nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Konchilik ishi - bet 200

|
Konchilik ishi
|
bet | 200/226 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #250996 |
Bog'liq UMK soha iqtisodiyoti
TESTLAR
SOHA IQTISODIYOTIGA OID TESTLAR
1. Maxsulot ishlab chikarish uchun talab etiladigan elementlarni aniklang.
A) xom-ashyo
B) yokilgi
V) mexnat vositasi, mexnat predmeti, ishchi kuchi
G) texnika, texnologiya, mashina
D) bino, inshoot
2. Asosiy fond – bu…
A) bino, inshoot
B) texnika, texnologiya, mashina
V) moddiy kurinishga ega bulgan bino, inshoot, dastgoxlar
G) pul mablaglari
D) notugri javob yuk.
3. Asosiy fond ikki kismga bulinadi, bular-
A) faol va tezkor
B) sust va kam xarajat
V) faol va sust
G) tugri javob yuk
D) barcha javob yuk
4. Aylanma fondlar – bu …
A) xom-ashyo, mashina
B) yokilgi, inshoot
V) energiya, bino
G) xom-ashyo, yokilgi
D) barcha javoblar tugri.
5. Rentabellik – bu…
A) foyda
B) daromad
V) yukori foyda
G) foydalilik darajasi
D) tugri javob yuk
6) Foyda – bu…
A) narx (baxo) bilan tannarx orasidagi fark
B) uzgaruvchan xarajatlar
V) doimiy xarajatlar
G) daromadlarning ayirmasi
D) yakuniy natija
7. Muomala xarajatlari – bu
A) tovarlarni sotish jarayoni bilan boglik bulgan xarajatlar
B) maxsulotni ishlab chikarishdan iste’molchilarga etkazib berishgacha ketgan xarajatlar
V) tovarlarni urash, kadoklash,transportga ortishga ketgan xarajatlar.
G) A va B javoblar tugri.
8. Kadrlar zaruriyatiga nechta omil ta’sir kursatadi?
A) 1
B) 3
V) 2
G) 4
9. Aylanma vositalarning normallanishi korxona xujalik vositalarining …… foydalanishining asosi bulib xizmat kiladi.
YUkoridagi nuktalar urniga kuyidagilardan kaysi bir tugri keladi?
A) proporsional
B) diogonal
V) irodiogonal
G) gorizontal
|
| |
-rasm. Xarajatlarning turkumlanishi

|
-rasm. Xarajatlarning turkumlanishi
|
bet | 52/226 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #250996 |
Bog'liq UMK soha iqtisodiyoti6.1-rasm. Xarajatlarning turkumlanishi
Asosiy vositalar va ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo‘lgan nomoddiy aktivlar amortizatsiyasi bo‘yicha harajatlar tarkibiga quyidagilar kiradi:
asosiy ishlab chiqarish fondlarining dastlabki (tiklanish) qiymatidan kelib chiqib hisoblangan amortizatsiya ajratmalari summasi (hisoblangan eskirish), lizing bo‘yicha tasdiqlangan normalar, qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladigan jadallashtirilgan amortizatsiya ham shu jumlaga kiradi;
ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo‘lgan nomoddiy aktivlar eskirishi har oyda xo‘jalik yurituvchi sub’ekt tomonidan dastlabki qiymati va ulardan foydali foydalanish muddatidan (biroq xo‘jalik yurituvchi sub’ekt faoliyati muddatidan ortiq emas) kelib chiqib hisoblanadigan mahsulot (ishlar, xizmatlar) tannarxiga tegishli bo‘ladi.
Mehnatga haq to‘lash bilan bog‘liq bo‘lgan harajatlar elementlari qatoriga quyidagilar kiritilgan:
amalda bajarilgan ish uchun tarif stavkalari, lavozim maoshlari;
xodimlarga natural to‘lov shaklida beriluvchi maxsulotlar qiymati;
ishlab chiqarishdagi yuqori natijalar uchun beriluvchi mukofot va boshqa to‘lovlar;
xar yillik mehnat va o‘quv ta`tili uchun amalga oshiriluvchi to‘lovlar;
qonunchilikka asosan ba`zi tarmoqlardagi xodimlarga bepul beriluvchi kiyim-kechak, oziq-ovqat, uy-joy, kommunal xizmat va x.k.;
shtatlar qisqarishi tufayli ishdan bo‘shatilgan xodimlarga to‘lanuvchi mablag‘lar.
Ijtimoiy sug‘urtaga ajratmalarga quyidagilar kiradi:
qonun xujjatlari bilan belgilangan normalar bo‘yicha mehnatga haq to‘lash fondiga ijtimoiy majburiy ajratmalar;
nodavlat pensiya jamg‘armalariga, ixtiyoriy tibbiy sug‘urtaga, bandlik fondiga ajratmalar.
Mahsulot tannarxidagi boshqa harajatlar:
qonunchilikda belgilangan tartibda maxsus nobyudjet fondlarga o‘tkaziluvchi to‘lovlar va soliqlar;
chiqindilar uchun to‘lovlar;
korxona mulkini majburiy sug‘urtalash;
ratsionalizatorlik takliflari uchun mukofotlar;
maxsulotni sertifikatlashtirish uchun bajarilgan ishlarga haq to‘lash;
xizmat safariga haq to‘lash;
yong‘inga qarshi kurash va qo‘riqlash muassasalariga haq to‘lash;
kadrlar tayyorlash va malakasini oshirish,xodimlar tanlovini tashkil qilishga haq to‘lash;
aloqa xizmati, hisoblash markazlari, bank xizmatiga haq to‘lash;
asosiy fondlarni ijaraga olganlik uchun haq to‘lash;
nomoddiy aktivlarning eskirishi va x.k.
|
| |
O‘z-o‘zini nazorat qilish uchun savollar

|
O‘z-o‘zini nazorat qilish uchun savollar
|
bet | 50/226 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #250996 |
Bog'liq UMK soha iqtisodiyotiO‘z-o‘zini nazorat qilish uchun savollar
1. Ishlab chiqarish jarayoni tushunchasi va mohiyati.
2. Korxonaning ishlab chiqarish tizimi va uning asosiy elementlari nimalardan iborat?
3. Ishlab chiqarish jarayonini tashkil etish tamoyillarini sanang.
4. Ishlab chiqarishni tashkil etish prinsiplarini ifodalang.
5. Ishlab chiqarishni ixtisoslashtirish deb nimaga aytiladi?
6. Ixtisoslashtirishning asosiy shakllari kaysilar?
7. Ishlab chiqarishni tashkil etishni takomillashtirish asosida samaradorlikni oshirishning eng muhim masalalari nimalardan iborat?
8. Ishlab chiqarishni yiriklashtirish deb nimaga aytiladi?
9. Yiriklashtirishning afzalliklari va kamchiliklari?
10. Kombinatsiyalashtirish deb nimaga aytiladi?
11. Optimal ishlab chiqarish xajmi va sotish afzalliklari.
12. O‘rtacha yillik quvvatining formulasini ifodalab bering.
13.Ishlab chiqarish quvvati omillarini ta’riflang.
14.Ishlab chiqarish quvvati nimalar kiradi?
15. Mahsulot sifatiga tushuncha bering.
6-Mavzu.:Korxona harajatlari
Reja:
Korxona harajatlari tushunchasi va turlari.
Mahsulot tannarxini tashkil etuvchi harajatlar.
Mahsulot birligining tannarxi.
Narxning iqtisodiy mohiyati, funksiyalari va turlari
Korxonaning narx siyosati
6.1. Korxona harajatlari tushunchasi va turlari.
Har bir korxona maxsulot ishlab chiqarish jarayoni bilan bog‘liq harajatlarni amalga oshiradi. Maxsulot ishlab chiqarish jarayonida sarf qilingan moddiy resurslar (asosiy vositalar eskirishi, xomashyo va materiallar, yonilg‘i-moylash materiallari, ehtiyot qismlar va boshqalar) va jonli mehnat sarfi ishlab chiqarish harajatlarini tashkil etadi.
Ishlab chiqarish xarajatlari korxonaga maxsulot ishlab chiqarish qanchaga tushishini ko‘rsatadi, ya’ni maxsulotning ishlab chiqarish tannarxini tashkil qiladi.
Korxonaning ishlab chiqarish, sotish va boshqa faoliyati natijasida yuzaga keladigan harajatlarini quyidagicha turkumlash mumkin:
|
| |
Ishlab chiqarish jarayonidagi ishtirokiga ko‘ra

|
Ishlab chiqarish jarayonidagi ishtirokiga ko‘ra
|
bet | 51/226 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #250996 |
Bog'liq UMK soha iqtisodiyoti1. Ishlab chiqarish jarayonidagi ishtirokiga ko‘ra:
- ishlab chiqarish harajatlari;
- noishlab chiqarish harajatlari.
2. Ishlab chiqarish resurslarining manbaiga ko‘ra:
- ichki harajatlar;
- tashqi harajatlar.
3. Maxsulot ishlab chiqarish xajmining o‘zgarishiga nisbatan:
- doimiy harajatlar;
- o‘zgaruvchan harajatlar.
4. Maxsulot tannarxiga olib borilishi jixatidan:
- bevosita harajatlar;
- bilvosita harajatlar.
5. Korxonaning umumiy ishlab chiqarish, moliyaviy va boshqa faoliyati natijasida yuzaga keladigan:
- maxsulot tannarxiga kiritiladigan harajatlar;
- davr harajatlari;
- moliyaviy faoliyat bo‘yicha harajatlar;
- favqulodda zararlar.
Ishlab chiqarish xarajatlari bevosita ishlab chiqarish jarayoni amalga oshirish bilan bog‘liq quyidagi harajatlardan tashkil topadi:
- bevosita moddiy harajatlari;
- bevosita mexnatga xaq to‘lash harajatlari;
- ishlab chiqarishga taalluqli ustama harajatlar.
Bevosita maxsulot ishlab chiqarish jarayoni bilan bog‘liq bo‘lmagan harajat turlari noishlab chiqarish harajatlari deb yuritiladi. Uning tarkibiga:
- maxsulotni sotish bilan bog‘liq harajatlar;
- boshqaruv harajatlari;
- boshqa operatsion harajatlar va zararlar;
- favqulodda zararlar kiradi.
- tashqi harajatlar, o‘z maxsulotini ishlab chiqarish uchun zarur narsalarni o‘z ichiga oladi (xomashyo, yoqilg‘i, transport, aloqa, soliq to‘lovlari).
- ichki harajatlar, binolar, asbob-uskunalar va boshqa sarflarning hammasini o‘z ichiga oladi.
Harajatlarning tarkibiy tuzilishi, ishlab chiqarish omillari bilan bog‘liqligi doimiy va o‘zgaruvchan harajatlarni paydo etadi.
O‘zgarmaydigan xarajatlar - doimiy harajatlardir. Bularga renta to‘lovlari, qarz foizi, reklama, ijara xaqi, oldindan to‘lanishi ko‘zda tutilgan maoshlar kiradi.
O‘zgaruvchan xarajatlar deb, ishlab chiqarish hajmiga nisbatan to‘g‘ri proporsional bo‘lgan harajatlarga aytiladi.
Ularga ish xaqi, xomashyo, yoqilg‘i, tashish xarajatlari va boshqalar kiradi. Ishlab chiqarish hajmi oshsa, bu harajatlar ortadi, ishlab chiqarish hajmi kamaysa, harajatlar kamayadi.
Korxona ishlab chiqarish harajatlari turlari
Maxsulot tannarxini tashkil kiluvchi harajatlar iqtisodiy mazmuniga ko‘ra, quyidagi guruhlarga taqsimlanadi.
moddiy harajatlar;
asosiy fondlar amortizatsiyasi;
ish haqi harajatlari;
ijtimoiy extiyojlarga bo‘lgan harajatlar;
boshqa harajatlar.
Moddiy xarajatlar o‘z ichiga quyidagilarni oladi:
xomashyo va material harajatlari;
yoqilg‘i va energiya;
sotib olinuvchi butlovchi qismlar va yarim tayyor maxsulotlar;
qadoqlash va o‘rov materiallari;
extiyot qismlar;
boshqa korxona va tashkilotlar tomonidan ko‘rsatiladigan ishlab chiqarish xizmatlari;
tabiiy xom-ashyodan foydalanish bilan bog‘liq soliq, yig‘im va boshqa to‘lovlar;
ishlab chiqarishda bekor turib qolish va sifatsizlik tufayli yuzaga keladigan yo‘kotishlar;
tabiiy yo‘qotishlar bilan bog‘liq bo‘lgan yoki aybdor shaxslar mavjud bo‘lmagan holda yuzaga keladigan yo‘qotishlar.
|
| |
Chora-tadbirlarning - O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi u. X. Xasanov fuqaro muhofazasi va tibbiy xizmati

|
O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi u. X. Xasanov fuqaro muhofazasi va tibbiy xizmati
|
bet | 143/179 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 2,55 Mb. | | #82 |
| Chora-tadbirlarning
|
Chora-tadbirlar guruhi
|
yo'nalganliui
|
|
1. Yuqumli kasallikning
|
1. Izolatsion. davolash-diagnostik va rejimli-
|
manbasi
|
cheklash choralari.
|
|
2. Veterinar-sanitar va deratizatsiya
|
2. Tarqalish mexanizmi
|
3. Sanitar-gigiyenik va epidemiyaga qarshi
|
|
yo`nalganlik
|
|
4. Dezinfeksion - dezinseksion
|
3. Organizmning
|
5. Organimzmning immunoprofilaktikasi
|
moyilligi
|
6. Shoshilinch profilaktika
|
4. Umumiy chora- tadbirlar
|
7. Laboratoriya tekshiruvlari
|
|
X. Sanitar-oqartuv ishlari
|
Urush vaziyatlari sanitar-epidemik sharoitning yomonlashuvi quyidagi asoratlani olid kelishi mumkin.
-
aholining zichligi, ularning ovqatlanishi va hammom-yuvish xizmatlarini yomonlashuvi;
-
dushman tomonidan yadroviy hujum natijasida suv va chiqindi-oqova tizimi faoliyatining izdan chiqishi;
-
epidemiyaga qarshi tibbiy muassasalarni ehtimolan ishdan chiqishi;
-
ommaviy sanitar yo'qotishlarning vujudga kelishi, jumladan bakteriologik (biologik) jihatdan zararlangan o'choqda;
5) odamlar orasida katta miqdordagi qaytmas sanitar
yo'qotishlarning kelib chiqishi va hayvonlarni nobud bo'lishi;
-
oziq-ovqatlar va suvni radiofaol va zaharlovchi moddalar va bakteriologik vositalar bilan ehtimoliy zararlanishi;
-
ionlovchi nurlanish, zaharlovchi moddalar va bakteriologik vositalar ta'siriga uchragan odamlarda immunobiologik faoliyatlarning pasayib ketishi;
Dushman tomonidan qo'llanilgan ommaviy qirg'in qurollari ishlatilgan paytdagi salbiy sanitar oqibatlar fuqarolar muhofazasi shtablari va xizmatlarining faoliyat hajmini aytarli darajada belgilaydi.
| |
Iqtisodiy regulyatorlik funksiyasi

|
Iqtisodiy regulyatorlik funksiyasi
|
bet | 56/226 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #250996 |
Bog'liq UMK soha iqtisodiyotiIqtisodiy regulyatorlik funksiyasi. Narx bozor iqtisodiyotining asosiy mexanizmidir. Ishlab chiqaruvchilar narx o‘zgarishiga qarab ish yuritadilar. U barometr kabi bozor holatini ko‘rsatib turadi. Masalan: «A» tovarga bo‘lgan talab oshsa narx ham oshadi, bu esa tadbirkorlarni shu tovarni ishlab chiqarishga yo‘naltiradi va aksincha.
Raqobat vositasi funksiyasi. Ma’lumki raqobat ham bozor iqtisodiyotining rivojlanishida asosiy rol o‘ynaydi. Raqobat turlarining eng muhimlaridan biri bu narx vositasidagi kurashdir. Narxni pasaytirish orqali bu kurashda yutib chiqish mumkin.
4. Hisob – kitob funksiyasi. Narx – bu almashuv qiymat, boshqacha qilib aytganda, tovar uchun to‘lanadigan pul miqdoridir. SHu asosida u hisob-kitob funksiyasini bajaradi.
5.Sotsial himoya funksiyasi. Bozor iqtisodiyotining o‘tish bosqi-chida ijtimoiy himoya vazifasini o‘tovchi narxlar, aholining keng qatlamlarini hayotiy zarur ist’emolchilik tovarlari bilan minimal darajada ta’minlash maqsadida ham qo‘llaniladi. Qiymatni hisobga olish vazifasi. Tovarni ishlab chiqarishga qilingan xarajatlar, olingan natijalar va uning nafliligi narx yordamida hisobga olinadi.
6. Taqsimlash vazifasi. Narx vositasida daromadlar, mahsulotlar va iqtisodiy resurslar mulkdorlar, tarmoqlar, sohalar hamda hududlar o‘rtasida taqsimlanadi va qayta taqsimlanadi.
Erkin bozor iqtisodiyotida narx asosan talab va taklif asosida tashkil topadi.
Agar erkin bozorda taklif ko‘p bo‘lsa tovarlarning narxi pasayadi va aksincha. Tovar kam bo‘lsa narx ko‘tariladi. Agar talab va taklif bir-biriga mos tushsa bozorda muvozanat narx tashkil topadi. Bu narxni biz bozor narxi deb ataymiz.
Oldinroq ta’kidlab o‘tganimizdek, u tovarning narxi bozorda, talab va taklif, ishlab chiqarish xarajatlari va naflilik asosida tashkil topadi. Bu birinchidan, ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirishga, ikkinchidan, tovarning sifatini yaxshilashga undaydi. Bu esa o‘z navbatida raqobatda yutib chiqishga imkon bersa, ikkinchi tomondan aholini sifatli tovarlar bilan ta’minlashga sharoit yaratib beradi.
Kalit so‘zlar
Mahsulot, harajatlar, maxsulot tannarxi, harajatlarni turkumlash, amortizatsiya, bevosita, bilvosita, noishlab chiqarish harajatlari, Narx, narx siyosati, monopol narxlar, bozor narxi, talab, taklif, narx siyosati, ulgurji narxlar, chakana narxlar.
|
| |
Belgisi
Ko'rinishi - Texnologiyalari

|
TexnologiyalariBog'liq 1. Aripov M., Fayzieva M. Web texnologiyalar.Belgisi
Ko'rinishi
N om i
+
$a+$b
qo'shish
-
$a-$b
avirish
*
$a*$b
ko'paytirish
/
$a/$b
bo'lish
%
$a%$b
m odul olish
Q o 's h i s h va ayirish a m a lla ri odd iy bajariladi. U la r n i natijasi $a va
$b o 'z g a ru v c h ila r d a saqlanayotgan q i y m a tla r n in g yig'indisi va ayir-
m asiga teng. Ayirish a m a l i d a n u n a r a m a l sifatida h a m foydalanilsa
b o 'ladi. B u n d a o 'z g aru v ch ig a m a n fiy q iym at b erila di, $ a = - l .
K o 'p a y tiris h va bo'lish a m a lla ri h a m o d d iy ishlatiladi. E ’tibor
b erin g , belgilar a n ’anaviy m a te m a tik a d a g i b elgilarni, y a ’ni y u ld u z -
c h a k o 'p a y tiris h a m a li belgisini va egilgan ta y o q c h a b o 'lish a m a li
belgisini beradi.
3 .4 -m iso l. M o d u l olish am ali.
$a=39; $b=10;
$natija=$a%$b;
/* Bu yerda Snatija o'zgaruvchisi 39 ni 10
a bo'lingandagi qoldiq 9 ga teng bo'ladi. */ ?>
Natija: 9____________________________________
3 .5 -m iso l. A r if m e tik a m a ll a r n in g ishlatilishi
$a=10; $b=17;
$qo'shish=$a+$b; $ayirish=$a-$b;
echo Sqo'shish.” - $a va $b ning yig‘indisi.
”;
echo Sayirish.” - $a va $b ning ayirmasi.
”;
$a=20; $b=5;
$kupay=$a*$b; $bo‘lish=$a/$b ;
echo Sko'pay.”- $a va $b ni ko‘paytmasi.
”;
echo Sbo'lish.”- $a ni $b ga bo'linm asi.”; ?>
Natija:
27 - 10 va 17 n ing yig'indisi.____________________
- 7 - 10 va 17 n ing ayirmasi.
100 — 20 va 5 ni ko‘paytm asi.
|
| |
Kompyuterga qo’shimcha yangi qurilmalarni ulash

|
Kompyuterga qo’shimcha yangi qurilmalarni ulash Pdf ko'rish
|
bet | 13/23 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 489,83 Kb. | | #131180 |
Bog'liq 2-maruza24. Kompyuterga qo’shimcha yangi qurilmalarni ulash
Kompyuterga qo’shimcha qurilamalar portlar orqali ulanadi. Tashqi qurilmalarni ulash uchun
kiritish/chiqarish kontrollerlarining ketma-ket va parallel portlari ishlatiladi, odatda, ularning
razyomlari kompyuterning orqa panelida joylashtirilgan. Portlar ma’lumotlarni bir yo‘nalishda
uzatishni (simpleks ish tartibi),
yo‘nalishlarni qayta ulashni (yarim dupleks ish tartibi) va har ikkala yo‘nalishlarda (dupleks ish
tartibi) ma’lumotlarni uzatish ish tartiblarida ishlashi mumkin. Abonentlarning ulanish
topologiyasi ikki nuqtali (RS-232S interfeys uchun) yoki tarmoqlangan (VSB yoki Fire Wire)
bo‘lishi mumkin. Portlar parallel va ketma-ket turlarga bo‘linadi. Parallel port printer, skaner yoki
tashqi jamlagichni ulash uchun ishlatiladi. Tashqi qurilmani parallel portga ulash maxsus kabel
orqali amalga oshiriladi, u bir necha bitlarni bir vaqtda uzatilishini ta’minlaydi, binobarin, har bir
bitni uzatish o‘zining liniyasi bo‘yicha amalga
oshiriladi. ShKning parallel port orqali axborot almashinuvi ish tartibi IEEE 1284 standarti orqali
amalga oshiriladi. LPT-port (Line Prin Ter) standart parallel port hisoblanadi. Odatda, port bilan
ulanish Centronics standartidagi 25 chiqishli razyom orqali amalga oshiriladi, razyom
kontaktlarining taqsimlanishi, signallarning vazifalari, interfeysni boshqarishning dasturiy
vositalari har xil turdagi printerlarni, skanerlarni,
diskyurituvchilarni ulashga mo‘ljallanadi. Standart bo‘yicha ulanish kabelining maksimal uzunligi
1,8 metrni,
maksimal almashuv tezligi 100 Kbayt/s ni tashkil qiladi. RS-232C ketma-ket port
(Communication port) sichqoncha, tashqi modem, printer kabi qurilmalarni kompyuterga ulash,
shuningdek, kompyuterlar orasida bog‘lanish uchun ishlatiladi. RS-232C turdagi ketma-ket
portning ishlatilishining Centronics portiga nisbatan asosiy afzalliklari shaxsiy kompyuterdan
tashqi qurilmaga axborotlarni 15 metr masofagacha uzatish imkoniyati hisoblanadi. Ma’lumotlar
ketma-ketlikdagi baytli paketlar tarzida bit ketidan bit bilan uzatiladi. Har bir bayt boshlang‘ich va
to‘xtash bitlari bilan uzatiladi, ma’lumotlar dupleks ish tartibida uzatiladi, uzatish tezligi 115
Kbit/s ni tashkil etadi. USB (Universal Serial Bus) bu universal ketma-ket portdir.
U 1995-yilda ishlab chiqarilgan bo‘lib, eskirgan RS-232 (COM-port) va IEEE 1284 (LPT-port)
parallel interfeyslarni almashtirishga, ya’ni ketma-ket va parallel klaviatura va «sichqoncha»
portlarini almashtirish uchun ishlab chiqilgan, barcha qurilmalar Plug and Play texnologiyasining
osonligi bilan ko‘p sonli qurilmalarning o‘rnatilishiga ruxsat beradigan bitta razyomga ulanadi.
|
| |
II.I. 10 ICHIDA SONLARNI RAQAMLASHNI O`RGATISH

|
II.I. 10 ICHIDA SONLARNI RAQAMLASHNI O`RGATISH
|
bet | 2/9 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 1,22 Mb. | | #260261 |
Bog'liq MUSBAT RAQAM SONLARII.I. 10 ICHIDA SONLARNI RAQAMLASHNI O`RGATISH.
Bu bosqichda o`qituvchining vazifasi bolalarda sanash malakalarini shakllantirish va 1-10 sonlar kеsmasida natural qatorning tuzilishini ochib bеrish va bu asosda sonny natural kеtma-kеtlikning hadi sifatida ta'riflashdan iborat. Buning uchun o`quvchilar quyidagilarga erishishlarini ta'minlash zarur:
1) 1 dan 10 gacha sonlar kеtma-kеtligini yaxshi o`zlashtirib olishlari kеrak;
2) narsalarni sanashni va sanash tartibi ko`rsatilganda har bir qarsaning bеrilgan guruhdagi tartib nomеrini aytib bеra olishlari kеrak;
3) sonlarning 1 dan 10 gacha qatoridagi har bir son qanday (oldingi songa 1 ni qo`shish yoki shu sondan kеyin kеladigan sondan 1 ni ayirish orqali) hosil bo`lishini ongli o`zlashtirishlari kеrak;
4) raqamlarni o`qiy olishlari va har bir (bosma yoki yozma) raqamni narsalarning mos soni bilan mos qo`ya olishlari kеrak;
5) sonlarni taqqoslashni bilishlari kеrak (tеgashli mashqlar >, <, = bеlgilardan foydalanmasdan bajariladi);
6) 2, 3, 4, 5 sonlarning ikkita qo`shiluvchidan iborat sonli tarkibining barcha hollarini mustahkam o`zlashtirib olishlari kеrak;
7) 2+1, 4-1, 1+3 va h.k. ko`rinishdagi matеmatik yozuvlarni o`qiy olishlari va bunday yozuvlarni aniq rasmlar bilan mos qo`yishni bilishlari kеrak. To`la yaqqollik asosida tеgashli masalalarni yechish va ularning еchilishlarini raqamli kartochkalar yordamida yozishni (2+1=3, 4-2=2, 1+3=4 va h.k.) bilishlari kеrak;
8) doira, kvadrat, uchburchakni bir-biridan farq qila bilishlari va nomini ayta olishlari kеrak.
Bu yo`nalishlarning har biri bo`yicha ish olib borishning uslubini batafsil bayon qilamiz.
1. Sonlar kеtma-kеtligini yaxshi o`zlashtirib olgan o`quvchi bu kеtma-kеtlikni to`g`ri va tеskari tartibda istalgan sondan boshlab aytib bеra oladi, sanoqda bеrilgan sondan kеyin kеladigan sonni, ikki son o`rtasida kеladigan sonni, bеrilgan sondan oldin kеladigan sonni aytib bеra oladi. Bunday malakalarga erishishga darslikda bеrilgan vazifalardan tashqari quyidagi mashqlar ham imkon bеradi:
- Mana bu songa qarang (o`qituvchi, masalan, 4 raqamini ko`rsatadi) va qo`lingizga shuncha kubik oling.
- Tokchada nеchta qo`g`irchoq bor? Shunday sonni ko`rsating. (Bolalar mos raqamli kartochkani ko`rsatadilar.)
- Qaysi kartochka tеskari qilib qo`yilgan? (qaysi son «qochib kеtdi?» qaysi son «bеkinib oldi»?) (27-rasm). (Bolalar mos sonli va raqamli kartochkani ko`rsatadilar.)
|
| |
Mustaqil tayyorlanish jarayonida quyidagilarni bilish kerak

|
Mustaqil tayyorlanish jarayonida quyidagilarni bilish kerak
|
bet | 91/123 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,55 Mb. | | #246168 |
Mustaqil tayyorlanish jarayonida quyidagilarni bilish kerak
bosh nazariy asoslarni aniqlash va nazorat savollariga javob berishga tayyor bo'lish shart;
daftarda quyidagi chizmalarni ifodalash kerak: «Yadroviy qurol bilan shikastlangan o'choqda DTYKGni ishga tushirish». «Kimyoviy zararlangan o'choq vujudga kelganida DTYKG faoliyatini boshlash»;
tushunilmagan savollarni mashg'ulotlarda aniqlash uchun ifodalash.
DTYKG boshlig'i harakatlarining ketma-ketligini esda saqlab qoling.
I - Dushman hujumi xavfi davrida:
1) DTYKGni shahardan tashqariga olib chiqishdan oldin :
a-guruhning shaxsiy tarkibini yig'ish uchun ko'rsatma olish;
b-DTYKG ni yig'ish haqida xabar berish;
d-tayinlangan transportini olish choralarini qabul qilish;
e-tibbiy anjomlarni olish va uni transportlarga yuklash;
f-guruh majmuasini tashkil qilish, yo’nalishini aniqlash va
harakatga keltirishga shaylash.
2) DTYKG shahardan tashqariga yetib kelganida:
a-guruh tarkibini joylashtirish va ovqatlanishni tashkil qilish;
b-guruhning shaxsiy tarkibini himoyalashni tashkil etish;
d-tibbiy anjomlarni qabul qilish (omborxonalarda saqlanayotganini);
e-guruh bo'limlari bo'yicha tibbiy anjomlarni taqsimlash va uni faoliyat ko'rsatishga tayyorlash;
f-transport va tibbiy nazorat guruhini shay holga keltirish;
g-guruh majmuasini tashkil etib zararlangan uchoqqa kirish navbatini aniqlash;
h-DTYKG shaxsiy tarkibini mashq qildirish, ma'naviyat-tarbiya ishlarini amalga oshirish.
II - Dushman hujumga o'tgach :
tibbiy nazorat guruhi oldiga vazifalarni qo'yish;
zararlangan o'choqqa kirish va yo'nalishni belgilash;
ish olib boriladigan joyni aniqlash;
DTYKG ishini boshlashini tashkil qilish;
fuqarolar muhofazasining boshqa tuzilmalari bilan aloqa qilishni uyushtirish;
DTYKGning shikastlanganlarni qabul qilish, saralash va dastlabki shifokor yordamini ko'rsatish amallarini tashkil etish;
7) dastlabki tibbiy yordam ko'rsatish guruhini yig'ishtirish.
|
| |
protokol 
server kataloeidagi resurs joyi

n in g natijasi b o 'lm a sa ). Q o 's h i m c h a m a ’l u m o t so 'ro v n i qay ta ishlash
u c h u n s o 'r o v n i n g o'z ig a q o'yiladi. G E T m e t o d i n i resurs qismi m a y
d o n id a q o 'lla y o tg a n vaqtda so 'ra lg an m a ’l u m o t
m o s ravishda q aytadi
(m a s a la n , H T M L m a t n i hujjati).
G E T m e t o d i n i n g h a r xil sh akllari m av ju d — s h a rtli G E T . Bu m e -
t o d aga r s h a r t b ajarilgan bo'lsa, so'rov sarlavhasi m a y d o n id a if-M o -
d if ie d - S in c e n i n g m avjudligi h a q id a so'rovga javob y u b o rish
kerakligi
x ab a r beradi. A n i q r o q g a p ira d ig a n bo'Isak, re su rs i f - M o d ifie d - S in c e
d a k o 'rsa tilg an v a q td a n keyin o 'z g a rtirilg a n b o 'lsa, resurs m a ydoni
so'rovga jav o b kabi beriladi.
H E A D m e to d i h a m G E T m e to d ig a o 'x s h a sh , faqat u resurs t a n a -
sini q a y ta r a d i va shartli analogga ega em as. H E A D
resursi re su rsd an
m a ’lu m o t olish u c h u n q o 'lla n ila d i.
P O S T m e to d i serverga re surslar a n n o ta tsiy a si, y a n gilikla ri va
p o c h ta li
xabarlar, kerakli va k a tta h a jm d a g i m a ’lu m o tn i j o 'n a tis h
u c h u n m a ’l u m o tl a r b azasida q o 's h im c h a la v q o 's h is h u c h u n y aratil
gan. P O S T m e t o d i d a G E T va H E A D m e t o d l a r i d a n farqli ravishda
f o r m a la r m a y d o n i d a n yoki b o sh q a m a n b a d a n o lin g a n m a ’lu m o tn i,
y a ’ni resurs t a n a s in i u za ta d i.
Shu v aq tg ac h a biz faqat asosiy t u s h u n c h a l a r va n a z a riy a la r bilan
ta n is h d ik . E n d i u la rn i am a liy o td a q o 'l l a s h n i o 'r g a n a m i z .
Q u y id a biz
serverga q a n d a y qilib so'rov berish va u n i n g jav o b in i q a y ta ishlashni
o 'r g a n a m i z .
Mijoz so‘rovi shakli - Texnologiyalari

P O S T h ttp ://p h p b o o k .i n f o /c g i- b in / t e s t H T T P / 1 .0
Bu h olda P O S T m e to d i va H T T P p r o to k o lin in g 1.0 versiyasi
q o ‘llanilyapti.
S o 'ro v n in g ikki sh ak lid a h a m s o 'ra lay o tg an re su rsn in g U R I si
m u h i m o ‘rin egallaydi. K o ‘p in c h a U R L - r e s u r s
m a n z ili sifatida U R I
ishlatiladi. Serverga m u ro ja a t qilayotgan v aq td a U R L n i n g t o ‘liq
sh a k lin i h a m , q isq artirilg an sh a k lin i h a m q o 'lla sh m u m k in .
T o ‘liq sh ak li protokolga ruxsat toifasini, resurs serveri m a n z i l i n i
va serverda m a n z i l re sursini o ‘z ichiga oladi (6.2-rasm).
Q isq a r tirilg a n sh a k ld a esa protokol va
server m a n z ili server
a s o sid a n m a n b a n i n g faqatgina qayerda jo y las h g an lig in i k o ‘rsatadi.
T o ‘liq s h a k ld a ag a r m u m k i n bo'lsa, so 'ro v n i b o sh q a serverga j o ‘natib
y u b o rish h a m q o 'lla n ila d i. A g a r b itta server bilan ishlan ay o tg an
b o 'lsa k o 'p in c h a q isq artirilg an shakl ishlatiladi.
-------------------------------------------------------------------------------
Dastlabki ma’lumotlar, 2-variant

|
Dastlabki ma’lumotlar, 2-variant
|
bet | 199/226 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #250996 |
Bog'liq UMK soha iqtisodiyotiDastlabki ma’lumotlar, 2-variant.
Korxona kam rentabelli (daromadli) korxona. Korxonaning moliyaviy xolatini sog‘lomlashtirish, ya’ni tiklash bo‘yicha tub yo‘nalishni topish zarur.
Foydaning normativ taqsimlanishini hisoblash uchun dastlabki ma’lumotlar:
Foyda miqdori (yig‘indisi) – 1200 ming so‘m.
Fondlar uchun to‘lov - 400 ming so‘m.
Mehnat resurslari uchun to‘lov - 200 ming so‘m.
Kredit uchun to‘lovlar - 100 ming so‘m.
Realizatsiya qilinmagan xarajat va daromadlar qoldig‘i – 75 ming so‘m.
Normativlar bo‘yicha qolgan ustamalar 1 – variantdagi summalar bilan bir xil. Xisob-kitoblarni 1-variantdagi kabi shaklda bajaring.
Korxona rezervlarini izlab topish va tahlil qilish uchun dastlabki ma’lumotlar:
- maxsulotning sifat belgisi bilan umumiy ishlab chiqarishning 15%;
- davlat buyurtmasi korxona quvvatining 70%;
- korxona asosan katta talabga ega bo‘lmagan, asosan eskirgan mahsulot ishlab chiqaradi;
- moddiy boyliklarning yuqori normativli zaxirasi – 4 mln. so‘m;
- oxirgi yillarda mol etkazib beruvchilar o‘z majburiyatlarini bajarmaganlar;
- bitimlar bo‘yicha reja 2007 yilda bajarilgan – 98% ga;
- 1-darajaga tegishli mahsulotning 50% i ikkinchi yilda ishlab chiqarilmoqda, 25% i esa uchinchi yilda ishlab chiqarilmoqda;
- o‘tgan yil uchun ish vaqtidan tashqari qo‘shimcha ishlar 2500 soatni tashkil etgan;
- o‘tgan yilning oxirida byudjet bilan hisoblashganidan so‘ng, jamoa o‘z vaqtida ssudani qaytarib bera olmaydi;
- korxonaning ijtimoiy ob’ektlar bilan, ya’ni turar joy, bolalar bog‘chasi, profilaktika va boshqkalar bilan ta’minlanganlik darajasi qoniqarsiz.
Korxona ishini yaxshilash uchun:
- ishlab chiqarishni tashkil qilishni takomillashtirish sohasida;
- mehnatni tashkil qilish va rag‘batlantirish sohasida;
- xo‘jalik yuritishning muhitda yana qanday qo‘shimcha rezervlarni izlab topish va amaliy foydalanish mumkin?
|
| |
Texnologiyalari - bet 27

kerak: id e n tifik a to rla r b ir yoki b ir n e c h t a b e lg ila rd a n ta s h k il to p g a n
b o ‘lib, h a r f l a r yoki ostki c h iz iq belgisi
bilan b o sh la n a d i; id e n tifik a
t o rla r fa q a tg in a h a r fla r, sonlar, ostk i c h iz iq belgilari va 127 d a n 255
g a c h a b o ‘lgan A S C I I kodi b e lg ila rid a n iborat b o ‘lishi m u m k i n .
M asa la n :
.5. H T M L formasining serverga ma’lumotlarni

m a ’l u m o tla r bazasiga s o 'ro v n i j o 'n a t i s h i , h a r xil i z o h l a r k iritishi va
h o k a z o la r n i bajaradi.
H T M L f o r m a s in in g sintaksisi b ilan t a n i s h a m i z . K o ‘p c h ilik bu
b ila n ta n is h b o i i s h i m u m k i n , lekin biz u n i n g asosiy jo y la rin i qay-
t a rib o 't a m i z .
F o rm a g a m a ’l u m o tla r n i c h iq a z ish u c h u n turli b o s h q a ru v c h i
e le m e n tla r ishlatiladi.
Bu e le m e n tla r d a n b irida
foydalanuvchi
m a ’lu m o tla r n i k laviatura y o rd a m id a k iritadi, bosh q asid a esa u sich-
q o n c h a y o rd a m id a kerakli v a ria n tn i tanlaydi. F o r m a d a fo yda la nuv
chi t o m o n id a n o 'z g a rtirib b o i m a y d i g a n y a sh irin m a y d o n l a r h a m
q a tn a sh a d i. Bitta sahifa ta rk ib id a bir n e c h ta fo rm a b o l i s h i m u m
k in , s h u n in g u c h u n bir fo r m a n i b o s h q a s id a n ajratib olish i m k o n i-
ni b eruvchi vosita zarur. S h u n g a k o'ra, foydalanuvchi fo rm a bilan
ishlay o tg an d a, fo rm a d a g i m a ’l u m o tla r qaysi sahifaga o ‘tishi kerak-
ligi ko‘rsatilishi kerak (ya’ni, j o i i a t i s h tu g m asi b o silganda fo rm a
m a ’lu m o tla r n i qayerga j o 'n a t i s h i lozim b o i g a n m a n z il k o i s a t i l i s h i
kerak). B a rc h a m a s a la la r q u y id a g ic h a H T M L teglari b ilan berilg a n
fo rm a ichiga olib yechiladi:
< form a c tio n = a m a l m e th o d = “ m e t o d ” > — fo r m a elem e n t-
l a r i - < /f o r m >
B erilgan f r a g m e n t d a n ko ‘rin ib tu rib d ik i, fo rm a tegida ikk ita
z a r u r elem ent: a m a l va m e to d ko'rsatiladi. A m a l , fo rm a m a ’lu m o tla ri
j o 'n a ti l a d ig a n va q a y ta ish la n a d ig a n sahifa n o m i n i, m e to d esa
m a i u m o t l a r n i u sh b u sahifaga q a n d a y u z a tish m e t o d i n i aniqlaydi.
Ik k ita m e to d m avjud:
get m e to d i fo r m a n in g b a rc h a m a ’l u m o tla r in i U R L tu g a s h id a
u z a ta d i. Bu m e to d m a x s u s tillar bilan b o g l i q turli c h e g a r a la s h la rn i
va m a ’lu m o t u z u n lig in i k a m d a n k a m h o lla rd a q abul qiladi;
post m e to d i fo rm a d ag i b a r c h a m a i u m o t l a r n i s o ‘rov t a n a s id a
u za ta d i. Bu m e to d get ga n is b a ta n k o ‘p q o l l a n i la d i .
Natija:
Lola Fizika-m atem atika fakultetida o ‘qiydi

Natija: Lola Fizika-m atem atika fakultetida o ‘qiydi. U ni yoshi 22 da._______________________________________________________ 0 ‘z g a ru v ch ilarg a b a ’zi ho llard a q iy m at b e rila y o tg a n d a quyidagi
kabilarga d u c h kelish m u m k in .
$a= “Lola “ Ulug'bek stipendiyasi” sovrindori”; e c h o $ a ; ? > _________________________________________________________________________ A g a r o ‘z g a ru v ch ig a shu ta r t i b d a q iym at b e r ila d ig a n b o 'lsa, u
h o ld a b ra u z e r d a x ato lik h a q id a x a b a r c h iq az ila d i, y a ’ni ik k ita lik
q o ‘sh tirn o q ich id a ik k ita lik q o ‘s h tirn o q bu h o la td a ishlatilm aydi.
A g a r i k k in c h i q o ‘s h t i r n o q n i n g o c h ilish i va yopilishi o ld id an \ belgisi
q o ‘llanilsa, u h o ld a xatolik y uzaga kelmaydi.
Sa= “Lola \ ” U lu g‘bek stipendiyasi\” sovrindori”; echo $a; ? > _______ P H P s a h ifa d a H T M L te g la r in in g q o ‘lla n ilis h in i ko 'rib c h iq a -
miz.
echo “
Fizika-m atem atika fakulteti
”; ?> * H T M L te gini P H P s a h ifa d a b u n d a y h olda q o ‘l la s h im iz xato lik k a
olib keladi. Bu yerda y u q o rid ag i singari i k k in c h i q o ‘s h t i r n o q o c h ili-
shi va yopilishi o ld id a n \ belgisi ishlatilsa b o ‘ladi, lekin u n i o 'r n ig a
quyidagi h olda yozish h a m m u m k in .
echo “
Fizika-m atem atika fakulteti
”; ?>_______
Biz ikkita a m a l b ilan t a n is h m iz : (=) te n g lik a m a li va (.) satrlarni
b irlashtirish am ali. Endi arifm e tik a m a l l a r bilan ta n is h i b c h iq a m iz .
O 'z g a r u v c h il a r ustida b a rc h a a r ifm e tik a m a l la r n i bajarish m u m k in .
3.2-jadval Arifmetik amallar
=
Konkatenatsiya - Texnologiyalari

3 .2-m isol. S a trla r bilan ishlash d a k o n k a te n a ts iy a a m ali
$a=39; $b=10;
$n=$a.$b;
echo $n; ?>
Natija:3910____________________________________________________________
D e m a k , (.) k o n k a te n a tsiy a a m ali $a va $b o ‘z g a ru v c h ila rn i qiy
m a tla rin i b ir-b irig a q o ‘shib q o 'y m a y d i, balki u la rn i satriy k attalik
sifatida k e tm a - k e t jo ylashtiradi.
E ndi o 'z g a ru v c h i qiy m atla ri, m a t n l a r n i va H T M L te g la r in i bir-
galikdagi k o m b in a tsiy a s in i c h iq a z is h in i k o 'r a m iz .
3 .3 -m iso l. S a trla r bilan ishlash
$ n a m e = ”Lola”; $age=22;
echo “
$name Fizika-m atem atika
a fakultetida o'qiydi.
Uni yoshi Sage da.” ?>
FAVQULODDA HODISALAR O`CHOG`IDA BIRINCHI VRACHLIK

FAVQULODDA HODISALAR O`CHOG`IDA BIRINCHI VRACHLIK
YORDAMINING TASHKILIY TUZILISHI
Favqulodda vaziyatlar sodir bo`lgan sanitary yo`qotishlar o`chog`ida birinchi vrachlik yordamini tashkil qilish maqsadida shahar, viloyat sog`liqni saqlash bo`limlari tomonidan birinchi tibbiy yordam berish otryadlari yuboriladilar. Buning uchun sog`liqni saqlashtizimi ixtiyoridagi davolash-profilaktika muassasalari tarkibida tashkil etilgan birinchi tibbiy yordam ko`rsatuvchi otryadlar jangovor holatga bosh hakim tomonidan keltiriladi. Bosh hakim boshlig`iga aniq vazifalar qo`yadi. Tayyorgarlik vaqti, table anjomlari bilan ta`minlash avtotransport, chiqish vaqti, harakat yo`nalishi hamda fuqaro muhofazasi favqulodda vaziyat shtabi tarkibidagi o`rni kabi amaliy savollarni aniqlab beradi.
Bu jarayonda BTYO tarkibi mutaxasislar bilan to`ldiriladi. Tibbiy sanitary xo`jalik anjomlari bo`limlarga tarqatiladi. BTYO tarkibiga kiruvchi barcha xodimlarni yoppasiga qiruvchi qurollardan himoyalanish tartibi bilan tanishtirib, mashq va darslar o`tkaziladi. Barcha tayyorgarlik ishlari belgilangan vaqt mobaynida to`la bajarilaishini nazorat qilish BTYO boshlig`I vazifasiga kiradi. Shu tariqa shahar, viloyat sog`liqni saqlash tizimlari ixtiyorida barcha BTYO lar jangovorlik holatiga keltiriladilar, BTYOlarning favqulodda vaziyatlarda o`choqda yoki o`choqdan tashqaridagi ishlari, o`rni, vaqti, tartibi, fuqaro muhofazasi shtabi tomonidan belgilanadi. Fuqarolar muhofazasi shtabi ko`rsatmasiga asosan belgilangan vaqtda BTYO shahardan tashqaridagi joyga chaqiriladi.
Bu yerda BTYO ning barcha bo`limlari xodimlari bilan maxsus tayyorgarlik ishlari yakuniga yetkaziladi. O`quv mashq ishlari, shaxsiy tarkib bilan davom ettirilaveradi. Har bir mutaxasis o`z vazifasini aniq bajarishi uchun vazifalar aniqlanadi. Ushbu shaylik jarayonida BTYO rahbari maxsus izlovchi guruhini tuzadi Izlovchilar tarkibida 1 ta vrach, 1 ta feldsher, razvedkachi dozimetrist va shofyor kirishi kerak. BTYO boshlig`I ushbu razvedka guruhining vazifasini belgilaydi.
Birinchi vrachlik yordamining maqsadi:
-
Hayotiy zarur organ va tizimlar faoliyatini qo`llab quvvatlash ayniqsa yurak-qon tomir, nafas olish organlari markaziy nerv tarmoqlari faoliyatini
-
Kuchayuvchi asoratlarni oldini olish
-
Jarohatlanganlarni keying bosqichga evakuasiya etishga tayyorlashdan iborat
Vrachlik yordami jarohatlarning og`irligiga qarab, tez yordam ko`rsatilishiga qarab quyidagi shoshilinch choralar va ikkinchi navbatda kechiktirilishi mumkin bo`lgan vazifalarga bo`linadi. Shunday bo`linishi maqsadga muvofiq topilgan, chunki jarohatlanishlarni tibbiy saralashdayoq shoshilinch yordamga muxtojlari asoslanmagan kutishlar, kechiktirishlar hayotini saqlab qolish yoki og`ir oqibatlarga olib kelishi mumkin.
|
H T TP protokoli va ma’lumotlarni serverga

Mijoz va server o ‘rta sid a alo q a o ‘rn a tila y o tg a n d a kim o c h is h i yoki
yopishi p ro to k o ld a k o ‘rsatilm aydi. Q o id ag a aso s a n alo q a o ‘r n a tis h d a
mijoz o c h a d i, server b o ‘lsa javob j o i i a t i l g a n d a n keyin o ‘rta d a g i a lo -
qan i uzadi.
Serverga s o ‘rov q a n d a y sh a k ld a j o 'n a t i li s h i n i t o l i q r o q k o ‘rib
ch iq a m iz .
/* qiymati valuel kaliti 5 (bizda kalitning eng katta qiymati 4 bo‘lganligi

/* qiymati valuel kaliti 5 (bizda kalitning eng katta qiymati 4 bo‘lganligi uchun)ga teng m assiv kiritdik */ echo $name; ?>________________________________________________________ M a ssiv n in g e le m e n tin i o 'z g a rtiris h u c h u n , k a litini yangi qiy
m a tg a te n g la s h tiris h yetarli. M assiv k a litini o 'z g a rtiris h m u m k i n
e m a s, f a q a tg in a e lem e n t (k a lit/q iy m a t ju ftlig in i)n i o 'c h ir ib y u b o rish
va y angisini kiritish m u m k i n . M assiv e le m e n tin i o 'c h ir is h u c h u n ,
u n s e t() fu n k s iy a s id a n foydalaniladi.
$nam e=array(2=>5, 3=>6,4=>15); $nam e[] = valuel; /* qiymati valuel kaliti 5 (bizda kalitning eng katta qiymati 4 bo'lganligi uchun)ga teng m assiv kiritdik */ echo Sname; $nam e[] = “Sobir”; /*kaliti(indeksi)5 ga teng. $name[5] = “Sobir” ga ekvivalent element yara- tildi V Echo $name.'
’; $nam e[“starosta”] = “ K om ila”; /* Kaliti “starosta”, qiymati “ K om ila” bo'lgan yangi massiv elem entini yaratadi */ unset($nam e[4]); / / massivdan kaliti 4 ga teng bo'lgan elem entni o'chiradi Echo $name.'
’; unset ($name); / / m assivni to'liq o'chiradi E cho Sname; ?>____________________ Object tipi (obyektlar) O b y e k tlar — obyektga y o 'n a ltirilg a n d a s t u r l a s h d a n (O Y D ) o lin -
gan m a ’l u m o tl a r tipi. O Y D prinsipiga a soslanib, klass — bu xususi-
yati va ish lash m e to d i a n i q la n g a n o b y e k tla r t o 'p l a m i , obyekt esa
k lassd an o lin g a n b ir nusxa.
B iro r-b ir v azifani bajaruvchi a m a l l a r d a n ta s h k il t o p g a n klassni
e ’lon q ila m iz . K lass e ’lon qilib b o 'l i n g a n d a n so 'n g , klassni a ’zosi
b o 'lg a n a lo h id a a n i q elem e n t — o b y ek tn i y a r a ta m iz . Bu jara y o n
k la ssn in g n u sx a s in i yaratish deb n o m l a n a d i . O byekt new kalit so'zi
y o rd a m id a yaratiladi. B u n i n g u c h u n , obyekt qaysi klassni nusxasi
e k a n lig in i va b a r c h a p a r a m e t r l a r n i k o 'rsa tish kerak. O b y e k tlar bilan
ish la sh d a k las slarn i c h a q ir ish u c h u n —> o p e r a to r i d a n foydalaniladi.
M isol u c h u n , d a s tu r c h il a r klassi — b u d a s t u r t u z a olad ig an ,
k o m p y u te rd a ishlay o ladigan va b u n d a n t a s h q a r i b o sh q a in s o n l a r
kabi ism va fam iliyaga ega in s o n l a r klassi. E n d i, a g a r b iro rta a n iq
b ir d a s tu rc h i, m a s a la n , Odil K a r i m o v n i o la d ig a n bo'Isak, u h o ld a
u b o sh q a d a s t u r c h il a r kabi d a s tu r tu z a o lad ig an , ism -fam iliy ag a va
b o sh q a xususiyatlarga ega d a s t u r c h il a r klassin in g obyekti h iso b la
nadi.
2.9-m isol. P H P da obyektlar.
‘zgaruvchi holatini tekshirish

isset() funksiyasi $ b o r o ‘zgaruvchisi u c h u n fo rm a m a y d o n id a
q iym at k iritilg a n yoki k iritilm a g a n lig ig a b o g ‘liq b o ‘lm a g a n h olda,
tru e q iy m a tin i q a y ta ra d i. e m p ty Q funksiyasi esa kiritilg a n qiy m atg a
bog 'liq h o ld a n atijan i q ay tarad i.
$yuq o ‘zgaruvchisi m a v ju d e m a s , s h u n i n g u c h u n bu o'z g aru v ch i
u c h u n isset() funksiyasi false q iy m a tin i, e m p ty () funksiyasi esa —
tru e n i qay tarad i.
K o 'rib o 't ilg a n fu n k s iy a la r fo rm a d a g i m av ju d m a y d o n l a r foyda
lanuvchi to m o n i d a n t o 'l d irilg a n lig in i tek sh irish u c h u n ishlatiladi.
Ruxsat etilgan identifikatorlar

g etty p eQ funksiyasiga m u ro jaa t etg a n d a , $a o 'z g a ru v c h is in in g
tipi integer ek a n lig in i chiq az ad i. setty p e() funksiyasiga m u ro ja a t et-
g a n d a n so'ng, u n in g tipi double ga o'z garadi.
P H P n in g tip la rn i tek sh irish u c h u n b ir q a n c h a fu n k siy alari m a v
ju d . Bu f u n k s iy a la r n in g h a r biri p a r a m e t r sifatida o 'z g a ru v c h in i
q abul qiladi va
tr u e yoki false q iy m a tla rin i q aytaradi.
• is_ array ()
• is_ d o u b le(), is_float(), is_ rea l() (bir xil funksiya)
• is_long(), is_int(), is_ in te g e r() (bir xil funksiya)
• is_ s trin g ()
• is_object()
NAZORAT - O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi u. X. Xasanov fuqaro muhofazasi va tibbiy xizmati

|
O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi u. X. Xasanov fuqaro muhofazasi va tibbiy xizmati
|
bet | 92/123 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,55 Mb. | | #246168 |
NAZORAT SAVOLLAR1
fuqarolar muhofazasi tibbiy xizmati kuchlarini o'choqqa kirishini uyushtirish:
yadroviy qurol bilan shikastlangan o'choqda dastlabki tibbiy yordamni tashkil qilish;
kimyoviy zararlangan o'choqda dastlabki tibbiy yordam ko'rsatishni uyushtirish;
4) DTYKGining tashkiliy tuzilishi va vazifalari;
5) DTYKGini shahardan tashqariga olib chiqish, joylashtirish va
uni shay holga keltirishni tashkil qilish;
DTYKGni zararlangan o'choqqa kiritish tartibi;
tibbiy nazorat guruhi, uning tarkibi, ta'minlanishi va vazifalari;
DTYKGni joylashuv yeriga qo'yiladigan talablar;
DTYKGining tibbiy yordami hajmi;
yadroviy zararlangan o'choqda DTYKGning bo'limlarini joylashtirish va ishlash tartibi;
DTYKG tomonidan shikastlanganlarni shahardan tashqariga ko'chirishni tashkil qilish;
kimyoviy zararlangan o'choq vujudga kelganida DTYKGni joylashtirish va uning faoliyatining xususiyatlari.
“AKADEMIK MAYDONCHA ” usuli.
Guruhni 2-3 ta kichik guruhlarga bo`lib, har bir talabaga vaziyatli masala ko`rinishida savol beriladi. Har bir kichik guruh o`z savollarini muhokama qilib to`g`ri javob variantlarini yozadi. Bunga 10 minut vaqt ajratiladi. So`ng o`qituvcni hamma tozuvlarni terib olib to`g`ri javoblar variantlarini e`lon qiladi va har bir to`g`ri javobga ballarni qo`yib, har bir kichik guruhning umumiy ballarini chiqaradi.
Savol: Birinchi tibbiy yordam otryadining tashkiliy tuzilishi
Javob: Boshqaruv, qabul saralash bo`limi, jarrohlik va bog`lov bo`limi
Davolash bo`limi, zararlanganlarni evakuatsiya bo`limi, kiyim va
Oyoq kiyimlarni sanitary tozalash va dezaktivatsiyalash, tibbiy taminot tahlilxona, xo`jalik bo`limi.
|
| |
-bosqich.
Yakuniy bosqich

-bosqich. Yakuniy bosqich
Axborot texnalogiyalari
Kompyuter tarmog’i – foydalanuvchilarni aloqa kanallari va kommutatsiya vositalarini qo’llagan holda o’zaro ma’lumot almashishlari, tarmoqdagi texnik, dasturiy, axborot resurslaridan foydalanishlari uchun yagona tizimga ulangan kompyuterlar to’plamidir. U foydalanuvchilarga turli resurslar, kompyuter, mobil telefon, printer, skaner va hokazolar orasida ulanish va axborotni taqsimlash imkonini beradi. Ko’plab sohalarda, elektrik injiniring, telekommunikatsiya, computer science, axborot texnologiyalarida kompyuter tarmoqlari konsepsiyasidan foydalaniladi. Keng tarqalgan kompyuter tarmog’i bu – INTERNET. Download 7,46 Mb.
|
"TASDIQLAYMAN" - Fan va innovatsiyalar

Mashg’ulot vaqti-2 soat
|
Talabalar soni: 26 –30 gacha
|
Mashg’ulot shakli va turi
|
Nazariy-yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’uloti
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
Shaxsiy kompyuter tushunchasi.
Shaxsiy kompyuter vositari
Shaxsiy kompyuter tuzilishi
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O‘quvchilarga yangi mavzu bo’yicha nazariy tushunchalar berish, mavzu bo’yicha bilim va ko’nikmalarini shakllantirish
|
Pedagogik vazifalar:
Yangi mavzu bilan tanishtiradi;
Yangi mavzu bo’yicha rejalarni tasniflaydi;
Reja asosida bo’limlarni tushuntiradi;
Reja bo’yicha yangi bilimlarni yoritib beradi.
|
O’quv faoliyati natijalari:
Tinglaydilar va zarur bo’lsa yozib boradilar;
Dars bo’yicha olgan bilimlarini tasniflaydilar;
O’rganganlarini aytib beradilar;
Tartibli ravishda aytib beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli kichik ma’ruza, tushuntirish, namoyish etish, aqliy hujum
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Ommaviy, jamoaviy
|
O’qitish vositalari
|
O’quv qo’llanma, proektor,slayd kompyuter
|
O’qitish sharoiti
|
Maxsus jixozlangan o’quv xona
|
Qaytar aloqaning yo’l va vositalarining yo’l va vositalari
|
Og’zaki nazorat: savol-javob
|
Ish bosqich
lari va vaqti

|
Ish bosqich
lari va vaqti
|
bet | 36/93 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 7,46 Mb. | | #154993 |
Bog'liq Axborot texnalogiyalariIsh bosqich
lari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
Ta’lim beruvchi
|
Ta’lim oluvchilar
|
1-bosqich. Mavzuga kirish
(5 daq.)
|
Tashkiliy qism
O’quvchilarning mashg’ulotga tayyorgarligi va davomati tekshiriladi
|
Mashg’ulotga tayyorlanadilar
|
2-bosqich.
Asosiy
(65 daq.)
|
Tayanch bilimlarini faollashtirish
Uyga berilgan vazifalar nazorat qilinadi hamda o’tilgan dars bo’yicha o’quvchilarga savollar berilib baxolanadi.
Maqsad va vazifani belgilanishi:
Mashg’ulotning nomi, rejasi, maqsad va o’qitish natijalar bilan tushuntiriladi.
Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi,
O’quv mashg’ulotida o’quv ishlarini baxolash mezoni va ko’rsatkichlari bilan tanishtiradi.
Ta’lim oluvchining bilimini faollashtirish
Tezkor savol-javob, aqliy hujum
Yangi o’quv material bayoni
Nazariy mashg’ulotning rejasi va tuzulishiga muofiq, o’qitish jarayonini tashkil etish bo’yicha xarakatlar tartibini bayon etadi,
Asosiy holatlarni yozdiradi.
Slaydlarni Power Point tartibida namoyish va sharxlash bilan mavzu bo’yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi.
|
|
| |
"TASDIQLAYMAN" - Fan va innovatsiyalar

Mashg’ulot vaqti-2 soat
|
Talabalar soni: 26 –30 gacha
|
Mashg’ulot shakli va turi
|
Nazariy-yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’uloti
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1.Kompyuterlarni sinflash
2.Kompyuterning ishlash prinsipi va tashkil etuvchilari
3.Shaxsiy kompyuterlarning tuzilishi
4.Kompyuterning qurilmalari
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O‘quvchilarga yangi mavzu bo’yicha nazariy tushunchalar berish, mavzu bo’yicha bilim va ko’nikmalarini shakllantirish
|
Pedagogik vazifalar:
Yangi mavzu bilan tanishtiradi;
Yangi mavzu bo’yicha rejalarni tasniflaydi;
Reja asosida bo’limlarni tushuntiradi;
Reja bo’yicha yangi bilimlarni yoritib beradi.
|
O’quv faoliyati natijalari:
Tinglaydilar va zarur bo’lsa yozib boradilar;
Dars bo’yicha olgan bilimlarini tasniflaydilar;
O’rganganlarini aytib beradilar;
Tartibli ravishda aytib beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli kichik ma’ruza, tushuntirish, namoyish etish, aqliy hujum
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Ommaviy, jamoaviy
|
O’qitish vositalari
|
O’quv qo’llanma, proektor,slayd kompyuter
|
O’qitish sharoiti
|
Maxsus jixozlangan o’quv xona
|
Qaytar aloqaning yo’l va vositalarining yo’l va vositalari
|
Og’zaki nazorat: savol-javob
|
Ish bosqich
lari va vaqti

|
Ish bosqich
lari va vaqti
|
bet | 74/93 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 7,46 Mb. | | #154993 |
Bog'liq Axborot texnalogiyalariIsh bosqich
lari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
Ta’lim beruvchi
|
Ta’lim oluvchilar
|
1-bosqich. Mavzuga kirish
(5 daq.)
|
Tashkiliy qism
O’quvchilarning mashg’ulotga tayyorgarligi va davomati tekshiriladi
|
Mashg’ulotga tayyorlanadilar
|
2-bosqich.
Asosiy
(65 daq.)
|
Tayanch bilimlarini faollashtirish
Uyga berilgan vazifalar nazorat qilinadi hamda o’tilgan dars bo’yicha o’quvchilarga savollar berilib baxolanadi.
Maqsad va vazifani belgilanishi:
Mashg’ulotning nomi, rejasi, maqsad va o’qitish natijalar bilan tushuntiriladi.
Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi,
O’quv mashg’ulotida o’quv ishlarini baxolash mezoni va ko’rsatkichlari bilan tanishtiradi.
Ta’lim oluvchining bilimini faollashtirish
Tezkor savol-javob, aqliy hujum
Yangi o’quv material bayoni
Nazariy mashg’ulotning rejasi va tuzulishiga muofiq, o’qitish jarayonini tashkil etish bo’yicha xarakatlar tartibini bayon etadi,
Asosiy holatlarni yozdiradi.
Slaydlarni Power Point tartibida namoyish va sharxlash bilan mavzu bo’yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi.
|
|
| |