nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
0 - m a v z u . M a x s u l o t n a r x i v a n a r x s h a k l l a n i s h i

172
1) hisob-kitob va oʻlchov vazifasi —narx vositasida qilingan harajatlar,
olingan natijaning puldagi miqdori aniqlanadi. Harajatlar ishlatilgan resurslar
miqorini uning narxiga koʻpaytirish opqali hisoblanadi;
2) ragʻbatlantirish vazifasi — narx ning oʻzgarishi
ishlab chiqarish hajmini
oʻzgartiradi. Talab narxga nisbatan teskari mutanosiblikka ega. Narx pasaysa talab
ragʻbatlantiriladi, aksincha, narx oshsa (boshqa shar-tsharoit oʻzgarmagan taqdirda)
taklif ragʻbat oladi. Narxdagi oʻzgarish ishlab chiqaruvchilar va isteʼmolchilarga
ishtiyoq bagʻishlaydi;
3) raqobat vositasi vazifasi — narx raqibni bozordan siqib chiqarish va
bozorda oʻz mavqeini mustahkamlash uchun ishlatiladi. Raqobatchilar narxni
oʻzgartirib turish, uni sharoitga qarab turlicha belgilash orqali oʻzaro bellashadilar.
Narx raqobatlashuvning iqtisodiy vositasi hisoblanadi;
4) iqtisodiyotni tartiblash vazifasi — narx bozor mexanizmidagi asosiy
iqtisodiy dastak yoki vosita, narx oʻzgarishiga qarab
nimani va qancha ishlab
chiqarish kerakligi aniqlanadi. Muayyan tovarlar narxining oshishi ularni koʻplab
ishlab chiqarish kerakligini bildiradi, aksincha, narxning pasayishi tovar ishlab
chiqarishni kamayishi yoki umuman toʻxtatilishi lozimligini anglatadi. Narxga
qarab bozori
kasod tovarlardan voz kechilib, bozori chaqqon tovarlarni ishlab
chiqarishga oʻtiladi. Bu esa resurslarning bir sohadan ikkinchisiga oqib oʻtishiga,
eski soha qisqarib, yangi sohaning tez rivojlanishiga olib keladi. Narx resurslarni
qayta taqsimlash orqali iqtisodiyotni tartiblaydi.
Iqtisodiyotning turli tarmoqlarida tovarlar va xizmatlar oldi-sotdisida
qo’llanilishi narx tizimini yaratadi. Milliy iqtisodiyot holatini hisoblashda joriy va
qiyosiy narxlar qoʻllaniladi. Joriy narxlar amaldagi narxlar boʻlib, ular yordamida
yil davomidagi ishlab chiqarish natijalari hisoblanadi. Qiyosiy narxlarda maʼlum yil
asos qilib olinib, ishlab chiqarishning natijalari shu narxda hisoblanadi va boshqa
yillar bilan taqqoslanadi. Joriy narxlar inflyasiya tufayli oʻzgarishi va real iqtisodiy
natijani koʻrsatmasligi sababli yalpi milliy mahsulot, milliy daromad, real ish haqi
va shu kabi koʻrsatkichlar dinamikasi qiyosiy narxlarda hisoblanadi.
173
Narx qaysi bozorda amal qilishi, kimga moʻljallanganligi va qaysi maqsadni
koʻzlashiga qarab bir necha turlarga boʻlinadi.
-rаsm. Mаhаlliy tаrmоqlаrni oʻtkаzish tеzligini FDDI halqasidаn

3.2.23-rаsm. Mаhаlliy tаrmоqlаrni oʻtkаzish tеzligini FDDI halqasidаn
fоydаlаnib оshirish tuzilmasi.
Ikkitа FDDI halqasi 3.2.23—rаsmdа koʻrsаtilgаni kаbi bir-biri bilаn
koʻprik yoki mаrshrutizаtоr yorаdаmidа birlаshtirish mumkin.
802.11 standartining simsiz WLAN tarmog‘i
Simsiz lokal WLAN tarmog‘i simsiz ulanish nuqtasidan 10
140
metrgacha aloqa uzoqligini ta’minlaydi. Bazoviy stansiya TOAL
yordamida Internet periferiya marshrutizatori bilan to‘g‘ri ulanishga ega
(3.2.24-rasm)[8].
3.2.24-rasm. IEEE 802.11 LAN arxitekturasi.
WLAN tarmog‘ini qurish Wi-Fi uskunasi, adapterlar va ulanish
nuqtalari ishlatiladi. Adapter – USB sloti orqali ulanadigan uskuna, simli
tarmoqdagi tarmoq kartasi kabi o‘sha funksiyalarga ega, kompyuterni
simsiz tarmoqga ulash uchun xizmat qiladi. Ulanish nuqtasi –
o‘rnatilgan mikro kompyuter va uzatuvchi-qabul qiluvchi uskunali
avtonom modul, uorqaliWi-Fi adapteri orasida axborot almashinuvi va
o‘zaro ta’siri amalga oshiriladi.
WLAN texnologiyasiga namuna bo‘lib 802.11bWi-Fi (802.11b –
Wireless Fidelity) oilasining simsiz tarmoq texnologiyalari hisoblanadi,
ular 1, 2, 5,5 i 11 Mbit/s tezliklarda 2.4 GGs diapazonda ma’lumotlarni
uzatishni ta’minlaydi. Bu WLAN texnologiyasi o‘quv, kommersiya,
ko‘ngilochar tashkilotlarda, shuningdek uyda foydalanishda ommaviy
tarqalgan. 3.2.5 -jadvalda WLAN kanal sathining tuzilishi va radio
kanallarning qurish uchun chastota diapazoni ko‘rsatilgan.
3.2.5 -jadval. WLAN kanal sathining tuzilishi.
Ishlab
chiqarilgan
yil
Chastota
Polosasi (GGs)
Uzatish usuli
Modulyatsiya turi
802.11a
1999
5
DSSS/OFDM
BPSK, QPSK,16-QAM,
64-QAM
802.11b
1999
2.4
DSSS
CCK
802.11g
2003
2.4, 5
DSSS/OFDM CCK, BPSK, QPSK, 16-
141
QAM, 64-QAM
802.11n
2009
5
MIMO-OFDM
BPSK, QPSK, 16-QAM,
64-QAM
802.11ac
2013
5
MIMO-OFDM
BPSK, QPSK,16-QAM,
64-QAM, 256-QAM
|
-jаdvаl. Хаtоliklаr turi - Tarmoq texnologiyalari

134
mаrkеr (itt-tаklif). Bundаy pаkеtni оlgаn ish stаntsiyasi birоr ахbоrоtni
joʻnаtishi mumkin, boʻsh bufеrni soʻrаsh (FBE-free buffer enquire). Bu
qаbul qiluvchining imkоniyatlаrini аniqlаsh uchun хizmаt qilаdi.
Qаbulni tаsdiqlаsh (ACK), FBE gа jаvоbаn аniq qаbul boʻlgаndа
joʻnаtilаdi. Qаbul хаtо boʻlgаn tаqdirdа inkоr tаsdiqi (NAK) joʻnаtilаdi.
Pаkеt tаrkibi ахbоrоtdаn, qаbul qiluvchining vа joʻnаtuvchining
mаnzilidаn hаmdа nаzоrаt yig`indisidаn tаshkil tоpаdi.
ArcNET tаrmојi хаbаrlаrni qismlаb (ANSI 878.2) vа pаkеtlаrni
inkаpsulyatsiyalаsh (ansi 878.3) imkоnini bеrib, bоshqа prоtоkоllаrning
tаlаblаrigа jаvоb bеrа оlаdi. Hаmmа kаdrlаr аppаrаt sаrlаvhаdаn
bоshlаnib, fоydаlаnuvchining ахbоrоti bilаn tоmоm boʻlаdi, ulаrning
bоshlаnishidа хаr dоim dаsturiy sаrlаvhа boʻlаdi. Аppаrаt vа dаsturli
sarlavhalаrning oʻrtаsigа toʻldiruvchi kiritilishi nаtijаsidа pаkеtlаr
uzunligini dоimiy bir хil qilinаdi. Bu toʻldiruvchini intеrfеys dаstur
sеzmаydigаn dаrаjаdа оlib tаshlаydi. Qisqа kаdrlаr 0-249 bаyt fоydаli
ахbоrоtlgа egа boʻlаdi. Uzun kаdrlаr 253 dаn 504 bаytgа egа boʻlishi
mumkin. 250, 251 yoki 252 bаyt ахbоrоti boʻlgаn kаdrlаr bilаn ishlаsh
imkоniyatigа egа boʻlish uchun mахsus fоrmаt (exception) kiritilgаn.
ArcNET ning bu fоrmаtlаri 3.2.16-rаsmdа kеltrilgаn.
253>
SMART texnologiya - Tarmoq texnologiyalari

268
axborot texnologiyalari sohasida muvafaqqiyatlar kabi tendensiyalar
bilan
mustahkamlanadigan
aerokosmik
texnologiya
kontekstida
qoʻllanilgan.
SMART
– “Specific” (oʻziga xos), “Measurable” (oʻlchab
boʻladigan), “Attainable” (erishib boʻladigan), “Relevant” (dolzarb),
“Time-bound” (aniq muddatli) inglizcha soʻzlarining bosh harflari bilan
ifodalangan.
Respublikamiz yetakchi olimlaridan A.A. Abduqodirov Smart –
texnologiyasiga oid tushunchalar, maqsadlarni qoʻyishdagi ifodasi,
mohiyati, xossasi va uning asosiy tamoyillari toʻgʻrisida batafsil
maʻlumot berib oʻtgan. Jumladan: “Smart – texnologiyalar – oʻzaro
taʻsir va tajriba almashish negizida protseduralarga uzatiladigan,
avvallari axborot va bilimlarga asoslangan texnologiyalardir..... «Smart»
ning tayanch xossasi atrof muhit bilan oʻzaro taʻsir etish va unga
moslashish qobiliyatidir. Uning ushbu xususiyati mustaqil qiymatga ega
va shahar, universitet, ta’lim, texnologiya, jamiyat va koʻpgina boshqa
kategoriyalarga qoʻllanishi mumkin.
SMART – bu tizim yoki jarayonning hususiyati boʻlib, atrof muhit
bilan oʻzaro munosabatlarda oʻzini namoyon qiladi va tizimga
qobiliyatini qayta ishlashga; tashqi muhitdagi oʻzgarishlarga darhol
javob; oʻzgaruvchan sharoitga moslashish; mustaqil taraqqiyot va oʻzini
oʻzi boshqarish; natijalarni samarali bajarish kabilarga imkon beradi.”
SMART – texnologiyalarning asosini bugungi kunda
Tarmoq texnologiyalari - bet 104

142
ko'rilishi
mumkin,
u
kompaniyaning
tashqarisida
bo'lgan
foydalanuvchilarga, odatda Internet orqali uzatiladi.
Extranet - intranetning kengaytmasi bo'lib, u tashqi biznesdan yoki
ta'lim maqsadlaridan foydalanish uchun nazoratdan foydalanishga ruxsat
beradi. Ekstranetlar - ma'lumot almashish va elektron tijorat uchun
korxonalar tomonidan qurilgan xususiy tarmoq ichki tarmoqlarining
kengaytmalari yoki segmentlari.
O‘quvchilarni baholash - Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy

|
Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy
|
bet | 111/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
O‘quvchilarni baholash: O‘quvchilar darsdagi ishtirokiga ko‘ra belgilangan baholash mezonlari asosida baholanadilar. Baholar o‘quvchilarning kundalik daftarlarida va sinf jurnalida aks ettiriladi. Darsda faol ishtirok etmagan o‘quvchilar bilan ishlanadi.
Uyga vazifa: o‘quvchilarga uyga vazifa sifatida mazkur mavzuni o‘qib-o‘rganish, qo‘shimcha materiallar izlab topish va tushunchalarini boyitish topshiriq qilib beriladi.
O‘TIBDO‘: _______ A.Azizov
Sana: “__” ___________ 201__-yil. Sinflar: 11-“_____”. O‘qituvchi: S.Nuriddinov
MAVZU: Asardagi Mingboshi, Razzoq so‘fi, Qurvonbibi va boshqa qahramonlar talqini.
|
| |
Optik aloqa tizimlari fani bo‘yicha

Optik tola bo‘ylab signallarni tarqalishi. Optik tolaning asosiy uzatish parametrlari. Optik aloqa
tizimlarining rivojlanishi, telekommunikatsiya tarmoqlaridagi o‘rni va afzalliklari. O‘zbekiston
Respublikasida optik aloqa tizimlari va tarmoqlarining holati va rivojlanish istiqbollari. Optik
aloqa tizimlarining aktiv elementlari. Optik aloqa tizimlarining nurlanish manbalari. Optik
modulyatorlar. Optik aloqa tizimlarining fotoqabul qilgichlari. Tolali optik tizimlarning liniya
trakti. Raqamli tolali optik aloqa tizimlarining liniya kodlari. Tolali optik aloqa tizimlarining
regeneratorlari. Optik kuchaytirgichlar, ularning turlari va xususiyatlari. Optik tolali aloqa
tizimlarining passiv elementlari. Tolali optik aloqa tizimlari. Plezioxron raqamli ierarxiya
(PDH). Xalqaro, shaxarlararo va mahallik tarmoqlarda qo‘llaniladigan raqamli uzatish tizimlari.
Sinxron raqamli ierarxiyaning (SDH) tolali optik aloqa tizimlari. To‘lqinli zishlashtirishli tolali
optik aloqa tizimlari. Optik aloqa liniyalarini zichlashtirish usullari. To‘lqin uzunligi bo‘yicha
zichlashtirish WDM texnologiyasi. Abonent kirish optik tarmoqlari. Tolali optik aloqa
tizimlarini loyihalashtirish asoslari. Optik aloqa tizimlarining texnik eksplutatsiyasi. Optik
kommutator va modulyator, multipleksor va demultipleksorlar. Optik aloqa tizimlarida axborot
xavfsizligi.
Multimediali aloqa tarmoqlari fani bo‘yicha:
Multimediali aloqa tushunchasi va uning mohiyati. Zamonaviy kompyuter tarmoqlari
strukturasi. Ochiq tarmoqlarni o‘zaro bog‘lanish modeli. TCP/IP protokollari steki. Tarmoq
klassifikatsiyasi. Ma’lumotlarni uzatish protokollari. Ma’lumotlarni uzatishning OSI modeli.
TCP/IP modeli. Multimediali aloqa tarmoqlarini 7-sathli ochiq modeli. Fizik sathlar turlari,
tuzilishi, ishlash prinsipi. Kanal satxining tuzilishi, ishlash prinsipi, protokollari. Boshqaruv
sathining vazifasi, tuzilishi, ishlash prinsipi. Transport sathining vazifasi, tuzilishi, ishlash
prinsipi. IP-telefoniya. Tasvir va ovoz ma’lumotlarni uzatish protokollari. IMS tarmoq modeli.
Voice over IP (VoIP) texnologiyasi. RTP, RTCP tarmoq protokoli. N.323 standarti va unda
asosiy elementlar. MGCP va uning asosiy vazifasi. NGN tarmoqlari. Istiqbolli aloqa tarmoqlari.
MG (Media Gateway), SG (Signaling Gateway), MGC (Media Gateway Controller) vositalari va
ularning asosiy vazifasi. Softswitch vositasi va uning asosiy vazifasi.
Tarmoq texnologiyalari - bet 192

267
§ 5.3. SMART – texnologiyalar va IOT - buyumlar interneti
5.3.1. SMART – texnologiyalar va IoT (Internet of things) –
buyumlar interneti zamonaviy tarmoq xizmatlari sifatida
Axborot – kommunikatsiya texnologiyalari bugungi kunda juda tez
surʻatlar bilan rivojlanmoqda. Internet va uning xizmatlari
maʻlumotlarni uzatish hamda qabul qilish tarmogʻi sifatida insonlarning
kundalik hayotining turmush tarziga aylanmoqda. Shuningdek, axborot
–
kommunikatsiya
texnologiyalari
jamiyatning
rivojlanish
tendensiyasiga taʻsir etuvchi asosiy omillardan biri boʻlib, ilm-fan,
biznes va boshqa bir qator sohalarda ulkan yutuqlarga erishishga imkon
bermoqda, insoniyatning axborotlar resurslariga boʻlgan ijtimoiy va
shaxsiy ehtiyojlarini qoniqtirishini taʻminlamoqda.
AQSHning Vashington shtati Sietl shahrida boʻlib oʻtgan Build
2017 konferensiyasining ilk kunida Microsoft kompaniyasi bulutli
texnologiyalar, sun’iy intellektni takomillashtirish sohasidagi soʻnggi
yutuqlar va IT sohasidagi boshqa muvaffaqiyatli ishlanmalarni
namoyish etdi. Azure bulutli xizmatidan foydalanib, Buyumlar Interneti
(Internet of Things) qurilmalarini boshqarishning mutlaqo yangi usulini
yaratgani — kompaniyaning muhim yutuqlaridan biri boʻlgan.
Kompaniyada yaratilgan
Azure IoT Edge
ilovasi nafaqat uy
sharoitlarida, yanada kengroq chegaralarda — ofis, korxona va ishlab
chiqarishda
Buyumlar
nternet
qurilmalarining
harakatini
boshqarishning unikal imkoniyatini taqdim etadi. Ushbu konsepsiya
«aqlli» buyumlarning koʻplab funksiyalarini boshqarish imkoniyatini
beradigan «bulutli shahar» yaratish tomon tobora harakat qilaverish
kerakligini taqozo etadi. (5.3.1- rasm.)
Aqlli tarmoq
– (inglizcha: smart network) maʻlumotlarni
uzatishdan tashqari murakkab axborot xizmatlarining rang-barang
turlarini taqdim qiluvchi kommunikasiya tarmogʻi.
«
Javobgarlik turlari 3 ga bо‘linadi

|
Javobgarlik turlari 3 ga bо‘linadi
|
bet | 164/201 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 7,87 Mb. | | #264582 |
Bog'liq Αquv – uslubiy majmuaning tarkibiJavobgarlik turlari 3 ga bо‘linadi:
1. Ma’muriy javobgarlik – uyaltirish, xayfsan e’lon qilish, vaqtincha yoki butunlay past darajali ishga о‘tkazish, imtiyozlarni cheklash.
2. Jinoiy javobgarlik – О‘zbekiston Respublikasi jinoyat protsessual Kodeksiga binoan olib boriladi. Masalan:
-qoidaning buzilishi baxtsiz hodisaga olib kelsa, bir yilgacha ahloq tuzatish ishlariga yoki ozodlikdan mahrum qilish yoki 5 minimal ish haqi miqdorida jarima yoki ishdan bо‘shatish choralari qо‘llanadi.
-korxonadan chiqayotgan chiqindilar tufayli havo va suv havzalarining ifloslanishi uchun 1 yilgacha ahloq tuzatish ishlariga yoki 5 minimal ish haqi miqdorida jarima tо‘lanadi.
3. Moddiy javobgarlik – qonunsiz ravishda ishdan bо‘shatilgan, majburiy ish qoldirgan, kasbiy kasallik tufayli jabrlangan kishiga tо‘lanadigan haqni rahbar lavozimidagi xodimdan qisman yoki tо‘liq undirib olish.
3- Amaliy mashg‘ulot.
Hayot faoliyati xavfsizligi fanining asosiy termin va tushunchalari.
Hayot faoliyat – bu insonning kunlik faoliyati, dam olishi va yashash tarzidir.
Atrof-muhit –bu insonni o’rab turgan muhit bo’lib, insonning hayot faoliyatiga, uning sog’ligi va nasliga to’g’ridan to’g’ri, birdan urinma yoki masofadan ta’sir etishga qobiliyatli omillarning (jismoniy, ximiyaviy, biologik, informatsion, ijtimoiy) shartli yig’indisidir.
X avf-xatar deganda, odam sog’ligiga bevosita yoki bilvosita zarar yetkazadigan ko’ngilsiz hodisalar tushuniladi
Xavflar taksonomiyasi - bu murakkab hodisalarni, tushunchalarni, kishi faoliyatiga qaratilgan narsalarni tasniflash va tizimlash to’g’risidagi fandir.
Xavflar ruyxati – bu aniq bir tartiblar bo’yicha qo’yilgan nomlar, atamalardir (o’zgaruvchan harorat, havo harakatining tezligi, havo bosimi, yorug’lik, havoni ionlash, portlash, gerbitsid, shovqin, tebranish, yong’in, zaharli moddalar, lazer nuri, elektr yoyi va boshqalar).
|
| |
Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh - bet 110

195
esa yakuniy bosqich hisoblanadi. Boshqarish maqsadi boshqaruv ob’ekti va uning
alohida parametrlarining istalgan holatidir.
Maqsadli yondashuv boshqaruv organlari ishining kollektiv oldiga qo’ygan
maqsadlariga erishishga buysunishni talab qiladi. Boshqaruvning xar bir mexanizmi
o’zining maqsadlari (tashkiliy, iqtisodiy, marketing, texnik, ijtimoiy)ga ega, shuning
uchun maqsadlarning mos kelishi muammosi yuzaga keldi. Boshqaruvning xar xil
darajalari umumiy maqsadga javob berishlari, bir-birini to’ldirib turishi zarur.
Maqsadlarni tartiblashni usullaridan biri maqsadlar daraxtini tuzish hisoblanadi.
Umumiy maqsadga erishish uchun asosiy maqsadga erishish kerak, asosiy maqsadga
erishish uchun esa, birinchi darajaning maqsadiga erishish kerak va h.k.
Davlat masalalarini bajarishning maqsadi aniqlovchi hisoblanadi, u ilmiy
texnik, ishlab chiqarish, iqtisodiy, ijtimoiy va boshqa maqsadlar bilan uzviy bog’liq.
Maqsadli yondashuv boshqaruvning zamonaviy tuzilmasiga o’tishga imkon beradi.
Bu
maqsadlar,
maqsad
osti
va
rivojlanish
masalalari
tarkibini
va
loyihalashtirayotgan boshqaruv ob’ektini faoliyat yurgizishni ishlab chiqsin.
11.3-rasm. Maqsadlar va ularga erishish vositalari o’rtasidagi aloqalarning
grafik tasviri.
Maqsadlar daraxtini ko’rishda uning sifat va miqdor tavsifini to’g’ri aniqlash
muhimdir. Sifat tavsifi boshqaruv funksiyalarining namoyon bo’lishining asosi
hisoblanadi, sifat tavsifi esa tuzilmali bo’linmalar (bo’lim, sex va h.k.) turining asosi
bo’lib xizmat qiladi. Loyihalash-tirilayotgan tashkiliy tuzilma tizimsi elementalari
TELEKOMMUNIKATSIYa TARMOQLARI fani bo‘yicha

texnologiyasi. Simsiz lokal tarmoqlar - IEEE 802.11 standarti. IEEE 802.11 lokal
tarmoqlarining topologiyalari va protokollari steki. Kommutatsiyalanadigan Ethernet
tarmoqlari. Fast Ethernet va Gigabit Ethernet. Lokal telekommunikatsiya tarmoqlarini
strukturalash. Ko‘prik va kommutatorlarning ishlash tamoillari.
Kommutatorlar. Arxitekturalari va qo‘llanish chizmalari. Virtual lokal tarmoqlar.
Marshrutizatorlar. Asosiy vazifalari va klassifikatsiyasi. Global telekommunikatsiya
tarmoqlari va ularda ko‘rsatiladigan transport xizmatlari. Global telekommunikatsiya
tarmoqlari. Frame Relay va ATM texnologiyalari. Tarmoq xizmatlari. MAC sathi. MAC
sathining asosiy vazifalari. LLS sathi. LLS sathining asosiy vazifalari. Komp’yuter
tarmoqlarini qurishning yetti sathli modeli. IP adresining formati. Adreslarning sinflari.
IP adreslash. IP adreslashda maskalardan foydalanish.
Sinfsiz adreslash. Telekommunikatsiya tarmoqlarida VLAN texnologiyasi. Wi-Fi
texnologiyasi simsiz lokal tarmoqlarning spesifikatsiyalari. Lokal tarmoqlarni mantiqiy
strukturalash. Lokal tarmoqlarni mantiqiy strukturalashda ishlatiladigan qurilmalar
Signalizatsiya protokollarining klassifikatsiyasi Raqamli kommutatsiya tizimlarini
kullanilishi. SIP protokolining tuzilishi.
Foydaga yo’naltirilgan narxlar

179
qisqa muddatli narx belgilash maqsadlariga ega bo’lishi mumkin. Asosiysi, ular
korxonaning strategik va joriy rejalari bilan bog’langan bo’lishi kerak. Masalan,
agar korxonaning stratagik rejalashtirishlari harajatlarning
nazoratiga asoslangan
bo’lsa, unda narx belgilash maqsadi qisqa muddatli davrda joriy foydani
ko’paytirishdan, uzoq muddatlida esa o’rta haridorga mo’ljallashdan iborat bo’lishi
mumkin.
Shunday qilib, narx belgilash maqsadini tanlaganda talabning strukturasi va
kattaligi, raqobatchilarning harajatlari va narxlari asosiy omillar hisoblanadi.
Narx siyosatini yaratish
Narx siyosati odatda quyidagi savollarga javob
beradigan hujjat tarzida
yoritiladi:
Mavzudagi barcha ma’lumotlar

|
Mavzudagi barcha ma’lumotlar
|
bet | 74/201 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 7,87 Mb. | | #264582 |
Bog'liq Αquv – uslubiy majmuaning tarkibiMavzudagi barcha ma’lumotlar Fundamentals of occupational safety and health / Mark A. Friend and James P.Kohn.—4th ed. 12 bobidan olingan.
Quyidagi bitta yoki undan ko’p holatlarga olib keladigan ish bilan bog’liq bo’lgan turli jarohat va kasalliklar ro’yhatdan o’tishi shart:
-O’lim
-Ishdan uzoqdagi kunlar
Tez yordam holatlari
Agar hodisa tez yordam bilan hal qilinsa, u ro’yhatga olinishi shart emas. Ro’yhatga olish maqsadida “tez yordam” faqatgina davo choralarini bildiradi (bu ro’yhatga kirmagan har qanday davolash ro’yhatni yuritish uchun tez yordam hisoblanmaydi):
- Ko’p miqdorda retseptsiz sotiladigan dorilarning qo’llanilishi
- qoqsholga qarshi emlashni o’tkazish
- teri ustidagi yara(jarohatlar)ni tozalash, yuvish, nam tortishini kuzatish
- bandajlar, leykoplastirlar, doka bog’ichlar va boshqalarning, yoki kapalak bandaj yoki steril taxta (tasma) lar kabi qoplamalarning qo’llanishi
- issiq yoki sovuq terapiya (davolash muolajasi) ning o’tkazilishi(qo’llanishi)
- mahkam qilib ushlab turadigan har qanday bo’lmagan vositalarning, masalan elastik bintlar, belni o’rab turadigan moslama(o’rov)lar, qattiq bo’lmagan orqa belbog’lar va boshqalar
- baxtsiz hodisa qurboni bo’lgan ishchini vaqtinchalik immobilizatsion qurilmalar yordamida tashish
- pufakdagi suyuqlikning quritish yoki bosimini pasaytirish uchun qo’l yoki oyoq tirnog’ini parmalash(olib tashlash)
- ko’z bog’ichlarining qo’llanishi
- ko’zga kirgan yot jismni olib tashlashda yuvish (sprinsivaniye) yoki paxta tampondan foydalanish
Mavzudagi barcha ma’lumotlar Fundamentals of occupational safety and health / Mark A. Friend and James P.Kohn.—4th ed. 12 bobidan olingan.
- ko’zdan tashqari boshqa organlardagi oskolka yoki yot jismni olib tashlashda yuvishdan, pinsetdan, paxta tampondan yoki boshqa oddiy vositalardan foydalanish
- barmoq himoyalovchilarini qo’llash
- massajlardan foydalanish
- issiqlik urishini yengillashtirish uchun ko’p suyuqlik ichish
Yozuvlarni kiritish maqsadida davolash shifokor yoki sog’liqni saqlashning litsenziyali boshqa mutaxassisining faqatgina ko’rib qo’yishi va tavfsiyalari uchun qabuliga kirishini o’z ichiga olmaydi. Shuningdek rentgen, qon tahlili kabi diagnastik muolajalar, faqatgina diagnostic maqsadlarda ishlatiladigan retsept bo’yicha beriladigan dorilar(masalan ko’z qorachig’ini kengaytiradigan ko’z tomchilari) han\mda tez yordam ro’yhatida bor har qanday davolash ro’yhatga kiritilmaydi.(www.OSHA.gov)
O’lim holatlari
Agar ish joyida baxtsiz hodisa yuz bersa va uning natijasida ishchining o’limi yoki 3ta va undan ko’p ishchi (xodim)ning kasalxonaga tushib qolishi kuzatilsa, barcha ish beruvchilar 8soat davomida baxtsiz hodisa haqida OSHAning eng yaqin offisiga batafsil ma’lumotlarni yetkazishlari kerak(29SFR 1904.8). Ish beruvchi shaxsan OSHAning viloyat ofisiga yoki shtat ofisiga telefon orqali hisobot berishi kerak. Jamoatchilik yo’lida (shosse) yoki quruvchilik zonasida avtomobil avariyasi sodir bo’lsa, xabar berish shart emas.
|
| |
Axborotlarni uzatish muhitlari va qurilmalari fani bo‘yicha

|
Axborotlarni uzatish muhitlari va qurilmalari fani bo‘yichaBog'liq ¡çáåêèñòîí àëî à âà àõáîðîòëàøòèðèø àãåíòëèãè (3)
Axborotlarni uzatish muhitlari va qurilmalari fani bo‘yicha:
Elektromagnit maydon tushunchasi. Elektromagnit maydon vektorlari. Muxit
parametrlari. Muhitlarning sinflanishi. Maksvellning tenglamalari. To‘liq tokning
uzluksizlik tenglamasi. Monoxromatik maydon uchun Maksvell tenglamalari tizimi.
Chegaraviy shartlar. Elektromagnit maydon energiyasi va quvvati. Energiya balansi.
Poytning teoremasi. Elektromagnit to‘lqinlarning erkin fazodagi qutblanish turlari. Yassi
elektromagnit to‘lqinlar. Muhitlar chegarasida to‘lqin hodisalari. Muhitlar chegarasida
to‘lqin hodisalari. Snellius qonunlari. Bryuster burchagi. To‘liq ichki akslanish, uning
shartlari. Elementar elektr nurlatgich. Yo‘naltiruvchi tizimlar. Ularning turlari, tuzilishi,
parametrlari va ish rejimlari. Asosiy to‘lqin tushunchasi. Radioto‘lqinlarning erkin fazoda
tarqalish xususiyatlari. Radioto‘lqinlarning tarqalish mexanizmlari va sinflanishi. JYuCh,
UYuCh va O‘YuCh diapazonidagi radioto‘lqinlarining tarqalish xususiyatlari.
Radioto‘lqinlarning troposferada tarqalish xususiyatlari. Radioto‘lqinlarning radioreley
aloqa tizimlarida tarqalish xususiyatlari.
Raqamli televidenie fani bo‘yicha:
Televizion signalning tarkibi, shakli va spektri. Raqamli televizion signallar.
Raqamli televizion signallarning format standartlari. Raqamli televidenie interfeyslari.
Ovoz signallarini analog - raqamli o‘zgartirish.Televizion signallarning ortiqcha
ma’lumotining turlari va ortiqchalikni olib tashlash usullari. Spektr o‘zgartirish asosida
tasvir signalini siqish. Kadrlararo ortiqchalikni yo‘qotish asosida televizion tasvir
signallarini siqish. Ovoz signallarini siqishning xususiyatlari. Ovoz signallariga
psixoakustik ishlov berish. Raqamli audioma’lumotlarni siqish. Tasvir va ovoz
signallarini siqish standartlari. JPEG, JPEG - 2000 standartlari. MPEG - 1, MP - 3,
MPEG - 2 ISO/IEC 13818 - 3 i 13818 - 7 AAC, MPEG - 4 ISO/IEC 14496 - 3, Dolby
AC - 3 (A/52); Ularning qiyosiy tahlili va qo‘llanilish sohalari. Signallarni
shovqinbardoshli kodlash usullari.
|
| |
OPTIK ALOQA TIZIMLARI fani bo‘yicha

|
OPTIK ALOQA TIZIMLARI fani bo‘yichaBog'liq ¡çáåêèñòîí àëî à âà àõáîðîòëàøòèðèø àãåíòëèãè (2)OPTIK ALOQA TIZIMLARI fani bo‘yicha:
Tolali optik aloqa tizimlarining asosiy afzallik va kamchiliklari tushuntiring.
Ochiq (atmosferali) optik aloqa tizimlarining tuzilish prinsipini tushuntiring. Tolali optik
aloqa tizimlarining tuzilish va ishlash prinsipini tushuntiring. Tolali optik aloqa
tizimlarini qo‘llanilish sohalarini keltiring. Tolali optik aloqa tizimlarining optik
tashuvchi modulyatsiyasi, vazifasi va liniyaviy traktni tashkil etish bo‘yicha
tasniflanishini tushuntiring. Tolali optik aloqa tizimlari liniyaviy traktlarida qanday
zichlashtirish usullari. Tolali optik aloqa tizimlari liniyaviy traktlarida vaqt bo‘yicha
zichlashtirish usulining xususiyatlarini tushuntiring. Tolali optik aloqa tizimlari liniyaviy
traktlarida chastota bo‘yicha zichlashtirish usullarini amalga oshirishni tushuntiring.
Tolali optik aloqa tizimlari liniyaviy traktlarida to‘lqin uzunligi bo‘yicha zichlashtirish
usulining xususiyatlarini tushuntiring. Tolali optik aloqa tizimlari liniyaviy traktlarida
qaysi zichlashtirish usulida eng ko‘p axborot sig‘imi mavjudligi.
Optik tolalarning qanday turlarini. Bir modali va ko‘p modali optik tolalarning
farqi. Optik toladagi xususiy yo‘qotishlar omillar. Optik signalni uzatish sifatiga.
Dispersiyaning turlari va tavsiflarini. Modalararo dispersiyaga ta’rifi. Xromatik
dispersiyaga ta’rif. Optik signal nurlanish manbalariga talablar. Lazer diod tuzilishi va ish
prinsipini. Lazer diodi nurlanishiga tavsifi. Bir modali lazer diodi turlarini va ularni
ishlash prinitsini.
Optik modulyatorning turlari va ishlash mexanizmi xususiyatlari bo‘yicha optik
modulyatorlar. Optik signal qabul qilish modulida qo‘llaniladigan fotoqabulqilgichlar.
Optik liniya traktida qo‘llaniladigan regeneratorlar va kuchaytirgichlarning farqi. Optik
aloqa tizimlarini loyihalashtirishning tizimli yondashuv asoslarini. Sonli apertura va
burchak aperturasi.
|
| |
MAVZU:“Kecha va kunduz” romani matni ustida ishlash

|
MAVZU:“Kecha va kunduz” romani matni ustida ishlash
|
bet | 109/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
MAVZU:“Kecha va kunduz” romani matni ustida ishlash
DARSNING MAQSADI:
a) ta’limiy: o‘quvchilarga “Kecha va Kunduz” romani, uning g‘oyaviy-badiiy ahamiyati haqida yangi bilim berish;
b) tarbiyaviy: o‘quvchilarni umuminsoniy va milliy qadriyatlarimizga e’tiqodli bo‘lishga o‘rgatish;
d) rivojlantiruvchi: o‘quvchilarni o‘z-o‘zini rivojlantirishga o‘rgatish, mavzu yuzasidan olgan bilimlarini hayotiy vaziyatlarga qo‘llay bilishiga erishish.
Mavzuga oid shakllantiriladigan kompetensiyalar:
a) tayanch kompetensiya(lar): TK1, TK2;
b) fanga oid kompetensiya(lar): FK1.
Dars turi: yangi tushuncha, bilimlarni shakllantiruvchi.
Dars uslubi: an’anaviy.
Dars jihozlari: darslik, adabiyotshunoslik atamalari lug‘ati, mavzuga oid ilmiy adabiyotlar, slaydlar, bukletlar, tarqatma materiallar, ko‘rgazmali qurollar (audio, video, fotolavhalar, jadvallar) jamlanmasi.
|
| |
Diskretlash - Tarmoq texnologiyalari

266
32 bit. U RTP oqimi manbasini aniqlaydi. Odatda har bir RTP
seansidagi oqimda maxsus SSRC bo‘ladi. SSRC jo‘natuvchining IP
adresi emas, lekin yangi oqim boshlanganda manbaga tayinlangan
tasodifiy nomer. 2 ta oqimga bir hil SSRC o‘rnatilgan bo‘lish ehtimoli
judayam kam. Agar shunday bo‘lsa ikkala manba ham yangi SSRC
qiymatni qabul qiladi.
Axborotlarni uzatish muhitlari va qurilmalari fani bo‘yicha

|
Axborotlarni uzatish muhitlari va qurilmalari fani bo‘yichaBog'liq ¡çáåêèñòîí àëî à âà àõáîðîòëàøòèðèø àãåíòëèãè (2)
Axborotlarni uzatish muhitlari va qurilmalari fani bo‘yicha:
Elektromagnit maydon tushunchasi. Elektromagnit maydon vektorlari. Muxit
parametrlari. Muhitlarning sinflanishi. Maksvellning tenglamalari. To‘liq tokning
uzluksizlik tenglamasi. Monoxromatik maydon uchun Maksvell tenglamalari tizimi.
Chegaraviy shartlar. Elektromagnit maydon energiyasi va quvvati. Energiya balansi.
Poytning teoremasi. Elektromagnit to‘lqinlarning erkin fazodagi qutblanish turlari. Yassi
elektromagnit to‘lqinlar. Muhitlar chegarasida to‘lqin hodisalari. Muhitlar chegarasida
to‘lqin hodisalari. Snellius qonunlari. Bryuster burchagi. To‘liq ichki akslanish, uning
shartlari. Elementar elektr nurlatgich. Yo‘naltiruvchi tizimlar. Ularning turlari, tuzilishi,
parametrlari va ish rejimlari. Asosiy to‘lqin tushunchasi. Radioto‘lqinlarning erkin fazoda
tarqalish xususiyatlari. Radioto‘lqinlarning tarqalish mexanizmlari va sinflanishi. JYuCh,
UYuCh va O‘YuCh diapazonidagi radioto‘lqinlarining tarqalish xususiyatlari.
Radioto‘lqinlarning troposferada tarqalish xususiyatlari. Radioto‘lqinlarning radioreley
aloqa tizimlarida tarqalish xususiyatlari.
Raqamli televidenie fani bo‘yicha:
Televizion signalning tarkibi, shakli va spektri. Raqamli televizion signallar.
Raqamli televizion signallarning format standartlari. Raqamli televidenie interfeyslari.
Ovoz signallarini analog - raqamli o‘zgartirish.Televizion signallarning ortiqcha
ma’lumotining turlari va ortiqchalikni olib tashlash usullari. Spektr o‘zgartirish asosida
tasvir signalini siqish. Kadrlararo ortiqchalikni yo‘qotish asosida televizion tasvir
signallarini siqish. Ovoz signallarini siqishning xususiyatlari. Ovoz signallariga
psixoakustik ishlov berish. Raqamli audioma’lumotlarni siqish. Tasvir va ovoz
signallarini siqish standartlari. JPEG, JPEG - 2000 standartlari. MPEG - 1, MP - 3,
MPEG - 2 ISO/IEC 13818 - 3 i 13818 - 7 AAC, MPEG - 4 ISO/IEC 14496 - 3, Dolby
AC - 3 (A/52); Ularning qiyosiy tahlili va qo‘llanilish sohalari. Signallarni
shovqinbardoshli kodlash usullari.
|
| |
OPTIK ALOQA TIZIMLARI fani bo‘yicha

|
OPTIK ALOQA TIZIMLARI fani bo‘yichaBog'liq ¡çáåêèñòîí àëî à âà àõáîðîòëàøòèðèø àãåíòëèãè (3)OPTIK ALOQA TIZIMLARI fani bo‘yicha:
Tolali optik aloqa tizimlarining asosiy afzallik va kamchiliklari tushuntiring.
Ochiq (atmosferali) optik aloqa tizimlarining tuzilish prinsipini tushuntiring. Tolali optik
aloqa tizimlarining tuzilish va ishlash prinsipini tushuntiring. Tolali optik aloqa
tizimlarini qo‘llanilish sohalarini keltiring. Tolali optik aloqa tizimlarining optik
tashuvchi modulyatsiyasi, vazifasi va liniyaviy traktni tashkil etish bo‘yicha
tasniflanishini tushuntiring. Tolali optik aloqa tizimlari liniyaviy traktlarida qanday
zichlashtirish usullari. Tolali optik aloqa tizimlari liniyaviy traktlarida vaqt bo‘yicha
zichlashtirish usulining xususiyatlarini tushuntiring. Tolali optik aloqa tizimlari liniyaviy
traktlarida chastota bo‘yicha zichlashtirish usullarini amalga oshirishni tushuntiring.
Tolali optik aloqa tizimlari liniyaviy traktlarida to‘lqin uzunligi bo‘yicha zichlashtirish
usulining xususiyatlarini tushuntiring. Tolali optik aloqa tizimlari liniyaviy traktlarida
qaysi zichlashtirish usulida eng ko‘p axborot sig‘imi mavjudligi.
Optik tolalarning qanday turlarini. Bir modali va ko‘p modali optik tolalarning
farqi. Optik toladagi xususiy yo‘qotishlar omillar. Optik signalni uzatish sifatiga.
Dispersiyaning turlari va tavsiflarini. Modalararo dispersiyaga ta’rifi. Xromatik
dispersiyaga ta’rif. Optik signal nurlanish manbalariga talablar. Lazer diod tuzilishi va ish
prinsipini. Lazer diodi nurlanishiga tavsifi. Bir modali lazer diodi turlarini va ularni
ishlash prinitsini.
Optik modulyatorning turlari va ishlash mexanizmi xususiyatlari bo‘yicha optik
modulyatorlar. Optik signal qabul qilish modulida qo‘llaniladigan fotoqabulqilgichlar.
Optik liniya traktida qo‘llaniladigan regeneratorlar va kuchaytirgichlarning farqi. Optik
aloqa tizimlarini loyihalashtirishning tizimli yondashuv asoslarini. Sonli apertura va
burchak aperturasi.
|
| |
Telekommunikatsiyada axborot xavfsizligi fani bo‘yicha

|
Telekommunikatsiyada axborot xavfsizligi fani bo‘yichaBog'liq ¡çáåêèñòîí àëî à âà àõáîðîòëàøòèðèø àãåíòëèãè (3)
Telekommunikatsiyada axborot xavfsizligi fani bo‘yicha:
Axborot xavfsizligining asosiy tushunchalari va atamalari. Telekommunikatsiya
tarmoqlarida axborot xavfsizligini ta’minlash ob’ekti sifatidagi xususiyatlari va muammolari.
Telekommunikatsiya tarmoqlarining zaif joylari, ularga bo‘ladigan tahdidlar va buzg‘unchi
modeli. Telekommunikatsiya tarmoqlarida axborot xavfsizligini ta’minlashning qonuniy va
tashkiliy choralari. Axborot xavfsizligi arxitekturasi. Axborot xavfsizligi siyosati. AAA
(Authentication, Authorization, Accounting) xizmati. Autentifikatsiya usullari va ularning
afzalliklari va kamchiliklari. Parolga asoslangan autentifikatsiya. Tokenga va sertifikatga
asoslangan autentifikatsiya. Raqamli sertifikatlar. Foydalanishni nazoratlash tamoillari.
Foydalanishlarni boshqarish usullari. Diskresion va mandatli foydalanishni boshqarish usullari.
Telekommunikatsiya tarmoqlarida uzoq masofadan kirishni boshqarish mexanizmlari.
Telekommunikatsiya tarmoqlarida axborot butunligini ta’minlash usullari va vositalari.
Axborot butunligini buzishga qaratilgan tahdidlar, hujumlar. Axborotni himoyalashning
kriptografik usullari. Ochiq kalitli va simmetrik shifrlash usullari. Elektron raqamli imzo va
uning vazifasi. Elektron raqamli imzo algoritmlarining turlari va standartlar. Kriptografik
kalitlarni hosil qilish, saqlash va tarqatish usullari. RSA ochiq kalitli shifrlash algoritmi. Diffi-
Xelman protokoli. El-Gamal shifrlash algoritmi. Tarmoq xavfsiziligi muammolari. Tarmoqlararo
ekran va uning vazifasi. Tarmoqlararo ekranlarning ishlash xususiyatlari, ochiq tashqi tarmoq,
himoyalanadigan ichki tarmoq, tarmoqlararo ekranni ulash sxemasi, OSI modeli sathlarida
ishlashi bo‘yicha, trafiklarni filtrlash, tarmoqlararo ekranlarning asosiy komponentlari,
tarmoqlararo ekranlar asosidagi tarmoq himoyasining sxemalari, tarmoqlararo ekranlarni
ulashning asosiy sxemalari, yopiq va ochiq qism tarmoqlarni alohida himoyalovchi sxemalar.
Virtual himoyalangan tarmoqlar. Himoyalangan virtual xususiy tarmoqlarni qurish konsepsiyasi,
VPN konsepsiyasi, VPN-mijoz, VPN-server, VPN xavfsizlik shlyuzi, tunnellash, virtual
himoyalangan kanallarni qurish variantlari, himoyalangan virtual xususiy tarmoqlarning
turkumlanishi, OSI modelining ish sathi bo‘yicha vpnning turkumlanishi, texnik yechimining
arxitekturasi bo‘yicha VPN ning turkumlanishi, texnik amalga oshirish bo‘yicha VPN ning
turkumlanishi, himoyalangan korporativ tarmoqlarni qurish uchun VPN yechimlar, tarmoqlararo
ekranlar
asosidagi
VPN,
ixtisoslashtirilgan
dasturiy
ta’minot
asosidagi
VPN.
Telekommunikatsiya tarmoqlarida axborot xavfsizligini baholash mezonlari.
|
| |
IoT (Internet - Tarmoq texnologiyalari

269
operatsiyalar ichidan inson ishtiroki zaruriyatini inkor etadigan, fizik
jarayonlar hisoblash tarmogʻi konsepsiyasi hisoblanadi.
Hozirda buyumlar interneti – IoT multiservisli tarmoqlar
konsepsiyasining
bir
boʻlagiga
aylandi.
Bunday
tarmoqlar
cheklanmagan xizmatlarni sifatini kafolatlagan holda mijozlarga
etkazish imkonini beradi. Shuni nazarda tutgan holda multiservisli
tarmoqlardan foydalanish dolzarb masalalardan biridir. Aynan shunday
multiservisli xizmatlar keyingi avlod tarmoqlari (NGN)da amalga
oshadi. Hozirgi kunda NGNning tarkibiy qismiga ―barcha joylarda
sensorli tarmoqlar-USN (Ubiquitous Sensor Networks) tushunchasi kirib
keldi.
Internet ashyolarni, bizni oʻrab turgan barcha predmetlar va
qurilmalar (uy asboblari va jihozlari, kiyim-kechak, mahsulotlar,
avtomobillar, sanoat qurilmalar va boshqalar) miniatyurali (kichik
oʻlchamli) identifikatsion va sensorli (sezgir) qurilmalar bilan
jihozlangan deb tasavvur qilish mumkin. U holda ular bilan zarur aloqa
kanallari boʻlganida nafaqat bu obʻektlarni va ularning parametrlarini
fazoda va vaqt boʻyicha kuzatish mumkin boʻladi, balki ularni
boshqarish, ular haqidagi maʻlumotlarni umumiy ―aqlli planetaga
kiritish mumkin boʻladi. Oddiyroq aytganda, Internet ashyolar bu
kompyuterlar,
datchiklar
(sensorlar)
va
ijrochi
qurilmalarning
(aktuatorlarning) IP (Internet Protocol) internet protokoldan foydalanish
orqali oʻzaro bogʻlaydigan global tarmoq hisoblanadi.
AXBOROT KUTUBXONA MARKETINGI fani bo‘yicha

Ma’lumotlar bazasini normallashtirish. Funsional bog‘lanishlar va ularning
turlari. Birinchi normal forma va uning talablari. Ikkinchi normal forma va uning
talablari. Uchinchi normal forma va uning talablari. Kodd normal formasi. Berilgan
munosabatni bir necha marta oddiy va kichik munosabatlarga ajratish.
SQL tilining vazifalari. Interaktiv va qurilgan SQL. SQL tilida ma’lumot
toifalari va ular baln ishlash. SQL tilining komandalarini tuzilishi va sintaksisi. SQL
tilining SELECT (tanlash) operatori va uning parametrlari.
XML xaqida umumiy tushunchalar. XML ning vazifasi. Native XML
ma’lumotlar bazasida ma’lumotlarni saqlash. XML(Extended Markup Language)
kengaytirilgan hoshiyalash tili sifatida. Hujjatlarga nisbatan ma’lumotlar. Shablon
asosida so‘rovlar tillari. XML so‘rovlari tillari.
Figure 8.1 - Kali Linux Revealed

When you run
aptitude
, you are shown a list of packages sorted by state (installed, not-installed,
or installed but not available on the mirrors), while other sections display tasks, virtual packages,
and new packages that appeared recently on mirrors. To facilitate thematic browsing, other views
are available.
In all cases,
aptitude
displays a list combining categories and packages on the screen. Categories
are organized through a tree structure, whose branches can respectively be unfolded or folded
with the Enter, [, and ] keys. The + key should be used to mark a package for installation, - to mark
it for removal, and _ to purge it. Note that these keys can also be used for categories, in which case
the corresponding actions will be applied to all the packages of the category. The u key updates
the lists of available packages and Shift+u prepares a global system upgrade. The g key switches
to a summary view of the requested changes (and typing g again will apply the changes), and q
quits the current view. If you are in the initial view, this will close
aptitude
.
aptitude
’s Documentation
This section does not cover the finer details of using
aptitude
, it rather focuses on
giving you a user survival kit.
aptitude
is rather well documented and we advise
you to use its complete manual available in the
aptitude-doc-en
package (see
/usr/
share/doc/aptitude/html/en/index.html
) or at
è
https://www.debian.org/doc/manuals/aptitude/
.
To search for a package, you can type / followed by a search pattern. This pattern matches the
name of the package but can also be applied to the description (if preceded by ~d), to the section
(with ~s), or to other characteristics detailed in the documentation. The same patterns can filter
the list of displayed packages: type the l key (as in
limit) and enter the pattern.
Managing the
automatic flag of Debian packages (see section
8.3.4
, “
Tracking Automatically In-
stalled Packages
” [page 205]) is a breeze with
aptitude
. It is possible to browse the list of installed
packages and mark packages as automatic with Shift+m or you can remove the mark with the m
key. Automatic packages are displayed with an “A” in the list of packages. This feature also offers
a simple way to visualize the packages in use on a machine, without all the libraries and depen-
dencies that you don’t really care about. The related pattern that can be used with l (to activate
the filter mode) is ~i!~M. It specifies that you only want to see installed packages (~i) not marked
as automatic (!~M).
Using
aptitude - Kali Linux Revealed

#
aptitude markauto ’~slibs|~sperl’
Here, you can clearly see the power of the search pattern system of
aptitude
, which
enables the instant selection of all the packages in the
libs
and
perl
sections.
Beware, if some packages are marked as automatic and if no other package depends
on them, they will be removed immediately (after a confirmation request).
Managing Recommendations, Suggestions, and Tasks Another interesting feature of
aptitude
is the fact that it respects recommendations between packages while still giving users
the choice not to install them on a case-by-case basis. For example, the
gnome package recom-
mends
gdebi (among others). When you select the former for installation, the latter will also be
selected (and marked as automatic if not already installed on the system). Typing g will make it
obvious:
gdebi appears on the summary screen of pending actions in the list of packages installed
automatically to satisfy dependencies. However, you can decide not to install it by deselecting it
before confirming the operations.
Note that this recommendation tracking feature does not apply to upgrades. For instance, if a new
version of
gnome recommends a package that it did not recommend formerly, the package won’t be
marked for installation. However, it will be listed on the upgrade screen so that the administrator
can still select it for installation.
Suggestions between packages are also taken into account, but in a manner adapted to their spe-
cific status. For example, since
gnome suggests
dia-gnome, the latter will be displayed on the sum-
mary screen of pending actions (in the section of packages suggested by other packages). This
way, it is visible and the administrator can decide whether to take the suggestion into account or
not. Since it is only a suggestion and not a dependency or a recommendation, the package will
not be selected automatically—its selection requires manual intervention (thus, the package will
not be marked as automatic).
In the same spirit, remember that
aptitude
makes intelligent use of the concept of tasks. Since
tasks are displayed as categories in the screens of packages lists, you can either select a full task
for installation or removal or browse the list of packages included in the task to select a smaller
subset.
Do Not Use
apt - Kali Linux Revealed

the problem or use a new version (potentially corrected) from a repository providing backports
(backports are newer versions especially recompiled to work in an older environment).
8.2.7. Frontends:
aptitude
and
synaptic
APT is a C++ program whose code mainly resides in the
libapt-pkg
shared library. Thanks to this
shared library, it opened the door for the creation of user interfaces (front-ends), since the shared
library code can easily be reused. Historically,
apt-get
was only designed as a test front-end for
libapt-pkg
but its success tends to obscure this fact.
Over time, despite the popularity of command line interfaces like
apt
and
apt-get
, various graph-
ical interfaces were developed. We will take a look at two of those interfaces in this section:
aptitude
and
synaptic
.
Aptitude
Aptitude, shown in Figure
8.1
, “
The
aptitude
package manager
” [page 196], is an interactive pro-
gram that can be used in semi-graphical mode on the console. You can browse the list of installed
and available packages, look up all the information, and select packages to install or remove. The
program is designed specifically to be used by administrators so its default behavior is much more
intelligent than APT’s, and its interface much easier to understand.
Telekommunikatsiyada dasturlash strukturasi ixtisoslik fani bo‘yicha

2.
Abraham Silberschatz, Peter Baer Galvin, Greg Gagne. Operating system concepts
Ninth edition, 2013.
3.
П.А. Баранчиков, И.В. Баринов, А.Н. Коротаев.
Операционные системы
[Текст]: учебник, 2018. - 288 с.
4.
Э. Таненбаум, Х. Бос. Современные операционные системы 4-е издание,
2015.
5.
В.Г.Олифер, Н.А.Олифер. Сетевые операционные системы 2-е издание, 2009.
6.
Н.Б. Усманова Маълумот узатиш тизимлари ва тармоқлари. Ўқув қўлланма.
Тошкент ТАТУ. 2006.
7.
R.X. Djurayev, Sh. Yu. Djabbarov, B.M. Umirzakov. Tarmoq protokollari. O’quv
qo’llanma. T.: “Aloqachi”, 2018, 144 bet
8.
W. Stallings Data and computer communications. Pearson Education, Inc. Pearson
Prentice Hall, 2007.
9.
Джураев Р.Х., Джаббаров Ш.Ю., Умирзаков Б.М.
Технологии передачи
данных. Учебное пособие. Ташкент 2008
10.
Behrouz A. Forouzen. “Data communication and networking”, Mc Graw-Hill
Springer, New York, 2010
11.
Stephan Rupp, Gerd Siegmund. Telecommunication software engineering. //
Lecture Notes. Edition: V 0.2,
http://www.srupp.de
12.
Снайдер И. Эффективное программирование TCP/IP. Пер. с англ. – М.: ДМК
Пресс. 2000
13.
TCP/IP Sockets in Java, 2nd Edition, by Kenneth Calvert, and Michad Donahoo,
Morgan Kaufmann, 2008 (ISBN: 978-0-12-374255-1) - key sockets programming
techniques; an introduction to NIO.
Sanoat korxonasi hududini zonalarga ajratish

|
Sanoat korxonasi hududini zonalarga ajratish
|
bet | 79/201 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 7,87 Mb. | | #264582 |
Bog'liq Αquv – uslubiy majmuaning tarkibiSanoat korxonasi hududini zonalarga ajratish
Korxonalarni loyihalash va qurish jarayonida yong‘inga qarshi chora-tadbirlar belgilanadi. Bu chora-tadbirlar sanoat korxonasi bosh rejasiga kiritiladi. Ularning eng muhimlaridan biri sanoat korxonasi majmualarini va binolarini bajariladigan ishi va yong‘inga xavfliligini hisobga olgan holda joylashtirishdir. Bunda o‘ta yong‘inga xavfli majmualarni, albatta, hududning shamol yo‘nalishiga qarama-qarshi tomonida joylashtirish taisiya etiladi..
Sanoat korxonalarini zonalashtirishda korxona joylashgan joyning baland-pastligi, shamolning asosiy yunalishi va kuchi hisobga olinadi. Yengil alangalanuvchi suyuqliklarni hududning quyiroq qismlariga joylashtirish tavsiya etiladi. Aks holda yong‘in sodir bo‘lgan taqdirda yengil alangalanuvchi suyuqlik past tomonga oqib, alanganing umuman hamma maydonlariga tarqalib ketishi xavfi tug‘iladi. Sanoat korxonalarini isitish vositalari, qozon qurilmalari, odatda ochiq alanga bilan ishlatiladi va ulardan chiqish mumkin bo‘lgan uchqunlar yong‘in xavfini tug‘diruvchi asosiy vositalardan biri hisoblanadi. Shuning uchun ham bunday vositalar shamol yo‘nalishiga qarama-qarshi tomonda yengil alangalanuvchi suyuq-liklar, suyultirilgan va siqilgan gazlarning o‘rnini hisobga olgani holda joylashtiriladi.
Yong‘in xavfsizligini ta'minlashda zavod hududidagi avtomobils harakatlanish yo‘llarini to‘g‘ri ta'mirlash katta ahamiyatga ega. Chunki yong‘in vaqtida o‘t o‘chirish mashinasi hech qanday to‘siqsiz istalgan joygacha bora olishi muhimdir. Shuningdek, korxona hududidagi yong‘inga qarshi deponi joylashtirish ham ahamiyatlidir.
Sanoat korxonasining bir tomonidan kirish yo‘li, albatta, umumiy foydalanish uchun mo‘ljallangan ko‘chaga chiqadigan bo‘lishi kerak.
Yong‘inga qarshi oraliqlar.Yong‘in bo‘lgan taqdirda alanga bir binodan ikkinchi binoga o‘tib ketmasligini ta'minlash maqsadida yong‘inga qarshi oraliqlar tashkil qilinadi. Bunday oraliqlar belgilanganda asosan yonma-yon joylashishi mumkin bo‘lgan binolarning yong‘inga xavflilik darajasi, toifasi, konstruksiyalarining o‘tga chidamliligi, alangalanish may-doni, yong‘inga qarshi to‘siqlarning mavjudligi, binoning tuzilishi, ob-havo sharoitlari va boshqalar hisobga olinadi.
Yong‘inga qarshi oraliqlar tashkil qilishda binolarning o‘tga chidamliligi darajasini hisobga olish juda muhimdir.
Sanoat korxonalari asosiy binolari yordamchi xonalari, ombor qurilishlari orasidagi normalashtirilgan oraliqlarning binolarning o‘tga chidamlilik darajasiga nisbati quyidagi jalvalda keltirilgan.
jadval
|
| |
Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh - bet 126

226
“KORPORAТIV MADANIYAТ YOKI SAMARADORLIK”
O’QUV KEYSI
P.Anvarov, kompyuterlar savdo qiladigan
kompaniyaning marketing
bo’limida rahbar bo’lib ishlaydi. Bozor to’lgan, raqobat keskinlashgan, savdo hajmi
pasaygan...
Uning savdo vakillari komandasida, asosan oilasiz 25-30
yoshdagi insonlar
band. Mijozlarni ushlash va yangi mijozlarni jalb etish uchun ular davomli va ko’p,
hattoki dam olish kunlari ham ishlar edilar.
Bir necha muddat avval 35 yoshli Anvarov o’z bo’limiga 37 yoshli, 6 yoshli
bolasini bir o’zi tarbiyalaydigan, kompyuter texnikasi va marketing bo’yicha
tajribali mutaxassisni, Laylo Umarovani ishga olgan edi.
Yetarlicha unumli ishlayotgan Umarova haftasiga 40 soatdan ko’p ishlashi va
dam olish kunlardan voz kechish ilojisi yo’q edi. Qolganlar esa (bolasi yo’qlar) unga
qaraganda ko’proq ishlashar, Umarovadan esa uncha mamnun emasdilar.
Oxir-oqibatda shunday bo’ldiki, Umarova ish
borasida hammadan orqada
qoldi, faoliyat ko’rsatkichlari pasayib ketdi.
Shunda guruh menejeri 29 yoshli Iroda Salimova rahbar Anvarovdan
Umarovani ishdan bo’shatishini talab etadi...
Anvarov kanday yul tutish kerak?
Albatta, bo’lim yetarli darajada ishlamayotgan
xodimlarni ushlab turishni
o’ziga ep ko’rmaydi. Lekin Anvarov shunga aminki, Umarova yaxshi mutaxassis va
yaxshi munosabatga loyiq. Ikki bolaning otasi sifatida uni yaxshi tushunadi...
Bundan tashqari, yuqori rahbariyat tomonidan xodimlarga
oila qadriyatlari
haqida ko’p gapirilgan. Bu talablar quruq gap bo’lib kolaveradimi?
Тopshiriq:
1. Vujudga kelgan nizo xarakterini aniqlang va vaziyatni tahlil qiling.
2. Ushbu muammoni yechish uchun qanday takliflar berar edingiz?
3. Rahbar Anvarov o’rnida bo’lganingizda qanday qaror qabul qilgan
bo’lardingiz?
Javoblaringizni asoslang.