Engil avtomobil kuzovlari. Ye

|
Engil avtomobil kuzovlari. Ye
|
bet | 10/11 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #232604 | Turi | Referat |
Bog'liq c38f2e56-0758-4c01-9b1e-d050fc1f4facEngil avtomobil kuzovlari. Yengil avtomobil kuzovlari vazifasiga ko’ra taksi, shaxsiy va poyga avtomobillariga o’rnatiladigan ixtisoslashtirilgan kuzovlarga bo’linadi.
Engil avtomobillar katta tezlikda harakatlanganda dvigatelning deyarli kuvvati havo qarshiligini yengishga sarflanadi. SHu bois zamonaviy yengil avtomobillarning kuzovlarini formasi (shakli) nafaqat estetika talablari nuqtai nazaridan balki aerodinamika talablaridan kelib chiqilgan holda loyihalanadi.
Xozirgi vaqtda (hajmi, eshiklar soni, yuqori qismining shakli va jixatlariga ko’ra) keng tarqalgan quyidagi turdagi yengil avtomobil kuzovlari mavjud:
SEDAN-uch xajmli, usti yopiq 2 yoki 4 yonbosh eshikli yo’lovchi kuzovi (NEKSIYa, GAZ-24 «Volga)
KUPE- ikki yoki uch xajmli, usti yopiq 2 ta yonbosh eshikli, orqa o’rindiqlarining o’lchamlari siqiq yo’lovchi kuzovi. (ZAZ-968 «ZAPOROJETS» ).
XARDTOP – SEDAN – yonbosh oynalari tushirilganda yonbosh o’rta ustunchasi yo’q yengil avtomobilning sedan kuzovi.
XARDTOP-KUPE - yonbosh oynalari tushirilganda yonbosh o’rta ustunchasi yo’q, yengil avtomobilning kupe kuzovi.
FASTBEK – ikki hajmli, 2 ta yoki 4 ta eshikli va tomi orqaga ravon, bir tekis tushirilgan yo’lovchi kuzovi. (AZLK-2141 «Moskvich»)
KOMBI – ikki hajmli, orqa eshikli va yo’lovchi yoki yuk (orqa o’rindiqlar tashlanadigan) tashish uchun mo’ljallangan yo’lovchi kuzovi.
(IJ-21251)
LIMUZIN – uch hajmli, birinchi qator o’rindiklari oynalari ochiladigan to’siq bilan ajratilgan, usti yopiq, to’rt yonbosh eshikli, yuqori komfortabellikka ega saloni kengaytirilgan, uch qator o’rindigi bor, ba’zida o’rta qator o’rindiklari qaytariladigan yo’lovchi kuzovi (ZIL-114, ZIL-117, ZIL-4104)
UNIVERSAL – ikki hajmli, orqa eshikli, yo’lovchi salonidan maxsus tusiq bilan ajratilmagan yukxonasi bor, orqa o’rindiklar taxlanadigan yo’lovchi kuzovi (GAZ-24-02 «Volga», VAZ-2102 «Jiguli»)
FAETON – usti yumshoq taxlanadigan tentli, yonbosh oynalari olinuvchi yo’lovchi kuzovi. (UAZ-469, LuAZ-969)
FAETON – UNIVERSAL- usti yumshoq taxlanadigan yoki olinadigan tentli va yonbosh oynasi eshik ustamasi bilan olinadigan yuk yo’lovchi kuzovi.
KABRIOLET-yumshoq taxlanuvchi tentli, yonbosh oynasi tushiriladigan yo’lovchi kuzovi.
KABRIOLET-XARDTOP - ustki bikr tomi olinib qo’yiladigan yo’lovchi kuzovi.
RODSTER – ikki o’rinli, usti ochik, taxlanadigan yumshoq tentli, orqa yukxona tomini usti ochiq holatida ikkita noqulay bo’lgan o’rindiq paydo bo’ladigan yo’lovchi kuzovi.
BROGAM – oldingi o’rindiklar ustki tomini ma’lum qismi ochilib yopiluvchi kombinatsiyalashgan yo’lovchi kuzovi.
LANDO – orqa qator o’rindiqlar tomini ma’lum qismi ochilib yopiluvchi kombinatsiyalashgan yo’lovchi kuzovi.
TARGA – ustki tomini o’rta qismi olinib qo’yiladigan kombinatsiyalashgan yo’lovchi kuzovi.
PIKAP – yengil avtomobil shassisidagi yuk uchun ochik platformasi va xaydovchi uchun kabinasi bor va ular bir-biridan statsionar to’siq bilan ajratilgan yuk-yo’lovchi kuzovi. (IJ – 27151)
Avtobus kuzovlari bir yoki ikki qavatli, usti yopiq va ba’zan ochiq ham bulishi mumkin.
Zamonaviy avtobuslar metalldan yasalgan vagon ko’rinishidagi usti yopiq karkasli kuzovga ega. Bu turdagi kuzovlar dvigatelni ma’qul joyga joylashtirish (kuzov ichiga, ya’ni old qismiga, orqa qismiga yoki polining tagiga), yo’lovchilarga mo’ljallangan kuzov xonasidagi joydan maqsadga muvofiq foydalanish imkonini beradi. Avtobus kuzovlarining umumiy vazni va narxi avtobusning yarim vaznini va yarmiga yaqin tannarxini tashkil etadi. Vagon turidagi kuzovlarda rama bo’lmaydi, shuning uchun barcha yuklanishlarni kuzov o’zi qabul qiladi. SHu narsani ta’kidlab o’tish kerakki, avtobusning butun agregatlari kuzovning tubiga biriktiriladi. U ko’ndalang va bo’ylama karkasli balkalardan hamda ular bilan bir butun qilib tutashgan qobirg’asimon ustunchalar kuzov qafasini tashkil qiladi va qobirga ustun uchun material sifatida po’lat va dyuralyuminiydan yasalgan har xil shakldagi o’zakdan foydalaniladi. Karkasli kuzov qafasini qobiqlash uchun list po’lat yoki alyuminiy qo’llaniladi.
SHaharda yurishga mo’ljallangan avtobus kuzovlarida ikki qator va ketma- ket qo’yilgan o’rindiqlar bo’lib, markaziy o’tish yo’li kengroq, kirish va chiqish sahni kattarok, eshiklari keng, yo’lovchilarning kirishi va chiqishi uchun zinalari pastroq qilib ishlangan. SHahar chegarasiga qatnaydigan avtobus kuzovlari shahar ichida qatnaydigan avtobus kuzovlaridan o’rinlar soni ko’pligi, kirish va chiqishga mo’ljallangan orqa va old saxnlarining ixchamligi bilan farqlanadi. SHaharlararo va turist avtobuslari o’tiradigan o’rindiklari o’ta qulaylashtirilganligi, shamollatish, isitish va radio qurilmalarining mavjudligi bilan, shuningdek, yo’lovchilar uchun ayrim yuk xonasi borligi bilan fark qiladi. CHet ellarda, ayniqsa Yevropa davlatlarida bunday avtobuslarning nogiron odamlarga mo’ljallanganlari ham ishlab chiqariladi.
Avtomobil ko’priklari osma va g’ildiraklar orasidagi ta’sir etuvchi turtki kuchlarini qabul qiluvchi avtomobil ramasidan uzatilgan og’irlik kuchini qabul qiluvchi osmalar tormoz hamda rul boshqarmasi qismlarini birlashturuvchi va g’ildiraklar o’rnatilgan agregat vazifani bajaradi. Ko’priklar vazifasiga ko’ra yetakchi, boshqariluvchi aralash yetakchi va boshqariluvchi hamda ko’tarib
yuruvchi tularga bo’linadi. Yetakchi ko’prik etakchi g’ildiraklardan itaruvchi kuchlarni va avtomobil tormozlanganda esa tormoz kuchlarini ramaga uzatadi. U ichi bo’sh bikr balka bo’lib uning uchlariga podshinniklar o’rnatilgan podshinniklarga yetaklovchi g’ildirak gurchaklari o’rnatilgan. Ko’prik ichiga asosiy uzatma gifferensial va yarim o’qlar joylashtirilgan tuzilishi bo’yicha yetakchi ko’prik ikki qismga ajraladigan va ajralmaydigan ko’prik ikki qismga ajralmaydigan ko’prik bo’ladi.
|
| |