Operatsion tizimlarda ma’lumotlarni kiritishchiqarishni boshqarish

|
Operatsion tizimlarda ma’lumotlarni kiritishchiqarishni boshqarish
|
bet | 2/5 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 132,24 Kb. | | #235628 |
Bog'liq UlfatoyOperatsion tizimlarda ma’lumotlarni kiritishchiqarishni boshqarish.
Birinchi avlod. 40-yillar. OTsiz birinchi raqamli kompyuterlar. Hisoblash jarayonini tashkil qilish boshqaruv panelidan dasturchi tomonidan hal qilinadi.
Ikkinchi avlod. 50-yillar. Protsessorning prototipining paydo bo'lishi - vazifalarni ommaviy qayta ishlash tizimini amalga oshiradigan monitor tizimlari.
Paket rejimi. Qimmat hisoblash manbalaridan maqbul foydalanish zarurati dasturni bajarishda "ommaviy rejim" tushunchasining paydo bo'lishiga olib keldi. Paket rejimi bajarilish uchun dasturlarning navbatini borligini taxmin qiladi va OT oldingi dasturning bajarilishini kutmasdan dasturning tashqi xotira muhitidan RAMga yuklanishini ta'minlaydi va shu bilan protsessorning ishlamay qolishiga yo'l qo'ymaydi.
Uchinchi avlod. 1965-1980 yillar Integral mikrosxemalarga o'tish. IBM / 360. Zamonaviy OTga xos bo'lgan deyarli barcha asosiy tushunchalar amalga oshiriladi: vaqtni taqsimlash va ko'p qirrali, vakolatlarni ajratish, real vaqt o'lchovi fayl tuzilmalari va fayl tizimlari. Ko'p dasturiy ta'minotni amalga oshirish kompyuter apparatiga juda muhim o'zgarishlarni kiritishni talab qildi: imtiyozli va foydalanuvchi rejimlari, xotira zonalarini himoya qilish vositalari, ishlab chiqilgan uzilishlar tizimi.
Vaqtni taqsimlash va multitasking O'zining ishlab chiqilgan versiyasida allaqachon to'plam rejimi protsessor vaqtini bir nechta dasturlarning bajarilishi o'rtasida ajratishni talab qiladi. Vaqtni taqsimlash zarurati (multitasking, multiprogramming) kirish teletiplari (va keyinchalik elektron nurli displeyli terminallar) kirish / chiqish moslamalari sifatida taqsimlanganda (1960 yillar) yanada ko'proq namoyon bo'ldi. Operator tomonidan ma'lumotni klaviaturaga kiritish (va hatto ekrandan o'qish) tezligi ushbu ma'lumotni kompyuter tomonidan qayta ishlash tezligidan ancha past bo'lganligi sababli, kompyuterni "eksklyuziv" rejimda ishlatish (bitta operator bilan) qimmat hisoblash resurslarining ishdan chiqishiga olib kelishi mumkin.
Vaqtni ajratish "ko'p foydalanuvchilar" tizimlarini yaratishga imkon berdi, bunda bitta protsessor va RAM bloki ko'plab terminallarga ulangan. Shu bilan birga, vazifalarning bir qismi (masalan, operator tomonidan ma'lumotlarni kiritish yoki tahrirlash) dialog rejimida bajarilishi mumkin, boshqa vazifalar (masalan, katta hisoblashlar) ommaviy rejimda bajarilishi mumkin.
Vakolatlarning bo'linishi ko'p foydalanuvchi tizimlarining tarqalishi kuchlarni taqsimlash muammosini hal qilishni talab qildi, bu esa bajarilishi mumkin bo'lgan dasturni yoki bitta dastur ma'lumotlarini boshqasining kompyuter xotirasida (xato yoki noto'g'ri tayyorlangan) dasturini o'zgartirish, shuningdek OT ni amaliy dastur yordamida o'zgartirish imkoniyatini istisno qildi.
OTda vakolatlarni ajratishni amalga oshirish protsessor ishlab chiquvchilari tomonidan qo'llab-quvvatlandi, ular ikkita protsessor ish rejimlari bilan arxitekturani taklif qilishdi - "haqiqiy" (bu erda kompyuterning barcha manzil maydoni bo'sh ishlov beriladigan dasturga kirish mumkin) va "himoyalangan" (bu y erda dastur ishga tushganda ajratilgan doirada manzil maydoni mavjudligi cheklangan) ijro).
Haqiqiy vaqt o'lchovi. Ishlab chiqarish jarayonlarini boshqarish uchun universal kompyuterlardan foydalanish "real vaqt shkalasi" ("real vaqt") - dasturning bajarilishini tashqi fizik jarayonlar bilan sinxronlashtirishni amalga oshirishni talab qildi.
Real vaqt rejimidagi funktsiyani OTga kiritish bir vaqtning o'zida ishlab chiqarish jarayonlariga xizmat qiladigan va boshqa muammolarni hal qiluvchi tizimlarni yaratishga imkon berdi (to'plam rejimida va (yoki) vaqtni taqsimlash rejimida).
Bunday operatsion tizimlar deyiladi Real vaqt rejimida operatsion tizimlar yoki RTOS deb qisqartirilgan.
Fayl tizimlari va tuzilmalari. Tegishli kirish tashuvchilarini (magnitlangan lenta, musht kartalari va magnit lentalar) tasodifiy kirish drayvlariga (magnit diskda) asta-sekin almashtirish.
To'rtinchi avlod. 70-yillarning oxiri. TCP / IP protokollar stekining ishchi versiyasi yaratildi. 1983 yilda u standartlashtirildi. Ishlab chiqaruvchilardan mustaqillik, moslashuvchanlik va samaradorlik, Internetning muvaffaqiyatli ishlashi bilan tasdiqlangan bo'lib, ushbu protokol ko'plab operatsion tizimlar uchun asosiy ustun bo'lib qoldi.
80-yillarning boshlari. Shaxsiy kompyuterlarning paydo bo'lishi. Mahalliy tarmoqlarning tez o'sishi. Tarmoq funktsiyalarini qo'llab-quvvatlash asosiy shartga aylandi. 80-yillar. Lokal tarmoqlar aloqa texnologiyalarining asosiy standartlari qabul qilindi: Ethernet, Token Ring, FDDI. Bu pastki darajadagi tarmoq operatsion tizimlarining mosligini ta'minlashga imkon berdi.
90-yillarning boshi. Deyarli barcha operatsion tizimlar tarmoqqa aylandi. Ixtisoslashgan tarmoq operatsion tizimlari paydo bo'ldi (masalan, yo'riqnoma asosida ishlaydigan IOS)
So'nggi o'n yil. Yuqori miqyoslilik darajasi, tarmoqning ishlashini qo'llab- quvvatlash, xavfsizlikning ilg'or xususiyatlari va markazlashtirilgan boshqaruv vositalarining mavjudligi bilan ajralib turadigan korporativ tarmoq operatsion tizimlariga alohida e'tibor qaratilgan.
Hisoblash tizimlarining dasturiy komponentlarining asosiy qismi operatsion tizimdir. Tekshirish funktsiyasini bajarib, hisoblash tizimining ko'rinishini aniqlaydi.
Operatsion tizim - bu kompyuter tizimining asosiy dasturi. Operatsion tizimning dizayni boshqa (amaliy va instrumental) dasturlar singari amalga oshiriladi.
Operatsion tizimlarning xilma-xilligi ularning tasnifini talab qildi. OT quyidagi mezonlarga ko'ra tasniflanadi: bir vaqtning o'zida bajariladigan vazifalar soni, bir vaqtning o'zida ishlaydigan foydalanuvchilar soni, bir vaqtning o'zida bosh qariladigan protsessorlar soni va ish rejimiga ko'ra.
Zamonaviy operatsion tizimlarning qurilishi to'qqiz printsipga asoslanadi, ularning har biri amaliy dasturlarni ishlab chiqish uchun ajratilishi mumkin.
Operatsiya tizimlarining tarixi
Birinchi davr (1945-1955): XX asrning qirqinchi yillari kompyuter texnologiyalarining rivojlanishi bilan ajralib turdi, ammo operatsion tizimlar yo'q edi, hisoblash resurslariga kirish mashinalarni kodlashdan iborat edi. OT ning birinchi avlodi (50-yillar) - partiyani qayta ishlash tizimlari. Bunday tizimlarda ish paketlar ketma-ketligi kabi qayta ishlanadi va ishlov berish jarayonida foydalanuvchi va uning ishi o'rtasida hech qanday aloqa bo'lmaydi.
40-yillarning o'rtalarida birinchi naycha hisoblash moslamalari yaratildi. O'sha paytda kompyuterni loyihalash, ishlatish va dasturlashda bir xil odamlar ishtirok etishgan. Bu ko'proq kompyuter texnologiyalari sohasidagi ilmiy ish edi, ammo boshqa amaliy sohalarda har qanday amaliy muammolarni hal qilish uchun kompyuterlardan foydalanish emas. Dasturlash faqat mashina tilida amalga oshirildi. Operatsion tizimlar yo'q edi, hisoblash jarayonini tashkil qilishning barcha vazifalari boshqaruv panelidagi har bir dasturchi tomonidan qo'lda hal qilindi. Matematik va yordamchi dasturlar kutubxonalaridan boshqa tizim dasturlari yo'q edi.
Ikkinchi davr (1955 - 1965): 50-yillarning o'rtalarida yangi texnik bazaning - yarimo'tkazgich elementlarning paydo bo'lishi bilan bog'liq bo'lgan kompyuter texnologiyalarining rivojlanishida yangi davr boshlandi. Ikkinchi avlod kompyuterlari yanada ishonchliroq bo'ldilar, endi ular uzoq vaqt ishlashlari mumkin edi va ularga haqiqatan ham amaliy vazifalarni bajarish ishonib topshirildi. Aynan shu davrda xodimlar dasturchilar va operatorlar, kompyuterlar operatorlari va ishlab chiquvchilariga bo'lindi.
Bu yillarda birinchi algoritmik tillar paydo bo'ldi va shuning uchun birinchi tizim dasturlari - kompilyatorlar. Protsessor vaqtining narxi oshdi, bu dasturni ishga tushirish o'rtasida sarf qilinadigan samarasiz vaqtni qisqartirishni talab qildi. Dastlabki dasturlarni ishga tushirishni avtomatlashtiradigan va shu bilan protsessorning yuklanish koeffitsientini oshiradigan birinchi partiyani qayta ishlash tizimlari paydo bo'ldi. To'pni qayta ishlash tizimlari zamonaviy operatsion tizimlarning prototipi bo'lib, ular hisoblash jarayonini boshqarish uchun mo'ljallangan tizim tizimlarining birinchi dasturlariga aylandi. To'plamga ishlov berish tizimlarini amalga oshirishda vazifalarni boshqarishning rasmiylashtirilgan tili ishlab chiqilgan bo'lib, uning yordamida dasturchi tizim va operatorga kompyuterda nima qilishni xohlashini ma'lum qiladi. Odatda punch kartalari dastasi ko'rinishidagi bir nechta vazifalar to'plami vazifalar to'plami deb nomlandi.
Ikkinchi avlod OT (60-yillar) - multiprogramma va birinchi protsessor tipidagi tizimlar. Vaqtni taqsimlovchi OTlar ishlab chiqilmoqda (o'z vazifalari bilan o'zaro aloqa qila oladigan ko'plab foydalanuvchilarga xizmat ko'rsatadigan tizimlar) va birinchi real vaqtda OT (tashqi ta'sirlarga tezkor javob berishni ta'minlaydigan tizimlar; bunday muhitda uzilishlar tizimlari ishlab chiqilmoqda).
Uchinchi davr (1965-1980 yillar): kompyuterlar rivojlanishidagi navbatdagi muhim davr 1965-1980 yillarga to'g'ri keladi (mos ravishda 3 va 4 avlod OT). Hozirgi vaqtda texnik bazada tranzistorlar kabi alohida yarimo'tkazgichli elementlardan integral mikrosxemalarga o'tish boshlandi, bu esa yangi, uchinchi avlod kompyuterlariga katta imkoniyatlar yaratdi.
Dasturga mos keluvchi mashinalarning oilalarini yaratish ham ushbu davr uchun xarakterlidir. Integral mikrosxemalarda qurilgan dasturiy ta'minotga mos keluvchi mashinalarning birinchi oilasi qator mashinalar edi IBM / 360. 60-yillarning boshlarida qurilgan bu oila narx-navo jihatidan ikkinchi avlod mashinalaridan ancha ustundir. Ko'p o'tmay, dasturga mos keladigan mashinalar g'oyasi keng qabul qilindi.
Dasturga muvofiqligi operatsion tizimning muvofiqligini ham talab qiladi. Ushbu operatsion tizimlar katta va kichik hisoblash tizimlarida, tijorat sohasida va ilmiy tadqiqotlar sohasida katta va oz miqdordagi turli xil atrof-muhit qurilmalarida ishlashi kerak edi. Bu qarama-qarshi talablarning barchasini qondirish maqsadida qurilgan operatsion tizimlar juda murakkab "yirtqichlar" ekanligi isbotlandi. Ular minglab dasturchilar tomonidan yozilgan va millionlab xatolarni o'z ichiga olgan millionlab assembler qatorlaridan iborat bo'lib, ular cheksiz tuzatishga olib keldi. Operatsion tizimning har bir yangi versiyasida ba'zi xatolar tuzatildi, boshqalari esa kiritildi.
Shunday qilib, uchinchi avlod operatsion tizimlari (60-yillarning o'rtalaridan boshlab) bir vaqtning o'zida ommaviy ishlov berish rejimida, vaqtni taqsimlash rejimida, real vaqt rejimida va ko'p protsessorli ishlov berish rejimida ishlashi mumkin bo'lgan ko'p rejimli operatsion tizimlardir.
To'rtinchi avlod (70-yillarning o'rtalaridan boshlab) - geografik taqsimlangan kompyuterlarga kirishga imkon beradigan operatsion tizimlar - tarmoq operatsion tizimlari.
Katta hajmga va ko'plab muammolarga qaramay, uchinchi avlod mashinalarining operatsion tizimlari haqiqatan ham iste'molchilarning talablarini qondirdi. Ushbu avlod OTning eng muhim yutug'i ko'p dasturlashni amalga oshirish edi. Ko'p dasturlash Hisoblash jarayonini tashkil etish usuli bo'lib, unda bir xil protsessorda bir nechta dasturlar navbat bilan bajariladi. Bitta dastur kirish- chiqish operatsiyasini bajarayotganda, protsessor to'xtamaydi, chunki bu dasturlarni ketma-ket bajarish paytida sodir bo'ldi (bitta dasturli rejim), lekin boshqa dasturni (ko'p dasturli rejim) bajaradi. Bunday holda, har bir dastur bo'lim deb nomlangan o'z RAM maydoniga yuklanadi.
Yana bir yangilik sovutish (sovutish) O'sha paytdagi hisoblash jarayonini tashkil etish usuli sifatida belgilandi, unga ko'ra vazifalar kompyuter markazining xonasida paydo bo'lgan sur'atda punch kartalaridan diskka o'qildi va keyin keyingi vazifa bajarilgandan so'ng diskdan yangi vazifa bepul bo'limga yuklandi. .
To'plamga ishlov berish tizimlarini ko'p dasturli amalga oshirish bilan bir qatorda yangi turdagi OT paydo bo'ldi - vaqtni taqsimlash tizimlari. Vaqtni taqsimlash tizimlarida ishlatiladigan ko'p dasturlash optsiyasi har bir foydalanuvchi uchun kompyuterdan foydalanishda yolg'on tasavvurini yaratishga qaratilgan.
To'rtinchi davr (1980 yildan hozirgi davr): operatsion tizimlarning rivojlanishidagi bu davr yirik integral mikrosxemalarning (LSI) paydo bo'lishi bilan bog'liq. Bu yillar davomida chiplarning arzonlashishi va integratsiyasi darajasi keskin oshdi. Kompyuter har kim uchun mavjud bo'ldi va shaxsiy kompyuterlar davri keldi.
Arxitektura nuqtai nazaridan shaxsiy kompyuterlar kichik kompyuterlar sinfidan farq qilmaydi PDP-11ammo ularning narxi sezilarli darajada farq qildi. Agar mini- kompyuter korxona bo'limi yoki universitet uchun o'z kompyuteriga ega bo'lishiga imkon bergan bo'lsa, unda shaxsiy kompyuter buni har bir kishi uchun amalga oshirdi.
Kompyuterlar "do'stona" dasturiy ta'minotni ishlab chiqishni talab qiladigan mutaxassis bo'lmaganlar tomonidan keng qo'llanila boshlandi.
Operatsion tizimlar bozorida ikkita tizim ustunlik qildi: Doimiy xotira va Unix. Bitta dasturli bitta foydalanuvchi OS Doimiy xotira mikroprosessorlarga asoslangan kompyuterlar uchun keng qo'llaniladi Intel 8088, keyin 80286, 80386 va 80486.
Ko'p dasturli ko'p foydalanuvchi foydalanuvchisi Unix "Intel bo'lmagan" kompyuterlarning muhitida hukmronlik qildi, ayniqsa yuqori ishlash asosida qurilganlar XAVF protsessorlari.
80-yillarning o'rtalarida shaxsiy kompyuter tarmoqlari tez rivojlana boshladi, ular tarmoqli yoki taqsimlangan operatsion tizimlar nazorati ostida ishlaydi.
Tarmoq operatsion tizimlarida foydalanuvchilar boshqa kompyuterlarning mavjudligidan xabardor bo'lishlari va boshqa manbalardan, asosan fayllardan foydalanishlari uchun tizimga kirishlari kerak. Tarmoqdagi har bir mashina o'zining mahalliy operatsion tizimini ishlaydi, bu mustaqil kompyuterning OS tizimidan kompyuterda tarmoqqa ishlashga imkon beradigan qo'shimcha vositalar mavjudligi bilan farq qiladi. Network OS bitta protsessorli kompyuter OTdan tubdan farq qilmaydi. Bu, albatta, tarmoq interfeysi qurilmalari (tarmoq adapteri drayveri) uchun dasturiy ta'minotni, shuningdek, tarmoqdagi boshqa kompyuterlarga masofadan kirish uchun vositalarni va masofaviy fayllarga kirish vositalarini o'z ichiga oladi, ammo bu qo'shimchalar operatsion tizimning o'zi tarkibini sezilarli darajada o'zgartirmaydi.
Qariyb yarim asr davomida operatsion tizimlar (OT) juda ko'p muhim voqealarga to'la uzoq yo'lni bosib o'tdilar. Operatsion tizimlarning rivojlanishiga elementlar bazasini va hisoblash uskunalarini takomillashtirishdagi muvaffaqiyatlar katta ta'sir ko'rsatdi, shuning uchun ularning rivojlanishining ko'p bosqichlari yangi turdagi mini-kompyuterlar yoki shaxsiy kompyuterlar kabi yangi turdagi platformalarning paydo bo'lishi bilan chambarchas bog'liq.
Operatsion tizimlar mahalliy va global tarmoqlarda kompyuterlarning yangi roli bilan bog'liq holda jiddiy evolyutsiyani boshdan kechirdilar. Ularning rivojlanishidagi eng muhim omil Internet bo'ldi.
Birinchi operatsion tizimlarning paydo bo'lishi
Raqamli kompyuterlarning paydo bo'lishi Ikkinchi jahon urushi tugashi bilanoq sodir bo'ldi. 40-yillarning o'rtalarida birinchi naycha hisoblash moslamalari yaratildi.
O'sha paytda dasturlash faqat mashina tilida olib borilgan. Matematik va kommunal yo'riqnomalar kutubxonalaridan tashqari tizimli dasturiy ta'minot yo'q edi, dasturchi har safar matematik funktsiyaning qiymatini hisoblaydigan yoki standart kirish/chiqish moslamasini boshqaradigan kodlarni yozmaslik uchun foydalanishi mumkin edi.
Operatsion tizimlar hali paydo bo'lmagan, hisoblash jarayonini tashkil qilishning barcha vazifalari boshqaruv panelidagi har bir dasturchi tomonidan qo'lda echilgan, bu tugmachalar, kalitlar va ko'rsatkichlardan tashkil topgan dastlabki kirish-chiqish qurilmasi bo'lgan.
50-yillarning o'rtalarida yangi texnologiyalar bazasi - yarimo'tkazgich elementlarining paydo bo'lishi bilan bog'liq bo'lgan kompyuter texnologiyalari rivojida yangi davr boshlandi. Protsessorlar tezligi oshdi, tezkor xotira va tashqi xotira hajmi ortdi. Kompyuterlar yanada ishonchliroq bo'ldilar, endi ular uzluksiz ishlashlari va ularga haqiqatan ham muhim vazifalarni bajarish uchun tayinlanishi mumkin edi.
Shu bilan birga, hisoblash jarayonini tashkil qilish uchun operator harakatlarining butun ketma-ketligini avtomatlashtirgan birinchi partiyani qayta ishlash tizimlari ishlab chiqilgan. Dastlabki partiyalarni qayta ishlash tizimlari zamonaviy operatsion tizimlarning prototipi bo'lib, ular ma'lumotlarni qayta ishlash uchun emas, balki hisoblash jarayonini boshqarish uchun ishlab chiqilgan birinchi tizim dasturlari bo'ldi.
To'plamga ishlov berish tizimlari hisoblash jarayonini tashkil etish bo'yicha tadbirlarni qo'llab-quvvatlashga sarflanadigan vaqtni sezilarli darajada kamaytirdi, bu esa kompyuterdan foydalanish samaradorligini oshirish uchun yana bir qadam tashlanganligini anglatadi.
Shu bilan birga, foydalanuvchi dasturchilari kompyuterga to'g'ridan-to'g'ri kirish imkoniyatini yo'qotdilar, bu ularning ish samaradorligini pasaytirdi - har qanday tuzatishlarni amalga oshirish, mashinani masofadan boshqarish pultida interaktiv ishlashga qaraganda ko'proq vaqt talab qildi.
Ko'p dasturiy ta'minotli asosiy operatsion tizimlarning paydo bo'lishi
Operatsion tizimlarning rivojlanishidagi keyingi muhim davr 1965-1975 yillarga to'g'ri keladi. Bu davrda kompyuterlarning texnik bazasida tranzistorlar kabi alohida yarimo'tkazgichli elementlardan integral mikrosxemalarga o'tish boshlandi, bu esa keyingi avlod kompyuterlarining paydo bo'lishiga yo'l ochib berdi.
Ushbu davrda zamonaviy OTga xos bo'lgan deyarli barcha asosiy mexanizmlar amalga oshirildi:
Ko'p dasturlash Ko'p ishlov berish,
Ko'p terminalli ko'p foydalanuvchilar rejimini qo'llab-quvvatlash, Virtual xotira
Fayl tizimlari
Kirish huquqini boshqarish Tarmoq ishi.
Ushbu bosqichning inqilobiy hodisasi multiprogrammalashtirishning sanoat tomonidan amalga oshirilishi edi. Ma'lumotni qayta ishlash va saqlash uchun kompyuter imkoniyatlarining keskin o'sishi sharoitida bir vaqtning o'zida bitta dasturni bajarish juda samarasiz edi. Yechimni hisoblash dasturini tashkil qilish usuli bo'lgan ko'p programmalashtirish, bitta protsessorga bir vaqtning o'zida bir nechta dasturlar kompyuterning xotirasida joylashgan edi.
Ushbu yaxshilanishlar hisoblash tizimining samaradorligini sezilarli darajada oshirdi: endi kompyuter deyarli doimiy ravishda ishlatilishi mumkin va avvalgidek, kompyuter ishlagan vaqtning kamida yarmidan kam bo'lmagan vaqtni oladi.
Multiprogrammalashtirish ikki xil - paketli ishlov berish tizimlarida va vaqtni taqsimlashda amalga oshirildi.
Operatsion tizimlar va keng tarmoqli tarmoqlar
O'tgan asrning 70-yillari boshlarida birinchi tarmoq operatsion tizimlari paydo bo'ldi, ular ko'p terminallardan farqli o'laroq, nafaqat foydalanuvchilarni tarqatib yuborishga, balki elektr ulanishlari orqali ulangan bir nechta kompyuterlar orasida ma'lumotlarni saqlash va qayta ishlashni tashkil qilishga imkon berdi.
Har qanday tarmoq operatsion tizimi, bir tomondan, mahalliy operatsion tizimning barcha funktsiyalarini bajaradi, boshqa tomondan, boshqa kompyuterlarning operatsion tizimlari bilan tarmoq orqali o'zaro ishlashga imkon beradigan qo'shimcha vositalarga ega. Tarmoq funktsiyalarini amalga oshiradigan dasturiy ta'minot modullari asta-sekin operatsion tizimlarda, tarmoq texnologiyalarining rivojlanishi, kompyuterlarning apparat bazasi va tarmoqqa ishlov berishni talab qiladigan yangi vazifalarning paydo bo'lishi bilan paydo bo'ldi.
1969 yilda AQSh mudofaa vazirligi mudofaa va tadqiqot superkompyuterlarini yagona tarmoqqa birlashtirish bo'yicha ish boshladi. Ushbu tarmoq ARPANET deb nomlangan va hozirgi kunda eng mashhur global tarmoq - Internetni yaratishda boshlang'ich nuqtasi bo'lgan ARPANET tarmog'i turli xil operatsion tizimlarda ishlaydigan har xil turdagi kompyuterlarni tarmoqdagi barcha kompyuterlar uchun umumiy bo'lgan aloqa protokollarini amalga oshiruvchi qo'shilgan modullar bilan birlashtirdi ..
1974 yilda IBM o'zining SNA (System Network Architecture) deb nomlangan asosiy tarmoq uchun o'zining shaxsiy arxitekturasini e'lon qildi.
Ushbu ko'p darajali arxitektura, biroz vaqt o'tgach paydo bo'lgan OSI standart modeliga o'xshash bo'lib, global ulanishlar uchun "terminal-terminal", "terminal- kompyuter" va "kompyuter-kompyuter" turlarining o'zaro ta'sirini ta'minladi.
Mini-kompyuterlarning operatsion tizimlari. Birinchi mahalliy tarmoq 70-yillarning o'rtalariga kelib, asosiy freymlar bilan bir qatorda mini-kompyuterlar keng qo'llanila boshlandi. Ular birinchi bo'lib yirik integral mikrosxemalarning afzalliklaridan foydalanishdi, bu esa kompyuter uchun nisbatan arzon narxlarda etarlicha kuchli funktsiyalarni bajarishga imkon berdi.
Mini-kompyuterlarning arxitekturasi asosiy freymlarga nisbatan ancha soddalashtirildi, bu ularning operatsion tizimlarida aks etadi. Mini- kompyuterlarning cheklangan manbalarini hisobga olgan holda, ko'p dasturli ko'p foydalanuvchilarga mo'ljallangan asosiy tizim OT funktsiyalarining ko'pi kesilgan.
Mini-kompyuterlarning operatsion tizimlari ko'pincha ixtisoslashgan bo'lib, masalan, real vaqt rejimida yoki faqat vaqtni taqsimlash rejimini saqlab qolish uchun.
UNIX operatsion tizimining yaratilishi mini-kompyuterlar va umuman operatsion tizimlar tarixidagi muhim bosqich bo'ldi. Uning ommaviy ishlatilishi 70-yillarning o'rtalarida boshlangan. Bu vaqtga kelib UNIX dastur kodi 90% yuqori darajadagi S tilida yozilgan edi.
Mini-kompyuterlarning mavjudligi va shuning uchun ularning korxonalarda keng tarqalishi mahalliy tarmoqlarni yaratishda kuchli rag'bat bo'lib xizmat qildi.
Kompaniya bir binoda yoki hatto bitta xonada joylashgan bir nechta mini- kompyuterlarga ega bo'lishi mumkin edi. Tabiiyki, ular o'rtasida ma'lumot almashish va qimmat periferik uskunalarni almashish zarurati tug'ildi.
Birinchi mahalliy tarmoqlar standart bo'lmagan aloqa uskunalari yordamida, eng oddiy holatda, kompyuterlarning ketma-ket portlarini ulash orqali qurilgan.
Dasturiy ta'minot ham nostandart bo'lib, odatiy dastur sifatida amalga oshirildi.
80-yillarda operatsion tizimlarning rivojlanishi
Ushbu o'n yillikning eng muhim voqealari quyidagilardan iborat: TCP / IP suyaklarini ishlab chiqish, Internetning o'sishi, LAN texnologiyalarini standartlashtirish, Shaxsiy kompyuterlarning paydo bo'lishi, Va ular uchun operatsion tizimlar.
TCP / IP protokollar to'plamining ishchi versiyasi 70-yillarning oxirlarida yaratilgan.
1983 yilda TCP / IP protokollari to'plami AQSh Mudofaa vazirligi tomonidan harbiy standart sifatida qabul qilindi.
TCP / IP protokollarining ARPANET-ga kiritilishi ushbu tarmoqqa zamonaviy Internetni ajratib turadigan barcha asosiy xususiyatlarni berdi.
Butun o'n yil UNIX OT ning yangi, yanada takomillashtirilgan versiyalari paydo bo'lishi bilan ajralib turadi. Ular orasida UNIX-ning markali versiyalari mavjud edi: SunOS, HP-UX, Irix, AIX va boshqalar. Bu erda kompyuter ishlab chiqaruvchilari yadro kodlari va tizim dasturlarini o'z uskunalari uchun moslashtirdilar.
80-yillarning boshlari operatsion tizimlar tarixidagi yana bir muhim voqea - shaxsiy kompyuterlarning paydo bo'lishi bilan bog'liq edi.
Ular mahalliy tarmoqlarning jadal o'sishi uchun kuchli katalizator bo'lib xizmat qildi va bu bitta korxonaga tegishli bo'lgan va bitta binoda joylashgan o'nlab va yuzlab kompyuterlar ko'rinishidagi ajoyib moddiy bazani yaratdi. Natijada, tarmoq funktsiyalarini qo'llab-quvvatlash shaxsiy kompyuter operatsion tizimlarining zaruriy shartiga aylandi.
Tarmoq funktsiyalari asosan OSning yuqori qismida ishlaydigan tarmoq qobiqlari yordamida amalga oshirildi. Tarmoq ishlashi davomida har doim ko'p foydalanuvchi rejimini qo'llab-quvvatlash kerak, bunda bitta foydalanuvchi interfaol bo'lib, qolganlari tarmoq orqali kompyuter resurslariga kirish imkoniyatiga ega bo'ladi. Bunday holda, operatsion tizim ko'p foydalanuvchilar rejimida kamida minimal funktsional qo'llab-quvvatlashni talab qiladi.
1987 yilda Microsoft va IBMning birgalikdagi sa'y-harakatlari natijasida Intel 80286 protsessorli shaxsiy kompyuterlar uchun birinchi ko'p tarmoqli operatsion tizim paydo bo'ldi, bu himoya qilingan rejimning imkoniyatlaridan to'liq foydalanadi - OS / 2. Ushbu tizim puxta o'ylangan. U oldindan yoqilgan ko'p tarmoqli, virtual xotira, foydalanuvchi grafik interfeysi va DOS dasturlarini ishga tushirish uchun virtual mashinani qo'llab-quvvatladi.
80-yillarda mahalliy tarmoqlar uchun aloqa texnologiyalarining asosiy standartlari qabul qilindi: 1980 yilda - Ethernet, 1985 yilda - Token Ring, 80-yillarning oxirlarida - FDDI. Bu pastki darajadagi tarmoq operatsion tizimlarining muvofiqligini ta'minlash, shuningdek, tarmoq interfeysi drayverlari bilan OT interfeysini standartlashtirish imkonini berdi.
Operatsion tizimlarning hozirgi rivojlanish bosqichining xususiyatlari 90-yillarda bozorda muhim o'rin egallagan deyarli barcha operatsion tizimlar tarmoqqa aylantirildi. Tarmoq funktsiyalari endi uning ajralmas qismi bo'lgan OT yadrosiga kiritilgan. Operatsion tizimlarga mahalliy tarmoqlarning barcha asosiy texnologiyalari, shuningdek, kompozit tarmoqlarni yaratish vositalari bilan ishlash uchun mablag'tushdi.
Operatsion tizimlar bir nechta protokol stacklarini multiplekslash vositalaridan foydalanadilar, shu sababli kompyuterlar bir vaqtning o'zida turli xil mijozlar va serverlar bilan tarmoq ishlashini qo'llab-quvvatlaydilar.
90-yillarning ikkinchi yarmida operatsion tizimlarning barcha ishlab chiqaruvchilari Internet bilan ishlashda o'z yordamlarini keskin oshirdilar. TCP /IP suyakka qo'shimcha ravishda paketga telnet, ftp, DNS va Internet kabi mashhur Internet xizmatlarini amalga oshiradigan yordamchi dasturlar ham kira boshladi.
Internetning ta'siri shundan dalolat berdiki, kompyuter sof bilan hisoblash moslamasidan zamonaviy hisoblash qobiliyatlari bilan aloqa vositasiga aylandi.
So'nggi o'n yillikda korporativ tarmoq operatsion tizimlariga alohida e'tibor berildi. Ularning yanada rivojlanishi yaqin kelajakdagi eng muhim vazifalardan biridir.
Korporativ operatsion tizim o'nlab shaharlarda va, ehtimol, turli mamlakatlarda filiallariga ega bo'lgan yirik korxonalarga xos bo'lgan yirik tarmoqlarda yaxshi va barqaror ishlash qobiliyati bilan ajralib turadi. Bunday tarmoqlar dasturiy va apparat vositalarining yuqori darajasi bilan ajralib turadi, shuning uchun korporativ OT turli xil operatsion tizimlar bilan uzluksiz ishlashi va turli xil apparat platformalarida ishlashi kerak.
Ko'p funktsional kengaytiriladigan yordam stolini yaratish OT evolyutsiyasida strategik yo'nalishdir. Bunday xizmat Internetni oldindan aytib bo'ladigan va boshqariladigan tizimga aylantirish uchun kerak bo'ladi, masalan, foydalanuvchi trafigi xizmatining zarur sifatini ta'minlash, keng tarqatilgan ilovalarni qo'llab- quvvatlash va samarali pochta tizimini yaratish.
Operatsion tizimlarni rivojlantirishning hozirgi bosqichida xavfsizlik vositalari birinchi o'ringa chiqdi. Bu kompyuterlar tomonidan ishlov beriladigan ma'lumotlarning qiymatining oshishi, shuningdek, tarmoq, ayniqsa Internet kabi ma'lumotlarni uzatish paytida yuzaga keladigan tahdidlar darajasining oshishi bilan bog'liq. Bugungi kunda ko'plab operatsion tizimlar ma'lumotlarni shifrlash, autentifikatsiya va avtorizatsiya asosida ma'lumotni himoya qilish vositalarini ishlab chiqdilar.
Ko'p platformalar zamonaviy operatsion tizimlarga xosdir, ya'ni har xil turdagi kompyuterlarda ishlash qobiliyati. Ko'pgina operatsion tizimlarda yuqori ishlash va nosozliklarga chidamlilikni ta'minlovchi klaster arxitekturasini qo'llab- quvvatlash uchun maxsus versiyalar mavjud.
So'nggi yillarda odamning kompyuter bilan ishlash qobiliyatini oshirishning uzoq muddatli tendentsiyasi yanada rivojlandi. Odamning samaradorligi umuman hisoblash tizimining samaradorligini belgilaydigan asosiy omilga aylanadi.
Kompyuter bilan interfaol ishning qulayligi doimo grafikalar bilan bir qatorda ovozli va video tasvirlardan foydalanadigan operatsion tizimga ishlab chiqilgan grafik interfeyslarni kiritish orqali yaxshilanmoqda. Operatsion tizimning foydalanuvchi interfeysi odatiy holatlarda odamning harakatlarini boshqaradigan va unga muntazam qarorlar qabul qiladigan yanada aqlli bo'lib kelmoqda.
Operatsion tizimlarning zamonaviy rivojlanish bosqichining xususiyatlari. Operatsion tizimlarning maqsadi, ularning asosiy turlari. Mini-kompyuter operatsion tizimlari. Matritsali printerning ishlash printsipi, ular uchun ixtiyoriy belgilarni loyihalash va o'ynash.
Operatsion tizimlar haqida asosiy tushunchalar. Zamonaviy operatsion tizimlarning turlari. Windows oilasining operatsion tizimlarining rivojlanish tarixi. Windows oilasining operatsion tizimlarining tavsifi. Windows 7 operatsion tizimidagi yangi funktsiyalar. OT evolyutsiyasi va tasnifi. Tarmoq operatsion tizimlari. Xotirani boshqarish. Operatsion tizimlar uchun zamonaviy tushunchalar va dizayn texnologiyalari. UNIX operatsion tizimlar oilasi. Novell tarmoq mahsulotlari Microsoft Network OS Operatsion tizimlarning tabiati, maqsadi, funktsiyalari tavsifi. Ularning evolyutsiyasining o'ziga xos xususiyatlari. Resurslarni boshqarish algoritmlarining xususiyatlari. Operatsion tizimlarni loyihalash uchun zamonaviy tushunchalar va texnologiyalar, XXI asr operatsion tizimlariga qo'yiladigan talablar.
Microsoft operatsion tizimlarining rivojlanishi va takomillashishi tarixi, ularning xususiyatlari va boshqa markalar tizimlaridan ajralib turadigan xususiyatlari, afzalliklari va kamchiliklari. Microsoft operatsion tizimlarining hozirgi holati va imkoniyatlari va istiqbollari.
Operatsion tizimlarning maqsadi va asosiy funktsiyalari. Amalga oshiriladigan dasturlarni RAMga yuklash. Barcha I / O operatsiyalariga xizmat ko'rsatish.
Evolyutsiya, operatsion tizimlarning tasnifi. Ish haqini shakllantirish, bo'lim bo'yicha saralash. Operatsion tizimlarning tarkibiy qismlarining maqsadi, tasnifi, tarkibi va maqsadi. Murakkab axborot tizimlarini, dasturiy tizimlarni va individual dasturlarni ishlab chiqish. Xususiy operatsion tizimlar Windows, Linux, Android, Solaris, Symbian OS va Mac OS.
Operatsion tizimlarning tushunchasi va asosiy funktsiyalari, ularning tipik tuzilishi va ishlash printsipi. Windows operatsion tizimlarining shakllanishi va rivojlanishining qisqacha tarixi, ularning turlari va umumiy xususiyatlari, asosiy apparat talablari.
Operatsion tizimlarning asosiy tushunchalari. Sinxronizatsiya va muhim sohalar. Signallar va jarayonlar o'rtasidagi o'zaro ta'sir. Xotirani boshqarish. Qurilma drayverlari Zamonaviy operatsion tizimlarning xususiyatlari. Markaziy protsessor, soat va taymer chiplari.
Operatsion tizimlar haqida tushuncha, ularning tasnifi va turlari, farqlovchi xususiyatlari va asosiy xususiyatlari. Operatsion tizimlarning tarkibi, o'zaro ishlash tartibi va ularning tarkibiy qismlarining maqsadi. Disk maydonini tashkil qilish. Zamonaviy OT tavsifi.
Biz operatsion tizimlarni emas, balki kompyuterlarning rivojlanish tarixini ko'rib chiqamiz, chunki apparat va dasturiy ta'minotlar bir-biri bilan o'zaro ta'sir ko'rsatib, birgalikda rivojlangan. Yangi texnik imkoniyatlarning paydo bo'lishi qulay, samarali va xavfsiz dasturlarni yaratish sohasida yangi yutuqlarga olib keldi va dastur sohasidagi yangi g'oyalar yangi texnik echimlarni izlashni rag'batlantirdi. Ushbu mezonlar - qulaylik, samaradorlik va xavfsizlik - hisoblash tizimlarining evolyutsiyasida tabiiy tanlanish omillari rolini o'ynadi.
Rivojlanishning birinchi davrida (1945-1955) Kompyuterlar operatsion tizimsiz naycha mashinalari edi. Elektron kompyuterlarning rivojlanishidagi birinchi qadamlar Ikkinchi Jahon Urushining oxirida amalga oshirildi. 40-yillarning o'rtalarida birinchi trubkali hisoblash moslamalari yaratildi va mashina xotirasida saqlanadigan dastur printsipi paydo bo'ldi (Jon Von Neumann, 1945 yil iyun).
O'sha paytda kompyuterni loyihalash, ishlatish va dasturlashda bir xil odamlar ishtirok etishgan. Bu boshqa amaliy sohalardagi har qanday amaliy muammolarni hal qilish vositasi sifatida kompyuterlardan muntazam foydalanishdan ko'ra ko'proq kompyuter texnologiyalari sohasidagi tadqiqot ishlari edi. Dasturlash faqat mashina tilida amalga oshirildi. Operatsion tizimlar haqida gap yo'q, hisoblash jarayonini tashkil qilishning barcha vazifalari boshqaruv panelidagi har bir dasturchi tomonidan qo'lda hal qilindi. Konsolning orqasida faqat bitta foydalanuvchi bo'lishi mumkin. Dastur, eng yaxshi holatda, kartochkalar qutisidan va odatda almashtirish panelidan foydalanib mashina xotirasiga joylashtirildi.
Hisoblash tizimi bir vaqtning o'zida bitta operatsiyani amalga oshirdi (kirish- chiqish yoki haqiqiy hisoblash). Dasturni disk raskadrovka boshqaruv panelidan xotira va mashina registrlarining holatini tekshirish orqali amalga oshirildi. Ushbu davr oxirida birinchi tizimli dastur paydo bo'ldi: 1951-1952 yillarda. Ramziy tillardan birinchi kompilyatorlarning prototiplari paydo bo'ladi (Fortran va boshqalar) va 1954 yilda Nat Rochester IBM-701 uchun Assemblerni ishlab chiqdi.
Vaqtning katta qismi dasturni ishga tushirishga sarflandi va dasturlarning o'zi qat'iy ketma-ketlikda amalga oshirildi. Ushbu ish tartibi deyiladi ketma-ket ma'lumotlarni qayta ishlash. Umuman olganda, birinchi davr hisoblash tizimlarining juda yuqori narxlari, ularning kamligi va ulardan foydalanishning past samaradorligi bilan tavsiflanadi.
Ikkinchi davr 1950 yillarning o'rtalarida boshlangan. yangi texnik bazaning - yarimo'tkazgichli elementlarning paydo bo'lishi bilan bog'liq bo'lgan kompyuter texnologiyalarining evolyutsiyasida. Ko'pincha yonib ketadigan elektron naychalar o'rniga tranzistorlardan foydalanish kompyuterlarning ishonchliligini oshirishga olib keldi. Endi mashinalar doimiy ravishda etarlicha uzoq vaqt ishlashlari mumkin, shunda ularga amaliy vazifalarni bajarish ishonib topshirilishi mumkin. Kompyuterning quvvat sarfi kamayadi, sovutish tizimlari takomillashtirilmoqda Kompyuterlarning hajmi kamaydi. Kompyuter texnologiyalarini ishlatish va texnik xizmat ko'rsatish xarajatlari kamaydi. Tijorat firmalarining kompyuterlaridan foydalanish boshlandi. Shu bilan birga, algoritmik tillarning jadal rivojlanishi kuzatilmoqda (LISP, COBOL, ALGOL-60, PL-1 va boshqalar). Birinchi haqiqiy kompilyatorlar, havola muharrirlari, matematik va yordamchi dasturlarning kutubxonalari paydo bo'ldi. Dasturlash jarayoni soddalashtirilgan. Xuddi shu odamlarga kompyuterlarni ishlab chiqish va ulardan foydalanishning bir xil jarayonini zaryad qilishning hojati yo'q. Aynan shu davrda xodimlar dasturchilar va operatorlar, operatsion mutaxassislar va kompyuterlarni ishlab chiquvchilarga bo'lindi.
Ishlayotgan dasturlarning ishlash jarayoni o'zgaradi. Endi foydalanuvchi dasturni kirish ma'lumotlari bilan punch kartalari deklaratsiyasi shaklida olib keladi va kerakli manbalarni ko'rsatadi. Ushbu pastki deyiladi topshiriqlar. Operator vazifani mashina xotirasiga yuklaydi va uni bajarish uchun ishga tushiradi.
Olingan chiqish ma'lumotlari printerda chop etiladi va foydalanuvchi biroz vaqt o'tgandan keyin uni qaytarib oladi.
Talab qilingan manbalarni o'zgartirish dasturni to'xtatib turishiga olib keladi, natijada protsessor ko'pincha ishlamay qoladi. Kompyuterdan foydalanish samaradorligini oshirish uchun shunga o'xshash resurslarga ega bo'lgan vazifalar birgalikda yig'ilib, yaratila boshlaydi ish to'plami.
Avval paydo bo'ladi
|
| |