nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ko'rinishi: … X … qalin shrift kursiv shrift tagiga chizib yozish standart(katta) shrift standart(eng kichik) shrift yozuvning o'rtasiga chizish(gorizontal) indexga yozish darajaga yozish maxsus shrift shriftni tog'rilash: Ko'rinishi

|
Ko'rinishi: … X … qalin shrift kursiv shrift tagiga chizib yozish standart(katta) shrift standart(eng kichik) shrift yozuvning o'rtasiga chizish(gorizontal) indexga yozish darajaga yozish maxsus shrift shriftni tog'rilash: Ko'rinishi
|
bet | 1/2 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 11,41 Kb. | | #148098 |
Bog'liq 3-Mavzu Fizika va internet. Htmlda yaratilgan fizik jarayonlar -fayllar.org - asosiy(tana) qismi
... - zagolovoklar
- abzats(maxsus)
align atributi: left, center, right
Ko'rinishi:
… x=1..6
…
- qalin shrift
- kursiv shrift
- tagiga chizib yozish
- standart(katta) shrift
- standart(eng kichik) shrift
- yozuvning o'rtasiga chizish(gorizontal)
- indexga yozish
- darajaga yozish
- maxsus shrift
- shriftni tog'rilash:
Ko'rinishi:
...
bunda [size] 1 dan 7 gacha bo'lishi mumkin.
Qo’shimcha teglar
Akronim(Qisqartmalar)
Tsitata.Kursiv shriftda
Maxsus shrift
Maxsus shrift
Kursiv holda ajratib yozish
Qalin shriftda yozish
Kursiv holatda tasvirlash
Maxsus abzatsli teglar
Kursiv ko'rinishda ajratib yozish
Chapdan joy tashlab yozish
O'rtadan yozish
Matnlar HTML da yozilgan ko'rinishda tasvirlanadi
Matnlarni ajratish
Satrni bo’lish, keyingi satrdan boshlab yozish
Gorizontal chiziq
Ko'rinishi:
Noshade qo’yilsa chiziq oddiy(uch o’lchamli ko’rinishda emas) tasvirlanadi.
bilan bir xil, lekin ko’p turli shriftlarni aks ettirmaydi
HTML da simvollarni tasvirlash
Qo'shtirnoq(") - "
Ampersand(&) - &
Kichik belgisi(<) - <
Katta belgisi(>) - >
Bo'sh joy(probel) -
Huquq belgisi(©) - ©
Savdo markasi(®) - ®
Ro’yxatlar
1.
yoki
Royxatga disc yoki aylana yoki to’rtburchak qo’yiladi.
yoki
2.
- birinchi
- ikkinchi
A – lotin alfavitining bosh harflari bilan nomerlash
a - lotin alfavitining kichik harflari bilan nomerlash
I – Rim raqami bilan (katta)
i – Rim raqami bilan (kichik)
1 – Arab raqami bilan nomerlash.
3.
- so’z
- izoh
- so’z1
- izoh1
…
Giperssilka
nom
Joriy faylning biror qismini ochish uchun yakorlardan foydalaniladi:
n – chi qism
…
n – chi qism
Boshqa bir faylning qismini ochish uchun:
kitob.html faylining n-qismi
Internet adresini ochish:
Sahifaga kirish
Electron pochta:
nom
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ko'rinishi: … X … qalin shrift kursiv shrift tagiga chizib yozish standart(katta) shrift standart(eng kichik) shrift yozuvning o'rtasiga chizish(gorizontal) indexga yozish darajaga yozish maxsus shrift shriftni tog'rilash: Ko'rinishi
|
Ustun (yoki tasma) shaklli diagrammlar

|
Ustun (yoki tasma) shaklli diagrammlar
|
bet | 4/6 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 99 Kb. | | #110033 |
Bog'liq 1. Statistik jadvallarning mohiyati va ahamiyati. Statistik jadvUstun (yoki tasma) shaklli diagrammlar. Ustun (yoki tasma) shaklli diagrammalar statistik ma’lumotlarni ko’rimli qilib tasvirlashning eng oddiy usulidir. Ular har xil ko’rsatkichlarni taqqoslash, murakkab hodisalarning tuzilishi va ularning zamonda (vaqtda) o’zgarishini tasvirlash uchun xizmat qiladi.
6. Sektorli diagrammalar.
Sektorli diagramma bo’laklarga ajratilgan doiradan iborat bo’lib, ularning kattaligi tasvirlanuvchi sonlarga mos keladi. Bunday diagrammalar yordamida murakkab hodisalarning tarkibiy qismlarga taqsimlanishi, ya’ni ularning strukturasi tasvirlanadi. Ular quyidagi tartibda tuziladi. Doira chizilib, uni o’rganilayotgan to’plamning umumiy yig’indi soni (100%) deb qabul qilinadi. Keyin esa tarkibiy qism sonlariga proportsional holda doira sektorlarga bo’linadi. Buning uchun sektorlarning markaziy burchaklari topilib, transportir yordamida ular doirada belgilanadi. Agar butun va bo’lak sonlar absolyut miqdorda ifodalangan bo’lsa, markaziy burchaklarni aniqlash uchun 3600 ni umumiy butun songa bo’lib, masshtab belgilanadi va uni ketma-ket bo’lak sonlarga ko’paytiriladi. Agarda hodisaning tuzilishi tuzilmaviy nisbiy miqdorlar bilan ifodalangan bo’lsa (umumiy to’plam 100% deb olinib, uning ayrim qismlari jamiga nisbatan protsentda hisoblangan), u holda masshtab 3,60 ga teng (3600: 100%) bo’lib, ayrim qismlarning salmog’i (% da hisoblangan) unga ko’paytiriladi.
7. Kvadrat va doira shakldagi diagrammalar
Bu diagrammalar yassi diagrammalar turkumiga kiradi va qator kvadrat yoki doiralardan iborat bo’lib, ularning har biri o’z maydoni bilan tasvirlanuvchi hodisa miqdorini ifodalaydi. Bunday diagrammalar dinamika qatorlarini tasvirlash va bir vaqt (davr) ga tegishli miqdorlarni solishtirish maqsadida tuziladi. Kvadrat shaklli diagrammalarni tuzish uchun tasvirlanuvchi miqdorlarni kvadrat ildizlardan chiqariladi va so’ngra tomonlari olingan natijalarga proportsional qilib kvadratlar chiziladi. Doira shaklli diagrammalar ham shu tartibda tuziladi. Ammo bu holda radiuslari tasvirlanuvchi miqdorlarni kvadrat ildizlardan chiqarish natijasida olingan miqdorlarga proportsional bo’lgan doiralar chiziladi.
|
|
| |
Biokimyo pmd

Biokimyo pmd
Download
4,12 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/273
Sana
21.05.2024
Hajmi
4,12 Mb.
#249242
Download
4,12 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Biokimyo pmd
Download
4,12 Mb.
Matnni ko'rish
Sut va sut maxsulotlari texnologiyasi - bet 7

|
Sut va sut maxsulotlari texnologiyasi
|
bet | 7/9 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 1,02 Mb. | | #102791 |
Bog'liq (Ro\'ziboyeva)SUT VA SUT MAHSULOTLARI TEXNOLOGIYASIPishloqni tuzlash-pishloqlar natriy xlor(osh tuzi) bilan tuzlanadi.Tuzlash mahsulotga o’ziga xos,maxsus tam va o’tkirlik beradi,mikrobiologik va fermentiv jarayonilari muvozanatlashtiradi.Natriy xlor miqdori turli pishloqlar uchun 1,2-7,0% ni tashkil etadi. Pishloqni tuzlashda ikki fizik-kimyoviy jarayonbir vaqtning o’zida sodir bo’ladi:pishloqda tuzning diffuziyalanishi va pishloqdan zardobni osmotik namakobga o’tishi.Birinchisi natriy xlor konsentratsiyasining farqi hisobidan,ikkinchisi pishloq massai va namakobdagi osmotik bosimining farqi hisobidan boradi.Osh tuzi faqatgina pishloq ta’mini yaxshilovchi to’ldirgichgina emas,balki upishloqning yetilishini normal borishini ta’minlaydi va biokimyoviy jarayonlarning borishiga ta’sir ko’rsatadi.Pishloqni tuzlash uchun turli usulllar qo’llanuiladi:pishloq donalarini presslashdan oldin tuzlash;tuzlash,quruq tuzlash;aralash holda tuzlash.Pishloqni tuzlash usullaridan eng ko’p tarqalgani turli eritmada tuzlash hisoblanadi. Bolalar ovqatlanishi uchun sutli mahsulotlar texnologiyasi: Yosh bola har tomonlama normal rivojlanishi uchun hayotining birinchi kunlaridan boshlab to’la qiymatli bolalar ovqati bilan ta’minlanishi kerak.Tug’ilgan bolani sun’iy ovqatlantirish birmuncha qiyinchiliklarni tug’diradi.Chunki ularning ovqat hazm organlari faqat ona sutini hazm qilishga moslashgan.Bolalar ovqatlanishi uchun mahsulot ishlab chiqarishda sigir suti asosiy xomashyo bo’lib xizmat qiladi.Keltirilgan sut cho’kmasiz bir jinsli konsistensiyali,toza,o’ziga xos ta’m hidga ega,rangi esa oq yoki sarg’ishroq oq bo’lishi kerak.Qabul qilib olingan sutning tarkibidagi yog’va oqsil miqdori,ko’rsatgichlarning zichligi,kislatalilik va tozalik darajasi me’yorlashtiriladi. Sut tarkibidagi zardob oqsillari va kazein va o’rtasidagi nisbatini o’zgartirish uchun quyidagi oqil zardob konsentrasiyalari ishlatiladi:elektrodializ yordamida olingan quruq zardob,ultrafiltrlash usulida olingan oqsilli zardob konsentratlari (KSB-UF),ultrafiltratsiya va elektrodializ usullari yordamida olingan oqsilli zardob konsentrati (KSB-UF/ED),diafiltratsiya usulida olingan konsentratlar(RSB) va boshqalar.
|
| |
Sut va sut maxsulotlari texnologiyasi - bet 9

|
Sut va sut maxsulotlari texnologiyasi
|
bet | 9/9 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 1,02 Mb. | | #102791 |
Bog'liq (Ro\'ziboyeva)SUT VA SUT MAHSULOTLARI TEXNOLOGIYASI<>sut biologik to’la qiymatli mahsulotdir.Bunday suyuq sterilizatsiyalangan mahsulotlarga <> va <> kiradi.<> mahsulotlar chaqaloq hayotining birinchi oylaridan boshlab sun’iy va aralash ovqatlantirishga mo’ljallangan.Bunday mahsulotlar temir, A, E, C, B1, B2, B3, B6, B12, H vitaminlari, ugvodlar va aminokislotalar miqdori hamda oqsillar saqlash tarkibi jihatdan ona sutiga yaqidir.<> suti sigir suti, qaymoq, kugaboqar moyi,shakar,solod ekstrakti,A va C vitaminlarining gomogenizatsiyalangan aralashmasidan tayyorlanadi. <>sut biologik to’la qiymatli mahsulotdir.Bunday suyuq sterilizatsiyalangan mahsulotlarga <> va <> kiradi.<> mahsulotlar chaqaloq hayotining birinchi oylaridan boshlab sun’iy va aralash ovqatlantirishga mo’ljallangan.Bunday mahsulotlar temir, A, E, C, B1, B2, B3, B6, B12, H vitaminlari, ugvodlar va aminokislotalar miqdori hamda oqsillar saqlash tarkibi jihatdan ona sutiga yaqidir.<> suti sigir suti, qaymoq, kugaboqar moyi,shakar,solod ekstrakti,A va C vitaminlarining gomogenizatsiyalangan aralashmasidan tayyorlanadi. <>suti ishlab chiqarish texnilogik sxemasi quyidagi bosqichlardan iborat: sutni qabul qilish va uning sifatiga baho berish;SGD-2 va shakar eritmasini tayyorlash (sigir sutini ona sutiga yaqinlashtiradigan qo’shimcha); aralashmani tayyorlash,aralashmani filtrlab tozalah, arkibidagi yog’ miqdorini me’yorlashtirish,isitish,solod ekstrakti va C vitamini solish; tayyor maxsulotni idishlarga quyish, mahkamlash va tamg’alash;issiqlik ishlov berish va sovitish; mahsulotni saqlash. Bolalar tvorogini ishlab chiqarish texnologik sxemasi quyidagi bosqichlardan iborat:Xomashyoni qabul qilish va uni tozalash,sutni qizdirish va separatordan o’tkazish,qaymoqqa issiqlik ishlov berish va sovitish,yog’sizlantirilgan sutga issiqlik ishlov berish, ivitish, quyqani qizdirish va sovirish,presslash,yog’sizlantirilgan tvorogni sovitish,qaymoq bilan aralashtirish,qadoqlash,sovitish va maxsulotni saqlash.
|
| |
Sutning hosil bo’lishi - Sut va sut maxsulotlari texnologiyasi

|
Sut va sut maxsulotlari texnologiyasi
|
bet | 2/9 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 1,02 Mb. | | #102791 |
Bog'liq (Ro\'ziboyeva)SUT VA SUT MAHSULOTLARI TEXNOLOGIYASISutning hosil bo’lishi:
Sut sigirning yelimida hosil bo’ladi.Sgir telimida to’rtta:ikkita oldingi va ikkita keyingi so’rg’ichlar mavjud. Har bir so’rg’ichdagi sutning miqdori va tarkibi har xil bo’ladi.Yelim burmali, yupqa va elastik teri bilan qoplangan,siyrak junli bo’ladi.Yyelimdagi bez to’qimasi nihoyatda mayda pufakchalar-alveolalardan tashkil topgan.Alveolar yelinning asosiy qismi hisoblanadi.Sut yelimdagi mikroskop ostida ko’rinadigan alveolalarda uzluksiz ravishda hosil bo’ladi.
Sigirning qancha miqdorda sut berishi shu alveolalarga bog’liq.Alveolalarda hosil bo’lgan sut juda kichik sut kanallariga kelib tushadi,bu kanallarni yirik sut kanallari bog’laydi va sisterna bilan tugallanadi.Sigir yelinida yelinida sisternalar to’rtta.Avleolalar,sut kanallari va sisterna birgalikda sigir yelinining sig’imini tashkil etadi va bu yerda kun davomida to’xtovsiz sut yig’ilib turadi.Sigir yelini 20l gacha sut saqlashi mumkin.Bu sutning 90% miqdori alveola va kichik sut sut kanallarida saqlansa,10%li esa katta sut kanallari va sisternada bo’ladi.Sutning hosil bo’lishi va sut tarkibidagi moddalarning sintezi hayvon organizmida kechadigan fizalogik jarayonlarga bog’liq.
Sutning kislotalagi undagi tuz,oqsil,uglekislatalar,limon kislatasi va boshqalarga bog’liq bo’ladi.Sutda sut kislatasi sut bakteriyalari ta’sirida sut qandining bijg’ishi natijasida to’planadi.Kislotalilik Terner gradusi (*T) bilan belgilanadi va 100 sm3 sutni neytrallashda sarflangan ishqor 0,1 normali eritmasining sm3 soni bilan aniqlanadi.Kislataliligiga qarab sutning yangiligiga baho beriladi.Yangi sog’ilgan sutning kislataligi 16-18 *T ni tashkil etadi. Sut zichligi-sut sifatini tasniflovchi asosiy ko’rsatgichlardan biri hisoblanadi.U bir xil hajmda suv massasidan sut massasining qancha miqdorda ko’pligini ko’rsatadi.sutning nisbiy zichligi 1,027-1,032 oralig’ida bo’ladi.Sut zichligi sut tarkibidagi quruq moddalar (yog’,qand,oqsil) miqdoriga bog’liq.
SUTNING ASOSIY FIZIK-KIMYOVIY XOSSALARI:
Sutning qaynash harorati-suvga nisbatab sal yuqori-100,2*C ga teng. Isitish haroratuga qarab sutning fizik va biologik holati o’zgaradi.Ya’ni, sut 50-60*C haroratgacha isitilganda,uning ustki qismida,asosan yog’ va oqsildan iborat qatlam paydo bo’ladi; ba’zi bie fermentlar faoliyati o’zgara boshlaydi.60*C harorat ta’siriga chidamsiz bo’gan sut oqsillari cho’kmaga tushadi.Bunday oqsillarga globulin va albuminlar kiradi.
|
| |
SUTNI YOG’SIZLANTIRISH DARAJASI QUYIDAGI OMILLARGA BOG’LIQ

|
SUTNI YOG’SIZLANTIRISH DARAJASI QUYIDAGI OMILLARGA BOG’LIQ
|
bet | 4/9 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 1,02 Mb. | | #102791 |
Bog'liq (Ro\'ziboyeva)SUT VA SUT MAHSULOTLARI TEXNOLOGIYASISUTNI YOG’SIZLANTIRISH DARAJASI QUYIDAGI OMILLARGA BOG’LIQ: - Sut qancha toza va yangi bo’lsa,sut tarkibida mexanik chiqindilar qancha kam va kislotaliligi qancha past bo’lsa, separator shuncha yaxshi ishlaydi;
- Yog’ sharchalarining o’lchami qanchalik kichik bo’lsa, sutdan shuncha ko’p qaymoq ajratub olish mumkin;
- Sut separatlash uchun optimal 45-50*C haroratga ega bo’lishi kerak;
- Barabanning aylanish chastotasi bir xilda bo’lishi kerak;
- Sut tarkibida qancha ko’p yog’ bo’lsa,separatlash natijasida shuncha ko’p qaymoq ajratib olinadi;
ACHITQI SUT MAHSULOTLARI TEXNOLOGIYASI: KEFIR Tvorog Achitilgan sut mahsulotlaridan eng ko’p tarqalgani kefir ichimligidir.Kefir sutga zamburug’I asosida tayyorlangan tomizg’i ta’sir ettirilib hosil qilinadi.Kislataligiga qarab ukuchsiz (1 kunlik),o’rtacha (2kunlik) va kuchli (3 kunlik) kefirga bo’linadi.Ishlatilgan xomashyoga qarab tarkibi 1,2;2;5,3 va 6% yog’li, yog’siz,C vitaminli,’’Tallin’’,’’Osobiy’’ kefirlari ishlab chiqariladi. Optimal ravishda kefir hosil qilish uchun ivitish jarayonini 20-25* C haroratda va 8-12 soat davomida olib boriladi.Sifatiga ko’ra kefirning konsistensiyasi bir jinsli, quyuqligi buzilmagan bo’lishi kerak. pasterizatsiyalangan sutni sut kislatasi bakteriyalari sof kulturasi va shirdon fermenti (yoki usiz) bilan bijg’itish natijasida olingan mahsulotdir.Sut kislatasi sof bakteriyalari (kislatali usul) ishlatilganda zardob ajralishini tezlatish uchun hosil bo’lgan quyuqlik isitib turiladi.Bunday usulda tayyorlangan tvorogning yog’I kam yoki yog’siz bo’ladi,chunki isitish paytida quyqadagi yo’gning ko’pgina miqdori zardobga o’tib ketadi.Tvorog-oqsilli mahsulot bo’lib,uning asosini kazein tashkil etadi.Tvorog kalsiy,fosfor,magniy va boshqa qimmatbaho mineral moddalarga boy.Tarkibidagi yog’ miqdoriga qarab tvorog uch turga bo’linadi:yog’li (yog’liligi 18%),o’rtacha yog’li (yog’liligi 9%) va yog’siz.
|
| |
Pishloqqa shakl berish-Pishloq donlarini birlashtirih maqsadida ularga shakl beriladi.Shakl

|
Pishloqqa shakl berish-Pishloq donlarini birlashtirih maqsadida ularga shakl beriladi.Shakl
|
bet | 6/9 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 1,02 Mb. | | #102791 |
Bog'liq (Ro\'ziboyeva)SUT VA SUT MAHSULOTLARI TEXNOLOGIYASIPishloqqa shakl berish-Pishloq donlarini birlashtirih maqsadida ularga shakl beriladi.Shakl Pishloqqa shakl berish-Pishloq donlarini birlashtirih maqsadida ularga shakl beriladi.Shakl berishning asosiy omili harorat hisoblanadi.Shuning uchun pishloq donlari sovimasdan unga tezda shakl beriladi.Pishloq ishlab chiqarish turiga qarab shakl berishning quyidagi usullari qo’llaniladi: - zardobi 60-50% ajratilgan toyyor pishloq nasos orqali zardob ajratuvchi jihozga kelib tushadi;zardobidan ajratiladi va pishloq donalari yakka yoki umumiy shakl berish qoloblariga solinadi;qolibda pishloq donlari aralashtiriladi va presslanadi.
Pishloqni yetiltirish-Pishloqni yetiltirish pishloq ishlab chiqarishda oxirgi jarayon hisoblanadi.Yetiltirish natijasida pishloqda o’tkir, shu turga xos bo’lgan ta’m hid, har xil rasmchalar (ko’zchalar) paydo bo’ladi.Bunday o’zgarishlar pishloq tarkibida moddalarning o’zaro ta’siri ostida boradi.Pishloqda ko’zchalarning paydo bo’lishi shu moddalarning o’zaro ta’sir natijasida hosil bo’lgan va to’plangan karbanat angidrid gazi hisobidan boradi.Pishloqni turiga qarab yrtiltirish bir oydan olti oygacha davom etadi.Pishloq yuzasi parafinlovchi apparatlarda olib boriladi. Pishloqni yetiltirish-Pishloqni yetiltirish pishloq ishlab chiqarishda oxirgi jarayon hisoblanadi.Yetiltirish natijasida pishloqda o’tkir, shu turga xos bo’lgan ta’m hid, har xil rasmchalar (ko’zchalar) paydo bo’ladi.Bunday o’zgarishlar pishloq tarkibida moddalarning o’zaro ta’siri ostida boradi.Pishloqda ko’zchalarning paydo bo’lishi shu moddalarning o’zaro ta’sir natijasida hosil bo’lgan va to’plangan karbanat angidrid gazi hisobidan boradi.Pishloqni turiga qarab yrtiltirish bir oydan olti oygacha davom etadi.Pishloq yuzasi parafinlovchi apparatlarda olib boriladi.
|
| |
– rasm - Ish va mexanik energiya

|
Ish va mexanik energiya
|
bet | 3/3 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 120,5 Kb. | | #124040 |
Bog'liq Isroilova N..03 – rasm.
Shunga o'xshash qattiq jism nuqtalari orasidagi masofa o'zgarmaydi, u holda |rik|=cоnst vа drik vektori rik vektoriga perpendikulyar, shuningdek Fik kuchi nuqtalarni birlashtiruvchi to’g’ri chiziq bo'ylab yo'nalgan (misol sifatida 3-rasmda ko'rsatilgan Fik-itarishish kuchini yo'nalishi rik vektoriniki bilan mos tushadi). Shunday qilib, va qattiq jism uchun (8) munosabatni quyidagi ko'rinishda qayta yozishimiz mumkin.
(8`)
Agar jism ilgarilanma harakat qilsa, dt vaqtda uning hamma nuqtalari bir xilda ko'chadi, ya'ni dri=drk=drc. Bu yerda rc - jism massa markazining radius - vektori. Bu holda
(8``)
bunda Ftashq - jismga ta'sir etayotgan tashqi kuchlarning bosh vektori.
9. Vaqt birligi ichida kuchning bajargan ishini xarakterlash uchun mexanikada quvvat tushunchasi kiritiladi.
Kuchning quvvati N deb, kichik vaqt oraligida F kuchning bajargan dА elementar ishini dt vaqt oraligiga nisbatiga aytiladi:
(9)
bu yerda V - kuch qo'yilgan nuqtaning ko'chish tezligi. Shunday qilib, kuchning quvvati nuqtaga qo'yilgan shu kuchning tezlikka skalyar ko'paytmasiga teng.
Xulosa qilib shuni takidlash kerakki, kuchning ishi ham quvvati ham sanoq sistemasining tanlanishiga bog’liq. Bu (9) formuladan aniq ko'rinadiki, bir-biriga nisbatan harakatlanuvchi, ikkita sanoq sistemasiga nisbatan bu yerdagi tezlik har xil.
|
| |
Ishlab chiqarish changlari va zaharli moddalarning

8-Mavzu.
ISHLAB CHIQARISH CHANGLARI VA ZAHARLI MODDALARNING
INSON ORGANIZMIGA SALBIY TA’SIRI, ULARGA QARSHI CHORA-
TADBIRLAR.
Reja:
1.
Ishlab chiqarish havo muhitida zararli moddalar.
2.
Ishlab chiqarish jarayonlarida zararli omillar. Zararli va zaharli
moddalarning inson organizmiga ta’siri
3.
Ishlab chiqarishda zararli moddalardan himoyalanish usullari.
4.
Ishlab chiqarish changlari va zaharli moddalarni tozalash qurilmalari.
Tozalash qurilmalarning ishlash prinsiplari
5.
Havoni mo’tadillash.
6.
Avariya shamollatish tizimi.
Ishlab chiqarish havo muhitida zararli moddalar.
Ishlab chiqarish chang moddalarning inson organizmiga salbiy ta’siri. Changlarga
qarshi chora-tadbirlar
Sanoatda, transportda, qishloq xo’jaligida ko’p ishlar
va jarayonlar chang hosil
bo’lishi, ajralishi bilan amalga oshiriladi. Har xil texnologik jarayonlarni bajarishda
yuzaga keladigan va havoda muallaq holatda bo’ladigan qattiq moddalarga
ishlab
chiqarish changi
deb aytiladi.
Kimyoviy birikmalar changi
zaharli hisoblanadi. Masalan,
naften kislotalari,
amino-nitro birikmalar changi, olti va uch valentli xrom birikmasi,
shuningdek
etilenmerkurxlorid, uran, berilliy, merkuran, vannadiy
birikmalari-aerozollari
organizmga o’tgach, qorin, ichak yo’lida va o’pkada kasallanish-zaharlanishlarni hosil
qiladi.
Ishlab chiqarish binolarida chang hosil bo’lishi, uni organizmga o’tishining oldini
olish va unga qarshi kurashish maqsadida texnologik tartibda chora-tadbirlar turkumi
amalga oshiriladi. Masalan, quruq changlanuvchi materiallarni nam yoki pasta hosil
qiluvchi holatga, kukunlarni donador (tabletka) ko’rinishiga almashtiriladi.
Uskunalarning pishiqligi, germetikligi oshiriladi.
Agar chang ajralib chiqishini bartaraf qilish imkoniyati bo’lmasa, suvdan, namlovchi
moddalardan foydalaniladi. SHuningdek, chang ajralishini butunlay yo’qotish uchun
havo almashtirish tizimi, yakka tartibdagi
himoya moslamalari ishlatiladi, sanitariya
norma va qoidalariga amal qilinadi. Kasallik, zaharlanish sodir bo’lmasligi uchun
chang sanitariya normasida belgilangan yo’l qo’yilishi mumkin bo’lgan
oxirgi
darajadan oshib ketmasligi kerak.
Changlar asosan tabiiy va sun’iy changlarga bo’linadi.
Tabiiy changlar
- inson ta’sirisiz hosil bo’ladi. Bunday changlarga shamol va
bo’ronlar ta’sirida qum va tuproqning erroziyalangan qatlamlarining ko’chishi,
o’simlik va hayvonot olamida, vulqonlar otilishi, boshqa hollarda paydo bo’ladigan
changlarni kiritish mumkin.
Aniqlanishicha, har bir kubometr havo tarkibida
chang zarralari dalalar va
Oksidlanishli fosforlanish

Oksidlanishli fosforlanish
Download
68,63 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
15.12.2023
Hajmi
68,63 Kb.
#119272
Download
68,63 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Oksidlanishli fosforlanish
Download
68,63 Kb.
Matnni ko'rish
Davlat va huquq tarixi fani davriy va hududiy jihatdan umumlashtirish va tizimlashtirishga asoslanib, xronologik izchillikda quyidagi davrlarga ajratib o‘rganiladi

|
Davlat va huquq tarixi fani davriy va hududiy jihatdan umumlashtirish va tizimlashtirishga asoslanib, xronologik izchillikda quyidagi davrlarga ajratib o‘rganiladi
|
bet | 13/29 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 181,09 Kb. | | #229804 | Turi | Referat |
Davlat va huquq tarixi fani davriy va hududiy jihatdan umumlashtirish va tizimlashtirishga asoslanib, xronologik izchillikda quyidagi davrlarga ajratib o‘rganiladi:
Qadimgi dunyo mamlakatlari davlati va huquqi tarixi;
O‘rta asrlar davlati va huquqi tarixi; – Yangi davrda davlat va huquq tarixi; – Eng yangi davrda davlat va huquq tarixi.
Davrlarga bo‘lish shartli qabul qilingan bo‘lib, u davlat va huquq tarixining rivojlanish bosqichlari, alohida ahamiyatga ega bo‘lgan hodisalariga tayanadi. Davrlarga bo‘lib o‘rganish fanni mukammal o‘rganishga, chuqurroq qabul qilishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston davlati va huquqi tarixining davrlarga bo‘linishi ham shartli bo‘lib, uni quyidagi davrlarga ajratish mumkin:
Markaziy Osiyo arablar tomonidan bosib olingunga qadar O‘zbekiston hududida davlat va huquq tarixi;
Markaziy Osiyo arablar tomonidan bosib olingan davrda O‘zbekiston hududida davlat va huquq tarixi;
mo‘g‘ullar hukmronligi davrida O‘zbekiston hududida davlat va huquq tarixi;
Temur saltanatining davlati va huquqi tarixi;
ko‘chmanchi o‘zbeklar davlati hamda o‘zbek xonliklarining davlati va huquqi tarixi;
Chor Rossiyasi hukmronligi davrida O‘zbekiston hududida davlat va huquq tarixi;
Sobiq Ittifoq davrida O‘zbekiston hududida davlat va huquq tarixi;
Mustaqil O‘zbekiston davlati va huquqi tarixi (hozirgi davrga qadar).
Fanda davlat va huquq masalalari quyidagi tizimga asoslanib o‘rganiladi:
o‘rganilayotgan davlatning tashkil topishi;
jamiyatning ijtimoiy tuzumi;
davlat tuzumi – davlat hokimiyatining markaziy va mahalliy organlari tizimi;
huquqning asosiy tavsifi
huquq tizimi, uning xususiyatlari, huquq manbalari, sohalari, institutlari va normalari.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Davlat va huquq tarixi fani davriy va hududiy jihatdan umumlashtirish va tizimlashtirishga asoslanib, xronologik izchillikda quyidagi davrlarga ajratib o‘rganiladi
|
-jadval
Odamning a’zo va to‘qimalaridagi oqsillar miqdori

|
-jadval
Odamning a’zo va to‘qimalaridagi oqsillar miqdoriBog'liq Sobirova-R.A-biokimyo1-jadval
Odamning a’zo va to‘qimalaridagi oqsillar miqdori
Oqsillar miqdori, %
Oqsillar miqdori, %
A’zo va
Quruq
Tanadagi
A’zo va
Quruq
Tanadagi
to‘qimalar
vazniga
Oqsilning
to‘qimalar
vazniga
oqsilning
nisbatan
Umumiy
nisbatan umumiy
miqdoridan
miqdoridan
Teri
63
11,5 Buyraklar
72
0,5
Suyaklar
20
18,7 Oshqozon
47
0,1
(qattiq
osti bezi
to‘qima)
Tishlar
18
0,1 Hazm qilish
63
1,8
(qattiq
yo‘li
to‘qima)
Ko‘ndalang
80
34,7 Yog‘
14
6,4
targ‘il to‘qimasi
mushak
Miya va
45
2,0 Qolgan
nerv to‘qimalar:
to‘qimasi
Jigar
57
3,6
suyuq
85
1,4
yurak
60
0,7
qattiq
54
14,6
o‘pka
82
3,7
taloq
84
0,2
Butun
45
100
tanada
6. Himoya funksiyasi. Organizmga tushgan begona oqsillar,
viruslar, bakteriyalar toksinlari antigenlar deb hisoblanadi va ularga
qarshi himoya oqsillar-antitelolar hosil bo‘lib antigenlar bilan birikib
zararsizlantiradi. Qon plazmasidagi fibrinogen va trombin oqsillari qon
ivishida ishtirok etib, organizmni turli jarohatlanish sodir bo‘lganda,
qon yo‘qotishdan saqlaydi.
7. Tayanch vazifasini bajaradi. Teri, suyak, tirnoq, soch, pay, tog‘ay
oqsillardan tashkil topgan bo‘lib, inson tanasida tayanch vazifasini
bajaradi.
8. Boshqaruv vazifasi. Ba’zi boshqaruv moddalar – gormonlar oqsil
tabiatiga ega. Masalan, insulin gormoni, yuqori biologik aktiv modda
bo‘lib, modda almashinuvini boshqaruvida ishtirok etadi.
9. Irsiy vazifasi. Irsiy axborotni saqlovchi xromosomalar murakkab
oqsillar nukleoproteidlardan iborat.
|
| |
SUTNI QABUL QILISH VA UNGA DASLABKI ISHLOV BERISH

|
SUTNI QABUL QILISH VA UNGA DASLABKI ISHLOV BERISH
|
bet | 3/9 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 1,02 Mb. | | #102791 |
Bog'liq (Ro\'ziboyeva)SUT VA SUT MAHSULOTLARI TEXNOLOGIYASISUTNI QABUL QILISH VA UNGA DASLABKI ISHLOV BERISH: Yuqori sifatli xom sutdan yuqori navli sut mahsulotlari ishlab chiqarish mumkin.Sifatli xom sutdan yuqori navli sut mahsuloylari ishlab chiqarish mumkin.Sifatli xom sut bed sutning qayta ishlashga layoqatligini aniqlovchi kimyoviy tarkibi, fizik-kimyoviy va mikrobiologik ko’satgichlar majmuasiga aytiladi.Qabul qilib olingan sutga ishlov beriladi.Sutga ishlov berish quyidagi jarayonlarni o’z ichiga oladi:qabul qilish,tozalash,issiqlik ishlo berish,sotish,qadoqlash va ma’lum muddatda saqlash.
Tarkibidagi chiqindilardan tozalash maqsadida sut filtrlanadi.Tozalash uchun har xil filtrlardan foydalaniladi: paxtali filtr-disklar, doka, sintetik materiallar,metal elak va boshqalar.Mikroorganizmlar ko’payishini to’xtashish maqsadida tozalangan sut tezda sovutiladi.Kichik korxonalarda sutni sovitish uchun suvdan foydalaniladi.Keyingi vaqtda sutni sovitish uchun plastinka sovitgichlar qo’llanilmoqda.Kislataliligi 19-20*Tbo’lgan sut ma’lum muddat (6 soat) saqlanishi mumkin.Sutga issiqlik ishlaov berish 76*C haroratda 15-20 sekund davomida olib boriladi.Issiqlik ishlov berilgach, sut plastinkali svut gichda 4-6* C haroratgacha tezda sovutiladi.
SUTNI SEPARATLASH: Qabul qilingan sut tarkibidagi yog’ miqdoriga qarab har xil bo’ladi. Sut o’ta yog’li, o’rtacha yo’li, yoki yog’siz bo’lishi mumkin.Sut tarkibidagi yog’ miqdorini meyorlashtirish maqsadida unga mexanik ishlov beriladi.Ya’ni, sut tarkibidagi yog’ni ajratib olish uchun separatordan o’tqaziladi va yog’ sharchalarini yanada kichik zarrachalarga parchalash maqsadida gomogenizatsiyalanadi.Separatirlash-bu sutni zichligi turlicha bo’lgan ikki: yuqori yog’li (qaymoq) va yo’gi past (yog’siz sut) fraksiyalarga ajratish demakdir.Sutni separatlash separator-qaymoq ajratuvchida olib boriladi. Sut 45-50*C harotda separatlanadi.Separatir barabaning aylanishi natijasida hosil bo’lgan markazdan qochma kuch ta’siri ostida sut plazmasidan yog’lar ajralib chiqadi. Maxsus mexanizm yordamida ajratilganqaymoq va yog’sizlantirilgan sut separatirdan chiqiladi.
|
| |
Sut va sut maxsulotlari texnologiyasi - bet 8

|
Sut va sut maxsulotlari texnologiyasi
|
bet | 8/9 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 1,02 Mb. | | #102791 |
Bog'liq (Ro\'ziboyeva)SUT VA SUT MAHSULOTLARI TEXNOLOGIYASI<>va<> sterilizatsiyalangan aralashmalari sigir suti,qaymoq solod ekstrakti (dekstrin-maltoza),lavlagi qandi, makkajo’xori moyi,suv va yog’da eruvchan vitaminlar,natriy va kaliy nitratlari qo’shib tayyorlanadi.Bunday mahsulotlar <> aralasjmasi ishlab chiqarishda ishlatiladi.<>aralashmasi tayyorlashda ham xuddi shu mahsulotlar,(dekstrin-maltozadan tashqari)qo’llaniladi.Tayyor mahsulot tarkibida 3,5% yog’,7% uglevodlar (2,6% laktoza,2,7% saxaroza,1,7% dekstrin-maltoza),1,7-1,9% oqsil bo’lishi,kislataliligi 15*T dan oshmasligi kerak.Sut va qaymoqdan sutli aralashma hosil qiladi.<>aralashmasi uchun natriy va kaliy tuzlari qo’shiladi.Sutli aralashmaga quruq komponentlar eritmasi filtrlangan holda ishlatiladi.Ya’ni,quruq komponentlardan un,shakar elaklanadi,eritiladi va 90-95*C haroratgacha isitib eritma hosil qiladi Eritma holidagi komponentlar va sutli aralashma 75-85*C haroratgacha isitiladi hamda unga yog’da eruvchan vitaminlari mavjud bo’lgan makkajo’xori moyi va tuz qo’shiladi,yaxshilab aralashtiriladi.Aralashma 20-25MPa bosimda gomogenizatsiyalanadi,135-140*C haroratda 2-4 soat davomida sterilazatsiyalanadi va aseptik sharoitda shisha idishlarga quyib qadoqlanadi.Uzatish muddati 0-6*C haroratda 5 kun. <>va<> sterilizatsiyalangan aralashmalari sigir suti,qaymoq solod ekstrakti (dekstrin-maltoza),lavlagi qandi, makkajo’xori moyi,suv va yog’da eruvchan vitaminlar,natriy va kaliy nitratlari qo’shib tayyorlanadi.Bunday mahsulotlar <> aralasjmasi ishlab chiqarishda ishlatiladi.<>aralashmasi tayyorlashda ham xuddi shu mahsulotlar,(dekstrin-maltozadan tashqari)qo’llaniladi.Tayyor mahsulot tarkibida 3,5% yog’,7% uglevodlar (2,6% laktoza,2,7% saxaroza,1,7% dekstrin-maltoza),1,7-1,9% oqsil bo’lishi,kislataliligi 15*T dan oshmasligi kerak.Sut va qaymoqdan sutli aralashma hosil qiladi.<>aralashmasi uchun natriy va kaliy tuzlari qo’shiladi.Sutli aralashmaga quruq komponentlar eritmasi filtrlangan holda ishlatiladi.Ya’ni,quruq komponentlardan un,shakar elaklanadi,eritiladi va 90-95*C haroratgacha isitib eritma hosil qiladi Eritma holidagi komponentlar va sutli aralashma 75-85*C haroratgacha isitiladi hamda unga yog’da eruvchan vitaminlari mavjud bo’lgan makkajo’xori moyi va tuz qo’shiladi,yaxshilab aralashtiriladi.Aralashma 20-25MPa bosimda gomogenizatsiyalanadi,135-140*C haroratda 2-4 soat davomida sterilazatsiyalanadi va aseptik sharoitda shisha idishlarga quyib qadoqlanadi.Uzatish muddati 0-6*C haroratda 5 kun.
|
| |
-jadval
Ba’zi oqsillarning izoelektrik nuqtasi

|
-jadval
Ba’zi oqsillarning izoelektrik nuqtasiBog'liq Sobirova-R.A-biokimyo4-jadval
Ba’zi oqsillarning izoelektrik nuqtasi
Pepsin
1,0
Tuxum albumini
4,6
Ureaza
5,0
Gemoglobin
6,8
Mioglobin
7,0
Ximotripsinogen
9,5
Sitoxromoksidaza
10,65
Lizotsim
11,0
Oqsillar kimyosida «oqsillar izoion nuqtasi» degan tushuncha bor.
Oqsil eritmasi molekulasidagi ionlangan aminokislota qoldiqlari va suv
dissotsiatsiyalanishidan hosil bo‘lgan ionlardan boshqa ionlarni
saqlamasa oqsil eritmasi
izoion
deb ataladi. Oqsilni boshqa ionlardan
tozalash uchun uni anion va kation almashinuvchi kolonkalardan
o‘tkaziladi. Ushbu oqsilning izoion nuqtasi deb shu oqsil izoion
eritmasining pHiga aytiladi: [H]
+
+ [P]Z=[OH]
-
, bunda [P]- oqsil molyar
konsentratsiyasi, Z – molekulaning o‘rtacha zaryadi. Bu tenglamaga
ko‘ra, oqsilning izoion nuqtasi uning konsentratsiyasiga bog‘liq.
Oqsillar zaryadiga qarab elektr maydonida turli qutblarga
harakatlanishiga
elektrofez
deyiladi. Elektrofez yordamida oqsillar
aralashmasidagi oqsillarni (aminokislotlarni) bir-biridan ajratish
mumkin.
Eritmadagi oqsil molekulalari neytral bo‘lsa tuzlarning yuqori
konsentratsiyali eritmalari ta’sirida o‘zining suv qobig‘ini yo‘qotib
cho‘kmaga tushiriladi. Hosil bo‘lgan cho‘kmani toza erituvchida yarim
o‘tkazgich membrana orqali ajratib olish mumkin va shundan so‘ng
tuzdan ajralgan oqsil qaytadan eriydi.
Tuzlar eritmasi ta’sirida oqsillarning cho‘kishini ularni
tuzlanishi
deyiladi. Tuzlar yordamida oqsillar cho‘ktirilganda oqsillarni fizik va
biologik xossalari saqlanib qoladi. Shu xossasidan foydalanib
aralashmalardan toza holda oqsillarni ajratib olinadi. Albuminlar
ammoniy sulfat tuzining to‘la to‘yingan eritmasida cho‘kmaga tushadi.
Globulinlar esa yarim to‘yingan ammoniy sulfat eritmasida cho‘kadi.
Tuzlash usuli bilan oqsillar fraksiyalarini ajratib olish farmatsiya
sanoatida keng qo‘llanadi.
|
| |
2-Amaliy mashg’ulot

|
2-Amaliy mashg’ulot
|
Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #117344 |
Bog'liq 2-Amaliy mashg’ulot 2-Amaliy mashg’ulot Mavzu: Prototipni yaratishga qo'yiladigan talablar. Prototip yaratish bosqichlari: versiyalar yaratish. Prototip (prototip) va takroriy takomillashtirish interfeys dizaynlari inson va kompyuter o'zaro ta'sirini loyihalashtirishning eng kuchli uslublaridan biri sifatida tan olingan. Prototiplardan foydalanish, xususan, quyidagi afzalliklarga ega: Prototip (prototip) va takroriy takomillashtirish interfeys dizaynlari inson va kompyuter o'zaro ta'sirini loyihalashtirishning eng kuchli uslublaridan biri sifatida tan olingan. Prototiplardan foydalanish, xususan, quyidagi afzalliklarga ega: • Dizayner va foydalanuvchilar (buyurtmachi) o'rtasidagi aloqalarni rag'batlantirish. • Haqiqiy mahsulotni yaratish uchun ko'p vaqt va kuch sarf qilmasdan, loyiha talablarini aniqlashtirish va maqsadlarini loyihalashtirish qobiliyati. • rivojlanishning dastlabki bosqichlarida echimga xos bo'lgan g'oyalarni sinab ko'rish, qimmat xatolardan qochish qobiliyati.
Prototiplash ba'zida 4 bosqichga bo`linadi:
• Kontseptual dizayn: turli xil interfeys metaforalari va dizayn yondashuvlarini o'rganish uchun.
• O'zaro aloqalarni loyihalash: ekranlar yoki sahifalar tuzilishini va ular orasidagi o'tishni tashkil qilish.
• Ekran dizayni: Har bir ekran yoki sahifaning tashqi ko'rinishini loyihalash.
• Sinov: prototiplarni keyinchalik takrorlanadigan takomillashtirish uchun baholash (haqiqiy foydalanuvchilar vakillari bilan bir oz sinovdan o'tkazish yoki mutaxassislar tomonidan "evristik tahlil" dan foydalanish).
Prototiplarning turlari va ularni yaratish texnologiyalari. - Statik prototiplar: qog'oz prototipini yaratish, "skeletlari" ni yaratish (eskizlar, interfeys eskizlari -rasmga qarang), statik tasvirlar ko'rinishidagi prototiplar (grafik muharrirlardan foydalangan holda) kabi mashhur usullarni o'z ichiga oladi.
- Dinamik prototiplar ixtisoslashtirilgan vositalar va muhitda, animatsion muharrirlarda (birinchi navbatda Flash), veb-muharrirlar (HTML-kod muharrirlari) yoki tarkibni boshqarish tizimlari (CMS) asosida yaratilishi mumkin.
Prototip versiyalari..
|
| |
O c h I q kon ishlari t e X n o L o g I y a s I, m e X a n I z a t s I y a s I va

107124
O L I Y K O N C ' H I L I K ТАЧЛ1У11
IM.TOMAkOV
I.K.MAI'MOV
O C H I Q KON ISHLARI
T E X N O L O G I Y A S I ,
M E X A N I Z A T S I Y A S I VA
KON ISHLARINI T A S H K I L
ETISH
M.J.NORMATOVA TARJIMASI
P.I. Tom akov, I.К. Naumov
OCHIQ KON ISHLARI
TEXNOLOGIYASI, MEXANIZATSIYASI
VA KON ISHLARINI TASHKIL QILISH
M.J. Norma/ova tarjimasi
Rossiya vazirligining Oliy ta ’lim bo ’yicha Komiteti tomonidan Oliy
о ’quv muassasalarida “Konchilik ish i” yo ’nalishida tahsil oluvchi
talabalar uchun darslik sifatida tavsiya etilgan.
Uchinchi nashr, qayta ishlangan.
M OSK V A K O N C H IL IK IN S T IT U T I N A SH RIY O TI
M O S K V A
nsrkaz/
P.I. Tomakov, I.K. Naumov
OPEN - PIT MINING TECHNOLOGY,
MECHANIZATION AND
MANAGEMENT
Recommended by the Higher School o f the Rossia’s Scince Ministry as
a text - book fo r higher school students studying mining
Third edition, revised.
M O S K O W M INING INSTITU TE PUBLISHING HOUSE
M OSKOW
U D K 622.271 (075.8)
Tomakov
|
-rasm - Biokimyo pmd

16
Oqsil molekulalarining shakli va o‘lchami
Oqsil molekulalarining shakli ultratsentrifugalash, rentgenstruktur
analiz asosida yoki elektron mikrosko‘pda aniqlanadi. Tahlillar shuni
ko‘rsatdiki, oqsil molekulalari har uch o‘lchami bo‘yicha assimetrik
moddalardir.
Tabiiy oqsillar molekulasining shakliga qarab 2 guruhga bo‘linadi:
globulyar va fibrillyar. Fibrillyar oqsillarning molekulasi ipsimon bo‘lib,
uzunligi diametriga nisbatan 100 marta ko‘proqdir.
Globulyar oqsil molekulasi sferik shaklga ega bo‘lib, uning uzunligi
diametriga qaraganda 3-10 marta ortiqdir. Masalan: elastin oqsil
molekulasining diametri 70 nm bo‘lib oval shaklda, gemoglobin oqsilini
diametri 220 nm bo‘lib ozgina cho‘zinchoq shaklda, miozin
molekulasining diametri 100 nm bo‘lib, uzunligi ming angstremga teng.
Shunday qilib, miozin oqsili tolasimon bo‘ladi.
Fibrillyar va globulyar oqsillarining xossasi xar xil bo‘ladi. Ayrimlari
suvda va tuz eritmalarida eriydi. Ko‘pchilik fibrillyar oqsillar suvda
erimaydi. Fibrillyar oqsillarga – miozin, ipak, fibrinogen, kollagen va
elastinlar kiradi.
Big Data (Katta ma’lumotlar) texnologiyasining turli sohalardagi kompaniyalarda ishlatilish miqyosi quyida aks ettirilgan

|
Big Data (Katta ma’lumotlar) texnologiyasining turli sohalardagi kompaniyalarda ishlatilish miqyosi quyida aks ettirilgan
|
bet | 4/4 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 202,71 Kb. | | #137977 |
Bog'liq 5- mavzuBig Data (Katta ma’lumotlar) texnologiyasining turli sohalardagi kompaniyalarda ishlatilish miqyosi quyida aks ettirilgan: - Telekommunikatsiya kompaniyalari;
- Injiniring tashkilotlari va konstruktorlik byurolari;
- Ijtimoiy saytlar;
- Robo-konsulting kompaniyalari;
- Mobil hizmat ko’rsatish kompaniyalari;
- Digital analitics kompaniyalari;
- Birjalar va moliyaviy tashkilotlar;
- Kriptotexnologik kompaniyalar; Gigital Analitics kompaniyalari;
- Logistika kompaniyalari;
- Biznes va hizmat ko’rsatish korxonalari;
- Ta’lim tashkilotlari;
- Kraudfunding va kraudsorsing kompaniyalari.
- Yuqorida qayd etilganlardan tashqari, Big Data (Katta ma’lumotlar) texnologiyasi bir qator iqtisodiy jarayonlarning ko’rsatgichlarini baholash jarayonini tubdan o’zgartirib yuborish imkoniyatiga ega bo’lgan bir uskunadir desak ham aslo yanglishmaymiz. Shuning uchun ham Big Data (Katta ma’lumotlar) texnologiyasi raqobatning kuchayishiga hamda ishlab chiqarish hajmi ortishiga hozirning o’zidayoq katta ta’sir ko’rsatayapti. Bu texnologiyaning moliyaviy yo’nalishlarda qo’llanilishi bo’yicha quyidagi ilovaga murojaat qilishingiz mumkin.
- Agarda masala mamlakatning yoki korxonaning hayoti va mamoti haqida ketsa, bu sohadagi raqamli transformatsiya juda tez amalga oshishi mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Big Data (Katta ma’lumotlar) texnologiyasining turli sohalardagi kompaniyalarda ishlatilish miqyosi quyida aks ettirilgan
|
Raqamli texnologiylarga o‘tish nimani anglatadi? - degan savolga quyidagicha javob berish mumkin: •

|
Raqamli texnologiylarga o‘tish nimani anglatadi? - degan savolga quyidagicha javob berish mumkin: •
|
bet | 2/4 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 202,71 Kb. | | #137977 |
Bog'liq 5- mavzuRaqamli texnologiylarga o‘tish nimani anglatadi? - degan savolga quyidagicha javob berish mumkin: • - Raqamli texnologiyalarga o‘tish deganda, kompuyterlar va bilimlarga asoslangan holda jamiyat va iqtisodiyot rivojlanishining butunlay yangicha turini barpo etishni tushunamiz:
- •
- Raqamli texnologiyalarga o‘tish jarayonining asosiy tarkibiy qismlari sifatida ma’umotlar bilan ishlashni amalga oshirib beradigan mobil ijtimoiy tarmoqlar, bulutli texnologiyalar. sensor tarmoqlar, buyumlar interneti hamda sun’iy intellekt texnologiyalari misol sifatida ko‘rsatish mumkin:
- •
- Yuqorida ko‘rsatib o‘tilgan texnologiyalar birgalikda "aqlli" ob’yekt va jarayonlarni (aqlli davlat, aqlli uy. aqlli shahar, sog‘liqni saqlash, transport va tadbirkorlik) yaratishga imkon beradi.
Raqamli texnologiyalar quyidagi tizimli o‘zgarishlarda namoyon bo‘ladi. Ta’lim, ishlab chiqarish va boshqaruvdagi virtualizatsiya jarayonlarining - amalga oshishi:
- buyumlar interneti va masofaviy ta’limning paydo bo‘lishi:
- blokcheyn texnologiyalar va u vositasida yurutiladigan turli-tuman
- jarayonlar;
- mayning jarayoni hamda mustaqil biznes yuritish imkoniyatining hosil
- bo‘lishi;
- yangi bank-pul-kredit tizimi va banklar faoliyatining paydo bo‘lishi;
- katta investitsyalar jalb qilish imkonini beradigan ICO (Initial Coin
- Offering) jarayonining tadbiq etilishi;
- yangi kadrlar va yangi ish joylarining paydo bo‘lishi;
- yangi korporativ madaniyatning yuzaga kelishi;
- yangi boshqaniv va nazorat usullarining tadbiq qilinishi;
- katta ma’lumotlar bazalari (big data) tarkib topishi;
- sun’iy intellekt va intellektual boshqaruv tizimlarhiing amalga oshishi;
- mustaqil pul birligi sifatida kriptovalyutalarning paydo bo‘lishi ;
- bundan boshqa juda katta imkoniyatlarning yuzaga kelishi;
Raqamli texnologiyalarining asosiy rivojlanish bosqichlari sifatida esa quyidagilami keltirishimiz mumkin: - 1-Bosqich:
- 1.2. Boshqaruv jarayonlarni kompyuterlashtirish va avtomatlashtirishning
- amalga oshirilishi (shu jumladan, ARM, ERP, EDI, SRM, SAPR, ASU,
- ASUTP va boshqalar)
- 1.3. Telekommunikatsiya tizimlarining rivojlanishi. shu jumladan. simli va
- simsiz, optik aloqaning amalga oshirilishi.
- 2-Bosqich:
- 1.4. On-line platformalarning hayotga tadbiq qilinishi (qidiruv tizimlari,
- elektron savdo maydonlari, masofaviy ta’lim, ijtimoiy tarmoqlar)
- 1.5. Bulutli va virtual texnologiyalarning hayotga kirib kelishi.
- 3-Bosqich:
- 1.6. Katta
- ma’lumotlarning prediktiv analitikasi, buyumlar interneti,
- robototexnika, additiv texnologiyalarning keng miqyosda ishlatilishi (shu
- jumladan, 3D-printerlar), sun’iy intellekt (shu jumladan, mashina
- yordamidagi ta’lim jarayoni).
-
|
| |
Diniy tashkilotlarning zamonaviy dunyoviy meyorlarga moslahivuning tasiri

|
Diniy tashkilotlarning zamonaviy dunyoviy meyorlarga moslahivuning tasiri
|
bet | 1/6 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 335,45 Kb. | | #240320 |
Bog'liq Diniy tashkilotlarning zamonaviy dunyoviy meyorlarga moslahivuning tasiri
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
OSIYO XALQARO UNIVERSITETI
TARIX VA FILOLOGIYA
KAFEDRASI
Diniy tashkilotlarning zamonaviy dunyoviy meyorlarga moslahivuning tasiri
Tayyorladi :2 T-23 guruh talabasi
Diniy tashkilotlarning zamonaviy dunyoviy standartlarga moslashuvining ta'siri bilan tanishtirish
Diniy tashkilotlar jamiyatga sezilarli ta'sir ko'rsatadi va ularning zamonaviy dunyoviy standartlarga moslashishi bu ta'sirni shakllantirishi mumkin.
Ushbu taqdimotda biz diniy tashkilotlarning zamonaviy dunyoviy standartlarga moslashish usullari va buning jamiyatga ta'sirini o'rganamiz.
Diniy ta’limotdagi o‘zgarishlardan tortib, ijtimoiy munosabatlardagi siljishlargacha, diniy tashkilotlarning zamonaviy dunyoviy standartlarga moslashishi murakkab va ko‘p qirrali jarayondir.
1
2
3
Diniy tashkilotlarning zamonaviy dunyoviy standartlarga moslashuvining tarixiy konteksti
Diniy tashkilotlar butun tarix davomida jamiyatga sezilarli ta'sir ko'rsatgan va ularning zamonaviy dunyoviy standartlarga moslashishi ular evolyutsiyasining muhim jihati hisoblanadi. Ushbu moslashuvning tarixiy kontekstini o'rganish diniy tashkilotlarning o'zgarishi haqida qimmatli fikrlarni beradi.
Tarix davomida diniy tashkilotlar zamonaviy dunyoviy standartlarga moslashish uchun turli o'zgarishlarni boshdan kechirdilar. Ushbu moslashuvlar jamiyatdagi o'zgarishlar, jumladan, fan va texnologiyaning rivojlanishi, madaniy me'yorlarning o'zgarishi va cherkov va davlatning bo'linishi natijasida yuzaga keldi.
Diniy tashkilotlarning zamonaviy dunyoviy standartlarga moslashuvining tarixiy sharoitini tushunish din va jamiyat o'rtasidagi murakkab o'zaro ta'sirni tushunishga yordam beradi. Bu diniy tashkilotlarning dolzarb va inklyuziv bo'lib qolish borasidagi sa'y-harakatlarida duch kelgan muammolar va imkoniyatlarni ta'kidlaydi.
Diniy tashkilotlarning zamonaviy dunyoviy standartlarga moslashishda duch keladigan qiyinchiliklari
Diniy tashkilotlar zamonaviy dunyoviy standartlarga moslashishda ko'plab muammolarga duch kelishmoqda.
Asosiy muammolardan biri an’anaviy diniy e’tiqodlarni zamonaviy jamiyat normalari bilan uyg‘unlashtirishdir.
Bu ko'pincha asosiy diniy qadriyatlarni saqlash va yangi g'oyalar va amaliyotlarni qabul qilish o'rtasida nozik muvozanatni talab qiladi.
|
| |
Oqsillarning to‘rtlamchi strukturasi

28
Ayrim oqsillar to‘rtlamchi strukturasida protomerlar globulyar
ko‘rinishda bo‘ladi.
8-rasm.
Gemoglobin modeli (Perutts bo‘ycha)
α
-zanjinlar;
β
-zanjinlar qora
Masalan: gemoglobin oqsili molekulasida
polipeptid spirallari
vintsimon simmetrik holda birlashgan bo‘ladi (8-rasm).
To‘rtlamchi strukturaga gemoglobin, tamaki virusi oqsili, RNK-
polimeraza, laktatdegidrogenaza, katalaza va boshqalar ega bo‘ladi.
Demak, birgina polipeptid zanjiridan iborat bo‘lgan
oqsil molekulasi
to‘rtlamchi strukturaga ega bo‘la olmaydi.
To‘rtlamchi strukturaga ega bo‘lgan oqsil molekulasiga oligomer
oqsil deyiladi. Masalan: gemoglobin molekulasi (M=64500) 4ta
subbirlikdan yoki polipeptid zanjirlaridan tashkil topgan. Bu
polipeptidlarning har biri birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi
strukturaga egadir.
To’rtta polipeptid zanjirining har ikkitasi bir
xil birlamchi strukturaga
ega, shuning uchun ikkita
α
va ikkita
β
-polipeptidlar gemoglobin
molekulasini to’rtlamchi strukturasini hosil qiladi.
α
-polipeptid
zanjirida 141,
β−
polipeptid zanjirida esa 146 ta aminokislotalar qoldig’i
joylashgan. Gemoglobin oqsili globulyar konfiguratsiyada bo’ladi.
Oqsillarning to‘rtlamchi strukturasining hosil bo‘lishi
Turli subbirliklarni o‘zaro tutashib
turishini aminokislotalar
qoldiqlarini qutbli guruhlari ta’minlaydi. Qutbli guruhlar orasida ionli,
vodorodli, ayrim vaqtlarda disulfidli bog‘lar hosil bo‘lib, subbirliklar
29
o‘zaro mustahkam bog‘lanadi. Vodorod bog‘ini uzuvchi moddalar
ta’sirida, disulfid bog‘larini qaytaruvchi moddalar ta’sirida
protomerlar dezagregatsiyaga uchraydi va oqsilning to‘rtlamchi
strukturasi buziladi. Oqsil multimerlari (oligomerlari) ko‘pincha juft
sonli protomerlardan tuziladi. (2 dan 4
gacha oz miqdorda, 6 dan 8
gacha, 10, 12 gacha va hk.). Natijada massasi har xil bo‘lgan
molekulalar hosil bo‘lib bir necha ming, hattoki 100000 Dga teng
bo‘ladi.
To‘rtlamchi strukturaga ega bo‘lgan gemoglobin 4 subbirlikdan,
piruvatdegidrogenaza kompleksi 72 subbirlikdan,
RNK-polimeraza
5 subbirlikdan, LDG – 4 subbirlikdan iborat bo‘ladi.
Ikkilamchi, uchlamchi va to‘rtlamchi strukturalar birlashib
makrostruktura yoki oqsillarning konformatsiyasi,
oqsillarning fazoviy
strukturasini tashkil etadi.
8-labaratoriya ishi

|
8-labaratoriya ishi
|
Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #262116 |
Bog'liq Allaniyazova Feruza KI uzb Elektronika
Kompyuter injinering yonalishi 2-kurs talabasi Allaniyazova Feruzaning Elektronika va sxemalar fanidan
8-labaratoriya ishi: Istok qaytarish sxemasini tadqiq etish.
9-labaratoriya ishi: Integral kuchaytirgich xarakteristika va parametrlarini tadqiq etish.
10-11-labaratoriya ishi: Operatsion kuchaytirgich parametrlarini tadqiq etish. Operatsion kuchaytirgich asosidagi analog qurilmalarini tadqiq etish.
12-labaratoriya ishi: BT da yasalgan kalitni uzatish xarakteristikani tadqiq etish.
13-labarotoriya jumisi: Maydoniy tranzistorlarda yasalgan kalit sxemalarini tadqiq etish.
14-labaratoriya ishi: TTM integral sxemasini tadqiq etish.
15-labaratoriya: IMS optronlarni tadqiq etish.
|
| |
Elektron jadvalning vazifalari va imkoniyatlari Elektron jadvalning elementlari

|
Elektron jadvalning vazifalari va imkoniyatlari Elektron jadvalning elementlari
|
Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 1,43 Mb. | | #121197 |
Bog'liq Excel kamila
Mavzu:Elektron jadval protsessorlari ularning vazifasi va imkoniyatlari
201-logopediya yo’nalishi Mirzayeva Kamila
Reja:
Elektron jadvalning vazifalari va imkoniyatlari
Elektron jadvalning elementlari
MS Excelda matematik amallar va funksiyalarni qo‘llash;
Elektron jadvallar, Ustun kengligini uzgartirish, Format Yacheyki, Chislo, Workbook, Formula
Elektron jadvallarning asosiy vazifasi ma’lumotlarni jadval
ko‘rinishida tasvirlash va qayta ishlash bo‘lib, birlamchi vazifasi
hisob-kitoblarni avtomatlashtirishdir.
Microsoft Excel dasturini ishga tushirish: Microsoft Excel dasturini ishga tushirish:
1.Пуск-программы orqali Microsoft Excel dasturini tanlash;
2.Ishchi stoldagi Dastur piktogrammasini tanlash
3.Masalalar panеlidagi dastur piktorgrammasini tanlash;
Excel dasturida ishni tugallash uchun esa iks piktogrammasini
yoki fayl menyusining ya’ni chiqish buyrug‘ini tanlash yoki Alt + F4 klavishlarni birgalikda bosish yetarli.
Sichqoncha o’ng tugmachasi yoki klaviaturadagi kontеkstli mеnyu tugmachasi bosilib,
Создать– лист Microsoft Excel tanlanadi va Enter orqali ishga tushiriladi.
Satrlar hamda ustunlar birikmasidan yacheykalar hosil bo’ladi.
Blokka olish sichqoncha yordamida amal oshiriladi blokka olingan yacheykalar kulrang holatda ifodalanadi.
Excel elеktron jadvali, butun sonlar bilan tartiblangan 65536 ta qator ( «1, 2, 3, 65536») va lotin alifbosining bosh xarflari bilan nomlangan 256 ta ustun (A, B, C, D,…,Z, AÀ, AB,…,IV) dan iborat
Kataklarning nomlari qator va ustunlarning nomlaridan kеlib chiqadi. Masalan A ustun bilan 7 qatorning kеsishmasi A7 yachеyka dеyilsa, D ustun bilan 12 qatorning kеsishgan joyi D12 yachеyka dеyiladi.
Qator va ustun kеsishmasida elеktron jadvalning tarkibiy elеmеnti – yachеyka (cell – yachеyka) joylashgan. Xar bir katakka son, matn, yoki formula tarzidagi ma’lumotlar kiritiladi.
Formula yacheykaga kiritilayotganda «=« tenglik belgisini qo’yish shart!
Ustun va qatorlarni qo’shish, o’chirish va o’rnini almashtirish
Etiboringiz uchun rahmat!
|
| |