O'zbekiston Respublikasi Oliy Ta'lim Fan va Innovatsiyalar Vazirligi

|
O'zbekiston Respublikasi Oliy Ta'lim Fan va Innovatsiyalar Vazirligi
|
Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 290,93 Kb. | | #244770 |
Bog'liq 4-labaratoriya
O'zbekiston Respublikasi Oliy Ta'lim Fan va Innovatsiyalar Vazirligi
Andijon Davlat Universiteti
ATKIF-MT yo’nalishi
2-bosqich KI-ATS
1-guruh talabasi
Mirzohid Ummatovning
ELEKTRONIKA VA SXEMALAR
FANIDAN
4- LABARATORIYA ISHINI HISOBOTI
Yorug’lik diodning volt – amper tavsifi
Ishning maqsadi: Yorug’lik diodning volt – amper tavsifini o’rganish
Kerakli asbob va jihozlar: tok manbayi, ampermetr, voltmetr, mikroampermetr, yorug’lik diodi, ulash simlari.
Qurilmaning ishlashi va tuzilihi
Nurni chiqaradigan diod ( LED ) nurni yaratishning samarali elektr usuli hisoblanadi. Diod deb, nomlangan yarimo'tkazgich devoridan foydalanilganda, LED ishlab chiqarishda ishlatiladigan materiallarga qarab turli xil ranglarda nur chiqaradi. LEDlar an'anaviy ampulalardan ko'ra ixcham, ishonchli va uzoq muddatli bo'lib, energiyaning bir qismini ishlatadi. 1970-yillarda ishlatilgan LEDlar 21-asrda tobora ommalashib borar edi. Nurni chiqaruvchi diod oxirida chiroqni almashtirishi mumkin, chunki u texnologiya uni yanada arzon va samaraliroq qiladi.
Elektr yoritish tizimi deb nomlangan ob'ektda LEDlar ishlaydi, unda ba'zi materiallar elektr oqimi bilan ishlaganda yorug'lik hosil qiladi. Effekt 1907 yilda birinchi marta hujjatlashtirilgan va LED texnologiyasi o'n ikki yil o'tgach, rus olimi Oleg Losev tomonidan kashf bo'lgan. Materiallarning yuqori narxi, nurli diyot uchun amaliy dasturlar 1960 yillarga qadar ishlab chiqilmaganligini anglatardi. 1970-yillarga kelib, kichik qizil chiroqlar soat va kalkulyator kabi kichik qurilmalarda va katta asbob-uskunalar uchun kuch ko'rsatkichlari sifatida ishlatilgan. Yarimo'tkazgich texnologiyasidagi avanslar XXI asrning boshlarida LEDlarni kengroq turlicha va ilovalar bilan ta'minladi.
Diod - silikon kabi yarimo'tkazgich materiallaridan foydalanib, elektr oqimini boshqaradigan elektron. Yorug'lik beruvchi diode bu xususiyatni elektronlarni nurni yaratishga manipulyatsiya qilish uchun ishlatadi. Ushbu jarayon standart yorug'lik lampalaridan ko'ra energiyani samaraliroq qiladi, ya'ni kichik elektr energiyasi sarflanadi va diode lampadan ancha uzoqqa cho'zilishi mumkin. Birinchi LED'lar, asosan, qizil, ko'k va sariq rangi cheklangan. Texnologiyadagi avanslar LEDlarning yorqinligini oshirib, ranglarini spektrda namoyish qildi. LED yoritgichlari akkor yoki lyuminestsent lampochkalarga qaraganda qimmatroqdir, lekin ularning uzoq umrlari ampullarni almashtirish qiyin bo'lgan joylar uchun idealdir. Ular ko'pincha avtomobillar, qayiq va samolyotlar uchun ichki va tashqi yoritish sifatida ishlatiladi. Ko'pgina yo'l-transport signallari, ko'cha chiroqlari va belgilarda nurli emiruvchi diode qatori mavjud. LED'lar noutbuklar, telefonlar va mobil qurilmalarning ekranlarini yoritish uchun yoritishni ta'minlaydi. 2010-yil boshlarida ular dekorativ va amaliy yorug'likdan foydalanishning keng spektrini olganlar.
Ishni bajarish tartibi
Rasmdagi sxemani yig’amiz
Tajribani Crocodile physics dasturidan foydalanib bajaramiz
Yorug’lik diode
|
U/V
|
I(mA)
|
Qizil rangli
|
0
|
0
|
0.5
|
0
|
1,5
|
0.1
|
1.88
|
3.92
|
|
| |