Soprotsessor tuzilishi va registrlar majmuasi

|
Soprotsessor tuzilishi va registrlar majmuasi
|
bet | 16/22 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 2,28 Mb. | | #140195 |
Bog'liq Mundarija kirish 2 3.3. Soprotsessor tuzilishi va registrlar majmuasi
Oldingi mavzularda biz asosan butun sonli ma’lumotli buyruq va algoritmlarni qayta ishlashni ko’rib chiqdik. Suzuvchi nuqtali sonli ma’lumotlarni qayta ishlash uchun IA-32 protsessorlari maxsus qurilmaga ega. Ushbu qurilma kompyuter arxitekturasining muxim bir qismlaridan biridir. Bunday qurilmalar kompyuterlarda paydo bo’lganiga ko’p vaqt bo’ldi. Faqat ular arxitektura nuqtai nazaridan turlicha bo’lishgan. Masalan EC EHM (IBM 360/70 larning analogi) larda suzuvchi nuqtali qurilma ushbu EHM lar arxitekturasining tabiiy qismiga aylangan edi. Ular o’zlarining registr sohalari va buyruqlar tizimostisiga ega edilar. Kompyuterlarning protsessorlar bazasidagi arxitekturasi birinchi (boshlang’ich) davrlarda asosan butun sonli arifmetikaga asoslangan edi.Quvvatlarning ortishi, asosiysi esa, kompyuter loyixachilarining katta EHM lar bilan raqobatida suzuvchi nuqtali xisoblashlarni ko’zda tutishga to’g’ri keldi. Shuning uchun asta-sekin kompyuter arxitekturasida suzuvchi nuqtali sonlar bilan ishlovchi qurilmalar paydo bo’la boshladi.
Intel 80x86 oilasiga kiruvchi protsessorlar bazasidagi bunday amallarni bajaruvchi qurilma birinchi matematik soprotsessor (soprotsessor) 8086/88 protsessorlari bazasida paydo bo’ldi va yuqoridagi nomga ega bo’ldi. Ularning bunday nomlanishiga sabab, birinchidan asosiy protsessorning xisoblash imkoniyatlarini kengaytirish, ikkinchidan esa ular aloxida mikrosxemada tayyorlanib protsessorda bo’lishi majburiy emas edi. I8086/88 protsessorlari uchun ishlab chiqarilgan soprotsessor I8087 deb nomlanar edi. Intel mikroprotsessorlarining yangi modellari paydo bo’lishi bilan soprotsessorlar ham takomillashib bordi. Ammo ularning dasturiy modeli amalda o’zgarishsiz qoldi. Aloxida xolatdagi soprotsessor qurilmalari I80386 modeliga qadar aloxida qurilma (shuning uchun majburiy xisoblanmagan qurilma) tarzida saqlanib qoldi va mos holda i80287 va i80387 nomlarini oldi. i486 modelidan boshlab esa soprotsessorlar protsessor bilan bitta korpusda bajari-ladigan bo’ldi, va shunday qilib kompyuterning ajralmas qismi bo’lib qoldi.
Ishlatiladigan funktsiyalar to’plamini Suzuvchi nuqtali arifmetikaga IEEE-754 va 854 standartlarini to’la qo’llash. Ushbu standartlar soprotsessor ishlashi kerak bo’lgan ma’lumotlar formatini va ishlatiladigan funktsiyalar to’plamini ko’rsatib beradi.
Trigonometrik funktsiyalar, logarifmlar va boshqa funktsiyalarni xisoblash uchun sonli algoritmlar bilan ishlay oladi. Ushbu ishlar dasturchi uchun shaffof tarzda kechadi. Bu esa maqsadga m uvofiqdir, chunki dasturchidan maxsus qism dasturlari (podprogramma) dan foydalanishni talab qilmaydi.
O’nlik sonlarni 18 razryadgacha aniqlikda xisoblaydi, bu esa soprotsessorga arifmeetik operatsiyalarni yaxlitlamagan xolda 1018 aniqlikka qadar xisoblash imkonini beradi. Xaqiqiy sonlarni esa 3,37 • 10-4932-...-1,18 • 10+4932 diapazonda xisoblash imkonini beradi.
Buni ayniqsa multimedia bozorida yaqqol ko’rish mumkin. U yerda ko’plab loyixachilar chipset (mikrosxemala to’plami) li videokartalarni taklif qilmoqdalar bu chipsetlar grafika bilan ishlashni protsessorning o’ziga nisbatan yanada samaraliroq qiladilar. Kompyuter arxitekturasida soprotsessorning o’rnini aniqlab olgan edik. Soprotsessorning apparat jixatdan tuzilishi bizni faqatgina dasturchi ko’raoladigan qismi bilangina qiziqtiradi. Asosiy protsessor dagi holat kabi bizni ko’proq soprotsessorning dasturiy modeli qiziqtiradi. Dastur tuzuvchi nuqta’i nazaridan qaralganda soprotsessor registrlar registrlar to’plamini tashkil qiladi. Bu har bir registrning o’zining funktsional vazifasi bor.
RO...R7 deb nomlanadigan sakkizta registr soprotsessorning dasturiy modelining asosini tashkil qiladi — soprotsessor steklari. Har bir registrning o’lchami — 80 bit (0...79) Bunday tashkil qilinish xisoblash algoritmlarini qayta ishlash uchun ixtisoslashtirilgan qurilmalar uchun xarakterlidir. Algoritmlar nazariyasida Teskari polyak yozuvi (POLIZ) degan tushuncha (usul) mavjud. Matematik ifodalarni ushbu usulda yozish mumkin. Bunday ifodalarni xisoblash stek cho’q-qisidan ( yuqorisidan ) navbatdagi operatsiyani tanlab olishdan iborat bo’ladi.
Agar bu operatsiya ikki o’rinli bo’lsa, u holda stek cho’qqisidan oldin olingan operatsiya kodiga ko’ra ikkita operand olinadi va bu ikki operand ustida amallar bajariladi. Soprotsessor steki asosida sonli algoritmlarni ishlash xisoblashlarni bajarish tezligida katta yutuqlarga olib kelishi mumkin.
|
| |