nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Namangan viloyati - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

4.7. Namangan viloyati
1941-yil
11-martda
tashkil
etilgan,
1960-yil
25-yanvarda Andijon viloyati tarkibiga kirgan, 1967-yil
18-dekabrda qayta tashkil etildi. Vodiyning shimoliy
259
qismida joylashgan. Maydoni 7,4 ming km 2. Aholisi
2073,2 m ing kishi, 11 tum an, 8 shahar, 12 shaharcha va
99 ta qishloqdan iborat. Shimoliy qismi Q uram a va Chot-
qol tog'lari bilan o‘ralgan. Asosiy qismi tekisliklardan
iborat. Rangli metall konlari bor. M ingbuloqda neft koni
ochilgan.
Xo‘jaligi
Viloyat m am lakatim izning 8-9 % paxtasi, paxta
tolasi, mol yog‘i, sholisi, 10-13% uzum i, uzum vinosi,
konservasi, o‘sim lik moyi, pillasi, 15% gazlam a beradi.
Sanoatning
asosiy
tarmoqlari:
mashinasozlik,
elektrotexnika, kimyo, paxta tozalash, oziq-ovqat, keng
iste’mol buyum lari ishlab chiqaruvchi sohalar. Qishloq
xo‘jaligi, asosan, paxtachilikdan iborat. Irrigatsiya in-
shootlari: Shimoliy Farg‘ona, Chust, Ohunboboyev nomli,
Chortoqsoy kanallari qurilgan. Chorvachiligida qoramol,
dumbali qo‘ylar va angor echkilari boqiladi.
Transporti
tem iryo‘1, avtomobil, quvur va havo
yo'llaridan iborat.
4.8. Farg‘ona viloyati
Vodiyning janubida joylashgan. 1938-yil 15-yanvarda
tashkil etilgan, maydoni 6,8 m ing km 2, aholisi 2,8 mln.
kishi. 15 ta tum an, 9 ta shahar, 10 ta shaharcha va 164 ta
qishloq bor. Asosan, bo‘z tuproqlar tarqalgan. Neft, gaz,
oltingugurt, ohaktosh konlari bor.
Aholisi
Zichligi 413,9 kishi, o‘zbeklar (83,6%), tojiklar (5,5%),
ruslar (4,9%), qirg‘izlar (2,1%), tatarlar (1,8%) va boshqa
m illatlar yashaydi, shahar aholisi 29,7%.
260
Sanoatining salmogM jihatidan m am lakatim izda
3-o‘rinda turadi. Asosiy tarm oqlari: yoqilg'i-energetika
(Oltiariq va Farg‘ona neftni qayta ishlash zavodlari,
Farg‘ona va Qo'qon TESlari, Quvasoy GRESi); kimyo
(Farg'ona va Qo'qon «Azot» ishlab chiqarish birlash-
malari, kimyoviy tolalar zavodi, Uran birikm alari, kimyo
zavodi, superfosfat zavodi va h. k.); m ashinasozlik (Qo'
qon «Elektrom ash» va «Tekstilmash» zavodlari); yengil
sanoat (Farg'ona to'qim achilik kombinati, pillakashlik
fabrikasi, M arg'ilon «Atlas» IChB, Qo'qon va Farg'ona
poyabzal fabrikalari, paxta tozalash zavodlari); oziq-ovqat
(Farg'ona yog'-moy kombinati); qurilish materiallari
(Quvasoy sement zavodi, Quvasoy temir-beton, shifer,
g'isht, shisha va chinni idishlar zavodi, Farg'ona va
Qo'qon uysozlik kombinatlari) sanoatidan iborat.
Qishloq xo'jaligining asosiy tarm og'i paxtachilik,
|
for(= - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov

O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov
Tarixi 37 bet
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov
|
takrorlanuvchi jarayonlar - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti...

101
ха
йук
Yuqoridagi blok sxema shaklida shart toki chin bo‘lgunga qadar takrorlanish
bajarilaveradi.
C++ dasturlash tillarida takrorlanuvchi jarayonlarni quyidagi usullar
yordamida tasvirlash mumkin.
-Parametr bo‗yicha takrorlash(for);
-shartsiz o‘tish bo‗yicha takrorlash(goto);
-Shart bo‗yicha takrorlash(while, do while).
for(sikl) operatori
Takrorlanuvchi jarayonlarni takrorlanish soni aniq bo‗lgan holatlardagina
parameter bo‗yicha takrorlash usulidan foydaliniladi. Takrorlanuvchi jarayonlarni
parametr bo‗yicha C++ dasturlash tilida tasvirlash uchun, albatta, takrorlanish
soniga e‘tibor berish kerak. Parametr bo‗yicha takrorlanuvchi jarayonlarga,
masalan, birdan
n
gacha sonlarning kvadratlarini yig‘indisini topish bunda
takrorlanish soni aniq, ya‘ni birdan dan
n
gacha deb berilyapti.
Parametr bo‗yicha takrorlanuvchi jarayonlar takrorlanish oshishi yoki
kamayishiga qarab ikki turga bo‗linadi:
-qadam +1ga teng bo‗lgan takrorlanish;
- qadam -1ga teng bo‗lgan takrorlanish.
Takrorlanuvchi jarayonlarni dasturlash vaqtida takrorlanish qadami birga
oshib borilsa, birinchi turdan foydaliniladi. Takrorlanish qadami birga oshib
boruvchi parameter bo‗yicha sikl operatorining umumiy ko‗rinishi quyidagicha.
3.6 C++ DASTURLASH TILIDA SHARTLI TAKRORLANUVCHI

110
3.6 C++ DASTURLASH TILIDA SHARTLI TAKRORLANUVCHI
JARAYONLAR DASTURLASH
Reja:
1. while operatori va uning umumiy ko‗rinishi;
2. do while operatori va uning umumiy ko‗rinishi.
3. Ichma-ich joylashgan sikllar
Bazi bir masalalarni yechish algoritmlari tarkibida takrororlanishlar
qandaydir shartlarga asosan bajariladi. Har bir takrorlanish jarayoni bajarilish
qadamida shart tekshirilib o‗tib borilaveradi, qachonki shart yolg‘on bo‗lgandagina
takrorlanish jarayoni to‗xtatiladi. Masalan yig‘indisi n ga teng bo‗lgan natural
sonlar sonini topish yoki umumiy hadi n dan kichik bo‗lgan cheksiz kamayuvchi
geometrik progressiyani hadini topish kabi masalalarda shartli takrorlanuvchi
operatorlardan foydalaniladi. Agar algoritm tarkibidagi bir necha marta
takrorlanishi kerak bo‗lgan buyruqlarni takrorlanuvchi jarayonlar asosida
dasturlash
tillarida
tasvirlanmasa,
bu
buyruqlarni
barchasini
bajarish
murakkablashadi.
Shartli takrorlanuvchi algoritmlarni shartli takrorlanuvchi jarayonlar ham
deb ataymiz.
Tarif: Agar takrorlanishlar soni ma‘lum bir shartlar asosida aniqlansa,
bunday jarayonlar shartli takrorlanuvchi jarayonlar deyiladi.
Shartsiz o‗tish operatori va tarmoqlanuvchi operatorlar yordamida ham
shartli takrorlanuvchi jarayonlarni dasturlash imkoniyati mavjud. Lekin bunday
holatlarda bitta amalni bajarish uchun bir nechta operatorlarni ishlatish kerak
bo‗ladi. Shartli takrorlanuvchi operatorlar bajarilish holatlariga qarab turlarga
ajratiladi. Shartli takrorlanuvchi operatorlar quyidagi turlari mavjud:
-Shart oldi takrorlanuvchi operatorlar;
- Shart keyin takrorlanuvchi operatorlar.
Yuqorida keltirilgan operatorlar takrorlanish holatiga qarab bajariladi. Shart
oldi va shart keyin takrorlanuvchi algoritmlar C++ dasturlash tilida quyidagi
operatorlar yordamida dasturlanadi.
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov - bet 138

212
s1=s; // s1 ni boshlang‘ich qiymatini berish
return 0;
}
String turidagi satrlar ustida amallar bajarish uchun uning elementlari bilan
ishlashga to‗g‘ri keladi. String turidagi satrlarni har bir elementlariga murojat
qilish uchun at() funksiyasi yoki oddiy [] elementga murojat qilish orqali murojat
qilinadi. Masalan s.at(3) s satrning uchinchi elementiga murojat qilinadi. s.at(3) va
s[3] holatlari teng kuchli hisoblanadi.
Satrlarni ixtiyoriy elementiga murojat qilish uchun doimo bitta kam qilib
buyruq berish kerak, chunki satrlar belgili massiv bo‗lganligi uchun boshlang‘ich
element nolinchi o‗rindan boshlanadi.
Misol:
Berilgan satrni ixtiyoriy elementini ekranga chiqaring.
#include
#include
using namespace std;
int main()
{ string s; int n;
cin>>s; cin>>n;
cout<return 0;
}
Kiritish ma‘lumotlari
s=dastur
n=3
Dastur natijasi
S
Demak, satrlarni yuqoridagi qoidalarga asoslanib e‘lon qilib uning ixtiyoriy
elementlariga ta‘sir qilish mumkin.
Intеrpеrsonal psixotеrapiya

— 451 —
xiv bob. psixotеrapiya va psixofarmakotеrapiya
Har qanday psixotеrapеvtik muolajada mijozga
hadеb yonbosavе rish
ham, uning xulq-atvorini tanqid qilavеrish ham mumkin emas. Unda gi
yomon fikrlar dеprеssiya bеlgisi, bu bеlgilar vaqt kеlib o‘tib kеtadi, kabi
so‘zlar bilan taskin bеriladi. Suitsidal fikrlar
va urinishlar aniqlangan
holatda uni yolg‘iz qoldirmaslik kеrak. Oila a’zolari tomonidan nazorat
shunday o‘rnatilishi kеrakki, mijozning o‘zi buni bilmasin. Chunki hadеb
bеmorni qo‘riqlayvеrish uning joniga tеgadi. Uning ishonchini qozongan
oila a’zolari bilan ko‘chaga chiqib aylanib kеlish va sayr paytida, asosan,
uni so‘zlatish va his-tuyg‘ulariga hamdard bo‘lish o‘ta muhim.
Psixotеrapеvtik muolajalar psixofarmakotеrapiya bilan birgalikda olib
borilsa, yanada yuqori samaraga erishiladi. Psixotrop dorilar nеrv sistеma-
siga nеyromеdiatorlar orqali ta’sir ko‘rsatganligi bois,
avval ular haqida
qisqacha ma’lumot bеrib o‘tamiz.
– misol. Quyidagi ifodaning qiymatini toping

|
– misol. Quyidagi ifodaning qiymatini toping
|
bet | 125/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq Algoritmlar2 – misol. Quyidagi ifodaning qiymatini toping. .
Yechish. Bunda h=0,1 x ning o`zgarish qadami, a va b lar esa uning boshlang`ich va oxirgi qiymatlari. Dasturni tuzamiz.
Program prew (input, output);
Uses printer;
Var x, y, a, b, h: real;
Begin writeln(‘kiritilsin – a, b, h’);
read(a, b, h);
x:= a;
while x<= b do
begin y:= (exp(3*ln(x))-4*x+1)/(sqr(x)+2*x+1);
writeln(‘y=’, y);
x:= x+h;
end;End.
Sharti keyin tekshiriladigan takrorlanish jarayoni. Takrorlanish jarayonining bu ko`rinishi ham takrorlanish soni oldindan noma’lum bo`lgan hollarda ishlatiladi. Bunday jarayonda biror buyruq yoki buyruqlar tizimi berilgan shart bajarulgunga qadar takror va takror bajariladi, bu jarayonning avvalgisidan farqi shundaki, bunda takrorlanishning tanasi hech bo`lmaganda bir marta bo`lsa ham bajariladi, chunki takrorlanishdan chiqih sharti takrorlanish tanasi bajarilgandan keyin tekshiriladi. Ushbu operatorning umumiy ko`rinishi quyidagicha:
Repeat < operatorlar >; Until < mantiqiy ifoda >;
bu yerda, repeat - takrorlamoq, until – «gacha» ma’nosini anglatuvchi xizmatchi so`zlar, <operatorlar> - takrorlanish tanasi. Operatorlar guruhini begin va end ga olish shart emas. Misol. Yuqoridagi 1-misolga repeat operatorinin qo`llab dastur tuzamiz.
Program wel;
Var k: integer; S, a: real;
Begin S:= 1; k:= 0; a:= 30;
Repeat S:= S*3; k:= k+1;
Writeln(‘k=‘, k, ‘S=’, S)
Until S<= a; End.
|
| |
MAVZU: Turbo Paskal algoritmik tilida sodda takrorlanuvchi jarayonlarni algoritmlash

|
MAVZU: Turbo Paskal algoritmik tilida sodda takrorlanuvchi jarayonlarni algoritmlash
|
bet | 124/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq Algoritmlar1 6-AMALIY MASHG’ULOT
MAVZU: Turbo Paskal algoritmik tilida sodda takrorlanuvchi jarayonlarni algoritmlash
Amaliy mashg’ulotning maqsadi: Sikl operatorlari haqida qisqacha nazariy ko`nikmalar hosil qilish. Sikl operatori, uning turlari, yozilishi va ishlashini o`rganish, tsikl operatorlarini qo`llab takrotlanuvchi hisoblash jarayonlarini dasturlashni o`rganishPaskal dasturlash tilida arifmetik va mantiqiy ifodalar, ularning yozilishi, amallarning bajarilish tartibi va qiymatlarini tahlil qilishni o`rganish.
Amaliy mashg’ulot natijasi : Sikl operatori, uning turlari, yozilishi va ishlashini o`rganish, tsikl operatorlarini qo`llab takrotlanuvchi hisoblash jarayonlarini dasturlash va ulardan amaliy masalalarga dastur tuzishda foydalanish malakasiga ega bo’lish.
Amaliy ish rejasi rejasi:
Amaliy mashg’ulot nazariy materiali bilan tanishib chiqish
Mos variantidagi topshiriqni bajarish
Nazariy ma’lumotlar.Paskal algoritmik tilida uch xil ko`rinishda takrorlanuvchi hisoblash jarayonini tashkil qilish mumkin va bu jarayonlarni dasturlash uchun maxsus operatorlar belgilangan:
sharti avval tekshiriladigan (sharti oldin kelgan «toki») takrorlanish jarayoni, bu maxsus WHILE operatori orqali amalga oshiriladi; sharti keyin tekshiriladigan («…gacha») takrorlanish jarayoni, bu jarayonni maxsus REPEAT operatori orqali amalga oshiriladi;
parametrli takrorlanish jarayoni, bu jarayon maxsus FOR operatori yordamida amalga oshiriladi.
Yuqorida keltirilgan jarayonlarga alohida- alohida to`xtalib o`tamiz.
Sharti avval tekshiriladigan takrorlanish jarayoni. Takrorlauvchi jarayonning bu ko`rinishi takrorlanish soni oldindan noma’lum bo`lgan hollarda, ya’ni takrorlanishdan chiqish ma’lum shartga bog`liq hollarda ishlatiladi. Takrorlanishning bu jarayonida takrorlanishdan chiqish sharti takrorlanish tanasini bajarishdan oldin tekshiriladi. Ushbu operatorning ko`rinishi quyidagichadir: WHILE <mantiqiy ifoda > DO < operatorlar > ; bu yerda, while – toki, do – bajarish ma’nosini anglatuvchi xizmatchi so`zlar, operatorlar takrorlanish tanasini belgilaydi. Takrorlanish tanasida bitta yoki bir necha opeatorlar guruhi bo`lishi mumkin. Bunda operatorlar guruhi, begin va end ga olib yoziladi.
1-misol. a haqiqiy son berilgan bo`lsin. Shunday eng kichik butun musbat k sonini topish talab qilinsinki, bu son 3 k > a shartni qanoatlantirsin.
Yechish. Masalaning dasturini tuzish uchun 3k ifodaning qiymatini saqlaydigan qo`shimcha o`zgaruvchi kattalik kiritishimiz lozim. Agar uni S bilan belgilasak, u holda k=0 da S=1 dan boshlab, bitta qadam bilan o`zgarishda yuqoridagi formulani S=S*3 rekkurent formula bilan almashtiramiz. U holda takrorlanishdagi hisobdan chiqish sharti S > a bo`ladi. Dasturni tuzamiz.
Program wel;
Var k: integer; S, a: real;
Begin S:= 1; k:= 0; a:= 30; While S<= a do
Begin S:= S*3; k:= k+1;
Writeln(‘k=‘, k, ‘S=’, S); end; End.
Natijada a = 30 son uchun eng kichik k son 4 ekan.
|
| |
chorvachilik - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

Foydali qazilmalari
Neft, gaz va qurilish m ateriallaridan iborat.
Viloyat maydoni m am lakat maydonini l,0% ini
tashkil qilgan holda, unda m am lakat aholisining 9,0%i
yashaydi. Aholi zichligi 1 km 2 ga 557,8 kishi, m illiy
tarkibi: o‘zbeklar (85,0%), qirg‘izlar (4,2%), ruslar (3,9%),
tatarlar (2,90%). Shahar aholisi 31,0%.
Sanoatning asosiy tarmoqlari:
irrigatsiya, paxta-
ni qayta ishlash, m ashinasozlik va metallsozlik,
elektrotexnika sanoati, qurilish m ateriallari ishlab chi
qarish, yengil, oziq-ovqat sanoati tarm oqlari yaxshi
rivojlangan.
Asosiy korxonalari:
ip-gazlam a ishlab chiqarish
hissadorlik korxonasi,
«Elektrodvigatel»,
«Elektro-
apparat», «M ashinasozlik», «Andijonirm ash», «G idro
liz», «Kommunar», «Etalon», «Nitron», avtomobil
zavodi. N eft va gaz sanoati.
Qishloq xo‘jaligining yetakchi tarm og‘i paxtachilik.
Viloyatda Katta Farg'ona, Janubiy Farg‘ona, Katta Andi
jon, Savoy, Andijonsoy, Shahrixonsoy va boshqa kanallar
bor. Sut chorvachiligi rivojlangan, viloyat mamlakatimiz-
ning 15,0% pillasini beradi. Asosiy transporti temiryo‘1,
avtomobil yo'Ilarining uzunligi 5,3 ming km.
Tabiat zonalari - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

21.4. Tabiat zonalari
A rktika m intaqasida, asosan, A rktika sahrolari joy
lashgan. Bu m intaqada havo sovuq bo'ladi, chunki
153
bu zonani ko'pyillik m uzlar egallagan. Yozda qor ori
gan joylarda lishayniklar, m oxlar va qutb lolaqizg'al-
dog'i o‘sadi. Dengizda marjonlar, tulenlar, oq ayiqlar
yashaydi.
Subarklika mintaqasida tundra va o'rm on-tundra
zonasi shakllangan. Tundra zonasi m aterikning shimoliy
sohillarini va Islandiyani o‘z ichiga oladi. 0 ‘sim liklari,
asosan, butalari&n va yer bag'irlab o'sadigan o'tlardan
iborat. H ayvonlardan shimol bug'usi, bo'ri va boshqalar
yashaydi. O 'rm on-tundra tundraning janubidan bosh
lanadi, butalar bilan birga daraxtlar ham o'sadi, botqoq-
tundra tuproqlari tarqalgan.
Mo'tadil mintaqa tabiat zonalari. Ignabargli o'rm onlar
(tayga) zonasi A tlantika okeanidan Tinch okeanigacha
cho'zilgan. Asosiy daraxtlari qarag'ay, qora qarag'ay,
pixta, kedr, tilag'och va h.k. Tilag'och qishda ignasini
to'kadigan yagona daraxtdir.
Osiyoda ko'pyillik muzloq yerlar bo'lganligi uchun
tayganing tarkibi o'zgaradi. G 'arbda qarag'ay va y e l
ko‘pro q ,U rald an sh arq d ap a/a, .s/TuVteir/(kedr qarag'ay i)
ko'proq. Ignabarglilarga mayda bargli daraxtlar (qayin,
osina, olxa) qo'shilib ketgan. Hayvonlardan sobol, bobr,
tulki, olmaxon, bug'u, qo'ng'ir ayiq, quyonlar tarqalgan.
Q ushlardan gluxar, rebchik, kedrovka va boshqalar
yashaydi.
Aralash o'rmonlar zonasi tayganing janubida Yev-
ropada va Sharqiy Osiyoda tarqalgan. Chim-podzol
154
tuproqlari tarqalgan. A ralash o'rm onlarda igna va keng
|
‘rta dengiz turidagi dag‘al bargli o'rmonlar va

tog‘i yoki Everest cho‘qqisi - 8848 m), eng past ( 0 ‘lik
dengiz botig‘i — 395 m) nuqtalari, eng katta balandlik
farqlari shu yerda, relyefning ham m a turlari bor; 3) ma
terikda yirik te k isliklar-S harqiy Yevropa va G 'arbiy Sibir
tekisliklari joylashgan. U larda kenglik zonalligi yaqqol
aks etgan; 4) m aterikda ju d a katta shelf rivojlangan va
qirg'oqlari kuchli parchalangan; 5) m aterikning kattaligi
tufayli iqlim ning kontinentalligi va musson harakatlari
yuqori darajada aks etgan; 6) asosiy tog' m intaqalari
boshqa m ateriklardan farq qilib, g'arbdan sharqqa tomon
kengliklar bo'yicha yo'nalgan; 7 )boshqa m ateriklarga
qaraganda ko'p yillik muzloqlar, berk havzalar va ichki
oqim oblastlari katta maydonni egallaydi; 8) m aterikda
balandligi 8000 m dan ortiq bo'lgan jahondagi 14 ta tog'
cho'qqilarining ham masi joylashgan; 9) eng ko'p yog'in
yog'adigan joy (Cherrapundja - 12600 mm), eng katta
ko'l (Kaspiy), eng chuqur ko'l (Baykal - 1677 m), eng
chuqur g'or (Jon-Bernor, Alp tog'ida — 1535 m), eng
katta yarim orol (Arabiston ya.o.) joylashgan; 10) tabiati
ju d a xilm a-xilligi bilan ajralib turadi, m aterikda ham m a
tabiat m intaqalari bor.
Yevrosiyoni ham m a okeanlar o'rab turadi. Shimoldan
Shimoliy M uz okeani, janubdan Hind okeani, sharqdan
Tinch okeani va g'arbdan A tlantika okeani.
-mavzu: O’zbekistonda informatika va axborot texnologiyalarining rivojlanishi. Informatikani o’qitishda masofaviy texnologiyalaridan foydalanish

|
-mavzu: O’zbekistonda informatika va axborot texnologiyalarining rivojlanishi. Informatikani o’qitishda masofaviy texnologiyalaridan foydalanish
|
bet | 180/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)22-mavzu: O’zbekistonda informatika va axborot texnologiyalarining rivojlanishi. Informatikani o’qitishda masofaviy texnologiyalaridan foydalanish (2 soat amaliy).
Darsning maqsadi
|
|
Tinglovchilarga Informatika kursining mustaqil
O’zbekistonimiz rivojlanish davridagi istiqboli va ahamiyati.
Informatikani o’qitishda masofaviy texnologiyalaridan foydalanish haqida bilim berish va ko`nikmalarini rivojlantirish, mustahkamlash, amaliy topshiriqlar berish va ularni baholash.
|
Darsning rejasi
|
|
Reja
Masofaviy ta’lim, masofaviy o’qitish haqida umumiy ma'lumotlar.
Masofaviy ta'lim modellari
Masofaviy o’qitish vositalari
|
Dars turi
|
|
Labaratoriya mashg`ulot, aralash, bahs-munozara.
|
Dars bosqichlari
dars taqsimoti
|
va
|
Tashkiliy qism
Yang mavzu bayoni
III.Mavzuni mustahkamlash
IV. Darsga yakun yasash
|
O`quv jarayonining mazmuni
|
Metod: hamkorlikda o`rganish, jamoada, guruhlarda.
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-mavzu: O’zbekistonda informatika va axborot texnologiyalarining rivojlanishi. Informatikani o’qitishda masofaviy texnologiyalaridan foydalanish
|
Tavsiya etiladigan adabiyotlar

|
Tavsiya etiladigan adabiyotlar
|
bet | 107/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarTavsiya etiladigan adabiyotlar:
Макконелл Дж. Основы современных алгоритмов. 2-доп. М.: МЦНМО, 2001 г.-960.
Дональд Кнут .Искусство программирования, том 3. Сортировка и поиск — 2-е изд. М.: «Вильямс», 2007. — С. 824
1 0-AMALIY MASHG’ULOT
MAVZU: PIRAMIDALI SARALASH ALGORITMI
Amaliy mashg’ulotning maqsadi: Piramidali saralash algoritmining ishlash mexanizmini o’rganish va ini tahlil qilish
Amaliy mashg’ulot natijasi : Piramidali saralash algoritmining mohiyatini bilish va uni amali masalalarni echish malakasiga ega bo’lish.
Amaliy ish rejasi rejasi:
Amaliy mashg’ulot nazariy materiali bilan tanishib chiqish
Mos topshiriq variantidagi masalani echish algoritmini tuzish
Nazariy ma’lumotlar. Piramidali saralash algoritmining asosida binar daraxtning piramida dеb ataluvchi maxsus turidan foydalanish yotadi. Bunday binar daraxt tugunlarining qiymati eng yaqin avlodlari qiymatidan doimo katta bo’ladi. Saralash jarayoni piramida qurilishidan boshlanadi. Bunda ro’yxatning maksimal elеmеnti daraxtning eng yuqori tugunida joylashadi. So’ngra ushbu elеmеnt ro’yxatning eng oxirgi navbatiga joylashtiriladi. Elеmеnti olingan piramida esa qaytadan quriladi. Natijada daraxt ildizida kattalik bo’yicha ikkinchi o’rinda turadigan elеmеnt joylashadi va uni ro’yxatning oxiridan bitta oldingi o’ringa o’tkaziladi. Protsеdura barcha elеmеntlar ro’yxatdagi o’z o’rinlarini egallagunlaricha davom etadi. Bu jarayonga mos algoritm quyidagi ko’rinishga ega:
piramida qurish
for i=l to N do
piramida ildizini ro’yxatga ko’chirish
piramidani qayta qurish
end for
Ushbu algoritmdagi piramida qurish va uni qayta shakllantirish jarayonlarini ko’rib o’tamiz. Bu jarayonlar algoritm effеktivligiga ta'sir ko’rsatadi. Binar daraxtni qurishda ro’yxatning uzunligi ortgan sari algoritm murakkabligi ham ortib boradi. Piramida qurishda quyidagi mulohazalardan kеlib chiqish mumkin: ro’yxatning i-elеmеnti eng yaqin avlodlarining 2i va 2i+1 pozitsiyalardan yozamiz. Agar 2i>N bo’lsa, i o’zi avloddan iborat bo’ladi, 2i=N bo’lganda esa bitta avlodga ega bo’ladi. Quyidagi rasmda piramida va uning ro’yxat ko’rinishlari ifodalangan:
|
| |
Informatikadan ertaliklar

|
Informatikadan ertaliklar
|
bet | 91/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)Informatikadan ertaliklar
Informatikadan ertaliklar (kechalar) ommaviy tadbirlardan biri bo‘lib, o‘quvchilar va otaonalar o‘rtasida informatikadan bilimlarni tarqatish hamda o‘quvchilarning Informatikaga qiziqishini oshirisb, shu bilan birga ularni Informatika to‘garaklarga ko‘proq jalb qilish maqsadida o‘tkaziladi.
Informatikadan ertaliklarni bir sinf bilan yoki parallel sinflarni qo‘shib o‘tkazish mumkin.
Ertalik o‘rta hisobda bir soat davom etishi mumkin. Ertalikni o‘tkazish uchun puxta tayyorgarlik ko‘rish kerak. Buning uchun eng kamida bir oy oldin o‘qituvchi chuqur o‘ylangan reja tuzib chiqishi kerak. Shundan keyin o‘quvchilar bilan suxbatlashib, ularga qilinadigan ishlarni taqsimlab chiqiladi. Bu ishga ota-onalarini ham jalb qilish mumkin.
Ertalik dasturini kerakli materillar (she'r, qo‘shiq, boshqotinna, qiziqarli masala, matematik o‘yin, konkurs masalalari, viktorina savollari, ishtirokchi personajlar liboslari va boshqa) tayyor bo‘lgandan so‘ng yana bir marotaba ko‘rib chiqish va muhokamadan otkazish kerak. Bu muhokamada ertalikni (kecha) o‘tkazish uchun yordam bergan barchani taklif etish start.
Ertalikni (kecha) o‘tkazishdan bir hafta oldin uning chiroyli bezatilgan va katta qilib yozilgan dasturini ko‘rinarli joyga osib qo‘yish kerak. Dasturdagi ba'zi savollarga boshqa o‘quvchilar ham tayyorgarlik ko‘rishi mumkin.
Ertalik o‘tadigan xona (zal) iloji boricha ertalikka mosiab bezatiladi. Ertalikda (kecha) ishtirok etgan bolalar fantaziya qilish, mulohaza yuritish, to‘g‘ri fikrlash va gapirishga o‘rganishadi. Demak, Informatikadan ertalik uchun sarflangan vaqt faqat informatik qimmatga ega bo‘lmay, balki o‘quvchilar uchun umummadaniy qimmatga va tarbiyaviy ahamiyatga ham egadir.
Informatik musobaqa
Yuqorida aytib o‘tilgan sinfdan tashqari ishlarda (10 mirmtlik, viktorina, ertalik va h.k.), asosan, butun sinf o‘quvchilari ishtirok etsa, Informatik musobaqalarda (konkurs, olimpiada) ko‘pchilik ishtirok etib, g‘oliblar musobaqasi bilan yakunlanadi, ya'ni bu musobaqa bir necha kun (ko‘pincha 3 yoki 4) davom etadi. 1-turda istagan hamma o‘quvchilar qatnashishi mumkin. Unda muvaffaqiyatli qatnashgan o‘quvchilar II-turda qatnashadilar. II-turdan muvaflaqiyatli o‘tgan o‘quvchilar III-turda qatnashish huquqiga ega bo‘ladilar va h.k. I turni sinfdagi barcha o‘quvchilar ishtirokidagi og‘zaki qiziqarli savollar orqali viktorina shaklida o‘tkazish mumkin. Shunda g‘olib chiqqan o‘quvchilar bilan II-tur musobaqalar o‘tkaziladi. Shundan keyin parallel sinflar o‘quvchilari III-turda kuch sinashadi. Natijada sinf yoki maktab bo‘yicha eng kuchli o‘quvchilar aniqlanadi.
|
| |
Piramidani qayta qurish - Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua

|
Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua
|
bet | 108/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarPiramidani qayta qurish. Piramidaning ildizi ro’yxatga ko’chirilganda, ildiz elеmеnt bo’sh qoladi. Uning joyiga avlod elеmеntlaridan kattasi joylashtirilishi kеrak. Piramidani qayta shakllantirish jarayoni eng quyi darajaning o’ngdan birinchi elеmеntidan boshlanadi. Natijada piramida quyi darajasidagi elеmеntlar bir tеkis yo’qotib boriladi:
Piramida(list,root,key,bound) {list saralanuvchi ro’yxat, root piramida ildizi nomeri
key piramidaga kiritiluvchi kalit qiymat, bound piramidaning o’ng chegarasi(nomer)}
vacant=root
while 2*vacant<=bound do
largerChild=2*vacant {eng yaqin avlod elementlardan kattasini tanlash}
If (largerChild list[largerChild+1]) then
largerChild= largerChild+1
end if
If key> list[largerChild] then {Kalit joriy avlod elementdan yuqoridami?}
Break {Ha, sikl to’xtatiladi}
else list[vacant]= list[largerChild]
vacant= largerChild {Yo’q, kattaroq eng yaqin avlodni ko’tarish kerak}
end if
end =hile
list[vacant]=key
Bu еrda root o’zgaruvchisining vazifasi nimada?, dеgan savol tug’iladi. Ushbu qo’shimcha paramеtr piramidani pastdan yuqoriga qurish imkonini bеradi.
Piramidani qurish. Piramida funktsiyasining tuzilishi piramidaning boshlang’ich holatini shakllantirish imkonini bеradi. Ikki ixtiyoriy qiymatni bo’sh avlodlar dеb hisoblab, ulardan kichik piramidalar quriladi. So’ngra ular kеtma-kеt ro’yxatga yig’iladi. Ushbu quyida kеltirilgan sikl bu protsеdurani rеalizatsiya qiladi:
For i=N/2 down to 1 do
Piramida(list,I,list[i],N)
End for
Endi piramida elеmеntlarini ro’yxatga o’tkazish protsеduralarini qo’shib, quyidagi to’liq algoritmga kеlamiz:
for i=N/2 down to 1 do
Piramida(list,i,list[i],N)
end for
For i=N down to2 do
max=list[1]
Piramida(list,i,list[i],i-1)
list[1]=max
end for
|
| |
Parametrga bo`g`liq takrorlanish jarayoni

|
Parametrga bo`g`liq takrorlanish jarayoni
|
bet | 126/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarParametrga bo`g`liq takrorlanish jarayoni. Takrorlanish jarayonining takrorlanish soni uni bajarishdan oldin ma’lum bo`lsa hamda takrorlanish o`zgaruvchisining qiymatlari orasidagi farq (o`zgarish qadami) 1 ga yoki –1 ga teng bo’lsa, parametrli takrorlanish operatoridan foydalanish qulay. Bu operatorning umumiy ko`rinishi quyidagich:For V:= L1 to (downto) L2 do M
Bu yerda For operator nomi; V – takrorlanish o`zgaruvchisining nomi; L1, L2 – mos ravishda V ning boshlang`ich va oxirgi qiymatlari; to – «gacha» ma’nosini anglatuvchi xizmatchi so`z; downto – V ning qiymati –1 ga o`zgarganda to ning o`rniga ishlatiladi; do – bajarilsin degan ma’noni anglatadi; M – takrorlanish tanasi. Tanada bir necha operator bo`lsa, ular begin va end orasiga olib yoziladi. Misol. Yuqoridagi 2-misolni for operatoridan foydalanib dasturini tuzamiz.
Program prew (input, output);
Uses printer;
Var x, y, a, b, h: real; n, i: integer;
Begin writeln(‘kiritilsin – a, b, h’);
read(a, b, h);
n:= trunc((b - a)/h)+1; x:= a;
for i:= 1 to n do
begin y:= (exp(3*ln(x))-4*x+1)/(sqr(x)+2*x+1);
writeln(‘y=’, y); x:= x+h;
end; End.
Tavsiya etiladigan adabiyotlar:
O`.T.Haitmatov va b.Informatika va axborot texnologiyalari. O’quv qo’llanma. T. TKTI. 2005 y.
O`.T.Haitmatov va b. Informatika va axborot texnologiyalari fanidan laboratoriya ishlarini bajarish ushun uslubiy qo’llanma. T. TKTI. 2005 yHolmatov T.X.,Toyloqov N.I. Amaliy matematika, dasturlash va kompyuterning dasturiy ta’minoti. T.Mexnat, 2000 y. 27-32 b.
В.А. Острейковский Лабораторный практикум по информатике: Учебное пособие для вузов. — М.: Высш. шк., 2003.
Культин Н.Б.Программированиев Турбо Паскаль и Дельфи. СПб.:БХВ-Стнкт-Петербург,1999А.В. Петров и др. Вычислительная техника и программирование. Учебник для технических вузов.М.:Высш. шк.,1990.
|
| |
Nazorat savollari - Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua

|
Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua
|
bet | 113/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarNazorat savollari:
Izlash dеganda nimani tushunamiz?
Izlash algoritmlarining mohiyati nimada?
Qanday izlash algoritmlarini bilasiz?
Qaysi izlash algoritmlari effеktivroq bo’lib hisoblanadi?
Ketma-ket izlash algoritmining mohiyati nimada?
Tanlash dеganda nimani tushunamiz?
Qanday tanlash algoritmlari bor?
Mustaqil bajarish uchun vazifalar:
Kеtma-kеt izlash algoritmi faqat saralangan massivda ishlaydi. Oldingi algoritmga nisbatan tеzroq ishlaydigan algoritmni ishlab chiqing. Bunda izlangan qiymat ro’yxatning joriy qiymatidan kichik bo’lganda to’xtash amalga oshirilsin. Algoritmni ishlab chiqishda quyidagicha aniqlangan Compare(x,y) funktsiyasidan foydalanilsin:
Compare(x,y) funktsiyasiga murojaatni bitta taqqoslash amali bilan tеnglashtirib, eng yomon holat tahlilini, o’rtacha holat tahlilini amalga oshiring. O’rtacha holat tahlilini izlangan qiymat topilgan va izlangan qiymat topilmagan shartlar uchun alohida bajarilsin. Agar maqsad qiymat topilishining ehtimoli 0,25 ga tеng bo’lib, ro’yxatning birinchi yarmida joylashgan bo’lishi (agar u ro’yxatda mavjud bo’lgan hol uchun) еhtimoli0,75 ga tеng bo’lsa, kеtma-kеt izlash algoritmining o’rtacha murakkabligi nimaga tеng?
Tavsiya etiladigan adabiyotlar:
Вирт Н. Алгоритмы + структуры данных = программы. — М.: «Мир», 1985. — С. 28.
Кормен, Т., Лейзерсон, Ч., Ривест, Р., Штайн, К. Алгоритмы: построение и анализ = Introduction to Algorithms / Под ред. И. В. Красикова. — 2-е изд. — М.: Вильямс, 2005. — 1296 с.
1 3-AMALIY MASHG’ULOT
MAVZU: IKKILIK IZLASH ALGORITMI
Amaliy mashg’ulotning maqsadi: Ikkilik izlash algoritmining ishlash mexanizmini o’rganish va ini tahlil qilish
|
| |
Nazorat savollari - Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua

Nazorat savollari:
Saralash degangda nimani tushunamiz?
Qanday saralash algoritmlarini bilasiz?
Qaysi saralash algoritmlari effеktivroq bo’lib hisoblanadi?
Ichki saralash deganda nimani tushunamiz?
Shell usuli vа uning mоhiyati nimada?
Shell algoritmining murakkabligi qanday?
Mustaqil bajarish uchun vazifalar:
Shellsort algoritmining [16,15,14,13,12,11,10,9,8,7,6,5,4,3,2,1] ro’yxatdagi 7,5,3 va 1 ga tеng bo’lgan qadamlar bilan bajargan barcha o’tishlari natijalarini yozing. Taqqoslashlarning umumiy soni nеchta?
Shellsort algoritmining [16,15,14,13,12,11,10,9,8,7,6,5,4,3,2,1] ro’yxatdagi 8,4,2 va 1 ga tеng bo’lgan qadamlar bilan bajargan barcha o’tishlari natijalarini yozing. Taqqoslashlarning umumiy soni nеchta?
Shellsort algoritmining [7,3,9,4,2,5,6,1,8] ro’yxatdagi 5,2 va 1 ga tеng bo’lgan qadamlar bilan bajargan barcha o’tishlari natijalarini yozing. Taqqoslashlarning umumiy soni nеchta?
Shellsort algoritmining [3,5,2,9,8,1,6,4,7] ro’yxatdagi 5,2 va 1 ga tеng bo’lgan qadamlar bilan bajargan barcha o’tishlari natijalarini yozing. Taqqoslashlarning umumiy soni nеchta?
Tavsiya etiladigan talablar:
Вирт Н. Алгоритмы + структуры данных = программы. — М.: «Мир», 1985. — С. 28.
Кормен, Т., Лейзерсон, Ч., Ривест, Р., Штайн, К. Алгоритмы: построение и анализ = Introduction to Algorithms / Под ред. И. В. Красикова. — 2-е изд. — М.: Вильямс, 2005. — 1296 с.
1 2-AMALIY MASHG’ULOT
MAVZU: KETMA-KET IZLASH ALGORITMI
Amaliy mashg’ulotning maqsadi: Kеtma-kеt izlash algoritmining ishlash mexanizmini o’rganish va ini tahlil qilish
Amaliy mashg’ulot natijasi : Kеtma-kеt izlash algoritmining mohiyatini bilish va uni amali masalalarni echish malakasiga ega bo’lish.
|
Nazorat savollari - Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua

|
Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua
|
bet | 109/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarNazorat savollari:
Saralash degangda nimani tushunamiz?
Qanday saralash algoritmlarini bilasiz?
Qaysi saralash algoritmlari effеktivroq bo’lib hisoblanadi?
Ichki saralash deganda nimani tushunamiz?
Piramidali sаrаlash usuli vа uning mоhiyati nimada?
Piramidali sаrаlash algoritmining murakkabligi qanday?
Mustaqil bajarish uchun vazifalar:
1) [23, 17, 21, 3, 42, 9, 13, 1, 2, 7, 35, 4] ro’yxat elеmеntlarining tartibi unga piramida qurish etapini qo’llashdan kеyin qanday bo’ladi?
2) [3, 9, 14, 12, 2 17, 15, 8, 6, 18, 20, 1] ro’yxat elеmеntlarining tartibi unga piramida qurish etapini qo’llashdan kеyin qanday bo’ladi?
3)Piramidali saralashning ikkinchi for siklini r>3 shartini qo’shib qisqartirish mukin. Bu sikldan kеyin nimadir qo’shish kеrakmi? Agar kеrak bo’lsa, oxirgi ro’yxatning saralanganligi saqlanishi uchun nimani qo’shish kеrak? Bunday o’zgartirishlar taqqoslashlar sonini kamaytiradimi?
4) Kamayuvchi tartibda saralangan ro’yxat piramidani tashkil qilishini isbotlang.
Tavsiya etiladigan adabiyotlar;
Макконелл Дж. Основы современных алгоритмов. 2-доп. М.: МЦНМО, 2001 г.-960.
Дональд Кнут .Искусство программирования, том 3. Сортировка и поиск — 2-е изд. — М.: «Вильямс», 2007. — С. 824
1 1-AMALIY MASHG’ULOT
MAVZU: SHELL ALGORITMI
Amaliy mashg’ulotning maqsadi: Shell algoritmining ishlash mexanizmini o’rganish va ini tahlil qilish
Amaliy mashg’ulot natijasi : Shell algoritmining mohiyatini bilish va uni amali masalalarni echish malakasiga ega bo’lish.
Amaliy ish rejasi rejasi:
Amaliy mashg’ulot nazariy materiali bilan tanishib chiqish
Mos topshiriq variantidagi masalani echish algoritmini tuzish
|
| |
Adabiyotlar tahlili va metodologiya

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2023, № 11
99
Ma’lumki, kompetensiya – bilim, ko‘nikma, malaka, qarashlar, individning qadriyati va shaxsiy
sifatlari, kvalifikatsiyaning namoyon bo‘lishi yoki ta’sir ko‘rsatish qobiliyati bo‘lib, XX asrning ikkinchi
yarmidan boshlab ko‘pgina ilmiy adabiyotlarida, psixologik manbalarda aks eta boshlagan.
Namoyon
Bo‘lishi
Kompetent
lik turi
Bilim
Munosabat
Amalga oshirish xislati
Kasbiy kompetensiya
Davlat
standartlari,
zamonaviy
ehtiyojlar
darajasida o‘z sohaning
mazmun-mohiyatini
tushunish va anglash
Adolatli va halol, yuksak
ma’naviy-axloqiy
xususiyatlarni fuqarolar
bilan
har tomonlama,
hamkorlik
orqali
muomalada
ro‘yobga
chiqara olish
Faoliyat
jarayonini
zamonaviy
psixologik
usullar
asosida
muvaffaqiyatli
amalga
oshirish orqali kutiladigan
natijaga to‘liq erishish
Ijtimoiy
kompetensiya
Atrofdagilarni
individual
qobiliyatlarini,
o‘z
vaqtida ilg‘ash, his-
tuyg‘u,
emotsional
holatlarini
tushunish,
anglash
Fuqarolarni
va
hamkasblarini
to‘g‘ri
tushunish, ular haqida
noto‘g‘ri salbiy fikrga
bormaslik
Fuqarolar,
hamkasblar,
jamoatchilik va rahbariyat
bilan
muvaffaqiyatli
hamkorlik qilish
Shaxsiy, individual
kompetensiyasi
O‘zining
intellektual,
kognitiv
kuchli
tomonlarini
va
kamchiliklarini ilg‘ash,
ularni
uzluksiz
o‘rganish
orqali
bartaraf qilib borish
O‘zining
kuchli
tomonlarini qadrlash va
kamchiliklarini tan olish,
butun
bor
kuchini
xatolarni
tuzatishga
o‘zini har tomonlama
serqirra
rivoji
uchun
ichki va tashqi omillar,
imkoniyatlardan samarali
foydalana olish
O‘zining
nimaga
qodirligini tan olgan holda
o‘zining
individual-
psixologik,
intellektual,
kognitiv
salohiyatini
yanada
rivojlantirshni
davom ettirish
Dastlab, kompetensiyalar uch asosiy guruhga ajratiladi: shaxsiyatga doir, kasbiga va faoliyatiga oid.
Faoliyat jarayonida xodimning asosiy vazifasi - kasbiga oid (tayanch) kompetensiyalarni shakllantirish va
rivojlantirishga yordam berishdan iborat. Qo‘riqlash xizmati xodimlarini quyidagi kompetensiyalar, faoliyat
jarayonida shakllantirilishi lozim bo‘lgan asosiy tayanch kompetensiyalar sifatida belgilab berilgan:
Kommunikativ;
Shaxs sifatida o‘zini-o‘zi rivojlantirish;
Ijtimoiy faol fuqarolik;
Umummadaniy;
O‘z sohasi yangiliklaridan xabardor bo‘lish.
Faoliyat jarayonida qo‘riqlash xizmati xodimlarida shakllantirilishi lozim bo‘lgan bu tayanch
kompetensiyalarni ularni emotsional intellekt omillarini shakllantirish bilan proportsional ravishda olib
borilishi va takomillashtirilishi maqsadga muvofiq.
Qo‘riqlash xizmati xodimlarida shakllantirilishi va takomillashtirilishi lozim, deb ko‘rsatilgan tayanch
kompetensiyalar quyidagilardan iborat:
Iqlim mintaqalari - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

havo m assalari va g'arbiy shamollar massasi hukmron.
Qish sovuq, qorli, yoz iliq, yom g'irli.
Qishda shim olda
-15, -20°C, janubda 0, -2°C , yozda +18, +20°C bo'ladi.
Subtropik iqlim mintaqasi
40°sh.k. dan M eksika
qo'ltig'igacha cho'zilgan. Bu yerda ham iqlim turlicha.
M intaqaning sharqiy qism ining iqlimi yozda issiq va
sernam , qishda esa iliq va sernam bo'ladi. G'arbiy
qism ida O 'rta dengiz
subtropik iqlimi shakllangan,
qish iliq (+6°, +8°C), nam (400— 450 mm), Koliforniya
sovuq oqimi ta’sirida m o'tadil issiq (+20°C). Missisipi
pasttekisligida doimiy nam iqlim shakllangan. Atlantika
va M eksika qo'ltig'idan nam havo massalari yog'in olib
keladi. Qish iliq +5°, +10°C,
ammo shimoldan sovuq
havo m assalari kirib kelganda harorat 0°C ga pasayishi
mumkin.
Tropik
iqlim
mintaqasiga
Florida
yarimoroli,
M eksika yassi tog'ligi, M arkaziy A m erika va u yerdagi
orollar, Koliforniya yarim oroli kiradi. Yil bo'yi issiq.
M aterikning sharqiy qirg'og'ida va orollarda Atlantika
okeanidan esadigan shamollar ko'p yog'in keltiradi. Yozda
Koliforniya yarim orolida quruq tropik iqlim shakllangan,
m azkur iqlim uchun tum an va shudringlar xos.
Subekvatorial iqlim
m intaqasi
m aterikning eng
janubiy qism ida shakllangan, yozda ekvatorial, qishda
tropik havo m assalari hukmron. Yil bo'yi
harorat yuqori
(+25°C) va seryom g'ir (1500— 2000 mm), tog'larning
g'arbiy yonbag'irlarida ekvatorial m ussonlar tufayli
yog'inlar ko'p.
137
-sinf (34 soat, haftasiga 1 soat)

|
-sinf (34 soat, haftasiga 1 soat)
|
bet | 102/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2) 4-sinf (34 soat, haftasiga 1 soat)
Kompyutyerning dasturiy ta’minoti – 4 soat.
Axborot tushunchasi. Axborotlar bilan ishlash – 10 soat.
Algoritmning yozuv turlari – 12 soat. O’yinli o’quv dasturiy ta’minot bilan ishlash – 8 soat.
Maktabgacha ta’lim
Boshlang’ich ta’lim (informatikaning propyedyevtik kursi). Umumiy o’rta ta’lim (5-9 sinflar, tayanch ta’lim).
Akadyemik litsyey va kasb-hunar ta’limi (tayanch ta’lim).
Bakalavriat.
Magistratura.
Aaspirantura, doktorantura, ad’yunktura. Malaka oshirish va qayta tayyorlash.
2-mavzu: Informatika va hisoblash texnikasi asoslari predmetining tizimi va mazmuni (4 soat amaliy).
Darsning maqsadi
|
Tinglovchilarga umumiy o’rta ta’lim maktablarida informatika va hisoblash texnika asoslari kursining tizimi va mazmuni haqida bilim berish va ko`nikmalarini rivojlantirish, mustahkamlash.
|
Darsning rejasi
|
Reja:
Umumo’rta ta’limning Davlat ta’lim standarti
O‘rta umumta’lim maktablarida informatika va hisoblash texnika asoslari kursining tizimi va mazmuni
|
Dars turi
|
Ma’ruza, seminar, bahs-munozara, aralash.
|
Dars bosqichlari va
dars taqsimoti
|
Tashkiliy qism
Yang mavzu bayoni
III.Mavzuni mustahkamlash
IV. Darsga yakun yasash
|
|
|
| |
Test savollari - O‘quv – uslubiy majmua

|
O‘quv – uslubiy majmua
|
bet | 97/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2) Test savollari
1. Axborot so’zining ma`nosi nima?
axborot-so’zi lotincha «informatio» so’zidan olingan bo’lib, hisoblovchi dyegan ma`noni anglatadi
axborot-so’zi gryekcha «informatio» so’zidan olingan bo’lib, qayta ishlash dyegan ma`noni anglatadi
*axborot-so’zi gryekcha «informatio» so’zidan olingan bo’lib, tushuntirish, bayon etish dyegan ma`noni anglatadi
axborot-so’zi lotincha «informatio» so’zidan olingan bo’lib, tushuntirish, tanishtirish, bayon etish dyegan ma`noni anglatadi
2. Kompyutyerlarda ishlatiladigan dasturlar shartli ravishda uch guruhga bo’linadi. Bular qaysilar?
tizimli, amaliy va faylli
amaliy, uskunaviy va faylli
*tizimli, amaliy va uskunaviy
uskunaviy, tizimli va faylli
3. Kompyutyerlarda ishlatiladigan amaliy dasturlar qanday dasturlar?
kompyutyerni boshqarish va tyekshirish vazifalarini bajaruvchi dasturlar
*kompyutyer uchun yangi dasturlar tayyorlash va tahrir qilishni yengillashtiruvchi dasturlar
foydalanuvchiga aniq bir sohaga tyegishli bo’lgan zarur ishlarni byevosita bajarishga imkon byeruvchi dasturlar
foydalanilayotgan ma`lumot nusxalarini hosil qiluvchi dasturlar
26-mavzu: O’zbekistonda informatika va axborot texnologiyalarining rivojlanishi. Informatikani o’qitishda masofaviy texnologiyalaridan foydalanish (2 soat ma’ruza).
-
|
| |
ПЕДАГОГ - download

Qidiruv: ПЕДАГОГ
“Педагог меҳнатини ташкил этишнинг илмий асослари” мавзусига “фсму”
Bu asoslarning bir qismi o'quvchilar, o'qituvchilar va o'quv muassasalari bilan bog'liq
434,23 Kb.
1
o'qib
1-mavzu. Multimedia texnologiyalari haqida tushuncha. Медиа бу
«Мультимедиа технологиялари» модулининг мақсади: педагог кадрларни мультимедиа воситалари билан таништириш, дастурий ва техник воститалари ҳақида маълумот бериш
16 Kb.
1
o'qib
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ислом каримов номли тошкент давлат техника университети ҳузуридаги педагог кадрларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тармоқ маркази
Texnogen, tabiiy va ekalogik tusdagi favqulodda vaziyatlarning tasnifi tug'risida
3,22 Mb.
7
o'qib
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги тошкент тиббиёт академияси ҳузуридаги педагог кадрларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тармоқ маркази
Toshkent tibbiyot akademiyasi huzuridagi pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi
345,82 Kb.
4
o'qib
Нбдз руз — олий таълим муассасалари педагог кадрларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўҒрисида
Oliy ta’lim muassasalari pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini yanada takomillashTirish Chora-tadbirlari to‘G‘risida
138 Kb.
4
o'qib
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ҳузуридагиолий таълим тизими педагог ва раҳбар кадрларини қайта тайёрлаш вауларнинг малакасини оширишни ташкил этиш
Oliy ta’lim tizimi pedagog va rahbar kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy-metodik markazi
2,57 Mb.
29
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Методологическая база исследования

|
Методологическая база исследования Pdf ko'rish
|
bet | 211/266 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 4,29 Mb. | | #143747 |
Bog'liq 11-son PM Ped PsixoloМетодологическая база исследования. В системе высшего профессионального образования,
основанной на компетентностном подходе, цели обучения любому предмету определяются системой
компетенций, которые должны быть развиты у выпускников.
Анализ научно-педагогической литературы показывает, что общепринятых определений этих
терминов не существует. Мы проанализировали различные источники информации о значении
компетентности и столкнулись с различными взглядами на значение «Компетенция» и
«Компетентность». Большинство исследователей обозначают компетентность как результат обучения
через следующие понятия: способность и готовность (новые образующиеся психологические
переживания), обобщенные способы действия, знания, опыт и др.
По мнению Т.А. Ахлиллоев, компетенция – это новое качество профессиональной подготовки,
и знания компетентного человека оперативны и гибки, которые обновляются регулярно. [5]
Согласно определению А.Г.Сергеев, компетенция – это уникальная способность, позволяющая
эффективно решать проблемы и вопросы, возникающие в реальных ситуациях повседневной жизни.
[6]
В нашем исследовании мы обобщили эти определения компетенции и пришли к выводу, что
«Компетенция – это способность использовать знания, навыки, умения и личностные качества,
необходимые для успешной деятельности в определенной сфере».
Исследователи, раскрывшие сущность термина «компетентность» (Н.А. Гришанова, А.И.
Жилина, В.А. Исаев и др.) подчеркивают его многогранность.
А.М. Махмудов в своей исследовательской работе определяет компетентность как
интегративное качество (социально-психологический компонент) личности, охватывающий
индивидуальные аспекты взаимосвязанных и взаимодействующих интегративных знаний, умений и
навыков (когнитивный компонент) и социально значимые качества (готовность, способность и
ответственность за принимаемое решение). [7]
Дополняя данное определение, мы сочли необходимым дать следующее определение термину
компетентности. Компетентность – это целостная способность личности самостоятельно
|
| |
Обзор литературы - Jurnal 001-yilda tashkil etilgan. Jurnal yilda 12 marta chiqadi

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2023, № 11
195
научно-исследовательские работы по теории и практике внедрения информационно-
коммуникационных технологий в образование и проблемам использования
цифровых технологий
проведены такими учёными как A.Kameas, A.W.Radford, S.Ryan,
L.Yuan
, М.Koole, T.Monaha,
D.Fallman, A Šorgo.
Учеными нашей республики также проведен ряд научно-исследовательских работ по
проблемам обучения с использованием информационных технологий в
высшем образовании,
выполнены научные исследования по созданию современной учебной литературы (учебник, учебное
пособие, монографии), дидактических средств и их экспертизы,
созданию и использованию
программно-педагогических средств в образовании, методам использования цифровых технологий в
образовательном процессе, проблемам использования технологий дистанционного обучения. В
частности, это нашло отражение в научных исследованиях таких отечественных учёных как
А.А.Абдуқодиров, Қ.Т.Олимов, М.М.Арипов, Б.Бегалов, У.Ш.Бегимқулов, Ф.М.Зокирова, Р.Р.Боқиев,
Н.И.Тайлоқов, А.Х.Махмудов, У.Й.Юлдашев, А.Сатторов, Б.Б.Мўминов, Ф.Р.Мурадова, А.Аширова,
И.Исоқов, А.М.Пўлотов, М.А.Файзиев, А.Ғ.Ҳайитов.
Процесс и закономерности формирования
профессионального образования, проблемы
подготовки будущих специалистов к профессиональной
педагогической деятельности, создания
современных дидактических средств и их использование в образовательном
процессе изучены
такими учёными как Р.Х.Джўраев, Н.А.Муслимов, А.Р.Ходжабаев, Қ.Т.Олимов Ж.А.Ҳамидов,
Х.Ф.Рашидов, Ш.Ш.Шарипов, У.И.Иноятов, М.Б.Ўрозова, З.К.Исмоилова, У.Н.Нишоналиев,
Д.О.Химматалиев и др.
Atributivlik pikirlerdi S hám P arasındaġı baylanıstıń sanlı xarakterine, belgisine qaray jeke, ulıwma hám dara (chastnoe) pikirler túrinde úshke bóliwge boladı

|
Atributivlik pikirlerdi S hám P arasındaġı baylanıstıń sanlı xarakterine, belgisine qaray jeke, ulıwma hám dara (chastnoe) pikirler túrinde úshke bóliwge boladı
|
bet | 114/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYAAtributivlik pikirlerdi S hám P arasındaġı baylanıstıń sanlı xarakterine, belgisine qaray jeke, ulıwma hám dara (chastnoe) pikirler túrinde úshke bóliwge boladı. Jeke pikirde sub`ekt jeke túsinikti beredi (predmettiń predmetler klasına tiyisli yamasa tiyisli emes ekenligi belgilenedi) hám ol «Bul S P boladı» yamasa «Bul S P bolmaydı» degen formulada beriledi. Mısalı, «Franciya - evropalıq mámleket».
Ulıwma (kóplik) pikirde S ulıwma túsinik bolıp (berilgen predmetlerdiń klasınıń predmetler klasına tiyisli yamasa tiyisli emes ekenligi sáwlelendiriledi), «Barlıq S P boladı», «Hesh qanday S P bolmaydı» degen formulada beriledi. Mısalı, «Barlıq guwalar kórsetpeler berdi».
Dara pikir dep berilgen predmetler klasınıń predmetler klasına dara jaġdayda tiyisli bolıwı yamasa tiyisli bolmawı dıqqatqa alınadı. Pikirdiń sub`ekti retinde qandayda bir predmetler klasın bólip alıp qarawġa boladı. Simvolikalıq formulası - «Ayrım S P boladı», «Ayrım S P bolmaydı». Mısalı, «Ayrım jınayatlar xojalıq jınayatları bolıp tabıladı». «Ayrım filosoflar - oratorlar». Ulıwma (kóplik) pikir dara pikirdi de beredi («Ayrım S P boladı», «Ayrım S P bolmaydı»). Mısalı, «Ayrım ilimler gumanitar ilimler emes». Bunda: sub`ekt - ilimler, predikat - gumanitar, baylanıs - emes, al ayrım - kvantor sózi bolıp tabıladı.
Pikirlerdiń durıs yamasa nadurıslıġın anıqlaw ushın atributivlik pikirlerdi sanlıq hám sapalıq kórsetkishin birlestirgen halda klassifikaciyalaw qollanıladı. Bunday klassifikaciyaġa tiykarlanġan halda atributivlik pikirler tómendegi pikirlerge bólinedi:
Ulıwmamaqullawshı pikirler - olarġa birdey waqıtta hám ulıwma hám maqullawshı pikirler kiredi. Olardıń dúzilisi - «Barlıq S P boladı» túrinde beriledi hám olar latın háripi A menen belgilenedi. Mısalı, «Hár bir Adam miynet etiw huquqına iye». berilgen pikir sanlıq kórsetikishi boyınsha ulıwma al sapası boyınsha maqullawshı pikirdi beredi.
Ulıwmabiykarlawshı pikirler - olarġa birdey waqıtta ulıwma hám biykarlawshı pikirler jatadı. Olardıń dúzilisi - «Barlıq S P bolmaydı» túrinde beriledi. Olar latın háripi E menen belgilenedi. Mısalı, «birde kit balıq emes». Bul pikir sanlıq kórsetkishi boyınsha ulıwma, sapalıq kórsetkishi boyınsha biykarlawshı pikirdi ańlatadı.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Atributivlik pikirlerdi S hám P arasındaġı baylanıstıń sanlı xarakterine, belgisine qaray jeke, ulıwma hám dara (chastnoe) pikirler túrinde úshke bóliwge boladı
|