nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Чат (Chat) - 5-mavzu. Moodle tizimining interfaol imkoniyatlari Reja

|
5-mavzu. Moodle tizimining interfaol imkoniyatlari Reja
|
bet | 5/8 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 0,55 Mb. | | #147632 |
Bog'liq 5-mavzu. Moodle tizimining interfaol imkoniyatlari RejaЧат (Chat) – elementi kurs ishtirokchilari o`rtasida o`zaro yozma muloqot qilish imkonini yaratadi. Kursga kirish imkoni bo`lgan foydalanuvchilar chat modulidan ham faol foydalanishlari mumkin. Chat modulini yaratishda chatning ishlash vaqtini ko`rsatish zarur. Chat faol bo`ladigan vaqtlar oldindan belgilanadi. Masalan: bir marta, har kuni belgilangan vaqtda hamda har hafta belgilangan vaqtda. Chat faollashish vaqti hamda undagi xabarlar bilan bog`liq sozlash ishlarini professor-oq`ituvchi chatni yaratish vaqtida belgilaydi. Chat modulidan kurs ishtirokchilari bir-birlari bilan ko`rishishning imkoni bo`lmay qolganda foydalanish tavsiya etiladi. Chat modulidan quyidagi holatlar yuz berganda foydalanish mumkin: turli joyda yashovchi bir kurs ishtirokchilari bir-birlari bilan axborot almashish maqsadida; talaba o`qituvchining yoniga suhbat uchun borishni imkonini topa olmaganda; talabalar erishgan yutuqlarini talabalar va o`qituvchilar bilan muhokama qilish zarur bo`lganda; talabalardan mavzuga tayyorgarlik ko`rish uchun yordam olish maqsadida.
Лекция (Ma’ruza) – o`quv elementi masofaviy ta’lim tizmining asosiy mazmunini yoritib beruvchi elementlardan biri hisoblanadi. Uning yordamida ma’ruza, amaliy mashg`ulot darslarining ma’lumotlari tashkil etiladi. Ma’ruza sahifalar to`plami asosida tashkil etiladi. Odatda, sahifalarning har biri savollar bilan yakunlanib, savollarga berilgan javobga qarab, talabalar keyingi bosqichga o`tishi yoki oldingi bosqichni qayta o`zlashtirishi aniqlanadi. Ma’ruza elementi quyidagi funksiyalarga ega: har bir dars baholanish imkoniga ega bo`lib, olingan natijalar baholar jurnaliga yozilib boriladi; har bir dars tarkibida bir necha sahifalar yaratish imkoni mavjud; o`zlashtirilgan darslarga bajarilganlik haqida belgi qo`yiladi; yangi mavzularni mustaqil o`rganish mumkin; darslarni nazorat qilish uchun turli xildagi test savollaridan foydalanish mumkin.
Внешний инструмент (Tashqi uskuna)– elementi boshqa web-saytlarda joylashgan ta’lim resurslari va faol namunaviy elementlarni kursga bog`lash imkonini yaratadi. Masalan, tashqi uskuna kursga tegishli bo`lgan yangi ma’lumot yoki ilova bo`lishi mumkin. Tashqi uskuna elementi Гиперссылка resursidan quyidagi ko’rsatgichlar bilan farqlanadi:
Tashqi uskuna uzoqda joylashgan resurni o`z resursi kabi namoyon etadi;
Tashqi ilovalarni o`qish, yangilash hamda o`chirish natijasida baholarga ega bo`linadi;
Mazkur tizim bilan tashqi ilova o`rtasida o`zaro aloqa o`rnatilib, ularning birbiriga ishonchli deb topilgandagina bog`lanish paydo bo`ladi.
|
| |
R.Dekart tomonidan XVII - I bob psixofiziologiyani o‘rganilish tarixi

|
I bob psixofiziologiyani o‘rganilish tarixi
|
bet | 13/16 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 140,31 Kb. | | #257957 |
Bog'liq ASOSIY PSIXOFIZIOLOGIK MUAMMO TUSHUNCHASI-RUH VA MIYA O‘RTASIDAGI MUNOSABATLARR.Dekart tomonidan XVII asrda refleks tushunchasini fanga kiritilishi organizm va muhit ta’siri asoslari ochilishi borasidagi muhim nazariyalardan biri sifatida rol o‘ynaydi.
Refleks – organizmning tashqi va ichki ta’sirotlarga markaziy nerv tizimi orqali bergan javob reaksiyasidir. I.M.Sechenov (1829-1905) tomonidan amalga oshirilgan bu tushunchaning rivojlantirilishi va bu mexanizmning barcha psixik jarayonlarga tegishli ekanligi shunga olib keladi-ki, ilmiy psixologiyada determinizm tamoyili uzil-kesil o‘z tasdig‘ini topdi.
Inson hayotida reflekslarni yuqori baholab, I.M.Sechenov tomonidan quyidagicha ta’rif beriladi: “Ongli va ongsiz hayotning barcha aktlari (harakatlar) kelib chiqishi usuliga (mohiyatiga) ko‘ra reflekslardir” .
Reflektor aktda I.M.Sechenov uchta bo‘g‘imni ajratadi:
1. Birinchi bo‘g‘imda sezayotgan “to‘pning” ta’sirlanishi nerv qo‘zg‘alishiga aylanadi.
2 Qo‘zg‘alish va tormozlanish jarayonlari asosida o‘ziga xos ravishda axborotni qayta ishlash va qaror qabul qilish ro‘y beradi.
3.Buyruqni amalga oshiruvchi organlarga (muskullarga va bezlar va hokazo) uzatish.
I.P.Pavlov_(1849-1936)'>I.P.Pavlov (1849-1936) I.M.Sechenovning miya reflektor faoliyatinio‘rganish borasidagi g‘oyasini rivojlantirib, refleks tushunchasiga yangi mazmun kiritdi hamda shartli reflekslarning hosil bo‘lish asoslarini yaratdi. Reflekslarning ikki turi farqlanadi: shartsiz va shartli reflekslar.
Shartsiz reflekslar tug‘ma bo‘lib, hayotning dastlabki kunlaridan va keyinchalik, hech qanday tajribasiz (malakasiz) namoyon bo‘la boshlaydi.Masalan, igna sanchilganda qo‘lni tortib olinishi, ovqatning og‘iz bo‘shlig‘ida tushgandagi so‘lakning ajralishi.
Shartsiz reflekslarning markazlari turlichadir – shartsiz refleks-lar yoylarning tutashuvchi orqa miyadan va bosh miyaning o‘sishidan ro‘y beradi. Shartli reflekslarning hosil bo‘lish sohasi bosh miya po‘stlog‘idir. Shartli ta’sirlagich organizmning hayoti uchun muhim bo‘lgan qandaydir hodisalarning mavjudligi haqida, masalan, ovqatning mavjudligi, xavf- xatarning paydo bo‘lishi haqida xabar beradi.
Shuning uchun I.P.Pavlov bosh miya qobig‘i faoliyatini signal faoliyati deb nomladi. I.P.Pavlov shartli reflekslar metodidan foydalanib, shuni aniqladiki, bosh miya katta yarim sharlari faoliyati organizmning ichki muhitidan va tashqi muhitdan nerv tizimiga kelayotgan ko‘pgina ta’sirlovchilarning tahlil va sintez jarayonlaridan iborat ekan. Analiz va sintez I.P.Pavlov tomonidan analizatorlar deb nomlangan o‘ziga xos nerv tizimlari yordamida amalga oshiriladi.
|
| |
LMS MOODLE tizimida o'quv kursi tarkibi va uni yaratish

|
LMS MOODLE tizimida o'quv kursi tarkibi va uni yaratish
|
bet | 4/8 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 0,55 Mb. | | #147632 |
Bog'liq 5-mavzu. Moodle tizimining interfaol imkoniyatlari RejaLMS MOODLE tizimida o'quv kursi tarkibi va uni yaratish
MOODLE tizimi O’qituvchi uchun o’quv jarayonini tashkillashtirish va olib borish borasida juda ma’qul bo’lgan vositalarni o’z ichiga oladi. Bular tizimida qabul qilingan “MOODLE tizimi tushunchalari – ob’ektlari” bo’lib hisoblanadi:
Контекст (Kontekst - tugal fikr anglatuvchi matn parcha yoki multimediyali ob’ekt).
Категория (Kategoriya – biror umumiy belgi va bog’lanishlari bo’yicha turkumlanish).
Курс (Kurs).
Мета-Курс (Meta Kurs).
Ресурс (Resurs).
Интерактивность(Interfaollik).
Действие (Ish faoliyat–harakati).
Блок (Blok).
Обусловленное Действие (Shartli ravishdagi faoliyat – ish harakat).
Завершение Действия/Курса (Kurs ishini yakunlash).
Группа (Guruh).
Группировка (Guruhlash).
Роль(Rol).
Полномочие(Vakolat – huquqga ega).
Возможность (Imkoniyat).
Kurs elementlari bilan tanishish. Boshqa LMS tizimlariga qaraganda Moodle tizimi orqali masofaviy ta’lim tizmini tashkil etishda keng imkoniyatlar mavjud:
Kurs mazmunini boyitish uchun o'nlab kurs elementlarini mavjudligi;
Talabalar uchun resurslarning bir qancha turdaligi;
Foydalanuvchi hohlagan tilida ishlay olishligi;
Har bir kursda darslar modullarga bo`lib tashkil etilishligi va boshqalar.
Moodle LMS tizimida quyidagi rasmda aks ettirilgan kurs elementlari mavjud:
Kurs elementlari ro`yxati:
Анкета (So`rovnoma) – elementining uch turdagi anketalari masofaviy ta’lim kurslarini baholash va rag`batlantirish uchun xizmat qiladi. Professor-o`qituvchilar anketa moduli yordamida o`z talabalarini yaqindan bilishga yordam beruvchi ma’lumotlarga ega bo`ladilar. Shuningdek, dars samaradorligini oshirishga yordam beruvchi talabalar fikrlariga ham ega bo`lishlari mumkin. Shuni ta’kidlash joizki, ushbu modul savollari oldindan ishlab chiqilgan bo`lib, ularni o`zgartirib bo`lmaydi. Talabalar uchun maxsus anketa taqdim etishda Teskari aloqa (Обратная связь) xizmatidan foydalanish mumkin. 200
|
| |
Задание (Topshiriq) - 5-mavzu. Moodle tizimining interfaol imkoniyatlari Reja

|
5-mavzu. Moodle tizimining interfaol imkoniyatlari Reja
|
bet | 8/8 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 0,55 Mb. | | #147632 |
Bog'liq 5-mavzu. Moodle tizimining interfaol imkoniyatlari RejaЗадание (Topshiriq) – o`quv elementi talabalar ishlarini jamlash, baholash va ularni sharxlash hamda o`qituvchilarga kommunikativ topshiriq qo`shish imkonini yaratadi. Talabalar har qanday raqamli fayllarni yuborishlari mumkin. Jumladan, Word hujjatlari, elektron jadvallar, rasmlar, audio yoki video fayllar. Qo`shimcha yoki yordamchi o`qituvchilar talabalardan javoblarini matn muharriri orqali kiritishini talab qilishlari mumkin. Tizimdan tashqarida bajariluvchi yoki raqamli fayl bo`lmagan topshiriqlar ham berilishi mumkin. Bunday hollarda topshiriq javobi matn muharriri orqali topshiriladi. Topshiriq o`qituvchi tomonidan baholanib, faylga javob mulohaza ko`rinishida, talaba yuborgan faylni to`g`rilangan shaklida yoki audio fayl ko`rinishida javob qaytarilishi mumkin. Javoblar ballar, foydalanuvchilarning baholash shkalalari yoki “Ilg`or” uslublar yordamida baholanishi mumkin. Natijaviy ko`rsatkichlar baholar jurnaliga kiritiladi.
Wiki – elementi ishtirokchilarga bog`langan web-sahifa to`plamini yaratish va tahrirlash imkonini beradi. Wiki individual (faqat muallif o`zgartira olishi mumkin) va hamkorlik (hamma o`zgartirish huquqiga ega) da yaratilishi mumkin. Wiki da har bir ishtirokchi tomonidan amalga oshirilgan o`zgarishlarning har bir sahifasi saqlanib qoladi. Wikidan quyidagi hollarda foydalanish mumkin:
Dars yoki qo`llanmalarga guruhli belgi qo`shish uchun;
Kafedra va fakultet a’zolarining umumiy ishlarini rejalashtirish uchun;
Murabbiy tomonidan berilgan mavzu bo`yicha talabalar hamkorlikda kitob yaratishlari uchun;
Har bir ishtirokchi yozgan satrlari yordamida hamkorlikda tarix zarvaraqalarini yozish yoki she’r yaratish uchun;
Tadqiqotlar yoki to`g`rilashlar natijasida erishilgan belgilar asosida shaxsiy jurnal yaratish uchun (Individual Wiki da qo`llaniladi).
SCORM (Sharable Content Object Reference Model) -«berilgan ob’yektdan hamkorlikda foydalanish uchun namunaviy modeli») – elementi o`quv ob’yektlari uchun muvofiqlikda kelishilgan standart fayllar to`plamini o`zida mujassam etgan bo`lib, ular arxiv fayl ko`rinishida bo`ladi. SCORM paketi bir necha sahifa ko`rinishida bo`lib, fayldan foydalanish davomida fayllar biridan -biriga xarakatlanishi mumkin. Ularning aks etilishi turli xil bo`ladi. Masalan,
qalqib chiquvchi oyna, mundarija hamda navigatsion tugmalar ko`rinishida bo`lishi mumkin. SCORM paketida odatda savollar va javoblar mujassam bo`ladi. Javoblar uchun berilgan qiymatlar baholar jurnaliga kiritiladi. SCORM paketidan quyidagi hollarda foydalanish mumkin:
Shunday qilib ba’zi turdagi materiallar talaba va o’qituvchining o’zaro hamkorligiga qaratilgan bo’lsa, boshqalari talabalar orasidagi o’zaro faoliyatga asoslangandir.
|
| |
Miyacha tana harakatlarini muvofiqlashtirishda ishtirok etadi. O‘rta miya

|
Miyacha tana harakatlarini muvofiqlashtirishda ishtirok etadi. O‘rta miya
|
bet | 11/16 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 140,31 Kb. | | #257957 |
Bog'liq ASOSIY PSIXOFIZIOLOGIK MUAMMO TUSHUNCHASI-RUH VA MIYA O‘RTASIDAGI MUNOSABATLARMiyacha tana harakatlarini muvofiqlashtirishda ishtirok etadi. O‘rta miya– to‘rt tepalik qizil yadro muskul tonusining me’yoriy taqsimlanishini, tovush va yorug‘lik qo‘zg‘atuvchilarini hamda og‘irlik kuchiga nisbatan tananing to‘g‘ri joylashishini idora etadi.
Oraliq miyada sezuvchanlikning oraliq markazlari mujassamlashgan. Oldingi miya va uni qoplab turgan po‘stloq bosh miyaning oliy qismlarini tashkil etadi.
Oldingi miya bosh miyaning eng katta qismini deyarli 80 foizini tashkil qiladi va peshona sohasidan ensagacha cho‘zilgan yoriq bilan ajrashgan ikkita o‘ng va chap yarim sharlardan bir-biri bilan qadoqsimon tana yordamida birikadi.
Yarim sharlarning barcha yuzasi (qariyb 2200 sm) miya po‘stlog‘i deyiladi. Miya po‘stlog‘i kulrang moddadan tashkil topgan. Uning qalinligi turlicha bo‘lib 4- 5 mm.gacha boradi. Bosh miya katta yarim sharlari qobig‘ining yuzasi odamda katta sohaga ajratiladi, peshona (eng katta), tepa, ensa va chakkadan iborat. Bir xildagi hujayralar qatlamidan iborat qismlar (qobiq shakli va faoliyatining vazifalari turlicha bo‘lgan oltita qatlam hujayralaridan tashkil topgan) qavatlardan(maydon) iborat. Odamda hammasi bo‘lib, 52 ta maydon mavjud.
Bosh miyaning po‘stlog‘i ostida yotgan qismlarini qobiq osti sohasi deyiladi. Qobiq osti sohasi va qobiq osti tutamlari umumiy sezuvchanlikning differensiyalashgan markazlari hisoblanadi. Bu soha bizning emotsiyalarimiz va instinktlarimiz bilan bog‘langan.
Periferik nerv tizim markaziy nerv tizimi bilan ajralmas yaxlitlikni tashkil etadi. Periferik nerv tizimi markaziy nerv tizimidan chiqib, tarmoqlanib, shu bilan birga butun organizmni markaziy nerv tizimi bilan bog‘lovchi nervlardan tashkil topadi.
Bosh miyadan 12 juft, orqa miyadan esa 31 juft nervlar chiqadi. Periferik nervlarning ikki turi: sezuvchi va harakat nervlari farqlanadi. Sezuvchi nervlar nerv uchlaridagi tuzilmalarda ta’sirlovchilar tufayli hosil bo‘lgan qo‘zg‘alishni markazga, ya’ni orqa miya va bosh miyaga yetkazib beradi. Ushbu nervlar boshqacha qilib aytganda, qo‘zg‘alishni qabul qiluvchi markazga intiluvchi yoki afferent nervlar deyiladi.
|
| |
Harkatlantiruvchi - I bob psixofiziologiyani o‘rganilish tarixi

|
I bob psixofiziologiyani o‘rganilish tarixi
|
bet | 12/16 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 140,31 Kb. | | #257957 |
Bog'liq ASOSIY PSIXOFIZIOLOGIK MUAMMO TUSHUNCHASI-RUH VA MIYA O‘RTASIDAGI MUNOSABATLARHarkatlantiruvchi (motor) nervlar markazdan kelayotgan impulslarni muskullarga va bezlarga yetkazadi. Bu nervlarni markazdan qochuvchi yoki efferent nervlar deb ham ataladi.
Vegetativ nerv tizimi – orqa miya bo‘ylab va undan chetda joylashgan nerv tizimlari alohida tutamlar va nerv tugunlarining chigallaridan iboratdir. Vegetativ nerv tizimining alohida tutamlari ovqat hazm qilish, qon aylanish, nafas olish va boshqa organlarida joylashgan bo‘lib, ichki organlarning faoliyatini idora qiladi.
Vegetativ nerv tizimidan (uning markazlari gipotalamusda orqa miyaning kurak va yuqori bel segmentlarida joylashgan) va parasimpatik nerv tizimidan (uning markazlari o‘rta miyadagi turli tepalikda Varoliy ko‘prigida, uzunchoq miyada va orqa miyaning dumg‘aza qismida joylashgan) iborat.
Simpatik va parasimpatik nerv tizimi ichki a’zolar faoliyatini idora qilishda o‘ziga xos “antagonistlar” qarama-qarshi bo‘lib, bir organ faoliyatini qarama- qarshi holatga keltiradi. Masalan, simpatik tizim yurak faoliyatini tezlashtirsa, parasimpatik tizim esa bu faoliyatni susaytiradi. Organizmning me’yordagi faoliyati simpatik va parasimpatik vegetativ nerv tizimining ma’lum bir “muvozanatida” saqlanadi. Vegetativ nerv tizimi emotsional kechinmalarda katta rol o‘ynaydi.
Odamning ko‘pincha psixik jarayonlarini, xususiyatlarini va holatlarini idora etishda retikulyar formatsiya alohida rol o‘ynaydi. Retikulyar formatsiya orqali miyada uzunchoq va keyingi miyada joylashgan nerv tolalari tarmog‘i bilan o‘zaro
birikkan to‘rsimon tuzilmadir. U bosh miyaning elektrik faoliyatiga, bosh miya qobig‘ining funksional holatiga, qobiqosti markazlariga, miyachaga va orqa miyaga ta’sir qiladi.
Ilmiy psixologiyada miya psixikaning organi sifatidagi o‘rganish tarixi ikkita yo‘nalishda borgan organizm va muhit munosabatlarini idrok etish asoslarini o‘rganish va miyaning alohida tuzilmalarini morfologiyasi va funksiyasiniochishdan iborat.
|
| |
Форум (Forum) - 5-mavzu. Moodle tizimining interfaol imkoniyatlari Reja

|
5-mavzu. Moodle tizimining interfaol imkoniyatlari Reja
|
bet | 6/8 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 0,55 Mb. | | #147632 |
Bog'liq 5-mavzu. Moodle tizimining interfaol imkoniyatlari RejaФорум (Forum) – elementi uzoq vaqt davomida foydalanuvchilar o`rtasida muloqotni tashkil etadi. Forum modulini chat modulidan farqi bo`lib, chat aniq bir vaqt mobaynida qisqa xabarlar orqali muloqot tashkil etish uchun xizmat qiladi. Forum esa chatga qaraganda kengroq tushuncha bo`lib, aniq bir masala bo`yicha uzoq vaqt davomida foydalanuvchilar o`rtasida muzokara olib borish imkonini yaratadi. Muzokara mobaynida foydalanuvchilar matnli va grafikli ma’lumotlardan foydalanishlari mumkin. Forum yangiliklariga a’zo bo`lgan foydalanuvchilar forum yangiliklari haqida doimiy xabardor bo`lib turadilar. Forum xabarlari professor-o`qituvchilar hamda talabalar tomonidan ham baholanishi mumkin. Natijaviy baholar jurnaliga yozilishida ikkala guruh a’zolari bergan baholari birlashtiriladi. Forum elementidan quyidagi holatlarda foydalanish mumkin:
Talabalar bir-birlari bilan yaqindan tanishish uchun ochiq muloqot interfeysi sifatida;
Kurs e’lonlaridan (yangiliklar forumiga a’zo bo`lganlar uchun) xabardor bo`lish uchun;
Kurs mundarijasi yoki kurs ma’lumotlarini muhokama qilish uchun;
Shaxsiy uchrashuvlarda tashkil etilgan muloqotni davom ettirish uchun;
Professor-o`qituvchilar hamkorlik muxitini tashkil etish uchun (yashirin forum shaklida);
Maslahat markazi uchun (professor-o`qituvchilar va talabalar uchun);
“Jumboq”, “Aqliy hujum” kabi mavzular doirasida muhokama-munozara olib borish maqsadida.
Глоссарий (Izohli Lug`at) – elementi foydalanuvchilarga resurs va ma’lumotlarning tizimlashtirilgan hamda faoliyat doirasida foydalaniladigan lug`at tashkil etish imkonini beradi. Professor-oq`ituvchilar izohli lug`atga fayllarni biriktirish uchun ruxsat berishlari mumkin. Biriktirilgan faylli yozuvlar o`qituvchi tasdig`idan so`ng izohli lug`atda ochiq holatda namoyon bo`ladi. Izohli lug`at yozuvlarini alifbo, kategoriya, kiritilgan sana va muallifi bo`yicha qidirb topish mumkin. Agar izohli lug`atda avtobog`lanish filtri yoniq bo`lsa, u holda kursda ishlatilgan so`zlar va jumlalarga mos kelgan atama haqida ma’lumot olish mumkin bo`ladi.
|
| |
InterOffice Memo

InterOffice Memo
To:
|
Paul Maritz, Jim Allchin, Brad Silverberg, Tom Evslin, Dave Thompson
|
CC:
|
John Ludwig, Tod Nielsen, Bob Muglia, Ty Carlson, Aaron Contorer, Steven Sinofsky, Dave Cutler
|
From:
|
J. Allard
|
Date:
|
January 25, 1994
|
Subject:
|
Windows: The Next Killer Application on the Internet
|
With every passing minute, 2 new systems become wired. A new, connected network appears every 40 minutes. In 1993 more than 25 books appeared on the shelves of major bookstore chains, and over 2,600 articles in popular periodicals such as New Yorker, Time and PC Week can be cited. You can even pick up a periodical from the local newsstand dedicated entirely to this very hot topic: The Internet.
The three fundamental building blocks of the Internet include users, infrastructure, and information that I collectively refer to as the infostructure. The Internet is very well aligned with our corporate vision of information at your fingertips and serves as an effective infostructure to increase product group productivity and defray support costs. Microsoft is very well positioned to grow our Systems marketshare in some strategic areas and win the mindshare of millions with incremental effort in our present product plans. This memo summarizes a decade of Internet history and technologies, identifies some recent trends, and explores what it will take to make Windows the next killer application on the Internet.
|
Mavzu: satrlar va kengaytirilgan belgilar ishning maqsadi

MAVZU: SATRLAR VA KENGAYTIRILGAN BELGILAR
Ishning maqsadi:
Simvolli massiv elementlariga
qayta ishlov beruvchi
funksiyalar va ularni ishlash usullari bilan tanishsish.
Nazaraiy qism.
C++ tilida satrlar simvolli massivlar sifatida ta’riflanadi.
Simvolli massivlar
quyidagicha tasvirlanishi mumkin:
char pas[10]
;. Ular quyidagicha initsializatsiya
qilinadi:
char capital[]=”TASHKENT”;
Bu holda avtomatik ravishda massiv elementlari
soni aniqlanadi va massiv
oxiriga satr ko‘chirish ‘\n’ simvoli ko‘shiladi. Yukoridagi initsializatsiyani
quyidagicha amalga oshirish mumkin:
char capital[]={‘T’,’A’,’S’,’H’,’K’,’E’,’N’,’T’,’\n’};
Bu holda so‘z
oxirida
‘\n’
simvoli aniq ko‘rsatilishi shart.
Misol uchun palindrom so’zni toppish masalasini ko‘rib chikamiz. Palindrom
deb oldidan ham oxiridan ham bir xil o‘qiladigan so‘zlarga aytiladi. Misol
uchun
non. Dasturda kiritilgan so‘z palindrom ekanligi aniqlanadi:
#include
using namespace std;
int main(){
gets(a);
for( int j=0, a[j]!=’\0’;j++);
I=0;
while(I
if (a[I++]!=a[j--]) break;
if ((j-I)>1) cout<<(“Polindrom emas”) else cout<<(“Polindrom”);
Keyingi misolimizda kiritilgan so‘zdan berilgan harfni olib tashlash dasturi
keltirilgan:
#include
using namespace std;
int main()
Нормаллаштириш

|
Нормаллаштириш
|
bet | 1/4 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 60,5 Kb. | | #137407 |
Bog'liq Tupik normal formalar
Tupik normal formalar
Reja:
Normallashtirish
Normal formalar. 1,2,3-normal formalar
Normallashtirish ustunliklari va kamchiliklari
Ma`lumotlar bazasini normallashtirish
Normallashtirish – bu ma`lumotlarni qo`shishda, o`zgartirishda va o`chirishda eng yaxshi xususiyatlarga ega ikki yoki undan ortiq bo`laklarga jadvalni bo`lish. Normallashtirishning asosiy maqsadi ma`lumotlar bazasini olishga qaratilganki, unda har bir dalil (fakt) faqat bir joyda uchraydi, yahni ma`lumotlar ortib ketmaydi. Bu faqat xotiradan tejam foydalanlish maqsadida qilinmay, balki saqlanayotgan ma`lumotlar orasida qaramaqarshiliklarni bartaraf qilish uchundir.
Har bir jadval relyatsion ma`lumotlar bazasida shunday shartlarni qoniqtiradiki, unga ko`ra jadvalning har bir ustun va satrining kesishish joyida har doim yagona atomar qiymat joylashadi va hech qachon ko`p miqdorda xuddi shunday qiymatlar bo`lishi mumkin emas. Shu shartni qoniqtiruvchi har qanday jadval normallashgan deyiladi. Umuman olganda normallashmagan jadvallar, yahni takrorlanuvchi ma`lumotlar guruhiga ega jadvallar relatsion ma`lumotlar bazasiga kiritilmaydi.
Har qanday normallashgan jadval avtomat ravishda birinchi normal formada, qisqacha 1NF, deb hisoblanadi. Shunday qilib, umuman olganda, “normallashtirilgan” va “1NF da joylashgan ” bitta mahnoni anglatadi. Lekin amaliyotda “normallashtirilgan” atamasi ko`proq tor mahnoda islatiladi – “to`liq normallashtirilgan”, yahni proyektda normallashtirishning hech qaysi prinsipi buzilmayapti degan mahnoda.
Keyingi pog`onadagi normallashtirishlarni ko`rib chiqamiz – ikkinchi normal forma (2NF), uchinchi normal forma (3NF) va hokazo. Umuman olganda, jadval 1NF da bo`lsa va undan tashqari yana bir qo`shimcha shartni qoniqtirsa, uning mahnosi keyinroq ko`rib o`tiladi. Jadval 3NF da deyiladi, qachonki u 2NF dab o`lsa va yana bir qo`shimcha shartni qoniqtirsa va hokazo.
Har bir normal forma qandaydir mahnoda oldingisiga qaraganda ancha chegaralangan, lekin mahqulroqdir. Bu shunga bog`liqki, “N-chi normal forma” ega bo`lgan bahzi yoqimsiz tomonlariga “(N+1)-chi normal forma” ega emas. N-chi normal forma ga qarab (N+1)-chi normal formaga qo`yilgan qo`shimcha shartning umumiy mahnosi ana shunday yoqimsiz tomonlarni yo`qotishdan iborat.
Normallashtirish nazariyasi jadval maydonlari orasidagi u yoki bu bog`liqlikning borligiga asoslanadi. Bunday bog`liqliklarning ikki turi aniqlangan.
|
| |
Referat Adabiyotlar sharhi Glossariy Test savollari Taqdimot

Referat Adabiyotlar sharhi Glossariy Test savollari Taqdimot
Download
373,7 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
04.01.2024
Hajmi
373,7 Kb.
#130256
Turi
Referat
Download
373,7 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Referat Adabiyotlar sharhi Glossariy Test savollari Taqdimot
Download
373,7 Kb.
Matnni ko'rish
Zаryadni elеktr mаydоndа ko’chirishdа bаjаrilgаn ish

|
Zаryadni elеktr mаydоndа ko’chirishdа bаjаrilgаn ish
|
bet | 1/4 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 107,92 Kb. | | #121759 |
Bog'liq kamolov3
Zаryadni elеktr mаydоndа ko’chirishdа bаjаrilgаn ish.
KIRISH
Fizikаning elеktr vа mаgnitizm bo’limi erаmizdаn оldingi VII аsrdаn bоshlаb rivоjlаnа bоshlаndi. Grеk fаylаsufi Fаlеsning yozib qоldirgаnlаrigа ko’rа to’qimаchilimkdаgi bа’zi to’kuv qurоllаrining mаtоgа ishqаlаnishi nаtijаsidа еngil buyumlаrni o’zigа tоrtishi аniqlаngаn. Ingliz vrаchi Jаlbеrt ipаkkа ishqаlаngаn shishа vа bir qаtоr bоshqа mоddаlаr shundаy хоssаgа egа bo’lishini аniqlаdi. Bundаy хоssаgа egа bo’lgаn jismlаrni qахrаbоlаngаn (zаryadlаngаn) jismlаr dеb аtаlа bоshlаndi. SHu bilаn zаryad vа zаryadlаngаn jismlаr hаqidаgi tа’limоt bоshlаnib kеtdi.
Elеktrlаngаn jismlаrning (nuqtаviy zаryadlаrning) o’zаrо tа’sir kuchini miqdоriy jihаtdаn frаntsuz fiziki Kulоn 1785 yildа аniqlаdi. Itаliyalik оlimlаr Gаlvаni vа Vоltlаr 1790 yil-lаrdа gаlvаnik bаtаrеyalаrni vа elеktr tоki hоsil qilishning birinchi аsоschilаri bo’ldilаr. Ingliz оlimlаri Dеvi vа Fаrаdеylаr elеktr tоkining хimiyaviy tа’sirini kаshf etdilаr. 1820 yildа dаniyalik оlim Erstеt elеktr tоkining mаgnit strеlkаsigа tа’sirini o’rgаnib, elеktr vа mаgnit хоdisаlаrining o’zаrо bоg’liqligini аniqlаdi. Хuddi shu yili frаntsuz оlimi Аmpеr o’z qоnunini kаshf qilib, bаrchа mаgnit hоdisаlаr zаryadlаngаn zаrrаlаrning hаrаkаti, ya’ni elеktr tоki tufаyli sоdir bo’lishini vа elеktr tоklаrining uzаrо tа’sir kuchini tаjribаdа аniqlаdi. 1831 yildа Fаrаdеy elеktrоmаgnit induktsiya hоdisаsini kshf iqildi. Bu kаshfiyot tехnikаdа sinusоidаl o’zgаruvchаn elеktr tоki оlishning birinchi nаzаriy аsоsi bo’lib hisоblаndi. 1873 yildа Mаksvеll mаgnitоelеktrik induktsiyani, ya’ni o’zgаruvchаn mаgnit mаydоni uyurmаviy elеktr mаydоnini hоsil qilishini isbоtlаdi. 1886-1889 yillаrdа nеmis fiziki Gеrts Mаksvеll nаzаriyasini tаjribаdа isbоtlаb, elеktrоmаgnit tеbrаnishlаrni hоsil qildi. 1895 yildа rus оlimi А.S.Pоpоv rаdiоni, ya’ni elеktrоmаgnit to’lqin yordаmidа simsiz (rаdiоаlоqаni) аlоqаni iхtirо qildi.
Ingliz fiziki Tоmsоn 1897 yildа elеktrоnni kаshf qildi. 1911 yildа gоllаndiyalik fizik Kаmеrling-Оnnеs o’tа o’tkаzuvchаnlik hоdisаsini kаshf qildi. 1987 yildа yuqоri tеmpеrаturаli o’tа o’tkаzuvchilаr kаshf qilindi.
Fizikа fаnining elеktr vа mаgnit hоdisаlаr bilаn bоg’liq bu yutuqlаri insоniyatning kundаlik turmushidа vа tехnikа tаrаqqiеtidа kеng qo’llаnilmоqdа. O‘zgaruvchan tok zanjirida induktiv g‘altak. Induktiv qarshilik. O‘zgaruvchan tok zanjiriga ketma-ket va parallel ulangan faol, induktiv va sig’im qarshiliklar uchun Om qonuni. Zanjirning to‘la qarshiligi.
|
| |
1- laboratoriya ishi avtomobil va traktorning konstruktiv ko‘rsatkichlarini aniqlash ishdan maqsad

|
1- laboratoriya ishi avtomobil va traktorning konstruktiv ko‘rsatkichlarini aniqlash ishdan maqsad
|
Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 372,43 Kb. | | #127788 |
Bog'liq 1-laboratoriya ishi Ava t nazariyasi
1- LABORATORIYA ISHI
AVTOMOBIL VA TRAKTORNING KONSTRUKTIV KO‘RSATKICHLARINI ANIQLASH
Ishdan maqsad: Avtomobil va traktorning asosiy konstruktiv ko‘rsatkichlarini aniqlash o‘lchash va texnik ko‘rsatkichlarini internet ma’lumotlaridan foydalanib aniqlash ko‘nikmalarmi egallash, keyingi mashg‘ulotlar uchun dastlabki ma’lumotlar tayyorlashdan iborat.
Kerakli uskunalar: New holland td5 110 traktori, Gaz 66 maxsus avtomobili, chizg’iz va uzunlikni o‘lchash uchun ruletka.
. Ish hajmi: Mashg‘ulot 2 soal auditoriya vaqtiga va 1 soat mustaqil ishlashga mo‘ljallangan.
Ishni bajarish tartibi
1. Berilgan traktor yoki avtomobilning vazifasi va tasnif sxemasidagi uning o‘rnini tushuntirish.
2. Traktor yoki avtomobilning ushbu asosiy qismlan vazifasini tushuntirish va ularning umumiy tavsifini berish;
Dvigalel, transmissiya, ilashish muftasi, uzatmalar qutisi, bosh uzatma, g’iltlirakli traktor va avtomobilning differensiali yoki zanjirli traktoming burish mexanizmi, oxirgi uzatmalar, yurish qismi, traktor va avtomobilning ish jihozlari.
3. Traktor yoki avtomobilning komponovka sxemasini chizish, tashqi o‘lchamlar, koleya, bo‘ylama baza, yo‘l tirqishi, og‘irlik markazi koordinatalari, shinalar diametrini ko‘rsatish (sxemani A4 bichimli qog‘ozda masshtabda chizing).
4. New holland td5 110 traktori va Gaz 66 maxsus avtomobilining konstruktiv o’lchamlarini o’lchov asboblari yordamida olish. Internet maʼlumotiar asosida traktor va avtomobilning texnik tavsifiga oid 1.1 va 1.2-jadvallarini to‘ldirish.
1.1-rasm. Traktorning gabarit o’lchamlar
1.2-rasm. Avtomobilning gabarit o’lchamlar
1.1-jadval. Traktorning qisqacha texnik tavsifi
1.2-jadval. Avtomobilning qisqacha texnik tavsifi
Xulosa.
|
| |
Referat Adabiyotlar sharhi Glossariy Test savollari Taqdimot

|
Referat Adabiyotlar sharhi Glossariy Test savollari TaqdimotBog'liq Mustaqil talim (1)
Mustaqil ta’lim bo’yicha uslubiy ko‘rsatma
Referat
Adabiyotlar
sharhi
Glossariy
Test savollari
Taqdimot
10-15 etdan
iborat
Referatda
foydalanilgan
adabiyotlar
keltiriladi.
(kamida 5 ta)
Mavzuga oid
muhim
atamalar izohi
(kamida 5 ta
atama)
10 ta test
savollari
Mavzu
bo’yicha
taqdimot
tayyorlash
Izoh! Har bir talaba o’z guruh ro’yhatidan kelib chiqib, mustaqil ta’lim
mavzusi yuzasidan javob taqdim etadi.
Hurmatli talabalar!
Barcha topshiriqlar listga yoziladi hamda pdf holatida Ism
familiyangiz yuqori qismida ko’rsatilgan holatda yuborishingiz so’raladi. Noto’g’ri
javob taqdim etgan yoki boshqa talabaning javobini yuborgan, ism familiyasi qayd
qilinmagan, shartlar bo’yicha javob taqdim etmagan talabalarning javoblari
baholanmaydi.
Mustaqil ish mashg`ulotlarining mavzusi
1. Zamonaviy simsiz ulanishlar. Bluetooth arxitekturasi.
2. Kanalli darajadagi kommutatorlar
3. Link qatlam darajalari
4. Standart IEEE 802.11i
5. Kommutatsiya va multipleksirlash
6. Yuqori tezlikli lokal tarmoqlar texnologiyalari.
7. BGP tashqi shlyuz protokoli. Ko‘pmanzilli murojjatlar.
8. IPv6 manzillash
9. Masofadan o’qitish tizimlari
10. ZOOM platformasini sozlash
11. Elektron kutubxonalar
12. Web hujjatlar yaratish texnologiyasi.
13. Ilon Mask internet loyihasi
14. Google tizimi va uning imkoniyatlari.
15. Web 1.0 texnologiyasining qo’shimcha imkoniyatlari
16. Web 2.0 texnologiyasining qo’shimcha imkoniyatlari
17. Web 3.0 texnologiyasining qo’shimcha imkoniyatlari
18. Web 4.0 texnologiyasining qo’shimcha imkoniyatlari
19. Internet serverida Web–saytni joylashtirish
20. Virtual kanallarni solishtirish va tarmoq osti deytagrammalari.
21. Tarmoq havfsizligini ta’minlovchi zamonaviy qurilmalar.
22. Tarmoq havfsizligini ta’minlovchi zamonaviy dasturlar.
Eslatma: Hurmatli talabalar amaliy topshiriq va mustaqil ta’lim
vazifalarining aslini yakuniy imtihonlarida topshirishingiz shart aks holda siz
yakuniy imtihonlarga qo’yilmaysiz.
|
| |
Mavzu: Arifmetik mantiqiy qurilma. Ularni tashkil etuvchilari bilan tanishish

|
Mavzu: Arifmetik mantiqiy qurilma. Ularni tashkil etuvchilari bilan tanishish
|
Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 13,72 Kb. | | #111735 |
Bog'liq Laboratoriya ishi 4
Laboratoriya ishi 4
Mavzu: Arifmetik mantiqiy qurilma. Ularni tashkil etuvchilari bilan tanishish.
Raqamli mikrosxemalar fan va texnikaning ixtiyoriy masalasini yecha oladilar. Buning uchun raqamli mikrosxema asosidagi qurilmada, yechiladigan masalaning dastlab berilganlari haqidagi mahlumotlar, yechish algoritmi va hisoblash natijalari faqat ikkita qiymat: 0 va 1 signallari ko‘rinishida ifodalanadi. Ikkilik raqamlari ketma-ketligi yordamida raqamli qurilmalarda ixtiyoriy mahlumolarni (raqamlar, matnlar, komandalar va x.z.) kodlash, saqlash va qayta ishlash mumkin. SHunday qilib, raqamli tizimlarda o‘zgaruvchan va o‘zgarmas (doimiy) kattaliklar raqamlar ko‘rinishida ifodalanadi. SHuning uchun ularda masalalar yechishning sonli usullari ko‘llaniladi.Masala yechishning sonli usuli – bu sonlar ustida bajariladigan arifmetik amallar (operatsiyalar) ketma-ketligidir. Echilishi talab etilayotgan masala, odatda, oddiy matematik tilda (tenglama, funksiya, differensial operandlar va shu kabilar) shakllanadi. SHuning uchun ixtiyoriy matematik masalani echish uchun sonli usullar yordamida nisbatan sodda arifmetik amallarga olib kelish kerak. Masalan, shart bo‘yicha funksiyani hisoblash uchun uni qatorga yoyish mumkin,yaxni sinusni hisoblash uchun arifmetik amallar ketma-ketligini bajarish kifoya.Bu vaqtda raqamli qurilma faqat arifmetik amallarni emas, balki hisoblash jarayonlarini avtomatlashtirishga yordam beruvchi amallarni ham echish imkoniga ega bo‘lishi kerak. Mantiqiy amallar, boshqaruv amallari va bir qator boshqa amallar bularga misol bo‘la oladi.
Arifmetik va mantiqiy amallar bajariladigan qurilma arifmetik-mantiqiy qurilma (AMQ) deb ataladi.
Topshiriq 1. Arifmetik-mantiqiy kontseptsiyasi
|
| |
Elementlarni qo'shish - Python dasturlash tilida to’plamlar bilan ishlash python dasturlash tilida fayllar bilan ishlash

|
Python dasturlash tilida to’plamlar bilan ishlash python dasturlash tilida fayllar bilan ishlash
|
bet | 2/3 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #242020 |
Bog'liq Sevar 7Elementlarni qo'shish.
Ro'yxat oxiriga biror narsa qo'shish uchun
append() usulidan foydalaning:
Elementni olib tashlash.
Ro'yxatdan elementlarni olib tashlashning bir necha usullari mavjud:
remove() Usuli belgilangan ob'ektni tozalaydi:
pop()Usuli belgilangan katalog, (yoki indeks ko'rsatilmagan bo'lsa oxirgi elementni) olib tashlanadi:
Del Kalit so'z belgilangan katalog olib tashlanadi:
Izoh: delKalit so'z ham butunlay ro'yxatini o'chirishingiz mumkin:
List ni nusxalash.
st ni nusxalash.
Siz oddiygina yozib ro'yxatini nusxa olmaydi list2 = list1: chunki, list2faqat bir o'ladi yozuvlar uchun list1,
va qilingan o'zgarishlar list1avtomatik ravishda ham amalga oshiriladi list2. Nusxalashning usullari mavjud,
bittasi - o'rnatilgan ro'yxat usulidan foydalanish copy().
Ikkita List ni qo'shish.
Python-da ikkita yoki undan ko'p ro'yxatlarga qo'shilish yoki bog'lashning bir necha yo'li mavjud.
Eng oson usullardan biri bu + operatordan foydalanish .
Ikkita ro'yxatga qo'shilishning yana bir usuli - bu barcha elementlarni 2-listdan list1-ga bitta-bitta qo'shish.
Yoki siz bitta extend() usuldan elementlarni boshqa ro'yxatga qo'shish uchun usuldan foydalanishingiz mumkin : 1- extend()ro'yxat oxiriga list2 qo'shish uchun usuldan foydalaning : INTRODUCTION Python Fayl
Python dasturlash tilida fayllar ustida bir qancha amallar bajarish mumkin. Yaratish, o'qish, yangilash va o'chirish.
Fayllar bilan ishlash
Fayllar bilan ishlashning asosiy funksiyasi bu open() funksiyasidir. Ushbu funksiya ikkita paramater oladi fayl_nomi va fayl_rejimi.
Fayllarni ochishning usullari - "r"- O'qish - Standart qiymat. Faylni o'qish uchun ochadi, agar fayl mavjud bo'lmasa, xato
- "a"- Qo'shish - faylni qo'shish uchun ochadi, agar u mavjud bo'lmasa, uni yaratadi
- "w"- Write - faylni yozish uchun ochadi, agar u mavjud bo'lmasa, uni yaratadi
- "x"- Yaratish - Belgilangan faylni yaratadi, agar fayl mavjud bo'lsa, xatoni qaytaradi
Bundan tashqari, fayl ikkilik yoki matn rejimi sifatida ishlashi kerakligini belgilashingiz mumkin.
|
| |
Mavzu rejasi

|
Mavzu rejasi
|
bet | 1/7 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 14,14 Mb. | | #248799 |
Bog'liq Саноат 5-маъруза MAVZU REJASI - MAVZU REJASI
- 1.Sifat analizi usullarining klassifikatsiyalash.
- 2. Sistematik analiz va bo’laklab analiz qilish.
- 3. Sifat va miqdor analizlarida kimyoviy reaksiyalar.
- 4. Analitik analizlarga qo’yiladigan talablar.
- Sifatli tahlil vazifalariga quyidagilar kiradi:
- 1. Namunadagi ayrim komponentlarning (molekulalar, atomlar, ionlar) mavjudligini (aniqlash, kashf qilish) aniqlash;
- 2. Noma'lum tarkibdagi namunadagi moddalar va komponentlarni aniqlash (ularning tegishli standartlarga o'xshashligini aniqlash)
- Miqdoriy tahlilning vazifalari namunadagi tarkibiy qismlarning tarkibini yoki konsentratsiyasini aniqlashdir.
- Kimyoviy analizning sifat tahlili va miqdoriy tahlilga bo'linishi ma'lum darajada shartli hisoblanadi. Agar komponent namunada topilmasa, unda uning tarkibi ma'lum chegaradan past bo'lib, foydalanilgan usul bilan cheklangan. Tahlil qilinayotgan namunaning tarkibi noma'lum bo'lsa, avval sifat tahlili o'tkaziladi va shundan keyingina miqdoriy o'lchovlar boshlanadi. Sifat va miqdoriy tahlil kimyoviy, instrumental (fizik va fizik-kimyoviy) va biologik usullar bilan amalga oshiriladi .
- Moddiy ob'ektlarning elementar tarkibini aniqlash elementar tahlil deyiladi. Kimyoviy birikmalar va ularning aralashmalari tuzilishini molekulyar darajada aniqlash molekulyar tahlil deyiladi. Kimyoviy birikmalarning molekulyar tahlilining turlaridan biri moddalarning fazoviy atom tuzilishini oʻrganish, empirik formulalar, molekulyar ogʻirliklar va boshqalarni oʻrnatishga qaratilgan strukturaviy analizdir ( Rentgen nurlanish tahlili). Analitik kimyoning vazifalariga organik, noorganik va biokimyoviy ob'ektlarning xususiyatlarini aniqlash kiradi. Organik birikmalarni funksional guruhlar bo‘yicha tahlil qilish funksional analiz deyiladi
Sifatli kimyoviy tahlilda ma'lum bir moddaning tarkibiga faqat qanday elementlar yoki birikmalar kiritilganligini emas, balki bu tarkibiy qismlarning taxminan qanday nisbiy miqdorlarda ekanligini aniqlash muhimdir. Buning uchun har doim tahlil qilinadigan moddaning aniq miqdoridan boshlash kerak (odatda 0,5-1 gramm olish kifoya qiladi) va tahlilni o'tkazishda alohida chokma miqorini bir-biri bilan solishtirish kerak. Bundan tashqari, reagentlarning eritmalaridan foydalanish kerak, ya'ni: normal, yarim normal, o'ndan bir - Sifatli kimyoviy tahlilda ma'lum bir moddaning tarkibiga faqat qanday elementlar yoki birikmalar kiritilganligini emas, balki bu tarkibiy qismlarning taxminan qanday nisbiy miqdorlarda ekanligini aniqlash muhimdir. Buning uchun har doim tahlil qilinadigan moddaning aniq miqdoridan boshlash kerak (odatda 0,5-1 gramm olish kifoya qiladi) va tahlilni o'tkazishda alohida chokma miqorini bir-biri bilan solishtirish kerak. Bundan tashqari, reagentlarning eritmalaridan foydalanish kerak, ya'ni: normal, yarim normal, o'ndan bir
|
| |
Konseptual bosqich - O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi

|
O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi
|
bet | 4/8 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 399,08 Kb. | | #146882 |
Bog'liq O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta\'lim vazirligi-fayllar.orgKonseptual bosqich – markaziy boshqarish zvenosi bo„lib, bunda MB eng umumiy holda tasvirlanib, u shu MB bilan ishlaydigan barcha ilovalar ishlatiladigan ma‟lumotlarni qamrab oladi. Umuman konseptual bosqich MB yaratilgan predmet sohani umumlashgan modelini akslantiradi. Bu model ob‟ektlarning muhim xossalarini akslantiradi.
Fizik bosqich – fayllarda joylashgan ma‟lumotlarni tashqi axborot
saqlovchilarida joylashishini belgilaydi. Bu arxitektura ma‟lumotlar bilan ishlaganda mantiqiy va fizik mustaqillikni ta‟minlab beradi.
Mantiqiy mustaqillik bitta ilovani o„zgartirishni, shu baza bilan ishlaydigan boshqa ilovani o„zgartirmasdan amalga oshirishni bildiradi.
Fizik mustaqiliylik, saqlanuvchi ma‟lumotlarni bir qattiq diskdan boshqasiga ko„chirganda uni ishlash qobiliyatini saqlab qolgan holda o„tkazishni bildiradi. C. MBBT ni tarkibi.
MBBT shunday programma qobig„iki, uning yordamida jadvallarni strukturasi, jadvallar orasidagi bog„lanish, jadvallarni ma‟lumotlar bilan to„ldirgandan keyin, uning yordamida MB yaratiladigan programma vositasidir. SHu munosaabt bilan MBBT bir qancha tarkibiy qismlardan iborat.
Dastur vositalariga translyatorlar va MB ga ma‟lumotlarni kiritadigan, qayta ishlaydigan, saqlaydigan, takomillashtiridigan, testdan o„tkazadigan, ma‟lumotlarni kiritish chiqarishni ta‟minlaydigan boshqarish tizimlari kiradi.
Asosiy dasturlash tili sifatida Object Pascal, C++ kabi tillarni ishlatiladi.
MBBT ni paydo bo„lish tarixida 3 ta til qo„shilib ishlatilgan:
Ma‟lumotlarni tavsiflash tili – MTT (YAOD). Uni yordamida MB jadvallarini strukturalari quriladi.
Ma‟lumotlar bilan ishlaydigan til – MIT (YAMD). Bu til MB sini ma‟lumotlar bilan to„ldirish va uni tiklash amallarni (olib tashlash, takomillashtirish va b.) bajarishda ishlatiladi.
So„rovlar tili – ST (YAZ). Bu til yordamida qidirish mezonlari asosida kerakli axborotlarni topish va ularni chiqarish uchun hizmat qiladi.
Hozirgi kunda barcha aytilgan tillarni vazifasini SQL tili bajaradi.
|
| |
Diskret tuzilmalar fanidan

MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALAR UNIVERSITETI
Diskret tuzilmalar fanidan
Mustaqil ishi
Bajardi: Mehriddinova S M
Tekshirdi: Begimov O M
Qiymatlar jadvaliga ko’ra fikriy funksiyalarini tiklashda mukammal dizyunktiv va konyunktiv normal shakllar (MDNSH, MKNSH)
1- t a ’ r i f. Agar elementar kon’yunksiya (dizyunksiya) ifodasida ishtirok etuvchi har bir elementar mulohaza shu ifodada faqat bir marta uchrasa, u holda bu ifoda to‘g‘ri elementar kon’yunksiya (dizyunksiya) deb ataladi.
1 - m i s o l . Berilgan a b c va a d f elementar dizyunksiyalar to‘g‘ri elementar dizyunksiyalar, abdc va aecb elementar kon’yunksiyalar esa to‘g‘ri elementar kon’yunksiyalardir. Lekin, a u u c va u u e n elementar dizyunksiyalar ifodasida u elementar mulohaza bir martadan ortiq qatnashganligi sababli, ularning hech biri to‘g‘ri elementar dizyunksiya bo‘la olmaydi. elementar mulohaza va elementar kon’yunksiyalar tarkibida bir martadan ortiq qatnashganligi sababli, bu ifodalarning hech qaysisi to‘g‘ri elementar kon’yunksiya bo‘la olmaydi.
2- t a ’ r i f. Agar berilgan elementar mulohazalarning har biri elementar kon’yunksiya (dizyunksiya) ifodasida faqat bir matra qatnashsa, bu ifoda shu elementar mulohazalarga nisbatan to‘liq elementar kon’yunksiya (dizyunksiya) deb ataladi.
2 - m i s o l . Ushbu va elementar kon’yunksiyalarning hech qaysi biri elementar mulohazalarga nisbatan to‘liq elementar kon’yunksiya emas, lekin ularning birinchisi elementar mulohazalarga nisbatan, oxirgisi esa elementar mulohazalarga nisbatan to‘liq elementar kon’yunksiyadir.
Berilgan a b d c elementar dizyunksiya a,b,c, d elementar mulohazalarga nisbatan to‘liq elementar dizyunksiyadir, elementar dizyunksiya esa elementar mulohazalarga nisbatan to‘liq elementar dizyunksiya bo‘lsada, u elementar mulohazalarga nisbatan to‘liq elementar dizyunksiya bo‘la olmaydi.
3- t a ’ r i f. Agar formulaning KNShi (DNShi) ifodasida bir xil elementar dizyunksiyalar (kon’yunksiyalar) bo‘lmasa va barcha elementar dizyunksiyalar (kon’yunksiyalar) to‘g‘ri hamda ifodada qatnashuvchi barcha elementar mulohazalarga nisbatan to‘liq bo‘lsa, u holda bu ifoda mukammal kon’yunktiv normal shakl (mukammal diz’yunktiv normal shakl) deb ataladi.
3 - m i s o l . Tarkibida faqat bitta asosiy mantiqiy amal qatnashgan formulalarning mukammal normal sakllari (MKNShlari va MDNShlari) 1- jadvalda keltirilgan.
Yuqoridagi tasdiqning to‘g‘riligini tekshirish o‘quvchiga havola qilinadi. 1- jadvaldan ko‘rinib turubdiki, x formulaning MKNShi ham, MDNShi ham uning o‘zidan iborat; x y formulaning MKNShida uchta ( x y , -x y va x -y ) diz’yunktiv konstituyentlar bor, uning MDNShi esa bitta kon’yunktiv konstituyentdan (shu formulaning o‘zidan) iborat; va hokazo.
Misol.
Quida rostlik jadvali bilan berilgan formulalarning MDNSH VA MKNSH topilsin.
F9(0,1,0,1,0,0,1,1)
|
Agar siz faylni hech qanday rejimda belgilamasdan ochmoqchi bo'lsangiz u holda fayl nomini o'zini yozib o'tasiz. bunda odatiy "r" ya'ni faylni ochish uchun bo'ladi

|
Agar siz faylni hech qanday rejimda belgilamasdan ochmoqchi bo'lsangiz u holda fayl nomini o'zini yozib o'tasiz. bunda odatiy "r" ya'ni faylni ochish uchun bo'ladi
|
bet | 3/3 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #242020 |
Bog'liq Sevar 7Agar siz faylni hech qanday rejimda belgilamasdan ochmoqchi bo'lsangiz u holda fayl nomini o'zini yozib o'tasiz. bunda odatiy "r" ya'ni faylni ochish uchun bo'ladi.
Faylni boshqa usullar bilan ochish ya'ni boshqa maqsad bilan ochish.
Python Fayl o'qish
Fayllarni ochish uchun open() funksiyasidan foydalaning. Faylni o'qish uchun read() funksiyasidan foydalaniladi. quyidagi misolda read funksiyasi open() ga yo'naltirilgan holda ishlaydi(doim shunday holat bo'ladi).
Agar o'qilayotgan fayl boshqa joyda bo'lsa fayl_nomi oldidan uning joylashgan joyi ko'rsatilib o'tilishi zarur.
Fayl n - belgigacha o'qish.
Faylni ma'lum bir belgigacha o'qish uchun read() funksiyasiga belgi sonini junatishimizni o'zi kifoya qiladi.
Satrlarni o'qish
readline()Funksiyasi yordamida bitta qatorni qaytarishingiz mumkin:
Fayl satrlari bo'ylab tsikl orqali siz butun faylni satrma satr o'qishingiz mumkin:
Ikki marta readline() funksiyasidan foydalanib, siz ikkita birinchi qatorni o'qishingiz mumkin:
Fayllarni yopish
Ishni tugatgandan so'ng, faylni har doim yopish yaxshi amaliyotdir.
Python Fayl o'chirish
Python dasturlash tilida fayl o'chirish uchun os modulidan foydalanamiz. o'chirishni ishlatish uchun os.remove() funksiyasidan foyalanish kerak.
Fayl mavjudligini tekshirish:
Xatolikka yo'l qo'ymaslik uchun faylni o'chirishdan oldin uning mavjudligini tekshirishingiz mumkin:
Papkani o'cherish. Butun jildni o'chirish uchun quyidagi os.rmdir() funksiyasidan foydalaning:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Agar siz faylni hech qanday rejimda belgilamasdan ochmoqchi bo'lsangiz u holda fayl nomini o'zini yozib o'tasiz. bunda odatiy "r" ya'ni faylni ochish uchun bo'ladi
|
-mavzu. Shartli bepul bo'lgan dasturiy ta'minotni himoyalash usullari

|
-mavzu. Shartli bepul bo'lgan dasturiy ta'minotni himoyalash usullari
|
bet | 3/4 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 243,89 Kb. | | #260052 |
Bog'liq Kiberxuquq 2-dedlayn13-mavzu. Shartli bepul bo'lgan dasturiy ta'minotni himoyalash usullari.
1. Shartli bepul dasturiy ta'minotning litsenziyaviy cheklovlarini samarali himoya qilish uchun quyidagi usullardan foydalanish mumkin:
Dastur yuklab olish va yangilanishlarni nazorat qilish: Dasturni yuklab olish va yangilanish jarayonlarini nazorat qilish, shuningdek dastur tuzilishi tomonidan o'zgartirilgan xabarlar haqida foydalanuvchilarni xabardor qilish juda muhimdir. Bu, dasturda topilgan xavfsizlik nuqsonlariga tezroq javob berishga yordam beradi.
Dasturlar uchun regulyar ravishda yangilanadigan xavfsizlik yangilanishlarini qabul qilish: Dastur mualliflari, o'zlarining mahsulotlariga xavfsizlik yangilanishlarini regulyar ravishda taqdim etish orqali foydalanuvchilarga xavfsizlikni ta'minlashda yordam berishadi.
Maxfiylik va xavfsizlik sozlamalarini taqdim etish: Dasturlar foydalanuvchilariga maxfiylik va xavfsizlik sozlamalarini o'zgarishlarga ruxsat bermasligi mumkin. Bu, dastur ma'lumotlarini himoya qilish va foydalanuvchilarning maxfiylikini ta'minlashda yordam beradi.
Ma'lumotlarni shifrlash: Foydalanuvchilarning shaxsiy ma'lumotlari, haqiqiy va elektron pochtalari, kredit karta ma'lumotlari va boshqa maxfiy ma'lumotlarini shifrlash mumkin. Bu, ma'lumotlar uchun qo'llanuvchilar tomonidan taqdim etilgan xavfsizlikni oshirish uchun kuchli bir vosita hisoblanadi.
Foydalanuvchilarga yordam berish: Dastur egasi yoki kompaniyasi foydalanuvchilarga xavfsizlik bilan bog'liq masalalarda yordam berish uchun aloqa tizimi taqdim etishi lozim. Bu, foydalanuvchilarning xavfsizlikga oid savollarga javob olish va yordam berish imkoniyatini ta'minlashga yordam beradi.
Dastur muallifi yoki kompaniyasi tomonidan o'quv materiallari va yordamchi ma'lumotlar taqdim etilishi: Foydalanuvchilarga dastur bilan bog'liq xavfsizlik bo'yicha qanday qilib muomalaga kelishlari kerakligi to'g'risida yordam berish uchun o'quv materiallari, video darslar va yordamchi ma'lumotlar taqdim etilishi juda muhimdir.
Bu usullar dasturiy ta'minotning litsenziyaviy cheklovlarini samarali himoya qilishga yordam berishi mumkin. Raqamli maxfiylik, ma'lumotlarni shifrlash va foydalanuvchilarga yordam berish, xavfsizlikni oshirishning muhim qatlari hisoblanadi.
|
| |
Va me’yorlarni ishlab chiqish hamda ularni amalda samarali qo’llashdir

Va me’yorlarni ishlab chiqish hamda ularni amalda samarali qo’llashdir
Download
1,07 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
08.06.2024
Hajmi
1,07 Mb.
#261582
Download
1,07 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Va me’yorlarni ishlab chiqish hamda ularni amalda samarali qo’llashdir
Download
1,07 Mb.
Matnni ko'rish