nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Paskal tilida ma'lumotlarning quyidagi 
toifalari

INTEGER , haqiqiy – REAL , manti-kiy – BOOLEAN , belgili – CHARINTEGER – butun turdagi malumotlar faqat butun sonlarni qabul qiladi. Ular Paskal tilida quyidagicha ifodalanadi: 7,10,89 va h.k. REALCHAR – belgi turidagi malumotlar qiymat sifatida barcha belgilarni qabul qiladi. Bu malumotlar apostrof ichiga olib yeziladi. Masalan (F,A,R.5,8 va h.k.) BOOLEANTRUE yeki FALSE . Bu malumotlar ustida solishtirish amallari (>, ), mantikiy ko’paytirish AND , mantikiy kushish OR |
Paskal tilida ma'lumotlarning quyidagi
toifalariBog'liq informatika va axborot texnologiyalari.Bu sahifa navigatsiya:
- INTEGER , haqiqiy – REAL , manti-kiy – BOOLEAN , belgili – CHAR
- INTEGER – butun turdagi malumotlar faqat butun sonlarni qabul qiladi. Ular Paskal tilida quyidagicha ifodalanadi: 7,10,89 va h.k. REAL
- CHAR – belgi turidagi malumotlar qiymat sifatida barcha belgilarni qabul qiladi. Bu malumotlar apostrof ichiga olib yeziladi. Masalan (F,A,R.5,8 va h.k.) BOOLEAN
- TRUE yeki FALSE . Bu malumotlar ustida solishtirish amallari (>, ), mantikiy ko’paytirish AND , mantikiy kushish OR
Paskal tilida ma'lumotlarning quyidagi
toifalari
mavjud: Ma'lumotlarning
toifalari ikki xil bo’ladi
oddiy skalyar va murakkab
. Skalyar toifa uz navbatida
o’zgaruvchi va standart toifalarga bo’linadi.
O’zgaruvchi toifaga qayd qilingan va chegaralangan toifalar kirsa, standart
toifaga butun –
INTEGER
, haqiqiy –
REAL
, manti-kiy –
BOOLEAN
, belgili –
CHAR
toifalar kiradi. Murakkab toifalarga ega tuplamlar, massivlar, yozuvlar, fayllar,
belgilar katori kabi toifalar kiradi.
INTEGER
– butun turdagi ma'lumotlar faqat butun sonlarni qabul qiladi. Ular
Paskal tilida quyidagicha ifodalanadi: 7,10,89 va h.k.
REAL
– haqiqiy turidagi ma'lumotlar haqiqiy sonlarni qabul qiladi va 2 xil
ko’rinishda bo’ladi:
A)kuzgalmas nuktali haqiqiy sonlar (3.56, 0.88, 150.45)
B)kuzgaluvchan nuktali haqiqiy sonlar (0.546q546E-3, 96.78*102q96.78E2 va h.k.)
CHAR
– belgi turidagi ma'lumotlar qiymat sifatida barcha belgilarni qabul
qiladi. Bu ma'lumotlar apostrof ichiga olib yeziladi. Masalan (F,A,R.5,8 va h.k.)
BOOLEAN
– mantiki turdagi ma'lumotlar. Bu nom ingliz matematigi Jorj Bo’l
sharafiga shunday deb ataladi va shu turdagi o’zgaruvchilar faqat 2 ta qiymat qabul
qiladi
TRUE
yeki
FALSE
. Bu ma'lumotlar ustida solishtirish amallari (>,<,q,q,q>),
mantikiy ko’paytirish
AND
, mantikiy kushish
OR
va mantikiy inkor qilish
NOT
amallarini bajarish mumkin.
Biz shu vaqtgacha dasturlarda ma'lumotlarning standart toifalari bilan ishlab
keldik. Bu toifalardagi qiymatlar diapazoni Paskal tomonidan belgilanadi.
Ma'lumotlarning toifasi shu toifadagi kattaliklarning qabul qilishi mumkin bo’lgan
qiymatlar tuplamini belgilaydi. Ma'lumotlarning toifasii belgilash uz toifadagi
kattaliklar ustida bajariladigan amallarni ham belgilaydi.
|
| |
Tadqiqot ob`ekti va predmeti

|
Tadqiqot ob`ekti va predmeti
|
bet | 6/21 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 2,29 Mb. | | #15499 |
Tadqiqot ob`ekti va predmeti. Tadqiqot ob`ekti sifatida temir borati asosidagi kuchsiz ferromagnetik birikmalar va ortoferritlarni keltirish mumkin,
tadqiqotning predmeti sifatida esa ularda kuzatiladigan modulyatsiyalangan magnitli strukturani keltirish mumkin.
Tadqiqot metodlari. Tadqiqot usullaridan MMSni kuzatilishida Faradey magnitooptik usulini, magnitli sirkulyar chiziqli dixroizm usulini va ikkilamchi nurlanish usullarini keltirish mumkin.
Ilmiy natijalarning ilmiy va amaliy qiymati. Ishning ilmiy ahamiyati shundan iboratki, unda keltirilgan modulyatsiyalangan magnitli strukturalar, ularni yuzaga keltiruvchi mexanizmlar va ularni kuzatish usullari haqidagi ilmiy ma`lumotlar katta ilmiy ahamiytga ega va amaliy ahamiyati natijalardan kuzatilgan fizikaviy xususiytlar asosidagi asbob uskunalar tayyorlashda foydalanish hamda mutaxassislik fanlarini va mavzu bilan bog`liq bo`limlarni o`tishda foydalanishi mumkin.
|
| |
Yakuniy qism - Dasturlash asoslari

3.Yakuniy qism
3.1.Xulosa
Fan nazariy va amaliy qismlardan iborat.
Nazariy qism informatika va
hisoblash texnikasi,
algoritmlar, C/C++ dasturlash tili, C++Builder ob’ektga
yo’naltirilgan dasturlash muhitlarida ishlash bo’yicha ko’rsatmalar bo’limlaridan
tashkil topgan. Dasturda kompyuterda dasturlashga
kirishning nazariy asosi
bo’lgan algoritmlarga alohida e’tibor qaratilgan. Bu erda algoritmlarni tavsiflash
va keyinchalik kompyuterda amalga oshirish uchun zarur bo’lgan
bir qator
matematik tushunchalar - takrorlash,
yordamchi algoritm, rekursiya, xotira,
massiv, indeks,
funksiya, parametr va h.k. kiritilib, turli
xil sinf masalalarining
algoritmlari tuziladi. Dasturlash tili - tuzilgan algoritmni kompyuter amalga
oshirishi uchun vositadir. Bu o’rinda turli murakkablikdagi
sintaksis va
semantikaga ega bo’lgan tillardan foydalanish mumkin.
3.2.Foydalanilgan adabiyotlar
1. Bjarne Stroustrup. The C++ Programming Language (3th Edition).
Addison-Wesley, 1997.
2. D.S. Malik. C++ Programming: From
Problem Analysis to Program
Design. Fifth Edition. Course Technology, 2011.
3. Madraximov Sh.F., Gaynazarov S.M. C++ tilida dasturlash asoslari//
Toshkent, O’zMU, 2009, 196 bet. 4. Madraximov Sh.F., Ikramov A.M., Babajanov
M.R. C++ tilida programmalash bo’yicha masalalar to’plami. O’quv qo’llanma //
Toshkent, O’zbekiston Milliy Universiteti, “Universitet”
nashriyoti, 2014. - 160
bet.
(Masalan, haqiqiy toifadagi kattaliklar ustida kushish kushish, ayirish

o’zgaruvchilar faqat shu toifada keltirilgan qiymatlarning birini qabul qilish mumkin.
Odatda qayd qilinayotgan qiymatlari yechilayotgan masalaning mazmuniga ko’ra
tanlanadi.
Qayd qilingan toifalarni har doimgidek, TYPE(toifalarni tavsiflash)
va VAR
(o’zgaruvchilarni tavsiflash) bo’limida tavsiflash mumkin:
1)TYPE bo’limida:
TYPE qayd qilingan toifa nomiq(konstannalar ro’xati); VAR o’zgaruvchi nomi:
qayd qilingan toifa nomi;
Bu yerda konstanta sifatida foydalanuvchi tomonidan beriladigan qiymatlar
olinadi va ular ro’xatda vergul orkali keltiriladi.
(Masalan, TYPE BO’Lq(FALSE, TRUE); WEEKq(SUNDAY, MONDAY,
TUESDAY, WEDNESDAY, FRIDAY, SATURDAY,);
ANIMALq(DOG,CAT,GOW);
VAR B1,B2,BO’L;D1:WEEK;
D2:ANIMAL; )
Bu tavsifga asosan operatoralr bo’limida quyidagi
operatorlarni ishlatish
mumkin:
D1: = MONDAY; B1:= TRUE ; D2:=CAT;
Quyidagi operatorlarni esa ishlatib bo’lmaydi:
B1:= DOG; D1:= FALSE ; D2:=SUNDAY;
Chunki ta'kidlaganimizdek, har bir o’zgaruvchi faqat uzi aniqlangan toifa
qiymatlarining birini qabul qilishi mumkin edi.
2) VAR bo’limida:
VAR o’zgaruvchi nomi: (konstantalar ro’xati);
Bu yerda konstantalar ro’xatida qayd qilingan toifa
qiymatlari vergul orkali
beriladi.
Jadval bilan ishlash jarayonida oddiy, bir bo'g'inli javobni talab qiladigan savollar o'ng ustunga yoziladi. (Masalan: Bir so‘zda qanday hosila predloglar yoziladi?)

|
Jadval bilan ishlash jarayonida oddiy, bir bo'g'inli javobni talab qiladigan savollar o'ng ustunga yoziladi. (Masalan: Bir so‘zda qanday hosila predloglar yoziladi?)
|
bet | 2/4 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 22,34 Kb. | | #117735 |
Bog'liq Tanqidiy fikirlashJadval bilan ishlash jarayonida oddiy, bir bo'g'inli javobni talab qiladigan savollar o'ng ustunga yoziladi. (Masalan: Bir so‘zda qanday hosila predloglar yoziladi?)
Chap ustunda batafsil, batafsil javobni talab qiladigan savollar mavjud. (Masalan: Old gaplarni yozishda qanday qiyinchiliklar mavjud?)
Qalin va nozik savollar jadvallari tadqiqot, munozaralar, insholar uchun asos bo'lishi mumkin.
"Kalit so'zlar" texnikasi
Darsdagi qiyinchilik bosqichi ko'plab usullar bilan, shu jumladan taniqli usullar bilan amalga oshirilishi mumkin, masalan, siz hikoyani o'ylab topishingiz yoki ularni ma'lum bir ketma-ketlikda joylashtirishingiz mumkin bo'lgan "asosiy so'zlar", keyin esa tushunish bosqichida. , materialni kengaytirish orqali taxminlaringizning tasdiqlanishini qidiring.
"Xatoni ushlash" texnikasi
1.O'qituvchi oldindan noto'g'ri ma'lumotlarni o'z ichiga olgan matn tayyorlaydi va o'quvchilarni yo'l qo'yilgan xatolarni aniqlashga taklif qiladi.
2.Vazifada 2 darajadagi xatolar mavjudligi muhim:
3.Talabalar tomonidan o'zlarining shaxsiy tajribalari va bilimlariga asoslanib osongina aniqlanishi mumkin bo'lgan aniq;
3.Yashirin, buni faqat yangi materialni o'rganish orqali aniqlash mumkin.
4.Talabalar taklif qilingan matnni tahlil qiladilar, xatolarni aniqlashga harakat qiladilar va xulosalarini asoslaydilar.
5.Keyin ular yangi materialni o'rganadilar, shundan
6. So`ngra matnga qaytadilar va dars boshida aniqlanmagan xatolarni tuzatadilar.
"Baxtni chizish" texnikasi
Psixodrawing texnikasi vizual tasvirlar orqali mavhum tushunchalar va ichki dunyoni tushunishga imkon beradi. Siz vijdon, qasos, yaxshilik, yomonlikni chizish va keyin chizmalaringizni tushuntirish vazifasini berishingiz mumkin.
“Doirada yozish” texnikasi
“Doirada yozish” texnikasi ishning guruh shaklini o‘z ichiga oladi. Har bir talabada qog'oz bo'lishi kerak. Bolalar nafaqat berilgan mavzu haqida o'ylashlari, balki o'z fikrlarini guruh a'zolari bilan muvofiqlashtirishlari kerak. Har bir guruh a’zosi berilgan mavzu bo‘yicha bir nechta gaplar yozadi, so‘ng qo‘shnisiga qog‘ozni uzatadi. Qo'shni qog'ozni olib, o'z fikrlarini davom ettiradi. Qog'oz parchalari hamma o'zining birinchi jumlalari yozilgan qog'ozni qaytarib olmaguncha harakatlanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Jadval bilan ishlash jarayonida oddiy, bir bo'g'inli javobni talab qiladigan savollar o'ng ustunga yoziladi. (Masalan: Bir so‘zda qanday hosila predloglar yoziladi?)
|
Viruslardan himoyalanish - Informatika va axborot texnologiyalari faniga kirish

tamirlashga shoshilganlar olomoni paydo bo`lgan, so`ng kompyuter boshqa yerliklar
gimnini chala boshladi. Hamma tushundiki,bu virus, bitta emas o’nlab viruslar.
«BRAIN» virus Boot sektor ustidan golib bo’ldi. Bunday zaharlarga qarshi ANTI –kat
dasturlar (Oleg Kotik ) yaratila boshlandi.ANTII –kat «TIME» virusini aniqlashga
imkon berdi.
Viruslar EXE yoki COM kengaytmani fayllarga tez ilashishi bilan, ularni ishdan
chiqara boshlaydi.
Ko`rinmas viruslar «BIAST-512» paydo bo`lishi kompyuterlarning janjalkashli
kasalliklari paydo bo`ldi.
Faylli viruslar faylning boshlanish qismiga yoki faylning oxiriga ilashib oladi.
Viruslar faylning o`rtasiga, faylning jadval qismlaridagi bush sohaga yoki matinni fayl
qismlariga ilashib oladi.
Faylli viruslar hatto o`zining nusxasi operativ xotirada mavjudligini tekshiradi,
agar topilmasa, xotirani ishg`ol qiladi va undagi fayllarni zaharlaydi.
Yo’qlovchi viruslar sistemali diskning, vinches-terning yo’qlovchi sektorlarini
zaharlaydi.
Yo’qlovchi virusning ishlash printspi operattsion sistemanng yo’qlash
algaritimiga asoslangan bo’lib, yo’qlovchi (Boot –program) dasturini bo’zib yubordi,
yani programma tarkibiga qandaydir simvollarni joylashtiradi.
Makro viruslar Microsoft offise tarkibiga kirgan ilovalarning ichki
foydalanadigon tili VBA bo’zilishi bilan bog’liq bo`ladi.
Tarmoq viruslari global, loqal Tarmoqlar bilan ishlaganda paydo bo’ladi,
protoqollarni bo’zib yuboradi. Tarmoq viruslarining ishlash printsipi asosan tarmoq
orqali mustaqil ravishda o`z kadrlarini jo`natib yuboradi.Tarmoq viruslariga Morris
viruslarin kiritish mumkin.
-NAZORAT ISHI 9-sinf - 3-nazorat ishi 5-sinf 3-chorak

|
3-nazorat ishi 5-sinf 3-chorak
|
bet | 4/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 40,08 Kb. | | #244825 |
Bog'liq 3-chorak NI 5-11 13-NAZORAT ISHI 9-sinf
1)Hide extensions for known file types?
A)Maʼlum fayl turlari uchun kengaytmalarni yashirish
B)Maʼlum fayl turlari uchun kengaytmalarni ko’rsatish
C) Fayllarni tartib bilan saqlash
D)To’g’ri javob berilmagan
2)Comma separated values?
A)Vergul bilan ajratilgan qiymat B)Nuqta bilan ajratilgan qiymat
C)Tire bilan ajratilgan qiymat D)Qavs bilan ajratilgan qiymat
3)_______________ bu namunalarni aniqlash va bitta belgi bilan almashtirish yordamida ishlaydigan, yoʻqotishsiz siqish turidir?
A)Zip siqish texnologiyasi B) Fayllarni ierarxik tuzilish C)Yoʻqotishli siqish D)Ma’lumotlarni siqish texnologiyasi
4)Qaysi parametr tasvirni oʻz chizigʻiga joylashtirish imkonini beradi?
A)Top and Bottom B)Edit Wrap C)Through D)Edit Wrap Points
5)Matnni saqlab qolish va uni tasvir ustida aks ettirish uchun qaysi parametridan foydalanish lozim?
A)In Front of Text B) Through C)Edit Wrap Points D)Top and Bottom
6)Tasvirning aniqligi pasaysa faylda yana qanday o;zgarish yuz beradi?
A)Fayl hajmipasayadi B)Fayl hajmi ortadi C)boshqa o’zgarish yuz bermaydi D)To’g’ri javob yo’q
7) Tasvirni aylantirish uning qanday oʻzgartirish imkonini beradi?
A)Namoyish byrchagini B)Keraksiz qismlarini olib tashlash C)Rangini o’zgartirish D)Tomonlar nisbatini saqlash
8)________hujjat sahifasida ajratilgan maydonda turli obyektlarni joylashtirilish usuli?
A)Maket B)Albom varag’I C)Kitob varag’I D)Shablon
9)Qaysi formati raqamlarni “standart shaklda” aks ettiradi?
A) Scientific B) Hours C) Totals D) Average
10)__________kompaniya yoki tashkilotni tanitadigan ibora yoki soʻzlar yigʻindisi?
A)Shior B) Master slaydni C) header D) footer
11) Tasdiqlash bu?
A)Tizimga kiritilgan maʼlumotni tuzatish yoki uning muqobilini taklif qilishga imkon beruvchi tekshirish usuli.
B)Hujjatning aniqligi va toʻgʻriligini vizual tekshiriladigan usul.
C)COUNTIF elektron jadval funksiyasi va shartli formatlash bilan bir qatorda elementning ikkita roʻyxatidagi farqni ajratib koʻrsatish.
D)To’g’ri javob berilmagan
12)Elektron jadvalni keyingi ish sahifasiga olib o’tuvchi yorliqqaysi?
A) Ctrl + Shift + 3 B) Ctrl + Shift + 2 C) Ctrl + Shift + 1 D) Ctrl + Shift + 4
Sana_____________________________
|
| |
Antivirus dasturlar - Informatika va axborot texnologiyalari faniga kirish

da ishni boshlash uchun u joylashgan katalogdan Dr. Web. Exe dasturi kompyuterga
yo’qlanadi.
Bu dastur 32 bitli Windows turkumidagi amaliyot tizimlar uchun mo’ljallangan
bo’lib, qisqacha Dr Web 32W deb ataladi.
DrWeb32W Funksional jihatdan DOSning DrWeb antivirusga o’xshash. Lekin
DrWeb ning 4.0 laxjasidan boshlab antivirus dastur ishlashining arxitekturasi va
algoritmiga sezilarli o’zgartirishlar kiritilgan. Bu esa o’z navbatida yangi antiviruslar
yaratilishiga asos bo’ldi. DrWeb 4.0 antivirusning asosiy yangiligi modul
printsiplarining qo’llanilganidir, ya'ni viruslar bazasi alohida faylda tashkil etilagn
bo’lib, u asosiy dastur ishga tushganidan so’ng qo’shimcha fayl sifatida yo’qlanadi.
Natijada operativ xotira yetishmovchiligining oldi olinadi. DrWeb32 antivirus
dasturida dastur biror muhitda ( masalan, Windows 95G`98G`NT) ishlaydigan qobiq
dastur va muhitga bog’liq bo’lmagan yadrodan tashkil topadi. Dasturlarni bunday
tashkil etish qo’yidagi afzalliklarga ega:
- bitta virus bazasining faylidan Dos ning DrWeb dasturi uchun ham, Windows
95G`98G`NT, OSG`2, Novell Netware uchun ham foydalanish mumkin;
- dasturning yadrosini boshqa qobiq dasturlar va Amaliy dasturlarga ulash
mumkin;
- qobiq dasturlar, yadrolar va virus bazalarini Internet tarmogi orqali avtomatik
kengaytirish hamda yangilash imkonini beradi.
DrWeb32ning Yana boshqa yangiliklaridan biri uning test qilinadigan
ob'yektlarini ixtiyoriy diskdagi kataloglar ro’yxatidan ( hatto alohida fayllarni ham )
tanlash imkoniyatining mavjudligidir.
DrWeb32 antivirus dasturini ishga tushirganda ( Windows ning ish stolidan,
PUSK tavsiyanomasining PROGRAMMA` bo’limidan, MS Office tavsiyanomasidan,
PUSK tavsiyanomasining VO`POLNIT bo’limidan,…) monitor ekranida qo’yidagi
DrWeb for Win32 dastur darchasida ochiladi
Texnik xizmat ko’rsatish dasturlari deganda

Komp'yuterning hamma resurslari, yani dasturlar guruhi (qurilmalar, fayllar,
ishchi dasturlar) va hamda foydalanuvchining komp'yuter
bilan ishlashini qulay
interfeysda tashkil qiluvchi dasturga operatsion tizim deb ataladi.
Nazorat savollari.
1.
Axborot tizimlarining dasturiy ta'minoti ta’rif bering?
2.
Dasturiy ta'minot necha guruhga bo’linadi?
3.
Tizimli DT tarkibiga nimalar kiradi?
4.
Tarmoqli operatsion tizimlarga misol keltiting.
Tayanch iboralar:
Dasturiy ta'minot, tizimli dasturiy ta'minot, amaliy dasturiy ta'minot, kompyuter,
axborot, jarayon, amaliy dasturlar, vazifa,
hisoblash jarayoni, operatsion tizimlar,
servis dasturlar,dasturlash tillari,
translyatorlar, texnik xizmat dasturlari
"Chetlardagi eslatmalar" texnikasi

|
"Chetlardagi eslatmalar" texnikasi
|
bet | 3/4 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 22,34 Kb. | | #117735 |
Bog'liq Tanqidiy fikirlash"Chetlardagi eslatmalar" texnikasi
Tushunish bosqichida "Chetlardagi eslatmalar" texnikasi ishlaydi. O'quv matnini o'qishda maqsad qo'yiladi: maqolani o'qiyotganingizda, matnga eslatma yozing.
O'qituvchi birinchi navbatda matnni yoki uning parchasini eslatmalar bilan o'qish uchun aniqlashi, belgilarni qo'yish qoidalarini eslatishi, ish uchun ajratilgan vaqtni ko'rsatishi va ishni tekshirishi kerak.
Belgilar:
Tekshirish belgisi talabaga ma'lum bo'lgan ma'lumotlarni ko'rsatadi.
Plyus belgisi yangi ma'lumot, yangi bilimlarni bildiradi.
"Savol" belgisi noaniq bo'lib qoladigan va qo'shimcha ma'lumot talab qiladigan narsani bildiradi.
Bir nechta markalash variantlari bo'lishi mumkin:
2 ta belgi - "+" va "V",
3 ta belgi - "+", "V", "?" yoki
4 piktogramma - "+", "V", "?", "-" (men boshqacha o'yladim).
Matnni o'qib bo'lgach, talabalar jadvalni to'ldiradilar, uning ustunlari soni belgilovchi belgilar soniga mos keladi:
Jadvalni kengaytirish
"V" - bilaman
"+" - yangi
"?" - savollaringiz bor
Bu texnika talabadan faol va diqqat bilan o‘qishni talab qiladi. Yorliqlardan foydalanish yangi ma'lumotlarni mavjud g'oyalar bilan bog'lashga yordam beradi.
Insho yozish texnikasi
Yozma mulohaza yuritishning juda samarali badiiy shakli inshodir. Bu ma'lum bir mavzu bo'yicha bepul xat. Insho - bu aniq mavzuni ochib beradigan va aniq sub'ektiv talqinga, erkin kompozitsiyaga, so'zlashuv nutqiga e'tibor qaratishga va paradokslarga moyillikka ega bo'lgan qisqa asardir. Agar ish sinfda o'tkazilsa, uni tugatish muddatlari oldindan kelishib olinadi: 5, 10, 15, 20 daqiqa. Yozilish maqsadiga qarab, muallif tarkibni tanlaydi. Har holda, insho o'quvchini o'zining, ehtimol, qarama-qarshi tajribasiga murojaat qilishga undaydigan badiiy fikrlash shaklidir.
|
| |
Xizmat ko‘rsatish darajasi

Xizmatchi dasturlarni ishlab chiqish va ulardan foydalanishda ikkita muqobil
yo‘nalish mavjud. Bular: operatsion tizim bilan integrallashish va avtonom ishlash.
Birinchi holatda xizmat dasturlari tizimli dasturlarda amaliy ish uchun qulayroq qilib,
ularning iste’mol xususiyatlarini o‘zgartirish mumkin. Ikkinchi holatda esa tizimli
dasturiy ta’minot bilan kuchsizroq bog‘langan, ammo foydalanuvchiga ularning
apparat va dasturiy ta’minot bilan o‘zaro aloqasi hamda harakatini alohida sozlash
uchun ko‘proq imkoniyat beradi.
Amaliy daraja.
Amaliy darajadagi dasturiy ta’minot ma’lum ish o‘rnida aniq
topshiriqlar bajaruvchi amaliy dasturlar majmuasidan iborat. Bu topshiriqlarning
spektori ishlab chiqarishdan to ijodiygacha va ko‘ngilochar topshiriqlargacha juda
kengdir. Hisoblash texnikasining tadbiq qilinishi mumkin bo‘lgan sohalarining ulkan
funksional (harakat) diapazoni turli xildagi faoliyat turlari uchun amaliy dasturlarning
mavjudligi bilan bo‘langan.
Amaliy va tizimli dasturiy ta’minotlar o‘rtasida bevosita o‘zaro aloqa mavjud
bo‘lgani uchun (ularning birinchisi ikkinchisiga tayanadi) shuni ta’kidlash kerakki,
hisoblash tizimining universalligi, amaliy dasturiy ta’minotdan foydalanishning
qulayligi va kompyuterning funksional (harakat, vazifa bajarish) imkoniyatlarining
kengligi foydalanilayotgan amallar tizimining tipiga hamda uning yadrosi qanday
tizimli vositalarni o‘z ichiga olganligiga bog‘liq. Operatsion tizimi uch qismdan iborat
bo‘lgan inson-dastur-uskuna majmuining o‘zaro aloqa va harakatini qanday
ta’minlashga ham bog‘liqdir.
Fayllarning arxivli nusxasini yaratish
Hozirda informatsiyalarni saqlash, extiyotsizlik oqibatida ma'lumotlarni
bo’zilishini oldini olish va informatsiyalarni ixcham shaklda saqlash uchun maxsus
arxivlovchi programmalardan foydalaniladi.
Arxivlovchi programmalarni bir necha variantlari mavjud. Biz keng tarqalgian
arj.exe va rar.exe programmalarini kurib chiqamiz.
Programmalarni (fayllarni) arxivlanganda ularning xajmi kamayadi. Qanday
mikdorga kamayishi faylni turiga bog’liq. Masalan matnli fayl arxivlanganda uning
xajmi 70 % ga kamayadi.
Kompyuterlardan foydalanish jarayonida turli sabablarga ko’ra magnit
disklardagi ma'lumotni o’chirish yoki zararlantirish mumkin. Bu magnit diskini ishdan
chiqishi, fayllarning noto’g’ri tahriri yoki faylni extiyotsizlik oqibatida o’chirilishi,
yoki kompyuter virusining zarari natijasida yo’z beradi. Shuning uchun
.foydalanayotgan fayllarning arxiv nusxasini ko’chirish va o’zgartirilayotgan fayllar
nusxasini yangilab turish zarur.
Faylli panel - Informatika va axborot texnologiyalari faniga kirish

2.
Topilgan fayllar paneli
- Norton Commander File Finder (NCFF) utilitalari
yoki foydalanuvchi tomonidan diskni tozalashdan chiqarib tashlashga mo’ljallangan
fayllarni saqlash;
3.
Tuzilmali panel
- unda grafiksimon kurinishda berilgan
diskdagi katologlar
daraxti tasvirlanadi;
4.
Axborot paneli
- unda kompyuterning operativ xotirasi haqida va undagi disk
hamda joriy katalog haqida ma'lumotnoma axboroti bo’ladi;
5.
Muqobil axborot paneli
- unda fayllar va tanlangan diskning birinchi kichik
katologi xakida qo’ushimcha ma'lumotlar beriladi;
6.
Tezkor ko’rinishdagi panel
- unda matnli fayl
tarkibi yoki kichik katalog
haqidagi
ma'lumotlar
aks ettiriladi;
7.
Arxiv paneli
- unda arxivli panel tarkibi ko’rsatiladi;
8.
Bog’lovchi fayl
- u boshqa shaxsiy kompyuterlarga o’rnatilgan
fayllar va
kichik disk kataloglari ro’yxatini o’zida saqlaydi.
Nazorat savollari:
1. Texnologik ta'minot deganda nimani tushunasiz? Uning maksadi va vazifalari
nimalardan iborat?
2. Axborot texnologik jarayonlarining asosiy bosqichlarini sanab bering.
3. Axborotlarni kayta ishlashning dialogli va tarmoqli usullari deganda
nimalarni
tushunasiz?
4. Axborotlarni avtomatlashgan xolda ishlab chikarishning
tarmoqli usuli deb
kanday usul aytiladi?
5. Axborot tizimlarini texnik tavsiflari nimalardan iborat?
6. Axborotlarni kiritish, chikarish kurilmalariga nimalar kiradi?
7. Shaxsiy kompyuter deganda nimani tushunasiz?
8. Mikroprosessor nima? Multimedia vositalari deganda nimalarni nazarda tutish
mumkin?
9. DOS, OS/2, UNIX va Windows oilasidagi operasion tizimlar deganda nimani
tushunasiz?
10. Grafik operasion tizimlar va grafik qobiqlar deganda nimani tushunasiz?
11. Operasion tizimlar qobiqlari nimalardan iborat?
12. Operasion tizimlar rivojlanishining an'analari qanday namoyon bo’ladi?
Reja: • orol dengizi haqida

Reja: • orol dengizi haqida
Download
0,57 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
14.12.2023
Hajmi
0,57 Mb.
#118480
Download
0,57 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Reja: • orol dengizi haqida
Download
0,57 Mb.
Matnni ko'rish
Nazorat uchun savollar - Informatika va axborot texnologiyalari faniga kirish

EHMning istalgan komponentlar va ularga beriladigan imkoniyatlar: markaziy
prosessor, tezkor yoki tashki xotira, tashki qurilmalar, dasturlar va boshqalar qurilma
bo’lib xizmat qiladi. OT foydalanuvchiga hisoblash tizimi bilan qulay muloqot qilish
usulini (interfeys) taqdim etadi.
Interfeys bunda dasturiy va foydalaniladigan bo’lishi mumkin. Dasturiy
interfeys - hisoblash tizimi doirasida qurilma va dasturlar o’zaro ta'sirni ta'minlovchi
vositalar yigindisidir.
Foydalanuvchi interfeys - foydalanuvchining dasturiy yoki EHM bilan o’zaro
ta'sirdagi dasturiy va apparat vositalaridir. O’z navbatida foydalanuvchining interfeys
buyruqli yoki ob'ektli - yunaltirilgan bo’lishi mumkin.
Buyruqli interfeys kompyuter zahiralarini boshqarish bo’yicha harakatlarni
bajarishda foydalanuvchi tomonidan buyruqlarni klaviaturadan kirishni ko’zda tutadi.
Ob'ektli-yunaltirilgan interfeys-fayllar katologlar (papkalar), diskovodlar, dasturlar,
hujjatlar va boshqalarni taqdim etuvchi ob'ektlar ustidan operasiyalarni amalga oshirish
vositalarida hisoblash tizimlari zahiralarni boshqarishdir. Ko’pgina operasion tizimlar
xatolarni tuzatish va yangi imkoniyatlarni kiritish yyonalishida modifikasiyalashadi va
takomillashadi.
Vorislikni saqlash maqsadlarida operasion tizimning yangi modifikasiyasi qayta
nomlanmaydi, balki versiyalar (taxmin) nomini oladi.OT versiyalar 6.00, 2.1, 3, 5 va
hokazolar ko’rinishida "o’nli kasr"ni anglatadi. Bunda raqamning nuqtagacha oshib
borishi esa -uncha ahamiyatsiz o’zgarishlarni, nuqtadan keyin turuvchi raqamni oshib
borishi esa-uncha ahamiyatsiz o’zgarishlarni aks ettiradi. Versiyani tartib raqami
qancha ortiq bo’lsa, sistema shuncha ko’p imkoniyatlarga ega bo’ladi.
Mavzuni quyidagi testni yechish orqali xulosalaymiz

|
Mavzuni quyidagi testni yechish orqali xulosalaymizBog'liq informatika va axborot texnologiyalari.
Mavzuni quyidagi testni yechish orqali xulosalaymiz:
Paskal tilida funktsiya va protsedurani tasvirlash kalit so’zlarini ko’rsating.
A) INTEGER, REAL
B) PACKED, ARRAY
V) BOOLEAN, CHAR
G)FUNCTION, ROCEDURE
Nazorat savollar:
1.
Qism dastur deb nimaga aytiladi
?
2.
Asosiy dasturga ta'rif bering.
3.
Qism dastur va funtsiya dasturining farqi.
4.
Soxta parametr deganda nimani tushunasiz?
5.
Faktik parametrlar qayerda ishlatiladi?
Tayanch iboralar:
Jarayon, qism dastur, asosiy dastur, funtsiya dastur, soxta parametr, faktik parametr,
dastur, protsedura, qayd qilingan cheklanish, parametrli protsedura, haqiqiy parametr,
kattalik, qiymat, soxta parametr, o’zgarmaslar, o’zgaruvchilar, ifoda, operator, protseduraning
nomi, haqiqiy parametrlar soni, toifa, sarlavha, VAR, nostandart toifa, qayd qilingan toifa,
qiymat, chegaralangan toifa, Paskal tili, ma'lumot, oddiy skalyar, murakkab, o’zgaruvchi,
standart, o’zgaruvchi toifa.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
SH.N.Nosirova, Tursinboeva Z.O’.«Informatika» fanidan ma'ruza matnlari.
Elektron versiyasi,Navoiy 2008 y.
2.
A.A. Faysman. Professionalnoye programmirovaniye na yazo`ke Turbo-Paskal.
Ma'ruza № 18,19
Ma’lumotlarning chegaralangan va qayd qilingan toifasi.
Reja:
1.
Ma'lumotlarning toifalari
2.
Ma'lumotlarning qayd qilingan toifasi.
3.
Ma'lumotlarning qayd qilingan toifasini tavsiflash
va ulardan dasturlashda foydalanish
4.
Ma'lumotlarning chegaralangan toifasi.
5.
Bir va ko’p o’lchamli masssivlar.
|
| |
Informatika va axborot texnologiyalari faniga kirish - bet 83

Haqiqiy parametrlar (kattaliklar) o’z qiymatini
soxta parametrlarga uzata
oladigan va soxta qiymatini o’zlashtira oladigan parametrlardir. Haqiqiy parametrlar
sifatida o’zgarmaslar, o’zgaruvchilar va ifodalarini ishlatish mumkin.
Asosiy dasturda protsedura operatori bajarilganda
protseduraning nomi orqali
protseduraga murojaat qilinadi, so’ngra protsedura sarlavhaqida ko’rsatilgan soxta
parametrlar haqiqiy parametrlar qiymatlarini o’zlashtirib protsedura tanasi bajariladi.
Shuning uchun soxta va haqiqiy parametrlar soni, kelish tartibi va toifasi o ‘zaro mos
kelishi kerak .
Protsedura tanasi bajarilgandan so’ng boshqaruv asosiy dasturning protsedura
operatoridan keyingi operatoriga uzatiladi.
Soxta parametrlar uz navbatida qiymat va o’zgaruvchi parametrlarga bo’linadi.
Qiymat parametrlar haqiqiy parametr qiymatini o’zlashtirishi mumkin,
lekin uz
qiymatini asosiy dasturga uzata olmaydigan parametrlardir. Ularning qiymati faqat
protsedurada ishlatiladi. O’zgaruvchi parametrlar haqiqiy
parametrlar qiymatini
o’zlashtirishi va o’z qiymatini haqiqiy parametrga uzatishi mumkin. Sarlavhada
o’zgaruvchi parametrlar VAR xizmatchi so’zidan keyin yoziladi.
-NAZORAT ISHI 8-sinf 3-chorak

|
-NAZORAT ISHI 8-sinf 3-chorak
|
bet | 3/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 40,08 Kb. | | #244825 |
Bog'liq 3-chorak NI 5-11 13-NAZORAT ISHI 8-sinf 3-chorak
1.WWW kengaytirilgan shakli?
A)World Wide Web B)World Web Wide
C)World White Web D)To’g’ri javob yo’q
2.Kabel necha xil bo’ladi?
A)2 B)3 C)4 D)5
3. Kompyuterlarni bir biriga bogʻlaydigan
komponentga … deyiladi.
A)Optik tola B)Hub
C)Router D)Server
4.Tizimga ruxsatsiz kirishga harakat qiladigan kishi bu …deyiladi.
A)Xaker B)Dasturchi C)Web-dizayn D)To’g’ri javob yo’q
5. video yoki animatsiyadagi bitta harakatsiz tasvir- …
A)Storyboard B)Izoh C)Tahrirlash D)Kadr
6.Animatsiya ijro etadigan tezlik nima deyiladi?
A)Soniyadagi kadrlar soni B)FPS
C)A va B D)Piksel
7. Rastrli tasvirdagi bitta rangning bitta kvadratiga … deyiladi.
A)Kadr B)Animatsiya C)Storyboard D)Piksel
8.Rastrli tasvir formati to’g’ri berilgan qatorni toping?
A) .bmp B).jpeg C).gif D)barchasi
9.Vektor tasvir formati to’g’ri berilgan qatorni toping?
A).png B).eps C).tif D)barchasi
10.Tween bu-
A) harakatlarni bir xil amalga oshirish uchun ularning sonini hisoblaydigan kompyuter animatsiya vositasi
B) koordinatalar va hisoblash asosida saqlangan tasvir
C) rastrli tasvirdagi bitta rangning bitta kvadrati.
D)To’g’ri javob yo’q
11. Animatsiyada yaratilgan va tartib bilan ijro qilinadigan
kadrlar ketma-ketligi ... .
A)Vaqt shkalasi B)Zoom C)Fokus D)Barchasi
12.Ishchi maydon bu-
A ) koordinatalar va hisoblash asosida saqlangan tasvir
B) rastrli tasvirdagi bitta rangning bitta kvadrati
C) animatsiya chiziladigan soha
D)To’g’ri javob yo’q
13.Pencil2D dasturida nechta qalam bor?
A)3 B)4 C)5 D)1
14.Adobe Spark da yani video yaratishda qaysi tugmadan foydalaniladi?
A)Create a graphic
B)Create a web page
C)Create a video
D)Make a video
15.Videoga kadr qo’shishning nechta variant bor?
A)4 B)3 C)2 D)1
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
(Savol: Paskal tilida massiv o’zgaruvchisining indeksi qanday qavslarga

bajarilishi mumkin bo’lgan barcha amallar, hatto standart funktsiyalarni qo’llash
mumkin.
Masalan massiv elementlarini operatorlar bo’limida ishlatish mumkinligi
haqida misollar:
B[5]:=B[3]+1;
SUM:=SUM – ROUND(C[k]);
P1:=SQRT(B[2*I+1]);
Paskal tilida o’zgaruvchilarni TYPE toifalar bo’limida ham tavsiflash mumkin.
Buning uchun TYPE bo’limida massiv toifasi nomi va massiv toifasi beriladi. VAR
bo’limida ushbu toifaga mansub o’zgaruvchilar sanab o’utiladi.
TYPE bo’limida toifalarni tavsiflash dasturlashda yaxshi uslub sanaladi va
dasturni mukammalligini oshirish imkoniyatini beradi. Massivni TYPE bo’limida
tavsiflash quyidagi ko’rinishga ega bo’ladi:
TYPE
: ARRAY [] OF ;
VAR :;
Masalan:
TYPE
MAS = ARRAY[1..5] OF REAL;
VAR A:MAS;
Agar dasturlashda bir emas bir nechta massiv MAS toifasiga mansub bo’lsa, u
holda har bir massivni alohida tavsiflamasdan, o’zgaruvchilar bo’limida ularni vergul
orqali keltirish mumkin, ya'ni VAR A,B,C,D: MAS;
EHM xotirasiga massiv elementlarinish kiriti va chiqarishni tashkil etish.
Massivlarning o’lchamlari ularni EHMda qayta ishlashga hech qanday to’sqinlik
ko’rsatmaydi, chunki massiv elementlari ularni o’lchamidan qat'iy nazar EHM
xotirasiga chiziqli ketma-ketlik sifatida saqlanadi.
Ko’p o’lchamli massivlar dasturda quyidagicha tavsiflanadi:
ARRAY[] OF ARRAY [] OF toifasi>; yoki ARRAY[] OF ;
Masalan, ikki o’lchovli massivga misol qilib matritsalarni olish mumkin. Ikki
o’lchovli massivni e'lon qilishning bir necha usullar mavjud, masalan, massivni
elementlari ham massivdan iborat massiv sifatida e'lon qilish mumkin.
TYPE
MAS = ARRAY [1..5] OF REAL;
MATR = ARRAY [1..3] OF MAS;
VAR A: MAS;
B: MATR;
Bu yerda A o’zgaruvchi 5 ta haqiqiy toifaga mansub elementdan iborat bir
o’lchovli massiv, V o’zgaruvchi 3 ta satr va 5 ta ustundan iborat (3x5) ikki o’lchamli
massiv sifatida tavsiflangan.
Humdonlarda pishirilgan gʻisht, sopol, chinni koshin, ganch, yoʻnilgan granit, marmar toshlar saroy, madrasa, masjid, rabotlar qurilishida keng qoʻllanilgan

|
Humdonlarda pishirilgan gʻisht, sopol, chinni koshin, ganch, yoʻnilgan granit, marmar toshlar saroy, madrasa, masjid, rabotlar qurilishida keng qoʻllanilgan
|
bet | 2/5 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #232436 |
Bog'liq AHLIYOR Humdonlarda pishirilgan gʻisht, sopol, chinni koshin, ganch, yoʻnilgan granit, marmar toshlar saroy, madrasa, masjid, rabotlar qurilishida keng qoʻllanilgan. - Humdonlarda pishirilgan gʻisht, sopol, chinni koshin, ganch, yoʻnilgan granit, marmar toshlar saroy, madrasa, masjid, rabotlar qurilishida keng qoʻllanilgan.
- Respublikada qurilish materiallari sanoati xalq xoʻjaligidagi sanoat tarmogʻi sifatida 20-asr boshlarida paydo boʻldi. 1913-yilda hozirgi Oʻzbekistonda jami 20 dan koʻproq kichik gʻisht zavodlari, ohak va alebastr ishlab chiqarish korxonalari ishlagan. 20-asrning 20-yil laridan boshlab dastlabki Qurilish materiallari sanoatis. korxonalari (sement, gʻisht zavodlari) qurilishi boshlandi va qisqa muddatlarda sement sanoati, shisha-oyna sanoati, toshga ishlov berish (toshtaroshlik), noruda qurilish materiallari korxonalari barpo etildi.
21-asr boshida respublikaning koʻp tarmoqli Qurilish materiallari sanoatis.da sement, asbest-sement, devorbop materiallar, yumshoq tom va gidroizolyatsiya materiallari, tabiiy toshlardan qoplama materiallar, polimer xom ashyodan qurilish materiallari va buyumlar, temir-beton konst-ruksiyalari va boshqa ishlab chiqarish tarmoqlari rivojlandi. Tarmoq korxonalarida 100 dan ortiq nomdagi asosiy mahsulot turlari tayyorlanadi. - 21-asr boshida respublikaning koʻp tarmoqli Qurilish materiallari sanoatis.da sement, asbest-sement, devorbop materiallar, yumshoq tom va gidroizolyatsiya materiallari, tabiiy toshlardan qoplama materiallar, polimer xom ashyodan qurilish materiallari va buyumlar, temir-beton konst-ruksiyalari va boshqa ishlab chiqarish tarmoqlari rivojlandi. Tarmoq korxonalarida 100 dan ortiq nomdagi asosiy mahsulot turlari tayyorlanadi.
- Qurilish materiallari sanoati tarmoqlari yuksak mexanizatsiyalashgan va xalq xoʻjaligining qurilish materi-allariga boʻlgan talabini toʻla qondi-radi. Xorijiy investorlar ishtiro-kida yangi qoʻshma korxonalar qurilmoqda, ishlab turgan korxonalar zamonaviy texnologiya bilan jihozlanib kengaytirilmoqda.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Humdonlarda pishirilgan gʻisht, sopol, chinni koshin, ganch, yoʻnilgan granit, marmar toshlar saroy, madrasa, masjid, rabotlar qurilishida keng qoʻllanilgan
|
Farg’ona poliitexnika instituti mexanika-mashinasozlik fakulteti 23-23 grux talabasi xasanboyev ahliyorning zamonaviy texnologik linyalar fanidan tayyorlagan taqdimot loyihasi - bet 3

|
Farg’ona poliitexnika instituti mexanika-mashinasozlik fakulteti 23-23 grux talabasi xasanboyev ahliyorning zamonaviy texnologik linyalar fanidan tayyorlagan taqdimot loyihasi
|
bet | 3/5 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #232436 |
Bog'liq AHLIYORMahsulotning mazkur turi quvurlar shakllantiradigan mashinalarda shaklga keltirish orqali ishlab chiqariladi. Uning asosiy komponenti mineral` to'ldiruvchi – sement yelimi bilan bitta yagona monolitga sementlashtirilgan asbestdan iborat. - Mahsulotning mazkur turi quvurlar shakllantiradigan mashinalarda shaklga keltirish orqali ishlab chiqariladi. Uning asosiy komponenti mineral` to'ldiruvchi – sement yelimi bilan bitta yagona monolitga sementlashtirilgan asbestdan iborat.
- Bunda oddiy metall quvurlari bilan solishtirganda, asbest sement quvurlari bir qator ustunliklarga ega - og'irligi bo'yicha yengil, arzon, metall quvurlarga odatda xos bo'lgan elektr tokidan hosil bo'luvchi korroziya tufayli buzilishga chidamli, negaki ular minerallashgan suvlarning ta'siriga ancha chidamli bo'ladi
- Shu bilan bir qatorda, suvning
- ushbu quvurlar devorlariga ishqalanishi metall trubalarga nisbatan kam, bu esa ularning o'tkazuvchanlik qobiliyatini oshiradi. Shuningdek, asbest sement quvurlarining issiqlikni o'tkazmaslik qobiliyatini aytib o'tish lozim, bu esa ularni iichidagi suvning muzlab qolishidan qo'rqmasdan cho'yan quvurlarga nisbatan kam chuqurlikda o'tkazish imkonini beradi.
Shuningdek, asbest sement quvurlaridan sanoat va turar-joy binolarida kanalizatsiya quvurlarini o'tkazishda, mo'rilar va axlat tashlash uchun quvurlar, turli xil drenaj kollektorlari, elektr energiyasi va telefon aloqasi kabellari, devorlar uchun tayanch sifatida foydalanish mumkin. - Shuningdek, asbest sement quvurlaridan sanoat va turar-joy binolarida kanalizatsiya quvurlarini o'tkazishda, mo'rilar va axlat tashlash uchun quvurlar, turli xil drenaj kollektorlari, elektr energiyasi va telefon aloqasi kabellari, devorlar uchun tayanch sifatida foydalanish mumkin.
- Beton aralashmalari va qurilish eritmalari “Ohangarontsement” OAJ qurilish materiallari va konstruktsiyalari kombinati yuqori sifatli beton va eritmalarni taklif etadi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Farg’ona poliitexnika instituti mexanika-mashinasozlik fakulteti 23-23 grux talabasi xasanboyev ahliyorning zamonaviy texnologik linyalar fanidan tayyorlagan taqdimot loyihasi
|
Bazaviy daraja - Informatika va axborot texnologiyalari faniga kirish

doimiy eslab qoluvchi uskunalar deb nomlanuvchi maxsus mikrosxemalarda saqlanadi.
Dasturlar va ma’lumotlar DEQU (doimiy eslab qoluvchi uskunalar)ning
mikrosxemalariga ishlab chiqarish bosqichida yozib qo‘yiladi va hisoblash
texnikasidan foydalanish jarayonida o‘zgartirilishi mumkin emas. Foydalanish paytida
bazaviy dasturiy vositalarni o‘zgartirish texnik jihatdan maqsadga muvofiq bo‘lgan
hollarda DEQU mikrosxemalari o‘rniga qayta dasturlangan doimiy eslab qoluvchi
uskunalar qo‘llaniladi. Bunday hollarda DEQU ning mazmunini o‘zgartirish ishlarini
bevosita hisoblash tizimining tarkibida bo‘lganidek (flesh-texnologiya),
undan
tashqarida ham programmatorlar deb ataluvchi maxsus uskunalarda ham bajarish
mumkin.
Tizimli daraja.
Tizimli daraja-o‘tish darajasi. Ushbu darajada ishlovchi
dasturlar kompyuter tizimining boshqa tayanch darajadagi
dasturlari va bevosita
apparat ta’minoti bilan o‘zaro aloqadorlik harakatlarini ta’minlaydi, ya’ni vositachilik
vazifalarini bajaradi.
Qisqasini aytganda, hisoblash tizimining foydalanish ko‘rsatkichlari ko‘p
jihatdan mana shu darajadagi dasturiy taֹminotga bog‘liq. Masalan, hisoblash tizimiga
yangi uskuna ulanayotganida tizimli darajada boshqa dasturlar uchun ushbu uskuna
bilan o‘zaro aloqani ta’minlab turuvchi dastur o’rnatilishi lozim. Mukammal uskunalar
bilan o‘zaro harakat uchun javob beruvchi aniq dasturlar uskunalarning drayverlari deb
ataladi. Ular tizimli darajaning dasturiy ta’minoti tarkibiga kiradi.
Tizimli daraja dasturlarining boshqa guruhi foydalanuvchi bilan o‘zaro
aloqa
(harakat) uchun javob beradi. Aynan shu dasturlar tufayli foydalanuvchi hisoblash
tizimiga ma’lumotlar kiritish, uning ishini boshqarish va o’ziga
qulay shakldagi
natijalarni olish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Bu dasturiy vositalar foydalanuvchining
interfeysini ta’minlovchi vositalar deb ataladi. Ish joyida kompyuter bilan ishlashning
qulayligi va mehnat unumdorligi bevosita ularga bog‘liqdir.
Tizimli daraja dasturiy ta’minotining yig‘indisi kompyuter amallar tizimining
yadrosini tashkil qiladi. Operatsion tizim tushunchasini keyinroq ko‘rib chiqamiz, bu
yerda esa faqat shuni ta’kidlaymizki, agar kompyuterga
tizimli darajadagi dasturiy
ta’minot o‘rnatilgan bo‘lsa, u yuqoriroq darajadagi dasturlarni o‘rnatishga, dasturiy
vositalarning uskunalar bilan o‘zaro hamkorlikda ishlashga va eng muhimi
foydalanuvchi bilan o‘zaro aloqada bo‘lish
imkonini deradi, ya’ni operatsion tizim
yadrosining mavjudligi odamning hisoblash tizimi bilan amaliy ishlashiga imkoniyat
yaratib beradi.
Maktabgacha tarbiya va boshlang‘ich ta’lim muassasasi to‘g‘risidagi namunaviy nizomni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish haqida

|
Maktabgacha tarbiya va boshlang‘ich ta’lim muassasasi to‘g‘risidagi namunaviy nizomni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish haqida
|
bet | 2/10 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 18,02 Kb. | | #124278 |
Bog'liq 73 ta qonun nomiMaktabgacha tarbiya va boshlang‘ich ta’lim muassasasi to‘g‘risidagi namunaviy nizomni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish haqida
|
|
8
|
DAVLATGA QARAShLI BO‘LMAGAN MAKTABGAChA BOLALAR MUASSASALARI TARMOG‘INI TAShKIL ETISh VA RIVOJLANTIRISh ChORA-TADBIRLARI TO‘G‘RISIDA
|
|
9
|
Maktabgacha hamda umumta’lim muassasalari faoliyatini tekshirish ishlarini tartibga solish chora-tadbirlari to‘g‘risida
|
|
10
|
O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida (O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Tadbirkorlik faoliyati sohasidagi litsenziyalash va ruxsat berish tartib-taomillarini yanada qisqartirish va soddalashtirish, shuningdek, biznes yuritish shart-sharoitlarini yaxshilash chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2018-yil 11-apreldagi PF-5409-son Farmoni hamda “Maktabgacha ta’lim tizimini boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2018-yil 30-sentabrdagi PQ-3955-son qarori)
|
|
11
|
Ta’lim bo‘yicha global hamkorlik granti — beg‘araz texnik ko‘magidan foydalangan holda “Maktabgacha va umumiy o‘rta ta’limni takomillashtirish” loyihasini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
|
|
12
|
Maktabgacha ta’lim sohasida davlat-xususiy sherikchilik munosabatlarini yanada rag‘batlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
|
|
13
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Maktabgacha tarbiya va boshlang‘ich ta’lim muassasasi to‘g‘risidagi namunaviy nizomni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish haqida
|
Adabiyotlar - Informatika va axborot texnologiyalari faniga kirish

Ma'ruza № 3
Amaliyot tizimlarining vazifalari va turlari
Zamonaviy arxivlash vositalari
Reja:
1.
Komp'yuter programmalarining foydalanuvchi interfeysi.
2.
Dasturiy ta’minotning darajalari
3.
Fayllarning arxivli nusxasini yaratish
4.
Arxivlovchi fayllar. PKZIPG`PKUNZIP va ARJ programmalari
Komp'yuterning
hamma resurslari, yani dasturlar guruhi (qurilmalar, fayllar,
ishchi dasturlar) va xamda foydalanuvchining komp'yuter bilan ishlashini qulay
interfeysda tashkil qiluvchi dasturga operatsion tizim deb ataladi.
Komp'yuter programmalarining foydalanuvchi interfeysi.
Foydalanuvchi nuqtai-nazaridan kop'yuter dasturlari kurinishi quyidagicha:
* paketlarni qayta ishlash dasturlar (dasturiy paketlar)
* dialog dasturlar
Paketlarni qayta ishlash dasturlariga birinchidan boshlangich ma'lumot
kerak
bo’ladi, undan keyin foydalanuvchi ishtirokisiz qayta ishlash boshlanadi.
Dialog dasturlar teskarisi, hech qanday boshlangich ma'lumotlarsiz
ishga
tushiriladi. Dasturning ishlashi davomida foydalanuvchi dialoglar yordamida
boshlangich ma'lumotlarni kiritadi.
Undan tashkari, foydalanuvchi dasturga kirishni
dinamik boshqarishi mumkin. (Qayta ishlash jarayonida).
Natija xam ketma-ket
ravishda qadamma-qadam qayta ishlanadi. Foydalanuvchi dasturga kiritgan ta'sirlari
natijasi darxol ko’rishi mumkin.
Kompyuterdagi dasturiy va apparat ta’minoti chambarchas aloqada, ya’ni o‘zaro
hamkorlikda ishlaydi. Biz bu ikki toifani alohida ko‘rib chiqayotganimizdan qat’iy
nazar, ular orasida dialektik aloqa mavjudligini va ularning har birini ko‘rib chiqish
kam deganda shartli ekanligini unutmaslik kerak.
Hisoblash tizimining dasturiy ta’minoti tarkibi
dasturiy konfiguratsiya deb
ataladi. Dasturlar orasida, xuddi tabiiy qismlar va bloklar o‘rtasida bo‘lganidek, o‘zaro
aloqa mavjud. Ko‘pgina dasturlar nisbatan ancha pastroq darajadagi dasturlarga
tayanib
ishlaydi, ya'ni bu o‘rinda biz dasturlararo interfeys haqida gapirishimiz
mumkin. Bunday interfeysning mavjud bo‘lish imkoniyati ham texnik shart-sharoitlar
va o‘zaro hamkorlik harakatlari mavjud, amaliyotda esa, u o‘zaro aloqada bo‘lgan bir
necha pog‘onali ta’minotning taqsimlanishi bilan ta’minlanadi. Keyingi har bir daraja
o‘zidan oldingi darajani dasturiy ta’minotiga tayanadi. Bunday bo‘laklab
hisoblash
texnikasi bilan ishlashning dastur o‘rnatishidan boshlab to amalda foydalanish va unga
texnik xizmat ko‘rsatishgacha bo‘lgan hamma bosqichlar uchun qulaydir. Shunga ham
ahamiyat berish kerakki, yuqorida yotuvchi har bir daraja butun
tizimning funksional
ishlash qobiliyatini oshiradi. Masalan, bazaviy darajada dasturiy ta’minotli hisoblash
tizimi ko‘plab ishlar (funksiyalar)ni bajarish imkonini bermaydi, ammo tizimli dasturiy
ta’minotni o‘rnatish imkoniyatini yaratadi.
Maktabgacha ta’lim muassasalarining faoliyatini takomillashtirish to‘g‘risida

Maktabgacha ta’lim muassasalarining faoliyatini takomillashtirish to‘g‘risida
|
|
21
|
Oilaviy nodavlat maktabgacha ta’lim muassasalari hamda Oilaviy nodavlat maktabgacha ta’lim muassasalari faoliyati bo‘yicha ruxsatnoma berish tartibi to‘g‘risida nizomlarni tasdiqlash haqida
|
|
22
|
Maktabgacha ta’lim sohasiga innovatsion yondashuvlarni joriy etish loyihalarini amalga oshirish uchun eksperimental maydonchalarni tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida
|
|
23
|
Davlat maktabgacha ta’lim muassasalarida sog‘lom ovqatlantirish tizimini yanada takomillashtirish to‘g‘risida
|
|
24
|
O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta’lim vazirligi hay’ati a’zolari tarkibini tasdiqlash to‘g‘risida
|
|
25
|
Davlat-xususiy sherikchilik asosida zamonaviy maktabgacha ta’lim muassasasini tashkil etish to‘g‘risida
|
|
26
|
Namangan viloyatida maktabgacha ta’lim tashkilotlarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash va bolalarni maktabgacha ta’limga qamrab olishni kuchaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
|
|
27
|
Maktabgacha ta’lim muassasalari uchun o‘quv-metodik va didaktik adabiyotlar tayyorlash, tanlash va ekspertizadan o‘tkazish, ularni nashr qilish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida
|
|
28
|
|
Maktabgacha ta’lim va tarbiya to‘g‘risida

Maktabgacha ta’lim va tarbiya to‘g‘risida
|
|
60
|
Maktabgacha ta’lim tizimi boshqaruvini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
|
|
61
|
2017 — 2021-yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
|
|
62
|
Maktabgacha ta’lim tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
|
|
63
|
O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta’lim vazirligi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida
|
|
64
|
DAVLAT maktabgacha ta’lim tashkilotlari XODIMLARINING AYRIM TOIFALARI MEHNATIGA HAQ TO‘LAShNI TAKOMILLAShTIRISh ChORA-TADBIRLARI TO‘G‘RISIDA
|
|
65
|
Maktabgacha ta’lim tizimini yanada rag‘batlantirish va rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
|
|
66
|
2018-yilda maktabgacha ta’lim muassasalarini qurish, rekonstruksiya qilish va kapital ta’mirlash manzilli dasturi to‘g‘risida
|
|
67
|
|
Maktabgacha ta’lim sohasida davlat-xususiy sheriklik shakllarini yanada kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida

Maktabgacha ta’lim sohasida davlat-xususiy sheriklik shakllarini yanada kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
|
|
36
|
O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta’lim vazirligi va uning tizimidagi muassasalarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash hamda nodavlat maktabgacha ta’lim muassasalari faoliyatini qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risida
|
|
37
|
Maktabgacha ta’limni rivojlantirish jamg‘armasi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida
|
|
38
|
“Davlat maktabgacha ta’lim muassasalariga bolalarni qabul qilish bo‘yicha qabul komissiyasining faoliyat ko‘rsatish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi buyruqni, shuningdek unga o‘zgartirishlarni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish to‘g‘risida
|
|
39
|
“Maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalarning hayoti va sog‘lig‘ini muhofaza qilishni tashkil etish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarorni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish to‘g‘risida
|
|
40
|
“Maktabgacha yoshdagi bolalarga maktabgacha ta’lim berish va tarbiyalash to‘g‘risida”gi QL-534-sonli O‘zbekiston Respublikasi qonuni loyihasi haqida
|
|
41
|
“Maktabgacha ta’lim muassasalarini mebel, o‘quv ko‘rgazmali qurollar, texnik-vositalar, o‘yinchoqlar, sport anjomlari va boshqa ashyolar bilan jihozlash me’yorlarini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarorni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish to‘g‘risida
|
|
42
|
“Maktabgacha ta’lim va tarbiya to‘g‘risida”gi QL-534-sonli O‘zbekiston Respublikasi qonuni loyihasi haqida (“Maktabgacha yoshdagi bolalarga maktabgacha ta’lim berish va tarbiyalash to‘g‘risida”)
|
|
43
|
|
Maktabgacha ta’lim tashkilotlari faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida

Maktabgacha ta’lim tashkilotlari faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
|
|
14
|
Maktabgacha, umumiy o‘rta, o‘rta maxsus, kasb-hunar va maktabdan tashqari davlat ta’lim muassasalari pedagog kadrlarini attestatsiyadan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida
|
|
15
|
Toshkent shahrida to‘g‘ridan to‘g‘ri xorijiy investitsiya ishtirokidagi nodavlat maktabgacha ta’lim muassasalarini davlat-xususiy sheriklik asosida tashkil etish to‘g‘risida
|
|
16
|
Maktabgacha ta’lim tizimi uchun kadrlar tayyorlashni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
|
|
17
|
BOLALARNING MAKTABGAChA TARBIYA MUASSASALARIDA BO‘LIShLARI UChUN OTA-ONALARDAN OLINADIGAN HAQ MIQDORLARI TO‘G‘RISIDA
|
|
18
|
Maktabgacha ta’lim sohasida davlat-xususiy sheriklikni rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida
|
|
19
|
Maktabgacha ta’lim tizimiga ilg‘or axborot va pedagogika texnologiyalarini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida
|
|
20
|
|