nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O‘tilgan mavzu bo‘yicha savollar

93
O‘tilgan mavzu bo‘yicha savollar:
1. Islom dini qachon va qayerda yuzaga kelgan?
2. «Johiliya» deb qaysi davrga aytiladi?
3. Muhammad (s.a.v.)ga qachon va qayerda ilk vahiy nozil bo‘ldi?
4. Habashistonga umumiy hisobda necha kishi hijrat qilgan?
5. Makkadan Madinaga hijrat qachon bo‘ldi va buning sabablari nimada edi?
6. Qur’oni karim qanday kitob?
7. «Al-Xulafo ar-Roshidun» deb kimlarga aytiladi?
Adabiyotlar
1. Qur’oni karim ma’nolarining tarjima va tafsiri / Tarjima va izohlar
muallifi Abdulaziz Mansur. – T.: Toshkent islom universiteti, 2007. – 517 b.
2. Mo‘minov A., Yo‘ldoshxo‘jayev H., Rahimjonov D., Komilov – M.,
Abdusattorov A., Oripov A. Dinshunoslik. O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta
maxsus ta’lim vazirligi tomonidan darslik sifatida tavsiya etilgan. – T.: Mehnat,
2004. – 315 b.
3. Hasanov A., Komilov N., Uvatov U., Azimov A., Rahimjonov D.,
Zohidov Q. Islom tarixi. – T.: «Toshkent islom universiteti» nashriyot-matbaa
birlashmasi, 2008. – 256 b.
4. Muratov D., Alimova M., Karimov J. Dinshunoslik, darslik.– Toshkent,
«Navro‘z» nashriyoti, 2019. – 264 b.
5. Raximdjanov D., Ernazarov O. Dinshunoslikka kirish. O‘quv qo‘llanma. – T.:
«O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati» nashriyoti, 2018. – 304 b.
6. Isoqjonov R. Qiyosiy dinshunoslik. O‘quv qo‘llanma. – T.: OOO «Complex
print», 2020. – 198 b.
7. Kamilov D. Dinshunoslik. O‘quv qo‘llanma. – T.: Lesson Press, 2021. – 128
b.
8. Shermuxamedova N.A.Diniy fanatizm fenomeni//Inson falsafasi. – T.: Noshir,
2016. B.314-499.
94
7-MAVZU. ISLOM DININING AQIDAVIY YO‘NALISHLARI VA
MAKTABLARI
|
Anglikan cherkovi - Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik

75
ingliz tilida olib borish joriy etildi. Anglikan diniy ta’limoti “Umumiy ibodatlar
kitobi”da aks ettirilgan.
Anglikan cherkovida katolistizmdagi marosimlar shundayligicha qabul qilinib,
undagi Ierarxiya tuzumiga o‘xshash tartib joriy etilgan. Anglikan cherkovi tarkibiga
3 cherkov kiradi. Ular katolistizmga yaqin turadigan oliy cherkov, puritanizmga va
pietizmga yaqin quyi cherkov, xristian oqimlarining barchasini birlashtirishga
intiluvchi hukmron oqim – keng cherkov. Anglikan cherkovidan rasman ajralgan
cherkovlar Shotlandiya, Uels, Irlandiya, AQSh, Kanada, Avstraliya kabi jami 16
mamlakatda tarqalgan. 1867 yildan Anglikan cherkovi o‘z mustaqilligini saqlagan
holda Anglikan cherkovlar ittifoqiga birlashgan. Lambet konferenstiyalari Anglikan
cherkovida konsultativ organ hisoblanadi.
Baptistlik (Baptizm). Protestant ta’limotining eng ko‘p sonli davomchilari
baptistlardir. Baptizm (
yunon. suvga bo‘ktirish) XVII asr boshlarida vujudga kelgan
bo‘lib, hozirgi kunda dunyoning 130 mamlakatida o‘z tarafdorlariga ega. Bu
ta’limot tarafdorlari faqat o‘spirinlarnigina cho‘qintirishga olib boradilar. “Hech
kim, jumladan, ota-onalar ham kishi uchun biror dinni tanlay olmaydi. Kishi dinni
ongli ravishda o‘zi ixtiyor qilmog‘i zarur” degan tamoyil baptistlarning asosiy
qoidasidir. Ularda ibodat o‘ta soddalashtirilgan bo‘lib, diniy qo‘shiq, ibodat va
mav’izadan iborat. Ular to‘rtta sirli marosimni saqlab qolishgan: cho‘qintirish
(o‘spirinlar uchun), non va vino eyish, nikoh, ruhoniylikka qabul qilish.
Android-ning afzalliklari

|
Android-ning afzalliklari
|
bet | 5/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 76,19 Kb. | | #125928 |
Bog'liq Android operatsion tizimlariAndroid-ning afzalliklari: Android-ning afzalliklari: - Oddiy va intuitiv interfeys. Zamonaviy texnologiyalar olamiga yangi kelgan kishi shunchaki bunday OSga ega bo'lgan smartfonlarning asosiy funktsiyalarini aniqlab beradi.
- Ochiq manba. Har qanday malakali dasturchi ushbu tizim uchun ariza yozib, uni rasmiy Android do'koni - Play Market-ga joylashtirishi mumkin.
- Ma'lumotlarni uzatish qulayligi. Agar biron-bir ma'lumotni smartfondan kompyuterga, masalan, fotosuratlar, audio yoki video fayllarni uzatish zarurati bo'lsa, u holda USB ulanishi orqali hech qanday muammosiz amalga oshirilishi mumkin. Qo'shimcha dasturlarni o'rnatish yoki ular bilan shug'ullanishning hojati yo'q.
- Ishlash. Operatsion tizim juda tez. Har bir telefon modeli ishlab chiqaruvchi tomonidan muntazam ravishda yangilanib turadi, shuning uchun qurilma har doim zamonaviy talablarga javob beradi.
Android-ning kamchiliklari: Android-ning kamchiliklari: - Ochiq manba. Siz ushbu elementni operatsion tizimning afzalliklari ro'yxatida ko'rgansiz, ammo bu nafaqat fazilat, balki uning kamchiliklari hamdir. Shu sababli, Android-da ishlaydigan qurilmalar zararli dastur va xakerlarning hujumlariga juda himoyasiz deb hisoblanadi. Shuning uchun, sotib olgandan so'ng darhol gadgetingizni himoya qilish va unga yuqori sifatli antivirusni o'rnatish juda muhimdir.
- Katta trafik sarfi. Ko'pgina foydalanuvchilar Android smartfonlaridagi trafik bizning ko'zimiz oldida erib ketayotganidan shikoyat qilmoqdalar, chunki ko'plab dasturlar doimiy ravishda yangilanishni talab qiladi. Albatta, bu muammoni Internet-trafik iste'molini boshqarish orqali hal qilish mumkin.
- Yangilanishlarni kutish vaqti. Ko'pgina smartfonlar uchun OSni yangilash masalasi butunlay muammoga aylanadi, chunki eski modellar uchun umuman yangilanishlar bo'lmasligi mumkin, boshqalari uchun yangi versiya juda kech chiqishi mumkin.
Ko’pchilik Androidning ko’p tarmoqli imkoniyatlari va yashirin funksiyalari borligini taxmin qilsalar kerak. Shuningdek, Androidning sirlari cmartfon yoki planshetning qo’shimcha imkoniyatlari uchun foydalanish mumkin, qaysiki iste’molchining boshqaruvida topib bo’lmaydi. - Ko’pchilik Androidning ko’p tarmoqli imkoniyatlari va yashirin funksiyalari borligini taxmin qilsalar kerak. Shuningdek, Androidning sirlari cmartfon yoki planshetning qo’shimcha imkoniyatlari uchun foydalanish mumkin, qaysiki iste’molchining boshqaruvida topib bo’lmaydi.
- Androidning imkoniyatlari ro’yxati yosh va o’rta yoshli foydalanuvchilarga mo’ljallangan.
- Usta foydalanuvchilarga menga bu kerak emas, bu qiziqarli emas deb aytishlarini taqiqlagan bo’lur edim. Kimki bu yo’lni bosib o’tgan bo’lsa oldinga qarab boraversin.
|
| |
Androidning yashirin funksiyalarini o’rganamiz

|
Androidning yashirin funksiyalarini o’rganamiz
|
bet | 6/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 76,19 Kb. | | #125928 |
Bog'liq Android operatsion tizimlariAndroidning yashirin funksiyalarini o’rganamiz. Androidning yashirin funksiyalarini o’rganamiz. 1. Kontaklar ro’yxatiga my murojat qilish. Androidda telefon qo’ng’irog’ining qulaylik darajasi OC Symbianga nisbatan kamroq. Lekin bu masala ancha tez hal bo’lishi mumkin. Ko’p telefon qilinadigan ob’ektni ish stoliga chiqarib qo’yish kerak. Buni quyidagi tartibda bajaramiz. a) Ish stolining bo’sh joyini toki yozuv chiqganicha bosib turamiz toki ob’ekt paydo bo’lgunga qadar. b) Keyingi ish “Добавить ярлык” ni bosamiz. s) Keyin bizga nima kerakligini tanlab olamiz. So’ngra “Прямой набор номера”, “Персональное сообщение” ni tanlaymiz. Agar “Прямой набор номера” tugmasini bosganda to’g’ridan-to’g’ri kerakli obonentning raqami teriladi va qo’ng’iroq qilish mumkin. “Персональное сообщение” –xat yozish imkoniyati tug’iladi. Kontakt- tugmasini bosganda kerakli obonentga qo’ng’iroq yoki xat yozish mumkin bo’ladi. 2. Ovoz bilan raqam terish-topish. Ish stolining birida Androidning Google tugmasi o’rnatilgan. Klaviaturada esa mikrafon rasmchali tugmacha bor. Qidiruv haqida hamma narsa ayon. Mikrafon esa odam ovozini yozma ravishda aks etishi uchun ximat qiladi va ekranda tanlangan tilda aks etadi. 2. Ovoz bilan raqam terish-topish. Ish stolining birida Androidning Google tugmasi o’rnatilgan. Klaviaturada esa mikrafon rasmchali tugmacha bor. Qidiruv haqida hamma narsa ayon. Mikrafon esa odam ovozini yozma ravishda aks etishi uchun ximat qiladi va ekranda tanlangan tilda aks etadi. 3. Tezda Android funksiyalariga kirmoqchi bo’lsangiz ekranning yuqori qismini bosib qo’lni uzmasdan pastga olib keling shunda funksiya menyusi ochiladi. Wi-Fi, Bluetooth ovozi funksiyasi yoki 36ga ishlashni GPRS almashinuvini yoqiladi. Xilma-xillik soni aniq mualliflik qurilmasi yoki jihoz turiga bog’liq. 4. Ish stolining miqdori Android jihozining foydalanuvchi shaxs o’zi qancha ish stoli bo’lishini boshqara oladi. Bir nechta ish stoli yaratish uchun ish stolini bo’sh joyini uzluksiz bosib turiladi toki menyu chiqmangucha. Keyinchalik “Настройки начального экрана” ni tanlaymiz keyin “Допольнительные параметри” ish stolining miqdorini aniqlash uchun. Ish stolining sonini o’zgartrishning yana boshqa usullari ham bor. E’tiboringiz uchun raxmat!
|
| |
Android operatsion tizimi tarixi

|
Android operatsion tizimi tarixi
|
bet | 2/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 76,19 Kb. | | #125928 |
Bog'liq Android operatsion tizimlari Android operatsion tizimi tarixi: - 2003-yil: Androidni Andy Rubin, Rich Miner, Nick Sears va Chris White tomonidan qo'llab-quvvatlanayotgan bir kompaniya, Android Inc. yaratilgan.
- 2005-yil: Google, Android Inc. kompaniyasini sotib oldi. Bu xaridorga Android operatsion tizimi, mobil qurilmalarda ishlovchi uchun ishlab chiqilgan.
2007-yil: Open Handset Alliance (OHA) tashkil etildi. Bu guruh, Android operatsion tizimini ommaviy o'rinda rivojlantirish va uning e'tiborini jalb etish maqsadida yaratilgan. - 2007-yil: Open Handset Alliance (OHA) tashkil etildi. Bu guruh, Android operatsion tizimini ommaviy o'rinda rivojlantirish va uning e'tiborini jalb etish maqsadida yaratilgan.
- 2008-yil: Android 1.0-nashr etildi va T-Mobile G1 (hammasi bilan HTC Dream deb ham ataladi) nomli qurilma bilan o'rnatildi. Bu boishsha tizim xususiyatlarini o'z ichiga olgan birinchi Android versiyasi edi.
- 2010-yili: Android 2.2 (Froyo) versiyasi chiqadi va Flash-integratsiyasi kiritiladi. Bu dastur yengil va sezgir interfeys bilan ajratilgan edi.
- 2011-yili: Android 4.0 (Ice Cream Sandwich) versiyasi e'lon qilinadi. Ushbu versiyada yengil interfeys, eng yangi xususiyatlarni o'z ichiga oladi.
- 2013-yili: Android 4.4 (KitKat) versiyasi chiqadi. Bu versiya esa qurilma xotirasi va batareya samaradorligini oshirishga qaratilgan.
- 2015-yili: Android 6.0 (Marshmallow) e'lon qilinadi. Ushbu versiyada qurilmaning xavfsizligini oshirish va uning energiya samaradorligini oshirishga qaratilgan bo'lib, yangi xavfsizlik tizimlari kiritilgan.
Keyingi yillarda esa, har bir versiyada yangi xususiyatlar va takomillashmalar qo'shilgan. Android 10, 11 va 12 kabi versiyalar ham yangiliklarni o'z ichiga olgan. Keyingi yillarda esa, har bir versiyada yangi xususiyatlar va takomillashmalar qo'shilgan. Android 10, 11 va 12 kabi versiyalar ham yangiliklarni o'z ichiga olgan. Androidning operatsion tizimi yana ko'p o'rnatilgan va yangi yangiliklarga uchra olgan davomida.
|
| |
Android operatsion tizimlari - bet 3

|
Android operatsion tizimlari
|
bet | 3/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 76,19 Kb. | | #125928 |
Bog'liq Android operatsion tizimlari Keyin so'ngki yillar: Android o'rni o'sib, yangi versiyalar va qurilmalar o'rtasida yaxshi integratsiya qilingan. Android, dunyo bo'ylab eng ko'p foydalaniladigan mobil operatsion tizimlardan biriga aylandi. Hozirgi kunda Androidning turli versiyalari mavjud va tizimni yangilashlar, yangi xususiyatlar va xavfsizlik yechimlari bilan ta'minlash uchun kuzatilmoqda. Android, Google tomonidan ishlab chiqilgan ochiq manbali (open-source) operatsion tizimdir. U mobil qurilmalarda (smartfonlar, planshetlar, smartqo'llar va boshqa ko'p o'yinchoqlar) va boshqa qurilmalarda ishlaydi. Android, Linux asosida ishlaydi va Java dasturlash tilida yozilgan ilovalarni qo'llashni o'z ichiga oladi. Bu operatsion tizimning asosiy xususiyatlaridan ba'zi quyidagilar: Boshqarish: Android, qurilmaga moslashtirilgan moslashtirilgan qurilmaning boshqarishini ta'minlash uchun engoduvchi boshqaruv tizimi bilan keladi. Illyustratsiya: Boshlang'ich ekranda illyustratsiyalar yordamida qurilmaning funktsiyalariga oson kirish imkoniyatini ta'minlaydi. Mijozlarga yordam beruvchi xizmatlar: Android, Googlening ko'p xizmatlari (Google Maps, Gmail, Play Store, va boshqalar) bilan integratsiya qilingan. Bu xizmatlar o'rtasida xush kelib qo'yilgan tizimning birligini oshiradi. Mijozlarga yordam beruvchi xizmatlar: Android, Googlening ko'p xizmatlari (Google Maps, Gmail, Play Store, va boshqalar) bilan integratsiya qilingan. Bu xizmatlar o'rtasida xush kelib qo'yilgan tizimning birligini oshiradi. Ko'p platformali: Android, ko'p qurilmalarda (qurilma modellari va kompaniyalari orasida farq qiladigan) ishlaydi va undan foydalanishga oson bo'lgan tarmoqni o'rnatish va integratsiya qilish imkoniyatini beradi. Ochiq manbali (open-source): Androidning manbasi ochiq bo'lib, uning kodeksiga til bilan qo'shish, o'zgartirish va uning tarqatilishiga ruxsat beradi. Android, dunyo bo'ylab keng tarqalgan va mashhur mobil operatsion tizimlardan biridir. Masalan, 2009-yil oxirida Android asosida ishlovchi birinchi fotoramka savdoga chiqarildi. 2011-yil iyun oyida Italiyaning BlueSky kompaniyasi Android operatsion tizimi boshqaruvi ostida ishlovchi i’m Watch intellektual qo‘l soatlarini ishlab chiqarishini ma’lum qildi. 2012-yil avgust oyida Nikon Google platformasida ishlovchi jahonda birinchi foto kamerasini taqdim etdi.
|
| |
Android operatsion tizimlari - bet 4

|
Android operatsion tizimlari
|
bet | 4/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 76,19 Kb. | | #125928 |
Bog'liq Android operatsion tizimlari Bundan tashqari, tashabbuskor Androidni qator mashhur qurilmalarga ko‘chirib o‘tkazib joriy qildilar, ular orasida misol uchun, Windows Mobile HTC Touch Dual va HTC TyTN II platformasidagi smartfonlar bor,ularda Android emulyatsiya rejimida ishga solingan. Maemoda ishlovchi — Nokia N810 va Nokia N900 (Nitdroid nomli port) internet-planshetlari — Windows Mobile operatsion tizimida, MeeGo, va HTC HD2 platformasida ishlovchi Nokia N9 smartfonlari kabi qurilmalarga to‘laqonli ko‘chirib o‘tkazish ham amalga oshirildi, ularda Android operatsion tizimini micro SD-kartalar sifatida ichki NAND-xotira sifatida ham ishga solish mumkin.Shu bilan birga, o‘rnatilgan tizim to‘la, hech bir cheklanishlarsiz funksionallikka ega. Bulardan tashqari, Android operatsion tizimini Apple qurilmalariga — iPhone, iPod Touch va iPad larga Openiboot nomli maxsus dastur yordamida o‘rnatish muvaffaqiyatli tajribasi ham mavjud, u ushbu qurilmalarda turli operatsion tizimlarni, shu jumladan, Android operatsion tizimini ham ishga solish uchun mo‘ljallangan.Bada operatsion tizimidagi qurilmalarda cheklangan funksiyalari bilan dastlabki proshivkalari paydo bo‘lmoqda. Bundan tashqari, tashabbuskor Androidni qator mashhur qurilmalarga ko‘chirib o‘tkazib joriy qildilar, ular orasida misol uchun, Windows Mobile HTC Touch Dual va HTC TyTN II platformasidagi smartfonlar bor,ularda Android emulyatsiya rejimida ishga solingan. Maemoda ishlovchi — Nokia N810 va Nokia N900 (Nitdroid nomli port) internet-planshetlari — Windows Mobile operatsion tizimida, MeeGo, va HTC HD2 platformasida ishlovchi Nokia N9 smartfonlari kabi qurilmalarga to‘laqonli ko‘chirib o‘tkazish ham amalga oshirildi, ularda Android operatsion tizimini micro SD-kartalar sifatida ichki NAND-xotira sifatida ham ishga solish mumkin.Shu bilan birga, o‘rnatilgan tizim to‘la, hech bir cheklanishlarsiz funksionallikka ega. Bulardan tashqari, Android operatsion tizimini Apple qurilmalariga — iPhone, iPod Touch va iPad larga Openiboot nomli maxsus dastur yordamida o‘rnatish muvaffaqiyatli tajribasi ham mavjud, u ushbu qurilmalarda turli operatsion tizimlarni, shu jumladan, Android operatsion tizimini ham ishga solish uchun mo‘ljallangan.Bada operatsion tizimidagi qurilmalarda cheklangan funksiyalari bilan dastlabki proshivkalari paydo bo‘lmoqda.
|
| |
MUNDARIJA: 
Kirish 
3 - Ўзбeкистoн Рeспубликaси Oлий вa ўртa мaxсус тaълим вaзирлиги

MUNDARIJA:
Kirish
3
Naqqoshlik san'ati
tarixi va uning maktablari
7
Naqqoshlikda ishlatiladigan asbob-uskunalar va xom ashyolar
20
Eng sodda
naqsh elеmеntlarini chizish
23
Oddiy naqsh namunalarini qalamdan chizish
28
Rangshunoslik texnologiyasi
va ranglarning naqqoshlikda
tutgan o`rni
32
Oddiy naqsh namunalarini bo`yash va pardozlash
36
Naqsh kompozitsiyalari tuzilishining asoslari
39
Ashyolarga
badiiy ishlov bеrish
46
Gеomеtrik naqsh kompozitsiyalarini
tuzish
50
Namoyon naqsh kompozitsiyasini chizish
54
Binolarni o`zbek milliy uslubida
bezash
55
Intеryеrning devor qismi uchun naqsh kompozitsiyalarini
tuzish
58
Intеryеrning shift qismi uchun naqsh kompozitsiyalarini tuzish
60
Mavzular bo`yicha testlar
62
Naqqoshlik mashg‘ulotlarining mеtodik asoslari
89
Atamalar
92
Foydalanilgan adabiyotlar
98
Tasavvuf tushunchasi va uning mohiyati. Tasavvufning kelib chiqishi, 
mazmuni va rivoji. 
19

207
o`rganishning ahamiyati.
V. Fan o‘qitilishining natijalari (shakllanadigan kompetensiyalar)
Fanni o‘zlashtirish natijasida talaba:
•dinning mohiyati, jamiyat va shaxs hayotidagi o‘rni, dunyoviy va diniy bilmlarning
mutanosibligi, din va fanning o‘zaro aloqasi, diniy ta'lim va dunyoviy ta’limning
maqsadlari haqida
tasavvurga ega bo‘lishi;
• dinshunoslik fanini o‘rganish orqali turli dinlarning mohiyati, ularning urfodatlari
va e'tiqodlari
orasidagi farq va umumiylik, diniy
va dunyoviy bilшmlarning
insonlarning bag'rikengligi va o‘zaro hurmatini
tarbiyalashdagi roli, jahon dinlari,
e'tiqodlari va urf odatlari an’analari, diniy-axloqiy g‘oyalarning tahlili;
dinshunoslikning
asosiy tushunchalari,
funksiyalari,
buddaviylik dini va uninhg
g`yalari; xristianlik dini tarixi va asosiy g`oyalar, katolik pravoslav dininig asosiy
g`oyalari va ylardagi farqlar, protestantizm dinidagi plyuralizm, islom ta’limotiga
oid qarashlar: sunniylik, shialik va xorijiylar, ularning yo‘nalishi va mohiyati; kalom
ilmiga oid g`oyalar va mu’taziliylar maktabi munosabatlari; diniy fundamentalizm,
ekstremizm, fanatizmni vujudga keltirgan manbalar va omillarni
bilishi va ulardan
foydalana olishi - Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik

208
• jamoa bo‘lib ishlash va himoya qilish uchun loyihalar.
VII. Kreditlarni olish uchun talablar:
Fanga oid nazariy va uslubiy tushunchalarni to‘la o‘zlashtirish, tahlil natijalarini
to‘g‘ri aks ettira olish, o‘rganilayotgan jarayonlar
haqida mustaqil mushohada
yuritish va joriy, oraliq nazorat shakllarida berilgan vazifa va topshiriqlarni bajarish,
yakuniy nazorat bo‘yicha yozma ishni topshirish.
209
Asosiy adabiyotlar
1. Muratov D., Alimova M., Karimov J. Dinshunoslik, darslik.–
Toshkent,
«Navro‘z» nashriyoti, 2019. – 264 b.
2. Raximdjanov D., Ernazarov O. Dinshunoslikka kirish. O‘quv qo‘llanma. – T.:
«O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati» nashriyoti, 2018. – 304 b.
3. Isoqjonov R. Qiyosiy dinshunoslik. O‘quv qo‘llanma. – T.: OOO «Complex
print», 2020. – 198 b.
4. Kamilov D. Dinshunoslik. O‘quv qo‘llanma. – T.: Lesson Press, 2021. – 128
b.
5. Shermuxamedova N.A.Diniy fanatizm fenomeni//Inson falsafasi. – T.: Noshir,
2016. B.314-499.
Qo‘shimcha adabiyotlar
1. Mirziyoyev Sh.M. Milliy taraqqiyot yo‘limizni qat’iyat bilan davom ettirib,
yangi bosqichga ko‘taramiz. T. 1. - Toshkent: O‘zbekiston.. 2017.
2. Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va oliyjanob xalqimiz bilan
birga quramiz. - Toshkent: O‘zbekiston. 2017.
3. Mirziyoyev Sh.M.
Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini
birgalikda barpo etamiz. - Toshkent: O‘zbekiston. 2017.
4. Mirziyoyev Sh.M. Xalqimizning roziligi bizning faoliyatimizga berilgan eng
oliy bahodir. Toshkent: O‘zbekiston, 2019.
5. Mirziyoyev Sh.M. Niyati ulug‘ xalqning ishi ham ulug‘, hayoti yorug‘ va
kelajagi farovon. Toshkent: O‘zbekiston, 2019.
6. K. S.Guttenplan. J.Hornsby. C. Janavay. Reading philosophy. Blackwell
Publishers Ltd. UK. 2003. R – 341.
7. A.Azami. Vvedenie v xadisovedenie. Kazan: 2011
8. A.Fitrat. Tanlangan asarlar –Toshkent: Ma’naviyat, 2010 -301 b
9. Abu Xomid G‘azzoliy Kimei saodat//Ikki dune saodatiga eltuvchi bilim. -
Samarkand: Imom Buxoriy xalkaro markazi, 2019
10.Rumiy J. Masnaviy. 40 rivoyatga sharx. -Toshkent: Navruz, 2019
210
11.Abu Xomid G‘azzoliy Kimei saodat//Ikki dune saodatiga eltuvchi bilim. -
Samarkand: Imom Buxoriy xalkaro markazi, 2019
12.Islomov Z., Haydarov I. Xristianlik:
ibodatxona, ibodat va marosimlari. –
Toshkent: Qaqnus nashriyoti, 2020.
13.G’oyibnazarov Sh. Islom terrorizmga qarshi. – Toshkent: “O‘zbekiston”
NMIU, 2021.
14.David L. McMahan. The Making of Buddhist Modernism. ‒ Oxfordshire:
“Oxford University Press”, 2008.
15. Todd M. Johnson. Religious Adherents of the World by Continent and Region
// Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and
Practices / J.
Gordon Melton, Martin Baumann. – Oxford, England: “ABC
CLIO”, 2010.
Sutning yetarli darajada ifodalanmagan ta'mi quyultirilgan sutning qaysi turi uchun ruxsat etiladi?

123. Sutning yetarli darajada ifodalanmagan ta'mi quyultirilgan sutning qaysi turi uchun ruxsat etiladi?
shakar bilan yog'siz quyultirilgan sut uchun
shakar qo'shilgan to'liq quyultirilgan sut uchun,
shakar qo'shilgan qisman yog'siz quyultirilgan sut
shakar bilan quyultirilgan qaymoq uchun
124. Shakar bilan yog'sizlangan quyultirilgan sut tarkibida namlikning massa ulush necha % dan ortiq emas?
30,0
28,5
26,5
26,0
125. Shakar bilan to'liq quyultirilgan sut tarkibida namlikning massa ulush necha % dan ortiq emas?
26,5
30,0
28,5
26,0
126. Go'sht konservalarida retsept bo'yicha go'sht tarkibiy qismlarining massa ulushi necha foizdan dan ortiq?
60
40
80
70
127. Go'sht konservalari butun assortimenti necha guruhga bo'lingan?
27
60
37
30
128. Go'sht konservalari sifatini saqlab qolish uchun necha °C gacha bo'lgan haroratda saqlash kerak?
0 dan 20°C
0 dan 10°C
0 dan 30°C
0 dan 40°C
129. O'simlik moylarining biologik qiymatini tavsiflovchi omillardan biri ularning tarkibida qaysi modda mavjudligidir?
Uglevodlar
Tuzlar
Nitratlar
Fosfatidlar
130. O'simlik moylari tarkibida qaysi vitamini mavjud emas?
A
B
C
PP
131. Har bir mahsulot uchun quyidagi ko'rsatkichlar ko'rsatilgan:
tashqi ko'rinishi, rangi, mustahkamligi, hidi va ta'mi
tashqi ko'rinishi, rangi va ta'mi
mustahkamligi, hidi va ta'mi
tashqi ko'rinishi, mustahkamligi, hidi va ta'mi
132. Belgilovchi ko'rsatkichlar nomenklaturasi uchta murakkab ko'rsatkichni o'z ichiga oladi. Ular qaysilar?
tashqi ko'rinish, ta'm va hid, ruxsat etilgan og'ishlar, shuningdek, bitta ko'rsatkich - o'lcham
Texnik standartlar to'plamining assortimenti uchun organoleptik sifat ko'rsatkichlari
qalinligi, yopishqoqligi va qattiqligi
pishganlik , qorishma belgilarining yo'qligi , g'ovaklik tabiati, qayta ishlangan meva va sabzavotlar sifatini baholash, konservalangan sabzavot va meva va rezavorlar sifatini baholash.
|
Meva va sabzavotlarni qayta ishlash mahsulotlariga nimalar kiradi?

|
Meva va sabzavotlarni qayta ishlash mahsulotlariga nimalar kiradi?
|
bet | 11/15 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 53,43 Kb. | | #149500 |
Bog'liq Сенсорика тести Автосохраненный133. Meva va sabzavotlarni qayta ishlash mahsulotlariga nimalar kiradi?
konservalangan sabzavot va meva va rezavorlar, tuzlangan, tuzlangan, quritilgan va muzlatilgan sabzavotlar va mevalar kiradi.
tabiiy, gazak, tushlik, konsentrlangan pomidor mahsulotlari , sharbatlar, marinadlar, tuzlangan va tuzlangan, pasterizatsiya qilingan mahsulotlar, bolalar uchun konservalar va parhez ovqatlar.
tuzlangan, quritilgan va muzlatilgan sabzavotlar pasterizatsiya qilingan mahsulotlar
tabiiy, gazak, tushlik, konsentrlangan pomidor mahsulotlari , sharbatlar, marinadlar va muzlatilgan sabzavotlar va mevalar kiradi.
134. Mahsulotlarning organoleptik sifat ko'rsatkichlarini tekshirish uchun namunani tasodifiy tanlash kerak, uning hajmi partiyaning hajmiga bog'liq. Organoleptik sinovlar transport konteynerining har bir tanlangan birligi uchun o'tkaziladi. Namuna vazni kamida qancha bo`lishi kerak?
200g
400g
100g
600g
135. Mahsulotni aralashtirishda qabul qilinishi mumkin bo'lmagan aralashmalar va mog'orlarning mavjudligi uchun qanday tekshiruv o'tkaziladi.
Vizual
Laboratoriya
Organaleptik
Gidrotermik
136. Organoleptik sinovlar o'tkaziladigan xonada begona hidlar bo'lmasligi kerak, kunduzgi yorug'lik yoki lyuminestsent lampalar bilan kamida necha lyuks yoritilishi kerak.
500
700
100
400
137. Konservalarning har bir guruhida, shirinliklardan tashqari, quyidagi xizmat ko'rsatish tartibi bo'lishi kerak Ular qaysilar?
yog'siz, ziravorlarsiz, zaif hidli mahsulotlar; oz miqdorda ziravorlar va o'rtacha aromali mahsulotlar; ko'p ziravorlar, yog'li, juda aromatik ovqatlar.
ko'p ziravorlar, yog'li, juda aromatik ovqatlar marinadlar va muzlatilgan sabzavotlar va mevalar
yog'li, juda aromatik ovqatlar
shirinliklar
138. Organoleptik tekshiruvlar vaqtida namunalar anonim tarzda topshirilishi kerak, namunalar soni nechtadan oshmasligi kerak?
20
15
18
10
|
| |
Yüksək keçiricilikli materiallar - See discussions, stats, and author profiles for this publication at

89
Tərkibində (0,2÷ 0,7)% Mg, Si və Fe olan alüminium
qarışığı aldrey adlanır. Onun mexaniki xüsusiyyəti təmiz
alüminiuma nisbətən yüksəkdir.
Polad (dəmir) özünün bir sıra üstün xüsusiyyətlərinə
(yüksək
mexaniki
möhkəmlik)
baxmayaraq,
xüsusi
müqaviməti həddən çox (
0,1
mkOm
m
) və korroziyaya
qarşı davamsız oluğundan geniş tədbiq oluna bilmir.
Keçirici material kimi tərkibində
0,1
0,15
% kömür
olan, yumşaq poladdan istifadə edilir. Belə polad az gücləri
ötürmək üçün elektrik veriliş xətlərində tətbiq olunur.
Bundan başqa polad əsas keçirici kimi elektrikləşmiş
nəqliyyatlarda (dəmir yol, metro və tramvaylarda) rels olaraq
istifadə edilir.
Polad alüminium elektrik veriliş xətlərində mexaniki
möhkəmliyi artırmaq üçün istifadə olunur.
Sintetik maye dielektriklər - See discussions, stats, and author profiles for this publication at

79
tg
=(1-3)∙10
-4
;
10
12
10
14
Om
.
m
;
E
d
=14-18 kV/mm.
Kremniy üzvü yağlar yüksək temperaturda işləyən kon-
densatorların kağızlarını hopdurmaq üçün istifadə olunur. Bu
mayenin çatışmazlığına nisbətən tez yanması və neft yağlarına
nisbətən baha olması aiddir.
Ftorüzvü mayelərin molekulları karbon və ftor atom-
larından ibarətdir. Dielektrik xarakteristikaları:
=2,2-2,5;
tg
= (1-2)∙10
-4
;
10
12
10
14
Om
.
m
;
E=12-19 kV/mm.
Bu yağ transformatorun soyudulan dolaqlarından və
nüvəsin- dən istiliyin transformator yağına nisbətən daha inter-
siv ötürülməsini təmin edir. Dəyərinin yüksək olması geniş
tətbiqinə mane olur.
Maye keçirici materiallara - See discussions, stats, and author profiles for this publication at

84
Bəzi metalların xüsusi müqavimətləri cədvəl 3.1-də
göstərilmişdir.
cədvəl 3.1
Xüsusi müqavimətin temperatur əmsalının differensial
ifadəsi
dT
d
TK
1
(3.3)
Temperatur qısa diapazonda dəyişərsə xüsusi müqavimət
aşağıdakı kimi olar:
1
2
1
2
1
(3.4)
Burada
1
və
2
-
T
1
və
T
2
temperaturlarında materialın
xüsusi müqavimətləri;
- xüsusi müqavimətin orta tempera-
tur əmsalıdır.
Təmiz metalların
-
qiyməti bərk halda bir-birinə
yaxındır, ona görə də təqribi hesab etmək olar ki;
1
273
0,004
dərəcə
-1
Transformator yağının köhnəlməsi - See discussions, stats, and author profiles for this publication at

76
Yağda qövs yaranarkən karbohidrogenin güclü ayrılması ilə
yanaşı qazın əmələ gəlməsi də baş verir. Yağın bərk
dielektriklərə təsiri nominal temperaturda (95
0
S) onların
xüsusiyyətini çox az dəyişir. Bu zaman mis və onun ərintiləri
korroziyaya uğrayır və yağın dielektrik itkisi ( tg
) artır.
Yağın köhnəlməsi aşağıdakı hallarda sürətlənir:
► Yağa hava daxil olması;
► Yağın temperaturu 95
0
S-dən çox olduqda;
► Yağın, mis, qurğuşun, dəmir və sairə ilə əlaqəli olması;
► İşıq təsir etdikdə;
► Yüksək elektrik sahəsi təsir etdikdə.
Elektrik sahəsi təsirindən yağ köhnələrkən ionizasiya
mənbəyi kimi təhlükə yaradan qaz ayrılmamaq xüsusiyyəti
yağın qaza dayanıqlığı adlanır. Köhnəlməyə başlayan yağı re-
generasiya etmək, yəni ondan köhnəlməyə səbəb olan element-
ləri kənar etmək və yağı ilk təzə vəziyyətinə qaytarmaq prosesi
xüsusi adsorbentlərdən istifadə etməklə əldə olunur.
İşləyən transformatorda fasiləsiz reginirasiya etməklə
yağın köhnəlməsinin qarşısını almaq üçün onun gövdəsinə
quraşdırılan
termosifon
süzgəcdən
istifadə
edilir.
Transformatorun işi zamanı yağ qızarkən onun sıxlığı
azaldıqda, o çənin yuxarı hissəsinə
qalxaraq termosifon
süzgəcin borusuna daxil olur və adsorbent tökülən süzgəcdən
keçərək transformator çəninin aşağı hissəsinə daxil olur. Yağ
termosifon süzgəcdən keçərkən oradakı adsorbent maddəsi
onun nəmliyini udaraq yağın keyfiyyətini yaxşılaşdıraraq ilk
təzə vəziyyətinə çatdırır.
Adsorbent olaraq silikagel,
kalsiumxlorid
və
sairədən
istifadə
olunur.
İşləyən
tranformatorda yağın fasiləsiz olaraq termosifon süzgəc
77
vasitəsilə regerasiyasının sxemi aşağıdakı 2.24. nömrəli şəkildə
verilir.
Metalların 
adları - See discussions, stats, and author profiles for this publication at

Metalların adları Metalların ərimə temperaturu, 0 S Metalların xüsusi müqaviməti, mkOmm Gümüş
961
0,016
Mis
1083
0,017
Qızıl
1063
0,024
Almünium
653
0,028
Volfram
3380
0,0055
85
Şəkil 3.1 Misin xüsusi müqavimətinin temperaturdan asılılıq qrafiki Metallardan istilik ötürülməsində də onların elektrik
keçiriciliyini müəyyən edən həmin sərbəst elektronlar əsas rol
oynayır. Buna görə də, metalın elektrik keçiriciliyi nə qədər
çox olarsa bir o qədər istilik keçiriciliyi də artıq olur. Bununla
əlaqədar olaraq, temperatur artdıqca xüsusi istilik keçiriciliyi
də azalır, uyğun olaraq xüsusi elektrik keçiriciliyi də azalır.
Nəticədə,
o u
nisbəti də artmalıdır. Bu proses riyazi olaraq
Videman-Frans-Lorens qanunu ilə ifadə edilir
o o u L
(3.5)
Burada T - mütləq temperatur; L
o
- lorens ədədidir:
t °S ρ (Om.m) 0.1 0 2
0.2 0.3 0.4 0.5 400 800 1200 1600 1800
86
2
2
2
.
3
.
e k L o
(3.6)
K - Bolsman sabiti,
K
1,38
10
23
Cl /
K e - elektronun yükü
e =1,6 . 10
-19
Kl Bu halda,
8
10
.
45
,
2
o L V 2
/
K 2
olacaqdır. (3.7)
İki müxtəlif metal keçiricini və ya yarımkeçiricini bir-
birinə toxundurduqda onlarda kontakt potensiallar fərqi yaranır.
Bu potensiallar fərqinin yaranmasının səbəbi həmin müxtəlif
metalların elektronlarının çıxış işlərinin fərqli olmasıdır.
Metalların elektron nəzəriyyəsinə görə A və B metalları
arasındakı kontakt potensiallar fərqi aşağıdakı kimi olacaqdır:
B A A B AB n n n e kT U U U .
(3.8)
Burada U
A
və U
B
- toxundurulan metalların potensialları;
k və e - Bolsman sabiti və elektronun yükü;
T - mütləq temperatur.
Əgər birləşmə (lehim) yerlərinin temperaturları bərabər
olarsa bu halda qapalı dövrədə potensiallar fərqi sıfıra bərabər
olur. Əgər bu lehim yerlərinin temperaturları T
1
vəT
2
olarsa
birləşmə yerlərnin arasında termoelektrik hərəkət qüvvəsi
yaranır.
Beləliklə, termo e.h.q. aşağıdakı kimi olacaqdır.
U
C
T 1
T 2
(3.9)
Burada C - verilən metal cütləri üçün sabit əmsaldır.
87
Müxtəlif metal ərintilərdən hazırlanan termocütlərdən
istifadə edilir. Belə termocütlərə xromel-alyumel, xromelkopel,
mis-konstantan, dəmir-konstantan, mis-kopel və s. aiddir.
Keçiricilərin
mexaniki
xarakteristikalarına
dartılmada
möhkəmlik həddi və nisbi uzanma, yumşaqlıq, bərklik və s. aid
olub metalların mexaniki və termiki emalından asılıdır.
Şəkil 4.1 - See discussions, stats, and author profiles for this publication at

134
təsirsiz qazlar, hidrogen, amiak, bir sıra metallar (Cu, Au, Ag,
Zn, Pb və s.), qeyri-üzvi və üzvi (şüşə, mərmər, su və s.),
(mum, neft və s.) materiallar aiddir. Bunlarda μ≤1 –dir. Güclü
maqnitli materiallarda
µ
çox yüksəkdir və onun qiyməti xarici
maqnit sahəsinin qiymətindən asılı olur. Bunlara dəmir, nikel,
kobalt və onun ərintiləri, xrom və kalium permanqanatın
ərintiləri, ferrit və s. aiddir.
Xarici maqnit sahəsi olmayanda paramaqnitlərin
atomları artıq özlərinin elektronlarının arxa maqnit momenti
ilə kompensasiya oluna bilməyən xüsusi maqnit momentinə
malik olur. Paramaqnitlərin maqnit nüfuzluluğu əmsalı
vahiddən azacıq çox olur. Onlarda maqnit momentləri
nizamsız yerləşir.
Neft kondensator yağları - See discussions, stats, and author profiles for this publication at

80
Kondensator yağı kağız kondensatorların hopdu-
rulmasında istifadə olunur. Hopdurma zamanı yağ kağızın
məsamələrini doldurduğundan onun dielektrik nüfuzluluğu və
elektrik möhkəmliyi artır ki, bu da kondensatorun tutumunun
yüksəlməsinə və qabaritinin azalmasına səbəb olur.
Neft kabel yağları.
Kabel yağları qurğuşun örtüklü güc
kabellərinin kağız izolyasiyalarının hopdurulmasında və həm
də gərginliyi 110 kV və daha yüksək olan və metal örtüklü
yağla doldurulan kabellərdə istifadə edilir. Birinci halda, kine-
matik özlülüyü 37mm
2
/ san ( 20
0
S-də) və 9,6 mm
2
/ san - dən
(50
o
S-də) çox olmamaqla kağız izolyasiyaya hopdurulur.
Yüksək təzyiqli ( ≤ 1,5 MPa), gərginliyi 110 kV-dan 500
kV-a kimi olan kabellər üçün xüsusi diqqətlə təmizlənilmiş
kabel yağı istifadə olunur. Bu halda həmin yağın 100
0
S- də tg
≤ 0,003-dir. E
d
≥20 kV/mm, kinematik özlülük
k
≤ 800
mm
2
/san, t
don
≤- 30
0
S, t
alışma
≥ 200
0
S olmalıdır. 100
0
S - də tg
≤
0,003-dir. E
d
≥20 kV/mm, kinematik özlülük
k
≤ 800 mm
2
/san,
t
don
≤- 30
0
S, t
alışma
≥ 200
0
S olmalıdır. 100
0
S - də tg
≤ 0,003-
dir. E
d
≥20 kV/mm, kinematik özlülük
k
≤ 800 mm
2
/san, t
don
≤-
30
0
S, t
alışma
≥ 200
0
S olmalıdır.
Paramaqnitizm - See discussions, stats, and author profiles for this publication at

136
Materialların maqnit xüsusiyyəti elektrik yüklərinin
hərəkətlərinin daxili gizli formaları ilə əlaqədardır ki, bu da
dairəvi
elementar cərəyanlardan ibarətdir. Ferromaqnetizm
hadisəsi maqnit domenləri adlanan mikroskopik oblastlar
sərhəddində bəzi kristallik strukturlarda müəyyən temperaturdan
(Küri nöqtəsindən) aşağı olan halda materialların yaranması ilə
əlaqədardır. Beləliklə, cisimlərin ferromaqnit vəziyyətlərinə
xarakterik olan onlarda xarici maqnit sahəsi olmadan öz-özünə
(spontan ) maqnitlənmə yaranmasıdır.
See discussions, stats, and author profiles for this publication at - bet 78

138
Şəkil 4.5-də bəzi maqnit materiallarının maqnitlənməsinin
əsas əyriləri verilir. Maqnit nüfuzluluğu əsas maqnitlənmə
əyriləri üzrə onların verilmiş nöqtəsində maqnit induksiyasının
(B) maqnit sahəsinin gərginliyinə (H) nisbəti kimi qəbul edilir.
Ferromaqnit materiallarının maqnitlənmə prosesi, praktiki
olaraq maqnit induksiyasının (B) sahə gərginliyindən asılılığını
xarakterizə edən maqnitlənmə əyrisi ilə ifadə edilir.
Əgər ferromaqniti xarici maqnit sahəsi ilə maqnitləşdirib
sonra isə maqnitlənmə əyrisinin hər hansı nöqtəsindən sahə
gərginliyini azaltsaq, induksiya da azalacaq, ancaq əsas əyri
üzrə yox, müəyyən gecikmə ilə geri qalmaqla histerezis
hadisəsi nəticəsində azalacaqdır. Nəticədə, histerezis ilgəyi
alınır (şəkil 4.6).
Go'sht mahsulotlarining sifatini baholashda quyidagi ketma-ketlik tavsiya etiladi?

|
Go'sht mahsulotlarining sifatini baholashda quyidagi ketma-ketlik tavsiya etiladi?
|
bet | 13/15 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 53,43 Kb. | | #149500 |
Bog'liq Сенсорика тести Автосохраненный150. Go'sht mahsulotlarining sifatini baholashda quyidagi ketma-ketlik tavsiya etiladi?
qaynatilgan kolbasa va pishirilgan mahsulotlar, keyin o'rtacha sho'r va xushbo'y, keyin dudlangan, keyin isitiladigan mahsulotlar.
qaynatilmagan kolbasa va pishirilgan mahsulotlar, keyin o'rtacha nordon ,dudlangan, keyin isitiladigan mahsulotlar
qaynatilgan kolbasa, sho'r va xushbo'y, keyin dudlangan, keyin isitiladigan mahsulotlar.
qaynatilgan kolbasa va pishirilgan mahsulotlar, keyin o'rtacha mahsulotlar.
151. Sinovning umumiy qoidalariga muvofiq organoleptik ko'rsatkichlar ma'lum bir ketma-ketlikda baholanadi: tashqi ko'rinishi, rangi, hidi, mustahkamligi va ta'mi?
tashqi ko'rinishi, rangi, hidi, mustahkamligi va ta'mi:
tashqi ko'rinishi, rangi, hidi, ta'mi:
tashqi ko'rinishi, rangi, hidi, mustahkamligi:
tashqi ko'rinishi, rangi,mustahkamligi,ta'mi:
152. Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, 30 daqiqa davomida qorong'ida bo'lish barcha asosiy ta'mlarga nisbatan sezgirlikni o'rtacha 40-50% ga kamaytiradi?
40-50%
40-55%
50-60%
65-80%
153. Ekspert baholashlarini qayta ishlashning mehnat zichligini kamaytirishga qanday vositalardan foydalanish orqali erishiladi?
kompyuterlar va boshqa texnik vositalardan
boshqa texnik vositalardan
texnik va texnologik vositalardan
qo’shimcha labaratoriya vositalaridan
154. Mutaxassislar baholash operatsiyalari natijalarini degustatsiya varaqlarida qayd etadilar?
degustatsiya varaqlarida
degustatsiya tahlilda
elektroniy tarzda
degustatsiya hisobotiga
155. Baholash texnikasi shundan iboratki, sinov ob'ektlariga ma'lum bir xususiyatning jiddiyligiga muvofiq baho beriladi?
sifat yoki miqdoriy
sifat yoki tarkibiga
miqdoriga
sifatiga
156. Juftlashgan taqqoslash usuli bilan har bir ob'ekt boshqa ob'ektlarning har biri bilan ularni .....uchun ma'lum bir xususiyatga muvofiq taqqoslanadi?
tartiblash yoki baholash uchun
xususiyatiga va sifatiga
baholash holati
naqqoslanishiga
|
| |
Forumlarda ishtirok etish tartibi

- ma„lumotlarni kiritish bilan birga foydalanuvchi profil uchun avatar sifatida
surat ham taqdim etishi lozim;
- ma„lumotlarini oshkor qilishni istamagan foydalanuvchilar esa o‟zlari ma'qul
deb topgan niklarni tanlashlari mumkin;
- senzuraga oid so‟zlashuv, xaqorat, fleym, offtop, spam va reklama ta'qiqlanadi;
- insonlar shaxsiyatiga tegadigan, O‟zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va
qonunlariga zid muhokamalar, resurslarga ishoratlar, fayllar va tasvirlar nashr qilish
ta'qiqlanadi;
- O‟zbekiston
Ruspublikasi qonunlariga
muvofiq tarzda
faoliyat
olib
bormaydigan saytlarga ishorat joylash yoki shunday ma„lumotlarga ega bo‟lgan
saytlardan ma„lumot joylash ta'qiqlanadi.
Bloglar va viki - saytdagi materialga izoh berish va ma„lumot qoldirish.
Blog - bu tarkibi matn, tasvir va multimedia ma„lumotlaridan iborat bo‟lgan
doimiy ravishda qo‟shilib turiladigan ma„lumotlar yoki izohlardan iborat bo‟lgan
sayt. Bloglar odatda u yoki bu material veb sahifasi tarkibida mavjud bo‟lib,
materialga berilgan izohlarni o‟zida mujassamlaydi.
Viki - bu saytning o‟zi tomonidan taqdim etiladigan uskunalar yordamida uning
tuzilmasini va tarkibini foydalanuvchilar o‟zgartira olish imkoniga ega bo‟lgan veb
sayt.
Chat tushunchasi
. Internetda chatdan foydalanish va muloqot qilish. Chat deganda
real vaqt tizimida Internet tarmog‟i orqali xabarlarni tezkor almashish vositalari va
ushbu muloqotni ta„minlab beruvchi dasturiy ta„minot tushuniladi. Forumlarga
nisbatan chat tizimida muloqot qilish va xabarlar almashish real vaqt tizimida
sodir bo‟ladi.
Chat - bu bir vaqtning o‟zida bir necha foydalanuvchining Internet orqali
muloqotidir. Bunda foydalanuvchilar odatda matn yozish orqali yangiliklar bilan
almashishadi, yoki biror mavzuni muhokama qilishadi, yoki gaplashishadi. Chat
tizimida barcha foydalanuvchilar o‟zaro yozuv ko‟rinishidagi xabarlarni almashish
orqali muloqot qiladi.
Avia reyslar jadvali - Rasulev. A. X, O‟ngboyeva. D. O‟, Tadjibayeva. D. A

|
Rasulev. A. X, O‟ngboyeva. D. O‟, Tadjibayeva. D. ABog'liq амалий iIAKT (2)Avia reyslar jadvali.
Avia reyslari bo‟yicha ma„lumotlar jadvalini aniqlash,
ulardan foydalanish uchun - O‟zbekiston xavo yo‟llari aviya
kompaniya veb sahifasiga murojaat qilinadi. Saytda xalqaro va O‟zbekiston
miqyosidagi aviya qatnov jadvallari keltirilgan
(7-rasm).
7-rasm. Avia reyslar jadvali
Temir yo‟l transporti qatnovi jadvali
. Respublika ichki va tashqi temir yo‟l
qatnovlari jadvallari va ular haqidagi ma„lumotlarni quyidagi veb sahifalardan topish
mumkin.
1. uzrailpass.uz - temir yo‟l transport qatnovi jadvali
.
2. www.roxanatour.com - Bu sayoxlik firmasi
sayti bo‟lib, bunda siz xalqaro va O‟zbekiston ichidagi temir yo‟l qantovlari va havo
yo‟llari qatnovi jadvallari va u yerda joylashgan mexmonxonalar haqida ma„lumot va
buyurtmalar majmualarini aniqlashingiz mumkin.
Bank xizmati ma„lumotlari va valyuta kurslari
. O‟zbekistondagi barcha banklar
haqidagi
ma„lumotlar va yangiliklar, kunlik valyuta miqdorlari haqidagi
ma„lumotlarini quyidagi saytlardan olish mumkin:
www.bank.uz
;
www.mikrokreditbank.uz ;
www.agrobank.uz
;
www.asakabank.com
;
www.new.nbu.com
;
www.uzpsb.uz ;
www.infinbank.com
;
www.xb.uz
;
www.ipotekabank.uz ;
www.csb.uz
Ob-havo ma„lumotlari
. Respublika barcha viloyatlari va Toshkent shahri hamda
halqaro miqyosda ob-havo haqidagi ma„lumotlarni quyidagi, O‟zbekistonda
yaratilgan veb sahifalardan aniqlash mumkin. ob-havo.uz ;
www.pogoda.uz
; www.meteoprog.uz, .
Ob-havo prognozi bo‟yicha eng to‟liq ma„lumotlarni www.meteoprog.uz
veb sahifasidan olish mumkin. Sahifa dizayni ham
foydalanuvchilar uchun juda qulay (8- rasm).
8-rasm. Ob- havo
ma‘lumotlari oynasini ko’rinishi
Yangiliklar.
O‟zbekiston Respublikasida faoliyatlari dorasida olib borilayotgan
asosiy yangiliklar majmuasini uza.uz, gov.uz hamda desk.uz
veb saytlari orqali topish mumkin. Ushbu veb sahifalarda Davlat boshqaruv va
xo‟jalik yurituvchi organlar veb sahifalari orqali ko‟rsatiladigan interaktiv xizmatlari,
ular faoliyati haqidagi yangiliklar, xabarlar mavjud.
|
| |
Internet orqali so‟zlashuv

9.9-rasm. Veb kamera
9.10-rasm. Skayp dasturi oyn
3-rasm. Skayp dasturi
ya„ni foydalanuvchilarning harakatli tasvirlari bir-birlariga uzatiladi. Bu video
aloqani amalga oshirib beruvchi qurilma veb kamera deb nomlanadi.
Internet orqali video muloqot jarayonida muloqotda qatnashayotgan barcha
foydalanuvchilar bir birining gapini eshitibgina qolmay, balki bir-birlarini ko‟rib ham
turishadi.
Veb kamera va uning ahamiyati
. Veb kamera alohida qurilma bo‟lib, u kompyuter
vositasiga ulanadi va Internet tarmog‟i orqali muloqotlarda ishlatiladi
.
Veb kameradan foydalanish va u orqali
muloqot qilish uchun Internet tarmog‟iga
ulangan bo‟lishi hamda har bir foydalanuvchi
kompyuterida veb kamera qurilmasi o‟rnatilgan
bo‟lishi shart.
Veb kamera foydalanuvchilarga juda ham ko‟p qulayliklarni yaratib beradi, ya„ni
suhbat jarayonida foydalanuvchilar qayerda joylashganligidan qat'iy nazar bir-
birlarini ko‟rib turadilar. Internet tarmog‟i orqali video muloqotlar Skayp, Meyl
Agent, Google Talk, ICQ dasturlari orqali amalga oshiriladi.
INTERNET orqali muloqot va uning ahamiyati

1-rasm. Ixtisoslashgan Internet forumlar oynasi
Halqaro forumlar sifatida quyidagilarni keltirish mumkin:
- Medicinform.Ru forumi - ushbu forum orqali tibbiyot sohasiga ixtisoslashgan
bo‟lib, kasalliklar va ularni davolash, dori vositalar va ularni to‟g‟ri qo‟llash
hamda
tibbiyot bo‟yicha yuridik maslahat olish mumkin.
- Progz.ru forumi - ushbu forum dasturlash texnologiyalaridan foydalanish,
kompyuter dasturiy vositalarini ishlab chiqish va dasturlash bilan bog‟liq yuzaga
kelgan muammolarni muhokama qilishga mo‟ljallangan.
- Avtomobili.by forumi - ushbu forum avtomobil ishqibozlari forumi bo‟lib,
unda avtomobillar brendlari, markalari va turlari hamda ularni ta„mirlash
va xizmat
ko‟rsatish bilan bog‟liq masalalarni muhokama qilish mumkin.
- Stopforum.ru forumi - bu kompyuter o‟yinlari forumidir. Bunda o‟yinlarning
turlari, ularni o‟ynash sirlari va yuzaga kelgan muammolar muhokama qilinadi.
- WildDesign.ru forumi - bu forumda dizayn, moda va tasviriy san„at
ixlosmandlari va ijodkorlari fikr almashishadi. Bundan tashqari ijodkorlar asarlaridan
baxramand bo‟lish mumkin.
- Uforum.uz - milliy forumi. Uforum.uz - milliy forum hisoblanib,
bunda
Respublikamizning axborot texnologiyalari, ta„lim, madaniyat, moliya, sog‟liqni
saqlash sohalarida hamda davlat sektori va elektron hukumat tuzilmasida ro‟y
berayotgan masalalar muhokamasini o‟z ichiga oladi. Yuqoridagi 9.8-rasmda milliy
forumning ta„lim sohasiga oid mavzulari tasvirlangan.
Nazorat savollari - Rasulev. A. X, O‟ngboyeva. D. O‟, Tadjibayeva. D. A

tezligi katta» yozuvini aks ettiring.
Yechish. Masalada hisob-kitob ishlarini bajarish talab qilingan.
Masala
shartidagi tezliklar ikki xil o'lchov birligida berilganini
hisobga olib quyidagi
rejaga ko'ra hal etamiz.
1. A1 katakchaga “Burgutning tezligi A m/s da”, A2 katakchaga
“Burgutning tezligi km/soat da”, A3 katakchaga “Gepardning tezligi B km/soat
da”, A4 katakchaga “Taqqoslash natijasi” matnlarini kiritib, matnlar katakchalarda
to'liq aks etishi uchun ustunlar kengligini kerakli o'lchamga keltiramiz.
2. B1 katakchaga burgut tezligning m/s o'lchov
birligidagi qiymatini
kiritib, B2 katakchada “=(B1*3600)/1000” formula yordamida
burgut tezligining
km/soat o'lchov birligidagi qiymatini hosil qilamiz.
3. B3 katakchaga gepard tezligining km/soat o'lchov birligidagi qiymatini
kiritamiz.
4. B4 katakchaga “=ЕСЛИ(B2>B3; "Burgutning tezligi katta"; ЕСЛИ
(B2=B3; "Burgut va Gepardning tezligi teng";"Gepardning tezligi katta"))”
formulasini joylashtirib kerakli natijaga ega bo'lamiz.
5. Jadvaldagi ma'lumotlarni ko'rish qulay va ko'rgazmali bo'lishi
uchun
katakchalarga turli formatlash imkoniyatlarini qo'llaymiz.
Natijada quyidagicha jadval hosil bo'ladi:(1-rasm)
1-rasm. Если buyrug‟ini yozilshi.
6-masala.C1:D6 katakchalarga sonlar kiritib ulardan eng kattasini 1- va 2-
raqamlari ko'paytmasini A2 katakchada aniqlang.
INTERNETDA interaktiv xizmatlar

tushuncha
axborot nazariyasi,
informatika va dasturlash, telekommunikatsiya
tizimlari, sotsiologiya va boshqa sohalarda qo‟llaniladi.
Interaktiv xizmatlar tushunchasi
. Interaktivlik
orqali foydalanuvchi moddiy,
ma'naviy, ijtimoiy, iqtisodiy, axboriy va ishlab chiqarishning
turli manbalaridan
ko‟riladigan manfaat mavjud bo‟lsa, unga interaktiv xizmat qilingan deb tushuniladi.
Ya„ni, kompyuter dasturlari orqali foydalanuvchiga interaktiv xizmat tashkil etilgan
deb tushuniladi.
Internet tarmog‟i orqali ko‟rsatiladigan interaktiv xizmat turlari. Hozirgi vaqtda,
hukumatimiz tomonidan interaktiv
xizmatlarni shakllantirish, tashkil etish va ularni
boshqarishga katta e„tibor berilmoqda. Interaktiv xizmatlarni tashkil etishning eng tez
va yaxshi yo‟li, bu, ularni internet tarmoqlari orqali amalga oshirish hisoblanadi.
Internet tarmog‟i orqali ko‟rsatiladigan interaktiv xizmat
turlariga quyidagilar
kiradi:
Transport vositalarning harakatlanish jadvali. Respublikadagi transport vositalarini
harakatlarini ifodalash jadvali bir nechta saytlarda berilgan. Foydalanuvchi saytdan
o‟ziga maqul transport vositalarini qatnovi jadvallari haqidagi ma„lumotlarni topadi.
Quyida ushbu veb sahifalarni keltirilgan:
- sayyohlar uchun mo‟ljallangan veb sahifa;
- toshkent shahridagi transport vositalari haqidagi veb sahifa;
- O‟zbekiston transport qatnovi reys jadvallari
sahifasi.
Tele va radioeshittirish dasturlari

Ish o‟rinlar birjalari.
Respublika doirasida bo‟sh ish o‟rinlarini topish,
aniqlash
va muloqot o‟rnatish quyidagi veb sahifalar orqali amalga oshirilishi mumkin.
www.myjob.uz
, www.vakansi.uz bu saytlardan siz ish o‟rinlari
haqidagi ma„lumotlarni va Siz, o‟zingiz haqingizdagi ma„lumotlarni to‟ldirib
jo‟natishingiz va javob olishingiz mumkin.
Sport yangiliklari.
Respublika va xalqaro sport musobaqalari, ularning o‟tkazilish
jadvallari va holatlari haqidagi ma„lumotlarni quyidagi veb sahifalardan qidirish
mumkin:
www.
;
www.
;
www.
.uz/>;
www.
;
. Bu saytlardan O‟zbekiston futboli
va jahon futboli yangiliklarini olishingiz mumkin. www.allsportsites.net
bu saytdan esa sport turlari
reytingi yangiliklari
haqidagi ma„lumot olishingiz mumkin (9-rasm).
9-rasm. Portal.uz sport yangiliklari oynasini ko
’rinishi
Davlat boshqaruv va xo‟jalik yurituvchi organlar veb sahifalari orqali ko‟rsatiladigan
interaktiv xizmatlar.
Interaktiv davlat xizmati - idoralar tomonidan idoralarning axborot tizimlari
vositasida telekommunikatsiyalar tarmog‟i orqali jismoniy va yuridik shaxslarga
axborot-kommunikatsiya
texnologiyalaridan
foydalangan
holda ko‟rsatiladigan
xizmatlar.
10-rasm. Interaktiv davlat xizmati oynasini ko
’rinishi
Interaktiv davlat xizmati quyidagi shakllarda ko‟rsatiladi:
- umumiy foydalaniladigan axborotni e„lon qilish (tarqatish) - tegishli
axborot tizimlari, shu jumladan Internet orqali davlat
axborot resurslaridan
foydalanish bo‟yicha xizmatlarni realizatsiya qilish;
- bir tomonlama o‟zaro hamkorlik - elektron shakldagi hujjatlarning har xil
formulyarlaridan foydalanish imkoniyatini berish;
- ikki tomonlama axborot ayirboshlash - so‟rov bo‟yicha qabul qilish, tahlil
(ko‟rib chiqish) va javob yuborishni o‟z ichiga oladigan idora xizmatlari
(buyurtmanomalar va murojaatlarni taqdim etish, ularni qayta ishlash natijalarini
taqdim etish va/yoki berish);
- elektron shakldagi ma„lumotlar to‟liq ayirboshlanishini
amalga oshirish,
shu jumladan xizmatlar ko‟rsatish va ularga haq to‟lash shaklida ko‟rsatilishi
mumkin.
Bugungi kunda davlat organlarining veb-saytlari orqali aholiga interaktiv davlat
xizmatlari asosida 384 turdagi interaktiv xizmatlar ko‟rsatiladi.
Quyidagi veb sahifalardan Davlat boshqaruv va xo‟jalik yurituvchi organlar veb
sahifalari orqali ko‟rsatiladigan
interaktiv xizmatlari, ular faoliyati haqidagi
yangiliklar, xabarlarni topish mumkin.
- O‟zbekiston
Respublikasi
hukumatinnig
portali.
http://www.gov.uz
- O‟zbekiston Respublikasi hukumatinnig portali.