nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Uglevod almashinuvini o’ziga xosligi

|
Uglevod almashinuvini o’ziga xosligi
|
bet | 3/9 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 260,93 Kb. | | #230054 |
Bog'liq Rivojlanishning genetik nazorati.Hujayra sikli va o\'sma (rak)ning molekulyar genetikasiUglevod almashinuvini o’ziga xosligi:
Qonda «glyukoza tuzog’i»
Intensiv glikoliz
Sut kislotasini to’planishi – asidoz
Anaerob glikolizni kuchayishi – Varburg effekti
Paster effektini pasayishi
Uglevodlarni piruvatlargacha emirilishi, kislorod mavjudligi sharoitida laktatga aylanishi
Glyukozani pentozofosfat yo’l bilan peroksidlanishini faollashuvi
Oqsillar almashinuvini o’ziga xosligi
O’sma hujayralari “qondagi azot birikmalari uchun “tuzoq”. Qondagi azot saqlovchi birikmalarni intensiv ushlaydi (aminokislotalarni, azot birikmalarini) va ularni o’zlarini oqsillarini sinteziga ishlatadi.
Oqsillarni sintezi emirilishidan ustun bo’ladi. DNK, RNK sintezi keskin ortgan bo’ladi.
Onkooqsillar intensiv sintezlanadi.
Embrional oqsillar sintezlanadi (ά-fetoprotein)
DNK sintezi supressri – oqsil – gistionlarni sintezi va saqlanishi kamayadi
Izofermentlarni soddalashuvi.
O’sma hujayralarida izofermentlar soni kamayadi.
Hujayra bo’linishiga ta’sir etuvchi st-AMF miqdori kamayadi.
Hujayralar proliferasiyasini kuchaytiruvchi st-GMF miqdori ortadi.
Yog’lar almashinuvini o’ziga xosligi:
O’sma hujayralari qondan quyi zichlikdagi lipoproteidlarni va oksidantlarni (ά-tokoferol) ushlab qoladi.
Yog’ kislotalar hosil bo’lishi sustlashadi. Membranani fosfolipidlarini o’zgargan sintezi ortadi[1,2,11,13].
Mos bo‘lmagan gormonlar ishlab chiqarilishi
Ko‘pgina o‘smalar odatda ular kelib chiqqan to‘qimalari tomonidan ishlab chiqarilmaydigan gormonlar ishlab chiqaradi. Ular orasida, odatda bronxlar mayda hujayrali karsinomasi tomonidan ajratib chiqariladigan, antidiuretik gormon (ADG) va adrenokortikotropin (AKTG) garmoni kiradi. Ko‘pchilik o‘smalar, shuningdek yassi hujayrali rak ham, paratiryeoid gormon bilan bog‘liq peptidni ishlab chiqaradi, bu paratgormonga o‘xshash ta’sir ko‘rsatadi va gumoral giperkalsemiyaga olib keladi. Keng tarqalgan o‘sma turlarining tipik oqibatlari jadval-1 umumlashtirilgan.
|
| |
Raqamli modellashtirish - Mustaqil ish mavzu: Sanoat 0 ning hozirgi holati, muammolari va rivojlanish istiqbollari

|
Mustaqil ish mavzu: Sanoat 0 ning hozirgi holati, muammolari va rivojlanish istiqbollari
|
bet | 3/8 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 39,22 Kb. | | #119884 |
Bog'liq Akbarova S (Raqamli iqtisodiyot,mustaqil ish) (1)Raqamli modellashtirish
Hozirgi vaqtda ob’ektlarni, materiallarni va ishlab chiqarish jarayonlarini 3D modellashtirish yangi mahsulotni ishlab chiqish bosqichida keng qo‘llaniladi. Kelgusida ushbu texnologiya ishlab chiqarish jarayonida keng qo‘llaniladi, bu tegishli ma’lumotlardan real vaqt rejimida jismoniy dunyoni jihozlar, ishlab chiqarishdagi mahsulotlar va korxona xodimlarini o‘z ichiga oladigan virtual model ko‘rinishida aks ettirishga imkon beradi.Katta ma’lumotlar (Big Data va Business Intelligence).Yaqinda sanoat ishlab chiqarishi sohasida taqdim etilgan katta miqdordagi ma’lumotlar bilan ishlashga asoslangan tahlil mahsulot sifatini optimallashtirish, energiya tejash va uskunalarning samaradorligini oshirishga imkon beradi.Sun’iy intellekt, mashinasozlik va robototexnika sanoat robotlari uzoq vaqt davomida turli xil sohalardagi yirik korxonalarda murakkab vazifalarni bajarish uchun ishlatilgan. Ammo bugungi kunda robotlar avvalgilariga qaraganda tobora ko‘proq mustaqil, moslashuvchan va boshqaruvga ega bo‘lmoqdalar. Vaqt o‘tishi bilan ular bir-biri bilan munosabatda bo‘lishni boshlaydilar va nafaqat odamning yonida ishlaydilar, balki o‘rganadilar.Kelajakda bunday robotlar kamroq xarajat qiladi, ammo bugungi kunda ishlab chiqarishda ishlatiladiganlarga qaraganda ko‘proq imkoniyatlarga ega.Integratsiya tizimi-hozirda foydalanilayotgan katta miqdordagi axborot tizimlari to‘liq birlashtirilmagan. Sanoat 4.0 ushbu tarmoqlarga bo‘lgan munosabatlarni qayta ko‘rib chiqishni talab qiladi. Barcha biznes jarayonlarning (tijorat va sanoat) to‘liq integratsiyasi talab etiladi.
Buning uchun nafaqat korxona ichidagi turli darajalardagi (bo‘limlardagi), balki ishlab chiqarish tsiklidagi turli sherik korxonalar o‘rtasida ham yaqin hamkorlikni yo‘lga qo‘yish muhimdir.
Buyumlar Interneti
Bugungi kunda ishlab chiqarishdagi uskunalarning faqat bir qismi bitta tarmoqqa birlashtirilgan. Sanoat Buyumlar Internetining rivojlanishi bilan ko‘plab qurilmalar hisoblash quvvati bilan va standart tarmoq protokollari bilan ta’minlangan. Asbob uskunalar ma’lumotlarni mustaqil ravishda qayta ishlaydi, quyi darajada bir-biri bilan o‘zaro aloqada va zarurat bo‘lganda markazlashgan nazorat tizimidan foydalaniladi.
Kiberxavfsizlik
Ko‘pgina kompaniyalar hali ham global tarmoqqa ulanmagan ishlab chiqarishni boshqarish tizimlaridan foydalanadilar. Tarmoqlarning o‘zaro ta’siri va standart protokollardan foydalanishning o‘sishi bilan asosiy sanoat tizimlari va ishlab chiqarish tarmoqlarining axborot xavfsizligini ta’minlash zarurati o‘sib bormoqda. Natijada, xavfsiz kirish, ishonchli aloqalar, shuningdek uskunalarni ehtiyotkorlik bilan boshqarish va foydalanuvchini boshqarish tarmoqlariga kirish kiberxavfsizlikning ajralmas mezoniga aylandi.
|
| |
Aqlli korxona modeli - Mustaqil ish mavzu: Sanoat 0 ning hozirgi holati, muammolari va rivojlanish istiqbollari

|
Mustaqil ish mavzu: Sanoat 0 ning hozirgi holati, muammolari va rivojlanish istiqbollari
|
bet | 5/8 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 39,22 Kb. | | #119884 |
Bog'liq Akbarova S (Raqamli iqtisodiyot,mustaqil ish) (1)Aqlli korxona modeli
To‘rtinchi sanoat inqilobi negizida aqlli zavodlar bo‘lgan. Bunday korxonalarda har qanday murakkablikdagi ishlab chiqarish jarayonlarini amalga oshirish mumkin, bunda ishlamay qolish xavfini minimallashtirish va “aqlli” mahsulotlarning samarali yaratilishini ta’minlash mumkin. Ushbu sohalarning muhim tarkibiy qismlaridan biri simsiz tarmoqlar bo‘lib, ular barcha jarayonlar, mashinalar, resurslar va ishchilarni qamrab oladi.
Shuningdek kompaniyalar o‘rtasida ma’lumot almashishga imkon beradi.Umumiy tarmoqqa kiritilgan barcha obyektlar ma’lumotlar almashishi, muayyan harakatlar boshlashi va bir-birini boshqarishi mumkin. Bu ishlab chiqarish jarayonlarini modernizatsiya qilishni, dizaynni, ta’minot zanjirini, materiallardan foydalanishni va hayot aylanishini boshqarishni soddalashtiradi. Shuningdek, Sanoat 4.0 butun korxonaning sifatini, moslashuvchanligini va ishonchliligini oshirish imkoniyatini beradi.Yangi ishlab chiqarish doirasida "aqlli" mahsulotlarni, ularning hozirgi holati, qaysi ishlab chiqarish jarayonlaridan o‘tgan va oldinda turganini aniqlash mumkin. Olingan ma’lumotlarga qarab, "aqlli" fabrikalar mahsulot va uskunalar uchun marshrut quradilar. Ushbu yondashuv harakatchanlik va logistika yaxshilanishiga imkon beradi.Global tarmoqlar tufayli aqlli mahsulotlarni real vaqt rejimida butun ishlab chiqarish tsikli davomida kuzatish mumkin. Ba’zi hollarda, ular korxonaning asosiy bo‘lmagan ish jarayonlarini avtonom ravishda ishlab chiqarish jarayonining nazorat qilish, logistika, texnik jihatidan ma’lumotlar qadamlar optimallashtirish va integratsiya qilishi mumkin. Shuningdek, kelajakda istalgan vaqtda ba’zi bir funktsiyalarni "aqlli" mahsulotlarga birlashtirish va aniq dizayn parametrlarini belgilash, buyurtmalarni shakllantirish, ishlab chiqarishni rejalashtirish, ishlatish va yo‘q qilish mumkin bo‘ladi, bu oz miqdordagi tovarlarni chiqarishda ayniqsa muhimdir.Aqlli korxonalar istalgan vaqtda ishlab chiqarish rejimini o‘zgartirgan va etkazib beruvchilarning kamchiliklariga tezda javob beradigan mijozlarning individual ehtiyojlarini hisobga olishlari mumkin.
Ishlab chiqarish jarayoni to‘liq oshkoralik orqali yaxshi qarorlar qabul qilish, yangi biznes modelini yaratish imkonini beradi. Ta’kidlash joizki, aqlli sohalarda ishchilar ishlab chiqarish jarayonlarini boshqarish va ularni tarmoqlar orqali boshqarishqobiliyati tufayli muntazam vazifalarni bajarish zaruriyatidan xalos bo‘lishadi . Mutaxassislar kasbiy rivojlanish va ijodiy vazifalarga ko‘proq e’tibor qaratishlari mumkin. Shu bilan birga, ishlab chiqarish bilan tanish bo‘lgan malakali ishchilar etishmasligi sababli ziyoli ishchilar uzoq vaqtga talab qilinadi. Ishlab chiqarishni moslashuvchanligi ishlarni yanada samarali uyg‘unlashtirish va xodimlarning hayot sifatini yaxshilashga yordam beradi.
|
| |
Muhammadjonova Sevaraxon Ulug’bek qizi 4-sentabr 1997 yilda Toshkent shahrida tug’ilgan

Muhammadjonova Sevaraxon Ulug’bek qizi 4-sentabr 1997 yilda Toshkent shahrida tug’ilgan Arab va ingliz tillarini o’zlashtirgan
O’zbekiston sanoat texnikumi 1- bosqich “Buxgalteriya hisobi va audit” yo’nalishida grant
asosida tahsil oladi.
Oliy ta’limga kirishda
texnikumning oltin hissasi
Hozirgi kunda har bir soha vakilidan oliy ma’lumotli bo’lish talab qilinmoqda. Chunki har bitta o’z ishining mutaxassisi rivojlangan davlatning asoschisi hisoblanadi. Avvallari oliy ta’limda o’qish ko’pchilik uchun orzu edi. Ba’zilar tayyorlov kursiga boraverib charchashsa ba’zilar har yili oliy ta’limga o’tolmay umrini zoye ketkazardi. Natijada esa oliy ma’lumotli bo’lish ko’pchilikka orzu bo’lib qolar edi.
Hozirgi kunga kelib Muxtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev Miromonovich tashabbuslari 2020/2021-o’quv yili boshida mamlakatimizda texnikumlar soni 187 tani tashkil etgan. Jumladan men tahsil olayotgan O’zbekiston sanoat texnikumidir. U Farg’ona viloyati O’zbekiston tumanida joylashgan. Texnikumimiz Qo’qon Davlat Pedagogika institute huzurida ochilgan bo’lib, o’qitish tizimi institut tomonidan nazoratga olingan.
O’quv yo’nalishlari quyidagilar:
-Buxgalteriya
hisobi va audit
-Elektr
stansiyalari,
tarmoqlari va tizimlari
-Avtomobillarga texnik xizmat ko’rsatish va ta’mirlash
-Kompyuter
inginering
-Sport faoliyati (turlari bo’yicha) Maktabgacha ta’lim
tashkiloti uslubchisi
-Kutubxonashunoslik
O’sma oldi jarayonlariga - Diffensirovka. O’smalardagi moddalar almashinuv jarayonlari

|
Diffensirovka. O’smalardagi moddalar almashinuv jarayonlari
|
bet | 7/9 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 260,93 Kb. | | #230054 |
Bog'liq Rivojlanishning genetik nazorati.Hujayra sikli va o\'sma (rak)ning molekulyar genetikasiO’sma oldi jarayonlariga – pernisioz anemiyadagi surunkali atrofik gastrit, surunkali yarali kolit, og’iz bo’shlig’i, qin va olatdagi leykoplakiyalar va b. kiradi.
Kanserogenezni molekulyar asosi – genomni noletal shikastlanishi kanserogenezni kalitidir. Bunday genetik shikastlanish (yoki mutasiyalar) – atrof muhit ta’sirida (masalan kimyoviy birikmalar, radiasiya yoki viruslar ta’sirida), ichki muhitdagi o’zgarishlar ta’sirida yoki xomilada (nasliy o’zak hujayralar orqali) spontan yoki indusirlangan xolda kelib chiqadi.
O’smalar o’sishiga olib boruvchi hujayralar genomi shikastlanishida nishon bo’ladi:
1) protoonkogenlarni o’sishini stimullovchi genlar,
2) genlarni o’sishini ingibisiyalovchi supressorlar,
3) hujayralarni rejalashtirilgan o’limini boshqaruvchi genlar (apoptozni),
4) DNKni tiklanishini yuzaga chiqaruvchi genlar [1.2.5.9.11].
O’smalar rivojlanishidagi immun sistemani reaksiyasi
O’sma hujayralarini antigenlariga hujayra va gumoral immun javob tuzilmalari: T-limfosit – killerlar va antitanachalar javob qaytarib, organizmni himoyalaydi. Ammo ba’zan ular o’sma hujayralarini progressiyasiga ta’sir qilishi mumkin (kuchaytiruvchi effekt – enhancement - fenomeni). Limfositlar va makrofaglar o’sma hujayralari bilan kontaktda ularga sitolitik va sitotoksik ta’sir ko’rsatadi. Makrofag va neytrofillar sitostatik ta’sir ko’rsatadi. Natijada DNK sintez iva mitotik faollik pasayadi (transplantasion immunitetga o’xshash immun himoya). Morfologik o’sma va normal to’qima chegarasida immunkomponent hujayralar to’planadi (T- va V-limfositlar, plazmatik hujayralar, makrofaglar), bunda o’smalarni o’sishi va metastazlanishi sekinlashadi. Regironar limfa tugunlarida antigen stimulyasiya – follikulalarda ko’payib maydonini ortishi, sinuslar bo’ylab retikulyar va gistiositar hujayralarni giperplaziyasi kuzatiladi.
U o’sma o’sish jarayonida immun tizimda o’ziga xos buzilishlar ularni rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko’rsatadi:
1.sirkulyasiya qilayotgan o’smaga qarshi antitanachalar o’smalarni o’sishini tezlashtiruvchi ta’siri (kuchaytiruvchi effekt tipida),
2. O’sma antigenlapri tomonidan limfositlardagi reseptorlarni blokadasi
3.Immunologik tolerantlikni rivojlanishi, o’smalarni immunodepressiv ta’siri.
Ayrisimon bez olib tashlanganda, aksidental involyusiyasida, shikastlarida o’smalarni uchrashi va rivojlanishi statistik ortadi. Ayrisimon bez normal faoliyat ko’rsatayotganda statistik o’smalarni uchrashi kamroq bo’ladi. U o’sma hujayralarini eliminasiyasini ta’minlab, immunologik kuzatuvni boshqaradi.
|
| |
Noimmun mexanizmlar - Diffensirovka. O’smalardagi moddalar almashinuv jarayonlari

|
Diffensirovka. O’smalardagi moddalar almashinuv jarayonlari
|
bet | 8/9 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 260,93 Kb. | | #230054 |
Bog'liq Rivojlanishning genetik nazorati.Hujayra sikli va o\'sma (rak)ning molekulyar genetikasiNoimmun mexanizmlar
genetik modifikasiyalangan hujayralarning fagositozi.
makrofaglar tomonidan ajratilgan FNO-α ta'siri:
o'simta atrofida yallig'lanishni qo'zg'atish;
o'simta hujayralarining apoptozi induksiyasi;
o'simta tugunining tomirlarida tromb hosil bo'lishiga olib keladigan endoteliy tomonidan TF-ni stimulyasiya qilish;
yallig'lanishning "o'tkir bosqichi" javobining induksiyasi.
o'simta hujayralarini yo'q qiladigan perforinlar va enzimlarning NK-limfositlari tomonidan chiqarilishi.
labrositoz - o'simta tugunining semiz hujayralari bilan infiltrasiyasi. Ular o'simta hujayralarini o'simtaga chidamlilik omillaridan himoya qiluvchi va neoangiogenezni rag'batlantiradigan fibrin qoplamasi shakllanishiga to'sqinlik qiluvchi geparinni chiqaradi.
allogen to’htatish (bir to'qimalarning boshqa hujayralar bilan aloqa qilganda hujayra bo'linishini to'xtatish).
Sxema - 2. Immun himoyadan o'sma hujayrvalarini chetlash mexanizmlari. GAK -gistokelushuvchanlikni asosiy kompleksi. TGF - o'sishni transformasiyalovchi omil
Immun mexanizmlari:
CD8 limfositlari (CTL, T-killerlar) tomonidan amalga oshiriladigan hujayra immun javobi.
Gumoral immun javob (o'smaga qarshi antitanalar ishlab chiqarish).
Jadval – 3.
Gormonal o’zgarishlar bilan boruvshi o’smalar
Gormonlar
|
Aniqlanadigan o’smalar
|
Inson xorionik gonodotropini
|
Trofoblastik o’smalar, moyakni seminodan tashqari o’smalari
|
Kalsitonin
|
Qalqonsimon bezni medulyar karsinomasi
|
Katexolamiklar va metabolitlar
|
Feoxromositoma va shunga o’xshash o’smalar
|
Ektopik gormonlar
|
Paraneoplastik sindromlar
|
|
|
| |
Paraneoplastik sindromlar

Klinik sindromlari
|
Yomon sifatli o’smalarni asosiy turlari
|
Patogenezi
|
Endokrinopatiyalar
|
Kushing sindromi
|
O’pkani mayda hujayrali karsinomasi
Me’da osti bezini karsinomasi
Neyroektodermal o’smalar
|
AKTG yoki AKTG-simon moddalar
|
Antidiuretik gormon sekresiyasini buzilishi sindromi
|
O’pkani mayda hujayrali karsinomasi
Kalla qutisi ichi neoplaziyasi
|
Antidiuretik gormon yoki yurak oldi natriyuretik gormon
|
Giperkalsemiya
|
O’pkani yassi hujayrali karsinomasi
Sut bezini karsinomasi
Buyrak hujayrali karsinoma
Katta yoshli insonlarni T-hujayrali leykemiyasi/T-hujayrali limfoma
|
PTHRP, TGF-a, IL-1
|
Gipoglikemiya
|
Tuxumdonlar karsinomasi
Fibrosarkoma
Boshqa mezenximal karsinomalar
|
Insulin yoki insulinga o’xshash moddalar
|
Karsinoid sindrom
|
Gepatosellyullyar karsinoma
Bronxlar adenomasi (karsinoid)
Me’da osti bezini karsinomasi
|
Serotonin, bradikinin
|
Polisitemiya
|
Me’da karsinomasi
Buyrak-hujayrali karsinomasi
Miyacha gemangiomasi
Gepatosellyo’llyar karsinoma
|
Eritropoetin
|
Nerv – muskul patologiyalari
|
Miasteniya
|
Bronxogen karsinoma
|
Immun patogenezli
|
Markaziy va periferik nerv sistemasini patologiyalari
|
Sut bezi karsinomasi
|
|
Dermatopatologiyalar
|
Akantokeratodermiya
|
Me’da karsinomasi
O’pka karsinomasi
Bachadon karsinomasi
|
Immunli patogenez, o’sishni epidermal omilini sekresiyasi
|
Dermatomiozit
|
Bronxogen karsinoma
Sut bezi karsinomasi
|
Immunli patogenez
|
Suyaklar, bo’g’imlar va yumshoq to’qimalarni patologiyalari
|
Venoz trombozlar (Trusso sindromi)
|
Me’da osti bezini karsinomasi
Bronxogen karsinoma
Boshqa yomon sifatli o’smalar
|
O’sma mahsulotlari (masalan koagulyasiyani kuchaytiruvchi musinlar)
|
Bakterial bo’lmagan trombotik endokardit
|
Oxirgi bosqichdagi yomon sifatli o’smalar
|
Giperkoagulyasiya
|
Aplastik anemiya
|
Ayrisimon bezni o’smalari
|
Patogenezi noaniq
|
Boshqalar
|
Nefrotik sindrom
|
Turli yomon sifatli o’smalar
|
O’sma antigenlari,
immun komplekslar
|
Diffensirovka. O’smalardagi moddalar almashinuv jarayonlari - bet 5

|
Diffensirovka. O’smalardagi moddalar almashinuv jarayonlari
|
bet | 5/9 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 260,93 Kb. | | #230054 |
Bog'liq Rivojlanishning genetik nazorati.Hujayra sikli va o\'sma (rak)ning molekulyar genetikasi O’sma oldi jarayonlari - ular fakultativ va obligativ ko’rinishlarga bo’linadi. Fakultativ jarayonlarga (ayrim adabayotlarda u o’sma oldi fon o’zgarishlar deb yuritilgan) – giper-displastik jarayonlar (distrofiyalar, atrofiya, skleroz, giperplaziya, metaplaziya va displaziyalar), ba’zi bir disembrioplaziyalar kiritilib, ular ayrim xolatlarda malignizasiyalanishi kuzatiladi. Displaziya – «o’sishni buzilishi»- asosan epiteliyda kuzatiladi. Hujayralarni bir xilligi yo’qoladi, joylashuvi buziladi. Hujayra polimorf ko’rinish ola boradi, u 3 darajada ko’riladi, 3-darajada atipik mitozlar, bazal membranadan ostki qatlamlarga ularni tarqashi kuzatiladi.
Obligativ o’sma oldi jarayonlarida ko’proq nasliy moillik bo’lib, xar doim malignizasiyalanishi bilan yakunlanadi (ularga yo’g’on ichak polipozi, pigmentli kserodermiya, sut bezining kistoz mastopatiyasi, neyrofibromatoz (Reklinghauzen kasalligi), bachadon bo’yni eroziyasi, ko’z to’r pardasi neyroblastomasi va b.) kiradi
O’smalardagi hujayralarni ko’payishi proliferativ yallig’lanish, regenerasiya, giperplaziya, jaroxatlarni bitishi, uyushuvi, inkapsulyasiya va boshqa holatlardagi hujayralarning ko’payishidan o’z mohiyati bilan farq qiladi. Ularda biriktiruvchi to’qima va parenximatoz a’zo hujayralarini ko’payishi moslashtiruvchi va himoya qiluvchi reaksiya hisoblanadi, o’smalarda esa u bularga xech bir aloqasi yo’q hisoblanadi [1.2.5.10.12].
O’smalarni o’sishiga ta’sir etuvchi omillar:
O’smalarni vaskulyarizasiyasi (o’sma hujayrasi tomirlardan 1-2mm uzoqlikda joylashsa yashay olmaydi). O’sma hujayralari angiogenetik omil (angiogenin) ishlab chiqarib, kapillyarlarni o’sishi va endoteliylarni ko’payishini stimulyasiya qiladi.
Gormonlar ta’siri (o’sma hujayralar gormonlar ta’siriga o’ta sezuvchan bo’lib, ular ta’sirida o’sma hujayralarini o’sishini tezlashishi (sut bezi, tuhumdonlar, prostata bezini raklarida) yoki sekinlashishi mumkin.
Organizmni o’smaga qarshi himoya mexanizmlarini xolati:
– o’smalarga qarshi organizmni tabiiy nospesifik rezistentlik mexanizmlari – tabiiy killerlar (NK-hujayralar), limfokin-faollashtirilgan killerlar (LAK-hujayralar) va makrofag hujayralari - bu hujayralar o’sma hujayralarini aniqlaydi, ularni yo’q qiladi (emiradi, sitoliz, fagositoz). Bu mexanizm o’sma hujayralar miqdori organizmda 103 dan oshmagan taqdirda samarali bo’ladi.
- orttirilgan (maxsus) o’smaga qarshi reaksiyalar - o’sma hujayralari hosil qilgan antigenlarga nisbatan hujayra va gumoral immunitet (T va V -limfositlar) tomonidan ishlab chiqariladigan antitana ta’siri bilan bog’liq bo’ladi. Bu mexanizm o’sma hujayralar miqdori organizmda 103 -106 dan oshmagan taqdirda samarali bo’ladi, 106-dan oshganda immunologik depressiya kuzatilib, bu mexanizm izdan chiqadi [1.10.13].
Jadval -2.
|
| |
"Dasturiy injiniring" kafedrasi - 3-mustaqil ish mavzusi. Raqamli algoritmlarni tahlil qilishda Furye algoritmi....

|
3-mustaqil ish mavzusi. Raqamli algoritmlarni tahlil qilishda Furye algoritmi. Spektral tahlil. Dinamik dasturlash. Mustaqil ishni bajarish uchun namuna
|
bet | 2/4 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 42,16 Kb. | | #257634 |
Bog'liq 3-Mustaqil ish topshiriqlari (2)"Dasturiy injiniring" kafedrasi
№ _____ мustaqil ta’lim ish hisoboti
Fan___________“ Algoritmlarni loyihalash”___________________
Guruh ____________________________
Talaba ___________________________
Rahbar
___________________________
Samarqand-202_ y.
Mustaqil ta’lim ishi hisoboti titul varag‘i quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi:
3-Mustaqil ish topshiriqlari
Mavzu. Raqamli algoritmlarni tahlil qilishda Furye algoritmi. Spektral tahlil. Dinamik dasturlash.
1
|
Raqamli axborotlarni qayta ishlashda Furye usuli. Spektral tahlil.
|
2
|
Jadval funksiyalarini Furye qatoriga yoyish
|
3
|
Statistik axborotlarni qayta ishlashda va prognoz masalalarida dinamik dasturlash usullari
|
Nazariy topshiriqlar: Quyidagi nazariy savollarga javob bering:
Har bir talaba quyidagi nazariy savollarning barchasiga javob beradi
Amaliy mashg’ulot topshiriqlari
Amaliy mashg’ulot topshiriqlari.
Quyidagi funksiyalarni Furye qatorlariga yoyishda a0,a1 va b1 koeffitsentlar qiymatlarini toping. Algortim va dastur tuzing
y=sinx
y=x2+2x+3
y=e2x+2
y=2x+4
y=cosx
y=x2+3x+3
y=ex+5
y=3x+4
y=tgx
y=x3+2x+5
y=e2x+10
y=2x-6
y=sin 22x
y=x4-5x+3
y=e2x+10
y=6x+8
y=cos 2x
y=x2-5x+3
y=e2x
y=2x
8 Amaliy mashg’ulot topshiriqlari. Quyidagi masalalar uchun chiziqli regressiya tenglamasidan (y=ax+b) foydalanib, algoritm va dastur tuzing
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
3-mustaqil ish mavzusi. Raqamli algoritmlarni tahlil qilishda Furye algoritmi. Spektral tahlil. Dinamik dasturlash. Mustaqil ishni bajarish uchun namuna
|
Sanoat 4.0 ni qurish tamoyillari - Mustaqil ish mavzu: Sanoat 0 ning hozirgi holati, muammolari va rivojlanish istiqbollari

|
Mustaqil ish mavzu: Sanoat 0 ning hozirgi holati, muammolari va rivojlanish istiqbollari
|
bet | 2/8 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 39,22 Kb. | | #119884 |
Bog'liq Akbarova S (Raqamli iqtisodiyot,mustaqil ish) (1)Sanoat 4.0 ni qurish tamoyillari
Germaniyalik mutaxassislar Sanoat 4.0 ni qurish uchun bir nechta asosiy prinsiplarni ishlab chiqdilar, shundan so‘ng kompaniyalar to‘rtinchi sanoat inqilobining ssenariylarini o‘z korxonalarida amalga oshirishlari mumkin.
Birinchi tamoyil bir-biriga mosligi bo‘lib – bu Buyumlar Interneti orqali mashinalar, vositalar, qurilmalar, sensorlar va odamlarning o‘zaro aloqada bo‘lishlari va bir-biri bilan aloqa qilish qobiliyatini anglatadi.
Ikkinchi tamoyil – bunday o‘zaro ta’sir natijasida paydo bo‘lgan oshkoralik . Virtual olamda haqiqiy obyektlar, funksiyalar tizimlarining raqamli nusxasi yaratiladi, bu uning jismoniy kloni bilan sodir bo‘lgan barcha narsani aniq takrorlaydi. Natijada asbob-uskunalar, “aqlli” mahsulotlar, umuman ishlab chiqarish va hokazolar bilan bog‘liq barcha jarayonlar to‘g‘risida to‘liq ma’lumot to‘planadi.Bu barcha ma’lumotlarni sensorlar va sensorlardan to‘plash qobiliyatini talab qiladi va ular yaratilgan kontekstni hisobga oladi.
Uchinchi tamoyil – texnik yordam . Uning mohiyati shundaki, kompyuter tizimlari odamlarga yuqorida aytib o‘tilgan barcha ma’lumotlarni to‘plash, tahlil qilish va vizualizatsiya qilish orqali qaror qabul qilishga yordam beradi.
Ushbu qo‘llab-quvvatlash, shuningdek, xavfli yoki muntazam operatsiyalar paytida odamlarni mashinalar bilan to‘liq almashtirishdan iborat bo‘lishi mumkin.
To‘rtinchi tamoyil – boshqaruv qarorlarini markazlashtirmaslik, ularning ba’zilarini kiberfizik tizimlarga topshirish. G‘oya shundan iboratki, avtomatlashtirish imkon qadar to‘liq bo‘lishi kerak: qayerda mashina inson aralashuvisiz samarali ishlashi mumkin bo‘lsa, ertami-kechmi odam uni mashina bilan almashtirishi kerak. Shu bilan birga, xodimlarga favqulodda va nostandart vaziyatlarda ulanadigan nazorat qiluvchi vazifasi yuklatilgan.
Sanoat 4.0 komponentlari
Ko‘rib chiqaylik, asosiy texnologik konsepsiyasini to‘rtinchi sanoat inqilobi asosini shakllantirish va korxonalar uchun foydalari bor nima topish – yuqori texnologiyali mahsulot ishlab chiqaruvchi. Asosiy jihatlari quyidagi zamonaviy marta to‘qqiz asosiy texnologik yutuqlaridan:
Modellashtirish ;
Big Data ;
Sun’iy intellekt, mashinasozlik va robototexnika ;
Integratsiya tizimi ;
Buyumlar Interneti;
Kiberxavfsizlik ;
Bulutli hisoblash ;
3 D bosim ( qo‘shimcha texnologiyasi );
Virtual tizim.
|
| |
Toshkent davlat agrar universiteti 70810701-Agrotuproqshunoslik va agrofizika (tuproq bonitirovkasi) mutaxassisligi bo‘yicha magistri

|
Toshkent davlat agrar universiteti 70810701-Agrotuproqshunoslik va agrofizika (tuproq bonitirovkasi) mutaxassisligi bo‘yicha magistri
|
bet | 1/3 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 17,5 Kb. | | #101650 |
Bog'liq Ташки тақриз Махлиё
TOShKENT DAVLAT AGRAR UNIVERSITETI
70810701-Agrotuproqshunoslik va agrofizika (tuproq bonitirovkasi) mutaxassisligi bo‘yicha magistri Ollaberganova Mahliyo Matyoqub qizining
«Chinoz tumani sug‘oriladigan tipik bo‘z tuproqlarining sifat bahosi»
mavzusidagi magistr akademik darajasini olish uchun
yozilgan mavzusidagi magistrlik dissertatsiya ishiga
TAQRIZ
Mavzuning dolzarbligi va ahamiyati: Dunyoda sugʻoriladigan tuproqlar unumdorligini shakllanishi va qayta tiklanishi evolyusiyasi qonuniyatlarini aniqlash, tuproq xossa-xususiyatlarini dehqonchilik ta’sirida oʻzgarishini hisobga olgan holda unumdorlik darajasini belgilash orqali yer resurslaridan samarali foydalanishga qaratilgan ilmiy-tadqiqotlar olib borilmoqda. Bu borada tuproqlarning ekologik-meliorativ holatini yaxshilash, tuproq-iqlim sharoitiga mos keladigan ekin turini tanlash, tuproq unumdorligini yaxshilash va oshirish, tuproqlarni sifat jihatdan baholash hamda boshqarishda axborot texnologiyalarni qoʻllashga doir ilmiy-tadqiqotlarga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Respublikamizda sugʻoriladigan maydonlarning tuproq sifatini baholash, unumdorligini saqlash va oshirish, unumdorligi past boʻlgan yerlardan samarali foydalanishda yangi texnologiyalarni qoʻllashga qaratilgan ilmiy-tadqiqot ishlari olib borilib, muayyan natijalarga erishilmoqda. Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning 2020-2030 - yillarga moʻljallangan strategiyasida «...zamonaviy axborot texnologiyalarini keng joriy etish orqali statistik ma’lumotlarni toʻplash, tahlil qilish va tarqatishning ishonchli uslublarini joriy etishni nazarda tutuvchi tarmoq statistikasining shaffof tizimini yaratish, qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni hisobga olishning kadastr tizimini takomillashtirish, shuningdek qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning kadastr bahosini aniqlash tizimini qayta koʻrib chiqish»1 boʻyicha muhim vazifalar belgilab berilgan. Bu borada respublikamizning turli tuproq-iqlim sharoitlaridagi sugʻoriladigan tuproqlarning xossa-xususiyatlarini aniqlash, sugʻoriladigan tuproqlarda turli omillar ta’sirida yuzaga kelayotgan salbiy jarayonlarni oldini olish, tuproq sifatini baholash ishlarini takomillashtirish va unumdorlik darajasini belgilash muhim ahamiyat kasb etadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Toshkent davlat agrar universiteti 70810701-Agrotuproqshunoslik va agrofizika (tuproq bonitirovkasi) mutaxassisligi bo‘yicha magistri
|
Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati
|
bet | 8/8 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 39,22 Kb. | | #119884 |
Bog'liq Akbarova S (Raqamli iqtisodiyot,mustaqil ish) (1)Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati:
1.Alimov R.X, Begalov B.A., Yulchieva G.T., Alishov Sh.A. “Iqtisodiyotda axborot texnologiyalari”.O‘quv qo‘llanma. T: - “Sharq”, 2006.
2. Milliy iqtisodiyotda axborot tizimlar va texnologiyalar. O‘quv qo‘llanma//Mualliflar: B.Shafarov, U.X.Narzullayev, N.R.Zaynalov, G‘.M.Porsaev; – Samarqand: SamDU nashri
3. Tapscott, D., The Digital Economy: Promise and Peril In The Age of Networked Intelligence, McGrawHill, 1995. – 342p.
4. Wikipediya
5. С. Базанов Биткоин для всех - //wwwʼ.medium.com/Bitcoin Review/
Internet saytlari:
1.https://goldbusinessnet.com/
2.www.prostocoin.com
3.www.coinmarketcap.com
4. www.ru.wikipedia.ru
|
| |
Avtomatik boshqaruv tizimlarni vaqt tavsiflari Reja - bet 4

|
Avtomatik boshqaruv tizimlarni vaqt tavsiflari Reja
|
bet | 4/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 24,73 Kb. | | #241527 |
Bog'liq Avtomatik boshqaruv tizimlarni vaqt tavsiflari RejaT = tp + tх,
Bu yеrda:
tp - dеtallarga ishlov bеrish, ya’ni shakllantirish uchun sarflanadigan vaqt;
tх - bo`sh (uzatish, kеsuvchi asbob va zagotovkani o`rnatish va yеchish).
Foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati
Miraxmedov D.A. Avtomatik boshqarish nazariyasi.Toshkent, O`qituvchi, 1993. - 285 b.
N.R.YUsupbekov va boshq. Texnologik jarayonlarni nazorat qilish va avtomatlashtirish. T.2011,576 c.
Boxan N.I. i dr. Sredstva avtomatiki i telemexeniki. – M.: Agropromizdat, 1992 4. V. YA. Bochkarev. Novыe texnologii i sredstva izmereniy, metodы organizatsii vodoucheta na orositelnыx sistemax. Novocherkassk,2012,227 s.
V.A. Vtyurin. Avtomatizirovannыe sistemы upravleniya texnologicheskimi protsessami .Osnovы ASUTP. Sankt-Peterburg 2006, 154 s.
Rachkov M.YU. Texnicheskie sredstva avtomatizatsii.- Moskva: MGIU, 2006.- 347 s.
Sovremennыe datchiki. Pod redaksii D.Fraydena.-Moskva: Texnosfera.2005. – 470 s.
Vohidov A.X. Abdullaeva D.A. Avtomatikaning texnik vositalari. T.,TIMI, 2011. 180 b.
Karimov A.S. va b. Elektrotexnika va elektronika asoslari. T.; Ukituvchi, 1995, 464 b
|
| |
Reja: While operatorlari Misollar C++ while va do-while sikli

|
Reja: While operatorlari Misollar C++ while va do-while sikli
|
Sana | 18.06.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #264224 |
Bog'liq 9-mavzu - MAVZU: TAKRORLANUVCHI ALGORITMLARNI DASTURLASH. WHILE OPERATORI.
- SHAHRISABZ-2024
Reja: - While operatorlari
- Misollar
C++ while va do-while sikli - C++ while va do-while sikli
- Ushbu maqolada biz ba'zi misollar yordamida while va do-while sikllari haqida bilib olamiz .
- Ko'pgina kompyuter dasturlash tillarida while tsikli ma'lum mantiqiy shart asosida kodni qayta-qayta bajarishga imkon beruvchi boshqaruv oqimi bayonotidir. while siklini takrorlanuvchi if iborasi sifatida qarash mumkin.
- C++ while davri
- while siklining sintaksisi :
- esa (shart) {
- // tsiklning tanasi
- }
berilgan shartni baholaydi va tanasini boshqaradi - berilgan shartni baholaydi va tanasini boshqaradi
- holat tugaguncha tanasini takrorlaydi true.
- agar shart bo'lsa, falseu tugaydi.
- while Loop algoritmi sxemasi
Aniqlik uchun ba'zi misollarni ko'rib chiqaylik. - Aniqlik uchun ba'zi misollarni ko'rib chiqaylik.
- 1-misol:
- Quyidagi dastur 1 dan 6 gacha raqamlarni chop etadi.
- Quyida yuqoridagi dasturning batafsil kuzatuvi keltirilgan dasturni tushuntirish
2-misol: - 2-misol:
- Quyidagi dastur musbat sonlar yig'indisini chop etadi. Agar foydalanuvchi manfiy raqamni kiritsa, tsikl tugaydi va raqam yig'indiga qo'shilmaydi, qolgan raqamlar yig'indisi qo'shiladi va ko'rsatiladi.
Chiqish: - Chiqish:
- Raqamni kiriting: 5
- Raqamni kiriting: 1
- Raqamni kiriting: 73
- Raqamni kiriting: 0
- Raqam kiriting: -2
- Jami 79
- Tushuntirish: -
- Ushbu dasturda foydalanuvchidan o'zgaruvchida saqlanadigan raqamni kiritish so'raladi number.
- Raqamlar yig'indisini saqlash uchun biz o'zgaruvchini e'lon qilamiz va uni qiymatiga ishga tushiramiz 0.
- Loop whilefoydalanuvchi manfiy raqam kiritmaguncha davom etadi. Har bir iteratsiya davomida foydalanuvchi tomonidan kiritilgan raqam o'zgaruvchiga qo'shiladi sum.
- Agar foydalanuvchi manfiy raqamni kiritsa, tsikl tugaydi. Nihoyat, umumiy summa ko'rsatiladi.
C++ do-while sikli - C++ do-while sikli
- do-while sikli while siklidan biroz farq qiladi , ularning orasidagi yagona farq shundaki, do-while siklida shart uning tanasida mavjud kod bloki bajarilgandan keyin tekshiriladi.
- Shunday qilib, do-while chiqish boshqariladigan tsikllar deb ataladi . Holbuki, for va while davrlari kirish boshqariladigan sikl deb ataladi .
- Quyida do-while siklining sintaksisi keltirilgan .
- qil {
- // halqa tanasi;
- }
- while (shart);
- Bu erda, yuqoridagi sintaksisda: -
- Dastlab tsiklning tanasi bajariladi. Keyin holat baholanadi.
- Agar shart ga baholansa true, do operatori ichidagi sikl tanasi yana bajariladi.
- Vaziyat yana bir bor baholanadi.
- Agar shart ga baholansa , dotrue operatori ichidagi sikl tanasi yana bajariladi.
- Bu jarayon shart ga baholanmaguncha davom etadi false, keyin tsikl to'xtaydi.
-
- Do-while siklining algoritmi oqim sxemasi
|
| |
Neftni atmosferali haydash qurilmasi texnologik sxemasi

qurilmasi 24 va suvli qobiq quvurli sovutgichdan so’ng qurilmadan chiqariladi.
Ikkinchi dizel yoqilg’isi isiqlik almashtirgich 26, sovutgich 27 va 28-suvli
sovutgichdan so’ng qurilmadan chiqariladi. Bug’latuvchi
kolonnalar pastki
tarelkasi ostidan o’ta qizdirilgan suv bug’i kiritiladi. Neftning og’ir bug’lanmagan
qoldig’i aralashma suyuqligi bilan 14-kolonna pastki tarelkasiga oqib tushadi.
Kolonna pastki tarelkasi ostidan ham “o’ta qizdirilgan suv bug’i” kiritiladi.
Katta
miqdordagi qaynash harorati past fraksiyalaridan ajratilgan mazut 14-kolonna
pastidan 13-nasos yordamida 29-issiqlik almashgich va 30,31-sovutgichlar
orqali
o`tib rezervuarga jo’natiladi. Qurilma moddiy balansi
neftdagi tiniq rangli neft
mahsulotlari miqdoriga bog’liqdir.
Atmosferali haydash qurilmasi moddiy balansi quyidagi jadvaldagi namuna
ko’rinishida bo’lishi mumkin.
Kiritilgan
% (massa)
Barqarorlashtirilgan neft
100,0
Suvli emulsiya
0,1
Jami:
100,1
Olingan
Uglevodorod gazlari
1,0
Benzin fraksiyasi (140
0
C gacha)
12,2
Kerosin fraksiyasi (140
0
C240
0
C)
16,3
Dizel fraksiyasi (204
0
C - 350
0
C)
17,0
Mazut (>350
0
C)
52,7
Yo’qotishlar
0,9
Jami:
100,1
Ma’ruza maqsadli funksiya va uning xususiyatlari 1Maqsad funksiyasi

Ma’ruza maqsadli funksiya va uning xususiyatlari 1Maqsad funksiyasi
Download
239,31 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
02.12.2023
Hajmi
239,31 Kb.
#109471
Download
239,31 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ma’ruza maqsadli funksiya va uning xususiyatlari 1Maqsad funksiyasi
Download
239,31 Kb.
Matnni ko'rish
Neftni atmosfera bosimida fraksiyalarga ajratish

Neftni atmosfera bosimida fraksiyalarga ajratish
Download
372,05 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
30.01.2024
Hajmi
372,05 Kb.
#148877
Download
372,05 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Neftni atmosfera bosimida fraksiyalarga ajratish
Download
372,05 Kb.
Matnni ko'rish
Gradient usullari - Ma’ruza maqsadli funksiya va uning xususiyatlari 1Maqsad funksiyasi

Gradient usullari
Optimumni qidirishning gradient maqsad funksiyasi R(x)
va hosilalarini
R(x)/
x
j
hisoblash va tahlil qilishga asoslangan. Maqsad
funksiyasining analitik
kurinishini hamma vaqt ham aniq ko’rinishda
yozish mumkin emas,
yoki u juda
murakkab bulib, undan olingan hosila ham juda
murakkab analitik ifoda
kurinishida buladi. Bunday holatlarda maqsad funksiyalarining
hosilalarini
hisoblash uchun taqribiy hisoblash usullari qullaniladi, ya’ni
R/
x
j
R/
eq R(x
1
, x
2
,..x
j
+
x
j
,..x
n
) - R(x
1
, x
2
,..x
j
,..x
n
) /
x
j
;
x
j
- j- uzgaruvchini olgan usish qiymati (yoki, nogradient usullari qullaniladi).
Gradient usullarga quyidagi usullar kiradi:
1. Relaksatsiya usuli;
2. Gradient usuli;
3. Ekstremumga
tez tushish usuli;
4. «Og‘ir sharik» usuli;
5. Optimumni gradient analitik ifodasi ma’lum bulgan holda qidirish.
Maqsad funksiyasini va cheklamalarni geometrik interpretatsiyasi

Optimallashtirish kriteriysini bitta texnologik parametrdan bog‘liq funksiyasini R
= f(x), 2-o‘lchamli koordinata tizimsida ko‘raylik (9.1-rasm.)
R
X X
1
X
9.1-rasm.
Bu
masalaga x1
, cheklama qo‘yilgan. Bunda optimallik kriteriysi, texnologik
parametr x dan bog‘liq o‘zgaradi va x< x
1
cheklamaga asosan, optimumni x ning,
x
1
dan kichik qiymatlarida qidirish kerak.
Agar, optimallik kriteriysi ikki texnologik parametrlardan (x
1
va x
2
) bog‘liq bo‘lsa,
unda
bu funksiya ekstremumi, fazoda uning o‘lchamli koordinata tizimida
qidiriladi (9.2-rasm).
9.2-rasm.
Optimallik kriteriysi 3 va undan ko‘p parametrlarga (n) bog‘liq bo‘lsa, unda n-
o‘lchamli tizimning geometrik interpretatsiyasi quyidagicha:
9.3-rasm.
Chiziqsiz dasturlash usullari
Chiziqsiz dasturlash usullari ni ko’up qadamli yoki kursatkichlarni ketma-ket
(qadamma-qadam) yaxshilash usuli sifatida tasavvur qilinadi. Bu usullarda
hisoblash qadamini tug‘ri tanlash nisbatan katta muammo hisoblanib, bu masalani
tug‘ri hal qilinishi u yoki bu usulni qullashni qanchalik samaradorligini kursatadi.
Chiziqsiz dasturlash usullarining kupchiligi n-ulchamli fazoda optimumga qarab
harakatlanish taktikasini qullaydi. Bunda qandaydir boshlang‘ich
yoki oraliq
holatdan X
(k)
, keyingi holatga X
(k+1)
, X
(k)
vektorini qaram deb nomlangan
X
(k)
qiymatga uzgartirish bilan utiladi. Ya’ni,
X
(k+1)
=X
(k)
+
X
(k)
(Bunda X(x
1
,x
2
,...x
n
), ya’ni X, ((x
1
,x
2
,...x
n
) larning vektor ko’rinishdagi ifodasi deb
qaraladi).
Agar maqsad funksiyasining optimal qiymatiga uning
eng kichik qiymati mos
kelsa, unda muvaffaqiyatli qadamdan sung, quyidagi shart bajarilishi kerak:
R(X
(k+1)
) < R(X
(k)
)
Chiziqsiz dasturlashning usullarida qadam yo’nalishi va qiymati X
(k)
funksiyanig
qandaydir holatini X
(k)
, holatini belgilovchi qandaydir
funksiya kurinishida
kuriladi.
X
(k)
q
X
(k)
(X
(k)
)
Oldingi tenglamaga quyib, quyidagini olamiz:
X
(k+1)
q X
(k)
+
X
(k)
(X
(k)
)
(ya’ni, X
(k)
holat funksiyasini hisobga olgan holda X
(k)
nuqtadan
X
(k)
qadam
quyiladi).
Ba’zi bir hollarda
X
(k)
qadam faqat X
(k)
holatga emas, balki avvalgi holatlarga
ham bog‘liq buladi. Shunday qilib, chiziqsiz dasturlash usullarida qadam tanlash
usuliga qarab quyidagi asosiy usullardan biri tanlaniladi:
1. Determinlashgan qidirishning gradient usullari;
2. Determinlashgan qidirishning nogradient usullari;
3. Tasodifiy qidiruv usullari.
Neftni atmosferali haydash qurilmasi texnologik sxemasi

Neftni atmosferali haydash qurilmasi texnologik sxemasi:
1, 7, 8, 9,12,13, 20, 21, 22 –
nasoslar; 2, 14 –
rektifikatsion kolonnalar;
3,15,24,27,30- havoli sovutgichlar; 4,16, 25, 31- sovutgichlar; 10, 11, 23, 26, 29 -
issiqlik
almashtirgichlar; 5, 17 – gazseparator-suv ajratgichlar; 6 - pech; 18, 19 -
bug’latuvchi kolonnalar;
Bug’latuvchi kolonnalar 18 va 19 orqali 20 va 21 nasoslar yordamida 140
0
C -
240
0
C va 240
0
C350
0
C (yoki 140 220
0
C va 220 350
0
C) da qaynovchi fraksiyalar
chiqariladi. Birinchisi kerosin fraksiyasi issiqlik almashtirgich 23, havoli sovutish
qurilmasi 24 va suvli qobiq quvurli sovutgichdan so’ng qurilmadan chiqariladi.
Ikkinchi dizel yoqilg’isi isiqlik almashtirgich 26, sovutgich 27 va 28-suvli
sovutgichdan so’ng qurilmadan chiqariladi. Bug’latuvchi
kolonnalar pastki
tarelkasi ostidan o’ta qizdirilgan suv bug’i kiritiladi. Neftning og’ir bug’lanmagan
qoldig’i aralashma suyuqligi bilan 14-kolonna pastki tarelkasiga oqib tushadi.
Kolonna pastki tarelkasi ostidan ham “o’ta qizdirilgan suv bug’i” kiritiladi.
Katta
miqdordagi qaynash harorati past fraksiyalaridan ajratilgan mazut 14-kolonna
pastidan 13-nasos yordamida 29-issiqlik almashgich va 30,31-sovutgichlar
orqali
o`tib rezervuarga jo’natiladi. Qurilma moddiy balansi
neftdagi tiniq rangli neft
mahsulotlari miqdoriga bog’liqdir.
Atmosferali haydash qurilmasi moddiy balansi quyidagi jadvaldagi namuna
ko’rinishida bo’lishi mumkin.
Kiritilgan
% (massa)
Barqarorlashtirilgan neft
100,0
Suvli emulsiya
0,1
Jami:
100,1
Olingan
Uglevodorod gazlari
1,0
Benzin fraksiyasi (140
0
C gacha)
12,2
Kerosin fraksiyasi (140
0
C240
0
C)
16,3
Dizel fraksiyasi (204
0
C - 350
0
C)
17,0
Mazut (>350
0
C)
52,7
Yo’qotishlar
0,9
Jami:
100,1
-usul Kommutatorning muhimliligi (priority) bo`yicha Rootni

Switch(config)#hostname sw4
sw4(config)#spanning-tree vlan 1 priority 24576
Sw4(config)#exit
Yuqorida keltirilgan tarmoq parametrlari sozlangandan keyin kommutatorlar
bir-biriga xabar jo`natib, LAN tarmog`i uchun ildiz kommutatorni tanlab oladi.
Xozirgi mavjud konfiguratsiyalarni ko`rish uchun:
show spanning-tree –
kommutator uchun ko`prik (most) muhimliliklarini
ko`rishda
foydalaniladi
show spanning-tree active -
spanning-tree protokolida ishlayotgan faqat faol
interfeyslarning konfiguratsiyasini ko`rsatadi.
show spanning-tree summary
—port holatlari haqida ma’lumot beradi.
show spanning-tree root
— ildiz ko`prigining
konfiguratsiyasi haqida
ma’lumot beradi.
show spanning-tree detail
—port haqida batafsil ma’lumot olish
show spanning-tree interface
— STP interfeysi
va konfiguratsiyasi holati
haqida ma’lumot beradi.
Ishni bajarish tartibi - Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari

Yuqorida keltirilgan tarmoq topologiyasida kommutatorlar orasida asosiy
ildiz kommutator (root) Sw1 hisoblanadi. Chunki bu topologiyada Sw1
boshqa
kommutatorlarga nisbatan MAC adresi kichik. Shu sababli Sw1 kommutatorga
barcha kirish va chiqish interface portlari yashil holatdagini ko`rishimiz mumkin.
Buni tekshirish uchun
Sw1#show spanning-tree
buyrug`i orqali amalga oshiriladi.
Natijada Sw1
kommutatorning
MAC-Address 000D.BD2C.15B9
yoki
asosiy bo`lgan kommutatorni
(This bridge is the root)
bilishimiz
mumkin
(4.3-rasm).
3-rasm. Sw1 bo`yicha spanning-tree natijalari
4.3-rasmda Sw2
kommutatorning
show spanning-tree
buyrug`i
orqali
ko`rishimiz mumkinki, asosiy bo`lgan ildiz kommutatorni
belgilaydigan qismida
fastEthernet 0/4 ko`rsatilgan. Sw2 FastEthernet 0/4 portida root switch (sw1)
joylashgan.
4-rasm. Sw1 bo`yicha spanning-tree natijalari
Tarmoq topologiyasida asosiy bo`lgan kommutatorni (ildiz kommutatorni)
belgilashimiz uchun bir nechta usullar mavjud:
1-usul. Tarmoqda asosiy bo`lgan kommutatorni aniq tayinlash:
spanning-tree vlan vlan-id root primary
– tarmoq uchun asosiy bo`lgan
kommutatorni (ildiz kommutatorni) ko`rsatish uchun foydalaniladi (masalan,
spanning-tree vlan 1 root primary)
spanning-tree vlan vlan-id root secondary
- tarmoq uchun asosiy bo`lgan
kommutatorga (ildiz kommutatorga) zahira kommutatorni ko`rsatish
uchun
foydalaniladi (masalan, spanning-tree vlan 1 root secondary)
Misol uchun tarmoqda asosiy bo`lgan kommutator (root)ni boshqasiga ya`ni
Sw2 o`zgartiramiz.
Sw2 konfiguratsiyasi
Switch>enable
Switch#configure terminal
Switch(config)#hostname sw2
sw2(config)#spanning-tree vlan 1
root primary
sw2(config)#exit
sw2#show spanning-tree
4.5-rasmda Sw2 kommutatorning root switch bo`lganligini ko`rishimiz
mumkin.
Eslatma: sw2ga sozlangan kommandani olib tashlash.
sw2(config)#no spanning-tree vlan 1 root primary.
5-rasm. Root switchni almashtirish jarayoni
Texnologiyalari universiteti samarqand filiali

|
Texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 365,38 Kb. | | #135132 |
Bog'liq 15 kiber
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
MUHAMMAD AL-XORAZIMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI KOMPYUTER INJINIRINGI (MASOFAVIY TA’LIM) FAKULTETI
KIBERXAVFSIZLIK ASOSLARI fani
Amaliy ish №15
KIO-022-01 guruh talabasi
Bajardi: Namozova H
Tekshirdi: Umirzaqov
SAMARQAND-2023
15-Mavzu: Ijtimoiy tarmoqlardan ma’lumotlarni to‘plashni o‘rganish.
Topshiriq: Google tizimi yordamida turli ma’lumotlarni qidirish, to‘plash, saqlash texnolofgiyalarini tahlil qiling va olingan hulosani hemis tizimiga yuklang.
Ishchi maydon:
So'nggi tadqiqot natijalariga ko'ra, bugungi kunda butun insoniyatning 63 % qismi internetdan foydalanishiqayd etilgan.Shuningdek, qariyb 1 yillik davr ichida internet foydalanuvchilari soni 200 millionga ortgan. Internet foydalanuvchilarning asosiy qismi (92,4 %) mobil qurilmalar vositasida internetdan foydalanishadi. 4,65 milliard foydalanuvchi ijtimoiy tarmoqlardan faol foydalanishadi. Dunyo bo‘yicha 3 milliard kishidan ortiq messenjerlardan foydalanuvchilar mavjud. Eng ko‘p foydalanuvchiga ega bo‘lgan platformalar Facebook va WhatsApp bo‘lib, 2,5 milliarddan ortiq foydalanuvchi ulardan foydalanishadi.
Bundan tashqari bir qancha rivojlangan mamlakatlarda milliy messenjerlardan ham foydalaniladi. Jumladan, Yaponiyada Line, Janubiy Koreyada KakaoTalk va Xitoyda WeChat.
Statista.com sayti eng ommabop messenjerlar ro‘yxatini e’lon qildi:
WhatsApp – 2 mlrd'dan ko‘p foydalanuvchiga ega; o Weixin/Wechat (Xitoy) – 1,3 mlrd ga yaqin foydalanuvchi; o Facebook Messenger – 988 mln foydalanuvchi; o QQ – 574 mln foydalanuvchi; o Snapchat – 557 mln foydalanuvchi; o Telegram – 550 mln foydalanuvchi.
O‘zbekistonda eng ommabop messenjerlar ro‘yxati quyidagicha:
Telegram – foydalanuvchilarning 80% qismi; o WhatsApp – foydalanuvchilarning 22% qismi; o Facebook Messenger – foydalanuvchilarning 6% qismi.
Datareportal.com ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekiston aholisining qariyb 70% qismi internet foydalanuvchisi hisoblanadi. Aholining 18,3 % qismi ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishadi.
O'zbekistonda foydalanuvchilar tomonidan eng ko‘p Instagram ijtimoiy tarmog‘idan foydalaniladi. Hozirgi kunda ushbu tarmoqdan foydalanuvchilar soni 4,8 mln'dan ortiq hisoblanadi. Foydalanuvchilarning 34,4 % qismi ayollar. Foydalanuvchilarning asosiy qismi yoshlarni (18-35 yosh) tashkil etadi.
|
| |
Xorijiy davlatlarning elektron raqamli imzo algoritmlari tahlili

|
Xorijiy davlatlarning elektron raqamli imzo algoritmlari tahlili
|
Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 37,38 Kb. | | #106543 |
Bog'liq Xorijiy davlatlarning elektron raqamli imzo algoritmlari tahlili Reja: - Elektron raqamli imzo — elektron hujjatdagi mazkur elektron hujjat axborotini elektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalangan holda maxsus o‘zgartirish natijasida hosil qilingan hamda elektron raqamli imzoning ochiq kaliti yordamida elektron hujjatdagi axborotda xatolik yo‘qligini aniqlash va elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasini identifikatsiya qilish imkoniyatini beradigan imzo.
- Oʻzbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi Fan-texnika va marketing tadqiqotlari markazida 2003-2009-yillar davomida olib borilgan ilmiy-tadqiqot ishlari natijasida Oʻzbekiston Respublikasining davlat standarti Oʻz DSt 1092:2005, Oʻz DSt 1092:2009 “Axborot texnologiyasi.
|
| |
Django Templating - Dasturiy injiniring fakulteti 4-kurs yakunidagi amaliyot kundalik hisoboti topshirdi

|
Dasturiy injiniring fakulteti 4-kurs yakunidagi amaliyot kundalik hisoboti topshirdi
|
bet | 15/15 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #245169 |
Bog'liq 4th Asilbek Mirolimov Kundalik HISOBOTIDjango Templating
Dars haqida ma'lumot:
Bu darsda talabalar Django templating orqali foydalanuvchi interfeysini yaratishni o'rganadilar.
Maqsadlar:
Django templatingning muhimligini tushunish (Maqsad 1):
Talabalar Django templatingning muhimligini o'rganadilar.
HTML va Django templating tili orasidagi farqni tushunish (Maqsad 2):
Talabalar HTML va Django templating tili orasidagi farqni tushunadilar.
Django templatingga ma'lumotlarni uzatish (Maqsad 3):
Talabalar Django templatingga qanday ma'lumotlarni uzatishni o'rganadilar.
Mashg'ulotlar:
Django templatingning muhimligini tushunish.
HTML va Django templating tili orasidagi farqni tushunish.
Django templatingga ma'lumotlarni uzatish.
Guruhni o’zlashtirishini tekshirish uchun imtihon qabul qilib olish
Dars haqida ma'lumot:
Ushbu darsda talabalar o'quv dasturida o'rgangan bilim va ko'nikmalarini amalda qo'llashlari kerak bo'ladi. Bu imtihon orqali talabalarning dars davomida o'zlashtirganlarini baholash mumkin.
Mashg'ulotlar:
Dastur bo'yicha umumiy imtihon qabul qilib olish.
Talabalarning bilim va ko'nikmalarini baholash.
Qayta aloqa va tavsiyalar berish.
Xulosa
Yuqoridagi amaliyot hisobotida shu amaliyot muddatida kuni bo’yi nima ishlar bilan band bo’lganlarim haqida batafsil yozib chiqdim, bundan keyin qolgan kunlari ham shu tartibda o’z ishimni bajardim. O’tkan yili avvaliga assisstent o’qituvchi bo’lib amaliyot o’tagan bo’lsam keyinchalik instructor, examiner va hozirda asosiy o’qituvchi mentor lavozimiga ko’tarilib ish faoliyatimni olib bordim. Korxonani IT developers bo’limi ham bor bo’lib u yerda faqat dasturchilik bo’yicha ishlanadi, proyektlar qilinadi, hozirda shu bo’limga ham o’tib dasturchi bo’lib ishlash rejam ham bor.
Asilbek Mirolimov Alijon o’g’li
|
| |