nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Fotoelektrik modullar - Mexanizatsiyalash muhandislari instituti qayta tiklanuvchi energiya manbalari

143
Hozirgi kunda ilmiy tadqiqot laboratoriyalari tomonidan FIK 30% gacha
bo‘lgan quyosh elementlarni ishlab chiqarish ustida tadqiqotlar olib borilmoqda.
Bunda masulot (quyosh elementi) ning narxi muhim o‘rinni egallaydi. Masalan
yupqa plenkali quyosh elementlarni katta miqdorda ishlab chiqarib katta maydonlarga
yopsak katta iqtisodiy foyda olish mumkin.
Quyosh batareyalarining xizmat muddatini oshirish
Dala sharoitida quyosh batareyalarni bir qancha qurilmalarda sinab ko‘rilgan.
Amaliy tadqiqotlar natijalariga ko‘ra quyosh batareyalari o‘rtacha 20 yil xizmat
qilishi mumkin. Evropa va AQSH da ishlab chiqarilgan quyosh batareyalari 25 yil
xizmat qilgandan so‘ng 10 % ga quvvati kamayishi kuzatilgan.
Shunga ko‘ra, quyosh monokristalli modullar o‘rtacha 30 yil xizmat qiladi
deyish mumkin. Polikristalli modullar odatda 20 yil atrofida xizmat qiladi. Amorf
kremniydan yasalgan (yupqaplenkali va egiluvchan) modullar 7 yildan (dastlabki
texnologiyalar asosida birinchi ishlab chiqarilganlari), 20 yilgacha (oxirgi
texnologiyalar asosida ishlab chiqarilgan) xizmat qiladi.
Bundan tashqari yupqa plenkali modullar dastlabki 2 yilda 10 dan 40 % gacha
quvvatini yo‘qotadi. Shu sababli fotoelektrik modullarning 90% bozorini kristal
kremniyli modullar tashkil etadi. Tizimning boshqa elementlari turlicha xizmat
muddatiga ega: akkumulyator batareyalari 2 dan 15 yilgacha, kuch elektronika qismi
esa 5 dan 20 yilgacha xizmat muddatiga ega.
NMSboshqarish tizimi - 15-Amaliy ish ngn (kakt) tarmoqlari uchun xizmatlar tasnifi. 15. Ishdan maqsad

NMSboshqarish tizimi
15.3-rasm. Boshqaruv tizimining tuzilishi
MSAN xarakteristikalari
Yuqori sig‘imli va qulay, egiluvchan kirish platfomasi. QoS mexanizmiga asoslangan xizmat platformalari. NMS mustaxkam boshqarish tizimi. MSAN IPga asoslangan, hamda GE/10GE arxitekturasini to‘liq qo‘llab quvvatlaydi. UfTT dan NGN ga migratsiyasi osonligi. FE/GE, E1 va xPON texnologiyalarini o‘z ichiga olgan egiluvchan uplink kirish. Ekspluatatsiya xarajatlarini sezilarli darajada kamaytirish imkonini beruvchi yagona platforma. Kompakt va yuqori ishlovchanligi.
15.4-rasm. MSANjoylashuvi va vazifasi
1.5-rasm. ZTEMSAN turlari
ZXMSG 5200 mavjud kirish platformasi
1.6-rasm.ZXMSG 5200 tashqi ko‘rinishi
NGN tarmog‘i protokollari: Tor polosali protokollar: H.248, MGCP, SIP, V5 Keng polosali protokollar: PPPOE/PPPOA/IPOE/IPOA, L2/L3 protokollari: 802.1P/Q, STP/RSTP,IGMP. Interfeyslar: Abonent interfeysi: POTS, ISDN, ADSL/2/2+, SHDSL/SHDSL, VDSL2, FE/GE, EPON/GPON,tarmoq interfeysi: FE/GE/10GE. Ishonchliligi:Yuqori ishonchlilik: 99.999%.
ZXA10 C300M yangi kirish platformasi
1.7-rasm.ZXA10 C300M tashqi ko‘rinishi
Yuqori sig‘im: 480G Kommutatsiya matritsasi, 1 polkada 14/16 abonent platasi : 1 platada 64 ADSL2+, 64 POTS, 48 VDSL2 portlari, 1 polkada maksimum 1024 port va 3072 1 stoykada 3072 port, universalligi, abonent porlari: ADSL2+, VDSL2, SHDSL, POTS, ISDN, EPON, GPON, GE, FE, Tarmoq interfeyi: 10GE, GE, FE, ATMSTM-1, E3, Yuqori sifatli xizmat ko‘rsatish QoS, ko‘padresli uzatish nazorati multicast, yuqori ishonchlilik va xavfsizlik, asosiy elementlarnin 1+1 himoyasi, boshqarishning soddaligi.
|
Turi
  
9806H - 15-Amaliy ish ngn (kakt) tarmoqlari uchun xizmatlar tasnifi. 15. Ishdan maqsad

|
15-Amaliy ish ngn (kakt) tarmoqlari uchun xizmatlar tasnifi. 15. Ishdan maqsad
|
bet | 3/5 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #127735 |
Bog'liq 15-Amaliy ishTuri
|
9806H
|
O‘rnatish joyi
|
Xona ichida
Xona tashqarisida (o‘rnatishda qo‘shimcha kabinet)
|
Maksimal sig‘imi
|
192 ovozli port, 96 ADSL2+ porti
|
Tarmoq interfeysi
|
2GE yoki 2FE
|
O‘lchami (mm)
|
240×482×88
|
Ishchi xarorati (ºC)
|
- 5… +45
|
Ishchi namlik darajasi (%)
|
5… 95
|
Og‘irligi (kg)
|
8
|
Elektr manbasi
|
220VAC, -48VDC
|
Energiya sarfi
|
170 Vt (to‘liq yuklanishda)
|
S tandart 12Ubalandlikka eka 19 dyuym. polka
1 polka 256E1 gacha qo‘llab quvvatlaydi
Bir nechta polkalar konfiguratsiyasini qo‘llab quvvatlaydi
336,000 portli yuqori sig‘im
Sig‘imi:TG: Maksimal 336,000 port (Trunk + IP portlari), SG: Maksimal 6144 64 kb/s signal linklari.
Protokollari: Chaqiriqlarni nazorat qilish protokollari: MEGACO/H.248, RTP/RTCP; Signal protokollari: SS7, R2, V5.2, DSS1, DTMFvaMFC.
Ovozli kodeklar: G.711 PCM@64kbps, G.729A/BCS-ACELP @ 8kbps, G.723.1 ACELP / MPMLQ @ 5.3, 6.3 kb/s , G.726 ADPCM @40, 32, 24, 16 kb/s
Ishonchliligi: MTTR: ≤ 3 min , MTBF: > 69000 soat , Tizim ishonchliligi≥ 99.999%.
SBC (ZXSS10 B200) chegaraviy kontrolleri
SBC (Session Border Controller — sessiya chegaraviy kotrolleri) operator tarmog‘ining chegarasida joylashgan bo‘lib (misol uchun NGN tarmog‘i) quyidagi vazifalarni bajaradi: signal protokollari translyatsiyasini,ovozli trafiklar marshrutizatsiyasini amalga oshiruvchi media kanallar sifati tahlili,xizmat ko‘rsatish sifatini ta’minlash,statik ma’lumotlarni yig‘ish, RTP-trafikini nazorat qilish va b.
15.2-rasm. SBCchegaraviy kontrollerining funksiyasi
|
| |
-variant - Nazorat variantlari 1-variant

|
Nazorat variantlari 1-variant
|
bet | 5/6 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 32,59 Kb. | | #250753 |
Bog'liq сугурта иши вариантлар18-variant
Ixtiyoriy sug’urta bilan majburiy sug’urtani farqli xusususiyatlarini izohlab bering..
Tashuvchining fuqorolik javobgarligini majburiy sug’urta qilish to’g’risidagi qonuni va Vazirlar Maxkamasining qarori qachon qabul qilingan hamda uning mazmuni..
160 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни “Даво” дорихонасининг ўртача иш хақи фонди 80 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
19-variant
Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urtasida jabrlanuvchi kim va u qanday huquqlarga ega.
Sug’urtaga qabul qilinadigan va qabul qilinmaydigan risklarga qanday risklarni kiritish mumkin.
50 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни Эфир мойларини ишлаб чикарадиган корхонанинг ўртача иш хақи фонди 480 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
20-variant
1.Ish beruvchining fuqorolik javobgarligini majburiy sug’urtasida ish beruvchi qanday huquq va majburiyatlarga ega..
2. Sugurta vositachilari kim ularni bir-birlaridan farqli xususiyati nimada.
3. 80 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни “Нон-Булка” махсулотларини ишлаб чикарадиган корхонанинг ўртача иш хақи фонди 520 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
21-variant
Tarif stavkasi yordamida nimani aniqlash mumkin bo’ladi?
Brutto-tarif qanday qismlardan tashkil topadi.
205 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни асфальт ишлаб чикарадиган корхонанинг ўртача иш хақи фонди 950 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
22-variant
Sug’urta bozori deganda nimani tushunasiz.
Netto-stavkani hisoblash amaliyoti qanday amalga oshiriladi.
190 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни “Қурувчилар” номли қурилиш корхонанинг ўртача иш хақи фонди 990 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
|
| |
-Variant - Nazorat variantlari 1-variant

|
Nazorat variantlari 1-variant
|
bet | 4/6 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 32,59 Kb. | | #250753 |
Bog'liq сугурта иши вариантлар14-Variant
Sug’urta faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish zarurligi va ahamiyati.
Tashuvchining fuqorolik javobgarligini majburiy sug’urta qilish to’g’risidagi qonuni va Vazirlar Maxkamasining qarori qachon qabul qilingan hamda uning mazmuni
150 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни Курилиш тошларини ишлаб чикарадиган заводнинг ўртача иш хақи фонди 540 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
15-variant
Aktuariylarning asosiy vazifasi nimalardan iborat.
Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urtasi bo’yicha kimlarga siylov berilgan izohlab bering
75 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни Цемент заводининг ўртача иш хақи фонди 780 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
16-variant
Sugurta vositachilari kim ularni bir-birlaridan farqli xususiyati nimada..
Ish beruvchining fuqorolik javobgarligini majburiy sug’urtasida ish beruvchi qanday huquq va majburiyatlarga ega..
110 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни Бюджетдан ташқари пенсия жамғармасининг ўртача иш хақи фонди 800 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
17-variant
Sug’urta bozorining qatnashchilari haqida so’zlab bering.
Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urtasida jabrlanuvchining hayoti va sog’ligiga etkazilsa qancha miqdorda sug’urta puli qoplab beriladi.
90 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни Касаба уюшмасининг ўртача иш хақи фонди 650 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
|
| |
Sug’urta mukofoti summasi va sug’urta qoplamasi summasini toping

|
Sug’urta mukofoti summasi va sug’urta qoplamasi summasini toping
|
bet | 2/6 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 32,59 Kb. | | #250753 |
Bog'liq сугурта иши вариантларSug’urta mukofoti summasi va sug’urta qoplamasi summasini toping.
5-variant
1. Sug’urta puli, sug’urta mukofoti, sug’urta qoplamasi kimlar tomonidan amalga oshirilishini izohlab bering.
2. Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urtasi bo’yicha sug’urta xizmatini olmagan jismoniy shaxslardan qancha jarima undiriladi.
3. 210 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни “Саёхат” мехмонхонасининг ўртача иш хақи фонди 800 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
6-variant
Sug‘urta bozorining professional ishtirokchilari va ularga tavsif bering.
Javobgarlik sug’urtasining turlari ularni bir-biridan farqli xususuyarlarini izohlab bering
62 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни “Хумо” музлатгич ишлаб чикарадиган корхонанинг ўртача иш хақи фонди 950 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
7-variant
1. Sug’urta hodisasi, sug’urta summasi va sug’urta qoplamasi tushunchalarining ahamiyati.
2. Ixtiyoriy sug’urta bilan majburiy sug’urtani farqli xusususiyatlarini izohlab bering.
3. 120 муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни “Абу сахий” савдо бозорининг ўртача иш хақи фонди 400 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
8-variant
1. Sug’urta bozori tushunchasi va uning ishtirokchilari.
2. Ixtiyoriy sug’urta bilan majburiy sug’urtani farqli xusususiyatlarini izohlab bering.
3. 240 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни “Кичкинтой” номли мактабгача муасасанинг ўртача иш хақи фонди 370 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
9-variant
1. Adjaster tushunchalarining iqtisodiy mazmun va mohiyatini yoritib bering.
2.Sug‘urta munosabatlarida qatnashuvchi tomonlarning huquq va majburiyatlari.
3. 90 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни Чорвачилик билан шуғулланадиган корхонанинг ўртача иш хақи фонди 410 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
|
| |
-variant - Nazorat variantlari 1-variant

|
Nazorat variantlari 1-variant
|
bet | 6/6 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 32,59 Kb. | | #250753 |
Bog'liq сугурта иши вариантлар23-variant
Sug’urta brokeri nima va uning funktsiyalari xaqida tushuntirish bering.
Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urtasida jabrlanuvchi kim va u qanday huquqlarga ega.
45 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни “Парвоз” номли авиация техникасини ишлаб чикарадиган корхонанинг ўртача иш хақи фонди 720 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
24-variant
Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urtasida jabrlanuvchining hayoti va sog’ligiga etkazilsa qancha miqdorda sug’urta puli qoplab beriladi.
Ixtiyoriy sug’urta bilan majburiy sug’urtani farqli xusususiyatlarini izohlab bering..
130 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни Чинни буюмлар ишлаб чикарадиган корхонанинг ўртача иш хақи фонди 490 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
25-variant
Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urtasi bo’yicha kimlarga siylov berilgan izohlab bering.
Tashuvchining fuqorolik javobgarligini majburiy sug’urta qilish to’g’risidagi qonuni va tarif stafkalari
230 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни нометал рудаларни қазиб олиш билан шугулланадиган корхонанинг ўртача иш хақи фонди 870 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
|
| |
Mexanizatsiyalash muhandislari instituti qayta tiklanuvchi energiya manbalari - bet 61

Invertor quyosh panellarini tarmoq bilan bog‘lash uchun xizmat qiladi.
Shuningdek, AS-panellar ham mavjud bo‘lib, ularning orqa tomoniga invertor
o‘rnatilgan bo‘ladi.
Ortiqcha elektr energiyasi elektr tarmog‘iga uzatilishi mumkin. Agar quyosh
elektr ta’minoti uchun maxsus kuchaytirilgan tariflar foydalanilsa unda 2 ta elektr
hisoblagichi, biri generatsiya uchun, keyingisi iste’mol uchun o‘rnatiladi.
Bunda quyosh panellari tomonidan ishlab chiqilgan elektr energiyasi tarmoqqa
yuqori tarif bo‘yicha sotiladi, uyning elektr energiyasiga bo‘lgan ehtiyoji tarmoqdan
odatiy narx bo‘yicha olinadi. Shunday qilib, nafaqat elektr energiyaga bo‘lgan yil
davomidagi nol chiqimlarni, balki yil ichida nol iste’molni ham (yozda ortiqcha
energiya tarmoqqa jo‘natiladi, qish oyida esa kun bulut vaqtlarida uy asosan tarmoq
orqali oziqlanadi.)
146
6.3-rasm. Tarmoq bilan bog‘langan quyosh fotoelektrik tizimi,
1 – quyosh paneli; 2 – invertor; 3 – tarmoq; 4 – yuklama
Quyosh fotoelektrik stansiyali zaxira elektr ta’minot tizimlari
Elektr iste’molchi ob’yektlar markazlashtirilgan elektr ta’minot tarmoqlariga
ulangan bo‘lsada ushbu bog‘lanish ishonchli bo‘lmasa, bunday holatlarda rezerv
quyosh tizimlaridan foydalaniladi. Tarmoqda kuchlanish bo‘lmagan vaqtlarda ham
mavsumiy vaqtlarda elektr ta’minot uchun rezerv tizimlar qo‘llaniladi. Kichik rezerv
quyosh tizimlari aloqa vositalari, kompyuterlar (telefon, radio, faks va hakozo) elektr
ta’minoti uchun foydalaniladi. Yirik quyosh rezerv tizimlari tarmoqda uzulishlar
bo‘lgan vaqtlarda muzlatgichlarni ham energiya bilan ta’minlash mumkin.
Yuklanmani zaruriy oziqlantirish uchun, ayniqsa tez-tez tarmoqda uzulishlar bo‘lgan
vaqtda fotoelektrik tizim katta quvvatga ega bo‘lishi zarur.
Agar tarmoq mavjud bo‘lsa, tizim odatdagidek u bilan bog‘langan holda ishlaydi.
Tizim quyosh paneli, kontroller, akkumulyator batareyasi, kabellar, invertor,
yuklama va tayanch strukturadan iborat (6.4-rasm).
147
6.4-rasm. Quyosh fotoelektrik qurilmali zaxira elektr ta’minot tizimi,
1 – quyosh paneli; 2 – invertor; 3 – AB; 4 – tarmoq; 5 – yuklama
|
Harbiy pedagogning kasbiy kompetentligining mazmun-mohiyati

Harbiy pedagogning kasbiy kompetentligining mazmun-mohiyati
Download
0,58 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
10.06.2024
Hajmi
0,58 Mb.
#262061
Download
0,58 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Harbiy pedagogning kasbiy kompetentligining mazmun-mohiyati
Download
0,58 Mb.
Matnni ko'rish
-variant - Nazorat variantlari 1-variant

|
Nazorat variantlari 1-variant
|
bet | 3/6 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 32,59 Kb. | | #250753 |
Bog'liq сугурта иши вариантлар10-variant
Sug’urtaning mohiyatini tushuntirib bering.
Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urtasi bo’yicha kimlarga siylov berilgan izohlab bering.
Иш берувчининг фукаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахснинг мос суғура коэффициенти 7,714 га тенг, бир йил ўртача иш хакки фонди 950 млн сўм. Иш берувчи тўлайдиган суғурта мукофотини хисобланг?
11-variant
Sug’urta bozorining professional ishtirokchilari.
Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urta qilish to’g’risidagi qonuni qachon qabul qilingan va qanday tamoyillarga ega..
3. Haydovchining ish stajidan kelib chiqqan holda tarif stavkalari quyidagicha (sug‘urta summasiga nisbatan foizda): 1 yilgacha 4.8 %, 1 yildan 5 yilgacha – 2.6 %, 5 yildan 10 yilgacha – 1.9 %. Agar transport korxonasida 1 yilgacha staj bilan ishlayotgan haydovchilar -6 kishi, 1 yildan 5 yilgacha staj bilan ishlayotgan haydovchilar – 4 kishi, 5 yilda 10 yilgacha staj bilan ishlayotgan haydovchilar 3 kishi bo‘lsa ixtiyoriy sug‘urta shartnomasi bo‘yicha sug‘urta mukofoti hajmini aniqlang. Har bir haydovchi uchun sug‘urta summasi 5 mln. so‘m
12-variant
Tashuvchining fuqorolik javobgarligini majburiy sug’urta qilish to’g’risidagi qonuni va Vazirlar Maxkamasining qarori qachon qabul qilingan hamda uning mazmuni.
Sug’urta polisi tushunchasi qanday ma’noni anglatadi.
3. 230 кун муддатга иш берувчининг фуқаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахс яьни кўмирни ер ости усулида қазиб оладиган корхонанинг ўртача иш хақи фонди 940 миллион сўм. Суғурта мукофотин хисобланг?
13-variant
Ish beruvchining fuqorolik javobgarligini majburiy sug’urta qilish to’g’risidagi qonuni va Vazirlar Maxkamasining qarori qachon qabul qilingan hamda uning mazmuni
Risk tushunchasi nimani anglatadi.
Иш берувчининг фукаролик жавобгарлиги бўйича суғурта шартномаси тузаётган юридик шахснинг мос суғура коэффициенти 4,857 га тенг, бир йил ўртача иш хакки фонди 550 млн сўм. Иш берувчи тўлайдиган суғурта мукофотини хисобланг?
|
| |
13-mavzu. Detallar yuzalarining shakl va joylashishdan og‘ishlarini me’zonlash. Reja asosiy atamalar. Silindrik yuzalar shaklining og‘ishlarini me’yorlash va o‘lchash. Tekislikda to‘g‘ri chiziqlikdan og‘ishlarini me’yorlash va o‘lchash

|
13-mavzu. Detallar yuzalarining shakl va joylashishdan og‘ishlarini me’zonlash. Reja asosiy atamalar. Silindrik yuzalar shaklining og‘ishlarini me’yorlash va o‘lchash. Tekislikda to‘g‘ri chiziqlikdan og‘ishlarini me’yorlash va o‘lchash
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
13-mavzu. Detallar yuzalarining shakl va joylashishdan og‘ishlarini me’zonlash. Reja asosiy atamalar. Silindrik yuzalar shaklining og‘ishlarini me’yorlash va o‘lchash. Tekislikda to‘g‘ri chiziqlikdan og‘ishlarini me’yorlash va o‘lchash
|
Quyosh fotoelektrik stansiyalarining energetik manbalari

144
• Odatiy holda alohida uylarning elektr ta’minoti uchun qo‘llaniladigan avtonom
FES
• Tarmoq bilan bog‘langan FES
• Rezerv FES
Avtonom fotoelektrik tizimlar
Avtonom fotoelektrik tizimlardan markazlashtirilgan elektr ta’minoti
mavjud
bo‘lmagan joylarda foydalaniladi. Sutkaning tungi vaqtlarida energiya ta’minoti va
quyosh yaxshi nur sochmagan vaqtlar uchun akkumulyator batareyasi (AB) zarur.
Avtonom fotoelektrik tizimlar alohida uylarning elektr ta’minoti uchun tez-tez
qo‘llaniladi. Kichik tizimlar asosiy yuklamani ta’minlashi mumkin (yoritish manbai,
ba’zan televizor yoki radio), o‘ta
quvvatli tizimlar suv nasosi, radiostansiya,
muzlatgich, elektrojihozlar va boshqalar. Bunday tizim quyidagilardan tashkil topgan
(6.2-rasm).
Tarmoq bilan ulangan quyosh fotoelektrik tizimlari
Markazlashtirilgan elektr ta’minot manbalari mavjud bo‘lsa ham, gohida toza
elektr energiya manbaidan foydalanishga hoxish bo‘ladi, bunda quyosh panellari
tarmoq bilan ulangan bo‘ladi. Yetarli miqdordagi quyosh
panellari bir biri bilan
ulanganda yuklamaning bir qismi uyda quyosh elektr energiyasidan ta’minlanishi
mumkin. Tarmoq bilan ulangan fotoelektrik tizimlar odatda bir yoki bir nechta
panellardan va invertor, kabellar, qo‘llab-quvvatlovchi tizim va elektrik yuklamadan
iborat bo‘ladi (6.3-rasm).
145
6.2-rasm. Avtonom fotoelektrik tizim,
1 – quyosh paneli; 2 – kontroller; 3 – AB; 4 – yuklama
FOYDALANGAN ADABIYOTLAR - Harbiy pedagogning kasbiy kompetentligining mazmun-mohiyati

FOYDALANGAN ADABIYOTLAR:
1. Mirziyoyev Sh.M. Qurolli Kuchlarimiz – mamlakatimiz barqarorligi va
taraqqiyotining mustahkam kafolatidir / O‘zbekiston Respublikasi xavfsizlik kengashining
kengaytirilgan tarkibdagi yig‘ilishdagi nutqi // Vatanparvar, 2018-yil, 13-yanvar.
2. Muslimov N. A., Usmonboeva M.H., Sayfurov D. M., To‘raev A. B. Pedagogik
kompetentlik va kreativlik asoslari /. — Toshkent, 2015. — 120 b.
3. Satib-Aldiev A.A., Harbiy pedagogning kasbiy kompetentligi. Oquv qo‘llanma. O‘R
QK Akademiyasi.- Toshkent 2023-yil. 75-bet.
4. Muslimоv.N.А. Hаrbiy tа’lim о’qituvchisini kаsbiy shаkllаntirishning nаzаriy-
mеtоdik аsоslаri. // Pedagogika fanlari doktorlik dissertatsiyasi. T.: 2007
|
d  - harorat o'zgarganda termoEYUK koeffitsientining o'zgarishi dT

|
d - harorat o'zgarganda termoEYUK koeffitsientining o'zgarishi dT
|
bet | 3/4 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 107,41 Kb. | | #122647 |
Bog'liq Yarim o\'tkazgichlarda termoelektrik hodisalar.d - harorat o'zgarganda termoEYUK koeffitsientining o'zgarishi dT ; T - yarimo'tkazgichning o'rtacha harorati.
Yarimo'tkazgichlarning katta termoEYUK ularni termoelektrik materiallar sifatida samarali ishlatish imkonini beradi.
Barcha uchta termoelektrik hodisa bir-biri bilan bog'liq.
Ular past oqimlarda va statsionar issiqlik sharoitida teskari hisoblanadi; ular harorat farqi o'zgarishi bilan ham, tok yo'nalishining o'zgarishi bilan ham belgini o'zgartiradilar.
Termoelektrik generatorlar va muzlatgichlar.
Seebek effekti yoki elektrotermik Pletye effekti hodisalaridan foydalanishga asoslangan va issiqlikni to'g'ridan-to'g'ri elektr energiyasiga va aksincha aylantirish uchun mo'ljallangan termoelektrik yarimo'tkazgichli qurilma yarim o'tkazgichli termoelement deb ataladi.
Agar bo'ylab elektr toki o'tadigan yarimo'tkazgich oqim yo'nalishiga perpendikulyar magnit maydonga joylashtirilsa, u holda yarimo'tkazgichda tok va magnit maydonga perpendikulyar bo'lgan ko'ndalang elektr maydon paydo bo'ladi.Bu hodisa Xoll effekti deb ataladi. , va natijada ko'ndalang Xoll EYUK hisoblanadi .
7.2-rasmda. n-tipli yarimo'tkazgichning gofreti tasvirlangan, uning o'lchamlari, shuningdek, yarimo'tkazgich va magnit maydon orqali o'tadigan oqim yo'nalishi ko'rsatilgan.
J oqim hosil qiluvchi harakatlanuvchi elektronlar yarimo'tkazgich bo'ylab chap qo'l qoidasiga muvofiq Lorentz kuchi bilan yarimo'tkazgichning orqa yuziga buriladi. Donor nopokligining kompensatsiya qilinmagan ionlari oldingi yuzada qoladi .
Zaryadlarning bunday ajralishi tufayli ko'ndalang elektr maydoni paydo bo'ladi, bu esa elektronlarning plastinkaning orqa chetiga yanada og'ishini oldini oladi.Elektronlarga ko'ndalang maydondan ta'sir qiluvchi kuch teng bo'lganda muvozanat holati o'rnatiladi. Lorents kuchi.
Xoll EYUK, ya'ni. ifodadan muvozanat holatiga mos keladigan potensiallar ayirmasi topiladi
, [ V] (7,9)
bu erda
|
| |
I - yarimo'tkazgichdan o'tadigan tok; B

|
I - yarimo'tkazgichdan o'tadigan tok; B
|
bet | 4/4 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 107,41 Kb. | | #122647 |
Bog'liq Yarim o\'tkazgichlarda termoelektrik hodisalar.I - yarimo'tkazgichdan o'tadigan tok; B – magnit induktsiya; d – plastinka qalinligi; R - Xoll koeffitsienti.
7.2-rasmga muvofiq. ko'ndalang potentsiallar farqini quyidagi ifodadan topish mumkin: Ux=вЕх ( 7.10)
bu erda в - plastinkaning kengligi; E x – ko‘ndalang elektr maydon kuchi.
Elektronga ta'sir qiluvchi Lorents kuchi quyidagi ifodadan topiladi:
F= B (7.11)
elektron zaryadi qayerda ; - elektron tezligi; B - magnit induksiya. E x =- B muvozanatida E x =- B ni olamiz , u holda
Ux=-вВ (7.12)
Yarimo'tkazgichdagi ixtiyoriy tokni quyidagi ifodadan topish mumkin:
J = n e v dan d (7.13)
(7.13) dan вv = J / (ne d) keyin (7.12) quyidagi tahrirda yoziladi:
Ux = - J B / (ne d) (7.14)
Ichki yarimo'tkazgich uchun R - kontsentratsiyasi n = p = n ga teng bo'lgan elektronlar va teshiklarning harakatchanligining tengsizligi tufayli nolga teng :
Keyin ifodadan R aniqlanadi
(7.22)
Xoll effektidan foydalanib, siz yarimo'tkazgichning elektr o'tkazuvchanligi turini quyidagicha aniqlashingiz mumkin, 7.3-rasm.
|
| |
I. UMUMIY QOIDALAR - O’zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining qarori

|
O’zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining qarori
|
bet | 35/55 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 102,24 Kb. | | #138 |
I. UMUMIY QOIDALAR
1. Mazkur Qoidalar O’zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksiga, "Energiyadan oqilona foydalanish to’g’risida", "Xo’jalik yurituvchi subyektlar faoliyatining shartnomaviy-huquqiy bazasi to’g’risida", "Tabiiy monopoliyalar to’g’risida"gi O’zbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiq issiqlik ta’minoti korxonasining issiqlik energiyasi iste’molchilari bilan o’zaro munosabatlarini belgilaydi hamda issiqlik ta’minoti korxonasi va issiqlik energiyasining iste’molchilari bo’lgan yuridik va jismoniy shaxslar uchun majburiy hisoblanadi.
Mazkur Qoidalarning amal qilishi maishiy iste’mol uchun aholiga issiqlik energiyasi yetkazib berilishi bilan bog’liq bo’lgan o’zaro munosabatlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.
2. Mazkur Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalar va atamalardan foydalanilgan:
|
| |
Ulash simlari sifatida izolyasiyalangan yoki yalang‘och, ya'ni izolyasiyasiz mis yoki alyumin simlar ishlatiladi

|
Ulash simlari sifatida izolyasiyalangan yoki yalang‘och, ya'ni izolyasiyasiz mis yoki alyumin simlar ishlatiladi
|
bet | 3/3 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 2,71 Mb. | | #238437 |
Bog'liq 1-mavzu Ulash simlari sifatida izolyasiyalangan yoki yalang‘och, ya'ni izolyasiyasiz mis yoki alyumin simlar ishlatiladi. Elektr zanjirda asosiy elementlardan tashqari qo‘shimcha vositalar: 1. Uzuvchi asboblar, Elektr zanjirda asosiy elementlardan tashqari qo‘shimcha vositalar: 1. Uzuvchi asboblar,
Rubil’nik
Vklyuchatel
2. Ximoya asboblari (saqlagichlar, avtomatlar),
3. O’lchov asboblari (ampermert, vol'tmetr, schyotchiklar) ishlatiladi.
Materiallar elektr tokini o’tkazishi qarab uch guruhga bo’linadi: 1. Dielektriklar- bu materiallardan elektr toki o‘tmaydi. havo, gazlar, slyuda, chinni lok shimdirilgan matolar 2. O’tkazgichlar- elektr tokini yahshi o‘tkazadigan moddalar elektr o‘tkazgichlar deyiladi. O‘tkazgichlar jumlasiga metallar, tuz, kislota va ishqor eritmalari, ko‘mir, grafit, mis, alyuminiy, po’lat va boshqalar kiradi . 3. Yarim o’tkazgichlar- Mendeleyev davriy jadvalining 3,4 ustunida joylashgan moddalar kiradi. Zanjirdan o‘tayotgan tokning yo‘nalishi va qiymati vaqt davomida o‘zgarmas bo‘lsa, bunday tok o‘zgarmas tok deyiladi. Zanjirdan o‘tayotgan tokning yo‘nalishi va qiymati vaqt davomida o‘zgarmas bo‘lsa, bunday tok o‘zgarmas tok deyiladi. Vaqt birligida o‘z qiymatini va yo‘nalishini o‘zgartirib turadigan tok o‘zgaruvchan tok deyiladi. Tok manbai elektr zaryadlarni berk zanjirda yurgizib ma’lum ishni bajaradi. Ayrim musbat zaryadni berk zanjirda yurgizish ishi elektr yurituvchi kuch (EYUK) deyiladi: EYUK ning birligi - Volt (V): Tok manbai elektr zaryadlarni berk zanjirda yurgizib ma’lum ishni bajaradi. Ayrim musbat zaryadni berk zanjirda yurgizish ishi elektr yurituvchi kuch (EYUK) deyiladi: EYUK ning birligi - Volt (V): Elektr yurituvchi kuch manbalarining bir necha turi bor: 1. Galvanik: 2. Akkumulyatorlar; 3. Elektor generatorlar; 4. Kremniyli yarim o‘tkazgichli fotoelementlar (quyosh batereyalari Elektr zanjiridaga elementlarning o‘zaro qanday ulanishi ko‘rsatilgan grafik tasvir elektr sxema deyiladi. Sxemalarda elektr zanjirdagi xar bir element ma’lum bir qabul qilingan shartli belgi bilan ko‘rsatiladi. Elektr zanjiridaga elementlarning o‘zaro qanday ulanishi ko‘rsatilgan grafik tasvir elektr sxema deyiladi. Sxemalarda elektr zanjirdagi xar bir element ma’lum bir qabul qilingan shartli belgi bilan ko‘rsatiladi. Etiboringiz uchun raxmat
|
| |
1-mavzu: Kirish. Elektron qurilmalar va sxemalarning o‘rni va ahamiyati - bet 2

|
1-mavzu: Kirish. Elektron qurilmalar va sxemalarning o‘rni va ahamiyati
|
bet | 2/3 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 2,71 Mb. | | #238437 |
Bog'liq 1-mavzu Elektronikaning rivojlanishi elektron asboblar texnologiyasining takomillashuvi bilan chambarchas bog'liq bo‘lib, hozirgi kungacha to‘rt bosqichni bosib o‘tdi. Birinchi bosqich asboblari: rezistorlar, induktivlik g'altaklari, magnitlar, kondensatorlar, elektromexanik asboblar (qayta ulagichlar, rele va shunga o‘xshash) passiv elementlardan iborat edi.
Ikkinchi bosqich Li de Forest tomoniaan 1906-yilda triod lampasining ixtiro qilinishidan boshlandi. Triod elektr signallarni o'zgartiruvchi va eng muhimi, quvvat kuchaytiruvchi birinchi aktiv elektron asbob bo’ldi.
Uchinchi bosqich Dj. Bardin, V. Bratteyn va V. Shoklilar tomonidan 1948-yilda elektronikaning asosiy aktiv elementi bo'lgan bipolyar tranzistorning ixtiro etilishi bilan boshlandi.
Birinchi tranzistor (1957 й) ва operasion kuchaytirgich (1967 й)
To’rtinchi bosqich integral mikrosxemalar (IMS) asosida elektron qurilma hamda tizimlar yaratish bilan boshlandi va mikroelektronika davri deb ataldi.
Elektr tokini hosil qiluvchi va uning oqib o‘tishini ta’minlash uchun berk yo‘l hosil qiladigan qurilmalar yig‘indisi elektr zanjir deb aytaladi. Eng sodda elektr zanjir uchta asosiy elementdan iborat: tok manbai, elektr energiyasini qabul qiluvchi iste’molchidan va tutashtiruvchi simlardan iborat.
O‘zgaruvchan qarshilikli oddiy elektr zanjir
Tok manbai sifatida mexanik energiyani elektr energiyaga aylantiruvchi elektr generatorlar, yoki kimyoviy energiyani elektr energiyaga aylantiruvchi akkumuliyatorlar ishlatiladi. Elektr energiyani iste'molchilari sifatida elektr energiyani mexanikaviy energiyaga aylantiruvchi elektrodvigatellar, qizitish lampalari, elektr energiyani issiqlik energiyaga aylantiruvchi elektr pechlar va isitish asboblari, elektr energiyani kimyoviy energiyaga aylantiruvchi metall olish vannalari kiradi. Elektr energiyani iste'molchilari sifatida elektr energiyani mexanikaviy energiyaga aylantiruvchi elektrodvigatellar, qizitish lampalari, elektr energiyani issiqlik energiyaga aylantiruvchi elektr pechlar va isitish asboblari, elektr energiyani kimyoviy energiyaga aylantiruvchi metall olish vannalari kiradi.
|
| |
Bunga yechim ishga qabul qilinayotgan shaxslarni bilmini tekshirish

|
Bunga yechim ishga qabul qilinayotgan shaxslarni bilmini tekshirish
|
Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 5,24 Mb. | | #235365 |
Bog'liq Ishga qabul qilish agetligi
1. O'z ismingiz bilan WiFI yaratib , unga familyangizni WPA-2 yoki WPA-3 protokoli yordamida parol qilib o'rnating. MAC-manzillar filtratsiyani faollashtiring.
2. Tarmoqda firewall profillarini sozlamasini amalga oshiring, (shaxsiy tarmoqqa ruxsat bering, umumiy tarmoqqa cheklang)
3. Kiberxavfsizlik risklarini tahlil qiling, 5 donadan muammo va yechimlar taklif eting (quyidagi fayldan HEMIS raqamingiz bo'yicha tashkilotni oling)
1-risk.ishchilarni saviyasini pastligi bunda ular kompyuterga biror malumot kiritayotganda adashib boshqa malumotni kiritishi.
Bunga yechim ishga qabul qilinayotgan shaxslarni bilmini tekshirish
2-risk. Ishchi tashqariga biroz vaqtga chiqqanida uning kampyteridan boshqa odam foydalanishi mumkin
Bunga echim kompyuterini maxfiy parol yordamida kodlash va firewol yordamida fayllarni berkitish va kodlarni hech kimga beraslik
3-risk. Malumotlarni ataylab ozgartirib kiritish bunda pul evaziga yoki tanish bilish qilib boshqaa malumot qoshishi mumkin
Bunga yechim kiritilayotgan malumotlarni onlayn davlat ni malumotlar bazasiga ulab qoyishdir boshqa malumot kiritilganda kampyuter qabul qilmasligi kerak
4. O'z ismingiz bilan Word fayl yaratib , uni (shift+delete) o'chiring hamda maxsus dastur yordamida qayta tiklang.
|
| |
I - kontaktdan o'tadigan tok,
t - Yarim o'tkazgichlarda termoelektrik hodisalar. Xoll effekti Termoelektrik hodisalar...

|
Yarim o'tkazgichlarda termoelektrik hodisalar. Xoll effekti Termoelektrik hodisalar uchta ta'sirni o'z ichiga oladi
|
bet | 2/4 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 107,41 Kb. | | #122647 |
Bog'liq Yarim o\'tkazgichlarda termoelektrik hodisalar.I - kontaktdan o'tadigan tok,
t - joriy o'tish vaqti.
Peltier koeffitsienti aloqada bo'lgan materiallarning tabiatiga, oqimning harorati va yo'nalishiga bog'liq bo'lib, u zaryad birligidan o'tganda kontaktda chiqarilgan yoki yutilgan issiqlik miqdorini ko'rsatadi.
Ta'sirning sababi shundaki, tashqi elektr maydoni elektronlarni yoki teshiklarni bir materialdan boshqasiga o'tkazadi va ikkala materialdagi elektronlar yoki teshiklarning muvozanat energiyasi har xil va bir materialdan birlashma orqali keladigan elektronlar ortiqcha yoki energiya etishmasligiga ega. bu materialdagi boshqa elektronlar bilan solishtirganda. Bu ortiqcha (yoki etishmasligi) energiya panjaraga beriladi (yoki panjara bilan to'ldiriladi), natijada birlashma harorati ko'tariladi yoki tushadi.
Tompson 1856 yilda termodinamikaning birinchi va ikkinchi qonunlarini termoelektrik hodisalarga tatbiq qildi. termoEYUK koeffitsientlari va Peltier koeffitsienti o'rtasida aloqa o'rnatildi
= П / Т (7.4)
va keyinchalik Tompson effekti deb ataladigan uchinchi hodisaning mavjudligini bashorat qildi, bu quyidagicha:
Harorat gradienti bo'lgan o'tkazgich yoki yarimo'tkazgich orqali oqim o'tkazilganda, oqim yo'nalishiga qarab, material hajmidagi Joul issiqligiga qo'shimcha ravishda, bir oz issiqlik chiqariladi yoki so'riladi.
Yarimo'tkazgichdagi Tompson effekti, unda harorat gradienti mavjud bo'lganda, termoEYUK paydo bo'lishi bilan izohlanadi .
Agar hosil bo'lgan elektr maydonining kuch yo'nalishi tashqi maydon kuchining yo'nalishiga to'g'ri kelsa, u holda oqimni qo'llab-quvvatlovchi barcha energiya tashqi manba tomonidan ta'minlanmaydi, ishning bir qismi issiqlik energiyasi tufayli amalga oshiriladi . yarimo'tkazgichning o'zi, buning natijasida u sovutiladi.
kuchining yo'nalishi o'zgarganda , u qo'shimcha ishlarni bajaradi, bu esa Joule issiqligiga qo'shimcha issiqlik chiqishiga olib keladi.
Tompson issiqligi Q t tok zichligi J , vaqt t va o'tkazgich bo'ylab harorat farqi T ga proportsionaldir.
Qт = T J t (7,5)
- Tompson koeffitsienti, materialning xususiyatlariga bog'liq.
termoEYUK koeffitsienti bilan bog'liq -
= T d / dT (7.6)
|
| |
Har qanday detalning aniqligi, asosan, quyidagi ko‘rsatkichlar bilan

a) Muntazam xatoliklar (ma’lum qonun bo‘yicha o‘zgaradi ya’ni asboblarning
yeyilishi, harorat ta’sirida deformatsiyalanish, dastgohni o‘lchamga sozlash,
texnologik tizim (detalga mexanik ishlov berish vaqtida kesish kuchi dastgohga,
supportga, shpindelga, yonaltiruvchilarga, xomashyo mahkamlab qo‘yilgan
moslamaga, kesuvchi asbobga va ishlov beriladigan detalga uzatiladi (DMAD))
davomida paydo bo‘ladi.
b) Tasodifiy xatoliklar (oldindan qiymatini bilib bo‘lmaydi, xomashyoning
qattiqligi, kesish kuchining o‘zgarishi).
c) O‘lchash xatoligi.
Sirtlarning joylashishdan og‘ishi

1.5.
Sirtlarning joylashishdan og‘ishi
Mashina, mexanizm va uzellarni uzoq muddat yeyilmasdan ishlashi uchun
undagi detallar o‘zaro to‘g‘ri joylashgan bo‘lishi kerak. Bu masalani yechish uchun
konstruktor chizmada konstruktorlik zamini (tekislik, yuza, chiziq) olib, unga
nisbatan detal yuzalarini joylashtiradi.
Joylashishning og‘ishi – ko‘rilayotgan element real joylashishning nominal
joylashishdan og‘ishi.
Yuzalarning joylashish xatoligiga ishlov berish va yig‘ish jarayoni xatoliklari
ham katta ta’sir ko‘rsatadi. Yuzalarning joylashishdagi xatoligiga:
Silindrik detallar uchun:
- radial tepish;
- yon yuzaning tepishi;
- o‘qdoshmaslik;
-o‘qlarning parallelmasligi;
- o‘qlarning kesishmasligi;
Tekis detallar uchun:
-yuzalarning parallelmasligi;
-yuzalarning perpendikulyarmasligi kiradi.
Radial tepish- aylanadigan detalning tekshirilayotgan yuzasidan aylanish
o‘qigacha bo‘lgan eng katta va eng kichik masofalar orasidagi farq (bu dastgoh
markazining aylanish o‘qiga nisbatan siljishi natijasida hosil bo‘ladi) (131-rasm).
Yon yuzaning tepishi – detalning yon yuzasidan aylanish o‘qiga
perpendikulyar o‘tkazilgan yuzadan eng katta va eng kichik masofalar farqiga teng
(baza o‘qiga perpendikulyar emasligi natijasida hosil bo‘ladi (132-rasm).
132-rasm. Radial (a) va yon yuza (b) tepishi.
Radial tepishning umumiy, markaziy va teshik o‘qiga yon yuza tepishni to‘liq
nazorat qilish uchun misollar (133-rasm).
133-rasm. Radial va yon yuza tepishlarni nazorat qilish.
O‘qdoshmaslik baza yuzasiga nisbatan va umumiy o‘qqa nisbatan bo‘lishi
mumkin (133-rasm a,b). Baza yuzasiga nisbatan o‘qdoshmaslik ko‘rilayotgan yuza
o‘qi va baza yuzasi o‘qi orasidagi eng katta masofa orqali aniqlanadi (134-rasm, a).
Umumiy o‘qqa nisbatan o‘qdoshmaslik tekshirilayotgan yuza oralig‘ida ikki
yoki bir nechta o‘qdosh aylanuvchi yuzalarning umumiy o‘qidan ko‘rilayotgan o‘q
orasidagi eng katta masofa orqali aniqlanadi (134-rasm, b).
134-rasm. O‘qdoshmaslik a) baza yuzasiga nisbatan; b) umumiy o‘qqa nisbatan.
Tekisliklarning perpendikulyarligi (o‘qlarni yoki o‘qni tekislikka) berilgan
uzunlikda
chiziqli
birlikda
ifodalangan
chetga
chiqishidir.
Sirtlarning
perpendikulyarmasligi, o‘qlarning perpendikulyarmasligi va o‘q hamda sirtlarning
perpendikulyarmasligi (135-rasm).
135-rasm. O‘qlar va sirtlar joylashishining og‘ish turlari.
Δ - perpendikulyarlikdan og‘ish ; L – nisbiy uzunlik.
136-rasm. O‘qlarning noparalelligi va qiyshayishi.
|
konussimonlik, bochkasimonlik, egarsimonlik hisoblanadi

Yassilikdan og‘ishning qavariqlik va botiqlik turlari mavjud.
Qavariq – yassilikdan og‘ish bo‘lib bunda real yuzaning nuqtalaridan yondosh
tekislikkacha bo‘lgan masofa yuzaning chetlaridan o‘rtasiga borgan sari
kichiklashadi (131 - rasm,b).
131-rasm. Yassilikdan og‘ishi.
Botiqlik – yassilikdan og‘ish bo‘lib, bunda real yuzaning nuqtalaridan yondosh
tekislikkacha bo‘lgan masofa, yuzaning chetlaridan o‘rtasiga borgan sari
kattalashadi (131-rasm, g).
Yassilikni o‘lchash atamaning ta’rifida ko‘rsatilgandek, kompleks baholanishi
yoki har xil yo‘nalishlarda to‘g‘ri chiziqlikni o‘lchab, to‘g‘ri chiziqlikdan eng katta
og‘ishi
yassilikdan og‘ish deb qabul qilinadi.
Yassilik o‘lchagichi yordamida o‘lchanayotgan detalda bir tekis joylashgan va
yuza bo‘yicha yoyilgan uchta nuqta tanlanadi va shu nuqtalardan o‘tkazilgan tekislik
qolgan nuqtalar joylashishini aniqlash uchun asos bo‘lib xizmat qiladi. Bunda, shu
uchta nuqtadan o‘tkazilgan tekislik yondosh tekislikka parallel deb hisoblanadi.
Optik- mexanikaviy yassilik o‘lchagich.
Yassilikni o‘lchash gidravlik usullari.
Erkin quyilgan suyuqlik usuli.
O‘zaro tutash idishlar usuli.
Nazorat savollari - 13-mavzu. Detallar yuzalarining shakl va joylashishdan og‘ishlarini me’zonlash. Reja asosiy...

Shakl aniqligi O‘z RST 759-96 va GOST 24642-81 standartlariga muvofiq
aniqlanadi. Shakl aniqligi real sirt shaklining chizmada berilgan nominal sirt
shakldan og‘ishni xarakterlaydi.
Shaklning og‘ishi- real yuza shaklning nominal shakldan og‘ishi bo‘lib, uning
qiymati real yuzaning nuqtalaridan yondosh yuzagacha tik chiziq bo‘ylab
o‘lchanadigan eng katta masofa bilan baholanadi.
Real yuza – bu detalni chegaralovchi va atrof muhitdan ajratuvchi yuzadir.
Nominal yuza – bu ideal yuza bo‘lib, shakli chizmalarda yoki boshqa texnik
hujjatlarda berilgan bo‘ladi.
Shakl og‘ishidagi yo‘l qo‘yiladigan xatolarni me’yorlashda, yondosh sirt
tushunchasidan foydalaniladi.
Berilgan og‘ish detallarning birikish xarakteriga ta’sir qiladi ya’ni qismlar va
butun mashinaning ishlash sifatini o‘zgartiradi. Shuning uchun detal va qismlarning
vazifalariga, hamda ishlash sharoitiga qarab konstruktor shakllarning joylashishida
yo‘l qo‘yiladigan og‘ishlar kattaligini joizliklar yordamida cheklab qo‘yadi.
Excel dasturi: Excel varaqalari bilan ishlash tartibi

|
Excel dasturi: Excel varaqalari bilan ishlash tartibi
|
bet | 4/17 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 48,22 Kb. | | #256328 |
Bog'liq Obidjonov Oyatillo Microsoft Excel ilovasining interfeysi
Choyshab bilan ishlashda siz ko'plab amallarni bajarishingiz mumkin: varaqlar qo'shish, ularning nomlarini o'zgartirish, keraksizlarini o'chirish va hk. Ammo eng muhimi shundaki, har xil varaqlardagi har qanday hujayralar ma'lum formulalar bilan o'zaro bog'lanishi mumkin (ayniqsa, har xil turdagi katta hajmdagi ma'lumotlar kiritilganda).
Excelda foydalanish va hisob-kitob qilish nuqtai nazaridan mustaqil ishlashni qanday o'rganish kerak? Bu erda hamma narsa oddiy emas. Ushbu jadval tahrirlovchisini o'zlashtirgan foydalanuvchilarning sharhlaridan ko'rinib turibdiki, buni tashqi yordamisiz bajarish juda qiyin bo'ladi. Siz hech bo'lmaganda dasturning yordam tizimini o'qishingiz kerak. Oddiy usul - ularni tanlab bir xil formuladagi kataklarni kiritish (buni bitta varaqda yoki boshqalarida qilishingiz mumkin. Yana bir nechta maydonlarning yig'indisini kiritsangiz, "\u003d SUM" deb yozishingiz mumkin, so'ngra shunchaki tanlang kerakli katakchalarni Ctrl tugmachasini bosib ushlab turganda, lekin bu eng ibtidoiy misol.
Ammo dastur nafaqat turli xil ma'lumotlar turlariga ega jadvallarni yaratishi mumkin. Ularning asosida bir necha soniya ichida siz har qanday grafikalar va diagrammalarni avtomatik ravishda qurish uchun tanlangan kataklar qatorini belgilashingiz yoki uni tegishli menyuga kiritishda qo'lda belgilashingiz mumkin.
Bundan tashqari, dasturda Visual Basic asosida maxsus qo'shimchalar, bajariladigan skriptlardan foydalanish imkoniyati mavjud. Siz har qanday moslamalarni grafik, video, audio yoki boshqa narsalar shaklida kiritishingiz mumkin. Umuman olganda, imkoniyatlar etarli. Va bu noyob dasturning qobiliyatiga ega bo'lgan narsalarning ozgina qismi.
Ammo nima deyish kerak, to'g'ri yondashuv bilan u matritsalarni hisoblashi, har qanday murakkablikdagi har qanday tenglamalarni echishi, topishi, ma'lumotlar bazalarini yaratishi va ularni Microsoft Access kabi boshqa dasturlar bilan bog'lashi mumkin va yana ko'p narsalar - shunchaki hamma narsani sanab bo'lmaydi.
|
| |
Tekismaslik – - 13-mavzu. Detallar yuzalarining shakl va joylashishdan og‘ishlarini me’zonlash. Reja asosiy atamalar....

13-mavzu. Detallar yuzalarining shakl va joylashishdan og‘ishlarini me’zonlash. Reja asosiy atamalar. Silindrik yuzalar shaklining og‘ishlarini me’yorlash va o‘lchash. Tekislikda to‘g‘ri chiziqlikdan og‘ishlarini me’yorlash va o‘lchash
13-M
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 13-mavzu. Detallar yuzalarining shakl va joylashishdan og‘ishlarini me’zonlash. Reja asosiy atamalar. Silindrik yuzalar shaklining og‘ishlarini me’yorlash va o‘lchash. Tekislikda to‘g‘ri chiziqlikdan og‘ishlarini me’yorlash va o‘lchash
|
hisobga olishni nazorat qilish pribori

hisobga olishni nazorat qilish pribori - nazorat qilish uchun foydalaniladigan hisobga olish pribori, uning ko’rsatkichlari asosida issiqlik tarmog’ining mazkur nuqtasidagi issiqlik energiyasi sarfi aniqlanadi;
yetarli miqdorda berilmagan (kam berish) issiqlik energiyasi - issiqlik ta’minotidagi tanaffus yoki cheklash vaqtida iste’molchi to’liq ololmagan issiqlik energiyasi miqdori;
cheklash - issiqlik energiyasidan foydalanish shartnomasida nazarda tutilgan tadbirlarni qo’llash natijasida muayan vaqt oralig’i davomida, shuningdek issiqlik ta’minoti korxonasining issiqlik tarmoqlarida fors-major holatlari tufayli paydo bo’lgan avariya rejimlari vaqtida iste’molchiga yetkazib beriladigan issiqlik energiyasi miqdorining kamayishi;
mavzu:Microsoft excel ilovasining interfeysi

E'tibor qilish kerak bo'lgan asosiy elementlar 5
va ular bilan eng oddiy operatsiyalar 6
Excel dasturi: Excel varaqalari bilan ishlash tartibi 8
Qo'shimcha funktsiyalar 8
Natija 9
Excel nima? 27
Excelda yangi boshlanuvchilar uchun jadvallar bilan ishlash: birinchi interfeys bilan tanishish 27
Ma'lumotlarni kiritishning asosiy turlari va asosiy operatsiyalar 28
Choyshab bilan qilingan harakatlar 30
Hujayra formatlari 30
Excelda formulalar (jadvallar) bilan ishlash: misol 32
Grafik va diagrammalar tuzish 33
O'zaro
aloqalar, ma'lumotlarni import qilish va eksport qilish 34
Dummies uchun Excel-da elektron jadval yaratish 35
Excelda elektron jadval yaratish: bosqichma-bosqich ko'rsatmalar 39
Excelda elektron jadval bilan ishlash tartibi 40
Mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi 41
Foydalanilgan adabiyotlar - Excel dasturi bilan ishlash bo'yicha qo'llanma. Excelda formulalar haqida to'liq ma'lumot....

|
Excel dasturi bilan ishlash bo'yicha qo'llanma. Excelda formulalar haqida to'liq ma'lumot. Turli XIL argument turlaridan foydalanish
|
bet | 17/17 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 48,22 Kb. | | #256328 |
Bog'liq Obidjonov Oyatillo Microsoft Excel ilovasining interfeysiFoydalanilgan adabiyotlar
1. O`zbekiston Respublikasi Birinchi Prezidenti I.A.Karimov Jahon moliyaviyiqtisodiy inqirozi, O‘zbekiston sharoitida uni bartaraf etishning yo‘llari va choralari – T: O‘zbekiston, 2009. – 59 b.; 2. R.X.Alimov, Q.A.Alimov, A.M.Abduvohidov, O.Azamatov, ―Axborotlarni qayta ishlashning kompyuter texnologiyasi‖ Toshkent-1999 y, 178 b.; 3. S.S.G‘ulomov, R.X.Alimov, Q.A.Alimov, X.S.Lutfullaev ―Axborot tizimlari va texnologiyalari‖ Toshkent-2000 y. 63 b, 88b, 137b.; 4. F.Yu.Polvonov, M.X.Oxunov, A.M.Rasulov, I.R.Fozilov, A.A.Zohidov ―Informatika‖ Farg‘ona-2002 y. 64 b, 131 b.; 5. M.M.Aropov, J.O‘.Muhammedov. ―Informatika, informatsion texnologiyalar‖ Toshkent-2005 y. 49-63 b.; 6. A.Sattarov ―Informatika va axborot texnologiyalari‖ Toshkent ―O‘qituvchi ‖ – 2003 y. 96 b.; 7. ―C++ Builder dasturlash asoslari‖ fanida ma‘ruzalar matni 1-6 b; 8. ―Ma‘lumotlar bazasini boshqarish tizimi‖ fanida ma‘ruzalar matni 1-5 b; 9. Б.А.Бегалов, Т.М.Поляков ―Практикум по исползованию коммерческой компютерной графики в экономическом анализе‖ Тошкент.:-1997 г. 56 б.; 10. Под редакции Н.В.Макаровой ―Информатика практикум по технологииработы на компютере‖ Финансыиерархия статистики 1997 г. 95б.; 11. В.Н. Касаткин ―Информация алгоритмы ЭВМ‖ Москва. «Просвешение» 1991 г. 68 б.; 12. С.В.Свириденко ―Современные информационные технологии‖. М: радио и связ- 1989 г, 145 б.; 13. С.В.Назарова ―Компютерные технологии обработки информации‖. Под ред.-М.: Финансы и статистика 1995 г.; 14. S.K.Ro‘zmatov ―Kompyuter savodxonligi‖. T.:,2006.; 67 15. X.Rahimova, A.A‘zamov, T.Tursunov «Mehnatni muhofaza qilish». «O‘zbekiston» nashriyoti. Toshkent - 2003 y;
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Excel dasturi bilan ishlash bo'yicha qo'llanma. Excelda formulalar haqida to'liq ma'lumot. Turli XIL argument turlaridan foydalanish
|
Vazirlar Mahkamasining - O’zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining qarori

Vazirlar Mahkamasining
2009 yil 22 avgustdagi
245-son qaroriga
2-ILOVA
Hujjatning rus tilidagi
matniga qarang
Issiqlik energiyasidan foydalanish
QOIDALARI
Mazkur Qoidalarga O’zR VM 01.11.2012 y. 313-son Qaroriga muvofiq o’zgartirishlar kiritilgan
I. Umumiy qoidalar
II. Issiqlik energiyasi iste’molchilarini issiqlik
tarmoqlariga ulashning texnik shartlari
III. Iste’molchilarning issiqlikdan foydalanuvchi
qurilmalarini va issiqlik tarmoqlarini
ekspluatatsiya qilishga ijozat berish
IV. Issiqlik energiyasini hisobga olish priborlarini
o’rnatish va ekspluatatsiya qilish
V. Iste’molchilar tomonidan issiqlikdan foydalanish
qurilmalari va issiqlik tarmoqlarini ekspluatatsiya qilish
VI. Issiqlik ta’minoti korxonasining huquqlari
VII. Issiqlik ta’minoti korxonasining majburiyatlari
VIII. Issiqlik energiyasi iste’molchilarining huquqlari
IX. Issiqlik energiyasi iste’molchilarining majburiyatlari
X. Issiqlik energiyasidan foydalanganlik uchun hisob-kitob qilish
XI. Iste’molchilarga bug’ holida beriladigan issiqlik
energiyasi miqdorini aniqlash va hisob-kitob qilish tartibi
XII. Iste’molchilarga issiq suv holida beriladigan issiqlik
energiyasi miqdorini aniqlash va hisob-kitob qilish tartibi
XIII. Iste’molchilar tomonidan qaytariladigan bug’ kondensati
miqdorini aniqlash va hisob-kitob qilish tartibi
XIV. Issiqlik energiyasi uchun to’lov hujjatlarini
taqdim etish va ular bo’yicha haq to’lash tartibi
|