Moyli balki uzgichlar montaj qilish

|
Moyli balki uzgichlar montaj qilish
|
bet | 98/104 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #113156 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi q-hozir.orgMoyli balki uzgichlar montaj qilish Moyli bakli uzgichlarda shоу yoyni so‘ndirish va tok o‘tkazuvchi qismlarni izo- latsiya qilish uchun xizmat qiladi. 10 kV kuchlanishgacha (35 kV gacha bo‘lgan uzgichlarning ba’zi turlarida ham) uzgichlarning barcha fazalari bitta bakka ega boiadi, kattaroq kuchlanishlarda har bir faza uchun alohida bak ko‘zda tutilgan bo’ladi.
Moyli bakli uzgichlar yoy so‘ndirish qurilmalarining ishlash prinsipi bo'yicha 3 ta guruhga bo‘linadi:
. Avtopuflashli — bunda gazning yuqori bosimi va katta harakat tezligi yoyn- ing energiyasi yordamida hosil qilinadi;
. Majburiy moyli puflashli — bunda kontaktlarning ajralish joyiga gidravlik mexanizm yordamida moy haydab beriladi;
. Moyda magnitli so‘ndirish — bunda yoy magnit maydon ta’sirida tor tirqishlarga tortilib so‘ndiriladi.
Moyli bakli o‘chirgichlardagi shоу yoyni so‘ndirish va tok o'tkazuvchi qismlarni izolatsiyalash uchun xizmat qiladi.
10 kV И bo‘lgan kuchlanishlarda (35 kV gacha bo‘lgan ayrim o'chirgich- larning turlarida) o£chirgich bitta bakka ega bo‘lib, unda uchala fazaning ham- ma kontaktlari bo‘ladi, kuchlanish katta bo‘lganda har qaysi faza uchun o'zining baki bo‘ladi.
6.20-rasmda yoyni so'ndirish uchun maxsus qurilmaga ega bo‘lmagan bakli o‘chirgich sxemasi ko‘rsatilgan. 0‘chir- gichning po‘lat baki 1 bolptlar yordami- da quyma cho‘yan qopqoq 3 ga mah- kamlab osib qo‘yilgan. Qopqoq orqali oltita chinni izolator 4 o‘tgan bo‘lib. ularning tok o‘tkazuvchi steijenlarining uchiga qo‘zg‘almas kontaktlar 7 mah- kamlangan. Qo‘zg‘aluvchan kontaktlar 8 kontakt ko£prik yoki traversada turadi. Ularga harakat o'chirgich qop-qog'i ostiga joylashgan yuritma mexanizmi- dan izolatsiyalangan tortqi yordamida beriladi. Ulanganda traversa ko‘tarilgan bo'Iadi va kontakt ko£prik qo£zg£almas kontaktlar orasidagi zanjirni tutashtira- di. Bunda uzuvchi prujina 5 siqilgan bo‘ladi. O'chirgich ulangan holatda yuritmaning zashchyolkasi yordamida ushlab turilib, u val 6 bilan boglangan bo£ladi.
Moyli balki uzgichlar
Montaj qilish
|
Moyli balki uzgichlar
|
|
Avtomatik ravishda yoki qo‘lda uzganda zashchyolka bo‘shaydi va prujina ta’sirida traversa pastga tez tushadi (harakat tezligi 1.5—2.7 m/s ga yetadi). Bunda o‘chirgichning har bir qutbidagi ikkala nuqtada zanjir uziladi. Hosil bo‘lgan yoylar moy 2 ni parchalab, uni bug‘lantiradi. 70% gacha vodorodi bo‘lgan gaz-bug‘li pufak hosil bo‘ladi. Pufak ichidagi bosim 0.5—1 MPa ga yetadi, bu gazlaming ionsizlash qobiliyatini oshiradi. Yoy 0.08—0.1 s vaqt o‘tgach so‘nadi. Bakning devorlarida muhofazalovchi izolatsion qoplamlar 9 bor. ko'rsatilganidek, o‘chirgichning bakiga yog‘ to‘la quyilmay, balki qopqoq tagida havo yostig‘i qoldiriladi. Bu yoyni so‘ndirish jarayonida hosil bo‘ladi- gan, yuqori bosimdan kelib chiqadigan o‘chirgich qopqog‘iga beriladigan kuchli zarbni kamaytirish uchun kerak.
Agar moy sathi keragidan ancha past bo‘Isa, u holda gazlar qopqoq tagiga kuchli qizigan holda keladi, bu vodorod bilan havo aralashmasining portlashiga olib keladi.
Ko‘rib chiqilgan o‘chirgichda yoyni so‘ndirish uchun maxsus qurilma bo‘lma- ganligi uchun, uning uzish qobiliyati yuqori emas. Bu tuzilishdagi o‘chirgichlar 6—10 kV li (VMB-10, VME-6, VME-10, VS-10) qurilmalarda qo‘llaniladi, biroq hozirgi paytda ular kam moyli o‘chirgichlar tomonidan siqib chiqarilmoqda. 35 kV va undan yuqori kuchlanishli tashqi qurilmalar uchun bakli moyli o‘chirgichlar kon- struksiyasining soddaligi sababli hozirgi paytda ham yetarli darajada keng qo‘llanil- moqda. Ko‘rib chiqilgan oddiy o‘chirgichlarga nisbatan ular maxsus qurilmalar — o‘chirish kameralariga ega.
Ishlash prinsipi bo'yicha yoy so‘ndiruvchi qurilmalami uch guruhga bo‘lish mumkin:
|
Moyli balki uzgichlar Montaj qilish
|
Moyli balki uzgichlar
|
|
Kameraning ichki bo‘lig‘i yoyga chidamli izolatsion material bilan qoplangan. Kamerada to‘rtta kontakt prujina 7 ga tayanadigan, ulagich ko‘rinishidagi qo‘zg‘a- luvchan kontakt 6 o‘rnatilgan. Qo‘zg‘almas kontakt 8 bilan tutashadigan joyiga me- tallokeramik plastinalar kavsharlangan. Uzilganda shtanga 1 kamera 4 bilan birga pastga tushadi, natijada ikkita uzilish hosil boiib, kamerada yoy yonadi (6.20- rasm,b). Kamerada bosim keskin ortadi va chiqish teshigi 5 ochilishi bilan ko‘ndalang puflash hosil bo‘ladi. Katta toklar uzilganda puflash energiyasi katta bo‘lib, yoy so‘nadi. Agar kichik toklar uzilsa, u holda qo‘zg‘almas kontaktlar kame- radan chiqqandan so‘ng (6.20-rasm, d) chiqish teshigi 3 orqali bo‘ylama puflash hosil bo‘lib, yoyning so‘nishini ta’minlaydi. Yoy so‘ndiruvchi qurilmada, havo bilan to‘ldirilgan yoy so‘ndiruvchi kameraning asosiy hajmi bilan biriktirilgan va moy bilan to‘ldirilgan uncha katta bo'lmagan havo yostig‘i metall kamera 2 bor. Kamera bo‘ylama kesimida shu bog‘lanishni amalga oshiradigan kanallar ko‘rinmaydi. Yoyning dastlabki yonish momentida (bosim keskin ortganda) moyning bir qismi havoni siqadi, bu yerda kamera devoriga beriladigan zarbni birmuncha kamaytira- di, yoydagi tok Nol orqali o‘tganda va yoy sohasidagi bosim pasaygan momentda esa siqilgan havo moyni siqib chiqaradi va qo‘shimcha puflash hosil bo‘ladi.
Yoy so‘ngandan so‘ng moyning parchalangan mahsulotlari kameradan chiqadi, bakdagi moy qatlamidan o‘tib soviydi va qopqoqdagi maxsus gaz chiqargichlar orqali tashqariga chiqadi. Kamera moy bilan to‘ldiriladi va o‘chirgich keyingi ope- ratsiya davri (sikli) uchun tayyor bo‘ladi.
S-35 seriyadagi o‘chirgichlardan tashqari, «Ural» seriyasidagi U-35, U-110, U- 220 bakli moyli o‘chirgichlar tayyorlanadi. Bu seriyadagi o‘chirgichlar 2000 va 3200 A nominal toklarga hamda uzish toklari 50 katta ga mo‘ljallangan. 0‘chirgichlar- ning o‘lchamlari (gabaritlari) zamonaviy materiallar va plastmassalar ishlatish hiso- biga ancha kichraytirilgan. Masalan, uzish quwati 7000 MVA bo‘lgan MKP-220 seriyali eski o‘chirgichning balandligi 8295 mm va bak diametri 2500 mm edi, U-220 seriyali yangi o‘chirgichning esa uzish quwati 25 000 MVA balandligi 7015 mm va bak diametri 1800 mm.
|
|
| |