nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ma'ruza mashg‘ulotining texnologik kartasi

Bosqichlar, vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
o‘qituvchi
|
talaba
|
1-bosqich.
Kirish
(5 min.)
|
1.1. Darsning avvalida talabalarga ma'ruzalar matni va o‘quv topshiriqlarni tarqatadi (1-ilova).
1.1. Mashg‘ulot mavzusini eslatadi va kutilayotgan natijani va darsni olib borish tartibini ma'lum qiladi.
|
1.1. Eshitadilar, va ma'ruza matnni oladilar
|
2-bosqich.
Bilimlarni faollashtirish
(10 min.)
|
2.1. Juftlikka ajralishlariga topshiriq beradi. Ma'ruza matn va o‘z nuqtai-nazaridan, bozor iqtisodiyoting asosiy farqlari, bo‘yicha juftliklarda muhokama qilish va savollarga javob berishni taklif etadi.
Blits-so‘rov o‘tkazadi.
|
2.1. Topshiriqlarni bajaradi, muammolarni juftlikda muhokama qiladi, savollarga javob beradi.
|
3-bosqich.
Asosiy
(65 min.)
|
2.1. Ma'ruza matnidan kelib chiqqan holda quyidagi savolni o‘ylab ko‘rishni tavsiya etadi.
- Mol-mulk solig’i qachon joriy etilgan va uni joriy etishdan ko’zlangan maqsad nima?
2 kishi bo‘lib savolni muhokama qilishni tavsiya etadi.
2.2. Mol-mulk solig’ini davlat byudjeti daromadlari tarkibidagi ahamiyati qanday?
Mol-mulk solig’ini to’lovchilari kimlar?
Soliqqa tortishning alohida tartibi o’rnatilgan korxonalar asosiy faoliyatidan tashqari boshqa faoliyat bilan shug’ullanganlarida mol-mulk solig’ini to’lashadimi?
Mol-mulk solig’ining ob’ekti va bazasi qanday aniqlanadi?
|
2.1. Ma'ruza matnidagi belgilarga e'tibor beradilar.
2.2. Savolga javob beradilar.
2.3. Savolga javob beradilar.
2.4. Savolni muhokama qiladilar va javob beradilar.
2.5. Misollar keltiradilar.
|
4-bosqich.
Asosiy
(10 min.)
|
3.1. “?” belgisi qo‘yilgan noaniq qolgan savollarga javob beradi.
3.2. Mavzuga xulosa qiladi va faol ishtirok etgan talabalarni rag‘batlantiradi.
3.3. Uyga topshiriq beradi.
|
Eshitadilar.
Yozib oladilar.
|
asbobda tor emas, balki elektronlar oqimi tebranadi. Bu asbobnjng tuzilish

|
asbobda tor emas, balki elektronlar oqimi tebranadi. Bu asbobnjng tuzilish Pdf ko'rish
|
bet | 220/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotasbobda tor emas, balki elektronlar oqimi tebranadi. Bu asbobnjng tuzilish
prinsipi shundan iboratki, katod lampasi deb ataladigan lampadagi maxsus
moslama yordami bilan ingichka elektronlar oqimi o btkaziladj Bu oqim
nerv yoki muskulga tutashgan ikkita metall plastinkaning orasidan o‘tadi.
Tekshirilayotgan tirik to‘qimada paydo boiadigan potensiallar farqi metall
plastinkalarga o ‘tadi va katod nuri musbat elektrod zaiyadi b oig an
plastinkaga qarab og‘adi. Nurning o g ish i uzluksiz harakatlanib turadigan
fotografiya qog‘oziga yozib olinadi. Shu y o ‘l bilan olingan ossiHogram-
malar tekshiriladigan to‘qimadagi elektr zaryadlarining eng kichik
o ‘zgarishiarini ham bilishga imkon beradi.
Juda kam biotoklami yozib olishda obyekt bilan ossillogr^f o ‘rtasiga
kuchaytirgich o ‘matiladi, shunga ko‘ra, voltning mingc’an bir boiak-
329
larigacha keladigan va sekundning mingdan bir bo‘laklarigacha davom
etadigan biopotensiallarni yozib olsa bo‘Iadi.
Miya biopotensiallarini yozishda - elektroensefalogramma, elektro-
kardiogramma va shu kabilarda siyoh bilan yozuvchi moslamadan ko‘p
foydalaniladi, bunday moslamalar biopotensiallaming o‘zgarishini maxsus
qog‘ozga siyoh bilan yozib olishga imkon beradi.
Tinchlik toklari. Galvanometrning elektrodlari zararlangan muskulga
qo‘yilsa (bunda
elektrodlarning
birini
muskulning
zararlanmagan
yuzasiga,
ikkinchisini
esa
zararlangan
yuzasiga
qo‘yish
kerak),
potensiallar farqini bilish mumkin. Elektrodlar sbu tariqa joylashtirilganda
elektrodlar oqimi burilib, tok borligini ko‘rsatadi. Muskulning yuzasida
|
| |
Quyidagilarning mulkida bo‘lgan mol-mulkka jismoniy shaxslarning mol-mulkiga

|
Quyidagilarning mulkida bo‘lgan mol-mulkka jismoniy shaxslarning mol-mulkiga Pdf ko'rish
|
bet | 288/371 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 4,92 Mb. | | #102937 |
Bog'liq BuxgalteriyaQuyidagilarning mulkida bo‘lgan mol-mulkka jismoniy shaxslarning mol-mulkiga
solinadigan soliq solinmaydi:
1) «O‘zbekiston Qahramoni», Sovet Ittifoqi Qahramoni, Mehnat Qahramoni unvonlariga
sazovor bo‘lgan, uchala darajadagi Shuhrat ordeni bilan taqdirlangan fuqarolarning. Mazkur imtiyoz
tegishincha «O‘zbekiston Qahramoni» unvoni berilganligi to‘g‘risidagi guvohnoma, Sovet Ittifoqi
Qahramoni, Mehnat Qahramoni daftarchalari, orden daftarchasi yoki mudofaa ishlari bo‘yicha
bo‘limning ma’lumotnomasi asosida beriladi;
2) 1941–1945 yillardagi urush nogironlari va qatnashchilari hamda doirasi qonun
hujjatlari bilan belgilanuvchi ularga tenglashtirilgan shaxslarning. Mazkur imtiyoz urush
nogironining tegishli guvohnomasi yoki mudofaa ishlari bo‘yicha bo‘limning yoxud boshqa vakolatli
organning ma’lumotnomasi asosida, boshqa nogironlarga – Nogironning imtiyozlarga bo‘lgan huquqi
to‘g‘risidagi guvohnoma asosida beriladi;
3) o‘n nafar va undan ortiq bolalari bor ayollarning. Mazkur imtiyozni berish uchun
fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organining bolalar borligini tasdiqlovchi ma’lumotnomasi asos
bo‘ladi;
4) Chernobil AESdagi avariya oqibatlarini tugatishda ishtirok etganlik uchun imtiyozlar
oladigan fuqarolarning (shu jumladan u yerga vaqtincha yo‘llangan yoki xizmat safariga yuborilgan
shaxslarning). Mazkur imtiyoz tegishincha tibbiy-mehnat ekspert komissiyasining ma’lumotnomasi,
nogironning maxsus guvohnomasi, Chernobil AESdagi avariya oqibatlarini tugatish
ishtirokchisining guvohnomasi, vakolatli davlat organlari tomonidan berilgan, imtiyozlar berish
uchun asos bo‘ladigan boshqa hujjatlar asosida beriladi;
5) qonun hujjatlarida belgilangan soliq solinmaydigan maydon o‘lchami doirasida
pensionerlarning. Mazkur imtiyoz pensiya guvohnomasi asosida beriladi;
6) 1 va 2 guruh nogironlarining. Mazkur imtiyoz pensiya guvohnomasi yoki tibbiy-mehnat
ekspert komissiyasining ma’lumotnomasi asosida beriladi;
7) harbiy xizmat majburiyatlarini bajarishda yarador, kontuziya bo‘lganlik yoki shikastlanganlik
oqibatida yoxud frontda bo‘lish tufayli orttirilgan kasallik oqibatida halok bo‘lgan harbiy
xizmatchilarning ota-onalari va boshqa turmush qurmagan rafiqalarining (erlarining);
8) muddatli xizmat harbiy xizmatchilari va ularning oila a’zolarining (xizmatni o‘tash
davrida).
Belgilangan imtiyozlar mulkdorning tanlashiga binoan faqat bir mol-mulk ob’ektiga taalluqli
bo‘ladi.
Nazarda tutilgan imtiyozlar jismoniy shaxslar tomonidan tadbirkorlik faoliyati uchun
foydalaniladigan yoxud yuridik shaxsga yoki yakka tartibdagi tadbirkorga ijaraga berilgan soliq
solish ob’ektlariga nisbatan qo‘llanilmaydi.
|
| |
haqidagi ta’imotga juda ko‘p yangilik qo‘shdi

|
haqidagi ta’imotga juda ko‘p yangilik qo‘shdi Pdf ko'rish
|
bet | 219/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limothaqidagi ta’imotga juda ko‘p yangilik qo‘shdi.
Eng yirik rus fiziologi N . Ye. Vvedenskiy muskul va nervdagi harakat
toklarini teiefonda eshitish usulini ishlab chiqib va shu usulin^ qo‘llanishi,
juda qimmatli harakat toklarini telefon trubkasi bilan eshitish, harakat
toklarining
kelib chiqishiga aloqador maxsus tovushlami Va ularning
ritmlarini sezishga imkon berdi.
Torli galvanometr yasalib, fiziologiya amaliyotid^ qo‘llanila
boshlangach bioelektr hodisalarini mukammal tekshirish m u i ^ n boidi.
Torli galvanometr shu qadar sezgir asbobki, undan foyd&ianib, tirik
to ‘qimalardagi juda oz elektr o ‘zgarishlarini bilish va qayd qilish mumkin.
Galvanometming tuzilishini chizma tarzda tasvir etaylik. Lkkita
kuchli elektromagnit o ‘rtasiga oltin yoki kumush bilan qopiangan juda
ingichka platina yoki kvars ipi tortiladi. Bu ip (tor) ning uchlari nerv yoki
muskulga qo‘yiladigan elektrodlarga birlashtiriladi. Tordan elektr toki
o ’tganda tor elektromagnitlardan birontasiga qarab og‘adi. Cjalvanometr
shunday tuzilganki, tor maxsus chiroqlar bilan yoritil^di va tor
harakatlarining
surati
fotografiya
qog‘oziga
tushirilad»'.
Torning
tebranishlarini qog‘ozga tushirib, bioelektr hodisalarining xu^usjyatlarini
mukammalroq tekshirish mumkin. Galvanometr g‘oyat kuchsiz toklarni
aniqlashga yordam beradi. Eng yangi asboblardagi galvanometming tori 1
sekundda 1000 martagacha tebrana oladi.
So‘nggi yillarda to‘qimalardagi bioelektr hodisa!arjnj yanada
mukammalroq tekshirishga imkon beradigan asboblar (ossiiif0graf Va
hakazolar) yasaldi.
Inertlik xossasi boim agan eng sezgir asbob katodli ossillc,grafdir. Bu
|
| |
Konstitutsional frigidlik

— 265 —
v bob. psixosomatik tibbiyot asoslari
orgazm bir soatgacha davom etishi ham mumkin. Sеksolog olimlar fikri-
cha, orgazmning kеlish tеzligi va davomiyligi ayol kishining mizojiga ham
bog‘liq.
Ba’zi ayol va erkaklar orgazmni olatning hajmiga bog‘lashadi. Bu qadim-
dan ko‘pchilikni qiziqtirib kеlgan va uni o‘rganish uchun juda ko‘p shaxsiy
suhbatlar va so‘rovnomalar o‘tkazilgan. Sohani chuqur o‘rgangan mutaxas-
sislar fikricha, orgazm olat hajmiga bog‘liq emas va bu yеrda ruhiy omil
katta ahamiyatga ega.
Chunki olatning kichik hajmda bo‘lishi faqat og‘ir endokrin kasalliklar-
da (nanizm, gipopituitrizm) kuzatiladi va bor-yo‘g‘i 2 foizni tashkil qiladi.
Sеksologlar fikricha, erimning olati kichik dеb shikoyat qiladigan ayollar
soni (jinsiy aloqadan qoniqishsa-da) o‘rtacha 30 % ni tashkil qilarkan.
Ayollarning aksariyati – eng asosiysi, jinsiy aloqaning qoniqish bilan tu-
gashi, dеb hisoblashadi. Ayollar orasida o‘tkazilgan so‘rovnomalar natijasi
quyi dagicha: hajmdan ko‘ra orgazm afzal.
Shuni unutmaslik lozimki, jinsiy yaqinlik paytida erkak ham, ayol ham
barchasanitariyavagigiеnatalablariga,albatta,amalqilishlarikеrak.
1-18 cambria 0112. indd - bet 183

— 268 —
Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT PSIXOLOGIYASI
liklarini davolashda bu fеnomеnni e’tiborga olib, faol psixotеrapеvtik
muola jalarni o‘tkazish kеrak. Ma’lumki,
tеri va undagi kamchiliklar
odam ruhiyatiga jarohat yеtkazadi, shuning uchun ham dеyarli barcha
bеmorlarda turli darajada ifodalangan ipoxondriya shakllanadi. Ular
butun fikru zikrini (ayniqsa, dastlabki paytlarda) tеridagi nuqsonlar-
ga qarati shadi. Dеrmatolog va psixologlarning ta’kidlashicha, bеmor
ushbu buzilishlardan qanchalik ko‘p siqilsa, kasallik bеlgilari shun-
chalik kuchli namoyon bo‘ladi (to‘g‘ri davolanishdan qat’i nazar). Agar
bеmorning fikri uzoq vaqt boshqa narsaga chalg‘itilsa, tеridagi ijobiy
o‘zgarishlar tеzlashadi.
Ikkinchi jahon urushi davrida dеrmatologlar qiziq bir holatni kuza-
tishgan, ya’ni urush boshlangandan so‘ng aksariyat bеmorlar surun-
kali tеri kasalliklaridan tuzalib kеtishgan.
Bu fеnomеnga quyidagicha
izoh bеrish mumkin. Urush boshlanishdan oldin bеmor uchun asosiy
muammo – tеridagi patologik o‘zgarishlar bo‘lsa, urush boshlangandan
so‘ng esa, undan ham katta muammo paydo bo‘ldi, ya’ni uning va yaqin-
larining hayoti xavf ostida qoldi. Urush boshlandi! U endi o‘zini, oilasini
va Vatanni himoya qilishi kеrak! Dominanta prinsipiga muvofiq, bosh
miya po‘stlog‘idagi
kuchsiz qo‘zg‘alishlar (urushgacha bo‘lgan tеrida-
gi o‘zgarishlar) o‘rnini
kuchli qo‘zg‘alishlar (urush
boshlanishi va
o‘lim xavfi) egalladi. Bosh miya po‘stlog‘ida paydo bo‘lgan kuchli domi-
nant o‘choq avvalgi o‘choqning faoliyatini yo‘qqa chiqardi va miyadagi
kompеnsator mеxanizmlarni ishga soldi, funksional sistеmalarni faol-
lashtirdi. Miyadagi ushbu kеskin o‘zgarishlar tеrida o‘z aksini topdi va
undagi patologik jarayonlar chеkindi.
Tеridagi patologik o‘zgarishning inson ruhiyatiga bog‘liqligini quyida-
gi misol ham tasdiqlaydi. Bir ayolning otasi og‘ir kasallikdan qiynalayot-
ganda sochi ko‘p to‘kilgan, vafotidan biroz vaqt o‘tgandan so‘ng esa soch
to‘kilishi to‘xtagan. Dеmak, affеktiv buzilish davrida soch to‘kilgan, adap-
tassiya davrida esa soch to‘kilishi to‘xtagan.
Psixogеn frigidlik - 1-18 cambria 0112. indd

— 264 —
Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT
PSIXOLOGIYASI
3. Simptomatik frigidlik. Birorta kasallik natijasida rivojlanadigan
frigidlikka
simptoma tik frigidlik dеb ataladi. Bosh miya va orqa miyaning
organik
kasalliklari, endokrin buzi lishlar, urologik
va ginеkologik kasal-
liklar, nasliy kasalliklar, giyohvandlik, aroqxo‘rlik, turli etiologiyali ensе-
falopatiyalar, endogеn dеprеssiya, og‘ir yuqumli kasalliklar frigidlikka olib
kеlishi mumkin.
Kraniosеrеbral jarohatlarda bеmorlar psixologiyasi

— 279 —
vi bob. asab kasalliklarida bеmorlar psixologiyasi
motsional buzilishlar ko‘p kuzatiladi va ular tibbiy-psixologik yordamga
muhtoj. Oilaviy mojarolar sababli bosh miyasiga bir nеcha marotaba jaro-
hat (masalan, ayollarda) olganlar ham shular toifasiga kiradi.
Posttravmatik sеrеbrastеniya. Sеrеbrastеniya KSJ sababli rivojlana-
digan eng ko‘p tarqalgan sindromdir. Uning uchrash darajasi haqida aniq
bir statistik ma’lumot yo‘q. Chunki sеrеbrastеniya bilan aksariyat bеmor-
lar vrachga murojaat qilishmaydi va bеmordagi sеrеbrastеniya holatlari
aynan u o‘tkazgan bosh miya jarohati bilan bog‘liqligini ko‘rsatib bеrish
ham mushkul. Sеrеbrastеniya turli xil subyеktiv simptomlardan iborat.
Bular jizzakilik, jahldorlik, sabrsizlik, ruhan tеz charchab qolish, parishon-
xotirlik, uyqu buzilishlari, bosh og‘riqlari va shu kabilar.
Ko‘p hollarda KSJ dan so‘ng kuchli xavotir va fobiya rivojlanadi. Masa-
lan, avtohalokat sababli jarohatlangan bеmor ko‘chaga chiqishdan, piyoda-
lar uchun mo‘ljallangan joydan o‘tishdan va hattoki avtotransportda biror
joyga borishdan qo‘rqadi yoki unda o‘lim qo‘rquvi rivojlanadi.
KSJ dan so‘ng
apatiya holatlari ham ko‘p uchraydi. Klinik bеlgilari jiha-
tidan dеprеssiyaga yaqin bu holatni ba’zan to‘g‘ri aniqlash qiyin. Post-
travmatik apatiya umumiy karaxtlik, bo‘shashish, atrofdagi voqеalarga
qiziqish yo‘qolishi, ba’zida xohish-irodaning so‘nishi kabi bеlgilar bilan
namoyon bo‘ladi. Bеmor biror bir ishni boshlab qo‘yib, oxiriga yеtkaz-
maydi yoki o‘sha ishi zarur bo‘lsa-da, u bilan shug‘ullanmaydi. Post-
travmatik apatiyada diqqat tarqoqligi, eslab qolishning еngil buzilishlari
ham kuzatiladi.
Nazorat uchun savollar - 1-18 cambria 0112. indd

— 272 —
VI BOB. ASAB KASALLIKLARIDA
BЕMORLAR PSIXOLOGIYASI
Psixodiagnostika va psixotеrapiya usullarini muvaffaqiyatli amalga
oshirish uchun vrach va bеmorning muloqoti to‘laqonli bo‘lishi kеrak.
Biroq asab sistеmasi, ayniqsa, bosh miya kasalliklarida buning har doim
ham iloji bo‘lavеrmaydi. Chunki bosh miya ruhiyat markazi hisoblana-
di va uning zararlanishi bеmorlarda muloqotni chеklab qo‘yadi. Ularda
kuzatiladigan nutq, xotira va tafakkur buzilishlari hamda xulq-atvordagi
kеskin o‘zgarishlar psixologik suhbat qurish va anamnеz yig‘ishga alohi-
da yondashuvni talab qiladi. Bunday paytda tibbiy psixologiya nеgizida
yеtishib chiqadigan nеyropsixologlar yordami zarur bo‘ladi. Quyida tur-
li xil asab kasalliklarida bеmorlar psixologiyasida kuzatiladigan o‘zga-
rishlar bilan tanishib chiqamiz.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati (References)

559
Аннотация.
В настоящее время возрастает спрос на программные средства для
выполнения лабораторных и практических работ. В данной статье освещается
дальнейшее развитие системы непрерывного образования и использование
виртуальных лабораторий и практических занятий по физике через программы
PhET Colorado в образовательном процессе. В статье также упоминаются
возможности и преимущества программ Phet Colorado.
MAVZU. NOMODDIY AKTIVLAR HISOBI - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

Ayniqsa, buxgalteriya hisobi tizimida yangi tushuncha nomoddiy aktivlar, ya’ni «ko‘rinmas
aktivlar» (intangible assets)ni baholash, hisobga olish, amortizatsiyani hisoblash usullari,
shuningdek likvidatsiya qilish tartiblarini bayon qilishni taqozo etadi.
Nomoddiy yoki «yashirin» aktivlar tarkibiga jismoniy, oshkora shakliga ega bo‘lmagan,
lekin xo‘jalik yurituvchi sub’ektga daromad keltiruvchi mablag‘lar kiritiladi. Nomoddiy aktivlar
hisobi buxgalteriya hisobi hisobvaraqlar rejasi, «Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida»gi Qonun va
buxgalteriya hisobi milliy standartlarida, xususan, «Nomoddiy aktivlar» hamda «Ilmiy tadqiqot va
tajriba-konstruktorlik ishlab chiqarishga xarajatlar» deb nomlangan 7- va 11-sonli buxgalteriya
hisobining milliy standartlarida bayon etiladi.
«Nomoddiy aktivlar» nomli 7-son BHMAga muvofiq,
nomoddiy aktivlar - moddiy-
ashyoviy mazmunga ega bo‘lmagan, xo‘jalik yurituvchi sub’ekt tomonidan xo‘jalik faoliyatida
foydalanish maqsadida nazorat qilinadigan, shuningdek uzoq vaqt (bir yildan ko‘p) ishlatish uchun
mo‘ljallangan mol-mulk ob’ektlari.
Nomoddiy aktivlar tarkibiga jismoniy, oshkora (ko‘rinib turadigan) shaklga ega bo‘lmagan, lekin
korxonaga daromad keltiradigan vositalar kiradi.
Umumiy tarzda nomoddiy aktivlar deganda sanoat va aqliy mulk ob’ektlarining qiymati,
mulk huquqi ob’ekti sifatida tan olinadigan boshqa shunga o‘xshash mulkiy huquqlar, shuningdek,
uzoq muddatli chiqimlar tushuniladi.
Nomoddiy aktivlar ta’rifi aktivdan xo‘jalik faoliyatida foydalanilishi va jismoniy
mohiyatga ega bo‘lmasligi (pul emasligi)ni taqozo qiladi. Aktivlarni yuridik huquqlar, shu
jumladan, mulk huquqi tarzida bo‘lgan va ulardan uzoq muddat davomida foydalanish mumkin
bo‘lgan holda jismoniy ko‘rinishga ega bo‘lmagan aktivlar nomoddiy aktivlar ta’rifiga javob
beradi.
Aktivning yuridik huquqini belgilaydigan shartnoma ushbu huquq bilan ifodalash yo‘li
bilan belgilanishi mumkin emas. Bunday aktivlar muhim ekanligini belgilash uchun xo‘jalik
yurituvchi sub’ektga ushbu aktivdan qanday foydalar olinishini aniqlash imkonini beradigan bir
qator omillarni hisobga olish lozim.
Xo‘jalik yurituvchi sub’ekt xo‘jalik faoliyati jarayonida nomoddiy aktivlarni xarid qilish,
rivojlantirish va ko‘paytirish bo‘yicha majburiyatlar oladi. Korxonaning nomoddiy aktivlari
tarkibida patentlar, litsenziyalar, aqliy mulk va savdo markalari aks ettiriladi. Tanho huquqlar,
kompyuter dasturlarini ta’minlash, mualliflik huquqlari, mijozlarning ro‘yxatlari, litsenziyalar,
marketing huquqlari, import kvotalari, tashkiliy xarajatlar (yangi xo‘jalik yurituvchi sub’ektni
barpo etish xarajatlari ya’ni boshlash xarajatlari), nou-xau, bozor to‘g‘risidagi bilim, texnik
ko‘nikmalar va boshqalar amaliyotda uchraydigan nomoddiy aktivga oddiy misollar bo‘ladi.
Pedagogik texnologiyaning qanday variantlari ishlab chiqilgan?

|
Pedagogik texnologiyaning qanday variantlari ishlab chiqilgan?
|
bet | 272/372 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #120479 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami (1)Pedagogik texnologiyaning qanday variantlari ishlab chiqilgan?
|
reproduktiv, mahsuldor, tanqidiy ijodiy
|
Didaktik jarayonni (DJ) qanday formula tarzida ifodalash mumkin?
|
DJ = M + UF + B
|
Qaysi tushuncha ehtiyoj, intilish, qiziqish kabi ma’nolarni anglatadi?
|
Motiv
|
Ta’lim jarayoni nimalardan iborat?
|
maqsad, nazorat, baholash, natija, ta’lim metodlari
|
Takrorlanadigan ta’lim tsikliniig asosiy qismlari nimalardan iborat?
|
baho shkalasi o`quvchiga qo`yib borilgan baholarni predmet bo`yicha umumiy bahoga birlashtirish qoidalari
|
| |
O`quv jarayoni nimalardan iborat?
| |
ta’limning maqsadi va mazmuni, baholash, o`qish-o`qitish
| |
Pedagogik texnologiya usulining umumiy tuzilmasi nimalardan iborat?
|
predmet bo`yicha maqsad hamda vazifalar tizimini ishlab chiqish, ta’lim maqsadlarini nazorat (test) topshiriqlariga aylantirish
|
|
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

221
2. Amjad Naveed and Muhammad Ali "Technology Adoption and Innovation in
Manufacturing
Enterprises:
Evidence
from
a
Developing
Country"
(
https://www.mdpi.com/2071-1050/12/18/7472/pdf
)
3. H. K. R. Perera and H. M. T. M. Herath "Small Manufacturing Enterprises in Developing
Countries:
A
Literature
Review"
(https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2405452617304639)
4. Sh.A. Abdullayev "Ishlab chiqarish korxonalarining xususiyatlari va ularning yagona
tashkilotlariga ta'siri" - O‘zbekiston milliy universiteti ilmiy jurnali "Iqtisodiyot va
menejment" (2020).
5. N. Tursunova "Ishlab chiqarish korxonalarida korxonalarning markaziy va mahalliy
boshqaruv tizimlari" - O‘zbekiston milliy universiteti ilmiy jurnali "Iqtisodiyot va
menejment" (2018).
Nurmatova D.J. Termodinamikaning qonunlari va ularning biologik sistemalarga
nisbatan qoʻllanishi
TERMODINAMIKANING QONUNLARI VA ULARNING BIOLOGIK SISTEMALARGA
NISBATAN QOʻLLANISHI
Nurmatova Dildora Jumaboyevna
Qarshi davlat universiteti
Maʼlumki, fizika fani biologiya faniga bog‘liq hisoblanadi. Barcha tirik mavjudotlar
singari biz ham ochiq tizim hisoblanamiz, chunki modda va energiyani atrof-muhit bilan
almashamiz. Biz va atrof-muhit bilan bogʻliq boʻlgan energiya almashinuvlari, shuningdek,
tanamizda sodir boʻladigan barcha energiya almashinuvlari (misol uchun, metabolik
reaksiyalar) ham biz fizika darsliklarida uchratishimiz mumkin boʻlgan gaz molekulalari
yoki issiq va sovuq jismlar oʻrtasidagi energiya almashinuvlari kabi fizika qonunlari
jihatidan bir xil taʼriflanadi. Bu yerda biz ikkita fizikaviy qonun – termodinamikaning
birinchi va ikkinchi qonunlarini koʻrib chiqamiz va ular biz kabi biologik tizimlarga qanday
tegishli boʻlishini bilib olamiz.
Biologiyada termodinamika molekulalar yoki molekulalar jamlanmasida sodir
boʻladigan energiya almashinuvlarini oʻrganadi. Termodinamika haqida soʻz borganda, biz
qiziqqan muayyan bir narsa yoki narsalar (masalan, bitta hujayra yoki katta ekotizim ham
boʻlishi mumkin) toʻplami tizim, tizimdan tashqarida boʻlgan barcha narsalar esa atrof-
muhit deb ataladi. Termodinamikada uch xil tizim mavjud: ochiq, yopiq va
izolyatsiyalangan.
Ochiq tizim
oʻzining atrof-muhiti bilan energiya va modda almashadi. Gaz plitasi
ochiq tizimga misol boʻladi, chunki issiqlik va suv bugʻlanib, havoda yoʻqolib ketadi.
Yopiq tizim
oʻzining atrof-muhiti bilan faqat energiya almashadi, modda emas. Agar
yuqorida berilgan misoldagi qozon qopqogʻini zich yopsak, u deyarli yopiq tizim boʻladi.
Foydalanilga adabiyotlar ro‘yxati

UMUMIY VA NOORGANIK KIMYO KURSINING PEDAGOGIK YO‘NALTIRILGANLIGI VA TUZILMAVIY TARKIBINING TAMOYILLARIKalit so‘zlar: kimyo, metodika, tizim, kasbiy-pedagogik, tamoyil, tarkibi va taxlili. Аннотация.Ключевые слова: химия, методика, система, профессионально-педагогическая, принцип, состав и анализ. Abstract. |
Foydalanilga adabiyotlar ro‘yxati Pdf ko'rish
|
bet | 459/551 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 15,84 Mb. | | #234763 |
Bog'liq Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20Bu sahifa navigatsiya:
- UMUMIY VA NOORGANIK KIMYO KURSINING PEDAGOGIK YO‘NALTIRILGANLIGI VA TUZILMAVIY TARKIBINING TAMOYILLARI
- Kalit so‘zlar: kimyo, metodika, tizim, kasbiy-pedagogik, tamoyil, tarkibi va taxlili. Аннотация.
- Ключевые слова: химия, методика, система, профессионально-педагогическая, принцип, состав и анализ. Abstract.
Foydalanilga adabiyotlar ro‘yxati
.
1. Pedagogik diagnostika/ Ma’ruza matnlari. Tuzuvchi: X. Raxmatova.- Namangan:
Namangan DU, 2014. – 100 b.
2. Yo‘ldoshev J.G‘., Shirinova M.K., Ochilov F.I Pedagogik diagnostika/ o‘quv-metod.qo‘ll.
– 2014. – 96 b.
3. Intenet tarmoqlari: ziyo_uz.com, elib.buxdu.uz.
4. Ingenkamp, Karlxayns. Pedagogischeskaya diagnostika/ Per. s nem. – M.: Pedagogika,
2001. – S. 16-17.
5. КАЮМОВА Н. А. THE NEW TECHNOLOGIES IN THE ORGANIZATION OF THE
ELECTRONIC LEARNING ENVIRONMENT IN HIGHER EDUCATION //Современное
образование (Узбекистан). – 2021. – №. 2. – С. 64-73.
6. Каюмова Н. А., Суропов Б. М. ПСИХОЛОГО-ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ В
ПРОЦЕССЕ ОБУЧЕНИЯ ИНФОРМАЦИОННО-КОММУНИКАЦИОННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ
//Интернаука. – 2019. – №. 28. – С. 66-67.
Xolmurodova L.E., Ibragimova Y.O‘. Umumiy va noorganik kimyo kursining pedagogik
yo‘naltirilganligi va tuzilmaviy tarkibining tamoyillari
UMUMIY VA NOORGANIK KIMYO KURSINING PEDAGOGIK YO‘NALTIRILGANLIGI VA
TUZILMAVIY TARKIBINING TAMOYILLARI
Qashqadaryo viloyati Qarshi Davlat Universiteti Kimyo-biologiya fakulteti Noorganik
kimyo kafedrasi o‘qituvchisi
Xolmurodova Laziza Erkinovna
Tel:91-471-31-58,91-212-90-96.
Ibragimova Yulduz O‘tkir qizi
Annotatsiya
. Oliy ta’limda umumiy va noorganik kimyo kursining kasbiy-pedagogik
yo‘naltirilganligi, tuzilmaviy tarkibi va taxlili, maqolada ana shu tamoyillar haqida fikr
yuritilgan.
Kalit so‘zlar:
kimyo, metodika, tizim, kasbiy-pedagogik, tamoyil, tarkibi va taxlili.
Аннотация.
О профессионально-педагогической направленности, структурном
составе и анализе курса общей и неорганической химии в высшем образовании, об
этих принципах говорится в статье.
Ключевые слова:
химия, методика, система, профессионально-педагогическая,
принцип, состав и анализ.
Abstract.
The professional-pedagogical orientation of the course of general and
inorganic chemistry in higher education, its structural composition and planning, the
article reflects on these principles.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi tos

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi tos
|
bet | 1/6 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 1,2 Mb. | | #244905 |
Bog'liq xfx
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“Energiya ta’minlash tizimlari” kafedrasi
“Hayot faoliyati xavfsizligi”
fanidan
AMALIYOT
TOPSAIRIQ №3
Bajardi: Mexatrironika va robototexnika ta’lim yo‘nalishi
221_21 _guruh
Shoymurodov Nurbek
Qabul qildi: Agzamova Mu’tabar
Toshkent
Variant №18 savol №18
Savol. Favqulodda vaziyat davlat tizimining asosiy vazifalari.
1-savolga javob
O'zbekistonda favqulodda vaziyat davlat tizimining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
Favqulodda vaziyatlarni oldini olish va ularga tayyorgarlik ko'rish: Bu vazifa favqulodda vaziyatlar kelib chiqishini minimallashtirish va ularning oldini olishga qaratilgan choralarni ko'rishni o'z ichiga oladi. Bunga infratuzilmani mustahkamlash, aholini xabardor qilish va treninglar o'tkazish kiradi.
Favqulodda vaziyatlarda tezkor va samarali javob berish: Favqulodda vaziyatlar sodir bo'lganda, davlat xizmatlari va tashkilotlari zudlik bilan javob berishlari kerak. Bu evakuatsiya, tibbiy yordam, qutqaruv operatsiyalari va zarar ko'rganlarga yordam ko'rsatishni o'z ichiga oladi.
Favqulodda vaziyatlar oqibatlarini bartaraf etish: Favqulodda vaziyatlarning salbiy ta'sirlarini kamaytirish va imkon qadar tezroq tiklash choralarini ko'rish. Bu zararni baholash, tiklash ishlari va yordam ko'rsatishni o'z ichiga oladi.
Favqulodda vaziyatlarni monitoring qilish va prognozlash: Potensial xavf-xatarlarni kuzatib borish va ularni bashorat qilish tizimlarini rivojlantirish. Bu esa favqulodda vaziyatlarga oldindan tayyorgarlik ko'rish va zarur choralarni ko'rishni ta'minlaydi.
Aholi va hududlarni muhofaza qilish: Aholini himoya qilish va xavfsizligini ta'minlash uchun evakuatsiya qilish, xavfsiz joylarga joylashtirish va zarur resurslar bilan ta'minlash.
Resurslarni boshqarish va taqsimlash: Favqulodda vaziyatlarda zarur bo'ladigan moddiy va moliyaviy resurslarni samarali boshqarish va taqsimlash.
Xalqaro hamkorlik: Xalqaro tashkilotlar va boshqa davlatlar bilan hamkorlik qilish orqali favqulodda vaziyatlarga qarshi kurashda tajriba almashish va yordam olish.
O'zbekistonda favqulodda vaziyatlarga qarshi kurashda Davlat Favqulodda Vaziyatlar Vazirligi (FVV) asosiy rolni o'ynaydi. Bu vazirlikning asosiy vazifalari yuqoridagi barcha yo'nalishlarni qamrab oladi va mamlakatda xavfsizlikni ta'minlashga qaratilgan.
|
| |
O’quvchilarni baholash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 144/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
5.O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6.Uyga topshiriq. Darslikdan keyingimavzuni o’qib kelish va savollariga javob tayyorlash.
41-dars Sana: 6-sinf
MAVZU: TEMPERATURA. TERMOMETRLAR. JISM TEMPERATURASINI O’LCHASH
Darsning maqsadi:
Ta’limiy. - jismlar va moddalarning temperaturasi ma’nosini tushuntirish; - temperaturani o’lchaydigan asboblar haqida ma’lumot berish; - termometr va uning ixtiro qilinishi hamda ishlash tamoyilini o’rganish,
Tarbiyaviy: Vatandoshlarimiz va boshqa fizik olimlar bilan faxrlanish hissini uyg’otish. Kasbga yo’llash. O’z-o’zini anglashga undash.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Darsni mustahkamlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 160/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
4.Darsni mustahkamlash..
1. Bug’ning temperaturasini qanday qilib oshirish mumkin?
2. Nega yengil avtomobillarga turli markadagi benzinlar quyiladi? Bunda avtomobil dvigatelining parametri o’zgaradimi?
3. Dizel dvigatelining f.i.k. yuqori bo’lsa, nega karbyuratorli dvigatellar ishlatiladi?
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriqlar. Darslikdan mavzuni o’qib kelish.
46-dars Sana: 6-sinf
MAVZU: REAKTIV DVIGATEL. ISSIQLIK MASHINALARI VA TABIATNI MUHOFAZA QILISH
Darsning maqsadi:
Ta’limiy:— o’quvchilarda reaktiv dvigatel to’g’risida tushuncha hosil qilish;— reaktiv harakat haqida tasavvurlarini shakllantirish;— atrof-muhitni muhofaza qilish to’g’risida ma’lumotlar berish.
Tarbiyaviy: Ekologik ta’lim berish.
Rivojlantiruvchi: Mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Yangi mavzuning bayoni - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

3. Yangi mavzuning bayoni.
Moddaning ichki energiyasidan ish bajarish uchun foydalansa bo'lmasmikan? Quyidagi tajribani ko'raylik. Probirkaga ozgina suv quyib, og'zini mahkam tiqin bilan yopaylik. So'ngra probirkani suv qaynaguncha qizdiraylik. Shunda hosil bo'lgan bug' bosimi ortib, tiqinni otib yuborganini ko'rish mumkin. Bu jarayonda yoqilg'ining energiyasi bug'ning ichki energiyasiga aylandi, so'ngra bug' kengayib, tiqinni ko'tarib ish bajardi.
Agar probirka o'rnida silindr, tiqin o'rnida porshen olinsa, oddiy issiqlik dvigateliga ega bo'lamiz.
Issiqlik energiyasini mexanik energiyaga aylantirib beradigan qurilmaga issiqlik dvigateli deyiladi.
Issiqlik dvigatelining ko'pgina turlari mavjud: bug' mashinasi, ichki yonuv dvigateli, bug' yoki gaz turbinasi, reaktiv dvigatel. Bug'ning kengayishida ish bajara olishi Arximed zamonasidanoq ma'lum bo'lsa-da, ishlaydigan dastlabki issiqlik dvigatellari XVIII asr oxirida qurilib, bug' mashinasi deb atalgan. Unda alohida bug' qozoni bo'lib, yuqori temperaturali bug' silindr ichiga kiritilib, porshenni harakatga keltirgan. Birinchi bug' mashinasi ingliz ixtirochisi Jeyms Uatt tomonidan 1768-yilda quriladi. So'ngra uning boshchiligida 10 yil davomida 119 mashinani ishga tushirishgan. Dastlabki bug' avtomobilini 1770-yilda fransuz muhandisi J. Kyuno qurgan edi. Birinchi parovoz esa 1803-yilda ingliz ixtirochisi Richard Trevitik tomonidan quriladi. 1823-yildan boshlab Jorj Stefenson parovozlar ishlab chiqaradigan zavodni ishga tushiradi. Yuz yillar davomida bug' mashinasi temir yo'l transportining asosiy vositasi bo'lib xizmat qildi. Hozirgi davrda ular teplovoz va elektrovozlar bilan almashtirilmoqda.
Ichki yonuv dvigateli 1860-yilda fransuz mexanigi E.Lenuar tomonidan ixtiro qilingan. Bug' mashinasida bug' tashqarida hosil qilinib, so'ngra silindr ichiga yuborilsa, ichki yonuv dvigatelida yoqilg'i bevosita yoqilib, yuqori temperaturali gaz hosil qilinadi. Benzin bilan ishlaydigan dvigatelni 1885-yilda nemis ixtirochisi G. Daymler yaratadi.
Hozirgi zamon ichki yonuv dvigatellari ikki silindrli, to'rt silindrli, olti silindrli va h.k. bo'ladi. 87-rasmda to'rt silindrli dvigatel keltirilgan. Silindrlar ichiga joylashgan porshenlar 1 tirsakli valga o'rnatilgan. Shu valga ayla- nish davrida hosil bo'ladigan silkinishlarni kamaytiradigan katta massali 2 maxovik mahkamlangan. Har bir silindrning yuqori qismida ikkitadan klapani bor. Ulardan biridan yonuvchi aralashma (benzinning havo bilan aralashmasi) kiritilsa, ikkinchisidan yonib bo'lgan gaz qoldiqlari chiqib ketadi.
|
Dars turi: Yangi bilim beruvchi.

Darsning usuli

Dars turi: Yangi bilim beruvchi.
Darsning usuli: Suhbat, Aqliy hujum.
Dars materiallari:1. Fizika darsligi va multimediya darslik. Kompyuter. CD disk.
2. Ichki yonuv dvigateli modeli.3. Issiqlik dvigatellari haqida plakatlar.
Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism.
O’quvchilarga Ichki yonuv dvigateli, Bug’ turbinasi, reaktiv dvigatel, ichki energiya, kinetik energiya, potensial energiya yozilgan kartochkalar tarqatiladi va shu yozuvni topib birlashish taklif etiladi. O’quvchilar yangi mavzu bo’yicha o’z fikrlarini bildiradilar. Taqdimot davomida o’tgan mavzu haqida ham fikr bildiriladi.
2. O’tilgan mavzuni so’rash
1. Qaynayotgan suv temperaturasi butun hajmida bir xil bo’ladimi?
2. Ikkita bir xil hajmli qo’rg’oshindan, misdan va po’latdan tayyorlangan jismlar Yer sirtidan bir xil balandlikdan tashlansa, bir xil temperaturagacha qiziydimi?
|
-§. 3D formatda bajarilgan yaqqol tasvirlarda kesim yuzalarini

35-§. 3D formatda bajarilgan yaqqol tasvirlarda kesim yuzalarini
shtirixlash buyrug‘i va undan foydalanish algoritmi
M aium ki, 2D formatda bajarilgan modellar-chizmalarda kesim
yuzasini Shtrixlash darslikning “28.9. «Штриховка» - Qirqim va kesim
yuzalarini shtrixlash va undan foydalanish algoritmi” bandida bayon
qilingan. Ikki oichamda-2D formatda bajarilgan kesimlarda yuzada
tanlangan nuqta yoki kontur kesim tekisligida yotadi. 3D formatda baja
rilgan kesim yuzalarida tanlangan nuqta yoki kontur, turli qatlamlarda
bo‘lganligi sababli kesim tekisligida yotmaydi. Shuning uchun 3D
formatda bajarilgan kesimlardagi shtrixlar kesim yuzasidan oldinda yoki
orqasida joylashib qoladi.
3D formatda bajarilgan kesim yuzalarida tanlangan nuqta yoki kon
tur, kesim tekisligida yotishiga quyidagi algoritm yordamida erishiladi:
Kesim yuzalarining xarakterli nuqtalariga bogianishni osonlash-
tirish maqsadida, “Визуальные стили” panelidagi “Концептуальный”
(17- rasm) holatdan “3D скрытый” holatiga o‘tkazib olish tavsiya
etiladi, 18-rasm.
16— rasm
\ ImuvaifcHMiH
стиль
>-OHU»nTV»>bMjH~ Г
' а зйлл л
i_ иг t£
is
у
«у ш> Ф # *д в
+ в
стиль ~л> сксыть»?~1
•!<а 6J ПЭ « Ч*
ш
u t?t t£ Lf
®> Oti
Ф !»i !
Л Щ,
®i Г"»
17- rasm.
18- rasm.
196
©:
А -
М
1.Uch o‘lchamli buyum modelida kesim yuzasining tekisligini
uchta nuqtasi, “ПСК-Пользовательская система координат” paneli
dagi “3 точки” buyrug‘ini yuklab kiritila.-
di, 19-rasm.
“3 точки” buyruq yuklangach,
detaining gorizontal kesim yuzasining 1,
2, va 3 nuqtalari ketma-ket kiritiladi.
Natijada kesim yuzasi X O Y hosil bo‘ladi,
20- rasm.
2. “Chizish” panelidagi shtrixlash
buy rag‘i yuklanadi. Shunda ekranda
b-owl
“Штриховка ва Градиент” oynasi ochi- i j u u t b i t ; . В Й 1 ! i
ladi, 21- rasm.
Undan “Добавить: точки выбора”
19-rasm.
buyrug‘i yuklanadi. Natijada ekranda buyumning modeli tasirlanib
qoladi va gorizontal kesim yuzasida biror nuqta ko‘rsatilsa, yuza ajralib-
konturi Shtrix chiziq bo‘lib qoladi, 22- rasm.
21— rasm.
Agar kesim yuzasi ikkiga bo‘linishi mumkin bo‘lgan yuzalardan
iborat boisa, bunday yuzalami ikki nuqtasi, pastki va ustki bo‘laklarda
ko‘rsatiladi, 23- rasm.
3.
Ajratilgan yuza “Enter” bilan qayd etiladi. Shunda ekranda
Shtrixlash oynasi taklif qilinadi. Undagi “Образец” tugmasi yuklanadi,
24- rasm va bajarilgan Shtrixni kuzatiladi, 25- rasm.
197
|
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi

|
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi
|
bet | 161/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
DTS talabi: Reaktiv dvigatel. Issiqlik mashinalari va tabiatni muhofaza qilishni bilishi.
|
| |
issiqlik energiyasi - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms...

Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
|
Izolyatsiyalangan tizim - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms...

222
energiya almashinuvi fizika qonunlariga boʻysunadi. Shu tufayli ular elektr tarmoqlarining
energiya uzatishidan farq qilmaydi.
Termodinamikaning birinchi qonuni:
Termodinamikaning birinchi qonuni juda keng
oʻylaydi: u koinotdagi umumiy energiya miqdorini hisobga oladi, xususan, bu umumiy
miqdor oʻzgarmasligini aytadi. Boshqacha qilib aytganda,
termodinamikaning birinchi
qonuni
ga koʻra, energiyani yaratib ham, yoʻq qilib ham boʻlmaydi. U faqat shaklini
oʻzgartirishi yoki bir jismdan boshqasiga oʻtishi mumkin.
Bu qonun mavhum boʻlib koʻrinishi mumkin, ammo biz yon-atrofimizdagi misollarga
qarasak, atrofimizda doimiy energiya uzatilishi va energiyaning oʻzgarishi sodir
boʻlayotganligiga guvoh boʻlamiz. Misol uchun:
Elektr chirogʻi elektr energiyasini yorugʻlik energiyasiga aylantiradi (nurlanish
energiyasi).
Bir bilyard toʻpi ikkinchisiga urilganda, kinetik energiya uzatadi va ikkinchi toʻpni
harakatlantiradi.
Oʻsimliklar quyosh nuri energiyasini organik molekulalarda saqlanadigan kimyoviy
energiyaga aylantiradi.
Yurganingizda, nafas olganingizda yoki ushbu sahifani yuqoridan pastga tushirish
uchun barmogʻingiz harakatidan foydalanganingizda, oxirgi tanovulingizdan olgan
kimyoviy energiyani kinetik energiyaga aylantirasiz.
Har bir jarayonda boshlangʻich energiyaning baʼzi qismi issiqlik energiyasi sifatida
chiqariladi. Boshlangʻich energiyaning bir jismdan ikkinchisiga harakatlanishi natijasida
chiqadigan energiya
IP tarmoqlarda turli ilovalar uchun taqsimot

266
Sekin so‗nuvchi taqsimlanishli tasodifiy jarayonlar o‗ziga o‗xshash
jarayonlar sinfiga kiradi. Ko‗rsatilgan turni taqsimlanishini keng tarqalgani
Pareto, Vebulla va mo‗tadilli taqsimlanish hisoblanadi.
3.3-jadvalda IP tarmoqlarda turli ilovalar uchun statik tadqiq qilishni
umumlashtirilgan natijalari keltirilgan. Bu yyerda A orqali kiradigan oqimlarni
taqsimlanishi, V orqali bloklarning uzunligini taqsimlanishi belgilangan.
Jadvaldan ko‗rinadiki pochta trafigi (SMTP protokoli) eksponensial
taqsimlash sifatida ifodalanadi, u holda taniqli IP ilovalarning katta soni
sekin so‗nuvchi taqsimlanishga mos keladi.
3.3-jadval.
IP tarmoqlarda turli ilovalar uchun statik tadqiq qilishni umumlashtirilgan
natijalari
Trafik turi
IETF modeli sathi
Taqsimlanish
A
V
VoIP/UDP
Ilovali / transportli
P
P
FTP/TCP
Ilovali / transportli
P
W va LN
SMTP/TCP
Ilovali / transportli
M
M
HTTP/TCP
Ilovali / transportli
P
LN va P
IP
Tarmoqli
P
P
Ethernet
Ma‘lumotlar zvenosi
P
P
Ilova: P – Pareto taqsimlanish;
M – eksponensial taqsimlanish;
W – Veybulla taqsimlanish;
LN – mo‗tadilli taqsimlanish.
Paketlarni optik kommutatsiyalash tarmoqlarida QoS

276
Paketlarni optik kommutatsiyalashda xizmatlarni ajratish uchun
ikkita algoritm mavjud. Bu algoritmlarni OPS tarmoqlarda QoSni
ta‘minlashni asosiy texnologiyasi sifatida ko‗rib chiqamiz.
Eltuvchilarni taqsimlash (Wavelength Allocation, WA). Bu usulda
barcha erishish mumkin bo‗lgan eltuvchilar alohida ko‗pginalarga ajraladi
va har bir ko‗pginalar ustunlikning turli sathlari bilan bog‗lanadi,
ustunlikning yuqoriroq sathi erishish mumkin bo‗lgan eltuvchilardan katta
qismga ega. WA usuli xizmatlarni ajratish uchun faqat to‗lqin uzunligini
qo‗llaydi va FDL buferlarini qo‗llamaydi.
Chegaraviy tashlashli eltuvchilarni kombinatsiyali taqsimlash
(Combined Wavelength Allocation and Threshold Dropping, WATD).
WA ga qo‗shimcha, bu usulda turli ustunliklar sinfi orasidagi farqni
o‗rnatish uchun tashlab yuborish chegarasi qo‗llaniladi. Qachon FDL
buferini to‗lishi o‗rnatilgan chegaradan oshsa, past ustunlikka ega paketlar
tashlab yuboriladi. Bu jarayon paketning foydali yuklamasi, sarlavha to‗liq
qayta ishlanmagungacha va paket sinflanmagunigacha ushlab turiladi,
so‗ngra paketga eltuvchi belgilanadi. Biroq bunda kommutatsiyalash
tezligini chegaralaydigan ―paket paketdan keyin‖ prinsipi qo‗llaniladi.
Adabiyotlar ro’yxati - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms...

Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
|
— rasm.
23- rasm - • Coreldraw • pho to s h o p

uzunliklari (masalan, 8 va 8) taklif etiladi va burchakning birinchi tomo-
nini ko‘rsatish so‘raladi va qirra kursor bilan ko‘rsatiladi, 32- rasm.
Agar faska tomonlari oichamlarini (5 mm va 5 mm ga) o‘z-
gartirish lozim bo‘lsa, “Длина” so‘zining bosh harfi “Д” kiritiladi va
so‘ralgan faska tomonlarining uzunliklariga ketma-ket 5, 5 raqamlar
kiritiladi:
/команда: _clian)£er
/ ( Р р ж и н
С.
ОК'РКЧКГОЙ':
П а р п и ц р т р ы ф я п к и : Д .п-иив1
= R -П П П П , Д л и и я й = Й .П П П П
\
Выверите первый отрезок или
; [п Т м р и и 'Г ’ь /п п . 'п И п и н м я /Д .т т т п /У л п .п /Л Й р р ’ч ш я /'И ^ 'т .п /'К Р Г г к о .п к к г !] : Д
П е р ы а м
даигш
.» ф а с к и < 8 .С О О О > : 5
; 'Я т п р я а
лтгмтг
» фяп~км < К .П П П П > :
2. Navbatdagi:
Выберите первый отрезок или
[отменить/пслИлиния/Длина/Угол/Обрезка/Нетод/Несколько]:
/Выбирается бавоюая п оверхность...
/Задайте оппио выбора поверхности [Следующая/ОК {текущая}] <ОК>:
so‘ralgan birinchi tomonni tanIалg yoki tayanch sirtni tanlang so‘roviga
qirra ko‘rsatiladi va keyingi so‘ralgan joriy sirtning opsiyasi “OK”
tugmasini yuklab ko‘rsatiladi, 33- rasm.
3. Muloqatlar oynasidagi so'rovga, ya’ni, faska bajarish uchun
so‘ralgan tayanch va keyingi sirt faska o‘lchamlarini kiriting so‘roviga
taklif qilingan oichamlar ketma-ket “Enter” bilan kiritiladi.
4. Oxirgi “Qirrani tanlang” so‘roviga, qirra ko‘rsatiladi va “Enter”
bilan qayd etiladi:
Длина фаски для базовой поверхности <5.0ООО>:
Дямна ф а с к и д л я д р у п о м п о в е р х н о с т и < 5 .0 0 0 0 > :
Rivojlantiruvchi - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 145/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Rivojlantiruvchi: Mustaqil fikrlash qobiliyatini rivojlantirish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi: aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda kundalik rejalarini tuza olish, formulalardan foydalanib, masalalar yecha olish; inson mehnatini yengillashtiradigan asboblardan foydalanish.
DTS talabi: Temperatura. Termometrlar. Jism Temperaturasini o’lchashni bilishi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Maqolaning ilmiy yangiligi - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms...

225
кўникмаларни ўзлаштириш имконини беради. Ушбу иш муаллифи томонидан
биология педагогларининг ахборот технологияларидан фойдаланиш соҳасида олиб
борган тадқиқотлари шуни кўрсатдики, биология фани ўқитувчиларининг таълим
жараёнларига янги технологияларни жорий этиш бўйича тайёргарликларини
етарли даражада деб бўлмайди.
Таълим жараёнларида ахборот технологияларини самарали қўллаш муаммосини
ижобий ҳал этиш учун зарур даражада тажриба базалари ва ўз амалий фаолиятида
мазкур технологияларни самарали қўллайдиган кўпсонли биология фани
педагоглари керак бўлади.
Мультимедиявий технология таълим соҳасидаги энг илғор ва айни вақтда
шиддат билан ривожланаётган технологиялардан бири ҳисобланади. Мазкур
технологиянинг афзалликларидан бири шуки, унда ўқув материалида турли
шаклдаги, масалан, матн, овоз, тасвир, сурат, динамик ва турғун тасвирлар каби
ахборотларни умумлаштириш имкониятлари кенгаяди. Мутахассисларнинг
фикрича, бу хилдаги технологиялар, биринчи навбатда умумтаълим мактаблари
учун жуда зарур, негаки, айнан мактабларда таълим олувчиларнинг профессионал
қизиқиш соҳалари намоён бўлади ва истиқболда ОТМларда ривожлантириладиган
муайян соҳа бўйича билимлар пойдевори қуйилади.
Xulosa.
Бугунги кунда ахборотлаштириш жараёни инсон фаолиятининг барча
қирраларини қамраб олди, шу жумладан, таълим соҳасининг барча бўғинларини
ҳам. Биология ўқув курсларини ахборотлаштириш, асосан, ахборот технологиялари
воситаларини кенг жорий этиш кўринишида амалга оширилмоқда.
Шу билан бирга биологияни умумтаълим фанларидан бири сифатида
ахборотлаштириш бошқа ўқув фанларини ахборотлаштиришга нисбатан орқада
қолмоқда. Бу вазиятдаги номутаносиблик шундан иборатки, ўқувчиларнинг аксар
кўпчилиги ахборот билан ишлашнинг янги усулларини ўзлаштириб олган, айни
вақтда кўпчилик педагоглар ўқувчиларнинг ахборотга бўлган эҳтиёжларини
қондира олмайдилар.
АХБОРОТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШ ВА ТАЖРИБА-СИНОВНИНГ

Annotatsiya.Kalit so‘zlar: Компьютер, прагматик, мультимедия, педагогика, дастурланиш, дидактик, интеллектуал. Аннотация.Ключевые словаKey words: Computer, pragmatic, multimedia, pedagogy, programming, didactic, intellectual. Kirish |
АХБОРОТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШ ВА ТАЖРИБА-СИНОВНИНГ Pdf ko'rish
|
bet | 181/551 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 15,84 Mb. | | #234763 |
Bog'liq Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20Bu sahifa navigatsiya:
- Annotatsiya.
- Kalit so‘zlar: Компьютер, прагматик, мультимедия, педагогика, дастурланиш, дидактик, интеллектуал. Аннотация.
- Ключевые слова
- Key words: Computer, pragmatic, multimedia, pedagogy, programming, didactic, intellectual. Kirish
АХБОРОТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШ ВА ТАЖРИБА-СИНОВНИНГ
ТАШКИЛ ЭТИЛИШИ
Karimova Mavluda Hakimovna
Karimova mavluda 63@ gmail.com
“Fiziologiya” kafedrasi o‘qituvchisi
Qarshi davlat universiteti
Annotatsiya.
Таълим муассасаларида дастлабки компьютерлар пайдо бўла
бошлаши билан педагогикада янги йўналиш ташкил топди – ахборот
технологияларига асосланган таълимдир. Таълимда ахборот технологияларидан
фойдаланишнинг психологик-педагогик хусусиятлари бўйича қатор тадқиқотлар
ўтказилган.
Kalit so‘zlar:
Компьютер, прагматик, мультимедия, педагогика, дастурланиш,
дидактик, интеллектуал.
Аннотация.
Учебно-методическая работа по созданию новых технологий на
основе обучения. В ходе тренинга были изучены технологии психолого-
педагогического развития.
Ключевые
слова:
Компьютер,
прагматика,
мультимедиа,
педагогика,
программирование, дидактика, интеллектуальный.
Annotation.
As the first computers began to appear in educational institutions, a new
direction in pedagogy was formed – education based on information technology. There
have been a number of studies on the psychological and pedagogical features of the use of
Information Technology in education.
Key words:
Computer, pragmatic, multimedia, pedagogy, programming, didactic,
intellectual.
Kirish
.Таълим муассасаларида дастлабки компьютерлар пайдо бўла бошлаши
билан педагогикада янги йўналиш ташкил топди – ахборот технологияларига
асосланган таълимдир. Таълимда ахборот технологияларидан фойдаланишнинг
психологик-педагогик хусусиятлари бўйича қатор тадқиқотлар ўтказилган.
Тадқиқотларимизнинг ушбу бўлими мазкур масала бўйича олиб борилган
изланишларнинг натижалари таҳлилига бағишланади.
Компьютердан фойдаланиш таълим олувчиларнинг ўқув машғулотларини онгли
равишда идрок этишлари учун замин яратади, таълим жараёнининг интеллектуал
ва мантиқий даражасини оширади, бироқ таълимда мотивациянинг пасайишини
ҳам келтириб чиқариши мумкин.
Компьютерли таълим ўтган асрнинг саксонинчи йилларидан бошлаб кенг тадбиқ
этила бошланди ва илдам ривожлана борди. Ўзининг кўп функциялилиги ва кенг
имкониятлари боис компьютер кўп фанларни ўқитишда, жумладан биология
мажмуасига кирувчи фанларни ўқитишда ҳам самарали қўлланилади.
|
| |