Qoramol yoshi - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

Qoramol yoshi
|
Dori modda
|
Ot, yoshi
|
Dori modda
|
1
|
3 dan 8gacha
|
1
|
3 dan 12gacha
|
1
|
2
|
8 dan 12gacha
|
¾
|
12dan 20 gacha
|
¾
|
3
|
13 dan 15 gacha
|
½
|
20 dan 25gacha
|
1/2
|
4
|
1 dan 2gacha
|
¼
|
1dan 2gacha
|
1/12
|
№
|
Buzoqcha, yoshi
|
Dori modda
|
Toycha, yoshi
|
Dori modda
|
1
|
4 dan 8oygacha
|
1/8
|
1 dan 6 oygacha
|
1/24
|
2
|
1dan 4 oygacha
|
1/16
|
12dan 20 gacha
|
3/4
|
Jadval 3
Dorivor moddaning organizmga yuborish yo‘li bo‘yicha dozasini nisbati
Og‘iz orqali
|
1
|
Mushak ichiga
|
1/3-1/4
|
Rektal
|
3/2-2
|
Venaga
|
1/4
|
Teri ostiga
|
1/3-1/2
|
Traxeya orqali
|
1/4
|
Veterinariyada ishlatiladigan dorilar bilan tibbiyotda ishlatiladigan dorilarning umumiy va farq qiluvchi o‘ziga xos xususiyatlari:
Umumiyligi:
-dorivor moddalarning xillari va sifati;
-dorilar dorixonada tayyorlanishi;
-yoshi ko‘rsatilib retsept yozilishi va X DF da dozalari ko‘rsatilgani;
-texnologiyasi;
-quyidagi dori turlari ishlatilishi: poroshoklar, yig‘malar, suyuqliklar (ichki va tashqi uchun ishlatiladigan), in’eksiya uchun eritmalar, granula, pilyulya, bolyuslar, plastirlar, shamcha va sharchalar, ingalyasiya, surtmalar, yuvish uchun eritmalar va boshqalar.
-ta’m va xidlarni yaxshilash uchun korrigentlar qo‘llanilishi.
O‘ziga xosligi, farqi
1.Tibbiyotda juda kam qo‘llaniladigan dorivor moddalar ishlatilishi:
-surma sulfidi (SbS4) (poroshok, pilyulya, bolyuslarda balg‘am ko‘chiruvchi sifatida qo‘llaniladi);
-temir kuporosi ich ketarda burushtiruvchi, dezinfeksiyalash uchun ishlatiladi);
-to‘rtta xlorli uglerod (SSl4). Jelatin kapsulada beriladi. Gijjaga qarshi ishlatiladigan vosita;
-oltingugurt, kerosin-qo‘tirga qarshi;
-air ildizi, ukrop, qora zira va arpabadiyon urug‘lari (sut haydovchi vositalar);
-Na2S04 (glauber tuzi) ich qotganda, ichburug‘da ishlatiladi;
-xloralgidrat (xuqna orqali yuborilib) ot va yirik qoramollarni uxlatish uchun ishlatiladi;
-qora moy, kreolin, ko‘k sovun, terpentin qitiqlovchi sifatida qo‘llaniladi.
2. X DFda 3-4 yoshdagi ot uchun bir martalik dozalar keltirilgan;
3. Veterinariyada ishlatiladigan dori moddalarning dozasini tanlash uchun retseptda xayvonlar turi, og‘irligi, jinsi, yoshi, jismoniy va morfologik xolati, dorini turi va yuborish usuli ko‘rsatilgan bo‘lishi (misol uchun, qushlarga 2.0 g gacha berilsa, otlarga 500ggacha bir martaga mo‘ljallangan bo‘ladi);
4. Tabletkalar kam ishlatilishi, rektal dori turlaridan ko‘proq xuqna, shamchalar, suyuq dorilardan-kolloid eritmalar, emulsiyalar va osilmalar ishlatilishi;
5. Bolyuslar 50,0g, shamcha va sharchalar 20,0 g gacha bo‘lishi;
6. Veterinariya amaliyotida ko‘proq uchraydigan dori turlari: bo‘tqalar, yig‘malar, dozalarga bo‘linmagan poroshoklar, klizmalar, in’eksiyalar.
7. Keng korrigentlar ishlatilishi, hayvonlarning nimalarni yaxshi ko‘rishini hisobga olgan xolda. Masalan, ot va yirik qora mollar osh tuzini, qo‘y va echkilar –achchiq moddalarni, it va cho‘chqalar shirinliklarni (shakar, asal, glitserin, chuchukmiya ildizi). Har xil noxush xidlar arpabadiyon, koritsa, yalpiz, efir moylari yordamida yaxshilanadi.
8. Keyin bir xil dorivor moddalar albatta har xil dori turlarida berilishi, chunki hayvonlar organizmida ovqat hazm qilish a’zolari turli xil tuzilishga ega. Masalan, itlarga dorini toza holatda berilsa u qayt qilib tashlaydi, agar ovqatga aralashtirib berilsa qusmaydi. Otlarga dorini suyuq yoki qattiq holatda berilishi katta ahamiyatga ega.
Mushuklar poroshok xolatdagi dorilarni yoqtirmaydi va shunga o‘xshashlar.
Veterinariyada ishlatiladigan dori moddalarning dozalari hayvonlar turi, og‘irligi, jinsi, yoshi, jismoniy va morfologik xolati, dorini yuborish usuli va boshqa sharoitlarga bog‘liq.
|