nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Tripodlar( shtativlar) haqida ma’lumot bering

|
Tripodlar( shtativlar) haqida ma’lumot bering
|
bet | 11/19 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 58,24 Kb. | | #140132 |
Bog'liq Zamonaviy televizion studiya-fayllar.org15.
Tripodlar( shtativlar) haqida ma’lumot bering.
Shtativ (
lotincha
: tik turuvchi, qoʻzgʻalmas) — foto yoki kinosuratga olish paytida
fotoapparat va kinoapparatni; geodezik, astronomik va boshqalar asboblarni ishlatish paytida
oʻrnatib qoʻyiladigan qurilma. Eng keng tarqalgan Sh. metall yoki yogʻochdan yasaladigan
uch oyokli kerma qurilma. Unda asboblarni oʻrnatish va mahkamlash moslamalari boʻladi,
uni pastbaland qilib qoʻyish mumkin. Kichikroq qoʻl kinoapparatlarida kinosuratga olish
uchun operatorning yelkasiga kiydirilganda yelka Sh.lari ham bor. Fotoapparatni stul
suyanchigʻiga, stol chetiga va boshqalar tik turadigan mustahkam narsalarga mahkamlash
uchun moʻljallangan moslama (strubsina) ham Sh. vazifasini oʻtaydi.
16.
Audio tahrirlash dasturlari, imkoniyatlari, qo‘llanilish sohalari.
Ovozni tahrirlash dasturi - bu audio ma'lumotlarni
tahrirlash
va yaratish imkonini
beruvchi har qanday dasturiy ta'minot yoki kompyuter dasturi .
[1]
Ovozni tahrirlash dasturi
toʻliq yoki qisman kutubxona
,
kompyuter ilovasi
,
veb ilovasi
yoki
yuklanadigan yadro
moduli
sifatida amalga oshirilishi mumkin . To'lqin muharrirlari raqamli audio
muharrirlardir. Ushbu funktsiyani bajarish uchun ko'plab dasturiy ta'minot manbalari mavjud.
Ko'pchilik musiqani tahrirlashi, effektlar va filtrlarni qo'llashi, stereo kanallarni sozlashi va
hokazo.
Raqamli audio ish stantsiyasi
( DAW) katta darajada dasturiy ta'minotdan iborat bo'lib,
odatda
GTK
,
Qt
yoki
GUI vidjetlari
uchun boshqa kutubxonadan foydalangan holda
birlashtirilgan grafik foydalanuvchi interfeysi orqali ularga kirish imkonini beruvchi ko'plab
alohida dasturiy ta'minot to'plami komponentlaridan iborat .
DAWlar musiqa
,
ovoz effektlari
va boshqalarni yozish yoki ishlab chiqarish uchun ishlatiladi .
|
| |
-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan

|
-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
|
bet | 6/18 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 21,83 Kb. | | #252488 |
Bog'liq Ma\'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar variantlar2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 10
1. Ko‘rsatkichli toifa ma’lumoti yordamida nimani hisoblash mumkin?
2. Graf deb nimaga aytiladi?
3. To‘g‘ridan-to‘g‘ri qo‘shish usuli g‘oyasi nimadan iborat?
4. Struktura toifasi qanday beriladi?
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
|
“Tasdiqlayman”
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
|
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 11
1. Ma’lumotlarning sanaladigan toifasi degani nima?
2. Qo‘shni tugun deb nimaga aytiladi?
3. Massiv tushunchasi?
4. Inkapulyatsiya nima?
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
| |
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga

|
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
|
bet | 9/18 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 21,83 Kb. | | #252488 |
Bog'liq Ma\'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar variantlarDasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 15
1. Polimorfizm nima? Polimorfizmning qanday ko‘rinishlari mavjud?
2. Ma’lumotlar deganda nima tushunasiz?
3. Chiziqli bir bog‘lamli ro‘yxatlar ustida amal bajarish algoritmlari qanaqa?
4. Abstrakt sinf nima va uning asosiy xususiyati nima?
Tuzuvchi:
|
|
S. Ahmatova
|
|
|
|
|
|
“Tasdiqlayman”
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
|
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 16
1. Virtual funksiya nima? Misol keltiring?
2. Ma’lumotlar tuzilmasi deganda nimani tushunasiz?
3. Chiziqli bir bog‘lamli ro‘yhatlar ustida amal bajarish algoritmlari qanaqa?
4. Funksiya shablonlari qanday hosil qilinadi?
|
| |
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov

|
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
|
bet | 14/18 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 21,83 Kb. | | #252488 |
Bog'liq Ma\'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar variantlarAxborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 23
1. Binar qidiruvning mazmun va mohiyati nimadan iborat?
2. CHAR toifasining tuzilmasi qanday? Belgili toifadan qanday amallarni bajarish mumkin?
3. Daraxtda qanday amallarni bajarish mumkin?
4. Saralash deganda nimani tushunasiz?
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
|
“Tasdiqlayman”
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
|
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 24
1. Xeshlash usuli deb nimaga aytiladi?
2. Ko‘rsatkichli toifa ma’lumoti yordamida nimani hisoblash mumkin?
3. Graf deb nimaga aytiladi?
4. To‘g‘ridan-to‘g‘ri qo‘shish usuli g‘oyasi nimadan iborat?
|
| |
Tuzuvchi:
  


  
S. Ahmatova

|
Tuzuvchi:
S. Ahmatova
|
bet | 18/18 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 21,83 Kb. | | #252488 |
Bog'liq Ma\'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar variantlar
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
|
“Tasdiqlayman”
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
|
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 30
1. Dinamik ma’lumotlar tuzilmasi deb nimaga aytiladi?
2. Virtual funksiya nima? Misol keltiring?
3. Ma’lumotlar tuzilmasi deganda nimani tushunasiz?
4. Chiziqli bir bog‘lamli ro‘yhatlar ustida amal bajarish algoritmlari qanaqa?
|
| |
-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan

|
-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
|
bet | 4/18 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 21,83 Kb. | | #252488 |
Bog'liq Ma\'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar variantlar2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 7
1. Butun toifadagi ma’lumotlar ustida qanday amallarni bajarish mumkin?
2. Binar daraxtlar nima?
3. Binar qidiruvning mazmun va mohiyati nimadan iborat?
4. CHAR toifasining tuzilmasi qanday? Belgili toifadan qanday amallarni bajarish mumkin?
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
|
“Tasdiqlayman”
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
|
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 8
1. Ma’lumotlarning BOOL toifasida qanday amallar mavjud?
2. Daraxt ko‘ruvi nimadan iborat?
3. Xeshlash usuli deb nimaga aytiladi?
4. Ko‘rsatkichli toifa ma’lumoti yordamida nimani hisoblash mumkin?
|
| |
Tuzuvchi:
  


  
S. Ahmatova

|
Tuzuvchi:
S. Ahmatova
|
bet | 3/18 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 21,83 Kb. | | #252488 |
Bog'liq Ma\'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar variantlar
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
|
“Tasdiqlayman”
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
|
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 6
1. Ma’lumotlarning qanday toifalarini bilasiz?
2. Daraxt nima? Uning o‘ziga xos xususiyatlarini aytib bering.
3. Ketma-ket qidiruvga misol bilan tushuntiring.
4. Ma’lumotlarning BOOL toifasida qanday amallar mavjud?
Tuzuvchi:
|
|
S. Ahmatova
|
|
|
“Tasdiqlayman”
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
|
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
|
| |
Tuzuvchi:
  


  
S. Ahmatova

|
Tuzuvchi:
S. Ahmatova
|
bet | 8/18 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 21,83 Kb. | | #252488 |
Bog'liq Ma\'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar variantlar
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
|
“Tasdiqlayman”
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
|
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 14
1. Vorislik deganda nima tushunasiz?
2. UML ning o‘zаrо munоsаbаtlаri
3. Dinamik ma’lumotlar tuzilmasi deb nimaga aytiladi?
4. Virtual funksiya nima? Misol keltiring?
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
|
“Tasdiqlayman”
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
|
|
| |
TAYANCH TUSHUNCHALAR - Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim

|
Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim
|
bet | 26/44 | Sana | 18.03.2021 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #13258 |
TAYANCH TUSHUNCHALAR
Diqqatning ko`chishi - sub’ektning bir faoliyatdan ikkinchi faoliyatga, bir ob’ektdan ikkinchi ob’ektga, bir harakatdan ikkinchi harakatga ataylab o`tishida namoyon bo`ladi.
Diqqatning buzilishi - parishonxotirlikdir.
Barqarorlik, jadal diqqatni saqlab turishning davomiyligi bilan belgilanadi.
Diqqatning taqsimlanishi - ikkita va undan ko`proq faoliyat turlarining (bir qancha harakatlarining) ayni bir vaqtning o`zida (birga qo`shib) muvaffaqiyatli bajarish imkoniyati bilan bog`liq xususiyatdir.
Xotira – esda olib qolish, esda saqlash, esga tushirish va unitishda namoyon bo`ladigan aqliy faoliyat.
Harakat xotirasi – esda olib qolish, esda saqlash va esga tushirishlar harakat bilan bog`liq bo`lgan xotira turidir.
Emotsional xotira – his-tuyg`uga asosilangan xotiradir.
Obraz xotira – tasavvurlar, tabiat hayotiga bog`langan xotira.
|
| |
Tuzuvchi:
  


  
S. Ahmatova

|
Tuzuvchi:
S. Ahmatova
|
bet | 5/18 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 21,83 Kb. | | #252488 |
Bog'liq Ma\'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar variantlar
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
|
“Tasdiqlayman”
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
|
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 9
1. CHAR toifasining tuzilmasi qanday? Belgili toifadan qanday amallarni bajarish mumkin?
2. Daraxtda qanday amallarni bajarish mumkin?
3. Saralash deganda nimani tushunasiz?
4. Ma’lumotlarning sanaladigan toifasi degani nima?
Tuzuvchi:
|
|
S. Ahmatova
|
|
|
“Tasdiqlayman”
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
|
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
|
| |
www.
kokanduni.uz - O‘qitishning yangi usullari, ta'limda dasturlashni o‘rgatish asqarov Elbek Erkinjon o‘g‘li

www.
kokanduni.uz
keladi, masalan, yangi ilovalar yaratish, veb-saytlarni yaratish, ma'lumotlarni tahlil qilish,
tizimlarni qurish va boshqalar.
Dasturlashni o‘rganishning quyidagi afzalliklari mavjud:
Ish bilan bog‘liq tajribani oshirish: Dasturlash o‘rganish, ish tajribasini oshirishga
yordam beradi va bu sohada kasb topishga yordam beradi.
Yangiliklarga qadam qo‘shish: Texnologiyalarning tezroq rivojlanishi bilan, yangi
dasturlash tillari va texnologiyalari joriy etilmoqda. Bu esa dasturchilar uchun o‘rganish
jarayonini ko‘proq qiziqarli va yangiliklardan xabardor bo‘lishga olib keladi.
Hamkorlik qilish: Dasturchilar o‘zlariga mos keladigan mutaxassislar bilan, ish bilan
bog‘liq ko‘plab masalalarni yechishlari mumkin. Bu esa hamkorlik va jamoatchilik asosida
yuritilishi mumkin bo‘lgan masalalarga echim topishga yordam beradi.
Ma'lumotlarni tahlil qilish: Dasturchilar o‘zlariga mos keladigan ma'lumotlarni tahlil
qilishni o‘rganishadi. Bu esa ularga ma'lumotlarni keng qamrovli ko‘rishga imkon beradi va
shuningdek, ularga ish joyida ma'lumotlarni tahlil qilish uchun zamon beradi.
Bunday afzalliklar bilan birga, dasturlashni o‘rganish, odamlarga bir qadam oldin yurish
imkonini beradi, chunki dasturchilar har qanday sohadagi muammolarni yechish uchun
texnologiyalardan foydalanadilar. Bunday qadamda bo‘lish, biron-bir sohadagi kasblarni
ko‘paytirish uchun juda katta imkoniyatlar beradi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati:
1. “Dasturlash tili. Asoslar va qo‘llanma” - Q. Baxromov, A. To‘xtayeva, 2019-yil
2. “Dasturiy ta'minot tizimlari” - S. Bozorov, A. Isroilov, 2019-yil
3. “Dasturiy injeneriya asoslari” - I. Mahmudov, 2018-yil
4. “Programmirovanie. Praktikum” - Yu.S. Demchenko, 2020-yil
5. “Python dlya detej i vzroslyh” - V. Puzanov, 2019-yil
6. “Algoritmy i struktury dannyh v java” - M. Lafore, 2018-yil
|
Tuzuvchi:
  


  
S. Ahmatova

|
Tuzuvchi:
S. Ahmatova
|
bet | 2/18 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 21,83 Kb. | | #252488 |
Bog'liq Ma\'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar variantlar
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
|
“Tasdiqlayman”
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
|
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 3
1. Dastur deganda nima tushunasiz?
2. Yarimstatik ma’lumotlar tuzilmasi nima va unga nimalar kiradi?
3. Kutubxona yadrosi qanday elementlardan iborat?
4. Ma’lumotlar tuzilmasi klassifikatsiyasi va foydalanuvchi dasturidagi klassifikatsiyasi qanday?
Tuzuvchi:
|
|
S. Ahmatova
|
|
|
|
|
|
“Tasdiqlayman”
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
|
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 4
1. Algoritm deganda nima tushunasiz?
2. Stek va uning xususiyatlari?
3. Iteratorlar tiplarini ko‘rsating.
4. Ma’lumotlarning qanday toifalarini bilasiz?
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
|
“Tasdiqlayman”
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
|
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 5
1. Ma’lumotlar tuzilmasi klassifikatsiyasi va foydalanuvchi dasturidagi klassifikatsiyasi qanday?
2. Navbat nima va dasturda qanday ifodalanadi?
3. Qidiruv vazifasi nimadan iborat?
4. Butun toifadagi ma’lumotlar ustida qanday amallarni bajarish mumkin?
|
| |
Murakkab elektr zanjirlarini hisoblash usullari

|
Murakkab elektr zanjirlarini hisoblash usullari
|
bet | 3/3 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 162,29 Kb. | | #157202 |
Bog'liq 1ISSIQLIK ENERGETI QURILMALARMurakkab elektr zanjirlarini hisoblash usullari. - Murakkab elektr zanjirlari va ularni hisoblash usullari. Elektr zanjirlarini hisoblashdan asosiy maqsad tokni zanjir tarmoqlarida qanday taqsimlanganligini aniqlashdir. Bu vazifa Om va Kirhgof qonunlaridan foydalanib hal etiladi. Kirhgof qonunlarini qo`llab elektr zanjirlarini hisoblash uchun barcha tarmoqlarda tok va kuchlanishlar nT tenglamalar tizimsini yechish orqali amalga oshiriladi. Bunda Kirhgofni birinchi qonuni bo`yicha tuzilgan tenglamalar soni mustaqil tugunlar soniga teng bo`ladi. Kirhgofni ikkinchi qonuni asosida tenglamalar soni esa mustaqil konturlar soniga teng bo`ladi: Tugun kuchlanishlari usulini qo`llash zanjir tenglamalar tizimini tartibini mustaqil konturlar sonigacha qisqartirishga imkon beradi. Murakkab elektr zanjirlarini hisoblash uchun turli usullar mavjud bo`lib, ularni qaysi birini qo`llash sxemalarda elementlarni qanday joylashishiga va masala shartiga bog’liq. Kontur toklar usulini qo`llash esa zanjirlar tenglamalar tizimi tartibini mustaqil tugunlar sonigacha qisqartirish imkonini beradi. Quyida ushbu usullarni alohida ko`rib chiqamiz. Ikki va undan ortiq manbaaga ega elektr zanjiri murakkab hisoblanadi.
- 1. И.С. Андреев, Х.К. Арипов, Ж.Т. Махсудов, Ш.Б. Рахматов. Полупроводниковые
- 2Yunusov, I.S. Andreyev, A.M. Abdullayev, Х.К. Aripov, Y.O. Inog‘omova. Elektronika bo'yicha asosiy tushuncha va atamalarni •
- 3. https://hozir.org/nosimmetrik-kirish-va-chiqishda-agar-kirishsignali-dk-chiqish.html
Hulosa - Men o’zgarmas tok zanjirini hisoblash mavzusida om qonuni krixgof qonunlari haqida tushunchaga ega bo’ldim.
- Om qonuni (talaffuzi: Om) — oʻtkazgichda oʻtayotgan oʻzgarmas tok kuchi bilan uning uchlaridagi potensiallar farqi ning oʻzaro bogʻliqligini ifodalovchi qonun. Formulasi U=IR
- Om qonunining tarmoqlangan elektr zanjiri uchun umumlashgan koʻrinishi Kirxgof qoidalari bilan tushuntiriladi. Om qonuni 1826-yilda olmon fizigi va matematigi Georg Ohm tomonidan o'rnatilgan bo'lib, 1827-yili nashr etilgan va uning nomiga atalgan ekan
Etiborsiz bo’lmaganingiz uchun rahmat
Created by: Ozodov.A
|
| |
Om qonun. Elektr zanjir tuguni - 2. Elektr energiya manbalari va iste’molchilari. Tokning passiv manbai

|
2. Elektr energiya manbalari va iste’molchilari. Tokning passiv manbai
|
bet | 2/3 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 162,29 Kb. | | #157202 |
Bog'liq 1ISSIQLIK ENERGETI QURILMALAR - Om qonuni kuchlanish va bir jinsli metal oʻtkazgichdan oʻtayotgan oʻzgarmas tok kuchi o’rtasidagi bog’lqlikni ifodalaydi.Bu bog’lqlikka ko’ra bir jinsli metal o’tkazgichdagi kuchlanish undagi tok kuchiga proportsionaldir. O’zgarmas proportsionallik “Qarshilik”deb ataladi va “R” deb belgilangan. Om qonuniga ko’ra u = I R ga teng. Bu yerda u qarshilik va o’zgarmas tok kuchi o’rtasidagi potensial farqni ifodalaydi. Biologik ish uchun ko’pincha o’tkazuvchanlik g = 1/R ga teng; Bunda Om qonuni I = g u ga teng. 2. Om qonuniga bo’ysunadigan materiallar “_chizqli ___”deb ataladi ,chunki undagi potensial farq o’zgaruvchan bo’ladi. 3.Agar elektr zanjir faqat bitta manba va ketma-ket yoki parallel ulangan qarshiliklardan iborat bo’lsa, bunaqa zanjirlarni hisoblash uchun Om qonuni kifoya masalan, ketma-ket ulangan zanjirda. Bu zanjirlar berk zanjir hisoblanadi.Unda kamida bitta kuchlanish manbai mavjud (shunday qilib potensial energiyaning oshishi ta’minlanadi) va birta potensial energiyani kamaytiruvchi potensial ayirmamavjud. Berk janjirdagi kuchlanish summasi nolga teng .
. - .Zanjirdagi potensial energiyaning oshishi zaryadlarning quyi potensialdan yuqori potensialga harakatlanishga sabab bo’ladi.Potensial energiya va potensial o’rtasidagi farqga e’tibor bering. Elektrostatik kuch tufayli batareya ichida zaryadni quyi potensialdan yuqori potensialga harakatlantiruvchi boshqa “kuch”bo’lishi kerak.Bu elektro harakatlantiruvchi kuch deb ataladi va unig birligi volt ( bu aslida kuch emas) Biz elektroharakatlantiruvchi kuchni E bilan ifodalaymiz, belgisi - , potensial energiya tushushi turli omillarga sabab bo’lishi mumkin.Masalanelektr qarshilik sababli yoqotilgan issqlik energiya yo’qolish manbai bo’lishi mumkin. Energiya saqlanishi tufayli potensialelektro harakatlantiruvchi kuchdagi potensial farq zanjirdagi qolgan qismlarining potensial sarfiga teng bo’lshi kerak.Shunda Om qonuni mos keladi: Berk elektr zanjirida tok kuchi, elektr yurituvchi kuch va qarshilik o‘zaro ma’lum holatda bir-biriga bog‘lq. Butun zanjir uchun Om qonuni: berk zanjirdagi tok, zanjirdagi E.YU.K. ga to’g’ri proporstional bo’lib, butun zanjirning qarshiligiga teskari proporstionaldir. Bu formuladan: E = IR+Ir0 Uist=IR – zanjirning tashqi qismidagi kuchlanish pasayishi. U=Ir0- manbaning ichidagi ushlanishning pasayishi.
|
| |
TAYANCH TUSHUNCHALAR - Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim

|
Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim
|
bet | 29/44 | Sana | 18.03.2021 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #13258 |
TAYANCH TUSHUNCHALAR
Analiz va sintez. Analiz bir butunni fikran yoki amaliy ravishda tarkibiy qismlarga ajratish, sintez bo`laklardan butunga qarata fikr yuritish.
Taqqoslash - narsa va hodisalarni o`zaro solishtirish orqali ular o`rtasidagi o`xshashlik va tafakkurlarni ajratish.
Mavhumlashtirish abstraktsiya-narsa yoki hodisalarning belgi xususiyatlarini ajratib olib fikr yuritish.
NAZORAT SAVOLLARI.
Tafakkur haqida tushuncha.
Tafakkur jarayonlarini aytib bering.
Tafakkur turlarini aytib bering.
Fikr yuritishning qanday formalari mavjud?
Nazariy va amaliy tafakkur xususiyatlarini aytib bering.
Tafakkur bilan nutqning bog`liqligini ko`rsatib aytib bering.
Tafakkurning qanday individual xususiyatlari mavjud?
Mustaqil fikrlash deganda nimani tushunasiz?
|
| |
Baholash mezonlari - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi
|
bet | 20/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.org2.9. Baholash mezonlari
Talaba Ekologiya fani bo`yicha o`zlashtirish ko`rsatkichini nazorat qilish quyidagicha amalga oshiriladi:
a) 86-100 ball uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
talaba ekologiya haqida, ekologik muammolar va ekologik omillarni farqlay olish, ekologik tizim tushunchasi haqida xulosa va qaror qabul qilish; ijodiy fikrlay olish; mustaqil mushohada yuritish; amalda qullay olish; mohiyatini tushunish; bilish, aytib berish; tasavurga ega bo`lish.
b) 71-85 ball uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
talaba ekologiya haqida, ekologik muammolar va ekologik omillarni farqlay olish, ekologik tizim tushunchasi haqida mustaqil mushohada yuritish; amalda qullay olish; mohiyatini tushunish; bilish, aytib berish; tasavurga ega bo`lish.
v) 55-70 ball uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
talaba ekologiya haqida, ekologik muammolar va ekologik omillarni farqlay olish, ekologik tizim tushunchalari mohiyatini tushunish; bilish, aytib berish; tasavurga ega bo`lish.
g) Quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi 0-54 ball bilan baholanishi mumkin:
talaba ekologiya haqida, ekologik muammolar va ekologik omillarni farqlay olish, ekologik tizim tushunchalari mohiyatini tushunish; bilish, aytib berish xaqida aniq tasavvurga ega emaslik, bilmaslik.
Reyting jadvali.
Maksimal ball – 100 ball
|
|
Saralash ball – 55 ball
|
JN (joriy nazaorat) – maks. 30 ball
|
|
86 - 100 ball «5» baho.
|
ON (oraliq nazorat) – maks. 40 ball
|
|
71 - 85 ball «4» baho.
|
YN (yakuniy nazorat) – maks. 30 ball
|
|
55 - 70 ball «3» baho.
|
|
|
0 - 54 ball «2» baho.
|
Nazorat turi
|
Nazorat shakllari
|
Har bir nazorat uchun belgilangan maksimal ball
|
Nazoratlar soni
|
Nazorat shakllari bo`yicha belgilangan maksimal ball
|
Joriy nazorat
|
1. Og`zaki
|
30
|
1
|
30
|
Jami:
|
30
|
1
|
30
|
Oraliq nazorat
|
1. Yozma ish
|
40
|
1
|
40
|
Jami:
|
40
|
1
|
40
|
yakuniy nazorat
|
1.Yozma ish
YN shakli Fakul’tet kengashi bilan kelishib, rektor buyrug’I bilan tasdiqlanadi.
|
30
|
1
|
30
|
Jami:
|
100
|
3
|
100
|
III. O`quv uslubiy adabiyotlar va elektron ta`lim resurslari ro`yxati.
|
| |
Buxoro qadimiy yodgorliklar tarixidan (Buxoroning o’n ikki darvozasi tarixi)

2.4. Buxoro qadimiy yodgorliklar tarixidan (Buxoroning o’n ikki darvozasi tarixi)
O’zbekiston istiqlolga erishganidan so’ng o’tgan 20 yil ichida mamlakatimiz, jumladan viloyatimiz iqtisodiy-ijtimoiy hayotining barcha jab¬halarida, jumladan, ajdodlarimizdan meros qolgan tarixiy yodgorliklarni ko’z qorachiғidek asrash, ularni qayta ta’mirlab, kelajak nasllarga etkazish borasida asrlarga tatigulik ulkan ishlar amalga oshirildi.
Jumladan, Prezidentimiz I. Karimov qarori asosida Buxoroning 2500 yilligiga tayyorgarlik ko’rish va uni o’tkazish bo’yicha belgilangan tadbirlar doirasida Kalon me’moriy majmui, Mir-Arab, Uluғbek madrasalari, Ark qal’asi, Somoniylar maqbarasi, Labihovuz majmui va boshqa ko’plab yodgorliklar asl holiga keltirildi. Abdulxoliq Ғijduvoniy, Bahouddin Naqsh¬band, Sayyid Mir Kulol va boshqa tasavvuf allomalarining qadamjolari yangidan qurildi, asrlar silsilasi va qarovsizlik oqibatida nuray deb qolgan Chorbakr me’moriy majmui qayta qad rostladi.
Buxoroi sharifni o’rab olgan qadimiy qal’a va undagi darvozalar asrlar davomida bu ko’hna zamin shaharsozligi va me’morchiligining ajralmas qismi bo’lib kelgan. Ammo 1920 yilning kuzida qizil qo’shinlarning Buxoroga bosqini choғida shahar qal’asi va darvozalarining to’plardan o’qqa tutilgani, bombardimon qilingani, sostialistik shaharsozlikda milliy qadriyatlar va an’analarga umuman e’tibor berilmagani, yurtimiz obidalarini ta’mirlashga davlat byudjetidan etarli miqdorda mablaғning ajratilmagani sababli 12 kilometr uzunlikdagi qal’aning bir necha o’n metri, qadimiy darvozalardan atigi 2 tasining qolgani bu ko’hna zaminning o’ziga xos me’moriy qiyofasi yo’qolib borishiga olib kelishi mumkin edi. Viloyat hokimi S. Husenov ana shuni hisobga olib, bir necha yil muqaddam bir guruh olihimmat homiylar, iste’dodli me’morlar va ta’mirlovchi ustalar ko’magida qadimiy qal’aning bir qismini, shahar darvozalarini qayta qurishdek xayrli ish tashabbuskori bo’ldi. Gazetamizning 3-sahifasida e’lon qilinayotgan materiallar ana shu yo’nalishda olib borilgan ilmiy, ijodiy izlanishlar, sidqidil mehnat samaralariga baғishlanadi.
O’zbekiston Respublikasi Davlat mukofoti laureati Olim Abdiev (suratda) boshchiligidagi ta’mirlovchi ustalar guruhi XVI asrda Buxoro hukmdori Abdulazizxon tomonidan Buyuk Ipak yo’li yoqasida qurdirilgan Samarqand darvozasining poydevori o’rnida 2009 yilda me’mor Mahmud Ahmedov loyihasi asosida bu muhtasham obidani yangidan bunyod etdi.
|
Qutblanish darajasi - Mundarija kirish I bob. Tabiiy yorug’lik manbalari va ularning xususiyatlari

|
Mundarija kirish I bob. Tabiiy yorug’lik manbalari va ularning xususiyatlari
|
bet | 13/16 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 201,98 Kb. | | #155334 |
Bog'liq Mundarija kirish I bob. Tabiiy yorug’lik manbalari va ularning x2.2. Qutblanish darajasi
Qutblаnish. Tаbiiy vа qutblаngаn nurlаr.
Ma`lumki, yorug’lik elektromаgnit to’lqinlаrdаn ibоrаt. Shuning uchun yorug’likning hоssаlаri elеktr Е vа mаgnit mаydоn N vеktоrlаrining tеbrаnishlаri bilаn hаrаktеrlаnаdi. Tаbiiy nurdа Е vа N lаrning yo’nalishlаri hаr xil bo’ladi. Аgаr Е vа N ning yo’nalishlаri qandaydir yo’l bilаn tаrtibgа kеltirilgаn bo’lsa bundаy nurlаr qutblаngаn dеyilаdi. Аgаr yorug’lik vеktоrining tеbrаnishlаri faqat bittа tеkislikdа yuz bеrаyotgаn bo’lsa bundаy yorug’lik yassi (yoki to’g’ri chiziqli) qutblаngаn dеb yuritilаdi.
Yorug’lik vеktоri (ya`ni elеktr mаydоn kuchlаngаnligi vеktоri Е) tеbrаnаyotgаn tеkislik tеbrаnish tеkisligi dеb аtаlаdi. Qutblаgich (pоlyarizаtоr)lаr vа tаhlilkаsh (аnаlizаtоr)lаr.
Yassi qutblаngаn yorug’likni tаbiiy yorug’likdаn pоlyarizаtоr (qutblаgich)lаr yordаmidа hоsil qilish mumkin. Qutblаgichlаrning ishlаsh prinsipi ma`lum tеkisliklаrgа pаrаllеl tеbrаnishlаrni bеmаlоl o’tkаzib pеrpеndikulyar yo’nalishdаgi tеbrаnishlаrni o’tkаzmаslikdаn ibоrаt. Bundаn esа qutblаnish tеkisligigа pаrаllеl tеbrаnish o’zi bilаn intеnsivlikning cos2 gа tеng qismini оlib yurishini ko’rish mumkin. Tаbiiy yorug’likdа hаmmа qiymatlаri bir xil extimоllikdаdir. Shuning uchun yorug’likning tаhlilkаsh orqali o’tgаn qismi cos2 ning o’rtаchа qiymatigа, ya`ni 1/2 gа tеng bo’ladi. Qutblаgich tаbiiy nur yo’nalishi аtrоfidа аylаntirilgаndа o’tgаn yorug’likning intеnsivligi birdаy qоlаvеrаdi. Bu vaqtdа o’tgаn yorug’lik tеbrаnish tеkisligining оriеntаsiyasi o’zgarishi kuzаtilаdi.
Lambert qonuni - yorugʻlik sochayotgan sirt ravshanligining fazoviy burchaklar boʻyicha taqsimoti qonuni. 1760-yilda I.Lambert bayon etgan. Lambert qonuniga koʻra, yorugʻlik sochayotgan sirt ravshanligi har qanday yoʻnalishlarda bir xil boʻladi. Bu qonun yorugʻlik kattaliklari: mas, yorituvchanlik va ravshanlik; yassi sirtga oʻtkazilgan perpendikulyar (normal) bilan f burchak tashkil etgan yoʻnalish boʻyicha sochilayotgan yoruglik kuchi orasidagi munosabatni ifodalaydi. Bu formuladan koʻrinib turibdiki, yassi sirtdan sochilayotgan yorugʻlik kuchi perpendikulyar boʻyicha eng katta qiymatga ega boʻlib, f burchak kattalasha borgan sari uning qiymati kamaya boradi. Lambert qonuni mutlaq qora jismlar uchun oʻrinlidir
Qutblаnish dаrаjаsi. Mаlyus qonuni.
|
| |
EKOLOGIYADA FOYDALANILADIGAN USLUBLAR

|
EKOLOGIYADA FOYDALANILADIGAN USLUBLAR
|
bet | 25/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.org1. EKOLOGIYADA FOYDALANILADIGAN USLUBLAR
Ekologik ilmiy-tadqiqotda ko’pincha tasviriy, taqqoslash, tajriba hamda ekotizimlarni modellashtirish uslublaridan foydalaniladi. ekologiyada tajriba va modellashtirish uslublaridan nisbatan keng foydalaniladi.
Tajriba-tadqiqotchi tomonidan yaratilgan sharoitda borayotgan ma’lum tabiiy jarayonni kuzatishdir. Tajribada ma’lum ob’ektga (individ, populatsiya, biogeotsenoz) ta’sir etayotgan omil kuchining ortishi yoki kamayishi namuna bilan taqqoslanadi. Tajriba natijalari haqida ko’rsatkichlarni o’zgarishiga qarab xulosa qilinadi. Buning uchun albatta namuna bilan taqqoslash zarur. Tajriba hech vaqt taqqoslashsiz olib borilmaydi.
Ilmiy tadqiqot ishlari laboratoriya va dala sharoitlarida olib boriladi.
Modellashtirish jarayoni umumlashtirish uchun ancha qulay imkon beradi, shuningdek hodisaning ba’zi tomonlarini aniq ma’lumot bilan to’ldirish yoki yangi nazariy xulosalar chiqarishga yordam beradi. Modelь “ishlamay qolsa”, ya’ni haqiqatga uncha to’g’ri kelmasa, EHM tomonidan o’zgartirishlar kiritilishi va yaxshilash zarurligini aytib beradi.
2. EKOLOGIYA FANINING VAZIFALARI
Ekologlarning kelajakdagi amaliy vazifalari inson ehtiyojini yanada to’laroq qondirishga qaratilgan holda antropogen betsenozlarni qayta ko’rib chiqish va barqarorligini oshirishga qaratilishi kerak. “Inson va biosfera” deb atalgan yirik xalqaro dasturda keyingi yillarda ekologiya sohasida hamda insonni o’rab turgan atrof-muhitni tadqiq qilishning aniq ilmiy yo’nalishlari ko’rsatib berilgan:
Hayot jarayoni qonuniyatlarini o’rganish, shuningdek insonning tabiiy tizimlarga va biosferaga bo’lagan ta’sirini bir butun holda o’rganish.
Biologik resurslardan oqilona foydalanishning ilmiy asoslarini ishlab chiqish, inson faoliyati natijasida o’zgargan tabiatdagi o’zgarishlarni oldindan bilib olish va biosferada kuzatilayotgan jarayonlarni boshqarish va nihoyat insonning yashash muhitini saqlash.
2-ilova
|
| |
O’qitish usullari va texnikasi - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi

TEXNOLOGIK BOSQICHLAR
|
O’QITUVCHINING FAOLIYATI
|
TALABANING FAOLIYATI
|
I bosqich
Tashkiliy qism
5-minut
|
O’quvchilarni dars mavzusi, maqsadi, borishi bilan tanishtiradi.
|
Dars mavzusi, maqsadi, borishi va unda bajariladigan topshiriqlarni anglaydi.
|
II bosqich
O’tgan mavzu yuzasidan o’quvchilarning bilim-larini nazorat qilish va baholash
10-minut
|
O’tgan mavzu yuzasidan tuzilgan savollar yordamida o’quvchilarning bilimlarini nazorat qiladi va baholaydi.
|
O’tgan mavzu yuzasidan tuzilgan savollarga javob beradi.
|
III bosqich
O’quvchilarning bilish faoliyatini tashkil etish
5-minut
|
O’quv dasturining didaktik maqsadi, bajariladigan o’quv topshiriqlari bilan tanishtiradi.
|
O’quv dasturining didaktik maqsadi, baja-riladigan o’quv top-shiriqlari yuzasidan ko’rsatmalarni anglaydi.
|
IV bosqich
Yangi mavzuni o’rganish
40-minut
|
Kichik guruhlarda bajarishga mo’ljallangan metod asosida talabalarning guruhlarda mustaqil ishini tashkil etadi.O’quv dasturidan o’rin olgan topshiriqlarni mustaqil o’zlashtirilishini ta’minlaydi.
|
Talabalar bilan hamkorlikda o’quv faoliyatini tashkil etadi. O’quv dasturidan o’rin olgan topshiriqlarni mustaqil o’zlashtiradi.
|
V bosqich
Kichik guruhlar o’rtasida savol-javob, o’quv bahs, munozara o’tkazish.
|
Topshiriq yakunida guruhlar o’rtasida savol-javob, o’quv bahsi, munozara o’tkazadi. Tegishli hollarda yordam uyushtiradi.
|
Talabalar savol-javob, o’quv bahsi, munozarada ishtirok etadi.
|
| |
-AMALIY MASHG’ULOT - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi
|
bet | 183/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.org10-AMALIY MASHG’ULOT
MAVZU: O’ZBEKISTONNING EKOLOGIK BARQAROR RIVOJLANISHI
Reja:
1.Ekologik barqaror rivojlanish tamoillari.
2. ekologik ta’limdan ekologik barqaror rivojlanish ta’limiga o’tish omillari.
3. O’zbekistonning hozirgi ekologik siyosati.
Mazkur mavzuni quyidagi texnologiya va metod asosida tashkil etish mumkin.
10-mavzu.
|
O’zbekistonning ekologik barqaror rivojlanishi
|
Amaliy mashg’ulotning o’qitish texnologiyasi
Vaqti 2 soat
|
Talabalar soni 30 nafar
|
O’quv mashg’ulotining shakli
|
Amaliy
|
Amaliy mashg’ulotida muhokama qilish uchun savollar
|
1. Ekologik barqaror rivojlanish tamoillari.
2. Ekologik barqaror rivojlanishdan ekologik ta’limga o’tish.
3. O’zbekistonning hozirgi ekologik siyosati
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: amaliy ishi natijasida olingan natijalarni tag’lil qilish, bilimlarni kengaytirish va chuqurlashtirish.
|
Pedagogik vazifalar:
- ekologik barqaror rivojlanish haqida ma’lumotlar beradi;
- O’zbekistonning hozirgi ekologik siyosati haqidagi bilimlarni tizimlashtirish ko’nikmasini hosil qiladi.
|
O’quv faoliyatining natijalari
Talaba:
- ekologik barqaror rivojlanish haqida ma’lumotlarga ega bo’ladi;
- O’zbekistonning hozirgi ekologik siyosati haqidagi bilimlarni kengaytiradi.
|
| |
|
| |
Mexanik va elektromagnit tebranishlarning qiyosiy xarakteristikasi

Mexanik va elektromagnit tebranishlarning qiyosiy xarakteristikasi
Download
1,36 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/51
Sana
13.05.2024
Hajmi
1,36 Mb.
#228484
Download
1,36 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mexanik va elektromagnit tebranishlarning qiyosiy xarakteristikasi
Download
1,36 Mb.
Matnni ko'rish
VI bosqich 
O’quvchilar bilimini nazorat qilish va baholash. 
12-minut 


VII bosqich

|
VI bosqich
O’quvchilar bilimini nazorat qilish va baholash.
12-minut
VII bosqich
|
bet | 185/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.orgVI bosqich
O’quvchilar bilimini nazorat qilish va baholash.
12-minut
VII bosqich
Erishilgan natijani tahlil qilish va yakun yasash.
8-minut
|
O’rganilgan mavzu yuzasidan savollar va didaktik jadvallar beradi.
Guruhlar faoliyatini tahlil qiladi, talabalarga mustaqil va ijodiy ish topshiriqlarini beradi.
|
Savollar va didaktik jadvallarni bajaradi.
Mustaqil va ijodiy ish topshiriqlarini belgilaydi.
| |
Ishning maqsadi: O’zbekistonning barqaror rivojlanish omillari va uning ekologik ta’limdan ekologik barqaror rivojlanish ta’limiga o’tish haqida talabalarga ma’lumotlar berish.
Kerakli material va jihozlar: Ma’ruza matni, jadvallar, rasmlar, kalkulyator
Nazariy material: “Tabiat – bu ajdodlardan qolgan meros emas, balki avlodlardan qarzga olingan boylikdir”-deyiladi barqaror rivojlanish kontseptsiyasida.
Barqaror rivojlanish g’oyasining maqsadi – kelajak avlod ehtiyojlarini inobatga olgan holda hozirgi zamon kishilik jamiyatini uzviy bog’langan ekologik, iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyotini bir me’yorda ta’minlashdir.
“Ekologik iz” (EI) – bu qayta tiklanadigan zahiralarning kishilar tomonidan mamlakat, mintaqa yoki dunyo miqyosida iste’mol qilinishi me’yori. EI - iste’mol qilinadigan barcha o’simlik, go’sht, dengiz mahsulotlari, yog’och va tola ishlab chiqarish, energiya olish va infrastrukturani maydon bilan ta’minlash uchun zarur bo’lgan foydalanishga yaroqli umumiy quruqlik hamda dengiz maydonini o’z ichiga oladi.
ISHNI BAJARISH TARTIBI:
1. Quyida berilgan savollarga javob bering, o’z oilangiz turmush tarziga mos ravishda 1,2,3 javoblarni belgilang.
Ovqatlanish
Siz qancha go’sht iste’mol qilasiz?
|
Vegetarian (go’shtsiz)
|
1
|
Haftasiga 1-4 kun
|
2
|
Deyarli har kun
|
3
|
Uyingizda qancha oziq-ovqat chiqitga chiqadi?
|
Deyarli hammasi yeyiladi
|
1
|
Aynigan va yeyilmagan tasodifiy chiqitlar
|
2
|
Ko’pincha aynigan va eyilmagan chiqitlar
|
3
|
Oziq-ovqat mahsulotlari qayerdan keladi?
|
Tomorqada yetishtirilgan yoki bozordan sotib olingan – plastmassa o’ramisiz
|
1
|
O’z mamlakatingizda yetishtirilgan va supermarketlardan plastmassa idishlarda sotib olingan
|
2
|
Ko’p hollarda supermarketlardan sotib olingan va plastmassa idishlardagi import mahsulotlar
|
3
|
Sayohat
Oilangiz har haftada qanchalik uzoq masofaga sayr qiladi?
|
Haftasiga 100 km dan kam
|
1
|
Haftasiga
100-300 km gacha
|
2
|
Haftasiga
300 km dan ortiq
|
3
|
Har yili ta’til vaq-tida qayerga borasiz?
|
Uydan uzoqda emas
|
1
|
Mintaqa doirasida
|
2
|
Boshqa mamlakatlarga
|
3
|
O’qish joyi-ga har kuni qanday yetib borasiz?
|
Piyoda yoki velosipedda
|
1
|
Jamoat transportida
|
2
|
Mashinada
|
3
|
Oilangizda mashina bormi?
|
Yo’q
|
1
|
Bitta kichik mashina (1600 sm kub yoki kichik)
|
2
|
Katta mashina yoki bir nechta mashina
|
3
|
|
| |
Ekologik guruhlar - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi
|
bet | 182/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.orgEkologik guruhlar
|
Guruh vakili
| |
Xususiyatlari
| | |
Gidatofitlar
|
|
|
Gidrofitlar
|
|
|
Plankton
|
|
|
Nekton
|
|
|
Bentos
|
|
|
MAVZU YUZASIDAN SAVOLLAR
1. Gidrotsenozning o’ziga xos hususiyatlari.
2. Gidrotsenozdagi ekologik guruhlar.
3. Gidrotsenozdagi ozuqaviy bog’lanish.
4. Gidrotsenozdagi moddalar aylanishi.
ASOSIY TUSHUNCHALAR VA TAYANCH ATAMALAR:
Gidrobiont, gidrotsenoz, bentos, plankton, nekton, neyston, pleyston, chuchuk suvlar, sho’r suvlar, moddalarning biosferada aylanishi.
Tavsiya etiladigan adabiyotlar
1. Baratov P. Tabiatni muhofaza qilish. 1995 y.
2. Beknazov R.U., Novikov YU.P. Oxrana prirodы. T. O’qituvchi. 1996 y.
3. Novikov YU.V. Priroda i chelovek. M., Prosveщenie 1991 y.
4.To’xtaevA.S. ekologiya. T. O’qituvchi. 1998 y.
5. To’xtaev A.S. va boshqalar «Umumiy ekologiyadan laboratoriya mashg’ulotlari» 2003 y.
Biologiya v shkole. Jurnal. 1998-2007 gg. №1-7.
7. Karimov I. A. XXI asr bo’sag’asida: xavfsizlikka tahdid, borqarorlik
shartlari va taraqqiyot kafolatlari. T. O’zbekistan. 1997 y.
|
| |
davriy harakat - Mexanik va elektromagnit tebranishlarning qiyosiy xarakteristikasi

o‘zgarib turuvchi kuch bilan ta’sir etib turishdir. Davriy o‘zgarib
turuvchi tashqi kuch ta’sirida bo‘ladigan tebranishlarni
majburiy
tebranishlar
deb ataladi, bu kuchni majbur etuvchi kuch, tebranuvchi
sistemani esa majburiy sistema deyiladi. Odatda, majbur etuvchi kuch
sifatida vaqt bo‘yicha sinus yoki kosinus qonuni bilan o‘zgaradigan
kuchdan foydalaniladi.
Bunday kuchning ifodasi
𝐹 = 𝐹
0
𝑠𝑖𝑛𝜔𝑡
ko‘rinishda bo‘ladi, bu yerda:
𝐹
0
— kuchning amplituda (maksimal)
qiymati,
𝜔
— kuch tebranishlarining doiraviy chastotasi. Majburiy
tebranishlar amplitudasini aniqlaylik. Majburiy tebranuvchi sistemalarga
majbur etuvchi kuchdan tashqari, tebranishlarni
yuzaga keltiruvchi
kvazielastik kuchlar hamda muhitning qarshilik kuchi ta’sir ko‘rsatadi.
Sistemaning harakat tenglamasini yozishda bu kuchlarni ham hisobga
olish lozim. Agar tebranishlar amplitudasi yetarli darajada kichik bo‘lsa,
qarshilik kuchini tezlikka proporsional, deb hisoblash mumkin. U holda,
Nyutonning ikkinchi qonuniga ko‘ra, harakat tenglamasi quyidagi
ko‘rinishda yoziladi:
𝑚𝑎 = – 𝑘𝑥 – 𝑟𝜗 + 𝐹
0
𝑠𝑖𝑛𝜔𝑡,
(189)
bu
yerda
𝑚, 𝑥, 𝜗
va
𝑎
— mos ravishda, tebranuvchi sistemaning
massasi, siljishi, tezligi
va tezlanishi,
𝑟
— muhitning qarshilik koeffitsiyenti.
Hisobni soddalashtirish maqsadida qarshilik kuchini juda kichik deb, uni
nazarga olmasak, u holda
𝑚𝑎 = – 𝑘𝑥 + 𝐹
0
𝑠𝑖𝑛𝜔𝑡
(190)
bo‘ladi.
Тezlanishning (175) ifodasini va (177) formulani nazarga olib, (190)
munosabatni quyidagicha yozamiz:
−𝑚𝜔
2
𝑥 = −𝑚𝜔
0
2
+ 𝐹 sin 𝜔𝑡
Va bundan majburiy tebranishlardagi siljishni topish mumkin:
𝑥 =
𝐹
0 sin 𝜔 𝑡
𝑚(𝜔
0
2
−𝜔
2
)
(191)
Bu ifodani garmonik tebranma harakat tenglamasi [ (169) formula]
bilan
taqqoslasak, majburiy tebranishlar amplitudasining ifodasi quyidagicha
bo‘ladi:
𝑥
0
=
𝐹
0
𝑚
(
𝜔
0
2
−𝜔
2)
(192)
Shunday qilib, (191) va (192) formulalardan quyidagi xulosalar kelib
chiqadi:
1) majburiy tebranishlar majbur etuvchi kuch chastotasiga teng chastotali
garmonik tebranishlardan iborat ekan;
2)
majburiy tebranishlarning
𝑥
0
amplitudasi majbur etuvchi kuchning
𝐹
0
amplitudasiga to‘g‘ri proporsionaldir;
3) majburiy tebranishlarning
𝑥
0
amplitudasi majbur etuvchi kuchning
𝜔
chastotasi
bilan sistemaning
𝜔
0
xususiy tebranishlari chastotasi orasidagi
munosabatga bog‘liq bo‘ladi;
4) berilgan tebranuvchi (aniq
𝜔
0
xususiy chastotaga ega bo‘lgan) sistema
uchun
𝑥
siljish
𝐹
0
𝑠𝑖𝑛𝜔𝑡
majbur etuvchi kuchga proporsional bo‘ladi.
foydali tomonlari - Mexanik va elektromagnit tebranishlarning qiyosiy xarakteristikasi

foydali tomonlari
–
yaratilgan tebranish texnikalarini xalq xujaligining
barcha tarmoqlariga joriy etilishi imkoniyatlarini cheksizligi va uni amalda
oqilona foydalanilishi;
b)
zararli tomonlari
–
tashqi kuchlar (zilzila, rezonans hodisasi) ning ta’sir
etishi va bu ta’sirda jismni bir qismi yoki butun konstruksiyasini larzaga
kelishi (ko’briklar, inshoatlar).
Shunday qilib, energiyaning saqlanish va aylanish qonuni nuqtai nazaridan
kombinasion (aralash) dars yordamida elektromagnit tebranishlarni o’rganishda
ilgari o’tilgan mexanik tebranishlar bilan o’xshashligini taqqoslab, o’quvchilarni
ilmiy dunyoqarashlari yanada kengroq shakillantirildi.
X U L O S A
Bajarilgan ish yuzasidan xulosa qilib shuni ta’kidlaymiz:
- I bobda mexanik tebranishlar - bunda erkin va majburiy
tebranishlar, matematik mayatnik va uni harakat tenglamasi hamda
garmonik tebranishlar va aylanma harakat orasidagi bog`liqlik munosabati
haqida nazariy tushinchalar keltirildi.
- II bobda esa elektr tebranishlarni erkin va majburiy elektr
tebranishlar hamda tebranish konturi va konturdagi jarayonlarni tavsiflovchi
tenglama yordamida nazariy tushintirildi.
- Dissirtasiyaning III bobida mexanika va elektr tebranishlarning qiyosiy
xarakteristikasini tushintirishda innovatsion texnologiyalarni joriy etish bilan
mavzuni o’qitish jarayonini samarali tashkil qilishda interfaol metod - o’tilgan
mavzuni o’zlashtirishda yaxshi natija berishi uchun darsni mustahkamlashda
kubik interfaol
metod
dan foydalandik. Chunki mavzu o`tilgandan so`ng
o`quvchilarda biror tushuncha shakllanadi. Masalan,
6-sinf o’quvchilari uchun
kuch, bosim, issiqlik hodisalari, energiya mavzulari,
7 sinf o’quvchilari uchun
jism massasi, elektr qarshilik, atom tuzilishi haqida tushuncha, to`lqin kabi
mavzular o’tilgandan so’ng
kubik usuli
ni qo’llab, o’quvchilarning bilimlari
sinab ko’rildi. Shungdek, dissertatsiyada tebranish konturida elektr tebranishlar
qanday paydo bo`lishi va ularni aniq tassavur qilish uchun prujinaga bog`langan
sharchaning tebranishlari bilan qiyoslash uchun darsning umumiy didaktik
maqsadi bayon etilgan.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Valiev X.A. Maktabda elektromagnit tebranishlar va to’lqinlarni o’rganish.
T.1994. 20-25 betlar.
2. Izbosarov A.M., Kamolov I.R. Mexanika. T.2009. 230-239 betlar.
3. Стрелков С. П.. Механика. Т. 1977. 430 – 437 betlar.
4. Izbosarov A.M., Kamolov I.R. Elektromagnitizm. T.2006. 266-286 betlar.
5. Karimov A.M., Toshpulatova Sh.O. Fizikani o’qitishda innovatsion
texnologoyalardan foydalanish. T.2017. 98 -101 betlar.
|
Birinchi foydalanishdan oldin - Oʼzbekiston respublikаsi oliy vа oʼrtа mаxsus tаъlim vаzirligi islom kаrimov nomidаgi...

Birinchi foydalanishdan oldin:
Radio komponentlari to'g'ri o'rnatilganligiga ishonch hosil qiling.
Elektr simlarining to'g'ri ulanishini tekshiring, mening kuchaytirgich platamda "tuproq" plyus va minus o'rtasida markazda emas, balki chekkada ekanligini unutmang.
Chiplar sovutgichdan ajratilganligiga ishonch hosil qiling, agar bo'lmasa, radiatorning erga tegmasligini tekshiring.
Har bir kuchaytirgichga navbat bilan quvvat bering, shuning uchun barcha TDA7294 ni birdaniga yoqmaslik imkoniyati mavjud.
Birinchi quvvat yoqilgan:
Biz yukni (akustika) ulamaymiz.
Kuchaytirgichlarning kirishlarini "tuproq" ga yopamiz (kuchaytirgich taxtasida X2 bilan X1ni yopamiz).
Biz ovqat beramiz. Agar PSUdagi sigortalar bilan hamma narsa yaxshi bo'lsa va hech narsa chekmagan bo'lsa, unda ishga tushirish muvaffaqiyatli bo'ldi.
Multimetr yordamida biz kuchaytirgichning chiqishida to'g'ridan-to'g'ri va o'zgaruvchan kuchlanish yo'qligini tekshiramiz. ± 0,05 voltdan oshmasligi kerak bo'lgan engil doimiy kuchlanishga ruxsat beriladi.
Biz quvvatni o'chiramiz va mikrosxema qutisini isitish uchun tekshiramiz. Ehtiyot bo'ling, PSUdagi kondansatörler uzoq vaqt davomida zaryadsizlanadi.
O'zgaruvchan qarshilik orqali (diagramma bo'yicha R1) biz ovozli signal beramiz. Biz kuchaytirgichni yoqamiz. Ovoz biroz kechikish bilan paydo bo'lishi kerak va o'chirilganda darhol yo'qoladi, bu boshqaruv blokining (A1) ishlashini tavsiflaydi.
Xulosa
Umid qilamanki, ushbu maqola TDA7294 da yuqori sifatli kuchaytirgichni yaratishga yordam beradi. Nihoyat, men yig'ish jarayonida bir nechta fotosuratlarni taqdim etaman, taxtaning sifatiga e'tibor bermang, eski tekstolit notekis ravishda chizilgan. Yig'ilish natijasida ba'zi tahrirlar amalga oshirildi, shuning uchun .lay faylidagi taxtalar fotosuratlardagi taxtalardan bir oz farq qiladi.
Kuchaytirgich yaxshi do'st uchun qilingan, u shunday original ishni o'ylab topdi va amalga oshirdi. TDA7294 yig'ilishidagi stereo kuchaytirgichning fotosuratlari:
Eslatmada: Barcha bosilgan elektron platalar bitta faylda to'plangan. "Muhrlar" o'rtasida almashish uchun rasmda ko'rsatilgandek yorliqlarni bosing.
|