Kurs ishining ob'ekti - Universiteti fakulteti

|
Universiteti fakulteti
|
bet | 2/8 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 186,29 Kb. | | #101536 |
Bog'liq nutq,ko\'nikma va malakalarni nazorat qilishKurs ishining ob'ekti: chet tilini o'qitishda nazoratni ilmiy tashkil etish, o'rganish predmeti esa o'rta maktabning boshlang'ich bosqichida muloqotga yo'naltirilgan nazoratni uslubiy ta'minlashdir.
Kurs ishining maqsadi: kadrlar tayyorlashda nazorat tizimiga kompleks yondashuvni ochib berish va uni amalga oshirishning asosiy vositalarini aniqlashdan iborat.
Kurs ishining vazifalari:
1. maktab o'quvchilarining chet tilini o'rganishini nazorat qilishning nazariy asoslarini, ya'ni nazoratning psixologik-pedagogik xususiyatlarini, uning funktsiyalari va vazifalarini, turlari va shakllarini, shuningdek, texnika va ob'ektlarni ko'rib chiqish;
2. nutq malakalarini nazoratning asosiy ob'ektlari sifatida tavsiflash, xususan, nutqning mahsuldor va retseptiv turlari bo'yicha ko'nikmalar;
3. boshlang'ich bosqichda o'quv nazoratining o'ziga xos xususiyatlarini ochib berish va uning samaradorligini empirik tarzda tekshirish.
Yuqoridagi vazifalarni hal qilish uchun bizni qiziqtirgan muammo bo'yicha psixologik, pedagogik va uslubiy adabiyotlarni o'rganish va tahlil qilish, shuningdek, sinovdan o'tkazish kabi tadqiqot usullari qo'llanildi.
Kurs ishining predmeti: Nutq,ko'nikma va malakalarni nazorat qilish mavzusiga doir ma’lumotlar va ularning ham nazariy ham amaliy tahlili.
Kurs ishining tuzilishi: Kurs ishi kirish, ikkita bob (to’rtta paragraph), xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro’yxatidan iborat.
I BOB. CHET TILINI O'QITISHDA NAZORAT
1.1. Nazoratning psixologik-pedagogik xususiyatlari
Nazoratning psixologik-pedagogik xususiyatlari muammosida etakchi o'rinni baholash egallaydi. Mahalliy pedagogikada nazoratning baholash komponenti sifatida faqat "yaxshi" yoki "yomon" "belgi" dan foydalanish haqida bir necha bor tanqid qilingan. V.A. Suxomlinskiyning majoziy ifodasiga ko'ra, belgi "but" ga aylanadi, uni ba'zi talabalar qondirishga, boshqalari aldashga harakat qilishadi. Natijada baho uchun o‘rganish odat tusiga kiradi. Nazorat muammosini o'rganib, uning salbiy tomonlarini ta'kidlab, M.E.Babanskiy ularga quyidagilar kiradi, deb hisoblaydi: "mustaqillik, rasmiyatchilik, qo'rquv, stress, butun hayot va o'qish tarziga ta'sir qilish, aqliy faoliyatning hissiy intensivligi".Nazorat o'z tabiatiga ko'ra tajovuzkor hodisadir1. Bu tajovuzkorlikning ildizi esa o‘qituvchining o‘quvchini vijdonan o‘qishga majburlash niyatida va har bir o‘qituvchining o‘quvchilar ustidan bo‘lgan kuchida, to‘g‘rirog‘i, o‘z kuchini ishga solish imkoniyatidadir.
Sh.A.Amonashvilining fikricha, bahoni baho bilan aniqlash noto‘g‘ri (buni ko‘p o‘qituvchilar chalkashtirib yuborishadi). Sh.A.Amonashvilining fikricha, natijalarni ball yordamida baholashda o‘quvchining mazmuni ko‘pincha chetlab o‘tadi. O'qituvchilar tomonidan berilgan baholar ba'zan ularning orqasida sifat mezonlarini shaxsiylashtiradi.
E.I.Perovskiy ham «baholash» va «baholash balli» (baho) tushunchalarini aniqlashga qarshi chiqadi. Uning fikricha, “o‘quvchilar bilimini baholash - bu o‘quvchining dasturning berilgan masalasi bo‘yicha bilishi bilan o‘rganishning ma’lum bir momentida aynan shu masala bo‘yicha bilishi kerak bo‘lgan narsalar o‘rtasidagi bog‘liqlikning ifodasidir; belgilar yoki nuqtalar bu munosabatni ifodalash, ya'ni baholash shakllaridan biridir.Bu erda shuni ta'kidlash kerakki, ko'pincha belgilar talabalar va o'qituvchilar o'rtasidagi munosabatlarni yomonlashtiradi, go'yo o'qituvchini talabadan ajratib turadi va o'zaro ishonchsizlik tufayli doimiy to'qnashuvlarga asos yaratadi, bu esa o'quvchining axloqiy rivojlanishiga salbiy ta'sir qiladi. Ba'zi o'qituvchilarda ma'lum bir tarafkashlik mavjud bo'lib, bu o'zini shaxsan ijobiy munosabatda bo'lgan talabalarni ijobiy baholash tendentsiyasida namoyon bo'ladi, mos ravishda shaxsan salbiy munosabatda bo'lgan talabalarni salbiy baholaydi. Yana bir ekstremal bor. Ba'zan o'quvchining bilimi o'qituvchining o'zi tomonidan qanday (yuqori yoki pastroq) ifodalanganligiga qarab yuqori yoki past baholanadi.
Masalan, kam yig'ilgan va tashkilotchi o'qituvchi yuqori tartibli, aniq va tirishqoq talabalarga yuqori baho beradi.Bunday holda, bilim sifati ustun rol o'ynamaydi.Shuningdek, siz talabaning javobidan qat'i nazar, yomon bahodan keyin darhol a'lo baho bera olmaydigan o'qituvchilarni uchratishingiz mumkin va aksincha, "a'lo o'quvchi" ning qoniqarsiz javobi bilan o'qituvchi o'z bahosini ortiqcha baholashga, topib olishga moyil bo'ladi. bu talaba uchun ma'lum bir asoslash.Va, eng tipik misol, mahalliy maktabda namoyon bo'ladi. Xuddi shunday belgilar o'qituvchiga mantiqiy bog'liq bo'lib ko'rinadigan turli xil psixologik xususiyatlar va xususiyatlar uchun beriladi. Pedagogik amaliyotda bunday xatolar xatti-harakat uchun belgilarni sub'ekt uchun belgilarga o'tkazishda namoyon bo'ladi. Intizomni buzuvchi va xulq-atvori bilan namunali o‘quvchiga mavzu bo‘yicha bir xil javoblar uchun turli baholar qo‘yilishi odatiy holatdir.Baholashdagi ushbu tendentsiyalarning barchasi ko'pincha o'quvchilarning ma'lum bir qismiga ishonchsizlikni keltirib chiqaradi, bu esa mojaroga va mavzuni o'rganishni istamasligiga olib kelishi mumkin, chunki talaba hech qanday yutuqlarni ko'rmaydi (uning bahosi ijobiy bo'lsa ham). Belgilanish natijasida talaba doimiy tashvish, qo'rquv hissini boshdan kechirishi mumkin va zaif tabiatda bu tushkunlik holati haqiqiy ruhiy kasalliklarga olib kelishi va hatto eng baxtsiz oqibatlarga olib kelishi mumkin. Talabalarning sog'lig'iga salbiy ta'sir ko'rsatadigan noxush tuyg'ular maktab o'quvchilarining aqliy faoliyatini 15-20 foizga pasaytiradi va bu inqiroz holati bir necha soatdan bir necha kungacha davom etishi mumkin. Yomon baho olishdan doimiy qo'rqish o'z-o'zidan shubhalanishga yordam beradi, qiyinchiliklarga dosh bera olmaslik va harakat qilishni istamaslik hissini shakllantiradi, o'zini yaxshilash istagini bostiradi.Psixologik va pedagogik nuqtai nazardan, talaba chet tilini o'rganishning boshidanoq salbiy his-tuyg'ularga ega bo'lmasligi kerak, shuning uchun til materialini o'zlashtirish bilan bog'liq qiyinchiliklar (va juda ko'p) bo'lishi kerak. talaffuz, nutqning leksik, grammatik jihatlari, nutq faoliyatining turli turlari bo'yicha ko'nikma va malakalarning shakllanishi ularda salbiy his-tuyg'ularni keltirib chiqarmadi.
O‘quvchining bilim, ko‘nikma va malakalarini sof shartli ravishda ifodalash uchun mo‘ljallangan belgi haqiqatda o‘quvchining o‘ziga xos xususiyatiga aylanadi va shu orqali uning hayotining barcha sohalariga ta’sir qiladi, sinfdoshlari va o‘qituvchilari bilan munosabatlarini tartibga soladi. Talaba sinfdagi o'z pozitsiyasining o'quv faoliyati natijalariga, baholarga bog'liqligini ancha erta anglay boshlaydi.Shuni unutmasligimiz kerakki, turli o'qituvchilar darsda berilgan baholashning ma'nosi bo'yicha turli xil qarashlarga ega: ba'zilari nutq faoliyatining ma'lum bir turi uchun baho beradilar, boshqalari butun dars davomida javoblar uchun, boshqalari esa xatti-harakatni, e'tiborni, mehnatsevarlikni baholaydilar. , talaba qobiliyati va boshqalar. Belgilar, umuman olganda, o'quvchilarning turli xil, shu jumladan axloqiy xususiyatlarini o'lchashga harakat qiladi, ularni umuman nuqta bilan ifodalab bo'lmaydi, chunki ularni umuman o'lchash mumkin emas.
Pedagogik psixologiya ma'lumotlariga ko'ra, o'qituvchining bahosi, o'quvchi bunga ichki rozi bo'lgandagina ijobiy natijaga olib keladi. Trening jarayonida talaba o'quv vazifasini hal qiladi, bizning holatlarimizda, qoida tariqasida, bu nutq vazifasidir. Ammo chet tilini o‘rganishni boshlayotgan odam hali bu tilda nutq tajribasiga ega emas, zarur ko‘nikma va malakalar shakllanmagan. U hali o'zini tekshirib, baholay olmaydi va tabiiyki, unga nima uchun u yoki bu belgi qo'yilganiga hukm qilish qiyin.
Chet tilini o‘rganishni boshlagan o‘quvchini ball orqali baholashda talaba nimani olishni hohlayotgani bilan haqiqatda olayotgani o‘rtasida nomuvofiqlik yuzaga keladi. Manba ularning imkoniyatlarini ob'ektiv baholay olmaslikdir. Bu omil talabada doimiy tashvish darajasidir. Bunday sharoitda ta'lim faoliyatining motivatsion tomoni qiziqish emas, balki tashvish bo'lishi mumkin. Shu sababli, A.V.Konishevaning fikricha, chet tilini o‘rganishni boshlagan o‘quvchilar uchun baho sifatida baho qo‘llamasdan, o‘quvchi javobini sifat jihatidan tavsiflovchi og‘zaki ifodalangan baholashning mazmun tomonini kuchaytirish maqsadga muvofiqdir. Shu bilan birga, ijobiy tomonlarini ko'rsatish, talaba nimaga erishganligini, chet tilida nimani ifodalashi mumkinligini, u allaqachon bilgan narsalarni qayd etish kerak. Shuningdek, u juda xushmuomalalik bilan talabaning e'tiborini javobning salbiy tomoniga qaratib, masalan, ma'lum bir tuzilmani o'zlashtirmaganligi yoki u yoki bu leksik birlikni o'zlashtirmaganligi sababli u o'z so'zini to'g'ri ifoda eta olmasligini tushuntirishi kerak. chet tilida o'ylagan, lekin u buni albatta o'rganadi2.
O'qituvchini mazmunli baholash o'quvchilarning o'qituvchiga bo'lgan ishonchining paydo bo'lishiga asos yaratadi, kommunikativ yo'nalishni amalga oshirishning zarur sharti bo'lgan sinfda xayrixohlik muhitini, psixologik mikroiqlimni yaratishga yordam beradi. chet tilini o'rgatish, kommunikativ kompetentsiyani shakllantirish.O‘qituvchining o‘quvchining kuchiga bo‘lgan ishonchi asosida qo‘ygan mazmunli bahosi tufayli sinfda o‘quvchi to‘g‘risida jamoatchilik baholash fikri shakllanadi va unda o‘z-o‘zini hurmat qilish hissi uyg‘onadi, takomillashtirish istiqboli ochiladi.
|
| |