nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Guruh
  
1 - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta
|
bet | 34/176 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 22,93 Mb. | | #115775 |
Bog'liq amaliy ishlanmaGuruh
|
1
topshiriq
|
|
2
topshiriq
|
3 topshiriq (har bir savol 0,2 ball)
|
Ballar yig‟indisi
|
(1,0)
|
|
(1,4)
|
1-
savol
|
2-savol
|
3-savol
|
(3,0)
|
1
|
|
|
|
|
|
|
|
2
|
|
|
|
|
|
|
|
3
|
|
|
|
|
|
|
| -
11-mavzu
|
Boshqarishda axborot va kommunikatsiya
|
Amaliy mashg„ulotning texnologik xaritasi
-
Ishning bosqichlari
vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
o‗qituvchi
|
Talabalar
|
1-bosqich kirish qismi (20 min)
|
Amaliy mashg‗ulotni .interfaol tarzda o‗tkazish uchun oldindan talabalarga berilgan mavzu(mustaqil ta‘lim) bo‗yicha darsni jonli muloqot shaklida o‗tkazish uchun kichik-kichik guruhlarga bo‗lib, rejaga asosan mavzuning tub mohiyatini nazariy va amaliy jihatdan ochib berish talab etiladi.
Talabalarga mavzu oid mantiqiy fikrlashini rivojlantirish uchun ishlab chiqarish tarmoqlaridagi vaziyatli va muammoli masalalar beriladi. mavzuga bog‗liq g‗oya tashlanadi hamda guruhlar orasida muhokama qilishni o‗rgatadi. Xar bir gurux masala bo‗yicha o‗z echimlarini taklif qiladi. Qo‗yilgan masala bo‗yicha talabalar fikri, ma‘lumot darajasi bahs muloqot shaklida tinglanadi.
|
Eshitadi.
Yozib oladi va tinglaydi.
Mavzuning nomi va tushunchalar yozib boriladi.
G‗oya va tushunchalar yozib boriladi.
|
2-bosqich Asosiy bosqich (50 min)
|
Har bir guruh taqdimot mavzu bo‗yicha taqdimotini guruh oldida namoyish qiladi.Taqdimotning bajarilish darajasi mavzu mohiyatini qisqa va aniq aks ettirilganligi o‗qituvchi va talabalar tomonidan baholanadi. Taqdimotning sifati unga ijodiy yondoshilganlik vaziyatli masalalar bilan bog‗liqligiga alohida e‘tibor qaratiladi.
Kichik guruhlarda ishlash, atamalarni tanlash, test savollari kabi usullari qo‗llanilib, faol bahs muloqotga kirishishlari orqali talabalarning nazariy qarashlari mustahkamlanadi. Mantiqiy fikrlash qobiliyatinirivojlantirish,malaka shakllantirish, ,tayanch iboralarning tub
mohiyatini anglab o‗rganganlik darajasi orqali og‗zaki so‗rov shaklida tekshiriladi.
|
O‗qiydi.
Eshitadi, jadvalni ko‗chirib oladi, hamda savollar beradi.
Tayanch so‗z va atamalar muhokama qiladi.
|
3-bosqich Asosiy bosqich (10 min)
|
3.1.Ekspertlar guruhining baholashi talabalar ichidan taqdimot qilgan talabalarni baholovchi ekspertlar guruxi saylanadi. Ular gurux ishlarini masala echimlarini obektiv baholaydilar. Pedogog tomonidan ekspertlar guruxi ishiga baxo beriladi.
Amaliy mashg‗ulot natijalari:
-Mavzu bo‗yicha yakuniy xulosa qiladi nazariy bilimlarning amaliyotdagi tadbig‗i talaba tomonidan o‗zlashtiriladi.;
3.2 Talabalarning tayyorgarlik va o‗zlashtirish darajasi reyting baxolash mezoni asosida
|
Savollar beradi
Test
| -
|
baxolanadi va e‘lon qilinadi. Professor- o‗qituvchi tomonidan maqsadga erishilganlik o‗zlashtirish darajasi aniqlanadi.
3.3. Mustaqil ta‘lim uchun vazifalar beriladi va qo‗shimcha adabiyotlar tavsiya qilinadi. Darsga xulosa qilinadi.
|
|
|
| |
Boshqarish texnikasiga nimalar kiradi?

|
Boshqarish texnikasiga nimalar kiradi?
|
bet | 37/176 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 22,93 Mb. | | #115775 |
Bog'liq amaliy ishlanmaBoshqarish texnikasiga nimalar kiradi?
Jihoz va uskunalar
Hisoblash texnikasi
V. Qalam, ruchka, stol va stullar
G. Aqliy mehnatni, axborotni qayta ishlovchi texnika
Avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimi quyidagi vazifalarni bajaradi:
Axborotni qabul qilish va uzatish
Axborotni saqlash va yig‘ish
V. Axborotni qayta ishlash, buyruqlarni shakllantirish
G. Yuqorida ko‘rsatilganlar barchasi.
-
12-mavzu
|
Strategik boshqaruv va rejalashtirish
|
Amaliy mashg„ulotning texnologik xaritasi
-
Ishning bosqichlari
vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
o‗qituvchi
|
Talabalar
|
1-bosqich kirish qismi (20 min)
|
Amaliy mashg‗ulotni .interfaol tarzda o‗tkazish uchun oldindan talabalarga berilgan mavzu(mustaqil ta‘lim) bo‗yicha darsni jonli muloqot shaklida o‗tkazish uchun kichik-kichik guruhlarga bo‗lib, rejaga asosan mavzuning tub mohiyatini nazariy va amaliy jihatdan ochib berish talab etiladi.
Talabalarga mavzu oid mantiqiy fikrlashini rivojlantirish uchun ishlab chiqarish tarmoqlaridagi vaziyatli va muammoli masalalar beriladi. mavzuga bog‗liq g‗oya tashlanadi hamda guruhlar orasida muhokama qilishni o‗rgatadi. Xar bir gurux masala bo‗yicha o‗z echimlarini taklif qiladi. Qo‗yilgan masala bo‗yicha talabalar fikri, ma‘lumot darajasi bahs muloqot shaklida tinglanadi.
|
Eshitadi.
Yozib oladi va tinglaydi.
Mavzuning nomi va tushunchalar yozib boriladi.
G‗oya va tushunchalar yozib boriladi.
|
2-bosqich Asosiy bosqich (50 min)
|
Har bir guruh taqdimot mavzu bo‗yicha taqdimotini guruh oldida namoyish qiladi.Taqdimotning bajarilish darajasi mavzu mohiyatini qisqa va aniq aks ettirilganligi o‗qituvchi va talabalar tomonidan baholanadi. Taqdimotning sifati unga ijodiy yondoshilganlik vaziyatli masalalar bilan bog‗liqligiga alohida e‘tibor qaratiladi.
Kichik guruhlarda ishlash, atamalarni tanlash, test savollari kabi usullari qo‗llanilib, faol bahs muloqotga kirishishlari orqali talabalarning nazariy qarashlari mustahkamlanadi. Mantiqiy fikrlash qobiliyatinirivojlantirish,malaka shakllantirish, ,tayanch iboralarning tub mohiyatini anglab o‗rganganlik darajasi orqali
og‗zaki so‗rov shaklida tekshiriladi.
|
O‗qiydi.
Eshitadi, jadvalni ko‗chirib oladi, hamda savollar beradi.
Tayanch so‗z va atamalar muhokama qiladi.
|
3-bosqich Asosiy bosqich (10 min)
|
3.1.Ekspertlar guruhining baholashi talabalar ichidan taqdimot qilgan talabalarni baholovchi ekspertlar guruxi saylanadi. Ular gurux ishlarini masala echimlarini obektiv baholaydilar. Pedogog tomonidan ekspertlar guruxi ishiga baxo beriladi.
Amaliy mashg‗ulot natijalari:
-Mavzu bo‗yicha yakuniy xulosa qiladi nazariy bilimlarning amaliyotdagi tadbig‗i talaba tomonidan o‗zlashtiriladi.;
3.2 Talabalarning tayyorgarlik va o‗zlashtirish darajasi reyting baxolash mezoni asosida
|
Savollar beradi
Test
| -
|
baxolanadi va e‘lon qilinadi. Professor- o‗qituvchi tomonidan maqsadga erishilganlik o‗zlashtirish darajasi aniqlanadi.
3.3. Mustaqil ta‘lim uchun vazifalar beriladi va qo‗shimcha adabiyotlar tavsiya qilinadi. Darsga xulosa qilinadi.
|
|
|
| |
Signal protsessorlar ko‘rsatkichlari texnik parametrlari va arxitekturasi

Mustaqil ta’lim(MT)
1
Signal protsessorlar ko‘rsatkichlari texnik parametrlari
va arxitekturasi
tahlil qilish.
2
Yetakchi kompaniyalarning tovush kartalari tahlil qilish.
3
Lokal bazislarda spektral analiz algoritmlar
4
Signallarning ixchamlashtirish algoritmlari o‘rganish
5
Signalarni filtrlash algoritmlarini o‘rganish
6
Zamonaviy signal protsessorlari arxitekturalarini o‘rganish
7
Ko‘p yadroli signal protsessorlari dasturlash
8
Signal protsessorlarni (SP) ishlatish soxalari
va u yerdagi vazifalari,
parametrlari.
9
Signallarga raqamli ishlov berish tizimlari arxitekturasi
10
Signal turlari va ularni ifodalash
11
Vaqt va daraja bo‘yicha signallarni ifodalash
12
Signalarning lokal va integral xarakteristikalari
13
Signalarni spektr orqali ifodalash, DFT
14
Lakal bazis tizimlari. Xaar va Adamar o‘zgartirishlari
15
Veyvlet-bazis. Spektral ifodalashning asosiy xususiyatlari
16
Signal protsessorlari turlari, konveyer va superskalyar
arxitekturalar
17
SHARC signal protsessorlari va ishlash prinsipi
18
Ovozli kartalarda qo‘llanadigan protsessorlarni funksiyalari va
bajarilayotgan amallari
19
Biometrik texnologiyalarda
ishlatiladigan SP tuzilishi,qo‘shimcha
qurilmalari, xotira turlari va hajmi.
20
Tranport xarakatini kuzatuvchi tizimlarni tuzilishi va u yerda
qo‘llaniladigan SP turlari, parametrlari va
ishlash tartibi
21
Signal
protsessorni tuzilishi,
qurilmalari, ishlash tartibi
22
RISC – texnologiyalari asosida yaratilgan 111879VM1 signal
protsessorning tuzilishi, asosiy parametrlari va ishlash tartibi
23
Visual DSP++5.0 platformasida signal protsessorlarini dasturlash
24
Signallarni qayta ishlash tizimlarining tarkibi va tuzilishi.
Signallarni
qayta ishlash qurilmalarining asosiy elementlari va vazifalari,
signallarning vaqt va chastota sohalarida ifodalanishi.
25
Signallarning lokal va integral xususiyatlari.
26
Signallarni Diskretlash chastotasi. Kvantlash asoslari.
Kodlash uchun
qo’llaniladigan kodlash usullari.
27
Signallarga raqamli ishlov berishda sigmentlashning ahamiyati. Qisqa-
vaqtli energiya. Freymlash jarayoni ahamiyati. Noldan o’tuvchi nuqtalar.
28
Vaqt doirasidagi signallarning bazaviy operatsiyalari.
Ketma-ket
qiymatlarni qabul qilish bosqichlari. Signallarni bazaviy amallarini
bajarish ketma-ketligi.
29
Svyortka va korrelyatsiya algoritmi. Ketma-ket qiymatlar svyortkasi.
Raqamli filtr. Energetik xususiyatlarni hisoblash.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI - Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

|
Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti
|
bet | 48/57 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 426,88 Kb. | | #154298 |
Bog'liq Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning mO‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
PEDAGOGIK INNOVATSIYALAR, PROFESSIONAL TA’LIM
BOSHQARUV HAMDA PEDAGOG KADRLARNI QAYTA
TAYYORLASH VA ULARNING MALAKASINI
OSHIRISH INSTITUTI
O‘RTA MAXSUS PROFFESONAL TA’LIMINING
50610501 - Dasturiy injiniring mutaxassisligi bo’yicha
“Web texnologiyalar o’quv amaliyoti”
O’QUV DASTURI
Kvаlifikаtsiya nomi:
|
|
1. Amaliy dasturlash bo‘yicha mutaxassis
2. Mobil dasturlash bo‘yicha mutaxassis
|
O‘quv dasturidagi tartib raqami:
|
|
3.2.4
|
Аjrаtilgаn sоаt:
|
|
90
|
Toshkent – 2022
Ishlab chiqdi:
|
|
|
|
Mirzaxidova M.M. TATT maxsus fan o‘qituvchisi;
Djurayev A.I. TATT maxsus fan o‘qituvchisi;
|
|
|
|
|
|
Taqrizchi:
|
|
|
|
Muhammad Al – Horazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti, texnika fanlari doktori nomzodi, “Tizimli va amaliy dasturlash” kafedrasi mudiri Kerimov K.F.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1. O‘quv dasturiga umumiy talablar
Dasturning nomi
|
Web texnologiyalar o ‘quv amaliyoti
|
Ajratilgan soatlar
|
90
|
O‘qituvchi sinfda o‘tkazadigan mavzular soni
|
15
|
Dasturning maqsadi
|
WEB dasturlash bo‘yicha bilimlarni egallash, HTML5, CSS va JavaScript imkoniyatlarini o‘zlashtirish, shuningdek WEB - hujjatlarni tashkil qilish va yaratish
|
O‘zlashtirish natijalari
|
web -sayt arxitekturasi;
web -saytga joylashtirilgan tasvirlarni qayta ishlash uchun grafik muharrirlardan foydalanish;
web -sahifalar yaratish uchun HTML gipermatnli belgilash tilidan foydalanish;
JavaScript yordamida dinamik web -sahifalar yaratish;
web -sahifalar yaratish uchun ob’ektga yo‘naltirilgan texnologiyalardan foydalanish;
|
Bilim
|
WEB -sahifalarni yaratish usullari;
WEB-saytlar uchun dasturiy ta’minotni loyihalashning asosiy usullari va vositalari;
HTML5, CSS3, JavaScript xususiyatlari;
ma’lumotlar bazalariga WEB-interfeyslarni joriy etish usullari;
HTML5 -da CSS3 kaskadli uslublar jadvalidan foydalanish;
shartli va sikklli operatorlardan foydalanish;
protsedura va funktsiyalardan foydalanish;
|
Ko‘nikmalar
|
HTML5 asosiy teglari yordamida matnli hujjatlarni ishlab chiqish;
dinamik sahifalar yaratish;
tarmoq ilovalarini ishlab chiqish;
WEB-saytlarni forma elementlaridan foydalanib elektron pochta orqali interaktiv ma’lumotlarni yuborish;
kaskadli uslublar jadvallari yordamida WEB -saytlarni ishlab chiqish;
rasmning barcha formatlari bilan ishlash;
ma’lumotlar turlari, operatorlar bilan ishlash;
o‘z protseduralarini va funktsiyalarini yaratish;
dasturiy mahsulotlarni mustaqil ishlab chiqa olish;
sayt tarkibiga e’tibor qaratib, web -sayt dizaynini yaratish;
logotip va dizaynni o‘z ichiga olgan holda saytning kontseptsiyasi, tuzilishini ishlab chiqa olish;
har qanday murakkablikdagi dasturlar va saytlar yaratish.
|
|
|
| |
Tavsiya etilgan adabiyotlar, internet resurslari

|
Tavsiya etilgan adabiyotlar, internet resurslari
|
bet | 47/57 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 426,88 Kb. | | #154298 |
Bog'liq Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning m5. Tavsiya etilgan adabiyotlar, internet resurslari
Гарнаев Андрей , Гарнаев Сергей WEB-программирование на Java и JavaScript; СИНТЕГ - Москва, 2016. - 845 c.
Дронов, Владимир Macromedia Dreamweaver 4: разработка Web-сайтов; БХВ - М., 2014. - 608 c.
Qo‘shimcha adabiyotlar
1. А.А. Дуванов «Web-конструирование. DHTML» - БХВ-Петербург, 2016. - 586 c.
2. А.С. Строганов «Ваш первый сайт с использованием PHP-скриптов» - Диалог-Мифи, 2017. - 288 c.
3. Андрей Гарнаев «WEB-программирование на Java и JavaScript» - БХВ-Петербург, 2013. - 524 c.
4. В. Вуль «Электронные издания» - БХВ-Петербург, 2016. - 560 c.
5. В.В. Дунаев «HTML, скрипты и стили» - БХВ-Петербург, 2014. - 208 c.
6. Вадим Дунаев «HTML, скрипты и стили» - Книга по Требованию, 2014. - 368 c.
7. Владимир Дронов «РНР 5/6, MySQL 5/6 и Dreamweaver CS4. Разработка интерактивных Web-сайтов» - БХВ-Петербург, 2017. - 544 c.
8. Дж. Поллок «JavaScript. Руководство разработчика» - Питер, 2017. - 537 c.
9. Джози Вернеке «Язык географической разметки KML» - ДМК Пресс, 2017. - 284 c.
10. Джон Дакетт «Основы веб-программирования с использованием HTML, XHTML и CSS» - Эксмо, 2016. - 768 c.
11. Дэвид Флэнаган «JavaScript. Подробное руководство» - Символ-плюс, 2013. - 119 c.
12. Е. Бенкен «PHP, MySQL, XML. Программирование для Интернета» - БХВ-Петербург, 2013. - 352 c.
13. Кит Вуд «Расширение библиотеки jQuery» - ДМК Пресс, 2014. - 400 c.
14. Кристиан Уэнц «PHP и MySQL. Карманный справочник» - Вильямс, 2015. - 256 c.
15. Лазаро Исси Коэн «Полный справочник по HTML, CSS и JavaScript» - ЭКОМ Паблишерз, 2016. - 233 c.
16. Люк Веллинг «Разработка веб-приложений с помощью PHP и MySQL» - Вильямс, 2013. - 848 c.
Internet saytlari:
1. https://dasturchi.uz
2. https://dasturim.uz/
3. http://www.it-study.ru/
4. https://www.cyberforum.ru
|
| |
Bilimlarni - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta
|
bet | 40/176 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 22,93 Mb. | | #115775 |
Bog'liq amaliy ishlanma1.2.Bilimlarni chuqur o„zlashtirishga asoslangan amaliy mashg„ulot
-
Amaliy mashg„ulot rejasi
|
Marketing tushunchasi va uning mohiyati
Marketing maqsad va vazifalari: mumkin bo‗lgan maksimal yuqori iste‘molga erishish, iste‘molchilarning talabining maksimal qondirilishiga erishish.
Jahon bozorida talab pasayib borayotgan bir sharoitda, ichki bozorda talabni rag‗batlantirish orqali mahalliy ishlab chiqaruvchilarni qo‗llab –quvvatlashning iqtisodiy o‗sishning yuqori sur‘atlarini saqlab qolishdagi ahamiyati.
Marketing kontseptsiyalari va ularning evolyutsiyasi. Marketing tamoyillari va turlari.
|
O„quv mashg„uloti- ning maqsadi
|
Marketing fani to‗g‗risida asosiy tushunchalarni
berish, uning nazariy asoslarini, ahamiyatini talabalar ongiga singdirish
|
O„quv faoliyatining natijasi
|
Talaba marketing, uning axamiyati, nazariy asoslari, asosiy tayanch iboralari xaqida tushunchaga ega bo‗lishi, iqtisodiyotni modernizatsiyalashda marketingning mohiyatini anglashiga erishiladi.
Talabada o‗tilgan mavzu bo‗yicha nazariy bilimlar va uning amaliyotdagi tadbig‗i bo‗yicha ko‗nikma xosil qilinadi.
Talabaning fanga tegishli tushuncha va dunyoqarashi shakllantiriladi.
O‗quv predmeti fanning tuzilmasini va tarkibini sharhlaydi, adabiyotlar ro‗yxati bilan tanishadi;
Fanga doir sohalardagi erishilgan yutuqlarni yoritib beradi;
Predmet doirasida ishning uslubiy va tashkiliy xususiyatlarini baholash shakli va muddati ochib beradi;
Fanga oid g‗oyalarni tushuntirib beradi va uni rivojlantirish jarayonlarini aniqlaydi.
Fanga doir iqtisodiy-ijtimoiy jarayonlarning asosiy bosqichlarini umumiy ifodalaydi;
|
Mustaqil o„rganish uchun topshiriqlar
|
Topshiriq 1. Ma‘ruza anjuman darsining dokladlar mavzusiga tayyorlanib kelish.
Eslatma: O‗quv uslubiy materiallar
Topshiriq 2. Mavzuni jonlantish uchun savollariga javob berish.
Eslatma: O‗quv uslubiy materiallar
Topshiriq 3 Blits-o‗yin va loyixa texnologiyasi qoidasini o‗rganish. Eslatma: Ma‘lumot axborot materiallari
Topshiriq 4. Mustaqil tayyorgarlik ko‗rish uchun savollar va topshiriqlar Eslatma: O‗quv uslubiy materiallar
|
Nazorat shakli:
Kuzatish, og‗zaki nazorat
|
maksimal ball
|
1
|
O„qituvchi imzosi
|
Talabaga qo„yilgan
ball
|
|
|
| |
Aloqa va telefoniya - Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

|
Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti
|
bet | 45/57 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 426,88 Kb. | | #154298 |
Bog'liq Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning mAloqa va telefoniya
|
Telefon qo‘ng‘iroqlari. Mobil qurilma tarmog‘idan foydalangan holda qo‘ng‘iroqlarni amalga oshirish. SMS yuborish. Mijoz-server ilovalarining arxitekturasi. Mijoz-server dasturlarini yaratish.
|
16
|
NА
|
8
|
4
|
Content provayderlar
|
Kontaktlar bilan ishlash. Mobil qurilma xotirasiga kontaktlar qo‘shish. Kontent provayderini yaratish. Ma’lumotlarni asinxron yuklash.
|
16
|
NА
|
8
|
5
|
Ilovani e’lon qilish
|
Imzolangan apk yaratish. Ilovani Play Market-da e’lon qilish.
|
16
|
NА
|
8
|
6
|
XML
|
XML bilan ishlash. XML manbalari va sintaktik tahlil. Tarmoq orqali xml olish.
|
12
|
NА
|
6
|
Jami
|
100
|
|
50
|
3. Tavsiya etilgan adabiyotlar
Харди Б. и др. Android. Программирование для профессионалов. 3-е изд. — СПб.: Питер, 2017.
Дейтел П., Дейтел Х., Уолд А. Android для разработчиков. 3-е изд. — СПб.: Питер, 2016.
Шилдт Г. Java 8. Полное руководство. 9 изд.: Пер. с англ. – М. : ООО ИД «Вильямс», 2015.
Ретабоуил Сильвен, Android NDK. Разработка приложений под Android на С/С++: пер. с англ. Киселева А.Н. – М.: ДМК Пресс, 2012.
Qo‘shimcha adabiyotlar
Шилдт Г. Java 8: руководство для начинающих, 6-е изд.: Пер. с англ. – М. : ООО ИД «Вильямс», 2015.
Burry Burd, Java® Programming for Android® Developers For Dummies®, 2 nd Edition. Published by: John Wiley & Sons, Inc., 111 River Street, Hoboken, NJ 07030-5774, www.wiley.com. Copyright © 2017 by John Wiley & Sons, Inc., Hoboken, New Jersey
Internet saytlari
http://www.ziyonet.uz/
https://metanit.com/
https://startandroid.ru/
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
PEDAGOGIK INNOVATSIYALAR, PROFESSIONAL TA’LIM
BOSHQARUV HAMDA PEDAGOG KADRLARNI QAYTA
TAYYORLASH VA ULARNING MALAKASINI
OSHIRISH INSTITUTI
O‘RTA MAXSUS PROFFESONAL TA’LIMINING
50610501 - Dasturiy injiniring mutaxassisligi bo’yicha
“Web texnologiyalar” fanidan
O’QUV DASTURI
|
| |
Modifikatsion o’zgaruvchanlik bu - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

A Organizmlarning genotipi o’xshash, ma’lum guruhi olinishi kerak
B. O‘rganilayotgan belgi o‘lchanayotganda yoki sanalayotganda bir xil aniqlik bo‘lishi, kuzatish
bir necha marotaba takrorianishi kegak
S. O‘rganilayotgan oiganizmlar ko‘p bo’lishi va bir necha marotabatakrorlanishi kerak
D.A-B
111. Morfozlar deb nimaga aytiladi?
A. Kimyoviy, fizikaviy mutatsiyalar ta’sirida organizmning fenotipik keskin o‘zgarishi.
B. Muhit omillari t g‘risida oiganizm genotipining o‘zgarishi.
S. Oiganizmning g‘umbaklik holatidan voyaga yetgan holatga o‘tishi.
D. Genotipga bog‘liq holda oiganizmning irsiylanishi.
112. Modifikatsion o’zgaruvchanlik avloddan-avlodga berilmasligmi kim tajribada isbotlab
berdi?
A. T.Morgan B. V.Iogansen S. De Friz D. Bunday tajriba qilinmagan
113. Vlogansen tajribalarini qaysi o’simliklarda oikazgan?
A. Arpa, no‘xat, loviya. B. Agra, suli, bug‘doy. S. Suli, javdar, bug‘doy. D. Loviya, mosh,
no’xat.
114.Bakteriyalar transformatsiyasi bu…?
A. Bir bakteriya irsiy axborotini boshqa bakteriyaga kokchishi
B. Bir bakteriya sitoplazmasining boshqa bakteriyaga ko‘chishi
S. Avirulent bakteriyani virulent bakteriyaga aylanishi
D. lkki bakteriyani bir-biri bilan konyugatsiyasi
Penetrantlik bu ...? - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti Pdf ko'rish
|
bet | 229/251 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 7,63 Mb. | | #261339 |
Bog'liq biologiya majmua98.
Penetrantlik bu ...?
A. Dominant genning yuzaga chiqish chastotasi. B. Genning fenotipiknamoyon bollishi.
S. Retsessiv genning yuzaga chiqish chastotasi. D. Genlarning tarqalish darajasi
99. Ekspressivlik bu ...
A. Genning irsiylanish darajasi.
B. Bir genning belgiga har xil darajada ko‘rsatgan ta’siri.
S. Ikki, uch allel bo‘lmagan gen bir belgining rivojlanishiga ko.rsatgan ta’siri.
D. Organizmdagi genlarning faoliyatini kuchaytiruvchi yoki susaytiruvchi genlar yig‘indisi.
100. Irsiylanmaydigan o’zgaruvchanlik qanday nomlanadi?
A. Kombinativ B. Rekombinativ S. Mutatsion D. Modifikatsion
101. Xromosoma abberatsiyasi bu ... bog’liq mutatsiyadir.
A. Xromosomalarning ayrim qismlarini uzulishi bilan
B. Xromosomalarning ba’zi bir qismlarini ikki marotaba ortishi bilan
S. Xromosomaning ayrim qismini 180°ga aylanib qolishi bilan
D. A-C
102. Ikkita nogomologik xromosomalarning o’zaro ayrim bo’laklari bilan o’rin almashishi
qanday nomlanadi?
A. Transpozitsiya B. Translokatsiya S. Transpoza D. Invyersiya
103. Xromosomalar sonining karrati ortishi qanday nomlanadi?
A. Getyeroploidiya B. Poliploidiya 5. Aneuploidiya D. Pleyotropiya
104. Xromosoma sonini kamayishi qanday ataladi?
A. Avtopoli ploidiya B. Poliploidiya
S. Aneuploidiya D. Pleyotropiya
105. Allopoliploidiya usulini tajriba yo’li bilan isbotlagan olim?
A. Barbara Mak Klintok B. G.Vinklyer
S. G.D.Karpechenko D. I.I.Gerasimov
106. Achitqi zamburug‘larida rentgen nurlari ta ysirida mutatsiya hosil qilgan olimlar.
A. G.A.Nadson va G.S.Filippov B. G.Mellyer va G.A.Nadson
S. OJalilov va N.Nazirov D. Sh. Ibragimov va R.I.Kovalchuk
107. G‘o’zaning yangi navlarini yaratishda mutatsiya usullarini qo’llagan olim.
A. De Friz B. T.Morgan S. O.Jalilov D. G.D.Karpechenko
|
| |
n/2
yuqoridagi belgi, ikkinchi bo'ginda 
n/4

saqlanib qolishi, divergensiya va qisman, konvergensiya ta’siri natijasida amalga oshadi, deb
e’tirof etdi.
XIX asrning ikkinchi yarmida evolyutsion nazariyaning rivojlanishi tufayli Darvin ilgari surgan
evolyutsiya omillari tushunchasiga birmuncha o‘zgartirish kiritildi va oqibatda evolyutsion ta’limotning
uch shoxobchasi;
klassik darvinizm
,
lamarkcha darvinizm
,
neodarvinizm
yo‘nalishlari vujudga keldi.
Mavzu: Tarmoqda manzillik tamoyillari. Sinfli manzillash va tarmoq osti manzillariga taqsimlash

Mavzu: Tarmoqda manzillik tamoyillari. Sinfli manzillash va tarmoq osti manzillariga taqsimlash
Download
75,24 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
17.09.2024
Hajmi
75,24 Kb.
#271414
Download
75,24 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu: Tarmoqda manzillik tamoyillari. Sinfli manzillash va tarmoq osti manzillariga taqsimlash
Download
75,24 Kb.
Matnni ko'rish
«Tabiat dialektikasi» - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat institutiBog'liq biologiya majmua«Tabiat dialektikasi»
asarida
Engels hayotga quyidagicha tarif bergan: «Hayot — oqsil jismlaming yashash usulidir, ulami
qurshagan tashqi tabiat bilan bo’ladigan to’xtovsiz moddalar almashinuvi bu usuling muhim
momentidir, zero mazkur almashinuv to’xtashi bilan hayot ham to'xtaydi, bu esa oqsilning buzilishiga
olib keladi».
Hayotga berilgan ikkinchi ta’rifda tirik tabiatning o’zini-o’zi yangilash jarayoniga e’tibor
berilgan. Hayot — oqsil jismlarning yashash usulidir. Bu yashash usuli esa o’z mohiyati bilan mazkur
jismlarning kimyoviy tarkibiy qisimlarining doimo o‘zini-o‘zi yangilab turishidan iborat».
Engels hayotga bergan ta’rifning uch tomonini ta’kidlab o‘tish kerak. Bular, birinchilari, o‘lik
tabiatdan farq qilib, hayot oqsil jismlar bilan uzviy bog'liq; ikkinchidan, hayot doimiy bo’lib turadigan
moddalar almashinuvi jarayoni, o'zinio'zi yangilash jarayoni bilan va nihoyat, uchinchidan, hayot oqsil
jismlar tashqi muhit bilan doimo aloqada, bog'liq ekanligidadir. Aks holda moddalar almashinuvi
to'xtab, oqsillar parchalanishi yuz beradi. Bu ta’rif XIX asrning ikkinchi yarmida berilgan edi.
Bu davr ichida biologiya fani yanada rivojlandi. Oqibatda hayot muammosi turli sohada
ishlayotgan olimlar diqqat e’tiborini tobora o'ziga torta boshladi.
Hayot va uning paydo bo'lishi to'g'risida fizik
Dj. Bernal
, ximik
M. Kalvin
, bioimik
G.
Steynman
,
M. Rutten
hamda organik kimyo sohasida ishlayotgan
M. Foks
va
K. Dozelarning
asariari bosilib chiqqanligi va bu masalaga bag'ishlab 1957-yili Moskvada, 1963-yih Uakulla —
Springs (Florida shtati) da va 1973-yih Ponta-Musson (Fransiya) xalqaro kongresslarda chaqirilganligi
yuqoridagi fikrni yana bir bor tasdiqlaydi. Fan sohasida olingan keyingi ma’lumotlarga ko'ra,
hujayrada oqsil o'z-o'zidan paydo bo'lmasligi, aksincha, uning sintezlanishi DNK molekulasidagi
nukleotidlar soniga va ular qay tartibda joylashganligiga bog'liq ekanligi ma’lum bo’ldi.
Engelsning hayotga bergan ta’rifi munozaraga sababchi bo'lmoqda. Bir qator biologlar
Engelsning hayotgabergan ta’rifi yangi fan dalillari zaminida ham o'z kuchini saqlab qoladi, ammo
bunda “oqsil jislar” degan iborani hozirgi zamon mazmunida tushunish lozim, deb uqtiradilar.
Ikkinchi guruh olimlar, xususan, matematiklar, bioximiklar genetiklar Engelsning hayot haqidagi
fikrlari hozirgi fan yutuqlariga mos kelmaydi, shunga ko‘ra, hayotga tamomila yangicha ta’rif berish
kerak, degan fikrni ilgari surdilar. Masalan,
|
| |
Mavzu. Boshqarish - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta
|
bet | 159/176 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 22,93 Mb. | | #115775 |
Bog'liq amaliy ishlanmaMavzu. Boshqarish usullari
Konstitutsiyamizning 56-moddasida quyidagilar yozilgan: “O‟zbekiston Respublikasida qonunda belgilangan tartibda ro‟yxatdan o‟tkazilgan:
kasaba uyushmalari;
xotin-qizlar, faxriylar va yoshlar tashkilotlari;
siyosiy partiyalar;
ijodiy uyushmalar;
omillarning jamiyatlari;
ommaviy harakatlar va fuqarolarning boshqa uyushmalari, jamoat birlashlari sifatida e‟tirof etiladi.
o‟zini o‟zi boshқarish organiningfaoliyat dasturi ҳamda xarajatlar smetasi, aҳoli punktlarini obodonlashtirish va sanitariya ҳolatini yaxshilashga doir tadbirlar rejalarini tasdiқlaydi;
rais (oqsoqol) va uning maslahatchilari ishining asosiy yo‟na- lishlarini belgilaydi, har yili ularning hisobotlarini tinglaydi;
o‟z xududidagi ijtimoiy infrastrukturani rivojlantirish uchun aҳolining, tashkilot va muassasalarning mablaғlarini ixtiѐriylik asosida birlashtirish masalalari yuzasidan қarorlar қabul қiladi;
pul mablag‟lari sarflanishi ustidan nazorat qilishni tashkil etadi, zarur bo‟lganida taftish komissiyasi tuzadi va ushbu komissiya to‟g‟risidagi nizomni tasdiqlaydi;
qonunlarda belgilangan tartibda o‟z xududida kichik kor- xonalar, kooperativlar, ustaxonalar, xalq hunarmandchiligi tsexlarni tashkil etish masalalarini ko‟rib chiqadi;
yig‟inning, ma‟muriy-xududiy tuzilmalarning chegaralarini o‟zgar-tirishga, kqcha, maydon va boshqa joylarning nomini o‟zgartirishga doir masalalrni ko‟rib chiqadi hamda tegishli davlat organlariga takliflar tayyorlaydi;
Mavzu.Menejerni rahbarlik uslubi va boshqaruvdagi o‟rni
Mavzu. BOSHQARUV QARORLARINI QABUL QILISH
boshqaruv qarorlari muayyan ishlab chiqarish holatini tahlil qilishdan kelib chiqib, iqti-sodiy, texnikaviy va boshqa sotsial qonunla-rning amal qilishini hisobga olib, hozirgi zamon fan-texnika yutuqlari negizida qabul qilishi kerak. O‟z mazmuniga ko‟ra ulqnda, chu-qur bo‟lishi lozim.
Boshqaruv qarorlari:Ilmiy asoslangan bo‟lishi lozim.
Muayyan vazifani hal etishda ko‟pincha asosiy maqsad-lardan kelib chiqadigan bir qancha qo‟shimcha vazifalar-ni hal etishga to‟g‟ri keladi. Bu vazifalar qaror qabul qilinayotgan bosh vazifaga bo‟ysindirilishi lozim. Barcha qarorlar, ko‟rsatmalar, nizomlar bir- biri bilan bog‟lanadi. Shuningdek, ular oldindan qabul qilingan va amalda-gi qarorlar bilan muvofiqlashtiriladi.
Bir-biri bilan aloqador va yakdil bo‟lishi kerak
|
| |
Ikkinchi tamoyil - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta

Ikkinchi tamoyil-bu boshqarish strukturasidagi ierarxik bosqichlar sonini cheklashni nazarda tutadi. Bizdagi va chet ellardagi amaliyot shuni tasdiqlaydiki, rahbar bilan ishchi o‘rtasidagi darajalar 4-5 tadan oshmasligi kerak. Aks holda bosqich va bo‘g‘inlar sonining ko‘payishi natijasida axborotlarning o‘tishi sekinlashadi, boshqarishning tezkorligiga va ishonchligiga putr etadi.
Konstitutsiya viy sud
qonun chiqaruvchchi va ijro etuvchi hokimiyatlar-ning hujjatlari. Konstitutsiyaga qanchalik mosligiga doir ishlarni ko‟radi.
Oliy xo‟jalik sudi
xo‟jalik sudlov sohasida sud hokimiyatining eng yuqori organi hisoblanadi.
Mulchilikning turli shakillariga asoslangan korxonalar muassasalar, tashkilotlar o‟rtasidagi, shuningdek tadbirkorlar o‟rtasidagi iqtisodiyot sohasida va uni boshqarish jarayonida vujudga keladigan xo‟jalik nizomlarini hal etish Oliy xo‟jalik sudi va xo‟jalik sudlari tomonidan ularning vakolatlari doirasida amalga oshiriladi.
boshqarishning quyidagi tarmoq organlari mavjud:
Vazirlik
bu o‟ziga tegishli tarmoqning xo‟jalik tizimida boshqarishning eng oliy bo‟g‟inidir. Vazirlik: tarmoqning ahvoli, uni yanada rivojlantirish; fan-texnika tarao‟qiyoti va ishlab chiqarish (xizmat)ning texnologik darajasi; ishlab chiqarilayotgan mahsulotning sifati va uning raqobatbardoshligi; ishlab chiqarilayotgan mahsulotga bo‟lgan ichki va tashqi talabni qondirish uchun mas‟uldir.
|
Kontsortsium - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta

Kontsortsium
bu aniq vazifalar: yirik maqsadli dastur va loyihalar, shu jumladan, ilmiy- texnikaviy, qurilish, tabiatni himoya qilish va boshqa dasturlarni amalga oshirish maqsadida tashkil etiladigan muvaqqat birlashmadir. U ko‟ptomonlama qqshma korxona, moliyaviy operatsiyalarni hamkorlikda amalga oshirish uchun tuzilgan banklararo yoki sanoat korxonalararo bitimdir.
Xolding kompaniyasi
bu eng avvalo moliyaviy jamg‟arma bo‟lib korxonalarni emas, balki sarmoyalarni birlashtiradi. Xolding kompaniyasi tarkibiga kiruvchi aktsionerlar jamiyatlari “aktsiyalarining nazorat paketi” kompaniyaning ixtiyorida bo‟ladi. Bundan maqsad aktsionerlik jamiyatlari faoliyatlari ustidan nazorat o‟rnatish va dividendlar ko‟rinishida foyda olishdir. 1996 yil boshida Respublikamizda “O‟zqishloqmashxolding” ochiq turdagi aktsiyadorlik jamiyati - Xolding kompaniyasi tashkil etildi.
Milliy kompaniya
bu noishlab chiqarish tarmoqlari, ijodiy jamoalar, tarnsport, aloqa va telekommunikatsiya korxonalari va tashki-lotlarining paychilik yoki aktsionerlik asosida ko‟ngilli birlashmasidir. O‟zbekistondagi milliy kompaniyalar jumlasiga: “O‟zbekturizm” milliy kompaniyasi; “O‟zbekiston havo yo‟llari” O‟zbekiston milliy aviokompaniyasi; “O‟zbekkino” davlat-aktsionerlik milliy kompaniyalari va boshqalar kiradi.
Korxona
bu har qanday iqtisodiy tizimda asosiy va birlamchi bo‟g‟in bo‟lib hisoblanadi. Korxona to‟g‟risidagi qonunda korxona yuridik shaxs huquqlariga ega bo‟lgan xo‟jalik sub‟ekti bo‟lib, o‟ziga tegishli yoki tqliq xo‟jalik hisobidagi mulkdan foydalanish asosida mahsulot ishlab chiqaradi, sotadi yoki almashadi, ishlar bajaradi, xizmatlar ko‟rsatadi, deb ta‟kidlangan.
Firma
bu korxonadan farqli o‟laroq ishlab chiqarish va noishlab chiqarish sohalarida turli-tuman tadbirkorlik faoliyatini bildiradi. Bunday nomni sanoat korxonasi davolash muassasi uchun ham, qurilish tresti va vositachilik tashkiloti uchun ham, savdo va konsullik faoliyati uchun ham, xodimlar tayyorlash va malakasini oshirish, sayyohlik va boshqa tashkilotlar uchun ham nisbatan ishlatish mumkin.
|
Davlat qo‟mitalari - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta

Davlat qo‟mitalari
bu vazirlik va idoralarning faoliyatini tartibga solish, nazorat qilish va muvofiqlashtirish yo‟li bilan sotsial-iqtisodiy rivojlanishga rahbarlik qilishga mo‟ljallangan markaziy tarmoq boshqaruv organlaridir. Qo‟mitaga O‟zbekiston Prezidenti tomonidan tayinlanadigan rais boshchilik qiladi. Bugungi kunda Respublikamizda 18 ta vazirlik va 13 ta Davlat qo‟mitalari mavjud.
Kontsern
bu ishlab chiqarishning diversifikatsiyasi (o‟zgarishi, xilma-xilligining ko‟payishi) asosida tarkib toradigan yirik, ko‟p tarmoqli korporatsiyadir. Uning tarkibiga turli tarmoqlar (sanoat, transport, savdo, bank sohasi)ga tegishli korxonalar ixtiyoriy asoslarda kiradi. Bunday korxonalar orasida o‟zaro kooperatsiyalashgan turg‟un aloqalar mavjud bo‟lib, ular kontsern rivoji yo‟lida: umumiy moliyaviy resurslardan; yagona ilmiy-texnik imkoniyalardan mushtarak foydalanadilar.
Uyushma (ittifoq)
bu jismoniy va yuridik shaxslarning ko‟ngilli jamoat birlashmalaridir. Bunday ubshmalar o‟z faoliyatini muvofiq-lashtirish, manfaatlarini himoya qilish va yagona ilmiy-texnik siyosatni ta‟minlash maqsadida respublika xududida keng tarmoq yozgan. Bunday birlashmaga misol qilib: O‟zbekiston respublika savdo- xarid uyushmasi “O‟ztayyorlovsavdo”; “Oziqovqatsanoat” va “g‟g‟maytamakisanoat” uyushmalari; “O‟zmevasabzavotuzum sanoat” uyushmasi.
Assotsiatsiya
bu korxonalarning paychilik asosida ko‟ngilli birlashmasidir. U bir yoki bir necha ishlab chiqarish - xo‟jalik vazifalarini birgalikda amalga oshirish maqsadida korxonalarning shartnomaviy asosida birlashishi natijasida tashkil topadi. Assotsiatsiyalar tarkibiga, odatda, muayyan xududa joylashgan va turdosh kasbga ixtisoslashgan korxonalar kiradi. Assotsiatsiyaga misol qilib: “O‟zkimyosanoat”, “O‟zmontajmaxsusqurilish”, “O‟zbeksavdo”.
Korporatsiya
bu rivojlangan yiri aktsionerlar jamiyat va trestlar birlashmasidir. Korporatsiyalar negizi aktsioner jamiyatlari hisoblanadi. Ular bir xil mahsulotlarning asosiy ishlab chiqaruvchilarini birlashtiradi, natijada ishlab chiqarish monopollanadi: Ayni paytda korporatsiyalar: investitsiya kapitalining markazlashuviga yordam beradi; ilmiy-texnika tarao‟qiyotiga turtki beradi; mahsulotning raqobatdoshligi va uzoq hayotiy tsiklini ta‟minlaydi.
|
– Elektr texnikasi, elektr mexanikasi va elektr texnologiyalari (elektr mashinasozlik) ta’lim yoʻnalishi bo‘yicha

|
– Elektr texnikasi, elektr mexanikasi va elektr texnologiyalari (elektr mashinasozlik) ta’lim yoʻnalishi bo‘yicha
|
bet | 13/14 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 157,31 Kb. | | #247096 |
Bog'liq kurs ishi buyruq loyiha (1)60710700– Elektr texnikasi, elektr mexanikasi va elektr texnologiyalari (elektr mashinasozlik) ta’lim yoʻnalishi bo‘yicha
№
|
F.I.SH
|
Lavozimi
|
1
|
G.Urozaliyev
|
Rais, elektr texnologiyalari kafedrasi mudiri
|
2
|
O.Polvonov
|
A’zo, elektr texnologiyalari kafedrasi katta o‘qituvchisi
|
3
|
B.Mamadaliyev
|
A’zo, elektr texnologiyalari kafedrasi asistent o‘qituvchisi
|
4
|
D.Madrahimiv
|
A’zo, elektr texnologiyalari kafedrasi asistent o‘qituvchisi
|
5
|
S.Abdullajonov
|
A’zo, elektr texnologiyalari kafedrasi asistent o‘qituvchisi
|
6
|
R.Sayfiddinov
|
kotib, elektr texnologiyalari kafedrasi o‘qituvchisi
|
60711200- Elektronika va asbobsozlik (elektronika sanoatida) ta’lim yoʻnalishi bo‘yicha
№
|
F.I.SH
|
Lavozimi
|
1
|
G.Urozaliyev
|
Rais, elektr texnologiyalari kafedrasi mudiri
|
2
|
A.Pulatov
|
A’zo, elektr texnologiyalari kafedrasi asistent o‘qituvchisi
|
3
|
A.Siddiqov
|
A’zo, elektr texnologiyalari kafedrasi asistent o‘qituvchisi
|
4
|
D.Burxonov
|
A’zo, elektr texnologiyalari kafedrasi asistent o‘qituvchisi
|
5
|
Sh.Umarov
|
A’zo, elektr texnologiyalari kafedrasi asistent o‘qituvchisi
|
6
|
Z.Najmiddinov
|
kotib, elektr texnologiyalari kafedrasi o‘qituvchisi
|
60712000-Elektron apparaturalarni ishlab chiqarish texnologiyasi ta’lim yoʻnalishi
№
|
F.I.SH
|
Lavozimi
|
1
|
G.Urozaliyev
|
Rais, elektr texnologiyalari kafedrasi mudiri
|
2
|
M.Sharipov
|
A’zo, elektr texnologiyalari kafedrasi asistent o‘qituvchisi
|
3
|
M.Yuldashev
|
A’zo, elektr texnologiyalari kafedrasi asistent o‘qituvchisi
|
4
|
S.Ergashxo‘jayeva
|
A’zo, elektr texnologiyalari kafedrasi asistent o‘qituvchisi
|
5
|
I.Azamov
|
A’zo, elektr texnologiyalari kafedrasi asistent o‘qituvchisi
|
6
|
R.Axmedov
|
kotib, elektr texnologiyalari kafedrasi o‘qituvchisi
|
3. Mazkur buyruq ijrosini nazorat qilish o‘quv ishlari bo‘yicha direktor o‘rinbosari R.Anorov va Energetika fakulteti dekani I.Usmonov zimmalariga yuklatilsin.
ASOS: 60710100– Elektr texnikasi, elektr mexanikasi va elektr texnologiyalari (elektr mashinasozlik), 60711200–Elektronika va asbobsozlik (elektronika sanoatida) va 60712000–Elektron apparaturalarni ishlab chiqarish texnologiyasi ta’lim yoʻnalishilari ishchi o‘quv rejalarIIslom karimov nomidagi TDTU Qo‘qon filiali kengashining 2023-yil 30-avgustdagi 1-sonli qarori bilan tasdiqlangan “700.000 Muxandislik, ishlov berish va qurilish sohalari” ta’lim sohasi bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari uchun fanlardan kurs loyiha ishlarini tayyorlashga doir yo‘riqnoma, kafedra yig‘ilishining 28-avgustdagi 1-sonli bayonnamasidan ko‘chirmalari.
|
| |
Kolmogorov - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

shunga yaqin keladi. Uning mulohazasiga ko‘ra, tirik organizm:
1
) energiya tashish va o‘zgartirish;
2
)
axborotni yigish va tashish xossasiga ega molekulyar agregatdan iborat.
Genetik olim
Dubinin
«Yerdagi hayot ko’rinishini tarix axboroti va o’zini-o’zi vujudga
keltirishga ega ochiq sistemadagi DNK, RNK va oqsilning o’zaro ta’siri deb haraktyerlasa bo'ladi»,
degan edi. Yana bir guruh olimlar Engelsning hayotga bergan ta’rifi umuman to’g’ri, lekin unga
zamon taqozosi bilan ba’zi bir o’zgartirishlar kiritish kerak, deb uqtiradilar. Masalan, Kedrov fikricha,
hayot ta’rifida matyeriya yashashi usulining spetsifik xossalarigina emas, balki shu bilan birgalikda,
harakat formasining spetsifik xossalari ham e’tiborga olinishi kerak.
A.S.Mamzin
tomonidan hayotga berilgan ta’rif Kedrov fikriariga mazmunan yaqin.
Uning qayd qiiishicha, «...dastlabki formadagi hayot tarkibida doimiy elementlar sifatida oqsil tipidagi
birikmalar, nuklein kislotalar va fosfororganik birikmalar saqlaydigan, atrof-muhit bilan o’zaro ta’sir
jarayonida moddalar, enyergiya va axborotning to’planishi hamda o’zgarishi asosida, o’z-o’zidan
boshqarilish va rivojianish xossalariga ega bo’lgan ochiq kolloid sistemalarning yashash formasidan
iborat» deb ta’riflash mumkin.
Hayotga berilgan ta’rifiarning hammasida uning ochiq sistema ekanligi eslatib o’tiladi. Ochiq
sistema tushunchasi biologiyaga fizikadan o’tgan. Tirik organizmlarga nisbatan ochiq sistema
deganda, har bir tirik mavjudot tashqaridan oziq shaklida enyergiya va matyeriya turini o’zlashtirishi
hamda hayot faoliyati tufayli vujudga kelgan tashlandiqlarni atrofdagi muhitga chiqarib turishi,
shundagina u normal hayot kechira olishi tushuniladi. Shuning uchun ham ochiq sistema tushunchasi
ba’zi bir olimlar tomonidan berilgan hayot ta’rifiga kiritilgan. Masalan,
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti - bet 43

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat institutiBog'liq biologiya majmua
Ch. Darvin ta’limoti uchun kurash. Evolyutsion ta’limot
taraqqiyoti bosqichlari
Darvin ta’limoti uchun kurash.
Darvinning tirik tabiatning tarixiy rivojlanishi to'g'risidagi taiim
oti va ko'p asrlardan beri tabiiyot fanida hukm surayotgan reaksion nazariyalarga tamomila
qaramaqarshi edi. Shunga ko'ra, ayrim shashlar yangi ta’limotga ilk davrdayoq qaqshatqich zarba
berishga, tabiyotshunoslikning rivojini yana boshi berk ko'chaga kiritishga shoshildilar. «Turlarning
kelib chiqishi» asari bosilib chiqqandan keyin 7 oy o'tgach, Angliya yepiskopi Vilberforsning Darvin
nazariyasiga muqarrar ravishda qarshi chiqishi va tarixga «oksford munozarasi» nomi bilan
kirgan munozara shu jihatdan xarakterlidir Vilberfors gapga chechanligi tufayli hamda diniy qarashlarni
kishilar orasida tashviqot qilish yo'li bilan orttirgan obro'sidan foydalanib, munozarada yangi ta’Umotni
omma o'rtasida to'la mag'lubiyatga uchratishni maqsad qilib qo'yadi va uni amalga oshirish uchun olam
xudo tomonidan yaratilganligi, o'zgarmasligi haqidagi diniy aqidalar haqida gapirib, Darvinning
«betavfiq» ta’limotini mazax qilib, uni uloqtirib tashlashga da’vat etdi. Biroq Vilberforsdan keyin so'zga
chiqqan, Darvinning yaqin do'stlaridan Geksli va Gukerlar yepiskopning tabiat masalalarida u keltirgan
dalillar ilmiy tomondan sharhlab, organik olamning rivojlanishini tushuntirdilar hamda yangi
ta’limotning afzalliklarini yetarlicha dalillar asosida isbotlab berdilar. Shunday qilib, 1860-
yili evolyutsionistlar va ularning muxoliflari o'rtasida bo'lib o'tgai «oksford munozarasi» yangi
evolyutsion ta’limotning to'liq g'alabasi bilan yakunlandi.
«Turlarning kelib chiqishi» asari nashr etilgandan keyin 8 yil o'tmasdanoq, shotlandiyalik injener
F.
Djenkin
Darvin
ta’limotiga
qarshi
e’tiroz
bildirdi.
Djenkin
tanlash
tufayli
saqlanadigan irsiy o'zgarishlar tasodifiy bo'lib, tabiatda juda oz uchraydi; shu sababh ikkita o'xshash
irsiy o'zgaruvchanlikka ega bo'lgan individlarning o'zaro uchrashish imkoniyati juda cheklangan, deydi.
Chunonchi, ota va ona organizmning birida p belgi bor, deb taxmin qilaylik, u holda ularning
chatishishidan hosil bo’lgan birinchi bo‘g‘inda
|
| |
Klassik darvinizm - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat institutiBog'liq biologiya majmuaKlassik darvinizm
tabiiy tanlanishni evolyutsiya jarayonining asosiy harakatlantiruvchi kuchi
sifatida
tan
oldi.
Shu
bilan
birga
organizmlarning
muhitga
moslanishi,
tug‘ma
boim agan belgilaming nasldan-naslga oiishi ham uning mazmuniga kiritildi. Darvin, Geksli,
V.O.Kovalevskiy, Mechnikov, Myo’ller, Plate, Timiryazev va boshqa mashhur olimlar klassik
darvinizm namoyandalari edi.
Lamarkcha darvinizmda
esa organizmlarning muhitga bevosita moslanishi va tug‘ma boim agan
belgilaming nasldan-naslga o’tishi evolyutsiya omillariga kiritilib, ular ahamiyat jihatidan tanlash
prinsipiga tenglashtirildi. Darvinizmga yot boigan mexanolamarkizm g‘oyalarini evolyutsiya omillari
qatoriga kiritishda, bir tomondan, Lamarkning tashqi muhit organizmga bevosita ta’sir ko‘rsatib,
uni o‘zgartiradi, degan xato gipotezasiga asoslanilsa, ikkinchi tomondan, bu davrda tabiiy tanlanishning
haqiqiy ham tabiatda mavjudligini isbotlovchi eksper mental dalillar yo‘q edi.
Gekkel, Spenserlar
lamarkcha darvinizm oqimining yiriknamoyandalari edi.
Neodarvinizm oqimining
asoschisi nemis olimi
A.
Veysman
edi (1834-1914). U XIX asrning
oxiriga kelib sitoiogiya, embriologiya va genetika sohasidagi yutuqlami jamlab xulosalab, diqqatga
sazovor bir qancha mulohazalar bilan maydonga chiqdi. U ilgari surian «murtak plazmasining
mustaqilligi» gipotezasiga ko'ra, har bir organizm ikki qismdan; somatik (tana) va murtak plazmasidan
tashkil topgan. Tashqi muhit ta’sirida somatik plazma o‘zgarishi mumkin. Lekin murtak plazmasi
bunday ta’sirlarga berilmaydi va bo‘g‘indan-bo‘g‘inga turg‘un holda o‘tadi. Binobarin, Veysman
uqtirishicha, murtak plazmasi faqat tashqi muhitdan emas, hatto uni himoya qilib turgan tana
plazmasidan ham mustaqildir. Albatta, murtak plazmasini bunday talqin qilish rivojlanishni avtogenez
ta’limoti asosida tushunishdan boshqa narsa emas. Shuning uchun ham Veysmanning bu mulohazasi
qattiq tanqid qilindi. Ayrim kamchiliklarga qaramay, Veysmanning murtak plazmasi to‘g‘risidagi, ya’ni
yadroning irsiyatdagi roli haqidagi fikrlari fanning keyingi rivoji bilan tasdiqlandi. U sichqonlar ustida
olib borgan tadqiqotlariga asoslanib, tug‘ma bo'lmagan belgilar nasldan-naslga o‘tadi, deb uqtirgan
Lamark ta’limotining noto'g'riligini isbotladi va darvinizmni lamarksizm bilan almashtirishga qarshi
chiqdi va o‘z tadqiqotlari bilan Darvinning tabiiy tanlanish evolyutsiyaning asosiy omili ekanligi
haqidagi ta’iimotini ma’lum darajada rivojlantirdi.
XIX asr oxiri XX asr boshlarida hujayraning tuzilishi, bo‘linishi, organizmiardagi irsiyat va
o'zgaruvchanlik sohalarida bir qancha kashfiyotlar qilingan edi. Reaksion olimlar biologiya fani
sohasidagi yangi kashfiyotlardan evolyutsion nazariyaga qarshi kurashda foydalandilar. Ba’zi olimlar
so‘zda Darvin nazariyasini e’tirof etsalarda, uning tub mohiyatini o‘zgartiradigan qo‘shimchalar va
tuzatishlar kiritishga intildilar.
|
| |
Aron
Kachalskiy - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

organik moddalar yeritmasidan ajralib chiqqan bo’lishi mumkin. Chamasi
koatservat tomchilar
ham
shu usul bilan paydo bo’lgandir. Koatservat tomchilaming rivojlanishi dastlabki okeanda oqsilga
0
‘xshash va
yu
qori molekulali boshqa organik molekulalarning hosil bo‘lishi natijasidir. Qayd
qilingan jarayon alohida sharoitni talab qilmaydi va u yuqori molekulali organik birikmalarning eng
qulay usuli hisoblanadi.
Oparin
Koatservat tomchilar o‘z navbatida
4 bosqichda
hosil bo'lgan deydi.
Birinchi
bosqichda
eritma o‘z konsentratsiyasi bilan atrofdagi eritmada farqlanib ajralgan.
Ikkinch-bosqichda
Koatservat tomchilar hajm jihatdan ortib, «o’sa» boshlagan
. Uchinchi bosqichda
Koatservat tomchilar
ham turg’un, ham dinamik holatga o’tgan, ya’ni tevarak-atrofdagi yeritmadan turli moddalarni yutib
olib, kattalashgan va reaksiya mahsulotlarini atrofdagi muhitga chiqargan va nihoyat,
Volkenshteyn - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat institutiBog'liq biologiya majmuaVolkenshteyn
hayotga
shunday ta’rif bergan: «Yerda mavjud bo’lgan tirik jismlar biopolimyerlardan, ya’ni oqsillar bilan
nuklein kislotalardan tuzilgan, o’zini-o’zi boshqaradigan va o’zini-o’zi ishlab chiqaradigan ochiq
sistemalardir».
Hozirgi kunda hayotning paydo bo'lishi to‘g‘risida turlicha farazlar bor. Ular quyidagilar:
1. Hayot ilohiy kuch ishtirokida yaratilganligi haqdagi kreotsinizm.
2. Hayotni o‘lik tabiatdan birdaniga paydo bo‘lganligi haqida;
3. Hayotning abadiyligi to’g‘risidagi;
4. Yerdagi hayotning o‘zga sayyoralardan kelganligi haqida;
5. Hayotning biokimyoviy evolyutsiya natijasi ekanligi to‘g‘risidagi nazariyalar.
Hayot paydo bo‘lish muammosi fan va texnikaning rivojlanishiga qarab davrlarda turlicha hal
etildi. Din peshvozlari va
idealizm
oqimining nomoyondalari Yer yuzidagi barcha o‘simliklar,
hayvonlar va odamlar xudo qudrati bilan vujudga kelgan, degan fikrni uzoq davr targ‘ib qilib keldilar.
Bunga qarama-qarshi matyerializm oqimi tarafdorlari esa hayot hech qanday ilohiy kuch ishtirokisiz,
tabiiy qonunlar asosida paydo bo‘lganligini e’tirof etdilar. Biroq matyerializm oqimining dastlabki
tarafdorlari o‘lik tabiat bilan tirik tabiat orasidagi tub sifat fikrlarini etarlicha anglab olmadilar. XVI -
asrda yashagan biolog vrach Van Gelmant sichqonlar dondan , vrach SHratsels baliqlar va sichqonlar
sasigan suvdan paydo bo‘ladi, degan fikrni targ‘ib qildilar. Paratsels “katta-kichkina tirik” odam
gomenkulisni laboratoriyada tayyorlash retseptini ham tuzdi.
Hayot paydo bo'lishi muammosi fan va texnikaning rivoj lanishiga qarab turli davrlarda turlicha
hal etilgan. Shunga ko‘ra, qadimgi zamonda va o‘rta asrlarda baliqlar va baqalar daryo balchig‘idan,
qurtlar buzilgan go‘shtdan, kapalak qurtlafi, qo‘ng‘izlar tuproqdan paydo bo‘ladi, degan fikrni
quwatladilar.
XVI asrda yashagan biolog shifokor
|
| |
Kerakli materiallar - Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universitetining

|
Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universitetining
|
bet | 10/14 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 157,31 Kb. | | #247096 |
Bog'liq kurs ishi buyruq loyiha (1)Kerakli materiallar:
-Arduino Uno
-infra qizil nur sensor datchigi
-vertual oyna
-reostad
-220R lik resistor
-sveto diod
-power va gndlar
|
Abdunabiyev J
|
18
|
Muhiddinova M
|
Proteus dasturi va mikrokontroller yordamida zamonaviy lift boshqaruvini loyihalash.
Kerakli materiallar:
-Arduino Uno
-20 kΩ va 8 kΩqarshiliklar
2N44300-seriayali p-n-p tranzistori
LM016L-seriyali lcd monitori
0.1mF lik kondensatorlar
LOADCELL(rezistorli ko’prik)
Motor
O’zgaruvchan qarshilik
+5vli manba va ground (yerlatgichlar)
DEFAULT nomli kontaktsiz ulanishlar
|
Abdunabiyev J
|
19
|
Olimov Sh
|
Proteus dasturi va arduino platformasi orqali elektron qo'ng'iroq qurilmasini loyihalash.
Kerakli materiallar:
-Arduino Uno
-12 kΩ qarshilik
-Buzzer
+5vli manba va ground (yerlatgichlar)
-DEFAULT nomli kontaktsiz ulanishlar
|
Abdunabiyev J
|
20
|
Yo‘ldoshev D
|
Proteus dasturi va mikrokontroller yordamida elektron kodli qulfni loyihalash.
Kerakli materiallar:
-Arduino Uno
- 220 R 2ta qarshiliklar
-2 ta turli rangdagi yonuvchi yorug’lik chiqaruvchi diod
-1ta LM044L rusumli lcd monitor
-1ta PCF8574A seriyali drayver mikrosxema
-1ta KEYPAD-PHONE nomli qurulma
-1ta BC547BP seriyali n-p-n tipli transistor
-1ta buzzer ovoz chiqaruvchi qurulma
-1ta qo’shib ajratgichli knopka
-o’tkazgich similar,yerlatgich va power
|
Abdunabiyev J
|
21
|
Rahmatov A
|
Proteus dasturi va mikrokontroller yordamida dc motorlarni tezligini boshqarishini loyihalash
|
|
| |