nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
) m u so b a q a ja r a y o n id a m urabbiy bilan sp o rtch i o ‘zaro

|
) m u so b a q a ja r a y o n id a m urabbiy bilan sp o rtch i o ‘zaroBog'liq kitob 005ff877346f4951) m u so b a q a ja r a y o n id a m urabbiy bilan sp o rtch i o ‘zaro
munosabatlariningpsixologik mazjnunini bilish; 2) sportchi murabbiy bilan
o'zaro m uloqot va m unosabat t o ‘g ‘risida am aliy bilimlarni egallashi,
m alaka va k o ‘nikmalarga ega b o ‘lishi, ayrim holatlarda esa и о ‘zini
m urabbiyning o'rniga q o ‘yib k o ‘rishi ham kerak; 3) murabbiylar o ‘zaro
munosabat to ‘g ‘risida ijtimoiy va psixologik treninglar о ‘tkazish malakasini
egallagan bo'lishi short.
B uning u ch u n biz m urabbiy bilan spo rtch in ing
h a r x il
s h a r o i t d a , ju m la d a n ,
m u s o b a q a
p a y tid a g i
o ‘z a ro
m u n o sa b a tla rin in g tu rlic h a ruhiy h olatlar tizim ini tahlil qilam iz:
M u r a b b iy —A .: «S iz bilasizm i?.. Yana qilichbozlik y o ‘lakchasiga
chiqasiz. Boring, m ayli yutqazing! Yo ‘q, men jid d iy gapirayapman! Men
sizni urishmayman, yutqazishingiz ham mumkin. Bunga ruxsat beraman.
Faqat bir necha ju ft ukol qiling. Bu, albatta, «nol» degani emas. Siz
nim alarni bajarishga qodir ekanligingizni kurashda namoyon qiling,
о ‘zingizni ко ‘rsating».
M u ra b b iy—B.: «Siz qiyin mashg'ulotlardan, t o ‘p uchun b o ‘layotgan
kuchli kurashlardan о ‘zingizni chetga olayapsiz. Kuchingizni sarflamasdan
tejab h arakat qilayapsiz, to ‘p uchun kurashishingizning m azasi yo ‘q, siz
bunday o'yiningiz bilan b o ‘lajak musobaqada jam oa mag ‘lubiyati uchun
zam in h o zirla ya p siz» .
M u ra b b iy sh u m a z m u n d a g i k o y ish la ri va
m e ’y o rd a n o r tiq ta n b e h la r i b ila n b o ‘lajak hal q ilu v c h i o 'y in n i
chigallashtirib q o ‘yadi. S portchi bund ay vaziyatda ko‘proq o ‘yin haqida
fikr yuritishiga t o ‘g ‘ri keladi. H am m ashqlar, ham m usobaqa paytida
m urabbiy x otirjam , osoyishta, ziyraklik bilan sportchiga vaziyatni aniq
tu sh u n tirib berishi m aqsadga m uvofiq.
|
| |
) dastur asosida tezlik va kuch bilan bajariladigan har x il

SPORT JAMOALARIDAGI 0 ‘ZAR0 MUNOSABAT-
LARNI PSIXOLOGIK TAHLIL QILISH
0 ‘zbekistonda sport ja m o a la ri, klublari, kollej va spo rt m a k ta b la -
riga b o lalar va o ‘sm irlarn i ja lb qilish, ularni sport m ash g‘uloti va m u -
sobaqalarga jism oniy va psixologik jih a td a n tayyorlash u c h u n teg ish li
im k o n iy atlar yaratilm o q d a. R espublikam izda a n ’anaviy tarzd a « U m id
nihollari» , «B arkam ol avlod», «U niversiada» kabi m u so b aq ala rn in g
o 'tk azilish i yoshlarni sp o rt b ilan m u n taza m sh u g ‘ullanishlari u c h u n
m u h im om il b o ‘lib x izm at qilm oqda. Qaysi b ir sp o rtch i y o ‘n alish i
b o ‘yicha yuqori ko ‘rsatkichlarga erishgan b o ‘lsa rivojlangan m am lak atlar
sp o rtc h ila ri bilan o ‘z a ro m u n o sa b a td a b o ‘lish la ri u c h u n k o ‘p g in a
im k o n iy a tla r y a ra tilm o q d a . S h u n in g d e k , d a v la t to m o n id a n s p o rt
ja m o a la r ig a , a y n iq s a , b o la la r s p o r tin i riv o jla n tir is h va b o s h q a
m aqsadlarga aniq m oddiy m ablag1, sport anjom lari ajratilm oqda, b a rc h a
qulayliklarga ega sport inshootlari qurilib foydalanishga to p sh irilm o q d a.
S portch ilarim iz ja h o n va o lim p iad a o ‘yinlarida ishtirok etish m o q d a.
S p o rtc h ila rim iz n in g O siyo v a x a lq a ro m u so b a q a la rd a n u fu z li
o ‘rin larn i egallashlarida «Sport psixologiyasi» fanin in g alo h id a o ‘rn i
bor. C hunk i sport jam o alari g ‘alabasini ta ’m inlashda b u fanning n azariy
va am aliy asoslarini c h u q u r o ‘zlashtirib olgan m urabbiylar qatori ja m o a
p s ix o lo g la r i h a m a n iq m a q s a d g a q a r a tilg a n is h la r n i a m a lg a
o sh irm o q d a la r. U la r ja m o a d a sp o rtc h ila rn i g ‘alab a g a u n d a y d ig a n
m a ’naviy-ruhiy sifatlarni rivojlantirish, o ‘zaro m u n o sab atlard a y ag o n a
m aq sad y o ‘lida b irla sh ish , b u n in g u c h u n x alaq it b e ra d ig a n salb iy
hissiyotlarni b a rta ra f etish b o ra sid a ilm iy izlanishlar, am aliy ishlar o lib
borm o q d alar. S port jam o alarid a g i o ‘zaro m u n o sab atlarn in g m a z m u n i,
sh aro iti va t a ’sirini o 'rg an ish h am d a n atijalarin i tah lil qilish ja m o a d a g i
psixologik m uhitni yaxshi y o ‘lga q o ‘yishda, sp o rtch ilar m a ’n av iy -ru h iy
sifatlarini kam ol to p tirish d a m u h im om il hisoblanadi. Bu esa ja m o a
u c h u n katta m uvaffaqiyatlar keltiradi. Biroq keyingi yillarda g u ru h lard a
o ‘zaro m unosabatlar va ularning b ir-biriga b o 'lg an t a ’siri, «liderlik »1
m u a m m o la ri o ‘rg a n ila y o tg a n ; ilm iy ta d q iq o tla r, ilm iy -o m m a b o p
riso la la r, m a q o la la r y o zilay o tg an b o ‘ls a -d a , b u la rn in g k o ‘p c h ilig i
ish ch ilar jam o asi, xalq t a ’lim i tizim i va harbiy b o ‘linm alardagi zob it
Normirovka sharti[tahrir | manbasini tahrirlash]

|
Normirovka sharti[tahrir | manbasini tahrirlash]
|
bet | 3/3 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 65,3 Kb. | | #255159 |
Bog'liq Fizika fanidan Normirovka sharti[tahrir | manbasini tahrirlash]
Uning x pozitsiyasining a ≤ x ≤ b oraligʻida boʻlish ehtimoli bu oraliqdagi zichlikning integralidir:
bu yerda t — zarracha oʻlchangan vaqt. Bu normirovka shartiga olib keladi:
chunki agar zarracha oʻlchansa, uning biror joyda boʻlish ehtimoli 100 % ga teng.
Berilgan tizim uchun barcha mumkin boʻlgan normalizatsiya qilinadigan toʻlqin funksiyalari toʻplami (har qanday vaqtda) mavhum matematik vektor fazosini hosil qiladi, yaʼni turli xil toʻlqin funksiyalarini bir-biriga qoʻshish va toʻlqin funksiyalarini kompleks raqamlarga koʻpaytirish mumkin (qarang: vektor fazosiga qarang). tafsilotlar). Texnik jihatdan, normalizatsiya sharti tufayli, toʻlqin funksiyalari oddiy vektor fazodan koʻra proyektiv fazoni hosil qiladi. Bu vektor fazosi cheksiz oʻlchovli, chunki har qanday mumkin boʻlgan funksiyani yaratish uchun turli kombinatsiyalarda bir-biriga qoʻshilishi mumkin boʻlgan chekli funksiyalar toʻplami yoʻq. Bundan tashqari, bu Gilbert fazosidir, chunki ikkita toʻlqin funksiyalarining ichki mahsuloti r Ψ1 va r Ψ2 kompleks son (t vaqtida) sifatida aniqlanishi mumkin.
Ikki toʻlqin funksiyasining ichki yigʻindisi kompleks son boʻlsa-da, toʻlqin funksiyasining Ψ bilan ichki yigʻindisi,
har doim musbat haqiqiy son.
Agar (Ψ, Ψ) = 1 boʻlsa, u holda Ψ. Agar Ψ boʻlsa, u holda uning normasiga boʻlish normalangan funksiyani beradi. Ikki toʻlqin funksiyasi r Ψ1 va r Ψ2 ortogonal boʻladi, agar (Ψ1, Ψ2) = 0 boʻlsa. Agar ular normallashtirilgan va ortogonal boʻlsa, ular ortonormaldir. Toʻlqin funksiyalarining ortogonalligi (shuning uchun ham ortonormalligi) toʻlqin funksiyalari qondirishi kerak boʻlgan zaruriy shart emas, lekin koʻrib chiqish juda foydali, chunki bu funksiyalarning chiziqli mustaqilligini kafolatlaydi.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO”YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO”YXATI
|
bet | 7/7 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 33,19 Kb. | | #122508 |
Bog'liq Harakatga doir masalalarFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO”YXATI
1. ‘‘ Barkamol avlod yili‘‘ davlat dasturi to`g`risida Toshkent 2010 yil 29 yanvar.
2. Ahmedov M, R. Ibrohimov, N. Abdurahmonova, M. Jumayev. Birinchi sinf matematika darsligi. T., ―Uzinkomsentr, 2010y.
3. Levenberg N.Y. Boshlang`ich sinflarda matematika o`qitish metodikasi Toshkent ‘‘O`qituvchi‘‘ - 1985 y.
4. Bikboyeva N.U, R.I.Sidelnikova, G.A.Adambekova. Boshlang’ich sinflarda matematika o’qitish metodikasi. T., ―O’qituvchi, 1996.
5. Bikboyeva N.U.va boshqalar 2 sinf matematika darsligi. T., ―O’qituvchi, 2009y.
6. Bikboyeva N.U.va boshqalar. 3 sinf matematika darsligi. T., ―O’qituvchi, 2009y.
7. Quchqarov A .va boshqalar. 4 sinf matematika darsligi. T., ―Yangiyul poligraf service, 2009y.
8. Boshlang‘ich ta‘lim jurnalining 1991- 2011 yillardagi barcha sonlari
9. Jumayev M. “Matematika o`qitish metodikasidan praktikum". T.... „Fan va texnologiyalar nashriyoti 2006 y.
10. Jumayev M. “Boshlang`ich sinflarda matematika o`qitish metodikasi” Toshkent „Fan va texnologiyalar” nashriyoti 2005 yil.
|
| |
Sotsiogramma - ‘z b e k I s t n r e s p u b L ik a s I o L iy va ‘r ta m a X s u s ta’l im V a z ir L ig I y. M...

К. T o m asn in g fikricha, to 'q n ash u v d an o ‘zini chetga olish h ar ikkala
to m o n g a ham m ag ‘lubiyat keltiradi. Raqobat, m oslashish yoki m u ro -
saga kelish h o latlarid a b ir ishtirokchi yutadi, ikkinchisi esa yutqazadi
yoxud ikkalasi h a m yutqazadi. F aqat ham korlikkina ikkala tom on ga
h am g ‘alaba keltirishi m um kin.
M u s o b a q a ja r a y o n id a s p o rt fao liyati sa m a ra d o rlig in in g sifat
k o ‘rsatk ich lari k o ‘p jih a td a n m urabbiy bilan sp ortch ilarn in g o ‘zaro
m u n o s a b a tla r ig a b o g ‘liq b o 'la d i. J a m o a n i m u s ta h k a m ja m o a g a
ay lan tirish u c h u n quyidagi m u am m o la r yechim iga e ’tib orni qaratish
lo z im :
Sotsiometrik usulda tanlash jadvali

|
Sotsiometrik usulda tanlash jadvaliBog'liq kitob 005ff877346f495Sotsiometrik usulda tanlash jadvali
№
J - a ’zolar (kim
tanlaydi)
F.
I. Sh.
I — a’zolar (kimni tanlaydi)
Tanlanganlar
(saylanganlar)
1
2
3
4
5
I(+)
X(-)
Ja m i
1
Safarov M.
+
+
-
2
2
4
2
Ahmedov
0.
+
+
-
2
2
4
3
Ravshanov A.
+
+
2
0
2
4
Egamov A.
+
1
1
2
5
Mahmudov M.
+
-
-
+
2
2
4
Jam i: £ (+)
S ( - )
4
0
2
I
2
1
1
2
3
9
7
Hammasi
4
j
3
3
3
16
Ishlash tartibi:
sinalayotgan sportchi o ‘zin in g sotsio m etrik x aritasin i
to ‘ldirganidan keyin savollarga javob b eradi. M urabb iy s p o rtc h ila rn i
u sh b u uslubga o 'r g a tis h d a d o sk ag a s o ts io m e tr ik c h iz m a n i m iso l
ta riq a sid a c h iz a d i va h a r b ir savolga b e rilg a n ja v o b la r n in g sifat
k o ‘rsatkichlarini ishlab chiq ad i. Bu ishni b iro rta talab a bajarsa, b o sh q a
b ir talaba to 'ld irilg a n v araq larn i yig‘ishtiradi.
S otsiom etrik so ‘rov natijasini aniqlashning ikkita turi m avjud b o 'lib ,
ular: 1) sotsiom etrik tan lo v jadvali (1-jadval) va 2) sotsio g ram m a yoki
rasm grafik asi (2 -ja d v a l)d ir. S o ts io m e trik u s lu b n in g n a tija la rig a
asoslanib, guruhlardagi k o ‘rsatkichlar natijasini hisoblash h am d a kichik
g uruh a ’zolarining ijtim o iy -ru h iy holati d arajasin in g o ‘sishin i h am
aniqlash m um kin b o 'lad i.
|
| |
«Sportchilar - ‘z b e k I s t n r e s p u b L ik a s I o L iy va ‘r ta m a X s u s ta’l im V a z ir L ig I y. M...

yuzaga keltiradi. A gar kishida m an a shu sifatlar b o ‘lsa, u h ech q achon
y o m o n y o 'llarg a k irm asd an , o 'z in i faqat oilasi, jam oasi va jam iyat
ra v n aq in i t a ’m inlovchi ishlarga b ag ‘ishlaydi.
B in o b arin , h ay o tn in g h a r b ir davri o'ziga xos go 'zallik ka ega. Shu
m a ’n o d a sp ortchi talabalik yillarida puxta bilim olishi, um um inso niy
x islatlarn i o ‘zida sh ak llan tirish i, ijtim oiy hayotda faol b o ‘lishi ham da
qiyinchiliklardan q o ‘rqm aydigan shaxs bo‘lib yetishishi u chun o ‘z xarak-
te rin i to b lab borishi lozim . B uning uchun sportchi o ‘zida quyidagi
x arak ter xislatlarni shakllantirishga erishm og‘i shart:
Hayot xossalari - Ta’lim texnologiyasi “Tasdiqlayman” O’ib direktori o’rinbosari M. Qosimov

|
Ta’lim texnologiyasi “Tasdiqlayman” O’ib direktori o’rinbosari M. Qosimov
|
bet | 5/58 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 24,82 Mb. | | #269908 |
Bog'liq ТЕХНОЛОГИК ХАРИТА 1-КУРС5.Hayot xossalari.
Hayot xossalari
Tirik organizmlarning 98% uglеrod ,kislorod, azot va vodorod elеmеnlaridan iborat, boshqa elеmеntlar juda kam miqdorda bo’ladi. Biroq tirik va o’lik tabiatda ularning nisbati o’zgacha bo’ladi.
Tirik organizmlarning muqim xossasioziq va yoruqlikdan tashqi enеrgiya sifatida foydalanadi Organik moddalar orqalibir organizmdan boshqa organizmga enеrgiya bеriladi.
Tirik organizmlarda shaxsiy va tarixiy rivojlanish mavjud. Ta'sirlanishtiriklikning ajralmas xossasidir.
Har bir organizm ma'lum vaqt oralig’ida rivojlanadi, yashaydi va ўladi. Har bir tirik organizm irsiyat tufayli ўziga ўxshash organizmlarni hosil qiladi. Ўzgaruvchanlik tabiiy tanlanish uchun xilma-xillikni еtkazib bеradi
6.Ta’sirlanish va tiriklikning xossalari.
7.Hayotning tuzilish darajalari.
3-ilova
Tezkor so‘rov savollari.
1.Biologiya nimani o‘rganadi?
2.Tirik organizmlarga nimalar kiradi?
3.Tirik organizmlarning qanday o‘ziga hos xususiyatlarini bilasiz?
4.Quyi kurslarda biologiyaning qanday bo‘limlarini o‘rgangansiz?
5.Barcha tirik organizmlar tuzilishidagi umumiylik nimadan iborat?
4-ilova
Tayanch so‘zlar: tibbiyot, seleksiya, agronomiya, psixologiya, farmokologiya, biotexnologiya, mikrobiologiya, mikologiya, gidrobiologiya, paleontologiya, bionika, ekologiya, kuzatish, taqqoslash, tarixiy, eksperimental, modellashtirish, biopolimerlar, gomeostaz, ontogenez, fi logenez, molekula, hujayra, to‘qima, organ, organizm, populatsiya, biogeosenoz (ekosistema), biosfera.
5-ilova
|
| |
O’IB direktori o’rinbosari - Ta’lim texnologiyasi “Tasdiqlayman” O’ib direktori o’rinbosari M. Qosimov

Vaqti: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni:
|
O‘quv mashg‘ulot shakli va turi
|
Nazariy-yangi bilimlarni egallash bo‘yicha o‘quv mashg‘ulot.
|
O‘quv mashg‘ulot rejasi
|
1.Hayotning molekula darajasi komponentlari
2. Kimyoviy elementlarning biologik ahamiyati
3.Hujayraning anorganik va organik birikmalari, xilma-xilligi va biologic ahamiyati
4. Oqsillar , nuklein kislatalar ularning tuzilishi, tarkibi va funksiyasi
|
O’quv mashg‘ulotning maqsadi:Hayotning molekula darajasi komponentlari,kimyoviy elementlarning ahamiyati,hujayradagi anorganik birikmalar Oqsillar , nuklein kislatalar ularning tuzilishi, tarkibi va funksiyasi to’g’risidagi bilim ko’nikmalarni shakllantirish.
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirish natijasida o’quvchida shaklllanadigan asosiy bilim,ko’nikma yoki kompetensiyalar.
|
Pedagogik vazifalar
|
O‘quv faoliyatining natijalari:
|
1. Hayotning molekula darajasi va uning komponentlarining tarkibiy qismlari
bilan tanishtirish.
2. Kimyoviy elementlarning biologik ahamiyati ni keng yoritib tasnif berish
3. Hujayraning anorganik va organik birikmalari xossalarini tushuntirish.
4. Oqsillar , nuklein kislatalar ularning tuzilishi, tarkibi va funksiyasini tushuntirish
|
1. Hayotning molekula darajasi va uning komponentlarining tarkibiy qismlarini
ko’rsatadilar.
2. Kimyoviy elementlarning biologik ahamiyatini tartibli ravishda ochib tasniflaydilar.
3. Hujayraning anorganik va organik birikmalarini xossasini aytib beradilar.
4. Oqsillar , nuklein kislatalar ularning tuzilishi, tarkibi va funksiyasi tartibli ravishda izohlab berish
|
O‘qitish metodlari
|
Axborotli -ma’ruza, tushuntirish, namoyish
|
O‘qitish vositalari
|
Mavzu matni, slaydlar, proektor toifalash jadvali, klaster usuli, mavzuga oid plakatlar.
|
O‘quv faoliyatining tashkil etish shakllari
|
Guruhli , juftlikda, yakka tartibda
|
O‘qitish shart-sharoiti
|
Maxsus texnik vositalar bilan jihozlangan xona
|
Qayta aloqaning usul va vositalari.
|
Og‘zaki nazorat: savol-javob, tezkor so‘rov, test, misol va mashqlar,bajarilgan o’quv topshiriqlarni baholash.
|
Mashg’ulot yakuni - Ta’lim texnologiyasi “Tasdiqlayman” O’ib direktori o’rinbosari M. Qosimov

Organizmlar va ularni o’rab turgan atrofidagi muhitda ro‘y beradigan xodisalarni kuzatish tasvirlash va tahlil qilish imkonini beradi. Bu metod fanning ilk rivojlanish davrida qo‘llanilgan. XVIII asrda bu metod yordamida biolog olimlar hayvonlar va o’simliklarni ta’riflash,tasvirlash va to’plagan materiallarini tartibga solish bilan shug’ullangan
|
Maxsus tashkil etilgan sharoitda turli organizmlar tuzilishi, hayot jarayonlarini o’rganish eksperimental metod orqali amalga oshiriladi. Bu metod organizmlar hatti harakati, tuzilishi xossalari mohiyatini tajribalar yordamida tadqiq qilish imkonini beradiG.Mendelning irsiylanish qonuniyatlarini o’rganishga bag’ishlangan ishlaritajriba usulini qo’llashning namunasidir. Zamonaviy asbob-uskunalarning paydo bo’lishi bu usuldan keng foydalanishga imkon berdi.Tirik tabiatdagi organizmlarda voqea–hodisalar, biologik tadqiqodlar olib boriladi.
|
Tirik tabiatdagi biror voqea hodisa yoki uning muhim jahatlari model tarzida qayta tiklab o‘rganishdan iborat. Tasvirli model matematik belgilarga aylantiriladi va ma’lum vaqtdan keyin unda qanday o‘zgarishlar ro‘y berishi mumkinligi elekron hisoblash mashinasi yordamida aniqlanadi. Bu metod orqali tabiatda kelgusida ro‘y beradigan voqea – hodisalarni oldindan bilish imkonini beradi.
|
Turli sistematik guruhlarning evolutsion jarayonda paydo bo’lishi takomillashishini dalillar yordamida tushunish va ularni avval mavjud bo’lgan dalillar bilan qiyoslash, organizmlarning paydo bo’lishi va rivojlanishi va ularning tuzilishi , funksiyalarining murakkablashib boorish qonuniyatlarini asoslab berish.Organizmlarni tarixiy jarayonda paydo bo‘lish qonuni-yatlarini o‘rganadi.
|
Hozirgi paytda turli sistematik guruhlar, tirik organizm jamoalari, organizmlar va ularning tarkibiy qismlaridagi o‘xshashlik va farqlarni taqqoslab o‘rganadi. Mazkur metoddan sistematika, morfologiya, anotomiy, paleontologiya, embriologiya fanlarida foydalanadi. Taqqoslash metodi yordamida hujayra nazariyasi, biogenetik qonun, irsiy o’zgaruvchanlik ning gomologik qatorlar qonuni kashf etilgan
XVIII asrdan boshlab keng qo’llanila boshlagan.
|
Biologiya fanining muammolari - Ta’lim texnologiyasi “Tasdiqlayman” O’ib direktori o’rinbosari M. Qosimov

|
Ta’lim texnologiyasi “Tasdiqlayman” O’ib direktori o’rinbosari M. Qosimov
|
bet | 4/58 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 24,82 Mb. | | #269908 |
Bog'liq ТЕХНОЛОГИК ХАРИТА 1-КУРСBiologiya fanining muammolari
Bir va ko’p hujayraliorganizmlarning rivojlanishini tartibga solish mexanizmini bilish.
Odamning paydo bo’lishi bilan bog’liq bo’lgan ba’zi muammolarni hal qilish.
Biologiya fanining muammolari
Molekulalarning tuzilishi va funksiyasini aniqlash
Organizmlar tarixiy rivojlanishini aniqlash аниқлаш
Organizmlar shaxsiy rivojlanishidagi irsiyat mexanizmlari
Insonlarning tabiatga ko’rsatadigan ijobiy va salbiy ta’sirini bilish
Yerda hayotning paydo bo’lishi muammasini yechish va tajribada isbotlash
4.Biologiya fanining nazariy va amaliy ahamiyati.
Fanning nazariy ahamiyati
|
|
Fanning amaliy ahamiyati
|
Biotik va abiotik aloqalar ustida kuzatish olib borish
|
1
|
Sermahsul o‘simlik navlari va hayvon zotlarini yaratish
|
Ovchilik, mo‘ynachilik bilan shug‘ullanishda biologik bilimga ega bo‘lish
|
22
|
O‘rmon xo‘jaligini yuritish, almashlab ekishni joriy etish
|
Odamdagi irsiy kasallik sabablarini aniqlash
|
33
|
Oziq mahsulotlarini sintez qilish
|
Gen injeneriyasi va biotexnologiyani rivojlantirish
|
44
|
Zararkunandalarga qarshi kurashish
|
|
| |
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi

2-bosqich
Asosiy
(65 daqiqa).
|
Tayanch bilimini faollashtirish.
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o’tilgan mavzu bo’yicha o’quvchilarga savollar beradi, ularni baholaydi.
Maqsad va vazifani belgilanishi:
2.Mavzu nomi,rejasi maqsad va natijalari bilan tanishtiradi.
3. Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi;
4.O’quv mashg’ulotida o’quv ishlarni baholash mezoni va ko’satkichlari bilan tanishtiradi(1-ilova).
Ta’lim oluvchilar bilimini faollashtirish
5.Tezkor so’rov, savol-javob, ortiqchasini top usullar orqali bilimlarini faollashtiradi.
Yangi o’quv material bayoni:
6. Nazariy mashg’ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq o’qitish jarayonini tashkil etish bo’yicha harakatlar tartibini bayon etadi.Asosiy holatlarni yozdiradi.
7.Slaydlarni Power Point tartibida namoyish etish va sharhlar bilan mavzu bo’yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi(2-ilova)
Yangi o’quv materialini mustahkamlash:
8.Mustahkamlash uchun savollar beradi(3-ilova)
9.Tayanch bilimlarini aniqlash va rivojlantirish maqsadida “Tushunchalar tahlili” “Ortiqchasini top” dan foydalaniladi. (4-ilova)
10.Mavzuning kasbiy faoliyatdagi ahamiyati bilan bog’lab mavzuni yakunlaydi.
|
Uy vazifasini taqdim etadilar
Savollarga javob beradilar.
Mavzu nomi va rejasini yozib oladi va diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar.
Tinglaydilar.
Slaydga e’tibor qaratadi va yozib oladilar
Erkin fikrini bayon etadilar .
Qo’shimcha savollarga javob beradilar.
|
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi

2-bosqich
Asosiy
(65 daqiqa).
|
Tayanch bilimini faollashtirish.
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o’tilgan mavzu bo’yicha o’quvchilarga savollar beradi, ularni baholaydi.
Maqsad va vazifani belgilanishi:
2.Mavzu nomi,rejasi maqsad va natijalari bilan tanishtiradi.
3. Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi;
4.O’quv mashg’ulotida o’quv ishlarni baholash mezoni va ko’satkichlari bilan tanishtiradi(1-ilova).
Ta’lim oluvchilar bilimini faollashtirish:
5. Tezkor-so’rov, savol-javob,aqliy hujum orqali bilimlarini faollashtiradi.
Yangi o’quv material bayoni
6.Nazariy mashg’ulotning rejasi va tuzilishiga muofiq o’qitish jarayonini tashkil etish bo’yicha harakatlar tartibini bayon etadi.Asosiy holatlarni yozdiradi.
7.Slaydlarni Power Point tartibida namoyish va sharhlar bilan mavzu bo’yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi(2-ilova)
Yangi o’quv materialini mustahkamlash:
8.Mustahkamlash uchun savollar beradi(3-ilova)
9.Tayanch bilimlarini aniqlash va rivojlantirish maqsadida “Blits- so‘rov” dan foydalaniladi. (4-ilova)
10.Mavzuning kasbiy faoliyatdagi ahamiyati bilan bog’lab mavzuni yakunlaydi.
|
Uy vazifasini taqdim etadilar
Savollarga javob beradilar.
Mavzu nomi va rejasini yozib oladi va diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar.
Tinglaydilar.
Slaydga e’tibor qaratadi va yozib oladilar
Erkin fikrini bayon etadilar
Qo’shimcha savollarga javob beradilar.
|
Mashg’ulot yakuni - Ta’lim texnologiyasi “Tasdiqlayman” O’ib direktori o’rinbosari M. Qosimov

|
Ta’lim texnologiyasi “Tasdiqlayman” O’ib direktori o’rinbosari M. Qosimov
|
bet | 58/58 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 24,82 Mb. | | #269908 |
Bog'liq ТЕХНОЛОГИК ХАРИТА 1-КУРСMashg’ulot yakuni:
1.Faol ishtirok etgan o‘quvchilarni javoblarini izohlab baholaydi va rag’batlantiradi.
Uyga vazifa berilishi:
2. Kelgusi mashg‘ulotga vazifa va uni bajarish yuzasidan yuriqnoma beradi (5-ilova).
|
Baholar bilan tanishadilar.
Topshiriqni yozib oladilar.
|
Fan bo‘yicha o‘quvchilarni o‘zlashtirish, baholash mezonlari
Nazorat shakllari
|
Jami ballar
|
O‘quv yilining 1-yarim yilligi uchun.
1. Joriy baholash (45ball):
a) Tinglovchining ma’ruza va amaliy mashg‘ulotdagi aktivligi; 15ball
b) Uy vazifasini bajarish; 15ball
v) Berilgan topshiriqlarni bajarishi (referat, jadvallar, slaydlar tayyorlash va h. k.) 15ball
|
45 ball
|
2. Oraliq nazorat (testlar o‘tkazish) 1-ta
|
25 ball
|
3. Yakuniy nazorat (yozma ish, test o‘tkazish)
|
30 ball
|
Jami:
|
100 ball
|
O‘zlashtirish ko‘rsatkichlari
|
Baho
|
85,01 – 100
|
“A’lo”
|
70,01 – 85
|
“Yaxshi”
|
55,01 – 70
|
“O‘rta”
|
55 gacha
|
“Qoniqarsiz”
|
Mavzu bo’yicha o’quvchilarni baholash mezoni 1-ilova
Topshiriq turi
|
Topshiriq sifati va mazmuni
|
Baholanishi
|
Og’zaki savol
|
3-5;2-3;1;0
|
5; 4; 3; 2
|
Tayanch so’zlar
|
6-10; 3-6; 1-3; 0
|
5; 4; 3; 2
|
Tezkor so’rov
|
4-5; 2-3; 1-2;0
|
5; 4; 3; 2
|
|
| |
Ma’lumotnoma (Bioqrafiya) - Inson resurslarini boshqarishda axborot texnologiyalarining o’rni va zaruriyati

Ma’lumotnoma (Bioqrafiya): Ma'lumotnoma, shaxsiy yoki korxona haqida so'zlangan, qisqa va muhim ma'lumotlarni o'z ichiga olgan hujjat. Bu hujjat ommaviy doimiy elektron va qog'oz shakllarida yaratilishi mumkin.
Mehnat Daftarchasi: Mehnat daftarchasi, insonning o'zida amalga oshirgan ishlar, tajribasi, ilmiy va boshqa malakalari, shaxsiy rivojlanish va o'zgarishlari to'g'risida ma'lumotlar to'plamini o'z ichiga oladi. Bu hujjat insonning mehnat faoliyati tarixini ko'rsatadi.
Mehnat Shartnomasi: Mehnat shartnomasi, ishchi va ish beruvchilar orasidagi shartlar, mukofotlar, ish haqi, boshqa moliyaviy va ijtimoiy masalalar haqida muzokara qiluvchi hujjat. Bu shartnoma o'z ichiga moliyaviy ta'limotlarni ham o'z ichiga oladi.
Obyektivka (Ish Maqsadi): Obyektivka, insonning belgilangan vaqt davomida olishni maqsad qilgan ma'lumotlarni o'z ichiga oladi. Bu hujjat insonning maqsadlari, ilg'orlarini va rivojlanish yo'li haqida ma'lumot beradi.
Jadvallar va Grafiklar: Ish yuritishda jadvallar va grafiklar, muddatlar, vazifalar va amalni boshqarish uchun grafiklar yaratish uchun ishchi va boshqaruv organlari orasidagi ko'rsatkichlar bilan to'ldirilgan hujjatlar.
Bu hujjatlar inson resurslarini boshqarishda transparensiyani ta'minlash, samarali munosabatlarni amalga oshirish va ish muvaffaqiyatini kuzatib borishda muhimdir. Ish beruvchilar uchun insonlarni tanish, talablarni tushuntirish, ishni yaxshi tanishtirish va moliyaviy shartlarni belgilashda bu hujjatlardan foydalanish juda muhimdir.
13. Raqamli iqtisоdiyot va masоfali ish bilan bandlik. Masofali bandlikning ijobiy va salbiy jihatlari. Masofali bandlik turlari
Raqamli iqtisodiyot, xizmatlarni, ma'lumotlarni, tovarlarni va boshqa iqtisodiy faoliyatni raqamli asosda boshqarish va o'rganishga qaratilgan tizimlarni ifodalaydi. Masofali ish (remote work) esa, ishchi va ish beruvchilar o'rtasida geografik masofani oshirib, o'zgaruvchan joylarda ishlash imkoniyatini ta'minlashni anglatadi.
|
Maqsadlar va Nishonlar - Inson resurslarini boshqarishda axborot texnologiyalarining o’rni va zaruriyati

|
Inson resurslarini boshqarishda axborot texnologiyalarining o’rni va zaruriyati
|
bet | 5/15 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 22,44 Kb. | | #142601 |
Bog'liq IRATMaqsadlar va Nishonlar:
Xodimlarga tashkilotning kengaytirilgan maqsadlari va nishonlari haqida tushuntirish, ularni tashkilotning umumiy maqsadlariga qanday qo'shilishlari, faol ishtirok etishlari va maqsadlarni amalga oshirishda qanday hissa qo'shilishlari kerakligini tushuntirish.
Ish Faoliyatini Maqsadlarga Yo'naltirish:
Xodimlarni, ularning faoliyatlarini tashkilotning maqsadlariga yo'naltirish, ularning ishlarini maqsadlarga mos ravishda boshqarish orqali motivatsiyalash.
Tanlov va Rahbarlik:
Xodimlarga rivojlanish va o'zlashtirish bo'yicha tanlov va ularni boshqarishda rahbarlik qilish. Xodimlarni o'zlarining kuchini aniqlash va ularni yangi vazifalarni qabul qilish uchun qanday tayyorlashlari kerakligini tushuntirish.
Mukofot Tizimi:
Yaxshi ish bajarilganda, xodimlarni mukofotlash va ularning ish faoliyatlarini baholash. Mablag'lar, tanlovlar, sertifikatlar, va boshqa mukofotlar motivatsiyani oshirishda katta rol o'ynaydi.
Mehnatni Baholash va Tanqidiy Ishfaollik:
Xodimlarning mehnatini baho va baholash, ularning o'zlarining muvaffaqiyatlarini qanday ko'rishlari, o'zlarini qanday rivojlantirishlari kerakligini aniqlash uchun muhimdir. Tanqidiy va samarali ishfaollik baho va tanqid orqali rag'batlantirilishi mumkin.
Taqdimotlar va Davomiy Ta'lim:
Xodimlarga taqdimotlar va davomiy ta'limlar orqali yangi bilimlarni o'rganish, rivojlanishlari uchun yangi imkoniyatlar yaratish. Bu, ularni yangi vazifalarni o'zlashtirishga, o'zlarini tuzilgan maqsadlarga qanday qo'shilishlari kerakligini o'rganishga undaydi.
Tashkilot Muhiti va Hamkorlik:
Qulay, hamkorlik va tashkilot muhitini ta'minlash. Ishchilar o'zlarini qulay his qilishlari, boshqaruvchilar va kollegalar bilan o'zaro yaxshi aloqalar saqlashlari motivatsiyalash va rag'batlantirish uchun muhimdir.
Ish Kuchini Oshirish:
Xodimlarni yangi vazifalarga, o'zlarini qanday rivojlantirishlari kerakligi va o'zlashtirilgan vazifalarni muvaffaqiyatli bajarishlari uchun qanday qo'shilishlari kerakligi haqida ma'lumot beringanishlari, ish kuchini oshirish va xodimlarni yangi bilimlarni o'rganishga katta ta'sir qiladi.
Xodimlar Bilan Muloqot va Ishfaol Hamkorlik:
Xodimlar bilan oqimish, ularga sayohatlar, tadbirlar, va ishfaol hamkorliklar orqali tashkilot muhitini yaratish. Bu, qiziqish, rag'bat va motivatsiyani oshirish uchun samarali usul bo'lishi mumkin.
Motivatsiya va rag'batlantirish, xodimlarni tashkilotning muvaffaqiyatiga o'z hissasini qo'shishga olib keladi. Ushbu qadriyatlar va usullar tashkilotlarda xodimlarni yangi maqsadlarga yo'naltirish, ishbilarmon ishlash va muvaffaqiyatga erishishda yordam bera oladi.
|
| |
Tashkilotning Maqsadlariga Qo'shilib Ketish

|
Tashkilotning Maqsadlariga Qo'shilib Ketish
|
bet | 2/15 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 22,44 Kb. | | #142601 |
Bog'liq IRATTashkilotning Maqsadlariga Qo'shilib Ketish: Inson resurslarini rejalashtirish, har bir xodimni tashkilotning maqsadlari va strategiyasiga ega bo'lishda hamkorlik qilishga chaqiradi. Xodimlar o'z faoliyatlarini tashkilotning umumiy maqsadlariga mos ravishda tuzishadi.
Maqsadi:
Samarali Ishbilarmonlik: Rejalashtirish, xodimlarni maqsadlariga yo'naltirish va ularni faol ishbilarmonlar sifatida ishlab chiqishga yordam beradi. Bu, tashkilotda boshqa hodisalardan o'zingizni ajratish, hujjat va maqsadlar bo'yicha ishlashni o'rganish va amalga oshirish imkonini yaratadi.
Xodimlarning Rivojlanishi: Rejalashtirish, xodimlarni rivojlantirish uchun tashkil etilgan tizim va dasturlardan foydalanish, xodimlarga o'zlarini mustahkamlash uchun qo'llanmalar va imkoniyatlar berish maqsadini o'z ichiga oladi.
Vazifalari:
1. Xodimlarni Baholash va Natijalarni Baholash:
2. Xodimlarni Rivojlantirish va Talablarni O'rganish:
3. Motivatsiya va Maqsadlar Bilan Bog'liq Ish Faoliyatlarini Ta'minlash:
4. Kommunikatsiya va Hamkorlikni Ta'minlash:
5. Kadrlarni O'zlashtirish va O'zaro Almashtirish:
Raqamli texnologiyalar asosida kadrlarni izlash, tanlash va shakllantirish. Veb-sayt va ijtimoiy tarmoqlar, saralash va tanlashning zaruriyati, e’lon berish tartibi va qoidalari
Raqamli Texnologiyalar Asosida Kadrlarni Izlash, Tanlash va Shakllantirish:
Raqamli texnologiyalar, kadrlarni izlash, tanlash va shakllantirishda ajoyib imkoniyatlar yaratadi. Bu jarayonlarni samarali va tez amalga oshirish uchun quyidagi yo'nalishlar va qoidalar qo'llaniladi:
Veb-sayt va Ijtimoiy Tarmoqlar:
Kompaniya Veb-sayti: Kompaniyalar o'zlarining rasmiy veb-saytlarini yaratish orqali xodimlarni izlash va shakllantirishda qo'llanadi. Bu saytlarda ish haqida ma'lumotlar, vakansiyalar va xodimlar uchun murojaat qilish jarayoni tavsiflangan bo'lishi kerak.
|
| |
Atestatsiyalar va Talablar - Inson resurslarini boshqarishda axborot texnologiyalarining o’rni va zaruriyati

Atestatsiyalar va Talablar: Xodimning o'tkazgan atestatsiyalar, malakalari va boshqa talablari.
Xodimning Ish Faoliyati: Xodimning barcha ish faoliyatlarini boshqaruvchi va o'qituvchilar bilan bog'langan ma'lumotlar.
Xodimning Tarixiy Ma'lumotlari: Xodimning ishga olish tarixi, tajribasi va ish faoliyatining tarixi.
Joriy va Istiqbolli Zahiralar:
Joriy Zahiralar: Joriy zahira, tashkilotning hozirgi paytdagi xodimlar ma'lumotlarini o'z ichiga olishni ifodalaydi. Bu, hozirgi kadrlar bazasida tashkilotdagi har bir xodimning hozirgi holatini ko'rsatadi.
Istiqbolli Zahiralar: Istiqbolli zahira, tashkilotning istiqboli va mustaqilati uchun xodimlarni qanday rivojlantirish va taraqqiyotlarini ko'rsatadi. Bu, xodimlarning maqsadlari, o'zlashtirilgan rivojlanish dasturlari va boshqa rahbarlik tadbirlari bilan bog'liq ma'lumotlar saqlaydi.
Bu elektron kadrlar zaxirasi tashkilot boshqaruvini samarali o'tkazish va xodimlarni rivojlantirishda katta yordamchi bo'ladi. Elektron kadrlar zaxirasi, tashkilotlarga barcha xodimlar haqida ma'lumotlarga tezroq kirish, ularga ishonchli bo'lish, mukofotlar va baholar berish, o'zlashtirilgan rivojlanish dasturlarini o'rganish uchun qulaylik yaratadi.
9.Inson resurslarini boshqarishda sun’iy intellekt. Suniy intellekt va uning imkoniyatlari, Suniy intellektning samaradorlikka ta’siri
Suniy Intellekt (SI) va Uning Imkoniyatlari:
Suniy Intellekt (SI), ma'lumotlarni o'rganish, ma'lumotlar bilan ishlash, o'rganilgan ma'lumotlarni fikr yuritish, burchak qilish, tanish mashinalarni boshqarish, axborot tahlilini o'rganish kabi mashqiy vazifalarni bajarish uchun dasturiy usullar va algoritmlarni ishlatadigan kompyuter tizimlaridir.
Suniy intellektning imkoniyatlari quyidagilarni o'z ichiga oladi:
Ma'lumot Tahlili: Suniy intellekt, katta miqdordagi ma'lumotlarni o'rganish, tahlil qilish va uzluksiz ravishda ma'lumotlarni chiqarib olishda yordam beradi.
|
= 30 = - Tuzuvchi: Maxsus fan o’qituvchisi O’lmasbek Xolmirzayev 2-son khm

= 30 = O’quv mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli Mashg’ulot vaqti-2 soat Talabalar soni: 26 –30 gacha Mashg’ulot shakli va turi Nazariy-yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’uloti
O’quv mashg’ulot rejasi SHriftni egri chiziqlarga o‘tkazish;
Belgilar va maxsus belgilar bilan ishlash;
Matnlarga turli effektlarni qo‘llash
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O‘quvchilarga yangi mavzu bo’yicha nazariy
tushunchalar berish, mavzu bo’yicha bilim va ko’nikmalarini shakllantirish
Pedagogik vazifalar:
- Yangi mavzu bilan tanishtiradi;
- Yangi mavzu bo’yicha rejalarni
tasniflaydi;
- Reja
asosida
bo’limlarni
tushuntiradi;
- Reja bo’yicha yangi bilimlarni
yoritib beradi.
O’quv faoliyati natijalari: - Tinglaydilar va zarur bo’lsa yozib
boradilar;
- Dars bo’yicha olgan bilimlarini
tasniflaydilar;
- O’rganganlarini aytib beradilar;
- Tartibli ravishda aytib beradilar.
O’qitish metodlari Axborotli kichik ma’ruza, tushuntirish,
namoyish etish, aqliy hujum
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari Ommaviy, jamoaviy
O’qitish vositalari O’quv qo’llanma, proektor, slayd
kompyuter
O’qitish sharoiti Maxsus jixozlangan o’quv xona
Qaytar aloqaning yo’l va vositalarining yo’l va vositalari Og’zaki nazorat: savol-javob
12-Mavzu SHriftni egri chiziqlarga o‘tkazish; Belgilar va maxsus
belgilar bilan ishlash; Matnlarga turli effektlarni qo‘llash
O’MT = Vektorli grafika asoslari Tuzuvchi: Maxsus fan o’qituvchisi O’lmasbek Xolmirzayev 2-son KHM
= 26 = - Tuzuvchi: Maxsus fan o’qituvchisi O’lmasbek Xolmirzayev 2-son khm

= 26 = O’quv mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli Mashg’ulot vaqti-2 soat Talabalar soni: 26 –30 gacha Mashg’ulot shakli va turi Nazariy-yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’uloti
O’quv mashg’ulot rejasi Matn ob’ektlarining turlari va matn uskunalari;
Matnlarni yaratish, tahrirlash va formatlash
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O‘quvchilarga yangi mavzu bo’yicha nazariy
tushunchalar berish, mavzu bo’yicha bilim va ko’nikmalarini shakllantirish
Pedagogik vazifalar:
- Yangi mavzu bilan tanishtiradi;
- Yangi mavzu bo’yicha rejalarni
tasniflaydi;
- Reja
asosida
bo’limlarni
tushuntiradi;
- Reja bo’yicha yangi bilimlarni
yoritib beradi.
O’quv faoliyati natijalari: - Tinglaydilar va zarur bo’lsa yozib
boradilar;
- Dars bo’yicha olgan bilimlarini
tasniflaydilar;
- O’rganganlarini aytib beradilar;
- Tartibli ravishda aytib beradilar.
O’qitish metodlari Axborotli kichik ma’ruza, tushuntirish,
namoyish etish, aqliy hujum
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari Ommaviy, jamoaviy
O’qitish vositalari O’quv qo’llanma, proektor, slayd
kompyuter
O’qitish sharoiti Maxsus jixozlangan o’quv xona
Qaytar aloqaning yo’l va vositalarining yo’l va vositalari Og’zaki nazorat: savol-javob
10-Mavzu Matn ob’ektlarining turlari va matn uskunalari; Matnlarni
yaratish, tahrirlash va formatlash
O’MT = Vektorli grafika asoslari Tuzuvchi: Maxsus fan o’qituvchisi O’lmasbek Xolmirzayev 2-son KHM
O`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI

O`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI Ta’lim shakli Ish bosqichlari va vaqti Faoliyat mazmuni O’qituvchining O’quvchining 1. O’quv
mashg’ulotiga
kirish
1.1.Mavzuni nomi, maqsadi, kutilajak o’quv
natijalarini va mavzu rejasini eslatadi.
1.2.O’tgan mashg’ulot bilan mantiqiy bog’laydi.
Mustaqil ish uchun berilgan vazifani, ya’ni insert
texnikasini qo’llab mavzuning qolgan rejalarini
o’rganib kelish vazifasi berilganligini eslatadi
Tinglaydilar
2. Asosiy
bosqich.
2.1. O’tilgan darsni mustaxkamlash
2.2.Faollashtirish va bilimlarini tekshirish maqsadida
savollar beradi:
Javoblarni
umumlashtiradi.
Diqqatini
asosiy
tushunchalarga qaratadi va mavzuning muhim
jihatlarini ko’rsatib o’tadi (1-ilovalar). Zarur bo’lsa
javoblarni aniqlashtiradi, qo’shimchalar qiladi,
o’zgartirish kiritadi.
2.3.Keyingi faoliyat kichik guruhlarda davom etishini
e’lon qiladi. Talabalarni 3 ta guruhga bo’ladi.
2.4. Mashg’ulot guruhli birgalikda o’rganish
shaklida o’tkazilishini va baholash mezomlarini
ma’lum qiladi.
2.5. Mavzu bo’yicha ma’ruza matnini tarqatadi va
unung asosiy tushunchalari bilan tanishtiradi. .
2.6. Mavzu bo’yicha FSMU texnologiyasi bo’yicha
guruhlarga topshiriq beradi (2-ilova) 2.7 Jalb qiluvchi savollar beradi, mavzuning har bir
qismi bo’yicha xulosalar qiladi, eng asosiylariga
e’tibor qaratadi, berilayotgan ma’lumotlarni daftarga
qayd etishlarini tashkil etadi.
2.8 Yangi mavzular bo’yicha guruhlarga tezkor
so’rov savollari beriladi. Nima uchun texnikasidan
foydalaniladi (3-ilova) Savollarga
javob beradilar
Yozib oladilar
Guruhlarga
bo’linadilar.
Javob beradilar
Diqqat qiladilar
Guruhlarda
ishlaydilar
Fikr almashadilar
3. Yakuniy
bosqich
.
3.1.Mavzuni umumlashtiradilar. Savollarga javob
beradi,yakun yasaydilar.
3.2. Guruhlar ishini baholaydilar, o’quvchi
mashg’ulotining maqsadga erishish darajasini tahlil
qilqdi.Natijalar sharhlanadi. Mustaqil ishlashlari
uchun vazifa beradi: amaliy mashg’ulotga mustaqil
tayyorlanishlari uchun savollar
3.3 Uyga vazifa mavzuga oid mustaqil ish beradi.
O’z- o’zini o’zaro
baholashni
o’tkazadilar.
Topshiriqni
yozadilar
O’MT = Vektorli grafika asoslari Tuzuvchi: Maxsus fan o’qituvchisi O’lmasbek Xolmirzayev 2-son KHM
= 27 = 
O`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI

= 27 = O`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI Ta’lim shakli Ish bosqichlari va vaqti Faoliyat mazmuni O’qituvchining O’quvchining 1. O’quv
mashg’ulotiga
kirish
1.1.Mavzuni nomi, maqsadi, kutilajak o’quv
natijalarini va mavzu rejasini eslatadi.
1.2.O’tgan mashg’ulot bilan mantiqiy bog’laydi.
Mustaqil ish uchun berilgan vazifani, ya’ni insert
texnikasini qo’llab mavzuning qolgan rejalarini
o’rganib kelish vazifasi berilganligini eslatadi
Tinglaydilar
2. Asosiy
bosqich.
2.1. O’tilgan darsni mustaxkamlash
2.2.Faollashtirish va bilimlarini tekshirish maqsadida
savollar beradi:
Javoblarni
umumlashtiradi.
Diqqatini
asosiy
tushunchalarga qaratadi va mavzuning muhim
jihatlarini ko’rsatib o’tadi (1-ilovalar). Zarur bo’lsa
javoblarni aniqlashtiradi, qo’shimchalar qiladi,
o’zgartirish kiritadi.
2.3.Keyingi faoliyat kichik guruhlarda davom etishini
e’lon qiladi. Talabalarni 3 ta guruhga bo’ladi.
2.4. Mashg’ulot guruhli birgalikda o’rganish
shaklida o’tkazilishini va baholash mezomlarini
ma’lum qiladi.
2.5. Mavzu bo’yicha ma’ruza matnini tarqatadi va
unung asosiy tushunchalari bilan tanishtiradi. .
2.6. Mavzu bo’yicha FSMU texnologiyasi bo’yicha
guruhlarga topshiriq beradi (2-ilova) 2.7 Jalb qiluvchi savollar beradi, mavzuning har bir
qismi bo’yicha xulosalar qiladi, eng asosiylariga
e’tibor qaratadi, berilayotgan ma’lumotlarni daftarga
qayd etishlarini tashkil etadi.
2.8 Yangi mavzular bo’yicha guruhlarga tezkor
so’rov savollari beriladi. Nima uchun texnikasidan
foydalaniladi (3-ilova) Savollarga
javob beradilar
Yozib oladilar
Guruhlarga
bo’linadilar.
Javob beradilar
Diqqat qiladilar
Guruhlarda
ishlaydilar
Fikr almashadilar
3. Yakuniy
bosqich
.
3.1.Mavzuni umumlashtiradilar. Savollarga javob
beradi,yakun yasaydilar.
3.2. Guruhlar ishini baholaydilar, o’quvchi
mashg’ulotining maqsadga erishish darajasini tahlil
qilqdi.Natijalar sharhlanadi. Mustaqil ishlashlari
uchun vazifa beradi: amaliy mashg’ulotga mustaqil
tayyorlanishlari uchun savollar
3.3 Uyga vazifa mavzuga oid mustaqil ish beradi.
O’z- o’zini o’zaro
baholashni
o’tkazadilar.
Topshiriqni
yozadilar
O’MT = Vektorli grafika asoslari Tuzuvchi: Maxsus fan o’qituvchisi O’lmasbek Xolmirzayev 2-son KHM
-mavzu: Corel Drawda ob’ektlar va ular ustida amallar

O’MT = Vektorli grafika asoslari
Tuzuvchi: Maxsus fan o’qituvchisi O’lmasbek Xolmirzayev 2-son KHM
= 53 =
Vektorli konturlarni tuliq taxrirlash qanday asboblar orqali
yaratilganligadan qattiy nazar bir xil usulda bajariladi: Forma (Share) asbobi
yordamida, redaktor maxsus paneli (Node Edit) tarmog’i orqali yoki uni
almashtiruvchi xossalar asboblar qatori (Rgoregtu Var).
Кonturlar va tayanch nuqtalar
Кontur (rath) bu chiziq bo’lib dasturning chizuvchi asboblar orqali
yaratiladi va ob’ektning simli strukturasini tashkil q iladi.Кeyinchalik kontur
obvodka parametrlarini (outine) va ranglarini (fill) taqdim qilishi mumkin va
buning natijasida u ko’rinishga ega bo’lib chop etilishi mumkin. Agar konturda
qaysidir parametrlar etishmayotgan bo’lsa u oddiy rejimda ko’rinishga ega
bo’lmaydi, to’liq ob’ekt shaklida xujjatda saqlansada, pechatga chiqarilmaydi.
Forma (Shape) asbobi yordamida ajratish mumkin bo’lgan - kontur (tashkil
qiluvchi kontur – kombinatsiyalanuvchi konturlar yigindisidir), aloxida ob’ekt
xisoblanadi (oЬject).
Odatda kontur ko’p segmentlardan tashkil topadi, bu konturlar tayanch
nuqtalarida ulangan Bez’e egri chiziqlaridan tashkil topgan. Segmentning bir
tayanch nuqtasi joyini o’zgartirishi shaklni o’zgartiradi. Segment shaklini
boshqaruvchi nuqtalar orqali xam o’zgartirish mumkin.
Standart geometrik figuralarni (to’g’ri to’rtburchak, elips, yoy, aylana)
yaratish uchun muljallangan asboblar sichqonchaning bir xaraqati orqali
geometrik figurani chiza oladi.
= 32 = - Tuzuvchi: Maxsus fan o’qituvchisi O’lmasbek Xolmirzayev 2-son khm

= 32 = O’quv mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli Mashg’ulot vaqti-2 soat Talabalar soni: 26 –30 gacha Mashg’ulot shakli va turi Nazariy-yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’uloti
O’quv mashg’ulot rejasi Ranglar bilan ishlash
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O‘quvchilarga yangi mavzu bo’yicha nazariy
tushunchalar berish, mavzu bo’yicha bilim va ko’nikmalarini shakllantirish
Pedagogik vazifalar:
- Yangi mavzu bilan tanishtiradi;
- Yangi mavzu bo’yicha rejalarni
tasniflaydi;
- Reja
asosida
bo’limlarni
tushuntiradi;
- Reja bo’yicha yangi bilimlarni
yoritib beradi.
O’quv faoliyati natijalari: - Tinglaydilar va zarur bo’lsa yozib
boradilar;
- Dars bo’yicha olgan bilimlarini
tasniflaydilar;
- O’rganganlarini aytib beradilar;
- Tartibli ravishda aytib beradilar.
O’qitish metodlari Axborotli kichik ma’ruza, tushuntirish,
namoyish etish, aqliy hujum
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari Ommaviy, jamoaviy
O’qitish vositalari O’quv qo’llanma, proektor, slayd
kompyuter
O’qitish sharoiti Maxsus jixozlangan o’quv xona
Qaytar aloqaning yo’l va vositalarining yo’l va vositalari Og’zaki nazorat: savol-javob
13-Mavzu Ranglar bilan ishlash
O’MT = Vektorli grafika asoslari Tuzuvchi: Maxsus fan o’qituvchisi O’lmasbek Xolmirzayev 2-son KHM = 33 = O`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
= 55 = 
COREL DRAW dasturida murakkab chiziqlar va shakllar xosil kilish 
Egri chiziqlar guruxi asboblari (Surve)

O’MT = Vektorli grafika asoslari
Tuzuvchi: Maxsus fan o’qituvchisi O’lmasbek Xolmirzayev 2-son KHM
= 58 =
uchun ham undan dizayn, poligrafiya, reklama va animatsiyada keng
foydalaniladi (1.5-rasm).
Vektorli grafikaning eng qulay tomoni u chiqarish qurilmalarining
barcha sifat sig‗imi imkoniyatlaridan foydalanadi. Ya‘ni vektor buyruqlari
chiqarish qurilmasiga, aytaylik printerga berilgan masshtabdagi tasvir chiziq va
ranglarini printer qancha nuqtadan iborat qilib chiza olsa shuncha nuqtalarni
qo’llashni buyuradi. Agar rastrli format printerga chegaralangan nuqtalar
to’plamidan foydalanib chop ettishni buyursa, vektorli format printer qancha
nuqtalar to’plamini qo’llay olsa shuncha nuqtalarni qo’llashni buyruq beradi.
Vektorli tasvirlar kompyuterdan chiqarish qurilmasi (printer)ga turli
vektor buyruqlarini yo’llaydi. Printerlarda o’zining mikroprotsessori bo’lib, u
buyruqlarni qayta ishlaydi va ularni nuqta ko’rinishda qog‗ozga tushiradi.
Printerlarning turiga qarab ayrim hollarda kompyuter va printer
orasidagi ikki mikroprotsessorning axborotlarni qayta ishlashida muammolar
yuzaga keladi va natijada tasvir qog‗ozda qisman yoki umuman chop etmasligi
yoki ekranga xatolik haqidagi axborot chiqarilishi mumkin.
joylashgan bo’ladi; 

 
Kesh xotirasi CPUni tezkor

joylashgan bo’ladi;
Kesh xotirasi CPUni tezkor ishlashini ta’minlaydi;
CPU birinchi marta kerakli ma’lumot uchun keshga murojaat qiladi;
Agar keshda bo’lsa chaqirib oladi, aks holda tizim xotirasiga murojaat qilib ma’lumotning nusxasini ko’chirib oladi va keshda saqlaydi;
Asosiy xotira va CPU o’rtasida bufer vazifasini o’taydi;
Ayni vaqt CPU faol dastur bilan ishlayotganda dasturni yoki ma’lumotni qisqmini o’zida vaqtincha saqlab turadi;
Ishlash tezkorligi registr xotiradan pastroq;
Asosiy xotirada saqlangan ma’lumotning kichik bo’lagini keshlaydi.
Buyruqlar va ma’lumotlarni qanday saqlanishiga qarab kesh- xotiraning ikki xili mavjud.
Buyruqlar ham, ma’lumotlar ham birgalikda saqlanadigan kesh-xotira birlashtirilgan kesh-xotira deb ataladi.
Buyruqlar alohida, ma’lumotlar alohida saqlanadigan kesh-xotira esa alohida ajratilgan kesh-xotira deb ataladi.
Hozirgi kompyuterlarda ko‘proq alohida ajratilgan kesh-xotiradan foydalanilmoqda.
XULOSA
Xulosa qilib aytganda Kesh hotira protsessor va asosiy hotira o’rtasida eng ko’p murojat qilingan buyruq va ma’lumotlarni saqlaydigan tezkor hotira qurilmasi hisoblanadi.
http://fayllar.org
|
Kesh xotira darajalari, asosiy xotira bilan o‘zaro aloqasi

2. Kesh xotira darajalari, asosiy xotira bilan o‘zaro aloqasi
Kesh xotirasining uchta asosiy darajasi (cache level) mavjud, L1, L2, L3 bo’lib, ular tezligi va imkoniyatlariga qarab tasniflanadi.
L1 – CPU yaqiniga joshlashgan eng tezkor kesh darajasi bo’lib, ma’lumotlarga tezkor murojaat qilishni ta’minlaydi. Ko’p protsessorli kompyuterlarda alohida bo’ladi va ma’lumot uchun so’rov yuborilganida birinchi L1 daraja tekshiriladi. Odatda uning xajmi 256KB gacha bo’ladi, ammo Xeon kabi protsessorlarda 1Mbgacha bo’ladi. Kesh xotirasining tuzilishiga mos ravishda instruction va ma’lumotlar ajratilishi mumkin.
L2 kesh L1 keshidan sekinroq va hajmi kattaroq. Uning hajmi 8 Mbgacha bo’lishi mumkin. L2 darajali kesh protsessor so’rov bergan (kutilayotgan) ma’lumotlarni kelayotgan vaqtlarda saqlaydib turadi. L2 darajali kesh, shuningdek, barcha yadrolar uchun alohida bo’ladi.
L3 kesh (daraja) L1 va L2 kesh xotiralari bilan taqqoslaganda sekinroq, ammo uning hajmi ancha katta. Uning xajmi - 50Mb gacha bo’lishi mumkin.
Kesh xotirasiga ma’lumotlarni yozish usuli ikki xilda bo’lishi mumkin:
- Write-Back;
- Write-Through.
1-holatda qiymat keshda yangilanadi, ammo bir vaqtning o’zida xotirada yangilanmaydi.
2-holatda ham kesh ham xotirada qiymatlar bir vaqtning o’zida yangiladi. 2-holat keshda yozishni imkoni bo’lmagan holatda amalga oshiriladi. 2-holat natijasida yozish jarayoni sekinlashadi.
Bir yadroli protsessorlar CPU talab qilgan ma’lumot birinchi kesh xotirasidan qaraladi. Agar xotirada bo’lsa yuklab oladi va amalni bajaradi. Aks, holda yordamchi xotiraga murojaat qilib yuklab oladi va CPUga taqdim etadi.
Ko’p yadroli protsessorlarda esa keshning ishlash jarayoni murakkab ko’rinishda bo’ladi, sababi har bir yadro o’zining keshiga ega bo’ladi va bitta asosiy xotiradan forydalanadi. Shunday qilib, biror narsa protsessor tomonidan yangilanganda, u ushbu protsessorning keshida yangilanadi va barcha yadrolar va asosiy xotiraning barcha kesh xotiralari o’rtasida izchillik va izchillikni saqlashni qiyinlashtiradi.
Ko’p yadroli tizimlarda barcha yadrolar o’zining kesh xotirasida ega va kesh shu qadar uzluksiz ishlashi kerakki, protsessorga berilgan ma’lumotlar berilgan vaqtda to’g’ri kelishi lozim. Bitta yadro o’zining keshidagi qiymatni yangilaganda, xuddi shu qiymatning barcha boshqa nusxalari yaroqsiz holga kelishi kerak va agar u yangilangan qiymat barcha joylarga tarqalmasligi, biror bir amal uchun biror bir protsessorga berilmasligi kerak.
Ushbu hodisa keshning izchilligi (Coherency) deb ataladi. Buni oddiy so’zlar bilan tushuntirish mumkin, chunki barcha yadrolar bir xil ma’lumotlarni ko’radi yoki ularning barchasi doimo kerakli ma’lumotlar bilan ta’minlanadi.
Kesh-xotiraning izchilligi degani kesh va xotiradagi ma’lumotlarning nusxalari bir-biriga mos kelishini bildiradi. Bu ma’lumotlarning qiymatlarini va ko’rsatmalarning tartiblangan tartibini o’z ichiga oladi.
Kesh xotirani xususiyatlari :
Kichik o’lchamli, ammo tezkor xotira;
CPU chipida yoki modulida
|