nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-modda. Qayta tashkil etilganda zararlarni oʻtkazish

guruhi boʻyicha zararlarni oʻtkazish
(1-q.)
Ushbu
Kodeks
333-moddasining
qoidalari
soliq
toʻlovchilarning
konsolidatsiyalashgan guruhiga nisbatan ushbu moddada belgilangan oʻziga xos xususiyatlar
hisobga olingan holda qoʻllaniladi.
(2-q.)
Agar soliq toʻlovchilarning konsolidatsiyalashgan guruhi oldingi soliq davrida
(davrlarida) zarar (zararlar) koʻrgan boʻlsa, bunday guruhning masʼul ishtirokchisi joriy soliq
davrining konsolidatsiyalashgan soliq bazasini zararning butun summasiga yoki ushbu summaning
bir qismiga kamaytirishga haqli.
(3-q.)
Soliq
toʻlovchilar
konsolidatsiyalashgan
guruhining
ishtirokchisi
konsolidatsiyalashgan guruh tarkibidan chiqib ketganidan keyin (ushbu guruh faoliyatini
tugatgandan keyin):
1) joriy soliq davrining soliq bazasini mazkur guruh faoliyat koʻrsatgan davrda koʻrilgan
zararning summasiga (ushbu summaning bir qismiga) kamaytirishga haqli emas;
2) joriy soliq davrining soliq bazasini mazkur ishtirokchi tomonidan u soliq toʻlovchilar
konsolidatsiyalashgan guruhining ishtirokchisi boʻlmagan soliq davrlarining yakunlari boʻyicha
koʻrilgan zarar summasiga (ushbu summaning bir qismiga) ushbu moddada nazarda tutilgan
tartibda va shartlarda kamaytirishga haqli.
(OʻzR 29.12.2021-y. OʻRQ-741-son Qonuni tahriridagi
band) (Oldingi tahririga qarang)
(4-q.)
Agar soliq toʻlovchilar konsolidatsiyalashgan guruhining ishtirokchisi mazkur
guruhdagi oʻzining ishtirok etish davrida qoʻshib yuborish yoki qoʻshib olish shaklida qayta tashkil
etilgan boʻlsa, mazkur guruh tarkibidan chiqib ketganidan keyin (ushbu guruh faoliyatini
tugatganidan keyin) bu ishtirokchi joriy soliq davrining soliq bazasini oʻzi huquqiy vorisi boʻlgan
soliq toʻlovchilarning konsolidatsiyalashgan guruhi ishtirokchilari boʻlmagan bunday qayta
tashkil etilgan soliq toʻlovchilar soliq davri yakunlari boʻyicha qayta tashkil etilgan soliq
toʻlovchidan olingan zararlar summasiga (shu summaning bir qismiga) ushbu moddada nazarda
tutilgan tartibda va shartlarda kamaytirishga ham haqli.
(5-q.)
Agar soliq toʻlovchilar konsolidatsiyalashgan guruhining ishtirokchisi mazkur
guruhdagi oʻzining ishtirok etish davrida yuridik shaxsni boʻlish yoʻli bilan yangidan tashkil
etilgan boʻlsa, mazkur guruh tarkibidan chiqib ketganidan keyin (ushbu guruh faoliyatini
tugatganidan keyin) bu ishtirokchi joriy soliq davrining soliq bazasini oʻzi huquqiy vorisi boʻlgan
soliq toʻlovchilarning konsolidatsiyalashgan guruhi ishtirokchilari boʻlmagan bunday qayta
tashkil etilgan yuridik shaxs soliq davri yakunlari boʻyicha qayta tashkil etilgan soliq toʻlovchidan
olingan zararlar summasiga (shu summaning bir qismiga) ushbu moddada nazarda tutilgan tartibda
va shartlarda, ushbu Kodeksning 92-moddasini hisobga olgan holda kamaytirishga ham haqli.
Adabiyotlar - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

|
3 (79) 2021 pedagogik mahorat Pdf ko'rish
|
bet | 211/344 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 3,37 Mb. | | #113345 |
Bog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yil
Adabiyotlar
1. Mahmud Qoshg’ariy. Devonu lug’otit turk I tom.
2. Mahmud Qoshg’ariy. Devonu lug’otit turk II tom.
3. Mahmud Qoshg’ariy. Devonu lug’otit turk III tom.
4. Isxoqov. B.B. Bolalar o‘yinlarining etnografik xususiyatlari.
5. Ismoilov H. O‘zbek to‘ylari. –T.: “O‘zbekiston”. 1992.
6. Isxoqov. B.B. Bolalar o‘yinlarining etnografik xususiyatlari// O‘zbekiston etnologiyasining dolzarb
muammolari. –Toshkent: “Namangan”, 2007.
7. Safarov O, Jahongirov G’. Bolalar folklori // O‘zbek folklorlari ocherklari. -T.: “Fan”, 1988.
8. Джахангиров Г. Узбекский детский фолклор. -С 393.
9. Mahmud Sattor. O‘zbek udumlari. –T.: “Fan”. 1993. 23-24-b.
10. O‘zbek tilining izohli lug’ati. II tom. M. “Rus tili nashriyoti”, 1981. -251 b.
11. O‘zbek tilining izohli lug’ati. I tom. M. “Rus tili nashriyoti”, 1981. – 361 b.
12. Шаниязов.К.Ш. Узбеки-карлуки. Историо етнографической очерк. -Т., 1964.
13. Jahingirov G’. O‘zbek bolalar folklori. -T.: “O‘qituvchi”, 1978.
https://buxdu.uz
PEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021
156
Sulaymon HALIMOV
Samarqand davlat universiteti
tadqiqotchisi
G’ARIBIY IJODINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada temuriylar davri adabiy muhiti namoyondalaridan biri shoir Shohg’arib Mirzo-
(G’aribiy)ning ijodiy faoliyatini o‘rganishga e’tibor qaratilgan. Tadqiqotchi temuriylar davri adabiy muhiti
namoyondalaridan birining ijodini o‘rganar ekan, G’aribiy ijodida tasavvufiy g’oyalar, haqiqiy va majoziy
ishq, vasl va hijron, umidvorlik va umidsizlik, muhabbat va shikoyat, do‘st va raqib, ishonch va rashk, yorga
iltijo, sog’inch, vafo va jafo, yorga sadoqat, ko‘ngil, iyd, may kabi tushunchalar asosiy mavzular
hisoblanadi.
Shoh G’arib Mirzo G’aribiy ruhiyat musavviri ekanligi, uning ijodida insoniy munosabatlar, ko‘ngil
deb atalgan ruhiy olam va unda hukmronlik qiluvchi insoniy tuyg’ular o‘ziga xos tarzda yuzaga chiqadi.
G’aribiy g’azallarida bundan tashqari dunyo, insoniy munosabatlarga shoirning munosabati o‘zgacha
qiyofada namoyon bo‘ladi, shunga bog’liq holda yor, boda, ishq kabi ko‘plab so‘zlar keng ma’noda, ya’ni
bir o‘rinda o‘z ma’nosida, boshqa o‘rinda esa majoziy ma’noda qo‘llanilganligi, uning g’azallaridagi
timsollar ma’nosini anglash uchun masalaga o‘sha davr nuqtayi nazaridan yondashish lozim bo‘ladi.
Bundan tashqari, Shoh G’arib Mirzo G’arbiyning ijodiy mahsuli bo‘lgan g’azallarning tahliliga alohida
e’tibor qaratilgan. Tadqiqotchi mazkur maqola orqali yana bir temuriy shahzoda va shoirning ijodi
namunalarini keng o‘rganishimizga imkoniyat yaratmoqda.
|
| |
-modda. Zararlarni kelgusiga oʻtkazish

(1-q.)
Ushbu boʻlimda nazarda tutilgan daromadlar va xarajatlarga
kiritilgan tuzatishlarni
inobatga olgan holda chegirilishi lozim boʻlgan xarajatlarning jami daromaddan oshib ketishi soliq
toʻlovchining zarari deb eʼtirof etiladi.
(2-q.)
Muomaladagi qimmatli qogʻozlar va muddatli bitimlarning muomaladagi moliyaviy
vositalariga doir operatsiyalar boʻyicha zararlar tadbirkorlik faoliyatidan koʻrilgan
zararlar deb
eʼtirof etiladi.
(3-q.)
Oldingi soliq davrida (davrlarida) ushbu moddaning
birinchi qismiga muvofiq
hisoblab chiqarilgan zarari (zararlari) boʻlgan soliq toʻlovchi joriy soliq davrining foydasini ushbu
koʻrilgan zararning butun summasiga yoki ushbu summaning bir qismiga kamaytirishga haqlidir.
OʻzR 29.12.2021-y. OʻRQ-741-son
Qonuniga
muvofiq toʻrtinchi-beshinchi qismlar chiqarib
tashlangan
(4-q.) Soliq toʻlovchi zararni ushbu zarar koʻrilgan soliq davridan keyingi oʻn yil mobaynida
kelgusiga oʻtkazishni amalga oshirishga haqlidir.
(5-q.) Oʻtkazilayotgan zararning har bir keyingi soliq davrida
hisobga olinadigan jami
summasi ushbu boʻlimga muvofiq hisoblab chiqarilgan joriy soliq davri soliq bazasining 60
foizidan oshib ketishi mumkin emas.
OʻzR 29.12.2021-y. OʻRQ-741-son Qonuniga muvofiq oltinchi-toʻqqizinchi
qismlari
toʻrtinchi-yettinchi
qismlar deb hisoblansin
(4-q.)
Soliq bazasi oldingi soliq davrida (davrlarida) koʻrilgan zarar summasiga faqat joriy
soliq davrining yakunlari boʻyicha kamaytirilishi mumkin.
(5-q.)
Bir kalendar yildan ortiq yillarda koʻrilgan zararlar ular koʻrilgan
ketma-ketlikda
oʻtkaziladi.
(6-q.)
Bosh bankdan umidsiz qarzlarni oluvchi shoʻba tashkiloti tomonidan koʻrilgan
zararlar kelgusi davrlarga oʻtkazilmaydi.
(7-q.)
Zararlarni oʻtkazishning alohida hollardagi oʻziga xos xususiyatlari ushbu Kodeksning
334-336-moddalarida nazarda tutilgandir.
Madrasalarda “Qur’on”, “Tafsir”, “Odob as-solihin”, “Sabot ul-ojizin”

|
Madrasalarda “Qur’on”, “Tafsir”, “Odob as-solihin”, “Sabot ul-ojizin”
|
bet | 200/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22Madrasalarda “Qur’on”, “Tafsir”, “Odob as-solihin”, “Sabot ul-ojizin”, “Kimyoi saodat”, “Hadis”, “Shamoyil ul-nabi”, “Hikmat ul-ayn”lar darslik sifatida o‘qitilgan.
Qur’on – (arabcha - qiroat – o‘quv) islom dinida muqaddas deb tan olingan kitob. Unda islom aqidalari, e’tiqod talablari, huquqiy va axloqiy me’yorlari, cheklash va ta’qiqlari o‘z ifodasini topgan.
Qur’oni karim olloh tomonidan payg‘ambarimiz Muhammad alahissalomga vahiylar orqali 23 yil davomida nozil qilingan. Unda 114 ta sura bo‘lib, har bir sura 3 va undan ko‘p oyatlardan tashkil topgan. Qur’onning markaziy g‘oyasi talhit, ya’ni yakka xudo – olloh to‘g‘risidagi ta’limotdir. Qur’oni karim 1990-1991 yillarda Alouddin Mansur tomonidan zamonaviy o‘zbek tiliga o‘girildi.
“Tafsir” - Qur’onga ytozilgan sharx
“Odob as-solihin” – yaxshi kishilar odobi (Muhammad Sodiq Qoshg‘ariyning asari.)
“Sabot ul-ojizin” – So‘fi Olloyorning maktablar uchun yozgan darsligi
“Kimyoi saodat” - So‘fi Olloyorning maktablar uchun yozgan darsligi
“Hadis” - janob payg‘ambarimizning aytgan so‘llari, fe’l atvorlari, axloqlari, qavl va taqrirlari, payg‘ambarlikka qadar bo‘lgan hamda payg‘ambarlik yillaridagi siyratlarini, ya’ni hayot yo‘llarini anglatuvchi sunnatlari.
“Shamoyil ul-nabi” (Payg‘ambarlarning hislatlari) , “Hikmat ul-ayn” (hikmatlar) Buxoro, Qo’qon, Xiva xonliklaridagi maktab va madrasalarda fan sifatida o‘qitilgan har bir davr o’ziga xos bo’ladi. Har bir inson o’zligini anglagan holda ta’lim –tarbiyaga intilar ekan unga hamisha tole’ yor bo’ladi. Bu bilan mavzu xotimasi o’rnida shuni aytmoqchimanki, ta’lim olishga bo’lgan ehtiyojning har bir davr uchun qiyinchiliklari, ziddiyatlari mavjud bo’ladi. Darvoqe, yaxshidan ot – yomondan dod qolarmish, yaxshining sharofati tufayli yurt tinch, mamlakat obod, xalq shod-u farovon, ilm-fan, madaniyat va san’atda ravnaqda bo’larmish, hatto yovuzlik ezgulikka evrilarmish.
|
| |
Основы пакета - bet 205

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 205/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
282
Marker - bu boshqarish paketi bo‗lib, uchta baytdan iboratdir (16.2-rasm):
boshlang‗ich taqsimlovchi bayt (SD-Start Delimiter, bayt nachalnogo razdelitelya),
ega bo‗lishni boshqarish bayti (AC – Access Control, upravleniye dostupom) va
oxirgi taqsimlagich bayti (ED – End Delimiter, konechniy razdelitel).
Boshlang‗ich taqsimlagich va oxirgi taqsimlagich nafaqat nol va birlar ketma –
ketligi, maxsus ko‗rinishdagi impulslarni o‗z tarkibiga oladi.
Taqsimlagichlarning bu sharofati uchun ularni paketning boshqa baytlariga
hech qachon aralashtirib yuborilmaydi. Taqsimlagichlarning to‗rtta biti qabul
qilingan kodlashtirishda nol qiymatga ega bo‗lsa, qolgan to‗rtta bitlar qiymati
Manchester – II kodiga to‗g‗ri kelmaydi: ikki bit oralig‗ida signalning bir qiymati
saqlanib tursa, qolgan ikkita bit oralig‗ida boshqa qiymat saqlanadi. Qabul qiluvchi
qurilma sinxrosignalning bunday yo‗qolganini osongina bilib oladi. Boshqarish
bayti to‗rtta maydonga bo‗lingan (4.14-rasm): uchta bit navbat o‗rnatish biti, bitta
bit monitor biti va uchta bit zaxira biti. Navbat biti abonentlar paketlariga yoki
markerga navbat belgilash uchun kerak (navbat 0 dan 7 gacha bo‗lib, 7 eng yuqori
yani eng birinchi navbatni bildirsa, 0 esa eng pastki yani eng oxirgi navbatni
bildiradi). Abonent markerga o‗z paketini, o‗zining navbat nomeri bilan marker
navbati to‗g‗ri yoki katta bo‗lgan holda qo‗sha oladi. Bit markeri – bu markerga
paket qo‗shilganmi yoki yo‗qmi ko‗rsatib beradi (1 – marker paketsiz ekanligini
bildirsa, 0 – marker paketli ekanligini ko‗rsatadi). Monitor biti – birga o‗rnatilgan
bo‗lsa, bu marker aktiv monitor tomonidan uzatilganligidan xabar beradi.
Zahiralash biti abonentga tarmoqqa kelajakda ega bo‗lish huquqini band qilish
uchun ishlatishga imkon beradi, ya‘ni xizmat ko‗rsatish navbatiga turish uchun
kerakdir.
|
| |
-modda. Amortizatsiya qilinadigan aktivlarning

(1-q.)
Agar ushbu Kodeksda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, soliq toʻlovchi
tomonidan tekin olingan mol-mulk va (yoki) xizmatlar soliq toʻlovchining daromadi deb eʼtirof
etiladi.
(2-q.)
Mol-mulkni (xizmatlarni) tekin asosda olish chogʻida oluvchi shaxsning daromadlari,
agar ushbu moddaning toʻrtinchi qismida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, ushbu mol-
mulkning (xizmatlarning) bozor qiymatidan kelib chiqqan holda aniqlanadi.
(3-q.)
Tekin olingan mol-mulkning (xizmatlarning) bozor qiymati hujjat bilan tasdiqlanishi
kerak. Xususan, quyidagilar shunday hujjatlar boʻlishi mumkin:
1) yuklab joʻnatishga, yetkazib berishga yoki topshirishga doir hujjatlar;
2) mahsulot yetkazib beruvchilarning narxga doir maʼlumotlari (prays-varaqlar);
3) ommaviy axborot vositalaridan olingan maʼlumotlar;
4) birja xabarlari;
5) davlat statistika organlarining maʼlumotlari.
(4-q.)
Qarz beruvchiga foizli daromad toʻlash majburiyatisiz qarz (qaytarish sharti bilan
moliyaviy yordam) olish chogʻida qarz oluvchining daromadi qarz (qaytarish sharti bilan
moliyaviy yordam) olish sanasida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan
belgilangan qayta moliyalashtirish stavkasidan kelib chiqqan holda aniqlanadi. Qarz beruvchining
daromadini aniqlashning xuddi shunday tartibi qarz (qaytarish sharti bilan moliyaviy yordam)
olish sanasida stavkasi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan qayta
moliyalashtirish stavkasidan kam boʻlgan foizlar toʻlash sharti bilan berilgan qarzlarga (qaytarish
sharti bilan moliyaviy yordamga) nisbatan qoʻllaniladi.
(5-q.)
Ushbu modda toʻrtinchi qismining qoidalari:
1) banklararo operatsiyalarga va kredit tashkilotlari tomonidan berilgan kreditlarga;
2) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar
Mahkamasining qarorlariga koʻra, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining norezidentlari
tomonidan beriladigan qarzlarga (ssudalarga);
3) soliq toʻlovchilar konsolidatsiyalashgan guruhining bir ishtirokchisi tomonidan ayni shu
konsolidatsiyalashgan guruhning boshqa ishtirokchisiga beriladigan qarzlarga (qaytarib berish
sharti bilan moliyaviy yordamga) nisbatan tatbiq etilmaydi.
(6-q.)
Ushbu moddaning birinchi qismi qoidalari ushbu Kodeksning 322-moddasida nazarda
tutilgan soliq solishning oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda mol-mulkni ishonchli
boshqaruvga berishdan naf oluvchi oladigan daromadlarga nisbatan ham tatbiq etiladi.
-BOB. JAMI DAROMAD - Oʻzbekiston respublikasining soliq kodeksi (Yangi tahriri) Oʻzbekiston Respublikasining

mazkur daromad soliq solish maqsadlarida ushbu Kodeksda belgilangan tartibda hisobga olinadi.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
(9-q.)
Agar ushbu boʻlimda boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, buxgalteriya hisobi
toʻgʻrisidagi qonunchilikni qoʻllash chogʻida aktivlar va (yoki) majburiyatlarning qiymati
oʻzgarganligi munosabati bilan buxgalteriya hisobida aks ettirilgan daromadlarga soliq solish
maqsadidagi daromadlar sifatida qaralmaydi, bundan haqiqatda olingan daromadlar mustasno.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
(10-q.)
Agar ushbu Kodeksda boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, daromadni eʼtirof
etish sanasi buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiq aniqlanadi.
(OʻzR
21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
(11-q.)
Soliq toʻlovchining daromadlariga tuzatish kiritish ushbu Kodeksning 332-
moddasiga muvofiq amalga oshiriladi.
(12-q.)
Agar muayyan bir daromad daromadlarning bir nechta moddasida nazarda tutilgan
boʻlsa, jami daromadni aniqlashda mazkur daromad faqat bir marta kiritiladi.
-yil 
1-fevraldan - Oʻzbekiston respublikasining soliq kodeksi (Yangi tahriri) Oʻzbekiston Respublikasining

5.
Mobil aloqa xizmatlari
10%
6.
Xushboʻylashtiruvchi yoki rang beruvchi
qoʻshimchalarsiz oq shakar
20%
(OʻzR 30.12.2022-y. OʻRQ-812-son Qonuni tahriridagi qism) (Oldingi tahririga qarang)
(2-q.)
Ushbu modda birinchi qismining 3 va 5-bandlarida soliq stavkalari Oʻzbekiston
Respublikasida ishlab chiqariladigan (koʻrsatiladigan) aksiz toʻlanadigan tovarlarga (xizmatlarga)
belgilangan, va mazkur tovarlarni olib kirishda qoʻllanilmaydi.
(OʻzR 29.12.2021-y. OʻRQ-741-
son Qonuni tahriridagi qism)
(3-q.)
Ushbu modda birinchi qismining 4-bandida nazarda tutilgan olib kirilgan (import
qilingan) aksiz toʻlanadigan tovarlarni oʻz extiyojlari uchun ishlatilganda, soliq toʻlovchilari boʻlib
ushbu tovarlarni oʻz ehtiyojlari uchun olib kirishni amalga oshirgan shaxslar eʼtirof etiladi.
(OʻzR
29.12.2021-y. OʻRQ-741-son Qonuni tahriridagi qism)
(4-q.)
Ushbu modda birinchi qismining 6-bandida belgilangan soliq stavkasi Oʻzbekiston
Respublikasi hududiga olib kiriladigan xushboʻylashtiruvchi yoki rang beruvchi qoʻshimchalarsiz
oq shakarga qoʻllaniladi. Bunda Oʻzbekiston Respublikasi hududiga shakar xom ashyosini olib
kirishga aksiz soligʻi solinmaydi.
(OʻzR 29.12.2021-y. OʻRQ-741-son Qonuni tahriridagi qism)
-BOB. ALOHIDA HOLLARDA SOLIQ SOLISHNING

(3-q.)
Oddiy shirkat shartnomasiga (birgalikdagi faoliyat toʻgʻrisidagi shartnomaga)
konsessiya bitimiga yoki mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasiga muvofiq operatsiyalarni
amalga oshirishda
shirkatning ishonchli shaxsi, konsessioner yoki ishonchli boshqaruvchi
zimmasiga soliq toʻlovchining ushbu boʻlimda belgilangan majburiyatlari yuklatiladi.
(4-q.)
Oddiy shirkat shartnomasiga (birgalikdagi faoliyat toʻgʻrisidagi shartnomaga)
konsessiya bitimiga yoki mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasiga muvofiq tovarlarni
(xizmatlarni) realizatsiya qilishda shirkatning
ishonchli shaxsi,
konsessioner yoki ishonchli
boshqaruvchi soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilangan tartibda tegishli hisobvaraq-
fakturalarni taqdim etishi shart.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
(5-q.)
Soliq solinishi lozim boʻlgan tovarlarni (xizmatlarni) oddiy shirkat shartnomasi
(birgalikdagi faoliyat toʻgʻrisidagi shartnoma) doirasida ishlab chiqarish va (yoki) realizatsiya
qilish uchun olinadigan tovarlar (xizmatlar) boʻyicha soliqni hisobga
olish imkoniyati faqat
shirkatning ishonchli shaxsiga, basharti sotuvchilar tomonidan ushbu shaxsga soliq toʻgʻrisidagi
qonunchilikda belgilangan tartibda taqdim etilgan hisobvaraq-fakturalar mavjud boʻlsa, beriladi.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
(6-q.)
Shirkatning ishonchli shaxsi tomonidan boshqa faoliyat amalga oshirilgan taqdirda,
oddiy shirkat shartnomasiga (birgalikdagi faoliyat toʻgʻrisidagi shartnomaga) muvofiq
operatsiyalarni amalga oshirish chogʻida foydalaniladigan va ushbu shaxs tomonidan oʻzining
boshqa faoliyati amalga oshirilganda foydalaniladigan tovarlarning (xizmatlarning) alohida-
alohida hisobi mavjud boʻlganda, soliq summalarini hisobga olishga boʻlgan huquq yuzaga keladi.
(7-q.)
Soliqni hisobga olishga oid qism boʻyicha xuddi shunday qoidalar konsessiya bitimiga
yoki mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasiga muvofiq amalga oshiriladigan
operatsiyalarga nisbatan belgilanadi.
(8-q.)
Shirkatning soliq hisobini yuritish uchun masʼul boʻlgan ishonchli shaxsi,
konsessioner, ishonchli boshqaruvchi oddiy shirkat shartnomasini (birgalikdagi faoliyat
toʻgʻrisidagi shartnomani) konsessiya bitimini, mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasini
bajarish jarayonida amalga oshirilgan operatsiyalarning hisobini har bir koʻrsatib oʻtilgan
shartnoma boʻyicha alohida-alohida yuritadi.
-modda. Soliq solish obyekti - Oʻzbekiston respublikasining soliq kodeksi (Yangi tahriri) Oʻzbekiston Respublikasining

3) norezident uchun - ushbu Kodeksning 50-bobida belgilangan xususiyatlar inobatga
olingan holda, Oʻzbekiston Respublikasidagi manbalardan olingan daromadlar;
4) yakka tartibdagi tadbirkor uchun - ushbu Kodeksning 51-bobida belgilangan oʻziga xos
xususiyatlar inobatga olingan holda, ushbu boʻlimda nazarda tutilgan jami daromad va xarajatlar
oʻrtasidagi farq;
5) zimmasiga oddiy shirkat ishlarini yuritish yuklatilgan shaxs
uchun - birgalikda ishlab
chiqarilgan tovarni (koʻrsatilgan xizmatni) realizatsiya qilishdan olingan daromad va birgalikda
ishlab chiqarilib realizatsiya qilingan tovarga (xizmatga) toʻgʻri keladigan birgalikdagi faoliyatga
kiritilgan mablagʻlar summasi oʻrtasidagi farq.
296-modda. Soliq bazasi
(1-q.)
Ushbu Kodeksning 295-moddasiga muvofiq aniqlanadigan, soliq solinishi lozim
boʻlgan foyda summasi soliq bazasi hisoblanadi.
(2-q.)
Soliq bazasini ushbu boʻlimda belgilangan tartibda va
shartlarda aniqlashda soliq
toʻlovchi daromadlarining va (yoki) xarajatlarining (zararlarining) ayrim turlari maxsus qoidalar
boʻyicha inobatga olinishi yoki inobatga olinmasligi mumkin.
(3-q.)
Soliq toʻlovchi ushbu boʻlimga muvofiq foydani va zararni hisobga olishning umumiy
tartibidan farq qiladigan tartibi nazarda tutilgan operatsiyalar boʻyicha daromadlarning
(xarajatlarning) alohida-alohida hisobini yuritadi.
(4-q.)
Soliq bazasi, agar ushbu Kodeksning 48 va 50-boblarida boshqacha qoida
belgilanmagan boʻlsa, soliq davri boshlanganidan eʼtiboran ortib boruvchi yakun bilan aniqlanadi.
(5-q.)
Soliq toʻlovchi tomonidan hisobot (soliq) davrida koʻrilgan
zararlar soliq solish
maqsadlarida soliq bazasini ushbu Kodeksning 46-bobida belgilangan tartibda va shartlarda
kamaytiradi.
(6-q.)
Soliq bazasi nazorat qilinadigan chet el kompaniyalarining ushbu Kodeksning VII
boʻlimi va 331-moddasiga muvofiq belgilanadigan umumiy foydasini ham oʻz ichiga oladi.
(7-q.)
Soliq bazasiga ushbu boʻlimda belgilangan hollarda va tartibda tuzatishlar kiritiladi.
(8-q.)
Soliq toʻlovchining daromadlariga va (yoki) xarajatlariga (zararlariga) ushbu
Kodeksning VI boʻlimida nazarda tutilgan hollarda tuzatishlar kiritiladi.
(9-q.)
Natura shaklidagi
daromadlar va xarajatlar, agar ushbu qismda boshqacha tartib
nazarda tutilmagan boʻlsa, soliq toʻlovchi tomonidan bitimning haqiqiy narxidan kelib chiqqan
holda inobatga olinadi. Agar bunday bitimdagi tovarlarning (xizmatlarning) narxi ularning bozor
narxidan farq qilsa va bunday farqlanish soliq toʻlovchining soliq bazasi kamayishiga yoki zarari
koʻpayishiga
olib kelsa, soliq bazasi ushbu Kodeksning VI boʻlimiga muvofiq belgilanadigan
bozor narxlaridan kelib chiqqan holda aniqlanadi.
Основы пакета - bet 250

346
4.6§ MPLS texnologiyasi.
Belgi yordamida ko‗p protokolli kommutatsiyalashlar (Multi-Protocol
Label Switching, MPLS – mnogoprotokolniy kommutatsii s pomoshyu metok )
texnologiyasi ko‗p mutaxassislar tomonidan bugungi kundagi eng dolzarb
transport texnologiyasi deb hisoblanmoqda. Bu texnologiya virtual kanallar
texnikasining afzalliklari bilan TSR/IP stekining funksionalligini birlashtirgan.
Birlashish bitta tarmoq qurilmasi belgilar bo‗yicha kommutatsiyalovchi
(ulovchi) marshrutizator (Label Switch Router, LSR) deb atalishi tufayli sodir
bo‗lmoqda, u IP-marshrutizatorining ham vazifasini va shuningdek virtual kanallar
kommutatorining vazifasini ham bajaradi. Bu ikki qurilmani mexanik ravishda
birlashtirish emas, qachonki har bir qurilmaning vazifasi bir-birining vazifasini
to‗ldiradi va birgalikda ishlatiladi.
Birinchi marta marshrutlash (yo‗nalish tanlash) va kommutatsiyalash
(ulashni) bitta qurilmada amalga oshirish g‗oyasi 90 yillarning o‗rtasida bozorda
IP/ATM aralash qurilma paydo bo‗ganda joriy etilgan edi. Bu qurilmalarda yangi
texnologiya IP-kommutatsiyalash (IP switching) joriy etilgan bo‗lib, unda IP-
paketlarni tarmoq orqali xarakatlanishini tezlatish muammosini IP va ATM stek
protokollarining birgalikdagi xarakati orqali yechilgan. Shu vaqtda IP protokoli
ko‗pincha ATM ning yuqori qatlamida ishlagan, bunda provayder tarmog‗idagi
chegaraviy IP-marshrutizatorlar o‗rtasida ATM kanallari axborotlarni tez uzatish
uchun ishlatilgan (ko‗pincha kafolatlangan o‗tqazish imkoniyatini va QoS
quvvatlashida), shu bilan u oraliqdagi magistral IP- marshrutizatorlarni ―aylanib
o‗tish‖ yoki ―taajjubda qoldirish‖ ni amalga oshirgan. O‗sha vaqtning IP-
marshrutizatorlari ATM kommutatorlaridan ancha sekin ishlagan, shuning uchun
bunday ―taajjubda qoldirish‖ dan samara jiddiy bo‗lgan. Biroq bu usulning
kamchiligi bo‗lgan edi – u qisqa vaqtli oqimlar uchun yomon ishlagan, chunki
|
-rasm. LSR arxitekturasi - Основы пакета

4.48-rasm. LSR arxitekturasi.
Boshqarish
Mashrutlashtirish protokollari
Mashrutlashtirish
jadvali
IP-harakatlanish
Axborotlarni harakati
Interfeys
Interfeys
Kiruvchi trafik
Chiquvchi trafik
RIP, OSPF, IS-IS
protokollari
yordamida
mashrutlashtirish
RIP, OSPF, IS-IS
protokollari
yordamida
mashrutlashtirish
Boshqarish
Mashrutlashtirish protollari
Signal
protokoli
Mashrutlashtirish
jadvali
Harakatlanish
jadvali
Axborotlarni harakati
Interfeys
Belgilar bо‗yicha harakatlanish
IP-harakatlanish
Interfeys
Kiruvchi
trafik
Chiquvc
hi trafik
Belgilar bо‗yicha
kommutator yо‗l
о‗rnatish
RIP, OSPF, IS-IS
protokollari
yordamida
mashrutlashtirish
RIP, OSPF, IS-IS
protokollari
yordamida
mashrutlashtirish
349
Misol tariqasida belgilar bo„yicha harakatlanish blokini ko‗rsatish
mumkin, u IP-paketlarni IP-manzil asosida uzatmay, belgi maydoni asosida
uzatadi. Keyingi xopni ( ) tanlashdagi yechim qabul qilishda belgilar bo‗yicha
harakatlanish bloki kommutatsiyalash jadvalini ishlatadi, MPLS standartida uni
harakatlanish jadvali nomi bilan ataladi. Harakatlanish jadvali MPLS
texnologiyasida boshqa texnologiyalardagi virtual kanallar texnikasidagi jadvalga
o‗xshashdir (4.7 jadval).
4.7 jadvali.
MPLS texnologiyasida harakatlanish jadvaliga misol.
Kirish interfeysi
Belgi
Keyingi xop
Xarakat
S0
24
5
S1
256
S0
27
S2
45
…
…
…
…
LSR qurilmasining har biriga harakatlanish jadvali signa protokoli bilan
hosil qilinadi, u MPLS da belgilarni taqsimlash protokoli (Label Distribution
Protocol, LDP) nomiga ega.
LDP protokoli tarmoq bo‗ylab virtual kanal yotqizadi, uni MPLS
texnologiyasida belgilar bo‗yicha kommutatsiyalash yo‗llari deb nomlanadi (Label
Switching Path, LSP).
Belgilar bo‗yicha kommutatsiyalash yo‗llari. 21.5-rasmda bir necha IP
tarmoqlari bilan muloqotda bo‗luvchi MPLS tarmog‗i keltirilgan.
|
Основы пакета - bet 253

350
4.49-rasm. MPLS tarmog„i.
MPLS texnologiyasida chegaraviy LSR qurilmalari maxsus nomga ega -
belgilar bo‗yicha chegaraviy kommutatsiyalovchi marshrutizatorlar (Label switch
Edge Routers, LER).
LER qurilmasi bajaradigan vazifasi bo‗yicha ancha murakkab bo‗lib,
boshqa tarmoqlardan trafikni standart IP-paket ko‗rinishida qabul qilib olgach,
so‗ng ularga belgini qo‗shadi va bir necha oraliq LSR qurilmalar orqali mos yo‗l
bo‗ylab LER chiqish qurilmasiga yo‗naltiradi. Bunda paket borishi kerak bo‗lgan
IP-manzil asosida harakatlanmay belgi asosida harakatlanadi.
Ekvivalent harakatlanish sinifi haqidagi (Forwarding Equivalence Class,
FEC) axborot deb ataluvchi asosida tarmoqda mavjud LSR yo‗llardan bittasida
LER IP-manzilni aks ettirishni amalga oshiradi.
IP-tarmoq
IP-tarmoq
IP-tarmoq
IP-tarmoq
IP-tarmoq
LER6
LER2
LER3
LER7
LER8
LER9
LER1
LER5
LSP1
LSP2
LSP3
LSP4
MPLS-tarmoq
LER4
351
FEC qaysidir IP tarmoq ostisiga yoki IP-tarmoq ostilar to‗plamiga mos
kelishi mumkun. FEC belgilari sifatida va IP-manzildan farqlanuvchi axborot
sifatida masalan, paket kelgan interfey nomerini yoki agarda paket Ethernet
kadrlarida inkapsulyatsiyalangan bo‗lsa VLAN nomerini ishlatishi mumkin.
Virtual kanallar texnikasini ishlatadigan xuddi boshqa texnologiyalaridek,
har bir LER va LSR qurilma doirasida belgi mahalliy ahamiyatga ega, yani kirish
interfeysidan chiqishga paketni uzatishda belgi qiymatini o‗zgartirish bajariladi.
MPLS da LSR yo‗llari topologiyaga mos ravishda xomaki (predvaritelno)
o‗rnatiladi. Yo‗l o‗rnatishga bir necha yondoshish mavjud, uni tanlash ko‗rsatkichi
va topish usuli bilan ular farqlanadi.
LSR bu bir yo‗nalishli virtual kanaldir, shuning uchun ikki LER qurilmalari
o‗rtasida trafikni uzatish uchun kamida ikkita belgi bo‗yicha kommutatsiya yo‗lini
o‗rnatish kerak – har bir yo‗nalishga bittadan. 4.49- rasmda ikki juft belgi bo‗yicha
kommutatsiyalash yo‗li ko‗rsatilgan, LER2 va LER3, shuningdek LER1 va LER4
qurilmalarini ulovchi. Ayonki, barcha tarmoqlarni aloqasini ta‘minlash uchun bu
yetarli emas. Odatda LER qurilmalari belgi bo‗yicha kommutatsiyalash yo‗li
yordamida to‗liq bog‗langan tarkibni tashkil qilishi kerak, uning aniq MPLS
tarmoqlarda o‗rni bor. Bu tarkib rasmda uning grafik ko‗rinishda ta‘svirlash juda
katta bo‗lganligi uchun ko‗rsatilmadi.
LER chiqish qurilmasi belgini olib tashlab keyingi tarmoqqa paketni endi
tarmoq uchun standart bo‗lgan IP shaklda uzatadi. Shunday qilib, MPLS
texnologiyasi qolgan boshqa IP tarmoqlar uchun shaffof bo‗lib qoladi.
MPLS sarlavhasi bir necha maydonlardan tashkil topgan (4.50-rasm).
Belgi (20 bit) belgilar bo‗yicha mos ulanish yo‗lini tanlash uchun xizmat
qiladi.
Hayot vaqti (TTL). Bu maydon 8 bitli bo‗lib, IP paketning bir xil
maydonini takrorlaydi. Bu LSR qurilmasi ―adashgan‖ paketni IP sarlavhasiga
|
Mahsulot sotish muomalalari bilan bog’liq operatsiyalarni o’rganish jarayonida auditor quyidagi hujjatlarning qaysi biridan foydalanmaydi?

Mahsulot sotish muomalalari bilan bog’liq operatsiyalarni o’rganish jarayonida auditor quyidagi hujjatlarning qaysi biridan foydalanmaydi?
ish xaqi hisoblash tabeli
ishonchnomalar
shartnomalar
tushum tushganligi to’g’risida dastlabki bank hujjatlari.
№153 Fan bobi – 2; Fan bo’limi –5; Qiyinchilik darajasi –1;
Auditorlik tekshiruvi natijasida ishlab chiqarishxodimlarini va ishlab chiqarish aktivlarini majburiy va ixtiyoriy sug’urta qilish xarajatlari boshqa operatsion xarajatlar tarkibiga qo’shilganligi aniqlandi. Qonunchilikka binoan bu turdagi xarajat qaysi qatorga qo’shilishi kerak?
ishlab chiqarish bilan bog’liq moddiy xarajatlar
ishlab chiqarish tusidagi boshqa xarajatlar
ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo’lgan mehnatga haq to’lash xarajatlari;
sotish xarajatlari
№154 Fan bobi – 2; Fan bo’limi –5; Qiyinchilik darajasi –2;
Tayyor mahsulotlar sotilishi hisobi xususidagi qaysi jurnal-order auditor uchun dalil hisoblanadi?
11-jurnal order
13-jurnal order
1-jurnal order
3-jurnal order
№155 Fan bobi – 2; Fan bo’limi –5; Qiyinchilik darajasi –3;
Auditorlik tekshiruvi jarayonida ishlab chiqarilgan mahsulotdan 200000 so’m miqdorida foyda olinganligi aniqlangan. Doimiy xarajatlar - 400000, o’zgaruvchan xarajatlar - realizatsiya hajmining 75% miqdorida bo’lgan. Auditor aniqlagan sof realizatsiya hajmi qanchani tashkil qiladi?
2 133,333;
2 200,000
2 666,667;
3 200,000;
№156 Fan bobi – 2; Fan bo’limi –5; Qiyinchilik darajasi –2;
Auditorlik tekshiruvi jarayonida korxonada bir mahsulot uchun o’zgaruvchan xarajat 1400 so’mni, doimiy xarajatlar esa 900000 so’mni tashkil qilganligini aniqladi. Ishlab chiqarilgan mahsulot miqdori 2000 don Mahsulot sotishdan 800000 so’m foyda olish uchun auditor korxonaga mahsulot bir birligining bahosini qancha qilib belgilashni tavsiya qiladi?
2120 so’m
2180 so’m
2220 so’m
2250 so’m
№157 Fan bobi – 2; Fan bo’limi –5; Qiyinchilik darajasi –3;
Auditorlik tekshiruvi jarayonida korxona 200 000 dona mahsulot sotgan. Shundan doimiy xarajatlar-400 000 so’mva o’zgaruvchan xarajatlar-sotish bahosining 60% tashkil qilgan. Korxona 100 000 so’m foyda olgan. Tekshiruv natijasiga ko’ra sotilgan mahsulot birligining bahosi qancha teng bo’lgan?
3,75 so’m
4,17 so’m
5,00 so’m
6,25 so’m
№158 Fan bobi – 2; Fan bo’limi –5; Qiyinchilik darajasi –1;
|
NAZORAT SAVOLLARI - Buxgalteriya hisobi va audit

|
Buxgalteriya hisobi va audit
|
bet | 101/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)NAZORAT SAVOLLARI
Ishlab chiqarish xarajatlari auditining oldiga qanday maqsad qo’yiladi?
Ishlab chiqarish xarajatlari auditining qanday me’yoriy asoslari va xususiyatlari mavjud?
Asosiy ishlab chiqarish tarmoqlarini auditorlik tekshiruvidan o’tkazish qanday amalga oshiriladi?
Yordamchi ishlab chiqarishlar auditi qanday amalga oshiriladi?
Umumishlab chiqarish xarajatlari auditi qanday amalga oshiriladi?
Mahsulot tannarxi to’g’ri aniqlanganligini tekshirish qanday amalga oshiriladi?
Ishlab chiqarishdagi brak auditi qanday amalga oshiriladi?
Tayyor mahsulotni baholashning auditi qanday amalga oshiriladi?
Tayyor mahsulotning saqlanishi auditi qanday amalga oshiriladi?
Sotish xarajatlari auditi qanday amalga oshiriladi?
Tayyor mahsulotlarni jo’natish bo’yicha muomalalar to’g’riligining auditi qanday amalga oshiriladi?
15-MAVZU. MEHNAT HAQI HISOBI VA TO’LASH JARAYONI AUDITI
REJA:
Xodimlar bilan hisob-kitoblar auditining me’yoriy asoslari
Aktsiyadorlik jamiyatlarida mehnat haqi bo’yicha hisob-kitoblar auditining maqsadi, vazifalari va manbalari
Mehnat haqi bo’yicha hisob-kitoblar auditini rejalashtirish bosqichi
Xodimlar bilan mehnat haqi va boshqa muomalalar bo’yicha hisob-kitoblarni tekshirish
Tayanch so’z va iboralar: Mehnat haqi, mehnatga haq to’lash shakllari, ishbay, vaqtbay, nafaqa, minimal ish haqi, hujjatli solishtirish, ijtimoiy to’lovlar, ish haqidan soliqlar va majburiy to’lovlar, ijtimoiy to’lovlar, shartnoma to’lovlari, ishchi va xizmatchilar, ishchi va xodimlar, ta’rif setkasi.
|
| |
Investitsiyalar auditida tanlash tekshirilayotgan jamlanmaning qanday ob’ektlariga nisbatan auditorlik rusum-qoidalarini qo’llash maqsadida amalga oshiriladi?

Investitsiyalar auditida tanlash tekshirilayotgan jamlanmaning qanday ob’ektlariga nisbatan auditorlik rusum-qoidalarini qo’llash maqsadida amalga oshiriladi?
100 foizdan kam bo’lgan
75 foizdan kam bo’lgan
75 foizdan ko’p bo’lgan
80 foizdan kam bo’lgan
№135 Fan bobi – 2; Fan bo’limi – 3; Qiyinchilik darajasi –3;
Investorning kompaniyadagi ulushi 20% dan 50% gacha bo’lganida qaysi usul qo’llaniladi?
bozor bahosi
konsolidatsiya usuli (consolidation method)
tannarx qiymati usuli (cost method)
ulushda qatnashish bo’yicha baholash usuli (equity method)
№136 Fan bobi – 2; Fan bo’limi – 3; Qiyinchilik darajasi –3;
Investitsiyalar auditida kamchiliklar sabablarini surishtirish auditorlik dalillarini olishning qaysi turiga mansub?
analitik amallar
hisoblash
nazorat
so’rov
№137 Fan bobi – 2; Fan bo’limi – 3; Qiyinchilik darajasi –2;
Investitsiyalar auditida dalillar yig’ish qaysi standart talablari asosida bo’lishi kerak?
31-son AFMS
50-son AFMS
70-son AFMS
90-son AFMS
№138 Fan bobi – 2; Fan bo’limi – 3; Qiyinchilik darajasi –2;
Auditor tovar-moddiy zahiralarni to’g’ri baholanishini tekshirgandaqaysi BHMSga muvofiqligini tekshirishi kerak?
15-BHMS bilan
1-BHMS bilan
4-BHMS bilan
5-BHMS bilan
№139 Fan bobi – 2; Fan bo’limi – 3; Qiyinchilik darajasi –3;
Tekshiruv mobaynida tuziladigan taqqoslash qaydnomalarini kimlar imzolaydi?
auditor va bosh buxgalter
auditor, bosh buxgalter va moddiy javobgar shaxs
bosh buxgalter va moddiy javobgar shaxs
faqat auditor
№140 Fan bobi – 2; Fan bo’limi –4; Qiyinchilik darajasi –1;
TMZlar kamomadining aniq aybdorlari topilmagan yoki moddiy javobgar shaxslardan undirib olish imkoni bo’lmagan hollarda ko’rilgan zarar summasi daromad (foyda) solig’ini hisoblashda umumiy belgilangan tartibda soliqqa tortiladigan bazaga qo’shiladimi?
aksincha soliq bazasidan ayriladi
ba’zi paytlarda qo’shiladi
ha
yo’q
№141 Fan bobi – 2; Fan bo’limi –4; Qiyinchilik darajasi –2;
|
Основы пакета - bet 208

286
(masalan, elektr signalini yorug‗lik signaliga va teskariga) ishlarini bajaradi.
Ko‗pincha adapter platasiga o‗rnatilgan qabul qilish va uzatish qurilmasini
transiver deb ham yuritiladi.
Repiterlar yoki qaytaruvchi (repeater, povtoriteli) qurilmasi transiverga
nisbatan ancha oddiy vazifasini bajaradi. U faqat susaygan signalni qayta tiklab
avvalgi ya‘ni uzatilgan vaqtidagi ko‗rinishga (amplitudasi va ko‗rinishini)
keltiradi. Signalni qayta tiklashning asosiy maqsadi, tarmoq uzunligini oshirishdan
iborat (4.16–rasm). Lekin repiterlar ko‗pincha boshqa funksiyalarni ham
bajaradilar, masalan, tarmoqqa ulanadigan qismlarni galvanik ajratish. Repiterlar
va transiverlar hech mahal o‗zidan o‗tayotgan axborotga hech qanday ishlov
bermaydilar.
4.16 – rasm. Tarmoqning ikki bo„lagini repiter yordamida ulash.
Konsentratorlar (Hub), o‗z nomidan kelib chiqadiki, bir necha tarmoq
qismlarini birlashtirib bir butun tarmoq hosil qilishga xizmat qiladilar.
Konsentratorlarni aktiv va passivga ajratish mumkin.
Passiv konsentratorlar konstruktiv jihatidan bir necha repiterlarni o‗z
tarkibiga olgan bo‗ladi. Ular repiterlar bajaradigan vazifalarini o‗zini bajaradilar
(4.17–rasm). Bunday konsentratorlarning alohida olingan repiterlarga nisbatan
ahzalligi hamma ulanish nuqtalari bir joyga yig‗ilganligi. Bu tarmoq tuzilishini
Repiter
287
o‗zgartirishga qulaylik tug‗diradi, tarmoqni nazorat qilish va nosozliklarni topishni
osonlashtiradi. Shuningdek, hamma repiterlar bu holda sifatli va bir nuqtadan
elektr manbayiga ulanadilar.
4.17 – rasm. Repiterli konsentratorning tarkibi.
Passiv konsentratorlar ba‘zi hollarda axborot almashinuviga aralashdilar,
yani ba‘zi bir aniq xatoliklarni yo‗qotishga yordamlashib.
Aktiv konsentratorlar ancha murakkab vazifalarni bajaradilar, masalan, ular
almashuv protokollarini va axborotni o‗zgartirishni amalga oshiradilar. To‗g‗ri, bu
o‗zgartirishlar ancha sodda. Aktiv konsentratorlarga misol, kommutatsiya qiluvchi
konsentratorlar (switching hub), kommutatorlar bo‗lishi mumkin. Ular paketlarni
tarmoqning bir qismidan ikkinchi qismiga uzatadilar, lekin aynan shu tarmoq
qismidagi abonentga manzillangan paketnigina uzatadilar. Bu holda paketning o‗zi
kommutator tomonidan qabul qilinmaydi. Bu tarmoqda axborot almashish
chastotasini kamaytirib yuboradi, chunki har bir tarmoq qismi faqat o‗ziga taalluqli
paketlar bilan ishlaydi.
Ko‗priklar (Bridge, mosti), yo‗naltirgichlar (router, morshrutizatori) va
shlyuzlar (gateway) turli xildagi tarmoqlardan bir butun tarmoq hosil qilish uchun
ishlatiladi, yaʻni turli quyi bosqich almashish protokollari, xususan, turli
o‗lchamdagi paketlar, turli kodlash usullari va turli tezlikdagi uzatishlar va hokazo.
Ularni qo‗llash oqibatida murakkab va o‗z tarkibida turli xildagi tarmoq
qismlaridan iborat tarmoqqa ega bo‗linadi. Foydalanuvchi nazarida oddiy tarmoq
Repiter
Repiter
Repiter
1- segment
Repiter
2- segment
3- segment
4- segment
|
Основы пакета - bet 207

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 207/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
284
4.15 – rasm. Tarmoq adapter platasi
Kompyuter tarkibida adapter platasini ravon ishlashi uchun uning asosiy
ko‗rsatkichlarini to‗g‗ri o‗rnatish zarur:
kiritish-chiqarish portining asos manzilini (ya‘ni manzil maydonining
boshlanish manzilini, u orqali kompyuter adapter bilan muloqot qiladi);
foydalaniladigan uzilish nomeri (ya‘ni taʻqiqlash yo‗lining nomeri, u
orqali kompyuterga adapter o‗zi bilan axborot almashinuvi zarurligi haqida xabar
beradi);
bufer va yuklanuvchi xotiralarning asos manzili (ya‘ni adapter tarkibiga
kiruvchi kompyuter aynan shu xotira bilan muloqot qilishi uchun).
Bu ko‗rsatkichlarni foydalanuvchi tomonidan adapter platasidagi ulash
moslamasi (djamer) yordamida tanlab o‗rnatish mumkin, lekin plata bilan
beriladigan maxsus adapterni initsializatsiyalovchi dastur yordamida ham o‗rnatish
mumkin. Hamma ko‗rsatkichlarni (manzil va uzilish nomeri) tanlashda eʻtibor
berish kerakki, ular kompyuterning boshqa qurilmalarida o‗rnatilib band bo‗lgan
ko‗rsatkichlaridan farq qilishi kerak. Hozirgi zamon tarmoq adapterlarida
ko‗pincha Plug-and-Play tartibi qo‗llaniladi, ya‘ni ko‗rsatkichlarni foydalanuvchi
tomonidan o‗rnatilishining (sozlanishining) hojati yo‗q, ularda sozlash kompyuter
elektr manbaiga ulanganda avtomatik ravishda amalga oshiriladi.
Tarmoq
razyomi
ISA razyomi
285
Adapterning asosiy tarmoq vazifalariga quyidagilar kiradi:
kompyuter va mahalliy tarmoq kabelini galvanik ajratish (buning uchun
odatda signalni impuls transformatori orqali uzatiladi);
mantiqiy signallarni tarmoq signallariga va aksiga o‗zgartirish;
tarmoq signallarini kodlash va dekoderlash;
qabul
qilinayotgan
paketlardan
aynan
shu
abonentga
manzillashtirilgan paketlarni tanlab qabul qilish;
parallel kodni ketma-ket kodga axborot uzatilishida o‗zgartirish va
axborot qabul qilishda aksiga o‗zgartirish;
adapterning bufer xotirasiga uzatilayotgan va qabul qilinayotgan
axborotlarni yozish;
qabul qilingan axborot almashinuvini boshqarish usulida tarmoqqa
ega bo‗lishni tashkil qilish;
axborotlarni qabul qilish va uzatishda paketlarning nazorat bitlari
yig‗indisini hisoblash.
Odatda hamma tarmoq vazifa maxsus katta integral sxemalar yordamida
amalga oshirilganligi uchun adapter platasining o‗lchami kichik va narxi arzondir.
Agarda tarmoq adapteri bir necha turdagi kabellar bilan ishlay olsa, u holda
yana bir sozlanish lozim bo‗lgan ko‗rsatkich qo‗shiladi (kabel turini tanlash).
Masalan, adapter platasida u yoki bu turdagi kabelga ulash uchun moslama
(peremichka) bo‗lishi mumkin.
Adapterdan boshqa hamma mahalliy tarmoq qurilmalari yordamchi
qurilmalar bo‗lib, ko‗pincha ularsiz ham ishni tashkil qilish mumkin.
Transiverlar
yoki
uzatish
va
qabul
qilish
qurilmalari
(TRANsmitter+reSEIVER, priyemoperedatchiki), ular adapter bilan tarmoq kabeli
o‗rtasidagi axborotni uzatish uchun xizmat qiladilar yoki tarmoqning ikki qismlari
(segment) o‗rtasidagi axborot uzatishni amalga oshiradilar. Transiver signalni
kuchaytirish, signal qiymatlarini o‗zgartirish yoki signal ko‗rinishini o‗zgartirish
|
| |
-BOB. SOLIQ BAZASIGA TUZATISH KIRITISH

|
-BOB. SOLIQ BAZASIGA TUZATISH KIRITISH Pdf ko'rish
|
bet | 245/352 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,93 Mb. | | #248757 |
Bog'liq soliq kodeksi 202346-BOB. SOLIQ BAZASIGA TUZATISH KIRITISH
332-modda. Daromadlar va xarajatlarga tuzatish kiritish
333-modda. Zararlarni kelgusiga oʻtkazish
334-modda. Qayta tashkil etilganda zararlarni oʻtkazish
335-modda. Soliq toʻlovchilarning konsolidatsiyalashgan
guruhi boʻyicha zararlarni oʻtkazish
336-modda. Operatsiyalarning ayrim turlari boʻyicha
zararlarni oʻtkazishning oʻziga xos xususiyatlari
332-modda. Daromadlar va xarajatlarga tuzatish kiritish
(1-q.)
Hisobot soliq davridagi daromad (xarajatlar) miqdorining soliq bazasini aniqlashda
ilgari daromad (xarajat) deb eʼtirof etilgan summa doirasida koʻpayishi yoki kamayishi tuzatish
kiritish deb eʼtirof etiladi.
(2-q.)
Daromadlar va xarajatlarga quyidagi hollarda tuzatish kiritilishi lozim:
1) tovarlar, shuningdek sugʻurtalanuvchiga sugʻurta mukofoti toʻliq yoki qisman
qaytarilganda;
2) bitim shartlari oʻzgartirilganda;
3) narxlar oʻzgartirilganda, sotib oluvchi tomonidan chegirmadan foydalanilganda;
4) koʻrsatilgan xizmatlardan voz kechilganda.
(3-q.)
Ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan daromadlar va xarajatlarga
tuzatish kiritish quyidagicha amalga oshiriladi:
kafolat muddati belgilangan tovarlar (xizmatlar) boʻyicha - kafolat muddati doirasida;
sugʻurta mukofotlari boʻyicha - shartnomani bekor qilish paytida;
boshqa hollarda - bir yillik muddat doirasida.
(4-q.)
Ushbu moddaga muvofiq daromadlar va xarajatlarga tuzatish kiritish mazkur
moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan hollar yuzaga kelganligini tasdiqlovchi hujjatlar asosida
amalga oshiriladi. Bunda tovarni (xizmatni) sotuvchi ushbu Kodeksning 257-moddasida nazarda
tutilgan tartibda tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan daromadga tuzatish kiritadi.
(5-q.)
Ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan hollarda daromadlar va
xarajatlarga tuzatish kiritish mazkur hollar sodir boʻlgan soliq davrida amalga oshiriladi.
(6-q.)
Daromadlar va xarajatlarga tuzatish kiritish soliq toʻlovchi soliq solishning
umumbelgilangan tartibiga oʻtgan taqdirda ham amalga oshiriladi, bundan tuzatish kiritilayotgan
daromadlar boʻyicha soliq imtiyozlarini qoʻllash hollari mustasno.
|
| |
‑rasm. Strategik menejment jarayoni

|
‑rasm. Strategik menejment jarayoni
|
bet | 171/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD2.4‑rasm. Strategik menejment jarayoni
Strategik boshqaruvning asosiy bosqichlari.
Strategik boshqaruvning asosiy bosqichlari quyidagilardan iborat:
1. Biznes sohasini aniqlash va firmaning asosiy maqsadini ishlab chiqish.
2. Korxonaning asl maqsadini alohida uzoq muddatli va qisqa muddatli faoliyat maqsadlariga aylantirish.
3. Faoliyat maqsadlariga erishish strategiyasini belgilash.
4. Strategiyani ishlab chiqish va amalga oshirish
5. Faoliyatni baholash, vaziyatni ko‘zatib borish va unga to‘zatishlar kiritish.
Bu bosqichlar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik 2.4‑rasmda ko‘rsatilgan.
ESSE
Esse - taklif etilgan mavzuga 1000 dan 5000 gacha so‘z xajmidagi insho.
Esse - bu muallifning shaxsiy nuktai nazarini yozma ravishda erkin ifoda etish shakli; qandaydir predmet bo‘yicha umumiy yoki dastlabki dunyokarashni o‘z ichiga oladi.
Besh daqiqalik esse
Besh daqiqali esse - o‘rganilayotgan mavzu bo‘yicha olingan bilimlarni umumlashtirish, mushoxada qilish maqsadida o‘kuv mashg‘ulotida oxirida 5 daqiqa oralig‘ida olib boriladi.
1-keys
Qanday qilib ishchilarning kayfiyatini ko‘tarish mumkin? Bu haqida ikki master o‘z fikrlarini bildirishdi. Biri: "YAxshi xazilni tez-tez ishlatib, inqilobiy, ma’qullovchi so‘z va maqtovlarni ishlataman", - dedi. Boshqasi esa: "Bular hammasi mayda-chuyda narsalar.
Xech narsa yaxshi maosh va mukofotday kayfiyatni ko‘tarolmaydi".
Bunga siz nima deysiz?
1. Ikkinchi masterning gapiga to‘la qo‘shilaman. YAxshi maosh bo‘lsa, kayfiyat ham yaxshi bo‘ladi.
2. Zamonaviy bu o‘z ijtimoiy holatini yaxshi tushungan va madaniyat doirasi keng bo‘lgan odam. SHuning uchun unga axloq, odob va ma’naviy sifatlar birinchi navbatda turadi, demak, birinchi master haq.
Har qaysi master o‘zicha haq, chunki ular keltirilgan omillar jamoada kayfiyat shakllanishida katta ahamiyat kasb etadi. Moddiy rag‘batlantirish va yaxshi so‘zli bo‘lishni birga qo‘shib olib bormoq - bu har qanday rahbar uchun juda muxim narsa.
2-keys
Ishlab chiqarishga kelgan yosh mutaxassislarga rahbarlarni (ustozlarni) tayinlovchi (belgilovchi) qoidalari ustida o‘ylab ko‘ring. Sizning fikringizga quyidagi berilgan uchta savoldan qaysi biri haqiqatda haq odilona (to‘g‘ri)?
1. Ma’muriy ishlab chiqarishga kelgan har bir yosh mutaxassisga zarur bo‘lgan maxsus tayyorgarlikni o‘tagan va yoshlar tarbiyasi bilan shug‘ullanishni istagan eng yaxshi ishlab chiqaruvchilardan rahbarlarni biriktirib qo‘yish shart.
2. Ilg‘or (etakchi) ishlab chiqaruvchilardan yoshlar tarbiyasi bilan shug‘ullanishni istaydiganlarni aniqlash (ko‘rsatish) zarur va ularga maxsus tayyorgarlikdan o‘tish uchun imkoniyatlar yaratib berish zarur.
Ayniqsa yosh ishchilarga biriktirilish to‘g‘risidagi savolni esa rahbarlarning o‘zlari hal etishlari lozim.
Ishga kirayotgan yosh ishchini ishlab chiqarishda rahbarning harakati bilan tanishtirish, unga yoshlar bilan ishlashning o‘ziga xos xususiyatlari to‘g‘risida to‘liq axborot berish zarur. Bundan so‘ng yosh mutaxassisga o‘zi rahbarni tanlashni taklif qilish kerak.
|
| |
4 - Buxgalteriya hisobi va audit

3
|
4
|
5
|
A.Ichki nazorat
|
1
|
Xodimlar jadvali tasdiqlanganmi va unga rioya etiladimi?
|
Xodimlar jadvali har yili bir marotaba qaytadan ko’rib chiqiladi
|
N2
|
Ichki nazorat susaytirilgan, xatolar bo’lishi mumkin
|
2
|
Har bir xodimga yuritilganmi
|
Shaxsiy
|
varaqalar
|
Ha, yuritilgan
|
N4
|
Nazorat etarli darajada
|
3
|
Ishga qabul qilish va ishdan bo’shatish to’g’risidagi buyruqlar o’z vaqtida qabul qilinadimi?
|
Buyruqlar o’z vaqtida va to’g’ri qabul qilinadi
|
N4
|
Nazorat etarli darajada
|
4
|
Xodimlar bo’limi tomonidan tasdiqlangan ishbay haqlar va ta’rif stavkalari qo’llaniladimi?
|
Xodimlar bo’limi tomonidan bir yilda kamida bir marotaba tanlab olib nazorat amalga oshiriladi
|
N2
|
Ichki nazorat susaytirilgan, xatolar bo’lishi mumkin
|
5
|
Ish haqidan tekshiriladimi?
|
ushlab
|
qolishlar
|
Bir yilda kamida bir marotaba tanlab olib nazorat amalga oshiriladi
|
N2
|
Ichki nazorat susaytirilgan, xatolar bo’lishi mumkin
|
6
|
Soliqlar, ijtimoiy sug’urta bo’yicha hisob- kitoblar soliq idoralari tomonidan tekshirilganmi?
|
Hisobot yilida o’tkazilmagan
|
tekshiruv
|
N2
|
Ichki nazorat susaytirilgan, xatolar bo’lishi mumkin
|
7
|
Hisob-kitob to’lov qaydnomalari to’g’ri raqamlanganmi ?
|
Ketma-ket qo’llaniladi
|
raqamlash
|
N4
|
Nazorat etarli darajada
|
8
|
Mukofotlar, mehnat ta’tili, kasallik varaqalari va boshqalarni hisoblash tartibiga rioya qilinadimi?
|
Rioya qilinadi, lekin korxonada to’lovlar tartibi to’g’risida ichki Nizom ishlab chiqilmagan va tasdiqlanmagan
|
N2
|
Ichki nazorat susaytirilgan, xatolar bo’lishi mumkin
|
9
|
Ish haqi va boshqa to’lovlar o’z vaqtida to’lanmagan holatlar bo’lganmi?
|
Ha, bo’lgan
|
N2
|
Sabablarini aniqlash lozim
|
10
|
Ish haqini tayyor mahsulotlar bilan to’lash holatlari bo’lganmi?
|
Ha, bo’lgan
|
N2
|
Soliqqa tortish to’g’ri hisoblanganligini tekshirish lozim
|
11
|
Ish haqi bo’yicha schyotlarning o’zaro bog’lanish chizmasi ishlab chiqilganmi?
|
Yo’q, ishlab chiqilmagan.
|
N2
|
Schyotlar korresponden- tsiyalanishida xatolar bo’lishi mumkin
|
12
|
Ish haqini hisoblash bo’yicha dastlabki hujjatlar, tahliliy va sintetik hisob ma’lumotlari solishtiriladimi?
|
Chorak oxirida tanlab olib tekshiriladi
|
N3
|
Tanlab olib tekshiruv o’tkazish lozim
|