nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Foydalanilgan ada - Mustaqil O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining qabul qilinishi. Rеja

|
Mustaqil O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining qabul qilinishi. Rеja
|
bet | 7/7 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 142 Kb. | | #124748 |
Bog'liq Mustaqil O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining qabul qilinishi.Foydalanilgan adabiyotlar:
Karimov I.A. O’zbekiston: milliy istiqlol, iqtisod, siyosat, mafkura. T.1.-T., 1996
Karimov I.A. Bizdan ozod va obod Vatan qolsin. T.2.-T., 1996
Karimov I.A. Vatan sajdagoH kabi muqaddasdir. T.3.-T., 1996
Karimov I.A. Bunyodkorlik yo’lidan. T.4.-T., 1996
Karimov I.A. Yangicha fikrlash va ishlash davr talabi. T.5.-T., 1997
Karimov I.A. Havfsizlik va barqaror taraqqiyot yo’lida. T.6.-T., 1998
Karimov I.A. Biz kelajagimizni o’z qo’limiz bilan quramiz. T.7.-T., 1999
Karimov I.A. Ozod va obod Vatan, erkin va farovon Hayot-pirovard maqsadimiz. T.8.-T., 2000
Karimov I.A. Vatan ravnaqi uchun har birimiz ma‘sulmiz. T.9.-T., 2001
Karimov I.A. Havfsizlik va tinchlik uchun kurashmoq kerak. T.10.-T., 2002
Karimov I.A. O’zbekistonda demokratik o’zgarishlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyati asoslarini shakllantirishning asosiy yo’nalishlari. O’zbekiston ovozi. 31 avgust. 2002
|
| |
Xalq hokimiyatchiligi - Mustaqil O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining qabul qilinishi. Rеja

|
Mustaqil O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining qabul qilinishi. Rеja
|
bet | 4/7 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 142 Kb. | | #124748 |
Bog'liq Mustaqil O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining qabul qilinishi.Xalq hokimiyatchiligi. Xalq hokimiyatchiligining asosiy bеlgilari quyidagilardan iborat:
hokimiyatning birdan-bir manbai xalqdir. Xalqni hokimi yatning yagona manbai sifatida tan olish boshharuvning rеspublika shakliga ega bo`lgan dеmokratik davlatlarga xos xususiyatdir;
O`zbekiston xalqining millatidan qat'iy nazar, O`zbekiston Rеspublikasining fuqarolari tashkil etadi;
Jamiyat va davlat qayotining eng muhim masalalari xalq muhokamaasiga tahdim etiladi, umumiy ovozga (rеfеrеn dumga) qo`yiladi. Rеfеrеndum to`g`risidagi qonun 1991 yil 18 noyabrda qabul qilingan. Rеfеrеndumda qabul qilin gan qaror yuridik kuchga ega bo`ladi;
Xalq nomidan faqat u saylagan O`zbekiston Rеspublikasi Oliy Majlisi va Prеzidеnti ish olib boradi;
Davlat hokimiyatining tizimi - hokimiyatning qonun chi haruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo`linishi printsi piga asoslanadi. hokimiyatning bo`linish printsipi dеmokratik davlatlarning tarixiy rivojlanishi davomida jahon hamjamiyati tomonidan ishlab chiqilgan. hokimiyat vakolatlarini taqsim lash printsipi huquqiy davlatning eng muhim bеlgilaridan biridir;
O`zbekistonda ijtimoiy qayot siyosiy institutlar, mafkuralar va fikrlarning xilma-xilligi asosida rivojlanadi. hеch qaysi mafkura davlat mafkurasi sifatida o`rnatilishi mumkin emas;
O`zbekiston Rеspublikasida dеmokratiya umuminsoniy printsiplarga asoslangan. Dеmokratik huquq va erkinliklar, Konstitutsiya va qonunlar bilan himoya qilinadi.
Konstitutsiya va qonun ustunligi. Konstitutsiyaning asosiy printsiplaridan yana biri - Konstitutsiya va qonunning ustunligidir, ya'ni O`zbekistonda Konstitutsiya va qonunlarning ustunligi so`zsiz tan olinadi. Davlat, uning organlari, mansab dor shaxslar, jamoat birlashmalari, fuqarolar konstitutsiyasi va qonunlarga muvofiq ish ko`radilar.
Jamiyatda qonunning ustvorligi huquqiy davlatning bosh mеntolitеtidir. Bunday jamiyatda oddiy fuqarolardan tortib Prеzidеntgacha hamma qonun talablarini bajarishi shart.
Amir Tеmur o`z tuzuklarida tеgishli tartib va qonunga rioya qilish uning tahdiri va yutuqlarining asosi hamda tayanchi bo`lib xizmat qilishini ko`rsatgan.
Rеspublikamiz birinchi Prеzidеnti I.A.Karimov, O`zbekiston XXI asrga intilmohda mavzusidagi Rеspublika Oliy Majlisining birinchi chaqiriq 14 sеssiyasida qilgan nutqida:«Jamiyatda fuqarolarning huquqlari va erkinliklarini himoya qilish ta'min langanda u chinakam huquqiy fuqarolik jamiyati bo`ladi. har bir kishi o`z huquqlarini aniq va ravshan bilishi, ulardan foyda lana olishi, o`z huquqlari va erkinliklarini himoya qila olishi lozim» - dеb ko`rsatganlar. «har bir inson»,- dеydi Prеzidеnt: «To`ralarcha o`zboshimchalikdan, qonunsizlikdan o`z huquqlarini himoya qiladigan idoralar mavjudligiga amin bo`lishi kеrak.» (O`zbekiston XXI asrga intilmohda. T., O`zbekiston, 2000, 25-bеt).
|
| |
Rasm 11.2. IT infratuzilmasini loyihalashga gibrid yondashuv

|
Rasm 11.2. IT infratuzilmasini loyihalashga gibrid yondashuv
|
bet | 6/6 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 64,44 Kb. | | #237210 |
Bog'liq 12-mavzuRasm 11.2. IT infratuzilmasini loyihalashga gibrid yondashuv
Shunday qilib, bugungi kunda gibrid yechim - allaqachon taklif qilingan metodologiyamizdan foydalangan holda korporativ serverdagi portal va shaxsiy bulutdagi ishchi dasturlar va ma'lumotlar massivini yaratish mumkin.
Axborot infratuzilmasini shakllantirishga gibrid yondashuv - bu maqsadga muvofiq bo'lgan resurslarning bir qismi ommaviy bulutga chiqarilishi va eng muhim, biznes uchun muhim xizmatlarning bir qismi kompaniyaning axborot infratuzilmasi tarkibida qolishi.
Bunday axborot infratuzilmasi, agar kerak bo'lsa, ikkala yo'nalishda ham xizmatlarning migratsiyasini ta'minlash uchun virtualizatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda shaxsiy bulut printsiplari asosida qurilishi kerak. Ushbu yondashuvdan foydalanishda xizmatlar axborot xavfsizligini ta'minlashga yagona yondashuvlarni tashkil qilish uchun bir xil printsiplar asosida ishlab chiqilishi kerak.
Xavfsiz ishlashni ta'minlash uchun gibrid infratuzilmani shakllantirishda siz quyidagi asosiy qoidalarga rioya qilishingiz kerak:
• tashkilotning tarqatilgan qismlarida axborot xavfsizligi siyosatiga qat'iy rioya qilinishini nazorat qilish;
• Bulut yoki gibrid eritmada xizmatlarni sozlash uchun faqat mutaxassislarga ruxsat beriladi;
• foydalanuvchilar, tarmoq provayderlari va xizmat egalari darajasida mahalliy xavfsizlik siyosati va kafolatlarini muvofiqlashtirish;
• iloji bo'lsa, qo'shimcha ravishda mahalliy ma'lumotlarni saqlash;
• korxonaning ma'lum bir axborot resursining umuman biznes uchun ahamiyatini hisobga olish;
• har qanday tarkibni tashqi xizmatlarga o'tkazishda yangi tahdidlarni hisobga olish.
Kompaniya ichidagi infratuzilmani tashkil qilish uchun xususiy bulutli yondashuv virtualizatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda bunday xizmatlarning yuqori darajadagi mavjudligini va barqarorligini ta'minlaydi. Bir tomondan, yyechim xavfsiz bo'lib qoladi, boshqa tomondan, u samarali va miqyosli bo'ladi. Loyihalashtirilgan infratuzilma taqsimlanadi, agar u to'g'ri tashkil etilsa, har qanday favqulodda vaziyat yuzaga kelganda korxonalar uchun xavfni kamaytiradi.
|
| |
Geoaxborot tizimlari va bulutli texnologiyalar. "Bulutli" texnologiyalarning imkoniyatlari

|
Geoaxborot tizimlari va bulutli texnologiyalar. "Bulutli" texnologiyalarning imkoniyatlari
|
bet | 5/6 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 64,44 Kb. | | #237210 |
Bog'liq 12-mavzuGeoaxborot tizimlari va bulutli texnologiyalar. "Bulutli" texnologiyalarning imkoniyatlari
2000-2010 yillarda shakllangan biznes-jarayonlarni avtomatlashtirishga klassik yondashuv tashkilot axborotni qo'llab-quvvatlash va uning asosiy jarayonlarini ishonchli himoya qilish bo'yicha xizmatlar ko'rsatish uchun server uskunalari havzasiga ega bo'lishi kerakligini anglatadi. Shubhasiz, bunday infratuzilma uchun qimmat serverlar va tarmoq uskunalari, shu jumladan xavfsizlik uchun yo'riqnoma va xavfsizlik devorlari, shuningdek xizmat foydalanuvchilari uchun mijoz stantsiyalari va tegishli dasturiy ta'minot kerak. Axborot infratuzilmasini tashkil qilishda bunday yondashuvni, ayniqsa, kichik va o'rta biznes sohasidagi ko'plab tashkilotlar ko'tara olmasligi aniq.
Cloud Computing - bu ma'lumotlar tarmoqlari, serverlar, saqlash qurilmalari, dasturlar va xizmatlar kabi sozlanishi kompyuter va axborot resurslari havzasiga talab bo'yicha tarmoqqa kirishni ta'minlash uchun model.
Ushbu yondashuv foydalanuvchilarga juda ko'p qulayliklar yaratadi, kutish vaqtini va resursga kirishni qisqartiradi, foydalanuvchini resurslarni tanlashda mustaqil qiladi. Shu bilan birga, bir qator yangi muammolar ham paydo bo'ladi. Yaqin yillarda talab qilinadigan barcha xizmatlarni bulutlarga ko'chirish imkoniyati bo'lmaydi. Hali ham bartaraf etilmagan bir qator cheklovlar mavjud. Tarmoqli kengligi, ma'lumotlarni himoya qilish va shifrlash, virtual muhitda va gipervizor muhitida ishlay olmaslik talablari - ro'yxat davom etmoqda.
Shuning uchun hozirda ma'lumotlarni tashkil qilish va ular bilan ishlashga yangi yondashuv faol rivojlanmoqda, buning asosida gibrid tizimlar tashkiliy jarayonlarni axborot bilan ta'minlashga mo'ljallangan. Xususan, modernizatsiya jarayonida mavjud axborot infratuzilmasini bosqichma-bosqich xususiy bulut printsipi asosida qurilgan infratuzilma sifatida qayta qurish taklif etiladi.
Bu ommaviy va xususiy bulutlar o'rtasida tezkor migratsiyaga olib keladi. Masalan, bugungi kunda qo'shma, taqsimlangan ish texnologiyalari katta talabga ega. Bunday ishni tashkil etish vositalaridan biri bu korporativ yoki ta'lim portalidir. MS SharePoint portali tarqatilgan ishlarni tashkil etishga imkon beradi. Agar infratuzilma xususiy bulut printsipi asosida qurilsa, u holda virtual mashinalarni faqat umumiy bulutga nusxalash kerak bo'ladi. Axborot infratuzilmasini shakllantirishga klassik yondashuv holatida migratsiya loyihasi yangi infratuzilmani joylashtirishni va eski ma'lumotlarni yangi muhitga o'tkazishni o'z ichiga oladi, bu ancha vaqt talab qiladigan loyihadir.
Ushbu yechim tashkilotning mavjud tarmog'i bilan samarali tarzda birlashtirilishi mumkin. Uni gipervizor muhitida amalga oshirish mumkin, bu sizga virtual mashinalar klasterini samarali boshqarish, kerak bo'lsa ularni bulutga, masalan, Windows Azure platformasiga o'tkazishga imkon beradi.
|
| |
Ta'rif 1 - Bulutli hisoblash

|
Bulutli hisoblash
|
bet | 2/6 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 64,44 Kb. | | #237210 |
Bog'liq 12-mavzuTa'rif 1. Bulutli hisoblash - bu konfiguratsiya qilinadigan hisoblash resurslarining umumiy havzasiga (masalan, ma'lumotlar tarmoqlari, serverlar, saqlash moslamalari) talab bo'yicha hamma joyda va qulay tarmoqqa kirishni ta'minlashni nazarda tutadigan axborot texnologiyalari kontseptsiyasi. ilovalar va xizmatlar - birgalikda va alohida-alohida), ular tezda taqdim etilishi va minimal operatsion xarajatlar bilan ta'minlanishi mumkin yoki provayderga qo'ng'iroqlar.
Ta'rif 2. Bulutli hisoblash - bu Internet orqali taqdim etiladigan xizmat ko'rinishidagi tashqi hisoblash resurslariga kirishning dinamik ravishda kengaytiriladigan usuli va foydalanuvchi bulut infratuzilmasi yoki ushbu bulut texnologiyasini boshqarish ko'nikmalariga oid maxsus bilimlarni talab qilmaydi.
Ta'rif 3. Bulutli hisoblash odatda "bulut" mexanizmini amalga oshirish tafsilotlarini yashirishga imkon beradigan foydalanuvchi interfeysi yordamida tarmoqdan so'rov bo'yicha kerakli hisoblash quvvatini olish qobiliyati deb tushuniladi (masalan, qidiruv tizimlari).
Ta'rif 4. Bulutli hisoblash - bu ajratilgan resurslarga (hisoblash resurslari, dasturlar va ma'lumotlar) masofadan kirish uchun qulay interfeysdan foydalanishga imkon beradigan xizmat shaklida Internet yoki mahalliy tarmoq orqali foydalanuvchi uchun mavjud bo'lgan dasturiy ta'minot va apparat.
Ta'rif 5. Bulutli hisoblash - bu tezkor ravishda ta'minlanadigan va minimal kuch sarflab qo'yiladigan, birgalikda foydalaniladigan konfiguratsiya qilinadigan hisoblash resurslari (masalan, tarmoqlar, serverlar, saqlash, dasturlar va xizmatlar) havzasiga talab bo'yicha hamma joyda va qulay tarmoqqa kirishni ta'minlash uchun model boshqarish yoki provayder (etkazib beruvchi) bilan o'zaro munosabatlar.
Ta'rif 6. Bulutli hisoblash - bu o'z-o'zini boshqaradigan va virtual infratuzilma doirasida talabga binoan mavjud bo'lgan va xizmatlar sifatida iste'mol qilinadigan keng ko'lamli samarali texnologiyalarni qo'llash orqali IT tizimlarining murakkabligini kamaytirishga qaratilgan yangi yondashuv.
|
| |
MAVZULAR BO’YICHA VIZUAL MATERIALLAR

ADABIYOTLAR:
1. O'zbekiston Respublikasi Konstitusiyasi. – T.: «O'zbekiston», 2008.
2. Karimov I.A. Asarlar to'plami, 1-15 jj. – T.: «O'zbekiston», 1996-2007.
3. Karimov I.A. Yuksak ma'naviyat-yengilmas kuch. – T.: «Ma'naviyat», 2008.
4. Abdulla Sher. Estetika (Nafosat falsafasi). Darslik.:- T. : «O'zbekiston»,
2014.
5. Mirzayev R., Ziyatov O. Nafosatshunoslik. – Samarqand, 1993.
6. Olloyorov M. Estetika: Ma'ruzalar kursi. – Samarqand: SamDU, 2003.
7. Umarov E. Estetika. (Nafosatshunoslik): O'quv qo'llanma. – T.:
«O'zbekiston», 1995.
8. Umarov E.U. va b. Estetika asoslari: O'quv qo'llanma. – T.: Cho'lpon
nomidagi
nashriyot uyi, 2006.
9. Olloyorov M. Estetika: Ma'ruzalar kursi. – Samarqand: SamDU, 2003.
10.
O'zbekistonda ijtimoiy-falsafiy fikrlar tarixidan lavhalar. – T.:
«O'zbekiston», 1995.
Takrorlash uchun savollar

MAVZU: ESTETIK ONG VA ESTETIK FAOLIYAT.
REJA:
1. Estetik ong. Estetik ongning asosiy unsurlari: estetik ehtiyoj va estetik
munosabat; estetik tuyg'u va estetik did; estetik baho va estetik ideal; estetik
qarashlar va estetik nazariyalar.
2. Estetik faoliyat – mehnatning o'ziga xos turi. Hunarning estetik vazifalari.
Dizayn va uning estetik mohiyati. Atrof-muhitni go'zallashtirish.
3. Tabiat – go'zallik va ulug'vorlik manbai. Estetika va ekologiyaning hamkorligi.
Tayanch iboralar: nafosatli, nafosatli munosabat, nafosatli ong, nafosatli
tuyg'u, nafis did, badiiy did, nafosatli faoliyat,dizayn, nafosatli qarash, nafosatli
nazariyalar.
Samarqand – 2015 - bet 2

KIRISH
Vatanimiz mustaqillikka erishilgan dastlabki yillaridan bоshlab fan, ta‘lim va
tarbiya mazmuniga alоhida e‘tibоr qaratildi. Mustaqilligimizning yigirma uch yillik
tarixida erishilgan yutuqlar yoshlarda milliy ma‘naviy mеrоs va qadriyatlarni estеtik idrоk
qilish, ularda vоqеalarning hоdisa sifatida namоyon bo‘lishi emas, balki estеtik
mоhiyatini chuqur anglash malakalarini shakllantirishni taqоzо etmоqda. Ayni paytda
bu jarayon estеtika fanining mеtоdоlоgik asоslari hamda ilmiy mazmunini milliy va
umuminsоniy tamоyillar bilan mushtarakligini ta‘minlashni talab etadi.
Mazkur ma‘ruzalar matni estеtik tafakkurning ijtimоiy siyosiy asоslari har qanday
jamiyat xalqining ijtimоiy оngini o‘zgartirishga, uning pirоvard maqsadlariga xizmat
qilishga qaratilgan. Shu nuqtai-nazardan, unda san‘at, adabiyot, ekоlоgiya, tеxnika va
dizaynning estеtik mazmunini yoritish, san‘at estеtikasi kabi yangi yo‘nalishlarning
ilmiy-nazariy asоslari ko‘rsatib bеrilgan. Chunki bugungi kundagi glоballashuv
davrida yoshlar tafakkurini turli g‘ayri estеtik g‘оyalar ta‘siridan himоya qilish, ayniqsa
elеktrоn vоsitalar оrqali kirib kеlayotgan turli ko‘rinishdagi оmillarning estеtik
mazmunini to‘laqоnli anglash davr talabiga aylangan. Ana shu talabga mоs ta‘lim
tizimini yaratish, ta‘lim оluvchilarda estеtik dunyoqarashni yuksaltirish, badiiy
tafakkur, estеtik ma‘naviyat va ijоdiy fikrlarni shakllantirish muhim vazifa
hisоblanadi. Bu vazifaga esa оliy ta‘lim tizimida estеtika fanini chuqurrоq o‘qitish
оrqali erishish mumkin.
―Estеtika‖ fani bo‘yicha ishlab chiqilgan ushbu ma‘ruzalar matni talabalarning
tabiat, jamiyat va san‘atdagi go‘zalliklarning falsafiy mоhiyati, narsalar оlamini badiiy-
estеtik jihatdan lоyihalashtirishning falsafiy asоslari haqida bilim, ko‘nikma va
malakalarini shakllantirish nazarda tutiladi.
Qadimgi Xitoy - Samarqand – 2015

ma'noni moddiy shakl orqali ifodalash qobiliyatidan iborat. Ayni paytda faqat
«shakl deb atalgan xojani bo'ysindirmay turib», birgina tashqi shaklga shunchaki
taqlid qilish odamlarda istehzo uyg'otadi. Har bir san'at asari ruh bilan sug'orilgani
va u orqali san'atkor qalbi tilga kirgani uchun go'zaldir. Ana shu ruh mazmundan
xoli bo'lgan shakl o'likdir, o'likning esa go'zal bo'lishi mumkin emas.
Daochilar uchun ibtido nuqtasi olam (kosmos) bo'lsa,
Konfusiy (m. a. 551-
479 yillar)
va
uning
izdoshlari
nafosatli
munosabatlarini
ijtimoiy-siyosiy
qarashlardan kelib chiqib shakllantiradilar. Konfusiy «jo'mard o'g'lon»
tushunchasini kiritadi. Jo'mard o'g'il eng avvalo axloqiy va fuqarolik burchlarini
chin dildan namunali bajaruvchi jamiyatning ideal a'zosi. Jo'mard o'g'lon
tarbiyasining asosini Konfusiy uch narsada-«qo'shiq», «udum» va «musiqa»da
ko'radi. Demak, donishmand nuqtai nazaridan tarbiya nafosatli asosda olib
borilishi lozim.
Qo'shiq va musiqada Konfusiy hammadan avval ezgu fikrlilikni qadrlaydi.
Qo'shiqchilar haqida, «ularning fikrida kufr yo'q», deydi. Musiqa to'g'risida ham
shunaqa fikrlar bildiradi. Van'van musiqasini «go'zal va ezgu» deb ataydi. Hamma
narsada, hususan, musiqa va qo'shiqda u mo'tadillikni yoqlaydi. «Go'zal» (mey)
atamasi Konfusiy tomonidan «ezgu» (shan) so'zining sinonimi tarzida qo'llaniladi.
Hulosa qilib shuni aytish mumkinki, qadimgi Xitoy estetikasi o'rta asrlarga
kelib na faqat Xitoyning yuksak pog'onaga ko'tarilgan, balki Yaponiya, koreya,
Vetnam kabi mintaqalarning nafosatshunosligiga ham asos bo'ldi.
upanishadlar - Samarqand – 2015

hamda nafosatiga sezilarli ta'sir ko'rsatdi. Chunonchi, «Ramayana»da hilol, oy eng
yuksak go'zallik tarzida tasvirlanadi: oy so'zsiz go'zal nur to'kib, tungi zaminni sirli
chiroyga burkaydi. Sitaning jamoli ham to'lin oyga o'xshatiladi, go'zalligi
yulduzlarni tong qoldiradi. Bunday «charaqlash», «porlash, shuningdek, oltin,
qimmatbaho toshlarga, saroylarning tasviriga ham xos. Turlash va charaqlash
erkaklar chiroyiga ham nisbat beriladi: dovyurak bahodir Dasharatxa va uning
o'g'illari «ulug'vor porlaguvchi (charaqlaguvchi)» sifatlari bilan tasvirlanadi. Ram
haqida «uning yuzi to'lin oydan go'zal», deyiladi, dostonda. Uni ko'proq
«quyoshdek charaqlab turgan yaxshiligi» uchun sevishadi.
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim maxsus ta’lim vazirligi toshkent kimyo texnologiya instituti

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim maxsus ta’lim vazirligi toshkent kimyo texnologiya instituti
|
bet | 1/11 | Sana | 28.06.2024 | Hajmi | 1,38 Mb. | | #266070 |
Bog'liq propan va butan ajratib olish mustaqil ish
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA TA’LIM MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
TOSHKENT KIMYO TEXNOLOGIYA INSTITUTI
“YoOBKT” FAKULTETI
MUSTAQIL ISH
MAVZU : Tabiiy gazlardan propan va butan aralashmasini ajratib olish usullari
GURUH:______________________________
BAJARDI:____________________________________________________
TEKSHIRDI:__________________________________________________
REJA
Tabiiy gazlardan propan va butan aralashmasini ajratib olish usullari.
Absorbsiya usuli.
3.Adsorbsiya usuli
4.GFQ sxemasi.
Gazlarni qayta ishlashga tayyorlash. Gazlarni ajratish uchun sovutgan vaqtda, agarda gazni tarkibida namlik bo’lsa gaz molekulasi bilan qo’shilib gidrat hosil qilishi mumkin. Shuning uchun gazlarni ajratishga hozirlash uchun ularni tarkibidagi namlikni yo’qotish lozim.
Piroliz gazlarini namlikdan quritish uchun asosan seolitlar yoki alyumogellar ishlatiladi. Piroliz gazlarini quritishda ilgari ularni tarkibidagi C4-C5 gazlarini ajratib olish kerak, aks holda bu gazlar polimerizasiyaga uchrab qurituvchi reagentlarni sirtida polimerizasiyaga uchrab, quritish jarayonini sekinlashtiradi.
Riforming jarayoniga xom ashyo gidrochistka blokidagi tindirish kolonnasida quritilib beriladi. Jarayonga qaytarib berilayotgan gazlar esa qurilmani rejimga olib chiqish davomida maxsus kislotaga chidamli seolitlarda quritiladi. Bu seolitlar ikki adsorberga solinadi: Adsorberlar navbat bilan ishlaydi. 24-36 soatdan so’ng to’yingan seolitlarni 350C gacha qizdirilgan inert gazi bilan quritiladi. Bu vaqtda ikkinchi adsorber ishlab turadi
Reaktordagi katalizatorlarni regeneratsiya qilish vaqtida ham adsorberlar ishga tushiriladi.
Quyi haroratli kondensatsiya va rektifikatsiya Kondensatsion
|
| |
Takrorlash uchun savollar

MAVZU: ESTETIK QARAShLAR TARAQQIYOTINING ASOSIY
BOSQIChLARI
REJA:
1. Qadimgi Sharq (Shumer, Bobil, Misr,
Hindiston, Xitoy)-da estetik qarashlar va
san'at taraqqiyotining o'ziga xos jihatlari.
2. Yunon faylasuflari Suqrot va Aflotunning estetik qarashlari. Arastuning estetik
ta'limoti. «Mimesis» va «katarsis» tushunchalari.
3. Evropada estetik qarashlar taraqqiyoti: Ma'rifatparvarlik davri (Didro, Volter),
Olmon mumtoz estetikasi (Kant, Shelling, Gegel), norasional estetik yo'nalish.
(Shopengauer, Nitsshe), rus estetikasi (V.Solovyev, N.Berdyayev),
eng yangi davr
estetikasi («ruhiy tahlil», ekzistensializm va b.)
Tayanch iboralar: go'zallik, ezgulik, san'at, g'oya, in'ikos, poetika, fojea,
kulgi, nafosatli masofa, forig'lanish, go'zallik, ulug'vorlik, fojeaviylik, kulgililik,
musiqa, badiiy adabiyot, teatr, me'morlik, haykaltaroshlik, g'oya, ixtiyor, dekadans,
go'zal san'atlar, ruhiy tahlil, ekzistensiyachilik.
Inson tabiatan bo'sh vaqtga intilib yashaydi. Chunki bo'sh
vaqt mobaynida
inson jisman va ruhan dam olishi, kundalik mehnat-qorin to'ydirish tashvishidan
forig' bo'lish imkoniga ega. Bo'sh vaqt insonda o'yin hissi o'yg'onishining
asosiy
omilidir. San'atning vujudga kelishida o'yinning ahamiyati katta ekanligi hammaga
ma'lum. Demak, nafosatli anglash va nafosatli faoliyatning tadrijiy rivojida mehnat
bilan birga bo'sh vaqt ham asosiy omil hisoblanadi. Ichki osoyishtalikni, mehnat va
bo'sh vaqtga asoslangan muayyan tartibni jamiyatda qonun darajasiga ko'tarish esa
davlat paydo bo'lganda ro'y berishi mumkin. Davlat qanchalik o'z
vazifasini
adolatli va mukammal bajarsa, bu jamiyat farovonligiga olib keladi.
Davlatchilik
tizimi
paydo
bo'lishi
bilan
insonning
badiiy-nafosatli
taraqqiyotida yangi davr boshlandi. Ana shu davr ibtidosini biz Mesopotamiya -
Qo'sh daryo (Dajla va Frot daryolari)
mintaqasida, hususan, Shumer davlatida
ko'rishimiz mumkin.
Shumer - Samarqand – 2015

ishlab
chiqilgan
va
mustahkamlangan,
sayqal
berish
texnikasi
mukammallasha boshlagan. Shuning uchun ularga faqat moddiy mada niyat
namunalari emas, balki san'at yodgorliklari sifatida
ham qarash maqsadga
muvofiq.
Shuningdek, Shumer haykaltaroshligining eng qadimgi namunalari anchayin
qo'pol va ibtidoiy. Haykaltarosh hali tosh bo'lagiga inson qiyofasini singdirish
mahoratiga erishmagan, shu sababli odam harakatsiz, qotib qolgan qiyofada aks
ettiriladi. Faqat uning yuzidagina san'atkorning bir
oz erkin harakat qilganini
sezish mumkin. Ayniqsa, bu doimo ifodaviylik bilan ajralib turadigan ko'zlar
tasvirida yaqqol seziladi. Releflarda aks ettirilgan odamlar va hayvonlarning
ifodasi ham ana shu harakatsiz va ibtidoiy tasvir usulida yaratilgan.
Shumerliklarda
va
umuman,
nafosatli
tafakkurning
kelib chiqishi
asotirnomaga (mifologiyaga) borib taqaladi. Ma'lumki, qadimgi odam oldida
turgan turli xil masalalardan biri nafosatli tabiatga ega bo'lish edi. Bu masalani
o'ziga xos hal etish uchun u dastlabki usul – mifologiyadan foydalandi. Shu bois
asotirlarni inson yaratgan
ilk nafosat konsepsiyasi, umumlashma deb atash
mumkin; faqat u nazariy emas, balki badiiy, timsoliy shaklda ifodalangan. Zero
asotirlardagi badiiy ong o'zi haqida, o'zining real borliq go'zalligi bilan bog'liqligi
haqida fikr yuritishga ilk bor intiladi. Boshqacharoq qilib aytganda, asotir qadimgi
tarixda birinchi
bor olamni badiiy borliq, sifatida taqdim etadi.
Shumer adabiyotidagi yana bir xususiyat, unda epik dostonlarning vujudga
kelishidir. Hozirgacha 100 misradan tortib 600 dan ortiq misrani o'z ichiga olgan
to'qqizta ana shunday doston mavjud. Ular xajmidan qat'iy nazar, muayyan bir
qahramonlik, muayyan bir xolatni o'z ichiga oladi. Biroq, bunday epizodlar bir-biri
bilan bog'lanmagan. Sababi Shumer shoirlari bu alohida epizodlarga birlashtirib
yaxlit asar haqida o'ylamaganlar. Buni esa birinchi marta
Bobilon shoirlari amalga
oshirganlar. Zero, Gilgamesh haqidagi doston bunga misol bo'la oladi.
Shunday qilib, Shumer san'ati va adabiyoti insoniyat tarixidagi dastlabki
nafosatli g'oyalardan va iboralardan bizni habardor qiladi, bizga ba'zi adabiy
janrlarning kelib chiqishi bilan tanishish imkonini beradi. Shumerliklarning
shimoliy qo'shnisi bo'lmish akkadlar bilan asrlar mobaynida olib borgan janglari
oqibatida akkadlar podshosi Sergon 1 (m.a. 2369-2314 yillar) Shumerni Akkadga
bo'ysindirdi. Dastlab
akkadlar somir tilini ham, yozuvini ham ham qabul qiladilar
va birgalikda somir-akkad madaniyatini yaratadilar. Keyinchalik bu ikki xalq
qo'shilib Bobil davlatini tashkil etadi, akkad tili esa asosiy tilga aylanadi. Shunda
ham somir tili maktablarda o'qitiladigan o'lik til, ovro'poliklar uchun lotin tili
qanday bo'lsa shunday til bo'lib qoladi.
Umuman olganda, Qadimgi Sharq
madaniyati ko'ptillilik yohud ikki tillilik asosida bunyodga kelgan.
O‘zbekiston Respublikasida Saylovlar kim tomonidan tashkil qilinadi?

|
O‘zbekiston Respublikasida Saylovlar kim tomonidan tashkil qilinadi?
|
bet | 5/24 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 92,35 Kb. | | #100564 |
Bog'liq O‘zbekistonning eng yangi tarixi fanidan yakuniy nazorat test saO‘zbekiston Respublikasida Saylovlar kim tomonidan tashkil qilinadi?
A) Prezident tomonidan
B) Oliy Majlis tomonidan
*C) Markaziy saylov komissiyasi tomonidan
D) Fuqarolar yig’inlari tomonidan
O‘zbekiston Respublikasida necha yoshga to’lgan shaxslar saylash huquqiga ega?
A) 16
*B) 18
C) 21
D) 25
Necha yoshdan kam bo’lmagan fuqarolar Prezidentlikka saylanishi mumkin?
*A) 35 yoshdan
B) 25 yoshdan
C) 21 yoshdan
D) 18 yoshdan
Necha yoshga to’lgan fuqarolar Oliy Majlisga saylanishi mumkin?
A) 35 yosh
*B) 25 yosh
C) 21 yosh
D) 18 yosh
Necha toshga to’lgan fuqarolar viloyat, tuman, shahar Kengashlariga deputatlikka saylanishi mumkin?
A) 35 yosh
B) 25 yosh
*C) 21 yosh
D) 18 yosh
“O’zbekiston havo yo’llari” milliy aviakompaniyasi qachon tashkil etiladi?
A) 1990 yil 16 aprelda
B) 1994 yil 21 dekabrda
*C) 1992 yil 28 yanvarda
D) 1996 yil 15 martda
Toshkent metrosining 6 ta bekatdan iborat Yunusobod liniyasi qachon ishga tushirildi?
*A) 2001 yil avgustda
B) 2006 yil avgustda
C) 1995 yil avgustda
D) 2018 yil avgustda
“Navoiy-Uchquduq-Sulton Uvaystog’-Nukus” temir yo’li qachon ishga tushrilgan edi?
A) 1996 yilda
B) 2018 yilda
*C) 2001 yilda
D) 1999 yilda
O‘zbekistonda yangi davlat va jamiyat qurishning beshta tamoyili (“O‘zbek modeli”)ga kirmaydigan javobni toping.
A) Iqtisodiyotning mafkuradan ustunligi
B) Davlat bosh islohotchiligi
*C) Fuqarolarning munosib hayotini ta’minlash
D) Kuchli ijtimoiy siyosat
O‘zbekistonda Toshkent-Samarqand yo’nalishida “Afrosiyob” tezyurar poyezdi qachon ishga tishirildi?
A) 2005 yil 30 avgustda
*B) 2011 yil 30 avgustda
C) 2015 yil 26 dekabrda
D) 2000 yil 1 sentabrda
|
| |
O‘zbekistonning eng yangi tarixi fanidan yakuniy nazorat test savollari (200 ta) 2022-2023 o‘quv yili Sh. Mirziyoyevning “Yangi O‘zbekiston strategiyasi” asari nechanchi yilda nashr etildi? - bet 6

|
O‘zbekistonning eng yangi tarixi fanidan yakuniy nazorat test savollari (200 ta) 2022-2023 o‘quv yili Sh. Mirziyoyevning “Yangi O‘zbekiston strategiyasi” asari nechanchi yilda nashr etildi?
|
bet | 6/24 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 92,35 Kb. | | #100564 |
Bog'liq O‘zbekistonning eng yangi tarixi fanidan yakuniy nazorat test saDavlatning iqtisodiy hayotga aralashuvini cheklash. Bozorlarning va raqobatning ochilishi, bozorning amal qilishiga qo’yilgan turli xil cheklashlarning olib tashlanishi bu …
A) investitsiya
*B) liberalizatsiya
C) biznes
D) inflyatsiya
Respublikamizning qaysi shaharlarida xalqaro logistika markazlari tashkil etilgan?
A) Olmaliq va Namangan
*B) Angren va Navoiy
C) Toshkent va Andijon
D) Samarqand va Buxoro
O‘zbekiston avtomobil transporti agentligi negizida O‘zbekiston Respublikasi Transport vazirligi qachon tashkil etildi?
A) 2000 yil mayda
B) 2005 yil yanvarda
*C) 2019 yil fevralda
D) 2015 yil aprelda
Narx-navo umumiy darajasining oshishi, real tovarlar takliflariga nisbatan pul massasi ortib, pulning qadr-qimmati va xarid qobiliyatining pasayib ketishi iqtisodiyotda qanday ataladi?
A) investitsiya
B) divident
C) biznes
*D) inflyatsiya
Iqtisodiyotda daromad keltiradigan yoki boshqa naf beradigan ho’jalik faoliyati; sohibkorlik-tijorat ishlari bilan shug’ullanish, pul topish maqsadida biror ish bilan band bo’lish qanday nomlanadi?
A) investitsiya
B) divident
*C) biznes
D) inflyatsiya
1997 yil mamlakatimizda qanday yil deb e’lon qilingan edi?
*A) ijtimoiy himoya yili
B) qariyalarni qadrlash yili
C) oila yili
D) inson manfaatlari yili
O’zbekiston Respublikasida birinchi bo’lib ta’sis etilgan ordenni toping.
*A) Sog’lom avlod uchun
B) O’zbekiston qahramoni
C) Mehnat shuhrati ordeni
D) Mustaqillik ordeni
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekistonning eng yangi tarixi fanidan yakuniy nazorat test savollari (200 ta) 2022-2023 o‘quv yili Sh. Mirziyoyevning “Yangi O‘zbekiston strategiyasi” asari nechanchi yilda nashr etildi?
|
Davlat va jamiyat hayotining eng muhim masalalari xalq muhokamasiga qo’yilishi qanday ataladi?

|
Davlat va jamiyat hayotining eng muhim masalalari xalq muhokamasiga qo’yilishi qanday ataladi?
|
bet | 3/24 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 92,35 Kb. | | #100564 |
Bog'liq O‘zbekistonning eng yangi tarixi fanidan yakuniy nazorat test saDavlat va jamiyat hayotining eng muhim masalalari xalq muhokamasiga qo’yilishi qanday ataladi?
A) Umumxalq saylovi
B) Ombudsman
C) Muqobil saylov
*D) Referendum
1991 yil 18 noyabrda O’zbekiston Respublikasining qaysi davlat ramzi qabul qilingan edi?
A) davlat gerbi
B) davlat madhiyasi
C) Konstitutsiya
*D) davlat bayrog’i
O’zbekiston Respublikasining milliy valyutasi – «so’m» qachondan muomalaga kiritildi?
A) 1991 yil 18 noyabrdan
B) 1992 yil 8 dekabrdan
*C) 1994 yil 1 iyuldan
D) 1992 yil 2 iyuldan
1992 yil 8 dekabrda O’zbekiston Respublikasining qaysi davlat ramzi qabul qilingan edi?
A) davlat gerbi
B) davlat madhiyasi
*C) Konstitutsiya
D) davlat bayrog’i
O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining tarkibi qanday?
A) 5 bo’lim, 24 bob, 128 moddadan iborat
B) 6 bo’lim, 25 bob, 126 moddadan iborat
C) 5 bo’lim, 26 bob, 138 moddadan iborat
*D) Muqaddima, 6 bo’lim, 26 bob, 128 moddadan iborat
O‘zbekiston Respublikasining qaysi davlat ramzi nisbatan oldinroq qabul qilingan?
A) Davlat gerbi
*B) Davlat bayrog‘i
C) Davlat madhiyasi
D) Konstitusiya
2. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga qanday o‘zgartirish kiritiladi?
A)*Referendum orqali
V) Oliy Majlis yig‘ilishida
S) Senat yig‘ilishida
D) Oliy Kengash yig‘ilishida
Davlat hokimiyati necha bo‘g‘inga bo‘linadi?
A) 1
B) 2
*C) 3
D) 4
O‘zbekiston milliy taraqqiyot yo‘li bu –
*A) bozor munosabatlariga asoslangan huquqiy demokratik davlat qurish
B) o‘z milliy xususiyatlarini saqlab qolish
C) jahon bozoriga chiqish
D) ijtimoiy himoyani mustahkamlash
O‘zbekstonning mustaqil taraqqiyot yo‘li bugungi kunda nima deb nomlanadi?
*A) O‘zbek modeli
B) Bozor iqtisodiyoti
C) Demokratik jamiyat
D) Konstitutsiyaning ustivorligi
O‘zbek modeli” nechta tamoyil asosida joriy etilgan?
A) 3
B) 6
*C) 5
D) 7
|
| |
Yangi O‘zbekistonda “Shaxs–davlat–jamiyat” uchligidagi birlamchi bo‘g‘inni toping

Yangi O‘zbekistonda “Shaxs–davlat–jamiyat” uchligidagi birlamchi bo‘g‘inni toping.
A) Davlat
B) Jamiyat
C) *Shaxs
D) Bunday tasnif yo‘q
O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining nechanchi moddalarida jamiyatning iqtisodiy negizlari belgilab berilgan?
A) 52-54 moddalarida
B) 51-55 moddalarida
*C) 53-55 moddalarida
D) 54-56 moddalarida
Qachon “JV MAN avto-Uzbekistan” qo’shma korxonasi tashkil etilib, O’zbekistonda “MAN” yuk mashinalari ishlab chiqarila boshlandi?
A) 2000 yilda
*B) 2009 yilda
C) 2012 yilda
D) 2016 yilda
“O’zDEUavto” negizida “Jeneral Motors” bilann hamkorlikda “GM Uzbekistan” qo’shma korxonasi qachon ishga tushirildi?
A) 1993 yil oktabrda
B) 1999 yil oktabrda
C) 2016 yil oktabrda
*D) 2007 yil oktabrda
O’zbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti I.Karimovning “O’zbekiston – bozor munosabatlariga o’tishning o’ziga xos yo’li” nomli asari qachon nashr etildi?
A) 1995 yilda
B) 1998 yilda
C) 2000 yilda
*D) 1993 yilda
O’zbekistonda "Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik yili" deb e’lon qilingan yilni aniqlang?
*A) 2011 yil
B) 2008 yil
C) 2005 yil
D) 2015 yil
“Bozor munosabatlarini rivojlantirishga qaratilgan O’zbekiston iqtisodiyotining asosini xilma-xil shakldagi mulk tashkil etadi” degan jumlalar Konstitutsiyamizning nechanchi moddasida qayd etilgan?
A) 26
*B) 53
C) 35
D) 64
O’zbekistonda uzunligi 223 kilometrlik “Toshguzar-Boysun-Qumqo’rg’on” temir yo’li qachon ishga tushirildi?
A) 2000 yilda
B) 2014 yilda
*C) 2007 yilda
D) 1995 yilda
|
– 1990-yillarda O‘zbekistonda “paxta ishi” bo‘yicha jami

|
– 1990-yillarda O‘zbekistonda “paxta ishi” bo‘yicha jami
|
bet | 2/24 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 92,35 Kb. | | #100564 |
Bog'liq O‘zbekistonning eng yangi tarixi fanidan yakuniy nazorat test sa1985 – 1990-yillarda O‘zbekistonda “paxta ishi” bo‘yicha jami qancha kishi tergov qilindi?
A)30 000
B)20 000
C)50 000
*D) 40 000
O’zbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti I.A.Karimovning “O’zbekiston Mustqaillikka erishish ostonasida” nomli asari nechinchi yilda nashr etilgan?
*A) 2011 y
B) 1999 y
C) 1998 y
D) 2001 y
O’zbekistonda Prezidentlik lavozimi qachon joriy etilgan?
A) 1991 yil 25 iyun
B) 1991 yil 20 may
*C) 1990 yil 24 mart
D) 1991 yil 24 aprel
O’zbekiston Respublikasining hududi qancha?
A) 460,4 ming km. kv.
B) 346,6 ming km. kv.
C) 576,7 ming km. kv.
*D) 448,9 ming km.kv.
1991 yil 18-19 avgust kunlari O’zbekiston Respublikasining Prezidenti I.Karimov qaysi davlatga rasmiy tashrif biyurgan edi?
A) Xitoy
B) Turkiya
*C) Hindiston
D) Koreya
Mustaqil O’zbekiston Respublikasida birinchi muqobil prezidentlik saylovlari qachon bo’lib o’tgan edi?
A) 1991 yil 31 avgustda
B) 1990 yil 24 martda
*C) 1991 yil 29 dekabrda
D) 1992 yil 2 martda
O’zbekiston Respublikasi nechta davlat bilan chegaradosh?
A) 4 ta
*B) 5 ta
C) 6 ta
D) 7 ta
O’zbekistonda “O’zbek tiliga davlat tili maqomini berish to’g’risida”gi Qonun qachon qabul qilingan edi?
A) 1990 yil 20 iyunda
B) 1991 yil 18 noyabrda
*C) 1989 yil 21 oktyabrda
D) 1990 yil 24 martda
Moskvada harbiy to‘ntarishga urinish (Favqulodda holat davlat komissiyasi) qachon sodir bo‘lgan edi?
A) 1990- yil 19-21-noyabr kunlari
B) 1990- yil 19-21-oktyabr kunlari
*C) 1991- yil 19-21-avgust kunlari
D) 1991- yil 19-21-fevral kunlari
1992 yil 10 dekabrda O’zbekiston Respublikasining qaysi davlat ramzi qabul qilingan edi?
A) davlat gerbi
*B) davlat madhiyasi
C) Konstitutsiya
D) davlat bayrog’i
|
| |
yilda quyidagi qaysi shaharda Xalqaro Bioekologiya stansiyasi ochildi?

|
yilda quyidagi qaysi shaharda Xalqaro Bioekologiya stansiyasi ochildi?
|
bet | 14/24 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 92,35 Kb. | | #100564 |
Bog'liq O‘zbekistonning eng yangi tarixi fanidan yakuniy nazorat test sa1995 yilda quyidagi qaysi shaharda Xalqaro Bioekologiya stansiyasi ochildi?
A) Nukusda
*B) Mo‘ynoqda
C) Toshkentda
D) To‘rtkulda
Qoraqalpog‘iston yozuvchilar uyushmasining organi bo‘lgan jurnalni aniqlang.
A) «Yorqin Qoraqalpog‘iston»
B) «Qoraqalpog‘iston xabarlari»
*C) «Amudaryo»
D) «Tong»
2018 yilda Qoraqalpog’istonning … barcha zarur infratuzilmalarga ega bo‘lgan zamonaviy shaharcha bunyod etildi.
A) Qo’ng’rot tumanida
B) Amudaryo tumanida
*C) Mo‘ynoq tumanida
D) Beruniy tumanida
Qachon Qoraqalpog`iston Respublikasining Davlat suvereniteti to`g`risidagi Deklaratsiya qabul qilingan?
* A) 1990 yil 14 dekabrda
B) 1991 yil 14 dekabrda
C) 1993 yil 24 oktabrda
D) 1990 yil 17 noyabrda
O`zbekiston Respublikasi Konstitusiyasining nechanchi bobi Qoraqalpog`iston Respublikasiga bag`ishlangan?
A) XV bobi
B) XIII bobi
*C) XVII bobi
D)XXI bobi
1992 yil 14 dekabrda Qoraqalpog`iston Respublikasi hayotida qanday muhim siyosiy voqea yuz berdi?
A) Konstitusiya qabul qilindi
*B) Davlat bayrog`i tasdiqlandi
C) Davlat tamg`asi tasdiqlandi
D) Davlat madhiyasi tasdiqlandi
Qoraqalpog`iston Respublikasining Davlat gerbi qachon tasdiqlandi?
A) 1990 yil 14 dekabrda
*B) 1993 yil 9 aprelda
C)1995 yil 14 dekabrda
D)1991 yil 4 dekabrda
Mustaqillik yillarida Qoraqalpog`iston sog`liqni saqlash muassasalari erishgan eng muhim yutuq, bu- ...
A) Respublikada sil kasalligi tugatilganligi
* B) onalar o`limi sonining kamayishiga erishilganligi
C) aholi o`rtasida turli yuqumli kasalliklar tarqalishi oldini olinganligi
D) chaqaloqlar o`limiga barham berilganligi
Nukus davlat pedagogika intitutiga quyidagi qaysi alloma nomi berilgan?
A) Berdaq
B) Ollayor Do`stnazarov
C) Charjau Obidov
*D) Ajiniyoz
|
| |
Step conference

Step conference
Download
259,72 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
10.06.2024
Hajmi
259,72 Kb.
#262284
Download
259,72 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Step conference
Download
259,72 Kb.
Matnni ko'rish
O‘zbekiston Respubikasida Bosh vazir Virtual qabulxonasi va Prezident Xalq qabulxonalari nechanchi yilda tashkil etildi?

|
O‘zbekiston Respubikasida Bosh vazir Virtual qabulxonasi va Prezident Xalq qabulxonalari nechanchi yilda tashkil etildi?
|
bet | 7/24 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 92,35 Kb. | | #100564 |
Bog'liq O‘zbekistonning eng yangi tarixi fanidan yakuniy nazorat test saO‘zbekiston Respubikasida Bosh vazir Virtual qabulxonasi va Prezident Xalq qabulxonalari nechanchi yilda tashkil etildi?
*A) 2016 yilda
B) 2013 yilda
C) 2010 yilda
D) 2019 yilda
Yurtimizda “Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili” deb e’lon qilingan yilni aniqlang.
A) 2010 yil
*B) 2017 yil
C) 2015 yil
D) 2013 yil
Prezidentimiz SH.Mirziyoyev BMT Bosh Assambleyasining 75 yillik videokonferensiyasida qachon nutq so‘zlagan edi?
*A) 2020 yil 23 sentabr kuni
B) 2016 yil 3 dekabr kuni
C) 2019 yil 33 mart kuni
D) 2018 yil 15 may kuni
Prezident Qarori bilan O’zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi qachon tashkil etildi?
*A) 2017 yil 21 aprelda
B) 2015 yil 1 mayda
C) 2001 yil 16 martda
D) 1997 yil 12 dekabrda
O‘zbekiston Ekologik partiyasi qachon tashkil etildi?
*A) 2019 yil yanvarda
B) 2015 yil mayda
C) 2001 yil martda
D) 1997 yil dekabrda
1991 yilda yurtimizda qaysi allomaning 550 yilligi nishonlangan edi?
*A) Alisher Navoiy
B) Bobur
C) Mirzo Ulug’bek
D) Farg’oniy
Yurtimizda Ahmad al-Farg’oniyning 1200 yillik yubileyi qachon nishonlangan edi?
A) 1996 yilda
B) 2000 yilda
*C) 1998 yilda
D) 2001 yilda
Yurtimizda Imom al-Buxoriyning 1125 yillik yubileyi qachon nishonlangan edi?
A) 1996 yilda
B) 2000 yilda
*C) 1998 yilda
D) 2001 yilda
Toshkent shahrida Alisher Navoiyning haykali qachon ochilgan?
A) 1993 yilda
*B) 1991 yilda
C) 1995 yilda
D) 1992 yilda
O’zbekistonda an’anaviy “Sharq taronalari” xalqaro musiqa festivali qaysi shaharda o’tkazib kelinmoqda?
*A) Samarqand
B) Andijon
C) Toshkent
D) Shaxrisabz
Yurtimizda Xiva va Buxoro shaharlarining 2500 yillik yubileylari qachon nishonlangan edi?
*A) 1997 yilda
B) 2000 yilda
C) 1998 yilda
D) 2001 yilda
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston Respubikasida Bosh vazir Virtual qabulxonasi va Prezident Xalq qabulxonalari nechanchi yilda tashkil etildi?
|
2. Elektron biznes

2. Elektron biznes
Download
249,06 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
15.12.2023
Hajmi
249,06 Kb.
#119906
Download
249,06 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
2. Elektron biznes
Download
249,06 Kb.
Matnni ko'rish
STEP CONFERENCE - Step conference

|
Step conferenceBog'liq STEP..YARIMOTKAZGICHLARDA ELEKTR TOKI (1) STEP CONFERENCE
5
3. Yarimo'tkazgich materiallarida metallardan farqli holda 2 xil tok tashuvchilar
ya'ni elektron va kovaklar mavjud. Bu degan so'z bitta yarimo'tkazgich materiali
asosida elektron o'tkazuvchanlikka ega bo'lgan n- tip yoki kovak o'tkazuvchanlikka
ega bo'lgan p- tip material olishimiz mumkin. Mana bu xususiyat «Qattiq jismlar
elektronikasi» ga asos bo'lishi diod (p-n) va tranzistorlarning kashf etilishiga va
hozirgi zamon mikro hamda nanoelektronika paydo bo'lishiga va rivojlanishiga
asos bo'ldi. Yarimo'tkazgich materiallarining mana bu o'ta noyob xossasi insoniyat
hayotida texnika yo'nalishi bo'yicha texnika revolyutsiya davrini boshlab berdi. 4.
Metallarda umuman mavjud bo'lmagan tushuncha tok tashuvchilar (elektron va
kovaklarning) yashash vaqti va boshqarish yo'llari yarimo'tkazgichlar asosida
umuman yangi turdagi elektron asboblar yaratish imkonini berdi. Bular -lazerlar,
fotoelmentlar va boshqalar. Yarimo'tkazgichlarda tok tashuvchilar yashash vaqti
juda katta oraliqda 10-3^10-11 sek, o'ta tez ishlaydigan hozirgi zamon hisoblash
mashinalari paydo bo'lishiga olib keldi.
5. Metallarga qaraganda yarimo'tkazgich materiallari elektrik, optik, magnit
xossalari tashqi ta'sirga (magnit maydon, radiatsiya, bosim, yorug'lik va h. k.) o'ta
sezgirdir. Mana bu noyob xossa- tubdan yangi -fotoelementlar, fotopryomniklar
yaratilishiga olib keldi. Bu esa hozirgi zamon hisoblash texnikasi, robotatexnika va
diagnostika sohalarini o'ta yuqori darajada rivojlanishiga asos bo'ldi.
6. Yarimo'tkazgich materiallarni metallardan yana bir alohida xususiyati bu tok
tashuvchilar harakatchanligi nafaqat o'ta yuqori qiymatlarga va balki, harorat
hamda nuqsonlarga o'ta bog'liqdir.
Element va kristall panjara tuzilishiga ko'ra yarimo'tkazgichlar oltita guruhga
bo'linadilar:
Element va kristall panjara tuzilishiga ko'ra yarimo'tkazgichlar oltita guruhga
bo'linadilar:
1. Elementar yarimo'tkazgichlar; Si, Ge va Sn.
2. Birikmali yarimo'tkazgichlar AmBV; AlAs, AlP, GaAs, GaP, InAs va InP.
|
| |
STEP CONFERENCE - Step conference

STEP CONFERENCE
6
3. Birikmali yarimo'tkazgichlar AIIBVI; CdS, CdSe, CdTe va ZnS.
4. Birikmali yarimo'tkazgichlar AIVBIV; SiC. SiGe.
5. Birikmali yarimo'tkazgichlar AVIBVI; PbS, PbSe va PbTe.
6. Murakkab yarimo'tkazgichlar materiallar; ZnxGa1-xAs, ZnxHg1-xTe
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. A.T.Mamadolimov. M.N.Tursunov. "Yarim o'tkazgichli
quyosh elementlari
fizikasi va texnologiyasi" Toshkent, 2002 y.
2. Lidorenko N.S., "Issledovaniya po priyemu preobrazoniya solnochnoy energii v
elektricheskuyu" «Geliotexnika» № 5 1977 y
3.
J.Tvaydalli,
A.Uyeyr
«Vozobnovlyamiye
istochniki
energii»
M.
Energoatomizdat, 1990 y.
STEP CONFERENCE - Step conference

|
Step conferenceBog'liq STEP..YARIMOTKAZGICHLARDA ELEKTR TOKI (1) STEP CONFERENCE
4
Miqdor jihatidan yakkalangan o'tkazgichning potensialini bir birlikka o'zgartirish
uchun zarur miqdoriga teng. Elektr sig'imi o'tkazgichning o'lchamlariga, geometrik
shakliga va atrof muhitning dielektrik singdiruvchanligiga bog'liq. Amalda
kondensatorlarni parallel, ketmaket yoki aralash yo'li bilan zarur elektr sig'imi
olinadi. Elektr toki paydo bo'lishi va doimo paydo bo'lib turishi uchun:
1) moddada erkin elektr zaryadlari,
2) ularni tartibli harakatga keltiruvchi elektr maydon va
3) zanjir berk bo'lishi kerak.
Yarimo'tkazgichlar-moddaning ajoyib turi bo'lib, ular o'ziga xos xossalari bilan
boshqalardan yaqqol ajralib turadi. Umuman olganda, elektrik o'tkazuvchanligiga
qarab moddalar uchta katta sinfga: o'tkazgichlarga (elektrik o'tkazuvchanligi 106
Om/sm dan kat-ta), yarimo'tkazgichlarga (elektrik o'tkazuvchanligi 10-8^106
Om/sm oralig'ida) va dielektriklarga (elektrik o'tkazuvchanligi 10-8 Om/sm dan
kichik) bo'linadi. Yarimo'tkazgichlarning elektrik o'tkazuvchanli-gi juda keng
oraliqda yotishi yuqoridagi ma'lumotlardan ko'rinib turibdi.
Yarimo'tkazgich materiallar quyidagi xossalari bilan boshqa materiallardan ajralib
turadi:
1. Yarimo'tkazgich materialining solishtirma qarshiligi temperatura oshishi bilan
eksponensial qonuniyatga asosan oshadi.
2. Yarimo'tkazgich materiallarning solishtirma qarshiligini kirishma atomlarini
legirlash yo'li bilan o'zgartirish mumkin. Misol uchun 1 kg Si ga 0,001 mg ya'ni Si
dagi atomlar sonidan 109 marta kam bo'lgan B, P yoki Sb ni qo'shadigan bo'lsak,
uning solishtirma qarshiligi 103 marta oshadi. Demak, xona haroratida Si
solishtirma qarshiligini faqat kirishma atomlar konsentratsiyasi 10n^1019 sm-3 ga
oshirish hisobiga uning solishtirma qarshiligi p ~ 105 Om sm dan p ~ 10-30msm
ga o'zgartirish mumkin. Demak, yarimo'tkazgichlarga kirishma elementlari
kiritilganda ularning xususiyatlarini keskin o'zgarishi ham ularning noyob xossaga
ega ekanligidan darak beradi.
|
| |
STEP CONFERENCE - Step conference

|
Step conferenceBog'liq STEP..YARIMOTKAZGICHLARDA ELEKTR TOKI (1) STEP CONFERENCE
3
o'tkazuvchanlik teshikli yoki rtmp o'tkazuvchanlik deyiladi. Erkin elektronlar soni
bilan teshiklar soni bir-biriga tengligi tushunarli. Anqlanishicha, ularning
harakatlanish tezligi ham bir xil ekan.
Demak, yarimo'tkazgichlardagi tok ayni vaqtda ham elektron, ham teshikli
o'tkazuvchanlikdan vujudga keladi. Bunday electron teshikli o'tkazuvchanlik
yarimo'tkazgichlarning xususiy o'tkazuvchanligi deyiladi. Xususiy o'tkazuvchanlik
sofda kuzatiladi. Biroq tabiatda sof yarimo'tkazgichlar yo'q. Ba'zi qo'shilmalar
yarimo'tkazgichlarni erkin elektronlar bilan boyitsa, boshqa ba'zi qo'shilmalar
teshiklar bilan boyitadi. Yarimo'tkazgichlarda yuzaga keladigan bunday
o'tkazuvchanlik
qo'shilmali
o'tkazuvchanlik
deb
ataladi.
Agar
asosiy
yarimo'tkazgichlar atomi o'rniga elementlar davriy sistemasida undan keyingi
guruhda turgan element atomi kiritilsa, bu qo'shilma atomning bitta valent
elektroni atomlararo bog'lanishda ishtirok etmaydi va erkin elektronlar safiga
qo'shiladi, binobarin, itip o'tkazuvchanlik ortadi. Va, aksincha, undan oldingi
o'rinda turgan element atomi kiritilsa, atomlararo to'la bog'lanishda 1 ta elektron
yetishmaydi, teshik hosil bo'ladi. Bunda rtip o'tkazuvchanlik ortadi. Qo'shimcha
birinchi holda donor (elektron beruvchi) qo'shilma, ikkinchi holda esa akseptor
(elektron oluvchi) qo'shilma deb ataladi. Shunday qilib, yarimo'tkazgichlarning
elektr o'tkazuvchanligi xususiy va aralashmali o'tkazuvchanliklar yig'indisidan
iborat bo'ladi. Yuqori tralarda xususiy o'tkazuvchanlik, past tralarda esa qo'shilmali
o'tkazuvchanlik asosiy rol o'ynaydi. O'tkazgichlarda erkin zaryadlar mavjud
bo'lganligi uchun tashqi elektrostatik maydon ta'sirida o'tkazgich sirtining bir
qismida musbat ishorali erkin zaryad, boshqa ikkinchi qismida esa manfiy ishorali
zaryad paydo bo'ladi. O'tkazgich ichida hech qanday erkin zaryad bo'lmagani
uchun elektrostatik maydonham bo'lmaydi. O'tkazgichning sirti ekvipotensial sirt
bo'lganiuchun zaryadlangan o'tkazgichni potensial bilan harakterlash mumkin.
O'tkazgichning zaryadi ortgan sari uning potensiali ham ortadi. O'tkazgichning
elektr zaryad to'plash xususiyatini ifodalovchi elektr kattalik elektr sig'imi deyiladi.
|
| |
O‘zbekistonda fanlararo innovatsiyalar va 18- son ilmiy tadqiqotlar jurnali

O‘zbekistonda fanlararo innovatsiyalar va 18- son ilmiy tadqiqotlar jurnali
Download
1,03 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
02.02.2024
Hajmi
1,03 Mb.
#150714
Download
1,03 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‘zbekistonda fanlararo innovatsiyalar va 18- son ilmiy tadqiqotlar jurnali
Download
1,03 Mb.
Matnni ko'rish