nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Psixoterapiya – - Xulq atvor. Individ odamzod uning vakili, oʻziga xos takrorlanmas xususiyatlar egasi hisoblanish...

|
Xulq atvor. Individ odamzod uning vakili, oʻziga xos takrorlanmas xususiyatlar egasi hisoblanish odam. Individuallik
|
bet | 3/5 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 32,91 Kb. | | #106495 |
Bog'liq XotiraPsixoterapiya – (grek. therapiya – parvarish qilish, davolash) ko’plab psixik asabiy va psixosomotik xafagarchiliklarda inson hissiyoti, fikrlari, o’z-o’zini anglashiga kompleks davolovchi ta’sirdir. Shartli ravishda asosan mavjud alomatlarni yo’qotish yoki yumshatishga qaratilgan klinik maqsadli psixoterapiya va insonga uning sotsial muhiti va o’z shaxsiga nisbatan munosabatini o’zgartirishga yordam berishni vazifa qilib olgan shaxsiy maqsadli psixoterapiya mavjudligi e’tirof qilinadi.
Psixo analiz – ruhiy xastalikni davolash usuli va psixologik ta’limot.
Affekt (latincha affectus – ruhiy hayajonlanish, qiziqish) qisqa muddatda va shiddat bilan sodir bo’ladigan hissiy, hayajonli jarayon: hulq-atvor, hatti-harakat ustidan nazoratning susayishi tufayli ro’y beradigan kuchli his-tuygu (gazablanish, qo’rqish, nafratlanish, shodlanish). Mutaxassislar normal va patologik affektlar borligini, shuningdek, affektiv reaksiyalarga ozroq yoki ko’proq moyil bo’ladigan shaxslar ham bo’lishini ta’kidlashadi.
Anglash – psixik mazmunni ongsizlikdan aktiv belgi shakliga ko’chirishdan iboart psixik jarayoni bo’lib, bu mazmunni boshqa kishilarga yetkazib berish imkonini beradi. Anglamoq o’ziga xabar bermoq, o’z tajribasi hisiyoti, ehtiyoji, qiziqishi va b. to’grisida o’ziga tushuntirish demakdir. Anglash demak nimadir to’g`risida o’z-o’ziga hisob berishdir. Sub’ektiv holda u yoki bu vaziyat, kechinma va boshqalarni aniq-ravshan va nazorat qilinadigan in’ikosidir.
Amaliy psixologiya – ijtimoiy amaliyotning turli sohalaridagi amaliy vazifalarni hal qilishda foydalaniladigan amaliy bilimlar va texnologiyalar majmuasidir. Amaliy psixologiyaning muhim xususiyati shundaki, u yoki bu vazifalar ularning manfaatlari uchun hal etilayotgan iste’molchi yoki buyurtmachini hamisha ko’rsatish mumkin.
Aql– insonning ma’naviy va ruhiy faoliyatida barcha oliy narsalar xodiaslarni qanday bo’lsa, aynan shunday xolda bilish qobiliyati, mavxum fikrlash va tushunchalar yaratish xususiyati.
|
| |
Psixoterapevt - Xulq atvor. Individ odamzod uning vakili, oʻziga xos takrorlanmas xususiyatlar egasi hisoblanish...

|
Xulq atvor. Individ odamzod uning vakili, oʻziga xos takrorlanmas xususiyatlar egasi hisoblanish odam. Individuallik
|
bet | 2/5 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 32,91 Kb. | | #106495 |
Bog'liq XotiraPsixoterapevt - bu psixoterapiya sohasida qayta oʻqitilgan psixolog yoki shifokor.
Kerminofobiya - mikroblardan qoʼrqish.
Motiv - shaxsdagi u yoki bu xulq-atvorga turgan moyillik.
Motivatsiya - inson xulq atvori uning bogʻlanishi va faolligini tushuntirib beruvchi psixologik sabablar majmuidir.
Ong - hayvonlar psixikasidan farqli ravishda butun inson psixikasini ifodalashda foydalanadigan termin.
Ongsizlik - aniq-ravshan anglash nazorati uchun predmet boʼla olmaydigan koʻplab psixik hodisalar toʼplami.
Temperament - (lot temperament - qismlarning tegishli muvofiqligi, mutanosibligi) - inson xulq atvori va psixik jarayonlarining dinamik xarakteristikasi boʻlib, ularning tezligi, oʻzgaruvchanligi, samaradorligi, ishchanligi va boshqalarda namoyon boladi.
Unutish - eslash va yod boʻlib qolgan yoki oʻzlashtirilgan materialni qayta xotirlash imkoniyatining asta-sekin soʻnib borishini aks ettiruvchi jarayon.
Illuziya - lotincha (illucio yanglishish, xato qilish) mavjud va hodisalarni notoʼgʻrii idrok qilish.
Idrok - bu sezgi analizatorimizga bevosita taʼsir etib turgan narsa va hodisalarning inson ongida aks etishi.
Qiziqish - insonning biror predmet yoki voqeaga nisbatan ishtiyoqi balandligi boshqa narsa yoki predmetlardan farqli ravishda zavqlanishni nazarda tutadi.
Faollik - lotincha "actus" soʻzidan olingan boʻlib harakat degan maʼnoni bildiradi.
Adekvat - moslik darajasini bildiradi.
Tropizmlar - biyotik yaʼni biologik ahamiyatga ega boʻlgan omillarga maxsus harakatlar bilan javob berish reaksiyasidir.
Fototerapizm - yorugʻlikka intilish.
Termoterapizm - tirik organizmlarning issiqlikka intilishi.
Iroda – insonning o’z psixikasi va xatti-harakatlarini ongli ravishda boshqara olishida namoyon bo’ladigan xususiyatidir
Mentalitet – individ yoki ijtimoiy guruhninng millatning o’ziga xos tafakkur tarsi, voqelikni ma’lum bir tarzda tushunish va birlikda harakat qilishga tayyorligi va moyilligi.
|
| |
Bilim va ko'nikmalarni tekshirish uchun savollar

Bilim va ko'nikmalarni tekshirish uchun savollar:
1. “Xavf”
ni aniqlang
2. Xavf tahlili nimaga mo'ljallangan?
3. Xavf tahlilining asosiy maqsadlari nimadan iborat.
4. Xavfni sifatli tahlil qilish nima?
5. Xavfning miqdoriy tahlilini aniqlang.
Uyga bajarib kelish uchun topshiriq.
Ishdan maqsad: AnVirTaskManager dasturini sozlash hamda dastur
ishga tushgandan keyin tizimdagi barcha dasturlarni ishlash jarayoni bo’yicha
tahlil qilib, tizimda ishlab turgan dasturiy vositalarning xavf darajasini aniqlash
va ko’rsatib berish.
AnVir Task Manager - bu kompyuterda ishlaydigan
barcha dasturlarni
boshqarish, Windows-ni sozlash va dasturiy vositalarning
ishlash jarayonini kuzatib
boorish imkonini beradi. Bu yerda dastur o‟rnatilish jarayoni ko‟rsatib o‟tilgan.
DASTURNI O„RNATISH TARTIBI
Har bir talaba ushbu dastur yordamida o‟z
shaxsiy kompyuterida
foydalanayotgan holda dasturiy vositalanining ishlash jarayonini tahliliy o‟rganish
hamda xavf darajasi yuqori bo‟lgan jarayonlarni aniqlab tushuntirib berishi lozim.
ESLATMA: Agarda ko’chirmachilik halotlari kuzatilsa ushbu ish bo‘yicha
berilgan ballning 50% olib tashlanadi.
Psixologiyaga oid O’zbekiston va Yevropa olimlarining qarashlari

|
Psixologiyaga oid O’zbekiston va Yevropa olimlarining qarashlari
|
bet | 4/5 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 32,91 Kb. | | #106495 |
Bog'liq XotiraPsixologiyaga oid O’zbekiston va Yevropa olimlarining qarashlari.
Antik davrdan boshlab psixologik bilimlar falsafa va tibbiyot fanlari rivojlanib kelgan. Yunon shifokorlari Gippokrat, Erosistrat psixikaning organi ekanligini bilganlar va inson jonini koinotning ashyoviy bolagi sifatida talqin qilganlar. Aristotel "Jon toʻgʻrisida"gi asarida psixologik tushunchalar tizimini ishlab chiqdi.
Yevropa Uygʻonish davrida Leonardo da Vinchi, X. Vives gaplar psixologiya rivojiga hissalarni qoʻshdilar. XVII asrga kelib M.V. Lomonosov, A.N. Radishchev, G.S. Skovoroda, T. Gobbs, B. Spinoza, G. Leybnist, J. Lokk, K.A. Gelvetsii, A. Golbax, D. Didrolar psixologiyada birtalay kashfiyot qildilar, uni amaliy maʼlumotlar bilan boyitdilar. Psixologiya XIX asrning 2- yarmiga kelib mustaqil fan sifatida ajralib chiqdi. Nemis olimi V. Vundt Leypsigda 1879-yil dastlabki eksperimental laboratoriyani jihozlashga erishdi. Psixologiyaning rivojiga I.M. Sevhebkov, I. Pavlov taʼlimotlari muhim hissa qoʻshdi.
Rossiyada V.M. Bexterev eksperimental lobaratoriya, xarkov universiteti va N.N. Langening Odessadagi laboratoriyasi, G. Chelpanovning Kiyevdagi, S. Korsakovning Moskvadagi, keyinchalik V.M. Bexterev, A. Lazurskiy, A. Nechayevlarning Peterburgdagi, V. Chijning Yuryevdagi eksperimental laboratoriyalari psixologiya taraqqiyotiga alohida taʼsir oʻtkazdi. 1912-yil Moskva universitetida psixologiya instituti ochildi. Shu yilda I.A. Sikroskiy tomonidan Kiyevda jahonda birinchi marta bolalar psixologiyasi instituti tashkil qilindi. XX xx asrning 1- yarmida rossiyada K.N. Korninlov, Blonskiy va boshqalar diyalektiga asoslangan ilmiy psixologiyani yaratilishiga kirishdilar. Oʻzbekistonda psixologiya 1928-yildan eʼtiboran hozirgi Milliy universitetda fan sifatida oʻqitila boshlandi. 1929-yil Xalq marifi komissarligi qoshida psixologiya labaratoriyasi ochildi. Keyinchalik pedagogika institutlarida psixologiyaning bir necha sohalari boʻyicha talabalarga bilim berila boshlandi. XX asrning 2- yarmida
|
| |
Тест тузишга доир тавсиялар

|
Тест тузишга доир тавсиялар
|
bet | 1/4 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 69,57 Kb. | | #248647 |
Bog'liq konfirensiya shablon
ТАЛАБАЛАР НАЗАРИЙ БИЛИМИНИ БАҲОЛАШДА
ТЕСТ ТУЗИШГА ДОИР ТАВСИЯЛАР
Юсупов Ҳамза Сафарович
Тошкент тиббиёт академияси Чирчиқ филиали ўқитувчиси.
Фозилова Нигора Собиржоновна,
Мухамадиева Камола Дилшод қизи,
Каримова Диёра Турғунжон қизи.
Аннотация: Бугунги кунда тест таълим тизимининг деярли ҳар бир босқичида энг фаол қўлланиладиган методлардан бири ҳисобланади. Бу методнинг энг яхши томони инсон омилисиз –олинган билимни шаффоф баҳолашдир. Тест ҳам бошқа баҳолаш усуллари каби ўз муайян қонун - қоидалар, тамойиллар асосида тузилади. Аниқ, мантиқан тўғри тузилган тест саволи фойдаланувчиларда эътироз туғдирмайди. Ушбу мақолада тест тузиш жараёнида аҳамият қаратиш лозим бўлган жиҳатлар, тест тузиш тамойиллари ва тест тузиш жараёнида дуч келинадиган айрим хатоликлар ва уларни бартараф этиш усуллари хусусида сўз юритилган.
Калит сўзлар: тест, тестнинг вазифалари, тест тузиш тамойиллари, тест тузиш жараёнидаги камчиликлар, тест таҳлили.
Abstract: Today, almost every test of the educational system is one of the most actively used methods at the stage. The best part of this method is the transparent evaluation of the acquired knowledge without the human factor. The test, like other evaluation methods, is made on the basis of its own specific laws - rules, principles. A clear, logically structured test question will not cause objections in users. This article talks about the aspects that should be paid attention to in the process of test preparation, the principles of test preparation, and some errors encountered during the test preparation process and their elimination methods.
Key words: test, tasks of the test, principles of test preparation, flaws in the process of test preparation, test analysis.
|
| |
Томонларнинг банк реквизитлари ва юридик манзиллари

|
Томонларнинг банк реквизитлари ва юридик манзиллари
|
bet | 5/5 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 31,12 Kb. | | #129794 |
Bog'liq shartnoma 01 (3) (5)Томонларнинг банк реквизитлари ва юридик манзиллари:
“БУЮРТМАЧИ”
Тошкент шахар ____________
_____________________________
Манзил: Тошкент шаҳар, ______________________________,
Телефон: ______________________
Х/р: ___________________________
_______________________________
МФО: _________________________
ИНН: _________________________
______________________________
“__” _______ 2022 й.
|
“ИЖРОЧИ”
“OS-KOMPANIYASI” МЧЖ
Манзил: Тошкент шаҳар, Янгиҳаёт тумани 9- курулиш ҳудуди 33-уй,
Телефон: +99899 823 55 80
Х/р: 20208000105429233001
“Саёҳат “ филиал
АТИБ «ЎЗМИЛЛИЙБАНК»,
МФО: 00905
ИНН: 308666178
_______________ Д. Мусаева
“__” _______ 2022 й.
|
2023-йил 13-июнь
№ 01-13/06/2023-сон шартномага ИЛОВА
Расмий-веб сайтни яратиш ва келгусида
техник куллаб-кувватлаш буйича техник вазифа
Электрон платформада амалга ошириладиган ишлар руйхати:
Тизим архитектурасини ишлаб чикиш;
Тизим мониторинг панелини ишлаб чикиш;
Хисоботлар модулини ишлаб чикиш;
Веб-сайт бўйича кенгайтирилган излаш, шунингдек бошланғич излаш натижаси асосида чуқур излаш вазифалари;
SSL Сертификатларни текширувчи модулни ишлаб чикиш (сертификатни берувчи ташкилотнинг маълумотларни онлайн узатиш имконияти мавжуд булган такдирда);
Имкониятлари чекланган шахслар учун қўшимча кулайликларни тақдим этиш (контрастни қўшиш, шрифтни катталаштириш, овоз жўрлиги функсиялари ва бошқалар);
Жамоатчилик фикрини ўрганиш воситалари ва давлат органи фаолиятига тегишли масалаларни муҳокама қилиш (онлайн-суровлар, блоглар, форумлар, онлайн-чат);
|
| |
ШАРТНОМА ТАРАФЛАРИНИНГ ХУҚУҚ ВА МАЖБУРИЯТЛАРИ

|
ШАРТНОМА ТАРАФЛАРИНИНГ ХУҚУҚ ВА МАЖБУРИЯТЛАРИ
|
bet | 2/5 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 31,12 Kb. | | #129794 |
Bog'liq shartnoma 01 (3) (5)ШАРТНОМА ТАРАФЛАРИНИНГ ХУҚУҚ ВА МАЖБУРИЯТЛАРИ
«Ижрочи»нинг хукуклари:
Курсатилган хизматнинг хакини тулашни;
Хизматни уз вактида кабул килиб олишни; шартнома шартларига тулик риоя этишни;
«Буюртмачи»дан узига етказилган зарарларнинг копланишини талаб килиш.
«Ижрочи»нинг мажбуриятлари:
электрон платформани «Буюртмачи»га мулк килиб топшириш; шартномада назарда тутилган хизматларни топшириш;
шартномада курсатилган курсатилган муддатда электрон платформани яратиш ва топшириш;
учинчи шахсларнинг хар кандай хукукларидан холи булган электрон платформани топшириш;
электрон платформани очик кодлаш тилида яратиш ва техник хужжатлари билан биргаликда топшириш;
электрон платформани техник хужжатларини ишлаб чикиш ва белгиланган тартибда уз маблаглари хисобидан экспертизадан утказиш;
электрон платформа фойдаланишга топширилганидан сунг 9 (тўккиз) календар ой давомида унга бепул техник куллаб-кувватлаш хизматини курсатиш;
товарни «Буюртмачи»га топширгунга кадар узининг сервер курилмасида саклаш.
«Буюртмачи»нинг хукуклари:
шартнома ва унинг иловасида курсатилган электрон платформани яратишни талаб килиш;
шартномада курсатилган муддатда хизматни курсатишни талаб килиш; платформани очик кодлаш тилида яратиш;
учинчи шахсларнинг хукукларидан холи булган электрон платформани топширишни талаб килиш.
«Буюртмачи»нинг мажбуриятлари:
хизмат хакини уз вактида тулаш;
хизматларни ўз вактида кабул килиб олиш; шартнома шартларига тулик риоя этиш;
«Ижрочи»га етказилган зарарни белгиланган тартибда коплаш.
|
| |
Web Security Scanner - Компьютер тизими ва тармоқларида ишлатиладиган асосий техникавий ҳимоялаш воситаларни таҳлил этиш

|
Компьютер тизими ва тармоқларида ишлатиладиган асосий техникавий ҳимоялаш воситаларни таҳлил этиш
|
bet | 6/7 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 1,38 Mb. | | #108954 |
Bog'liq 3-Laboratoriya mashguloti 3 АХБК 1 курсWeb Security Scanner компоненти асосан Web – серверларнинг нотугри конфигурациясини ва унинг очиқ (бўш) жойларини аниқлаб беради ва химоялаш даражасини кутариш таклифларини беради.
Ушбу Web Security Scanner тизими ҳам махсус тестлар асосида операцион тизимни таҳлил қилади ва конкрет таклифлар беради.
Умуман, Internet Scanner тизими ҳар кандай структурага эга бўлган компьютер тармоқларини ва TCP/IP протоколида ишлай оладиган ҳар хил операцион тизимларни таҳлил кила олади. Тест жараёни асосида сунъий равишда фаол (актив) хужумлар ташкил этилиб, корпоратив тармоқларни нозик томонларини аниқлаб беради.
Internet Scanner тизимининг ускунавий таъминотига қўйиладиган талаблар қуйидагича:
- Процессор – камида Pentium 133 МГц;
- Оператив хотира ОЗУ – 64 Мб + 8 Мб ҳар бир 1000 та тугун учун;
- Каттик магнит хотира диски – камида 10 Мб + 2,5 Мб ҳар бир 100 та тугун учун;
- Ethernet, Fast Ethernet, Token Ring тармоқ интерфейси;
- Монитор - 800×600, камида 256 рангли.
Internet Scanner тизимининг дастурий таъминотига
қуйидаги талаблар қўйилади:
- Операцион тизим;
- Windows NT 4.0 SP3 билан ва ундан юқори;
- SunOS – 4.1.3 ва ундан юқори;
- HP UX – 10.10 ва юқори;
- Windows ОС ва бошқалар.
Компьютер тармоқларида замонавий ҳимоялаш усуллари ва воситалари - Расмий воситалар - шахсларни иштирокисиз ахборотларни химоялаш функцияларини бажарадиган воситалардир.
- Норасмий воситалар - бевосита шахсларни фаолияти ёки унинг фаолиятини аниклаб берувчи регламентлардир.
- Техникавий воситалар сифатида электр, электромеханик ва электрон курилмалар тушунилади. Техникавий воситалар ўз навбатида, физикавий ва аппаратли бўлиши мумкин.
Ташкилий химоялаш воситалари - Бу телекоммуникация ускуналарининг яратилиши ва қўлланиши жараёнида қабул килинган ташкилий-техникавий ва ташкилий-ҳуқуқий тадбирлардир. Бунга бевосита мисол сифатида куйидаги жараёнларни келтириш мумкин: биноларнинг қурилиши, тизимни лойиҳалаш, қурилмаларни ўрнатиш, текшириш ва ишга тушириш.
|
| |
Real Secure тизимининг асосий компонентлари

|
Real Secure тизимининг асосий компонентлари
|
bet | 4/7 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 1,38 Mb. | | #108954 |
Bog'liq 3-Laboratoriya mashguloti 3 АХБК 1 курсReal Secure тизими.
Real Secure тизимининг асосий компонентлари
Real Secure системаси таркалган архитектура асосида ишлайди ва 2 та асосий компанентдан иборатдир, яъни Real Secure Detector ва Real Secure Mаnаger. Биринчи компанент компьютер тармогида хосил булаётган хужумларни аниклайди. У модулдан яъни тармок ва системали агентлардан ташкил топган.
Тармок агенти компьютер маълумотларининг алмашувида булаётган ходисалар асосида хавф борлигини аниклаб беради. Системали агент эса текширилаетган тармоқ тугунига уланиб, хужум булаетганлиги тугрисида хабар беради. Иккинчи компонент, яъни Real Secure Mаnаger коипоненти маълумотларини детектордан йигиш ва созлаш ишларига жавоб беради.
Internet Scanner қурилмаси Internet Scanner қурилмаси Ушбу қурилма тизими компьютер тармоқларини хужум қилувчиларга қандай бардош бераолишлигини аниқлаб берувчи тизим ҳисобланади. У ҳам америкадаги Internet Security System компанияси томонидан 1992 йилда ишлаб чиқилиб 1998 йилда Россия сертификатини олган. Ушбу тизим бир пайтни ўзида 128 та тармоқ узелларини текшириб, 996 тагача текширув ўтказиб, тармоқни заиф тамонларини аниқлаб беради.
Компьютер тармоғини таҳлил этувчи Internet Scanner тизими
Ҳар кандай компьютер тармоқларини айникса корпоратив тармоқларини химояланган даражасини аниқлаш учун техникавий ва дастурий воситалар ишлатилади. Ана шундай курулмалардан бирига Internet Scanner киради.
Ушбу химоя даражасини аникловчи қурилма ҳам Американинг Internet Security Systems компанияси томонидан ишлаб чикилган булиб, компьютер тармоқларининг нозик томонларини аниқлаб берувчи тизим хисобланади. 1998 йилнинг 2 сентябрида Россия Федерациясининг Давлат техник комиссиясининг томонидан сертификат олинган эди.
Компьютер тармоғини таҳлил этувчи Internet Scanner тизими
Ҳар кандай компьютер тармоқларини айникса корпоратив тармоқларини химояланган даражасини аниқлаш учун техникавий ва дастурий воситалар ишлатилади. Ана шундай курулмалардан бирига Internet Scanner киради.
Ушбу химоя даражасини аникловчи қурилма ҳам Американинг Internet Security Systems компанияси томонидан ишлаб чикилган булиб, компьютер тармоқларининг нозик томонларини аниқлаб берувчи тизим хисобланади. 1998 йилнинг 2 сентябрида Россия Федерациясининг Давлат техник комиссиясининг томонидан сертификат олинган эди.
|
| |
Ma ‘lumotlarni himoya qilish vositalari

|
Ma ‘lumotlarni himoya qilish vositalari
|
bet | 2/7 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 1,38 Mb. | | #108954 |
Bog'liq 3-Laboratoriya mashguloti 3 АХБК 1 курсMa ‘lumotlarni himoya qilish vositalari - Texnik vositalar maxfiy ma'lumotlar va shaxsiy ma'lumotlarni quyidagilardan himoya qiladi:
- Kirishlar.
- Profilaktik choralar sifatida quyidagi tizimlar qo'llaniladi:axborotga kirishni cheklash;
- kriptografik, himoyalangan sxemadan tashqarida ma'lumotlarning chiqishini cheklash;
- antiviruslar;
- xavfsizlik devorlari;
- axborot kiritish/chiqarish blokerlari.
Hujimlarni aniqlovchi qurilmalar
Ko'pchilik uchun, Suricata-bu Snort-ga zamonaviy alternativa bo'lib, u ko'p tarmoqli qobiliyatiga ega, GPU tezlashishi va anomaliyaning bir nechta modelini aniqlash. U Snort -ning ma'lumotlar tuzilishiga ham mos keladi va siz Suricatada Snort siyosatini amalga oshirishingiz mumkin. Suricata TLS/SSL sertifikatlari, HTTP so'rovlari va DNS operatsiyalarini tekshirishi mumkin
Suricata
Zeek
Security Onion
Unix, Linux va Mac OS da ishlay oladi va ikkita operatsiyani bajaradi: trafikni qayd qilish va tahlil qilish. Zeek Snort -dan farq qiladi, chunki u dastur sathida ishlaydi, bu sizga HTTP, DNS, SNMP va FTP kabi turli OSI qatlamlaridan turli xil xizmatlarni kuzatish imkoniyatini beradi. Zeek imzoga asoslangan va anomaliyaga asoslangan aniqlash usullaridan foydalanadi va har xil foydalanuvchilar hamjamiyatiga ega.
IDS va tarmoq xavfsizligini kuzatish (NSM) uchun Ubuntu-ga asoslangan Linux taqsimoti va bir-biri bilan birgalikda ishlaydigan ochiq manbali bir nechta texnologiyalardan iborat. Platforma Snort, Suricata, Zeek va Sguil, Squert, Snorby, ELSA, Xplico va boshqa vositalarni birlashtirish orqali kirishni aniqlash, tarmoq xavfsizligini kuzatish va jurnallarni boshqarishni taklif qiladi
Snort uchta rejimga ega: paketlarni aniqlash rejimi, paketlarni qayd qilish va kirishni aniqlash. Kirishni aniqlash rejimi siz o'zingiz yaratishingiz yoki Snort hamjamiyatidan yuklab olishingiz mumkin bo'lgan qoidalar to'plamiga asoslangan. Snort imzo va anomaliyaga asoslangan texnik yordamida OS barmoq izlari, portlarni skanerlash, SMB problari va boshqa ko'plab hujumlarni aniqlay oladi.
|
| |
Компьютер маълумотларини ҳимоялашнинг техник-дастурий воситалари

|
Компьютер маълумотларини ҳимоялашнинг техник-дастурий воситалари
|
bet | 7/7 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 1,38 Mb. | | #108954 |
Bog'liq 3-Laboratoriya mashguloti 3 АХБК 1 курсКомпьютер маълумотларини ҳимоялашнинг техник-дастурий воситалари
Ушбу воситаларни қуйидагича таснифлаш мумкин:
Воситалар:
1. Фойдаланувчиларни идентификациялаш ва аутентификациялаш тизими.
2. Диск маълумотларини шифрлаш тизими.
3. Тармоқ буйича узатиладиган маълумотларни шифрлаш тизими.
4. Электрон маълумотларни аутентификациялаш тизими.
5. Таянч ахборотларни бошқариш воситалари.
Ишни бажариш учун топшириқлар
Компьютер тизими ва тармоқларида ахборотларни ҳавфсизлигини таъминлайдиган техникавий воситаларнинг таҳлили.
- Компьютер тизими ва тармоқларида ахборотларни ҳимоялаш учун ишлатилаётган техникавий қурулмаларнинг характеристикалари.
- Локал компьютер тармоғининг ҳавфсизлигини аниқлаб берадиган техник қурилманинг ҳарактеристикалари.
Назорат саволлари
- Компьютер тармоқларида ишлатиладиган асосий техникавий ҳимоялаш воситаларнинг камчиликлари ва ютуқлари нималардан иборат?
- Локал компьютер тармоғининг ҳавфсизлигини аниқлаб берадиган қурилманинг параметрлари нимага боғлиқ?
- Ҳозирги кунда кенг тарқалган тармоқларда ахборотларни ҳавфсизлигини таъминлайдиган қандай техникавий қурилмалар ишлатилади ва афзалликлари нимадан иборат?
Эътиборингиз учун рахмат!
|
| |
Internet Scanner - Компьютер тизими ва тармоқларида ишлатиладиган асосий техникавий ҳимоялаш воситаларни таҳлил этиш

|
Компьютер тизими ва тармоқларида ишлатиладиган асосий техникавий ҳимоялаш воситаларни таҳлил этиш
|
bet | 5/7 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 1,38 Mb. | | #108954 |
Bog'liq 3-Laboratoriya mashguloti 3 АХБК 1 курсInternet Scanner тизимининг компонентлари 3 та асосий қурилмалардан ташкил топган:
- Intranet Scanner тармоқ қурилмаларини тестдан
ўтказиш тизими.
2 Firewall Scanner тармоқлараро экран тизими.
3Web Security Scanner яъни Web-сервердан иборат.
Internet Scanner тизими тармоқнинг заиф томонларини аниқлаб бериш натижасида химоялаш даражасини самарадорлигини оширади ва қуйидаги имкониятларга эга:
- бир пайтда 996 та текширувлар ўтказиши мумкин;
- тармоқлараро экранларни ва Web-серверларни тестдан ўтказиш;
- 128 тагача тармоқ қурилмаларини ва тизимларини параллел сканерлаш;
- сканер жараёнини урнатилган жадвал асосида ишга тушириш;
- хисобот жадваллар форматини ҳар хиллиги;
- ҳар хил операцион тизимларда ишлай олиши;
- график интерфейсларининг соддалиги ва ишлатиш осонлиги;
- дастурий ва техникавий таъминотларига бўлган талабларининг юқори эмаслиги ва бошқалар.
Internet Scanner тизими 20 та ҳар хил текширувлар ўтказа олади, масалан:
- сканерланган тизим ҳақида маълумот олиш;
- FTP текшириш;
- тармоқ қурилмаларини текшириш;
- электрон почтани текшириш;
- паролни текшириш;
- Web – серверни текшириш;
- Web – браузерни текшириш;
- тармоқлараро экранларни текшириш;
- Windows NT операцион тизимларнинг файлларини текшириш ва бошқалар.
3 та компонентларидан биринчиси яъни Intranet Scanner тармоқ хавфсизлигини таҳлил килувчи восита булиб, автоматик равишда бир неча ҳар хил тест асосида тармоқнинг заиф томонларини аниклайди ва сизнинг корпоратив тармоғингизни мустахкамлигини ва самарадорлигини аниқлаб беради.
Firewall Scanner компоненти эса корпоратив тармоқни тармоқлараро экран сифатида ахборотлар ресурсини химоялайди. Бунинг учун тармоқлараро экранини тугри созлаш талаб этилади. Ушбу тизимни ишлатиш жуда осон бўлганлиги сабабли тармоқлараро экран конфигурациясини таҳлил килиш жуда юқори аниклик олишни кафолатлайди.
|
| |
Axborot tizimlarida foydalanishni biometrik nazoratlash algoritmlari va vositalarini ishlab chiqish

SCIENTIFIC PROGRESS
VOLUME 3
ǀ ISSUE 1
ǀ 2022
ISSN: 2181-1601
Uzbekistan
www.scientificprogress.uz
Page 1005
AXBOROT TIZIMLARIDA FOYDALANISHNI BIOMETRIK NAZORATLASH
ALGORITMLARI VA VOSITALARINI ISHLAB CHIQISH
Abdullaziz Abduxalimov
Muhammad-al Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalar universiteti
Rahbar: Nizomiddin Ochilov
ANNOTATSIYA
Hozirgi kunda kunda axborot oqimi kuchayib va tobora
zamonaviy texnologiyalar
yaratilayotgan bir davrda barchani kiyberxavfsizlik va daxlsizlik masalasi o’ylantirib
kelmoqda. Bu borada biometrik uslubdan foydalanish va uning algoritmini
takomillashtirish haqida quyidagi maqolada qisqa tahliliy ma’lumot va xulosalar
keltirilgan
Kalit so‘zlar: Texnologiya, axborot, kiyberxavfsizlik,
autentifikatsiya,
malumotlar bazasi
Yangi texnologiyalar, elektron xizmatlar bizning kundalik hayotimizning ajralmas
qismiga aylandi. Jamiyat kundan-kun axborot-kommunikatsiya texnologiyalariga tobora
ko'proq qaram bo'lib borayotganligini hisobga olib, ushbu texnologiyalarni himoya
qilish va ulardan foydalanish milliy manfaatlar uchun hal qiluvchi
ahamiyatga ega va
juda muhim mavzuga aylanmoqda.
1
Zamonaviy sharoitda, kiberxavfsizlik masalalari alohida kompyuter vositasida
axborot xavfsizligi darajasidan har bir davlatning axborot
va milliy xavfsizligining
ajralmas qismi sifatida yagona kiberhavfsizlik tizimini yaratish darajasigacha boradi
2
.
Shu sababli, har bir tashkilot uchun kiberxavfsizlikni ta’minlash maqsadida mazkur
soha bilan shugullanuvchi xodimlar jalb qilinmoqda va xodimlarni kiberxavfsizlikka
oid bilimlar bilan doimiy tanishtirib borish uchun qator seminartreyning mashg’ulotlari
tashkil etilmoqda.
Oliy ta’lim muassasalarida ham kiberxavfsizlikni fan sifatida o’tilishi
buning
yaqqol misolidir. Respublikamizda axborot texnologiyalarining rivojlanishi bilan bir
qatorda xо‘jalik va davlat boshqaruvi organlarida axboorot xavfsizligini, xususan,
kompyuter bilan bog’liq bo’lgan xavfsizlik muammolarini bartaraf etish yo’nalishida
alohida e’tibor qaratilmoqda
3
.
2017-2021 yillarda О‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bо‘yicha
Harakatlar strategiyasida
vazifalar belgilab olindi, shular qatorida «...axborot
1
Акбаров Д.Е. Ахборот хавфсизлигини таъминлашнинг криптографик усуллари ва уларнинг қўлланилиши //
Тошкент, 2008, Б.-394.
2
аниев С.К., Каримов М.М., Худойқулов З.Т., Кадиров М.М. Ахборот хавфсизлиги бўйича атама ва
тушунчаларнинг рус, ўзбек ва инлиз тилларидаги изоҳли луғати // Тошкент 2017, Б.-480.
3
Pfleeger, C.P. (1997) Security in Computing. Second Edition, Prentice Hall, Upper Saddle River.
X. Mustahkamlash uchun metodlar - M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar...

Eshturdiyeva. Mas’ul muharrir: S. Matchonov. – T.: “Sharq”, 2009. .31 b.
4. Onasi Zahiriddinning savoliga nima deb javob berdi?
5. Bulutlar nimadan paydo bo’ladi?
6. Bulutlar yog’ayotganda nimaga aylanadi?
7. Bulutlarning ahamiyati haqida gapiring.
-
Sinf o’quvchilari uch guruhga bo’linadilar. ( guruhlarni hosil qilishda tasvirli
kartochkalardan foydalaniladi).
-
Har bir guruh a’zolari bir nechta juftlikka birlashtiriladi.
-
Guruhlar kartochkalardagi topshiriqlarni birgalashib bajaradilar.
-
Jarayon yakunida umumiy xulosalar chiqariladi.
XI. Uyga vazifa: Matnni qayta o’qib , yod olish, tabiatni kuzatish.
2-SINF
I. Dars mavzusi: Bahor.
II. Darsning maqsadi:
a) ta'limiy maqsad: o'quvchilarga bahor fasli, unda kechadigan o'zgarishlar, bahorgi
yumushlar, o'simliklar va hayvonlarning bahorgi hayoti haqida to'la ma'lumot berish;
b) tarbiyaviy maqsad: o'quvchilarda mehnatsevarlik, ona tabiatga qushlarga, gullarga va
hasharotlarga bo'lgan mehr - muhabbat tuyg'ularini tarbiyalash;
c) rivojlantiruvchi maqsad: o'quvchilarda mustaqil va erkin fikrlash ko'nikmalarini
rivojlantirish, og'zaki nutqini rivojlantirish, mantiqiy tafakkurini rivojlantirish.
Snort
Snort
Yutuqlari - Компьютер тизими ва тармоқларида ишлатиладиган асосий техникавий ҳимоялаш воситаларни таҳлил этиш

|
Компьютер тизими ва тармоқларида ишлатиладиган асосий техникавий ҳимоялаш воситаларни таҳлил этиш
|
bet | 3/7 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 1,38 Mb. | | #108954 |
Bog'liq 3-Laboratoriya mashguloti 3 АХБК 1 курсSnort
Snort
Yutuqlari
O'rnatish va ishga tushirish juda oson. Foydalanuvchilarning keng doirasi, Internetda mavjud bo'lgan ko'plab qo'llab -quvvatlash manbalari.
Kamchiliklari
Hech qanday GUI mavjud emas, jamoalar tomonidan ishlab chiqilgan UI qo'shimchalar mavjud emas. Paketni qayta ishlash sekin bo'lishi mumkin.
Suricata
Snort qoidalaridan foydalanishi mumkin. Ko'p tarmoqli ishlash va GPU tezlashtirish kabi rivojlangan xususiyatlarga ega.
Yutuqlari
Yolg'on pozitsiyalarga moyil. Tizim va tarmoq resurslari zich.
Kamchiliklari
Yutuqlari
Ba'zi dasturlash tajribasi talab qilinadi. Bro DSL -da malakaga ega bo'lish biroz kuch talab qilishi mumkin
Kamchiliklari
Zeek
ZEEK
Security Onion
- Bir nechta texnologiyalardan tashkil topgan platforma sifatida Security Onion har bir tarkibiy vositaning kamchiliklarini meros qilib oladi
- Bir nechta etakchi ochiq manbali echimlardan iborat keng qamrovli xavfsizlik to'plami. Butun to'plamni o'rnatish uchun oson sozlash vositasini taqdim etadi
Компьютер тизимлари ва тармоқларига қилинаётган хужумларни аниқлаш ва таҳлил қилиш Компьютер тармоқларида хужум қилувчиларни аниқлаб берувчи Real Secure тизими америкадаги Internet Security System компанияси томонидан 1998 йилда ишлаб чиқилган. Ушбу тизим (қурилма)-интеллектуал анализатордан иборат бўлиб келаётган маълумот пакетларини таҳлил этиб хужумларни аниқлайди. Бу система реал вақт масштабида ишлаб тармоқдаги маълумот пакетларини таҳлил этади ва тармоқнинг бир сегментидаги маълумотларни ҳимоя қилади. Ҳужум бўлаётганлиги аниқланган ҳолда электрон почта ёки консоль орқали маъмурият бошқарувчига маълумот берилади. Шу билан биргаликда маълумотлар баъзасига хужум тўғрисида ёзиб қўйилади ва керак бўлган пайтда таҳлил этилади. Агар қилинаётган хужум сизнинг компьютер тизимингизни ишдан чикариши мумкинлиги аниқланса, у ҳолда автоматик равишда хужум этувчи билан алоқа узилади ва маршрутизатор кейинги боғланишликни тақиқлайди. Ушбу Real Secure системаси компьютер тармоғининг ичидаги ҳамда ташқарида келаётган ҳавфни аниқлайди ва ҳимоя қилади.
|
| |
III. Asosiy tushuncha va atamalar

ekinzorlarda bahorgi yumushlarni boshlab yuborishadi.
M.Mahmudova, S.Rahmonbekova.) – T.:O’qituvchi” NMIU – 2008. 96-b.
Mart oyida quyosh tobora yuqori ko'tarilib, yer yuzasiga o'z nuri va haroratini mo'l - ko'l
socha boshlaydi. 21-martda kun bilan tunning uzunligi baravarlashadi.
Bahor kelgan bo'lsa-da, mart oyi boshlarida ob-havo tez-tez o'zgarib turadi: shamol esadi,
kechqurun va ertalab tuman tushadi, yomg'ir, do'l yog'adi.
Bahorning dastlabki gullari-och sariq gulli boychechak, tiniq ko'k gulli chuchmoma,
shapaloq ko'k yaproqlar orasidan mo'ralab xushbo'y binafshalar ochiladi, lola va qizg'aldoqlar
cho'g'dek lovullaydi, oltin gulli momaqaymoqlar barra maysalar uzra bodrab turadi.
Daraxtlar kurtak chiqaradi, gullaydi. Mart oyida hasharotlar va boshqa jonivorlar uyg'onadi,
qurbaqalar qurillab, "qo'shiqlari"ni boshlaydilar. Laylak, jiblajibon, sasiqpopishak, kakku,
qaldirg'och va turnalar uchib keladilar.
Ayiq, tipratikan, tulki va bo'rilar qishki uyqudan uyg'onadilar.
Bolalar ensiklopediyasidan.
Uyga vazifa - M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar tatbiqi andijon 2012

|
M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar tatbiqi andijon 2012
|
bet | 14/71 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 236,88 Kb. | | #155384 |
Bog'liq M. artikova, M. Tursunova-fayllar.orgUyga vazifa: 152-mashq.
4-SINF
I. Dars mavzusi: Ot so’z turkumi.
II. Darsning maqsadi:
a) ta’limiy maqsad: o’quvchilarga ot so’z turkumi, u nimani atab kelishi gapda qaysi
vazifada kelishi va imlosi to’g’risidagi tushunchalarini shakllantirish;
b) tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarni vatanga, tabiatga o’z ona tiliga bo’lgan hurmat ruhida
tarbiyalash, ularni yuksak ma’naviyatli shaxs qilib yetishtirish;
s) rivojlantiruvchi maqsad: ularda mustaqil va erkin fikrlash ko’nikmalarni shakllantirish,
dunyoqarashini kengaytirish va rivojlantirish, og’zaki va yozma nutqini o’stirish.
III. Asosiy tushuncha va atamalar : Ot so’z turkumi shaxs, narsa bosh harf, kichik harf ,
joy va hokazo.
IV. O’quvchilar egallashi lozim bo’lgan BKM elementlari:
Bilimlar:
- Ot so’z turkumi haqida bilish;
- u gapda nimalarni atab kelishini bilish;
- unga so’roq berishni bilish;
- otlarning imlosini bilish;
- birlik va ko’plikda kelishini bilish.
Ko’nikma va malakalar:
- Otlarga so’roq bera olish;
- shaxs nomini bildirgan so’zlarni ayta olish;
-narsa nomini bildirgan so’zlarni ayta olish;
- otning gapdagi vazifasini topa olish;
- otlarni to’g’ri yozish;
- matn ichidan ot so’z turkumiga oid so’zlarni ajrata olish.
V. Darsning metodlari: Aqliy hujum, “Ven diagrammasi” metodi.
VI. Dars shakli: Amaliy mashg’ulot, suhbat.
VII. Dars usuli: tayyor yozma materiallar va ko’rgazmalar usulida.
VIII. Darsda qo’llaniladigan vositalar: 4-sinf ona tili darsligi, tarqatma materiallar:
IX. Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism: salomlashish, navbatchini tinglash, yangiliklar haqida suhbatlashish.
2. O’tilgan mavzuni takrorlash. O’tilgan mavzu: So’z turkumlari.
Takrorlashga oid savollar:
1. So’zlar nima asosida turkumga ajratiladi?
2. So’z turkumlari nechta?
3. Mustaqil va yordamchi so’z turkumlarining bir-biridan farqi nimada?
|
| |
O’QISH  


1-SINF - M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar tatbiqi andijon 2012

|
M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar tatbiqi andijon 2012
|
bet | 2/71 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 236,88 Kb. | | #155384 |
Bog'liq M. artikova, M. Tursunova-fayllar.orgO’QISH
1-SINF
I. Dars mavzusi: Ona sabog’i.
II. Darsning maqsadi:
a) ta’limiy maqsad: o’quvchilarga bobomiz Z.M Bobur haqida ma’lumot berib, bulut, uning
qanday paydo bo’lishi, uning inson hayotidagi ahamiyati haqida ma’lumot berish;
b) tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarni vatanga, buyuk ajdodlarimizga bo’lgan hurmat, ona
tabiatga bo’lgan muhabbat ruhida tarbiyalash;
c) rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarda erkin va mustaqil fikrlash ko’nikmalarini o’stirish,
ularning og’zaki nutqini rivojlantirish.
III. Asosiy tushuncha va atamalar: yoz, osmon, bulut, bug’, yomg’ir, qor.
IV. Darsning metodlari: Aqliy hujum, “Yumaloqlangan qor o’yini” metodi.
V. Dars shakli: Suhbat-ma’ruza, savol-javob.
VI. Dars usuli: tayyor yozma materiallar va ko’rgazmalar usulida
VII. Darsda qo’llaniladigan vositalar: Z.M.Boburning rasmi, bulut, yomg’ir, qor singari
tabiat hodisalari tasvirlangan rasmlar, “ Boburnoma” asari va boshqalar.
VIII. Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism: salomlashish, navbatchini tinglash, yangiliklar haqida suhbatlashish.
2. O’tilgan mavzuni takrorlash.
O’tilgan mavzu: Shoh va shoir
Takrorlashga oid savollar:
- Bobur mirzo qayerda tug’ilgan?
- U qayerda shohlik qilgan?
- Nima sababdan uni shoh va shoir deb ataymiz?
IX. Yangi mavzu bayoni:
Aqliy hujum. Bolajonlar, sizlar osmondagi bulutlarni kuzatganmisiz, ular qanday shaklda
bo’ladi? Kim doskaga bulutning rasmini chizib bera oladi?
Darslik bilan ishlash: O’qituvchi matnni o’g’il bolalar va qizlar ijrosida rollarga bo’lib
o’qitadi.
ONA SABOG’I
1
(G’iyos Komilov)
Yoz oxirlab borayotgan damlar. Osmon ko’zguday tiniq, musaffo. Yetti yashar mitti
Zahiriddin onajonisining yonginasida. Ona-bola o’zaro dillashadilar. Hozir dilbandi derazadan
ko’kka boqib olgan edi. U osmondagi uyum-uyum paxtani eslatuvchi bulutlarga javdirab qarardi.
-
Hazrat onajon, - dedi jajji Bobur. – Shu bulutni qo’l bilan ushlab bo’ladimi?
-
Voy, bolajonim! – kuladi onasi. – Momiq emaski, qo’l bilan tutib bo’lsa. Ular suv
zarralari-ku. Faqat bug’ holatida. Bug’lardan esa bulutlar paydo bo’ladi. Ular yomg’irmi-qorga
aylanib yog’ayotgandagina qo’lingizni tutsangiz…
-
Ha-a-a… angladim, angladim.
|
| |
ШАРТНОМА БЎЙИЧА ЖАВОБГАРЛИК

|
ШАРТНОМА БЎЙИЧА ЖАВОБГАРЛИК
|
bet | 3/5 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 31,12 Kb. | | #129794 |
Bog'liq shartnoma 01 (3) (5)ШАРТНОМА БЎЙИЧА ЖАВОБГАРЛИК
Тарафлардан бири шартнома мажбуриятларини бажармаган ёки зарур даражада бажармаган такдирда айбдор томон:
иккинчи тарафга етказилган зарарларни коплайди;
Ўзбекистон Республикаси конунчилик хужжатларида хамда мазкур шартномада назарда тутилган тартибда бошкача жавобгарликка тортилади.
«Ижрочи» шартнома буйича мажбуриятни бажармаган такдирда, зарарни коплаш ва неустойка тулаш «Ижрочи»ни мажбуриятни асл холида бажаришдан озод килмайди.
Агарда «Буюртмачи» шартноманинг электрон платформа яратишга куйилган талаб ва шартлари бузилганлиги хакида «Ижрочи»га 8 (саккиз) иш куни муддат ичида маълум килмаса, «Ижрочи» шартлар бузилганлиги натижасида келиб чикадиган окибатлар учун жавобгар булмайди.
Ишлар (хизматлар)ни тулик етказиб бермаганлик ёки етказиб бериш муддатларини кечиктириб юборганлик учун «Ижрочи»дан неустойка пеня шаклида ундирилади. Бунда пенянинг миқдори хар бир етказиб берилмаган ёки етказиб бериш муддатлари бузилган товарлар (ишлар, хизматлар) умумий суммасининг 1 (бир) фоизи микдорида мажбурият амалда бажарилгунига кадар ундирилади. Бунда пенянинг умумий суммаси бажарилмаган ишлар кийматининг 50 (эллик) фоизидан ошмаслиги лозим.
«Буюртмачи» томонидан топилган нуксонлар ва камчиликлар уз вактида бартараф этилмагани учун «Ижрочи» «Буюртмачи»га муддати утказиб юборилган хар бир кун учун сифатсиз етказиб берилган товар кийматининг 1 (бир) фоизи микдорида пеня тулайди, бунда пенянинг умумий суммаси сифатсиз бажарилган ишлар кийматининг 50 (эллик) фоизидан ошмаслиги керак. Пеня тулаш «Ижрочи»ни ишларни бажаришнинг ёки хизматлар курсатишнинг кечикиши туфайли етказилган зарарларни коплашдан озод килмайди.
Муддат утказиб юборилганлиги ёки мажбуриятларнинг бошкача тарзда зарур даражада бажарилмаганлиги учун пеня тулаш томонларни ушбу мажбуриятларни бажаришдан озод килмайди.
6.8. «Буюртмачи» «Ижрочи»нинг талабига кура товар учун туланмаган суммани муддати утказиб юборилган кар бир кун учун белгиланган муддатда туланмаган сумманинг 0,1 фоизи микдорида, аммо кечиктирилган тулов суммасининг 20 (йигирма) фоиздан ортик булмаган микдорда пеняни тулайди.
Курсатилган ишлар (хизматлар) умумий суммасининг 0,1 фоизи микдорида мажбурият амалда бажарилгунига кадар ундирилиши мумкин. Бунда пенянинг умумий суммаси бажарилмаган ишлар кийматининг 20 фоизидан ошмаслиги лозим.
|
| |
IX. Mustahkamlash uchun metodlar - M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar...

|
M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar tatbiqi andijon 2012
|
bet | 5/71 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 236,88 Kb. | | #155384 |
Bog'liq M. artikova, M. Tursunova-fayllar.orgIX. Mustahkamlash uchun metodlar: SAN texnologiyasi ( uchlik - samarali, axloqiy,
nazokatli).
Texnologiyaning maqsadi: o'quvchilarda yakka, jamoaviy guruh bilan ishlash, ijodiy va
tashkilotchilik faoliyati ko'nikmalarini, ishga mas’uliyat va yondashuvni shakllantirish, tasviriy
san'at bo'yicha bilimlarini yanada mustahkamlash.
Mashg'ulotni o'tkazish tartibi:
1. O'qituvchi o'quvchilar auditoriyasini o'tkaziladigan mashg'ulotning tartib-qoidalari
bilan tanishtiradi va o'quvchilarni uch kishidan iborat kichik guruhlarga ajratadi.
2. Kichik guruhlarda o'quvchilar quyidagi rollarga bo'linadilar: yozuvchilar, shoirlar
va rassomlar.
3. keyin har bir guruhdan bir vakil chiqib, o'zi uchun tayyorlangan topshiriqlarni oladi.
Topshiriqlar quyidagicha bo'lishi mumkin:
"Yozuvchilar" jamoasiga: bahor faslining boshlanishi, bahorgi yumushlar, 21- mart
Navro'z bayrami, ob-havodagi o'zgarishlar haqida ma'lumot berish.
"Shoirlar" jamoasiga: bahorda qaysi gullarning ochilishi, qaysi qushlarning uchib ketishi
va hayvonlar hayotidagi o'zgarishlar haqida so'zlash. So'ngra bahor fasliga Navro'z bayramiga
bag'ishlangan she'rlardan aytish.
"Rassomlar" jamoasiga: plakatga "O'lkamizda bahor" mavzusida rasm ishlash.
O'quvchilar birgalikda topshiriqlarni bajarib bo'lgach tahlil qilinadi va munosib baholanadi.
X. Uyga vazifa: Matnni qayta o'zlashtirib, Otayorning "Bahor keldi" she'rini yodlash.
3-SINF
I.Dars mavzusi: Nonni qo'yningizga tiqing, hamroh bo'ladi.
II. Darsning maqsadi:
a) ta'limiy maqsad: o'quvchilarga matn orqali non haqida, uning insonga do'stligi, aziz va
muqaddasligi haqida so'zlab berish;
b) tarbiyaviy maqsad: o'quvchilarga nonni isrof qilmaslik, unga oyoq bosmaslik, hatto
ushoqlarini ham terib ko'zga surtish zarurligini uqtirish, ularni halol mehnat bilan non topishga
o'rgatish;
c) rivojlantiruvchi maqsad: ularda mehnat qilish ko'nikmalarini o'stirish, nonga nisbatan
hurmat tushunchalarini rivojlantirish.
|
| |
VIII. Mustahkamlash uchun metodlar

Hakimova. 9- nashri. – T.: Cho’lpon nomidagi nashriyot matbaa ijodiy uyi, 2008.178-.
N - Nuqtayi nazar - o'z fikringizni bildiring.
A - asos - fikringizga birorta sabab keltiring.
M - misol - sababni keltiruvchi misol keltiring
X - xulosa - fikringizni yakunlang.
IX. Uyga vazifa: Matnni o'qib, nonning insonga do'stligi haqidagi boshqa rivoyat va
afsonalarni topib kelish.
4-SINF
I. Dars mavzusi: Erkacholning o'rigi.
II. Darsning maqsadi:
a) ta'limiy maqsad: hikoya orqali o'quvchilarga o'rik daraxti, uning navlari va ahamiyati
haqida ekologik bilimlar berish;
b) tarbiyaviy maqsad: o'quvchilarda ona tabiatga, butun o'simliklar va hayvonlar dunyosiga
bo’lgan mehr-muhabbat tuyg'ularini tarbiyalash;
c) rivojlantiruvchi maqsad: ularda mehnatsevarlik, bunyodkorlik va yaratuvchanlik
tuyg'ularini rivojlantirish, ekologik madaniyatini yuksaltirish.
III. Darsda qo'llaniladigan metodlar: "Muzyorar" o'yini, "Zig-zag" strategiyasi.
IV. Dars shakli: suhbat-ma'ruza, savol-javob.
V. Dars usuli: tayyor yozma materiallar va ko'rgazmalar usulida.
VI. Darsda qo'llaniladigan vositalar: O'rik daraxti, uning mevasi tasvirlangan rasmlar,
ekologik muammolar tasviri tushirilgan kartinkalar.
VII. Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism: salomlashish, navbatchini tinglash, yangiliklar haqida suhbatlashish.
2. O'tilgan mavzuni mustahkamlash. O'tilgan mavzu: Habib Rahmatning "Jala darakchisi"
she'ri.
Takrorlashga oid savollar:
1.Shoir momaqaldiroqni nimaga o'xshatdi?
2. Qaysi faslda momaqaldiroq gumburlaydi? U nimadan darak beradi?
3.Bahorda tabiatda yana qanday hodisalar yuz beradi?
Bundan tashqari o’qituvchi momaqaldiroq va jala haqida bolalarga ensiklopedik ma’lumot
bersa ham bo’ladi.
VIII. Mavzuni mustahkamlash uchun metodlar

ONA TILI
1-SINF
I. Dars mavzusi: Undosh tovushlar va harflar.
II. Darsning maqsadi:
a) ta’limiy maqsad: mavzuni to’la yoritgan holda o’quvchilarda undosh tovushlar va harflar
to’g’risidagi
bilimlarni shakllantirish;
b) tarbiyaviy maqsad: dars o’tish jarayonida o’quvchilarda odob-axloq, vatanparvarlik, ona
tabiatga bo’lgan mehr-muhabbat tuyg’ularini uyg’otish;
c) rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarni yozma va og’zaki nutqini o’stirish, imlo
savodxonligini
oshirish, fikrlash
doirasini kengaytirish, erkin va
mustaqil fikrlashiga imkon
yaratish.
III. Darsning metodi - M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar tatbiqi andijon 2012

suhbatlashish.
2. O'tilgan mavzuni mustahkamlash.
O'tilgan mavzu: Safo Ochilning "Non haqida" she'ri.
Takrorlashga oid savollar:
1. Shoir she'rda bolalarga nima deb murojaat qilyapti?
2. Bobolar non haqida nima deganlar?
3. Siz nonga qanday munosabatda bo'lasiz?
4. She'rni yod oling.
VII. Yangi mavzu bayoni:
Aqliy hujum:
O’qituvchi: O’quvchilar quyidagi savollarga diqqat bilan quloq soling. Javoblarning bosh
harflaridan mavzuning nomi kelib chiqadi.
1. Daraxtning bolasi nima?
Nihol
2.30 ni 5 ga bo'lsak necha bo'ladi?
Olti
3. G'azal mulkining sultoni Alisher ......
Navoiy
NON
Shundan so'ng mavzu doskaga yoziladi.
Darslik bilan ishlash:
O'qituvchi mavzuni boshlashdan oldin Abdulla Oripovning quyidagi she'rini bolalarga o'qib
beradi.
NON
Bir ulug' alloma
fikrin aylab jam
So'zimni matalga yo'ymanglar debdi.
Tokchaga bo'y cho'zsez Qur'on tursa ham
Nonga sira oyoq qo'ymanglar debdi.
"Non" va "O'zbekiston" uyqashdir azal
Bu yurtga ne ellar non deb kelganlar
Sargashta
qushlar ham doim galma gal
Bu yurtdan risqini terib yeganlar.
Yurtim bugunliging bildi keng jahon
To'ldi omborlaring o'z doning bilan
Siylaysan olamni yozib dasturxon
Mehnatdan yaralgan shu noning bilan.
- Shundan so'ng darslikdagi matn ifodali berilib, afsonaning mohiyati to'liq tushuntiriladi.
Nonni qo'ningizga tiqing hamroh bo'ladi.
3
Kechasi kelayotgan odamga qarab uy egasi: "Bevaqt ketayapsiz. Mana bu nonni
qo'yningizga tiqing, hamroh bo'ladi", - deydi. Xalq bu bilan nonni kishiga do'st sifatida ifoda etadi.
Nonning insonga do'stligi haqida xalq ajoyib afsona yaratgan. Kunlardan birida bir dehqon dalada
ko'p ishlab charchabdi. Ketmonning dastasini yerga tiqibdi. Ketmonning o'zini soyabon qilib,
ko'kragiga nonni qo'yib uxlab qolibdi.
Ittifoqo, osmondan zaharli uchar ilon tushib,
ketmonni teshib, dehqonga zahar solmoqchi
bo'libdi. Shu payt ko'kragida nonni ko'rib, zahar sololmay, kulcha bo’lib qolibdi. Non dehqonni
ilonning zahridan qutqaribdi.
Innovatsion loyihalar - 7-mavzu. Tadqiqot loyihasi

|
7-mavzu. Tadqiqot loyihasi
|
bet | 2/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 365,2 Kb. | | #230676 |
Bog'liq 7-mavzu. Tadqiqot loyihasi ppt Innovatsion loyihalar - Komponent qismlar
- Tadqiqot loyihasi ish bosqichlarini oldindan belgilab beruvchi bir necha qismlardan iborat. Birinchi bosqich ilmiy mavzuni shakllantirish va asoslashni, dastlabki nazariy tadqiqotlarni o'tkazishni o'z ichiga oladi. Aynan shu bosqichda ish xarajatlari hisoblab chiqiladi va kutilgan samaradorlik ham hisoblanadi.
Innovatsion loyihalar - Ushbu bosqichda tadqiqot loyihasiga quyidagilar kiradi:
- Tanlangan mavzuning dolzarbligini tushuntirish.
- Ilmiy adabiyotlarni oʻrganish, amaliy muammolarni hal qilishda qoʻllaniladigan kashfiyotlar va yutuqlarni koʻrsatish.
- Maqsadlar, vazifalar, kutilgan natijalarni belgilash.
- Tahlil qilinadigan hududdagi natijalarga umumiy nuqtai.
- Tadqiqot metodologiyasini tanlash.
- Harakat rejasini tuzish.
- Uskuna tanlash,materiallar, asboblar.
- Taxminlar.
- Kutilayotgan iqtisodiy samarani baholash.
- Fikrlash ilovalari
Innovatsion loyihalar - Tadqiqot loyihasi texnik va iqtisodiy asoslashni oʻz ichiga oladi, uni tashkilot rahbari tasdiqlaydi.
- Bundan tashqari, ilmiy tadqiqotlar uchun moddiy resurslar ajratiladi. Shunday qilib, tadqiqot loyihasi ikkinchi bosqichga o'tadi. Amaliy qism uchun yoʻriqnomalar yaratilmoqda va oʻylab topilmoqda, unda loyihaning aniq maqsad va vazifalari belgilab berilgan, rejalar va usullar batafsil va takomillashtirilgan, moddiy-texnikaviy masalalar ishlab chiqilgan, standartlashtirish va metrologiya muhokama qilinadi.
Innovatsion loyihalar - Uchinchi bosqichda tadqiqot loyihasi tadqiqotni amalga oshirishni, shuningdek ish jarayonida olingan natijalarni muhokama qilishni nazarda tutadi. O'z jarayonida ular ilgari surilgan gipotezani tasdiqlaydi yoki rad etadi yoki nazariy fikrlarni aniqlaydi. Keyinchalik, ishlab chiqarish va texnik xulosalar shakllantiriladi va loyihaning yakuniy qismi tuziladi. Olingan natijalar texnik innovatsiya loyihasini olish uchun ishlab chiqish bosqichida qo'llaniladi. Loyiha zamonaviy ishlab chiqarishda qo'llaniladigan eng keng tarqalgan ish shakllaridan biridir.
|
| |