nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Gazlanib chiqib ketadigan moslamalar (JGM)

|
Gazlanib chiqib ketadigan moslamalar (JGM)
|
bet | 4/9 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,64 Mb. | | #148168 |
Bog'liq Quyma olish texnologik jarayonining umumiy tavsifi 2 Gazlanib chiqib ketadigan moslamalar (JGM)
Ushbu usulda moslama qumli ajralmaydigan qolipda bajariladi va undan chiqarilmaydi. Moslama materiali sifatida penopolistirol qo’l1aniladi. Quyish davomida suyuq metallni issiqligiga moslamani materialiga o’tib ketadi va uni o’rnini quyilgan metal egallaydi. Vakumli quyishda va sovutishda ishlatish ekologik tarafdan toza bo’lgan ishlab chiqarish tashkil qilishga imkoniyat beradi va LGM konkurent bardoshlik va perspektivli texnologiya sifatida ayniqsa avtomobilsozlikda ishlatilsa bo’ladi (45-46-rasmlar).
a b
45-rasm. Gazlanib chiqib ketadigan moslsama yordamida quyma olish tehnologi sxemasi
46-rasm. Gazlanib chiqib ketadigan moslama yordamida quymani olish texnologiyasi:
a – oddiy usulda; b – gazlanib chiqib ketadigan moslama yordamida.
3 Qobiq qolip yordamida quyma olish
Qum saqichli termoreaktiv aralashmalarda qobiq qoliplarda quyma olish texnologiyasini asosi bu yarim qolip va o’zaklarni yupqa devorli qobiq qoplamdir.
Bular qizdirilgan metalldan yasalgan moslamalarda qotiriladigan qolipda, bunda bog’lovchi modda erib ketib, keyin qotadi, qoplamga kerakli puxtalikni beradi
Qobiq qoliplar yordamida tayyor detalga yaqin kelgan quymalarni olish mumkin. Bu jarayondagi ba’zi bir termoreaktiv saqichlarni suyuq holatga o’tishi, keyincha qaytmas shartiga yuqori darajada qotib qolishi hisobga olinadi. Qobiq qoliplarni tayyorlashga qolip aralashmasi maxsus bunkerga solinadi va unda 220-250°C qizdirilgan model plitasi bor. Bunda 180°C qizdirilganda va ushbu holda 12-20 soniya turiladi. Ma’lum vaqt o’tgandan keyin moslamada 6-10 mm qolip aralashmasi qoplam hosil bo’ladi. Undan keyin dastlabgi holiga qaytariladi, moslamalar plitasi qobiq qoplami chiqarib olinadi. Model pilitani ustidagi qoplama bilan elektropech ichiga joylashtiriladi, qoplama qotib qolguncha tagiga platadan maxsus turtgich yordamida chiqarib olinadi. Pastki qobiq qoplam, yarim qolip unga o’zaklar o’rnatilgandan kegin qolipning tepa qismi bilan bo’lgan yarim qolip bilan yopiladi va qolip tayyor bo’ladi. Tayyor qoliplar konteynerga joylashtiriladi va qum bilan qobiq qolip quyish jarayonida ajralib ketmasligi uchun, to’ldiriladi (47-rasm). 48-rasmda qobiq qolipni tayyorlab olish sxemasi ko’rsatilgan.
47-rasm. Qoplamli qolip konteynerda joylashgan:
1- qolip; 2-konteyner; 3-metalli drob (mayda shariklar).
48-rasm. Qobiq qolipda quymani tayyorlab olish sxemasi:
cho’yandan yasalgan model plitasi; 1,2 – metalldan yasalgan moslamalar;
3 – aylanadigan bunker; 4 – qolip aralashmasi; B – model plitasiga qolip aralashmasi tushishi; V – yopishmagan aralashmaning bunkerga tushishi qotib qolgan qoplama 5, turtki 6.
|
| |
Press-formalar klassifikatsiyasi

|
Press-formalar klassifikatsiyasi
|
bet | 3/9 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,64 Mb. | | #148168 |
Bog'liq Quyma olish texnologik jarayonining umumiy tavsifi Press-formalar klassifikatsiyasi
25-jadval
Belgi
|
Press – forma guruhi
|
Ishlatish shartlari
|
I. Quymaning aniqligi
|
Aniq o’lchovli press - formalar
|
Mashina detallari va moslamalarini ishlab chiqish
|
Press – forma etalon konturini aniq shakllantirish
|
Badiiy quymakorlik
|
II. Murakkablik
|
Oddiyroq
Oddiy
O’rtacha murakkab Murakkab
Juda murakkab
|
Qumaning murakkabligiga qarab, mexanizatsiyalash
|
III. Press – forma materi-
ali
|
Nometalli: gipsdan, sementdan, epoksid chaqichli, formoplastdan, rezinali
|
Yirik quymalar, tajriba uchun press – forma, individual va kam seriyali ishlab chiqarish, badiiy quymakorlik
|
Metalli: yengil eriydigan qotishmalar, po’latli, alyuminiyli, kombinatsiyali
|
Seriyali va ko’p ishlab chiqarish
|
IV. Press – formani
tayyorlash usuli
|
Yengil eriydigan materialdan master – modelni quyib olish
|
Jarayonni ishlab chiqishda, maxsus sharoitlarda, badiiy quymakorlik, kam seriyali ishlab cihqish
|
Po’latdan va alyuminiydan mexanik ishlov berib ishlab chiqiligan
|
Ko’p va seriyali ishlab chiqarish detallar va asbob – uskunalari
|
Kombinaciyali press – formalarni oddiy detallarni mexanik ishlov berish yo’li bilan tayyorlab olish
|
Maxsus sharoitlar, seriyali ishlab chiqish, badiiy quymakorlik
|
V. Model aralashmasini
|
Erkin quyish
|
Donali quyma ishlab chiqarish, devorlarini muzlatib ichi bo’sh moslamalarni tayyorlash
|
to’ldirish usuli
|
Bosim ostida suyuq model aralashma bilan to’ldirish
|
Devorlarini muzlatib ichi bo’sh moslamalarni tayyorlash, va ichi to’liq bo’lgan modellar
|
Bosim ostida pastaga o’xshagan moslama aralashmasi bilan to’ldirish
|
Eng ko’p tarqalgan uslub
|
Qizdirilgan plastmassani yuqori bosim ostida to’ldirish
|
Kam ishlatiladi
|
VI. Sovutish usuli
|
Atrof sharoitida sovuydigan
|
Individual va seryali ishlab chiqish
|
Press – forma devorlarida oqaydigan suyuqlik bilan sovutish
|
Ko’p ishalb chiqarish
|
VII. Mexanizatsiyalangan
|
Qo’lda Modelni chiqarish mexanizatsiyaligi
Ajratish mexanizsiyalangani
|
Kam va kam seriyali ishlab chiqish
|
To’la mexanizatsiyalangan avtomatlashtirilgan
|
Ko’p ishlab chiqarish
|
VIII. Bir siklda
olinadigan modellar soni
|
Bir joyli
|
O’lchovlari katta va murakkab model, donali va kam seriyali ishlab chiqish
|
Ko’p joyli
|
Ko’p ishlab chiqarish
|
IX. Ajratish chizig’i ko’rinishi
|
Vertikal
|
Avtomatlar uchun mexanizatsiyalangan press – formalar
|
Gorizontal
|
Qo’lda va mexanizatsiyalangan press – formalar
|
43-rasm. Kovsharlash yo’li bilan ulangan moslamalar bloki. rasm. Kovsharlash yo’li bilan ulangan moslamalar bloki.
44-rasm. Erib chiqib ketadigan moslamalar yordamida quyma olish uchun quyish tizimi.
a, b-taminlovchilari bilan bir daraxtga yog’ilgan qurilma. d,e-ustamalar bilan kombinatsiya qilingan daraxt.
|
| |
O‘zbekiston Respublikasi O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi

|
O‘zbekiston Respublikasi O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi
|
bet | 20/24 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 48,85 Kb. | | #130052 |
Bog'liq 7-Mavzu aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qO‘zbekiston Respublikasi O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi
Geologik va gidrometeorologik xavfli uchastkalarda o‘rmonzorlar barpo etilishining oldi olinishini nazorat qilish.
O‘rmonlarni yong‘inlardan muhofaza qilish va epifitotiyaga qarshi kurashish.
O‘rmon xo‘jaligi sohasida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan favqulodda vaziyatlar to‘g‘risidagi axborotlarni va prognoz m’lumotlarni O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligiga taqdim etib borish.
O‘zbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qo‘mitasi
Favqulodda vaziyatlar sodir bo‘lgan obyektlar va hududlarning relyefini va favquloda vaziyat ta’siriga tushuvchi hududlarning kompyuter modullarini ishlab chiqish.
O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligini geodeziya va kartografiya axboroti, shuningdek, yer-kadastr xaritalari bilan ta’minlash.
O‘zbekiston Respublikasi Turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi
Turizm xizmatlarini tashkil etishda, turistik obyektlarda, turistlar vaqtincha joylashtiriladigan, ovqatlanadigan va harakatlanadigan joylarda, respublika hududi bo‘ylab harakatlanishda va turizm obyektlariga tashriflarni uyushtirishda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan noxush holat (favqulodda vaziyat)larning oldini olish tadbirlarini muvofiqlashtirish va nazoratini amalga oshirish.
Turizm obyeklari va yo‘nalishlari, shuningdek, sohada yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan favqulodda vaziyatlar to‘g‘risidagi axborotlar va prognoz ma’lumotlarni O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligiga taqdim etib borish.
O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa sanoati davlat qo‘mitasi
Vazirlar Mahkamasi va O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining buyurtmanomalariga binoan mahalliy va xorijiy tovar ishlab chiqaruvchilar, tijorat tuzilmalaridan buyurtmachining mablag‘lari hisobiga favqulodda vaziyatlarning oldini olish hamda ularni tugatish uchun maxsus texnika, asbob-uskunalar, priborlar va materiallar xarid qilishni amalga oshirish.
|
| |
-rasm. Porshen olish kokili

|
-rasm. Porshen olish kokili
|
bet | 8/9 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,64 Mb. | | #148168 |
Bog'liq Quyma olish texnologik jarayonining umumiy tavsifi
Qolipdagi gazlar gaz chiqariladigan 10 kanal orqali chiqib ketadi. Gaz kanallari chuqurligi 0,2 – 0,5mm. Quymani qolipdan chiqarish uchun turtib chiqaruvchi maxsus temir o’zaklar bor. Bular silindrsimon armaturadan ishlab chiqiladi. Bu armaturalar 11 teshikda qolipini devoridan o’tadi. Qolip yopiq vaqtida turtib chiqaruvchi temirlar ko’rinmaydi va qolipni ochilishida ular chiqib quymani chiqarib yuborishadi.
54-rasm. Amortizatorni olish kokili
Xulosa
Maxsus usullar aniq quyma olishni asosiy tehnologiyalari bo’ladi. Maxsus usullarda metallni foydali ishlatilishi 0,8-0,95% ga oshadi.
Maxsus usullar quymalarni tayyor detallarga 90-95%gacha yaqinlashtiradi. Maxsus usullarda olinadigan quymalar 4-5 marta qum-gilli qolipda olishdan qimmatroqdir, chunki materiallari va mehnati ko’proqdir.
Quymaning nusxasi qolipning ishchi bo’shlig’ini hosil qilish va quymaning shaklini olish uchun ishlatiladi (ГОСТ 17819- 84). Nusxaning o’lchami quymaning o’lchamiga qaraganda katta bo’lib, suyuq metallning kirishuvchanligi va quymaning tashqi qismlarida beriladigan mexanik ishlov hisobga olib tayyorlanadi. Nusxada quymaning shaklidan tashqari o’zakni o’rnatish uchun belgi ham tayyorlanadi.
Belgiga suyuq metall tushmaydi, u o’zak bilan bekilib ketadi. Quymaning konstruksiyasiga tanlangan tayyorlash uslubiga qarab nusxalar ajraladigan va ajralmaydigan turlarga bo’linadi. Nusxa osti moslamani yig’indisiga quyma nusxasidan tashqari quyilish-ta’minlagich sistemasining nusxasi ham kiradi. Ular eritmaning qolip bo’shlig’iga yetib kelib, uni to’ldirish uchun shlakdan va boshqa metallmas materiallarning qolip bo’shlig`iga yetib kelmasligi uchun xizmat qiladi.
Quyma zagotovkalarni berilgan miqdorda olish texnologlyasining barcha texnik tarafi quyish sexining texnik bo’limi tomonidan oldindan loyihalashtiriladi va quymalami ishlab chiqarish texnologik jarayoni hujjatlarini ishlab chiqish ko’rinishida rasmiylashtiriladi.
|
| |
Mahinasozlikda mexanik islov berishning yani usullari Ma\'ruza 1

|
Mahinasozlikda mexanik islov berishning yani usullari
|
bet | 1/8 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #260395 |
Bog'liq Ma\'ruza 1 Ma’ruza 1 Mashinasozlik bo’yicha mutaxassislarni tayyorlashda fanning o’rni va ahamiyati. Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE - Komputerlashtirilgan loyihalash (CAD System-Computer Aided Design System) - barcha loyiha echimlari yoki ularning bir qismi kompyuterda matematik modellarni hisoblash va kompilyatsiya qilish natijasida olingan dizaynni amalga oshiruvchi tizim.
- Hozirgi vaqtda mashinasozlik CAD/CAM/CAE (MCAD-Mechanical Computer Aided Design) keng tarqalgan
Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE CAD-compyuterlashtirilgan loyihalash kompyuter texnologiyasidan foydalangan holda loyihanining barcha jihatlarini ifodalash uchun umumiy atama. Odatda mahsulotning geometrik modellarini yaratishni o'z ichiga oladi CAD/CAM/CAE tizimi Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE CAM (Computer aided manufacturing) - maxsus avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish tayyorlash tizimi. CNC mashinalari uchun programma tayyorlash va axborotga murojaat qilish tizimidir. An'anaga ko'ra, bunday tizimlar uchun dastlabki ma'lumotlar SAPR tizimlaridan olingan qismlarning geometrik modellari edi. Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE CAE (Computer aided engineering) - avtomatik loyiha tahlil qilish tizimi. Loyihani avtomatlashtirilgan tahlil qilish shartlarini axborot bilan ta'minlash uchun umumiy atama xatolarni aniqlash yoki ishlab chiqarish imkoniyatlarini optimallashtirishga qaratilgan. Amallarning 4ta navigatori
Amallar turi
Amallar navigatori
Geometriya turi
Ishliv berish usuli
Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE - PDM (Product data management) - ishlab chiqarish ma'lumotlarini boshqarish tizimi.
- Ma'murlar, muhandislar, dizaynerlar va boshqalarga zamonaviy ishlab chiqarish korxonalarida yoki tegishli korxonalar guruhida mahsulotni ishlab chiqish ma'lumotlarini va jarayonlarini boshqarishga yordam beradigan vosita.
|
| |
Erib chiqib ketadigan moslama yordamida quyma olish (JVM)

|
Erib chiqib ketadigan moslama yordamida quyma olish (JVM)
|
bet | 2/9 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,64 Mb. | | #148168 |
Bog'liq Quyma olish texnologik jarayonining umumiy tavsifi 1. Erib chiqib ketadigan moslama yordamida quyma olish (JVM)
Bu usulning mohiyati aniq quymalarni turli materiallardan ajratilmaydigan bir martali moslamalardan olish. Bularga oson eriydigan moslamalar (parafin, stearin, ko’mir mumi va boshqalar kiradi) erib chiqib ketadigan (kanifol, blokli polistirol, penopolistirol va boshqalar) moslamalar. Erib ketuvchilar (karbamit, bor kislotasi, nitratlar), ularni bloklarga yig’iladi, bloklarini o’tga chidamli qoplam bilan o’rash, moslamalarni chiqarib yuborish, qoliplarni kuydirish va olingan ajralmaydigan keramik qoplamli qolipga metallni quyish. Bularning shakli quymaga yaqinroq bo’lgan quymalarni olishda, yupqa devorli, yirik aniq quymalar, murakkab konstruksiyalar tuzishda, bir necha detallarini bitta tugun qilib aniqroq quyma, olishda qo’llaniladi.
Bu usulda massasi 10 g to 100 kg bo’lgan quymalarni va devorini qalinligi eng yupqasi (1mm) bo’lishi mumkin. Quymalarni aniqligi 5-6 sinfgacha to’g’ri keladi, yuzasining tozaligini 4-6 sinf va bu usulda mexanik ishlovga quyim eng kam (0,2-0,7mm), (42-43-44-rasmlarda) quymani erib chiqadigan usulda tayyorlab olish ketma-ketligi ko’rsatilgan.
Bir martali ishlab chiqiladigan quyma 1 voslamasi 3 metalldan yasalgan press-forma 2 matallni presslab kirgizish yo’li bilan olinadi. Press-formalar bitta yoki ko’p o’rinli bo’ladi. Bir martaliklari payalnik 5 bilan quyish tizim 4 yopishtiriladi. Yig’ish jarayonida moslamalar karkasi tayyorlanadi, ularni oti modellar bloki deb ataladi. O’tga chidamli material donachalari bir biriga bog’laydi va puxta qiladi. Jarayon yana qaytariladi va 4-6 martada keyin juda puxta qatlam olinadi. Unga keyin qaynoq suv quyib moslama eritib chiqariladi.
42-rasm. Erib chiqib ketadigan moslama yordamida quyma olish sxemasi.
Olingan qolipni po’latdan yasalgan opokaga quruq qum ichiga joylashtiriladi va 900-1000 0C pechda quritiladi. Undan keyin qolipga suyuq metall quyiladi.
Erib chiqib ketadigan press – formalarni loyihalash va tayyorlash ketma-ketligi.
Erib chiqib ketadigan qoliplarni press – forma deb ataladi. Press – formalar quyidagi talablarga javob berishi kerak.
Press – forma o’lchovlari va tozaligi aniq va toza yuzasi bo’lgan quyma olishga imkoniyat beradi.
Press – formalar minimal ajratish bo’limlari bo’lishi kerak.
Model aralashmasi bilan qolip to’ldirilganda qolipdagi xavo chiqib ketishi kerak.
Press – forma konstruksiyasi ishlab chiqishda texnologik, chidamlilik, va ishlashga qulay bo’lishi kerak.
43-rasm.
Erib chiqib ketadigan press – formalari klassifikatsiyasi 25-jadvalda keltirilgan [18].
|
| |
Markazdan qochma kuch yordamida quyma olish texnologiyasi

|
Markazdan qochma kuch yordamida quyma olish texnologiyasi
|
bet | 5/9 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,64 Mb. | | #148168 |
Bog'liq Quyma olish texnologik jarayonining umumiy tavsifi
Bu usulda suyuqlanmani tez aylanadigan metalldan yasalgan qolipga quyiladi, bunga quyiladigan suyuq metall markazdan qochma kuch yordamida qolip devorga yopishib quymani tayyorlab beradi. Quymaning tashqari devori sifatida metall qolib bo’ladi, ichki devori markazdan qochma kuch yordamida hosil bo’ladi.
Markazdan qochma kuch qolipni yaxshi to’ldiradi va strukturasini yaxshi zichlashtiradi, quymani ichki devori ustiga yengil shlak materiallarini suradi.
Markazdan qochma kuch mashinalarining gorizontal, vertikal ajralish turlari mavjud. Gorizontal aylanadigan o’qli metal qolipda ikkita kovshdan ikki hil metal bilan to’ldiriladi, bimetal quyma silindirsimon bo’lib qotadi. Vertikal ajraluvchi o’qli mashinalarda ichi bo’sh quymalar olinadi. Quymaning ichki bo’shlig'i aniq ichki silindir shaklida bo’lmasligi ham mumkin. Murakkab shakliga ega bo’lgan quymalarning ichiga o’zak o’rnatib olinadi. Bu usulda yaroqli quyma chiqish koeffitsiyenti baland, chunki quyish tizimi yo’q va unumdorligi yuqori.
Tavsiya qilingan izlanishlar aylanish chastotasi cho'yan turbina olish uchun ma’lumoti 26-jadvalda keltirilgan.
Turbina olish uchun ma’lumotlar
26-jadval
Quymaning ichki diametri, mm
|
Aylanish ob/min chastotasi
|
Quymaning diametri, mm
|
Aylanish chastotasi ayl/min
|
100
|
750-850
|
400
|
300-425
|
200
|
425-475
|
500
|
275-375
|
300
|
350-400
|
-
|
|
Bu usulda nuqsonlar ko’pincha kamayib ketadi.
49-rasm. Markazdan qochma kuch yordamida quyma olish sxemasi:
1 – gorizontal va vertikal aylanadigan qolip; 2 – cho’michlar; 3 – ichki bo’sh quyma; 4 – jelob.
Rasmda (49a-rasm) quymaning qolipda erkin gorizontal o’q atrofida aylanadigan usuli keltirilgan. Quyma aylanib qolipda qotib qolgandan keyin aylanishi to’xtaydi va quyma qolipdan chiqarib olinadi. Vertikal aylanadigan o’q atrofida quymani yuzasi parabolik shaklda hosil bo’ladi, va quymani devorlarining qalinligi, quymani balandligiga qarab qolipni aylanish tezligini sekinlik sari ko’payadi. Bu mashinalarda balandligi katta bo’lmagan quymalar tayyorlab olinadi (kichik vtulkalar, kolsalar, chervyakli tishli g’ildiraklarning venesi). Rasmda (49b- rasm) quymani vertikal o’q atrofida aylanadigan usulda quyma olish sxemasi keltirilgan. Gorizontal o’qli usulda quyma olishda quymani devorlari bir xil qalinlikda chiqadi va bu mashinalarda kalta va uzun maxsulotlar tayyorlab olinadi.
50-rasmda qavatli usulda fasonli detallarni vertical va vertikal o’qli mashinalarda olishi ko’rsatilgan. Bu usul bilan turli shaklga ega bo’lgan quyma detallar olish mumkin (nasoslar, kompressorlar detail, bug’o’tkazuvchi armaturalar) ularda ichki qismi bo’sh quymalarni qumli o’zaklar yordamida olinmoqda.
50-rasm. Markazdan qochma kuch yordamida vertikal va gorizontal ajralish usulida ishlaydigan moslamalar sxemasi.
|
| |
-rasm - 14-ma’ruza mavzu: Payvand listli konstruksiyalar Reja

|
14-ma’ruza mavzu: Payvand listli konstruksiyalar Reja
|
bet | 3/5 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 268,85 Kb. | | #102812 |
Bog'liq 14-Lecture14.3-rasm. Rezervuarning silindrik qismi hisobi
a- silindrik qism kuchlanishini aniqlash; b-slindrik qismdagi teshik; v- teshik
joyida silindrik qism halqa bilan kuchaytirilgan
Yarim halqaning statik tengligi sharti.
(14.3)
(14.4)
Halqadagi kuchlanish
(14.5)
Kuchlanish silindrik yuzaga paralell urinma ta’sir qiladi.
Ular o‘ramning uzuna chokida ham yuzaga keladi. Shuning uchun mustahkamlik shartidan kelib chiqib kuchlanish bo‘lishi lozim [5].
Rezervuarlarda o‘ramini eng kam qalinligini maqbul konstruktsiyalash mulohazalari bo‘yicha 4 mm ga teng deb olinadi.
Rezervuarlarda halqa choklari anchagina kam kuchlanishga ega. Rezervuarlarni loyihalashtirishda hozirgi paytda mustahkamlik holati bo‘yicha hisob usulini qo‘llanadi. Bunda yo‘l qo‘yiladigan kuchlanish
(14.6)
formula bo‘yicha aniqlanadi.
Э42 elektrodlar bilan Ст 3 po‘latdan payvandlangan rezervuarlarda, choklarni nazorat qilishni fizik usulini foydalanganda hisoblanish qarshilik Rp=210 Mpa, nazoratni vizual usulida R=130 MPa. Ish sharoit koeffitsiyenti m=0,8; n=1,1-suyuqlikni gidravlik bosim uchun ishonchlilik koeffitsyenti. Raqamli miqdor σ=210*0,8*1,1=153 Mpa [6].
Ustma-ustli birikmalarda kuchlanishni taqsimlanishi notekis. Ikki qavatli uchastkalarda chetka urinma bo‘yicha yo‘naltirilgan cho‘ziluvchi kuchlanish xlestdan tashqari uchastkalarda cho‘ziluvchi kuchlanish bilan bir birlikda kamayadi. Shunga muvofiq halqa deformasiyalar miqdori qisqaradi. Ushbu zonalarda korpus ustma-ustga qaraganda kichik diametrga ega, shuning uchun paydo qilish bo‘yicha keltirilgan elementlar egiladi. Agarda belbog’da quvurni mahkamlash uchun teshik ko‘zda tutilgan bo‘lsa (14.6-rasm) teshik zonasida o‘ram bo‘shab keladi va ushbu holda ikki variantda hisob qilish mumkin.
Aytaylik bo‘shab qolgan teshik kesimida kuchlanish.
Aytaylik bo‘shab kolgan teshik kesimidagi kuchlanish yo‘l qo‘yiladiganga qaraganda [σ] katta. Bunday holatda kesim zonasidagi o‘ram, odatda kuchaytiriladi (14,3, v rasm), masalan halqa bilan. Halqa devordan teshilgan metall maydonini qoplaydi deb taxmin qilinadi. Rezervuarni teshik kubi (14.1, v rasm) qumlik yoki metall asosga quyilgan bo‘ladi, ishchi kuchlanishni ko‘tarmaydi. Tubni rezervuar diametriga qarab 4-8 mm qalinlikdagi listdan tayyorlanadi. Ko‘pincha vertikal devor ostidagi tub tashqarisi bo‘yicha qalin listdan qilinadi. Masalan, agarda o‘rta qismi s=6 mm bo‘lsa, tashqarisi s=8 mm bo‘ladi. Silindr qismini tubi bilan biriktirish konstruksiyani ma’suliyatli elementi hisoblanadi (14.4, a rasm).
14.4-rasm. Silindrni tubi bilan birlashtirish:
a-biriktirish ko‘rinishi; b-bukilishdan kuchlanish epyurasi
|
| |
O‘zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi

|
O‘zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi
|
bet | 21/24 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 48,85 Kb. | | #130052 |
Bog'liq 7-Mavzu aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qO‘zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi
Jismoniy va yuridik shaxslarga favqulodda vaziyatlar oqibatida yetkazilgan zararni qoplab berish yoki kompensatsiya to‘lash bo‘yicha yetkazilgan zararni aniqlash uchun baholash ishlarini tashkil etish.
O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligiga zarur axborotlarni taqdim etish.
O‘zbekiston Respublikasi Gidrometeorologiya xizmati markazi
Halokatli gidrometeorologik hodisalarni prognozlashtirish va kuzatish.
Sel va qor ko‘chkilariga qarshi tadbirlarni o‘tkazish zarur bo‘lgan mintaqalar va hududlarni aniqlash.
Atrof tabiiy muhit (atmosfera, tuproq va yer usti suvlari)ning ifloslanishi, gidrologik rejim va daryolar qayirlari hamda o‘zanlaridagi toshqinlar xavfi monitoringini tashkil etish va o‘tkazish.
O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligiga, FVDTning manfaatdor funksional va hududiy quyi tizimlariga gidrometeorologik axborot taqdim etish, atrof tabiiy muhit ifloslanishining ekstremal yuqori darajalari to‘g‘risida ogohlantirish.
FVDT funksional quyi tizimining Tabiiy gidrometeorologik hodisalar yuzaga kelishi va rivojlanishi, atmosfera havosi, tuproq va yuza suvlari ifloslanishi ustidan gidrometeorologik kuzatishlar xizmatini tashkil etish va faoliyatiga rahbarlik qilish.
O‘zbeksiton Respublikasi O‘simliklar karantini va himoyasi agentligi
Respublikaning ayrim hududlarida, ma’lum maydonlarda tarqalgan yoki chetdan kirib kelib, o‘simliklar olamiga katta zarar yetkzishi mumkin bo‘lgan o‘simliklar karantini obyektlarining tarqalishi va ularga qarshi kurashish bo‘yicha nazorat ishlarini tashkil etish va muvofiqlashtirish.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Suv xo‘jaligi obyektlari xavfsizligini nazorat qilish davlat inspeksiyasi
Suv omborlari, sel-suv omborlari va xavf darajasi yuqori bo‘lgan boshqa suv xo‘jaligi obyektlarining (keyingi o‘rinlarda — xavf darajasi yuqori bo‘lgan suv xo‘jaligi obyektlari) xavfsizligini, ishonchli ishlashini hamda qo‘riqlanishini nazorat qilish.
Xavf darajasi yuqori bo‘lgan suv xo‘jaligi obyektlarini joylashtirish va loyihalash bo‘yicha topshiriqlarni hamda ulardan foydalanish bo‘yicha qoidalarni kelishish, shuningdek, ularning xavfsizligi qoidalari va mezonlarini ishlab chiqish.
Xavf darajasi yuqori bo‘lgan suv xo‘jaligi obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish, ularni foydalanishga qabul qilish, konservatsiyalash va tugatish ishlarida ishtirok etish hamda tegishli xulosalar berish.
Favqulodda vaziyatlarda xavf darajasi yuqori bo‘lgan suv xo‘jaligi obyektlarining aholiga va iqtisodiyot tarmoqlariga salbiy ta’sirini yumshatish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirishda ishtirok etish.
|
| |
Yupqa devorli idishlar - 14-ma’ruza mavzu: Payvand listli konstruksiyalar Reja

14.4. Yupqa devorli idishlar
Mo‘ljallanganligi bo‘yicha listli elementlar qalinligiga qo‘llaniladigan materiallar va payvandlash yo‘llari, bosim ostida ishlaydigan idishlar, juda xilma-xildir. Unday tipdagi konstruksiyalar uchun umumiy bo‘lib kuchlanishi iloji boricha teng taqsimlash talabi hisoblanadi. Unga erishish tutash birikmalar, tutashuvchi elementlarni bir tekis qo‘llash tutashtirish va payvandlash kamchiliklarini har doim bartaraf etish orqali ularni qalinligi bo‘yicha mustahkam payvandlashni ta’minlash orqali erishiladi. Yupqa devorli idishlar odatda turlicha transport qurilmalarini konstruktiv elementlari hisoblanadi. Yupqa devorli idishni yuk ko‘tarish qobiliyati haqida to‘g’ri tushunchani uni plastik bosqichda ishlaydigan qurilgandan keyin olish mumkin. Devorni taranglik deformatsiyasi tashqarisida ishlashi va metallni deformasiyasi barcha yo‘nalishlar bo‘yicha maksimal halqali silindrik va sferik idishlardagi kuchlanish metallni cho‘zilish diagrammasiga bog’liq holda aniqlanadi, u taxminan
nisbat bilan ifodalanadi [4-6].
Bunda σ va E- haqiqiy kuchlanish va deformasiyalar; A va n-metallni mexanik xossasiga bog’liq koeffitsiyent.
Nazarat savollari
1. Qobiqlarga qanday konstruksiya turlari kiradi?
2. Laplas usuli bo‘yicha qobiklar hisobi nimadan iborat?
3. Rezervuarini silindrik qismida kuchlanishi qanday ko‘rinishlarda yuzaga keladi?
4. Rezervuarlarini tekis tubida kuchlanishi qanday turlari yuzaga keladi?
6. Halqa choklaridagi kuchlanish qanday aniqlanadi?
Adabiyotlar
1. Eritib payvandlash texnologiyasi va jihozlari (Welding technology and equipment). M.A.Abralov, N.S.Dunyashin, M.M.Abralov, Z.D. Ermatov. - T: Voris, 2007
2. Payvandlash ishi asoslari (Basics of welding). Abralov M.A., Abralov M.M. – Toshkеnt: Talqin, 2004.- 120 b.
3. «Проектирование сварных конструкций» Абдуллаев М., Дуняшин Н.С., Эрматов З.Д. Конспект лекций по дисциплине для подготовки бакалавров. - Ташкент: ТашГТУ, 2008. - 160 с.
4. «Типы сварных соединений, напряжения и деформации» для подготовки бакалавров. Абдуллаев М., Конспект лекций по дисциплине - Ташкент: ТашГТУ, 2000. - 62 с.
5. “Пайванд конструкцияларни ишлаб чиқариш” фани бўйича маъруза матни. Xudoykulov N.Z., Xudoyorov S.S. – Toshkent: TDTU, 2015, 148b.
6. Сварка и резка материалов: Учеб. пособие/ М.Д. Банов, Ю.В. Казаков, М.Г. Козулин и др.; Под ред. Ю.В. Казакова. - М.: Издательский центр «Академия», 2001
|
Sisternalar. Gazgolderlar va sferik rezervuarlar

14.3. Sisternalar. Gazgolderlar va sferik rezervuarlar
R bosim suyuqlik og’irligidan, odatda juda kam, devor qalinligini (14.7) formula asosida aniqlash eng kam s miqdorga olib keladi. Sisternalar shunday devorlar bilan yetarli mustahkamlikka ega bo‘lmaydi, Shuning uchun hisobli bosim maxsus texnik ko‘rsatmalarga muvofiq aniqlanadi.
(14.7)
Sisternalarni konstruktiv shakllari va payvandlangan birikmalar tiplarini ish sharoitiga bog’liq holda tanlanadi. Uchmaydigan suyuqliklar (suv, moy, mazut) larni saqlash uchun qirg’og’i bukilmagan tubli sisternalardan foydalaniladi; ularni aylanaga burchakli chok bilan payvandlanadi. Listli elementlarni payvandlangan birikmalari o‘ramga ustma-ustlikdir. Bunda tubni konik yoki hattoki yassi qilinadi. Yassi tublar tayyorlash uchun sodda, ammo yuklanganida buklanishdan birmuncha kuchlanish yuzaga keladi, plastik deformasiya ham yuzacha kelishi mumkin. Istisno uchun plastik deformasiyalarni tubni chetki qaytarish uchun foydalaniladi, u 12.5 rasmda ko‘rinadi, unda Ст3 po‘latdan 75 m3 li miqdorga ega gorizontal turg’un sisterna misoli keltirilgan. Silindrik qismi uzuna tutash choklarga, tarqoq joylashgan va burchak chokli halqali ustma-ustli birikmalarga ega. Silindrik qismi devor qalinligi va tubi 5=4 mm. Tub bir qancha listlardan tutash birikmalar bilan payvandlangan va elliptik siklga ega. Silindrni tub bilan tutashuvi bir tekis.
14.5-rasm. Payvandlangan gorizontal sisterna
Suyuq maxsulotlarni transportirovka qilish uchun mo‘ljallangan sisternalarda, harakatlanganda ortiqcha ichki bosimni yuzaga kelishga teng bo‘lgan suyuqlikni tubga urilishi yuzaga keladi. Shuning uchun transport sisternalarni barcha birikmalarini ichki bosim ostida ishlaydigan idishlardagi kabi tutash qilib bajariladi, shu jumladan va chetlarini biriktirish silindrik aylana bilan tub chetlari buklangan bo‘ladi [6].
Suyuq maxsulotlarni tashish uchun vagonlar shunga o‘xshash. Ularni katta diametrga va katta qattiqliligi bo‘lgani uchun ular yuk ko‘taruvchi konstruksiya vagon aravachalari bilan qo‘llab-quvvatlanadigan funksiyani bajaradi.
Listli konstruksiyalarda teshiklar oldida, turli quvurlar, patrubkalar, shtutserlarni payvandlash uchun birmuncha jamlanishi paydo qiluvchi joyga hos kuchlanish yuzaga keltiriladi. Kesmani samarasini kuchsizlantirish uchun devorlarni joyli kuchaytirishga e’tibor qaratiladi, masalan 14,6 a rasmda ko‘rsatilgandek halqani payvandlanadi. Bunday kuchaytirishni ko‘pincha rezervuarlarda qo‘llaniladi. Agarda patrubka diametri katta bo‘lmasa kuchaytiruvchi halqani qo‘llash shart emas (14.6, b rasm). birikmani zichligini oshirish uchun chokni chuqur payvandlash maqbul (14.6 v rasm) va kuchlanish konsentratorlarni qo‘llash maqbul bo‘ladi.
14.6-rasm. Patrubkalarni payvandlash:
a-halqa bilan kuchaytirish; b-patrubkani kichik diametrligida; d-chuqur
payvandlanganda; e-kuchlanishni konsentrasiyasini bartaraf etish bilan
|
Bisfenol a ishlab chiqarish jarayonida metanol ajratish ustunlarini bosim nazorati uchun xavfsizlik asboblari tizimlarining optimal dizayni

barqarorligi
Maqola
Bisfenol a ishlab chiqarish jarayonida metanol ajratish ustunlarini bosim nazorati uchun xavfsizlik asboblari tizimlarining optimal dizayni
In-Bok Lee va Insung Woo *
Incheon milliy universiteti, Incheon 22012, Koreya xavfsizlik muhandisligi kafedrasi; yangjs0605@hanmail.net
* Maktublari: insung@inu.ac.kr; Tel.: +82-32-835-8292
Akademik muharrir: Bhavik Bakshi
Qabul qilingan: 2016 yil 25 avgust; Qabul qilingan: 21 Dekabr 2016; Nashr qilingan: 30 Dekabr 2016
Abstrakt: Bisfenol A ishlab chiqarish zavodi metanol ajratish ustunining yuqori qismida katta xavflarga ega, chunki bosimli aseton, metanol va suv yuqori haroratda qayta ishlanadi, ayniqsa, to'satdan elektr uzilishi tufayli g'ayritabiiy bosim o'sgan taqdirda. Ushbu tadqiqotda metanol ajratish ustunidagi ehtimoliy xavflar xavfli va ishlashni baholash orqali baholanadi va yongʻin va portlash halokati ssenariylari holatidagi zararni baholaydi. Tadqiqotda uchta sızdırmazlık stsenariysi tanlanadi: metanol ajratish ustunidagi 5 mmli punkt, oqim quvurining 50 mm diametrli sinishi va katastrofik parchalanish, Phast (6.531-ver. 6.531), tarqoq metanolning konsentratsiyali taqsimoti, yong'inlarning termik radiatsiya taqsimoti va bug' buluti portlashlarining haddan tashqari bosim taqsimoti. Xavfsizlik chorasi sifatida uchdan ikki ovoz berish bilan jihozlangan xavfsizlik asbobli tizimni amalga oshirish ustunning yuqori qismida haddan tashqari bosimni aniqlashi va asosiy boshqaruv valfini va favqulodda yopilish valini bir vaqtning o'zida yopishi mumkin. uch bir xavfsizlik barqarorlik darajasini qo'llash orqali, xavfsizlik yordam vana maksimal ozod hajmi kamayadi mumkin va, shuning uchun, alanga to'plami dizayn hajmi ham kamaytirish mumkin. Bunday integratsiya arzon narxda xavfsizlikning yaxshilanishiga olib keladi.
Kalit so'zlar: yordam tizimi; xavfsizlik asbobli tizim; bosimdan xalos bo'lgan valfi; xavfsizlik barqarorligi darajasi; loyihalash qobiliyatini minimallashtirish
Foydalanilgan adabiyotlar - Xozirgi zamonning ekologik muammolari (sanoat tarmoqlari misolida) Jobborov Baxrom Turg‘unovich

|
Xozirgi zamonning ekologik muammolari (sanoat tarmoqlari misolida) Jobborov Baxrom Turg‘unovich
|
bet | 3/3 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 82,87 Kb. | | #156497 |
Bog'liq 22. -- янги тайёрFoydalanilgan adabiyotlar:
Горина А.П., А.А. Лебедева // Оценка эффективности использования ресурсного потенциала промышленного предприятия // НАУЧНЫЙ ЖУРНАЛ "УПРАВЛЕНЧЕСКИЙ УЧЕТ" №2 2022 c. 659-666.
Gvozdkova T., Stefanek P. Koščová M. // On the Measures to Solve Environmental Problems of the Territory with Intensive Open Pit Coal Mining // IV-the International Innovative Mining Symposium E3S Web of Conferences 105, 02006 (2019) p 1-6.
Jobborov B.T., Xurramov N.N. Chemical contamination and changes in the ecological condition of soils around the angren thermal power station in the tashkent region // II International scientific and practical conference "SUSTAINABLE FORESTRY" 14-15 October 2022. – P. 3-5.
|
| |
-rasm.
Atrof-muhitga sanoat tarmoqlarining ta’siri

|
-rasm.
Atrof-muhitga sanoat tarmoqlarining ta’siri
|
bet | 2/3 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 82,87 Kb. | | #156497 |
Bog'liq 22. -- янги тайёр1-rasm.
Atrof-muhitga sanoat tarmoqlarining ta’siri
Sanoat tarmoqlari hisobiga kelib chiqayotgan ifloslanishlar va atrof-muhitga bo’lgan zararlarning me’yoridan ortishi natijasida kelib chiqayotgan ekologik muammolarni xavflilik darajasini aniqlashdan iborat.Tadqiqot vazifalari quyidagilardan iborat:Sanoat tarmoqlaridan chiqayotgan har xil kimyoviy birikmalar, og’ir metallar, zaharli gazlarning atrof-muhitga yetkazayotgan zarari hamda me’yori aniqlash.
Tadqiqot natijalari: Olib borilgan tadqiqotlar natijasida Olmaliq kon metallurgiya kombinati AJ, Bekobod sement, Angren issiqlik elektr stansiyalarini tuproqlarga, o‘simliklarga atrof-muhitga shuningdek tirik organizmlarga ta’sir ko‘rsatganligini va uning ekologik xususiyatlarining o‘zgarishiga olib kelganligini ko‘rishimiz mumkin.Tadqiqotlar davomida Angren issiqlik elektr stansiyasi atrofida tarqalgan tuproqlarning zararlanish miqdori hamda ifloslanish darajasi ko’rsatgichlari ruxsat etilgan me’yordan yuqori ekanligi aniqlandi.Tuproqning ekologik holati buzilishi natijasida tuproq o’z unumdorligini deyarli yo’qatgan, buning natijasida qishloq xo’jaligi mahsulotlari hosildorlik kamaygan va ekologik holati pasaygan.Bekobod sement sanoati faoliyati natijasida tuproqlarda to‘plangan kimyoviy birikmalarning jumladan og‘ir metallarning miqdorlarini mg larda yillar kesimida 2-rasmda keltirilgan.
2-rasm.
Sanoat tarmoqlari ta’sirida xududning og‘ir metallar bilan ifloslanishi
Bekobod sement sanoat tarmog’ining faoliyati natijasida 2020-yildan 2022-yilgacha bo’lgan vaqt davomida o’rganilganda tuproqda ogir metallarning miqdori oshib borgan bu ruhsat etilgan me’yordan bir necha baravar ekanligini ko’rishimiz mumkin.Olmaliq kon metallurgiya kombinati AJ natijasida esa atmosferaga chiqayotgan gazlarning ham konsentratsiyasi oshgan.Buning natijasi shu hudud atrofida yashovchi aholi o’rtasida har xil nafas olish tizimi surunkali kasalliklari kelib chiqqan.Bu yerda ham gazlarning ruxsat etilgan me’yoridan ortganligi aniqlandi.
Xulosa: Yuqorida aniqlangan ko‘rsatkichlarga ko‘ra Angren Issiqlik elektr stansiyasining atrofida tarqalgan texnogen ifloslangan tuproqlarning ekologik xolatini saqlash va ifloslanish darajasiga qarab rekultivatsiya usuli bilan tozalash muhim masalalardan biri xisoblanadi. Bu esa sug‘oriladigan taproqlardan samarali foydalanish, toza-oziq ovqat maxsulotlarini yetishtirish, shuningdek tuproqning ekologik xolatining tiklashishiga olib keladi.
|
| |
Ekonometrika va iqtisodiy modellashtirish

|
Ekonometrika va iqtisodiy modellashtirish
|
bet | 1/17 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #122392 |
Bog'liq ON IUZ-23
O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
IQTISODIYOT FAKULTETI
“EKONOMETRIKA VA IQTISODIY MODELLASHTIRISH” KAFEDRASI
ORALIQ NAZORAT ISHI
Fanning nomi: Raqamli axborot texnologiyalari
1 - bosqich 1 - semestr 2023-2024 o‘quv yili
Guruh: IUZ-23/1
“Har qanday turdagi elektron vositalar (jumladan mobil aloqa vositalari) va yordamchi materiallardan foydalanish ta’qiqlanadi”
1-bilet
Elektron jadvallardan foydalanish texnologiyalari (Cross-sectional jadvallarni tushuntirib bering misollar keltiring).
Maʼlumotlar bazasi va uni boshqarish tizimlari (MBBT va MB farqini tushuntirib bering, misollar keltiring).
Berilgan panel datadagi quyidagi ID larni izohlang fikrlaringizni yilma yil va to‘la tushuntirib bering
ID: 1;7
“Ekonometrika va iqtisodiy
modellashtirish” kafedrasi mudiri: dots. Sh. S. Nasretdinova
Tuzuvchi: o‘qit. O.N. Alimov
O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
IQTISODIYOT FAKULTETI
“EKONOMETRIKA VA IQTISODIY MODELLASHTIRISH” KAFEDRASI
ORALIQ NAZORAT ISHI
Fanning nomi: Raqamli axborot texnologiyalari
1 - bosqich 1 - semestr 2023-2024 o‘quv yili
Guruh: IUZ-23/1
“Har qanday turdagi elektron vositalar (jumladan mobil aloqa vositalari) va yordamchi materiallardan foydalanish ta’qiqlanadi”
2-bilet
Elektron jadvallardan foydalanish texnologiyalari (Time series jadvallarni tushuntirib bering misollar keltiring).
Maʼlumotlar bazasi va uni boshqarish tizimlari (MBBT va MB farqini tushuntirib bering, misollar keltiring).
Berilgan panel datadagi quyidagi ID larni izohlang fikrlaringizni yilma yil va to‘la tushuntirib bering
ID: 2;9
“Ekonometrika va iqtisodiy
|
| |
Asosiy qismida - Mustaqil ishni bajarish tartibi

|
O‘rnatilgan dasturiy vositalar va dasturlash tillari sharhi.
|
|
|
|
Raqamli signal va o‘rnatilgan tizim protsessorlari.
|
|
|
|
Xotirani tashkil etilishi. O‘rnatilgan tizim xotiralari.
|
|
|
|
O‘rnatilgan tizimlarda axborotlarni kiritish/chiqarish.
|
|
|
|
Shinalarni tashkil etilishi. O‘rnatilgan tizim shinalari.
|
|
|
|
Taqsimlangan va parallel ishlov berish.
|
|
|
|
O‘rnatilgan tizimlarda qurilmalar drayveri.
|
|
|
|
O‘rnatilgan operatsion tizimlar (Embedded linux).
|
|
|
|
O‘rnatilgan operatsion tizimlarda ko‘p vazifalilik va jarayonlarni boshqarish.
|
|
|
|
O‘rnatilgan operatsion tizimlarda xabarlar navbati.
|
|
|
|
O‘rnatilgan operatsion tizimlar xizmatlari.
|
|
|
|
O‘rnatilgan operatsion tizimlarda uzilishlar.
|
|
|
|
O‘rnatilgan operatsion tizimlarda xotirani boshqarish.
|
|
|
|
POSIX standarti.
|
|
|
|
O‘rnatilgan tizimlarda tarmoqlar.
|
|
|
|
Intellektual tizimlarning sinflanishi
|
|
|
|
Ekspert tizimlari strukturasi va sinflanishi
|
|
|
|
Intellektual boshqaruv tizimlari
|
|
|
|
Robototexnikada avtomatik boshqaruv tizimlar
|
|
|
|
Intellektual so‘rov javoblar tizimi
|
|
|
|
Tashqi ma’lumotlarni to‘plash va tahlil qilish
|
|
|
|
Intellektual tizimlarda mijozlar bilan avtomatik munosabtlar
|
|
|
4 Ma’ruza. Metallarni erkin bolg‘alash

|
4 Ma’ruza. Metallarni erkin bolg‘alash
|
bet | 1/6 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 139 Kb. | | #133818 |
Bog'liq 4-maruza (1) 4. . Ma’ruza. Metallarni erkin bolg‘alash.
Reja:
4.1. Bolg‘alash bolg‘alari va presslari.
4.2. Erkin bolg‘alashdagi asosiy texnologik operatsiyalar.
4.3. Erkin bolg‘alash usullari.
Mashinasozlikda zagotovkalarni bolg‘alash usulida olish birdan bir asosiy omillardan xisblanadi. Bu zagotovkalar bolg‘alangan pakovka yoki oddiygina pakovka deb nomlanadi. Bolg‘alash usulida shakli va o‘lchami har xil, massasi 0,1 kgdan 300 tonnagacha bo‘lgan pakovkalar olinadi. Pakovkadan metallkesar dastgohlarda ishlov berish bilan tayyor maxsulotlar tayyorlanadi. Bog‘alash uchun boshlang‘ich zagotovka bo‘lib metall slitkalar va prokat xisoblanadi. Bolg‘alashni asosiy jihati bo‘lib, zagotovkani deformatsiyalapshdan oldin, uni qizdirib olish sanaladi.
Bolg‘alashni jihati qizdirigan zagotovkani shaklini o‘zgartirishda tomonlarga metallni erkin holda oqishini universal asbob (bayok) bilan tasir etib, natijada, berilgan shakl va o‘lchamni olish xisoblanadi.
Zagotovkaga kuch bilan ta’sir etish, agar u bolg‘a bilan ishlov berilayotgan bo‘lsa, bolg‘a bilan urib (dinamik) ta’sir etish orqali yoki statik - presslash bilan ishlov berilada.
Bolg‘alash operatsiyasini bajarish uchun asosiy texnologik, yordamchi va nazorat o‘lchov asboblardan foydalaniladi. Bolg‘alashda asosiy asboblar qatoriga boyo¬klar (yassi va yuzasi qirqilgan), boltalar, yoygich (raskatniklar), proshivkalar, opravkalar, taglik (pod¬kladnыye) shtamplar va boshqalar kiritilgan. Tutkich asboblar qatoriga – kleщi (qisqich)lar, pa¬tronlar, konsol holdagi aylanuvchi kranlar, bolg‘alash manipulyatorlar kiritilgan. O‘lchamlarni nazorati lineyekalar, shtangensirkullar, skobalar, shablonlar va boshqalardan foydalaniladi. Bolg‘alashda foydalaniladigan asboblarning barchasi bo‘lib, ular yordamida har xil ko‘rinishdagi shaklda pakovkalar tayyorlash mumkin.
Bolg‘alash unimdorligi va pokovkalarni aniqligi jixatlaridan qizdirib hajmiy shtamplashdan past bo‘lsada, uni ishlab chiqarishda qo‘llanish ko‘lami yuqoriroq. Bu katta bo‘lmagan va o‘rtachacha massadagi (100...200 kg) pokovkalarni mayda seriyalab universal asbob- bayoklar bilan ishlab chiqarishda qo‘l keladi. Ya’ni mayda seriyalab tayyorlanadiga maxsulotlar uchun qimmat baho loyihalash vatayyorlash maxsadga muvofiq emasligi aniq. Bunday hollarda universal asbob-bayokda pokovkalarni tayyorlash iqtisodiy samaradorlikni ta’minlaydi. Katta gabaritdagi pokovkalar (ayniqsa massasi 10 va100tonnadan iboratlari) gidravlik presslarda bolg‘alashga to‘g‘ri keladi. Bu kamchilikga qaramasdan og‘ir mashinosozlikda bolg‘alangan pokovkalarni soni 70% ni tashkil etadi.
|
| |
Dvigatel moylash tizimiga texnik xizmat ko'rsatish bo'yicha ehtiyot choralari

|
Dvigatel moylash tizimiga texnik xizmat ko'rsatish bo'yicha ehtiyot choralari
|
Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 1,5 Mb. | | #250304 |
Bog'liq Dvigatel moylash tizimiga texnik xizmat ko\'rsatish bo\'yicha ehtiyot choralari
Dvigatel moylash tizimiga texnik xizmat ko'rsatish bo'yicha ehtiyot choralari
Dvigatelni moylash tizimining asosiy vazifasi nisbiy harakatdagi komponentlar orasidagi ishqalanishning oldini olishdir.
Soqol tizimidagi moyning aylanma ish oqimi - tishli turdagi moy nasosi moy idishidan moyni tortib oladi va moy sovutgich va filtrdan o'tgandan so'ng, mos ravishda chap va o'ng eksantrik mili yog 'yo'llariga va asosiy yog 'yo'liga oqib o'tadi va o'tadi. asosiy neft yo'li orqali. Yog 'mos ravishda turbokompressorga, krank miliga, pistonga, sovutish nozuliga va boshqa qismlarga beriladi. Vazifani bajargandan so'ng, yog 'o'z tortishish kuchi bilan tabiiy ravishda moy paniga qaytadi va keyin keyingi tsiklni boshlaydi.
Neft darajasi
Caterpillar Amerika neft instituti API neft litsenziyalash va sertifikatlash tizimini tan oladi. Tanlash uchun bir nechta API darajalari mavjud bo'lsa, yuqoriroq darajaga ega birini tanlash kerak.
Mushuk DEO
Caterpillar moylari boshqa dizel dvigatel ishlab chiqaruvchilarining ko'plab ishlash talablariga javob beradi. Shuning uchun, bu moy dvigatellar uchun ajoyib tanlovdir.
yog 'darajasini tekshirish
Dvigatel to'xtatilganda tekshirilgan yog 'darajasi aniqroq bo'ladi. Tekshirayotganda, vosita darajasida ekanligiga ishonch hosil qiling.
Yog 'filtrini almashtiring
Yog 'filtrini har bir yog' almashtirilganda yoki yog' filtri differentsial bosimi 103 kPa ga yetganda o'zgartiring. DIQQAT: Yog 'filtrini tozalashga va uni qayta ishlatishga urinmang.
Yog'ni to'kib tashlang
Yog'ni almashtirishdan oldin eski yog'ni to'kib tashlash kerak. Dvigatel sovuq bo'lsa, yog'ni to'kib tashlamaslik uchun ehtiyot bo'ling. Yog 'sovuq bo'lganda chiqindi zarralari moy idishining pastki qismida joylashishi sababli, bu chiqindi zarrachalar sovuq yog' bilan birga chiqarilmasligi mumkin. Dvigatel ishlagandan so'ng, yog 'hali iliq bo'lsa, yog'ni moy idishidagi yog'ni to'kib tashlang, bu yog'da to'xtatilgan chiqindi zarralarini to'kish uchun foydalidir.
Eski filtr elementini demontaj qilish va tekshirish
Yog 'filtri elementining ikkala tomonidagi so'nggi qopqoqlarni kesib oling. Qatlamlangan qog'ozni oching va filtr elementida metall qoldiqlarini tekshiring. Filtr elementidagi ortiqcha metall qoldiqlari erta aşınma yoki yaqinlashib kelayotgan nosozlikni ko'rsatishi mumkin. Yog 'filtri elementlarida joylashgan qora va rangli metallarni ajratish uchun magnitdan foydalaning.
yog 'qo'shing
Yog 'to'ldirish qopqog'ini echib oling. Karterni moy bilan faqat moy to'ldirish liniyasi orqali to'ldiring.
karter nafas oluvchi
Karterning nafas olish moslamasi oddiy shamollatish moslamasi bo'lib, u ma'lum bir valf qopqog'i ustiga o'rnatiladi va keyin nafas olish trubkasi orqali generator xonasining tashqi tomoniga ulanadi va atmosfera bilan bog'lanadi. Karterning nafas oluvchisi va nafas olish trubkasi tiqilib qolmasligi va yog 'to'planishidan xoli bo'lishi kerak.
|
| |
Informatika fan sifatida XX asrning ikkinchi yarmida, Olib umumtaldi

|
Informatika fan sifatida XX asrning ikkinchi yarmida, Olib umumtaldi
|
bet | 5/5 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 25,4 Kb. | | #130198 |
Bog'liq Informatika o‘qitish metodikasi-fayllar.org
Informatika fan sifatida XX asrning ikkinchi yarmida, Olib umumtaldi.
Oqitish bojayev, A.Abduqodirov, U.Yuldashyev, R.Boqiyev, I.Isoqov, F.Zakirova, T.Azlarov, B.Boltayev va boshqalar tomonidan olib borildi va bu sohada muayyan yutuqlarga ham erishildi.
Olim tizimiga yangi boin, olimining kiritilishi bilan, ushbu boin informatika oqitish metodikasini yaratish dolzarb muammolardan biri boqitish metodikasi fanida quyidagi asosiy masalalar koqitishning maqsadi va vazifalari; oquv materiallarini qanday ketma-ketlikda joylashish va ollari; informatikadan oliq va chuqur oqitish metodikasi oldiga anyiladi: 1) informatikani nima uchun oni, maqsad va vazifalarni aniqlash)? 2) nimani oni, mazmunni aniqlash)? 3) informatikani qanday oni, tanlab olingan olimning samarali usul va vositalarini aniqlash)?
Informatika va axborot texnologiyalarini organishning maqsadi oqitish kerak degan savolga javob olish uchun, avvalo ushbu fan rivojining hozirgi bosqichda informatikani olim tizimida informatikani olim standartlariga asosan bu vazifalarni informatikani oziga xos tomonlarini tahlil etish lozim.
Informatika oquv predmeti ekanligi haqidagi tasavvurlardan kelib chiqish kerak. Informatika fani va oquv predmeti informatika fanidan oladigan maquv predmeti sifatida oz aksini topadi. Informatika oquv materialining hajmi torisidagi masala hal etilgandan soquv materiali oqitish uslubiyotining hususiyatlaridan biri onikmalarini olishning usul va yoquv materialini oquv mashgulotlarni samarali oni maxsus jihozlangan informatika xonasi boqitish uslubiyotining yana bir masalasini tashkil etadi.
Informatika va axborot texnologiyalarini olimlarini bayon qilish mahoratini nuqtai nazaridan qarab chiqish kiradi. Informatika va axborot texnologiyalarini oquv predmetini oquv-metodik, dasturiy, tashkiliy va texnik taullanadigan, pedagogika va informatika fanining bir shaxobchasi sifatida qarash mumkin.
http://fayllar.org
|
| |
Akademik litsey, kasb qitishning ominoti

|
Akademik litsey, kasb qitishning ominoti
|
bet | 3/5 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 25,4 Kb. | | #130198 |
Bog'liq Informatika o‘qitish metodikasi-fayllar.org
Akademik litsey, kasb qitishning ominoti.
Ominot. Informatika fanining ominoti. Ominotining yangi avlodi. Elektron ominoti va uning turlari. Informatika va axborot texnologiyalarini kurslari boquv qoquv va metodik adabiyotlar tahlili. Informatika va axborot texnologiyalarini kurslarining dasturiy taminoti. Pedagogik vositalar va ularning turlari, tavsifi.
Informatika va axborot texnologiyalari kurslarini orta taqitishning metodik tizimi, uning asosiy komponentalarining xarakteristikalari. Umumiy olim maktablari, akademik litsey va kasb-hunar kollejlarda informatika va axborot texnolgiyalarini orta taqitishning tuzilmasi va mazmuni. Informatika va axborot texnologiyalarini oqitishning tashkiliy shakllari. Oqitishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar, innovasion metodikalar va interfaol usullar. Akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida informatika va axborot texnologiyalarini kurslarini oqitish uslubi. Informatika kursini oqitishning anqitishning interaktiv uslublari.
Akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida informatika va axborot texnologiyalari kurslarini oqitishning vositalari sifatida. Akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida informatika va axborot texnologiyalarini kurslari boulotlarining maqsad va vazifalari, mazmuni va oyicha mustaqil ishlar mazmuni va oyicha darsdan tashqari ishlar.
Informatika va axborot texnologiyalari fanlaridan davlat talim standartining mazmuni. Taquvchilarning tayyorlanish darajasini va standart aniqlaydigan va uni baholaydigan tizimiga qorta talim standartlari.
Umumiy olim maktablari, akademik lisey va kasb-hunar kollejlarda informatika va axborot texnologiyalarini oquvchilar bilimini nazorat qilish shakl va usullari. Test asosida oqituvchi va oquv-tarbiya ishlarining tashkil etish. Zamonaviy informatika xonasida Internet, Intranet va lokal tarmogquv-tarbiya ishlarining tashkil etish.
Informatika va axborot texnologiyalari fanlari boquv jarayonini rejalashtirish. Informatika va axborot texnologiyalari xonasi va unda mashgtkazish metodikasi. Informatika va axborot texnologiyalari kursining asosiy boqitish metodikasi.
Informatika va axborot texnologiyalari boquv jarayonini rejalashtirish tizimi. Informatika darslariga va zamonaviy informatika xonasida darslarni oquv jarayonini tematik va xar bir darsni rejalashtirish. Darslar tizimini tayyorlash. Dars rejasi, uning asosini tashkil etuvchilari. Dars taxlili.
|
| |