Sun'iy intellektdagi intellektual agentlarning turlari

|
Sun'iy intellektdagi intellektual agentlarning turlari
|
bet | 2/3 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 17,53 Kb. | | #118411 |
Bog'liq Mustaqil ish 1Sun'iy intellektdagi intellektual agentlarning turlari.
Intellektual agentlarning sinflari. SIda agentlarning bir nechta tipi mavjud.
1. Fizik agent - bu muhit haqidagi axborotlarni sensorlar yordamida qabul qiladi va manipulyatorlar yordamida harakat qiladi.
2. Vaqtli agent - bu vaqt bo’yicha o’zgaradigan axborotlardan foydalanuvchi va ba’zi harakatlarni taklif etuvchi, yoki ma’lumotlarni kompyuter dasturiga yoki insonga taqdim etuvchi va axborotlarni dasturli kiritish orqali oluvchi hisoblanadi. Oddiy dasturli agent matematik ko’rinishda har qanday mos keladigan sezilarli natijani agent bajarishi mumkin bo'lgan harakatga yoki keying harakatlarga ta'sir ko'rsatadigan omil, fikr, funksiya yoki o’zgrmas sifatida tasvirlash mumkin. O'z navbatida, O’A agenti idrok etish natijasini faqat harakatga yo'naltiradi.
Agent tuzilmasi.
Hozircha agentlarning xususiyatlari idrok qilishning har qanday ketma-ketligini agent olganidan keyin, uning tomonidan bajariladigan harakatlarni tahlil qilish asosida qaralgan edi. Endi ularning ichki faoliyati qanday tashkil etilganligini ko'rib chiqamiz. SIning vazifasi - idrok va xatti-harakatlarni aks ettirishda agent funksiyasini ifodalovchi dasturlarni ishlab chiqishdan iborat. Bu holda dastur fizik datchiklar va bajaruvchi mexanizmlardan iborat hisoblash qurilmasi asosida ishlashi taxmin qilinadi. By komponentlar agentning arxitekturasi deb nomlanadi va agent tuzilmasi shartli ravishda quyidagi formula bilan belgilanadi agent = arxitektura + dastur Shubhasiz, tanlangan dastur ushbu arxitektura uchun mos bo'lishi kerak.
Masalan, agar dastur Walk (yurish) kabi harakatlarni bajarish bo'yicha tavsiyalar ishlab chiqsa, u holda arxitekturada tayanch-dvigitelli apparatdan foydalanishni oldindan bilishi tavsiya etiladi. Arxitektura an'anaviy shaxsiy kompyuter bo'lishi mumkin yoki u bir nechta bortli kompyuterlar, videokameralar va boshqa datchiklarga ega robotlashtirilgan avtomashina sifatida amalga oshirilishi mumkin. Umuman olganda, arxitektura datchiklardan olingan idrok natijalarini dasturga, dasturni bajarishga va dastur tomonidan tanlangan harakatlar variantlarini ijro etuvchi mexanizmlarga o'tkazishni ta'minlaydi. Arxitektura shaxsiy kompyuter yoki robot transport vositasi bo'lishi mumkin.
Agent dasturlari. Barcha agent dasturlar bir xil tuzilishga ega: ular datchiklardan joriy idrok etish natijalarini kirish ma'lumotlari sifatida qabul qiladi va tanlangan harakat variantini bajaruvchi mexanizmlarga (aktuatorlarga) qaytaradi. Joriy idrok natijalarini kirish sifatida qabul qiladigan agent dasturi bilan idrok qilish harakatlarining butun tarixini kirish sifatida qabul qiladigan agent funksiyasi o'rtasidagi farqni ko’rsatish kerak. Agent dasturi kiruvchi ma’lumotlar sifatida faqat joriy idrok natijalarini oladi, chunki u o'z muhitidan boshqa hech narsa o'rgana olmaydi. Agar agentning harakatlari idrok qilish harakatlarining butun ketma-ketligiga bog'liq bo'lsa, unda agentning o'zi bu his qilish harakatlarining natijalarini eslab qolishi kerak. Deyarli barcha intellectual tizimlarning asosini tashkil etuvchi dasturli agentlarning to'rtta asosiy turi mavjud:
- oddiy refleksli agentlar;
- modellarga asoslangan refleksli agentlar;
- maqsad asosida harakat qiluvchi agentlar;
- foyda asosida harakat qiluvchi agentlar.
Oddiy refleksli agentlar. Oddiy agentning ko’rinishi - bu oddiy refleksiv agent hisoblanadi. Bunday agentlar idrok etishning barcha tarixiy aktlarini inkor etib, idrok etishning joriy aktlari asosida harakatni tanlaydilar.
Oddiy refleksli agentlari diqqatga sazovor xususiyati bilan ajralib turadi, ular juda sodda, ammo ular juda cheklangan aqlga ega bo’ladi. Ushbu turdagi agentlar, agar to'g'ri qaror faqat hozirgi idrokka asoslangan holda, boshqacha aytganda, muhit to'liq kuzatilgan bo'lsa, ishlaydi. Kichik miqdordagi kuzatilmaslikning joriy etilishi uning ishlashiga jiddiy xalaqit berishi mumkin. Misol. Агент – tozalagich: Qarorlar faqat mavjud joy va unda axlat borligi haqidagi ma'lumotga asoslanadi. Modelga asoslangan refleksli agentlar. Qisman kuzatish sharoitida ishni tashkillashtirishning eng samarali usuli - bu joriy vaqtda agent tomonidan idsrok etilgan ma’lumotlarga mos keluvchi dunyoning qismini kuzatishdan iborat. Bu shuni anglatadiki, agent idrok qilish aktlari tarixiga bog'liq bo'lgan va shu bilan birga hech bo'lmaganda hozirgi holatning kuzatib bo'lmaydigan tomonlarini aks ettiradigan o'ziga xos ichki holatni saqlab turishi kerak. Misol sifatida mashinani boshqarishda mashina xarakatini bir qatordan boshqasiga o'tish masalasini hal qilish uchun agent boshqa barcha avtomobillarni bir vaqtning o’zida ko’rolmasa, u boshqa mashinalarning qaerdaligini kuzatishi kerak. Vaqt o'tishi bilan ushbu ichki holat haqidagi ma'lumotni yangilash uchun ikki xil ma'lumot agent dasturiga kodlangan bo'lishi kerak. Birinchidan, mashinalar xarakati holati agentdan bog’liq bo’lmagan holda o'zgaradi, masalan, oldinda xarakatlanayotgan mashinani quvib o’tmoqchi bo’lgan mashina oldingi xarakatini o’zgartirib oldingi mashinaga yaqinlashadi. Ikkinchidan, agentning o'z xatti-harakatlari holatga qanday ta'sir qilishi to'g'risida ma'lum ma'lumotlar talab qilinadi, masalan, agent rulni soat yo'nalishi bo'yicha aylantirganda, mashina o'ngga buriladi yoki mashina besh minut mobaynida shimolga xarakatlangandan keyin u besh minutdan oldingi holatiga nisbatan 5 kilometr shimolda joylashgan bo’ladi. Bu holatlarning o’zgarishini mantiqiy sxemalar yoki murakkab ilmiy nazariyalar bilan model ko’rinishda tasvirlash mumkin. Bunday modeldan foydalanadigan agentga modelga asoslangan agent deyiladi. Modelga asoslangan refleksli agent ichki holat asosida harakat qiladi va hozirgi idrok oldingi ichki holat bilan birlashtirilib, hozirgi holatning yangilangan tavsifini beradi.
Modelga va maqsadga asoslangan agentlar. Muhitning hozirgi holatini bilish har doim ham nima qilish kerakligi to'g'risida qaror qabul qilish uchun etarli emas. Masalan, chorrahada taksi chapga, o'ngga yoki to'g'riga harakatlanishi mumkin. To'g'ri qaror, bu taksining qaerga borishiga bog'liq. Boshqacha qilib aytganda, agent nafaqat hozirgi holatning tavsifiga, balki yo'lovchini belgilangan manzilga etkazish kabi istalgan vaziyatlarni tavsiflovchi maqsad haqida ham ma'lumotga ega bo’lishi zarur. Agent dasturi maqsadni amalga oshiruvchi harakatlarni tanlash uchun ushbu ma'lumotlarni mumkin bo'lgan harakatlar natijalari to'g'risidagi ma'lumotlar bilan (refleks agentining ichki holatini yangilash uchun ishlatilgan ma'lumot bilan) birlashtirishi mumkin. Ba'zan maqsadga asoslangan harakatni tanlash vazifasi oddiy bo’ladi, agarda maqsadga erishish bitta harakatning natijasi bo'lsa, ba'zida bu vazifa yanada qiyinlashadi va bu holda agent maqsadga erishish uchun harakatlarning uzoq ketma-ketliklarini hamda burilashlarni ko'rib chiqishi talab qilinadi.
|
| |