Amaliyotni tashkil - Hamkorlikda talabalarning ishlab chiqarish korxonalaridagi amaliyoti jarayonida amaliy

Образование и инновационные исследования (2021 год №6)
ISSN 2181-1717 (E)
95
http://interscience.uz
kelgusi mehnat faoliyatiga tayyorlash imkoniyatini qo’lga kiritadilar. Amaliyot
davomida ular oliy ta’lim muassasasini bitirgach boradigan yangi jamoa a’zolari
ta’siri ostida bo’lishadi. Amaliyotchilar va xodimlar o’rtasidagi munosabatlar
qanday
rivojlanishi, kelajakda bitiruvchilar jamoaga qanday qo’shilishi va
jamoa ularni qanday qabul qilishi talabalarning kelajakdagi butun hayot yo’lini
belgilaydi. Ishlab chiqarish amaliyotining samaradorligi - ko’p jihatdan uning
tashkil etilishi, yosh mehnat jamoasining texnikni tayyorlash jarayoniga qanday
ijobiy ta’sir ko’rsatishiga bog’liq.
Tadqiqotning nazariy bazasini tahlil qilish asosida va ishlab chiqarish
ta’limi o’qituvchilari va ustalarining amaliy tajribasini umumlashtirish
natijalarini hisobga olgan holda, ishlab chiqarish amaliyoti talabalarning amaliy
ko’nikmalarini
rivojlantirish omilidir, degan xulosaga keldik. Bu esa “Ishlab
chiqarish amaliyoti” tushunchasini aniqlashtirishga sabab bo’ldi.
Bizning fikrimizcha, amaliyot jarayoni talabalarning amaliy ko’nikmalarini
rivojlantirish omili hisoblanib, muayyan mazmunli (talabalarning muvaffaqiyatli
va mustaqil ishlab chiqarish faoliyati tajribasini tashkil qilishni tasniflanishini
rivojlantirishga ko’maklovchi pedagogik va ishlab chiqarish sharoitlari
majmui) va tarkibiy (bilim, motivastion yaxlit, munosabatlar faoliyati)
bilan
xarakterlanadi.
Ishlab chiqarish amaliyoti shaxs, jamiyat va ishlab chiqarish tomonidan talab
qilinadigan texnik-mutaxassislarning etuk amaliy ko’nikmalari rivojlanganlik
darajasiga erishishning prostessual jihatini belgilaydi.
Texnika oliy ta’lim muassasalari talabalari amaliyot o’tadigan ishlab
chiqarish korxonalari bilan birgalikda malakali
mutaxassislarni tayyorlash
borasidagi murakkab vazifalarni muvaffaqiyatli hal qilmoqdalar.
Ishlab chiqarish amaliyotidan oldin juda ko’p tayyorgarlik ishlarini bajarish
talab etiladi. Jumladan, korxonalar bilan shartnomalar tuzish, ish o’rinlari
tanlash, murabbiylar bilan ishlarni rasmiylashtirish lozim.
Ishlab chiqarish
amaliyoti rahbarlari talabalarning korxonada amaliyot o’tashlarini nazorat
qilishga katta mas’uliyat bilan yondoshishlari lozim. Amaliyotni tashkil etish
va o’tkazish borasidagi yutuq va kamchiliklarni o’z ko’zlari bilan ko’rishi shart.
Amaliyotchilar erkinligini ta’minlab korxonadagi mehnat sharoitiga moslashishi
bilan tanishish uchun har bir talaba bilan individual ishlashlari lozim.
Ishlab chiqarish amaliyotida talabalar o’zlarini korxonaga dahldor
sezishlari, shu bilan birga, berilgan vazifalarni mustaqil bajarishlari, bir necha
operastiyalarni o’zlashtirishi va ko’plab turdagi asbob-uskunalar bilan ishlashni
o’rganishlari lozim. Har bir amaliyotchi
nimalarga qodirligini, nimalarni
o’rganganligini namoyon qilishi uchun sharoit yaratish kerak. Professional
jihatdan tayyorlangan bitiruvchilar amalda o’zlarini yaxshi ko’rsata olsalar,
tezda ishga taklif etiladi. Agarda, ular o’qish
va ishni birga olib borsalar,
amaliy ko’nikmalarni shakllanishi ancha samarali bo’ladi. Bu esa, o’z o’rnida,
bitiruvchilarga bilimlarni o’zlashtirishga mas’uliyat bilan yondoshish, yangi
amaliy ko’nikmalarni egallash imkonini beradi.
Ishlab chiqarish amaliyoti umumiy o’quv davrning asosiy qismini tashkil
etadi va kasbiy tayyorgarlikning tarkibiy qismi bo’lib, uni tashkil etish sifati,
asosan, bitiruvchining ishlab chiqarishga kelgandan keyin to’laqonli
xodim