Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi vazifalari ppt télécharger

Fragilité : une notion fragile ?
SEMINAIRE DU 10 AVRIL 2010 programmation du futur Hôtel
de Ville
14/05/24, 13
:
47
Стр
. 4
из
9
Transcription de la présentation:
Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi vazifalari. Tolibova Nafisa 210-19 guruh
MB va MBBTning asosiy tushunchalari. Ma'lumotlar bazasi (JB) - bu hisoblash tizimining
xotirasida saqlanadigan va ma’lum bir predmet sohasidagi ob'ektlarning holati va ularning o'zaro
aloqalarini aks ettirish uchun tuzilgan ma'lumotlar to'plamidir. Kompyuter ma'lumotlar bazalarida
oddiy matnlardan (familiya, ism va manzil kabi)
murakkab tuzilmalargacha, shu jumladan rasmlar,
tovushlar xam saqlanishi mumkin. Ma'lumotlarni oldindan ma'lum bo'lgan formatda saqlash turli
xil ishlov berish usullarini qo'llash orqali ma'lumotlarni kerakli formatda olish imkonini beradi.
Ma'lumotlar bazasining ishlashi ma'mur(administrator) tomonidan ta'minlanadi.
Ma'lumotlar bazasi administratori - ma'lumotlar bazasiga talablarni ishlab chiqish, uni
loyihalashtirish, joriy etish, samarali foydalanish va saqlash, shu jumladan ma'lumotlar
bazasi
foydalanuvchilarini boshqarish va ruxsatsiz kirishdan himoya qilish uchun mas'ul shaxs. MBBT-
ning muhim vazifasi ma'lumotlar bazasining yaxlitligini ta'minlashdir. Ma'lumotlar bazasining
yaxlitligi ma'lumotlar bazasining xususiyati bo'lib, ma'lumotlar bazasida dasturlarning to'g'ri
ishlashi uchun zarur va etarli bo'lgan to'liq va izchil ma'lumotlar mavjudligini anglatadi.
Ma'lumotlar bazasida saqlanadigan ma'lumotlarning mantiqiy tuzilishi ma'lumotlar taqdimot
modeli deb nomlanadi. Ma'lumotlarni taqdim etishning asosiy modellariga: Ierarxik model
ma'lumotlarni daraxtsimon tashkil qilishni o'z zimmasiga oladi. Tuzilishning eng yuqori darajasida
dastlabki tugunlari bo'lmagan daraxtning ildizi joylashgan. Qolgan tugunlar yuqoridagi tugun
orqali bog'langan Tarmoq modeli har qanday elementni boshqa biron bir element bilan bog'lash
mumkin bo'lganda, ma'lumotlarni tarmoq tuzilishi shaklida tashkil qilishni o'z zimmasiga oladi.
Relyatsion model (munosabat so'zidan kelib chiqqan holda) ikki o'lchovli jadvallardan
(munosabatlar) foydalanishni o'z ichiga oladi, ularning orasidagi munosabatlar
bir yoki bir nechta
14/05/24, 13
:
47
Стр
. 7
из
9
mos keladigan maydonlarning qiymatlari orqali amalga oshiriladi. Bundan tashqari, jadvalning har
bir satri o'ziga xosdir, bu jadvalning bir yoki bir nechta maydonlarini o'z ichiga olgan kalitlar
yordamida ta'minlanadi.
Ma'lumotlar bazasini loyihalashtirishning asosiy vazifasi - tizim rivojlanib borishi bilan tuzilgan
strukturani qayta tiklash zaruratini bartaraf etish. Uni hal qilish uchun o'zaro bog'langan
ma'lumotlar modellari kompleksi yaratilmoqda.
Ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimi (MBBT) bu ko'plab
foydalanuvchilar tomonidan
ma'lumotlar bazasini yaratish, saqlash va almashish uchun mo'ljallangan til va dasturiy vositalar
to'plamidir. Ma'lumotlar bazasi foydalanuvchisiga apparat darajasida tafsilotlarga berilmasdan, u
bilan ishlash qobiliyatini ta'minlash - ma'lumotlar bazasi boshqarish tizimining asosiy vazifasi.
Ya'ni, ma'lumotlar bazasiga barcha foydalanuvchilar so'rovlari, ma'lumotlarni qo'shish va yo'q
qilish, so’rovlar, ma'lumotlarni yangilash - bularning hammasi MBBT tomonidan ta'minlanadi.
MBBT funktsiyalariga quyidagilar kiradi: Ma'lumotlar tuzilishini belgilaydigan va ma'lumotlar
ta'rifi tilida yozilgan sxemani ma'lumotlar bilan keyingi ishlash uchun tizim tomonidan
ishlatiladigan ba'zi ichki ko'rinishga tarjima qilish; Ma'lumotlar bazasini yaratish (ma'lumotlar
bazasiga ma'lumotlarni yuklash);belgilangan mezonlarga muvofiq saralash va tanlash,
shuningdek
ma'lumotlar bazasining ba'zi bir qismini ajratib olish uchun foydalanuvchi so'rovlarini amalga
oshirish (ushbu mbbtda qabul qilingan maxsus tilda tuzilgan), bu ma'lumotni tahrirlash va qayta
ishlash bilan birga bo'lishi mumkin;ma'lumotlar strukturasini o'zgartirmasdan ma'lumotlar
bazasining ba'zi qismlarini yangilash; Ma'lumotlarni himoya qilishni va ulardan foydalanishning
ustuvor yo'nalishlarini ta'minlash.
Ilovalarni MBBT muhitida ham, MBBT tashqarisida ham yaratish mumkin - ma'lumotlar bazasiga
kirish vositalaridan foydalanadigan dasturlash tizimi yordamida (masalan, Delphi, C ++ Builder,
Qt …….).Ma'lumotlar bazasi bilan ishlash uchun ko'p hollarda faqat MBBT vositalari bilan
ishlashingiz mumkin, masalan, so'rovlar va hisobotlarni yaratish. Ilovalar asosan malakasiz
foydalanuvchilarga ma'lumotlar bazasi bilan ishlashning qulayligini ta'minlash zarur bo'lgan
hollarda yoki MBBT interfeysi foydalanuvchiga mos kelmaydigan hollarda ishlab chiqiladi.
Foydalanuvchilar ma'lumotlar bazasi bilan ishlashda foydalanadigan
dasturlar ilovalar deb
nomlanadi. Umuman olganda, turli xil dasturlar bitta ma'lumotlar bazasi bilan ishlashi
mumkin.Bitta ma'lumotlar bazasi bilan ishlaydigan dasturlarni ko'rib chiqishda, ular parallel va
bir-biridan mustaqil ishlashi mumkin deb taxmin qilinadi va aynan ma'lumotlar
bazasi bilan
ko'plab dasturlarning ishlashini ularning har biri bajaradigan tarzda ishlab chiqilgan ma'lumotlar
bazasi to'g'ri ishlaydi, lekin boshqa dasturlar tomonidan kiritilgan ma'lumotlar bazasidagi barcha
o'zgarishlarni hisobga oladi.
Mahalliy ma'lumotlar bazalari Ma'lumotlarni saqlashni tashkil etishning fizik vakolatxonasi
asosida ma'lumotlarni saqlash uchun quyidagi arxitektura turlarini ajratish mumkin: Mahalliy
ma'lumotlar bazalari Markazlashtirilgan ma'lumotlar bazalari
14/05/24, 13
:
47
Стр
. 8
из
9