nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-jadval. 
Berilgan matnlarga mos raqamli vektorlar

3-jadval. Berilgan matnlarga mos raqamli vektorlar (+lemmatizatsiya)
Demak, korpusidagi matnlarga mos TF-IDF qiymatlarni hisoblashda
lemmatizatsiya jarayonini amalga oshirish orqali tahlil samaradorligini oshishini
qayt etish mumkin.
Mashinali o‘rganishda TF-IDFdan foydalanish
TF-IDF usulidan ko‘p hollarda berilgan matnni
raqamli vektoriga
aylantirish
jarayonida foydalaniladi. TF-IDF usuli hujjatdagi har bir so‘zni ushbu
hujjat uchun qanchalik dolzarbligini ko‘rsatadigan
qiymat
bilan bog‘lash
imkoniyatini taqdim etadi. Bunday qiymatlardan keyinchalik mashinali o‘rganish
modellarining xususiyatlari sifatida foydalanish mumkin.
Tabiiy til masalalari bilan ishlashda mashinali o‘rganish bitta asosiy to‘siqqa
duch keladi - uning algoritmlari odatda raqamlar ustida amallarni bajaradi. Tabiiy
tilda esa matnlar qayta ishlanadi. Shunday qilib, tabiiy tildagi matnni raqamlarga
aylantirishga to‘g‘ri keladi. Ushbu jarayon NLPda
FƏSİL 2 
SABİT CƏRƏYAN MAŞINLARININ EHQ-si VƏ

33
a
b
N
e
E
2
=
,
(2.2)
burada
N
- lövbər dolağında naqillərin sayı;
b/τ
- ekvivalent maqnit sahəsində olan naqillərin hissəsini
nəzərə alan əmsaldır.
(2.1) ifadəsini (2.2) tənliyində yerinə yazsaq və nəzərə
alsaq ki,
B
x
=
B
or
onda alarıq:
a
b
N
l
B
E
a
a
or
2
=
,
(2.3)
Ekvivalent sahənin maqnit seli:
b
l
B
Ф
a
or
=
,
Lövbərin xətti
υ
a
sürətini
n
fırlanma tezliyilə ifadə
etsək, onda
υ
a
=
πD
a
n
/
60
, burada
D
a
-lövbərin diametridir.
Qütb bölgüsü
τ
=
πD
a
/
2P
.
Onda
nФ
C
E
e
=
,
(2.4)
burada
)
60
/(
a
pN
C
e
=
-
verilmiş maşın üçün sabit kəmiyyət
Şək. 3.1. Lövbər dolağının paralel qollarında cərəyanın pay-

45
burada
W
s
-
seksiyadakı sarğılar sayı;
B
k
-
kommutasiyalanan sek-
siyaların hərəkət etdiyi zonalarda hava aralığının induksi-
yasıdır.
Bu induksiya əsas qütblərin, lövbər reaksiyasının və
həm də əlavə qütblərin MHQ-sinin təsirindən yarana bilər.
Kommutasiyalanan seksiyada cərəyanın dəyiişmə qanu-
nunu təyin etmək üçün şəkil 3.2-ə baxaq. Burada müxtəlif
anlarda sadə ilgəkvarı dolağın seksiyasında cərəyanın pay-
lanması sxemi verilmişdir.
Sadəlik üçün fırça ilə kollektor lövhəsinin eni bərabər
qəbul edilir; seksiyanın özünün və birləşdirici naqillərin
müqaviməti çox kiçik olduğu üçün nəzərdən atılır. Kom-
mutasiyanın üç əsas mərhələsini nəzərdən keçirək. Prose-
sin birinci anında (şəkil 3.2, a) 1 və 2 lövhələrinə birləşmiş
seksiyanın cərəyanı
i=i
a
(t=0)
. Fırçanın cərəyanı
2i
a
yalnız
1 lövhəsindən keçir, yəni
i
1
=
2i
a
və
i
2
=
0
. İkinci vəziyyətdə
(şəkil 3.2,b) fırça cərəyanının bir hissəsi 1 lövhəsindən,
digər hissəsi isə 2 lövhəsindən keçir, bu halda
i
1
+ i
2
=
2i
a
.
Kommutasiya perioduun sonunda
t = T
k
(şəkil 3.2,v) 1
dan - Loyiha boshqarish uchun mashhur vosita sifatida Gantt grafikalari

|
Loyiha boshqarish uchun mashhur vosita sifatida Gantt grafikalari
|
bet | 3/3 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 458,64 Kb. | | #156206 |
Bog'liq google sheets03 03dan
Gantt jadvalini yaratish
Endi sizning vazifalaringiz, ularning tegishli sanalari va davomiyligi bilan birga, Gantt chartini yaratish vaqti keldi.
Hisoblar jadvalidagi barcha sarlavhalarni, jumladan sarlavhalarni tanlang.
Ekran sahifasining yuqori qismiga to'g'ridan-to'g'ri ish sahifasining sarlavhasi ostida joylashgan Google Sheets menyusida Qo'shish- ni tanlang. Ochilgan menyu paydo bo'lganda, Grafik-ni tanlang.
" Start Day" va "Total Duration " deb nomlangan yangi jadval paydo bo'ladi. Ushbu jadvalni tanlang va uning ekrani o'zingiz yaratgan jadvallarni pastga yoki yonma-yon joylashtirib qo'yish uchun ularni sudrab harakatlantiring.
Yangi grafikangizga qo'shimcha ravishda, Grafika muharriri interfeysi ham ekranning o'ng tomonida ko'rinadi. Ma'lumotlar yorlig'ining yuqorisiga qarab topilgan Grafik turi-ni tanlang.
Bar qismiga o'ting va o'rtadagi variantni tanlang, to'plangan grafika . Sizning jadvalingizning tartibi o'zgardi.
Grafik muharriri ichida Custom (Maxsus) yorlig'ini tanlang.
Series qismini tanlang va mavjud sozlamalarni ko'rsatadi.
Ilovaga ochiladigan menyuda Ishga tushirish kunini tanlang.
Rang- ni bosing yoki tegib, Yo'q- ni tanlang.
Sizning Gantt jadvalingiz yaratildi va siz o'zingizning Start Day va Total Duration ko'rsatkichlarini grafadagi tegishli maydonlarni ko'rib chiqishingiz mumkin. Bundan tashqari, siz yaratgan jadvallar, jumladan, sana, vazifa nomlari, sarlavha, ranglar sxemasi va boshqalar bilan siz Grafik muharriri orqali istagan boshqa o'zgarishlar qilishingiz mumkin. Grafikdagi biron-bir joyni o'ng bosish ham sozlash parametrlari mavjud bo'lgan EDIT menyusini ochadi.
|
| |
Şək.3.4. Sabit cərəyan maşının əsas N-S və əlavə qütblərin

Şək.3.4. Sabit cərəyan maşının əsas N-S və əlavə qütblərin
N
Ə
-S
Ə
yerləşmə sxemi (a); əlavə qütblərin lövbər dolağına
elektriki birləşmə sxemi (b) və əlavə qütblü maşının ümumi
maqnit selinin əyrisi (v):1-əlavə qütblər; 2-əlavə qütblərin
dolağı; 3-təsirlənnmə dolağı; 4-əsas qütb
b)
1
2 3
4
N
S
N
δ
əl
L
k
B
k
M
G
τ
a)
D
1
D
2
D
2
D
1
E
Я
2
Я
1
N
S
S
Ə
N
Ə
n
G
52
və kommutasiyalanan
e
k
EHQ-si induksiyalanır. Əlavə qüt-
blərin yaratdığı sahə lövbər sahəsininn əksinə istiqamət-
lənib, həm lövbər sahəsini yox edir, həm də kommutasiya-
lanan seksiyada induksiyalanan
e
R
EHQ-sini tarazlaşdıran
e
k
EHQ yaradır.
Əlavə qütblərin sarğılar sayı elə seçilir ki, onun MHQ-si
lövbərin eninə MHQ-sini kompensiyalaşdırmaqla bərabər
eyni zamanda kommutasiya zonasında tələb olunan sahəni
yarada bilsin.
Əlavə qütblər əsas qütblərin arasında (şək.3.4,a) yer-
ləşdirilir. Əlavə qütblərin dolağı lövbər dövrəsinə ardıcıl
qoşulur ki, maşının yükü dəyişdikdə əlavə qütblərin də
maqnit sahəsi mütənasib dəyişsin. Bu mütənasibliiyi əldə
etmək üçün əlavə qütblərin induksiyası çox kiçik götü-
rülür.
Əlavə qütbləri olan maşınlarda daha fırçaları həndəsi ox
üzərindən sürüşdürməyə ehtiyac yoxdur.
Gücü
P
H
>1 kVt
yuxarı olan maşınlarda bir çox hallarda
fırçalar altında əmələ gələn qığılcımlamalardan radio
maniələri törədən 1-3
kHs
tezliyində elektromaqnit rəqsləri
yaranır. Bu rəqslərin qidalandırıcı şəbəkə naqilləri vasitə-
silə yayılmasını zəiflətmək üçün
L-C
süzgəcləri tətbiq edir-
lər. İnduktivlik kimi əlavə qütblərin dolağından istifadə
edilir. Bunun üçün əlavə qütblərin dolağını simmetrik yarı-
ya bölüb lövbər dolağının hər iki tərəfində yerləşdirib löv-
bər dolağına birləşdirirlər (şək.3.4,b). Kondensatorları isə
fırççalar və maşının gövdəsi arasında birləşdirib və maşı-
nın çıxışlar qutusundaa yerləşdirirlər.
Yükü çox kəskin surətdə dəyişən böyük güclü sabit
cərəyan maşınlarında xüsusi kompensasiya dolaqları qu-
raşdırılır. Kompensasiya dolağı qütb uclarında yerləşdiri-
lən, lövbər dövrəsi ilə, ardıcıl birləşdirilən və lövbər reak-
siyasına əks təsir edən bir dolaqdır.
|
Raqamli platforma infratuzilmasi

|
Raqamli platforma infratuzilmasi
|
bet | 17/201 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 4,94 Mb. | | #232599 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi
Raqamli infratuzilma platformaning ekotizim texnologik elementlariga quyidagila kiradi: axborot manbalari, axborotni yetkazib berish vositalari, ma’lumotlarni saqlash, yig‘ish va boyitish vositalari, instrumental raqamli platforma(yoki bunday platformalar majmuasi) va uni ochish infratuzilmasi, IT – xizmatlar (instrumental raqamli platforma asosida dasturiy echimlarni), platformali IT-xizmatlarni ishlab chiqish va integratsiya qilish vositalari.
Raqamli platformaning infratuzilmasini aniqlash nuqtai nazaridan, IT-servis (sohaviy IT-xizmati) deganda infratuzilmaning raqamli platformasi zahirasida saqlanadigan raqamli ma’lumotlarga asoslanib, tadbirkorlik subyektining o‘ziga xos bo‘lgan vazifalarini hal qiladigan, infratuzilma raqamli platformasi ekotizimi doirasida yaratilgan va ishlaydigan ixtisoslashtirilgan dasturiy yechim tushuniladi.
IT - xizmati ma’lumotni qayta ishlash uchun funksiya va interfeyslardan foydalanadi, shu jumladan, raqamli platformada infratuzilmaning texnologik asosining tarkibiy qismi bo‘lgan instrumental raqamli platformada amalga oshiriladigan raqamli ma’lumotlarni qayta ishlash texnologiyalaridan foydalanadi.
Infratuzilmaliraqamli platformasi bilan bog‘liq aloqalarning asosiy ishtirokchilari: platforma operatori, axborot ta’minotchilari, platforma xizmatlari va axborot manbalariga asoslangan amaliy IT xizmatlarini ishlab chiquvchilar, turli xil iqtisodiyot tarmoqlarida yechimlar iste’molchilari.
Platforma operatori quyidagi vazifalarni bajaradi: axborot manbalari egalari bilan munosabatlarni boshqarish, platforma ma’lumotlar zahira va tegishli ma’lumotlar modelini ishlatish, ITxizmatlarni ishlab chiquvchilar uchun platforma biznes jarayonlarini qo‘llab-quvvatlash (maslahat berish, tuzatish, tarqatish va
h.k.), instrumental raqamli platformani ishlab chiquvchi bilan aloqalarni boshqarish.
Raqamli platformaning infratuzilmasi asosida amalga oshiriladigan faoliyatning asosiy turi sohaviy iste’molchilariga ma’lum turdagi ma’lumotlarga kirish va amaliy yechimlarning bir qismi sifatida ularni qayta ishlash natijalariga asoslangan holda o‘z faoliyatlarini avtomatlashtirish bo‘yicha amaliy yechimlarni (IT- xizmatlari) taqdim etishdir.
Faoliyatning asosiy foyda oluvchisi (benefislar) IT xizmatlarining buyurtmachisi bo‘lib, u xizmatga tegishli vazifali talablarni aniqlaydi, bu esa o‘z navbatida platforma va unga ulangan axborot manbalari asosida ishlab chiquvchilar tomonidan amalga oshiriladi.
Ayrim hollarda infratuzilmali raqamli platformasi raqamli ilovalar platformalarini yaratish uchunasos bo‘lib xizmat qilishi mumkin, ularning asosiy faoliyati iste’molchilarga ekotizim doirasida ishlab chiqilgan AT xizmatlaridan foydalanishni ta’minlashdir. Bunday amaliy raqamli platformalar "ilovalar do‘koni" (appstore) hisoblanib, bir joyda infratuzilmali raqamliplatforma yordamida ma’lumotni qayta ishlashga ixtisoslashgan raqamli xizmatlarning talab va takliflarini birlashtirishga imkon beradi.
|
| |
Qısa qapanma xarakteristikası - Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti

Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti
23 07 2021 12 28 47 271 3708419 Elektrik maşınları (1)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti
|
Lövbər reaksiyası və onun sabit - Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti

|
Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar UniversitetiBog'liq 23 07 2021 12 28 47 271 3708419 Elektrik maşınları (1)2.3.Lövbər reaksiyası və onun sabit
cərəyan maşının işinə təsiri
Sabit cərəyan maşının əsas maqnit seli əsas qütblərdə
yerləşdirilmiş təsirlənmə dolağından axan cərəyan vasitəsi
ilə yaranır. Bu maqnit seli maşının şimal
N
qütbündən xa-
ric olub, lövbərin içərisindən keçdikdən sonra
S
qütbünə
daxil olur. Sonra iki yerə ayrılır və nəhayət, bu hissələr şi-
mal qütbə çatdıqda, orada yenidən birləşir. Şəkil 2.2.a iki-
qütblü sabit cərəyan maşının əsas maqnit seli
Ф
o
gös-
tərilmişdir. Əsas maqnit selinin şəkildə göstərilən halda
paylanması maşının yüksüz işləmə rejiminə aiddir. Bu hal-
da lövbər dolağından cərəyan axmır (
i
o
=0)
.
Şəkildən göründüyü kimi maşının əsas maqnit selinin
oxu, maqnit selinin qüvvə xətti istiqaməti ilə yönəlir, yəni
şimal qütbündən cənuba doğru gəlir. Bu
NS
xəttinə (
d
oxu)
maşının sahə oxu deyilir.
Yuxarıda qeyd edildiyi kimi maşının fırçaları həmin sa-
hə oxuna perpendikulyar olan başqa ox üzərində yerləşdi-
a)
Ф
0
e
-q
q-
n
N
S
d
d
E
I
b)
Ф
a
=
Ф
0q
=Ф
0
e,i
a
S
a
N
a
n
RR
n
v)
n
RR
n
I
0
0
0
1
0
1
β
N
S
Şək.2.2.Təsirlənmə dolağının maqnit sahəsi a); lövbərin
|
| |
Şək.2.1. Maşının hava aralığında maqnit induksiyasının

34
olub, onun konstruktiv parametrlərindən asılıdır.
Əgər
ω
bucaq sürətini fırlanma tezliyi ilə
n
ifadə etsək
ω
=
2pn
/
60
. Onda (2.4) aşağıdakı şəkil alır:
Ф
C
E
=
,
(2.5)
burada
)
2
/(
2
a
pN
C
=
- sabit kəmiyyətdir.
(2.4) və (2.5) ifadələrindən
EHQ-nin
E
op
orta qiyməti
təyin edilir. Elektrik hərəkət qüvvəsinin ani qiyməti
E
max
və
E
min
qiymətləri arasında (döyünür) dəyişir (bax.
şək.2.1). Döyünmə əmsalı, %
100
=
or
E
E
Diş təbəqəsinin və kollektorun olmasına görə
elektrik
hərəkət qüvvəsi döyünən olur. Kollektor lövhələrinin (
K
)
sayı artdıqca kollektorun yaratdığı döyünmələr azalır:
K
........2 4 8 10 20 40
ε
, %...100 17,2 4 2,5 0,62 0,16
Dişlərə görə yaranan döyünmələr lövbər fırlanan zaman
qütbün altındakı maqnit müqavimətinin dəyişməsilə əlaqə-
dar olur. Onlar eninə və uzununa olurlar.
2.2. Sabit cərəyan maşının elektromaqnit momenti
Lövbər dolağının naqillərindən cərəyan axarkən hər bir
naqilə Amper qanununa əsasən qüvvə təsir edir. Bu qüv-
vənin istiqaməti sol əl qaydası ilə təyin edilir. Lövbər do-
lağındakı naqillərin hər birinə təsir edən
elektromaqnit
qüvvənin orta qiyməti aşağıdakı ifadə ilə təyin edilir:
35
a
a
or
or
i
l
B
f
=
, (2.6)
burada
B
or
= Ф
/
l
a
τ
=
Ф·2P
/
l
a
πD
a
- qütbün altında hava
aralığındakı maqnit induksiyasının orta qiyməti;
i
a
= I
a
/
2a
- lövbər dolağının paralel qollarından axan
cərəyan;
l
a
-naqilin aktiv hissəsinin uzunluğudur.
Lövbər dolağındakı bütün naqillərə təsir edən qüvvənin
yaratdığı elektromaqnit moment:
M= 0,5
D
a
·
F
nət
,
(2.7)
burada
F
nət
- maqnit sahəsilə cərəyanın qarşılıqlı təsirindən
yara-
nan nəticəvi elektromaqnit qüvvə;
D
a
- lövbərin diametridir.
Nəticəvi elektromaqnit qüvvə lövbər dolağının bütün
aktiv naqillərinə tətbiq olunan qüvvələrin cəminə bərabər
olur. Əgər kollektor lövhələrinin sayının kifayət qədər çox
olduğunu nəzərə alsaq, onda
F
nət
elektromaqnit qüvvəni
sabit hesab etmək olar:
a
I
l
B
N
i
l
B
N
f
N
f
F
N
a
a
or
a
a
or
or
x
t
n
2
/
1
=
=
=
=
я
(2.8)
B
or
- nın qiymətini nəzərə alsaq,
onda elektromaqnit
moment:
a
a
I
C
a
I
PN
M
=
=
)
2
/(
(2.9)
burada
C = PN
/2
πa
=
60C
e
/2
π
maşının konstruktiv parametrlərini
nəzərə alan əmsaldır.
Sabit cərəyan maşını mühərrik rejimində işləyən
zaman
36
elektromaqnit moment fırlandırıcı, generator rejimində isə
tormozlayıcı adlanır.
Raqamli platformalar mezonlari

|
Raqamli platformalar mezonlari
|
bet | 12/201 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 4,94 Mb. | | #232599 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi
Korxonani "raqamli platforma" deb tasniflash mezonlari:
Platforma ishtirokchilarining o‘zaro ta’sirini algoritmlash:
ishtirokchilarning o‘zaro munosabatlari aniq belgilangan algoritm doirasida amalga oshiriladi.
Platforma ishtirokchilarining o‘zaro manfaatli munosabatlari.
Hamkorlik uchun platformadan foydalanadigan ishtirokchilar sonining ahamiyati (miqyosi). Platformaning barcha potentsial ishtirokchilari: jamiyat, iqtisodiyot, mamlakat, dunyo uchun ahamiyatga ega.
Ishtirokchilarning o‘zaro hamkorligi amalga oshiriladigan yagona axborot muhiti va tegishli axborot-texnologik infratuzilmaning mavjudligi.
Platformaning turli ishtirokchilarining o‘zaro ta’siri ostida tranzaksion xarajatlarni kamaytirish shaklida ta’sirning mavjudligi – platformalarsiz bir xil o‘zaro ta’sirga nisbatan. Shu bilan birga, bunday ta’sirga ma’lumotlar bilan ishlashning muayyan texnologiyalarini qo‘llash va yoki biznes jarayonlarini qayta tashkil etish orqali erishish kerak.
Raqamli platformalarning o‘ziga xos xususiyatlari :
Platformaning maqsadi raqamli platforma yordamida amalga oshiriladigan asosiy faoliyatdir .
Ishtirokchilar guruhlari yoki raqamli platformadan foydalanadigan partiyalar, shuningdek, asosiy benefitsiar (o‘z mol-mulkini yoki moliyasini daromad olish uchun ishonchli boshqaruvga bergan shaxs) platformadan foydalanish orqali faoliyat natijalari bilan raqamli iqtisodiyotga hissa qo‘shadigan platformaning mavjudligi va ulardan foydalanish. Uning maqsadi va bunday benefitsiarning platformaga bo‘lgan talablari.
Platformada ma’lumotlarni qayta ishlash darajasi. Ishtirokchilar tomonidan platformaga kiritiladigan ma’lumotlarga ishlov berish qanday darajadagi samaraga erishish uchun :
axborotni qayta ishlashning ma’lum bir texnologik jarayonini bajarish (ma’lum bir ma’lumotni qayta ishlash texnologiyasiga xos bo‘lgan bir qator texnik operatsiyalarni birlashtirish);
qarorlar qabul qilish uchun ma’lumot olish (ma’lum bir iqtisodiy subyektning biznes jarayonini avtomatlashtirish doirasida bir qator texnologiyalardan foydalanishni yig‘ish );
iste’molchiga mahsulot, xizmatni taqdim etishdan biznes samarasini olish (iqtisodiyot subyektlari o‘rtasida iqtisodiy bitim doirasida bir qator alohida avtomatlashtirilgan biznes-jarayonlarni qo‘llashni birlashtirish).
4. Raqamli platformaning infratuzilmasi. Raqamli iqtisodiyot subyektlarining faoliyati amalga oshiriladigan «yagona axborot muhiti» nimani anglatishi va nimadan iboratligi.
Yuqorida keltirilgan raqamli platformaning ta’rifi va raqamli platformalarning ajralib turadigan xususiyatlari raqamli platformalarni terishga imkon beradi .
|
| |
tasnifi - Raqamli iqtisodiyot asoslari (Darslik) toshkent – 2020

|
Raqamli iqtisodiyot asoslari (Darslik) toshkent – 2020
|
bet | 13/201 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 4,94 Mb. | | #232599 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi1.2.2. Raqamli platformalarning asosiy turlari va ularning
tasnifi
Instrumental raqamli platforma. Raqamli platforma, dasturiy ta’minot yoki dasturiy ta’minotga asoslangandasturiy ta’minot yoki ishlab chiqarish uchun mo‘ljallangan kompleks(mahsulot)dastur uchun dasturiy va apparat yechimlari beradi. Dasturiy ta’minot yoki dasturiy-apparat yechimlarini ishlab chiqishni tezlashtirish oldindan belgilangan namunaviy ma’lumotlarni taqdim etish orqali axborotni qayta ishlashuchidan uchigacha asoslangan axborotni qayta ishlash uchun funksiyalar va interfeyslar ma’lumotlar bilan ishlash texnologiyalari, shuningdek, dasturiy ta’minot yoki dasturiy-apparat vositalarini ishlab chiqish va disk raskadrovka qilish vositalari.
Infratuzilish raqamli platformasi. Axborotlashtirish bozori ishtirokchilarining ekotizimiga asoslangan raqamli platforma, uning maqsadi bozorni tezlashtirish va iqtisodiy sohadagi iste’molchilarga o‘zlarining faoliyatini avtomatlashtirish uchun yechimlarni (IT - xizmatlar) raqamli ma’lumotlarning so‘nggi texnologiyalaridan foydalangan holda va ma’lumot manbalariga kirishni ta’minlash; ushbu ekotizim infratuzilmasida amalga oshiriladi.
Amaliy raqamli platforma . Raqamli texnologiyalardan foydalanish va mehnat taqsimotidagi o‘zgarishlar tufayli tranzaktsion xarajatlarni kamaytiradigan yagona axborot muhitida bitimlarni amalga oshirish orqali bozorning katta miqdordagi mustaqil ishtirokchilari o‘rtasida ma’lum qiymatlarni algoritmlashtirilgan almashinuvini ta’minlaydigan biznes-model.
1.2.1-jadvalda ko‘rsatilgan raqamli platformalarning xarakterli xususiyatlariga asoslanib, raqamli platformalarning turlarini taqqoslash taqdim etiladi, bu ularni tasniflashga yanada tizimli yondashish va undan keyinchalik tavsiya etilayotgan platformaning turini aniqlashda qo‘llash imkonini beradi .
1.2.1-jadvalda keltirilgan raqamli platformalarning turlari aslida mavjud va yaratilgan raqamli platformalar yuqoridagi belgilar va xususiyatlarning biriga yoki boshqasiga to‘liq mos kelmasligi mumkinligi nuqtai nazaridan juda umumiydir. Bundan tashqari, ko‘pincha u yoki bu raqamli platformaning mohiyatini tushunish qiyin, chunki bitta bozor ishtirokchisi bir vaqtning o‘zida turli xil raqamli platformalarni amalga oshirishi mumkin, ammo marketing nuqtai nazaridan buni bitta brend ostida amalga oshirish qiyin.
1.2.1-jadval Raqamli platforma turlarining o‘ziga xos xususiyatlarini taqqoslash jadvali
|
| |
Şək. 11.10. İkiqat tezlik çevricisinin elektromaqnit sxemi

Şək. 11.10. İkiqat tezlik çevricisinin elektromaqnit sxemi b W 0 W 0 W 1 W ' 2 W '' 2 Ф 0 Ф 0 Ф 1 Ф 1 U 1 ,ƒ 1 U 2 , ƒ 2 Z yük C a I 0 Şək. 11.11. İkiqat tezlik çevricisinin gərginlik və maqnit sellərinin qrafiki Ф a Ф Ф b b)
u 1 a)
t 0 t 1 t 2 t 3 t 4 t 5 t 6 t 7 t 8 t 0 Ф a +Ф b Ф
sabit
Ф t 1 t 2 t 3 t 4 t 5 t 6 t 7 t 8 t 0 v)
226
qrafiki yastılaşmış şəkil alır (şək. 11.11, b). Bu yarımperi-
odda (b) maqnit keçiricisindəki
Ф 0 və
Ф 1 maqnit selləri
bir-birinə əks təsir göstərdiklərindən yaranan nəticəvi maq-
nit seli
Ф b =
Ф 0 –
Ф 1 bərabər olur və
Ф b =
f (t) qrafikində
bu yarımperiodun ortasında çökəklik əmələ gəlir. İkinci
yarımperioda a maqnit keçiricisində yaranan nəticəvi maq-
nit seli
Ф a =
Ф 1 –
Ф 0 ,
b maqnit keçiricisində isə
Ф b =
Ф 1 +
Ф 0 . İki seksiyadan ibarət olan ikinci tərəf dolağını
+
=
2
(
W W )
2
W
Ф a +
Ф b maqnit seli əhatə etdiyindən
Ф a +
Ф b =
f (t) qrafikini
Ф a və
Ф b maqnit sellərinin ordinatlarını
topla-maqla qurulur (şək. 11.11, b). Bu maqnit seli ikinci
tərəf EHQ-nin əmələ gəlməsində iştirak etməyən sabit
mürəkkəbədən
Ф sabit və ikinci harmonikaların aydın görü-
nən dəyişən mürəkkəbəsindən, hansı ki, ikinci tərəf dola-
ğının seksiyalarında
f 2 = 2
f 1 tezlikli
E 2 EHQ-ni induk-
siyalayır. Birinci tərəf dolağının elektrik hərəkət qüvvəsi
E 1 də birinci tərəf gərginliyi
U 1 kimi
f 1 tezlikli olur yük-
ləmə zamanı ikiqat tezlik çeviricisinin ikinci tərəf dövrə-
sində yaranan gərginlik düşgüsü kompensasiya etmək üçün
ikinci tərəf dolağının seksiyalarına ardıcıl kondensator
C qoşurlar.
Tezliyin üçqat dəyişdirilməsi transformatorları şəkil
11.12 göstərilən sxem üzrə qoşmaqla həyata keçirilir. Bu-
nun üçün birfazalı üç transformatorun birinci tərəf dola-
qlarını ulduz sxemi üzrə birləşdirib və onların uclarını
f 1 tezlikli üçfazlı şəbəkəyə qoşurlar.
Bu transformatorların ikinci tərəf dolaqları öz araların-
da ardıcıl birləşdirilir. Birfazalı üç transformatorun dolaq-
larının yuxarıda göstərilən qaydada birləşməsi nəticəsində
hər fazada maqnit selinin 3-cü harmonikaları yaranır. Bu
maqnit selləri ikinci tərəf dolaqlarının hər birində üçqat
tezlikli EHQ-ri
E 3 yaradır. Transformatorların ikinci tərəf
dolaqları ardıcıl birləşdirildiklərinə görə üçqat tezlikli
EHQ-ri cəbri cəmi toplanır, EHQ-nin 1-ci harmonikaları-
227
nın cəmi isə 0 bərabər olur. Beləliklə, ikinci tərəf dolağının
çıxışlarında tezliyi 3
f 1 gərginliyi
U 3 ≈ 3
E 3 bərabər gərgin-
lik alınacaqdır. İkinci tərəf dolağına qoşulmuş kondensa-
torun vəzifəsi bundan əvvəlki halda göstərildiyi kimi yük-
lənmə zamanı gərginlik düşgüsünü azaltmağa xidmət edir.
Düzləndirici qurğular ücün transformatorlar

11.7. Düzləndirici qurğular ücün transformatorlar Düzləndirici
qurğuların əsas elementlərindən biri güc
transformatorudur. Bu növ transformatorun işinin əsas xü-
susiyyəti onların ikinci tərəf dövrəsində birtərəfli keçirici-
liyə malik diodların -yarımkecirici elementlərin olmasıdır.
Bir yarımperiodlu düzləndiricili birfazalı transformato-
run işləmə prinsipini izah etmək üçün şəkil 11.13,a-da gös-
tərilmiş sxemdən istifadə edirlər.
İkinci tərəf dolağından axan
i 2 cərəyanı bu transforma-
torda
e 2 EHQ-nin müsbət yarımdalğaları tərəfindən ya-
randığından döyünən olur və ya qeyri-sinisoidaldır (şək.
11.13,b). Bu qeyri-sinisoidal cərəyanı harmonik sıralara
ayırmaq olar:
U 3 ƒ
3
=
3 ƒ
1
C U 1 ƒ
1
e 3 e 3 e 3 Şək. 11.12. Üçqat tezlik çevricisinin elektromaqnit sxemi
228
−
−
+
=
t t i
2
cos
)
3
/
2
(
sin
)
2
/
(
)
/
(
max
2
max
2
max
2
2
,
4
cos
)
5
3
/(
2
max
2
−
−
t
(11.20)
burada
I 2max –
i 2 cərəyanın amplitud qiyməti; ω – bucaq tezli-
yidir.
Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti - bet 100

230
ücfazalı ücün
m
= 3).
Əgər hesabat ücfazalı transformatorlar ücün aparılarsa
onda (11.23) – də cərəyan və gərginliyin faza qiymətlərin-
dən istifadə etmək lazımdır.
Secilmiş transformatorun nümünəvi gücünü aşağıdakı
şəkildə də təyin etmək olar:
nom
d
nom
d
nü
n
I
U
k
S
.
.
=
,
burada
k
nü
– nümünəvi güc əmsalı;
U
d.nom
,
I
d.nom
–uyğun olaraq sabit gərginliyin və cərə-
yanın tələb olunan nominal qiymətidir.
Transformatorun ikinci tərəf gərginliyinin tələb olunan
nominal qiyməti,
nom
d
u
nom
U
k
U
.
2
=
,
burada
k
u
– gərginlik əmsalıdır.
Düzləndirmə sxemindən asılı olaraq
k
nüm
və
k
u
əmsalları
secilir (cəd. 11.1).
Cədvəl 11.1.
S.№
Düzləndirmə sxemi
Əmsalların
qiymətləri
k
u
k
nüm
1
Birfazalı bir yarımperiodlu
2,22
3,09
2
Birfazalı bir yarımperiodlu (körpü sxemli)
1,11
1,23
3
Birfazalı iki yarımperiodlu (sıfır nöqtəli)
1,11
1,48
4
Ücfazalı sıfır nöqtəli
0,855 1,345
5
Ücfazalı körpü sxemli
0,427 1,05
Şək. 11.8. Üçfazalı cərəyanın ikifazlıya çevrilmə sxemi

224
Əgər transformatorların ikinci tərəf dolaqlarının sarğılar
sayı eyni olmasını qəbul etsək və bu dolaqlarda eyni gər-
ginliklər almaq üçü
T
β
transformatorunun birinci tərəf do-
lağının sarğılar sayını
2
/
3
dəfə
T
α
transformatorunun bi-
rinci tərəf dolağının sarğılar sayı ilə müqayisədə azaltmaq
lazımdır.
Fazaların sayını artırmaq üçün transformatorlar dəyişən
cərəyanın sabit cərəyana çevrilməsi sxemində tətbiq olu-
nur.
11.6. Dəyişən cərəyanın tezliyini dəyişdirmək
üçün transformatorlar
Transformatorlardan istifadə etməklə
praktikada qida-
landırıcı gərginliyin tezliyinin ikiqat və üçqat dəyişdiril-
məsi geniş tətbiq tapmışdır.
İkiqat tezlik çevricisi iki qapalı maqnit keçiricisindən və
beş dolaqdan ibarətdir (şəkil 11.10, a və b). Sarğılar sayı
W
1
olan birinci tərəf dolağı hər iki maqnit keçiricisinin çu-
buqlarında yerləşdirilir. Birinci tərəf dolağını
f
1
tezlikli
sinusoidal gərginlikli dəyişən cərəyan şəbəkəsinə qoşduq-
da bu dolaqdan axan cərəyan hər bir maqnit keçiricisində
dəyişən MHQ
F
1
yaradır. Hər biri öz maqnit keçiricisində
yerləşmiş ikinci tərəf dolağının seksiyaları
2
W
və
2
W
müva-
fiq olaraq birbiri ilə ardıcıl qoşulduğuna görə dolaqlara
ilişən nəticəvi maqnit seli maqnitkeçiricisindəki
maqnit
sellərinin cəminə
Ф
a
+ Ф
b
bərabər olur.
Bundan əlavə hər bir maqnit keçiricisində müvafiq ola-
raq bir-biri ilə ardıcıl qoşulmuş
W
0
maqnitləşdirici dolaq
vardır. Bu dolaqları sabit
U
1
gərginliyinə qoşduqda hər bir
maqnit keçiricisində
F
0
=
I
0
W
0
MHQ yaranır.
Birinci tərəf dolağını
f
1
tezlikli
U
1
sinusoidal gərginlikli
şəbəkəyə qoşduqda (Şək.11.11,a) birinci yarımperiod ər-
zində
U
1
gərginliyinin a maqnitkeçiricisində yaratdığı
F
1
=
225
I
1
W
1
MHQ-nin istiqaməti sabit cərəyanın yaratdığı
F
0
MHQ-nin istiqamətində olduğundan nəticəvi
maqnit seli
Ф
a
= Ф
1
+
Ф
0
bərabər olur.
Maqnit keçiricisinin (a) doymasının hesabına
Ф
a
=
f
(t)
Intel kompaniyasining hozirgi kundagi eng kuchli protsessori bu Intel Xeon Platinum 8368

|
Intel kompaniyasining hozirgi kundagi eng kuchli protsessori bu Intel Xeon Platinum 8368
|
bet | 4/4 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,59 Mb. | | #229652 |
Bog'liq KT AxtamovIntel kompaniyasining hozirgi kundagi eng kuchli protsessori bu Intel Xeon Platinum 8368 - Intel kompaniyasining hozirgi kundagi eng kuchli protsessori bu Intel Xeon Platinum 8368
- Ushbu protsessorda 38 cores/ 76 Treads
Asosiy chastotasi 2,4 GHZ Yuqori chastotasi 3,4 GHZ 57mb Cache. TDP: 270W Narxi: 6700$ - Ushbu turdagi protsessorlar asosan serverlarda o’rnatiladi.
Biz Serverlarga o’rnatiladigan ikkala kompaniya ishlab chiqargan protsessorlarni ko’rdik endi esa shahsiy kompyuterlar uchun ishlab chiqarilgan protsessorlarni ko’ramiz. - Biz Serverlarga o’rnatiladigan ikkala kompaniya ishlab chiqargan protsessorlarni ko’rdik endi esa shahsiy kompyuterlar uchun ishlab chiqarilgan protsessorlarni ko’ramiz.
- AMD kompaniyasining so’ngi protsessori : AMD Ryzen 9 5950X
- Protsessor 2021 yil noyabr oyida ishlab chiqarilgan
- Ushbu protsessorda 16 cores/32 Treads
- Cache 72MB
- TDP: 105W
- Narxi: 800$
Intel kompaniyasing so’nggi protsessori: Intel Core i9-12900KS - Intel kompaniyasing so’nggi protsessori: Intel Core i9-12900KS
- Ushbu protsessor 2022 yil ishlab chiqarilgan.
- Protsessorda 16 cores/ 24 Treads
- Cache 30MB
- TDP: 150W
- Narxi: 750$
- Intel va AMD tomonidan yangi ishlanmalar
AMD 5950x vs Intel I9-12900KS
|
| |
Intel protsessorlarining afzalliklari va kamchiliklari

|
Intel protsessorlarining afzalliklari va kamchiliklari
|
bet | 3/4 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,59 Mb. | | #229652 |
Bog'liq KT AxtamovIntel protsessorlarining afzalliklari va kamchiliklari: Intel protsessorlarining afzalliklari va kamchiliklari: Ushbu protsessorlarning nazorati ostida tizim maksimal barqarorlik bilan ishlaydi. Shuni ta'kidlash kerakki, Intel protsessorining ikkinchi va uchinchi darajalari xotirasi AMD-ga o'xshash protsessorlarga qaraganda yuqori tezlikda ishlaydi. Optimallashtirilgan dasturlar bilan ishlashda ishlashda Intel tomonidan Core i7 kabi protsessorlarda amalga oshiriladigan multithreading katta rol o'ynaydi. AMD protsessorlarining afzalliklari va kamchiliklari: AMD protsessorlarining afzalliklari va kamchiliklari: - AMD protsessorlarining afzalliklari, birinchi navbatda, ularning xarajatlari nuqtai nazaridan mavjudligini anglatadi, bu ularning ishlashi bilan ajoyibdir.
- Ya'ni, AM3 soketiga mo'ljallangan protsessor AM2 + rozetkasiga hech qanday salbiy oqibatlarsiz o'rnatilishi mumkin.
- Bundan tashqari, FX seriyali protsessorlari ba'zida o'ta zarur bo'lgan juda yaxshi overclock qilish potentsialiga ega.
- AMD protsessorining kamchiliklari orasida Intel-ga qaraganda ko'proq energiya iste'moli, shuningdek kesh-keshning pastki va ikkinchi darajali ishlashi mavjud.
- Shuni ham ta'kidlash kerakki, FX liniyasiga tegishli bo'lgan ko'plab protsessorlar qo'shimcha sovutishga muhtoj, ular alohida sotib olinishi kerak.
- Yana bir kamchilik shundaki, AMD protsessorlari uchun Intel-ga qaraganda kamroq o'yin va dasturlar moslashadi va yoziladi.
Biz endi ikkala kompaniyaning ishlab chiqargan eng kuchli protsessorlarini ko’rib chiqamiz. Biz endi ikkala kompaniyaning ishlab chiqargan eng kuchli protsessorlarini ko’rib chiqamiz. - Amd hozirgi kundagi eng kuchli protsessori AMD Ryzen™ Threadripper™ PRO 5995WX
- Ushbu protsessor 64 yadro/ 128 patokli
- Asosiy chastotasi 2,7 GHZ Yuqori chastotasi 4,2 GHZ
- TDP: 280W
- Ushbu protsessor bir vaqtda juda ko’p amallarni bajara olganligi tufayli kuchli kompyuterlarga o’rnatiladi.
- Narxi : 11 000$
|
| |
Tanlovda ishtirok etish uchun qo‘yiladigan talablar

|
Tanlovda ishtirok etish uchun qo‘yiladigan talablar
|
bet | 2/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 72 Kb. | | #232185 |
Bog'liq dasturiy mahsulotTanlovda ishtirok etish uchun qo‘yiladigan talablar
15. Tanlovda ishtirok etish uchun jamoalar tarkibi 3-5 kishidan iborat bo‘lishi kerak.
16. Jamoa tarkibiga jamoaning mas’ul vakili murojaati asosida ishchi guruh bilan kelishilgan holda o‘zgartirish kiritilishi mumkin.
241. Tanlov doirasida mentorlik qilayotgan shaxslar ishtirokchi jamoalar tarkibida ishtirok etishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
17. Ishtirokchi jamoalar tomonidan tanlov doirasida ishlab chiqilgan loyihalarni amalga oshirish bilan bog‘liq xarajatlar qoplab berilmaydi.
Ishtirokchi jamoalarning loyihalarini baholash hamda tanlov g‘oliblarini aniqlash
18. Komissiya azolari ishtirokchi jamoalarning loyihalarini baholaydi va saralaydi, shuningdek, tanlov g‘oliblarini aniqlaydi.
Tanlovdan chetlashtirish tartibi
19. Ishtirokchi jamoalarning a’zolari tomonidan quyidagi xatti-harakatlar amalga oshirilganligi aniqlansa, ular tanlovdan chetlashtiriladi:
Ishchi guruh faoliyatiga xalaqit bersa;
tanlov doirasida arizada ko‘rsatilmagan, ya’ni ishtirokchi jamoaning a’zosi bo‘lmagan shaxslarni jalb qilsa;
o‘z xohishi bilan tanlovda ishtirok etishni davom ettirishdan voz kechsa;
Tanlovni moliyalashtirish va tanlov g‘oliblarini taqdirlash
20. Tanlov g‘oliblari quyidagi miqdordagi bir martalik pul mukofotlari bilan taqdirlanadi:
1-o‘rin uchun - Bazaviy stpentiya miqdorining 10 barbari miqdorida;
2-o‘rin uchun - Bazaviy stpentiya miqdorining 8 barbari miqdorida;
3-o‘rin uchun - Bazaviy stpentiya miqdorining 6 barbari miqdorida;
.
21. Tanlov g‘oliblariga pul mukofotlari filialning byudjetdan tashqari mablag‘lari hisobidan to‘lab berilsin.
Yakunlovchi qoidalar
22. Tanlovning shaffofligi va ochiqligini ta’minlash maqsadida taqdimot jarayoniga filial professor o‘qituvchilari va talabalari qatnashishlari mumkun.
23. Tanlovning yopilish tadbiri ishchi guruh tomonidan amalga oshiriladi.
24. Tanlov natijalari yuzasidan ishtirokchi jamoalar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda murojaat qilishga haqli.
25. Ushbu Nizom talablariga amal qilmagan va uning talablarini buzgan aybdor shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar.
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti Urgut filiali direktori sovrini uchun “Raqamli texnologiyalar yo‘nalishida eng yaxshi dasturiy mahsulot” tanlovini o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizomga
1-ILOVA
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti Urgut filiali direktori sovrini uchun “Raqamli texnologiyalar yo‘nalishida eng yaxshi dasturiy mahsulot” tanlovini tashkil etish
SXEMASI
|
| |
Ariza beruvchi haqida ma’lumot - Raqamli texnologiyalar yo‘nalishida eng yaxshi dasturiy mahsulot

Ariza beruvchi haqida ma’lumot
1. Jamoa a’zolarining F.I.O.
|
3. Barcha jamoa a’zolarining telefon raqami
|
4. Barcha jamoa a’zolarining vazifalari:
• Frontend dasturchi
• Backend dasturchi
• Data muhandis
• AI muhandis
• Mobil dasturchi
• Devops dasturchi
• Product menejer
• Web dasturchi
• Sinovchi
• Dizayner
• Boshqa
|
5. Jamoa ishtirok etayotgan guruh nomi
|
6. Jamoa a’zolarining guruhi
|
Loyiha to‘g‘risida ma’lumot
|
8. Loyiha nomi
|
9. Loyihaning tavsifi
|
10. Loyihani tavsiflovchi videolavhaga havola (3 daqiqagacha bo‘lgan)
|
11. Loyihaning taqdimoti (PDF shaklida)
|
14. Loyihaning yuqori sifatdagi logotipi (agar bo‘lsa)
|
Protsessor bilan birgalikda ishlaydigan qurilmalar quyida keltirilgan

|
Protsessor bilan birgalikda ishlaydigan qurilmalar quyida keltirilgan
|
bet | 2/4 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,59 Mb. | | #229652 |
Bog'liq KT Axtamov Har bir protsessor satrining o'ziga xos nomi bor. Masalan, Intel hozirda Sky Lake, Kaby Leyk va eng yangi sakkizinchi avlod kofe ko'liga ega. AMD-da Richland, Buldozer, Zen bor. Nasl qancha yuqori bo'lsa, shuncha yuqori quvvatli chip, energiya sarfini kamaytiradi va shuncha ko'p texnologiyalar joriy etiladi. 2 dan 18 gacha. Qancha katta bo'lsa, shuncha yaxshi bo'ladi. Ammo bunday moment bor: yukni yadrolarga qanday taqsimlashni bilmagan dasturlar 4 yadroliga qaraganda yuqori chastotali ikki yadroli tezroq ishlaydi, ammo pastroq chastotali. Muxtasar qilib aytganda, agar aniq texnik vazifa bo'lmasa, unda qoida ishlaydi: ko'proq narsa yaxshiroq, qanchalik ko'p bo'lsa, shuncha to'g'ri bo'ladi. Texnik jarayon, nanometrlarda o'lchangan, masalan - 14nm. Bu ishlashga ta'sir qilmaydi, lekin u CPU isitilishiga ta'sir qiladi. Har bir yangi avlod protsessorlari nm kichikroq bo'lgan yangi texnologiya texnologiyasi yordamida ishlab chiqariladi. Bu shuni anglatadiki, agar siz oldingi avlod va xuddi shu yangi protsessorni olsangiz, ikkinchisi kamroq qiziydi. Ammo, yangi mahsulotlar tezroq ishlab chiqarilganligi sababli, ular xuddi shu tarzda isitiladi. Ya'ni, texnik jarayonni takomillashtirish ishlab chiqaruvchilarga tezroq protsessorlar ishlab chiqarish imkoniyatini beradi. Soat chastotasi, gigagerts bilan o'lchanadi, masalan - 3,5 gigagerts. Har doim ko'proq, yaxshiroq, lekin faqat bitta seriyada. Agar eski Pentiumni 3,5 gigagertsli chastotali va yangisini olsak, eskisi ko'p marta sekinroq bo'ladi. Buning sababi shundaki, ularning yadrolari butunlay boshqacha. - Deyarli barcha "toshlar" tezlashishga qodir, ya'ni. xarakteristikalarda ko'rsatilganidan yuqori chastotada ishlaydi. Ammo bu bilimdonlar uchun mavzu, tk. siz protsessorni yoqishingiz yoki ishlamaydigan tizimni olishingiz mumkin!
- Kesh hajmi 1, 2 va 3 darajalar, asosiy xususiyatlardan biri qanchalik tez bo'lsa. Birinchi daraja eng muhimi, uchinchisi unchalik ahamiyatga ega emas. To'g'ridan-to'g'ri yadro va ketma-ketlikka bog'liq.
- TDP - tarqalgan issiqlik quvvati, yaxshi yoki maksimal yuk qancha. Kamroq raqam kamroq isitishni anglatadi. Shaxsiy aniq imtiyozlarsiz siz buni e'tiborsiz qoldirishingiz mumkin. Kuchli protsessorlar har bir yuk uchun 110-220 vatt elektr energiyasini iste'mol qiladilar. Oddiy yuk ostida Intel va AMD protsessorlarining taxminiy quvvat sarfi diagrammasini ko'rishingiz mumkin, shuncha yaxshi:
|
| |
Göndərən I Rabitə | Alan - Vaqif qasimov informasiya təhlükəsizliyinin əsasları Dərslik Azərbaycan Respublikası...

|
Vaqif qasimov informasiya təhlükəsizliyinin əsasları Dərslik Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin Heydər Əliyev adma Akademiyasının Elmi Şurasının 29 aprel 2009-cu IL tarixli iclasının qərarı ilə
|
bet | 40/57 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,6 Mb. | | #117387 | Turi | Dərslik |
Bog'liq Vaqif qasimov informasiya t hl k sizliyinin saslar D rslik Az Göndərən I Rabitə | Alan
(Elektron imzanın yaradılması) I kanalı ' (Elektron imzanın yoxlanması)
Şək.6.3. RSA elektron imza alqoritminin ümumiləşdirilmiş sxemi
Sonra heş qiymət imza funksiyası vasitəsilə məxfi açardan (D,N) istifadə edilməklə şifrlənir:
S=tD mod N.
Nəticədə, alınmış informasiya elektron imza qismində göndərilən məlumata əlavə edilərək (T,S) cütlüyü S elektron imzası ilə imzalanmış T sənədi qismində alan tərəfə göndərilir. Beləliklə, məlumat imzalanmış olur.
Elektron imza prosesinin ikinci hissəsində elektron imzanın yoxlanılması həyata keçirilir. Belə ki, alan tərəf rabitə kanalı vasitəsilə aldığı (T,S) cütlüyünə əsasən elektron imzanın həqiqiliyini yoxlayır.
Bunun üçün, o, əvvəlcə, T məlumatım sıxır, yəni göndərənin heş funksiyasına analoji olaraq, t=h(T) heş qiymətini hesablayır. Soma göndərənin açıq açarının (E,N) köməyi ilə S elektron imzasından heş funksiyanın qiymətini bərpa edir:
t'=SE mod N.
Nəhayət, alınmış t və t' qiymətləri müqayisə olunur.
Əgər bu qiymətlər bərabər olarsa, onda məlumatın və imzanın həqiqiliyi təsdiq edilir, əks halda isə imza və ya məlumat təhrif edilmiş hesab olunur.
Açarların idarə olunması və açıq açar infrastrukturu
Elektron imza texnologiyasının reallaşdırılması üçün həlli zəruri olan əsas məsələlərdən biri də açarların idarə olunmasıdır.
Açarların idarə olunması - aşağıdakı funksiyaları həyata keçirən informasiya prosesidir:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Vaqif qasimov informasiya təhlükəsizliyinin əsasları Dərslik Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin Heydər Əliyev adma Akademiyasının Elmi Şurasının 29 aprel 2009-cu IL tarixli iclasının qərarı ilə
|
Texnologiyalari universiteti samarqand filiali

Texnologiyalari universiteti samarqand filiali
Download
333,59 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/11
Sana
13.05.2024
Hajmi
333,59 Kb.
#229817
Download
333,59 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Texnologiyalari universiteti samarqand filiali
Download
333,59 Kb.
Matnni ko'rish
Security 
Considerations

Security
Considerations
Konsentratorlar axborotning
markaziy markazlari sifatida hal
qilinishi kerak bo'lgan xavfsizlik
muammolarini ham keltirib
chiqarishi mumkin. Ular bir nechta
manbalardan ma'lumotlarni to'plashi
va birlashtirishi sababli,
konsentratorlar ruxsatsiz kirishga
yoki tizimni buzishga intilayotgan
kiberhujumchilar uchun jozibali
nishonga aylanishi mumkin.
Konsentratorni va umumiy tizimni
turli tahdidlardan, jumladan,
ma'lumotlarning buzilishi, zararli
dasturlar va xizmat ko'rsatishni rad
etish hujumlaridan himoya qilish
uchun kirishni boshqarish, shifrlash
va tarmoq segmentatsiyasi kabi
tegishli xavfsizlik choralarini qo'llash
kerak.
Kommutatorlar va
kontsentratorlarni solishtirish
Kommutatorlar va kontsentratorlar turli xil elektr va elektron tizimlarning muhim komponentlari
bo'lsa-da, ular tubdan farqli funktsiyalarni bajaradi va aniq ishlash printsiplariga ega. Kommutatorlar,
birinchi navbatda, motorlar va generatorlar kabi aylanadigan elektr mashinalarida, rotor
aylanayotganda armatura o'rashlari orqali o'tadigan oqim yo'nalishini teskari o'zgartirish uchun
ishlatiladi. Oqimning bu teskari aylanishi aylanadigan magnit maydonni yaratish uchun juda muhimdir,
bu esa o'z navbatida mashinaning ishlashi uchun zarur bo'lgan moment yoki kuchlanishni hosil qiladi.
Bundan farqli o'laroq, konsentratorlar elektr energiyasini ishlab chiqarish yoki aylantirishda bevosita
ishtirok etmaydi. Buning o'rniga ular signallar, ma'lumotlar yoki ma'lumotlar oqimini bir nechta
manbalardan bitta chiqish yoki uzatish liniyasiga to'plash, birlashtirish va tartibga solish uchun
ishlatiladi. Konsentratorlar ma'lumotlarni yanada samarali va tartibli qayta ishlash va uzatish imkonini
beruvchi turli xil kirishlarni bir-biriga qo'shib qo'yish uchun multiplekslash kabi usullardan
foydalanadilar.
Yana bir asosiy farq ularning qo'llanilishi doirasidadir. Kommutatorlar, birinchi navbatda, elektr va
mexanik energiya o'rtasidagi konversiya katta ahamiyatga ega bo'lgan elektromexanik tizimlarda
mavjud. Boshqa tomondan, konsentratorlar aloqa, avtomatlashtirish va boshqarish tizimlarida keng
tarqalgan bo'lib, bu erda turli xil ma'lumotlar oqimlarini birlashtirish va boshqarish tizim
samaradorligi va funksionalligini saqlash uchun juda muhimdir.
|
Bosqichlar
  
Mas’ullar - Raqamli texnologiyalar yo‘nalishida eng yaxshi dasturiy mahsulot

|
Raqamli texnologiyalar yo‘nalishida eng yaxshi dasturiy mahsulot
|
bet | 3/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 72 Kb. | | #232185 |
Bog'liq dasturiy mahsulotBosqichlar
|
Mas’ullar
|
Chora-tadbirlar
|
Bajarish muddatlari
|
1-bosqich
|
Ishchi guruh
|
Tanlovni e’lon qiladi va arizalar qabuli boshlanadi
|
|
2-bosqich
|
Ishchi guruh
|
Nizomga 2-ilovada keltirilgan shaklga muvofiq ariza va unga ilova qilingan materiallar topshiriladi.
|
|
3-bosqich
|
Ishchi guruh
|
Nizomga 2-ilovada keltirilgan shaklga muvofiq ariza va unga ilova qilingan materiallar topshiriladi.
|
|
4-bosqich
|
Ishtirokchi jamoalar, va Komissiya azolari
|
loyihalar taqdimoti tashkiliy guruh tomonidan belgilangan sana va joyda an’anaviy (offlayn) tarzda o‘tkaziladi
|
|
5-bosqich
|
Komissiya azolari
|
tanlovning bo‘yicha aniqlangan ishtirokchi va jamoalarning loyihalari Komissiya azolari tomonidan ko‘rib chiqiladi va baholanadi
|
|
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti Urgut filiali direktori sovrini uchun “Raqamli texnologiyalar yo‘nalishida eng yaxshi dasturiy mahsulot” tanlovini o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi
Nizomga
3-ILOVA
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti Urgut filiali direktori sovrini uchun “Raqamli texnologiyalar yo‘nalishida eng yaxshi dasturiy mahsulot” tanlovida qatnashish uchun topshiriladigan ariza
ShAKLI
|
| |
kamchiliklari - Texnologiyalari universiteti samarqand filiali

|
Texnologiyalari universiteti samarqand filialiBog'liq 1-mustaqilkamchiliklari
Afzalliklar
Kommutatorlar bir qancha asosiy
afzalliklarni taklif etadi, bu esa ularni
ko'plab elektr mashinalari va tizimlarida
muhim komponentga aylantiradi.
Birinchidan, ular armatura o'rashlarida
oqim oqimini teskari o'zgartirishga imkon
beradi, bu esa aylanadigan magnit
maydonni yaratishga va moment yoki
kuchlanish ishlab chiqarishga imkon beradi.
Bu funksiya motorlar, generatorlar va
boshqa elektromexanik qurilmalarning
ishlashi uchun juda muhimdir. Bundan
tashqari, kommutatorlar o'zlarining
mustahkam va ishonchli dizayni bilan
mashhur bo'lib, ular yuqori tezlik va og'ir
yuklarga bardosh bera oladi, bu ularni
sanoat va tijorat maqsadlarida keng
ko'lamli ilovalar uchun mos qiladi.
Kommutatorlarning yana bir afzalligi -
quvvatni statsionar quvvat manbaidan
aylanadigan armaturaga o'tkazishning
oddiy va samarali usulini ta'minlash
qobiliyatidir. Kommutator segmentlari va
cho'tkalar orasidagi toymasin aloqa,
armatura yuqori tezlikda aylansa ham,
ishonchli elektr aloqasini ta'minlaydi.
Ushbu dizayn, shuningdek, eskirgan
qismlarga oson texnik xizmat ko'rsatish va
almashtirish imkonini beradi, bu esa
tizimning umumiy ishonchliligi va uzoq
umr ko'rishiga yordam beradi.
Kamchiliklari
Ko'p afzalliklariga qaramay,
kommutatorlar ham e'tiborga olinishi
kerak bo'lgan o'ziga xos kamchiliklarga
ega. Asosiy kamchiliklardan biri uchqun
paydo bo'lishi muammosi bo'lib, u
kommutator segmentlari va cho'tkalar
orasidagi interfeysda paydo bo'lishi
mumkin. Ushbu uchqun
komponentlarning eskirishiga olib
kelishi mumkin, bu esa mashinaning
umumiy samaradorligini va ishlash
muddatini qisqartiradi. Ushbu
muammoni yumshatish uchun
tizimning murakkabligi va narxini
oshiradigan kommutator va cho'tka
yig'ilishini ehtiyotkorlik bilan loyihalash
va texnik xizmat ko'rsatish talab
qilinadi.
Kommutatorlarning yana bir cheklovi
ularning nisbatan past tezlikdagi
imkoniyatlaridir. Armatura aylanish
tezligi oshgani sayin, kommutator
sargilardagi oqimni tezroq almashtirishi
kerak, bu esa aşınma, uchqun paydo
bo'lishi va samaradorlikning pasayishiga
olib kelishi mumkin. Ushbu tezlikni
cheklash yuqori tezlikda ishlashni talab
qiladigan ilovalarda, masalan,
zamonaviy elektr motorlar va
generatorlarda sezilarli cheklov bo'lishi
mumkin.
|
| |
Convergence of Technologies

Convergence of Technologies
Elektr, elektron va raqamli tizimlar o'rtasidagi
chiziqlar xiralashishda davom etar ekan, biz
kommutatorlar va kontsentratorlarning
yaqinlashuvi va integratsiyasi kuchayganini
ko'rishimiz mumkin. Misol uchun, kommutator
agregatlari ichida aqlli boshqaruv sxemasining
integratsiyasi motorni boshqarishning yanada
rivojlangan imkoniyatlariga olib kelishi mumkin,
simsiz aloqa modullarini konsentratorlarga
kiritish esa sanoat va avtomatlashtirish
tizimlarida uzluksiz ulanish va chekka hisoblashni
ta'minlashi mumkin. Texnologiyalarning bunday
konvergentsiyasi zamonaviy ilovalarning
rivojlanayotgan ehtiyojlarini yaxshiroq qondirishi
mumkin bo'lgan ko'p qirrali, moslashuvchan va
aqlli echimlarga olib keladi.
Sustainable and Eco-friendly
Designs
Barqarorlik va atrof-muhitni muhofaza qilishga global
e'tibor kuchayib borar ekan, energiyani tejaydigan, ekologik
toza va qayta ishlanadigan kommutatorlar va
kontsentratorlarni ishlab chiqishga tobora ko'proq e'tibor
qaratiladi. Bu barqaror materiallardan foydalanishni,
energiya sarfini optimallashtirishni va dizayn va ishlab
chiqarish jarayonlarida aylanma iqtisod tamoyillarini
amalga oshirishni o'z ichiga olishi mumkin. Ushbu
barqarorlik muammolarini hal qilish orqali kommutatorlar
va konsentratorlarning kelajagi nafaqat ularning ishlashi va
ishonchliligini yaxshilaydi, balki atrof-muhitga ta'sirni
kamaytirish va yanada barqaror kelajakni rag'batlantirish
kabi kengroq maqsadlarga hissa qo'shadi.
|
Medical and Healthcare - Texnologiyalari universiteti samarqand filiali

Xulosa va kelajak tendentsiyalari
Evolving Technologies
Texnologiya taraqqiyotda davom etar ekan, biz
kommutatorlar va kontsentratorlarning tobora
murakkab bo'lgan elektr va elektron tizimlar talablariga
javob berish uchun rivojlanishini kutishimiz mumkin.
Materiallardagi innovatsiyalar, ishlab chiqarish A - bu
muhim komponentlarning ishlashi, samaradorligi va
ishonchliligi. Misol uchun, ilg'or moylash tizimlari yoki
muqobil cho'tka materiallarini o'z ichiga olgan yangi
kommutator konstruktsiyalarini ishlab chiqish uchqun
paydo bo'lishi va eskirish kabi uzoq vaqtdan beri mavjud
bo'lgan muammolarni hal qilishi mumkin. Xuddi shunday,
kontsentratorlar zamonaviy sensor va aloqa
tarmoqlarining o'sib borayotgan hajmi va murakkabligini
boshqarish uchun yanada kuchli qayta ishlash
qobiliyatlari va rivojlangan ma'lumotlarni boshqarish
xususiyatlarini o'z ichiga olishi mumkin.
Expanded Applications
Kommutatorlar va kontsentratorlarning ko'p qirraliligi
ular sanoatning keng doirasi bo'ylab yangi ilovalarni
topishda davom etishlarini ta'minlaydi. Shamol va quyosh
energiyasi kabi qayta tiklanadigan energiya
texnologiyalari o'z kuchini qozonishda davom etar ekan,
biz mexanik energiyani elektr energiyasiga aylantiradigan
generatorlarda kommutatorlardan ko'proq foydalanishni
ko'rishimiz mumkin. Bundan tashqari, yuqori
unumdorlikdagi elektr motorlariga tayangan holda elektr
transport vositalarining tobora ortib borishi kommutator
dizayni va ishlab chiqarishni yanada innovatsiyalar va
takomillashtirishga olib kelishi mumkin. Boshqa tomondan,
konsentratorlar aqlli shaharlar, narsalar interneti va
sanoat 4.0 ning rivojlanishida hal qiluvchi rol o'ynaydi, bu
erda taqsimlangan sensorlar va qurilmalardan
ma'lumotlarni samarali boshqarish va qayta ishlash
muhim ahamiyatga ega.