nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Fizik mayatnik - Mexanik va elektromagnit tebranishlarning qiyosiy xarakteristikasi

1.3. GARMONIK TEBRANISHLAR VA AYLANMA HARAKAT
ORASIDAGI BOG`LIQLIK MUNOSABATI
Garmonik tebranishlarning asosiy qonuniyatlari va xarakteristikalari
bilan moddiy nuqtaning aylana bo‘ylab tekis harakatida tanishish qulay.
Faraz
qilaylik, M moddiy nuqta
𝑥
0
radiusli aylana bo‘ylab
soat strelkasi
harakati yo‘nalishiga teskari yo‘nalishda o‘zgarmas
𝜔
0
burchak tezlik bilan
harakatlanayotgan bo‘lsin (2.7-rasm).
U holda bu
𝑀
nuqtaning vertikal
diametrga bo‘lgan
proyeksiyasi
— 𝑁
nuqta
𝑂
muvozanat vaziyati atrofida
davriy tebranishda bo‘ladi. Bu proyeksiyaning siljish kattaligi (
𝑥 = 𝑂𝑁
)
𝑥
0
dan —
𝑥
0
gacha chegarada davriy o‘zgaradi. Vaqtning ixtiyoriy
𝑡
paytida siljish
kattaligi
𝑥 = 𝑥
0
𝑠𝑖𝑛 𝜑
(168)
ekanligi rasmdan ko‘rinib turibdi.
Moddiy
nuqtaning aylanish davri
Т
, uning sekundiga aylanishlar soni
𝜈
,
burchak tezligi
𝜔
0
va radiusining burilish burchagi
𝜑
o‘zaro quyidagi
202-rasm
𝜑 = 𝜔
0
𝑡 =
2𝜋
𝑇
𝑡 = 2𝜋𝜈 ∙ 𝑡
munosabatlar bilan bog‘langanligi mexanika kursidan ma’lum. (168) formulani
yana quyidagi ko‘rinishlarda yozish mumkin:
𝑥 = 𝑥
0
sin 𝜔
0
𝑡
, (169)
𝑥 = 𝑥
0
sin
2𝜋
𝑇
∙ 𝑡
(170)
𝑥 = 𝑥
0
sin 2𝜋 ∙ 𝑡
(171)
Vaqtning
ixtiyoriy
𝑡
paytida siljish kattaligini aniqlaydigan (169), (170)
va (171) formulalar garmonik tebranishlar tenglamalarining turli
ko‘rinishidir.
𝑥
siljish
0
muvozanat vaziyatdan yuqoriga yo‘nalgan bo‘lsa
— musbat, pastga yo‘nalgan bo‘lsa — manfiy bo‘ladi.
Muvozanat vaziyatdan
maksimal siljishning
𝑥
0
ga teng bo‘lgan absolut
qiymati
prujinali mayatnik - Mexanik va elektromagnit tebranishlarning qiyosiy xarakteristikasi

Agar biz yukni qo’yib yuborsak,
F
kuch yukni muvozanat tomonga
harakatlantiradi. Yuk muvozanat holatga yetganda
F=0
bo’ladi, lekin yuk o’z
inersiyasi
bilan harakatlanib, muvozanat holatdan o’tadi va prujinani siqadi,
ya’ni deformatsiyalaydi, natijada yana yukni muvozanat tomonga qaytaruvchi
elastiklik kuchi yuzaga keladi.
Agar energiya yo’qotilishi hisobga olinmasa, prujina qanchaga cho’zilgan
bo’lsa, yuk muvozanat holatdan o’tgandan keyin prujina yana xuddi shunchaga
siqiladi.
Boshqacha qilib aytganda, prujinaning siqilishdagi deformatsiya
miqdori cho’zilishdagi deformatsiya miqdoriga teng bo’ladi. Demak, yukning
muvozanat holatdan chiqish kattaligi vaqtga bog’liq ravishda o’zgaradi. Ta’sir
qilayotgan
F=kx
elastiklik kuchi ta’sirida yuk
2
2
dt
x
d
tezlanish oladi. Nyutonning
ikkinchi qonuniga asosan:
kx
dt
x
d
m
2
2
(10)
bunda
2
m
k
(11)
deb belgilasak,
x
dt
x
d
2
2
2
(12)
(12) tenglama ko’rinish jihatidan
matematik mayatnik harakat
tenglamasining o’zidir.
Demak, prujinaga osilgan yuk ham o’z muvozanat holatidan chiqarilsa,
garmonik tebranma harakatda bo’ladi va uning muvozanat holatdan
chetlanishning vaqtga bog’liqligi quyidagi ifodadan topiladi:
0
sin
t
A
x
0
cos
t
A
x
(11) tenglikka asosan, prujinali mayatnikning tebranish davri:
k
m
T
2
bo’ladi.
m
k
2
1
prujinali mayatnikning tebranish chastotasi
m
k
prujinali mayatnikning siklik chastotasi
Prujinali
mayatnik davri, chastotasi va siklik chastotasi erkin tushish
tezlanishi
g
ga va absolyut uzayish
x
ga bog’liq emas. Lekin ular yordamida
prujinali mayatnikning davri, chastotasi va siklik chastotasini hisoblash mumkin.
Demak, prujinali mayatnik tezlanish bilan
harakatlanayotgan liftga
o’rnatilsa, tebranishlar davri va chastotasi o’zgarmaydi.
Prujinali mayatnikdagi yukning tebranishida, tezlanish yukning massasiga
bog’liq.
Tebranayotgan jismning kinetik energiyasi muvozanat vaziyatidan
o’tishida eng katta, potensial energiyasi esa eng kichik bo’ladi.
Erkin garmonik tebranishlar - Mexanik va elektromagnit tebranishlarning qiyosiy xarakteristikasi

Siljishga proporsional va unga qarama-qarshi yo‘nalgan kuch
ta’siri ostida bo‘ladigan tebranishlar
garmonik tebranishlar deb
ataladi.
Bu kuch sistemani muvozanat vaziyatiga qaytarishga intiladi,
shuning uchun uni
qaytaruvchi kuch
deb yuritiladi. Masalan,
elastiklik
kuchi qaytaruvchi kuch bo‘lishi mumkin, chunki bu kuch ham
siljishga proporsional va ishorasi qarama-qarshi. Elastiklik xususiyatiga
ega bo‘lmagan kuch ham xuddi shunday qonuniyatga bo‘ysunishi,
ya’ni
— 𝑘 ∙ 𝑥
ga teng bo‘lishi mumkin,
bu yerda
𝑘
doimiy musbat
kattalik bo‘lib, uni qaytaruvchi kuch koeffitsiyenti deb ataladi.
Odatda, bunday ko‘rinishdagi kuchlar, ularning tabiatidan qat’iy nazar,
kvazielastik (go‘yo elastik) kuchlar deb ataladi. Shunday qilib,
erkin
garmonik tebranishlar elastik yoki kvazielastik kuchlar ta’sirida bo‘lar
ekan. Agar erkin tebranishlarda tebranish amplitudasi vaqt
o‘zgarishi bilan o‘zgarmasa, bunday erkin tebranishlarni sistemaning
xususiy tebranishlari deb ataladi.
Тebranayotgan sistemaning
𝑚
massasi va
𝑘
koeffitsiyenti ma’lum bo‘lsa, (177) formuladan
foydalanib, erkin garmonik tebranishlarning chastotasini va davrini
aniqlash mumkin:
𝜔
0
= √
𝑘
𝑚
(178)
𝑇 =
2𝜋
𝜔
0
= 2𝜋√
𝑚
𝑘
. (179)
𝜔
0
ni sistema xususiy tebranishlarining
davriy chastotasi
deyiladi, uning qiymati massaga va sistemaning parametrlari bilan
aniqlanadigan
𝑘
koeffitsiyentga bog‘liq bo‘ladi.
h=v2 - О’zbekiston respublikаsi oliy vа o’rtа mаxsus tа’lim vаzirligi islom kаrimov nomidаgi toshkent dаvlаt texnikа...

|
О’zbekiston respublikаsi oliy vа o’rtа mаxsus tа’lim vаzirligi islom kаrimov nomidаgi toshkent dаvlаt texnikа universiteti olmаliq filiаli
|
bet | 2/2 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 5,13 Mb. | | #143787 |
Bog'liq gidravlika mustaqil ishh=v2/2g
Bundan tezlikni topish formulasi kelib chiqadi:
5-rasm. Kanallarning kesimini elementar yuzalarga bo’lish
6-rasm. Tezlik о ‘Ichagich naychalar.
Tezlikning haqiqiy miqdori (suyuqlik tushirilgan naycha harakat tartibini buzganligi uchun) oxirgi formula bilan hisoblangan miqdorga to‘g‘ri kelmaydi. Shuning uchun bu formulaga tuzatish koeffitsiyenti a kiritiladi:
bu yerda a - koeffitsiyent; u har bir naycha uchun tajriba yo‘li bilan aniqlab qo‘yiladi. Pito naychasi ochiq sirtli oqimlarda tezlikni o‘lchach uchun qo‘ llaniladi.
Prandtl naychasi Pito naychasining qulaylashtirilgani bo‘lib, u quvurlardagi tezliklami o'lchash uchun qo'llaniladi (6-rasm, b) va ikkita naychadan iborat bo‘ladi. Ulardan biri Pito naychasi va ikkinchisi pezometrdir.
Izohli atamalar lug’ati
Gidravlika (gidro. va yun. aulos — naycha) — suyuqliklarning muvozanat va harakat shartlari qonunlarini oʻrganish va shu qonunlardan foydalanib, gidrotexnikaning amaliy masalalarni hal qilish bilan shugʻullanadigan fan.
Sarf — vaqt birligi ichida oqim yoʻnalishi boʻyicha oʻtgan moddaning vazn yoki xajm miqdori.
ROTAMETR (lot. rotare — aylantirmoq va metr) — 1) suyuklik yoki gaz sarfi oʻlchanadigan asbob. R. konussimon vertikal naydan iborat. Suyuklik yoki gaz shu nayda pastdan yuqoriga harakatlanadi.
Venturi naychasi, Venturi sarf oʻlchagichi — suyuqlik, gaz yoki bugʻ sarfini yoki tezligini oʻlchash uchun qoʻllaniladigan qurilma.
Vertushka -(pirildoq), turli mexanizmlarning aylanadigan qismi.
Pito naychasi — bir maromda turgʻun oqayotgan suyuqlik (gaz) ning toʻla bosimini oʻlchaydigan asbob.
Nazorat savollari
Gidravlika qanday fan ?
Tezlik va sarf o‘lchash usullarini qanaqa turlari bor ?
Hajmiy usulida o‘lchash nima ?
Og‘irlik usulida o‘lchash nima ?
Suv o‘Ichagichlar qanday turlari bor ?
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
К.Sh. Latipov , O.M.Arifjanov, H.G. Kadirov, B.R. Toshov ”Gidravlika va gidravlik mashinalar“ . Navoiy -2014.
https://uz.wikipedia.org/wiki.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
О’zbekiston respublikаsi oliy vа o’rtа mаxsus tа’lim vаzirligi islom kаrimov nomidаgi toshkent dаvlаt texnikа universiteti olmаliq filiаli
|
Avtogenerator - Mexanik va elektromagnit tebranishlarning qiyosiy xarakteristikasi

2.8-rasm
2.9-rasm
Agar musbat teskari bog'lnaishda ishlayotgan
avtogenerator konturidagi
g'altak bilan teskari bog'lanish g'altagi orasidagi masofa sekin-asta orttirilsa,
avtotebranishlar amplitudasi kamayadi. G'altaklarning
ayrim joylashuvida
tebranishlar to'xtaydi (2.9-rasm).
Bu holatda teskari bog'lanish kuchsiz va har davrda konturga keladigan
energiya qaytarilmaydigan ichki energiyaga
aylangan energiyadan kichik
bo'ladi. Shunday qilib, teskari bog'lanish shunday bo'lishi kerakki,
birinchidan, emitter o'tishidagi kuchlanish konturdagi
kuchlanish bilan bir
xil fazada o'zgarsin. Bu holdagi teskari bog'lanish
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi - bet 29

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi
|
bet | 29/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.orgReja
Antik davrda ekologiya
2. Ekologiyaning 20 asrda rivojlanish tarixi
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Ekologiya fanining predmeti, tarixi va usullari, bo’limlari va vazifalari to’g’risida talabalarda aniq tasavvur hosil qilish
O’quv faoliyatining natijasi: Talabalar ekologiya fanining predmeti, tarixi va usullari, bo’limlari va vazifalari to’g’risidagi bilimlarga ega bo’ladi.
Tayanch so’zlar: Ekologiya, autekologiya, populyatsiyalar ekologiyasi, sinekologiya, biosfera, inson ekologiyasi, ijtimoiy ekologiyasi, ekologik muammolar, modellashtirish, biologik resurs, atrof-muhit.
2-ilova
1. O’RTA Osiyo allomalarining ekologiya haqidagi
qarashlari
O’rta Osiyolik allomalar al-Xorazmiy, Forobiy, Beruniy, Abu Ali Ibn Sino va boshqalar hali ekologiya fani dunyoga kelmagan davrlarda tabiat va undagi muvozanat, o’simlik va hayvonot dunyosi, tabiatni e’zozlash haqida qimmatli fikrlar aytganlar. Muhammad Muso al-Xorazmiy “Bilginki, daryoning ko’zlari yoshlansa, uning boshiga g’am, kulfat tushgan bo’ladi” deb ta’kidlagan edi. Buyuk alloma suvlarni ortiqcha sarflash hozirgi kundagi Orol fojiasi kabi noxo’sh hodisalarni keltirib chiqarishini nazarda tutgan bo’lsa, ehtimoldan holi emas. Abu Nasr Forobiy odam a’zosining tuzilishi va unda kelib chiqadigan o’zgarishlar, ya’ni kasalliklar, ovqatlanish tartibining buzilishi, kasallikning oldini olish chora-tadbirlari, shuningdek, tabiiy sun’iy tanlanishlar haqida ma’lumotlar qoldirgan. Abu Rayhon Beruniy asarlarida o’simlik va hayvonlarning biologik xususiyatlari, ularning tarqalishi, tashqi muhit bilan o’zaro aloqasi va xo’jalik ahamiyati haqida ma’lumotlar topish mumkin. Abu Ali Ibn Sino inson sog’lig’ini saqlash, parhez, gigiena to’g’risida, kasalliklarni, jumladan, asab kasalliklarini davolashda jismoniy usullar yaxshi natija berishini aytgan. U kishi organizmiga tashqi muhit ta’siri muhimligini, ayrim kasalliklar suv va havo orqali tarqalishi haqida fikrlar bayon etgan.
|
| |
Ma’ruza mashg’ulotining texnologiyasi

|
Ma’ruza mashg’ulotining texnologiyasi
|
bet | 31/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.orgMa’ruza mashg’ulotining texnologiyasi
Vaqti – 2 soat
|
Talabalar soni: 30 nafar
|
O’quv mashg’ulotining shakli
|
Axborot, visual ma’ruza, ikki tomonlama tahlil.
|
Ma’ruza mashg’ulotining rejasi
|
Insonga tabiatni ta’sir etish yo’nalishlari
Insonning tabiatga ta’siri
Ekologik inqirozlar
Tabiatni muhofaza qilishni shakllari va aspektlari
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Tabiat va inson orasidagi munosabatlar haqida talabalarda aniq tasavvur hosil qilish.
|
Pedagogik vazifalar:
- Inson va tabiat orasidagi munosabatlar haqida ma’lumot beradi.
- ekologik inqirozlar sabablarini tushuntiradi.
- Fan-texnika inqilobi davrini ijobiy va salbiy oqibatlari haqida ma’lumot beradi.
- Tabiatni muhofaza qilishni shakllari va aspektlari haqida bilim beradi.
|
O’quv faoliyatining natijalari:
Talaba:
- Tabiat va inson orasidagi munosabatlari haqida ma’lumot oladi.
- Inqirozlar turlarini o’rganadi.
- Fan-texnika inqilobi davrini ijobiy va salbiy oqibatlari haqida ma’lumot oladi.
- Tabiatni muhofaza qilishni shakllari va aspektlari haqida bilim oladi.
|
O’qitish uslubi va texnikasi
|
Ma’ruza, axborot.
|
O’qitish vositalari
|
Ma’ruza matni, doska, bo’r.
|
O’qitish shakli
|
Guruhiy, kollektiv.
|
O’qitish sharoitlari
|
Jihozlangan auditoriya.
|
|
| |
Fanning boshqa fanlar bilan bog’liqligi

№
|
Nazariy mashg’ulotlarning mavzulari
|
Nazariy mashg’ulotlar
maqsadi
|
soat
|
|
VI-semestr
|
|
|
Kirish. O’zgarmas tok manbalri elektr zanjirlari.
|
O’zgarmas tok elektr zanjirlari va elektr zanjirlarining asosiy qonunlari haqida nazariy bilimgaega bo’lish
|
2
|
|
Bir fazali va uch fazali o’zgaruvchan tok va uch fazali uning elektr zanjirlari.
|
Bir fazali va uch fazali o’zgaruvchan tok elektr zanjirlari, sinusoidal o’zgaruvchan EYuK ni hosil qilish, sinusoidal o’zgaruvchan funktsiyani xarakterlovchi kattaliklar haqidagi nazariy bilimlarni egallash.
|
2
|
|
Generator chulg’amlarini va iste’molchilarni uchbur-chak, yulduz usulida ulash.
|
Generator chulg’amlarini, iste’molchilarni uchburchak va yulduz usulida ulash to’g’risidagi nazariy bilimlarni talabalarda shakllantirish
|
2
|
|
Bir va uch fazali transformator-larning tuzilishi va ishlash printsipi.
|
Bir fazali transformatorlarning tuzilishi va ishlash printsipi hamda transformatorlarning ish rejimlari haqidagi nazariy bilimlarni egallash
|
2
|
|
Asinxron elektr dvigatellarining tuzilishi va ishlash printsipi.
|
Asinxron elektr dvigatellarining tuzilishi va ishlash printsipi. Asinxron dvigatelning elektromagnit quvvati va aylantiruvchi momenti to’g’risidagi nazariy bilimlarni egallash
|
2
|
|
Radiotexnik zanjirlarning passiv elementlari
|
Radiotexnik zanjirlarning passiv elementlari to’g’risidagi nazariy bilimlarga ega bo’lish.
|
2
|
|
Yarimo’tkazgich. Yarimo’tkazgichli qurilmalar .(yarim o’tkazgichli diod)
|
Yarimo’tkazgich. Yarimo’tkazgichli qurilmalar
(yarim o’tkazgichli diod) mavzusiga oid nazariy bilimlarni talabalarda shakllantirish.
|
2
|
|
Bipolyar va maydon tranzistorlar.
|
Bipolyar tranzistorlar. Maydon tranzistorlari. to’g’risidagi nazariy bilimlarni talabalarda shakllantirish.
|
2
|
|
Kuchaytirgichlar va uni xarakterlovchi kattaliklari kuchaytirish jarayoni. Bir va ko’p kaskadli kuchaytirgichlar
|
Kuchaytirgichlar. Kuchaytirgichlarning asosiy ko’rsatkichlari. Signalni kuchaytirish jarayoni to’g’risidagi nazariy bilimlarni talabalarda shakllantirish. Bir va ko’p kaskadli kuchaytirgichlar va ularning sxemasi, kuchaytirgichlarda teskari bog’lanish to’g’risidagi nazariy bilimlarni talabalarda shakllantirish.
|
2
|
|
Quvvat kuchaytirgichlar
|
Quvvat kuchaytirgichlar to’g’risidagi nazariy bilimlarni talabalarda shakllantirish.
|
2
|
|
Garmonik va impulsli tebranishli generatorlar
|
Garmonik va impulsli tebranishli generatorlariga oid nazariy bilimlarni talabalarda shakllantirish.
|
2
|
|
Signallarni o’zgartirish, amplitudali modulyatsiya, chastota va faza modulyatsiya. Akustik qurilmalar
|
Signallarni o’zgartirish, amplitudali modulyatsiya, chastota va faza modulyatsiyaga oid nazariy bilimlarni talabalarda shakllantirish. Akustik qurilmalar to’g’risidagi nazariy bilimlarni talabalarda shakllantirish.
|
2
|
|
Radioqabul qiluvchi va uzatuvchi elektron qurilmalar
|
Radioqabul qiluvchi va uzatuvchi elektron qurilmalar to’g’risidagi nazariy bilimlarni talabalarda shakllantirish
|
2
|
|
Televidenie asoslari
|
Televidenie asoslari mavzusiga oid nazariy bilimlarni talabalarda shakllantirish
|
2
|
|
|
Maktabgacha va maktab ta‟limi bo„limi tasarrufidagi umumiy o„rta ta‟lim maktabining 2023-2024 – o„quv yili uchun “Tasdiqlayman”

Maktabgacha va maktab ta‟limi bo„limi tasarrufidagi umumiy o„rta ta‟lim maktabining 2023-2024 – o„quv yili uchun “Tasdiqlayman”
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Maktabgacha va maktab ta‟limi bo„limi tasarrufidagi umumiy o„rta ta‟lim maktabining 2023-2024 – o„quv yili uchun “Tasdiqlayman”
|
Jami:
  
- - Toshkent davlat pedagogika universiteti

|
Toshkent davlat pedagogika universiteti
|
bet | 12/12 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 292,5 Kb. | | #114212 |
Bog'liq 36222 Elektrotexnika, radiotexnika va elektronoka (мех) 3-курсJami:
|
-
|
-
|
-
|
40
|
Oraliq nazorat
(ON)
|
Yozma ish
|
30
|
1
|
30
|
Jami:
|
-
|
-
|
-
|
30
|
Yakuniy nazorat
(YN)
|
Yozma ish
(YaN shakli fakultet kengashi bilan kelishib rector buyrug’i bilan tasdiqlanadi)
|
30
|
1
|
30
|
Jami:
|
-
|
-
|
16
|
100
|
III. O’quv-uslubiy adabiyotlar va elektron ta’lim resurslari ro’yxati
Asosiy adabiyotlar
№
|
Mualliflar
|
Adabiyot nomi
|
Adabiyot turi
|
Nashr yili
|
Adabiyot
ning shifri
|
Adabiyot
ning ARMdagi
inver.raqam
|
ARM dagi
soni
|
1
|
SH.SHaripov
|
Sanoat elektronika asoslari
|
O’quv qo’llanma
|
T.: Gio fan poligraf
2009 y
|
31.293-5 m-16
|
U-7001
|
29
|
2
|
A.Karimov
|
Elektrotexnika va elektronika asoslari
|
O’quv qo’llanma
|
T.:O’qituvchi, 1995
|
31.21 ya 37-45
|
U-5186
|
25
|
3
|
AF.E.Evdokimov
|
Umumiy elektrotexnika
|
Darslik
|
T.: O’qituvchi, 1995
|
31.2 ya 72 e-16
|
U-5225
|
5
|
4
|
S.F.Amirov
|
Elektronikaning nazariy asoslari
|
O’quv qo’llanma
|
T.: Talqin, 2008
|
3121A-48
|
U-6833
|
60
|
5
|
N.SH.Turdiyev
|
Radioelektronika
|
O’quv qo’llanma
|
T.: O’qituvchi, 1992
|
32ya 73t-88
|
U-4920
|
2
|
6
|
A.I. Xonboboyev
|
Elektrotexnika va elektronika asoslari
|
O’quv qo’llanma
|
T.: O’zbekiston
2000
|
31.2 ya 73 x-74
|
U-5687
|
130
|
7
|
N.A.Muslimov va boshqalar
|
Maishiy xizmat ko’rsatish asboblari va mashinalarni ishga tushurish, himoyalash va boshqarish elektr apparatlari
|
O’quv qo’llanma
|
T.:Iqtisodiyot , 2007
|
31.293-5 m-16
|
U-6769
|
10
|
Qo’shimcha adabiyotlar
N.SH.Turdiev. “Radioelektronika asoslari”, T.: O’qituvchi, 1992 y.
X.Nig`matov. “Radioelektronika asoslari”, T.: O’qituvchi, 1994 y.
Edward Hughes, John Hiley, Keith Brown, Ian McKenzie Smith. “Electrical and Electronic Technology”, Harlow, United Kingdom 2012y
Elektron ta’lim resurslari
1. www.ziyonet.uz
2. www.tdpu.uz
3. www.tdtu.uz
|
| |
Jami:
  


  
28 - Toshkent davlat pedagogika universiteti

№
|
Amaliy mashg’ulotlar mavzulari
|
Amaliy mashg’ulotlar
maqsadi
|
soat
|
|
VI-semestr
|
|
1.
|
Murakkab elektr zanjirlarni hisoblash
|
Elektr zanjirlarni hisoblash formulalari bilan tanishish va ularni aniq misollarda qo’llash
|
2
|
2.
|
Elektrotexnik ishlar uchun mo’ljallangan simlarni tanlash.
|
Talabalarda elektrotexnik ishlar uchun mo’ljallangan simlarni tanlash ko’nikma va malakalarini shakllantirish
|
2
|
3.
|
Aktiv qarshilik, induktiv g’altak va kondensator ulangan o’zgaruvchan tok zanjirlari mavzusiga oid masalalar yechish
|
Talabalarda aktiv qarshilik, induktiv g’altak va kondensator ulangan o’zgaruvchan tok zanjirlari mavzusiga oid masalalar yechish ko’nikma va malakalarini shakllantirish
|
2
|
4.
|
Transformatorlar mavzusiga oid masalalar yechish
|
Transformatorlar mavzusiga oid masalalar yechish orqali talabalarning nazariyada olgan bilimlarini mustahkamlash
|
2
|
5.
|
Elektr o’lchash asboblari yordamida elektr kattaliklar (tok kuchi, kuchlanish, qarshilik, quvvat, elektr energiyasi va h.k) ni o’lchash
|
Talabalarda elektr o’lchash asboblari yordamida elektr kattaliklar (tok kuchi, kuchlanish, qarshilik, quvvat, elektr energiyasi va h.k) ni o’lchash ko’nikma va malakalarini shakllantirish
|
2
|
6.
|
Past kuchlanishli avtomatik boshqarish apparatlarini montajini o’rganish
|
Past kuchlanishli avtomatik boshqarish apparatlarini montaj qilish ko’nikma va malakasini egallash
|
2
|
7.
|
Past chastotali kuchaytirgichlarni hisoblash, montaj qilish va sozlash
|
Past chastotali kuchaytirgichlarni hisoblash, montaj qilish va sozlash malakasiga ega bo’lish
|
2
|
8.
|
Akkumulyatorlar batareyalarini zaryadlash va razryadlash usullarini o’rganish.
|
Akkumulyatorlar batareyalarini zaryadlash va razryadlash usullari to’g’risidagi ko’nikma, malakalarga ega bo’lish.
|
2
|
9
|
Rezitorlarni ketma-ket, parallel va aralash ulash sxemalarini montaj qilish va hisoblash
|
Rezitorlarni ketma-ket, parallel va aralash ulash sxemalarini montaj qilish va hisoblash ko’nikma va malakasiga ega bo’lish.
|
2
|
10
|
Kondensatorlarni ketma-ket, parallel va aralash ulash sxemalarini montaj qilish va hisoblash
|
Kondensatorlarni ketma-ket, parallel va aralash ulash sxemalarini montaj qilish va hisoblash ko’nikma va malakasiga ega bo’lish.
|
2
|
11
|
Detektorli priyomnikni hisoblash, montaj qilish va sozlash
|
Detektorli printsipli priyomnikni hsioblash, montaj qilish va sozlash malakasiga ega bo’lish
|
2
|
12
|
Elektron lampalarni o’rganish
|
Elektron lampalardan triod va pentodning xarakteristikalarini o’rganish
|
2
|
|
|
Tashkiliyy boshlanish - Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy...

|
Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy atamalar va tushunchalar
|
bet | 143/164 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 6,09 Mb. | | #109742 |
Bog'liq yurish qismiga txk O\'MT (2)Tashkiliyy boshlanish.
1.1. O‘quvchilar bilan salomlashadi.
1.2.O‘quvchilarni va xonani mashg‘ulotga tayyorligini tekshiradi.
1.3. Yo‘qlama qiladi.
O‘quv faniga olib kirish.
1.4.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
Maqsad va vazifani belgilanishi.
Birinchi o’quv mashg’uloti mavzusi, maqsad, reja va o’quv faoliyat natijalarini aytadi.(Ilova-№1)
Mavzu bo’yicha asosiy tushunchalarni ro’yhxatini aytadi. (Ilova №2).
1.3.Baholash mezonlari tushuntirib o’tiladi (Ilova -№3)
|
Eshitadi, zarur axborotlarni yozib oladilar.
Yozib oladilar.
Tinglaydilar.
Yozib oladilar.
|
2-bosqich.
Asosiy qismi
(60 min.)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish.
2.1. O’quvchilare’tiborinijalbetishvabilimdarajalarinianiqlashuchuntezkorsavol-javobo’tkazadi. (ilova-4)
2.2.O’quvchilar bilimini faollashtirish maqsadida “Aqliy hujum” metodidan foydalaniladi. ( Ilova №5)
Yangi o‘quv materialiga kirish.
2.3. O’quvchilarga yangi mavzuni bayon etish,mavziga oid tayanch iboralar bilan tanishtiradi.( Ilova №6)
Mavzuni mustahkamlash
2.4. Berilgan bilimlarni mustahkamlash uchun qo’shimcha topshiriq beradi.
2.5.Nazorat savollari beriladi.
|
Oldingi ta-yanch bilimlarga suyangan holda o’ylaydi, javob beradi.
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar.
Qoida va ta’riflar mazmunini muhokama qiladilar.
Savollar berib, ta’rif va qoidalarni yozib oladilar. Bajaradilar
Javob beradilar.
|
3-босқич.
Yakuniy qismi
(10 min.)
|
|
|
| |
- Mavzu - Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy atamalar va tushunchalar

Vaqt:80 min
|
O‘quvchilar soni:
|
O’quv mashg’ulotining shakl va turi
|
-Amaliy Yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’uloti
|
O’quv mashg’ulotining rejasi
|
1.Kuzov serviz xizmat ko’rsatish
2.Yengil avtomobil va avtobuslarning kuzovlarining tamirlash
3.Kuzov va kabinalar rang berish.
|
O’quvmashg’ulotiningmaqsadi:O’quvchilardakuzovning vazifasi, yengil avtomobil va avtobuslarning kuzovlarining turlari haqida yangi ilmiy nazariy bilimlarni yetkazish va bu tushunchalar haqida to’la tasavvur hosil qilish qobiliyatini shakllantirish.
|
O‘qitishnatijasi:
|
Ushbu mavzuni o‘zlashtirish natijasida o‘quvchida shakllanadigan asosiy bilim, ko’nikma yoki kompetensiyalar.
|
Pedagog vazifalari:
O’qituvchi:
Kuzovning vazifasi haqida tushuncha berish;
- Yengil avtomobil va avtobuslarning kuzovlarining turlari haqida tushunchalarni izohlash;
Detal va dvigatel ta’riflarini keltirish;
|
O’quv faoliyatining natijalari:
O’quvchi:
Kuzovning vazifasi haqida asosiy tushunchalarini aytib beradilar;
Yengil avtomobil va avtobuslarning kuzovlarining turlari haqida tushunchalarni izohlaydilar;
Detal va dvigatel qoidalarini ta’riflaydilar;
|
O‘qitish metodlari
|
Ma’ruza, aqliy hujum, tushuntirish.
|
O‘quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Ommaviy,Jamoaviy.
|
O‘qitish vositalari
|
Darslik, ko’rgazmalar, tarqatmalar, plakatlar.
|
O‘qitish shart-sharoiti
|
Maxsus ko’rgazmali qurollar bilan jixozlangan o‘quv xonasi.
|
Qaytar aloqaning usul va vositalari
|
Og’zaki so’rov: mavzu asosida nazorat savollarini beradi. Topshiriqlar asosida yozma misollar berib baholaydi.
|
Jami:
  


  
24 - Toshkent davlat pedagogika universiteti

Toshkent davlat pedagogika universiteti
36222 Elektrotexnika, radiotexnika va elektronoka (мех) 3-курс
2.4. Kurs ishi (loyixasi) tarkibi, ularga qo‘yiladigan talablar. O‘quv rejasida mazkur fandan kurs ishi (loyihasi) rejalashtirilmagan 2.5. Mustaqil ta’lim topshiriqlari bo’yicha tavsiyalar Uyga berilgan vazifa ustida ishlashdan avval bu ishni bajarishdan maqsad, uning mazmuni, mohiyati nimada ekanligini shartli ravishda o’zingiz uchun shakllantirib oling. Mustaqil ish bajarishda uni shunchaki bajarish (misol yechish, muammoni hal etish)dan ko’ra oldingi qo’yilgan maqsad sari intilish maqsadga muofiqdir. Oldinga qo’yilgan maqsad sari harakat qilishda turli vazifalarni,mashqlarni bajarishda o’zingizni sinab ko’rish uchun yana bir necha qo’shimcha amallarni bajaring. Shundan so’ng darslikka e’tiborni qaratib, amallarni nazariy materiallar talabiga javob berishni tekshirib ko’ring. Alohida ahamiyatli qismlariga katta e’tibor bering. Kitobdagi nazariy materialni o’qib, savollarga javob bering, qo’shimcha adabiyotlardan foydalaning. Mavzuga oid yozma ish bajaring. Kutubxonadan qo’shimcha adabiyot oling Mavzuning atamasini tayyorlang Yozma ish rejasini tuzing Nazariy material bilan yozma ishni qiyoslang. 2.6. Fanni o’qitish jarayonini tashkil etish va o’tkazish bo’yicha tavsiyalar. Oliy ta’limdagi o’quv jarayoni shakllariga ma’ruza, amaliy mashg’ulotlar, laboratoriya mashg’ulotlari, o’quv anjumanlari, maslahatlar, ekskursiya, ekspedittsiya, o’quv ishlab chiqarish amaliyoti, kurs va bitiruv malakaviy ishlari, talabalarning mustaqil taxsili kiradi. Ta’lim jarayonida turli o’qitish metodlaridan, jumladan: muammoli o’qitish, suxbat, ma’ruza, “klaster”, “aqliy hujum”, “veer”, “B.B.B”, “Ven diagrammasi”, “FSMU” kabi ta’lim texnologiyalari va shular bilan birga o’qitishning tabaqalashtirilgan va individual texnologiyasi, dasturlashtirilgan o’qitish texnologiyasi, kompyuter-axborot texnologiyasi, mualliflik texnologiyasi, munozara, kitob bilan ishlash, illyustratsiya, vertual laboratoriya va boshqalardan foydalanib “Elektrotexnika, elektronika va elektryuritmalar” fanini o’tish tavsiya etiladi. Download 292,5 Kb.
|
Mustaqil ishi bajardi: Jo’rayev Rajab Qabul qildi: Rustamova Malika - bet 7

|
Mustaqil ishi bajardi: Jo’rayev Rajab Qabul qildi: Rustamova Malika
|
bet | 7/11 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 30,2 Kb. | | #135496 |
Bog'liq Predikatlar haqida tushuncha-fayllar.orgMaqsadlari bo'yicha nazorat qilish va boshqarish tizimlarining sxematik sxemalarini boshqaruv sxemalari, texnologik nazorat va signalizatsiya, avtomatik tartibga solish va quvvat manbalariga bo'lish mumkin. Sxematik diagrammalar turiga ko'ra elektr, pnevmatik, gidravlik va kombinatsiyalangan bo'lishi mumkin. Hozirgi vaqtda elektr va pnevmatik sxemalar eng ko'p ishlatiladi. Sxematik diagramma birinchi ishchi hujjat bo'lib, uning asosida:1) mahsulot ishlab chiqarish uchun chizmalar tuzish ( umumiy qarashlar va taxtalar, konsollar, shkaflar va boshqalarni ulash sxemalari va jadvallari) va ularning qurilmalar, aktuatorlar bilan o'zaro aloqasi; 2) ulanishlarning to'g'riligini tekshirish; 3) himoya qurilmalari, jarayonni boshqarish va tartibga solish vositalarini sozlash; 4) harakatlanish va chegara kalitlarini sozlash; 5) o'rnatish jarayonida ko'rsatilgan rejimdan chetga chiqish, biron bir elementning muddatidan oldin ishlamay qolishi va hokazo. Shunday qilib, bajarilayotgan ishlarga qarab, sxemani o'qish turli maqsadlarga ega.Bundan tashqari, agar elektron sxemalarni o'qish nimani, qaerga va qanday o'rnatish, yotqizish va ulashni aniqlash uchun kamaytirilsa, u holda sxemani o'qish ancha qiyin bo'ladi. Ko'p hollarda, bu chuqur bilim, o'qish texnikasini o'zlashtirish va olingan ma'lumotlarni tahlil qila olish qobiliyatini talab qiladi. Va nihoyat, sxematik diagrammada qilingan xato muqarrar ravishda keyingi barcha hujjatlarda takrorlanadi. Natijada, siz yana elektron sxemani o'qishga qaytishingiz kerak bo'ladi, unda qanday xato qilinganligini yoki aniq bir holatda to'g’ri elektron sxemaga nima mos kelmasligini (masalan, ko'p kontaktli dasturiy ta'minot). o'rni to'g'ri ulangan, lekin sozlash paytida o'rnatilgan kontaktlarni almashtirish davomiyligi yoki ketma -ketligi vazifaga to'g'ri kelmaydi) ... Ro'yxatda keltirilgan vazifalar juda murakkab va ularning ko'pini ko'rib chiqish ushbu maqola doirasidan tashqarida. Shunga qaramay, ularning mohiyatini aniqlashtirish va asosiy texnik echimlarni sanab o'tish foydalidir.
|
| |
Turli sxemalar va asboblarni tahlil qilish sintezlash Ularni zamonaviy element baza asosida bosma platalarda yaratish ustidagi bilimlarni amalda tadbiq etish va loyhalar tayyorlash

|
Turli sxemalar va asboblarni tahlil qilish sintezlash Ularni zamonaviy element baza asosida bosma platalarda yaratish ustidagi bilimlarni amalda tadbiq etish va loyhalar tayyorlash
|
bet | 6/11 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 30,2 Kb. | | #135496 |
Bog'liq Predikatlar haqida tushuncha-fayllar.orgTurli sxemalar va asboblarni tahlil qilish sintezlash Ularni zamonaviy element baza asosida bosma platalarda yaratish ustidagi bilimlarni amalda tadbiq etish va loyhalar tayyorlash
Asosiy elektr diagrammalar boshqa loyiha hujjatlarini ishlab chiqish uchun asosdir: simi sxemalari va qalqon va pristavkalarning jadvallari, tashqi simlarni ulash sxemalari, ulanish sxemalari va boshqalar. Avtomatlashtirish tizimini ishlab chiqishda texnologik jarayonlar Odatda ular avtomatlashtirilgan tizimning mustaqil elementlari, o'rnatmalari yoki uchastkalarining asosiy elektr diagrammalarini bajaradilar, masalan, eshik valfini boshqarish sxemasi, nasosni avtomatik va masofadan boshqarish sxemasi, tankdagi darajali signal pallasi va boshqalar. Asosiy elektr sxemalar avtomatlashtirish sxemalari asosida, individual boshqaruv, signalizatsiya, avtomatik tartibga solish va boshqarish bloklari va umumiy ishlash algoritmlari asosida tuziladi. texnik talablar avtomatlashtirilgan ob'ektga taqdim etiladi. Asosiy elektr diagrammalarda qurilmalar, apparatlar, bu elementlarning alohida elementlari, bloklari va modullari orasidagi aloqa liniyalari shartli shaklda tasvirlangan. Umuman olganda, sxematik diagrammalar quyidagilarni o'z ichiga oladi. 1) avtomatlashtirish tizimining u yoki bu funktsional birligining ishlash tamoyilining an'anaviy tasvirlari; 2) tushuntirish yozuvlari; 3) boshqa kontaktlarning zanglashiga olib keladigan ushbu sxemaning alohida elementlari (qurilmalari, elektr qurilmalari) qismlari, shuningdek, boshqa sxemalardagi qurilmalar elementlari; 4) ko'p pozitsiyali qurilmalarning kommutatsion kontaktlari sxemalari; 5) ushbu sxemada ishlatiladigan asboblar va uskunalar ro'yxati; 6) ushbu sxemaga tegishli chizmalar ro'yxati, umumiy tushuntirishlar va eslatmalar. Sxematik diagrammalarni o'qish uchun siz sxemaning ishlash algoritmini bilishingiz, uning asosida sxematik diagramma qurilgan qurilmalar, qurilmalarning ishlash tamoyilini tushunishingiz kerak.c
Turli sxemalar va asboblarni tahlil qilish sintezlash Ularni zamonaviy element baza asosida bosma platalarda yaratish ustidagi bilimlarni amalda tadbiq etish va loyhalar tayyorlash
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Turli sxemalar va asboblarni tahlil qilish sintezlash Ularni zamonaviy element baza asosida bosma platalarda yaratish ustidagi bilimlarni amalda tadbiq etish va loyhalar tayyorlash
|
Maktabgacha va maktab ta‟limi bo„limi tasarrufidagi umumiy o„rta ta‟lim maktabining 2023-2024 – o„quv yili uchun “Tasdiqlayman” - bet 2

|
Maktabgacha va maktab ta‟limi bo„limi tasarrufidagi umumiy o„rta ta‟lim maktabining 2023-2024 – o„quv yili uchun “Tasdiqlayman”Bog'liq Maktab-ish-rejasi-1
I. O„zbekiston Respublikasi Qonunlari, O„zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmon,
Farmoyishlari va Hukumat qarorlari ijrosini o„rganish bo„yicha masalalar
T/r
O„rganiladigan
yo„nalish
Yil choragi
va oyi
O„rganiladigan masalalar
Mas‟ul
xodimlar
Amalga oshiriladigan
joyi va shakli
1.
Metodik xizmatni
amalga oshirish
yuzasidan
2023-yil
avgust
Xalq ta‟limi vazirligining 2020-yil
13- avgustdagi “Xalq ta‟limi tizimida uzluksiz
metodik xizmat ko„rsatish ishlarini yanada
rivojlantirish to„g„risida” gi 183-sonli buyrug„i
ijrosini ta‟minlanishi
O„IBDO„
Pedagogik kengashiga
kiritiladi
2.
Umumiy o„rta
ta‟limni tashkil
etish
2023-yil
avgust
O„zbekiston
Respublikasi
Vazirlar
Mahkamasining
2017-yil
15-martdagi
140 - sonli qaroriga asosan “Umumiy o„rta
ta‟lim to„g„risida”gi Nizomni amaliyotga joriy
etish to„g„risida
O„IBDO„
Pedagogik kengashiga
kiritiladi
3.
Davlat ta‟lim
standartlariga
o„zgartirish
kiritiganligi
to„g„risida
2023-yil
avgust
O„zbekiston
Respublikasi
Vazirlar
Mahkamasining 2017-yil 6-apreldagi 187-sonli
Qaroriga asosan Umumiy o„rta ta‟limning
hamda O„rta maxsus, kasb- hunar ta‟liminining
davlat ta‟lim standartlar qabul qilinishi
to„g„risida
O„IBDO„
Pedagogik kengashiga
kiritiladi
4.
Umumiy o„rta
ta‟limni tashkil
etish
2023-yil
avgust
O„zbekiston
Respublikasining
“Ta‟lim
to„g„risida”gi
Qonunida
umumta‟lim
maktablarida
amalga
oshirilishi
mumkin
bo„lgan ishlar rejasini tadbiq qilish
Direktor
Pedagogik kengash,
Maktab rejasi
veb-saytimiz:
Zokirjon.com
Hujjat
Word
variantda beriladi.
Zokirjon Admin bilan
90-530-00-68
nomerga murojaat qilishingiz, shu nomerdagi
telegram orqali
bog‘lanishingiz yoki
nza4567
izlab telegramdan
yozishingiz so‘raladi.
Telegramda murojaatingizga o‘z vaqtida javob beriladi
30 listdan maktab ish rejasini to„liq holda olish uchun telegramdan
yozing.
Narxi:
30 ming so„m
T
e
l
e
g
r
a
m
k
a
n
a
l
i
m
i
z
:
@Maktablar_uchun_hujjatlar
To„lov uchun:
U
ZCARD *880*9860230104973329*summa#
Plastik egasi Nabiyev Zokirjon
DIQQAT!!!
Sizga bu
OMONAT
qilib beriladi.
To„liq holda olganingizdan so„ng:
Faqat o„zingiz uchun foydalaning.
Hech kimga bermang hattoki eng
yaqin insoningizga ham.
Internet orqali veb-saytlarga
joylamang.
Kanal va gruppalarga tarqatmang.
OMONATGA
HIYONAT QILMANG
.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Maktabgacha va maktab ta‟limi bo„limi tasarrufidagi umumiy o„rta ta‟lim maktabining 2023-2024 – o„quv yili uchun “Tasdiqlayman”
|
Fanning maqsad va vazifalari

|
Fanning maqsad va vazifalari
|
bet | 2/12 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 292,5 Kb. | | #114212 |
Bog'liq 36222 Elektrotexnika, radiotexnika va elektronoka (мех) 3-курс1.1. Fanning maqsad va vazifalari
“Elektrotexnika, radiotexnika va elektronoka” fani o’z oldiga har tomonlama rivojlangan, hozirgi zamon ruhida tarbiyalangan, bozor iqtisodiyoti sharoitida ta’lim-tarbiya ishlarini tashkil etish va uni amalga oshirishga oid dolzarb muammolarni ijobiy hal etadigan, milliy istiqlol g’oyasi, milliy va umuminsoniy qadriyatlarimizni chuqur his etadigan, barkamol, mustaqil fikrlovchi shaxsni tarbiyalash hamda unga zamonaviy ta’lim berish maqsadini qo’yadi.
“Elektrotexnika, radiotexnika va elektronoka” fani quyidagi vazifalarni hal etadi:
- talabalarni milliy va umuminsoniy qadriyatlarni hurmat qiladigan, milliy istiqlol g’oyalariga sodiq, mustaqil fikrlovchi shaxs sifatida tarbiyalash;
- talabalarga o’zgarmas va o’zgaruvchan tok elektr zanjirlari, elektromagnit qurilmalar, raqamli va analogli elektr o’lchov asboblari, elektr yuritma asoslari, elektr yuritmani boshqarish, radioelektron zanjirlar nazariyasi, zanjirlar elementlari, yarim o’tkazgichli va raqamli mikrosxema asoslari, radioto’lqinlarni qabul qilish va uzatish printsiplari, televidenie asoslari bo’yicha nazariy bilimlar berish;
- talabalarda bir fazali va uch fazali uch simli elektr zanjirining aktiv energiyasini o’lchash, past kuchlanishli avtomatik boshqarish apparatlarini montaj qilish, uch fazali qisqa tutashtirilgan rotorli asinxron dvigatellar stator chulg’amlarining bosh va oxirgi uchlarini topish, yulduz va uchburchak usullarida tok manbaiga ulab ishga tushirish, bir fazali transformatorlarni ish rejimlarini o’rganish va sinashni, akkumulyatorlar batareyalarini zaryadlash va razryadlash usullarini, bir fazali to’g’rilagichlar sxemalarini yig’ishni, quvvat koeffitsienti cosφ ni ostsillograf yordamida o’lchash, diod, tranzistor, maydon tranzistorlar kabi radio elementlar bilan ishlash, elektr sxemalar chizish, o’qish, elektron qurilmalardan kuchlanish kuchaytirgichi va quvvat kuchaytirgichi, generatorlarni maxsus asboblar yordamida sozlash va rostlash ishlari haqida, radio signallarni qabo’l qiluvchi qo’rilmalar va ularni ishlash printsipi, televizion signallarni qabo’l qiluvchi qo’rilmalar kabi amaliy ko’nikmalarini shakllantirish;
|
| |
Ma’lumotlar o’zgartiruvchi standart sxemalarni qamragan analog tizimlari dunyosi bilan kompyuterlar tizimlarining o’zaro ta’sirlari bilan bog’liq muammolar

|
Ma’lumotlar o’zgartiruvchi standart sxemalarni qamragan analog tizimlari dunyosi bilan kompyuterlar tizimlarining o’zaro ta’sirlari bilan bog’liq muammolar
|
bet | 10/11 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 30,2 Kb. | | #135496 |
Bog'liq Predikatlar haqida tushuncha-fayllar.orgMa’lumotlar o’zgartiruvchi standart sxemalarni qamragan analog tizimlari dunyosi bilan kompyuterlar tizimlarining o’zaro ta’sirlari bilan bog’liq muammolar. Atomlami bo‘linmas eng kichik zarrachalar ekan to‘g‘risidagi tasawur qadim zamonlardan mavjud, faqat XVIII asrda A. Lavuaziy, M.V. Lomonosov va boshqa olimlar tomonidan atomlaming mavjudligi isbotlagan. Ammo ularning ichki strukturasi masalasi ko‘tarilmadi va atomlar bo‘linmas zarracha deb qaralib kelindi. XIX asrda moddalaming atomistik strukturasini o‘rganish sezilarli darajada rivojlandi. 1833 yilda elektroliz fenomenini (fenomen - favqulotdda, kamda- kam uchraydigan hodisa) o‘rganish paytida M. Faraday elektrolit eritmasidagi tok zaryadlangan zarrachalar - ionlaming tartibi harakati ekanligini isbotladi. Faraday, elementar elektr zaryadi deb nomlangan ionning minimal zaryadini aniqladi. Uning taxminiy qiymati e = 1,60 • 10"19 K1 ga teng edi. Faradayning tadqiqotlari asosida, atomlar ichida elektr zaryadi mavjudligi to‘g‘risida xulosa chiqarildi. Buyuk rus ximik olimi D.I.Mendeleyev atomlar nazariyasining rivojiga katta hissa qo'shgan, 1869 yilda atomlaming tabiati haqida birinchi navbatda ko'tarilgan davriy elementlar tizimini ishlab chiqdi. Atomlaming chiziqli spektrlarini kashf etishga olib keladigan spektroskopik tadqiqotlar atomlaming murakkab tuzilishining muhim dalilidir. XIX asming boshlarida diskret spektr linyalari (chiziqlari) vodorod atomlarining nurlanishda spektmi ko‘rinadigan qismida aniqlandi. Keyinchalik, 1885 yilda I. Balmer bu chiziqlaming to‘lqin uzunligini bog‘laydigan matematik qonuniyatlami o‘matdi. A. Bekkerel 1896 yilda radioaktivlik deb nomlangan atomlar tomonidan ko‘zga ko'rinmaydigan kiruvchi radiatsiya nurlarini kashf qildi. Keyingi yillarda radioaktivlik hodisasini ko‘plab olimlar tomonidan o‘rganilgan (M. SklodovskayaKyuri, P.Kuryi, E. Rezerford va boshqalar). Radioaktiv moddalaming atomlari turli xil fizik tabiatga ega bo'lgan uch xil nurlanishini (alfa, beta va gamma nurlarini) chiqaradi. Alfa nurlari geliy ionlarining oqimi, beta nurlari - elektronlar oqimi va gamma nurlari - qattiq rentgen nurlarining kvanti bo‘lib hisoblanadi. 1897-yili J. Tomson elektronni kashf qildi va elektron zaryadining e/m massaga nisbatini o‘lchadi. Tomsonning eksperimentlari elektronlar atomlar tarkibiga kirishini tasdiqladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlar o’zgartiruvchi standart sxemalarni qamragan analog tizimlari dunyosi bilan kompyuterlar tizimlarining o’zaro ta’sirlari bilan bog’liq muammolar
|
Fairchild yarimo'tkazgich - Mustaqil ishi bajardi: Jo’rayev Rajab Qabul qildi: Rustamova Malika

|
Mustaqil ishi bajardi: Jo’rayev Rajab Qabul qildi: Rustamova Malika
|
bet | 2/11 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 30,2 Kb. | | #135496 |
Bog'liq Predikatlar haqida tushuncha-fayllar.org1964 yilgacha mashhur tufayli Fairchild yarimo'tkazgich, integral mikrosxemada qurilgan birinchi monolitik operatsion kuchaytirgich kelmaydi, chunki ular bugungi kunda tarqatilmoqda. Bu muhandis Robert Jon Vidlarning ishi bo'lib, mA702 bilan belgilangan. U erdan 741 yilda mA1968 ga aylanadi, sanoat standartiga aylangan bipolyar chip. Tekshirish moslamasi xatoni hisoblab chiqadi (mos yozuvlar signali va qayta aloqa signali o'rtasidagi farq) va uni ma'lum bir matematik operatsiyaga muvofiq boshqaruv harakatiga aylantiradi. ACSda asosan quyidagi turdagi regulyatorlar qo'llaniladi: proportsional (P), integral (I) va proportsional-integral (PI). O'zgartirilayotgan signallarning turiga qarab analog va raqamli kontrollerlar farqlanadi. Analog regulyatorlar(AP) operatsion kuchaytirgichlar asosida amalga oshiriladi, raqamli- maxsus hisoblash qurilmalari yoki mikroprotsessorlar asosida. Analog kontrollerlar faqat vaqtning uzluksiz funktsiyalari bo'lgan analog signallarni o'zgartiradilar. AR orqali o'tayotganda uzluksiz signalning har bir oniy qiymati aylantiriladi. ARni amalga oshirish uchun operatsion kuchaytirgich (op-amp) salbiy teskari aloqa bilan yig'ish kuchaytirgich sxemasiga muvofiq yoqiladi. Regulyatorning turi va uning o'tkazish funktsiyasi OTning kirish qismidagi va teskari aloqadagi zanjirlardagi rezistorlar va kondansatkichlarning ulanish sxemasi bilan belgilanadi. Proportsional regulyator (P-regulyator) qarshilik R OS bo'lgan rezistor op-ampning qayta aloqa pallasiga kiritilganda amalga oshiriladi. Ushbu regulyator proportsionallik omili bilan tavsiflanadi uchun , bu birdan katta yoki kichik bo'lishi mumkin. Integral regulyator (I-regulyator) OT ning qayta aloqa pallasida C os kondansatörü kiritilganda amalga oshiriladi. Ushbu turdagi boshqaruvchi vaqt doimiysi bilan tavsiflanadi T. Proportsional-integral kontroller (PI kontroller) op-ampning qayta aloqa pallasida qarshilik R os va kondansatör C os bo'lgan rezistorni kiritish orqali amalga oshiriladi. Bunday regulyator quyidagi parametrlar bilan tavsiflanadi: mutanosiblik koeffitsienti uchun va doimiy vaqt T.
|
| |
Jami:
  


  
24 - Toshkent davlat pedagogika universiteti

№
|
Laboratoriya mashg’ulotlar mavzulari
|
Laboratoriya mashg’ulotlar
maqsadi
|
soat
|
|
VI-semestr
|
|
|
Bir fazali zanjir aktiv va reaktiv energiyasini o’lchash
|
Bir fazali zanjir aktiv va reaktiv energiyasini o’lchash ko’nikma, malakalarini egallash
|
2
|
|
Bir fazali transformatorlarni ish rejimlarini o’rganish va sinash.
|
Bir fazali transformatorlarni ish rejimlarini tajribada o’rganish.
|
2
|
|
Bir fazali to’g’rilagichlar sxemalarini o’rganish
|
Bir fazali o’zgaruvchan tokni o’zgarmas tokka aylantirish sxemalarini o’rganish
|
2
|
|
Passiv radioelementlar R.L.S larni tuzilishini o’rganish va kattaligini aniqlash
|
Passiv radioelementlar R.L.S larni tuzilishini o’rganish va kattaligini aniqlash
|
2
|
|
RC-generatorni o’rgansh
|
RC-generatorni tuzilishi va ishlash printsipini o’rgansh
|
2
|
|
LC-generatorni o’rgansh
|
LC-generatorni tuzilishi va ishlash printsipini o’rgansh
|
2
|
|
Bipolyar tranzistorlani o’rganish
|
Bipolyar tranzistorlar va ishlash printsipini o’rganish
|
2
|
|
Tovush chastotali ikki kaskadli kuchaytirgichni xisoblash va yig’ish
|
Tovush chastotali ikki kaskadli kuchaytirgichni xisoblash va yig’ish o’rganish
|
2
|
|
Amplitudali modulyatsiya va detektorlash
|
Amplitudali modulyatsiya va detektorlash jarayonini o’rganish
|
2
|
|
Ikki taktli quvvat kuchaytirgichni o’rganish
|
Ikki taktli quvvat kuchaytirgchni tuzilishi va ishlash printsipini o’rganish
|
2
|
|
Ramkasimon antenada qabul qilish
|
Ramkasimon antenada qabul qilish va uning yo’nalganlik diagrammasini aniqlash
|
2
|
|
Elektron ostsillografni o’rganish.
|
Elektron ostsillografni ishga tushirish, uni ishlash printsipini va vazifalarini o’rganish.
|
2
|
|
|
XULOSA - Mustaqil ishi bajardi: Jo’rayev Rajab Qabul qildi: Rustamova Malika

|
Mustaqil ishi bajardi: Jo’rayev Rajab Qabul qildi: Rustamova Malika
|
bet | 11/11 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 30,2 Kb. | | #135496 |
Bog'liq Predikatlar haqida tushuncha-fayllar.orgXULOSA Bitta buyruqlar tsiklida, bir nechta avtobuslarda, chipdagi dastur va ma'lumotlarning xotirasida, tashqi avtobus interfeysida, standart tashqi qurilmalarda (ketma-ket portlar, umumiy foydalanish uchun taymerlar, real vaqt rejimida ishlaydigan taymer, umumiy maqsadlar uchun kirish / chiqish portlari (GPIO) bajariladigan samarali ko'rsatmalar to'plami. ) va disk raskadrovka porti DSP56800 oilasini real vaqt rejimida boshqarish vazifalarini mukammal hal qiladi. NM6403 protsessori (L1879BM1) o'rtacha quvvat sarfi bilan yuqori ishlashni talab qiladigan bir qator dasturlarda qo'llaniladi. NeuroMatrix® oilasining mahalliy protsessorlari yangi sinf vektor-konveyer DSP vakillaridir. Ular nisbatan past apparat xarajatlari va kam quvvat iste'moli bilan katta ma'lumot oqimlarini qayta ishlash vazifalari bo'yicha yuqori ko'rsatkichlar bilan ajralib turadi. Foydalanilgan adabiyotlar
Karimov A. S. Elektrotexnikaninn nazariy asoslari. — Toshkent, 2003.
Karimov A.S., Mirxaydarov M.M. va b. Elektrotexnika va elektronika asoslari. Toshkent: «O‘qituvchi», 1995.
Yakubov M. S., Jabborov H.F., Amirov S.F. Elektrotexnikaning nazariy asoslari va elektr o‘lchashlar. Toshkent: «O‘qituvchi», 2002.
Amirov S.F., Zoxidov Sh.Sh., Yakubov M.S., Jabborov H.F. Elektrotexnikaning nazariy asoslari. Ma’ruza matnlari. — Toshkent: 2001.
Amirov S.F., Yakubov M.S., Baratov R.J. «Elektrotexnikaning nazariy asoslari» fanini o‘rnatish va sinov ishlarini bajarish uchun uslubiy kursatmalar. - Toshkent: 1999.
http://fayllar.org
|
| |
Tashkiliyy boshlanish - Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy...

|
Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy atamalar va tushunchalar
|
bet | 44/164 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 6,09 Mb. | | #109742 |
Bog'liq yurish qismiga txk O\'MT (2)Tashkiliyy boshlanish.
1.1. O‘quvchilar bilan salomlashadi.
1.2.O‘quvchilarni va xonani mashg‘ulotga tayyorligini tekshiradi.
1.3. Yo‘qlama qiladi.
O‘quv faniga olib kirish.
1.4.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
Maqsad va vazifani belgilanishi.
Birinchi o’quv mashg’uloti mavzusi, maqsad, reja va o’quv faoliyat natijalarini aytadi.(Ilova-№1)
Mavzu bo’yicha asosiy tushunchalarni ro’yhxatini aytadi. (Ilova №2).
1.3.Baholash mezonlari tushuntirib o’tiladi (Ilova -№3)
|
Eshitadi, zarur axborotlarni yozib oladilar.
Yozib oladilar.
Tinglaydilar.
Yozib oladilar.
|
2-bosqich.
Asosiy qismi
(60 min.)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish.
2.1. O’quvchilare’tiborinijalbetishvabilimdarajalarinianiqlashuchuntezkorsavol-javobo’tkazadi. (ilova-4)
2.2.O’quvchilar bilimini faollashtirish maqsadida “BBB” metodidan foydalaniladi. ( Ilova №5)
Yangi o‘quv materialiga kirish.
2.3. O’quvchilarga yangi mavzuni bayon etish,mavziga oid tayanch iboralar bilan tanishtiradi.( Ilova №6)
Mavzuni mustahkamlash
2.4. Berilgan bilimlarni mustahkamlash uchun qo’shimcha topshiriq beradi.
2.5.Nazorat savollari beriladi.
|
Oldingi ta-yanch bilimlarga suyangan holda o’ylaydi, javob beradi.
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar.
Qoida va ta’riflar mazmunini muhokama qiladilar.
Savollar berib, ta’rif va qoidalarni yozib oladilar. Bajaradilar
Javob beradilar.
|
3-босқич.
Yakuniy qismi
(10 min.)
|
|
|
| |
Tashkiliyy boshlanish - Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy...

|
Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy atamalar va tushunchalar
|
bet | 54/164 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 6,09 Mb. | | #109742 |
Bog'liq yurish qismiga txk O\'MT (2)Tashkiliyy boshlanish.
1.1. O‘quvchilar bilan salomlashadi.
1.2.O‘quvchilarni va xonani mashg‘ulotga tayyorligini tekshiradi.
1.3. Yo‘qlama qiladi.
O‘quv faniga olib kirish.
1.4.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
Maqsad va vazifani belgilanishi.
Birinchi o’quv mashg’uloti mavzusi, maqsad, reja va o’quv faoliyat natijalarini aytadi.(Ilova-№1)
Mavzu bo’yicha asosiy tushunchalarni ro’yhxatini aytadi. (Ilova №2).
1.3.Baholash mezonlari tushuntirib o’tiladi (Ilova -№3)
|
Eshitadi, zarur axborotlarni yozib oladilar.
Yozib oladilar.
Tinglaydilar.
Yozib oladilar.
|
2-bosqich.
Asosiy qismi
(60 min.)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish.
2.1. O’quvchilare’tiborinijalbetishvabilimdarajalarinianiqlashuchuntezkorsavol-javobo’tkazadi. (ilova-4)
2.2.O’quvchilar bilimini faollashtirish maqsadida “Aqliy hujum” metodidan foydalaniladi. ( Ilova №5)
Yangi o‘quv materialiga kirish.
2.3. O’quvchilarga yangi mavzuni bayon etish,mavziga oid tayanch iboralar bilan tanishtiradi.( Ilova №6)
Mavzuni mustahkamlash
2.4. Berilgan bilimlarni mustahkamlash uchun qo’shimcha topshiriq beradi.
2.5.Nazorat savollari beriladi.
|
Oldingi ta-yanch bilimlarga suyangan holda o’ylaydi, javob beradi.
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar.
Qoida va ta’riflar mazmunini muhokama qiladilar.
Savollar berib, ta’rif va qoidalarni yozib oladilar. Bajaradilar
Javob beradilar.
|
3-bosqich.
Yakuniy qismi
(10 min.)
|
|
|
| |