Yo‘llarni jixozlash elementlarini joriy ta’mirlash

314
mexanizatsiyani faol ishlatish bilan kamaytirilishi mumkin. Ushbu ishlarni bajarish
uchun odatda elektr stantsiyasi va maxsus elektr asboblari to‘plamini o‘z ichiga
olgan ko‘chma ustaxonalar qo‘llaniladi. Ba'zida Unimog rusumidagi ixtisoslashgan
ixtisoslashtirilgan mashinalar qo‘llaniladi, bu esa qo‘shimchalardan foydalangan
holda ta'mirlash ishlarini kompleks bajarishga imkon beradi. Yo‘l harakatini
tashkil qilishning texnik vositalariga quyidagilar kiradi: yo‘l belgilari, to‘siqlar,
yo‘l belgilari, svetoforlar va avtomagistrallarda yo‘naltiruvchi moslamalar. Yo‘l
belgilari - bu yo‘l foydalanuvchilariga yo‘llardagi sharoitlar, yo‘nalishlar va
harakatlanish rejimlari to‘g'risida xabardor qilish uchun mo‘ljallangan belgilar yoki
imzolarni o‘z ichiga olgan signal elementlari. Odatda orqaga qaytuvchi yuzali
belgilar qo‘llaniladi. Belgining tasvir elementlarining o‘rtacha yorqinligi
quyidagicha bo‘lishi kerak: (240 ± 40) cd-m2 oq uchun; (35 ± 10) cd-m2 qizil rang
uchun; (150 ± 30) cd-m2 sariq uchun; (50 ± 15) cd-m2 yashil uchun; (20 ± 5) cd-
m2 ko‘k uchun. I-III toifadagi yo‘llar uchun ko‘zga tashlanadigan
burilish yuzasi
va
= minus 5 ° bo‘lgan nurlanish intensivligi koeffitsienti 6.9 jadvalda
ko‘rsatilgan qiymatlarga mos kelishi kerak.
Ob-havo va iqlim omillari ta'sirida yo‘l belgilarining fotometrik
xususiyatlari yomonlashadi va agar yuqorida ko‘rsatilgan talablar buzilgan bo‘lsa,
qoplamani yangi pardozlash materiallari bilan almashtirish orqali ta'mirlanadi.
Ta'mirlash jarayonida tayanchlar va signallarni mahkamlash elementlariga
mexanik shikastlanish bartaraf etiladi.
Jadval. 6.14. Yorug'lik intensivligining o‘ziga xos talablari
Yorug’lik kuchining solishtirma koeffitsienti,
kd*lk
-1
*m
-2
Yorug’lik
Yorug’lik qaytaruvchi
plyonkada bir tekisda
o‘rnatilgan belgilar uchun
Yorug’lik qaytaruvchi
plyonkda yacheyka
tuzulishidagi belgilar uchun
2
7,5
Ko‘k
5
15
Yashil
8
24
Qizil
15
45
To‘q sariq
315
25
75
Sariq
50
180
Oq
Yo‘l belgilariga magistral yo‘llarning qatnov qismidagi chiziqlar, strelkalar,
yozuvlar va boshqa belgilar, shuningdek yo‘llarni tartibga
solish va muhandislik
inshootlarining elementlari kiradi. I-III toifali yo‘llarning qatnov qismi
qoplamasiga nisbatan qo‘llaniladigan yo‘l belgilarining yorqinlik koeffitsienti
6.15-jadvalda ko‘rsatilgan qiymatlarga mos kelishi kerak.
Jadval. 6.15. Yo‘l belgilari uchun yorqinlik koeffitsienti.
Yorug’lik
Yo‘l belgi chizig’ining yorqinlik koeffitsienti,%, kam
emas
Oddiy materiallardan
Yorug’lik qaytarish
hususiyatiga ega
materiallardan
Oq
60
35
Sariq
36
27
Yo‘llarning qatnov qismini qoplashda qo‘llaniladigan va ko‘zgu
materiallaridan yasalgan, kuzatuv burchagi = 0.95 "va burilish burchagi β = 87,7
° bo‘lgan yo‘l belgilarining o‘ziga xos yorqinlik koeffitsienti 6.16-jadvalda
ko‘rsatilgan ko‘rsatkichlarga mos kelishi kerak.
Jadval. 6.16. Yo‘l belgilarining o‘ziga xos yorqinligi.
Yorug’lik
Yorug’lik kuchining solishtirma koeffitsienti, kame mas,
kd*lk
-1
*m
-2
Oq
100
Sariq
60
Yoritgich faktoriga va yo‘l belgilarining yorug'lik intensivligi omiliga
qo‘yiladigan talablar saqlanishi kerak: emallardan (bo‘yoqlardan) tayyorlangan
belgilar - foydalanishning 3
oyi davomida; termoplastikadan, ikki komponentli
316
sovuq qo‘llaniladigan plastmassadan yoki boshqa bardoshli materiallardan
tayyorlangan belgilar - ishlov berilganidan keyin 6 oy ichida. Yo‘l belgisi
tiklanishi kerak, agar ish paytida uning eskirgan qismi (bo‘ylama belgi uchun 50 m
uzunlikdagi uchastkada o‘lchanadi) bo‘yoq bilan markalashda 50% dan ko‘proq va
termoplastik materiallar bilan 25% dan ortiq bo‘lsa.
Qayta markalashda eski
belgining ko‘rinadigan izlari bo‘lmasligi kerak. Belgilanishni tiklash maxsus
mashinalar tomonidan amalga oshiriladi.
Vertikal markirovka to‘siq panjarasida qisqartirilgan signal postlari
ko‘rinishida, yo‘l o‘tkazgichlari, yoritgich tirgaklari va boshqa to‘siqlar yordamida
maydonni aks ettiruvchi elementlarni bo‘yash va o‘rnatish orqali amalga oshiriladi
Vertikal markalashni ta'mirlash asosan qo‘lda amalga oshiriladi, chunki mol-
mulkning yo‘q qilinishi va yo‘qolishi Jadvalda ko‘rsatilgan
chegaralardan pastga
tushadi.
Rasm 6.63. Yo‘l belgilash mashinalari
Metall to‘siqlar tarkibiy elementlarining galvanizli yuzalari markalashni
talab qilmaydi. Bo‘yalgan metall to‘siqlar va ishoralar ustunlari zanglashi va
qulashi. Yo‘llarni qishda parvarish qilish paytida xlorid o‘z ichiga olgan muzga
qarshi materiallardan foydalanish holatlarida korroziya jarayoni sezilarli darajada
tezlashadi. Korozyonning oldini olish uchun qorovul
panjarasi vaqti-vaqti bilan
bo‘yaladi va agar bo‘yoq qatlami vayron qilingan bo‘lsa, himoya qatlamini qayta
qo‘llash uchun qumni tozalash yoki otish portlatish mashinalari yordamida
tozalanadi. Bunday holda, ko‘pincha sink bilan to‘ldirilgan tishli astarlar, sink
bilan to‘ldirilgan bo‘yoqlar, sovuq va issiq galvanizatsiya usullari qo‘llaniladi.
317
Rasm 6.64. Yoritilgan yo‘l belgilari va qo‘llanmalar