nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
NIZOMI  
Ko`rik-tanlovning maqsadi

|
NIZOMI
Ko`rik-tanlovning maqsadi
|
bet | 24/69 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #129770 |
Bog'liq Hujjat (1)NIZOMI
Ko`rik-tanlovning maqsadi: o`quvchilarga an`anaviy xalq hunarmandchiligi turlarini o`rgatish orqali ularni kasb-huarga yo`llash milliy xalq hunarmandchilik an`analari bilan tanishtirish, tadbirkorlik va kasanachilik faoliyatiga yo`llash.
Ko`rik- tanlovning vazifalari:
o`quvchilarning mamlakatimizda yoshlar uchun yaratilgan shart-sharoitlar va ta`lim sohasida olib borilayotgan ishlar mohiyatini naqadar teran anglayotganliklarini aniqlash hamda ularda mana shu serqirra jarayonni o`quvchiyoshlar o`z o`rnida his etishi, amalga oshirilayotgan ezgu ishlarning hayotbaxsh
ta`siri haqida mustaqil fikrlarini amaliy ifoda eta olish ko`nikmalarini shakllantirish;
umumiy o`rta ta`lim maktab o`quvchilarining mehnat ta`limi fanidan
Davlat ta`lim standarti va o`quv dasturi talablarini qanday
ozlashtirayotganliklarni darajasini aniqlash;
“Mustaqillik menga nima berdi, deb emas,balki men mustaqil yurt uchun qanday ishlarni amalga oshirdim” iborasini nechog`li tushunganliklarni aniqlash;
Xalq hunarmandchiligi bo`yicha buyumlar tayyorlashda o`zbek xalq hunarmandchiligi san`atining miiliy an`analaridan maqsadga muvofiq foydalanish;
Xalq hunarmandchiligi bo`yicha ish usullarini o`rgatish va bozor iqtisodiyoti talablariga javob beradigan buyumlar tayyorlash texnologiyasini o`rgatish;
O`quvchilarni qobiliyat darajasi va shaxsiy qiziqishlarini hamda xalq hunarmandchiligiga oid kasb-hunarlarga yo`naltirish.
Ko`rik-tanlovni tashkil etish bosqichlari:
Birinchi bosqichhda ko`rik tanlovga qatnashuvchi o`quvchilar va ularning xalq hunarmandchiligi bo`yicha tanlagan yo`nalishlari ro`yxatga olinadi (anketa asosida, ilovaga qarang).
Ikkinchi bosqichda o`quvchilarning xalq hunarmandchiligi bo`yicha bilimlari sinovdan o`tkaziladi ( o`quvchilarning bilim darajalari sinflar kesimida savol-javob, tast va boshqa usullar asosida sinovdan o`tkaziladi).
Uchinchi bosqichda o`quvchilarning ko`rik-tanlov uchun topshirgan ishlari hakamlar hay`ati tomonidan ko`rib chiqiladi va baholash mezonlari asosida baholanadi.
To`rtinchi bosqichda o`quvchilarga tanlagan xalq hunarmandchiligi yo`nalishlari bo`yicha ijodiy ish topshiriqlari beriladi.Bajarilgan ijodiy ish topshiriqlari hakamlar hay`ati tomonidan korib chiqiladi va baholash mezonlari asosida baholanadi.
Xalq hunarmandchiligi bo`yicha ko`rik-tanlovni tashkil etish muddati va shartlari maktab ma`muriyati tomonidan belgilanadi.
|
| |
Kasbga yo`naltiruvchi maqsad

|
Kasbga yo`naltiruvchi maqsad
|
bet | 19/69 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #129770 |
Bog'liq Hujjat (1)Kasbga yo`naltiruvchi maqsad: o`quvchilarning to`quvchilikka oid kasblar to`g`risidagi bilim, konikma va malakalarni rivojlantirish.
Dars tipi: Yangi bilimlar berish.
Dars turi: nazariy, amaliy.
Darsda qo`llaniladigan o`qitish metodlari: Taqdimot, bahs-munozara, savoljavob, “Klaster”, kichik guruhlarda ishlash.
Fanlararo bog`lanish: rasm, tasviriy san`at chizmachilik, matematika, fizika, iqtisodiy bilim asoslari va boshqa.
Darsning jihozi: tarqatma materiallar,kompyuter, proyektor, ekran slaydlar, to`qilgan ishlardan namunalar, ko`rgazmali qurollar, sabob-uskunalar.
Darsning borishi.
I.Tashkiliy qism.
II. So`rash.O`tilgan mavzu yuzasidan savol-javob o`tkazish.
III.Yangi mavzu bayoni.
Reja:
Lentalar, tasmalar va furnituradan foydalanib, bayram sovg`asi tayyorlash.
Bayram sovg`asi uchun zaruriy xom ashyolar tanlash.
Bayram sovg`asi uchun suvenir yasash texnologiyasi.
“Savatda guldasta” bayram sovg`asi uchun suvenir yasash texnologiyasi.
Asbob-uskuna, moslamalardan foydalanishda xavfsizlik texnikasi qoidalari va sanitariya-gigiyena talablari.
Ish o`rnini tashkil etish va yig`ishtirish.
Lentalar, tasmalar va furnituradan foydalanib, bayram sovg`asi tayyorlash. Amaliy mashg`ulot uchun kerakli jihozlar: sovun yoki bo`sh idishlar ( har xil gel idishlar, chokokrem idishlar), bulafka, sm lenta.
Sovun - 1 ta.
Lenta, eni 1 sm - 4 metr.
Guli uchun lenta - 1 metr.
Sim - 20 - 25sm.
Bulafka - 40-50 ta.
Sovg`a 2 usulda to`qiladi: a) oddiy to`qish; b) krest usulida to`qish.
Oddiy to`qilish. Lantani bir uchi bulafka bilan sovuning ustiga mahkamlanadi.So`ng sovuning tagiga lentani tushirib bulafka bilan mahkamlanadi. Shunday qilib atrofini lenta bilan o`rab chiqiladi.So`ng har bir bulafkani lenta bilan 2 qator aylantirib o`rab chiqiladi. Bandi sifatida simning uchiga lenta bog`lanadi.
III. Dars yakuni.
|
| |
Alkanlarning kimyoviy xossalari. Ishlatilishi. Toshkent shahar Yashnobod tuman - bet 7

|
Alkanlarning kimyoviy xossalari. Ishlatilishi. Toshkent shahar Yashnobod tuman
|
bet | 7/8 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 38,52 Mb. | | #123850 |
Quyidagi uglevodorodlarni sistematik va ratsional nomelatura bo’yicha nomlang.
- CH3CH(CH3)CH3;
- b) CH3CH(CH3)CH2CH3;
- CH3CH(CH3)C(CH3)2CH3;
- d) CH3CH2CH(CH3)C(CH3)2CH3;
e) CH3CH(CH3)CH(CH3)CH(C2H5)CH3.
Oktanning bir vaqtning o’zida ham birlamchi,
ham ikkilamchi, ham uchlamchi va ham to’rtlamchi uglerod atomlarini saqlagan izomerlarining tuzilish formulalarini yozing.
Ularni ratsional va sistematik nomeklatura bo’yicha nomlang.
Paxoddan keyin chiqindilar qoldi. Nima qilasiz?
Chuqur kovlab ko`mib qo`yamiz.
Uyga olib ketib axlatga tashlaymiz
Shundoqligicha qoldiramiz.
Qog’oz
|
2 – 10 yil
|
Konserva idishi
|
90 yil
|
Sigaret filtri
|
100 yil
|
Polietilen paketi
|
200 yil
|
Plastmassa
|
500 yil
|
Shisha
|
1000 yil
|
Bilib qoygan yaxshi
To`g`ri siz haqiqiy do`stsiz
.
Darslarimda men faydalanaman…
Омад
Омад
Омад
.
Tushuncha
|
Mazmuni
|
8, 10, 13 uglerod atomi tutgan alkanlarni formulalarini yozing.
|
|
Butan, pentan, geksan izomerlarining tuzilish formulalarini yozing va nomlang.
|
|
|
|
| |
-Metil-5-(1,2-dimetilpropil)nonan

|
-Metil-5-(1,2-dimetilpropil)nonan
|
bet | 2/8 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 38,52 Mb. | | #123850 |
.
- 2-Metil-5-(1,2-dimetilpropil)nonan
O`quvchilarga tarqatma material beriladi.Savollarga javob topiladi.
1.Uglevodorodni qanday turlari bor ?
2.Alkanlar deb nimaga aytiladi?
3.Alkenlar deb nimaga aytiladi?
4.Aromatik uglevodorodlar deb nimaga aytiladi?
5.Umumiy formulasini yozing?
6. To`yingan uglevodorodlarning gomologik qatori?
7. Fizik xossalariga ma`lumot?
8. To`yingan uglevodorodlarni tabiatda uchrashi.
№
|
butan
|
pentan
|
geksan
|
1
|
C4H10
|
C5H12
|
C6H14
|
2
|
CH3 CH2 CH2 CH3
|
CH3 CH2 CH2 CH2CH3
|
CH3 CH2 CH2CH2CH3
|
3
|
Suyuqlik
|
Gaz
|
Suyuqlik
|
«Uchunchisi ortiqcha » o`yini
Organik moddalar o`simlik va hayvon organizmida sodir bo`ladigan hayotiy jarayonlarning asosini tashkil etadi.
.
Kimyoviy xossalari.
Alkanlar boshqa uglevodorodlarga qaraganda kimyoviy faolligi nisbatan pastroq bo‘lib, ular oddiy sharoitda reaksiyalarga kirishmaydi.
.
Alkanlarda uglerod atomlari sp3 gibridlanish holatida bo‘ladi
Uglerod va vodoroq atomlaridan CH4 molekulasi hosil bo’lishida uglerodning elektronlari tashqi energiya hisobiga normal holatdan uyg’ongan (xayajonlangan) holatga o’tishi kerak. Masalan : Bu juft elektronlar atomlar orasida kimyoviy bog’lanish hosil qiladi yoki bo’sh holatda qoladi. Uglerod atomlari sp3 – gibridlanishda uning 4 ta elektron orbitallari o’zaro 1090,281 burchak harakatlanadi. Quyida to’yingan uglevodorodlar zanjirining umumiy ko’rinishi ko’rsatilgan :
|
| |
CH4 + HNO3  CH3NO2 + H2O - Alkanlarning kimyoviy xossalari. Ishlatilishi. Toshkent shahar Yashnobod tuman

|
Alkanlarning kimyoviy xossalari. Ishlatilishi. Toshkent shahar Yashnobod tuman
|
bet | 4/8 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 38,52 Mb. | | #123850 |
CH4 + HNO3 CH3NO2 + H2O
Nitrobirikmalar aminobirikmalarni sintez qilishda ishlatiladi.
.
Sulfoxlorlash: Alkanlar SO2 va Сl2 bilan UB-nur ta’sirida reaksiyaga kirishadi. molekulyar massasi katta bo‘lgan alkanlarni sulfoxlorlash amaliy ahamiyatga ega:
C8H18 + SO2 + Cl2 C8H17SO2Cl + HCl
Hosil bo‘lgan alkan sulfoxloridlar terini oshlashda va alkilsulfonatlar-yuvish vositalari olishda ishlatiladi.
Kreking. Yuqori temperaturada to‘yingan uglevodorodlarning uglerod uglerod bog‘lari uzilib, radikallar hosil qiladi va natijada, uglerod atomi kam bo‘lgan alkan va alkenlar aralashmasi hosil bo‘ladi.
Bu jarayon termik kreking
deb ataladi.
Degidrogenlash. Bu reaksiya yordamida alkanlardan tegishli to‘yinmagan uglevodorodlar hosil qilinadi.
Masalan:
Natry metalining benzin ostida suvda erishi
Kerakli jihozlar:
Probirka,benzin,suv fenoftalin, lakmus.Na bo`lagi
.
Mavzuga oid masala va mashqlar.
- 100 l metan yondirilganda qancha issiqlik ajralib chiqadi? Metanning yonish reaksiyasining issiqlik effekti +880 kJ. J: 3928 kJ
4. Uglevodorod bug'ining vodorodga nisbatan nisbiy zichligi 36 ga teng. Undagi uglerod va vodorodning massa ulushi mos ravishda 83,33% va 16,67% ni tashkil qiladi. Ushbu uglevodorodning molekulyar formulasini chiqaring. J :C5H12
2. Alkan bug'larining havodan nisbiy zichligi 7,31 ga teng. Alkanning molekulyar formulasini chiqaring. J:C15H32
3. Geliyga nisbatan zichligi 20,5 ga teng. Ushbu moddaning 4.1 g yondirilganda, 13,2 g karbonat angidrid va 4,5 g suv hosil bo'ladi. Organik moddalarning molekulyar formulasini chiqaring. J: C6H10
|
| |
metan
CH4 - Alkanlarning kimyoviy xossalari. Ishlatilishi. Toshkent shahar Yashnobod tuman

|
Alkanlarning kimyoviy xossalari. Ishlatilishi. Toshkent shahar Yashnobod tuman
|
bet | 6/8 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 38,52 Mb. | | #123850 |
metan
CH4
metanol
sirka kislota
benzin
pokrishka
Plastmassa, kauchuk, sintetik tolalar, yuvish vositalari va boshqa ko'plab moddalarni ishlab chiqarish.
Alkanlarning yuqori molekular vakillari tibbiyotda ishlatiladi
.
Parafin (qattiq uglevodorodlar C19-C35 aralashmasi) - hid va ta'msiz oq rangli massa (t = 50-70 ° S) - sham, mato va qadoqlash qog'ozini tayyorlashda, tibbiyotdagi termal vositalar sifatida va boshqalarda ishlatiladi.
Parafin toksik emas va oziq-ovqat sanoati uchun qadoqlash va qadoqlash materiallari ishlab chiqarishda keng qo'llaniladi.
.
Suyuq uglevodorodlardan yonilg‘i sifatida foydalaniladi
.
Yuqori alkanlar surko`v yog'larining bir qismidir
.
- 2-Metil-5-(1,2-dimetilpropil)nonan
.
1) Alkanlarning umumiy formulasi bor:
A) CnH2n B) CnH2n-2 C) CnH2n + 2 D) CnH2n-6
2) uglerod atomlarining gibridizatsiyasi turi:metan
A) sp2; B) sp3; C) sp; D) sp3d;
3) molekulada bog'lanish burchagi:metan
A) 120 °; B) 180 °; C) 90 °; D) 109,5 °;
4) Alkanlar:
a) To`yingan uglevodorodlar b) to`yinmagan uglevodorodlar;
5) Alkanlardan qanday foydalaniladi?
O'zingizni tekshiring !!!
Organik moddalar soni yangidan-yangi sintez qilinayotgan su`niy moddalar va yangi topilayotgan tabiiy birikmalar hisobiga tobora ko`payib bormoqda
- 2,3- dibrombutan;
- 2,3-dibrom –3-metilpentan;
- 1,2- dixlorbutan;
- 1,2- dixlor-3-metilbutan
|
| |
Ikki o‘zgaruvchili Karno kartasi - Mustaqil ish mavzu: mantiqiy torlar. Mantiqiy torlarni minimallashtirish usullari....

|
Mustaqil ish mavzu: mantiqiy torlar. Mantiqiy torlarni minimallashtirish usullari. Karno kartalari
|
bet | 2/4 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 121,16 Kb. | | #251495 |
Bog'liq Танибердиев Қ А Дискрет математика1 . Ikki o‘zgaruvchili Karno kartasi
F (A,B)=ABABAB formulaga mos Karno kartasi quyidagi ko’rinishni oladi:
Yuqorida keltirilgan sxemaga muvofiq gorizontaliga, vertikaliga bir-biriga qo‘shni bo‘lgan birlar konturlarga birlashtiriladi. Har bir kontur ikkini darajalaricha birlarni (21, 22, 23,…) o‘z ichiga olishi va kontur olish jarayoni barcha birlar kontur ichida qolguncha davom ettirilishi lozim. Har bir kontur soddalashtirilgan Bul ifodasining yangi a’zosini bildiradi. Har bir konturda qatnashgan bir-birini to‘ldiruvchi o‘zgaruvchilar tushirib qoldiriladi, har bir konturdan qolgan o‘zgaruvchilarning diz’yunksiyasi olinadi. Natijada formula quyidagi soddalashgan ko‘rinishni oladi: F(A, B)= AB
2. Uch o‘zgaruvchili Karno kartalari
Uch o‘zgaruvchili Karno kartalari quyidagicha ko‘rinishda bo‘ladi:
А
|
В
|
С
|
F(A, B, C)
|
0
|
0
|
0
|
№1
|
0
|
0
|
1
|
№2
|
0
|
1
|
0
|
№3
|
0
|
1
|
1
|
№4
|
1
|
0
|
0
|
№5
|
1
|
0
|
1
|
№6
|
1
|
1
|
0
|
№7
|
1
|
1
|
1
|
№8
|
|
C
|
C
|
A&
|
№1
|
№2
|
A&B
|
№3
|
№4
|
A&B
|
№7
|
№8
|
A&B
|
№5
|
№6
|
Uch o‘zgaruvchili Karno kartalarida ham ikki o‘zgaruvchili Karno kartalaridagidek gorizontaliga, vertikaliga bir-biriga qo‘shni bo‘lgan birlar konturlarga birlashtiriladi. Har bir kontur iloji boricha ko‘proq ikkini darajalaricha birlarni (21, 22, 23,…) o‘z ichiga olishi va kontur olish jarayoni barcha birlar kontur ichida qolguncha davom ettirilishi lozim. Har bir kontur soddalashtirilgan Bul ifodasining yangi a’zosini bildiradi. Har bir konturda qatnashgan bir-birini to‘ldiruvchi o‘zgaruvchilar tushirib qoldiriladi, har bir konturdan qolgan o‘zgaruvchilarning diz’yunksiyasi olinadi. Bundan tashqari uch o‘zgaruvchili Karno kartalarida 1- va 4-qatorlar bir-biriga qo‘shni hisoblanadi, chunki karta gorizontaliga o‘ralganda 1- va 4- qatorlar bir-biriga qo‘shni bo‘lib qoladi.
M asalan F(A,B,C) formula quyidagicha rostlik jadvali bilan berilgan bo‘lsin:
|
| |
Uglerodning 4 ta sp3 gibridlangan orbitallari to‘rtta vodorodning 1s orbitali bilan qoplanadi va -sigma bog‘larni hosil qiladi

|
Uglerodning 4 ta sp3 gibridlangan orbitallari to‘rtta vodorodning 1s orbitali bilan qoplanadi va -sigma bog‘larni hosil qiladi
|
bet | 3/8 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 38,52 Mb. | | #123850 |
.
Uglerodning 4 ta sp3 gibridlangan orbitallari to‘rtta vodorodning 1s orbitali bilan qoplanadi va -sigma bog‘larni hosil qiladi.
Alkanlarning kislorod ishtirokida….?
.
Alkanlarning kislorod ishtirokida yonib katta issiqlik berishidan kundalik turmushda doimo foydalanamiz,
bu reaksiya jarayonida tabiiy gaz yonib,karbonat angidridi va suvni hosil qiladi:
C H 4 + 2 0 2 -------— ► C 0 2 + 2 H20 + Q
Galogenlash. Alkanlar ftor bilan shiddatli, xlor bilan nur ta’sirida reaksiyaga kirishadi.
Bromlash qizdirish bilan nur ta’sirida boradi.
Metanni xlorlash nur yoki qizdirish bilan boradi:
СН4 + Cl2hv CH3Cl + HCl СН3 Cl – газ, легко сжижается и при последующем испарении поглощает большое количество теплоты. Применяется в холодильных установках
Alkanlarning galogenlanishi
Xlorometan, yoki Metil xlorid
CH3Cl gaz, osonlikcha suyultiriladi va keyingi bug'lanish natijasida katta miqdorda issiqlikni so'rib oladi. Sovutgichlarda ishlatiladi
СН3Cl + Cl2 hv CH2Cl2 + HCl СН3Cl + Cl2 hv CH2Cl2 + HCl Dixlormetan СН2 Cl2 –erituvchi sifatida, plastmassalarni СН2Cl2 + Cl2 hv CHCl3 + HCl СН2Cl2 + Cl2 hv CHCl3 + HCl Trixlormetan
CHCl3 - xloroform, rangsiz uchuvchan suyuqlik, efirlari hid va shirin ta'mi uchun, freon sovutgich ishlab chiqarishda, bo'yoq va pestitsidlarni ishlab chiqarish uchun ishlatiladi
СНCl3 + Cl2 hv CCl4 + HCl СНCl3 + Cl2 hv CCl4 + HCl Tetraxlormetan CCl4 bilan - suyuqlik,erituvchi (yog'lar, smola, kauchuk) sifatida, yong'in o'chiruvchilarda, freonlarni olish uchun ishlatiladi .
Nitrolash.
Metanga suyultirilgan nitrat kislota ta’sir ettirilganda deyarli faqat nitrometan hosil bo‘ladi:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Uglerodning 4 ta sp3 gibridlangan orbitallari to‘rtta vodorodning 1s orbitali bilan qoplanadi va -sigma bog‘larni hosil qiladi
|
Mustaqil ish mavzu: mantiqiy torlar. Mantiqiy torlarni minimallashtirish usullari. Karno kartalari - bet 4

|
Mustaqil ish mavzu: mantiqiy torlar. Mantiqiy torlarni minimallashtirish usullari. Karno kartalari
|
bet | 4/4 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 121,16 Kb. | | #251495 |
Bog'liq Танибердиев Қ А Дискрет математикаX1
|
X2
|
X3
|
X4
|
Y
|
0
|
0
|
0
|
0
|
1
|
1
|
0
|
0
|
0
|
0
|
0
|
1
|
0
|
0
|
0
|
1
|
1
|
0
|
0
|
0
|
0
|
0
|
1
|
0
|
0
|
1
|
0
|
1
|
0
|
0
|
0
|
1
|
1
|
0
|
1
|
1
|
1
|
1
|
0
|
1
|
0
|
0
|
0
|
1
|
0
|
1
|
0
|
0
|
1
|
0
|
0
|
1
|
0
|
1
|
0
|
1
|
1
|
0
|
1
|
0
|
0
|
0
|
1
|
1
|
0
|
1
|
0
|
1
|
1
|
0
|
0
|
1
|
1
|
1
|
0
|
1
|
1
|
1
|
1
|
0
|
Karno kartasini tuzamiz va Hosil bo`lgan Karno kartadan 1 larni konturlaymiz
X1X2
X3X4
|
00
|
01
|
10
|
11
|
00
|
1
|
0
|
0
|
0
|
01
|
0
|
0
|
0
|
0
|
10
|
0
|
1
|
0
|
1
|
11
|
0
|
0
|
0
|
0
|
Rostlik jadvalida Y=Y(x ̅1, x ̅2, x ̅3, x ̅4) formula 1 ga teng bo‘lgan qator raqamlarini yozib chiqamiz.
Har bir qatorning mantiqiy imkoniyatlaridagina 1 ga teng bo‘lgan, boshqa imkoniyatlarda esa 0 ga teng bo‘lgan formulalarni yozib chiqamiz. Buning uchun 1 ga teng bo‘lgan qatordagi mulohazalar qiymatlarini rostga aylantirib, mantiq qonunlariga asosan mulohazalar kon’yunksiyalarini olish kerak.
Y1= x ̅1* x ̅2* x ̅3* x ̅4
Y2= x ̅1*x2*x3* x ̅4
Y3=x1*x2*x3* x ̅4
Agar yuqoridagi jadval bo‘yicha olingan formulalar diz’yunksiyalari olinsa, hosil bo‘lgan formula izlanayotgan formula bo‘ladi:
Ymin=Y1+Y2+Y3
DNSH quyidagi ko`rinishda bo`ladi:
Ymin= x ̅1* x ̅2* x ̅3* x ̅4+ x2*x3* x ̅4
XULOSA
Karno kartalari – mantiqiy funksiyasini minimallashtirish uchun ishlatiluvchi usuldir. Kon’yunktiv birhadlarning diz’yunksiyaga diz’yunktiv normal shakl (DNSh) va Dizyunktiv birhadlarning kon’yunksiyasiga kon’yunktiv normal shakl (KNSh) deyiladi. Berilgan son bo’yicha uning MAF sini tiklash uchun avvalo, uning ikkilik sanoq sistemasidagi ko’rinishi aniqlab olishimiz va uning rostlik jadvali va Karno kartasini tuzib olishimiz kerak bo’ladi. Ular orqali sonning MAF sini tiklash qulay bo’ladi.
ADABIYOTLAR RO’YXATI
1. X. K. Aripovvaboshqalar.”Raqamlimantiqiyqurilmalarniloyihalashtirish” oliyo’quvyurtlariuchundarslik. Toshkent “Aloqachi” – 2017.
2. S.S.Sadaddinova, Yu.M.Abduraxmanova, F.S.Raximova. “Diskretmatimatika” o’quvqo’llanma. Toshkent 2014;
3. Дэвид М. Харрис и Сара Л. Харрис. “Цифровая схемотехника и архитектура компьютера”.
Elektron ta’lim resurslari
www.ziyonet. uz
www.infocom.uz
|
| |
To‘rt o‘zgaruvchili Karno kartalari

3. To‘rt o‘zgaruvchili Karno kartalari
To‘rt o‘zgaruvchili Karno kartalarida ikki va uch o’zgaruvchili Karno kartalaridagi usullar qo‘llaniladi. Faqatgina to‘rt o‘zgaruvchili Karno kartalarida birinchi va to‘r tinchi ustunlar, birinchi va to‘rtinchi qatorlar bir-biriga qo‘shni hisoblanadi, chunki ular mos ravishda vertikal yoki gorizontal silindrlarga o‘ralsa, ushbu ustunlar yoki qatorlar bir-biriga qo‘shni bo‘lib qoladi. To‘rt o‘zgaruvchili Karno kartalarining to‘rtta burchagi ham bir-biriga qo‘shni hisoblanadi, chunki karta “sferaga” o‘ralsa, to‘rtta burchak bir-biriga qo‘shniga aylanadi.
Masalan; F(0,0,0,1)=F(0,0,1,1)=F(1,0,0,1)=F(1,0,1,1)=0
Karno kartasi bo‘yicha formulaning soddalashgan ko‘rinishi quyidagicha bo‘ladi: F(A,B,C)= BD
Quyida keltirilgan misollar uchun Karno kartalari tuzilsin, soddalashtirilsin, soddalashgan formulaga mos rele-kontakt sxemasi chizilsin:
5.1
|
F(0,0,0)=F(0,1,1)=F(1,1,0)=F(1,0,0)=1
|
5.2
|
F(0,0,0)=F(0,1,0)=F(1,1,0)=F(1,0,0)=1
|
5.3
|
F(0,0,1)=F(0,1,1)=F(1,1,1)=F(1,0,1)=1
|
5.4
|
F(0,0,1)=F(0,1,0)=F(1,1,0)=F(1,0,1)=1
|
5.5
|
F(0,0,0)=F(0,1,0)=F(1,1,1)=F(1,0,1)=1
|
5.6
|
F(0,0,0)=F(0,0,1)=F(1,0,0)=F(1,0,1)=1
|
5.7
|
F(0,1,0)=F(0,1,1)=F(1,1,0)=F(1,1,1)=1
|
5.8
|
F(0,0,0)=F(0,0,1)=F(0,1,0)=F(0,1,1)=1
|
5.9
|
F(0,0,0)=F(0,0,1)=F(1,1,0)=F(1,1,1)=1
|
5.10
|
F(1,1,0)=F(1,1,1)=F(1,0,0)=F(1,0,1)=1
|
5.11
|
F(0,1,0)=F(0,1,1)=F(1,0,0)=F(1,0,1)=1
|
5.12
|
F(0,1,0)=F(1,1,1)=F(1,0,0)=F(1,0,1)=1
|
5.13
|
F(0,1,0)=F(0,1,1)=F(1,1,1)=F(1,0,1)=1
|
5.14
|
F(0,1,1)=F(1,1,0)=F(1,1,1)=F(1,0,1)=1
|
5.15
|
F(0,0,0)=F(0,0,1)=F(0,1,0)=F(1,1,0)= F(1,0,0)=F(1,0,1)=1
|
5.16
|
F(0,0,0)=F(0,0,1)=F(0,1,1)=F(1,1,0)= F(1,0,0)=F(1,0,1)=1
|
5.17
|
F(0,0,0)=F(0,0,1)=F(1,1,0)=F(1,1,1)= F(1,0,0)=F(1,0,1)=1
|
5.18
|
F(0,0,0)=F(0,1,0)=F(0,1,1)=F(1,1,0)= F(1,1,1)=F(1,0,0)=1
|
5.19
|
F(0,0,0)=F(0,0,1)=F(0,1,0)=F(0,1,1)= F(1,1,0)=F(1,0,0)=1
|
5.20
|
F(0,0,0)=F(0,0,1)=F(0,1,0)=F(0,1,1)= F(1,1,0)=F(1,1,1)=1
|
5.21
|
F(0,0,0)=F(0,0,1)=F(0,1,0)=F(0,1,1)= F(1,0,0)=F(1,0,1)=1
|
5.22
|
F(0,1,0)=F(0,1,1)=F(1,1,0)=F(1,1,1)= F(1,0,0)=F(1,0,1)=1
|
5.23
|
F(0,0,0)=F(0,0,1)=F(0,1,0)=F(0,1,1)= F(1,1,0)=1
|
5.24
|
F(0,0,0)=F(0,1,0)=F(0,1,1)=F(1,1,0)= F(1,1,1)=1
|
5.25
|
F(0,0,0)=F(0,0,1)=F(0,1,0)=F(1,1,0)= F(1,0,0)=1
|
5.26
|
F(0,0,0)=F(0,1,0)=F(0,1,1)=F(1,1,0)= F(1,0,0)=1
|
5.27
|
F(0,0,0)=F(0,0,1)=F(0,1,0)=F(0,1,1)= F(1,1,0)=1
|
5.28
|
F(0,1,0,1)=F(0,1,1,1)=F(1,1,0,1)=F(1,1,1,1)=0
|
5.29
|
F(0,0,0,0)=F(0,0,1,0)=F(1,0,0,0)=F(1,0,1,0)=0
|
5.30
|
F(0,0,0,1)=F(0,0,1,1)=F(1,0,0,1)=F(1,0,1,1)=0
|
1 . 262 sonini ikkilik sanoq sistemasiga o`taqazamiz
262(10)=100000110(2)
Haqiqiylik jadvalini tuzamiz
-
|
Bekmirzayev mirzabek

Global dunyoda ilm-fan va ta‘limdagi
innovatsion
rivojlanishning zamonaviy trendlari 15 dekabr, 2022 yil.
68
BEKMIRZAYEV MIRZABEK,
STARS international university 2-kurs
sirtqi ta’lim PT 21/6 guruh talabasi.
ILMIY RAHBAR: PHD, SHODIEV E.T.,
Stars international university dotsenti
BUXGALTERIYADA
PESTEL
TAHLILINING
AHAMIYATI
Annotatsiya:
Maqola PESTEL atamasi kelib chiqishi, bu nima uchun kerakligi, PASTEL
tahlili tarkibi va Pestel tahlili natijalari haqida yozilgan.
Kalit so‘zlar:
PESTEL.
KIRISH
Barchamizga ma’lumki, mamlakatimizda axborot texnologiyalarini rivojlantirish,
elektron davlat xizmatlarini yo‘lga qo‘yish borasida izchil izlanishlar olib borilmoqda.
Bu sohani yanada avj olishiga prezidentimiz tomonidan
qabul qilingan qilingan
“Axborot tehnologiyalari va komunikatsiyalari sohasini yanada takomillashtirish”-
ga oid Farmon va Qarorlar (PF–5349); (PQ–3549) katta turtki bo‘ldi.
Shuningdek, axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalari sohasini rivojlanti-
rishda jahon tajribasida sinovdan o‘tgan “Boshqaruv hisobi”
usullarini amaliyotga
tatbiq etish asosiy vazifa bo‘lib qolmoqda.
Shu o‘rinda ACCA tarkibidagi Pestel tahlili strategik biznes muhitidagi o‘zgarish-
larni aniqlab, strategik qarorlarni qabul qilish uchun ishlatiladigan analitik vosita.
1. Kelib chiqishi.
Bu atama haqida dastlabki ma’lumotlarni Frensis Aguilarning 1967-yilda nashr-
dan
chiqqan
“PETPS” (iqtisodiy, tehnik,siyosiy va ijtimoiy) tahlillari kiritilgan. “Kor-
parativ muhitni o‘rganish” kitobidan olishimiz mumkin.
Keyinchalik bu kitob nazariyasi o‘zgartiriladi va “strategik tendentsiyalarni baho-
lash jarayoni” deb yuritildi. Jarayon
modifikatsiya qilindi va
Variantlilik va versiyalilik - «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati

Variantlilik va versiyalilik. Bir asarning syujet va kompozitsiyasida
muhim o‘zgarishlar bilan bir necha nusxalarga
ega bo‘lishi xalq og‘zaki ijodidagi variantlilik xususiyatini
hosil qiladi. Avvalgi mavzularni bayon qi lishda biz og‘zaki
ijod namunasiga ijrochi o‘z dunyoqarashini, ijod usulini,
kasb-kori xususiyatlarini singdirishi haqida ma’lumot
bergan edik. Bir asarni yoshi, yashash sharoiti, kasbi, tabiati,
fe’l-atvori turlicha bo‘lgan odam ijro qilganida, shub-
17
hasiz, ijro etilayotgan asarda muhim, nomuhim o‘zgarishlar
bo‘ladi. Jumladan, bir ijrochi qahramonlik voqealarini
mukammalroq aytadi. Ikkinchi ijrochi ishq-muhabbat, sev -
gi lavhalarni ehtiros bilan ta’sirli qilib aytadi. Shuning
ta’sirida bir asardagi qahramonlik, jasorat-mardlik bilan
bog‘liq qismlar mukammallik kasb etadi. Boshqa ijrochida
esa aynan shu qismlar qisqaradi, ammo ishq-muhabbat
lavhalari atroflicha, tafsilotlar bilan bayon etiladi.
Folklorshunoslar mashhur ≪Alpomish≫ dostonining o‘ttizdan
ortiq variantlari borligini qayd etganlar. Qo‘shimcha
ravishda aytish mumkinki, ba’zan bir ijrochining o‘zi
kayfiyati ning haddan tashqari yaxshiligi yoki o‘ta yomonligi
oqibatida ham yangi variantni vujudga keltirib qo‘yishi
mumkin. ≪Alpomish≫ dostonini Fozil Yo‘ldosh o‘g‘li,
Ergash Jumanbulbul o‘g‘li, Po‘lkan Jonmurod o‘g‘li va
boshqa o‘nlab baxshi-shoirlar ijro etganlar. Har bir ijroda
baxshining bayon usuli, fe’li, hayot tajribasi o‘z izini
qoldirgan. Shuning uchun ≪Alpomish≫ dostoni ning Fozil
Yo‘ldosh o‘g‘li varianti, ≪Alpomish≫ dostonining Ergash
Jumanbulbul o‘g‘li varianti degan tushunchalar vujudga
kelgan.
Yozma adabiyotda ham variant tushunchasi bor, ammo
yozma adabiyotdagi variantlilik juda tor ma’noni anglatadi.
Xususan, agar ≪Alpomish≫, ≪Go‘ ro‘g‘li≫ dostonlarining xalq
orasida yashayotgan o‘nlab variantlari mavjud bo‘lsa,
yozma adabiyotda bir yozuvchi bir asarni bir yoki ikki
nusxadagina yozgani ma’lum. Chunki yakka ijodkorning
o‘zi yozgan asariga muhim o‘zgarishlar kiritib yangi bir
nusxada paydo qilishi imkoniyat jihatdan chegaralangandir.
Shuning uchun adabiyotshunoslikda Said Ahma d -
ning ≪Ufq≫ romani ≪Sharq yulduzi≫ jurnali variantida va
kitob variantida nashrdan chiqqani qayd etilgan yoki
marhum yozuvchi Yoqubjon Yakvalxo‘jayevning ≪Qaytar
dunyo≫ romanining ≪Yoshlik≫ jurnali varianti va kitob varianti
borligi ma’lum.
Ko‘rinib turibdiki, xalq og‘zaki ijodidagi variant lilik
bilan yozma ijoddagi variantlilik ma’no jihatdan farq qilmasa
ham amaliy jihatdan katta farqqa ega.
|
“ O’zbekiston iqtisodiy taraqqiyotida mintaqaviy multimodal logistika markazlari va erkin iqtisodiy hududlarining ahamyati”

|
“ O’zbekiston iqtisodiy taraqqiyotida mintaqaviy multimodal logistika markazlari va erkin iqtisodiy hududlarining ahamyati”
|
bet | 1/8 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 1,5 Mb. | | #137265 |
Bog'liq Xalqaro-multimodal-logistika-markazi “Xalqaro multimodal logistika markazlari va erkin iqtisodiy hududlar: o’zbekiston iqtisodiy taraqqiyotida ularning ahamyati” Reja: I QISM. Logistika: nazariya va amaliyot Jahondagi yrik logistika markazlari II QISM. Erkin iqtisodiy hududlar tushunchasi va ularning turlari III QISM Navoiy viloyatidagi “Navoiy” EIIH va xalqaro multimodal logistika markazi “Navoiy” EIIH va xalqaro multimodal logistika markazining tuzilishi va amalga oshiradigan loyihalar “Navoiy” EIIH va xalqaro multimodal logistika markazi istiqbollari va prognozlar Xulosa I QISM. Logistika: nazariya va amaliyot - Qadimda logistika harbiylarning qurol, tibbiy yordam va boshqa ratsionlar bilan ta’minlash va ularni bazadan oldinga olib o’tish bilan shugullanishni o’z ishiga olgan soha hisoblangan. Grek, Rim va Vizantiya imperiyalarida armiyani moliyaviy va iqtisodiy taminot bilan ta’minlovchi “Logistikas” deb nomlangan harbiy ofitserlar bo’lgan.
- “Logistika” – (grekcha “logos” “nisbat, so’z, hisoblash, sabab, nutq, notiqlik” ) bu energiya va odamlarni o’z ichiga oladigan ishlab chiqaruvchi va iste’mol qiluvchi tomonlar nuqtayi nazaridan (iqtisodiy, harbiy va boshqa sohalarda) iste’molchilar extiyojini qondirish maqsadida tovar, informatsiya va boshqa resurslar oqimining boshqaruvidir.
Logistikaning quyidagi 3ta katta turi mavjud: Logistikaning quyidagi 3ta katta turi mavjud: - Ichki logistika;
- Chegara ichidagi logistika;
- Chegara tashidagi logistika;
Yuqoridagilarni ham umumiy ravishda quyidagicha turlarga ajratish mumkin: - Harbiy logistika;
- Logistik menejment;
- Uchinchi qism logistikasi;
- Bojxona logistikasi;
- Biznes logistikasi;
- Mahsulot logistikasi;
- Professional logistika.
Logistikaning yuqoridagi barcha turlari keltirilgan sohalaridagi tovar, informatsiya yoki boshqa resurslarni kerakli son va miqdorda, to’g’ri vaqtda, to’g’ri joyda, to’g’ri narxlarda va to’g’ri shart-sharoitlarda kerakli haridorga yetkazib berish bilan shug’ullanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
“ O’zbekiston iqtisodiy taraqqiyotida mintaqaviy multimodal logistika markazlari va erkin iqtisodiy hududlarining ahamyati”
|
IV. Yangi mavzuni mustahkamlash

IV. Yangi mavzuni mustahkamlash.
Mustahkamlash uchun savollar:
1.
Shpon deb nimaga aytiladi?
2.
Moybo‘yoqning kamchinigi nimada?
3.
Buyumlarni biriktirishda qanday yelimlardan foydalaniladi?
4.
Laklash v abo‘ yash ishlari qanday bajariladi?
Amaliy mashg‘ulot:
“Bolg‘a dastasini yasash”
Ishni bajarish tartibi:
1.
“Bolg‘a dastasi” ning chizmasi chizib
olinadi
2.
Ushbu chizma orqali buyum yasash o‘rganiladi.
3.
Ish o‘rinlari egallanadi va buyum yasashga kirishiladi.
4.
Chizmaga mos ravishda o‘lchash va rejalash ishlari bajariladi.
5.
Randalash, qirqish, pardozlash ishlari mos ravishda ketma-ketlikda bajariladi
6.
Murakkablik qilgan ish operasiyalarida o‘qituvchi ko‘magidan foydalaniladi.
Jihozlar:
arra, randa, jilvir qog‘oz, egov hamda o‘lchash va rejalash asboblari.
V
. Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash. ustaxonani tartibga keltirish.
VI.
Uyga vazifani e’lon qilish: mavzu bo‘yicha berilgan barcha ma’lumotlarni o‘qib-o‘rganib
kelish.
Og‘zakilik - «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati

Og‘zakilik. Xalq ijodidagi so‘z san’atiga oid asarlar yozuv
madaniyati kashf qilinmasdan oldin ham yaratilgan, ijro etilgan.
Og‘zaki ijoddagi topishmoqlardan tor tib maqollargacha,
dostonlardan qo‘shiqlar gacha og‘zaki tarzda aytiladi.
Har bir ijrochi o‘zi aytayotgan ijod namunasiga hayot
tajribasini, dunyo qarashini, yonveridagi yurtdoshlari bilan
bo‘lgan munosabatini singdirib ijro etgan. Yaqin kunlargacha
og‘zaki ijod namunalari avloddan avlodga meros
bo‘lib o‘tar ekan, folklor namunasi sayqal topib boradi
degan tushuncha mavjud edi. Aslini olganda, og‘zaki ijod
asarining badiiy jihatdan mukammallashuvi yoki zaiflanishi
ijrochining mahoratiga bog‘liqdir. Agar asarni yaxshi ustoz
ko‘rgan, badiiy ijod qilish iste’dodiga ega bo‘lgan shaxs ijro
etsa, asar badiiy jihatdan sayqal topadi. Aks holda, asarning
go‘zalligiga zarar yetishi ham mumkin. Ijrodagi og‘zakilik
ijobiy va salbiy xususiyatga ega bo‘ladi. Xususan, og‘zakilik
folklor asarining keng tarqalishiga, xalq orasida ommalashuviga
bosh sabablardan bo‘lgan omildir. Bu — og‘zakilikning
ijobiy jihati. Ammo, shu bilan birga, og‘zaki ijod asari
o‘tmish zamonlarda yozma tarzda saqlab qolinmaganligi
uchun mohir ijrochining vafot etishi asarning ham yo‘q
bo‘lib ketishiga olib kelgan. Xalq dostonlari va ertaklarini
o‘qir ekanmiz, faraz yo‘li bilan ularnnig naqadar mukammal
va go‘zal nusxalari mavjud bo‘lganini payqaymiz. Ammo
asarlarning og‘zaki tarzda ijro eti lishi bugungi kunda u nus -
xalarning yo‘qolib ketishiga olib kelgan.
Improvizatorlik bevosita og‘zakilik xususiyati bilan
bog‘liqdir. Bu atama badihago‘ylik ma’nosini bildiradi.
Baxshi doston ijro etar ekan, asarga tinglovchilarni qi -
ziqtirish uchun yo‘l-yo‘lakay o‘zgarishlar kiritadi. Bunday
o‘zgarishlarni qo‘shiq, ertak, askiya, latifa kabi janrlar
ijrosida ham kuzatish mumkin. Jumladan, hamma taniydigan
tinglovchilarning nomini, mahalliy hududda ro‘y
bergan o‘ta qiziqarli voqealarni yoki mamlakat miqyosidagi
ijodiy yoki salbiy hodisalarni eslab o‘tish ko‘rinishida
namoyon bo‘ladi. Ayniqsa, to‘ylarda ijro etiladigan
askiyalarni improvizatsiyasiz tasavvur qi lish mumkin emas,
15
chunki og‘zakilik bilan bog‘liq bu xususiyat har bir asar
ijrosini jonlantiradi, qiziqish darajasini oshiradi, unga alohida
fayz bag‘ishlaydi. Ba’zan ilhomi kelib turgan baxshi
tinglovchilarning qo‘llab-quvvatlashi oqibatida o‘zi bilgan
an’analarga suyangan holda tomomila boshqa mazmundagi
yangi asarni yaratib yuborishi ham mumkin bo‘ladi.
|
Tarkibi C8H18 bo`lgan alkanni uzun zanjirida 6 ta uglerod atomi tutgan izomerlarini tuzilish formulalarini yozing va IYUPAK bo`yicha nomlang

|
Tarkibi C8H18 bo`lgan alkanni uzun zanjirida 6 ta uglerod atomi tutgan izomerlarini tuzilish formulalarini yozing va IYUPAK bo`yicha nomlang
|
bet | 8/8 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 38,52 Mb. | | #123850 |
Tarkibi C8H18 bo`lgan alkanni uzun zanjirida 6 ta uglerod atomi tutgan izomerlarini tuzilish formulalarini yozing va IYUPAK bo`yicha nomlang.
|
| - C8H18 dagi C oksidlanish darajasini aniqlang.
|
|
Geksanni xlorlash va nitrolash reaksiya tenglamalarini yozing.
|
|
“Tushunchalar tahlili” usuli uchun ekspert varag’i
Sinkveyn usuli
1. Nom (оt) - --------------
2 . Таvsifi (2 sifat) - --------------- ---------------
3. Harakat (3 fе`l) - --------- -------------- ----------
4. Маvzuga tegishli gap (4 so`z) - --------- ---------- ---------- -----------
5. Sinonim (1 so`z) - ---------------
1. Название (существительное – Что?) -
2. Описание (2 прилагательных – Какой? –ая, -ое, -ие)
3. Действия (3 глагола – Что делает?)
4. Это фраза из четырех слов, показывающая отношение к теме -
5. Это синоним из одного слова, который повторяет суть темы.
макtаb
каttа chiroyli
O`qitadi o`rgatadi tarbiyalaydi
маktab ilm fаn maskani
bilimgoh
Педагогик технология ўзини оқлайди! Педагогическая технология оправдает себя!
Ф – фикр
С – сабаб
М – мисол
У – умумлаштириш
М – мнение
П – причина
П – пример
О – обобщение
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Tarkibi C8H18 bo`lgan alkanni uzun zanjirida 6 ta uglerod atomi tutgan izomerlarini tuzilish formulalarini yozing va IYUPAK bo`yicha nomlang
|
O‘ZBEK XALQ OG‘ZAKI IJODINING - «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati

O‘ZBEK XALQ OG‘ZAKI IJODINING
XUSUSIYATLARI
Inson dunyoda paydo bo‘lganidan buyon o‘zaro
hamkorlikda yashashga, bir-biri bilan munosabatda
bo‘lishga intilgan. Chunki o‘zaro hamkorlik uni turli
tabiiy ofatlardan saqlagan, turmush qiyinchiliklarini bartaraf
qilish yo‘llarini ko‘rsatgan. Dunyodagi eng qadimiy
kitoblardan biri ≪Avesto≫ hisoblanadi. Olimlarning
aniqlashicha, ana shu qadimgi yozma yodgorliklarning
yaratilishida ham bizning ajdodlarimiz ishtirok etganlar.
Bu kitob ajdodlarimizning olamning paydo bo‘lishi,
yorug‘lik va zulmatning o‘zaro kurashlari bilan bog‘liq
tasavvurlari haqida hikoya qiladi. Axura-mazda (Xur -
muz), Angra Manyu (Axriman) yaxshilik va yomonlik
olamiga boshchilik qiladilar. Badiiy adabiyotdagi minglab
yillar davomida ijod qilingan obrazlarning dastlabki
namunasi Xurmuz va Axrimanda mujassamlangan edi.
Shubhasiz, xalqimiz og‘zaki ijodidan keng o‘rin olgan
Alpomish, Go‘ ro‘g‘li kabi botirlar, Muqbil toshotar,
Ozoda chehra kabi xalq vakillari ham asar qahramonla -
riga aylanar ekanlar, qadim-qadim zamonlardagi badiiy
ijod ta’siri o‘z hukmini o‘tkazgan.
Bugungi kunda O‘zbekistonda zavq bilan o‘qilayotgan,
maroq bilan aytilayotgan doston, ertak, qo‘shiq,
maqol, topishmoq, afsona va rivoyat, askiya va latifa,
loflar o‘zbek xalq og‘zaki ijodining janrlari hisoblanadi.
Xalqimiz yaratgan ana shu ma’naviy boyliklarimiz butun
o‘zbek xalqi madaniy merosi, qadriyatlarining tarkibiy
qismidir. Ilmda xalq og‘zaki ijodi folklor atamasi bilan
yuritiladi. Bu atamani 1846 yilda ingliz olimi Vilyam
Toms taklif qilgan edi. Folklor deganda ma’lum millat-
12
ga mansub, xalq tomonidan asrlar davomida yaratilgan
san’at namunalari: so‘za nalar, xalq kuylari, raqslar va
boshqalar tushuniladi.
Ammo folklorning alohida sohasi bilan shug‘ul lanuvchi
mutaxassis esa ko‘pincha folklor deganda o‘zi o‘rganuvchi
sohani nazarda tutadi. Jumladan, tasviriy san’atni
o‘rganadigan olim folklor deganda, naqsh san’atini nazarda
tutadi. Xoreograf esa xalq raqsini, musiqashunos xalq kuylarini,
folklorshunos esa xalq og‘zaki ijodini nazarda tutib
ish olib boradi.
Ma’lumki, o‘rta umumta’lim maktablarida adabiyotning
ikki asosiy turga bo‘linishi o‘rganilgan. Ularning birinchisini
ilmiy, ikkinchisini badiiy adabiyot deb ataydilar. Badiiy
adabiyot o‘z navbatida ikki yirik turga bo‘linadi: xalq
og‘zaki adabiyoti (folklor), yozma adabiyot (individual
ijod). Xalq og‘zaki ijodi deb atalgan adabiyot yozma
adabiyotdan bir necha xususiyatlar bilan farq lanadi. Bu
xususiyatlar quyidagilardan iborat:
a) an’anaviylik;
b) og‘zakilik va improvizatorlik;
c) jamoalik va ommaviylik;
d) variantlilik va versiyalik;
e) anonimlik.
|
Kasbga yo`naltiruvchi maqsad

|
Kasbga yo`naltiruvchi maqsad
|
bet | 23/69 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #129770 |
Bog'liq Hujjat (1)Kasbga yo`naltiruvchi maqsad: o`quvchilarning xalq hunarmandchiligi sohasiga oid qiziqishlarni o`stirish, maskur sohalarga oid biror kasbni egallashlariga yordam berish. Darsning vazifasi:
xalq hunarmandchiligi bo`yicha o`tkaziladigan turli ko`rgazma va tankovlar haqida tushuncha;
turli ko`rgazma va tankovlarni tashkil etish hamda o`tkazish shartlari, sharoitlari;
o`quvchilarni bunday tadbirlarga jalb etish.
Dars tipi: Yangi bilimlar berish.
Dars turi: nazariy.
Darsda qo`llaniladigan o`qitish metodlari: tushuntirish, suhbat.
Fanlararo bog`lanish: rasm, chizmachilik, tasviriy san`at, ona tili va adabiyot, tarix va b.
Dars jihozi: kompyuter, proyektor, ekran, slaydlar, tadbirlar rejasi, ko`rgazmali materiallar.
Darsning borishi:
Tashkiliy qism.
I. So`rash. O`tgan dars mavzusi yuzasidan savol-javob o`tkazish, Yangi pedogogik va axborot texnologiyalarini qo`llagan holda o`quvchilarning bilimini nazorat qilish.O`quvchilarning bergan javoblarini umumlashtirib,yangi mavzu yuzasidan yo`l-yo`riqlar berish
Yangi mavzu bayoni
Reja:
Xalq hunarmandchiligi bo`yicha ko`rgazma va tanlovlarni tashkil etish tartibi.
Mamlakatimazda an`anaviy xalq hunarmandchiligi bo`yicha tashkil etilayotgan ko`rik tanlovlar va grantlar.
Xalq hunarmandchiligi bo`yicha ko`rgazma va tanlovlarni tashkil etish tartibi. Keyibgi yillarda iqtidorli yoshlarni aniqlash va rag`batlantirish maqsadida mamlakatimizda turli xil tadbirlar amalga oshirib kelinmoqda. Masalan, “Kelajal ovozi”, “Mehr nuri” jamg`armalari o`tkazayotgan ko`rik-tanlovlar shular jumlasidandir. Katta yoshdagi tadbirkorlar, ishbilarmonlar va hunarmandlar uchun esa “ Tahsabbus” ko`rik-tanlovi o`tkazib kelinmoqda.
Bunday tadbirlarni maktab miqyosida yoki bir necha maktablar ishtirokida ham o`tkazish mumkin. Quyida mana shunday tadbirlardan birini o`tkazish bo`yicha tavsiyalar berilgan.
“Yigit husni-hunar” mavzusida ko`rik-tanlovni tashkil etish
|
| |
Sana: 14-mart Sinf: 8,,B’’ Fan: Chizmachilik Mavzu: Modelning berilgan ikki proyeksiyasi bo’yicha uchinchi ko’rinishini yasash. Darsning texnologik xaritasi

|
Sana: 14-mart Sinf: 8,,B’’ Fan: Chizmachilik Mavzu: Modelning berilgan ikki proyeksiyasi bo’yicha uchinchi ko’rinishini yasash. Darsning texnologik xaritasi
|
bet | 1/8 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #347 |
Sana: ___14-mart________________
Sinf: 8,,B’’
Fan: Chizmachilik
Mavzu:Modelning berilgan ikki proyeksiyasi bo’yicha uchinchi ko’rinishini yasash.
Darsning texnologik xaritasi.
Maqsad.
|
O`quvchilarda chizmachilik faniga qiziqish uyg`otish, o`quvchilar mavzu bo`yicha o`zlashtirilishi lozim bo`lgan bilim, ko`nikma va malakalarni shakllantirish, mavzuning mazmun-mohiyatini o`zlashtiradilar. Mavzuga oid topshiriqlarni yakka va guruh holatida o`rganib, o`zlashtirishga erishish. O`quvchilarning yangi mavzuni qay darajada o`zlashtirganligi nazorat qilish, ularning bilimi
baholash.
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Sana: 14-mart Sinf: 8,,B’’ Fan: Chizmachilik Mavzu: Modelning berilgan ikki proyeksiyasi bo’yicha uchinchi ko’rinishini yasash. Darsning texnologik xaritasi
|
Axborot kutubxona tizimlari

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“AXBOROT KUTUBXONA TIZIMLARI” KAFEDRASI
« AXBOROTLARNING ANALITIK MAXSULOTI VA XIZMATI»
fanidan
“Kutubxona axborot faoliyati” sirtqi ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun
USLUBIY KO‘RSATMA
Toshkent
Tuzuvchi:
Sh.A.Raximova - TATU, «Axborot-kutubxona tizimlari» kafedrasi
v.b.dotsenti (PhD)
Taqrizchilar:
Arakelov S.R. TATU, «Axborot-kutubxona tizimlari» kafedrasi
v.b.dotsenti
Davlatov S.X. O‘zDSMI “Kutubxona-axborot faoliyati”
fakulteti dekani f.f.n., dotsent
“Kutubxona axborot faoliyati” sirtqi ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun “Axborotlarning analitik maxsuloti va xizmati” fanidan uslubiy qo‘llanma “Axborot kutubxona tizimlari” kafedra yig‘ilishining 202__ yil «__» ______ №___-sonli bayonnomasi bilan tasdiqlandi.
“Kutubxona axborot faoliyati” sirtqi ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun “Axborotlarning analitik maxsuloti va xizmati” fanidan uslubiy qo‘llanma “AKTsKT” fakulteti Ilmiy kengashining 202__ yil «__» ____ (__)-sonli bayonnomasi bilan tasdiqlandi.
“Kutubxona axborot faoliyati” sirtqi ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun “Axborotlarning analitik maxsuloti va xizmati” fanidan uslubiy qo‘llanma Muxammad al Xorazmiy nomidagi TATU ilmiy uslubiy kengashning 202__ yil «___» ______ (__)-sonli bayonnomasi bilan tasdiqlandi va nashrga tavsiya etildi.
KIRISH
Fanni o‘qitishdan maqsad – talabalarga axborotlarning analitik mahsuloti va xizmati fanini amaliyotga tadtbiq qilishning nazariy va amaliy jihatlarini chuqur o‘rgatishdan iboratdir. Axborotlarning analitik mahsuloti va xizmati - axborot talablari, uning mohiyati, axborot mahsulotlarining tipologiyasi, axborotlarning analitik mahsulotlarini ishlab chiqarish uslub va uslubiyotlarini, axborot mahsulotlari vositasida xizmat ko‘rsatishni tashkil etish to‘g‘risidagi bilimlarni berishdan iborat.
|
Ma’lumotlar bazasini qo'shish - Ta’lim tizimida dars jadvalini shakllantirishni tadqiqoti va uni yaratish algoritmi Mundarija

|
Ta’lim tizimida dars jadvalini shakllantirishni tadqiqoti va uni yaratish algoritmi Mundarija
|
bet | 12/25 | Sana | 28.07.2024 | Hajmi | 1,86 Mb. | | #268854 |
Bog'liq Dissertatsiya2.2. Ma’lumotlar bazasini qo'shish
1C ma’lumotlar bazasi - bu ba'zi bir amaliy echimlarda ishlatiladigan barcha ob'ektlarning tavsifi, ularning xatti-harakatlari va ular orasidagi munosabatlar. "Axborot bazasi" tushunchasi konfiguratsiya ob'ektlari o'rtasidagi o'zaro ta'sirning mantiqiyligini belgilaydi.
Konfiguratsiyaga yangi ma'lumotlar bazasini qo'shish uchun siz 1C: Muassasa dasturini ishga tushirishingiz kerak. Ma'lumotlar bazasi ro'yxati oynasi ochiladi (8. Rasm).
5. Rasm. "1C: Muassasa " ni ishga tushirish
Ma'lumotlar bazasini qo’shish ketma-ketligi quyidagicha:
Ma'lumotlar bazasi ro'yxati oynasida Qo'shish tugmasini bosish kerak.
Ko'rsatilgan oynada "Yangi ma'lumotlar bazasini yaratish" bandini tanlang va "Далее" tugmasini bosing.
Keyin paydo bo'lgan oynada siz "Avtomatlashtirilgan dars jadvalini rejalashtirish" ma'lumot bazasi nomini belgilashingiz va "Далее" tugmasini bosishingiz kerak.
Shundan so'ng, "Ushbu kompyuterda yoki lokal tarmoqdagi kompyuterda" ma'lumot bazasining joylashuv turini tanlang va ma'lumot bazasi katalogiga yo'lni belgilang.
Keyinchalik, ma'lumotlar bazasining parametrlarini, ya'ni "Толстый клиент" yoki "Тонкий клиент" ishga tushirish rejimini belgilashingiz kerak.
1C yupqa mijoz "Тонкий клиент" - bu ma'lumotlar bazasi saqlanadigan serverda barcha operatsiyalar bajariladigan rejim. Foydalanuvchiga faqat olingan ma'lumotlarning ekrani ko'rsatiladi. Bu mijoz kompyuterlarining resurs talablarini va tarmoq tezligini pasaytiradi. Shu sababli, yupqa mijoz taqsimoti kamroq joy egallaydi.
1C qalin mijoz "Толстый клиент" - ma'lumotlarning asosiy qismi foydalanuvchi kompyuterida qayta ishlanadigan rejim. Shuning uchun, bu rejim tarmoq tezligiga juda talabchan.
Keyin "Готово" tugmasini bosishingiz kerak va ma'lumotlar bazasi qo'shiladi.
2.3. Yuklab olingan jadvalni standartlashtirilgan universitet formatiga keltirish uchun MS Excelda makrosni ishlab chiqish
"1C: Avtomatlashtirilgan dars jadvalini rejalashtirish" dan tushirilgan jadvalni muassasaning standartlashtirilgan formatiga o'tkazish uchun MS Excelda makros ishlab chiqilgan.
Makros bitta oynadan iborat bo'lib, unda jadvalga ega faylni tanlash maydoni va jadval tuzilgan davrni tanlash uchun maydon mavjud (5-rasm).
|
| |
Savol va topshiriqlar - «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati

Savol va topshiriqlar:
1. O‘zbek xalq og‘zaki ijodi nima uchun xalq qadriyatlarining
tarkibiy qismi hisoblanadi?
2. O‘zbekiston mustaqillikka erishganidan so‘ng xalq og‘zaki
ijodi va qadriyatlariga bo‘lgan munosabat davlat maqomi darajasiga
ko‘tarilgani haqida so‘zlang.
3. O‘zbekiston Prezidenti I. A. Karimovning milliy qadriyatlar
haqida bildirgan fikrlarini aytib bering.
4. O‘zbekiston Prezidenti I. A. Karimovning nutq va maqolalaridan
xalq maqollarini toping, ularning Prezident mulohazala -
rini ifodalashdagi o‘rnini izohlang.
Adabiyotlar:
1. Karimov I. A. O‘zbekiston buyuk kelajak sari. T., ≪O‘zbe -
kiston≫, 1998. 5—66-betlar.
11
2. Karimov I. A. Barkamol avlod — O‘zbekiston taraqqi -
yotining poydevori. T., ≪Sharq≫ nashiryot-matbaa konsernining
Bosh tahririyati, 1997.
3. Karimov I. A. ≪Xaлo сoeзи≫ gazetasi, 1999, 9 noyabr, 1-
sahifa.
4. Karimov I. A. Jamiyatimiz mafkurasi xalqni-xalq, millatnimillat
qilishga xizmat etsin. ≪Tafakkur≫ jurnali Bosh muharriri ning
savollariga javoblar. T., ≪O‘zbekiston≫. 1998.
|
Nazorat va mulohaza uchun savollar

|
Nazorat va mulohaza uchun savollar
|
bet | 3/3 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 49 Kb. | | #228474 |
Bog'liq Òsimliklar va HayvonlarNazorat va mulohaza uchun savollar.
1. O`simliklar tabiatda qanday ahamiyatga ega?
2. Fotosintez jarayonini tushuntirib bering.
3. Insonning o`simlik olamiga ijobiy va salbiy ta`sirini
tushuntiring.
4. Hayvonot dunyosining tabiat va inson hayotida tutgan o`rni.
5. O`simlik va hayvonot olamining kamayib ketish sabablari.
6. Biologik xilma-xillikning jamiyatni barqaror rivojlanishidagi
ahamiyati.
7. Qizil kitob va qo`riqxonalar haqida tushuncha bering.
Adabiyotlar ro`yxati:
1. Karimov I. A. «O`zbekiston XXI asr bo`saasida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari» Toshkent. O`zbekiston, 1997.
2. Baratov P. Tabiatni muhofaza qilish. T.Oqituvchi, 1991.
3. Biologik xilma-xillikni saqlash milliy strategiya va harakat rejasi. T.1998.
4. Tilovov T. Ekologiyaning dolzarb muammolari. Qarshi. Nasaf, 2003.
5. To`xtayev A. Xamidov A. Ekologiya asoslari va tabiatni muxofaza qilish. T. O`qit. 1997.
6. To`xtayev A. Ekologiya. T. O`qituvchi,1996.
7. ulomov .N. Inson va tabiat. T.O`qituvchi, 1990.
8. Otaboyev Sh. Nabiyev M. Inson va biosfera. T. O`qituvchi, 1995.
9. Shodimetov Yu. Ijtimoiy ekologiyaga kirish. T. O`qituvchi, 1994.
10. Rafiqov A.A. Geoekologik muammolar. T. O`qituvchi, 1997.
11. Ergashev A., Ergashev T. Ekologiya, biosfera va tabiatni muhofaza qilish. T. O`qituvchi, 2005.
12. Ergashev A. Umumiy ekologiya. T. O`zbekiston, 2003.
13. Tursunov X., Raximova T. Ekologiya. T. 2006.
14. Sultonov P. Ekologiya. Toshkent. 2007 y.
www.nature.uz
www.uznature.uz
3. www.econews.uznature.uz
4. www.ziyonet.uz
www.google.uz
|
| |
“Mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy

|
“Mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiyBog'liq 85. Mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar1.2. “Mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy
jarayonlar” mavzusini o‘qitishda pedagogik texnologiyalarni o‘rni.
Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlarning asosiy maqsadlaridan
biri bozor iqtisodiyoti qonuniyatlariga asoslangan yangi iqtisodiy munosabatlarni
vujudga keltirish va ularni izchil huquqiy tartibga solishga qaratilgan qonunchilik
bazasini yaratish hisoblanadi.
O‘zbekiston Respublikasining Birinchi Prezidentimiz I.A.Karimov
ta’kidlaganidek, “Yurtimizda o‘tgan yillar davomida bozor iqtisodiyoti sohasidagi
o‘zgarishlarning ishonchli qonunchilik bazasini shakllantirish borasida amalga
oshirilgan ulkan ishlar hech kimga sir emas, albatta. Bularning barchasini e’tirof
etgan holda, mavjud qonunlarimizning ko‘pchiligini ularni qo‘llash amaliyoti va
mamlakatimizda bozor munosabatlarini rivojlanishining hozirgi davrdagi yangi real
holatidan kelib chiqib, jiddiy qayta ko‘rib chiqish zarur”.
9
Prezidentimiz Shavkat
Mirziyoev o‘z fikrlarida Markaziy Osiyo hududidagi yirik qadimiy davlatlar ya’ni
Baktriya, Kushon kabi kuhna davlatlar tarixi, Dalvarzintepa, Kampirtepa, Zartepa
qal’asi singari noyob yodgorliklar bu yerda qadim zamonlarda ham yuksak
taraqqiyot mavjud bo‘lganini isbotlaydi
10
.
Ma’lumki mamlakatimiz oliy ta’lim muassasalarida “O‘zbekiston tarixi”
fanini o‘qitish jarayonida innovatsiyalar va ilg‘or xorijiy tajribalarni qo‘llash
bugungi kunning dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi.
Avvalo fandagi yangilik nima? Fandagi innovatsiya nima? degan savollarga
javob berish lozim. Bugungi kunda amaliyotda yangilik va innovatsiya so‘zlari
o‘rtasida farqlar mavjud. Yangilik bu fandagi eng so‘nggi yutuqlar, bilimlar, usullar
hisoblanadi. Ushbu yutuqlar, bilimlar, usullar amalda qo‘llanilishi bilan
innovatsiyaga aylanadi.
“O‘zbekiston tarixi” fanini o‘qitishda bugungi kunda rivojlangan xorijiy
mamlakatlarda quyidagi innovatsiyalar va ta’lim texnologiyalari qo‘llanilmoqda.
|
| |