nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Digital Evolution Index, DEI - 88 iqtisodiyotni raqamlashtirish koʻrsatkichlari maxmudova Guljaxon Nematdjonovna

Иқтисодиётни рақамлаштириш
шароитида қулай ишбилармонлик
муҳитини ривожлантириш йўналишлари
95
Uchta mamlakat, hatto “Stand Out” segmentida ham ajralib turadi:
Singapur, Yangi Zelandiya va BAA. Ularning har birida oʻz
tarixi va siyosatiga
asoslangan noyob raqamli strategiya mavjud boʻlib, u boshqa davlatlar tomonidan
ularga taqlid qili
shga yoki toʻliq qabul qilishga arziydi.
Shimoliy mamlakatlar va Shveytsariya DEI
–
2017 reytingida yetakchilik
qiladi. Xitoy yana bir bor raqamli evolyutsiyasi yoki jadallashishidagi oʻzgarish
sur’ati boʻyicha mamlakatlar roʻyxatida yetakchilik qildi.
“Stall Out” davlatlarida oʻsish sur’atlari sekinlashsa
-da, raqamli
rivojlanishning yuqori darajasini namoyon qilmoqda. DEI-2017 reytingida
nisbatan yuqori ball toʻplagan beshlikka kirgan besh mamlakat –
Norvegiya,
Shvetsiya, Shveytsariya, Daniya va Finlyandiya
–
barqaror oʻsish sur’atlari bilan
bogʻliq muammolarga duch kelganligi sababli “Stall Out” segmentiga kirgan.
Ushbu «raqamli segmentlar» dan oʻtish uchun, bu mamlakatlardan oʻzlarini qayta
kashf etishlari, yetakchilik qilayotgan rivojlanayotgan
raqamli texnologiyalarga
tayanish va innovatsiyalarga toʻsqinliklarni bartaraf etishlari uchun ongli
harakatlar talab qilinadi.
Raqamlilashtirishning hozirgi holati boʻyicha “Break Out” davlatlari past
koʻrsatkichga ega, ammo ular tez rivojlanmoqda va kelajakda «Yetakchi»
davlatlarga aylanish imkoniyatiga ega. Bu segmentda Xitoy, Malayziya, Saudiya
Arabistoni, Keniya va Rossiya yetakchilik qilmoqda.
IMD WDC boʻyicha mamlakatlar reytingi

Иқтисодиётни рақамлаштириш
шароитида қулай ишбилармонлик
муҳитини ривожлантириш йўналишлари
97
2020-yilgi IMD World Raqamli Raqobatbardoshlik
Reytingida
pandemiyadan chiqish qobiliyatini bashorat qilishga yordam beradigan
iqtisodiyotning raqamli texnologiyalaridan foydalanishini tahlil qilishda Amerika
Qoʻshma Shtatlari va Singapur birinchi va ikkinchi oʻ
rinni egalladi.
Jahon
raqobatbardoshlik markazi reytingida Daniya uchinchi, Shvetsiya toʻrtinc
hi
oʻrinni egalladi.
IMD Jahon raqobatbardoshlik markazining
bosh iqtisodchisi Kristos
Kabolis fikriga koʻra, “Oʻ
z iqtisodiyotini COVID-19 zarbasidan qayta tiklamoqchi
bo
ʻ
lgan mamlakatlar uchun bir paytning o
ʻ
zida
ham odamlarning, ham xususiy
sektorning eg
uluvchan va moslashuvchan boʻlishi katta jumboqdir.”
2020-yilgi natijalar 2019-yilning
birinchi o
ʻ
ntaligida biroz o
ʻ
zgarishlarni
koʻrsatmoqda. Biroq 2020
-yil natijalaridagi uchta
aniq tendentsiya yuqori
darajadagi barcha top mamlakatlar iqtisodiyotiga xosdir. Ulardan biri
–
raqamli
iste
’
dodlardan samarali foydalanish, bu esa
texnologik infratuzilmaning
mavjudligi va mavjud texnologiyadan foydalanishning aksidir.
6
6
G.Maxmudova. Raqamli iqtisodiyot. Darslik.
–
Т.: “Universitet”, 202
2. 380 bet.
yicha mamlakatlar reytingi - 88 iqtisodiyotni raqamlashtirish koʻrsatkichlari maxmudova Guljaxon Nematdjonovna

Иқтисодиётни рақамлаштириш
шароитида қулай ишбилармонлик
муҳитини ривожлантириш йўналишлари
91
2-rasm. The Digital Economy and Society Index (DESI) DESI 2020
Networked Readiness Index, NRI
Tarmoqlashgan jamiyatga tayyorlik indeksi (NRI) mamlakatlarning
axborot-
kommunikatsiya texnologiyalari(AKT)dan foydalanishga boʻlgan
moyilligini oʻlchaydi. U INSEAD
bilan hamkorlikda tayyorlanib, yillik Axborot
texnologiyalari boʻyicha global hisobot (GITR
) doirasida nashr etiladi.
Hisobot
AKT milliy iqtisodiyotlarning raqobatbardoshligi va farovonligiga qanday ta’sir
koʻrsatishini eng obroʻli va keng qamrovli baholash sifatida qaraladi.
Tarmoqlashgan jamiyatga tayyorlik indeksi (NRI) birinchi marta
2002-yilda nashr etilgan va AKTning jamiyat va mamlakatlar rivojlanishiga har
tomonlama ta’sirini baholash uchun yaxlit asos yaratgan. 2016
-yilgacha NRI
Jahon iqtisodiy forumi (WEF), Kornel universiteti
va INSEAD tomonidan nashr
etilgan global axborot texnologi
yalari toʻgʻrisidagi hisobotning (GITR) bir qismi
edi. Jahon Iqtisodiy Forumi doirasida “Texnologiyalarga tayyorlik” deb
nomlanadigan Tarmoqlashgan jamiyatga tayyorlik indeksi (NRI) “Axborot
texnologiyalari boʻyicha global hisobot” (GITR) qismi sifatida na
shr qilindi.
2019-
yilda ba’zi ichki qayta tashkil etish va ustuvorliklarning oʻzgarishi
sababli WEF NRI mahsulotini oʻzining dastlabki muharrirlari Soumitra Dutta va
Bruno Lanvinlarga topshirdi. Bu NRI doirasini qayta koʻrib chiqish va kelajakda
tayyor holga keltirish uchun ajoyib imkoniyat yaratdi. Ushbu imkoniyat doirasida
muharrirlar indeks nomini Tarmoqqa tayyorlik indeksidan tarmoqning tayyorligi
indeksiga oʻzgartirdilar (
88 iqtisodiyotni raqamlashtirish koʻrsatkichlari maxmudova Guljaxon Nematdjonovna - bet 2

1-rasm. BMTning KOVID-19 pandemiyasi davrida raqamlashtirish koʻrsatkichlari boʻyicha tadqiqoti BMTning “Elektron hukumat kuzatuvi 2020”da
“Ochiq davlat ma’lumotlari indeksi” (Open Government Data Index OGDI) boʻyicha
Oʻzbekiston
eng yuqori (Very High OGD
I) koʻrsatkichiga ega boʻlgan jahonning
41 ta mamlakati orasidan joy oldi. Jami ushbu indeksda
193 ta mamlakat baholangan hamda Oʻzbekiston eng yuqori ball toʻplay olgan (
1-jadval ).
3
“Elektron hukumat kuzatuvi” Birlashgan Millatlar Tashkilotining
Iqtisodiy va
ijtimoiy ishlar departamenti tomonidan har ikki yilda bir marta e’lon
qilinadi. Bu BMTga a’zo barcha davlatlarning elektron hukumatining rivojlanish
darajasini baholaydigan
yagona global hisobotdir. 2
Махмудова Г.Н., Разакова Б.C
Практическое значение цифровой платформы единого портала
интерактивных государственных услуг
//
Индустрия 5.0, цифровая экономика и интеллектуальные экосистемы (ЭКОПРОМ
-2021)
Сборник трудов научно
-
практической конференции зарубежным участием
18-
20 ноября 2021 года. г.Санкт Петербург С.
169-172, ISBN: 978-5-7422-7504-6
3
https://publicadministration.un.org/egovkb/Portals/egovkb/Documents/un/2020-
Survey/2020%20UN%20E-Government%20Survey%20(Full%20Report).pdf
Иқтисодиётни рақамлаштириш
шароитида қулай ишбилармонлик
муҳитини ривожлантириш йўналишлари
90 1-jadval Ochiq davlat ma’lumotlari indeksi bo ʻ
Networked
Readiness Index to 
Network

Иқтисодиётни рақамлаштириш
шароитида қулай ишбилармонлик
муҳитини ривожлантириш йўналишлари
92
3-rasm. NRI sub-indekslari.
Indeks dastlab Garvard universitetining Xalqaro taraqqiyot markazida
2002-yilgacha ishlagan Axborot texnologiyalari
guruhi tomonidan ishlab
chiqilgan. Ushbu guruh AKTning millatlar raqobatdoshligiga
ta’sirini
yaxshiroq
tushunishga intiladi va NRIni uchta tarkibiy qismga ajratadi:
➢
ma’lum bir mamlakat yoki jamiyat tomonidan taklif qilinadigan AKT
uchun muhit (bozor, siyosiy, tartibga soluvchi va infratuzilma muhiti);
➢
mamlakatning asosiy manfaatdor tomonlarining (shaxslar, korxonalar va
hukumatlar) AKTdan
foydalanishga tayyorligi;
➢
ushbu manfaatdor tomonlar orasida AKTdan foydalanish. (4-rasm.)
Иқтисодиётни рақамлаштириш
шароитида қулай ишбилармонлик
муҳитини ривожлантириш йўналишлари
93
4-rasm. NRI tarkibiy qismlari.
2019-yilda tarmoqning tayyorligi indeksi 121 ta mamlakat iqtisodiyotini
qamrab oldi. NRI-
2019 uchun jami 62 ta koʻrsatkich aniqlandi.
Ushbu
koʻrsatkichlardan 40 tasi aniq / miqdoriy ma’lumotlar, 12 tasi indeks / tarkibiy
koʻrsatkichlar va 10 tasi soʻrov / sifat ma’lumotlaridir.
4
Yangilangan NRI-2019 yaxshilangan tuzilishga ega
boʻlib, u indeks uchun
ishlatilgan eng soʻnggi modelga kiritilmagan bir nechta xususiyatlarni oʻz ichiga
oladi. Shu sababli 2019-yil natijalarini avvalgi nashrlarning reytinglari bilan
taqqoslab boʻlmaydi.
Shunga qaramay, NRIning fundamental asosi oʻzgaris
hsiz
qolmoqda va NRI-2019 reytinglari NRI-2016 natijalari bilan muayyan
oʻxshashliklarga egadir.
Darhaqiqat, 2019 yil reytingidagi eng yaxshi
-10
mamlakatning
sakkiztasi NRI-
2016 ning ham eng yaxshi oʻntaligiga kiritilgan.
2019-yilgi indeksdagi eng yaxshi-10 ga kirgan, avvalgi reytinglarning eng yaxshi
oʻntaligiga kirmagan mamlakatlar –
Daniya (2016-yil NRIda 11-
oʻrin; 2019
-yilda
6-
oʻrin) va Germaniya (2016
-il NRIda 15-
oʻrin; 2019
-yilda 9-
oʻrin) hisoblanadi.
Quyida NRI-
2019 mamlakatlarning egallagan oʻrni k
eltirilgan.
1.
Shvetsiya
2.
Singapur
3.
Niderlandiya
4.
Norvegiya
4
https://networkreadinessindex.org/nri-2019-countries
Иқтисодиётни рақамлаштириш
шароитида қулай ишбилармонлик
муҳитини ривожлантириш йўналишлари
94
5.
Shveytsariya
6.
Daniya
7.
Finlyandiya
8.
Qoʻshma Shtatlar
9.
Germaniya
10.
Birlashgan Qirollik
1-boshlovchi. Assalomu alaykum, aziz mehmonlar! Mustaqil yurtning barkamol yoshlari, aziz ustozlar. Bugungi “Til bayrami”ga xush kelibsiz! 2-boshlovchi

|
1-boshlovchi. Assalomu alaykum, aziz mehmonlar! Mustaqil yurtning barkamol yoshlari, aziz ustozlar. Bugungi “Til bayrami”ga xush kelibsiz! 2-boshlovchi
|
bet | 1/5 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 46 Kb. | | #160807 |
Bog'liq 21-oktabr-til-bayrami-senariysi
1-boshlovchi. Assalomu alaykum, aziz mehmonlar! Mustaqil yurtning barkamol yoshlari, aziz ustozlar. Bugungi “Til bayrami”ga xush kelibsiz!
2-boshlovchi. Inson go`zalligi, ma’naviyati, buyuk merosi, hatto olam barqarorligining asosi ham bu – tildir. SHu sabab onadek aziz o`z ona tilimizni asrab-avaylash, e’zozlash barchamizning muqaddas burchimizdir.
1-boshlovchi. Darhaqiqat, inson o`z ona tilisi bilan uyg`ayadi, kamolga yetadi. Mana shu til bilan yashab o`tadi. Komillikning birinchi belgisi ham namoyon bo`ladi.
2-boshlovchi. Zero, nutqning go`zalligi, tilning burroligi, ifodaning aniqligi inson uchun o`ziga xos husndir, bu husn oxir-oqibatda jamiyatning, millatning husnini ko`rsatadi.
1-boshlovchi. Marhamat, endi navbatni maktab-internatimiz o`quvchilariga beramiz.
1-o`quvchi.
O`zbek tilin tinglab kirdi menga jon,
Ohista tikildim va shunda bildim.
Meni tuzatolmas hech dard-u darmon
Jonimga Masihdur shu ona tilim.
Barchamizga yaxshi ma’lumki, 1989-yil 21-oktabrda o`zbek tiliga Davlat tili maqomi berildi. Bu haqda O`zbekiston Respublikasi Konstitusiyasining 4-moddasida ham “O`zbekiston Respublikasining davlat tili o`zbek tilidir” deb yozib qo`yilgan. Demak, bu kunni cheksiz quvonch va iftixor bilan bayram qilishga haqlimiz.
2-o`quvchi. Inson tug`ilib o`sgan joyi ona tuproq muqaddas Vatandir. Biz dunyoga keliboq onajonimizni, ona Vatanimizni ko`ramiz, endigina tilimiz chiqqan damlarda aytilayotgan so`zimiz bu ona so`zidir. Biz eng aziz, eng mo`tabar inson nomini o`z tilimizda onadek muqaddas ataymiz. Ona bizga jon baxsh ato etgan bo`lsa, til bizga aql-zakovat ato etadi. SHuning uchun ham o`zbek tili buyuk va muqaddasdir.
Musiqa ohangida sahnaga Ona va farzand chiqib keladi.
Ona obrazi: Mehribon farzandlarim, jondan aziz dilbandlarim, o`z yurtiga fidoiy, mard pahlavonlarim. Sizlar o`z ona tilimizno hamisha asrab-avaylanglar. O`z tilimiz qatorida qardosh chet tillarini ham o`rganib, hurmat qilinglar. Mening sizlarga murojaatim shuki, tilimizning sofligini saqlang, uning boy ifoda vositalaridan o`rinli foydalanishga harakat qiling, go`zalligini namoyish eting. Sizning komilligingiz avvalo, muomala madaniyatingizda namoyon bo`ladi. “YAxshi so`z jon ozig`i”, “Bir ko`ngil imorati – ming Makka ziyorati” deganlaridek, shirinsuxan bo`lib yashanglar.
Farzand obrazi: Munis onajon, har bir so`zingiz biz uchun muqaddas. CHunki o`zingiz bu tuyg`uni,mehrni allangiz ila ko`nglimizga jo etgansiz.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-boshlovchi. Assalomu alaykum, aziz mehmonlar! Mustaqil yurtning barkamol yoshlari, aziz ustozlar. Bugungi “Til bayrami”ga xush kelibsiz! 2-boshlovchi
|
Fizik bosqich - 1-mavzu: Ma’lumotlar bazasining maqsadi, vazifalari va asosiy tushunchalari. Ma’lumot bazasining...

Fizik bosqich
– fayllarda joylashgan ma`lumotlarni tashqi axborot
saqlovchilarida joylashishini belgilaydi. Bu arxitektura ma`lumotlar bilan
ishlaganda mantiqiy va fizik mustaqillikni ta`minlab beradi.
Mantiqiy mustaqillik bitta ilovani o`zgartirishni, shu baza bilan ishlaydigan boshqa
ilovani o`zgartirmasdan amalga oshirishni bildiradi.
Fizik mustaqiliylik, saqlanuvchi ma`lumotlarni bir qattiq diskdan boshqasiga
ko`chirganda uni ishlash qobiliyatini saqlab qolgan holda o`tkazishni bildiradi.
Ma`lumotlarning MB da ko`ppog`onali ifodalanishi
Ichki model ma`lumotniig mantiqiy modelini tashuvchilarda aks ettiradi va
yozuvlarning joylashishi, aloqasi va tanlab olinishini ko`rsatadi.
Ichki model MBBT orqali hosil qilinadi va unga quyidagi talablar qo`yiladi :
ma`lumotlarning mantiqiy tuzilishini saqlash;
tashqi xotiradan maksimal foydalanish;
MBni yuritish harajatlarini kamaytirish;
Ma`lumotlarni qidirish va tanlash jarayonlarining tezkorligini oshirsh va
boshqalar.
Umumiy holda ma`lumotlar bazalarini boshqarish tizimlari (MBBT) ikki xil
guruhga ajratiladi:
1. Professional yoki sanoat MBBTlari. Bu guruhga quyidagi MBBTlar kiradi:
Oracle, DB2, Sybase, Informix, Ingres, Progress.
2. Shaxsiy (stolga joylashtiriladiganlar). Bu guruhga kiradigan MBBTlar:
FoxBase/FoxPRO, Clipper, R:base, Paladox, Approach va Access.
|
Globallashuv jarayonida inson resurslarini boshqarishda raqamli transformasiya - bet 12

|
Globallashuv jarayonida inson resurslarini boshqarishda raqamli transformasiya
|
bet | 12/48 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #230247 |
Bog'liq Документ Microsoft Word (2)Strategiyani amalga oshirishdan kutilayotgan natijalar
Strategiyada belgilangan vazifalarni amalga oshirish orqali quyidagi natijalarga erishish rejalashtirilgan (maqsadli koʻrsatkichlar ilovada):
- yuqori tezlikdagi Internet jahon axborot va mobil aloqa tarmoqlaridan sifatli, xavfsiz, arzon va oqilona foydalanish;
- aloqa va telekommunikatsiyalarning ochiq va raqobatbardosh bozori;
- barcha ijtimoiy obyektlarni Internet jahon axborot tarmogʻi bilan ta’minlash;
- respublika boʻylab optik tolali aloqa tarmogʻining uzunligini kengaytirish;
- aholi punktlarini yuqori tezlikdagi aloqa texnologiyalari (4G va b.) bilan qamrab olish darajasini oshirish;
- shaharlar va qishloqlar oʻrtasidagi raqamli tafovutni kamaytirish;
- elektron hukumatni rivojlantirish xalqaro reytingida eng rivojlangan mamlakatlar qatoriga kirish;
- elektron davlat xizmatlari ulushini oshirish;
- elektron davlat xizmatlariga ishonchni mustahkamlash, aholining davlat organlari bilan xavfsiz va oson oʻzaro hamkorlik qilishini ta’minlash;
- davlat, biznes va aholining ehtiyojlariga qarab, hisoblash quvvatini samarali taqsimlash va undan foydalanish;
- respublika boʻylab kommunal sohada elektron hisoblagichlar ulushini oshirish;
- an’anaviy qogʻoz yoki elektron hujjatga nisbatan elektron yozuvning ustunligi;
- dasturiy mahsulotlarning eksport hajmini kengaytirish;
- IT-parkda rezidentlari sonini oshirish;
- investitsiya muhitini yaxshilash, axborot texnologiyalari sohasida investitsiyalar samaradorligini oshirish;
- aholining raqamli iqtisodiyot va elektron hukumat vositalaridan foydalanish koʻnikmalarini rivojlantirish;
- aholining barcha qatlamlari uchun axborot texnologiyalari sohasida ta’lim olish boʻyicha keng imkoniyatlarining mavjudligi;
- axborot texnologiyalari sohasidagi professional kadrlar zaxirasining, shu jumladan boshqaruv kadrlari zaxirasining mavjudligi;
- IT-yoʻnalishi boʻyicha oliy ta’lim muassasalari bitiruvchilari sonini oshirish;
- Respublikaning barcha tumanlarida (shaharlarida) raqamli texnologiyalar oʻquv markazlarini tashkil etish.
|
| |
Anglikizmlarni shakllantirish usullari

|
Anglikizmlarni shakllantirish usullari
|
bet | 10/22 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 353,62 Kb. | | #99563 |
Bog'liq avtoreferat1.3. Anglikizmlarni shakllantirish usullari
Yangi tushunchalar va hodisalar doirasi mavjud Rus kelib chiqishi, cheklangan. Shu sababli, mavjud nominatsiyani qarzga olingan tushuncha va mavzu bilan olish yanada obro'li va samarali hisoblanadi. Xorijiy qarzlarning quyidagi guruhlarini ajratish mumkin:
1. To'g'ridan-to'g'ri qarz olish... Bu so'z rus tilida taxminan bir xil shaklda va asl tilda bir xil ma'noda uchraydi. Bu kabi so'zlar hafta oxiri- dam olish kunlari; mani- pul, suhbatlar (chat - suhbat), yigit-do'st (do'st, do'st).
2. Gibridlar. Bu so‘zlar rus tilidagi qo‘shimcha, prefiks va chet o‘zagiga qo‘shilish orqali yasaladi. Bunday holda, xorijiy so'zning ma'nosi - manba ko'pincha biroz o'zgaradi, masalan: so'rang(so'rash - so'rash), g'azab(band - notinch, notinch), tabassum (tabassum so'zidan - tabassum).
3. Kuzatuv qog'ozi. O'zining fonetik va grafik ko'rinishini saqlab qolgan holda ishlatiladigan chet tilidagi so'zlar. Bu kabi so'zlar menyu(menyu) , disk(disk) , virus(virus) , klub(klub), etiklar - etiklar, etiklar.
4. Yarim buzoq. Grammatik rivojlanish jarayonida rus tili grammatikasi qoidalariga bo'ysunadigan so'zlar (qo'shimchalar qo'shiladi). Masalan: haydash - haydash(haydovchi) "Ko'p vaqtdan beri bunday haydash yo'q edi" - "sug'urta, energiya" ma'nosida.
5. Ekzotizmlar... Boshqa xalqlarning o'ziga xos milliy urf-odatlarini tavsiflovchi va rus bo'lmagan voqelikni tasvirlash uchun ishlatiladigan so'zlar. Ushbu so'zlarning o'ziga xos xususiyati shundaki, ular rus tilidagi sinonimlarga ega emas. Masalan: krep(chiplar), Hot dog(Hot dog) , cheeseburger(chizburger), koka-kola.
6. Chet tilidagi dog'lar... Bu so'zlar odatda leksik ekvivalentlarga ega, lekin stilistik jihatdan ulardan farq qiladi va nutqning o'ziga xos ifodasini beruvchi ekspressiv vosita sifatida u yoki bu aloqa sohasida mustahkamlanadi. Masalan: OK(OK); Qoyil(Voy!), Bue - xayr, salom - salom.
7. Kompozitlar. Ikkita inglizcha so'zdan iborat so'zlar, masalan: ikkinchi qo'l ishlatilgan- eskirgan kiyimlar sotiladigan do'kon; video salon video salon- kino tomosha qilish uchun xona, shoumen (shou boshlovchisi), DJ - disk jokey (disk jokey).
8. Jargon. Har qanday tovushlarning buzilishi natijasida paydo bo'lgan so'zlar, masalan: aqldan ozgan - aqldan ozgan, jozibali - sehrli, sehrli, maftunkor, jozibali.
|
| |
1-bob. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari

|
1-bob. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari
|
bet | 1/80 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 281,59 Kb. | | #130407 |
Bog'liq 1-bob. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari-fayllar.org
1-bob. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari
1-BOB. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari
Ma‘lumotlar bazasining maqsadi, vazifalari va asosiy tushunchalari
Zamonaviy axborot tizimlari asosini ma‘lumotlar bazasi tashkil etadi. Ma‘lumotlar bazasi dеb kompyutеr xotirasida saqlanuvchi ma‘lum sohaga tеgishli faktografik ma‘lumotlar majmuasiga aytiladi. Faktografik ma‘lumotlar ma‘lum turdagi foydalanuvchilar uchun kеrak bo‘lgan rеal prеdmеtlar, hodisalar va jarayonlar xossalarini aks ettiruvchi ma‘lumotlardir.
Prеdmеt sohasi bu boshqarishni avtomatlashtirish lozim bo‘lgan sohadir. Ma‘lumotlar bazasida konkrеt prеdmеt sohasiga tеgishli dinamik ravishda yangilanuvchi ma‘lumotlar tizimi saqlanadi. Ma‘lumotlar bazasida ma‘lumotlar bilan birga ularning tavsiflari saqlanadi. Foydalanuvchi dasturlariga bog‘liq bo‘lmagan bu ma‘lumotlar mеtama‘lumotlar dеyiladi. Mеtama‘lumotlar ma‘lumotlar bazalari lug‘atlarida saqlanadi.
Ma‘lumotlar banki dеganda ma‘lumotlar intеgrallashgan majmuasini qo‘llash uchun mo‘ljallangan algoritmik, dasturiy, tеxnik va tashkiliy vositalarga aytiladi.
Axborot tеxnologiyasi — axborot tizimlarni yaratish va yuritish usullari hamda vositalari majmuasi;
Axborot tizimi — axborotni to‘plash, saqlash, izlash, o’nga ishlov bеrish hamda undan foydalanish imkonini bеruvchi tizim.
Har qanday axborot tizimi strukturasi, qo‘llanish sohasidan qatiy nazar, bir nеchta qismlardan iborat bo‘ladi. Ta‘minlovchi qismlar olti xil bo‘ladi: tеxnik, matеmatik, dasturiy, tashkiliy, huquqiy ta‘minotlar.
Ta‘riflar:
Mohiyat - prеdmеtlar, hodisalar, jarayonlar umumiy xossalari asosida birlashtiruvchi tushuncha.
Mohiyat nusxasi – umumiy mohiyatga ega konkrеt prеdmеtlar, hodisalar, jarayonlar.
Mohiyatlar to‘plami – bir xil xossalarga ega mohiyatlar to‘plami.
Atribut – mohiyat xossasi.
|
| |
Fani bo'yicha yakuniy nazorat (testlar) 2023-2024 o'quv yilining bahorgi semestri Variant 4

|
Fani bo'yicha yakuniy nazorat (testlar) 2023-2024 o'quv yilining bahorgi semestri Variant 4
|
bet | 1/2 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 5,57 Kb. | | #241756 |
"Dasturiy ta'minot sifatini ta'minlash"
fani bo'yicha yakuniy nazorat (testlar)
2023-2024 o'quv yilining bahorgi semestri
Variant 4
1. Xatolarni aniqlash uchun sinovchining vakolatlari, sezgi va tajribasi qo'llaniladigan sinov:
C) xatolarni bashorat qilish
2. "Pestitsid paradoksi" bilan kurashish uchun quyidagilar kerak:
A) test holatlarini muntazam ravishda qayta ko'rib chiqish va yangilash
3. Mahsulotni tekshirish jarayoni nima?
A) bu mahsulotni belgilangan standartlarga muvofiqligini tekshirish
4. Mahsulotni tasdiqlash jarayoni nimani anglatadi?
A) bu mahsulotni mijozning talablariga muvofiqligini tekshirish jarayoni
5. Sinov kontekstida xato nima?
B) bu dasturiy ta'minotdagi nuqson yoki xato
6. Stress testida nimani tekshiramiz?
A) biz tizimni resurs cheklovlaridan oshib ketganda kuzatamiz
7. Sinovlarni avtomatlashtirish uchun qanaqa freymvorklar (vositalar) mvjud?
B) Selenium, Cypress va HAMCREST
8. V-model bu...
C) bu dasturiy mahsulotlar va inson-mashina interfeyslarini o'z ichiga olgan v shaklidagi sinov usuli
9. Sharshara modeli bu...
C) hayot aylanishi boshlanganidan keyin o'zgartirilishi mumkin bo'lmagan model
10. Tutun sinovi (Smoke testing) qachon va nima uchun ishlatiladi?
D) bu butun rivojlanish tsikli davomida amalga oshiriladigan asosiy funktsiyalarni yuzaki sinovdan o'tkazish
11. Birlik sinovi odatda kim tomonidan amalga oshiriladi?
C) ishlab chiquvchi
12. Qaysi variantlar faqat sinov darajalarini o'z ichiga oladi ?
C) modulli, integratsiya, tizim va qabul qilish
B) tizim, qabul qilish, komponent va modulli
|
| |
Nazorat savollari - Globallashuv jarayonida inson resurslarini boshqarishda raqamli transformasiya

|
Globallashuv jarayonida inson resurslarini boshqarishda raqamli transformasiya
|
bet | 13/48 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #230247 |
Bog'liq Документ Microsoft Word (2)Nazorat savollari:
1. “Raqamlashtirish” atamasi nimani anglatadi?
2. Raqamlashtirishning biznes va umuman jamiyat uchun qanday afzalliklari bor?
3. Tashkilotni muvaffaqiyatli raqamli oʻzgartirish uchun zarur boʻlgan asosiy qadamlar qanday?
4. Tashkilotning raqamli transformatsiyasi jarayonida qanday xavf va qiyinchiliklar yuzaga kelishi mumkin va ularni qanday yengish mumkin?
5. Raqamlashtirish va raqamli transformatsiyada qaysi texnologiyalar asosiy rol oʻynaydi?
6. Iqtisodiyotning qaysi tarmoqlarida raqamli texnologiyalar eng faol joriy etilmoqda va nima uchun?
7. Muvaffaqiyatli raqamli transformatsiya uchun xodimlarning kompetentsiyalari va koʻnikmalarida qanday oʻzgarishlar kerak?
8. Tashkilotda raqamli transformatsiya samaradorligini qanday baholash mumkin?
9. Muvaffaqiyatli raqamli transformatsiyaga qanday misollar keltira olasiz?
10. Raqamlashtirish va raqamli transformatsiya sohasida kelajakda qanday tendentsiyalar va yoʻnalishlarni kutishimiz mumkin?
Adabiyotlar va internet resurslar:
1.V.A.Karimova, M.B.Zaynutdinova Informatsionnie sistemi. T: “Aloqachi”», 2017., 256 str.
2.T.N.Nishonboev. Servisga yoʻnalishtirilgan taqsimlangan tizimlar. – T.: “Fan va technologiya”, 2017, 300 bet
3. Jaroslav Pokorny, Vaclav Repa “Information Systems Development. Business Systems and Services: Modeling and Development”. 2011.
4. Xop G., Vulf B. Shabloni integratsii korporativnix prilojeniy. M.: Vilyams, 2017.
5. Angappa Gunasekaran, Maqsood Sandhu Handbook on Business Information Systems, - 2015, ISBN-13: 978-9812836052, ISBN-10: 9812836055. - 960 pages
6. Gunasekaran A., Sandhu M. Hand book on Business Information Systems, 2012, ISBN-13:978-9812836052 - 960 p.
7. Jan vom Brocke, Michael Rosemann International Handbooks on Information Systems (Handbook on Business Process Management 1), 2nd Edition, ISBN 978-3-642-45099-0 ISBN 978-3-642-45100-3 (eBook), Springer-Verlag Berlin Heidelberg 2015, http://www.springer.com/series/3795
8. http://www.erpnews.ru/erp.html
9. http://ccitt.uz/ru/press_center/news_ict/1166/
|
| |
Statistik jamlash va guruhlash

|
Statistik jamlash va guruhlash
|
bet | 1/4 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 65,61 Kb. | | #125169 |
Bog'liq STATISTIK KUZATISH USLUBIYATI, STATISTIK JAMLASH VA GURUXLASH.
MAVZU: STATISTIK KUZATISH USLUBIYATI, STATISTIK JAMLASH VA GURUXLASH.
REJA:
1. Kirish
2. Statistik guruhlash
3. Guruhlash turlari
4. Oddiy va murakkab guruhlash
5. Ikkilamchi guruhlash
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar
KIRISH
Statistikada guruhlash deb o’rganilayotgan hodisalarni (ob’ektlarni, birliklarni) muhim belgilariga asoslanib turdosh (sifatdosh) guruhlarga (to’plamlarga) birlashtirish yuritiladi.Masalan aktsioner kompaniyalarni dividend to’lash darajasiga qarab guruhlarga ajratish. Agarda to’plangan ma’lumotlarni jamg’arib umumiy ko’rsatkichlar olish bilan chegaralansak, u holda ular turli statistik to’plamlarga tegishli bo’lishi mumkin, natijada ularning tuzilishi va xususiyatlarini aniqlay olmaymiz. Guruhlashning ahamiyati shundaki, u ma’lumotlarni umumlashtirish va tasavvur qilish uchun ixcham, yaqqol shaklda taqdim etishni ta’minlaydi. Bundan tashqari, guruhlash ma’lumotlarga turli jihatdan ishlov berish va tahlil qilish uchun asos yaratadi. Buning uchun guruhlarni bunyod etish belgisi yoki belgilarini tanlash, tuziladigan guruhlar soni va ularning chegaralarini aniqlash ilmiy tartib-qoidalarga tayanishi kerak. Statistika bunday ilmiy printsiplarni yaratgan, ular ichida eng asosiylari quyidagilardan iboratGuruhlash belgilari qilib ko’zlangan maqsad va vazifalar nuqtai nazaridan muhim belgilar ya’ni o’rganilayotgan hodisalarning tub bog’lanishlarini ifodalovchi belgilar olinishi kerak. Shu bilan birga guruhlashni konkret sharoitga moslashtirish, ya’ni sharoit o’zgarishiga qarab guruhlashni tuslantirib, uning belgilarini o’zgartirish - bir sharoitda guruhlarni bir belgi asosida tuzib, ikkinchi sharoitda boshqa unga mos keladigan belgilarga tayanish zarur. Ayrim guruhlar uchun hisoblanadigan umumiy ko’rsatkichlar tipik va barqaror bo’lishini ta’minlash uchun har bir guruhga tegishli birliklar soni yetarli miqdorda (5 birlikdan kam bo’lmasligi) bo’lishi kerak, chunki bu holda umumiy ko’rsatkichlarda tasodifiy kuchlar ta’siri o’zaro qirqiladi va qonuniyat, tipik jihat yaxshiroq namoyon bo’ladi.Guruhlar sonini to’g’ri belgilash guruhlash samarali bo’lishi uchun muhim garovdir. Bu masalani ko’pvariantlik qoidaga tayanib yechish eng yaxshi yo’l hisoblanadi. Statistik guruhlash - bu o’rganilayotgan hodisalarni muhim belgilariga qarab bir xil (turdosh) guruhlar birlashtirishdir. Guruhlashda miqdoriy o’zgarishlar orqali sifat o’zgarishlarini oydinlashtirish uchun guruhlarni ta’riflovchi ko’rsatkichlar tipik va barqaror bo’lishini ta’minlash zarur. Ayrim guruhlarni ta’riflovchi ko’rsatkichlar tipik va barqaror bo’lishi uchun ularga mansubli birliklar soni yetarli miqdorda bo’lishi kerak. Guruhlar soni ko’p variantli yechim asosida belgilanishi kerak.
|
| |
OLIY TA’LIM BOSHQARUVIDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING OʻRNI. (IoT, Cloud Computing va boshqa texnologiyalar)

|
OLIY TA’LIM BOSHQARUVIDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING OʻRNI. (IoT, Cloud Computing va boshqa texnologiyalar)
|
bet | 22/48 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #230247 |
Bog'liq Документ Microsoft Word (2)OLIY TA’LIM BOSHQARUVIDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING OʻRNI. (IoT, Cloud Computing va boshqa texnologiyalar)
Reja:
1. “4.0-ishlab chiqarish” (Industry-4.0) konsepsiyasi va evolyusiyasi.
2. Sun’iy intellektning paydo boʻlish tarixi. Sun’iy intellektning qoʻllanilish sohalari.
3. Oʻzbekiston Respublikasida raqamli iqtisod va sun’iy intellektni rivojlantirishning normativ-huquqiy asoslari. Raqamli iqtisod va sun’iy intellektni rivojlantirish boʻyicha xorij tajribasi.
4. Buyumlar interneti (Internet of Things) va Aqlli dunyo konsepsiyasi.
5. “Cloud” (bulutli) hisoblashlar tushunchasi. Bulutli hisoblash modellari.
6. Katta ma’lumotlar (Big Data), ularning xususiyatlari.
7. GRID – texnologiya konsepsiyasi
8. Virtual reallik (Virtual Real) va uning oʻziga xos xususiyatlar
Tayanch iboralar: Industry-4.0, IioT, ishlab chiqarish evolyusiyasi 1.0-4.0, smart mahsulotlar, aqlli raqamli texnologiyalar, IoT tizimi, Enterprise Resource Planning System. Internet of Things, buyumlar interneti, aqlli shahar, Cloud» xisoblashlar, Storage as a Servise (SaaS), Platform as a Servise (PaaS), IaaS, Cloud computing, SECI (Socialisation, Externalisation, Combination, Internalisation), katta ma’lumotlar (Big Data), data-sentr data-sentr, Colocation, GRID – computing, metakompyuter, stol superkompyuteri, Colocation (serverlarning fizik joylashuvi), VPS, tarmoqli superkompyuter.
1. “4.0-ishlab chiqarish” (Industry-4.0) konsepsiyasi va evolyusiyasi.
Industry 4.0 yoki aqlli ishlab chiqarish (IioT) – informatsion inqilobning yangi bosqichini nazarda tutadi, u asosan oʻzaro aloqalarni ta’minlash, avtomatlashtirish, mashinalar va real vaqtda ma’lumotlarga ishlov berishga yoʻnaltirilgan. Industry 4.0 ishlab chiqarishga moʻljallangan boʻlib, ta’minot zanjiri yoʻnaltirilgan kompaniyalar uchun yanada yaxlit va takomillashtirilgan ekotizimni yaratish uchun jismoniy ishlab chiqarish va aqlli raqamli texnologiyalar, kompyuterni oʻrganish va katta ma’lumotlar bilan ishlaydi. Bugungi kunda ishlayotgan har bir kompaniya va tashkilot turli xil boʻlsada, ularning barchasi umumiy muammoga duch keladi. Bular turli jarayonlarga, hamkorlarga, mahsulotlarga va insonlar orqali real vaqt rejimida ulanish va ma’lumotlarga kirishni ta’minlaydi.
3.1-rasm. Industry 4.0
Bugungi kundagi axborotlashgan jamiyatda toʻrt xil Industry inqilobi mavjud.
|
| |
Toshkent axborottexnologiyalari universiteti telekommunikatsiya texnologiyalari fakulteti

|
Toshkent axborottexnologiyalari universiteti telekommunikatsiya texnologiyalari fakulteti
|
bet | 1/3 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 293,6 Kb. | | #247362 |
Bog'liq 8 amaliy ish modellashtirish
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI
TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY
UNIVERSITETI TELEKOMMUNIKATSIYA
TEXNOLOGIYALARI FAKULTETI
Infokommunikatsiya tizimlarini modellashtirish Amaliy ish 7-8
Mavzu: Simulink paketining uzluksiz (Continous) va diskret (Discrete) bloklari.
Gruppa: 431-21-guruh talabasi
Bajardi:Norboboyev Mirismoilsoniy
Tekshirdi: Uteganov Axmet
8-amaliy ish
Simulink paketining uzluksiz (Continous) va diskret (Discrete) bloklari.
Uzluksiz va diskret bloklar orasidagi farq nima?
Uzluksiz bloklar: Bu bloklar uzluksiz vaqt domenida ishlaydi va doimiy vaqt oralig‘ida signallarni qayta ishlaydi. Misol uchun, uzluksiz diferensial tenglamalar bilan tavsiflanadigan tizimlar.
Diskret bloklar: Bu bloklar esa ma’lum vaqt oralig‘ida (namunalash davri) signalni qayta ishlaydi. Ular vaqtning har bir diskret momentida yangi qiymat oladi va signalni qayta ishlaydi. Misol uchun, raqamli filtrlar va diskret differensial tenglamalar.
Simulinkda qaysi bloklar uzluksiz tizimlarni modellashtirish uchun ishlatiladi?
Uzluksiz tizimlarni modellashtirish uchun Simulinkda quyidagi bloklardan foydalaniladi:
Integrator (Integrator)
Transfer Function (O‘tkazish funksiyasi)
State-Space (Davlat maydoni)
PID Controller (PID boshqaruvchi)
Derivative (Hosila oluvchi)
Diskret tizimlarni modellashtirish uchun qaysi Simulink bloklaridan foydalaniladi?
Diskret tizimlarni modellashtirish uchun Simulinkda quyidagi bloklardan foydalaniladi:
|
| |
Mohiyatlar to‘plami - 1-mavzu: Ma’lumotlar bazasining maqsadi, vazifalari va asosiy tushunchalari. Ma’lumot bazasining...

Bog‘lanish tеgishlilik sinfi yoki kardinalligi.
Mohiyatlar orasida quyidagi
munosabatlar aniqlangan:
Birga – bir (1:1) munosabat.
Ikki mohiyat orasida birga bir bog‘lanish
mavjud
dеyiladi agar birinchi mohiyatning har bir nusxasiga ikkinchi mohiyatning bitta
nusxasi mos kеlishi mumkin bo‘lsa, va aksincha.
Birga – ko‘p (1:n) munosabat.
Ikki mohiyat orasida birga ko‘p bog‘lanish
mavjud dеyiladi. Agar birinchi mohiyatning
har bir nusxasiga ikkinchi
mohiyatning bir nеchta nusxasi mos kеlishi mumkin bo‘lsa, va ikkinchi
mohiyatning har bir nusxasiga birinchi mohiyatning bittadan ko‘p bo‘lmagan
nusxasi mos kеlishi mumkin bo‘lsa.
Ko‘pga – bir (n:1) munosabat.
Ikki mohiyat orasida ko‘pga bir bog‘lanish
mavjud dеyiladi agar birinchi mohiyatning bir
nеchta nusxasiga ikkinchi
mohiyatning ko‘pi bilan bitta nusxasi mos kеlishi mumkin bo‘lsa va ikkinchi
mohiyatning har bir nusxasiga birinchi mohiyatning bir nеchta nusxasi mos kеlishi
mumkin bo‘lsa.
Ko‘pga – ko‘p (m:n) munosabat - 1-mavzu: Ma’lumotlar bazasining maqsadi, vazifalari va asosiy tushunchalari. Ma’lumot...

Ma‘lumot bazasi tizimining arxitеkturasi va uch bosqichli arxitеktura
Tarmoqlangan tizimlar asosiy tushunchalari.
Markazlashgan ma’lumotlar bazasi
bir kompyuter xotirasida saqlanuvchi ma’lumotlar bazasidir.
Taqsimlangan ma’lumotlar bazasi– bu tarmoq orqali o‘zaro bog‘langan bir necha
kompyuter xotirasida saqlanuvchi ma’lumotlar bazasidir.
Tarmoq xar bir tuguni
o‘z ma’lumotlar bazasiga ega bo‘lishi mumkin yoki ma’lumotlar bazasi bir qismini
saqlashi mumkin lekin foydalanuvchi uchun yagona ma’lumotlar bazasi bo‘lib
ko‘rinishi lozim
Taqsimlangan ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi
taqsimlangan dasturiy
tizimdir. Lekin foydalanuvchi yagona tizim sifatida foydalanishi lozim.
Teng darajali tarmoqlar - tarmoqqa ulangan barcha kompyuterlar teng xuquqli.
Bunday tarmoq
bir xil martabali
(peer-to-peer) tarmoq deb ataladi.
Tarmoq va fayl serverli texnologiya ( «fayl-server»arxitektura)
. Qo‘yilgan
masalalar
murakkabligining oshishi, shaxsiy kompyuterlar
va lokal xisoblash
tarmoqlarining paydo bo‘lishi yangi «fayl-server» arxitekturani paydo bo‘lishiga
zamin yaratdi. Tarmoq orqali murojat qilish mumkin bo‘lgan ma’lumotlar
bazasining ushbu arxitekturasida tarmoqdagi bitta
kompyuter server sifatida
ajratilgan
va
unda
ma’lumotlar
bazasining
fayllari
joylashtirilgan.
Foydalanuvchilarning
so‘roviga
mos
xolda
fayllar
fayl-serverdan
foydalanuvchilarning ishchi stantsiyalariga uzatilgan va u erda ma’lumotlarni
qayta ishlash bilan bog‘liq asosiy ishlar bajarilgan.
Bunda markaziy server
ma’lumotlarni qayta ishlashda qatnashmasdan faqat fayllarni
saqlovchi vazifasini
bajargan
O'qituvchi Maktab Sana Nechanchi soat 1-kuzatuvchi Fan Sinf O'quvchilar soni

Dars kuzatish va tahlil qilish
O'qituvchi
Maktab
Sana
Nechanchi soat
1-kuzatuvchi
Fan
Sinf
O'quvchilar
soni
2-kuzatuvchi
Mavzu
Maqsad / Asosiy e’tibor berish joyi (avvalgi kuzatish va muhokamalar asosida aniqlanadi)
DARSGA TAYYORGARLIK
1 2 3 4 5
6
Darsga tayyorgarlik darajasi
DARS JARAYONI
1 2 3 4 5
6
Darsning maqsadi aniq bayon etilganligi
Vaqt va turli xil texnoloqiyalardan samarali fovdalanilganligi
O'qituvchi fani bo’yicha puxta bilim bera olqanligi
Yakka va qurnh holatdagi murojaatlarqa javob berishligi
Samarali bilim olishga mos muhit va dars boshqaruvi
yaratib berilganligi (gumhlarga bo’lib ishlash/o’quvchiga
yo’naltirilgan dars jarayoni kabi usullar qo’llanilishi
O’quvchilarga berilgan savollaming samaraliligi va
o’qitish jarayoniga foydali ekanligi
O’quvchilardagi tanqidiy fikriash, muammoni hal etish,
yangicha va mustaqil fikriash qobiliyatlarini rivojlantirish
darajasi
O’qituvchining darsdagi muomalasi va dars jarayoniga
doir buymqlami berish samaradoriigi
O’qituvchining darsdagi mashqlarga doir ko’rsatmalari
aniq va tushunarliligi
Ingliz tilidan foydalanish darajasi
O'rganish
1 2 3 4 5
6
O’quvchilaming fanga oid bilim, qobiliyat va
tushunchalari yuqoriligi
O’quvchilaming darsda faolligi va ishtiroki
O'rganishga bo'lgan munosabat
1 2 3 4 5
6
O’quvchilaming darsga bo’lgan munosabatlari ijobiyligi
O’quvchilaming darsda o’zlarini yaxshi tutganligi
O’quvchilaming bir-biriga va o'qituvchi va
o’quvchilarning bir- biriga bo’lgan munosabatini
yaxshiligi
O’quvchilaming o’zaro munosabat, hamkorlik va yaxshi
muloqotda bo’lishlik qobiliyatlariga egaliqi
Baholash
O’qituvchining baholash orqali o’rgatish jarayonini
rejalashtirish, o'qitish va o’sishni kuzatish uchun
foydalanishi
Joriy baholash vositalari dars jarayoniga kiritilqan
O'qituvchi o’quvchilarning rivojlanishi uchun baholash,
fikr- mulohaza berish, va kuzatishlardan foydalanishliqi
Rivojlanish/o'sish
Izohlar
Kuzatuvchilar va kuzatuvchi-o'qituvchilarning dars
jarayonidan so’ng talabalaming mavzuga doir bilimlarni
qay darajada egallaganligi xulosasi
Madaniy Bilimlar
YES
NO
N/A
Izohlar
O’zbekistondagi hayot milliy va madaniy merosimiz
haqida ma’lumot berilishi (zarur bo’lgan holatarda),
O‘zlashma so‘zlarning tuzilishiga ko‘ra turlari va leksikografik talqini

|
O‘zlashma so‘zlarning tuzilishiga ko‘ra turlari va leksikografik talqini
|
bet | 18/22 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 353,62 Kb. | | #99563 |
Bog'liq avtoreferat2. O‘zlashma so‘zlarning tuzilishiga ko‘ra turlari va leksikografik talqini
Mustaqillikkacha bo‘lgan so‘z o‘zlashish jarayonida ayrim leksemalarning tilimizga rus tilining fonetik, leksik, morfologik yoki sintaktik hodisalariga moslashgan holda o‘zbek tili leksikasiga o‘zlashganini kuzatish mumkin. Trenirovka leksemasi ham shu hodisa mahsuli bo‘lib, ma’lum sifat-xususiyatlarga ega bo‘lish yoki ularni saqlab qolish uchun muntazam ravishda amalga oshiriladigan mashqlar, mashg‘ulotlar tushunchasini ifodalaydi. Bu leksemaning asl varianti mustaqillikdan so‘ng trening [ingl. training – o‘rgatish, tarbiyalash, mashq qildirish] shaklida o‘zlashtirildi.
|
trenirovka
|
trening
|
|
TRENIROVKA [r. < ingl. training]
1 Ma’lum sifat-xususiyatga ega bo’lish yoki ularni saqlab qolish uchun muntazam ravishda amalga oshiriladigan mashqlar, mashg’ulotlar.
2 Muayyan reja asosida sportchini, uning organizmini o’z kuchini maksimal namoyon qilishga, chidamlilik, tezlik, chaqqonlikka va g’alaba uchun intilishga tayyorlab borish.
|
TRENING [ingl. training – o’rgatish, tarbiyalash, mashq qildirish] Trenirovka tizimi, mashq, mashg’ulot rejimi
|
|
Asli inglizcha bo‘lib, rus tili orqali o‘zlashgan
|
To‘g‘rilan to‘g‘ri ingliz tilidan o‘zlashgan
|
|
Rus tilining tabiatiga moslashib o‘zlashgan
|
O’zbek tili tabiatiga mos
|
|
Qo’llanilishi nofaol
|
Qo’llanilishi faol
|
|
Asosan sport sohasiga xoslangan
|
Ko‘proq o‘quv, o‘rin bilan boshqa sohalarda ham ishlatiladi
|
|
|
|
| |
Axborot xavfsizligiga tahdidlar juda ko'p va turli xildadir. Bu tahdidlar har bir sohada mavjud bo'lishi mumkin, ammo ularni asosiy o'rtadagi turkumlariga ajratish mumkin

|
Axborot xavfsizligiga tahdidlar juda ko'p va turli xildadir. Bu tahdidlar har bir sohada mavjud bo'lishi mumkin, ammo ularni asosiy o'rtadagi turkumlariga ajratish mumkin
|
bet | 4/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 4,52 Mb. | | #241464 |
Bog'liq Presentation 231Axborot xavfsizligiga tahdidlar juda ko'p va turli xildadir. Bu tahdidlar har bir sohada mavjud bo'lishi mumkin, ammo ularni asosiy o'rtadagi turkumlariga ajratish mumkin: - Malware va Viruslar: Zararli dasturlar, viruslar va o'zaro ta'sir ko'rsatadigan dasturlar, tarmoqqa kirish yoki ma'lumotlarni yo'q qilish maqsadida yaratilgan. Ular kompyuterlarga, mobil qurilmalarga va h.k. o'rnatilishi mumkin va ma'lumotlarni yo'qotish, foydalanuvchilarning identifikatsiyasini olish yoki tarmoqni yo'qotish orqali xavfsizlikni buzishlari mumkin.
- Phishing: Foydalanuvchilarni qarshilash uchun maxfiy ma'lumotlarni yig'ishning odatiy usullari, masalan, e-pochta yoki internet saytlari orqali ajratilgan xayronlikning ko'rinishlariga kuyidagi tarmoqqa kirish uchun maxfiy ma'lumotlarni kiritish.
- DDoS Hamjinsliklari: Yarim milliy orqali xak to'xtatish va tarmoq xizmatini to'xtatish maqsadida ko'plab kompyuterlarning shaklidan chiqarilgan tovush yoki tarmoq trafiklarini yaratish.
4. Identifikatsiya Vaqtida Tarmoq Atakalari (MITM Attacks): Bu atakalar, foydalanuvchilar va serverlar o'rtasidagi axborot o'tkazmalarni kuzatish va o'zgartirish orqali maxfiy ma'lumotlarni yopishni maqsad qiladi. 4. Identifikatsiya Vaqtida Tarmoq Atakalari (MITM Attacks): Bu atakalar, foydalanuvchilar va serverlar o'rtasidagi axborot o'tkazmalarni kuzatish va o'zgartirish orqali maxfiy ma'lumotlarni yopishni maqsad qiladi. 5. Brute Force Attack: Bu ataka turi, parolni aniqlash uchun avtomatik vositalar yordamida kutilmaganda, ko'p urinishlarda parol kombinatsiyalarini tekshirish asosida amalga oshiriladi. 6. Insider Threats: Tizimdan kelib chiqishi mumkin bo'lgan xavfsizlik xavfiyliklarini ishlab chiqarish uchun kompaniya xodimlarining yoki ishlab chiqaruvchilarining g'alati ma'lumotlarga kirish qo'llab-quvvatlashi. 7. Zero-day Exploits: Bu, birinchi marta foydalaniladigan xavfsizlik xavfiyliklari, bugun mas'uliyatni o'z ichiga olgan holda foydalanish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Axborot xavfsizligiga tahdidlar juda ko'p va turli xildadir. Bu tahdidlar har bir sohada mavjud bo'lishi mumkin, ammo ularni asosiy o'rtadagi turkumlariga ajratish mumkin
|
Ingliz tili yo’nalishi 023-7 guruh talabasi - bet 6

|
Ingliz tili yo’nalishi 023-7 guruh talabasi
|
bet | 6/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 4,52 Mb. | | #241464 |
Bog'liq Presentation 2313. Maxfiylik va Tarmoq Xavfsizligi Qonunchiliklari: Bu qonunchiliklar, tarmoq xavfsizligi va ma'lumotlarni himoya qilish bo'yicha xususiy qonunchiliklarni o'z ichiga oladi. Ular tarmoq operatorlarining va provayderlarining tarmoq xavfsizligini ta'minlash uchun kerakli bo'lgan usullarni va tartibotlarni belgilaydi. 4. Maxfiylik va Ma'lumotlarni Himoya Qonunchiliklari: Bu hujjatlar, shaxsiy ma'lumotlarni to'plash, saqlash va ishlatish tartibotini tuzish, shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilishning asosiy prinsiplarini belgilab beradi. 4. Maxfiylik va Ma'lumotlarni Himoya Qonunchiliklari: Bu hujjatlar, shaxsiy ma'lumotlarni to'plash, saqlash va ishlatish tartibotini tuzish, shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilishning asosiy prinsiplarini belgilab beradi. 5. Maxfiylik va Ma'lumotlarni Himoya Standartlari: Bu standartlar, tashqi tashkilotlar va korxonalar tomonidan o'z axborot xavfsizligi va ma'lumotlarni himoya tizimlarini tuzishda qo'llaniladigan qonunlar va tartibotlarni tuzish uchun o'zining maxfiylik va ma'lumotlarni himoya standartlarini belgilaydi. Bu hujjatlarning amal qilishini ta'minlash, foydalanuvchilar va korxonalar uchun axborot xavfsizligini va ma'lumotlarni himoya qilishning muhim asoslarini ta'minlaydi. Har bir mamlakat yoki mintaqada, bu hujjatlar foydalanuvchilarning ma'lumotlarni himoya qilish, maxfiylik va axborot xavfsizligini ta'minlashga erishishiga imkon beradi.
|
| |
Sana “ ” 201 yil

|
Sana “ ” 201 yil
|
bet | 1/85 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #263206 |
Bog'liq 2 5251430060115624224
Sana “ ”_____________________201___-yil.
Mavzu: . ORGANIK KIMYO TARIXI. ORGANIK BIRIKMALARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
O‘quvchilarda shakllantiriladigan tayanch kompetensiyalar elementlari:
Kommunikativ kompetensiya:
B1
Jamiyatda o‘zaro muloqotga kirishish uchun kundalik hayotda uchraydigan kimyoviy birikmalar va mazkur birikmalarning nomini faqatgina ona tilida emas, balki xorijiy tillarda ham bilish.
|
Darsning maqsadi:
Dars materiallari va jihozlari: 10 sinf, kimyo “ darsligi. .
2.,,Mavzuga oid chizmalar
3.Doska, bo‘r, daftar.
4.Tarqatma material: darsda o‘rganiladigan asosiy atamalar va tushunchalar yozilgan kartochkalar.
I. Tashkiliy qism:
5.Sinfda o‘quvchilarni darsga jalb qilib, ishchi muhitni yaratish.
6.Sinf holati bilan tanishish va davomadni aniqlash
II. Darsning mazmuni:
7.Darslikning dasturi, maqsadlari va vazifalari.
8.Darslikdagi materiallar tizimi va uni o'rganish uslubiyati va usullari.
9.O‘rganiladigan ma’lumotlar hayotiy bog’liqligi..
III. Dars mazmunini ro‘yobga chiqarish ustida ishlash:
11. O'qituvchining 10-sinfdagi ,, kimyo “ fani vazifalari va xususiyatlari, darslikdagi materiallar tizimi, uni o’rganish uslubiyati va usullari to‘g‘risida tushuntirish.
|
| |
Nazorat savollari - Globallashuv jarayonida inson resurslarini boshqarishda raqamli transformasiya

|
Globallashuv jarayonida inson resurslarini boshqarishda raqamli transformasiya
|
bet | 43/48 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #230247 |
Bog'liq Документ Microsoft Word (2)Nazorat savollari:
1. Industry 4.0 toʻgʻrisida mu’lumot bering?
2. Industry 4.0 evolyusiyasi haqida ma’lumot bering?
3. Iqtisodiy tuzilmalar haqida nimalarni bilasiz?
4. Industry 4.0 qanday afzalliklarga ega?
5. ERP qanday tizim?
6. ERP qanday funkiyalarga ega?
7. ERP tizimining MRPII tizimidan asosiy farqlari nimalardan iborat?
8. ERP II tizimi haqida nimalarn bilasiz?
9. Nima sababdan ERP tizimini tadbiq etish lozim?
10. CRM tizimi qanday tizim?
11. CRM tizimining qanday turlari mavjud?
12. Buyumlar interneti (Internet of Things) tushunchasini tushintirib bering?
13. Buyumlar interneti (Internet of Things) qanday funkiyalarga ega?
14. Buyumlar interneti (Internet of Things) konsepsiyasi haqida nimalarn bilasiz?
15. Nima sababdan buyumlar interneti (Internet of Things)ni tadbiq etish lozim?
16. Cloud Computing nima?
17. Cloud Computing qanday afzalliklarni taqdim etadi?
18. Bulutli hisoblashning qanday modellari mavjud?
19. Bulutli xizmatlar asosida ta’lim berish haqida nimalarni bilasiz?
20. Taqsimlangan ma’lumotlar qayta ishlash xususiyatlari toʻgʻrisida gapiring
21. Ma’lumotlar tarqatish uslubiga qarab, ma’lumotlarni tashkil etishning qanday usullari mavjud?
22. Bulutli hisoblash xizmatlarining qanday turlari mavjud?
23. Bulutli hisoblash xizmatlarining asosiy xususiyatlari nimalardan iborat?
24. Data-sentr nima?
25. Data-sentr qanday xizmatlarni amalga oshiradi?
26. Data-sentrlar qanday xarakteristikaga ega boʻladi?
27. Data-sentr nima uchun kerak?
28. GRID – texnologiyasi konsepsiyasi toʻgʻrisida gapiring
29. Qanday masalalar sinfi uchun GRID ning qoʻllanilishi yechimning yangi sifatini berishi mumkin?
30. Metakompyuting deganda nima tushuniladi?
31. Metakompyuter qanday shakllari mavjud?
32. GRID asosan qaerlarda qoʻllaniladi?
33. Qaysi masalalar meta – kompyuterlarda yechish uchun toʻgʻri keladi?
34. Virtual reallik nima?
35. Virtuallikka asoslangan ta’lim deganda nimani tushunasiz?
36. Virtual reallikka asoslangan ta’lim resurslarini tasnflanishi qanday?
37. Modellashtiruvchi pedagogik dasturiy vositalarni yaratish muammolarining yoʻnalishlarini keltiring.
|
| |
GRIDning qoʻllanilishi - Globallashuv jarayonida inson resurslarini boshqarishda raqamli transformasiya

|
Globallashuv jarayonida inson resurslarini boshqarishda raqamli transformasiya
|
bet | 40/48 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #230247 |
Bog'liq Документ Microsoft Word (2)GRIDning qoʻllanilishi
GRID- texnologiyalari davlat boshqaruvi tashkilotlarida, mudofa, kommunal toʻlovlar soxasida, xamda xususiy kompaniyalarda, masalan moliya va energetikada faol qoʻllanmoqda. GRIDning qoʻllanilish soxasi xozirda yadroviy fizika, atrof-muxit muxofazasi, ob-xavoni oldindan aytib berish va klimat oʻzgarishlarini modellashtirish, biologik modellashtirish, farmasevtikani qamrab oladi.
“Metakompyuting” termini 20 asr 90-yillar boshida yuqori tezlikdagi tarmoq infrastrukturasi rivojlanishi bilan birga paydo boʻldi va tashkilot lokal tarmogʻida bitta masalani yechish uchun bir qancha turli xisoblash resurslarni birlashtirishga qaratilgan edi.
U vaqtlarda metakompyuterlarni qurishning asosiy maqsadi turli quvvatli va turli arxitekturali xisoblash tizimlari boʻyicha ishlar qismlarini optimal taqsimlashdan iborat boʻlgan.
Keyinchalik metakompyuting texnologiyalari soxasidagi tadqiqotlar lokal yoki global tarmoqda koʻp sonli (bir necha minggacha) kompyuterlarning xisoblash resurslariga bir xil ruxsat berish tomoniga rivojlantirilgan. Meta-kompyuter komponentlari oddiy shaxsiy kompyuterlar boʻlganidek quvvtli massivli-parallel tizimlari xam boʻlishi mumkin.
Qaysi masalalar meta – kompyuterlarda yechish uchun toʻgʻri keladi?
Metakompyuterlarda xisoblash tugunlari deyarli bir-biri bilan oʻzaro ta’sir etmaydigan va ishning asosiy qismini avtonom rejimda amalga oshiradigan koʻrib chiqish (perebornыy tip) va qidiruv tipidagi masalalarini yechish uchun toʻgʻri keladi.
Bu xolda ishning asosiy sxemasi taxminan quyidagicha: xisoblash tugunida (foydalanuvchi kompyuteri) joylashgan maxsus agent bu kompyuterning ishlamay turganlik faktini aniqlaydi, meta-kompyuterning boshqaruv tuguni bilan bogʻlanadi va undan navbatdagi ishlar xajmini oladi. Berilgan ishlar xajmi bajarilishi boʻyicha xisob tugagach, xisoblash tuguni faktik bajarilgan ishlar toʻgʻrisida xisobotni qaytaradi yoki qidiruv maqsadiga erishilganligi xaqida signal yuboradi.
Metakompyuter tushunchasi – ma’lumotlarni uzatishni yuqoritezlikdagi tarmoqlar bilan birlashtirilgan, geografik taqsimlangan resurslardan dinamik tashkillashtirilgan virtual kompyuter deb atash mumkin. Aloxida qurilmalari metakompyuterning tashkil etuvchi qismlari boʻlib, bir vaqtning oʻzida foydalanuvchilarga ulanish nuqtasi boʻlib xizmat qiladi.
Metakompyuterli yondashuv va bugungi, masofadan ruxsat beruvchi, dasturiy vositalar orasida qanday farq bor?
Metakompyuterda ruxsat (dostup) shaffofdir, ya’ni foydalanuchi bitta, ammo uning stolida turgan quvvatliroq mashinadan foydalanayotganligi tasavvurga ega boʻladi va uning shaxsiy kompyuterida qabul qilingan modeli chegarasida unda ishlashi mumkin.
Metakompyuter shakllari.
|
| |