15-amaliy mashg’ulot Mavzu: O‘qitishning Tramp rejasi, Dalton-reja, Batav, Bell-lankaster tizimlari

|
15-amaliy mashg’ulot Mavzu: O‘qitishning Tramp rejasi, Dalton-reja, Batav, Bell-lankaster tizimlari
|
Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 41 Kb. | | #134709 |
Bog'liq 15-amaliy mashgulot
15-amaliy mashg’ulot
Mavzu: O‘qitishning Tramp rejasi, Dalton-reja, Batav, Bell-lankaster tizimlari
Ishdan maqsad: O‘qitishning Tramp rejasi, Dalton-reja, Batav, Bell-lankaster tizimlari bilan talabalarni tanishtirish
Vazifalar: O‘qitishning Tramp rejasi, Dalton-reja, Batav, Bell-lankaster tizimlari har birini tahlil qilish
Kutilayotgan natija: Talabalar Dalton-reja, Bell-lankaster tizimlari ta’lim jarayonida qo’llay olishlari kerak.
Qisqacha nazariy ma’lumotlar
O'QITISh TEXNOLOGIYASI "DALTON - Reja" asosida.
Asoslari
1. Harakatlarning to'liq erkinligi.
2. Mustaqillik.
3. Hamkorlik.
Asosiy qoidalar.
1. Individuallashtirish.
2. Mustaqil ishning samaradorligi.
3. Avtonom o'quv faoliyati.
O'qituvchining algoritmi.
1. Uslubiy yordamni tanlash.
2. O'quv vositalarini tanlash.
3. Dalton vazifalarini ishlab chiqish (matritsalar).
4. Tekshirish varaqalarini ishlab chiqish.
Rangli vazifa (matritsa) - quyidagi bo'limlarni o'z ichiga olgan o'qituvchi va talaba o'rtasidagi "shartnoma".
1. Kirish.
4. Ko'rsatmalar.
5. Axborot manbalari.
6. Nazoratning shakllari va usullari.
7. Tematik bloklar oxirida maslahat darslari.
Dalton rejasi, aniqrog'i Dalton rejasi - bu maktabda tarbiya ishlarini individual o'qitish printsipiga asoslangan tizim. Bu ism janob Daltondan (Dalton, AQSh, Massachusets shtati) olingan, u birinchi marta qo'llanilgan. Yaratuvchi D.-p. E. Parkxurst, amerikalik xalq ta'limi faoli, 1904–20 yillarda turli maktablarda ushbu tizim bo'yicha tajriba ishlarini olib borgan. Dalton rejasiga muvofiq ishlarni tashkil etishda talabalarga kasb tanlashda ham, o'qish vaqtidan foydalanishda ham erkinlik berildi. Talaba o'z ishini kunga qanday qilib to'g'ri rejalashtirish bo'yicha o'qituvchi-maslahatchidan ko'rsatmalar oldi va keyin mustaqil ravishda ishladi. Ro'yxatdan o'tish kartochkalarining murakkab tizimidan foydalangan holda talabalar ishiga alohida e'tibor qaratildi. O'qituvchining roli maslahatchi roliga qadar pasayib ketdi, sinflarning dars-dars tizimi yo'q qilindi. 20-yillarda. ushbu tizim qisman Sovet maktabiga brigada-laboratoriya usuli deb nomlangan shaklda kirib bordi.
Dalton rejasining maqsadi talabalarni o'zlashtirishni talab etadigan ma'lum bir qismning umumiy ko'rinishini beradigan yaxshi yozilgan Dalton vazifalaridan foydalangan holda mustaqil ravishda bilim olishga o'rgatishdir. Agar biz taklif qilingan barcha vazifalar talabaning aqliy qobiliyatiga mos bo'lsa, moslashuvchanlik, zukkolik va samaralilikni kutishimiz mumkin, agar taklif qilingan vazifalar talabaning tushunchasidan yuqori bo'lsa. Topshiriqlar ustida muntazam ishlash uchun vaqt va darslarni to'g'ri taqsimlashdan oldin talaba undan nima talab qilinishini tushunishi kerak. Faqat tushunish mumkin bo'lgan ish qiziqishni uyg'otadi va ijodkorlikni ochishga yordam beradi. O'quv ishining ushbu shaklida amalga oshiriladigan asosiy pedagogik tamoyillar shaxsga yo'naltirilgan yondashuv va tanlovda farqlash deb taxmin qilish mantiqan to'g'ri. o'quv materiallari bolalarni o'qitish darajasini hisobga olgan holda.
Men Dalton maktabining har bir tamoyilini batafsil ko'rib chiqmoqchiman.
1. Erkinlik - bu tanlash erkinligi. Men o'z guruhimda o'quv jarayonini shunday tashkil etamanki, o'quvchilar o'qituvchi yordamida bilim, ko'nikmalarni o'zlashtirishning eng maqbul usullarini tanlaydilar. Talabalar berilgan erkinlikdan foydalanishni o'rganadilar va bu erkinlikdan foydalanish uchun javobgardirlar. Natijada ta'lim jarayonida ishtirok etish uchun yuqori turtki bo'ladi. Shu bilan birga, men o'zim uchun muhim rolni saqlab qolaman (men etakchilik qilaman, rag'batlantiraman, erkinlikni saqlayman, nazorat qilaman va mashq qilaman).
2. Mustaqillik talabalarni mustaqil faoliyatga, o'z kashfiyotlariga chorlaydi. Bunday holda, hamma narsa yaxshiroq esga olinadi, chunki talaba passiv bo'lmaganida emas, balki faol yodlash jarayonida ishtirok etadi. Mustaqil vazifalarni bajarish jarayonida men vaqtni oqilona taqsimlashga harakat qilaman, shunda har bir kishi unga zarur bo'lgan bosqichda yordam olishi mumkin. Shuningdek, talabalar o'z vaqtlarini samarali o'tkazishni o'rganishlari muhimdir. Mustaqil ishni tashkil qilish uchun men:
Men vazifalarni aniq va ravshan bayon etaman;
· Men vazifalarni bajarish uchun haqiqiy muddatlarni belgilayman;
· Bajarilgan ishni ro'yxatdan o'tkazish mumkin bo'lgan sharoitlarni aniqlayman;
"Tez" va "sekin" o'quvchilar uchun vazifalarni farqlash;
· Ma'lumotlarning yordamchi manbalarini ko'rsating;
· Boshqa talabalar ishiga xalaqit bermasdan, topshiriqlarni bajarishda erkin harakatlanish imkoniyatini beradigan aniq xulq-atvor qoidalarini aniqlayman.
3. Hamkorlik. Talaba sinfda yolg'iz emas. U boshqa talabalar va o'qituvchi bilan ishlaydi. Talabalar bir-birlaridan yordam so'rashlari mumkin. Birinchi darslarda mening guruhimdagi o'quvchilar hamkorlikning muhim tomonlarini aniqladilar:
Bir-birlarini tinglash qobiliyati;
Qo'shma qarorlar qabul qilish;
O'z xohish va niyatlarini aniq ifoda etish;
· Nizolarni hal qilish;
· Bir-biringizga ishoning, o'zingizni guruhda his eting;
· Vazifaga javobgarlikni his eting.
O'qituvchi sifatida mening vazifam rahbarlik va yordam berishdir. Ishonamanki, topshiriqlar juda muhim element sifatida tavsiflanadi, unda o'quv materiallari o'quvchilar tomonidan belgilangan muddatda o'z-o'zini o'rganish uchun tavsiflanadi. Shuning uchun, men ular orqali sinchkovlik bilan o'ylayman, ularni amalga oshirish talabalar uchun hech qanday muammo tug'dirmaydigan tarzda aniq loyihalashtiraman. Yuqorida aytib o'tganimdek, talabalar olingan vazifalar bo'yicha ishni mustaqil ravishda rejalashtiradilar, ishlarining yozuvlarini yuritadilar, qo'shimcha ma'lumot manbalari bilan ishlashadi, qanday yordam va kimga kerakligini o'zlari hal qilishadi. O'z navbatida men talabalarning topshiriqlarni bajarishda muvaffaqiyatlarini diqqat bilan kuzatib boraman va kerak bo'lganda ularga kerakli yordamni taqdim etaman.
Dalton darsida o'qituvchining faoliyatini ko'rib chiqing. O'quv faoliyati o'qituvchilar quyidagi funktsiyalar tufayli:
Motivatsion;
· Qo'llab-quvvatlovchi;
· Amaliy;
Nazorat qilish;
Tuzatuvchi;
· Konsalting;
· Refleksiv tahlil.
Bell-Lancaster-ning tengdoshlariga ta'limi tizimi, boshlang'ich maktabda o'qitish usullari va tashkil qilish tizimi, bunda katta va kattaroq talabalar (kuzatuvchilar) o'qituvchining rahbarligi ostida qolgan talabalarga dars berishgan. Uning nomini ingliz o'qituvchilari A. Bell (1753-1832) va J. Lankaster (1776 yoki 1778-1838) olgan, ular mustaqil ravishda shunga o'xshash o'qitish usulini ilgari surganlar. U dastlab Hindistonda ishlatilgan, o'sha paytda Bell o'sha erda edi. 19-asr boshlarida. savodxonlikni tarqatishning arzon va tezkor usuli sifatida bir qator mamlakatlarda (AQSh, Frantsiya, Belgiya va boshqalar) keng tarqaldi. Tengdoshlar ta'limi maktablarida ular diniy kitoblarni o'qishni, yozishni va hisoblashni o'rgatdilar. Ularda zamonaviy so'z ma'nosida darslar va o'qituvchilar yo'q edi. O'nlab (bo'linmalarga) bo'lingan talabalar o'zlarini o'rgangan va o'rtoqlariga dars berish uchun monitorlardan saboq olishdi va o'qituvchidan kelgusi kunda nima va qanday o'qitish kerakligi haqida ko'rsatmalar oldilar. Darsliklar yo'q edi. Buning o'rniga ular turli xil didaktik materiallardan foydalanishgan. B.-L ostida. dan talabalar tizimli bilimlarga ega bo'lmadilar. B.-Lga qarshi dan I. G. Pestalozzi va uning izdoshlari so'zlashdi.
|
| |