Form - 1-Amaliy mashg`ulot Matnli hujjatlarni formatlash va

|
1-Amaliy mashg`ulot Matnli hujjatlarni formatlash va
|
bet | 5/12 | Sana | 31.12.2023 | Hajmi | 1,5 Mb. | | #129269 |
Bog'liq 1-Amaliy mashg`ulot Matnli hujjatlarni formatlash vaFormula – ―=‖ belgisi bilan boshlanadigan xar qanday ma‘lum qoida (qoidalar bilan quyiroqda tanishamiz) asosida yozilgan ifoda. Masalan, A1 katagiga quyidagi ifodalardan biri kiritilgan bo‘lsa:
= S4 - S4 katagidagi ma‘lumot A1 katagida xam ifodalanishini bildiradi;
= SIN(B3) - B3 katagidagi sonning sinusi hisoblanib natija A1 katagida ifodalanadi;
Matn – son va formuladan farqli bo‘lgan ixtiyoriy belgilar ketma- ketligidan iborat ma‘lumot. Bunday ma‘lumot kiritilganda, ular katakning chap chegarasiga taqalib ifodalanadi. Ayrim xollarda sonlarni xam matn sifatida tasvirlash kerak bo‘lib qoladi. Buning uchun sonni kiritishni ’ (urg‘u) belgisi bilan boshlash kerak.
Odatda katakka kiritilayotgan matn faqat bitta qator ko‘rinishida kiritiladi. Bu esa masalan, uzun ma‘lumotlar kiritishda, jadval saxifasida ma‘lumotlarni noqulay joylashuviga sabab bo‘ladi. shuning uchun bitta katakka bir necha qatorli yozuvlar kiritish uchun Alt + Enter klavishalar kombinatsiyasidan foydalanish maqsadga muvofiqdir.
Excelni ishga tushirganda odatda ish saxifasining A1 katagida jadval ko’rsatkichi (tablichniy kursor) deb atalgan qalinroq ramkaga olingan to‘rtburchak shaklidagi element paydo bo‘ladi. Uning vazifasi ma‘lumot
kiritiladigan va taxrirlanadigan joriy katakni ajratib turishdan iborat. Bu ko‘rsatkichdan foydalangan xolda quyidagi amallarni bajarish mumkin:
ramkasidan sichqoncha yordamida sudrab katakdagi ma‘lumotni boshqa katakka ko‘chirish;
Ctrl klavishasini bosgan xolda ramkasidan sichqoncha yordamida sudrab katakdagi ma‘lumotni nusxasini boshqa katakka o‘tkazish;
ramka ichidagi sohadan sichqoncha yordamida sudrab kataklardagi ma‘lumotlarni ajralgan gurux xoliga keltirish;
ramkaning pastki o‘ng burchagidagi nuqtasidan sichqoncha yordamida sudrab, undagi ma‘lumotdan yoki formuladan gorizontal yoki vertikal yo‘nalish bo‘yicha nusxa olish;
agar katakka son yozilgan bo‘lsa, Ctrl klavishasini bosgan xolda ramkaning pastki o‘ng burchagidagi nuqtasidan sichqoncha yordamida gorizontal yoki vertikal yo‘nalish bo‘yicha sudralsa, u xolda shu sonni bir qadam bilan o‘zgarishi ketma-ketligini (arifmetik progressiya) xosil qilish.
Jadval bo‘ylab jadval ko‘rsatkichini xarakatlantirish usullari, taxrirlash va hisoblash natijalarini xosil qilish amallari bilan tanishib olamiz.
Jadval ko‘rsatkichini qo‘shni xonalarga o‘tkazish uchun klaviaturadagi kerakli tarafga yo‘nalishni ko‘rsatuvchi tugmachalardan biri bosiladi yoki sichqoncha orqali shu katak tanlanadi.
Ostidagi katakka o‘tkazish yoki hisoblash natijasini xosil qilish uchun Enter klavishasi bosiladi.
Jadvalning ixtiyoriy chegarasiga tezda o‘tish uchun Ctrl tugmachasini bosgan xolda klaviaturadan kerakli tarafga yo‘nalishni ko‘rsatuvchi tugmacha bosiladi. Bunda agar jadval ko‘rsatkichi turgan satr yoki ustundagi o‘tilishi kerak bo‘lgan yo‘nalishda ma‘lumotlar bo‘lsa ko‘rsatkich avval shu elementni ko‘rsatadi.
Jadval ko‘rsatkichi turgan ma‘lumotni sichqoncha bilan tezda ikki marta tanlash orqali uni taxrirlash rejimiga o‘tiladi.
Jadvalning ixtiyoriy katagiga tezda o‘tish uchun formulalar satrining ismlar maydonida shu katakning manzili teriladi va Enter klavishasi bosiladi.
Jadvalning ixtiyoriy katagidan A1 katagiga tezda o‘tish uchun Ctrl + home klavishalar kombinatsiyasi bosiladi.
Odatda Excel EJda ma‘lumotlarning manzillari nisbiy bo‘lib, ular ishtirokida yaratilgan formulalar vertikal yoki gorizontal siljitilganda manzillari xam parallel ravishda ko‘chadi, ya‘ni yangi manzilar ustida xam shu formula tahsirida hisoblashlar bajariladi.
Ba‘zan maqsadga erishish uchun, formulani siljitganda xam ayrim qiymatlarni siljitmaslikka to‘g‘ri keladi. Buning uchun siljimasligi kerak bo‘lgan katak manzilini absolyut manzilli qilib qo‘yish kerak. Absolyut manzil belgisi sifatida ―$‖ belgi qabul qilingan. Agar ustun siljimas qilinishi kera bo‘lsa, u xolda ustun nomi oldiga $ belgi qo‘yiladi, masalan: $S9, $AV2008. Agar satr siljimas qilinishi kera bo‘lsa, u xolda satr raqami oldiga $ belgi qo‘yiladi, masalan: K$15, AS$105. Agar katak siljimas qilinishi kera bo‘lsa, u xolda xam ustun nomi oldiga,
xam satr raqami oldiga $ belgi qo‘yiladi, masalan: $S$22, $SV$1000. Buning boshqa yo‘li shu katak manzilini ism bilan almashtirib qo‘yish xam mumkin.
|
| |