nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Foydalanilgan adabiyotlar - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

№
|
Mustaqil ta’lim mavzulari
|
Berilgan topshiriqlar
|
Bajarish muddat
|
Hajmi
(soatda)
|
Farm.
|
Kasb ta’l
|
I semestr
|
1
|
Gomеopatiya dorilarini tayyorlashda qo’llaniladigan asbob-uskunalar.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
4
|
4
|
2
|
Gomеopatiya dorilarini tayyorlashda qo’llaniladigan
yordamchi moddalarni ta'rifi va minеral moddalardan gomеopatik suvli-
spirtli eritmalar hamda gomеopatik suvli kislotalarning tеxnologiyasi
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
4
|
4
|
3
|
Gomеopatik murakkab spirtlarning tеxnologiyasi
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
4
|
4
|
4
|
Gomеopatik tinktura va essеntsiyalarni qo’llanilishi va sifatini baholash usullari.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
4
|
4
|
5
|
Gomеopatik tinktura va essеntsiyalarni jihozlash, saqlash sharoitlari.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
4
|
4
|
6
|
Gomеopatik surtma dorilarni tayyorlanishda ishlatiladigan asoslar nomenklaturasi
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
4
|
2
|
7
|
Gomеopatik shamcha-larni gidrofob asoslarda tayyorlanishi
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
4
|
2
|
8
|
Gomеopatik trituratsiyalarni suyultirish
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
4
|
2
|
9
|
Gomеopatik granula-larni sifatini baholash usullari.
Gomеopatik tablеtkalar tеxnologiyasi.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
4
|
4
|
10
|
Turli polimеrlar yordamida dorivor polimеr prеparatlarni tеxnologiyasi va
nomеnklaturasi.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
4
|
2
|
11
|
Bolalarga mo’ljallangan aerozollar va surtmalar
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
4
|
4
|
12
|
Tеrapеvtik dorivor sis-tеmalarning qo’llanili-shi va zamonaviy
nomеnklaturasi. TTSlarni yaratishdagi muammolar.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
4
|
4
|
13
|
Chaqaloqlarga moljallangan sirtga
qo’llaniladigan eritmalar tеxnologiyasi.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
5
|
4
|
14
|
Kosmеtologik krеmlarning sifatini nazorat qilish usullari
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
4
|
4
|
15
|
Vеtеrinariya amaliyotida qo’llaniladigan granulalar tеxnologiyasi
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
5
|
4
|
16
|
Polimеr dori pardalarni yaratishdagi muammolar
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
4
|
4
|
17
|
Shamchalarni in vitro usulida biosamaradorligini o’rganish
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
|
4
|
4
|
|
Шифрование - download

Qidiruv: Шифрование
Практичекая работа №10,11
Telnet. Однако он не обеспечивает шифрование информации, передаваемой между клиентом и сервером, что позволяет
Протокол
420,53 Kb.
2
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Qon ketishini suyakga qon tomirini siqish orqali to‘xtashi

|
Qon ketishini suyakga qon tomirini siqish orqali to‘xtashi
|
bet | 13/46 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 3,93 Mb. | | #141851 |
Bog'liq AVTOMOBILLARNI YIG\'ish (2)Qon ketishini suyakga qon tomirini siqish orqali to‘xtashi
Burama bog‘lam usulida qon ketishini to‘xtatish
Burama bog‘lam usulida quyidagi ishlarni bajarish lozim;
teriga bir necha qatlam qilib taxlangan toza bint, gazlama parchasi yoki ro‘molcha qo‘yilib; jarohat bo‘sh boylanib, qon to‘xtaguncha tayoqcha yoki ruchka bilan buraladi;
bog‘lam ostiga jarohat qachon bog‘langan vaqti aniq yozilgan (masalan, 05 soat 35 min.) qog‘oz qo‘yilishi shart, chunki shifokorni yordam ko‘rsatishiga qayta yordam beradi.
Vena va kapilyar qon oqishni to‘xtatishda bosib turadigan bog‘lam qo‘yishning o‘zi kifoya. Jarohat atrofiga yod suriladi va ustidan sterillangan bint parchasi yoki toza ip – gazlama qo‘yilib bint bilan mahkam bog‘lanadi.
Zaharlanganda birinchi yordam
Zaharlanish odam organizmida uzoq vaqt mobaynida zaharli changlar, suyuqlik va gazlarning ta’siridan kelib chiqadi. Buning natijasida hid sezish va his etish organlarini ishdan chiqaradi. shuningdek, umumiy holsizlanish paydo bo‘ladi. Zaharlangandagi birinchi belgi bosh og‘rishi, ko‘ngil aynishi, quloqda shovqin paydo bo‘ladi, bosh aylanadi va yurak urishi tezlashadi. Zaharlangan odamning zaharlangan muhitda bo‘lishining davom etishi uni yanada holsizlantiradi, uyquga tortadi, hushidan ketkazadi va nafas olish markazining falajlanishidan o‘lim yuzaga keladi.
Zaharlanganda birinchi navbatda nafas olish yo‘li, teri, oshqozon – ichak traktidan zaharli moddalarning o‘tishi to‘xtatiladi. Zararli modda teriga tushishi bilan suvda yuvib tashlansin. Agar zahar oshqozon – ichak trakti orqali organizmga o‘tsa, bir necha stakan iliq suv yoki kuchsiz kaliy permanganat aralashmasi ichirilib, qayt qilishi bir necha marta qaytariladi, ya’ni ko‘ngil aynashi to‘xtatiladi. So‘ngra yarim stakan suvga ikki – uch qoshiq aktivlashtirilgan ko‘mir aralashmasini va ichni bo‘shashtiradigan dorilar ichiriladi.
|
| |
Deemulgatorlarning tasnifi va ulargako‘rsatiladigan talablar

Bog'liq N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov,
Deemulgatorlarning tasnifi va ulargako‘rsatiladigan talablar. Emulsiyalarni parchalash uchun ishlatiladigan deemulgatorlar ikki guruhga
bo‘linadi:
- ionogen (suv eritmalarida ion hosil qiluvchi);
- noionogen (suv eritmalarida ion hosil qilmaydigan).
Birinchi guruhga kam samarador deemulgatorlar kiradi. Bular neytrallangan
qora kontakt (NKK) va neytrallangan nordon gudron (NNG).
Ikkinchi guruhga diproksamin – 157, proksamin – 385; dissolvan – 4411,
siparol, poliakrilamid kiradi.
Noionogen
deemulgatorlar ionogen
deemulgatorlarga
nisbatan
qator
afzalliklarga ega. Bular quyidagilar:
1) solishtirma og‘irligi kichik ( diproksamin – 157 va dissolvan - 4411 60 – 70
0
C haroratdagi emulsiyaning bir tonnasiga – 20 – 30g ketadi, bunda neftning
suvlanganligi 1 % bo‘ladi).
2) suvda yaxshi eriydi, qatlam suvi va neftdagi tuz va kislotalar bilan
ta’sirlashmaydi, quvur va apparatlarda cho‘kindi hosil qilmaydi.
3) NKK dan 4 – 6 marta qimmat, lekin sarfi NKK ga nisbatan yuz marta kam.
Deemulgatorlar quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Emulsiya fazalaridan (neft yoki suv) birida yaxshi erishi lozim;
«neft - suv» tutash yuzasidagi tabiiy emulgatorlarni siqib chiqarish uchun
yetarlicha sirt faollikka ega bo‘lishi lozim;
«neft - suv» chegarasida eng kam reagent sarfi bilan fazalararo taranglikni
kamaytirish;
qatlam suvida koagulyatsiya qilmasligi;
metallarga nisbatan inert (muqarrar) bo‘lishi (zanglamasligi).
Shu bilan birga deemulgatorlar arzon, transport qilinishi oson bo‘lishi, harorat
o‘zgarishi bilan o‘z xususiyatlarini o‘zgartirmasligi, ishlov berilgandan so‘ng
neftning sifati yomonlashmasligi va turli neft – suv emulsiyalarini parchalash
qobiliyatiga ega bo‘lmogi lozim.
112
Noionogen deemulgatorlar o‘zlarining kimyoviy xususiyatlari bilan mana shu
talablarga javob beradi.
GUI (Graphic User Interface)

204
XXI-asrning boshlarida web-dizayn yanada izchil rivojlana boshladi.
Keyinchalik texnik bilimlarni yaxshi vizual dizayni bilan birlashtirgan sahifalarni
topish odatiy hol edi. Bu vaqtga kelib, web-sahifalarda
odatda varaqning yon
tomonida yoki yuqori qismida menyu bor edi va ko‘pincha porloq, yumaloq
tugmalar ishlatilgan. Ba'zi saytlar o‘zlarining menyulariga va yuklash ekranlariga
bema'ni effektlarni qo‘shish uchun hali ham Flashdan foydalangan bo‘lsalar ham,
CCS (Cascading Style Sheet) texnologiyasi dizaynerlarga sahifaning joylashuvi va
ko‘rinishini ancha katta nazorat qildi. Elementlari. Tarkibni va taqdimotni ajratish
natijasida sahifalar tez orada yanada uyushgan va ingl.
Vizual xabardor dizaynerlar ko‘proq ta'sir o‘tkaza boshlaganlarida,
materiallar yupqalashgani va menyular va jadvallardan oqilona foydalanish tufayli
sahifalar kamroq tartibsizlashdi. Oldingi yorqin dizaynlarning o‘rnini
bosuvchi
gradient qoplamalar, aks ettirishlar va soyalar yordamida mehmonlarga saytlar
bo‘ylab yurish osonlashdi va ochilish sahifasi dizayni «signposting» funktsiyasini
qo‘llash orqali qo‘llab-quvvatlandi.
Foydalanuvchilar forumlari «imzo satrlari» dan foydalanishni boshladilar va
bloglar 1999 yildan beri mavjud bo‘lgan bo‘lsa-da, 2004 yilga kelib u ko‘proq
oqimga aylandi. Shu vaqtga qadar ijtimoiy tarmoqlar avjiga chiqdi, MySpace 2003
yilda paydo bo‘ldi, keyin Facebook 2004 yilda va keyin paydo bo‘ldi. Twitter 2006
yilda.
Dastlabki web-sahifalar juda sodda tuzilishga ega bo‘lib, ular matnni
formatlash va gipеrko‘rsatkichlardan tarkib topgan edi.
Web tеxnologiyalar
rivojlanishi natijasida Web sahifalar tarkibida Plug-in dasturlar joylashtirila
boshlandi, natijada Web sahifalarga intеr faol xususiyati bеrildi. Web
tеxnologiyalarning rivojlanishining oxirgi natijalaridan biri bu skript til aridir (Script
Languages). Ularni ishlatishdan maqsad Web sеrvеrining ishini еngil ashtirish, xar-
xil ishlar uchun Web sеrvеrini bеzovta qilmasdan, bunday masalalarni
foydalanuvchi kompyutеrining o‘zida yaratishdir. Web
tеxnologiyasining oxirgi
erishgan yutuqlaridan biri dinamik Web sahifalardir. Dinamik Web sahifalar CGI
dasturlar bilan bеvosita bog‘liq bo‘lib, CGI dasturlar sеrvеrda joylashgan va sеrvеr
205
imkoniyatlarini ishlatuvchi dasturlardir. Ular sеrvеrga kеlgan so‘rovlarni qayta
ishlaydi va qayta ishlash natijasida yangi Web sahifa hosil bo‘ladi.
Web sahifa Intеrnеt tarmoqlarida joylashgan faylar to‘plami bo‘lib, ularni soni
soat sayin ko‘payib bormoqda. Bu faylarda ma'lumotlarni turli xil arini: matn, grafik,
tasvir, vidеo, audio ma'lumotlarniuchratish mumkin. Bugungi kunda Web Intеrnеt
rеsurslari ichida eng ommaviysi hisoblanadi. Chunki, avvaldan tayyorlangan Web
sahifa orqali tеgishli ma'lumotlarni to‘ldirish foydalanuvchining qanchadan- qancha
vaqtini tеjash imkonini bеradi. Shu bois matеmatika va informatika yo‘nalishida
tahsil oluvchi talabalarga Web tеxnologiyalarni alohida kurs sifatida o‘qitila
boshlandi.
Web-tеxnologiyani (Intеrnеt-tеxnologiya) o‘rganishni Web-dizaynning
quyidagi uchta tushunchasini o‘rganishdan boshlaymiz:
1.
Web-sahifa;
2.
Web-sayt;
3.
Web-sеrvеr.
Rul mexanizmi - Avtomobillarni yig’ish,diagnostikalash va sinash.” O’quv amaliyotidan qo‘llanma

|
Avtomobillarni yig’ish,diagnostikalash va sinash.” O’quv amaliyotidan qo‘llanma
|
bet | 38/46 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 3,93 Mb. | | #141851 |
Bog'liq AVTOMOBILLARNI YIG\'ish (2) Rul mexanizmi
Reyka-shesternyali rul mexanizmi reduktor ko‘rinishida bo‘lib, shesternya 2 va reyka 3 juftligidan iborat, 2-rasm.
2-rasm. Reyka-shesternyali mexanizm.
1-rul vali; 2-shesternya; 3-reyka; 4-tayanch.
Reyka shesternyali mexanizmlar TICO, DAMAS, MATIZ, NEXIA yengil avtomobillarida qo‘llanilgan. Reyka-shesternyali mexanizmlarning afzalliklari, uning konstruksiyasini soddaligi, ixchamligi va boshqa mexanizmlarga nisbatan tannarxi arzonligidir. Bu turdagi mexanizmlarning to‘g‘ri (kuchni rul chambaragidan g‘ildirakga uzatishdagi) F.I.K. va teskari (kuchni g‘ildirakdan rul chambaragiga uzatishdagi) F.I.K. boshqa turdagi mexanizmlarga nisbatan yuqori (0,9...0,95). Shu sababli rul boshqarmasida rul kuchaytirgichi mavjud bo‘lmasa, reyka-shesternyali mexanizmlarni faqat kichik sinfdagi (TICO) avtomobillariga o‘rnatish mumkin. Bunda g‘ildiraklardan rul chambaragiga uzatiladigan to‘rtkilar qisman reykadagi ishqalanish hisobiga rezina yoki metall – keramik tayanchlarda so‘ndiriladi. MATIZ, NEXIA avtomobillarida gidrokuchaytirgich mavjudligi tufayli g‘ildiraklardan rul chambaragiga uzatishdagi turtkilar gidrokuchaytirgichda so‘ndiriladi.
Chervyak-rolikli rul mexanizmi
Bu turdagi mexanizmlar yengil (VAZ 2106), yuk (GAZ-53) avtomobillarida va avtobuslarda (PAZ) ishlatiladi. Rul mexanizmining juftligi globoid uzatmasi 3 dan va ikki yoki uch o‘rkachsimon rolikdan iborat, 3-rasm.
3-rasm. Chervyak-rolikli mexanizm
1-soshkaning vali; 2-uch o‘rkachsimon rolik; 3-globoid shaklidagi chervyak.
Chervyakni korpusga radial-tayanchli yoki konussimon rolikli podshipniklar yordamida o‘rnatiladi. Rolikni esa soshka valining o‘yig‘chasiga sharikli yoki ninasimon podshipniklar yordamida o‘rnatiladi.
Bu turdagi mexanizmlarning to‘g‘ri F.I.K. taxminan 0,55, teskari F.I.K. esa taxminan 0,70 ga teng, mexanizmning uzatish soni 1618 oralig‘ida. Bu turdagi mexanizmlarning teskari F.I.K. kam bo‘lganligi tufayli, boshqariluvchi g‘ildiraklar qabul qilgan turtkilarni rul chambaragiga kamaytirib o‘tkazadi.
|
| |
Rul yuritmasi - Avtomobillarni yig’ish,diagnostikalash va sinash.” O’quv amaliyotidan qo‘llanma

|
Avtomobillarni yig’ish,diagnostikalash va sinash.” O’quv amaliyotidan qo‘llanma
|
bet | 40/46 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 3,93 Mb. | | #141851 |
Bog'liq AVTOMOBILLARNI YIG\'ish (2) Rul yuritmasi
Rul yuritmasi boshqariluvchi g‘ildiraklarni to‘g‘ri nisbatda (ichki g‘ildirakni katta, tashqi g‘ildirakni kichik burchaklarga) burilishini, boshqariluvchi g‘ildiraklarda avtotebranishlar bo‘lmasligini hamda avtomobilning osmalari tebranishida g‘ildiraklarni o‘z-o‘zidan burilishini oldini olishni ta’minlaydi.
Rul yuritmasi: rul taretsiyasidan,rul mexanizmini rul trapetsiyasi bilan bog‘lovchi richaglar va tortqilardan, sharnirli birikmalar hamda ko‘pchilik avtomobillarda rul kuchaytirgichidan tashkil topgan.
Rul trapetsiyasi avtomobilning kompanovka imkoniyatlari bo‘yicha turlicha bo‘lishi mumkin, 6-rasm.
6-rasm. Rul yuritmasi trapetsiyasining turlari:
a-ko‘prik orqasida joylashgan trapetsiya; b-ko‘prik oldida joylashgan trapetsiya; v-sharnirli trapetsiya; g-olti sharnirli trapetsiya; d-olti sharnirli mayatnik richagli trapetsiya; ye-sakkiz sharnirli mayatnik richagli trapetsiya.
Trapetsiyalarning oldingi balkaga nisbatan joylashishi bo‘yicha orqada joylashgan (6-rasm, a) yoki oldinda joylashgan (6-rasm, b) bo‘ladi. Avtomobilning g‘ildiraklari nomustaqil osmaga ega bo‘lganida yaxlit ko‘ndalang tortqili trapetsiyalar (6-rasm a va b), mustaqil osmaga ega bo‘lganda esa, bo‘g‘inlarga ajratilgan ko‘ndalang tortqili trapetsiyalar (6-rasm, v, g, d, ye) ishlatiladi.
Ko‘ndalang tortqilarni choksiz trubadan tayyorlanib, uning rezbali uchlariga sharnirli bo‘g‘inlar biriktiriladi. Oldingi boshqariluvchi g‘ildiraklarni yaqinlashuvini (sxojdeniye) rostlash maqsadida ko‘ndalang tortqining uzunligini rostlanadigan qilib tayyorlanadi. Ko‘ndalang torqining uzunligini o‘zgartirish uchun sharnir 1 bilan rezba yordamida birikgan ko‘ndalang tortqi 3 ni maxsus kalitda burab (stopor gaykasini bo‘shatib) rostlanadi, 7-rasm. Tortqilarda qirqilgan rezbalar turli yo‘nalishga ega bo‘lib, rostlanishni aniq bajarish uchun rezba qadami har xil bo‘ladi.
7-rasm. Ko‘ndalang tortqi
1-sharnir bo‘g‘ini; 2-stopor gayka; 3-ko‘ndalang tortqi.
Ko‘ndalang tortiqilarning sharnirlarida tirqish bo‘lmasligi kerak. Shu sababli sharnirlarda yeyilishdan sodir bo‘ladigan tirqishlarni avtomatik rostlaydigan sharnirlar ishlatilishi maqsadga muvofiq bo‘ladi, 8-rasm.
8-rasm. Sharnir
1-prujina; 2-sharnirning barmog‘i.
Sharnir barmog‘i 2 ni siqib turgan prujina 1 barmoqning o‘qi bo‘ylab siquvchi kuch hosil qilishi hisobiga tirqish hosil bo‘lishni oldini oladi.
|
| |
NAZORAT SAVOLLARI - Avtomobillarni yig’ish,diagnostikalash va sinash.” O’quv amaliyotidan qo‘llanma

|
Avtomobillarni yig’ish,diagnostikalash va sinash.” O’quv amaliyotidan qo‘llanma
|
bet | 22/46 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 3,93 Mb. | | #141851 |
Bog'liq AVTOMOBILLARNI YIG\'ish (2)NAZORAT SAVOLLARI:
«Evropacha asimmstrik yorug‘lik» faralarida uzoqni va yaqinni yoritish
ulaiganda yo‘llarni yoritishdagi yorug‘likni ksrakli taqsimlanadi?
Tumanga qarshi faralar asosiy yorituvchi faralardan nimasi bilan ajra-
lib turadi?
Asosiy faralar, oldingi va orqa fomarlar qanday tuzilgan?
Avtomobil lampalari qanday tuzilgai ia ulardagi shartli belgilar qan-
O‘QUVCHILARNING BILIMLARINI TEKSHIRISH UCHUN NAMUNAVIY TEST SAVOLLARI:
Gomofokal faralar qanday prinsipga asoslangan?
A) ikki yoki uchta kesik parabolasimon qaytargichning fokusi bir nuqtaga keltirilgan;
B) ikki farali parabolasimon faralarning fokusi bir nuqtaga joylashtirilgan;
С) ikki yoki to‘rt farali nur qaytargichlarning fokusi turli nuqtalarga yo‘naltirilgan;
D) bitta spiralsimon cho‘lg‘amli faralar;
Gomofokal faralari uzoq-yaqinni yoritishda yorug‘lik nuri dastasini taqsimlanishini nima hisobiga amalga oshiradi?
A) nur qaytargich; B) optik linza;
С) chiroqning himoyalagichi; D) galogen lampalar.
Ikki farali avtomobil lampalarida nechta cho‘lg‘am bo‘ladi?
A) ikkita;
B) bitta;
С) uchta;
D) to‘rtta.
Quvvati 3 Vt gacha bo‘lgan chiroqlarning ichida nima bo‘ladi?
A) vakuum;
B) inert gazi;
С) inert gazi bilan brom aralashmasi;
D) geliy gazi.
Quvvati 3 Vt dan katta bo‘lgan chiroqlar ichida nima bo‘ladi?
A) inert gazi bilan brom birikmasi;
B) vakuum;
С) geliy gazi;
D) neon gazi.
|
| |
NAZORAT SAVOLLARI - Avtomobillarni yig’ish,diagnostikalash va sinash.” O’quv amaliyotidan qo‘llanma

|
Avtomobillarni yig’ish,diagnostikalash va sinash.” O’quv amaliyotidan qo‘llanma
|
bet | 41/46 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 3,93 Mb. | | #141851 |
Bog'liq AVTOMOBILLARNI YIG\'ish (2)NAZORAT SAVOLLARI:
Rul boshqarmasining umumiy tuzilishini so‘zlab bering.
Avtomobillarda qanday turdagi rul mexanizmlari ishlatiladi?
Rul boshqarmasining gidrokuchaytirgachi qanday tuziltan va qanday
ishpaydi?
Rul yuritmalari qanday tuzilgan?
Rul boshqarmasi qanday asosiy qismlardan tashkil topgan?
A) Rul mexanizmi, rul yuritmasi
B) rul mexanizmi, gidro kuchaytirgich
С) rul yuritmasi, g‘ildiraklar
D) rul chambaragi, rul mexanizmi
Rul boshqarmasining kinematik kuzatuvchanligi nima?
A) Rul chambaragini mos ravishda boshqariluvchi g‘ildiraklarni burilishi
B) Rul chambaragini burilganida ichki g‘ildirak katta, tashqi g‘ildirak kichik burchakga burilishi
С) Rul chambaragi burilganida ichki g‘ildirak kichik, tashqi g‘ildirak katta burchakka burilishi
D) Rul chambaragini burilishga mos ravishda, soshka valini burilishi
Rul boshqarmasining kuch bo‘yicha kuzatuvchanligi nima?
A) Boshqariluvchi g‘ildiraklardagi burilishga qarshilik momentlarini o‘zgarishini haydovchi sezishi
B) Rul chambaragiga qo‘yilgan kuchni kamayishi
С) Boshqariluvchi g‘ildiraklardan birortasi shikastlanganida, avtomobil harakat yo‘nalishini saqlab qolishi
D) Gidrokuchaytirgich yordamida rul chambaragidagi kuchni kamayishi
Boshqariluvchi g‘ildiraklarning yaqinlashuvi nima orqali rostlanadi?
A) Yuritmaning ko‘ndalang tortqisi
B) Yuritmaning bo‘ylanma tortqisida
С) Rul mexanizmida
D) Rul chambaragida
Yengil avtomobilning rul chambaragidagi erkin burilish burchagi (lyuft) necha gradusdan katta bo‘lmasligi kerak?
A) 10
B) 15
С) 20
D) 25
Rul yuritmasining qaysi qismi boshqariluvchi g‘ildiraklarni har xil burchakga burilishini ta’minlaydi?
A) Rul yuritmasining trapetsiyasi
B) Rul yuritmasining parallelogrami
С) Rul yuritmasining rul mexanizmi
D) Rul boshqarmasining burovchi tortqilari
|
| |
Insert Frame - Innovatsiyalar vazirligi jizzax davlat pedagogika universiteti

Insert Frame
“ yoki „F5“ - oddiy kadrni qo‘shish;
• „
Clear Keyframe
“ yoki „Shift+F6“ - kalitli kadrni tozalash;
• „
Remove Frames
“ yoki „Shift+F5“ - kadrni o‘chirish.
Nazorat uchun savollar:
1.
Animatasiya tushunchasi izohlang?
2.
Animatsiya obyektlari ishlatiladigan sohalarni sanag?
3.
Adobe Animate dasturi interfeysi dasturi va uning imkoniyatlari
4.
Adobe Animate dasturi interfeysini tushuntring
Foydalangan adabiyotlar
:
1.
Abdullayev Z.S. Informatika va axborot texnologiyalari. Oʻquv qoʻllanma.–
Toshkent: Noshirlik yog‘dusi, 2013. – 400 b.
2.
Randi L. Derakhshani, Dariush Derakhshani. Autodesk 3DS MAX 2015.
EssEntials. Sybex. Indiana. 2014. 400-pages.
202
8-MAVZU. WEB-DIZAYN ASOSLARI. INTERNETDA DIZAYN.
VAZIFALAR, YONDASHUVLAR, YECHIMLAR
Reja:
1.
Web-dizaynning yaratilish tarixi. HTTP, FTP protokollarida ishlash.
2.
Web saytlarni hosil qiluvchi dasturlar va dasturlash tillari.
3.
Mijoz va Server tomonidagi ssenariylar.
Tayanch tushunchalar: Web, protokoll,
HTTP, FTP,
W
eb-dizayn,
World
Wide Web,
HTML,
Graphic User Interface,
Cascading Style Sheet,
Transmission
Control Protocol
1
.
Web-dizaynning yaratilish tarixi. HTTP, FTP protokollarida ishlash.
Bugungi kunda Internetning ommaviyligi haqida gapirish o‘rinsiz. Internet
hayotimizning bir bo‘lagiga aylandi, biz uning xizmatlaridan har kuni foydalanishga
odatlandik. Hozirda ixtiyoriy inson Web- texnologiyalarning inson hayotining
ta’lim, kommersiya, siyosat, ko‘ngil ochar , … bo‘laklariga kirib borganligini
tasavvur eta oladi va uning guvohi va foydalanuvchisiga aylanmoqda.
Internet turli xil insonlarni yagona maqsad bilan birlashishiga sabab
bo‘lmoqda. Hamma Internet tarmog‘idan biror turdagi axborot olishga harakat
qiladi. Shunday vaqtlar keladiki, hujjatni Internetda chop etish malakasi yozuv
mashinasidan foydalanish kabi har bir, hatto o‘rta ma’lumotga ega bo‘lgan
insonning qo‘lidan keladi.
Tim Berners Li o‘zining «World Wide Web» ning dastlabki versiyasini ishlab
chiqqach, birinchi brauzer 1991 yilda ommaga taqdim etilganida, «Axborot asri»
haqiqatan ham boshlangan edi. Ammo dastlabki Web-saytlarning arxitekturasi
bugungi kunda ko‘rib turgan Internet sahifalaridan ancha farq qilardi. Hozir biz
g‘alati eski filmlarni 20, 60-yillarga yoki o‘tmishdagi boshqa bir tarixiy davrga
tegishli degan intuitiv ma'noda ko‘rib turganimizdek, o‘sha web-dizaynerlar
tomonidan yaratilgan vizual effektlar juda boy bugun biz ekranimizga qo‘ng‘iroq
qilishimiz mumkin bo‘lgan variantlar (kompyuter/ planshet / mobil…). Web-dizayn,
o‘sha qorong‘u davrlardan boshlab, web-sayt faqat matnli ko‘priklar orqali tarkib
topib, navigatsiya qiluvchi dogged tadqiqotchilarning izi bo‘lgan davrda rivojlanib
203
bordi. O‘chirish kunlarida maketlar yaxshi ishlaydilar, qachonki sahifani yuklash
umuman g‘alaba qozongan bo‘lsa. Barcha web-nashrlar HTML (gipermatnlarni
belgilash tili) ni bilishga bog‘liq edi, ammo yaxshilanishlar paydo bo‘lganda web
keng tarqaldi. Shu nuqtada, odamlar tezda web-sahifalarni ko‘rishni istagan
foydalanuvchilarning katta hajmidan xabardor bo‘lishdi.
|
Qatlamlarni o‘chirish - Innovatsiyalar vazirligi jizzax davlat pedagogika universiteti

120
Bu effektning eng yaxshi berilgani Docker tipidagi panelda ,u turtta : Шаги
(Steps), Ускорение (Acceleration), Превращение цвета (Color Direction) и
Разное (Miscellaneous) tugmalaridan iborat.
Amaldi bajarish uchun asbob ishga tushiriladi kursor yordamida obyekt
tanlanadi sichqoncha tugmasi bosilib shtrix chizigini oxirgi olingan obyektgacha
suramiz. Natijada bajarilgan amallar guruhi nomayon bo‘ladi.
Adobe animate dasturida turli animatsiyalarni yaratish

Adobe animate dasturida turli animatsiyalarni yaratish.
200
Hozirgi kunda animatsiyalar kino sanoati,reklama bannerlari, shuningdek,
animatsionstudiyalarda keng qo‘llanilmoqda. CGI (ingl. computer-generated
imagery) yordamida animatorlar xayoliy qahramonlarni jonlantiradi, aql bovar
qilmaydigan virtual olamlarni yaratadi.
CGI yordamida yaratilgan filmlarning aksariyatida hayvonlar („Flikning
sarguzashtlari“, „Nemoni izlab“, „Muzlik davri“, „Ov mavsumi“), xayoliy
personajlar („Maxluqlar idorasi“, „Shrek“, „Ninza toshbaqalar“), robotmashinalar
(WALL-E, Transformerlar) yoki multfilm qahramonlari („Super oila“, „Tepaga“ va
hokazo) obrazlari jonlantirilgan.
Endi biz Adobe Animate dasturi yordamida eng sodda kompyuter
animatsiyalari qanday yaratilishini ko‘rib chiqamiz.
Kadrlar bo‘yicha animatsiyalar yaratish
Animatsiya yaratishning asosiy vositasi - bu vaqt chizig‘i (Timeline)dir.
Chunki unda qatlamlar ma’lumotlari, kadrlar turi, tarkibi hamda ovozli elementlar
aks etadi. Vaqt chizig‘ida har bir qatlam katakchali chiziqqa to‘g‘ri keladi. Har bir
katak esa alohida kadr hisoblanadi. Vaqt chizig‘idagi raqamlar kadr raqamlarini
anglatadi. Undagi faol kadr (Frame) chiziqli qizil to‘rtburchak belgisi bilan aks etadi
(1-rasm).
Kadrlarning vaqt jadvalida aks etishi ularning maqsadlariga bog‘liq. Kadrlar
bilan bajariladigan operatsiyalar kadrning kontekst menyusi yoki klaviaturaning
funksional tugmachalari orqali amalga oshirilishi mumkin:
• „
Insert Keyframe
“ yoki „F6“ - kalitli kadrdan nusxa olish;
201
• „
Insert Blank Keyframe
“ yoki „F7“ - tarkibida elementi yo‘q kalitli kadrni
qo‘shish;
• „
|
AVTOMOBILNING ASOSIY AGREGATLARI - Avtomobillarni yig’ish,diagnostikalash va sinash.” O’quv amaliyotidan qo‘llanma

|
Avtomobillarni yig’ish,diagnostikalash va sinash.” O’quv amaliyotidan qo‘llanma
|
bet | 44/46 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 3,93 Mb. | | #141851 |
Bog'liq AVTOMOBILLARNI YIG\'ish (2)AVTOMOBILNING ASOSIY AGREGATLARI
Dvigatel yongan yonilg‘ining issiqlik energiyasini mexanik ishga aylantirib beradi.
Avtomobil shassisi aylantiruvchi lahzani (momentni) dvigateldan etaklovchi g‘ildiraklarga uzatuvchi mexanizmlarni bir butun qilib birlashtiradi hamda dvigatel, kuzov, g‘ildiraklar va ko‘priklarni, osmalar va boshqarish tizimlarini joylashtirish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.
SHassi tarkibiga uch turkum mexanizmlar kiradi: transmissiya yurish qismi va boshqarish mexanizmlari.
Avtomobil transmissiyasi aylantiruvchi lahzani bir zumda o‘zgartirgan holda dvigateldan etaklovchi g‘ildiraklarga uzatib beradi.
G‘ildirak formulasi 4x2 va orqa g‘ildiraklari etaklovchi bo‘lgan ikki o‘qli avtomobilning transmissiyasi ilashma, uzatmalar qutisi, kardanli uzatma, bosh uzatma, differensial va yarim o‘qlardan iborat bo‘ladi. Transmissiyaning sanab o‘tilgan oxirgi uchta elementi konstruktiv jihatdan orqa ko‘prik karterida joylashgan bo‘lib, alohida agregatni tashkil etadi.
Avtomobilning yurish qismi arava ko‘rinishida bo‘lib, u o‘zida ramani, oldingi va orqa ko‘priklarni, osmalar va g‘ildiraklarni mujassamlashtiradi. Rama yurish qismining barcha elementlarini mah-kamlash uchun asos bo‘ladi. Engil avtomobillarda bu vazifani kuzovning o‘zi bajaradi.
Boshqarish mexanizmlari rul boshqarmasi va tormoz tizimidan iboratdir. Rul boshqarmasi oldingi g‘ildiraklarni kerakli burchakka burib, avtomobilning harakatlanish yo‘nalishini o‘zgartirish uchun xizmat qilsa, tormoz tizimi esa avtomobilning tezligini kamaytirish, uni to‘xtatish va o‘z o‘rnida tutib turish kabi vazi-falarni bajaradi.
Avtomobil kuzovi haydovchi va yo‘lovchilarni hamda yuklarni joylashtirishga mo‘ljallangan. Yuk avtomobillarining kuzovi — kabina va yuk platformasidan iborat. Engil avtomobil-lar kuzovi bir vaqtning o‘zida yo‘lovchilar va yuklarni joylashti-rishga hamda dvigatel, transmissiya agregatlari, yurish qismi va boshqaruv mexanizmlarini maxkamlash uchunasos bo‘lib xizmat qiladi.
|
| |
Rul boshqarmasining gidrokuchaytirgichi

|
Rul boshqarmasining gidrokuchaytirgichi
|
bet | 39/46 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 3,93 Mb. | | #141851 |
Bog'liq AVTOMOBILLARNI YIG\'ish (2)Rul boshqarmasining gidrokuchaytirgichi
Rul boshqarmasining gidrokuchaytirgichlari yengil, yuk avtomobillarida, avtobuslarda ishlatilganida avtomobilni boshqarish yengillashadi, avtomobilning burilishiga moyilligi ortadi va avtomobilning biron-bir shinasi harakat mobaynida shikastlanganida uni belgilangan yo‘nalishda ushlab qolish imkoniyati ortishi hisobiga harakat xavfsizligini ta’minlaydi.
Shuni ham ta’kidlab o‘tish zarurki, gidrokuchaytirgichning mavjudligi boshqariluvchi g‘ildiraklarning yeyilishini orttirib, barqarorligini (stabilizatsiya) pasaytiradi.
Rul boshqarmasiga kiritilgan kuchaytirgich quyidagi asosiy qismlardan tashkil topgan:
gidronasos;
taqsimlagich;
gidrotsilindr;
MATIZ avtomobilining rul boshqarmasiga o‘rnatilgan rul boshqarmasining gidrokuchaytirgich tizimi 4-rasmda ko‘rsatilgan.
4-rasm. Rul boshqarmasining gidrokuchaytirgich tizimi.
1-suyuqlik idishi; 2-qopqoq; 3-himoyalagich; 4-suyuqlikni idishga qaytarish naychasi; 5-qisqich; 6-zichlovchi halqa; 7-rul mexanizmining taqsimlagichiga bosimni yuborish shlangi; 8-bosim yuborish trubkasi; 9-gidrotsilindr; 10-qisqich; 11-nasosga suyuqlik yuborish shlangi; 12-gidronasos jamlamasi; 13-gidronasos; 14-oldingi kronshteyn; 15-shkiv; 16-ketingi kronshteyn; 17-asosiy kronshteyn (konditsioner mavjud bo‘lsa); 18-nasosni mahkamlovchi kronshteyn (konditsioner bo‘lsa).
Rul mexanizmi 1, gidrotaqsimlagich 2 va gidrotsilindr 3 bitta agregatni tashkil etib, integral turidagi kuchaytirgich deb nomlanadi. Gidranasos bilan suyuqlik idishi alohida joylashadi, 5-rasm.
5-rasm. MATIZ avtomobili rul boshqarmasining gidrokuchaytirgichi
1-reyka shesternyali rul mexanizmi; 2-gidrotaqsimlagich; 3-gidrotsilindr.
MATIZ avtomobilida gidrokuchaytirgichning taqsimlagichi bilan rul mexanizmi bitta korpusda joylashgan bo‘lib, gidrotsilindr esa rul mexanizmining reykasiga o‘rnatilgan.
Rul chambaragi burilganida gidrotaqsimlagich korpusining 2 ichidagi o‘q bo‘ylab siljiydigan zolotnikli taqsimlagichning zolotnigi, dastlabki holatdan (neytraldan) korpusga nisbatan o‘q bo‘ylab 1,1 mm ga siljib, gidronasosdan kelgan suyuqlik bosimni gidrotsilindrning 3 chap yoki o‘ng bo‘shlig‘iga (rul chambaragini burish yo‘nalishiga qarab) yuboradi va gidrotsilindrning ikkinchi bo‘shlig‘ini suyuqlikni to‘kish idishning trubkasi bilan ulaydi. Natijada gidrotsilindrning ichida porshen bilan bog‘langan reyka harakatga kelib, g‘ildiraklarni buradi.
|
| |
NAZORAT SAVOLLARI - Avtomobillarni yig’ish,diagnostikalash va sinash.” O’quv amaliyotidan qo‘llanma

|
Avtomobillarni yig’ish,diagnostikalash va sinash.” O’quv amaliyotidan qo‘llanma
|
bet | 43/46 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 3,93 Mb. | | #141851 |
Bog'liq AVTOMOBILLARNI YIG\'ish (2)NAZORAT SAVOLLARI:
Tormoz pedali qo‘yib yuborilganda gidravlik tizimdagi bosim nima bo’ladi?
Tormoz kolodkalarining asosi nimadan yasalgan bo‘ladi?
Tormoz diski nimadan tayyorlanadi?
Quyidagi avtomobillarning qaysi birida old g‘ildiraklarning diskli tormoz mexanizmi qo‘llaniladi?
A) TICO;
B) DAMAS;
С) NEXIA;
D) Yuqoridagilarning hammasidan.
Diskli tormoz mexanizmi porsheni qanday materialdan tayyorlangan?
A) Po‘lat;
B) Cho‘yan;
С) Qattiq qotishma;
D) Magniy qotishmasi.
Diskli tormoz mexanizmining qaysi detaliga friksion qoplama yopishtirilgan?
A) Porshenga;
B) Kolodkalarga;
С) Diskga;
D) Supportga.
Diskli tormoz mexanizmining qaysi detallari aylanma xarakatga ega?
A) Kolodkalar;
B) Disk;
С) Support;
D) Gubchak o‘qi.
Havo chiqaradigan shtutser diskli tormoz mexanizmining qaysi detalida joylashgan?
A) Diskda;
B) Kolodkalarda;
С) Silindrda;
D) Yo‘naltirgichda.
Diskli tormoz mexanizmida disk va kolodkalar orasidagi tirqish necha mm ni tashkil etadi?
A) 0,05-0,1;
B) 0,-0,15;
С) 0,15-0,2;
D) 0,2-0,25.
Diskli tormoz mexanizmida qaysi detal disk bilan tutashadi?
A) Gubchak;
B) Kolodkalar ustki quymasi;
С) Porshen;
D) Support.
MATIZ avtomobilining diskli tormoz mexanizmida qaysi turdagi yuritma ishlatilgan? ?
A) Mexanik;
B) Pnevmatik;
С) Gidravlik;
D) Aralash.
Diskli tormoz mexanizmida kolodkalarning orqaga qaytishini qaysi detal ta’minlaydi?
A) Zichlagich; B) Prujina; С) Disk; D) Yuqoridagilarning hammasi.
Tormoz mexanizmining vazifasi nima?
A) Pedaldan diskka siquvchi kuchlarni uzatish;
B) G‘ildirakning aylanmasligi uchun kerakli momentni hosil qilish;
С) Xarakat tezligini kamaytirish;
D) B va V javoblar to‘g‘ri.
|
| |
Шаги (Steps) tugmasi - Innovatsiyalar vazirligi jizzax davlat pedagogika universiteti

|
Innovatsiyalar vazirligi jizzax davlat pedagogika universiteti Pdf ko'rish
|
bet | 64/124 | Sana | 27.09.2024 | Hajmi | 11,66 Mb. | | #272673 |
Bog'liq Kom.Grafikasi va web qo\'llanmaШаги (Steps) tugmasi
Пошаговый переход (Blend) panelidagi birinchi tugma Шаги (Steps)
obyektlarni uzgarish soni va ular orasidagi masofa va biridan ikkinchisiga o‘tish
sonini bildiradi.
Число шагов (Number of steps) kerakli bo‘lgan aradagi obyektlar sonini
bildiradi.
Фиксированный интервал (Fixed spacing) Bir-biriga utich oraligini
bildiradi. Bu amal faqat ketma-ket o‘tish traektoriya bo‘yicha bo‘lsa bajariladi.
Вращение (Rotate) maydoni oradagi obyektlarni burishni bildiradi.
Петля (Loop) bayroqchasi berilgan obyektlardan bir-biriga o‘tishda ular
orasidagi traektoriani burish xizmatini bajaradi.
Ускорение (Acceleration) tugmasi
Пошаговый переход (Blend) panelidagi Ускорение (Acceleration) tugmasi
obyektlarni qaytatdan joylashtiradi va joylashish tartibini o‘zgartiradi.
Ускорение объектов (Accelerate objects) maydoni obyektlar orasidagi utish
oraligi teng bo‘lmagan holatlarni yoritadi, agar chap tomonga surilsa berilgan
121
obyektdan oxirgi obyektgacha bo‘lgan vaqyalarni tezlashtiradi, ung tomonga surilsa
oxirgi obyektdan boshlanadi .
Ускорение заливки/ обводки (Accelerate fills/-outlines) yoqaridagi amalga
uxshash bo‘ladi faqat zalivka, obvodkalar uchun bajariladi.
Применять к размеру (Apply to sizing) Oradagi obyektlarni Ускорение
объектов (Accelerate objects) nisbatan o‘lchamlarini o‘zgartiradi.
Связь ускорений (Link accelerations) bayroqchsi Ускорение объектов
(Accelerate
objects)
va
Ускорение
заливки/обводки
(Accelerate
fills/outlines)maydonlaridagi qiymatlarni sinxronlashtiradi.
Превращение цвета (Color Direction) tugmasi
Превращение цвета (Color Direction) tugmasi bir rangda ikkinchsiga utishni
taminlaydi, bu amal Градиентная заливка (Fountain Fill) oynasidagi amalga
ekvivalent bo‘ladi.
Berilgan uchta tugma bir rangdan boshqasiga utish yonalishini ko‘rsatadi.
Переход по прямой линии (Straight Line Blend) tugmasi berilgan ranglar
doirasidan turgichiziq boylab boshqa rangag utishni taminlaydi
Qolgan ikkitasi Переход по часовой стрелке (Clockwise Path) va Переход
против часовой стрелки (Counterclockwise) mos yo‘nalishga soat strelkasi
bo‘ylab spiral bo‘yicha ranglarning o‘zgartirishni bildiradi.
|
| |
XIV.5. Taxminan isitilgan neft va neft mahsulotlarinihaydash

204
chizmada issiq haydash (issiq quvur) ning texnologik chizmasi kiritilgan
(XIV.2-
rasm).
XIV.2-rasm. Issiq magistral quvurining texnologik chizmasi:
1–quvuri; 2–rezervuar saroyi; 3–nasos, 4–qo`shimcha isituvchi;5–asosiy nasos; 6–oraliq issiqlik
stantsiyalari; 8–9–issiqlik stantsiyasi; 10–11–oraliq issiqlik stantsiyasi; 12–neftni qayta ishlash
zavodining xom ashyo saroyi.
Issiq haydashning texnologik jarayoni quyidagicha. Neft kon issiq quvur (1)
orqali bosh haydovchi stantsiyaning rezervuarlar saroyiga uzatiladi (2).
Rezervuarlarda qizdirilib, qo`shimcha isituvchi jihozga (4) beriladi. U yerdan neft
oqimi quvurning asosiy nasosiga (5) kelib, u orqali neft magistral quvuriga haydaladi.
Neft quvur bo`yicha harakati davomida sovib boradi va ma‘lum navbatda ishqalanish
yo`qotishni oshishini sodir etadi. Neftni ma‘lum masofaga tashish (jo`natish) uchun
quvur uzunligida oraliq issiqlik stantsiyalari isitiladi. Agarda neft uzoq masofaga
haydaladigan bo`lsa, oraliq issiqlik qurilmalari quriladi (8). Bu issiqlik stantsiyasi (9)
bilan birga bo`ladi. Texnologik chizmada yana 2 ta oraliq issiqlik stantsiyalari (10 va
11), hamda neftni qayta ishlash zavodining xom ashyo rezervuarlar saroyi (12) ga
keltirilgan.
Hozirgi paytda dunyo bo`yicha 50 taga yaqin issiq magistral quvurlar mavjud
bo`lib, ular orqali isitilgan neftlar haydalgan. Shulardan biri eng katta (uzunligi va
diametri bo`yicha) issiq quvur “Uzen – Quybishev” quvuridir.
VIII.5. Shakarbuloq konida neft tayyorlash qurilmasining tahlili

113
Mana shu salbiy holat yuzaga kelmasligi uchun separatorlar blokida vertikal
separator joylashtirilgan.
Demak,
qurilmadagi ikkinchi bosqichda, ya’ni vertikal separatorda gorizontal
separatorda ajralmagan suyuqlik tomchilari ushlab qolinadi.
Separatorlar blokiga aralashma 96 atm bosim bilan kiradi va gaz 94 atm bosim
bilan chiqadi. Neftsuyuqlik aralashmasi shtutser orqali 4 atm bosimga tushirilib
chiqariladi. Chiqayotgan gaz “FLOWBOSS”gaz o‘lchash qurilmasidan o‘tkazilgach
“SHo‘rtan” bosh inshootiga qayta ishlash uchun jo‘natiladi.
Ajralgan neft esa tovar holatiga keltirilishi uchun neftni tayyorlash qurilmasiga
kirgiziladi.
Fail (File) - Innovatsiyalar vazirligi jizzax davlat pedagogika universiteti

101
xizmat ma’lumotlarini aks ettiradi:
parametrlar, obvodka va ranglar, xarf
parametrlari ajratilgan obyektlar xaqida ma’lumot va aktiv asboblar haqida ma’lumot.
Bu qatorning, kurinishi holati va tarkibini o‘zgartirish mumkin.
Vositalar satrlari
Menyu satri tagida asboblar satri (Toolbars) joylashgan. Asboblar satrini
ekranning xohlagan joyida va har xil ko‘rinishda joylashtirish mumkin.
Ekranga kerakli oynalarni joriy qilish uchun menuning Oyna (Window)
yordamida amalga oshiriladi va ular ustida quyidagi amallar bajariladi:
Asboblar
(Toolbars) satriga sichqonchani o‘ng tononi bilan chertib muloqat oynasini paydo
etamiz va Parametrlar (Options), Rostlash dan kerakli bo‘lgan asboblar tanlanadi.
Svoystva (Property Bar) vositalar satri
Svoystva (Property Bar) asboblar satridagi maydonlar va tugmalar yig‘indisi
foydalanilayatgan asboblar yoki tanlangan obyektga bogliq bo‘ladi, masalan,
asboblar
satridagi
matn
bloki
tanlanganda
matnning
parametrlari
ko‘rsatiladi.Svoystva (Property Bar) satridagi asboblardan birontasi tanlanmagan
holda hujjatning umumiy parametrlari ko‘rsatiladi, masalan, sahifa formati,
uning
orientatsiyasi va h. ko‘rsatadi.
Asboblar paneli (Toolbox)
Asboblar paneli ishchi oynaning chap tomoniga joylashtirilgan bo‘ladi.
Asoblar panelida grafik obyekt ustida quydagi amallar bajariladi - obyektlarni
yaratish, obyektlarni ajratish, muharrirlash va ko‘chrish asboblari joylashtirilgan.
Asboblar bilan ishlash paytida kursor tanlangan obyektga qarab formasini
o‘zgartiradi.
Shu bilan birga, asboblar panelidagi bazi bir asboblar guruhini
«Suzuvchi» panel ko‘rinishida yoki Flyout ko‘rinishida sozlash mumkin.
102
49-rasm. Rang palitrasi
Elektron rang palitrasi kompyuter grafikasida qo‘llanilishi bo‘yicha rassom
palitrasiga o‘xshash, ya'ni u o‘zida ko‘p ranglarni saqlaydi. Elektron palitra tarkibi
bir rangni o‘zida saqlaydigan yacheykalardan iborat. Palitra aniq bir rang modulmi
qo‘llaydi. Uning ranglari esa bu modul asosida yaratilgan ranglardan iborat bo‘ladi.
Internet tarmog‘i uchun yaratilayotgan tasvirlarda
xavfsiz palitralardan
foydalaniladi. Chunki yaratilayotgan grafik ma'lumot minimal hajmda va
tarmoqdagi qurilmalarda tasvir o‘z aslini yo‘qotmasligi zarur. Shuning uchun
xavfsiz palitra 216 rangni o‘zida saqlaydi.
Rangni inson, miyasida yorug‘lik oqimini tahlil qilish natijasida anglaydi.
Yorug‘lik oqimi 3 spektral ranglar (Q, Y,
K - qizil , yashil, ko‘k)
kombinatsiyalarining tarqalishidan hosil bo‘ladi.
VIII.6.1. Tabiiy gazlarni tayyorlash texnologiyasi

118
zavodining xom – ashyosi hisoblanadi hamda kondensatni tayyorlash qurilmasida
(KTQ) olib boriladi.
Gaz kondensatini ishlash deganda uning tarkibidagi suvlarni, tо’yingan DEGni
hamda erigan uchuvchi uglevodorodlarni va uglerodsiz komponentlarni ajtarish
tushuniladi.
Dietilenglikolli olovli regeneratsiya qurilmasi (DORQ) yordamida past
haroratli gazni ajratish jarayonida ishlangan dietilenglikol eritmasini massasiga
nisbatan 70% dan 80 %gacha regeneratsiya qilish uchun mо’ljallangan.
GKTQsining asosiy mahsuloti quritilgan gaz va barqaror gazkondensat
hisoblanadi.
Gaz tarkibidagi suyuq kondensatni ajratish.
Gaz va kondensatni ajratish past haroratli separatorlarda amalgam oshiriladi.
Bunda gaz va kondensat aralashmasining bosimi maksimal kondensat ajralish
bosimigacha ko‘tariladi va keyin separatorga kirgiziladi. U yerda aralashmaning
bosimi kamayadi va harorat pasayadi. Natijada bug‘ holatda bo‘lgan kondensatning
gazdan ajralishi sodir bo‘ladi. Quyida uning umumiy texnologik chizmasi va jarayoni
aks ettirilgan.
Quduqlar (
1) dan olingan gazlar drossel shaybasi (
2) orqali tomchi ajratuvchi
past haroratli tik separator (
3) ga keladi. Drossel shaybasida gazkondensat
aralashmasining bosimi maksimal kondensat ajralishi bosimigacha ko‘tariladi va
aralashmaning harorati kamaytiriladi. Natijada separator (
3) da gaz va kondensatning
ajralishi sodir bo‘ladi. Ajralgan gaz sovitgichi (
5) ga keladi, u yerda harorati
kamaytiriladi. Keyin gaz bosimini moslab turuvchi shtutser (
6) ga keladi, bosimi
maksimal kondensat ajralish bosimigacha ko‘tariladi va tik separator (
7) ga
haydaladi. Tik separatorda gaz va kondensatning batamom ajralish jarayoni sodir
bo‘ladi. Ajralgan kondensat quvuriga, gaz esa sovitkich (
5) orqali keyingi tozalash
jarayoniga uzatiladi.
XIV.6. Quvur uzunligi bo`yicha haroratning kamayishi

207
isitish” orqali ham amalga oshiriladi. Bu usul katta quvurlar uchun ko`p ishlatiladi.
Yo`ldosh quvurning diametri kichik bo`lib, u asosiy quvurga parellel qilib, umumiy
izalyatsiya bilan zovurga yotqiziladi. Yo`ldosh quvur orqali issiq suv haydaladi.
Natijada “issiq” quvurda neft va uning mahsulotlarining qotishini oldi olinadi.
Issiq quvurlarning ishlatishdagi iqtisodiy tejamkorligini oshirish uchun,
ma‘lum holatlarda, izalyatsiya qoplamlari bilan maqsadga muvofiq hisoblanadi.
Neftni tayyorlash qurilmasini texnologik sxemasi ta’rifi

114
neftdan ajratish uchun PNTP-0,63, PP-0,63 qizdirish pechlariga Ø168x10mm
quvur
orqali yuboriladi.
Pechlarga boradigan quvurga deemulgator aralashmasi tayyorlash va uzatish
qurilmasi BR-2,5 ulangan bo‘lib, u 1 tonna neftga 242,2
gramm miqdordagi
deemulgator qo‘shib turadi.
Pechlarga kirgan neft, suv aralashmasi 52-60
0
C gacha qizdirilib Ø168x10 mm
quvur orqali texnologik rezervuar №1 RVS ga yuboriladi. Unga kirgan suyuqlik 6
soat davomida tindiriladi. Rezervuar sifon qurilmasi bilan ta’minlangan bo‘lib, neft
va suvning zichliklari farqi hisobiga uzluksiz ravishda suv ajralib bug‘lantirish
xovuziga yuboriladi. Neft esa №2 RVS tovar rezervuariga o‘tkaziladi.
Tovar rezervuaridan GOST 2517 talablariga muvofiq holda neftdan namuna
olinadi va neftni dastlabki taxlil qilinadi.
Agarda taxlil natijasiga ko‘ra suvsizlantirilgan neft GOST 9965
talablariga
muvofiq holda bo‘lsa, SNS-105/196 markali nasos yordamida «Sho‘rtan» neft quyish
estakadasiga jo‘natiladi. Agar taxlil natijasiga asosan, neft sifati bo‘yicha GOST 9965
talablariga muvofiq holda bo‘lmasa, neftni NB-125
markali nasos yordamida
qo‘shimcha tindirishga yoki qayta tayyorlashga uzatiladi.
Qurilmada Beshkent va Qamashi konlaridan keltirilgan neftni qabul qilish
uchun 54 m
3
lik idish bo‘lib, neft tashuvchi avtomashinalar
texnologik neftni
to‘kadilar. NB-125 nasosi undan mahsulotni olib OS dan keladigan Shakarbuloq koni
neftiga qo‘shadi va shu tariqa tayyorlovdan o‘tkaziladi.
Qurilmada I-2,3,4,5,6,7 idishlar bo‘lib, ular avvalgi tayyorlov tizimiga
tegishlidir, xozirda zaxira tizimi sifatida foydalanilmoqda.
Idishlardan ajralgan
qatlam suvlari 160 m
3
hajmli beton hovuzga to‘kishga mo‘ljallangan.
Yana qurilmada 16 m
3
lik I-8 idishi bo‘lib, u qizditish pechlarini suv bilan
ta’minlaydi, 5 m
3
lik I-9 idishi dizel stansiyasini yoqilg‘i bilan ta’minlashga
mo‘ljallangan. Stansiyada 2 dona AD-200-S markali dizel elektr stansiyalari mavjud.
O‘t o‘chirish tizimi uchun 2 dona 60 m
3
hajmli I-10,11
zahira suv idishlari
bo‘lib, ulardan 60 m
3
l ik beton hovuzga quvur tortilgan. Hovuz oldida 3K6 nasosi
Nazorat savollari - «tasdiqlayman»

|
«tasdiqlayman»
|
bet | 50/76 | Sana | 16.06.2021 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #15068 |
7. Nazorat savollari
Menedjment xolatlarida taxminiy tashxis kuyish roli.
Kanday xavfli kasalliklarni bilasiz?
Taqqoslama tashxisni umumiy jadvalini bilasizmi?
Yashirin kechuvchi kasalliklar nima?
Kanday 7 xil yashirin kechuvchi asosiy kasalliklarni bilasiz?
Bemorlardagi shoshilinch xolatlarning asosiy sabablari.
Fobiya nima?
bemorni muammosi bilan bo‘lishish nima?
Eng ko’p uchraydigan shikoyatlarni umumiy xarakteristikasini sanang.
Umumiy amaliyot vrachining professional faoliyatida kanday muxim xususiyatlar mavjud?
8. Tavsiya etiladigan adabiyotlar
Asosiy
Ички касалликлар. Бобожанов С. Т: Янги аср авлод, 2008
Внутренние болезни, том 1 Мухин Н.А. М.: ГЕОТАР - Медиа,2009
Textbook of Internal Medicine Editor-in-Chiyef William N. Kelley 1997
Textbook of famali Medicine Robert УЮ Rakel.David P. Rakel.2016
Textbook of Harrison principles of internal medicine 19th edition. 2015
Qo‘shimcha
Умумий амалиёт врачлар учун маърузалар туплами , Гадаев А.Г., Т., 2012
Общая врачебная практика, Под ред.Ф.Г.Назирова, А.Г.Гадаева. М.: ГЕОТАР-Медиа, 2009.
Справочник врача общей практики. Дж.Мёрта. М.: Практика, 1998.
Сборник практических навыков для врачей общей практики. Гадаев А., Ахмедов Х.С. Т., 2010.
Умумий амалиёт врачлар учун амалий куникмалар туплами Гадаев А.Г., Ахмедов Х.С., 2010. Т.
Терапевтический справочник Вашингтонского Под ред. М.Вудли М.: Практика, 2000.
Умумий амалиёт шифокори учун кулланма Ф.Г.Назиров, А.Г.Гадаев тахр. М.: ГЕОТАР-Медиа, 2007.
Внутренние болезни: учебник.- в 2-х т. (2 т.) Под ред. Мартынова и др. М.: ГЭОТАР - Медиа, 2005:
Диагностика болезней внутренних органов. Окороков А.Н..2005.
|
| |
XIV.2. Yuqori qovushqoq neft va neft mahsulotlarini suv bilan haydash

202
tayyorlash qiyin bo`lganligi uchun, bu usulni keng miqiyosda qo`llash mumkin
bo`lmaydi. Suv bilan haydashning (gidrotransport) ikkinchi
usuli neft yoki uning
mahsulotlarini suv bilan umumiy aralashmasini hosil qilib haydashdir.
Aralashmani qovushqoqligini kamayishi, ya‘ni ishqalanishdagi yo`qotilishni
kichik bo`lishi, neftning suvdagi emulsiyasini hosil bo`lishi orqali sodir etiladi.
Bunda zarrachasining sirti suv pardasi bilan qoplanadi.
Natijada neft quvur devori
bilan o`zaro ta‘siri bo`lmaydi, quvurning butun ichki yuzasi bo`yicha suv xalqasi
hosil bo`lib, uning ichida neft-suv aralashmasi harakat qiladi.
NS emulsiya turini
hosil bo`lish sharoitini yaxshilash va uning turg`inligini oshirish uchun neft – suv
aralashmasi tarkibiga sirt faol moddalar (SFM) qo`shiladi. Bu moddalar quvur ichki
yuzasining
xo`llanilishini
kamaytirib
haydashda,
ishqalanish
natijasidagi
yo`qotilishni tez kamaytiradi.
Hujjatli oynani konteksli menyu yordamida yaratilgan tasvir masshtabi

Hujjatli oynani konteksli menyu yordamida yaratilgan tasvir masshtabi hosil qilish. Vektor grafikasi muharrirlarida ekranda (ishchi maydonda) qanday tasvirlar
bo‘lsa bosmadan shu ko‘rinishda chiqariladi. Ekrandagi ishchi oynada tayyor
bo‘lgan tasvirlarni ko‘rish uchun menyuning Ko‘rish (View) dan foydalaniladi.
Dasturda besh xilda ko‘rinishda ko‘rish mumkin.: Oddiy konturli (Simple
Wireframe), Konturli (Wireframe), Chernovoy (Draft), Normal (Normal), Yaxsh
(Enhanced).
Agarda hech biri tanlanmasa u holda normal (Normal) holatini komputer o‘zi
tanlaydi.
52-rasm. Ekranni masshtablash
Ekrandagi tayyor bo‘lgan rasmlarni katta va kichik hollarda ko‘rish
funksiyalari mavjud. Uning uchun asboblar panelidagi (Toolbox) Mashtab (Zoom)
tanlanib kattalashtirish yoki kichiklashtirish parametri ko‘rsatiladi.
Standart asboblar panelida masshtablash parametrlari berilgan va ular
quyidagilar: Ajratilgan obyektlar(To Selected), hamma obyektlar (To Fit), Sahifa
(To Page), Sahifa eni boyicha (To Width), Sahifa boyi boyicha (To Height), 10%,
25%, 50%, 75%, 100%, 200%, 400% ga masshtablashga
bo‘ladi.
Ekrandagi
tasvirlar
kattalashtirilganda
hujjatdagi
ko‘rinmaydigan obyektlar bilan ishlashga to‘gri kelib qoladi u
holda shu obyektlarni siljitishga to‘g’ri keladi. Buning uchun
quyidagi ikkita imkoniyatlardan foydalanilsa bo‘ladi:
1.
Vertikal va gorizontal siljitishlardan.
110
2.
Maxsus asbob Panoramadan (Pan). Bu holda ekrandagi kursor qo‘l
shaklini oladi va obyektni xohlagan tomanga siljitish mumkin.
Chizg‘ichni joylashtirish va ulardan foydalanish. Chizg‘ich ekranda ko‘rinib turadi agarda u yo‘q bo‘lsa menuning Ko‘rish
(View) tanlanib Chizgich (Rulers) buyrug‘i ishga tushirish kerak bo‘ladi, ikkinchi
marta bu amal bajarilsa ekrandan chizg’ich olib tashlanadi.
Chizg’ichni ekranning xoxlagan joyiga qo‘yish mumkin. Bu uchun tugmasi bilan birgalikda sichqoncha bilan olib hoqlagan joyga qo‘ysa bo‘ladi.
Agarda tugmasi bilan birgalikda chizg’ichga ikki marta sichqoncha bilan
chertilsa avvalgi holiga qaytariladi.
Agarda tugmasisiz ikki marta chertilsa u holda chizg’ichning (Rulers)
Parametrlari (Options) ekranda nomayon bo‘ladi.
CorelDRAW dasturidagi chizgish har xil o‘lchov birliklarida beriladi O‘lchov
birliklari (Units) quyidagilar iborat:
•
inches (dyumlar),1 (engliz) dyumi 24,5 mm teng;
•
millimeters (millimetrlar);
•
picas; points (pikalar), 1 pika 12 punktga teng;
•
points (punktlar), 1 punkt 1G‘72 engiz dyumiga teng (24,5 mm);
•
pixels (pixellar), nisbiy ulchov birlik (absolyut qiymatga ega emas);
•
ciceros; didots (tsitsero), 1 tsitsero 12 punktga teng;
111
•
didots (Dido punktlari), 1 Dido punkti 1G‘72 farang dyumiga teng
(27,06 mm);
•
feet (futlar), 1 fut 304,8 mm ga teng;
•
yards (yardlar), 1 yard 914,4 mm ga teng;
•
miles (milar), 1 mil 1609 m ga teng;
•
centimeters (santimetrlar);
•
meters (metrlar);
•
kilometers (kilometrlar).
53-rasm. Sahifalarning parametrlari