avval xudoga salom.
Ko‘cha to‘la qo‘y bergan,
Mashina to‘la to‘y bergan,
Salom, salom, yana salom,
Qaynotasiga salom.
Qozon osgani eringan,
O‘g‘il tug‘dim deb kerilgan
Salom, salom, yana salom,
Qaynonasiga salom.
176
Oshga solgan ilikday,
Qoshu ko‘zi pilikday
Salom, salom, yana salom,
Ovsinlariga salom.
Tomga pichan tashlagan,
Orqa-o‘ngin qashlagan,
Salom, salom, yana salom,
Amakisiga salom.
Marsiyalar
Aytmay desam bo‘lmaydi,
Dog‘ingiz o‘ti qo‘ymaydi,
Ishongan bog‘im, voy otam,
Suyangan tog‘im, voy otam.
Qaldirg‘ochning qanotiga,
Qil bog‘lagan, voy otam,
Borsa kelmas joylarga
Bel bog‘lagan, voy otam!
|