nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ko'chmas mulk solig'i - Sirtqi fakultet

|
Sirtqi fakultet
|
bet | 3/4 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #243786 |
Bog'liq Malayziya soliq tizimi mavzuyidagiKo'chmas mulk solig'i
- Savdo solig'i Malayziyada ishlab chiqarilgan yoki mamlakatga import qilinadigan barcha tovarlarga solinadi. Standart soliq stavkasi 10% ni tashkil qiladi, ammo 5% lik pasaytirilgan stavka qo'llaniladigan tovarlar guruhlari mavjud. Faqat yillik aylanmasi 100 000 RM dan ortiq bo'lgan tovarlar ishlab chiqaruvchilari savdo solig'i bo'yicha ro'yxatdan o'tishlari kerak. Import qilinadigan tovarlarga soliq ular Malayziyaga kirish vaqtida bojxonada to'lanadi. Xizmat ko'rsatish solig'i professional va konsalting xizmatlari, reklama xizmatlari, kuryerlik xizmatlari, telekommunikatsiyalar, sug'urta va boshqalarni o'z ichiga olgan bir qator xizmatlardan undiriladi. Ushbu soliqqa tortiladigan xizmatlarni ko'rsatadigan har qanday kompaniya soliq to'lovchi sifatida ro'yxatdan o'tishi kerak.
Sotish va xizmat ko'rsatish solig'i
- Malayziya va O'zbekiston soliq tizimining o'ziga xos xususiyatlari va farqlari bor, ular soliq stavkalari, soliq turlari, soliqlarni to'lash tartib-qoidalari va boshqalarni o'z ichiga olishi mumkin.:
- Korxonalar uchun daromad solig'i: Malayziyadagi kompaniyalar uchun odatiy daromad solig'i stavkasi 24% ni tashkil qiladi. Biroq, ma'lum sohalar va kompaniyalar uchun imtiyozli stavkalar mavjud.
Malayziya:
- Malayziyada tovarlar va xizmatlar solig'i (Gst) deb nomlanuvchi QQS qo'llaniladi. Standart Gst stavkasi 6% ni tashkil qiladi, ammo 2018 yil 1 sentyabrdan boshlab GST QQS (SST) bilan almashtirildi, bu turli xil stavkalar bilan ma'lum tovarlar va xizmatlarga nisbatan qo'llaniladi.
QQS (qo'shilgan qiymat solig'i):
- Malayziyada shaxsiy daromad solig'i stavkalari daromad darajasiga qarab farq qiladi. Maksimal stavka 30% gacha bo'lishi mumkin.
Shaxsiy daromad solig’i:
O'zbekiston:
- Korxonalar daromad solig'i: O'zbekistondagi korporatsiyalar uchun daromad solig'ining standart stavkasi 7,5% ni tashkil etadi. Biroq, ma'lum sohalar va shartlar uchun qo'shimcha soliq stavkalari mavjud.
QQS:
- O'zbekistonda QQS tizimi qo'llaniladi. Standart stavka 20% ni tashkil qiladi, ammo ma'lum tovarlar va xizmatlar uchun 12% pasaytirilgan stavka ham mavjud.
Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig’i:
- O'zbekistonda jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig'i stavkalari ham daromad darajasiga qarab farqlanadi. Maksimal stavka 22% gacha bo'lishi mumkin.Ikkala davlat ham soliq tizimlarini taqqoslashda e'tiborga olish kerak bo'lgan turli xil soliq imtiyozlari, imtiyozlar va soliqlarni boshqarish tartib-qoidalariga ega bo'lishi mumkin.
|
| |
,2
  
1,0 - Mavzu: avtomobil yo‘llarini ta’mirlash va saqlash ishlarini etish tashkil etish VA ishlarni qabul

|
Mavzu: avtomobil yo‘llarini ta’mirlash va saqlash ishlarini etish tashkil etish VA ishlarni qabul
|
bet | 2/2 | Sana | 02.07.2024 | Hajmi | 14,11 Kb. | | #266376 |
Bog'liq 5. AVTOMOBIL YO‘LLARINI TA’MIRLASh VA SAQLASh IShLARINI ETISh TAShKIL ETISh VA IShLARNI QABUL QILISh. (1)1,2
|
1,0
|
0,75
|
0,6
|
|
|
I.
|
30-40
|
7000
|
7001-13000
|
13001-20000
|
20001
|
0,5
|
0,7
|
II.
|
40-55
|
3000
|
3001-7000
|
7001-10000
|
10001
|
0,6
|
-
|
III.
|
55-70
|
1000
|
1001-3000
|
3001-5000
|
5001
|
0,7
|
-
|
IV.
|
70-90
|
100
|
101-1000
|
1001-3000
|
3001
|
0,8
|
-
|
V.
|
80-100
|
50
|
50-100
|
101-500
|
501
|
0,9
|
-
|
Nazorat savollar.
Yo‘l ta’mirlash ishlari qanday tashkil etiladi ?
Ishchilarni ishini tashkil qilishda nimalar etiborga olish kerak ?
Saqlash ishlari qanday ishlar majmuidan iborat ?
Yo‘l qoplamasini saqlashda qanday ishlar bajariladi ?
|
| |
Klaster vositasida nazorat qilish

Klaster vositasida nazorat qilish
2 –topshiriq. Metallarning kristall panjaralarini guruhlarga ajrating. 1. Cr, 2. V, 3.W, 4. Mo, 5. Li, 6. Sn, 7. Al, 8.Cu, 9.Ni, 10.Co, 11. Pb, 12. Au, 13.Ag, 14. Zn, 15. Mg, 16.Ti, 17. Be, 18. Co.
Yoqlari markazlashgan kub panjarada
Hajmi markazlashgan kub panjarada
Metallarning kristall panjara turlari
Geksagonal panjarada
Klasterning javobi:
Hajmi markazlashgan kub panjarada–1, 2, 3, 4, 5, 6
Yoqlari markazlashgan kub panjarada– 7, 8, 9, 10,11, 12,13 Geksagonal panjarada– 14, 15, 16, 17, 18
Talabalarning ob’ektlarni tanish va jarayonlarni tushunishi uchun rasmli topshiriqlar
3-topshiriq. 1-Rasmga izoh yozing. Ushbu rasmda qaysi metallar tasviri keltirilgan ular haqida qisqacha ma’lumot bering?
1________________________________________________________________
2________________________________________________________________
3________________________________________________________________
4________________________________________________________________
5________________________________________________________________
6________________________________________________________________
4-topshiriq. Rasmga izoh yozing.Quyidagi rasmga qarab metallar va qotishmalarni nomlarini yozing?
Quyidagi rasmdan metallarning xossalarini biri-biridan farqlarini ko’rsatib bering.
|
Xulosa va takliflar - Sirtqi fakultet

|
Sirtqi fakultet
|
bet | 4/4 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #243786 |
Bog'liq Malayziya soliq tizimi mavzuyidagi - Ayni paytdagi tez sur’atli dunyoda mamlakatimiz o‘z oldiga maqsad qilib qo‘ygan iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishda avvalambor, soliq siyosati muhim ahamiyat kasb etadi. Har qanday davlatchilik ko‘rinishida soliqlar nafaqat tadbirkor, korxona va tashkilotlarni balki alohida jismoniy shaxslarni iqtisodiy harakatga keltiruvchi “muruvvat” sifatida xizmat qiladi. Soliq va yig‘imlarning asosiy, ya’ni fiskal funksiyasini bajarish bilan bir qatorda soliq to‘lovchilar bilan soliqlarning turlari va ularning amal qilish mexanizmini soddalashtirish muhimdir, shuningdek soliq solish bazasini aniqlash tariblarini yanada takomillashtirish va adolatlilik tamoyillariga taynib ish ko‘rish, qolaversa, mamlakatimizdagi soliq tizimini yanada rivojlantirish va soliq yukini kamytirib, mos ravishda soliq bazasini kengaytirish masalalarida rivojlangan xorijiy davlatlar soliq tizimini tahlil qilish orqali muqobil soliq uslubiyatini ishlab chiqish va kelgusida soliq yig‘iluvchanligini oshirish yuqorida keltirib o‘tilgan davlatlar soliq tizimida soliq bazasini aniqlash tartiblari va xususiyatlarini tahlil qilish orqali erishish mumkin.
Manba va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati: - 1. Миляков Н.В., Налоги и налогооблажение: Учебник.- 5-е изд., перераб. и доп. – М.: ИНФРА-М, 2006. 509 с.
- 2. Майбуров И.А. Налоги и налогообложение_ред. _2017, 4-е изд. -558с; М.Р.Пинская Основы теории налогов и налагооблажения/ под научн.ред. д.е.н.,проф. Б.С.Барда: Моnография. – М.:Издателъство Палеотип, 2004.-216с
- 3. Пирога С.С. Элементы правового механизма НДС: проблемы определения [Текст] / С. С. Пирога, И. С. Пирога // Налоги. - 2013. - № 3. - С. 28-32. - Библиогр. : с.32 (6 назв.) УДК ^a347.73 ББК 67.402 Рубрики: Право. Финансовое право. -Россия-Укра
- 4. Шелемех Н.Н. Фьючерсы, форварды, опционы – формирование доходов и расходов [Текст] / Н.Н. Шелемех // Бухучет в сельском хозяйстве. - 2016. - № 2. - С. 40-50. - Библиогр.: с. 50 (14 назв. ). – Продолж. Начало: № 1 . – ISSN 2075- 0250 УДК ^a336.22 ББК 65.261 Рубрики: Экономика Финансовая система.
- 5. Грузин П.П. (2008) Налогообложение материальной выгоды от экономии на процентах за пользование заемными (кредитными) средствами [Текст] / Бухгалтерский учет. № 10. - С. С. 26-32 УДК ^a336.0/.5 ББК 65.261 Рубрики: Экономика. - Россия: Финансовая система.
E’tiboringiz
uchun raxmat !
|
| |
-Rasm. Xalka bo`ylab suv xaydash

-Rasm. Xalka bo`ylab suv xaydash
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta ta`lim
2.14 -Rasm.Xalqa bo`ylab suv xaydab ishlatish tizimi 1 - tashqi neftlilik konturi; 2 –ichki neftlilik konturi; 3 -xaydovchi quduq; 4 - qazib chiqaruvchi quduq. Maydon bo`ylab suv xaydab ishlatish tizimi qumtoshlar gilli jinslar bilan axamiyatli darajada aralashgan va neftning qovushqoqlik ko`rsatgichi, o`tkazuvchanligi, gidro-o`tkazuvchanligi va xarakatchanligi ko`rsatkichi past, qatlamning qalinligi katta bo`lgan uyumlar (ishlatish ob`ektlari) uchun ko’llaniladi. Bir turli tuzilishga ega bo’lmagan uyumlarda xaydalgan suv nisbatan o`tkazuvchan qatlamchalar orqali ketib qolishi mumkin, bu qazib chiqarish quduqlarini muddatidan oldin suvlanishga olib keladi. Maydon bo`ylab suv xaydash tizimlarida xaydovchi quduqlar va qazib chiqarish quduqlari navbatlanadi va ular orasida ma`lum masofa saqlanadi. Qazib chiqarish va xaydovchi quduqlarni joylashtirishning quyidagi variantlari mavjud: 1. Quduqlarni chizikli joylashtirish sxemasi, bunda xaydovchi quduqlar qazib chiqarish quduqlari qatorlari bilan navbatlanadi. Qazib chiqarish va xaydovchi quduqlar albatta shaxmot tartibida joylashtiriladi. Qatorlardagi quduqlar orasidagi masofa bir vazifani bajaruvchi quduqlar qatori orasidagi masofadan farq qilishi mumkin; 2. Turt nuqtali sxema, bunda xaydovchi quduqlar uchburchakning uchlarida, qazib chiqarish quduqlari esa uning markazida joylashtiriladi; 3. Etti nuktali sxema neftning xarakatchanligiga qarab tanlanadi, xaydovchi quduqlar to`qri oltiburchakning uchlarida, qazib chiqarish quduqlari esa markazda joylashtiriladi; 4. Besh nuqtali sxema, bunda xaydovchi quduqlar kvadratning uchlarida, qazib chiqarish quduqlari esa markazda joylashtiriladi; 5. Tukkiz nuqtali sxema uyumning bir turligiga qarab tanlanadi, xaydovchi quduqlar kvadratning uchlari va uning tomonlari urtasida joylashtiriladi, qazib chiqarish quduqlari esa markazida. Download 6,15 Mb.
|
Adabiyotlar - Umumiy ma’lumot Adabiyotlar

|
Umumiy ma’lumot Adabiyotlar
|
bet | 3/3 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 325 Kb. | | #144746 |
Bog'liq Ish joyidagi tashqi zo’ravonlik ta’sirlari Adabiyotlar:
Albrecht, S. and Mantell, M. 1994. Ticking Bombs: Defusing Violence in the Workplace. Burr Ridge, IL: Irwin Professional Publishing.
Bachman, R. 1994, July. Violence and theft in the workplace. Crime Data Brief, 1–4.
Bureau of Justice Statistics. 2001. Violence and Theft in the Workplace. U.S. Department of Justice: Office of Justice Programs. Available: www.ojp.us doj.gov/bjs/pub/ascii/thefwork.txt [accessed January 21, 2000].
Butterworth, R. A. 1993. Convenience Business Security Act: Robbery Deterrence and Safety Training Guidelines. Tallahassee, FL: Office of the Attorney General.
Chavez, L. J. 1999. Workplace Violence Defined. Available: http://members .aol.com/endwpv/definition.html [accessed November 13, 1999]. Dunkel, T. 1994, August. Danger Zone: Your Office. Working Woman, 19, 39–71.
Florida Department of Legal Affairs, Division of Victim Services. 1993. Additional Statement to the Secretary of State Rule (Chapter 2A-5). Tallahassee, FL: Legal Document Reproduction.
Joyner, T. and McDade, S. 1994, March 31. Workplace violence blamed on stress. Niagara Gazette, A8.
OSHA National News Release, April 28, 1998. USDL 98-179.
OSHA National News Release, May 9, 2000. USDL.
Rugala, E. A. 1994. Recognizing the Potential Aggressor. Address presented at the George Washington National Satellite Network Video Conference: Washington, DC.
|
| |
UMUMIY MA’LUMOT - Umumiy ma’lumot Adabiyotlar

UMUMIY MA’LUMOT
Yuqorida aytib o’tilgan fojiyalarni deyarli xar bir Amerika fuqorosi daxshatga tushdi va g’azablandi. Bu terrorizm edi. Ularning asosiy niyati zo’ravonlik, molmulkni vayron qilish, o’ldirishdan iborat. Xar bir hujumdan keyin terrorizm faolligi jixatidan yangi bosqichga.
Terroristlar uchun qaysi bayramlar qulay xisoblanadi. Kompaniyalar agarda ma’lum moddalar zaxirasiga ega bo’lsa, yani zaxarli moddalar ulardan qurol yaroq uchun mo’ljallangan moddalar yoki maxsus tayyorlangan agentlar tayyorlansa Oklaxoma, Nyu York kabi. Bu moddalar bir qarashda beziyon zararsiz ko’rinishi mumkin. Lekin bu moddalar terroristlar uchun juda qulay bo’lgan qurol yaroqqa aylanishi mumkin. Katta miqdordagi kimyoviy moddalar tarkibiga o’g’itlar, girbitid, sides yoqilg’I elektr energiya saqlagichlar, zaxar va mexanik qurilmalar kiradi.
Eng katta xavfni tug’diruvchi yo’nalish bular ommaviy iste’mol tovarlarini ishlab chiqarish. Masalan farmakologiya juda ko’p turdagi dori darmon vositalari orqali va kosmetika vositalari yordamida.
Al-Qoida terroristik guruxi AQSH ga jiddiy xavf solish, ommaviy qirg’inlar AQSH iqtisodiyotiga jiddiy zarar yetkazish uchun xar qanday choralarni qo’llanmoqda. Shunisi shubxasizki terroristlar eng effektiv zarar yetkazadigan joylar axoli ko’p yashaydigan axali turar joylar va infrostruktura zonalaridir.
Terrorchilardan ximoyalanish shubxali shaslarni ko’rganingizda darxol politsiya xodimlariga xabar berish kerak. Bu xabar shaxar bo’ylab juda tez tarqaladi. O’z navbatida politsiya xodimlari ham terroristlarni shaxar, mamlakat chegarasini to’xtovsiz qo’riqlashmoqda. Xodimlar terrorchilikka qarshi juda yaxshi tayyorgarlikka ega.
Xar bir bino orasini jinoyatchilar yashirinishi mumkin bo’lgan joylarni sinchlab o’rganishadi. Xar bir fuqaro xam o’z teretoriyasini ximoya qilish kerak., masalan choroqlar, omborxonalar, uy atroflarini begona kishi, begona predmentlar yo’qligini nazorat qilish kerak.
Avtomobil turar joylari terroristlar uchun eng qulay va ommobop xisoblanadi.
Xavf yuqori paytlarda o’z xududingizni qattiq izolyatsiya qilib xavfsizlantirish kerak va yana qaltis vaziyatlarda eng avvalo xamma komunikatsiya vositalarini shay xolatga keltirish kerar.
Ximoyalanish texnologiyasi qo’riqlanmaydigan xududlar deyarli bo’lmasligiga imkon beradi. Xatto o’ta murakkab xavfsizlik tizimini buzib o’tish, trevoga signalini o’chirish mumkin emas.
Tajavuskor xarakatlar bo’lganda ogoxlantoirish signali yoqilgan bo’ladi.tegishli video kuzatuv xavfsizlik tizimlari o’rnatilgan. Kameralar, videoyozuvlar xar qanday xarakatni binoda osongina aniqlashi mumkin 24 soat internetga kirish uchun serverlar ishlab turadi. Qo’riqchilar va soqchilarning mexanik va elektron qurilmalari kuzatuvi yetarli emas. Albatta 7 xafta davomida
24 soat kuzatuv yo’lga qo’yilgan. Qo’riqchilar yaxshi tayyorlangan bo’lishi lozim. Avtomobillar va mehmonlarga kirishida o’tkazish tizim ishlab chiqili binoga kiruvchilarni kartalar yordamida tekshirishadi. Xodimlardan xam shunday kartalar va ko’krak nishoni taqish talab etiladi. Ba’zi joylarga kirish qat’iyan taqiqlanadi. Extiyotkorlik bilan barcha yangi yorliqlari tekshiriladi.
|
Bevosita hisoblash usuli - Javobgarlik markazlari faoliyatini baholashning moliyaviy va nomoliyaviy mezonlari

|
Javobgarlik markazlari faoliyatini baholashning moliyaviy va nomoliyaviy mezonlari
|
bet | 7/9 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 112 Kb. | | #100954 |
Bog'liq JAVOBGARLIK MARKAZLARI FAOLIYATINI BAHOLASHNING MOLIYAVIY VA NOMOLIYAVIY MEZONLARIBevosita hisoblash usuli. Bu usulning mohiyati kalkulyatsion moddalar bo’yicha qayd qilingan xarajatlarni mahsulot birliklari soniga bo’lishdir. Bu usul eng oson va eng to’g’ri hisoblanadi. Bir turdagi mahsulot ishlab chiqariladigan tarmoqlarda ishlatiladi. Bundan tashqari, har bir mahsulot turi bo’yicha xarajatlar hisobini alohida amalga oshirish mumkin bo’lsa, bir necha turdagi mahsulot ishlab chiqarishda ham foydalanilsa bo’ladi.
Bevosita hisoblash usuli, odatda, ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olish va mahsulot tannarxini kalkulyatsiya qilishni jarayonli usuldan foydalanilganda qo’llash mumkin.
Xarajatlarni jamlash usuli. Bu usulda ishlab chiqarish birligining tannarxi uni ishlab chiqarish jarayonining alohida bosqichlari yoki mahsulotning alohida qismlari xarajatlarini jamlab hisoblanadi. Masalan, turbinaning tannarxi uni ishlab chiqarishning har bir texnologik majmuasi uchun xarajatlarni jamlab aniqlanadi.
Me’yoriy usul. Uning mohiyati quyidagilardan iborat: ishlab chiqarish xarajatlarining alohida turlari, normativ kalkulyatsiyalarda nazarda tutilgan, joriy me’yordagi xarajatlarga muvofiq hisobga olinadi; joriy me’yordan haqiqiy xarajatlar og’ishi operativ hisobda alohida olib boriladi, ayni paytda og’ishlarning paydo bo’lish joyi, ularni paydo bo’lish sabablari va aybdorlari ko’rsatiladi; tashkiliy-texnik tadbirlar joriy qilish natijasida, joriy me’yor xarajatlariga kiritiladigan o’zgarishlar hisobga olinadi, va bu o’zgarishlarni mahsulot tannarxiga ta’sirini aniqlanadi. Mahsulotning haqiqiy tannarxi (Xh) joriy me’yorlar bo’yicha xarajatlar summasi (Xm) me’yordan og’ish miqdori bilan (O) va me’yorlarni o’zgarishi (O’) bilan algebraik qo’shilishi bilan belgilanadi, ya’ni quyidagi formula bo’yicha:
Xh = Xm ± O ± O’.
Mahsulot tannarxini hisoblashning me’yoriy usuli, odatda, turli va murakkab mahsulotlarni ommaviy va seriyali ishlab chiqarish sanoatlarida qo’llaniladi.
Xarajatlarning mutanosib taqsimlanishi usuli. Bu usulda ishlab chiqarish xarajatlari mahsulot turlari o’rtasida biron-bir bazisga mutanosib ravishda taqsimlanadi (ayrim turdagi mahsulotlarni natural holda ishlab chiqarish hajmi, sotish bahosida ishlab chiqarilgan mahsulotlar qiymati va boshqalar). Kompleks ishlab chiqarishlarda kalkulyatsiyalash xususiyatlarini tasvirlashda bu usulning mohiyati batafsilroq ko’rib chiqiladi.
|
| |
Javobgarlik markazlari turlari - Javobgarlik markazlari faoliyatini baholashning moliyaviy va nomoliyaviy mezonlari

1.Javobgarlik markazlari turlari
Javobgarlik markazlari – xo‘jalik yurituvchi subyektning har bir alohida olingan bo‘g‘inlari (bo‘lim, uchastka, tsex, texnolagik liniya va shu kabilar) bo‘yicha boshliqlarining (menejerlarining) shaxsiy mas’uliyatlarini va javobgarligini belgilab berish tushuniladi
Rivojlangan bozor munosabatlari shakllangan mamlakatlar amaliyotida
javobgarlik markazlarining quyidagi 4 ta turi alohida ajratib ko‘rsatiladi:
1. Xarajatlar markazi.
2. Tushum markazi (Sotish markazi).
3. Foyda markazi.
4. Investitsiya markazi.
Boshqaruv qarorlarini qabul qilish borasidagi vakolatlari bo‘yicha xarajatlar markazi rahbarining ham, tushum markazi rahbarining ham imkoniyatlari cheklangan. Xarajatlar markazi rahbari aynan o‘z bo‘limidagi xarajatlarning sarfi uchun javob beradi, yakuniy natijaning shakllanishi va uning taqsimotini esa boshqalar amalga oshiradi. Xuddi shuningdek, tushum markazi rahbari sotuv hajmi uchun javob beradi, lekin, ishlab chiqarish jarayoniga yoki ishlab chiqarilgan mahsulotning sotuv bahosini belgilashga aralasha olmaydi. Mabodo, ana shu jarayonlarning bir nechtasi birlashtirilsa, ya’ni mahsulotni ishlab chiqarish hamda bevosita uni haridorlarga sotish birlashtirilsa, shunday tarzda tashkil qilingan markazning mahsulot sotishdan kutilayotgan oxirgi moliyaviy natija uchun motivatsiyasi kuchayadi. Bunday markaz rahbarlari mahsulotni ishlab chqarishdan oldin u qancha bahoga ketishi mumkin, bozorda unga talab qay yo‘sinda tashkil topgan, bahoni qay darajada belgilagan ma’qul va sotuvdan tushgan tushum miqdori ma’qulmi-yo‘qmi, degan savollarning barchasini oldindan puxta tarzda o‘ylab, keyin ishlarini rejalashtiradi. Shu tarzda tashkil qilingan hamda rahbarlari ham ishlab chiqarish xarajatlari hamda sotish hajmi uchun bevosita javobgarligi belgilagan markaz turi - foyda markazi, deb hisobga olinadi.
Demak, foyda markazi rahbari xarajatlar va foyda uchunjavob beradi. Foyda markazida rahbar daromad uchun, shuningdek, xarajatlar miqdori uchun javob beradi – shulardan kelib chiqib, sotish hajmini, bahoni, xarajat kabi ko‘rsatkichlarni nazorat qiladi. Foyda markazi, o‘z navbatida, bir nechta xarajatlar markazidan tashkil topishi mumkin. Foyda markazini moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot, shuningdek rajalashtirilgan foyda olish byudjeti ko‘rsatkichlari yordamida boshqarish mumkin
|
Elektr energiyani nazorati va hisobining

Elektr energiyani nazorati va hisobining
Download
0,53 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
14.05.2024
Hajmi
0,53 Mb.
#231337
Download
0,53 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Elektr energiyani nazorati va hisobining
Download
0,53 Mb.
Matnni ko'rish
Foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati
|
bet | 9/9 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 112 Kb. | | #100954 |
Bog'liq JAVOBGARLIK MARKAZLARI FAOLIYATINI BAHOLASHNING MOLIYAVIY VA NOMOLIYAVIY MEZONLARIFoydalanilgan adabiyotlar ro`yxati
1. O’zbekiston Resmpublikasi Konstitutsiyasi. - T.: “Adolat” 2016 y.
2. O’zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi. O’zbekiston Respublikasining 21.12.1995 y. 163-I-son va 29.08.1996 y. 256-I-son Qonunlari bilan tasdiqlangan (Oxirgi marta O’zR 23.05.2019 y. O’RQ-542-son Qonuni bilan o’zgartirishlar kiritilgan).
3. O’zbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi. O’zbekiston Respublikasining 21.12.1995 y. 161-I-son Qonuni bilan tasdiqlangan (Oxirgi marta O’zR 09.01.2019 y. O’RQ-514-son Qonuni bilan o’zgartirishlar kiritilgan).
4. O’zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi. O’zR 30.12.2019 y. O’RQ-599 -son Qonuni bilan tasdiqlangan
5. «Banklar va bank faoliyati to’g’risida» O’zR Qonuni 2019 yil 5 noyabrdagi O’RQ-580-son yangi tahrir.
6. “Buxgalteriya hisobi to’g’risida”gi O’zR qonuni (yangi tahrir). 13.04.2016 y. № O’zRQ-404.
7. www.gov.uz – O’zbekiston Respublikasi hukumat portali.
8. www.lex.uz - O’zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari ma’lumotlari bazasi.
9. www.catback.ru – научные статьи и учебные материалы по экономике.
|
| |
Kondagi tadqiqotlar, ulardan ma`lumot olish usullari

|
Kondagi tadqiqotlar, ulardan ma`lumot olish usullari
|
bet | 25/96 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 6,15 Mb. | | #114566 |
Bog'liq O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta ta`lim3.4.Kondagi tadqiqotlar, ulardan ma`lumot olish usullari
Neft'-gaz koni geologiyasining birlamchi ma`lumotlar manbaiga har xil usullar bilan qilinayotgan va umumiy masalalarni hal qilishga qaratilgan tadqiqotlarni kuzatishlar kiradi. Bu kuzatishlar quduqdan tog’ jinslari namunasini olish, qatlamdagi gaz va suyuqliklardan namunalar olish va ularni minerologik qamda geokimyoviyy va boshqa usullar bilan tahlil qilishdan boshlanadi, Undan tashqari quduqlar geoximik va gidrodinamik usullar bilan tadqiq qilinadi. Qazib chiqarish jarayonida quduq ishini kuzatish katta ahamiyat kasb etadi.
Laboratoriyalarda maxsus asboblar yordamida kern, shlam, neft'-gaz va suv namunalarini tadqiq qilish tog’ jinslari, ularga shimilgan uglevodorod (UV) va suvlarning fizik-geologik xossalari to`g’risida bevosita ma`lumot beradi. Laboratoriya sharoiti bilan qatlam muhiti o`rtasida anchagina tafovut mavjudligi tufayli olingan ma`lumotlar haqiqiysidan farq qiladi. Hozirgacha qatlam sharoitidagi namuna olish masalalari murakkabligicha qolmoqda. Faqat qatlamdan o`sha sharoitda neft' va suv olinishi mumkin. Laboratoriya sharoitida olingan ma`lumotlarga qar xil yordamchi chizmalardan foydalangan holda tuzatishlar kiritiladi.
Quduqlarni geofizik usullar bilan tadqiq qilish:
1) quduqlarning geologik kesmasini o`rganish;
2) uninг texnik holatini o`rganish;
3) qazib chiqarish jarayonida qatlamlarning neft'-gaz bilan shimilganlik xususiyatining o`zgarishini nazorat qilish maqsadlarida olib boriladi.
Quduqning geologik kesmasini o`rganish - geofizikaning asosiy vazifalaridan qisoblanadi. Bunda elektrik, magnit, radioaktiv, termik, akustik, mexanik, geokimyoviy va boshqa usullardan foydalaniladi. Bularda qar xil tog’ jinslarining turli xususiyatdagi tabiiy va sun`iy fizik maydonlari orqali o`rganiladi. Tog’ jinslarining fizik xossalari ulardagi elektrik, qarshilik, elektrokimyo va radioaktivlik bilan hamda sh.k. qator belgilar bilan farqlanadi. Geofizik tadqiqotlar natijalari har xil diagramma ko`rinishida aks ettiriladi.
Ma`lumki, tog’ jinslarining o`tkazuvchanligi, qattiqligi, zichligi neft' va gaz bilan shimilganligi, ulardagi har xil radiaktiv nurlanishning mavjudligi va shu kabilar hamma jinslarda xilma-xil hamda rang-barangdir.
Shulardan tog’ jinslarining kollektorlik xususiyatlari (g’ovakligi, o`tkazuvchanligi, suyuqlik bilan shimilganlik darajasi va q.k.) geofizik usullar bilan yaxshi tadqiq qilinadi va u geologik va laboratoriya (kernlarni o`rganish va q.k.) tadqiqotlarini asosli ravishda to`ldiradi. Geofizik tadqiqotlarni taqqoslash natijasida tog’ jinslarida mavjud kollektorlar va ularning xossalari, qatlamlarni tashkil qilgan qatlamchalarning xossalari, ularning neft', gaz va suvlar bilan shimilganligini aniqlash mumkin bo`ladi.
|
| |
Mas’uliyat markazlari faoliyatini moliyaviy baholash me`zoni

|
Mas’uliyat markazlari faoliyatini moliyaviy baholash me`zoni
|
bet | 3/9 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 112 Kb. | | #100954 |
Bog'liq JAVOBGARLIK MARKAZLARI FAOLIYATINI BAHOLASHNING MOLIYAVIY VA NOMOLIYAVIY MEZONLARI2.Mas’uliyat markazlari faoliyatini moliyaviy baholash me`zoni
1) Dinamiklik. Xarajatlar doimiy harakatda, o'zgarishda. Shunday qilib, bozor biznes sharoitida sotib olingan xom ashyo va materiallar, butlovchi qismlar, energiya tariflari va xizmatlari narxlari doimiy ravishda o'zgarib turadi. Mahsulotlar yangilanmoqda, moddiy va mehnat xarajatlari normalari qayta ko'rib chiqilmoqda, bu ishlab chiqarish tannarxiga va xarajatlar darajasiga ta'sir qiladi. Shu sababli, statistikada xarajatlarni ko'rib chiqish juda o'zboshimchalik bilan va ularning haqiqiy hayotdagi darajasini aks ettirmaydi.
2) Xarajatlarning xilma-xilligi, ularni boshqarishda keng ko'lamli texnik va usullardan foydalanishni talab qiladi. Turli xil xarajatlar ularning tasnifi bilan aniqlanadi, bu, birinchidan, individual xarajatlarning korxonaning iqtisodiy natijalariga ta'sir darajasini aniqlash, ikkinchidan, ma'lum turdagi xarajatlar darajasiga ta'sir qilish imkoniyatini baholash va nihoyat, mahsulotga faqat shu xarajatlar bilan bog'liq bo'lish. uni ishlab chiqarish va sotish uchun zarur bo'lgan narsalar. Shunga o'xshash muhim va qiyin vazifa xarajatlarni ishlab chiqarish bo'linmalariga va korxonaning ayrim faoliyat turlariga to'g'ri taqsimlashdir.
Uchinchisi xarajat xususiyati ularni o'lchashda qiyinchilik, buxgalteriya hisobi va baholash. O'lchash va buxgalteriya hisobi mutlaqo aniq usullari va xarajatlar yo'q.
To'rtinchi xususiyat - bu iqtisodiy natijaga xarajatlar ta'sirining murakkabligi va nomuvofiqligi.Masalan, ishlab chiqarishning joriy tannarxini kamaytirish orqali korxona foydasini ko'paytirishingiz mumkin, ammo bu ITI, muhandislik va texnologiyalarga kapital xarajatlarni ko'paytirish orqali ta'minlanadi. Mahsulotlarni ishlab chiqarishdan olinadigan yuqori foyda ko'pincha ularni yo'q qilish xarajatlari va boshqalar tufayli sezilarli darajada kamayadi.
Korxonada xarajatlarni boshqarish quyidagi asosiy vazifalarni hal qilishga mo'ljallangan:
Iqtisodiy ko'rsatkichlarni oshirish omili sifatida xarajatlarni boshqarishning rolini aniqlash;
asosiy boshqaruv funktsiyalari uchun xarajatlarni aniqlash;
korxonaning ishlab chiqarish birliklari uchun xarajatlarni hisoblash;
mahsulot birligi uchun zarur xarajatlarni hisoblash;
biznes qarorlarini tanlash va qabul qilishda xarajatlarni baholashga imkon beradigan ma'lumot bazasini tayyorlash;
xarajatlarni o'lchash va nazorat qilishning texnik usullari va vositalarini aniqlash;
ishlab chiqarish jarayonining barcha bosqichlarida va korxonaning barcha ishlab chiqarish bo'linmalarida xarajatlarni kamaytirish uchun zaxiralarni qidirish;
xarajatlarni me'yorlash usullarini tanlash;
korxona sharoitlariga mos keladigan xarajatlarni boshqarish tizimini tanlash.
Xarajatlarni boshqarish vazifalari har tomonlama ko'rib chiqilishi kerak. Faqatgina ushbu yondashuv o'z samarasini berib, korxonaning iqtisodiy samaradorligini keskin oshirishga yordam beradi.
|
| |
Rasm. 2.6. Kontur kontur bo`ylab suv xaydash

|
Rasm. 2.6. Kontur kontur bo`ylab suv xaydash
|
bet | 18/96 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 6,15 Mb. | | #114566 |
Bog'liq O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta ta`limRasm. 2.6. Kontur kontur bo`ylab suv xaydash. Neftlilik konturlari:
1- tashqi, 2- ichki quduqlar: 3- qazib chiqarish, 4- xaydovchi.
|
|
Rasm.2.7. Uk bo`ylab suv xaydash.
1-tashqi neftlilik konturi; quduqlar: 2- qazib chiqarish, 3- xaydovchi
|
Rasm. 2.8. O`q bo`ylab suv xaydab ishlatish tizimi
1 - tashqi neftlilik konturi; 2 -ichki neftlilik konturi; 3 -xaydovchi quduk; 4 - qazib chiqaruvchi quduq.
Markazdan suv xaydash uyumning gumbaz qismidan atrofga fizik-litologik va sizdirish tavsifi yomonlashib boradigan ishlatish ob`ektlari uchun rejalashtiriladi. Uyumlarning ulchamlari odatda katta emas, 1 dan 3 km gacha, uyumning shakli izometrik. O’lchamlari katta, bir turli tuzilishli, kollektorlik xossalari va sizdirish tavsifi nisbatan yuqori uyumlar uchun markazdan suv xaydash kontur ortidan suv xaydash bilan birgalikda ko’llaniladi. Ushbu ishlatish tizimini amalga oshirishda uyumning markaziy qismidan xaydovchi quduqlar 250-300 metr aylana bo`lib burqilanadi. Qazib chiqarish quduqlari neftli va suvneftli zonalar chegarasida tashqi neftlilik konturiga parallel kontsentrik qatorlar bilan joylashtiriladi (2.9. rasm).
-
Rasm.2.9. O’q bo`ylab va kontur ortidan birgalikda suv xaydash.
|
|
Rasm.2.10. Markazdan suv xaydash.
|
Rasm.2.11. Markazdan suv xaydab ishlatish tizimi
1 - tashqi neftlilik konturi; 2 -ichki neftlilik konturi; 3 -xaydovchi quduq: 4 - qazib chiqaruvchi quduq.
Xalka bo`ylab suv xaydash odatda izometrik, oval shaklidagi, litologik - fizik va sizdirish xossalari tuzilmaning gumbazdan atrof qismiga tomon ma`lum yunalishda o`zgarish bilan tavsiflanadigan uyumlarda kullaniladi. qatlam bosimini ushlab turish uchun xaydovchi quduqlar uyumning urta qismida xalka bo`ylab joylashtiriladi, kontur ortida esa tashki neftlilik konturiga parallel joylashtiriladi. Buning natijasida ikkita teng bulmagan maydon qosil bo`ladi: kichigi-markaziy qismda va kattasi-xaydovchi quduqlarning ikkita qatori orasida ( 2.11- rasm). Uyumlarni (ishlatish ob`ektlarini) xaydovchi quduqlar qatorlari Bilan aloxida bloklarga ajratib suv xaydab ishlatish tizimi kengligi 5 km dan kata bo`lgan, chegarasidagi uchastkalar turli fizik-litologik va sizdirish xususiyatlariga ega bo`lishi mumkin bo`lgan uyumlar uchun kullaniladi. Odatda bunday uyumlar katta neft zaxiralariga ega bo`ladi. Bundan tashqari bu ishlatish tizimini ulchamlari kichik, lekin jinslari axamiyatli fatsial o`zgaruvchan, past sizdirish xususiyatlari bilan, qatlam neftining kovushkokligi Yuqori, uyum chegaralarida sizilish sharoitlari keskin yomonlashishi bilan tavsiflanadigan uyumlar uchun qo`llash mumkin.
Bunda ishlatish ob`ektining maydoni xaydovchi quduqlar qatorlari bilan 4-5 km kenglikdagi aloxida bloklarga ajratiladi. Ajratish yunalishlari ishlatish ob`ektlarining litologik va fatsial tuzilishini umumiy qonuniyatlari qisobga olib tanlanadi ( 2.12- rasm).
|
| |
O`zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va

O`zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va
Download
328,06 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/10
Sana
14.05.2024
Hajmi
328,06 Kb.
#233193
Download
328,06 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O`zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va
Download
328,06 Kb.
Matnni ko'rish
INNOVATIVE DEVELOPMENT IN THE GLOBAL SCIENCE

INNOVATIVE DEVELOPMENT IN THE GLOBAL SCIENCE
June , 2022 Boston, USA
175
Bunda ENHAT maxsus DT ma’lumotlarini yig‘ish va qayta ishlash markazi serveri
yoki personal kompyuteri (PK)
yordamida amalga oshiriladi
to‘rtinchi pog‘ona – uchinchi pog‘ona malumotlarini yig‘ish va qayta ishlash
markazlari PK dan yoki serverlar guruhidan axborotlarni yig‘ishni,
hisobga olish
obyektlari guruhlari bo‘yicha axborotlarni tizimlashtirish va birlashtirishni, bosh
energetik xizmati operativ personali va hududiy taqsimlangan o‘rta va yirik quvvatli
korxonalar yoki energiya ta’minoti 15 korxonalari rahbariyati
tahlil etishi va
yechimni qabul qilishi (boshqarishi) uchun qulay bo‘lgan ko‘rinishda hisobga olish
ma’lumotlarining aks ettirilishi va hujjatlashtirilishini,
energiya resurslarini
yYetkazib berishga shartnomalarni olib borish va energiya resurslariga hisoblash
uchun to‘lov hujjatlarini shakllantirishni amalga oshiradigan pog‘ona.
Bunda
ENHAT DTi ma’lumotlarni yig‘ish va qayta ishlashning markaziy serveri
yordamida amalga oshiriladi.
Energiya resurslarini hisobga olishning avtomatlashtirilgan
tizimlarini joriy
etish – energiya ishlab chiqarish samaradorligining zaruriy sharti Ta’kidlash zarurki,
hozirgi kunda ishlatilayotgan energetik ko‘rsatkichlarni hisobga olish va tahlil qilish
tizimlari bir qator kamchiliklarga ega. Masalan, ishlab chiqarishning ko‘p sohalarida
energetik ko‘rsatkichlarni hisobga olish va tahlil qilish turli vaqtlarda maxsus
o‘lchashlar yo‘li bilan davriy ravishda amalga oshirilmoqda.
Tabiiyki, bunday o‘lchashlar har doim ham hisoblash parametrlarining butun
o‘zgarishlari dinamikasini to‘liq aks ettirmaydi va ularning o‘zgarishlaridagi
qonuniyatlarni aniqlash imkoniyatini bermaydi. O‘zbekiston
sanoatining turli
sohalaridagi bir qator korxonalarida o‘tkazilgan tadqqiqotlar shuni ko‘rsatdiki,
mavjud energiya tashuvchilari va energetik resurslari sarfini hisobga olishning
tashkil etilishida ulardan foydalanishning real samaradorligini
yetarlicha aniq
baholashni amalga oshirish va energiya resurslari sarflarining me’yorlarini asos
bilan aniqlash mumkin emas.
Xarajatlarni boshqarish xususiyatlari

|
Xarajatlarni boshqarish xususiyatlari
|
bet | 4/9 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 112 Kb. | | #100954 |
Bog'liq JAVOBGARLIK MARKAZLARI FAOLIYATINI BAHOLASHNING MOLIYAVIY VA NOMOLIYAVIY MEZONLARIXarajatlarni boshqarish xususiyatlari.
Korxonada xarajatlarni boshqarish har qanday ob'ektni boshqarish bilan bog'liq bo'lgan barcha funktsiyalarni bajarishni o'z ichiga oladi, ya'ni. echimlarni ishlab chiqish va amalga oshirish, shuningdek ularning bajarilishini nazorat qilish. Xarajatlarni boshqarish funktsiyalari boshqaruv tsiklining elementlari orqali amalga oshiriladi: prognozlash va rejalashtirish, tashkil etish, muvofiqlashtirish va tartibga solish, amalga oshirishni faollashtirish va rag'batlantirish, buxgalteriya hisobi va tahlil.
Boshqarish funktsiyalarining barcha elementlar uchun to'liq bajarilishi boshqariladigan quyi tizimning (boshqarish ob'ekti) boshqariladigan quyi tizimga (boshqaruv ob'ekti) ta'siri tsiklini tashkil etadi.
Boshqaruv predmetlari xarajatlar - bu korxona rahbarlari va mutaxassislari va ishlab chiqarish bo'linmalari (ishlab chiqarish, ustaxonalar, bo'limlar va boshqalar). Alohida funktsiyalar va xarajatlarni boshqarish elementlari korxona xodimlari tomonidan bevosita yoki ularning faol ishtirokida amalga oshiriladi. Masalan, dispetcher ishlab chiqarish jarayonini muvofiqlashtirish va tartibga solishga ta'sir qiladi, shuning uchun ishlab chiqarish xarajatlari; buxgalter xarajatlarni hisobga olishni amalga oshiradi va hokazo.
Boshqarish ob'ektlari mahsulotni ishlab chiqarish, ishlab chiqarish, sotish, ishlatish va yo'q qilish xarajatlari.
Korxonada xarajatlarni boshqarish funktsiyalarining o'zaro ta'sirining umumiy sxemasi sek.
Xarajatlarni boshqarish o'z-o'zidan maqsad emas, lekin korxona muayyan iqtisodiy natijaga erishishi, ish samaradorligini oshirish uchun mutlaqo zarurdir.
Xarajatlarni boshqarish funktsiyalari ishlab chiqarish bilan bog'liq, ya'ni. ma'lum bir ishlab chiqarish, iqtisodiy, texnik yoki boshqa natijaga erishish uchun avval xarajatlarni qoplashingiz kerak. Shuning uchun xarajatlarni boshqarishning maqsadi korxonaning ko'zlangan natijalariga erishishdir eng iqtisodiy usulda.
|
| |
differensial kuchaytirgich

|
differensial kuchaytirgichBog'liq Differensial kuchaytirgichdifferensial kuchaytirgich
(
DK
) javob beradi. DKda
chiqish kuchlanishi har bir kaskad chiqish kuchlanishlarining ayirmasi sifatida
shakllanib, ko‘prik sxema ko‘rinishida bo‘ladi. Ko‘p
rik
sxemalar
o‘lchashlarning turli xatoliklarini kompensatsiyalash uchun qo‘llaniladi. Bu
xatoliklar barqarorlikni buzuvchi omillar hisobiga hosil bo‘ladi.
Hozirgacha biz kuchaytirgichga ulanish uchun bitta kirish signalini kuchaytirish
uchun boshqa kirish erga ulangan holda "inverting" yoki "inverting bo'lmagan"
kirish terminalidan foydalangan holda operatsion kuchaytirgichning faqat bitta
kirishidan foydalanganmiz.
Ammo standart operatsion kuchaytirgich ikkita kirishga ega bo'lgani uchun,
inverting va inverting, biz signallarni bir vaqtning o'zida ikkala kirishga ham
ulashimiz mumkin va
Differensial
kuchaytirgich deb ataladigan boshqa keng
tarqalgan operatsion kuchaytirgich sxemasini ishlab chiqarishimiz mumkin .
Asosan,
operatsion
kuchaytirgichlar
haqidagi
birinchi
qo'llanmada
ko'rganimizdek, barcha op-amplar kirish konfiguratsiyasi tufayli "Differensial
kuchaytirgichlar". Ammo bitta kuchlanish signalini bitta kirish terminaliga va
boshqa kuchlanish signalini boshqa kirish terminaliga ulash orqali natijada
chiqadigan kuchlanish V
1
va V
2
ning ikkita kirish kuchlanish signallari
o'rtasidagi "farq" ga proportsional bo'ladi .
Keyin differensial
kuchaytirgichlar ikkita
kuchlanish
o'rtasidagi
farqni
kuchaytiradi , kirish kuchlanishlarini qo'shadigan yoki jamlaydigan yig'uvchi
kuchaytirgichdan
farqli
o'laroq, ushbu
turdagi
operatsion
kuchaytirgich
|
| |
O`zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va - bet 6

|
O`zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari vaBog'liq Differensial kuchaytirgichЭ
Э
K
Э
K
Э
K
UСФ
R
R
R
R
R
R
K
2
2
2
2
1
(7.2)
Amalda sinfaz signal ishchi signaldan minglarcha marta katta bo‘lgani
sababli, K
USF
<<1 bo‘lishiga intiliniladi. Buning uchun
R
E
qiymati oshirilishi
kerak. Lekin IMSlarda katta nominalli rezistorlarni hosil qilish maqsadga
muvofiq emas. Shuning uchun R
E
rezistor o‘rniga katta nominalli rezistorning
elektron ekvivalentidan foydalaniladi. Bunday ekvivalent bo‘lib o‘zgaruvchan
tokka qarshiligi bir necha MOmni tashkil etuvchi BTG xizmat qiladi.
Monolit IMSda kollektor qarshiliklari tarqoqligi
Δ
R
K
yo 3 %dan ortmaydi.
Baholash uchun R
K
larning qiymat bo‘yicha katta va kichik tomonga og‘ishi bir
xil, lekin ishoralari bilan farq qiladi (eng noxush holat) deb hisoblaylik. Unda R
K
=5 kOm, R
E
=1 MOm bo‘lganda,
K
USF
≈ 0,3·10
-3
tashkil etadi. Shunday qilib,
masalan, agar sinfaz signal amplitudasi 1 V bo‘lsa, berilgan
K
USF
da DK
chiqishida 0,3 mV ga teng yolg‘on signal paydo bo‘ladi. Demak, bu holda
kuchaytirish haqida emas, balki sinfaz signalni so‘ndirish haqida gapirish o‘rinl
i
bo‘ladi.
1> |
| |
INNOVATIVE DEVELOPMENT IN THE GLOBAL SCIENCE

|
INNOVATIVE DEVELOPMENT IN THE GLOBAL SCIENCEBog'liq 173-175 (1)INNOVATIVE DEVELOPMENT IN THE GLOBAL SCIENCE
June , 2022 Boston, USA
174
-Elektr energiyasini hisobga olishning ishonchliligini va tezkorligini
oshirishga erishish;
-Elektr energetik tizimlarning texnik holatlarining avtomatik nazorat
qilinishini ta’minlash;
-iste’molchilar o‘rtasida energiya va quvvat taqsimlanishining turli
boshqarish sxemalarini ishlatish;
- korxonaning ish samaradorligini oshirish. ENHAT tarkibiga quyidagilar
kiradi:
- elektr energiya va quvvat hisoblagichlari (raqamli, interfeysli yoki impuls
chiqishli); -ma’lumotlarni yig‘ish va uzatish qurilmasi (multipleksorlar,
telesummatorlar va boshqalar);
Umumiy holda ENHAT tuzilmasini quyidagi to‘rtta pog‘onaga ajratish
mumkin (1.1.1-rasm): birinchi pog‘ona – hisobga olish nuqtalari bo‘yicha
iste’molchilarning elektr energiyasi parametrlarini (elektrenergiyasi, quvvati
iste’moli va boshqalar) o‘lchashni o‘rtacha minimal intervalli yoki uzluksiz amalga
oshiriladigan telemetrik yoki raqamli birlamchi o‘lchash asboblari (BO‘A)
(hisoblagichlar);
ikkinchi pog‘ona – berilgan siklda butun sutka davomida hududiy
taqsimlangan BO‘A dan o‘lchash ma’lumotlarini yig‘ish, qayta ishlash va yuqori
pog‘onalarga uzatishni amalga oshiradigan maxsus o‘lchov tizimlari yoki energiyani
hisobga olishni o‘rnatilgan DT ko‘p funksiyali dasturlanadigan o‘zgartirgichlari
bo‘lgan ma’lumotlarni yig‘ish va tarqatish qurilmalari (MYTQ); uchinchi pog‘ona
– MYTQ dan (yoki MYTQ guruhidan) axborotlarni yig‘ish, bu axborotlarni hisobga
olish nuqtalari bo‘yicha hamda ularning guruhlari bo‘yicha, ya’ni korxona
bo‘linmalari va obyektlari bo‘yicha yakuniy qayta ishlash, bosh energetik xizmati
operativ personali va korxona rahbariyati ma’lumotlarni tahlil etishi va yechimni
qabul qilishi (boshqarishi) uchun qulay bo‘lgan ko‘rinishda hisobga olish
ma’lumotlarini aks ettirilishi va hujjatlashtirilishini amalga oshiradigan pog‘ona.
|
| |
Terminologiyasi

Terminologiyasi
Download
3,42 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/70
Sana
14.12.2023
Hajmi
3,42 Mb.
#118627
Download
3,42 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Terminologiyasi
Download
3,42 Mb.
Matnni ko'rish
Asbob kuchaytirgichlari - O`zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va

|
O`zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari vaBog'liq Differensial kuchaytirgichAsbob kuchaytirgichlari
(in-amper) yuqori kirish empedansiga va bitta uchli
chiqishga
ega
bo'lgan
juda
yuqori
daromadli
differentsial
kuchaytirgichlardir. Asbob kuchaytirgichlari asosan deformatsiya o'lchagichlar,
termojuftlar yoki dvigatelni boshqarish tizimlarida oqim sezuvchi qurilmalardan
juda kichik differensial signallarni kuchaytirish uchun ishlatiladi.
Yopiq tsikldagi kuchayishi ularning chiqish terminali va bitta kirish terminali
o'rtasida ulangan tashqi rezistiv qayta aloqa orqali aniqlanadigan standart
operatsion kuchaytirgichlardan farqli o'laroq, musbat yoki salbiy, "instrumental
kuchaytirgichlar" kirish terminallaridan samarali ravishda ajratilgan ichki qayta
aloqa rezistoriga ega. chunki kirish signali V1 va V2 ikkita differentsial kirishda
qo'llaniladi .
Asbob kuchaytirgichi, shuningdek, juda yaxshi umumiy rejimni rad etish
nisbatiga ega, CMRR ( V
1
= V
2
bo'lganda nol chiqish ) DC da 100 dB dan
yaxshi. Yuqori kirish empedansi ( Zin ) bo'lgan uchta op-amp asbob
kuchaytirgichining odatiy misoli quyida keltirilgan:
Yuqori kirish empedansi asboblar kuchaytirgichi
Ikki teskari bo'lmagan kuchaytirgichlar differensial kirish signallari uchun 1 +
2R2/R1 va umumiy rejimdagi kirish signallari uchun birlik kuchayishi bilan bufer
kuchaytirgichlari sifatida ishlaydigan differentsial kirish bosqichini tashkil
qiladi. Kuchaytirgichlar A1 va A2 yopiq
konturli
salbiy
teskari
aloqa
kuchaytirgichlari bo'lgani uchun biz Va da kuchlanish V1 kirish kuchlanishiga
teng bo'lishini kutishimiz mumkin . Xuddi shunday, Vb dagi kuchlanish V2 dagi
qiymatga teng bo'lishi kerak .
Op-amplar kirish terminallarida (virtual tuproq) oqim olmaganligi sababli, bir
xil oqim op-amp chiqishi bo'ylab ulangan R2 , R1 va R2 ning uchta rezistor
tarmog'i orqali o'tishi kerak. Bu shuni anglatadiki, R1 ning yuqori uchidagi
kuchlanish V1 ga teng bo'ladi va R1 ning pastki uchidagi kuchlanish V2 ga teng
bo'ladi .
Bu R1 rezistorida kuchlanish pasayishini hosil qiladi, bu V1 va V2 kirishlari
orasidagi kuchlanish farqiga teng , differentsial kirish kuchlanishi, chunki har
bir
kuchaytirgichning
yig'indisidagi
kuchlanish Va va Vb uning
ijobiy
kirishlariga qo'llaniladigan kuchlanishga teng. .
Biroq, kuchaytirgichlarning kirishlariga umumiy rejimdagi kuchlanish
qo'llanilsa, R1 ning har bir tomonidagi kuchlanishlar teng bo'ladi va bu qarshilik
orqali oqim o'tmaydi. R1 orqali hech qanday oqim o'tmaganligi sababli (shuning
uchun ham R2 rezistorlari orqali ham, kuchaytirgichlar A1 va A2 birlik daromad
izdoshlari
(buferlar)
sifatida
ishlaydi). A1 va A2 kuchaytirgichlarining
chiqishlarida kirish kuchlanishi uchta rezistor tarmog'ida differensial ravishda
paydo bo'lganligi sababli. , kontaktlarning zanglashiga olib keladigan
differensial daromadi faqat R1 qiymatini o'zgartirish orqali o'zgarishi mumkin .
Ayiruvchi vazifasini bajaruvchi differensial op-amp A3 dan chiqadigan
kuchlanish shunchaki uning ikkita kirishi ( V2
–
V1 ) o‘rtasidagi farq bo‘lib, u
|
| |
Hamidulla Dadaboyev - Terminologiyasi

Hamidulla Dadaboyev
0 ‘ZBEK
TERMINOLOGIYASI
o ‘quv qo ‘llanma
Muharrir Axtam Ro ‘zimurotov
Badiiy muharrir va texnik muharrir Dilmurod Jalilov
Sahifalovchi Madina Abdullayeva
Musahhih Nigora G ‘aniyeva
Nashriyot litsenziyasi AI № 315. 24.11.2017.
2020-yil 8-oktabrda bosishga ruxsat etildi.
Bichimi 60x84 x/ w Times New Roman gamiturasi.
Ofset bosma. 8,5 shartli bosma taboq. 9,5 nashr tabog‘i.
Adadi 300 nusxa. 10-raqamli buyurtma.
Bahosi shartnoma asosida
YOSHLAR NASHRIYOT UYI.
Shayxontohur tumani, Navoiy ko‘chasi, 11-uy.
“Avto-Nashr” XK bosmaxonasida chop etildi.
Toshkent shahar, 8-mart ko‘chasi, 57-uy.
SBN 978-9943-
9 7 8 9 9 4 3 61
5184-
C
D
|
Ikkinchi m avzu: 0 ‘zb ek term in olo g iya sin in g shakllan ish

Hozirgi qardosh turkiy tillar, jumladan, o ‘zbek
tili leksik xazinasida
muayyan darajada qo‘llanishda davom etayotgan yoki bugun iste’moldan
butunlay chiqib ketgan qadimgi turkiy tilga taalluqli leksik birliklar
tarkibida terminologik leksika ham sezilarli o ‘rinni egallaganligi bilan
xarakterlidir. Qadimgi turkiy til manbalarida qayd etilgan turfa soha ter
minologiyasi asosan sof turkiy tub va yasamalar hamda buddizm va moni-
yizm ta ’sirida sug‘d, sanskrit, xitoy tillaridan kirib kelgan o ‘zlashmalar-
dan tashkil topgan edi.
Jumladan,
bargu “o‘lja”,
qargu “soqchi, dozor”,
tamga “tug‘ro”,
konig “ayg'oqchi”,
elci “elchi; hukmdor, yurtboshi”,
yo lci “sardor”,
cigay “yo‘qsil, kambag‘al”,
qislag(q) “qo‘shinning qish-
ki qarorgohi”,
ayguci “davlat maslahatchisi” singari asl turkcha,
cerig/
cerik “qo‘shin, armiya”,
sart “tojir, savdogar” kabi sanskritcha,
xatun/
qatun “m alika”,
kent “qishloq; shahar” singari sug‘dcha,
qagan “hukm
dor”,
xan “hokim”,
tegin “xonzoda, shahzoda”,
yabgu “xoqondan keyingi
oliy lavozim egasi”,
setjun “xitoy generali”,
tarqan “tarxon”,
tutug “tuman
hokimi” kabi xitoycha,
sad “Turk xoqonligida oliy lavozim”,
sadapi't sing
ari eroncha terminlar faol qo‘llanishda bo‘lganligini manbalar so‘z boyligi
yaqqol ko‘rsatadi.
Ayni chog‘da e ’tirof etish joizki, sanskrit, eron, xitoy tillarida bitilgan
asarlaming turkiy tilga qilingan tarjimalarida
qayd etilgan ijtimoiy-si-
yosiy, harbiy, iqtisodiy, sotsial, hayvonot dunyosi-fauna, o‘simlik duny-
osi-flora, ilmi nujum-astronimiya va sh.k. sohalarga xos
terminlar keyin-
chalik deyarli qo'llanmadi, turkiy tillar, chunonchi, o ‘zbek tili ulami qabul
qilmadi.
Sakkizinchi asrdan e ’tiboran arab tili, arab xati va islom mafkurasining
Turonzaminda qaror topishi, bir qator mahalliy sulolalar (Qoraxoniylar,
G ‘aznaviylar, Saljuqiylar)ning birin-ketin siyosat sahnasiga chiqishi singari
obyektiv jarayonlar ostida o ‘zligini yo‘qotmagan eski turkiy til(XI-XIV)da
terminologik leksika ko‘lamining bir qadar kengayganini kuzatish mum-
kin. Eski turkiy til terminologiyasi mavjud lisoniy qonun-qoidalar doirasida
shakllandi va rivojlandi. Uning qadimgi turkiy
til davriga nisbatan yanada
taraqqiy etishida jonli so‘zlashuv tili, turfa sheva materiallari qatori, so‘z
yasash andozalari - model lari asosida yuzaga chiqqan istilohlar muhim
ahamiyat kasb etadi. Qadimgi turkiy tildan farqli oiaro q eski turkiy tilda
sanskrit, sug‘d, xitoy tiliga oid o ‘zlashmalaming ishlatilish sur’ati pasaydi,
aksincha, arabcha va forscha-tojikcha o ‘zlashmalaming qo‘llanish chastotasi
va ko‘lami ancha kengaydi. Biroq eski turkiy til terminologiyasining o‘zag-
14
ini asl turkiy qatlam tashkil qilishda davom edi.
Alim “qarz, kredit”,
berim
“to‘lov, qarzni qaytarish”,
beglig “beklik”,
bitigci “mirza, munshiy, kotib”,
-jadval - O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta ta`lim

4.1.-jadval.
Suv va gazning kirishi natijasida olinadigan neft' miqdori
V1/V2 |
Qc
|
Q2
|
3/1
|
74,3
|
15,5
|
1/3
|
51,2
|
38,5
|
1/7
|
33,5
|
56,5
|
Qatlam siquvi kuchlarini ishlatgan holda gaz-neft' chegarasini siljitmay qazib chiqarish tartibi. Bunday holat qatlamdan neft' oluvchanlik qobiliyatini oshirish maqsadida qilinadi va uning amalga oshirilishi maqsadga muvofiqdir. Yuqorida aytganimizdek gaz bilan neftning siqib chiqarilishi uncha foydali emas, shuning uchun bu chiziqni o`zgarmas holda qoldirish maqsadida hisoblarga qarab ma`lum miqdorda gaz - gazli quduqlaridan olinib turadi. Bunda gaz qalpoqining hajmi o`zgarmay turaveradi va bosim kamayishi hisobiga neft' suv chegarasi yuqoriga qarab so’rilaveradi. Bunday sharoitda ham quduqdar tubiga gaz yoki suvning yorib, kirishini kuzatish mumkin, shuning uchun ularni otishda bo`lishi mumkin holatlarni inobatga olishni taqozo etadi.
Bunday holat ya`ni gaz qalpoq quvvatini neytrallashtirish usuli qatlam sharoitidagi neftning kam qovushqoqligi, neft' uyumining gazga nisbatan anchagina kattaligi qayd etilganda, qatlamning o`tkazuvchanlik xususiyati yuqori bo`lgan hollarda juda yaxshi natijalar beradi.
4.3.Har xil geologik sharoitlarda suv bostirish usuli
Neft' va gaz neft' konlarini qazib chiqarishda suv bostirish usulini qo`llash sharoitga qarab uning har xil ko`rinishlarini ishlab chiqishni taqozo etgan (4.1-rasm). Suv bostirishning qo`llangan birinchi usuli neft'-suv chizig’idan tashqari usul bo`lib, bunda suv qaydovchi quduqlar chegara chizig’idan 3-5 km, tashqarida joylashgan bo`lib, qatlamga suv haydaladi va u uyumga oqib kelishi mo`ljallanadi.
Bu usulning uyum o`lchami katta bo`lganda va qatlam tuzilishi xilma-xil bo`lganda unga naf bermasligi keyinchalik ayon bo`ldi. Suv bostirishning keyingi боsqichida neft'-suv chizig’i oldi suv bostirish boshlandi, bunda suv haydovchi quduqlar chegara chizig’ining yonida (200-500m) joylashtirishi ko`zda tutilgan.
|