nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Modda almashinish jarayonlarini tezlashtirish chora – tadbirlari – bu

|
Modda almashinish jarayonlarini tezlashtirish chora – tadbirlari – bu
|
bet | 17/20 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 144 Kb. | | #116837 |
Bog'liq neftkimyoviysintez (2) WORDModda almashinish jarayonlarini tezlashtirish chora – tadbirlari – bu:
{=fazalarning kontakt yuzasini ko’paytirish va modda berish koeffisientlarini kamaytirish; ~chegara qatlam qalinligini oshirish:
~modda berish koeffisientlarini kamaytirish;
~modda berish koeffisientlarini ko’paytirish.}
Absorbsiya jarayonida yutiladigan gaz qanday nomlanadi?
{~absorbent;
=absorbtiv;
~absorbat;
~absorbativ.}
Absorbsiya jarayonida yutuvchi suyuqlik qanday nomlanadi?
{=absorbent;
~absortiv;
~absorbint;
~abrevativ.}
Porshenli kompressorlarda zararli bo’shliq degani – bu:
{~porshenning yo’li;
=silindr qopqog’i va porshen orasida hosil bo’lgan bo’sh hajm;
~porshenning harakat masofasi;
~porshenning hajm orasidagi masofa.}
Suyuq fazaga ta’sir xarakteriga ko’ra gaz-suyuqlik aralashmasini ajratishga mo’ljallangan separatorlar necha turga bo’linadi?
{=4 ta gravitasion inersion, markazdan qochma va uyurmali;
~2 ta gravitasion markazdan qochma;
~3 ta gravitasion inersion, markazdan qochma;
~3 ta inersion, markazdan qochma va uyurmali}
Temperaturasi yuqori suyuqlikka devor orqali issiqlikning uzatilish-bu:
{~issiqlik berish koeffisienti;
~termik qarshilik;
=issiqlik o’tkazish;
~issiqlik uzatish koeffisienti};
Absorbtsiya qurilmalarida gaz va suyuqlik fazalarining yo’nalishiga ko’ra qanday turlarga bo’linadi?
{~davriy va uzluksiz;
=qarama-qarshi va to’g’ri yo’nalishli;
~qarama-qarshi, to’g’ri va teskari yo’nalishli;
~davriy, uzluksiz va muntazam.}
Absorberlar shartli ravishda absorbsiya jarayonida fazalarni ajratuvchi yuzada
to’qnashuv yuzasini ko’paytirish usuliga ko’ra qanday turlarga bo’linadi? {=yuzali va yupqa qatlamli; barbotajli; suyuqlikni sochib beruvchi;
~sirtiy; regenerativ; barbotajli; pompajli;
~barbotajli; pompajli; tarelkali;
~nasadkali; tarelkali; aralashtiruvchi;}
|
| |
Issiqlik almashinish qurilmasi – bu

|
Issiqlik almashinish qurilmasi – bu
|
bet | 16/20 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 144 Kb. | | #116837 |
Bog'liq neftkimyoviysintez (2) WORDIssiqlik almashinish qurilmasi – bu:
{=to’g’ridan – to’g’ri issiqlik manbalaridan issiqlik olib, issitilayotgan suyuqlik yoki gazga uzatuvchi moddalar;
~har qanday manbaning faqat issitilayotgan gazga boshqarish;
~massani aralashma o’rta qismiga boshqarish;
~reagentni faqat suyuq aralashmaga bevosita aralashtirish.}
Qarama qarshi yo’nalishli bug’latish qurilmalarning afzalliklari – bu: {=juda yuqori konsentartsiyagacha eritmani quyuqlashtirish mumkin; ~nasos talab qilinmaydi:
~issiqlik talab qilinmaydi;
~nisbatan past bosimda olib boriladi.}
-bu shunday jarayonlarki, ularda hararorati yuqori jism (yoki muhit) dan harorati past
jismga (yoki muhitga) issiqlik o’tadi. Nuqtalar o’rmniga kerakli so’zni qo’ying? {~massa almashinish jarayonlari; ~giromexanik jarayonlar;
=issiqlik almashinish jarayonlari;
~mexanik jarayonlar.}
Suyuqlik va gazlarning muvozanat va harakat qonunlariga asoslangan jarayonlar qanday jarayonlar deyiladi? {~mexanik jarayonlar;
~modda almashinuv jarayonlari;
~issiqlik almashinish jarayonlari;
=gidromexanik jarayonlar.}
Siklonlar nima maqsadda ishlatiladi?
{=gazsimon turli jinsli sistemalarni ajratish uchun;
~gazsimon aralashmalar hosil qilish uchun;
~suyuqliklar aralashmasi hosil qilish uchun;
~moddalarni bir-biriga eritish uchun.}
Emulsiyadagi suyuqlik tomchilar va suspenziyadagi qattiq zarrachalarni markazdan qochma kuch maydonida ajratish – bu: {~tindirish; ~cho’ktirish;
~ajratish;
=sentrifugalash.}
Tabiiy gaz va neft gazlarini tozalash nimadan iborat?
{=ularni qayta ishlashga tayyorlash, tarkibidan H2S va SO2 ni ajratish;
~tarkibidagi azotli birikmalarni ajratish;
~tarkibidan aromatic uglevodorodlarni ajratish;
~tarkibidan suv bug’larini ajratish.}
|
| |
Neft-gazni qayta ishlash korxonalarida ishlatiladigan mexanik uskunalarni ko’rsating?

|
Neft-gazni qayta ishlash korxonalarida ishlatiladigan mexanik uskunalarni ko’rsating?
|
bet | 15/20 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 144 Kb. | | #116837 |
Bog'liq neftkimyoviysintez (2) WORDNeft-gazni qayta ishlash korxonalarida ishlatiladigan mexanik uskunalarni ko’rsating? {~absorberlar, desorberlar, adsorberlar; ~tindirgichlar ,filtrlar;
~sovutgichlar, bug’latgichlar, kondensatorlar
=dozatorlar, aralashtirgichlar.}
Energiya yoki materialni o’zragtirish uchun mexanik harakat qiladigan uskuna yoki moslama-bu:
{~jihoz;
~apparat;
=mashina;
~kompressor}
.... bu shunday jarayonlarki, ularning tezligi mexanika va gidromexanika qonuniyatlari bilan belgilanadi?
{~issiqlik almashtirish jarayonlari;
=gidromexanik jarayonlar;
~massa almashtirish jarayonlari;
~mexanik jarayonlar.}
Suyuqlik oqimlarining harakati bilan bog’liq gaz, bug’ va suyuqlik uzatish, aralashmalarni ajratishjarayonlari -bu:
{=gidromexanik jarayon;
~kimyoviy jarayon;
~issiqlik alamashinish jarayoni;
~modda almashinish jarayoni.}
Quyidagi mulohazalar qaysi biri to’g’ri?
{=neft tezligini oshirsak, gidravlik qarshilik ham ortadi.
~trubadan oqadigan neft tezligini oshirsak, uni uzatish uchun sarflanadigan energiya sarfi ortadi;
~suyuqlik tezligini oshirsak, uni uzatish uchun zarur bo’lgan trubani tayyorlash xarajatlari ortadi;
~gidravlik qarshiliklarni kamaytirish uchun rostlovchi organlarni ko’proq o’rnatsi kerak.}
Turli jinsli sistemalarning fitrlash jarayonini harakatlantiruvchi kuchi – bu:
{~markazdan qochma kuch;
=bosimlar farqi;
~elektrostatik;
~og’irlik kuchi}
Markazdan qochma kuch tezlanishini og’irlik kuchi tezlanishiga nisbati – bu: {~kritik tezlik;
=ajratish koeffitsenti;
~oqim tezligi;
~oqimning tezlanishi.}
Cho’ktirish jarayonining harakatlantiruvchi kuchi – bu:
{~qovushqoqlik;
~suyuqlik harorati;
~bosim;
=Arximed va og’irlik kuchlari orasidagi farq.}
O’z tarkibida gaz pufakchalari tutgan suyuq sistema – bu:
{~chang; =ko’pik;
~tutun;
~tuman.}
|
| |
Nasos va kompressorlar asosan qanday ko’rsatgichlariga ko’ra tanlanadi?

|
Nasos va kompressorlar asosan qanday ko’rsatgichlariga ko’ra tanlanadi?
|
bet | 13/20 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 144 Kb. | | #116837 |
Bog'liq neftkimyoviysintez (2) WORDNasos va kompressorlar asosan qanday ko’rsatgichlariga ko’ra tanlanadi? {~shakli, sig’imi;
~hajmi, ko’rinishi;
=haydash quvvati, siqish darajasi;
~materiali, o’rnatilish hajmi.}
Erish va qotish qanday jarayonlar guruhiga kiradi?
{~mexanik;
~gidromexanik; ~modda almashinish.
=Issiqlik almashinish jarayoni}
Neft va gazni qayta ishlash texnologiyasida vacuum-distillyatlarini qayta ishlash uchun qanday turdagi reaktorlar qo’llaniladi?
{=adibiatik reaktorlar;
~politropik rejimda ishlaydigan reaktorlar;
~harakatchan nasadkali reaktor bloklari;
~changsimon katalizatorli reaktorlar.}
Kreking kokslash qanday jarayonlar guruhiga kiradi?
{~mexanik;
~gidromexanik;
~issiqlik almashinish;
=kimyoviy}
Neft-gazni qayta ishlash korxonalarida ishlatiladigan modda almashinish uskunalarni
ko’rsating?
{~dozator, aralashtirgishlar; ~tindirgichlar, filtrlar:
~sovutgichlar, bug’latgichlar, kondensatorlar:
=absorberlar, desorberlar, desorberlar, adsorberlar, ekstraktorlar.}
Quyidagilardan qaysi biri gidromexanik jarayon hisoblanadi?
{=suyuqlik muhitlarda aralashtirish;
~gazlarni suyuqlik tomonidan yutilishi;
~suyuqliklarni isishi;
~suyuq aralashmani bug’latish.}
Jism birlik massasida to’g’ri keladigan hajmda yoki zichlikka teskari bo’lgan kattalik-bu: {~solishtirma og’irlik;
~nisbiy og’irlik;
~solishtirma hajm;
=nisbiy zichlik.}
Donador zarrachalar qatlamning mavhum qaynash holatida bo’lishi uchun zaruriy shart – bu:
{~qatlamdan o’tayotgan gaz quruq havo bo’lishi;
~donasimon zarrchalar o’lchami 1-2 mkn bo’lishi;
donasimon zarrachalar quruq bo’lishi;
=donasimon zarrachalar orasidan o’tayotgan gaz yoki suyuqlik tezligi.}
Piroliz va riforming qanday jarayonlar guruhiga kiradi?
{~mexanik;
~gidromexanik;
~issiqlik almashinish;
=kimyoviy}
|
| |
Yuzali absorberlar qanday maqsadlarda ishlatiladi?

|
Yuzali absorberlar qanday maqsadlarda ishlatiladi?
|
bet | 18/20 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 144 Kb. | | #116837 |
Bog'liq neftkimyoviysintez (2) WORDYuzali absorberlar qanday maqsadlarda ishlatiladi?
{=yaxshi eriydigan gazlarni suyuqlik hajmida yutilishida;
~yomon eriydigan gazlarni suyuqlik hajmida yutilishida;
~umuman erimaydigan gazlarni suyuqlik hajmida yutilishida;
~inert gazlarni suyuqlik hajmida yutilish hajmida.}
Suyuqlik va unga aralashmaydigan boshqa suyuqlik tomchilaridan tashkil topgan ko‘p jinsli tizim qanday deb ataladi?
{~Ko‘pik.
=Emulsiya.
~Suspenziya.
~Tuman.}
Gravitatsion tozalash jarayoni qanday kuch ta’sirida amalga oshiriladi? {~Markazdan qochma kuch ~Inersion kuch.
=Og‘irlik kuchi.
~Namlik gradiyenti.}
Donador material qatlamidagi bo‘sh hajmni qatlamning umumiy hajmiga nisbati qanday deb ataladi?
{~Solishtirma yuza.
=G‘ovaklilik.
~Ekvivalent diametr.
~Donador qatlamning nisbiy qarshiligi.}
Qanday sharoitda donador materialning qatlamida mavhum qaynash holati hosil bo‘ladi?
{~Materialning og‘irligi gidrodinamik bosim kuchiga teng bo‘lganda.
~Materialning og‘irligi gidrodanamik bosim kuchidan katta bo‘lganda.
=Materialning og‘irligi gidrodinamik bosim kuchidan kichik bo‘lganda.
~Qatlamning g‘ovaklilik darajasi kamaytirilganda}
Gazlarning tarkibidagi bitta yoki ikkita komponentni qattiq jismlar yordamida yutish jarayoni qanday ataladi?
{~Absorbsiya.
=Adsorbsiya.
~Ekstraksiya.
~Desorbsiya.}
Suyuqlik yoki qattiq jismda yutilgan komponentni haydab chiqarish jarayoni qanday nomga ega? {=Desorbsiya. ~Gipersorbsiya ~Absorbsiya.
~Adsorbsiya.}
Suyuqlikda erigan moddani boshqa suyuqlik bilan ajratib olish jarayoni qanday ataladi? {~Absorbsiya. =Ekstraksiya ~Rektifikatsiya.
~Xemosorbsiya.}
Bitta fazaning markazidan moddaning fazalarni ajratuvchi yuzagacha yoki teskari yo‘nalishda (ya’ni, fazalarni ajratuvchi yuzadan fazaning markazi tomon) tarqalishi qaysi kattalik orqali ifoda qilinadi? {~Modda uzatish. ~Modda o‘tkazish. =Modda o‘tkazuvchanlik.
~Modda tashish.}
|
| |
Moddaning bir muhitdan ikkinchi muhitga fazalarni ajratuvchi yuza orqali tarqalishi qanday nom bilan yuritiladi?

|
Moddaning bir muhitdan ikkinchi muhitga fazalarni ajratuvchi yuza orqali tarqalishi qanday nom bilan yuritiladi?
|
bet | 19/20 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 144 Kb. | | #116837 |
Bog'liq neftkimyoviysintez (2) WORDModdaning bir muhitdan ikkinchi muhitga fazalarni ajratuvchi yuza orqali tarqalishi qanday nom bilan yuritiladi? {~Modda berish
=Modda o‘tkazish. ~Issiqlik berish.
~Modda o‘tkazuvchanlik}
Muhitlar tarkibini ifodalash uchun qo‘llangan kg/m3 o‘lchov birligi bilan ifodalangan kattalik qanday nomlanadi? {~Mol ulushi.
~Og‘irlik ulushi.
~Hajmiy konsentratsiya.
=Hajmiy ulush.}
Deflegmatorda bug‘larning kondensatsiyalanishi natijasida hosil bo‘lgan kondensatning rektifikatsion kolonnaga qaytarilgan qismi qanday nomlanadi? {~Distillyat.
~Rektifikat.
=Flegma.
~Deflegmat.}
Nazariy tarelkalar sonining haqiqiy tarelkalar soniga nisbatining nomlanishi qaysi javobda
to‘g‘ri keltirilgan?
{~Kolonnaning foydalish ish koeffitsiyenti.
=Tarelkalarning foydali ish koeffitsiyenti. ~Bosqichning samaradorligi.
~Konsentratsiya pog‘onalari.}
«Absorbtiv» atamasi nimani ifoda qiladi?
{~Yutuvchi modda.
=Yutilayotgan modda.
~Yutilib bo‘lgan modda.
~Suyuq muhit.}
Kimyoviy reaksiyalarni amalga oshirishga mo‘ljallangan uskunalar qanday umumiy nom bilan yuritiladi?
{~Regeneratorlar.
=Reaktorlar.
~Katalitik qurilma.
~Kreking qurilmasi.}
Ilk bor o‘rganilgan organik kislota
{=Sirka kislotasi
~Chumoli kislotasi
~Ko‘mir kislotasi
~Adipin kislotasi}
Nefteshlam
{=Neft qoldiqlari
~Qazib chiqarish chiqindilari
~Neft mahsulotlari tashish
~Qayta ishlash chiqindilari}
Neft yoqilg‘isining asosiy mahsuloti
{=Suv va uglerod dioksidi
~Kislorod va azot
~Suv va qum
~Uglerod dioksidi}
Nordonlashtirilgan organik moddalarning so‘nggi mahsuloti {=Kislotalar
~Aldegid va ketonlar
~Spirtlar
~Efirlar}
Uglevodorodlarni vodorod bilan tiklashda so‘nggi mahsulot
{=Metan
~Siklik moddalar
~Olefinlar
~Parafinlar}
|
| |
Yuzali absorberlar qanday maqsadlarda ishlatiladi?

|
Yuzali absorberlar qanday maqsadlarda ishlatiladi?
|
bet | 10/20 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 144 Kb. | | #116837 |
Bog'liq neftkimyoviysintez (2) WORDYuzali absorberlar qanday maqsadlarda ishlatiladi?
{~yaxshi eriydigan gSkrubberlar nima maqsadda ishlatiladi? gazlarni suyuqlik hajmida yutilishida;
=yomon eriydigan gazlarni suyuqlik hajmida yutilishida;
~umuman erimaydigan gazlarni suyuqlik hajmida yutilishida;
~inert gazlarni suyuqlik hajmida yutilish hajmida.}
Tindirish va filtrlash jarayonlari qanday guruhiga kiradi?
{~mexanik;
=gidromexanik;
~issiqlik almashinish;
~modda almashinish.}
Neft-gazni qayta ishlash korxonalarida ishlatiladigan gidromexanik uskunalarni
ko’rsating?
{~dozator, aralashtirgishlar; =tindirgichlar, filtrlar:
~sovutgichlar, bug’latgichlar, kondensatorlar:
~absorberlar, desorberlar, desorberlar, adsorberlar, ekstraktorlar.}
Neft-gazni qayta ishlash texnologiyasida etilening polimerlanishi uchun qanday turdagi
reaktorlar qo’llaniladi?
{~adibatik reaktorlar:
~politropik rejimda ishlaydigan reaktorlar:
~harakatchan nasadkali reaktor bloklari:
=changsimon katalizator reaktorlar.}
Bug’latish va kondensatsiyalash jarayonlari qanday jarayonlar guruhiga
{~mexanik;
~gidromexanik;
=issiqlik almashinish;
~modda almashinish.}
Gaz – suyuqlik reaktorlarining asosiy sharti – bu:
{~fazalar kontakt uchun sharoit yaratish va jarayonning issiqlik rejimini ta’minlash;
~reaksiya tezligining yuqori bo’lishi; =reaksiyada katalizator ishtiroki;
~optimal bosim va temperature.}
Bir – biriga tegib turgan kichik zarrachalarning tartibsiz harakati natijasida yuz
beradigan issiqlikni o’tish jarayoni nima deyiladi? {~issiqlikni berislishi; ~konveksiya:
~issiqlik o’tish;
=issiqlik o’tkazish.}
…..bu shunday jarayonlarki, bunda konsentratsiyasi yuqori fazadan konsentratsiyasi past fazaga turli agregat holatlarida massa o’tadi. Nuqtalar o’rniga kerakli so’zni qo’ying? {~issiqlik almashinish jarayonlari;
=massa almashinish jarayonlari;
~gidromexanik jarayonlar;
~kimyoviy jarayonlar.}
|
| |
Vaqt birligi ichida, ko’ndalang kesim orqali oqib o’tadigan suyuqlik miqdori – bu

|
Vaqt birligi ichida, ko’ndalang kesim orqali oqib o’tadigan suyuqlik miqdori – bu
|
bet | 11/20 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 144 Kb. | | #116837 |
Bog'liq neftkimyoviysintez (2) WORDVaqt birligi ichida, ko’ndalang kesim orqali oqib o’tadigan suyuqlik miqdori – bu: {=massaviy sarf;
~tezlik;
~To’g’ri javob berilmagan
~hajmiy sarf;}
Turli jinsli elementlarni cho’ktirish usuli qanday kuch yordamida amalga oshiriladi? {~markazdan qochma kuch;
=og’irlik kuchi;
~inertsiya;
~elektrostatik kuch.}
Donador zarrachalar orasidagi bo’shliq hajmning qatlam hajmiga nisbati nimani bildiradi?
{~mavhum qatlamning qaynash tezligini;
~solishtirma yuza miqdorini;
~donador qatlam qalinligi;
=mavhum qaynash sonini.}
Markazdan qochma kompressorlarda gaz nima yordamida siqiladi?
{=ishchi g’ildirakning aylanishida hosil bo’ladigan inertsiya kuchlari yordamida gaz siqiladi;
~ishchi g’ildirakning aylanishi natijasida;
~potensial energiya natijasida;
~atmosfera bosimi natijasida.}
Modda o’tish jarayonlarida moddalarda amalgam oshadigan o’zgarishlar – bu:
{=moddalarning bir fazadan ikkinchi fazaga o’tishi;
~moddalarning kimyoviy o’zgarishlari;
~bir moddaning boshqa turdagi moddaga o’zgarishlari;
~suyuq fazali moddaning bug’ holatiga aylanishi.}
Qaysi jarayon modda almashinish jarayoniga misol bo’ladi?
~bug’latish;
=absorbsiya
~kristallanish; ~tsentrifugalash.
Eritmalar yoki qattiq jismlar tarkibidan bir yoki bir necha komponentlarni erituvchilar yordamida ajratib olish-bu:
{~separasiyalash jarayoni;
~eritish jarayoni;
~kimyoviy reagentlar yordamida ajratish jarayoni;
=ekstraksiyalash jarayoni.}
Rektifikatsion kolonnalar asosan necha turga bo’linadi?
{~2 turga: pog’onali kontaktli qurilmalar, uzluksiz kontaktli qurilmalar;
~1 turga: tarelkali kolonnalar;
~1 turga: plyonkali va nasadkali kolonnalar;
=2 turga: pog’onali kontaktli qurilmalar va tarelkali kolonnalar.}
Absorbsion kolonnalardan sanoatda nima maqsadda foydalaniladi?
{=NGQIZ va korxonalarda zaxarli gazlarni tozalashda;
~suyuqlik va gazlarni tozalashda;
~qattiq moddalarni tozalashda;
suyuqliklarni tozalashda.}
|
| |
Gazlarni tarkibidagi CO2 dan tozalash uchun nima qo’llaniladi?

|
Gazlarni tarkibidagi CO2 dan tozalash uchun nima qo’llaniladi?
|
bet | 12/20 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 144 Kb. | | #116837 |
Bog'liq neftkimyoviysintez (2) WORDGazlarni tarkibidagi CO2 dan tozalash uchun nima qo’llaniladi?
{~aromatik uglevodorodlar;
~petroleyniy efir;
=etanolaminlarni suvli eritmasi;
~parafin uglevodorodlar.}
O’zbekistonda nechanchi yilda birinchi bo’lib ishga tushirilgan neftni qayta ishlash zavodini ko’rsating? {~Farg’ona – 1903 yilda; =Oltiariq – 1906 yil;
~Farg’ona – 1910 yil;
~Buxoro – 1910 yil.}
Nasadkaning vazifasi nimadan iborat?
{=suyuqlikni bir tekisda qurilmaning butun ko’ndalang kesimi bo’ylab bir xil sochib berish orqali kontaktyuzasini ta’minlash;
~suyuqlikni bir oqim bo’ylab qurilmada sovutishni ta’minlash;
~gaz bilan suyuqlikni qurilmaning ko’ndalang kesimi bo’ylab aralashmasligini ta’minlash;
~bug’- suyuqlik aralashmasini sovutishni ta’minlash.}
Absorberdan chiqib ketayotgan suyuq yutuvchi tarkibidagi erigan gazlarni ajratib olish jarayoni – bu: {~gazsizlantirish;
~regenerasiya;
~degazasiya;
=desorbsiya.}
Absorbsiya qurilmalari ishlash rejimiga ko’ra qanday turlarga bo’linadi? {=davriy va uzluksiz;
~qarama-qarshi va to’g’ri yo’nalishi;
~qarama – qarshi, to’g’ri va teskari yo’nalishli;
~uzluksiz va muntazam.}
Skrubberlar nima maqsadda ishlatiladi?
{=gazlarni suyuqlik yordamida tozalash uchun;
~suspenziyalarni fazalarga ajratish uchun;
~havoni qizdirish uchun;
~gazsimon aralashmalar hosil qilish uchun. Donador zarrachalar qatlamning mavhum qaynash holatida bo’lishi uchun zaruriy shart}
….bu shunday jarayonlarki, bunda jismlarning faqat mexanik o’zaro ta’sirida o’tadi. Nuqtalar o’rniga kerakli so’zni qo’ying?
{~gidromexanik jarayonlar;
~issiqlik almashinish jarayonlari;
=mexanik jarayonlar;
~kimyoviy jarayonlar.}
Rotasion kompressorlarda gazlarni siqish darajasi 3-4 dan oshsa, qanday holat kelib chiqadi?
{~kompressorda energiya sarfi kamayib ketadi;
gazni zich bo’lmagan birikmalardan yo’qotilishi kuzatiladi;
~gazni harorati keskin tushib ketadi;
=kompressorda energiya sarfi oshib ketadi.}
|
| |
— jahon xo'jaligida moliyaviy munosabatlarni xalqaro tartibga solishga bo‘lgan ehtiyojning kuchayishi

|
— jahon xo'jaligida moliyaviy munosabatlarni xalqaro tartibga solishga bo‘lgan ehtiyojning kuchayishi
|
bet | 6/7 | Sana | 26.08.2024 | Hajmi | 2,87 Mb. | | #269866 |
Bog'liq Zamonaviy moliyaviy tashkilotlar— jahon xo'jaligida moliyaviy munosabatlarni xalqaro tartibga solishga bo‘lgan ehtiyojning kuchayishi; — jahon valyuta tizimi, xalqaro valyuta-kredit, qimmatbaho qog'ozlar va oltin bozorlaridagi yuzaga keladigan muammolarni hamkorlikda hal qilish zaruriyatining ortib borishi. Xalqaro moliya tashkilotlari tomonidan bajariladigan asosiy funksiyalarga quyidagilar kiradi:
Axborot funksiyasi;
Maslahatchi funksiyasi;
Tartibga solish funksiyasi;
Bashorat qilish funksiyasi.
Xalqaro moliya tashkilotlari jahon iqtisodiyotini rivojlantirish sohasidagi muayyan masalalarni hal etish uchun a’zo mamlakatlarning moliyaviy resurslarini birlashtirish orqali tashkil etiladi.
Xalqaro moliya tashkilotlari jahon iqtisodiyotini rivojlantirish sohasidagi qaysi masalalarni hal etish uchun moliyaviy resurslar ajratadi?
Xalqaro moliya tashkilotlari quyidagi maqsadlarni ko‘zlagan holda faoliyat yuritadi:
- valyuta va moliya-kredit munosabatlarini xalqaro tartibga solishni amalga oshirish;
- jahon valyuta va moliya-kredit siyosatining strategiya va taktikasini hamkorlikda ishlab chiqish va muvofiqlashtirish.
Alohida mamlakatlarning xalqaro moliya tashkilotlarida qatnashish darajasi va ta’siri nima bilan aniqlanadi?
Xalqaro moliya tashkilotlarida qatnashish darajasi va alohida mamlakatlarning ta’siri ularning kapitaldagi bo‘nagining miqdori bilan aniqlanadi.
Xalqaro moliya tashkilotlariga quyidagi tashkilotlar kiradi: - Xalqaro Valyuta fondi;
- Jahon banki guruhiga kiruvchi xalqaro moliyaviy tashkilotlar:
- Xalqaro tiklanish va taraqqiyoti banki;
- Xalqaro rivojlanish assotsiatsiyasi;
- Xalqaro moliya korporatsiyasi;
- Investitsiyalarni kafolatlash bo’yicha ko’p tomonlama agentlik;
- Investitsion kelishmovchiliklarni tartibga solish xalqaro markazi;
- Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki, Osiyo, Amerika, Afrika mintaqaviy rivojlanish banklari va boshqalar kiradi.
|
| |
XULOSA - Axborot tizimlari va texnalogiyalari

|
Axborot tizimlari va texnalogiyalari
|
bet | 6/7 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #148386 |
Bog'liq Narzikulov Nodirbek Kurs ishi 222 XULOSA
Bugungi kunda mamlakatimizda axborot texnologiyalarini rivojlantirish yo‘lida ko‘p ishlar qilinmoqda. Bu borada davlatimiz tomonidan katta ishlar amalga oshirildi. Xususan, siz osonlik bilan bir necha joylarda dasturlash tomonidan ko‘plab loyihalarni yaratishingiz mumkin va sizga masofalar hech qanday xalaqt bermaydi. Dasturlashning web yoʻnalishi uchun C# dasturlash tili aynan kerak ekan, chunki bu til saytning orqa qismiga kod yozish uchun mos tushadigan koʻp funksiyalarni bajaruvchi tildir. Hozirda bir rivojlanayotgan davrda yashar ekanmiz raqamli va axborot texnologiyalarini oʻrganishimiz shart aks xolda orqada qolib ketamiz.
Tovarlarni qayd etish axborot tizimi bo‘yicha kurs ishi bunday tizimning turli tarkibiy qismlari va funktsiyalari haqida to’liq ma’lumot beradi. U tayyor mahsulotlarni samarali axborot tizimining ahamiyatini qamrab oladi. Ish yengil sanoatining o’ziga xos talablariga moslashtirilgan turli xil dasturiy ta’minot va apparat variantlarini tahlil qilishni oʻz ichiga oladi. Bundan tashqari, mijozlar bilan munosabatlarni boshqarish va sotishni kuzatish uchun onlayn platformalarning integratsiyasini o‘rganadi. Kurs ishi, shuningdek, dasturning samarali axborot tizimini joriy etish va qo‘llab-quvvatlash bilan bog‘liq muammolar va imkoniyatlar o‘rganildi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Герберт Шилдт. C# 4.0 Полноеруководство. Москва. Санкт-Петербург. Киев. 2011, 473-б.
2. Джозеф Албахари и Бен Албахари. C# 6.0 Справочник. Полное описание языка.Москва. Санкт-Петербург. Киев. 2016, 151-б.
3. Борис Пахомов. C# для начинающих. Санкт-Петербург»БХВ-Петербург». 2014, 293-б.
4. А.Л.Марченко. C#. Введение в программирование. Издательство Московского университета. 2005, 88-б.
Internet saytlari
1.https://gkusbekistan.de/uz/consularservices/%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D
2. https://www.metanit.com/
3. https://lex.uz/docs/-5807381
4. https://uz.wikipedia.org/wiki/Pasport_tizimi
|
| |
4-mavzu. Kompaniyа holati tahlili - bet 2

|
4-mavzu. Kompaniyа holati tahlili
|
bet | 2/4 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 78,2 Kb. | | #119860 |
Bog'liq 4мавзуДокумент Microsoft WordKorxonaning raqobat pozitsiyasi kuchini baholash27.
Qiymat, raqobat pozitsiyasini baholashga qo’shimcha ravishda kompaniyaning raqobat pozitsiyasi va raqobatchilik kuchini umumiy tahlil qilish xam talab qilinadi. U quyidagi savollarga javob berishi kerak:
Korxonaning bugungi raqobat pozitsiyasi qanchalik kuchli?
bugungi strategiyadan foydalanilganda raqobat pozitsiyasining qanday o’zgarishini kutish mumkin?
Korxonaning qanday raqobat ustunliklari bor?
Korxonaning raqobat prozitsiyalarini baholash uchun muvaffaqiyatning asosiy omillari bo’yicha balli baholar shkalasidan foydalaniladi. Bunda Korxona va uning raqiblari bo’yicha ana shunday omillar solishtirib kuriladi (4.3-jadval).
Umumiy qoida: kompaniya o’zining raqobatdagi kuchli jixatlarini ko’paytirib borishi va o’zining raqobatchilikdagi zaif jixatlarini ximoya qilishi kerak. U o’z strategiyasida o’zining kuchli jixatlariga tayanishi va zaif jixatlarini mustahkamlashga oid chora-tadbirlarni kurishi lozim.
Ayni paytda raqiblarning kuchli jixatlari reytingi xujumning qaysi tomondan bo’lishini va aksincha, raqiblarning zaif tomoni qaerda ekanligini ko’rsatadi.
Agar aynan kompaniya raqobatda kuchli bo’lgan jixatlarda raqiblar zaif bo’lsa, ushbu vaziyatdan foydalanib qolish chora-tadbirlarini kurish lozim.
Amaldagi strategiya qay darajada samarali?
Strategiya qanchalik yaxshi amalga oshirilayotganini baholash uchun quyidagilar muxim:
1)kompaniyaning raqobatchilar orasidagi o’rnini aniqlash; 2)kompaniyaning tarmoqdagi raqobat chegaralarini aniqlash;
3)kompaniyaning ishlab chiqarish, marketing, moliya va kadrlar sohasidagi funktsional strategiyalarini baholash;
Kompaniya strategik va moliyaviy holatining ko’rsatkichlari quyidagilardan iborat:
kompaniyaning bozordagi ulushi va tarmoqdagi o’rni;
foyda xajmi oshadimi, kamayadimi va u raqobatchilarning shunday ko’rsatkichlariga nisbatan qanday;
sarmoyalar sof foydasining o’zgarish tendentsiyasi;
kompaniyaning sotuvlari umumiy bozordagiga nisbatan tez o’syaptimi yoki sekin o’syaptimi;
kreditlar xajmi;
Korxonaning xaridorlar nazaridagi obro’si, uning imidji;
kompaniyaning texnologiya, innovatsiya, sifat va xaridorlarga xizmat ko’rsatishda yetakchiligi va xokazo.
|
| |
Loyihaning yaratilish qismi bilan tanishish

|
Loyihaning yaratilish qismi bilan tanishish
|
bet | 4/7 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #148386 |
Bog'liq Narzikulov Nodirbek Kurs ishi 222
C# da grafik ilovalarni yaratish uchun biz bepul va toʻliq ishlaydigan ishlab chiqish muhitidan foydalanamiz – bu dastur Visual Studio Community 2022, (2.1-rasm), uni quyidagi dhavola orqali yuklab olish mumkin: https://www.visualstudio.com/en-us/downloads.
(2.1.1-rasm)
Visual Studio ga Windows Forms va C# va .NET 6 uchun loyihani qoʻllab-quvvatlashni qoʻshish uchun faqat Setup'dagi ish yuklarida .NET Desktop Development ni tanlashingiz kerak. Siz koʻproq variantlarni yoki umuman barcha variantlarni tanlashingiz mumkin, ammo siz qattiq diskingizdagi boʻsh hajmni hisobga olishingiz kerak - qancha koʻp variantni tanlasangiz, disk maydoni shunchalik koʻp boʻladi.
(2.1.2-rasm)
Atrof muhitni va uning barcha komponentlarini oʻrnatgandan soʻng, Visual Studio dasturini ishga tushiring va grafik dastur loyihasini yarating (2.1.2-rasm). Bosh ekranda Yangi loyiha yaratish (Yangi loyiha yaratish) ni tanlang.
(2.1.3-rasm)
Keyingi oynada (2.1.3-rasm) loyiha turi sifatida Windows Forms ilovasini tanlang:
(2.1.4-rasm)
Shuni ta’kidlash joizki, andozalar orasida siz Windows Forms App (.NET Framework) turini ham koʻrishingiz mumkin - uni tanlash shart EMAS, (2.1.4-rasm) sizga Windows Forms ilovasi turi kerak.
Keyinchalik, keyingi bosqichda bizdan loyiha nomini va loyiha joylashgan katalogni koʻrsatish soʻraladi.
(2.1.5-rasm)
(2.1.5-rasm) Loyiha nomi maydonida loyihaga nom bering. Mening holimda bu HelloApp.
Keyingi oynada Visual Studio bizdan loyiha uchun foydalaniladigan .NET versiyasini tanlashni taklif qiladi. Odatiy boʻlib, bu erda eng soʻnggi versiya tanlangan - .NET 6.0 (2.1.6-rasm). Loyihani yaratish uchun qoldiring va Yaratish tugmasini bosing.
(2.1.6-rasm)
Shundan soʻng, Visual Studio loyihamizni sukut boʻyicha yaratilgan fayllar bilan ochadi (2.1.7-rasm):
(2.1.7-rasm)
Oʻng tomonda Solution Explorer oynasi joylashgan boʻlib, unda siz loyihamiz tuzilishini koʻrishingiz mumkin. Bunday holda, bizda standart yaratilgan tuzilma mavjud:
Dependencies - bu tugun loyihaga sukut boʻyicha qoʻshiladigan dll yigʻilishlarini oʻz ichiga oladi. Ushbu assambleyalar C# ishlatadigan .NET kutubxonasi sinflarini oʻz ichiga oladi.
|
| |
Jahon Banki tarkibidaga 5 ta tashkilot kiradi

|
Jahon Banki tarkibidaga 5 ta tashkilot kiradi
|
bet | 7/7 | Sana | 26.08.2024 | Hajmi | 2,87 Mb. | | #269866 |
Bog'liq Zamonaviy moliyaviy tashkilotlarJahon Banki tarkibidaga 5 ta tashkilot kiradi: Jahon Banki tarkibidaga 5 ta tashkilot kiradi: 1.Xalqaro taraqqiyot va tiklanish banki daromadi o’rta darajadagi davlatlarga yordam beradi. XTTB o’zining mablag’ini asosan xalqaro moliya bozoriga obligatsiyalarni sotish yo’li bilan tashkil qiladi. 2. Xalqaro Taraqqiyot Asotsiyatsiyasi - 1960-yilda tuzilgan bo'lib, asosan kambag’al davlatalar va aholi jon boshiga daromadi $835 gacha bo’lgan davlatlarga yordam beradi, foizsiz qarzlar beradi, texnik loyihalarni moliyalashtiradi va siyosiy muammolar bo’yicha yordam beradi. 3.Xalqaro Moliya Korporatsiyasi 1956 – yilda xususiy sektorga hukumat kafolatlarisiz investitsiya berib, uning rivojlanishiga ko'maklashish uchun tuzilgan. 4.Investitsiyalarni Kafolatlash bo'yicha ko'p tomonlama agentlik rivojlanayotgan mamlakatlarda xususiy investorlarga ko'maklashish uchun tuzilgan,bundan maqsad investorlarni notijoriy xatarlardan (ya'ni, huquqiy yoki siyosiy xatarlardan urush, siyosiy larzalar, milliylashtirish xataridan investisiya beriladigan mamlakat hukumatining hatti-harakatlaridan) himoya qilishdir. 4.Investitsiyalarni Kafolatlash bo'yicha ko'p tomonlama agentlik rivojlanayotgan mamlakatlarda xususiy investorlarga ko'maklashish uchun tuzilgan,bundan maqsad investorlarni notijoriy xatarlardan (ya'ni, huquqiy yoki siyosiy xatarlardan urush, siyosiy larzalar, milliylashtirish xataridan investisiya beriladigan mamlakat hukumatining hatti-harakatlaridan) himoya qilishdir. 5.Investitsion kelishmovchiliklarni tartibga solish xalqaro markazi kelishmovchiliklarni tartibga solishni investor davlatlar va investitsiya oluvchi davlatalar o’rtasidagi investitsiyaga tegishli munozarali savollarining kelishuvi yoki muhokamasi ishlarini ta’minlash orqali amalga oshiradi.
Adabiyotlar ro’yhati:
- Malikov T.S. Moliya. –T.: “Iqtisod-moliya”, 2018. – 268 b.
- Ataniyazov J.X. Xalqaro moliya munosabatlari. –T. : “Iqtisod-moliya”, 2020. -612 b.
- O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 11-noyabrdagi “Markaziy banki to‘g‘risida”gi Qonuni (yangi tahrir).
- cbu.uz – O’zbekiston Respublikasi Markaziy banki rasmiy sayti.
- worldbank.org – Jahon Banki rasmiy sayti;
- imf.org – Xalaqro valyuta fondi rasmiy sayti.
E’TIBORINGIZ UCHUN E’TIBORINGIZ UCHUN RAXMAT!
|
| |
O’zbekiston Respublikasi Markaziy banki quyidagi funksiyalarni bajaradi

|
O’zbekiston Respublikasi Markaziy banki quyidagi funksiyalarni bajaradi
|
bet | 5/7 | Sana | 26.08.2024 | Hajmi | 2,87 Mb. | | #269866 |
Bog'liq Zamonaviy moliyaviy tashkilotlarO’zbekiston Respublikasi Markaziy banki quyidagi funksiyalarni bajaradi:
naqd pul muomalasini tashkil etadi;
valyutani tartibga solishni va valyutani nazorat qilishni amalga oshiradi;
banklarni va kredit byurolarini davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni amalga oshiradi;
banklarning, mikrokredit tashkilotlarining, lombardlarning, to‘lov tashkilotlarining, to‘lov tizimlari operatorlarining, valyuta birjalarining, kredit byurolarining faoliyatini va qimmatli qog‘ozlar blankalarini ishlab chiqarishni litsenziyalaydi, shuningdek kredit tashkilotlarining, to‘lov tashkilotlarining, to‘lov tizimlari operatorlarining, valyuta birjalarining, kredit byurolarining va banklar guruhlarining faoliyatini tartibga soladi hamda ushbu faoliyat ustidan nazoratni amalga oshiradi.
Xalqaro moliya tashkilotlarining vujudga kelishining bosqichilari: 1. Xalqaro moliya tashkilotlari vujudga kelishining birinchi bosqichi birinchi va ikkinchi jahon urushlari orasidagi davrga to‘g‘ri keladi. 2. Xalqaro moliya tashkilotlari vujudga kelishining ikkinchi bosqichi hamda ular faoliyatining kuchayish jarayoni ikkinchi jahon urushidan so‘ng mustamlakachilik tizimining parchalanishi va 1970-yillardagi iqtisodiy o‘zgarishlar bilan bog‘liqdir. 3. 1980-yillarning boshlarida xalqaro moliya tashkilotlari faoliyatida uchinchi bosqichning boshlandi. Chunki bu davrda jahon iqtisodiyotida globallashuvning kuchayishi hamda integratsion jarayonlarning jadallashuvi kabilarni ko‘rsatish mumkin.
Dunyodagi bir qator davlatlarning hukumat organlari zamonaviy xalqaro iqtisodiy munosabatlardagi muammolarni birgalikda hal etishga ehtiyoj sezdilar va buning natijasida xalqaro tashkilotlarga bo‘lgan talab yanada ortib bordi
Xalqaro moliya tashkilotlarining vujudga kelishiga va faoliyatining rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatgan omillar: — xo'jalik hayoti baynalminallashuvining kuchayishi, shuningdek, transmilliy korporatsiyalar va transmilliy banklarning tashkil topishi;
|
| |
Proč látka vyzařuje světlo?

|
Proč látka vyzařuje světlo?
|
bet | 4/4 | Sana | 10.05.2021 | Hajmi | 218,2 Kb. | | #14460 |
Proč látka vyzařuje světlo?
Existují tři základní způsoby, kterými látka vyzařuje světlo. Je to tepelné záření, výboj v plynu a světlo uvolněné z polovodičového PN přechodu.
Tepelné záření - Pokud je látka hodně zahřátá, tak vyzařuje světlo. Toto světlo má spojité spektrum, to znamená, že obsahuje všechny možné vlnové délky (barvy). Spektrum tepelného záření má jedno maximum. Přesným proměřením tohoto spektra lze určit teplotu látky, ve které světlo vzniklo. Takto září Slunce a ostatní hvězdy a také wolframové vlákno v klasické žárovce.
Výboj v plynu - Spektrum není spojité, ale čárové. Obsahuje jen některé vlnové délky (barvy). Podle toho, jaké vlnové délky spektrum obsahuje, lze určit, jaký plyn svítí. Takto svítí například plynové výbojky veřejného osvětlení na ulici a zářivky. Bílý povlak na trubici zářivky zajistí, že ve spektru zářivky je přítomno mnohem více vlnových délek, než v samotném výboji, který probíhá v parách rtuti uvnitř trubice.
Světlo uvolněné na PN přechodu polovodičové diody - V zásadě jde o světlo jedné barvy. Hodně se používají LEDky zelené, žluté a červené. V posledních letech byla zvládnuta výroba svítících LED diod, které svítí mnoha barvami současně a tak se výsledné světlo jeví jako bílé.
Na závěr si prosím pusťte dvě úžasná videa, která vám celou látku krásně zopakují:
Je to Badatelna: Jak vznikají fotony a na co je potřebujeme? https://youtu.be/uurpyDm13xc
a NEZkreslená věda III: Co je to světlo? https://youtu.be/jp7nz-JMInM
|
| |
III BOB. DASTUR ISHLANMASINING KO‘RINISHI

|
III BOB. DASTUR ISHLANMASINING KO‘RINISHI
|
bet | 5/7 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #148386 |
Bog'liq Narzikulov Nodirbek Kurs ishi 222III BOB. DASTUR ISHLANMASINING KO‘RINISHI
3.1 Dasturning ketma ket bajarilishi ko‘rinishi
3.1 – rasm.
Avtorizatsiya oynasi. Foydalanuvchi bu yerda “Username” va “Password” kiritb kirish tugmasini bosadi.
3.2 – rasm.
Maxsulot qo‘shish oynasida foydalanuvchi bazaga yangi tayyor maxsulotlarni qo‘shishi mumkin hisoblanadi. Unda mahsulot nomi, narxi, tavsifi, miqdori va yaroqlilik muddatini kiritish mumkin.
3.3 – rasm.
Ushbu oynada tayyor maxsulotlar qayd etiladi.
3.4 – rasm
Bu oynada qayd etilgan tovarlar ro‘yhatini ko‘rib borishimiz va qidirib topishimiz mumkin hisoblanadi
.
3.5 – rasm.
Bu oyna orqali ishlab chiqaruvchilarni monitoring qilishimiz mumkin. Bazaga ishlab chiqaruvchi nomi, manzili, telefon raqamini kiritish, o‘chirish va tahrirlash imkoniyati mavjud.
3.6-rasm
Bu oynada mahsulotlarni boshqarishimiz mumkin. Bazadagi mahsulot va ishlab chiaruvchilar haqidagi ma`lumotlar ko‘rinib turadi. Ularni o‘chirish, tahrirlash, qo‘shish imkoniyatlari mavjud.
Mahsulot Sertifikatlarini va Standartlarini Tushuning: Mahsulotlar uchun sertifikat va standartlarni tushunish, sifat va xavfsizlikni ta'minlashga yordam beradi. Agar sizning mahsulotingiz belgilangan standartlarga mos kelmasa, uni xorijiy bozorda qo'llash muammoiy bo'lishi mumkin. Sertifikat olishning qanday usullarini o'rganib chiqing.
Xalqaro Savdo Vaqtinchalik Mulosimatini Qo'llashingizni Tushuning: Xorijiy savdo jarayonida xalqaro valyuta almashtirish, miqdoriy shartnomalar, sifat ta'minoti, moliyaviy risklarni boshqarish va boshqa muloqotlarni tushunish muhimdir. Xalqaro savdo uzluksizroq olib boriladigan jarayondir, shuning uchun muloqotlar vaqtinchalik muhimoqda.
Tijorat Tashkilotlari va Xorijiy Savdo Boshqarishini O'rganing: Mahsulotlarini xorijiy savdo bozorida sotishga oid, turli xil tijorat tashkilotlari va savdo boshqarishning xususiyatlari haqida ma'lumot olishingiz kerak. Ularga murojaat qilish va ular bilan hamkorlik qilish o'rganing.
|
| |
Co je to kvantování? - Světlo je tvořeno fotony

Co je to kvantování?
Kvantování fyzikální veličiny znamená, že tato veličina nemůže nabývat libovolné hodnoty, ale jen jedné z hodnot povolených nějakou podmínkou. V případě fotonu světla s určitou frekvencí je možná jen jedna jediná hodnota daná podmínkou E = h∙f. Je pravda, že frekvence světla kvantována není, takže může nabývat libovolné hodnoty z intervalu od 3,90∙1014 Hz do 7,69∙1014 Hz. Proto v bílém světle najdeme fotony s různou energií. Ve světle jednobarevném (třeba z nějakého laseru) mají všechny fotony jen jednu energii.
Zajímavé také je, že jsou kvantovány energetické stavy elektronu vázaného k atomu. V případě nejjednoduššího atomu, atomu vodíku, má elektron v základním stavu energii ─13,6 eV. To znamená, že pro ionizaci, tj. odtržení tohoto elektronu od protonu tvořícího jádro, je potřeba dodat energii 13,6 eV nebo vyšší. Případný přebytek energie si uvolněný elektron odnese jako svoji kinetickou energii.
Pokud je dodaná energie menší, může elektron krátkodobě přejít do nějakého vyššího (odborně se tomu říká excitovaného) stavu. Tyto energetické stavy jsou kvantovány podmínkou E = ─13,6 eV/n2, kde n je malé celé číslo. Povolené jsou tedy tyto hladiny energie
první (základní) n = 1 E1 = ─13,6/12 = ─13,6 eV
druhá n = 2 E2 = ─13,6/4 = ─3,40 eV
třetí n = 3 E3 = ─13,6/9 = ─1,51 eV
čtvrtá n = 4 E4 = ─13,6/16 = ─0,850 eV
pátá n = 5 E5 = ─13,6/25 = ─0,544 eV
šestá n = 6 E6 = ─13,6/36 = ─0,378 eV
Elektron se na vyšší energetické hladině dlouhodobě neudrží a brzy přeskočí na nějakou nižší. Podívejme se, co se stane, když elektron přeskočí z páté hladiny (E5 = ─0,544 eV) na druhou hladinu (E2 = ─3,40 eV). Energie elektronu se sníží o ΔE = E5 – E2 = ─0,544 – (─3,40) eV = 2,856 eV = 4,575∙10–19 J. Tato energie se z atomu uvolní (vyzáří) ve formě jednoho fotonu světla. Protože E = h∙f a tedy f = E/h, bude mít vyzářený foton frekvenci f = E/h = 4,575∙10-19/6,63∙10-34 = 6,901∙1014 Hz a vlnovou délku λ = c/f = 2,998∙108/6,901∙1014 = 4,344.10–7m = 434 nm. To je vlnová délka odpovídající modrofialovému světlu.
Pokud bychom počítali přechod z 6. hladiny na 2., vyjde, že se uvolní foton fialového světla s vlnovou délkou 410 nm.
Při přechodu ze 4. hladiny na 2., vyjde, že se uvolní foton modrozeleného světla s vlnovou délkou 486 nm. Když elektron spadne ze 3. hladiny na 2., uvolní se foton červeného světla s vlnovou délkou 656 nm.
Všechny přeskoky na první, tedy základní, hladinu uvolňují mnohem více energie, a proto vedou k vyzáření fotonu ultrafialového světla. Naopak přeskoky končící na třetí a vyšších hladinách uvolňují méně energie a to způsobuje, že se vyzáří foton infračerveného světla.
Ve viditelné části spektra záření atomů vodíku pozorujeme právě čtyři oddělené barevné čáry:
|
Subroutine (podprogramma) mlab int (mpath, mfile, kirishlar, chikalar)

Argumentlar
U O'LDI
KIRIShLAR
MPATH
SUBROUTINE (PODPROGRAMMA) MLAB_INT (MPATH, MFILE,
KIRIShLAR, CHIKALAR)
Chiqishlar
PSCAD MATLAB dasturi bilan MLAB_INT deb nomlangan Fortran kompilyator dasturi orqali bog'lanadi. Ushbu dastur EMTDC modulining
asosiy kutubxonasiga kiritilgan, shuning uchun uni istalgan foydalanuvchi komponentidan chaqirish mumkin.
Dastur quyidagi
funktsiyalarni bajaradi:
• O‘zgaruvchilar/ko‘rsatkichlarni MATLAB ishlov beruvchisiga o‘tkazish uchun MATLAB Fortran API’dan foydalanadi, shunda ularga
“*.m” fayllardan kirish mumkin bo‘ladi.
XARAKTER
'*.m' fayl ichidagi modul nomi (kengaytma .m
• MATLAB Fortran API dan foydalanganda MATLAB chiqish o‘zgaruvchilarini oladi va ularni massivlarga joylashtiradi.
MATLAB fayl yo'li belgilar qatori "*.m"
• Haqiqiy ma’lumotlar
turi uchun R
• Butun sonlar uchun I
• PSCAD STORF va STORI massivlaridan EMTDC o‘zgaruvchilariga kirish.
Dalil
XARAKTER
• Fortran kompilyator o‘zgaruvchilarini C tipidagi ko‘rsatkichlarga o‘zgartiradi va xotira joylarini tayinlaydi/qayta tayinlaydi.
Turi
Barcha kiritilgan o'zgaruvchilar uchun string formati.
Tavsif
Kirish va chiqish o'zgaruvchilari formati quyidagi qiymatlarni olishi kerak:
• MATLAB Fortran API 'engOpen' buyruqlaridan foydalanganda MATLABda ishlov berishni boshlaydi.
qo'shish shart emas)
XARAKTER
• Ishchi katalogni MATLAB “*.m” fayllari bilan katalogga o‘zgartiradi.
Tavsif
STORF - bu STORI.
Dalil
Barcha chiqish parametrlari uchun string formati.
Argumentlar
XARAKTER
Turi
• O‘zgaruvchan massivlar uchun R(o‘lcham) yoki I(o‘lcham).
MATLAB muntazam interfeysi
Chiqish parametrlari
Kirish parametrlari
Machine Translated by Google
MATLAB muntazam interfeys chaqiruvi quyidagicha ko'rinadi:
C:\TEMP MLAB_FILES da joylashgan. "A" kiritish haqiqiy o'zgaruvchi, "B" kiritish haqiqiy sonlarning 31 o'lchovli massivi, "C"
kiritish esa butun son qiymatdir. Chiqish parametri "D" 10 o'lchamli haqiqiy ma'lumotlar massividir.
12-2-MISAL:
MATLAB muntazam interfeys chaqiruvi quyidagicha ko'rinadi:
12-1-MISAL:
MATLAB fayli "TEST.m" C:\TEMP\MLAB_FILES manzilida joylashgan. U MATLAB modulyatsiyasi natijalarini
suratga olish funksiyasini
qo‘llab-quvvatlovchi, shuningdek, simulyatsiya muhitini ishga tushirish (masalan, global o‘zgaruvchilarni o‘rnatish yoki katalogni
o‘zgartirish va hokazo) MATLAB buyruqlaridan iborat.
MATLAB moduli [D] = TEST(A,B,C)
funksiyasi bilan chaqiriladi, bunda TEST MATLAB faylining 'TEST.m' moduli bo'lib, u
PSCAD da kirish va chiqish o'zgaruvchilari bo'sh satrlar bo'lishi mumkin, bu holda '*.m' fayllari argumentlarsiz chaqiriladi. Bu xususiyat
MATLAB muhitini ishga tushirishda, shuningdek MATLAB '*.m' va Simulink '*.mdl' fayllarini ishlatadigan
komponentlarni loyihalashda
foydalidir.
CALL
MLAB_INT("C:\TEMP\MLAB_FILES", "TEST", "RR(31) I", "R(10)")
• O‘zgaruvchilar orasida bo‘sh joy mavjudligiga ishonch hosil qiling
MLAB_INT
("C:\TEMP\MLAB_FILES", "TEST", "", "")
Machine Translated by Google
Adabiyotlar ro‘yxati

2
Adabiyotlar ro‘yxati
1.
В.П. Базы данных. Книга 2 распределенные и
удаленные базы
данных: учебник.// Москва ИД «ФОРУМ» - ИНФРА-М. – 2018. – С
261.
2.
Голицына О.Л. Базы данных: учеб. Пособие // – 4-е изд., перераб. И
доп. – М.: ФОРУМ: ИНФРА-М, 2018. – 400 с.
3.
Мартишин С.А. Базы данных. Практическое применение СУБД SQL
–и NoSQL – типа для проектирования информационных систем:
учеб. Пособие // - Москва: ИД «ФОРУМ» - ИНФРА-М, 2019, – 368 с.
4.
Rahul Batra. SQL Primer An Accelerated introduction to SQL Basics.//
Gurgaon, India. 2019. –P 194.
5.
Поликов А.М. Безопасность Oracle глазами аудиториа: нападение и
защита. –Москва. 2017. –336 с.
6.
Usmonov J.T., Xujaqulov T.A. Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi//
o‘quv qo‘llanma. - Т. :
Aloqachi, 2018. – 96 b.
7.
Usmonov J. T., Xo‘jaqulov T. A. Ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimi
fanidan laboratoriya ishlarini bajarish bo‘yicha uslubiy ko‘rsatma - Т. :
TATU, 2016. – 55 b.
8.
Eric Redmond, Jim R. Wilson. A Guide to Modern Databases and the
NoSQL MovementAQSH, 2015. – 347 с.
9.
Elmasri, R., S. B. Navathe: Fundamentals of Database Systems (5th Ed.)//
Addison Wesley, 2015. – 671 р.
Qo‘shimcha adabiyotlar
1.
Fundamentals of database systems sixth edition. Ramez Elmasri.
Department of Computer Science and Engineering
The University of
Texas at Arlington. 2011. – 261 с.
2.
Введение в Oracle 10g. Перри Джеймс, Пост Джеральд. 697 стр 2013
3.
Диго С.М. Базы данных Проектирование и использование.
издательство "Финансы и статистика". 2005 г. – 592 с.
4.
Конноли Т., Брегк К. Базы данных,
проектирование, реализация и
сопровождения,
теория и практика, Университет Пейсли,
Шотландия, изд. М.- СПБ.- Киев. 2003. – 264 с.
Internet saytlari
1.
www.intiut.ru
;
2.
www.oracle.com
3.
www.library.tuit.uz
;
4.
www.intuit.ru
;
5.
www.w3school.com;
6.
www.ziyonet.uz;
Elektrický proud v plynech a ve vakuu Ionizace plynů

|
Elektrický proud v plynech a ve vakuu Ionizace plynů
|
bet | 1/3 | Sana | 31.03.2020 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #9379 |
Elektrický proud v plynech a ve vakuu Ionizace plynů
Plyny jsou složeny z neutrálních atomů a molekul => nemají volné částice s nábojem => plyny za normálních podmínek nevedou el. proud. Získání volných částic s nábojem – ionizací = odtržení elektronů z atomů neutrálních molekul => vznikají volný elektron a kladný iont.
Ionizační práce = ionizační energie Ei = nejmenší energie, kterou je nutno dodat k uvolnění elektronů:
[Ei] = 1 eV (elektronvolt) = 1,6∙10-19 J
Rekombinace = spojování opačně nabitých částic v neutrální molekuly (vytvořené volné elektrony a kationty se přitahují a nekombinují).
El. proud v plynech je usměrněným pohybem volných elektronů a iontů. Nazývá se výboj.
Pouze ionizovaný plyn vede el. proud.
Pozn.:
Elektronvolt… eV
e = Q = 1,6∙10-19 C
U = φ2 – φ1 = 1 V
W = ?
W = |Q|∙U = |e|∙U
W = 1,6∙10-19 C ∙ 1 V
W = 1,6∙10-19 J = 1 eV
1 eV je roven energii, kterou elektron získá při přemístění z jedné ekvipotenciální plochy na druhou, je-li mezi plochami napětí 1 V.
Nesamostatný výboj
Udržuje se jen po dobu působení ionizátoru (ionizačního činidla), který vyvolá ionizaci plynu (např. plamen zahřívající vzduch, záření – UV, RTG, radioaktivní).
Ionizátor ionizuje molekuly vzduchu => vybíjení kondenzátoru => obvodem prochází el. proud. Proud se udržuje jen po dobu působení ionizátoru.
Samostatný výboj
Pokračuje i po odstranění ionizátoru. Existuje zde Uz – zápalné napětí = napětí, při němž vzniká samostatný výboj.
Ionizace nárazem – mezi elektrodami jsou ionty a hlavně elektrony urychlovány el. polem => získají kinetickou energii EK ≥ Wionizační => nárazem ionizují neutrální molekuly.
V dostatečně silném el. poli mohou být elektrony a někdy i ionty urychleny natolik, že jsou schopny při nárazu na neutrální molekulu vyvolat novou ionizaci. Počet iontů lavinovitě vzrůstá a nastává samostatný výboj nezávislý na vnějším ionizátoru. Vysoce ionizovaný plyn v samostatném výboji se nazývá plazma.
|
| |
Н. Б. Пирматов, Д. Р. Абдуллабекова

|
Н. Б. Пирматов, Д. Р. Абдуллабекова
|
Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 18,16 Kb. | | #126922 |
Bog'liq 1-sho\'ba ro\'yxat
|
Н.Б. Пирматов, Д.Р. Абдуллабекова - Инновации в энергетике: разработка ителлектуальных систем диагностирования технического состояния силового автотрансформатора. Ташкентский филиал НИУ Московского энергетического института.
|
|
Б.Б. Бойназаров, К.У. Махамаджонов - Расчет тепловых характеристик электрического трансформатора и определение пределов надежности при различных уровнях нагрузки. Ферганский политехнический институт.
|
|
М. Исманов - Значимость внедрения сау в хлопкоочистительные заводы. Наманганский инженерно-технологический институт.
|
|
E.Abdurashidov - Rotor zanjiriga ketma-ket ulangan induksion reostat va kondensatorli asinxron dvigatelni tormozlash rejimi. Andijon mashinasozlik instituti
|
|
R.I. Teshaboyev - “SHO‘RSUV SEMENT” ishlab chiqarish korxonasida elektrostatik chang yutgich qurilmasini boshqarish tizimining blok va prisipial sxemasini yaratish.Andijon mashinasozlik instituti
|
|
A.S. Xasanov - Ta’limda еnеrgiyа sohalarini rivojlantirishning innavatsion yo‘llari. Fаrg‘onа politеxnikа instituti
|
|
B.Q. Qodirberganov - Avtotransformatorlarning sanoatda qo’llanilishi. Fergana Polytechnic Institute
|
|
S.N. Rustamova - Reaktiv quvvatni avtomatik nazorat qiluvchi qurilma tahlili. Farg‘ona Politexnika Instituti
|
|
Z.U. Boixanov, U.S. Olimov - Asinxron motorlarning rotor chulg‘amini diagnostika qilish. Andijon mashinasozlik instituti
|
|
| |
I-rasm - = NextPart 01DA6058. 69A599E0

|
= NextPart 01DA6058. 69A599E0
|
bet | 2/11 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 1,57 Mb. | | #157440 |
Bog'liq 6-amaliy mashg’ulo Prizmada yorug’likning sinishi.2. I-rasm. Yoruglik uzatuvchi optik tolala= r
Optik yorug1ik uzatkichlarning sindirish korsatkichi: <= /p>
n =3D (2.1)
bunda mos ravishda nisbiy dielektrik va magnit otkazuvchanlik.
Yoki sindirish kor= satkichi n, yoruglikning vakuumdagi tezligini
-
materialdagi yoruglik tezligiga (cm) nisbati orqali ifodalanadi: n= =3D c/cm .
Har xil moddalardan yoruglik turli tezliklarda tarqaladi. 2.1-jadvalda turli moddalarning sindirish ko'rsatkichlari va yoruglikning tarqalish tezliklari keltirilgan= .
2.2-rasmda OTning tarkibiy qismlari tasvirlangan. OT uchun asosiy material = juda toza va tiniq kvars shishasi, kremniy ikki oksidi (SiO2) hisoblanadi.
Agar dengiz suvi shunchalik tiniq bolsa, u holda Tinch okeanida joylashgan 33,177 futli Mariana chokmasining eng chuqur joyini korish mumkin bolard= i .
Ozak va qobiqning kerakli sindirish korsatkichlarini olish uchun kvars shishasiga qoshimchalar qoshiladi. Masalan; germaniy va fosfor sindirish korsatkichini oshiradi, bor va ftor esa aksincha uni kamaytiradi. Tolaning qoshimcha qobiqlari himoya qobig'i hisoblanadi. 2.2-rasmda optik tolaning tuzilishi korsatilgan .
Tashqi plastik qopl= ama optik tolaning xususiyatlariga ta'sir etuvchi mexanik va atrof-muhit tasir= idan uni himoya qiladi. .
2.1 -jadval
Turli materiallarning sindirish korsatkichlari = p>
|
| |