Rivojlanishning ijtimoiy jihatida obodonlashtirilgan hududning vazifalari

|
Rivojlanishning ijtimoiy jihatida obodonlashtirilgan hududning vazifalari
|
bet | 3/6 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 368 Kb. | | #264372 |
Bog'liq Uy oldi hududlarini obodonlashtirish1.2. Rivojlanishning ijtimoiy jihatida obodonlashtirilgan hududning vazifalari
Har qanday ob'ekt-fazoviy muhitni yaratishda uni ishlatishga majbur bo'lgan odamlarning ehtiyojlaridan kelib chiqish kerak, shuning uchun kichik landshaft va me'moriy shakllar uchun loyihalarni ishlab chiqishda ergonomik yondashuv qo'llaniladi. Bu antropometrik, sanitariya-gigiyenik, hissiy va psixologik talablarni hisobga olishni nazarda tutadi.
Zinapoyalarning zinapoyalari va tutqichlarining balandligini, stol va skameykalarning balandligi va o'lchamlarini, o'rindiqlar va orqa tomonlarning moyilligini, qo'l dayamalarining joylashishini aniqlashda inson tanasining o'lchamlari va nisbatlariga asoslangan antropometrik talablar hisobga olinadi. , bolalar o'yin jihozlarining o'lchamlari va boshqalar. Shunday qilib, antropometriya ma'lumotlari 4-formulaga muvofiq zinapoyalarning o'lchamlarini hisoblashga asoslangan:
b + 2p = 64 sm,
bu erda b - zinapoyaning kengligi, binolardan tashqarida 34 dan 40 sm gacha va ba'zan undan ko'proq oraliqda olinadi; h - qadam balandligi.
Piyodalar xiyobonlari va yo'llarining kengligini aniqlashda antropometrik ma'lumotlar yotadi - ularning kengligi bitta piyoda uchun shartli bo'lakning ko'paytmasi sifatida qabul qilinadi - 75 sm.
Sanitariya-gigiyena talablari shakllangan ob'ekt-fazoviy muhitning qulayligi va xavfsizligi shartlarini belgilaydi va uning harorati, havoning fizik va kimyoviy tarkibi, yorug'lik, shovqin kabi parametrlarini tartibga soladi.
Kichkina landshaft va me'moriy shakllar tayyorlanadigan materiallarni tanlashda, o'simliklar assortimentini tanlashda, ekish zichligini aniqlashda, shovqin ekranlarini, ionlashtiruvchi namlagichlarni o'rnatishda va hokazolarda sanitariya-gigiyena talablarini hisobga olish muhimdir.
Sanitariya-gigiyena talablarini hisobga olgan holda mikroiqlim tartibga solinadi. Havo haroratining pasayishi suv qurilmalarini yaratish bilan ta'minlanadi. Shamolning yo'nalishi va tezligi relyefni modellashtirish, yashil maydonlardan ekranlar va dekorativ devorlarni yaratish orqali o'zgartiriladi. Nishablarning yo'nalishini hisobga olish yorug'lik sharoitlarini va er yuzasining haroratini sozlash imkonini beradi.
Hissiy va psixologik talablar shaxs tomonidan ma'lumotni qabul qilish va qayta ishlash xususiyatlari bilan bog'liq. Ular turli xil ranglar va ularning kombinatsiyalarining odamlarga ta'sir qilish xususiyatlaridan kelib chiqqan holda, kichik landshaft va me'moriy shakllarning rang sxemalarini aniqlashda, belgilarda shriftlarni tanlashda, ularning "o'qilishi" ga qarab, grafikani tanlashda hisobga olinadi. kosmosda osongina harakatlanishga yordam beradigan axborot sxemalari va boshqalar.
Vertikal ma'muriy boshqaruv (shaharsozlik) usullariga asoslangan direktiv iqtisodiyot mavjud bo'lgan davrda shakllangan shahar makonini sotsialistik rejalashtirish tizimi erkin bozor sharoitlariga mos kelmaydi. Ko'chmas mulkka xususiy mulkchilik paydo bo'lishi va er uchastkalarining bozorga kiritilishi bilan munitsipal darajada 5 tartibga solishning yanada moslashuvchan usullariga asoslangan hududiy rivojlanishning maxsus mexanizmi talab qilindi.
Munitsipal boshqaruv amaliyotiga joriy etilgan shaharni tartibga solish usullari asosan yangi qurilishni amalga oshirish uchun jozibador shart-sharoitlarni tashkil etish va erdan tijorat maqsadlarida foydalanish samaradorligini oshirish bilan bog'liq. Ijtimoiy-iqtisodiy muammolarning keskinlashuviga olib keladigan fazoviy rivojlanishning biznesga yo'naltirilgan modeli paydo bo'lmoqda: shaharning moddiy va ijtimoiy muhitidagi o'zgarishlarning nomutanosibligi, hududlarning to'liq rivojlanishi, shahar landshaftining yomonlashuvi, uy-joylarning ajratilishi, murakkablashuv. ayrim shaharlarda transportdan foydalanish va kommunal infratuzilmani ta'minlash muammolari.
Mahalliy hamjamiyatlarning manfaatlarini hisobga oladigan ijtimoiy yo'naltirilgan modelni ishlab chiqish zarur, uni takomillashtirish fazoviy rivojlanish samaradorligining asosiy mezoniga aylanadi, bunga xususiy investitsiyalar va qurilishni bozorni tartibga solishning an'anaviy mexanizmlari erishilmaydi. faoliyati va shaharsozlik 6 sifatida belgilangan alohida shahar hududlari chegaralarida maxsus boshqaruv usullari va institutlarini ishlab chiqishni talab qiladi.
Shaharning hududiy tashkil etilishi va uning fazoviy rivojlanishining klassik ko'rinishi xorijiy olimlar E. Burgess, C. Harris, I. Tyunen, G. Hoyt, E. Ulmanlarning ilmiy ishlarida keltirilgan. 19-asrning oxirida shahar yerlarini boshqarishni tartibga soluvchi qurilish huquqining bir tarmog'i sifatida tushunilgan shaharni tartibga solish kontseptsiyasining rivojlanishi V. Huber, A. Vagner, F. Wieser, M.D. Zagryatskova, M. Pole, A. Fochta.
Shahar iqtisodiyoti va shaharni obodonlashtirish kontseptsiyasi "keng ma'noda", "bog'li shaharlar" qurilishi taniqli rus va g'arb olimlari JI.A. Velihov, M.G. Dikanskiy, G.D. Dyubelir, K. Zitte, E. Xovard, F. Omstad, R. Eberstadt. Shaharni obodonlashtirish asoslarini Z.G. Frenkel. Shaharsozlikning zamonaviy muammolari taniqli mintaqashunoslar G.M. Lappo, V.Ya. Sevgi, E.H. Murch. Shaharsozlik konsepsiyasi K.S. asarlarida ishlab chiqilgan. Alabyan, A.U. Zelenko, L.M. Sabsovich. Sotsialistik shahar tushunchasi V.N. asarlarida keltirilgan. Semenova, H.A. Milyutin, modernistik kontseptsiya - Ch. Le Korbusier, O. Niemeyer.
Bozor iqtisodiyotiga o'tish, markazsizlashtirish jarayonlarining rivojlanishi bilan bog'liq bo'lgan shaharni, shahar makonini rivojlantirish muammolari, hududiy rivojlanishni boshqarishda mahalliy davlat hokimiyati organlarining alohida rolining paydo bo'lishi (xususiy investitsiya faoliyatini tartibga solish orqali mulk bozori) so'nggi o'n yillikdagi bir qator olimlarning ishlarida yoritilgan.
Ular orasida Rossiya Fanlar akademiyasining tizimli tahlil institutining taniqli mintaqaviy olimlarining ishlanmalari V.N. Leksina va A.N. Shvetsov. V.L.ning asarlari. Glazychev, shahar muhitini rivojlantirish bilan shug'ullanadi (Xalq xo'jaligi akademiyasi). Shaharni tartibga solishning asosiy va amaliy masalalari, shuningdek, shahar iqtisodiyoti instituti mutaxassislari S.A.Bogolyubov, M.D.Safarova, E.K.Trutnev va boshqalarning ishlarida yangilangan.E.Risina.Mahalliy jamiyatlar rivojlanishining zamonaviy tadqiqotlari orasida muhim oʻrin tutadi. Kuban davlat universiteti olimlari TT Avdeeva va YV Filippovlar, mahalliy hamjamiyatlarni rivojlantirish uchun Kuban maktabi asoschilarining asarlari tomonidan.
Tadqiqot A.A. Vysokovskiy, A.E. Gutnova, S.N. Maksimova, A.B. Marchenko, O.A. Smirnova, E.I. Tarasevich va zamonaviy rus iqtisod fanining bir qator boshqa vakillari investitsiya va qurilish faoliyatini, ko'chmas mulk bozorini, shu jumladan shaharlardagi er bozorini tartibga solish muammolariga munitsipal darajada amalga oshiriladigan shaharsozlik faoliyatini tartibga solishning asosiy ob'ekti sifatida bag'ishlangan. Bozor iqtisodiyoti sharoitida shahar makonini o'zgartirishning asosiy omili sifatida xususiy investitsiya faoliyati jarayonida vujudga keladigan tashkiliy-iqtisodiy munosabatlar P.L. asarlarida o'rganiladi. Vilenskiy, I.L. Vladimirova, JI.H. Drobishevskaya, V.N. Livshits.
Fazoviy shahar tizimlarini tahlil qilish va boshqarishga tizimli yondashuvning zamonaviy tamoyillari V.I. Qatronlar. Oʻtish davri iqtisodiyoti sharoitida shahar koʻchmas mulk bozorining rivojlanish qonuniyatlari, uni tahlil qilishning samarali vositasini yaratish, investitsiya va qurilish loyihalarini rejalashtirish muammolari G.M. asarlarida oʻrganilgan. Sternik.
Shaharsozlik kontseptsiyasini ishlab chiqishga bag'ishlangan ishlarni alohida ta'kidlash kerak, Moskva taraqqiyot instituti Munitsipalitet jamg'armasi mutaxassislari T.M. Govorenkova, D.A. Savina.
Ko'chmas mulkni o'zgartirish yagona bepul er uchastkasini rivojlantirish uchun investitsiya loyihasi sifatida emas, balki barcha aholi uchun (nafaqat qurilish kompaniyalari va yaratilayotgan ko'chmas mulk ob'ektlari egalari uchun) qulayliklarga erishadigan hududni rivojlantirish loyihasi sifatida ko'rib chiqilishi kerak. Bu fazoviy rivojlanishni boshqarishning ijtimoiy yo'naltirilgan turiga o'tishni keltirib chiqaradi, bu esa mahalliy shahar ichidagi hududlar chegaralarida tartibga solish usullarini o'zgartirishni talab qiladi 7 .
Usullari ko'chmas mulkni rivojlantirishdan tubdan farq qiladigan mahalliy shaharlarning rivojlanishi ham bo'sh, ham turar-joy maydonlarini o'zgartirish bilan bog'liq bo'lib, mahalliy aholi va mahalliy hudud ob'ektlaridan tashqi foydalanuvchilarning eng keng doirasini ta'minlashga qaratilgan. jamoat tovarlaridan foydalanishda teng imkoniyatlar va ularning teng sifati. Bu shaharning fazoviy rivojlanish jarayonlarini nafaqat shahar muhitining yangi moddiy ob'ektlarini yaratish bilan, balki, birinchi navbatda, mahalliy jamoalarning hayoti va rivojlanishi uchun qulay shart-sharoitlarni yaratish bilan bog'lash imkonini beradi.
Rivojlanish faoliyati sub'ektlarining tarkibi ham rivojlanish jarayonining shahar makonining umumiy rivojlanishi kontekstiga qo'shilish darajasiga, ham moddiy makondagi o'zgarishlarning ijtimoiy makondagi o'zgarishlarga mos kelishiga bog'liq. Shaharlarni rivojlantirish, shaharsozlik mexanizmi sifatida, ko'pchilik manfaatdor tomonlarning (mahalliy hamjamiyat manfaatdor tomonlari) muvofiqlashtirilgan o'zaro hamkorligi - sheriklik tamoyiliga asoslanadi: hokimiyatlar, tadbirkorlar, er egalari, turli manfaatlar vakillari. mahalliy hududiy hamjamiyatlarning (kapital qurilish ob'ektlaridan foydalanuvchilar, ko'chmas mulk ob'ektlaridan xizmatlar iste'molchilari, mavjud ko'chmas mulk ob'ektlari egalari) Mahalliy shaharlarni rivojlantirish asosida shaharning fazoviy rivojlanishini tartibga solish modeli quyidagi funktsiyalar ierarxiyasini o'z ichiga oladi: ma'muriy chegaralar doirasidagi shahar hududini rivojlantirishdan makon va vaqt jihatidan nisbatan yaxlit tuzilma sifatida, buning uchun hududiy rejalashtirish amalga oshiriladi. va shaharlarni rayonlashtirish hujjatlari qabul qilinadi, mahalliy shahar hududlarini rivojlantirish uchun normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilinishi kerak.
Shaharsozlik kontseptsiyasi doirasidagi tartibga solish mexanizmi ishlab chiqaruvchi xususiy tadbirkor sifatida investitsiya loyihasini mahalliy hamjamiyatning maxsus institutlariga tasdiqlash uchun taqdim etishi kerakligini nazarda tutadi, ular hokimiyat, xususiy yoki xususiy-davlat tuzilmalari bo'lishi mumkin. ma'lum bir mahalliy shahar hududining rivojlanishi. Ushbu muassasalar mahalliy shahar hududini obodonlashtirish bo'yicha hujjatlarni ishlab chiqishlari kerak: fazoviy rivojlanish strategiyasi, fazoviy rivojlanishning operativ rejasi, rejalashtirilgan o'zgarishlar xaritasi sxemasi va kerak bo'lganda rejalashtirilgan ob'ektlarning texnik va iqtisodiy parametrlarini moslashtirish. qurilish uchun.
Investitsion va qurilish loyihasini tahlil qilish texnologiyasi butun mahalliy shaharni rivojlantirish ishtirokchilari tarkibini aniqlash, ularning manfaatlarini aniqlash, rollarni taqsimlash, mahalliy resurslardan foydalanish uchun javobgarlik chorasini belgilash, tashkiliy va qurilish loyihasini ishlab chiqishni o'z ichiga olishi kerak. mahalliy shahar hududini rivojlantirishni boshqarishning iqtisodiy mexanizmi va investitsiya loyihasi ishtirokchilarining o'zaro hamkorligining tashkiliy-iqtisodiy mexanizmi.
Shaharsozlikning iqtisodiy mexanizmi investitsiya loyihasini baholash doirasida uning tijorat samaradorligini (loyiha tashabbuskori uchun loyihaning jozibadorligini baholash) va ijtimoiy samaradorlikni (loyihaning barcha sub'ektlari uchun jozibadorligini baholash) o'zaro bog'lashni o'z ichiga oladi. mahalliy shahar hududi), ijtimoiy ahamiyatga ega, ammo tijoriy jihatdan samarasiz loyihalarni qo'llab-quvvatlash yo'llarini aniqlash, barcha mumkin bo'lgan xavflarni baholash.
Shaharning fazoviy rivojlanishi ikki tomonning birligida o‘rganiladi: shahar moddiy tuzilishidagi o‘zgarishlar jarayoni sifatida; ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlardagi o'zgarishlar jarayoni sifatida 9 .
Ushbu jarayonlar o'rtasidagi nomuvofiqlik (tezlik, davomiylik, mahalliylashtirish va boshqalar bo'yicha) jamiyat ehtiyojlari va moddiy ob'ektlarning xususiyatlari (ularning texnik parametrlari, joylashuvi) o'rtasidagi ziddiyatni keltirib chiqaradi, ularni hal qilish tegishli normativ hujjatlarni ishlab chiqishni talab qiladi. fazoviy rivojlanish mexanizmlari.
Shaharning fazoviy rivojlanishini o'rganishning kontseptual asoslari fanlararo xususiyatga ega. Ular uchta asosiy yo'nalish bilan ifodalanadi: shaharsozlik - muhandislik yondashuvi; shaharni tartibga solish - bozor yondashuvi; shaharsozlik - ijtimoiy yo'naltirilgan yondashuv.
Kontseptual yondashuvni tanlash tartibga solish ta'sirining tegishli usullari va vositalari tizimini oldindan belgilab beradi: shaharsozlik yondashuvi qurilish faoliyatini bevosita ma'muriy boshqarish usullaridan foydalanadi; shaharni tartibga solish yerdan foydalanish va investitsiya-qurilish faoliyatini (ISD) bozorni tartibga solish usullaridan foydalanadi; shaharsozlik shahar jamiyatini rivojlantirish manfaatlari yo'lida davlat, biznes va aholi o'rtasidagi hamkorlik usullariga asoslanadi, bu esa mahalliy o'zini o'zi boshqarishning makon rivojlanishini boshqarishdagi rolini sezilarli darajada o'zgartiradi.
Tadqiqot shuni ko'rsatdiki, shaharning fazoviy rivojlanishini boshqarish amaliyotida direktiv boshqaruv usullari va cheklangan darajada ISDni bozorni tartibga solish ustunlik qiladi: aholi punktini hududiy rejalashtirish (bosh rejaning muhandislik-arxitektura yechimlarini ishlab chiqish va amalga oshirish);
hududni huquqiy rayonlashtirish (yerdan foydalanish va rivojlantirishni tartibga solish uchun bozor vositalari); yer uchastkalarini shaharsozlik (muhandislik va texnik vositalar).
Asosiy xulosa: shahar rivojlanishini tartibga solish ISDgacha qisqartiriladi, rivojlanishning ijtimoiy jihatlari e'tiborga olinmaydi. Muammolar paydo bo'ladi: ijtimoiy va ekologik muammolar: aholining fazoviy bo'linishi, uy-joy ta'minotining pastligi, uy-joyning arzonligi, pastga qarab "bozor filtrlash", xaroba tumanlarining shakllanishi, qo'shnichilikning salbiy ta'siri; iqtisodiy muammolar: yer ijarasining agressiv o'sishi, ko'chmas mulk bozoridagi chayqovchilik, ijtimoiy ahamiyatga ega investitsiya loyihalarining rentabelsizligi, soliqqa tortish maqsadlarida ko'chmas mulkni noto'g'ri baholash, investor-qurilishchilarning cheklangan imkoniyatlari va shaharsozlik vazifalari ko'lami o'rtasidagi nomuvofiqlik; shaharning fazoviy tashkil etilishining muammolari: investitsiya kapitalining notekis taqsimlanishi, davlat va ma'muriy maqsadlar uchun hududlarning yo'qligi, mahalliy infratuzilma ob'ektlariga haddan tashqari bosim, umumiy rejalashtirish tuzilmasining buzilishi, to'ldirish rivojlanishi 10 .
Asosiy muammo rivojlanishni boshqarishdan (yagona er uchastkalarida kapital qurilish ob'ektlarini yaratish) mahalliy ijtimoiy makonni ifodalovchi hududlarni rivojlantirishni boshqarishga o'tish bilan bog'liq.
Shu munosabat bilan mahalliy shahar hududi (LGT) tushunchasi kiritildi: LGT - bu kundalik hayot (mehnat migratsiyasi, kommunal xizmatlar, mahalliy iste'mol tovarlari va xizmatlarini sotib olish) va birgalikda yashash manfaatlari bilan birlashgan odamlarning mahalliy hududiy hamjamiyati. .
LGT ning quyidagi belgilari aniqlangan:
mahalliy aholining ma'lum bir hududga, odamlar o'ziniki deb hisoblaydigan joyga tegishli ekanligini his qilish;
mahalliy markazlarning mavjudligi - turar-joy sharoitida hayotni ta'minlovchi xizmat ko'rsatish ob'ektlarini jamlash joylari, mahalliy aholini jalb qilish markazlari;
mahalliy aholi va yo'lovchilar o'rtasida ushbu hududdan foydalanish bo'yicha o'xshash manfaatlar, imtiyozlar, odatlarning mavjudligi;
ma'lum bir joy uchun o'ziga xos, xarakterli mavjudligi, fazoviy rivojlanish muammolari;
alohida, miqdoriy texnik-iqtisodiy ko'rsatkichlarga kamaytirilmaydigan, investitsiya va qurilish faoliyatining aholining shahar atrof-muhitini idrok etish xususiyatini o'zgartirishdagi roli.
LGTlarni nazorat ta'siri ob'ekti sifatida aniqlash mezonlari shakllantirildi: ISDning hududga ta'sir qilish sohasi, investor-ishlab chiquvchilar faoliyatining tabiati, ijtimoiy ahamiyatga ega xizmatlar mavjudligidagi o'zgarishlar va ob'ektlarni mahalliylashtirish. jalb qilish, aholining ijtimoiy tarkibidagi o'zgarishlar va ularning yashash joyini obodonlashtirishga bo'lgan afzalliklari va boshqalar.
Bu quyidagi tahlil usullarini tanlashni oqladi 11:
ISDning kartografik tahlili (vizual taqqoslash, konsentratsiyani tahlil qilish, konturlash, mahalliy markazlarni aniqlash), turar-joy ko'chmas mulk bozorining turli segmentlarida talab va taklif (birlamchi va ikkilamchi bozorlar), joylarda LGT rezidentlarining afzalliklari va odatlari;
ISD faoliyatining ekonometrik tahlili (o'rtacha qiymatlar va ma'lumotlar strukturasini hisoblash, vaqt seriyalarini tahlil qilish, korrelyatsiya-regressiya modellashtirish), uning yangi qurilish ta'sir doiralarida va LGT chegaralaridagi ijtimoiy o'zgarishlarga ta'siri;
LGT chegaralarida ISDning maqsadga muvofiqligini sotsiologik tahlil qilish (mutaxassislar bilan suhbat, so'roq va LGT rezidentlarining panel so'rovi);
kvalimetrik tahlil (yashash va investitsiya qilish uchun uy sotib olishning jozibadorligiga ko'ra LGTlarning reytingi);
mavjud binolarning tartibliligini va noqulay joylarda yangi qurilishni bevosita kuzatish (estetik, me'moriy va rejalashtirish, plomba rivojlanishining segregatsiya ta'siriga nisbatan).
Shuni ta'kidlash kerakki, mahalliy ko'chmas mulk bozorlarining o'rtacha narxi va boshqa ko'rsatkichlari LGTni aniqlashning yagona mezoni emas. Ular xo'jalik yurituvchi sub'ektlarning LGT 12 bo'yicha individual imtiyozlarini aks ettiruvchi ajralmas ko'rsatkichlar bo'lib xizmat qiladi.
Shaharsozlik muhandislik-texnik tahlili va er uchastkasining NEI tahlili vositalaridan farqli o'laroq (yakka tartibdagi investitsiya loyihalarini bozorni qo'llab-quvvatlash jarayonida foydalaniladi), ishlab chiqilgan asboblar to'plami bizga shaharning fazoviy rivojlanish qonuniyatlarini o'rganishga imkon beradi. shaharlardagi ijtimoiy va moddiy o‘zgarishlarning asinxronligini hisobga olgan holda (o‘zlashtirilgan va o‘zlashtirilmagan yer uchastkalari yig‘indisi) va LGTni rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish.
Rossiyaning shaharsozlik amaliyoti doirasida fazoviy rivojlanish ega bo'lmagan va boshqa er uchastkalarining huquqlari bilan bog'liq bo'lmagan er uchastkalarining rivojlanishi bilan bog'liq, ya'ni u faqat bitta xususiyatga - o'sishga (rivojlangan erlarning miqdoriy o'sishiga) kamayadi. shahar hududlari). Rivojlanishning boshqa tarkibiy qismlari (allaqachon rivojlangan hududlardagi o'zgarishlar va yaxshilanishlar) aslida e'tiborga olinmaydi. ?
|
| |