nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Boshqaruvning iqtisodiy usullari

|
Boshqaruvning iqtisodiy usullari
|
bet | 43/57 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #120356 |
Bog'liq Navoiy texnika-iqtisodiyot kasb-hunar kolleji2. Boshqaruvning iqtisodiy usullari
Boshqaruvning iqtisodiy usullari kishilarga iqtisodiy manfaatlar orqali ta’sir ko’rsatadi.
Iqtisodiy usullarning mohiyati xodimlar va ishlab chiqarish jamoasiga ular manfaati bo’lishini ta’minlovchi iqtisodiy sharoit yaratishdan iboratdir. Boshqaruv usullari tizimida iqtisodiy usullar yetakchi o’rinni egalaydi.
Iqtisodiy usullar iqtisodiy ta’sir vositalari yig’indisidan (narx, kredit, biznes-reja, foyda, soliqlar, ish haqi, iqtisodiy rag’batlantirish va hokazo), ya’ni xo’jalik faoliyatiga ta’sir etishning har bir jamoa mos xo’jalik bo’g’ini bilan uzviy aloqada amal qilishini ta’minlovchi tadbirlaridan iboratdir.
Shunday qilib, boshqaruvning iqtisodiy usullari juda keng imkoniyatlarga ega bo’lib, ular mohirona va o’z vaqtida tashkiliy-farmoyish, ijtimoiy-psixologik va huquqiy usullar bilan qo’shib olib borilgan taqdirda yaxshi natijalarga erishish mumkin.
Korxonalar, aksioner jamiyatlari, firmalarda muhim boshqaruv usullaridan biri - biznes-rejalardir. U iqtisodiy jarayonlarni umummilliy manfaatlarni ko’zlab, xo’jalik amaliyotida ob’ektiv iqtisodiy qonunlardan foydalanish asosida, ongli ravishda, bir maqsadga intilgan holda boshqarishning o’zaro uzviy bog’liq tizimidan iboratdir.
Biznes-reja vositasida hal etiladigan asosiy vazifalar quyidagilardan iborat: iqtisodiyot rivojlanishi yo’nalishlari va maqsadlarni amalga oshirish yo’llarini ko’rsatish, iqtisodiyotning barqaror, mutanosib o’sishini ta’minlash, moddiy, mehnat va moliyaviy resurslarni tarmoqlar va ishlab chiqarishlar o’rtasida taqsimlash va qayta taqsimlash, fan-texnika taraqqiyoti yutuqlarini joriy etishni ta’minlash; tarmoqlararo integratsiya, tarmoq ichida ixtisoslashuv va sanoat kooperatsiyasini chuqurlashtirish; xo’jalik yurituvchi sub’ektlar faoliyatini tezkor tartibga solish va koordinatsiya qilish.
Biznes-reja korxona, aksionerlar jamiyati, konsernlar faoliyatining hamma tomonlarini: mahsulot ishlab chiqarish va sotish; moddiy-texnikaviy ta’minot va ishlab chiqarish fondlaridan foydalanish, mehnat va ish haqi, jamoada ijtimoiy jarayonlar va x.k.larni qamrab oladi. Bozor munosabatlari sharoitida ularga rejalashtirish borasida keng huquqlar beriladi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Борисов Е.Ф. Экономическая теория. Учебник. Перераб. и доп. 2-е изд.- М.:
Проспект, 2005.- с. 144-208-544.
2.
Кочетков А.А. Экономическая теория: Учебник для бакалавров. М.: Дашков и К,
2016.- с. 696
3.
Видяпин В.И., Добрынин А.И., Журавлева Г.П., Тарасевич Л.С. Экономическая
теория. Учебник. Под общ. ред. авторов изд., испр. и доп.- М.: ИНФРА-М, 2005, X-XI
главы.
4.
Gaibnazarova Z.T., Isamuxametov Sh.A. Iqtisodiyot nazariyasi. O‘quv qo‘llanma.- Т.:
Iqtisodiyot, 2017.- 368 б.
5.
Mc Connell, Brue S.L. Economics. 19 th edition, Megraw-Hill. Irwin, USA. 2014
|
Microsoft Word Economic theory lecture 10 - bet 6

Aylanma mablag‘lardan foydalanish samaradorligi u bilan aylanma kapital o‘rtasidagi
nisbatga bog‘liqdir. Bevosita ishlab chiqarish jarayonida band bo‘lgan aylanma kapitalning
salmog‘i qanchalik ko‘p bo‘lsa, aylanma mablag‘lardan shunchalik samarali foydalaniladi.
Amaliyotda aylanma mablag‘lardan foydalanish samaradorligi ularning aylanish
koeffitsienti bilan o‘lchanadi. Bu koeffitsient bir yil ichida sotilgan mahsulot qiymatining
aylanma mablag‘larning o‘rtacha yillik summasiga nisbati sifatida aniqlanadi.
Aylanish davri (a) yildagi kunlar sonining aylanishlar soniga (n) nisbati bilan aniqlanadi:
n
a
360
.
Aylanma mablag‘lar aylanishini tezlashtiradigan asosiy omil ishlab chiqarish vaqtini
avvalo ish davrini, shuningdek, muomala vaqtini qisqartirishdir.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi PF-4947-sonli
«O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi
to‘g‘risida»gi Farmonining 3.2.-bandida, tarkibiy o‘zgartirishlarni chuqurlashtirish, milliy
iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlarini modernizatsiya va diversifikatsiya qilish hisobiga uning
raqobatbardoshligini oshirishda milliy iqtisodiyotning mutanosibligi va barqarorligini
ta’minlash, uning tarkibida sanoat, xizmat ko‘rsatish sohasi, kichik biznes va xususiy
tadbirkorlik ulushini ko‘paytirish zarurligi ko‘rsatilgan.
3.4.-bandida iqtisodiyotda davlat ishtirokini kamaytirish, xususiy mulk huquqini himoya
qilish va uning ustuvor mavqeini yanada kuchaytirish, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik
rivojini rag‘batlantirishga qaratilgan institutsional va tarkibiy islohotlarni davom ettirish
asosida:
-
xususiy mulk huquqi va kafolatlarini ishonchli himoya qilishni ta’minlash, xususiy
tadbirkorlik va kichik biznes rivoji yo‘lidagi barcha to‘siq va cheklovlarni bartaraf etish, unga
to‘liq erkinlik berish, «Agar xalq boy bo‘lsa, davlat ham boy va kuchli bo‘ladi» degan
tamoyilni amalga oshirish;
-
kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni keng rivojlantirish uchun qulay ishbilarmonlik
muhitini yaratish, tadbirkorlik tuzilmalarining faoliyatiga davlat, huquqni muhofaza qiluvchi va
nazorat idoralari tomonidan noqonuniy aralashuvlarning qat’iy oldini olish;
-
davlat mulkini xususiylashtirishni yanada kengaytirish va uning tartib-taomillarini
soddalashtirish, xo‘jalik yurituvchi sub’ektlarning ustav jamg‘armalarida davlat ishtirokini
kamaytirish, davlat mulki xususiylashtirilgan ob’ektlar bazasida xususiy tadbirkorlikni
rivojlantirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;
-
tadbirkorlik sub’ektlarining muhandislik tarmoqlariga ulanishi bo‘yicha tartib-taomil va
mexanizmlarni takomillashtirish va soddalashtirish yo‘nalishlari keltirilgan.
Tadbirkorlik kapitalining aylanishi. Asosiy va aylanma kapital

d
d
d
v
Z
T
I
I
.
Ish davri-ishlab chiqarish vaqtining asosiy tarkibiy qismidir. Bu vaqt davomida mahsulot
mehnatning bevosita ta’siri ostida bo‘ladi. Ish davrining uzunligi ishlab chiqariladigan mahsulot
xususiyatiga, qo‘llaniladigan mehnatning miqdori va uning unumdorligi darajasiga bog‘liqdir.
Tanaffuslarni tabiiy jarayonlarning mehnat buyumlariga ta’sir ko‘rsatish zarurligi va
tashkiliy tavsifdagi sabablar taqozo etadi. Birinchi holda, mehnat buyumlari u yoki bu darajada
uzoq davom etadigan jismoniy, kimyoviy va biologik jarayonlarning ta’siri ostida bo‘ladi.
Buning natijasida muayyan foydali samaraga erishiladi yoki iste’mol qiymatlarining shakli
o‘zgaradi. Bunda mehnat jarayoni qisman yoki to‘liq to‘xtaydi, ishlab chiqarish jarayoni esa
davom etadi. Tashkiliy sabablarga ko‘ra tanaffuslar vaqti korxonalarning ish rejimi bilan,
shuningdek ishlab chiqarishni tashkil kilish xususiyatlari bilan belgilanadi.
Ishlab chiqarish vositalarning zahira va ehtiyotlar sifatida bo‘lish vaqti-bu ularning ishlab
chiqarish jarayonining uzluksizligini ta’minlash uchun zarur bo‘lgan davrdir.
Texnologik jarayonlarni tezlashtiradigan yangi texnika va texnologiyalarning qo‘llanilishi
tanaffus davrining va binobarin ishlab chiqarish vaqtining qisqarishiga olib keladi. Transport
shaxobchalarini rivojlantirish, xo‘jalik aloqalarining samarali tizimini belgilash, ishlab
chiqarish vositalari bozorini shakllantirish, ehtiyojlarni puxta hisobga olish, muomala vaqtini
qisqartirish uchun muhim ahamiyatga ega.
Kapitalning aylanish tezligi ulardan foydalanish samaradorligiga jiddiy ta’sir qiladi.
Aylanish tezligi muayyan davr ichida (A) qilingan aylanishlar soni (n) yoki bir aylanishning
uzun-qisqaligi (a) bilan belgilanadi: n=A/a; a=A/n.
Tadbirkorlik kapitali va uning harakati bosqichlari

Tovarlarni sotishdan tushgan pul kapitali yana ishlab chiqarish omillari sotib olish uchun
sarflanadi va shu tariqa yuqoridagi harakat to‘xtovsiz takrorlanaveradi.
Tadbirkorlik kapitalining o‘z harakatida uch bosqichni izchil bosib o‘tib, muntazam
ravishda bir shakldan boshqa bir shakliga aylanib, yana dastlabki shakliga qaytib kelishi
uning
doiraviy aylanishi deyiladi.
Doiraviy aylanishning birinchi va uchinchi bosqichlari muomala sohasida, ya’ni resurslar
va
tovarlar bozorida, ikkinchi bosqichi esa ishlab chiqarishda ro‘y beradi. Shuning uchun
formulada ishlab chiqarish jarayoni va muomala sohasi o‘rtasidagi oraliqlar nuqtalar (…) bilan
ajratilib ko‘rsatiladi.
Har bir bosqichda kapital muayyan harakat shakliga kiradi. Birinchi bosqichda u pul
shaklida, ikkinchi bosqichda unumli yoki ishlab chiqarish omillari va uchinchi bosqichda tovar
shaklida yuzaga chiqadi. Kapital doiraviy aylanish jarayonida uning
har bir shakli alohida
vazifani bajaradi va shunga ko‘ra ular kapitalning harakati shakllari deyiladi.
Kapital pul shaklining harakati iqtisodiy faoliyat uchun zarur bo‘lgan shart-sharoitlarni
yaratishdan iborat. Bunga pulni ishlab chiqarish vositalari va ishchi kuchi sotib olishga
avanslash orqali erishiladi. Kapital unumli shaklining harakati tovarlar ishlab chiqarish va xudi
shu jarayonda qiymatning o‘sishiga erishishni ta’minlash vazifasiga qaratiladi.
Kapital tovar shaklining harakati orqali ishlab chiqarilgan
tovarlar qiymatining narx
shaklida ro‘yobga chiqishi sodir bo‘ladi va o‘sgan qiymatning pulga aylanishi bilan
tadbirkorning foyda olish maqsadi ta’minlanadi.
Ishlab chiqarish uzluksiz davom etishi uchun tadbirkorlik kapitali o‘zining bir shaklidan
boshqa bir shakliga aylanib turishi va Ayni paytda har uchala shaklda ham mavjud bo‘lmog‘i
lozim. Agar tadbirkorlik kapitali bu shakllarning birortasida to‘xtab qolgudek bo‘lsa, uning
harakatidagi uzluksizlik buziladi.
Tadbirkorlik kapitalining har uchala shakli bir vaqtda o‘z doiraviy aylanishiga ega bo‘ladi.
Tadbirkorlik kapitali pul shaklining doiraviy aylanishi:
Iv
P Tb . . . I . . . T’ P’
Ich
Unumli kapitalning doiraviy aylanishi:
Iv Iv
T . . . I . . . T’ P’ T
Ik Ik
Tadbirkorlik kapitali tovar shaklining doiraviy aylanishi:
Iv
T P T . . . I . . . T’
Ik
Kapital o‘z harakatini qanday ijtimoy-iqtisodiy shakllarda amalga oshirmasin, ular uchun
yuqorida ta’kidlaganimizdek, doiraviy aylanish va uning bosqichlarining harakat ko‘rinishi
umumiy. Shu bilan birga xo‘jalik yuritishning ayrim shakllarida tadbirkorlik kapitalining
doiraviy aylanishi, ularning bosqichlari va harakat shakllari o‘zlarining
iqtisodiy mazmuni
jihatidan farqlanadi.
Strategik marketingni rejalashtirish

|
Strategik marketingni rejalashtirish
|
bet | 26/57 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #120356 |
Bog'liq Navoiy texnika-iqtisodiyot kasb-hunar kolleji3. Strategik marketingni rejalashtirish.
Bozor sharoitida boshqaruvning asosiy sub’ekti sifatida bozor infratuzilmasining elementi bo’lib namoyon bo’luvchi firmani ta’kidlash mumkin. Bu holda firma deganda, xo’jalik yuritish zonasiga kiruvchi, tovar bozorida mavjud bo’lgan talabni qondirish darajasida qator funksiyalarni amalga oshiruvchi xo’jalik iqtisodiy tizimi tushuniladi. Shu bir vaqtda har qanday firma faoliyatning turidan qat’iy nazar bozor sharoitida samarali ishlashi uchun yoki bozorda quyidagilarga ega bo’lishi kerak:
-faoliyat strategiyasi;
-strategik maqsadlarga erishishni ta’minlovchi boshqaruv konsepsiyasi;
-firma faoliyatining mezonlariga nisbatan optimal bo’lgan boshqaruv konsepsiyasini amalga oshirish modeli;
-strategik rejalashtirish va boshqarish jarayonlariga ma’lumotli xizmat ko’rsatish tizimi.
Aslida firma strategiyasi firma o’z faoliyatida yechimlarni qabul qilishda rioya qiladigan qoidalar yig’indisidir. Bular firma uchun quyidagi to’rtta guruhdan iboratdir.
1.Hozirda va istiqbolda firma faoliyatining natijalarini baholashda foydalaniladigan qoidalar guruhi. Ushbu guruhning sifatli tomoni mo’ljal, son jihati esa topshiriqni tashkil etadi.
2.Firma assortimenti, sotish bozorlari va iste’molchilari, raqobatchilik priyomlarini belgilovchi qoidalar guruhi. Bu guruh mahsulotli-bozor strategiyasini namoyon etadi.
3.Tashkiliy konsepsiyani aks ettiruvchi firma ichidagi munosabatlar va tartib-qoidalar guruhi.
4.Boshqaruvning asosiy tezkor priyomlarini aks ettiruvchi kundalik faoliyatni tashkil etish qoidalari guruhi.
Erkin bozor munosabatlari sharoitida strategiya quyidagi o’ziga hos xususiyatlarga egadir.
1.Strategiya albatta tezkor harakat bilan yakunlanmasligi kerak.Strategiyani ishlab chiqish firmaning o’sishi va mustahkamlanishini ta’minlovchi umumiy yo’nalishlarni belgilash bilan yakunlanadi.
2.Ifodalangan umumiy strategiya izlanish uslubi bilan strategik loyihalarni ishlab chiqishda foydalanilishi kerak.
Strategiya ma’lum uchastkalarda imkoniyatlarni mujassamlash hamda strategiyaga mos kelmaydigan boshqa imkoniyatlarni uloqtirishni ta’minlashi kerak.
3.Real vaziyat korxonani mo’ljallagan maqsadiga yetkazdi deguncha strategiyaga zarurat qolmaydi.
4.Strategiyani ishlab chiqish odatda muqobillar to’g’risida umumlashtirilgan va to’liq bo’lmagan ma’lumotlar sharoitiida amalga oshiriladi.
5.Strategik rejani izlash maqsadida konkret muqobillarni aniqlanishi davomida aniq ma’lumotlar ham paydo bo’ladi.Shunday qilib strategiyaning muvofiqli ishlatilishi aksiy aloqalarsiz mumkin emas.
6.Mo’ljal firmaning maqsadini tashkil qilsa, strategiya esa maqsadlarga erishish vositasi bo’lib hisoblanadi.Mo’ljal almashganda strategiya ham o’zgaradi. Strategiya va mo’ljallar boshqaruv iyerarxiyasining pog’onalari va faoliyat vaziyatiga qarab o’z joylarini almashishlari mumkin
|
| |
Marketing - Navoiy texnika-iqtisodiyot kasb-hunar kolleji

|
Navoiy texnika-iqtisodiyot kasb-hunar kolleji
|
bet | 32/57 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #120356 |
Bog'liq Navoiy texnika-iqtisodiyot kasb-hunar kollejiMarketing (inglizcha market–bozor, savdo)-bu ehtiyojlarni yaxshiroq qondirish va foyda olish maqsadida, tovarlarni bozorlarda sotish, talabni shakllantirish va tovarlar savdosini rag’batlantirish, ayriboshlashni rivojlantirish va tezlashtirish maqsadida amalga oshiriladigan tovarlar, xizmatlar, qimmatli qog’ozlar bozoridagi keng miqyosli faoliyat turidir. Marketing ishlab chiqarishni bozor talablariga moslashtirishga yo’naltirilgan bo’ladi.
Umumiy ko’rinishda, marketing quyidagi turlarni o’z ichiga oladi:
tovarni ishlab chiqish (sotilayotgan tovar turini aniqlash va ularning tafsiflarini belgilash);
bozor tahlili (bozorlar taqsimoti, ustuvor bozorlarni ajratish, bozorni segmentlash);
narx strategiyasi va siyosati;
reklama;
Marketingning quyidagi turlari tavsifi xalqaro marketing maqsadlariga nisbatan mos keladi:
diferrenstiastiyalashgan, bozorni bir necha segmentidan foydalanib ularning har biriga alohida taklif bilan chiqishga mo’ljallangan;
konversiyaviy, salbiy (manfiy) talabni engib o’tish uchun sharoit yaratuvchi;
konstentrastiyalashgan, butun hatti - harakatlarni muayyan alohida bozorga qaratuvchi;
ommaviy iste’mol tovarlariga nisbatan qo’llaniladigan;
qarshilik qiluvchi, ayrim tovar va xizmatlarga bo’lgan norastional va irrastional talab ta’sirini chegaralashga qaratilgan;
rivojlantiruvchi, potenstial talabni real talabga aylantirishga yo’naltirilgan;
strategik, firmaning ichki va tashqi imkoniyatlarini o’rganish va ulardan foydalanishga asoslangan;
maqsadli, bozorning aniq segmentiga yo’naltirilgan;
narx, tovarga narx belgilashga asoslangan.
Marketingning asosiy atamalari quyidagi tushunchalarni o’z ichiga oladi: zaruriyat, ehtiyoj, talab, tovar, ayriboshlash, bitim, bozor va hk.
Zaruriyat - inson tomonidan biror - bir narsa etishmayotganligini sezish. Inson zaruriyatlari xilma - xil va murakkab bo’ladi. Bular jismoniy zaruriyat; xavfsizlikka bo’lgan zaruriyat; ijtimoiy zaruriyat; shaxsiy zaruriyat va boshqalar. Ular inson tabiatining birlamchi tarkibiy qismi sanaladi.
Inson zaruriyatlari, ehtiyojlari va talablari tovarlar bilan qondiriladi. Tovar deganda ehtiyoj yoki zaruriyatni qondira oladigan va e’tibor, jalb qilish, foydalanish yoki iste’mol maqsadida bozorga taklif qilinadigan narsa tushuniladi. Tovar ishlab chiqaruvchilar o’z tovarini sotish uchun xaridorlarni izlashi, ularning ehtiyojlarini aniqlashi va ushbu ehtiyojlarni iloji boricha to’laroq qondiradigan tovarlarni ishlab chiqarishlari lozim.
Ehtiyoj - har bir insonning madaniy darajasi va shaxsiyatiga muvofiq o’ziga xos shaklni olgan zaruriyatdir. Ehtiyojlarni qondirish maqsadida, ishlab chiqaruvchilar, tovarlarga ega bo’lish istagini paydo qilish uchun maqsadli hatti-harakatlarni amalga oshiradilar.
|
| |
Tajriba orttirish uchun misol va topshiriqlar

|
Tajriba orttirish uchun misol va topshiriqlar
|
bet | 4/5 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 223,53 Kb. | | #252882 |
Bog'liq 3-ma’ruza. Taqsimlangan amaliy algoritmlar va axborot tizimi. TaTajriba orttirish uchun misol va topshiriqlar.
1- topshiriq. Nazariy qismni o`zlashtirish va B/B/B jadvalini to`ldirish.
B/B/B texnikasini qo`llash bo`yicha ko`rsatma.
1. Ma’ruza rejasiga mos holda 2-ustunni to`ldiring.
2. O`ylang, juftlikda hal eting va javob bering, ushbu savollar bo`yicha nimani bilasiz, 3-ustunni to`ldiring.
3. O`ylang, juftlikda hal eting va javob bering, ushbu savollar bo`yicha nimani
bilish kerak, 4-ustunni to`ldiring.
4. Ma’ruzani o`qing va materiallar bilan tanishing.
5. 5-ustunni to`ldiring.
B/B/B jadvali (Bilaman/Bilishni hoxlayman/Bilib oldim)
№
|
Mavzu savoli
|
Bilaman
|
Bilishni hoxlayman
|
Bilib oldim
|
1.
|
|
|
|
|
2.
|
|
|
|
|
3.
|
|
|
|
|
4.
|
|
|
|
|
5.
|
|
|
|
|
2-topshiriq. “Bilib oldim” ustuni asosida “T” jadvalini to`ldirish. Nazariy qismdan tayanch iboralarni aniqlash va “T” jadvalini qurish.
Tayanch ibora
|
Mazmuni
|
1.
|
|
2.
|
|
...
|
|
n.
|
|
3-ma'ruza uchun adabiyotlar
Musaev M.M. “Kompyuter tizimlari va tarmoqlari”. Toshkent.: “Aloqachi” nashriyoti, 2013 yil. 8 bob. 394 bet. – Oliy o’quv yurtlari uchun qo’llanma.
Siretskiy G.A. Informatika. Fundamentalnыy kurs. Uchebnik dlya vuzov. Tom II. – SPb, BXV. 2007 – 848s.
Gromov V.S. Osobennosti proektirovaniya raspredelennыx ASU TP – http://www.astp.ru/-600406
Jaroslav Pokorny, Vaclav Repa, Karel Richta, Wita Wojtkowski, Henry Linger, Chris Barry, Michael Lang. “Information Systems Development. Business Systems and Services: Modeling and Development”. ISBN: 978-1-4419-9645-9. 2011.
Vtyurin V.A. Avtomatizirovannыe sistemы upravleniya texnologicheskimi protsessami. Osnovы ASU TP. – SPb, 2006.
Siretskiy G.A. Informatika. Fundamentalnыy kurs. Uchebnik dlya vuzov. Tom I. – SPb, BXV. 2005 – 832s.
|
| |
XALQARO MARKETING - Navoiy texnika-iqtisodiyot kasb-hunar kolleji

|
Navoiy texnika-iqtisodiyot kasb-hunar kolleji
|
bet | 31/57 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #120356 |
Bog'liq Navoiy texnika-iqtisodiyot kasb-hunar kollejiXALQARO MARKETING
Reja:
Xalqaro marketingning asosiy tushunchalari.
Xalqaro marketingning o’ziga xos xususiyatlari.
3. Xalqaro marketing va tashqi iqtisodiy faoliyatning tashkiliy shakllari.
4. O’zbekiston Respublikasining jahon iqtisodiy hamjamiyatiga kirishida tashqi iqtisodiy faoliyatning roli
Xalqaro marketingning asosiy tushunchalari
Kundalik hayotda ro’y berayotgan o’zgarishlar sur’ati doimiy tarzda o’sib bormoqda. Bugun kechadan, erta esa bugundan ancha farq qiladi. An’anaviy biznes strategiyalarning samaradorligi ham pasayib bormoqda, shunday ekan yangi strategiyalarni ishlab chiqish talab qilinadi. Kelajakda ham muvaffaqiyatli ish yuritishni ko’zlagan kompaniyalar quyidagi uchta xolatga o’z e’tiborlarini qaratishlari lozim bo’ladi:
barcha faoliyat turlari va har bir kishining hayotiga nisbatan global kuchlar ta’sirining kuchayib borishi;
yetakchi texnologiyalarning rivojlanishi;
iqtisodiyot sektorida boshqaruvdan voz kechish tendentsiyasining saqlanib qolishi.
Bularning barchasi biznes kompaniyalarga yangi, cheklanmagan istiqbollarni ochib beradi. Ushbu muammolarga marketingni qanday daxli borligini quyida ko’rib chiqamiz.
Birinchi navbatda marketing insoniy va ijtimoiy ehtiyojlarni aniqlash va qondirish imkonini beradi. Marketingning eng qisqa ta’riflaridan biri quyidagicha: «Marketing – bu kompaniyaga foyda keltirgan holda insonlar ehtiyojini qondirishdir».
Marketing tadbirlari qaysi firma tomonidan o’gkazilishidan qat’iy nazar – «Procter & Gamble» kompaniyasi ko’pgina insonlar ortiqcha vaznga ega bo’lgani va bunga qaramasdan o’z sevimli taomlaridan voz kecha olmasliklarini payqagan holda ularga yangi «Olestra» mahsulotini ishlab chiqdi va taklif qildi; Car Max, foydalanilgan avtomobillar xaridorlarining aniqlik va ishonchga intilishlarini sezgan holda ushbu guruh mahsulotlari bilan savdo qilishning yangi tizimini yaratdi; yoki IKEA kompaniyasi, ko’pgina iste’molchilarning sifatli va arzon mebel mahsulotlariga ehtiyojini aniqlab, uni ishlab chiqarish, dizayn va savdosining yangicha tamoyillarini ishlab chiqdi. Bularning barchasi, shaxsiy yoki jamiyat ehtiyojlarini qondirish vositasi bilan foydali biznes imkoniyatlarini amalga oshirish uchun marketingni qo’llash maqsadga muvofiqligini yaqqol namoyon qiladi.
Xalqaro marketing faoliyatini muvaffaqiyatli amalga oshirish marketing tadqiqotlarining umumiy asoslarini o’rganishni taqozo etadi. Shulardan kelib chiqib, xalqaro marketingga ham xos bo’lgan asosiy tushunchalar va tamoyillarni ko’rib chiqish maqsadga muvofiqdir.
|
| |
Metodbirlashma yig’ilishi bir oyda kamida bir marta o’tkaziladi

|
Metodbirlashma yig’ilishi bir oyda kamida bir marta o’tkaziladi
|
bet | 3/9 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 3,28 Mb. | | #154119 |
Bog'liq AMALIY FANLAR Metod birlashma hujjatlari - копия38. Metodbirlashma yig’ilishi bir oyda kamida bir marta o’tkaziladi.
39. Metodbirlashma yig’ilishlarida belgilangan masalalar ko’rib chiqiladi va qarorlar qabul qilinadi. Yig’ilishlar bayoni alohida daftarga yozib boriladi.
40. Metodbirlashmalar turli mavzularda seminar-mashg’ulotlar, ma’lum mavzularga bag’ishlangan turkum ochiq daslarni tashkil qiladi.
41. O’quv yili oxirida metodbirlashma faoliyatiga oid barcha hujjatlar direktorining o’quv (metodika) ishlari bo’yicha o’rinbosari tomonidan tahlil qilinadi.
42. Yig’ilish bayonlari daftari, birlashma ish rejasi va hisoboti maktabda 3 yil muddatda saqlanadi.
V .Metodbirlashma rahbari va a’zolarining majburiyatlari
43. Metodbirlashma rahbarining majburiyatlari:
-yosh o’qituvchilarga metodik yordam uyushtirish;
-fan o’qituvchilarining metodbirlashmasi, metod kengashi o’tishini doimiy ravishda tashkillashtirib borish.
-DTS talablari doirasida o’qitish sifatiga e’tibor berish .
-metodbirlashma ish rejasini tuzish va uning bajarilishini nazorat qilish.
-ilg’or ish tajribalarni ommalashtirish, olib borilgan ishlar xususida metod kengash yoki pedagogika kengashida hisobot berish.
-taqvim-mavzu rejalarining tuzilishi va bajarilishini nazorat qilish
-ijodiy hisobotlar, ochiq darslar, metodik kunlar, metodik oylik, dekadalarni tashkillashtirish.
-malaka oshirish uchun buyurtmalar berish va malaka oshirishga oid takliflar tayyorlash;
-maktabning Pedagogika kengashida, metodik seminarlarda metodbirlashma ishtirokini faollashtirish.
44. Metodbirlashmaning har bir a’zosi:
-har bir o’qituvchi kamida bitta metodika birlashmaga a’zo bo’lishi va kasbiy mahoratini oshirishga qaratilgan individual dasturga ega bo’lish;
-metodbirlashma o’tkazadigan kengashlarda, tadbirlarda qatnashish;
-kasbiy mahoratini oshirishga intilish;
-pedagogning huquqiy-me’yoriy faoliyatini bilish va unga amal qilish;
-pedagogik faoliyatida o’z-o’zini tahlil qilib borishi kerak.
|
| |
VI. Metodbirlashmaning huquqlari - O`quv yili uchun metodbirlashma hujjatlari. U mumiy o’rta ta’lim maktabi fan...

|
O`quv yili uchun metodbirlashma hujjatlari. U mumiy o’rta ta’lim maktabi fan Metodbirlashmalari to’g’risida
|
bet | 4/9 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 3,28 Mb. | | #154119 |
Bog'liq AMALIY FANLAR Metod birlashma hujjatlari - копияVI. Metodbirlashmaning huquqlari
45. Fan o’qituvchilari metodbirlashmasi o’qituvchilarga o’quv yuklamalarni taqsimoti va qayta tarifikatsiyadan o’tkazish bo’yicha tavsiya beradi.
46. Maktab rahbariyatiga fan xonalari mas’ullariga qo’shimcha haq to’lash va fan to’garaklarini tashkil qilish yuzasidan takliflar beradi.
47. Ayrim fan yoki yo’nalishlar bo’yicha chuqurlashtirilgan bilimlar beradigan sinflar ochish bo’yicha takliflar beradi.
48. Mahalliy o’quv materiallari asosida belgilangan tartibda o’quv dasturiga tegishli o’zgartirishlar kiritadi.
49. Ayrim fanlar chuqurlashtirib o’qitiladigan sinflar mavjud maktablarda yo’nalishlar bo’yicha maxsus dasturlar va yakuniy nazorat materiallarini tayyorlaydi.
50. Metodbirlashma a’zolarining malakasini oshirishga doir takliflar beradi.
VII. Metodbirlashma hujjatlari
51. Metodbirlashma faoliyatiga doir quyidagi hujjatlar bo’lishi shart:
-metodbirlashma a’zolari haqida ma’lumot.
-ish rejasi;
-hisobotlar;
-yig’ilish bayonnomalari;
-metodbirlashma faoliyatiga aloqador bo’lgan o’quv-metodik hujjatlar nushasi;
-metodbirlashmaga yuqori tashkilotlardan kelib tushgan o’quv-metodik hujjatlar nusxasi.
Amaliy fanlar metodbirlashmasining 2019-2020-o’quv yilining muammosi:
_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
|
| |
Belgilangan vaqt - Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish

Belgilangan vaqt.
1.
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2.
|
O`tilgan mavzuni takrorlash
|
12 daqiqa
|
3.
|
Yangi mavzu bayoni
|
14 daqiqa
|
4.
|
Mustahkamlash
|
12 daqiqa
|
5.
|
Baholash
|
2 daqiqa
|
6.
|
Uyga vazifa
|
2 daqiqa
|
I.Tashkiliyqism: Salomlashish, davomat aniqlanadi ,sinf tozaligi kuzatiladi, bugunning Jahonda va O`zbekistondagi siyosiy yangiliklari bilan tanishtiriladi
II.O`tilgan mavzuni takrorlash:
1. Sizningcha, nima sababdan varvar qirolliklari orasidan faqat franklar davlati saqlanib qolgan?
2. Nima sababdan franklardagi benefitsiy, senyor, allod, vassal kabi atamalar lotin tilidan olingan?
3. Qirol Xlodvig nega unga qarshi chiqqan jangchini darhol jazolamasdan, harbiy ko‘rik paytidagina chopib tashlagan?
4. «Sali haqiqati»ni qanday hujjat deb hisoblaysiz? Unga tavsif bering. Nima uchun hujjatni Xlodvig o‘qib eshittirmoqda?
|
Mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti jizzax filiali “amaliy matematika” fakulteti - bet 11

|
Mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti jizzax filiali “amaliy matematika” fakulteti
|
bet | 11/14 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #237334 |
Bog'liq Kiberxavfsizlik 2-Mustaqil ish Jinoiy shaxsni o'g'irlash qurboni o'z yozuvlarini tozalash qiyin bo'lishi mumkin. Jabrlanuvchining noto'g'ri sudlanganligini tozalash uchun zarur bo'lgan qadamlar jinoyat qaysi yurisdiktsiyada sodir bo'lganiga va jinoyatchining haqiqiy shaxsini aniqlash mumkinligiga bog'liq. Jabrlanuvchi hibsga olingan asl zobitlarni topishi va o'z shaxsini barmoq izlari yoki DNK testi kabi ishonchli usullar bilan isbotlashi va ayblovlardan tozalanish uchun sud majlisiga borishi kerak bo'lishi mumkin. Sud hujjatlarini o'chirishni olish ham talab qilinishi mumkin. Rasmiylar jabrlanuvchining ismini o'zlarining jinoiy yozuvlar ma'lumotlar bazasida jinoyatchining haqiqiy shaxsini aniqlash uchun taxallus sifatida doimiy ravishda saqlab qolishi mumkin. Jinoiy shaxsni o'g'irlash qurbonlari duch kelishi mumkin bo'lgan muammolardan biri shundaki, sud va politsiya yozuvlari tuzatilganidan keyin ham turli ma'lumotlarni yig'uvchilar o'zlarining ma'lumotlar bazalarida noto'g'ri jinoiy yozuvlarga ega bo'lishi mumkin. Shunday qilib, kelajakdagi fon tekshiruvi noto'g'ri jinoiy yozuvlarni qaytarishi mumkin. Bu jinoyat sodir etilganidan keyin bir necha oy yoki hatto yillar davomida shaxsiy ma'lumotlar o'g'irlanishi qurbonlariga ta'sir qilishda davom etishi mumkin bo'lgan ta'sir turlarining bir misoli, odatda "klonlash" natijasida yuzaga keladigan psixologik travmadan tashqari. Sintetik shaxsni o'g'irlash.So'nggi paytlarda keng tarqalgan shaxsni o'g'irlashning o'zgarishi sintetik identifikatsiya o'g'irligi bo'lib , unda identifikatsiyalar to'liq yoki qisman uydirilgan. Eng keng tarqalgan usul haqiqiy ijtimoiy xavfsizlik raqamini raqam bilan bog'liq bo'lganlardan boshqa nom va tug'ilgan sana bilan birlashtirishni o'z ichiga oladi. Sintetik identifikatorni o'g'irlashni kuzatish qiyinroq, chunki u to'g'ridan-to'g'ri ikkala shaxsning kredit hisobotida ko'rsatilmaydi, lekin kredit byurosida butunlay yangi fayl yoki jabrlanuvchining kredit hisobotlaridan birida pastki fayl sifatida ko'rinishi mumkin. Sintetik identifikatsiyani o'g'irlash, birinchi navbatda, firibgarlarga o'ylamasdan kredit beradigan kreditorlarga zarar etkazadi. Agar ularning ismlari sintetik identifikatorlar bilan chalkashib ketgan bo'lsa yoki ularning pastki fayllaridagi salbiy ma'lumotlar ularning kredit reytinglariga ta'sir qilsa, individual qurbonlar ta'sir qilishi mumkin.
|
| |
Sintetik shaxsni o'g'irlash - Mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti jizzax filiali “amaliy matematika” fakulteti

|
Mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti jizzax filiali “amaliy matematika” fakulteti
|
bet | 12/14 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #237334 |
Bog'liq Kiberxavfsizlik 2-Mustaqil ish Sintetik shaxsni o'g'irlash.So'nggi paytlarda keng tarqalgan shaxsni o'g'irlashning o'zgarishi sintetik identifikatsiya o'g'irligi bo'lib , unda identifikatsiyalar to'liq yoki qisman uydirilgan. Eng keng tarqalgan usul haqiqiy ijtimoiy xavfsizlik raqamini raqam bilan bog'liq bo'lganlardan boshqa nom va tug'ilgan sana bilan birlashtirishni o'z ichiga oladi. Sintetik identifikatorni o'g'irlashni kuzatish qiyinroq, chunki u to'g'ridan-to'g'ri ikkala shaxsning kredit hisobotida ko'rsatilmaydi, lekin kredit byurosida butunlay yangi fayl yoki jabrlanuvchining kredit hisobotlaridan birida pastki fayl sifatida ko'rinishi mumkin. Sintetik identifikatsiyani o'g'irlash, birinchi navbatda, firibgarlarga o'ylamasdan kredit beradigan kreditorlarga zarar etkazadi. Agar ularning ismlari sintetik identifikatorlar bilan chalkashib ketgan bo'lsa yoki ularning pastki fayllaridagi salbiy ma'lumotlar ularning kredit reytinglariga ta'sir qilsa, individual qurbonlar ta'sir qilishi mumkin. Cyber Harassment (Kiber ta'qib ) haqida va uning turlari. Kiber ta'qib - bu odamning kibermakon orqali kimnidir dahshatga solish, qo'rqitish, kamsitish, tahdid qilish, ta'qib qilish yoki ta'qib qilish maqsadida takroriy, so'ralmagan, dushmanona xatti-harakati sifatida ta'riflanadi. Elektron ommaviy axborot vositalari orqali yuzaga kelgan har qanday ta'qib qilish an'anaviy ta'qib qilish kabi ta'sirga ega deb hisoblanadi. Bu tasvirlanganidek AKTning turli vositalari orqali amalga oshirilishi mumkin. Kiber ta'qib toifalari.Onlayn ta'qibning og'irligi va ish tartibiga asoslanib, AQSh Adliya Departamenti (DOJ) va Buyuk Britaniyadagi ACPO (Bosh politsiya xodimlari assotsiatsiyasi) va boshqa xalqaro agentliklar ko'rsatilgandek kiber ta'qibni 10 toifaga ajratdi. Kiberbullying.Kiberbulling - bu boshqalarga nisbatan salbiy, zararli, yolg'on yoki kamsituvchi kontentni yuborish, joylashtirish yoki ulashish harakatidir. Boshqalar uchun sharmandalik yoki kamsitishga olib kelishi mumkin bo'lgan shaxsiy yoki shaxsiy ma'lumotlarni baham ko'rish ham kiberbullying doirasiga kiradi. Bu mobil telefonlar, kompyuterlar va planshetlar kabi raqamli qurilmalar orqali SMS, matnlar, ilovalar, ijtimoiy media platformalari, onlayn forumlar va odamlar kontentni ko'rishi, ishtirok etishi yoki almashishi mumkin bo'lgan o'yinlar orqali amalga oshiriladi.
|
| |
Talab - xarid qobiliyati bilan ta’minlangan ehtiyoj.
Ayriboshlash

|
Talab - xarid qobiliyati bilan ta’minlangan ehtiyoj.
Ayriboshlash
|
bet | 33/57 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #120356 |
Bog'liq Navoiy texnika-iqtisodiyot kasb-hunar kollejiTalab - xarid qobiliyati bilan ta’minlangan ehtiyoj.
Ayriboshlash – bu marketingning, ilmiy fan va tadbirkorlik faoliyati sifatidagi, asosiy tushunchasidir. Insonlar o’z zaruriyat va talablarini ayirboshlash vositasida qondirishga qaror qilgandagina, marketing mavjud bo’ladi.
Bitim – bu marketing sohasidagi asosiy o’lchov birligi, ikki tomon o’rtasidagi boyliklarning tijorat maqsadida ayriboshlanishidir. Bu bir nechta shartlar bajarilishini talab qiladi: ikkita qiymatga ega ob’yektlarning mavjudligi; bitimning kelishilgan shartlari, uni amalga oshirish vaqti va joyi va h.
Bozor – bu: 1. Tovar va xizmatlarni sotish va sotib olish, savdo bitimlarni tuzish joyi; 2. Tovar va xizmatlarni ayriboshlash bilan bog’liq iqtisodiy munosabatlar, ularning natijasida talab, taklif va narx shakllanadi.
Bozor tuzilmasi juda ham turli xil bo’lib, ularning turkumlanishi quyidagicha:
- sotilayotgan tovar turi bo’yicha;
-hududlarni egallash miqyosi bo’yicha;
- raqobat darajasi bo’yicha;
-qonuniylik darajasi bo’yicha.
Marketing amaliyoti rivojlanishining uchta bosqichini ajratish mumkin:
1.Anterprener (tadbirkorlik) marketingi. Kompaniyalarning ko’pchiligiga, istiqbolda paydo bo’layotgan imkoniyatlarni ko’rib va potenstial iste’molchilar e’tiborini qozonib, deyarli “xar bir eshikni qoqadigan”, insonlar tomonidan asos solingan.
2.Doktrinal marketing. Muvaffaqiyatli rivojlanish natijasida har bir kichik kompaniya doktrinal, ya’ni qandaydir «universal» shakldagi marketigni qo’llaydi.
3.Interprener marketing. Ko’pgina yirik kompaniyalar so’nggi reytinglar, bozor tadqiqotlari to’g’risidagi hisobotlarni sinchiklab o’rganib va diler bilan munosabati hamda reklama siyosatini batafsil o’ylab chiqqan holda, doktrinal marketing darajasida qolib ketaveradilar. Ularda o’z ishiga bo’lgan ijobiy yondashuv sezilmaydi. Bunday kompaniyalarning tovar va savdo markalari bo’yicha menejerlari, o’z iste’molchilarini saqlab qolish uchun, ularning hayoti bilan yashashni o’rganishi va iste’molchilarni qiziqtirishni yangi usullarini o’ylab topishlari lozim bo’ladi.
|
| |
IV. Metodbirlashmalar ishlarini tashkil etish va unga rahbarlik qilish

|
IV. Metodbirlashmalar ishlarini tashkil etish va unga rahbarlik qilish
|
bet | 2/9 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 3,28 Mb. | | #154119 |
Bog'liq AMALIY FANLAR Metod birlashma hujjatlari - копияIV. Metodbirlashmalar ishlarini tashkil etish va unga rahbarlik qilish
32. Umumiy o’rta ta’lim maktablarida Metodbirlashmalar boshlang’ich ta’lim, sinf rahbari yo’nalishi bo’yicha bitta, 5-11-sinflarda esa o’quv rejasida alohida fanlar bo’yicha tashkil etiladi. Agar u yoki bu fan bo’yicha o’qituvchilar soni uch nafardan kam bo’lsa, u holda ushbu fan o’qituvchilari shu turkumdagi fan o’qituvchilari bilan birgalikda bitta metodbirlashmaga birlashadilar.
33. Maktabning har bir o’qituvchisi (o’rindoshlik tariqasida ishlayotgan o’qituvchilar ham o’z yo’nalishlari yoki tegishli fan turkumi bo’yicha) Metodbirlashmaga a’zo bo’lishlari shart.
34. Pedagog kadrlarning “Ustoz-shogird” usulida uzluksiz malakasini oshirishni tashkil etish:
-ustoz va shogirdlarni mashg’ulot o’tishlari uchun sharoit yaratish, dars jadvalining metod kunlarga qo’yilishini ta’minlash;
-ustaxonaning samarali ishlashini tashkil etish, ustaxonaning did bilan bezatilishi, kerakli ko’rgazmali qurollar bilan ta’minlanishida amaliy yordam berish;
-kerakli asbob-uskunalar, laboratoriya jihozlari, materiallar, ko’rgazmali qurollar, texnika vositalari kabi jihozlardan foydalanishida amaliy yordam berish;
-Ustoz va shogirdlarning amalga oshirgan ishlari yuzasidan hisobotlarini eshitish va takliflar berish;
-Xalq ta’limi muassasalari faoliyatini metodik ta’minlash va tashkil etish tuman (shahar) bo’limiga taklif va xulosalarni taqdim etish;
35. Metodbirlashmaga rahbar maktab pedagogika kengashi qaroriga asosan ijodkor va tajribali o’kituvchilardan maktab direktorining buyrug’i bilan tayinlanadi.
36. Metodbirlashmalarning faoliyati direktorning o’quv (metodik) ishlari bo’yicha o’rinbosari rahbarligidagi maktab Metodika kengashi tomonidan muvofiqlashtirilib boriladi. Har bir fan va yo’nalish bo’yicha Metodbirlashmaning rahbari maktab Metodika kengashining a’zosi hisoblanadi.
37. Metodbirlashma reja asosida ish yuritadi, ish reja maktabning ish rejasida aksini topishi lozim. Metodik mavzu o’qituvchining kasbiy o’z ustida ishlash rejasini nazarda tutgan holda, pedagogik jamoa a’zolari tomonidan qabul qilinishi lozim.
|
| |
Kiberbullying - Mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti jizzax filiali “amaliy matematika” fakulteti

|
Mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti jizzax filiali “amaliy matematika” fakulteti
|
bet | 13/14 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #237334 |
Bog'liq Kiberxavfsizlik 2-Mustaqil ish Kiberbullying.Kiberbulling - bu boshqalarga nisbatan salbiy, zararli, yolg'on yoki kamsituvchi kontentni yuborish, joylashtirish yoki ulashish harakatidir. Boshqalar uchun sharmandalik yoki kamsitishga olib kelishi mumkin bo'lgan shaxsiy yoki shaxsiy ma'lumotlarni baham ko'rish ham kiberbullying doirasiga kiradi. Bu mobil telefonlar, kompyuterlar va planshetlar kabi raqamli qurilmalar orqali SMS, matnlar, ilovalar, ijtimoiy media platformalari, onlayn forumlar va odamlar kontentni ko'rishi, ishtirok etishi yoki almashishi mumkin bo'lgan o'yinlar orqali amalga oshiriladi. Ishlatilgan usul: Ishlatilgan usul: - Jirkanch yoki haqoratli kontent yoki shaxs haqida sharhlarni Internetda joylashtirish
- Sharmandali yoki kamsituvchi fotosurat yoki videoni nashr qilish
- Boshqa shaxsning soxta profilini yaratish
- Shaxsni o'ziga zarar etkazish/o'ldirish yoki boshqa birovga zarar yetkazishga undaydigan onlayn tahdidlar
- Diniy, irqiy, mintaqaviy, etnik yoki siyosiy vitriolni onlayn tarzda qo'zg'atish, nafratga oid fikrlar yoki kontentni joylashtirish
- Birov haqida shaxsiy yoki soxta, kamsituvchi, sharmandali maʼlumotlarni soʻrash yoki joylashtirish uchun boshqa shaxsdan onlayn foydalanish
- O'yinchining xarakteriga qayta-qayta zarar etkazish, pul almashishni so'rash, o'yinchi bilan aloqa qilish yoki shaxsiy ma'lumotlardan bevosita tahdid qilish uchun foydalanish
- Boshqalarni sharmanda qilish yoki kamsitish uchun mo'ljallangan onlayn hikoyalar, rasmlar, hazillar yoki multfilmlarni joylashtirish.
Birovning elektron pochtasini, boshqa ijtimoiy tarmoqlardagi akkauntlarini buzish va/yoki sharmandali kontentni yuborish/eʼlon qilish, shu bilan birga oʻzini akkaunti buzib kirilgan qurbon boʻlib koʻrsatish. Quyidagi 1-jadvalda kiberbullingning turli vositalari, motivlari va maqsadlari ko'rsatilgan. Birovning elektron pochtasini, boshqa ijtimoiy tarmoqlardagi akkauntlarini buzish va/yoki sharmandali kontentni yuborish/eʼlon qilish, shu bilan birga oʻzini akkaunti buzib kirilgan qurbon boʻlib koʻrsatish. Quyidagi 1-jadvalda kiberbullingning turli vositalari, motivlari va maqsadlari ko'rsatilgan.
|
| |
Darsning maqsadi - Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish

Maqsadlar:
Ta`limiy maqsad:-o`quvchilarga o`rta asrlarda Amerika xalqining xo`jalik taraqqiyoti Mayyalar,asteklar,inklar davlati haqida ma`lumot berish;
Tarbiyaviy maqsad: -o`quvchilarda boshqa xalqlar tarixiga hurmat hissini tarbiyalash;
Rivojlantiruvchi maqsad: -o`quvchilarni dunyoqarashini, nutqini,fikrlash qobilyatini, rivojlantirish. .
Tayanch kompetentsiyalar:
Kommunikativlik
o‘z fikrini og‘zaki va yozma tarzda aniq va tushunarli bayon qila olish, mavzu:dan kelib chiqib savollarni mantiqan to‘g‘ri qo‘ya olish va javob berish;
Milliy va umummadaniy
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish
tarixda yil xisobini o‘qiy olish, tarixiy darvlarga oid chizmalarni o‘qiy olish, rim raqamida yozilgan raqamlarni o‘qiy oladi.
miloddan avvalgi, era, milodiy yillar o‘rtasidagi farqalarni matematik amallar bilan yecha oladi.
|
Metodbirlashma a’zolarining vazifalari

|
Metodbirlashma a’zolarining vazifalari
|
bet | 5/9 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 3,28 Mb. | | #154119 |
Bog'liq AMALIY FANLAR Metod birlashma hujjatlari - копияMetodbirlashma a’zolarining vazifalari:
_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Arnasoy tuman xalq ta`limi bo`limiga qarashli 13-sonli umumiy o`rta ta`lim maktabining Amaliy fanlari uslubiy birlashma raisi va
ularning a`zolari haqida umumiy
MA`LUMOT
T\r
|
O`qituvchining familiaysi va ismi
|
Tug`ilgan yili
|
Tamomlagan o`quv yurti va yili
|
Diplom raqami
|
Mutaxassisligi
|
Dars beradigan fani
|
Toifasi
|
Ma`lumoti
|
Oxirgi marta malakadan o`tganligi
|
Qaysi fandan malaka oshirganligi
|
Malaka oshirishdan o`tadigan vaqti
|
1
|
Sariyev Dilshod Isaevich
|
13.10.
1986 yil
|
JDPI
2010-yil
|
В№ 506101
|
Jismoniy tarbiya
|
Jismoniy tarbiya
|
2
|
Oliy
|
03.2019-yil Jizzax
|
Jismoniy tarbiya
|
2023-yil
|
2
|
Sharipov Botir Raxmonberdiev
|
19.11.1986 yil
|
O`zDJTI
2009-yil
|
B № 431099
|
Jismoniy tarbiya
|
Jismoniy tarbiya
|
1
|
Oliy
|
05. 2015-yil Jizzax
|
Jismoniy tarbiya
|
2020-yil
|
3
|
Оchilov Otamurod Qobilo’g’li
|
25.10.
1981 yil
|
TDPI
2003й
|
В№ 097877
|
Mehnat ta`limi
|
Texnologiya
|
Mutaxassis
|
Oliy
|
04.2018- yil Jizzax
|
Texnologiya
|
2022-yil
|
4
|
Xaydarova Xolida Keldiboevna
|
28.03.
1978 yil
|
JDPI
2010
|
В№ 465190
|
Mehnat ta`limi
|
Texnologiya
|
1
|
Oliy
|
02.2017-yil Jizzax
|
Texnologiya
|
2022-yil
|
|
| |
Fanga oid kompetensiyalar

|
Fanga oid kompetensiyalar
|
bet | 239/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
Fanga oid kompetensiyalar:
Tarixiy voqeilikni tushunishvauni mantiqiy izchillikda tushuntira olish kompetensiyasi.
tarixiy davrlar va -yillarni ajrata oladi, tarixiy hisobini tushuntira oladi; mazkur davrni o‘rganish orqali o‘quvchilar tarix fanining o‘rganilayot- gan davriga oid tarixiy atamalar mazmunini biladi;
Tarixiy shaxslar haqida ma’lumot bera oladi,tarixiy sanalarda ro‘y bergan voqealar haqida ma’lumot bera oladi
Tarixiy manba va adabiyotlar bilan ishlash kompetensiyasi.
Tarixiy illustrasiyalar asosida kichik hikoyalar tuza oladi, tarixiy joylarni xaritadan ko‘rsata oladi
Darsning blok sxemasi:
№
|
Darsning qismlari
|
Belgilangan vaqt.
|
1.
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2.
|
O`tilgan mavzuni takrorlash
|
12 daqiqa
|
3.
|
Yangi mavzu bayoni
|
14 daqiqa
|
4.
|
Mustahkamlash
|
12 daqiqa
|
5.
|
Baholash
|
2 daqiqa
|
6.
|
Uyga vazifa
|
2 daqiqa
|
I.Tashkiliy qism: Salomlashish, davomat aniqlanadi ,sinf tozaligi kuzatiladi, o`quvchilar bugunning Jahonda va O`zbekistondagi siyosiy yangiliklari bilan tanishtiriladi.
II.O`tilgan mavzuni takrorlash: O`qituvchi o`tilgan darsni uyga vazifasini tekshiradi, o`tilgan mavzuni mustahkamlash uchun o`quvchilar 3 guruhga bo`linadi va topshiriq beriladi.
1-guruh: Dehli sultonligining tashkil topishi haqida ma`lumot bering
2-guruh: Dehli sultonligida yer egaligi haqida ma`lumot bering.
3-guruh: Dehli sultonligi XIV-XV asrlarda.
Guruhlar tagdimot qiladilar ,o`qituvchi kamchilikni to`ldirib boradi.Eng faol guruh aniqlanib, rag`batlantiriladi.
|
| |
Fanga oid kompetensiyalar

|
Fanga oid kompetensiyalar
|
bet | 26/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
Fanga oid kompetensiyalar:
Tarixiy voqeilikni tushunishvauni mantiqiy izchillikda tushuntira olish kompetensiyasi.
tarixiy davrlar va -yillarni ajrata oladi, tarixiy hisobini tushuntira oladi; mazkur davrni o‘rganish orqali o‘quvchilar tarix fanining o‘rganilayot- gan davriga oid tarixiy atamalar mazmunini biladi;
Tarixiy shaxslar haqida ma’lumot bera oladi,tarixiy sanalarda ro‘y bergan voqealar haqida ma’lumot bera oladi
Tarixiy manba va adabiyotlar bilan ishlash kompetensiyasi.
Tarixiy illustrasiyalar asosida kichik hikoyalar tuza oladi, tarixiy joylarni xaritadan ko‘rsata oladi
Darsning blok sxemasi:
|
| |
Ilm-ma’rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili

Prezident Shavkat Mirziyoyev 2020-yilga “Ilm-ma’rifat
va raqamli
iqtisodiyotni rivojlantirish yili” deb nom berishni taklif qildi. Davlat rahbari bu
haqda 24-yanvar kuni Oliy Majlisga Murojaatnomasi vaqtida aytib o‘tdi.
Shavkat
Mirziyoyevning
ta’kidlashicha,
O‘zbekiston
raqamli
texnologiyalar sohasida juda orqada qolgan.
“Aksariyat vazirlik va idoralar rahbarlari axborot
texnologiyalaridan juda
yiroqda — buni rost-ro‘y aytish kerak. Lekin bunday rahbarlarga — u hokim
bo‘ladimi, vazir bo‘ladimi — ertangi kunda o‘rin yo‘q.
Shuni hamma bilishi
kerak. Qanchalik qiyin bo‘lmasin, bu ishga bugun kirishmasak,
keyin kech
bo‘ladi”, — dedi Prezident. Davlat rahbarining alohida ta’kidlashicha, raqamli
iqtisodiyotga faol o‘tish kelgusi besh yilda eng ustuvor vazifalardan biri
bo‘ladi.
“Raqamli texnologiyalar nafaqat mahsulot
va xizmatlar sifatini oshiradi,
balki ortiqcha xarajatlarni kamaytiradi. Qolaversa,
bu korrupsiyaga qarshi
samarali vositadir. Bu barchamiz teran anglab olishimiz darkor. Davlat
boshqaruvi va ijtimoiy sohada ham raqamli texnologiyalarni
keng joriy etib,
natijadorlikni oshirish, bir so‘z bilan aytganda odamlar
turmushini yaxshilash
mumkin”, — dedi Shavkat Mirziyoyev.
Shu munosabat bilan, Prezident O‘zbekistonda “ilm-fan
yanada ravnaq
topishi, raqobatbardosh iqtisodiyotni shakllantirish borasida boshlagan
ishlarimizni davom ettirish maqsadida” 2020-yilga “Ilm-ma’rifat
va raqamli
iqtisodiyotni rivojlantirish yili” deb nom berishni taklif qildi. Taklif tadbirga
yig‘ilganlar tomonidan gulduros qarsaklar bilan qo‘llab-quvvatlandi. Prezident
buning uchun minnatdorlik bildirdi.