nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Gestalt psixologiyasining asosiy g'oyalari

|
Gestalt psixologiyasining asosiy g'oyalari
|
bet | 4/10 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 62,29 Kb. | | #130109 |
Bog'liq Geshtalt psixologiya-fayllar.orgGestalt psixologiyasining asosiy g'oyalari
Gestalt psixologiyasi ishlaydigan asosiy narsa bu ongdir. Ong - bu barcha elementlar bir-biri bilan o'zaro ta'sir qiladigan dinamik bir butun. Ajoyib analog: butun organizmning uyg'unligi - inson tanasi benuqson va to'g'ri ishlaydi uzoq yillar, ko'p sonli organlar va tizimlardan iborat.
Gestalt ong birligi, yaxlit obrazli tuzilmadir.
Mavzu Gestalt psixologiyasi - bu ong bo'lib, uni tushunish yaxlitlik printsipiga asoslanishi kerak.
Usul Gestalt bilimlari - bu idrok mazmunini kuzatish va tavsiflash. Bizning idrokimiz sezgilardan kelib chiqmaydi, chunki ular haqiqatda mavjud emas, balki havo bosimining tebranishlari - eshitish hissi.
vizual idrok - psixikaning rivojlanish darajasini belgilovchi yetakchi psixik jarayon. Va bunga misol: odamlar tomonidan ko'rish organlari orqali olingan juda ko'p ma'lumotlar.
Fikrlash xato va sinovlar natijasida shakllangan malakalar majmui emas, balki sohani tizimlashtirish, ya’ni hozirgi zamonni anglash orqali amalga oshiriladigan muammoni hal qilish jarayonidir.
Gestalt psixologiyasi qonunlari
Shakl va fon qonuni: figuralar odam tomonidan yopiq bir butun sifatida qabul qilinadi, lekin fon, allaqachon figuraning orqasida doimiy ravishda cho'zilgan narsa sifatida.
Transpozitsiya qonuni: psixika individual stimullarga emas, balki ularning nisbatiga ta'sir qiladi. Bu erda ma'no quyidagicha: elementlarni birlashtirish mumkin, agar kamida o'xshash xususiyatlar mavjud bo'lsa, masalan, yaqinlik yoki simmetriya.
homiladorlik qonuni: barcha mumkin bo'lgan pertseptiv alternativalarning eng oddiy va eng barqaror figurasini idrok etish tendentsiyasi mavjud.
Doimiylik qonuni: hamma narsa doimiylikka intiladi.
Yaqinlik qonuni: vaqt va makonda qo'shni elementlarning yaxlit tasviriga birlashish tendentsiyasi. Biz hammamiz bilganimizdek, o'xshash narsalarni birlashtirishni eng oson deb hisoblaymiz.
|
| |
"Vasvasani yengish uchun siz ... unga taslim bo'lishingiz kerak."

|
"Vasvasani yengish uchun siz ... unga taslim bo'lishingiz kerak."
|
bet | 8/10 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 62,29 Kb. | | #130109 |
Bog'liq Geshtalt psixologiya-fayllar.org"Vasvasani yengish uchun siz ... unga taslim bo'lishingiz kerak."
Tugallangan gestalt, albatta, o'z mevasini beradi - odam yoqimli, muloqot qilish oson bo'ladi va boshqa odamlar uchun oson bo'la boshlaydi. To'liq bo'lmagan gestaltlari bo'lgan odamlar har doim ularni boshqa vaziyatlarda va boshqa odamlar bilan bajarishga harakat qilishadi - to'liq bo'lmagan gestalt skriptlarida ularga rollarni majburan yuklaydilar!
Kichik, oddiy, samarali qoida: eng oddiy va eng yuzaki gestaltni bajarishdan boshlang . O'zingizning orzuingizni (afzalroq jiddiy emas) amalga oshiring. Tango raqsga tushishni o'rganing. Derazadan tashqarida tabiatni chizish. Parashyutda sakrash.
Gestalt mashqlari
Gestalt terapiyasi - bu "o'ziga" o'z qalbining sirli labirintlarini tushunishga va ichki qarama-qarshilik sabablarining manbalarini tan olishga yordam beradigan umumiy terapevtik tamoyillar.
Quyidagi mashqlar maqsadli: o'zini va boshqasining mavjudligini bir vaqtning o'zida anglash. Umuman olganda, ular bizni mumkin bo'lgan chegaralardan tashqariga chiqishga undaydilar. Mashqlarni bajarayotganda, nima qilayotganingizni, nima uchun va qanday qilib qilayotganingizni tahlil qilishga harakat qiling. Ushbu mashqlarning asosiy vazifasi o'z taxminlaringizni topish qobiliyatini rivojlantirishdir.
1. Mashq - "Mavjudlik"
Maqsad: mavjudlik tuyg'usiga e'tibor qarating.
ko'zingizni yuming
Tana sezgilariga e'tibor qarating. Agar kerak bo'lsa, pozitsiyani to'g'rilang
Har daqiqada tabiiy bo'ling
Ko'zlaringizni oching, ularni tinchlantiring, muzlatilgan tana va fikrlarni saqlang
Tanangizni tinchlantiring
"Mavjudlik" tuyg'usiga e'tibor qarating ("men shu yerdaman" deb his eting)
Bir muncha vaqt men tuyg'usiga e'tibor qaratganingizdan so'ng, bir vaqtning o'zida bo'shashib, ongingiz jim bo'lib, nafasingizni ongga keltiring va e'tiboringizni "men" dan "bu erda" ga o'tkazing va bir vaqtning o'zida "men shu erdaman" ni aqliy ravishda takrorlang. nafas olish, pauza, ekshalasyon.
|
| |
Gestalt terapiyasi texnikasi

Gestalt terapiyasi texnikasi
Gestalt terapiyasida qo'llaniladigan usullar printsiplar va o'yinlardir.
Eng mashhurlari o'zingizni va atrofingizdagi odamlarni tushunish uchun quyida keltirilgan uchta o'yindir. O'yinlar ichki dialogga asoslanadi, suhbat o'z shaxsiyatining qismlari o'rtasida (o'z his-tuyg'ulari bilan - qo'rquv, tashvish bilan) o'tkaziladi. Buni tushunish uchun qo'rquv yoki shubha hissini boshdan kechirganingizda o'zingizni eslang - sizga nima bo'lgan.
O'yin texnikasi:
O'ynash uchun sizga ikkita stul kerak bo'ladi, ular bir-biriga qarama-qarshi joylashgan bo'lishi kerak. Bir stul xayoliy "ishtirokchi" (suhbatdoshingiz) uchun, ikkinchisi esa sizniki, ya'ni o'yinning aniq ishtirokchisi. Vazifa: stullarni almashtirish va shu bilan birga ichki dialogni o'ynash - o'zingizni shaxsingizning turli qismlari bilan imkon qadar ko'proq aniqlashga harakat qiling.
Doiralarni yasash. O'yinning to'g'ridan-to'g'ri ishtirokchisi, aylana bo'ylab yurib, uning qalbini hayajonga soladigan savollar bilan xayoliy qahramonlarga murojaat qilishi kerak: o'yin ishtirokchilari uni qanday baholaydilar va o'zi xayoliy odamlar guruhiga, har bir shaxsga nisbatan nimani his qiladi.
Tugallanmagan biznes. Tugallanmagan gestalt har doim yakunlanishi kerak. Va bunga qanday erishish mumkin, siz maqolamizning quyidagi bo'limlaridan bilib olishingiz mumkin.
Barcha Gestalt terapiyasi tugallanmagan ishni tugatishga qaratilgan. Aksariyat odamlarning qarindoshlari, ota-onalari yoki do'stlari bilan bog'liq hal qilinmagan ko'plab vazifalari, rejalari bor.
Tugallanmagan Gestalt
Achinarlisi, albatta, har doim ham insonning xohish-istaklari haqiqatda mujassam bo'lmaydi, lekin falsafa tilida gapirganda: tsiklning tugashi deyarli bir umrga cho'zilishi mumkin. Gestalt sikli ideal, shunday ko'rinadi:
Ehtiyojning paydo bo'lishi;
Uni qondirish imkoniyatini izlash;
Qoniqish;
Kontaktdan chiqish.
Ammo har doim ideal jarayonga to'sqinlik qiladigan ba'zi ichki yoki tashqi omillar mavjud. Natijada, tsikl tugallanmagan bo'lib qoladi. Jarayon to'liq yakunlangan taqdirda, gestalt ongda saqlanadi. Agar jarayon tugallanmagan bo'lsa, u insonni butun umri davomida charchatishda davom etadi, shu bilan birga boshqa barcha istaklarning bajarilishini kechiktiradi. Ko'pincha, to'liq bo'lmagan gestaltlar inson psixikasini keraksiz ortiqcha yuklardan himoya qiluvchi mexanizmlarda nosozliklar keltirib chiqaradi.
Tugallanmagan gestaltlarni bajarish uchun siz yuz yil oldin dunyoga bergan maslahatdan foydalanishingiz mumkin - ajoyib shoir, dramaturg va yozuvchi - Oskar Uayld:
|
Fаvvоrа quduqlаrining ustki uskunаlаri

|
Fаvvоrа quduqlаrining ustki uskunаlаri
|
bet | 77/96 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 6,15 Mb. | | #114566 |
Bog'liq O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta ta`lim11.3.Fаvvоrа quduqlаrining ustki uskunаlаri
Fаvvоrа quduqlаrining ustki uskunаlаri quyidаgi mаqsаdlаrdа qo’llаnilаdi.
1. Mustаhkаmlоvchi quvur vа fаvvоrа quvurlаri оrаlig’idаgi hаlqаni zichlаshtirish (gyеrmеtizаciyalаsh).
2. Gаz-suyuqlik аrаlаshmаsini оlinish tоmоnigа yo’nаltirish.
3. Quduq ustidа tеskаri bоsim uyushtirish.
quduq ustki uskunаlаri kоlоnnа vа quvur bоshchаsi hаmdа fаvvоrа аrchаsidаn ibоrаt. Аlоhidа qismlаr оdаtdа flаnеcli ulаnаdi.
Kоlоnnа bоshchаsi quduqqа tushirilgаn mustаhkаmlоvchi quvurlаr оrаlig’ini mustаhkаmlаsh gyеrmеtizаciyalаsh vаzifаsini bаjаrаdi. quduq kоnstrukciyasigа muvоfiq kоlоnnа bоshchаsining hаr хil turlаri qаbo’l qilinаdi (11.1.- rаsm).
Kоlоnnа bоshchаsigа quvur bоshchаsi ulаnib, uning vаzifаsi nаsоs-kоmrrеssоr quvurlаrini ushlаb turish vа fаvvоrа quvurlаri bilаn mustаhkаmlоvchi quvur оrаlig’ini zichlаsh (gеrmеtizаciyalаsh) dаn ibоrаt.
Kоlоnnа bоshchаsigа bir qаtоr оchqich - yorqich, trоynik vа krеstоvinаlаrdаn ibоrаt fаvvоrа аrchаsi ulаnаdi.
Аrchа fаvvоrа qudug’ining ishini nаzоrаt qilish vа bоshqаrish, fаvvоrа оqimini tеgishli yo’nаlish оrqаli gаz аjrаtgichgа uzаtish vа zаrur hоllаrdа quduqni to’хtаtish uchun хizmаt qilаdi.
Nеft bilаn birgа chiqаdigаn qum tа’siridа еmirilishgа qаrshi fаvvоrа аrchаsining dеtаllаri mаhsus хrоm-mоlibdеnli ro’lаtdаn dеyilаdi.
11.1- rasm. Kolonna boshchasi.
Sаnоаtdа chiqаrilаdigаn fаvvоrа аrmаturаlаri quyidаgi ko’rsаtkichlаri bilаn fаrq qilаdi:
1. Ishchi bоsimigа qаrаb (40,75,125,200,300,500, аt)
2. Аlоhidа qismlаrining ulаnishigа qаrаb (flаnеcli yoki kyеrtikli).
3. quduqqа tushirilаdigаn quvurlаr qаtоrigа qаrаb (bir yoki ikki qаtоrli).
4. Kоnstrukciyasi bo’yichа (trоynikli yoki krеstоvikli) (11.2-rаsm).
5. Kеsim yuzаsigа qаrаb (100 mm vа 63 mm). Fаvvоrа оqimidа qum yuqоri dаrаjаdа bo’lsа, krеstоvikli аrmаturа ishlаngаni mаqsаdgа muvоfiq bo’lаdi.
Аrmаturаni to’g’ri tаnlаsh hаm tехnik, hаm iqtisоdiy аhаmiyatgа egа.
Fаvvоrа аrmаturаsi yig’ilib o’rnаtib bo’lingаndаn so’ng, аlbаttа оprеssоvkа qilinаdi, ya’ni mustаhkаmlikkа (zichlikkа, gyеrmеtiklikkа) tеkshirilаdi.
|
| |
FOYDALANILGANADABIYOTLAR - O'quv jarayonida internet hamda web texnologiyalarning roli va ahamiyati shodiyeva Maxfuza...

|
O'quv jarayonida internet hamda web texnologiyalarning roli va ahamiyati shodiyeva Maxfuza Istamovna Buxoro innovatsiyalar universiteti, magistr
|
bet | 2/2 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 24,9 Kb. | | #261330 |
Bog'liq Web texnologiya FOYDALANILGANADABIYOTLAR
“Oliy ta’limning davlat ta’lim standartlarini tasdiqlash to‘g‘risida”. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori. 343-son 16.08.2001. http://www.lex.uz/docs/361387
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. O‘zbekiston respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha harakatlar strategiyasi to‘g‘risida. (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2017 y., 6-son, 70-modda)
Mirziyoyev Sh. M. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti lavozimiga kirishish tantanali marosimiga bag‘ishlangan Oliy Majlis palatalarining qo‘shma majlisidagi nutq / Sh.M. Mirziyoyev. – Toshkent: O‘zbekiston, 2016. - 56 b.
Abduqodirov A.A., Pardayev A. Ta’lim va tarbiyada zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanish uslubiyoti. –T:, “Tafakkur”. 2014. -366 bet
Abduqodirov A.A., Pardayev A.X. Masofali o‘qitish nazariyasi va amaliyoti.-T.: Fan -2009. -145 b.
Anatolyev A.G., Razvitiye veb-texnologiy: osnovniye tendensii i perspektivi. http://www.4stud.info/web-programming/lecture9.html
Vikipedia. Virtualnoye obucheniye https://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki.
Vikipediya elektron lug‘at enditsiklopediyasi. https://ru.wikipedia.org/wiki/
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O'quv jarayonida internet hamda web texnologiyalarning roli va ahamiyati shodiyeva Maxfuza Istamovna Buxoro innovatsiyalar universiteti, magistr
|
Foydalanilgan adabiyotlar - Ko'p hujayralilarni kelib chiqishi to'g'risidagi nazariyalar va ularni mohiyati Mundarija Kirish

|
Ko'p hujayralilarni kelib chiqishi to'g'risidagi nazariyalar va ularni mohiyati Mundarija Kirish
|
bet | 6/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #240994 |
Bog'liq ko\'p hujayralilarni kelib chiqishi to\'g\'risidagi nazariyalar va ularni mohiyatiFoydalanilgan adabiyotlar:
1. Bogdanov S.P. Ozbekiston hayvonlari. -T:. Oqituvchi, 1983. –В.23-56
2. Dubovskiy G.K.,Ummatov A.M. Zoologiyadan oquv qollanma.- T:. Oqituvchi, 1991. – B.56-71.
3. Kuznetsov B.A.,Chernov A.Z., Katanova L.N. Kurs zoologii. -M., «Agropromizdat», 1989.
4. Muxammadiyev A.M. Umurtqasiz hayvonlar zoologiyasi. -T:. Oqituvchi, 1976. 86b.
5. Mavlonov O., Xurramov Sh., Norboyev Z. Umurtqasizlar zoologiyasi. -T:. «O`zbekiston». 2002. – B.37-51
6. www.ziyonet.uz
7. www. biology.com
8. Dubovskiy G.K., Ummatov A.SH. Zoologiyadan o’quv qo’llanma, 2-qism. Umurtqasiz hayvonlar (xasharotlar). T., 1996y.
9. www.refbooks.com
10.www.caister.com
11.www.cdg.gov
12.www.encyclopedia.com
13.www.thefreedictonary.com
14.www.azkurs.org
15.www.google.com
|
| |
Mavzu: kirish suhbati. «SO’zdan so’zning farqi bor »

Mavzu: kirish suhbati. «SO’zdan so’zning farqi bor »
Download
345,94 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
18.02.2024
Hajmi
345,94 Kb.
#158418
Download
345,94 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu: kirish suhbati. «SO’zdan so’zning farqi bor »
Download
345,94 Kb.
Matnni ko'rish
Ekspert tizimlar - Kompyuter va uning axborot ta’minoti

Ekspert tizimlar - bu malakali ekspertlar darajasida foydalanuvchilar qarorlarini tayyorlashning tor ixtisoslashtirilgan sohasida bilimlarni qayta ishlash tizimlaridir.
ETlarga maslahat berish, analiz qilish, konsulptasiya berish, diagnoz qo’yishdek nozik masalalar yuklatilgan.
ETlarni sanoat korxonalarida qo’llash ish unumini va mutaxassislarning malakasini oshirish imkonini beradi.
Bilimlarni to’plash va uzoq vaqt saqlash ETlarning eng katta yutui hisoblanadi. Insonlardan farq qilib, ETlar har qanday axborotlarga nisbatan oboyektiv bo’lishadi, bu esa o’tkazilayotgan tajriba sifatini oshiradi, juda ko’p bilimlarni talab qilib ishlanayotgan masalalarda xatolikning yuzaga kelishini kamaytiradi.
ET larni yaratilishida bir qator qiyinchiliklar vujudga keladi. Bu eng avvalo foydalanuvchining ishlab chiqiladigan tizimga qanday talab ko’yilishini bilmaganligidan kelib chiqadi. Shuningdek psihologik tartibda, yaoni bilimlar bazasini yaratishda ekspert “mashina meni o’rnimni egallashi mumkin” degan asnoda ish tutib, bilimlar bazasini keng bo’lishiga intilmasdan, balki bunga qarshilik qilishi mumkin. Lekin, bu qo’rqishlar asossizdir, chunki ET fikr yuritish qobiliyatiga ega emasdir, bu esa ularni bilimlarini oshirish mumkin emasligini ko’rsatadi. Oxirgi vaqtlarda o’z- o’zini o’qitib, bilim olish imkoniyatiga ega bo’lgan tizimlar ishlab chiqish ustida ishlar olib borilmoqda.
ET lar bilimlar bazasi (tizimning faktlarni o’zida saqlovchi bo’limi), chiqish osttizimsi (masalani yechish uchun qo’llaniladigan qoidalar), tushuntirish, bilim olish osttizimsi va dialogik prosessordan iborat.
Bu tizimda maqsadga erishish uchun qoidalar, faktlar, chiqarish mexanizmi va ixchamlashlardan foydalaniladi. Bir qarashda, butun narsalarni o’z ichiga oluvchi sunoiy intellekt tizimini yaratish mumkinga o’xshaydi. Bu, aslida mumkin emas. Umuman, masalalarni yechish uchun, cheksiz fakt va qoidalar kerak bo’ladi. Agar, shunday tizim yaratilgan taqdirda ham uni bilimlar bilan to’ldirishga uzoq vaqt talab etilgan bo’lar edi. Lekin, shu paytgacha mana shunday informasiyalarni o’zaro saqlovchi E’Mlar mavjud emas, shuning uchun, vaqtincha masalani muhim muammoli qismini ko’rish bilan chegaralanamiz.
http://fayllar.org
|
- jad va l - Abu rayhon beruniy nom id ag I to sh k en t da vlat texn ika u n IV er site ti m. X. Aripova

Sxemotexnik loyihalash radioelektron apparaturalarini ele-
mentlar bazasini yaratishda muhim bosqichlardan biridir. Bu bos-
qichning asosiy masalasi prinsipial-elektrik sxemalarni integral
sxemalar kristallarida loyihalashdir. Loyihalashgan elektron sxema-
laming elementlari bo‘lib tranzistorlar, rezistorlar va boshqalar
hisoblanadi.
Sxemotexnik loyihalashda modellashtirish deb, elektron sxema
ning matematik modelini yaratish jarayoni tushuniladi. Modellash
tirish ikkita alohidagi bosqichlarda amalga oshiriladi:
1) elektron sxemaning alohida elementlari modellashtiriladi. Bu
elementlar, komponentlar sxemaning tipli fragmentlariga tegishli
bo‘ladi. Hosil bo‘lgan matematik model ko‘pincha, oddiy ikki qutbli
elementlardan tashkil topgan ekvivalent sxema ko‘rinishida bo Iadi.
2) elektron sxema modellashtiriladi. Bu model elementlar
matematik modellarini umumiy tenglamalar sistemasiga birlash-
tirish natijasida hosil qilinadi. Ko‘pincha modellashtirish prinsipial
sxemani komponentlaming ekvivalent sxemalariga almashtirish va
elektr zanjirlari nazariyasida rivojlantirilgan uslublar yordamida,
shu sxema tenglamalarini hosil qilinishi asosida amalga oshiriladi.
Hosil qilingan matematik model
sxemotexnik darajadagi
elektrik jarayonlarda yuzaga keluvchi vaqt uzluksizligini va
fazoning diskretligini ko‘rsatadi. Shuning uchun MM oddiy
differensial tenglamalar ko‘rinishida hosil qilinadi,
СОДЕРЖ АНИЕ 
В вед ен ие - Abu rayhon beruniy nom id ag I to sh k en t da vlat texn ika u n IV er site ti m. X. Aripova

3. ЛИ Н ГВИСТИЧЕСКОЕ И ПРОГРАММНОЕ
О БЕСП ЕЧЕН И Е САПР
3.1. Классификация лингвистического обеспечения
С А П Р ............................................................... ..............................46
3.2. Особенности и характеристики языков программи-
49
рования и проектирования ...................................................
3.3. Программное обеспечение САПР................................ ...59
3.4. Системное программное обеспечение С А П Р ..............66
3.5. Прикладное программное обеспечение САПР............ 70
Контрольные вопросы и зад ан и я ........................................ ...74
З ак л ю ч ен и е............................................................. ............... 144

З ак л ю ч ен и е............................................................. ............... 144
Radioelektron apparatlarni loyihalash va modellashtirish asoslari
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa З ак л ю ч ен и е............................................................. ............... 144
|
Mavzu: kirish suhbati. «SO’zdan so’zning farqi bor » - bet 3

DARS JARAYONI VA TEXNOLOGIYASI
Ishning nomi
Bajariladigan ish mazmuni
Metod
Vaqt
I-bosqich.
Tashkiliy qism
O`quvchilar davomati aniqlanadi. Sinf
o`quvchilarining darsga tayyorgarligi tekshiriladi.
Suhbat
2 daq
2-bosqich.
O`tilgan mavzuni
takrorlash
3. Uy vazifasi bilan ishlash.
4. O’tilgan mavzu yuzasidan takrorlash
savollari.
Suhbat
2 daq
5 daq
3-bosqich.
Yangi mavzu
bayoni
3. Yangi mavzu yuzasidan o`quvchilarga
murojaaat etiladi
4. Yangi mavzu yuzasidan ma’lumot berish
“Aqliy hujum”
Tushuntirish
5daq
10 daq
4-bosqich.
Mustahkamlash
1. Darslik bilan ishlash.
2. Testlar bilan ishlash
Mustaqil ish
Izlanish
10 daq
7 daq
5-bosqich.
Dars yakuni va
baholash
O`quvchilarning dars davomidagi faolligi hisobga
olinib, reytingi e`lon qilinadi. Dars yakunlanadi.
Baholash
2 daq
ИНФОРМ АЦИОННОЕ ОБЕСПЕЧЕНИЕ - Abu rayhon beruniy nom id ag I to sh k en t da vlat texn ika u n IV er site ti m. X. Aripova

Abu rayhon beruniy nom id ag I to sh k en t da vlat texn ika u n IV er site ti m. X. Aripova
Radioelektron apparatlarni loyihalash va modellashtirish asoslari
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Abu rayhon beruniy nom id ag I to sh k en t da vlat texn ika u n IV er site ti m. X. Aripova
|
I Tabiiy xodisalar - Mundarija kirish I. Asosiy qism

|
Mundarija kirish I. Asosiy qism
|
bet | 12/15 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 343,88 Kb. | | #235753 |
Bog'liq Avazov Abbos loyiha ishiI Tabiiy xodisalar
1. Zilzila
2. Bo‘ron
3.Suv toshqini
P Texnogen xodisalar
1. Xavfli ximiyaviy obe’ktlar (kuchli ta’sir etuvchi zararli moddalar KTEZM) holokati.
2. Yong‘in va portlashga xavfli bo‘lgan obe’ktlarda sodir bo‘ladigan yong‘in va portlashlar.
3. Texnik jixozlar bilan bog‘liq bo‘ladigan avariya xodisalari.
Sh Ekologik xodisalar
1. Xavfli epidimiologik xolatlar
a) kasallik qo‘zg‘atuvchi
b) bakteriya va viruslarni tushishi bilan bog‘liq
Ushbu xodisalar yuzaga kelganda fuqaro himoyasini tashkil etish chora tadbirlari avvaldan ko‘rib qo‘yilgan. Korxonada o‘t o‘chirish vositalari, yong‘indan himoya vositalari doimo tayyor turadi. Korxona bir necha boshqa turdagi korxonalar va aholi yashash joylari bilan o‘ralgani uchun biror xavfli xodisa yuz bersa aholi boshqa joyga ko‘chiriladi.
Korxonaning ishlab chiqarish binolari, tegirmon oqlash bo‘limini, omborhona, elevatorlar, yong‘inga, zilzilaga chidamliligi yuqori bo‘lgan temir betondan qurilgan.
Korxonada zararli va o‘tkir zararlovchi moddalar yo‘q. Korxonada ishlaydigan shaxsiy himoya vositalarining bir necha turi bilan ta’minlanadi. Bulardan nafas olish organlarini himoyalash uchun protivogaz va raspiratorlar ishlatiladi. Oyoqkiyimlar charmdan yoki rezinali etiklar, maxsus kostyum – shimlar, ko‘z himoyasi uchun ochiq germetik ko‘z oynaklar va boshqa kiyimlari bilan ta’minlanadi.
Korxonada zararli changlarni hosil bo‘lishi sababli, zararsizlantirish uchun har xil siklonlar, vintillasiiya qurilmalari ishlab turadi.
Korxonada favqulotda vaziyat sharoitida, masalan, biror tabiiy ofat (zilzila, avariya) xodisasi sodir bo‘lsa, tezkor qutqaruv ishlari olib boriladi. Bunda avvalo, bo‘lim xodimlarining o‘zlari, korxonadagi ko‘ngilli quqaruvchi guruxlar va shu korxonadagi barcha xodimlar jalb etiladi. Bundan tashqari davlat quqaruv xizmati xodimlari o‘t o‘chirish xizmati va tibbiy yordam xizmati ham jalb etiladi. Qutqarilgan fuqarolarga avvalo tibbiy xizmat ko‘rsatiladi, so‘ng bino, inshoat qutqaruv tiklash ishlari olib boriladi.
Korxonada asosiy xom ashyo bug‘doy doni hisoblanib, bu yerda navli un va boshqalar tayyor maxsulot sifatida ishlab chiqariladi. Bu maxsulotlar zararsiz bo‘lib, ammo saqlashda katta e’tibor va mehnatni talab etadi.
Agar saqlash davomida mahsulotning namligi havo bilan ta’minlanganligi va begona hidlarsiz bo‘lgan joylarda saqlanadi, aks holda bug‘doy namligi yuqori bo‘lsa, havo almashishi yaxshi bo‘lmasa, u o‘z – o‘zidan qizishi mumkin va sifati batamon o‘zgarib ketadi.
Un mahsulotlarini begona hidlar bo‘lmagan joyda saqlash maqsadga muofiq, chunki bu mahsulotlar o‘ziga begona hidlarni tortib olish xususiyatiga ega.
Korxonada tayyor mahsulotlar, tayyor mahsulot omborida poliprolilen qoplarda, har bir qopda 50 kg dan yoki mayda qadoqlangan (0,5 – 1 kg) holda namlikdan holi joylarda saqlanadi.
|
| |
-rasm. Bog'lanishlarni chizish - Abu rayhon beruniy nom id ag I to sh k en t da vlat texn ika u n IV er site ti m. X. Aripova

Statik soha
3.4-rasm. D astu r xotirasining ко ‘rinishi.
Lokal berilganlar shu dasturga tegishli parametrlami tartibini
tashkil qiladi. Global soha axborotlari ko‘pgina dasturlar uchun
m o‘ljallangan bo'lib, shu dastur parametrlarining tartibiga kiritil-
masdan qabul qilinadi. Statik soha faqatgina shu dastuming ichki
xotirasidir.
. . .
, ,
.
A
Biror-bir obyektni loyihalash yo‘nalishini tashkil qilishda
lingvistik ta ’minotni 3.5-rasmda ko‘rsatilgan strukturada ko‘rib
chiqamiz. Loyihalash obyekti haqidagi berilganlar kirish tillarida
tasvirlanadi, bu esa foydalanuvchi uchun qulay hisoblanadi.
Mashinaga qulay bo‘lmagani uchun til protsessorlari deb ataluvchi
dastur vositalari yordamida m a’lumotlar mashina tiliga o ‘giriladi va
ular amaliy dasturlarda (dasturl, • • • dastur n) berilgan yo‘nalish
bo‘yicha qayta ishlanib, natija foydalanuvchiga qulay boMmagan
ichki tilda hosil bo‘ladi. Bu yerda ham til protsessorlari yordamida
-bo‘lim uchun savol va to p sh iriq lar

2-B O ‘LIM . R A D IO E L E K T R O N A PPA R A TLA R N I
A V TO M A TLA SH TIR ILG A N LO Y IH A LA SH
SISTEM A LA R IN IN G T E X N IK T A ’M IN O T I
2.1. ALS larn in g texnik ta ’m inoti ta rk ib i,
tashkil etilishi va ishlash ta rtib i
ALS lami texnik ta’minoti deb loyihalashni avtomatlashtirishga
m o‘ljalangan, bir-birlari bilan o ‘zaro bog‘langan va о zaro
birgalikda ishlatiladigan texnik vositalari to ‘plamiga aytiladi.
Texnik vositalari ikkita asosiy guruhlarga bo‘linadi:
- markaziy vosita, asosan kompyuter hisoblanib, m a’lumotlami
kiritish,
ularga dasturiy ishlov berish, m a’lumotlarni yig‘ish va
axborotlami tasvirlash qurilmalariga yoki uzatish kanallariga
chiqarish vazifalarini bajaradi;
- tashqi (terminal) vositalar, ular m a’lumotlarni tayyorlash va
kiritish, loyihalash
natijalarini tasvirlash, hujjatlashtirish, axbo
rotlami saqlash, loyihalash jarayonida loyihalovchi bilan sistema
o ‘rtasida operativ muloqotni tashkil qilish funksiyalarini amalga
oshiradilar.
ALS ning asosiy texnik vositasi bo‘lib protsessorga,
xotira
qurilmasiga, boshqaruv qurilmasiga va
axborotlami kiritish-
chiqarish kanallariga ega boMgan kompyuter hisoblanadi.
Texnik
vositalarining rivojlanishi bo‘yicha, EHM va uning
tashqi qurilmalarining takomillashib borishi natijasida ALS lar bir
qancha bosqichlami bosib o ‘tgan. REV lar ALS larining birinchi
avlodlarining bazali EHMlari bo'lib, grafikli axborotlami kiritish-
chiqarish imkoniyatiga va kengaytirilgan tashqi qurilmalar to p-
lamiga ega o ‘rta sinfdagi va mini EHMlar asosidagi avtomatlash
tirilgan ish joylari hisoblanadi (IBM-360 i PDP-11 bazasidagi AIJ,
BESM-6, MIR, ES EVM, SM EVM, «Elektronika» bazasidagi AIJ).
Zamonaviy A lJkri texnik bazalarini an’anaviy 16 razryadli mini
EHMlar, 32 razryadli mini EHM lar va shaxsiy kompyuterlar tashkil
qiladi. Terminallar sifatida asosan turli xususiyatlardagi (rangli, oq -
28
qora)
rastrli displeylar, vektorli displeylar, xotirali ELTli grafikli
displeylardan foydalaniladi. Hozirga kelib, radioelektron va
mikroelektron apparaturalarini loyihalash
masalalarini yechishga
m o‘ljallangan A IJ-Rlar, mexanik va optik-mexanik mahsulotlami
loyihalashga m o‘ljallangan AIJ—Mlar, ishlab chiqarishni texnologik
tayyorlashga m o‘ljallangan AIJ-Tlar, kartograflovchi
A IJ-K lar va
qurilmalardan loyihalovchi AlJ-Slar modellari ko‘plab yaratil-
moqda. AlJlarning umumiy strukturasi sxemasi 2.1-rasmda keltir-
gan.
Bog'lanish
bloki
Magnit
lentalarda
yig‘uvchi
AIJ MF (mini HHM tashqi
qurilmalari bilan)
Magnit
disklarda
yig‘uvchi
ARCHK
---------- X z---------
Kompleksni tizimli
interfeys bilan bogMash
bloki
Graf
kuruvchilar
Grafikli axboroflami
kodlashtiruvchi
Grafikli displey
minikodlashtiruvchi
bilan
Grafikli displey
kodlashtiruvchi
Ushbu dars ishlanmani namuna sifatida foydalanishingiz

|
Ushbu dars ishlanmani namuna sifatida foydalanishingizBog'liq 8-sinf-ona-tili-yillikUshbu dars ishlanmani namuna sifatida foydalanishingiz
mumkin. Dars ishlanma 2019-2020-o`quv yili yangi darslik
bo`yicha tayyorlangan. Yillikgini to`liq olish uchun
quyidagilarga murojat qiling!!!
Ushbu dars ishlanma narxi:
15 ming so`m
Eslatma!!!
Ushbu dars ishlanma sizga
PDF
shaklida beriladi.
Tez sotib olish uchun
8600310426671822
shu karta raqamga
click qilgandan so`ng
+998990052244
telegramdan yozib va
tolov qilganingiz haqidagi rasm (screnshoot) ni jo`natasiz va
qaysi kerak ekanligini yozib qoldirasiz. Biz tez orada sizga
faylni tashlaymiz.
Click uchun:
8600310426671822
Payme uchun:
8600310426671822
Telefon qilmang va SMS yozmang! Telegram
orqali oson bog`laning.
|
| |
-rasm - Abu rayhon beruniy nom id ag I to sh k en t da vlat texn ika u n IV er site ti m. X. Aripova

niladi. Quyidagi 2.1-jadvalda ISlari
va ShKlar MPlarining turli
tiplari uchun asosiy ma'lumotlar keltirilgan.
MPning butun sonli protsessorining tezkorligi generatoming takt
chastotasiga va protsessoming tashkil qilinishiga bog‘Iiq hisob
lanadi.
ISning sistemali
platasidagi asosiy MP, OXQ va grafikli adapter
bilan keng 64-razryadli va nisbatan tezkor shinalar orqali bog‘-
langan. Bu qurilmalar bir-birlari bilan maksimal
tezkorlikda axborot
almashlashlari talab qilinadi. Qattiq va egiluvchan disk asosidagi
TXQsini boshqarish qurilmasi va tarmoq adapteri xususiy 32-
razryadli tezkor shinaga ega bo‘lib, sistemali plataning 64-razryadli
asosiy shinasiga bufer qurilmasi orqali bog‘lanadi.
Qolgan barcha
sekin ishlaydigan tashqi qurilmalar past tezkorlikka ega 8-razryadli
shina orqali bog‘langan bo‘lib, ular bufer sxemasi orqali asosiy
shinaga ulanadi.
IS lari va ShK la r M P larining tu rli tip lari uchun asosiy
m a’lum otlar
2. 1-jadval
MP turi va
ishlab
chiqarilgan
firmasi
Konstruktiv
bajarilishi
Razryadli-
ligi
tezkorligi
OXQ
hajmi
Unum-
dorligi
SPARC,
Kalifomiya
un-ti, RISC
Alohida K1S
32
15...20
4096
5 ...7
MIPS,
Stenford
unti, RISC
Alohida KIS
32
20...28
4096
3...7
MC68040,
Motorola,
CISC
MPga
o‘rnatilgan
32...64
20...28
4096
3...5
180486,
Intel, CISC
»
32...64
25...33
4096
4..6
Mc88000,
Motorola,
RISC
»
32... 64
33...40
8192
7...12
180860,
Intel, RISC
»
64
33... 120
4096
7...66
ISlarining
bunday iyerarxik yaratilishi, axborot almashlash tez-
korligini saqlagan holda uning narxini
sezilarli pasaytirish imko
niyatini beradi.
G rafikli ch iq arish q u rilm alari

etuvchi, purkovchi va lazerli chop etuvchi qurilmalar eng ko‘p
tarqalgan hisoblanadi.
Hozirda lazerli chop etish qurilmalari juda keng tarqalgan chop
etuvchi bo‘lib hisoblanadi. Bunday qurilmalar yuqori aniqlikda (bir
millimetrda 32-40 ta nuqta) va yuqori tezkorlikda chop etish (bir
daqiqada 10 ta sahifa) xususiyatiga egadir. Ularda tasvirlar
elektrografik usulda ro‘yxatga olinadi.
Lazer barabanda yashirin
tasvirlarni hosil qiladi, uni vizuallash maxsus kukun, ya’ni qog‘ozga
issiqlik orqali biriktirilgan tonerda amalga oshiriladi. Bunda lazer
nuri bitta koordinata bo‘yicha, oynali ko‘pyoqli prizma yordamida
mexanik
aylanadi, boshqa koordinata bo‘yicha esa, akustooptik
deflektor yordamida elektron usulda aylanadi. Lazerli chop
etuvchining ishlashini quvvatli mikro EHM boshqaradi, ya’ni IS
yoki ShKdan olingan chiqish sahifalarini shakllantiradi. Lazerli
chop etuvchining kamchiligi bo‘lib, narxining
balandligi va rangli
tasvirlarni shakllantirishning murakkabligi hisoblanadi. Lazerli chop
etuvchilami ishlab chiqarish bo‘yicha oldingi o ‘rinlarda Hewlett-
Packard firmasi hisoblanadi. Unchalik qimmat boim agan HP
Laserjet printerining asosiy parametrlarini keltiramiz:
- chop etishning nominal tezkorligi bir daqiqada 4 sahifa;
- qog‘oz uzatuvchining hajmi 50 varaq;
- qog‘oz qabul qilgichning hajmi 20,50 varaq;
- buferli xotirasining minimal hajmi 512 Kbayt;
- buferli xotirasining maksimal hajmi 4,5 Mbayt;
- EHM bilan bog‘lovchi interfeyslar ketma-ket, parallel;
- tonerli kasseta resursi 3500 varaq;
- og‘irligi 10 kg.
Fizika, Astronomiya - Sam arqand davlat universiteti

8
Y o ry g ’likni
m uxitlardan
sochilishi.
Sochilish
spektri
intensivligini
to 'lq in
uzunlikka
boqliqligi.
M olekulyar
va
kom binasion
sochilishlar.
Fluktuasiyalar.
A dabiyotlardan konspekt
qilish.
Individual
topshiriqlam i
bajarish
1 5 ,1 6 -
haftalar
8
9
O ptik
kvant
generatorlarining
tu z ilis h i
v a
ishlash
prinsplari.
O p tik
rezonatorlar.
Lazer
n urlanishining
qutblanganligi,
m onoxrom atikligi
v a
spektral
tarkibi.
A dabiyotlardan konspekt
qilish.
Individual
topshiriqlam i
bajarish
1 7 ,1 8 -
haftalar
8
Kurs ishini tashkil etish bo’yicha uslubiy ko’rsatmalar (30 soat)
“Optika” fani bo’yicha kurs ishini tayyorlashda quyidagi vazifalam i hal etish
nazarda tutiladi;
-fanning dolzarb nazariy masalalari b o ’yicha bilimlami chuqurlashtirish,
talaba tomonidan m avzuga oid olingan nazariy bilim lam i ijodiy qo’llash
ko’nikmasini hosil qilish;
-tanlangan mavzu bo’yicha xar-xil manbalami (dissertatsiya, monografiya,
davriy nashrlardagi ilmiy maqolalar) o ’rganish qobiliyatini shakllantirish
ham da takom illashtirish va ulam ing natijalari asosida tahlil qilish,
mustaqil holda materiallarni ifoda etish, ilmiy xulosa va takliflar qilish;
-y o zm a ko ’rinishidagi m a’lumotlami to ’g ’ri rasmiylashtirish ko’nikmalarini
rivojlantirish va boshqalar;
G rafq u ru v ch ilar - Abu rayhon beruniy nom id ag I to sh k en t da vlat texn ika u n IV er site ti m. X. Aripova

Rastrli grafikli displeylar uchun bu minimal tasvirlash elementlari
«piksellar» deb ataladi.
ALSlarda ishlatiladigan grafquruvchilar o ‘rtasida elektrome-
xanik vektorli qurilmalar ko‘p tarqalgan.
Bu qurilmalarda yozuvchi
qism qattiq aniqlagan yo‘nalish bo‘yicha elektromexanik o ‘tkaz-
gichlar yordamida harakatlanadi. Planshetli qurilmalarda yozuvchi
qism ikki o ‘q bo‘yicha bitta tekslikda harakatlanadi, barabanli
• qurilmalarda bitta o ‘q bo‘yicha qog‘oz
joylashgan valikni aylan-
tirish yo‘li bilan amalga oshiriladi. Ixtiyoriy burilishlarga ega
chiziqlar, aylanalar, siniq chiziqlami chizish uchun,
chiziqlar
interpolyatori deb ataluvchi qurilmadan foydalaniladi. Turli belgi-
lami, alfavit harflarini chizuvchi dasturlami generatsiya qiluvchi
qurilma belgilar generatori deyiladi. Intellektual grafquruvchilarda
bunday
maqsadlar uchun, ulaming tarkibiga kiritilgan mikro-
protsessorlardan foydalaniladi.
Rastrli tamoyil bo‘yicha ishlaydigan grafquruvchilar ichidan
elektrostatik, siyohni siqib chiqaruvchi va lazerli qurilmalami
ajratishimiz mumkin.
Elektrostatik grafquruvchilar maxsus qog‘ozlarga bo‘yoqni
yuqtirish tamoyiliga asoslangan bo‘lib, bo‘yoq qog‘ozdagi
manfiy
zaryadga ega nuqtalariga yuqadi.
Siyohni siqib chiqaruvchi qurilma uch xil rangli siyoh bilan
to ‘ldirilgan maxsus vositalar orqali, barabanda sekin aylanayotgan
qog‘ozga siyoh yuqtirish tamoyiliga asoslanadi.
Lazerli qurilma aylanayotgan selenli
baraban ustini lazer nuri
orqali skaner qilish tamoyiliga asoslangan bo‘lib, bu nur barabanda
zaryad hosil qiladi, bu zaryad original hujjatlardan nusxa ko‘chirish
qurilmasi zaryadi bilan bir xil bo‘ladi. Zaryad berilgandan so‘ng,
bo‘yoq berish ham xuddi oddiy nusxa k o ‘chirish apparati kabi yuz
beradi. Rangli tasvirlami hosil qilish
uchun esa shu jarayon uch
marotaba, har bir rang uchun (qizil, havo rang va yashil)
takrorlanadi. Lazerli qurilma 1 mm ga bir qancha nuqtalami
joylashtiruvchi eng katta joylashtirish xususiyatiga ega hisoblanadi.
44
Yakuniy nazoratda “ Yozma ish” larni baholash mczoni

|
Yakuniy nazoratda “ Yozma ish” larni baholash mczoni Pdf ko'rish
|
bet | 13/14 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 415,49 Kb. | | #257345 |
Bog'liq OptikaYakuniy nazoratda “ Yozma ish” larni baholash mczoni
Baholash mezoni
Yakuniy nazorat “Yozma ish” shaklida belgilangan bo’lsa, u holda yakuniy
nazorat 5 baholik “Yozma ish” variantlari asosida o ’tkaziladi.
Agar yakuniy nazorat “Yozma ish” shaklida belgilangan bo’lsa, u holda
yakuniy nazorat quyidagi jadval asosida baholanadi.
Baho
Talabaning bilim darajasi
A ’lo
(5)
Xulosa va qaror qabul qilish;
ijodiy fikrlay olish;
mustaqil mushohada yurita olish;
olgan bilimlarini am alda q o ’llay olish;
mohiyatini tushunish;
bilish, aytib berish;
ta saw u rg a yega bo’lish.
Yaxshi
(4)
Mustaqil mushohada yurita olish;
olgan bilimlarini am alda qo’llay olish;
mohiyatini tushunish;
bilish, aytib berish;
ta saw u rg a yega bo’lish.
Qoniqarli
(3)
Mohiyatini tushunish;
bilish, aytib berish;
ta sa w u rg a yega b o ’lish.
Qoniqarsiz
(0-1-2)
Bilmaslik;
aniq ta saw u rg a yega bo’lmaslik.
Yakuniy nazorat “Yozma ish” shaklida amalga oshirilganda, sinov ko ’p
variantli usulda o ’tkaziladi. Har bir variant 4 ta nazariy savol va 1 ta amaliy
topshiriqdan iborat. Nazariy savollar fan bo ’yicha tayanch so’z va iboralar asosida
tuzilgan b o ’lib, fanning barcha mavzularini o ’z ichiga qamrab olgan.
Har bir nazariy savolga yozilgan javoblar bo’yicha o ’zlashtirish
k o ’rsatkichi. 0-1 baho oralig’ida baholanadi. Amaliy topshiriq esa 0-1 baho
oralig’ida baholanadi. Talaba maksimal 5 baho to ’plashi mumkin.
Yozma sinov b o ’yicha umumiy o ’zlashtirish ko’rsatkichini aniqlash
uchun variantda berilgan savollarning har biri uchun yozilgan javoblarga qo’yilgan
o ’zlashtirish baholari q o ’shiladi va y ig ’indi talabaning yakuniy nazorat bo’yicha
o ’zlashtirish baho hisoblanadi.
15
|
| |
Adabiyotlar: A4; A5; A 7; A l l ; Q l; Q2; Q5; Q6

O p t i k a f a n i d a n a m a l i y m a s h g ' u l o t l a r k a l c n d a r t e m a t i k r e j a s i
Am aliy m a sh g ’ulot
№
M a v z u la r
nom i
S o a tla r
1
G eom etrik optika qonunlari
2
2
Fotom etrik kattaliklar
2
3
Elektrom agnit to ’lqinlam ing tarqalish,
sinish va qaytishi
2
4
Y orug’likning yutilishi
2
5
Y orug’likning dispersiyasi va interferensiyasi
2
6
Y orug’lik difraksiyasi
•
2
7
Y orug’likning qutblanishi
2
8
Issiqlik nurlanishi
2
Jam i
16
Mustaqil ta’Iim tashkil etishning shakli va mazmuni
“Optika” fani bo’yicha talabaning mustaqil ta ’limi shu fanni o ’rganish
jarayonining tarkibiy qismi bo’lib, uslubiy va axborot resurslari bilan to ’la
ta ’minlangan.
Talabalar
auditoriya
m ashg’ulotlarida
professor-o’qituvchilarning
m a’ruzasini tinglaydilar, misol va masalalar yechadilar. Auditoriyadan tashqarida
talaba
darslarga tayyorlanadi, adabiyotlarni konspekt qiladi, uy vazifa sifatida
berilgan misol va masalalami yechadi. Bundan tashqari
ayrim mavzularni kengroq
o ’rganish maqsadida q o ’shimcha adabiyotlarni o ’qib referatlar tayyorlaydi ham da
mavzu bo’yicha testlar yechadi. Mustaqil ta ’lim natijalari reyting tizimi asosida
baholanadi.
U yga
vazifalam i bajarish, q o ’shim cha darslik va adabiyotlardan yangi
bilimlami mustaqil o ’rganish, kerakli m a’lum otlam i izlash va ularni topish
y o ’llarini
aniqlash, internet tarmoqlaridan foydalanib m a’lumotlar to ’plash va
ilmiy izlanishlar olib borish, ilmiy to ’garak doirasida yoki mustaqil ravishda ilmiy
manbalardan foydalanib ilmiy m aqola va m a’ruzalar tayyorlash kabilar
talabalarning darsda olgan
bilimlarini chuqurlashtiradi, ulam ing mustaqil fikrlash
va ijodiy qobiliyatini rivojl anti rad i. Shuning uchun ham mustaqil ta ’limsiz o ’quv
faoliyati samarali bo ’lishi mumkin emas.
Uy vazifalarini tekshirish va baholash amaliy m ashg’ulot olib boruvchi
o ’qituvchi
tomonidan, konspektlarni va mavzuni o ’zlashtirish darajasini tekshirish
va baholash esa m a’ruza darslarini olib boruvchi o ’qituvchi tomonidan har darsda
am alga oshiriladi.
«Optika” fanidan mustaqil ish majmuasi
fanning barcha mavzularini
qamrab olgan va quyidagi 9 ta katta m avzu k o ’rinishida shakllantirilgan.
11
O p t i k a f a n i d a n t a l a b a l a r m u s t a q i l t a ’l i m i n in g m a z m u n i va h a j m i
Kurs ishini mavzulari - Sam arqand davlat universiteti

|
Sam arqand davlat universiteti Pdf ko'rish
|
bet | 12/14 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 415,49 Kb. | | #257345 |
Bog'liq OptikaKurs ishini mavzulari
1. Geometrik optika qonunlari.
2. Y orug‘lik dispersiyasi.
3. Tabiatdagi optik hodisalar.
4. Golografiya va uni am aliyotda qo‘llanishi.
5. K o‘z optik sistem a sifatida.
6. optik sistem alam ing abberatsiyasi.
7. YorugMikning kombinatsion sochilishi va uning q oilanishi.
8. M andelshtam-Brillyuen
9. Lyumenessensiya hodisasi va uning qoMlanishi.
10. O ptikaning rivojlanish tarixi.
11. Tashqi fotoeffekt. Kompton effekti.
12. Harakatlanuvchi muhitlar optikasi.
13. Optikada Dopier effekt iva uning qoMlanishi.
14. Izatrop va anizatrop kristalla rva ulam ing qo ‘llanishi.
15. Lazerlam ing yaratilish tarixi. Gaz lazerlari.
13
16. Zam onaviy interferension qurilmalar.
17. Difraksion panjaralar va ulam ing qo'llanishi.
18. Y orug‘lik tezligi va uni o ‘lchash usullari.
19. N ur tola optikasi va uning aloqa tizimidagi o ‘mi.
20. Y orug'lik bosimi va uni am aliyotda qo‘llanishi.
21. Optik pirometriya.
22. Fotometrik kattaliklar.
23. Y orug‘lik dispersiyasining klassik nazariyasi.
24. A tom lam ing nurlanish spektri va uning turlari.
25. Tabiiy yorug‘lik manbalari.
26. Qutblangan yorug‘lik manbalari.
27. Elektr va m agnit m aydonida yorug‘Iikning ikkilamchi sinishi.
28. M agnit m aydonida qutblanish tekisligini burilishi.
29. Refraksiya hodisasi.
30. M agnit maydonida spektrlami bo ‘linishi. Zeeyman effekti.
Dasturning informasion - uslubiy ta’minoti
O ’quv dasturidagi mavzularni o ’tishda ta ’limning zamonaviy metodlaridan
keng foydalanish, o ’quv jarayonini yangi pedagogik texnologiyalar asosida tashkil
etish samarali natija berishdan kelib chiqib, tegishli mavzular bo’yicha foydalanish
imkoniyati bo’lgan texnik vositalar yordamida namoyish tajribalari, fanga tegishli
qonuniyatlarni aks ettiruvchi multimediali elektron darsliklar, k o ’rgazmali
materiallar va yangi pedagogik texnologiyalardan foydalanish nazarda tutilgan.
Tavsiya etilayotgan namoyish tajribalari:
1.
Y orug’likning to ’la ichki qaytishi. N urtola optikasi mavzulari bo ’yicha
namoish tajribalarini k o ’rsatish
2.
Yorug’likning interferensiyasi xodisasiga tegishli namoish eksperimentlarini
ko ’rsatish. Fabri-Pero interferometrini ishlash prinsplari bilan tanishtirish.
3.
Interferensiya xodisasini amaliyotdagi tadbig’iga tegishli o ’quv-ilmiy film
namoyishi.
4.
Y orug’likning difraksiya xodisasiga bag’ishlangan namoyish tajribalari va
o ’quv ilmiy filmlar. Yassi, qaytaruvchi difraksion panjaralam i k o ’rsatish va
tanishtirish.
5.
Y orug’likning ikkilamchi sinish xodisasiga tegishli nam oyish tajribalari.
Odatdagi va odatdagi bo’lmagan nurlarni anizotrop kristallardagi yo ’lini
namoyish qilish. Fizik jarayonlarni talabalar bilan o ’zaro muloqat kurinishda
m uxokam a qilish.
6.
Optik kvant geniratorlarining ishlash prinsplari bilan tanishtirish
7.
Laboratoriya va am aliy m ashg’ulotlarni maxsus tayyorlangan dasturlar
asosida EXM da elektron m ashg’ulotlarini o ’tkazish.
8.
Fanga tegishli plakatlardan foydalanish
9.
Elektron darsliklar va internet m ateriallaridan foydalanish.
14
|
| |
Mavzu: Metall konstruksiyalarida qo‘llaniladigan materiallarning asosiy xususiyatlari Reja: Po‘latlar

Mavzu: Metall konstruksiyalarida qo‘llaniladigan materiallarning
asosiy xususiyatlari
Reja:
1.Po‘latlar
2. Alyuminiy qotishmalar
3. Zararli aralashmalar
Mavzu bo‘yicha «tayanch» so‘z va iboralar: po‘latning xususiyatlari,
ligerlovchi qo‘shimchalar, alyuminiy qotishma, zararli aralashmalar
Po‘latlar
Metall
qurilmalarda
qo‘llaniladigan po‘latlarning
sifati quyidagi
xususiyatlari bilan belgilanadi:
mexanik xususiyatlari: statik ta’sirlarga qarshilishi (cho‘zilishdagi
vaqtinchalik qarshiligi va oquvchanlik chegarasi), dinamik ta’sirlarga va mo‘rt
buzilishga qarshiligi, plastiklik ko‘rsatkichi (nisbiy cho‘zilish), ko‘p
marotaba
yuklashga qarshiligi (charchoq buzilish). YUqorida keltirilgan ko‘rsatkichlarning
qiymatlari Davlat standartlarida belgilanadi;
payvandlanish xususiyati – po‘latning
kimyoviy tarkibi, tayyorlanish
texnologiyasi uning payvandlanishini kafolatlashi lozim;
zanglamasligi (zanglashga chidamli bo‘lishi).
Mexanik xususiyatlari (mustahkamligi) bo‘yicha po‘latlar shartli ravishda 3
guruhga bo‘linadi (1-jadval):
1. mustahkamligi oddiy kam uglerodli po‘latlar;
2. mustahkamligi yuqori bo‘lgan po‘latlar;
3. o‘ta yuqori mustahkamlikdagi po‘latlar.
Qurilish po‘latlarining asosiy markalari va mexanik xarakteristikalari
1-jadval
Mustahkamlik
guruhi
Po‘lat markasi
Oquvchanlik
chegarasi, Mpa
Vaqtinchalik
qarshiligi, MPa
Nisbiy
uzayishi, %
Oddiy
VSt3kp, VSt3ps, VSt2Gps,
VSt3sp
185-285
365-390
25-27
YUqori
VStTps, 09G2, 09G2S, 14G2
295-390
430-540
19-20
O‘ta yuqori
16G2AF, 18G2AFps,
15G2SFt.o.
≥440
≥590
14-20
SNiP II-23-81* (Metall qurilmalar. Loyihalash me’yorlari)
ga muvofiq
po‘latlarning turlari bir-biridan vaqtinchalik qarshiligi,
oquvchanlik chegarasi va
boshqa bir qator mexanik xususiyatlari bilan farq qiladi. Po‘latlar tarkibidagi
uglerod, turli ko‘shimcha metal va
metallmas moddalarning miqdori, prokatlash
usuli, qizdirib ishlov berilganligi bilan ham bir-biridan farq qiladi.
Po‘latning asosini ferrit tashkil qiladi. Ferritni mustahkamligi juda kichik va
u plastik material hisoblanadi. SHuning uchun
uni sof holda qurilish
konstruksiyalarini tayyorlashda qo‘llanilmaydi. Uning mustahkamligi uglerod
qo‘shish (kam uglerodli, oddiy mustahkamlikka ega bo‘lgan po‘latlar),
marganets,
kremniy, vannadiy va boshqa elementlardan ligerlovchi qo‘shimchalar qo‘shish
(yuqori mustahkamlikka ega kamligerlangan po‘latlar),
ligerlash va termik ishlov
berish (o‘ta yuqori mustahkamlikka ega po‘latlar) orqali oshirildi (3.1-jadvalga
qarang).
Ligerlashda qo‘llaniladigan asosiy kimyoviy elementlar:
Oddiy sifatli uglerodli po‘latlar kraemniy yoki alyuminiy, marganets, mis
qo‘shimchali temir va ugleroddan tashkil topadi.
O`qituvchi nаzоkаtidа dilkаshlik vа pеdаgоgik tаkt

|
O`qituvchi nаzоkаtidа dilkаshlik vа pеdаgоgik tаkt
|
bet | 62/74 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 122,92 Kb. | | #264517 |
Bog'liq Ped mahorat variant javoblari5.O`qituvchi nаzоkаtidа dilkаshlik vа pеdаgоgik tаkt.
Pedagogikada axloq va odobning muhim xususiyatlaridan biri bo’lmish dilkashlik insonning atrofdagi odamlar bilan barqaror, yaqin munosabatda boiishga intilishi deb ta'riflanadi. Bu intilish o'qituvchining o'quvchilar va atrofidagi kishilar bilan tez aloqa o'rnata olishi va belgi-langan maqsadga erishishini ta'minlaydi. Albatta bu jarayon birdaniga sodir bo'lmaydi, ayniqsa yosh o'qituvchilardan psixologik bilim, kishilar bilan muloqotda xushmuomalalik, ehtiyotkorlik talab qilinadi. Psixologlar o'qituvchilarning dilkashlik xususiyati ikki toifadagi odamlar xarakterida mujassamlashgan deb ta'kidlaydilar: Birinchisi, ekstravert shaxslar: Ular barcha ishlarda faol, jiddiy va vazmin, osoyishtalikka va tashqi ta'sirchanlikka moyil kishilardir. Ikkinchisi, introvert shaxslar: Ular faqat o'z ichki olamiga beriluv-chan, atrofidagi odamlarga aralashmaydigan, o'z-o'zini nazorat qilishga, doimo ichki xavotirga moyil kishilardir. Pedagog olimlar o'qituvchining dilkashligi ekstravert yoki introvert xususiyatlarga ega bo'lgan shaxslar xarakterining birlashuvida paydo bo'lishini ta'kidlaydilar. Biroq, ko'pincha, pedagogikada ekstravert tip-US dagi shaxslar dilkash insonlar sifatida e 'tirof etilganlar. O'qituvchida ushbu hislatlarning mavjudligi, uning pedagogik nazokat qoidalariga rioya qilib dilkashlik xususiyatlarini rivojlantirishi pedagogik mahorat sirlarini takomillashtirish zamini va shartidir. Dilkashlik munosabatini doimiy ravishda o'z kasbiy faoliyatida mujassamlashtirgan o'qituvchi quyidagilarni unutmasligi kerak: • sinf jamoasiga nisbatan bir qolipdagi fikrlarning muayyan tizimiga ega boiishi; •o'quvchilar bilan doimo erkin muloqot qila olishi, har bir o'quv-chiga individual shaxs sifatida yondashishi; • birorta ham o'quvchisining yomon bo'lishiga, ularning hurmat e'tiborini qozonmasligi mumkin emasligiga ishonch hosil qilishi; • biror o'quvchiga nisbatan ishonchsizlik, salbiy munosabat sinf ja-moasi bilan o'zaro yaxshi munosabatni yo'lga qo'yilishiga xalaqit qili-shini bilishi; • o'quvchilar bilan muloqotda haddan tashqari masofani (subardi-natsiya) saqlash mumkin emasligi; • sinf jamoasida sodir boiadigan kulgili vaziyatlarda o'qituvchining o'ta jiddiy va qat'iy bo'lishi jamoadagi qaltis ahvolni murakkablashtirib yuborishini unutmasligi; • har bir o'quvchiga beriladigan xolisona va adolatli baho (ijobiy yoki salbiy) o'qituvchi va o'quvchi orasidagi munosabatni mustahkam-laydigan ko'prik ekanligini unutmaslik."
|
| |
Pеdаgоgik tаkt, pеdаgоgik nаzоkаt mе`yori: iхtisоs sоhаsidаgi burch, pеdаgоgik аdоlаt, iхtisоsgа dоir vijdоn, izzаt-nаfs vа pеdаgоgik оriyat

|
Pеdаgоgik tаkt, pеdаgоgik nаzоkаt mе`yori: iхtisоs sоhаsidаgi burch, pеdаgоgik аdоlаt, iхtisоsgа dоir vijdоn, izzаt-nаfs vа pеdаgоgik оriyat
|
bet | 65/74 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 122,92 Kb. | | #264517 |
Bog'liq Ped mahorat variant javoblari5.Pеdаgоgik tаkt, pеdаgоgik nаzоkаt mе`yori: iхtisоs sоhаsidаgi burch, pеdаgоgik аdоlаt, iхtisоsgа dоir vijdоn, izzаt-nаfs vа pеdаgоgik оriyat.
Олимат ул-Банотнинг "Муошарат одоби" рисоласида, фарзанд тарбияли, билимли, ахлокли булиб етишиши учун энг аввало ота-оналари тарбия курганлиги ва зиёли ва маърифатпарварлиги мухим ахамиятга эгалигини таъкидлайди. "Тарбия билан фарзандни олтин килмок мумкин, тупрок килмок хам мумкин. Буларнинг хар иккисига ота-оналар сабаб буладилар" "Качкули Султоний" муаллифи Абул Баракот ^одирий тарбия кимларга таъсир килади ёки килмайди деган огрикли саволни куяди. Нима булган такдирда хам айтиш мумкинки, хар кандай кишининг ахлоки энг аввало тарбиядан "нафас" олади. Тарбиясиз - ахлок йук. Муаллифнинг фикрларига кулок тутинг-а? Биринчидан - хануз ок билан корани танимаган бола. Унинг табиати хали ёмонлик губори билан булганмаган, юраги эса ботил ишлар зулмати билан кораланмаган булади. Бундай болани тугри йулга осонлик билан солиш мумкин. Иккинчидан - ок билан корани ажратадиган булиб колган бола. Улардан баъзилари уз нафсининг галабаси билан яхшилик томонга бурила олмай юрган булади. У килаётган ишининг ёмонлигини билади. Нуксонларини эътироф этади. Бундай одамни тарбиялаш биринчисига нисбатан кийинрок, аммо унга доимий тарбия берилиб, хар хил насихатлар ва танбехлар бериб борилса, аллбатта яхши йулга кириб кетади.Меҳмон деб аслида, бошпана, егулик ва ичгулик билан таъминлашингиз учун уйингизга мусофир ҳолда вақтинча нозил бўлувчи кишига айтилади. Зиёфат, яъни меҳмоннавозлик ва меҳмон кутиш олийжаноб хулқлардан бўлиб, фозил кишилар бу нарсага қадим-қадимдан бери амал қилиб келадилар. Халқимиз меҳмондўстлиги, меҳмоннавозлиги билан шуҳрат қозонган. Бирор ўзбек хонадони, оиласи йўқки, меҳмонни хурсандчилик билан кутиб олмаган, уйидаги бор неъматларни дастурхонга келтириб тўкмаган бўлса. “Меҳмон – отангдан улуғ”, “Меҳмон келар эшикдан, ризқи кирар тешикдан”, “Меҳмон олдида ҳатто мушугингни пишт дема” каби мақол ва ҳикматлар бежизга айтилмаган
23-variant
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Pеdаgоgik tаkt, pеdаgоgik nаzоkаt mе`yori: iхtisоs sоhаsidаgi burch, pеdаgоgik аdоlаt, iхtisоsgа dоir vijdоn, izzаt-nаfs vа pеdаgоgik оriyat
|