“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 77-80 (1)“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-20, Issue-2, November - 2022
79
ham raqamlashtirishni jamiyatda salbiy ta’siri ko’pmi?Turli xil fikrlar mavjud bu
masala .Masalan, Rossiya Makroiqtisodiy markaz mutaxassislari tahlil qilish va qisqa
muddatli prognozlash (CMASF)milliy loyihaning amalga oshirilishini aniqladi.
Raqamli iqtisodiyot samaradorlikni oshirishga olib keladi mehnat unumdorligi
va ishchilar 10 million kishini ozod qilish kutilmoqda 2024 yilgacha(Rossiya).
Yaqinda buni tez-tez eshitishingiz mumkin asosan O’zbekistonda eng keng tarqalgan
kasblar yana takrorlanadigan va monoton bo'lgan yana dasturlashtirilishi mumkin
bo'lgan harakatlar algoritmi haydovchilar, sotuvchilar, buxgalterlar, xavfsizlik kabi
kasblar va boshqalar, birinchi navbatda avtomatikaga bo'ysunadi ishchilar va minglab
ishchilar ozod qilinadi odamlar ishsiz qoladi. Ushbu nazariya tasdiqlangan ,erta
rivojlangan olimlar K. Frey va M. Osborne eng ko'p ta'sirlanadigan kasblar ro'yxati
avtomatlashtirish. Bizga raqamlashtirish oson bo’lmaydi, rivojlanish jarayoniga
xalqning hamma qatlami birlashish talab qilinadi,Qo'shma Shtatlarda raqamlashtirish
tufayli ish o'rinlarining yarmi tahdid ostida [5; 3]. Boshqa olimlar da'vo qilmoqdalar
keyingi ikki yil ichida yo'qolib borayotgan 75 million o'rniga Sayyoradagi an'anaviy
ish joylari 133 million yangi. Va haqiqatan ham rivojlanish bilan yangi texnologiyalar
bir vaqtning o'zida yangi mahsulotlar paydo bo'ladi raqamli tizimni o'rnatadigan
kasblar, ishlash katta ma'lumotlar bilan ishlash, robototexnikaga xizmat qilish
masalan: IT-dasturchilar, tarmoq admenstratori,advokatlar, davlat bilan aloqa
platformasi moderatorlari biz, interfeys dizaynerlari, BIG Datalar va boshqalar. Shu
munosabat bilan ehtiyoj bor ishlashga qodir mutaxassislarni qayta tayyorlashda
avtomatlashtirish texnologiyalari, IT mutaxasisligi buyicha o’qitish zarur-bu
yo’nalishga O’zbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambag’allikni
qisqartirish vazirligi tomonidan tartibga solinsa ,nega aynan bu vazirlikga
yo’naltirganimni sababi IT-PARK lar o’quv faoliyati aholining quyi qatlamini hisobga
olmagan.Agar biz shu tartib va imtiyozlarni yo’lga qo’ysak xalqimizning quyi
qatlamlarida ishsizlik kamayadi va davlatimiz rivojlanadi.
Muvofiq a'zoning pozitsiyasini qayd etish qiziq RAS RI Kapelyushnikov, u bu
holatni texnologik deb hisoblaydi mantiqiy ishsizlik uzoq muddatli fenomen
nazariydan boshqa narsa emas amalda hech qachon amalga oshirilmaydigan imkoniyat
. Kapelyushnikov bu qisqa muddatli deb hisoblaydi ishsizlik juda dolzarb va bundan
tashqari doimiy ravishda mehnat bozorida mavjud.Mening bu maqalamda kuzatish va
taqqoslashim natijasida qo'rquvning asossizligini isbotlaydi.mantiqiy taraqqiyot holda
keskin sakrashga olib kelishi mumkin ishchilar. Kapelyushnikov R.I yangi texnik deb
hisoblaydi texnologiyalar bandlik tarkibiga ancha kuchli ta'sir ko'rsatadi,uning
darajasidan va mashhur alarmist prognozlaridan kelgusi yillarda deyarli yarmining yo'q
bo'lib ketishi haqida mavjud barcha kasblar ishonchli emas,chunki ular noto'g'ri
metodologiyadan foydalanadilar. Uning ishida bota, yangi texnologiyalar ta'siri ostida
|
| |