nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
bilan yakka ishlash - 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi

|
1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi
|
bet | 149/279 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #255854 |
Bog'liq 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi-fayllar.org_____ bilan yakka ishlash
20 son doirasida to‘g‘ri va sanoq hisobni mustahkamlash
O‘z o‘ziga xizmat ko‘rsatish
Maqsad: bolalarda o‘zlarining tashqi ko‘rinishlaridagi pala-partishlikni o‘z vaqtida bartaraf etishga o‘rgatish
|
Mavzu bo‘yicha suhbat:
“Uy hayvonlari va ularning bolalari”
Maqsad: bolalarda uy hayvonlari va ularning bolalari haqidagi bilimlarini mustahkamlash Uyg‘un nutqni rivojlantirish.
_____ bilan yakka ishlash
Bolalar o‘yini. “Bolasini top”
Maqsad: yovvoyi hayvonlarning bolalarini to‘g‘ri nomlashga o‘rgatish, so‘z boyligini boyitish
O‘z o‘ziga xizmat ko‘rsatish
Maqsad: bolalarni tozalik va tartibga odatlanishni, rivojlantirish markazlarida o‘z vaqtida saranjomlikni yaratishga o‘rgatish
|
Mavzu bo‘yicha suhbat:
“Mehribon bo‘lish nima o‘zi”
Maqsad: uyg‘un nutqni rivojlantirish YAxshilik to‘g‘risida tasavvurlarni shakllant irish
_____ bilan yakka ishlash
Bolalar o‘yini. “Rasmni tuzing”
Maqsad: qismlardan rasmni tuzish, yahlit tasavvurni, diqqatni, fikr yuritishni rivojlantirish
Tabiatda mehnat
Xona gullarini taklif etish
Maqsad: bolalarni tabiat burchagida sodda topshiriqlarni bajarishga o‘rgatish. Bolalarda o‘simliklarga g‘amxo‘rlik qilish istagini uyg‘otish
|
Mavzu bo‘yicha suhbat:
“Agar menda o‘z jonivorim bo‘lganida”
Maqsad: uy hayvonlari haqida qayg‘urish istagini shakllantirish
Uyg‘un nutqni rivojlantirish.
_____ bilan yakka ishlash
Bolalar o‘yini. “Ta’rif bo‘yicha toping”
Mantiqiy fikr yuritishni rivojlantirish
Xo‘jalik-maishiy ishlar
Qalamlarni uchlash
Maqsad: mehnatsevarlikni, umumiylarga yordam berish istagini tarbiyalash
|
|
|
| |
Bilim orttirish orqali rivojlanish

|
Bilim orttirish orqali rivojlanish
|
bet | 151/279 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #255854 |
Bog'liq 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi-fayllar.orgBilim orttirish orqali rivojlanish
/Olam haqida tushunchalar va bilimlar, ilmiy metodlar , elementar matematika/
|
Atrof-muhit bilan tanishuv
Mavzu bo‘yicha suhbat: “Uy hayvonlari. CHorvadorlar mehnati”
Bilim olish-izlanish
faoliyati
Bolalar o‘yini“Ta’rif bo‘yicha toping”
Bolalar o‘yini“Ovoz bo‘yicha toping”
|
Boshlang‘ich matematika
Raqamli kesma.
8 soni doirasida raqamli kesma yordamida
qo‘shish va ayirish
Daftarlarda ishlash
|
|
Boshlang‘ich matematika
Ko‘rgazmalilikka asoslanib masalalarni tuzish
va echish
Daftarlarda ishlash
|
|
ijodiy rivojlanish
/Rasm chizish, loy ishi , aplikatsiya, qo‘l mehnati, konstruktorlik, musiqa/
|
Musiqiy charxpalak
- Musiqa
/Musiqa xodimi rejasiga ko‘ra/
|
Mohir qo‘llar -
Konstruktorlik
Mavzu: “Uy hayvonlari.
Material:
lego- konstruktor, ikkilamchi material.
|
Loy ishi - plastilin bila ishlash
Mavzu: “Qo‘zichoq”
Material: plastilin to‘plamlari, kokteylь naychalar, plastilin pichoqlari, taxtakachlar, qo‘l uchun salfetkalar
Har bir bolaga yarimta yashil rangli karton, qora qalam.
YOndashuv:bo‘rtmalar hosil qilish uchun naychayda bosib plastilinda chizish
|
|
|
| |
Test metodi - Oila psixologiyasi

|
Oila psixologiyasi
|
bet | 12/125 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #154263 |
Bog'liq Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023Test metodi - "Test" inglizcha so‘z bo‘lib sinash tekshirish demakdir. Shaxsning aqliy o‘sishini, qobiliyatini, irodaviy sifatlari va boshqa psixik xususiyatlarini tekshirishda qo‘llaniladigan qisqa standart masala, topshiriq test deb ataladi. Test ayniqsa, odamning qanday kasbni egallashi mumkinligi, kasbga yaroqliligi yoki yaroqsizligini, iste'dodlilar va aqli zaiflarni aniqlashda keng qo‘llaniladi. Test metodining qimmati tajribaning ilmiylik darajasiga tekshiruvchining mahoratiga va qiziqishiga, yig‘ilgan psixologik materiallarning ob'ektivligi va ularni ilmiy tahlil qilishga bog‘liqdir.
1905 yildan fransuz psixologi A.Bine va uning shogirdi A.Simon insonning aqliy o‘sishi va iste'dod darajalarini o‘lchash imkoniyati borligi g‘oyasini ilgari surgandan keyin psixologiyada test metodi qo‘llana boshladi.
Biografiya (tarjimai hol) metodi - inson psixikasini tadqiq qilish uchun uning hayot faoliyati, ijodiyoti to‘g‘risidagi og‘zaki va yozma ma'lumotlar muhim ahamiyatga ega. Bu borada kishilarning tarjimai holi, xotiralari, esdaliklari, o‘zgalar ijodiga bergan baholari, taqrizlari alohida o‘rin egallaydi. Shu bilan birga o‘zgalar tomonidan to‘plangan tarjimai hol haqidagi materiallar, esdaliklar, xatlar, rasmlar, tavsiflar, baholar, magnitafon ovozlari, fotolavhalar, hujjatli filmlar o‘rganilayotgan shaxsni to‘liqroq tasavvur etishga xizmat qiladi.
Tarjimai hol ma'lumotlari inson psixikasidagi o‘zgarishlarni kuzatishda uning suhbat va tajriba metodlari bilan o‘rganib bo‘lmaydigan jihatlarini ochishga yordam beradi.
So‘rovnoma metodi - psixologiyada keng qo‘llaniladigan metodlardan biridir. Uning yordamida turli yoshdagi odamlarning psixologik xususiyatlari narsa va hodisalarga munosabatlari o‘rganiladi. So‘rovnoma odatda 3 xil tuzilishda bo‘ladi. Ularning birinchisi anglangan motivlarni aniqlashga mo‘ljallangan savollardan tuziladi. Ikkinchi xilida har bir savolning bir nechtadan tayyor javoblari beriladi. Uchinchi turida sinaluvchiga yozilgan to‘g‘ri javoblarni ballar bilan baholash tavsiya etiladi. So‘rovnomadan turli yoshdagi odamlarning layoqatlarini, muayyan sohaga qiziqishlari va qobiliyatlarini, o‘ziga, tengdoshlariga, katta va kichiklarga munosabatlarini aniqlashda foydalaniladi.
|
| |
Mavzu yuzasidan nazorat topshiriqlari

|
Mavzu yuzasidan nazorat topshiriqlari
|
bet | 16/125 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #154263 |
Bog'liq Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023Mavzu yuzasidan nazorat topshiriqlari.
1. Individ, shaxs, individuallikni taʼriflang?
2. Shaxs haqida tushuncha bering?
3. Shaxsning psixologik mohiyati haqidagi nazariyalarni tushuntiring?
4. Shaxsning psixologik tuzilishi haqidagi nazariyalar (Z.Freyd, K.Platonov, А.Petrovskiy va boshqalar nazariyalari)?
5. Shaxsning faoliyatini aniqlang.
6. Shaxsning yo‘nalishini belgilang.
7. O‘z-o‘ziga baho berish nima va u qanday paydo bo‘ladi?
8. А.V.Petrovskiy shaxsning shakllanishini nechta bosqichlardan iborat deb aytgan?
9. D.I.Feldshteynning shaxs rivojlanishi nazariyasini ko‘rib chiqing ?
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.Muhammedova D.G‘, Mullaboyeva N.M, Rasulov A.I “Umumiy psixologiya” psixologiya ta’lim yo‘nalishlari uchun darslik. Toshkent-2017
2.Ergash G‘oziyev Umumiy psixologiya. Psixlogiya mutaxassisligi uchun darslik. O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashryoti. Toshkent-2010
3. Myers.D.G Psychology. HopeCollege. Holland, Michigan, 2010
4. Aliyev Islambek Tursunbayevich. Pedagogika va Psixologiya. O‘quv qollanma. Toshkent-2012
5. Qodirov Obid Safarovich. pedagogika va psixologiya fanlarini o’qitish metodikasi fanidan ma’ruzalar matni. Samarqand-2021.
2-MAVZU: INSON PSIXIKASINI ONTOGENEZDA RIVOJLANISHI.
REJA
1. Insonning rivojlanish bosqichlari va yosh davrlari
2.Ongning rivojlanishi va ijtimoiy-tarixiy tajribalarni o‘zlashtirilishi
3.O‘zlashtirish jarayonining tavsifi.
4. Oliy psixik funksiyalarning shakllanishi.
Insonning rivojlanish bosqichlari va yosh davrlari
Inson umrini ikki davrga bo‘lish mumkin. Birinchi davr embrionlik davri hisoblansa, ikkinchi davr – tug‘ilgandan keyingi hayot. Embrionlik davrida farzand bir hujayralilardan tortib to hozirgi kunga qadar filogenetik taraqqiyot bosqichlarini qaytaradi. Bola tug‘ilgandan keyingi davrlar esa quyidagi bosqichlarga bo‘linadi.
Chaqaloqlik davri: (tug‘ilganidan 1 oylikkacha bo‘lgan davr)
Go‘daklik davri (1 oydan– 1 yoshgacha)
Ilk bolalik davri (1 yoshdan – 3 yoshgacha)
Maktabgacha yoshdagi davr (3 yoshdan– 7 yoshgacha)
Kichik maktab yoshi davri (7 yoshdan –10 yoshgacha)
O‘smirlik davri (10 yoshdan–15 yoshgacha)
O‘spirinlik davri (15 yoshdan–23 yoshgacha)
Etuklik davri (23 yoshdan–55 (60) yoshgacha)
Keksayish davri (60 yoshdan –74 yoshgacha)
Keksalik davri (75 yoshdan–90 yoshgacha)
Uzoq umr ko‘ruvchilar (90 yosh va undan yuqori)
|
| |
Chaqaloqlik davri - Oila psixologiyasi

|
Oila psixologiyasi
|
bet | 17/125 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #154263 |
Bog'liq Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023Chaqaloqlik davri. Bolaning ona qornidagi o‘sish davri onaning organizmiga uzviy bog‘liq holda kechadi. CHaqaloqning barcha xayotiy funksiyalari ovqatlanish, nafas olish, nafas chiqarish, havo haroratining o‘zgarishiga va atmosferadagi moddalar almashinuviga moslashish va hokazolar onaning organizmi orqali amalga oshadi. Chaqaloq hayvonlarning bolalariga qaraganda himoyaga muhtojroq, nochorroq bo‘lib tug‘iladi. Tug‘ilish arafasida unda nasliy yo‘l bilan mustahkamlangan ayrim mexanizmlar, shartsiz reflekslar paydo bo‘ladiki, bular yangi hayot sharoitiga moslashishni birmuncha engillashtiradi. CHaqaloqning nerv faoliyati shartsiz va shartli reflekslar ta’sirida vujudga keladi. CHaqaloqlik davrida asosan sezish shakllanadi.
Go‘daklik davri. Go‘dakning hayotiy faoliyati va taqdiri uni qurshagan, parvarishlaydigan katta yoshdagilarga bevosita bog‘liq bo‘lib, uning barcha ehtiyoj va talablari faqat shular tomonidan qondiriladi. Go‘daklik davrida kattalar bilan faol aloqaga kirishish ehtiyoji tug‘iladi va bu aloqa nutq darvrigacha muloqotning o‘ziga xos yangi shakli sifatida bolaning o‘sishida muhim rol o‘ynaydi. Bir yoshgacha davrda paydo bo‘lgan ehtiyojning tobora chuqurlashuvi bilan nutq davrigacha muloqot cheklanganligining nomutanosibligi bir yoshdagi inqirozni keltirib chiqaradi. Go‘dak o‘sishining murakkabligi uning xilma-xil faoliyati o‘zaro bog‘langanidir. SHuning uchun katta yoshdagi odamlar bu davrda go‘dakning ehtiyojlarini to‘la qondirishga harakat qilishlari kerak. SHundagina ularning bola psixik dunyosiga muntazam va maqsadga muvofiq ta’sir etishi bola bosh miya katta yarimsharlarining po‘stlog‘ining faoliyatini takomillashtiradi. Go‘daklik davrida idrok, xotira jarayonlari shakllanadi.
Ilk bolalik davri. Ilk bolalik davri alohida ahamiyatga ega. Bu davrda bolalarda nutq shakllanadi, yurish ko‘nikmalariga ega bo‘la boshlaydi. Ilk bolalik davri amaliy harakat tafakkuri vujudga keladigan davr hisoblanib, qo‘l operatsiyalari turli narsalar va qurilmalar bilan almashinadi. Bola ijtimoiy qurollardan foydalanish usullarini o‘zlashtirishi natijasida unda predmetli harakat ko‘nikmasi shakllanadi. Jismlar bilan turli harakatlarni o‘zlashtirishda ulardagi muhim va o‘zgarmas alomatlarni ajratish ko‘nikmasi hosil bo‘ladi, natijada umumlashtirish va umumiy tushunchalarni o‘zlashtirish jarayoni yuz beradi. YAngi sharoitda predmetli harakatdan foydalanish bolaning aqliy o‘sishiga ijobiy ta’sir qiladi. O‘z xatti-harakatini kattalarning harakatlari bilan solishtirish va uning o‘xshash jihatlarini topish bolaning aqliy o‘sishi uchun muhim ahamiyatga ega. Aqliy o‘sishni to‘g‘ri yo‘naltirish uchun bola bilan maxsus reja asosida mashg‘ulotlar o‘tkazish zarur.
|
| |
Yordamchi metodlar - Oila psixologiyasi

|
Oila psixologiyasi
|
bet | 11/125 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #154263 |
Bog'liq Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023Yordamchi metodlar
Suhbat metodi bilan inson psixikasini o‘rganishda foydalanildi. Uning maqsadi va vazifasi belgilanadi. Suhbatning ob'ekti va sub'ekti tanlanadi, mavzu o‘tkaziladigan vaqti aniqlanadi, yakka shaxslar, guruh va jamoa bilan o‘tkazish rejalashtiriladi, o‘rganilayotgan narsa bilan bog‘liq savol-javob tartibi tayyorlanadi. Suhbatning bosh maqsadi ma'lum bir vaziyat yoki muammoni hal qilish jarayonida inson psixikasidagi o‘zgarishlarni o‘rganishdir. Suhbat orqali turli yoshdagi odamlarning tafakkuri, aql-zakovati, xulq-atvori, qiziqishi, bilim saviyasi, e'tiqodi, dunyoqarashi, irodasi to‘g‘risidagi ma'lumotlar olinadi. Suhbat chog‘ida o‘zaro izchil bog‘langan savollar beriladi.
Suhbat metodidan to‘g‘ri foydalanish va undan kutiladigan natijaga erishish suhbat o‘tkazish uchun puxta tayyorlanishga bog‘liqdir. Suhbat metodi quyidagi shartlarga rioya qilishni talab etadi.
O‘tkazilgan suhbatning mavzusi va mazmuni sinaluvchining taraqqiyot darajasi hamda yosh xususiyatlariga mos bo‘lishi kerak.
Suhbat paytida sinaluvchilarga berilgan savollar mazmunan yaxshilab o‘ylab olinishi lozim.
Suhbat paytida berilgan savollarga "ha", "yo‘q" kabi qisqa tarzda emas, balki batafsil javob olishga erishish kerak.
Sinaluvchilar zerikib yoki toliqib qolmasliklari uchun suhbat qaddan tashqari cho‘zilib ketmasligi lozim.
Suhbat metodining yuqorida ta'kidlangan ijobiy jihatlari bilan birga ayrim zaif tomonlari ham mavjud. Takrorlangan so‘zlar, "g‘aliz" iboralar nutqning tezligi, fikrning mavhumligi, zerikarliligi, muvaffaqiyatsizlikka sabab bo‘ladi. Shuningdek, savol-javobning bir xil shaklda emasligi sinaluvchida o‘ziga xos ishlash uslubi oshkoralikning yetishmasligi, iymanish, uyalish atroflicha ma'lumotlar olishni qiyinlashtiradi va shu sababli boshqa metodlarga murojaat qilishga to‘g‘ri keladi.
Faoliyat mahsulini tahlil qilish metodi
Inson xotirasi, tafakkuri, qobiliyati va xayolining xususiyatlarini aniqlash maqsadida bu metod faoliyat psixologiyasida keng qo‘llaniladi. Bolalar chizgan rasmlar, yasagan o‘yinchoqlar, modellar, yozgan she'rlarini tahlil qilish orqali ularning mantiqiy xotirasi, tafakkuri, texnik, badiiy va adabiy qobiliyati, ijodiy xayoli yuzasidan materiallarni qo‘llash mumkin. Mazkur metoddan foydalanishda mahsulotni yaratgan shaxs bevosita ishtirok etmaydi. Ob'ekt bilan sub'ekt o‘rtasida muloqot o‘rnatish uchun shaxsning psixikasi to‘g‘risida sirtdan ma'lum hukm, xulosa chiqariladi.
Ijodiy faoliyat mahsullarini tahlil qilish orqali bolalar, o‘quvchilar, talabalar, konstruktorlar, olimlar, hunarmandlar, ishchilar psixik xususiyatlari to‘g‘risida ma'lumotlar to‘plash mumkin. Lekin insondagi psixik o‘zgarishlar kamol topish va ularning kechishini ifodalovchi materiallar yig‘ish uchun bu metodning o‘zi yetmaydi. Shuning uchun inson psixikasini o‘rganish maqsadida boshqa metodlardan ham foydalanish ma'qul.
|
| |
KONSTRUKSION VA TEXNOLOGIK RISK Konstruksion risk

|
KONSTRUKSION VA TEXNOLOGIK RISK Konstruksion risk
|
bet | 436/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)KONSTRUKSION VA TEXNOLOGIK RISK Konstruksion risk - bu investitsiya fazasidayoq loyihaning texnik amalga oshmaslik riskidir. Bu loyiha hujjatlarini ishlab chiquvchilarning xatolari, bu hujjatlarni ishlab chiqishda zarur bo‘lgan ma’lumotlarni yetarli yoki aniq emasligi natijasida ro‘y berishi mum kin. Texnologik risk bu ishlab chiqarish texnologiyalarining sanoat darajasida qo‘llanilmasligi natijasida ma’lum texnikiqtisodiy parametrlardan ob’ekt ekspluatatsiyasidagi cheklanishlar riski. Bunga ekspluatatsiya xarajatlarining oshishi, ekologik me’yorlarga mos kelmaslik kabilar ta’sir etadi.
KONTANGO (lot.) — baholar nisbati bo‘lib, bunda muddatli bitimlar bo‘yicha baholar naqd tovar bahosidan yuqori bo‘ladi. Uzoq muddatli tovar yetkazib berish bahosi yaqin muddatda tovar yetkazish bahosiga nisbatan ham oshiq bo‘ladi. Bunday baholar nisbatining o‘ziga xos xususiyati shundan iboratki, uzoq muddat saqlangan tovar uchun ketgan sarflar ushbu tovar bahosida ifodalangan bo‘ladi.
KONTINGENT BUYURTMA (lot.) — bir vaqtning o‘zida bir xil aksiyalarni sotib olish va boshqalarini sotishni ko‘zda tutuvchi buyurtma.
KONTINGENTLASH (lot.) — eksport va import kvotalarini (kontingentlarni) o‘rnatish yordamida davlatning tashqi savdo shakli. Odatda tartibga solishning bu shakli ma’lum davrga yoki qandaydir voqea munosabati bilan kiritiladi.
Importga kontingentlar mamlakatning to‘lov balansini yaxshilash zarurligi munosabati bilan milliy sanoat manfaatlarini himoya qilish uchun kiritiladi. Eksportga kontingentlar mahalliy bozordagi taqchil tovarlarga yoki hukumatning qabul qiladigan savdo-siyosiy choralari munosabati bilan kiritiladi. Kontingentlar o‘rnatilgan chegarada tovarlar bilan savdo qilish litsenziyalar bo‘yicha amalga oshiriladi. Kontokorrent bankning mijozlar bilan bo‘ladigan barcha operatsiyalari hisobga olinadigan joriy hisobga ega bo‘ladi.
KONTINGENTLASHTIRILGAN SOLIQLAR — umumiy summasi oldindan o‘rnatiladigan va so‘ng ma’muriy birliklardan tortib to alohida soliq to‘lovchilar o‘rtasida taqsimlanadigan soliqlar.
|
| |
KONSUL FAKTURASI (konsul invays) - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 435/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)KONSUL FAKTURASI (konsul invays) — tovarni tayinlovchi mamlakat konsuli tovarning bahosi va barcha tovar partiyasi qiymatiga guvohlik beruvchi hujjat. Ko‘pgina mamlakatlarda K.f. tasdiqlangan blankalarda eksportyorlar tomonidan tuziladi va importyor mamlakat konsuli tomonidan tasdiqlanadi. Import tovarlardan advalor boj (tovar bahosidan) olinadigan mamlakatlarda K.f. amal qiladi.
KONSULLIK YIG`IMI — konsulxonalarning mamlakatga kirish ruhsatnomalarini berganlik uchun fuqarolar, muassasalar va tashkilotlardan undiradigan yigimi.
KONSULTATSIYA — maslahatlashuv, kengashuv, bir qancha yo‘nalishdagi ma’nolarni anglatadi: 1) Mutaxassis maslahati. 2) O‘quv mashg‘uloti turlaridan biri; o‘qituvchining o‘quvchilarga fanni o‘zlashtirishda yakka-yakka tartibda yoki guruhga bo‘lib ko‘rsatadigan qo‘shimcha yordami. 3) Iqtisodiyot, siyosat bobida, shuningdek, davlatlaro masalalarda ham xalqaro konsultativ kengash, muzokaralar bo‘lishi mumkin. 4) Aholiga o‘z mutaxassislar maslahati bilan yordam ko‘rsatuvchi muassasa, idora (masalan, yuridik maslahat, bolalar shifokori maslahati va hokazo). Bunda konsultant, maslahatchi bevosita yaqindan yordam ko‘rsatadi.
KONSUMENT — mahsulotlar va xizmatlar iste’molchisi.
KONSUMERIZM — 1. Iste’molchilar va xaridorlarning ishlab chiqaruvchi hamda sotuvchilarga nisbatan huquqlarini va ta’sirlarini kengaytirishga qaratilgan harakat. 2. (ing.) — Fuqarolar va davlat organlarining sotib oluvchilar bilan bo‘lgan munosabatlarida sotib oluvchilar huquqlari va ta’sirini kengaytirish uchun tashkiliy harakati. Sotib oluvchi uchun an’anaviy huquqlar, sotish uchun taklif qilingan tovarni sotib olmaslik undan foydalanishning havfsizligiga umid bog‘lash, uning sotuvchi tomonidan e’lon qilingan qoidaga mos ravishda faoliyat qilishi, iste’molchi sotib olingan tovarning sifatiga ta’sir ko‘rsatish imkoniyati va marketing metodlari to‘g‘risida to‘liq axborotga ega bo‘lmog‘i lozim. Ushbu huquqlarni muvaffaqiyatli realizatsiya qilish uchun iste’molchilarni uyushtirish talab etiladi. Ular jamoatchilik asosida yoki bo‘lmasa davlat organlari rahbarligida tuziladi.
|
| |
BERS-NOT — dengizda yuk tashish shartnomasi, yirik va katta hajm. Yuklarni tashish uchun qo‘llaniladi.  
BESSA (fr.)

|
BERS-NOT — dengizda yuk tashish shartnomasi, yirik va katta hajm. Yuklarni tashish uchun qo‘llaniladi.
BESSA (fr.)
|
bet | 100/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)BERS-NOT — dengizda yuk tashish shartnomasi, yirik va katta hajm. Yuklarni tashish uchun qo‘llaniladi.
BESSA (fr.) — qimmatbaho qog‘ozlar kursi yoki tovar baholarini pasaytirishni o‘z maqsadi qilib qo‘ygan birja chayqovchiligi. Pasayishga o‘ynaydigan chayqovchi (bessit) qimmatbaho qog‘ozlarni yoki tovarlarni o‘z muddatida sotadi; agarda bozordagi baholar bitimni tuzish va bajarish o‘rtasidagi davrda tushsa, unda bitimni bajarish muddati kelganda chayqovchi-sotuvchi qog‘ozlarni yoki tovarlarni eng past baho bo‘yicha sotib olishi mumkin va ularni o‘z kontragentiga eng yuqori baho bo‘yicha sotib foyda oladi. Bitimlar tovarlarni yoki qog‘ozlarni haqiqatda yetkazib bermasdan kurs farqlarini to‘lash bilan amalga oshadi. Kurs yoki baho pasayganda farq chayqovchi-sotuvchining foydasiga tushadi, oshganda esa sotib oluvchi foydasiga tushadi.
BESTSELLER – o‘ta xaridorgir birja mahsuloti.
BETA KO‘RSATKICHI – qimmatli qog‘ozlar bozoridagi umumiy ahvolning alohida qimmatli qog‘oz narxining o‘zgarib turishiga ta’sir ko‘rsatishini tavsiflaydigan ko‘rsatkich.
BEVOSITA DEBET – huquqiy yoki jismoniy shaxs bilan amalga oshiriladigan o‘zaro xo‘jalik munosabatlari natijasida to‘lanishi yoki olinishi lozim bo‘lgan summa.
BEVOSITA INVESTITSIYA – kapital qo‘yilmalarning investor tomonidan to‘g‘ridan to‘g‘ri investitsion ob’ektlarga yo‘naltirilishi nazarda tutiladi.
BEVOSITA USULLAR – iqtisodiyotni tartibga solishning ta’qiqlash, ruxsat berish va majbur qilish xarakteridagi ma’muriy vositalari.
BEVOSITA XARAJATLAR — mahsulotlarni ishlab chiqarish bilan to‘g‘ridan- to‘g‘ri bog‘liq bo‘lgan xom - ashyo va materiallar, mehnatga haq to‘lash, ishlab chiqarishda foydalanilayotgan asosiy vositalar amortizatsiyasi xarajatlari.
BID (ing.) — 1) Ma’lum baho bo‘yicha tovar va qimmatbaho qog‘ozlarni sotib olish majburiyati. Misol, diler sotib oladigan yoki valutani qog‘ozga qarzga oladigan kurs; 2) Yevropa obligatsiyasini ikkilamchi bozorda sotib oluvchi tomonidan taklif etiladigan baho.
BIK (ing.) — 1) Birja amaliyotida kurs yoki bahoning oshishiga o‘ynaydigan chayqovchini bildiruvchi ibora. B. rolida chiquvchi chayqovchi birjada bahoning oshishiga hisob-kitob qiladi va shu paytning o‘zida u ma’lum bir vaqtdan keyin ularni yuqori bahoda sotish maqsadida o‘zlarining kontr agentlari aksiyalarni sotib oladi (tovar yoki birja kontraktlarini). Uning teskarisi “medved” (ayiq) deyiladi; 2. Termin baho oshadi degan kishilarning barchasiga tarqatiladi (spekulyantlar va xejerlar).
|
| |
bilan yakka ishlash - 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi

|
1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi
|
bet | 158/279 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #255854 |
Bog'liq 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi-fayllar.org_____bilan yakka ishlash
Bolalar o‘yini. Gilamda iplar yordamida “Mashinani chizing”
Maqsad: mayda motorikani rivojlantirish
Tabiatda mehnat
Akvarium baliqlarini oziqlantirishni taklif etish. Maqsad: bolalarni suvda suzuvchilarni parvarish qilishga o‘rgatish. Bolalarda baliqlarga g‘amxo‘rlik qilish istagini tarbiyalash.
|
Mavzu bo‘yicha suhbat:
“Dadamning mashinasi”. Maqsad: kichik ta’riflovchi hikoya tuzishga o‘rgatish.Uyg‘un nutqni rivojlantirish.
_____ bilan yakka ishlash
Bolalar o‘yini. “Nima ortiqcha? “Nima uchun?”
Maqsad: transport turlari haqidagi bilimlarni shakllantirish
Gigiena ko‘nikmalari madaniyati
Maqsad: bolalarda sochiqdan to‘g‘ri foydalanish ko‘nikmalarini mustahkamlash.
|
"Nima uchun davlatga Konstitutsiya kerak?" mavzusidagi suhbat.
“Mening sevimli o‘yinchog‘im”
Maqsad: tarbiyachi bilan suhbatga kirishish ko‘nikmasini mustahkamlash, nutq qobiliyatini rivojlantirish
_____ bilan yakka ishlash
Bolalar o‘yini. “Nuqtalar bo‘yicha rasm chizish”
Maqsad: qog‘oz varag‘ida joyni aniqlashga o‘rgatish, fikr yuritish, diqqat va mayda motorikani rivojlantirish
O‘z o‘ziga xizmat ko‘rsatish. “Har bir kiyimga - o‘z o‘rni”
Maqsad: o‘zining javonini sarishta saqlash istagini tarbiyalash.
|
|
| |
BAZIS YETKAZIB BERISH SHARTLARI - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 98/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)BAZIS YETKAZIB BERISH SHARTLARI — xalqaro amaliyotda tan olingan bitim xarakteriga har tomonlama mos keluvchi savdo urf-odatlari, bunda manfaatdor tomonlar kontrakt tuzishda individual shartlar bilan bir qatorda qo‘llaydilar, ularning qo‘llanilishi kontraktlarni tuzish va kelishuvni osonlashtiradi, kelishmovchiliklarni teng huquqli hal etish usullarini topishga yordam qiladi. B.y.b.sh. ni sharhlab berish va undan kelib chiqadigan tomonlar majburiyatlari xalqaro savdo palatasi “Inkoterms”ning maxsus e’lonlarida aks ettirilgan bo‘ladi. Ularning oxirgi taqdiri 1980 yili joriy bo‘lgan. B.y.b.sh. tovarlarni transportirovka qilishda, joylashda va markalashda, yuklarni sug‘urta qilishda, tijorat hujjatlarini to‘ldirishda, tovarga bo‘lgan mulkiy huquqning sotuvchidan sotib oluvchiga o‘tishdagi joy va vaqtini belgilashda va h.k. tomonlarning asosiy huquqlari va majburiyatlarini aniqlaydi. Bazis yetkazib berish shartlari FAS, FOB, SIF, KAF, FAS, Frank zavod va boshqalar hisoblanadi.
BAZIS YIL — iqtisodiy indeksni aniqlashda baza deb qabul qilinadigan yil.
BB - BED AND BREAKFAST (BERMUDA PLAN) – joylashtirish shartlari turi, bunda mehmonxonada tushlik beriladigan nomer taqdim etiladi.
BED – mehmonxona nomeridagi krovat. Standart hajmi mahalliy an’ana va standartlarga bo‘liq bo‘ladi. Yevropada single 190x80 sm, double 190x122 sm standart uchraydi. Rossiyada GOST R 50645-94 “Mehmonxonalar tasnifi”da krovatlar o‘lchami quyidagicha belgilangan: 80x190, 90x200 sm – bir kishilik, 160x190, 160x200, 200x200 sm. – ikki kishilik. Bolalar uchun krovatlar o‘lchami aniq belgilanmaydi. Lyuks nomerlarda oval, yumaloq shaklli, guldor qimmatbaho choyshabli, nostandart ulkan krovatlar ham bo‘lishi mumkin. queen yoki king krovatlari uchun ertalab kofe keltiriladigan, krovatlar oldiga g‘ildiratib keltiriladigan maxsus stollar moslashtirilgan bo‘lishi mumkin.
BEKOR QILINGAN CHEK — bank tomonidan to‘langan chek. Chekni to‘lash bilan bank o‘z indossamentini chekning litsevoy yoki teskari tomoniga qo‘yadi, shu bilan uni uzil-kesil bekor qiladi.
|
| |
Bilish jarayonining rivojlanishi

|
Bilish jarayonining rivojlanishi
|
bet | 204/279 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #255854 |
Bog'liq 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi-fayllar.orgBilish jarayonining rivojlanishi
|
«Madaniyat dunyosi» bilan bolalarni tanishtirish. Urush faxriylarini hurmat qilishga o‘rgatish. “Xotira va qadrlash kuni”ga bag‘ishlangan bayram haqida tushunchalarni shakllantirish.
|
Ijodiy rivojlanish
|
Raqslar harakatida va orkestrda cholg‘u ijro etishda ijodiy qobiliyatlarni rivojlantirish.
|
Ertalabki davra/ Bolalarni kutib olish
/ Ertalabki badantarbiya, suhbat, har biri bilan alohida ishlash, shaxsiy gigiena ko‘nikmalari va axloq madaniyati, Mehnat tarbiyasi/
|
Dushanba
|
Seshanba
|
CHorshanba
|
Payshanba
|
Juma
|
Suhbat mavzusi:
«Bizning armiya»
Maqsad: vatanni himoya qilish, uning osoyishtaligi va xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha qiyin, ammo sharafli burch haqida bilimlarni shakllantirish.
____ b-n alohida ishlash
B/o‘. «10 soni tarkibini tuz»
Maqsad: ikkita kichik sonlardan boshqa son yasash, mamavzuli qobiliyatlarni rivojlantirishni mashq qilish.
Muomala madaniyati
Maqsad: O‘yinlar davomida madaniy xulq-atvor va muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirish.
|
Suhbat mavzusi:
«Xushmuomalalik va umumiylarni hurmat qilish»
Maqsad: bolalarni muloyim so‘zlardan foydalanishga, madaniy aloqalarni rivojlantirish, odob-axloq qoidalariga rioya qilishni o‘rgatishda davom etish.
Umumiylarga hurmatni shakllantirish.
|
|
| |
Shaxsiy aloqadorlik - Oila psixologiyasi

|
Oila psixologiyasi
|
bet | 123/125 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #154263 |
Bog'liq Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023Shaxsiy aloqadorlik – bu bog‘liqlikning dinamik jihati bo‘lib, hamkorlar o‘rtasidagi maqsadga erishishda qo‘llaniladigan vositalarni kelishi, ulardan har birining qo‘llaydigan strategiyasini koordinatsiya qilishni ta’minlaydi. Aloqadorlik bog‘liqlikni ishtirokchilar manfaatiga moslashtirishning tez moslashuvchan mexanizmidan iborat. U kelishuv o‘zaro hamkorlik yoki kurashga, har bir tomonning o‘z maqsadiga erishishi uchun undashi, muammo va vazifalarni o‘zicha tasavvur qilishi, ularni hal qilishning o‘z usul va vositalaridan iborat bo‘lishi mumkin.
Shaxsiy munosabat – bu hamkorlikdagi faoliyatning ehtiyojlari tufayli yuzaga keladigan va o‘zaro aloqadorlikdagi strategiyalar kelishuvini kontaktlar o‘rnatilishi va rivojlantirilishining murakkab va serqirra jarayoni, ular o‘rtasidagi munosabatlarning o‘rnatilishi va saqlab turilishidir. Kontakt, o‘zaro aloqadorlik, munosabatlar, kommunikatsiya va idrok shaxsiy munosabatning komponentlari hisoblanadi.
Shaxsiy aloqalar – bu muayyan vaqt ichida ikki yoki undan ortiq kishilar o‘rtasida qaror topadigan barqaror munosabatlardir. Dastlab o‘zaro aloqadorlik ko‘rinishida paydo bo‘lib, keyin tez takrorlanishi tufayli u barqaror munosabatlarga aylanadi. Munosabatlarga misol: dushmanlik, musobaqa, muhabbat, do‘stlik, ishbilarmonlik munosabatlari. «Jabrdiyda-agressor», «xotinboz – farqiga yetadigan xonim», «injiq boshliq – sustkash ijrochi» va boshqa shunga o‘hshash qaror topgan munosabatlar ishtirokchilar ularni o‘zgartirgunga qadar noaniq muddat davomida mavjud bo‘lib turadi.
Ehtiyojlar – inson yoki hayvonning normal yashashi uchun zarur bo‘lgan yetishmovchilikni aks ettiruvchi psixik yoki fiziologik keskinlik holatidir. Ehtiyojlar holat sifatida sub’ektning hayotiy faolligining shu ma’noda manbai hisoblanadiki, yuz bergan keskinlikni yo‘qotishga qaartilgan sezilarli ta’sir kuchiga ega.
Qobiliyatlar – u yoki bu sermahsul faoliyatni egallash mahorati bilan bog‘liq bo‘ladigan insonning individual – psixologik xususiyatlari bo‘lib, uning yordamida inson teng bo‘lgan boshqa sharoitlarda ushbu faoliyatni tez va puxta, oson va mustahkam ravishda tashkil qilish va amalga oshirish yo‘llarini o‘zlashtirib oladi.
E’tiqod – shaxning shunday ongli yo‘nalishki, unga o‘y-qarashlari, prinslari va dunyoqarashga mos tarzda yashashga imkon beradi, e’tiqodning predmeti tarlicha bo‘ladi. Vatanga, dinga, fanga, kasbga, axloqiy normalarga, oilaga, go‘zallika va shunga o‘xshash.
|
| |
BIRJA AUKTSIONI - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 103/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)BIRJA AUKTSIONI — birjada tovarlarni sotish shakli, bunda boshlang‘ich holat sotuvchilar tomonidan tayinlanadigan baho hisoblanadi, tovar esa eng yuqori baho taklif qilgan sotib oluvchiga tegadi. Hozirgi birja savdosida unchalik rol o‘ynamaydi.
BIRJA BAHOSI — birja savdosi tartibida realizatsiya qilinadigan tovarlarga qo‘yilgan baho. Birja baholari haqidagi ma’lumotlar tuzilma nashrlarda, tovarlar B.b. byulletenlarida berib boriladi, vaqtli kotirovkalarda xabar qilinadi. B.b. tegishli tovarlar bahosining darajasi va dinamikasi to‘g‘risida axborotning muhim va yetarlicha ishonchli manbasidir.
BIRJA BIRLIGI — namunaviy birja shartnomasida qurilgan sotiladigan muayyan tovarning standartlashtirilgan minimal hajmi. B.b. jo‘natilgan ushbu tovarning minimal me’yori boshqa omillarga bog‘liq holda aniqlanadi.
BIRJA BITIMI — birja tomonidan ro‘yxatga olingan birja tovari xususida birja savdosining birjada qayd etilgan natijasi bo‘yicha tuzilgan oldi-sotdi shartnomasi birja bitimi hisoblanadi.
BIRJA BITIMLARI — 1) birjada qimmatbaho qog‘ozlar, tovarlar va chet el valutasi bilan savdo bitimlari. Ikki asosiy xilga bo‘linadi: kassa, bunda pul darxol to‘lanadi va muddatli, bunda qimmatbaho qog‘ozlar yoki tovarlar bitimlar tuzilgandan keyin darxol beriladi, pullar esa ma’lum muddatdan so‘ng to‘lanadi (odatda bir oy ichida). Muddatli bitimlar tez-tez oddiy kurslar farqiga bo‘lgan o‘yinni bildiradi. Yutilgan qimmatbaho qog‘ozlar va tovarlarni bermasdan uni to‘laydi. Bu ishbilarmonlarga birjada yirik summalar bilan chayqovchilik qilish imkonini beradi. B.b. mazmuni (tovarning nomi, miqdori, baholari, joyi va bajarish muddatlaridan tashqari) oshkor qilinmaydi. B.b. ular ko‘rsatilgan tartibda birjada ro‘yxat qilish paytidan boshlab tuzilgan hisoblanadi va faqat brokerlar tomonidan amalga oshiriladi; 2) B.b. Birja tomonidan ro‘yxatdan o‘tkazilgan, birjada qayd etilgan birja savdosining natijasi bo‘yicha tuzilgan, real birja tovariga nisbatan oldi-sotdi shartnomasi.
BIRJA BOJI — birja bitimlarini bajarganlik huquqi uchun birja qo‘mitasi tomonidan qimmatbaho qog‘ozlarni sotib olganlardan undiriladigan pul tushumi (odatda, ushbu sotilgan qimmatbaho qog‘ozlarning 20 foizi hajmida).
|
| |
Refleksiya– aynan o‘ziga o‘xshash odamlar obrazi orqali o‘zi to‘g‘risidagi obrazni shaqllantirish, jonlantirish.
Rol

|
Refleksiya– aynan o‘ziga o‘xshash odamlar obrazi orqali o‘zi to‘g‘risidagi obrazni shaqllantirish, jonlantirish.
Rol
|
bet | 120/125 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #154263 |
Bog'liq Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023Refleksiya– aynan o‘ziga o‘xshash odamlar obrazi orqali o‘zi to‘g‘risidagi obrazni shaqllantirish, jonlantirish.
Rol– shaxsga nisbatan shunday tushunchaki, uning konkret hayotiy vaziyatidagi huquq va burchlaridan iborat.
Sezgi– qo‘zg‘atuvchilarning idrok a’zolari retseptorlaritga ta’siri tufayli vujudga keladigan, ob’ektiv dunyo xossalarining sub’ektiv in’ikosidir.
Sotsial individ – barcha kishilar uchun umumiy bo‘lgan, belgilar, qurollar bilan ishlashda bog‘liq bo‘lgan maxsus insoniy tavsiflarni aks ettirish, jamiyatda qabul qilingan norma va qoidalarni hisobga olish, sotsial vazifalarni bajarishdir. Gap shaxsiy yoki individual jihatlar to‘g‘risida ketayotgani yo‘q.
Sotsial muhit – insonning aniq maqsadlar rejalar asosida faoliyat ko‘rsatadigan dunyosi.
Sevgi – bu nafaqat hissiyot, balki boshqalarni seva olish qobiliyati va sevilish uning asosiy mezoni – "insoniy fazilatlar” hisoblanadi.
Simpatiya – o‘zaro yoqtirib qolish, bu sevgining ilk bosqichi hisoblanadi. Bunda asosan sevgi ob’ektning tashqi jozibasi rol o‘ynaydi.
Talant(grekcha talanron – dastlab o‘lchov, mezon, keyin esa ko‘chma ma’noda – qobiliyatlar darajasi) – inson qobiliyatlarining, eng avvalo u yoki bu turdagi faoliyatda ulkan yutuqlarga erishishini ta’minlovchi maxsus yuksak rivojlanish darajasi.
Tashabbuskorlik– harakterning qimmatli xislati bo‘lib, bu xislat ko‘pchilik kishilarda ommaviy tus olgandir.
Temperament (lot. temreramentum – qismlarning tegishli muvofiqligi, mutanosibligi) – inson hulq-atvori va psixik jarayonlarining dinamik harakteristikasi bo‘lib, ularning tezligi, o‘zgaruvchanligi, samaradorligi, ishchanligi va boshqalarda namoyon bo‘ladi.
Tafakkur – turli masalalarni (nazariy va amaliy) yechishga qaratilgan va bu yumushni ado etishni (javob topishni) ta’minlaydigan ko‘plab psixik jarayonlar, harakatlar, holatlardir. Tafakkurni funksional tizim sifatida jalb qilish qisman ongli, qisman odatlar, malakalar va asab tizimi tomonidan yuzaga keltirilgan insonning ilgarigi taraqqiyoti, tarbiyasi, o‘z-o‘zini shaqllantirishdan iborat beixtiyor harakatlari tufayli amalga oshiriladi.
|
| |
Orzular - Oila psixologiyasi

|
Oila psixologiyasi
|
bet | 119/125 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #154263 |
Bog'liq Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023Orzular – insonning kelajak to‘g‘risidagi, xayoliga kelgan va u uchun muhimroq ehtiyojlar va qiziqishlarni ro‘yobga chiqarish borasidagi rejalaridir.
Optatsiya–(lotincha so‘z – ortatio – xoxish, tanlov) tanlov bosqichi. Odam tomonidan professional taraqqiyotning bosqichi tanlanishidir deb e’tirof etiladi. 11-12 yoshlar, 14-18 yosh davrlarni o‘z ichiga oladi.
Optimizm– kechayotgan voqea va xodisalar jarayoniga nisbatan bildirilgan ikki xil qarama – qarshi fikrlar yoki munosabatlarni yaxshilikka yo‘yish.
Panelog– guruh ichidagi munozaradir.
Psixodiagnostika (grekcha psyche – ruh va diagnostikos – bilishga qodir) – psixologik fan sohasi bo‘lib, shaxsning individual – psixik xususiyatlarini o‘lchash va aniqlash usullarini ishlab chiqadi.
Psixoterapiya (grekcha therapeia – parvarish qilish, davolash) – ko‘plab psixik, asabiy va psixosomatik xafagarchiliklarda inson hissiyoti, fikrlari, o‘z-o‘zini anglashiga kompleks davolovchi ta’sirdir (asosan nutq yordamida, biroq faqat uning yordamida emas). Shartli ravishda asosan mavjud alomatlarni yo‘qotish yoki yumshatishga qaratilgan klinik maqsadli psixoterapiya va insonga uning sotsial muhiti va o‘z shaxsiga nisbatan munosabatini o‘zgartirishga yordam berishni vazifa qilib olgan shaxsiy maqsadli psixoterapiya mavjudligi e’tirof qilinadi.
Psixo analiz – ruhiy xastalikni davolash usuli va psixologik ta’limot.
Psixotexnika (grekcha techne – san’at, mahorat) – psixik jarayonlarni sodir bo‘lish harakteristikasini yaxshilash, mavjud psixik qobiliyatlarni o‘stirish va yangilarini shaqllantirishda qo‘llaniladigan konkret metodik usullar yoki usullar tizimidir.
Predikatlar mantig‘i – muhokama yuritish jarayonlarining muloxazalarning ichki strukturasidan kelib chiqib tahlil qiladigan mantiqiy sistema. U muloxg‘azalar mantig‘ini o‘z ichiga oladi. Predikatlar mantig‘i tili muloxazalar mantig‘i tiliga qo‘shimcha simvollar kiritish yordamida hosil qilinadi.
Reproduktiv – fikrlashni bir turi.
Referent guruh (lot. referens – xabar beruvchi) – kishi uchun e’tiborli bo‘lgan, qadriyatlari, fikrlash hulq-atvor, normalari va qoidalarini so‘zsiz tan oluvchi va ularni o‘zi uchun qabul qiluvchi kishilar guruhidir.
|
| |
Extiros – uzoq vaqt davom etadigan va barqaror bo‘lgan ematsional holat.
Qattiyat

Extiros – uzoq vaqt davom etadigan va barqaror bo‘lgan ematsional holat. Qattiyat
Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Extiros – uzoq vaqt davom etadigan va barqaror bo‘lgan ematsional holat. Qattiyat
|
Til – inson aloqalari, tafakkuri uchun axborotni asrash va avloddan avlodga yetkazib berish vositasi bo‘lib xizmat qiladigan belgilar tizimidir.
Unutish

|
Til – inson aloqalari, tafakkuri uchun axborotni asrash va avloddan avlodga yetkazib berish vositasi bo‘lib xizmat qiladigan belgilar tizimidir.
Unutish
|
bet | 121/125 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #154263 |
Bog'liq Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023Til – inson aloqalari, tafakkuri uchun axborotni asrash va avloddan avlodga yetkazib berish vositasi bo‘lib xizmat qiladigan belgilar tizimidir.
Unutish – eslash va yod bo‘lib qolgan yoki o‘zlashtirilgan materialni qayta xotirlash imkoniyatining asta-sekin so‘nib borishini aks ettiruvchi jarayondir.
Fantaziya- hayolning borliqdan, haqtqatdan biroz uzoqlashuv jarayonidir.
Fizionomika– odam yuz qirralari va ularning nisbati orqali odamning xususiyatlarini o‘rganish.
Faoliyat – insonning voqeilikni, o‘zini o‘zi ijodiy o‘zgartirish, takomillashtirish, mukammallashtirishga yo‘naltirilgan faolligi. Psixologik jihatdan ichki ehtiyojni qondirish deya talqin etiladi.
Xarakter (grekcha charakter – bosish, zarb qilish) – insonning faoliyati va munosabati tufayli shaqllanadigan va namoyon bo‘ladigan barqaror individual xususiyatlari yig‘indisi bo‘lib, unga xos bo‘lgan hulq-atvor va hayotiy holatlarga javob berish usullarini belgilaydi. Xarakterda inson uchun xos bo‘lgan, standart vaziyatlarda qo‘llaniladigan, hayotiy vazifalarni qo‘yish va yechish usullari o‘z ifodasini topadi.
His-tuyg‘u – insonning nisbatan barqarorligi, umumiyligi, uning shaxs sifatidagi taraqqiyoti davomida shaqllangan ehtiyojlari va (xususan) qadriyatlariga mosligi bilan farq qiladigan yuksak o‘zaro madaniy bog‘langan hissiyotlaridir.
Hayajonlanish – (lot. emoveo – hayratga solmoq,hayajonga solamoq) – psixik hodisalarning alohida toifasi bo‘lib, sub’ekt tomonidan bu hodisalar, predmetlar va vaziyatlar insonning o‘z ehtiyojlarini qondirish uchun bevosita qiziqqon kechinmalari ko‘rinishida namoyon bo‘ladi.
Xayol – insonning sub’ekt sifatidagi ongidan butun holda idrok qilinmagan yoki sezgi a’zolari yordamida idrok etila olmaydigan ob’ektlarning in’ikosining (tasavvurlar, sxemalar va boshqa obraz-modellarning) yoki jo‘rttaga paydo bo‘lishiga yoxud ataylab qurilishiga olib keluvchi bilish faolligidir. (mas., kelajakni mo‘ljallagan tarix hodisalari idrok etila olmaydigan yoki umuman mavjud bo‘lmagan dunyoning voqealari – miflar va ertaqlardagi hayri-tabiiy personajlar va b.)
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Til – inson aloqalari, tafakkuri uchun axborotni asrash va avloddan avlodga yetkazib berish vositasi bo‘lib xizmat qiladigan belgilar tizimidir.
Unutish
|
Oy mavzusi: «Bilim - 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi

|
1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi
|
bet | 203/279 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #255854 |
Bog'liq 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi-fayllar.orgOy mavzusi: «Bilim – bu kuchdir»
Davr
|
May I-hafta ___ dan _____ gacha
|
Guruh
Mavzu
|
Bolalarni boshlang‘ich ta’limga majburiy bir yillik tayyorlash bo‘yicha _________________ (nomi, agar bo‘lsa) tayyorgarlik guruhi
|
«Xotira va qadrlash kuni». Xushmuomalalik alifbesi.
|
Rivojlanish sohasi bo‘yicha
maqsadlar
|
jismoniy rivojlanish va sog‘lom turmush tarzini shakllanishi
|
Jismoniy fazilatlarni rivojlantirish - tezlik, chaqqonlik, harakatning asosiy turlarini amalga oshirish.
|
ijtimoiy-hissiy rivojlanish
|
O‘z fikrini bildirish, muloqot jarayonida ijobiy his-tuyg‘ularni uyg‘otish, madaniy qadriyatlarga ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo‘lish qobiliyatini shakllantirish. Kundalik hayotda xulq-atvor madaniyati ko‘nikmalarini shakllantirish, xatti-harakatlardagi o‘z kamchiliklarini ko‘rishni o‘rganish va ularni tuzatishga qodir bo‘lish.
|
nutq, muloqot, o‘qish va yozish malakalari
|
O‘zini tutish madaniyatini shakllantirish: birinchi bo‘lib umumiylar va tengdoshlar bilan salomlashish; xushmuomalalik bilan xayrlashish; ko‘rsatilgan yordam uchun minnatdorchilik bildirish; diqqatni jalb qilmasdan past ovozda gapirish, boshqalarga xalaqit bermaslik; muloyimlik bilan iltimos qilish; suhbatdoshga e’tibor berish; Oqsoqollar suhbatiga xalaqit bermaslik; toza va tartibli bo‘lish; o‘z tashqi ko‘rinishiga e’tibor berish.
|
|
|
| |
BIRJA FIRMASI (nem., ital.) - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 105/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)BIRJA FIRMASI (nem., ital.) — birjada o‘ringa ega bo‘lgan firma. B.f. har bir o‘ringa bir ovozga ega bo‘ladi va birja ishida tashabbuskor tashkilot sifatida ishtirok etadi. O‘rin birjaning o‘zidan yoxud boshqa birja firmalaridan sotib olinadi. Bu B.f. qimmatli aktivi bo‘lib, u birja to‘g‘risidagi nizomda aks ettirilgan shartlarga muvofiq foydalanishi mumkin.
BIRJA FOYDASI — tovar va fond birjasida qimmatbaho qog‘ozlar va tovarlar bilan savdo qilishdan olingan foyda qimmatbaho qog‘ozlar bilan operatsiyalarda farq qilinadi: 1) ta’sis foydasi; 2) kurs foydasi. B.f. ajiotaj davrida eng katta hajmga yetadi.
BIRJA GUBERNATORI — birja rahbar organiga — gubernatorlar boshqarmasi yoki kengashiga kiruvchi tajribali broker. Broker ma’lum muddatga B.g. bo‘lishi mumkin. Birja rahbariyatiga tashqi gubernatorlar ham kirishlari mumkin.
BIRJA HALQASI ICHIDAGI BROKER – birja chuqurida o‘zi uchun yoki boshqa shaxslar topshirig‘iga haq evaziga (brokerlik qiluvchi) bitimlar tuzuvchi shaxs. U bitimlar hisob-kitobini olib boradi, pullarni qabul qiladi. Birja a’zosi bo‘lgan, tegishli malaka sinovidan o‘tgan shaxs broker bo‘lishi mumkin.
BIRJA INTERVENTSIYASI — qimmatbaho qog‘ozlar kurslari sun’iy ta’sir ko‘rsatish maqsadida fond birjalari operatsiyalariga davlatning, banklarning va yirik tadbirkorlarning aralashuvi. B.i. — birja chayqovchiligi shakllaridan biri. Davlatning qimmatbaho qog‘ozlarini ommaviy sotib olish orqali davlat kreditini mustahkamlash uchun moliya muassasalari va markaziy emission banklari B.i. murojaat qiladi.
BIRJA JESTIKULYATSIYASI — qo‘llar va panjalar bilan signallar berish orqali bitim tuzish usuli; broker qo‘lining holati sotish yoki sotib olishni bildiradi.
BIRJA KENGASHI — birja Aksionerlarining majlislari o‘rtasida birjani boshqaruvchi oliy organ. Birja Aksionerlari majlislarida saylanadi va raisi yoki birja prezidenti tomonidan rahbarlik qilinadi.
BIRJA KON’YUNKTURASI INDEKSI — fond birjalaridagi fiktiv kapital aylanishi bozor qiymati dinamikasining o‘rtacha ko‘rsatkichi. Dou Jons indeksi mashhur indeks hisoblanadi.
|
| |
KONSIGNANT (lot.) - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 433/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)KONSIGNANT (lot.) — 1) chet elda joylashgan omborlardan konsignatsion savdoni tashkil etishga topshiriq beruvchi yuridik yoki jismoniy shaxs. K sotilishi mumkin bo‘lgan mahsulotning realizatsiya qilish nomenklaturasini va uning minimal bahosini aniq belgilashi kerak. K. konsignatsion omborga tovarlarni konsignator bilan kelishilgan assortimenti va miqdorda o‘z vaqtida yetkazib berishga hamda omborxonalarida saqlash bo‘yicha xarajatlarni to‘lashga majbur. K. konsignatsiya bilan shartnoma bo‘yicha realizatsiya qilinadigan tovarlarning (ular sotilgan paytga yoki unga ularning to‘langan mablag‘ tushgunga qadar) egasi hisoblanadi. 2) xorijga vositachi orqali sotilayotgan mahsulot egasi. 3) komissioner (konsingator) orqali chegara ortiga sotiladigan mulk (tovar) egasi.
KONSIGNATOR - 1) mahsulot egasidan haq olish evaziga uning mahsulotini o‘zining xorijdagi omboridan o‘z nomidan sotuvchi vositachi. 2) chet elda joylashgan omborlardan o‘z nomidan yoki konsignant hisobidan konsignatsion savdoni tashkil etish topshirig‘ini bajarish majburiyatini o‘z bo‘yniga oluvchi yuridik yoki jismoniy shaxs. K. funksiyasiga savdoni tashkil etish uchun xonalarni tayyorlash, personalni yollash kiradi. U konsignatsion omborda turuvchi tovarlarni saqlashga javobgar hisoblanadi, ularni sug‘urta qilishni tashkil etadi.
KONSIGNATSION AGENT — ingliz savdo amaliyotida tovarlar sotish, tovarlar sotib olish yoki tovar bilan ta’minlash shartida pul qarz olib turish vakolatlariga ega bo‘lgan agent. Konsignatsion agent uchun xarakterli jihat shundaki, prinsipialning tovarlariga yoki tovarlarni taqsimlashga oid hujjatlariga egalik qiladi, shunday ekan, u tomonidan amalga oshirilgan har qanday sotuv yoki tovarni tasarruf etish bo‘yicha har qanday harakat konsignatsion agent munosabatda bo‘lgan shaxslarga nisbatan haqqoniy sanaladi.
KONSIGNATSIYA (lot.) — 1) Tovarlarni komission sotish shakli, bunda ularning egalari (konsignant) tovarni komissioner omboridan sotish uchun komissionerga (konsignatorga) beradi; 2) Tovarlarni vositachilarning konsignatsion omborlari orqali sotish shartlari. Tovarni omborda saqlash va uni sotish oldidan tayyorlash sotuvchi hisobidan amalga oshiriladi. Tovarlarni omborga qo‘yish sotib oluvchi bilan sotish kontraktiga qadar bajariladi. K. sharti shundan iboratki, tovar vositachi omborida bir va bir yarim yil saqlanadi. Agarda shu davr ichida tovar sotilmasa, u mulk egasiga uning o‘zi hisobidan qaytariladi; 3) bir tomon (konsegnant) topshirig‘i bilan ikkinchi taraf (konsegnator) o‘z nomidan, ammo konsignant hisobidan chet eldagi omborda bo‘lgan tovarlarni sotish. 4) mahsulotlarni vositachilar ombori orqali sotish shakli. Bunda yetkazib beruvchi vositachi omboriga kelib tushgan mahsulotga egalik qilish huquqini mahsulot xaridorga sotilgan paytga qadar saqlab qoladi.
|
| |