nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
ta
2021 - А. Авлоний номидаги халқ таълими муаммоларини ўрганиш ва истиқболларини белгилаш илмий-тадқИҚот институти...

|
А. Авлоний номидаги халқ таълими муаммоларини ўрганиш ва истиқболларини белгилаш илмий-тадқИҚот институти ta'lim sifatini baholash bo‘yicha pisa, pirls, timss xalqaro tadqiqotlari dotsent Ergasheva Malohat Tursunovna
|
bet | 8/12 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 10,96 Mb. | | #152062 |
Bog'liq UzsQDo18hS16jFrNT3S61PJ0IT5m0e9QoYK4lCcm60 ta
2021
35 ta
2001
40 ta
2006
45 ta
2011
50 ta
2016
PIRLS TADQIQOTIDA ISHTIROK ETGAN MAMLAKATLAR
ROSSIYA FEDERATSIYASI
SINGAPUR
GONKONG
IRLANDIYA
FINLANDIYA
POLSHA
SHIMOLIY IRLANDIYA
NORVEGIYA
TAYVAN
ANGLIYA
O‘QISH SAVODXONLIGI MAQSADI
Axborot olish
va undan foydalanish
Badiiy tajriba orttirish
MATNNI O‘QIB-TUSHUNISH JARAYONI
Diqqatni jamlash va aniq ko‘rsatilgan ma’lumotni topish
Kontent va matn elementlarini baholash va tanqid qilish
G‘oyalar va axborotni talqin qilish hamda uyg‘unlashtirish
To‘g‘ridan to‘g‘ri xulosalar chiqarish
PIRLS VA ePIRLSDA HAR BIR O‘QISH MAQSADLARI VA TUSHUNISH JARAYONLARINING ULUSHI
O‘QISH SAVODXONLIGINING MAQSADI
|
PIRLS
|
ePIRLS
|
Badiiy tajriba orttirish
|
50%
|
0%
|
Axborot olish va undan foydalanish
|
50%
|
100%
|
TUSHUNISH JARAYONI
|
PIRLS
|
ePIRLS
|
Diqqatni jamlash va aniq ko‘rsatilgan ma’lumotni topish
|
20%
|
20%
|
To‘g‘ridan to‘g‘ri xulosalar chiqarish
|
30%
|
30%
|
G‘oyalar va axborotni talqin qilish hamda uyg‘unlashtirish
|
30%
|
30%
|
Kontent va matn elementlarini baholash va tanqid qilish
|
20%
|
20%
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
А. Авлоний номидаги халқ таълими муаммоларини ўрганиш ва истиқболларини белгилаш илмий-тадқИҚот институти ta'lim sifatini baholash bo‘yicha pisa, pirls, timss xalqaro tadqiqotlari dotsent Ergasheva Malohat Tursunovna
|
« Markaziy mikroprosessorni olib, uning turini aniqlash, unga profilaktik xizmat ko’rsatish » мавзусидаги лаборатория машғулотига технологик карта

|
« Markaziy mikroprosessorni olib, uning turini aniqlash, unga profilaktik xizmat ko’rsatish » мавзусидаги лаборатория машғулотига технологик карта
|
bet | 16/97 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 7,45 Mb. | | #131537 |
Bog'liq Лаборатория машгулоти« Markaziy mikroprosessorni olib, uning turini aniqlash, unga profilaktik xizmat ko’rsatish » мавзусидаги лаборатория машғулотига технологик карта
Фаолият босқичлари
|
Фаолият мазмуни
|
педагог
|
талаба
|
1-босқич.
Кириш
(10 дақиқа)
|
1.1. Лаборатория хонасидаги талабаларнинг дарсга тайёрлик даражаси текширилади.
1.2. Фаоллаштирувчи саволлар билан талабаларга мурожат этади ( 1- илова).
|
Саволларга жавоб берадилар.
|
2-босқич.
Асосий босқич
(55дақиқа)
|
1.1. Дастурни ишга тушириш усуллари билан таништиради
1. 2. Дастурлаш тиллари ҳақидаги схемани тўлдириш. (1 - илова)
1.3. Катталиклар, ўзгарувчи ва ўзгармаслар тушунчасини киритади. (2 - илова)
1.4. Паскалда ўзгарувчи типлари, уларнинг номланишини тушунтиради. (3 - илова)
1.5. Масалани ЭҲМда ечиш босқичлари. (4 - илова)
1.6. фаоллаштирувчи саволлар.(5 - илова)
2.1. Чизиқли, тармоқланувчи ва такрорланувчи алгоритмларни тушунтиради, операторлар билан таништиради ва мисоллар кўрсатади, дастур тузилади (6 - илова)
|
Эшитадилар керакли маълумот-ларни
ёзиб оладилар ва схемаларни чизиб оладилар, керакли қисмларини тўлдирадилар.
|
3-босқич
Якуний.
( 10 дақиқа)
|
3.1. Мавзу бўйича якуний хулосаларни айтиб ўтади.
3.2. Талабаларнинг дарс давомидаги фаолиятини таҳлил этади ва баҳолайди.
|
3.1.Савол берадилар.
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
« Markaziy mikroprosessorni olib, uning turini aniqlash, unga profilaktik xizmat ko’rsatish » мавзусидаги лаборатория машғулотига технологик карта
|
Qarshilik termometrlarining to‟zilishi

Qarshilik termometrlari termoelement va tashqi himoya armaturadan tuzilgan.
51
Aloxida qavatlari lak bilan maxkamlanadi va sungra barcha sezgir elementlar
ftorpastli
plyonka 2 bilan qoplanadi. Sezgir element yupqa devorli himoya metal
qobiqqa joylashtiriladi, unga keramik kukun sepiladi va germetizatsiyalanadi. Sim
uchlari 3 quloqchalarga kavsharlanadi, ular termometr uchi qisqichlariga ulanadi.
Sanoatda ishlab chiqariladigan qarshilik termometrlarining turlari, asosiy
parametrlari va o‟lchamlari GOST 6651-78 bilan reglamentlashtiriladi.
Qarshilik termometrlarining to‟zilish varianti 8.2-rasmda keltirilgan. Qarshilik
termometrlarining sim 1 dan qilingan sezgir elementi turt kanalli keramik karkas 2 ga
joylashtirilgan. Sezgir element himoya qobig‟i 3 га joylashtirilgan va u keramik
vtulka 4 bilan zichlashtirilgan. Sezgir elementning quloqchalari 5 izolyatsion keramik
truba 6 orqali utadi. Shularning hammasi o‟lchash ob„ektida rezbali shtutser 8
yordamida
o‟rnatilgan himoya g‟ilofi 7 da
joylashgan. Termometr ulaydigan uch 9, simlarni
ulash vinti 11 lar himoya g‟ilofi ichida joylashgan.
8.2-rasm, a da sterjenli termorezistor ko‟rsatilgan. U
quloqchalar 3 kavsharlangan kontaktli qalpoqchalar 2
ga ega bo‟lgan silindr 1 dan tashkil topgan. Silindr
emal buyoq bilan qoplangan, uning yuqori qismida
shisha izolyator 6 bor.
Munchoqli termorezistorlarning (8.3-rasm, b)
yarim o‟tkazgich elementi 1 diametri 0,5 mmli shisha qobiq 4 bilan himoya qilingan
sharcha shakliga ega. Sharchaga 0,05 mm diametrli platina simdan qilingan va nikelli
quloqchalar 3 bilan ulangan elektrodlar 2 joylashgan.
Past haroratlarni o‟lchash uchun muljallangan germaniyli termometrlar mis
gilzadan (8.3-rasm, v) iborat bo‟lib, gazsimon geliy bilan to‟ldirilgan va germetik
tiqin 2 bilan yopilgan. Gilza ichida surma bilan legirlangan germaniy 3 ning
monokristali joylashgan. Kristall 4 ga oltin o‟tkazgich yopishtirilgan bo‟lib, ularga
52
platina quloqchalari 5 kavsharlangan. Kristall plyonka 6 bilan izolyatsiya qilingan.
Bunday termometrlar 1,5 dan 50 K gacha haroratlarni o‟lchashda qo‟llaniladi.
Avtomatik potensiometrlarning o‟lchash sxemasini hisoblash

45
o‟lchash sxemasini hisoblab chiqishga tug‟ri keladi. Potensiometrning o‟lchash
sxemasini haroratning berilgan boshlangich va sunggi qiymatlari
н
t
va
к
t
buyichа
hisoblashda termojuftning darajalanish tavsifidan TEYKlar
Н
Е
ва
К
Е
ning
qiymatlari topiladi.
Yuqorigi va pastki o‟lchash shoxobchalaridagi toklar reoxord va rezistorlardagi
kuchlanish tushuvining miqdori etarli bo‟lish shartidan, shu bilan bir vaqtda
rezistorlar sxemasining sezilarli qizimasligi sharti bilan tanlanadi. Odatda
мА
J
3
1
ва
мА
J
2
2
deb qabul qilinadi.
TEYK diapazoni
Н
К
Е
Е
Е
(7.16)
Sungra tayanch rezistorning
C
R
qarshiligini undagi kuchlanish tushuvi normal
elementning EYK iga teng bo‟lish shartidan topamiz:
НЭ
C
E
R
J
2
ya„ni
2
/
J
E
R
НЭ
C
, (7.17)
bunda
Н
Е
=1,019в-normal element EYKi.
Ballast va boshqarish rezistorining ta„minlash manbai zanjiridagi qarshiligi
qiymatini mos ravishda
ом
R
РТ
750
va
ом
R
РТ
56
qabul qilamiz.
Shuntlovchi rezistor
ш
R
orqali orqali ulangan reoxord
ning ekvivalent
qarshiligi
Э
R
quyidagi formula bilan ifodalanadi:
)
/(
Ш
P
Ш
P
Э
R
R
R
R
R
(7.18)
Ekvivalent qarshilik berilgan bo‟lsa (90, 100, 300 Ом),
ш
R
osongina
hisoblanadi:
)
/(
Э
Р
Э
Р
Ш
R
R
R
R
R
(7.19)
Reoxord zanjirining keltirilgan qarshiligi
R
П
parallel ulangan qarshiliklar
Р
R
,
ш
R
va
k
R
lardan tuzilgan bo‟ladi. Shuning uchun
1
I
tok
oqayotgan
П
R
qarshilikdagi kuchlanish tushuvi o‟lchash diapazoniga mos kelishi,
ya„ni
Е
R
I
П
1
bo‟lishi lozim, bundan
.
1
I
Е
R
П
(7.20)
46
Ikkinchi tomondan, reoxord zanjiri qarshiligining keltirilgan qiymatini
reoxordning ekvivalent qarshiligi
Э
R
va shkala uchi qarshiligi
k
R
lar orqali
ifodalash mumkin:
)
/(
Е
R
Axmadjonov Dostonbek Odiljon og‘li Qo‘qon universiteti talabasi

175
www.
kokanduni.uz
INTERNET TEXNOLOGIYALARINING KICHIK BIZNES SUB'YEKTLARIGA TA'SIRI
Axmadjonov Dostonbek Odiljon og‘li
Qo‘qon universiteti talabasi,
Rustam Tohirov Solijonovich
Qo‘qon universiteti
doktoranti
Anotatsiya
: Internet texnologiyalarining jadal rivojlanishi kichik biznes sub'ektlari
uchun landshaftni sezilarli darajada o‘zgartirib, o‘sish va rivojlanish uchun ko‘plab
imkoniyatlarni taqdim etdi. Ushbu maqola internet texnologiyalari kichik biznesga ta'sir
qilis
hning turli usullarini o‘rganadi, jumladan yaxshilangan al
oqa,
rivojlangan marketing
harakatlari, samaradorlik va mahsuldorlikni oshirish va global ta'sir qilish imkoniyatlarini
kengaytirish. Raqamli vositalar va platformalardan
foydalangan holda, kichik biznes
operatsiyalarni soddalashtirishi, xarajatlarni kamaytirishi va tobora globallashib borayotgan
bozorda samarali raqobatlashishi mumkin. Texnologiya rivojlanishda davom etar ekan, kichik
biznes egalari uzoq muddatli muvaffaqiyat va barqarorlikni ta'minlash
uchun xabardor
bo‘lishlari va internet quvvatidan foy
dalanishlari juda muhimdir.
Kalit so‘zlar:
internet, texnologiya,
samaradorlik, CRM, SaaS, elektron
tijorat
Internetning jadal evolyutsiyasi 21-asrda biznesning ishlash uslubini sezilarli darajada
o
‘zgartirib, raqamli transformatsiyaning
yangi davrini bosh
lab berdi. Ayniqsa, kichik
korxonalar raqobatbardoshligini saqlab qolish va uzoq muddatli barqarorlikni ta'minlash
uchun internet texnologiyalaridan tobora ko‘proq foydalanmoqda.
Ushbu maqola intern
et
texnologiyalari kichik biznes sub'yektlariga ta'sir ko‘rsatishining turli usullarini o‘rganadi,
jumladan yaxshilangan aloqa, rivojlangan marketing sa'y-harakatlari,
samaradorlik va
mahsuldorlikni oshirish va global ta'sir qilish imkoniyatlarini kengaytirish.
MENING KUNIM. VAQT VA UNING QADRI

|
MENING KUNIM. VAQT VA UNING QADRI
|
bet | 19/70 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #255315 |
Bog'liq O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsiMENING KUNIM. VAQT VA UNING QADRI
SON VA UNING TURLARI. VAQT HISOBI
MENING KUNIM
06.30 –uyqudan turaman.
07.00 – nonushta qilaman.
07.20 – kiyinaman.
07.30 – universitetga ketaman.
08.30 – mashg’ulotlar boshlanadi.
12.50 – mashg’ulotlar tugaydi.
13.30 – uyda tushlik qilaman.
14.30 – dam olaman.
15.00 – sport to’garagiga boraman.
17.30 – uyga qaytaman.
18.00 – kechki ovqat tanavvul qilaman.
18.30 – dars tayyorlayman.
20.30 – televizorda teleko’rsatuvlar tomosha qilaman.
22.00 – uxlayman.
VAQT HISOBI
12.10 - o‘n ikkidan o‘n daqiqa o‘tdi.
12.30 - o‘n ikki yarim, yoki 12 dan 30 daqiqa o‘tdi.
11.50 - o‘n daqiqasi kam o‘n ikki, yoki 11 dan 50 daqiqa o‘tdi.
13.15- o’n uchdan o’n besh daqiqa o’tdi, o’n uchdan chorak o’tdi.
В пределах первой половины неполного часа называют после слова soat полный час в исходном падеже затем минуты прошедшего неполного часа в именительном падеже и употребляется слово o‘tdi (прошло);
В пределах второй половины неполного часа называют после слова soat количество недостающих до полного часа минут, затем слова daqiqasi kam и следующий полный час.
Если слово soat стоит после числительного, то указывается на продолжительность времени: Сравните: soat yetti (время семь часов), yetti soat (в течении 7 часов).
SON
(Числительное)
Слова, обозначающие количество или порядок предмета, называются именем числительным. Они отвечают на вопросы qancha? necha? nechta? - сколько? nechanchi? - который? Например: o’nta daftar, besh so’m, yigirma talaba, uchinchi dars, o’ninchi sinf.
В узбекском языке двадцать два корневых числительных, остальные числительные образуются их комбинациями. К ним относятся:
bir - один o’ttiz - тридцать
ikki - два qirq - сорок
uch - три ellik - пятьдесят
to‘rt - четыре yetmish - семьдесят
besh - пять sakson - восемьдесят
olti - шесть to’qson - девяносто
yetti - семь yuz - сто
sakkiz - восемь ming - тысяча
to‘qqiz - девять million - миллион
o‘n - десять milliard – миллиард
Имена числительные делятся на: 1) sanoq sonlar - количественные числительные 2) tartib sonlar - порядковые числительные.
|
| |
Sonning semantik guruhlari - O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsil oladigan barcha yo’nalishdagi...

|
O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsil oladigan barcha yo’nalishdagi talabalar uchun)
|
bet | 20/70 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #255315 |
Bog'liq O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsiSonning semantik guruhlari
|
Semantik guruhlar
|
Vositalar
|
Misollar
|
Miqdor sonlar
|
Sanoq son
|
-ta, -tadan
|
Ikki, ikkita, ikkitadan
|
Chama son
|
1. morfoligik vositalar: -lab, -larcha;
2. kompozitsion vosita –reduplikatsiya
3. leksik vositalar: chamasi, kamida, yaqin, ortiq, chog‘li;
4. kompozitsion vosita
|
Yuzlab, yuzlarcha, yuztacha; beshlarda;
Bir-ikki kun, o‘n-o‘n besh minut;
o‘ndan ortiq kishi, kamida o‘n kishi;
ellik-oltmishtacha
|
Jamlovchi son
|
-ov, -ala, -ovlashib, -ovlon
|
Ikkovimiz, ikkalamiz, ikkovlashib, ikkovlon
|
Kasr son
|
Son+dan+son
Yarim, chorak, nimchorak
|
Uchdan bir, uchdan ikki;
Yarim kecha, chorak asr, nimchorak final
|
Tartib son
|
|
-nchi, -inchi
|
Birinchi, ikkinchi
|
Topshiriq. Запомните следующие узбекские слова и словосочетания.
Soat Час (время)
Soat necha? (hozirgi soat necha bo’ldi?) Сколько времени? Который час?
Soat bir. Час.
Soat bir yarim. Половина второго.
Yigirma daqiqasi kam ikki. Без двадцати два (часа).
Soat chorak kam ikki. Без четверти два.
Soat o‘n besh daqiqasi kam ikki Без пятнадцати два (часа)
Soat ikki. Два часа.
Soat ikkidan chorak (o‘n besh daqiqa) Четверть(пятнадцать минут)
o‘tdi. третьего.
Soat ikkidan yigirma daqiqa o’tdi. Двадцать минут третьего.
Soat o‘n daqiqasi kam uch Без десяти три (часа).
Soat huddi besh bo‘ldi. Ровно пять часов.
Soat sakkizga yaqin. Около восьми часов.
Soat to‘qqizga yaqin. Около девяти часов.
Mening soatimda ikkidan besh daqiqa На моих часах пять минут третьего
o‘tdi.
Sizning soatingiz to‘g‘rimi? Ваши часы правильны?
Ha to‘g‘ri. Да правильны.
Yo‘q, soatim orqada. Нет, мои часы отстают.
Yo‘q, soatim oldinda. Нет, мои часы спешат.
Meniki (mening soatim) ikki daqiqa Мои часы отстали (спешат) на
orqada (oldinda). две минуты.
Chorak soat. Четверть часа.
Yarim soat. Полчаса.
Bir soat. Один час.
Bir yarim soat. Полтора часа
Ikki soat. За два часа.
Soat ikkida. В два часа.
Soat ikkilarda. Часа в два.
|
| |
-topshiriq - O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsil oladigan barcha yo’nalishdagi talabalar uchun)

|
O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsil oladigan barcha yo’nalishdagi talabalar uchun)
|
bet | 18/70 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #255315 |
Bog'liq O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsi1-topshiriq. Berilgan sifatlarning qiyosiy va orttirma daraja shakllarini yozing. Shu so‘zlar ishtirokida gaplar tuzing.
Sariq, qizil, kamtar, sahiy, toza.
2-topshiriq. Rus tiliga tarjima qiling.
1. O‘lkamizda sahiy kuz davom etmoqda. 2. Oq oltindan baland-baland xirmonlar uyulmoqda. 3. Tonggi sukunatni qushlarning chug‘ur-chug‘urigina buzardi. 4. Bayramga bag‘ishlangan devoriy gazetalar tanlovida biz g'olib bo’ldik.
3-topshiriq. O‘zbek tiliga tarjima qiling.
Сегодняшний, вчерашний, прошлогодний, завтрашний, вечерний, утренний, осенний, хмурый, грустный, веселый, беспечный.
SIFAT DARAJALARI
|
Sifat darajalari
|
Ma’nosi
|
Sifat darajalarini ifodalovchi vositalar
|
Misollar
|
1
|
Oddiy daraja
|
Belgining ortiq-kamlikka munosabati ifodalanmaydi
|
-
|
Yaxshi, shirin, baland
|
2
|
Orttirma daraja
|
Belgining mo‘ljaldan ortiqligini, kuchliligini ifodalaydi
|
Fonetik vosita: bosh bo‘g‘inni sifat oldidan takrorlash
|
Sap-sariq, to‘ppa-to‘g‘ri, qip-qizil
|
urg‘u
|
Bala:nd, no:rdon, a:chchiq
|
Leksik vosita: juda, g‘oyatda, nihoyatda, behad
|
g‘oyatda katta, juda kichik, nihoyatda go‘zal, behad xursand
|
3
|
Ozaytirma daraja
|
Belgining mo‘ljaldan kamligi, kuchsizligini ifodalaydi
|
Leksik vosita: sal, bir oz, xiyol
|
Sal achchiq, bir oz achchiq, xiyol achchiq
|
Morfologik vosita: -roq, -mtir(-imtir), -ish
|
Kattaroq, kichikroq, sarg‘imtir, ko‘kimtir, sarg‘ish, ko‘kish
|
|
| |
Pestisidlar ishlatilishiga qarab bir necha guruhga bo'linadi

|
Pestisidlar ishlatilishiga qarab bir necha guruhga bo'linadi
|
bet | 3/5 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 72 Kb. | | #119947 |
Bog'liq SHOVQINNING INSON SALOMATLIGIGA TA\'SIRIPestisidlar ishlatilishiga qarab bir necha guruhga bo'linadi:
1. insektisidlar (insectum-hashorat, cido-o'ldirmoq) – o'simlik zararkunandalariga qarshi kurash preparatlar (akarasidlar-kanalarga qarshi; lavrisidlar-dumaloq chuvalchanglarga qarshi; nematosidlar-shilliq qurtlar va buzoqboshilar; zoosidlar-hayvonlar);
2. fungisidlar va bakterisidlar - zamburug' va bakteriyalarga qarshi kurash preparatlari;
3. gerbisidlar – begona o'tlarga qarshi kurash vositasi;
4. defolianlar – barglarni so'n'iy to'kish vositasi;
5. desikantlar – o'simliklarni qovjiratib ildizini quritadigan preparatlar;
6. arborisidlar – xalaqit beradigan dov-daraxtlarni quritadigan kimyoviy moddalar;
7. algisidlar – suv o'tlarini yo'qotish uchun kimyoviy moddalar;
8. repilentlar – xashoratlarni haydovchi kimyoviy vosita;
9. atraktantlar – xashoratlarni chaqiruvchi kimyoviy vositalarga ajratamiz.
1874 yilda birinchi bulib pestisidlar kashf etilishi bilan inson zararkunanda hashoratlar bilan kurasha boshlagan. Shu kungacha DDT (dixlordifeniltrixloretan)ni uzidan 2-5 mln tonnagacha ishlatilgan er yuzida. Uni parchalanish davri 3-25 yilgachiligi etiborga olsak, bundan ko'rinib turibdiki hanuzgacha uning atrof-muhitga ta'siri kamaygani yo'q. 1970 yilda DDT ishlab chiqish to'xtatildi va undan foydalanish bekor qilindi. DDT nafaqat hashoratlarga balkim baliq, qushlar, hayvonlar va insonlarga salbiy ta'sir ko'rsatgan.
Neftni qayta ishlashda atrof muhitga juda ko'p miqdorda 20 dan ortiq elementlardan tashkil topgan 805 birikma hosil bo'ladi. Ularga misol qilib: metil simob, alkanlar, sikloalkanlar, fosfor, vanadiy, marganes, xrom, kobalt, bor biikmalarinimisol qilib keltirishimiz mumkin.
Hozirgi kunga kelib respublikamiz sanoat korxonalari tamonidan atmosferaga 2000ga yaqin ifloslantiruvchi moddalardan 2.5 mln tonna , suv havzalariga 1500ga yaqin ingradientlardan 170 mln metr kub ifloslangan oqova suv va tuproqqa 50ga yaqin kimyoviy moddalar va 150ga yaqin petisidlardan sanoat, maishiy chiqindi va kimyoviy moddalar miqdori 289 mln tonnaga etgan.
|
| |
Topshiriq - O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsil oladigan barcha yo’nalishdagi talabalar uchun)

|
O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsil oladigan barcha yo’nalishdagi talabalar uchun)
|
bet | 24/70 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #255315 |
Bog'liq O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsiTopshiriq.
1. Nodiraning hayot va ijod yo‘li haqida gapiring.
2. Uvaysiy hayoti va ijodi haqida gapiring.
3. Matnlarni o’qib, rus tiliga tarjima qiling.
4. Matnlardan fe’llarni topib, ularga so’roq bering.
5. Notanish so’zlarni aniqlab lug’at tuzing.
FE’L
(Глагол)
Глагол - это знаменательная часть речи, которая объединяет слова, обознaчающие действие или состояние предмета как процесс и отвечающие на вопросы nima qildi? - что делал? nima qilyapti? что делает? nima qilmoqchi? что хочет делать?
Морфологическое значение процесса выражается в категориях лица, времени, наклонения и залога.
От глагола образуются глагольные формы причастия и деепричастия. Глагольные основы могут быть коренными: ol - бери, ber - дай; производными: ishla - работай, sana - считай.
Кроме того, в узбекском языке много составных глаголов, построенных по типу: а) глагол+глагол: borib kelmoq, kula-kula gapirmoq, б) имя+глагол: ta’zim qilmoq, mehnat qilmoq.
Для образования отрицательной формы (bo‘lishsiz shakl) к основе глагола присоединяется аффикс - ma: o‘qima - не читай, yozma - не пиши, qilma - не делай, ishlama - не работай.
Иногда отрицательная форма глагола образуется при помощи слов yo‘q, emas(нет). Например: ishlaganim yo‘q, ishlagan emasman – не работал(а).
Инфинитивная форма глагола (fe’lning noaniq shakli) образуется путем прибавления к положительной основе аффикса – moq. Например: kelmoq – приходить, ishlamoq – работать, qilmoq – делать, gapirmoq – говорить.
FE’LNING VAZIFA UCHUN XOSLANGAN SHAKLLARI
(Функциональные формы глагола)
В узбекском языке глагол имеет три функциональные формы: sifatdosh (причастие), ravishdosh (деепричастие), harakat nomi (имя действия).
SIFATDOSH
(Причастие)
Причастие – форма глагола, обозначающая признак предмета или лица, сочетающая в себе свойства глагола и прилагательного.
|
| |
Topshiriq. Samarqand haqida bilganlaringizni so’zlab bering.


Suhbat

|
Topshiriq. Samarqand haqida bilganlaringizni so’zlab bering.
Suhbat
|
bet | 30/70 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #255315 |
Bog'liq O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsiTopshiriq. Samarqand haqida bilganlaringizni so’zlab bering.
Suhbat
Shahringizda bog’lar bormi?
Ha, Toshkentda bog’lar ko’p. Bobur nomidagi, Bog’i Eram, O’zbekiston milliy bog’i, Ulug’bek nomidagi va yana bir qancha bog’lar bor.
Siz qaysi boqqa borishni maslahat berasiz?
Hamma bog’ ham o’zgacha. Biroq men Bobur bog’ida bo’lishni yoqtiraman. U yer juda salqin va ozoda, eng muhimi sokin.
U yerda attraksionlar ko’pmi?
Ha. U yerda turli ko’ngilochar o’yinlar o’ynashingiz, qayiqda sayr qilishingiz, bir so’z bilan aytganda mazza qilib hordiq chiqarishingiz mumkin.
Rahmat. Men albatta bu boqqa boraman.
FE’L MAYLLARI
(Категория наклонения)
Наклонение - грамматическая категория глагола, выражающая отношение действия или состояния к действительности.
В узбекском языке глагол имеет четыре формы наклонения:xabar mayli (изъявительное); buyruq - istak mayli (повелительно - желательное); shart mayli (условное); maqsad mayli (цели)
XABAR MAYLI
(Изъявительное наклонение)
Все формы времени, за исключением глаголов намерения прошедшего и будущего времени, относят к изъявительному наклонению, а последние две формы к наклонению цели.
Изъявительное наклонение показывает, что говорящий считает действие фактом, относя его к прощедшему, настоящему и будущему времени.
Наклонение цели (намерения) выражает цель совершения того или иного действия.
BUYRUQ - ISTAK MAYLI
(Повелительно - желательное наклонение)
Повелительно - желательное наклонение обозначает волеизъявление говорящего. Основа любого глагола равна форме повелительного наклонения II лица единственного числа. Глагол в повелительно - желательном наклонении спрягается следующим образом:
Birlik Ko’plik
I-shaxs ayt+ay ayt+aylik
II-shaxs ayt ayt+ing
III-shaxs ayt+sin ayt+sin(lar)
Отрицательная форма
Birlik Ko’plik
I-shaxs ayt+ma+y ayt+ma+ylik
II-shaxs ayt+ma ayt+ma+ng
III-shaxs ayt+ma+sin ayt+ma+sin(lar)
Для подчеркивания просьбы ко второму лицу иногда прибавляют аффикс - gin: aytgin, yozgin, bergin и.т.д.
Для различения форм уважения и множественного числа иногда во множественном числе прибавляют аффикс - lar: ayting (скажите уважительная форма), aytinglar (обращение к нескольким людям).
|
| |
Avtomatik ko‟prik o‟lchash sxemasini hisoblash

61
2
5
,
0
2
1
Ф
R
R
R
R
R
л
tн
Д
(9.17)
bunda
Д
л
tk
Д
tн
л
Д
Д
tн
л
R
R
R
R
R
R
R
R
R
R
R
R
Ф
5
,
0
)
5
,
0
(
4
)
5
,
0
(
2
2
2
Ko‟prikning o‟lchash sxemasi muvozanati shartidan tenglamalar tuziladi:
);
)(
5
,
0
(
)
5
,
0
(
3
1
2
пр
л
Д
л
tk
R
R
R
R
R
R
R
R
(9.18)
.
)
5
,
0
(
)
5
,
0
(
3
1
2
R
R
R
R
R
R
R
R
л
пр
Д
л
tн
(9.19)
(9.19) ni (9.18) dan ayirib va hosil bo‟lgan tenglamani
пр
R
ga nisbatan еchib
topamiz:
.
5
,
0
/
)
(
2
1
2
л
tн
tk
пр
R
R
R
t
t
R
R
(9.20)
Shkalaning sunggi qiymatini aniqlovchi
rezistor qarshiligi
п
R
ushbu
)
/(
пр
э
пр
э
п
R
R
R
R
R
(9.21)
formula bilan topiladi va shu miqdordan foydalanishning to‟la emasligini hisobga
olish uchun 5-7% orttiriladi.
Termometrning undan utayotgan tokka qarab maksimal qizishi shu tokni
chegaralaydi, ya„ni
.
007
,
0
А
I
нагр
. Bundan ballast rezistor qarshiligining son qiymati
topilishi mumkin:
,
2
)
5
,
0
(
3
нагр
п
пр
Д
tн
нагр
n
б
I
R
R
R
R
R
I
U
R
bunda
п
U
-ko‟prik o‟lchash sxemasini ta„minlash kuchlanishi, u 6,3 v ga teng.
NAZORAT SAVOLLARI:
1.Millivoltmetrni ko‟rsatishiga tashqi muhit haroratini o‟zgarishini ta„sirini
kamaytirish usullarini izohlab bering.
2.Termoelektrik termometr bilan millivoltmetr
zanjiriga sovuq kavshar
haroratini o‟zgarish ta„sirini kamaytirish usullarini izohlab bering.
62
3.Shkalasi harorat birligida darajalangan millivoltmetr qanday termoelektrik
termometr bilan haroratni o‟lchash mumkin?
4.Shkalasi millivolt birligida darajalangan millivoltmetrlarda haroratni
o‟lchashi uchun qanday termoelektrik termometrlar ulanishi mumkin?
5.Avtomatik elektron potensiometrni struktura chizmasini izohlab bering.
6.Avtomatik elektron potensiometr turlarini, to‟zilishini izohlab bering.
7.Bir nuqtali avtomatik potensiometr o‟lchash sxemasida qarshiliklar
vazifalarini izohlab bering.
8.Avtomatik potensiometrlarda sovuq kavshar harorati o‟zgarishiga
qo‟shimcha kiritilishini izohlab bering.
9.Muvozanatlashgan elektr ko‟prigini chizmasini keltirib,
u yordamida
termometr qarshiligini o‟lchashni izohlab bering.
10.Ikki simli ulangan muvozanatlashgan elektr ko‟prigi yordamida qarshilikni
o‟lchanadigan hatoligini aniqlashni izohlab bering.
11.Uch simli ulangan muvozanatlashgan elektr ko‟prigi yordamida qarshilik
termometrini qarshiligini o‟lchashni izohlab bering.
12.Avtomatlashgan bir nuqtali elektr ko‟prigini to‟zilishini
va ishlashini
izohlab bering
13.Avtomatlashgan bir nuqtali elektr ko‟prigini chizmasini chizing va
muvozanat holat tenglamasini yozing.
14.Nomuvozanat elektr ko‟prigi yordamida qarshilik
termometrlarni
qarshiligini o‟lchashni izohlab bering.
15.Qarshilik termometrini qarshiligini kompensatsion usul yordamida
o‟lchashni izohlab bering.
Влияние - download

Qidiruv: Влияние
Эссе: Роль научно-технического прогресса в современном мире и его влияние на мышление человека
«эссе» широко распространен на Западе, особенно в Англии, Франции, Польше и других странах. В россии он почти не употреблялся. Даже «Эссе» Монтеня переведены как «Опыты»
Статья
30,76 Kb.
24
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1-ma’ruza. Kirish. Kompyuter tarmoqlarining rivojlanish bosqichlari, kompyuterlarning avlodlari va ularning imkoniyatilari, kompyuterlarda qo‘llanilgan protokollar, ilovalar va texnologiyalar

1-ma’ruza. Kirish. Kompyuter tarmoqlarining rivojlanish bosqichlari, kompyuterlarning avlodlari va ularning imkoniyatilari, kompyuterlarda qo‘llanilgan protokollar, ilovalar va texnologiyalar
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 1-ma’ruza. Kirish. Kompyuter tarmoqlarining rivojlanish bosqichlari, kompyuterlarning avlodlari va ularning imkoniyatilari, kompyuterlarda qo‘llanilgan protokollar, ilovalar va texnologiyalar
|
Paxtani dastlabki qayta ishlash

|
Paxtani dastlabki qayta ishlash
|
bet | 5/5 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 72 Kb. | | #119947 |
Bog'liq SHOVQINNING INSON SALOMATLIGIGA TA\'SIRI4. Paxtani dastlabki qayta ishlash, tashish, quritish, tozalash, jinlash, linterlash, ishlab chiqarishning tolali chiqindilarini qayta ishlashda ishlab chiqarish binolari havosiga va atmosferasiga ko'p miqdorda chang ajralib chiqadi. Chang asosan 3 ta fraksiyadan iborat: iflos zarrachalar – g'o'zaning maydalangan bo'laklar; tolali va mineral zarrachalar (mineral zarrachalar paxtaga tuproq orqali o'tadi); paxtani qayta ishlash vaqtida undan ajralib chiqadigan changning iflos va tolali zarrachalaridir.
Atmosferaga chiqariladigan barcha ishlangan havo texnologik va aspirasion turga bo'linadi: birinchisi – texnologik mashina-uskunalardan, ikkinchisi – changlantirish sistemalaridan chiqadi.
Paxta, tola, lint va ishlab chiqarish chiqindilari havo transporti – paxta tozalash zavodidagi ishlangan havoni chiqarish bo'yicha asosiy uchastka hisoblanadi.
Quritish-tozalash, jinlash, linterlash va tolali chiqindilarni qayta ishlash sexida anchagina miqdorda chang bo'ladi. Paxta tozalash korxonasida texnologik davomida ajralib chiqadigan chang tarkibi o'zgarib boradi. Paxtani dastlabki qayta ishlash jarayonining boshlanishida havo tarkibida ko'p miqdorda mineral fraksiyalar bo'lgan chang ajralib chiqadi. Paxtani keyingi ishlov berishlarda – tola va lint olishda ajralib chiqadigan changda organik moddalar ko'proq bo'ladi: bular chigit qobig'i, barg bo'laklari va g'o'zaning boshqa qismlari, shuningdek tolali bo'lakchalardir.
ADABIYOTLAR RO'YXATI
Karimov I.A. O'zbekiston XXI asr bo'sag'asida: xafsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraaqqiyot kafolatlari. -T.: O'zbekiston,
Baratov P. Tabiatni muhofaza qilish. -T.: O'qituvchi, 1991.
Novikov Yu.I. Oxrana okrujayuey sredi. –M.: Vishaya shkola, 19987.
Egamberdiev R. Ekologiya. –T.: O'zbekiston, 1993.
Tursunov X.T. Ekoloiya asoslari va tabiatni muhofaza qilish. –T.: Saodat RIA, 1997.
Ergashev A., Ergashev T. Ekologiya, biosfera va tabiatni muhofaza qilish. –T.: Yangi asr avlodi, 2005.
To'xtaev A., Xamidov A. Ekologiya, biosfera va tabiatni muhofaza qilish. –T.: O'qituvchi, 1995.
Otaboev Sh., Nabiev M. Inson va biosfera.-T.: O'qituvchi, 1995.
Tilovov T. Ekologiyaning dolzarb muammolari. –Qarshi: Nasaf,
To'xtaev A. Ekologiya.-T.: O'qituvchi, 1998.
www.ziyonet.uz
www.nur.uz
|
| |
Fan nomi: Yo„nalishga kirish. Ma‘ruza mashg‘ulotini olib boradi

Fan nomi: Yo„nalishga kirish.
Ma‘ruza mashg‘ulotini olib boradi: PhD. R.Ch.Karimov
Ma‘lumotlari: ToshDTU “Elektr ta„minoti” kafedrasi dotsenti
Telefon raqami: +998998115138
E-mail:
raxmatillo82@mail.ru
5-MAVZU.
QAYTA TIKLANMAYDIGAN ENERGIYA MANBALARI
Reja:
5.1. Ko„mir energiyasi zaxiralari.
5.2. Neft energiyasi zaxiralari.
5.3. Tabiiy gaz energiyasi zaxiralari.
5.4. Atom energiyasi zaxiralari.
5.5. Nazorat savollari.
5.1. Ko‘mir energiyasi zaxiralari
Muhandis-energetik hech bo„lmaganda dunyo yoqilg„i zaxiralari to„g„risida
umumiy tushunchalarga ega bo„lishi kerak. Turli xil yoqilg„ilar turlicha energiya
yig„uvchanlikka ega, 5.1-jadvalda ularning ko„rsatkichlari berilgan.
5.1-jadval
Yoqilg‘i turlari
Shartli
yoqilg‘i
Ko‘mir
Yog‘och
(quruq)
Neft
Gaz
(propan)
Vodorod
Solishtirma
energiya
yig„uvchanligi 10
6
J/kg
kkal/kg
29,3
7000
33,5
8000
10,5
2500
41,9
10000
46,1
10000
120,6
28800
Ko‘mir shaxtalarida ko„mirni yer ostidan qazib olish va transportirovka
qiluvchi sanoat elektr motorlarni quvvati 1-3 kVt dan 1250-8800 kVt oralig„ida
bo„ladi. Ko„p holatlarda 380 V kuchlanish 660 V bilan almashtiriladi 250 kVt va
undan yuqori quvvatli motorlar uchun 6-10 kV qo„llanadi. Ishlash tartibi PKR.
Ishlash sharoiti og„ir. I-toifaga bosh ventilyator, bosh ko„taruvchi, qozonxona,
yoritish, suv ta„minoti va boshqalar kiradi.
Ochiq qazib olinadigan kar‘yerlar. Elektr energiyani kar„yerlardagi asosiy
iste„molchilarni ekskavatorlardir. ESh - 14/65 ni quvvati 3516 kVt ni, ESh 80/100
quvvati esa 70 mVt ni tashkil etadi. Elektr energiya ekskavatorlarga egiluvchan 6-
10 kV kuchlanishli kabellar orqali beriladi, ekskavatorlarni ish tartibi keskin
o„zgaruvchandir. II-toifaga tegishlidir.
Dunyoda ko„mirning geologik zaxiralari, shartli yoqilg„ida, 12000 mlrd.
tonna deb baholanmoqda. Ulardan 6000 mlrd. tonnasi ishonchli zaxiralarga
tegishli.
5.1-rasmda dunyo ko„mir zaxiralari va ulardan foydalanish istiqbollari
to„g„risida ma„lumot berilgan.
|
Ijtimoiy kompetentlik - Mavzu: O’qituvchilarning kasbiy kompetentligi va uni shakllantirishning pedagogik imkoniyatlari

|
Mavzu: O’qituvchilarning kasbiy kompetentligi va uni shakllantirishning pedagogik imkoniyatlari
|
bet | 3/12 | Sana | 09.06.2024 | Hajmi | 175,4 Kb. | | #261860 |
Bog'liq Mahoratli pedagogni o\'qitishda kasbiy kompetensiyani rivojlantirish.Ijtimoiy kompetentlik – ijtimoiy munosabatlarda faollik ko′rsatish ko′nikma, malakalariga egalik, kasbiy faoliyatda sub′ektlar bilan muloqotga kirisha olish.
Maxsus kompetentlik – kasbiy-pedagogik faoliyatni tashkil etishga tayyorlanish, kasbiy-pedagogik vazifalarni oqilona hal qilish, faoliyati natijalarini real baholash, BKMni izchil rivojlantirib borish bo′lib, ushbu kompetentlik negizida psixologik, metodik, informatsion, kreativ,
innovatsion va kommunikativ kompetentlik ko′zga tashlanadi. Ular o′zida quyidagi mazmunni ifodalaydi:
psixologik kompetentlik – pedagogik jarayonda sog′lom psixologik muhitni yarata olish, talabalar va ta′lim jarayonining boshqa ishtirokchilari bilan ijobiy muloqotni tashkil etish, turli salbiy psixologik ziddiyatlarni o′z vaqtida anglay olish va bartaraf eta olish;
metodik kompetentlik – pedagogik jarayonni metodik jihatdan oqilona tashkil etish, ta′lim yoki tarbiyaviy faoliyat shakllarini to′g′ri belgilash, metod va vositalarni maqsadga muvofiq tanlay olish, metodlarni samarali qo′llay olish, vositalarni muvaffaqiyatli qo′llash;
informatsion kompetentlik – axborot muhitida zarur, muhim, kerakli, foydali ma′lumotlarni izlash, yig′ish, saralash, qayta ishlash va ulardan maqsadli, o′rinli, samarali foydalanish;
kreativ kompetentlik – pedagogik faoliyatga nisbatan tanqidiy va ijodiy yondashish, o′zining ijodkorlik malakalariga egaligini namoyish eta olish;
innovatsion kompetentlik – pedagogik jarayonni takomillashtirish, ta′lim sifatini yaxshilash, tarbiya jarayonining samaradorligini oshirishga doir yangi g′oyalarni ilgari surish, ularni amaliyotga muvaffaqiyatli tatbiq etish;
kommunikativ kompetentlik – ta′lim jarayonining barcha ishtirokchilari, jumladan, talabalar bilan samimiy muloqotda bo′lish, ularni tinglay bilish, ularga ijobiy ta′sir ko′rsata olish.
|
| |
I BOB. MAHORATLI PEDAGOGNI O'QITISHDA KASBIY KOMPETENSIYANI RIVOJLANTIRISH

I BOB. MAHORATLI PEDAGOGNI O'QITISHDA KASBIY KOMPETENSIYANI RIVOJLANTIRISH.
1.1. ”Kompetensiya” tushunchasi va unung pedagogik mazmuni
“Kompetentlik” tushunchasining mohiyati. Bozor munosabatlari sharoitida mehnat bozorida ustuvor o′rin egallagan kuchli raqobatga bardoshli bo′lish har bir mutaxassisdan kasbiy kompetentlikka ega bo′lish, uni izchil ravishda oshirib borishni taqozo etmoqda. Xo′sh, kompetentlik nima? Kasbiy kompetentlik negizida qanday sifatlar aks etadi? Pedagog o′zida qanday kompetentlik sifatlarini yorita olishi zarur. Ayni o′rinda shu va shunga yondosh g′oyalar yuzasidan so′z yuritiladi.
Inglizcha “competence” tushunchasi lug’aviy jihatdan
bevosita “qobiliyat” ma’nosini ifodalaydi.
Mazmunan esa “faoliyatda nazariy bilimlardan samarali
foydalanish, yuqori darajadagi kasbiy malaka, mahorat
va iqtidorni namoyon eta olish”ni yoritishga xizmat qiladi
“Kompetentlik” tushunchasi ta′lim sohasiga psixologlarning ilmiy izlanishlari natijasida kirib kelgan. Psixologik nuqtai nazardan kompetentlik “noan′anaviy vaziyatlar, kutilmagan hollarda mutaxassisning o′zini qanday tutishi, muloqotga kirishishi, raqiblar bilan o′zaro munosabatlarda yangi yo′l tutishi, noaniq vazifalarni bajarishda, ziddiyatlarga to′la ma′lumotlardan foydalanishda, izchil rivojlanib boruvchi va murakkab jarayonlarda harakatlanish rejasiga egalik”ni anglatadi.
Kasbiy kompetentlik – mutaxassis tomonidan kasbiy faoliyatni
amalga oshirish uchun zarur bo’lgan bilim, ko’nikma va malakalarning egallanishi va ularni amalda yuqori darajada qo’llay olinishi
Kasbiy kompetentlik mutaxassis tomonidan alohida bilim, malakalarning egallanishini emas, balki har bir mustaqil yo′nalish bo′yicha integrativ bilimlar va harakatlarning o′zlashtirilishini nazarda tutadi. Shuningdek, kompetentsiya mutaxassislik bilimlarini doimo boyitib borishni, yangi axborotlarni o′rganishni, muhim ijtimoiy talablarni anglay olishni, yangi ma′lumotlarni izlab topish, ularni qayta ishlash va o′z faoliyatida qo′llay bilishni taqozo etadi.
Kasbiy kompetentlik quyidagi holatlarda yaqqol namoyon bo′ladi:
- murakkab jarayonlarda;
- noaniq vazifalarni bajarishda;
- bir-biriga zid ma’lumotlardan foydalanishda;
- kutilmagan vaziyatda harakat rejasiga ega bo’la olishda
Kasbiy kompetentsiyaga ega mutaxassis:
o’z bilimlarini izchil boyitib boradi;
yangi axborotlarni o’zlashtiradi;
davr talablarini chuqur anglaydi;
yangi bilimlarni izlab topadi;
ularni qayta ishlaydi va o’z amaliy
faoliyatida samarali qo’llaydi
Kasbiy kompetentlik negizida quyidagi sifatlar aks etadi:
Quyida kasbiy kompetentlik negizida aks etuvchi sifatlarning mohiyati qisqacha yoritiladi.
|
Vosita (ulanish usuli) - 1-ma’ruza. Kirish. Kompyuter tarmoqlarining rivojlanish bosqichlari, kompyuterlarning...

2. Vosita (ulanish usuli):
a) mis (med) kabel:
1) simmetrik - parali kabellar;
koaksial;
b) Optik kabel:
1)bir modali – magistralda ishlatiladi;
2)ko'p modali – lokal tarmoqda ishlatiladi;
c) Simsiz aloqa (wi-fi, bluetooth va h.k);
3. Xizmat
- Tarmoq taqdim etadigan xizmatlar (audio/video qo'ng'iroq,
ma'lumot uzatish va h.k)
Hisoblash
texnikasi
vositalarining
rivojlanishi,
ayniqsa
shaxsiy
kompyuterlarning paydo bo`lishi mahalliy hisoblash tarmog`i (MHT) deb
nomlanadigan yangi tipdagi axborot-hisoblash tizimlarining yaratilishiga olib
keldi. MHT ishlab chiqarishni avtomatlashtirilgan loyihalash va texnologik
tayyorlash tizimlari, ishlab chiqarish va texnologik majmualarni boshqarish
tizimlari, idora tizimlari, port boshqaruvi tizimlari va boshqalarda keng
qo`llanilmoqda. MHT turli ishlab chiqarish bo`linmalarini boshqarishning
murakkab tizimlarini qurishda samarali usul hisoblanadi. MHT tibbiyot, qishloq
xo`jaligi, ta`lim, fan va boshqa sohalarda jadal joriy etilmoqda.
Umuman olganda, tarmoq - kompyuterlar, terminallar va boshqa
qurilmalarning ma`lumot almashishni ta`minlaydigan aloqa kanallari bilan o`zaro
bog`langan majmui. Kompyuterlararo ma`lumotlarni almashishni ta`minlab
beruvchi bunday tarmoqlar kompyuter tarmoqlari deb ataladi. Mahalliy tarmoq -
(LAN - Local Area Network), ushbu nom nisbatan katta bo`lmagan hudud (bir
korxona, ofis, bir xona) da joylashgan kompyuterlarning birlashuviga mos keladi.
MHT - kompyuterlar, boshqa periferiya qurilmalari (printerlar, disk kontrollerlari
va boshqalar) ning bog`lanishini ta`minlaydigan va ularga umumiy disk
xotirasidan, periferiya qurilmalaridan birgalikda foydalanishga, ma`lumotlar bilan
almashishga imkon beradigan apparat vositalari va algoritmlar to`plamidir.
|
Kompyuter tarmoqlarining protokollari, ilovalar va texnologiyalari

Kompyuter tarmoqlarining protokollari, ilovalar va texnologiyalari haqida umumiy tushunchalar. Kompyuter va tarmoq texnologiyalari hududlar
bo‘yicha tarqoq taqsimlangan hisoblash vositalarini yagona tizimga birlashtirish
zarurati tufayli kelib chiqqan ma‘lumotlarni qayta ishlash tizimlarining rivojlanish
yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Bunda protokollar, tarmoq texnologiyalari
foydalanuvchilarga keng turdagi xizmatlar to‘plamini taqdim etadi hamda vazifasi
bo‘yicha turli xil bo‘lgan avtomatlashtirilgan ma‘lumotni taqsimlangan holda qayta
ishlash tizimlarini yaratish imkonini beradi. Hozirda tarmoq texnologiyalari jadal
sur‘atlarda rivojlanmoqda. Uzatiluvchi axborot hajmining ortib borishi, tarmoqlar
ko‘lami hamda tarmoqlararo trafik hajmining ortib borayotgani ishlab
chiqaruvchilarni yangi axborotlarni ajratish, uzatish usullarini, marshrutizatsiya va
kommutatsiya hamda tarmoqlararo trafikni optimallash va samaradorlikni oshirish
maqsadida ularni kombinatsiyalashning yangi usullaridan (yangi usul yaratish yoki
borlarini kombinatsiyalash) foydalanuvchi yanada samarador va ―aqlli‖
qurilmalarni yaratishga undamoqda.
Bu jarayonda bir necha omillarga ahamiyat berish lozim:
aloqa qoidalari, protokollar/standartlar va protokollar steki .
Aloqa qoidalari aloqa o'rnatilishini ta‘minlaydi. Bunda
qoidani o’rnatishda :
Uzatuvchi va qabul qiluvchi aniqlab beriladi;
Aloqaning umumiy ‗tili‘ va ‗grammatika‘si belgilanadi;
Tezlik va yetkazib berish muddati aniqlanadi;
Tasdiqlash yoki kelishish talablari belgilanadi.
Xabarlarni kodlashda :
Ma'lumotni boshqa maqbul shaklga o'tkazish jarayoni kelishiladi.
Xabarni formatlash va inkapsulyasiyasi

1.6.-rasm. Protokollar steki misoli
Tarmoq
- bu ikki yoki undan ortiq qurilmalarni bog'lanishidan hosil
bo'ladigan aloqadir. Bunga misol qilib ixtiyoriy narsa olish mumkin. Masalan bir
kompyuterdan boshqasiga ma'lumot uzatish yoki bir necha
kishilik yoki jamoaviy o'yinlarni o'ynash imkoniyati
mavjud. 2ta insonni telefon orqali suhbat qurishida ham
asosi sifatida tarmoq yotadi. Qisqacha aytadigan bo'lsak,
har
qanday qurilmani boshqa qurilmalar bilan aloqa qilishida tarmoq tushunchasi
yotadi.
Tarmoq komponentalari
1. Qurilma
(1.7.-rasm):
a) Oxirgi qurilmalar (kompyuter, telefon, printer, faks va h.k);
b) Oraliq qurilmalari, tugunlar (router, switch, hub va h.k);
1.7.-rasm. Tarmoq qurilmalari.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO′YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO′YXATI
|
bet | 12/12 | Sana | 09.06.2024 | Hajmi | 175,4 Kb. | | #261860 |
Bog'liq Mahoratli pedagogni o\'qitishda kasbiy kompetensiyani rivojlantirish.FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO′YXATI
O′zbekiston Respublikasi Konsitutsiyasi - T.:O′zbekiston, 2023.
O′zbekiston Respublikasining "Ta′lim to′g′risidagi Qonuni" Barkamol avlod-O′zbekiston taraqqiyotining poydevori. T.: - Sharq, 2022 y.
Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al Buxoriy. hadis.-T.:Qomuslar bosh taxririyati,1991.-560 b.
Avloniy A. Turkiy guliston yoxud axloq-T.:O′qituvchi, 1992.-160 b.
Ajdodlar o′giti, hikoyalar, hikmatlar. To′plovchi B.Ahmedov.- T.:O′qituvchi,1990. -240b.
Amir Temur o′gitlari.-T.:Navro′z, 1992.-64 b.
Abu Nasr Farobiy “Baxt saodatga erishuv yo′llari” (“Risola fi-tanbeh ola asbob as-saodat”) 17 b
Jovliev T.An′analar -hayot sabog′i.-T.:O′zbekiston, 2021.-90 b.
Kaykovus. Qobusnoma-T.:Meros, 1992.-173 b.
Aminov A.h. Umumiy o′rta ta′lim pedagog xodimlari malakasini oshirish tizimini takomillashtirishning nazariy-amaliy asoslari: Ped. fanl. nomz.diss.
Ma′naviyat yulduzlari: Markaziy Osiyolik mashhur siymolar, allomalar, adiblar ma′sul muxarrirlar.:M.M.Xayrullaev.-T.:A Qodiriy nomidagi xalq merosi nashr., 1999.-400 b.
Inoyatov I.Yu., Abilov M.X. Vatan himoyasi - muqaddas burch. - T.: “O′zbekiston” nashriyoti, 2001. - 81-93-b.
Ma′murov M. Yaproq ildizdan quvvat oladi.-T.:O′zbekiston, 1990.-5
Inoyatov U.I. Ta′lim sifatini nazorat qilish va boshqarish g′g′ Kasb- hunar ta′limi.- 2004.- №1.-B. 3-4.
Musurmonova O. Yuqori sinf o′quvchilarini ma′naviy madaniyati shakllantirishning pedagogik asoslari: Pedagogika fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dis.-T.:1993.-289 b.
Yusupov E. Inson kamolotining ma′naviy asoslari. T. Universitet, 1998.-184 b.
G′ulomov. R. Ubaydullaeva. A. Ahmedov. “Mustaqil O′zbekiston”.
G′ulomov. X.R. Raimov. va boshqalar. “Ta′lim-tarbiya sifati va qirralari”. T; «Fan va texnologiyalar». 2004.
Muslimov N.A. Kasbiy ta′lim o′qituvchisini kasbiy shakllantirishning nazariy-metodik asoslari: Ped. fanl. dokt. ... diss. T.: 2007. - 349 b.
Kushvaktov N.X. O`quvchilarni milliy-manaviyat qadriyatlarini o′rganish va tayyorlashning pedagogik va kompyuterli asoslari: Ped.fan.nomz. diss. - T.: 2006. - 174 b.
INTERNET SAYTLARI
www.gov.uz
www.uza.uz
www.lex.uz
www.ziyonet.uz
www.edu.uz
www.uzedu.uz
www.markaz.uz
www.i-u.ru
www.google.ru
|
| |
ЎЎБ = ютуқлар / ўз-ўзини ривожлантириш вазифалари
(ёки ЎЎБ = Ю / ЎЎРВ)

|
ЎЎБ = ютуқлар / ўз-ўзини ривожлантириш вазифалари
(ёки ЎЎБ = Ю / ЎЎРВ)
|
bet | 7/12 | Sana | 09.06.2024 | Hajmi | 175,4 Kb. | | #261860 |
Bog'liq Mahoratli pedagogni o\'qitishda kasbiy kompetensiyani rivojlantirish.ЎЎБ = ютуқлар / ўз-ўзини ривожлантириш вазифалари
(ёки ЎЎБ = Ю / ЎЎРВ)
Ushbu formula bilan ishlashda pedagog quyidagi o′zini-o′zi baholash modeliga tayanib ish ko′rishi mumkin (2-jadval):
2-jadval. O′zini-o′zi baholash modeli
Ushbu model asosida o′z-o′zini baholash nihoyatda oson kechadi. Bordi-yu, erishilgan yutuqlar soni o′z-o′zini rivojlantirish vazifalariga nisbatan ko′p (1 dan katta) bo′lsa, u holda pedagog yuqori darajada kasbiy kompetentlikni namoyon etadi. Bordi-yu, yutuqlar va belgilangan o′zini o′zi rivojlantirish vazifalari o′zaro (1 ga) teng bo′lsa, u holda u o′zida o′rta darajadagi kasbiy kompetenlikni ifodalaydi. Agarda, yutuqlar soni belgilangan rivojlantirish vazifalaridan kam (1 dan kichik yoki 0 ga teng) bo′lsa, u holda pedagogning kasbiy kompetentlik darajasi past hisoblanadi va bu holat pedagogdan o′z kasbiy kompetentligini rivojlantirishga jiddiy e′tibor berishini talab qiladi.
Formulada “o′zini o′zi rivojlantirish vazifalari” jumlasi qo′llanilgan ekan, eng avvalo, o′zini o′zi rivojlantirish nima ekanligini tushunish olish lozim.
|
| |
O’z-o’zini rivojlantirish - Mavzu: O’qituvchilarning kasbiy kompetentligi va uni shakllantirishning pedagogik imkoniyatlari

|
Mavzu: O’qituvchilarning kasbiy kompetentligi va uni shakllantirishning pedagogik imkoniyatlari
|
bet | 8/12 | Sana | 09.06.2024 | Hajmi | 175,4 Kb. | | #261860 |
Bog'liq Mahoratli pedagogni o\'qitishda kasbiy kompetensiyani rivojlantirish.O’z-o’zini rivojlantirish – shaxsning o’zida kasbiy tajriba, malaka va mahoratni takomillashtirish yo’lida aniq maqsad va puxta o’ylangan vazifalar asosida mustaqil ravishda amaliy harakatlarni tashkil etishi
Bir qator tadqiqotlarda mutaxassis, shu jumladan, pedagogning o′z-o′zini rivojlantirishida “Individual rivojlanish dasturi” qo′l kelishi aytiladi.
Individual rivojlanish dasturi (IRD) – har bir shaxs yoki mutaxassisning o’zida ma’lum sifat, BKM, kasbiy kompetentlikni shakllantirish va rivojlantirish ehtiyojlari asosida
ishlab chiqilgan shaxsiy-amaliy xarakterdagi dastur
Ushbu dasturda kasbiy faoliyatni tashkil etish uchun zarur bo′lgan BKM hamda kasbiy kompetentlik sifatlarini shakllantirish va rivojlantirish muddatlari belgilanadi.
Har qanday mutaxassis kabi pedagog ham o′zi uchun shaxsiy-amaliy xarakterga ega “Individual rivojlanish dasturi”ni ishlab chiqa olishi, u asosida pedagogik faoliyatni yo′lga qo′yishi zarur.
Pedagogning individual rivojlanish dasturi – mutaxassis sifatida pedagogning individual ravishda o’zida u yoki bu kasbiy-pedagogik
sifat, bilim, ko’nikma, malakalar, kasbiy kompetentlik sifatlarini shakllantirish va rivojlantirish ehtiyojlariga tayangan holda
ishlab chiqqan shaxsiy-amaliy xarakterdagi dasturi
Pedagog tomonidan ishlab chiqiladigan “Individual rivojlanish dasturi” quyidagi tarkibiy elementlardan tarkib topadi:
pedagogik bilimlar;
psixologik bilimlar;
mutaxassislik bilimlari;
didaktik malakalar;
tarbiyaviy ishlarni tashkil etish malakalari;
ruhiyatning kasbiy ahamiyatga ega
xususiyatlari va shaxsiy sifatlar;
o’z-o’zini rivojlantirish maqsadlari;
o’z-o’zini rivojlantirish uchun topshiriqlar
Quyidagi pedagogning “Individual rivojlantirish dasturi”ning namunasi keltiriladi (4-jadval):
|
| |
O’z ustida ishlash - Mavzu: O’qituvchilarning kasbiy kompetentligi va uni shakllantirishning pedagogik imkoniyatlari

|
Mavzu: O’qituvchilarning kasbiy kompetentligi va uni shakllantirishning pedagogik imkoniyatlari
|
bet | 5/12 | Sana | 09.06.2024 | Hajmi | 175,4 Kb. | | #261860 |
Bog'liq Mahoratli pedagogni o\'qitishda kasbiy kompetensiyani rivojlantirish.O’z ustida ishlash -
O′z ustida ishlash quyidagilarda ko′rinadi:
Pedagogning o′z ustida ishlashi bir necha bosqichda kechadi. Ular:
Pedagogning mutaxassis sifatida:
aniq maqsad, intilish asosida pedagogik jarayonni takomillashtirish;
pedagogik jarayon samaradorligini, o′zining ishchanlik faolligini oshirish;
izchil ravishda yangilanib borayotgan pedagogik bilimlarni o′zlashtirish;
ilg′or texnologiya, metod hamda vositalardan xabardor bo′lish;
faoliyatiga fan-texnikaning so′nggi yangiliklarini samarali tadbiq etish;
kasbiy ko′nikma va malakalarini takomillashtirish;
salbiy pedagogik nizolarning oldini olish, bartaraf etish choralarini izlash yo′lida olib boradigan amaliy harakati uning o′z ustida ishlashini ifodalaydi.
Pedagoglarning o′z ustilarida izchil, samarali ishlashlarida faoliyatga loyihali yondasha olishlari qo′l keladi. Ularning loyihali yondashuv asosida quyidagi modelni shakllantira olishlari maqsadga muvofiqdir. Modelda o′z ustida ishlash bosqichlari va har bir bosqichda amalga oshiriladigan vazifalar qayd etiladi. Har bir bosqich uchun belgilangan vazifalarning samarali hal etilishi navbatdagi bosqichga o′tish imkonini beradi. Ma′lum bosqich vazifalari hal etilgach, pedagog bu holatni alohida bandda qayd etadi (1-jadval):
1-jadval. Pedagogning o′z ustida ishlash modeli
Bosqichlar
|
Ularda amalga oshiriladigan vazifalar
|
Qaydlar
|
1-bosqich
|
|
|
2-bosqich
|
|
|
3-bosqich
|
|
|
4-bosqich
|
|
|
5-bosqich
|
|
|
Pedagogning kasbiy kompetentlikka ega bo′lishida o′zini o′zi tahlil qila olishi ham ahamiyatli sanaladi.
|
| |