Kurs ishi mavzusining dolzarbligi

|
Kurs ishi mavzusining dolzarbligi
|
bet | 3/15 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 0,55 Mb. | | #143340 |
Bog'liq Akhtamov\'s Course Work (3) (3)Kurs ishi mavzusining dolzarbligi.
Avtomobil diskalari haqida ma’lumot beruvchi web saytlarning kamligi hamda ishonchsizligi.
Kurs ishi mavzusining maqsadi.
Bu kurs ishining maqsadi, Avtomobil diskalari haqida umumiy tushuncha berish, ularning ma’lumot va yangiliklarini taklif qilish orqali sportshunoslar va jamoatchilik uchun bu soha bo`yicha o`zlashtiruvchi bilimlarni rivojlantirishdir.
Kurs ishi mavzusining vazifalari:
Eng muhim vazifalardan biri yuqori sifatli va to`liq ma’lumotlarni taqdim etishdir.
Avtomobil diskalari saytda ilova va statistika ma’lumotlarini joylashtirish.
Kurs ishining obyekti:
Avtomobil diskalari dizayni va narxlari bo`yicha umumiy ma’lumotlarni
olishni, tahlil qilishni va web sayt tuzish strukturasi.
Kurs ishi predmeti:
Avtomobil diskalari web saytida css, java script, html, Visual Studio Code.
Kurs ishi mavzusining tarkibi va xajmi:
Ushbu kurs ishi 2 ta bob, 6 ta reja, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro`yxat va ilovalar(dastur kodi)dan iborat.
I BOB. Web texnologiya asoslari.
Gipermatnli axborot tizimi. Web-brouzerlar
Hozirgi vaqtda web dasturlash sohasi kosmik tezlik bilan rivojlanmoqda.Yangi texnologiyalar va g’oyalar maxsus kompaniyalar va korporatsiyalar tomonidan ishlab chiqarilishi bilan birga oddiy dasturchilar tomonidan ham yaratilmoqda.
Gipermatnli axborot tizimi axborot uzellari to’plamidan, bu uzellarda aniqlangan gipermatnli aloqalar to’plamidan hamda uzel va aloqalarni boshqarish instrumentidan iboratdir(1.1-rasm).World Wide Web texnologiyasi-bu internetda tarqatilgan gipermatnli tizimlarni boshqarish texnologiyasidir va bunga asosan, u gipermatnli tizimlarning umumiy qoidalariga mos kelishi kerak. Ya’ni yuqorida sanab o’tilgan gipermatn tizimlarining tashkil etuvchilari web tizimida ham bo’lishi kerak.
(a) (b)
1.1-rasm. Gipermatnli axborot tizimlari.
Butun dunyo cho’lg’ami (pautina) Word Wide Web (WWW) yoki (W3) 1989 yili paydo bo’ldi. Uning mohiyati Shveytsariyadagi CERN (The European Laboratory for partile physios-elementar zarrachalarning Evropa laboratoriyasi) deb nomlangan laboratoriyaning bir gurux olimlari ishlab chiqdilar. Ularning fikricha, har hil elektron xujjatlar o’zaro almashuv paytida istagan kompyuterda bir xil ko’rinishga ega bo’lishi kerak. Tabiiyki, bunday xujjatlar bilan ishlash muxiti etib Internet tanlangan. CERN global tarmoqdagi eng gavjum joylardan biri hisoblangan. Bu muammo bilan laboratoriya xizmatchisi fizik Tim Berners-Li shug’ullandi va 1991 yil tugatdi. CERN olimlari navbatdagi avlod HTML (Hyper text Markup Language) va WWW larning rivojlanishini bilib bergan WWW (w3 consortium) deb nomlangan.
Konsortsium ning yuzaga kelishiga sababchi bo’ldilar. 1960 yili amerikalik olim Teodor Xolm Xelsonning shunga o’xshash muammo bilan mashg’ul bo’lganini aytib o’tish zarur. U o’z oldiga shunday maqsad qo’ygan edi: insoniyat yaratgan har xil qiymatdagi matnli xujjatlarni maxsus kompyuter tarmog’iga birlashtirish va ularni o’zaro mantiqan bog’lash. Bunda foydalanuvchi asosiy yoki qo’shimcha axborotli ixtiyoriy xujjatning bir joyidan boshqasiga o’tish mumkin. 1965 yili Nelson T. X. bunday matnli axborotlarni tashkil etish uslubini gipermatn, o’zining amalga oshmagan loyixasini esa Xanadu deb nomladi. Ana usha T. Nelsonning Xanadu dagi goyasi WWW ning rivojiga turtki bo’ldi.
Fizik Tim Berners–Li o’zining yaratgan o’zaro bog’langan platformali mustaqil matnli xujjatlarni yozish tilini HTML deb nomladi. Bu xujjatlar o’zaro gipermurojaatlar yordamida bog’lanadi. Gipermurojaat - bu internet saxifasidagi boshqa ob’ekt bilan bog’lovchi ajratilgan so’z turkumi. Axborotning turli tarkibiy qismlari orasidagi aloqa. U WWW doirasidagi ob’ektdan ob’ektga o’tishni ta’minlaydi. Gipermatnli xujjatlar bilan tanishib chiqish uchun Tim Berners-Li Web-(sharxlovchi) deb nom olgan programma yozdi[2]. 1993 yili amerikalik talaba Mark Andressen Mosaic Web-sharxlovchi dasturni yozdi. Bu dastur birinchilar qatori grafik interfeysga ega bo’ladi va sichqoncha bilan ishlay boshlaydi. Mosaic ishlatish uchun qulay, UNIX, PC, va Macintosh platformalarida ishlaydi va bepul tarqatiladi.Biroq vaqt o’tgach tadqiqotchi Mosaic asoschi Silicon Graphics bilan birlashdi. Ular hozirgi kunda brouzer-Netscapeni yaratdilar. Taxminan Webdagi barcha trafiklarning 80% Netscapega to’g’ri keladi. Xonadonlardagi kompyuterlarni Netscape bilan tekin yuklash mumkin. Keyinroq bozorda Microsoft kompaniyasi maxsuloti Internet Explorer nomli yangi brouzer paydo bo’ldi. U ham tezda internet tarmog’iga kiritila boshladi. qaysi bir jixatdan WWW ning mashxur bo’lib ketishi Microsoft Windows ga o’xshab ketadi. Windows MS DOS matn barcha vazifalarni qulay grafik interfeys orqali bajaradi. Xuddi shunday WWW ning grafik moxiyati Internet va elektron aloqa vositalarining e’tiborini jalb etdi.Kelajakdagi WWW brouzer va kompyuterlarda axborotlarning tashqi ko’rinishi bilan boshqariladigan, ishlatishda eng qulay til HTML bilan chambarchas bog’lanadi. Oxirgi yillar mobaynida HTML da bir qancha o’zgarishlar sodir bo’ldi. 24-dekabr 1999 yil maxsus notijorat tashkilot WWW Consortium (W3C) tomonidan qabul qilingan HTML fayllari, shaxsan, audio-videokliplar bilan ishlashda, ayniqsa saxifalarni o’zaro bog’lashda katta qulaylik tug’diradi.
Web tizimini gipermatn tizimi sifatida ikki nuqtai nazar sifatida ko’rish mumkin. Birinchidan, gipermatn murojaatlar yordamida bir-biri bilan ulangan sahifalar to’plami sifatida ko’rish mumkin. Ikkinchidan, sahifalarni tashkil qiluvchi axborot ob’ektlarining elementlaridan (matn, grafika va x.k.) tashkil topgan to’plam sifatida ko’rish mumkin. Ikkinchi yo’nalishda gipermatn tarmog’i HTML sahifalarining axborot ob’ektlari elementlarining to’plami sifatida aniqlanadi.HTML internetda hujjatlar hosil qilish tilidir. HTML hujjat deb HTML kodidan tashkil topgan faylga aytiladi. Bunday hujjatlar web uzellarning asosiy axborot manbaalari hisoblanadi. Ular matn, grafika audio va video axborotlarni hamda internetning boshqa komponentlarini kompyuter ekranida aks ettirish imkonini beradi.
Bu dasturiy tilning asosiy funktsional afzalliklaridan biri gipermurojaatlardir.
Gipermurojaat (HyperLink) HTML-hujjatning asosiy funktsional elementi bo’lib, u berilgan web-sahifaning biror ob’ekti bilan boshqa sahifa matnli qatorining dinamik aloqasini namoyon etadi. Gipermurojaat sifatida matnli element yoki grafik ob’ekti ham bo’lishi mumkin. Giperaloqani yagona serverda joylashgan bir necha hujjatlar orasida hamda internet tarmog’ining turli qismlarida joylashgan ob’ektlar orasida o’rnatish mumkin.
HTML boshqa dasturiy tillardan farqli ravishda translyatsiya qilinmaydi, balki interpretatsiya qilinuvchi dasturiy tildir. Bu degani uning bajariluvchi kodini ishga tushirish uchun oldindan kompilyatsiya qilinmaydi. Web-sahifani ko’rishga mo’ljallangan maxsus dasturda o’rnatilgan interpretator sahifaning ochilish jarayonida html-kodni bevosita kompilyatsiya qiladi. Bunda agar dastur matnida xatolik topilsa, ogohlantirilmasdan bu qator interpretator tomonidan tashlab ketiladi. Agar bu xatolik html-hujjatning JavaScript kodida sodir bo’lsa, u holda ogohlantirish ma’lumoti namoyon bo’ladi. Demak, html-dastur ishlab chiqilganda uning xatosini faqat web-sahifa ekranda ask etgandagina kqrish mumkin.
Gipermatn g’oyasining mazmuni shundaki, tarmoqdagi informatsion zaxiralarga gipermatn modelini yaratishdagi relyatsion yondashishdan foydalanish va uni maksimal oddiy usul bilan bajarish. Bu g’oyani amalga oshirishda to’rtta asosiy vosita ishlab chiqilgan:
HTML hujjatlarning gipermatn belgilash tili.
URL (Universal Resource Locator) tarmog’idagi zahira adreslashning universal usuli.
HTTP gipermatn axborotlari bilan almashish protokoli. (HTTP - Hyper Text Transfer Protocol).
CGI (Common Getaway Interface) shlyuzlarining unversal interfeysi.
|
| |