5 - Oʻzbekiston respublikasi qishloq xoʻjaligi vazirligi o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar...

4
|
5
|
6
|
7
|
1.
|
Agregat tarkibi:
- traktor
- mashina
|
|
TTZ-80.11
|
TTZ-80.11
|
PN-3-35
|
MV-6A
|
SZ-3,6
|
KAPO-1
|
2.
|
Massasi, kg:
- traktor
- mashina
|
Gt
Gm
|
3525
|
3525
|
3525
|
3525
|
640
|
320
|
1380
|
500
|
3.
|
Chakana narxi, sum:
- traktor
- mashina
|
St
Sm
|
200000000
6400000
|
200000000
4500000
|
200000000
70000000
|
200000000
52000000
|
4.
|
Asosiy ish unumdorligi, ga/chas
|
Wa
|
0,84
|
4,6
|
2,9
|
2,1
|
5.
|
Vaqtdan foydalanish koefitsienti:
- smena
- ekspluatatsion
|
Ksm
Kek
|
0,75
0,72
|
0,75
0,72
|
0,75
0,72
|
0,75
0,72
|
6.
|
Yillik yuklanish, soat:
- traktor
- mashina
|
Tt
Tm
|
1175
120
|
1175
120
|
1175
120
|
1175
120
|
7.
|
Xizmat ko‘rsatuv. soni, kishi:
- traktorchi
- ishchi
|
Kt
Kr
|
1
|
1
|
1
1
|
1
1
|
8.
|
Traktorchining soatlik tarif stavkasi, so‘m/soat:
- traktorchi IV razryada
- ishchi
|
Sts
Srs
|
4802
|
4802
|
4802
2725
|
4802
2725
|
9.
|
YoMM sarfi, kg/ga
|
U
|
15,6
|
7,8
|
9,2
|
11,2
|
10.
|
1 kg komp. yonilg‘ining narxi, so‘m
|
Sg
|
6300
|
6300
|
6300
|
6300
|
11.
|
Renovatsiya uchun ajratma koef
- traktor
- mashina
|
At
Am
|
0,125
0,12
|
0,125
0,12
|
0,125
0,12
|
0,125
0,12
|
12.
|
TXK va ta’mirlash uchun ajratma koef:
- traktor
- mashina
|
Cht
Chm
|
0,05
0,2
|
0,05
0,2
|
0,05
0,2
|
0,05
0,2
|
13.
|
Ishchi xodimlar soni
|
L
|
1
|
1
|
3
|
3
|
14.
|
Chakana narxni balans narxga o‘tkazish koef.
|
K
|
1,1
|
1,1
|
1,1
|
1,1
|
Raschet ekonomicheskix pokazateley
|
1.
|
Balans narxi, so‘m:
- traktor
- mashina
|
Bt
Bm
|
220000000
7040000
|
220000000
1650000
|
220000000
77000000
|
220000000
57000000
|
2.
|
Ishchi xodimlar ish haqi, so‘m/ga
|
Z
|
11936,5
|
2179,7
|
3457,5
|
4774,6
|
3.
|
Soatlik ish unumdorlik, ga soat:
- smennogo vremeni
Wsm=KsmWa
- ekspluat. Vremeni
Wek=KekWa
|
Wsm
Wek
|
0,63
0,60
|
3,45
3,31
|
2,18
2,09
|
1,58
1,51
|
4.
|
Yillik hududiy yuklanish, ga Wx=WekTm
|
Wx
|
72,58
|
397,44
|
250,56
|
181,4
|
5.
|
Renovatsiya harajatlari, so‘m/ga:
A=(B·At)/(T·Wek)
- traktor
- mashina
|
At
Am
|
38697,5
11640,2
|
7066,5
1494,6
|
11208,9
36877,4
|
15479,0
37830,6
|
6.
|
KT, JT va TXK harajatlari, so‘m/ga
R=(B·Ch)/(T·Wek)
|
Rt
Rm
|
15479,0
19400,4
|
2826,6
2490,9
|
4483,6
61462,3
|
6191,6
63051,1
|
7.
|
YoMM sarfi, so‘m/ga
G=U·S
|
G
|
98280
|
49140
|
57960
|
70560
|
8.
|
1 ga maydonga sarflangan harajatlar
Is=Z+At+Am+Rt+Rm+G
|
Iud.m
Iud.n
|
195433,6
|
65198,3
|
175449,7
|
197887,0
|
9.
|
1 ga uchun sarflangan umumiy xarajatlar, so‘m/ga
|
Ium.m
Ium.n
|
436081,6
|
197887,0
|
10
|
Yillik harajatlar, ming so‘m
|
Ig
|
14183788,2
|
25912420,5
|
43960676,5
|
35904625,3
|
11
|
Umumiy yillik harajatlar, ming so‘m
|
Imn
Ing
|
84056885,2
|
35904625,3
|
12.
|
Mehnat sarfi, kishi-soat/ga
Zm=L/Wek
|
Zm
|
1,7
|
0,3
|
1,0
|
1,3
|
13.
|
Umumiy mehnat sarfi, kishi-soa/ga
|
Zm
Zya
|
2,9
|
1,3
|
Yangi qurilmadan foydalanilgandagi yillik iqtisodiy samara
Ey=(Ium.m - Ium.ya)×Wx=(436081,6- 197887,0)×181,4=43730266,5 so‘m
Yangi qurilmadan foydalanilgandagi yillik mehnat sarfidan iqtisod
Ey.m= (Zm - Zya)×Wx =(2,9 – 1,3)×181,4=288,5 kishi-soat
O‘tkazilgan hisoblar shuni ko‘rsatadiki (3.5-jadval), g‘alladan bo‘shagan maydonlarga qurilmaning bir o‘tishida pushta ustiga tor qatorlab ishlov berib takroriy ekinlar urug‘ini ekadigan kombinatsiyalashgan qurilmadan foydalanilganda sarflanadigan to‘g‘ridan-to‘g‘ri (ekspluatatsion) xarajatlar 53,2 foizga kamayadi. Bunda bitta qurilmadan mavsumiy iqtisodiy samara 36730266,5 so‘mni tashkil etadi.
Taklif etilayotgan qurilmaning texnik – iqtisodiy ko‘rsatkichlari
3.5-jadval
№
|
Ko‘rsatkichlar nomlanishi va o‘lchov birligi
|
mavjud
|
yangi
|
Pasayish darajasi, %
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
1.
|
Mehnat sarfi, kishi-soat/ga
|
2,9
|
1,3
|
55,2
|
2.
|
Yillik ish hajmini bajarish uchun mehnat sarfi, kishi-soat/ga
|
528,5
|
240
|
54,6
|
3.
|
Yillik mehnat sarfidan iqtisod, kishi-soat
|
|
288,5
|
|
4.
|
1 ga maydonga sarflangan ekspluatatsion xarajatlar
|
436081,6
|
197887,0
|
54,6
|
5.
|
1 ga maydonga sarflangan YoMM narxi, so‘m
|
205380
|
70560
|
65,6
|
6.
|
Yillik ish xajmini bajarish uchun kapital xarajatlar, so‘m
|
84056885,2
|
35904625,3
|
57,3
|
7.
|
Yillik iqtisodiy samara, so‘m
|
|
36730266,5
|
|
Olib borilgan hisoblar TTZ-80.11 traktori bilan KOPO-1 seyalka agregatlangan holda, ushbu texnologik jarayonni bajarishda yillik (bir mavsum) iqtisodiy samaradorligi 36730266,5 so‘mni tashkil qiladi.
UMUMIY XULOSALAR
1. O‘zbekiston sharoitida kishki boshoqli ekinlar, ertangi kartoshka va poliz ekinlari hosili yig‘ib olingandan keyin 1,5 mln. ga ga yaqin maydonda ikkinchi, oraliq ekinlarini еtishtirish imkoni mavjud. Bunda janubiy viloyatlarda 130-140 kun, qolgan viloyatlarda 110-120 kun sovuq bo‘lmaydigan kunlar qoladi. Bu davrda o‘simliklar uchun ijobiy harorat yig‘indisi janubiy viloyatlarda
2400-3200°S, qolgan viloyatlarda 1300-1600 °S bo‘lib, ikkinchi ekin sifatida o‘suv davri qisqa takroriy ekinlarni, jumladan, soya, mosh va loviya kabi dukkakli don ekinlarini еtishtirish mumkin.
2. Oraliq ekinlar mavjud maydonlardan yil bo‘yi foydalanish va qo‘shimcha hosil olish imkonini beradi. Hosildan tashqari, oraliq ekinlar begona o‘tlarga qarshi samarali kurashish, tuproqning fizik-mexanik xossalarining yaxshilanishi va eroziyaga qarshi kurashishga xizmat qiladi, tuproqdagi organik moddalar miqdorini ko‘payishiga va natijada hosildorlikning oshishiga olib keladi, yuzasini qoplaganligi sababli tuproqdagi namning bug‘lanishi kamayadi va sho‘rlanishning oldini olishga xizmat qiladi.
3. Dunyoda tuproqqa yarusli ishlov berib urug‘ ekish texnologiyasining keng qo‘llanila boshlanganligi sababli eng yirik kompaniyalar ushbu texnologiyalarni amalga oshirishga mo‘ljallangan qurilmalarning turli konstruksiyalarini taklif etishmoqda. Ushbu qurilmalarga bo‘lgan talab yil sayin ortib boradi.
4. Yumshatkich tortishga qarshiligining ishlov berish chuqurligiga bog‘liqligi to‘g‘ri chiziqli ko‘rinishga ega bo‘lib, yumshatkich ishlov berish chuqurligi 10 cm dan 30 cm ga ortganda uning tortishga qarshiligi 1150 N dan 2360 N gacha, ya’ni 48,7% ga ortishi analitik ifodalar yordamida hisoblandi.
5. Turoqqa yo‘l-yo‘l ishlov beradigan kombinatsiyalashgan qurilmalarning tadqiqotlar natijalari shuni kursatdiki urug‘lar orasidagi o‘rtacha masofa soyada 3,7-5,6 cm, urug‘ sarfi 41,6-63,1 kg, ekish chuqurligi 4,3-5,4 cm ni, urug‘lar orasidagi o‘rtacha masofa loviyada 7,5-9,8 cm, urug‘ sarfi 83,6-109,3 kg, ekish chuqurligi 4,7-5,6 cm ni tashkil etdi.
|