nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-bob. Umumiy qoidalar - Mavzu: Kiberjinoyatchilik, kiberqonunlar va kiberetika Reja

1-bob. Umumiy qoidalar 1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
2-modda. Kiberxavfsizlik to‘g‘risidagi qonunchilik
3-modda. Asosiy tushunchalar
4-modda. Kiberxavfsizlikni ta’minlashning asosiy prinsiplari
5-modda. Qonuniylik prinsipi
6-modda. Kibermakonda shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini himoya qilishning
ustuvorligi prinsipi
7-modda. Kiberxavfsizlik sohasini tartibga solishga nisbatan yagona yondashuv
prinsipi
8-modda. Kiberxavfsizlik tizimini yaratishda mahalliy ishlab chiqaruvchilar
ishtirokining ustuvorligi prinsipi
9-modda. O‘zbekiston Respublikasining kiberxavfsizlikni ta’minlashda xalqaro
hamkorlik uchun ochiqligi prinsipi
2-bob. Kiberxavfsizlik sohasini davlat tomonidan tartibga solish 10-modda. Kiberxavfsizlik sohasidagi yagona davlat siyosati
11-modda. Kiberxavfsizlik sohasidagi vakolatli davlat organi
12-modda. Vakolatli davlat organining huquqlari
13-modda. Vakolatli davlat organining majburiyatlari
3-bob. Davlat organlari va tashkilotlarining kiberxavfsizlikni ta’minlash borasidagi huquq va majburiyatlari. Ma’lumotlarning zaxira nusxalarini ko‘chirish 14-modda. Davlat organlari va tashkilotlarining kiberxavfsizlikni ta’minlash
borasidagi huquq va majburiyatlari
15-modda. Ma’lumotlarning zaxira nusxalarini ko‘chirish
4-bob. Kiberxavfsizlikni ta’minlash 16-modda. Kiberxavfsizlik subyektlarining huquq va majburiyatlari
17-modda. Kiberxavfsizlik obyektlarini tasniflash
18-modda. Kiberxavfsizlik talablariga muvofiqlik yuzasidan ekspertiza
19-modda. Axborot tizimlari va resurslarining kiberxavfsizligini ta’minlash uchun
qo‘llaniladigan
apparat,
apparat-dasturiy
hamda
dasturiy
vositalarni
sertifikatlashtirish
20-modda. Axborotlashtirish obyektlarining va muhim axborot infratuzilmasi
obyektlarining attestatsiyasi
21-modda. Kiberxavfsizlikning ta’minlanganlik darajasini baholash
-bob. Kiberxavfsizlik hodisalari

Kiberetika
-
kompyuterlar bilan bog‘liq falsafiy soha bo‘lib,
foydalanuvchilarning xatti-harakatlari, kompyuterlar nimaga dasturlashtirilganligi,
umuman insonlarga va jamiyatga qanday ta’sir ko‘rsatishini o‘rganadi.
Kiberetika masalalariga quyidagi misollarni keltirish mumkin:
− Internetda boshqa odamlar to‘g‘risidagi shaxsiy ma’lumotlarni (masalan,
onlayn holatlar yoki GPS orqali joriy joylashuvni) uzatish joizmi?
− Foydalanuvchilarni soxta ma’lumotlardan himoya qilish kerakmi?
− Raqamli ma’lumotlarga kim egalik qiladi (musiqa, filmlar, kitoblar, web-
sahifalar va boshqalar) va ularga nisbatan foydalanuvchilar qanday
huquqlarga ega?;
− onlayn qimor va taqiqlangan media tarmoqda qanday darajada bo‘lishi
kerak?
− Internetdan foydalanish har bir kishi uchun mumkin bo‘lishi kerakmi?
Mulk. Axborotdan foydalanishdagi etikaga oid munozaralar uzoq vaqtdan
beri mulkchilik tushunchasini tashvishga solmoqda va kiberetika sohasidagi ko‘plab
to‘qnashuvlarga sabab bo‘lmoqda. Egalikka oid nizolar egalik huquqi buzilgan yoki
noaniq bo‘lgan hollarda yuzaga keladi.
Foydalanuvchanlik, senzura va filtrlash

munozaralarga sabab bo‘lgan. Ayrim davlatlarda bunday kontentlardan foydalanish
qat’iy taqiqlansa, ayrim davlatlarda bunga ruxsat berilgan.
Qimor o yinlari. Bu muammo ham etik masaladagi munozaralardan biri, uni
kimlardir zarar deb hisoblasa, yana kimlardir ularga qonun aralashuvini
yoqtirmaydilar. O‘z navbatida tomonlar orasida “Qaysi turdagi o‘yinlarga ruxsat
berish kerak? Ular qayerda o‘tkazilishi kerak?” degan savollar keng munozaralarga
sabab bo‘lmoqda. Hozirda aksariyat davlatlarda bu turdagi o‘yinlarga qonuniy
ruxsat berilgan bo‘lsa, qolganlarida qat’iy cheklovlar mavjud.
V. Amaliyot natijalarini nazorat qilish

Komptensiya kodi va nomi
|
Amaliyot natijasi nomi
|
Nazorat va baholsh shakllari va usullari.
|
KK-1.1. Universal va maxsus mashinalari, namlab issiqlik ishlov berish jihozlari va moslamalarida ishlash
|
Yo’riqnomaga asoslanib maxsus mashinalarda ishlash uchun ish o’rnini tashkil qilish. Maxsus mashinalarda ishlaganda tehnika xavfsizligi qoidalariga qat’iy rioya qilish
|
Yo’riqnomaga asoslanib maxsus mashinalarda ishlash uchun ish o’rnini tashkil qilish. Maxsus mashinalarda ishlaganda tehnika xavfsizligi qoidalariga qat’iy rioya qilish
|
KK-1.2.Tikuvchilik jihozlari va moslamalarda ishlashda mexnatni muxofaza qilish va xafsizlikni ta’minlash, ish o’rnini tashkil qilish va toza saqlash
|
Tikuvchilik jihozlari va moslamalarda ishlashda mexnatni muxofaza qilish va xafsizlikni ta’minlash, ish o’rnini tashkil qilish va toza saqlash o`rganadilar
|
Tikuvchilik jihozlari va moslamalarda ishlashda mexnatni muxofaza qilish va xafsizlikni ta’minlash, ish o’rnini tashkil qilish va toza saqlash o`rganadilar
|
KK-1.3.Materialllar turini aniqlash va tanlash
|
Materiallarga qo`yiladigan talablarni va material xossalarini bilishi
|
Materiallarga qo`yiladigan talablarni va material xossalarini bilishi
|
KK-1.4.Ayollar yengil kiyimlarini konstruksiyasini chizish va modellashtirish
|
Ayollar yengil kiyimlarini konstruksiyasini chizish va modellashtirish o`rganadilar
|
Ayollar yengil kiyimlarini konstruksiyasini chizish va modellashtirish o`rganadilar
|
KK-1.5.Ayollar yengil kiyimlarini andozalarini tayyorlash, joylashma bajarish va bichish
|
Ayollar yengil kiyimlarini andozalarini tayyorlash, joylashma bajarish va bichish o`rganadilar
|
Ayollar yengil kiyimlarini andozalarini tayyorlash, joylashma bajarish va bichish o`rganadilar
|
KK-1.6.Bichiq detallarni tikish
|
Bichiq detallarni tikish ega bo`lishi
|
Bichiq detallarni tikish ega bo`lishi
|
KK-1.7.Ayollar yengil kiymini tikishda vujudga kelgan nuqsonlarni aniqlash va
bartaraf qilish
|
Ayollar yengil kiymini tikishda vujudga kelgan nuqsonlarni aniqlash va
bartaraf qilish xavfsizligi qoidalariga qat’iy rioya qiladilar.
|
Ayollar yengil kiymini tikishda vujudga kelgan nuqsonlarni aniqlash va
bartaraf qilish xavfsizligi qoidalariga qat’iy rioya qiladilar.
|
O‘QUV AMALIYOTI DASTURINING PASPORTI

|
O‘QUV AMALIYOTI DASTURINING PASPORTI
|
bet | 2/7 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 157,35 Kb. | | #154168 |
Bog'liq AyollarO‘QUV AMALIYOTI DASTURINING PASPORTI
1.1. Mutaxasis tayyorlashda amaliyot dasturining o‘rni
Mutaxassis tayyorlashda o‘quv amaliyoti dasturining “Tikuvchi” kasbi doirasida amaliyotning tashkil etishning o‘rni va ahamiyati shundan iboratki,professional ta’lim tizimidagi ta’lim muassasalarida maxsus fanlar kesimida o‘quv amaliyoti ishchi o‘quv dasturlarini va malaka talablari yangi modeli va mazmunini kompetensiyaviy yondoshuvlar asosida ishlab chiqish, takomillashtirish professional ta’lim darajasi (PROFESSIONAL TA’LIMNI RIVOJLANTIRISH)ning o‘qitish materiallarini va didaktik materiallarni yaratishda asos bo‘lib xizmat qiladi.
O‘quv amaliyotining ishchi o‘quv dasturi tegishli mutaxassislik tayyorlash uchun asosiy hujjat hisoblanadi. Shuningdek, mutaxasis tayyorlashda amaliyot dasturining o‘qitish natijasi belgilangan aniq ketma-ketlik asosida va umumiy,kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirishga mo‘ljallangan. Mazkur yo‘riqnomada ishchi o‘quv dasturlarini ishlab chiqish bosqichlariga qo‘yiladigan talablar belgilab qo‘yilgan. Mutaxasis tayyorlashda amaliyot dasturining o‘rni va
dolzarbligi shundan iboratki, kasbiy tayyorgarlikni ta’minlash va ta’lim
dasturlarini amalga oshirishda kasb standartlari va Worldskills standartlari talablariga muvofiq ,mehnat bozorida raqobatbardosh kadrlarni tayyorlashda kompetensiyaga asoslangan yondashuvni hisobga olgan holda o‘quvchilarniamaliy mashg‘ulotlarini natijalarini baholash bo‘yicha yagona yondashuvga mezoni hisoblanadi.
1.2. O‘quv amaliyotining maqsad va vazifalari.
1.2.1. Amaliyot mashg‘ulotining maqsadi
“Ayollar kiyimini tikish o‘quv amaliyoti” fani “Tikuvchi” kasbi bo‘yicha ta’lim oluvchi talabalarga mo‘ljallangan. Bu amaliyot fanning asosiy maqsadi
– Аmаliyotning mаqsаdi - tаlаbаlаr o‘quv jаrаyonidа olgаn nаzаriy bilimlаrini chuqurlаshtirish vа mustаhkаmlаsh, tаlаbаlаrdа mutаxаssisligi bo‘yichа zаrur bo‘lgаn аmаliy ko‘nikmаlаrni hosil qilish.
|
| |
Amaliyot mashg‘ulotining vazifalari

Kompetensiya kodi va nomi
30720707- Tikuvchi
|
Amaliyot natijasi nomi
|
KK-1.1. Universal va maxsus mashinalari, namlab issiqlik ishlov berish jihozlari va moslamalarida ishlash
|
Yo’riqnomaga asoslanib maxsus mashinalarda ishlash uchun ish o’rnini tashkil qilish. Maxsus mashinalarda ishlaganda tehnika xavfsizligi qoidalariga qat’iy rioya qilish
|
KK-1.2.Tikuvchilik jihozlari va moslamalarda ishlashda mexnatni muxofaza qilish va xafsizlikni ta’minlash, ish o’rnini tashkil qilish va toza saqlash
|
Tikuvchilik jihozlari va moslamalarda ishlashda mexnatni muxofaza qilish va xafsizlikni ta’minlash, ish o’rnini tashkil qilish va toza saqlash o`rganadilar
|
KK-1.3.Materialllar turini aniqlash va tanlash
|
Materiallarga qo`yiladigan talablarni va material xossalarini bilishi
|
KK-1.4.Ayollar yengil kiyimlarini konstruksiyasini chizish va modellashtirish
|
Ayollar yengil kiyimlarini konstruksiyasini chizish va modellashtirish o`rganadilar
|
KK-1.5.Ayollar yengil kiyimlarini andozalarini tayyorlash, joylashma bajarish va bichish
|
Ayollar yengil kiyimlarini andozalarini tayyorlash, joylashma bajarish va bichish o`rganadilar
|
KK-1.6.Bichiq detallarni tikish
|
Bichiq detallarni tikish ega bo`lishi
|
KK-1.7.Ayollar yengil kiymini tikishda vujudga kelgan nuqsonlarni aniqlash va
bartaraf qilish
|
Ayollar yengil kiymini tikishda vujudga kelgan nuqsonlarni aniqlash va
bartaraf qilish xavfsizligi qoidalariga qat’iy rioya qiladilar.
|
Kiberqonunlar - Mavzu: Kiberjinoyatchilik, kiberqonunlar va kiberetika Reja

Kiberqonunlar. Qonun (huquq) — inson, jamiyat va davlat manfaatlari nuqtai
nazaridan eng muhim hisoblanadigan ijtimoiy munosabatlarni mustahkamlash,
rivojlantirish va tartibga solish vositasi. Qonunning nima maqsadga qaratilganini u
yo‘naltirilgan munosabatga qarab aniqlash mumkin. Shu bois qonunlar turli sohaga
oid maqsadlarga ega bo‘lishi mumkin. Umumiy nomda kiberjinoatchilikni tartibga
solishni maqsad qilgan qonunlar kiberqonunlar deb ataladi.
Qonunni ishlab chiquvchilar va uni himoya qiluvchilar butun dunyo bo‘ylab
kiberjinoyatchilikni aniq belgilaydigan va kiber dalillarni qabul qilishni to‘liq
madadlovchi kiberqonunlar zarurligi haqida ogohlantirib keladilar. Mamlakatning
biror xalqaro shartnomadagi ishtiroki bu shartnomani qonuniylashtiradigan ichki
qonunlar ishlab chiqilgan va tasdiqlangan taqdirdagina kuchga kiradi. Masalan,
Yevropada 2004 yilda Yevropa Kengashi butun dunyo mamlakatlariga taklif
qilingan “Kiberjinoyatchilik to‘g‘risidagi Shartnoma” (Budapesht konvensiyasi deb
ham ataladi) loyihasini qabul qildi. Mazkur Shartnomani ko‘pchilik davlatlar
imzolagan bo‘lsada, ularning bir nechtasigina shartnomaga mos keladigan milliy
qonunlarga ega.
2020 yil fevral oyiga kelib, Birlashgan millatlar tashkilotiga a’zo bo‘lgan 106 ta
(yoki 55%) davlatlar Budapesht konvensiyasiga muvofiq milliy kiberjinoyatchilik
to‘g‘risidagi qonunlarga ega bo‘ldilar. Bundan tashqari, hozirda rivojlanayotgan
davlatlar kiberjinoyatchilarni tergov qilish va bu jarayon uchun kerakli
ma’lumotlarni yig‘ish bo‘yicha ma’lum vakolatlarni qabul qildilar
.
Xozirgi kungacha davlatimizda axborot himoyasini, maxfiyligini, axborot
xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha bir necha qonunlar, qarorlar ishlab chiqilgan
bo‘lib, bu me’yoriy xujjatlar asosida davlat organlarida, tashkilotlarida amal qilib
kelinmoqda.
Jumladan “Aloqa to‘g‘risida”, “Axborot olish kafolatlari va erkinligi
to‘g‘risida” , “Radiochastota spektri to‘g‘risida” , Telekommunikatsiyalar
to‘g‘risida” , “Pochta aloqasi to‘g‘risida” , “Axborotlashtirish to‘g‘risida” ,
“Elektron hujjat aylanishi to‘g‘risida” , “Elektron to‘lovlar to‘g‘risida” , “Tijorat
siri to‘g‘risida”, “Bank siri to‘g‘risida”
1
kabi O‘zbekiston Respublikasining
qonunlarida axborot maxfiyligi, axborot siri, axborot himoyasi bo‘yicha tegishli
moddalar belgilab o‘tilgan.
1
http://lex.uz
O‘zbekiston Respublikasi davlat hududida kiberxavfsizlik sohasidagi
munosabatlarni tartibga solish maqsadida 15.04.2022 yilda O‘RQ-764-sonli
“Kiberxavfsizlik to‘g‘risida” Qonunni tasdiqladi.
Qonunchilik palatasi tomonidan 2022-yil 25-fevralda qabul qilingan
Senat tomonidan 2022-yil 17-martda ma’qullangan
Qonun 8 bob , 40 moddadan iborat:
Kompyuterdan foydalanish etikasi

Kompyuterdan foydalanish etikasi. Kompyuterdan foydalanish etikasi
instituti notijoriy tashkilot bo‘lib, vazifasi texnologiyani axloqiy nuqtai nazaridan
targ‘ib qilish hisoblanadi.
Ushbu tashkilot tomonidan quyidagi 10 ta etika qoidalari keltirib o‘tilgan:
− shaxsiy kompyuteringizdan boshqalarning zarariga foydalanmang;
− boshqa foydalanuvchilarning kompyuter ishlariga xalaqit bermang;
− boshqa foydalanuvchilarning kompyuter fayllariga qaramang;
− о‘g‘irlik maqsadida kompyuterdan foydalanmang;
− yomonlik maqsadida kompyuterdan foydalanmang;
− o‘z pulingizga sotib olmagan dasturdan foydalanmang va nusxa
ko‘chirmang;
− birovning kompyuteridan ruxsatsiz foydalanmang;
− birovlarni intellektual mehnati samarasiga zarar yetkazmang;
− siz yaratgan dasturning ijtimoiy oqibati haqida o‘ylang;
− o‘z kompyuteringizdan boshqalarga nisbatan ongli va hurmat bilan
foydalaning.
Axborotdan oqilona foydalinish kodeksi. Axborotdan oqilona foydalanish
kodeksi buxgalteriya tizimiga qo‘yiladigan talablarni ta’kidlaydigan beshta
prinsipga asoslanadi. Ushbu talablar AQSh sog‘liqni saqlash va insonlarga xizmat
ko‘rsatish vazirligi tomonidan 1973 yilda kiritilgan:
− shaxsiy ma’lumotlarni to‘playdigan tizimlar bo‘lmasligi kerak;
− har bir kishi tizimda u to‘g‘risida qanday ma‘lumotlar saqlanishini va undan
qanday foydalanilishini boshqarishi kerak;
− har bir kishi o‘zi to‘g‘risida to‘plangan ma’lumotlardan belgilangan
maqsadda foydalanilishini nazoratlash imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak;
− har kim o‘zi haqidagi ma’lumotlarni to‘g‘rilashi kerak;
− shaxsiy ma’lumotlar sirasiga kiruvchi ma’lumotlar to‘plamini yaratish,
saqlash, ishlatish yoki tarqatish bilan shug‘ullanadigan har bir tashkilot ushbu
ma’lumotlardan faqat belgilangan maqsadlar uchun foydalanilishni
ta’minlash va boshqa maqsadlarda foydalanilishga qarshi choralar ko‘rishi
kerak.
Nazorat savollari - Mavzu: Kiberjinoyatchilik, kiberqonunlar va kiberetika Reja

|
Mavzu: Kiberjinoyatchilik, kiberqonunlar va kiberetika RejaBog'liq 2 Kiberjinoyatchilik, kiberqonunlar va kiberetikaNazorat savollari:
1. Kiberjinoyatni amalga oshirishdan ko‘zlangan maqsadlar nimadan iborat?
2. Kiberjinoyatchilikning asosiy turlarini sanang.
3. Kiberetika tushunchasiga izoh bering va ularga misollar keltiring.
4. Kompyuterdan foydalanish davomida qanday etika qoidalarga e’tibor berish
talab qilinadi?
5. Kiberjinoyatchilikni oldini olish usullari va kiberqonunlar haqida ma’lumot
bering.
6. “Axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlari to‘g‘risida”gi qonunda
axborotdan foydalanish tartiblari haqida nimalar deyilgan?
7. O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksida
kiberjinoyatchilikka oid qanday bandlar mavjud?
8. O‘zbekiston Respublikasi jinoyat kodeksida kiberj inoyatchilikka oid qanday
bandlar mavjud?
|
| |
baholash - Strategik boshqaruv strategik menejment fani bo’yicha o’quv-uslubiy

|
Strategik boshqaruv strategik menejment fani bo’yicha o’quv-uslubiy
|
bet | 10/26 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 8,72 Mb. | | #154374 |
Bog'liq strategik menejmentbaholash
Beshinchi raqobatchi kuch tovarning o’rnini bosuvchi mahsulotlarning paydo bo’lish xavfidir. Tovarning o’rnini to’liq bosa oladigan mahsulotlarning mavjudlgi jiddiy xavf tug’diradi va kompaniyaning narxlarini xamda daromadlarini cheklab qo’yadi. Ammo, agar kompaniya mahsulotlarining o’rnini bosa oladigan tovarlar kam bo’lsa, kompaniya narxlarni oshirishi va qo’shimcha daromad olishi mumkin. Kompaniyaning strategiyasi bu faktdan foydalana olishi lozim.
Tarmoqdagi raqobat darajasiga ko’ra kuyidagilarga bo’lanadi24:
SHavqatsiz raqobat
Intensiv raqobat
3, Meyordagi raqobat
4. Jalb qiluvchi zaif raqobat
Bozorga yangi kirib kelgan Korxona yangi ishlab chiqarish quvvatiga ega bo’lishi , ayrim xollarda kattagina resurslarga ega bo’lishi mumkin. Bunday Korxonalarbozorda o’z o’rnini topib egallash uchun kurashadi. Bozorda yangi raqobatchining paydo bo’lishi quyidagi omillarga bog’liq:
2. Bozorga kirish yo’lidagi to’siqlar:
Bozorda ishlayotgan kompaniyalarning reaktsiyasi:
Bozorga kirish yo’lidagi to’siqlar quyidagicha bo’ladi:
Ishlab chiqarish miqiyosining tejamkorligi (bunday ustunlik bozorda ishlayotgan katta xajmga ega bo’lgan kompaniyalarda bo’ladi. Yangi Korxona esa bozorga birdaniga katta xajm bilan chiqolmaydi.)
Texnologiya va NOU XAU ga erishishning imkoniyati yo’qligi:
«O’qitish/Tajriba» egri chizigining samarasi:
Xaridorlarning ma’lum markalariga moyilligi:
Korxona xajmlariga bog’liq bo’lmagan xarajatlarning teng emasligi:
Sotish kanallariga kira olish:
Nazorat qiluvchi organlarning xarakatlari . (litsenziya, ruxsatnomalar)
Tariflar va tarifdan tashqari cheklashlar (dempingga qarshi qonunchilik, maxalliy Korxonalarning majburiy qatnashishlari)
Nazorat uchun savollar
Tarmoqni ta’riflovchi asosiy ko’rsatkichlar qanday?
Tarmoqda qanday raqobat kuchlari bo’ladi?
Tarmoqdagi raqobat kuchlari nisbati nimalar o’zgartirib yuborilishi mumkin?
Qanday kompaniya kuchli yoki zaif mavqega ega bo’ladi?
Muvaffaqiyatning kalit omili nima?
Tarmoqning jozibadorligi qanday aniqlanadi?
|
| |
Tаvsiya etilаdigаn аdаbiyotlаr ro‘yxаti

|
Tаvsiya etilаdigаn аdаbiyotlаr ro‘yxаti
|
bet | 7/7 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 157,35 Kb. | | #154168 |
Bog'liq AyollarTаvsiya etilаdigаn аdаbiyotlаr ro‘yxаti:
1. Truxаnovа А.T. «Tikuvchilik texnologiyasi аsoslаri», T., 2010 y.
2. .Jаbborovа M.SH. «Tikuvchilik texnologiyasi», T., O‘zbekiston, 2014 y.
3. Rаsulovа M.K. “Tikuv buyum lаrni ishlаb chiqаrish texnologiyasi” Toshkent,2016 y.
4. Qulijonovа G.K., S.S.Musаev “Yyengilsаnoаt mаhsulotlаri texnologiyasi”.Toshkent 2012 y.
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA'LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
Xorazm viloyati hududiy boshqarmasi
Xonqa tuman 1-son kasb-hunar maktabi
“Ayollar kiyimini tikish” o’quv amaliyotidan
MAVZULAR TO’PLAMI
Kafedra nomi: Umumkasbiy,maxsus fanlar va
ishlab chiqarish ta`lim ustalari kafedrasi
I.CH.T.U Iskandarova.M
2023-yil.
|
| |
INDIA INTERNATIONAL SCIENTIFIC ONLINE CONFERENCE

INDIA INTERNATIONAL SCIENTIFIC ONLINE CONFERENCE
THE THEORY OF RECENT SCIENTIFIC RESEARCH IN THE FIELD OF PEDAGOGY
106
Shogird-biror usta,mutaxassis,olimdan kasb,bilim o‘rganayotgan shaxs.
45
Sozanda-milliy musiqa asboblarining birida mashq qiluvchi musiqachi.
46
Ustoz-kasb-hunar,ilm o‘rgatuvchi;o‘qituvchi muallim
47
.
Chavandoz-chap qo‘l bilan o‘q (kamon) otuvchi; chapdast, mohir.
Ot choptirish , uloq choptirish, otda o‘ynash san’atini egallagan odam
48
.
Hamshira- shifoxonada ishlovchi, o‘rta tibbiyot ma’lumotiga ega bo ‘lgan xodim
49
.
Tilimizda fors –tojik tilidan o‘zlashgan kasb-hunar atamalarini ko‘plab uchratish
mumkin: band, buranda, buma, gazan, galabur, gardan, gardish, gira, girvon gudoz, gul,
gungura dazgir, dam, dandon, daska ,daxan, dor, dori, javak, jazopil, jilo, jiga, jodi ,jom,
zambarak , zanjir, zar, zeb, zex , zok, zulpun, iskana, iskanja, iskart , ispara , isfilon, kark ,
kokil, kunda, kural, lab, manak , miyno, mix, muzd, muri, muhr, nay , nayza, nishon,
moxun, ombir ,nay, payvand, padla, panjara, parda, pardoz, pesh, parakýp, poy, poshna,
po‘lat , suzon, mapou, maxma, mur, mob, toj, , chang, charxchillik,chok, shogird, shox kabi.
Shunday qilib, kasb-hunar atamalarida o‘zbekcha, ruscha, inglizcha, arabcha, fors –
tojikcha, lotincha atamalar mavjud.Til o‘z-o’zidan rivojlanib boyib bormaydi. Boshqa
tillarga ham murojaat qiladi.Tilimizga yaxshi singgigan va o‘rinli kirgan kasb-hunar
atamalarini siqib chiqarmasligimiz zarur. O‘zlashma atamalarning aksariyati arabcha, fors-
tojik atamalari o‘zbek tilining tarixida qo‘llanilgan bo‘lib, hozirgi vaqtda anchagina qismi
iste’moldan chiqib ketgan.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.O‘zbek tilining izohli lug‘ati.Birinchi jild.-T-2006.
2. O‘zbek tilining izohli lug‘ati.Uchinchi jild.-T-2006.
3. O‘zbek tilining izohli lug‘ati.To’rtinchi jild.-T-2006.
4. O‘zbek tilining izohli lug‘ati.Beshinchi jild.-T-2006.
5. S.Ibrohimov.Farg‘ona shevalarining kasb-hunar leksikasi.Toshkent-1959.64-110-
betlar.
6. O‘zME. Birinchi jild.Toshkent,2000-yil.
7. O‘zbek tilining etimologik lug‘ati.Ikkinchi jild.
45
O ‘zbek tilining izohli lug ‘ati.To’rtinchi jild.-T-2006.
46
O ‘zbek tilining izohli lug ‘ati.Uchtinchi jild.-T-2006.
47
O ‘zbek tilining izohli lug ‘ati.To’rtinchi jild.-T-2006.
48
O ‘zbek tilining izohli lug ‘ati.Beshinchi jild.-T-2006.
49
O ‘zbek tilining izohli lug ‘ati.Beshinchi jild.-T-2006.
|
foydalanish - Strategik boshqaruv strategik menejment fani bo’yicha o’quv-uslubiy

|
Strategik boshqaruv strategik menejment fani bo’yicha o’quv-uslubiy
|
bet | 16/26 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 8,72 Mb. | | #154374 |
Bog'liq strategik menejmentfoydalanish
Raqobat ustunligiga deyarli xar doim muvaffakiyatli xujumkor strategik xarakatlar xisobiga erishiladi. Ustunlikka erishishni ta’minlash uchun muvaffakiyatli xujumkor strategiyaga qancha vakt talab etilishi tarmoqdagi raqobat tavsifiga bog’liq. Ustunlikni ta’minlash vakti kiska bo’lishi, xizmat ko’rsatish sohasidagi kabi, murakkab texnologik jarayonli kapital talab etadigan tarmoqlardagi kabi ancha davomli bo’lishi xam mumkin. Ideal darajada sozlangan xarakatlar mikyosi ancha katta bo’lgan ( masalan, yangi kimmatbaho dorining patentiga farmatsevtikada ega bo’lish sezilarli ustunlikni ta’minlaydi) yoki uncha katta bo’lmagan (masalan, tikuvchilik sanoatida. Bunda kiyimlarning yangi modadagi fasonlari osongina o’zlashtirilishi mumkin, nusxa kuchirish orkali) raqobat ustunligini yaratishi mumkin.
Muvaffakiyatli xujumdan sung «mevalarning samarasini» kurish davri keladi. Bu davrning davomiyligi esa rakiblarga yuqotilgan pozitsiyalarni qaytarib olish uchun xujumga utishga qancha vakt kerak bo’lishiga bog’liqdir.
Rakiblar Korxona yaratgan ustunlikka karshi jiddiy karshi xujum boshlashlari bilan uning yemirilishi boshlanadi. Egallangan mavkeini saklab kolish uchun Korxona ikkinchi strategik xujumni amalga oshirishi kerak. Uning fundamentini esa raqobatchi ustunlikka erishish maqsadida kurashni kuchaytirgan paytlarida xujumga utishga tayyor turish uchun «mevalarni samarasini» kurish davrida ko’rib kuyish kerak bo’ladi. Raqobat ustunligini saklab turish uchun Korxona rakiblardan bir bosh baland bo’lishi kerak. Bozordagi o’zining pozitsiyasini mustaxkamlash uchun ketma-ket strategik xujumlar uyushtirishi va xaridorlarning moyilligini saklab turishi lozim.
Xujumkor strategiyaning oltita asosiy turi ajratiladi34:
33Strategic Management concepts and cases. Arthur A. Thompson. Jr. A.J Strikland. p.181
34Strategic Management concepts and cases. Arthur A. Thompson. Jr. A.J Strikland. p.184
1. Raqobatchining kuchli tomonlariga qarshilik ko’rsatish yoki ulardan o’zib ketishga qaratilgan xarakatlar.
Raqobatchining zaif tomonlaridan foydalanishga qaratilgan xarakatlar.
Bir nechta frontlarda bir vaqtda xujumga o’tish.
Egallanmagan bushliqlarni egallash.
|
| |
Топшириқ Курс иши мавзуси

|
Топшириқ Курс иши мавзуси
|
bet | 1/2 | Sana | 03.06.2024 | Hajmi | 21,28 Kb. | | #259838 |
Bog'liq Амалий топширик 2024 й.
Амалий иш: “Geoinformatika va fazoviy tahlil” фанидан
______________Талаба_____________________________ Раҳбар: ____________
ТОПШИРИҚ
1. Курс иши мавзуси: “Geoinformatika va fazoviy tahlil” фанидан Иштихон тумани хақида маълумотлар тахлили
2. Бошланғич маълумотлар:Топографик – геодезик ишларнинг Маълумот тўплаш, бошқа хусусиятлари инобатга олинади. Табиий офатлар (масалан, тошқинлар, ер кў'чиши) рискини ва таъсирини фазовий таҳлил ёрдамида баҳолаш:
а) Иш бажариладиган объектнинг номи ___________________________
ё
б) Геодезик ўлчашлар олиб борилган ҳудудларнинг жойлашув шакли (тоғли, текислик, чўлли ва бошқа) ______________________________________;
в) Бажариладиган ишларнинг мақсади______________________________;
г) Геодезик ўлчашлар олиб борилаётган ернинг майдони____________ га;
д) Иш бажариладиган объектнинг қаерда жойлашганлиги тўғрисида маълумот___________________________________________________________;
е) Съёмка масштаби 1:______________ ;
ж) Бажарилаётган ишнинг қийинлик даража (категория)си __________;
з) Иш бажарилаётган объектнинг характеристикаси (завод, цех ва иншоотлар) _________________________________________________________;
м) Маълумотларни қайта ишлаш, таҳлил қилиш ва қидириш тизими
3. Қўлланмалар:
1. "Information Retrieval" by C. J. van Rijsbergen: Bu kitob ma'lumot qidiruv tizimlarining nazariy asoslarini o'rganish uchun klassik resurs hisoblanadi. Unda ma'lumot qidiruv tizimlarining asosiy tushunchalari, modellari va ularning ishlash usullari keng yoritilgan.
2. "Introduction to Information Retrieval" by Christopher D. Manning, Prabhakar Raghavan, and Hinrich Schütze: Bu zamonaviy qo'llanma ma'lumot qidiruv tizimlarining asosiy tushunchalarini, shuningdek, matn qayta ishlash va ma'lumotlarni tahlil qilish usullarini o'z ichiga oladi. Ushbu kitobda bayes nazariyasi, vektorli kosmik model va mashinali o'rganishga oid yondashuvlar kabi muhim mavzular qamrab olingan.
3. "Mining of Massive Datasets" by Jure Leskovec, Anand Rajaraman, and Jeff Ullman: Bu kitob katta hajmdagi ma'lumotlar bilan ishlashni, shu jumladan, ma'lumotlarni qayta ishlash, tahlil qilish va ularni samarali qidirish usullarini o'rganish uchun juda yaxshi resurs hisoblanadi.
4. "Modern Information Retrieval" by Ricardo Baeza-Yates and Berthier Ribeiro-Neto: Ushbu kitob ma'lumot qidiruv tizimlarining zamonaviy konseptlari va texnologiyalarini, jumladan, veb-qidiruv va multimedia ma'lumotlarini qidirishni yoritadi.
5. "Search Engines: Information Retrieval in Practice" by W. Bruce Croft, Donald Metzler, and Trevor Strohman: Bu kitob amaliy ma'lumot qidiruv tizimlarini yaratish va ulardan foydalanishni o'rganish uchun ajoyib resursdir. Unda ma'lumot qidiruv tizimlarining loyihalanishi, ishlashi va optimallashtirilishi haqida ko'plab amaliy maslahatlar beriladi.
|
| |
Strategik boshqaruv strategik menejment fani bo’yicha o’quv-uslubiy - bet 20

|
Strategik boshqaruv strategik menejment fani bo’yicha o’quv-uslubiy
|
bet | 20/26 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 8,72 Mb. | | #154374 |
Bog'liq strategik menejmentMuvaffaqiyatli ishbop strategiya ishlab chiqish uchun tavsiyalar quyidagilardan iborat:
Strategiya ishlab chiqish va uni amalga oshirishda korxonaning raqobat mavqeini o’zoq muddatga kuchaytirish imkonini beradigan xarakatlarga aloxida etibor bering.
SHuni bilingki, izchillik bilan aniq ishlab chiqilgan va amalga oshirilgan raqobat strategiyasi korxonaga obro’ keltiradi va uning tarmoqdagi mavqeini tan oldiradi. Bir laxzalik bozor imkoniyatlaridan foydalanishga asoslangan o’zgaruvchan strategiya esa yo’zaki natijalar beradi.
Pastroq xarajatlar va kengroq tabaqalashtirish o’rtasidagi murosasozlikka asoslangan, «yo’lning yarmisida to’xtab qolgan» strategiyalardan o’zoqroq bo’ling.
Mablag’larni mustaxkam bozor ustunliklari yaratishga sarflang.
Raqobat ustunliklari yaratish uchun agressiv xujum taktikasini va ularni ximoya qilish uchun qat’iy ximoya taktikasini qo’llang.
Eng qulay sharoitlardagina muvoffaqiyat keltirishi mumkin bo’lgan strategiyalardan qoching.
Korxonaga manevr imkoniyatlari qoldirmaydigan qattiq strategiya qo’llayotganda extiyot bo’ling, chunki tez o’zgaruvchan bozor sharoiti barcha xarakatlaringizni yo’qqa chiqarishi mumkin.
Raqiblar xarakatiga yetarli baho bermaslikka yo’l qo’ymang.
Salobatli raqobat ustunligi va yetarli moliyaviy ta’minot bo’lmasa kuchli raqiblarga xujum qilmang.
Kuchli raqibdan ko’ra kuchsiz raqibga xujum qilish foydaliroq ekanligini biling.
Xarajatlar bo’yicha yetarli ustunlikka ega bo’lmay turib baholarni pasaytirmang.
Raqiblarning bozordagi o’rnini bisib olishga qaratilgan agressiv siyosat ularni urush ochishga va «marketingcha» qurollanish poygasini boshlashga turtki bo’lishi mumkin.
Tabaqalashtirish strategiyasini amalga oshirishda sifat, tovarlardan foydalanish va xizmat ko’rsatishda muximroq tafovutlar topishga xarakat qiling.
Korxona ishlayotgan tarmoqni qanday ta’riflash mumkin?
Korxonaning tarmoqdagi ahvoli qanday baholanadi?
Korxonaning tarmoqdagi mavqei va strategik imkoniyatlari o’rtasida qanday bog’lanish bor?
Hujumkorlik strategiyasini qachon qo’llash lozim?
Tarmoqdagi harakatlantiruvchi kuchlarga nimalar kiradi?
Korxonaning strategik harakatlari deganda nimani tushunasiz?
|
| |
MAVZU. STRATEGIYА VA RAQOBAT USTUNLIGI

|
MAVZU. STRATEGIYА VA RAQOBAT USTUNLIGI
|
bet | 15/26 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 8,72 Mb. | | #154374 |
Bog'liq strategik menejment Strategik menejmentda raqobat strategiyasi
Raqobat ustunligini saqlab qolish uchun xujumkorlik strategiyasidan foydalanish
Vertikal integratsiya strategiyasi va raqobat ustunligi 5.5.Boshlovchilikning ustunliklari va kamchiliklari
Strategik menejmentda raqobat strategiyasi
Kompaniyaning raqobat strategiyasi - bu biznesga yondoshuv va mijozlarni jalb qilishga qaratilgan tashabbuslar, kompaniyaning bozordagi pozitsiyani mustaxkamlash uchun olib boradigan kurashidan iborat. Bozordagi raqobatni urushga o’xshatish mumkin. Bu urushda raqiblar yarador bo’lishi, zarar ko’rishi mumkin. Bunda faqat eng yaxshi strategiya galaba qozonadi. Kompaniyaning raqobat strategiyasi xujumkorlik va mudofaa xarakatlarini, qisqa muddatli taktik va o’zoq muddatli xarakatlarni o’z ichiga oladi.
Bozordagi raqobatchilar nechta bo’lsa raqobatchilik strategiyasining variantlari va ko’rinishlari shuncha bo’ladi. Biroq ularning turi qanchalik ko’p bo’lmasin,
ularning o’xshashliklari topiladi. Strategiyaga yondoshishning keng tarqalgan 5 ta varianti mavjud bo’lib ular quyida keltirilgan33:
Xarajatlar bo’yicha ilgorlik strategiyasi. Tovar va xizmatlarni ishlab chiqarishda tula xarajatlarini pasaytirishni ko’zda tutadi. Bu esa ko’p sonli xaridorni jalb qiladi.
Keng tabaqalashtirish strategiyasi. Kompaniya tovarlariga raqobatchi Korxonalar tovarlaridan fark qildiradigan o’ziga xos chizgilarni berishga karatilgan. Bu xam xaridorlarni jalb etishga yordam beradi.
Optimal xarajatlar strategiyasi. Xaridorlarga past xarajatlar va mahsulotni keng tabaqalashtirishni uygunlashtirish xisobiga kimmatli tovar olish imkoniyatini beradi. Asosiy vazifa uxshash tovarni ishlab chiqaruvchilarga nisbatan optimal xarajat va past baholarni ta’minlashdan iboratdir.
Fokuslangan strategiya. Bunda strategiya past xarajatlarga asoslangan bo’lib, xaridorlarning tor segmentiga yunaltiriladi. Bunda Korxona o’z raqobatchilaridan ancha past baholar xisobiga utib ketadi.
Ifodalangan strategiya yoki mahsulotni tabaqalashtirishga asoslangan bozor uyasi strategiyasi. Uning maqsadi - tanlangan segmentlar namoyondalarini ularning did va talablariga yanada tularok javob beradigan tovar va xizmatlar bilan ta’minlashdir.
|
| |
Dizayn tushunchasi - Buyumning tashqi formasi

|
Buyumning tashqi formasi
|
bet | 4/12 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 85,25 Kb. | | #146776 |
Bog'liq Texnik ijodkorlik va dizayn.fani4545453Dizayn tushunchasi. Dizayn - ingliz tilidan olingan bo'lib, chiroyli, shinam, yaxshi chiroyli loyiha degan mahnoni anglatadi. Dizayner esa - kuchli rassom - konstruktor odam. Buyum bilan har qanday tanishish ma'lum darajada unga baho berish bilan bog'liq. Baho berish funksional, estetik, ijtimoiy nufuzli bo’lishi mumkin. Buyumlar olamini loyihalash bilan shug'ullanadigan kishi o'zining pirovard maqsadiga - chiroyli buyum yaratishga harakat qilar ekan, birinchi navbatda, mazkur buyumning estetik qiymati nimadan iborat ekanligini bilish lozim.
Har qanday buyumni yasash uchun uning tegishli chizmasi va texnologik jarayonning asosini tashkil qiladigan texnologik xaritasi bo‘lishi shart. Texnologik jarayon deganda, umuman, ishlab chiqarish jarayonining bir qismi tushuniladiki, unda zagotovka tayyor detalga (buyumga) aylantiriladi. Texnologik jarayon o‘z navbatida texnologik mehnat operatsiyalariga bo‘linadi. Har bir texnologik operatsiya texnologik jarayonning tugal bir qismi bo‘lib, ularda bir ish o‘rnida va asbobni almashtirmay, masalan, kesish, egovlash, parmalash, parchinlash, kavsharlash kabi biror ish bajariladi. Shuningdek, texnologik operatsiya ham texnologik jarayonning yanada kichik elementlariga, texnologik o‘tishlarga bo‘linadi. Bular texnologik operatsiyaning tugal qismlaridan iborat bo‘lib, foydalaniladigan asbobning va ishlov beriladigan sirtning doimo bir xilligi bilan xarakterlanadi. Masalan, sirtni egovlash, ichki qiyshiq chiziqli sirtni egovlash, tashqi qiyshiq chiziqli sirtni egovlash va hokazo.
Texnologik jarayonning yuqorida aytilgan har bir elementini bajarish tegishli mehnat usullaridan foydalanishni taqozo etadi. Mehnat usullari o‘quvchining ish o‘rnidagi turish holatlari, asboblarni ushlashi va bajaradigan mehnat harakatlari bilan bog‘liqdir. Sizlar hozirgacha o‘zingiz yasagan buyumlarni tayyorlashda oddiy texnologik xaritalardan foydalanib keldingiz. Unda quyidagi bo‘limlar bor:
1 – texnologik jarayon va o‘tishlarning nomlari;
2 – ishlov berishning eskizi,
3 – foydalaniladigan asboblar;
4 – qo‘llanadigan moslamalar.
Texnologik xaritalarni tuzish va ulardan foydalanish sizlarning ijodiy faolligingizni oshiradi, texnik tafakkuringizni rivojlantiradi va mustaqil ishlarni o‘rganishingizda yordam beradi. Bundan tashqari, sizlar texnologik xaritalarni tuzishda buyumning namunasiga qarab uning murakkab konstruksiyasini ishlab chiqish; buyum uchun zagotovka tanlash va uning o‘lchamlarini aniqlash; texnologik operatsiya va o‘tishlarni hamda ularni bajarish tartibini belgilash; asboblar, uskuna va moslamalarni tanlash kabi muhim ishlarni bilib olasiz. Tuzilgan texnologik xaritalar bo‘yicha rejalashtirilgan buyumning hamma detallarini yasashingiz va ularni yig‘ishni bajarishingiz mumkin.
|
| |
Buyumning tashqi formasi - Buyumning tashqi formasi

|
Buyumning tashqi formasi
|
bet | 3/12 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 85,25 Kb. | | #146776 |
Bog'liq Texnik ijodkorlik va dizayn.fani4545453Buyumning tashqi formasi - geometrik shakllar parallelepiped, prizma, tsilindr, konussimon. Nisbatlar - bu tushuncha kontrasli va farqli nisbatlar bir-biri bilan mustahkam bog'liq (hajmni, chiziqli miqdorlarni, o’lchovga ega bo'lib, bu o’lchovlar nisbatini biz hamisha his qilib turamiz. SHu sababli 64 buyumning hajmiga doir xarakteristika uning asosiy o'lchovlariga bog’liq bo'ladi. Material - obyekt qanday materialdan tayyorlanganligi ham juda katta ahamiyatga ega. Garmonik forma va kompozitsiya tushunchasi. Garmonik forma go'zallik qonunlari asosida yaratiladi. U uzviy va yaxlit qismlari proportsional va ritmik bo'lib, u odamga va atrofdagi bo’limlarga mos plastik bo'ladi, rangi ko’zni quvontiradi. Dizaynda kompozitsiya deganda bahzan tugailangan obyektni xarakterlovchi sifat bahosi tushuniladi. Dizayn nazariyasi hozirgi kunda texnik estetika deb nomlanib, u o'z ichiga ijtimoiy, iqtisodiy, ergonomik masalalarni oladi. Yaratilayotgan har qanday obyekt ma’lum vazifani (funksiyani) bajarishga qaratilgan. Obyektning shakli, o’lchami uning funksiyasiga mazmuni va tashqi qiyofasiga mos kelishi kerak. Agar buyumning eni va balandligi chuqurligidan nihoyatda katta bo'lsa, bunday tuzilishi frontal, agar buyumning chuqurligi yuqorida aytilgan tartibda bo’lsa, u holda bunday tuzilishni fazoviy tuzilish deyiladifakturalarni, ranglarni]. Hajmi fazoviy tuzilish (frontal, fazoviy). Ma'lumki, har qanday buyum uch.
Texnik va badiiy modellashtirish uinumiy jarayon sifatida. Sanoat - texnik mahsulotlarining badiiy jihatdan maqsadga muvofiqligi, ularga estetik tus berish - olimlar, muxandislar ishlab chiqarish xodimlarning muhim vazifasidir. Qulay va chiroyli buyumlar yaratishga qaratilgan badiiy konstruktsiyalash (dizayn)ning diqqat markazida hamisha odam, uning ijtimoiy va individual ehtiyojlari, istehmol va mahnaviy talablari turadi. Har bir predmet (buyum) sanoat asaridan farqli o'laroq qandaydir hayotiy muhim vazifaga (funksiyaga) egadir. Lekin deyarli har bir kishida o’zini go'zal buyumlar bilan o’rab olish ehtiyoji bor. Shuning uchun ham buyumning qimmati ikki asosni - foyda va go'zallikni qamrab oladi. Har bir buyumda texnik va estetik asos mavjud bo’Iib, u hamisha muqim bo’lmaydi va tarixan almashinib turadi.
|
| |
Tayanch doktorant shaxsiy ish rejasi

|
Tayanch doktorant shaxsiy ish rejasi
|
bet | 1/2 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 133,5 Kb. | | #160395 |
Bog'liq Shaxsiy ish reja 2024-26 Farg\'ona
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
ANDIJON DAVLAT UNIVERSITETI
|
“TASDIQLAYMAN”
Andijon davlat universiteti ilmiy ishlar va innovatsiyalar bo‘yicha prorektor
___________I.A.Karimjanov
“____”___________2024 yil
|
TAYANCH DOKTORANT
SHAXSIY ISH REJASI
Ismi sharifi: Askarova Barchinoy Abdiraximovna
Ixtisoslik: 13.00.02 – “Ta’lim-tarbiya nazariyasi va metodikasi”
Dissertatsiya mavzusi: Innovatsion yondashuvlar asosida talabalarning texnologik kompetensiyasini shakllantirish
Ilmiy rahbar: Shuxratov Sharof Shuxratovich
texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori
Andijon - 2024
Tayanch doktorantning shaxsiy ish rejasi 13.00.02 – “Ta’lim-tarbiya nazariyasi va metodikasi” ixtisosligiga qo‘yiladigan talablarga mos ravishda ishlab chiqilgan.
Tayanch doktorantning shaxsiy ish rejasi Pedagogika kafedrasining 2024-yil _____ -yanvardagi navbatdan tashqari ____-sonli yig‘ilishida muhokama qilingan va ma’qullangan.
Kafedra mudiri __________________
UMUMIY REJA
1-jadval
|
Bajariladigan ishlar
Mazmuni
|
Muddat
|
Bajaril-ganlik haqida belgi
|
|
Mutaxassislik bo‘yicha nazariy kursdan o‘tish
|
2024
2026 yillar
|
|
|
|
| |
Sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti fizika fakulteti Umumiy fizika kafedrasi Fizikani o’qitish uslubiyati fanidan kurs ishi mavzu: optika bo’limini o’qitishda “qora-quti” strategiyasidan foydalanish metodikasi bajardi: Qabul

|
Sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti fizika fakulteti Umumiy fizika kafedrasi Fizikani o’qitish uslubiyati fanidan kurs ishi mavzu: optika bo’limini o’qitishda “qora-quti” strategiyasidan foydalanish metodikasi bajardi: Qabul
|
bet | 1/7 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 52,94 Kb. | | #113162 |
Bog'liq Sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti fizika fa-hozir.org
Sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti fizika fakulteti Umumiy fizika kafedrasi Fizikani o’qitish uslubiyati fanidan kurs ishi mavzu: optika bo’limini o’qitishda “qora-quti” strategiyasidan foydalanish metodikasi bajardi: Qabul
SHAROF RASHIDOV NOMIDAGI
SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI
Fizika fakulteti
Umumiy fizika kafedrasi
Fizikani o’qitish uslubiyati fanidan
KURS ISHI
MAVZU: OPTIKA BO’LIMINI O’QITISHDA “QORA-QUTI” STRATEGIYASIDAN FOYDALANISH METODIKASI
Bajardi: _________________
Qabul qildi: ________________
Samarqand- 2022
MUNDARIJA
KIRISH…………………………………………………………………………..
I. BOB OPTIKA BO’LIMINI O’QITISH USLUBLARI
TAVSIFI………………………………………………………………………….
1.1. Optik hodisalarning asosiy qonunlari.…………………………………….
1.2 “Qora quti” strategiyasi…………………………………………………...
II. BOB FOTOMETRIYA
2.1 Yorug’lik xodisalari……………………………………………...………….
XULOSA ………………………………………………………………………...
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR………………………………………..
KIRISH
Kurs ishining dolzarbligi: Konsepsiya mazmuni mamlakatimiz oliy ta’lim tizimini isloh qilishning ustuvor yo‘nalishlarini aks ettiradi. Unda oliy o‘quv yurtlarida qamrov darajasini kengaytirish hamda ta’lim sifatini oshirish, raqamli texnologiyalar va ta’lim platformalarini joriy etish, yoshlarni ilmiy faoliyatga jalb qilish, inovatsion tuzilmalarni shakllantirish, ilmiy tadqiqotlar natijalarini tijoratlashtirish, xalqaro e’tirofga erishish hamda boshqa ko‘plab aniq yo‘nalishlar belgilab berilgan. Bularning barchasi ta’lim jarayonini yangi sifat bosqichiga ko‘tarish uchun xizmat qiladi.
Kurs ishining maqsadi: Tinglovchilarda o‘qitishning ta’limiy va tarbiyaviy masalalarini hal qilish uchun kerak bo‘ladigan kasbiy, pedagogik bilim, ko‘nikma va malakalarni rivojlantirish, mazmunini takomillashtirish, hamda turli o‘qitish metodlarini qo‘llash orqali o‘quvchilarda kompetensiyalarini shakllantirish O’quvchilarga tebranma harakat va uning qo’llanilishi haqida tushunchalar berish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti fizika fakulteti Umumiy fizika kafedrasi Fizikani o’qitish uslubiyati fanidan kurs ishi mavzu: optika bo’limini o’qitishda “qora-quti” strategiyasidan foydalanish metodikasi bajardi: Qabul
|
Chetga chiqarish elementlari. Mashinasozlik chizmachiligidagi ayrim soddalashtirishlar

|
Chetga chiqarish elementlari. Mashinasozlik chizmachiligidagi ayrim soddalashtirishlar
|
bet | 9/12 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 85,25 Kb. | | #146776 |
Bog'liq Texnik ijodkorlik va dizayn.fani45454532. Chetga chiqarish elementlari. Mashinasozlik chizmachiligidagi ayrim soddalashtirishlar. Buyumlarning ayrim qismlarining shaklan tuzilishlari kichik bo’lganligi uchun ularni o’qish va to’la ma’lumot olish birmuncha qiyin bo’ladi. Shuning uchun chizmachilikda chetga chiqarish elementlari deb ataluvchi qoida qo’llanadi. Bunda chetga chiqarib chizilishi lozim bo’lgan element asosiy chizmada ingichka tutash yopiq chiziq bilan aylana va oval ko’rinishida chegaralanadi so’ngra undan tokcha chiziq chiqarib bosma yoki arab raqami bilan yonma-yon belgilanidi.
3. Qirqim va kesimlarning amalda qo’llanilishi. Buyumlarning chizmalarini tuzishda qirqim va kesimlarning qo’llanishini bir necha misollarda ko’rib chiqamiz. 21-shaklda F, G va tekisliklar bilan kesilgan konus sirtining frontal proyeksiyasi berilgan. Uning gorizontal, frontal va profil proyeksiyalarini tekisliklar bilan kesishgan egri chiziqlari yasalishi kerak. Kesimlarning hosil bo’lishini aniq tasavvur qilish uchun unda yotuvchi nuqtalarning tegishli proyeksiyalarini aniqlash masalaning yechilishini osonlashtiradi. Masalan, F tekislik konus sirtini parabola egri chizig’i bo’yicha kesib o’tib, 1/1112/ va 4/4142/ nuqtalar bilan chegaralangan. Yordamchi oraliq nuqtalar kesuvchi tekisliklardan foydalanib aniqlanadi. Yordamchi T2 va K2 tekisliklar sirtni R1 va R2 radiusli aylana bo’yicha kesib, F tekislik bilan kesishib 2/2122/, 3/3132/ nuqtalarni hosil qiladi. Aniqlangan, 11, 21, 31... nuqtalarni o’zaro tutashtirib, izlanayotgan egri chiziqqa ega bo’linadi. G tekislik konus sirtini giperbola chizig’i bo’yicha kesadi va 6-8 nuqtalar bo’yicha chegaralanadi. Qo’shimcha (oraliq) 7/7172/ nuqtasi esa G2 tekislik yordamida topiladi.
tekislik sirtni aylana yoyi bo’yicha 4-6 nuqtalarda kesib o’tadi.
Aniqlangan nuqtalarning gorizontal va frontal proyeksiyalariga ko’ra, ularning profil 13, 23, 33... proyeksiyalari topiladi. Aniqlangan har bir tekislikka tegishli nuqtalar o’zaro tutashtirilib P1, P2 va P3 proyeksiyalar tekisliklaridagi egri chiziqlar hosil qilinadi.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
|
bet | 12/12 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 85,25 Kb. | | #146776 |
Bog'liq Texnik ijodkorlik va dizayn.fani4545453FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
1. Mirziyoyev Sh.M. “O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 08.10.2019 yildagi PF-5847-son qarori.
2. Mirziyoyev Sh.M. “O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 06.11.2020 yildagi PF-6108-son qarori
3. N.R. Qayumov. “Badiiy ganch o’ymakorligi”. O’quvqo’llanma “Sharq” nashriyoti. Toshkent 2007-yil.
4. H. Sobirov, N. Samatov. “Elеktrotexnika va elektronika”.Maruzalar kursi. Andijon 2013-yil.
5. A.S. Karimov, M. Ibadullayev, B. Abdullayev.“Elektrotexnikaning nazariy asoslari” darslik. Toshkent 2017-yil.
6. K.B. Usmonov. “Metall kesish asoslari”. Toshkent“O’qituvchi” 2004-yil.
7. M.X. Aripova. “Silikat materiallar, nodir va kamyob metallar texnologiyasi”. Toshkent 2014-yil.
8. O. Abduraupov. “Mustaqillik yillarida o’zbekistonda an’anaviy hunarmandchilik”. Andijon 2018-yil.
9. M.Z. Murtozayev. “Metallarga ishlov berish texnalogiyasi” darslik. “Fan va texnologiya” nashriyoti. Toshkent 2012-yil.
10. Sh.A. Ahmedov, B.T. Xushnazarov. “Qurilish montaj ishlari texnologiyasi va mexanizatsiyasi”. O’quv qo’llanma. Toshkent 2011-yil.
11. J. Nurmatov, S. Ubaydullayev, R. Rustamov, B. O’rozov, M. Yusupov. “Gidravlika” o’quv qo’llanma. Toshkent “Ilm-ziyo” 2013-yil.
12. B.S. G’afforov. “Materiallarni kesib ishlash, asboblar va dastgohlar” maruzalar matni. Buxoro 2011-yil.
INTERNET SAYTLARI:
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Matbuot markazi sayti:
2. O‘zbekiston Respublikasi Davlat Hokimiyati portali: www.gov.uz
3. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lug‘ati, 2004,
4. O‘zbek internet resurslarining katalogi:
5. ZiyoNET
|
| |
Mehnat muhofazasi yo‘nalishi 4ta bo‘limdan iborat

|
Mehnat muhofazasi yo‘nalishi 4ta bo‘limdan iborat
|
bet | 2/20 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 60,61 Kb. | | #249286 |
Bog'liq HFXMehnat muhofazasi yo‘nalishi 4ta bo‘limdan iborat:
1.Mehnat muhofazasini tashkil qilish (qonunlar, me’yoriy hujjatlar, qoidalar va x.k).
2.Mehnat gigienasi va ishlab chiqarish sanitariyasi.
3.Texnika xavfsizligi.
4.Yong‘in xavfsizligi.
Hodisa-bu ish davrida yoki yashash joyida kichik noxush voqea (masalan, avtomobillarning kichik to‘qnashuvi, avtomobillarning pachaqlanishi Yo‘l-transporti hodisalari); Bunday hodisalar avtomobil transportida qish mavsumida ko‘p sodir etiladi.
Avariya-bu falokat, mahsulot tayyorlashda ularni yuklashda, tashishda ishlatiladigan mashinalar, jihozlar, texnologik tizimdagi uskunalar (avtomobillar) majmuasi nosozligi, Elektr ta’minotidagi nosozlik, binolar, qurilmadagi (avtomobildagi) nosozliklar tufayli vujudga keladigan voqeadir. Bunga transport vositalarining o‘zaro to‘qnashuvi yoki biror to‘siqqa urilishlari, korxonadagi texnologik nosozliklar, moddalarni ayniqsa xavfli moddalarni (benzin, antifriz) saqlashda Yo‘l qo‘yilgan xatoliklar, terrorchilar harakati tufayli sodir bo‘ladigan falokatlar, tez ta’sir etuvchi zaharli moddalarning atrof - muhitga tarqalishi kabilar kiradi.
Katastrofa-bu halokat bo‘lib, avariyadan farqi xalokat qamrovi kengroq va odamlar xalok bo‘lishiga inshoot-imorat va ishlab chiqarish vositalari, xududlarning vayron bo‘lishiga olib keladi.
Kirish maruzasida HFX fanining Yo‘nalishlari vazifalari, Mehnatni muhofaza qilish Yo‘nalishining bo‘limlari, asosiy tushunchalar, xavfli vaziyatlarning paydo bo‘lish ehtimoli kabi masalalar ko‘rildi.
2-MAVZU. HAYOT FAOLIYATI XAVFSIZLIGINING HUQUQIY‑ME’YORIY VA TASHKILIY ASOSLARI
O‘zbekiston Respublikasi “Mehnatni muhofaza qilish to‘g‘risida” gi qonunlari bo‘limlari va tarkibi
1.Bo‘lim 7 moddadan iborat bo‘lib, fuqarolarning mehnatini muhofaza qilinishi bo‘yicha huquqlari, barcha fuqoralar, chet el fuqarolari , fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarni ham mehnatni muhofaza qilinishi huquqiga egadirlar; mehnatni muhofaza qilish to‘g‘risidagi qonunlar va qonunning qo‘llanish sohasi; mehnatni muhofaza qilish sohasidagi davlat siyosati, mehnat muhofaza qilishni davlat tomonidan boshqarish; jamoa birlashmalarining mehnatni muhofaza qilish muommalariga oid qarorlarini ishlab chiqish va qabul qilishda ishtirok etish; mehnatni muhofaza qilishga oid xalqaro shartnomalardan iborat.
2.Bo‘lim 8 moddadan iborat bo‘lib, mehnat muhofazasini me’yoriy ta’minlash (GOSTlar, ChREKlar va boshqa me’yoriy hujjatlar); korxonalarni va ob’ektlarni loyihalash, qurish va ishlatishda, ishlab chiqarish vositalarini tayyorlash va tamirlashda mehnatni muhofaza qilish talablariga rioya etilishini ta’minlash; mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha mutaxassislar tayyorlash; mehnatni muhofaza qilishni moliyaviy ta’minlash; mehnatni muhofaza qilish vositalarini yaratish va ishlab chiqarishda korxonalarning iqtisodiy manfaatdorligini ta’minlash; korxonalarda mehnatni sog‘lom va xavfsiz sharoitlarini ta’minlash; xodimlarni baxtsiz hodisalar va kasb kasalliklaridan ijtimoiy sug‘urta qilish kabi moddalarni o‘z ichiga oladi.
|
| |