nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ro‘yxat
List
bir-biriga bog‘liq maʼlumotlar ketma-ketligi.
Rutkitlar

167
Glossariy
Sans-serif shrifti
diz.
Sans-serif font
har qanday ilmoq yoki “
bezak”lardan xoli, jiddiy
shrift turi (yoki shriftlar oilasi), masalan,
Arial, Calibri,
Verdana, Tahoma va h.k.
Satr boshidan chetlanuvchi abzas
Indented paragraph
satr boshidan, chap tomon chegaradan bir qancha
probel masofada boshlanadigan abzas.
Saundtrek
Soundtrack
tasvirlar namoyishiga hamrohlik qiladigan musiqa.
Savdo jozibadorligi
Marketability
mahsulot va xizmatlarning mijozlarni jalb qila olishi va
reklama qilinishiga tayyorligi.
Save as
Save as
faylni (tasvir, matn va h.k.) birinchi marta nom berib
saqlash/saqlash buyrug‘i;
avval saqlangan faylni (tasvir, matn va h.k.) yangi nom
bilan yangi manzilda saqlash;
hujjatni turli formatda saqlash uchun foydalaniladigan
menyu buyrug‘i.
Scratch
atm.
Scratch
spraytlarni boshqarishda bloklardan foydalanib
dasturlar yaratish imkonini beruvchi dasturiy taʼminot.
Scroll
jrg.
Scroll
qo‘shimcha maʼlumotlarni ko‘rish uchun oynaning vizual
qismini yuqoriga, pastga, chapga yoki o‘ngga siljitish
harakati.
Move Earlier - Maktabgacha va

51
Multimediadan maqsadli
foydalanish
6.1-mashg‘ulot
Design_Favourite_Things_v1.docx loyiha hujjatini oching. Taqdimotingiz
auditoriyasi sifatida kimlarni koʻrasiz? Taqdimotingizning maqsadi nimadan
iborat?
6.2-mashg‘ulot
Taqdimotingizni yosh auditoriyaga moslang. Bunda taqdimotingiz maqsadi
auditoriyaning koʻnglini ochish va ularga qiziq ma’lumotlar berish orqali kuldirish
hisoblanadi.
Yosh auditoriya va uning maqsadiga mos boʻlishi uchun loyiha rejangiz hujjati
Design_ Favourite_Things_v1.docxga oʻzgartirish kiriting:
Hujjat davomidan auditoriya va uning maqsadi uchun mos oʻzgarishlarni
izohlovchi qisqa matn yozing.
Hujjatingizni
Design_Favourite_Things_v2.docx deb qayta saqlang.
6.3-mashg‘ulot
Endi taqdimotingizni kattalar auditoriyasiga moslab oʻzgartiring. Bunday holda
taqdimot kelajakdagi ish beruvchiga qaratilgan boʻlib, ularga sevimli narsalaringiz
haqida ma’lumot beradi. U puxta va rasmiy koʻrinishi kerak.
Yangi auditoriya va uning maqsadiga mos boʻlishi uchun loyihaga oʻzgartirish
kiriting.
Loyiha rejasi davomidan yangi auditoriya va maqsad uchun mos oʻzgarishlarni
izohlovchi qisqa matn yozing.
Hujjatingiz nomini
Design_Favourite_Things_v3.docx deb qayta saqlang.
Ssenariy
Biz hayvonot bog‘iga boramiz!
Hayvonot bogʻi tashrif buyurish uchun ajoyib joy va siz buni taqdimotingiz orqali
odamlarga koʻrsatib berasiz!
Qisqa taqdimot yaratish uchun yaqinda oʻzlashtirgan koʻnikmalaringizdan foydalaning.
Taqdimotingiz yangi hayvonot bogʻiga tashrif buyurishi uchun elektron pochta orqali
boshqalarga yuboriladi. Auditoriya sifatida faqat katta yoshlilar qatlamini tanlang.
@edurtm_uz
Spektrofotometrlarning turlari, qurilmasi va ishlash prinsipi

49
skanerlab har qanday zarur yorugʻlik oqimini oʻtkazish, fotometrik
oʻlchashlar olib borish mumkin.
Spektrofotometrlarning qayd etib oʻtilgan juda muhin ish rejimi –
skanerlash rejimining maqsadi bu – spektral yutilish (adsorbsiya) egri
chizigʻini chizish va undagi choʻqqilarni topish hamda interferensiya
jarayonlarini oʻrganish va spektrofotometrik oʻlchashlardagi notoʻgʻri
natijalarga olib keluvchi aldamchi choʻqqilarni izlashdir.
3. Ikki toʻlqinli spektrofotometrlar
Oʻtgan asr 50-yillari boshlarida Brayton Chans kuchli sochilayotgan va
loyqa namunalar yutilishining juda ham kichik boʻlgan oʻzgarishlarini
oʻlchashlarning yangi usulini taklif qilgan. Bu yerdagi asosiy gʻoya juda
oddiy: ikkita nurli spektroskopiyada namunali 2 ta kyuveta taqqoslash orqali
1 ta oʻzgaruvchan toʻlqin uzunligiga ega boʻlgan nur bilan nurlantirilayotgan
bir vaqtda, ikkita toʻlqinli absorbsion spektrofotometriyada faqatgina 2 ta
turli toʻlqin uzunliklariga ega boʻlgan nurlantiriluvchi namunali 1 ta kyuveta
ishlatiladi va 1 va 2 oʻrtasidagi yutilishlar farqi oʻlchanadi.
Toʻqin uzunligi boʻyicha ajrata olish qobiliyati bu yerda yorugʻlik
kuchidan farqli ravishda ikkinchi darajali ahamiyatga ega boʻladi. Shuning
uchun han ikki toʻlqinli spektrofotometr “monoxromator”i sifatida tor
tasmali interferension filtrlarni ishlatsa ham boʻladi. Ular toʻrli
monoxromatorlarnikiga nisbatan kattaroq boʻlgan yorugʻlik kuchiga ega
boʻladi. 1 va 2 toʻlqin uzunliklariga ega boʻlgan 2 ta nurlar 30 dan to 100
Gerts chastotalar bilan tebranuvchi koʻzgu orqali almashlab namuna
nurlantiriladi. Mos I(1) va I(2) signallar faza sezuvchan kuchaytirgichning
kirish qismiga kelib tushadi, chiquvchi signal boʻlsa ma’lum oʻzgarishlardan
soʻng qayta ishlash uchun komp’yuterga uzatiladi. Namuna solingan
kyuveta doimiy harorat oʻlchashlarni ta’minlab beruvchi maxsus thermostat
ushlagichga joylashtiriladi.
Selektorlar - Maktabgacha va

|
Maktabgacha va Pdf ko'rish
|
bet | 141/159 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 6,45 Mb. | | #149906 |
Bog'liq 7-sinf Informatika va axborot texnologiyalari yangi darslik kitob 2023Selektorlar
dast.
Selectors
CSS stil tatbiq etiladigan HTML elementlari.
Sensorlar
Sensors
atrof-muhitdagi ayrim xususiyatlarni hisoblash orqali
maʼlumotni avtomatik tarzda to‘plovchi qurilma.
Sensorli ekran
Touch screen
maʼlumotlarni kiritish va chiqarish imkonini beruvchi
ekran.
Sensorli panel
Touchpad
noutbuk/netbukdagi kursorni boshqaruvchi/
sichqoncha o‘rnini bosuvchi qurilma.
Sent mail
int.
Sent mail
elektron pochta akkauntidagi boshqa insonlarga
yuborilgan barcha xatlar saqlanadigan papka.
Serif shrifti
diz.
Serif font
ilmoq yoki bezaklari bor dekorativ shrift turi (yoki
shriftlar oilasi), masalan, Times, Bookman, Georgia va
h.k.
Seriyali fayl
mb.
Serial file
maʼlumotlari qabul qilingan tartibda saqlangan fayl.
Server
tar.
Server
tarmoq maʼlumotlari (veb sayt, veb sahifa va h.k.)ni
saqlovchi va boshqa kompyuterlarga yetkazuvchi bosh
kompyuter;
kuchli markaziy kompyuter;
mijoz qurilmasi foydalanishi mumkin bo‘lgan
resurslarni taʼminlovchi tarmoq kompyuteri;
tor doiradagi amallarni bajaruvchi markaziy
kompyuter.
Setka
Grid
muayyan dasturlarda ish maydonida ish jarayonini
osonlashtirish uchun sozlama.
Setka chiziqlar
Gridlines
jadvaldagi kataklar orasida ko‘rinib turgan ekran
chiziqlari.
Shablon
Template
hujjat ishlab chiqish andazasi.
Shaffofsizlik
diz.
Opacity
grafik elementning xiraligi;
tasvirda yoki tasvirning bir qismida tiniqlikning yo‘qligi.
Shapes
Shapes
aksariyat Ofis dasturlarining Insert menyu bo‘limida
joylashgan buyruq (bu buyruqdan hujjatga turli vizual
shakllarni joylash uchun foydalaniladi).
@edurtm_uz
|
| |
Shablon dizaynini o‘zgartirish

55
Multimediadan maqsadli
foydalanish
Dizayn uchun badiiy mavzu sozlash
Slide Master uchun slayd foniga badiiy mavzu tanlashda
Themes
ikonkasi bosiladi.
Ochilgan tanlovlardan yoqqan tematika belgilansa, taqdimot badiiy mavzusi shu
koʻrinishga kiradi.
Slayd fonini sozlash
Slide Masterda dizaynning badiiy mavzusini emas, balki fonini alohida oʻrnatish ham
mumkin.
Background Styles
tugmasi tanlanadi va “
Format Background
…” buyrugʻi bosiladi.
Ekranning oʻng tomonida fon formati oynasi paydo boʻladi. Bu slayd foni uchun
foydalaniladigan ranglarni tanlash imkonini beradi. U avtomatik tarzda fonni bir xil
rangga boʻyaydi.
Fonni oʻzgartirish uchun rang tanlanadi va uning yonidagi halqa bosiladi. Rangni
oʻzgartirish uchun boʻyoqdon yonidagi strelka belgisi tanlanadi. Slide Master foni shu
zahoti oʻzgaradi.
@edurtm_uz
Eksperimental qism - Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti optik materiallar va ularning

Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti optik materiallar va ularning
Optik materiallar va ularning texnologiyasi
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti optik materiallar va ularning
|
С С 
С 
№1 
№2 №4 
№3 №5 - Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti optik materiallar va ularning

37
Kuchlanish qoʻyilgan namunadagi interferension ranglarning yoʻllar
farqiga bogʻliqligi
6.1-jadval
Rang
Yoʻllar
farqi
,
nm
rang
Yoʻllar farqi
, nm
Sariq
sariq-yashil
yashil
havorang-yashil
havorang
moyli binafsha
325
275
200
145
115
0
qizil
pushti
och sariq
sariq
oq
25
130
200
260
310
3. Ushbu formuladan ma’lum
bir bironta rang uchun turli d
qalinliklardagi 3 ta namunalar uchun oddiy va oddiy boʻlmagan nurlarning
namuna sindirish koʻrsatkichlari farqi hisoblanadi:
n
0
-
n
e
= ——
d
Topshiriq: mashgʻulotda olgan bilimlaringiz asosida 6.2-jadvalni toʻldiring
6.2-jadval
t/r
Bilardim
Bilib oldim
Bilishni istayman
1
2
3
4
…
Nazorat savollari
1. Izotrop va anizotrop moddalarga ta’rif bering
2. Qaysi rang qutblangan deb ataladi?
3. Nurning ikkilanib sinishi deganda nimani tushunasiz?
Nima sababdan
nurning ikkilanib sinishidan olingan nurlar oddiy va oddiy boʻlmagan
nurlar deb ataladi?
4. Kristalning optik oʻqi deb nimaga aytiladi?
38
5. Qanday hodisaga dixroizm deyiladi va analizator olish uchun undan
qanday foydalaniladi?
6. Nurning ikkilanib sinishi qanday izohlanadi?
7. Kristalldagi oddiy va oddiy boʻlmagan nurlar toʻlqin sirtini chizing va
tushuntiring.
8. Qaysi bir oʻqli
kristallar musbat, qaysilari manfiy kristallar deyiladi?
9. Qanday sharoitlarda qutblangan nurlar interferensiyalanadi?
10. Qutblangan nurlar interferensiyasini olish uchun nimalar ishlatiladi?
11. Nima sababdan oddiy va oddiy boʻlmagan nurlar olish uchun kristall
plastinkaga yassi qutblangan nur tushishi kerak?
12. Elliptik qutblangan nurni qisman qutblangan
nurdan farqlash uchun
nima ishlatiladi?
13. Qanday sharoitlarda sun’iy ikkilanib sinish hosil boʻladi?
14. Izoxromat nima?
15. Kerr effekti qanday tushuntiriladi?
16. Kotton-Muton effektining mohiyati nimadan iborat?
17. Polyariskop qurilmasining ishlash prinsipi va tuzilishini tushuntiring
.
Ma lumotlarni ikki marta kiritish

|
Ma lumotlarni ikki marta kiritish Pdf ko'rish
|
bet | 30/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAMa lumotlarni ikki marta kiritish
Verifi katsiyaning boshqa bir usuli ma’lumotlarni
kompyuterga ikki marta kiritishdir Bunda ma’lumotlarning
ikki elementi kompyuter tizimi tomonidan taqqoslanadi
va ular mos kelsa, verifi katsiyadan oʻtgan boʻladi Agar
ular oʻrtasida qandaydir farqlar boʻlsa, unda kiritilgan
ma’lumotlardan biri xato boʻladi
Aksariyat tizimlar parol oʻzgartirish paytida
foydalanuvchidan yangi parolni ikki marta
kiritishni soʻraydi Ikki martalik kiritishda
foydalanuvchi ikkala bosqichda ham
ma’lumotni toʻgʻri kiritsa, tizimga kirishga
muvaffaq boʻladi va bu usul shu jihati bilan
ham muhim ahamiyatga ega Agar yangi
parollar mos kelsa, parol almashtiriladi, mos
kelmasa, parollardan biri xato kiritilgan boʻladi
M
Ma’lumotlar notoʻgʻri boʻlganda ham ma’lumotlarni
ikki marta kiritish orqali tasdiqlashini amalga oshirish
mumkin Agar ma’lumot ikki marta notoʻgʻri kiritilsa,
unda ikki qiymat oʻzaro mos keladi Masalan, agar
CAPS kaliti tasodifan yoqilgan holda qoldirilsa, unda
ikkala yozuv ham oʻzaro mos keladi
ali atsi a va v ri atsi a ara onlari uchun
zarurat
uqoridagi ikkita bobda koʻrganingizdek, notoʻgʻri
boʻlgan normal ma’lumotlarni kiritish mumkin
Shuningdek, notoʻgʻri ma’lumotlarni ham tasdiqlash
mumkin Validatsiya va verifi katsiya uslublarining
ikkalasini ishlatish natijasida notoʻgʻri ma’lumotlarni
kiritish ehtimoli kamayadi Agar xato ma’lumot
validatsiya tekshiruvidan oʻtsa, verifi katsiya
tekshiruvi xatoni topishi mumkin
Mahsulot kodlari uchun tekshiruv raqami
yaratishda
www.upcdatabase.com/checkdigit.asp
veb saytidan foydalaning
sin In ormati a va a borot t nologi alari
20
6 uqoridagi 5-natija qoldigʻini (10 modul)
hisoblang 89 MOD 10
9
7 uqoridagi 6-natijani 10 dan ayiring
10 9
|
| |
-rasm. 
Spektrofotometrning koʻrinishi

46
Spektrofotometrlarni qoʻllash
Spektrofotometrlar asosan quyidagi maqsadlarda qoʻllaniladi:
meditsina, biologik izlanishlar, analitik kimyo, farmatsevtikada
moddalar konsentratsiyasini
aniqlash uchun;
aralashmalardagi optik zichlik va uning oʻzgarishi tezligini oʻlchash
uchun;
moddalarni tanib olish, moddalar tozaligi (kirishmalar borligi)ni
aniqlash uchun;
moddalar, kimyoviy reaktivlar, turli xildagi namunalar tuzilishi va
tarkibini oʻrganish uchun;
poligrafiya, sanoatda rang (lak boʻyoq, tekstil,
kimyoviy, oziq-ovqat,
kosmetika va hokazolar)ni baholash uchun;
ilmiy izlanishlar, astronomiya, fizika, biologiyada spektal tahlil qilish
uchun.
Spektrofotometr qanday tanlanadi?
Spektrofotometrni tanlashda qoʻyilgan masalani
yechish uchun zarur
boʻlgan asosiy parametrlarini oldindan aniqlab olish zarur. Barcha
qurilmalarni 2 ta katta guruhlarga ajratish mumkin:
portativ;
statsionar.
47
8.2-rasm.
Spektrofotometr orqali olingan tahlilning fotosurati
Portativ qurilmalarning ogʻirligi va oʻlchamlari uncha katta boʻlmaydi,
ularni oʻzi bilan yoʻga olib yurish mumkin,
ular ishlab chiqarishdagi
shoshilinch oʻlchashlar uchun qulaydir. Statsionar qurilmalar boʻlsa
laboratoriyalarda oʻrnatish uchun moʻljallangan boʻlib, ular yanada aniqroq
va murakkabroq boʻlgan oʻlchashlarni amalga oshirishga imkon beradi.
Bunday spektrofotometrlar kompyuterga ulash, arxivlash,
printerdan
chiqarish va ma’lumotlarni qayta ishlash uchun interfeysga ega boʻladilar.
Kimyoviy tahlil muhim boʻlgan hollarda texnik tavsiflardan
quyidagilarni hisobga olish zarur:
spektral diapazonni;
toʻlqin uzunligi tanlanishi aniqligini;
natijalar takrorlanuvchanligining tavsifini;
qurilmaning
funksionalligini, u yoki bu oʻlchashlarni amalga
oshirishning mumkinligini, natijalarni qulay koʻrinishda olishni;
narxini;
oʻlchamlari va ogʻirligi (agar gap portativ qurilma ustida ketayotgan
boʻlsa);
namunalar uchun boʻlimlar oʻlchamlar (agar
gap statsionar qurilma
ustida ketayotgan boʻlsa, chunki ular namunaga mos kelishi zarur).
48
Qoʻshimcha ravishda kyuveta, Petri chashkalari mavjudligini e’tiborga
olish zarur.
8.2-rasm.
Spektrofotometr namunasi
.
Nazorat savollari - Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti optik materiallar va ularning

21
4-laboratoriya ishi:
Qutblangan nurlar. Malyus qonunini oʻrganish.
Ishdan maqsad: Yorugʻlikning qutblanishini Malyus qonunini qoʻllash
orqali oʻrganish
2. Kerakli qurilmalar
(1)
Lazer manbai
(2)
2 ta qutblagich
(3)
Fotodetektor
3. Qisqacha nazariya
Yorugʻlik boshqa elektromagnit nurlanishlar kabi koʻndalang toʻlqindir.
Yani elektir va magnit maydonlari vektori yoʻnalishlari 1-rasmda
koʻrsatilganday oʻzaro perpendikulyar. Qutblanish soʻzi elektromagnit
toʻlqinning tebranishlar vektorining yoʻnalishiga taalluqli.
Qutblanish
yoʻnalishi sifatida elektr maydon vektori yoʻnalishi olinadi. 1-rasmda
elektromagnit toʻlqin yoʻnalishi
x oʻqida va
elektr maydon vektori
yoʻnalishi
y oʻqida tasvirlangan. Shuning uchun, bu elektromagnit toʻlqin
y
oʻqida (yoʻnalishda) qutblangan deyiladi.
22
4.1-rasm.
Elektromagnit toʻlqin
ning tarqalishi
Malyus qonuni
Umuman olganda, tabiiy yorugʻlikning elektr
maydon kuchlanganligi
vektori yoʻnalishi tasodifiy boʻlib, barcha yoʻnalishlarda teng ehtimollidir.
Boshqacha qilib aytganda, tabiiy yorugʻlik qutblanmagan boʻladi.
Qutblanmagan yorugʻlik qutblagich orqali oʻtganda elektr maydon vektori
yoʻnalishi qutblagichning oʻtkazish oʻqi bilan parallel boʻlib qoladi. (2-
rasmda koʻrsatilgan). Birinchi qutblagichdan chiqqan yorugʻlik ikkinchi
qutblagichga kiradi. Ikkinchi qutblagich analizator deb yuritiladi.
Qutblagich va analizator oʻqlari oʻzaro
ϕ
burchak tashkil qiladi.
Analizatordan oʻtgandan keyin yorugʻlik analizator yoʻnalishida qutblangan
boʻlib qoladi.
23
Qutblagich va analizator oʻqlari oʻzaro
ϕ
burchak
tashkil etgani sababli
qutblagichdan oʻtgan elektr maydoni vektorining analizator oʻqigan parallel
boʻlgan tashkil etuvchisi
Ecosφ ga teng boʻladi (4.3-rasmda tasvirlangan).
Bu yerda,
E qutblagichdan oʻtgan elektr maydoni vektorining qiymatidir.
Agar φ = 90
o
boʻsa, u holda analizator orqali yorugʻlik oʻtmaydi.
Yorugʻlik intensivligi elektr maydoni
kuchlanganligi amplitudasi
kvadratiga toʻgʻri proporsional boʻlganligi uchun, analizatordan oʻtgan
yorugʻlik intensivligi quyidagi tenglik orqali topiladi.
I
=
I
max
cos
2
φ,
(4.1)
bu yerda
I
max
maksimal intensivlik, yani φ = 0 boʻlgan holdagi. Bu tenglik
Malyus qonuni deb aytiladi.
4.3-rasm. Analizatordan o’tgan yorugʻlikning elektr maydoni
4.2-rasm. Yorugʻlikning qutblagichlar orqali o’tishi
.
Tabiiy
nur
Chiziqli
qutblan
gan nur
qutblagich
analizator
fotodetektor
Analizator
oʻqi
Ecosφ
E
φ
Qutblanish
o’qi
Ishni bajarish tartibi - Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti optik materiallar va ularning

36
5. 1- va 2-modellar qayrib sinab koʻriladi. Bu sinovlarda quyidagilarga:
birinchidan, boshqa rangli izoxramatik chiziqlar oʻrtasidagi yaqqol
seziluvchi qora chiziq yoʻnalishiga; ikkinchidan, chiziq plastinkaning vintlar
bevosita ta’sir qiluvchi joylaridagi egilishlariga e’tibor berish zarur.
Qora chiziq egishning
neytral qatlamiga mos keladi, vintning tayanch
nuqtalari yaqinidagi chiziqlar egilishlari boʻlsa
kuchlanishlar taqsimotining
bir jinsli emasligini koʻrsatadi. Egilish deformatsiyasida qavariq tomonga
yaqinroq boʻlib yotgan sterjen’ qatlamlari choʻzilishga,
botiq tominiga
yaqinroq boʻlib yotgan qatlamlari boʻlsa siqilishga uchraydi.
Siqish va choʻzish sohalari oʻrtasida uzunligi egilishda oʻzgarmaydigan
juda yupqa qatlam joylashgan boʻlib, u neytral qatlam deyiladi.
Oddiy va oddiy boʻlmagan nurlar uchun sindirish koʻrsatkichlari
farqini aniqlash
Kerakli asboblar - Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti optik materiallar va ularning

27
Tasavvur qilaylik, birinchi muhit sindirish koʻrsatkich
1
n
ikkinchi
muhit
sindirish koʻrsatkichidan
2
n
dan kattaroq boʻlsin. Ma’lum bir tushish
burchagi
k
(toʻla ichki qaytish burchagi) da qaytgan nur 2 muhit
chegarasiga parallel yoʻnalishda ketadi. Normalga nisbatan 90
gradusga
teng boʻladi. Shu toʻla ichki qaytish burchagidan kattaroq boʻlgan barcha
burchaklarda yorugʻlik ikki muhit chegarasidan toʻla qaytadi. Toʻla
ichki
qaytish burchagini topish uchun 2-tenglamadagi
k
va
''
90
desak, sinus
qonuni quyidagi koʻrinishga ega boʻladi:
sin
𝑘
=
𝑛
2
𝑛
1
(5.3)
5.1-rasm. Yorugʻlikning qaytishi va sinishining sxematik tasvirlanishi
Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti optik materiallar va ularning - bet 15

34
namunaga kelib tushadi. B namunada nurlar ikkiga ajraladi va A
analizatorga oddiy va oddiy boʻlmagan nurlar kelib tushadi. A analizator bu
nurlarni 1 ta tekislikka keltiradi va Э ekranda
interferensiya manzarasi
kuzatiladi (1-rasm).
T
P B A Э
P A
P A
6.3-rasm.
Eksperimental qurilmaning prinsipial sxemasi
Bir tomonlama qisihda siqish yoʻnalishi optik oʻq boʻlib xizmat qiladi.
Agar mabodo namunaga tushuvchi nurlar namuna optik oʻqiga
perpendikulyar boʻlsa, u holda namunaga qoʻyilgan
normal kuchlanish
quyidagicha aniqlanadi:
𝑇 =
𝑛
0
−𝑛
𝑒
𝑘
,
bu yerda
k – modda materialining elastiklik xossalarini tavsiflovchi
fotoelastiklik koeffitsiyenti. Qalinlik
d ga teng boʻlganida namunadan
chiqayotgan oddiy va oddiy boʻlmagan nurlar oʻrtasidagi
optik farq
quyidagicha aniqlanadi:
=
k T d =(
n
0
n
e
)
d.
Interferension manzara murakkab koʻrinishga ega boʻlishi mumkin, shu
sababli ham jismdagi kuchlanishlar taqsimotining umumiy manzarasini bosh
oʻrta normal kuchlanishlar uchun tuzish mumkin. Optik jihatdan bu joylar
xuddi oʻsha nurlar yoʻli farqiga javob beradi va oq nurda kuzatilganda
izoxromatik chiziqlar hosil boʻladi.
Ushbu ishda shaffof detallardagi kuchlanishlani oʻrganish polyariskop
yordamida olib boriladi. Qurilmaning ishlash
prinsipi va tuzilishi
quyidagicha (6.4-rasm).
35
6.4-rasm.
Eksperimental qurilmaning sxematik tasvirlanishi
4 yorituvchidan yorugʻlik nurlari dastasi 8 “matoviy” shisha va 1
qutblagichdan oʻtib qutblagichdan yassi qutblangan dasta boʻlib chiqadi va
polyariskop korpusi ichiga joylashtirilgan A taglikka oʻrnatilgan B
sinalayotgan shaffof namunaga tushadi.
6 polyariskop korpusi yogʻochdan yasalgan. Agar mabodo namunada
ichki deformatsiyalar mavjud boʻlsa, u namunadan chiquvchi holda oddiy va
oddiy boʻlmagan nurlar qoʻyilgan kuchlanishga bogʻliq
ravishda katta va
kichi qiymatli yoʻllar farqiga ega boʻladi. 2 analizator oddiy va oddiy
boʻlmagan nurlar tebranishlarini 1 ta tekislikka
olib keladi va natijada
nurning interferensiyasi kuzatiladi. Interferensiya manzarasi 3 okulyarda
kuzatiladi.
Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti optik materiallar va ularning - bet 30

67
19.
Гроднев И.И. Волоконно-оптические линии связи:
Учеб. пособие для вузов. – 2-е изд. перераб. и доп. – М.: Радио и
связь, 1990. – 224с.
20.
Гауэр Дж. Оптические системы связи: Пер. с англ. – М.:
Радио и связь, 1989. – 504с.
21.
Оптические системы связи: Учеб. для вузов /
Б.А. Скворцов, В.И. Иванов, В.В. Крухмалёв и др. / Под ред.
В.И. Иванова. – М.: Радио и связь, 1994. – 224с.
22.
Гордеев И.И. Волоконно-оптические системы передачи
данных и кабели: – М.: Радио и связь, 1993. – 350с.
23.
Пасынков В.В. и др. Полупроводниковые приборы:
Учеб. для вузов. – 3-е изд. перераб. и доп. – М.: Высш. шк., 1981.
– 431с.
24.
Гребнев А.К. и др. Оптоэлектронные элементы и
устройства / А.К. Гребнев, В.Н. Гридин, В.П. Дмитриев. /Под ред.
Ю.В. Гуляева. – М.: Радио и связь, 1998. – 336с.
25.
Иванов А.Г. Волоконная оптика: Компоненты, системы
передачи, измерения. – М.: Компания Сайрус системс, 1999. –
327с.
26.
Убайдуллаев Р.Р. Волоконно-оптические сети. – М.:
Эко-Трендз, 1998. – 267с.
27.
Семёнов А.Б. Волоконная оптика в локальных и
корпоративных сетях связи. – М.: Компьютер-пресс. 1998. –302.
28.
Волоконно-оптическая техника: история, достижения,
перспективы /Сборник статей под редакцией Дмитриева С.А.,
Слепова Н.Н. – М.: Изд-во «Connect», 2000. – 376с.
Cream Purple Abstract Thesis Defense Presentation

ADSORBSIYA
HODISALARI
Bajardi: Alimova B. T.
Tekshirdi: Kuchkarova N. X.
REJA:
1
2. Adsorber qurilmalari haqida
3. Mavhum qaynar qatlamli adsorber
4. Adsorbsiya hodisalari
5. Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati
Adsorbsiya haqida umumiy ma’lumot
1.
Sorbentlar (lot. sorbens — yutuvchi) — gaz, bug
ʻ
va erigan
moddalarni yutish uchun qo
ʻ
llanadigan qattiq yoki suyuq
moddalar. Yutuvchi modda sorbent, yutiladigan modda esa sorbtiv
yoki sorbat deyiladi. Adsorbsiya, absorbsiya va kapillyar
kondensatsiya kabi oddiy jarayonlar yig
ʻ
indisidan iborat murakkab
fizikkimyoviy jarayon sorbsiyadir. Agar sorbtivning yutilishi uning
sorbent bilan ta
ʼ
sirlanishi natijasida bo
ʻ
lsa, bunday jarayon
xemosorbsiya deb ataladi. Xemosorbsiya ko
ʻ
pincha sorbent satxida
sodir bo
ʻ
ladi. Faollangan kumir, silikagel, alyuminiy oksid, seolitlar
ko
ʻ
plab ishlatiladigan S.dir. Sintetik ionlovchi smolalar ham
muxim S. hisoblanadi. Suyuq S. kimyo sanoatida qo
ʻ
llanadi.
KIRISH
2
Gazsimon yoki suyuqlik aralashmalaridan bir yoki bir necha komponcntni
qattiq, g'ovaksimon jism yordamida yutish jarayoni adsorbsiya deb
nomlanadi. Yutilayotgan modda adsorhtiv, yutuvchi modda esa - adsorbent
deb ataladi.
Adsorbsiyaga teskari jarayon desorbsiya deb nomlanadi. Adsorbsiya
jarayoni xalq xo'jaligining turli sohalarida keng tarqalgan boiib. gazlami
tozalash va qisman quritish. eritmalarni tozalash va tindirish, bug* - gaz
aralashmalarini ajratish uchun ishlatiladi.
Kimyo. neft-gaz sanoatlarida adsorbsiya quyidagi hollarda: gazlar va
eritmalarni tozalash va quritishda, eritmalardan qimmatbaho moddalami
ajratib olishda, nefl va neft mahsulotlarini tozalashda, ncftni qayta ishlashda
hosil bo'ladigan gaz aralashmalaridan aromatik uglcvodorodlami (etilcn,
vodorod, benzin fraksiyalaridan aromatik uglevodorodlami) ajratib olishda
ishlatiladi.
3
Adsorbsiya jarayoni 2 xil bo’ladi, ya’ni fizik va kimyoviy adsorbsiya. Agar
adsorbent va adsorbtiv molekulalarining o'zaro tortishishi Van-der-Vaals
kuchlari ta’siri ostida sodir bo'lsa, bunday jarayon fizik adsorbsiya deb
nomlanadi.
Fizik adsorbsiya jarayonida adsorbent va adsorbtivlar o'ltasida kimyoviy
o'zaro ta'sir bo'lmaydi.
Kimyoviy adsorbsiya yoki xemosorbsiya adsorbent va yutilgan modda
molekulalari orasida kimyoviy bog'lar hosil bo'lishi bilan xarakterlanadi. Bu
albatta kimyoviy reaksiyaning natijasidir. Undan tashqari, xemosorbsiya
jarayonida kimyoviy reaksiya tufayli katta miqdorda issiqlik ajralib chiqadi.
Adsorbentlar moddaning massa birligiga nisbatan juda katta solishtirma
yuzali boMadi. Uning kapillar kanallari o’lchamiga qarab 3 guruhga
boMinadi, ya’ni makrokovakli (>2* 10-4 mm), oraliq kovakli (6-10 ...2-10^
mm) va mikrokovakli (210' 6...6 lO^mm) bo’ladi.
|
CHIQUVCHI SIGNALLAR PARAMETRLARINI OʻLCHASH

4. CHIQUVCHI SIGNALLAR PARAMETRLARINI OʻLCHASH Qabul qilgichning chiqish qismida elektr impulslarining davomiyligi va
amplitudalarini oʻlchash uchun quyidagi amallarni bajaring:
1. Optik ulagich yordamida qabul qilgichga ulangan optik tolaga ulangan
uzatuvchi modulni yoqing.
2. Qabul qilgichning chiqishini C1-55 ossillografning 1-kirishiga ulang.
3. G4-54 generatorning chiqishini uzatuvchi modulning kirishiga va C1-55
ossillografning 2-kirishiga ulang.
4. Ta’minot manbaini ulang.
5. Uzatuvchining kirishi va qabul qilgichning chiqishida 1, 2, 5, 8, 10, 15,
17 Ggers chastotalar ketma-ketligida chiquvchi impulslar amplitudasi va
davomiyligini oʻlchang.
6. Oʻlchashlarni tamomlagandan soʻng qurilmani oʻchiring.
5.
NATIJALARNI RASMIYLASHTIRISH UCHUN KOʻRSATMALAR Natijalar 9.1-jadvalga kiritiladi.
9.1-jadval
Tajriba natijalari
Parametr
f, Mgers
U
kir
, V
Τ
kir
,ns
U
chiq
, V
Τ
chiq
, ns
№ t/r
Bu yerda
f – impulslar ketma-ketligi chastotasi;
U
kir
va U
chiq
− uzatuvchining kirishi va qabul qilgichning chiqishidagi
impulslar amplitudalari;
τ
kir
, τ
chiq
– kiruvchi va chiquvchi impulslar davomiyliklari.
U
chiq
= F(f) va τ
chiq
= F(f) bogʻliqlik grafiklarini yasang.
6. HISOBOTNI TUZISH UCHUN KOʻRSATMALAR Hisobotga quyidagi ma’lumotlar kiritilishi lozim:
topshiriqning barcha punktlari;
laboratoriya qurilmasining strukturaviy sxemasi;
ishning jadvallar va grafiklar koʻrinishida tasvirlangan natijalari;
60
ish boʻyicha xulosalar va olingan natijalarning baholanishi (yozma
ravishda).
Ma’lumotlar - Maktabgacha va

|
Maktabgacha vaBog'liq 7-sinf Informatika va axborot texnologiyalari yangi darslik kitob 2023Ma’lumotlar:
• haftalik cho‘ntak pullari;
• o‘yin konsolining narxi;
• har hafta sarf qiladigan mablag‘;
• o‘yin konsoli uchun pul tejaladigan haftalar soni.
Formulalar:
• haftalik tejalgan mablag‘ = haftalik cho‘ntak puli – haftalik xarajatlar;
• haftalar soni = o‘yin konsolining narxi / haftalik tejalgan mablag‘.
@edurtm_uz
66
Dizayn shakllantirish
Elektron jadval qanday ko‘rinishda bo‘lishi hal qilinadi.
Jadval dizaynini oddiy qog‘ozda chizib olish yoki elektron jadvaldan foydalanish
mumkin.
Avvalo, ma’lumotlar ro‘yxatiga qaraladi. Bu ro‘yxat qanday ma’lumot kerakligini
aniqlashda yordam beradi. Har bir ma’lumot uchun yorliq va joy ajratiladi.
Yuqorida keltirilgan
1-amaliy koʻnikma qismdagi o‘yin konsoli ssenariysiga qaraladi.
Loyihaga asosan quyidagi ma’lumotlar talab qilinadi:
• haftalik cho‘ntak pullari;
• o‘yin konsolining narxi;
• har hafta sarf qilinadigan mablag‘;
• o‘yin konsoli uchun pul tejaladigan haftalar soni.
Har bir ma’lumot uchun yorliq yaratiladi.
2-amaliy koʻnikma
Vazifalarni milliy
valyutada hisoblash
mumkin.
Maslahat
@edurtm_uz
67
Elektron jadvaldan maqsadli foydalanish
Har bir yorliq yoniga ma’lumotlardan namuna kiritiladi. Quyida keltirilgan ma’lumotlar
shunchaki namuna. O‘quvchilar bundan ko‘proq yoki kamroq cho‘ntak puli olishi, yoki
o‘yin konsoli narxi qimmatroq yoki arzonroq bo‘lishi mumkin.
Ma’lumotlarni valyuta ko‘rinishiga kiritish uchun o‘zgartiriladigan katak bosiladi va
menyu bo‘limidan
Currency
, ya’ni valyuta tugmasi tanlanadi.
Bu yerda Haftalar soni formulasida allaqachon yorliq bor. Haftalik tejaladigan mablag‘ni
hisoblash uchun formulaga yorliq kerak.
@edurtm_uz
|
| |
Spektrofotometrning asosiy tarmoqlari

57
9.4-rasm.
Qabul qiluvchi optik moduli sxemasi
Yorugʻlik nuri signalini elektr signaliga aylantiruvchi fotodetektor VD1
sifatida PD1375 p-i-n fotodiodi ishlatiladi. Fotosiod teskari yoʻnalishda
ulangan, chunki bu p-n oʻtishning baryer sigʻimini pasaytiradi. Fotodiodning
R1 yuqori Omli yuklamasi oldindan kuchaytirgich orqali chiquvchi
kuchlanishga aylantiriluvchi fototokni koʻpaytiradi. R2 va R3 rezistorlar
impulsning qisqaligini qayta tiklaydi.
KP1533ЛН1 mantiqiy mikrosxemasi fotodioddan keluvchi signalni
kuchaytiradi. R4, R5, R6 va R7 rezistorlar chiquvchi impulsning fronti,
kesigi va qisqaligini sozlash uchun xizmat qiladi. ТТЛ formatidagi signal
sathini sozlash VD2 diod, R7 va R8 rezistorlar orqali amalga oshiriladi. C1
va C2 kondensatorlar yuqori chastota boʻyicha ta’minot manbai zanjirini
ochishni amalga oshiradi.
Laboratoriya qurilmasining tavsifi

58
Ish oʻrnini tayyorlashda “Radioelektron qurilmalar bilan ishlash
yoʻriqnomasi” hamda “Simli aloqa radioapparaturasini
ishlab chiqarish
boʻyicha texnika xavfsizligi va ishlab chiqarish sanitariya qoidalari”da
keltirilgan qoidalarga amal qilish zarur.
Bundan tashqari talabalar uchun oʻquv laboratoriyasida texnika
xavfsizligi qoidalariga qat’iy amal qilish talab etiladi.
3. OʻLCHASHLARGA TAYYORGARLIK KOʻRISH
Qurilma tarkibiga kiruvchi har bir priborning “Texnik
tavsifi va
foydalanish yoʻriqnomalari” boʻyicha ular bilan tanishib chiqiladi. Optik
uzatuvchining chiquvchi quvvatini oʻlchash uchun 9.5-rasmda
keltirilgan
sxemaga asosan ish oʻrni tayorlanadi.
9.5-rasm. Oʻrganilayotgan optik tolali aloqa tizimi
1. C1-55 ossillografni yoqing va «Время/дел.» ruchkasini “0.2 ms”
holatiga, «Вольт/дел.» ruchkasini esa “2V”
holatiga keltiring;
2. G4-54 generatorini yoqing. Impulslar ketma-ketligini 8 Mgers
holatiga, vaqt boʻyicha siljishni “0” holatiga, impuls davomiyligini
mumkin boʻlgan
maksimal qiymatga, amplitudani “20 V” holatiga
keltiring;
3. Uzatuvchi modulning ta’minot blokini yoqing.
Yodingizda tuting!
Optik ulash va ajratishlarni gaykalarni burash orqali amalga oshiring.
Har ikkala qoʻlingiz bilan ehtiyotkorlik bilan ishlang.
NAZORAT SAVOLLARI - Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti optik materiallar va ularning

61
Bu usulning mohiyati qutblangan nur xossalari qoʻllanilishiga
asoslangan. ГОСТ 3519-69 talablariga koʻra bu usulni amalga oshirish
uchun ketma-ket joylashgan yorugʻlik manbai, qutblagich, kompensator va
optik oʻq atrofida aylanuvchi analizatorlardan
tarkib topgan oddiy
qutblagich ishlatiladi. Nur manbadan qutblagich orqali oʻtib chiziqli
qutblanib qoladi, keyincnalik anizotrop namunada elliptik qutblanib qolgan
boʻladi. Bunday nur, odatda, oddiy va oddiy boʻlmagan
nurlar deb
ataluvchi
2
ta
tashkil
etuvchi
orqali
tasvirlanadi.
Sindirish
korsatkichlarining turlicha ekanligi tufayli bu nurlar namunada turli
tezliklar bilan tarqaladi, bu esa ularning oʻrtasida yoʻllar farqi δ ning paydo
boʻlishiga olib keladi. Nurlar oʻrtasida qoʻshimcha yoʻllar farqi λ/4 ni hosil
qiluvchi kompensatsion plastinkadan foydalanib uning chiqishida chiziqli
qutblangan nur olinadi. Analizatordan foydalanib asbob optik oʻqi boʻylab
aylantirib qutblanish tekisligining burilish burchagi aniqlanadi.
Yoʻllar farqi boʻlishining asosiy sababi shishani
ishlab chiqarishning
soʻngi bosqichlarida paydo boʻluvchi termoelastik kuchlanishlar. Bu
kuchlanishlar material anizotropiyasining paydo boʻlishi va qutiblangan
nur holatining oʻzgarishiga olib keladi, shuning uchun ham bu usul shisha
tayyorlamalari, turli buyumlar yoki konstruksiya modellarining elastiklik
nazariyasining maxsus masalalarini yechishda kuchlanganlik holatini tahlil
qilish uchun keng qoʻllaniladi. Bunda δ ning
hisoblangan qiymati orqali
bosh normal kuchlanislar farqi σ
1
-σ
2
ning qiymati aniqlanadi. Eslatib
oʻtamizki, bosh normal kuchlanishlar σ
1
va σ
2
deb mos holda elementar
maydonchaning oʻzaro perpendikulyar yoʻnalishlarida ta’sir
qiluvchi eng
katta va eng kichik kuchlanishlarga aytiladi.
Izlanishlar koʻrsatadiki, agar mabodo namunada materialning elastiklik
chegarasi chegarasida kuchlanganlik holati oʻrinli boʻlsa (Guk qonuni
bajarilsa), u holda yoʻllar farqi δ bilan paydo boʻluvchi anizotropiya
quyidagi ifoda orqali aniqlanadi:
δ = В l
⋅(σ
1
−σ
2
) [nm],
bu yerda B – materialning mexanik kuchlanishlarga sezgirligini
tavsiflovchi
optik faollik koeffitsiyenti; l – qutblangan nur tarqalishi
yoʻnalishida oʻrganilayotgan namuna oʻlchami.
σ
1
−σ
2
= В δ
⋅ l ⋅10
−7
[Pa]
62
Ma’lumki, qoldiq kuchlanishlar sirtni deformatsiyalab shakl hosil
boʻlishi aniqligiga ta’sir qiladi, optik tavsiflarini oʻzgartiradi
hamda juft
tasvir hosil boʻlishiga olib keladi.
Raqamli tugmalar - Maktabgacha va

166
Rastrli tasvir
Raster
piksellardan tashkil topgan tasvir turi (
BMP, GIF, JPEG,
PNG va
TIFF formatidagi fayllardir).
Receive
xlq. int.
Receive
elektron pochtada xatni qabul qilish.
Reference
xlq. mad.
Reference
hujjat yaratishda foydalanilgan manbani aniqlash va
uni manbalar ro‘yxatida berish.
Relevantlik
xlq. mad.
Relevant
qidirilayotgan axborotning so‘rovga mos kelishi.
Reload
int.
Reload
avval kirilgan veb sahifani qayta ochish, qayta yuklash,
yangilash.
Relyatsion jadval
mb.
Relational table
tashqi kalit orqali bir-biriga ulangan bittadan ortiq
jadvallarda maʼlumotlar bazasining tuzilishi.
Relyatsion maʼlumotlar bazasi
mb.
Relational database
bir-biriga bog‘langan maydonlarga ega bir
nechta jadvaldan iborat maʼlumotlar bazasi.
Repiter
tar.
Repeater
tarmoq kabelidagi
signalni kuchaytirish vositasi;
hubning yana bir nomi.
Reply
jrg. int.
Reply
yuborilgan elektron xatga javob xatini yozish va uni
yuboruvchiga jo‘natish.
Report
xlq. mb.
Report
maʼlumotlarni chop etish uchun qulay shaklga
keltiruvchi uskuna.
Retsipiyent
xlq. int.
Recipient
elektron xatni oluvchi shaxs.
Resize
jrg. diz.
Resize
tasvirni
kattaroq yoki kichikroq qilish;
grafik muhitda obyekt o‘lchamlarini o‘zgartirish;
tasvirni kerakli maqsadga
moslash uchun uning eni
yoki bo‘yini o‘zgartirish.
RFID
qsq. xavf.
RFID
Radio Frequency Identification radioto‘lqin
yordamida identifikatsiya qilish, tanib olish, aniqlash.
Robototexnika
Robotics
avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish jarayoni uchun
robotlarni o‘rganish, ishlab chiqish va ulardan
foydalanish.
ROM
qsq.
ROM
Read-Only Memory
doimiy xotira (maʼlumotlar faqat “
oʻqiladi” yoki aniqlab
olinadi, lekin ularni o‘chirib bo‘lmaydi, bunga qayta
yozib bo‘lmaydigan kompakt disk,
BIOS, telefon
operatsion tizimi yoki proshivkasi kirishi mumkin).
Router
xlq. tar.
Router
kompyuterlar va tarmoqlarni bir-biriga bog‘laydigan
komponent;
maʼlumot paketlarini tarmoq bo‘ylab uzatish uchun
qo‘llanadigan qurilma (bu qurilma maʼlumot manzilga
imkon qadar tez yetib borishi uchun eng yaxshi
yo‘nalishni tanlaydi).
O`quv amaliyotini texnologik xaritasi

1-bosqich.
O`quv-amaliyotiga kirish
(15 minut)
|
Tashkiliy boshlanish. O`quvchilarni amaliyotga tayyorgarligini, tashqi ko`rinishi tekshirish. Yo`qlama qilish, texnika xavfsizligi jurnaliga imzo qo`yish.1.2 Mavzuga kirish. O`quvchilarni multimedia tizimi va u bilan ishlashdagi qoidalar bilan tanishtiradi. Mashg`ulot tartibini tushuntiradi. Uyga berilgan vazifani tekshiradi. Baholash mezonlarini e’lon qiladi.
|
Amaliyotga havfsizlik texnikasi, sanitariya va gigiyena talablariga rioya qilgan xolda mahsus kiyimda keladi, xavfsizlik texnikasi jurnaliga imzo qo`yadilar
Tinglaydilar
|
YO`RIQNOMALI TEXNOLOGIK XARITA №6

|
YO`RIQNOMALI TEXNOLOGIK XARITA №6
|
bet | 20/27 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #136606 |
Bog'liq O`quv-amaliy mashg`ulot texnologiyasi modeliYO`RIQNOMALI TEXNOLOGIK XARITA №6
Kasb kodi va nomi:3.52.01.02_ Apparat va dasturiy tminot sozlobchisi kasbi
Amaliyot nomi: Shaxsiy kompyuterlar serverlar periferiya uskunalarining dasturiy ta’minotini o’rnatish va xizmat ko’rsatish o’quv amaliyotidan
Mavzu № 6: apparat dasturiy taminot diagnostikasi.
Amaliy mashg`ulotning maqsadi: : o`quvchilarda Apparat dasturiy taminot diagnostikasi haqida bilim, ko`nikma va malakalarini shakillantirish
|
Bajaradigan ishlar mazmuni
|
Eskizlar
|
Moslamalar
Asboblar va xom ashyolar
|
Bajarish tartibi
|
1
|
Apparat diagnostikasi
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
Shaxsiy kompyuterni nazorat qilish
|
2
|
Dastur diagnostikasi
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
Dasturlarni nazorat qilish
|
3
| Apparatlarni ko’rish
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
Apparatdagi nosozliklarni aniqlash
|
4
|
Apparat va dastur tizimlarini joylash
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
Apparat va dasturni ishga tushirish
|
O`quv-amaliy mashg`ulot texnologiyasi modeli
Vakt: 6 soat
|
Talabalar soni:
|
Uquv mashg`ulotining shakli va turi
|
Amaliy (o`quv amaliyoti)
|
O`quv-amaliy mashg`ulotining rejasi
|
1. Kirish.
2. Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish ishlarida boshlang'ich tushumchaga ega bo’lish.
3. Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish ishlarida foydalanish vositalari.
4. Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish ishlari.
5. Baxolash va baholarni elon qilish.
|
O`quv-amaliyot mashg`uloti maqsadi: O’quvchilarga sovutish tizimlari xaqida tushuncha berish, sovutish tizimlari bilan ishlashni o’rgatish va kompyuterni dasturiy xolatini ishga tayyorlash.
|
Pedagogik vazifalar:
Kirish. Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilishni o’rgatish
Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish
Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish ishlaridagi qoidalar va yo’nalishlar
Bajarilgan ishlarni baxolash, qo`yilgan hatolarni qo`rsatib berish.
|
O`quv faoliyati natijalari:
Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish ishlarida ma’lumotga ega bo’lish
Sahxsiy kompyuterdani moderinizatsiya qilish ishlaridan foydalana oladilar
Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish ishlaridagi nosozliklarni bartaraf qila oladilar
Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish ishlarini olib borish
|
O`qitish metodlari
|
Maruza, tushuntirish, ko`rsatish, yo`riqnoma berish, amaliy mashq qilish
|
O`qitish vositalari
|
Maruza matn ,shaxsiy kompyuter, slaydlar.
|
O`quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
yakka tartib
|
O`qitish shart-sharoiti
|
Jihozlangan kompyuter ustaxonasi.
|
Qaytar aloqa usul va vositalari
|
Nazorat,bajarilgan ishlar tekshirish, og`zaki savol-javob
|
|
| |
YO`RIQNOMALI TEXNOLOGIK XARITA №6

|
YO`RIQNOMALI TEXNOLOGIK XARITA №6
|
bet | 23/27 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #136606 |
Bog'liq O`quv-amaliy mashg`ulot texnologiyasi modeliYO`RIQNOMALI TEXNOLOGIK XARITA №6
Kasb kodi va nomi:3.52.01.02_ Apparat va dasturiy tminot sozlobchisi kasbi
Amaliyot nomi: Shaxsiy kompyuterlar serverlar periferiya uskunalarining dasturiy ta’minotini o’rnatish va xizmat ko’rsatish o’quv amaliyotidan
Mavzu № 6: Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish.
Amaliy mashg`ulotning maqsadi: : o`quvchilarda shaxsiy kompyuter moderinizatsiyasi haqida bilim, ko`nikma va malakalarini shakillantirish
|
Bajaradigan ishlar mazmuni
|
Eskizlar
|
Moslamalar
Asboblar va xom ashyolar
|
Bajarish tartibi
|
1
|
Shaxsiy kompyuter moderinizatsiyasi xaqida boshlang’ich malumot olish
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
Shaxsiy kompyuterni nazorat qilish
|
2
|
Shaxsiy kompyuter ichki qurilmalari xaqida
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
Shaxsiy kompyuter ichki qurilmalarini o’rnatish
|
3
| Shaxsiy kompyuter moderinizatsiyasi uchun jixozlar
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
Shaxsiy kompyuter moderinizatsiyasi jixozlaridan foydalanish
|
4
|
Shaxsiy kompyuterni moderinizatsioyasi yakuni
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
Shaxsiy kompyuter moderinizatsiyasi ishlarini olib borish
|
|
| |
YO`RIQNOMALI TEXNOLOGIK XARITA №3

|
YO`RIQNOMALI TEXNOLOGIK XARITA №3
|
bet | 11/27 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #136606 |
Bog'liq O`quv-amaliy mashg`ulot texnologiyasi modeliYO`RIQNOMALI TEXNOLOGIK XARITA №3
Kasb kodi va nomi: 3.52.01.02_ Apparat va dasturiy tminot sozlobchisi kasbi
Amaliyot nomi: Shaxsiy kompyuterlar serverlar periferiya uskunalarining dasturiy ta’minotini o’rnatish va xizmat ko’rsatish o’quv amaliyotidan
Mavzu № 3: Multimedia tizimi.
Amaliy mashg`ulotning maqsadi: : o`quvchilarda Multimedia tizimi haqida bilim, ko`nikma va malakalarini shakillantirish
|
Bajaradigan ishlar mazmuni
|
Eskizlar
|
Moslamalar
Asboblar va xom ashyolar
|
Bajarish tartibi
|
1
|
Multimedia tizimi
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
Shaxsiy kompyuterni ishga tayyorlaydilar
|
2
|
Multimedia vositalari
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
Multimedia vositalaridan ketma ketlikda foydalanish
|
3
| Interaktiv texnalogiyalar
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
Interaktiv texnalogiyalarni o’zlashtirish
|
4
|
3d dasturlar
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
3d dasturni o’rnatish va foydalanish
|
O`quv-amaliy mashg`ulot texnologiyasi modeli
Vakt: 6 soat
|
Talabalar soni:
|
Uquv mashg`ulotining shakli va turi
|
Amaliy (o`quv amaliyoti)
|
O`quv-amaliy mashg`ulotining rejasi
|
1. Kirish
2. Monitorlar xaqida boshlang'ich tushumchaga ega bo’lish
3. monitorlardan foydalanish vositalari
4. monitor turlari turlari
5. Baxolash va baholarni elon qilish
|
O`quv-amaliyot mashg`uloti maqsadi: O’quvchilarga monitorlar xaqida tushuncha berish, monitorlar bilan ishlashni o’rgatish va kompyuterni dasturiy xolatini ishga tayyorlash.
|
Pedagogik vazifalar:
Kirish. Monitorlar tarixini o’rganish
Monitorlardan to’g’ri foydalana olish
Monitorlarni tamirlash
Monitorlar turlari va ularni shaxsiy kompyuterga ulash
Bajarilgan ishlarni baxolash, qo`yilgan hatolarni qo`rsatib berish.
|
O`quv faoliyati natijalari:
Monitorlar tarixini aytib beradilar
Monitorlardan foydalana oladilar
Monitordagi nosozliklarni bartaraf qila oladilar
Turli rusumdagi monitorlarni shaxsiy kompyuterga ulay oladilar
|
O`qitish metodlari
|
Maruza, tushuntirish, ko`rsatish, yo`riqnoma berish, amaliy mashq qilish
|
O`qitish vositalari
|
Maruza matn ,shaxsiy kompyuter, slaydlar.
|
O`quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
yakka tartib
|
O`qitish shart-sharoiti
|
Jihozlangan kompyuter ustaxonasi.
|
Qaytar aloqa usul va vositalari
|
Nazorat,bajarilgan ishlar tekshirish, og`zaki savol-javob
|
|
| |
O`quv-amaliy mashg`ulot texnologiyasi

Vakt: 6 soat
|
Talabalar soni:
|
Uquv mashg`ulotining shakli va turi
|
Amaliy (o`quv amaliyoti)
|
O`quv-amaliy mashg`ulotining rejasi
|
1. Kirish.
2. Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish ishlarida boshlang'ich tushumchaga ega bo’lish.
3. Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish ishlarida foydalanish vositalari.
4. Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish ishlari.
5. Baxolash va baholarni elon qilish.
|
O`quv-amaliyot mashg`uloti maqsadi: O’quvchilarga sovutish tizimlari xaqida tushuncha berish, sovutish tizimlari bilan ishlashni o’rgatish va kompyuterni dasturiy xolatini ishga tayyorlash.
|
Pedagogik vazifalar:
Kirish. Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilishni o’rgatish
Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish
Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish ishlaridagi qoidalar va yo’nalishlar
Bajarilgan ishlarni baxolash, qo`yilgan hatolarni qo`rsatib berish.
|
O`quv faoliyati natijalari:
Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish ishlarida ma’lumotga ega bo’lish
Sahxsiy kompyuterdani moderinizatsiya qilish ishlaridan foydalana oladilar
Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish ishlaridagi nosozliklarni bartaraf qila oladilar
Shaxsiy kompyuterni moderinizatsiya qilish ishlarini olib borish
|
O`qitish metodlari
|
Maruza, tushuntirish, ko`rsatish, yo`riqnoma berish, amaliy mashq qilish
|
O`qitish vositalari
|
Maruza matn ,shaxsiy kompyuter, slaydlar.
|
O`quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
yakka tartib
|
O`qitish shart-sharoiti
|
Jihozlangan kompyuter ustaxonasi.
|
Qaytar aloqa usul va vositalari
|
Nazorat,bajarilgan ishlar tekshirish, og`zaki savol-javob
|
Oxidlar va sulfidlar - Guliston davlat universiteti Tabiiy fanlar fakulteti agrotuproqshunoslik yo’nalishi

|
Guliston davlat universiteti Tabiiy fanlar fakulteti agrotuproqshunoslik yo’nalishi
|
bet | 3/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #234613 |
Bog'liq bobur Abdumutalov3. Oxidlar va sulfidlar:
Ular tuproqda odatda metal (masalan, fe'rrous, aluminum, zinc, va boshqalar) oksidlari yoki sulfidlari sifatida paydo bo'lishi mumkin. Oxidlar va sulfidlar tuproqning kimyoviy xususiyatlarini va rangini belgilaydi.
4. Tuzlar:
Tuzlar tuproqda turli elementlar bilan aloqador bo'lib, o'simliklar uchun zarur bo'lgan moddalarni o'z ichiga oladi. Kalsiyum tuzlari, magniyum tuzlari, kaliy tuzlari va boshqalar tuproq tarkibidagi eng muhim tuzlar hisoblanadi.
5. Organik moddalar: Quyidagi mineral turlari tuproqda o'simliklar uchun zarur bo'lgan moddalarni o'z ichiga oladi:
Azot:
Proteinlar, nukleik asitlar va boshqa zarur o'simlik moddalarining tarkib qismi.
Fosfor:
Energiya olish, fotosintez jarayoni va yaratilayotgan o'simlik tarkibidagi boshqa moddalar uchun zarur.
Kaliy: O'simliklarning suvni saqlash va oqimish sistemalarini rivojlantirish uchun zarur.
Tuproq mineral qismini tahlil qilish va tuzsizlantirish jarayonlari tuproqning o'simliklar uchun muvaffaqiyatli bo'lishi uchun juda muhimdir.
Foydalanilgan adabiyotlar
uz.wikipedia.org/wiki/Tuproqning_kimyoviy_tarkibi
fayllar.org/reja-tuproq-organik-qismining-kelib-chiqishi-tarkibi-va-hossal.html
kompy.info/buxoro-davlat-universiteti-v54.html?page=5
E’tiboringiz uchun rahmat
|
| |
YO`RIQNOMALI TEXNOLOGIK XARITA №5

|
YO`RIQNOMALI TEXNOLOGIK XARITA №5
|
bet | 17/27 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #136606 |
Bog'liq O`quv-amaliy mashg`ulot texnologiyasi modeliYO`RIQNOMALI TEXNOLOGIK XARITA №5
Kasb kodi va nomi:3.52.01.02_ Apparat va dasturiy tminot sozlobchisi kasbi
Amaliyot nomi: Shaxsiy kompyuterlar serverlar periferiya uskunalarining dasturiy ta’minotini o’rnatish va xizmat ko’rsatish o’quv amaliyotidan
Mavzu № 5: Sovutish rizimi
Amaliy mashg`ulotning maqsadi: : o`quvchilarda Sovutish tizimi haqida bilim, ko`nikma va malakalarini shakillantirish
|
Bajaradigan ishlar mazmuni
|
Eskizlar
|
Moslamalar
Asboblar va xom ashyolar
|
Bajarish tartibi
|
1
|
Sovutish tizimi ishlashi
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
Sovutish tizimlarini tarixi
|
2
|
Sovutish tizimi turlari
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
Sovutish tizimini to’g’ri tanlash
|
3
|
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
Sovutish tizimidagi nosozlikni aniqlab bartaraf etish va ishga tushirish
|
4
|
Sovutish tizimi ishga tushirish
|
|
Shaxsiy kompyuter,
|
Sovutish tizimini ishga tushirish va undan to’g’ri foydalanish
|
O`quv-amaliy mashg`ulot texnologiyasi modeli
Vakt: 6 soat
|
Talabalar soni:
|
Uquv mashg`ulotining shakli va turi
|
Amaliy (o`quv amaliyoti)
|
O`quv-amaliy mashg`ulotining rejasi
|
1. Kirish.
2. Apparat dasturiy taminoti diagnostikasi ishlarida boshlang'ich tushumchaga ega bo’lish.
3. Apparat dasturiy taminoti diagnostikasi ishlarida foydalanish vositalari.
4. Apparat dasturiy taminoti diagnostikasi ishlari.
5. Baxolash va baholarni elon qilish.
|
O`quv-amaliyot mashg`uloti maqsadi: Apparat dasturiy taminotda diagnostika ishlari xaqida tushuncha berish, sovutish tizimlari bilan ishlashni o’rgatish va kompyuterni dasturiy xolatini ishga tayyorlash.
|
Pedagogik vazifalar:
Kirish. Apparat dasturiy taminoti diagnostikasi ishlarida o’rgatish
Apparat dasturiy taminoti diagnostikasi ishlaridan foydalana olish
Apparat dasturiy taminoti diagnostikasi ishlarida
Bajarilgan ishlarni baxolash, qo`yilgan hatolarni qo`rsatib berish.
|
O`quv faoliyati natijalari:
Apparat dasturiy taminoti diagnostikasi ishlari xaqida ma’lumotga ega bo’lish
Apparat dasturiy taminoti diagnostikasi ishlaridan foydalana oladilar
Apparat dasturiy taminoti diagnostikasi ishlaridagi nosozliklarni bartaraf qila oladilar
Apparat dasturiy taminoti diagnostikasi ishlarida ish olib borish
|
O`qitish metodlari
|
Maruza, tushuntirish, ko`rsatish, yo`riqnoma berish, amaliy mashq qilish
|
O`qitish vositalari
|
Maruza matn ,shaxsiy kompyuter, slaydlar.
|
O`quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
yakka tartib
|
O`qitish shart-sharoiti
|
Jihozlangan kompyuter ustaxonasi.
|
Qaytar aloqa usul va vositalari
|
Nazorat,bajarilgan ishlar tekshirish, og`zaki savol-javob
|
|
| |