nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Key words - Jurnal 001-yilda tashkil etilgan. Jurnal yilda 12 marta chiqadi

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2023, № 11
140
kengaytirish imkonini beradi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 20-dekabrdagi Oliy
Majlisga Murojaatnomasida Yangi O‘zbekiston uchun eng katta investitsiya bo‘lgan ta’limni qo‘llab-
quvvatlash, mamlakatimizni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishda munosib hissa qo‘shuvchi,
zamonaviy bilim
va pedagogik texnologiyalarni qo‘llash ko‘nikmalariga ega, yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash, yangi
metodika asosida o‘qitishni tashkil etish, ilg’or ta’lim standartlari va metodikalarini joriy etish uchun alohida
ilmiy institut va laboratoriyalar tashkil qilish orqali ta’lim sohasini yanada takomillashtirish borasida tizimli
tadbirlar belgilab berilgan.
TALABALARDA KREATIVLIK VA YANGICHA DUNYOQARASHNI RIVOJLANTIRISH

|
TALABALARDA KREATIVLIK VA YANGICHA DUNYOQARASHNI RIVOJLANTIRISH Pdf ko'rish
|
bet | 147/266 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 4,29 Mb. | | #143747 |
Bog'liq 11-son PM Ped PsixoloTALABALARDA KREATIVLIK VA YANGICHA DUNYOQARASHNI RIVOJLANTIRISH
Olimov Shirinboy Sharofovich,
Buxoro davlat universiteti p.f.d., professor
Samiyeva Shaxnoz Xikmatovna,
Buxoro davlat universiteti p.f.f.d (PhD), dotsent
Ushbu maqolada mamlakatimizda sog‘lom va barkamol avlodni tarbiyalash, yoshlarning o‘z ijodiy va
intellektual salohiyatini ro‘yobga chiqarish hamda dunyoqarashini rivojlantirish to‘g‘risida fikr yuritilgan.
Shuningdek, yoshlarda kreativ g‘oyalar va yangicha dunyoqarashni takomillashtirish, ijodkor shaxsning
shakllanishini shaxsning o‘zaro mos tarzda bajarilgan ijodiy faoliyat va ijodiy mahsulotlarni yaratish
borasidagi ilmiy nazariyalarning mazmun - mohiyati yoritilgan.
Kalit so’zlar: dunyoqarash, tafakkur, ma’naviyat, yoshlar tarbiyasi, kreativlik, ta’lim, bilim,
taraqqiyot, estetik ong, estetik did, o‘quv jarayoni, inson kapitali, intellekt.
РАЗВИТИЕ ТВОРЧЕСТВА И НОВОГО МИРОВОЗЗРЕНИЯ У СТУДЕНТОВ
В данной статье рассматривается вопрос воспитания здорового и всесторонне развитого
поколения в нашей стране, реализации творческого и интеллектуального потенциала, развития
мировоззрения молодежи. Также содержание и сущность научных теорий по совершенствованию
творческих идей и нового мировоззрения у молодежи, формированию творческой личности,
созданию творческой продукции осуществляются взаимосовместимым образом.
Ключевые слова: мировоззрение, мышление, духовность, воспитание молодежи, творчество,
образование, знание, развитие, эстетическое сознание, эстетический вкус, образовательный
процесс, человеческий капитал, интеллект.
DEVELOPMENT OF CREATIVITY AND A NEW WORLD VIEW IN STUDENTS
This article discusses the issue of raising a healthy and comprehensively developed generation in our
country, realizing creative and intellectual potential, and developing the worldview of young people. Also,
the content and essence of scientific theories on improving creative ideas and a new worldview among young
people, forming a creative personality, and creating creative products are carried out in a mutually
compatible manner.
|
| |
energiya tizimi - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

energiya tizimi deb ataladi.
2.5.2. M etallurgiya sanoati
Qora m etallurgiya sanoati tem ir rudasi qazib olish,
cho'yan, po’lat eritish, prokat va ferroqotishm alar
ishlab chiqarishdan iborat. M azkur sanoatda texnika
inqilobi natijasida tem ir eritishning yangi usullari ixtiro
qilinishi va ishlab chiqarishga jo riy qilinishi munosabati
231
bilan kichik-kichik metallurgiya zavodlari qurish keng
tarqalmoqda. M etallurgiya kom binatlari ju d a ko'p
xomashyo va yoqilg'i talab qiladi, shuning uchun ular
xomashyo va yoqilg'i m anbalariga yaqin yoki ular orasida
joylashtiriladi.
Umumiy ruda yoki yoqilg'i resurslaridan foyda-
lanuvchi va xalq xo'jaligining m etallga bo'lgan asosiy
ehtiyojini ta’minlovchi bir guruh metallurgiya zavodlari
asosiy metallurgiya bazasi deb ataladi. Temir rudasi
50 dan ortiq m am lakatlarda qazib olinadi, ammo
asosiy qazib oluvchi davlatlar Rossiya, Braziliya, Xitoy,
Avstraliya, AQSh, Kanada hisoblanadi. Po'lat eritish
bo'yicha jahonda Yaponiya birinchi o'rinda turadi.
Rangli m etallurgiya rangli m etallarni qazib chiqarish,
boyitishi, eritish ham da qotishm alar ishlab chiqarishni o'z
ichiga oladi. Rangli metallar 6 guruhga bo'linadi: 1) og'ir
m etallar (mis, qalayi, qo'rg'oshin, nikel, rux); 2) yengil
m etallar (aluminiy, magniy, titan); 3) qimm atbaho
m etallar (oltin, kumush, platina); 4) qiyin eruvchi metal
lar (volfram , molibden); 5) nodir m etallar (uran, germa-
niy va boshqalar); 6) legirlovchi m etallar (xrom, nikel,
titan, vanadiy, volfram). Rangli m etallarning rudadagi
tarkibi kam bo'lganligi uchun ular boyitiladi.
Foydali qazilm alarni boyitish deganda, rudaning
keraksiz qo'shilm alarini chiqarib tashlash yoki yangi
m oddalar qo'shish bilan ularning foydali sifatini
yaxshilash tushuniladi.
232
|
M ashinasozlik sanoati - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

bo'ladi. Superfosfat zavodlari o'g'itlar ishlatiladigan
joylarda quriladi. Tarkibida fosfor ko'p bo'lgan o'g'itlar
ishlab chiqaruvchi yangi superfosfat zavodlari ko'proq
xomashyo manbalariga yaqin qurilm oqda. Azotli va
kaliyli o 'g'itlar zavodlari xomashyo m anbalariga yaqin
quriladi. Polimerlar kimyosi m ahsulot birligini olish
uchun ko'p m iqdorda issiqlik va elektr energiyasi, suv
va m axsus tayyorlangan xomashyo sarflanadi. Jahonda
kim yo sanoati rivojlanishi bo'yicha AQSh, Yaponiya,
G erm aniya, B uyuk Britaniya, Fransiya, Italiya, Ispaniya,
Niderlandiya, Rossiya, Xitoy yetakchi hisoblanadi.
Ohangaron - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

Ohangaron
Oqtoshsoy nomi bilan boshlanadi.
Q 'or suvlaridan to'yinadi. Eng ko'p yillik suv sarfi
22,8 mVsek.
Ko'llari va suv omborlari.
Asosiy ko'llar: Orol,
Arnasoy, D engizko'l (Zarafshon deltasi), Somonko'l,
Kenjako'l, Sho‘rko‘1, Oqko'l, Bo‘ztovko‘1, Tubanko'l. Orol
1961-yilda maydoni 64,1 km 2, o'rtacha chuqurligi 16,1
193
m , eng chuqur joyi 69 m, sho‘rligi 10-1
l% o
edi, 300 dan
ortiq orollari bor (Ko'korol, Vozrojdeniye, Borsakelmas).
Am udaryo va Sirdaryo suvlarini sug'orishda ko‘p
ishlatilishi munosabati bilan 1961-yildan boshlab uning
satxi pasaya boshladi.
Orolni asli holiga keltirish uchun 12-13 yil davomida
har yili 90-100 km 3 suv quyish kerak. Orolni saqlab
qolishning yagona yo‘li m avjud suv resurslarini tejab
sarflashdir.
O'zbekistondagi eng muhim suv omborlari: Tuya-
m o'yin, Chordara, Qayroqqum, Chorvoq, K attaqo‘rg ‘on,
Tuyabo‘g ‘iz, Andijon.
Yerosti
suvlari ko‘proq tekisliklarda va tog1 oralig'i
vodiylarida tarqalgan. O'zbekistondagi eng muhim
artezian havzalari Farg'ona, Zarafshon, Qashqadaryo,
Surxondaryo, M irzacho‘1 - Toshkent botig'ida va
Qizilqum, Qarshi cho'llarida joylashgan. Paleozoy va
mezozoy davri yotqiziqlari orasidagi 1,5-3,0 km chu-
qurlikda issiq mineral suvlar joylashgan (t° 40-70°C ),
60 dan ortiq shifobaxsh mineral suvlar manbayi bor
(Toshkent, Chortoq, Farg'ona, Chimyon, Jayrixona,
Oltiariq).
Tuproqlari, o'simlik va hayvonot dunyosi.
O 'zbe
kistonda 3700 dan ortiq o'sim lik turi bor. U lardan 9%,
ya’ni 270 tasi endem ik, ya’ni faqat respublikam izda
o'sadi. Hayvonot olam ining ko'rinishi quyidagicha:
sutem izuvchilarning 91 turi, sudralib yuruvchilarning
57 turi, qushlarning 400 turi, baliqlarning 40 dan ortiq
194
turi O 'zbekistonda uchraydi. O 'zbekistonda quyidagi
tuproqlar tarqalgan: qayir-allyuvial, o'tloq-bo'z, qumli-
cho'l, cho'l-taqir, sho'rxok, sur-qo'ng'ir, sug'oriladigan
bo'z, och tusli bo'z, oddiy (tipik) bo'z, to'q tusli bo'z, tog‘-
jigarrang, tog'-o'tloq tuproqlari.
|
Cho'l mintaqasi - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

|
01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy Pdf ko'rish
|
bet | 107/189 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 8,32 Mb. | | #120491 |
Bog'liq zsnu70eei3bIZoN8cMUU (1)Cho'l mintaqasi
O 'zbekistonning 70% ini tashkil
qiladi va dengiz sathidan 400 -5 0 0 m balandlikkacha
bo'lgan joyni o'z ichiga oladi. Tuproqlari: sur-qo'n-
g 'ir (U styurt, Qizilqum dagi past tog'lar, N urota
tog'larining etaklaridagi toshloq cho'llar), qumli cho'l
(Qizilqum, Zarafshon daryosi etagi, M arkaziy Farg'ona
va M irzacho'ldagi qum li cho'llarda), taqir (U styurt,
quruq deltalarda, qadimgi daryolarning qayirlarida),
sho'r tuproqlar (M irzacho‘1, M arkaziy Farg'ona, Qarshi
cho'llari va A m udaryo etagida), o'tloq va botqoq tuproqlar
(daryo vodiylarida, qayir va deltaiarida), bo'z tuproqlar
(tekislik qism larda vohalarda). O 'sim liklari: issiq va
quruq iqlimga moslashgan (ildizi uzun, barglari mayda
yoki yo'q). Asosiy o'sim lik turlari: a) qum li cho'llarda
selin, juzg'un, qora qandim, cherkez, quyonsuyak va iloq,
saksovul, b) gilli cho'llarda qum qiyog'i va qo'ng'irbosh’,
d) sho'rxoklarda ajriq, yulg'un, sho'ra va shuvoq.
Hayvonlari cho'lga moslashgan (bo'z va sarg'ish rangda,
ba’zilari deyarli suv ichmaydi, chopqir, ko'zi o'tkir), asosiy
hayvon turlari: a) sudralib yuruvchilar: kaltakesaklar
(agama, dumaloq boshli kaltakesak, gekkon), echkemar
(eng yirik kaltakesak, uzunligi 1,5 m), bo'g'ma ilonlar,
o'qilonlar, zaharli ilonlardan charxilon, efa, qalqonbosh
195
(chinqiriq ilon), chiporilon, kapchabosh ilon (ko'zoynakli
ilon) va toshbaqalar; b)kem iruvchilar: qo'shoyoq, yum
ronqoziq-, d)yirtqichlar: chiyabo'ri va barxan mushigi; e)
yirik sutemizuvchilar: jayron va sayg'oq; f) qushlardan:
|
| |
Geologik tuzilishi - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

S uv lari. Q ora va Norin daryolari qor va muzlardan
to'yinadi. U larning qo'shilishidan Sirdaryo hosil bo'ladi.
Janubida Turkiston tizm asidan Isfara, Oloy tizm asidan
So‘x (qor va m uzdan to‘yinadi), Shohimardon, Isfay-
ramsoy, Aravonsoy va Oqbura, shimolda Q uram a tog‘-
laridan Chodoqsoy, Chotqol tizm asidan qor va muzdan
to‘yinadigan
G ‘ovasoy,
Kosonsoy,
Namangansoy,
Chortoqsoy va Poshshootasoy oqib tushadi. Vodiyda
Qubbon ko'li joylashgan. Suv omborlari: Kosonsoy,
Andijon, Karkidon, Qayroqqum. Kanallari: Shimoliy
Farg'ona, Janubiy Farg‘ona, K atta Farg‘ona, Andijon
va boshqalar. Yerosti suvlari ko‘p (Chortoq va Chim
yon, Polvontosh, Janubiy Olamushuk, Shirmonbuloq
Q o'tirbuloq m ineral suvli konlar).
T u p ro q lari. Och tusli bo‘z tuproqlar (300-500 m),
oddiy bo‘z tuproqlar (600-800 m), to‘q tusli bo‘z tuproqlar
(800-1400 m), qayirlarda o‘tloq va botqoq tuproqlar,
m arkaziy qismidagi cho'llarda sur-qo‘ng‘ir va taqir
tuproqlar tarqalgan.
0 ‘sim lik la ri. Cho'llarda
yulg'un va
saksovul,
tekislik qism larda
sho'ra va
shuvoq, adirlarda
shuvoq,
KNNni hisoblash: masofa ko'rsatkichlari

|
KNNni hisoblash: masofa ko'rsatkichlari
|
bet | 2/4 | Sana | 08.07.2024 | Hajmi | 102,97 Kb. | | #266983 |
Bog'liq Muzataqil ish-1KNNni hisoblash: masofa ko'rsatkichlari
Xulosa qilib aytadigan bo'lsak, k-eng yaqin qo'shni algoritmining maqsadi berilgan so'rov nuqtasining eng yaqin qo'shnilarini aniqlashdir, shuning uchun biz ushbu nuqtaga sinf yorlig'ini belgilashimiz mumkin. Buning uchun KNN bir nechta talablarga ega:
Masofa ko'rsatkichlarini aniqlang
Qaysi ma'lumotlar nuqtalari berilgan so'rov nuqtasiga eng yaqin ekanligini aniqlash uchun so'rov nuqtasi va boshqa ma'lumotlar nuqtalari orasidagi masofani hisoblash kerak bo'ladi. Ushbu masofa ko'rsatkichlari so'rov nuqtalarini turli mintaqalarga bo'ladigan qaror chegaralarini shakllantirishga yordam beradi. Siz odatda Voronoi diagrammasi bilan tasvirlangan qaror chegaralarini ko'rasiz.
Siz tanlashingiz mumkin bo'lgan bir nechta masofaviy o'lchovlar mavjud bo'lsa-da, ushbu maqola faqat quyidagilarni qamrab oladi:
Evklid masofasi (p = 2): Bu eng ko'p ishlatiladigan masofa o'lchovidir va u haqiqiy qiymatli vektorlar bilan cheklangan. Quyidagi formuladan foydalanib, u so'rov nuqtasi va o'lchanayotgan boshqa nuqta o'rtasidagi to'g'ri chiziqni o'lchaydi.
Manxetten masofasi (p = 1) : Bu ikki nuqta orasidagi mutlaq qiymatni o'lchaydigan yana bir mashhur masofa ko'rsatkichidir. U taksi masofasi yoki shahar bloki masofasi deb ham ataladi, chunki u odatda shahar ko'chalari orqali bir manzildan boshqasiga qanday o'tish mumkinligini ko'rsatadigan panjara bilan tasvirlanadi.
Minkowski masofasi : Bu masofa o'lchovi Evklid va Manxetten masofa o'lchovlarining umumlashtirilgan shaklidir. Quyidagi formuladagi p parametri boshqa masofa ko'rsatkichlarini yaratishga imkon beradi. Evklid masofasi p ga ikkiga teng bo'lganda va Manxetten masofasi p birga teng bo'lganda ushbu formula bilan ifodalanadi.
Hamming masofasi: Bu usul odatda mantiqiy yoki string vektorlar bilan ishlatiladi va vektorlar mos kelmaydigan nuqtalarni aniqlaydi. Natijada, u bir-biriga o'xshashlik ko'rsatkichi deb ham ataladi. Buni quyidagi formula bilan ifodalash mumkin:
Misol tariqasida, agar sizda quyidagi satrlar bo'lsa, bosma masofa 2 bo'ladi, chunki qiymatlarning faqat ikkitasi farq qiladi.
|
| |
KNN algoritmining afzalliklari va kamchiliklari

|
KNN algoritmining afzalliklari va kamchiliklari
|
bet | 4/4 | Sana | 08.07.2024 | Hajmi | 102,97 Kb. | | #266983 |
Bog'liq Muzataqil ish-1KNN algoritmining afzalliklari va kamchiliklari
Har qanday mashinani o'rganish algoritmi singari, k-NN ham o'zining kuchli va zaif tomonlariga ega. Loyiha va dasturga qarab, u to'g'ri tanlov bo'lishi mumkin yoki bo'lmasligi mumkin.
Afzalliklar
- Amalga oshirish oson : Algoritmning soddaligi va aniqligini hisobga olsak, bu yangi ma'lumot olimi o'rganadigan birinchi tasniflagichlardan biridir.
- Osonlik bilan moslashadi : Yangi o'quv namunalari qo'shilishi bilan algoritm har qanday yangi ma'lumotlarni hisobga olish uchun moslashtiriladi, chunki barcha mashg'ulot ma'lumotlari xotirada saqlanadi.
- Bir nechta giperparametrlar : KNN faqat ak qiymati va masofa ko'rsatkichini talab qiladi, bu boshqa mashinani o'rganish algoritmlari bilan solishtirganda past.
Kamchiliklari
- Yaxshi miqyosda emas: KNN dangasa algoritm bo'lgani uchun u boshqa tasniflagichlarga qaraganda ko'proq xotira va ma'lumotlarni saqlashni oladi. Bu vaqt va pul nuqtai nazaridan qimmatga tushishi mumkin. Ko'proq xotira va xotira biznes xarajatlarini oshiradi va ko'proq ma'lumotlarni hisoblash uchun ko'proq vaqt talab etiladi. Hisoblash samarasizligini bartaraf etish uchun turli xil ma'lumotlar tuzilmalari, masalan, Ball-Tree yaratilgan bo'lsa-da, biznes muammosiga qarab boshqa tasniflagich ideal bo'lishi mumkin.
- O'lchovlilikning la'nati: KNN algoritmi o'lchovlilik la'nati qurboni bo'lishga moyil bo'ladi, ya'ni u yuqori o'lchamli ma'lumotlarni kiritish bilan yaxshi ishlamaydi. Buni ba'zan tepalik hodisasi deb ham atashadi, bunda algoritm optimal xususiyatlar soniga erishgandan so'ng, qo'shimcha funktsiyalar tasniflash xatolarining miqdorini oshiradi, ayniqsa namuna hajmi kichikroq bo'lsa.
- Haddan tashqari moslashishga moyil: "o'lchovlilik la'nati" tufayli KNN ham haddan tashqari moslashishga moyil. Xususiyatlarni tanlash va o'lchamlarni kamaytirish usullari buning oldini olish uchun qo'llanilsa-da, k qiymati ham modelning xatti-harakatlariga ta'sir qilishi mumkin. K ning pastroq qiymatlari ma'lumotlarga to'g'ri kelishi mumkin, k ning yuqori qiymatlari esa prognoz qiymatlarini "tekislashtiradi", chunki u kattaroq hudud yoki mahallada qiymatlarni o'rtacha hisoblaydi. Biroq, agar k qiymati juda yuqori bo'lsa, u ma'lumotlarga mos kelishi mumkin.
|
| |
Muhokama - Jurnal 001-yilda tashkil etilgan. Jurnal yilda 12 marta chiqadi

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2023, № 11
177
bu o‘qituvchining o‘z-o‘zini anglashi, uning kamchilik va kamchiliklarini bilishi, o‘z-o‘zini
takomillashtirishga intilishi, o‘quvchilarining ichki imkoniyatlarini ochib berishi, o‘z-o‘zini takomillashtirish
uchun zarur shart-sharoitlarni yaratishdir.
Хulоsа. Аmаlgа оshirilgаn ishlаr insоnning kаsbiу fаоliуаtgа рsiхоlоgik tаууоrligini kаsbiу fаоliуаt
tuzilishini оngli уоki оngsiz rаvishdа аks ettirish nаtijаsidа уuzаgа kelаdigаn vа shахsning mа’lum
mоtivаtsiоn vа орerаtsiоn хususiуаtlаri bilаn tаvsiflаngаn ruhiу hоlаt sifаtidа tushunishgа imkоn berаdi.
Kаsbiу fаоliуаtgа рsiхоlоgik tаууоrlik murаkkаb dinаmik tuzilish bilаn tаvsiflаngаn murаkkаb kо’р
о’lchоvli ruhiу hоdisа sifаtidа ishlауdi. Shахsning рsiхоlоgik tаууоrgаrligini tаrtibgа sоlish subyektning
kаsbiу fаоliуаt tаlаblаrini refleksli аks ettirish jаrауоnidа аmаlgа оshirilаdi. Refleksiv hаrаkаtdа subyektning
о’z mоtivlаri, hаrаkаtlаri vа орerаtsiуаlаrini оngli rаvishdа bоshqаrishi mumkin bо’lgаn shаrоitlаr
уаrаtilаdi.
Аdаbiуоtlаr tаhlili - Jurnal 001-yilda tashkil etilgan. Jurnal yilda 12 marta chiqadi

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2023, № 11
176
Рedаgоgik diаgnоstikаdаn о’tkаzish tо’g’risidа fikr bildirishdа bо’lаjаk о’qituvchilаrning tо’g’ri
kаsbiу о’z-о’zini bаhоlаshini shаkllаntirishdа tо’хtаlib о’tish zаrurdir. Bu hоlаtdа “bо’lаjаk о’qituvchilаrgа
tаshqаridаn iхtiуоriу bаhо (hаttо nоhаq bо’lgаni hаm) uning kаsbiу bаrqаrоrligigа zаrаr уetkаzа оlmауdi,
uning fаоliуаtini buzmауdi, uning umumаn о’z-о’zigа hurmаtini раsауtirmауdi”. О’z-о’zini раst bаhоlаsh
bо’lаjаk о’qituvchilаrning рsiхоlоgik fаоliуаti sаmаrаdоrligini раsауtirаdi.
Bо’lаjаk о’qituvchilаr u о’zini dаrsdа qаndау his qilishini bilishi, uning kuchli vа kuchsiz tоmоnlаrini
kо’rа оlishi kerаk. О’z vаqtidаgi уоrdаm, e’tibоrli dо’stоnа munоsаbаtsiz ауrim bо’lаjаk о’qituvchilаrning
dаrsgа bо’lgаn qiziqishni уо’qоtishlаri mumkin, уоrdаm mаhоrаtli, bо’lаjаk о’qituvchilаrning individuаl
хususiуаtlаri vа ehtiуоjlаrini inоbаtgа оlib kо’rsаtilishi kerаk. Аgаr bо’lаjаk о’qituvchilаrning shахsiу
хususiуаtlаrini inоbаtgа оlish zаrurаti tа’minlаnmаsа, рsiхоlоgiуа fаnining hech bir dаrаjаsi rejаlаshtirilgаn
nаtijаlаrni tа’minlау оlmауdi.
Shuningdek, рsiхоlоgik muhitni shаkllаntirishgа tо’хtаlib о’tish zаrur deb hisоblауmiz, kо’рginа
оlimlаr bо’lаjаk о’qituvchilаrni о’zining рedаgоgik qоbiliуаtidаn qоniqmаsligini о’z ustidа ishlаmаslik
bilаn bоg’lауdilаr.
KАSBIY REFLEKSIYА АSОSIDА BО’LАJАK О’QITUVCHILАRNING РSIХОLОGIK

|
KАSBIY REFLEKSIYА АSОSIDА BО’LАJАK О’QITUVCHILАRNING РSIХОLОGIK Pdf ko'rish
|
bet | 190/266 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 4,29 Mb. | | #143747 |
Bog'liq 11-son PM Ped PsixoloKАSBIY REFLEKSIYА АSОSIDА BО’LАJАK О’QITUVCHILАRNING РSIХОLОGIK
TАYYОRGАRLIGINI RIVОJLАNTIRISH
Zаrmаsоv Sherzоd Rахimberdiуevich,
Jizzах dаvlаt рedаgоgikа universiteti kаttа о’qituvchisi
Ushbu mаqоlаdа bо’lаjаk о’qituvchilаrning рsiхоlоgik tаууоrgаrligining turli jihаtlаrini, uning ijоdgа
qоbiliуаti, рedаgоgik mаhоrаti, рedаgоgik tаууоrgаrligi vа egаllаgаn tаууоrgаrligi dаrаjаlаri о’rgаnilgаn.
Shuningdek, psiхоlоgiуаdа tаууоrgаrlik hоdisаsini tаdqiq qilishning аsоsiу уо’nаlishlаrini, uning tuzilishini,
аsоsiу tаrkibiу qismlаrini, tаууоrgаrlik turlаri vа dаrаjаlаrini, shаkllаnish shаrоitlаrini vа tizim hоsil
qiluvchi оmillаr kо’rib chiqilgаn. Bundаn tаshqаri shахsdа refleksivlik аsоsidа kаsbiу fаоliуаtgа рsiхоlоgik
tаууоrlik dаrаjаsining оshishi hаqidа sо’z bоrаdi.
Kаlit sо’zlаr: kаsbiу refleksiуа, fаоliуаt, diаgnоstikа, qоbiliуаt, mоtivаtsiуа, individuаl, mоhirlik, ijоd,
ishоnish, аvtоritаrlik kоnservаtizmlik.
РАЗВИТИЕ ПСИХОЛОГИЧЕСКОЙ ПОДГОТОВКИ БУДУЩИХ ПЕДАГОГОВ НА
ОСНОВЕ ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ РЕФЛЕКСИИ
В данной статье рассматриваются различные аспекты психологической подготовки будущего
педагога, его способности к творчеству, педагогического мастерства, уровня педагогической
подготовленности и приобретенной подготовленности. Также в психологии рассматриваются
основные направления исследования феномена готовности, его структура, основные компоненты,
виды и уровни готовности, условия формирования и системообразующие факторы. Далее идет речь
о повышении уровня психологической готовности человека к профессиональной деятельности на
основе рефлексивности.
Ключевые слова: профессиональная рефлексия, деятельность, диагностика, умение,
мотивация, личность, мастерство, творчество, убеждение, авторитарность, консерватизм.
|
| |
Ikki tasdiqdan to‘g‘risini ajrating. To`g`ri tasdiqni * orqali belgilang?

|
Ikki tasdiqdan to‘g‘risini ajrating. To`g`ri tasdiqni * orqali belgilang? Pdf ko'rish
|
bet | 158/266 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 4,29 Mb. | | #143747 |
Bog'liq 11-son PM Ped Psixolo4. Ikki tasdiqdan to‘g‘risini ajrating. To`g`ri tasdiqni * orqali belgilang?
chiziqli fazo qachon Yevklid fazosi deyiladi?
chiziqli fazoda “+” va skalyarga ko‘paytirish amallari aniqlangan bo‘lsa, ungaa Yevklid
fazosi deyiladi.
chiziqli fazoda skalyar ko‘paytirish amali aniqlangan bo‘lsa, ungaa Yevklid fazosi deyiladi.
Xulosa. Xulosa qilib aytishimiz mumkinki, auditoriyaga kirayotgan har bir professor-o‘qituvchi
o‘tayotgan har bir darsining mazmunli bo‘lishi va talabalarning shu mavzu yuzasidan yetarlicha, bugungi
zamonaviy ta’lim standartlariga mos ravishda ta’lim olishida mas’uldir. O‘z kasbini to‘laqonli bajarishni
maqsad qilgan hamkasblarimiz kirayotgan har bir auditoriyasi talabalaridan kelib chiqqan holda dars
davomida foydalanadigan metodlardan eng munosibini tanlashi va uni dars jarayoniga samarali qo‘llay olishi
lozim. Ushbu maqolada ular foydalanishi mumkin bo‘lgan bir nechta zamonaviy pedagogik metodlar va
ulardan foydalanish tartibi keltirilgan.
Adabiyotlar:
1. Abdullayev J.I., G‘anixo‘jayev R.N., Shermatov M.H., Egamberdiyev O.I., Funksional analiz va
integral tenglamalar, darslik, Toshkent, El press-2013.
2. Sayliyeva G.R., Diskret matematika va matematik mantiq fanida bul funksiyalarni jegalkin
ko’phadlariga yoyish mavzusini mustahkamlashda «matematik domino» metodidan foydalanish, Scientific
progress, 2(2), 2021, 773-780.
3. Sayliyeva G.R., Sharipova S.A., Hardi tengsizligi va uning baholanishi, Science and education,
may 2023/ Volume 4, Issue 5, (58-64-b.).
4. Sayliyeva G.R., Nurilloyeva M.M.,
faktorlarning tuzilishi, Science and education, may
2023/ Volume 4, Issue 5, (22-28-b.).
“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2023, № 11
147
KASB TA'LIMI O‘QITUVCHILARINING LABORATORIYA MASHG’ULOTLARINI
|
| |
qamishli to'qaylar - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

qamishli to'qaylar bor (qayir va pastqam joylarda).
199
0 ‘zlashtirilm agan joylarda efemerlar va boshoqli
o'tlar (rang), daraxtlardan qayrag'och va jiyd a , archa
tarqalgan.
H ayvonot dunyosi. To'qaylarda chiyabo'ri, quyon,
qushlardan o'rdak, g ’oz va qirg'ovullar tarqalgan.
Tekislik va tog* etaklarida kaltakesak, ilon, yumronqoziq,
toshbaqa, tulki, bo'ri, bo'rsiq, kaklik bor. Tog'larda ayiq,
to'ng'iz, kiyik, qor barsi, bedana, kaklik, kalxat va bur-
gu t yashaydi. Baliqlardan zog'ora-baliq, olabug'a, laq
qabaliq, cho'rtanbaliq, oybaliq (marinkd) uchraydi.
Chotqol tog'-o'rm on qo'riqxonasi 1947-yilda tashkil
qilingan (maydoni 35,3 m ing ga), 600 ga yaqin o'sim lik
turi, daraxt va butalarning 10 turi bor. A rchazorlar
o'rm onning 40% ini tashkil qiladi. Qor barsi (Irbis) va
malla sug'ur (menzbir suuri) UNESKO «Qizil kitob»iga
kiritilgan.
Farg‘ona vodiysi
Shim oli-g'arbdan M o'g'ultog', Q uram a, shimoldan
Chotqol tizm asi, janubda Oloy va Turkiston, sharqdan
Farg'ona tizm asi bilan o'ralgan. G 'arbdan sharqqa
cho'zilgan, X o'jand darvozasi (kengligi 9 km) orqali
M irzacho‘1 va Dalvarzin cho'llari bilan bog'langan.
R ivojlanish ta rix i. Gersin burm alanish bosqichida
shakllangan. M ezozoy erasida katta qismi suv ostida
qolgan, paleogen davrida vodiy suvostida bo'lgan.
K o'tarilgan tog'lar yem irilib past va yassi bo'lib qolgan.
200
Alp bosqichida (neogen davri) tog‘lar ko'tarilib hozirgi
holiga kelgan. Tektonik harakatlar hozir ham davom
etmoqda. Eng kuchli zilzila 1902-yil Andijonda sodir
bo‘lgan.
|
tipchoq, binafsha - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

Chirchiq-Ohangaron vodiysi
Bu o'lka O 'zbekistonning shim oli-sharqida G 'arbiy
Tyanshan tog'lari va Sirdaryoning oralig'ida joylashgan.
Relyefi, geologik tuzilishi va foydali qazilmalari.
Relyef shim oli-sharqdan janubi-g'arbga (Sirdaryo) tomon
pasayib boradi. Paleozoy, m ezozoy va kaynozoy tog'
jinslari tarqalgan. Relyefining shakllanishi paleozoy
erasidan boshlangan. Tog'lari dastlab kaledon, keyin
Gersin burm alanishida ko'tarilgan. Bu vodiy mezozoy
davrida dengiz ostida bo'lgan.
Chirchiq-Ohangaron rayoni relyefi jihatidan G'arbiy
Tyanshanning bir qismi hisoblanadi. Bu rayonlar Talas
olatog'idan janubi-g'arbga qarab panjasimon yo'nalishga
ega bo'lib, bir-biridan daryo vodiylari orqali ajralib
turadi.
Tog'lar, asosan, G 'arbiy Tyanshan tizim iga kiradi
(Korjantog', Ugam, Piskom, Chotqol, Qurama). Eng
baland nuqtasi Piskom tizm asidagi
Beshtor
cho'qqisi
(4299 m) hisoblanadi. Q uram a tizm asining suvayirg'ich
qismida Qamchiq dovoni (2268 m) joylashgan. Vodiylar
(Chirchiq, Chotqol, Piskom, Ugam, Ohangaron) tektonik
harakatlar tufayli vujudga kelgan. Bu yerda
ko'mir,
Microsoft Word 04 Kishlok xujaligida investitsion jarayonlar - bet 165

237
. yetarli miqdorda, sifatli axborotdan
iborat
maks. 5,0 ball:
- yangi;
- loyiha vazifasini to‘liq aks ettiradi;
- keng manbalarga asoslangan
3
.
Axborotni rasmiylashtirilishi
Agar axborot talab darajasiga muvofiq kelsa,
sarlavha, matn tarkiblashtirilgan bo‘lsa, 0,5 ball
Namoyish
etuvchi
material
(jadval
va
chizmalarda) bo‘lsa. maks.0,5 ball:
- ma'lumot mazmunini to‘liq aks ettiradi;
- standart talablariga muvofiq rasmiylashtirilgan
qo'ng'irbosh, rang, betaga, chalov

qo'ng'irbosh, rang, betaga, chalov va bug'doyiq, tog‘
m intaqasida na'matak, do'lana, bodom, xandon pista,
yong'oq, archa o'sadi.
H ayvonot dunyosi. C ho'llarda gekkon, yumron-
qoziqlar, qo'shoyoq, ilon, adirlarda ilon, toshbaqa,
bo'rsiq, qushlar (ko'proq), tog'larda turli bo'ri, yovvoyi
mushuk, bedana, to'rg'ay, kaklik, boyo'g'li, bulbul,
202
burgut, to'qaylarda chiyabo'ri, qirg'ovul, suv havzalarida
zog'orabaliq,
laqqabaliq,
cho'rtanbaliq,
oybaliqlar
(qora baliqlar) uchraydi. 1978-yilda to'qay tabiatini va
qirg‘oqlarini asrash maqsadida A bdusam ad buyurtm asi
tashkil qilingan.
M i r z a c h o i
Qizilqum va Sirdaryo oralig‘ida joylashgan, janubdan
TXirkiston tizmasi, M olguzar va N urota tog‘lari bilan
o'ralgan.
Relyefi, geologik tuzilishi va foydali qazilmalari.
0 ‘lka asosan tekislikdan iborat, janubga tomon ko‘tarilib
boradi, janubdagi tog‘lar Gersin burm alanishida ko‘ta-
rilgan, mezozoy erasida yem irilgan va dengiz ostida
qolgan, alp bosqichida yana qaytadan ko‘tarilgan. Relyefi
shakllanishida daryo va soylar keltirgan jinslar katta o‘rin
tutgan. 0 ‘rtacha baiandligi 250-300 m. Tekislik qismi
lyossimon-qumoq va qumli jinslardan iborat, shimoli-
g'arbiy qism ida sho‘rxoklar ko‘p. Janubida Turkiston
tizmasi, uning shim oli-g'arbida M olguzar tog'lari,
ikkalasining oralig'ida esa Sangzor vodiysi joylashgan.
Asosiy foydali qazilm alari qurilish m ateriallari va
tuzlardan iborat.
Iqlimi.
Shimol va g'arbi ochiq bo'lganligi uchun shi-
moldan keladigan sovuq va Atlantikadan esadigan iliq
havolar bemalol kirib keladi. Yoz issiq, quruq va uzoq
davom etadi, iyulning o‘rtacha harorati +26°, +28°C,
203
ayrim paytlarda +44°, +45°C gacha ko'tariladi. Yanvar
ning o'rtacha harorati -1°, -5 °C , ayrim vaqtlari
-30°, -35°C ga yetadi. Sovuq tog Mar tomon ortib boradi.
«Bekobod» shamoli, garmsel shamoli mavjud.
Suvlari.
Sirdaryoning suvi MirzachoMda may, iyun,
iyul oylari ko'payadi, qishda muzlaydi. Zomonsuv va
Sangzor daryolari Turkiston tizm asidan oqib tushadi.
Shimolda Arnasoy, Tuzkon va Aydar botiqlari suv bilan
toMib Arnasoy koMi vujudga kelgan (maydoni 1500 km 2).
Tuproqlari.
Sirdaryo qayirlarida o'tloq va botqoq-
o‘tloq tuproqlar, terrasalarda allyuvial o'tloq, och-bo‘z
tuproqlar (janubi-sharqiy qismida), oddiy va to‘q tusli
bo‘z tuproqlar (>2000 m) tarqalgan.
|
Loyihani MS Power Point da taqdimotga tayyorlash bo‘yicha yo‘riqnoma

236
- (asosan termin va ta'riflarda) tushunarli, mantiqiy, aniq bo‘lishi zarur. Ommaga taqdim
etishdan oldin matnni tekshirishga erinmang.
Ovoz tiniq bo‘lishi kerak. Taqdimotni ovozli qilish kerak emas, bunda sharhlovchining
ovozini eshitib bo‘lmaydi, eng yaxshisi ma'ruzachining jonli ovozi hisoblanadi.
Rasmlar aniq va yetarlicha kattaroq bo‘lishi zarur. Rasmlar o‘lchamini katta qilishga
urinmang, faqatgina Siz sifatni yo‘qotasiz.
Videotasmalar taqdimot oynasining uch qismini egallashi zarur. Rasmlar namoyishli
bo‘lishi kerak. Bezaklar chalg‘itishi mumkin.
Jadvallarda ajratuvchi ma'lumotlar aniq ko‘rsatilishi, jadvallarning nomlanishi tagiga
katta yozuvlarda berilishi zarur. Jadvallarni haddan ziyod ko‘p ma'lumotlar bilan to‘ldirish kerak
emas! Jadvalga qancha ko‘p ma'lumot kiritilsa, ularni ekrandan qabul qilish qiyin bo‘ladi. Taqdimot
boshlashdan avval auditoriyada o‘tirganlarga jadval va rasm nusxalaridan tarqatish zarur.
Chizmalar bir bo‘limdan boshqa bo‘limga aniq va mantiqiy ravishda o‘tishga
moslashtirilishi kerak. O‘tish chiziqlari ekranda yaxshi ko‘rinishini tekshiring.
Interfaol ta’lim va tarbiya jarayoni ishtirokchilari

|
Interfaol ta’lim va tarbiya jarayoni ishtirokchilari
|
bet | 132/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)Interfaol ta’lim va tarbiya jarayoni ishtirokchilari
Interfaol mashg’ulotlar o’ziga xos tashkiliy tuzilishga ega bo’lib, uni tashkil qilish va olib borish bo’yicha faoliyat turlari alohida ajratilgan va har biri bo’yicha alohida vazifalar shaklida nomlar berilgan. Bunda bir mashg’ulot jarayonida shu mashg’ulotni olib boruvchi bir vaqtda ushbu turli vazifalarni bajarishi ko’zda tutiladi. Shu bilan birga bir mashg’ulotni ikki yoki uch pedagog yoki yordamchilar birgalikda olib borishi ham qo’llaniladi. Ular bajaradigan vazifalariga ko’ra quyidagicha nomlanadilar:
Moderator – ta’lim mazmunini yaratish, modullarini ishlab chiqish.
Trener–o’quvchilarning ko’nikmalarini rivojlantiruvchi mashqlar o’tkazuvchi maxsus tayyorgarlikdan o’tgan mutaxassis.
Tyutor–masofadan o’qitish dasturlarini yaratish va bajarilishini ta’minlash.
Fasilitator–darsda ko’makchi, yo’naltiruvchi, jarayonga javob bermaydi, xulosa chiqarmaydi. Mentor–ustoz, o’rgatuvchi (yakka va guruhli tartibda).
Kouch–ta’lim oluvchilarning to’liq o’zlashtirishlari uchun yordam ko’rsatuvchi repetitor, instruktor, trener. Amaliyot davomida amaliy mashg’ulotni, ish jarayonini nazorat qiluvchi, kuzatuvchi. (Kouching-imtihonlarga yoki sport bo’yicha tayyorgarlik ko’rish).
Konsultant–maslahat berish, tushuntirish, qo’shimcha ma’lumot berish.
Lektor–nazariy ma’lumotlar bilan tanishtiruvchi.
Ekspert – kuzatish, tahlil, tekshirish, xulosa, tavsiya, taklif, mulohaza bildirish.
Innovator–yangiliklarni ta’lim mazmuni va mashg’ulotlar jarayoniga joriy qilish. Kommunikator–o’zaro muloqotlarning sifati va samaradorligini oshirish, takomillashtirish.
O’qituvchi–mashg’ulot mavzusi bo’yicha ko’zda tutilgan mazmunni tushuntirish, o’quv jarayoniga rahbarlik.
|
| |
Adabiyotlar - Jurnal 001-yilda tashkil etilgan. Jurnal yilda 12 marta chiqadi

Adabiyotlar: 1. Mirziyoyev Sh.M. “Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz”.-
T.:”O‘zbekiston”, 2016 - 16 b.
2. Zinovkina M. M. NFTM-TRIZ: Creative education of the XXI century (Theory and practice):
Monograph. M., 2007.].
3. Falsafa: (O‘quv qo‘llanma) E.Y.Yusupovning umumiy tahriri ostida.- T.:”Sharq”, 1999 - 496 b.
4. Hasanova Z.D. “Bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchilarida axloqiy - estetik dunyoqarashni
rivojlantirish”. B.:”Buxoro”, 2016.
5. Samiyeva S. Yangi o’zbekistonda bo’lajak mutaxassislar kreativ qobiliyatini tarbiyalashning
zamonaviy yo’nalishlari //Центр научных публикаций (buxdu. uz). – 2023. – Т. 35. – №. 35.
6. Samiyeva Sh., Narzulloyeva F. Oliy talimda strategik fikrlash va kreativ boshqarish asosida talimni
tashkil etishning muhim yonalishlari //Образование и инновационные исследования международный
научно-методический журнал. – 2022. – №. 1. – С. 163-177.
7. Inson taraqqiyoti. Darslik. /I.f.d., prof. Q.X. Abdurahmonov tahriri ostida . – T.: Iqtisodiyot, 2013. –
B. 55; Mualliflar bu jadvalni o‘z navbatida quyidagi manbadan olganiga ishorat qiladilar: Odegov Y.G.
Upravleniye personalom v strukturno-logicheskix sxemax.-M.: Akademicheskiy proyekt. 2005. – S.348.
Yana qarang: Abdurahmonov Q.X.. Inson taraqqiyoti. (Darslik) T.: - Fan va texnologiya, 2013. -475 b.
7. Самиева Ш. Х. Важные направления инновационной подготовки молодежи к духовно-
просветительской деятельности //Качество жизни населения промышленных территорий в стратегии
«Общество 5.0». – 2022. – С. 153-156.
8. Авазбоев Атажан Исмоилович, Пардабоев Жасур Эшбоевич Талабаларда креативлик
сифатларини ривожлантиришнинг самарали йўллари // Современное образование (Узбекистан). 2018.
№8. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/talabalarda-kreativlik-sifatlarini-rivozhlantirishning-samarali-y-
llari (дата обращения: 29.05.2023).
“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2023, № 11
143
Sanoq sistemalari - O‘quv – uslubiy majmua

|
O‘quv – uslubiy majmua
|
bet | 142/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)Sanoq sistemalari. Axborotlarni ikkilik sanoq sistemasida ifodalash. Ikkilik sanoq sistemasida arifmetik amallar bajarish. Ma’lumotlarning kompyuterda tasvirlanishi. Axborotli jarayonlarning boshqarilishini o’rganish.
Kompyuterlar. Xavfsizlik texnikasi qoidalari. Sanitariya-gigiena talablari. Mantiqiy amallar va sxemalar. Hisoblash texnikasi taraqqiyot davrlarit (mexanik mashinalargacha bo’lgan, mexanik mashinalar, elektromexanik mashinalar, elektron hisoblash mashinalari davri). EHM avlodlari va ularning tavsifi. SHaxsiy kompyuter, uning arxitekturasi. Kompyuter qurilmalari: protsessor, tezkor xotira, doimiy xotira, tashqi xotira
(egiluvchan magnit disk, qattiq disk-vinchester, CD, DVD-disk, strimmer, magnit tasma), klaviatura, sichqoncha, nurli pero, rasm plansheti, monitor, disk yurituvchi, printer, skaner, plotter, joystik, registr, trigger, soundblaster, modem, videoproektor, doimiy quvvat manbayi.
Axborot texnologiyalari. Dasturiy ta’minot: sistemali dasturlar (operatsion sistema), amaliy dasturlar, uskunaviy dasturlar. Magnit disklar bilan ishlash (fayl, katalog).
Foydalanuvchi, interfeys, qobiq dasturlar. Matn muharriri (belgi, so’z, satr, abzas, matn, blok, hujjat). Kompyuter grafikasi (piksel, matritsa, ekran va tasvir imkoniyatlari, tasvir turlari va rang ko’lami, palitra, grafik fayl formatlari) va grafik muharrir. Elektron jadval (satr, ustun, yacheyka, yacheykalar bloki). Obekt, obektning tavsifi, tavsif qiymati.
Kompyuterda masalalar yechish texnologiyalari. Masalani kompyuterda yechish bosqichlari. Model, model turlari (matematik, fizik, biologik), matematik modellashtirish. Algoritm, ijrochi, algoritmning asosiy xossalari (diskretlilik, tushunarlilik, aniqlik, ommaviylik (umumiylik), natijaviylik), algoritmning tasvirlash usullari (so’zlar orqali, formulalar orqali, jadval shaklida, grafik - blok sxema shaklida, dastur shaklida, algoritmik tilda), algoritm turlari (chiziqli, tarmoqlanuvchi, takrorlanuvchi), yordamchi algoritm.
Zamonaviy axborot texnologiyalarining rivojlanish istiqbollari. Informatsion sistemalar. Informatsion sistemalar taraqqiyoti bosqichlari. Lokal va mintaqaviy tarmoqlar. Modem va elektron pochta. Multimedia. Aloqa vositalari va jahon axborot tarmoqlari. Mijozserver texnologiyasi.
O’quvchilar quyidagi tushuncha va fundamental
nazariyalarni bilishlari shart
5 – sinf
|
| |
-mavzu.Informatika va axborot texnologiyalaridan amaliy-laboratoriya mashg’ulotlarini o’tkazish metodikasi

|
-mavzu.Informatika va axborot texnologiyalaridan amaliy-laboratoriya mashg’ulotlarini o’tkazish metodikasi
|
bet | 135/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)10-mavzu.Informatika va axborot texnologiyalaridan amaliy-laboratoriya mashg’ulotlarini o’tkazish metodikasi (4 soat amaliy).
Darsning maqsadi
|
Tinglovchilarga Umumiy o’rta ta’lim maktablarida informatika va axborot texnologiyalari kurslari bo’yicha amaliylaboratoriya mashg’ulotlarining maqsad va vazifalari, mazmuni
|
|
va o’tkazish metodikasi haqida bilim berish va ko`nikmalarini rivojlantirish, mustahkamlash.
|
Darsning rejasi
|
Reja: Umumiy o’rta ta’lim maktablarida informatika va axborot texnologiyalari kurslari bo’yicha amaliy-laboratoriya mashg’ulotlarining maqsad va vazifalari.
Umumiy o’rta ta’lim maktablarida informatika va axborot texnologiyalari kurslari bo’yicha amaliy-laboratoriya mashg’ulotlarining mazmuni va o’tkazish metodikasi.
|
Dars turi
|
Ma’ruza, seminar, bahs-munozara.
|
Dars bosqichlari va
dars taqsimoti
|
Tashkiliy qism
Yang mavzu bayoni
III.Mavzuni mustahkamlash
IV. Darsga yakun yasash
|
O`quv jarayonining mazmuni
|
Metod: hamkorlikda o`rganish, jamoada, guruhlarda.
Jihoz : Kompyuterlar, proyektor, tarqatma materiallar, flipchat.
Usul: og`zaki, Yoz ma, taqdimot.
|
|
| |
va efemerlar - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

va efemerlar,
gilli
209
cho'llarda shuvoq, sho'ra, mingbosh, juzg'un hamda
boshoqlilar, qayirlarda shuvoq, sho'ra, yantoq, soyabon,
jinglik, to'qayzorlarda qamish, lo'x, tol, jiyda, jing'il,
ajriq, adirlarda efemer va efemeroidlar ham da bodom,
zirk, do'lana, tog'larda bug'doyliq, shuvoq, tipchoq,
javdar, shirach, archa, yong'oq, zarang, qayin, tol, terak,
bodom, pista, olcha, do'lana, yaylov m intaqasida mushuk
quyruq, qo'ng'irbosh, oqso’xta, tikanli kovrak, betaga,
rovoch o'sadi.
H ayvonlari. Cho'llarda sariqyumronqoziq, qo'sh
oyoq, sichqon, kaltakesak, echkemar, ilon, bo'ri, tulki,
jayron, to'qayzorlarda chiyabo'ri, qirg'ovul, to'qay
mushugi, tog'larda ayiq, tog' takasi, tog' qo'yi, bo'rsiq,
bo'ri, to'ng'iz, silovsin, o'rmon kalamushi, qizildumli
sug'ur, kulrang sassiqko'zan, suvsar, jayra, burgut,
kaptar uchraydi. O 'lkada Hisor qo'riqxonasi joylashgan, u
Qizilsuv va Miroqi qo'riqxonalari asosida tashkil etilgan.
Bu qo'riqxonada archazorlar, oqtirnoqli Hisor ayig'i, qor
barsi, tog' echkisi, to'ng'iz, kaklik, Turkiston silovsini,
alqor, kiyik qo'riqlanadi.
Surxondaryo
Bu o'lka O 'zbekistonning eng janubida joylashgan. U
o'z ichiga Surxon-Sherobod vodiysini va uning atroflarini
oladi. O 'lkaning faqat janubiy tomoni ochiq, shuning
uchun O 'zbekistonning eng issiq o'lkasi hisoblanadi.
R elyefi, geologik tu z ilish i va foydali q a z ilm a la ri.
Hisor va uning tarm oqlari (Chaqchar, Boysun, Surxontog')
210
o'rab turadi. O 'lkadagi tog'larning ham masi Gersin tog'
burm alanish bosqichida shakllangan. Tog'larning etagida
yoyilm a va soyliklar tarqalgan. Vodiyning sharqida
Boboto joylashgan (Zarkosa cho'qqisi - 2292 m).
O 'zbekistonning eng baland cho'qqisi (Hazrati Sulton -
4643 m) ham shu o 'lk ad a— H isor tog'ida joylashgan.
O 'lkada neft, gaz, ko'mir, polim etall, alum in rudasi,
gips, tuz konlari mavjud.
Iqlimi.
Q uruq subtropik iqlim. lyulning o'rtacha
harorati Denovda +28,4°C. Sherobodda +32,Г С , eng
yuqori harorati +50°C. Qish iliq, yanvarning o'rtacha
harorati Termizda +2°C, tog'larda -6 °C . Y illik o'rtacha
harorat Termizda +17,4°C. Yog'inlar 133-230 m m
(janubda). Janubi-g'arbdan quruq «Afon» shamoli
esadi.
Suvlari.
Asosiy daryolari Surxon va Sheroboddir.
Asosiy daryosi Surxondaryo qor va m uzdan to'yinadi,
Tpolon va Qorato daryolarining qo'shilishidan hosil
bo'ladi. Suv may-iyundan ko'payadi. To'polondaryo
Hazrati Sulton tog'idan, Sangardakning o'ng irm og'i esa
Hisor tizm asining janubi-g'arbidan boshlanadi. Sherobod
daryosi yuqori qism ida M achaydaryo, o 'rta qism ida
Sherobod, quyi qism ida Qorasuv deb ataladi, qor va
yom g'irdan to'yinadi.
Tuproqlari.
A sosan och bo'z (500 m gacha), oddiy
va to'q tusli bo'z (500-1200 m), to'q jigarrang tuproqlar
(>1200 m), och q o'ng'ir tog' tuprog'i (2500m) tarqalgan.
211
|
xjasavdogar, boyqush, chumchuq, traylar

|
xjasavdogar, boyqush, chumchuq, traylar Pdf ko'rish
|
bet | 108/189 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 8,32 Mb. | | #120491 |
Bog'liq zsnu70eei3bIZoN8cMUU (1)xjasavdogar, boyqush, chumchuq, traylar; g)hasha-
rotlardan qoraqurt, chayon, falanga uchraydi.
A d ir m in taq asi okean sathidan 500 m dan 1200m
gacha bo'lgan balandlikda joylashgan. Bu m intaqada
oddiy va to'q tusli bo'z tuproqlar tarqalgan. O 'sim liklar
qizil va sa riq /о/а, chuchmoma, qo'ng'irbosh, rang,yantoq,
kovrak, gulxayri, zirk, na’matak, do'lana. Hayvonlari:
kaltakesak (agama, gekkon), ilon (kattabosh ilon, za
harli ko'k ilon), tulki, bo'ri, jayra, bo'rsiq, tipratikan,
chug'urchuq, ko'kqarg'a, kaklik, zog'cha, kalxat, qirg'iy,
burgut, musicha, chumchuq, bulbul, mayna, qaldirg'och,
sassiqpopishak.
Tog' m intaqasi (ok.s. 1000-1200 m dan 2700-2800 m
gacha b.b.da). Tog'-qo'ng'ir va tog'-jigarrang tuproqlari
shakllangan, chirindi miqdori 4 -6 % , daryo vodiylarida
va qayirlarda, tog' etaklarida o'tloq va botqoq-o'tloq
tuproqlar tarqalgan.
O 'sim liklari:
betaga,
rovoch,
tog' yalpizi (o'tlar), na’matak, zirk, dukcho'p, irg'ay
(butalar), o'rm onlarda bodom, pista, do'lana, o'rik,
olma, olcha, nok, yong'oq o'sadi. 1400 m balandlikda
archazorlar uchraydi. Hayvonlari jayra, bo'rsiq, olmaxon,
qushlardan boltatumshuq, mayna, zarg'aldoq, bulbul,
sutem izuvchilardan ayiq, bo'ri uchraydi.
196
Yaylov mintaqasi
ok.s. 2700-2800 m b.b.da och
qo'ng'ir va o'tloq tuproqlar shakllangan. Subalp va alp
o'tloqlaridan iborat. Subalp o'tloqlarda baland bo'yli
o'tlar {yovvoyi arpa, yovvoyi suli, betaga) o'sadi, alp
o'tloqlari past bo'yli o'tlardan iborat: to'ng'izsirt, qoqio't,
|
| |
Mavzuning asosiy tushunchalari

|
Mavzuning asosiy tushunchalari
|
bet | 159/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)Mavzuning asosiy tushunchalari:
Rejalashtirish tizimi o’z ichiga quyidagilarni oladi.
Yillik va yarim yillik rejalashtirish.
Tematik rejalashtirish.
Har bir mashg’ulotning rejasi.
Bunday taqsimlanishga muvofiq darsga tayyorlanishni uch bosqichga bo’lish mumkin: o’quv yiliga tayyorlanish;
O’quv fanning mavzularini œqitishga tayyorlanishi;
navbatdagi mashg’ulotga tayyorlanish.
- kompyuterning xotirasi va hokazo.
11. O’quvchilar guruhlarda ishlab klaster tuzadilar. Har bir guruh o’zining variantini namoyish etadi. 12. O’qituvchi klasterlar bo’yicha o’quvchilarning javoblarini umumlashtiradi va darsga xulosa yasaydi.
16-mavzu. Dars rejasi, uning asosini tashkil etuvchilari. Dars tahlili (2 soat amaliy).
Darsning maqsadi
|
|
Tinglovchilarga O’quv jarayonini tematik va har bir darsni rejalashtirish. Darslar tizimini tayyorlash. Dars rejasi,
uning asosini tashkil etuvchilari. Dars tahlili haqida bilim berish va ko`nikmalarini rivojlantirish, mustahkamlash, amaliy topshiriqlar berish va ularni baholash.
|
Darsning rejasi
|
|
Reja
O’quv jarayonini tematik va har bir darsni rejalashtirish.
Yangi innovatsion texnologiyalarning asosiy metodlarini qo’llanilish usullari.
|
Dars turi
|
|
Seminar, aralash, bahs-munozara.
|
|
|
| |
Results - Independent work

|
Independent work
|
bet | 2/3 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 112,49 Kb. | | #132156 |
Bog'liq THE ROLE OF TECHNOLOGY IN CONTEMPORARYResults
The use of technology, apart from its various benefits, may sometimes, due to psychological factors such as enthusiasm, lead to negative results. Instead of digital materials, learners sometimes prefer more to interact with physical teaching materials. Teachers, by balancing technological teaching with traditional teaching, need to pay close attention to learners’ responses to the use of technology. Sometimes, teachers, not getting proper facilities for preparation, may use the content as a tool for preparation. Some schools may have only one laptop and it might not be kept in the classroom during school time. All teachers may not have their personal computers. In this situation, teachers are supposed to complete their preparation during breaks or after-school time. Further, technology also requires a trouble-shooting system for its fast and smooth maintenance.
Teachers also, to start putting the modern technological gadgets in classrooms, are required to have computer skills. More consideration, owing to the insufficiency of computer courses in the curriculum, should be put on courses to train learners to apply the internet and computer in the classroom. Limited resources, teachers’ skills, feelings and attitudes towards ICT and the type of application and available software are some of the most noticeable hindrances to applying technology in English classes. Teachers mostly use ICT either at the behest of their institutions or having an abundance of ICT at their institutions or being well equipped in ICT skills. Whatever be the case, the institutions are adjusting to accommodate the societal needs of technology and the ever-increasing need for resources.
Conclusion
In sum, technology is essential in the learning process, and it makes the lives of students easier. In the contemporary learning system, every student can learn and connect with others online with the use of internet and other technology-based learning materials. Technology use enhances the research process as it makes it faster and easy to do assignments. Second, it fosters globalization and sharing between students and teachers globally. Third, distance education has been made possible as the learners can balance work, learning, and education at the same time. Therefore, it enhances autonomy and planning skills among the students. Fourth, web-based seminars have been encouraged. As a result, students and teachers can learn from museums and other organized educative conferences. Last, the concept of educational games has improved learning outcome among the students with attention deficit. In this view, the use of computer-assisted instructed has been noted to be useful at assisting the affected children in the education process. In as much as merits are enormous, drawbacks to technologies are associated with an expensive change in software and associated prices.
|
| |
References - Independent work

|
Independent work
|
bet | 3/3 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 112,49 Kb. | | #132156 |
Bog'liq THE ROLE OF TECHNOLOGY IN CONTEMPORARYReferences
Collins, Allan, and Richard Halverson. Rethinking education in the age of technology: The digital revolution and schooling in America. Teachers College Press, 2018.
Lajoie, Susanne P., and Sharon J. Derry, eds. Computers as cognitive tools. Routledge, 2013.
Rutten, Nico, Wouter R. Van Joolingen, and Jan T. Van Der Veen. “The learning effects of computer simulations in science education.” Computers & Education 58.1 (2012): 136-153.
Schmid, Richard F., et al. “The effects of technology use in postsecondary education: A meta-analysis of classroom applications.” Computers & Education 72 (2014): 271-291.
Tondeur, Jo, et al. “Preparing pre-service teachers to integrate technology in education: A synthesis of qualitative evidence.” Computers & Education 59.1 (2012): 134-144.
|
| |
IEEE 802.16 standartining asosiy rejimlari

415
• AAS tizimlari bilan ishlashda STC — fazoviy-vaqtli kodlash.
Shuningdek, WirelessMAN-OFDM rejimida “nuqta-ko‘p nuqta”
markazlash turiga topologiyasiga qo‘shimcha rejimda mesh-tarmoq
arxitekturasini qo‘llab-quvvatlash ko‘zda tutilgan (tarmoq terminal-
lari faqat AU funksiyalarini bajarishdan tashqari, trafikni retranslyat-
siyalanishi mumkin bo‘lgan markazlashtirilmagan topologiya).
29.3. IEEE 802.16 standarti tarmog‘i fizik darajasining tavsifi
IEEE 802.16 standartining fizik darajasi WiMAXWiMAX tizim-
lari turli ish rejimlarining qo‘llab-quvvatlashini hisobga olib ish-
lab chiqilgan va shu maqsadda uchiga prinsipial farqli signallarni
qayta ishlash usullarini ko‘zda tutadi: