nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Rasm asosida matn yarating

Vaqt: 80 daqiqa
|
O’quvchilar soni nafar
|
O’quv mashg’ulotining shakli va turi
|
Amaliy
|
O’quv mashg’uloti rejasi
|
1.Class haqida umumiy ma’lumot
2.Sahifa stili haqida ma’lumot berish
3.Kompyuter ustida ishlash
|
O’quv mashg’uloti maqsadi: O`quvchilarning CSS da yagona sahifa stilini yaratishda class dan foydalanish to`g`risidagi bilimlarini shakllantirish va mustahkamlash.
|
O`qitish natijasi
|
O`quvchilar CSS o’zgaruvchi to`g`risida ma`lumotga ega bo`ladilar.
|
Pedagogik vazifalar:
Yangi mavzu bilan tanishtirish
Mavzu haqida malumot berish.
Mavzuni tushintirish;
Nutqda o’zgaruvchi undoshlarga misollar keltirish
|
O’quv faoliyati natijalari:
Berilgan ma`lumotlarni o`zlashtiradilar, nazariy ma`lumotlarni yozib oladilar
Tasniflashda ishtirok etadilar,o’z fikrlarini bayon qiladilar
Aytib beradilar
Tinglaydilar, topshiriqlarni bajaradilar
|
O’qitish usullari
|
Savol-javob, aqliy hujum, mustaqil ish
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakli
|
Ommaviy, jamoaviy, yakka tartibda
|
O’qitish vositalari
|
tarqatma materiallar, matnlar, kompyuter.
|
O’qitish sharoiti
|
Kompyuter xonasi
|
Qayta aloqaning usul va vositalari
|
Tezkor so’rov, savol-javob, test va mashqlar.
|
Pedagogik vazifalar - Sahifa fonini berish misoli

|
Sahifa fonini berish misoli
|
bet | 110/134 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 1,76 Mb. | | #142961 |
Bog'liq To\'rayev Mirjalol Web dasturlash fanidanPedagogik vazifalar:
Yangi mavzu bilan tanishtirish
Mavzu haqida malumot berish.
Mavzuni tushintirish;
Publitsistik uslubga misollar keltirish
|
O’quv faoliyati natijalari:
Berilgan ma`lumotlarni o`zlashtiradilar, nazariy ma`lumotlarni yozib oladilar
Tasniflashda ishtirok etadilar,o’z fikrlarini bayon qiladilar
Aytib beradilar
Tinglaydilar, topshiriqlarni bajaradilar
|
O’qitish usullari
|
Savol-javob, aqliy hujum, mustaqil ish
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakli
|
Ommaviy, jamoaviy, yakka tartibda
|
O’qitish vositalari
|
tarqatma materiallar, kompyuter.
|
O’qitish sharoiti
|
Kompyuter xonasi
|
Qayta aloqaning usul va vositalari
|
Tezkor so’rov, savol-javob, test va mashqlar.
|
O’quv mashg’ulotininig texnologik xaritasi
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
O’quvchi
|
1. O’quv mashg’ulotiga kirish (5 daq)
|
Tashkiliy qism:
O’quvchilarni mashg’ulotga tayyorgarligi va ularning davomatini tekshiradi
|
Mashg’ulotga tayyorlanadilar
|
|
|
| |
Aqliy hujum (breynstroming-aqllar to’zoni)-amaliy yoki ilmiy muammolar yechishg'oyasini jamoaviy yuzaga keltirish

|
Aqliy hujum (breynstroming-aqllar to’zoni)-amaliy yoki ilmiy muammolar yechishg'oyasini jamoaviy yuzaga keltirish
|
bet | 48/134 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 1,76 Mb. | | #142961 |
Bog'liq To\'rayev Mirjalol Web dasturlash fanidan« Aqliy hujum (breynstroming-aqllar to’zoni)-amaliy yoki ilmiy muammolar yechishg'oyasini jamoaviy yuzaga keltirish.
A Q L I Y H U J U M» USULI
Ishtirokchilar aqliy hujum vaqtida murakkab muammoni hal etishga harakat qiladilar: ularni tanqid qilishga yo’l qo’ymay uni hal etishning ko’proq shaxsiy g’oyalarini yuzaga keltiradilar, so’ngra ko’proq oqilona/samrali/maqbul va boshqa g’oyalarni ajratadilar, ularni muhokama qiladilar va rivojlantiradilar, ularni isbotlash yoki qaytarish imkoniyatlarini baholaydilar.
Bu usul hamma vazifalarni bajaradi, lekin uning asosiy vazifasi - ta’lim oluvchilarni o’quv-bilish faoliyatini faollashtirish, ularni muammoni mustaqil tushunish va yechishga qiziqtirish va ularda muomala madaniyati, fikr almashinish malakalarini rivojlantirishi, tashqi ta’sir ostida fikrlashdan ozod bo’lish va ijodiy topshiriqni yechishda birlamchi yo’l fikrlarini yengib o’tishni tarbiyalaydi.
An’anaviy ta’limda vazifani yechish vaqtida ko’pgina ta’lim oluvchilar o’zlarini g’oyalarini aytishga botina olmaydilar. O’z takliflarining xatoligi va ta’lim beruvchining salbiy munosabatidan, boshqa ishtirokchilarning yo’q qilib yuboruvchi tanqidi va kulgisidan asosli qo’rqadilar.
4-ilova
HTML (Huper Text Markup Language) tili qanday til?
HTML ning asosiy qoidalarinimalardan iborat?
Teglar deb nimaga aytiladi?
HTML xujjat strukturasinimadan iborat?
Sarlavxa va abzatslarni formatlashtirish qanday bajariladi?
Web-sahifada matn shriftini o‘zgartirish tegini ayting.
Web-sahifada raqamlangan ro‘yhatni aks ettiruvchi tegni yozing.
Web-sahifada markerlangan ro‘yhatni aks ettiruvchi tegni yozing
6-ilova
Uyga vazifa
„Ayyom qutlug‘ bo‘lsin!“ mavzusidagi tabrik nutqi musobaqasiga yozma matn tayyorlang.
|
| |
-bosqich.
Yakuniy - Sahifa fonini berish misoli

|
Sahifa fonini berish misoli
|
bet | 47/134 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 1,76 Mb. | | #142961 |
Bog'liq To\'rayev Mirjalol Web dasturlash fanidan3-bosqich.
Yakuniy
(10 daq)
|
Mashg’ulot yakuni
Faol ishtirok etgan o’quvchilarni baholaydiva rag’batlantiradi. Uyga vazifaning berilishi
Kelgusi mashg’ulotga vazifa va uni bajarish yuzasidan yo’riqnoma beradi. ( 6 -ilova)
|
Baholari bilan tanishadi.
Topshiriqni yozib oladilar
|
1-ilova
O`tilgan mavzuni takrorlash uchun savol va topshiriqlar.
1.Sarlavha haqida tushunchabering
2.CSS qoidalari haqida ma’lumot bering
3.Tillar ustida ishlashni tushuntiring.
2-ilova
1.1-ilova
Baholash mezonlari
I. Og’zaki so’rov quyidagi mezonlar asosida baholanadi
T|R
|
Мazmuni
|
Ballar
|
1.
|
Mavzu atroflicha to’liq, asosiy fikr va tuchunchalar o’zlashtirilishiga erishilsa
|
5
|
2.
|
Маvzu asosan, asoiy fikr va tuchunchalar qisman o’zlashtirilishiga erishilsa
|
4
|
3.
|
Mavzu qisman o’zlashtirilishiga erishilsa
|
3
|
4.
|
Mavzuning ba’zi elementlarini o’zlashtirilishiga erishilsa
|
2
|
5.
|
Mavzuning o`zlashtirilishi yuqoridagi talablar darajasida bo`lmasa
|
1
|
II. Mustaqil ishlar quyidagi mezonlar asosida baholanadi
T|R
|
Мazmuni
|
Ballar
|
1.
|
Mavzu o`quvchi tomonidan mustaqil ravishda atroflicha to’liq yoritilsa
|
5
|
2.
|
Маvzu o`quvchi tomonidan mustaqil ravishda asosiy fikrlar atroflicha yoritilsa
|
4
|
3.
|
Mavzu o`quvchi tomonidan mustaqil ravishda qisman yoritilsa
|
3
|
4.
|
Mavzuning ba’zi elementlarini mustaqil ravishda qisman yoritilsa
|
2
|
5.
|
Mavzuning yoritilishi yuqoridagi talablar darajasida bo`lmasa
|
1
|
III. Amaliy ish quyidagi mezonlar asosida baholanadi
T|R
|
Мazmuni
|
Bal lar
|
1.
|
Berigan topshiriq og’zaki va yozma nutq me’yorlariga amal qilingan holda to’g’ri bajarilsa
|
5
|
2.
|
Topshiriqni bajarishda 4 tagacha xatolikka yo’l qo’yilsa
|
4
|
3
|
Topshiriqni bajarishda 7-8 tagacha xatolikka yo’l qo’yilsa
|
3
|
4
|
Topshiriqni bajarishda 8 tadan ortiq xatolikka yo’l qo’yilsa
|
2
|
5
|
Topshiriqni bajarishda qo’pol xatolarga yo’l qo’yilgan bo’lsa
|
1
|
IV. Uyga vazifa quyidagi mezonlar asosida baholanadi
T|R
|
Мazmuni
|
ballar
|
1.
|
So’z boyligi, ifoda qurilishi va uslubi adabiy nutq talablariga mos bo’lsa
|
5
|
2.
|
Ishni bajarishda grammatik, uslubiy xatolar uchrasa
|
4
|
3
|
Topshiriqni bajarishda imlo me’yorlari va husnixat talablariga to’liq rioya qilinmasa
|
3
|
4
|
Topshiriqni bajarishda og’zaki va yozma nutq me’yorlari buzilgan bo’lsa
|
2
|
5
|
Topshiriqni bajarishda qo’pol xatolarga yo’l qo’yilgan bo’lsa
|
1
|
3-ilova
Teglar parametrlar yoki atributlar (ang. attribute) bilan yozilishi mumkin. Har bir teg ketidan majburiy bo‘lmagan atributlar ro‘yxati kelishi mumkin, ularning hammasi burchakli qavslar “<” va “>”ning ichida joylashadi. Qavslarning ichidagi yozuv hech qachon brouzer oynasiga chiqarilmaydi. Tegning nomi, odatda, uni funktsiyasining qisqartmasidan iborat, bu uni eslab qolishni osonlashtiradi
|
| |
3. ta’lim darajasi haqida ma’lumotlar / information on the level of education

3. ta’lim darajasi haqida ma’lumotlar / information on the level of education
Download
324,46 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
11.12.2023
Hajmi
324,46 Kb.
#115676
Download
324,46 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
3. ta’lim darajasi haqida ma’lumotlar / information on the level of education
Download
324,46 Kb.
Matnni ko'rish
Topshiriq. „Tavallud kuning bilan tabriklayman!“ mavzusidagi slayd tayyorlang

Vaqt: 80 daqiqa
|
O’quvchilar soni nafar
|
O’quv mashg’ulotining shakli va turi
|
Amaliy
|
O’quv mashg’uloti rejasi
|
1.Class haqida umumiy ma’lumot
2.Sahifa stili haqida ma’lumot berish
3.Kompyuter ustida ishlash
|
O’quv mashg’uloti maqsadi: O`quvchilarning CSS da yagona sahifa stilini yaratishda class dan foydalanish to`g`risidagi bilimlarini shakllantirish va mustahkamlash.
|
O`qitish natijasi
|
O`quvchilar CSS o’zgaruvchi to`g`risida ma`lumotga ega bo`ladilar.
|
Pedagogik vazifalar:
Yangi mavzu bilan tanishtirish
Mavzu haqida malumot berish.
Mavzuni tushintirish;
Nutqda o’zgaruvchi undoshlarga misollar keltirish
|
O’quv faoliyati natijalari:
Berilgan ma`lumotlarni o`zlashtiradilar, nazariy ma`lumotlarni yozib oladilar
Tasniflashda ishtirok etadilar,o’z fikrlarini bayon qiladilar
Aytib beradilar
Tinglaydilar, topshiriqlarni bajaradilar
|
O’qitish usullari
|
Savol-javob, aqliy hujum, mustaqil ish
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakli
|
Ommaviy, jamoaviy, yakka tartibda
|
O’qitish vositalari
|
tarqatma materiallar, matnlar, kompyuter.
|
O’qitish sharoiti
|
Kompyuter xonasi
|
Qayta aloqaning usul va vositalari
|
Tezkor so’rov, savol-javob, test va mashqlar.
|
Kalit so‘zlar - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

50
the President "On the measures for the wide introduction of digital technologies in the city
of Tashkent" was adopted, and in this decision, specific tasks for digitalization of all areas
of education were defined.
It is not surprising that the educational system today is immersed in digital technologies,
because it serves as a basis for serious analysis and pedagogical justification of many things
that are offered in the information space today. It is also important that in recent years, no
research has been conducted on the basis of any state project or survey on the problems of
"digitalization" of education, its impact on its formation [3]. At the same time, we can see
the importance of the influence of the environment on the Internet system on the minds of
young people in the reports of the government, modern mass media, pedagogical public
discussions, researches of graduate students and researchers, as well as deputies.
It should be emphasized that earlier we were limited to the implementation of digital
technologies in all spheres, that is, industry, economy, banking and other spheres. Today,
taking into account that the digital economy is rapidly developing, deputy heads of all areas
of digital development are included in the position structure [3].
Activation in the direction of digitization is being implemented in all business structures.
Today, digital technologies are "aggressive" in all sectors, especially where economic
benefits are found, and are being supported at all levels. The dynamics of the processes
taking place in the economy require an active position of the educational community in the
analysis and development of proposals for the development of higher education in the
digital transformation of the economy.
-jadval. Yacheykalarga yoziladigan formulalar

48
Barcha formulalarni kiritganimizdan so‘ng, ularni pastki yacheykalarga ham
nusxalaymiz. Bunda absolyut ($ belgisi bilan ajratilgan)
yacheykalar manzillari
o‘zgarmaydi, nisbiy manzillar esa, mos yacheykalar manzillarini qabul qiladi.
4-rasm. Excel dasturida model formulalarini kiritish.
Excel dasturi formulalarni avtomatik hisoblashidan foydalangan holda hisoblashlarni
“To‘liq masofa”
dan kichik bo‘lguncha davom ettiring.
Agar kiritilgan qiymatlar mos kelmasa, ya`ni, chiqayotgan qiymatlar
ning qiymatidan
katta bo‘lsa, otish burchagi va boshlang‘ich tezlikni o‘zgartirgan
holda boshqa natijalarni
olishimiz mumkin.
Yuajarilgan ishlar natijasida oddiy masala echimiga olib keluvchi model yaratdik. Shu
qadamlardan foydalangan holda, mutaxassislar o‘z masalalarni
echish modelini qura
oladilar deb o‘ylaymiz.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. У.З.Нарзиев, Ё.Т. Сафаров //Регулярные агоритмы адаптивного оценивания
вектора состояния управляемых объектов// Теоретические знания–в практические
дела: Сборник научных статей 2014, 378-380
2.
UZ Narziyev, IB Turayev “Oqimli dasturlash asoslari”. Involta Scientific Journal, 6
(2022): 150-152.
3. UZ Narziyev, IB Turayev “Oqimli parallel dasturlashning afzalliklari”. Eurasian Journal
of Mathematical Theory and Computer Sciences 2 (6) (2022), 15-18.
4. Белошапка В.О. О языках моделях и информатике. Информатика и образование,
1987, N 6.
Абдуллаева У.Т., Дусиярова А., Сайфуллаева А., Даминова Ф., Хасанова М. Digital
technologies
in modern programming
List of used literature - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms...

|
Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming Pdf ko'rish
|
bet | 39/551 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 15,84 Mb. | | #234763 |
Bog'liq Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20List of used literature
1. Akhatov, A. R., and Ulugmurodov Sh AB Qayumov ОA. "Working with robot simulation
using ros and gazebo in inclusion learning." Фан, таълим ва ишлаб чикариш
интсграциясида ракамли иктисодиёт истикболлари” республика илмий-техник
анжуман, УзМУ Жиззах филиали (2021): 5-6.
2. Akhatov, A., & Ulugmurodov, A. (2022). Methods and algorithms for separation of text
written in braille into classes using neural network technologies.
Eurasian Journal of
Mathematical Theory and Computer Sciences, 2(11), 4-8.
3. Akhatov, A. R., & Ulugmurodov, S. A. B. (2022, September). Methods and algorithms
for distribution of text from images using opencv2 module.
In International Scientific and
Current Research Conferences (pp. 45-47).
4. Тожиев, М., Улуғмуродов, Ш., & Ширинбоев, Р. (2022). Tasvirlar
sifatiniyaxshilashning chiziqlikontrast usuli.
Zamonaviy innovatsion tadqiqotlarning dolzarb
muammolari va rivojlanish tendensiyalari: yechimlar va istiqbollar, 1(1), 215-217.
5. G‘ofurova, G., & Shoh Abbos, U. (2022).
Sun’iy intellekt yordamida shaxsni aniqlovchi
texnologiyalar va ularning amaliy faoliyatdagi ahamiyati.
6. Axatov Akmal Rustamovich, & Ulugʻmurodov Shoh Abbos Baxodir oʻgʻli. (2022).
Inkluziv taʻlimda innovatsion sensorli oʻqitish texnologiyasi. International Journal of
Contemporary Scientific and Technical Research, 1(2), 213–216.
7. Akmal Akhatov, & Shokh Abbos Ulugmurodov. (2023). Training data selection and
labeling for machine learning braille recognition models.
International Journal of
Contemporary Scientific and Technical Research, (Special Issue), 15–21
8. Smith, J., & Brown, A. (2017). Braille text recognition for visually impaired individuals:
a review of existing methods and challenges.
Journal of Assistive Technologies, 11(2), 95-
105.
9. Canny, J. (1986). A computational approach to edge detection. IEEE Transactions on
Pattern Analysis and Machine Intelligence, 8(6), 679-698.
10. Sobel, I., & Feldman, G. (1968). A 3x3 isotropic gradient operator for image
processing.
Stanford Artificial Intelligence Project, 161
.
11. Scharr, H., & Weickert, J. (2002). An evidence framework for discrete differential
geometry.
International Journal of Computer Vision, 49(2-3), 281-300.
Эшкараева Н.Г., Боймуродов Ф.Ф. Разработка программу словоформ узбекского
языка с использованием алгоритма Портера
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
|
DIGITAL TECHNOLOGIES IN MODERN PROGRAMMING

49
education.
Аннотация:
В данной статье определены приоритетные направления развития
образовательного процесса на основе использования цифровых технологий в
системе высшего образования нашей республики и анализ их возможностей. Также
путем изучения, систематизации и обобщения существующей практики составления
научно обоснованных выводов по внедрению цифровых
технологий в высшей
школе вносятся предложения не только о важном месте в сфере образования и в
какой форме оно внедряется.
Ключевые слова:
цифровые технологии, информационно-коммуникационные
технологии,
система высшего образования, современное образование, цифровые
знания, интернет-система, дистанционное образование.
Annotatsiya:
Mazkur maqolada respublikamiz oliy
taъlim tizimida raqamli
texnologiyalarni qo‘llash, ularning imkoniyatlarini tahlil qilish asosida o‘quv jarayonini
rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari aniqlangan. Shuningdek,
oliy taъlimda raqamli
texnologiyalarni joriy etishga ilmiy asoslangan xulosalar tuzishda mavjud bo‘lgan
amaliyotni o‘rganish, tizimlashtirish va umumlashtirish orqali taъlim sohasida nafaqat
muhim o‘rin egallashi va qanday shaklda joriy etilishi bo‘yicha takliflar keltirilgan.
Turli muhitlarda elektr tokining tabiati. Reja: Vakuumda elektr toki

|
Turli muhitlarda elektr tokining tabiati. Reja: Vakuumda elektr toki
|
bet | 1/3 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 86,81 Kb. | | #158185 |
Bog'liq Turli muhitlarda elektr tokining tabiati. Reja Vakuumda elektr
Aim.uz
Turli muhitlarda elektr tokining tabiati.
Reja:
1. Vakuumda elektr toki.
2. Elektrolitlarda elektr toki.
3. Gazlarda elektr toki.
Tayanch iboralar.
Anod + katod –
2- betga tuzatma: batareaning musbat qutbi bilan A elektrod anod, manfiy qutbi bilan ulangan K elektod katod deyiladi. Turli muhitlarda elektr tokining biati haqida fikr yuritishdan oldin “elektr ” va “elektr toki ” to’g’risida to’xtalib o’tishimiz lozim.
Zaryadli zarrachalarning ma’lum bir tomonga tartibli harakatiga “elektr toki” deyiladi . zaryadlar ikki turga bo’linib ,”+” va ”-” moduli jihatidan tengdir. Boshqacha aytganda neytral jismdagi musbat va manfiy zarralarning miqdori hamma vaqt o’zaro teng bo’ladi. Nechta musbat zarra bo’lsa , manfiy zarralar soni ham shuncha bo’ladi. Yakkalangan sistemadagi zaryadlar miqdori vaqt o’tishi bilan o’zgarmaydi. Bu hol zaryadlarning saqlanish qonuni deb yuritiladi. Biz elektr tokining turli muhitlarda namoyon bo’lishini ko’rib chiqmoqchimiz. Gazning zichligi biror yo’l bilan kamaytirilganda molekulalarning o’rtacha erkin yugirish yo’li uzunligi u joylashgan idishning o’lchamlariga yaqin bo’lsa bunday siyraklashgan gaz vakuum deyiladi.
Hozirgi paytda mavjud bo’lgan vakuum texnikasi gazning zichligini 109 marta kamaytirish imkonini beradi. Yuqori vakuumda idish ichida qolgan molekulalar soni – 1010 sm3 bo’lib, havo uchun molekulalarning tartibsiz harakati tezligi 500m/s ni tashkil etadi.Yuqori vakuumda tok tashuvchi yo’q va uning uchun u izalyatordir. Lekin vakuumda elektr toki hosil qilish mumkun. Elektronlarning jismdan chiqish hodisasi elektronlar emissiyasi deyiladi. Jism qizdirilganda elektronlarning undan chiqish hodisasi termoelektron emissiyasi deyiladi. Bu hodisa Edison tomonidan kashf etilgan. Vakuumda tok hosil qilishda zaryad tashuvchi zarralarni yuzaga keltirishda termoelektronemissiyadan foydalngan. Bu hodisani tajriba asosida ko’rib chiqadigan bo’lsak nay ichiga katod sifatida ingichka sim kavsharlab, uning uchlarini tashqariga chiqarib qo’yamiz. Termoelektron emissiya hodisasi elektron tayyorlashda, elektron emissiya hodisasiga asosanishlaydigan asboblarni chiqarishda tayyorlaniladi. Elektron lampa ichida havosi so’rib olingan l va bir necha elektronlar kavsharlangan shisha yoki metal balondan iborat.
|
| |
Kattalik o‘lchovi - Standartlashtirish, metrologiya va sifatni boshqarish” fanining maqsad va vazifala

|
Standartlashtirish, metrologiya va sifatni boshqarish” fanining maqsad va vazifala
|
bet | 10/18 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 143,54 Kb. | | #251013 |
Bog'liq Standartlashtirish.SHKattalik o‘lchovi – o‘lchov qiymatlari belgilangan birliklarda ifodalangan va zarur aniqlikda ma’lum bo‘lgan bir yoki bir nechta berilgan o‘lchamlarning kattaligini qayta tiklash va (yoki) saqlash uchun mo‘ljallangan o‘lchash vositasi.
KATTALIKLAR
Bizni o‘rab turgan borliqning eng muhim xususiyatlaridan biri uning tinimsiz va turli-tuman o‘zgarishidir. Ob
havo, odam yoshi, kishilarning yashash sharoiti, hayvonlar va o‘simliklar dunyosi o‘zgaradi. Bu jarayonlarni ilmiy asoslash uchun ularning ma’lum xossalarini, masalan, vaqt, massa, tezlikni bilish kerak. Bu xossalar kattaliklardir. Siz ulami matematika, fizika, kimyo, biologiya kurslarida o‘rganasiz. KATTALIK VA ULARNI O‘LCHASH TUSHUNCHASI Uzunlik, yuza, massa, tezlik, narxlar
kattaliklardir. Ular bilan dastlab boshlang‘ich maktabda tanishiiladi, bunda kattalik son bilan bir qatorda, yetakchi tushuncha bo‘ladi. Kattaliklar hodisalarning maxsus xossalari. Masalan, buyumlarning oraliqqa ega bo‘lish xossasi uzunlik deyiladi. Aniq obyektlarning uzunliklari haqida gapirilganda, kattaliklar biror to‘plam obyektlarining ayni bir xossasini ifodalaydi. Turli jinsli kattaliklar obyektlarning turli xossalarini ifodalaydi. Masalan, uzunlik va yuza turli jinsli kattaliklardir. Uzunlik, yuza, massa va boshqa
kattaliklar quyidagi xossalarga ega: 1. Har qanday bir jinsli ikki kattalik uchun teng, biri ikkinchisidan kichik yoki katta. Aniqrog‘i, bir jinsli kattaliklar uchun «teng», «kichik» va «katta» munosabatlari o'rinli hamda ixtiyoriy va faqat bittasi to‘g‘ri. Masalan, to‘g‘ri burchakli uchburchak gipotenuzasining uzunligi shu uchburchakning istalgan kateti uzunligidan katta, 10 kg olmaning massasi 15 kg tarvuz massasidan kam, to‘g‘ri to'rtburchakning qarama-qarshi tomonlari uzunliklari teng va hokazo. 2. Bir jinsli kattaliklami qo‘shish mumkin, qo‘shish natijasida kattalik bir qiymatli aniqlanadi, u kattaliklarning yig‘indisi deyiladi. 3. Kattalik haqiqiy songa ko‘paytiriladi, natijada o'sha jinsli kattalik hosil bo‘ladi. Har qanday kattalik va har qanday nomanfiy haqiqiy son uchun yagona kattalik mavjud.
|
| |
Raqamli o’lchash asboblari o’lchash o’zgartkichlari

|
Raqamli o’lchash asboblari o’lchash o’zgartkichlari
|
bet | 17/18 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 143,54 Kb. | | #251013 |
Bog'liq Standartlashtirish.SHRaqamli o’lchash asboblari o’lchash o’zgartkichlari.
Raqamli o’lchash asboblari Raqamli o’lchash asbobi deb, o’lchash borasida uzluksiz o’lchanayotgan kattalikni natijasi raqamli qayd etish qurilmasida yoki raqamlarni yozib boruvchi qurilmada diskret tarzda o’zgartirilib, indikatsiyalanadigan asboblarga aytiladi.Raqamli o’lchash asboblari hozirgi kunda juda keng tarqalgan. Raqamli o’lchash asbobining funksional chizmasi 1-rasmda keltirilgan. KAO’- analog o’zgartkich; ARO’ – analog-raqamli o’zgartkich; RQQ - raqamli qayd etish qurilmasi. 10.1-rasm. Raqamli o’lchash asbobining funksional chizmasi “X” analog signali kirishdagi analog o’zgartkich KAO’ da keyingi o’zgartirish uchun qulay formaga o’zgartiriladi, so’ngra analograqamli o’zgartkich (ARO„) yordamida diskretlashtiriladi va kodlanadi. Va nihoyat, raqamli qayd etish qurilmasi RQQ o’lchanayotgan kattalik bo’yicha kodlangan ma’lumotni raqamli qaydnoma tarzida, operatorga qulay formada ko’rsatadi. Tavsiya etiladigan ma’lumotni qulayligi va aniqligi sababli raqamli o’lchash asboblari ilmiy-teshirish laboratoriyalaridan keng o’rin olgan.
O‘lchash texnikasining hozirgi kundagi holati va rivojlanish istiqbollariO‘lchash texnikasi fundamental ilmiy izlanishlarga bevosita bog‘langan bo‘lib, tabiiy fanlarning eng yaxshi yutuqlarini o‘zida mujassamlashtirgan. Bu esa unga ulkan imkoniyatlar va rivojlanish istiqbollarini yaratish bilan bir qator muammolarni keltirib chiqardi. Birinchi navbatda quyidagilarni aytib o‘tish lozim:o‘lchashlar birliligini ta’minlash muammosi;umumiy o‘lchashlar nazariyasining rivojlanishi;yangi fizikaviy usullar va har xil hisoblash qurilmalariga asoslangan o‘lchash amallarini soddalashtirib, bir vaqtning o‘zida ularning samaradorligini oshirish;yangi analiz va sintez usullariga asoslangan, tavsiflari oldindan aytiladigan o‘lchash vositalarini ishlab chiqarishni tezlashtirish;loyihalashni avtomatlashtirish;ishlab chiqarishni texnologik tayyorlashga asoslangan yangi o‘lchash vositalarini yaratish va tadbiq qilish.Yuqorida qayd etilgan jarayonlar garchand muhim va keng bo‘lsa ham, alohida olingan aspektlarini, shu bilan birga behisob izlanishlar, tekshirishlarni, xususiy usullarni hamda o‘lchash tartiblarini ko‘rib chiquvchi bir qator o‘lchash nazariyalari mavjud. Ular bu jarayonning alohida bo‘lsa ham, yetarli darajada farqli va har xil aspektlarini qaraydi. Xususiy usul va o‘lchash prinsiplarini ichida quyidagilarni eslatamiz:
|
| |
Kattalikning o’lchamligi - Standartlashtirish, metrologiya va sifatni boshqarish” fanining maqsad va vazifala

|
Standartlashtirish, metrologiya va sifatni boshqarish” fanining maqsad va vazifala
|
bet | 11/18 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 143,54 Kb. | | #251013 |
Bog'liq Standartlashtirish.SHKattalikning o’lchamligi
Har bir xossa ko‘p yoki kam darajada ifodalanishi, ya’ni miqdor tavsifiga ega bo‘lishi mumkin ekan, demak bu xossani o‘lchash ham mumkin. Bu haqda buyuk italiyalik olim Galileo Galiley “O‘lchash mumkin bo‘lganini o‘lchang, mumkin bo‘lmaganiga esa imkoniyat yarating” degan edi.Kattaliklarning sifat tavsiflarini rasmiy tarzda ifodalashda o‘lchamlikdan foydalanamiz.Kattalikning o‘lchamligi deb, shu kattalikning tizimdagi asosiy kattaliklar bilan bog‘liqligini ko‘rsatadigan va proporsionallik koeffitsienti 1 ga teng bo‘lgan ifodaga aytiladi.Kattaliklarning o‘lchamligini dimension - o‘lcham, o‘lchamlik ma’nosini bildiradigan (ingl.) so‘zga asoslangan holda dim simvoli bilan belgilanadi.Odatda, asosiy kattaliklarning o‘lchamligi mos holdagi bosh harflar bilan belgilanadi, masalan,dim l = L; dim m = M; dim t = T.Hosilaviy kattaliklarning o‘lchamligini aniqlashda quyidagi qoidalarga amal qilish lozimTenglamaning o‘ng va chap tomonlarining o‘lchamligi mos kelmasligi mumkin emas, chunki, faqat bir xil xossalargina o‘zaro solishtirilishi mumkin. Bundan xulosa qilib aytadigan bo‘lsak, faqat bir xil o‘lchamlikka ega bo‘lgan kattaliklarnigina algebraik qo‘shishimiz mumkin.O‘lchamliklarning algebrasi ko‘payuvchandir, ya’ni faqatgina ko‘paytirish amalidan iboratdir.
Bir nechta kattaliklar ko‘paytmasining o‘lchamligi ularning o‘lchamliklarining ko‘paytmasiga teng, ya’ni: A, B, C, Q kattaliklarining qiymatlari orasidagi bog‘lanish Q = ABC ko‘rinishda berilgan bo‘lsa, u holda dim Q = (dim A)(dim B)(dim C)Bir kattalikni boshqasiga bo‘lishdagi bo‘linmaning o‘lchamligi ularning o‘lchamliklarining nisbatiga teng, ya’ni Q = A/B bo‘lsa, u holda
Xalqaro birliklar tizimi, o’lchamlarni belgilash va yozish qoidalari.Muayyan obyektni tavsiflovchi kattalik shu obyekt uchun xos bo‘lgan miqdor tavsifiga ega ekan, bu kabi obyektlar o‘zaro birgalikda ko‘rilayotganda faqat mana shu miqdor tavsiflariga ko‘ra tafovutlanadi. Buning uchun esa solishtirilayotganda obyektlararo biror bir asos bo‘lishi lozim. Bu asosga solishtirish birligi deyiladi. Aynan mana shunday tavsiflash asoslariga kattalikning birligi deb nom berilgan.Ko‘rilayotgan fizikaviy obyektning ihtiyoriy bir xossasining miqdor tavsifi bo‘lib uning o‘lchami xizmat qiladi. Lekin “uzunlik o‘lchami”, “massa o‘lchami”, “sifat ko‘rsatkichining o‘lchami” degandan ko‘ra “uzunligi”, “massasi”, “sifat ko‘rsatkichi” kabi iboralarni ishlatish ham leksik jihatdan,ham texnikaviy jihatdan o‘rinli bo‘ladi.O‘lcham bilan qiymat tushunchalarini bir-biriga adashtirish kerak emas. Masalan, 100 g, 105 mg, 10-4 t - bir o‘lchamni 3 xil ko‘rinishda ифодаланиши bo‘lib, odatda “massa o‘lchamining qiymati” demasdan, “massasi (...) kg” deb gapiramiz. Demak kattalikning qiymati deganda uning o‘lchamini muayyan sonli birliklarda ifodalanishini tushunishimiz lozim.
|
| |
k
 - ela
y - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

54
законы. По своей типологии и морфологической структуре узбекский язык
значительно
шире
обычных
выражений
и
отличается
относительной
регулярностью, позиционной и грамматической устойчивостью морфологической
структуры различных словоформ. Слова образуются путем добавления
грамматических частиц к основанию слов - аффиксов.
Результатом этой статье является электронная система для изучения и обучения
узбекскому языку, которая может работать в локальных и глобальных сетях и
должна выполнять следующие задачи:
• Знакомство с курсами узбекской грамматики;
• Разработать системную базу данных на основе собранных данных;
• Разработка интерфейса пользователя и менеджера;
• Разработка пользовательских и управляющих модулей;
• Организация системного управления;
• Разработка системного дизайна;
Когда мы говорим, что программа для создания слов на узбекском языке является
научной новинкой, мы имеем в виду, что она была создана с использованием новых
технологий, а также имеет следующие преимущества при использовании
морфологичных систем. Система обладает следующими удобствами и
преимуществами:
• Любой пользователь системы может пользоваться системой через Интернет;
• Не требует программного обеспечения от пользователя, использующего
систему;
• удобный интерфейс, позволяющий пользователям без специальной подготовки;
• Предоставить любому пользователю хотя бы некоторые навыки узбекской
грамматики;
Система проверяет в базе основ корень слова, полученного из предыдущего шага,
если результат успешный, то алгоритм заканчивает свою работу. А если нет, то он
сохраняет эту комбинацию аффиксов и возвращается к шагу №2. В шаге №2 он уже
не будет использовать те аффиксы, то были сохранены в шаге №3.
После нормализации для каждого слова осуществляется вычисление его
морфологических характеристик и определяется морфологический класс основы и
представляет пользователю.
Основная идея стемматизатора Портера заключается в том, что существует
ограниченное количество словообразующих суффиксов, и стемматизатор слова
происходит без использования каких-либо без основ: только множество
существующих суффиксов и вручную заданные правила.
O‘lchash usuli - Standartlashtirish, metrologiya va sifatni boshqarish” fanining maqsad va vazifala

|
Standartlashtirish, metrologiya va sifatni boshqarish” fanining maqsad va vazifala
|
bet | 13/18 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 143,54 Kb. | | #251013 |
Bog'liq Standartlashtirish.SHO‘lchash usuli bu fizik eksperimentning aniq, ma’lum struktura, o‘lchash vositalari va eksperiment o‘tkazishning aniq yo‘li, algoritmi yordamida bajarilish, amalga oshirilish usulidir.O‘lchash odatda o‘lchashdan ko‘zlangan maqsadni (izlanayotgan kattalikni) aniqlashdan boshlanadi, keyin esa shu kattalikning tavsifini tahlil qilish asosida bevosita o‘lchash ob’yekti (o‘lchanadigan kattalik) aniqlanadi. O‘lchash jarayoni yordamida esa shu o‘lchash ob’yekti to‘g‘risida informatsiya hosil qilinadi va nihoyat ba’zi matematik qayta ishlash yo‘li bilan o‘lchash maqsadi haqida yoki izlanayotgan kattalik haqida informatsiya (o‘lchash natijasi) olinadi. O‘lchash natijasi – o‘lchanayotgan kattalikning son qiymatini o‘lchash birligiga ko‘paytmasi tariqasida ifodalanadi: Х = n(х), bu yerda: X – o‘lchanadigan kattalik; n o‘lchanayotgan kattalikning qabul qilingan o‘lchov birligidagi son qiymati; (х) – o‘lchash birligi. 2. O’lchash turlari. O‘lchash fan va texnikaning qaysi sohasida ishlatilishiga qarab, u aniq nomi bilan yuritiladi: elektrik, mexanik, issiqlik, akustik va h.k. O‘lchanayotgan kattalikning sonli qiymatini topishning bir necha xil turlari (yo‘llari) mavjuddir
Muntazam xatoliklar, ularni kamaytirish usullari. Tasodifiy xatoliklar, ularni taqsimlanishi.Umuman, muntazam xatolikni yo‘qotish yo‘li bir aniq ishlab chiqilmagan. Lekin, shunga qaramay, muntazam xatolikni kamaytirishni ba’zi bir usullari mavjud.
Xatoliklar chegarasini nazariy jihatdan baholash, bu uslub o‘lchash uslubini, o‘lchash vositalarining xarakteristikalarini, o‘lchash tenglamasini va o‘lchash sharoitlarini analiz qilishga asoslanadi. Masalan: o‘lchash asbobining parametrlari yoki tekshirilayotgan zanjirning ish rejimini bilgan holda biz uning tuzatmasini (xatoligi) topishimiz mumkin. Xatolik, bunda, asbobning iste’mol qiluvchi quvvatidan, o‘lchanayotgan kuchlanishning chastotasini oshishidan hosil bo‘lishi mumkin.
Xatolikni o‘lchash natijalari bo‘yicha baholash. Bunda o‘lchash natijalari har xil prinsipdagi usul va o‘lchash apparaturasidan (vositalaridan) olinadi. O‘lchash natijalari orasidagi farq - muntazam xatolikni xarakterlaydi. Bu uslub yuqori aniqlikdagi o‘lchashlarda ishlatiladi.
|
| |
Summary - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

51
такие как Canny, Sobel или Scharr, могут быть использованы для улучшения
извлечения текста Брайля из изображений. Мы исследуем применение этих
алгоритмов обнаружения краев для обнаружения краев точек Брайля, которые
необходимы для точного распознавания текста шрифтом Брайля.
В разделе "Метод" представлены тематические формулы и графики,
демонстрирующие эффективность предлагаемого подхода. Кроме того, в разделе
"Результаты" мы приводим точную таблицу расчетов, демонстрирующую
эффективность методов фильтрации на основе границ. Наконец, проводится анализ
литературы, чтобы осветить текущее состояние исследований в этой области.
Ключевые слова.
Распознавание текста шрифтом Брайля, фильтрация по краям,
Кэнни, Собел, Шарр, обнаружение краев, слабовидящие, извлечение, точность,
таблица вычислений, анализ литературы, академические слова.
Abstract
. Braille text recognition plays a critical role in facilitating access to written
information for individuals with visual impairments. With the increasing availability of
digital content, it is essential to develop accurate and efficient methods for extracting
Braille text from images [1]. Edge-based filtering techniques have shown promising results
in various computer vision tasks, and in this article, we explore their potential for
enhancing Braille text recognition [2-3].
РАЗРАБОТКА ПРОГРАММУ СЛОВОФОРМ УЗБЕКСКОГО ЯЗЫКА С

53
эффективнее использовать словарь аффиксов и набор правил. В процессе написания
тезис была создана и алгоритмически реализована
морфологическая модель
узбекского языка.
Ключевые слова:
генерация. стемматизация, Портера, аффикс, суффикс.
Abstract.
Algorithms for the synthesis and analysis of word forms of the Uzbek language
are developed on the basis of the principles of dividing nouns, adjectives and verbs into
inflectional classes based on the task. It is much more efficient
to use an affix dictionary
and a set of rules. In the process of writing the thesis, a morphological model of the Uzbek
language was created and algorithmically implemented.
Key words:
generation, stemmatization, Portera, affix, suffix.
Annotatsiya:
O‘zbek tilining so‘z shakllarini sintez qilish va tahlil qilish algoritmlari
topshiriq asosida ot, sifat va fe’llarni flektiv sinflarga bo‘lish tamoyillari asosida ishlab
chiqilgan. Affiks lug‘at va qoidalar to‘plamidan foydalanish ancha samarali. Ushbu tezisda
o‘zbek tilining
morfologik modeli yaratilib, algoritmik tarzda amalga oshirildi.
Kalit so‘zlar:
generator, stemmatizatsiya, Porter, affiks, qo‘shimcha.
Процесс
информирования
общественности
становится
требованием
современности. Все сферы деятельности человека неразрывно связаны с процессами
получения, обработки и усвоения информации. Сегодня компьютерные и
информационные технологии становятся основой нашей повседневной жизни,
поскольку они быстро обновляются, изменяются и развиваются. В то
же время
Узбекистан постепенно входит в систему оцифровки. В связи с этим развитие
компьютерной лингвистики является актуальной задачей.
Морфологическая основа узбекского языка характеризуется большим
разнообразием аффиксов, добавляющихся к
основе слова в определенной
последовательности и придающих ему самые разные характеристики, а также
огромным количеством глагольных форм, позволяющих создавать до 150-200
вариантов,
отличающихся по смыслу, порой, кардинально, но при этом
образованных от одного глагола. Программные средства,
которые автоматически
находят нужные словоформы в изучаемых текстах, являются важным помощником в
проведении лингвистических исследований.
Диалект - помогает людям, живущим в определенном районе, взаимодействовать
друг с другом. В узбекском языке диалект отличается от литературного языка более
или менее фонетически, лексически и грамматически.
Есть только устная форма народных диалектов.
Набор тесно связанных диалектов называется диалектом (диалект - это
сочетание диалектов и диалектов).
В узбекском языке три диалекта:
1. Карлукский диалект (юго-восточная группа).
2. Кипчакский диалект (юго-западная группа).
3. Огузский диалект (северо-западная группа).
1) Буква “k” в конце слова произносится как “y” :
ela
Bevosita xarajatlar - Microsoft Word 04 Kishlok xujaligida investitsion jarayonlar

317
hisobga olgan holda, asosiy vositalarni tiklash (qurish va qurib bitkazish) yoki xarid qilish bo‘yicha
haqiqatda qilingan xarajatlarning qiymati;
Buxgalteriya schyoti - korxonalar iqtisodiy resurslarining holati va harakati haqidagi
buxgalteriya axborotini qayd etish va saqlash uslubi va ularga bo‘lgan talablar.
Bum - ishlab chiqarish, savdo-sotiq va tadbirkorlik faolligining qisqa muddatli sun'iy ko‘tarilishi
Butik - tor doirada ixtisoslashtirilgan hamda mijozlari va xizmatlari doirasi cheklangan kichik
brokerlik firmasi
Bek-offis - tashqi iqtisodiy faoliyatga xizmat ko‘rsatish uchun hujjatli operatsiyalarni amalga
oshiruvchi bank bo‘limi
Bo‘linish nuqtasi - ishlab chiqarish jarayonining muayyan payti, bu yerda birgalikda ishlab
chiqariladigan
mahsulotlarni
ishlab
chiqarishda
mahsulotlarning
alohida
turlari
aniq
identifikatsiyalanadi;
Bankning muddatli valyuta operatsiyalari bo‘yicha sof pozitsiyasi

316
Banknot - muomalaga pul chiqarish hukuqiga ega banklar bileti. Ular metall pulning o‘rnini
muomala va to‘lov vositasi sifatida bosadi.
Banko - qimmatli qog‘ozlarni xarid kilish va sotishni amalga oshirishda bank foydalanadigan
kurs
Bank sertifikatlari - bu omonat qo‘yilganligi to‘g‘risidagi, omonatchi yoki uning huquqiy
vorisining belgilangan muddat to‘lgandan so‘ng omonat summasini unga tegishli foizlarni olishga
bo‘lgan huquqini tasdiqlovchi bank, ya'ni emitent bergan guvohnomasidir.
Bank sertifikatlari ikki turda bo‘ladi; depozit va jamg‘arma sertifikati. Ular: shakliy ko‘rinishi
bo‘yicha: naqd pul va pulsiz ko‘rinishidagi sertifikatlarga; qarz muddati bo‘yicha: muddatli va
muddatsiz sertifikatlarga; qayd qilinish usuli bo‘yicha sessiya (egasining ismi yozilgan) va sessiyasiz
sertifikatlarga bo‘linadi.
Qimmatli qog‘ozlar bozorida omonatchilarning yoki ularning vorislarini benifitsiarlar deb
atashadi.
Barter - barter kelishuv – pulsiz bevosita tovar ayirboshlash. Ko‘proq rivojlanmagan tovar
munosabatlari davri uchun xos bo‘lgan kelishuv. Hozirgi zamon barter kelishuvining aniq shakllari –
valyutasiz ayirboshlash, kompensatsiyali kelishuvlar, turli xil kliringlar. Barter hozirgi sharoitda
aholini iste'mol mollari bilan ta'minlashda muhim ahamiyatga ega bo‘lmoqda.
-Rasm. Qarz moliyaviy mablag`larning tuzilmasi

|
-Rasm. Qarz moliyaviy mablag`larning tuzilmasiBog'liq 9FGpxRXF4oZVzQ4RAFkIWArGCd7lguGpnEliCPmR1.3.-Rasm. Qarz moliyaviy mablag`larning tuzilmasi.
Investitsiyalarning ichki manbalari.
O’zbekistonda kapital qo’yilmalarni moliyalashtirish ichki manbalar va chet el kredit
liniyalarining resurslari hisobiga amalga oshirilgan.
Investitsiyalarning ichki manbalari 1.4.-rasmda ko’rsatilgan.
Kapital qo’yilmalarni moliyalashtirishning ichki imkoniyatlari ahvoliga ta'sir etuvchi asosiy omil
bo’lib, moliyaviy-iqtisodiy barqarorsizlik hisoblanadi. Bunga qaramasdan, ichki investitsion salohiyat
yetishmasligini nisbiy deb qarash mumkin.
1.4.-Rasm. Investitsiyalarning ichki manbalari.
Investitsiyalarning tashqi manbalari.
O’zbekistonda chet el investitsiyalari quyidagi yo’llar bilan amalga oshirilishi mumkin:
- chet el kapitalining ulushli ishtiroki bilan qo’shma korxonlar tuzish;
- to’liq chet el investorlariga tegishli korxonalar, ularning filiallari va vakolatxonalarini tuzish;
- chet el investori tomonidan korxonalar, bino, inshootlar, korxonalardagi ishtirok ulushlari,
aksiya va obligatsiyalarni sotib olish;
- yer va boshqa tabiiy resurslardan foydalanish huquqini va boshqa mulkchilik huquqlarini sotib
olish;
- zayom, kredit, mulk va mulkchilik huquqlarini taqdim etish.
Asosiy muammo chet el kapitalining samarali oqimini rag`batlantirishdan iborat. Ushbu
munosabat bilan quyidagi ikkita savolga aniq javob topish lozim: qaysi sohalarga chet el
investitsiyalari kirib kelishi chegaralanishi, qaysi sohalarga esa ularni birinchi navbatda jalb qilish
lozim?
Bevosita kirib kelgan chet el investitsiyalari, bu faqatgina iqtisodiyotga kiritilgan oddiy kapital
qo’yilma emas, balki o’zbek korxonalarining ishlab chiqarish samaradorligini va texnik darajasini
oshirishning birdan-bir yo’li hamdir. O’zbekiston o’z kapitalini joylashtirish orqali chet el
kompaniyasi yangi texnologiyalar, ish faoliyatini tashkil etishning yangi uslublari va jahon bozoriga
chiqish imkoniyatini ham olib keladi.
|
| |
Asosiy vositalar - Microsoft Word 04 Kishlok xujaligida investitsion jarayonlar

|
Microsoft Word 04 Kishlok xujaligida investitsion jarayonlar Pdf ko'rish
|
bet | 210/230 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 4,03 Mb. | | #122991 |
Bog'liq 9FGpxRXF4oZVzQ4RAFkIWArGCd7lguGpnEliCPmRAsosiy vositalar - korxona tomonidan uzoq muddat davomida xo‘jalik faoliyatini yuritishda
mahsulot ishlab chiqarish, ishlarni bajarish yoki xizmatlar ko‘rsatish jarayonida yoxud ma'muriy va
ijtimoiy-madaniy vazifalarni amalga oshirish maqsadida foydalanish uchun tutib turiladigan moddiy
aktivlar;
Asosiy xo‘jalik faoliyatidan olinadigan daromad xo‘jalik yurituvchi sub'ektning schyotiga yalpi
tushumlardan yoki olinishi mumkin bo‘lgan tushumlardan iborat. Uchinchi shaxslar nomidan undirib
olinadigan, xo‘jalik yurituvchi sub'ektga tushadigan va o‘z sarmoyasi ko‘payishiga olib kelmaydigan
bilvosita soliqlar miqdori asosiy xo‘jalik faoliyati daromadiga kiritilmaydi. Vositachilik faoliyatida
yalpi tushumlar asosiy xo‘jalik faoliyatidan olinadigan daromad hisoblanmaydi. Bunday hollarda
vositachilik haqi daromad hisoblanadi.
Asosiy xo‘jalik faoliyatidan olinadigan daromadlar - xo‘jalik yurituvchi sub'ektning odatdagi
faoliyati davomida vujudga keladigan davr ichida mulk egalarining o‘z sarmoyalariga badali bilan
bog‘liq bo‘lgan ko‘payishlarni istisno etganda, o‘z sarmoyasi ko‘payishiga olib keladigan tushumlar;
Bank depoziti - xususiy shaxs, korporatsiya va davlat tashkiloti nomidan bankka saklash uchun
topshirilgan pul mablag‘lari.
Bank diskonti - bankning veksellarini hisobga olish operatsiyalari uchun belgilangan hisob
foizi.
Bank kliringi - banklarning o‘zaro talabnoma va majburiyatlarni hisobga olish asosida mollar,
qimmatli qog‘ozlar va xizmatlar uchun nakd pulsiz hisob-kitob qilish tizimi.
Bankning likvidligi - bankning majburiyatlarini o‘z vaqtida qoplay olish qobiliyati.
Bank marketingi - bank mijozlari ehtiyojlarini qondirishga hamda bozorni o‘rganib, istiqbolni
belgilash asosida foyda olishga qaratilgan bank xizmatlari ko‘rsatishni tashkil etish va kengaytirish
majmuaviy tizimi.
Bank trattasi - tashqi savdoda foydalaniladigan bank o‘tkazma vekseli. U xizmat
ko‘rsatilganida to‘lanadi.
|
| |
Investitsiyalarni jalb etish samaradorligi

51
olish va ijobiy ijtimoiy samaraga erishishdir.
Investitsiyalashda aylanma kapitalga ustuvorlik berilishini faqat kapitalning tarkibiy tuzilishi
bilan tushuntirish yetarli emas. Gap shundaki, dastlabki kapital jamg‘arish davrida pulni tez to‘plash
uchun uni kapital aylanishi tez sohalarga joylashtirilishi yuz beradi, chunki bunda yuqori foyda me'yori
yuzaga keladi. Foyda me'yori yuqori joyda esa, uni kapitallashtirish imkoni katta bo‘ladi. Bu omil ham
xususiy sektorda pulni aylanma kapitaliga aylantirish uchun rag‘bat yaratadi. Bozor talablariga binoan
tejamli xo‘jalik yurita bilmaslik tannarxning ortishiga olib keladi, bu narx o‘zgarmagan sharoitda ham
zararga olib keladi. Bu albatta, investitsiyalarni o‘z mablag‘i hisobidan ta'minlash imkonini cheklab
ko‘yadi.
Bessa - birja qimmatli qog‘ozlari kurslarining pasayishi. 
Beta ko‘rsatkichi

|
Bessa - birja qimmatli qog‘ozlari kurslarining pasayishi.
Beta ko‘rsatkichi Pdf ko'rish
|
bet | 212/230 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 4,03 Mb. | | #122991 |
Bog'liq 9FGpxRXF4oZVzQ4RAFkIWArGCd7lguGpnEliCPmRBessa - birja qimmatli qog‘ozlari kurslarining pasayishi.
Beta ko‘rsatkichi - qimmatli qog‘ozlar bozoridagi umumiy ahvolning alohida qimmatli qog‘oz
narxining o‘zgarib turishi-ga ta'sir ko‘rsatishini tavsiflaydigan ko‘rsatkich.
Birja dileri - qimmatli qog‘ozlar, mollar va valyuta birjalaridagi oldi-sotdi bitimlarida
vositachilik qiluvchi shaxs yoki firma.
Birlamchi diler - qimmatli qog‘ozlar bitimlarini amalga oshiruvchi birlamchi taqsimot
ishtirokchisi
Biznes - sohibkorlik tijorat ishlari bilan shug‘ullanish, pul topish maqsadida biror ish bilan band
bo‘lish. Biznes-tovar ishlab chiqarish va uni sotish, xizmat ko‘rsatish, transport va boshqa sohalardagi
faoliyatdir.
Biznes reja - qat'iy hisob-kitoblarga asoslangan hujjat bo‘lib, mavjud bozorlar holatini yaxshi
tahlil qilib o‘z maksadaini aniq, ravshan ko‘z oldiga keltira biladigan fermer xo‘jaliklari rahbarlari
tomonidan mustaqil ravishda yoki mutaxasislar va maslahatchilarni jal etgan xolda ishlab chiqiladi.
Bozor - tovarlarga talablar, takliflar va narxlar shakllanadigan savdo muomalasi sohasi.
Bozorni segmentlash - bozorni biron-bir belgi bo‘yicha alohida bo‘g‘imlarga ajratish.
Bozor infratuzilmasi - bozor iqtiso-diyoti uchun xizmat ko‘rsatuvchi har xil sohalar: unga
banklar, jumladan tijorat banklari, birjalar, auksionlar, savdo uylari, tashqi savdo firmalari, soliq
undiruvchi inspeksiyasi, tijorat va sohibkorlik idoralari, vositachi firmalar, savdo-sotiq uyushmalari,
konsernlar, konsorsiumlar va boshqalar kiradi. Bozor infratuzilmasi tovar ishlab chiqaruvchilarning
savdo-sotiq, moliya-kredit ishlariga, sherik topishga, ish kuchi yollashiga ko‘maklashadi. Davlatning
iqtisodiyotni tartibga soluvchi tadbirlarini amalga oshiradi, ishlab chiqaruvchilar o‘rtasida aloqa
o‘rnatishga yordam beradi. Bozor infratuzilmasi faqat davlat idoralari emas, balki mustaqil uyushma,
tashkilot yoki firmalardan iborat nodavlat tashkilotlari ham bo‘lib, ular ko‘rsatayotgan xizmatlari
uchun haq oladilar.
|
| |
№ 
Ro‘y berishi mumkin - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms...

Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
|
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference...

660
Daminova B.E., Bozorova I.J., Nazarov A.N., Shoyimova M.Y., Kholyirov D.E. Electronic
textbook as a basis for innovative teaching
ELECTRONIC TEXTBOOK AS A BASIS FOR INNOVATIVE TEACHING
Daminova Barno Esanovna,
Associate professor of Karshi State University,
Bozorova Irina Jumanazarovna,
teacher of Karshi State University,
Nazarov Avaz Norovich,
director of Guzar industrial technical technical school,
Shoyimova Manzura Yuldoshevna, Kholyirov Dilshod Erkinovich,
Mukhammadieva Maftuna
are teachers of Guzar industrial technical technical school.
АВТОМАТЛАШТИРИЛГАН ЭЛЕКТРОН ТАЪЛИМ ТИЗИМИНИ ЛОЙИҲАЛАШДА

659
(6) ва (8) ифодаларнинг таҳлили шуни кўрсатадики,
̂
кўринишида
̂
га чеклов мавжуд бўлса (3) тенгсизликнинг чап томони қаноатлантирилади акс
ҳолда тизим билим олувчининг ўзгартирилган параметрларини ҳисобга олган ҳолда
янги
̂
траекториясини ҳисоблаб чиқади. Шунда қуйидаги ифодаларга эга бўламиз
̂ ̂ ̂
(11)
̂ [ ]
(12)
{
̂
̂
(13)
Тизимнинг ишлаш режимига қараб - ўрганиш ёки билимларни назорат қилиш
(12) даги
F()
функцияси эмпирик формулалар билан ҳисобланади ҳамда маълум бир
билим олувчининг параметрларига қараб қийматларни олади.
Ўқитиш тизимининг алгоритми қуйидаги учта босқичли кўринишда амалга
оширилади:
1. Априор бошқарув траекторияси (7) ва (9) га асосан қурилади.
Т
0
ва
Т
К
коеффициентларининг бошланғич қийматлари синовдан ўтказилиши ҳамда
олдинги ўқув натижаларининг статистик қайта ишланишлари асосида аниқланади;
2. Ўқув жараёнида
U(t)
нинг назорат таъсири (синов вақти ва натижаларига қараб
ўқув материалининг ҳажми) (5) ва (8) формулалар бўйича аниқланади;
3. Машғулотнинг ҳар бир босқичидан сўнг
̂
шартнинг бажарилиши
текширилади. Агар у бажарилмаса,
Т
0
ва
Т
К
параметрлари (6) ва (9) га мувофиқ
динамик равишда баҳоланади ва янги ўқув траекторияси ҳисоблаб чиқилади.
Автоматлаштирилган электрон таълим тизимини лойиҳалашда ўқув жараёнини
моделлаштиришнинг фойдаланиш билим олувчининг тайёргарлик даражасини
табақалаштирилган баҳолаш, ўқитиш сифатини ошириш ва рағбатлантириш бўйича
қарорлар қабул қилиш ҳамда электрон таълимни тизимли равишда
ривожлантиришга имконини беради. Юқоридагиларни ҳисобга олган ҳолда шуни
таъкидлашимиз мумкинки, ҳар бир таълим иштирокчисини моделлаштириш,
тизимда акслантириш жараёнини такомиллаштиришга қаратилган масалаларни
ечиш ёндашувларини такомиллаштириб бориш талаб этилади.