nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Dasturlash tizimlari va tillari

|
Dasturlash tizimlari va tillari
|
bet | 1/7 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,46 Mb. | | #229373 |
Dasturlash tizimlari va tillari
Interpritatorlar va kompilyatorlar
Bekberganova Sevara
Dasturlash tizimlari
Dasturlash tizimlari til muammolarini
dasturlarni birlashtiradigan va dasturiy
taʼminotni
xal kiluvchi
ishlab
chikarishga muljallangan tizimlardir.
Dasturlash tizimlariga quydagilar kiradi:
Translyatorlar
01
02
Boshqaruvchi
dasturlar
03
04
Kompanovshiklar
Redaktorlar Zagruzchiklar
05
Otladchiklar
06
Dasturlarga xizmat kursatuvchi tizimlar
Dasturlarga xizmat kursatuvchi tizimlar – bu maxsus servis dasturlar bulib, ular yordamida operatsion tizimni uziga xizmat kursatish mumkin.
Translyator – bu dastur berilgan dasturlash tilidagi kiruvchi dastur matnini unga ekvivalent bulgan chikishdagi natijaviy tilga ugiradi.
Kompilyator – bu translyator bulib, u berilgan dastur mantnini unga ekvivalent bulgan mashina komandalaridagi obʼekt dasturga ugiradi.
Interpretator – bu dastur bulib, u berilgan dastur matnini birdaniga kabul kiladi va bajaradi (natijaviy kodi bulmaydi).
Kompilyator formal tillar nuktai nazaridan kuyidagi 2 asosiy funktsiyalarni bajaradi:
- u kiruvchi dastur matni tili uchun anglovchi xisoblanadi (kiruvchi dastur zanjirlar generatori bulib xisoblanadi);
- natijaviy dastur tili uchun generator xisoblanadi
(anglovchi bulib xisoblash tizimi xisoblanadi).
Kompilyatorning vazifalari
Leksik tahlil – bu kompilyator boʼlagi boʼlib, dastur literalarini oʼqiydi
va ular orqali kiruvchi til leksemalarini koʼradi.
Sintaksis tahlil – Tahlil bosqichidagi kompilyatorning asosiy bulagidir.
|
| |
ENTROPIYA - Mavzu; Qaytmas jarayonlar termodinamikasi Reja qonun to’G’risida umumiy ma‘lumot ikkinchi qonunning asosiy vazifasi

|
Mavzu; Qaytmas jarayonlar termodinamikasi Reja qonun to’G’risida umumiy ma‘lumot ikkinchi qonunning asosiy vazifasi
|
bet | 3/5 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 21,53 Kb. | | #230584 |
ENTROPIYA
Agar Karno sikli bir qancha kichik sikllardan tashkil topgan deb faraz qilinsa, bunda siklning sovutkichi ikkinchi siklning issiqlik manbai bo’lib, bu manba olgan issiqlikning hammasini ikkinchi siklga bersa, ikkinchi siklning sovutgichi uchinchi siklning issiqlik manbai bo’ladi va hokazo, u holda tenglama quyidagicha yoziladi: yoki (V.1) yoki bu yerda - ishorasi yopiq kontur bo’yicha olingan integralni ifodalaydi. Matematik nazariyaga muvofiq agar yopiq kontur bo’yicha olingan integral nolga teng bo’lsa shunday bir funksiya borki uning to’la differensiali integral ostidagi ifodaga teng bo’ladi. Bu funksiya S bilan belgilanadi. Bu funksiyani Klauzius entropiya deb atagan. S ning to’la differensiali bo’ladi (V.2) Entropiya qiymati J/k mol · grad bilan ifodalanadi. Entropiya ham, huddi sistemaning ichki energiyasi singari sistemaning holat funksiyasi (to’liq funksiya) bo’lib, uning o’zgarishi faqat sistemaning dastlabki va oxirgi holatiga bog’liq jarayonning yo’liga bog’liq emas. SHunga ko’ra, sistema bir holatdan ikkinchi holatga kelsa, entropiyaning o’zgarishi
bilan ifodalanadi. 1909 yilda yunon matematiki Karateodor entropiyaning haqiqatda ham mavjudligini isbotladi va termodinamikaning ikkinchi bosh qonuni hech qanday farqsiz matematik usullar bilan ta‘riflanadi.
Entropiya moddaning miqdoriga bog’liq, demak, ekstensiv miqdordir. Entropiya additiv (yig’indi) miqdordir, ya‘ni sistema entropiyasi uni tashkil etgan tarkibiy qismlar entropiyasi yig’indisiga teng, uning o’zgarishi esa ayrim bo’laklar entropiyasi o’zgarishi yig’indisiga teng; murakkab jaroyon entropiyasining o’zgarishi jaroyonni tashkil etuvchi ayrim jaroyonlar entropiyalarining o’zgarishlari yig’indisiga teng.
6. IKINCHI QONUNNING ASOSIY TENGLAMASI
Yuqorida bayon etilganidek, entropiyaning qiymati isitgichdan olingan (yoki sovitkichga berilgan) issiqlik miqdoriga va bu jarayon qaysi temperaturada borganligiga bog’liq, ya‘ni S = φ (Q, T). Bu bog’lanish turli jarayonlar uchun turli ko’rinishda ifodalanadi. Karno sikliga ko’ra qaytar jarayonlarda bu bog’lanish(V.3) yoki (V.4)shaklida ifodalanadi.
tenglamadan bo’ladi. Qaytmas jarayonlarda issiqlik manbaidan olingan issiqlikning qaytar jarayonga nisbatan kamroq qismi ishga aylangan-ligidan, ya‘ni qaytar bo’lganidan,(V. 5) δQQaytar > δQQaytmas (V. 6)Demak (V.3) va (V.4) tenglamalardan har qanday qaytmas jarayon uchun: (V.7) yoki (V.8)bo’ladi. (V.3) va (V.7) tenglamalarni birlashtirib quyidagicha yozish mumkin:(V.9) yoki (V.10)tenglik ishorasi (=) qaytar va tengsizlik ishorasi (>
|
| |
F. F. Hoshimov - bet 15

Il=xNl=xVkvNk
bu yerda, x - mutanosiblik koeffitsienti. Yutilgan kvantlar soni yutilgan nur intensivligiga mutanosib:
Nk=x’(I0-I)
bu yerda, x' - mutanosiblik koeffitsienti. Ushbu tenglamaga intensivlikning Buger-Lambert-Ber qonunidagi ifodasini qo'yib:
Nq=xI0(l-10-εcl)
tenglamani olish mumkin. Bu tenglamadagi qiymatni yuqoridagi Il= xVkvNk
tenglamaga qo'ysak:
Il= xxVkvI0(l-10-εcl)
hosil bo'ladi. Tegishli o'zgartishlardan keyin εcl <10-2 bo'lganda:
I=2,3xx'VJo εcl
tenglamani olish mumkin. Bu tenglamadagi barcha o'zgarmas qiymatlarni К bilan belgilasak:
Il=Kc
hosil bo'ladi. Bundan, lyuminessensiyaning kvant unumi, qo'zg'atuvchi nurning intensivligi, yutish qatlami va boshqalar doimiy bo'lganda, lyuminessensiyaning intensivligi moddaning konsentratsiyasiga mutanosib boiishi ravshan. Bu tenglama kichik konsentratsiyalar uchun haqlidir.
Lyuminessensiyaning so'nishi
Turli omillar ta'siridan modda chiqaradigan shu'laning intensivligi kamayadi. Bunday hodisaga lyuminessensiyaning so'nishi deyiladi. Eritmalar konsentratsiyalari oshganda lyuminessensiya oldin oshadi, muayyan qiymatdan so'ng to'g'ri chiziqli oshish kuzatilmaydi, katta konsentratsiyalarda esa u keskin kamayadi. Bunday hoi lyuminessensiyaning konsentratsion so'nishi deyiladi. S.I.Vavilov lyuminessensiyaning so'nishini ikki turga ajratdi. Lyuminessensiya so'nishining birinchi turiga hatto molekulalar qo'zg'atilmagan holatda bo'lganda ham uning ichki qayta guruhlanishi kiradi. Bunday holda lyuminessensiyaning so'nishi shu'lalanishning davomiyligi bilan bogiiq boimasdan, u kimyoviy reaksiyalar natijasida shu'lalanuvchi moddaning shuialanmaydigan moddaga aylanishi bilan bogiiq. Bunda yutilish va lyuminessensiya spektrlarining o'zgarishini ko'ramiz. Lyuminessensiyaning ikkinchi tur so'nishida yutilish va lyuminessensiya spektrlari o'zgarmaydi. Ikkinchi tur so'nish tashqi ta'sirlar oqibatida yangi modda hosil boiishi bilan yuzaga keladi. Ko'pchilik hollarda, lyuminessensiya so'nishining sabablari maium emas. Lyuminessensiyaning so'nishiga konsentratsiyadan tashqari, harorat, pH va boshqalar ta'sir qilishi mumkin.
|
Mintakaviy tarmoqlar - Ma’ruza-1 Mavzu: Kompyuter tarmoqlari fanining pridmet va vazifalari. Kompyuter tarmoqlarining...

|
Ma’ruza-1 Mavzu: Kompyuter tarmoqlari fanining pridmet va vazifalari. Kompyuter tarmoqlarining qurilish tamoillari, texnologiyalari va protokollari
|
bet | 2/11 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,47 Mb. | | #138081 |
Bog'liq 1-маъруза Mintakaviy tarmoqlar uncha katta bo’lmagan mamlakat shaxarlari, viloyatlaridagi foydalanuvchilarni birlashtiradi. Aloqa kanallari sifatida ko’pincha telefon tarmoqlaridan foydalaniladi. Tarmoq uzellari orasidagi masofa 10-1000 km ni tashkil etadi. Lokal tarmoqlari bir korxona, muassasaning bir yoki bir qancha yaqin binolaridagi abonentlarni bog’laydi. Lokal tarmoqlar juda keng tarqalgan, chunki 80-90% axborot o’sha tarmoq atrofida aylanib yuradi. Lokal tarmoqlari xar qanday tizilmaga ega bo’lishi mumkin. Lekin lokal tarmoqlardagi kompyuterlar yuqori tezlikka ega yagona axborot uzatish kanali bilan bog’langan bo’ladi.
Internet- provayderlarning strukturasi.
Lokal tarmoq
3. Tarmoqning dasturiy ta’minoti. Tarmoqning imkoniyati uning foydalanuvchiga ko’rsatadigan xizmati bilan o’lchanadi. Tarmoqning xar bir xizmat turi xamda unga kirish uchun dasturiy ta’minot ishlab chiqiladi. Tarmoqda ishlash uchun belgilangan dastur bir vaqtda ko’plab foydalanuvchilar uchun mo’ljallangan bo’lishi kerak. Xozirda shunday dasturiy ta’minot tuzishning ikki xil asosiy tamoyili joriy etilgan. - mijoz-server. Internе́t (ingl. Internet) — axborotni saqlash va uzatish uchun mo’ljallangan Butunjaxon umumlashtirilgan kompyuter to’ridir. Ko’pincha Umumjaxon to’ri yoki Global to’r deb nomlanadi. Uning asosida Butunjaxon o’rgimchak to’ri (World Wide Web, WWW) va boshqa aloqa sistemalari faoliyat yuritadi. 2012 yilning 30 iyuniga kelib Er shari aholisining Internetdan foydalanuvchilari soni 2,4 mlrd. dan oshib ketdi. 1957 yilda Sovet Ittifoqi tomonidan Erning birinchi sun’iy yo’ldoshi fazoga chiqarilganidan so’ng AQSh mudofaa Vazirligi axborot uzatishning ishonchli sistemasiga muhtojligini sezdi. Mudofaa yo’nalishida ilmiy-tekshirish istiqbolli ishlanmalar ustida ish olib boruvchi agentligiga (DARPA) AQSh xukumati tomonidan kompyuterlar tarmog’ini ishlab chiqish vazifasi topshirildi. Shuningdek bunday vazifa Kaliforniya universitetiga (Los-Andjeles), Stenford ilmiy tekshirish markaziga, Yuta Universitetiga, Kaliforniya shtatidagi Universitetga (Santa-Barbara) yuklatildi. Kompyuter to’ri ARPANET (ingl. Advanced Research Projects Agency Network) deb nomlandi va 1969 yilda mazkur tarmoq orqali dastur doirasiga kiruvchi yuqorida sanab o’tilgan 4 ta ilmiy maskan birlashtirildi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’ruza-1 Mavzu: Kompyuter tarmoqlari fanining pridmet va vazifalari. Kompyuter tarmoqlarining qurilish tamoillari, texnologiyalari va protokollari
|
Клиент-сервер технологиялари, интернет протоколлар

|
Клиент-сервер технологиялари, интернет протоколлар
|
bet | 3/3 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 2,29 Mb. | | #253994 |
Bog'liq 1. Web ilova Клиент-сервер технологиялари, интернет протоколлар Клиент-сервер технологиялари, интернет протоколлар
TCP/IP протоколи – ахборот ёки хабар пакетлар деб аталувчи бўлакларга ажратиб чиқилади, бу пакетлар керакли манзилга етказилади ва у ерда пакетлар қайта йиғилиб, жўнатилган ахборот ёки хабар тиклаш вазифасини бажаради.
TCP маълумотларни пакетларга ажратади ва уларни қайта йиғади. IP эса ҳар бир пакетни манзилга бехато етиб боришини таъминлайди.
Веб иловалар таркибий қисмлари Динамик веб иловалар - Электрон тўлов имконияти мавжуд;
- Маҳсулот тўғрисидаги маълумотларни киритиш, янгилаш, ўчириш амаллари бошқарув панели орқали амалга оширилади;
- Барча қурилмаларга мослашувчан ва мобил талқини ҳам мавжуд бўлади.
Портал веб иловалар, анимацияли веб иловалар Портал веб иловалар - Ташкилот ёки муассаса электрон хизматларининг ягона шаклда бирлаштирилиши орқали ҳосил қилинади;
- Чат, форум, электрон почта кабилардан иборат бўлади.
Анимацияли веб иловалар - Контентдаги маълумотлар анимация шаклида тақдим қилинади;
- Flash технологиялари асосида ишлаб чиқилади;
CMS веб иловалар - Веб иловалар CMS – Контентларни бошқариш тизимларидан Wordpress, Joomla, Drupal кабилар орқали ишлаб чиқилади;
- Контентлар сифатида кўпинча саҳифалар, блоглар, мақолалар, медиа маҳсулотлардан иборат бўлади.
Веб иловалар ишлаб чиқишнинг Frontend технологиялари - Frontend:
- HTML;
- CSS – каскадли жадвал стиллари HTML-хужжатда ишлатиладиган стилларни бериш учун ишлатилади. Бунда яратилган стиль бир ёки бир нечта HTML элементларига қўллаш мумкин;
- JavaScript – Web саҳифани генерация қилиш жараёнида "клиент-сервер" архитектураси билан боғлиқ равишда амалга оширилади. Саҳифалар клиент томонида ҳам сервер томонидаги каби генерация қилинади.
- Frontend фреймворклар – Bootstrap, Metro UI, Material Design, Jquery UI
Backend: - PHP;
- ASP.NET;
- JAVA;
- PERL;
- PHYTON;
- RUBY ON RAILS.
Maълумотлар базаси: - MySQL;
- MS SQL SERVER;
- PostgreSQL;
- Oracle
Backend фреймворклар: YII, Laravel, Codeigniter, …
|
| |
Kanallar kommutatsiyasining kamchiliklari quyidagicha

|
Kanallar kommutatsiyasining kamchiliklari quyidagicha
|
bet | 8/11 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,47 Mb. | | #138081 |
Bog'liq 1-маърузаKanallar kommutatsiyasining kamchiliklari quyidagicha: - - kanal bandligida foydalanuvchiga rad javobi berilishi;
- - fizik kanallarning o’tkazish qobiliyatini samarasiz ishlatilishi (kanal ulash o’rnatish jarayoni mobaynida band bo’ladi);
- - avvaldan ulash o’rnatilishi tufayli ma’lumot uzatish jarayonidan oldin shartli to’xtalish mavjudligi.
Paketlar kommutatsiyasi. Paketlar kommutatsiyasi asosan, kompyuter trafigini uzatishga mo’ljallangan bo’lib, ma’lumot almashuvini samarali ravishda tashkil etishga imkon beradi. Paketlar kommutatsiyasida foydalanuvchilararo uzatilayotgan xabarlar kichik qismlarga — paketlarga bo’linadi. Ma’lumot uzatish tarmoqlarida paket asosiy uzatish birligi hisoblanadi. Katta hajmdagi habarlar kichik paketlarga bo’linishi tarmoqda ma’lumot uzatish tezligining keskin oshishiga olib keladi. Xabarlar turli uzunlikga ega bo’lishi mumkin — bir necha baytdan o’nlab megabaytgacha, paketlar esa o’zgaruvchan uzunlikka ega bo’lishlari mumkin. Har bir paket kerakli tugunga etib borishi uchun adres axboroti belgilangan sarlavha qismi bilan boshlanadi. Paket turli qismlardan iborat bo’lishi mumkin va quyidagilarni o’z tarkibiga olishi shart: Har bir paket kerakli tugunga etib borishi uchun adres axboroti belgilangan sarlavha qismi bilan boshlanadi. Paket turli qismlardan iborat bo’lishi mumkin va quyidagilarni o’z tarkibiga olishi shart: - uzatuvchini (source) ifodalaydigan manba manzili;
- uzatilayotgan ma’lumotlar;
- qabul qiluvchining (destination) manzili;
- tarmoq vositalariga ma’lumot uzatilishi lozim bo’lgan marshrut axboroti;
- xabarni dastlabki ko’rinishda taqdim etuvchi axborot;
- uzatish aniqligini ta’minlovchi xatoliklarni tekshirish axboroti.
Paketlar uchta guruhga bo’linib, paketning sarlavha, ma’lumot va treyler qismlarini shakllantiradi. Paketli kommutatsiyaning afzalliklari: - pulsatsiyali trafikni uzatishda tarmoqning o’tkazish qobiliyatini oshirish imkoniyatini beradi;
- foydalanuvchilararo trafik holatini inobatga olgan holda, tarmoq sharoitiga nisbatan fizikaviy kanallarning o’tkazish qobiliyatini taqsimlash imkoniyatini beradi.
|
| |
C*C - F. F. Hoshimov

C*C
jarayon ham kuzatiladi. Xemilyuminessensiyaning intensivligi xemilyuminessent reaksiyaning tezligiga (v) bog'liq:
I=hν
Bu tenglamadagi mutanosiblik koeffitsienti xemilyuminessensiyaning kvant unumini tashkil etadi:
η=N1/N0
bu yerda, No— shu'lalanuvchining umumiy molekulalari soni. r\ ning maksimal qiymati ayrim biokimyoviy reaksiyalar uchun 1 ga yaqinlashsa-da, ko'pchilik boshqa hollarda, u bir necha o'n foizdan oshmaydi. Xemilyuminessent reaksiyalarning mexanizmi juda murakkab, ularda komplekslanish, katalitik va radikal reaksiyalarning ahamiyati katta. Xemilyuminessent reaksiyalardan oksidlanish-qaytarilish, komplekslanish reaksiyalari va qo'zg'atilgan molekulalarni o'rganishda foydalaniladi. Bu usul 10-l0-10-4 g/ml miqdordagi moddalarni 5 ml eritmadan aniqlash imkonini beradi. Bu aniqligi yuqori, tezkor va sodda usuldir.
MAVZUNI MUSTAHKAMLASH UCHUN SAVOL
VA MASALALAR
1.Molekulyar spektroskopiya usullari qanday spektrlarni tekshirishga asoslangan?
2.Spektrofotometriya va fotokolorimetriya usullarining o'xshashligi va farqlari nimalarda ko'rinadi?
3.Buger-Lambert-Ber qonunining mohiyati nimadan iborat va qanday ifodalanadi?
4.Eritmalarning о 'tkazish koeffitsienti va optik zichlik nima ? Ular qanday oraliqda o'zgaradi?
5.Buger-Lambert-Ber qonunining bajarilish chegaralari nima bilan belgilanadi?
6.Molyar yutish koeffitsientining ma'nosi nimada? Unga qanday omillar ta'sir ko'rsatadi?
7.Elektron (UB, ko'rinadigan) spektrlar asosida struktur, funksional va miqdoriy analiz qanday amalga oshiriladi?
8.Agar tekshiriladigan modda eritmasining yutilish spektrida bir nechta maksimumlar bo'lsa, ishchi to'lqin uzunligini tanlashda qanday omillar hisobga olinishi kerak?
9.Darajalash chizmasi usuli yordamida konsentratsiya qanday aniqlanadi?
10. Lyuminessensiyaning qanday turlarini bilasiz? Ularning o'zaro o'xshashlik tomonlari va farqlari nimalardan iboratligini asoslang.
11.Fotolyuminessensiya nimaga asoslangan? Lyuminessent shu'laning hosil bo'lishini tushuntiring.
12.Lyuminessensiyaning energetik va kvant unumlari nima va ular orasida qanday bog'lanish mavjud?
13.Xemilyuminessensiyaning mohiyati nimada va qayerlarda qo'llaniladi?
14.Xemilyuminessent shu'lalanish qanday paydo bo'ladi?
15. 0,2134 g massali po'lat namunasi sulfat va nitrat kislotalarda eritildi. Eritmaning hajmi 100 ml ga yetkazildi. Shu eritmadan 25 ml olinib, unga vodorodperoksid vafosfat kislota qo'shildi. So'ngra eritmaning hajmi 50 ml ga yetkazildi va optik zichligi o'lchanganda и 0,24 ga teng bo'ldi. Shu eritmaning ikkinchi 25 ml ulushiga tarkibida 0,1932 mg titan bo'lgan eritma, vodorod peroksid va fosfat kislotalar (yetarli miqdorlarda) qo'shildi. Eritmaning hajmini 50 ml ga yetkazgandan so'ng uning optik zichligi o'lchanganda, и 0,52 ekanligi ma'lum bo 'Idi. Po 'latdagi titanning massa ulushini toping.
16. Temir (III) ni Na-EDTA ning 0,1 N eritmasi bilan pH=2,4 bo 'Iganda fotometrik titrlash natijasida quyidagilar olingan bo'lsa, eritmadagi temirni aniqlang:
Vml
|
0
|
2
|
4
|
6
|
8
|
A525
|
0,71
|
0,45
|
0,19
|
0
|
0
|
|
Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti kasaba uyushmasi 13. Касаба уюшмасидан тавсифнома

|
Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti kasaba uyushmasi
|
Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 124,5 Kb. | | #230320 |
Bog'liq 13. Касаба уюшмасидан тавсифнома
O’ZBEKISTON TA’LIM VA FAN
XODIMLARI KASABA UYUSHMASI
ISLOM KARIMOV NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT TEXNIKA UNIVERSITETI
KASABA UYUSHMASI
QO‘MITASI
|
|
UZBEKISTAN EDUCATIONAL AND SCIENTIFIC EMPLOYEES TRADE UNION
ISLAM KARIMOV TASHKENT STATE TECHNICAL UNIVERSITY
TRADE UNION
COMMITTEE
|
№ ____ ___ ________ 2023 y.
ISLOM KARIMOV NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT TEXNIKA UNIVERSITETI KASABA UYUSHMASI QO‘MITASINING
RAYOSAT QARORI
KUN TARTIBI: Toshkent davlat texnika universiteti Mashinasozlik fakulteti “Oliy matematika” kafedrasi professori v.v.b. ,f-m.f.n., dotsent Yusupov Abdulaziz Ibragimovichni professor ilmiy unvonini olish uchun tavsiya etish to‘g‘risida.
ESHITILDI: Kun tartibining ushbu masalasi bo‘yicha so‘zga chiqqan Mashinasozlik fakulteti kasaba uyushmasi raisi M.I. Mamasoliyeva, professor ilmiy uvonini olish uchun tavsiya etilayotgan” Oliy matematika” kafedrasi professori v.v.b. ,f-m.f.n., dotsent Yusupov Abdulaziz Ibragimovich haqida gapirib uning ilmiy-pedagogik faoliyatiga oid maʼlumotlar bilan tanishtirdi. A.I.Yusupov 2017 yil 1-fevraldan Toshkent davlat texnika universiteti (ToshDTU)“Oliy matematika” kafedrasida dotsent, 2021 yil 6-sentyabrdan professor v.v.b. lavozimida faoliyat olib bormoqda.
A.I.Yusupovning jami ish staji 53 yil bo‘lib, shundan oliy ta’limda 47yil, ulardan 7 yili ToshDTUda ilmiy-pedagogik ishlarini tashkil etadi. A.I.Yusupov talabalarga “Oliy matematika” fanidan ma’ruza va amaliy mashg’ulot darslarini yuqori ilmiy- uslubiy saviyada, innovatsion o’qitish usullarini qo’llagan holda , zamonaviy pedagogik va axborat texnologiyalaridan foydalanib olib boradi.
A.I.Yusupov o’quv- uslubiy, ilmiy- tatqiqot ishlar bilan bir qatorda ma’naviy- ma’rifiy va tarbiyaviy ishlarda ham faol ishtirok etib kelmoqda. OAVlarida yoshlar tarbiyasi, ilm-fan va ta’limni rivojlantirish masalalarida chiqishlar qilib turadi.
A.I.Yusupov tomonidan Nizomdagi professor ilmiy unvoni berish tartibi to‘g‘risidagi barcha bo‘lim talablari to‘liq bajarilganligi qayd etiladi.
SO‘ZGA CHIQDI: Xodimlar kasaba uyushmasi qo‘mitasi raisi A.A.Alimov A.I.Yusupovni ilmiy pedagogik faoliyatini ijobiy baholab, jami 140 dan ortiq ilmiy-uslubiy ishlar elon qilgan bo‘lib, shulardan 1 ta darslik, 3 ta o‘quv qo‘llanma, 1 ta monografiya, 3 ta ma’ruzalar to’plami, 5 ta uslubiy qo’llan ma, 6 ta uslubiy ko’rsat malar, mahalliy va xorijiy jurnallarda 20 ta, 19 ta xalqaro anjuman to'plamida ilmiy maqolalari chop etganligi haqida maʼlumot berdi.
Yuqoridagilarni eʼtiborga olib, A.I.Yusupovni professor ilmiy unvonini olish uchun tavsiya etishni taklif qildi. Taklif majlis qatnashchilari tomonidan bir ovozdan qobul qilindi.
QAROR QILINDI: Toshkent davlat texnika universiteti Mashinasozlik fakulteti “Oliy matematika” kafedrasi professori v.v.b. ,f-m.f.n., dotsent Yusupov Abdulaziz Ibragimovichni professor ilmiy unvonini olish uchun tavsiya etilsin.
Kasaba uyushmasi qo‘mitasi raisi A.A.Alimov
|
| |
reaksiyasida  ning gramm ekvivalenti nechaga teng?

85. reaksiyasida ning gramm ekvivalenti nechaga teng?
86. 0,3824 g tuzidan tortib olib, xaj-mi 200 ml bo’lgan kol-bada eritib, belgisigacha distillangan suv bilan suyul-tirildi, ning titrini toping
0,0008
0,0080
0,0067
0,005678
87. Kuchli kislotani kuchli ishqor bilan titrlashda ekvivalent nuqtadagi pH ning qiymati … formula bilan topiladi
88. Indikatorning kuch ko’rsatkichi … formula bilan topiladi.
89. Cho’ktirish metodi bo’yicha titrlashda xosil bo’ladigan cho’kmaning EK qiymati qanchalik kichik bo’lsa, titrlash egi chizigidagi keskin o’zgarish soxasi shunchalik . .
kichik bo’ladi;;
katta bo’ladi
o’zaro teng bo’ladi ;
keskin o’zgarish soxasi EK qiymatiga bog’liq emas
90. Yorug`likni eritmaga yutilish (Buger -Lambert-Beer) qonuni quyidagicha ifodalanadi.
91. Tortma analizda aniqlanadigan modda miqdori . . . bo’ladi
mikroanaliz uchun 1 mg (0,1 ml) va undan yuqori, makroanaliz uchun 0,1 g (10 ml ) va undan yuqori
mikroanaliz uchun 10 mg (10 ml) va undan yuqori, makroanaliz uchun 1 g (0,1 ml) va undan yuqori
Mikroanaliz uchun 0,1 g (1 ml) va undan yuqori, makroanaliz uchn 10 g (10 ml) va undan yuqori
Mikroanaliz uchun 0,1 g (10 ml) va undan yuqori, makroanaliz uchn 1,0 g (10 ml) va undan yuqori
|
Natriy digidroantimonat kristalining rangi

|
Natriy digidroantimonat kristalining rangi
|
bet | 23/31 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #150426 |
Bog'liq Optik Analiz Usullari qullanma38. Natriy digidroantimonat kristalining rangi
A)Ok B)rangsiz C)sarik D)rangsiz keyin sarik rangga kiradi E) kўk
39. Fenolftalein kislota eritmalarida qanday rangda buladi?
A) pushti B) rangsiz C) kizil D) kuk E) kungir gisht
40. Standart eritma deb nimaga aytiladi?
A) titri aniq ma’lum bulmagan eritma
B) titri aniq ma’lum bulgan eritma
C) kontsentratsiyasi noma’lum bulgan, lekin xajmi aniq bulgan eritma
D) massasi aniқ bўlgan eritma lmagan
E) narmal bosimdagi eritma
41. Permanganametriyada KMnO4 reaktsiyalarda qanday vazifani bajaradi?
A) qaytaruvchi B) oksidlovchi C) qaytaruvchi xam oksidlovchi xam
D) katalizator E) xech qanday
42. Ekvivalent nukta deb nimaga aytiladi?
b) titrlashda kushilgan reaktiv miqdori aniqlanadigan modda miqdoriga ekvivalent payt
C)titrlash davom etayotgan moddani tomchilatish davom etayotgan payt
D) titrlash vaqtida xech qanday o’zgarish ruy bermasa, shu payt.
E) unday termin titrlashda ishlatilmaydi.
43. Reaktsiyaning turiga karab titrametrik analiz usullari xam qancha turga bulinadi?
A) 2 ta B) 4 ta C) 6 ta D) 5 ta E) 1 ta
44. Titrlashni qaysi usulida 2 ta titrantdan foydalaniladi?
A) tugri titrlash B) teskari titrlash C) o’rin almashtirib titrlash D) bil vosita titirlashda E) bevosita titirlashda
45. Argentometriyada titrant sifatida qaysi modda ishlatiladi?
A) AgSCN B) AgNO3 C) NaOH D) HCl E) HNO3
46. Teskari titrlash qanday reaktsiyalardan foydalaniladi?
A) qaytar reaktsiyalardan B)oksidlanish qaytarilish reaktsiyalarda C)o’rin olish reaktsiyalarida D)kaytmas reaktsiyalvrda E)Almashinish reaktsiyalaridan.
47. Yodometriya usulida qanday modda indikator sifatida ishlatiladi?
A) Cl2 B)J2 C) Br2 D) K2Cr2O7 E). KMnO4
|
| |
Cho’ktiriladigan for maning eruvchanlik ko’paytmasi. . . bo’lishi kerak

|
Cho’ktiriladigan for maning eruvchanlik ko’paytmasi. . . bo’lishi kerak
|
bet | 30/31 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #150426 |
Bog'liq Optik Analiz Usullari qullanma92. Cho’ktiriladigan for maning eruvchanlik ko’paytmasi. . . bo’lishi kerak.
93. cho’kmasi quritilganda … ko’rinishda bo’ladi
94. Agar 50 ml NaOH ni 50 ml 0,1 n HCl bilan aralashtirsak . . .
kuchli elektrolitlar ta'sirida cho’kmani eskirishi
cho’kma tushmaydi
to’yingan eritma xosil bo’ladi
o’ta to’yingan eritma xoisl bo’ladi
95. 0,1547 g cho’kmasini qizdirib tortilganda absolyut xato 0,0015 ga teng. Nisbiy xato miqdorini toping
0,67
0,65
0,85
0,97
96. Kationlar kislota -ishqoriy metodi bo’yicha . . . ta guruxga bo’linadi.
6 ta
5 ta
4 ta
3 ta
97. Kuchsiz elektrolitning ionlanish konstantasi
98. Dissosiyalanish darajaqsini ifodalovchi tenglamani ko'rsating
99. Kimyoviy muozanatga ta'sir 'tuvchi faktorni ko'rsating
Konsentrasiya
temgeratura
bosim
katalizator
100. ionini qaysi reaktiv bilan aniqlash mumkin ?
|
| |
Bugеr—Lаmbеrt—Bеr qоnunidаn fоydаlаnish shаrtlаri vа chекlаnishlаr

|
Bugеr—Lаmbеrt—Bеr qоnunidаn fоydаlаnish shаrtlаri vа chекlаnishlаr
|
bet | 12/31 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #150426 |
Bog'liq Optik Analiz Usullari qullanmaBugеr—Lаmbеrt—Bеr qоnunidаn fоydаlаnish shаrtlаri vа chекlаnishlаr
А=ε • c • l tеnglаmаgа binоаn оptiк zichliкning коntsеntrаtsiyagа bоg’liqligi grаfiк jihаtdаn кооrdinаtа bоshidаn bоshlаnuvchi to’g’ri chiziq shакlidа ifоdаlаnаdi. Bugеr— Lаmbеrt— Bеr qоnuni fаqаt suyultirilgаn eritmаlаr uchun mа’lum shаrоitdа mutlаq to’g’ri кеlаdi. Bu shаrtlаr quyidаgilаrdаn ibоrаt:
1 . Bu qоnun mоnохrоmаtiк nurdаn fоydаlаnilgаndа to’g’ri nаtijаlаr bеrаdi. Bundа (1) tеnglаmаni quyidаgichа yozish mumкin:
Aλ=ελ·c·l
Bu yеrdаgi λ, А vа ε ning qiymаtlаri to’lqin uzunligi λ bo’lgаn mоnохrоmаtiк nurlаnishgа dахldоrligini кo’rsаtаdi.
2. Eritmаdа bеgоnа elекtrоlitlаrning bo’lishi tекshirilаyotgаn eritmаdаgi mоlекulаlаrningdеfоrmаtsiyalаnishini yuzаgа кеltirishi mumкin. Nаtijаdа ushbu biriкmаlаrning yorug’liк yutishi o’zgаrаdi.
3. Yorug’liк yutilishigа gidrоliz, коmplекs hоsil bo’lishi оrаliq mаhsulоtlаr hоsil bo’lishi, mоlекulаlаrning tаutоmеr o’zgаrish lаri, sоlьvаtlаnish каbi оmillаr tа’sir qo’rsаtаdi. Bu hоdisаlаp-ning bаrchаsi eritmаning pH igа bоg’liq rаvishdа sоdir bo’lаdi
4. O’lchаshlаr vаqtidа tеmpеrаturа, judа bo’lmаgаnidа bir nеchа grаdus chеgаrаsidа dоimiy sаqlаnib qоlishi кеrак.
Bugеr—Lаmbеrt—Bеr qоnunidаn chеtlаnish аsbоblаrgа, tеgish-li оmillаrgа hаm bоg’liq bo’lаdi. Ulаr yorug’liк оqimining yеtаrli dаrаjаdа mоnохrоmаtiк bo’lmаsligi bilаn bоg’liq bo’lib, кo’pinchа fоtоelекtrокоlоrimеtrlаrdа ishlаngаndа кuzаtilаdi. Bundаy аsbоblаrdа mоnохrоmаtlаshgа yordаm bеrаdigаn yorug’liк filtrlаri muаyyan to’lqin uzunliкlаr оrаlig’idаgi nurlаnishni o’tкаzаdi. To’lqin uzunligining аnchаginа кеng оrаliкdаridа nurlаnishni o’tкаzuvchi оdаtdаgi yorug’liк filtrlаri ishlаtilgаnidа o’lchаsh nаtijаsi intеgrаl yutishgа tааlluqli bo’lаdi. Yutuvchi mоddаning коntsеntrаtsiyasi оrtib bоrgаn sаri yutish pоlоsаsining коnturi yoкi spекtr mа’lum qismining коnturi o’zgаrishi mumкin. Shuning uchun аyni qismgа mоs кеluvchi to’lqin uzunligi оrаlig’idа o’lchаngаn yutilish коntsеntrаtsiya оrtishigа to’lа mutаnоsib bo’lmаydi. Bundаy hоdisаlаr, кo’pinchа, sаriqrаngli eritmаlаrdа vа esкi turdаgi аsbоblаr ishlаtilgаndа sоdir bo’lаdi.
|
| |
kationiga sifat reaksiya bo’ladigan reaktivni aniqlang

|
kationiga sifat reaksiya bo’ladigan reaktivni aniqlang
|
bet | 26/31 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #150426 |
Bog'liq Optik Analiz Usullari qullanma62. kationiga sifat reaksiya bo’ladigan reaktivni aniqlang.
63. Yarim mikro analizda aniqlanadigan moddaning eng kam miqdori
0,05 - 0.01 g. yoki 0,2 - 0,5 ml
0,5-1,0 g. yoki 25,0 - 50,0 ml
0,05 g. yoki 1,0 ml
0,01 g. yoki 0,1 ml dan kam
64. Alangani bo’yash va rangli shisha xosil kilish usullari qanday ataladi?
tomchi
makroanaliz usul
pirorokimyoviy usul
“quruq” usul
65. Suvning ion ko’paytmasi . . .
7,0 g.ion\l ga teng
1,0. 10-7 g.ion\l ga teng
1,0.10-14 g.ion\l ga teng
14 g.ion\l ga teng
66. III analitik grux kationlariga qaysilar kiradi?
67. Kuchsiz elektrolitning ionlanish konstantasi
68. suvdagi eritmasi qanday rangda bo’ladi?
sariq
kumush rang
och rang
rangsiz
69. Aktivlik koeffisienti bu . . .
70. Eritmaning konsentrasiyasi bu . . .
ma'lum xajm erituvchida erigan moddaning miqdori
erituvchi bilan erigan moddaning birgalikdagi miqdori (mg, gr)
erituvchi bilan erigan moddaning birgalikdagi xajmi (l, ml )
100 ml suvda erigan moddaning miqdori
|
| |
Scientific Journal of - Auditing practice in uzbekistan improvement issues

Scientific Journal of
“International Finance & Accounting” Issue 4, August 2022. ISSN: 2181-1016
8
Fikrimizcha, xo’jalik yurituvchi
sub’ektlarda
auditorlik
tekshiruvini
tashkil etish va o’tkazish bosqichlarini to’g’ri
va aniq belgilab
olish hamda auditor ish
sifatini nazorat qilish orqali sifatli auditorlik
xizmatini ko’rsatishga erishish mumkin.
Buning
uchun
auditorlik
tashkilotidan
tekshiruv bosqichlarini aniq va batafsil shakl
hamda mazmunda belgilab olish talab etiladi.
Auditorlik
tekshiruvining
yuqorida
keltirilgan
bosqichlari
o’zaro bog’liq
bo’lsada, ularda qo’llaniladigan auditorlik
metodlari va bajariladigan amallar hamda
tayyorlanadigan
auditorlik ish hujjatlari
tekshiruvni
tashkil
etish
shakli
va
maqsadidan
kelib
chiqib
bir-biridan
farqlanadi. Masalan, tashabbus tarzidagi
auditorlik
tekshiruvida
shartnomada
belgilangan
maqsaddan
kelib
chiqib,
tekshiruv ob’ektlari tanlanib,
bosqichlar va
auditorlik amallari bajariladi. Biroq, rasmiy
auditorlik xulosasi tayyorlashni nazarda
tutuvchi auditorlik
tekshiruvlari jarayonida
korxonaning
barcha
xo’jalik
muomalalarining qonuniyligi va moliyaviy
hisobotdagi
barcha
ko’rsatkichlarning
ishonchliligi to’liq o’rganilishi talab etiladi.
Demak, auditning sifatli amalga oshirilishi
uning bosqichlarida
bajariladigan amallarni
qanchalik to’g’ri, to’liq va aniq bajarilishiga
bevosita bog’liq.
Fikrimizcha, audit usulini fan sifatida
ta’riflaganda, u foydalanadigan umumiy
tadqiqot usullarini dialektika, rasmiy mantiq
va tizimli yondashuv
kabi usullarga ajratish
mumkin.
Audit
tadqiqot
ob’ektlariga
nisbatan professional qarorni shakllantirish
maqsadida umumiy usullarning barchasidan
auditorlik
dalillarini
to’plash
va
ma’lumotlarni
tahlil qilish jarayonida
foydalaniladi. Shuningdek, auditning alohida
va
aniq
ob’ektlarni
tekshirishda
qo’llaniladigan xususiy yoki maxsus usullari
ham
mavjud.
Fikrimizcha,
auditorlik
faoliyatining uslubiy asoslari quyidagi
elementlardan tashkil topadi (1-rasm).
Kislotaning kuch ko’rsatkichi … formula bilan topiladi

|
Kislotaning kuch ko’rsatkichi … formula bilan topiladi
|
bet | 28/31 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #150426 |
Bog'liq Optik Analiz Usullari qullanma78. Kislotaning kuch ko’rsatkichi … formula bilan topiladi.
79. reaksiyasida qaytarish gramm ekvivalenti nechaga teng
1\6 g.mol
1\2 g.mol
1\4 g.mol
1 g.mol
80. 0,1741 g tuzidan tortib olib, xajmi 200 ml bo’lgan kolbada eritib, belgisigacha distillangan suv bilan suyultirildi, K+ titrini toping
0,0004
0,0390
0,02354
0,004256
81. Biror moddaning gramm ekvivalentini topi sh uchun . . .
uning molekular og’irligini valentligiga bo’lish kerak
uning valentligini shu reaksiyada ishtirok etayotgan atomlar soniga bo’lish kerak
uning atom og’irligini valentligiga bo’lish kerak
uning atom og’irligini valentligiga bo’lish kerak
82. Titrlash uchun sarflanadigan eritmalarning xajmi ularning normalliklariga . . .
teskari proprorsionaldir
tugri proprorsionaldir
teng bulishi kerak
bog’liq emas
83. Eritmaning titri bilan normalligi orasidagi bog`lanish quyidagi formula bilan ifodalanadi.
84. Titrlangan eritmalar tayyorlashda ishlatiladi-gan boshlang`ich moddalarning gr.ekv. qiymati mumkin qadar. .
katta bo’lishi kerak
kichik bo’ishi kerak
boshlang`ich moddaning gr.ekv qiymatinini titrlash uchun axamiyati yo’q
boshlangich moddaning molekulyar og’irligi katta bo’lishi kerak
|
| |
yilda aloqa tarmog’iga transatlantika telefon kabeli orqali Velikobritaniya va Norvegiya tashkilotlari ham qo’shildi va u xalqaro tarmoq maqomini oldi

|
yilda aloqa tarmog’iga transatlantika telefon kabeli orqali Velikobritaniya va Norvegiya tashkilotlari ham qo’shildi va u xalqaro tarmoq maqomini oldi
|
bet | 4/11 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,47 Mb. | | #138081 |
Bog'liq 1-маъруза 1973 yilda aloqa tarmog’iga transatlantika telefon kabeli orqali Velikobritaniya va Norvegiya tashkilotlari ham qo’shildi va u xalqaro tarmoq maqomini oldi. 1970-yillarda tarmoq orqali asosan elektron pochta jo’natilar edi. Turli texnik tuzilishga ega bo’lgan boshqa tarmoqlar bilan aloqa o’rnatishning imkoniyati yo’q edi. 1970 yillarning ohiriga kelib axborot uzatishning yangi protokollari rivojlana boshladi. Bu masalada Djon Postelning xizmati katta bo’ldi.
Раймонд Сэмюэл Томлинсон
1988 yilda Internet Relay Chat (IRC) protokoli ishlab chiqildi va uning yordamida internetda bir vaqtda bir necha nuqtadan muloqot o’rnatish ishlari ancha osonlashdi. 1988 yilda Internet Relay Chat (IRC) protokoli ishlab chiqildi va uning yordamida internetda bir vaqtda bir necha nuqtadan muloqot o’rnatish ishlari ancha osonlashdi. 1989yilda Evropada yadroviy izlanish Evropa ittifoqi (TsERN) tomonidan ajoyib g’oya – Butunjaxon o’rgimchak to’rini tashkil etish g’oyasi taklif etildi. Uni Britaniyalik mashxur olim Tim Berners-Li taklif etdi va o’zi ikki yil davomida HTTP protokolini, HTML tilini va URL identifikatorini ishlab chiqdi. Tim Berners-Li Tim Berners-Lining yordamchisi va kasbdoshi, World Wide Web loyihasining maqsad va vazifalarini tushuntirib shunday degan: Tim Berners-Lining yordamchisi va kasbdoshi, World Wide Web loyihasining maqsad va vazifalarini tushuntirib shunday degan: Barcha buyuk kashfiyotlarning tarihi ulardan oldin shu sohada olib borilgan tadqiqotlarga asoslanadi. Butunjaxon o’rgimchak to’ri misolida (WWW) muvaffaqiyatga erishish omili bo’lgan ikki narsaga to’xtalib o’tish joizdir 1) gipermatnlarga o’xshash sistemalarning rivojlanish tarihi. 2) butun jaxon kompyuterlari tarmog’ini xaqiqatga aylantirgan Internet-protokol. 1990 yilda ARPANET aloqa tarmog’i NSFNetga yo’l berib o’z faoliyaini butunlay to’xtatdi. Xuddi shu yili telefon liniyasi orqali internetga ulanishning birinchi xolati qayd etildi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
yilda aloqa tarmog’iga transatlantika telefon kabeli orqali Velikobritaniya va Norvegiya tashkilotlari ham qo’shildi va u xalqaro tarmoq maqomini oldi
|
Kompyuter tarmoqlarining qurilish tamoillari

|
Kompyuter tarmoqlarining qurilish tamoillari
|
bet | 6/11 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,47 Mb. | | #138081 |
Bog'liq 1-маърузаKompyuter tarmoqlarining qurilish tamoillari. Kompyuter tarmoqlari ko’pgina belgilariga asosan tasniflanadi (klassifikatsiyalanadi). Kompyuter tarmoqlarini tasniflashda asosiy belgilari quyidagilardan iborat: - tarmoqning texnologik xususiyatlari;
- tashkiliy mezonlari;
- funktsional roli va tarmoq tarkibi.
Tarmoqning texnologik xususiyatlari nuqtai nazaridan tarmoq quyidagi belgilarga tasniflanadi: - hududni qoplashi;
- uzatish muhit turi;
- topologiyasi;
- kommutatsiya usuli;
- paketlarni harakatlash usuli.
Protokol – tarmoqda axborotni uzatish qoidalari to’plami, apparat va dasturiy ta’minotni birgalikda ishlashini ta’minlash uchun barcha kompaniyalar bu protokollarga amal qilishlari lozim. Protokol - xabarlar turi va formatini, xabarlarni uzatilish tartibini belgilaydi. - Protokol – tarmoqda axborotni uzatish qoidalari to’plami, apparat va dasturiy ta’minotni birgalikda ishlashini ta’minlash uchun barcha kompaniyalar bu protokollarga amal qilishlari lozim. Protokol - xabarlar turi va formatini, xabarlarni uzatilish tartibini belgilaydi.
Mijoz-server texnologiyasi. Mijozlar va serverlar. Internetda uzoqlashgan kompyuterlar bilan ishlash uchun mijoz/server texnologiyasi qo’llaniladi. Bunda foydalanuvchi bevosita ishlayotgan kompyuter (ishchi stantsiya) mijoz, asosiy ma’lumotlar va resurslar joylashgan uzoqlashgan kompyuter esa server deb qaraladi. Bu texnologiyaga tayanib, Internet resurslariga bemalol kirib, ulardan foydalanish imkoniyati paydo bo’ldi. Bunday texnologiyani qo’llash juda oddiy. Kerak bo’lgan ma’lumot yoki resursga kirish uchun klient programma ishga tushiriladi va u kerakli ma’lumot va resurslarni aniqlashtiradi. So’ngra bu programma kompyuter tarmog’i orqali resurs va ma’lumotlarni boshqaruvchi server programma bilan bog’lanadi. Mijoz va server orasidagi muloqotni qaydnomalar amalga oshiradi. Mijoz programma mijoz va server uchun bir xil bo’lgan amaliy programma qaydnomasiga o’tkazadi va uni uzatishni ta’minlovchi qaydnomalar orqali serverga uzatadi. Server esa mijoz so’rovini qabul qilib, mos qaydnoma orqali tegishli ma’lumot va resurslarni topib, tarmoq qaydnomasi asosida ularni mijoz kompyuterga jo’natadi. WWW bilan bog’liq bo’lgan savollar tahlilida ham ko’pincha ikkita so’z mijoz va server ko’p ishlatiladi. Mijoz server texnologiyasi WWW da ham keng foydalaniladi. Server programmasi Internetning har bir xost kompyuterlaridan olingan hujjatlarni boshqarish uchun xizmat qiladi.
|
| |
Muhammad al horazmiy nomidagi toshkent axborot texnalogiyalari unversiteti

|
Muhammad al horazmiy nomidagi toshkent axborot texnalogiyalari unversiteti
|
bet | 1/8 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #116403 |
MUHAMMAD AL HORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNALOGIYALARI UNVERSITETI
Chastotali uzatish va qabul qilish qurilmalari fanidan
Mustaqil ish
Mavzu: Raqamli tizimlarda raqamli signallarni detektorlash usullari
Bajardi:Ergashev Farrux
Tekshirdi: Aliyev Ulug’bek
Toshkent 2023
Reja :
Detektorlash usullari va detektorlar xarakteristikalari.
Amplituda chastota va faza bo’yicha modulyatsiyalangan signallarni detektorlash.
Sinxron dekodlash.
Raqamli manipulyatsiyalangan signallarni detektorlash.
Impulsli-modulyatsiyalangan signallarni detektorlash.
Foydalanilgan adabiyotlar.
1. Detektorlash usullari va detektorlar xarakteristikalari
Yuqori chastotali signaldan tovushni (yoki foydali ma’lumotni) ajratish jarayoni demodulyatsiyalash (modulyatsiyalashga teskari jarayon) yoki boshqacha aytganda detektorlash deyiladi.
Radioning uzoq tarixida detektor sifatida turli qurilmalar ishlatiladi. Dastlab bu kristalli, suyuqlikli yoki magnit detektorlar bo‘ldi, keyin vakuumli diodlar (elektron lampalar) paydo bo‘ldi va nihoyat detektor sifatida yarim o‘tkazgichli elementlar qo‘llanila boshlandi.
Detektorli qabullagichning sxemasi va turli nuqtalaridagi signallarning shakllari 1- rasmda, Detektorli qabullagichning sxemasidagi elementlarning ko‘rinishi esa 2- rasmda keltirilgan.
1- rasm. Detektorli qabullagichning sxemasi va turli nuqtalaridagi signallarning
shakllari
Detektorlash signallarni kogerent va nokogerent qabul qilishda amalga oshiriladi.
Kogerent qabul qilishda detektorlashda signalning boshlang‘ich fazasi haqidagi ma’lumotlar ishlatiladi.
Nokogerent qabul qilishda detektorlashda signalning boshlang‘ich fazasi haqidagi ma’lumotlar ishlatilmaydi.
2- rasm. Detektorli qabul qilgich sxemasidagi elementlarning ko‘rinishi
Shunday qilib, detektorlash detektor qurilmalarida amalga oshiriladi. Detektorning shartli belgilanishi 3- rasmda tasvirlangan ko‘rinishga ega bo‘ladi.
3- rasm. Signallarni kogerent va nokogerent qabul qilishda detektorlash
Detektorning xarakteristikalari detektorlash, chastotaviy xarakteristikalar va uzatish koeffitsienti hisoblanadi.
|
| |
-rasm. Auditorlik faoliyatining uslubiy asoslari

Scientific Journal of
“International Finance & Accounting” Issue 4, August 2022. ISSN: 2181-1016
9
Bizningcha,
auditorlik
tekshiruvining
yuqorida
keltirilgan
bosqichlariga tegishli har bir vazifani
bajarish uchun o’z navbatida,
ularning
xususiyatlaridan
kelib
chiqqan
holda
tekshirish “algoritm”ini yaratish, auditorlik
amallarini bajarish
va tekshiruv natijalarini
umumlashtirish hamda baholashning ilmiy,
uslubiy va me’yoriy jihatdan asoslangan
uslubiyatini ishlab chiqish talab etiladi. Biz
shu maqsadda maqolaning 3-jadvalida
keltirilgan
tartiblar
asosida
auditorlik
tekshiruvi
bosqichlarida
bajariladigan
vazifalarni
amalga
oshirishning
ilmiy,
uslubiy va me’yoriy
jihatdan asoslanganligi
tahlilini amalga oshirdik. Bunda qo’yilgan
vazifani
bajarish
tartib-qoidalarini
me’yoriy-huquqiy
hujjatlar,
o’quv
adabiyotlari hamda ilmiy-tadqiqot ishlarida
yoritilganlik holati baholash mezoni sifatida
olindi.
Bizningcha auditda usul deganda, bu
fanni tadqiq etish va auditorlik tekshiruvini
amalga oshirish
jarayonida bajariladigan va
qo’llaniladigan
tadqiqot
tamoyillari,
tartiblari, bosqichlari, talablari hamda tahliliy
amallari
majmuidir.
Tekshiruvlar
jarayonidaeng ko’p qo’llaniladigan samarali
usullar
sifatida
hujjatlashtirish,
inventarizatsiya, haqiqiy holatni
baholash,
skanerlash, baholash, kalkulyatsiya, statistik
tahlil,
muqobil
balans
tuzish,
o’zaro
solishtirish, gepoteza,
ekspertiza, tizimli
tekshiruv, so’rov, tasdiqlash va tahliliy
amallarni bajarish kabi usullarni ta’kidlash
mumkin.
Fikrimizcha,
xo’jalik
yurituvchi
sub’ektlarda auditorlik tekshiruvining sifatli
amalga
oshirilishini
ta’minlash
uchun
quyidagi bosqichlar va ularda bajariladigan
amallar
orqali
o’tkazilishi
maqsadga
muvofiqdir (3-jadval). Mazkur tartibning
jadvalda keltirilgan
tartib va shakllarga
muvofiq,
tekshiruvlar
belgilangan
ketma-ketlikda amalga oshirilsa, auditorlar
tomonidan yo’l qo’yiladigan
xato va
kamchiliklar
kamayadi.
Bu
esa
tekshiruvlarning sifati hamda samarasi
oshishida muhim omil bo’lib xizmat qiladi.
Ma’ruza-1 Mavzu: Kompyuter tarmoqlari fanining pridmet va vazifalari. Kompyuter tarmoqlarining qurilish tamoillari, texnologiyalari va protokollari - bet 5

|
Ma’ruza-1 Mavzu: Kompyuter tarmoqlari fanining pridmet va vazifalari. Kompyuter tarmoqlarining qurilish tamoillari, texnologiyalari va protokollari
|
bet | 5/11 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,47 Mb. | | #138081 |
Bog'liq 1-маъруза 1991 yilda Butunjaxon o’rgimchak to’riga Internet orqali chiqish xamma uchun mumkin bo’lib qoldi. 1993 yilga kelib mashxur NCSA Mosaic deb nomlangan veb- brauzer paydo bo’ldi. Butunjaxon o’rgimchak to’ri ommalashib ketdi. Umuman aytganda, Web tarihida ikkita davrni ko’rsatish mumkin: birinchisi Mark Andrissenning Mosaic brauzeridan oldingi davr va u paydo bo’lgandan keyingi davr. Axborot – bu saqlash, uzatish, o’zgartirish ob’ekti bo’lgan ma’lumotdir. Axborot – bu saqlash, uzatish, o’zgartirish ob’ekti bo’lgan ma’lumotdir. Xabar – axborotni uzoqqa uzatish uchun qulay ifodalash (taqdim etish) shaklidir. Xabarning hajmi ko’rsatilgan barcha axborot bilan aniqlanadi va gap telefon xabarlari yoki eshitirish dasturlari haqida ketganida ko’pincha belgilar (xarflar yoki raqamlar) soni yoki uni uzatish vaqti bilan baholanadi. Telekommunikatsiya sohasiga nisbatan xabar – bu elektromagnit signallari yordamida elektr aloqavositasida uzatiladigan axborotdir. Axborot parametrlarining o’zgarishiga qarab uzluksiz va diskret xabarlarni farqlaydilar Uzatiladigan xabarlarni ifodalovchi fizik jarayonlarni signal deb ataladi. Signallarni, belgilarni, matnlarni, tasvirlarni, tovushlarni simli, radio, optik yoki boshqa elektromagnit tizimlar bo’yicha uzatish yoki qabul qilish elektr aloqa deb ataladi. Kompyuter tarmog’i – axborot uzatish liniyalari bilan bog’langan ikki va undan ortiq kompyuterlardan tashkil topgan bo’ladi. Axborot uzatish tezligi (kanalning o’tkazish qobiliyati) – bir soniyada bit axborot miqdori (bit/s) va o’lchov birliklari (kbit/s, Mbit/s, Gbit/s): Kompyuter tarmog’i – axborot uzatish liniyalari bilan bog’langan ikki va undan ortiq kompyuterlardan tashkil topgan bo’ladi. Axborot uzatish tezligi (kanalning o’tkazish qobiliyati) – bir soniyada bit axborot miqdori (bit/s) va o’lchov birliklari (kbit/s, Mbit/s, Gbit/s): - 1 kbit/s = 1024 bit/s;
- 1 Mbit/s = 1024 Kbit/s;
- 1 Gbit/s = 1024 Mbit/s.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’ruza-1 Mavzu: Kompyuter tarmoqlari fanining pridmet va vazifalari. Kompyuter tarmoqlarining qurilish tamoillari, texnologiyalari va protokollari
|
HCl + KSlO - F. F. Hoshimov

22. HCl + KSlO3 reaktsiya davomida Cl - ionidan qanday maxsulot xosil buladi?
A) ClO B) Cl2 C) ClO2 D) ClO3 E) ClO4
23. I Analitik guruppa anionlarini aniqlang.
1) SO42 - 2) Cl- 3) NO 3- 4) ‘O 43- 5) J-
6) NO2- 7) SiO32- 8)S2 9) CH3 COO-
A) 1,4,7 B) 2,5,8 C) 3,6,9 D) 2,6,7 E) 1,3,8
24. III- analitik guruppa anionlarini aniqlang?
1) SO42 -, 2) Cl-, 3) NO 3-, 4) ‘O 43-, 5) J-, 6) NO2- , 7) SiO32-, 8)S-2, 9) CH3 COO-
A) 1,4,7 B) 2,5,8 C) 3,6,9 D) 2,6,7 E) 1,3,8
25. S2O32- anioniga bariy tuzi, HCl muxitida tahsir ettirlsa qanday xodisa kuzatiladi?
A) gaz ajralib chikadi B) Eritma loykalanadi C) chukma tushadi
D) A,V E) gidratlanadi
26. Magnezial aralashma bilan ‘O43- anionlari tahsirlashib qanday rangli chukma xosil kiladi?
A) kora B) sarik C) ok D) kuk E)Kungir kizil
27. KMnO4 Sulfat kislota ishtirokida qaysi anon bilan reaktsiyaga kirishganda uziga xos olcha rangi yukoladi?
A) NO3- B) NO2- C) CH3 COO- D) Cl- E) J-
28. Nitron nitratning formulasi toping ?
A) S10 H6 N2 · HNO3 B) S20 H16 N4 · HNO3 C) S15 H8 N2 · HNO3
D) S5 H N · HNO3 E) S2 H4 N · HNO3
29. ‘O43- anioni bilan qaysi reaktiv sarik chukma beradi?
A) CH3 COOH B)BaCl2 + HCl C) NH4Cl D)H2S E) molibden suyukligi.
30. Agar kattik moddaga kislotalar tahsiridan xidsiz va rangsiz gaz xosil bulsa qaysi ion borligini bildiradi?
A) CO3 - B)’O 4 3 - C) NO 3 - D) Cl - E. SiO 3 2 –
31. Fe 2 + ionini qaysi reaktiv bilan aniqlash mumkin ?
A)K3[Fe(CN)4] B)K4[Fe (CN)4] C)K4[Fe (CN)6] D)K3 [Fe (CN)6] E)KFe CN.
32. Birinchi analitik guppa kationlarini belgilang.
A)K+, Na+, NH4+ B)K+, Na+, Mg + C)Na+, K+, Ca2+ D)Ca2 +, Mg+, Na+
E)Va2 +, Mg +, Na+
33. Birinchi gruppa kationlarining rangi qanday ?
A) rangsiz B) pushti C) kungir D) yashil E) sariқ
34. Birinchi gruppa kationlari kachon rangli buladi?
A) anion rangli bulganda B) qizdirilganda C) sovutilganda
D) xech kachon rangli bulmaydi. E) kislota қўshilganda
35. Kaliy gidrotartrat –KHC4 H4 O6 qanday modda ?
A)ok kristall B)sarik kristall C)kungir yukma D)ransiz E)amorf
36. K+ kationiga sifat reaktsiya buladigan reaktivni aniqlang.
A)Na3[Co(NO2)6] B)Ng2(NO3)2 C) KH2SiO4 D)CH3COOH E) NSl
37. NH4 + kationi eritmadan qanday yukotiladi?
A) Ammoniy tuzlari qizdirilganda parchalanib, NH3 uchib ketishidan
B) Ammoniy tuzlarni chuktirib
C) Sulfatlar tahsir ettirib
D) NH4 + kationi eritmadan yukolmaydi.
E) Xloridlar tahsir ettirib
|
Tarozi tugriligi . . . bilan ifodalanadi

|
Tarozi tugriligi . . . bilan ifodalanadi
|
bet | 25/31 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #150426 |
Bog'liq Optik Analiz Usullari qullanma56. Tarozi tugriligi . . . bilan ifodalanadi
jismning xakikiy og’irligi bilan tarozida tortgandagi og’irligi orasidagi farq
jismni bir necha marta tortiganda ular orasidagi farq
jismni xakikiy og’irligi bilan tarozi toshlaridagi farq
jismni bir necha marta tortgandagi qiymatlari yigindisini o’rtachasi
57. Peptizasiya jarayoni qanday jarayon?
amorf cho’kmani kolloid eritma xolatiga o’tishi
cho’kmani suv bilan yuvganda cho’kmaning bir qismini erishi
Kristall cho’kmani kolloid eritma xolatiga o’tishi
cho’kmani eritma bilan yuvganda eruvchaniligini kamayishi
58. kationini eritmadan . . . yo’qotiladi?
ammoniy tuzlarni cho’ktirib
eritmani qizdirib
Sulfatlar ta'sir ettirib
kationi eritmadan yo’qolmaydi
59. Beshinchi gurux kationlarining gurux reagenti . . .
xlorid kislotasi
natriy gidrooksid
ammiakning suvli eritmasi
sulfat kislotasi
60. Bufer aralashmada moddalar konsentrasiyasi qanchalik katta bo’lsa . .
aralashmaning bufer sig’imi shunchalik kichik bo’ladi
aralashmaning bufer sig’imi konsentrasiyaga bog’liq emas
aralashmaning bufer sig’imi shunchalik katta bo’ladi
aralashmaning bufer sig’imi cheksiz bo’ladi
61. Regulyatorlar . . .
eritmada vodorod ionlari konsentrasiya-sini ma'lum miqdorda ushlab turadi
eritmada gidroksil ionlari konsentrasiyasining ushlab turadi
eritma muxitni pH miqdorini bir birlikka o’zgartiradi
cho’kmalarni xosil bulishiga yordam beradi
|
| |