Mantiqiy qo‘shish - Mustaqil ish №1 Mavzu: Dasturlanuvchi mantiqiy qurilmalar tarkibi va tadbiqi: Bajardi: 101-srtqi...

|
Mustaqil ish №1 Mavzu: Dasturlanuvchi mantiqiy qurilmalar tarkibi va tadbiqi: Bajardi: 101-srtqi gurux talabasi Jurayev Farid Qabul qildi: Narkulov A. S dasturlanuvchi mantiqiy qurilmalar tarkibi va tadbiqi
|
bet | 2/2 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 19,35 Kb. | | #100417 |
Bog'liq Mustaqil ish №1 Mavzu Dasturlanuvchi mantiqiy qurilmalar tarkib-fayllar.org (1)Mantiqiy qo‘shish (diz’yunktsiya, YOKI amali), «+» belgi qo‘yish bilanamalga oshiriladi;
Mantiqiy ko‘paytirish(kon’yunktsiya, HAM amali), «·» belgi qo‘yishbilan amalga oshiriladi.
Ifodalar ekvivalentligini ifodalash uchun «=» belgisi qo‘yiladi.
Mantiqiy funktsiyalar va amallar turli ifodalanish shakllariga ega bo‘lishlari mumkin: algebraik, jadval, so‘z bilan va shartli grafik (sxemalarda). Mantiqiy funktsiyalarni berish uchun mumkin bo‘lgan argumentlar majmuidan talab qilinayotgan mantiqiy funktsiya qiymatini berish yetarli. Funktsiya qiymatlarini ifodalovchi jadval haqiqiylik jadvali deb ataladi. Ikki o‘zgaruvchi uchun to‘liq mantiqiy funktsiyalar majmui keltirilgan.
Mantiqiy amallarni ko‘rib chiqish uchun jadvalda keltirilgan aksioma va qonunlar qatoridan foydalanamiz.
|
|
|
|
0+x=x
|
|
|
|
0·x=0
|
|
|
|
1+x=x
|
|
|
Aksiomalar
|
1·x=x
|
|
|
x+x=x
|
|
|
|
|
x·x=x
|
|
|
|
|
x+
|
x
|
=1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x·
|
x
|
=0
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= x
|
|
|
|
|
|
|
|
|
х
|
|
Kommutativlik qonunlari
|
x1+ x2= x2+ x1
|
|
|
|
x1· x2= x2· x1
|
|
|
Assotsiativlik qonunlari
|
x1+ x2+ x3= x1+ (x2+ x3)
|
|
|
|
x1· x2· x3= x1· (x2· x3)
|
|
|
Distributlik qonunlari
|
x1· (x2+ x3) = (x1· x2) + (x1· x3)
|
|
|
|
x1+ (x2· x3) = (x1+ x2) · (x1+ x3)
|
|
Duallik qonunlari
|
________
|
|
|
|
|
|
|
x1 x2
|
x1
|
x
|
|
|
|
(de - Morgan teoremasi)
|
2
|
|
________
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x1 x2
|
x1
|
x
|
2
|
|
|
Yutilish qonunlari
|
x1+ x1· x2= x1
|
|
|
|
|
x1· (x1+ x2) = x1
|
|
|
Raqamli sxemalarda turli mantiqiy funktsiyalarni amalga oshirish uchun minimal element bazis (yoki baza) deb ataluvchi mantiqiy elementlarmajmuasiga ega bo‘lish yetarli hisoblanadi.
Minimal element bazislar:
Biri HAM, ikkinchisi esa – EMAS amalini bajaruvchi ikki turdagi mantiqiy elementlar majmui;
Biri YOKI, ikkinchisi esa – EMAS amalini bajaruvchi ikki turdagi mantiqiy elementlar majmui;
YOKI-EMAS (EMAS-YOKI) amalini bajaruvchi Pirs mantiqiy elementlari majmui;
YOKI-EMAS elementi asosida HAM (a), YOKI (b) va EMAS (v) mantiqiy amallarini shakllaniishi.
VA-EMAS elementi asosida VA (a), YOKI (b) va EMAS (v) mantiqiy amallarini shakllaniishi.
Amalda elementlar va boshqalar nomenklaturasini qisqartirish maqsadida HAM-EMAS yoki YOKI-EMAS amallarni bajaruvchi element bazasidan foydalaniladi. Lekin, faqat minimal bazis elementlaridan foydalangan holda raqamli tizimni shakllantirish qurilmaning murakkablashib ketishiga olib keladi.
U holda tizim parametrlarini yaxshilash maqsadida, HAM-EMAS yoki YOKI-EMAS minimal bazis elementlaridan tashqari, HAM-YOKI-EMAS, HAM, YOKI, istisnoli YOKI va boshqa amallarni bajaruvchi sxemalar ham qo‘llaniladi.
Minimal element bazisi mantiqiy elementlarning funktsional to‘liq tizimi hisoblanadi.Ya’ni, minimal bazis mantiqiy elementlari majmui ixtiyoriy murakkablikdagi mantiqiy sxemani shakllantirishga imkon beradi.
Misol tariqasida, YOKI-EMAS elementi yordamida (1-rasm) va faqat HAM-EMAS elementlari yordamida (2-rasm) HAM, YOKI va EMAS amallari qanday bajarilishini ko‘rib chiqamiz.
Murakkab mantiqiy qurilmalar sintezini boshlashdan avval, quyidagi amallar ketma-ketligini bajarish zarur:
- mazkur tugun (blok) bajarishi kerak bo‘lgan berilgan murakkab mantiqiy funktsiyani minimallash;
- element baza tanlash;
- minimallashgan mantiqiy funktsiyani tanlangan bazaga ko‘ra o‘zgartirish;
- elektr sxemani sintezlash.
O‘zgaruvchi kattaliklar orasidagi u=f(x) bog‘liqlik yoki funktsiya turli shaklda ifodalanishi mumkin.
Raqamli qurilmalarning ishlash algoritmi matematik mantiq yordamida ifodalanadi.Shu sababli qurilmalar mantiqiy qurilmalar sinfiga ta’lluqli.Mantiqiy qurilmalarda chiqishdagi o‘zgaruvchilar (funktsiya) ui ning kirishdagi o‘zgaruvchilar majmuasi xn-1…x2x1 orqali, mantiq algebrasi yordamida ifodalanishi mantiq algebrasi funktsiyasi (MAF) deb ataladi. Raqamli qurilmalarda qayta ulanuvchi elementlar (“ochiq” xolatidan “berk” holatiga o‘tuvchi va aksincha) qo‘llanilgani sababli mantiq algebra funktsiyasini yana qayta ulanuvchi funktsiya deb ham atashadi.
http://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mustaqil ish №1 Mavzu: Dasturlanuvchi mantiqiy qurilmalar tarkibi va tadbiqi: Bajardi: 101-srtqi gurux talabasi Jurayev Farid Qabul qildi: Narkulov A. S dasturlanuvchi mantiqiy qurilmalar tarkibi va tadbiqi
|