nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ma’lumotlar bazasiga tahdid maqsadlari

1.2.1 Ma’lumotlar bazasiga tahdid maqsadlari.
Ma’lumotlar bazasiga tahdidlar
(limits) kо‘rish quyidagi maqsadlarga xizmat qiladi:
1.
Xavfsizlik: Tahdidlar, ma’lumotlar bazasına yо‘l qо‘yishga harakat qilishni
cheklash orqali xavfsizlikni oshiradi. Misol uchun, foydalanuvchilarning bir sо‘roqda
kо‘rishiga imkon berish iste’moli keltirilishi, hujumlarni va takliflarini cheklash uchun
tahdidlar qо‘llanilishi mumkin.
15
2.
Mablag‘lar: Tahdidlar, ma’lumotlar bazasida saqlanayotgan ma’lumotlar sonini
cheklash uchun ham foydalaniladi. Bu, ommaviy web saytlarda, foydalanuvchilarning
kirish imkoniyatlarini cheklash va ma’lumotlar bazasiga qо‘yilgan tashkilotning
mablag‘larini himoya qilish uchun qо‘llanilishi mumkin.
3.
Yerressamlash: Tahdidlar, ma’lumotlar bazasida saqlanan ma’lumotlar sonini
cheklash orqali serverlar va depozitlar uchun tilovatni oshiradi. Bu, ma’lumotlar
bazasining ishlashini soddalashtiradi va tо‘liq ishga tushirish uchun sreslarini kamaytiradi.
4.
Integritet: Tahdidlar, ma’lumotlar bazasida saqlanan ma’lumotlarning integritetini
himoya qilish uchun ham foydalaniladi. Misol uchun, ma’lumotlar bazasida xar bir
jadvalga yozishlar sonini cheklash, xususiyatlar va bog‘lanishlar orasidagi muvofiqligini
saqlash uchun qо‘llanilishi mumkin.
5.
Ma’lumotlar bazasiga tahdidlar qо‘yish, ma’lumotlar tahlilini va ishlovini tartibga
soladi, xavfsizlikni oshiradi va ishni samaraliroq qiladi. Tahdidlarni amalga oshirish
jarayoni, ma’lumotlar bazasining turi va ishlovini qanday о‘tkazish haqidagi talablarga
mos ravishda amalga oshiriladi.
Ma’lumotlar bazasi xavfsizligi ma’lumotlarning maxfiyligi, yaxlitligi va
mavjudligini ta’minlash hamda zararli va qasddan bо‘lmagan insayderlar va tashqi shaxslar
tomonidan potentsial qurilma hujumlariga (tahdidlariga) qarshi kurashish choralari,
siyosatlari va jarayonlari tо‘plami sifatida tavsiflanadi. Boshqa tomondan, ma’lumotlar
xavfsizligi axborotni kiruvchi kirish, о‘zgartirish yoki yо‘q qilishdan himoya qilish uchun
apparat yoki dasturiy ta’minotdan foydalanish sifatida tavsiflanadi. Ma’lumotlar bazasi
dunyosida himoyaga xavflarni aniqlash va xavfsizlik tizimi nima qilishi kerakligi va
xavfsizlik tizimi xavfsizlik maqsadlariga qanday javob berishiga yordam beradigan tegishli
siyosat va mexanizmlarni tanlash orqali erishiladi. Bu, shuningdek, xavfsizlik tizimining
mudofaa xususiyatlariga qanchalik mos kelishi va о‘z funktsiyalarini bajarishi bilan
bog‘liq bо‘lgan xavfsizlik tizimini kafolatlashni о‘z ichiga oladi. Relyatsion ma’lumotlar
bazasi - bu oson kirish mumkin bо‘lgan belgilangan munosabatlarga ega bо‘lgan
16
ma’lumotlar nuqtalari tо‘plamidir. Strukturaviy sо‘rovlar tili (SQL) - relyatsion
ma’lumotlar bazasining standart foydalanuvchi va amaliy dastur interfeysi.
|
Ma’lumotlar bazasi serverining zaifliklari

17
kodni ishga tushirish uchun undan foydalanishlari mumkin. Bu serverning tо‘liq
buzilishiga va ma’lumotlarga ruxsatsiz kirishga olib kelishi mumkin.
5. Imtiyozlarni oshirish: Agar ma’lumotlar bazasi serveri notо‘g‘ri sozlangan yoki
notо‘g‘ri boshqarilmagan foydalanuvchi huquqlariga ega bо‘lsa, tajovuzkorlar о‘zlarining
imtiyozlarini oshirish va maxfiy ma’lumotlarga ruxsatsiz kirish yoki ruxsatsiz
operatsiyalarni bajarish uchun ushbu zaifliklardan foydalanishlari mumkin.
6. Ishonchsiz tarmoq aloqasi: zaif shifrlash yoki ma’lumotlar
bazasi serveri
aloqasida shifrlashning yо‘qligi ma’lumotlarni ushlab turish va ruxsatsiz kirishga olib
kelishi mumkin. Buzg‘unchilar tarmoq trafigini tinglashlari va maxfiy ma’lumotlarni
qо‘lga kiritishlari mumkin.
7. Yamoqlar va yangilanishlarning yо‘qligi: ma’lumotlar
bazasi serveri dasturiy
ta’minotiga xavfsizlik yamoqlari va yangilanishlarini muntazam ravishda qо‘llamaslik
zaifliklarni e’tiborsiz qoldirishi mumkin. Buzg‘unchilar serverni buzish uchun ma’lum
zaifliklardan foydalanishlari mumkin.
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOGRAFIK TIZIMLAR

|
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOGRAFIK TIZIMLAR
|
bet | 12/24 | Sana | 24.07.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #268402 |
Bog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGI - Faraz qilaylikki, Otabek Kumushga pinhona maktub yo'llamoqchi. Ular orasida aloqa boshlanguncha o'zlarining yagona maxfiy kalit nusxalarini bir-birlariga berib, maktubni faqat shifrlangan shaklda yuborishga kelishib qo'ygan edilar. Otabek Kumushga M maktubini yozib, uni K kaliti bilan shifrlaydi. Natijada M maktubi shifrlangan matn C ga aylanadi. So'ngra Otabek shifrlangan maktubni elektron pochta orqali Kumushga jo'natadi. Kumush shifrlangan maktub C ni qabul qilib olgach uni o'zidagi maxfiy kalit bilan uning shifrini ochib Otabek yozgan M maktubiga aylantirib uni o'qiydi.
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOGRAFIK TIZIMLAR - Aloqa kanali himoyalanmagan bo'lgani uchun bu maktub Homidning qo'liga tushishi ham mumkin. Lekin, Homidda Kumush va Otabeklarning maxfiy kaliti bo'lmagani uchun u xatning mazmunini bilaolmaydi va xatni o'zgartirib qo'yaolmaydi. Homidning qo'lidan maktubni yo'q qilib yuborishgina keladi xolos. Homid maktub mazmunini bilmay turib Otabek nomidan shifrlanmagan yoki biror kalit bilan shifrlangan maktub jo'natsa ham, buning qalbaki ekanligi Kumushga darhol oshkor bo'ladi. Chunki, xat shifrlanmay kelsa, bu pinhona xat almashish haqidagi ularning kelishuviga zid bo'lib chiqadi. Agar xat Homiddagi boshqa kalit bilan shifrlanib kelsa, uni Kumush o'zidagi va Otabekdagi maxfiy kalit nusxasi bilan ocha olmaydi va bu bilan xatning Otabekdan emasligini bilib oladi.
- Shifrlash algoritmi odatda barcha uchun oshkora bo'ladi. Bunday tizimning xavfsizligi asosan maxfiy kalitning himoya xossalariga bog'liq.
- Simmetrik kriptotizimdan foydalanib elektron yozishmalar boshlash uchun avvalo maxfiy kalitni yoki parolni ikki aloqa ishtirokchisidan biri ikkinchisiga maxfiy holda yetkazishi kerak . Maxfiy kalitni yetkazish uchun maxfiy aloqa kanali(shaxsan uchrashish, himoyalangan aloqa kanali va sh.o'.) kerak . SHunday qilib yopiq davra hosil bo'ladi: maxfiy kalitni topshirish uchun maxfiy kanal kerak, maxfiy kanalni hosil qilish uchun maxfiy kalit kerak. Maxfiy kalit tez-tez o'zgartirib turilsa(aslida, harbir yozishmaga alohida maxfiy kalit ishlatilganda eng yuqori maxfiylikka erishiladi) bu muammo doimo ko'ndalang bo'laveradi.
- Shifrlash va shifr ochish kalitlari o'zaro funktsional bog'langan bo'lib ulardan biri asosida ikkinchisi amaliy jihatdan(mavjud hisoblash vositalari taraqqiyoti darajasida) hisoblab topilishi mumkin bo'lmagan va ulardan biri faqat bitta aloqa ishtirokchisiga ma'lum bo'lib boshqalardan maxfiy tutiladigan, ikkinchisi esa aloqa ishtirokchilarining hammasiga oshkor bo'lgan kriptotizim nosimmetrik(sinonimlari: oshkora kalitli, ikki kalitli) kriptotizim deb ataladi.
- Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov
- EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH
|
| |
HTTP so‘rovi 
     
29 
Xulosa

29
Xulosa
PHP-da kо‘plab xavfli funksiyalar mavjud bо‘lib,
ular vebilovalarni ishlab
chiquvchilar ulardan notо‘g‘ri foydalansalar, PHP veb-ilovalarida yuqori xavfli zaifliklarni
keltirib chiqarishi mumkin. PHP veb-ilovasini ishlab chiquvchilari foydalanuvchi
ma’lumotlarini qattiq filtrlashni
amalga oshirishlari kerak, shunda kо‘pchilik ta’sir
qilishning oldini olish mumkin. Umuman olganda, ishlab chiquvchilar
uchun qanchalik
qulay bо‘lsa, u shunchalik kо‘p xavfsizlik xavfini anglatishi mumkin. Ushbu maqolada
PHP saytlari uchun hujum tamoyillari va hujumni amalga oshirish SQL inyeksion hujum
tamoyillari va oldini olish usullari tushuntiriladi va umumlashtiriladi.
SQL in’ektsiya jarayoni va qо‘lda in’ektsiya qilish orqali SQL in’ektsiya zaifligidan
foydalanish usulini namoyish etadi. Hujum printsipi ma’lum universallikka ega bо‘lganligi
sababli, boshqa tillarda ishlab chiqilgan veb-ilova tizimlari xavfsizlikni tekshirish uchun
ushbu maqolada tasvirlangan amaliyotlardan ham foydalanishi mumkin. SQL in’ektsiya
texnologiyasining uzluksiz
takomillashtirilishi bilan, Internet hali ham dasturlarda yoki
manba kodida qо‘llanilsa, hali ham zaifliklar va yashirin xavflar mavjud. Xulosa asosida
SQL in’ektsiyasi, ushbu maqola veb-ilova tizimlarini
ishlab chiqishda SQL
in’ektsiyasining oldini olish bо‘yicha turli takliflarni taklif qiladi.
30
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Antunes N, Vieira M. ‘‘Veb-servislarda sql in’ektsiya zaifliklarini aniqlash bо‘yicha
penetratsion test va statik kod tahlilining samaradorligini solishtirish’’, 2009 yil 15-
chi IEEE Pacific Rim xalqaro simpoziumida ishonchli hisoblash. 2009;301-306.
2.
Halfond WG, Viegas J, Orso A. Xavfsiz dasturiy ta’minot muhandisligi bо‘yicha
IEEE xalqaro simpoziumi materiallarida ‘‘SQL-in’ektsiya
hujumlari va qarshi
choralar tasnifi’’. 2006;13-15.
3.
Patel N, Mohammed F, Soni S. SQL in’ektsiya hujumlari:
texnikalar va himoya
mexanizmlari. Kompyuter fanlari va muhandisligi bо‘yicha xalqaro jurnal.
2011;3:199-203.
4.
Solih AA, Ameen SY, Zeebaree SR, Sadeeq MA, Kak SF, Omar N va boshqalar.
Bosqinlarni aniqlash uchun chuqur о‘rganish yondashuvlari. Kompyuter fanlari
bо‘yicha Osiyo tadqiqot jurnali. 2021;50-64.
5.
Al Janaby AO, Al-Omari A, Ameen SY, Al Rizzo HM. ‘‘LTE-A tarmoqlarida SNR-
CQI xaritalashdan foydalangan holda yuqori tezlikdagi
foydalanuvchilarni
kuzatish’’, 2018 yilda Informatika, hisoblash va texnologiyalar uchun innovatsiyalar
va razvedka bо‘yicha xalqaro konferentsiya (3ICT). 2018; 1-7.
PHP kodida SQL in’eksiya sabablari

18
uchun ishlatiladi.
SQL in’ektsiyasi zaifligining asosiy sababi shundaki,
vebilova tizimi uzatilgan
ma’lumotlarni uzatish paytida darhol aniqlay olmaydi. Kodni yozish jarayonida dasturchi
bevosita koddan foydalanadi. Ma’lumotlar qayta ishlash uchun ma’lumotlar
bazasi
tizimiga yuborilishidan oldin SQL buyruqlari bilan birlashtiriladi. Agar tajovuzkor taqdim
etilgan ma’lumotlarda kо‘proq SQL buyruqlarini о‘z ichiga olsa,
ularning barchasi bir
vaqtning о‘zida bajariladi, natijada SQL in’ektsiyasi sodir bо‘ladi.
PHP kodidagi SQL injection zaifliklari bir necha sabablarga kо‘ra yuzaga kelishi
mumkin, jumladan:
1. Notо‘g‘ri kirish tekshiruvi: SQL sо‘rovlarida foydalanishdan oldin foydalanuvchi
kiritgan ma’lumotlarini tekshirish va sanitarizatsiya qilmaslik SQL in’ektsiyasi
zaifliklarining keng tarqalgan sababidir. Agar foydalanuvchi kiritgan ma’lumotlar tо‘g‘ri
tasdiqlanmagan bо‘lsa, tajovuzkorlar zararli SQL kodini kiritish
orqali ushbu zaiflikdan
foydalanishlari mumkin.
2. SQL sо‘rovlarida foydalanuvchi kiritishini birlashtirish: Agar foydalanuvchi
tomonidan taqdim etilgan ma’lumotlar tо‘g‘ridan-tо‘g‘ri SQL sо‘rovlariga tо‘g‘ri
sanitarizatsiya qilinmasdan yoki parametrlashsiz birlashtirilsa, bu SQL in’ektsiyasi
zaifliklariga olib kelishi mumkin. Buning о‘rniga, SQL kodini foydalanuvchi kiritishidan
ajratish uchun tayyorlangan bayonotlar yoki parametrlangan sо‘rovlardan
foydalanish
kerak.
3. Parametrlarni bog‘lashning yо‘qligi: PHP da dinamik SQL sо‘rovlarini bajarishda
ularni sо‘rovga tо‘g‘ridan-tо‘g‘ri kiritishdan kо‘ra ularni bog‘lash muhim ahamiyatga ega.
Parametrlarni bog‘lamaslik SQL in’ektsion hujumlari uchun eshikni ochiq qoldirishi
mumkin.
4. Ishonchsiz ma’lumotlar bazasi ulanishi: mysql_* funksiyalari kabi xavfsiz
bо‘lmagan yoki eskirgan ma’lumotlar bazasiga ulanish usullaridan foydalanish zaifliklarni
keltirib chiqarishi mumkin. Tayyor bayonotlar va parametrlangan sо‘rovlarni qо‘llab-
19
quvvatlaydigan PDO (PHP Data Objects) yoki MySQLi
kengaytmasi kabi xavfsiz
alternativalardan foydalanish tavsiya etiladi.
5. Xato haqida xabar berish: Batafsil xato xabarlari yoki SQL sо‘rovi xatolarini
foydalanuvchilarga kо‘rsatish tajovuzkorlarga qimmatli ma’lumotlarni taqdim etishi
mumkin. Ma’lumotlar bazasi tuzilishi yoki sо‘rovlari haqida nozik ma’lumotlarni oshkor
qilmasdan xatolarni tо‘g‘ri boshqarish va jurnalga kiritish juda muhimdir.
6. Imtiyozlarni boshqarishning etarli emasligi: PHP ilovasining ma’lumotlar bazasi
foydalanuvchisiga haddan tashqari ma’lumotlar bazasi imtiyozlarini berish muvaffaqiyatli
SQL in’ektsion hujumining ta’sirini oshirishi mumkin. Ma’lumotlar bazasi
foydalanuvchisi kerakli operatsiyalarni bajarish uchun faqat kerakli ruxsatlarga ega
bо‘lishini ta’minlab, eng kam imtiyozlar printsipiga amal qilish kerak.
ExtremeZ-IP 5.0 (Released: February 2007)

ExtremeZ-IP 5.0 (Released: February 2007)
ENHANCEMENTS:
* Added Print Accounting features to the standard Print Server. Print Accounting allows administrators to
* Require end-users to enter accounting codes before printing, right from within the Mac OS X print dialog
* Track and allocate costs incurred when using expensive printing resources such as color printers or proofers
* Validate codes immediately against a centralized list to enable printing
* Log jobs to a central repository, which is then exportable in a tab-delimited format
* Track key characteristics in each log such as job name, user name, time and date of printing, number of copies, page size, number of pages, size of job in bytes and the print queue that was used
* Configure account codes in real time with no client side changes; configure codes with customizable labels control whether codes must be validated against the server; and control whether the list of codes are displayed to clients
* Automatically update validation codes and export job logs through programming interfaces
* Added support for performance counters. ExtremeZ-IP publishes counter data so that the status of ExtremeZ-IP print queues can be tracked with tools such as Perfmon and Microsoft Operations Manager (MOM). Some examples of available counters are "Print Queues Offline", "Bytes Printed/sec" and "Total Pages Printed".
* Improved support for handling errors when printing to an LPR print queue. Non-fatal errors (such as the LPR printer having a full queue) now cause the job to go offline but do not disable the entire print queue. These offline jobs will be automatically retried until they successfully print. More information on this new feature and its configuration options can be found in the user manual.
BUG FIXES:
* Fixed a problem where printers supporting Print Accounting through Direct Print would hang when print jobs were submitted that had either missing or invalid print accounting codes. [#6808] [5.0x138]
* Fixed a problem where printing jobs with titles containing backslashes could cause the print server to hang. [#7538] [5.0x128]
* Fixed a problem where printing many jobs could cause ExtremeZ-IP to leak handles. [#7710] [5.0x136]
* Fixed a problem where an LPR print queue could hang, forcing a restart of the service to reenable the queue. [#7737] [5.0x137]
|
ExtremeZ-IP 6.0.1 (Released: July 2009)

|
ExtremeZ-IP 6.0.1 (Released: July 2009)
|
bet | 23/96 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 275,22 Kb. | | #971 |
ExtremeZ-IP 6.0.1 (Released: July 2009)
ENHANCEMENTS:
* Added support for Group Logic ArchiveConnect.
* ExtremeZ-IP will now automatically create separate log files each time the service is run. Old log files will now be automatically compressed and the oldest archived logs will be automatically deleted as needed to conserve disk space. [#11285] [6.0.1x01]
* Added the ability to completely disable the Print Server via a registry setting. See the Online Help for more information. [#11217] [6.0.1x01]
* ExtremeZ-IP can now broadcast DFS targets to the Zidget without enabling the broadcasting of all its AFP shares. This can be done by disabling File discovery for Zidget/HTTP in the Service Discovery Settings tab, while enabling the DFS checkbox. [#12116] [6.0.1x01]
* ExtremeZ-IP Spotlight now supports the following search terms: Author, Subject, Title and Keyword. These terms can be used to search PDF files if the PDF iFilter is installed on the server. [#12119] [6.0.1x07]
BUG FIXES:
* Fixed a problem where ExtremeZ-IP would alter a newly created file's ACL even if the "allow Macs to change permissions" setting was disabled. [#12623] [6.0.1x08]
* Fixed a problem where the ExtremeZ-IP service could crash at startup if the ExtremeZ-IP Startup Log (as opposed to the Debug Log) exceeded 200 MB. [#11524] [6.0.1x01]
* Fixed a problem where the ExtremeZ-IP service could crash at shutdown if logging of the AfpSession module was set to DEBUG. [#11540] [6.0.1x01]
* Fixed a problem where the ExtremeZ-IP service could crash if indexed search was enabled or disabled for a specific volume while clients were actively searching that volume. [#11730] [6.0.1x01]
* The ExtremeZ-IP internal HTTP server can now be disabled by unchecking all three options in the Service Discovery Settings tab for Zidget/HTTP (print, file and DFS). [#12116] [6.0.1x01]
* When the "Reset Permissions on Move" feature is enabled, ExtremeZ-IP will now set the owner of the moved file to the user performing the move. [#11799] [6.0.1x01]
* When an invalid DFS namespace is entered, the ExtremeZ-IP Administrator will now allow user to edit the field rather than tossing them back to the DFS tab. [#12077] [6.0.1x01]
* Fixed a problem in the case where ExtremeZ-IP fails to contact the intersite topology generator (ISTG) to determine DFS site costing. Previously, failing to contact the ISTG a single time would result in the disabling of site costing support within ExtremeZ-IP. Now, ExtremeZ-IP will use the last set of site costs, and will keep attempting to contact the ISTG to obtain a more recent set. [#12115] [6.0.1x01]
|
| |
GET rejimida 2.5 SQL in’ektsiyasi

20
1.2-rasm.
Inyeksiyalar haqidagi ma’lumotlarning qо‘shilishi
1.3.2 POST rejimida SQL in’ektsiyasi.
POST usulining
SQL injection zaifliklari
GET usuli bilan bir xil. Foydalanuvchidan keyin
uni, veb-ilova tizimining ma’lumotlarini
oladi
xavfsizlikni aniqlashni talab qilmaydi. The
SQL buyrug‘i
bilan birlashma darhol
amalga oshiriladi
natija. POST usuli formani talab qiladi,
etkazib berish usuli, GET bilan
solishtirganda
usuli xavf darajasi xususiyatlari GET tо‘g‘ridan-tо‘g‘ri
URL manziliga
kiritilgan ma’lumotlarni uzatish,
kamroq yuqori ma’lumotlar POST.
Shakl yordamida
yuborilgan
yoki AJAX gigant
cookie tomonidan POST usuli, katta
uzatiladigan
ma’lumotlar miqdori. Ma’lumotlar
foydalanuvchi oxirida
saqlanadigan keng va sezgir
brauzer keshi - о‘rtacha
SQL hujumi
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOTIZIMLARDAN BIRGA FOYDALANISH AMALIYOTI

|
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOTIZIMLARDAN BIRGA FOYDALANISH AMALIYOTI
|
bet | 20/24 | Sana | 24.07.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #268402 |
Bog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGISIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOTIZIMLARDAN BIRGA FOYDALANISH AMALIYOTI. - Kumush Otabekka maktub yo'llamoqchi bo'lsa avvaldan o'z oshkora kaliti Ekumush ni e'lon qilib qo'ygan bo'lishi lozim. Shunda jo'natilayotgan maktub bilan birga o'z maxfiy kaliti va maktub M asosida shakllantirilgan raqamli imzosini ham jo'natadi.
- Shunda Otabek shifrlangan S xatning Kumushdan kelganiga ishonch hosil qilish uchun uning raqamli imzosini Ekumush kaliti yordamida sinab ko'rishi kifoya qiladi. Gap shundaki Ekumush oshkora kalit bilan ochiladigan shifrlangan axborotni faqat Kumushga ma'lum bo'lgan uning maxfiy kaliti Dkumush bilangina shifrlash mumkin. Homid yuborgan maktub esa bunday xususiyatga ega emas, chunki u Kumushning maxfiy kalitini bilmaydi. Raqamli imzoni hosil qilish va uni sinab ko'rish jarayonlarida oshkora hisoblangan bir tomonlama funktsiyalarga qo'shimcha tarzda faqat bir tomonlama hisoblanadigan va hammaga oshkora bo'lgan yana boshqa bir funktsiya (shifrlanadigan matnning bir tomonlama hisoblana oladigan funktsiyasi h(M), ko'pincha xesh-funktsiya)lardan ham foydalaniladi. Xuddi ana shu funktsiya avvalo, dastlabki M maktubi asosida hisoblanib (hisoblangan h(M) message digest deyiladi), so'ngra maxfiy kalit Dkumush bilan shifrlanib raqamli imzo sifatida jo'natiladi.
- Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov
- EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOTIZIMLARDAN BIRGA FOYDALANISH AMALIYOTI. - Raqamli imzo mohiyatini ochib berish uchun quyida Kumush tomonidan hosil qilingan raqamli imzolangan ochiq hujjat X jo'natishni ko'rib chiqish bilan cheklanilgan. Formal tarzda raqamli imzo S hosil qilish quyidagicha ifodalanadi:
- S = Dkumush (h(X))
- Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov
- EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH
- Jo’natuvchining maxfiy kaliti
- Dkumush
- Dayjest (raqamli iz) xosil qilish algoritmini ishlatish
|
| |
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOTIZIMLARDAN BIRGA FOYDALANISH AMALIYOTI

|
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOTIZIMLARDAN BIRGA FOYDALANISH AMALIYOTI
|
bet | 18/24 | Sana | 24.07.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #268402 |
Bog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGI7.SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOTIZIMLARDAN BIRGA FOYDALANISH AMALIYOTI. - Nosimmetrik kriptotizimlar axborot xavfsizligining barcha muammolarini yechib berishga qodir. Quyida nosimmetrik kriptotizimdan simmetrik kriptotizim kalitini shifrlab uzatishda, simmetrik kriptotizimdan esa axborotni shifrlab almashishda foydalanish amaliyoti bayon etiladi.
- Har bir aloqa tomoni bajaradigan amallarni bu kungi davrimizning Kumush va Otabeklari orasidagi elektron maktublar almashish va ularga nisbatan tajovuzkor shaxs Homid timsolida namoyish qilamiz. Otabekning maxfiy(shaxsiy) kalitini Dotabek uning oshkora kalitini Eotabek orqali belgilaymiz.
- Faraz qilaylikki, Kumush Otabekka pinhona maktub yo'llamoqchi. Ular orasida aloqa boshlanguncha Otabek o'zining oshkora kalitini Kumushga va boshqalarga ham berib qo'ygan edi. Otabekka M maktubini shifrlab jo'natish uchun Kumush avvalo tasodifiy biror son tanlab, uni bir marta ishlatiladigan maxfiy seans kaliti K sifatida qabul qiladi va u bilan maktubni simmetrik kriptotizim asosida shifrlaydi.
- Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov
- EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOTIZIMLARDAN BIRGA FOYDALANISH AMALIYOTI. - So'ngra Eotabek oshkora kalitni olib u bilan nosimmetrik kriptotizim asosida maxfiy seans kaliti K ni shifrlaydi va natijada M maktubi shifrlangan matn C ga, maxfiy seans kaliti K esa shifrlangan seans kaliti Ke ga aylanadi. Bu jarayon quyidagicha funktsiyaviy bog'lanish tarzida ifodalanishi mumkin:
- C = K(M)
- Ke = Eotabek(K)
- So'ngra Kumush C va Ke dan tarkib topgan jo'natmani Otabekka yo'llaydi.
- Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov
- EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH
- Oluvchining oshkora kaliti
- Eотабек
|
| |
NOSIMMETRIK VA ARALASH KRIPTOTIZIMLAR ALGORITMLARI

|
NOSIMMETRIK VA ARALASH KRIPTOTIZIMLAR ALGORITMLARI
|
bet | 23/24 | Sana | 24.07.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #268402 |
Bog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGINOSIMMETRIK VA ARALASH KRIPTOTIZIMLAR ALGORITMLARI. - PGP haqida ikki og'iz so'z.
- Elektron pochtalarni begona ko'zlardan himoyalash dasturlari ichida eng ommaviylashib borayotganlaridan biri - bepul tarqatiladigan PGP-dasturidir. Hozirgi kunda uning elektron yozishmalar uchun jahon standarti darajasiga ko'tarilib borayotganining sababi bu kriptotizimni qulfini buzish uchun hozirgi eng kuchli kompyuterlar uchun ham asrlar davomida hisoblashlar bajarishga to'g'ri keladi.
- PGP dasturi ikki kalitli – maxfiy va oshkora kalitli kriptotizimning asosini tashkil etadi. Bunda har bir xat oluvchi o'z oshkora kalitini barcha uchun(masalan o'z Web sahifasida) e'lon qilib qo'yadi yoki xat yozishi kutilayotgan kimsaga o'z oshkora kalitini elektron quti orqali jo'natadi. Kimda-kim unga elektron xat yuboradigan bo'lsa PGP dasturidan foydalanib shu oshkora kalit yordamida o'z xatini shifrlab xat oluvchiga jo'natadi. Bu xatning shifrini shu xat oluvchidan o'zga kimsa ochaolmaydi, chunki bu xatni ocha oladigan maxfiy kalit faqat oshkora kalitning egasidagina bor. Oshkora kalit bir kalitli kriptotizimlardagi maxfiy kalitlarga nisbatan o'nlab marta ko'p axborot miqdori(bitlar soni)ga ega bo'lib taxminan quyidagi ko'rinishga ega:
- Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov
- EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH
- -----BEGIN PGP PUBLIC KEY BLOCK-----
- Version: 2.6.3i
- mQCNAzF1IgwAAAEEANOvroJEWEq6npGLZTqssS5EScVUPVaRu4ePLiDjUz6U7aQr
- Wk45dIxg0797PFNvPcMRzQZeTxYl0ftyMHL/6ZF9wcx64jyLH40tE2DOG9yqwKAn
- yUDFpgRmoL3pbxXZx9lO0uuzlkAz+xU6OwGx/EBKYOKPTTtDzSL0AQxLTyGZAAUR
- tClCb2IgU3dhbnNvbiA8cmpzd2FuQHNlYXR0bGUtd2Vid29ya3MuY29tPokAlQMF
- EDF2lpI4h53aEsqJyQEB6JcD/RPxg6g7tfHFi0Qiaf5yaH0YGEVoxcdFyZXr/ITz
- rgztNXRUi0qU2MDEmh2RoEcDsIfGVZHSRpkCg8iS+35sAz9c2S+q5vQxOsZJz72B
- LZUFJ72fbC3fZZD9X9lMsJH+xxX9CDx92xm1IglMT25S0X2o/uBAd33KpEI6g6xv
- -----END PGP PUBLIC KEY BLOCK-----
|
| |
ExtremeZ-IP 5.0.1 (Released: April 2007)

|
ExtremeZ-IP 5.0.1 (Released: April 2007)
|
bet | 84/96 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 275,22 Kb. | | #971 |
ExtremeZ-IP 5.0.1 (Released: April 2007)
ENHANCEMENTS:
* Added support for performance counters that are specific to individual ExtremeZ-IP print queues. Information on "Print Jobs Offline", "Job Errors", "Total Jobs Printed" and "Total Pages Printed" as well as a counter indicating whether a queue is on- or offline can now be viewed for individual print queues, or (as before) for all queues in total. These new counters appear in the new "ExtremeZ-IP Print Queues" object and can be tracked with tools such as Perfmon and Microsoft Operations Manager (MOM). [#7822] [5.0.1x01]
* Added the ability for administrators to automatically replicate shared Windows printers as ExtremeZ-IP print queues by clicking a single button in the Print Queues Window. [#7828] [5.0.1x01]
BUG FIXES:
* Fixed a problem where printing jobs whose name contained question marks could cause a crash. This issue was present in ExtremeZ-IP 5.0 only. [#7849] [5.0.1x03]
* Fixed a problem where print jobs whose names contained characters that are illegal in Windows filenames (e.g. '?' and ':') would fail to display properly in the ExtremeZ-IP Administrator. This issue was present in all versions of ExtremeZ-IP through 5.0. [#1541] [5.0.1x01]
|
| |
BUG FIXES - Extremez-ip 2 readme version 2x166 July 19, 2011

|
Extremez-ip 2 readme version 2x166 July 19, 2011
|
bet | 19/96 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 275,22 Kb. | | #971 |
BUG FIXES:
* Fixed a problem where ExtremeZ-IP could hang on servers using DFS. The problem would occur if a Mac client with a DFS home directory path attempted to login to a server that had profile home directories enabled, but was not the target machine of the user’s DFS home directory path. [6.0.4x35]
* Fixed a compatibility problem between ExtremeZ-IP and CommVault Simpana. Previously, offline files could sometimes fail to be recalled when opening from a Mac client. To work around this issue, the Refreshable registry setting "ServerUsesRelativeHandles" should be set to 0. Please see the Online Help for more information. [US136] [6.0.4x35]
* ExtremeZ-IP will now hide inaccessible volumes by default. This avoids a bug in the Mac client where the presence of inaccessible volumes in the volume list can cause other volumes to not appear properly. [US138] [6.0.4x32]
* Fixed a problem where ExtremeZ-IP could report that Windows Search was not running when Spotlight support was enabled when the Windows Search service was in fact running. [#13500] [6.0.4x07]
* Fixed a problem where ExtremeZ-IP could leak file handles when encountering deeply nested folders during a non-indexed search. [#13480] [6.0.4x06]
* Fixed a problem where volumes containing a space in their names would not mount properly from the Zidget. [#13479] [6.0.4x06]
* Fixed a problem where 10.4 clients could fail to open files containing Cyrillic characters in the filename. [#11345] [6.0.4x05]
* Fixed a problem where the ExtremeZ-IP DFS client Launch Daemon could be installed with incorrect permissions. [#13356] [6.0.4x05]
* Fixed a problem where ExtremeZ-IP could fail to start in a timely manner after a system restart if both the ExtremeZ-IP and Windows Search services were configured to start automatically. [#12562] [6.0.4x03]
* Fixed a problem where ExtremeZ-IP would incorrectly advertise the Kerberos authentication mechanism when Kerberos was not in fact available (e.g. on servers not bound to a domain). This could lead to a crash of the NetAuthAgent process on Snow Leopard clients. [#13366] [6.0.4x02]
* Fixed a problem where aliases would lose their targets when copied to an ExtremeZ-IP volume by a Snow Leopard client. [#13360] [6.0.4x02]
* Changing the ArchiveConnect offline color label will now take effect for clients after the next mount of an ExtremeZ-IP volume. Previously, the old color label would remain even after remounting the volume. [#13264] [6.0.4x02]
* Fixed a problem where ExtremeZ-IP could crash when receiving an unexpected SetACL AFP command. [#13256] [6.0.4x01]
|
| |
KRIPTOTIZIMLAR ASOSIDA TUZILGAN ALOQA TARMOG'IDA FOYDALANILADIGAN KALITLAR SONI

|
KRIPTOTIZIMLAR ASOSIDA TUZILGAN ALOQA TARMOG'IDA FOYDALANILADIGAN KALITLAR SONI
|
bet | 17/24 | Sana | 24.07.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #268402 |
Bog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGI6. KRIPTOTIZIMLAR ASOSIDA TUZILGAN ALOQA TARMOG'IDA FOYDALANILADIGAN KALITLAR SONI. - Tarixan kriptotizimlar yuqorida keltirilgan axborot xavfsizligi muammolaridan asosan bittasini - pinhonalik muammosini yechishga qaratilgan edilar. Qolgan muammolarning kun tartibiga qo'yilishi simmetrik-kalitli tizimlar bilan bir qatorda nosimmetrik-kalitli kriptotizimlarning yaratilishiga sabab bo'ldi.
- Foydalanuvchilar soni kam bo'lganda simmetrik kriptotizimdan foydalanish qulay. Lekin foydalanuvchilar soni ko'p bo'lib ular butun dunyo bo'ylab tarqalgan bo'lishsa kalit taqsimlash katta muammoga aylanadi. Har bir kishi bunday tarmoqda harbir boshqa kishi bilan axborot almashishi uchun alohida maxfiy kalitga ega bo'lishi kerak.Masalan, 1000 foydalanuvchiga ega bo'lgan tizim taxminan 500,000 kalit bo'lishini va shuncha almashuv jarayonini amalga oshirishni va shuncha kalitni maxfiy saqlashni talab etadi.
- Nosimmetrik-kalitli kriptotizimlarda tarmoqdan foydalanuvchining harbiri o'zining yagona maxfiy kalitiga ega. O'zining va boshqalarning oshkora kalitlarini sir saqlashiga hojat yo'q. Masalan, 1000 foydalanuvchisi bo'lgan tarmoqda harbir foydalanuvchi bittadan oshkora va bittadan maxfiy kalitga ega bo'lishi kifoya. YAni bunda , simmetrik kalitli tizimdagi 500,000 kalit o'rniga hammasi bo'lib 2000 kalit bo'lishi yetarli.
- Simmetrik kalitli tizimlar oshkora kalitli tizimlarga nisbatan tez ishlashlari tufayli, katta hajmdagi axborotlarni shifrlashda nosimmetrik tizimli kriptotizimlar ular bilan raqobatlasha olmaydilar.
- Amaliyotda ikki xil tizimni birgalikda ishlatish yuqori samara beradi: simmetrik tizimdan ko'p hajmli axborotlarni shifrlashda, nosimmetrik tizimdan simmetrik tizim kalitini shifrlab tarqatishda foydalanish qulay. Bunday maqsadlarda oddiy foydalanuvchi-fuqarolar tomonidan eng ko'p tan olinganlaridan biri PGP(Pretty Good Privacy-Binoyidek xavfsizlik) dasturidir.
|
| |
ExtremeZ-IP 6.0.5 (Released: March 2010)

|
ExtremeZ-IP 6.0.5 (Released: March 2010)
|
bet | 18/96 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 275,22 Kb. | | #971 |
ExtremeZ-IP 6.0.5 (Released: March 2010)
BUG FIXES:
* Fixed a problem where ExtremeZ-IP crash during an enumeration if it in encountered a folder with a shorted path than the root of the volume. This would most commonly occur if a mount point exists inside the volume. [US213] [6.0.5x01]
ExtremeZ-IP 6.0.4 (Released: March 2010)
ENHANCEMENTS:
* Added the ability to designate Time Machine backup storage quotas on a per-user or per-group basis.
* Time Machine volumes are now configured with file permissions allowing only the backup user or administrators to access the Time Machine backup file. In addition, Time Machine backup files owned by other users are now hidden when browsing the volume.
* Implemented functionality to automatically generate and configure a Time Machine volume when running on Windows Home Server.
* Implemented functionality to prompt the user for a username and password during remote administration if the logged-in username and password cannot be used to access the remote server.
* ExtremeZ-IP will now disallow guest logins by default. Guest access can be enabled through the ExtremeZ-IP Administrator.
* ExtremeZ-IP now supports volumes that are at or within a junction or mount point. The mount point can target a drive with or without an assigned drive letter. [#12966] [6.0.4x01]
|
| |
III. Intellektual mulk obyektlarini yaratish va ro‘yxatdan o‘tkazish jarayonlarini yanada takomillashtirish

III. Intellektual mulk obyektlarini yaratish va ro‘yxatdan o‘tkazish jarayonlarini yanada takomillashtirish
10.
|
Hududlarda mintaqaviy brendlar yaratilishini qo‘llab-quvvatlash orqli mahalliy mahsulotlarni “Made in Uzbekistan” brendi ostida jahon bozorlariga eksport qilish hajmini ko‘paytirish.
Bunda, quyidagilarga alohida e’tibor qaratiladi:
mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan o‘z hududlaridagi istiqbolli tovar kelib chiqqan joy nomlari va geografik ko‘rsatkichlarini aniqlash hamda ularning belgilangan tartibda milliy va xalqaro ro‘yxatdan o‘tkazilishini ta’minlash;
xorijda yuqori nufuzga erishgan geografik ko‘rsatkichli mahsulotlarni tayyorlovchi va ishlab chiqaruvchi mahalliy tadbirkorlik subyektlarining savdo uylarini ochish;
“Made in Uzbekistan” brendi ostidagi tovar kelib chiqqan joy nomi va geografik ko‘rsatkichli mahalliy mahsulotlarni tashqi bozorlarga olib chiqish maqsadida taqdimotlar va reklama kampaniyalarini o‘tkazish;
yuqoridagi tadbirlar amalga oshirilishi bilan bog‘liq xarajatlarni Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi huzuridagi Eksportni rag‘batlantirish agentligiga Davlat budjetidan ajratilgan mablag‘lar hisobidan to‘liq qoplash.
|
Kompleks
chora-tadbirlar
|
2022-2023-yillar
|
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari,
Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi
(L. Qudratov)
|
11.
|
Intellektual mulk obyektlarini ro‘yxatdan o‘tkazish va muhofaza hujjatlarini berish bo‘yicha talabnomalarni topshirish va ko‘rib chiqish, intellektual mulk obyektlariga bo‘lgan huquqlarni ro‘yxatdan o‘tkazish va foydalanishga berish bo‘yicha shartnomalarni ro‘yxatdan o‘tkazish hamda tegishli muhofaza hujjatlarining amal qilishini uzaytirishga doir davlat xizmatlarini ko‘rsatish bo‘yicha ma’muriy reglamentlarni ishlab chiqish va tasdiqlash.
|
Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasi
|
2022-2023-yillar
|
Adliya vazirligi
(R. Davletov),
Innovatsion rivojlanish vazirligi
(I. Abduraxmonov),
manfaatdor vazirlik va idoralar
|
12.
|
Ixtirolar, foydali modellar va sanoat namunalarini ro‘yxatdan o‘tkazish tartiblarini soddalashtirish.
|
Normativ-huquqiy hujjat loyihasi
|
2023-yil dekabr
|
Adliya vazirligi
(R. Davletov)
|
13.
|
Respublikada ixtirochilikni qo‘llab-quvvatlash va ixtirochilar uchun zarur shart-sharoitlar yaratish maqsadida ularga nisbatan soliq imtiyozlarini joriy qilish istiqbollarini tahlil qilish.
Bunda, jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan ixtirolarni realizatsiya qilish jarayonida olingan daromadlarni soliq hisoblash bazasidan chiqarish bo‘yicha ilg‘or xorijiy tajribani o‘rganish.
|
Axborot-tahliliy ma’lumotnoma
|
2023-yil may
|
Adliya vazirligi (R.Davletov),
manfaatdor vazirlik va idoralar
|
|
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOGRAFIK TIZIMLAR

|
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOGRAFIK TIZIMLAR
|
bet | 11/24 | Sana | 24.07.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #268402 |
Bog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGI - Bu muammolarni turli kriptotizimlar turlicha hal qilib beradi.
- Kriptotizimda axborotni shifrlash va uning shifrini ochishda ishlatiladigan kalitlarning bir-biriga munosabatiga ko'ra ular bir kalitli va ikki kalitli tizimlarga farqlanadilar. Odatda barcha kriptotizimlarda shifrlash algoritmi shifr ochish algoritmi bilan aynan yo biroz farqli bo'ladi. Kriptotizimning ta'bir joiz bo'lsa "qulfning" bardoshliligi algoritm ma'lum bo'lgan holda faqat kalitning himoya xossalariga, asosan kalit axborot miqdori(bitlar soni)ning kattaligiga bog'liq deb qabul qilingan.
- Shifrlash kaliti shifr ochish kaliti bilan aynan yo ulardan biri asosida ikkinchisi oson topilishi mumkin bo'lgan kriptotizimlar simmetrik(sinonimlari: maxfiy kalitli, bir kalitli) kriptotizim deb ataladi.
- Bunday kriptotizimda kalit aloqaning ikkala tomoni uchun bir xil maxfiy va ikkovlaridan boshqa hech kimga oshkor bo'lmasligi shart.
- Bunday tizimning xavfsizligi asosan yagona maxfiy kalitning himoya xossalariga bog'liq.
- Simmetrik kriptotizimlar uzoq o'tmishga ega bo'lsa-da, ular asosida olingan algoritmlar kompyuterlardagi axborotlarni himoyalash zarurati tufayli ba'zi davlatlarda standart maqomiga ko'tarildilar. Masalan, AQSHda ma'lumotlarni shifrlash standarti sifatida 56 bitli kalit bilan ishlaydigan DES(Data Encryption Standart) algoritmi 1977 yilda qabul qilingan. Rossiya(sobiq SSSR)da unga o'xshash standart (GOST 28147-89) sifatida 128 bitli kalit bilan ishlaydigan algoritm 1989 yilda tasdiqlangan. Bular dastlabki axborotni 64 bitli bloklarga bo'lib alohida yoki bir-biriga bog'liq holda shifrlashga asoslanganlar. Algoritmlarning matematikaviy asosida axborot bitlarini aralashtirish, o'rniga qo'yish, o'rin almashtirish va modul bo'yicha qo'shish amallari yotadi. Unda kirish va chiqishdagi matnlarning axborot miqdorlari deyarli bir xil bo'ladi.
- Simmetrik kriptotizimni ishlashini bu kungi davrimizning Kumush va Otabeklari orasida elektron maktublar almashish misolida ko'rib chiqamiz. pinhona aloqaga nisbatan tajovuzkor shaxsni Homid deb ataymiz.
|
| |
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOTIZIMLARDAN BIRGA FOYDALANISH AMALIYOTI

|
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOTIZIMLARDAN BIRGA FOYDALANISH AMALIYOTI
|
bet | 21/24 | Sana | 24.07.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #268402 |
Bog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGISIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOTIZIMLARDAN BIRGA FOYDALANISH AMALIYOTI. - Imzoning рaqiqiyligini sinash qabul qilib olingan hujjatning hisoblab topilgan xesh-funktsiyasi(hash function)u bilan birga qabul qilib olingan raqamli imzo shifrining ochilgan xolati (message digest) aynanligi asosida xulosa chiqarishdir.
- Otabek X va S ni qabul qilib olgach Kumushning oshkora kalitidan foydalanib S asosida h(X) (message digest) ni hosil qiladi so'ngra X asosida ma'lum algoritmdan foydalanib Xning daydjesti h(X) ni hisoblaydi va ularni taqqoslash natijasiga ko'ra hujjat X ning Kumush tomonidan imzolangani yo imzolanmagani haqida hukm chiqaradi.:
- h(X)=Ekumush(S).
- Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov
- EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH
- Jo’natuvchining oshkora kaliti
- Ekumush
- Nosimmetrik shifrni ochish
- Axborotdan xosil qilingan Daydjest
- h(X)
- Daydjest hosil qilish algoritmini islatish
- Jo'natiladigan hujjatning pinhonaligini ham ta'minlash zarurati bo'lsa hujjat yuqorida ko'rilgan usulda shifrlanib jo'natiladi. Shunday qilib, axborot pinhonaligi va uni jo'natuvchining qonuniy kimsa ekanligini bilish(autentifikatsiya) muammolarini yechishda nosimmetrik va aralash(simmetrik+nosimmetrik ) kriptotizimlarda ikki juft kalitlardan foydalaniladi.
8. NOSIMMETRIK VA ARALASH KRIPTOTIZIMLAR ALGORITMLARI. - RSA
- RSA algoritmi 1977 yilda AQSHning Massachusets texnologiya institutida ishlab chiqilgan bo'lib, 4405829 raqamli AQSH patenti bilan himoyalangan. Algoritmning nomi uning mualliflari familiyalarining bosh harflari(Rivest, Shamir, Adleman)dan tuzilgan. Algoritmning kriptobardoshliligi katta sonni tub ko'paytuvchilarga ajratish muammosi matematikada amaliy hisoblash nuqtai-nazaridan hanuz yechilmaganligiga asoslanadi.
- ElGamal
- El Gamal algoritmi 1985 yilda ishlab chiqilgan. Algoritmning nomi uning muallifi familiyasida atalgan. DSS (Digital Signature Standard) AQSH standartida ishlatiladi. Algoritmning kriptobardoshliligi chekli maydonlarda butun sonlarni logarifmlash muammosi matematikada amaliy hisoblash nuqtai-nazaridan hanuz yechilmaganligiga asoslanadi.
- PGP
- PGP dasturi PHilip TSimmermann tomonidan 1991 yilda ishlab chiqilgan. Pretty Good Privacy –binoyidek maxfiylik deb nomlangan. PGP kriptotizimining ishlash tamoyili simmetrik va nosimmetrik kriptotizimlarni birga ishlashiga asoslangan. PGP RSA ga alternativa bo'lib uning kriptobardoshliligi PGP kabi katta sonni tub ko'paytuvchilarga ajratish muammosi matematikada amaliy hisoblash nuqtai-nazaridan hanuz yechilmaganligiga asoslanadi.
- Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov
- EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH
|
| |
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOGRAFIK TIZIMLAR

|
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOGRAFIK TIZIMLAR
|
bet | 16/24 | Sana | 24.07.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #268402 |
Bog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGISIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOGRAFIK TIZIMLAR - Faraz qilaylikki, Otabek Kumushga nosimmetrik kriptotizimdan foydalanib pinhona maktub yo'llamoqchi. Ular orasida aloqa boshlanguncha Kumush o'z oshkora kaliti nusxasini Otabekka va boshqalarga ma'lum qilgan. Ular bir-birlariga maktubni faqat shifrlangan shaklda yuborishga kelishib qo'yganlar. Otabek Kumushga M maktubini yozib, uni Kumushning oshkora kaliti bilan shifrlaydi. Natijada M maktubi shifrlangan matn C ga aylanadi. So'ngra Otabek shifrlangan maktubni elektron pochta orqali Kumushga jo'natadi. Xat Kumushning oshkora kaliti bilan shifrlangan bo'lgani uchun uni Kumush o'z maxfiy kaliti bilan ochib bemalol o'qiy oladi. Ya'ni, shifrlangan matn C Kumushning maxfiy kaliti bilan dastlabki matn M ga aylantiriladi.
- Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov
- EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH
SIMMETRIK VA NOSIMMETRIK KRIPTOGRAFIK TIZIMLAR - Aloqa kanali himoyalanmagan bo'lgani uchun bu maktub Homidning qo'liga ham tushishi mumkin. Lekin Homidda Kumushning maxfiy kaliti bo'lmagani uchun u xatning mazmunini bilaolmaydi va xatni o'zgartirib qo'ya olmaydi. Homidning qo'lidan maktubni yo'q qilib yuborish va/yoki Kumushga uning oshkora kalitidan foydalanib Otabek nomidan shifrlangan yangi qalbaki maktub yo'llash keladi. Homid maktub mazmunini bilmay turib Otabek nomidan shifrlangan maktub jo'natsa, buning qalbaki ekanligi Kumushga darhol oshkor bo'lmasligi mumkin. Chunki, xat Kumushning oshkora kaliti bilan shifrlangan bo'lgani uchun uni Kumush o'z maxfiy kaliti bilan ochib o'qiydi. Bu xatning chindan ham Otabekdan ekaniga ishonch hosil qilish uchun buyerda autentifikatsiya muammosini(Otabekning raqamli imzosini tekshirish orqali) hal qilish lozim bo'ladi. Bu muammoni yechishda raqamli imzo qo‘yish uchun shaxsiy maxfiy kalitdan, imzoni tekshirish uchun shaxsning oshkora kalitidan foydalaniladi. Bu sal keyinroq ko’rilgan.
- Copyright © 2000 IATP Site design by Makhmud Botirov
- EN GRANT IATP II&IS UZ IATP GRANTI II va AH
|
| |
T/r
  
Tadbirlarning nomlanishi

T/r
|
Tadbirlarning nomlanishi
|
Amalga oshirish shakli
|
Amalga oshirish muddati
|
Mas’ul ijrochilar
|
I. Intellektual mulk sohasida davlat boshqaruvini takomillashtirish
|
1.
|
Butunjahon intellektual mulk tashkilotining (BIMT) Arbitraj va vositachilik markazi faoliyatini va uni O‘zbekistonda joriy qilishning maqsadga muvofiqligini o‘rganish.
|
Axborot-tahliliy ma’lumotnoma
|
2022-yil sentyabr
|
Adliya vazirligi
(R. Davletov),
manfaatdor vazirlik va idoralar
|
2.
|
Rivojlangan xorijiy davlatlarning intellektual mulk obyektlariga bo‘lgan huquqlarni himoya qilish bo‘yicha maxsus vakolatli organlari (AQSh Milliy intellektual mulk huquqlarini muvofiqlashtirish markazi, Buyuk Britaniya Intellektual mulk sohasidagi jinoyatlarga qarshi kurashish bo‘yicha politsiyasi, Avstraliya federal politsiyasi va boshqalar) faoliyatini o‘rganish.
O‘rganish yakunlari bo‘yicha respublikada intellektual mulkni huquqiy himoya qilish bo‘yicha davlat organlari va tashkilotlari faoliyatini tanqidiy qayta ko‘rib chiqish orqali uni takomillashtirish bo‘yicha takliflar tayyorlash.
|
Axborot-tahliliy ma’lumotnoma
|
2023-yil may
|
Adliya vazirligi
(R. Davletov)
|
3.
|
Ilg‘or xorijiy mamlakatlardagi sud orqali intellektual mulk obyektlari bilan bog‘liq nizolarni hal qilish mexanizmlarini o‘rganish.
|
Axborot-tahliliy ma’lumotnoma
|
2023-yil oktyabr
|
Oliy sud
(K. Kamilov),
Adliya vazirligi
(R. Davletov),
Bosh prokuratura
(N. Yo‘ldoshev)
|
4.
|
Intellektual mulkka bo‘lgan huquqlarga rioya etilishini ta’minlash bo‘yicha yangi vazifa yuklanayotgan davlat organlari va tashkilotlari tomonidan Adliya vazirligining “Sanoat mulki muhofazasi” portali davlat axborot tizimidan foydalanish, shu jumladan mazkur portal orqali intellekt�al mulk huquqlariga rioya etilganligini o‘rganish bo‘yicha seminarlar tashkil etish va uslubiy tavsiyalar ishlab chiqish.
|
Seminarlar Uslubiy tavsiyalar
|
2022-yil may — sentyabr
|
Adliya vazirligi
(R. Davletov)
|
|
-mavzu. Chiziqli algebra va ko‘p o‘lchovli geometriya. Determinant va matritsa, gruppa, maydon, halqa. Algebraik tenglamalarning radikallarda hal qilinishi

|
-mavzu. Chiziqli algebra va ko‘p o‘lchovli geometriya. Determinant va matritsa, gruppa, maydon, halqa. Algebraik tenglamalarning radikallarda hal qilinishi
|
bet | 25/74 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 154,35 Kb. | | #115134 |
Bog'liq Loyiha nomi Matematika fanini o‘qitish huquqini berish bo‘yicha14-mavzu. Chiziqli algebra va ko‘p o‘lchovli geometriya. Determinant va matritsa, gruppa, maydon, halqa. Algebraik tenglamalarning radikallarda hal qilinishi
Chiziqli algebra va ko‘p o‘lchovli geometriya. Gauss metodi. Determinant va matritsa. Kroneker-Kapelli teoremasi. Gruppa, maydon, halqa. Algebraik tenglamalarning radikallarda hal qilinishi. Lagranj, Ruffini, Abel va Galua ishlari.
15-mavzu. Geometrik yasashlar. Geometrik almashtirishlar. Proyektiv geometriya shakllanishi va rivojlanishi. Noyevklid geometriyaning kashf etilishi va uning boshqa ko‘rinishlari
Geometrik yasashlar. Qadimgi Misr, Vavilon, Yunon va o‘rta asr O‘rta Osiyo olimlari ishlarida yasashga doir masalalarning hal etilishi. Sirkul va chizg‘ich yordamida yasashlar. Geometrik almashtirishlar: Gomotetiya, Inversiya, Affin almashtirishlar. Proyektiv geometriya (Dezarg, Paskal, Monj va boshq.) shakllanishi va rivojlanishi. Noyevklid geometriyaning kashf etilishi (Lobachevskiy, Boyai, Gauss). Noyevklid geometriyaning boshqa ko‘rinishlari (Riman, Puankare interpretatsiyasi). V-postulatni isbotlashga bo‘lgan urinishlar. Parallel to‘g‘ri chiziqlar nazariyasi (Sakkeri, Lambert, Lejandr).
Akademik litsey va KHK «Geometriya» kursidan bitta mashg‘ulotning ishlanmasini tayyorlash. Mashg‘ulotning maqsadlari aniqlanadi. Foydalaniladigan vositalar tanlanadi. Foydalaniladigan metodlar aniqlanadi. Mashg‘ulotdagi o‘qituvchi va o‘quvchilar faoliyatini loyihalashtiriladi. Dars bosqichlari vaqt bo‘yicha rejalashtiriladi. Darsning to‘liq ssenariyasini keltirish
16-mavzu. To‘plamlar nazariyasi, to‘plam quvvati. Cheksiz qatorlar. Qatorlarning yaqinlashishi. Trigonometrik qatorlar.
To‘plamlar nazariyasi, to‘plam quvvati. Cheksiz qatorlar. Qatorlarning yaqinlashishi. Trigonometrik qatorlar. Hozirgi zamonda O‘zbekistonda matematikaning rivojlanishi: Q.Niyoziy, T.Sarimsoqov, S.Sirojiddinov.
1.02. MATEMATIK ANALIZ
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-mavzu. Chiziqli algebra va ko‘p o‘lchovli geometriya. Determinant va matritsa, gruppa, maydon, halqa. Algebraik tenglamalarning radikallarda hal qilinishi
|