nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O’zgaruvchilarni ko’rinish sohalari

|
O’zgaruvchilarni ko’rinish sohalari
|
bet | 2/29 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 385,15 Kb. | | #241724 |
Bog'liq 1. Ob’yektga mo‘ljallangan programmalash asoslari4.O’zgaruvchilarni ko’rinish sohalari.
Har bir nom va har bir o’zgaruvchi ular ustida bajariluvchi amallar aniqlovchi turlarga ega bo’ladi. Masalan, int i; tavsiflash i o’zgaruvchi int turiga tegishli, ya’ni i butun o’zgaruvchi deb aniqlaydi. Tavsiflash - dasturga nom kirituvchi buyruqdir. Tavsiflash o’zgaruvchining turini aniqlaydi. Tur nom va ifodalardan to’g’ri foydalanishni aniqlaydi. Butun tur uchun quyidagi amallar aniqlangan: +, -, * va /. Asosiy turlar - char; short; int; long; float; double. Birinchi to’rtta tur butun kattaliklarni, oxirgi ikkitasi suzuvchi nuqtali, ya’ni kasr sonlarni tasvirlash uchun ishlatiladi. char turidagi o’zgaruvchi mazkur kompyuterda belgilarni odatda bayt saqlash o’lchoviga ega, int turidagi o’zgaruvchi esa mazkur kompyuterdagi butun arifmetikaga mos o’lchovga ega odatda so’z. Turlar bilan tasvirlangan butun sonlar diapazoni uning o’lchoviga bog’liq bo’ladi uni sizeof buyrug’i yordamida hisoblash mumkin.
5.Ob’yektga mo‘ljallangan programmalashning asosiy prinsiplari. Abstraksiya
Samarali inkapsulyalash - sinchkovlik bilan ishlab chiqish hamda abstraktsiya va tajribadan foydalanish natijasi. Inkapsulyalashdan samarali foydalanish uchun dasturni ishlab chiqishda avval abstraktsiyadan va uning bilan bog‘liq kontsyeptsiyalardan foydalanishni o‘rganib olish lozim.Abastraktsiya murakkab masalani soddalashtirish jarayonidir. Muayyan masalani yechishga kirishar ekansiz, siz barcha dyetallarni hisobga olishga urinmaysiz, balki yechimni osonlashtiradiganlarini tanlab olasiz.Abstraktsiyaning ikkita afzal jihati masala yechimini soddalashtiradi. Dasturiy ta’minot komponyentlaridan takroran foydalanish imkoniyatini yaratadi. Abstraktsiya bitta masala yechimidan ushbu sohadagi boshqa masalalarni ham yechishda foydalanish imkonini byeradi.
6.Ob’yektga mo‘ljallangan programmalashning asosiy prinsiplari. Inkapsulasiya.Inkapsulyalashdan to‘g‘ri foydalanish tufayli ob’yektlar bilan o‘zgartiriladigan komponyentlar (tarkibiy qismlar) dek muomala qilish mumkin. Inkapsulyalash tufayli, ob’yektda boshqa ob’yektlar uchun ko‘rinmas bo‘lgan o‘zgarishlarni amalga oshirish mumkin. Agar intyerfyeys o‘zgartirilmasa, barcha o‘zgarishlar ob’yektdan foydalanayotganlar uchun ko‘rinmas bo‘ladi. Inkapsulyalash komponyentni yaxshilash, amalga oshirish samaradorligini ta’minlash, xatolarni bartaraf etish imkonini byeradi, yana bularning hammasi dasturning boshqa ob’yektlariga ta’sir ko‘rsatmaydi. Ob’yektdan foydalanuvchilar ularda amalga oshirilayotgan barcha o‘zgarishlardan avtomatik tarzda yutadilar. Inkapsulyalash yordamida modulli dasturlarni yaratish mumkin. Samarali inkapsulyalashning uchta o‘ziga xos byelgisi qo‘yidagicha:-abstraktsiya; -joriy qilishning byerkitilganligi; -mas’uliyatning bo‘linganligi.
|
| |
Misol: short S = 100; int I = (int)S

|
Misol: short S = 100; int I = (int)S
|
bet | 7/29 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 385,15 Kb. | | #241724 |
Bog'liq 1. Ob’yektga mo‘ljallangan programmalash asoslariMisol: short S = 100; int I = (int)S;
Sonli qiymatlarni satrga almashtirish
C++ turlarning to’g’ridan-to’g’ri almashtirishda o’zgaruvchini uning o’nlik ko’rinishidan belgilar qatori ko’rinishiga yo’l qo’ymaydi, chunonchi, ular shakllarning ko’gina komponentalarida ishlatiladi. To’g’ridan-to’g’ri almashtirish faqatgina asosiy va qo’shimcha turlar uchun amalga oshiriladi. Massiv hisoblanadigan satr kattaliklar hosilaviy tur bo’lganligi sababli bunday almashtirishga yo’l qo’yilmaydi. Bunday almashtirishlar uchun quyidagi standart almashtirish funksiyalari ishlatiladi: “IntToStr”, “StrToInt”,”FloatToStr” va boshqalar. Ko’pchilik ma’lumotlar turlari uchun shu kabi satrga va teskari o’tkazish funksiyalari mavjud.
Misol: char S[10]; // belgilar massivi
int I = 100; // butun qiymatli o’zgaruvchi
S = IntToStr(I); // o’tkazish
13.Borland C++ muhiti Additional komponentalari paneli ob’yektlari
Borland C++ muhiti Additional komponentalariga quyidagilar kiradi:
TSpeedButton va TBitBtn tugmalari.
Bu tugmalarTButton vazifalarini bajaradi. YAgona farqi matndan tashqari racmlarni ham aks ettiradi.TSpeedButton tugmasi fokus olmaydi. Bushuni bildiradiki, agar matn qatorida satr terib, bu tugma bosilsa, shu hodisa qayta ishlangandan so‘ng fokus yana matn qatoriga qaytib keladi
Maskalangan kiritish qatori (TMaskEdit)
Bu komponent ma’lum formatga mos satr kiritishga imkon beradi. Asosiy xossasi EditMask bo‘lib, shu xossa qatorida ikki marta chertilsa kiritish muharriri ochiladi. Input Mask qatorida maska kiritish mumkin. Test Input, qatorida maskani testlash mumkin.
Maska terish osondir. Agar qator to‘rt raqamli son, tere va uch raqamli sondan iborat bo‘lishi kerak bo‘lsa, Input Mask qatoriga 9999-999 kiritish mumkin.
Siljitish yo‘lchasiga ega panel (TScrollBox)
TScrollBox komponentasining oddiy Panel komponentasidan farqi siljitish yo‘lchasiga ega bo‘lishi mumkinligidir.
Formaga TScrollBox komponentasini o‘rnatib, uning ichiga (TImage). komponentasini o‘rnating. Endi Image1 gakatta rasm joylab, AutoSize xossasiga true qiymatini bering. Agar Image1 komponentasida rasm kattaligini olib ScrollBox chegarasiga sig‘may qolsa, siljitish yo‘lchalari paydo bo‘ladi.
|
| |
-rasm. Flutterda iOS hamda Andoroid uchun mobil ilovalar yaratish mumkin

133
CENTRAL ASIAN RESEARCH JOURNAL FOR INTERDISCIPLINARY STUDIES
(CARJIS) ilmiy jurnali bilan hamkorlikda.
“YANGI O’ZBEKISTONNING UMIDLI YOSHLARI” 1(4)-SON
2022-YIL 28-MAY
yo‘qotmasdan darhol ishlaydigan ilovada aks etadi. Yaxshiroq ishlash uchun Flutter
ilovalarining barcha platformalardagi versiyalari oldindan (AOT) kompilyatsiyasidan
foydalanadi.
Figma - vektor grafik muharriri va prototiplash vositasi boʻlib, u asosan veb-ga
asoslangan boʻlib, macOS va Windows uchun ish stoli ilovalari tomonidan yoqilgan
qoʻshimcha oflayn funksiyalarga ega. Android va iOS uchun Figma
mobil ilovasi real
vaqtda mobil qurilmalarda Figma prototiplarini ko'rish va ular bilan ishlash imkonini
beradi. Figma xususiyatlari to'plami foydalanuvchi interfeysi va foydalanuvchi
tajribasini loyihalashda foydalanishga qaratilgan bo'lib, real vaqtda hamkorlikka urg'u
beradi. Mustaqil MacOS ilovasi sifatida ishlaydigan Sketchdan farqli o'laroq, Figma
butunlay brauzerga asoslangan va shuning uchun nafaqat Mac kompyuterlarida, balki
Windows yoki Linux bilan ishlaydigan shaxsiy
kompyuterlarda va hatto
Chromebooklarda ham ishlaydi. Shuningdek, u veb-APIni taklif qiladi va u bepul.
Figmaning yana
bir katta afzalligi shundaki, u bir xil faylda real vaqtda ishlash
imkonini beradi. Sketch va Photoshop kabi an'anaviy "oflayn"
ilovalardan
foydalanganda, agar dizaynerlar o'z ishlarini baham ko'rishni xohlasalar,
odatda uni
rasm fayliga eksport qilishlari kerak, keyin uni elektron pochta yoki tezkor xabar orqali
yuborishlari kerak.
Основы пакета - bet 19

|
Основы пакетаBog'liq Основы пакета (1)
24
Iqtisodda, shuningdek, ilm hamda texnikada eng ko‗p foydalaniladigan va
tarqalgan turi bu RHM, odatda, ularni raqamli xususiyatini eslatmasdan oddiy
kompyuter deb ataladi.
Yaratilish bosqichi va element asosi bo‗yicha kompyuterlarni shartli
ravishda avlodlarga bo‗linadi:
1-avlod, 1950-yillar; elektron vakuumli lampalardagi EHM;
2-avlod, 1960-yillar; diskret yarimo‗tkazgichli asboblardagi
EHM
(tranzistorlardagi);
3-avlod, 1970-yillar; yarimo‗tkazgichli kichik va o‗rta integral sxemalardagi
kompyuterlar (bitta g‗ilof ichida yuzlab-minglab tranzistorlar joylashtirilgan).
Integral sxema–maxsus vazifalar uchun mo‗ljallangan elektron sxema, u yaxlit
yarimo‗tkazgichli kristal sifatida bajarilgan bo‗lib, o‗zida katta sondagi aktiv
elementlarni (diod va tranzistorlarni) birlashtiradi;
4-avlod, 1980-90-yillar; katta va juda katta integral sxemalardagi
kompyuterlar, ularning asosi mikroprotsessorlardir (bitta kristallda o‗n mingtalab–
millionlab aktiv elementlar mavjud). Katta integral sxemalarda aktiv elementlar
shunchalik zich joylashtirilganki, 1-avlod kompyuterining barcha elektron
qurilmalari 100–150 m2 maydonni egallagan bo‗lsa, hozir 1,5–2 sm2 maydonni
egallovchi bitta mikroprotsessorga joylashtirilgan. Juda katta integral sxemalarda
aktiv elementlar o‗rtasidagi masofa 0,032–0,11 mikronni tashkil etadi (solishtirish
uchun: odam soch tolasining qalinligi bir necha o‗n mikronga teng).
5-avlod, hozirgi vaqt (2010...); bir necha o‗nlab parallel ishlovchi
mikroprotsessorlardan tashkil topgan kompyuterlar, ular yordamida bilimlarga
ishlov berishning samarali tizimlarini qurishga imkoniyat mavjud; parallel tarkibli
juda murakkab mikroprotsessorlarda tashkil topgan kompyuterlar bir vaqtning
o‗zida dasturning o‗nlab ketma-ket ko‗rsatmalarini bajara oladilar.
6-avlod va keyingilari: yalpisiga parallellashtirilgan va neyron tarkibdagi
optoelektron
kompyuterlar,
ular
ko‗p
sonli
murakkab
bo‗lmagan
|
| |
Основы пакета - bet 20

25
mikroprotsessorlarning taqsimlangan tarmog‗i bo‗lib, neyronli biologik tizimning
modeli kabidir.
1.2.1. Kompyuterning asosiy bloklari, ularning vazifalari va
ko‗rsatkichlari
Kompyuterlarning har bir keyingi avlodi o‗zining oldingi avlodiga nisbatan
jiddiy yaxshi ko‗rsatkichlarga ega bo‗ladi. Kompyuterlarning unumdorligi va
barcha xotirasining sig‗imi, odatda, bir necha o‗n marotaba ortiq.
Vazifasi bo‗yicha kompyuterlarni uch guruhga ajratish mumkin (1.6-rasm):
universal (umumiy masalalarga mo‗ljallangan);
muammoga yo‗naltirilgan;
maxsuslashtirilgan.
1.6-rasm. Vazifasi bo„yicha kompyuterlarni turlarga ajratish.
Universal kompyuterlar turli-muhandislik, texnik, iqtisodiy, matematik,
axborot va shu kabi masalalarni yechish uchun mo‗ljallangan.
Universal kompyuterlarning xususiyatlari quyidagilardan iborat:
- yuqori unumdorlilik;
- ishlov beriladigan axborotlar turlarining ko‗pligi- ikkilik, o‗nlik, belgilik–
ular katta oraliqda o‗zgaradi va ular yuqori aniqlikda ifodalanadi;
- bajariladigan operatsiyalarining ro‗yxati-keng, arifmetik, mantiqiy va
maxsus;
- operativ xotira sig‗imi katta;
Hisoblash mashinalari
Universal
Muammoga yо‗naltirilgan
Maxsuslashtirilgan
26
- axborotni kiritish-chiqarish tizimi rivojlangan, turli xildagi tashqi
qurilmalarni ulashni taʻminlaydi.
Muammoga yo‗naltirilgan kompyuterlar ancha tor doiradagi masalalarni
yechish uchun, odatda, texnologik obyektlarni va jarayonlarni boshqarishga,
nisbatan katta bo‗lmagan axborotlarni yig‗ish, qayd qilish va ishlov berishga,
nisbatan murakkab bo‗lmagan algoritmlarga ishlov berishga mo‗ljallangan. Ularda
universal kompyuterlarga nisbatan apparat va dasturiy resurslari chegaralangandir.
Maxsuslashtirilgan kompyuterlar ma‘lum darajada tor doiradagi masalalarni
yechish uchun yoki qatʻiy guruh funksiyalarni joriy etishga mo‗ljallangan.
Kompyuterni bunday tor yo‗naltirilishi ularning tarkibini aniq maxsuslashtirishga
imkon beradi, ishlashining yuqori unumdorligini va ishonchliligini saqlagan holda
ularning murakkabligini va narxini jiddiy kamaytirish mumkin. Maxsuslashtirilgan
kompyuterlarga quyidagilarni kiritish mumkin, masalan, maxsus vazifalar uchun
dasturlanuvchi mikroprotsessorlar; alohida murakkab bo‗lmagan texnik
qurilmalarni va jarayonlarni boshqarishning mantiqiy vazifasini bajaruvchi adapter
va kontrollerlar; hisoblash tizimlarining qismlarini moslovchi va ulovchi
qurilmalar.
O‗lchami va hisoblash quvvati bo‗yicha kompyuterlarni (1.7-rasm) quyidagi
guruhlarga bo‗lish mumkin:
- juda katta (superkompyuterlar);
- katta;
- kichik;
- juda kichik (mikrokompyuterlar).
Kompyuterlarning vazifalarini bajarish imkoniyatlari quyidagi muhim
texnik-iqtisodiy ko‗rsatkichlari bilan bog‗liqdir:
tezligi (vaqt birligi oralig‗ida mashina bajaradigan o‗rtacha operatsiyalar
soni bilan o‗lchanadi);
kompyuter ishlov olib boradigan sonlarni razryadligi va ifodalanish shakli;
|
Bepul i -tugunlar - Fayllarni boshqarish tizimlari

|
Fayllarni boshqarish tizimlari
|
bet | 12/16 | Sana | 08.07.2024 | Hajmi | 40,78 Kb. | | #266988 |
Bog'liq Fayllarni boshqarish tizimlariBepul i -tugunlar ro'yxati . Bu 100 ta elementdan iborat bufer. U hozirda bepul bo'lgan 100 ta i -tugunlari haqida ma'lumotni o'z ichiga oladi.
Superblok har doim operativ xotirada bo'ladi
Þ barcha operatsiyalar ( RAMdabloklar va i -tugunlarni chiqarish va egallash Þ disk bilan almashinuvni minimallashtirish.
Lekin! Agar superblokning mazmuni diskka yozilmagan bo'lsa va quvvat o'chirilgan bo'lsa, unda muammolar paydo bo'ladi (fayl tizimining haqiqiy holati va superblok tarkibi o'rtasidagi nomuvofiqlik). Ammo bu allaqachon tizim uskunasining ishonchliligi uchun talabdir.
Izoh . UFS fayl tizimlari chidamlilikni oshirish uchun superblokning bir nechta nusxalarini (har bir silindr guruhiga bitta nusxa) qo'llab-quvvatlaydi.
Inod maydoni
Bu i -tugunlar ( i - tugun ) .(64 bayt?) deb nomlangan fayl tavsiflari massivi .
Faylning har bir indeks identifikatori ( i -tugun) quyidagilarni o'z ichiga oladi:
Fayl turi (fayl/katalog/maxsus fayl/fifo/soket)
Atributlar (ruxsatlar) - 10
Fayl egasi identifikatori
Faylga egalik qiluvchi guruhning identifikatori
Fayl yaratish vaqti
Faylni o'zgartirish vaqti
Faylga oxirgi marta kirish
Fayl uzunligi
Turli kataloglardan berilgan i -tugunga havolalar soni
Fayl bloklari manzillari
! E'tibor bering . Bu erda fayl nomi yo'q
Keling , fayl joylashgan bloklarning adreslanishi qanday tashkil etilganligini batafsil ko'rib chiqaylik . Shunday qilib, manzillar maydonida faylning dastlabki 10 ta blokining raqamlari mavjud.
Agar fayl o'n blokdan oshsa, u holda quyidagi mexanizm ishlay boshlaydi: maydonning 11-elementi blok raqamini o'z ichiga oladi, u berilgan fayl bloklariga 128 (256) havolani o'z ichiga oladi. Agar fayl kattaroq bo'lsa - u holda maydonning 12-elementi ishlatiladi - u 128 (256) blok raqamlarini o'z ichiga olgan blok raqamini o'z ichiga oladi, bu erda har bir blokda fayl tizimining 128 (256) blok raqamlari mavjud. Va agar fayl kattaroq bo'lsa, unda 13-element ishlatiladi - bu erda ro'yxatning chuqurligi yana bittaga oshiriladi.
Shunday qilib, (10+128+128 2 +128 3 )*512 hajmdagi faylni olishimiz mumkin .
Buni quyidagi shaklda ifodalash mumkin:
1-fayl blokining manzili
2-fayl blokining manzili
...
10-fayl blokining manzili
Bilvosita blok manzili (256 blok manzilli blok)
2-bilvosita manzillashning blok manzili (manzilli 256 ta manzil blokidan iborat blok)
3-bilvosita manzillashning blok manzili (manzillar bilan bloklangan manzillar bilan blok)
|
| |
UNIX fayl tizimi - Fayllarni boshqarish tizimlari

|
Fayllarni boshqarish tizimlari
|
bet | 10/16 | Sana | 08.07.2024 | Hajmi | 40,78 Kb. | | #266988 |
Bog'liq Fayllarni boshqarish tizimlariUNIX fayl tizimi
UNIX dunyosida o'ziga xos tashqi xotira tuzilishiga ega bo'lgan turli xil fayl tizimlari mavjud. Eng mashhurlari an'anaviy UNIX System V (s5) fayl tizimi va UNIX BSD oilasi (ufs) fayl tizimidir.
s 5 ni ko'rib chiqing .
UNIX fayli tasodifiy kirish belgilar to'plamidir.
Fayl foydalanuvchi unga yuklaydigan tuzilishga ega.
Unix fayl tizimi ierarxik, ko'p foydalanuvchili fayl tizimidir.
Fayl tizimi daraxt tuzilishiga ega. Daraxtning cho'qqilari (oraliq tugunlari) boshqa kataloglar yoki fayllar bilan bog'langan kataloglardir. Daraxtning barglari fayllar yoki bo'sh kataloglarga mos keladi.
Izoh. Aslida, Unix fayl tizimi daraxt emas. Haqiqat shundaki, tizim daraxt ko'rinishidagi ierarxiyani buzish imkoniyatiga ega, chunki bir xil tarkibga ega bir nechta nomlarni bog'lash mumkin .
Disk tuzilishi
Disk bloklarga bo'lingan. Ma'lumotlar blokining o'lchami fayl tizimi mkfs buyrug'i bilan formatlanganda aniqlanadi va 512, 1024, 2048, 4096 yoki 8192 baytga o'rnatilishi mumkin.
Biz 512 bayt (sektor hajmi) bilan hisoblaymiz.
Disk maydoni quyidagi maydonlarga bo'lingan (rasmga qarang):
yuklash bloki;
superblokni boshqarish ;
i - tugunlar massivi ;
fayllar tarkibini (ma'lumotlarini) saqlash maydoni ;
bepul bloklar to'plami (ro'yxatda bog'langan);
Bootstrap bloki
|
Superblok
|
i - tugun
|
. . .
|
i - tugun
|
Ma'lumotlar
|
Izoh. UFS fayl tizimi uchun - bularning barchasi silindrlar guruhi uchun takrorlanadi ( Boot blokidan tashqari) + silindrlar guruhini tavsiflash uchun maxsus maydon ajratilgan.
|
| |
Основы пакета - bet 25

|
Основы пакетаBog'liq Основы пакета (1)
32
oilasi 1990-yili V780 modelining o‗rniga kelgan va u o‗z tarkibiga 5 ta yangi
modellarni olgan: Model-20, 30, 45, 65, 85; katta modellari Model-45, 65, 85–ko‗p
protsessorli modellar, mos ravishda 4, 6, 8 ta protsessorli; oxirgi katta modelning
operativ xotirasining sig‗imi 2 Gbayt va 256 ta kiritish-chiqarish kanallariga ega.
Amdal firmasi 4-avlod meynfreymlarini 1999-yili ishlab chiqara boshladi
(3-avlod mashinalari o‗rniga Millennium 400 va 500 ishlab chiqarilgan), so‗ng
Millennium 700 va 800 ishlab chiqarilgan, ularning birinchisi 690 MIPS,
ikkinchisi esa 1000690 MIPS unumdorlikka ega bo‗lib, 12 tadan protsessorga ega
bo‗lgan.
Germaniyaning Comparex firmasi 3-avlod meynfreymlarini ishlab
chiqargan: 8/8x, 8/9x, 9/8xx, 9/9xx modellarini, ularda sakkiztagacha protsessori
bo‗lgan, operativ xotirasi 8 Gbaytgacha sig‗imga ega bo‗lib, unumdorligi esa 20
dan 385 MIPS gacha bo‗lgan. 4-avlod meynfreymlari: M2000 va S2000, mos
ravishda unumdorligi 990 va 870 MIPS bo‗lgan, operativ xotira hajmi 8000 gacha
va 16 000 Mbaytga ega bo‗lgan. Bu tizimlarning buzilishgacha bo‗lgan o‗rtacha
ish vaqti juda ham katta–12 yilni tashkil etadi. 3-avlod mashinalariga nisbatan
o‗lchamlari va iste‘mol quvvati jiddiy kichraytirilgan (1-2 ta ShKaf) (M2000 8
protsessorli modeli 50 kV A istemol qiladi, 9/9xx ning 8 protsessorli modeli 171
kV A iste‘mol qilgan va suvda sovutilishi ta‘lab etilgan).
Chet el firmalari tomonidan meynfreymlarning reytingi ko‗p ko‗rsatkichlar
bo‗yicha aniqlanadi, ular quyidagilardir:
- ishonchlilik;
- unumdorlik;
- asosiy va tashqi xotira sig‗imi;
- asosiy xotiraga murojaat vaqti;
- tashqi xotira qurilmasiga ega bo‗lish vaqti;
- kesh-xotira ko‗rsatkichlari;
- kanallar soni va kiritish-chiqarish tizimining samaradorligi;
|
| |
-rasm. Ishlash tamoyili bo„yicha hisoblash mashinalarini turlarga

1.4-rasm. Ishlash tamoyili bo„yicha hisoblash mashinalarini turlarga
ajratish.
Bu uch turga bo‗lishning ko‗rsatkichi, u hisoblash mashinalarida
ishlatiladigan axborotlarning ifodalanish shaklidir (1.5-rasm).
Raqamli hisoblash mashinasi (RHM) yoki kompyuter diskret ko‗rinishda
ifodalangan, aniqrog‗i, raqamli shaklda ifodalangan axborot bilan ishlaydi.
Hisoblash mashinalari
AHM
GHM
RHM
23
1.5-rasm. Hisoblash mashinalarida axborotlarni ifodalanishining ikki
shakli.
Analog yoki uzluksiz hisoblash mashinalari uzluksiz shakldagi axborotlar
bilan ishlaydilar, yaʻni qandaydir fizik kattalikdagi uzluksiz qatorga ega bo‗lgan
qiymatlar ko‗rinishida (ko‗pincha elektr kuchlanishi). AHM juda sodda va
foydalanishga qulay, bu mashinada ishlash uchun, masalalarni dasturlash uchun,
odatda, ko‗p mehnat talab etilmaydi. Masalani yechish tezligi operatorning xohishi
bo‗yicha o‗zgarishi mumkin va xohlagancha yuqori tezlikda amalga oshirish
mumkin (RHM qaraganda yuqori), ammo masalani yechish aniqligi juda past
(nisbiy xatoligi 2–5 % gacha). AHMda murakkab mantiq talab etilmaydigan va
tarkibida differensial tenglama bo‗lgan matematik masalalar samarali yechiladi.
Elektron AHMni ko‗pincha elektron modellashtiruvchi mashina deb ham ataydilar,
chunki masalani yechish uchun ularda tadqiqot qilinayotgan tizimning fizik modeli
yaratiladi. To‗g‗ri, xuddi shu asosda, elektron RHMni ham shunday atash mumkin,
vaholanki, ularda ham yechiladigan masala modeli yaratiladi, ammo model
abstrakt, matematikdir.[4]
GHM (aralash (gibrid) hisoblash mashinasi) yoki kombinatsiyalashtirilgan
hisoblash mashinasi raqamli va uzluksiz shaklda ifodalangan axborotlar bilan
ishlaydi. Ular o‗zida AHM va RHM afzalliklarini mujassamlashtirgan bo‗ladi.
GHMdan murakkab, tez ishlovchi, texnik majmualarni boshqarish masalalarini hal
qilishda foydalanish maqsadga muvofiqdir.
U
U
t
t
Uzluksiz shaklda
Raqamli impuls shaklida
|
-rasm. MySQLda ma’lumotlar bazalarini o’zaro bog’lash

132
CENTRAL ASIAN RESEARCH JOURNAL FOR INTERDISCIPLINARY STUDIES
(CARJIS) ilmiy jurnali bilan hamkorlikda.
“YANGI O’ZBEKISTONNING UMIDLI YOSHLARI” 1(4)-SON
2022-YIL 28-MAY
ishonchlilikni ta'minlash uchun kattaroq miqyoslarda ko'p
serverli MySQL
("kengaytirish") o'rnatilishi talab qilinadi. Oddiy yuqori darajadagi konfiguratsiya
ma'lumotlarni yozish operatsiyalarini boshqaradigan va barcha o'qish operatsiyalarini
bajaradigan bir nechta tobelarga takrorlanadigan kuchli asosiy ma'lumotlar bazasini o'z
ichiga olishi mumkin. Asosiy server doimiy ravishda binlog hodisalarini ulangan
tobelarga
surib turadi, shuning uchun ishlamay qolganda toʻxtash vaqtini
minimallashtirib, yangi master boʻlishi mumkin. Ishlashning keyingi yaxshilanishiga
memcached yordamida ma'lumotlar bazasi so'rovlari natijalarini xotirada keshlash yoki
ma'lumotlar bazasini kichikroq bo'laklarga bo'lish orqali erishish mumkin.
Flutter - bu Google tomonidan yaratilgan ochiq manbali UI dasturiy ta'minot
ishlab chiqish tizimi. U Android, iOS, Linux, macOS, Windows, Google Fuchsia, va
Internet uchun yagona kod bazasidan oʻzaro platforma ilovalarini ishlab chiqishda
foydalaniladi. Birinchi marta 2015-yilda ishlab chiqilgan. Flutter 2017-yilning may
oyida chiqarilgan.
Flutterning asosiy komponentlari quyidagilardan iborat:
✓
Dart platformasi
✓ Flutter dvigateli (Skia Graphics Engine)
✓ Fond kutubxonasi
✓ Dizayn uchun maxsus vidjetlar
✓ Flutter rivojlantirish vositalari (DevTools)
-rasm. Figma dasturida UI ko’rinishini yaratish

134
CENTRAL ASIAN RESEARCH JOURNAL FOR INTERDISCIPLINARY STUDIES
(CARJIS) ilmiy jurnali bilan hamkorlikda.
“YANGI O’ZBEKISTONNING UMIDLI YOSHLARI” 1(4)-SON
2022-YIL 28-MAY
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
https://docs.flutter.dev/resources/faq
2.
https://en.wikipedia.org/wiki/Figma_(software)
3.
https://en.wikipedia.org/wiki/MySQL
4.
https://designlab.com/figma-101-course/introduction-to-figma/
5. Saloydinov, S. Q. (2021). Paxta tozalash zavodlarida
energiya sarfini
kamaytirishning texnik-iqtisodiy mexanizmini yaratish. “Academic research in educational
sciences”, 2(9), 886-889.
https://doi.org/10.24412/2181-1385-2021-9-886-889
6. Saloydinov, S. Q. (2021).
Creation of feasibility studies to reduce energy costs in
ginneries
. "Экономика и социум", 9(88), 147-149.
7. Caлойдинов, C. К. (2021).
Образовательные
кредиты в Узбекистане
.
"Экономика и социум", 12(91), 470-472.
8. Caлойдинов, C. К. (2021).
Спрос на рынке дифференцированных продуктов
.
"Экономика и социум", 12(91), 473-476.
9.
Салойдинов, С. К. (2022).
С паровой турбиной 471 МВт на Талимарджанской
ТЭЦ расчет электрических режимов при максимальной зимней нагрузке
. “
Central Asian
Research Journal for Interdisciplinary Studies (CARJIS)”, Special issue, 116-121.
10.
Сaрдoржoн Кoдиржoн Yгли Сaлoйдинoв. (2022).
Иннoвaциoннoе решение для
пoлyчения
биoгaзa
. “
Central Asian Research Journal for Interdisciplinary Studies
(CARJIS)”,
2(3),
280-285.
https://doi.org/10.24412/2181-2454-2022-3-280-285
Astanaliev
E. T. O. The Process Of Electronic Document Management In The System Of Railway
Automation And Telemechanics //The American Journal of Interdisciplinary
Innovations
Research. – 2021. – Т. 3. – №. 05. – С. 76-80.
11. Astanaliev E. The formalization of the electronic document in railway automatics
and telemechanics on the basis of simulation modeling //European Scholar Journal (ESJ). –
Т. 2. – №. 3.
12. OGLI A. E. T. Software for Electronic Document Management System of Technical
Documentation on Railway Automation and Telemechanics //JournalNX. – 2021. – Т. 7. –
№. 1. – С. 204-209.
13. Astanaliev E. ELECTRONIC MODEL OF TECHNICAL DOCUMENT
MANAGEMENT PROCESS //Збірник наукових праць ΛΌГOΣ. – 2021.
14. Baratov D., Astanaliev E. Functional Features of the Technical Documentation
Control Program //International Journal on Orange Technologies. – 2021. – Т. 3. – №. 1. – С.
7-11.
15.
Dadaboyev, Q. Q. (2021).
Refrigerator in modern heating power stationstechnical
water waste through reconstruction of the towerreduction
. “International journal of
philosophical studies and social sciences”, 1(3), 96-101.
16. Dadaboyev, Q. Q. (2022).
Issiqlik elektr stansiyalarida texnik suv isrofini barataraf
etish
.
“
Academic
research
in
educational
sciences
”,
3(1),
434-440.
https://doi.org/10.24412/2181-2454-2022-1-41-47
17. Dadaboyev, Q. Q. (2022).
Bug'-gaz qurilmasi gradirniyalaridagi
aylanma suv
isrofini kamaytirish
“
Central Asian Research Journal for Interdisciplinary Studies (CARJIS)”,
Special issue, 15-21
Bootstrap bloki - Fayllarni boshqarish tizimlari

|
Fayllarni boshqarish tizimlari
|
bet | 11/16 | Sana | 08.07.2024 | Hajmi | 40,78 Kb. | | #266988 |
Bog'liq Fayllarni boshqarish tizimlariBootstrap bloki
Blok №0 blokda joylashgan. (Yodda tutingki, ushbu blokning tizim qurilmasi blokidagi noldagi joylashuvi apparat tomonidan belgilanadi, chunki apparat yuklagichi har doim tizim qurilmasi blokining noliga ishora qiladi. Bu apparatga bog'liq bo'lgan fayl tizimining oxirgi komponentidir.)
Yuklash blokida UNIX OS ni dastlab ishga tushirish uchun foydalaniladigan aylantirish dasturi mavjud . s 5 fayl tizimlarida faqat ildiz fayl tizimining yuklash blokidan foydalaniladi. Ikkilamchi fayl tizimlarida bu maydon mavjud, lekin foydalanilmaydi.
Superblok
Unda fayl tizimining holati to'g'risidagi operatsion ma'lumotlar, shuningdek fayl tizimi sozlamalari haqidagi ma'lumotlar mavjud.
Xususan, superblok quyidagi ma'lumotlarni o'z ichiga oladi
i -tugunlar soni (indeks deskriptorlari);
bo'lim hajmi ???;
bepul bloklar ro'yxati ;
bepul i -tugunlar ro'yxati ;
va boshqalar .
Keling, diqqat qilaylik! Bo'sh disk maydoni bepul bloklarning bog'langan ro'yxatini hosil qiladi . Ushbu ro'yxat super blokda saqlanadi.
Ro'yxatning elementlari 50 elementdan iborat massivlardir (agar blok = 512 bayt bo'lsa, element = 16 bit):
· 1-48-sonli massiv elementlari 2 dan 49 gacha bo'lgan fayl bloklari maydonining bo'sh bloklari raqamlarini o'z ichiga oladi.
№0 element ro'yxatning davomi uchun ko'rsatgichni o'z ichiga oladi va
· oxirgi element (#49) massivdagi bo'sh elementga ko'rsatgichni o'z ichiga oladi.
Agar biron bir jarayonga fayl kengaytmasi uchun bepul blok kerak bo'lsa, tizim ko'rsatgich orqali (erkin elementga) massiv elementini tanlaydi va ushbu elementda saqlangan raqamga ega blok faylga taqdim etiladi. Agar fayl kichraytirilsa, bo'shatilgan raqamlar bo'sh bloklar qatoriga qo'shiladi va bo'sh elementga ko'rsatgich o'rnatiladi.
Massiv o'lchami 50 ta element bo'lganligi sababli, ikkita muhim vaziyat bo'lishi mumkin:
1. Biz fayllar bloklarini chiqarganimizda, lekin ular ushbu massivga sig'maydi. Bunday holda, fayl tizimidan bitta bo'sh blok tanlanadi va to'liq to'ldirilgan bo'sh bloklar massivi ushbu blokga ko'chiriladi, shundan so'ng bo'sh elementga ko'rsatgichning qiymati nolga o'rnatiladi va blokning soni nusxalash uchun tanlagan tizim massivning superblok tarkibidagi nol elementiga yoziladi . Ushbu nuqtada bepul bloklar ro'yxatining yangi elementi yaratiladi (har birida 50 ta element mavjud).
2. Erkin bloklarning massiv elementlarining mazmuni tugagach (bu holda massivning nol elementi nolga teng) Agar bu element nolga teng bo‘lmasa, bu massivning davomi borligini bildiradi. . Ushbu davom RAMdagi superblokning nusxasida o'qiladi.
|
| |
Основы пакета - bet 342

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 342/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
459
3 HISOBIY QISM
3.1 FDDI tarmog'i va uning samaradorligini hisoblash tartibi
Оptik tоlаli kаbеldаn fоydаlаnilgаn ko‘p tаrqаlgаn tаrmоq (Fast
Ethernetni hisоbgа оlmаgаndа) FDDI. FDDI (fiber dis-tributed data interface,
ISO 9314-1, rfc-1512, -1390, -1329) –Аmеrikа stаndаrtlаsh institutining
(ANSI) stаndаrti, ISO o‘zgа-rishsiz qаbul qilingаn. Prоtоkоl 100 Mbit/s
ахbоrоtni jismоniyuzаtish tеzligigа hisоblаngаn vа tugunlаr оrаsidаgi
mаsоfа 2 km yoki undаn ko‘p bo‘lgаndа, tаrmоqning jаmi uzunligi 100
kmgаchа bo‘lgаn hоllаrgа mo‘ljаllаngаn. Tаrmоqdахаtоlikchаstоtаsi 10—9
dаn оshmаydi. FDDI tоpоlоgiyasidа juft hаlqа sхеmаsidаn fоydаlаnilgаn
(1-rаsm. A, B, C, D vа E hаrflаribilаn stаnsiya – kоnsеntrаtоrlаr
bеlgilаngаn). Hаlqа sхеmаsi оptik tоlаli kаbеllаr uchun yagоnа yеchimdir
(nuqtа-nuqtаsхеmаsini hisоbgа оlmаgаndа).
3.1-rаsm. FDDI juftlik hаlqа sхеmаsi
Tаrmоqqа egа bo‘lish uchun mахsus mаrkеrdаn fоydаlаnilаdi (Token-ring
IEEE 802.5 prоtоkоliningrivоjlаntirilgаni). FDDI tаrmоg‘I mаhаlliy tаrmоq
mаgistrаllаrini yarаtishdа o‘zigа Tеng kеlаdigаn tаrmоq tоpilmаydi, bu esа
butunlаy yangi – tаsvirlаrgа vа grаfiklаrgа intеrаktiv mаsоfаviy ishlоv
bеrish imkоniyatini tug‘dirаdi.
Оdаtdа qurilmаlаr ikkаlа hаlqаgа bir vаqtning o‘zidа ulаnаdilаr (DAS –
dual attachedstation). Ko‘pinchа fаqаt bir hаlqа аktiv (birlаmchi),
lеkin birо relеmеnt ishdаn chiqishi hоlаtidа ikkinchi hаlqа hаm аktivlаshаdi,
buning nаtijаsidа tizim mustаhkаmligi оshаdi vа buzilgаn qismni аylаnib
o‘tish imkоniyati hоsil bo‘lаdi.
Stаnsiyani fаqаt bittа hаlqаgа ulаsh imkоni hаm ko‘zdа tutilgаn (SAS – single
attached station), bu esа sеzilаrli dаrаjаdа аrzоndir.
Изм. Лист
№ документа
Подпись Дата
Лист
459
KURS ISHI5311000.0001 T.YO .
|
| |
Основы пакета - bet 345

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 345/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
470
Kompyuter tarmoqlarining qanday turlari mavjud?
3 xil, lokal, mintaqaviy, global tarmoqlar
2 xil, lokal, global tarmoqlar
4 xil, lokal, mintaqaviy, global, milliy tarmoqlar
2 xil, lokal, mintaqaviy tarmoqlar
№ 21 fanning bobi-1; bo‗limi-3; qiyinlik darajasi-3
Modem nima?
analogli signallarni diskret signallarga o‗tkazib beruvchi va aksincha amal bajaruvchi texqurilma
internet serveri
tarmoq protokoli
pochta dasturi
№ 22 fanning bobi-1; bo‗limi-3; qiyinlik darajasi-3
976 yilda yaratilgan lokal kompyuter tarmog‗i qanday nomlanadi?
ethernet
internet
web
network
№ 23 fanning bobi-1; bo‗limi-3; qiyinlik darajasi-3
Internet explorer dasturi nima vazifani bajaradi?
internetda ma‘lumotlarni izlab topish, ko‗rish va qabul qilish uchun
internetni kompyuterga sozlash uchun
elektron pochta xizmatidan foydalanish uchun
elektron pochtada manzil ochish uchun
№ 24 fanning bobi-1; bo‗limi-3; qiyinlik darajasi-3
Ethernet kim tomonidan yaratilgan?
robert metkalf
german goldstayn
djon neper
larri roberts
№ 25 fanning bobi-1; bo‗limi-3; qiyinlik darajasi-3
HTML (hyper text markup language) nima?
web- sahifalarni yaratadigan til
web- sahifalarni ko‗rib chiqish vositasi
dasturlash tillari va translyatorlar
internet serveri
№ 26 fanning bobi-1; bo‗limi-3; qiyinlik darajasi-3
Kompyuter xotirasida ma‘lumotlar nimalarda ifodalanadi?
ikkilik sanoq sistemasida kodlanadi
morze alifbosida
natural sonlar yordamida kodlanadi
o‗nlik sanoq sistemasida kodlanadi
№ 27 fanning bobi-1; bo‗limi-3; qiyinlik darajasi-3
471
Tarmoqda ulangan ip manzilga ega bo‗lgan kompyuterlarning mac adresini aniqlovchi protokol?
ARP
TCP
ICMP
IGMP
№ 28 fanning bobi-1; bo‗limi-3; qiyinlik darajasi-3
Marshrutlovchi qurilma yordamida ma‘lumotlarni uzatishda bo‗ladigan xatolikni aniqlovchi
protokol
ICMP
ARP
TCP
IGMP
№ 29 fanning bobi-1; bo‗limi-3; qiyinlik darajasi-
Nechta kompyuter tarmoqlarida ma‘lumotlarni uzatish protocol
IGMP
ARP
ICMP
TCP
№ 30 fanning bobi-1; bo‗limi-3; qiyinlik darajasi-3
Tarmoqda ma‘lumotlarni boshqarish protocoli
SNMP
IGMP
ICMP
TCP
№ 31 fanning bobi-1; bo‗limi-1; qiyinlik darajasi-1
Ma‘lumotlarni ketma-ket uzatish protocol
SLIP
SNMP
IGMP
ICMP
№ 32 fanning bobi-1; bo‗limi-1; qiyinlik darajasi-1
Profinetning nechta asosiy xususiyati mavjud?
2 ta
3 ta
5 ta
4 ta
№ 33 fanning bobi-1; bo‗limi-1; qiyinlik darajasi-1
|
| |
Основы пакета - bet 24

|
Основы пакетаBog'liq Основы пакета (1)
31
S/390 oilasi o‗z tarkibiga 14 ta kompyuter modelini oladi. Yangi
modellarning ko‗rsatkichlari 3-avlod meynfreymlar ko‗rsatkichlariga nisbatan 1,3
marta yaxshilangan (operativ xotira hajmi taxminan ikki hissa oshgan–16 Gbayt
gacha). S/390 oilasiga bir protsessorli 50 MIPS tezlikka ega bo‗lgan meynfreymlar
modelidan to 10 protsessorli 500 MIPS tezlikkacha bo‗lgan modellar kiradi. S/390
modelini G4 va G5, S/390 Multiprice 2000 protsessorlarida ishlab chiqarilgan.
Unumdorligini va boshqa ko‗rsatkichlarini oshirish maqsadida 32 tagacha S/390
mashinasini S/390 Parallel Sysplex texnologiyasi bo‗yicha klasterlarga
birlashtirish mumkin (asosan superkompyuter yaratib).
S/390 oilasi dunyoning ko‗pgina davlatlarida ishlatiladi.
1999-yili o‗rtacha unumdorlikdagi AS/400 meynfreymlar oilasi ishlab
chiqarildi, u o‗z tarkibiga 12 modelni olgan. Operativ xotiraning maksimal sig‗imi
16 Gbayt, diskdagi xotira esa 2,1 Tbaytni tashkil etadi. AS/400 modellarining 720,
730 va 740 seriyalarida 12 ta PowerPC va Pentium II protsessorlari ishlatilgan.
2004-yili AS/400 ―biznes-kompyuterlari‖ dunyoda eng tanilgan kompyuterlardan
bo‗lgan. Tizimning keng miqyosida tanilishining sababi unumdorlik/narx
nisbatining yaxshiligi, ishonchliligining juda yuqoriligi (bir soat davomida
buzilmasdan ishlash ehtimoli 0,9994 ni tashkil etadi) va yaxshi dasturiy
ta‘minotining mavjudligidir.
2005-yili IBM firmasi System z9 (5-avlod) meynfreymini havola qildi, u
samarali virtuallashtirish texnologiyasini quvvatlagan va xavfsizlikni ta‘minlagan.
Bu texnologiyalar uni eng ochiq, ishonchli va himoyalangan hisoblash tizimlaridan
biriga aylantirdi.
System z9 tizimi bir sekund davomida 1 milliard tranzaksiyagacha ishlov
bera olgan, unumdorligi bo‗yicha 4-avloddan bir necha marotaba yuqori bo‗lgan.
Yaponiya Fujitsu firmasining M 1800 kompyuterlari va shuningdek
Germaniya Comparex Information Systems firmasining 8/*, 9/*, M2000 va S2000
meynfreymlari dunyoda ko‗p tarqalgan. Fujitsu firmasining M 1800 meynfreymlar
|
| |
Основы пакета - bet 21

27
xotira turlari va barcha xotiralarning tezligi;
axborotlarni tashqi saqlash, almashish va kiritish-chiqarish qurilma turlari
va texnik-iqtisodiy ko‗rsatkichlari;
kompyuterlarning o‗zaro va qismlarini ulash hamda aloqa qurilmalarining
turi va o‗tkazish xususiyatlari;
kopyuterlarni bir vaqt oralig‗ida bir necha foydalanuvchi bilan ishlashi va
bir necha dasturni parallel bajara olishi (ko‗p masalali);
kompyuterda ishlatiladigan operatsion tizimning turi va texnik-iqtisodiy
ko‗rsatkichlari;
dasturiy ta‘minotning mavjudligi va vazifalarining imkoniyatlari;
boshqa turdagi kompyuterlar uchun yozilgan dasturlarni bajara olish
imkoniyati (boshqa kompyuterlar bilan dasturiy moslashuvchanligi);
mashina buyruqlarining tarkibi va tizimi;
aloqa kanallariga va kompyuter tarmoqlariga ulanish imkoniyati;
kompyuterning foydalanishdagi ishonchliligi;
foydali ish vaqti bilan profilaktika vaqtining nisbati bo‗yicha aniqlanadigan
kompyuterning vaqt bo‗yicha foydali ish koeffitsienti.
1.7-rasm. O„lchami va hisoblash quvvati bo„yicha kompyuterlarni
turlarga ajratish.
Yuqorida qayd qilib o‗tilgan zamonaviy kompyuterlarning ba‘zi qiyosiy
ko‗rsatkichlari 1.1-jadvalda keltirilgan.
Hisoblash mashinalari
Juda katta EHM
Katta EHM
Mikrokompyuterlar
Kichik EHM
28
1.1 -jadval.
Zamonaviy kompyuterlarning qiyosiy ko„rsatkichlari
Ko‗rsatkichlar
Kompyuter guruhlari
Super kompyuterlar
Katta kompyuterlar
Kichik kompyuterlar
Mikrokompyuterlar
Unumdorlik MIPS
1000 – 1 000 000
100 – 10 000
10-1000
10-200
OX sig‗imi, Mbayt
2000 – 100 000
512 – 10 000
128-4096
128-2048
Tashqi XQ sig‗imi,
Gbayt
500 – 50 000
100 – 10 000
100 -1000
100-1000
Razryadligi, bit
64-256
64-128
32-128
32-128
Tarixiy birinchi katta EHM paydo bo‗lgan, ularning element asosi elektron
lampalardan to yuqori darajada integrallashtirilgan integral sxemalargacha bo‗lgan
yo‗lni bosib o‗tdi.
ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer) birinchi katta EHM
1946-yili yaratilgan. U mashinaning og‗irlig‗i 30 tonnadan ortiq bo‗lib, sekundiga
bir necha yuz operatsiya tezligiga ega bo‗lgan, operativ xotirasi esa 20 ta son
sig‗imida bo‗lgan, katta zalda 150 m2 atrofidagi maydonni egallagan.
Katta kompyuterlarning unumdorligi qator masalalarni yechish uchun yetarli
bo‗lmay qoldi (ob-havoni bashorat qilish, murakkab mudofaa majmualarini
boshqarish, biologik tadqiqotlarni, ekologik tizimlarni modellashtirish). Shu
sabablar superkompyuterlarni, eng quvvatli hisoblash tizimlarini loyihalashtirib
ishlab chiqishga olib keldi, ular hozirgi vaqtda ham jadallik bilan
rivojlantirilmoqda.
1970-yillarda paydo bo‗lgan kichik kompyuterlarning paydo bo‗lishiga
sabab, bir tomondan element asosining keskin rivojlanishi bo‗lsa, ikkinchi
tomondan qator ilovalar uchun katta kompyuterlarning resurslarini ortiqchalik
qilishi bo‗ldi. Kichik kompyuterlar ko‗pincha texnologik jarayonlarni boshqarish
uchun ishlatiladi. Ular ancha ixcham va katta kompyuterlarga nisbatan ancha
arzon. Element asosining, texnologiyaning va arxitekturaviy yechimlarning
keyingi yutuqlari tufayli supermini kompyuterlarni paydo bo‗lishiga olib keldi–
|
Comprehension check - Topical News Lessons

© one
stopenglish.com 2002 3 This page can be photocopied.
4 What happened when President Menem fixed the exchange rate against the dollar at one-to-one?
a inflation fell to almost zero
b inflation increased
c inflation fell a little
5 What happened to Argentinian exports when the dollar was falling?
a they were very expensive
b they were very cheap
c
nothing happened
6 How do Argentines feel about the present situation?
a they don’t care
b they feel sad
c they feel very ashamed
Decide whether these sentences are true or false

Macmillan Publishers Ltd 2004
Taken from the News
section in
www.onestopenglish.com
Look at this sentence from the text:
Soyabean farming in the Amazon region is increasing.
This means that this activity is happening now and is continuing. We use the present continuous
to talk about these processes.
Make more sentences using the present continuous from these prompts. You can check your
answers in the text.
1.
farmers
cut down
trees
2.
cattle ranchers
destroy
rainforests
3.
enormous ranching operations
control
beef export market
4.
commercial ranchers
produce
beef and ...
5.
... they
sell
European supermarkets
6.
the rainforest
disappear
© one
stopenglish.com 2002 1 This page can be photocopied.
Airline Security - Topical News Lessons

© one
stopenglish.com 2002 2 This page can be photocopied.
book on Arab history. They asked him more questions. Mr Shater became very, very angry.
The Secret
Service had confirmed that he was a secret serviceman and he did not know why the airline staff were
asking him so many questions. In the end they decided that he could not board the plane and he was
left at the airport in Baltimore.
There are many questions about this case. Some people say that Mr Shater was not allowed to board
the plane because he
was an Arab-American and that, after September 11th, people of Middle Eastern
appearance are checked more carefully at airports. They say that this is not fair and that this is against
civil rights. The airline,
American Airlines, says that this is not true and that Mr Shater was not
allowed to board the plane because he was angry and aggressive and because he made mistakes when
he filled in the form asking for permission to take his gun onto the plane.
Now there is a big discussion in the United States about this question. Some airlines now check pas-
senger lists for Islamic names and many people of Middle Eastern appearance
have not been allowed
to board planes. The airlines say that this is for "security" but critics say that this is racist and should
not be allowed. It is a very difficult question.
Основы пакета - bet 23

|
Основы пакетаBog'liq Основы пакета (1)
30
taalluqli bo‗lishi mumkin, superserverlar esa superkompyuterlarga yaqinlashib
qolmoqdalar. Server-bu kompyuterlarni ishlatilish sohasi bo‗yicha turlanishi
bo‗lib,
mikrokompyuterlar,
kichik
kompyuterlar,
meynfreymlar,
superkompyuterlar deb nomlanishi esa o‗lchami va vazifasi bo‗yicha guruhlarga
ajratishdir.
Oxirgi bir necha o‗n yillar mobaynida bu guruh mashinalari rivojlanib
kelayotgan standart, hozirgi zamon katta kompyuterlari avlodining boshi IBM
firmasining mashinalari hisoblanadi. IBM 360 va IBM 370 model
kompyuterlarining arxitekturasi va dasturiy ta‘minoti Rossiyada ishlab chiqarilgan
YES EVM mashinalarini loyihalashtirishda ham asos sifatida olingan.
Eng yaxshi meynfreymlar loyihalariga birinchi navbatda Amerikada ishlab
chiqarilganlarini kiritsa bo‗ladi:
IBM 3090, IBM 4300 (4331, 4341, 4361, 4381), IBM 380 o‗rniga 1979-
yili yaratilgan (meynfreymlarning 2-avlodi);
IBM ES/9000, 1990-yili yaratilgan (meynfreymlarning 3-avlodi);
S/390 AS/400 (4-avlodi);
System z9 (5-avlodi).
IBM ES/9000 (ES–Enterprise System) meynfreymlar oilasi katta
kompyuterlarning oilasini boshlab berdi, ular o‗z ichiga 18 kompyuter modelini
olib, IBM 390 arxitekturasi asosida joriy etilgan:
ES/9221 model 120 kichik modellari asosiy xotirasining sig‗imi 256
Mbaytga ega, unumdorligi o‗nlab MIPS va 12 ta kiritish-chiqarish kanali mavjud;
ES/9221 model 900 katta modellari 6 ta vektorli protsessorlarga ega, asosiy
xotiraning sig‗imi 9 Gbaytga teng, unumdorligi minglab MIPS, shisha tolali
kabeldan foydalanuvchi 256 ta kiritish-chiqarish kanali mavjud.
1997-yili
IBM firmasi o‗zining katta kompyuterlarini bipolyar
mikrosxemalarni qo‗llash orqali, KMOYA-mikrosxemalari ishlatiladigan, kichik
o‗lchamli S/390 meynfreymlarga o‗zgartirish dasturini davom ettirdi.
|
| |
Основы пакета - bet 343

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 343/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
460
Ахbоrоt kаnаllаrigа IEEE 802.2 logical link control (LLC)prоtоkоllаri
yordаmidа хizmаt ko‘rsаtilаdi. Nаtijаdа quyidаgi prоtоkоl stеkigа egа
bo‘lаmiz
IP/ARP
802.2 IEEE
FDDI MAC
FDDI PHY
FDDI PMD
MAC (media access control) bоsqich tаrmоq muhitigа egа bo‘lishni
bеlgilаydi.
PHY (physical layer protocol) bоsqichkоdlаsh/dеkоdеrlаsh, sinхrоnlаsh,
kаdrlаr hоsil qilish vа bоshqаprоtsеdurаlаrni bаjаrаdi. PMD (physical layer
medium) bоsqichi trаnspоrt muhit ko‘rsаtkichlаrini, mаnbа qiymаtini,
хаtоlik chаstоtаsini bоshqаrаdi vа optik qismlаr hаmdа rаz’yomlаrgа
qo‘yilаdigаn tаlаblаrni bеlgilаydi. MAC vа PHY bоsqichlаr оrаsidаgi
intеrfеysning blоk sхеmаsi 3.2-rаsmdа kеltirilgаn.
3.2-rаsm. FDDI intеrfеysining sхеmаsi
Изм. Лист
№ документа
Подпись Дата
Лист
460
KURS ISHI5311000.0001 T.YO .
461
FDDI tаrmоg‘idаn jo‘nаtilayotgаn ip – dеytоgrаmmаlаr, ARP – so‘rоv
vа jаvоblаr 802.2 LLC vа SNAP pаkеtlаrigа inkаpsulyatsiyalаsh kеrаk
(subnetwork access protocol; 3.4-vа 3.5-rаsmlаr),
Jismоniy bоsqichdа esа FDDI MAC gа.
3.4-rаsm. Bа’zi pаkеt sаrlаvhаlаrining tuzilishi
3.5-rаsm. FDDI prоtоkоl pаkеtining fоrmаti
FDDI mаrkеrli egа bo‘lishdаn fоydаlаnаdi, pаkеt mаrkеr fоrmаtining
ko‘rinishi 3. 6-rаsmdа kеltirilgаn. Hаlqаningo‘lchаmigа qаrаb undа bir
nеchа mаrkеrlаr hаrаkаtdа bo‘lishi mumkin.
3.6-rаsm. Kаdr-mаrkеr fоrmаti
3.7-rаsmdа ахbоrоt оqimlаrini bir-birigа tа’sirisiz FDDI tаrmоg‘ini bir
nеchа subtаrmоqlаrgа egа bo‘lish vа umumiy sеrvеrgа chiqish sхеmаsi
kеltirilgаn.
|
| |
Vocabulary - Topical News Lessons

© one
stopenglish.com 2002 3 This page can be photocopied.
5 Prepositions.
Look at the second paragraph again.
●
He wanted to take the
gun with him onto the plane, so he had to fill in a special form.
●
He filled in the form but he made some mistakes, so he had to fill in the form again.
●
The airline staff at the check-in desk asked him a lot of questions.
●
His parents were from the Middle East.
●
In his bag, the airline staff found a book on Arab history.
●
In the end they decided that he could not board the plane and he was left at the airport in
Baltimore.
Prepositions are very common in English. In this paragraph there
are many different ways that
prepositions are used.
Infinitive
→
He wanted to take the gun (verb ‘He wanted’ + (to + verb) ‘to take’ + object ‘the gun’)
Phrasal verb
→
He filled in the form (verb ‘filled’ + preposition ‘in’ + object ‘the form’) there are many
phrasal verbs in English. Often adding a preposition, or changing a preposition changes the meaning..
Set
phrases
→
In the end (In set phrases the group of words have a set meaning)
Prepositions
→
He was left at the airport. In his bag ….
Complete the sentences.,
a He wanted to ____________________________ board the plane but they would not let him.
b He was travelling from ____________________________ to ____________________________
c There was a gun in his ____________________________
d He made some mistakes. They asked him to __________ ________ the ___________________ again.
e They did not let him travel in __________________ ___________________
f There was a lot of discussion at the ____________________________ desk.
6 Discussion
Is it important to check passengers before they board planes?
What kind of checks do you think should take place?
Should passengers be checked because of their nationality or appearance?
Airline Security
L E V E L O N E
-
E L E M E N TA RY
©
Macmillan Publishers Ltd 2005
Taken
from the news section in
www.onestopenglish.com
Elеktr tarmoqlari va tizimlari

|
Elеktr tarmoqlari va tizimlari
|
bet | 1/8 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 311,88 Kb. | | #255513 |
Bog'liq ett kurs ishi jasur (TT natijasi)
O‘ZBЕKISTON RЕSPUBLIKASI
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
ISLOM KARIMOV nomidagi
TOSHKЕNT DAVLAT TЕXNIKA UNIVЕRSITЕTI
ENЕRGЕTIKA FAKULTETI
“Elektr ta’minoti” kafedrasi
«ELЕKTR TARMOQLARI VA TIZIMLARI»
fanidan kurs loyihasi
Bajardi: Oblaqulov J.
Tekshirdi: To‘ychiyev F.
O‘ZBЕKISTON RЕSPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
ISLOM KARIMOV NOMIDAGI TOSHKЕNT DAVLAT TЕXNIKA UNIVЕRSITЕTI
Tasdiqlayman_______________________
Kafedra mudiri_____________________
2024 yil «___»______________________
«ELЕKTR TARMOQLARI VA TIZIMLARI»
FANIDAN KURS LOYIHASI BO‘YICHA
TOPSHIRIQ
Elektr energetika yo‘nalishi________________guruhi
(FAMILIYA, ISMI, SHARIFI)
1. Kurs loyihasining mavzusi: Elektr ta’minoti tizimlarining elektr tarmoqlarining hisobi.
2. Kurs loyihasini topshirish muddati: 1 iyun 2024 yil.
3. Kurs loyihasini bajarishga doir boshlang‘ich ma’lumotlar:
3.1 Sxema №_3__
3.2 Variant №_2__
4. Hisob-tushuntirish yozuvlarining tarkibi (ishlab chiqilgan masalalar ro‘yxati).
Berilgan rayon uchun elektr ta’minoti sxemalarining hisoblash variantlarini qabul qilish
Berilgan rayon elektr ta’minoti uchun aktiv va reaktiv quvvatlar balansini tuzish
Tarmoqning nominal kuchlanishini aniqlash.
Havo liniya simlarining kesim yuzasini tanlash va ularning parametrlarini hisoblash.
Podstansiyalarda transformatorlar tanlash va ularning parametrlarini hisoblash.
Radial variantning prinsipial va ekvivalent almashtiruv sxemasini tuzish
Radial tarmoqdagi quvvat isrofini nominal kuchlanish bo‘yicha hisoblash
Kompensatsiyalovchi uskunalarni tanlash
Liniya va tarnsformatorlardagi yillik energiya isrofini aniqlash
Kuchlanish yo‘qotilishini
|
| |