nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Makaron mahsulotli sho'rva - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti pedagogika fakulteti Mehnat ta’limi kafedrasi Amrullayeva Mohinur Fayzullayevna
|
bet | 28/49 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 153,27 Kb. | | #247736 |
Bog'liq O’zbek milliy taomlaridan suyuq ovqatlar tayyorlash texnologiyas-www.hozir.orgMakaron mahsulotli sho'rva. Ko'kat ildizlari makaron mahsuloti shakliga monand: somoncha, to'rt burchakli uzun yoki tilim-tilim shakllarda to'g'raladi.
Qaynab turgan qaynatmaga makaron solinib 10—15 minut qaynatiladi, to'rt burchakli uzun qilib to'g'ralib jazlangan sabzavot, tomat pyuresi, tuz, ziravor solinib taom tayyor bo'lgungacha pishiriladi. Bu sho'rvani tomat qo'shmay tayyorlash ham mumkin.
Agar sho'rvaga vermishel yoki har xil shakldagi mayda makaron mahsulotlari solinadigan bo'lsa, qaynab turgan qaynatmaga avval jazlangan sabzavotlar solinib, 5—8 minut qaynatib so'ng vermishel yoki har xil shakldagi makaron mahsuloti solinib, maromiga yetkazib pishiriladi. Taom tayyor bo'lishdan avval tuz va ziravorlar solinadi. Tarqatishda chuqur likobchaga go'sht yoki parranda go'shtidan bir bo'lak solib sho'rva suziladi, ustidan ko'kat solib beriladi.
Agar sho'rva qo'ziqorin qaynatilgan suvda tayyorlansa, pishirilgan qo'ziqorin to'g'rab qovuriladi, jazlangan sabzavotlar bilan birga qozonga solinadi.
Uy ugra oshi parranda yoki parranda chiqiti qaynatmasida yoki qo'ziqorin qaynatilgan suvda tayyorlanadi. Ko'kat ildizlari, piyoz somoncha shaklida to'g'ralib, jazlanadi.
Ugra tayyorlash uchun elangan un o'rtasi chuqurlashtiriladi. Alohida idishchaga tuxum chaqib solinadi, iliq tuzli suvdan qo'shib aralashtiriladi va elakda suzib olinadi. Hosil bo'lgan aralashmani o'rtasi chuqurlashtirilgan un uyumiga quyib asta-sekin aralashtirib xamir qoriladi. Xamir ustiga biroz un sepilib, 20—25 minut tindiriladi. Tayyor xamir 1 — 1,5 millimetr qalinlikda yupqa yoyilib, biroz quritilib, kengligi 4—5 santimetrli lenta shaklida kesilib, ustma-ust qo'yilib, somoncha shaklida to'g'raladi. Ishlatishdan avval ugra elanadi. Taomning rangi tiniq bo'lishi uchun ugrani tuzli qaynab turgan suvga solib, 1—2 minut qaynatilgach, elakda suzib olinib, suvi silqitiladi.
Qaynab turgan qaynatmaga jazlangan ko'kat ildizi, piyoz solinib qaynatiladi, so'ng tayyorlangan ugra solinib pishiriladi. Taom tayyor bo'lishdan avval tuz, ziravor solinadi. Agar ugra oshi tovuq qaynatmasida tayyorlansa ziravor solinmaydi.
Tarqatishda chuqur likobchaga parranda go'shtidan bir bo'lak solib, ugra oshi suziladi, ustidan ko'kat solib beriladi.
Bug'doy uni 72 g, tuxum 1—2 dona, suv 14 g, tuz 2 g, yoyish uchun bug'doy uni 4,8 g, sabzi 50 g, petrushka (ildizi) 13 g, bosh piyoz 24 g, yog' 20 g, qaynatma 900 g.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti pedagogika fakulteti Mehnat ta’limi kafedrasi Amrullayeva Mohinur Fayzullayevna
|
Yorma, dukkakli va makaron mahsulotlaridan tayyorlanadigan sho'rvalar

|
Yorma, dukkakli va makaron mahsulotlaridan tayyorlanadigan sho'rvalar
|
bet | 27/49 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 153,27 Kb. | | #247736 |
Bog'liq O’zbek milliy taomlaridan suyuq ovqatlar tayyorlash texnologiyas-www.hozir.orgYorma, dukkakli va makaron mahsulotlaridan tayyorlanadigan sho'rvalar.
Bu guruhdagi sho'rvalar uchun so'k, arpa, guruch, manna, suli kabi yormalar, no'xat, loviya, yasmiq kabi dukkaklilar, rojki, ugra, vermishel, har xil shakldagi mayda makaron mahsulotlari ishlatiladi. Bu sho'rvalar suyak, suyakli go'sht, parranda go'shti qaynatmasida, qo'ziqorin pishirilgan suvlarda tayyorlanadi.
Yormali sho'rva. Qaynab turgan qaynatmaga tayyorlangan yorma solingach, mayda kubik shaklida to'g'ralgan jazlangan sabzavot solinadi. Qaynatib, taom tayyor bo'lishi oldidan tuz, ziravor qo'shiladi. Jazlangan tomat pyuresi yoki pallacha qilib to'g'ralgan yangi pomidor ham solish mumkin.
Tarqatishda chuqur likobchaga go'sht yoki parranda go'shti bo'lagidan solinib, sho'rva suziladi, ustidan ko'kat solinadi.
Xarcho. Bu suyuq taom gruzin milliy taomi hisoblanadi. U bir necha xil usulda tayyorlanishi mumkin. Quyidagisi eng ko'p yoyilgani. Mol yoki qo'y go'shtining to'sh qismi (suyagi bilan) 25—30 g hisobida kubik chopiladi. Qozonga solinib, ustidan sovuq suv quyiladi, tez qaynashi uchun olov ko'tariladi. Suv yuziga chiqqan ko'piklari olib turiladi. Qaynab chiqqach, go'shti yumshab pishguncha past olovda qaynatib, suyuqligi suzib olinadi. Tomat jazlanadi,bosh piyoz mayda to'g'ralib tayyorlangandan so'ng jazlanadi. Qalampir shirin, maydalab to'g'raladi. Elakda suzilgan qaynatmaga go'sht bo'laklari solinadi, sho'rva qaynagach, saralab yuvilgan guruch solinib, jazlangan piyoz qo'shib qaynatib, taom tayyor bo'lishdan avval jazlangan tomat pyuresi, sardagi, ko'kat, chopib ezilgan sarimsoqpiyoz qo'shiladi.
Tarqatishda likobchaga xarcho suzilib, ustidan petrushka yoki kashnich ko'kati qo'shib beriladi. Agar xarcho ko'p miqdorda tayyorlansa, go'sht qozonda taom tayyor bo'lgunga qadar pishirilib, tarqatishda likobchaga solib beriladi.
Dukkakli mahsulot solingan sho'rva. Go'sht mahsuloti va dudlangan to'sh go'shti suyagidan qaynatma tayyorlanadi. Dukkakli mahsulotlar saralanib, yuvib, sovuq suvda ivitilgandan so'ng shu suvda past olovda tuz solinmay, yumshaguncha pishiriladi. Ko'kat ildizi, piyoz mayda kubik shaklida to'g'ralib, jazlanadi. Qaynab turgan qaynatmaga tayyorlangan dukkakli mahsulot solinib qaynatiladi, taom tayyor bo'lishidan oldin jazlangan sabzavot, piyoz, tuz va ziravor solinadi. Tarqatishda likobchaga sho'rva suzib, ustidan ko'kat solinadi. Qotirilgan burda non alohida beriladi. Uni tayyorlash uchun suvi qochgan oq bo'lka non qobig'i tozalanib, mayda kubik shaklida to'g'raladi, duxovkaga qo'yib quritiladi. Dukkakli mahsulot solingan sho'rvaga tomat pyuresi qo'shib tayyorlash ham mumkin.
Loviya, tozalangan no'xat yoki yasmiq 141 g, sabzi 50 g, petrushka (ildizi) 13 g, yog' 20 g yoki dudlangan cho'chqa go'shi 80 g, qaynatma 800 g.
|
| |
SUTLI SUYUQ TAOMLAR - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti pedagogika fakulteti Mehnat ta’limi kafedrasi Amrullayeva Mohinur Fayzullayevna
|
bet | 29/49 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 153,27 Kb. | | #247736 |
Bog'liq O’zbek milliy taomlaridan suyuq ovqatlar tayyorlash texnologiyas-www.hozir.orgSUTLI SUYUQ TAOMLAR
Sutli suyuq taomlar sutda, sut bilan suv aralashmasida, shakarsiz quyuqlashtirilgan yoki quritilgan sutda yorma, makaron mahsuloti va sabzavotlar bilan tayyorlanadi. Makaron, yorma mahsulotlari, sabzavotlarning sutda pishishi qiyin. Shuning uchun ular avval yarim tayyor holgacha suvda pishirilib, so'ng qaynab turgan sutga solinib, iste'molga tayyor holga keltiriladi.
Sutli suyuq taomlar oz-ozdan tayyorlanadi. Chunki sutli taom uzoqroq muddat saqlansa, uning rangi, mazasi, hidi, xushxo'rligi buziladi. Sariyog' yoki margarin qozonga yoki likobchaga taomni tarqatishdan avval solinadi.
Yormali sutli suyuq osh. Saralanib, yuvilgan yorma (guruch, arpa, qaynab turgan tuzli suvga solinadi. Mahsulot yarim tayyor holgacha pishgandan so'ng, qaynab turgan qozonga sut solinib, taom tayyor holga kelguncha qaynatiladi va oxirida shakar qo'shiladi. Agar sof sutda pishirish lozim bo'lsa, mahsulot suvda 5—7 minut qaynatilgandan keyin elakda suyuqligi suzilishi kerak, so'ng qaynab turgan sutga solinib iste'molga tayyor holga kelguncha qaynatilishi lozim.
Manna yoki suli yormasidan sutli suyuq osh tayyorlash uchun elakdan o'tkazilgan mahsulotni qaynab turgan sut yoki sut bilan suv aralashmasiga naycha usulida oz—ozdan solib to'xtovsiz aralashtirib turiladi. Taom tayyor bo'lishidan avval ta'miga qarab tuz, shakar solinadi.
Tarqatishda likobchaga suzilib, ustidan sariyog' yoki margarin qo'shib beriladi.
Sut 700 g, suv 350 g, guruch 70 g yoki manna 60 g, suli, arpa 80 g, sariyog' 10 g, shakar 10 g.
Makaron mahsulotli sutli suyuq osh. Ishlovdan o'tgan makaron mahsuloti yarim tayyor holgacha tuzli suvda pishiriladi, suyuqligi to'kilib, qaynab turgan suv qo'shilgan sutga solinadi va iste'molga tayyor bo'lgunga qadar qaynatib pishiriladi. Taom tayyor bo'lishidan oldin unga shakar qo'shiladi. Agar taom sof sutda tayyorlanadigan bo'lsa, qaynab turgan tuzli suvda makaron 15—20 minut, ugra 10—12 minut, vermishel 5—7 minut qaynatilgach elakka solib suvi silqitiladi, so'ng qaynab turgan sutga solib me'yorida tuz va shakar qo'shib tayyor bo'lgunga qadar qaynatiladi. Mayda, har xil shakldagi («yulduzcha», har xil harf, «quloqcha», «baliqcha») makaron mahsulotlari qaynab turgan sut yoki suv va sut aralashmasiga solib qaynatiladi. Taom tayyor bo'lishidan avval tuz, shakar solinadi.
Tarqatishda chuqur likobchaga suyuq taom suzilib, ustiga sariyog' solib beriladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti pedagogika fakulteti Mehnat ta’limi kafedrasi Amrullayeva Mohinur Fayzullayevna
|
O‘ZBEKISTON BARKAMOLLIK UCHUN TA’LIM DASTURI

Mundarija
Kirish vi
1-bob
Kompyuter tizimining turlari va komponentlari
1
2-bob
Kiritish va chiqarish qurilmalari
16
3-bob
Xotira qurilmalari va ma’lumot almashish vositalari
33
4-bob
Kompyuter tarmoqlari va ulardan foydalanish
41
5-bob
Axborot texnologiyalarining ta’siri
55
6-bob
AKTni
tadbiq etish
64
7-bob
Tizimning hayot davri
91
8-bob
Xavfsizlik texnikasi qoidalari
105
9-bob Auditoriya
122
10-bob Kommunikatsiya
130
11-bob
Fayllar boshqaruvi
139
12-bob Tasvirlar
146
13-bob Loyihalash
160
14-bob Uslublar
175
15-bob
Xatolarni tekshirish
185
16-bob
Grafik va xaritalar
194
17-bob
Hujjatlar
bilan ishlash
204
18-bob
Maʼlumotlarni boshqarish
218
19-bob Taqdimot
240
20-bob
Maʼlumotlar tahlili
251
21-bob
Veb-saytlar yaratish
278
Lugʻat
297
Indeks
306
Minnatdorchilik
309
vi
9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

1-bob:
Kompyuter tizimining turlari va komponentlari
Taʼlim maqsadlari
Bu bob yakunigacha quyidagi bilimlarga ega boʻlasiz:
■
kompyuter tizimining qurilma komponentlarini aniqlashni, ichki
qurilmalarni aytib berishni;
■
kompyuterning tashqi va yordamchi qurilmalarini aytib berishni;
■
dasturiy ta’minot tushunchasi, kompyuterni boshqarish yoki elektron ma’lumotlarni qayta ishlash uchun
foydalaniladigan dastur
ekanini aniqlashni;
■
software tushunchasini izohlashni;
■
tizimli dasturiy ta’minot tushunchasini
tasvirlab berishni; foydalanuvchining grafik interfeysi (GUI) va buyruqlar qatori
interfeysi(CLI)-ni o‘z ichiga olgan operatsion tizimlarni aniqlashni;
■
markaziy protsessor va uning
vazifasini aytib berishni;
■
ichki xotira turlarini aytib berishni hamda ROM va RAM xotiralarni o‘zaro
taqqoslashni;
■
kiritish va chiqarish qurilmalari haqida aytib berishni va ularni farqlay olishni, ikkilamchi/ tashqi
xotira turini izohlashni;
■
shaxsiy stol va portativ kompyuterdan tarmoqqa ulangan va ulanmagan holda foydalanish usullarini, xususiyatlarini aytib
berishni va ularni o‘zaro taqqoslashni;
■
3G / 4G texnologiyasini qo‘llagan holda, planshet va smartfonlardan foydalanish usullarini, xususiyatlarini aytib berishni va ularni
o‘zaro taqqoslashni;
■
rivojlanayotgan texnologiyalar kundalik hayotga qanday ta’sir ko‘rsatayotganini tasvirlab bershni bilib olasiz.
1
1-bob haqida umumiy maʼlumot
Deyarli barcha sohalarda
axborot va kommunikatsiya
texnologiyalari (AKT) elementlaridan foydalaniladi. Ushbu
bobda turli AKT tizimlari, ularning jamiyatga taʼsiri va ta’sir
etish darajasini tushunishga yordam beruvchi ma’lumotlar
berilgan.
Birinchi navbatda, qurilmalar va dasturlar, ular orasidagi
farq;
kompyuter qurilmalari, operatsion tizimlar va ularning
turlari haqida ma’lumotlarga ega bo‘lasiz. Va nihoyat,
yangi
rivojlanayotgan texnologiyalar va ularning hayotimizga taʼsir
etish jarayoni bilan tanishasiz.
1.01-rasm. An’anaviy kompyuter tizimi.
Konstantalar-o‘zgarmaslar bo‘limi

85
Misol: a: real; I:integer;
Birinchi qatorda dastur jarayonida ishlatishga real turdagi a uzgaruvchi
kiritilyapti, ikkinchisida I nomli butun qiymatli o‗zgaruvchi kiritilyapti.
O‗zgaruvchilar bo‗limi var (variable - o‗zgaruvchi) xizmatchi so‗z bilan
boshlanadi.
Misol: Var i, j, k: integer;
Protseduralar va funksiyalar bo‘limi. Boshqa bo‗limlardan farqli ravishda, bu
bo‗lim maxsus xizmatchi so‗z bilan belgilanmaydi. Bu bo‗limning boshi Procedure
yoki Function so‗zi bilan boshlanadi.
Protsedura tavsifi har doim funksiya tavsifidan oldin turadi. Bu bo‗lim dasturda
standart protsedura va funksiyalardan tashqari, protsedura va funksiyalar
ishlatilayotgan bo‗lsa va agar ularga dasturdan murojaat qilinayotgan bo‗lsa
ishlatiladi.
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt iqtisоdiyot universitеti - bet 42

76
Tayanch iboralar
saralash, ma`lumotlarni saralash, element, oddiy tanlov metodi, massiv,
tashqi
sikl, sikl parametri, ichki sikl, eng kichik element, oddiy almashuv saralash metodi,
qo‗shni elementlar juftliklarini izchil tartibga solinishi.
Nazorat va muhokama uchun savollar
1. Ko‗pik metodi bilan saralash g‗oyasini bayon qiling.
2. Qaysi metodda yonma-yon turuvchi ikkita element joylarini almashtiradilar?
3. Tanlash metodi ko‗pik metodidan nimasi bilan farqlanadi?
4. Ma`lumotlar izchilligini saralashning samaradorligi qanday omillarga
bog‗liq?
5. Saralash algoritmlarining samaradorligini
baholash uchun qanday
metodikadan foydalaniladi?
6. Qanday metodda joylarni almashtirish miqdorlarini hisoblagichi kiritiladi va
bu hisoblagichni kiritishdan ma`no nimada?
7. Talabalar guruhining testdan o‗tkazish natijalari berilgan.
Talabalar
bilimlarini baholash reytingini tuzing.
Operatorlar bo‘limi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt iqtisоdiyot universitеti

86
Tayanch iboralar
dasturlash,
dasturlash tili, Pascal dasturlash tili, o‗zgaruvchilar, o‗zgarmaslar,
izohlar,
arifmetik, mantiqiy,
belgili ifodalar, dastur sarlavhasi, belgilar bo‗limi,
konstantalar-o‗zgarmaslar
bo‗limi,
turlar
bo‗limi,
o‗zgaruvchilar bo‗limi,
protseduralar va funksiyalar bo‗limi, operatorlar bo‗limi.
Nazorat va muhokama uchun savollar
1. Dasturlash tillariga ta‘rif bering va ularning tasnifini keltiring.
2. Paskal dasturlash tili qanday imkoniyatlarga ega?
3. Paskal tilida ma‘lumotlarning qanday turlarini bilasiz?
4. Paskal tilidagi dastur qanday tarkibiy qismlardan iborat?
5. Paskal tilida o‗zgaruvchilarni tavsiflash bo‗limi qanday ifodalanadi?
6. Dasturda konstantalarni qanday tavsiflash va ishlatish mumkin?
7. Dasturning operatorlar bo‗limida qanday jarayonlar bajariladi?
Har xil sabzavotli aralashma pyure suyuq oshi

|
Har xil sabzavotli aralashma pyure suyuq oshi
|
bet | 32/49 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 153,27 Kb. | | #247736 |
Bog'liq O’zbek milliy taomlaridan suyuq ovqatlar tayyorlash texnologiyas-www.hozir.orgHar xil sabzavotli aralashma pyure suyuq oshi. Bosh piyoz somoncha shaklida to'g'ralib, sariyog'da yuzaki jazlanadi. Sabzi, sholg'om to'g'raladi. Sholg'omdagi taxir mazani yo'qotish uchun uni suvda bir qaynatib olinadi. Oq o'zakli karam to'g'ralib, qaynoq suvga botirib olinadi. Kartoshka bo'laklarga bo'linib, yumshoq holga kelguncha alohida qaynatiladi. Sabzi, sholg'omni oz suvda qaynatib yarim tayyor holga keltirilib sariyog', karam, jazlangan piyoz qo'shib, yumshoq holga kelguncha yana qaynatiladi. Tayyor bo'lishidan avval ko'k no'xat va kartoshka qo'shiladi. Pishirib tayyorlangan sabzavotlar o'z suyuqligi bilan eziladi va oq sardak, qaynatma qo'shilgan holda mazasiga qarab tuz qo'shib qaynatiladi. Iste'molga tayyor taomga lezon, sariyog' qo'shib aralashtiriladi.
Tarqatishda chuqur likobchaga ko'k no'xat va mayda kubik shaklida kesib yumshoq pishirilgan sabzavotlar (sabzi, sholg'om) solinib, sabzavotli pyure suyuq oshi suziladi va alohida likobchada qotirilgan non tortiladi.
Karam 100 g, kartoshka 120 g, sholg'om 20 g, sabzi 75 g, boshpiyoz 48 g, kokservalangan ko'k no'xat 31 g, bug'doy uni 20 g, sariyog' 20 g, sut 150 g, tuxum 1/4 dona, qaynatma yoki suv 750 g.
Yormali va dukkak mahsulotli puresimon suyuq taomlari
Bu suyuq oshlar guruch, arpa, suli, «poltava»cha bug'doy yormalaridan, no'xat, loviya, yasmiq kabi dukkakli mahsulotlardan tayyorlanadi. Yorma yoki dukkaklilar ezilarli darajada pishirilishi va o'z pishirilgan suvi bilan birga ezilishi kerak. Ezilgan mahsulotning bir xil cho'ziluvchan holati ko'p miqdordagi kraxmal hisobiga amalga oshadi. Bu holat o'z quyuq-suyuqligini mustahkam saqlash xususiyatiga ega bo'lganligi sababli, oq sardakni qo'shish zaruriyatini tug'dirmasligi ham mumkin. Yormalarni ezilarli darajagacha pishirish ko'p vaqtni talab qilishi bilan birga, ularni ezishda hammasi bir xil ezilmay, ma'lum darajada ezilmaganlari ham qolishi mumkin. Pishirish jarayonini kuchaytirish uchun yormalarni biroz quritib, yanchilib, un holiga keltirib, o'z vazniga nisbatan ikki barobar ko'p suv yoki qaynatmada bir xil aralashtirib, qaynab turgan suv yoki qaynatmaga quyilib, to'xtovsiz aralashtirilgan holda qaynash darajasiga yetkaziladi va 20—25 minut qaynatib, tuz lezon qo'shib tayyor holga keltiriladi. Dukkak mahsulotli pyure suyuq oshlariga lezon qo'shilmay tayyorlanadi.
Tarqatishda ozgina ezilmagan yorma qo'shilsa ham bo'ladi.
|
| |
Sholg'om yoki sabzili pyure suyuq oshi

|
Sholg'om yoki sabzili pyure suyuq oshi
|
bet | 31/49 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 153,27 Kb. | | #247736 |
Bog'liq O’zbek milliy taomlaridan suyuq ovqatlar tayyorlash texnologiyas-www.hozir.orgSholg'om yoki sabzili pyure suyuq oshi. Piyoz va ko'kat ildizi to'g'ralib jazlanadi. Sabzi yoki sholg'om somoncha shaklida to'g'raladi, idishga solinib 1/3 miqdorda qaynatma quyiladi. So'ng jazlangan sabzavot solinib, yumshoq holga kelguncha qaynatiladi. Yumshagan sabzavotlar eziladi va oq sardak, qaynatma bilan aralashtiriladi, tuz qo'shilib, maromiga yetguncha pishiriladi.
Tarqatishda chuqur likobchaga garnir sifatida donador guruch bo'tqasi, pyure suyuq oshi solinadi va qotirilgan non alohida tortiladi.
Sabzi 400 g yoki sholg'om 480 g, petrushka (ildizi) 13 g, boshpiyoz 24 g, bug'doy uni 20 g, guruch 20 g, sariyog' 20 g, sut 150 g, tuxum 1/4 dona, qaynatma yoki suv 700 g.
Kartoshkali pyure suyuq oshi. Sabzi, piyoz, petrushka ildizi to'g'ralib jazlanadi. Kartoshka qaynab turgan qaynatma yoki suvda yarim tayyor holgacha qaynatilgandan so'ng, jazlangan sabzavot qo'shib yumshoq, ezilarli darajagacha pishiriladi. Sabzavotlar suzib olinib eziladi va oq sardak, qaynatmada tuz qo'shilib aralashtirgan holda qaynatilib tayyor holga keltiriladi, taomga lezon yoki qaynoq sut bilan sariyog' qo'shib aralashtiriladi.
Tarqatishda chuqur likobchaga garnir jazlangan piyoz, kartoshkali pyure suyuq oshi suziladi, alohida likobchada qotgan non tortiladi.
Ko'k no'xatli pyure suyuq oshi. Sabzi, piyoz to'g'ralib jazlanadi. Ko'k no'xat konservalangan suvida bir qaynagandan so'ng, oz miqdordagisi garnir uchun suzib olinadi. Qolgan ko'k no'xat ustidan jazlangan sabzavot qo'shilib, qaynatiladi, so'ng pishirilgan suyuqligi bilan eziladi. Ezilgan mahsulotga oq sardak, tuz qo'shib qaynatib tayyor holga keltiriladi. Iste'molga tayyor bo'lgan taomga lezon va sariyog' qo'shiladi.
Tarqatishda chuqur likobchaga ko'k no'xat solinib, ko'k no'xatli pyure suyuq oshi suziladi, alohida likobchada qotgan non tortiladi. Bu suyuq oshni yana quritilgan ko'k no'xat yoki yangi ko'k no'xatlardan ham tayyorlash mumkin. Agar quritilgan ko'k no'xat bo'lsa saralab yuvilgandan so'ng sovuq suvda 1,5—2 soat bo'ktirilishi va o'z suvida tuz qo'shilmay yumshoq holgacha qaynatilishi kerak.
|
| |
Faol kuchaytiruvchi ish rejimida tranzistor yoqilgan bo'lib, uning emitent birlashmasi oldinga yo'naltirilgan (ochiq) va kollektor birikmasi teskari yo'naltirilgan (yopiq)

|
Faol kuchaytiruvchi ish rejimida tranzistor yoqilgan bo'lib, uning emitent birlashmasi oldinga yo'naltirilgan (ochiq) va kollektor birikmasi teskari yo'naltirilgan (yopiq)
|
bet | 2/3 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #121255 |
Bog'liq elektronika mustaqil ish4Faol kuchaytiruvchi ish rejimida tranzistor yoqilgan bo'lib, uning emitent birlashmasi oldinga yo'naltirilgan (ochiq) va kollektor birikmasi teskari yo'naltirilgan (yopiq). - Faol kuchaytiruvchi ish rejimida tranzistor yoqilgan bo'lib, uning emitent birlashmasi oldinga yo'naltirilgan (ochiq) va kollektor birikmasi teskari yo'naltirilgan (yopiq).
- n-p-n tranzistorida emitentdagi ko'pchilik zaryad tashuvchilar (elektronlar) tayanch hududiga ochiq emitent-bazaning ulanishi (in'ektsiya qilinadi) orqali o'tadi. Ushbu elektronlarning ba'zilari bazadagi (teshiklar) ko'pchilik zaryad tashuvchilar bilan qayta birlashadi. Biroq, asos juda nozik va nisbatan engil doplanganligi sababli, rekombinatsiya vaqti nisbatan uzoq bo'lganligi sababli, emitentdan yuborilgan elektronlarning aksariyati kollektor hududiga tarqaladi. Teskari yo'nalishli kollektor birikmasining kuchli elektr maydoni bazadan (elektronlardan) ozchilik tashuvchilarni ushlaydi va ularni kollektor qatlamiga o'tkazadi. Shunday qilib, kollektor oqimi amalda emitent oqimiga teng bo'ladi, bazadagi kichik rekombinatsiya yo'qolishi bundan mustasno, bu asosiy oqimni tashkil qiladi.
Maydoniy tranzistor (MT) deb, tok kuchi qiymatini boshqarish ychun o‗tkazuvchi kanaldagi elektr o‗tkazuvchanligikni o‗zgartirish hisobiga elektr maydon o‗zgarishi bilan boshqariladigan yarim o‗tkazgichli aktiv asbobga aytiladi. - Maydoniy tranzistor (MT) deb, tok kuchi qiymatini boshqarish ychun o‗tkazuvchi kanaldagi elektr o‗tkazuvchanligikni o‗zgartirish hisobiga elektr maydon o‗zgarishi bilan boshqariladigan yarim o‗tkazgichli aktiv asbobga aytiladi.
- Maydoniy tranzistorlar turli elektr signallar va quvvatni kuchaytirish uchun mo‗ljallangan. Maydoniy tranzistorlarda bipolyar tranzistorlardan farqli ravishda tok tashkil bo‗lishida faqat bir turdagi zaryad tashuvchilar ishtirok etadi: yoki elektronlar, yoki kovaklar. Shuning uchun ular yana unipolyar tranzistorlar deb ham ataladi.
- Maydoniy tranzistorlarning tuzilishi va kanal o‗tkazuvchanligiga ko‗ra ikki turi mavjud: r–n o‗tish bilan boshqariladigan maydoniy tranzistor hamda metall – dielektrik – yarim o‗tkazgichli (MDYa) tuzilishga ega bo‗lgan zatvori izolyatsiyalangan maydoniy tranzistorlar. Ular MDYa- tranzistorlar deb ham ataladilar.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Faol kuchaytiruvchi ish rejimida tranzistor yoqilgan bo'lib, uning emitent birlashmasi oldinga yo'naltirilgan (ochiq) va kollektor birikmasi teskari yo'naltirilgan (yopiq)
|
Amaliy qismi - Bajardi: 613-22 guruh talabasi

|
Bajardi: 613-22 guruh talabasi
|
bet | 2/4 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #245882 |
Bog'liq ALgoritmni loyihalash 2Amaliy qismi:
Nazorat savollari
Chiziqli dasturlash masalasini tahlil qiling.
Chiziqli dasturlash masalasida funksiyalardan foydalanish tartibini ko’rsating.
Amaliy mashg‘ulot - 7
Mavzu: CHiziqli dasturlash masalasi yechimi asosida xulosa ba iqtiodiy tavsiyalar ishlab chiqish. Matematik model asosida iqtisodiy masala tuzishga namunalar.
Ishdan maqsad. CHiziqli dasturlash masalasi yechimi asosida xulosa ba iqtiodiy tavsiyalar ishlab chiqish. Matematik model asosida iqtisodiy masala tuzishga namunalar o’rganish.
Qo’yilgan masala. CHiziqli dasturlash masalasi yechimi asosida xulosa ba iqtiodiy tavsiyalar ishlab chiqish. Matematik model asosida iqtisodiy masala tuzishga namunalar
Ish tartibi:
Tajriba ishi nazariy ma’lumotlarini o‘rganish;
Berilgan topshiriqning algoritmini ishlab chiqish;
C++ dasturlash muhitida dasturni yaratish;
Natijalarni tekshirish;
Hisobotni tayyorlash va topshirish.
Nazariy qism
Dаnsig yarаtgаn simplеks usul hаr bir tеnglаmаdа bittаdаn аjrаtilgаn nо’mаlum (bаzis o’zgаruvchi) qаtnаshishi shаrtigа аsоslаngаn. Bоshqаchа аytgаndа, ChP mаsаlаsidа m tа o’zаrо chiziqli erkli vеktоrlаr mаvjud dеb qаrаlаdi. Umumiylikni buzmаgаn hоldа bu vеktоrlаr birinchi m tа vеktоrlаrdаn ibоrаt bo’lsin, dеylik. U hоldа mаsаlа quyidаgi ko’rinishdа bo’lаdi:
Amaliy qismi:
13.
Nazorat savollari
Simpleks usul algoritmi va dasturini tahlil qiling.
Chiziqli dasturlash masalasida ikkilanganlik shartini izohlang.
Amaliy mashg‘ulot - 8
Mavzu: Jadval funksiyani Fure qatoriga yoyish. Fure koeffitsientlarini hisoblash. Qator hadlari sonini tanlash. Taqribiy integrallash formulasini tanlash, aniqligini baholash. Fure qatori asosida raqamli signallar yetakchi garmonikalarini aniqlash.
Ishdan maqsad. Jadval funksiyani Fure qatoriga yoyish. Fure koeffitsientlarini hisoblash. Qator hadlari sonini tanlash. Taqribiy integrallash formulasini tanlash, aniqligini baholash. Fure qatori asosida raqamli signallar yetakchi garmonikalarini aniqlash
Qo’yilgan masala. Jadval funksiyani Fure qatoriga yoyish. Fure koeffitsientlarini hisoblash. Qator hadlari sonini tanlash. Taqribiy integrallash formulasini tanlash, aniqligini baholash. Fure qatori asosida raqamli signallar yetakchi garmonikalarini aniqlash.
Ish tartibi:
Tajriba ishi nazariy ma’lumotlarini o‘rganish;
Berilgan topshiriqning algoritmini ishlab chiqish;
Natijalarni tekshirish;
Hisobotni tayyorlash va topshirish.
|
| |
Amaliy qismi - Bajardi: 613-22 guruh talabasi

|
Bajardi: 613-22 guruh talabasi
|
bet | 4/4 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #245882 |
Bog'liq ALgoritmni loyihalash 2Amaliy qismi:
Nazorat savollari
Axborotlar oqimini segmentlarga ajratish qanday amalga oshiriladi.
Chiziqli modelni tushuntirib bering.
Amaliy mashg‘ulot - 10
Mavzu: Jarayon matematik modelini tuzishda eng kichik kvadratlar usulidan foydalanish. Kvadratik, teskari proporsional bog‘lanish modellari.
Ishdan maqsad. Jarayon matematik modelini tuzishda eng kichik kvadratlar usulidan foydalanish. Kvadratik, teskari proporsional bog‘lanish modellari.
Qo’yilgan masala. Jarayon matematik modelini tuzishda eng kichik kvadratlar usulidan foydalanish. Kvadratik, teskari proporsional bog‘lanish modellari usulidan foydalanish.
Ish tartibi:
Tajriba ishi nazariy ma’lumotlarini o‘rganish;
Berilgan topshiriqning algoritmini ishlab chiqish;
Natijalarni tekshirish;
Hisobotni tayyorlash va topshirish.
Nazariy qism
Birlashmali saralash (Merge Sort) algoritmi asosiy beshta saralash algoritmlari (pufakchali saralash, tezkor saralash va boshqalar) dan biri bo`lib, chiziqli saralash algoritmlaridan farqli ravishda "bo`lib tashla va hukmronlik qil" tipidagi algoritm hisoblanadi.
Bu tipdagi algoritmlar katta hajmdagi masalalarni nisbatan kichik bo`lgan va oson yechiladigan qismlarga ajratgan holda bajaradi. Bunday algoritmlar masalalarni hal qilishda vaqtdan katta yutuq qilish imkonini beradi.
Birlashmali saralashda biz berilgan massivni uzunligi faqat 1 elementga teng bo`lgan qismlar qolmaguncha o`rtasidan ajratamiz. Keyin bu qismlar to`g`ri tartibda birlashtiriladi.
Amaliy qismi:
Nazorat savollari
Jarayon matematik modelini tuzishda eng kichik kvadratlar usulidan foydalanish algoritmini tahlil qiling.
Jarayon matematik modelini tuzishda eng kichik kvadratlar usulidan foydalanish qanday amalga oshirilishini tahlil qiling.
|
| |
Paskal algoritmik tilining alifbosi

81
7.4. Paskal tilida ma'lumotlar turlari
Paskal tilida ma'lumotlarning toifalari ikki xil bo‗ladi: oddiy-skalyar va
murakkab. Skalyar toifa, o‗z
navbatida, o‗zgaruvchi va standart toifalarga bo‗linadi.
O‗zgaruvchi toifaga qayd qilingan va chegaralangan toifalar kirsa,
standart
toifaga butun - INTEGER, haqiqiy - REAL, mantiqiy - BOOLEAN, simvol - CHAR
toifalar kiradi. Bundan tashqari, Turbo Paskalda qator - STRING turi kiritilgan.
Murakkab toifalarga esa ma'lumotlarning muntazam (massiv), to‗plam, aralash
(yozuvlar), murojaat va faylli toifalari kiradi.
Ma'lumotlarning standart turlari.Standart turdagi ma'lumotlar dasturda maxsus
xizmatchi so‗zlar yordamida tavsiflanadi:
INTEGER - BUTUN toifadagi ma'lumotlar faqat butun sonlarni qabul qiladi.
Ular Paskal tilida quyidagicha ifodalanadi: -7, 10,89, -35, 0 va h.k.
REAL - haqiqiy toifadagi ma'lumotlar haqiqiy sonlarni
qabul qiladi va ikki xil
ko‗rinishda bo‗ladi:
a) qo‗zg‗almas nuqtali haqiqiy sonlar (3.56, 0.88,-150.45);
b) qo‗zg‗aluvchan nuqtali haqiqiy sonlar (0.546=546E-03, 96.78*100=96.78E02
va h.k.
CHAR - BELGI (simvol) toifadagi ma'lumotlar qiymat sifatida kodlar
jadvalidagi belgilarning bittasini qabul qiladi. Bu ma'lumotlar apostrof ('belgisi)
ichiga olib yoziladi. Masalan 'F', 'A', 'R', '5', '8' va h.k.)
BOOLEAN - MANTIQIY toifadagi ma'lumotlar. Bu nom ingliz matematigi Jorj
Bul sharafiga shunday deb ataladi va shu turdagi o‗zgaruvchilar
faqat ikkita qiymat
qabul qiladi, TRUE -ROST yoki FALSE –YOLG‗ON.
Bu ma'lumotlar ustida mantiqiy ko‗paytirish AND, mantiqiy qo‗shish OR va
mantiqiy inkor qilish NOT amallarini bajarish mumkin.
7.1-jadvalda BOOLEAN turidagi A va B o‗zgaruvchilarda mantiqiy amallarning
bajarilishi natijasi keltirilgan.
Paskal tilining umumiy ta`rifi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt...

O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt iqtisоdiyot universitеti
Algoritmlashtirish va dasturlash asoslari
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt iqtisоdiyot universitеti
|
Paskal tilidagi operatorlar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt iqtisоdiyot...

88
Yangi qiymatlarni hisoblash uchun ifoda tushunchasi xizmat qiladi, har bir ifoda
bitta qiymatni hisoblash qoidasini belgilaydi. Hisoblangan qiymatni hisoblash
jarayonining keyingi bosqichida foydalanish uchun eslab qolish zarur, bunday
eslab
qolish hisoblangan qiymatni ma'lum o‗zgaruvchiga o‗zlashtirish yo‗li bilan amalga
oshiriladi.
Bunday amalni bajarish, asosiy operatorlardan biri hisoblanuvchi qiymat berish,
ya'ni o‗zlashtirish operatori bilan bajariladi.
O‗zlashtirish operatorining bajarilishida «:=» belgisining o‗ng tomonidagi
ifodaning
qiymati hisoblanib, belgining chap tomonidagi o‗zgaruvchi tomonidan
o‗zlashtiriladi.
Shunday qilib, o‗zlashtirish operatori mustaqil mantiqiy tugallangan hisoblash
jarayonini ifodalaydi: o‗zlashtirish operatori bajarilishi natijasida ma'lum
o‗zgaruvchilar keyingi bosqichlarda ishlatilishi mumkin bo‗lgan yangi joriy qiymatni
qabul qiladi.
Masalan:
A:=10; T:=2; H:=4.4;
Buxoro davlat universiteti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi

1
BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI
HUZURIDAGI ILMIY DARAJALAR BERUVCHI
PhD.03/27.02.2020.F.72.08 RAQAMLI ILMIY KENGASH
SHAHRISABZ DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI
NOMOZOV XURSHID SHAVKAT O‘G‘LI
INTERNET-MAKONNING SHAXS
IJTIMOIYLASHUVIGA TA’SIRI
09.00.04 – Ijtimoiy falsafa
FALSAFA FANLARI BO‘YICHA FALSAFA DOKTORI (PhD) DISSERTATSIYASI
AVTOREFERATI
Buxoro – 2024
https://buxdu.uz
2
UO‘K: 1:[004.738.5:316.77]
Falsafa fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati
mundarijasi
Оглавление автореферата диссертации доктора философии (PhD)
по философским наукам
Contents of dissertation abstract of the doctor of philosophy (PhD) on
philosophical sciences
Nomozov Xurshid Shavkat o‘g‘li
Internet-makonning shaxs ijtimoiylashuviga ta’siri ............................................ 5
Номозов Хуршид Шавкат угли
Влияние интернет-пространства на социализацию личности .................... 23
Nomozov Khurshid Shavkat ugli
The influence of the Internet space on socialization of personality ................. 43
E’lon qilingan ishlar ro‘yxati
Список опубликованных работ
List of published works ..................................................................................... 47
https://buxdu.uz
3
|
Nazariy qism - Bajardi: 613-22 guruh talabasi

Nazariy qism
Fyurening o'zgarishi bizga f (x) (signal) oralig'ida aniqlangan trigonometrik funktsiyalarning (sinusoidlar va / yoki kosinus to'lqinlar) cheksiz soni (sinusoidlar va / yoki kosin to'lqinlari) yig'indisi sifatida berilgan (f) (x) (signal) uzluksiz funktsiyani ma'lum amplituda va fazalar bilan ifodalashga imkon beradi. (0, T). Bunday ketma-ket Fyur seriyalari deyiladi.Shuningdek, signallarni tahlil qilish uchun Furie transformatsiyasini to'g'ri qo'llash uchun tushunish kerak bo'lgan ba'zi fikrlarni ta'kidlaymiz. Agar butun X o'qi bo'yicha Fyur seriyasini (sinusoidlarning yig'indisi) ko'rib chiqsak, (0, T) intervaldan tashqarida Fury qatori bilan ifodalangan funktsiya vaqti- vaqti bilan funksiya takrorlanishi mumkin.
Amaliy qismi:
13. A, B, C sonlarini kamayish tartibida joylashtiruvchi SortDec3(A, B, C) funksiyasini hosil qiling. Ya'ni A, B, C sonlari qiymatlarini shunday almashtiringki, natijada A ning qiymati eng katta va C ning qiymati eng kichik bo’lsin. Bu funksiya orqali (A1, B1, C1) va (A2, B2, C2) sonlarini tartiblang.
Nazorat savollari
1. Fure qatori asosida raqamli signallarni garmonikalarini aniqlashni tahlil qiling.
2. Fure qatori asosida raqamli signallarni garmonikalarini yetakchi usulda aniqlashni tahlil qiling.
Amaliy mashg‘ulot - 9
Mavzu: Axborotlar oqimini segmentlarga ajratish. Dinamik dasturlash. Chiziqli model.
Ishdan maqsad. Axborotlar oqimini segmentlarga ajratish. Dinamik dasturlash va Chiziqli modelni o’rganish.
Qo’yilgan masala. Axborotlar oqimini segmentlarga ajratish. Dinamik dasturlash. Chiziqli model.
Ish tartibi:
Tajriba ishi nazariy ma’lumotlarini o‘rganish;
Berilgan topshiriqning algoritmini ishlab chiqish;
Natijalarni tekshirish;
Hisobotni tayyorlash va topshirish.
Nazariy qism
Moddiy oqimlarni boshqarish jarayoni asosida, logistik tizimlardagi axbo-rotni qayta ishlash yotadi. Shunday ekan, logistikaning asosiy tushunchalaridan biri bu axborot oqimidir.
Axborot oqimi – bu logistik tizim ichida, logistik tizim va tashqi muhit ora-sida xarakatlanuvchi, logistik operatsiyalarning boshqaruvi va nazorati uchun zarur bo‘lgan xabarlar va ma’lumotlar yig‘indisidir. Axborot oqimi qog‘oz va elektron hujjatlar ko‘rinishida bo‘lishi mumkin.
|
Muammoli vaziyat - Axmamat jumayev, surayyo sharipova

|
Axmamat jumayev, surayyo sharipova
|
bet | 101/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipovaMuammoli vaziyat. Ota o‘z o‘g‘lining akademik liseyni tugatganlik diplomini olishi va 19 yoshga to‘lishi munosabati bilan ziyofat berdi. O‘g‘lini bugungi baxtli kuni bilan tabriklab unga qadah uzatdi. Oila a’zolari bu voqeaga quyidagicha munosabat bildirishdi:
Dadasi: o‘g‘lim muborak yoshing va diplom olishing bilan tabriklayman, shu munosabat bilan bir qadah ko‘taraylik!
Buvisi: jon bolam, spirtli ichimliklarga o‘g‘lingni o‘rgata ko‘rma, ichkilikbozlikning oxiri voy bo‘lishi mumkin.
Bobosi: .. mayli, otangning so‘zi yerda qolmasin.
Oyisi: ..o‘g‘lim, otang senga qadahni spirtli ichimliklarning qanchalik zararli ekanligini bilishing yoki bilmasligingni sinab ko‘rish uchun uzatdi.
Siz kimning fikrini to‘g‘ri deb o‘ylaysiz?
2-masala: Rus tili fani o‘qituvchisining darsi o‘quv jadvali bo‘yicha birinchi smena to‘rtinchi soat edi. O‘qituvchi sinf xonasiga kelsa, sinfda yaxshi o‘qiydigan olti nafar o‘quvchilar o‘zaro gapirishib o‘tirganini ko‘rdi. Ulardan o‘quvchilarning kelmaganlik sababini so‘raganida, uchinchi soatda jismoniy tarbiya darsi bo‘lmaganini va o‘quvchilar keyin darsdan qochib ketganligni aytishdi. O‘qituvchi qolganlarga mavzuni tushuntirdi va uyga topshiriq berib, ketaverishi mumkinligini aytdi. Keyingi kungi darsda qochib ketgan o‘quvchilar topshiriq mavzusi bo‘yicha to‘liq javob bergan bo‘lsa ham «ikki» baho qo‘ydi. O‘qituvchi to‘g‘ri ish qildimi? Siz qanday yo‘l tutgan bo‘lardingiz?
Munozara qoidalari:
Mavzuga oid g‘oyalarni tushunishga harakat qil.
Mavzu bo‘yicha fikringizni bayon eting.
Mavzu bo‘yicha fikringizni bayoniga sabab ko‘rsating.
Mavzu bo‘yicha ko‘rsatgan sababingizni isbotlab misol keltiring.
Mavzu bo‘yicha fikringizni umumlashtirib, xulosa bering.
2-topshiriq. 3-masala: “Yozma bahslar” metodi asosida ushbu jadvalni to‘ldiring.
Bu metod o‘quvchi talabalarga o‘quv xonasidagi tengdoshlari bilan birgalikda shu onda jamoatchilik fikrini to‘lqinlantirayotgan mavzularda muloqotlarni rejalashtirish imkonini beradi. Metod o‘quvchilarning berilgan mavzu yoki tushuncha sohasidagi bilimlarini chuqurlashtirish sharoitini yaratish, munozara madaniyatini o‘rgatish va o‘z fikrini asoslash qobiliyatini rivojlantirishga xizmat qiladi.
Bu metoddan foydalanishda o‘qituvchi o‘quvchi talabalarni baholash uchun asos xizmatini o‘tovchi ajoyib materialga ega bo‘ladi. Yozma bahslar uslubiyoti bunday muloqotlarni o‘quv xonasidagi barcha o‘quvchilar ishtirokida yozma shaklda o‘tkazish imkonini beradi.
|
| |
-topshiriq. Nuqtalar o‘rniga kerakli so‘z yoki jumlani topib qo‘ying

|
-topshiriq. Nuqtalar o‘rniga kerakli so‘z yoki jumlani topib qo‘ying
|
bet | 34/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipova2-topshiriq. Nuqtalar o‘rniga kerakli so‘z yoki jumlani topib qo‘ying.
1. Sosium - ...yaqin muhit tushunchasi?
2. Bolaning sosiumda rivojlanishiga ijtimoiy maqom shaxsning ta’siri juda katta bo‘ladi. Ijtimoiy maqom - ... tug‘ma, orttirilgan bo‘ladi.
3. Ba’zi bir maqomlar bizga tug‘ilishimizdanoq beriladi. Inson maqomi – ...jinsi, ...millati, ...tug‘ilgan joyi, ...ismi sharifi va boshqa omillardan kelib chiqadi. Bunday maqomlar tug‘ma berilgan deb ataladi.
4. Insonning o‘zi mustaqil ravishda jamiyatda shaxsiy harakatlariga ko‘ra erishgani bilan aniqlanadi. Bular orttirilgan deyiladi. Masalan, - ... pedagog, vrach, muhandis, kino aktyor, olim maqomini inson kerakli kasbiy ta’lim yurtida o‘qigan va diplom olgan uchun oladi.
5. Maqom insonning jamiyatda o‘zini tutishini aniqlaydi. Ma’lum bir vaziyatlarda shaxs o‘zini istaganicha emas, balki o‘z maqomiga ko‘ra tutadi. Bular - .....? Inson muayyan bir rolni o‘ynashga majbur. Ijtimoiy rol.
3- topshiriq. Kichik guruhlarda ishlashga mo‘ljallangan topshiriq.
Guruhlarga topshiriqlar:
1-guruh: Oila – ijtimoiylashishning yetakchi instituti sifatida tushuncha beradi.
2-guruh: Bolaning ijtimoiylashuvida ta’lim-tarbiya muassasalarining roli haqida tushuncha beradi.
3-guruh: Bolaning ijtimoiylashuvida mahalla, madaniyat, din ijtimoiy institut sifatida murakkb ijtimoiy ko‘rinishga egaligi haqida tushuncha va ma’lumotlar beradilar.
4-guruh: Milliy mentalitet va uning ijtimoiylashuvda tutgan o‘rnini ta’riflaydilar.
Guruhlarning chiqishlari (har guruhga 5 daqiqa)
4-bosqich: Guruh ishlarining muhokamasi va xulosalari (10 daqiqa)
5-bosqich: Guruhlar mavzuni yoritib berish uchun keys texnologiyasidan foydalanadilar.
6-bosqich: mustaqil bajarish uchun uyga topshiriqlar beriladi va dars yakunlanadi.(10 daqiqa).
Keyslar to‘plami
|
| |
-bob. ALGORITMIK DASTURLASH TILLARINING UMUMIY TA’RIFI

78
Ushbu tillar yechilayotgan masalalar xususiyatlarini to‗la hisobga oladi va
kompyuterning turiga deyarli bog‗liq emas. Bu xildagi tillar tarkibi kompyuter tiliga
qaraganda
tabiiy tilga, masalan, ingliz tiliga yaqinroq.
Hozirgi kunda hisoblash, muhandis-texnik,
iqtisodiy, matnli va sonli
axborotlarni taxlil qilish va boshqa masalalarni yechish tillari malum.
Masalan: FORTRAN tili 1954 yili ishlab chiqilgan bo‗lib, FORmula TRANsla-
tor - formulalar translyatori degan manoni anglatadi va ilmiy va muhandis - texnik
masalalarni hisoblashlarda qo‗llaniladi.
ALGOL tili 1960 yili yaratilgan bo‗lib, ALGORITMIC Langauge -algoritmik til
degan ma'noni anglatadi va ilmiy-texnik masalalarni hisoblashlarda qo‗llaniladi.
KOBOL tili 1959 yili yaratilgan bo‗lib, Common Businees Oriented Langauge -
―savdo-sotiq masalalariga mo‗ljallangan til‖ degan ma'noni anglatadi.
Korxona va
tarmoqning moddiy boyligini, moliyasini, ishlab chiqargan mahsulotini hisobga olish
bilan bog‗liq iqtisodiy masalalarni echish uchun qo‗llaniladi.
PASKAL tili 1971 yilda e`lon qilingan bo‗lib, fransuz olimi Blez Paskal nomiga
qo‗yilgan. Turli xildagi masalalar echimini olishda tartiblangan (strukturaviy)
dasturlar tuzishda qo‗llaniladi.
PL/1 tili 1964 yilda yaratilgan bo‗lib, Programming Langauge/ 1 - 1-tartib
raqamli dasturlash tili ma'nosini anglatadi. Ushbu til universal tillar turkumiga kiradi.
Bu tilda ishlab chiqilgan dasturlar kompyuterni yangisi bilan almashtirilganda
qaytadan tuzib chiqilishi zarur emas.
BEYSIK (BASIC - Beginner's All
Purpose
Sumbolic Instruction Code -
boshlovchilar uchun ko‗p maqsadli dasturlash tili) hisoblash
algoritmlarini yozish
uchun qo‗llaniladigan algoritmik tildir. Bu til 1965 yilda Dartmut kolleji xodimlari
Kemini va Kurtslar tomonidan ishlab chiqilgan.
Protseduraga mo‗ljallangan tillardan masalalarning matematik ifodalari,
algoritmlar va dasturlash usullari bilan tanish bo‗lgan mutaxassislar foydalaniladilar.
Bunda ulardan kompyuterning tuzilishini mukammal bilish talab qilinmaydi.
Muammoga mo‗ljallangan tillar kompyuterda
masala yechish usullari va
dasturlash usullari bilan tanish bo‗lmagan foydalanuvchilar uchun yaratilgandir.
Savolli keyslar - Axmamat jumayev, surayyo sharipova

|
Axmamat jumayev, surayyo sharipova
|
bet | 35/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipovaSavolli keyslar
1-keys bayoni
Ingliz tili darsida o‘qituvchi o‘quvchilarga: “O‘rtog‘ingdan ko‘chirma!”, “O‘zing yoz, birovlarning daftariga qarama!”, “Obbo, ko‘chiradigan odamingni ham topibsanmi-a! Uning o‘zi xatto ko‘chirib olishni ham qoyillata olmaydi-yu!” singari zaharxanda so‘zlar bilan bir necha bor qattiq tanbeh berdi.
Boshqa sinfda esa o‘qituvchi darsiga yo‘l-yo‘lakay, albatta, ammo ta’sirli qilib: “Bolalar bir-biringizdan berkitmanglar, bu yaxshi emas, hech kim sizlardan ko‘chirayotgani yo‘q!”, - dedi.
Keys savollari:
1. Birinchi o‘qituvchining o‘quvchilarga bu boradagi yondashuvi to‘g‘rimi? Pedagogik talabni shunday tarzda qo‘yish qanchalik to‘g‘ri?
2. Nima deb o‘ylaysiz, ikkinchi o‘qituvchi pedagogik talab to‘g‘ri qo‘yyaptimi? Uning xatti-harakatlarini oqlash mumkinmi?
Keys tahlili:
Ta’lim jarayonida individual nazorat topshiriqlarini har bir o‘quvchi mustaqil bajarishi lozim. Biroq, ta’lim muassasalarida olib boriladigan ta’lim-tarbiya ishlari o‘quvchilarda ma’naviy-axloqiy sifatlarni, shu jumladan, bir-birlariga nisbatan o‘zaro ishonchni tarbiyalay olishi zarur.
Talabalarga tavsiya etiladigan manba (material)lar:
O‘qituvchining kommunikativ qobiliyatiga oid materiallar.
Talabalar uchun ko‘rsatmalar:
1. Keys mohiyatini yetarlicha anglab oling.
2. Berilgan manbalarga tayangan holda muammoning yechimini topish yo‘lida bir necha variantlarni ilgari suring va ularni mazmunan tahlil qiling.
3. Variantlar orasidan eng samarali yechimni ajratib oling.
4. Ajratib olingan variant asosida yechimni asoslashga urinib ko‘ring.
5. Yechimni bayon eting.
Keysni yechish jarayoni:
1. Talabalar keys mohiyatini u bilan ikki-uch marta tanishish orqali, sherigi (juftlikda), guruhdoshlari (kichik guruhlarda) yoki jamoadoshlari (jamoada) bilan muhokama qilgan holda yetarlicha anglab oladi.
2. Talaba sherigi (juftlikda), guruhdoshlari (kichik guruhlarda) yoki jamoadoshlari (jamoada) bilan muhokama qilgan holda muammoning yechimini ifodalashi mumkin bo‘lgan bir necha varaintlarni topishga harakat qiladi.
3. Talaba (juftlik, kichik guruh, jamoa) aniqlangan bir necha variantlar orasidan muammoning yechimini eng samarali ifodalay oladigan variantni ajratib oladi.
4. Talaba (juftlik, kichik guruh, jamoa) ajratib olingan varant asosida yechimni bayon etadi.
5. Yechim individual, kichik guruhlar yoki jamoa ishtirokida muhokama qilinadi.
|
| |
-мавзу. Ижтимоий педагогик фаолият методикаси ва технологияси

|
-мавзу. Ижтимоий педагогик фаолият методикаси ва технологияси
|
bet | 100/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipova9-мавзу. Ижтимоий педагогик фаолият методикаси ва технологияси
(Семинар машғулоти ишланмаси)
Reja:
1. Metod va usul, vosita tushunchalari, ularning farqlari.
2. Ijtimoiy pedagogik faoliyat metodlari mohiyati.
3. Ijtimoiy ish metolari.
4. Ijtimoiy pedagogik faoliyatda psixologik metodlar.
5. Ijtimoiy pyedagogik metodlar va ijtimoiy pedagogik trening o‘tkazish xususiyatlari.
6. Ijtimoiy texnologiyalar tasnifi.
AMALIY MASHGʻULOT UChUN TOPSHIRIQLAR:
1–topshiriq. Talabalar mavzuni “Tushunchalar tahlili” metodi orqali ochib beradi.
Metodning maqsadi: mazkur metod talabalar yoki qatnashchilarni mavzu bo‘yicha tayanch tushunchalarni o‘zlashtirish darajasini aniqlash, o‘z bilimlarini mustaqil ravishda tekshirish, baholash, shuningdek, yangi mavzu buyicha dastlabki bilimlar darajasini tashhis qilish maqsadida qo‘llaniladi. Metodni amalga oshirish tartibi:
ishtirokchilar mashg‘ulot qoidalari bilan tanishtiriladi;
o‘quvchilarga mavzuga yoki bobga tegishli bo‘lgan so‘zlar, tushunchalar nomi tushirilgan tarqatmalar beriladi ( individual yoki guruhli tartibda);
o‘quvchilar mazkur tushunchalar qanday ma’no anglatishi, qachon, qanday holatlarda qo‘llanilishi haqida yozma ma’lumot beradilar;
belgilangan vaqt yakuniga yetgach, o‘qituvchi berilgan tushunchalarning tug‘ri va to‘liq izohini o‘qib eshittiradi yoki slayd orqali namoyish etadi;
har bir ishtirokchi berilgan to‘g‘ri javoblar bilan o‘zining shaxsiy munosabatini taqqoslaydi, farqlarini aniqlaydi va o‘z bilim darajasini tekshirib, baholaydi.
2- topshiriq. 1-masala: O‘z kasbining xususiyatlarini o‘rganib chiqqan ijtimoiy pedagog va psixolog oldida bolalar ijtimoiylashuvida, ularning deviant xulq-atvorini oldini olishda, ularga yordam berish jarayonida amaliy tatbiq etish muammosi turadi. Bu muammoni hal qilish uchun ijtimoiy-pedagogik faoliyat metodlari va texnologiyalarini bilish zarur.
|
| |
Hujjatlarni o‘rganish usuli

|
Hujjatlarni o‘rganish usuli
|
bet | 40/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipovaHujjatlarni o‘rganish usuli-hujjat o‘z semantik ma’nosiga ko‘ra isbot etish mazmunini ifodalovchi so‘zdir.
Hujjat usuli tarixiy adabiyotlarda keng qo‘llanilgan. Abu Rayhon Beruniyning «Qadimiy xalqlardan qolgan yodgorliklar» kitobida ko‘pdan-ko‘p yozma manbalardan keng foydalaniladi.
Hujjat - moddiy material manba hisoblanib, voqea va faktlar xususidagi ma’lumotlarni o‘zida ifodalaydi.
Hujjatda inson yoki jamoa fikri yozma va boshqa belgilarda namoyon etilgan bo‘ladi. Hujjat sifatida turli formulalar, chizgilar, grafiklar, ramziy belgilar bo‘lishi ham mumkin. Bunday shartli belgilar muayyan ma’lumotga ega kishilar tomonidan o‘qiladi.
Hujjatlarning o‘ziga xos xususiyatlari sifatida quyidagi tasnifni e’tiboringizga havola etamiz:
Ijtimoiy tadqiqot uchun muhim ahamiyatga ega holat, fakt avvalo inson tomonidan (yoki mahsus moslamalar ko‘magida) qayd etiladi, so‘ngra hujjat shaklida ifodalanadi. Demak, hujjat inson ongida avval paydo bo‘lib so‘ng og‘zaki, yozma manbalarda ifoda etiladi, qayd qilinadi, saqlanadi va tarqatiladi.
Intervyu usuli bu - anketa bilan ko‘p umumiyliklarga ega. Anketada savollar yozma tarzda berilsa, intervyuda og‘zaki savollar beriladi. Intervyu respondent bilan bevosita muloqotni taqozo qiladi.
Intervyuni o‘tkazuvchi - intervyuyer shaxsiyati, o‘zini tutishi, ovozi, tashqi ko‘rinishi va kiyinishi ham so‘rov natijalariga ta’sir qilishi mumkin.
Intervyu o‘z mohiyatga ko‘ra tadqiqotchi bilan respondentning suhbati, lekin bu suhbatni har kuni choyxonada yoki bekorchilikdan qilinayotgan suhbat bilan tenglashtirib bo‘lmaydi. Choyxonadagi yoki bekorchilikdan o‘tkazilayotgan suhbatdan asosiy maqsad vaqt o‘tkazish bo‘lsa, intervyu muayyan ma’lumot to‘plashni nazarda tutadi. Shu bilan birga, intervyuning oddiy suhbatdan farqi yana shundaki, suhbatdoshlar bir-birlarini qiziqtirgan masalalar to‘g‘risida gap yuritsa, intervyu jarayonida faqat bir tomon - tadqiqotchi savol va respondent javob beradi.
Intervyu bilan oddiy suhbat o‘rtasidagi tafovut yana shunda ko‘rinadiki, suhbatdoshlar, odatda tanish odamlar bo‘lib bir-birlariga muayyan psixologik munosabatda, aksariyat hollarda ijobiy munosabatda bo‘ladilar. Chunki, odamlar o‘zlari yoqtirmagan odam bilan suhbatlashishni ham yoqtirmaydilar. Intervyu esa, deyarli ikki notanish odamning suhbati. Shuning uchun, agar tadqiqotchi o‘zining muomalasi, kiyinishi, o‘zini tutishi bilan respondentda ijobiy, hyech bo‘lmaganda neytral munosabat uyg‘otolmasa, respondyent savollarga javob berishni xohlamasligi, mabodo iltimos qilib turib olinsa, yuzaki va chala javoblar berishi mumkin. Yoki bo‘lmasa dindor musulmonlardan intervyu olish uchun o‘ta zamonaviy, olabayroq kiyimlarda borish, ayniqsa xotin-qizlarning ovro‘pacha yoki mini kiyimlarda borishi salbiy munosabat uyg‘otadi va bu intervyuning natijasi ko‘ngildagiday bo‘lmaydi.
|
| |
"Elektron hukumat" tizimining rivojlanishi: davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari oldida turgan dolzarb masalalari muhokama qilindi

"Elektron hukumat" tizimining rivojlanishi: davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari oldida turgan dolzarb masalalari muhokama qilindi
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa "Elektron hukumat" tizimining rivojlanishi: davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari oldida turgan dolzarb masalalari muhokama qilindi
|