"Экономика и социум" №9(112) 2023 www.iupr.ru

|
"Экономика и социум" №9(112) 2023 www.iupr.ruBog'liq biznesda-qaror-qabul-qilish-uchun-ekonometrik-modellardan-foydalanish"Экономика и социум" №9(112) 2023 www.iupr.ru
112
Miqdoriy tahlil: Ekonometrik modellar iqtisodiy ma’lumotlarni tahlil qilish
uchun miqdoriy asosni ta’minlaydi. Bu miqdoriy tabiat aniq o‘lchash va bashorat
qilish imkonini beradi. Sabablarni aniqlash: Ular iqtisodiy o‘zgaruvchilar
o‘rtasidagi sabab-oqibat munosabatlarini aniqlashga yordam beradi, korxonalarga
o‘z bozorlaridagi sabab-ta’sir dinamikasini tushunishga yordam beradi. Siyosat
bo‘yicha yo‘riqnoma: Ushbu modellar siyosat o‘zgarishlarining potentsial
ta’sirini baholash uchun foydali bo‘lib, hukumatlar va biznes tomonidan asosli
siyosiy qarorlar qabul qilish imkonini beradi.
Kamchiliklari:
Taxminlar: Ekonometrik modellar ko‘pincha real iqtisodiy tizimlarning
murakkabligini to‘liq aks ettira olmaydigan soddalashtirilgan taxminlarga
tayanadi. Bu taxminlar bashoratlarda noaniqliklarga olib kelishi mumkin.
Ma’lumotlar cheklovlari: Ekonometrik modellarning aniqligi ma’lumotlarning
sifati va mavjudligiga bog‘liq. To‘liq bo‘lmagan yoki noto‘g‘ri ma’lumotlar
noto‘g‘ri tahlil va prognozlarga olib kelishi mumkin. Statik tabiat: Ko‘pgina
ekonometrik modellar o‘zgaruvchilar o‘rtasidagi barqaror munosabatlarni
nazarda tutadi, bu tez o‘zgaruvchan iqtisodiy muhitda to‘g‘ri kelmasligi mumkin.
Ekzogenlik taxmini: Ba’zi modellar o‘zgaruvchilar ekzogen, ya’ni ular tashqi
omillar ta’sirida emas deb taxmin qilishadi. Aslida, o‘zgaruvchilar endogen
bo‘lishi mumkin va boshqa o‘zgaruvchilar ta’sirida bo‘lishi mumkin.
Chakana
sotuvchilar
talabni
prognozlash,
inventarizatsiyani
optimallashtirish va shaxsiylashtirilgan marketing uchun bashoratli tahlillardan
foydalanadilar. Misol uchun, Amazon mijozlarga mahsulotlarni ko‘rib chiqish va
xarid qilish tarixi asosida taklif qilish uchun bashoratli tahlillardan foydalanadi.
Sog‘liqni saqlash provayderlari bemorlarning xavfini baholash, kasallikning
tarqalishini bashorat qilish va davolashni optimallashtirish uchun bashoratli
tahlillardan foydalanadilar. IBM Watson Health sog‘liqni saqlash
mutaxassislariga kasalliklarni tashxislash va davolashda yordam berish uchun
bashoratli tahlillardan foydalanadi. Moliyaviy institutlar kredit reytingi,
firibgarlikni aniqlash va portfelni optimallashtirish uchun bashoratli tahlillardan
foydalanadilar. Visa kabi kredit karta kompaniyalari real vaqtda firibgarlik
operatsiyalarini aniqlash uchun bashoratli tahlillardan foydalanadilar. Ishlab
chiqaruvchilar ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirish, ishlamay qolish
vaqtini kamaytirish va uskunaning nosozliklarini bashorat qilish uchun bashoratli
tahlillardan foydalanadilar. Masalan, General Electric sanoat uskunalarini
kuzatish va saqlash uchun bashoratli tahlildan foydalanadi. Marketologlar
mijozlarni
segmentatsiyalash,
etakchilarni
baholash
va
kampaniyani
optimallashtirish uchun bashoratli tahlillardan foydalanadilar. Netflix o‘z
obunachilariga tomosha tarixi asosida kontent tavsiya qilish uchun bashoratli
tahlillardan foydalanadi. Bashoratli tahlil logistika kompaniyalariga marshrutni
rejalashtirishni optimallashtirish, yoqilg‘i sarfini kamaytirish va yetkazib
berishning aniqligini oshirishga yordam beradi. FedEx paketlarni yetkazib berish
yo‘llarini optimallashtirish uchun bashoratli tahlillardan foydalanadi. Energiya
|
| |