(imzo)
“KELISHILDI”
O‘quv-uslubiy bo‘lim boshlig‘i   ____________ Sh.Umarov    (imzo)

(imzo)
“KELISHILDI”
O‘quv-uslubiy bo‘lim boshlig‘i ____________ Sh.Umarov (imzo)
Kirish
Biz o’z oldimizga mamlakatimizda Uchinchi Renessans poydevorini barpo etishdek ulug’ maqsadni qo’ygan ekanmiz, buning uchun yangi Xorazmiylar, Beruniylar, Ibn Sinolar, Ulug’beklar, Navoiy va Boburlarni tarbiyalab beradigan muhit va sharoitlarni yaratishimiz kerak. Bunda, avvalo, ta’lim va tarbiyani rivojlantirish, sog’lom turmush tarzini qaror toptirish, ilm-fan va innovasiyalarni taraqqiy ettirish milliy g’oyamizning asosiy ustunlari bo’lib xizmat qilishi lozim.1
Hozirgi vaqtda jamiyatni axborot kommunikasiya texnologiyalarsiz tasavvur qilib bo’lmaydi. Umuman olganda, har bir mamlakatni rivojlanishini zamonaviy axborot-kommunikasiya texnologiyalarini sohalarga joriy qilinishi bilan baholash mumkin. Mamlakatimizda xam buning uchun bir qator ishlar amalga oshirilib kelinmoqda. Xususan, xukumatimiz tomonidan zamonaviy axborot-kommunikasiya texnologiyalarini joriy etish va rivojlantirish (21.03.2012 yildagi PQ-1730), axborot-kommunikasiya texnologiyalari sohasida kadrlar tayyorlash tizimini yanada takomillashtirish (26.03.2013 yildagi PQ-1942), dasturiy ta’minot vositalari ishlab chiquvchilarni rag’batlantirishni yanada kuchaytirish (20.09.2013 yildagi PQ-2042) bo’yicha chora-tadbirlarni keltirib o’tish mumkin.
Bundan tashqari, “O’zbekiston Respublikasi Axborot Texnologiyalari va Kommunikasiyalarini Rivojlantirish Vazirligini tashkil etish to’g’risida”gi (04.02.2015 yil PF-4702) O’zbekiston Respublikasining Prezidentining Farmonida yangi tashkil etilgan vazirlikning asosiy vazifalaridan biri qilib “raqobatdosh dasturiy mahsulotlarning mamlakatimizda ishlab chiqarilishini va ichki bozorini hamda ularga ko’rsatiladigan xizmatlarni rivojlantirishga ko’maklashish va uning muvofiqlashtirilishini ta’minlash, iqtisodiyotning real sektori tarmoqlarida va iste’molchilarda zamonaviy dasturiy mahsulotlar, axborot tizimlari va axborot resurslarini joriy etish” etib belgilangan. Ma’lumki, xozirgi kunda dasturiy ta’minot yoki dasturiy mahsulotni yaratish dasturiy ta’minot ishlab chiquvchi mutaxassislar jamoasi orqali amalga oshiriladi. Umuman olganda, xozirda, har bir dasturiy ta’minot yoki dasturiy mahsulotni ishlab chiqishga amaliy loyiha sifatida qarash mumkin. Chunki, har bir ishlab chiqilgan dasturiy ta’minot biror bir sohadagi (ijtimoiy, iqtisodiy, sanoat, xalq xo’jaligi va boshqalar) ma’lum bir muammolarni hal qilishga yo’naltirilgan bo’ladi.
Dasturiy ta’minotni ishlab chiqishga tizimli va kompleks yondashuv dasturiy injiniring (Software Engineering) tushunchasini keltirib chiqardi. Kelinglar, dasturiy injiniring tushunchasini vujudga kelishi sabablariga to’xtalib o’taylik. Dasturiy ta’minotni ishlab chiqish faoliyatini rivojlanishini dasturiy ta’minot bilan bog’liq bo’lgan bir qator muammolarni vujudga kelishi va ularni hal qilish uchun amalga oshirilgan ishlar orqali izohlash mumkin. Dasturiy ta’minotni ishlab chiqish bo’yicha vujudga kelgan asosiy muammolar quyidagilardan iborat bo’lgan:
dasturiy ta’minot tan-narxining juda yuqoriligi;
talab etilayotgan dasturiy ta’minotni yaratishning murakkabligi;
dasturiy ta’minotni ishlab chiqish jarayonlarini boshqarish va bashoratlash bo’yicha zarurat paydo bo’lishi va h.k.
Dasturiy injiniring – bu dasturiy ta’minot ishlab chiqishni samaradorligini oshirish va optimallashtirish bilan shug’ullanuvchi amaliy fan bo’lib, u dasturiy ta’minotni yaratishni loyihalashtirish(tahlil qilish), ishlab chiqish, joriy qilish va kuzatishni ilmiy asoslangan usullarini o’z ichida mujassamlashtirgan. Ushbu o’quv uslubiy majmuada dasturiy injiniring tushunchalari, dasturiy ta’minot yashash sikli, dasturiy ta’minot ishlab chiqishning modellari va texnologiyalari, dasturiy ta’minot arxitekturasi, dasturiy ta’minotni testlash va tekshirish yo’llari, dasturiy ta’minotni ishlab chiqishdagi extimolli holatlar va ularni bartaraf etish yo’llari va usullari, dasturiy ta’minot sifati, dasturiy ta’minotni ishlab chiqish va testlash bo’yicha standartlar muammolari bayon etilgan.
|