An ’anaviy va zamonaviy ta’limni qiyosiy tahlili

|
An ’anaviy va zamonaviy ta’limni qiyosiy tahlili
|
bet | 3/5 | Sana | 28.08.2024 | Hajmi | 159,01 Kb. | | #269974 |
Bog'liq 14-MA’RUZA. TA’LIMDA VA BOSHQARUVDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI. An ’anaviy va zamonaviy ta’limni qiyosiy tahlili.
An’anaviy ta’lim
|
Zamonaviy ta’lim
|
Yangi avlodga bilim va tajriba berish
|
Talabalarning shaxsiy barkamolligini ta’minlash va rivojlantirish
|
Talabalarni hayotga tayyorlash
|
Qiyinchiliklarsiz yashashga o’rgatish
|
Hozirgidan kelgusida yaxshi
|
Doimiy o’zgarish jarayonida yashashga
|
bo’lishga tayyorlash
|
o’rgatish
|
Ta’lim maqsadi - bilim olish
|
Ta’lim maqsadi - o’zini rivojlantirish, barkamollilik
|
Talabalar maqsadini tayyor holda
|
O’zining huquqiy maqsadlarini qo’yishi
|
oladilar
|
va unga erishish yo’llarini tanlash
|
Talabalar nazorat turlaridan
|
Ob’ektiv va o’z vaqtda nazoratga
|
qochadilar
|
intilish
|
O’quv muassasalari o’zaro o’xshash
|
Har bir o’quv muassasasi yuksalish sari intiladi.
|
Aniq o’qituvchi
|
O’qituvchi tanlash imkoniyati
|
O’qitishning masofaviy shakli iqtisodiy tomondan samaradormi?
O’qitishning masofaviy shakli ayniqsa, oliy ta’limda borgan sari o’zini ishonchliroq namoyon qilmoqda. Uni kunduzgi o’qish shakli bilan taqqoslanganda o’qitishning masofaviy shakli iqtisodiy tomondan qulaydir. Bu o’z navbatida, nisbatan kam moddiy xarajatlar orqali ixtiyoriy shaxs kasbga ega bo’lishi, malakasini oshirishi, kasbiy faoliyatga yo’naltirilishi, o’z bilimini yangi ma’lumotlar bilan to’ldirish mumkin.
Masofaviy o’qitishning mustaqil o’qishdan farqi nimada?
O’qitish jarayoni birinchi o’rinda masofaviy ta’limda o’zining tashkil etilishining interaktivligi, ya’ni o’quvchi va o’qituvchining aloqalari, o’quvchilarning o’zaro aloqalari bilan, bilimlarning aniq bir sohasiga ega ekanligi bilan xarakterlanadi. Demak, masofaviy o’qitish jarayonida o’qituvchi va o’quvchining o’zaro aloqasi masofaviy ajralgan holda o’qitish vositalari to’plami- jumladan, elektron ma’ruza, darslik yoki kurslar bo’ladi. Mustaqil o’qish tizimida o’qituvchi bo’lmaydi, u o’quvchining mustaqil faoliyatidir. Masofaviy o’qitishning mustaqil o’qish tizimidan farqi ana shunda. Mustaqil o’qish videokassetadagi avtonom kurslar, televizion va radiodagi kurslar, kompyuter dasturlari va kompakt disklardagi dasturlar bilan ishlashdir. Shu qatorga o’qituvchi va talaba orasidagi aloqa ko’rilmaydigan tarmoqdagi dasturlar asosida o’qish jarayoni ham kiradi. Bu holda «masofaviy» atamasini qo’llash noo’rin, chunki, bu yerda talabaning o’rgatuvchi dasturlar, turli tashuvchilardagi axborot ta’lim resurslari bilan mustaqil ishlash haqida gap boryapti. Talaba kitob, videokasseta va tarmoqdagi kurs bilan mustaqil ishlashi mumkin. Masofaviylik tushunchasi esa o’qituvchi bilan talaba masofa bilangina ajratilib turgan holdagina qo’llaniladi. Masofaviy shakl - bu o’qitishning sirtqi shaklining analogi emas. Bu yerda sirtqi o’qish shaklidan farqli ravishda, ular maxsus Internet texnologiyalari vositalari yordamida bog’lanadilar. Masofaviy o’qitish bu kunduzgi, sirtqi, eksternat shakllar qatoridagi o’qitishning yangi shaklidir va unga aynan o’qitishning mustaqil tizimi sifatida qarash lozim. Insonni o’qitish va tarbiyalashda qanday shakldan foydalanilmasin, u pedagogika, didaktika va xususiy uslubiyatning qonuniyatlariga mos kelishi va ularni o’zida mujassamlashtirishi kerak. Masofaviy ta’lim yoki masofaviy o’qitish asosiy yoki qo’shimcha bo’lishi mumkin. Keyingi holda biz masofaviy pedagogik faoliyat haqida gapirishimiz mumkin. (Masofaviy seminarlar, viktorinalar, anjumanlar, olimpiadalar, aspirantlar bilan ishlashni tashkil etish.)
Agar o’qitishning masofaviy shaklini mustaqil tizim sifatida qaraladigan bo’lsa, u holda axborotning elektron manbalarini, ya’ni virtual kutubxonalar, turli malaka oshirishlar, maslahat xizmatlari, multmediali elektron darsliklar, uslubiy birlashmalarni o’z ichiga olgan yagona axborot - ta’limiy muhitni yaratish zarurligi haqidagi mantiqiy xulosa kelib chiqadi. Demak, gap masofaviy o’qitish haqida borar ekan, biz o’qituvchi, darslik (axborot-uslubiy ta’minot) va talaba mavjud bo’lgan tizimni ko’rib chiqamiz. Hozirgi zamonda masofaviy o’qitish tushunchasi bizda va chet elda tobora ko’proq tan olinayotganini ta’kidlash kerak. Bundan esa, o’z navbatida masofaviy o’qitishning didaktik ta’minotini - elektron kurslar, darsliklar, o’quv qo’llanmalari, o’qitish tizimining axborot ta’minotini, pedagogik texnologiyalarni, o’qitishning uslub va shakllarini, pedagog-koordinatorlar va tyutorlar tayyorlash zarurati tug’iladi. Ma’ruza matnlarini, darslik va o’quv qo’llanmalarini elektron shaklga almashtirish- muammolarni hal qilmaydi, aksincha, masofaviy o’qitish jarayonini qiyinlashtiradi, xolos. Negaki, bunda o’quv materialini etkazib berish shakligina o’zgaradi. Tizimning boshqa barcha tashkil etuvchilari sirtqi o’qitishdagi kabi bajarilaveradi. Bundan kelib chiqadiki, nazariy ishlash, tajriba bilan tekshirishlar, jiddiy ilmiy-tadqiqot ishlari talab qilinadi. Afsuski, biz uchun Internetda ko’rayotganimiz, kompakt disklarning ko’pchiligi pedagogikaning elementar talablariga javob bermaydi. Masofaviy ta’lim uchun ishlab chiqarilgan pedagogik mahsulotlar elementar didaktik talablarga javob bermaydi. Elektron kurslar, elektron darsliklarga xuddi dastur va darsliklar ishlanishiga qaraganday jiddiy qarash kerak.
|
| |