Tadqiqot maqsadi - Boshlang‘ich ta’lim fakulteti kurs ishi ona tili o‘qitish metodikasi mavzu

|
Boshlang‘ich ta’lim fakulteti kurs ishi ona tili o‘qitish metodikasi mavzu
|
bet | 2/9 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 37,27 Kb. | | #126696 |
Bog'liq Boshlang‘ich ta’lim fakulteti kurs ishi ona tili o‘qitish metodiTadqiqot maqsadi: alifbe darslarida didaktik o‘yinlardan foydalanish usullarini toʻg‘ri qo‘llashga alohida e’tibor qaratish va bu boradagi eng ilg‘or va samarali ta’lim usullarini amaliy tomondan kо‘rsatish.
Kurs ishining obekti: alifbe darslarida didaktik o‘yinlardan foydalanish jarayonini tashkil etadi.
Kurs ishining predmeti: alifbe darslarida didaktik o‘yinlardan foydalanishning shart-sharoitlarini tadqiq etish hisoblanadi.
Kurs ishining vazifalari:
1. Alifbe darslarida didaktik o‘yinlardan foydalanishning mavjud ahvolini aniqlash.
2. Alifbe darslarida didaktik o‘yinlardan foydalanishning ilmiy-pedagogik jihatlarini belgilash.
3. Alifbe darslarida didaktik o‘yinlardan foydalanishning samarali yо‘llarini kо‘rsatish.
Kurs ishining tuzilishi: kirish, asosiy qism, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar rо‘yxatidan iborat.
1. Savod o‘rgatish davrida o‘qitishning maqsad va vazifalari
Oquvchilarning boshlang‘ich sinfda ona tili ta’limi bo‘yicha egallaydigan bilim, ko‘nikma va malakalari, ularga qo‘yiladigan talablar davlat hujjati bo‘lgan o‘quv dasturida belgilab berilgan. Shuningdek, savod o‘rgatish dasturida ham savod o‘rgatish jarayoni va uning vazifalari aniq ko‘rsatilgan. Dasturga ko‘ra birinchi sinfga kelgan bolalarning savodini chiqarish elementar o‘qish va yozishga o‘rgatishdan boshlanadi. Ular boshlang‘ich sinf davomida sidirg‘a o‘qish va savodli yozish kabi adabiy til me’yorlarini egallaydilar. O‘qituvchi va o‘quvchi faoliyati mana shu dastur talablari asosida tashkil etiladi.
Savod o‘rgatish dasturida savod o‘rgatish jarayoni ikki davrga bo‘lib ko‘rsatilgan: alifbogacha bo‘lgan tayyorlov davri va alifbo davri. “Alifbe” darsligiga asoslangan holda savod o‘rgatish o‘qish darslari o‘quvchilarni to‘rt oy davomida elementar o‘qishga, yozuv darslari esa yozishga o‘rgatishi lozim. Demak, savod o‘rgatish darslarining asosiy maqsadi o‘quvchilarni o‘zbek tilidagi barcha tovushlar va harflar bilan tanishtirish, o‘qish va yozish ko‘nikmalarini shakllantirishdir.
Savod o‘rgatish davrida o‘qitishning vazifalariga dasturda belgilab berilgan talablarni amalga oshirish kiradi. Jumladan, savod o‘rgatish jarayonida harflarning 4 xil: bosma, yozma, bosh va kichik shaklini va ularning ishlatilish o‘rnini o‘rgatish. Savod o‘rgatish darslari harflarning to‘rt xil shakli asosida harflarning tovush ifodalashini, tovushlar harflar bilan ifodalanishini, tovushni tanitish, uning to‘g‘ri talaffuzi, so‘zdagi o‘rnini aniqlashni, undosh va unli tovushlarning farqlashni, bo‘g‘inga bo‘lish, bo‘g‘inlar sonini aniqlash, bo‘g‘inni mo‘ljallab o‘qish va ko‘nikmalarini shakllantirishi zarur.
O‘quvchilarni bo‘g‘inlab o‘qishga o‘rgatishda bo‘g‘in asos qilib olnadi. Bo‘g‘inlab o‘qishga o‘rgatish uchun so‘zni bo‘g‘inga bo‘lish, bo‘g‘in chegarasini aniqlash mashqlari har bir darsda tadrijiy ravishda izchil o‘tkaziladi. O‘quvchilar savod o‘rgatish tayyorlov davridan so‘zlarni bo‘g‘inga bo‘lishni mashq qilib, alifbo davrida ham izchil davom ettirsalargina bo‘g‘inlab o‘qish ko‘nikmasini yaxshi egallaydilar.
Savod o‘rgatish jarayoni o‘qish va yozuv darslarida o‘quvchilarni to‘g‘ri, me’yorida o‘qishga o‘rgatish uchun amaliy ravishda jarangli va jarangsiz undoshlarni taqqoslash, talaffuzidagi farqlarni, so‘z ma’nosini o‘zgartirib yuborishini anglashlarini, barcha tovushlarning yakka va so‘z tarkibidagi artikulyatsiyasini o‘zlashtirishlarini ta’minlovchi mashqlarni tashkil etish kiradi.
O‘quvchilarni so‘zlarni grafik va imloviy to‘g‘ri yozishga o‘rgatish uchun o‘quvchilarni so‘zni bo‘g‘in-tovush va tovush-harf tahliliga o‘rgatish, so‘zdagi tovushlarning izchil tartibini ayta olish ko‘nikmalarini, tovush va harf o‘rtasidagi moslik va mos kelmaslikni anglashlariga doir mashqlarni tashkil etish zarur.
O‘quvchilarni ongli o‘qishga o‘rgatish uchun savod o‘rgatish o‘qish darslariga matn mazmunini bolalar hayoti bilan bog‘lash, ko‘razmalilikdan foydalanish, matn mazmunini ongli o‘zlashtirganini aniqlovchi savol-topshiriqlar tizimini ishlab chiqish, matnga sarlavha topishga o‘rgatish kabi vazifalar yuklanadi.
O‘quvchilarning lug‘atini boyitish va bog‘lanishli nutqini o‘stirish, dunyoqarashini kengaytirish uchun o‘qish darslariga gaplarni ohangiga ko‘ra to‘g‘ri o‘qishni, o‘qiyotgan matnining mazmunini tushunib, ongli o‘qishlarini ta’minlovchi lug‘at ustidagi ishlarni tashkil etish, matnga yaqinlashtirib to‘liq qayta hikoyalashga o‘quvchilarni tayyorlovchi tahlil turlarini ishlab chiqish losim.
O‘quvchilar shaxsida insoniy fazilatlarni tarkib toptirishda o‘qilgan matn; eshitilgan ertak, hikoya, she’r; ko‘rilgan voqea va tasvirlardan to‘g‘ri xulosa chiqarishga, ularga o‘z munosabatlarini bildirishga doir ishlar amalga oshiriladi. Yuqoridagi vazifalarni amalga oshirishda ta’limiy o‘yinlarning ham o‘rni katta.
|
| |