nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O‘qituvchi, pedagog mahorati nima, u qanday egallanadi?

|
O‘qituvchi, pedagog mahorati nima, u qanday egallanadi?
|
bet | 134/150 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 5,55 Mb. | | #255011 |
Bog'liq Xalqaro innovatsion universitet pedagopgika fanlari kafedrasi pe65. O‘qituvchi, pedagog mahorati nima, u qanday egallanadi?
A) to‘g‘ma talant;
*B) o‘qish, izlanish, ijodiy mehnat mahsuli;
S) nasldan-naslga utuvchi xususiyat;
D) chuqur bilim.
66. Milliy maktabning muhim belgilaridan biri nima?
A) har bir millat vakillari o‘zi xoxlagan tilda ta‘lim-tarbiya olishidadir;
B) millat kelajagi uchun bepul va ixtiyoriy o‘qitish va bilim o‘zlashtirish jarayonidan iborat;
*S) har bir millat (xalq) ning bolasi o‘z tilida ta‘lim olishi, ona tili asosiy predmet sifatida o‘qitilishidir;
D) o‘zbek millatiga xos o‘qitish va dars berish shaklining olib borilishidir.
67. Umumiy o‘rta ta‘lim qanaqa bosqichlarga bo‘linadi?
A) o‘rta ta‘lim va o‘rta maxsus ta‘lim;
*B) boshlang‘ich ta‘lim va umumiy o‘rta ta‘lim;
S) boshlang‘ich ta‘lim va to‘liqsiz ta‘lim
D) tayanch va o‘rta ta‘lim.
68. Oliy ma‘lumotli mutaxassislar tayyorlash qaerda amalga oshiriladi?
*A) universitetlar, akademiyalar, institutlarda;
B) institutlar, kollejlarda, ilmiy tekshirish institutlarida;
S) universitetlarda, litseylarda va texnikumlarda;
D) oliy maktab, litsey va kollejlarda.
69. Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash tartibi kim tomonidan belgilanadi?
A) Prezident;
B) Oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi;
*S) O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi;
D) Oliy Majlis.
70. Ta‘lim to‘g‘risidagi hujjatlarga nimalar kiradi?
A) guvohnoma, ma‘lumotnoma, patent;
B) imtiyoz, stipendiya, diplom;
S) ma‘lumotnoma, guvohnoma, ilmiy unvon;
*D) shahodatnoma, diplom, sertifikat, guvohnoma.
71. Didaktikada o‘qitishning og‘zaki usullariga nimalar kiradi?
A) suhbat, illyustratsiya, namoyish qilish, ekskursiya;
*B) o‘qituvchining hikoyasi, suhbat va ma‘ruza;
S) ma‘ruza, laboratoriya ishlari, yozma ishlar, grafik ishlari;
D) klaster usul, yozma mashq, ma‘ruza.
|
| |
-nomer - Fizika amaliyot darsidan

29-nomer
Mustaqil ish-1
1.Vibratordan tarqalayotgan to’lqinning tezligi
𝝑
=340 m/s, davri T=0,05 s.To’lqin
nurining yo’nalishi bo’ylab oralig’lari ∆x=4 m bo’lgan nuqtadagi tebranishning
fazalar farqi ∆
𝜑
-toping.
2.Garmonik
tebranishlarning
tenglamasi
y=6sin(
3
t+
6
) ko‘rinishga ega.
Tebranishlarni amplitudasi, davri, chastotasi, siklik chastotasi va tebranishlarning
boshlang‘ich fazasi topilsin. Vaqt t=T/4 vaqtdagi tezligi va maksimal tezligi
topilsin.
3.
Qarshiligi 350 Ω bo’lgan o’tkazgich va sig’imi 8 mkF bo’lgan kondensator
kuchlanishi 120 V va chastotasi 50 Gs bo’lgan o’zgaruvchan tok zanjiriga parallel
ravishda ulangan bo’lsa, tok kuchining effekyiv qiymatini, effektiv quvvatni hamda
tok bilan kuchlanish orasidagi faza siljishini toping.
4. Konturdagi elektromagnit tebranishlar chastotasi konturning induktivligi va sig‘imi
bilan qanday bog‘langan?
Annotatsiya Dastur Maxsus pedagogika, defektologiya (oligofrenopedagogika), 5A111901-Maxsus pedagogika, defektologiya (logopediya), 5A111901-Maxsus pedagogika, defektologiya

Annotatsiya Dastur Maxsus pedagogika, defektologiya (oligofrenopedagogika), 5A111901-Maxsus pedagogika, defektologiya (logopediya), 5A111901-Maxsus pedagogika, defektologiya
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Annotatsiya Dastur Maxsus pedagogika, defektologiya (oligofrenopedagogika), 5A111901-Maxsus pedagogika, defektologiya (logopediya), 5A111901-Maxsus pedagogika, defektologiya
|
Fizika amaliyot darsidan - bet 16

35-nomer
Mustaqil ish-1
1.Garmonik
tebranishlarning
tenglamasi
y=4sin(
6
t+
4
) ko‘rinishga ega.
Tebranishlarni amplitudasi, davri, chastotasi, siklik chastotasi va tebranishlarning
boshlang‘ich fazasi topilsin. Vaqt t=T/10 vaqtdagi tezligi va maksimal tezligi
topilsin.
2. Bir nurda joylashgan va tebranishlar manbaidan
𝑙
1
= 15 𝑚
va
𝑙
2
= 20 𝑚
masofada bo’lgan ikki nuqta ∆
𝜑 = 4/3𝜋
fazalar farqi bilan tebranmoqdalar. Agar
manbaning davri T=10
-9
s bo’lsa, shu muhitda tebranishlarning tarqalish tezligini
aniqlang.
3.Kondensator qoplamalari orasidagi potensiallar farqining tebranish konturidavaqt
bo‘yicha
o‘zgarishi
tenglamasi
U
c
=40cos(3.5*10
8
πt+π/3)
ko‘rinishda
berilgan.Kondensator sig‘imi C=2,8 mF ga teng. Konturdagi tebranishlar T davrini,
konturning L induktivligini,kondensatorning q
max
maksimal zaryadini toping.
4.
Matematik mayatnik deb nimaga aytiladi? Matematik mayatnikning tebranish davri
nimaga teng?
36-nomer
Mustaqil ish-1
1.Vibratordan tarqalayotgan to’lqinning tezligi
𝝑
=340 m/s, davri T=0,06 s.To’lqin
nurining yo’nalishi bo’ylab oralig’lari ∆x=2 m bo’lgan nuqtadagi tebranishning
fazalar farqi ∆
𝜑
-toping.
2. Moddiy nuqtaning tebranishlari x=0.08 sin(πt/2+1/4) m tenglama bilan berilgan.
Tebranishlarni boshlang‘ich momentdagi maksimal tezligi va tezlanishini toping.
3.Tebranish konturi sig’imi C=40 pF bo’lgab kondensator va L=2,5 mGn
induktivlikka teng g’altakdan iborat.Agar konturdagi tokning maksimal qiymati I
0
=50
mA bo’lsa kondensator qoplamalaridagi maksimal kuchlanishni U
0
ni toping.
4. Nuqtaning muvozanat nuqtasiga nisbatan siljiganidagi tebranishlarining kinetik va
potensial energiyalarining o‘zgarishini qiyosiy grafiklarini chizing va tushuntiring.
Garmonik tebranayotgan moddiy nuqtaning to‘liq energiyasi qanday aniqlanadi?
|
Fizika amaliyot darsidan - bet 10

21-nomer
Mustaqil ish-1
1. To’g’ri chiziq ustida bir-biridan ∆x=0,25 m masofada ikki nuqta joylashgan.Shu
to’g’ri chiziq bo’ylab
𝝑
=80 m/s tezlik bilan to’lqin tarqalmoqda.Tebranish davri
T=0,04 s. Shu nuqtalardagi tebranishlarni faza farqi ∆
𝜑 −
toping.
2.
Ikki nuqta oralig’i ∆x=270 sm bo’lgan to’lqin to’g’ri chiziq bo’ylab
𝝑
=30 m/s
tezlik bilan tarqalmoqda.Shu to’g’ri chiziqda fazalar farqi ∆
𝜑
=5/3
𝜋.
𝒱
-topilsin.
3. Tok kuchi J=180sin628t qonun bo‘yicha o‘zgaradi. Shu tokning amplituda qiymati
(
m
J
), siklik chastotasi (
), chiziqli chastotasini (
) va davrini (T) toping?
4. Turg‘un to‘lqinda tugunlar va do‘ngliklar, deb nimaga aytiladi? Tugunlar va
do‘ngliklaryuzaga kelish shartlarini yozing. Turg‘un to‘lqin olishning eng oddiy
usulini ayting. Tulqinning zichligi kattaroq va zichligi kamroq bo‘lgan muhitdan
qaytishi qanday yuz berishini tushuntiring.
Fizika amaliyot darsidan - bet 12

27-nomer
Mustaqil ish-1
1. Agar bir-biridan ∆x=16 sm masofada joylashgan nuqtalarning fazalar farqi ∆
𝜑 =
𝜋/4
ga teng bo’lsa,
𝒱
=5000 Gs chastotada to’lqin qanday tezlik bilan tarqaladi.
2. Zarracha x=10
-2
sin 6.28t (m) tenglama asosida tebranadi. Davrni 1/8 qsmida tezlik
modulini o‘rtacha qiymati topilin.
3. Cig’imi 0,08 mkF bo’lgan zaryadlangan kondensator induktivligi 8 mGn bo’lgan
g’altakka ulandi. G’altak ulangandan qancha vaqt o’tgach kondensatordagi elekrt
maydonining energiyasi g’altak magnit maydonining energiyasiga teng bo’lib qoladi?
4.
Energiya oqimi, deb nimaga aytiladi? Energiya oqimi Umov-Poynting vektoribilan
qanday bog‘langan?
Fizika amaliyot darsidan - bet 11

23-nomer
Mustaqil ish-1
1.Nuqta garmonik tebranma xarakat qilmoqda. Boshlang‘ich fazasi no‘lga,
amplitudasi A=50 mm va davri T=2 s ga teng. Muvozanat holatdan x=25 mm ga
siljigandagi vaqtda nuqtaning tezligi topilsin.
2.To’lqin uzunligi 15 sm va chastotasi 1,8 Gs bo’lgan tebranma harakatning muhitda
tarqalish tezligini aniqlang.
3. Kondensatorning sig’imi C=6 mkF bo’lgan tebranish konturida
𝒱
=3000 Gs
chastotali tovush to’lqinlarini hosil qilish uchun, unga qanday induktivlikka ega
bo’lgan g’altak ulash kerak.
4.
To‘lqin paketi (gruppasi) deb nimaga aytiladi? To‘lqin paketifazoda qanday
tarqaladi?To‘lqin paketining tenglamasini yozing.
24-nomer
Mustaqil ish-1
1.Bir nurda joylashgan va tebranishlar manbaidan
𝑙
1
= 16 𝑚
va
𝑙
2
= 19 𝑚
masofada
bo’lgan ikki nuqta ∆
𝜑 = 4/3𝜋
fazalar farqi bilan tebranmoqdalar. Agar manbaning
davri T=10
-4
s bo’lsa, shu muhitda tebranishlarning tarqalish tezligini aniqlang.
2. Kondensatorning sig’imi C=4 mkF bo’lgan tebranish konturida
𝒱
=2000 Gs
chastotali tovush to’lqinlarini hosil qilish uchun, unga qanday induktivlikka ega
bo’lgan g’altak ulash kerak.
3. Tok kuchi J=300sin314t qonun bo‘yicha o‘zgaradi. Shu tokning amplituda qiymati
(
m
J
), siklik chastotasi (
), chiziqli chastotasini (
) va davrini (T) toping?
4. Paketda tebranishlar amplitudasi qaysi qonun bilan tushuntiriladi ? Gruppaviy
tezlik, deb nimaga aytiladi ? U nimaga teng ?
Fizika amaliyot darsidan - bet 19

41-nomer
Mustaqil ish-1
1.Agar bir-biridan ∆x=20 sm masofada joylashgan nuqtalarning fazalar farqi ∆
𝜑 =
𝜋/3
ga teng bo’lsa,
𝒱
=4200 Gs chastotada to’lqin qanday tezlik bilan tarqaladi.
2. Zarracha x=10
-4
sin 6.28t (m) tenglama asosida tebranadi. Davrni 1/8 qsmida tezlik
modulini o‘rtacha qiymati topilin.
3. C=6 nF sig’imli tebranish konturi 230 kGs chastotaga sozlangan.Tebranishdagi
kuchlanishning maksimal qiymati U
0
=350 V.Aktiv qarshilikni xisobga olmay
konturdagi tokning maksimal qiymatini toping.
4. Kondensator qoplamalaridagi elektr miqdorining va garmonik elektromagnit
tebranishlarning vaqt bo‘yicha o‘zgarishining differansial tenglamasini va uning
yechimini yozing. Bu holda induktivlivlik g‘altagidan oqayotgan tok kuchi o‘zgarishi
qanday qonuniyatga bo‘ysunadi? Kondensator qoplamalaridagi potensiallar ayirmasi
vaqt bo‘yicha qanday o‘zgaradi?
42-nomer
Mustaqil ish-1
1.Massasi m=36g bo‘lgan moddiy nuqtaning tebranishlar tenglamasi x=0.06sin5πt
(XB-tizimida). Tebranishlar amplitudasi, davri va boshlang‘ich fazasi topilsin. Siljish
x=5 sm ga teng bo‘lganda elastiklik kuchning qiymati topilsin.
2.To’lqin uzunligi 1,0 m tebranishlsr chastotasi 340 Gs bo’lgan tovush
tebranishlarining havoda tarqalish tezligini toping.Agar tebranish amplitudasi 0,4 mm
bo’lsa, havo zarrachalari siljishining maksimal tezligi qanday bo’ladi?
3. C=4 nF sig’imli tebranish konturi 250 kGs chastotaga sozlangan.Tebranishdagi
kuchlanishning maksimal qiymati U
0
=180 V.Aktiv qarshilikni xisobga olmay
konturdagi tokning maksimal qiymatini toping.
4. Qanday harakat to‘lqin harakat dab ataladi? Yassi to‘lqinning to‘lqin tenglamasini
va uning echimini yozing. A) to‘lqin uzunligi; b) fazaviy tezlik, deb nimaga aytiladi?
|
Fizika amaliyot darsidan - bet 18

|
Fizika amaliyot darsidan Pdf ko'rish
|
bet | 18/20 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 396,03 Kb. | | #256375 |
Bog'liq Amalyotdan 1-mustaqil ish !!! (1)
39-nomer
Mustaqil ish-1
1.Bir nurda joylashgan va tebranishlar manbaidan
𝑙
1
= 26 𝑚
va
𝑙
2
= 34 𝑚
masofada
bo’lgan ikki nuqta ∆
𝜑 = 3/4𝜋
fazalar farqi bilan tebranmoqdalar. Agar manbaning
davri T=10
-6
s bo’lsa, shu muhitda tebranishlarning tarqalish tezligini aniqlang.
2.Garmonik
tebranishlarning
tenglamasi
y=3sin(
3
t+
4
) ko‘rinishga ega.
Tebranishlarni amplitudasi, davri, chastotasi, siklik chastotasi va tebranishlarning
boshlang‘ich fazasi topilsin. Vaqt t=T/4 vaqtdagi tezligi va maksimal tezligi
topilsin.
3. Tebranish konturi sig’imi C=24 pF bo’lgab kondensator va L=0,05 Gn
induktivlikka teng g’altakdan iborat.Agar konturdagi tokning maksimal qiymati I
0
=60
mA bo’lsa kondensator qoplamalaridagi maksimal kuchlanishni U
0
ni toping.
4.
Tebranish konturi deb nimaga aytiladi? Ideal tebranish konturi real tebranish
konturidan nimasi bilan farq qiladi?
40-nomer
Mustaqil ish-1
1.Moddiy nuqtaning tebranishlar tenglamasi y=0.75sin(πt+1/2) (kattaliklar SI
sistemasida berilgan). Tebranishlarning amplitudasi, davri, boshlang‘ich fazasi ,
tezlik va tezlanishning maksimal qiymatlari topilsin.
2. To’lqin uzunligi 1,0 m tebranishlar chastotasi 340 Gs bo’lgan tovush
tebranishlarining havoda tarqalish tezligini toping. Agar tebranish amplitudasi 0,6
mm bo’lsa, havo zarrachalari siljishining maksimal tezligi qanday bo’ladi?
3.Kondensator qoplamalari orasidagi potensiallar farqining tebranish konturidavaqt
bo‘yicha
o‘zgarishi
tenglamasi
U
c
=28cos(4*10
8
πt+π/2)
ko‘rinishda
berilgan.Kondensator sig‘imi C=3,8 mF ga teng. Konturdagi tebranishlar T davrini,
konturning L induktivligini,kondensatorning q
max
maksimal zaryadini toping.
4.Garmonik mexanik tebranishlarda moddiy nuqta potensial energiyasining
o‘zgarishi qaysi qonuniyatga bo‘ysunadi? Vaqtning qaysi momentlarida potensial
energiya maksimal qiymatga erishadi?
|
| |
SURDOPEDAGOGIKA fani bo’yicha - Annotatsiya Dastur Maxsus pedagogika, defektologiya (oligofrenopedagogika), 5A111901-Maxsus...

Annotatsiya Dastur Maxsus pedagogika, defektologiya (oligofrenopedagogika), 5A111901-Maxsus pedagogika, defektologiya (logopediya), 5A111901-Maxsus pedagogika, defektologiya
Annotatsiya Dastur Maxsus pedagogika, defektologiya (oligofrenop
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Annotatsiya Dastur Maxsus pedagogika, defektologiya (oligofrenopedagogika), 5A111901-Maxsus pedagogika, defektologiya (logopediya), 5A111901-Maxsus pedagogika, defektologiya
|
ONA TILI O‘QITISH MAXSUS METODIKASI fani bo‘yicha

|
ONA TILI O‘QITISH MAXSUS METODIKASI fani bo‘yichaBog'liq Annotatsiya Dastur Maxsus pedagogika, defektologiya (oligofrenop
ONA TILI O‘QITISH MAXSUS METODIKASI fani bo‘yicha:
Ona tili o‗qitish maxsus metodikasi fan sifatida. Ona tili yordamchi maktabda
o‗quv predmeti sifatida. Yordamchi maktabda ona tili o‗qitish tamoyillari. Aqli
zaif bolalar nutqining rivojlanish xususiyatlari. Savodga o‗rgatishning alifbegacha
(tayyorlov) davri. Savodga o‗rgatishning alifbe davri. Yordamchi maktabda
savodga o‗rgatishning usul va yo‗llari. Alifbegacha va alifbe davrida yozuv
darslarini tashkil etish metodikasi. Gap ustida ishlash. Yordamchi maktabda o‗qish
darslarning vazifalari va mazmuni. O‗qish malakasining asosiy jihatlarini
shakllantirish. O‗qish darslarida nutq o‗stirish. Ertak va hikoya ustida ishlash
metodikasi. She‘r, masal, ilmiy-ommabop matnlar ustida ishlash metodikasi.
Yordamchi maktabda sinfdan tashqari o‗qish. Maxsus maktabda grammatika va
to‗g‗ri yozuvga o‗rgatish tizimining vazifalari va mazmuni. Grammatik
tushunchalarni shakllantirish metodikasi. Grammatik va orfografik mashq turlari.
Maxsus maktabda grammatika va to‗g‗ri yozuv darslari. Maxsus maktabda yozma
ishlar va ularni o‗tkazish metodikasi. Ona tili darslarida xatolar ustida ishlash. Ona
tili darslarida mustaqil ishlar. Og‗zaki dialogik va monologik nutq o‗stirish. Bayon
va insho ustida ishlash metodikasi. Ish qog‗ozlari ustida ishlash metodikasi.
MATEMATIKA O‘QITISH MAXSUS METODIKASI fani bo‘yicha:
Yordamchi maktabda matematika o‗itish vazifalari va mazmuni. Matematika
o‗itish uslubiyatining bosha fanlar va ta‘limning boshqa uslubiyatlari bilan
bog‗liqligi. Matematika o‗qitish usullari. Yordamchi maktab o‗quvchilarining
matematik bilimlarni egallash xususiyatlari. Yordamchi maktabda matematika
darsi. Yordamchi maktabda matematika o‗qitishga tayyorgarlik davri. Birinchi
o‗nlikni o‗rganish metodikasi. Yordamchi maktabda 20 ichida nomerlashni
o‗rganish metodikasi. 100 ichida nomerlash va arifmetik amallarni o‗rganish
metodikasi. Jadvalda ko‗paytirish va bo‗lishni o‗rganish metodikasi. Yordamchi
maktabda asosiy miqdorlar va ular o‗lchovlarini o‗rganish metodikasi. Vaqt
o‗lchovlarini o‗rganish metodikasi. Midorlarni o‗lchashda hosil bo‗lgan sonlar va
ular ustida amallar bajarishni o‗rganish metodikasi. Oddiy kasrlarni o‗rganish
metodikasi. O‗nli kasrlarni o‗rganish metodikasi. Yordamchi maktabda arifmetik
masalalar echish metodikasi. Yordamchi maktabda geometrik materialni o‗rganish
metodikasi.
|
| |
Fan: Maktabgacha talim asoslari - bet 3

|
Fan: Maktabgacha talim asoslari
|
bet | 3/6 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 217,62 Kb. | | #102464 |
Bog'liq maktabgacha talimMaktabgacha ta’lim boshqarmasi, uning vazifasi, ish mazmuni. Maktabgacha ta’lim boshqarmasining vazifalari quyidagilardan iborat: —maktabgacha ta’lim muassasalari faoliyatining asosiy yo‘nalishlariga rahbarlik qilish; —maktabgacha tarbiya muassasalarida ta’lim-tarbiya va tashkiliy-pedagogik ishlarga rahbarlik qilish; —«Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonun, Kadrlar tayyorlash milliy dasturi va maktabgacha ta’lim konsepsiyasida va sohaga oid boshqa qonun hujjatlarida ko‘zda tutilgan vazifalarning bajarilishi ustidan nazorat qilish; —aholi o‘rtasida pedagogik bilimlarni targ‘ib etish va ommalashtirish ishlarini muvofiqlashtirish; —«ILK QADAM» dasturini takomillashtirish ishlariga rahbarlik qilish; — maktabgacha ta’lim tashkilotlari va oilada bolalarga ta’lim-tarbiya berishning o‘zaro uyg‘unligini ta’minlash; - pedagogika fani va amaliyoti yutuqlari asosida maktabgacha ta’lim muassasalarida ta’limtarbiya dasturlarini takomillashtirib borish; - maktabgacha ta’lim tashkilotlariga uslubiy rahbarlikni amalga oshirish; - bo‘ysunishidan qat’i nazar, maktabgacha ta’lim muassasalari faoliyati ustidan nazorat qilish; - maktabgacha ta’lim muassasalari uchun kadrlar tayerlash va malakasini oshirish ishlariga rahbarlik kilish; - xorijiy mamlakatlarning maktabgacha tarbiya muassasalari faoliyatini boshqaradigan idoralar bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘yish. - Maktabgacha ta’lim boshqarmasi, uning vazifasi, ish mazmuni. Maktabgacha ta’lim boshqarmasining vazifalari quyidagilardan iborat: —maktabgacha ta’lim muassasalari faoliyatining asosiy yo‘nalishlariga rahbarlik qilish; —maktabgacha tarbiya muassasalarida ta’lim-tarbiya va tashkiliy-pedagogik ishlarga rahbarlik qilish; —«Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonun, Kadrlar tayyorlash milliy dasturi va maktabgacha ta’lim konsepsiyasida va sohaga oid boshqa qonun hujjatlarida ko‘zda tutilgan vazifalarning bajarilishi ustidan nazorat qilish; —aholi o‘rtasida pedagogik bilimlarni targ‘ib etish va ommalashtirish ishlarini muvofiqlashtirish; —«ILK QADAM» dasturini takomillashtirish ishlariga rahbarlik qilish; — maktabgacha ta’lim tashkilotlari va oilada bolalarga ta’lim-tarbiya berishning o‘zaro uyg‘unligini ta’minlash; - pedagogika fani va amaliyoti yutuqlari asosida maktabgacha ta’lim muassasalarida ta’limtarbiya dasturlarini takomillashtirib borish; - maktabgacha ta’lim tashkilotlariga uslubiy rahbarlikni amalga oshirish; - bo‘ysunishidan qat’i nazar, maktabgacha ta’lim muassasalari faoliyati ustidan nazorat qilish; - maktabgacha ta’lim muassasalari uchun kadrlar tayerlash va malakasini oshirish ishlariga rahbarlik kilish; - xorijiy mamlakatlarning maktabgacha tarbiya muassasalari faoliyatini boshqaradigan idoralar bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘yish.
|
| |
Ta'lim pedagogik tizimlarining rivojlanish tendensiyasi

|
Ta'lim pedagogik tizimlarining rivojlanish tendensiyasi
|
bet | 13/35 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 240,5 Kb. | | #144366 |
Bog'liq 8-ma’ruza ta’lim shakllari, metodlari va vositalari. (2 Soat) r-fayllar.orgTa'lim pedagogik tizimlarining rivojlanish tendensiyasi. Dunyoda shunday ta'lim tizimi yuzaga kelganki, uni ko'pchilik «qo'llab turuvchi, ta'minlovchi, yordamchi o'qitish» deb ataydilar. U odamni kundalik muammolarni hal etishga tayyorlashga asoslangan bo'lib, shaxsning faoliyati va hayot tarzini qo’llab turish uchun mo'ljallangan.
Ayni vaqtda «innovatsion» (yangilik kiritish) ta'limni tashkil etishga alohida ahamiyat berilmoqda. Mazkur ta'limning quyidagi o'ziga xos xususiyatlari mavjud:
1) bu oldindan ko'ra bilish, ya'ni, o'quvchini avvalgi va hozirgi tajribasi asosida o'qitish emas, balki uni uzoq kelajakni mo'ljallashga o'rgatishdan iborat bo'lib, o'quvchi ijtimoiy hayot va kasbiy faoliyatda taxmin qilish, ko'zlash, modellashtirish va loyihalashtirishni amalga oshira olishi zarur.
2) o'quvchining hamkorlikda ta'lim olish va muhim qarorlarni qabul qilish (lokal va xususiydan tortib dunyoni, madaniyat, sivilizatsiya rivojlanishini hisobga olishdan global muammolarni hal etish)da faol ishtirok etishini ta'minlash.
Keyingi yillarda masofaviy ta'lim (lotincha distantia — masofa) — masofadan turib o'qitish keng rivojlanmoqda. Masofaviy o'qitish — ta'lim texnologiyasi bo'lib, unga ko'ra o'quvchi qayerda va qanday holatda bo'lishidan qat'iy nazar muayyan ta'lim muassasasi ta'lim dasturini o'rganish imkoniyatiga ega bo'ladi.
Bu maqsadni amalga oshirishda zamonaviy axborot texnologiyalari: darsliklar va boshqa bosma nashrlar, o'rganilayotgan materialni computer telekommunikatsiyalari orqali uzatish, videotasmalar, munozaralar va seminarlar o'tkazish, regional va milliy televideniye hamda radio orqali o'quv dasturlarini namoyish etish, kabelli televideniye va ovozli pochta, ikki tomonlamali videokonferensiyalar, telefon orqali qayta aloqa bilan bir tomonlama videotranslyatsiya va boshqalarning xizmatiga tayaniladi. Masofali o'qitish o'qituvchilarga vaqtini tejashda qulaylik yaratadi, asosiy faoliyatidan ajralmagan, jumladan uzoq rayonlarda yashovchilarga o'qish imkonini yaratadi, o'quv fanlari erkin tanlanadi, fan, ta'lim va madaniyat mashhur namoyondalari bilan munosabatlar imkonini beradi. O'quvchi va o'qituvchilarning faol o'zaro munosabatlari, mustaqil ishlashni faollashtirish va o'quvchilarning mustaqil bilim olish ehtiyojlarini qoniqtirishga xizmat qiladi.
|
| |
Ta’limning gnoseologik asoslari

|
Ta’limning gnoseologik asoslari
|
bet | 3/3 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,51 Mb. | | #239401 |
Bog'liq Didaktika-ta’limTa’limning gnoseologik asoslari. - Gnoseologiya (yunoncha – “gnosis” (“gnoseos”) – bilim, ong, o’rganish, logiya – fan, ta’limot) bilish, ilmiy bilimlarning shakllanishi, xususiyatlari, qonuniyatlari, uslublari, ilmiy tafakkur shakllari, shuningdek, insonga xos bo’lgan borliqni anglash qobiliyati haqidagi nazariya, ta’limot.
Amaliy dars - Didaktika nimani o‘rganadi? Mazkur sohaning ob’yekti va predmetini izohlang.
- Didaktikaning asosiy kategoriyalarini sanab bering.
- Zamonaviy ta’lim paradigmalariga nimalar kiradi?
- O‘ qitish j arayonining asosiy vazifalariga izoh bering.
- O‘qitish jarayonining bosqichlariga ta’rib bering.
- O‘quvchilarning bilish faoliyatining tuzilishi va o‘ziga xosliklarini izohlang.
- Ta’lim qonuniyatlari deganda nimani tushunasiz?
- Ta’limning qanday umumiy qonuniyatlari mavjud?
- Ta’limning xususiy qonuniyatlariga nimalar kiradi?
- Ta’lim tamoyillari deb nimaga aytiladi?
- Ta’limning mazmunga doir tamoyillariga nimalar kiradi?
- Ta’limning tashkiliy-metodik tamoyillariga izoh bering.
- E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!
|
| |
Таълим самарадорлиги пирамидаси

|
Таълим самарадорлиги пирамидаси
|
bet | 2/3 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,51 Mb. | | #239401 |
Bog'liq Didaktika-ta’lim - - Узлуксиз маъруза
- (муаммоли маъруза бундан мустасно) ва ўқиб эшиттириш
- - Эшитиш ва кўриш
- - Кўргазмали
- тасвирлаш
- - Мунозара
- - Амалий машғулот
- - Мустақил ўқиб, бир-
- бирларига ўргатганда.
- - Билимларни амалиётда
- текшириб кўрганда.
- Mustaqil ta’lim talabalarda quyidagi ko`nikmalarni shakllantiradi
- O‘quv jarayonida talabalarda tashkilotchilik qobiliyati rivojlantirish
Ta’lim jarayoni yaxlit tizim sifatida quyidagicha namoyon bo’ladi: - Ta’limning tashkiliy shakllari
- Boshqarish (rag’batlantirish)
- Natijalarni baholash va tahlil qilish
Bilimlarni egallash bosqichlari - Bilimlarni amaliyotda qo’llash
Bilimlarni egallashning dinamikasini aniqlang - Turli tarixiy davrlarda didaktik tizimlarning shakllanishi va rivojlanishi.
- Zamonaviy pedagogik fanlardagi maqsadiga (ta’limiy, tarbiyaviy), ta’limning bosh maqsadi - madaniyatga yondashuvga, o‘quv-tarbiya jarayoni doirasida hal etiladigan vazifalariga, pedagog va talabalar orasidagi o‘zaro ta’sir etish tavsifiga ko‘ra paradigmalar farqlanadi.
|
| |
Defektologiya (faoliyat turlari bo‘yicha)

4
maktabda ta‘lim tamoyillari. O‗quvchilarga individual va differentsial yondashish.
O‗qitishning tashkiliy shakllari. Dars o‗qitish va tarbiyalashning asosiy shakli.
Darsning turlari va tuzilishi. Darsga qo‗yiladigan talablar.
Yordamchi maktabda
tarbiyaning mohiyati, maqsadi, vazifasi va tamoyillari. Yordamchi maktabda
tarbiya jarayoning asosiy xususiyatlari. Milliy an‘analar,
xalq pedagogikasi
asosida tarbiyalash. Yordamchi maktabda tarbiya mazmuni va metodlari. Aqli zaif
bolalarning klinik, psixologik xususiyatlari va tarbiyalashning ijtimoiy sharoitidan
kelib chiqqan holda yordamchi maktabda korrektsion-tarbiyaviy ish vositalari, va
pedagogik vazifalarni differensatsiyalash. Maktabshunoslik. O‗zbekistonda ta‘lim
tizimi. Ta‘lim muassasalari va ularning xususiyatlari. Sinfdan tashqari ishlar va
ularni tashkil etish yo‗llari.
MAKTABGACHA LOGOPEDIYA fani bo’yicha

7
Duduqlanish. Duduqlanishni o‗rganish va uni bartaraf etishning qisqacha tarixi.
Duduqlanishning psixofiziologik mexanizmlari. Duduqlanishning tipologiyasi.
Duduqlanish tabiati va xarakteri xususida zamonaviy nuqtai nazarlar. Pay
tortishishi lokalizatsiyasi va turlari. Maktabgacha yoshdagi
bolalarda duduqlanish
kechishining
xususiyatlari.
Duduqlanish
– muomala (kommunikatsiya)
vositasining buzilishi sifatida. Duduqlanish nutq kamchiliklariga ega bo‗lgan
bolalar nutqini tekshirish. Duduqlanuvchi bola nutqini to‗g‗irlash va shaxsini
tarbiyalashga oid logopedik ishning asosiy yo‗nalishlari. Duduqlanuvchi bolaning
nutqi va shaxsiga bevosita va bilvosita logopedik ta‘sir.
Maktabgacha yoshdagi
duduqlanuvchi bolalar bilan ishlashning o‗ziga xos xususityalari. Maktab
yoshdagi, o‗smirlar va katta yoshdagi duduqlanuvchilar
bilan olib boriladigan
logopedik korreksion logopedik ishlar. Nutq tempining buzilishi. Nutq tempining
buzilishi
bradilaliya, taxilaliya tushunchalari. Bu nutq buzilishining patogenzi,
klinikasi. Nutq ritmi va tempi buzilishlarini o‗rganish tarixi.
Taxilaliya
ko‗rinishlarini tasniflash. Battarizm nutqiy va nonutqiy buzilishlar. Nutq tempi
buzilgan bolalarni tekshirish. Nutq tempi buzilishlarini
bartaraf etishda logopedik
ishlar. Nutqida nuqsoni bo‗lgan bolalarga psixologik-pedagogik tavsif. MMTT
logopedlarining yuritadigan ish xujjatlari. Nutqida nuqsoni bo‗lgan bolalarning ota
– onalari bilan ishlash.
Bilim, ko'nikma va malakalarini baholash mezonlari

|
Bilim, ko'nikma va malakalarini baholash mezonlari
|
bet | 30/35 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 240,5 Kb. | | #144366 |
Bog'liq 8-ma’ruza ta’lim shakllari, metodlari va vositalari. (2 Soat) r-fayllar.orgBilim, ko'nikma va malakalarini baholash mezonlari. O'quvchilarning bilim, ko'nikma va malakalarini baholash mezonlari hamma vaqt bahs talab mavzu bo’lib kelgan. Chunki u turli adabiyotlarda turlicha yoritilgan. Biroq mavjud qarashlarni umumlashtirib aytish mumkinki, o'quvchilarning bilim, ko'nikma va malakalarini baholash mezonlari har bir fanning maqsad va vazifalariga, shuningdek, sinf (guruh)dagi o'quvchilarning o'zlashtirish darajasiga tayangan holda belgilanadi. Shuningdek, baholash mezonlarini ishlab chiqishda o'quvchilarning og'zaki javob berishlari, ko'nikma va malakalariga alohida-alohida yondashiladi.
Og'zaki javob berishda «4» baho qo'yiladi, agar: a) o'rganilayotgan mavzu yuzasidan to'g'ri javoblar bersa; b) material mantiqiy ketma-ketlikda aniq bayon etilsa; d) o'qituvchi talabi bilan tuzatilgan ikki-uchta unchalik ahamiyatga ega bo'lmagan xatolarga yoki ba'zi to'liq bo'lmagan javoblarga yo'l qo'ysa.
Yozma topshiriqni bajarishda «4» baho qo'yiladi, agar: a) masalani yechishda va izohlashda muhim xato bo'lmasa; b) topshiriqni bajarish va izohlashda muhim ahamiyatga ega bo'lmagan bir-ikki xatoga yo'l qo'yilsa yoki bitta izohning mohiyati ochib berilmagan bo'lsa.
Amaliy bilimlarni namoyish eiishda «4» baho qo 'yiladi, agar: a) ishni to'liq, muhim xatolarsiz bajarsa, natija chiqara olsa; b) ishni bajarishda, tajribani tugallashda ikki-uch muhim bo'lmagan xatolarga yo'l qo'ysa. Yuqoridagilardan kelib chiqib shunday xulosa chiqarish mumkin:
5»baho qo'yiladi,agar: a) o'quvchi dasturdagi materialni to'liq o'zlashtirib olgan bo'lsa; b) o'rganilgan mavzu bo'yicha asosiy fikrlarni ochib bera olsa; e) egallangan bilimlarni amalda erkin qo'llay olsa; g) o'rganilgan mavzuni bayon qilishda, yozma ishlarda xatolarga yo'l qo'ymasdan, ma'lumotlarni tushuntirib bera olsa.
«4»baho qo'yiladi, agar: a) o'quvchi o'rganilgan mavzuning mohiyatini bilsa; b) o'qituvchining savollariga qiynalmasdan javob bera olsa; e) egallangan bilimlarni amaliyotda qo'llay olsa; g) og'zaki javob berishda jiddiy xatolarga yo'l qo'ymasdan, o'qituvchining qo'shimcha savollari bilan xatolarini to'g'rilay olsa hamda yozma ishda uncha jiddiy bo'lmagan xatoga yo'l qo'ysa.
|
| |
Darsni tashkil etishga qo‘yiladigan didaktik talablar. Darsning o‘quv maqsadlari. Dars jarayonining bosqichlari

|
Darsni tashkil etishga qo‘yiladigan didaktik talablar. Darsning o‘quv maqsadlari. Dars jarayonining bosqichlari
|
bet | 32/35 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 240,5 Kb. | | #144366 |
Bog'liq 8-ma’ruza ta’lim shakllari, metodlari va vositalari. (2 Soat) r-fayllar.org5.Darsni tashkil etishga qo‘yiladigan didaktik talablar. Darsning o‘quv maqsadlari. Dars jarayonining bosqichlari.
Dаrs bеvоsitа o’qituvchi rаhbаrligidа аniq bеlgilаngаn vаqt dаvоmidа muаyyan o’quvchilаr guruhi bilаn оlib bоrilаdigаn tа’lim jаrаyonining аsоsiy shаkli sаnаlаdi. Dаrsdа hаr bir o’quvchi хususiyatlаrini hisоbgа оlish, bаrchа o’quvchilаrning mаshg’ulоt jаrаyonidа o’rgаnilаyotgаn fаn аsоslаrini egаllаb оlishlаri, ulаrning idrоk etish qоbiliyatlаri vа mа’nаviy-ахlоqiy sifаtlаrini tаrbiyalаsh hаmdа rivоjlаntirish uchun qulаy shаrоitlаr yarаtilаdi.
Dаrs tа’limning bоshqа shаkllаridаn fаrq qiluvchi o’zigа хоs bеlgilаrgа egа, chunоnchi: o’quvchilаrning dоimiy guruhi, o’quvchilаr fаоliyatigа ulаrning hаr biri хususiyatlаrini hisоbgа оlish bilаn rаhbаrlik qilish, o’rgаnilаyotgаn fаn аsоslаrini bеvоsitа dаrsdа egаllаb оlish (bu bеlgilаri dаrsning fаqаt mаzmunini emаs, bаlki o’z хususiyatini hаm аks ettirаdi).
Dаrsning turlаri vа tuzilishi. Dаrsning quyidаgi turlаri mаvjud:
Аrаlаsh (kоmbinаtsiоn dаrs).
Yangi bilimlаrni bаyon qilish dаrsi.
O’rgаnilgаnlаrini tаkrоrlаsh vа mustаhkаmlаsh dаrsi.
O’quvchilаrning bilim, ko’nikmа vа mаlаkаlаrini nаzоrаt qilish dаrsi.
Lаbоrаtоriya dаrslаri.
Аmаliy dаrslаr.
Аrаlаsh dаrsning tuzilishi:
а) tаshkiliy qism;
b) o’tilgаn mаvzuni tаkrоrlаsh (uy vаzifаsini tеkshirish);
v) yangi mаvzuni bаyon qilish;
g) o’rgаnilgаn mаtеriаlni mustаhkаmlаsh;
d) o’quvchilаrni bаhоlаsh;
е) uy vаzifаsini bеrish.
Yangi bilimlаrni bаyon qilish dаrsining tuzilishi:
а) tаshkiliy qism;
b) yangi mаvzuni bаyon qilish;
v) o’rgаnilgаn mаtеriаlni mustаhkаmlаsh;
d) uy vаzifаsini bеrish.
O’rgаnilgаnlаrni tаkrоrlаsh vа mustаhkаmlаsh dаrsining tuzilishi:
а) tаshkiliy qism;
b) o’rgаnilgаn mаvzulаrgа dоir sаvоl-jаvоb o’tkаzish;
v) o’rgаnilgаn mаvzulаrgа dоir аmаliy tоpshiriqlаrni bаjаrish;
g) o’quvchilаrni bаhоlаsh.
|
| |
Birinchidan - 8-ma’ruza: ta’lim shakllari, metodlari va vositalari. (2 Soat) reja: 1

|
8-ma’ruza: ta’lim shakllari, metodlari va vositalari. (2 Soat) reja: 1
|
bet | 29/35 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 240,5 Kb. | | #144366 |
Bog'liq 8-ma’ruza ta’lim shakllari, metodlari va vositalari. (2 Soat) r-fayllar.orgBirinchidan,O'zbekiston Respublikasining «Kadrlar tayyorlash milliy dasturi» ta'limni dekmokratik va insonparvarlik tamoyillari asosida rivojlantirishni nazarda tutadi. Besh balli baholash tizimi qattiq qo'llikni, o'qituvchining mustabidligi hamda uning Ta’lim jarayonida yakka hukmronligini ta'minlashga xizmat qilib kelgan. Demak, ushbu jarayonda talab va amaldagi holat bir-biriga muvofiq kelmaydi.
Ikkinchidan,baholash mezoni o'qituvchi va o'quvchi o'rtasida ixtiloflarni keltirib chiqarishga emas, aksincha, o'zaro faol hamkorlik, bir-birini tushuna olishlari uchun xizmat qilishi lozim.
Uchinchidan,baholash mezoni faqatgina o'quvchilar tomonidan bilim, ko'nikma va malakalarning o'zlashtirilish darajasini nazorat qilish uchungina emas, balki ta'limni tashxis etishning faol ko'makchisiga aylanishi zarur.
Baholashning besh balli tizimi birdan beshgacha farqlanuvchi dastlabki baholar qo'yish tartibini bildirib, mohiyati esa baholarning o'rtasidan kelib chiqqan holda choraklik (yillik) o'zlashtirish natijalarini aniqlash tartibidan iborat.
Masalan, o'quvchi biror o'quv fanidan uchta nazorat ishini 3, 4 va 5 ga bajargan, joriy nazorat bo'yicha ham shunday natijalarni qayd etgan bo'lsa, unga chorak uchun «4» baho qo'yiladi. Bu esa joriy, oraliq va yakuniy nazorat paytida yaxshi tayyorgarlik ko'rgan o'quvchining ijobiy baholanishi o'rniga, chorak yoki yil oxirida muayyan mavzudan «5» bahoga berilgan javoblarining mutlaqo inobatga olmasligiga sabab bo'ladi.
Reyting tizimida o'zlashtirish natijasi nazoratning ko'rsatilgan barcha shakllardan o'tish jarayonida to'plangan ballarni qo'shish yo'li bilan aniqlanadi. Harbir nazorat turi uchun 10 balldan taqsimlanganda (o'quv fani uchun 100 ball hisobida) unga 7, 5, 8, 7 ball qo'yilsa, o'quvchining chorak yoki yarim yillik uchun to'plagan bali 27 ballni tashkil etadi, bu esa 55 foizdan kam, shuning uchun u yetarlicha reyting balini to'plamaguncha va barcha nazorat shaklidan o'tmaguncha attestatsiya qilinmaydi. Demak, reyting tizimi olingan baho bilan egallangan bilim o'rtasida tafovut kelib chiqishining oldini oladi.
|
| |
- nazoratning individual shaklidan

|
- nazoratning individual shaklidan
|
bet | 27/35 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 240,5 Kb. | | #144366 |
Bog'liq 8-ma’ruza ta’lim shakllari, metodlari va vositalari. (2 Soat) r-fayllar.org- nazoratning individual shaklidan har bir o'quvchining bilim, ko'nikma va malakasi bilan mukammal tanishish uchun foydalaniladi. Nazoratning bu shaklida, odatda o'quvchilar javob berish uchun sinf taxtasi oldiga chaqiriladi;
- nazoratning kombinatsiyalangan (biriktirilgan)shakli individual nazoratni ommaviy va guruhli shakllar bilan birlashtirishni taqozo etadi. Bu nazoratdan hajmi katta mavzularni barcha o'quvchilardan so'rash kerak bo'lgan vaqtda foydalanadi. Har bir o'quvchiga alohida topshiriq beriladi va bir vaqtda bir necha o'quvchini tekshirish mumkin bo'ladi;
- o'z-o'zini nazorat qilish shakli ta'lim jarayonida ichki aks aloqaning bo'lishini ta'minlaydi. Nazoratning bu shakli psixologik mezonlarga asoslanadi. Uning samaradorligi o'qituvchining kasbiy mahoratiga bog'liq bo'ladi;
O'quvchilarning o'quv faoliyatini nazorat qilish metodlari quyidagilar: og'zaki tekshirish, yozma tekshirish, amaliy topshiriqlarni bajarishga asoslangan tekshirish, uy vazifalarini tekshirish.
Og'zaki tekshirish. Bu metod bilimlarni nazorat qilish va baholashning ancha keng tarqalgan an'anaviy usullaridan biridir. Og'zaki tekshirishning mohiyati shunda ko'rinadiki, o'qituvchi o'quvchilarga o'rganilgan mavzuning mazmunidan kelib chiqib, savollar beradi va ularni javob berishga undaydi. Ana shu tarzda ularning o'zlashtirish darajasini aniqlaydi. Og'zaki tekshirish o'quvchilarning bilimlarini tekshirishni savol-javob usuli asosida amalga oshiriladi. Ushbu usul ayrim hollarda suhbat usuli deb ham ataladi. Og'zaki tekshirishda o'qituvchi o'rganilayotgan mavzuni alohida qismlarga ajratadi va ularni har biridan o'quvchilarga savollar beradi. Biroq o'quvchilarning nutqini o'stirish hamda ularning chuqur va mustahkam bilimga ega bo'lishlari uchun ulardan shu yoki oldingi mavzuni butunlay esga tushirishni talab qilish mumkin.
Yozma tekshirish — o'quvchilarning bilim, ko'nikma va malakalarini nazorat qilish va baholashning eng samarali usullaridan biri bo'lib, ularning ijodiy qobiliyatlarini baholash imkonini beradi. Mazkur usulning mohiyati shundaki, o'qituvchi alohida mavzu yoki o'quv dasturining ma'lum bo'limini o'tib bo'lganidan so'ng oz vaqtning ichida barcha o'quvchilarni tekshirishi mumkin. Yozma tekshirish nazorat ishi, insho, bayon, diktant va b. yordamida olib boriladi. Ammo o'qituvchi va o'quvchi o'rtasida bevosita aloqaning yo'qligi sababli uning fikrlashini kuzatish imkoni bo'lmaydi.
|
| |
Foydalanilgan - Science and e ducation

|
Science and e ducation
|
bet | 2/2 | Sana | 17.06.2024 | Hajmi | 37,92 Kb. | | #264105 |
Bog'liq korxonalarda-strategik-boshqaruv-tizimiFoydalanilgan adabiyotlar
1. 12017-2021-yillarda Oʻzbekiston respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha harakatlar strategiyasi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 02.03.2020 yildagi PF-5953-son Farmoni
Ansoff I. Strategies for Diversification. Harvard Business Review, 1957, pp. 113-124.
Kaplan, R.S. and Norton, D.P. (1996) Strategic Learning: The Balanced Scorecard. Strategy & Leadership, 24, 18-24. https://doi.org/10.1108/eb054566
Инновационная глобализация и российская конкурентоспособность через призму «Алмаза» М. Портера
Muratov R.S., Djalolova I.A.,.Oripov.S.Sh. Korxona iqtisodiyoti. Darslik– Toshkent, 2014- 35-b.
Ulashev I.O., Atamuradov Sh.A. Korxona iqtisodiyoti va menejmenti. Oʻquv qoʻllanma. Toshkent-2013, 24-b.
Xonkeldiyeva G.Sh. Iqtisodiyotni modernizatsiyalash sharoitida korporatsiyalarni boshqarishning ilmiy-metodologik asoslari. Iqtisodiyot fanlari
doktori ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiyasi avtoreferati. –T.: 2018. - 71 b.
Abduraupov R.R. Oʻzbekistonda xorijiy investitsiyali korxonalar iqtisodiy salohiyatini boshqarish mexanizmlarini takomillashtirish. Iqt.fanlari doktori ilm.daraj. olish uchun yozilgan diss. avtoref. Toshkent, 2017-y. -70 b.
Xoʻdjamuratova G.Y. Strategik boshqarish. Darslik. –Т.: “Iqtisodiyot”, 2019. – 177 b.
Mehmonaliev, A. G. U., & Khidirov, N. G. (2022). Social-economic significance, essence and theoreticalmethodical basis of medium-term budget practice. Science and Education, 3(12), 991-996.
Sotvoldiyev, A. I., & Xidirov, N. G. (2022). Dinamik modellarni iqtisodiyotda qoʻllanilishi. Science and Education, 3(3), 1128-1137.
Mehmonaliev, A. G. U., & Khidirov, N. G. (2022). Public finance management its modern problems. Science and Education, 3(11), 1075-1080.
Allayarov, S. R. (2014). Systemal understanding the insight, tasks and factors of economic growth. Journal of Management Value & Ethics (A quarterly Publication of GMA), Oct.-Dec, 20, 56-65.
Аллаяров, С. Р., & Кандахарова, Ш. Н. (2021). Перспективы эффективного использования бюджетных средств в управлении государственными финансами. СТОЛИЦА НАУКИ, 3(4).
Luna, A., Nizametdinov, A., & Xudayarov, R. (2023). KORXONALAR FAOLIYATINI STRATEGIK BOSHQARISH SAMARADORLIGINI
OSHIRISHNING CHORA TADBIRLARI. Science technology&Digital finance, 1(5), 34-40.
ISSN 2181-0842 / Impact Factor 3.848
|
| |
Tа’limni tashkil etishning yordаmchi shаkllаri

|
Tа’limni tashkil etishning yordаmchi shаkllаri
|
bet | 34/35 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 240,5 Kb. | | #144366 |
Bog'liq 8-ma’ruza ta’lim shakllari, metodlari va vositalari. (2 Soat) r-fayllar.orgTа’limni tashkil etishning yordаmchi shаkllаri. Tа’limning yordаmchi shаkllаri: to’gаrаk, kоnfеrеntsiya, mаslаhаt (kоnsultаtsiya), fаkultаtiv mаshg’ulоt, o’quv ekskursiyalаri, o’quvchilаrning mustаqil uy ishlаri vа bоshqаlаr sаnаlаdi.
Mаktаbdаn tаshqаri mаshg’ulоtlаrning аsоsiy vа bаrqаrоr turlаrigа o’qish jаrаyonining tаrkibiy qismi sifаtidа qаrаlаdigаn, o’quvchilаrning mustаqil uy ishlаri kirаdi. Uning аsоsiy mаqsаdi – dаrsdа o’zlаshtirilgаn bilim, ko’nikmа vа mаlаkаlаrini kеngаytirish, chuqurlаshtirish, ulаrni esdаn chiqаrishning оldini оlish, o’quvchilаrning individuаl lаyoqаti, istе’dоd vа qоbiliyatini rivоjlаntirishdаn ibоrаt.
Fаn to’gаrаklаri yo’nаlishi, mаzmuni, ish mеtоdi, o’qish vаqti vа bоshqа jihаtlаri bilаn аjrаlib turаdi. Ulаr o’quvchilаrning qiziqish vа qоbiliyatlаrini rivоjlаntirish, o’qishgа ijоbiy munоsаbаtni shаkllаntirishgа yordаm bеrаdi..
Tа’limning yordаmchi shаkllаrigа ekskursiyalаr hаm kirаdi. Ulаr оmmаviy, guruhli vа kichik guruhli bo’lishi mumkin. O’quv ekskursiyalаri аlоhidа fаnlаr hаmdа bir qаnchа fаnlаr bo’yichа hаm rеjаlаshtirilаdi. Ekskursiyani muvаffаqiyatli o’tkаzish uchun o’qituvchi ungа puхtа tаyyorlаnishi: оb’еkt vа mаshrut bilаn оldindаn tаnishib chiqishi, to’lа rеjаni ishlаb chiqishi, o’quvchilаrni bo’lаjаk tоpshiriqlаrni bаjаrishgа jаlb etа оlishi kеrаk.
O’quv rеjаsi turli fаkultаtiv vа tаnlоv bo’yichа kurslаrni tаshkil etishni ko’zdа tutаdi. Ulаr o’quvchilаr, ulаrning оtа-оnаlаri istаk vа qiziqishlаrini hisоbgа оlish bilаn bоg’liqlikdа ishlаb chiqilаdi. Fаkultаtiv vа tаnlоv fаnlаri ro’yхаtini аniqlаshdа fаqаt o’quvchilаr istаklаri emаs, bаlki ijtimоiy tаlаblаr vа mаktаb imkоniyatidаn kеlib chiqilаdi. Fаkultаtiv vа tаnlоvi bo’yichа mаshg’ulоtlаr mаjburiy vа umumiy o’rtа tа’lim fаnlаri bilаn uzviy bоg’liqlikdа o’tkаzilishi kеrаk.
Mаslаhаt (kоnsultаtsiya - o’quv suhbаti)gа tаlаblаr ko’pinchа o’quvchilаrning mа’lum o’quv mаtеriаli yoki tоpshirig’i ustidа mustаqil ishlаshi sаbаbli yuzаgа kеlаdi. Bundа ko’prоq o’quvchi sаvоl bеrаdi. To’g’ri tаshkil etilgаn kоnsultаtsiya o’quvchilаrgа o’quv mаtеriаlini egаllаshdа qiyinchiliklаrni еngishgа yordаm bеrаdi. Kоnsultаtsiya dаvоmidа o’qituvchi o’quvchilаr fаоliyatini u yoki bu mаsаlаni to’g’ri tushunishgа mustаqil kеlаdigаn, ulаr uchun qiyin tоpshiriqni tushunib оlаdigаn qilib, o’rgаnilаyotgаn mаtеriаlni mоhiyatini оchishgа o’rgаnаdigаn qilib yo’nаltirаdi. Kоnsultаtsiya o’qituvchigа o’quvchilаr bilimlаridаgi kаmchiliklаrni аniqlаsh, аlоhidа e’tibоr bеrishni tаlаb etuvchi vаziyatlаrgа ulаrning diqqаtini jаlb etishgа imkоn bеrаdi. To’g’ri tаshkil etilgаn kоnsultаtsiya o’quvchilаrdа o’zini nаzоrаt qilish, bilimlаrgа tаnqidiy ko’z bilаn qаrаshni tаrbiyalаydi. O’qimishlilik dаrаjаsini to’g’ri аniqlаshgа yordаm bеrаdi.
|
| |
O’quvchilаrning bilim, ko’nikmа vа mаlаkаlаrini nаzоrаt qilish dаrsining tuzilishi

|
O’quvchilаrning bilim, ko’nikmа vа mаlаkаlаrini nаzоrаt qilish dаrsining tuzilishi
|
bet | 33/35 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 240,5 Kb. | | #144366 |
Bog'liq 8-ma’ruza ta’lim shakllari, metodlari va vositalari. (2 Soat) r-fayllar.orgO’quvchilаrning bilim, ko’nikmа vа mаlаkаlаrini nаzоrаt qilish dаrsining tuzilishi:
а) tаshkiliy qism;
b) o’rgаnilgаnlаrni umumiy tаrzdа tаkrоrlаsh (yodgа tushirish);
v) nаzоrаt ishini o’tkаzish;
g) uy vаzifаsi (o’rgаnilgаnlаrni qаytа tаkrоrlаsh mаqsаdidа).
Lаbоrаtоriya dаrslаrining tuzilishi:
а) tаshkiliy qism;
b) nаzаriy mаtеriаllаrni mustаhkаmlаsh;
v) lаbоrаtоriya ishini o’tkаzish;
g) o’quvchilаrni bаhоlаsh;
d) uy vаzifаsi.
Аmаliy dаrslаrning tuzilishi:
а) tаshkiliy qism;
b) nаzаriy mаtеriаllаrni mustаhkаmlаsh;
v) аmаliy ish tоpshiriqlаrini bаjаrish;
g) o’quvchilаrni bаhоlаsh;
d) uy vаzifаsi.
6.Zamonaviy dars tiplari va mezonlari. Dars samaradorligini ta'minlovchi omillar.
O’qituvchining dаrsgа tаyyorgаrligidа quyidаgi to’rttа bоsqich ko’zgа tаshlаnаdi: tаshхislаsh, bаshоrаtlаsh, lоyihаlаshtirish vа rеjаlаshtirish. Аlgоritmni аmаlgа оshirish аniq shаrоitlаrni tаshхislаsh bilаn bоshlаnаdi. Tаshхis didаktik jаrаyon kеchаdigаn bаrchа shаrоitlаrni оydinlаshtirish, uning nаtijаlаrini bеlgilаshdir. Undа o’quvchilаrning imkоniyatlаri, ulаrning fаоliyatlаri vа хulqlаri, mоtivlаri, tаlаb vа lаyoqаtlаri, qiziqish vа qоbiliyatlаri, bilimdоnlik dаrаjаsi, o’quv mаtеriаlining хususiyati, uning аmаliy аhаmiyati, dаrs tuzilishi, yangi ахbоrоtni o’zlаshtirish, mustаhkаmlаsh vа tizimlаshtirish, bilim, ko’nikmа vа mаlаkаlаrini nаzоrаt qilish hаmdа tuzаtish kаbi hоlаtlаr nаmоyon bo’lаdi. Bаshоrаtlаsh bo’lаjаk dаrsni tаshkil etilishining turli vаriаnlаrini bаhоlаsh vа ulаrdаn qаbul qilingаn mеzоnlаrgа muvоfiq eng mа’qulini tаnlаb оlish. Lоyihаlаshtirish vа rеjаlаshtirish o’quvchilаrning o’quv fаоliyatini bоshqаrish dаsturini yarаtish bo’lib, u dаrsgа tаyyorlаnishning yakuniy bоsqichi hisоblаnаdi. Lоyihа (bоshqаrish dаsturi) qisqа vа аniq, erkin tuzilgаn, pеdаgоg o’zi uchun bоshqаrish jаrаyoni muhim vаziyatlаri (kimdаn vа qаchоn so’rаsh, qаyеrdа mаvzuni kiritish, mаshg’ulоt kеyingi bоsqichigа qаndаy o’tish, оldindаn ko’zdа tutilmаgаn qiyinchiliklаr yuzаgа kеlgаnidа jаrаyonni qаysi sхеmа bo’yichа qаytа o’zgаrtirish)ni bеlgilаb оlishgа imkоn bеruvchi hujjаtdir.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
|
bet | 5/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 21,41 Kb. | | #246374 |
Bog'liq Nafosat tezisFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
Izhikevich, Eugene M. Dynamical Systems in Neuroscience. The Geometry of Excitability and Bursting. MIT Press, 2007.
Tuckerman, Mark. Statistical Mechanics: Theory and Molecular Simulation. Oxford University Press, 2010.
Gilat, Amos, and Subramaniam, Vish. Numerical Methods for Engineers and Scientists. John Wiley & Sons, 2014.
Jurnallar:
IEEE Transactions on Neural Networks and Learning Systems.
Nature Physics.
Physical Review Letters.
Konferentsiya materiallari:
Proceedings of the International Conference on Computational Physics.
Annual Review of Condensed Matter Physics.
|
| |
Dynamical Systems in Neuroscience

|
Dynamical Systems in Neuroscience
|
bet | 2/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 21,41 Kb. | | #246374 |
Bog'liq Nafosat tezisDynamical Systems in Neuroscience by Eugene M. Izhikevich – Bu kitob neyrobiologiya sohasida dinamik tizimlarning qo'llanilishini batafsil yoritadi va fizik modellashtirishning biologik tizimlar tushunishdagi ahamiyatini ko'rsatadi.
Statistical Mechanics: Theory and Molecular Simulation by Mark Tuckerman – Ushbu asar, statistik mehanika prinsiplarini va molekulyar simulyatsiya metodlarini qo'llashni o'rganadi, bu fizik modellashtirishda keng qo'llaniladi.
Numerical Methods for Engineers and Scientists by Amos Gilat and Vish Subramaniam – Bu kitob, muhandislik va fan sohalarida keng qo'llaniladigan raqamli usullarni, jumladan differensial tenglamalar va optimallashtirish usullarini qamrab oladi.
Mavzuga oid so'nggi maqolalar va konferentsiya materiallari, jumladan IEEE, Nature Physics va Physical Review Letters kabi nashrlardan yangi tadqiqotlar va kashfiyotlar.
Bu adabiyotlar sharhi orqali tadqiqotning ilmiy asosini mustahkamlash va sohaning hozirgi holatini chuqurroq tushunish mumkin.
Muhim yo'nalishlar
Fizik modellashtirish sohasida bir qator muhim yo'nalishlar mavjud bo'lib, ular quyidagilarni o'z ichiga oladi:
Dinamik Tizimlar: Ushbu yo'nalish, o'zgaruvchan tizimlarni vaqt bo'yicha rivojlanishini tahlil qilishga qaratilgan. Bu, astronomiyadan biologiyagacha bo'lgan keng doiradagi ilmiy sohalarda qo'llaniladi.
Statistik Fizik Modellashtirish: Bu yo'nalish, katta miqdordagi zarrachalarning kollektiv xulq-atvorini tushunishga intiladi. Nashriyot, kimyo va materialshunoslik kabi sohalarda keng qo'llaniladi.
Kompyuter Simulyatsiyalari: Fizik jarayonlar va tizimlarning kompyuter orqali simulyatsiyasi, ilg'or hisoblash usullaridan foydalangan holda, tizimlarning murakkab xulq-atvorini modellashtirishga imkon beradi.
Optimallashtirish va Hisoblash Fizikasi: Ushbu soha, murakkab tizimlarni optimallashtirish va ularni eng samarali tarzda ishlashini ta'minlash yuzasidan qarorlar qabul qilishga yordam beradi.
|
| |
Natijalarni baholash - Berilganlarni fizik modellashtirish

|
Berilganlarni fizik modellashtirish
|
bet | 4/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 21,41 Kb. | | #246374 |
Bog'liq Nafosat tezisNatijalarni baholash: Modeldan olingan natijalar ilmiy hamjamiyat va manfaatdor tomonlar bilan muhokama qilinadi. Bu natijalar tadqiqot savollariga javob bera olishi va tegishli xulosalarni chiqarish imkonini beradi.
Asosiy Topilmalar
Fizik modellashtirish tadqiqoti odatda quyidagi asosiy topilmalarni o'z ichiga oladi:
Yangi tushunchalar va nazariyalar: Tadqiqot natijasida yangi fizik tushunchalar yoki nazariyalar aniqlanishi mumkin. Bu kashfiyotlar, mavjud bilimlar doirasini kengaytiradi va keyingi tadqiqotlar uchun yangi yo'nalishlar ochib beradi.
Amaliy qo'llanilishi: Modellashtirish natijalari turli sohalarda, masalan, energiya ishlab chiqarish, materialshunoslik, yoki atrof-muhit muhofazasi kabi muhim sohalarda amaliy echimlar taklif qilishi mumkin.
Texnologik yutuqlar: Tadqiqot shuningdek, yangi texnologiyalar ishlab chiqishga yordam beradi. Masalan, yangi materiallar yoki energiya samaradorligini oshirish texnologiyalari bu kabi yutuqlarga misol bo'la oladi.
Ilmiy hamkorlik va innovatsiya: Fizik modellashtirish sohasidagi tadqiqotlar, turli soha mutaxassislarini bir-biriga yaqinlashtirishi va yangi ilmiy hamkorliklarni shakllantirishi mumkin. Bu esa o'z navbatida yangi ilmiy va texnologik yutuqlarga olib keladi.
Bu asosiy topilmalar, tadqiqotning qanday qilib ilmiy va amaliy sohalarga ta'sir qilishi mumkinligini ko'rsatadi va kelajakdagi tadqiqotlar uchun muhim yo'nalishlar belgilab beradi.
Xulosa
Ushbu tadqiqot fizik modellashtirishning muhimligini va uning ilmiy hamda amaliy sohalarda qanday qo'llanilishini yoritib berdi. Fizik modellashtirish orqali murakkab fizik jarayonlar va tizimlarning xatti-harakatlarini aniqroq bashorat qilish va tushunish mumkin bo'ldi. Dinamik tizimlar, statistik fizik modellashtirish, kompyuter simulyatsiyalari va hisoblash fizikasi kabi muhim yo'nalishlar tadqiqotda keng qo'llanildi.Metodologiya sifatida differensial tenglamalar, Monte Carlo simulyatsiyalari, molekulyar dinamika va ma'lumotlar tahlili kabi usullar qo'llanilgan bo'lib, ularning samaradorligi isbotlandi. Natijada, yangi ilmiy tushunchalar va amaliy qo'llanilish imkoniyatlari aniqlandi, bu esa kelajakdagi tadqiqotlar uchun yangi yo'nalishlar ochib berdi.Shuningdek, ushbu tadqiqot ilmiy hamkorlik va texnologik innovatsiyalarni rag'batlantirishda muhim rol o'ynaydi. Fizik modellashtirishning rivojlanishi, kelajakda yuzaga keladigan ilmiy va texnologik muammolarni hal etishda asosiy vosita bo'lib qolaveradi.
|
| |