nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Tomonlarning javobgarligi va muvofiqligi maxfiylik

|
Tomonlarning javobgarligi va muvofiqligi maxfiylik
|
bet | 4/4 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 30,84 Kb. | | #103024 |
Bog'liq ЭЛОН УЧУН 13 OP8 Tomonlarning javobgarligi va muvofiqligi maxfiylik.
8.1 O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan javobgarlik quyidagilarga tegishli kiruvchi takliflar yozuvlarini yuritadigan va ularning xavfsizligi va maxfiyligini ta’minlaydigan komissiya a’zolari komissiya raisi va a’zolari, shuningdek takliflarni o‘rganish uchun tuzilgan ishchi guruh a’zolari, ma’lumotlarni oshkor qilish, ishtirokchilar, komissiyaning boshqa a’zolari va jalb qilingan ekspertlar bilan til biriktirishga ruxsat berish, shuningdek boshqa noqonuniy harakatlar uchun. Shartnoma bo‘yicha majburiyatlarni bajarmagan (miqdoriy, sifat va texnik ko‘rsatkichlar bo‘yicha) tanlov g‘olibi O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligi va yoki tuzilgan shartnoma bo‘yicha javobgar bo‘ladi.
„TASDIQLAYMAN“
Samarqand shaxar tibbiyot birlashmasi boshlig‘i
______________ A.S.Babajanov
“______”___________2023 yil
Samarqand shaxar tibbiyot birlashmasiga qarashli 1-son Pojarni shit olish va o’rnatib berish uchun
TEXNIK
TOPShIRIK
Samarqand shahar – 2023 yil
Buyurtmachi
|
Samarqand shaxar tibbiyot birlashmasi
|
Tovar (ish xizmat)larni turi
|
Samarqand shaxar tibbiyot birlashmasiga qarashli 1-son Pojarni shit olish va o’rnatib berish uchun
|
Ob’ektning joylashgan o‘rni
|
Samarqand viloyati Samarqand shaxar Ogoxiy ko‘chasi 54-uy
|
Tovar (ish xizmat)larni bajarilishi
|
Ishtirokchi tomonidan xududiy solik inspeksiyasidan tasdiqlangan qarzi mavjud emasligi to‘g‘risida ma’lumotnoma taqdim qilinishi kerak.
Ishtirokchining ish tajribasi xaqida ma’lumot taqdim qilishi kerak
Ishtirokchining ishchilar soni to‘g‘risida ma’lumot taqdim qilinishi kerak
Tanlov talabgori taqdim etilayotgan ma’lumot va xujjatlarning xaqiqiyligi va to‘g‘riligi uchun javobgar
Tovar yetkazish muddati
Tanlov ishtirokchilari tomonidan eng past narx taqdim qilinishida yuqorida ko‘rsatib o‘tilgan talablarning mavjudligi inobatga olinadi. Yuqoridagi talablar bajarilmagan taqdirda past narxda xizmat ko‘rsatish ishtirokchilarga g‘olib deb baxolash imkoniyatini bermaydi. Konkurs ishtirokchisi ball qo‘yish bilan baxolanadi.
Yukorida ball to‘plagan davogar tanlov g‘olibi xisoblanadi.
Izox: Lozim topilganda tanlov ishtirokchilarini moliyaviy xolatini va ish faoliyatini o‘rganib chiqiladi.
|
Tovar (ish xizmat)larni bajarilish aloxida shartlari
|
“Buyurtmachi” tomonidan tasdiqlangan narx-navolardan baland bo‘lmagan narxlarda
|
Tovar (ish xizmat)larni bajarilishini boshlanishi
|
2023 yil
|
Tovar (ish xizmat)larni bajarilishini tugallash
|
2023 yil
|
Tovar (ish xizmat)larning ruyxati
|
Ro‘yxat ilovada
|
Standartlarga rioya kilish talablari
|
Maxalliy standartlar
|
Topshirish-kabul kilish tartibi
|
Tovar (ish xizmat)larning yetkazib berilishi ushbu texnik topshiriq talablariga binoan qabul qilinadi.
|
|
| |
Tanlov tashkilotchilari - "tasdiqlayman" Samarqand shaxar tibbiyot birlashmasi boshlig‘i A. S. Babajanov

|
"tasdiqlayman" Samarqand shaxar tibbiyot birlashmasi boshlig‘i A. S. Babajanov
|
bet | 2/4 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 30,84 Kb. | | #103024 |
Bog'liq ЭЛОН УЧУН 13 OP2 Tanlov tashkilotchilari
2.1 Buyurtmachining nomi Samarqand shaxar tibbiyot birlashmasi
2.2 Komissiyaning ishchi organi – tanlov komissiyasi
2.3 Tanlov kamida yetti a’zodan iborat Buyurtmachi tomonidan tuzilgan tanlov komissiyasi tomonidan o‘tkaziladi.
3.Tanlov ishtirokchilari
3.1 Mulkchilik shaklidan qat’iy nazar har qanday yuridik shaxslar, shu jumladan kichik biznes sub’ektlari ishtirok etishlari mumkin, 4.2-bandda ko‘rsatilgan yuridik shaxslar bundan mustasno.
Tanlovni o‘tkazish tartibi
4.1.Tanlovda ishtirok etish uchun tanlov ishtirokchisi:
a) tanlov shartlari bilan tanishish uchun maxsus ma’lumot portalida joylashtirilgan tanlov hujjatlarining elektron versiyasini olish (yuklab olish);
b) tanlov hujjatlari talablariga muvofiq tanlov taklifini taqdim etish;
4.2.Ishtirokchilarning tanlovda ishtirok etishlari taqiqlanadi:
qayta tashkil etish, tugatish yoki bankrotlik bosqichida bo‘lish;
„Buyurtmachi“ bilan sud yoki arbitraj holatida bo‘lish;yagona reestrda vijdonsiz ijrochilar; soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlar bo‘yicha qarzlar imtiyozli soliq rejimini ta’minlaydigan va yoki moliyaviy operatsiyalarni (offshor zonalar) amalga oshirishda ma’lumotni oshkor qilish va taqdim etishni nazarda tutmaydigan shtatlarda yoki hududlarda ro‘yxatdan o‘tgan va bank hisob raqamlariga ega bo‘lganlar.
4.3.Buyurtmachi ishtirokchini sotib olish tartib-taomillarida qatnashishdan chetlashtiradi, agar: ishtirokchi to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki bilvosita mijozning har qanday amaldagi yoki sobiq mansabdor shaxsini yoki xodimini yoki boshqa davlat organini har qanday shaklda ish haqi, ish taklifi yoki boshqa har qanday qimmatbaho narsalar yoki xizmatlarni taklif qilish, berish yoki berishga rozi bo‘lish. Davlat xaridlari jarayonida buyurtmachining har qanday harakatlarini amalga oshirish, qaror qabul qilish yoki har qanday raqobat tartibini qo‘llash;
ishtirokchi qonunni buzgan holda adolatsiz raqobat ustunligi yoki manfaatlar to‘qnashuviga ega
|
| |
Customisation and other code

|
Customisation and other code
|
bet | 5/6 | Sana | 31.12.2019 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #6778 | Turi | Request |
The following customisations have been included in the setup and configuration of the existing ebrd.com internet site, managed within Web Center Sites, and as a minimum these, or similarly agreed functionality, should be included / provisioned within the intranet site.
Authentication - The contributor authentication is done via corporate Active Directory. WebCenter Sites has been configured to use AD as the authentication provider.
Search - Lucene search that comes as a part of WebCenter Sites has been extended to provide index for the main external website http://www.ebrd.com. A custom com.fatwire.search.lucene.AnalyzerFactory class is used to enhance the index and to link page modules to the page index.
Automated Data Import - Some custom CSElements and Java classes have been designed to handle data import from other data sources and systems within the bank, i.e. Project Summary Documents, Procurement Notices etc.
CKEditor - The CKEditor has been configured per site to allow the styles of the site to appear within editors formatting options.
Dual publishing - As shown on the existing infrastructure diagram there is dual publishing from the management server to the PROD and the DR web delivery servers. This is achieved by extending of following classes:
com.fatwire.realtime.AbstractTransporter
com.fatwire.realtime.messaging.AssetPublishCallbackImpl
Analytics - The Bank has used Webtrends (Currently version 9.2.4.35 in the past and would like to explore the possibility of developing site in such a way that it is possible to add analytics code to content on a per page basis, not per template.
Annex B - Appendix 2
Figure 1: Existing Web Center Sites Infrastructure
The following schematic show the Bank’s current setup of the Web Center Sites infrastructure, including business continuity provision
Figure 1 - Personalised interactive features (1) - Self-edit of directory profile page
|
| |
Figure 2 - Personalised interactive features (2) - Configurable homepage

Annex C – Quotation File ANNEX D – STANDARD CONTRACT
Figure 2 - Personalised interactive features (2) - Configurable homepage
Download
0,69 Mb.
bet
6/6
Sana
31.12.2019
Hajmi
0,69 Mb.
#6778
Turi
Request
1
2
3
4
5
6
Bu sahifa navigatsiya:
Annex C – Quotation File ANNEX D – STANDARD CONTRACT
Figure 2 - Personalised interactive features (2)
- Configurable homepage
Annex C –
Quotation File
ANNEX D –
STANDARD CONTRACT
Download
0,69 Mb.
1
2
3
4
5
6
Download
0,69 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Figure 2 - Personalised interactive features (2) - Configurable homepage
Download
0,69 Mb.
Stabistorning ishchi rejimini belgilang…

t.me/tuit_students_channel
fotoelektrik asbob
termoelektrik asbob
elektr o‘zgartiruvchi asbob
№
21 Savolning qiyinlik darajasi-1
Fotorezistor
fotoelektrik asbob
termoelektrik asbob
elektr o‘zgartiruvchi asbob
elektr yoritgich asbob
№22 Savolning qiyinlik darajasi-1
Baza noasosiy zaryad tashuvchilarni ... xizmat qiladi.
uzatish uchun
injeksiyalash uchun
ekstraksiyalash uchun
to‘plash uchun
№23 Savolning qiyinlik darajasi-1
Kollektor zaryad tashuvchilarni ... xizmat qiladi.
to‘plash uchun
uzatish uchun
injeksiyalash uchun
ekstraksiyalash uchun
№24 Savolning qiyinlik darajasi-1
Qanday bipolyar tranzistor eng tezkor ishlaydi?

t.me/tuit_students_channel
p-n o‘tish teskari siljitilganda tashqi kuchlanishning ...
musbat uchi n-sohaga ulanadi, natijaviy maydon ortadi
musbat uchi p-sohaga ulanadi, natijaviy maydon ortadi
musbat uchi n-sohaga ulanadi, natijaviy maydon kamayadi
musbat uchi p-sohaga ulanadi, natijaviy maydon kamayadi
№68 Savolning qiyinlik darajasi-2
p-n o‘tish barer sig‘imi ... aniqlanadi.
uning kengligi bilan
uning toki bilan
uning kuchlanishi bilan
uning zichligi bilan
№69 Savolning qiyinlik darajasi-2
UB ulanish sxemasini ko‘rsating
№70 Savolning qiyinlik darajasi-2
UK ulanish sxemasini ko‘rsating
№71 Savolning qiyinlik darajasi-2
UE ulanish sxemasini ko‘rsating
№72 Savolning qiyinlik darajasi-2
t.me/tuit_students_channel
Aktiv ish rejimini ko‘rsating
№73 Savolning qiyinlik darajasi-2
Nurlanuvchi diod nurining to‘lqin uzunligi ...... bog‘liq

Nurlanuvchi diod nurining to‘lqin uzunligi ...... bog‘liq
diod
tayyorlangan materialga
diodga berilgan teskari kuchlanish qiymatiga
diodga berilgan to‘g‘ri kuchlanish qiymatiga
diodning geometrik o‘lchamlariga
№95 Savolning qiyinlik darajasi-3
Nurlanuvchi diod... ishlatiladi.
elektr signallarni optik signallarga aylantirish uchun
issiqlik signallarni elektr signallarga aylantirish
uchun
elektr signallarni elektr signallarga aylantirish
uchun
optik signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
№96 Savolning qiyinlik darajasi-3
Fototranzistor ... ishlatiladi.
optik signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
t.me/tuit_students_channel
elektr signallarni optik signallarga aylantirish uchun
issiqlik signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
elektr signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
№97 Savolning qiyinlik darajasi-3
.... fotorezistor fototoki qiymati o‘zgaradi
yoritilganlik o‘zgarishi bilan
atrof muxit temperaturasi o‘zgarishi bilan
atrof muxit temperaturasi
ortishi bilan
atrof muxit temperaturasi kamayishi bilan
№98 Savolning qiyinlik darajasi-3
YArimo‘tkazgichli diod .... ishlatiladi.
elektr signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
optik signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
elektr signallarni optik signallarga aylantirish uchun
issiqlik signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
№99 Savolning qiyinlik darajasi-3
Bipolyar tranzistor o‘tishlarining effektiv taьsirlashuviqanday
ta’minlanadi?
baza qalinlgi noasosiy zaryad tashuvchilar diffuziya uzunligidan kichik bo‘lishi kerak
baza qalinligi noasosiy zaryad tashuvchilar diffuziya uzunligidan katta bo‘lishi
kerak
baza n-turli bo‘lishi kerak
baza p-turli bo‘lishi kerak
№100 Savolning qiyinlik darajasi-3
Analog signallarga ishlov berganda bipolyar tranzistor qaysi rejimda
ishlaydi?
aktiv
berk
to‘yinish
invers
t.me/tuit_students_channel
UB ulanish sxemasidagi BTning kirish xarakteristikalar oilasi

t.me/tuit_students_channel
Signallarni uzatishda zanjirlarni uzish uchun tranzistorning qaysi rejimi
ishlatiladi?
berk rejim
invers rejim
aktiv rejim
to‘yinish rejimi
№55 Savolning qiyinlik darajasi-2
Signallarni uzatishda zanjirlarni ulash uchun tranzistorning qaysi rejimi
ishlatiladi?
to‘yinish rejimi
berk rejim
invers rejim
aktiv rejim
№56 Savolning qiyinlik darajasi-2
Signalni buzilmagan holda kuchaytirish uchun tranzistorning qaysi rejimi
ishlatiladi?
aktiv rejim
to‘yinish rejimi
berk rejim
invers rejim
№57 Savolning qiyinlik darajasi-2
Sxemalarda stabistor ... ishlatiladi.
kuchlanishni stabilizatsiyalash uchun
elektr kondensator sifatida
o‘zgarmas tokni o‘zgaruvchan tokga aylantirish uchun
o‘zgaruvchan tokni o‘zgarmasga aylantirish uchun
№58 Savolning qiyinlik darajasi-2
Tiristorda p-n o‘tish soni nechta?
uchta
bitta
ikkita
to‘rta
№59 Savolning qiyinlik darajasi-2
Tiristor ...
uchta p-n o‘tish va uchta elektrodga ega
uchta p-n o‘tish va to‘rtta elektrodga ega
bitta p-n o‘tish va ikkita elektrodga ega
uchta p-n o‘tish va ikkita elektrodga ega
№60 Savolning qiyinlik darajasi-2
p-n o‘tish bilan boshqariladigan maydoniy tranzistordagi kanallar soni nechta?
ikkta
uchta
t.me/tuit_students_channel
beshta
to‘rta
№
61 Savolning qiyinlik darajasi-2
Maydoniy tranzistorning qaysi turida stok toki faqat kanal sohasi
kengligining o‘zgarishi hisobiga amalga oshadi?
zatvori p- n o‘tish bilan boshqariladigan maydoniy tranzistor
p – kanali qurilgan MDYA- tranzistorda
n – kanali induksiyalangan MDYA tranzistorda
MDYA- tranzistor
№62 Savolning qiyinlik darajasi-2
p-n o‘tish bilan boshqariladigan maydoniy tranzistor...
bitta p-n o‘tish va uchta elektrodga ega
ikkita p-n o‘tish va uchta elektrodga ega
faqat p-n o‘tishga ega, elektrodlari yo‘q
bitta p-n o‘tish va ikkita elektrodga ega
№63 Savolning qiyinlik darajasi-2
Qaysi tranzistorda kanali boyitilgan rejim amalga oshadi?
kanali induksiyalangan MDYA tranzistor
kanali qurilgan MDYA tranzistor
p-n-p bipolyar tranzistorda
n-p-n bipolyar tranzistorda
№64 Savolning qiyinlik darajasi-2
Qaysi tranzistorda kanali boyitilgan va kambag‘allashgan rejim amalga
oshadi?
kanali qurilgan MDYA tranzistor
p-n-p bipolyar tranzistorda
n-p-n bipolyar tranzistorda
kanali induksiyalangan MDYA tranzistor
№65 Savolning qiyinlik darajasi-2
Berk ish rejimini ko‘rsating

t.me/tuit_students_channel
emitter
qaytargich
Umumiy emitter
Umumiy kollektor
Umumiy baza
№76 Savolning qiyinlik darajasi-2
Rasmda BT asosidagi kuchaytirgich sxemasi keltirilgan. Kuchaytirgich I
k
va R
k
ning qaysi qiymatlarida kuchlanish bo‘yicha katta kuchlanish
koeffitsientiga ega?
I
k
= 2 mA; R
k
=2 kOm
I
k
= 2 mA; R
k
=1kOm
I
k
= 1mA; R
k
=2 kOm
I
k
= 1 mA; R
k
=1,5 kOm
№77 Savolning qiyinlik darajasi-2
Emitter zanjirida Re qarshilikning roli nimadan iborat?
kuchaytir-gichni sokinlik rejimida temperaturaga barqarorligi
uchun
sokinlik rejimida temperaturani oshirish
uchun
sokinlik rejimida temperaturani kamaytirish uchun
sokinlik rejimida temperaturani o’zgartirish uchun
№78 Savolning qiyinlik darajasi-2
Xona temperaturasida yarimo’tkazgichlarning solishtirma o’tkazuvchanligi
qancha?
№
79 Savolning qiyinlik darajasi-3
Yarimo‘tkazgichli diod…..
bitta p-n o‘tish
va ikkita elektrodga
t.me/tuit_students_channel
bitta p-n o‘tish
va uchta elektrodga ega
ikkita p-n o‘tish va uchta elektrodga ega
faqat p-n o‘tishga ega, elektrodlari yo‘q
№80 Savolning qiyinlik darajasi-3
p- yarimo‘tkazgichda qaysi zaryad tashuvchilar tok hosil qiladi ?

p- yarimo‘tkazgichda qaysi zaryad tashuvchilar tok hosil qiladi ? kovaklar
manfiy ionlar
musbat ionlar
elektronlar
№9 Savolning qiyinlik darajasi-1
To‘g‘irlovchi diod…… yarimo‘tkazgich
elektr o‘zgartiruvchi asbob
elektr yoritgich asbob
fotoelektrik asbob
termoelektrik asbob
№10 Savolning qiyinlik darajasi-1
Yarimo‘tkazgich diodda p-n o‘tish soni nechta? bitta
ikkita
uchta
to‘rta
№11 Savolning qiyinlik darajasi-1
Termorezistor yarimo‘tkazgich
termoelektr asbob
elektr o‘zgartiruvchi asbob
elektr yoritgich asbob
fotoelektrik asbob
№12 Savolning qiyinlik darajasi-1
p-n o‘tish kengligi nimalarga bog‘liq? teskari ulangan kuchlanishga bog‘liq
faqat kiritmalar konsentratsiyasiga
faqat yarimo‘tkazgich materialiga
faqat kiritmalarning taqsimlanish xarakteristikasiga
№13 Savolning qiyinlik darajasi-1
Nomuvozanat p-n o‘tishda qaysi zaryad tashuvchilar tok hosil qiladi ? elektronlar va kovaklar
t.me/tuit_students_channel
kovaklar
manfiy ionlar
musbat ionlar
№14 Savolning qiyinlik darajasi-1
O‘zgaruvchan elektr kondensator sifatida qo‘llaniladigan diod turi? varikap
stabilitron
tunnel diod
shottki diodi
№15 Savolning qiyinlik darajasi-1
Bipolyar tranzistor... ikkita p-n o‘tish va uchta elektrodga ega
bitta p-n o‘tish va ikkita elektrodga ega
bitta p-n o‘tish va uchta elektrodga ega
faqat p-n o‘tishga ega, elektrodlari yo‘q
To‘g‘ri siljitilgan p-n o‘tishda qaysi zaryad tashuvchilar tok hosil qiladi ?

To‘g‘ri siljitilgan p-n o‘tishda qaysi zaryad tashuvchilar tok hosil qiladi ?
Test elektronika va sxemalar fani №1 Savolning qiyinlik darajasi-fayllar.org
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa To‘g‘ri siljitilgan p-n o‘tishda qaysi zaryad tashuvchilar tok hosil qiladi ?
|
Bipolyar tranzistorning qaysi soxasida kiritmalar konsentratsiyasi eng katta

t.me/tuit_students_channel
kollektor
№34 Savolning qiyinlik darajasi-1
n-p-n turli bipolyar tranzistorda p-n o‘tish soni nechta?
ikkita
uchta
to‘rta
bitta
№35 Savolning qiyinlik darajasi-1
Simistorda p-n o‘tish soni nechta?
to‘rta
uchta
ikkita
bitta
№36 Savolning qiyinlik darajasi-1
Qaysi tranzistor tuzilmasida dielektrik qatlam qo‘llaniladi?
MDYA
tranzistorda
p-n o‘tish bilan boshqariladigan
maydoniy tranzistor
n-p-n
bipolyar tranzistorda
p-n-p
bipolyar tranzistorda
№37 Savolning qiyinlik darajasi-1
n-kanali induksiyalangan MDYA-tranzistordagi kanallar soni nechta?
bitta
to‘rta
ikkita
uchta
№38 Savolning qiyinlik darajasi-1
p-kanali induksiyalangan MDYA-tranzistordagi kanallar soni nechta?
bitta
ikkita
to‘rta
uchta
№39 Savolning qiyinlik darajasi-1
p-kanali qurilgan MDYA-tranzistordagi kanallar soni nechta?
bitta
uchta
olti
ikkita
№40 Savolning qiyinlik darajasi-1
n-kanali qurilgan MDYA-tranzistordagi kanallar soni nechta?
bitta
uchta
ikkita
to‘rta
t.me/tuit_students_channel
№41 Savolning qiyinlik darajasi-1
Sadatov Ch. TerDpi dotsenti

"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru
325
Sadatov Ch.
TerDPI dotsenti
Xamidov D.O.
TerDPI 2-bosqich magistranti
AUTOCAD DASTURINING UCH O‘LCHAMLI LOYIHALASH
IMKONIYATLARI. «МОДЕЛИРОВАНИЕ» PANELI BUYRUQLARI.
«ВИЗУАЛЬНЫЕ СТИЛИ», «ВИД» PANELI BUYRUQLARI VA
ULARNING IMKONIYATLARI
Annotatsiya. Ushbu maqolada kompyuter texnologiyalarida AutoCAD-
2007 grafik tizimida har qanday AutoCAD dasturining uch o‘lchamli loyihalash
imkoniyatlari va foydalanish interfeysida uch o‘lchamli muhitni yaratish haqidagi
ma`lumotlar bilan tanishtirish oʻlchamli obyekt nuqtasining koordinatalarini
klaviatyura orqali toʻrt xil usulda bajarish imkoniyatlari haqida fikr yuritilgan.
Grafik dasturda toʻg’ri chiziq kesmasi bitta obyekt sifatida qabul qilib, uning
birinchi nuqta koordinatalarini boʻyicha bajariladi. Kordinatalar esa grafik
dasturning ishchi maydonidagi Y va X oʻqiga nisbatan bajariladi. Bunday
koordinatalarni kiritishning usullarini bir necha misollar bilan klaviatyura orqali
sonlar oldiga simvollarni qoʻyib bajarishi koʻrsatilgan.
Kalit soʻzlar: grafik dastur, koordinata boshi, absolyut dekart
koordinatalar, nisbiy dekart koordinatalar, qutb koordinatalar, kesma uzunligi,
AutoCAD dasturining uch o‘lchamli imkoniyatlari.
Sadatov Ch.
associate professor
TerDPI
Khamidov D.O.
2nd cycle graduate student
TerDPI
THREE-DIMENSIONAL DESIGN CAPABILITIES OF THE AUTOCAD
SOFTWARE. "MODELIROVANIE" PANEL COMMANDS. "VISUAL
|
1-amaliy mashg‘ulot O‘zbek tilini sohaga yo‘naltirib o‘qitishning maqsadi va vazifalari Reja

|
1-amaliy mashg‘ulot O‘zbek tilini sohaga yo‘naltirib o‘qitishning maqsadi va vazifalari Reja
|
bet | 1/2 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 22,07 Kb. | | #252988 |
Bog'liq 1-amaliy mashg‘ulot O‘zbek tilini sohaga yo‘naltirib o‘qitishnin
1-amaliy mashg‘ulot O‘zbek tilini sohaga yo‘naltirib o‘qitishning maqsadi va vazifalari
Reja:
Tilning jamiyatda tutgan o‘rni
Til va tafakkur, til va madaniyat munosabati
“Davlat tili” tushunchasi.
Davlat tili haqidagi hujjatlar va ularning mazmun-mohiyati.
Adabiyotlar:
1.Aminov M., Madvaliyev A., Mahkamov N., Mahmudov N. Ish yuritish (amaliy qoʻllanma). –Toshkent: Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi, 2014. – 456 b.
2.Mahmudov N., Rafiyev A., Yoʻldoshev I. Nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish. (Darslik) –Toshkent: Choʻlpon, 2013. – 144 b.
3.Lutfullayeva D. Mustaqillik davri rasmiy-idoraviy ish uslubi taraqqiyoti. (Monografiya) – Toshkent, 2020. – 124 b.
4. Avloniy A. Turkiy guliston yoxud axloq. – Toshkent: O’qituvchi, 1992. – 47 b.
5. Kaykovus. Qobusnoma. -Toshkent: Meros, 1992. – 175 b.
6. Qudratov T. Nutq madaniyati asoslari. - Toshkent: O’qituvchi, 1993. – 120 b.
7. Ortiqov A. Nutq madaniyati va notiqlik san’ati. -Toshkent, 2002. – 136 b.
8. Rixsiyeva G.Sh., Sodiqova Sh.B. O’qituvchi nutqi madaniyati (ma’ruzalar kursi va topshiriqlar) –T: Alisher Navoiy nomidagi milliy kutubxona, 2013. – 73 b.
9. Omonturdiyev A.J., Abduraimova Sh.I. – 98 b.
10. Mahkamov N.,Mahmudov M.,Madvaliyev A. Ish yuritish. –T.: 2002. – 447 b.
Tayanch tushunchalar: o‘zbek tili, davlat tili, grammatik bilimlar, terminlar, ish hujjatlari, til, tafakkur, aloqa vositasi, nutqiy savodxonlik, voqelanish, kommunikativ aloqa,
Fan “O‘zbek tilining sohada qo‘llanishi” fanidan bilim, koʻnikma va malakalarni egallashga xizmat qiladi.
Fanning maqsadi – talabalarning o‘zbek tilidan egallagan bilim va ko‘nikmalarini mustahkamlash va yanada kengaytirish, tanlagan ixtisosligi doirasida davlat tilini puxta bilishlariga yordamlashish, nutqini kasbiy atamalar bilan boyitish, o‘zbek tilida yuqori darajada nutqiy savodxonlikni ta’minlashdan iborat.
|
| |
Raqamli axborot tizimlari bilan ishlash texnologiyalari mavzusini o‘qitish metodikasi Mundarija: Kirish

|
Raqamli axborot tizimlari bilan ishlash texnologiyalari mavzusini o‘qitish metodikasi Mundarija: Kirish
|
bet | 1/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 35,58 Kb. | | #242266 |
Bog'liq Raqamli axborot tizimlari bilan ishlash texnologiyalari mavzusin-fayllar.org
Raqamli axborot tizimlari bilan ishlash texnologiyalari mavzusini o‘qitish metodikasi Mundarija: Kirish
Raqamli axborot tizimlari bilan ishlash texnologiyalari mavzusini o‘qitish metodikasi
Mundarija:
Kirish
1.Raqamli axborot tizimlarida texnik va dasturiy ta’minoti tamoyillari.
2.Multimediya vositalari va ularning ahamiyati.
3.Dasturiy ta’minot, on-line operatsion tizimlari va ularni rivojlantirish tendentsiyasi.
4.Dasturiy maxsulotlarni qo‘llash sohasi bo‘ycha tasniflash.
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
Kirish
Dunyoning rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlarida ta’limni axborotlashtirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Shu borada, ta’limni rivojlantirish, uning samaradorligini oshirish yo’llari izlanmoqda, ta’limda yangi axborot texnologiyalarini joriy etish masalasi ommalashmoqda. Hozirda barcha ta’lim muassasalari zamonaviy kompyuter va telekommunikatsiya texnologiyalari bilan jihozlanmoqda. Bu esa, pedagoglarning o’z mehnat faoliyatiga yangicha yondashuvni talab etadi. Mamlakatimizda “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”da belgilangan vazifalardan kelib chiqib, davlat ta’lim standartlari hayotga tadbiq qilinilayotgan bir paytda, talim muassasalaridagi o’quv-tarbiya jarayonini sifatli tashkil etish uchun o’qitishning texnik vositalarini yangi avlodini qollash o’qitish texnologiyasini yanada tezroq rivojlanishiga zamin bo’lib xizmat qiladi.
Ta’lim tizimining bugungi vazifasi-talaba (o’quvchi, tinglovchi)larni kun sayin ko’payib borayotgan axborot-ta’lim muhiti sharoitida uning mazmunini jadalashgan holda o’rgatishdan iboratdir. Buning uchun ta’limda o’qitishning zamonaviy texnik vositalarini qo’llash zarur.
Ta’lim tizimida o’qitishning texnik vositalarini qo’llash muammolariga bag’ishlangan ko’plab ilmiy tadqiqotlar olib borilgan.Hozirgi kunda ham olib borilayotganligi haqida turli axborot vositalarida bayon qilinmoqda. O’qitishning zamonaviy texnik vositalaridan uzluksiz ta’lim tizimida qanday foydalanish mumkin, degan masala bugungi kunda dolzarb hisoblanadi.
|
| |
Ismatov Turdiqul ki 15-20 s guruh talabasi. 3-laboratoriya ishi flutter: android studioda messenjer yaratish

|
Ismatov Turdiqul ki 15-20 s guruh talabasi. 3-laboratoriya ishi flutter: android studioda messenjer yaratish
|
Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 275,28 Kb. | | #246776 |
Bog'liq Ismatov Turdiqul 3-labaratoriya ishi
Ismatov Turdiqul KI 15-20 S guruh talabasi.
3-LABORATORIYA ISHI
FLUTTER: ANDROID STUDIODA MESSENJER YARATISH.
Ishdan maqsad: Flutter: Android Studioda messenjer yaratishni ishlatishni o’rganish.
NAZARIY QISM
Messenger iPC (Inter-Process Communication) bilan boshqa jarayonda xabarlarni yuborish uchun ishlatiladi va shu bilan mijoz va server o'rtasidagi aloqani ta'minlaydi. Messenger ishlovchiga (handler) ulanadi, shuning uchun barcha ishlar bitta ishlovchining oqimida bo'ladi.
|
| |
Tadqiqot natijalarining ishonchliligi va asosiyligi

|
Tadqiqot natijalarining ishonchliligi va asosiyligi
|
bet | 4/43 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 194,69 Kb. | | #157115 |
Bog'liq Mavzuning asoslanishi va uning dolzarbligi-fayllar.orgTadqiqot natijalarining ishonchliligi va asosiyligi sharhlashning ilmiy asosi, nazariy tasniflash usullari va nutqda qo‘llanuvchi kognitiv xususiyatga ega bo‘lgan qo‘shma so‘zlar haqidagi ilmiy asarlarda va lug’atlarda aks etgan yangi ma’lumotlarni yig’ish bilan ta’minlandi. Tadqiqot ishi davomida qo‘shma so‘zlarda o‘rganilishi kerak bo‘lgan masalalar chuqur o‘rganib chiqildi va ularga yechim bo‘la oladigan farazlar tahliliga e’tibor qaratildi.
Muokamaga qo‘yiladigan asosiy mulohazalar:
1) Har qanday tilning qo‘shma so‘zlari shu tilda so‘zlovchilarning madaniyati, urf-odatlari va milliy xarakterini o‘zida aks ettiradi.
2) Ingliz va o‘zbek tilida qo‘shma so‘zlarni tasniflashda ularning semantik, stilistik va kognitiv jihatlari alohida o‘rin tutadi.
3) Qo‘shma so‘zlarning kognitiv xususiyatlarini va ularni til va ong bog’liqligini o‘rganishda kognitiv modellar muhim rol o‘ynaydi. Ularni bunday tahlil qilishimizda semantik ma’no katta ahamiyatga egadir.
4) Ingliz va o‘zbek tillaridagi kognitiv tahlil natijasida aniqlangan kognitiv modellarni o‘rganish natijasida, ushbu modellar yordamida qaysi semantik guruhga xos qo‘shma so‘zlar yasalishini kuzatish mumkin. Ular arxisema, integral sema va differensial semalari orqali konsept to‘liq ochib beriladi.
5) So‘z yasalishidagi barcha boshqa usullar kabi qo‘shma so‘zlar ham nutq momentida ma’lum bir funksiya bajarib keladi va bu ularning kognitiv xususiyatlari bilan bevosita bog’liq.
Tadqiqot ishining aprobatsiyasi dissertatsiyaning asosiy xususiyatlari nashr ettirilgan maqolalarda o‘z aksini topgan. Shuningdek, tadqiqot mavzusi yuzasidan O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti magistr-talabalar ilmiy konferensiyalarida ishtirok etildi va biriktirilgan, rus tili va adabiyoti kafedrasida yig’ilishlarida muntazam qatnashib borildi, tadqiqot mavzusi yuzasidan Far DU ingliz tili 2 fakultetida leksikologiya fanidan ma’ruzalar o‘qildi.
Dissertatsion ishning nashr ettirilganligi. Tadqiqot ishining asosiy mulohaza va natijalari tadqiqot mavzusi bo‘yicha “kognitiv lingvistika va uning yo‘nalishlar” (Farg’ona Far DU 2022) “kognitiv tilshunoslikda eng ko‘p qo‘llaniladigan metodlar” (Far DU 2022) nomli mavzularda ilmiy maqola sifatida “Zamonaviy tilshunoslik, adabiyotshunoslik, tarjimashunoslik va xorijiy tillar o‘qitishning muammolari” nomli IV ilmiy-amaliy konferensiyasi maqolalar to‘plamlarida nashr ettirilgan.
|
| |
Danagidan mag’zi - Mavzuning asoslanishi va uning dolzarbligi

|
Mavzuning asoslanishi va uning dolzarbligi
|
bet | 9/43 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 194,69 Kb. | | #157115 |
Bog'liq Mavzuning asoslanishi va uning dolzarbligi-fayllar.orgDanagidan mag’zi shirin.
Olma daraxtining tagiga olma tushadi.
Ularning bir etak shirin–shirin bolalari bor.
Bu ayol mevasiz daraxt. U farzandga zor.
So‘zning kognitiv semantik tuzilishi yoki metaforadagi asos ingliz tilidagi “g’oya” so‘zi orqali ushbu misollarda ochib beriladi.
Ideas are food
That group gave me food for thought.
They gave us some brain food.
His idea was half–baked.
I’m tired of warmed–over theories.
Yuqoridagi misollardan ko‘rishimiz mumkinki, meva va mahsulot (food) ning bir emas bir qancha xususiyatlari o‘tkazilgandan keyingina biz bolalar mevalar
Jorj Lakof va Mark Jonsonning klassifikatsiyasiga ko‘ra konseptual metaforaning asosiy 4 ta turi bor:
1) strukturaga oid metafora;
2) ontologik metafora;
3) oriyental metafora;
4) konteyner metafora ;13
Structuraga oid metafora odatda bitta konsept ikkinchi konspetga metafora yo‘li orqali boshqa biri tarkibiga o‘tkaziladi. Bu odatda mavhum narsani aniq narsaga o‘tkazishda ishlatiladi. Masalan: time is money–vaqt bu pul. Bu yerda mavhum tushuncha vaqt bo‘lib aniq narsa pulga tenglashtirildi.
Ontologik metafora voqea, mashg’ulotlar, g’oyalarning mohiyati oraqli boshqa bir tushunchaga ta’sir o‘tkazish. Misol uchun: uning miyyasi bugun ishlamayapti. Mening miyyam mashina. Life is a game”.
Oriyental metafora insonning oriyentatsiyasiga qarab, masalan: tepa– past, markaz–chekka, ichi– tashqari, oldi–orqasi, chuqur– yuzza. Misol uchun:
U oyisi o‘lgandan buyon cho‘kib qoldi.
Biz ishda ko‘tarilib ketdik.
He is in top shape.
As to his health, he is way up there.
Konteyner metafora bu boshqa fizik jismlarda joylashgan chet tillari bukilgan obyekti yoki shaxsni idish sifatida tasvirlash.
Misol uchun: Bugun miyyam bo‘m–bo‘sh.
Oxirgi tahlil kognitiv xarita bo‘lib bu tajribadagi so‘zning individual namoyish qilinishi yoki oddiy tarzda, miyyadagi konseptning sxemasi va tilga namoyish qilinishi.
Kognitiv xarita atamasi ilk bora 1947–yil Edvard Talman tomonidan tilshunoslikka olib kirildi. Keyinroq esa bu tilvistik tahlil S. Askoldov and revised by Karasik, V. Teliya, Samsonovich, Ascoli va boshqalar tomonidan rivojlantirildi. Kognitiv xarita tushunish, bog’liqlik, shifrlamoq, saqlamoq, ma’noni kashf qila olish va na’lumotdan foydalana olish kabi turli xil jarayonlarni o‘z ichiga oladi.
Bu jarayonlar natijasida miyyadagi konseptning strukturasi, konseptning amalga oshishi va tilga namoyish qilinishi gavdalanadi.
|
| |
Ilmiy ishning obyekti va predmeti

|
Ilmiy ishning obyekti va predmeti
|
bet | 2/43 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 194,69 Kb. | | #157115 |
Bog'liq Mavzuning asoslanishi va uning dolzarbligi-fayllar.orgIlmiy ishning obyekti va predmeti; Tadqiqot obyekti sifatida ingliz va o‘zbek tillaridagi qo‘shma so‘zlar xizmat qildi. Tadqiqot predmeti sifatida ingliz va o‘zbek tillaridagi qo‘shma so‘zlarning kognitiv xususiyatlardagi o‘xshash va farqli tomonlari o‘rganiladi.
Tadqiqotning maqsadi; shuni ta’kidlab o‘tish joizki, dastlab ingliz va o‘zbek tillaridagi qo‘shma so‘zlarning badiiy adabiyotlardagi kognitiv xususiyatlari ochib berish nazarda tutilgan bo‘lsada, mavzuni o‘rganilganlik darajasini aniqlash jarayonida shu ayon bo‘ldiki, qiyoslanayotgan tillardagi qo‘shma so‘zlarning kognitiv xususiyatlari nafaqat badiiy adabiyotlar misolida, balki umuman kognitiv nuqtai-nazaridan tadqiqot obyekti va predmeti sifatida qiyosiy tahlil qilinmagan ekan. Yuqoridgilarni inobatga olgan holda, tadqiqot maqsadi nafaqat badiiy adabiyotlardagi qo‘shma so‘zlarning kognitiv xususiyatlarini ochib berish, balki ingliz va o‘zbek tillaridagi qo‘shma so‘zlarning kognitiv xususiyatlarini tahlil qilishda ularning o‘xshash va farqli tomonlarini aniqlashdan iborat.
Tadqiqotning vazifalari:
- qo‘shma so‘zlar lingvisik tadqiqot obyekti sifatida o‘rganish;
- ingliz va o‘zbek tillaridagi qo‘shma so‘zlar klassifikatsiyani taqqoslash;
- kognitiv tilshunoslik va uning tilni tadqiq etishdagi hissasini ochib berish;
- kognitiv analiz metodlari bilan tanishish;
- ingliz va o‘zbek tillaridagi qo‘shma so‘zlarning kognitiv modellarini, ulardagi o‘xshash va farqli tomonlarini aniqlash;
- ingliz va o‘zbek tillaridagi qo‘shma so‘zlarning konseptual xilma-xilligini ochib berish.
Tadqiqotning metodologik asosi sifatida O‘zbekiston Respublikasi birinchi prezidenti I.A.Karimovning falsafiy va ijtimoiy asarlari, O‘zbekiston Respublikasi Kadrlar tayyorlash milliy dasturi, ta’lim-tarbiyaviy ishlar to‘g’risidagi hujjatlar hamda tilshunoslikning umumiy va xususiy nazariyasi, tilshunoslikning so‘z yasalish qatlami bo‘yicha (V. Evans and M. Green, G. Lakoff, Sh.Rahmatullayev, B.Yo‘ldoshev va boshq) olib borilgan tadqiqotlar xizmat qilgan.
|
| |
Sxemalarda bipolyar tranzistor... ishlatiladi

t.me/tuit_students_channel
bazadan asosiy zaryad tashuvchilarni ekstraksiyalash uchun
asosiy zaryad tashuvchilarni tranzistor bazasiga injeksiyalash uchun
asosiy zaryad tashuvchilarni tranzistor bazasiga injeksiyalash
bir xil
№28 Savolning qiyinlik darajasi-1
Bipolyar tranzistor
elektr o‘zgartiruvchi
asbob
elektr yoritgich
asbob
fotoelektrik asbob
termoelektrik asbob
№29 Savolning qiyinlik darajasi-1
Bipolyar tranzistorlarning necha xil ulanish sxemasi mavjud?
uch
ikki
to‘rt
olti
№
30 Savolning qiyinlik darajasi-1
Dinistorda p-n o‘tish soni nechta?
uchta
ikkita
bitta
to‘rta
№31 Savolning qiyinlik darajasi-1
Diodli tiristor...
uchta p-n o‘tish va ikkita elektrodga ega
uchta p-n o‘tish
va uchta elektrodga ega
uchta p-n o‘tish va to‘rtta elektrodga ega
bitta p-n o‘tish va ikkita elektrodga ega
№32 Savolning qiyinlik darajasi-1
Muhammad Al Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari Unversiteti Telekomunikatsiyalar fakulteti Mustaqil ish

|
Muhammad Al Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari Unversiteti Telekomunikatsiyalar fakulteti Mustaqil ish
|
bet | 1/3 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,65 Mb. | | #228876 |
Bog'liq Diyorbek kompyuter Muhammad Al_Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari Unversiteti Telekomunikatsiyalar fakulteti Mustaqil ish Bajardi:Abdurahimov Diyorbek Tekshirdi:Javliyev Shahzod Mavzu: MIMD arxitekturasining amaliyotdagi tadbiqi Kirish Asosiy qisim 1.Hisoblash tizimlari va ularninq qo’llanilishi
Nima uchun juda ko'p parallel arxitektura mavjud? Ularning o'zaro aloqasi qanday? Har bir me'morlikni tavsiflovchi asosiy omillar nima? Bu kabi savollarga javobni topishning o'zi kompyuter tizimlarining arxitekturasini tasniflash zaruriyatiga olib keladi. Bu yo'nalishdagi faol harakatlar M. Flynn o'tgan asrning 60-yillari oxirida tasnifi birinchi versiyasining nashr etilganidan so'ng boshlangan edi.
|
Flinn
klassifikatsiyasi tasniflash jarayoni oqim tushunchasiga asoslangan bo'lib, u protsessor tomonidan qayta ishlangan ma'lumotlar, buyruqlar yoki ma'lumotlar ketma-ketligi deb tushuniladi. Arxitekturaning to'rtta klassi: SISD, MISD, SIMD,
|
Tizim arxitekturasi – bu foydalanuvchi uchun muhim hisoblangan tizimning xususiyatlari majmui. Axborot tizimlarida arxitekturaning munosabati – bu kompyuter
va dasturiy komponentlarning mantiqiy qurilishi va ular orasida vazifalarning taqsimlanishini bildiradi.
Hisoblash tizimlarini qurishning turli xil variantlari, tanlanadigan hisoblash elementlarini bog’lash strukturasi va apparat dasturiy vositalarning arxitekturasi yechiladigan masalaga bog’liq bo’ladi.
Hisoblash tizimlariga bitta kompyuter yecha olmaydigan masalalar ajratiladi. Bunday masalalarga quyidagilar kiradi: - murakkab buyumlarni (avtomobillar, samolyotlar) yoki murakkab konstruksiyalar
(bino, ko’priklar) ni loyihalash
ob-havo bashorati va iqlim va ekologiya o’zgarishini modellashtirish; - masshtabli tabiiy ofatlar (suv toshqini, yer qimirlashi) ni bashoratlash; - foydali qazilmalarni qidirish va
murakkab elektron sxemalar (superkompyuterlar) ni loyihalash. HT insoniyatning ishlab chiqarish faoliyati va hujjat almashinuv bo’yicha
xizmat ko’rsatish (lokal, korporativ va global kompyuter tarmoqlari) sohalarini
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muhammad Al Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari Unversiteti Telekomunikatsiyalar fakulteti Mustaqil ish
|
Ўзбек тилининг изоҳли луғати/ А. Мадвалиев таҳр. ост., – Т.: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2008. Ж. IV. Тартибот–Шукр. – 608 б. 
2.54

|
Ўзбек тилининг изоҳли луғати/ А. Мадвалиев таҳр. ост., – Т.: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2008. Ж. IV. Тартибот–Шукр. – 608 б.
2.54
|
bet | 43/43 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 194,69 Kb. | | #157115 |
Bog'liq Mavzuning asoslanishi va uning dolzarbligi-fayllar.org2.53. Ўзбек тилининг изоҳли луғати/ А. Мадвалиев таҳр. ост., – Т.: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2008. Ж. IV. Тартибот–Шукр. – 608 б.
2.54. Ўзбек тилининг изоҳли луғати/ А. Мадвалиев таҳр. ост., – Т.: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2008. Ж. V. Шукрона–Ҳ. – 592 б.
2.55. Ўзбек халқ мақоллари. – Т.: Fафyp Ғулом, 1989. – 509 б.
2.56. Хайруллин В.И. Лингвокультурологические и когнитивные аспекты перевода: Автореф. дисс. ... канд. филол. наук. – М, 1995. – 26 с.
2.57. Халеева И.И. Гендер как интрига познания // Гендер как интрига познания: Сб. статей. – М., 2000. – С. 9, 18.
2.58. Хожиев А. Ўзбек тилшунослигидаги қўшма сўзлар билан боғлиқ масалаларнинг ўрганилиш ҳолати//Ўзбек тили ва адабиёти. – Т., 1988, – № 4. – Б. 27–32.
2.59. Хожиев А. Ҳозирги ўзбек тилида қўшма, жуфт ва такрорий сўзлар. – Т., 1963. – Б. 10–15.
2.60. Худяков А.А., Чухарев Е.М. Когнитивная лингвистика и искусственный интеллект: результаты и тенденции взаимодействия // Вопросы когнитивной лингвистики.–Тамбов, 2004.–№1.–С. 93–105.
2.61. Шепелева Д.А. Когнитивные аспекты семантики сложного слова "существительное+существительное" в современном английском языке: Автореф. дисс. ... канд. филол. наук. – Тамбов, 2008. – 26 с.
2.62. Шохахова И.С. Лексико–морфологические способы образования сложных слов в немецком и казахском языках: Автореф. дисс. ... канд. филол. наук. –Алматы. 2003. – 29 с.
2.63. Юсупов М.З. Синтагма в современном узбекском языке. – Т.: Фан, 1978. – С. 16–17.
2.64. Юсупов У.К. Теоретические основы сопоставительной лингвистики. – Т.: Фан, 2007. – С. 16–20.
III.Foydalanilgan boshqa adabiyotlar :
3.1. http: // www. philology. ru
3.2. http: // www. wikipedia.org.
3.3. http: // www. Ziyonet.uz.
3.4. http: // www. dissertation.com.
3.5. http: // www. thefreedictionary.com.
http://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ўзбек тилининг изоҳли луғати/ А. Мадвалиев таҳр. ост., – Т.: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2008. Ж. IV. Тартибот–Шукр. – 608 б.
2.54
|
Kompyuter lingvistikasi: muammolar, yechim, istiqbollar

Alisher Navoiy nomidagi Toshkent
davlat o„zbek tili va adabiyoti
universiteti
“KOMPYUTER LINGVISTIKASI:
MUAMMOLAR, YECHIM, ISTIQBOLLAR”
Respublika I ilmiy-texnikaviy konferensiya
Vol. 1
№. 01 (2021)
http://compling.navoiy-uni.uz/
95
MATNNI QAYTA ISHLASH VA TAHLIL QILISH USULLARI
Abduraxmonova Umida Rustamovna
uabdurahmanova06@gmail.com
Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti,
Axborot texnologiyalari kafedrasi oʻqituvchisi,
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti mustaqil izlanuvchisi
Annotatsiya.
Ushbu maqolada tabiiy tilni
qayta ishlashning asosiy
muammolari muhokama qilinadi. Qayta ishlashning asosiy yo'nalishlari, usullari,
hozirda mavjud vositalar va kutubxonalarining asosiy yo'nalishlarini tahlil qiladi.
Tabiiy tilda matnlarni qayta ishlash va tahlil qilish bo‘yicha ikki-uchta usul ko‘rib
chiqildi va tahlil qilindi. Matn ma'lumotlarini tahlil qilish zamonaviy dunyo uchun
juda muhimdir.
Kalit so'zlar:
mashina tarjmasi, fonetik tamoyil, simantik, sintaktik,
morfologik tahlil, grammatik leksik tahlil.
TEXT PROCESSING AND ANALYSIS METHODS
Annotation.
This article discusses the main problems
of natural language
processing. Analyzes the main directions, methods of processing,
the main
directions of currently available tools and libraries. Two or three methods for
processing and analyzing texts in natural language were considered and analyzed.
Analysis of text data is very important for the modern world.
Keywords:
machine translation, phonetic principle, semantic, syntactic,
morphological analysis, grammatical lexical analysis.
O'tgan o'n
yil ichida, tabiiy tilda ishlash va so'z sohasiga bo‘lgan qiziqish
tobora o'sishi kuzatilmoqda, ammo ijtimoiy tarmoqlarda matnlarni qayta ishlashga
oid monitoring yangi dasturlari paydo bo'lsa-da, ko'p muammolar hali ham
yechimini topmasdan qolmoqda. Bularning barchasi bizni matnni qayta ishlash va
tahlil qilish tizimlariga bo‘lgan qiziqishimizni va yangidan yangi ihtirolar qilishga
undaydi.
Tabiiy tilda matnlarni qayta ishlash muammolari o‘tgan
asr davomida
mutaxassislarni qiziqtirgan [1], usha davr ichida axborot olish muammolarini hal
qilish usullari ishlab chiqilgan [2], mashina tarjimasi va hk. Shu bilan asosiy
tamoyillar yani axborot olish muammolari kompyuter lingvistikasi bilan bog'liq
bo‘lgan, lekin ko'plab yangi muammolar (masalan, hujjatlardagi kalit so'zlarni
Jadval 2.3. Oddiy va konseptual metafora

|
Jadval 2.3. Oddiy va konseptual metafora
|
bet | 8/43 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 194,69 Kb. | | #157115 |
Bog'liq Mavzuning asoslanishi va uning dolzarbligi-fayllar.orgJadval 2.3. Oddiy va konseptual metafora
Oddiy metafora
|
Konseptual metafora
|
So‘zlarning ahamiyati, tilshunoslikdagi fenomenona
|
Konseptlarning ahamiyati konseptual fenomenona
|
Ta’sirchanlik va badiiy bo ‘yoqdorlik maqsadida
|
Ba’zi bir konseptlarni yanada yaxshiroq tushunish uchun
|
Ikkita asosning o‘zaro
bog’liqligi
|
Insoniyat tajribasi
|
Odatda shoirlar va notiqlar tomonidan ko‘pincha ishlatiladi
|
Odatda kundalik hayotda oddiy insonlar tomonidan ishlatiladi
|
So‘zning ko‘chma ma’nosi
|
O‘ylash, harakat va maqsadlar jarayoni mahsuli
|
Konseptual metaforaning kognitiv xususiyatlarini o‘rganayotganda uning o‘ziga xos xususiyatlariga duch kelamiz bu xususiyatlar esa oddiy metaforaga uchramaydi.
1. Konseptual metafora – ma’noning konseptual nazariyasini va konseptning lingvistik va lingvistik bo‘lmagan izohlaridagi ma’noni ochishga yordam beradi.
2. Ba’zi bir matnlarda kognitiv metafora orqali o‘sha konseptning strukturasi ochilib beriladi.
3. Konseptual metafora 2 ta konseptual tarmoq orqali o‘zaro munosabatga kirishadi. Ular: nishon yoki asos va manba (target and domain).
4. Konseptual nishon berilgan konseptdagi bir qancha bilim strukturalarini o‘z ichiga oladi.
Misol uchun, kognitiv metafora: bolalar mevalardir.
So‘zning kognitiv semantik tuzilishi yoki metaforadagi asos o‘zbek tilidagi “bolalar” so‘zi orqali ushbu misollarda ochib beriladi.
Voy, mana bu bolaning shirinligini!!
Bolang hali xom, pishmagan
|
| |
Impact of the Export to Country

Literature Review
13
determined the effects of export and import on the development and growth of the
gross domestic product of the country of Ghana,
and according to the result, the
role of export is significant and significant mentioned during the research. The cited
content shows that import does not show a significant causal relationship to the
growth process of Ghana's gross domestic product, but export has
a positive effect
on the country's products. Moreover, the relationship between the exchange rate
and GDP is studied and it is concluded that GDP acts as a Granger cause for these
macroeconomic indicators (Okyere, Isaac and Liu, 2020, p. 130-138).
According to the research of Khasanovna and Abdullaeva, one of the great benefits
of the textile sector to the state is the reduction of unemployment.
In addition to
increasing the economic and industrial potential of the country, such reforms are a
temptation to increase its international prestige. On the other hand, it is noted that
the light industry accounts for about 6% of the world's gross domestic product and
more than 14% of the people employed in the industrial complex (Khasanovna and
Abdullaeva, 2012, p. 217-222).
Figure 1:The nomenclature of textile exports
Tadqiqot metodlari - Mavzuning asoslanishi va uning dolzarbligi

|
Mavzuning asoslanishi va uning dolzarbligi
|
bet | 3/43 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 194,69 Kb. | | #157115 |
Bog'liq Mavzuning asoslanishi va uning dolzarbligi-fayllar.orgTadqiqot metodlari:
- lingvistik tavsiflash metodi (tilshunoslik, asosan, qo‘shma so‘zlarga oid hodisalarni tahlil qilish va tavsiflash maqsadida);
- komponent tahlil metodi (qo‘shma so‘zlar tarkibini o‘rganish uchun);
- kognitiv tahlil metodi (qo‘shma so‘zlarning kognitiv modellari va arxisemalarini o‘rganish uchun);
- qiyosiy metod (ingliz va o‘zbek tillaridagi qo‘shma so‘zlar jihatlarini aniqlash maqsadida).
Tadqiqotning materiali sifatida ingliz va o‘zbek tillarining izohli, sinonimlar lug’atlari hamda, ommaviy- axborot vositalari va badiiy adabiyotlardan foydalanildi.
Tadqiqot natijalarining ilmiy yangiligi. Dissertatsion tadqiqotda quyidagilar birinchi marta amalga oshirildi:
1) ingliz va o‘zbek tillaridagi qo‘shma so‘zlarning kognitiv xususiyatlari qiyosiy tahlilda o‘rganildi;
2) ingliz va o‘zbek tillaridagi qo‘shma so‘zlarning ideallashgan kognitiv modellari aniqlandi;
3) ingliz va o‘zbek tillaridagi qo‘shma so‘zlarda konseptuallik hodisasi ochib berildi;
4) ingliz va o‘zbek tillaridagi qo‘shma so‘zlarning kognitiv modellarida produktiv va produktiv bo‘lmagan turlari o‘rganildi.
Tadqiqot natijalarining nazariy ahamiyati umumiy tilshunoslik, kognitiv tilshunoslik, qiyosiy tilshunoslik, qo‘shma so‘zlar nazariyasi uchun ahamiyatli bo‘lgan ingliz va o‘zbek tillaridagi qo‘shma so‘zlarning kognitiv xususiyatlari qiyosiy tahlilda o‘rganilganligi, qo‘shma so‘zlar kognitiv modellari va ularning produktiv va produktiv bo‘lmagan turlari aniqlanganligi, ingliz va o‘zbek tillaridagi qo‘shma so‘zlarda konseptual xilma-xillik ochib berilganligi bilan belgilanadi.
Tadqiqot natijalarining amaliy ahamiyati filologik oliy o‘quv yurtlari talabalariga leksikologiya fanidan nazariy kurslarni o‘qitishda, semantika, kognitiv tilshunoslik va matn tahlili, fanlaridan ma’ruza va amaliy mashg’ulotlar olib borishda, darslik va o‘quv qo‘llanmalarini ishlab chiqishda, lug’atlar tuzishda foydalanish mumkinligi bilan aniqlanadi.
Ishchi faraz. Agar ingliz va o‘zbek tillaridagi qo‘shma so‘zlar kognitiv xususiyatlari asosida tahlil qilinadigan bo‘lsa, tilshunoslik sohasida qo‘shma so‘zlarning yanada samaraliroq va chuqurroq o‘rganilishiga erishish mumkin.
|
| |
Potensial listerik

POTENSIAL LISTERIK
Walaupun terminologi medan listrik sering dipakai dalam masalah kelistrikan, namun analisis numerik bidang kelistrikan lebih sering melibatkan besaran lain yang disebut potensial listrik (sering disebut potensial saja). Dalam bahasa keseharian besaran ini biasanya disebut tegangan.
A.Energi potensial elektrostatik.
Yang dimaksud dengan energi potensial elektrostatik adalah energi potensial suatu muatan listrik yang berada didalam medan listrik elektrostatik (medan listrik yang ditimbulkan oleh muatan listrik yang diam)
Bayangkan suatu muatan listrik q’ yang ditempatkan di titik P yang berada di dalam medan listrik dengan kuat medan E. Ketika membawa muatan tersebut, tentu kita harus melakukan usaha untuk melawan gaya yang dikerjakan medan terhadap muatan ini yang besarnya q’E. Besarnya usaha yang dilakukan untuk membawa muatan q’ketitik P merupakan ukuran besarnya energi potensial q’ di titik P.
Energi potensial suatu muatan listrerik di suatu titk yang berada di dalam medan listerik sama dengan usaha luar yang diperluan untuk membawa muatan tersebut dari tempat tak berhingga jauh ke titik itu.
Karena gaya yang bekerja muatan q’ sebesar F = q’E maka besarnya usaha luar yang diperlukan untuk membawa matan itu dari tempat tak berghingga jauh ke titik P adalah:
U = - (1)
Int egral ini dilakukan sepanjang lintasan dari tempat jauh tak berhingga ke titikP. Tanda minus dalam persamaan ini menunjukkan bahwa usaha ini dilakukan oleh gaya luar. Bila elemen vektor lintasan ds membentuk sudut terhadap vektor gaya F, persamaan (1) dapat ditulis sebagaai : U = - = - . Mengingat pernyataan energi potensial diatas maka energi potensial muatan q’ dititik P adalah :
EP = - q’
Bila dipilih lintasan integral dengan vektor F dan ds searah ( maka persamaan (1) dapat ditulis sebagai : EP = - (2)
EP = - (3) Selanjutnya kita ambil contoh sederhana berikut ini.
Misalkan muatan q’b erada di titik P yang berada di dalam medan listerik E yang ditimbulkan oleh muatan q. Anggaplah P perada pada jarak R dari muatan q. Dengan demikian energi potensial q’ di titik P sama dengan usaha luar yang diperukan untuk membawa muatan ini dari tempat tak berhingga jauh ke titik yang berjarak R dari q. Perhatikan gambar 1.
Dengan cara mengganti ds dengan dr, psamaan (3) menjadi : EP = - yang selanjutnya dapat ditulis sebagai : EP = . Mengingat medan E ditimbulkan oleh q maka berlaku persamaaan E = k sehingga kita dapatkan :
EP = dr = kqq’= kqq’(- yang akhirnya menghasilkan : EP = k (4)
Persamaan ini menyatakan energi potensial muatan q’ didalam medan listerik yang ditimbulkan oleh matan q di titik yang berjarak R dari muatan q. Dari persamaan ini dapat dililhat bahwa bila q dan q’ sama-sama positip atau sama-sama negatip maka energi potensial q’ di medan itu akan selalu positip dan sebalik bila q dan q’ berlawan an tanda maka energi potensial q’ akan selalu negatip.
|