nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
T
/r - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi a. A. Safoev, E. A. Normatov, I. Ya. Rajabov

25
1.11-rasm. Ikki ignadonli
jakkard trikotaj mashinasi
Mayer & Cil (Germaniya)
To„quv dastgohida to„qima xosil qilish.
To„qima (gazlama), to„quv dastgohida
ikki sistema iplarning o„zaro o„rilishi natijasida hosil bo„ladi. To„qima uzunligi
bo„ylab joylashgan iplarni tanda yoki tanda iplari, ularga tik ya‟ni to„qima eni
bo„ylab joylashgan iplarni arqoq yoki arqoq iplari deyiladi (1.12-rasm).
1.12-rasm. Picanol OMNplus 800 dastgohi
To„quv dastgohi quyidagi mexanizmlar va qismlardan tuzilgan bo„ladi:
To„qima hosil qilishda qatnashuvchi asosiy mexanizmlar:
26
1. Tanda iplarini vertikal
tekisligida harakatga keltirib, ko„tarilgan va pastga
tushirilgan iplar orasida bo„shliq - homuza hosil qiluvchi mexanizm;
2. Hosil bo„lgan homuzaga moki yoki boshqa
usulda arqoq tashlovchi
mexanizm;
3. Tashlangan arqoq ipini tig„ yordamida gazlama qirg„og„iga jipslovchi (siqib
qo„yuvchi) - batan mexanizmi;
4. Hosil bo„lgan to„qimani tortib olib maxsus valga o„rovchi - mato rostlagichi;
5. Tanda ipini to„qima hosil bo„lish zonasiga ma‟lum taranglikda uzatuvchi -
tanda tormozlari yoki tanda rostlagichlari.
To„quv jarayonidagi to„qimalarda nuqsonlar bo„lmasligini nazorat qiluvchi
avtomatik moslamalar:
1. Tanda kuzatuvchi-to„quv dastgohida
yakka tanda ipi uzilganda, avtomatik
ravishda to„xtatib, to„qimada “tanda etishmaslik” nuqsonini bo„lmasligini oldini
oladi.
2. Arqoq nazoratchilar-to„quv dastgohida arqoq ipi uzilganda to„xtatib,
to„qimada “arqoq etishmaslik” nuqsonini bo„lishiga yo„l qo„ymaydi.
3. Moki yoki arqoq tashlagichlar homuzada to„xtab
qolsa dastgohni
to„xtatuvchi qurilmalar.
To„quv dastgohining hamma mexanizm va qismlari elektr yuritmadan
harakatga keladi.
Dastgoh to„quv jarayonini to„g„ri boshlash uchun,
u ishlay boshlaganda, bosh
vali tez harakatga kelishi lozim. Buning uchun, harakat elektromotordan dastgoh
bosh vali tez harakatga kelishi lozim. SHumaqsadda harakat elektromotordan dastgoh
bosh valiga maxsus friksion uzatmalar yordamida beriladi.
To„quv dastgohi to„xtaganda uning bosh vali tez va ma‟lum holatda to„xtashi
kerak, buni ta‟minlash uchun dastgoh bosh valiga maxsus tormozlar o„rnatilgan
bo„ladi.
Avtomatik ravishda yoki to„quvchi dastgohni to„xtatishi
yoki harakatga
keltirish uchun (dastgoh) qo„yuvchi - to„xtatuvchi mexanizm bilan ta‟minlangan.
-Gradientlar Illustrator dasturida qanday ishlaydi?

6.
Radial gradient yaratish: "Gradient" panelida joylashgan "Type" dropdown
menyusidan "Radial" (Radiusli)ni tanlab, radial gradientni o'rnatishingiz
mumkin.
7.
Ranglar va nuqta o'lchamini o'zgartirish: Gradientni o'zgartirish
uchun
"Gradient" panelida joylashgan ranglarni va nuqta o'lchamlarini surish orqali
o'zgartirishingiz mumkin.
Shuningdek, "Angle" va "Opacity"ni o'zgartirish
orqali gradientni batafsil boshqarishingiz mumkin.
Bu qadamlarni amalga oshirish orqali, Illustrator dasturida gradientlarni boshqarib
tashlash va ularni o'zgartirishning qulay va amaliy usullarini o'rganishingiz mumkin.
Uchirish maydonchasiga joy tanlash mezonlari

34
4-jadval. YMBP (NPDU)ning texnik tavsiflari
Asosiy xususiyatlari
Qiymati
1. UUA va foydali
yuklama optratorining ish
joyining umumiy o‘lchamlari, mm:
- uzunlik
- kengligi
- balandlik
1310,1
370,3
146
2. Ma’lumotlarni qabul qilish va qayta ishlash ish
joyining umumiy o‘lchamlari, mm:
- uzunlik
- kengligi
- balandlik
524
428
206
3. UUA va foydali yuklama optratorining ish
joyining (ARM BLA)og‘irligi, kg, ortiq emas
26
4. Ma’lumotlarni qabul qilish va qayta ishlash ish
joyining (ARM POI) og‘irligi, kg, ortiq emas
25
5. Ishlash harorati oralig‘i, °C
- 30 dan + 40 gacha
6. + 35°S haroratda nisbiy namlik, %, ortiq emas
98
7. Dengiz sathidan balandligi, m, ortiq emas
2000
8. YMBP (NPDU) quvvat manbai
O‘zgaruvchi tok kuchlanishi
(220 ± 22) V,
chastotasi (50,0 ± 0,2) Hz,
12 V kuchlanishli doimiy
tarmoq
DIQQAT: BIR JOYDA 2 VA UNDAN KO‘P KOMPLEKSLAR ISHLANGAN HOLDA
KTR-N MODULLARINI 500M DAN KAM BO‘LMAGAN ORALIQDA QO‘YISH TAVSIYA
ETILADI.
20-rasm. Yuk tashish konteynerlari
ARM UUA ARM POI
Risunok 1 ‒ Konteynerы transportirovochnыe
21-rasm. Yerda masofadan boshqarish punktining yig‘ilgan holatdagi ko‘rinishi:
134
40
6
42
8
15
5
20
6
524
35
Yerda masofadan boshqarish punkti quyidagi elektr manbaidan oziqlanishi
mumkin:
− 220V 50Hz stasionar tarmoqqa ulanish;
− benzin generatori 220V 50Hz;
− tashqi akkumulyator batareyasi (avtomobil) 12V.
Favqulodda
vaziyat yuzaga kelganda, elektr ta'minoti etishmovchiligi
yuzaga kelganda, YMBP (NPDU) o‘rnatilgan batareyalardan
favqulodda elektr
ta'minotini ta'minlaydi - bitta qo‘rg‘oshin 12V, 2,2A / soat va har bir ish
stantsiyasida bittadan - 16,4 Li-Pol 7800mA / soat. Oddiy rejimdan favqulodda
holatga o‘tish avtomatik ravishda amalga oshiriladi.
Qayta zaryadlanuvchi
batareyalardan YMBP (NPDU) ning ishlash muddati kamida 4 soat.
Simsiz tarmoqlardan foydalanganda xavfsizlik qoidalariga rioya qilish

Simsiz tarmoqlar noutbuklar yoki planshetlar kabi Wi-Fi-ni yoqadigan qurilmalarni Xizmatlar to'plami identifikatori (SSID) deb nomlangan tarmoq identifikatori yordamida tarmoqqa ulaydi. Uy simsiz tarmog'iga kirishni oldini olish uchun veb-ma'muriyat interfeysi uchun standart oldindan tuzilgan SSID va parolni o'zgartirish kerak. Hackerlar standart kirish ma'lumotlarini bilishadi. Bundan tashqari, simsiz routeringizda simsiz xavfsizlik va WPA2 shifrlash funksiyasini faollashtirish orqali simsiz aloqangizni shifrlashingiz kerak. Agar so'ralsa, simsiz router SSID-ni uzatmasligi uchun sozlanishi mumkin, bu tarmoqni topishga qo'shimcha to'siq yaratadi, ammo bu simsiz tarmoq uchun etarli xavfsizlik deb hisoblanmaydi.
Uydan uzoqda bo'lganingizda, onlayn ma'lumotlaringizga kirish va Internetni ko'rib chiqish uchun umumiy Wi-Fi ulanish nuqtasidan foydalanishingiz mumkin. Biroq, maxfiy shaxsiy ma'lumotlarga kirmaslik yoki ularni umumiy simsiz tarmoq orqali yubormaslik yaxshiroqdir. Kompyuteringiz fayl va media almashish uchun sozlanganligiga va shifrlangan foydalanuvchi autentifikatsiyasini talab qilishiga ishonch hosil qiling. Umumiy simsiz tarmoqdan foydalanganda ma'lumotni ushlash ("tinglash") oldini olish uchun VPN tunnellari va xizmatlaridan foydalaning. VPN xizmati sizning kompyuteringiz va VPN xizmat ko'rsatuvchi provayderning VPN serveri o'rtasida shifrlangan ulanish bilan ishonchli Internetga kirishni ta'minlaydi. Shifrlangan VPN tunnelida, uzatilgan ma'lumotlar ushlangan bo'lsa ham, uni parolini hal qilib bo'lmaydi.
Smartfonlar va planshetlar kabi ko'pgina mobil qurilmalarda Bluetooth simsiz protokoli mavjud. Bu xususiyat Bluetooth-ni yoqadigan qurilmalarga boshqa qurilmalarga ulanish va ma'lumot almashish imkonini beradi. Afsuski, Bluetooth-dan xakerlar alohida qurilmalarni tinglash, masofadan kirishni boshqarishni o'rnatish, zararli dasturlarni tarqatish va batareyalarni to'ldirish uchun ishlatilishi mumkin. Ushbu muammolarni oldini olish uchun Bluetooth funksiyasidan foydalanmayotganingizda uni o'chiring.
|
3-Laboratoriya ishi Mavzu: Chiqindisiz texnologiya yaratish. Laboratoriya ishining maqsadi

|
3-Laboratoriya ishi Mavzu: Chiqindisiz texnologiya yaratish. Laboratoriya ishining maqsadi
|
bet | 1/12 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #137848 |
Bog'liq 3-Laboratoriya mahg\'uloti (1)
3-Laboratoriya ishi
Mavzu: Chiqindisiz texnologiya yaratish.
Laboratoriya ishining maqsadi: 1.Talabalar biotexnologik laboratoriyasini
tashkil etish va unda ishlash qoidalari bilan tanishtirish.
2.Talabalarni shiqindisiz texnologiya yaratish usuli bilan tanishtirish.
Zarur jihozlar: metantenk (go’ngni anaerob bijg’ishi uchun maxsus
qurilma) sxemasi, qalam, o’chirg’ich, Go’ng sharbatini biogaz usqurmasida qayta ishlashni texnologik chizmasi aks etgan rasm.
Kutilayotgan natija: talabalar biogaz olish texnologiyasi bilan tanishish bilan
bir qatorda o’zlarining g’oyalari bilan Respublikamizda biogas olish
teznologiyasini mukamallashtirishda o’zlarinig munosib xissalarini qo’shadilar.
Biotexnologiya laboratoriyasiga kuyiladigan talablar: Biotexnologiya laboratoriyasi uchun ajratilgan xona yorug‘, keng, uning tabiiy yoritilganligi 110 lk dan kam bo‘lmasligi kerak. Laboratoriya xonasining poli kafellangan, stollarning sirti plastik materiallar bilan qoplangan bo‘lishi kerak. Xona devorlarini erdan 170 sm balandlikgacha kafel bilan qoplash yoki moy bo‘yoq bilan bo‘yash zarur. Biotexnologiya xonasidagi stollar laboratoriya tipida va u erda reaktiv hamda idishlarni qo‘yish uchun shkaf va peshtaxtalar bo‘lishi kerak. Stollar elektr va gaz tarmog‘iga ulangan manbaga ega bo‘lishi talab etiladi.
Biotexnologiya laboatoriyasi asosiy xonadan tashqari avtoklav va quritish
shkafi qo‘yiladigan xona, sterilizatsiya xonasi, boks, idish yuvadigan xona,
sovutkich va termostat qo‘yiladigan, kulturalarni saqlaydigan xonalardan iborat
bo‘lishi kerak. Boks-kulturalar ekiladigan unchalik katta bo‘lmagan xona bo‘lib, u
ikkiga ajratilgan bo‘lishi zarur. Boksdagi asosiy ishlash xonasiga kichik xona,
ya’ni tamburdan eshik orqali kiriladi. Bu holat eshik ochilganda tashqaridagi havo
orqali mikroorganizmlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirib kelishini ma’lum darajada oldini
oladi. Boks ichida bakteritsid lampa bo‘lishi kerak. Hozirgi vaqtda stolga
joylashtiriladigan turli kattalikdagi, ichida steril havosi almashib turadigan laminar
bokslar ham keng ishlatilmoqda. Biotexnologiya laboratoriyalarida o‘simlik kulturalari va mikroorganizmlar bilan ish olib boriladi. Qishloq xo‘jalik oliy o‘quv yurtlarining biologiya yo‘nalishlarida biotexnologik tadqiqotlar asosan o‘simliklar va mikroorganizmlar ustida olib boriladi, lekin mikroorganizmlar, orasida insonlarda kasallik qo‘zg‘atuvchi turlari ham bo‘lishi mumkin. SHuning uchun laboratoriyada xodim va talabalar o‘zlariga ayrim kasalliklarni yuqtirmasliklari uchun ichki tartib
qoidalariga qat’iy rioya qilishlari zarur.
|
| |
THE 
SECOND - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi a. A. Safoev, E. A. Normatov, I. Ya. Rajabov

O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi a. A. Safoev, E. A. Normatov, I. Ya. Rajabov
Darslik Safoev ТМТ 2017 (Lotincha)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi a. A. Safoev, E. A. Normatov, I. Ya. Rajabov
|
Partiyadagi detallar soniga va operatsiyani biriktirish koeffitsienti qiymatiga

40
P
O
K
об
bu erda:
O
- bir oy ichida bajarilishi kerak bo„lgan har xil texnologik
operatsiyalar soni;
P
- har xil operatsiyalar bajariladigan ish joylarining soni.
Turli
turdagi ishlab chiqarishlar uchun operatsiyalarni biriktirish koeffitsienti har xil
qiymatlarga ega:
0
,
1
K
об
- ommaviy;
10
1
об
K
- yirik
seriyali;
20
10
об
K
- o„rta seriyali;
40
20
об
K
- mayda seriyali;
40
об
K
- donalab.
NAZORAT SAVOLLARI
1.
Tarmoq mashinasozligini rivojlanishni asosiy yo„nalishlari
2.
To„qimachilik sanoatini asosiy texnologik mashinalari
3.
Buyum
va mahsulot tushunchalari
4.
Texnologiyaviylik tahlili
5.
Tayyorlamani
olish usulini tanlash
6.
“Operatsiya” tushunchasini
izohlang
7.
“O„tish” tushunchasini izohlang
8.
“Yurish” tushunchasini izohlang
9.
Ish joyini izohlang
10.
“Holat” tushunchasini izohlang
11.
Donalab ishlab chiqarish
hususiyatlari
12.
Seriyali ishlab
chiqarish hususiyatlari
13.
Operatsiyani biriktirish koeffitsienti orqali ishlab chiqarish turlarini
aniqlash
14.
Ommaviy ishlab chiqarish hususiyatlari
15.
Qanday belgilarga qarab ishlab chiqarish turlari ajratiladi
16.
Ishlab chiqarish turlari nechiga bo„linadi?
17.
Ommaviy
ishlab chiqarish turlari
18.
Seriyali ishlab chiqarish turlari
Bort ShPK qismi - "Orlan-10" uchuvchisiz uchish apparatining taktik-texnik ko‘rsatgichlari bo‘yicha

27
- foydali yuklama ish parametrlarini sozlash;
- foydali yuklama ma’lumotlarini qayta ishlash va kodlash;
- bort flesh-diskiga yoki SD-kartaga ma’lumotlarni yozish;
- konvertor kuchaytirgich moduli (MUP)ga ma’lumotlarni uzatish;
- konvertor kuchaytirgich moduli (MUP) ishini boshqarish (ish
rejimini, ish
chastotasini, tarmoq kengligini, chiqish quvvatini o‘zgartirish);
Foydali yuklamalar
Ma’lumotlar
1-foydali yuklama va
2-foydali yuklama bilan jihozlangan
UAVlardan ShPK orqali uzatiladi.
Konvertor kuchaytirgich moduli (MUP)
Yuklamani boshqarish moduli (MUN)dan 2300-2700
MGts diapazonida
uzatiladigan signalni 20 MGts qadam qilib kuchaytiradi. Tanlanadigan tarmoqli
kengligi va chiqish quvvatini ta’minlaydi
Uzatuvchi, barcha yo‘nalishli, shtir antenna
Konvertor kuchaytirgich moduli (MUP)da hosil bo‘lgan
yuqori chastotali
modulyatsiyalangan signalni chiqaradi.
Ishchi chastota diapazoni, MGs
2300 – 2700
Kanal sig‘imi, Mb/s, tashuvchining kengligi
bilan:
2 MGs
4 MGs
8 MGs
16 MGs
32 MGs
1,5
2,5
5,6
10
21
Chiqish quvvati
Operator boshqaruvi tomonidan sozlanadigan
va qayta sozlanadigan, 5mVt, 50 mVt, 500
mVt, 5000 mVt.
Oziqlanishi:
Bort uskunalari
MShU (VCh kabeli orqali)
OPU (operatorning ish stantsiyasidan alohida
kabel bilan)
12V
12V
24V
OPU orientatsiyasi, gradusda
Azimut
Balandlik bo‘yicha
0-359
0-90
Maksimal qabul qilish diapazoni uchun
shartlar
1. Uzatuvchi va qabul qiluvchi antenna
orasidagi ko‘rish chizig‘ining mavjudligi.
2. Tanlangan ish chastotasida uchinchi tomon
signallarining yo‘qligi.
3. UUAdan ma’lumot olish yo‘nalishi
bo‘yicha momaqaldiroq faolligi, kuchli bulut
qatlamlarining yo‘qligi.
Bortdagi KTR-B qismiga kiradi - "Orlan-10" uchuvchisiz uchish apparatining taktik-texnik ko‘rsatgichlari bo‘yicha

24
KTR ning asosiy texnik xarakteristikasi
Ishchi chastotalar diapazoni, MGs
915-922
Tarqatiladigan signal kengligi, kGs
100, 200, 250, 400
Kanalning o‘tkazish
qobilyati, Kb/sec,
quyidagi
kengliklarda, kGs:
100
200
250
400
16
32
40
56
Uzatish yo‘lining quvvati, mVt
Zinali, UUA uzoqligidan kelib chiqib
operator tomonidan o‘zgartiriladigan,
0,1 dan 2000 gacha
Qabul qilish yo‘lining sezuvchanligi, db/m
-115
Ish rejimi
Dupleks, vaqt bo‘yicha taqsimlangan
sekin PPRCh tizimi 50 sakrash/sek
Himoya
Imitohimoya, 3DES
Erdagi modem oziqlanishi
Zahira oziqlanishi
Bort modemining oziqlanishi
Ethernet Switch POE bo‘yicha 48V
ni 12 – 24 V ga almashtirib beradi.
Tayanch-burilish moslamasini
oziqlantirish kabeli orqali 24V
3,3V
13-rasm
Yerdagi aloqa majmuasi.
1-KTR-N. 2- tayanch-burilish moslamasi. 3- Yo‘naltirilgan qabul qiluvchi keng yo‘lakli kanal (ShPK)
antenna. 4-antenna VK
.
25
2.2. Ma’lumotlarni uzatuvchi yuqori tezlikli keng yo‘lakli kanal (ShPK)
Mo‘ljallanishi:
- foydali yuklamadan operatorga ko‘p hajmli ma’lumotlarni uzatish.
ShPK ham KTR kabi erdagi va bortdagilardan tashkil topgan.
Erdagi ShPK tarkibi:
- qabul qiluvchi yo‘naltirilgan ShPK antennasi (tayanch-burilish moslamasiga
o‘rnatilgan);
- kam shovqinli kuchaytirgich (MShU);
- tayanch-burilish moslamasi (OPU);
- 24V tayanch-burilish moslamasi (OPU) kabeli;
- yuqori chastotali (VCh) kabel;
- tayanch-burilish moslamasi (OPU)ni boshqaruvchi ethernet-kabel;
- signal qabul qiluvchi va qayta ishlov beruvchi blok (BPOS) (foydali
yuklama operatori avtomatlashtirilgan ish joyida o‘rnatilgan);
- foydali yuklama operatori avtomatlashtirilgan ish joyi;
- foydali yuklamadan olingan ma’lumotlarni
qayta ishlash va tasvirlash
maxsus dasturiy ta’minoti;
- ShPKni boshqaruvchi PostArm maxsus dasturiy ta’minoti.
ShPK qabul qiluvchi antenna bort
qismidan signallarni oladi,
MShU qabul
qilingan signalni kuchaytiradi va uni Ethernet kabeli orqali BPOS ga uzatadi, LNA
quvvat manbai (12v) VCh kabeli orqali amalga oshiriladi.
Tayanch-burilish
moslamasi (OPU) avtomatik ravishda yoki boshqaruvchi operatorning buyrug‘i
bilan qabul qiluvchi antennani balandlikda va azimutda, UUA yo‘nalishi bo‘yicha
yo‘naltiradi. BPOS qabul qilingan ma’lumotlarni
dekodlaydi va uni foydali
yuklama operatorining ish stantsiyasiga yuboradi. Maxsus dasturiy ta’minot BPOS
1
2
14-rasm. Bortdagi KTR-N qismi
1 – antenno-fider tizimi, 2 – KTR-B moduli
26
dan olingan ma’lumotlarni tasvirga aylantirish imkonini beradi PostArm maxsus
dasturiy ta'minot UAVdan uzatiladigan signalning chastotalari, o‘tkazish qobiliyati
va quvvatiga ko‘ra ShPKni sozlash, shuningdek, OPU yo‘nalishini avtomatik yoki
qo‘lda boshqarish, ishlashini kuzatish va BPOSni sozlash imkonini beradi.
15-rasm. ShPK tarkibi.
1.OPU. 2. Qabul qiluvchi ShPK antenna. 3. MShU.
Radiotexnika vositalarining mo‘ljallanishi, tarkibi va joylashuvi

28
- sun’iy yo‘ldosh navigatsiya tizimi;
- identifikatsiyalash, ogohlantirish va faol javob beruvchi radioapparatura.
Sun’iy yo‘ldosh navigatsiya tizimi (
СНС
)
Mo‘ljallanishi
Sun’iy yo‘ldosh navigatsiya uskunalari GPS va GLONASS signallarining
ikkita bort qabul qiluvchisi bilan ifodalanadi.
Uskunalar UAV koordinatalarini aniqlash va joylashuv ma’lumotlarini
avtomatik boshqaruv tizimi va foydali yuklamaga yuborish uchun mo‘ljallangan.
Tizim ikkita sun’iy yo‘ldosh qabul qilgichdan iborat:
− Ublox Neo-M8N (GPS);
− МНП-М7 (ГЛОНАСС).
Sun’iy yo‘ldosh navigatsiya uskunasi (СНС)ning joylashuvi 16-rasmda
ko‘rsatilgan.
SYNU uskunasining elektr ta'minoti kommutatsiya platasidan 3,8V
kuchlanishli doimiy tok bilan amalga oshiriladi.
UAVning quvvat manbai yoqilgandan so‘ng, SYNU uskunasi sun’iy
yo‘ldoshlardan olingan signallarni qabul qilishni va qayta ishlashni boshlaydi,
so‘ngra hisoblangan ma’lumotlarni avtomatik boshqaruv tizimiga chiqaradi.
SYNU (kamida beshta sun’iy yo‘ldosh) qamrov zonasida bo‘lganida,
uskunalar ma’lumotlarni yaratadi va avtomatik boshqaruv tizimga chiqaradi:
- joriy koordinatalar;
- balandlik;
- yer tezligi;
- yo‘l burchagi;
- ishlatilgan sun’iy yo‘ldoshlar soni.
Bortda olingan barcha ma’lumotlar yuboriladi va YMBP (NPDU) da
ko‘rsatiladi.
Sun'iy yo'ldosh navigatsiya
uskunalari (SYNU)
16-rasm
.
SYNU (СНС) uskunasining joylashuvi
29
Identifikatsiya qilish, ogohlantirish va faol javob berish radio uskunalari
Orlan-10 UAV tarkibidagi identifikatsiya qilish, xabar berish va faol javob
berish radio uskunasi favqulodda vaziyatlarda (bort quvvati o‘chganda) UUA
koordinatalarini kuzatish va koordinatalarni GSM uyali aloqa tarmoqlari orqali
uzatish uchun mo‘ljallangan.
Parametr nomi
Parametr qiymati
1. Gabarit o‘lchamlari, mm:
- uzunlik
- kengligi
- balandlik
55
55
22
2. Og‘irligi (SIM karta bilan), g
60±5
3. Tashqi quvvat manbai kuchlanishi, V
4,5 – 6
4. Nominal talab etuvchi quvvati, Vt
0,85 – 1,3
5. Batareya quvvati, mAch
900
6. Ishlash harorati oralig‘i, °S.
-40 dan +50 gacha
7. 35°C haroratda ruxsat etilgan nisbiy namlik, %
98
8. Kutish rejimida batareyaning ishlash muddati, kunlar
7
9. Qo‘llab-quvvatlanadigan GSM uyali aloqa standartlari
850, 900, 1800 va 1900MGs
YMBP (NPDU) ni joylashtirish uchun joy tanlash

36
4. UUAda qo‘llaniladigan foydali yuklama mo‘ljallanishi
1-variant (Foydali yuklama) - to‘g‘ridan-to‘g‘ri radio ko‘rinishi mavjud
bo‘lganda qisqa (120 km gacha) va o‘rta (500 km gacha) masofalarda joylashgan
ob’ektlar va yerlarni kamera, videokamera va issiqlik tasviri, shuningdek GSM-
900/1800 standartidagi (keyingi o‘rinlarda GSM) uyali aloqa tizimlarining elektron
razvedka (RTR) vositalaridan foydalangan holda havodan kuzatish uchun
mo‘ljallangan.
2-variant (Foydali yuklama) - UUA bortida o‘rnatilgan giroskopik
videokameradan foydalangan holda, qisqa (120 km gacha) masofada joylashgan
ob’ektlar va erlarni batafsil havodan razvedka qilish va kuzatish uchun
mo‘ljallangan.
3-variant (Foydali yuklama) - UUA bortida o‘rnatilgan giroskopik issiqlik
tasviri videokameradan foydalangan holda, qisqa (120 km gacha) masofada
joylashgan ob’ektlar va erlarni batafsil havodan razvedka qilish va kuzatish uchun
mo‘ljallangan.
4-variant (Foydali yuklama) - qisqa (120 km gacha) va o‘rta (500 km
gacha) masofada hamda to‘g‘ridan-to‘g‘ri radio ko‘rish imkoniyati mavjud
bo‘lganda 30 - 3000 MGts chastota diapazonida ishlaydigan radioelektron
qurilmalardan tarqalayotgan radionurlanishlarni aniqlash hamda radio razvedka
(bir vaqtning o‘zida texnik ekspress tahlil va ko‘p kanalli yo‘nalishlarni
pelenglash) tadbirlarini o‘tkazish uchun mo‘ljallangan.
Ip o„rash avtomatlari - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi a. A. Safoev, E. A. Normatov, I. Ya. Rajabov

O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi a. A. Safoev, E. A. Normatov, I. Ya. Rajabov
Darslik Safoev ТМТ 2017 (Lotincha)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi a. A. Safoev, E. A. Normatov, I. Ya. Rajabov
|
-variant (Foydali yuklama). Ko‘rinadigan diapazondagi gyro-

38
Gyro-stabillashtirilgan gimbal kamera quyidagi ish rejimlariga ega:
‒
«обзор» - ko‘rib chiqish;
‒
«удержание положения относително БЛА» - UAVga nisbatan
pozitsiyani saqlab qolish;
‒
«удержание координат» - koordinatalarini ushlab turish;
‒
«удержание объекта по видео» - ob’ektni video orqali ushlab turish;
‒
«сопровождение» - kuzatish;
‒
«парковка» - parkovka qilish;
‒
«тестирование» - tekshirish;
‒
«неисправность» - nosozlik.
"
Обзор" rejimida gimbal kamera quyidagilarni ta'minlaydi:
‒
nol burchak tezligida kameraning ko‘rish chizig‘ini avtomatik
o‘rnatish va barqarorlashtirish, kameraning ko‘rish chizig‘ini operator
tomonidan belgilangan yo‘nalishda va berilgan tezlikda aylantirish;
‒
aylanishni, ko‘rish burchagini (kattalashtirishni) boshqarish;
‒
proportsional ravishda kameraning ko‘rish chizig‘ining aylanish
tezligini ko‘rish burchagiga o‘zgartirish.
"
Удержание положения относително БЛА" rejimida gimbal quyidagilarni
ta'minlaydi:
- kameraning ko‘rish chizig‘ini uning pastki yuzasi bilan kesishgan joyida
avtomatik o‘rnatish va barqarorlashtirish (pastki yuzaning balandligi qiymati UAV
uskunasi va / yoki NPDU tomonidan o‘rnatiladi);
- berilgan nuqtaning harakatini, ko‘rish burchagini (yaqinlashuvini)
boshqarish qobiliyati;
- proportsional ravishda kameraning ko‘rish chizig‘ining aylanish tezligini
ko‘rish burchagiga o‘zgartirish;
- UAV uskunalari va/yoki NPDU dan nuqta koordinatalarini bevosita
belgilash;
- nuqtaning joriy koordinatalarini hisoblash va NPDUga yuborish.
"
Удержание объекта по видео" rejimida gimbal quyidagilarni ta'minlaydi:
- razvedka ob’ektiga kameraning ko‘rish chizig‘ini avtomatik sozlash;
- harakatlanuvchi ob’ektni avtomatik kuzatish va uni ramkaning markazida
ushlab turish;
- joriy kuzatilayotgan ob’ektga nisbatan avtomatik kuzatish uchun boshqa
ob’ektni tanlash;
- kuzatilayotgan nishonning vaqtincha yo‘qolishini avtomatik ravishda
aniqlash va qidiruv maydonida paydo bo‘lganda kuzatuvni tiklash;
‒ qo‘shimcha raqamli tasvirni barqarorlashtirish.
39
“Сопровождение” rejimida gimbal quyidagilarni ta'minlaydi::
- oldindan aniqlangan ob’ektlarni kadr markaziga ushlab turish.
"
Парковка" rejimida gimbal quyidagilarni ta'minlaydi:
- GOES-V ni UUAni ishga tushirish va qo‘nish vaqtida zarba va tebranish
yuklaridan maksimal darajada himoyalaydi.
"
Тестирование" rejimida gimbal quyidagilarni ta'minlaydi:
- GOES-V tizimlari va bloklarda o‘rnatilgan nazoratni amalga oshirish;
- UUA va NPDU uskunalari bilan ma’lumotlarning o‘zaro almashuvini
tekshirish;
- GOES-V holati va foydalanishga tayyorligi to‘g‘risida ma’lumot,
NPDUdagi xatolar va nosozliklar haqida xabarlar berish.
"
Неисправность" rejimida gimbal boshqaruv interfeysi orqali almalga oshiriladi.
Nosozliklar avtomatik ravishda aniqlanganda gimbal ushbu rejimga kiradi.
GOES-V ning yig‘ilgan holatda ko‘rinishi 22-rasmda ko‘rsatilgan.
1 ‒ videokamera, 2 ‒ himoya plastik parda, 3 ‒ shaffof almashtiriladigan optik plyonkali parda
oynasi, 4 ‒ GOES-V asosi
1
2
3
4
II- BOB. 
MASHINASOZLIKDA ANIQLIK

42
boshlang„ich tayyorlamalar o„lchamlarini o„rnatish va
ularni texnologik jarayon
bo„yicha bajarilishini. Bundan tashqari, o„rnatilgan texnologik jarayonlarni amaldagi
aniqligini tadbiq etish va ishlov berish va yig„ishda xatoliklarni paydo bo„lish
sabablarini tahlil etishi kerak.
Detalni aniqligi deyilganda chizma talablari yoki namunasiga o„lchamlari,
geometrik shakli, ishlov beriladigan yuzalarni o„zaro joylashuvini to„g„riligi
va ularni
g„adir-budurlik ko„rsatkichlari bo„yicha mos kelish darajasi tushuniladi.
Tandalash. Jarayon maqsadi va mohiyati

29
Mahsulot, unda tashkil etuvchisi qismlarini bo„lishi yoki bo„lmasligiga ko„ra,
ikki guruhga ajraladi: noixtisoslashgan tashkiliy qismga ega bo„lmaganlari (detallar):
ixtisoslashganlar ikki va undan ortiq tashkiliy qismlardan iborat (yig„ma
birliklar
majmualari
to„lami).Detal-bu
bir xil materialdan, yig„ish operatsiyalarini
qo„llamasdan tayyorlangan mahsulotdir.
Yig„ma birlik (uzel)-bu mahsulotni tashkiliy qismi bo„lib, u alohida yig„iladi va
keyichalik boshqa tashkiliy qismlar bilan yig„ish
operatsiyalari yordamida
birlashtiriladi. Yig„ma birlikni tashkiliy qismlari o„zaro tayyorlovchi korxonada
yig„ish operatsiyalari orqali birlashtiriladi. Umumiy yig„ish
jarayonida bevosita
mahsulotka kiruvchi yig„ma birliklar birinchi tartibdagi yig„ma birliklar deyiladi.
Birinchi tartibdagi yig„ma birliklarga kiruvchi yig„ma birliklarga alohida
detallar, masalan qotiruvchi yig„ma birliklarga ikkinchi tartibdagi yig„ma birliklar
deyiladi (1.1-rasm).
Majmua-tayyorlovchi korxonada yig„ish operasiyalarni bajarish yig„ilmagan
ammo o„zaro bog„liq fuksiyalarni bajarishiga mo„ljallangan ikki va undan ortiq.
To„plam-tayyorlovchi korxonada yig„ish operatsiyalarni yig„ilgan odatda
yordamchi tasnifga ega umumiy qo„llanishdagi mahsulotlar yig„masi ko„rinishidagi
ikki va undan ortiq mahsulotlar kiradi.
ТЕХНОЛОГИЯ 
ИЗГОТОВЛЕНИЯ - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi a. A. Safoev, E. A. Normatov,...

O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi a. A. Safoev, E. A. Normatov, I. Ya. Rajabov
Darslik Safoev ТМТ 2017 (Lotincha)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi a. A. Safoev, E. A. Normatov, I. Ya. Rajabov
|
О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti - bet 10

20
1.3-jadval
Joriy maqsadlar
№
Korxona bо‗limlari
Joriy maqsadlar
1.
Ishlab chiqarish bо‗limlari
Korxonada ―x‖ nomli yangi mahsulotni ishlab chiqarishni yо‗lga
qо‗yish
2.
Texnologiya bо‗limi
―x‖ mahsulotini ishlab chiqarish bо‗yicha
yangi texnologiyani joriy
qilishni yakunlash
3.
Tadqiqot bо‗limi
―x‖ KVt quvvatga ega bо‗lgan mahsulot modelini ishlab chiqish
4.
Mehnat bо‗limi
―A‖ mahsulot turini bitta ishchiga tо‗g‗ri keladigan qilib
ishlab
chiqarilishini ―x‖ donaga kо‗paytirish
5.
Marketing, savdo bо‗limi
Mahsulot sotish hajmini ―A‖ sо‗mga kо‗paytirish
6.
Moliya bо‗limi
Foydani ―x‖ sо‗mga kо‗paytirish
Qarzdorlikni ―x‖ sо‗mgacha kamaytirish
Aksiyadan olinadigan daromadni ―x‖ sо‗mga kо‗paytirish
7.
Ijtimoiy bо‗lim
Mahalliy hokimiyatga ―n‖ sо‗mlik mablag‗ ajratish
8.
Ekologiya bо‗limi
Atmosferaga chiqarib tashlanadigan chiqindilarni ―x‖ m
3
ga
kamaytirish
Maqsadlar yana moliyaviy va strategik bо‗ladi.
Moliyaviy
maqsadlar majburiydir, chunki, moliyaviy mablag‗lar yetishmasa
kompaniya tang axvolga tushib qoladi.
Strategik
maqsadlar
kompaniyaning
bozordagi
raqobat
mavqeini
kuchaytirishga qaratiladi. Moliyaviy
maqsadlar foyda xajmi, sarmoyalardan qaytim,
naqd
pul tushumi, dividendlar kabi kо‗rsatkichlarni kо‗paytirishga qaratiladi.
Strategik maqsadlarga esa firmaning raqobatga bardoshliligini oshirish,
buning
natijasida rivojlanishning yuqoriroq sur‘atlariga, bozordagi salmogini oshirishga, past
xarajatlarga erishishga, firmaning obrо‗sini oshirishga qaratilgan bо‗ladi. Maqsadlar -
bu natijalardir, strategiya esa ularga erishish yо‗llaridir.
Strategik maqsadlar uzoq muddatli xususiyatga ega bо‗lib,
tashkilot
faoliyatining 4-5 yillik muddatini qamrab oladi. Ularda jamiyat va firmalar
personalining ehtiyojlarini qondirishga yо‗naltirilganlik, ya‘ni firmalar missiyasi yoki
21
asosiy maqsadi aks etadi.
Strategik maqsadlar, odatda, firmalar faoliyatining sifatiy
kо‗rsatkichlarini
ifodalagan holda, uzoq muddatli tijorat muvaffaqiyatiga, ishlab
chiqarish va boshqaruv ishining yuqori standartlariga erishishga yо‗naltirilgan.
Komanda-telemetriya - "Orlan-10" uchuvchisiz uchish apparatining taktik-texnik ko‘rsatgichlari bo‘yicha

23
- UUAda joylashgan foydali yuklamadan ma’lumotlarni qabul qilish (virtual
baza stansiya).
KTR - erdagi retranslyator majmuasidan yoki bort modemidan bir necha
modemlarni bir vaqtning o‘zida sinxronizasiya qilgan holda signallarni
retranslyasiya qilishni amalga oshiradi.
Quyidagi ish rejimlari mavjud:
- etaklovchi, UUAning boshqarish rejimini ta’minlaydi;
- ergashuvchi, boshqarishdan holi holda UUAdan telemetriyani qabul qilish;
- jimlik, uzatiluvchi signalning yo‘qligi.
UUAning joylashuv joyining radio masofa orqali yaqinlashayotganligi yoki
uzoqlashgani (tezlik va masofa) to‘g‘risidagi ma’lumotlarni olish bo‘yicha zahira
tizim hisoblanadi.
KTR ikki qismdan iborat.
Erdagi va
bortdagi.
Erdagi KTR-N qismiga qiradi:
- UUA operatorining avtomatlashtirilgan ish joyi;
- PostArm maxsus dasturiy ta’minot;
- erdagi masofadan boshqarish punktida o‘rnatilgan Switch POE (lokal
tarmoqda erdagi KTR moduli bilan aloqani o‘rnatadi va ma’lumotlar almashuvini
ta’minlaydi);
- Ethernet kabeli;
- erdagi KTR-N moduli, (o‘z ichiga 6 ta yo‘naltirilgan qabul kiluvchi va
uzatuvchi ramali antenalarni hamda kommutator bilan birga erdagi KTR modulini
oladi);
- tayanch-burilish moslamasi;
- «Volnovoy kanal» (VK) tipidagi yo‘naltirilgan qabul qilish va uzatish
antennasi.
Erdagi KTR moduli mexanik tarzda burilish moslamasiga ulanadi. VK
burilish moslamasiga qotiriladi va erdagi yagona blokli antenna majmuasi uchoyoq
yki machtaga qotirniladi (13-rasmda ko‘rsatilgan).
Аgаr mulk аmоrtizаtsiya muddаtidаn kаmrоq muddаtgа ijаrаgа оlinsа

346
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
I. О„zbekiston Respublikasi Qonunlari
1. О‗zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. -T.: О‗zbekiston, 2012.
2. О‗zbekiston Respublikasining ―Ta‘lim tо‗g‗risida‖gi Qonuni. //Barkamol
avlod – О‗zbekiston taraqqiyotining poydevori. –Toshkent, ―Sharq‖ 1997. 20-29
betlar.
3. О‗zbekiston Respublikasining ―Kadrlar tayyorlash milliy dasturi
tо‗g‗risida‖gi Qonuni // Barkamol avlod – О‗zbekiston taraqqiyotining poydevori. –
Toshkent,‖Sharq.
II. О„zbekiston Respublikasi Prezidenti Farmonlari va Qarorlari
4. О‗zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017- yil 17- fevraldagi ―Fanlar
akademiyasi faoliyati, ilmiy-tadqiqot ishlarini tashkil etish, boshqarish va
moliyalashtirishni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari tо‗g‗risida‖gi PQ
-2789
sonli Qarori.
5. О‗zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017- yil 14- martdagi
―Iqtisodiyotning bazaviy tarmoqlarida loyiha ishlari samaradorligini oshirish chora-
tadbirlari tо‗g‗risida‖gi PQ-2831 sonli Qarori.
6. О‗zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017- yil 4- apreldagi
―О‗zbekiston respublikasi investitsiyalar bо‗yicha davlat qо‗mitasi faoliyatini tashkil
etish chora-tadbirlari tо‗g‗risida‖gi PQ-2868 sonli Qarori.
7. О‗zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017- yil 4- apreldagi ―Oliy ta‘lim
tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari tо‗g‗risida‖gi PQ-2909 sonli Qarori.
8. О‗zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017- yil 7- iyundagi ―О‗zbekiston
respublikasi prezidenti huzuridagi loyiha boshqaruvi milliy agentligi faoliyatini
tashkil etish tо‗g‗risi‖da
PQ-3150 sonli Qarori.
VI. Qо„shimcha adabiyotlar - О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot...

350
52. Kane M.M., Ivanov B.V., Koreshkov V.N, Sxirtladze A.G. Sistemi, metodi i
instrumenti menedjmenta kachestva: Uchebnik dlya vuzov. SPb.: Piter, 2009. 560 s.
53. Lapigin Y.N. Strategicheskiy menedjment.Uchebnoye posobiye, M.: Eksmo,
2010, 432 s.
54. Malenkov Y.A. Strategicheskiy menedjment. Uchebnik. M.: Prospekt, 2009. 224
s
55. Temur tuzuklari. Toshkent, ―O‗zbekiston‖, 2015, 155 b.
56. Tuxliyev N., Kremensova A., Moya strana, Gosudarstvennoye nauchnoye
izdatelstvo «О‗zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2012, 281 s.
57. Tuxliyev N., Kremenseva A., Ӯzbekiston Respublikasi, Gosudarstvennoye
nauchnoye izdatelstvo «О‗zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2002, 462 b.
58. О‗zbekiston Respublikasi, «О‗zbekiston milliy ensiklopediyasi» davlat
ilmiy
nashriyoti, Toshkent, 2002, 462 b.
Xaitboyev R., Pardayev O., Turizmning menejmenti, Samarqand, 2010, 60 b.
59. Chernishev M. A., Korotkov E. M., Soldatova I. Y., Osnovi menedjmenta. Izd.:
ITK "Dashkov i K", NAUKA/INTERPERIODIKA MAIK, Nauka-Press 2006 g.
60. Ojegov S. I., Shvedova N. Y., Tolkoviy slovar russkogo yazika. Moskva, 1999,
938 s .
61. Richard L.Daft. Management. Ninth edition.201. y. 37 p.
62. Ricky W.Griffin. Fundamental of management. 8 th Edition. 2015. 13 r.
63. Richard L.Daft. Management. Ninth edition.201. y. 38 p.4.
64. Ricky W.Griffin. Fundamental of management. 8 th Edition. 2015.-16 r.
65. Ricky W.Griffin. Fundamental of management. 8 th Edition. 2015.-74 r.
66. Ricky W.Griffin. Fundamental of management. 8 th Edition. 2015.-293 r.
67. Richard L.Daft. Management. Ninth edition.201. y. 38 p.
III 
Bob - О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
Tizimli menejment nazariyasi-1
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
|
V 
Bob - О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

|
О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universitetiBog'liq Tizimli menejment nazariyasi-1V
Bob
Personal menejmenti..................................................................
235
5.1.
Personal menejmentining mohiyati...........................................
235
5.2.
Personalni boshqarish tizimi......................................................
238
5.3.
Personalni rivojlantirish............................................................
247
5.4.
Personalning mehnatini baholash.................................................
251
5.5.
Personalni motivatsiyalash nazariyasi........................................
255
5.6.
Personalni motivatsiyalash usullari..............................................
265
5.7.
Rahbarning shaxsiy ishini tashkil etish.......................................
268
5.8.
Rahbar – yetakchi.........................................................................
273
VI
Bob
Tadbirkorlik komponentasini shakllantirish asoslari...........
275
6.1.
Tadbirkorlik komponentasi personal menejmentining asosi
sifatida…………………………………………………………..
275
6.2.
Tadbirkorlik komponentasining rivojlanishi..............................
292
6.3.
Personal faoliyatini optimallashtirishda uning tadbirkorlik
kо‗nikmalarini shakllantirish....................................................
301
VII
Bob
Menejmentning samaradorligi.................................................
315
7.1.
Boshqaruv mehnatining samaradorligini tavsiflovchi asosiy
kо‗rsatkichlar...........................................................................
315
7.2.
Mehnat jarayoni va menejmentning globallashuvi......................
328
|
| |
Internet saytlari - О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

351
70. www.mail.tdiu.uz – TDIU
elektron kutubxonasi
71. twww.el.tfi.uz – TMI elektron kutubxonasi
72. www.sies.uz – SamISI elektron kutubxonasi
73. www.ziyonet.uz – ta‘lim portali
352
MUNDARIJA
Kirish......................................................................................
3
I Bob Menejment tizimi.....................................................................
5
1.1.
1.1.
Menejment: asosiy qoidalar .....................................................
5
1.2.
1.2.
Menejmentning maqsadi...........................................................
16
1.3.
Menejment tamoyillari..............................................................
34
1.4.
Menejmentning funksiyalari......................................................
39
1.5.
1.1.
Menejmentning usullari............................................................
51
1.6.
Tashkiliy tuzilma........................................................................
65
1.7.
1.3.
Menejment texnologiyasi..........................................................
86
1.8.
Menejment texnikasi.................................................................
90
1.9.
Menejmentda axborot va kommunikatsiyalar..............................
93
II
Bob
Menejmentni tashkil etish.........................................................
103
2.1.
Tashkil
etish
nazariyasi
va
menejmentda
tashkiliy
munosabatlar............................................................................
103
2.2.
Menejment tizimlarini loyihalashtirish........................................
114
2.3.
Bozor
iqtisodiyoti
sharoitida
korxonalarning
tashkiliy
shakllari...................................................................................
121
2.4.
Menejmentda tashkiliy madaniyat va uning rivojlanishi............. 132
2.5.
Boshqaruv qarorlari..................................................................
143
Glossariy……………………………………………………… - О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat...

354
ОГЛОВЛЕНИЕ
Введение
3
Глава I Система менеджмента
5
1.1.
1.4. Менеджмент: основные понятия
5
1.2.
1.5. Цель менеджмента
16
1.3.
Принципы менеджмента
34
1.4.
Функции менеджмента
39
1.5.
Методы менеджмента
51
1.6.
Организационная структура
65
1.7.
1.6. Технология менеджмента
86
1.8.
Техника менеджмента
90
1.9.
Информация и коммуникации в менеджменте
93
Глава II Организация менежмента
103
2.1.
Теория организации и организационные отношения в
менеджменте
103
2.2.
Проектирование систем менеджмента
114
2.3.
Организационные
формы
предприятий
рыночной
экономики
121
2.4.
Организационная культура в менеджменте и ее развитие
132
2.5.
Управленческие решения
143
Глава
III
Функциональный менеджмент
156
3.1.
Методология управления сферами деятельности деловой
организации
156
3.2.
Управление маркетингом
164
3.3.
Управление технической подготовкой производства
170
3.4.
Оперативное управление производством
175
3.5.
Управление производственными запасами
181
3.6.
Контроль за производственной деятельностью предприятия
187
I.BOB. SOTSIAL PSIXOLOGIYA FAN SIFATIDA 6

|
I.BOB. SOTSIAL PSIXOLOGIYA FAN SIFATIDA 6
|
bet | 16/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 2024I.BOB. SOTSIAL PSIXOLOGIYA FAN SIFATIDA 6
I.1. Sotsial psixologiya fanining predmeti va vazifalari 6
I.2. Sotsial psixologiyaning hozirgi kundagi mavqei 9
1.Insoniyat jamiyatida qachondan sotsial psixologik tafakkur, sotsial ruh paydo bo‘lgan? 11
2.Sotsial psixologiya qachon rasman fan sifatida yaratilgan? 11
3.1908-yilda chop etilgan «Sotsial psixologiyaga kirish» darsligi muallifi kim? 11
6.Galina Andreyeva fikricha, sotsial psixologiyaning uch xil yondashuvidan biri bo‘lgan sotsiologik yondashuv tarafdorlariga kirmaydiganlarni aniqlang. 12
7.«Shaxs va nevrozlar» kitobi muallifini toping. 12
BOB. SOTSIAL PSIXOLOGIK QARASHLARNING RIVOJLANISH 14
II.l.Antik davr mutafakkirlari ishlarida sotsial psixologik ta’limotlarning 14
II.2.Sotsial psixologiyaning uch nazariy manbai 16
1.Amerikalik olim G.Ollport sotsial psixologik g‘oyalarning yaratilishi va rivojlanishi qaysi faylasuf nomi bilan bog‘liq, deya ta’kidlaydi? 26
3.Platonga qarshi fikrni bayon etib, individni barcha sotsial o‘zgarishlarning sababchisi, deb kim aytadi? 27
4.Sharq faylasuflaridan kimlar barcha asarlarida shaxs va jamiyat qarama- qarshiliklarini ilmiy asosda sharhlashga uringanlar? 27
5.XIX asr o‘rtalariga kelib qator sotsial fanlar rivojlanishi uchun qulay shart- sharoitlar paydo bo‘lganligiga sabab bo‘lmagan omil qaysi? 27
6.XIX asrda yashagan qaysi ingliz olimi ibtidoiy jamoa tuzumidagi madaniyatni to‘liq o‘rganib chiqqan? 27
7.XIX asrda psixologiyaning qaysi sohalariga individ bilan boshqa individlar munosabati masalasini chetlab o‘tish mumkin bo‘lmay qoldi? 28
8.Jamiyatdagi sotsial hodisalarni o‘rganish uchun, albatta, o‘ziga xos, ayrim psixologik holatlarni o‘rganish lozim, degan fikrni kimlarga tegishli? 28
9.Har bir individda «Sotsial fakt» bor degan fikrni kim ilgari surgan? 28
10.Kimlarning fikricha, sotsial fakt bu sotsial aql, tafakkur hisoblanadi? 28
|
| |
«Tugatilmagan hikoyalar» - Sotsial psixologiya

|
Sotsial psixologiya
|
bet | 15/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 2024«Tugatilmagan hikoyalar» ham guruhdagi va yakka shaxslarning qarashlari, ulardagi psixologik yo‘nalishlarni o‘rganishda ancha qo‘l keladigan usuldir. Ularda shaxsning o‘ziga, atrofdagilarga, jamoaga munosabatlari aniqlanadi. «Mening hayotiy intilishlarim...», «Mening kayfiyatimning buzilishiga sabab, odatda....» va shunga o‘xshash hikoyalarning davomi yozilib, tugatilishi taklif etiladi.
Shunday qilib, sotsial psixologiya hozirgi kunda juda ko‘p metodlarga ega, biz tanishib chiqqan metodlar ularning asosiylari, bir qismi, xolos. Har bir tadqiqotchi o‘z tadqiqot ob’yektining xususiyatlari, tadqiqot maqsadi va mazmuniga qarab kerakli uslubni tanlaydi. Shuning uchun ham metodlar to‘plami bilan to‘laligicha tanishish uchun maxsus adabiyotlar bilan ham tanishib chiqish lozim
Tayanch tushunchalar: metodologiya, metod, kuzatish, hujjatlarni o‘rganish, kontent-analiz, anketa, eksperiment, test, proyektiv metod
Mavzuni o‘zlashtirish uchun savollar
Metodologiya deganda nimani tushundingiz?
Metodologiya tushunchasiga AQSh va Yevropa olimlarining ta’rifini izohlang.
Metodologik muammolar haqida fikrlaringiz.
Sotsial psixologiya va umumiy psixologiyadagi metodlaming bir-biridan farqini izohlang.
Kuzatish metodining mohiyatini tushuntiring.
Hujjatlarni o‘rganish metodi haqida fikrlaringizni bayon qiling.
Kontent-analiz usulining mohiyati nimada?
Anketa metodining mohiyatini izohlab bering.
Sotsial psixologik eksperiment va test metodlarini tushuntirib bering.
Proyektiv metodning maqsadi nimalarga qaratilgan?
Bilimlarni mustahkamlash uchun test savollari
Metodologik muammolarga qiziqish sotsial psixologiyaning kuchsizligi emas, balki uning yetilish davriga kirganligining belgisidir, deb kim yozadi?
G.Andreyeva
M.Latsarus
M.Otajonov
V.Vundt
Kim metodologiyani tadqiqot jarayonida ishlatiladigan barcha tadqiqot uslublari va texnik jarayonlar deya tushunadi?
Yevropalik psixologlar
Osiyolik psixologlar
Rus psixologlari
Amerikalik psixologlar
B.G.Anan’yev, E.S.Kuz’min, V.S. Merlin V.N.Myasishev, L.I.Umanskiylar tomonidan takomillashtirilgan eksperiment?
Laboratoriya eksperimenti
Tabiiy eksperiment
Apparatura
Sotsial psixologik eksperiment
«Rorshaxning siyoh dog‘lari» testi qaysi metodga misol bo‘ladi?
Anketa metodi
Hujjatlami o‘rganish metodi
Proyektiv metod
Kuzatish metodi
S.Rozentsveygning rasmli assotsiasiyalar usuli qaysi metodga kiradi?
Anketa metodi
Hujjatlarni o‘rganish metodi
Proyektiv metod
Kuzatish metodi
Hujjatlarni o‘rganish metodi qaysi fandan sotsial psixologiya faniga kirib kelgan?
Falsafa
Kibernetika
Sotsiologiya
Pedagogika
Hujjat deganda qanday ma’lumotlar nazarda tutiladi?
Yozma
Og‘zaki
Yozma va og‘zaki
Ma’ruza va nutq
Kontent analiz asoschilari to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni toping
G.D.Lassuell va B.Berelson
I.Pavlov, V.Bexterev
G.Xaymen, T.Sarbin
K.Yung, E.Fromm
Anketa metodining tuzilishi necha qismdan iborat?
|
| |
III.BOB. SOTSIAL PSIXOLOGIYA METODOLOGIYASI VA METODLARI 28

|
III.BOB. SOTSIAL PSIXOLOGIYA METODOLOGIYASI VA METODLARI 28
|
bet | 17/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 2024III.BOB. SOTSIAL PSIXOLOGIYA METODOLOGIYASI VA METODLARI 28
I.1.Sotsial psixologik tadqiqotlar metodologiyasi tushunchasi 28
III.2. Sotsial psixologiyaning asosiy metodlari. Kuzatish metodi 32
III.3. Hujjatlarni o‘rganish metodi 34
III.4.Anketa metodi 35
III.5. Sotsial psixologik testlar 37
III.6. Sotsial psixologik eksperiment 38
III.7. Proyektiv metodlar 40
1.Metodologik muammolarga qiziqish sotsial psixologiyaning kuchsizligi emas, balki uning yetilish davriga kirganligining belgisidir, deb kim yozadi? 41
2.Kim metodologiyani tadqiqot jarayonida ishlatiladigan barcha tadqiqot uslublari va texnik jarayonlar deya tushunadi? 42
3.B.G.Anan’yev, E.S.Kuz’min, V.S. Merlin V.N.Myasishev, L.I.Umanskiylar tomonidan takomillashtirilgan eksperiment? 42
4.«Rorshaxning siyoh dog‘lari» testi qaysi metodga misol bo‘ladi? 42
5.S.Rozentsveygning rasmli assotsiasiyalar usuli qaysi metodga kiradi? 42
6.Hujjatlarni o‘rganish metodi qaysi fandan sotsial psixologiya faniga kirib kelgan? 42
7.Hujjat deganda qanday ma’lumotlar nazarda tutiladi? 42
8.Kontent analiz asoschilari to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni toping 43
9.Anketa metodining tuzilishi necha qismdan iborat? 43
IV BOB. SOTSIAL PSIXOLOGIYANING ASOSIY YO‘NALISHLARI 51
IV.1. Sotsial psixologiyaning eksperimental fan sifatida rivojlanishi 51
IV. 2. Sotsial psixologiyada bixeviorizm 52
VI.3. Sotsial psixologiyada psixoanaliz 53
IV.4. Sotsial psixologiyada kognitivizm 54
IV.5. Sotsial psixologiyada interaksionizm 55
IV 6.Sotsial psixologiyada sotsiometriya 55
IV.7. Sotsial psixologiyada transakt tahlil 56
IV.8. Sotsial psixologiyada ekzistentsial psixologiya 58
1.Sotsial psixologiya taraqqiyotining eksperimental davri qachondan boshlandi? 60
|
| |
Anketa metodi - Sotsial psixologiya

|
Sotsial psixologiya
|
bet | 13/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 2024Anketa metodi hammaga tanish bo‘lgan usullardan biri. Lekin ko‘pincha anketani o‘tkazgan odam uning tuzilishi qanchalik qiyinligini yoki olingan ma’lumotlarni qayta ishlab, sharhlash qiyinligini tasavvur qilmaydi. Anketaga kiritilgan savollarga ko‘ra anketa ochiq yoki yopiq turlarga bo‘linadi.
Ochiq anketa respondentdan o‘z fikrini bilganicha bayon etishni talab qiladi, yopiq shakldagi anketa savollarning esa javoblari berilgan bo‘lib, tekshiriluvchi o‘ziga ma’qul bo‘lgan, o‘zining qarashlari, fikrlari bilan mos bo‘lgan javobni belgilab beradi. Ochiq savollarning kamchiligi respondentlarning har doim ham qo‘yilgan vazifaga yetarli darajada mas’uliyat bilan qaramaganligi hamda yozilgan javoblarni statistik ishlov berishdagi qiyinchiliklar bo‘lsa, yopiq anketadan respondentga tekshiriluvchi tomonidan o‘z fikriga ergashtirishga o‘xshash holat yoki har doim ham hamma savolning barcha javob variantlarini topib bo‘lmasligidir. Shunday holatlarda respondent yo umuman javob bermasligi yoki tavakkal bir variantni belgilab berishi mumkin.
Shuning uchun ham oxirgi paytda yarim yopiq savollardan iborat anketa tuzilmoqdaki, ularda javob variantlardan tashqari, yana qo‘shimcha fikr bildirish uchun qo‘shimcha qatorlar qoldiriladi.
Anketaga kiritilgan savollar to‘g‘ridan-to‘g‘ri berilishi mumkin. Masalan, «... xususida Sizning fikringiz?», «... ekanligini bilasizmi?», «... Sizga ma’qulmi?» va shunga o‘xshash. Lekin savollar bilvosita berilsa ham yaxshi qabul qilinadi. Masalan, «Ba’zi odamlar ... deb hisoblaydilar. Sizchi?» yoki oilaviy daromad qiziqtirgan sharoitda to‘g‘ridan-to‘g‘ri «Daromadingiz qancha?» demasdan, uy-ro‘zg‘or buyumlari ro‘yxati va boshqa pul bilan bog‘liq narsalarning bor-yo‘qligini so‘rash yo‘li bilan ham o‘rganish mumkin.
Ko‘pgina tadqiqotlarda tekshiruvchilarga «proyektiv» savollar ham beriladi. Bunda shaxsga bir qancha hayotiy vaziyatlar, u yoki bu xulq-atvor shakllari taklif qilinib, ular ichidan o‘ziga ma’qul, u ma’qullashi mumkin bo‘lganini tanlash topshirig‘i beriladi. Vladimir Aleksandrovich Yadov shunday hollarda munosabatning kuchini ham aniqlash mumkin, deb hisoblaydi. Masalan, ba’zi odamlar «Mening fikrimga to‘g‘ri kelmaydigan narsani gapirishsa, men hattoki ularni eshitishni ham xohlamayman», deydilar. Sizning fikringiz qanday?
Ularga to‘laligicha qo‘shilaman.
Ularga qo‘shilaman.
Qo‘shilaman, faqat butunlay emas.
Ularga qo‘shilolmayman.
Ularga tamoman qo‘shila olmayman.
Odatdagi anketa tuzilishi jihatdan uch qismga bo‘linadi:
|
| |