nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Biometrik autentifikatsiya nima? Biometrik autentifikatsiyadan kim foydalanadi? Biometrik autentifikatsiya usullari va turlari

|
Biometrik autentifikatsiya nima? Biometrik autentifikatsiyadan kim foydalanadi? Biometrik autentifikatsiya usullari va turlari
|
bet | 1/7 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 247,78 Kb. | | #139875 |
Bog'liq BARMOQ IZIGA ASOSLANGAN AUTENTIFIKATSIYA USULI VA UNING XUSUSIYATLARI 88888
BARMOQ IZIGA ASOSLANGAN AUTENTIFIKATSIYA USULI VA UNING XUSUSIYATLARI.
REJA
Biometrik autentifikatsiya nima?
Biometrik autentifikatsiyadan kim foydalanadi?
Biometrik autentifikatsiya usullari va turlari.
Qaysi turdagi biometrik autentifikatsiya yaxshiroq?
Xulosa
Ma'lumotlar xavfsizligi parollar va bilimga asoslangan autentifikatsiya paydo bo'lganidan beri uzoq yo'lni bosib o'tdi. Doimiy ravishda o'sib borayotgan firibgarlik xavfi, ma'lumotlarni himoya qilish qoidalarini o'zgartirish va kompaniya siyosati tufayli eski xavfsizlik choralari endi yaroqsiz. Shunday qilib, ma'lumotlar xavfsizligi bo'yicha mutaxassislar turli xil biometrik autentifikatsiya usullari kabi yangi va yaxshiroq variantlarni joriy qilmoqdalar.
Bugungi kunda biometrika raqamli axborotni ruxsatsiz kirishdan himoya qilishning eng xavfsiz usullaridan biri hisoblanadi. Foydalanuvchilar biometrikadan foydalanuvchi login, kirishni boshqarish va foydalanuvchi shaxsini tekshirishni talab qiluvchi boshqa ilovalar uchun foydalanishi mumkin. Har bir biometrik autentifikatsiya usulidan foydalanish oson boʻlishi uchun moʻljallangan, shu bilan birga qurilma yoki tizimdan foydalanayotgan shaxs oʻzi aytgan shaxs ekanligini taʼminlash orqali yuqori darajadagi xavfsizlikni taʼminlaydi.
Начало формы
So'nggi sanoat yangiliklaridan xabardor bo'ling
Minglab obunachilar bizning mahsulotimiz haqidagi so'nggi yangiliklar, yangilanishlar va insayder ma'lumotlarini olish uchun oylik pochta ro'yxatiga allaqachon qo'shilgan. Quyida elektron pochtangizni kiritib, ularga qo'shiling.
Конец формы
Biometrik autentifikatsiya nima?
Biometrik autentifikatsiya - bu shaxsni ro'yxatga olish bosqichida uning o'ziga xos jismoniy yoki xulq-atvor xususiyatlarini tahlil qilish va solishtirish orqali aniqlaydigan xavfsizlik usuli. Biometrikaning eng muhim afzalligi uning qaytib kelgan mijozlarni tez va ishonchli tekshirish qobiliyatidir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Biometrik autentifikatsiya nima? Biometrik autentifikatsiyadan kim foydalanadi? Biometrik autentifikatsiya usullari va turlari
|
bilet: Birinchi qonuni

|
bilet: Birinchi qonuni
|
bet | 1/15 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 0,82 Mb. | | #253939 |
Bog'liq imtihon(Anvar)
1-bilet:
1) Birinchi qonuni:Lotin tilidan tarjima qilingan Nyutonning birinchi qonunida shunday deyilgan:Har bir jism oʻzining tinch holatida yoki toʻgʻri chiziqda bir tekis harakatda davom etadi, agar unga taʼsir qiladigan kuchlar bu holatni oʻzgartirishga majbur boʻlmasa Nyutonning birinchi qonuni inersiya prinsipini ifodalaydi: tananing tabiiy harakati toʻgʻri chiziqda doimiy tezlikda harakat qilishdir. Tashqi taʼsirlar boʻlmasa, tananing harakati hozirgi holatini saqlab qoladi.
Ikkinchi qonuni:Jismning harakatining oʻzgarishi taʼsirlangan kuchga proportsionaldir; va kuch taʼsirlangan toʻgʻri chiziq yoʻnalishi boʻyicha amalga oshiriladi. F=ma
Uchinchi qonuni:Har bir harakatga har doim teng reaktsiya qarshi boʻladi; yoki, ikki jismning bir-biriga oʻzaro harakatlari doimo teng boʻlib, qarama-qarshi qismlarga qaratilgan
2) O‘tkazgichning potensialini bir birlikka o‘zgartirish uchun kerak bo‘lgan elektr miqdoriga son jihatidan teng bo‘lgan kattalik elektr sig‘imi deyiladi.
Parallel ulashda kondensatorlar batareyasining sig‘imi alohida kondensatorlar sig‘imlarining yig‘indisiga teng bo‘ladi.
ketma-ket ulanganda kondensatorlar batareyasi sig‘imiga teskari bo‘lgan kattalik alohida olingan kondensatorlar sig‘imlariga teskari bo‘lgan kattaliklar yig‘indisiga teng bo‘ladi. Ketma-ket ulashda batareyaning sig‘imi alohida olingan
Zaryadlangan kondensator uchun q = CΔϕ ekanligini hisobga olsak, formula quyidagi ko‘rinishga ega bo‘ladi:
V = Sd kondensator hajmiga bo‘lib, birlik hajmga to‘g‘ri kelgan energiyani, ya’ni energiya zichligini topamiz:
2-bilet:
1) Harakatlanayotgan zaryadli zarrachalarga elektr va magnit maydonlarining ta'siri dastlabki qonunlaridan biri, elektromagnetizmning asosiy qonunlaridan biri hisoblanadi. Lorens kuchi harakatlanayotgan zarrachalarga ta'sir etadi.
Elektr maydonning ta'siri: Elektr maydon, harakatlanayotgan zaryadli zarrachalarga (masalan, elektronlar) ta'sir etadi. Agar elektr qo'zg'alishli zarrachalar elektr maydonning ichida yurib ketsa, ularga kuch (elektr kuch) ta'sir etadi. Elektr kuch zarrachalarning harakat o'zgarishiga olib keladi va ularni to'xtatadi yoki o'zgarish yo'lga yo'l qiladi.
|
| |
Tuproqdagi mikroelementlar nurbek

|
Tuproqdagi mikroelementlar
|
bet | 1/4 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 66,27 Kb. | | #136450 |
Bog'liq nurbek Farg’ona politexnika inistituti Mexanika-mashinasozlik fakulteti 28-22 QXM gurux talabasi Egamberdiyev Nurbekning Tuproqshunoslik va dehqonchilik fanidan mustaqil ish Tuproqdagi mikroelementlar.
Reja:
1. Tuproqdagi mikroelementlar va ularning ahamiyati. 2. Tuproqdagi mikroelementlar manbai. 3. Mikroelementlar quruqliklikdagi migratsiyasi qonuniyatlari. 4.Mikroelementlar tuproqlarda to’planishi, singishi va saqlanishi. Tuproq profili bo’yicha mikroelementlarning taksimlanishi.
1. Tuproqdagi mikroelementlar va ularning ahamiyati. - Tuproqdagi o’simliklar va hayvon organizmi uchun nihoyatda oz miqdorda zarur qator kimyoviy elementlar borki, ular mikroelementlar deyiladi. Mikroelementlar o’simliklar va hayvonlar haetida muhim fiziologik hamda biogeokieviy ahamiyatga ega. Ular qator fermentlar, gormonlar va vitaminlar tarkibiga kiradi. Mikroelementlarning tuproqda yetarli bulmasligi yoki miqdorining oshib ketishi organizmlarda kechadigan biologik jarayonlarga salbiy ta’sir etadi va turli kasalliklarga sabab bo’ladi. O’simliklar hosili pasayib mahsulotlar sifati kamayadi.
. Masalan, mis -muhim biologik ahamiyatga ega bo’lib, turli oksidlovchi fermentlar tarkibiga kiradi, uglerod va oqsil moddalarning almashinuviga ta’sir etadi, ruh òsimliklardagi biologik jarayonlarni kuchaytiradi va nafas olishda katnashadigan fermentlar faoliyatini kuchaytiradi, ezuglikning kuchayishi bilan o’simliklarning ruhga bo’lgan talabi oshadi; bor elementi o’simliklardagi uglevodlar almashinuvida va gulining changlanishi jarayonida katta rol o’ynaydi; molibden - o’simliklarda azot almashinuvida, ayniqsa azot tuplovchi azotbakterlar va tuganak bakteriyalari faoliyatida, oqsil moddalar mintezida muhim ahamiyatga ega; marganets - o’simliklarda fermentlar tarkibiga kiradi fotosintez faoliyatini kuchaytiradi, hamda oksidlar hosil bo’lishida muhim rol o’ynaydi; kobalt - o’simliklarda fotosintez, jarayonini yaxshilaydi, oqsil almashinuvini tezlashtiradi va boshqalar
|
| |
Economic regeneration and transport scrutiny panel

|
Economic regeneration and transport scrutiny panel
|
bet | 1/3 | Sana | 04.07.2021 | Hajmi | 67,17 Kb. | | #15377 |
Economic Regeneration and Transport Scrutiny Panel
|
2 October 2014
|
ECONOMIC REGENERATION AND TRANSPORT SCRUTINY PANEL
A meeting of the Economic Regeneration and Transport Scrutiny Panel was held on 2 October 2014.
PRESENT:
|
Councillors P Sharrocks (Chair); B E Taylor (Vice-Chair); R Arundale, P Khan, R Lowes, M Thompson, N J Walker (substitute for Cole) and M B Williams
|
OFFICERS:
|
B Carr, A Crawford and Yaffa Phillips
|
APOLOGIES FOR ABSENCE Councillor R Brady, Councillor J G Cole.
DECLARATIONS OF INTERESTS
There were no Declarations of Interest made at this point of the meeting.
|
| |
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013 - bet 9

Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
bet
9/104
Sana
14.12.2023
Hajmi
3,06 Mb.
#118180
1
...
5
6
7
8
9
10
11
12
...
104
Bog'liq
portal.guldu.uz-Arab tili
1
...
5
6
7
8
9
10
11
12
...
104
Download
3,06 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013 - bet 4

Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
bet
4/104
Sana
14.12.2023
Hajmi
3,06 Mb.
#118180
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
104
Bog'liq
portal.guldu.uz-Arab tili
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
104
Download
3,06 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013 - bet 5

Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
bet
5/104
Sana
14.12.2023
Hajmi
3,06 Mb.
#118180
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
104
Bog'liq
portal.guldu.uz-Arab tili
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
104
Download
3,06 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013 - bet 6

Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
bet
6/104
Sana
14.12.2023
Hajmi
3,06 Mb.
#118180
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
104
Bog'liq
portal.guldu.uz-Arab tili
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
104
Download
3,06 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013 - bet 8

Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
bet
8/104
Sana
14.12.2023
Hajmi
3,06 Mb.
#118180
1
...
4
5
6
7
8
9
10
11
...
104
Bog'liq
portal.guldu.uz-Arab tili
1
...
4
5
6
7
8
9
10
11
...
104
Download
3,06 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013 - bet 3

Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
bet
3/104
Sana
14.12.2023
Hajmi
3,06 Mb.
#118180
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
104
Bog'liq
portal.guldu.uz-Arab tili
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
104
Download
3,06 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013 - bet 7

Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
bet
7/104
Sana
14.12.2023
Hajmi
3,06 Mb.
#118180
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
...
104
Bog'liq
portal.guldu.uz-Arab tili
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
...
104
Download
3,06 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013 - bet 104

Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
bet
104/104
Sana
14.12.2023
Hajmi
3,06 Mb.
#118180
1
...
96
97
98
99
100
101
102
103
104
Bog'liq
portal.guldu.uz-Arab tili
1
...
96
97
98
99
100
101
102
103
104
Download
3,06 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
Matematik fizikaning zamonaviy usullari

|
Matematik fizikaning zamonaviy usullari
|
bet | 1/8 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 0,63 Mb. | | #133684 |
Bog'liq Maxmudov.A
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
FARG‘ONA DAVLAT UNIVERSITETI
MATEMATIKA-INFORMATIKA FAKULTETI
“Amaliy matematika” yoʻnalishi
20.122 – guruh talabasi
Maxmudov Arabjon Sultonali o’g’lining
“MATEMATIK FIZIKANING ZAMONAVIY USULLARI” fanidan
“Chiziqli oddiy differensial operatorlarning fundamental yechimi”mavzusidagi
MUSTAQIL ISHI
Mustaqil ishi rahbari:
Fargʻona 2023
Mavzu: Chiziqli oddiy differensial operatorlarning fundamental yechimi
Reja:
Chiziqli oddiy differensial tenglamalarning umumlashgan yechimlari va fundamental yechim tushunchasi.Differensial operatorlarning fundamental yechimlari.
To‘lqin operatorining fundamental yechimi va uning xossalari.
Issiqlik o’tkazuvchanlik tenglamasining fundamental yechimi.
1.Chiziqli oddiy differensial tenglamalarning umumlashgan yechimlari va fundamental yechim tushunchasi
Asosiy tenglamalarni keltirib chiqarishdan avval matematik analizdan ma’lum bo’lgan fazoda soha bo’yicha olingan n o’lchovli integralni sohaning chegarasi bo’yicha olingan n o’lchovli integralni sohaning chegarasi bo’yicha olingan (n-1) o’lchovli integral bilan almashtirish imkonini beradigan Gauss-Ostragradskiy formulasini eslatib o’tamiz.
funksiyalar bo’laklari silliq S sirt bilan chegaralangan S yopiq sohada uzluksiz bo’lib, ularning birinchi tartibli hosilalari da uzluksiz bo’lsin. Quyidagi Gauss-Ostragradskiy formulasi o’rinlidir:
bu yerda lar S sirtda o’tkazilgan tashqi normalning yo’naltiruvchi kosinuslari. Agar funksiyalarni biror P vektorning komponentlari deb hisoblab, uning tashqi normalligi proyeksiyasini orqali belgilab olsak,
bo’ladi.
ni e’tiborga olsak, Gauss-Ostragradskiy formulasi
ko’rinishda yoziladi. Agar normal ichki bo’lsa sirt bo’yicha integral oldida “-” ishora bo’ladi.
|
| |
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013 - bet 14

Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
bet
14/104
Sana
14.12.2023
Hajmi
3,06 Mb.
#118180
1
...
10
11
12
13
14
15
16
17
...
104
Bog'liq
portal.guldu.uz-Arab tili
1
...
10
11
12
13
14
15
16
17
...
104
Download
3,06 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013 - bet 2

Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
bet
2/104
Sana
14.12.2023
Hajmi
3,06 Mb.
#118180
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
104
Bog'liq
portal.guldu.uz-Arab tili
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
104
Download
3,06 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Guliston-2013 Murodqulov O. Arab tili Guliston, 2013
Download
3,06 Mb.
Ахборот технологялари t 1

|
Ахборот технологялари t 1
|
bet | 1/22 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 70,55 Kb. | | #103112 | Turi | Протокол |
Bog'liq Ахборот технологялари t 1Bu sahifa navigatsiya:
- Жавоб
АХБОРОТ ТЕХНОЛОГЯЛАРИ
T 1. Турли тизимлар ўртасида узатишларни таъминлаш учун ишлатиладиган ва ТСР протолига таянган ҳолда ишловчи протокол нима деб номланади?
Жавоб:Transmission Control Protocol (TCP) (uzatishni boshqarish protokoli) — internetning asosiy tarmoq protokollaridan biri bo'lib, TCP/IP tarmoqlarida ma'lumotlarni uzatishni boshqarishga mo'ljallangan. OSI modelining transport bosqichi vazifasini bajaradi.
G 2. Google нинг қайси бир ҳужжат устига бир неча фойдаланувчи бир вақтнинг ўзида синхрон ёки асинхрон кўринишда ишлаши имконяти мавжуд?
Жавоб: Google docs
V 3. Веб сервер администратори ким?
Жавоб:Tizim ma'muri, AT ma'muri - ish majburiyatlari kompyuter uskunalari, tarmoq va dasturiy ta'minot parkining muntazam ishlashini ta'minlashni o'z ichiga olgan xodim. Ko'pincha tizim ma'muriga tashkilotda axborot xavfsizligini ta'minlash yuklanadi
G5. График тасвирларни кўриш учун қуйидагиларни қайси биридан фойдаланиш бўлмайди?
Javob: Windows Mesenjer (Microsoft Power Point, Microsoft Internet Explorer, Microsoft Picture Manager bular bilan bajarsa bo’ladi.)
B 6.Бот нима?
Javob:Bot („robot“ soʻzining qisqartmasi) — qoʻlda bajarilishi koʻp vaqt talab qiladigan, bir xil tipli boʻlgan amallarni bajarish uchun maxsus dastur.
I 7. Инсон иштирокисиз мустақил фаолят юритувчи дастурий ва аппаратли воситалар тизими қандай аталади?
Жавоб: Автоматик тизим
S 11.Сунъий интелект қайси соҳаларда қўлланилади? Жавоб:Сунъий интеллект технологиялариданфойдаланишни кенгайтириш,рақамли маълумотларни йиғиш, сақлаш ва қайта ишлаш тизимини такомиллаштириш
K 12. Компьютер қандай иккита ташкилий қисмдан иборат бўлади? Жавоб:Булар аппарат таъминот (hardwаre) ва дастурий таъминот (software)лардир.
Аппарат таъминоти - бу, биринчи навбатда компьютернинг асосий техник қисмлари ва қўшимча(атроф) қурилмаларидир.
Дастурий таъминот компьютернинг иккинчи муҳим қисми бўлиб, у маълумотларга ишлов берувчи дастурлар мажмуасини ва компьютерни ишлатиш учун зарур бўлган хужжатларни ўз ичига олади. Дастурий таъминотсиз хар қандай компьютер бамисоли бир парча темирга айланиб қолади.
|
| |
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich tashev komil axmatovich axborot xavfsizligi

Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich tashev komil axmatovich axborot xavfsizligi
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich tashev komil axmatovich axborot xavfsizligi
|
IX bob.OPERATSION TIZIM HIMOYASI - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov...

8
ОГЛАВЛЕНИЕ
ПРЕДИСЛОВИЕ………………………………………………
14
I глава. ПОНЯТИЕ ИНФОРМАЦИОННОЙ
БЕЗОПАСНОСТИ И ЕЁ ЗАДАЧИ
17
1.1. Понятие национальной безопасности…………………….
17
1.2. Основные задачи и уровни обеспечения информационной
безопасности……………………………………………………………
20
1.3. Политика безопасности……………………………………
24
1.4. Архитектура и
стратегия информационной
безопасности…………………………………………………………..
30
II глава. УГРОЗЫ, АТАКИ И УЯЗВИМОСТИ
ИНФОРМАЦИОННОЙ БЕЗОПАСНОСТИ
34
2.1. Угрозы информационной безопасности и их анализ……
34
2.2. Уязвимости информационной безопасности…………….
38
2.3. Методы нарушения конфиденциальности, целостности и
доступности информации ………………………………………….
43
III глава. МЕЖДУНАРОДНАЯ И НАЦИОНАЛЬНАЯ
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti kimyo-biologiya fakulteti

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA
O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI
Kimyo-biologiya fakulteti
“Biologiya” kafedrasi
“Biologiya” mutaxasisligi IV kurs talabasi
DAVLATOVA GULShODA
kurs ishi
MAVZU: «Oqsillarni ajratib olish usullari va biosintezi»
Ilmiy rahbar: dost. Rashidov N.E.
Kafedra mudiri: dost. Rashidov N.E.
Buxoro 2014
Mundarija:
Kirish………………………………………………………………3
Oqsilning biologik xossalari……………………………………4-27
Oqsilning kimyoviy tarkibi…….………………………………4
Oddiy va murakkab oqsillar………….…………………..…….14
Oqsillarning strukturasi………………………………………..19
II. Oqsillar biosintezi……………………………………………..28-35
Oqsillarning ajratish uslublari………………………...……….36-43
Xulosa………………………………………….………………….44
Adabiyotlar ro’yxati…………………………………..……………45
Kirish
Oqsillar hujayra tarkibidagi organik birikmalarning asosiy qismini va umuman quruq moddasining yarmidan ko’pini 50-80% ini tashkil etadi. Oqsillar hujayradagi boshqa molekulalardan o’zlarining yuqori molekulyar massaga ega bo’lishlari va tarkibida azot atomlari tutishi bilan farq qiladi.
Oqsillarning tarkibi quyidagi: uglerod 50-54%, kislorod 21-23%, azot 15-17%, vodorod 6,5-7,3% va oltingugurt 0,5% ni tashkil qiladi. Oqsil molekulasiga 20 xil aminokislotalar kiradi.
Hujayrada oqsillar hayot uchun zarur xilma-xil vazifalarni bajaradi. Oqsillar hujayraning barcha komponentlari tashkil qiladi. U hujayraning qurilish-struktura materialidir.
Oqsillarning o’ziga xos xususiyatlaridan eng muhimi – ularning fermentativ funksiyasidir.
Oqsillar hujayra strukturalarining qisqarishida, gormonal jarayonlarning boshqarilishida, moddalarning tashilishida (transport), organizmlar uchun zarur bo’lgan immunitetlarning hosil bo’lishida va boshqa jarayonlarda faol ishtirok qilishadi.
Oqsillar murakkab tuzilishga ega bo’lgan yuqori molekulyar polimerlar bo’lib, ular asosan hujayradagi ribosomalarda sintez qilinadi. Oqsillarning murakkab holdagi biosintezini asosan nuklein kislotalar boshqaradi.
Tirik organizmlar hayotida muhim vazifani bajaruvchi yuqori molekulali biopolimer – oqsillarning tuzilishi va ularning sintezining boshqarilishini o’rganish maqsadida, bitiruv malakaviy ishimni bajarish uchun quyidagilarni rejalashtirdik:
|
Chapter III. INTERNATIONAL AND NATIONAL

12
5.5. Digital signature …………………………………………….
126
5.6. Steganography……………………………………………..
136
5.7. Cryptanalysis methods…………………………………….
140
Chapter VI. IDENTIFICATION AND
AUTHENTICATION
144
6.1. Concept of identification and authentication………………..
144
6.2. Password-based authentication ……………………………..
150
6.3. Certificate-based authentication ……………………………
155
6.4. Strict authentication…………………………………………
158
6.5. Biometric identification and authentication of users……….
178
Chapter VII. MECHANISMS TO COMBAT COMPUTER
VIRUSES AND MALWARE
185
7.1. Computer viruses and virus protection issues………………
185
7.2. Antivirus software…………………………………………..
194
7.3. Local system antivirus protection …………………………..
202
Chapter VIII. LOCATION FIREWALLS IN
V bob. AXBOROTNI KRIPTOGRAFIK HIMOYALASH

6
5.6. Steganografiya........................................................................
136
5.7. Kriptotahlil usullari.................................................................
140
VI bob. IDENTIFIKATSIYA VA AUTENTIFIKATSIYA
144
6.1. Identifikatsiya va autentifikatsiya tushunchasi.......................
144
6.2. Parollar asosida autentifikatsiyalash………………………..
150
6.3. Sertifikatlar asosida autentifikatsiyalash……………………
155
6.4. Qat’iy autentifikatsiyalash......................................................
158
6.5. Foydalanuvchilarni biometrik identifikatsiyalash va
autentifikatsiyalash..................................................................................
178
VII bob. KOMPYUTER VIRUSLARI VA
ZARARKUNANDA DASTURLAR BILAN KURASHISH
MEXANIZMLARI
185
7.1. Kompyuter viruslari va virusdan himoyalanish muammolari
185
7.2. Virusga qarshi dasturlar..........................................................
194
7.3. Virusga qarshi himoya tizimini qurish...................................
202
VIII bob. AXBOROTNI HIMOYALASHDA
TARMOQLARARO EKRANLARNING O‘RNI
206
8.1. Tarmoqlararo ekranlarning ishlash xususiyatlari....................
206
8.2. Tarmoqlararo ekranlarning asosiy komponentlari…………..
216
8.3. Tarmoqlararo ekranlar asosidagi tarmoq himoyasining
sxemalari..................................................................................................
227
VIII глава. МЕСТО МЕЖСЕТЕВЫХ ЭКРАНОВ В

10
9.2. Архитектура подсистемы защиты операционной
системы…………………………………………………………………
241
9.3. Применение программных приложений в защите
информации…………………………………………………………….
244
X глава. КАНАЛЫ УТЕЧКИ ИНФОРМАЦИИ
251
10.1. Технические каналы
утечки информации и их
классификация………………………………………………………….
251
10.2. Методы и средства определения
технических каналов
утечки информации……………………………………………………
255
10.3. Инженерная защита и техническая охрана объектов …..
263
Использованная и рекомендуемая литература…………….
269
Приложения…………………………………………………….
273
11
CONTENTS
FOREWORD…………………………………………………...
14
Chapter I. CONCEPT OF INFORMATION SECURITY
AND ITS OBJECTIVES
17
1.1. Concept of national security………………………………...
17
1.2. Main objectives and levels of information security…………
20
1.3. Information policy…………………………………..………
24
1.4. Architecture and strategy of information security…………..
30
Chapter II. THREATS, ATTACKS AND
VULNERABILITIES OF INFORMATION SECURITY
34
2.1. Threats of information security and their analysis………….
34
2.2. Information security vulnerabilities……………………….
38
2.3. Methods for violation of
confidentiality, integrity and
availability information…………………………………………………
43
Monitoring va Boshqarish - Kompyuter ingineringgi fakulteti 3-kurs talabasi xaydarova manzura ning

|
Kompyuter ingineringgi fakulteti 3-kurs talabasi xaydarova manzura ning
|
bet | 3/4 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 1,95 Mb. | | #236401 |
Bog'liq Xaydarova M (1) word Monitoring va Boshqarish:
Tarmoq faoliyatini nazorat qilish va boshqarish uchun qo'llanish tizimlari va vositalar qo'llaniladi. Bu tizimlar, tarmoq trafikini monitoring qilish, tarmoqni boshqarish va tarmoqda chiqadigan muammo va muammoni aniqlashga yordam beradi.
Xavfsizlik:
"FastEthernet" tarmoq xavfsizligini ta'minlash juda muhimdir. Maxfiylik sozlamalari, xavfsizlik protokollari va yangi versiyalari xavfsizlik uchun kerak bo'lgan.
Shundaylik, "FastEthernet" tarmoqni o'rnatish va boshqarish, tarmoq infrastrukturasi va kompyuter tarmoqining moslashtirilishi uchun to'liq va dikkatli ishni talab qiladi. Bu jarayon, tarmoqni ishlatuvchilar uchun yaxshi ishlash va ma'lumot almashishni ta'minlaydi.
Qurish va O'rnatish:
"FastEthernet" tarmoqni o'rnatish uchun kerakli qurilmalarni tayyorlashingiz kerak bo'ladi, masalan, switchlar, routerlar, hublar va kabel aloqa qurilmalari.
Tarmoq qurilmalari, kompyuterlar, printerlar va boshqa qurilmalar orasida ma'lumotlarni almashish uchun moslashtirilishi lozim.
Tarmoqni fizikaviy ko'rsatkichlar, masalan, kompyuterlar orasidagi Ethernet portlar, kabel aloqa birlashmalari va kabel aloqa paneli orqali bog'langan bo'lishi kerak.
Kabellar bilan Ishlov Berish:
"FastEthernet" tarmoq uchun kerakli kabel aloqa tarmoqlarini ta'minlash kerak bo'ladi. Uzun muddatli kabel aloqa tarmoqlari (UTP) va fiber-optik kabel aloqa tarmoqlari "FastEthernet" tarmoqlari uchun keng qo'llaniladi.
Qurilgan kabel aloqa tarmoqlarini qurishda dikkatli va to'g'ri yo'l qo'yish juda muhimdir, shuningdek, kirish va chiqishnu belgilab qo'yish kerak.
Protokollarni Sozlash:
"FastEthernet" tarmoqda ishlatiladigan protokollar va sozlamalarni sozlash kerak bo'ladi. Kerakli sozlamalarni amalga oshirish uchun, har bir tarmoq qurilmasi va qurilgan qurilmani sozlash kerak bo'ladi.
IP adresslar, VLANlar, qosimchasizlik sozlamalari va tarmoq xavfsizlik sozlamalari kabi protokollarni sozlash juda muhimdir.
|
| |
Monitoring va Boshqarish - Kompyuter ingineringgi fakulteti 3-kurs talabasi xaydarova manzura ning

|
Kompyuter ingineringgi fakulteti 3-kurs talabasi xaydarova manzura ning
|
bet | 4/4 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 1,95 Mb. | | #236401 |
Bog'liq Xaydarova M (1) word
Tarmoq faoliyatini nazorat qilish va boshqarish uchun qo'llanish tizimlari va vositalar qo'llaniladi. Bu tizimlar, tarmoq trafikini monitoring qilish, tarmoqni boshqarish va tarmoqda chiqadigan muammo va muammoni aniqlashga yordam beradi.
Xavfsizlik:
"FastEthernet" tarmoq xavfsizligini ta'minlash juda muhimdir. Maxfiylik sozlamalari, xavfsizlik protokollari va yangi versiyalari xavfsizlik uchun kerak bo'lgan.
Shundaylik, "FastEthernet" tarmoqni o'rnatish va boshqarish, tarmoq infrastrukturasi va kompyuter tarmoqining moslashtirilishi uchun to'liq va dikkatli ishni talab qiladi. Bu jarayon, tarmoqni ishlatuvchilar uchun yaxshi ishlash va ma'lumot almashishni ta'minlaydi.
E’tiboringiz uchun raxmat
|
| |
Expert operation of the system of protection to information -

366
или
последовательность команд, использующие уязвимости в программном
обеспечении и применяемые для проведения
атаки на компьютерную
систему.
Eksployt – kompyuter
tizimiga xujum uyushtirish uchun qo‘llaniladigan va
dasturiy ta’minot zaifliklaridan foydalanuvchi kompyuter dasturi,
dasturiy kod
fragmenti yoki buyruqlar ketma-ketligi.
Exploit - computer program code snippet or a sequence of commands that
use vulnerabilities in software and used for an attack on a computer system.
Эффективность - свойство объекта
удовлетворять требованиям к
услуге с заданными количественными характеристиками
.
Samaradorlik – berilgan miqdoriy xarakteristikalari bilan xizmat
ko‘rsatishga bo‘lgan talablarni qondiruvchi ob’ektning xususiyati.
Efficiency - object property to satisfy the requirements
of the service with
the given quantitative characteristics.
Ядро защиты - технические, программные и микропрограммные
элементы
комплекса средств защиты, реализующие концепцию диспетчера
доступа.
Himoya yadrosi –foydalanish distpetcheri
konsepsiyasini amalga
oshiruvchi himoyalash vositalari kompleksining texnik dasturiy va mikrodasturiy
elementlari.
Security kernel - hardware, software and micro-program elements of
remedies tools protection implementing the concept of Access Manager.
Sohaning texnologik o`lchashlari va asboblari

1-ma’ruza. “Sohaning texnologik o`lchashlari va asboblari" faniga kirish.
Reja:
1. Sohaning texnologik o‘lchashlari va asboblari
fanining maqsad va vazifalari.
2. Texnologik o‘lchashlarning rivojlanish bosqichlari
va uning ilmiy-texnikaviy
taraqqiyotga ta’siri.
3. Metrik tizimni joriy etilishi.
Tayanch so‘zlar:
texnologik o‘lchashlar, o‘lchash, antropometrik o‘lchash
birliklari, sifat masalasi, o‘lchov xossalari, metrik tizimning joriy etilishi.
1. Sohaning texnologik o‘lchashlari va asboblari fanining maqsad va
vazifalari
Sohaning texnologik o‘lchashlari va asboblari
fan sifatida o‘lchashlar, ularga
bog‘liq va tegishli bo‘lgan qator masalalarni o‘z doirasiga oladi. Texnologik
o‘lchashlar aslida yunonchadan olingan bo‘lib, o‘lchash, o‘lcham, nutq, mantiq, ilm
yoki fan ma’nolarini bildiradi. Umumiy tushunchasini oladigan bo‘lsak, texnologik
o‘lchashlar - o‘lchashlar haqidagi fan.
Inson aql-idroki, zakovati bilan o‘rganayotgan,
shakllantirayotgan hamda
rivojlantirgan qaysi fanni, uning yo‘nalishini olmaylik, albatta o‘lchashlarga,
ularning turli usullariga, o‘zaro bog‘lanishlariga duch kelamiz. Bu o‘lchash usullari
va vositalari
yordamida ularning birliligini, yagona o‘lchashni talab etilgan
aniqlikda ta’minlash texnologik o‘lchashlar fani orqaligina amalga oshiriladi. SHu
sababdan hozirdagi qaysi bir fan, ilmiy yo‘nalish,
u hoh tabiiy, hoh ijtimoiy
bo‘lmasin, albatta u yoki bu darajada texnologik o‘lchashlar bilan bog‘liq. Inson
qo‘li etgan,faoliyati doirasiga kirgan ammo o‘lchashlar
va ularning vositalari
yordamisiz o‘rganilgan, izlangan hamda ko‘zlangan maqsadlarga erishish mumkin
bo‘lgan birorta yo‘nalish yo‘q. SHuning uchun ham texnologik o‘lchashlar
asoslarini bilish, uni o‘z mutaxassisligi doirasida tushunish va amaliy qo‘llash
texnika va texnologiya soxalaridagi bakalavriat yo‘nalishlari bitiruvchilari uchun
muhim omillardan biri bo‘lib hisoblanadi.
Texnologik o‘lchashlar fani texnika, menejment
va marketing sohalari
yo‘nalishlarida bakalavrlar va muxandislar tayyorlashda o‘tilishi lozim bo‘lgan
fanlardan hisoblanadi. Oliy ta’lim andozasidan kelib chiqib, ushbu fan talabalarda
texnologik o‘lchashlar asoslari bo‘yicha zarur va etarli bo‘lgan asosiy
tushunchalarni shakllantiradi.
Texnologik o‘lchashlar asoslari fanini o‘rganishdan maqsad
: talabalarda xalq
xo‘jaligining texnika-texnologiya, menejment va marketing
sohalaridagi ishlab-
chiqarish, savdo, nazorat va iste’mol bilan bog‘liq bo‘lgan turli metrologik masalalar
bilan shug‘ullanish borasida etarli bilim va malakalarni hosil qilish. Asosiy vazifalar
esa talabalarni uzluksiz ta’lim tizimida texnologik o‘lchashlar asoslari bo‘yicha
tayyorlashdan kelib chiqadi. Bunda maxsus fanlar doirasida rivojlanuvchi va
chuqurlashuvchi texnologik o‘lchashlar, kvalimetriya, sifatni o‘lchash bo‘yicha
fundamental ma’lumotlar o‘rganiladi.
Sifat
masalasi har bir ishda, u qanday ish bo‘lishidan qat’iy nazar, uning
asosiy baholash kriteriyasi (ko‘rsatkichi) bo‘lishi kerak. Agarda har bir inson o‘z
НОРМАТИВНО-ПРАВОВАЯ БАЗА В СФЕРЕ - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov...

9
V глава. КРИПТОГРАФИЧЕСКАЯ ЗАЩИТА
ИНФОРМАЦИИ
5.1. Методы шифрования…………………………………….
84
5.2. Симметричные системы шифрования………………….
97
5.3. Асимметричные системы шифрования………………...
112
5.4. Функция Хеширования………………………………….
119
5.5. Электронная цифровая подпись………….……………..
126
5.6. Стеганография……….…………………………………..
136
5.7. Методы криптоанализа………………………………….
140
VI глава. ИДЕНТИФИКАЦИЯ И АУТЕНТИФИКАЦИЯ
144
6.1. Понятие идентификации и аутентификации…………..
144
6.2. Аутентификация на основе паролей……………………
150
6.3. Аутентификация на основе сертификатов……………..
155
6.4. Строгая аутентификация ……………………………….
158
6.5. Биометрическая идентификация и аутентификация
пользователей…………………………………………………………
178
VII глава. МЕХАНИЗМЫ БОРБЫ С
КОМПЬЮТЕРНЫМИ ВИРУСАМИ И
ВРЕДОНОСНЫМИ ПРОГРАММАМИ
185
7.1. Компьютерные вирусы и проблемы защиты от вирусов..
185
7.2. Антивирусные программы………………………………...
194
7.3. Построение антивирусной системы защиты…………….
202
arxitekturasi - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich...

31
Hozirda bunday arxitekturalarni yaratishda bir necha yondashishlar mavjud,
masalan TOGAF, Zachman Framework, FEAF, DoDAF va h.
Ammo, qaysi
bir yondashish tanlanmasin, hozirgi sharoitda axborotdan va
axborot tizimidan foydalanmay rivojlanish mumkin emas. Axborot va axborot
tizimlari nafaqat tijoratdagi har qanday o‘zgarishlarni madadlaydi,
balki ularni
oldindan sezadi, ularga oldindan tayyorlanadi, ba’zi xollarda esa yangi tijorat-
imkoniyatlarining paydo bo‘lishiga yordam beradi. Biroq tijorat doimo istalgancha
rivojlanmaydi. Bunda ma’lumotlarning sirqib chiqishi,
axborot texnologiyalari
infrastrukturasi elementlarining ishdan chiqishi va h. bilan bog‘liq axborot
operatsion xavf-xatarlar anchagina rol o‘ynaydi. Hozirgi va kelajak xavf-xatarga
tayyor bo‘lish uchun korxonaning boshqa arxitekturalari bilan uzviy bog‘langan
axborot xavfsizligi arxitekturasi zarur.
Axborot xavfsizligi arxitekturasi jarayonlarni, inson rolini, texnologiyalarni
va turli xil axborotni tavsiflaydi, hamda zamonaviy korxonaning murakkabligini va
o‘zgaruvchanligini hisobga oladi. Boshqacha aytganda,
axborot xavfsizligining
arxitekturasi tashkilotning va u bilan bog‘liq boshqa komponentlar va
interfeyslarning istalgan axborot xavfsizligi tizimi xolatini tavsiflaydi. Bunda
axborot xavfsiziligi arxitekturasi tijoratning joriy va eng muhimi,
kelgusidagi
ehtiyojini akslantiradi.
Odatda arxitekturaning 3 ta sathi ajratiladi – konseptual, mantiqiy va amalga
oshirish (texnologik). 1.3-rasmda bunday arxitektura keltirilgan bo‘lib, odatda
texnologiyalar jihatidagi qismi xavfsizlik xizmati nazoratidan chetda qoladi.
Joriy holatdan qanday qilib yangi, mukammalroq va quyilgan maqsadlarga
mos holatga o‘tish mumkin? Buning uchun strategiya, ya’ni quyilgan maqsadlarga
erishish uchun harakat yo‘nalishi mavjud.
Strategiya – korxonaning davomli muvaffaqiyat
bilan faoliyat yuritishini
ta’minlashga mo‘ljallangan strukturalangan va o‘zaro bog‘langan harakatlar
to‘plami. 1.4-rasmda arxitektura bilan strategiyaning o‘zaro bog‘liqligi keltirilgan.
Strategiya axborot xavfsizligi arxitekturasi ko‘rinishidagi maqsadga ega bo‘lgan
holda unga erishishning optimal yo‘lini belgilaydi.
32
1.3-rasm. Axborot xavfsizligi arxitekturasi
1.4-rasm. Arxitektura bilan strategiyaning o‘zaro bog‘liqligi.
Ko‘pincha strategiya va arxitektura tushunchalarini farqlamay arxitektura
tavsifini o‘z ichiga olgan axborot xavfsizligi strategiyasi ishlab chiqiladi. Bu
unchalik to‘g‘ri emas,
chunki arxitektura, ya’ni maqsadlar vaqt o‘tishi bilan
o‘zgarmasligi, bu maqsadlarga erishishdagi strategiya esa tashqi va ichki omillarga
bog‘liq holda jiddiy o‘zgarishi mumkin. Strategiya va arxitektura bitta xujjatda
tavsiflansa, strategiya o‘zgarganida arxitekturani ham o‘zgartirishga to‘g‘ri keladi.
Ahmedova O.P - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich tashev...

5
MUNDARIJA
MUQADDIMA.............................................................................
14
I bob. AXBOROT XAVFSIZLIGI TUSHUNCHASI VA
UNING VAZIFALARI
17
1.1. Milliy xavfsizlik tushunchasi..................................................
17
1.2. Axborot xavfsizligini ta’minlashning asosiy vazifalari va
darajalari..................................................................................................
20
1.3. Xavfsizlik siyosati..................................................................
24
1.4. Axborot xavfsizligi arxitekturasi va strategiyasi....................
30
II bob. AXBOROT XAVFSIZLIGIGA BO‘LADIGAN
TAXDIDLAR, XUJUMLAR VA ZAIFLIKLAR
34
2.1. Axborot xavfsizligiga tahdidlar va ularning tahlili…………
34
2.2. Axborot xavfsizligining zaifliklari.........................................
38
2.3.
Axborotning mahfiyligini, yaxlitligini va
foydalanuvchanligini buzish usullari.......................................................
43
III bob. AXBOROT XAVFSIZLIGI SOHASIGA OID
XALQARO VA MILLIY ME’YORIY-XUQUQIY BAZA
48
3.1. Axborot xavfsizligi sohasiga oid xalqaro standartlar……….
48
3.2. Axborot xavfsizligi sohasiga oid milliy standartlar…………
61
3.3. Axborot xavfsizligi sohasiga oid meyoriy xujjatlar…………
64
IV bob. XAVFSIZLIK MODELLARI
69
4.1. Xarrison-Ruzzo-Ulmanning diskretsion modeli.....................
69
4.2. Bella-LaPadulaning mandatli modeli.....................................
77
4.3. Xavfsizlikning rolli modeli.....................................................
78
FAZALAR QOIDASI - Reja: Qattiq holatga o`tish

|
Reja: Qattiq holatga o`tish
|
bet | 3/3 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 95 Kb. | | #154988 |
Bog'liq Fazoviy o`tishlar 22. FAZALAR QOIDASI
Fazalar qoidasi komponent, faza, erkinlik darajasi kabi tushunchalar orasidagi munosabatni ko’rsatadi. Fazalar qoidasini faqat muvozanatda turgan sistemalarga tatbiq etish mumkin.Fazalar qoidasi tubandagicha ta‘riflanadi: K komponentdan iborat sistemadagi fazalar soni (Ф) bilan sistemaning erkinlik darajasi (F) yig’indisi sistemaning komponentlar soni –K plyus 2 ga teng, ya‘ni
Ф + Ђ = К + 2 Bu yerda: Ђ – sistemaning erkinlik darajasi. Bu tenglamadagi 2 – bosim va haroratni ko’rsatadi. Bundan: Ђ = К – Ф + 2 Demak, murakkab sistemada erkinlik darajasini topish uchun komponent sonidan faza sonini ayirib, qoldiqqa 2ni qo’shish kerak. Bosim kam ta‘sir etadigan kodensatlangan, ya‘ni qattiq va suyuq fazadan iborat sistema uchun faza qoidasi
Ђ = К – Ф + 1 Shaklida ifodalanadi. Erkinlik darajasi 1 ga teng bo’lgan sistemа monovariantli sistema deyiladi; erkinlik darajasi 2 ga teng bo’lsa bivariantli, boshqacha aytganda, divariantli sistema deb, erkinlik darajasi 3 ga teng bo’lsa, trivariantli sistema va nolga teng bo’lsа, invariantli (nonvariantli) sistema deb ataladi.
Muvozanatdagi sistemalar, bundan tashqari, komponentlar soniga qarab ham sinflarga bo’linadi, masalan, bir komponentli, ikki komponentli va hokazo komponentli sistemalar bo’ldi.
|
| |
Iboralar: Fizik xavfsizlik, fxborot fizik

|
Iboralar: Fizik xavfsizlik, fxborot fizik
|
bet | 1/9 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #149790 |
Bog'liq Axborot infratuzulmasini fizik hemoyasini ta’minlash.
Mavzu: Axborot infratuzulmasini fizik hemoyasini ta’minlash.
Tayanch iboralar: Fizik xavfsizlik, fxborot fizik hemoyalash, OSI modeli.
Axborot xavfsizligini ta‘minlashda amalga oshiriladigan dastlabki choralardan biri bu – fizik xavfsizlik hisoblanadi. Ruxsat etilmagan fizik boshqarishni, shaxs tomonidan amalga oshiriladigan tahdidlarni va muhitga bog’liq tahdidlarni oldini olish uchun tashkilotlar mos fizik xavfsizlik boshqaruvini sharoitida bo’lishi shart. Tizim administratori fizik xavfsizlikga qaratilgan tahdidlardan saqlanish uchun fizik xavfsizlik choralari o’rnatilgani va to’g’ri ishlayotganini kafolatlashi shart.
Fizik xavfsizlik fizik qurilmalarni, shaxslarni, tarmoq va ma‘lumotni hujumlardan himoyalash bilan shug’ullanadi. Ma‘lumot, tarmoqlar va qurilmalar xavfsizligi o’zida tabiiy va sun‘iy (inson tomonidan qilingan) tahdidlardan himoyalashni mujassamlashtiradi. Tashkilotlar fizik xavfsizlikni ta‘minlash uchun mos himoya vositalaridan foydalanishlari zarur. Bunda, tashkilotlar o’z infratuzilmasi va axborot tizimlarining fizik xavfsizligiga ta‘sir qiluvchi barcha yo’llarni inobatga olishi shart.
Fizik xavfsizlik – tashkilot axborot xavfsizligi dasturining muhim qismlaridan biri. O’tgan davrda, insonlar fizik xavfsizlik bilan kalitlar, qo’riqchilar, to’siqlar, eshiklar va hak. orqali tushunchaga egalar. Hozirgi kunda, fizik xavfsizlikning ko’rinishi esa tamomila o’zgardi va tashkilotlardan ishchi kuchlar, aktivlar va ko’chmas mulklar nazoratini talab etmoqda. Mazkur aktivlarning fizik xavfsizligini ta‘minlash tashkilot uchun muhim vazifalardan biriga aylanmoqda. Tashkilot uchun fizik xavfsizlikni loyihalashda binoning qurilishini rejalashtirishga, jixozlarni sotib olishga, ishchi kuchini jalb etishga, tabbiy hodisalarga, quvvat manbaiga, haroratni nazoratlashga va hak.larga e‘tibor qaratish talab etiladi.
Fizik xavfsizlining zaruriyati
Kiberxujumlarning murakkablashishi natijasida hujumchilar tashkilot fizik xavfsizligini buzishda turli usullardan foydalanmoqda. Hujumchilar tashkilotning fizik xavfsizlik tizimidagi bo’shliqlardan foydalangan holda o’z harakatlarini amalga oshirishadi. AQShning Department of Health and Human Services Breach Portal tashkiloti tomonidan 2015 yilda tashkilotlarda eng ko’p yuzaga kelgan xavfsizlik insidentlari fizik xavfsizlikni buzishga uringani aniqlangan (1-rasm).
Fizik himoya tarmoq, ilova yoki ma‘lumotlar bazasi xavfsizligi sohalariga o’xshash amallarni bajarmaydi. Ya‘ni, fizik xavfsizlik OSI modelining fizik
sathida himoyani ta‘minlash bilan shug’ullanadi.
|
| |
Meva va sabzavotlarni quritish usullari va texnologiyasi

|
Meva va sabzavotlarni quritish usullari va texnologiyasiBog'liq meva
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL SCIENCE AND INNOVATION
SPECIAL ISSUE «MODERN TENDENCIES OF TEACHING PHYSICS IN THE ENVIRONMENT OF INFORMATION AND INNOVATIVE
TECHNOLOGIES: PROBLEMS AND SOLUTIONS» APRIL, 2024 | ISSN: 2181-3337 | SCIENTISTS.UZ
183
MEVA VA SABZAVOTLARNI QURITISH USULLARI VA TEXNOLOGIYASI
Xoldorov Muxammadkarim Botirali o`g`li
FarDU tayanch doktorant
https://doi.org/10.5281/zenodo.10991470
Annotatsiya. Ushbu maqolada eksperimental ravishda olingan namunalar haqida
ma’lumot berilgan bo`lib, ularni tarkibi, quritish usullari va texnologiyalari o`rganib chiqilgan.
Quritilgan mahsulotlarni foydali biologik moddalari, ularni qadoqlash usullari, yurtimizda
quritilgan meva sabzavotlar va dorivor o`simliklarga bo`lgan talab hamda bu talabni doimiy
ravishda bartaraf etishda amalga oshirilayotgan ishlar o`rganilgan.
Kalit so‘zlar: konvektiv quritish, kontaktli quritish, radiatsiyaviy quritish, issiqlik infraqizil
nurlar, dielektrik quritish, sublimatsiya quritish, issiqlik sig‘imi, issiqlik almashinuvi, konveksiya.
Аннотация. В статье представлена информация об экспериментально полученных
образцах, изучен их состав, способы и технологии сушки. Изучены полезные биологические
вещества сушеных продуктов, способы их упаковки, спрос на сухофрукты, овощи и
лекарственные растения в нашей стране, а также проводимая работа по устранению
этого спроса.
Ключевые слова: конвективная сушка, контактная сушка, радиационная сушка,
тепловые инфракрасные лучи, диэлектрическая сушка, сублимационная сушка,
теплоемкость, теплообмен, конвекция.
Abstract. This article provides information about experimentally obtained samples, their
composition, drying methods and technologies are studied. Useful biological substances of dried
products, methods of their packaging, the demand for dried fruits, vegetables and medicinal plants
in our country, and the ongoing work to eliminate this demand have been studied.
|
| |
Standart Protokol - Kompyuter ingineringgi fakulteti 3-kurs talabasi xaydarova manzura ning

|
Kompyuter ingineringgi fakulteti 3-kurs talabasi xaydarova manzura ning
|
bet | 2/4 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 1,95 Mb. | | #236401 |
Bog'liq Xaydarova M (1) wordStandart Protokol: "FastEthernet", IEEE 802.3u standarti bo'yicha amalga oshiriladi. Bu standart, tarmoqni ma'lumotlarni almashish uchun kerakli strukturani belgilab beradi va shuningdek, tarmoq qurilmalarining moslashtirishini ta'minlaydi.
Kabellar bilan ishlov berish: "FastEthernet" tarmoqlarida, uzun muddatli kabel aloqa tarmoqlari (UTP) va fiber-optik kabel aloqalariga qo'llaniladi. U bu kabel aloqalari orqali ma'lumotlarni tezkor va xavfsiz o'tkazish va qabul qilish imkonini beradi.
Qo'llanish Qulayliklari: "FastEthernet", qurilgan tarmoq qurilmalarini moslashtirishga imkon beradi va qo'llanishni qulaylashtiradi. Bu, tarmoqni boshqarish va monitoringni osonlashtiradi va tarmoqni boshqaruvchilar uchun ko'proq yordam beradi.
Tarmoq Boshqarish: "FastEthernet" protokoli, tarmoqni boshqarishni yaxshilaydi va qo'llanishni osonlashtiradi. U, qurilgan tarmoq qurilmalarini birlashtirish, tarmoqni boshqarish va tarmoqning faollik darajasini monitoring qilish imkonini beradi.
Xavfsizlik: "FastEthernet" tarmoqlari xavfsizlik vositalari va protokollari bilan ishlatilishi mumkin, shuningdek, tarmoqni maxfiylik sozlamalari orqali himoya qilish imkonini beradi. Shundaylik, "FastEthernet"ning asosiy xususiyatlari, tezkor ma'lumot almashish va batafsil qo'llanish uchun moslashtirishni osonlashtirishni ta'minlaydi. Bu protokol, tarmoq tuzilish va boshqarish uchun katta ahamiyatga ega bo'lgan yaxshi o'tilgan tarmoq texnologiyasidir.
"FastEthernet" tarmoqda ishlatiladigan protokollar va sozlamalarni sozlash kerak bo'ladi. Kerakli sozlamalarni amalga oshirish uchun, har bir tarmoq qurilmasi va qurilgan qurilmani sozlash kerak bo'ladi.
IP adresslar, VLANlar, qosimchasizlik sozlamalari va tarmoq xavfsizlik sozlamalari kabi protokollarni sozlash juda muhimdir.
|
| |
ON va YaN - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim vazirligi andijon davlat universiteti

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim vazirligi andijon davlat universiteti
|
bet | 19/23 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 352 Kb. | | #114237 |
Bog'liq 1 falsafa umumiy 2014-15ON va YaN turlari kalendar tematik rejaga muvofiq dekanat tomonidan tuzilgan reyting nazorat jadvallari asosida o’tkaziladi. YaN semestrning oxirgi 2 o’aftasi mobaynida o’tkaziladi.
JN va ON nazoratlarda saralash balidan kam ball to’plagan va uzrli sabablarga ko’ra nazoratlarda o’atnasha olmagan talabaga o’ayta topshirish uchun, navbatdagi shu nazorat turigacha, so’nggi joriy va oraliq nazoratlar uchun esa yakuniy nazoratgacha bo’lgan muddat beriladi.
Talabaning semestrda JN va ON turlari bo’yicha to’plagan ballari ushbu nazorat turlari umumiy balining 55 foizidan kam bo’lsa yoki semestr yakuniy joriy, oraliq va yakuniy nazorat turlari bo’yicha to’plagan ballari yig’indisi 55 baldan kam bo’lsa, u akademik qarzdor deb hisoblanadi.
Talaba nazorat natijalaridan norozi bo’lsa, fan bo’yicha nazorat turi natijalari e'lon qilingan vaqtdan boshlab bir kun mobaynida fakultet dekaniga ariza bilan murojaat etishi mumkin. Bunday holda fakultet dekanining taqdimnomasiga ko’ra rektor buyrug’i bilan 3 (uch) a'zodan kam bo’lmagan tarkibda apellyatsiya komissiyasi tashkil etiladi.
Apellyatsiya komissiyasi talabalarning arizalarini ko’rib chiqib, shu kunning o’zida xulosasini bildiradi.
Baholashning o’rnatilgan talablar asosida belgilangan muddatlarda o’tkazilishi hamda rasmiylashtirilishi fakultet dekani, kafedra muduri, o’quv-uslubiy boshqarma hamda ichki nazorat va monitoring bo’limi tomonidan nazorat qilinadi.
Talabalar JN dan to’playdigan ballarning mezonlari
№
|
Ko’rsatkichlar
|
JN ballari
|
maks
|
O’zgarish oralig’i
|
1
|
Darslarga qatnashganlik va o’zlashtirishi darajasi. Amaliy mashgulotlardagi faolligi, amaliy mashg’ulot daftarlarining yuritilishi va holati
|
10
|
0-10
|
2
|
Mustaqil ta'lim topshiriqlarining o’z vaqtida va sifatli bajarilishi. Mavzular bo’yicha uy vazifalarini bajarilish va o’zlashtirishi darajasi.
|
10
|
0-10
|
3
|
Yozma nazorat ishi yoki test savollariga berilgan javoblar
|
15
|
0-15
|
|
|
| |
Jami JN ballari - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim vazirligi andijon davlat universiteti

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim vazirligi andijon davlat universiteti
|
bet | 20/23 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 352 Kb. | | #114237 |
Bog'liq 1 falsafa umumiy 2014-15
Talabalar ON dan to’playdigan ballarning mezonlari
№
|
Ko’rsatkichlar
|
ON ballari
|
maks
|
O’zgarish oraligi
|
1
|
Darslarga qatnashganlik darajasi. Ma'ruza darslaridagi faolligi, konspekt daftarlarining yuritilishi va to’ligligi.
|
10
|
0-10
|
2
|
Talabalarning mustaqil ta'lim topshiriqlarini o’z vaqtida va sifatli bajarishi va o’zlashtirish.
|
10
|
0-10
|
3
|
Og’zaki savol-javoblar, kollokvium va boshqa nazorat turlari natijalari bo’yicha
|
15
|
0-15
|
Jami ON ballari
|
35
|
0-35
|
Yakuniy nazorat “Yozma” shaklda o’tkazilishi belgilangan va u maksimal 30 ballik tizimda o’tkaziladi.
Yakuniy nazoratda “Yozma ish”larni baholash mezoni
Yakuniy nazorat “Yozma ish” shaklida amalga oshirilib, sinov 10 variantli usulda o’tkaziladi. Har bir variant 5 ta nazariy savoldan iborat. Nazariy savollar fan bo’yicha tayanch so’z va iboralar asosida tuzilgan bo’lib, fanning barcha mavzularini o’z ichiga qamrab olgan.
Har bir nazariy savolga yozilgan javoblar bo’yicha o’zlashtirish ko’rsatkichi 0-6 ball oralig’ida baholanadi. Talaba maksimal 30 ball to’plashi mumkin.
Yozma sinov bo’yicha umumiy o’zlashtirish ko’rsatkichini aniqlash uchun variantda berilgan savollarning har biri uchun yozilgan javoblarga qo’yilgan o’zlashtirish ballari qo’shiladi va yig’indi talabaning yakuniy nazorat bo’yicha o’zlashtirish bali hisoblanadi.
|
| |