QOSÍMSHA OQÍW USHÍN - Китоб (коракалпок)

QOSÍMSHA OQÍW USHÍN
SHÍRPÍ OYÍNSHÍQ EMES
Meniń eń kishkene dostım,
Bergim keldi, saǵan keńes.
Aytsam, eger gáptiń durısın,
Shırpı – ol, oyınshıq emes.
Barlıq jerde dúkánlarda,
Ne bir sulıw oyınshıq bar.
Oynaw ushın kerek bolsa,
Bar da onı tez satıp al.
Oynasań, sen shırpı menen,
Durıslı bala bolmaǵanıń.
Lawlap janǵan sol ot penen.
Boladı, ol oynaǵanıń.
Ot – tilsiz jaw, – degen sózdi,
Atababa aytqan burın.
Kim bolsa da, ol házirde de,
Biledi ǵoy, ottıń sırın.
Ushqın tússe bir shetine,
Alısadı kók toǵaylar.
Payda bolsa órt eger de,
Búlinedi sulıw jaylar.
Meniń eń kishkene dostım,
Bergim keldi, saǵan keńes.
Aytsam, eger gáptiń tuwrısın,
Shırpı, ol oyınshıq emes.
@edurtm_uz
JAQSÍLÍQQA JAQSÍLÍQ
Burınǵı zamanda zulımlıq penen atı shıqqan
patshanıń jurtında bir mergen jasaptı. Mergendi
sarayǵa jumıs islewge shaqırıptı, biraq ol adam
lardı óltirmeymen dep barmaptı. Patsha onı eli nen
quwıp jiberipti. Ol toǵayǵa kelip, balashaǵası ash
bolǵanı ushın ań awlawǵa shıǵıptı.
Oq jayında tek eki oq bar eken. Keshke shek
em aldınan bir de ań shıqpaptı. Qapa bolıp
kiyatırsa, qustıń palapanlarınıń shúykildegen dawısı
shıǵıptı. Juwırıp barsa, terekke órmelegen jılandı
kóripti. Jılan kepterdiń uyasına jaqınlap qalǵan
eken. Kepter uyada úsh palapanı menen shırıldap
turǵan eken. Mergen oylanıp otırmay, jılandı oq
jay menen atıp óltiripti. Jılandı óltirip, jolın dawam
etipti. Qalıń toǵaydan shıqqan jerde onı bir dáw
uslap alıptı.
– Adamzat, – depti dáw, – anaw minaranıń
basındaǵı qonırawǵa bir atqanda tiygizseń, seni
óltirmeymen.
Mergen qarasa qonıraw túwe, minara zorǵa
kó rinip turǵan eken. Ol tuwrı gózelewine kózi
jetpese de ilajsız razı bolıptı. Ólimin moynına alıp,
oq jaydan sońǵı oǵın atıptı.
Kóp waqıtqa shekem ses shıqpaptı. Bir waqıtta
qońırawǵa bir nárseniń tiygen sesti esitilipti. Dáw
onıń mergenligine hayran qalıp, ólimnen azat etip
ti. Mergen qorǵandı jaǵalap kiyatırsa, jerde ólip
atırǵan kepterdi kóripti. Ol waqıyanı túsinipti. Mer
genniń oǵı qońırawǵa tiymegenligin kórgen kepter
qońırawǵa ózin urǵan eken.
@edurtm_uz
@edurtm_uz
96
INSAP
Burınǵı zamanda soqır bala ataanası menen
jasaydı eken. Atası da, anası da adamlardı al
-
dap, haqıların jep, alǵan zatın qaytıp bermeydi
eken. Ataanası úyinde joq gezde de adamlar ke
-
lip, balaǵa baqırıp ketedi eken. Ataanasınan alal
-
maǵan ashıwın baladan aladı eken. Bala táǵdirine
kónip jasay beripti.
Bir kúnleri jolda bala qattı bir nársege súrnigip
jıǵıladı. Ol súrnikken zatın sıypalap kóripti. Jartısı
jerge kómilip atırǵan salmaqlı zat eken. Erinbey
qazıp, onı qoparıp alıptı.
– Mınaw ne? – depti ótip baratırǵan birewge.
– Altın ǵoy! – depti ol.
– Má sen ala ǵoy, – depti oǵan bala.
– Haw, sen altınnıń ne ekenin túsinbeyseń be? –
depti jolawshı.
– Altın jóninde kóp esitkenmen. Jaqsı túsine
-
men. Biraq, bul altın meniki emes, – depti bala.
Jolawshı da kútá insaplı adam eken.
– Óz altınıń ózińdiki bolsın, – dep jónine ketipti.
Bala hayran bolıp “háy, altın joytqan bar ma?” –
dep qattı baqırıptı. Heshkim shıqpaydı. Bala úyine
barıwǵa ataanasınıń altındı alıp qoyıwınan qorqıptı.
Ol tuwrı qazıǵa baradı hám altındı kámbaǵallarǵa
beriwdi soraydı. Sol kúni keshte bala óziniń isinen
razı bolıp, uyqıǵa ketipti. Azanda oyansa, kózleri
kóretuǵın bolǵan eken.
@edurtm_uz
|