nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Mavzu: Elektron tijorat tizimlari va ularning ahamiyati. Elektron raqamli imzo

|
Mavzu: Elektron tijorat tizimlari va ularning ahamiyati. Elektron raqamli imzo
|
bet | 1/7 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 3,15 Mb. | | #129689 |
Bog'liq Elektron tijorat Internet tarmog‘idagi tijorat sohasiga oid faollikni MAVZU: Elektron tijorat tizimlari va ularning ahamiyati. Elektron raqamli imzo. - MAVZU: Elektron tijorat tizimlari va ularning ahamiyati. Elektron raqamli imzo.
- Rеja:
- Elektron tijorat: E-tijor at va E-marketing. Elektron tijorat tizimlari.
- Elektron pul birliklari. Internet banking. Mobil banking. Web Money Tranfer. VISA kartalari.
- Elektron imzoni verifikatsiya qilish algoritmi. Elektron raqamli imzoning yopiq kalitlarini va ochiq kalitlarini yaratish.
- Elektron raqamli imzo kalitining sertifikatini ro’yxatga olish markazida saqlash tartibi. Ro’yxatga olish markazini tugatish.
Elektron tijorat Internet tarmog‘idagi tijorat sohasiga oid faollikni, unda oldi-sotdini amalga oshirilishini ifodalash uchun qo‘llaniladi. U kompyuter tarmog‘idan foydalangan holda xarid qilish, sotish, servis xizmatini ko‘rsatishni amalga oshirish, marketing tadbirlarini o‘tkazish imkoniyatini ta’minlaydi. Elektron tijoratning an’anaviy savdo turlaridan farqi. Elektron tijoratning an’anaviy savdo turidan quyidagi xarakterli xususiyatlari bilan farqlanadi: - Elektron tijoratning an’anaviy savdo turlaridan farqi. Elektron tijoratning an’anaviy savdo turidan quyidagi xarakterli xususiyatlari bilan farqlanadi:
- xaridor o‘ziga qulay vaqt, joy va tezlikda mahsulotni tanlash va sotib olish imkoniyatiga ega;
- savdo-sotiq faoliyatini ish faoliyati bilan birga parallel ravishda, ya’ni ishlab chiqarishdan ajralmagan holda olib borish imkoniyati mavjud;
- ko‘p sonli xaridorlarning bir vaqtning o‘zida bir nechta firmalarga murojaat qila olishi. Bu ko‘p sonli xaridorlarning aloqa vositalari yordamida sotuvchilar bilan muloqotda bo‘lish imkoniyati;
- kerakli mahsulotlarni tezlikda izlab topish va shu mahsulotlari bor firmalarga murojaat qilishda texnika va transport vositalaridan samarali foydalanish, mahsulotlarni bir joyga yig‘ish va ularni sotib olishda aniq manzillarga murojaat qilish. Ortiqcha vaqt va xarajatlarni kamaytiradi;
- xaridorning yashash joyi, sog‘lig‘i va moddiy ta’minlanish darajasidan qat’iy nazar hamma qatori teng huquqli mahsulot sotib olish imkoniyati;
- hozirgi kunda chiqqan jahon standartlariga javob beradigan mahsulotlarni tanlash va sotish imkoniyati;
- elektron tijorat sotuvchining mahsulotlarini (ish, xizmatlarini) sotish jarayonidagi imkoniyatini yanada kengaytiradi va yangilaydi. Endi sotuvchi mahsulotlarini sotish jarayonini tezlashtirishi, yangi va sifatli mahsulotlarni muntazam almashtirishi, mahsulotlarning aylanma xarakatini tezlashtirishi kerak bo‘ladi;
|
| |
– rasm. Yupqa tiniq plastinkadagi yorug’lik interfertsiyasi

157 – rasm. Yupqa tiniq plastinkadagi yorug’lik interfertsiyasi
Ikkinchi DN nur N nuqtaga tushib, a burchak ostida qaytib, u ham NP yo’nalishda tarqaladi. Ikkala nur kogerent bo’lib, optik yo’llar farqiga ega bo’ladidir, shu sababli ular interferentsiya manzarasini hosil qiladilar.
Bu ikkala nur orasidagi geometrik yo’l farqi
ga teng. O’z navbatida MS= ga teng, DN esa quyidagi ifoda bilan aniqlanadi:
,
chunki, dir.
ekanligini hisobga olsak,
tenglikka ega bo’lamiz.
Interferentsiya manzarasi faqat geometrik yo’llar farqiga bog’liq bo’lmay, to’lqinlarning fazalar farqi va muhitning xususiyatiga ham bog’liqdir. Birinchi nur S nuqtada kichik zichlikli muhitdan (havo yoki vakuumdan), N nuqtada esa zichligi katta bo’lgan muhitdan qaytadi, nur fazasi sakrab o’zgarib, yo’llar farqi ga oshadi. U holda optik yo’llar farqi
ga teng bo’ladi. Optik yo’llar farqi ml ga teng bo’lsa, qaytgan yorug’lik nurlari kuchayadi va kuchayish sharti quyidagicha bo’ladi:
yoki
Optik yo’llar farqi ga teng bo’lsa, qaytgan yorug’lik nurlari susayadi va susayish sharti quyidagicha bo’ladi.
yoki
158 – rasm. Bir xil qalinlik ko’rinishdagi interferentsiya manzarasini kuzatish
158 - rasmda oralarida ponaga o’xshash yupqa havo qatlami bor bo’lgan shisha plastinka keltirilgan. Plastinkalar yuqoridan yoritilganda yorug’lik nurlari ponaning ikki sirtidan qaytadi, natijada parallel yorug’ va qorong’i tasmalardan iborat interferentsiya manzarasi kuzatiladi. Bu yerda kuzatiladigan yorug’ tasmalar bir xil qalinlik chiziqlari deb ataladi.
http://fayllar.org
|
Yorug’lik to’lqinlarining interferentsiyasi

Yorug’lik to’lqinlarining interferentsiyasi
Faraz qilaylik, ikkita monoxromatik yorug’lik to’lqinlari bir-birining ustiga tushib, fazoning belgilangan nuqtasida bir xil chastotali to’lqinlarni qo’zg’atsin:
va
X – deganda to’lqinlarning Ye elektr va N magnit maydonlari kuchlanganliklarini tasavvur etamiz. Ye va N vektorlar bir-biriga perpendikulyar bo’lgan tekisliklarda tebranadilar, elektr va magnit maydonlari kuchlanganliklari esa, superpozitsiya printsipiga bo’ysunadilar. Berilgan nuqtadagi natijaviy tebranish amplitudasi quyidagiga tengdir:
To’lqinlar kogerent bo’lgani uchun, vaqt bo’yicha
o’zgarmas qiymatga ega bo’ladi, shu sababli natijaviy to’lqin jadalligi quyidagicha ifodalanadi:
, (83.1)
bu yerda I ~ A2. Cos (j2 - j1) > 0 bo’lgan nuqtalarda to’lqin jadalligi I > I1 + I2 ga teng. Cos (j2 - j1) < 0, bo’lgan nuqtalarda to’lqin jadalligi I < I1 + I2 ga teng.
Demak, ikkita kogerent yorug’lik to’lqinlari biri-birining ustiga tushganda yorug’lik oqimining fazoviy qayta taqsimlanishi kuzatilib, ayrim nuqtalarda to’lqin jadalligining maksimumi, boshqa nuqtalarda minimumi kuzatiladi. Bu hodisa yorug’lik to’lqinining interferentsiyasi deb ataladi.
Nokogerent to’lqinlar uchun fazalar farqi j2 - j1 uzluksiz o’zgarib turadi, vaqt bo’yicha Cos (j2 - j1 ) ning o’rtacha qiymati nolga teng bo’lganligi uchun, natijaviy to’lqin jadalligi barcha yerda bir xil bo’ladi, I1 = I2 bo’lganda 2I1 ga teng bo’ladi.
Yorug’lik to’lqinlarining interferentsiyasini kuzatish uchun kogerent yorug’lik to’lqinlariga ega bo’lish kerak. Kogerent yorug’lik to’lqinlarini olish uchun bir manbadan chiqqan to’lqinni ikkita to’lqinga ajratish usulidan foydalaniladi. Bu ikki to’lqin har xil optik yo’l bosib, biri-birining ustiga tushganda interferentsiya manzarasi kuzatiladi.
Masalan, belgilangan 0 nuqtada to’lqin ikkita kogerent to’lqinlarga ajralgan bo’lsin. Interferentsiya manzarasi kuzatiladigan M nuqtagacha birinchi to’lqin n1 sindirish ko’rsatgichiga ega bo’lgan muhitda S1 yo’l bosadi, ikkinchi to’lqin esa n2 sindirish ko’rsatkichiga ega bo’lgan muhitda S2 yo’l bosadi.
Agarda O nuqtada tebranish fazasi wt bo’lsa, M nuqtada birinchi to’lqin tebranish, ikkinchi to’lqin esa tebranish hosil qiladilar. Buerda , , mos ravishda birinchi va ikkinchi to’lqinlarning fazaviy tezliklaridir.
M nuqtada to’lqinlar hosil qilgan tebranishlar fazalari farqi
ga teng bo’ladi. Berilgan muhitda Sn = L yorug’likning optik yo’l uzunligi deb ataladi, esa optik yo’l farqi deb ataladi.
Agarda optik yo’llar farqi vakuumda butun to’lqin sonlariga teng bo’lsa
, (83.2)
fazalar farqi ± 2mp ga teng bo’ladi va M nuqtada ikkala to’lqin hosil qilgan to’lqinlar bir xil fazada bo’ladilar. Bu esa interferentsiya maksimumini kuzatish shartini bildiradi. Agarda optik yo’l farqi:
, , (83.3)
bo’lsa, u holda ga teng bo’ladi va M nuqtada ikkala to’lqin xosil qilgan tebranishlar bir-biriga qarama-qarshi fazada bo’ladi. Bu ifoda interfertsiyaning minimumini kuzatish sharti bo’lib xizmat qiladi.
|
Yorug’lik to’lqinlarining interferentsiyasini kuzatish usullari

|
Yorug’lik to’lqinlarining interferentsiyasini kuzatish usullari
|
bet | 7/8 | Sana | 06.06.2024 | Hajmi | 32,48 Kb. | | #260891 |
Bog'liq Optika. Nurlanishning kvant tabiati-fayllar.orgYorug’lik to’lqinlarining interferentsiyasini kuzatish usullari
Yung usuli
M manbadan chiqqan monoxromatik yorug’lik to’lqini S tor tirqishli 1 ekranga tushadi (154 - rasm) va undan o’tib S1 va S2 tirqishli 2 ekranga o’tadi.
Bu ikki tirqish ikkita kogerent to’lqinlar manbai hisoblanadi. S1 va S2 tirqishdan chiqqan kogerent to’lqinlar E ekranda bir-birini ustiga
154 – rasm. Yorug’lik to’lqinlari interferentsiyasini
kuzatishning Yung usuli
155 – rasm. Yung usulidagi interferentsiya manzarasi
tushib VS sohada interferentsiya manzarasini hosil qiladi. VS sohadagi yoritilganlik taqsimoti 155 - rasmda keltirilgan.
Biprizmadagi Frenel tajribasi
156 – rasm. Biprizmadagi Frenel tajribasi
Biprizma – uch tomonli shisha prizmadan iborat bo’lib, uning tomonlari orasidagi bitta burchagi 180o ga yaqin bo’ladi (156 – rasm).
M manbadan yorug’lik to’lqinlari biprizmaga tushganda, biprizmaning chap tarafidan yorug’lik to’lqinlari o’ng tomonga og’ib ekranning AA¢ nuqtalari orasiga yo’naladi. Biprizmaning o’ng tarafi yorug’lik to’lqinlarini chap tarafga og’dirib, ekranning VV¢ nuqtalari orasiga yo’naltiradi. Yorug’lik nurlarining orqaga qaytganlari M1 va M2 mavhum tasvirlarni hosil qiladi va ekranda yorug’lik to’lqinlarining interferentsiyasi manzarasi kuzatiladi.
Yupqa tiniq plastinkada yorug’lik interferentsiyasi
Parallel yorug’lik to’lqinlari dastasi a - burchak ostida d qalinlikdagi yupqa plastinkaning MN yuqori qirrasiga tushsin (157 - rasm). AM nur b - burchak ostida sinib, past qirraning S nuqtasidan qaytib, N nuqtada yana sinib, NP yo’nalishda tashqariga chiqadi.
|
| |
Miqdoro'lchov aktlari. Bu erda ularning bir martalik yoki ko'pligi muhim

|
Miqdoro'lchov aktlari. Bu erda ularning bir martalik yoki ko'pligi muhim
|
bet | 1/3 | Sana | 09.06.2024 | Hajmi | 30,29 Kb. | | #261820 |
Bog'liq ELEKTOR SXEMALAR 4 MAVZU
Elektron vakuum asbob ichiga ikki elektrod — anod va katod joylashtirilgan bo‘lib, havosi so‘rib olingan shisha idishcha(ballon)dan iborat.Uning ishlash prinsipini termoelektron emissiyasiga, ya'ni vakuumda qizdirilgan metalldan elektronlar uchib chiqishiga asoslangan. Elektrodlardan biri — katod elektr toki bilan qizdiriladi. Qarama-qarshi elektrod — anodni musbat ishorali qutbga ulasak, katoddan otilib chiqayotgan manfiy ishorali zaryadlangan zarrachalar — elektronlar anodga qarab yo'naladi.
Har qanday fizik miqdorni oʻlchash uni oʻlchov birligi sifatida olingan bir xil turdagi hodisalarning qandaydir miqdori bilan solishtirish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Taqqoslash natijasida olingan natija tegishli birliklarda raqamli tarzda taqdim etiladi.
Bu operatsiya maxsus oʻlchash asboblari – obʼyekt bilan oʻzaro taʼsir qiluvchi texnik qurilmalar yordamida amalga oshiriladi, ularning maʼlum parametrlari oʻlchanadi. Bunday holda, ma'lum usullar qo'llaniladi - o'lchangan qiymat o'lchov birligi bilan taqqoslanadigan texnikalar.
Elektr kattaliklarining oʻlchovlarini turi boʻyicha tasniflash uchun asos boʻlib xizmat qiluvchi bir qancha belgilar mavjud:
Miqdoro'lchov aktlari. Bu erda ularning bir martalik yoki ko'pligi muhim.
Aniqlik darajasi. Texnik, nazorat va tekshirish, eng aniq o'lchovlar, shuningdek, teng va teng bo'lmagan o'lchovlar mavjud.
O'lchangan qiymatning vaqt o'tishi bilan o'zgarishi tabiati. Ushbu mezonga ko'ra, o'lchovlar statik va dinamikdir. Dinamik o'lchovlar orqali vaqt o'tishi bilan o'zgaruvchan miqdorlarning oniy qiymatlari va statik o'lchovlar - ba'zi doimiy qiymatlar olinadi.
Natijani ifodalash. Elektr kattaliklarining o'lchovlari nisbiy yoki mutlaq shaklda ifodalanishi mumkin.
Istalgan natijaga erishish yo'li. Bu xususiyatga ko'ra, o'lchovlar to'g'ridan-to'g'ri (natija to'g'ridan-to'g'ri olinadi) va bilvosita bo'linadi, bunda qandaydir funktsional bog'liqlik bilan istalgan qiymat bilan bog'liq bo'lgan miqdorlar bevosita o'lchanadi. Ikkinchi holda, olingan natijalardan kerakli jismoniy miqdor hisoblanadi. Shunday qilib, tokni ampermetr bilan o'lchash to'g'ridan-to'g'ri o'lchashga misol bo'ladi va quvvat bilvosita hisoblanadi.
|
| |
Fan: Operatsion tizimlar 6-ma’ruza. Operatsion tizimlarda buyruqlar terminallari O’qituvchi: dotsent. Hamroyev A. Sh

|
Fan: Operatsion tizimlar 6-ma’ruza. Operatsion tizimlarda buyruqlar terminallari O’qituvchi: dotsent. Hamroyev A. Sh
|
bet | 1/5 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 11,15 Kb. | | #156122 |
Bog'liq Fan Operatsion tizimlar 6-ma’ruza. Operatsion tizimlarda buyruq-fayllar.org
Fan: Operatsion tizimlar 6-ma’ruza. Operatsion tizimlarda buyruqlar terminallari O’qituvchi: dotsent. Hamroyev A. Sh
Fan: Operatsion tizimlar 6-ma’ruza. Operatsion tizimlarda buyruqlar terminallari O’qituvchi: dotsent. Hamroyev A.Sh.
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti
Axborot texnologiyalarining dasturiy ta’minoti kafedrasi
REJA
Buyruqlar satri - bu Windowsda MS-DOS OTning matn ko'rinishidagi turli buyruqlarni kiritish imkonini beruvchi dastur hisoblanadi.
Ushbu dastur kiritilgan buyruqlar va qo'shimcha ma'muriy funktsiyalarni bajarish uchun ishlatililadi. Bundan tashqari, ba'zi Windows muammolarini topish va tuzatish uchun ham foydalanish mumkin.
Windows buyruqlar satrini ochish uchun Win + R tugmachalari bosiladi, muloqat oynasida cmd buyrug’I yoziladi.
Ba'zi buyruqlar ishlashi uchun kompyuterda administrator huquqlari talab qilinadi. Bundan tashqari, ma'muriy huquqlarga ega bo'lgan foydalanuvchi hisob qaydnomasida Windows buyruq satrini ishga tushirishning o'zi etarli emas. U administrator sifatida ishga tushirilishi kerak. Bu, har doimgidek, bir necha usul bilan amalga oshirilishi mumkin.
Windows buyruqlar satri buyruqlari
cd (change directory) – kataloglarga o’tish va chiqish
dir (directory) – tanlangan katalogdan fayllar va papkalarni ko’rish
ipconfig – adapterlar uchun joriy tarmoq ma'lumotlarini, jumladan IP manzilini, standart shlyuzni, tarmoq osti niqobini va hokazolarni ko'rsatadi.
ping so'rovi – tarmoq muammolarini bartaraf etish vositasi sifatida ishlatiladi. U ma'lumotlar paketini bir xil tarmoqdagi boshqa kompyuterga yuboradi va javobni chop etadi. Masalan: ping 192.168.0.2
|
| |
Xalq hunarmandchiligi texnologiyasi bo`limi

|
Xalq hunarmandchiligi texnologiyasi bo`limi
|
bet | 8/8 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 6,84 Kb. | | #158136 |
Bog'liq Referat Texnologiya fanida texnika xavfsizlik qoidalari va ulargXalq hunarmandchiligi texnologiyasi bo`limi: o`quvchilar pazandachilik va gazlamaga ishlov berish jarayonlari bilan uyg`unlashtirilgan xalq hunarmandchiligi texnologiyalari; hunarmandlarning bozor munosabatlari asosidagi faoliyatlari, uyushmalari va uning istiqbollari; hunarmandchilik bo`yicha ko`rgazma va tanlovlarni tashkil qilish va ishtirokchilarni tanlash qoidalari; hunarmandlar tomonidan eksport va ichki bozor uchun ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar; xalq hunarmandchiligida foydalanilayotgan nodir materiallar, asbob-uskunalar; hunarmandchilik mahsulotlarini tashqi shakli uzviyligi va yaxlitligi ta`minlanishiga ko`ra baholash; kompozitsion yaxlitlik; xalq hunarmandchiligiga oid tanlangan bitta kasb-hunar turlari; xalq hunarmandchiligining tanlangan yo`nalishi bo`yicha zamonaviy dizayn talablari bilan uyg`unlashtirilgan mahsulot tayyorlash ish usullari; zamonaviy dizayn talablari bilan uyg`unlashtirilgan xalq hunarmandchilik mahsulotlarini tayyorlash ish usullariga oid bilim, ko`nikma va malakalarga ega bo`ladilar.
|
| |
Texnologiya - Texnika-xavfsizlik qoidalari va ularga amal qilish Texnologiya

|
Texnika-xavfsizlik qoidalari va ularga amal qilish Texnologiya
|
bet | 2/8 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 6,84 Kb. | | #158136 |
Bog'liq Referat Texnologiya fanida texnika xavfsizlik qoidalari va ulargTexnologiya fanidan o`quvchilar quyidagi malakalarga ega bo`lishlari kerak: Texnologiya darslarida ish qurollaridan xavfsizlik texnikasi qoidalariga rioya qilgan holda amaliy mashg`ulotlarni bajarish; turli bayramlarga applekasiya usulida tabriknoma tayyorlash; qog`ozlarni turli ko`rinishda murakkab shakllarda buklab o`yinchoqlar yasash; qog`ozdan qorbobo ustaxonasi uchun archa bezaklarini yasash, to`g`ri to`rtburchak ichida gilamdagi naqshlarni hosil qilish; yumshoq o`yinchoq tikish; kichik hajmda buyumlar to`qish, ipdan o`yinchoq yasash; plastilindan ertak qahramonlarini, oshxona jihozlarini, uy-ro`zg`or buyumlarini yasash; kuzgi gullarga qarab donlar, urug`lar, tabiiy material xomashyolardan gullar yasash. Yog`ochga ishlov berish texnologiyasi bo`limi: o`quvchilar yog`ochning xususiyatlari to`g`risida boshlang`ich bilimlarni egallashi, ularni rejalash, yo`nish, arralash, teshish, pardozlash ishlari va bu ishlarni bajarishda ishlatiladigan qo`l va elektr asboblarining tuzilishi, ishlashi, dastgohlar, elektr va mexanizatsiyalashtirilgan jihozlar, mashina elementlari, yangi texnika va ilg`or texnologiya asoslari, texnologik xaritalar, ularni tuzish hamda foydalanish, xavfsizlik texnika qoidalari, sanitariya-gigiyena talablari to`g`risida bilim va amaliy ko`nikmalarni; dizayn talablari darajasidagi ro`zg`orbob va xaridorgir buyumlarni tayyorlash malakalarini egallaydilar; xalq hunarmandchiligining etnik, tarixiy, mahalliy, geografik xususiyatlari, tadbirkorlik, ijodkorlik asoslari; yog`ochga ishlov berishga oid kasb-hunar turlari to`g`risidagi ma`lumotlarga ega bo`ladilar.
Metallga ishlov berish texnologiyasi bo`limi: o`quvchilar metallarning xususiyatlari to`g`risida boshlang`ich bilimlar, rejalash, ishlov berish, pardozlash ishlari va bu ishlarni bajarishda ishlatiladigan qo`l hamda elektr asboblarining tuzilishi, ishlashi, dastgohlar, elektr va mexanizatsiyalashtirilgan jihozlar, mashina elementlari, yangi texnika, ilg`or texnologiya asoslari, texnologik xaritalar, ularni tuzish hamda foydalanish, mehnat qonunchiligi va xavfsizlik texnika qoidalari, sanitariya-gigiyena talablari to`g`risida bilim, amaliy ko`nikmalarga; ro`zg`orbob hamda xaridorgir, dizayn talablari darajasidagi buyumlarni tayyorlash malakalarini egallaydilar; metallga ishlov berishga oid xalq hunarmandchiligi sohalari; metallarga ishlov berishga oid kasb-hunar turlari to`g`risidagi ma`lumotlarga ega bo`ladilar.
|
| |
1-mavzu. Havoli separatsiya uchun mashinalar

1-mavzu. Havoli separatsiya uchun mashinalar
Quruq kukunsimon materiallarni saralashda, qachonki umumiy qorishma
zarralaridan yupqa mahsulotni ajratishda, undagi zarralar- ning oʻlchami 1 mm dan
oshib ketmasligi lozim. Bunda sim gʻalvirlarni ishlatish iqtisodiy jihatdan maqsadga
muvofiq emas. Bu holatda materiallar havoli separatsiyaga yugurib keladi.
Havoli separatsiya deb havoli yoki gazli oqimda sochiluvchan materiallar zarralar
kattaligi boʻyicha fraksiyalarga (sinflar) boʻlini- shiga aytiladi. Ushbu boʻlinish uslubi
havoli separatorlar bilan yopiq siklda kukunli agregatlar ishlashida alohida keng
ishlatiladi. Tegir- mondan material separatorga uzluksiz tanlanadi, u erda uning
boʻlinishi ikkita fraksiyada sodir boʻladi: tuyulishga qaytariladigan, dagʻal va
maydalangan oxirgi mahsulot hisoblangan, yupqa.
Havoli separatorlarni qoʻllanilishi donadorli tarkibi koʻproq teng meʻyorda
kukunlar olinishi hisobiga maydalangan materiallarni xossa- sini texnologik
yaxshilashga erishiladi, kukunlaydigan agregatning ishlab chiqarish samaradorligi
oshiriladi va maydalashda solishtirma energiya xarajatlari pasaytiriladi. Ishlab chiqarish
samaradorligida va energiya xarajatida yutugʻi qancha koʻp boʻlsa, shuncha tayyor
mahsulot ajralishi yuqori boʻladi.
Zaruriy holatda pnevmatik transport uchun material tegirmon- dan separatorga
yoxud separator ichiga issiq havo yoki pechning qaytuvchi gazlari ishlatilishi mumkin,
bu esa materiallar qurishi, saralanishi va kukunlanishi jarayonini yaxlit agregatda
qoʻshilishiga imkon beradi.
Zamonaviy magnitli separator. Magnitli separator kuchsiz magnitli minerallarni
(gematit, limonit, volfram, ilmenit va tantalniobiy va sh.k.) qayta ishlash uchun yaxshi
samarali mashina hisoblanadi (28-rasm). Ushbu magnitli separator magnetit, pirrotin,
boyitilgan rudalar, ilmenit va boshqa nam materiallarning 3 mm dan past oʻlchamdagi
zarralari uchun ishlatiladi. Shuningdek, magnitli separator koʻmir, ruda boʻlmagan
(noruda) foydali qazilmalar, qurilish materiallari va boshqa temir materiallarni chiqarib
yuborishi uchun ishlatiladi.
|
Qattiq jismning tekis-parallel harakatini aniqlash

|
Qattiq jismning tekis-parallel harakatini aniqlash
|
bet | 3/3 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 30,04 Kb. | | #133561 |
Bog'liq Myhandislik dinamikasi.Qattiq jismning tekis-parallel harakatini aniqlash
Qattiq jism harakatlanganda uning hamma nuqtalari biror qo‘zg‘almas tekislikka parallel
tekisliklarda harakatlansa qattiq jismning bunday harakatiga tekis-
parallel harakat deyiladi
26
Teorema: Tekis shaklning harakat tekisligidagi har qanday harakatini ixtiyoriy tanlab olingan qutb nuqtasining harakati bilan ilgarilanma harakatdan va shu qutb nuqta atrofida aylanma harakatlardan tashkil topgan deb qarash mumkin
27
28
Tеkis shаkl ikki nuqtаsi tеzliklаrining mаzkur nuqtаlаrni tutаshtiruvchi to’g’ri chiziqdan o’tuvchi o’qdagi prоyеksiyalаr o’zaro tеng bo’ladi.
29
Agar tekis shaklning olingan onda oniy markazi ma’lum bo’lsa, tekis shakl nuqtalarining shu ondagi tezliklari, oniy markazi atrofida xuddi oniy aylanma harakatdagi jism nuqtalarining tezliklari kabi topiladi
30
|
| |
Tahlil - 9-ma'ruza. Dasturiy ta'minotni yaratishning instrumental vositalari

|
9-ma'ruza. Dasturiy ta'minotni yaratishning instrumental vositalari
|
bet | 3/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 21,53 Kb. | | #231440 |
5. Tahlil
Talablarni yig'ish, uzluksizlik tekshiruvlari, sxemalar noto'g'riligi, ma'lumotlardagi noqulayliklar va boshqalar tahlil yordamida tekshirilishi mumkin.
Misol: Talab tahlillari uchun Accept 360, Accompa, casecomplete va boshqalar. Umumiy tahlilni ko'zga ko'ringan tahlilchi yordamida amalga oshirish mumkin.
6. Dizayn
Dasturiy ta'minotning blok tuzilishi dasturiy ta'minot dizaynerlari tomonidan yana tozalash usullari yordamida kichikroq modullarga bo'linib ketadigan dizayn vositalari yordamida ishlab chiqilishi mumkin. Har bir moddaning detallashuvi va modullar orasidagi o'zaro bog'lanishlarni bundan foydalanib amalga oshirish mumkin.
Masalan: Animatsion dasturiy ta'minot dizayni.
7. Sozlashni boshqarish vositalari
Dasturiy ta'minotning bitta versiyasi chiqarilganda, konfiguratsiyani boshqarish vositalari quyidagilar bilan shug'ullanadi:
Qayta ko'rib chiqish va versiyani boshqarish
Bazalni moslash boshqaruvi
Boshqaruvni o'zgartirish
Avtomatik izlash, versiyani boshqarish va chiqarishni boshqarish konfiguratsiyani boshqarish yordamida amalga oshirilishi mumkin.
Masalan: Git, Accu Rev va boshqalar.
8. Boshqaruvni o'zgartirish
Change Control konfiguratsiya boshqaruvining bir qismidir. Dasturiy ta'minotda uning asosini tuzatgandan keyin yoki dasturiy ta'minotning birinchi chiqarilishidan keyin sodir bo'ladigan o'zgarishlar o'zgarishlarni boshqarish vositalari tomonidan hal etiladi. O'zgarishlarni kuzatish, fayllarni boshqarish, kodlarni boshqarish va boshqalarni o'zgartirish nazorati yordamida avtomatlashtirish mumkin. Tashkilotning oʻzgarish siyosati oʻzgarish nazoratidan foydalangan holda amalga oshirilishi mumkin.
9. Dasturlash
Integratsiyalashgan rivojlanish muhiti kabi dasturlash muhitlari , qurilgan modullardan iborat kutubxona, simulyatsiya hammasi dasturlash vositalariga kiritilgan. Dasturiy ta'minot mahsulotini ishlab chiqish bularga yordam berishadi va simulyatsiya va sinov xususiyatlari kiritilgan.
Masalan: C, Eclipse da qidirish kodining ko'lami.
|
| |
Top 13 Case vositalari turlari - 9-ma'ruza. Dasturiy ta'minotni yaratishning instrumental vositalari

|
9-ma'ruza. Dasturiy ta'minotni yaratishning instrumental vositalari
|
bet | 2/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 21,53 Kb. | | #231440 |
Bir nechta turdagi vositalar mavjud.
Olar:
1. Diagramma asboblari
Tizimning tarkibiy qismlari, ma'lumotlar oqimi, dasturiy ta'minotning turli komponentlari orasida boshqarish oqimi va tizimning tuzilishi sxema vositalari yordamida grafik shaklda tasvirlanishi mumkin.
Masalan: davlat oqim sxemalarini oqim diagrammasi yasovchi vositasi yordamida yaratish mumkin.
2. Jarayonlarni modellashtirish
Dasturiy ta'minot jarayoni modelini dasturiy ta'minotni ishlab chiqish uchun jarayonni modellashtirish vositalari yordamida yaratish mumkin. Menejerlar jarayonni modellashtirish vositalaridan foydalangan holda jarayon modelini tanlashlari yoki dasturiy mahsulot talablariga qarab o'zgartirishlar kiritishlari mumkin.
Masalan: EPF kompozitori.
Loyihani rejalashtirish, xarajatlar va sa'y-harakatlarni hisoblash, loyihani rejalashtirish va resurslarni rejalashtirish loyiha boshqaruvi vositalaridan foydalangan holda amalga oshirilishi mumkin. Loyihani amalga oshirishdagi barcha qadamlar dasturiy loyihani boshqarish bo'yicha menejerlar tomonidan qat'iy rioya qilinishi kerak. Loyiha ma'lumotlari tashkilot bo'ylab loyiha boshqaruvi vositalaridan foydalangan holda real vaqtda saqlanishi va bo'lishishi mumkin.
Misollar: Creative Pro Office, trac loyihasi, Basecamp va boshqalar.
4. Hujjatlashtirish vositalari
Dasturiy ta'minot jarayoni boshlanishidan oldin dasturiy ta'minot loyihasini hujjatlashtirish boshlanishi kerak. Ushbu hujjat barcha dasturiy ta'minotni ishlab chiqish hayot aylanishi bosqichlarini va dasturiy ta'minotni ishlab chiqish bosqichining yakunlanishini ham qamrab olishi kerak. Hujjatlar texnik va yakuniy foydalanuvchilar uchun hujjatlashtirish vositalari tomonidan ishlab chiqariladi. Tizim uchun mo'ljallangan qo'llanmani, ma'lumotnoma uchun qo'llanma, o'quv qo'llanma, o'rnatish uchun qo'llanma va boshqalarni ishlab chiqish guruhidagi mutaxassislar texnik foydalanuvchilardir. Tizimning ishlashi va tizimning qanday ishlashi oxirgi foydalanuvchi hujjatlarida tasvirlangan.
Masalan: Doxygen, adobe robohelp, DrExplain va boshqalar.
|
| |
Prototiplash - 9-ma'ruza. Dasturiy ta'minotni yaratishning instrumental vositalari

|
9-ma'ruza. Dasturiy ta'minotni yaratishning instrumental vositalari
|
bet | 4/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 21,53 Kb. | | #231440 |
Quriladigan dasturiy mahsulotning simli versiyasi dasturiy ta'minotda prototip deb ataladi. Mahsulotning ko'rinishi va hissi prototip tomonidan taqdim etiladi va haqiqiy mahsulotning bir nechta jihatlarini prototip yordamida simulyatsiya qilish mumkin. Grafik kutubxonalar prototiplash vositalarida mavjud. Asbob-uskunalar mustaqil bo'lgan foydalanuvchi interfeyslari va dizayni prototiplash yordamida yaratilishi mumkin. Tezkor prototiplar mavjud ma'lumotlarga asoslanib prototiplash yordamida qurilishi mumkin. Dastur prototipini prototiplash vositalari yordamida simulyatsiya qilish mumkin.
Masalan: Mockup quruvchisi, Serena prototipi kompozitori va boshqalar.
Shakllar, matn, skript, grafik va boshqalar kabi veb-sahifalar veb-ishlab chiqish vositalari yordamida ishlab chiqilishi mumkin. Ishlab chiqilayotgan veb-sahifani veb-ishlab chiqish yordamida tugatishdan keyin qanday ko'rinishini ko'rish uchun oldindan ko'rish mumkin.
Masalan: Adobe Edge Inspect, Foundation 3, braketlar va boshqalar.
Sifatni ta'minlash uchun dasturiy ta'minotni ishlab chiqish uchun ishlatiladigan muhandislik jarayoni va usullarini nazorat qilish, tashkilot standartlariga muvofiq sifatni ta'minlash vositalari yordamida amalga oshirilishi mumkin. Sozlashni o'zgartirish nazorati va dasturiy ta'minotni sinash vositalari QA vositalari toifasiga kiradi.
Masalan: SoapTest, Jmeter, AppsWatch va boshqalar.
13. Ma'muriyat
Agar dasturiy mahsulotni etkazib berishdan keyin biron-bir o'zgartirishlar mavjud bo'lsa, dasturiy ta'minotni ta'minlash vositalari orqali amalga oshirilishi mumkin. Dasturiy ta'minot tashkilotlariga yordam berish uchun dasturiy ta'minotni ishlab chiqish hayot davrining texnik-tashkiliy bosqichida avtomatik ravishda ro'nkor o'tkazish, xatolik haqida xabar berish, xato chiptalarini avtomatik ravishda ishlab chiqish va asosiy sabab tahlil qilish usullari qo'llaniladi.
Misol: Nuqsonlarni kuzatish uchun bugzilla va boshqalar.
|
| |
Elektrotexnika ishlari bo`limi

|
Elektrotexnika ishlari bo`limi
|
bet | 3/8 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 6,84 Kb. | | #158136 |
Bog'liq Referat Texnologiya fanida texnika xavfsizlik qoidalari va ulargElektrotexnika ishlari bo`limi: o`quvchilar elektr montaj ishlarida ish o`rnini tashkil qilish; elektr o`tkazish simlarining turlari; elektr o`tkazgichlarni montaj qilish izolyatsiyalash ishlari; elektr asboblari; elektr o`tkazish simlarini montaj qilish hamda ish asboblari bilan ishlash usullarini o`rganish; bitta xonani yoritish zanjiri sxemasini tuzish; maishiy elektr asboblarini elektr manbaiga ulash, ularning atrof-muhit va inson sog`ligiga ta`siri; elektr energiyasini tejamli ishlatish usullari; kavsharlash asosida elektr montaj ishlarini bajarish ish o`rnini tashkil qilish; kavsharlashda simlar, kavshar, flyuslar turlari; kavsharlash asosida elektr montaj ishlarini bajarish ish asboblari hamda ish usullari; elektr montaj ish asboblari turlari va ularda ishlash usullari; elektr bilan ishlovchi sodda uskuna va jihozlar tayyorlash; elektrotexnik hamda elektron uskunalarni ishlab chiqarish, ishlatish va ularga xizmat ko`rsatish, asboblarni elektr montaj qilish va ishga tushirishga tayyorlash bilan bog`liq kasb-hunarlar bo`yicha bilim, ko`nikma va malakalarga ega bo`ladilar.
Uy-ro`zg`or buyumlarini ta`mirlash bo`limi: o`quvchilar pol qoplamalari hamda mebellarning loklangan va qoplamali yuzalarini saqlash tadbirlari hamda kichik ta`mirlash; oyna romlarini kichik ta`mirlash va qishda issiqlikni saqlash usullari; xizmat ko`rsatish sohalariga oid kasb-hunar turlari; pol qoplamalari va mebellarning loklangan hamda qoplamali yuzalarini saqlash tadbirlari va kichik ta`mirlash ish usullari; yurtimiz me`morchiligi tarixi, xona intereri va jihozlanish dizayni; sohaga oid yurtimizda tarkib topgan an`analar hamda zamonaviy taraqqiyot yo`nalishlari; xonalar, fan bo`yicha o`quv kabinetlarida mebel va qo`shimcha jihozlarni joylashtirish sxematik tasviri hamda eskizlarini tayyorlash; taklif etilgan yechimlar asosida xonalarni jihozlash; shahar va qishloq uylarida suv, gaz, elektr energiyasi, issiqlik ta`minoti tizimi hamda undan foydalanish qoidalari; uy va xonadonlarni ta`mirlash ishlarining asosiy turlari; ta`mirlashda qo`llaniladigan zamonaviy qurilish materiallari; uy va xonadonlarni ta`mirlashda qo`llaniladigan asosiy ish asboblari; suv ta`minoti tizimi, suv quvurlari, ventil va jo`mraklarni sozlashda mayda ta`mirlash ishlarini bajarish; qurilish va ta`mirlash bilan bog`liq kasb-hunarlar bo`yicha bilim, ko`nikma va malakalarga ega bo`ladilar.
“
|
| |
Trayektoriya - Myhandislik dinamikasi

|
Myhandislik dinamikasi
|
bet | 2/3 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 30,04 Kb. | | #133561 |
Bog'liq Myhandislik dinamikasiTrayektoriya (lotincha: traectorius — harakatga oid) — fazoda harakatlanayotgan moddiy nuqta hosil qiluvchi chiziq. Moddiy nuqtalardan iborat tizim harakatlanganda uning har bir nuqtasi oʻzining T.si boʻylab harakat qiladi. Moddiy nuqtalar tizimining holati holatlar fazosida nuqta xisoblanadi va uning T.si holat T.si deb ataladi. Mat.ning differensial tenglamalar va dinamik tizimlar kabi sohalarida T. tushunchasi asosiy tushunchalardan biri hisoblanadi. Differensial tenglamalar va dinamik tizimlar nazariyalarida baʼzan T. chiziq boʻlmasligi xam mumkin. Chunki harakatlanayotgan nuqtaning koordinatalari bir oʻzgaruvchili funksiyalar boʻlib, ular differensial tenglamalar tizimining maxsus nuqtasi (muvozanat gʻolat) boʻlsa, bu nuqtadan oʻtuvchi trayektoriya shu nuqtaning oʻzidan iborat boʻladi.
8
Nuqtaning boshlang‘ich holatdan oxirgi holatga aniq bir usulda vaqtga bog‘liq holda o ‘tishi esa harakat deyiladi.
9
H arakatlanayotgan moddiy nuqtaning fazoda biror sanoq sistemasiga nisbatan holati bilan vaqt orasidagi bog‘lanishni ifodalovchi tenglama nuqtaning harakat qonunini ifodalaydi
10
11
12
13
14
Jismda olingan har qanday kesma jism harakati davomida hamma vaqt o’z – o’ziga parallel ko’chsa., jismning bunday harakatiga ilgarilanma harakat deyiladi.
Ilgarilanma harakatni to’g’ri chiziqli harakat bilan almashtirmaslik kerak. Masalan, to’g’ri chiziqli relsda harakatlanayotgan vagon kuzovining harakati ilgarilanma harakat bo’lib kuzov nuqtalarining traektoriyalari to’g’ri chiziqdan iborat.
15
16
17
18
19
Shunday qilib, q o ‘z g ‘almas o ‘q atrofida aylanma harakatda b o ‘lgan jism ixtiyoriy nuqtasining chiziqli tezligi miqdor jihatdan jism burchak tezligining m azkur nuqtadan aylanish o ‘qigacha bo ‘lgan masofaga ko paytmasiga teng bo ‘ladi. 8
20
21
Nuqtaning quzgalmas harakatlar sistemasiga nisbatan qilganlik harakatini absolyut harakat deyiladi.
22
nuqtaning qo`zg`aluvchan Охуz koordinatalar sistemasiga nisbatan harakatiga nisbiy harakat deyiladi
23
Teorema: Murakkab harakatdagi nuqtaning absolyut tezligi koʻchirma va nisbiy
harakat tezlik vektorlarining yigʻindisidan iborat.
24
25
|
| |
To‘la ichki qaytish. O‘qituvchi: Toshkent shahar Uchtepa tumani 287-maktab fizika fani o‘qituvchisi Xodjayeva Maxtuma Ziyatovna

|
To‘la ichki qaytish. O‘qituvchi: Toshkent shahar Uchtepa tumani 287-maktab fizika fani o‘qituvchisi Xodjayeva Maxtuma Ziyatovna
|
Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 0,83 Mb. | | #157380 |
Bog'liq 9-sinf,4-chorak,1-mavzu. (1)
Mavzu:
To‘la ichki qaytish.
O‘qituvchi: Toshkent shahar Uchtepa tumani
287-maktab fizika fani o‘qituvchisi
Xodjayeva Maxtuma Ziyatovna.
9-sinf
Fizika
Yorug‘likning qaytish va sinish qonunlari - Tushgan nur, qaytgan nur va tushish nuqtasiga o‘tkazilgan perpendikulyar bir tekislikda yotadi.
- Qaytish burchagi tushish burchagiga teng:
1. Tushgan nur, singan nur va ikki muhit chegarasiga nurning tushish nuqtasiga o‘tkazilgan perpendikulyar bir tekislikda yotadi.
2. Tushish burchagi sinusining sinish burchagi sinusiga nisbati ikki muhit uchun o‘zgarmas kattalikdir.
Yorug‘likning to‘la qaytishi Shisha uchun va havo uchun bo‘lsa, ∙ da da , da To‘la ichki qaytish , ⁰ Sindirish ko‘rsatkichi katta bo‘lgan muhitdan sindirish ko‘rsatkichi kichik bo‘lgan muhitga yorug‘lik yo‘naltirilganda tushish burchagi ma’lum burchakdan katta bo‘lganda nur ikki muhit chegarasidan to‘la qaytadi. Bu to‘la ichki qaytish hodisasi deyiladi. Qo‘llanilishi To‘la ichki qaytishdan yorug‘lik nurlarini biror yo‘nalishda burish yoki nurlar dastasini o‘rnini almashtirish uchun foydalaniladi. Nur tolalar optikasi
To‘la ichki qaytish hodisasidan axborot texnologiyasida, aloqa tizimida, tibbiyotda va boshqa sohalarda keng foydalaniladi.
Masala Havoga nisbatan toza suv, shisha va olmosning nur sindirish ko‘rsatkichlari 1,33; 1,5 va 2,42 ga teng. Shu moddalarning qaysi birida to‘la ichki qaytishning chegaraviy burchagi eng kichik? Formula va yechish: Formula va yechish:
Javob: olmosda to‘la ichki qaytishning chegaraviy burchagi eng kichik.
Berilgan:
Mustaqil bajarish uchun topshiriqlar 1. Mavzuni o‘qish va savollarga javob yozish.(141-bet) 2. 26-mashqning 1-masalasini yechish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
To‘la ichki qaytish. O‘qituvchi: Toshkent shahar Uchtepa tumani 287-maktab fizika fani o‘qituvchisi Xodjayeva Maxtuma Ziyatovna
|
Bosim ostida quyma olish Kokil usulida quyma olish

|
Bosim ostida quyma olish Kokil usulida quyma olish
|
bet | 1/4 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #157395 |
Bog'liq Bosim ostida quyma olish Kokil usulida quyma olish
Quymalarni bosim ostida olish
Reja:
1 Erib chiqib ketadigan moslama yordamida quyma olish (JVM)
2 Bosim ostida quyma olish
Bir marta ishlatiladigan qum-gilli qolipdan tashqari quymalarni maxsus usullar bilan me’yorlab olinishi mumkin. Maxsus usullar yordamida olinadigan quymalarning yuqori aniqligi, yuzasining sifati tozaligi quyimga kamroq quyiladigan qo’shimcha, yuqori fizik-mexanik va ekspluatatsion xususiyatlari bo’lgan quymalarni olish mumkin. Quymakorlik maxsus usullari ko’p.
1 Erib chiqib ketadigan moslama yordamida quyma olish (JVM)
Bu usulning mohiyati aniq quymalarni turli materiallardan ajratilmaydigan bir martali moslamalardan olish. Bularga oson eriydigan moslamalar (parafin, stearin, ko’mir mumi va boshqalar kiradi) erib chiqib ketadigan (kanifol, blokli polistirol, penopolistirol va boshqalar) moslamalar. Erib ketuvchilar (karbamit, bor kislotasi, nitratlar), ularni bloklarga yig’iladi, bloklarini o’tga chidamli qoplam bilan o’rash, moslamalarni chiqarib yuborish, qoliplarni kuydirish va olingan ajralmaydigan keramik qoplamli qolipga metallni quyish. Bularning shakli quymaga yaqinroq bo’lgan quymalarni olishda, yupqa devorli, yirik aniq quymalar, murakkab konstruksiyalar tuzishda, bir necha detallarini bitta tugun qilib aniqroq quyma, olishda qo’llaniladi.
Bu usulda massasi 10 g to 100 kg bo’lgan quymalarni va devorini qalinligi eng yupqasi (1mm) bo’lishi mumkin. Quymalarni aniqligi 5-6 sinfgacha to’g’ri keladi, yuzasining tozaligini 4-6 sinf va bu usulda mexanik ishlovga quyim eng kam (0,2-0,7mm), (1-2-3-rasmlarda) quymani erib chiqadigan usulda tayyorlab olish ketma-ketligi ko’rsatilgan.
Bir martali ishlab chiqiladigan quyma 1 voslamasi 3 metalldan yasalgan press-forma 2 matallni presslab kirgizish yo’li bilan olinadi. Press-formalar bitta yoki ko’p o’rinli bo’ladi. Bir martaliklari payalnik 5 bilan quyish tizim 4 yopishtiriladi. Yig’ish jarayonida moslamalar karkasi tayyorlanadi, ularni oti modellar bloki deb ataladi. O’tga chidamli material donachalari bir biriga bog’laydi va puxta qiladi. Jarayon yana qaytariladi va 4-6 martada keyin juda puxta qatlam olinadi. Unga keyin qaynoq suv quyib moslama eritib chiqariladi.
1-rasm. Erib chiqib ketadigan moslama yordamida quyma olish sxemasi.
Olingan qolipni po’latdan yasalgan opokaga quruq qum ichiga joylashtiriladi va 900-1000 0C pechda quritiladi. Undan keyin qolipga suyuq metall quyiladi.
|
| |
IsEmpty() 
  
\(O(1)\) 
    


Size()

|
IsEmpty()
\(O(1)\)
Size()
|
bet | 5/6 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 199,62 Kb. | | #234109 |
Bog'liq Qo\'ziboyev Jamshid Algoritmlarni LoyihalashIsEmpty()
|
\(O(1)\)
|
Size()
|
\(O(1)\)
|
Barcha amallarni asosini o’zlashtirish amali tashkil qilgani sababi barcha metodlar \(O(1)\) vaqtda bajariladi.
Massivga asoslangan Stek. Massivning qulayliklaridan biri bu indeks orqali massivda joylashgan elementni vaqtda qaytara olishdir. Lekin massivdagi elementlar soni ko’payib ketsa qimmatbaho amal – hajmni kengaytirish lozim bo’ladi. O’z hajmini o’zi o’zgartira oladigan massiv dinamik massiv deyiladi.
Amal
|
Murakkablik
|
Push(T value)
|
Resize()ga qarang.
|
Pop()
|
\(O(1)\)
|
Peek()
|
\(O(1)\)
|
IsEmpty()
|
\(O(1)\)
|
Size()
|
\(O(1)\)
|
Resize()
|
Eng yomon holatda \(O(n)\), o’rtacha esa \(O(1)\) vaqt oladi.
|
Nazariyaga ko’ra Push(T value) O(n) bu eng yomon holatdur, lekin Resize()ning chaqirilish ehtimolligi har chaqirilgandan so’ng pasayib boradi. Natijada, yuqoridagi metodni vaqt murakkablikka ega deb qabul qilishimiz mumkin.
"Merge" sort
[L,R] oraliq m=(L+R)/2 oʻrtasi orqali ikkita [L,M] va [m+1,R] oraliqda ajratiladi va ular alohida saralanadi.Keyin bu saralangan oraliqlar birlashtirilib, berilgan [L,R] oraliqda qoʻyib ketiladi.
Merge sort ning to’liq kodi
|
| |
Harakatlar belgilash: Algoritmda qo'llangan harakatlar bilan muammo yechiladi. Bu adimda murakkablashgan muammolar ikki yoki undan ko'p qadamdan iborat bo'lishi mumkin

|
Harakatlar belgilash: Algoritmda qo'llangan harakatlar bilan muammo yechiladi. Bu adimda murakkablashgan muammolar ikki yoki undan ko'p qadamdan iborat bo'lishi mumkin
|
bet | 2/6 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 199,62 Kb. | | #234109 |
Bog'liq Qo\'ziboyev Jamshid Algoritmlarni LoyihalashHarakatlar belgilash: Algoritmda qo'llangan harakatlar bilan muammo yechiladi. Bu adimda murakkablashgan muammolar ikki yoki undan ko'p qadamdan iborat bo'lishi mumkin.
Muammolarni yechishning asosiy qismi: Bu qismda har bir muammoga oid bo'lgan ma'lumotlar va belgilangan harakatlar ishlatiladi.
Natijalarni ko'rib chiqish: Algoritmdan olingan natijalar tekshiriladi va o'zgartiriladi. Agar natija to'g'ri bo'lsa, unda natijalarni ko'rib chiqish jarayoni yakunlanadi. Aks holda natijalarni qayta ko'rib chiqish va to'g'rilash jarayoni davom etadi.
"Ajrat va xukmronlik qil" tilidagi algoritmlar yoqori sifatli yechimlar topish uchun yaratilgan va murakkab muammolarni yechishda yordam berishi uchun ishlatiladi. Algoritmlarni tuzish jarayonida bu asosiy qadamlar orqali muammo yechiladi va natijalar aniqlanad
“Ajrat va xukmronlik qil” tilidagi algoritmlar
Dasturlashda, ajrat va hukmronlik qil — bu algoritmik paradigm bo’lib, bu paradigmaning asosiy g’oyasi algoritmik masalalarni bosh masalaga o’xshash kichik qismlarga ajratb, ularni rekursiv hal qilishdan iborat. Bu paradigmada masala qismlarga bo’linganligi sababli, qism masalalar bosh masalaga qaraganda kichikroq bo’lishi va bu bo’linish to’xtashi uchun asos holat bo’lishi kerak.
Barcha turdagi ajrat va hukmronlik qil algoritmlari 3 ta bosqichdan iborat bo’ladi:
Ajrat bosqichi.
Bunda bosh masala huddi shu masalaga o’xshash kichikroq masalalarga bo’lib chiqiladi.
Hukmronlik bosqichi.
Asos holatimizga mos kelib qolgan qism masalalar huddi u kabi yechiladi.
Birlashtirish bosqichi.
Bu bosqichda yechilgan kichik qism masalalar qaytib birlashtirib chiqiladi va bu bosh masala yechimi bo’ladi.
Shu sababli, ajrat hukmronlik qil paradigmasini 3 ta jumla bilan eslab qolish mumkin: ajrat
hukmronlik qil birlashtir
Oddiy, bittagina qadamdan iborat “ajrat va hukmronlik qil” algoritmi qanday ishlashini ko’raylik
Bir qadamdan iborat “ajrat va hukmronlik qil” algoritmining ishlash printsipi
Agar biz qadamlar sonini oshiradigan bo’lsak, paradigma tasviri quyidagicha ko’rinish oladi(
Ko’p qadamdan iborat “ajrat va hukmronlik qil” algoritmining ishlash printsipi
Ikkilik qidirish (Binary Search)
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Harakatlar belgilash: Algoritmda qo'llangan harakatlar bilan muammo yechiladi. Bu adimda murakkablashgan muammolar ikki yoki undan ko'p qadamdan iborat bo'lishi mumkin
|
Chiziqli qidirish algoritmi

|
Chiziqli qidirish algoritmi
|
bet | 6/6 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 199,62 Kb. | | #234109 |
Bog'liq Qo\'ziboyev Jamshid Algoritmlarni LoyihalashChiziqli qidirish algoritmi
Chiziqli qidirish algoritmi juda oddiy algoritm bo'lib, u massivdagi har bir elementni qidirilayotgan element bilan birma-bir solishtirib chiqadi. Algoritm murakkabligi O(n) bo'lib, bu real hayotda juda ham sekin bo'lishi mumkin. Tasavvur qilaylik Facebookning 1 mlrd foydalanuvchisi bor va foydalanuvchi o'z profiliga kirmoqchi. Bunda Facebook foydalanuvchi loginini chiziqli qidirishdan foydalanib tekshiradigan bo'lsa va bunda kompyuter sekundiga 10⁶ ta loginni tekshirgan taqdirda ham, o'sha foydalanuvchi profiliga kirishi uchun 1000 soniya (16.6 daqiqa) kutishi kerak bo'lardi. Shu sababli ham bunday holatlar uchun bizga samaraliroq algoritmlar kerak bo'ladi.
Algoritm qadamlari
Ikkilik qidirish algoritmi to'g'ri ishlashi uchun massiv saralangan bo'lishi shart! Bizda n ta elementli saralangan massiv bor va biz undan x elementni qidirmoqdamiz. Biz qidirish chegarasini belgilash uchun l (left) va r (right) ko'rsatkichlardan foydalanamiz. Ular massiv indekslarini ko'rsatib turadi. mid o'zgaruvchi bizda qidirilayotgan sohaning o'rtadagi elementi indeksini ko'rsatadi
1. Avvaliga l = 0 va r=n-1 bo'ladi (butun boshli massiv)
2. O'rtadagi element indeksi hisoblanadi: mid = (l + r)/2;
3. O'rtadagi element indeksi bilan qidirilayotgan son x solishtirib ko'riladi
4. Agar son mos kelsa, algoritm shu joyida to'xtaydi.
5. Agar x o'rtadagi sondan katta bo'lsa, left ko'rsatkichni o'rtadan bitta keyingi elementga suramiz: l=mid + 1;
6. Agar x o'rtadagi sondan kichik bo'lsa, right ko'rsatkichni o'rtadan bitta oldingi elementga suramiz: r=mid — 1;
7. 2-qadamga qaytiladi.
Ikkilik qidirish algoritmi har bir qadamda n ni ikki baravarga kamaytirgani uchun algoritm ishlash tezligi O(logn) hisoblanadi. Solishtirish uchun Facebook misolidagi 1 mlrd login ichidan ikkilik qidirish algoritmi 30 ta (!) qadam bilan topishi mumkin.Oddiy qidirishdan tashqari bu algoritmni yana boshqa juda ko'p joyda qo'llash mumkin.
Xulosa
Xulosa qilib aytganda , bugungi kunda kesh-xotira «piramidali» o‘rnatiladi. Tezligi bo‘yicha eng tezkor, lekin hajmi bo‘yicha eng kichik birinchi darajali kesh-xotira protsessor kristalli tarkibiga kiradi. Ularni protsessor registrlari tayyorlanadigan texnologiya bo‘yicha tayyorlashadi, natijada u juda qimmat, lekin juda tezkor va eng asosiysi ishonchli bo‘lib qoldi. Uning o‘lchami atigi bir necha o‘n Kbayt bilan o‘lchanadi, lekin u tez ishlov berishda juda katta ahamiyatga ega. Ikkinchi daraja kesh-xotirasi protsessorning o‘sha kristallining o‘zida joylashishi mumkin .
Foydalanilgan adabiyotlar
1.Кленберг Дж.,Тардос Е.”Алгоритмы.Разработка и применение”.2016г.
2. Кормен Т.,Лейзерсон Ч.,Ривест Р.«Алгоритмы.Построение и анализ»,2013г.
3. Колдаев. Основы_алгоритмизации_и программирования. 2013 г.
Foydalanilgan veb-sahifalar:
Youtube.com - Fireship, freecode kanallari.
https://lms.tuit.uz/student/my-courses
https://en.wikibooks.org/wiki/Numerical_Methods/Equation_Solving
https://www.remove.bg/upload
TOSHKENT 2024
|
| |
Mobil tarmoqlar - Bajardi: Qabul qildi

tarmoqlari yoki uyali aloqa tarmog’i deganda butun dunyo bo’ylab katta quruqlik
ustida tarqaladigan va uyalar yoki tayanch stantsiyalari deb nomlanuvchi uzatgich
stansiyalar orqali simsiz ulanadigan va multimediali ma’lumotlarni uzatish/qabul
qilishga moslashtirilgan aloqa tarmog’ini tushuniladi. Odatda, uzatuvchi/qabul
qiluvchi stansiyalar simsiz aloqa orqali radio signallarini an’anaviy usulga asosan
havo orqali uzatadi. Radio signallari yorug’lik va infraqizil to’lqinlarni o’z ichiga
olgan elektromagnit xossaga ega. Ushbu signallar to’lqinlar chastotasi va to’lqin
uzunligiga ega bo’lganligi sababli ko’ndalang to’lqinlar oilasiga mansubdir, ya’ni;
Mobil tarmoqlarining avlodlari Shu kunga qadar mobil tarmoqlarining bir nechta
avlodlari (generation) ishlab chiqildi - 1G, 2G, 3G, 4G, 5G va texnologiyaning
rivojlanish evolutsiyasi davom etib kelmoqda. 1G, 2G, 3G, 4G va 5G mobil
tarmoqlarning avlodlari bo’lib, ular hozirgi kunda faol ishlatilib kelinmoqda. 5G-besh
avlodini anglatadi, bu erda G "avlod" so’zini anglatadi, 1, 2, 3, 4 va 5 raqamlari avlod
raqamini anglatadi. 80- yillarning boshlaridan deyarli har 10 yilda mobil
tarmoqlarning yangi avlodi paydo bo’ldi. Mobil tarmoqlarining avlodlari Aslida,
avlodlar har doim muayyan vaqt oralig’ida joylashtirilishi mumkin bo’lgan standartlar
guruhlariga asoslanadi. 5G bilan davom ettirish ehtimoli katta, shuning uchun 5G
joylashtirilgan bitta nuqta bo’lmaydi, aksincha uning imkoniyatlari aniqlanib,
rivojlantirilganidan so’ng bosqichma-bosqich joylashtiriladi.
ISDN texnologiyasi - Bajardi: Qabul qildi

qismi kafolatlanadi. Ipni ajratish signaldan keyin sodir bo’ladi Qo’ng’iroq deb
nomlangan alohida kanalda kanaldan tashqari signalizatsiya kanali. Asosiy darajadagi
interfeys Asosiy darajadagi interfeys (eng Asosiy tezlik interfeysi, BRI ) - abonent
uskunalari va ISDN stantsiyalarini ikkita B-kanal va bitta D-kanal bilan bog’lashni
ta’minlaydi. Asosiy darajadagi interfeys 2B + D formulasi bilan tavsiflanadi. Standart
BRI ish rejimida ikkala B-kanallar bir vaqtning o’zida (masalan, ma’lumot uzatish
uchun, ikkinchisi ovozli uzatish uchun) yoki ulardan biri ishlatilishi mumkin.
Kanallarning bir vaqtning o’zida ishlashi bilan ular turli xil abonentlar bilan aloqa
o’rnatishi mumkin. BRI interfeysi uchun maksimal ma’lumot uzatish tezligi - 128 kb /
s. D-kanal faqat boshqarish ma’lumotlarini uzatish uchun ishlatiladi.