nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Additional komponentasining xususiyatlari va hodisalari

|
Additional komponentasining xususiyatlari va hodisalari
|
bet | 114/143 | Sana | 20.07.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #268096 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda-fayllar.orgAdditional komponentasining xususiyatlari va hodisalari. Bu standart komponentalar bilash ishlash uchun qo‘shimcha komponentlardir. Bular asosan boshqaruv elementlarni guruhlash uchun ishlatiladi. Quyidagi jadvalda qo‘shimacha komponentalarni va vazifalarini keltiramiz.
10.4-jadval. Additional komponentalarining guruhlari va vazifalari
Komponenta-
ning guruhi
|
Komponentaning
nomi
|
Vazifasi va izoh
|
Boshqaruvlar elementlarni guruhlash
|
Panel
|
elementlarni guruhlaydi
|
boshqarish
|
uchun to‘plamini
|
|
GroupBox
|
Nomlangan elementlarni boshqarish to‘plamini guruhlaydi
|
|
TabControl
|
Guruhlangan obʻyektlarni samarali tashkil etish va kiritish uchun sohali sahifani taqdim etadi.
|
|
SplitContainer
|
Bir biridan
|
ajratilgan
|
ikki paneli beradi.
|
|
|
Splitcontainer – Splitter o‘rniga mo‘ljallangan.
|
|
TableLayoutPanel
|
Kontent dinamik satr va ustunlar iborat panelini ifodalaydi.
|
|
FlowLayoutPanel
|
Dinamik ravishda kontentni gorizontal yoki vertikal joylashtiradigan panelni ifodalaydi.
|
Bu komponentalar Containers nomli tabda joylashgan. Ularning ko‘rinishi 10.9-rasmda keltirilgan.
10.9-rasm. Containers komponentalari.
Bu komponentlarining xususiyat va hodiralari alohida to‘xtalib o‘tamiz. Vazifalari eelementlari guruhini boshqarishdan iborat, shu maqsadda ishlatiladigan xususiyat va hodisalarini keltiramiz.
Panel komponentasi. Panel – bu oddiy to‘rt tomonidan chegaralangan hududga o‘xshaydi. Uni butun sohani egallashi uchun o‘ng tomonidagi [Panel Task] dagi [dock in parent container]ni bosish yetarli. [undock in parent container] ni tanlab, oldingi holatiga kelish mumkin. Obʻyektni harakatlantirish uchun chap tomondagi 4 ta tomonga yo‘naltirilgan tugmachadan foydalaniladi.
AutoSize - xususiyati true/false qiymatlarni qabul qiladi. Odatda chin qiymat ko‘proq ishlatiladi, chunki obʻyektga joylashtirilgan boshqaruv elementlarininng o‘lchamlariga mos holda o‘lchamni sozlaydi. Joriy holatda yolg‘on qiymatga ega bo‘ladi.
Cursor - xususiyati sichkonchaning kursor ko‘rinishini o‘rnatish imkonini beradi.
|
| |
TabIndex – obʻyektning tab tugmasi bosilganda, nechinchi navbatda bo‘lishini belgilashni o‘rnatadi.
tabControl komponentasi

|
TabIndex – obʻyektning tab tugmasi bosilganda, nechinchi navbatda bo‘lishini belgilashni o‘rnatadi.
tabControl komponentasi
|
bet | 106/131 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #264063 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaTabIndex – obʻyektning tab tugmasi bosilganda, nechinchi navbatda bo‘lishini belgilashni o‘rnatadi.
tabControl komponentasi. tabControl bu oddiy to‘rt tomonidan chegaralangan hududga o‘xshaydi. Uniga yangi sahifa qo‘shish yoki saxifani o‘chirish uchun o‘ng tomonidagi [tabControl Task] dagi [Add Tab ] va [Remove Tab] ni bosish yetarli. Obʻyektni harakatlantirish uchun chap tomondagi 4 ta tomonga yo‘naltirilgan tugmachadan foydalaniladi.
Anchor – obʻyektni aftor yoki oyna bo‘yiyaa tartiblab joylashtirish xususiyatlarini tanlaydi. Uning to‘rtta qiymati o‘ng, chap, yuqori, past boryu Bularning o‘zaro aralashuvidan foydalaniladi.
Appearance – bu xususiyat obʻyektning tugmachalarining ko‘rinishini o‘rnatish uchun ishlatiladi. Uning qiymatlari [Normal], [Buttons], [Flat Buttons] qiymatlarni qabul qiladi.
DrawMode – obʻyektning xususiyatini chizilgan formasini o‘zgartrish uchun ishlvtiladi.
TabPages – bu xususiyat to‘plam qiymatlarni qabul qiladi va uning nechta sahifa bo‘lishini taʻminlaydi. U bilan ishlaganda har bir sahifaning alohida xususiyatlariga ishlov berish mumkin.
Tabpage1 – bu obʻyektning saxifa xususiyatlarni o‘rnatish uilatiladiggan obʻyekt hisoblanadi va panel obʻyektidek xususiyatlarga ega.
tabStop – obʻyekt bo‘yicha tab tugmasining harakatlanishi o‘rnatish va o‘chirish qiymatini o‘rnatadi.
splitContainer komponentasi. splitContainer ikkiga ajratilgan elementlarni boshqarish uchun to‘plamni hosil qiladi. Uni butun sohani egallashi uchun o‘ng tomonidagi [splitContainer Task] dagi [dock in parent container]ni bosish yetarli. [undock in parent container] ni tanlab, oldingi holatiga kelish mumkin. Shuningdek, [Horizontal Splitter Orientation] – obʻyekt ramkalarini gorizontal o‘rnatadi va [Vertical Splitter Orientation] esa vertikal o‘rnatadi. Obʻyektni harakatlantirish uchun chap tomondagi 4 ta tomonga yo‘naltirilgan tugmachadan foydalaniladi.
Anchor - obʻyektni aftor yoki oyna bo‘yiyaa tartiblab joylashtirish xususiyatlarini tanlaydi. Uning to‘rtta qiymati o‘ng, chap, yuqori, past boryu Bularning o‘zaro aralashuvidan foydalaniladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
TabIndex – obʻyektning tab tugmasi bosilganda, nechinchi navbatda bo‘lishini belgilashni o‘rnatadi.
tabControl komponentasi
|
Valarray son sinfi va uning funksiyalari

|
Valarray son sinfi va uning funksiyalari
|
bet | 52/131 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #264063 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaValarray son sinfi va uning funksiyalari. Yaqin orada C++ da massiv elementlari bilan ishlash va samarali saqlash uchun Valarray konteyneri paydo bo‘ldi. Bu hamma C++ standartlarida bo‘lmasligi ham mumkin.
Bu sinf massiv element indekslari bo‘yicha birlashtrish operatorlari va elementlararo matematik amallarni bajaradi.
Vektor bilan solishtirganda Valarray sinf matematik amallarni bajarishda samaraliroq hisoblanadi.
Valarray sinfning ochiq funksiyalari:
apply() – bu massiv elementlari bo‘yicha bir vaqtda o‘zgarishlarni bajaradi va yangi massiv qaytaradi.
sum() – massivdagi elementlar yig‘indisini qaytaradi.
6.2-dastur. apply () va sum () funksiyalaridan foydalanish.
#include "stdafx.h" #include #include using namespace std; int main(){
int myints[] = { 5, 25, 55, 85, 115 };
valarray varr (myints, sizeof(myints)/sizeof(myints[0])); valarray varr_one ;
varr_one = varr.apply([](int x){return x=x+5;});
cout << "Massivning yangi qiymatllar: "; for (int &x: varr_one) cout << '\t' << x;
cout << endl;
cout << "Oldingi massiv sum() => "; cout << varr.sum() << endl;
cout << "Yangi massiv sum() => "; cout << varr_one.sum() << endl; system("pause");
return 0;
}
-
6.2-dastur.output
|
Massivning yangi qiymatllar: 10 30 60 90 120 Oldingi massiv sum() => 285
Yangi massiv sum() => 310
|
Min() va max() fnuksiyalari mos ravishda massiv eng kichik va eng katta elementlari qimatlarini qaytaradi.
cout << "min() => ";
cout << varr.min() << endl; cout << "max() => ";
cout << varr.max() << endl;
shift() – berilgan son qiymat bo‘yicha indeks asosida massivni surib yangi
massiv qaytaradi. Agar son musbat bo‘lsa chapga suriladi, manfiy bo‘lsa, o‘nga suriladi.
|
| |
Komponentaning xususiyatlari - Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash

|
Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash
|
bet | 112/143 | Sana | 20.07.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #268096 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda-fayllar.orgKomponentaning xususiyatlari. Har bir komponentaning shunday xususiyatlari bor. Eslab ko‘ring OYDda sinfni yaratish vaqtida nimalar yaratilar edi. Xuddi shuningdek, har bir komponeta sinf, uning xususiyatlari (properties), usullari (methods) va hodisalari (events) mavjud.
Komponentaning xususiyatlari quyidagi guruhlarga bo‘linadi (10.1-jadvalga qarang)
10.1-jadval. Komponentaning xususiyatlari
1
|
Accessibility guruhi
|
Bu guruhdagi xususiyatlar bir komponentada
o‘zgarishlarni aniqlash va o‘rnatish uchun ishlatiladi.
|
2
|
Appearance guruhi
|
Komponentaning tashqi ko‘rinishi uchun
xususiyatlarni o‘rnatishga mo‘ljallangan.
|
3
|
Behavior guruhi
|
Komponentaning rejim xususiyatlarini
o‘rnatishga mo‘ljallangan.
|
4
|
Data guruhi
|
Komponentani ichki va tashqi maʻlumotlar bilan
bog‘lash xususityayalari uchun ishlatiladi.
|
5
|
Design guruhi
|
Komponentani loyihalash xususiyatlari uchun
ishlatiladi
|
6
|
| |
Focus guruhi
| | |
Komponentada fokuslarni boshqarish
xususiyatlari uchun ishlatiladi
| | |
7
|
Layout guruhi
|
Komponentani tartiblash xususiyatlari uchun
ishlatiladi
|
8
|
Misc guruhi
|
Boshqa xususiyatlarni o‘rnatish, komponentani
turiga qarab o‘zgarib turadi.
|
Bu xususiyat guruhlari komponenta tipiga moslashgan holda doimiy o‘zgarib turadi va tipga mos xususiyatlarni aniqlab beradi. Komponenta xususiyatlarga qiymatlar maxsus, to‘plamdan tanlash, sonli, matnli, mantiqiy kabi maʻlum tiplar qimatini oladi. Agar murakkab tip bo‘lsa, albatta muloqot oynasi
orqali tanlash mumkin. Komponenta xususiyatlariga qiymatlarni berish vizuat amalga oshiriladi va asosiy formaga uning dastur fragmentlari yozib ketiladi. Buni loyiha boshqaruv oynasi orqali ko‘rish mumkin (10.5-rasmga qarang)
10.5-rasm. Komponentalarning qo‘shilganligi.
this->listBox1->TabIndex = 1; // Form1 ...//
}
|
Komponentaning usullari (methods) va hodisalari (events) quyidagi guruhlarga bo‘linadi (10.2-jadvalga qarang)
10.2-jadval. Komponentaning usullari (methods) va hodisalari (events)
|
| |
Additional komponentasining xususiyatlari va hodisalari

|
Additional komponentasining xususiyatlari va hodisalari
|
bet | 104/131 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #264063 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaAdditional komponentasining xususiyatlari va hodisalari. Bu standart komponentalar bilash ishlash uchun qo‘shimcha komponentlardir. Bular asosan boshqaruv elementlarni guruhlash uchun ishlatiladi. Quyidagi jadvalda qo‘shimacha komponentalarni va vazifalarini keltiramiz.
10.4-jadval. Additional komponentalarining guruhlari va vazifalari
-
Komponenta-
ning guruhi
|
Komponentaning
nomi
|
Vazifasi va izoh
|
Boshqaruvlar elementlarni guruhlash
|
Panel
|
elementlarni guruhlaydi
|
boshqarish
|
uchun to‘plamini
|
|
GroupBox
|
Nomlangan elementlarni boshqarish to‘plamini guruhlaydi
|
|
TabControl
|
Guruhlangan obʻyektlarni samarali tashkil etish va kiritish uchun sohali sahifani taqdim etadi.
|
|
SplitContainer
|
Bir biridan
|
ajratilgan
|
ikki paneli beradi.
|
|
|
Splitcontainer – Splitter o‘rniga mo‘ljallangan.
|
|
TableLayoutPanel
|
Kontent dinamik satr va ustunlar iborat panelini ifodalaydi.
|
|
FlowLayoutPanel
|
Dinamik ravishda kontentni gorizontal yoki vertikal joylashtiradigan panelni ifodalaydi.
|
Bu komponentalar Containers nomli tabda joylashgan. Ularning ko‘rinishi 10.9-rasmda keltirilgan.
10.9-rasm. Containers komponentalari.
Bu komponentlarining xususiyat va hodiralari alohida to‘xtalib o‘tamiz. Vazifalari eelementlari guruhini boshqarishdan iborat, shu maqsadda ishlatiladigan xususiyat va hodisalarini keltiramiz.
Panel komponentasi. Panel – bu oddiy to‘rt tomonidan chegaralangan hududga o‘xshaydi. Uni butun sohani egallashi uchun o‘ng tomonidagi [Panel Task] dagi [dock in parent container]ni bosish yetarli. [undock in parent container] ni tanlab, oldingi holatiga kelish mumkin. Obʻyektni harakatlantirish uchun chap tomondagi 4 ta tomonga yo‘naltirilgan tugmachadan foydalaniladi.
AutoSize - xususiyati true/false qiymatlarni qabul qiladi. Odatda chin qiymat ko‘proq ishlatiladi, chunki obʻyektga joylashtirilgan boshqaruv elementlarininng o‘lchamlariga mos holda o‘lchamni sozlaydi. Joriy holatda yolg‘on qiymatga ega bo‘ladi.
Cursor - xususiyati sichkonchaning kursor ko‘rinishini o‘rnatish imkonini beradi.
|
| |
Slice_array sinfi - Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash

|
Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash
|
bet | 64/143 | Sana | 20.07.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #268096 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda-fayllar.orgSlice_array sinfi. Ichki yordamchi shablon sinf hisoblanadi. Valarray qismlari bilan aniqlangan to‘plam osti massivlar uchun amallarni qo‘llab quvvatlaydi. Sinf sintaktiki quyidagicha:
template
class slice_array : public slice { public:
typedef Type value_type;
void operator=(const valarray& x) const; void operator=(const Type& x) const;
void operator*=(const valarray& x) const;
void operator/=(const valarray& x) const;
|
void operator%=(const valarray& x) const; void operator+=(const valarray& x) const; void operator-=(const valarray& x) const; void operator^=(const valarray& x) const; void operator&=(const valarray& x) const; void operator|=(const valarray& x) const; void operator<<=(const valarray& x) const; void operator>>=(const valarray& x) const;
}
|
Bu sinf obʻyekti - valarray obʻyektidagi elementlar ketmk ketligi bilan yoziladigan slice sinf obʻyekti bilan birgalikda valarray sinfiga havola saqlaydigan obʻyektlarni tasniflaydi.
Shaboln sinf muayyan valarray amallari tomonidan bilvosita yaratilgan va dasturda bevosita foydalanish mumkin emas. Ichki yordamchi shablon sinfi quyidagi sintaktik bilan ishlatiladi:
slice_array< Type> valarray< Type:: operator[] ( slice);
|
Slice_array < Type > obʻyekti faqat [SL] formatli va SL slice valarray ifodasini yozish orqali yaratiladi. slice_array sinfining funksiyalari valarray< Type
> uchun belgilangan mos funksiyalari bilan bir xil ishlatiladi, faqat tanlangan elementlar ketma-ketligi taʻsir ko‘rsatadi. Slice_array sinf tomonidan nazorat natijasida konstruktorga uch parametrlar belgilanadi: massivning birinchi element indeksi, elementlar soni va elementlar orasidagi masofa.
|
| |
gslice_array sinfi - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 57/131 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #264063 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdagslice_array sinfi. Ichki yordamchi shablon sinf hisoblanadi. Valarray qismlari bilan aniqlangan to‘plam osti massivlar uchun amallarni qo‘llab quvvatlaydi. Sinf sintaktiki quyidagicha:
-
template
class gslice_array : public gsplice { public:
typedef Type value_type;
void operator=(const valarray& x) const; void operator=(const Type& x) const;
void operator*=(const valarray& x) const;
|
void operator/=(const valarray& x) const; void operator%=(const valarray& x) const; void operator+=(const valarray& x) const; void operator-=(const valarray& x) const; void operator^=(const valarray& x) const; void operator&=(const valarray& x) const; void operator|=(const valarray& x) const; void operator<<=(const valarray& x) const; void operator>>=(const valarray& x) const;
}
|
Bu sinf obʻyekti - valarray obʻyektidagi massiv elementlar ketma ketligi bilan yoziladigan gslice sinf obʻyekti bilan birgalikda valarray sinfiga havola saqlaydigan obʻyektlarni tasniflaydi.
Shaboln sinf muayyan valarray amallari tomonidan bilvosita yaratilgan va dasturda bevosita foydalanish mumkin emas. Ichki yordamchi shablon sinfi quyidagi sintaksis bilan ishlatiladi:
-
gslice_array< Type> valarray< Type>:: operator[] ( constgslice& )
|
gslice_array < Type > obʻyekti faqat [GL] formatli va GL gslice valarray ifodasini yozish orqali yaratiladi. slice_array sinfining funksiyalari valarray uchun belgilangan mos funksiyalari bilan bir xil ishlatiladi, faqat tanlangan elementlar ketma-ketligi taʻsir ko‘rsatadi. Slice_array sinf tomonidan nazorat natijasida konstruktorga uch parametrlar belgilanadi: massivning birinchi element indeksi, elementlar soni va elementlar orasidagi masofa. Dastur fragmentiga qarang.
-
const size_t lv[] = {2, 3};
const size_t dv[] = {7, 2};
const valarray len(lv, 2), str(dv, 2);
|
|
| |
Backcolor - obʻyektning fon xususiyati rangini o‘rnatadi.
BorderStyle

|
Backcolor - obʻyektning fon xususiyati rangini o‘rnatadi.
BorderStyle
|
bet | 107/131 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #144844 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaBackcolor - obʻyektning fon xususiyati rangini o‘rnatadi.
BorderStyle - obʻoektning atrof chegaralarining ko‘rinishlarini o‘rnatish uchun ishlatiladi.
FixedPanel – obʻyekt uchun asosiy panelni o‘rnatish uchun, yaʻni ikkita paneldan bir asosiy bo‘lishi kerak.
isSplitterFixed - obʻyekt uchun asosiy panelni o‘rnatish amal qilishi yoki qilmasligini o‘rnatiadi. xususiyati true/false qiymatlarni qabul qiladi.
Orientation – obʻyektning panellarini gorizontal yoki vertikal o‘rnatish uchun ishlatiladi. Ikkita Horizontal va Vertical qiymat qabul qiladi.
splitContainer1.Panel1 – obʻyektning panel xususiyatlariga ishlov berish uchun panel xususiyatlarini ochib beradi va u uchun xususiyatlarni o‘rnatish mumkin.
Panel1Coolapsed – obʻyektda panel1ni to‘liq qilib o‘rnatadi. Bunday xususiyat barcha panellari uchun o‘rinlidir.
Panel1MinSize – obʻyektdagi panelning eng kichik o‘lchamini o‘rnatishdan iborat.
RightToLeft- obʻyekt panellarini o‘ngdan o‘rnatish xususiyati.
tableLayoutPanel komponentasi. tableLayoutPanel – bu jadval kabi tartiblangan panellar to‘plami orqali elementlarni birlashtirish obʻyektidir.
AutoScoroll – obʻyektda birlashtirilgan elementlar to‘liq ko‘rinmasa, harakatlaguvchi tugmalarni o‘rnatish va olib tashlash uchun ishlatiladi. Bu xususiyat true/false qiymatlarni qabul qiladi.
AutoScorollMargin – bu xususiyat harakatlanuvchi tugmachalar chet masofalarini o‘rnatida, Wight va Height ichki xususiyatlari bor.
AutoScorollMinSize - bu xususiyat harakatlanuvchi tugmachalar eng kichik o‘lchamlarini o‘rnatadi. Wight va Height ichki xususiyatlari bor.
CellBorderStyle – obʻyektning yacheykalarning chet chegaralarining stilini belgilaydi.
ColumnCount – obʻyektdagi ustunlar sonini o‘rnatish.
Columns – obʻyekt ustunlari uchun xususiyatlarni o‘rnatish uchun alohida muloqot oynasi ochiladi.
GrowStyle – obʻyektga ustun yoki qator yoki ikkalasini qo‘shish xususiyatini o‘rnatish.
|
| |
Boshqa yordamchi - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 43/131 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #144844 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda
Bu yerda 85 ta algoritmlar keltirilgan, ammo bularning hammasi shablon funksiya bo‘lganligi uchun C++ dasturlash versiyalarida farqi bo‘lishi mumkin. Shuningdek, eslab ko‘ring, bu algoritmlarning ko‘plaridan oldin mavzularimizda foydalanganmiz.
Iteratorlar va ularning qo‘llanilishi. Iteratorlar konteynerlarning elementlariga murojaat qilish uchun foydalaniladi. Iteratorlar bilan elementlar bilan ishlash juda qulay hisoblanadi. Iterator iterator tipi bilan yoziladi. Har qanday konteyner uchun iteratorlarning tiplari farq qiladi. Masalan, list tipidagi konteyner uchun list::iterator tipi, vector tipidagi konteyner uchun esa vector::iterator tipi ishlatiladi. C++ tiladi konteynerlardan iteratorlarni ajratib olish uchun begin() va end() funksiyalaridan foydalaniladi. begin() funksiyasi konteynerdagi birinchi element ko‘rsatuvchi iteratorni qaytaradi (agar konteynerda elementlar bo‘lsa). end() funksiyasi konteynerdagi oxirgi elementdan keyingi pozitsiyani ko‘rsatuvchi iteratorni (yaʻni konteyner oxirini) qaytaradi. Agar konteyner bo‘sh bo‘lsa, begin() va end() funksiyalari bir xil qiymat qaytaradi. Agar begin() va end() funksiyalari o‘zaro teng bo‘lmasa, ularning orasidan kamida bitta element bor. Bu funksiyalar aniq tipli konteyner uchun iterator qaytaradi. Iterator yaratishga misol:
std::vector v = { 1,2,3,4 };
std::vector::iterator iter = v.begin();
|
Bu misolda tipiga mansub bo‘lgan vektor tipidpgi konteyner - vektor yaratilgan. Konteyner doimiy qiymatlar bilan to‘ldirilgan. begin() funksiyasi (usuli) bilan vektor elementini olish uchun iterator keltirilgan. Bu iterator vektor konteynerning birinchi elementini ko‘rsatadi.
Iterator amallari:
|
| |
O‘zgarmas iteratorlar - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 45/131 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #144844 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaO‘zgarmas iteratorlar. Agar konteynerda o‘zgarmas qiymatli elementlar bo‘lsa, bu holda konteyner elementlariga murojaat qilish uchun o‘zgarmas iteratorlardan foydalanishsh kerak. Buning uchun const_iteratop tipi ishlatiladi. Bu iteratorlar faqat elementlarni sanash imkonini beradi. O‘zgartirish mumkin emas.
vector::const_iterator iter ;
for(iter = myvector.begin(); iter!=myvector.end(); ++iter)
{cout << *iter << " | ";
//*iter = (*iter) * (*iter);
}
|
O‘zgarmas iteratorning qiymatlarini olish uchun cbegin() va cend() funksiyalari ham ishlatiladi. Agar iterator o‘zgarmas deb olinmagan bo‘lsa ham, bu funksiyalar uni o‘zgarmas qilib beradi. Shungdek, o‘zgartirish mumkin emas bo‘ladi.
5.8-dastur. O‘zgarmas iteratordan foydalanish.
// ConsoleApplication1.cpp : main project file.
#include "stdafx.h" #include #include using namespace std;
int main(){
int myints[] = {16,2,77,29,28};
const vector myvector (myints, myints + sizeof(myints) / sizeof(myints[0])
); vector myvector_one; for (int i = 0; i < 15; i++)
myvector_one.push_back(rand() % 10);
vector::const_iterator it;
|
for (it = myvector.begin(); it != myvector.end(); ++it) cout << ' ' << *it;
cout << endl;
for (it = myvector_one.cbegin(); it != myvector_one.cend(); ++it) cout << ' ' << *it;
cout << endl; system("pause"); return 0;
}
|
5.8-dastur.Output
|
16 2 77 29 28
1 7 4 0 9 4 8 8 2 4 5 5 1 7 1
|
|
| |
Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash - bet 60

|
Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash
|
bet | 60/143 | Sana | 20.07.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #268096 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda-fayllar.org
[*] - amalini qayta aniqlash:
template valarray operator* (const valarray& lhs, const valarray& rhs);
|
template valarray operator* (const T& val, const valarray& rhs);
|
template valarray operator* (const valarray& lhs, const T& val);
|
[/] - amalini qayta aniqlash:
template valarray operator/ (const valarray& lhs, const valarray& rhs);
|
template valarray operator/ (const T& val, const valarray& rhs);
|
template valarray operator/ (const valarray& lhs, const T& val);
|
[%] - amalini qayta aniqlash:
template valarray operator% (const valarray& lhs, const valarray& rhs);
|
template valarray operator% (const T& val, const valarray& rhs);
|
template valarray operator% (const valarray& lhs, const T& val);
|
[+] - amalini qayta aniqlash:
template valarray operator+ (const valarray& lhs, const valarray& rhs);
|
template valarray operator+ (const T& val, const valarray& rhs);
|
template valarray operator+ (const valarray& lhs, const T& val);
|
[-] - amalini qayta aniqlash:
template valarray operator- (const valarray& lhs, const valarray& rhs);
|
template valarray operator- (const T& val, const valarray& rhs);
|
template valarray operator- (const valarray& lhs, const T& val);
|
[^] - amalini qayta aniqlash:
template valarray operator^ (const valarray& lhs, const valarray& rhs);
|
template valarray operator^ (const T& val, const valarray& rhs);
|
template valarray operator^ (const valarray& lhs, const T& val);
|
[&] – mantiqiy amalini qayta aniqlash:
template valarray operator& (const valarray& lhs, const valarray& rhs);
|
template valarray operator& (const T& val, const valarray& rhs);
|
template valarray operator& (const valarray& lhs, const T& val);
|
|
| |
size() – valarray to‘plam ostining umumiy massiv elementlari sonini aniqlaydi.
start()

|
size() – valarray to‘plam ostining umumiy massiv elementlari sonini aniqlaydi.
start()
|
bet | 55/131 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #264063 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdasize() – valarray to‘plam ostining umumiy massiv elementlari sonini aniqlaydi.
start() – valarray to‘plam ostining umumiy boshlang‘ich indeksini qaytaradi
stride() - valarray to‘plam ostining umumiy elementlari orasidagi masofani topadi.
Gslice konstruktori:
-
gslice(
size_t _StartIndex,
const valarray& _LenArray, const valarray& _IncArray);
|
Parametrlari:
_StartIndex – to‘plam ositdagi birinchi elemeni indeksi
_LenArray – har bir to‘plam osti uchun massiv elementlari soni
_IncArray - har bir to‘plam osti uchun massiv elementlari orasidagi masofa (qadam);
Standart konstruktor boshlang‘ich indeksi nol uzunlikdagi vektorlar va vektorlari uchun uzunlik va qadam nol qiymatni saqlaydi. Ikkinchi konstruktor boshlang‘ich indeksi uchun _startindex saqlaydi, qator uzunligi uchun _lenarray va qadam uchun _incarray qiymatlarni saqlaydi.
gslice – bir nechta qismdan tashkil topgan valarray uchun to‘plam osti valarrayni aniqlaydi va hammasi belgilangan bir element indeksidan boshlanadi. gslice i slice ning farqlari birgina bir nechta qism valarray lar bilan ishlashdadir.
6.4-dastur. gslice sinfidan foydalanish.
-
#include "stdafx.h"
|
#include #include using namespace std; int main(){int i;
valarray va ( 20 ), vaResult; for ( i = 0 ; i < 20 ; i+=1 )
va [ i ] = i+1;
cout << "valarray massiv elementlari: " << endl << "(";
for ( i = 0 ; i < 20 ; i++ ) cout << '\t' << va [ i ];
cout << " )" << endl;
valarray Len (2), Stride(2); Len [0] = 6;
Len [1] = 4;Stride [0] = 2; Stride [1] = 4;
gslice vaGSlice (0, Len, Stride );
vaResult = va[vaGSlice];
cout << " vaGSlice asosida vaResult elementlari:" << endl<< "va[vaGSlice] = (";
for ( i = 0 ; i < 10 ; i++ ) cout << '\t' << vaResult [ i ]; cout << ")" << endl;
const valarray sizeGS = vaGSlice.size ( );
cout << "vaResult elementlar soni:"<< " vaGSlice.size ( ) = ( ";
for ( i = 0 ; i < 2 ; i++ ) cout <size_t vaGSstart = vaGSlice.start ( );
cout << "vaResult uchun birinchi element indeksi: "<< vaGSstart << "." << endl;
| -
const valarray strideGS = vaGSlice.stride ( );
cout << "vaResult ychun qadamlar:"<< " vaGSlice.stride ( ) = ( ";
for ( i = 0 ; i < 2 ; i++ ) cout << strideGS[ i ] << '\t'; cout << ")." << endl; system("pause");}
|
|
6.4-dastur. Output
|
valarray massiv elementlari:
( 1 2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 )
vaGSlice asosida vaResult elementlari:
va[vaGSlice] = ( 1 5 9 13 3 7
11 15 5 9)
vaResult elementlar soni: vaGSlice.size ( ) = ( 6 4 ). vaResult uchun birinchi element indeksi: 0.
vaResult ychun qadamlar: vaGSlice.stride ( ) = ( 2 4 ).
|
Dastur tahlili bilan mutaqil shug‘ullaning.
|
| |
*iter – iterator ko‘rsatadigann elementni olish;
 
- ++iter

|
*iter – iterator ko‘rsatadigann elementni olish;
- ++iter
|
bet | 44/131 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #144844 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda*iter – iterator ko‘rsatadigann elementni olish;
- ++iter - keyingi elementga murojjat qilish uchun iteratorni harakatlantirish
--iter - oldingi elementga murojjat qilish uchun iteratorni harakatlantirish. forward_list konteyner iteratorlari dekrement amalini qo‘llab quvvatlamaydi.
iter1 == iter2 - ikki iterator teng, agar ular bir xil iteratorni aniqlagan bo‘lsa.
iter1 != iter2 ikki iterator teng emas, agar ular bir xil iteratorni aniqlagan bo‘lsa.
#include "stdafx.h"
#include
#include
using namespace std; int main(){ vector myvector;
for (int i = 0; i < 15; i++)
{myvector.push_back(rand() % 100);}
// vector::iterator iter = myvector.begin(); auto iter = myvector.begin(); while(iter!=myvector.end()) {cout << *iter << " | ";
++iter;}
cout << endl; system("pause");
return 0;
5.6-dastur. Iterator amallaridan foydalanish.
Konteynerlar bilan ishlaganda, konteynerdagi elementlarni qo‘shish yoki o‘chirish ushbu konteyner uchun barcha joriy iteratorlarni, shuningdek, uning elementlariga havola va ko‘rsatgichlarni bekor qilishiga olib kelishi mumkin. Iteratorlar nafaqat elementlarni olish, balki ularni o‘zgartirish imkonini beradi.
5.7-dastur. Iterator yordamida konteynerni elementlari qiymatini o‘zgartirish.#include "stdafx.h"
#include #include using namespace std; int main()
{vector myvector;
for (int i = 0; i < 15; i++)
{myvector.push_back(rand() % 10);}
vector::iterator iter = myvector.begin();
//auto iter = myvektor.begin(); while(iter!=myvector.end())
{*iter = (*iter) * (*iter);++iter;}
for(iter = myvector.begin(); iter!=myvector.end(); ++iter)
{cout << *iter << " | ";}
cout << endl; system("pause"); return 0;
}
|
5.7-dastur. Output
|
1 | 49 | 16 | 0 | 81 | 16 | 64 | 64 | 4 | 16 | 25 | 25 | 1 | 49 | 1 |
|
Dasturda while takrorlanish operatori konteynerning elementlarini iteratorga olib, o‘zini o‘ziga ko‘paytirib, yana shu iteratorga yozadi. Shuning uchun ekranga konteynerdagi sonlarning kvadratlari chiqadi.
|
| |
Ishlab chiqarish m ikroiqlim ining

|
Ishlab chiqarish m ikroiqlim iningBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov M3.2. Ishlab chiqarish m ikroiqlim ining
gigiyenik m e’oyrlari
Ishlab
chiqarish
m ikroiqlim i
m e’yorlari,
m ehnat
xavfsizligi
standartlari tizim iga, «Ish zonasi m ikroiqlim i»ga asosan belgilangan.
Sanoat korxonalarida xonalarning turi, yil fasllari va ish toifasiga qarab,
ulardagi havo harorati, nisbiy namligi v a havo haroratining tezligi
ish joylari uchun ruxsat etilgan m e’yorlari belgilangan. Ish toifalari
quydagicha belgilanadi:
Yengil
jism oniy ishlar (I toifa) - o ‘tirib, tik turib yoki yurish bilan
bogMiq holda bajariladigan, biroq muntazam jism oniy zo ‘riqish yoki yuk
k o ‘tarishni talab qilmaydigan ishlar, energiya sarfi soatiga 150 kkal (172j)
ni tashkil etadi. Bularga tikuvchilik, asbobsozlik, soatsozlik v a shu kabi
korxonalar kiradi.
0 ‘rtacha
o g ‘irlikdagi jism oniy ishlar (II toifa) - soatiga (150-250
kkal) yoki (172-293 j) energiya talab etiladigan faoliyat turlari kiradi.
Bunga doim iy yurish va o g ‘ir b o ‘lmagan (10 kg gacha) yuklarni tashish
bilan b o g iiq bo‘lgan ishlar kiradi. Jumladan, ip yigiruv, to ‘qish ishlari,
m exanik o ‘quv, payvandlash sexlardagi ishlar va boshqalar.
O g‘ir
jism oniy ishlar (III toifa) - m untazam jism oniy zo ‘riqish,
xususan, o g 'ir yuklarni (10 kg dan ortiq) muttasil bir joydan ikkinchi
jo y g a ko ‘chirish va k o ‘tarish bilan b o g iiq ishlar kiradi. Bunda energiya
sarfi soatiga 250 kkal (293 j) dan yuqori bo ‘ladi. Bunday ishlarga
tem irchilik va boshqa o g ‘ir ishlar kiradi. Harorat, nisbiy nam lik v a havo
haroratining tezligi m e’yordagi ham da y o ‘l qo‘yilishi mumkin bo'lgan
miqdorlar ko‘rinishida normallashtiriladi.
M e’yorlardagi m iqdorlar deganda, odam ga uzoq vaqt va doimiy
ta ’sir qilgan tashqi m uhitga moslashishni buzmasdan, organizmning
normal faoliyatini v a issiqlik holatini (haroratini) saqlaydigan mikroiqlim
ko‘rsatkich!ari yigMndisi tushuniladi.
33
|
| |
ONA TILI VA ADABIYOT DARSLARIDA O‘QUVCHILARNI MUSTAQIL ISHLASH FAOLIYATINI TASHKIL ETISH

|
ONA TILI VA ADABIYOT DARSLARIDA O‘QUVCHILARNI MUSTAQIL ISHLASH FAOLIYATINI TASHKIL ETISH
|
bet | 103/143 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #116605 |
Bog'liq Ona tili va adabiyot fanidan-fayllar.org3.ONA TILI VA ADABIYOT DARSLARIDA O‘QUVCHILARNI MUSTAQIL ISHLASH FAOLIYATINI TASHKIL ETISH
Barcha o‘quv predmetlarida bo‘lgani kabi ona tili darslarida ham o‘quvchilarni mustaqil ishlash faoliyatini tashkil etish muhim o‘rin tutadi. Ular quyidagi xususiyatlariga ko‘ra xarakterlanadi:
mustaqil ishlash faoliyatini tashkil etish orqali bajarish so‘ralgan shartlar o‘quvchilardan izlanuvchanlikni talab qilishi;
o‘quvchilarni mustaqil ishlash faoliyatini tashkil etgan holda hukm, xulosa va umumlashmalar chiqarishga yo‘naltirishi;
mustaqil ishlash orqali bajarish jarayonida o‘quvchilarda yangi bilimlarni egallashga ehtiyoj tuilishi.
ona tili darslarida qo‘llaniladigan mustaqil ishlarni guruhlarga ajratgan edik. Quyida mazkur guruhlarning ayrim turlari ustida to‘xtalib o‘tamiz.
Reproduktiv ishlar. Reproduktiv ishlar o‘quvchilarning avval olgan bilimlarini amalda qo‘llashni nazarda tutadi. Bunday ijtimoiy faol ishlarga namuna asosidagi ijtimoiy faol ishlar, sharhlab yozish, grammatik topshiriqli diktantlar kiradi. Bu xildagi mashqlar o‘quvchilarning ijtimoiy faol fikr yuritish jarayoniga qisman ta'sir ko‘rsatadi va u ko‘pincha darslik mashqlari asosida o‘tkaziladi. Quyida darslikdan tashqari bo‘lgan namuna asosidagi ijtimoiy faol ishlarning ayrim variantlarini keltiramiz.
Sharhlab yozish. Sharhlab yozish mashqlaridan darslik yoki darslikdan tashqari mashqlar asosida darsning o‘tgan mavzularini mustahkamlash yoki yangi bilimlarni mustahkamlash jarayonida foydalanish mumkin. Buning uchun o‘quvchilardan biri berilgan so‘z yoki gapni ijtimoiy faol ravishda sharhlab (baland ovozda) yozadi. Qolgan o‘quvchilar ham «boshlovchi» o‘quvchining so‘zlarini tinglab yozib boradilar.
O‘yin-testlar. Testning bu shakli o‘yin tarzida o‘tkaziladi va o‘tilayotgan mavzuga o‘quvchilarning qiziqishlarini oshirishga qaratiladi. Buning uchun bir tarafi toza, ikkinchi tarafida esa suratlari bo‘lgan qog‘ozlardan foydalaniladi. Yoki toza oq qog‘ozning bir tarafiga ertak qahramonlarining suratlari chiziladi. Qog‘ozning toza tomonining bir qismiga savol, ikkinchi qismiga savolning javobi yoziladi. Shundan so‘ng qog‘oz to‘lqinli yoki arrasimon chiziq bo‘ylab ikki qismga ajratiladi. Bunday qog‘ozlarning bir nechtasi tayyorlanib o‘quvchilarga bitta savol yozilgan qog‘oz qismi va bir nechta javoblar yozilgan qismi beriladi.
138
O‘quvchi savolni o‘qib shu savolning javobi yozilgan qog‘ozni topishi va ikkala bo‘lakni birlashtirishi lozim. Agar javob to‘g‘ri bo‘lsa ikkala bo‘lak bir-biriga mos keladi va qog‘ozning orqa tomonida ham bir butun surat hosil bo‘ladi.
Tarqatma materiallar. Boshlangich sinflarning ona tili darslarida foydalaniladigan tarqatma materiallar kartochkalar yoki buyumlar ko‘rinishida bo‘lishi mumkin.
|
| |
A
Mark each statement as either true (T) or false (F) according to the

|
A
Mark each statement as either true (T) or false (F) according to theBog'liq Reading1A
Mark each statement as either true (T) or false (F) according to the
reading.
1. ____ People have known about gi for a long time.
2. ____ Most of the information about gi is from North America.
3. ____ Using gi, people may be healthier, more relaxed, or more powerful.
4. ____ Gi is only located in our brain.
B
Choose the best answer.
1. What is known about gi?
a. Only Asian people have it.
b. It has been completely proven by scientific experiment.
c. Gi can be used for health and self-protection.
d. Not many people believe in it.
2. According to the reading, what is probably true?
a. If gi circulates freely in our body, we feel healthier.
b. Gi is our soul.
c. It takes a long time to develop gi.
d. Gi is unknown in the West.
3. According to this reading, in which country was gi first known?
a.
Korea
b.
China
c.
India
d.
Japan
C
For the next two questions, look for the answers in the passage and
write them on the lines provided.
1. What ability do Shaolin monks have because of their control of gi?
______________________________________________________
______________________________________________________
2. What is the scientific evidence for gi?
______________________________________________________
______________________________________________________
S
ummary
111
V
ocabulary Extension
Here are six words that are related to the topic but are not in the reading.
Fill in each blank with the best word from the list. Use each word only
once.
channel fist mental visualize abdomen inhale
|
| |
Drugs in Sports - S e c o n d e d I t I o n 1 Reading for the Real World 1

108
Gi
5
10
15
W
hat is gi? Gi means different things to different people. Some say
that it is a
force created by practicing breathing exercises. Some
say that it is highly developed concentration. Still others say that it
is an electrical force that circulates within the body of all living creatures. Some
even claim that gi is a person’s soul. Where does the idea of gi come from? Most
information about gi comes from Asia. For thousands of years, the people of
India have believed in this type of energy, which they call prana. According to
Indian
mystics, or holy men, highly developed prana can allow a man to equal
the physical strength of several men; letting him bend thick metal bars and lift
heavy objects. The Chinese call this force chi, the Koreans gi, and the Japanese ki.
Regardless of the name, the traditional thinking in Asia is that this energy can
be used for health, relaxation, and
self-defense. Special gi doctors in China, Korea,
and Japan believe that gi travels through our body like cars on a highway. They
believe that some types of pain are caused by gi not being able to flow smoothly,
similar to a traffic jam on a road. They use a special system of needle
therapy called acupuncture or a type of massage, reiki, to help
unblock those areas where gi cannot flow freely.
2
force --- power; energy
8
mystic --- a person who practices religious rites
13
self-defense --- the act of protecting oneself when attacked by another
16
therapy --- a treatment
Yoqilg‘i shlaki - 2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan...

2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan 2021 yil “ ” dagi “ ” sonli buyruq bilan tasdiqlangan fan dasturi asosida ishlab chiqilgan. O‘UMni ishlab chiqqan tuzuvchi
BETON TOLDIRUVCHILARI TEXNOLOGIYASI UM Хайдаролв НK
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan 2021 yil “ ” dagi “ ” sonli buyruq bilan tasdiqlangan fan dasturi asosida ishlab chiqilgan. O‘UMni ishlab chiqqan tuzuvchi
|
Mavzuga kirish - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

|
Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
|
bet | 53/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
1. Mavzuga kirish
(15 daqiqa)
|
1.1. O‘quv kursi nomini aytadi. Ekranga asosiy tushunchalar ta’rif beradi
(1-ilova).
1.2. Birinchi mashg’ulot mavzusi, uning maqsadi va o‘quv faoliyati natijalari bilan tanishtiradi.
1.3. Talabalar o‘quv faoliyatini baholash mezonlari bilan tanishtiradi (2-ilova).
1.4. Talabalar bilimlarini faollashtirish maqsadida savollar beradi (3-ilova).
|
Tinglaydilar.
Tinglaydilar
Talabalar berilgan savollarga javob beradilar.
|
2-bosqich
Asosiy bosqich
(55 daqiqa)
|
2.1. Rower Point dasturi yordamida slaydlarni namoyish qilish va izohlash bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy jihatlarini tushuntirib beradi
-
Oilaviy munosabatlar va ularning yoshlar tarbiyasida va jamiyatning ma’naviy hayotida tutgan o‘rnini sharhlab beradi (4-ilova).
-
2.3 Sovet tuzumi davrida oilaviy munosabatlar borasida milliy va diniy an’analarimizga bildirilgan salbiy fikrlarning mazmun-mohiyatini ochib beradilar (5-ilova).
2.4. Islom dinida va diniy qadriyatlarimizda oilaviy munosabatlarga bildirilgan fikrlar (6-ilova)
2.5. Talabalar bilimlarini faollashtirish va mustahkamlash maqsadida quyidagi savollarni beradi.
|
Tinglaydilar, yozadilar.
Tinglaydilar, yozadilar.
Tinglaydilar, yozadilar.
Tinglaydilar, yozadilar.
Tinglaydilar, yozadilar.
|
|
|
| |
I-jachal
Ishlab chiqarish xonalari va ish o ‘rinIaridagi havoning harorati

Yo’l q o ‘yilishi mum kin bo‘lgan m ikroiqlim sharoitlari - organizm
faoliyati
va issiqlik holatidagi
orgazm ning fiziologik moslashuvi
ham da tashqi m uhit ta ’sirlarga moslashuvni ta ’m inlaydigan m ikroiqlim
ko‘rstakichlar yig ‘indisidir. Bunda sog‘liq uchun
xatarli holatlar vujudga
kelm aydi, biroq nom o‘tadil issiqlik sezgilari,
kayfiyatning yomonlashuvi
v a ish qo’oilyatining pasayishi kuzatilishi mumkin. M ikroiqlim ning yo‘l
qo'yiiishi m um kin b o ‘!gan m e’yorlari 1, 2, 3-jadvallarda keltirilgan.
3-jadval
O’tilgan mavzuga oid test savollari

44
g) soliqqa tortish masalasida maslahat berish.
4. Auditorning asosiy vazifasi nimadan iborat?
a) soliq inspeksiyasiga ma’lumotlar taqdim etish;
b) buxgalterlik hisoboti to’g’ri tuzilganini tekshirish
va uning ishonchli ekani
to’g’risida
fikr bildirish;
v) korxona buxgalteriga soliq hisobotlarini tayyorlashda yordam ko’rsatish;
g) xatolarni aniqlash va ularni tuzatish yo’llarini ko’rsatish.
5. Auditga ehtiyoj nimalarga ko’ra yuzaga keladi?
a)boshqaruv organi uchun kerakli axborotlarni olish zarurati;
b)soliq hisobotini tasdiqlash sababli;
v)buxgalterlik (moliyaviy) hisobot ishonchli ekanini tasdiqlash;
g) korxona rahbariyatining boshqaruv maqsadida aniq ma’lumot olishi uchun.
6. Auditorlik tekshiruvining asosiy maqsadi nimadan iborat?
a)korxonaning moliyaviy ahvolini tahlil qilish;
b)buxgalterlik hisobini yuritish va soliqqa tortish ishlarida yo’l qo’yilgan
xatoliklarni aniqlash;
v)audit qilinayotgan yuridik shaxslarning moliyaviy (buxgalterlik) hisoboti
ishonchga loyiq va buxgalterlik hisobi O’zbekiston Respublikasi qonunchiligi
talablariga muvofiq ekanligi to’g’risida fikr bildirish.
7. Auditorlik kasbi boshqa kasblardan qanday mezonlar bilan farq qiladi?
a)mustaqillik;
b)
haqqoniylik va adolatlilik;
v) texnik va axborot texnologiyalarini egallaganlik;
g)qonunchilik va me’yoriy bazadan xabardorlik;
d)vakolatlilik.
Baholash ko’rsatkichlari va mezonlari

(Mavzuni 3-rejasidan foydalaning)
Auditorlik tekshiruvi o’tkazish to’g’risida shartnoma tuzing. Hujjat matnida
auditorlik tekshiruvi o’tkazish to’g’risidagi shartnomaning asosiy shartlari ochib
berilishi kerak:
- auditorlik tekshiruvi o’tkazish shartnomasi predmetini aniqlash va
buxgalterlik
(moliyaviy) hisobot ishonchli ekanini tasdiqlash;
- auditorlar va tekshiriladigan korxona xodimlarining huquq va majburiyatlarini
aniqlash;
- auditorlik tashkilotining o’tkazilgan tekshiruvning sifatsizligi uchun javobgar
ekanini belgilash;
- intellektual mulk huquqiga rioya qilish va axborot maxfiyligini saqlash
masalasini qayd etish;
-shartnomani bajarish muddatini belgilash;
- auditorlik tekshiruvi o’tkazish shartnomasini bir tomonlama
buzish jihatlarini
aniqlash.Shartnomada uni bajarish muddatlarini buzganlik uchun javobgarlik
ko’zda tutilishi kerak. Kelishmovchiliklarning oldini olish uchun shartnomada
ishning boshlanish va tugash muddati ko’zda tutilishi mumkin. Masalan,
tekshirishni boshlash sanasi sifatida biron-bir buxgalterlik hujjati taqdim
etilgan
kunni hisoblash kerak.
Birinchidan - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

|
Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
|
bet | 62/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
Birinchidan, ta’kidlab o‘tish joizki, islom va musulmonchilik tushunchalari ayni bir narsa emas. Islom dini barcha musulmonlar uchun umumiy bo‘lib, avvalo, Allohning kalomi bo‘lmish Qur’oni karimga tayanadi. Islom dinining ikkinchi asosiy manbasi hisoblanmish janobi Payg’ambarimiz Muhammad (sav) Hadisi shariflariga kelsak, hadis ilmida sahih (ishonchli) va zaif, mutavotir, ohod, hasan, hatto mavzu’ (ya’ni yolg’on, to‘qima) hadis kabi tushunchalar uchraydiki, ularni o‘zaro farqlashda oddiy musulmonlar uyoqda tursin, tarixda tan olingan ulug’ allomalarimiz ham ba’zan chalkashtirib yuborishlari bugungi kunda sir emas.1 Musulmonchilik deganda “la ilaha illallah, Muhammadin rasulillah” kalimasini tili bilan tan olib aytgan (dilida ta’kid etgan-etmaganini Alloh biladi, biz bilmaymiz) barcha insonlarning e’tiqodiy qarashlarini tushunadigan bo‘lsak, ularning 72 firqaga bo‘linishi (shu qatori, masalan, shia firqasiga 80 milliondan ortiq o‘zini musulmon deb hisoblovchi aholi ergashuvi) hisobga olinmagan taqdirda ham, faqat ahli sunna va jamoa tarkibida xanbaliya, shofeiya, molikiya va xanafiya fiqhiy mazhablari mavjudki, ular orasidagi farqlar, ibodatda ham, axloqiy meyorlarda ham ba’zan sezilarli darajadadir. Biz o‘zbeklar Markaziy Osiyo mintaqasining boshqa aksariyat aholisi singari musulmonchilikning xanafiya mazhabi moturidiya aqidasini qabul qilganmiz. Shofeiya, molikiya yoki xanbaliya mazhabiga ergashuvchi dunyo musulmonlari bilan inoq-ittifoqligimizga shubha yo‘q, ammo bu mazhablar orasidagi ba’zi juz’iy farqlar islomni ilm sifatida yaxshi o‘zlashtirib olmagan oddiy odamlarni ba’zan dovdiratib qo‘yishi ham mumkin. Tarixda bunday farqlar ba’zi o‘ta nozik masalalarda jiddiy bahslarni ham keltirib chiqarganlik holatlari ilm ahliga sir emas. Masalan, xanbaliya mazhabining e’tiborli ulamolaridan Ibn al-Javziy (1116-1201) ulug’ sufiy pirlaridan Mansur Xalloj va Muhyiddin Abdulqodir al-Jiloniylarni, Ibn Taymiya (1263-1328) esa Ibn al-Arabiy va Ibn al-Farid singari jahon tan olgan irfoniy she’riyat va tasavvuf falsafasining buyuk namoyandalarini keskin qoralab risolalar yozganlar. Holbuki, Mansur Xalloj, Abdulqodir al-Jiloniy, Ibn al-Arabiy kabi ulug’ mutafakkirlar bizning mintaqada tasavvufning piri komil buzrukvorlari sifatida doim e’zozlanib kelgan1. Milliy ma’naviyatimizning islom mintaqa madaniyatiga yondoshuvidagi bu kabi o‘ziga xosliklarni e’tibordan chetda qoldirish jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin.
|
| |
.4 . KARYER ELEMENTLARI VA ULARNING O’LCHAMLARINI

(1.3-rasm.). Yuqoridan karyer yyer yuzasi bilan chegaralangan.
Karyemi yon
tom ondan chegaralovchi qavatsimon yuza
bort deyiladi, karyemi pastdan
chegaralovchi yuza esa -
ost deyiladi. K aryer bortining yyer yuzasi va osti
bilan
ulanish chizig’i mos ravishda karyem ing yuqori va pastki konturini tashkil
qiladi. K aryem ing yuqori va pastki konturlaridan o ’tuvchi yuza
karyer bortining
qiyaligi deyiladi. Kon ishlari olib boriladigan karyer borti
ish olib boriladigan
bort deyiladi. Shunga mos ravishda karyem ing ish olib
boriladigan va ish olib
borilm aydigan karyer bortlarining qiyaliklari mavjud. Ost va yyer yuzasining
m arkazlashtirilgan yuzasi orasidagi vertikal m asofa
karyer chuqurligi deyiladi.
K aryem ing yuqori
va pastki konturlari holati, shuningdek qiya va tik qiya
konlam i qazib olishda karyer chuqurligi kon ishlarini olib borish jarayonida
doimiy o ’zgarib turadi. Ochiq kon ishlarining tugashiga mos keluvchi karyer
konturlari
oxirgi konturi deb ataladi. Bunga
karyem ing rejadagi oxirgi
chuqurligi va oxirgi o ’lchamlari mos keladi. Y yer yuzasidagi karyem ing oxirgi
konturi shuningdek
karyer texnik chegarasi deb ataladi. Karyer tomonidan band
qilingan
yyer yuzasining maydoni, uning xizm atlari va stexlari bilan birgalikda
ye r ajratm asi deb ataladi (1.4-rasm.). Y er maydonining ajratmasi karyer
m aydonidan 5-10 martaga oshadi va 10-15m ing.gagaetadi.
K aryem ing asosiy o ’lchamlariga
kon massasi hajmi, oxirgi chuqurlik, osti
b o ’yicha o ’lchamlar, bortlar qiyalik burchaklari, foydali qazilma zaxiralari,
qoplovchi to g ’ jinslari hajmi va o ’lchamlari kiradi.
1.
Kon ishlari masshtabini ko ’rsatuvchi karyer
konturidagi kon massasi
hajmi (л/3) akad. V.V.Rjevskiy formulasi b o ’yicha aniqlanadi:
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
|
bet | 105/143 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #116605 |
Bog'liq Ona tili va adabiyot fanidan-fayllar.orgFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
To‘xliev B., SHamsieva M., Ziyodova Toshkent, O‘zbek tili o‘qitish metodikasi. Toshkent, “Yangi asr avlodi”, 2006-yil.
To‘xliev B. Adabiyot o‘qitish metodikasi. - Toshkent, “Yangi asr avlodi”, 2007.
Roziqov O., Mahmudov M., Adizov B., Ta'lim texnologiyasi, Toshkent, «O‘qituvchi» nashriyoti, 1999.
Sobirova M. Ta'limda ilg‘or texnologiya. O‘zbek tili ta'limi jarayonida milliy istiqlol g‘oyasini singdirish masalalari. Toshkent, 2003.
Uluqov N, G‘oyibnazarova N. Ona tili. 7-sinf. O‘qituvchilar uchun metodik qo‘llanma. Toshkent, «Tasvir» nashriyoti, 2005.
O‘zbek tili doimiy anjumani yig‘ini materiallari.
«Til va adabiyot ta'limi» jurnali, «Ma'rifat» gazetasidan mavzuga doir maqolalar.
(1992 -2011-yillar).
Nurmonov A. Lingvistik tadqiqot metodologiyasi va metodlari. - Toshkent: Akadem nashr., 2010.
140
M.Sobirova. Ta’limda ijodiy o‘yinlar. Til va adabiyot ta’limi jurnali. Toshkent,
2011-yil, 9- son, 5-8-betlar
N.Maxmudov, A.Nurmonov, A.Sobirov. V.Qodirov, Z.Jo‘raboyeva, G.Ziyodullayeva. Ona tili. 5-sinf. O‘qituvchilar uchun metodik qo‘llanma. “Tafakkur” nashriyoti, Toshkent, 2011.
15-MAVZU. DARS ISHLANMALARINI ISHLAB CHIQISHGA QO‘YILGAN TALABLAR
Reja:
1. Dars ishlanmalari yaratishga qo`yilgan talablar.
Dars muqaddas tavsiyasi asosida dars ishlanmalari yaratish metodikasi.
Noananaviy dars ishlanmalari uchun metodlardan foydalanish usullari.
|
| |
O c h I q kon ishlari t e X n o L o g I y a s I, m e X a n I z a t s I y a s I va

O c h I q kon ishlari t e X n o L o g I y a s I, m e X a n I z a t s I y a s I va
Download
8,39 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/139
Sana
16.02.2024
Hajmi
8,39 Mb.
#157908
Download
8,39 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O c h I q kon ishlari t e X n o L o g I y a s I, m e X a n I z a t s I y a s I va
Download
8,39 Mb.
Matnni ko'rish