Psixotrop ta'sir - Shahrisabz davlat pedagogika instituti matematika va informatika kafedrasi media savodxonlik...

|
Shahrisabz davlat pedagogika instituti matematika va informatika kafedrasi media savodxonlik va axborot madaniyati
|
bet | 39/73 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 37,34 Mb. | | #248646 |
Bog'liq Media savodxonlik umk 04 09 2023 06Psixotrop ta'sir- odamning miyasiga va xulq-atvoriga uning tanasiga turli xil dori vositalarini (xususan, farmatsevtika vositalari, hidlarni) kiritish orqali ta'siri, ularning assimilyatsiyasi uning yuqori asabiy faoliyatida namoyon bo'ladi.
Giyohvand moddalarning inson psixikasiga ta'siri yaxshi ma'lum va uzoq vaqt davomida o'rganilgan. Nafaqat psixologiyaning, balki "bog'liq" fanlarning (biologiya, neyro- va psixofiziologiya, kibernetika, psixofarmakologiya va boshqalar) so'nggi yutuqlarini hisobga olgan holda, shoxga qarshi ta'sir qilish usullari, psixologik indoktrinatsiya va konversiya usullari, mahalliy aqliy nazorat va psixodasturlash. Yigirma besh yil oldin, BZET preparati ixtiro qilingan, kuchli psixotrop dori, grulu-maqsaddagi ijtimoiy aloqalarni buzadi.
Endi ular A. Xirsh tomonidan ishlab chiqilgan hidlarning inson miyasiga ta'sir qilish usullarini qo'llashni boshladilar. Uning ta'kidlashicha, inson miyasining ma'lum bir sektori aromatik ma'lumotlarni qayta ishlaydi va saqlaydi. Uning topilmalariga ko'ra, turli xil hidlar inson his-tuyg'ulariga muvaffaqiyatli ta'sir qilishi mumkin. Klinik tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, ba'zi hidlar kuchli depressantlarga qaraganda miya faoliyatini tezroq kamaytiradi.
Axborot makonining shaxsga ta'siri amalga oshiriladi turli yo'llar bilan, Ular orasida ta'kidlash kerak: dezinformatsiya, mish-mishlarni tarqatish, qo'rqitish, hissiy bostirish, tajovuzkor hissiy holatlarni boshlash, namoyish qilish, manipulyatsiya.
Dezinformatsiyaning mohiyati sub'ekt tomonidan ob'ektni yo'nalishini yo'qotish maqsadida qasddan noto'g'ri ma'lumot berishdan iborat.
Shaxsni noto'g'ri ma'lumot berish uchun ataylab aql bovar qilmaydigan ma'lumotlardan foydalaniladi, bu ehtimolga o'xshaydi. Noto'g'ri ma'lumotlar xarakterlidir: shakl va tarkibda shablonning yo'qligi; yagona reja bo'yicha odamni chalg'itishga qaratilgan chora-tadbirlarni mohirona amalga oshirish, ularni puxta muvofiqlashtirish va ishonchli ma'lumotlardan maksimal darajada foydalanish; qo'yilgan haqiqiy niyat, maqsad va vazifalarni mohirona yashirish.
Dezinformatsiyaning yorqin misoli - 1990-1991 yillarda AQSh tomonidan Iroqda amalga oshirilgan shaxslar va butun dunyo hamjamiyatini strategik dezinformatsiya qilish kampaniyasi. Bunday miqyosda strategik dezinformatsiya Ikkinchi jahon urushidan keyin birinchi marta qo'llanildi va AQSh harbiy departamentlarining maxsus xizmatlari tomonidan ittifoqchi davlatlar bilan birgalikda nafaqat Iroq qurolli kuchlari shaxsiy tarkibini, balki uni chalg'itish uchun ham amalga oshirildi. o'z davlatlari xalqlari va jahon hamjamiyatiga.
Strategik dezinformatsiyaning asosiy vositasi ommaviy axborot vositalari edi: gazeta va jurnallar, radio va televidenie. Shu bilan birga, Qo'shma Shtatlar o'z targ'ibotining yuqori ta'sirchanligidan unumli foydalana oldi, voqealar rivojiga o'z nuqtai nazarini xalqaro agentliklarga, keyin esa jahon hamjamiyatiga tayanib, asosan hukmronlikka tayandi. dunyoga xalqaro axborotning 70% gacha yetkazib beruvchi amerika ommaviy axborot vositalarining pozitsiyasi.
Amerika Qo'shma Shtatlarida Iroqqa qarshi kayfiyatni kuchaytirish, ma'muriyatning 1990 yil noyabrida Iroq bilan qarama-qarshilik kursini qo'llab-quvvatlash uchun Prezident Jorj Bush Iroq yaqin oylarda yadroviy kallak ishlab chiqarishga qodir ekanini aytdi (garchi, shunga ko'ra, Amerikalik mutaxassislar, Iroqning texnologik bazasi buni 5-10 yil ichida amalga oshirishi mumkin edi). Iroqning kimyoviy va biologik qurollardan foydalanish imkoniyatlari sezilarli darajada oshirilgan. Husiylar rejimi Isroilni ehtimoliy qurolli toʻqnashuvga tortish uchun ushbu turdagi ommaviy qirgʻin qurollariga eʼtibor qaratishi qayta-qayta taʼkidlangan.
Siyosiy, iqtisodiy va harbiy sohalarda ommaviy axborot vositalaridan faol foydalangan holda, maxfiy hujjatlar mazmunini muntazam ravishda “sizib chiqish”ni tashkil etish va yuqori lavozimli vakillarining “shaxsiy fikrlari”ni tarqatish orqali keng qamrovli tarzda dezinformatsion chora-tadbirlar amalga oshirildi. Amerika ma'muriyati va AQSHning harbiy-siyosiy rahbariyati.
Psixologik ta'sirning yana bir usuli mish-mishlarni tarqatish. P (mish-mishlar uchun biz axborot bo'shlig'ining shakllanishi natijasida paydo bo'ladigan, o'z-o'zidan yoki dushman tashviqoti sa'y-harakatlari bilan to'ldirilgan shaxslararo muloqotning o'ziga xos turini tushunamiz. Mish-mishlarni tarqatish eng samarali usullardan biridir. Axborot-psixologik ta'sirda ma'lumotni tarqatish, ta'sir qilishda guruh taklifini oshirishga asoslangan.
Mish-mishlarni uchta parametrga ko'ra tasniflash mumkin: ekspressiv (mish-mishlar ma'nosida ifodalangan hissiy holat va hissiy reaktsiyalarning tegishli turlari), informatsion (mish-mishlar hikoyasining ishonchlilik darajasi) va odamlarning ruhiyatiga ta'sir qilish darajasi. odamlar.
Mish-mishlar-istaklar, mish-mishlar-qo'rqitish va tajovuzkor mish-mishlar ekspressiv xususiyatlar bilan ajralib turadi.
Mish-mishlar. Tarqatilgan ma'lumotlar bajarilmagan umidlardan umidsizlikka tushish va maqsadni tushkunlikka tushirish uchun mo'ljallangan. Shunday qilib, Birinchi Jahon urushi davrida Frantsiya va Germaniyada urushning yaqin orada tugashi haqidagi mish-mishlar ataylab tarqaldi, bu, albatta, amalga oshmadi va bu mamlakatlarda norozilikning ommaviy ko'rinishlarini keltirib chiqardi. Shunga o'xshash mish-mishlar - istaklar Ikkinchi Jahon urushi paytida qamaldagi Leningradda tarqaldi (ittifoqchilarning yaqin orada qo'nishi haqidagi mish-mish).
Qo'rqitish mish-mishlari. Ular shaxsiyatdagi ma'lumotlar yordamida tarqatilganda, tashvish, noaniqlik holati boshlanadi. Bu dushmanga tegishli halokatli super qurol haqidagi mish-mishlar bo'lishi mumkin (yon mish-mish tarqatadi), oziq-ovqat etishmasligi, hududning ifloslanishi, ichimlik suvi va boshqalar.
Agressiv mish-mishlarni ajratish. Tarqatilayotgan ma’lumotlar jamiyatda nizo keltirib chiqarishga, ijtimoiy aloqalarni buzishga qaratilgan. Shunday qilib, G.Lasvelle Birinchi jahon urushi oldidan nemis dehqonlari orasida Fransiyadan Germaniya orqali Rossiyaga urush uchun oltin olib ketayotgan sariq mashinalar haqidagi mish-mishlarni tasvirlab berdi, ya'ni ular shu qadar keng tarqalgan ediki, ko'p yo'llarda cho'zilgan zanjir bo'ylab haydab bo'lmaydi. yo'l bo'ylab. Odamlar Antantaning foydasidan qo'rqib, bir-biriga ishonmas edilar.
Axborot xususiyatlariga ko'ra quyidagilar ajralib turadi: mutlaqo ishonchsiz, ishonchsiz, ishonchlilik elementlari bilan ishonchsiz, ishonchli mish-mishlar.
|
| |