nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Turli modulyatsiyalash chastotalarida detektorlarning uzatish koeffitsientlarini taqqoslash

|
Turli modulyatsiyalash chastotalarida detektorlarning uzatish koeffitsientlarini taqqoslash
|
bet | 13/16 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #131760 |
Bog'liq Laboratoriya ishlari5. Turli modulyatsiyalash chastotalarida detektorlarning uzatish koeffitsientlarini taqqoslash.
Zarur xulosalarni qilish.
6. Qo‘shimcha topshiriq (ulanish sxemasi 2.2-rasmga muvofiq amalga oshiriladi).
Ossillografning 1-kirishini KT3 nuqtaga ulash. Ossillograf yoyilmasini 1-kirish bo‘yicha sinxronlashtirish.
PCh generator chastotasini 1000 Gtsga teng o‘rnatish. PCh generator chiqishidagi kuchlanishni Um = 0 mVga teng o‘rnatish.
Ossillografning gorizontal yoyilmasi qayta ulagichini 0,5 mks/bo‘l holatga o‘rnatish. Modulyatsiyalashsiz yuqori chastotali sinusoidal kuchlanishning bir necha davrlari barqaror tasvirini olish.
PCh generator chiqishidagi Um kuchlanishni 0 mVdan 500 mVgacha oshirish bilan ekranning o‘ng tomonidagi tasvirni «chaplanishini», ya’ni chastotaviy modulyatsiyalash jarayonida YuCh kuchlanish fazasi oniy qiymatlarining o‘zgarishlarini kuzatish.
5. Nazorat savollari
1. Qaysi qurilmalarda chastotaviy detektorlash amalga oshiriladi?
2. Bir taktli va balansli ChDlarning o‘ziga xos xususiyatlarini ko‘rsating.
3. Chastotani og’ishi va amplituda o‘zgarishi o‘zgartiriladigan ChDning printsipial sxemsini keltiring va ishlash prinsipini tushuntiring.
4. Chastotaning o‘zgarishini fazaning o‘zgarishigi o‘zgartiradigan bitta konturli ChDning prinsipial sxemasini keltiring va ishlash prinsipini tushuntiring.
5. ChDlarning sinflarga bo‘linishini keltiring.
6. Detektorlarning olingan chastota xarakteristikalarini tushuntiring.
3- laboratoriya ishi
AM signallar uzatkichi modulyatorini tadqiq qilish
Ishdan maqsad
Amplitudaviy modulyatsiyalashli tebranishlarni olish sxemasini o‘rganish, modulyatsiyalaydigan kaskad va modulyatsiyalangan tebranishlar kuchaytirgichning modulyatsion xarakteristikalarini tadqiq qilish.
|
| |
Boshqaruv tizimlarini tahlil qilish va loyihalashning asosiy tushunchalari

|
Boshqaruv tizimlarini tahlil qilish va loyihalashning asosiy tushunchalari
|
bet | 16/93 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #255101 |
Bog'liq Muhandislik psixologiyasi 3.3.Boshqaruv tizimlarini tahlil qilish va loyihalashning asosiy tushunchalari.
Hozirgi vaqtda muhandislik psixologiyasida, shuningdek, tegishli ilmiy fanlar va yo'nalishlarda "inson - mashina" tizimlarini tahlil qilish, tavsiflash va loyihalash uchun bir qator tushunchalar ishlab chiqilgan. Bu tushunchalar qo’llanilayotgan matematik apparat, zarur dastlabki ma’lumotlar tarkibi, IMTda insonning roli va o’rni haqidagi turlicha qarashlari bilan farqlanadi. Bu holat muhandislik psixologiyasining hozirgi rivojlanish darajasini juda to'g'ri aks ettiradi, chunki muayyan sharoitlarga qarab, muhandislik psixologiyasi mutaxassisi mavjud tushunchalardan u yoki bu birini tanlashi va foydalanishi mumkin. Shuning uchun mumkin bo'lgan tushunchalarning eng konstruktivini ko'rib chiqish maqsadga muvofiqdir . Ularning barchasi shartli ravishda ikkita katta guruhga bo'linadi: psixologik va kibernetik (3.3-rasm).
3.4.“Inson-mashina” tizimidagi nizolar va ularni hal qilish yo’llari.
Murakkab rivojlangan inson -mashina tizimi ko'plab quyi tizimlardan iborat bo'lib, ularning har biri inson va texnik quyi tizimlarning yakuniy, dinamik holati va xatti-harakati (faoliyati) stereotipi modellari shaklida o'z ierarxiyasiga ega. Agar ierarxiyaning istalgan darajasidagi quyi tizimlarning maqsadlari qarama-qarshi bo'lib chiqsa, "inson -mashina" tizimida ziddiyat yuzaga keladi .
IMTdagi nizolarni ko'rib chiqishdan oldin, biz psixologiyada ushbu tushunchani tushunishni qisqacha ko'rib chiqamiz. Bu erda konflikt (lotincha Confliktus - to'qnashuv) inson tomonidan o'zi uchun muhim psixologik muammo sifatida qabul qilinadigan, uni hal qilishni talab qiladigan va uni bartaraf etishga qaratilgan faoliyatni keltirib chiqaradigan qarama-qarshilik sifatida tushuniladi .
Konflikt quyidagi xususiyatlar bilan tavsiflanadi:
qarama-qarshilikning mavjudligi;
2). uni hal qilishni talab qiladigan muhim muammo sifatida qabul qilish;
3) qarama-qarshiliklarni bartaraf etishga qaratilgan faoliyat.
An'anaga ko'ra, psixologiya konfliktlarning uch turini ko'rib chiqadi.
Shaxsiy ma'lum bir shaxsda mos kelmaydigan manfaatlar, ehtiyojlar, g'oyalar, rollar va boshqalar o'rtasida yuzaga keladigan ziddiyatni ifodalaydi, masalan, istak va burch hissi o'rtasidagi ziddiyat.
|
| |
Ko`p yadroli signal protsessorlari dasturlash

|
Ko`p yadroli signal protsessorlari dasturlash
|
bet | 1/4 | Sana | 23.07.2024 | Hajmi | 1,24 Mb. | | #268368 |
Tizimlar va signallarni qayta ishlash
Bajardi : Xoshimov Diyorbek;
Guruh : 412-20;
Tekshirdi : Jo’rayev Umid
Ko`p yadroli signal protsessorlari dasturlash
Reja
I.Kirish.Signal nima.
II.Asosiy qisim.
Signal protsessorlari va ularning turlari.
Ko`p yadroli protsessorlari .
Ko`p yadroli protsessorlarga dasturlash.
Faydalinilgan adabyotlar.
Signal
Signal - bu manbadan iste'molchiga uzatiladigan ma'lumotlarning (ma'lumotlarning) moddiy tashuvchisi.
Vakillik qilishi mumkin jismoniy signallar yoki matematik modellar.
Signallar analog va diskret bo'lishi mumkin.
Analog (uzluksiz) signal ma'lum vaqt oralig'ida o'zgarib turadigan ba'zi jismoniy miqdorlar, masalan, tembr yoki tovush intensivligi bilan aks ettiriladi.
Diskret (raqamli) signal axborot elementlarining hisoblanuvchi to'plamidan iborat.
Raqamli signal protsesori.
Texas Instruments protsesori
SHARC oilasidagi signal protsessorlar
Motorola kompaniyasining signal protsessorlar
SHARC oilasidagi signal protsessorlar.
U shbu oilaning barcha protsessorlari beshta asosiy qism – yuqori unumdorli yadrodan, katta hajmdagi ikki portli statistik OXQ dan, kiritish/chiqarishning kuchli protsessori va tashqi muhit bilan aloqa portidan, ichki shinalar bilan shina kommutatori orqali birlashtirilgan buyruqlar va ma’lumotlardan iborat Yadro o‘zining tarkibida uchta mustaqil parallel ishlaydigan, maxsus registrli faylda vaqtincha saqlanadigan, ma’lumotlar ustida arifmetik va mantiqiy amallarni Ikki kirishli xotira Shina Port kommutator i Protsessor yadrosi К/Ch porsessori ХТТМ 176 bajaradigan hisoblash qurilmalariga ega. Bunday registrli faylning mavjudligi uzilishlarga tez ta’sir ko‘rsatishni, masalan real vaqt tizimlarida ta’minlaydi. Yadroda ma’lumotlar adresining ikkita mustaqil generatori bor, ular hisoblash blokiga xotirani adresatsiyalashning o‘zgaruvchan rejimlarini, xalqa buferlarini tashkil etishni ta’minlaydi. Yadroni boshqarish qurilmasi ichiga o‘rnatilgan buyruqlar keshi bilan birga bitta mashina sikli davomida buyruqlarni tanlash va bajarishni amalshga oshiradi. Ikki portli ОЗУ har birini 48-razryadli buyruqlarni, xuddi shuningdek 8, 16 va 32-razryadli so‘zlar ko‘rinishidagi tashkil etishga yo‘l qo‘yadigan ma’lumotlarni saqlash uchun foydalanish mumkin bo‘lgan iikita xotira blokidan iborat.
|
| |
Qaraqlpaq filologiya ham jurnalistikaFakulteti Qaraqalpaq tili ham adebiyati kafedrasi

|
Qaraqlpaq filologiya ham jurnalistikaFakulteti Qaraqalpaq tili ham adebiyati kafedrasi
|
Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #245432 |
Bog'liq 2 5350475493474847643 Berdaq atindagi Qaraqalpag’istan mamleketlik Berdaq atindagi Qaraqalpag’istan mamleketlik Universiteti Qaraqalpaq tili ham adebiyati kafedrasi 2-basqish 2d-topar studenti O’tegenova juldizdin’ Pan: “Axborot texnologiyalari ham processin matematik modellestiw” paninen O’zbetinshe slayt jumisi Qabilladi: Tursinbekova Inabat Tayarladi: O’tegenova juldiz Reje 1.Gipper teksli hujjetler jaratiw 3.Glossoriy 4.Paydalangan adebiyatlar Gipertekstli xujjetler jaratıw ushın arnawlı programma islep shıg’ılg’an bolıp, ol HTML – Hyper Gipertekstli xujjetler jaratıw ushın arnawlı programma islep shıg’ılg’an bolıp, ol HTML – Hyper Text Mark up Language dep ataladı. Bul programma teg (tag) dep atalıwshı arnawlı kodlardan ibarat. Bul kodlar web-bette ko’rinbeydi, biraq olardın’ ja’rdeminde avtor brouzer aynasında web-bet qanday suwretleniwi kerekligin ta’ripleydi. Xujjettegi tekst parametrleri, grafikalıq obektlerdin’ jaylasıwı, ren’ler, gipersiltemeler h.t.b. sol tegler ja’rdeminde beriledi. Demek, tegler – bul brouzer tu’sinetug’ın kodlar, xızmetshi so’zler HTML xujjeti ha’m tegleri arasındag’ı tekst bolıp tabıladı. HTML xujjeti ha’m tegleri arasındag’ı tekst bolıp tabıladı. Bul ashıwshı() ha’m jabıwshı () tegler ju’plıg’ı bolıp, bul xujjet HTML tilinde jazılg’anlıg’ın bildiredi. HTML xujjeti ..., … , … WEB-bet ko’rinisi Bul Bloknot programmasında jazılg’an ha’m Microsoft Internet Explorer de sa’wlelengen a’piwayı Web-bet.
Hu’jjet denesi ...
|
| |
Maksvellning integral ko’rinishdagi tenglamalari

|
Maksvellning integral ko’rinishdagi tenglamalari
|
bet | 2/3 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 477 Kb. | | #126238 |
Bog'liq Integral vs differential tenglamalar maksvel tizimiMaksvellning integral ko’rinishdagi tenglamalari. Maksvell siljish toki tushunchasini qo’llab, elektr va magnit hodisalarining yagona nazariyasini yaratdi. Maksvell nazariyasining asosini to`rtta tenglama tashkil etadi.
1) Qo`zg’almas zaryad q o`z atrofidagi fazoda elektr maydonini vujudga keltiradi. Bu maydon potensial maydondir. Shuning uchun bu maydon kuchlanganlik vektori ning ixtiyoriy berk kontur bo`yicha sirkulyatsiyasi (ya`ni elektrostatik maydon kuchlarining berk yo`lda bajargan ishi) nolga teng:
= 0
Uyurmaviy elektr maydon kuchlanganligi vektorning ixtiyoriy berk kontur bo`yicha sirkulyatsiyasi (7) ga asosan noldan farqli:
Umumiy holda elektr maydon va maydonlarning yig’indisidan iborat bo`lishi mumkin, ya`ni deb belgilab, tenglamalarni qo`shsak:
Maksvellning integral ko`rinishdagi birinchi tenglamasi kelib chiqadi. Chap tomonidagi integral ixtiyoriy berk kontur bo`yicha, o`ng tomondagisi esa shu kontur chegaralab turgan ixtiyoriy sirt bo`yicha olinadi.
Har qanday elektr tok atrofida magnit maydon hosil bo`ladi. Magnit maydon kuchlanganligi vektori ning ixtiyoriy berk kontur bo`yicha sirkulyatsiyasi shu kontur o`rab olgan barcha makroskopik toklarning algebraik yig’indisiga teng:
O`zgaruvchan elektr maydon xuddi tok kabi magnit maydoni hosil qiladi. Demak, umumiy holda magnit maydon o`tkazuvchanlik toki va siljish toki tufayli vujudga kelgan magnit maydonlarning yig’indisidan iborat. Agar o`tkazuvchanlik toki zichligi va siljish toki zichligi larning yig’indisidan iborat bo`lgan to`liq tok zichligi :
= + =
tushunchasidan foydalansak, quyidagicha yozish mumkin:
Bu ifoda Maksvellning ikkinchi tenglamasi deb atalib, u magnit maydon kuchlanganlik vektori ning ixtiyoriy berk kontur bo`yicha sirkulyatsiyasi shu konturga tiralgan ixtiyoriy S sirt orqali o`tuvchi makroskopik va siljish toklarining algebraik yig’indisiga tengligini ko`rsatadi.
Ixtiyoriy berk sirt orqali chiqayotgan elektr siljishi vektori ning oqimi shu sirt ichidagi barcha erkin zaryadlarning algebraik yig’indisiga teng:
,
bunda - berk sirt ichida uzluksiz ravishda joylashgan zaryadlarning hajmiy zichligi. Maksvellning uchinchi tenglamasi deb ataladigan, qo`zg’almas zaryadlar tufayli vujudga kelgan potensial elektr maydon va o`zgaruvchan magnit maydon tufayli vujudga kelgan uyurmaviy elektr maydonlar yig’indisidan tashkil topgan elektr maydon uchun ham o`rinlidir.
Magnit maydon qanday usul bilan vujudga keltirilganligidan qat`iy nazar magnit induksiya chiziqlari doimo berk bo`ladi. Shuning uchun umumiy holda
Bu ifoda B vektor uchun Gauss teoremasidir. Uni Maksvellning to`rtinchi tenglamasi deyiladi. Tenglamalar integral ko`rinishdagi Maksvell tenglamalaridir.
|
| |
Mavzu № 6. PSIXOLOGIK METODLAR - Modul muhandislik psixologiyasining metodolik va nazariy asoslari. Mavzu Muhandislik...

|
Modul muhandislik psixologiyasining metodolik va nazariy asoslari. Mavzu Muhandislik psixologiyasining predmeti va vazifalari.(2s.)
|
bet | 88/93 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #255101 |
Bog'liq Muhandislik psixologiyasi Mavzu № 6. PSIXOLOGIK METODLAR.
6.1. So'rov usuli: anketa. suhbat. Testlar. shaxsiy metodlar.
6.2. Operator faoliyatini psixologik o'rganish metodlari.
6.3. Operator faoliyatini fizik modellashtirish .
6.4. Operator faoliyatini o'rganishning psixologik metodlari. O'z-o'zini kuzatish, o'z-o'zidan hisobot, o'z-o'zini baholash.
Adabiyot
1. Belousova, N. S. Mehnat psixologiyasi: Uralsdagi universitet talabalari uchun ma'ruzalar kursi. davlat ped. univ. – Ekaterinburg, 2013. – 120 b.
2. Manuxina, S.Yu.Muhandislik psixologiyasi va ergonomikasi. Reader elektron. Resurs: ta'lim usuli. Comp. Evraz. Ochiq. Institut, 2011. – 223
3. Pryajnikov, N.S. Talabalar uchun "Mehnat psixologiyasi va muhandislik psixologiyasi". universitetlar / Moskva. ruhiy.-ijtimoiy. Inst.-M.: MPSI; Voronej MODEK, 2010. -
5. Sergey S.F. Muhandislik psixologlari va ergonomika: Darslik. M.: Maktab texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti, 2008.17 6 b.
6. Fugelova, T.A. Muhandislik psixologiyasi: darslik. qishloq universitetlar uchun M.: nashriyot uyi. Yurayt, 2019. - 316 b.
Mavzu No 7. FIZIOLOGIK METODLAR.
7.1. Operator faoliyatini o'rganishda qo'llaniladigan fiziologik metodlar.
7.2. Nutqyi javob, Spirometriya metodi.
7.3. Yurak-qon tomir tizimini o'rganish metodlari.
7.4. Qabul qilish va qayta ishlash metodlari.
Adabiyot
1. Belousova, N. S. Mehnat psixologiyasi: Uralsdagi universitet talabalari uchun ma'ruzalar kursi. davlat ped. univ. – Ekaterinburg, 2013. – 120 b.
2. Manuxina, S.Yu.Muhandislik psixologiyasi va ergonomikasi. Reader elektron. Resurs: ta'lim usuli. Comp. Evraz. Ochiq. Institut, 2011. – 223
3. Pryajnikov, N.S. Talabalar uchun "Mehnat psixologiyasi va muhandislik psixologiyasi". universitetlar / Moskva. ruhiy.-ijtimoiy. Inst.-M.: MPSI; Voronej MODEK, 2010. -
5. Sergey S.F. Muhandislik psixologlari va ergonomika: Darslik. M.: Maktab texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti, 2008.17 6 b.
6. Fugelova, T.A. Muhandislik psixologiyasi: darslik. qishloq universitetlar uchun M.: nashriyot uyi. Yurayt, 2019. - 316 b.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Modul muhandislik psixologiyasining metodolik va nazariy asoslari. Mavzu Muhandislik psixologiyasining predmeti va vazifalari.(2s.)
|
Mavzu № 14. OPERATORNING HARAKATLARI

|
Mavzu № 14. OPERATORNING HARAKATLARI
|
bet | 92/93 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #255101 |
Bog'liq Muhandislik psixologiyasi Mavzu № 14. OPERATORNING HARAKATLARI.
14.1. Operatorning harakatlari va ularini boshqarish.
14.2. Noto'g'ri reaktsiyalarning harakat turiga bog'liqligi.
14.3. Noto'g'ri reaktsiyalarning harakat turiga bog'liqligi.
14.4. Operatorning ovozli javobi
Adabiyot
1. Belousova, N. S. Mehnat psixologiyasi: Uralsdagi universitet talabalari uchun ma'ruzalar kursi. davlat ped. univ. – Ekaterinburg, 2013. – 120 b.
2. Manuxina, S.Yu.Muhandislik psixologiyasi va ergonomikasi. Reader elektron. Resurs: ta'lim usuli. Comp. Evraz. Ochiq. Institut, 2011. – 223
3. Pryajnikov, N.S. Talabalar uchun "Mehnat psixologiyasi va muhandislik psixologiyasi". universitetlar / Moskva. ruhiy.-ijtimoiy. Inst.-M.: MPSI; Voronej MODEK, 2010. -
5. Sergey S.F. Muhandislik psixologlari va ergonomika: Darslik. M.: Maktab texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti, 2008.17 6 b.
6. Fugelova, T.A. Muhandislik psixologiyasi: darslik. qishloq universitetlar uchun M.: nashriyot uyi. Yurayt, 2019. - 316 b.
Mavzu № 15. OPERATORNING FUNKSIONAL HOLATI.
15.1. Ish paytida operatorning funktsional holatini o'rganish.
15.2. Operator holatini kuzatish turlarining tasnifi.
15.3. Emotsional holatlarning turlari. Operatorning charchashi.
15.4. Operatorning asosiy funktsional holatlarini kuzatish.
Adabiyot
1. Belousova, N. S. Mehnat psixologiyasi: Uralsdagi universitet talabalari uchun ma'ruzalar kursi. davlat ped. univ. – Ekaterinburg, 2013. – 120 b.
2. Manuxina, S.Yu.Muhandislik psixologiyasi va ergonomikasi. Reader elektron. Resurs: ta'lim usuli. Comp. Evraz. Ochiq. Institut, 2011. – 223
3. Pryajnikov, N.S. Talabalar uchun "Mehnat psixologiyasi va muhandislik psixologiyasi". universitetlar / Moskva. ruhiy.-ijtimoiy. Inst.-M.: MPSI; Voronej MODEK, 2010. -
5. Sergey S.F. Muhandislik psixologlari va ergonomika: Darslik. M.: Maktab texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti, 2008.17 6 b.
6. Fugelova, T.A. Muhandislik psixologiyasi: darslik. qishloq universitetlar uchun M.: nashriyot uyi. Yurayt, 2019. - 316 b.
|
| |
Mavzu No 10. MUHENDISLIK VA PSİXOLOGIK TADQIQOTLARGA TEXNIK YORDAM

|
Mavzu No 10. MUHENDISLIK VA PSİXOLOGIK TADQIQOTLARGA TEXNIK YORDAM
|
bet | 90/93 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #255101 |
Bog'liq Muhandislik psixologiyasi Mavzu No 10. MUHENDISLIK VA PSİXOLOGIK TADQIQOTLARGA TEXNIK YORDAM.
10.1. Operator faoliyatini tadqiq qilishda foydalaniladigan muhandislik va psixologik metodlar. Psixologik o'lchov; psixometriya, masshtablash jarayoni.
10.2. Muhandislik psixologiyasida qo'llaniladigan maxsus jihozlar
10.3. Operator faoliyatini o'rganish uchun foydalaniladigan texnik vositalar
10.4. Muhandislik va psixologik tadqiqotlarda kompyuterlardan foydalanish
Adabiyot
1. Belousova, N. S. Mehnat psixologiyasi: Uralsdagi universitet talabalari uchun ma'ruzalar kursi. davlat ped. univ. – Ekaterinburg, 2013. – 120 b.
2. Manuxina, S.Yu.Muhandislik psixologiyasi va ergonomikasi. Reader elektron. Resurs: ta'lim usuli. Comp. Evraz. Ochiq. Institut, 2011. – 223
3. Pryajnikov, N.S. Talabalar uchun "Mehnat psixologiyasi va muhandislik psixologiyasi". universitetlar / Moskva. ruhiy.-ijtimoiy. Inst.-M.: MPSI; Voronej MODEK, 2010. -
5. Sergey S.F. Muhandislik psixologlari va ergonomika: Darslik. M.: Maktab texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti, 2008.17 6 b.
6. Fugelova, T.A. Muhandislik psixologiyasi: darslik. qishloq universitetlar uchun M.: nashriyot uyi. Yurayt, 2019. - 316 b.
Mavzu raqami 11. OPERATOR TOMONIDAN MA'LUMOT OLISH.
11.1. Axborotni qabul qilishda operator faoliyati
11.2. Kognitiv jarayonlarning operator faoliyatidagi o'rni.
11.3. Muhandislik psixologiyasida hissiy faoliyat tushunchasi . Axborotni qabul qilishda analizatorlarning o'zaro ta'siri.
11.4. Pertseptiv obrazni shakllantirishning fiziologik asoslari
Adabiyot
1. Belousova, N. S. Mehnat psixologiyasi: Uralsdagi universitet talabalari uchun ma'ruzalar kursi. davlat ped. univ. – Ekaterinburg, 2013. – 120 b.
2. Manuxina, S.Yu.Muhandislik psixologiyasi va ergonomikasi. Reader elektron. Resurs: ta'lim usuli. Comp. Evraz. Ochiq. Institut, 2011. – 223
3. Pryajnikov, N.S. Talabalar uchun "Mehnat psixologiyasi va muhandislik psixologiyasi". universitetlar / Moskva. ruhiy.-ijtimoiy. Inst.-M.: MPSI; Voronej MODEK, 2010. -
5. Sergey S.F. Muhandislik psixologlari va ergonomika: Darslik. M.: Maktab texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti, 2008.17 6 b.
6. Fugelova, T.A. Muhandislik psixologiyasi: darslik. qishloq universitetlar uchun M.: nashriyot uyi. Yurayt, 2019. - 316 b.
|
| |
Ajratib yozish - Navoiy davlat pedagogika insituti matematika-informatika fakulteti

|
Navoiy davlat pedagogika insituti matematika-informatika fakulteti
|
bet | 7/11 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 56,36 Kb. | | #237276 |
Bog'liq MAXMUDOV SHAjratib yozish
57. Qo‘shma fe’lning qismlari ajratib yoziladi: sarf qil, ta’sir et, tamom bo‘l, sotib ol, olib kel , olib chiq, miq etma kabi.
58. Ko‘makchi fe’l va to‘liqsiz fe’l mustaqil fe’ldan ajratib yoziladi: aytib ber, olib ko‘r, so‘rab qo‘y, ko‘ra qol, bera boshla, yiqila yozdi; ketgan edi, ketgan ekan, ketgan emish kabi. Lekin mustaqil fe’l bilan yordamchi fe’l orasida tovush o‘zgarishi bo‘lsa, bunday qismlar qo‘shib yoziladi: aytaver (ayta ber), boroladi (bora oladi), bilarkan (bilar ekan) kabi.
59. Ko‘makchilar ajratib yoziladi: shu bilan, soat sayin, borgan sari, bu qadar, kun bo‘yi kabi Lekin bilan ko‘makchining -la shakli, uchunqo‘shimchasining -chun shakli chiziqcha bilan yoziladi: sen-la, sen-chun kabi.
60. Hamma, har, hech, bir, qay, u, bu, shu, o‘sha so‘zlari o‘zidan keyingi yoki oldingi so‘zdan ajratib yoziladi: hamma vaqt, har kim, hech qaysi, qay kuni, u yerda, shu yoqdan, o‘sha yoqqa kabi. Lekin birpas, biroz, birato‘la, birvarakayiga, birmuncha, buyon so‘zlari qo‘shib yoziladi. Shuningdek, qay so‘zi yoq, yer so‘zlari bilan ishlatilganda bir u tovushi tushsa, bu so‘zlar qo‘shib yoziladi: qayoqqa, qayerda kabi.
61. Sifat oldidan kelib, belgining ortiq yoki kamligini bildiradigan to‘q, jiqqa, tim, liq, lang, och kabi so‘zlar ajratib yoziladi: to‘q qizil, jiqqa ho‘l, tim qora, liq to‘la, lang ochiq, och sariq kabi.
62. Murakkab son qismlari ajratib yoziladi o‘n bir, besh yuz, qirq ming olti yuz bir, bir ming yetti yuz sakson beshinchi kabi.
63. Yildan yilga, tomdan tomga kabi birinchi qismi chiqish kelishigida, ikkinchi qismi jo‘nalish kelishigida bo‘lgan birikmalar ajratib yoziladi.
64. Belgining ortiq darajasini bildiruvchi ko‘pdan ko‘p, tekindan tekin, yangidan yangi, ochiqdan ochiq, qizigandan qizidi kabilar ajratib yoziladi.
65. Izofali birikmalar ajratib yoziladi. Bunda izofa undosh bilan tugagan so‘zlarga i shaklida, unli bilan tugagan so‘zlarga yi shaklida qo‘shiladi: dardi bedavo, nuqtayi nazar, tarjimayi hol kabi. Lekin izofa yozilmaydigan so‘zlar, shuningdek, qismlaridan biri yoki har ikkisi o‘zbek tilida mustaqil ishlatilmaydigan so‘zlar qo‘shib yoziladi: gulbeor (guli beor), dardisar kabi.
|
| |
Chiziqcha bilan yozish - Navoiy davlat pedagogika insituti matematika-informatika fakulteti

|
Navoiy davlat pedagogika insituti matematika-informatika fakulteti
|
bet | 6/11 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 56,36 Kb. | | #237276 |
Bog'liq MAXMUDOV SHChiziqcha bilan yozish
51. Juft so‘z va takror so‘z qismlari chiziqcha bilan yoziladi: el-yurt, mehr-shafqat, qovun-tarvuz, omon-eson, kecha-kunduz, yozin-qishin, asta-sekin, uch-to‘rt, o‘n-o‘n beshta (10-15 ta), bilinar-bilinmas, bordi-keldi, kuydi-pishdi, don-dun, oz-moz, mayda-chuyda, aldab-suldab, o‘ylab-netib, so‘ramay-netmay, kiyim-kechak, adi-badi, ikir-chikir, duk-duk, taq-tuq, qop-qop, ming-ming (ming-minglab), bitta-bitta (bitta-bittalab), baland-baland, chopa-chopa, ishlay-ishlay, yaqin-yaqinlargacha, hamma-hammasi, uy-uyiga, ich-ichidan kabi.
Eslatma:
1) juft so‘zdan qo‘shimcha yordamida yasalgan so‘zlar ham chiziqcha bilan yoziladi: baxt-saodatli, xayr-xo‘shlashmoq kabi;
2) juft so‘z qismlari orasida -u (-yu) bog‘lovchisi kelsa, undan oldin chiziqcha qo‘yiladi va juft so‘z qismlari ajratib yoziladi: do‘st-u dushman (do‘st-dushman), kecha-yu kunduz (kecha-kunduz) kabi;
3) yetakchi va ko‘makchi fe’l bir xil shaklda bo‘lsa, chiziqcha bilan yoziladi: yozdi-oldi, borasan-qo‘yasan, uxlabman-qolibman kabi.
52. Belgini kuchaytiruvchi qip-qizil, yam-yashil, dum-dumaloq, kuppa-kunduzi, to‘ppa-to‘g‘ri, bab-baravar kabi so‘z shakllari chiziqcha bilan yoziladi (lekin oppoq so‘zi qo‘shib yoziladi).
53. So‘zning -ma, ba- yordamida birlashgan qismlari chiziqcha bilan yoziladi: ko‘chama-ko‘cha, uyma-uy, rang-barang, dam-badam kabi. Lekin mustaqil ishlatilmaydigan qism qatnashsa, bunday so‘zlar qo‘shib yoziladi. ro‘baro‘, darbadar kabi.
54. Rus tilidan aynan yoki so‘zma-so‘z tarjima qilish yo‘li bilan olingan so‘zlar asliga muvofiq chiziqcha bilan yoziladi: unter-ofitser, kilovatt-soat kabi.
55. -chi, -a (ya), -ku, -u (-yu), -da, -e, -ey (-yey) yuklamalari chiziqcha bilan yoziladi: sen-chi, boraylik-chi, sen-a, kutaman-a, bola-ya, mingta-ya, keldi-ku, kelgan-u, yaxshi-yu, yaxshi-da, qo‘y-e, yashang-e, o‘g‘lim-ey, keldi-yey kabi. Ammo -mi, -oq (-yoq), -ov (-yov), -gina (-kina, -qina) yuklamalari o‘zidan oldin kelgan so‘zga qo‘shib yoziladi: keldimi?, keliboq, o‘ziyoq, ko‘rganov, ko‘rdiyov, mengina, qo‘shiqqina kabi.
56. Tartib son arab raqamlari bilan yozilsa, -nchi qo‘shimchasi o‘rniga chiziqcha (-) qo‘yiladi: 7-sinf, 5-“A” sinfi, 3-, 7-, 8-sinf o‘quvchilari, 60-yillar, 1991-yilning 1-sentabri kabi. Tartib sonni ko‘rsatuvchi rim raqamlaridan keyin chiziqcha yozilmaydi: XX asr, X sinf kabi.
|
| |
Undoshlar imlosi - Navoiy davlat pedagogika insituti matematika-informatika fakulteti

|
Navoiy davlat pedagogika insituti matematika-informatika fakulteti
|
bet | 2/11 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 56,36 Kb. | | #237276 |
Bog'liq MAXMUDOV SHUndoshlar imlosi
8. V b harfi:
1) bobo, bahor, bir, majbur, zarb kabi so‘zlarda jarangli portlovchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi;
2) kitob, yuzlab, kelib kabi so‘zlar oxirida r aytilsa ham, b yoziladi.
3) qibla, tobla kabi so‘zlarda ba’zan v aytilsa ham, b yoziladi;
9. R r harfi paxta, pichoq, opa, tepa, tup, yop kabi so‘zlarda jarangsiz portlovchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi.
10. V v harfi:
1) ov, suv, kuyov; ovoz, savol; volida, vatan kabi so‘zlarda ovozdor sirg‘aluvchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi;
2) avtobus, avtomat kabi o‘zlashma so‘zlarda v ba’zan f aytilsa ham, v yoziladi.
11. F f harfi:
1) fan, fe’l, futbol, fizika; asfalt, juft; insof, isrof kabi so‘zlarda jarangsiz sirg‘aluvchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi;
2) fasl, fayz, Fotima, fursat kabi so‘zlarda f tovushi ba’zan r aytilsa ham, asliga muvofiq f yoziladi.
12. M m harfi moy, muborak, tomon, ilhom kabi so‘zlarda ovozdor lab-lab burun undoshini ifodalash uchun yoziladi.
13. D d harfi:
1) dala, odat, bunyod, modda, jiddiy kabi so‘zlarda til oldi jarangli portlovchi undoshni ifodalash uchun yoziladi;
2) obod, savod, marvarid; zavod, pud, sud; badqovoq, badxo‘r kabi so‘zlarda t aytilsa ham, d yoziladi.
14. T t harfi tong, tun; butun, o‘tin, o‘t, kut kabi so‘zlarda til oldi jarangsiz portlovchi undoshni ifodalash uchun yoziladi.
15. Z z harfi:
1) zar, zamon, toza, o‘zbek, yoz, g‘oz kabi so‘zlarda til oldi jarangli sirg‘aluvchi undoshni ifodalash uchun yoziladi;
2) iztirob, izquvar, bo‘zchi, tuzsiz kabi so‘zlarda jarangsiz undoshdan oldin s aytilsa ham, z yoziladi.
16. S s harfi sog‘, somon, oson, asos, olmos kabi so‘zlarda til oldi jarangsiz sirg‘aluvchi undoshni ifodalash uchun yoziladi.
17. Sh sh harflar birikmasi shahar, shisha, shodlik; ishq, pishiq; bosh, tosh kabi so‘zlarda til oldi jarangsiz sirg‘aluvchi undoshni ifodalash uchun yoziladi.
|
| |
-bosqich Yangi mavzuni bayoni - O`quv ishlari bo’yicha direktor o`rinbosari: А. Qurbonov ­­­ Fan: “Tarbiya”

|
O`quv ishlari bo’yicha direktor o`rinbosari: А. Qurbonov Fan: “Tarbiya”
|
bet | 16/39 | Sana | 08.10.2024 | Hajmi | 92,07 Kb. | | #274011 |
Bog'liq O.docxvvygj3-bosqich Yangi mavzuni bayoni :
30 daqiqa
|
O’quvchilarni slayd va ko’rgazmali qurollardan foydalanib mashg’ulot (mavzu)yuzasidan tushuncha berish
|
Mavzu bo’yicha yangi bilimlarniegallydi.Noaniq joylar bo’yicha savollar beradi
|
4-bosqich
Mustaxkamlash:
15 daqiqa
|
Yangi mavzuni mustahkamlashda aqliy hujum savol, javob, test topshiriqlari va boshqa materiallardan foydalaniladi
|
Aqliy hujum,test va boshqa savol javoblarda faol ishtirok etib yahshi baho oladi
|
5-bosqich Yakunlash va uy vazifasi: 10 daqiqa
|
Dars jarayonida faol qatnashgan o’quvchilarni baholanadi va dars yakunlanadi .
Uyga vazifa va uni bajarish bo’yicha ko’rsatmalar beriladi
|
O’tilgan mavzu va keyingi dars uchun uy vazifalarini aniqlashtirib mustaqil topshiriq oladi
|
Fan o`qituvchi:
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
DARS __ Ko’rib chiqildi:
O`quv ishlari bo’yicha
direktor o`rinbosari:
А.Qurbonov __________
Fan: “Tarbiya”
O’quv predmetining nomi: “Tarbiya”
Mavzu va uning tartib raqami: № 27 Renesans poydevori.
Reja:
1. Birinchi va Ikkinchi Renessans allomalari haqida.
2. Uyg‘onish davrining tayanch ustunlari haqida.
Dars maqsadi:Talabalarga mavzu yuzasidan chuqur bilim berish.
a)Talimiy maqsad:O’quvchilarga Renesans poydevori to`g`risida tushunchalari berish.
b)Tarbiyaviy maqsad:O’quvchilarni vatan parvarlik ,jonkuyarlik,insoniylik qadri ruhida tarbiyalash.
c)Rivojlantiruvchi maqsad: O’quvchilarni mavzu haqidagi bilim va ko’nikmalarini rivojlantirish.
Dars turi:Nazariy, aralash,davra suhbati, erkin fikr.
Dars metodii:Kichik ma’ruza, bahs munozara, aqliy hujum, savol javob o’tkazish.
Dars jixozlari va materiallari: Darslik va qo’shimcha adabiyotlar,plakatlar, tarqatma materiallar,noutbuk va slayd ko’rinishda.
Darsning tuzilishi va blok chuzmasi:
1.Tashkiliy qism
2.O’tilgan mavzu va uy vazifalarini tekshirish
3.Yangi mavzu bayoni va rejasi
4.Mustahkamlash
5.Yakunlash va uy vazifasi
|
| |
-bosqich Yangi mavzuni bayoni - O`quv ishlari bo’yicha direktor o`rinbosari: А. Qurbonov ­­­ Fan: “Tarbiya”

|
O`quv ishlari bo’yicha direktor o`rinbosari: А. Qurbonov Fan: “Tarbiya”
|
bet | 11/39 | Sana | 08.10.2024 | Hajmi | 92,07 Kb. | | #274011 |
Bog'liq O.docxvvygj3-bosqich Yangi mavzuni bayoni :
30 daqiqa
|
O’quvchilarni slayd va ko’rgazmali qurollardan foydalanib mashg’ulot (mavzu)yuzasidan tushuncha berish
|
Mavzu bo’yicha yangi bilimlarniegallydi.Noaniq joylar bo’yicha savollar beradi
|
4-bosqich
Mustaxkamlash:
15 daqiqa
|
Yangi mavzuni mustahkamlashda aqliy hujum savol, javob, test topshiriqlari va boshqa materiallardan foydalaniladi
|
Aqliy hujum,test va boshqa savol javoblarda faol ishtirok etib yahshi baho oladi
|
5-bosqich Yakunlash va uy vazifasi: 10 daqiqa
|
Dars jarayonida faol qatnashgan o’quvchilarni baholanadi va dars yakunlanadi .
Uyga vazifa va uni bajarish bo’yicha ko’rsatmalar beriladi
|
O’tilgan mavzu va keyingi dars uchun uy vazifalarini aniqlashtirib mustaqil topshiriq oladi
|
Fan o`qituvchi:
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
DARS __ Ko’rib chiqildi:
O`quv ishlari bo’yicha
direktor o`rinbosari:
А.Qurbonov __________
Fan: “Tarbiya”
O’quv predmetining nomi: “Tarbiya”
Mavzu va uning tartib raqami: № 23 Tuyg‘ularning xilma – xilligi.
Reja:
1. Tuyg‘ular haqida.
2.Tuyg‘ularning xilma – xilligi.
3. Vatanga, Ota-onaga, insonlarga muhabbat tuyg‘usi haqida.
Dars maqsadi:Talabalarga mavzu yuzasidan chuqur bilim berish.
a)Talimiy maqsad:O’quvchilarga Tuyg‘ularning xilma – xilligi to`g`risida tushunchalar berish.
b)Tarbiyaviy maqsad:O’quvchilarni vatan parvarlik ,jonkuyarlik,insoniylik qadri ruhida tarbiyalash.
c)Rivojlantiruvchi maqsad: O’quvchilarni mavzu haqidagi bilim va ko’nikmalarini rivojlantirish.
Dars turi:Nazariy, aralash,davra suhbati, erkin fikr.
Dars metodii:Kichik ma’ruza, bahs munozara, aqliy hujum, savol javob o’tkazish.
Dars jixozlari va materiallari: Darslik va qo’shimcha adabiyotlar,plakatlar, tarqatma materiallar,noutbuk va slayd ko’rinishda.
Darsning tuzilishi va blok chuzmasi:
1.Tashkiliy qism
2.O’tilgan mavzu va uy vazifalarini tekshirish
3.Yangi mavzu bayoni va rejasi
4.Mustahkamlash
5.Yakunlash va uy vazifasi
|
| |
c)Rivojlantiruvchi maqsad - O`quv ishlari bo’yicha direktor o`rinbosari: А. Qurbonov ­­­ Fan: “Tarbiya”

|
O`quv ishlari bo’yicha direktor o`rinbosari: А. Qurbonov Fan: “Tarbiya”
|
bet | 10/39 | Sana | 08.10.2024 | Hajmi | 92,07 Kb. | | #274011 |
Bog'liq O.docxvvygjc)Rivojlantiruvchi maqsad: O’quvchilarni mavzu haqidagi bilim va ko’nikmalarini rivojlantirish.
Dars turi:Nazariy, aralash,davra suhbati, erkin fikr.
Dars metodii:Kichik ma’ruza, bahs munozara, aqliy hujum, savol javob o’tkazish.
Dars jixozlari va materiallari: Darslik va qo’shimcha adabiyotlar,plakatlar, tarqatma materiallar,noutbuk va slayd ko’rinishda.
Darsning tuzilishi va blok chuzmasi:
1.Tashkiliy qism
2.O’tilgan mavzu va uy vazifalarini tekshirish
3.Yangi mavzu bayoni va rejasi
4.Mustahkamlash
5.Yakunlash va uy vazifasi
Darsga ajratilgan vaqt miqdo 80 daqiqa
DARSNING BORISHI TEXNOLOGIK XARITASI(BLOK CHIZMASI).
Ish bosqichlari
va mazmuni
|
Faoliyat
|
|
O`qituvchi faoliyati
|
O`quvchi faoliyati
|
1-bosqich
Tashkiliy qism:
5 daqiqa
|
Salomlashish,davomat,xona tozaligi o’quvchilarni darsga jalb qilish tayyorgarlik ko’rish va mashg’ulotlarning borishi haqida tushuncha berish.
|
Talabalar darsga tayyorgarlik ko’radi va diqqat qaratadi
|
2-bosqich Asosiy qism(krish) :
20 daqiqa
|
Bilis- va savol javob orqali o’tilgan mavzu bo’yicha talabalar bilimlarini nazorat qilish.
|
O’tilga mavzu va berilgan topshiriqlar bo’yicha savol javob munozaralarda faol qatnashadi
|
|
|
| |
O'z-o'zini nazorat qilish uchun savollar va topshiriqlar

|
O'z-o'zini nazorat qilish uchun savollar va topshiriqlar
|
bet | 13/93 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #255101 |
Bog'liq Muhandislik psixologiyasi O'z-o'zini nazorat qilish uchun savollar va topshiriqlar
1. Axborot tushunchasi va uning fundamental ahamiyati.
2. Axborot jarayonlarini ta'minlash .
3. Axborot jarayonlari tamoyilining mohiyatini ochib bering?
4. Axborotni qayta ishlash tizimining funksional modeli o'rtasidagi bog'liqlikni aniqlang .
Referat mavzular
1. Axborotning asosiy xossalari va xususiyatlari.
2. Insonning axborotini qayta ishlash tizimi.
3. Axborotni qayta ishlash yo'lining strukturaviy sxemasi.
Adabiyot
1. Belousova, N. S. Mehnat psixologiyasi: Uralsdagi universitet talabalari uchun ma'ruzalar kursi. davlat ped. univ. – Ekaterinburg, 2013. – 120 b.
2. Manuxina, S. Yu. Muhandislik psixologiyasi va ergonomikasi. O'quvchi Elektron resurs: ta'lim usuli. Comp. Evraz. Ochiq. Institut, 2011. 3. Pryazhnikov, N. S. Talabalar uchun "Mehnat psixologiyasi va muhandislik psixologiyasi". universitetlar / Moskva. ruhiy.-ijtimoiy. Inst.-M.: MPSI; Voronej MODEK, 2010 yil.
4. Smirnov, B. A. Tinkov, A. M. Muhandislik psixologiyasining usullari. Xarkov: Gumanitar markaz, 2008. – 528 b.
5. Sergey S.F. Muhandislik psixologlari va ergonomika: Darslik. M.: Maktab texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti, 2008.17 6 b.
6. Fugelova, T. A. Muhandislik psixologiyasi: darslik. universitetlar uchun qo'llanma M.: Yurayt nashriyoti, 2019. - 316 b.
Mavzu № 3. “INSON-MASHINA” TIZIMI TUSHUNCHASI (IMT).
3.1. IMTning xususiyatlari va tasnifi.
3.2 Inson-mashina tizimlarining sifat ko'rsatkichlari.
3.3. IMTning boshqaruv tizimlarini tahlil qilish va loyihalash.
Kalit so’zlar; "Inson - mashina" tizimi. "Paritet" va “ierarxik”. statsionar va statsionar bo'lmagan. murakkab inson-mashina. tizim-texnik komplekslar. "operator -kompyuter". dinamik, maqsadli, o'z-o'zini tashkil etuvchi va moslashuvchan. AdaptivEntropiya. matematik dasturlash usullari, Lagranj ko'paytmalari. "operator xatosi". psixologik va kibernetik. murakkablikning psixologik omillarini (MPO).
|
| |
Mexanizimlarning andozaviy kinematik sxemasi

|
Mexanizimlarning andozaviy kinematik sxemasi
|
bet | 3/3 | Sana | 24.06.2024 | Hajmi | 1,55 Mb. | | #265326 |
Bog'liq javoblar gost11. Mexanizimlarning andozaviy kinematik sxemasi
Elektr yuritmaning maqsadi, Harakat parametrlari, birinchi qonun, Aylanma harakat uchun Nyutonning ikkinchi qonuni, yuritmaga tatbiq etilgan momentlarning algebraik yig'indisi
Javob:
Nyutonning 1 chi qonuni
Har bir jism oʻzining tinch holatida yoki toʻgʻri chiziqda bir tekis harakatda davom etadi, agar unga taʼsir qiladigan kuchlar bu holatni oʻzgartirishga majbur boʻlmasa[4].
Nyutonning birinchi qonuni inersiya prinsipini ifodalaydi: tananing tabiiy harakati toʻgʻri chiziqda doimiy tezlikda harakat qilishdir. Tashqi taʼsirlar boʻlmasa, tananing harakati hozirgi holatini saqlab qoladi.
Nyutonning 2 ci qonuni
Jismning harakatining oʻzgarishi taʼsirlangan kuchga proportsionaldir; va kuch taʼsirlangan toʻgʻri chiziq yoʻnalishi boʻyicha amalga oshiriladi[4].
„Harakat“ deganda Nyuton hozirgi impuls deb ataladigan miqdorni nazarda tutgan, bu jismdagi materiya miqdoriga, bu jismning harakat tezligiga va harakat yoʻnalishiga bogʻliq. Zamonaviy yozuvda jismning impulsi uning massasi va tezligining mahsulotidir: p=mv
𝑝→=𝑚𝑣→.
Nyutonning ikkinchi qonuni, zamonaviy shaklda, impulsning vaqt hosilasi kuch ekanligini aytadi: F=dp/dt
𝐹→=𝑑𝑝→𝑑𝑡.Agar massa 𝑚 vaqt oʻtishi bilan oʻzgarmaydi, keyin hosila faqat tezlikka taʼsir qiladi va shuning uchun kuch massa va tezlikning vaqt hosilasi koʻpaytmasiga teng boʻladi, bu tezlanishdir: F=m*(dv/dt)=ma F=
Tezlanish vaqtga nisbatan pozitsiyaning ikkinchi hosilasi boʻlganligi sababli, buni ham yozish mumkin: F=m*(d2 /dt2 )s
𝐹→=𝑚𝑑2𝑑𝑡2𝑠→.
|
| |
Darsga ajratilgan vaqt miqdo - O`quv ishlari bo’yicha direktor o`rinbosari: А. Qurbonov ­­­ Fan: “Tarbiya”

Ish bosqichlari
va mazmuni
|
Faoliyat
|
|
O`qituvchi faoliyati
|
O`quvchi faoliyati
|
1-bosqich
Tashkiliy qism:
5 daqiqa
|
Salomlashish,davomat,xona tozaligi o’quvchilarni darsga jalb qilish tayyorgarlik ko’rish va mashg’ulotlarning borishi haqida tushuncha berish.
|
Talabalar darsga tayyorgarlik ko’radi va diqqat qaratadi
|
2-bosqich Asosiy qism(krish) :
20 daqiqa
|
Bilis- va savol javob orqali o’tilgan mavzu bo’yicha talabalar bilimlarini nazorat qilish.
|
O’tilga mavzu va berilgan topshiriqlar bo’yicha savol javob munozaralarda faol qatnashadi
|
3-bosqich Yangi mavzuni bayoni :
30 daqiqa
|
O’quvchilarni slayd va ko’rgazmali qurollardan foydalanib mashg’ulot (mavzu)yuzasidan tushuncha berish
|
Mavzu bo’yicha yangi bilimlarniegallydi.Noaniq joylar bo’yicha savollar beradi
|
4-bosqich
Mustaxkamlash:
15 daqiqa
|
Yangi mavzuni mustahkamlashda aqliy hujum savol, javob, test topshiriqlari va boshqa materiallardan foydalaniladi
|
Aqliy hujum,test va boshqa savol javoblarda faol ishtirok etib yahshi baho oladi
|
|
Nuqtaning choraklarda joylashuvi - Buyumni o'zaro perpendikulyar 6 ta tekislikka proeksiyalashning nazariy asoslari....

|
Buyumni o'zaro perpendikulyar 6 ta tekislikka proeksiyalashning nazariy asoslari. "Monj sistemasi" ning mohiyati
|
bet | 2/7 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #148278 |
Bog'liq Buyumni o\'zaro perpendikulyar 6 ta tekislikka proeksiyalashning nazariy asoNuqtaning choraklarda joylashuvi.
Birinchi chorakda joylashgan nuqtaning chizmasi. Fazodagi A nuqta birinchni chorakda joylashgan bo’lsin (2.4–rasm). Uning H va V tekisliklardagi proyeksiyalarini yasash uchun bu nuqtadan mazkur tekisliklarga perpendikulyarlar o’tkazamiz va ularning bu tekisliklar bilan kesishish nuqtalarini aniqlaymiz. Faraz qilaylik, A nuqtadan H tekislikka tushirilgan perpendikulyarning asosi A′ bo’lsin. A nuqtadan V tekislikka tushirilgan perpendikulyarning asosi A″ ni aniqlash uchun A′ dan Ox o’qiga perpendikulyar o’tkazamiz va Ax nuqtani aniqlaymiz. V tekislikka tushirilgan perpendikulyarlar bilan Ox o’qidagi Ax nuqtadan o’tkazilgan perpendikulyar bilan kesishtirib A″ nuqtasini topamiz.
A nuqtadan H va V tekisliklarga o’tkazilgan perpendikulyarlarning A′ va A″ asoslari A nuqtaning to‘g‘ri burchakli proyeksiyalari deb yuritiladi. Bu yerda
A′ – A nuqtaning gorizontal proyeksiyasi, A″ – uning frontal proyeksiyasi deb
ataladi va A(A′,A″) ko’rinishda yoziladi. Shakldagi AA′ va AA″ chiziqlar proyeksiyalovchi nurlar yoki proyeksiyalovchi chiziqlar deyiladi.
A nuqtaning chizmasini tuzish uchun tekisliklarning fazoviy modelini yuqorida qayd qilingan qoidaga muvofiq V tekislikka jipslashtiramiz (2.5– rasm). Bunda A nuqtaning A″ frontal proyeksiyasi V tekislikda bo’lgani uchun uning vaziyati o’zgarmay qoladi. Gorizontal A′ proyeksiyasi H tekislik bilan Ox o’qi atrofida pastga 90º ga buriladi va V tekislikning davomida jipslashadi. Natijada, A nuqtaning A′ gorizontal hamda A″ frontal proyeksiyalari Ox o’qiga perpendikulyar bo’lgan bitta chiziqda joylashadi (2.6–rasm). Bunda A′A″⊥Ox bo’lib, uni proyeksiyalarni bog’lovchi chiziq deb yuritiladi.
Ikkinchi chorakda joylashgan nuqtaning chizmasi.
Fazodagi biror B nuqta II-chorakda joylashgan bo’lsin (2.7–rasm). Uning proyeksiyalarini yasash uchun bu nuqtadan H va V tekisliklarga perpendikulyarlar o’tkazamiz. Bu perpendikulyarlarning proyeksiyalar tekisliklari bilan kesishgan B′ va B″ asoslari B nuqtaning gorizontal va frontal proyeksiyalari bo’ladi. B nuqtaning chizmasini tuzish uchun H tekislikni 2.8–rasmda ko’rsatilganidek V tekislikka jipslashtiramiz. Bunda B nuqtaning B″ frontal proyeksiyasining vaziyati o’zgarmay qoladi. Uning H tekislikdagi B′ gorizontal proyeksiyasi esa V tekislikning yuqori qismi bilan jipslashadi va Ox o’qiga perpendikulyar bo’lgan B″Bx proyeksiyalarni bog’lovchi chiziqda bo’ladi (2.9–rasm).
|
| |
-bosqich Yakunlash va uy vazifasi: 10 daqiqa

|
-bosqich Yakunlash va uy vazifasi: 10 daqiqa
|
bet | 22/39 | Sana | 08.10.2024 | Hajmi | 92,07 Kb. | | #274011 |
Bog'liq O.docxvvygj5-bosqich Yakunlash va uy vazifasi: 10 daqiqa
|
Dars jarayonida faol qatnashgan o’quvchilarni baholanadi va dars yakunlanadi .
Uyga vazifa va uni bajarish bo’yicha ko’rsatmalar beriladi
|
O’tilgan mavzu va keyingi dars uchun uy vazifalarini aniqlashtirib mustaqil topshiriq oladi
|
Fan o`qituvchi:
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
DARS __ Ko’rib chiqildi:
O`quv ishlari bo’yicha
direktor o`rinbosari:
А.Qurbonov __________
Fan: “Tarbiya”
O’quv predmetining nomi: “Tarbiya”
Mavzu va uning tartib raqami: № 2 Oila baxt qo‘rg‘oni
Reja:
1. Salomatlikka e’tibor.
2.O‘sish bilan bog‘liq jismoniy, ijtimoiy va hissiy o‘zgarishlar haqida tushunchalar.
Dars maqsadi:Talabalarga mavzu yuzasidan chuqur bilim berish.
a)Talimiy maqsad:O’quvchilarga Oila baxt qo‘rg‘oni to`g`risida tushunchalari berish.
b)Tarbiyaviy maqsad:O’quvchilarni vatan parvarlik ,jonkuyarlik,insoniylik qadri ruhida tarbiyalash.
c)Rivojlantiruvchi maqsad: O’quvchilarni mavzu haqidagi bilim va ko’nikmalarini rivojlantirish.
Dars turi:Nazariy, aralash,davra suhbati, erkin fikr.
Dars metodii:Kichik ma’ruza, bahs munozara, aqliy hujum, savol javob o’tkazish.
Dars jixozlari va materiallari: Darslik va qo’shimcha adabiyotlar,plakatlar, tarqatma materiallar,noutbuk va slayd ko’rinishda.
Darsning tuzilishi va blok chuzmasi:
1.Tashkiliy qism
2.O’tilgan mavzu va uy vazifalarini tekshirish
3.Yangi mavzu bayoni va rejasi
4.Mustahkamlash
5.Yakunlash va uy vazifasi
Darsga ajratilgan vaqt miqdo 80 daqiqa
DARSNING BORISHI TEXNOLOGIK XARITASI(BLOK CHIZMASI).
Ish bosqichlari
va mazmuni
|
Faoliyat
|
|
O`qituvchi faoliyati
|
O`quvchi faoliyati
|
1-bosqich
Tashkiliy qism:
5 daqiqa
|
Salomlashish,davomat,xona tozaligi o’quvchilarni darsga jalb qilish tayyorgarlik ko’rish va mashg’ulotlarning borishi haqida tushuncha berish.
|
Talabalar darsga tayyorgarlik ko’radi va diqqat qaratadi
|
2-bosqich Asosiy qism(krish) :
20 daqiqa
|
Bilis- va savol javob orqali o’tilgan mavzu bo’yicha talabalar bilimlarini nazorat qilish.
|
O’tilga mavzu va berilgan topshiriqlar bo’yicha savol javob munozaralarda faol qatnashadi
|
3-bosqich Yangi mavzuni bayoni :
30 daqiqa
|
O’quvchilarni slayd va ko’rgazmali qurollardan foydalanib mashg’ulot (mavzu)yuzasidan tushuncha berish
|
Mavzu bo’yicha yangi bilimlarniegallydi.Noaniq joylar bo’yicha savollar beradi
|
4-bosqich
Mustaxkamlash:
15 daqiqa
|
Yangi mavzuni mustahkamlashda aqliy hujum savol, javob, test topshiriqlari va boshqa materiallardan foydalaniladi
|
Aqliy hujum,test va boshqa savol javoblarda faol ishtirok etib yahshi baho oladi
|
5-bosqich Yakunlash va uy vazifasi: 10 daqiqa
|
Dars jarayonida faol qatnashgan o’quvchilarni baholanadi va dars yakunlanadi .
Uyga vazifa va uni bajarish bo’yicha ko’rsatmalar beriladi
|
O’tilgan mavzu va keyingi dars uchun uy vazifalarini aniqlashtirib mustaqil topshiriq oladi
|
|
| |
Nuqtaning H, V, W tekisliklarga va koordinata o'qlariga tegishliligi

|
Nuqtaning H, V, W tekisliklarga va koordinata o'qlariga tegishliligi
|
bet | 6/7 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #148278 |
Bog'liq Buyumni o\'zaro perpendikulyar 6 ta tekislikka proeksiyalashning nazariy asoNuqtaning H, V, W tekisliklarga va koordinata o'qlariga tegishliligi.
Fazodaning I oktantida joylashgan A nuqta va o’zaro perpendikulyar H, V va W proyeksiyalar tekisliklari sistemasi berilgan (2.26,a–rasm). A nuqtaning ortogonal proyeksiyalarini yasash uchun bu nuqtadan proyeksiyalar tekisliklariga perpendikulyarlar o’tkazamiz.
Faraz qilaylik, A nuqtadan H tekislikka tushirilgan perpendikulyarning
2.26-rasm
asosi A′ bo’lsin. Mazkur nuqtadan V tekislikka tushirilgan perpendikulyarning asosini aniqlash uchun A′ dan Ox ga perpendikulyar o’tkazamiz va bu o’qda Ax ni topamiz. So’ngra Ax dan Ox ga perpendikulyar qilib o’tkazilgan chiziqning A nuqtadan V tekislikka tushirilgan perpendikulyar bilan kesishgan A″ nuqtasini topamiz.
A nuqtadan W tekislikka tushirilgan perpendikulyarning asosini (2.26,a– rasm) aniqlash uchun A′ dan Oy o’qiga tushirilgan perpendikulyar o’tkazamiz va Ay ni belgilaymiz. So’ngra Ay dan Oy ga perpendikulyar qilib o’tkazilgan chiziqning A nuqtadan W ga tushirilgan perpendikulyar bilan kesishgan A″′ nuqtasini topamiz. A nuqtadan W tekislikka tushirilgan perpendikulyarning asosi A″′ ni A″ dan Oz o’qigacha o’tkazilgan perpendikulyar orqali ham aniqlash mumkin.
A nuqtadan H, V va W tekisliklariga o’tkazilgan perpendikulyarlarning asoslari A′, A″ va A″′ nuqtaning ortogonal proyeksiyalari deyiladi. Bunda A′ – nuqtaning gorizontal proyeksiyasi, A″ – frontal proyeksiyasi va A″′ – profil proyeksiyasi deyiladi va A(A′,A″,A″′) ko’rinishida yoziladi. A nuqtaning chizmasini tuzish uchun V tekislikni qo’zg’atmasdan H va W proyeksiyalar tekisliklarini V tekislikka jipslashtiramiz (2.26,b–rasm). A nuqtaning A″ frontal proyeksiyasi V tekislikka tegishli bo’lgani uchun uning vaziyati o’zgarmay qoladi. Gorizontal A′ va profil A″′ proyeksiyalar H va W tekisliklariga mos ravishda tegishli bo’lgani uchun bu tekisliklar Ox va Oz o’qlar atrofida pastga va o’ngga 90° ga buriladi va 2.26,b,v–rasmda ko’rsatilgan vaziyatni egallaydi. A nuqtaning hosil qilingan chizmasida uning A′ va A″ proyeksiyalari Ox ga perpendikulyar bo’lgan bir proyeksion chiziqda, frontal A″ va A″′ profil proyeksiyalari esa Oz o’qiga perpendikulyar bo’lgan ikkinchi proyeksion chiziqda joylashadi.
|
| |
-rasm 2.8-rasm 2.9-rasm - Buyumni o'zaro perpendikulyar 6 ta tekislikka proeksiyalashning nazariy asoslari. "Monj...

|
Buyumni o'zaro perpendikulyar 6 ta tekislikka proeksiyalashning nazariy asoslari. "Monj sistemasi" ning mohiyati
|
bet | 3/7 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #148278 |
Bog'liq Buyumni o\'zaro perpendikulyar 6 ta tekislikka proeksiyalashning nazariy aso2.7-rasm 2.8-rasm 2.9-rasm
Fazoning II-choragida joylashgan har qanday nuqtaning gorizontal va frontal proyeksiyalari Ox o’qiga perpendikulyar bo’lgan bitta proyeksiyalarni bog’lovchi chiziqda va Ox o’qining yuqorisida joylashadi.
Uchinchi chorakda joylashgan nuqtaning chizmasi. Fazodagi biror C nuqta III-chorakda joylashgan bo’lsin (2.10–rasm). Bu nuqtaning gorizontal va
2.10-rasm 2.11-rasm 2.12-rasm
frontal proyeksiyalarini yasash uchun H va V tekisliklarga perpendikulyar tushiramiz. Bu perpendikulyarlarning H va V tekisliklardagi C′ va C″ asoslari C nuqtaning gorizontal va frontal proyeksiyalari bo’ladi. Nuqtaning chizmasini yasash uchun H tekislikni V tekislikning davomida jipslashtiramiz (2.11–rasm).
Bunda C nuqtaning C′ frontal proyeksiyasi V tekislikda bo’lgani uchun o’z vaziyatini o’zgartirmaydi. Uning C′ gorizontal proyeksiyasi esa H tekislik bilan birga V tekislikning yuqori qismida jipslashadi va 2.12–rasmda ko’rsatilgan vaziyatni egallaydi.
Fazoning III-choragida joylashgan har qanday nuqtaning gorizontal proyeksiyasi Ox o’qining yuqorisida, frontal proyeksiyasi esa uning ostida, Ox o’qiga perpendikulyar bo’lgan bitta proyeksiyalarni bog’lovchi chiziqda yotadi.
To‘rtinchi chorakda joylashgan nuqtaning chizmasi. Fazodagi biror D nuqta fazoda IV chorakda joylashgan bo’lsin (2.13–rasm). Uning H va V tekisliklardagi proyeksiyalarini yasash uchun D nuqtadan bu tekisliklarga perpendikulyar o’tkazamiz.
Perpendikulyarlarning H va V tekisliklar bilan kesishgan D′ va D″ asoslari
D nuqtaning gorizontal va frontal proyeksiyalari bo’ladi.
D nuqtaning chizmasini tuzish uchun H tekislikni Ox o’qi atrofida pastga 90° ga aylantiramiz va V tekislik davomi bilan jipslashtiramiz (2.14–rasm).
Bunda D nuqtaning D″ frontal proyeksiyasining vaziyati o’zgarmaydi. Gorizontal D′ proyeksiyasi esa H tekislik bilan harakatlanib, Ox o’qiga perpendikulyar bo’lgan, D″ nuqta bilan bitta proyeksiyalarni bog’lovchi chiziqda yotadi (2.15–rasm).
Fazoning IV choragida joylashgan har qanday nuqtaning gorizontal va
|
| |