MA’RUZA №3.
Mavzu:G‘alvirlash jarayoni

|
MA’RUZA №3.
Mavzu:G‘alvirlash jarayoni
|
bet | 5/90 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 13,14 Mb. | | #154290 |
Bog'liq Noyobvaradioaktivmetallarrudalariniboyitish (2)MA’RUZA №3.
Mavzu:G‘alvirlash jarayoni
Reja:
1. G‘alvirlash xakida umumiy tushuncha
2. G‘alvirlash jarayonlarining sanoatdagi urni
3. G‘alvirlvrning konstruktiv loyixalari va ularni ishlash prinsiplari.
Tayanch iboralar: g‘alvirlash shkalasi, g‘alvirlash moduli, mustaqil g‘alvirlar, nazoratchi g‘alvirlar, dastlabki g‘alvirlash jarayoni.
G‘alvirlash deb minerall zarrachalarning ulchamlariga karab sinflarga ajratishga aytiladi. G‘alvir-elash dastgoxi.
G‘alvirlash natijasida dastlabki xom ashyo panjara usti (yukori) va panjara osti (pastki) maxsulotlarga bulinadi. Panjara ustida kolgan maxsulot + d sinf (d dan katta ulchamli) elakdan utgan maxsulotni - d sinf (d dan kichik ulchamli) deb yuritamiz.
Bundan - elak tukimalarining ulchami,mm2.
Elak tukimalari absolyut ulchamlarining (katta ulchamdagidan kichik ulchamliklarga karab) ketma-ketlik katoriga g‘alvirlash shkalasi deyiladi. (masalan -25 +13; -13+6; -6 + 3: va x.k.)
Ketma-ket g‘alvirlash jarayonlarida oldin keladigan elak tukimalari ulchamlarining keyin keladigan elak tukimalari ulchamlariga doimiy nisbatti g‘alvirlash shkalasining moduli deb ataladi.
G‘alvirlash amalda boyitish va brekitlash fabrikalarida va saralash, kurilish sanoatlarida, ximiya va boshqa sanoatlarda keng kullaniladi.
Texnologik sxemaga kura boyitish tayyorlash jarayonlari paytida foydali kazilmalarni kayta ishlashda g‘alvirlashning kuyidagi kurinishlari mavjud:
1.Mustakil g‘alvir.
2.Tayyorlab beruvchi g‘alvir
3.YOrdamchi g‘alvir.
Mustakil g‘alvir – tayyor maxsulotlarni fakat sinflarga ajratadi.M:kumir,temir rudalari,kurilish va yullarga kullaniladigan materiallarni sinflarga ajratadi.
Tayyorlab beruvchi g‘alvir-bu boyitish jarayonlaridan oldin kelib, maxsulotni boyitishga tayyorlab beradi. M: gravitatsiya jarayonidan oldin, elektromagnit separatorlaridan oldin va boshqa joylarga kullaniladi.
YOrdamchi g‘alvir-maydalash jarayonlarga boglik ravishda olib boriladi. Bu erda g‘alvirlar tayyor maxsulotlardan yiriklarini ajratib olib maydalagichlarga yuborish uchun maydalagichlardan oldin va keyingi jaranga yirik maxsulotlar utib ketmasligini nazorat kilish maksadida maydalagichdan keyin kuyiladi. SHuning uchun yordamchi g‘alvirlarning uzi xam 2 guruxga bulinadi.
Oldingi (predvaritelnыy) g‘alvir.
Nazoratchi (kontrolnыm ili poverochnыm) g‘alvir.
Maydalagich bilan birgalikda g‘alvirlash sxemasi kuyidagicha buladi.
Hozirgi vaqtda ko‘p rok 2 (100;50;25 mm va x.k.) va 2 (1,41) modulli g‘alvirlash shkalalari qullaniladi va shular asosida elak tuqimalari ulchami 0,074 mm deb kabul kilingan.
AKSHda elak tukimalarining kuzlari soni meshlar soni bilan belgilanadi.
Mesh-elak tukimalarining 1 dyuym (25,4mm2) dagi kuzlar soniga teng.
G‘alvirlash jarayoni boyitish fabrikalarida keng kullaniladi. Foydali kazilmalarni va maxsmulotlarni ulchamlari katta-kichikligiga karab 5 xil buladi:
Yirik (1200mm gacha kattalikdagi bo‘lak, elak tukimalarining ulchami 300dan 100mmgacha);
Urta (300mm gacha kattalikdagi bo‘lak, elak tukimalarining ulchami 60 dan 25mmgacha);
Mayda (75mmgacha kattalikdagi bo‘lak, elak tukimalarining ulchami 25 dan 6mmgacha);
Mayin (10mmgacha kattalikdagi bo‘lak, elak tukimalarining ulchami 6 dan 0,5 mmgacha);
Uta mayin (elak tukimalarining ulchami 0,045 mm gacha)
Foydali kazilmalarni g‘alvirlar yordamida sinflarga elovchi yuza sifatida panjaralar ishlatiladi. G‘alvirlarning ko‘zg‘almas va titrama ko‘zg‘aluvchan turlari mavjud. Ko‘zg‘almas g‘alvirlar biroz kiya 30-35 yoki 40-45 ostida urnatiladi. G‘alvirlarning ishchi yuzalari chuyan, bronza yoki po‘lat materiallar, listlardan rudalarning turlariga karab xar-xil shakllarda shtamplanadi.
|
| |