nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Asosiy qism - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

|
3 (79) 2021 pedagogik mahorat Pdf ko'rish
|
bet | 177/344 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 3,37 Mb. | | #113345 |
Bog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yilAsosiy qism. Umumiy oʻrta ta’lim maktablarida informatika va axborot texnologiyalari asoslarini
joriy etish tajribasiga asoslanib, shuni ta’kidlash mumkinki, robototexnika oʻquv mazmunining, birinchi
navbatda, informatika fanining yangi va juda muhim elementiga aylanib bormoqda. Shu bilan birga,
robototexnikani joriy etish ikki jihatdan amalga oshiriladi: oʻrganish predmeti va oʻqitish vositasi sifatida.
Umumiy oʻrta ta'lim maktablarining boshlang‘ich sinflarida sinfdan tashqari ta'limni joriy etish muhimligini
inobatga olgan holda “Robototexnika” toʻgaraklari faoliyatini tashkillashtirish zamonaviy ta’limning asosiy
omillaridan biri hisoblanadi.
Hozirgi vaqtda robototexnika elementlari “Informatika va axborot texnologiyalari” va “Texnologiya”
umumta’lim fanlarida oʻrganilmoqda. Oʻqitish vositasi sifatida robototexnika imkoniyatlari hali toʻliq koʻrib
chiqilmagan. Sinfdan tashqari mashg‘ulotlar orqali robototexnikani oʻrganish bu muammoni hal qilishga
yordam beradi.
Umumiy oʻrta ta’lim maktablarining yangi Davlat ta’lim standartlarida ta’lim muassasalari faoliyatiga
alohida urg‘u berilgan boʻlib, u sinf-dars tizimidan “chiqib ketishni”, sinfdan tashqari ishlarning rolini
oshirishni taklif qiladi, bu bolaning oʻz-oʻzini anglashi uchun qoʻshimcha imkoniyatlar yaratadi va har bir
oʻquvchining ijodiy rivojlanishini, innovatsion idrok etishini, turli yangi loyihalarni tafakkur qila olishini
ta’minlashga qaratilgan. Davlat ta’lim standartining konsepsiyasiga binoan, sinfdan tashqari ishlar, majburiy
fanlar doirasidagi ta’lim faoliyati bilan birgalikda oʻquvchilarda DTSda bayon qilingan ta’lim natijalariga
erishishga yordam beradi.
“Robototexnika” toʻgaraklarini tashkil qilishda virtual didaktik vositalardan foydalanish yuqori samara
beradi. Virtual didaktik muhitning potensialini, fikrimizcha, uni erkin va faol shaxsning oʻzini oʻzi
rivojlantirish uchun ijodiy muhit deb ta’riflash bilan cheklanib boʻlmaydi. Virtual didaktik muhitda interfaol
mustaqil ta’lim olishning didaktik tizimi doirasida amalga oshirilayotgan ta'lim-tarbiya samaradorligi va
tabiatning muvofiqligi nuqtayi nazaridan ta’riflash biz uchun juda muhimdir, shuningdek, didaktikaning
asosiy tamoyiliga rioya qilish: “rivojlanish va ta’lim hech kimga berilmaydi yoki yetkazilmaydi. Biror
narsani oʻrganishni istagan har bir kishi bunga oʻz faoliyati, oʻz kuchi va oʻziga xos yuklanishi orqali
erishishi kerak. Shuning uchun mustaqillik ta'lim vositasi va shu bilan birga natijasi hamdir”. Virtual
didaktik ta’limda interfaol mustaqil ta'lim olishning yuqori darajasini ta’minlaydigan eng muhim didaktik
shartlar quyidagilardir:
- oʻquv materiallarini taqdim etishda oʻzgaruvchan yondashuvni amalga oshirish;
- oʻquv ma’lumotlarini hissiy qabul qilish darajasini oshirish;
- har xil mustaqil ishlarni bajarish orqali oʻrganish uchun motivatsiya darajasini oshirish;
https://buxdu.uz
|
| |
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari - bet 190

Mavzu bo’yicha o`quv mashg`ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O’qituvchining
O’quvchilarning
I. Kirish
bosqichi
(10 daqiqa)
1.1. Mаvzu, mаqsаd vа rеjаlаshtirilgаn o’quv
nаtijаlаrini e’lоn qilаdi.
1.2. Rеjа sаvоllаrini ekrаngа chiqаrаdi.
1.3. O’quv fаоliyatini bаhоlаsh mеzоnlаri
mа’lum qilinаdi.
Eshitаdilаr,
yozib
оlаdilаr.
Diqqat qiladilar.
II. Аsosiy
bosqich
(60 daqiqа)
2.1. Tаlаbаlаr bilimini fаоllаshtirish mаqsаdidа
blis-so’rоv o’tkаzаdi:
1.Matn qanday kiritiladi?
2.Matn
bilan
ishlashda
CorelDraw
foydalanuvchi uchun qanday imkoniyatlarni
beradi?
3.CorelDRAW 10 dasturining ishchi oynasi
boshqa
grafik
muharrirlar
oynasiga
o’xshashdimi?.
2.2. Vizuаl mаtеriаllаrdаn fоydаlаngаn hоldа
mа’ruzа mаtеriаllаrini rеjа sаvоllаri bo’yichа
izchillikdа bаyon qilаdi (1-ilоvа).
Savollarga javob
beradilar.
Tinglаydilаr,
yozаdilаr.
III. Yakuniy
bosqich
(10daqiqa).
3.1. Mаvzugа хulоsа yasаydi. O’quv jаrаyonidа
fаоl ishtirоk etgаn tаlаbаlаrni rаg’bаtlаntirаdi.
3.2. Klаstеr tuzish qоidаlаrini eslаtаdi (2-ilоvа).
Mustаqil ish uchun vаzifа bеrаdi: kompyuter
grafikasi turlari (rastrli, vektorli, fraktal)
bo’yicha
klaster
tuzish.
O’qituvchining
bоshlаng’ich
nаzоrаt
vаriаnti
3-ilоvаdа
kеltirilgаn.
Diqqat qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
TCP/IP tarmoqlarida manzillash

376
Bu yerda quyidagi adreslar 192.168.x.0 i 192.168.x.255 (192.168.0.0 i
192.160.0.255, 192.168.1.0 i 192.168.1.255) kiritilmaydi.
Misol uchun tarmoqda kompyuterlar quyidagicha ulangan 1-kompyuter uchun
IP-adres 192.168.0.1 va maska podseti (
subnet mask) 255.255.255.0, ikkinchi
kompyuter uchun IP-adres 192.168.0.2 va analog setevoy maskaga ega. Tarmoqqa
uchinchi kompyuterni ulash uchun IP-adres 192.168.0.3 va shunaqa setevoy
maska. Qolganlari shu tartibda davom etadi 192.168.0.4 (255.255.255.0) to‘rtinchi
kompyuter uchun, 192.168.0.5 (255.255.255.0) – beshinchi
kompyuter uchun va
x.k.
Tarmoqqa ulash uchun birinchi tartibda setevoy kartasini aniqlash kerak.
Keyingi bosqich Pusk -Programmы
-»Standartnыe
-»Svyaz
-»Master nastroyki
seti‘
378
TCP/IP tarmog‗idagi har bir kompyuter adresi uch sathdan iborat:
Elementning lokal adresi. Lokal tarmog‗iga kiruvchi elementlar uchun — bu
tarmoq adapteri yoki marshrutizator portining MAC adresi, misol ushun 11-A0-17-
3D-BC-01. Bu adres qurilmaning ishlab chiqaruvchisini belgilaydi
va juda noyob
hisoblanadi. Barcha mavjud lokal tarmoqli texnologiyalar uchun MAC adres 6
baytli formatdan iborat: katta 3 baytlisi ishlab chiqaruvchi firmasining
identifikatori, kichik 3 baytlisi ishlab chiqaruvchining o‗zini bildiradi. Global
tarmoqqa kiruvchi elementlar uchun huddi X.25 yoki frame relay kabi lokal adres
global tarmoq administratori tomonidan belgilanadi.
IP adres, 4 baytdan iborat misol uchun 109.26.17.100. Bu adres tarmoq sathi
sifatida foydalaniladi. U kompyuter va marshrutizatorlarni
konfiguratsiyalash
jarayonida administrator tomonidan belgilanadi. IP adres ikki qismdan iborat
bo‗ladi: tarmoq nomeri va element nomeri. Tarmoq nomeri administrator
tomonidan ixtiyoriy ravishda yoki agarda tarmoq Internetning
bir qismi sifatida
ishlashi kerak bo‗lsa, Internet (Network Information Center, NIC) maxsus
qismining tavsiyasi orqali o‗rnatiladi. Odatda provayderlar Internet xizmatini NIC
qis midagi adres chegarasidan oladi va o‗zining abonentlariga tarqatadi.
IP protokolida element nomeri uning lokal
adresidan mustaqil ravishda
belgilanadi. IP adresning tarmoq nomeri va element nomeri maydonlarga ajratilishi
va bu maydonlar o‗rtasida chegaralar ixtiyoriy ravishda o‗rnatilishi mumkin.
Element bir nechta IP tarmoqqa kirishi mumkin. Bunday hollarda element
tarmoqdagi aloqalar soniga qarab bir nechta IP adresga ega bo‗ladi. Bunday
hollarda IP adres alohida kompyuterlar yoki marshrutizatorlarni
emas balki bitta
tarmoq bog‗lanishini bildiradi.
Belgili identifikator — nom, misol uchun SERV1.IBM. COM. Bu adres
administrator tomonidan belgilanadi va bir necha qismdan iborat bo‗ladi, misol
uchun mashina nomi, korxona nomi, domen nomi, DNS nomi bilan ham ataluvchi,
bunday adres amaliy sathda misol uchun FTP yoki telnet protokollarida ishlatiladi.
Auditorlik tanlash - Buxgalteriya hisobi va audit

|
Buxgalteriya hisobi va audit
|
bet | 58/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)Auditorlik tanlash
Auditorlik tanlash tushunchasi. Korxonadagi buxgalteriya hisobi va ichki nazorat ahvoli-ning auditor tomonidan to’g’ri baholanishi uning barcha keyingi ishlari muvaffaqiyatining garovidir. CHunki, agar auditorda mijoz hisobotini o’rganish va xodimlar bilan suhbat o’tkazish natijasida, hisobot to’g’ri va ishonchli birlamchi ma’lumotlar asosida tuzilganligiga mutlaqo ishonch hosil bo’lsa, u dastlabki hujjatlar va hisob registrlarini tanlab tekshiruvdan o’tkazishi mumkin.
Aks holda, auditor birlamchi ma’lumotlarning to’g’ri rasmiylashtirilganligi, buxgalteriya xodimlarining bilim da-rajasi va ichki nazoratning tashkil etilishiga qoniqish ho-sil qilmasa, u juda puxta, odatda, yoppasiga tekshiruv o’tkazi-shi lozim.
Korxonaning butun moliya-xo’jalik faoliyatini yoppasiga tekshirish juda sermehnat ishdir. Ammo, auditor kasb etikasining me’yorlariga muvofiq mijoz-korxona moliyaviy hiso-botining ishonchli (ishonchsiz) ligiga to’la ishonch hosil qi-lishi yoki u to’g’risida fikr bildirishdan bosh tortishi lozim.
Agar tekshiriladigan to’plam elementlarining soni sta-tistik tanlash usullarini talab qilmaydigan darajada kam bo’lsa, yoki auditorlik tanlash usulini qo’llash yoppasiga tekshiruv o’tkazishga qaraganda samarasiz bo’lsa, auditorlik tashkiloti buxgalteriya hisobidagi qoldiqlarni va muomalalarning schyotlarda aks ettirilishini yoki nazorat tizimi vositalarini yoppasiga tekshiruvdan o’tkazishi mumkin.
Auditor ko’p hollarda mijoz hisobotining ishonchliligiga o’rtacha darajada ishonch hosil qiladi. Bu ayrim hisob bo’limlari bo’yicha hisob yaxshi tashkil etilganligi, malakali mutaxassislar tomonidan amalga oshirilayotganligi, avtomatlashtirilayotganligi bosh buxgalter va yondosh hisob bo’linma-lari tomonidan ichki nazoratning yaxshi yo’lga qo’yilganligi bilan, boshqalari bo’yicha esa bunga teskari ahvol vujudga kelganligi bilan izohlanishi mumkin.
Aynan hisobot ko’rsatkichlariga nisbatan ishonch hosil qilish darajasi o’rtacha bo’lganda auditorlik tanlash usullarini qo’llash zarur.
|
| |
-modda. Soliq rezidentligini tasdiqlovchi

(3-q.)
Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida belgilangan tartibda legallashtirish
quyidagi hollarda talab qilinmaydi, agar:
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi
xatboshi)
1) soliq rezidentligini tasdiqlovchi hujjat chet davlat vakolatli organining internet-resursida
joylashtirilgan boʻlsa;
2) ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan shaxs (shaxslar) imzosining va muhrining
haqiqiyligini tasdiqlashning boshqacha tartibi belgilangan boʻlsa, yaʼni:
a) Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasi bilan;
b) oʻzaro kelishib olish tartib-taomili doirasida Oʻzbekiston Respublikasining vakolatli
organi va chet davlatning vakolatli organi oʻrtasida belgilangan boʻlsa.
(4-q.)
Norezidentning soliq rezidentligini tasdiqlovchi hujjatda koʻrsatilgan davr mobaynida
Oʻzbekiston Respublikasi xalqaro shartnoma tuzgan davlatning soliq rezidenti deb norezident
eʼtirof etiladi.
(5-q.)
Agar soliq rezidentligini tasdiqlovchi hujjatda soliq rezidentligi davri koʻrsatilmagan
boʻlsa, bunday hujjat berilgan (chet davlat vakolatli organining internet-resursida joylashtirilgan)
kalendar yil mobaynida norezident Oʻzbekiston Respublikasi Oʻzbekiston Respublikasining
xalqaro shartnomasini tuzgan davlatning soliq rezidenti deb eʼtirof etiladi.
-modda. Tovarlarni realizatsiya qilish joyi

vositalariga nisbatan bunday shartnomalar 30 kungacha boʻlgan muddatga tuzilgan boʻlsa, qisqa
muddatli deb hisoblanadi;
9) televideniyeda va (yoki) radioda, ommaviy axborot vositalarida va boshqa shakllarda
reklamani joylashtirish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining hududida amalga oshiriladigan
xizmatlar;
10) ushbu Kodeksning 282-moddasida koʻrsatilgan elektron shakldagi xizmatlar
Oʻzbekiston Respublikasi hududida turgan yoki faoliyatni amalga oshirayotgan shaxslar
tomonidan olinsa. Bunda, agar quyidagi shartlardan hech boʻlmaganda bittasi bajarilsa,
Oʻzbekiston Respublikasining hududi jismoniy shaxs tomonidan elektron shakldagi xizmatlarni
olish joyi deb eʼtirof etiladi;
a) xaridorning yashash joyi Oʻzbekiston Respublikasi boʻlsa;
b) xaridor tomonidan xizmatlarga haq toʻlash uchun foydalaniladigan bank yoki xaridor
tomonidan xizmatlarga haq toʻlash amalga oshiriladigan toʻlov tizimlarining operatori
Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan boʻlsa;
v) xaridor xizmatlarni olish chogʻida foydalangan tarmoqning manzili Oʻzbekiston
Respublikasida roʻyxatdan oʻtkazilgan boʻlsa;
g) xizmatlarni olish yoki xizmatlarga haq toʻlash uchun foydalaniladigan telefon raqami
mansub boʻlgan mamlakatning xalqaro kodi Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan berilgan boʻlsa.
(4-q.)
Oʻzbekiston Respublikasi, agarda ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan
xizmatlarni realizatsiya qilish joyi unda belgilangan mezonlarga muvofiq boʻlmasa, ushbu
xizmatlarni realizatsiya qilish joyi deb eʼtirof etilmaydi.
(5-q.)
Agar xizmatlar koʻrsatish asosiy xizmatlarni realizatsiya qilishga nisbatan yordamchi
xususiyatga ega boʻlsa, bunday realizatsiya qilish joyi deb asosiy xizmatlar realizatsiya qilingan
joy eʼtirof etiladi.
Subsidiyalar - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 175/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatSubsidiyalar:
iqtisodiyotni diversifikatsiyalash;
eksport-importnii muvozanatlashtirib turish;
innovatsiya;
ayrim xududlarga yordam berish;
konversiya (harbiy ishlab chiqarishdan halqqa kerakli tovar ishlab chiqarishga o‘tish) maqsadida ajratiladi.
Subsidiya:
jahon bozorida milliy manfaatni ximoya qilish;
dunyo bozorida narx pasaygan sharoitda tovar eksportini to‘xtatib turgan firmalarga madad berish;
zarur ish bilan shug‘illanuvchi, lekin yangi, hali moliyaviy zaif firmalarni qo‘llab-quvvatlash;
davlat dasturlari va tavsiyalariga binoan ish yuritayotgan firmalarni siylash uchun beriladi.
Sanatsiya – iqtisodiyot uchun ahamiyati katta korxonalarni tang holatidan chiqarib, ularning normal ishlab turishini ta`minlash hamda korxonalarni ommaviy bankrot bo‘lishiga yo‘l bermasdan, raqobatchi korxonalar sonini kerakli me`yorda saqlab turish maqsadida malga oshiriladi.
Sanatsiyalash quyidagi yo‘llar bilan amalga oshiriladi:
korxona qarzini kechib yuborish yoki uni o‘zgalar hisobidan to‘lash;
qarzni to‘lash muddatini kechiqtirish;
qarz uchun berilgan foizni kamaytirish yoki umuman foiz olmaslik;
korxonaga soliqdan engillik berish;
soliqni kreditga aylantirish;
korxonaga buyurtma berib, uning haqini oldindan to‘lash;
subsidiya ajratish;
korxonaga eksport yuzasidan imtiyozlar berish.
Davlatning Sanatsiyadagi ishtiroki ikki shartni hisobga oladi.
korxonaning milliy va xududiy iqtisodiyot uchun ahamiyati katta bo‘lishi kerak;
korxonaning tang ahvolga tushib qolishiga uning o‘ziga bog‘liq bo‘lmagan boshqa ob`ektiv sabablar bo‘lishi lozim.
|
| |
-chizma. Innovatsiya loyi - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 170/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat1 2.2-chizma. Innovatsiya loyihasida investitsiya
Takrorlaymizki, innovatsion loyihani turkumlashtirishning chuqurligi, loyihalashtirishda hisobga olinadigan ilmiy yondashishlar va tamoyillar, qo‘llaniladigan menejment usullari miqdori loyihaning bosh menejeri (loyiha menejeri) va ITK a’zolari tomonidan muammoning murakkabligi, loyihaning qiymati va innovatsion tashkilot tashqi va ichki omillari holatiga muvofiq belgilanadi.
Innovatsion loyihani ishlab chiqish loyiha hujjatlarini tayyorlash bilan yakunlanadi. “Loyiha hujjatlari” ning yagona tarkibi hali belgilanmagan va har bir aniq holda uning tarkibi dastlabki (texnik iqtisodiy) vazifada belgilanadi.
Har qanday darajadagi innovatsion loyiha quyidagi bo‘linmalarni o‘z ichiga olishi kerak:
muammo (g‘oya)ning mazmuni va dolzarbligi;
loyiha rahbarining rezyumesi;
marketing tadqiqotlari va muammoni turkumlashtirish asosida qurilgan loyiha maqsadlari daraxti;
loyiha maqsadlari daraxtini amalga oshirish bo‘yicha tadbirlar tizimi;
loyihani majmuaviy asoslanishi;
loyihani amalga oshirilishini majmuaviy ta’minlanishi;
ITK ning ta’rifi;
loyihaning ekspert xulosasi;
loyihani amalga oshirish mexanizmi va undovchi sabablar tizimi.
Kalitli so‘zlar
Novatsiya, innovatsiya, infratuzilma, investitsiya, kapital investitsiya, sof raqobat bozori, innovatsiya lagi, fundamental, nazariy, innovatsion loyiha.
Investitsiya, risk, foyda, kapital qo‘yilma, xorijiy investitsiyalar, lizing, qayta tiklash.
O‘z-o‘zini nazorat qilish uchun savollar
1. Innovatsiya so‘zining ma’nosi.
2. Korxonalarning innovatsion yo‘nalishlarini sanang.
3. Korxonaning innovatsiya salohiyati nimalardan tashkil etadi?
4. Innovatsiyalarni rag‘batlantirishda davlatning roli.
5. Korxonada innovatsion faoliyatni tashkil qilish usullari izohlab bering.
6. “Innovatsion loyiha” tushunchasini ifodalab bering.
7. Innovatsion loyiha qanday bo‘limlardan tashkil topadi?
8. Innovatsiya loyihasini yaratilish bosqichlarini aytib o‘ting.
9. Innovatsion loyiha qanday bo‘linmalarni o‘z ichiga olish kerak?
|
| |
-modda. Soliq solishdan ozod qilinadigan sugʻurta xizmatlari

|
-modda. Soliq solishdan ozod qilinadigan sugʻurta xizmatlari Pdf ko'rish
|
bet | 177/352 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,93 Mb. | | #248757 |
Bog'liq soliq kodeksi 2023245-modda. Soliq solishdan ozod qilinadigan sugʻurta xizmatlari
(1-q.)
Sugʻurta qilish, birgalikda sugʻurta qilish va qayta sugʻurta qilish xizmatlari boʻyicha
sugʻurta bozorining professional ishtirokchilari tomonidan amalga oshiriladigan sugʻurta qilish
boʻyicha xizmatlar bu xizmatlar natijasida:
1) sugʻurta bozorining professional ishtirokchisi quyidagilarni olsa, qoʻshilgan qiymat
soligʻidan ozod qilinadi:
sugʻurta qilish, birgalikda sugʻurta qilish va qayta sugʻurta qilish shartnomalari boʻyicha
sugʻurta mukofotlari;
qayta sugʻurta qilishga topshirilgan shartnomalar boʻyicha vositachilik haqi va tantyemalar;
sugʻurta agenti, sugʻurta va qayta sugʻurta brokeri, syurveyer hamda sugʻurta bozorining
boshqa professional ishtirokchilarining xizmatlari uchun vositachilik haqi;
sugʻurta bozorining professional ishtirokchilari (aktuariylar, ajasterlar, syurveyerlar,
assistans xizmatlari va shu singarilar) koʻrsatgan xizmatlardan olinadigan daromadlar;
qonunchilikka muvofiq sugʻurtalovchiga oʻtgan, sugʻurta qildiruvchining (naf oluvchining)
yetkazilgan zarar uchun javobgar shaxslardan talab qilish huquqini realizatsiya qilishdan
olinadigan mablagʻlar;
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi xatboshi)
qayta sugʻurta qilish shartnomalari muddatidan ilgari tugatilgan taqdirda, ular boʻyicha
sugʻurta mukofotlarining qaytarib berilgan qismi summalari;
bevosita sugʻurta faoliyatini amalga oshirishdan olinadigan boshqa daromadlar;
2) sugʻurta qildiruvchi (naf oluvchi) quyidagilarni olsa, qoʻshilgan qiymat soligʻidan ozod
qilinadi:
sugʻurta toʻlovi (sugʻurta tovoni);
preventiv tadbirlar oʻtkazish uchun beriladigan mablagʻlar;
sugʻurta qilish shartnomasi zararsiz amal qilishi uchun sugʻurtalovchi toʻlaydigan
mablagʻlar;
sugʻurta qilish shartnomasiga muvofiq boshqa mablagʻlar.
(2-q.)
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq
qoʻmitasi bilan birgalikda ushbu modda qoidalarining qoʻllanilish tartibi yuzasidan, ayrim
aylanmalarni batafsillashtirgan xolda, tushuntirishlar berishga haqli.
|
| |
-modda. Korxona mol-mulk majmuasi sifatida

(3-q.)
Agar korxonani realizatsiya qilish narxi uning tarkibiga kiradigan jami mol-mulkning
balans qiymatidan yuqori boʻlsa, korxonani realizatsiya qilishning debitorlik qarzi summasiga va
qimmatli qogʻozlar qiymatiga kamaytirilgan narxining realizatsiya qilingan korxona tarkibiga
kiradigan mol-mulkning debitorlik qarzi summasiga va qimmatli qogʻozlarning
qiymatiga
kamaytirilgan balans qiymatiga nisbati sifatida aniqlanadigan tuzatish koeffitsiyenti qoʻllaniladi.
Ushbu qismga muvofiq tuzatish koeffitsiyentini hisob-kitob qilishda qimmatli qogʻozlarning
qiymati, agar u faqat bozor qiymati boʻyicha qayta baholangan boʻlsa, chiqarib tashlanadi.
(4-q.)
Mol-mulkning har bir turini realizatsiya qilish narxi uning balans qiymatining ushbu
moddaning ikkinchi yoki uchinchi qismlarida nazarda tutilgan tartibda belgilanadigan tuzatish
koeffitsiyentiga koʻpaytmasi sifatida aniqlanadi.
(5-q.)
Ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan holatda,
debitorlik qarzining
summasiga doir tuzatish koeffitsiyenti qoʻllanilmaydi. Agar bunday holda qimmatli qogʻozlarning
qiymati qayta baholangan boʻlsa, mazkur koeffitsiyent ularning qiymatiga nisbatan ham
qoʻllanilmaydi.
(6-q.)
Korxona sotuvchisi tomonidan korxona sotilgan narxni koʻrsatgan holda jamlama
hisobvaraq-faktura tuziladi.
(7-q.)
Jamlama hisobvaraq-fakturada asosiy mablagʻlar, nomoddiy aktivlar, ishlab chiqarish
uchun moʻljallangan va ishlab chiqarish uchun moʻljallanmagan
mol-mulkning boshqa turlari,
debitorlik qarzining summalari, qimmatli qogʻozlarning qiymati hamda balans aktivlarining
boshqa pozitsiyalari mustaqil pozitsiyalarga ajratiladi. Jamlama
hisobvaraq-fakturaga
inventarizatsiya dalolatnomasi ilova qilinadi.
(8-q.)
Jamlama hisobvaraq-fakturada har bir mol-mulk turining narxi ushbu moddaning
beshinchi qismida nazarda tutilgan oʻziga xos xususiyatlar hisobga olingan holda balans
qiymatining tuzatish koeffitsiyentiga koʻpaytmasiga teng deb qabul qilinadi.
(9-q.)
Realizatsiya qilinishiga soliq solinadigan mol-mulkning har bir turi boʻyicha tegishli
ravishda soliq stavkasi va tegishli soliq summasi koʻrsatiladi.
-modda. Shikoyat berish tartibi - Oʻzbekiston respublikasining soliq kodeksi (Yangi tahriri) Oʻzbekiston Respublikasining

(8-q.)
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining normativ xususiyatga ega
boʻlmagan hujjatlari, ular mansabdor shaxslarining harakatlari (harakatsizligi)
ustidan sud
tartibida shikoyat qilinadi.
(9-q.)
Yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan soliq organlarining hujjatlari (shu jumladan
normativ hujjatlari), ular mansabdor shaxslarining harakatlari (harakatsizligi) ustidan sud tartibida
shikoyat qilish Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda amalga
oshiriladi.
(10-q.)
Shikoyat bergan shaxs shikoyat boʻyicha qaror qabul qilinishiga qadar uni koʻrib
chiqayotgan soliq organiga yozma ariza yuborish yoʻli bilan shikoyatni toʻliq yoki qisman chaqirib
olishi mumkin.
(11-q.)
Shikoyatni chaqirib olish uni bergan shaxsni oʻsha asoslarda shikoyat bilan takroran
murojaat qilish huquqidan mahrum etadi.
Boshqaruv qarorlar, ularning usullari va ularni qabul qilish jarayoni

|
Boshqaruv qarorlar, ularning usullari va ularni qabul qilish jarayoni
|
bet | 177/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat3. Boshqaruv qarorlar, ularning usullari va ularni qabul qilish jarayoni
Qaror- bu umumiy maqsadlar yo‘nalishida imkoniyatlardan birini tanlashdir.
Boshqaruv qarori - bu boshqaruv faoliyatini oxirgi natijasidir. Agar boshqaruvda mexnat predmeti axborot bo‘lsa, uning mexnat (natijasi) maxsuloti-boshqaruv qaroridir.
Boshqaruv qarori- muammoli vaziyatni hal etish uchun yozma yoki og‘zaki shaklda ifoda etilgan va amalga oshiriladigan,qayd etilgan boshqaruv faoliyatidir.YOki, boshqaruv qarori boshqaruv tizimi (menejment)ning aniq maqsadga erishishda bashorat etish, optimallashtirish, iqtisodiy asoslash va tahlil etish natijasi va ko‘pgina muqobil variantlardan birini tanlashdir. Boshqaruv qarori - korxona oldida turgan maqsadlar va missiyasini amalga oshirish demakdir. Aynan shu jarayonda yuzlab, minglab insonlar o‘z extiyojlarini qondiradi, mavqeiga ega bo‘ladi, xar tomonlama o‘sadi va umuman jamiyat o‘sadi.
Qaror ishlab chiqish va qabul qilish - bu shunday boshqaruv faoliyatining asosiy shakliki, u raxbar mexnatining mazmuni, uning jamoaga maqsad sari yo‘naltirilgan xarakat jarayonidir.
Boshqaruv qarori ikki xolatda ishlatiladi:
birinchi xolatda -kimningdir yoki nimaningdir tomonidan o‘rnatilgan boshqaruv xujjati, qabo‘l qilingan xarakat rejasi, qaror qilish va boshqalar .
boshka xolatlarda - bu bir necha variantlardan bitta ma`qul variantli tanlash. Qaror pishib etilgan muammo mavjud bo‘lganda qabo‘l qilinadi.
Boshqaruv qarorlari elementlari
Vazifa
Vosita
Javobgarlik
Muddat
Boshqaruv qarorlarini asosiy tarkibiy qismlari quyidagilar hisoblanadi:
Maqsadlar
Masalalar
Masalalarni echish usullari (texnologiya)
Resurslarga nisbatan talablar
Qarorning ta`sir doirasi
Qarorning bajarilish muddatlari
Qarorni amalga oshirilish mexanizmlari (masalalar strukturasi)
|
| |
Sinov savollari? - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

48-MAVZU
Vektorli grafika bilan ishlashda dizaynerlik ishlari.
1.1.O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Amaliy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1.Shriftlar bilan ishlash.
2.Yirik harflar logotiрlar, sarlavhalar, ko‘rsatkichlar.
3.Shriftlarning uch tiрi: a –bezakli; b – qat’iy; d – erkin
stilda.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda vektorli grafika bilan ishlashda dizaynerlik
ishlari haqida umumiy tasavvur va tushunchalarni shakllantirish
O’qitish natijasi: Vektorli grafika bilan ishlashda dizaynerlik ishlari bo`yicha
mavzuni
o’zlashtirish
natijasida
o’quvchida
shakllanadigan
bilim,
ko’nikma
yoki
kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1. Shriftlar bilan ishlash roli va o’rni
haqida ma’lumot berish.
2.
Yirik
harflar
logotiрlar,
sarlavhalar,
ko‘rsatkichlar,
mazmuni va vazifalarini yoritib
berish.
3. Shriftlarning uch tiрi: a –bezakli;
b – qat’iy; d – erkin stilda ochib
berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Shriftlar bilan ishlash roli va o’rni haqida aytib
beradilar.
2. Yirik harflar logotiрlar, sarlavhalar, ko‘rsatkichlar,
mazmuni va vazifalarini ko’rsatib beradilar.
3. Shriftlarning uch tiрi: a –bezakli; b – qat’iy; d –
erkin stilda sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv, klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv materiali, slaydlar, kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
Tashkiliy-ma`muriy usullar - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 173/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatTashkiliy-ma`muriy usullar boshqarish usullari tizimida alohida o‘rin tutadi.Bu usullarga:
boshqarish apparatining muayyan strukturasini tuzish;
har bir boshqaruv bo‘g‘inining funksiyalarini belgilash;
kadrlarni to‘g‘ri tanlash;
buyruqlar, farmoyishlar va qo‘llanmalar chiqarish, ularning bajarilishini nazorat qilish;
topshiriqlar va deriktiv ko‘rsatmalarni bajarmayotgan bo‘linma va shaxslarga nisbatan majburiy choralarni qo‘llash kiradi.
Tashkiliy-ma`muriy usullar yuqori organlar hokimiyatiga va quyi organlarning bo‘ysunishiga asoslanadi. Tashkiliy usullar boshqarish tizimida ichki ongli aloqalarning tarkib topishiga yordam beradi. Boshqarish funksiyalari bajarilishining:
tashkiliy barqarorligini;
intizomliligini;
muvofiqliligini;
uzluksizligini ta`minlaydi.
Ma`muriy usullardan:
iste`molchilarning huquqlarini himoya qilish;
atrof-muhitni muhofaza qilish;
xavfli texnologiyalardan foydalanish,zararli ishlab chiqarish chiqitlarini chiqarib tashlashni taqiqlash;
odamlar sog‘lig‘iga zararli mahsulotlarni reklama qilishni taqiqlash kabi sohalarda faol foydalaniladi.
Boshqarishning tashkiliy-ma`muriy usullari ikki shaklda:
tashkiliy ta`sir ko‘rsatish usullari;
farmoyish berish usullari shaklida namoyon bo‘ladi.
Tashkiliy ta`sir ko‘rsatish turli tashkiliy choralarni, ya`ni:
ishlab chiqarish va boshqarishning tashkiliy strukturalarini belgilash;
ichki tartib-qoidalarni o‘rnatish;
boshqariluvchi va boshqaruvchi tizimlar o‘rtasida optimallik va oqilona nisbatni o‘rnatish kabilarni o‘z ichiga oladi.
Farmoyish berish yo‘li bilan ta`sir ko‘rsatish barcha boshqarish bo‘limlari va organlarining ishlashini joriy ta`minlab turishdan iborat bo‘lib, bunga e`lon qilinadigan yozma yoki og‘zaki ko‘rsatmalar berish, yozma shakilda nashr etilgan yoki og‘zaki buyruqlar vositasi bilan erishiladi.
|
| |
-mavzu. Korxona faoliyatini boshqarish asoslari. Sanoatning maqsadli yo‘nalishlari (2 soat)

|
-mavzu. Korxona faoliyatini boshqarish asoslari. Sanoatning maqsadli yo‘nalishlari (2 soat)
|
bet | 171/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat12-mavzu. Korxona faoliyatini boshqarish asoslari. Sanoatning maqsadli yo‘nalishlari (2 soat)
1. Korxona boshqaruvining mohiyati va prinsiplari
2. Boshqaruvning axborot ta’minoti
3.Boshqaruv qarorlar, ularning usullari va ularni qabul qilish jarayoni
4.Tarmoqni rivojlantirish konsepsiyasi
5.Soxani rivojlanishning asosiy yo‘nalishlari
1. Korxona boshqaruvining mohiyati va prinsiplari
Boshqaruv – bu xodimlarga va umuman ishlab chiqarish jamoalariga ta’sir ko‘rsatish usullari bo‘lib, bu usullar qo‘yilgan maqsadlarga erishish jarayonida mazkur xodimlar va jamoalarning faoliyatini uyg‘unlashtirishni nazarda tutadi.
Boshkaruv tizimini turli mikyoslarga bulish mumkin:
Milliy iktisodiyotni boshkarish
Xar bir tarmok va tumanlar tasarrufidagi korxonalarni boshkarish
Korxona ichidagi bulimlarni boshkarish
Boshkaruv tuzilmasini belgilovchi omillar
a) Tuzilmani aniklovchi omillar
Boshkaruv maksadi
Boshkaruv funksiyalari va vazifalari
Ish vaktining tartibi, oraligi va boshkalar
b) tuzilmaga ta’sir kiluvchi omillar
Tashki muxit
Texnologiya
Korxonaning kata kichikligi
Xodimlar soni
Biznes strategiyasi
Kabul kilingan karorlar tizimi
Tanlangan tuzilma va boshkalar
v) Tuzilmani muvofiklashtiruvchi omillar
YUkori malakali xodimlarga ega bulgan, uncha kata bulmagan bulimlar va buginlar
Kup bulmagan boshkaruv buginlari
Uzgarishlarga nisbatan sezgirlik va xozirjavoblik
YUkori darajadagi unimdorlik
Past darajadagi xarajatlar
Ish jadvalining bevosita iste’molchilarga mosligi va boshkalar.
Boshkaruvning tashkiliy tuzilmasi boshkaruv oldida turgan vazifalarni muvaffakiyatli xal etishga yordam beradigan kilib tuzilishi kerak. U kuyidagi talablarga javob berishi kerak
1.Boshkaruv tizimida bugin va boskichlar soni makbul bulishi kerak. Bugin va boskichlar sonining aksossiz kupayib ketishi:
Boshkaruv apparatini saklash xarajatlarining ortib ketishi
Axborotlarning utish yuli chuzilib ketishi
Boshkaruvda paralellizm va takrorlanishning yuzaga kelishiga
Boshkaruvda ma’suliyatsizlikka yul kuyilishiga va boshkaruv samarasini pasayishiga olib keladi.
2.Boshkaruv tuzilmasi boshkaruv apparatining tezkor ishlashini ta’minlashi lozim. Bu faoliyat vazifalarni uz vaktida va moxirlik bilan tez xal etishda namoyon buladi. Bunga ishlab chikarishning mikyosi, murakkabligi, boshkaruv ob’ektlarining joylashuvi xam ta’sir kursatadi.
|
| |
-modda. Soliq solish obyekti - Oʻzbekiston respublikasining soliq kodeksi (Yangi tahriri) Oʻzbekiston Respublikasining

toʻlovchining oʻz ehtiyojlari uchun soliq toʻlovchi tomonidan ishlab chiqargan tovarlarni berish,
oʻz kuchi bilan xizmatlar koʻrsatish;
5) jismoniy shaxslarga mehnatga haq toʻlash yoki dividendlar toʻlash hisobiga tovarlarni
berish (xizmatlar koʻrsatish);
6) soliq toʻlovchi tomonidan oʻziga tegishli mol-mulkni (xizmatlarni), agar bunday mol-
mulk (xizmatlar) boʻyicha soliq summasi toʻliq yoki qisman hisobga oʻtkazilgan boʻlsa, boshqaruv
organi aʼzolariga, xodimlarga, ularning oila aʼzolariga yoxud boshqa shaxslarga soliq
toʻlovchining tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq boʻlmagan shaxsiy maqsadlarda foydalanish
uchun berish (xizmatlar koʻrsatish);
7) tovarlarni va boshqa mol-mulkni qaytarish sharti bilan qayta ishlashga berish, agar
tovarlar va (yoki) mol-mulk qayta ishlash mahsuli shaklida shartnomada belgilangan muddatda
qaytarilmagan boʻlsa;
8) erkin bojxona hududining bojxona tartib-taomiliga soliq toʻlamasdan joylashtirilgan
tovarni yoʻqotish, boshqa holatlarda soliqni toʻlash zarur boʻlgan taqdirda;
9) qaytarilishi lozim boʻlgan, koʻp marta muomalada boʻladigan idishlarning sotuvchi
tomonidan berilishi, agar idish bunday idishdagi mahsulotni yetkazib berishga doir shartnomada
belgilangan muddatda qaytarilmasa.
(5-q.)
Tovarlarni (xizmatlarni) olish huquqini beruvchi vaucherlarni realizatsiya qilish yoki
bepul berish mazkur tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish boʻyicha aylanma deb eʼtirof
etiladi.
Kalit so‘zlar - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 182/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatKalit so‘zlar
Funksiya, rejalashtirish, bosh reja, umumiy reja, biznes reja, tashkil etish, ragbatlantirish, moslashtiruv, nazorat, xisob, prinsip, demokratiya, markazlashuv, ishtiyok (motiv), ierarxiya, aksaloka.
Konsepsiya, axborot, gaz taqsimlash punkt (GRP), gaz taqsimlash stansiya (GRS), GPRS tizimi, ASGUK (avtomatlashtirilgan gaz nazorati va xisobga olish tizimi).
O‘z-o‘zini nazorat qilish uchun savollar
Menejment tushunchasi, uning obekti va subekti
Menejerlar boshqaruv pog‘onasiga ko‘ra qanday turlarga bo‘linadi?
Boshqaruv usullari nima?
Tashkiliy-ma’muriy usul nima?
Ma’muriy usul nima?
Boshqaruvning iqtisodiy usuli nima?
Boshqaruvning ruxiy usuli nima?
Subsidiya deb nimaga aytiladi?
Sanatsiya nima?
Sanatsiyaga qo‘yiladigan shartlar qanday?
Davlat boshqaruvida AKT tizimining nechta aloqador elementlarini birlashtiradi?
Boshqaruv qarorlari qanday ko‘rinishlarga bo‘linadi?
Tezkor va strategik qarorlar nima bilan farqlanadi?
Boshqaruv qarorlari samaradorligiga qanday omillar ta`sir etadi?
Boshqaruv qarorlariga qanday talab qo‘yiladi?
Boshqaruv qarorlarining ilmiy asoslanganligi deganda nimani tushunasiz?
Qarorni bajarishning yakunlovchi bosqichi deganda nimani tushunasiz?
Qarorning bajarilishini nazorat qilishdan qanday foydalaniladi?
O‘zbekistonda 2022 yili - “Faol investitsiyalar va ijtimoiy rivojlanish yili”da qanday vazifalarni xal qilish kerak?
Iqtisodiyotni rivojlantirish strategiyasi qanday omillarga asoslanadi?
Mamlakatimizda innovatsion texnologiyalari joriy etishning boshlang‘ich bosqichi qanday davom etmoqda?
Raqamli texnologiyalar deganda nimani tushunasiz, uning afzalliklari?
Soxani rivojlanishning asosiy yo‘nalishlari va innovatsion loyihalarini aytib bering.
|
| |
Natijada esa quyidagi IP-mazil hosil bo`ladi, ya`ni oxirgi IP-manzil: 
Oxirgi IP: 192.168.13.254

|
Natijada esa quyidagi IP-mazil hosil bo`ladi, ya`ni oxirgi IP-manzil:
Oxirgi IP: 192.168.13.254 Pdf ko'rish
|
bet | 271/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
Natijada esa quyidagi IP-mazil hosil bo`ladi, ya`ni oxirgi IP-manzil:
Oxirgi IP: 192.168.13.254
TH: 255.192.250.0
Demak TH 3- otkatkasi 12 va 13 ga ten bo‗lib, 12ga teng bo‗lganda 1-255 gacha
255 ta foydalanuvchi va 13 ga teng bo‗lganda 0-254 gacha 255 ta foydalanuvchi
jami 510 ta foydalanuvchi bog‘lanishini isbotladik.
Talabalarning mustaqil bajarishi uchun variantlar:
№ IP manzil
Tarmoq himoyasi (TH)
1
192.168.15.2.
255.255.210.0
2
192.168.25.0.
255.255.0.0
3
192.168. 1.0.
255.255.0.0
4
192.168. 25.2.
255.250.255.0
5
192.168.14.2.
255.255.210.0
6
192.168.2.10.
255.255.168.0
7
192.168.3.1.
255.250.0.0
8
192.168. 18.2.
255.255.200.0
9
192.168.15.20.
255.255.192.0
10
192.168. 14.1.
255.255.0.0
11
192.168.74.0
255.255.210.0
12
192.168.44.12
255.255.0.0
13
192.168.20.25
255.255.0.0
14
192.168.4.2
255.250.255.0
15
192.168.74.0
255.255.210.0
16
192.168. 4.10
255.255.168.0
17
192.168.4.11
255.250.0.0
18
192.168.2.20
255.255.200.0
19
192.168.4.10
255.255.168.0
20
192.168.2.2
255.255.0.0
373
Nazorat va muhokama savollari
1. IP global tarmoq tarkibini tushuntiring.
2. Masofaviy ega bo‗lish muammolari nimadan iborat?
3. AEM texnologiyasini tushuntiring.
4. ATM yacheykasi haqida ma‘lumot bering.
5. MPLS texnologiyasini tushuntiring.
6. Qanday tarmoqlarga birlamchi tarmoqlar deb ataladi?
7. Qanday tarmoqlarga ikkilamchi tarmoqlar deb ataladi?
8. Birlamchi tarmoqlarni hosil qilish uchun qanday texnologiyalardan
foydalaniladi?
9. Vaqt bo‗yicha multiplesirlashni tushuntirib bering.
10. PDH tarmog‗ida kanallarni kommutatsiyalash.
11. SONET/SDH tarmoqlari.
12. DWDM tarmoqlari.
13. OTN tarmoqlari.
14. Frame Relay texnologiyasida kadrlar harakati texniasini tushuntiring
|
| |
Berilgan - Основы пакета

372
2) Oxirgi IP-manzilni topish:
Buning uchun berilgan sonlarni ikkilik sanoq tizimiga o`tkazib olamiz:
IP: 11000000.10101000.0000110
1.11111110
TH: 11111111.11000000.11111010.00000000
Oxirgi IP ni topish uchun biz tarmoqdagi himoyalanuvchilar sonini hisoblash
kabi TH dagi eng oxirgi 1 bo‗yicha tarmoqdagi IP lar qatoidagi oxirgi raqamlar
barchasi 1 ga faqat eng oxirgi raqami 0 tenglashtirib IP-ning oxirgi qiymatlari
niqlanadi:
IP: 11000000.10101000.0000110
1.11111110
Основы пакета - bet 174

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 174/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
235
mavjudligi bilan ta‘minlanadi. Bu qulaylik operatsion tizim tomonidan
ta‘minlanadi.
Disk bilan ishlashda dasturchiga har bir nomga ega bo‗lgan fayllar to‗plami
ko‗rinishida dasturni taqdim etish yetarli bo‗ldi. Foydalanuvchiga faylni ochishni
bilish, ishlov berish operatsiyasini, o‗qishni yoki yozishni bajarish yetarli bo‗ladi,
barcha qolgan ishlar: disklardan bo‗sh joylarni qidirish, bloklarni manzillashtirish,
disklar yo‗laklaridagi sektorlarni nomerlash, joylashtirish va o‗qish tartibini
operatsion tizimning o‗zi bajaradi. Operatsion tizim kompyuterning apparat
qurilmalari-printerlar, skanerlar, barcha turdagi OXQ, DXQ XQ ichki xotiralari,
kesh-xotira bilan ishlashni o‗z zimmasiga oladi. Ma‘lumotlarni kiritish va
chiqarish, joylashtirish, saqlash va o‗z vaqtida ma‘lumotlarni o‗qish ham
operatsion tizimning vazifasi hisoblanadi.
Zamonaviy kompyuterlarda operatsion tizim multidasturli ish tartib, virtual
xotira bilan ishlash, real vaqt tartibida ishlash, konveyrli va superskalyar ishlov
berish kabi murakkab ishlov berish amallarini bajaradi.
Operatsion tizimning yuqorida ko‗rsatilgan barcha vazifalarini ham
foydalanuvchi, ham kompyuterning qurilmalari maksimal imkoniyatlaridan
foydalanish uchun qulay interfeys sifatida ta‘minlanadigan dasturlar to‗plami
yordamida ishlatiladi.
Operatsion tizimning boshqa muhim vazifalari kompyuter o‗zining
resurslarini boshqarishi hisoblanadi. Bu resurslar xotira, to‗plagichlar, kiritish-
chiqarish qurilmalari ishlatilishi jarayonida hisoblash jarayonlari orasida
taqsimlanishi kerak. Jarayon-bu ma‘lumotlarga ishlov berish dasturini ishga
tushirish yordamida bajarilishidir. Boshqacha aytganda, bu foydalanuvchi
tomonidan yozilgan dasturni dinamik ishlatish jarayoni hisoblanadi. Resurslarni
boshqarish quyidagi umumiy masalalarni yechishni o‗z ichiga oladi:
- kerakli vaqt momentida, kerakli hajmda, kerakli jarayonda yechiladigan
resurslar (jarayonlar) masalalari uchun ajratiladigan resurslarni rejalashtirish;
|
| |
Основы пакета - bet 168

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 168/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
226
vaqt oralig‗ida 2 – abonent o‗z paketini uzatishni tamom qilishi kerak emas, aks
holda 2 – abonent paketlar to‗qnashuvi haqida bexabar qoladi (kolliziya holatidan).
Shuning uchun paketni minimal ruxsat etilgan tarmoqdagi vaqti 2L/V tashkil
qilishi kerak, ya‘ni signalni tarmoqning to‗liq uzunligidan o‗tish vaqtidan ikki
hissa katta bo‗lishi kerak (yoki tarmoq uzunligining eng uzun yo‗liga). Bu vaqt
signalni tarmoqda aylanma ushlanish vaqti deb yuritiladi, yoki PDV (Path Delly
Value). Aytib o‗tish kerakki, bu vaqt oralig‗ini tarmoqdagi turli voqealarni
universal o‗lchovi deb qarash mumkin.
3.15–rasm. Paketni minimal uzunligini hisoblash.
Tarmoq adapteri kolliziya holatini, ya‘ni paketlar to‗qnashuvi holati
aniqlashi haqida alohida to‗xtalib o‗tishi o‗rinlidir, oddiy taqqoslash, ya‘ni obyekt
uzatayotgan axborot bilan tarmoqdagi aniq axborotni solishtirish imkoni faqat
oddiy NRZ kodi ishlatilganda mumkin, lekin NRZ ancha kam ishlatiladi.
Manchester-II kodini ishlatilganda (u odatda CSMA/CD axborot almashinuvini
boshqarish usulida qo‗llaniladi deb bilinadi) butunlay boshqacha yondashish talab
etiladi. Aytib o‗tilganidek Manchester-II kodida har doim o‗zgarmas doimiy qismi
mavjuddir, uning kattaligi signalning umumiy balandligining yarmiga tengdir
L
1
V
2
3
227
(agarda signalning ikki holatidan biri nol bo‗lsa). Biroq ikki yoki undan ko‗p
paketlar to‗qnashgan holatda (kolliziya) bu qoida bajarilmaydi (11.5–rasm).
3.16–rasm. Manchester II kodi ishlatilganda kolliziya
holatini aniqlash.
Paketlar har doim bir-biridan farq qiladi va vaqt bo‗yicha surilgandir. Aynan
o‗zgarmas doimiy qismning chiqish kattaligi o‗rnatilgan qiymatidan farq qilishiga
qarab har bir tarmoq adapteri tarmoqda kolliziya holati mavjudligini aniqlaydi.
Axborot almashinuvini boshqarish usulini halqa topologiyasiga tanlashning
o‗z xususiyatlari mavjuddir. Bu holda muhimi shuki, halqaga uzatilgan har qanday
paket ketma-ket har bir abonentdan o‗tib ma‘lum vaqtdan so‗ng yana shu nuqtaga
qaytib keladi, ya‘ni paket uzatgan abonentga (chunki topologiya yopiq). Sababi
«shina» topologiyasi singari signal ikki tarafga tarqalmaydi. Aytib o‗tish kerakki
«halqa» topologiyasi tarmoqda bir va ikki yo‗nalishga axborot uzatishi mumkin.
1-paket
2-paket
Yig‗indisi 1+2
0
0
0
0
U
m
U=U
m
/2
Um
/2
0
U
m
|
| |
(79) 2021 - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

|
3 (79) 2021 pedagogik mahorat Pdf ko'rish
|
bet | 257/344 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 3,37 Mb. | | #113345 |
Bog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yil3 (79) 2021
PEDAGOGIK MAHORAT
193
Q
динамометры растягиваются с силами F
1
и F
2
. Конструкция допускает изменение
положения точки крепления второго динамометра (В
1
,В
2
,В
3
,В
4
). Каждую лабораторную работу
делают при заданном положении точки В и разных подвешиваемых грузов
Q
. В каждом
эксперименте определяются величины усилий F
1
и F
2
по показаниям динамометров, углы α
1
и α
2
между линиями действия сил F
1
и F
2
и вертикалью.
Теоретическая часть. Согласно аксиоме о параллелограмме сил должно выполняться
равенство
2
2
1
1
cos
cos
F
F
Q
+
=
(1)
Используя экспериментальные данные, необходимо вычислить правую часть этого равенства и
сопоставить ее с величиной
Q
. Из-за различного рода несовершенства эксперимента (собственный
весь динамометров, трение в шарнирных соединениях и т.п.) равенство (1) может быть выполнено
только приближенно. В связи с этим обстоятельством следует вычислить разность между левой и
правой частями равенства (1).
2
2
1
1
cos
cos
F
F
Q
F
−
−
=
Проверка равновесия момента
силы
Порядок проведения работы. Лабора-торное
приспособление изготовлен из металлического бруса,
где на определен- ных расстояниях (точки В
1
,В
2
,В
3
,
В
4
…) установлены крюки для подвешивания груза
Q
. Меняя расстояний
а
и
b
, к брусу
подвешиваются грузы одинаково- го или различного
веса
...
,
,
3
2
1
Q
Q
Q
Моменты сил относительно центра момента О приравнивается
)
(
)
(
1
Q
М
Q
М
О
О
=
|
| |
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari - bet 147

|
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari Pdf ko'rish
|
bet | 147/263 | Sana | 04.02.2024 | Hajmi | 10,15 Mb. | | #151310 |
Bog'liq file (6)
Mavzu bo’yicha o`quv mashg`ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O’qituvchining
O’quvchilarning
I. Kirish
bosqichi
(10 daqiqa)
1.1. Mаvzu, mаqsаd vа rеjаlаshtirilgаn o’quv
nаtijаlаrini e’lоn qilаdi.
1.2. Rеjа sаvоllаrini ekrаngа chiqаrаdi.
1.3. O’quv fаоliyatini bаhоlаsh mеzоnlаri
mа’lum qilinаdi.
Eshitаdilаr,
yozib
оlаdilаr.
Diqqat qiladilar.
II. Аsosiy
bosqich
(60 daqiqа)
2.1. Tаlаbаlаr bilimini fаоllаshtirish mаqsаdidа
blis-so’rоv o’tkаzаdi:
1.Shriftlar asosan necha turli bo‘ladi?
2.Garnitura Shriftlarning dizaynida boshqa
tamoyillarida ishlaydimi?
3.Dekorativ va kesimli shriftlar bir-biri bilan juda
yomon moslashadimi?
2.2. Vizuаl mаtеriаllаrdаn fоydаlаngаn hоldа
mа’ruzа mаtеriаllаrini rеjа sаvоllаri bo’yichа
izchillikdа bаyon qilаdi (1-ilоvа).
Savollarga javob
beradilar.
Tinglаydilаr,
yozаdilаr.
III. Yakuniy
bosqich
(10daqiqa).
3.1. Mаvzugа хulоsа yasаydi. O’quv jаrаyonidа
fаоl ishtirоk etgаn tаlаbаlаrni rаg’bаtlаntirаdi.
3.2. Klаstеr tuzish qоidаlаrini eslаtаdi (2-ilоvа).
Mustаqil ish uchun vаzifа bеrаdi: kompyuter
grafikasi turlari (rastrli, vektorli, fraktal)
bo’yicha
klaster
tuzish.
O’qituvchining
bоshlаng’ich
nаzоrаt
vаriаnti
3-ilоvаdа
kеltirilgаn.
Diqqat qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
|
| |
Sinov savollari? - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

50-MAVZU
Vektorli grafika muharriri.
1.1.O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Nazariy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1.Vektor muharrirlari.
2.Bezier egri chizig'i darajasi.
3.Adobe Photoshop bilan raqobatlashadigan rastrli
grafiklari.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda Vektorli grafika muharriri haqida umumiy
tasavvur va tushunchalarni shakllantirish
O’qitish natijasi: Vektorli grafika muharriri bo`yicha
mavzuni o’zlashtirish natijasida
o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1. Vektor muharrirlari roli va o’rni
haqida ma’lumot berish.
2. Bezier egri chizig'i darajasi,
mazmuni va vazifalarini yoritib
berish.
3.
Adobe
Photoshop
bilan
raqobatlashadigan rastrli grafiklari
ochib berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Vektor muharrirlari roli va o’rni haqida aytib
beradilar.
2. Bezier egri chizig'i darajasi, mazmuni va vazifalarini
ko’rsatib beradilar.
3. Adobe Photoshop bilan raqobatlashadigan rastrli
grafiklarini sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv, klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv materiali, slaydlar, kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.