nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
– rasm. Quyosh elementi yordamida uylarni elektr energiya bilan ta‟minlashning

Xulosa
1. Bugungi kunda yuzaga kelgan elektr energiyasi
va ekologik muammolarini
hal qilishda mamlakatimiz hududlarida Quyosh elementlaridan
foydalanishning
afzallik tomoni ko„rsatildi.
2. Ushbu loyiha ishi kelgusida markazlashgan elektr tarmoqlari yetib bormagan
joylardagi iste‟molchilarni elektr energiyasi bilan ta‟minlash bilan bog„liq bo„lgan
zarur ma‟lumotlarni olishda katta xizmat qilishi ko„rsatildi.
3. Har birining quvvati 10
W dan bo„lgan 11 ta (LED) chiroqlarini va 3 ta
mobil telefonlarni zaryadlash qurilmalarini sutka davomida 100
W quvvatli
Quyosh batareyasi yordamida elektr energiyasi bilan ta‟minlash
bugungi kunda
3 900 000 ming so„mga to„g„ri kelishi hisob – kitob qilib ko„rsatilgan.
4. 150
W quvvatli Quyosh batareyalari yordamida 11
ta chiroqlar, 3
ta mobil
telefonlar, 1 ta televizor va 1 ta noutbuk sutka davomida
elektr energiyasi bilan
ta‟minlash 4 400 000 so„mga to„g„ri kelishi hisob – kitob qilindi.
5. Hisoblashlarga ko„ra, 8 ta chiroqlar, 3 ta mobil telefonlar, 1 ta televizor, 1 ta
noutbuk, 1 ta muzlatgich 1 ta dazmol va 1 ta elektr choynak uchun zarur bo„lgan
elektr energiyasini sutka davomida 200
W quvvatli Quyosh batareyalari yordamida
ta‟minlash o„rtacha hisobda 5 300 000 so„mni tashkil qilishi asoslab berildi.
6. Hozirgi kunda quvvati 1
kW bo„lgan Quyosh batareyalari
bugungi kundagi
hisob – kitoblarga qaraganda 13 500 000 so„m pulni tashkil qiladi.
7. Kelgusida ushbu loyiha ishi bo„yicha talabalarning
bilimlarini oshirish
maqsadida Quyosh elementi yordamida uylarni
elektr energiya bilan
ta‟minlashning tajribaviy modeli yaratilib qoldirildi.
Funksionalligi - 2 – laboratoriya ishi softswitch zxss10SS1b dasturiy kommutatorning funksional sxemasi va imkoniyatlarini...

|
2 – laboratoriya ishi softswitch zxss10SS1b dasturiy kommutatorning funksional sxemasi va imkoniyatlarini o‘rganish
|
bet | 3/3 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 9,23 Kb. | | #118749 |
Bog'liq 2 – laboratoriya ishi softswitch zxss10SS1b dasturiy kommutatorn-fayllar.orgFunksionalligi: Topologiyalarni aks ettirish va boshqarish; rad etishlarni boshqarish; ishlovchanligini boshqarish; konfiguratsiyalarni boshqarish; hisobotlarni boshqarish; dasturiy ta’minot versiyasini boshqarish; diagnostik testlashni boshqarish; xolatlar jurnalini boshqarish; xavfsizlikni boshqarish; tizimni boshqarish.
Xarakteristikalari: Unifikatsiyalangan platforma. Markazlashgan usul bilan unifikatsiyalangan platformadagi turli hildagi elementlar ishini boshqarish; kengaytirildagian platforma. Ushbu platforma J2EE ga asoslangan bo‘lib, yangi funksiyalarni va tarmoq elementlarini qo‘shishning osonligi bilan ahamiyatlidir; OS va DB larninig turli hilligi. Platforma ko‘plab turdagi operatsion sistemalarni jumladan, Windows, LUNIX va UNIX kabilarni qo‘llab quvvatlaydi. SHuningdek, ushbu prlatforma ko‘plab turdagi ma’lumotlar bazasini ya’ni SQL server , Oracle va SYSBASE kabilar bilan ishlay oladi. Kuchli EMS va NMSfunksiyalari; Topologiyalarni boshqarishni mustaxkam usuli.
Tizimning sig‘imi: Bir vaqtning o‘zida 3000 birrangli tarmoq eelementlari va 50 ta foydalanuvchini boshqarish; so‘rovlar bo‘yicha ishlovchanligi: elementlarni so‘rov davri: o‘z xolatida 133 sekund va 30 minimum sekund.So‘rov vaqtidagi xatolik: < 2 sekund. Tarmoq elementlari ishchanligini so‘rov davri: o‘z xolatida 300 sekund va minimum30sekund. Ishlovchanlikning maksimal parametri (MIB): sekundiga 200 birlik. Avariyalarni qayta ishlash vaqti:20 sekunddan ko‘p emas. Tizim to‘la yuklanish vaqtida: 30 sekunddan ko‘p emas. Maksimal qayta ishlash qobiliyati: sekundiga 300 birlik. Statistika va navbatlarning ishchanligi:sekundiga 4000 birlik. Imkoniylik: Aloxida server : MTTR8.5 m, MTBF 259200m, imkoniylik 99.997%. Zaxiralangan serverlar:MTTR70 m, MTBF259200 m, imkoniylik 99.9997%.
Protokollari: Southbound protokoli: SNMP (V1, V2C): MIB; TELNET va MML, TR069. Northbound protokoli: CORBA, SNMP, MML. Boshqa proto jno65h......kollar: CORBA V2.3, XML V1.0, JAVA RMI V1.0, JDBC V1.1&V2.0.
2.1. rasm. ZXSS10 platalarining joylashuvi.
http://fayllar.org
|
| |
– rasm. Quyosh elementi yordamida uylarni elektr energiya bilan ta‟minlashning

U holda ushbu qonuniyatni ketma – ket ulangan Quyosh batareyalar uchun
qo„llab, umumiy tok kuchi I
um. max
= 80
mA, kuchlanishi U
um. max
= 6
V va quvvati
P
um. max
≈ 0,5 W bo„lgan Quyosh batareyasi manbaini hosil qilamiz (2.2.2 – rasm).
2.2.2 – rasmdagi diod Quyosh batareyasi hosil qilgan elektr tokini faqat bir
tomonlama o„tkazish, ya‟ni Quyosh batareyasidan
zanjir elementlari tomon
oqishini ta‟minlash vazifasini bajaradi. 2.2.2 – rasmdan ko„rinadiki, agar “1” va
“2” kalitlar ulansa, Quyosh batareyasi va batareyalar
berk zanjir hosil qilib,
batareya zaryadlana boshlaydi. Agar “1” va “3” kalitlar ulansa, Quyosh batareyasi
15 ta yog„du diodlari bilan berk zanjir hosil qilib, yog„du
diodlari Quyosh
batareyasi yordamida bevosita yonadi. Agar “2” va “3” kalitlar ulansa, batareya va
15 ta yog„du diodlari zanjiri berk bo„lib, yog„du diodlari batareya yordamida
yonadi.
Agar hamma kalitlar ulansa, ya‟ni, butun zanjir berk holatga keltirilsa,
Quyosh batareyasi hosil qilgan elektr toki energiyasi batareyani zaryadlashga va
yog„du diodlarini yoqishga sarflanadi. Quyosh batareyasi klemmasi uchlarida hosil
bo„lgan potensiallar farqi batareya uchlaridagi potensiallar
farqiga tenglashganda
yoki undan kichik bo„lganda, ya‟ni yorug„lik nuri tushmasdan,
intensivlik
kamaygan paytda batareya zaryadlanishdan to„xtaydi. Endi, yog„du diodlarini
yoqish uchun batareyadan foydalaniladi. Demak, batareya
zaryadlanishi uchun
Quyosh batareyasi klemmalari uchlaridagi potensiallar farqi batareya uchlaridagi
potensiallar farqidan kattaroq bo„lishi kerak.
Ushbu loyiha ishi har yili mamlakatimizda o„tkazilib kelinayotgan “Yosh
olimlar, talabalar va magistrlar innovatsion g„oyalar Respublika ko„rik –
tanlovi”ning IX – Respublika yarmarkasida “energetika,
energiya va resurs
tejamkorligi, muqobil energiya manbalarini yaratish va rivojlantirish” yo„nalishi
bo„yicha ichki va hududiy bosqichlarida II – darajali diplom bilan taqdirlandi.
Ushbu loyiha ishi kelgusida markazlashgan elektr tarmoqlari yetib bormagan
joylardagi iste‟molchilarni elektr energiyasi bilan ta‟minlash bilan bog„liq bo„lgan
zarur ma‟lumotlarni olishda katta xizmat qiladi.
Genişzolaqlı Radarlar - Xüsusi texnika və texnologiya

|
Xüsusi texnika və texnologiya
|
bet | 19/27 | Sana | 07.10.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #273859 |
Bog'liq Buraxılış işi MirsahilGenişzolaqlı Radarlar: Genişzolaqlı radar sistemləri, xüsusilə hərbi tətbiqlərdə yüksək performans təmin edir. DDS texnologiyası radarların tezlik keçidlərinin sürətli və dəqiq şəkildə həyata keçirilməsini təmin edir. Bu, radarların düşmən hədəflərini daha geniş bir spektrdə axtarmağa və hədəflərin daha dəqiq izlənməsinə kömək edir. DDS həmçinin bu radarların daha səmərəli işləməsinə və enerji istehlakını azaltmasına kömək edir.
Hədəf İzləmə: DDS, hədəf izləmə radarlarında da mühüm rol oynayır. Hədəfin sürəti, istiqaməti və məsafəsi haqqında dəqiq məlumat vermək üçün bu radarlar yüksək dəqiqlikli siqnallar tələb edir. DDS-in bu tətbiqlərdəki rolu, radarın istehsal etdiyi siqnalın fazasını və tezliyini tez bir zamanda dəyişdirərək hərəkət edən hədəfləri daha dəqiq izləmək üçün istifadə edilir.
2. Radio Rabitəsi və Peyk Texnologiyaları ilə Əlaqəsi
DDS texnologiyası hərbi radio rabitə sistemlərində də mühüm rol oynayır. Müasir hərbi rabitə sistemləri təhlükəsizlik və çeviklik baxımından çox tələbkardır və DDS bu ehtiyacları qarşılayır. Həmçinin, peyk rabitəsi sahəsində də DDS geniş tətbiq tapır və yüksək dəqiqlik tələb edən bu texnologiyaların ayrılmaz bir hissəsinə çevrilir.
Sürətli Frekvens Dəyişmələri: Hərbi radio rabitə sistemləri çox vaxt müxtəlif tezliklər arasında sürətli keçidlər etməlidir. DDS texnologiyası, bu tezlik keçidlərini çox sürətlə həyata keçirir və beləliklə rabitə siqnallarının təhlükəsizliyini təmin edir. Bu xüsusiyyət, hərbi əməliyyatlar zamanı kritik olan siqnalın kəsintisiz və təhlükəsiz bir şəkildə ötürülməsinə kömək edir.
Spektrin Effektiv İdarə Olunması: Radio tezlik spektri hərbi rabitə üçün məhdud bir resursdur və onun effektiv istifadəsi çox vacibdir. DDS texnologiyası, müxtəlif tezlik spektrlərini daha yaxşı idarə etməyə imkan verir, beləliklə hərbi rabitə sistemləri maksimum səmərəliliklə işləyə bilir. Bu xüsusiyyət xüsusilə peyk rabitəsi və radio sistemlərində tətbiq edilir, burada tezliklərin səmərəli istifadəsi böyük əhəmiyyət kəsb edir.
|
| |
Nazariy qism - 2 – laboratoriya ishi softswitch zxss10SS1b dasturiy kommutatorning funksional sxemasi va imkoniyatlarini o‘rganish

|
2 – laboratoriya ishi softswitch zxss10SS1b dasturiy kommutatorning funksional sxemasi va imkoniyatlarini o‘rganish
|
bet | 2/3 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 9,23 Kb. | | #118749 |
Bog'liq 2 – laboratoriya ishi softswitch zxss10SS1b dasturiy kommutatorn-fayllar.org2.3.Nazariy qism
Softswitch ZXSS10 SS1b dasturiy kommutatori
ZXSS10SS1b ZTE korporatsiyasining NGN arxitekturasi uchuntayanch qurilma bo‘lib, chaqiriqlarni nazorat qilish, mediashlyuzga kirish imkoniberish, marshrutlash,autentifikatsiya protokollarni qayta ishlash va x.k. vazifalarni bajaradi.
Xizmat ko‘rsatish darajasida SCP serveri bilan o‘zaro bog‘lanib, ZXSS10 SS1b nafaqat UfTT ning boshlang‘ich xizmatlarini balki multimediali, an’anaviy intelektual tarmoq xizmatlari, shaxsiy IP-xizmatlari va qo‘shimcha qiymatga ega xizmatlarni amalga oshiradi.
Vazifasi: Oddiy va murakkab chaqiriqlarni qayta ishlash; protokollarni moslashtirish; kelajakda yangi xizmatlarni qo‘shish imkonini beruvchi xizmat platformalarining ochiq standart interfeysi;
Narxlar xisobi, autentifikakitsiya, texnik xizmat ko‘rsatishni qo‘llab quvvatlash; E.164 manzillarni IP-manzilga o‘zgartirish; Dual-homing (ikki turda rezervlash) mexanizmini qo‘llab quvvatlash; tizimning resurslarini boshqarishning markazlashgan usuli va resurslarni taqsimlag va boshqarish.
Softswitch protokollari: CHaqiriqni nazorat qilish protokollari: ISUP, TUP over IP, SIP,SIP-I, H.323, V5.2, R2, PRA;transportni nazorat qalish protokollari: TCP, UDP, SCTP, TCAP/SCCP; mediani nazorat qilish protokollari : H.248/MEGACO, SIP, MGCP, NCS; xizmat ilova protokollari: INAP(CS2), LDAP, RADIUS, MAP; texnik xizmat ko‘rsatishni boshqarish protokollari: SNMP, FTP, Telnet.
Tizimning sig‘imi: Abonentlar: 16,000,000 (maks.); ulovchi liniyalar: 1,600,000 (maks.); signal shlyuzlarining soni: 1000 (maks.);signalizatsiya punktining maksimal soni: 1024;signal linklarining maksimal soni: 1500x64kili 100x2M; mediashlyuzlar soni: 2 mln; billing aniqligi: ≥99.9999%.
Ishonchliligi:qayta tiklash vaqti: 5 min dan kam (maks.); NetNumenTM N31. Integrallashgan tarmoqni boshqarish tizimi.
NGN ning integrallashgan tarmoqni boshqarish tizimi tarmoqning barcha elementlari va Softswitch, TG, SG, IAD ma’lumot uzatish qurilmalarini boshqarishni ta’minlaydi.
Bundan tashqari tizim foydalanuvchilarning boshqa ishlab chiqaruvchilar qurilmalarini boshqarishda unifikitsiyalangan interfeysinini amalga oshiradi.
|
| |
,134 so‘m - O‘zbеkistоn rеspublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi urganch davlat univеrsitеti fizika –...

Hisoblashlar natijalariga ko„ra, 8 ta chiroqlar, 3 ta mobil telefonlar, 1 ta
televizor, 1 ta noutbuk, 1 ta muzlatgich 1 ta dazmol va
1 ta elektr choynak uchun
zarur bo„lgan elektr energiyasi o„rtacha hisobda 2,91
kW ∙ soat ni tashkil qilar ekan
(2.1.6 – jadval). Bunday quvvatli elektr energiyani Quyosh batareyalari yordamida
ta‟minlash 5 300 000 so„mga to„g„ri keladi (2.1.7 – jadval).
Endi, 1
kW quvvatli Quyosh batareyasini loyihalashtiramiz (2.1.1 – rasm)
Har birining quvvati 205
W va aktiv yuzasi 1,3 m
2
(160 sm x 80 sm) ga teng
bo„lgan 5 ta Quyosh batareyalari (umumiy aktiv yuzasi 6,5 m
2
) ga yorug„lik nuri
tik tushadigan qilib joylashtirilsa, ochiq havoda 1 kW maksimal quvvatli elektr
energiyasini olishga erishiladi. Hisoblashlarga ko„ra, hozirgi kunda 1
kW quvvatli
Quyosh batareyalari 13 500 000 so„mga to„g„ri kelar ekan.
2.1.1– rasm. 1 kW quvvatga ega bo„lgan Quyosh batareyalarining tarkibiy
qismlari. a) Quyosh batareyalari; b) kontroller; d) akkumulyatorlar; e) invertor.
2.2. Quyosh elementi yordamida uylarni elektr energiya bilan ta’minlashning
tajribaviy modeli.
Ushbu bitiruv malakaviy ishida Quyosh elementi
yordamida uylarni elektr
bilan ta‟minlashning tajribaviy modeli yaratildi (2.2.1 – rasm). Ushbu model
xonalarini yorug„lik bilan ta‟minlashda jami 15 ta yog„du diodlaridan
foydalanilgan bo„lib, ular bir – biriga ketma – ket ulangan 2 ta Quyosh batareyalari
yordamida elektr energiyasi bilan ta‟minlangan. Undan tashqari, elektr energiyasi
uzluksizligini ta‟minlash maqsadida zanjirga batareya ulangan bo„lib,
energiya
zaxirasi uchun xizmat qiladi. Quyosh batareyasi yuzasiga yorug„lik nurlari tik
tushadigan qilib joylashtirilsa, maksimal quvvatli elektr energiya olishga erishiladi.
Bu modelga o„rnatilgan Quyosh batareyalarining har birining yuzasi (7,5 sm
x 3 sm) 22,5 sm
2
, ikkila Quyosh batareyaning umumiy yuzasi esa 45 sm
2
bo„lib,
maksimal tok kuchi I
max
= 40 mA, kuchlanishi U
max
= 6 V va quvvati P
max
≈ 0,25 W
qiymatlarni tashkil qiladi. Bizga elektr bo„limidan ma‟lumki, manbalar ketma – ket
ulanganda ularning umumiy tok kuchlari har
bir manbaning tok kuchlari
yig„indisiga teng, kuchlanishi esa o„zgarmas bo„lib qoladi.
Peyk Rabitəsi - Xüsusi texnika və texnologiya

|
Xüsusi texnika və texnologiya
|
bet | 16/27 | Sana | 07.10.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #273859 |
Bog'liq Buraxılış işi Mirsahil 3. Peyk Rabitəsi
Peyk rabitəsi sistemləri tezlik dəyişiklikləri və stabil siqnal ötürülməsi tələb edən mürəkkəb texnologiyalardır. DDS, peyk rabitəsində də geniş istifadə olunur və bu sahədə çox böyük üstünlüklər təmin edir. Peyklər vasitəsilə məlumat ötürülməsi prosesində tezliklərin dəqiq sintezi və idarə edilməsi vacibdir. DDS-in çevikliyi və yüksək dəqiqliklə siqnal sintezi peyk sistemlərində sabit və etibarlı rabitəni təmin edir.
Peyk rabitəsi sistemlərində DDS, tezliklərin dəyişdirilməsi və uyğunlaşdırılması üçün istifadə olunur. DDS texnologiyası müxtəlif peyk rabitə kanallarının yaradılmasına və idarə olunmasına imkan verir. Bu da peyk sistemlərinin çoxlu sayda istifadəçiyə eyni anda rabitə xidmətləri təqdim etməsini təmin edir. Peyklər, həmçinin məlumatların daha dəqiq ötürülməsi üçün DDS vasitəsilə sintez edilmiş analoq siqnallardan istifadə edir. Nəticədə, peyk rabitəsində DDS texnologiyası siqnalların yüksək dəqiqliklə sintez edilməsini və məlumatların stabil ötürülməsini təmin edir.
4. Test və Ölçmə Cihazları
DDS texnologiyası test və ölçmə cihazlarında da geniş istifadə olunur. Bu cihazlar, dəqiq və etibarlı siqnal sintezini tələb edir. Test cihazları, müxtəlif tezliklərdə sınaqlar aparmaq üçün dəqiq sintez edilmiş siqnallardan istifadə edir. DDS, bu sistemlərdə yüksək dəqiqlikli tezliklərin yaradılmasını təmin edərək test cihazlarının performansını artırır.
Test cihazlarında istifadə olunan DDS texnologiyası siqnalların dəqiq və sabit olmasını təmin edir ki, bu da ölçmə dəqiqliyini artırır. DDS texnologiyası, test zamanı siqnalların dinamik olaraq dəyişdirilməsinə imkan verir ki, bu da cihazların müxtəlif rejimlərdə işini sınaqdan keçirməyə imkan verir. Test cihazlarında istifadə olunan DDS, həmçinin enerji sərfiyyatını optimallaşdırır və cihazların daha səmərəli işləməsinə şərait yaradır. Bu səbəbdən, DDS texnologiyası test və ölçmə sistemlərinin inkişafında mühüm rol oynayır.
5. Musiqi və Audio Texnologiyaları
DDS, musiqi və audio texnologiyaları sahəsində də geniş tətbiq tapır. Müasir musiqi istehsalında müxtəlif dalğaformalarının dəqiq sintezi vacibdir və bu məqsədlə DDS texnologiyasından geniş istifadə olunur. Musiqi sintezatorları və audio qurğular DDS vasitəsilə müxtəlif tonları və səs dalğalarını yaradır, bu da musiqi istehsalının keyfiyyətini artırır.
DDS texnologiyası, musiqi istehsalında rəqəmsal siqnalları yüksək dəqiqliklə analoq siqnallara çevirməyə imkan verir. Bu, musiqi istehsalında daha geniş çeşidli tonların və səslərin yaradılmasına şərait yaradır. Həmçinin, DDS-in çevikliyi musiqi istehsalında dalğaformalarını istənilən şəkildə dəyişdirməyə imkan verir ki, bu da müxtəlif musiqi janrlarında geniş istifadə olunur. Müasir audio texnologiyalarında DDS-in tətbiqi səs keyfiyyətini artırır və musiqi istehsal prosesində rəqəmsal çeviklik təmin edir.
|
| |
DDS-İN TƏTBİQ SAHƏLƏRİ - Xüsusi texnika və texnologiya

|
Xüsusi texnika və texnologiya
|
bet | 15/27 | Sana | 07.10.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #273859 |
Bog'liq Buraxılış işi MirsahilDDS-İN TƏTBİQ SAHƏLƏRİ
Direct Digital Synthesizer (DDS) texnologiyası, müasir texnologiyaların müxtəlif sahələrində yüksək dəqiqlik və sürətli tezlik dəyişiklikləri tələb edən tətbiqlərdə mühüm rol oynayır. DDS sistemləri faza akkumulyatorları və rəqəmsal siqnal generatorlarının inteqrasiyası vasitəsilə tezlik sintezini həyata keçirir. Bu texnologiya, analoq siqnalları rəqəmsal şəkildə sintez etməklə yüksək sabitlik və dəqiqlik təmin edir. DDS-in geniş tətbiq sahələri onun elastikliyini və funksionallığını nümayiş etdirir. DDS-in tətbiq sahələrini və onların üstünlüklərini araşdıraraq, bu texnologiyanın hansı sahələrdə necə istifadə edildiyinə daha yaxından nəzər salaq.
Hərbi rabitə
DDS, hərbi rabitə sistemlərində geniş istifadə olunan texnologiyalardan biridir. Hərbi rabitə sistemləri yüksək etibarlılıq və dəqiqlik tələb edir, çünki bu sahədə siqnal ötürülməsi və alınması böyük əhəmiyyət daşıyır. DDS texnologiyası, yüksək dəqiqliklə tezlik sintezini təmin edərək, hərbi radarlarda və məlumat ötürmə sistemlərində istifadə olunur. Bu texnologiya, tezliklərin dəqiq şəkildə sintez edilməsini mümkün edir ki, bu da rabitə əlaqəsinin etibarlılığını artırır və məlumatların dəqiq və itkisiz şəkildə ötürülməsini təmin edir.
Hərbi radar sistemlərində DDS həm də hədəflərin dəqiq izlənilməsi və ölçmələrdə mühüm rol oynayır. Məsələn, müasir radar sistemlərində, DDS texnologiyası, tezliklərin sürətli və dəqiq dəyişdirilməsinə imkan verərək hədəfləri daha dəqiq izləmək və koordinasiyalı hərəkətlər aparmaq imkanı yaradır. DDS-in çevikliyi, xüsusən də mobil hərbi tətbiqlərdə, sürətli reaksiya qabiliyyətini artırır. Beləliklə, hərbi rabitə və radar sistemlərində DDS-in tətbiqi etibarlı əlaqə və dəqiq məlumat ötürülməsi üçün vacibdir.
2. Radar Sistemləri
DDS texnologiyası, radar sistemlərinin əsas komponentlərindən biridir. Radarlar, yüksək tezliklərdə siqnal sintezi və tezlik dəyişiklikləri tələb edən mürəkkəb sistemlərdir. Yüksək sürətli DDS sistemləri radarların siqnallarını dinamik şəkildə dəyişdirməyə imkan verir, bu da radarın çevikliyini və reaksiya qabiliyyətini artırır. Bu texnologiya, radar siqnallarının tezliyini yüksək dəqiqliklə sintez edərək radarın müxtəlif rejimlərdə işləməsini təmin edir.
Bundan əlavə, genişzolaqlı DDS sistemləri radarların geniş spektrdə fəaliyyət göstərməsinə imkan verir. Bu növ DDS, radarın müxtəlif tezlik diapazonlarında işləməsini təmin edir ki, bu da hədəflərin izlənməsi və aşkar edilməsində daha effektivdir. Müasir radarlar, DDS vasitəsilə tezliklərin geniş spektrdə tez dəyişməsini həyata keçirə bilər, bu da hərəkətli hədəflərin dəqiq izlənməsinə və radar performansının artmasına gətirib çıxarır. DDS-in radar sistemlərində tətbiqi radarın fəaliyyət səmərəliliyini artırır və geniş sahələrdə əməliyyat imkanlarını genişləndirir.
|
| |
Faza Akkumulyasiyası - - Xüsusi texnika və texnologiya

|
Xüsusi texnika və texnologiya
|
bet | 12/27 | Sana | 07.10.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #273859 |
Bog'liq Buraxılış işi MirsahilFaza Akkumulyasiyası - DDS sisteminin mərkəzi komponenti olan faza akkumulyatoru, seçilmiş frekansa uyğun olaraq faza dəyərlərini toplayır. Belirli bir frekans dəyəri seçildikdə, bu dəyər, müəyyən bir dövr ərzində toplanaraq yeni faza dəyərləri istehsal edir. Bu proses, dövr başına müəyyən bir faza artışı ilə nəticələnir və sistemin zamanla dəyişən siqnal istehsal etməsinə imkan tanıyır.
Digital-Analog Çevirilməsi - Faza akkumulyatorundan alınan digital məlumatlar, Digital-to-Analog Converter (DAC) vasitəsilə analoga çevrilir. Bu mərhələdə, digital dəyərlər real dünya istifadə üçün uyğun olan analog siqnal formatına çevrilir. DAC, digital dəyərləri yüksək dəqiqliklə çevirmə qabiliyyətinə malikdir ki, bu da siqnalın keyfiyyətini artırır.
Filtrasiya Prosesi - Analog siqnal DAC-dan çıxdıqdan sonra filtrasiya mərhələsinə daxil olur. Bu mərhələ, siqnalın keyfiyyətini artırmaq üçün arzuolunmaz harmonikaların və digər səs-küyün aradan qaldırılmasını təmin edir. Filtrasiya, siqnalın daha stabil və dəqiq olmasını təmin edərək, son məhsulun keyfiyyətini artırır.
Şəkil.1
DDS-İN NÖVLƏRİ
Digital Direct Synthesizer (DDS) sistemləri müasir texnologiyada geniş tətbiq olunan, rəqəmsal siqnal emalına əsaslanan bir texnologiyadır. DDS, müxtəlif frekanslarda sabit və dəqiq siqnallar yaratmağa imkan verir və elektronika, telekommunikasiya, radar sistemləri kimi sahələrdə mühüm rol oynayır. Rəqəmsal siqnal sintezatorlarının bu cür geniş istifadə olunmasının əsas səbəblərindən biri onların yüksək dəqiqlik, stabil tezlik və geniş tətbiq imkanlarıdır.
DDS texnologiyası əsasən rəqəmsal faza akkumulyatorları və rəqəmsal-analoq çeviricilər (DAC) vasitəsilə işləyir. Bu texnologiyada ilkin olaraq rəqəmsal faza akkumulyatoru müəyyən zaman intervallarında faza artırıcı məlumat yaradır və bu məlumat, daha sonra rəqəmsal siqnal generatoruna ötürülür. Nəticədə əldə olunan rəqəmsal siqnal DAC vasitəsilə analoq siqnala çevrilir və müxtəlif frekanslarda istənilən siqnal forması əldə edilir. DDS texnologiyasının ən böyük üstünlüklərindən biri də sintez edilən siqnalların yüksək dəqiqliklə təyin olunması və vaxtla sabit qalmasıdır.
DDS sistemlərinin bir neçə əsas növü mövcuddur və hər biri spesifik tələblərə uyğunlaşdırılmışdır. Bu növlər öz tətbiq sahələri, funksionallıqları və səmərəliliklərinə görə fərqlənir. Gəlin bu növlərə daha yaxından nəzər salaq:
|
| |
Əsas DDS (Basic DDS) - Xüsusi texnika və texnologiya

|
Xüsusi texnika və texnologiya
|
bet | 13/27 | Sana | 07.10.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #273859 |
Bog'liq Buraxılış işi MirsahilƏsas DDS (Basic DDS)
Əsas DDS sistemi, sadə və az mürəkkəb sistemlər üçün nəzərdə tutulub. Bu sistemlər bir faza akkumulyatoru və DAC (Digital-to-Analog Converter) istifadə edərək sadə tezlik sintezini həyata keçirir. Əsas DDS sistemləri, mürəkkəb sintez prosesi tələb etməyən və daha az resursla işləyə bilən tətbiqlər üçün idealdır. Onlar adətən aşağı sürətli rabitə sistemlərində, səs sintezatorlarında və eləcə də elmi cihazlarda istifadə olunur. Bu sistemlər yüksək dəqiqlik və sabitlik tələb etmədikdə olduqca səmərəli olur.
Əsas DDS sistemləri çox zaman aşağıdakı xüsusiyyətlərə malik olur:
Sadə quruluş.
Aşağı resurs tələbiyyatı.
Sabit, lakin nisbətən aşağı dəqiqlikli siqnalların yaradılması.
Əsas rabitə sistemlərində istifadə.
Bu sistemlər həmçinin aşağı tezlikli siqnallar yaratmaq üçün ən yaxşı seçimdir, çünki mürəkkəb strukturları yoxdur və enerji sərfiyyatı azdır.
Yüksək Sürətli DDS (High-Speed DDS)
Yüksək Sürətli DDS-lər yüksək tezliklərdə işləyə bilən və mürəkkəb tətbiqlər üçün nəzərdə tutulmuşdur. Bu növ DDS sistemləri yüksək performans tələb edən tətbiqlərdə, xüsusən də radar sistemlərində, RF siqnalların sintezində və yüksək sürətli telekommunikasiya avadanlıqlarında geniş tətbiq olunur. Yüksək Sürətli DDS, genişzolaqlı siqnalların yaradılmasını təmin edir və çox vaxt mürəkkəb faza akkumulyatorlarına əsaslanır.
Bu sistemlər xüsusi optimallaşdırmalardan istifadə edərək yüksək tezliklərdə sabit siqnal çıxışını təmin edir. Yüksək sürətli DDS-lər tezliklər arasında sürətli keçidləri təmin etmək üçün güclü hesablama resurslarına ehtiyac duyur və bu səbəbdən tədqiqat və inkişaf laboratoriyalarında, həmçinin radar sistemlərində geniş istifadə olunur.
Yüksək sürətli DDS-lərin əsas xüsusiyyətləri:
Yüksək tezlik sintezi.
Genişzolaqlı siqnalların istehsalı.
Yüksək performanslı radar və telekommunikasiya sistemləri üçün optimallaşdırılmışdır.
Bu sistemlər telekommunikasiya şəbəkələrinin inkişafında vacib yer tutur, çünki yüksək dəqiqliklə və çox sürətlə siqnalları ötürə bilir.
|
| |
DDS-İN İŞ PRİNSİPİ - Xüsusi texnika və texnologiya

|
Xüsusi texnika və texnologiya
|
bet | 11/27 | Sana | 07.10.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #273859 |
Bog'liq Buraxılış işi MirsahilDDS-İN İŞ PRİNSİPİ
DDS sisteminin arxitekturası bir neçə əsas komponentdən ibarətdir ki, bu komponentlər birlikdə çalışaraq yüksək dəqiqliklə siqnalların sintezini təmin edir. Bu komponentlər aşağıdakılardır:
1. Faza Akkumulyatoru (Phase Accumulator):
• DDS sisteminin mərkəzi hissəsidir. Faza akkumulyatoru, giriş tezliyini təmsil edən binar ədəd qəbul edir və bu ədəd hər dövrədə artırılaraq sintez ediləcək dalğaforması üçün faza dəyərini hesablayır. Bu proses, sistemin tezlik tənzimləmələrini təmin edir.
2. Dalğaforması Generatoru (Waveform Generator):
• Faza akkumulyatorunun çıxışını qəbul edərək müəyyən dalğaformalarını istehsal edir. Bu komponent, sine, kvadrat, üçbucaq və digər dalğaformalarını yaratmaq üçün müxtəlif algoritmlərdən istifadə edir.
3. Digital-to-Analog Converter (DAC):
• Rəqəmsal siqnalı analoq siqnala çevirmək üçün istifadə olunur. Faza akkumulyatorunun çıxışını qəbul edir və bunu analoq dalğaforması olaraq istehsal edir. DAC-in keyfiyyəti, çıxış siqnalının keyfiyyətinə birbaşa təsir edir.
4. Filtr və Giriş/Çıxış Bloku:
• Çıxış siqnalının keyfiyyətini artırmaq və istənilən dalğaformalarının təmizliyini təmin etmək üçün istifadə edilir. Filtrlər, DAC tərəfindən yaradılan siqnalın spektral xüsusiyyətlərini optimallaşdırır. (Şəkil. 1)
Blok Diaqramlar və Funksionallıq
DDS-in arxitekturası bir neçə əsas komponenti bir araya gətirir. Aşağıdakı şəkildə bu komponentlərin necə bir araya gəldiyini görə bilərik:
Faza Akkumulyatoru → Dalğaforması Generatoru → DAC → Filtr → Çıxış Siqnalı
Bu ardıcıllıqla, faza akkumulyatoru tezliyi təyin edir, dalğaforması generatoru istənilən dalğaforması yaradır, DAC analoq siqnal istehsal edir, və filtr çıxış siqnalının keyfiyyətini artırır.
Bu komponentlərin bir araya gəlməsi DDS sistemlərinin yüksək dəqiqliklə siqnalların sintezini təmin etməyə imkan tanıyır. DDS arxitekturası, sistemin çevikliyini və tətbiq sahələrinin genişliyini artırır.
|
| |
ivsurslari imkoniyatlariga mos keladi, tashqi muhit omillariga moyil i|olishiga yo‘l qo‘yadi

|
ivsurslari imkoniyatlariga mos keladi, tashqi muhit omillariga moyil i|olishiga yo‘l qo‘yadi
|
bet | 3/3 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 41 Kb. | | #154878 |
Bog'liq Mavzu Taqsimot logistikasi Reja-fayllar.orgivsurslari imkoniyatlariga mos keladi, tashqi muhit omillariga moyil i|olishiga yo‘l qo‘yadi.
Strategiya turlari:
- differensiatsiyalashtirish (farqlash) strategiyasi — korxonaning
uoyoblikka intilishi, masalan iste’molchilarga xizmat ko‘rsatish
ti/.imida; — sarflash bo'yicha peshqadamlik strategiyasi — yetkazib berish
tizimida logistik sarflami kamaytirish hisobiga bozorda peshqa-
damlik qilish strategiyasi;
— fokusga lo'plamoq strategiyasi — butun bozorni qamrab
Transport logistikasining vazifalari nimalardan iborat?
Transport logistikasining vazifalari nimalardan iborat?
Transport moddiy ishlab chiqarish sohasi bolib, yuk va odamlarni tashishni amalga oshiradi.Vazifasi bo‘yicha transport ikki turga ajratiladi:
1. Umumiy foydalanish transporti — yuk va yolovchilarni tashib, barcha xalq xo‘jaligi tarmoqlariga xizmat ko'rsatadi.
Umumiy foydalanish transporti aholiga va xizmat ko‘rsatish sohasiga xizmat ko‘rsatadi. Umumiy foydalanish transporti o£z ichiga temir yo‘l, suv transporti (daryo va dengiz) ni, avtomobil, havo transporti va truboprovod transportini oladi.
2. Umumiy foydalanishga mo‘ljallanmagan transport — ishlab chiqarish ichidagi transport hamda notransport tashkilotlariga tegishli bo‘lgan barcha transport turlari.
Transport logistikasi — transport tizimlarini optimallashtirish, transport vositasining turi va tipmi tanlash; turli kanalli yo‘nalish- dagi mol yetkazib berishlarni aniqlash; transport-ombor jarayoni texnologik birligini ta’minlash.
Transport orqali yuk tashishni tashkil etish bilan bogliq kompleks masalalar transport Iogistikasining predmetidir.
Transport Iogistikasining asosiy prinsipi xarajatlarni optimal-
lashtirishdir.
Transport Iogistikasining asosiy vazifalari:
• transport vositalari turini tanlash;
• transport vositalari tipini tanlash;
• transport jarayonini ombor va ishlab chiqarish jarayoni bilan
birgalikda rejalashtirish;
|
| |
VCO
  
Faza detektoru - Xüsusi texnika və texnologiya

|
Xüsusi texnika və texnologiya
|
bet | 23/27 | Sana | 07.10.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #273859 |
Bog'liq Buraxılış işi MirsahilVCO
Faza detektoru
Keçid
filter
Şəkil. 3
PLL VƏ DDS TEXNOLOGİYASININ ÜSTÜNLÜKLƏRİ
Phase-Locked Loop (PLL) və Direct Digital Synthesizer (DDS) texnologiyaları müasir elektron sistemlərdə geniş istifadə olunur və hər birinin özünəməxsus üstünlükləri vardır. Aşağıda bu iki texnologiyanın əsas üstünlükləri qeyd edilir:
PLL (Phase-Locked Loop) Üstünlükləri:
Yüksək Dəqiqlik: PLL, giriş siqnalının fazasını və tezliyini dəqiqliklə izləyərək sabit bir çıxış siqnalı istehsal edir. Bu, radyo siqnallarının keyfiyyətini artırır.
Stabillik: PLL, siqnalın zamanla dəyişməsini izləyərək onu sabit saxlamağa kömək edir. Bu, dövrü siqnalların dəqiqliyini artırır və müasir telekommunikasiya sistemlərində əhəmiyyətlidir.
Asan Konfiqurasiya: PLL sistemləri, müxtəlif tezliklər və amplitudalar üçün asanlıqla konfiqurasiya edilə bilir. Bu, müştəri tələblərinə uyğunlaşmağı asanlaşdırır.
Geniş Dinamik Aralıq: PLL, geniş tezlik aralığında işləyə bilir, bu da onu müxtəlif tətbiq sahələrinə uyğunlaşdırır.
Müxtəlif Tətbiq Sahələri: PLL, telekommunikasiya, radioelektronika, audio və video sistemləri, ölçmə və kontrol sistemləri kimi geniş sahələrdə istifadə olunur.
DDS (Direct Digital Synthesizer) Üstünlükləri:
Yüksək Dəqiqlik və Etibarlılıq: DDS, rəqəmsal siqnalların sintezi ilə yüksək dəqiqlikdə tezlik istehsal edir. Bu, sistemlərin etibarlılığını artırır.
Sürətli Tezlik Dəyişiklikləri: DDS, tezliklərin sürətli dəyişdirilməsini təmin edir ki, bu da dinamik tətbiqlərdə mühimdir.
Çeviklik: DDS, müxtəlif dalğaformalarının istehsalını mümkün edir (sine, kvadrat, üçbucaq və s.), bu da onu müxtəlif tətbiq sahələrinə uyğunlaşdırır.
|
| |
-dastur. Typeid - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 3/131 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #264063 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda1.2-dastur. Typeid operatorini polimorf sinflar ierarxiyasiga qo‘llanilishi.
#include "stdafx.h"
#include
#include
using namespace std; class Base {
virtual void f() {}; // Asos sinf uchun polimorf
// . . .
};
class myClass_one: public Base {
// . . .
};
class myClass_two: public Base {
// ...
};
int main(){
Base *p, baseob; myClass_one ob1; myClass_two ob2; p = &baseob;
cout << " O'zgaruvchi p tipdagi obyektga ishora: "; cout << typeid(*p).name() << endl;
p = &ob1;
cout << " O'zgaruvchi p tipdagi obyektga ishora: "; cout << typeid(*p).name() << endl;
p = &ob2;
cout << " O'zgaruvchi p tipdagi obyektga ishora: "; cout << typeid(*p).name() << endl;
system("pause"); return 0;}
1.2 – dastur natijasi. Output
O'zgaruvchi p tipdagi obyektga ishora: class Base O'zgaruvchi p tipdagi obyektga ishora: class myClass_one
O'zgaruvchi p tipdagi obyektga ishora: class myClass_two
1.2-dastur tahlili. Dasturda dinamik ko‘rsatkichli Base tipli p o‘zgaruvchisi yaratilgan va 3 ta, base tipiga baseob, myClass_one tipiga ob1, myClass_two tipiga ob2 mos o‘zgaruvchilar yaratilgan. Dastur davomida dinamik o‘zgaruvchiga oddatiy o‘zgaruvchilar qiymat qilib berilgan. Natija shu maʻlum bo‘ldiki dinamik o‘zgaruvchining tipi danamik ko‘rinishda o‘zgardi.
Typeid operatori polimorf turdagi tayanch sinfga ko‘rsatgich sifatida qo‘llanilsa, haqiqiy manzillangan obʻyektning tipini dastur bajarilayotgan vaqtda aniqlaydi.
Typeid operatori polimorf bo‘lmagan iyerarxik sinflar uchun ko‘rsatkich qo‘llaniladigan barcha hollarda, tayanch tipi uchun ko‘rsatikich bo‘ladi. Boshqa so‘zlar bilan aytganda, bu ko‘rsatkich aslida tipni aniqlash mumkin emas. Tajriba sifatida 1.2-dasturdagi asos sinfdagi f() virtual funksiyani izohga oling va natijani tekshirib ko‘ring. Dasturda bu o‘zgarishni amalga oshirgandan so‘ng har bir turli tipli obʻyektning tipi base deb aniqlanishini ko‘rasiz, chunki bu p ko‘rsatgichga ega bo‘lgan tipdir.
Typeid operatori odatda kengqirrali ko‘rsatkich (dereferenced pointer yaʻni, [*] operatoriga ega bo‘lgan ko‘rsatkich) uchun qo‘llanilganligi sababli, bu bu ko‘rsatkich null bo‘lib chiqqanda vaziyatni boshqarish uchun maxsus istisno yaratiladi. Bu holda, typeid operatori bad_typeid istisnoga o‘tadi.
Polimorf sinflar ierarxiyasidagi obʻyektlarga havolalar ko‘rsatgichlar kabi ishlaydi. Typeid operatori polimorf sinfning mos yozuvlar uchun qo‘llaniladigan bo‘lsa, u aslida obʻyekt tipini qaytaradi va u asosiy tipi o‘rniga olingan tipdagi obʻyekt bo‘lishi mumkin. Bu usul o‘zgaruvchilarni funksiyalarga murojaat qilib o‘tishda eng ko‘p qo‘llaniladi. Masalan, quyidagi (1.3-dastur) dasturda WhatType() funksiyasi asosiy tipdagi obʻyektlarga mos yozuvlar parametrini eʻlon qiladi. Demak, WhatType() funksiyasi bazaviy turdagi obʻyektlarga murojaatlarni yoki asos sinfdan olingan har qanday sinf obʻyektlariga murojaatlarni keltirib chiqaradi. Bunday parametrlarga qo‘llaniladigan typeid operatori funksiyaga o‘tgan obʻyektning haqiqiy turini qaytaradi.
|
| |
Kriptoqrafik Rabitə - Xüsusi texnika və texnologiya

|
Xüsusi texnika və texnologiya
|
bet | 20/27 | Sana | 07.10.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #273859 |
Bog'liq Buraxılış işi MirsahilKriptoqrafik Rabitə: Hərbi rabitədə təhlükəsizlik ən prioritet məsələlərdən biridir. DDS texnologiyası, kriptoqrafik sistemlərdə də istifadə olunur. Siqnalların tezliklərinin və fazalarının davamlı olaraq dəyişməsi, məlumatın kodlanmış şəkildə ötürülməsini təmin edir və düşmənlərin siqnalları tutmaq cəhdlərini çətinləşdirir. Bu xüsusilə peyk rabitəsi və uzaq məsafələrə ötürülən rabitə sistemləri üçün əhəmiyyətlidir.
3. Elektronik Müharibə və Radio Tezlik İdarəetməsi ilə Əlaqəsi
Elektronik müharibə (Electronic Warfare, EW), hərbi əməliyyatlarda digər texnoloji sistemlərə qarşı tətbiq olunan kompleks bir texnologiyadır. Elektronik müharibə texnologiyaları düşmən siqnallarını izləmək, məhv etmək və ya qarışdırmaq məqsədilə istifadə olunur. DDS-in buradakı rolu çox vacibdir, çünki elektron müharibə sistemləri yüksək dəqiqlikli siqnalların tez dəyişdirilməsi və idarə olunmasını tələb edir.
Siqnal Qarışdırma: Elektronik müharibə zamanı DDS texnologiyası siqnalları effektiv şəkildə qarışdırmaq və düşmən radarlarını və rabitə sistemlərini yanılda biləcək müxtəlif növ siqnallar yaratmaq üçün istifadə olunur. DDS, çox sürətli və dəyişən tezliklərdə siqnallar yarada bildiyi üçün düşmən sistemlərinə qarşı üstünlük təmin edir. Elektron qarışdırıcılar düşmən rabitə sistemlərinin fəaliyyətini pozmaq üçün DDS-in təmin etdiyi yüksək dəqiqlik və sürətdən istifadə edir.
Tezlik Spektrinin İdarə Olunması: Elektronik müharibədə tezlik spektrinin idarə olunması çox vacibdir. DDS texnologiyası, müxtəlif tezliklər üzərində işləyən müxtəlif siqnalları tez bir zamanda sintez edə bilir. Bu, düşmən siqnallarının izini itirmək və eyni zamanda öz hərbi rabitə siqnallarının qorunmasını təmin etmək üçün istifadə olunur.
Siqnal Kəşfiyyatı: Elektronik müharibədə DDS siqnal kəşfiyyatı üçün də istifadə edilir. Düşmənin ötürdüyü siqnalları təhlil etmək və bu siqnalların fazalarını, amplitudlarını və tezliklərini anlamaq üçün DDS sistemlərindən istifadə olunur. Bu texnologiya, kəşfiyyatın keyfiyyətini artırır və düşmən texnologiyalarını daha dəqiq şəkildə izləməyə imkan verir.
|
| |
-dastur. Dinamik - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 5/131 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #264063 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda1.4-dastur. Dinamik tipdagi identifikatsiya vositasidan foydalanish.
#include "stdafx.h"
#include
#include
#include
using namespace std;
class figure {
protected:
double x, y; public:
figure(double i, double j) { x = i;
y = j;
}
virtual double area() = 0;
};
class triangle : public figure { public:
triangle(double i, double j) : figure(i, j) {} double area() {
return x * 0.5 * y;
}
};
class rectangle : public figure { public:
rectangle(double i, double j) : figure (i, j) {} double area() { return x * y;}
};
class circle : public figure { public:
circle(double i, double j=0) : figure(i, j) {} double area() {return 3.14 * x * x;}
};
// figure sinf obʻyektlarini yaratish. figure *factory(){
switch(rand() % 3 ) {
case 0: return new circle (rand()%15);
case 1: return new triangle (rand()%15,rand()%15); case 2: return new rectangle (rand()%15, rand()%15);
}
return 0;
};
int main(){
figure *p; // asos sinfga koʻrsatkich int i;
int t=0, r=0, c=0;
// 5 ta obʻyektlarni hosil qilsh va sanash for(i=0; i<15; i++) {
p = factory(); // obʻyektni hosil qilish
cout << "Obʻyektning tipi: " << typeid(*p).name(); cout << ". ";
// obʻyektni tekshirish orqali sanasj if(typeid(*p) == typeid(triangle)) t++; if(typeid(*p) == typeid(rectangle)) r++; if(typeid(*p) == typeid(circle)) c++;
// Yuzasini hisoblash
cout << " S= " << p->area() << endl;
}
cout << endl;
cout << "Quyidagi obʻyektlar hosil qilindi:\n"; cout << " Uchburchaklar: " << t << endl;
cout << " Toʻrtburchaklar: " << r << endl; cout << " Doiralar: " << c << endl; system("pause");
return 0;
}
1.4 – dastur natijasi. Output
Obʻyektning tipi: class rectangle. S= 8 Obʻyektning tipi: class triangle. S= 28 Obʻyektning tipi: class circle. S= 28.26 Obʻyektning tipi: class triangle. S= 35 Obʻyektning tipi: class rectangle. S= 12 Obʻyektning tipi: class triangle. S= 55 Obʻyektning tipi: class rectangle. S= 72 Obʻyektning tipi: class circle. S= 254.34 Obʻyektning tipi: class rectangle. S= 21 Obʻyektning tipi: class triangle. S= 33 Obʻyektning tipi: class rectangle. S= 10 Obʻyektning tipi: class circle. S= 379.94 Obʻyektning tipi: class circle. S= 254.34 Obʻyektning tipi: class triangle. S= 4 Obʻyektning tipi: class triangle. S= 36
Quyidagi obʻyektlar hosil qilindi: Uchburchaklar: 6
Toʻrtburchaklar: 5
Doiralar: 4
|
| |
bool operator - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 2/131 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #264063 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdabool operator == (const type_info &ob); bool operator !=(const type_info &ob);
bool before(const type_info &ob); const char *name();
Bunda qayta aniqlangan (overloaded) operatorlari [==] va [!=] tiplarini taqqoslash uchun ishlatiladi. Chaqiruvchi obʻyekt parametr sifatida ishlatiladigan obʻyekt (element ob) oldida ketma-ketlik tartibida bo‘lsa before() funksiyasi true qaytaradi. Bu funksiya asosan ichki foydalanish uchun mo‘ljallangan. Uning natija qiymati merosxo‘r yoki sinf iyerarxik bilan hech qanday aloqasi yo‘q. name() funksiyasi tip nomiga ko‘rsatkich qaytadi.
typeid operatoridan foydalanishga bir misol keltiramiz.
1.1-dastur. Tiplarni taqqoslash1
#include "stdafx.h" #include #include using namespace std; class myclass {
// . . .
};
int main(){ int i, j; float f; myclass ob;
cout << "i oʻzgaruvchi tipi: " << typeid(i).name()<cout << "ob oʻzgaruvchi tipi: " << typeid(ob).name()<cout << " i va j tiplar bir xil.\n"; if(typeid(i) != typeid(f))
cout << " i va f tiplar bir xil emas.\n"; system("PAUSE");
return 0;}
1.1 – dastur natijasi. Output
i oʻzgaruvchi tipi: int f oʻzgaruvchi tipi: float
ob oʻzgaruvchi tipi: class myclass i va j tiplar bir xil.i va f tiplar bir xil emas
1.1-dastur tahlili. Dasturda int tipiga oid i va j, float tipida f, myclass tipida ob o‘zgaruvchilari aniqlangan. typeinfo kutubxonasining typeid().name() metodi bilan ularning tiplari aniqlangan. Taqqsolash operatorlari bilan o‘zraguvchilarning
1 Дастур Visual C++ муҳитида тузилган.
tiplari tekshirilgan va natijalar ekranga chiqarilgan. Bu esa tiplar bo‘yicha dastlabki ishlov berish uchun lozim.
1.1-jadval. Type_info sinf aʻzolari va vazifalari
-
№
|
Funksiya
nomi
|
vazifasi
|
1
|
(constructor)
|
Sinfda standart va nusxa konstruktori mavjud emas.
|
2
|
(destructor)
[virtual]
|
xavfsiz tayanch sinf uchun pointer orqali obʻyektni o‘chirish
mumkin (virtual funksiyasi)
|
3
|
operator=
|
O‘zlashtirish amalidan foydalanib ko‘chirib bo‘lmaydi
|
4
|
operator==
operator!=
|
Obʻyektlar bir xil tipgaligini taqqoslashydi
(public funksiya)
|
5
|
before
|
Joriy tipdagi boshqa type_index obʻyekt tomonidan nusxasi tipini bor yoki yo‘qligini tekshiradi. Obʻyektlar, aniqrog‘i tiplari, amalga oshirilishi belgilangan tartibda tashkil etiladi.
(public funksiya)
|
6
|
hash_code
|
Joriy tipga mos keladigan tiplarni qaytaradi
(public funksiya)
|
7
|
name
|
Joriy tipning aniqlangan nomini qaytaradi.
(public funksiya)
|
Typeid operatori polimorf tayanch sinf uchun ko‘rsatkich sifatida qo‘llaniladigan bo‘lsa (eslabtib o‘tamiz, polimorf sinf kamida bitta virtual funksiyani o‘z ichiga olgan sinfga aytiladi), u avtomatik ravishda real obʻyekt tipini qaytaradi va u asossidan olingan sinf tayanch sinf obʻyekt yoki obʻyekt emasligini ham ko‘rsatadi.
Shuning uchun typeid operatoridan asos sinfga ko‘rsatgich bilan murojaat qilingan obʻyekt tipini dinamik ravishda aniqlash uchun foydalanish mumkin. Bu xususiyat quyidagi dasturda ko‘rsatilgan.
|
| |
Tarmoqni kesish - Toshkent 2023 Mavzu: Zamonaviy 5G mobil aloqa texnologiyalarini o’rganish Mundarija Kirish

|
Toshkent 2023 Mavzu: Zamonaviy 5G mobil aloqa texnologiyalarini o’rganish Mundarija Kirish
|
bet | 11/15 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 8,16 Mb. | | #134618 |
Bog'liq Zamonaviy 5G mobil aloqa texnologiyalarini o‘rganish Mustaqil ishi Tarmoqni kesish
5G tarmoqni kesish deb ataladigan kontseptsiyadan foydalanadi. Bu, qo'pol qilib aytganda, har xil turdagi trafik uchun tarmoq resurslarini kesishdir va har bir bo'lak (tarmoqning tom ma'noda bir qismi) o'ziga xos ma'lumotlarni uzatish texnologiyasidan foydalanishi mumkin. Yondashuvning moslashuvchanligi tufayli har xil turdagi foydalanuvchilarning juda boshqacha va hatto qarama-qarshi talablarini qondirish mumkin. LTE veb-ma'lumotlarni uzatish uchun juda mos keladi - uni biroz o'zgartirish va tezlikni oshirish kerak.
Kichkina kechikish bilan ma'lumotlarni uzatish uchun ultra ishonchli past kechikishli aloqa deb ataladigan maxsus bo'lak qo'llaniladi. Bu juda past kechikish bilan ma'lumotlarni uzatish imkonini beradi. Agar LTE-da uzatishning minimal davomiyligi bir millisekund bo'lsa, u holda bu erda minimal uzatish davomiyligi millisekundning bir qismiga to'g'ri keladi va ishonchlilik juda yuqori bo'ladi, 99,999% gacha.
5G ichida alohida bo'lim IoT uchun ajratilgan . Bu kam quvvat sarfiga ega bo'lgan ko'p sonli qurilmalar tomonidan ma'lumotlarni uzatish imkonini beradi.
Bundan tashqari, millimetr to'lqinida, ya'ni 30 dan 300 gigagertsgacha bo'lgan chastota diapazonida yuqori tezlikda ma'lumotlarni uzatish uchun bo'lak bo'ladi. Masalan, odatdagi 2-5 gigagertsli diapazonda ma'lumotlar uzatiladigan ishlatiladigan chastota kanalining kengligi nisbatan kichik va bir necha, kamroq o'nlab MGts ni tashkil qiladi. 40-70 gigagertsli diapazonda foydalanish uchun sezilarli darajada ko'proq spektr mavjud, bu chastota kanalining kengligini yuzlab va minglab MGts yoki undan ko'proqqa oshirish imkonini beradi. Shunday qilib, millimetr to'lqini amalda operatorlar uchun "cheksizlik ekvivalenti" dir (mavjud kanal resurslari miqdori bo'yicha). Muammo shundaki, siz ma'lumotlarni faqat to'g'ridan-to'g'ri ko'rish chizig'ida joylashgan qurilmalarga uzatishingiz kerak, aks holda signal sifati keskin pasayadi [3] .
Qaysidir ma'noda, 5G turli xil texnologiyalarni birlashtirgan qatlamli tort bo'ladi, ularning har biri individual foydalanuvchining talablariga qarab qo'llaniladi.
|
| |
-dastur. Typeid - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 4/131 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #264063 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda1.3-dastur. Typeid operatorini havolali parametriga qo‘llash.
#include "stdafx.h" #include #include
using namespace std;
class Base {
virtual void f() {}; // Asos sinf uchun polimorf
// . . .
};
class myClass_one: public Base {
// . . .
};
class myClass_two: public Base {
// ...
};
void WhatType(Base &ob){
cout << " ob parametri ob'ekt tipiga havolasi: "; cout << typeid(ob).name() << endl;
}
int main(){ Base baseob;
myClass_one ob1; myClass_two ob2; WhatType(baseob); WhatType(ob1); WhatType(ob2); system("pause"); return 0;
}
1.3 – dastur natijasi. Output
ob parametri ob'ekt tipiga havolasi: class Base
ob parametri ob'ekt tipiga havolasi: class myClass_one ob parametri ob'ekt tipiga havolasi: class myClass_two
1.3-dastur tahlili. Dasturda WhatType funksiyasi yaratilib, unga asos sinf tipidpgi havolali parametr belgilandi. Asosiy funksiyada 3 ta, base tipiga baseob, myClass_one tipiga ob1, myClass_two tipiga ob2 mos o‘zgaruvchilar yaratilgan. Dastur davomida WhatType funksiyasining havolali parametrga oddatiy o‘zgaruvchilar qiymat qilib berilgan. Natija shu maʻlum bo‘ldiki, dinamik o‘zgaruvchining tipi danamik ko‘rinishda o‘zgardi.
Dasturlash jarayonlarida o‘zgaruvchilarni tiplarini real tip bilan taqqoslashga to‘g‘ri keladi. Buning uchun typeid operatori agrgument sifatida tipi nomini olish yordamida amalga oshiriladi. Uning yozilishi quyidagicha:
-
Masalan, quyidagi listing amal qiladi.
-
Typeid operatorini ushbu variantda ishlatilishining maqsadi tipni taqqoslash uchun foydalanishdir, (belgilangan maʻlumotlar tipini taʻriflaydi) ammo, type_info obʻyektini olish uchun emas.
Dinamik tipni aniqlashni (RTTI) qo‘llash. Dasturda dinamik tipni aniqlash (identifikatsiya) vositasi (RTTI) imkoniyati va foydali bo‘lishi mumkinlingini ko‘rsatib o‘tamiz. Masalan, geometrik shakllar uchun iyerarxik sinf berilgan bo‘lsin, unda doira, uchburchak va to‘rtburchak maydoni hisoblash usullari mavjud. Ushbu dasturda doira, uchburchak yoki to‘rtburchakni yaratish uchun mo‘ljallangan funksiyasi factory() bo‘lsin. Ushbu funksiya yaratilgan obʻyektga bir nusxani qaytadi. Obʻyektlarni hosil qiluvchi funksiya baʻzan obʻyekt fabrikasi deb ataladi. Yaratilayotgan obʻyektning o‘ziga xos tipi C++ tasodifiy sonlar generatorining Rand() funksiyasiga kirish orqali aniqlanadi. Demak, qanday turdagi obʻyekt hosil bo‘lishini oldindan bilolmaymiz. 1.4-dasturda o‘nta obʻyekt yaratadi va har bir turdagi yaratilgan obʻyektlar sonini hisoblaydi. factory() funksiyasini chaqirishda har qanday shakl turini hosil qilish mumkinligi sababli, dastur aslida yaratilgan obʻyekt tipini aniqlash uchun typeid operatoridan foydalanadi.
|
| |