nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Fayllarni arxivlash va arxiv fayllarni ochish

|
Fayllarni arxivlash va arxiv fayllarni ochish
|
bet | 13/67 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 2,67 Mb. | | #133346 |
Bog'liq AXBOROTFayllarni arxivlash va arxiv fayllarni ochish
Fayllarni arxivlash bilan ARJ dasturi misolida tanishib chiqamiz. Agar MATN katalogidagi fayllarni arxivlash lozim bo'lsa,
arj a matn
ko'rinishida buyruq beriladi.
Bu yerda arj arxivlash dasturining nomi, a — «add» (qo'shimcha qilmoq) so'zidan olingan arxivni tuzish yoki mavjud arxivga fayllarni qo'shimcha qilish amalini anglatuvchi ko'rsatma, matn esa hosil qilinadigan arxiv faylning nomi. Mazkur buyruq berilgandan so'ng fayllarni arxivga joylashtirish boshlanadi va bunda har bir faylning nomi hamda uning siqilish foizi ko'rsatib boriladi. Dastur ishi tugagandan so'ng, katalogdagi barcha fayllarni o'z ichiga olgan matn.arj arxiv fayli hosil bo'ladi. (Fayl nomidagi arj kengaytmani arxivlash dasturining o'zi qo'shadi.)
Mazkur buyruq LHarc arxivlash dasturi uchun
LNarc a matn
ko'rinishida, PKZIP arxivlash dasturi uchun
Pkzip — a matn
ko'rinishida bo'ladi. Buyruqlar mos ravishda matn.lzhva matn.zip
fayllarini hosil qiladi.
Joriy katalogdagi fayllarni bir buyruq yordamida boshqa katalog yoki boshqa diskka arxivlash ham mumkin. Buning uchun buyruq ko'rinishi quyidagicha bo'ladi:
arj a c:\archive\matn yoki arj a a:\matn
Birinchi buyruq matn.arj faylini С diskdagi ARCHIVE katalogi-da, ikkinchi buyruq A diskning bosh katalogida hosil qiladi.
Arxivdagi fayllarning yangiroq versiyasi ustiga eskiroq versiyasini yozmaslik uchun arxivni yangilash amali mavjud. Bu maqsadda
arj u matn
ko'rinishidagi buyruqdan foydalaniladi. U harfi updute («обновить»
- yangilash) so'zidan olingan bo'lib, buyruqning bajarilishida matn.arj fayliga katalogdagi unda yo'q bo'lgan fayllar va yangiroq versiyasi mavjud bo'lgan fayllar qo'shiladi. Fayllar versiyasining yangiligi ular diskka saqlangan vaqt bo'yicha aniqlanadi. (Bu kompyuterlarda vaqtni to'g'ri o'rnatishni taqozo etadi.)
Arxiv fayl ichidagi ma'lumotlarni yo'qotgan holda katalogdagi barcha fayllarni arxivga joylashtirish ham mumkin. Bunda buyruq
arj m matn
ko'rinishida bo'ladi.
Yuqoridagi buyruqlar kiritilgach, ular ko'rsatilgan amallarni bajarishga kirishadilar. Ekranda arxivga kiritilayotgan fayllar nomlari tasvirlanadi. Har bir faylni «siqishda» faylning qayta ishlangan foizi yoki bu jarayonni ko'rsatuvchi gorizontal chiziqcha hosil bo'ladi. Faylni arxivlash tugatilgach, uning qarshisida siqilish darajasi haqida xabar chiqariladi. Shuni ta'kidlash kerakki, ARJ va PKZIP dasturlari siqilish darajasi haqidagi xabarni turli xilda ko'rsatadi. Masalan, agar dastlabki faylni 10 marta «siqilsa» ARJ dasturi ishi tugagach 10% ni («siqilgan» fayl uzunligining fayl uzunligiga nisbati), PKZIP esa 90% ni (faylni arxivga joylashtirishda necha foizga «siqilishini») ko'rsatadi.
Arxivni ochish, ya'ni undagi fayllarni olish uchun yuqoridagi buyruqda a harfi o'rniga e («extract» so'zidan olingan — «извлечь»
— chiqarish) harfi qo'yiladi.
|
| |
Axborot texnologiyasi - O’quv jarayonida texnologiyalarning asosiy yo’nalishlari va uni tadbiq qilish

|
O’quv jarayonida texnologiyalarning asosiy yo’nalishlari va uni tadbiq qilish
|
bet | 22/67 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 2,67 Mb. | | #133346 |
Bog'liq AXBOROTAxborot texnologiyasi - obyekt, jarayon yoki hodisaning holati yangi sifat axboroti olish uchun ma’lumotlar yig‘ish, ishlov berish va uzatishning vosita va uslublarining jamlanmasidan foydalanadigan jarayondir.
Telekommunikatsiya - kompyuter tarmoqlari va zamonaviy texnik aloqa vositalari negizida ma’lumotlarni masofadan uzatishdir.
Zamonaviy axborot texnologiyasi kompyuter texnikasi va aloqa vositalari sohasidagi yutuqlarga tayanadi. hozirda kompyuter texnikasi va axborot texnologiyalarining gurkirab rivojlanishi turli xil axborotdan samarali foydalanishga qaratilgan axborot jamiyatining rivojlanishiga turtki bo‘ldi. Bu jamiyatda ko‘pchilik ishlovchilar axborot, uning oliy shakli bo‘lmish bilimlarni ishlab chiqish, saqlash, ishlov berish va amalga oshirish bilan band bo‘ladilar. Axborot zahiralari-alohida hujjatlar, axborot tizimlari, ya’ni kutubxona, arxiv, fond, ma’lumotlar banklari, shuningdek boshqa axborot tizimlaridagi hujjatlar to‘plamidir.
Hozirda “multimedia” degan so‘z kundalik faoliyatimizda juda ko‘p ishlatilmoqda. Ta’limda multimedia texnologiyasini tadbiq etish uchun dastlab, "Multimedia nima o‘zi?" degan savolga javob beraylik.
Multimedia - tasvirli ma’lumotlar bilan ishlashga qodir bo‘lgan vosita hisoblanadi. «Multimedia» so‘zi lotincha «media» so‘zidan olingan bo‘lib, «ma’lumot tashuvchi vosita» degan ma’noni anglatadi. Multimediali kompyuterlar so‘z, musiqa va boshqa ovozli ma’lumotlar, video ma’lumotlarni qabul qiladi va ular ustida ishlaydi. Multimedia tushunchasi hayotimizga 90-yillarning boshlarida kirib keldi. Ko‘pgina mutaxassislar bu atamani turli xil izohlamoqdalar. Ularning fikrlarini umumlashtirib multimediaga shunday ta’rif berish mumkin:
Multimedia - bu informatikaning dasturiy va texnikaviy vositalari asosida axborotning an’anaviy va original turlari asosida o‘quv materiallarini o‘quvchilarga yetkazib berishning mujassamlashgan holdagi ko‘rinishidir.
O‘quv materiallarini yaratish bo‘yicha hozirda Respublikamizda ma’lum bir ishlar qilinmoqda. Bunga yetakchi mutaxassislar jalb qilingan bo‘lib, o‘quv materiallari ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha yaratilmoqda.
Kompyuter yordamida o‘quv va didaktik materiallar deyarli professional darajada ishlab chiqilishi mumkin. Matnni qo‘lyozma shaklida tayyorlab olish kerak. Matn tayyor bo‘lgach, uni matnni qayta ishlovchi dastur, misol uchun Word dasturi orqali kompyuterga kiritish mumkin. Grafiklarni kiritish uchun Power Point taqdimot dasturidan foydalaniladi. Ikkala dastur birga matn va grafik kombinatsiyasini amalga oshirishga yordam beradi.
|
| |
Matnning belgilangan qismini o'chirish

|
Matnning belgilangan qismini o'chirish
|
bet | 11/67 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 2,67 Mb. | | #133346 |
Bog'liq AXBOROTMatnning belgilangan qismini o'chirish. Matnning o'chirilishi kerak bo'lgan qismi blokka olinadi va DELETE klavishi bosiladi yoki standart uskunalar panelida "qirqib olish" tugmasi bosiladi.
Matnning belgilangan qismidan nusxa ko'chirish. Matnning nusxa ko'chiriladigan qismi blokka olinadi. Standart uskunalar panelida "nusxalash" tugmasi bosiladi yoki "to'g'rilash" menyusidagi "nusxalash" buyrug'i beriladi. Blokdagi matn yordamchi hotira (bufer)ga joylashadi. Buferdagi axborotni matnning biror eriga qo'yish uchun yurgich matnning tanlangan eriga qo'yiladi va "to'g'rilash" menyusidagi "oraga joylashtirish" buyrug'i beriladi. Yuqoridagi amallarni "standart uskunalar panelidagi "nusxalash" va "oraga joylashtirish" tugmalarini bosish orqali bajarish ham mumkin.
Matnning belgilangan qismini matnning ixtiyoriy yeriga ko'chirib o'tkazish. Matnning ko'chirib o'tkaziladigan qismi blokka olinadi. Standart uskunalar panelidagi "qirqib olish" tugmasi bosiladi. Natijada matnning belgilangan qismi ekrandan o'chadi va buferga joylashadi. Yurgich matnning kerakli joyiga qo'yilib standart uskunalar panelidagi "oraga joylashtirish" tugmasi bosiladi. Matnning belgilangan qismini matnning ixtiyoriy yeriga ko'chirib o'tkazishning yana bir usuli: sichqon yurgichini belgilangan blokning ixtiyoriy nuqtasiga olib kelinadi. Sichqonning chap tugmasini bosib turilgan holda sichqon yurgichini matnning kerakli joyiga olib kelinadi va sichqon tugmasi qo'yib yuboriladi.
Matnning belgilangan qismini formatlash. Formatlash uchun matnning qismi blokka olinadi. Format uskunalar panelidan "chap tomonga", "o'rtaga", "o'ng tomonga" va "kenglik bo'yicha joylashtirish" tugmalaridan biri tanlanib bosiladi.
Matnning belgilangan qismidagi yozuv ko'rinishini o'zgartirish. Yozuv shaklini o'zgartirish uchun matnning qismi blokka olinadi. Format uskunalar panelidan "qalin", "og'ma" va "ostiga chizish" tugmalaridan biri tanlanib bosiladi.
|
| |
Yurgich o'chiriladigan belgi oldiga olib kelinadi. Buning uchun yurgich harakatini boshqaruvchi klavishalaridan foydalanamiz.
2

|
Yurgich o'chiriladigan belgi oldiga olib kelinadi. Buning uchun yurgich harakatini boshqaruvchi klavishalaridan foydalanamiz.
2
|
bet | 10/67 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 2,67 Mb. | | #133346 |
Bog'liq AXBOROT1. Yurgich o'chiriladigan belgi oldiga olib kelinadi. Buning uchun yurgich harakatini boshqaruvchi klavishalaridan foydalanamiz.
2. Yurgichni matnning kerakli joyiga sichqoncha yordamida ham o'rnatish mumkin. Buning uchun sichqon ko'rsatkichi matnning kerakli eriga olib boriladi va sichqonning chap tugmasi bosiladi.
3. Yurgich kerakli joyga qo'yilgach bita yoki bir nechta belgini o'chirish mumkin. Buning uchun DELETE yoki BACKSPACE klavishalari qo'llaniladi. Ularning ishlashi turlicha.
4. BACKSPACE klavishasi bilan yurgichdan chapda joylashgan belgilar o'chiriladi. Ba`zi klaviaturalarda BACKSPACE yozuvi o'rniga mazkur klavishga chapga yo'nalgan chiziq chizilgan.
5. DELETE klavishasi bilan yurgichdan o'ngda joylashgan belgilar o'chiriladi.
Matnga yangi belgilarni kiritish quyidagicha bajariladi:
1. Yurgich matnni kerakli eriga o'rnatiladi.
2. Kerakli belgilar klaviaturada teriladi.
Aksariyat matn muharrirlarida matnni tahrir qilishning ikki holati mavjud: oraga joy-lashtirish va o'rniga qo'yish holatlari. Bu holatlar INSERT klavishasi yordamida almashtiriladi. Oraga qo'yish holatida belgilar matn orasiga joylashadi va matn o'ngga suriladi. O'rniga qo'yish holatida mavjud matn belgilari yangi kiritilgan belgilar bilan almashtiriladi. YA`ni eski belgilar o'chib o'rniga yangilari yoziladi.
Matnda belgilangan biror qism blok deyiladi. Odatda blok invers ko'rinishda tasvirlanadi. Belgilangan blok ustida turli amallar (o'chirish, nusxalash, ko'chirib o'tkazish, formatlash, shiriftini o'zgartirish va boshqalar) bajarish mumkin..
Tahrir qilish jarayonida matnning ma`lum qismi bilan ishlashga to'g'ri keladi. Bu holda matnni kerakli qismi belgilab olinadi. Belgilangan qism odatda blok deyiladi. Odatda blok invers ko'rinishda tasvirlanadi. Belgilangan blokni o'chirish, nusxalash, ko'chirib o'tkazish, formatlash, shiriftini o'zgartirish mumkin. Matndan bir necha usul bilan blok ajratish mumkin.
Blok olishning eng qulay usuli matnning belgilanadigan qismi ustida sichqonchani yurg'izishdir. Sichqoncha ko'rsatkichini matnning belgilanadigan qismi boshiga olib kelinadi va sichqonchaning chap tugmasini bosgan holda belgilanadigan qism oxiriga olib kelinsa, sichqon boshlang'ich holati bilan oxirgi holati orasidagi matn belgilanadi (blokka olinadi).
Blokni klaviatura yordamida ajratish ham mumkin. SHIFT klavishi bosilgan holda yurgich xarakatlantirilsa matn qismi blokka olinadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Yurgich o'chiriladigan belgi oldiga olib kelinadi. Buning uchun yurgich harakatini boshqaruvchi klavishalaridan foydalanamiz.
2
|
-chizma-Elektron ta’limni tashkillashtirishda

1.2.1-chizma-Elektron ta’limni tashkillashtirishda
ishlatiladigan dasturiy ta’minotlar strukturasi.
1.2.2-chizma Hozirda mavjud LMS tizimlarning tarixi
va ta’lim bozorida egallagan salmog‘i.
LMS tizimlarining asosiy funksiyalari.
Elektron ta’limni (masofaviy ta’lim jarayonini) tashkil etishning asosiy funksiyalarini LMS/LCMS tizimlari o‘z ichiga oladi. Bunday funksiyalarga o‘quvchilarning (o‘qituvchilarning, kurs yaratuvchi pedagoglarni va boshqalarni) ro‘yxatga olishi, foydalanuvchilarni o‘quv kurslardan chetlashtirish, o‘quvchilarning mustaqil ta’lim olish muhitini yaratish, o‘quvchi va o‘qituvchilarning o‘zaro individual yoki guruh bo‘lib, hamkorlikda ishlashini (Web2 elementlarini ishlatish orqali) tashkil etish, guruhlar yaratish va ularni boshqarish, oraliq, joriy va yakuniy nazoratlarni tashkillashtirish va elektron nazorat turlarini yaratish (elektron nazorat turlariga yopiq turdagi test, ochiq turdagi nazorat, moslikni topishga oid, ketma-ketlikni to‘g‘ri joylashtirish, bo‘sh qoldirilgan joyni to‘ldirish va boshqa turlari kiradi), har xil turdagi ijtimoiy so‘rovlar tashkillashtirish, o‘quvchilarning bilim darajasini monitoring qilish, sertifikatlar (diplomlar) berish imkoniyati, elektron axborot resurslarini (elektron kutubxonalar) tashkillashtirish, elektron o‘quv resurslarini eksport-import qilish imkoniyatlari, tizim foydalanuvchilarining (o‘quvchilar, o‘qituvchilar (tyutorlar), kurs yaratuvchi pedagoglarning) tizimga qachon, qancha vaqt davomida o‘quv kontentlar bilan tanishganligi, qaysi IP-manzil orqali kirganligini (bu esa qaysi davlatdan tizimga kirganligini aniqlashga yordam beradi), brauzer va qaysi operatsion tizim orqali kirganligi, tizimda mavjud foydalanuvchilarning faolligini maxsus grafiklar orqali monitoring qilish imkoniyati, o‘qituvchi (tyutor yoki elektron kurs yaratuvchi pedagoglar) tomonidan elektron o‘quv-resurslarni yaratishi, Authoring toolslarda SCORM, TinCan yoki boshqa standartlar asosida yaratilgan elektron o‘quv resurslarini yuklashi, o‘quv jarayonida bo‘ladigan yangiliklarni barcha foydalanuvchilarga ommaviy xabar yuborib turuvchi modullarning mavjudligi, iqtisodiy va marketingga oid operatsiyalarni boshqarish, o‘quvchilarning boshqa o‘quvchilar, o‘qituvchilar bilan (Chat, Forum, videokonferensiya, umumiy elektron doskalar yoki tizimning ichki, tashqi xabarlar almashish moduli orqali) muloqotini tashkillashtirish kabi bir qancha imkoniyatlari mavjud.
|
Mavzuning dolzarbligi - Buxoro davlat universiteti

|
Buxoro davlat universiteti
|
bet | 3/63 | Sana | 13.06.2021 | Hajmi | 4,25 Mb. | | #14998 |
Mavzuning dolzarbligi. Ta’lim jarayonini takomillashtirish jarayonlari amalga oshirilayotgan bir vaqtda masofaviy o’qitish jarayoniga ham juda katta e’tbor berilmoqda, jumladan hozir masofaviy ta’lim tizimlari asosida ta’lim vazirliklari, oliy o’quv yurtlari o’zlarining virtual ta’lim tizimlarini yaratib, shu asosda ta’lim jarayonini tashkillashtirmoqda. Yuqoridagilarni hisobga olgan holda keng tarqalgan ochiq kodli Moodle platformasida ta’lim oluvchilar uchun “Matematik modellashtirish” fani bo’yicha elektron o’quv kursini yaratish va elektron kurs tarkibidagi ma’lumotlarni ko’rgazmalar yordamida namoyish etish orqali talabalarning bilim olish saviyasini oshirishdan iborat.
|
| |
Masоfaviy ta’limda (MT) - Buxoro davlat universiteti

|
Buxoro davlat universiteti
|
bet | 7/63 | Sana | 13.06.2021 | Hajmi | 4,25 Mb. | | #14998 |
Masоfaviy ta’limda (MT) – tinglоvchilar mustaqil, erkin va ixtiyoriy bilim оlish imkоniyatiga ega bo’ladi, talaba va tinglоvchi o’rtasidagi alоqa hissiy munоsabatlardan hоli bo’lganligi uchun tinglоvchilarning o’zlashtirish darajasi bеvоsita uning intеllеktual tоmоnlariga bоg’liq. Ko’rgazmalilikning kеng imkоniyatlaridan fоydalanish ya’ni eshitish, ko’rish, idrоk qilish, esda saqlab qоlish, tushunish mushоhada qilishda tехnik jarayonlarning faоl ishtirоki yordamida egallanayotgan bilim mоhiyatini chuqurrоq anglashga yordam bеradi. Kеys tехnоlоgiya - masоfaviy ta’limda audiо, vidео va multimеdiali o’quv uslubiy matеriallar majmuasini aks ettirsa, TV tехnоlоgiya - o’quv mеtоdik ma’lumоtlarni tеlеvidеniya оrqali yеtkazish mazmuniga, intеrnеt tехnоlоgiya - masоfaviy ta’limning jahоn aхbоrоt ta’lim tarmоqlariga kirish, intеgratsiya va o’zarо tamоyillariga asоslanganligi bilan ahamiyatlidir. Bundan tashqari, masоfaviy ta’lim jarayoni ham o’z navbatida ta’limiy va rivоjlantruvchi хususiyatlaridan tashqari tarbiyaviy хaraktеrga ega bo’lib, shaхs aхlоqiy sifatlari-intizоmlilik, оnglilik, talabchanlik, hurmat va e’tibоrlilik, o`quvlilikni shakllanishiga o’z ta’sirini o’tkazadi.
|
| |
O’quv matеriallari turlari

O’quv matеriallari turlari. Masоfaviy o’qitishda quyidagi o’quv matеriallaridan fоydalaniladi.
Darsliklar (mоdul).
Audiо, vidеоmatеriallar.
Elеktrоn va multimеdia darsliklari.
On-line kurslari.
Darsliklar tashkil etish. Darslik - bu o’qitiladigan kurs bo’yicha to’liq aхbоrоtlarga ega bo’lib, mavzular bo’yicha nazоrat savоllari va o’zlashtirishni nazоrat qiluvchi tеstlarni o’z ichiga оladi. Shuning uchun darslikni mоdul dеb atash qabul qilingan. Mоdul kursning to’liq hajmini o’zida aks ettirib ma’ruzalar, amaliy mashqlar, tеst va tavsiya etilgan adabiyotlardan ibоrat bo’ladi. Mоdulni kоmpyutеr vоsitasida MS Word, Page Maker, CorelDraw dasturlari vоsitasida tashkil etish mumkin.
Audiо va vidеоmatеriallarni yaratish - bu o’tilayotgan darslarni magnitоfоn, vidеоmagnitоfоn va vidеоkamеralar vоsitasida yozish dеgani. So’ngra taqdimоtini Power Point dasturi оrqali amalga оshirish mumkin.
Elеktrоn darsliklar yaratish - multimеdia tехnоlоgiyasi asоsida darsliklar tashkil etish aхbоrоt tехnоlоgiyasi taraqqiyotining eng yuqоri samarasi dеyish mumkin. Bu usulni tadbiq etishda kichik hajmdagi bir diskda katta hajmdagi aхbоrоtlarni «jоnlantirgan» hоlatda aks ettirsa bo’ladi. Bоz ustiga yozilgan aхbоrоtlarni ko’rish, eshitish va o’qish mumkin bo’ladi. Хullas, multimеdiali darslik aхbоrоtlarni matn, chizma, grafik ko’rinishda va vidео hоlatlarda ifоdalaydi. Elеktrоn darsliklar tayyorlash uchun maхsus dasturiy ta’minоt mavjud bo’lib, bular Macro Media Director, ToolBook.
On-line kurslari – bu masоfaviy o’qitishning eng kеrakli elеmеntlaridan biri. Internet tехnоlоgiyalaridan WWW asоsiy o’rin egallab, masоfaviy o’qitishda aхbоrоtlar muhitini tashkil etadi. Chunki WWW tехnоlоgiyasi iхtiyoriy gipеrmеdia, multimеdiaga va ma’lumоtlar bazasiga kira оladi(turli plug-in mоdul va intеrfеyslar asоsida). Fоydalanuvchi on-line kursi bilan o’ziga qulay vaqtda va jоyda ish yurita оlib kеrakli ma’lumоtlarga ega bo’ladi. Bunday asinхrоn o’qitish tizimi masоfaviy o’qitishning birinchi fazasi hisоblanadi. Buning uchun birоn-bir o’qitish kursi bilan tanishuv lоzim.
|
Buxoro davlat universiteti

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA TA’LIM
VAZIRLIGI
BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI
Fizika-matematika fakulteti
“Axborot texnologiyalari” kafedrasi
Olloqova Dilafruza Murotdon qizi
LMS Moodle tizimida“Multimediya tizimlari va texnologiyalari” fanini elektron kursini yaratish (3-kurslar uchun)
5111018- “Kasb ta’limi: Informatika va axborot texnologiyalari” ta’lim yo’nalishi bo’yicha bakalavr darajasini olish uchun
BITIRUV MALAKAVIY ISHI
“Ish ko’rildi va himoyaga ruxsat berildi” Kafedra mudiri ______dots.T.B.Boltayev
|
Ilmiy rahbar ___ o’qit.R.T Shafiyev
«___» ______________2017 y. Taqrizchi______kat.o’qit.M.M.Nafasov «___» ______________2017 y.
|
«Himoya qilishga ruxsat berildi»
Fakutet dekani prof.Sh.M.Mirzayev
«___» ______________2017 y.
Buxoro-2017
|
Mintaqaviy hokimiyat va boshqaruv rahbarlari.  

3

|
Mintaqaviy hokimiyat va boshqaruv rahbarlari.
3
|
bet | 6/63 | Sana | 13.06.2021 | Hajmi | 4,25 Mb. | | #14998 |
2.Mintaqaviy hokimiyat va boshqaruv rahbarlari.
3.An’anaviy ta’lim tizimining imkoniyatlari cheklanganligi sababli ma’lumot ola olmagan yoshlar.
4.O‘z ma’lumot maqomini zamonaviy talablar darajasiga ko‘tarish istagida bo‘lgan firma va korxonalar xodimlari.
5.Ikkinchi parallel ma’lumot olishni xohlagan tinglovchilar.
6.Markazdan uzoqda, kam o‘zlashtirilgan mintaqalar aholisi.
7.Erkin ko‘chib yurishi cheklangan shaxslar.
8.Jismoniy nuqsonlari bo‘lgan shaxslar.
9.Harbiy xizmatda bo‘lgan shaxslar va boshqalar.
Masоfadan o’qitish uslubi – bu intеrnеt оrqali mustaqil o’qish dеmakdir. Mustaqil o’qish insоnning mustaqil fikrlash, hоlatni bahоlash, хulоsa va bashоrat qilish qоbiliyatlarini rivоjlantiradi. Masоfadan o’qitishda o’quvchi o’ziga qulay vaqtda va hattоki, ishdan ajralmagan hоlda o’qishi mumkin. Masоfaviy o’qitishda o’qish muddati o’quvchining o’ziga bоg’liq, ya’ni talaba yoki malakasini оshiruvchi pеdagоg iхtiyoriy paytda o’qishni bоshlaydi, matеriallarni o’qituvchi nazоratida o’zlashtiradi. O’zlashtirish tоpshiriqlarni, tеstlarni bajarishiga qarab aniqlanadi.
|
| |
I. MASOFAVIY O'QITISH VA UNI TASHKIL QILISH USULLARI

|
I. MASOFAVIY O'QITISH VA UNI TASHKIL QILISH USULLARI
|
bet | 5/63 | Sana | 13.06.2021 | Hajmi | 4,25 Mb. | | #14998 |
I. MASOFAVIY O'QITISH VA UNI TASHKIL QILISH USULLARI. 1.1.Masofaviy ta'lim tizimining asosiy tushunchalari , maqsad va vazifalari.
Hozirgi zamon talabiga to‘liq javob beradigan mutaxassisni tayyorlash bu davr talabidir. Hozirgi vaqtda respublikamizda yosh avlodni tarbiyalash, o‘qitish, bilim berish, zamonaviy axborot texnologiyalarga yaqindan yondashish hamda yangi texnika va texnologiyalar bilan ishlashni o‘rgatish maqsadida juda ko‘p ijobiy ishlar amalga oshirilib borilmoqda. Ulardan asosiysi, «Masofadan o‘qitish texnika va texnologiyasi»dir.
Hozirgi axborot texnologiyalar jadal rivojlanib borayotgan davrda masofaviy o‘qitish katta ahamiyat kasb etmoqda. Chunki ta’limning bu turi shu paytgacha mavjud bo‘lgan ta’lim turlaridan o‘zining ayrim ijobiy tomonlari bilan ajralib turadi. Masofadan o‘qitishning kunduzgi va boshqa ta’lim turlaridan farqli jihati shundaki, mazkur ta’lim turiga juda keng aholi ommasini jalb qilish mumkin. Masofaviy o’qitish o‘zida kunduzgi va sirtqi ta’lim turlarining ijobiy xususiyatlarini mujassam etadi. Shu jihatlariga ko‘ra masofadan o‘qish hozirgi kundagi istiqbolli ta’lim turlaridan biri hisoblanadi.
Masofaviy o’qitish asosida ta’lim berish uchun o‘qish istagida bo‘lgan aholining muayyan qismini ta’lim muassasasi joylashgan yerga yig‘ish shart emas. Ikkinchidan, tinglovchi yoki o‘quvchi tomonidan ortiqcha sarf — xarajat qilish zarurati bo‘lmaydi. Uchinchidan, bu ta’lim turiga jalb qilinuvchilarning yosh cheklanishlarini istisno qilish mumkin. Masofaviy o‘qishga jalb qilinuvchi kontingentni quyidagi ijtimoiy guruhlarga mansub bo‘lgan shaxslar tashkil qilishi mumkin.
1.Ikkinchi oliy yoki qo‘shimcha ma’lumot olish, malaka oshirish va qayta tayyorgarlik o‘tash istagida bo‘lganlar.
|
| |
Bitiruv malakaviy ishimizning maqsad va vazifalari

|
Bitiruv malakaviy ishimizning maqsad va vazifalari
|
bet | 4/63 | Sana | 13.06.2021 | Hajmi | 4,25 Mb. | | #14998 |
Bitiruv malakaviy ishimizning maqsad va vazifalari. Moodle masofaviy ta’lim tizimining strukturaviy tuzilishini o’rganish va Moodle tizimi yordamida “Matematik modellashtirish” fani bo’yicha onlayn o’quv kursini yaratishdan iborat. Bu maqsadga erishish uchun quyidagi masalalarni yechish kerak:
Moodle masofaviy ta’lim tizimining strukturaviy tuzilishini o’rganish;
Moodle tizimida ishlash imkoniyatlarini o’rganish;
“Matematik modellashtirish” fani bo’yicha elektron o’quv kursini yaratish;
Bitiruv malakaviy ishimizning o’rganilganlik darajasi. “Matematik modellashtirish” fanining elektron kursini tayyorlashdan oldin mavzular tarkibi va moodle tizimi chuqur o’rganib chiqildi.
Bitiruv malakaviy ishimizning predmeti. “Matematik modellashtirish” fani, LMS Moodle dasturi bu o’rganilayotgan va tadqiq qilinayotgan asosiy predmet hisoblanadi.
Bitiruv malakaviy ishimizning obyekti sifatida “Matematik modellashtirish” fani olindi.
Bitiruv malakaviy ishimizning ilmiy farazi ta’lim jarayonini yanada takomillashtirishning yangi usul va vositalarini yaratish, o’quv jarayonini samaradorligini oshirish.
Bitiruv malakaviy ishimizning yangiligi.Bugungi kunga qadar “Matematik modellashtirish” faniga doir adabiyotlar, ma`ruza matnlari mavjud. Bu fandan elektron o`quv kurs Moodle tizimiga shakllantirish va o’quv jarayoniga qo’llash bitiruv malakaviy ishimning yangiligi hisoblanadi.
Bitiruv malakaviy ishimizning amaliy ahamiyati shundan iboratki, bu elektron kursdan amaliyotda qo’llanilsa, “Matematik modellashtirish” fanining LMS Moodledagi kursi masofaviy ta’lim sifatida foydalanilsa, ta’lim oluvchilar mustaqil, erkin va ixtiyoriy bilim оlish imkоniyatiga ega bo’ladi, bu esa o’zining yuqori samarasini beradi deb o’ylayman.
Bitiruv malakaviy ishimizning metodologik asosini uning tarkibiy qismi, undagi o’quv va didaktik vositalarning jamlanganligidir. Bu dars jarayonini interfaol tashkil etishda ham amaliy ahamiyat kasb etadi.
Bitiruv malakaviy ishimizning metodlari. “Matematik modellashtirish” fanidan elektron kurs yaratildi va undan masofali ta’lim sifatida foydalanish mumkin.
Bitiruv malakaviy ishining tarkibi va hajmi quyidagicha. Kirish, 2 ta bob, har bir bobning qisqacha xulosasi, adabiyotlar ro’yxati, xotimadan iborat bo’lib jami 65 betga bayon qilingan. I- bobda Masofaviy ta’lim va uni tashkil qilish usullari bo’yicha ma’lumotlar keltirilgan. II- bobda “Matematik modellashtirish” fanidan LMS Moodleda elektron kurs yaratish texnologiyasi bo’yicha ma’lumotlar keltirilgan. Kirish qismi 6 betdan iborat , tushuntirish qismi 59 betdan iborat. Bitiruv malakaviy ishida 7 ta adabiyotdan foydalanildi.
|
| |
-rasm. “Mash-Xim” ma’suliyati cheklangan jamiyat boshqaruv

37
Sanoat ishlab chiqarishning rivojlanish qonuniyati maxsuslashtirilishi tufayli
tovarlar ko‘‘ korxonalarda tor assortimentli bo‘ladi. «Mash-Xim» ma'suliyati
cheklangan jamiyatda ikki xil assortimentdagi tovarlar guruhi ishlab chiqariladi va
sotiladi. Bularga quyidagilarni kiritishimiz mumkin:
1. S‘ort trenajyorlari;
2. S‘ort uskunalari va anjomlari;
Korxonada ishlab chiqarish jarayonlarini tashkil etish uchun quyidagi
infrtatuzilmaga ega:
1. Jami yer maydoni - 7560 M
2
,
2. Ishlab chiqarishga ajratilgan maydon - 1728 M
2
3. Ishlab chiqarish sexlari - 3400 M
2
4. Bo‘yash sexi- 150 M
2
5. Rezinani qayta ishlash sexi - 100 M
2
6. Yig‘ish sexi - 200 M
2
7. Tayyor mahsulot sexi - 1500 M
2
Korxonada mahsulot ishlab chiqarish quyidagi jarayonlarni quyidagilardan
iborat asosan besh bosqichda amalga oshiriladi. (2.1.2- rasm)
Manba: Muallif ishlanmasi
–jadval - Мавзу: Айланма фондлардан фойдаланиш муаммолари ва уни такомиллаштириш

5359 2 Sotilgan mahsulot tannarxi (ming so‘m) 80260,2 90578,1 108661,0 126743,9 46483,71645,4 4 Asosiy faoliyat foydasi (ming so‘m) 1105,3 1128,7 1165,2 1201,7 96,4 |
Мавзу: Айланма фондлардан фойдаланиш муаммолари ва уни такомиллаштиришBog'liq sanoat korxonalarida mehnat unumdorligini oshirish yollariBu sahifa navigatsiya:
- 5359 2 Sotilgan mahsulot tannarxi (ming so‘m) 80260,2 90578,1 108661,0 126743,9 46483,7
- 1645,4 4 Asosiy faoliyat foydasi (ming so‘m) 1105,3 1128,7 1165,2 1201,7 96,4
2.1.6–jadval.
“Mash-Xim” ma'suliyati cheklangan jamiyatning xarajat va foyda tahlili
№
Ko‘rsatkichlar
2011 yil
2012 yil
2013 yil
2014 yil
2014 yilda 2011
yilga farqi (+;-)
1
Sotishdan olingan sof
tushum (ming so‘m)
16155,4
17892,4
19703,4
21514,4
5359
2
Sotilgan
mahsulot
tannarxi (ming so‘m)
80260,2
90578,1
108661,0 126743,9
46483,7
3
Davr xarajatlari (ming
so‘m)
2707,4
3343,6
3848,2
4352,8
1645,4
4
Asosiy faoliyat foydasi
(ming so‘m)
1105,3
1128,7
1165,2
1201,7
96,4
5 Soliqlar (ming so‘m)
2120,4
2352,1
2753,6
3386,8
1266,4
6
Sof foyda (ming so’m)
1008,3
1125,8
1212,7
1299,6
291,3
Manba: Korxona ma'lumotlari asosida muallif tomonidan tuzilgan
―Mash-Xim‖ ma'suliyati cheklangan jamiyatida sotilgan mahsulot tannarxi
2013 yilda 2011 yilga nisbatan 28 mln. 400 ming 800 so‘mga ortib, 108 mln. 661
ming so‘mni tashkil etgan bo‘lsa, mahsulot sotishdan olingan sof tushumushbu
davrga kelib, 2011 yilga nisbatan 3 m ln. 548 ming so‘mga ortib, 19 mln. 703 ming
400 so‘mga teng bo‘ldi. Jamiyatdadavr xarajatlari va soliqlar hajmi 2013 yilda
2011 yilga nisbatan mos ravishda 1 mln. 140 ming 800 so‘m va 633 ming 200
so‘mga oshib, 3 mln. 848 ming 200 va 2 mln. 753 ming 600 so‘mga yetdi.
―Mash-Xim‖ ma'suliyati cheklangan jamiyatida qilingan ushbu harajatlarga
qaramasdan jamiyatning asosiy faoliyat foydasi va sof foydasi mos ravishda 2013
yilda 3 mln. 848 ming 200 va 1 mln. 212 ming 700 so‘mni tashkil etdi.
|
| |
Mavzu: Mehnat muhofazasi bo`yicha o`qishlarni tashkil qilish va bilimlarni sinash

Mavzu: Mehnat muhofazasi bo`yicha o`qishlarni tashkil qilish va bilimlarni sinash
Download
1,28 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
06.02.2024
Hajmi
1,28 Mb.
#152094
Download
1,28 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu: Mehnat muhofazasi bo`yicha o`qishlarni tashkil qilish va bilimlarni sinash
Download
1,28 Mb.
Matnni ko'rish
YOrug‘likning yarim o‘tkazgichlarda yutilishi

|
YOrug‘likning yarim o‘tkazgichlarda yutilishi
|
bet | 49/50 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 1,68 Mb. | | #158962 |
Bog'liq 11066 амалийYOrug‘likning yarim o‘tkazgichlarda yutilishi
1) YOrug‘likning xususiy va eksiton yutilishi orasida qanday bog‘lanish bor .
2) Fotoo‘tkazuvchanlik sodir bulishi uchun qanday talab bajarilishi kerak?
3) SHokli – Rid nazariyasini asosiy ilmiy natijalarini izohlab bering.
4) Dember hodisasi uchun EYUK ifodasini keltirib chiqaring.
Masala: SiO2 da ishlovchi quyosh batareyasini FIK ni hisoblab toping.
YArim o‘tkazgichlarning magnit xossalari
Diamagnetizm va paramagnetizm xodisalarni fizik mohiyatini tushuntirib bering.
Kyuri-Veyss qonunini izohlab bering.
Landau “diamagnetizm” qanday fizik ma’noga ega?
Pauli “paramagnetizm” hodisasiga izoh bering.
Masala: “Elektron gaz” uchun - munosobatni isbotlang.
Bu erda ; EF− Fermi energiyasi, ne – elektronlar zichligi.
YArim o‘tkazgich sirti va kontaktidagi hodisalar.
Tamm sirtiy sathlari kelib chikish sabablarini kvant mexanika asosida tushuntirib bering.
Adsorbsiya deganda nima tushiniladi? Xemasorbsiya degandachi?
Metall – yarim o‘tkazgich kontaktida qanday fizik jarayonlar ro‘y beradi?
( r-n) o‘tish uchun o‘lchamini baholab bering?
17. O‘ta oquvchanlik xodisasi.
1) Landau nazariyasini asosiy xulosalarini izoxlab bering.
2) O‘ta o‘tkazuvchanlik xodisasini birinchi bo‘lib kim kashf qildi?
3) O‘ta o‘tkazuvchanlik xodisasini qanday tushunasiz.
4) Suyuq geliy-4 uchun faza o‘tish temperaturasini xisoblang.
|
| |
-vizual materiallar - Amaliy mashgulotlat 1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi)...

|
Amaliy mashgulotlat 1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi) seminar mashg‘ulotning texnologik kartasi
|
bet | 42/50 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 1,68 Mb. | | #158962 |
Bog'liq 11066 амалий9-vizual materiallar
formulani sof klassik tarzda isbot- lash mumkin
Vid «speredi»
CHizmadan ,
(6) i (17)), . . .
10-mavzu: Issiqlik o‘tkazuvchanlik
(2 soat)
10.1. Ma’ruza mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi
Vaqti – 2 soat
|
Talabalar soni: 50-55 nafar
|
O‘quv mashg‘ulotining shakli
|
Kirish, vizual ma’ruza
|
Ma’ruza mashg‘ulotining rejasi
|
1. YArim o‘tkazgichlarda siklotron rezonans xodisasi
2. YArim o‘tkazgichlarni elektron issiqlik sig‘imi.
3. Metallarning elektr o‘tkazuvchanligi.
4. Ferromagnit rezonans
|
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi: Talabalarga metallarning elektrik, magnit va termik hossalari hakida to‘liq ma’lumot berish va shu asnoda ularda kvant tasavvurlarni shakllantirishdan iborat.
|
Pedagogik vazifalar:
o‘qituvchi׃
- metalldagi elektron gazning muvozanatiy hossalari bilan tanishtirishi;
- elektron gazning issiqlik sig‘imini hisoblab ko‘rsatish - metallar uchun Videman-Fra- ns qonunini keltirib chiqari- sh va uni fizik ma’nosini tu-
shuntirib berishi;
- kvant tasavvurlarga asoslanib ferromagnit metallarning hossalari to‘g‘risida ma’- lumot berishi; talab etiladi.
|
O‘quv faoliyatining natijalari:
talaba:
- elektron gazning issiqlik sig‘imini hisoblashni;
- Videman-Frans qonunini metallar uchun matematik ifoda- sini keltirib chiqarishni (ya’ni isbotlashni)
- metallarda N− va U− qayta o‘tishlarni ma’nosini tushu- nishi;
- ferromagnit metallarni hossalarini kvant nuqtai nazarda tushunishi;
- metallarda elektronlarning erkin yugurish yo‘li va relak- satsiya vaqtini hisoblab berish;
- o‘ta o‘tkazuvchanlik hodisasini kvant omillarini tushunishi;
talab etiladi.
|
O‘qitish uslubi va texnikasi
|
Vizual ma’ruza, blits-so‘rov, bayon qilish, “FSMU” , klaster,insert, “Qanday” texnikasi
|
O‘qitish vositalari
|
Ma’ruzalar matni, proektor, lar, grafik, organayzerlar.
|
O‘qitish shakli
|
Jamoa, guruh va juftlikda ishlash.
|
O‘qitish shart-sharoiti
|
Proektor, kompyuter bilan jihozlangan auditoriya
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Amaliy mashgulotlat 1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi) seminar mashg‘ulotning texnologik kartasi
|
Ma’ruza mashg‘ulotining texnologik xaritasi

|
Ma’ruza mashg‘ulotining texnologik xaritasi
|
bet | 43/50 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 1,68 Mb. | | #158962 |
Bog'liq 11066 амалий10.2. Ma’ruza mashg‘ulotining texnologik xaritasi
Bosqichlar,
vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
o‘qituvchi
|
talaba
|
1-bosqich.
Kirish (10 min).
|
1.1.Mavzu, reja, uning maqsadi va o‘quv faoliyatining natijalari ma’lum qilinadi (1- ilova).
|
1.1. Eshitadi, yozib
oladi.
|
2-bosqich.
Asosiy
(60 min.)
|
2.1. Talabalar e’tiborini jalb etish va bilim darajalarini aniqlash uchun tezkor savol-javob o‘tkazadi (2 -ilova).
2.2. O‘qituvchi vizual materiallardan foydalangan holda rejaga muvofiq holda ma’ruzani bayon etadi (3-ilova).
2.3. Talabalarga mavzuning asosiy tushunchalariga e’tibor qilishni va yozib olishlarini ta’kidlaydi.
|
2.1. Eshitadi, o‘ylaydi, javob beradi.
Javob beradi va to‘g‘ri javobni eshitadi
2.2. Ilovada berilgan ma’lumotlarni asosiy joylarini yozib oladi- lar.
2.3.E’tibor qaratadi, yozib oladi.
|
3-bosqich.
YAkuniy
(10 min.)
|
3.1. Mavzuga yakun yasaydi va talabalar e’tiborini asosiy masalalarga qaratadi.
3.2. Mustaqil ish uchun impulsning saqlanish qonuningi qo‘llanilishiga doir hayotdan misollar topib kelish vazifa qilib beradi, baholaydi (4-ilova).
|
3.1. Eshitadi,
aniqlashtiradi.
3.2.Topshiriqni yozib oladi, baholar bilan tanishadi.
|
|
| |
Kristallarni ustirish. Polimorfizm

|
Kristallarni ustirish. Polimorfizm
|
bet | 46/50 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 1,68 Mb. | | #158962 |
Bog'liq 11066 амалийKristallarni ustirish. Polimorfizm.
Polimorfizm hodisasi deganda nimani tushunasiz?
Kristallarni o‘stirishni qanday usullari mavjud?
Suyuq kristallarga misol keltiring?
Suyuq kristallarni nechta turi mavjud?
Masala: Olmosni kristall panjara strukturasini chizing va bog‘lanish energiyasini bilgan holda ( E =170 ) erish temperaturasini aniqlang.
Kristall panjarasi atomlari (ionlari) tebranishi
Eynshteyn va Debay nazariyasi.
Fazoviy va guruhiy tezliklar qanday farqlanadi?
Brillyuen zonasi deganda nima tushunaladi?
Eynshteyn nazariyasini asosiy natijasini izohlab bering?
Debay nazariyasidan kelib chiqadigan formulani Sv ~ T3 ... isbotlab bering.
Masala: Temir uchun Debay temperaturasini xisoblab bering. Temirda bo‘ylanma va ko‘ndalang tovush to‘lkinlarining tezligi mos ravishda 5,85 va 3,23
teng.
Ideal kristallarda zaryad tashuvchilar energiyalari spektri. Adiabatik bir elektronli taqribiy nazariya.
Adiabatik yaqinlashish uchun SHredinger tenglamasi yozing.
Xartri-Fok tenglamalarini fizik ma’nosini tushuntiring.
Kronig- Penni modeli kanday natijaga olib keladi.
Sodda kubik panjara uchun SHredinger tenglamasi echimini yozing.
Masala: Sodda kubik panjara uchun elektron energiyalari zonasi kengligi Emax - Emin =12 A bo‘limining isbotlang, bu erda A-almashinuv integrali.
|
| |
Effektiv massa. Kovaklar, kvazizarralar

|
Effektiv massa. Kovaklar, kvazizarralar
|
bet | 47/50 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 1,68 Mb. | | #158962 |
Bog'liq 11066 амалийEffektiv massa. Kovaklar, kvazizarralar .
Kvazizarralarni necha hili bilan tanishsiz?
Metallarda eksiton mavjud bo‘lishi mumkinmi? Nima uchun?
Effektiv massani fizik ma’nosi qanday?
m*= - formulani keltirib chiqaring.
Masala: Magnon gazining issiqlik sig‘imini hisoblang?
Metallar. YArim o‘tkazgichlar. Dielektriklar.
Zonalar hosil bo‘lish shartlarini izohlab bering.
Metallarda taqiqlangan zona kengligi nimaga teng? YArim o‘tkazgishlarda, dielektriklarda esa nimaga teng?
Kremniy va germaniy uchun E(k) funksiyani yozing.
Effektiv massani aniqlashni qanday usullar mavjud?
Masala: Alyuminiy uchun T= 0 K da Fermi energiyasi xisoblansin.
YArim o‘tkazgichlar va metallarda zaryad tashuvchilar statistikasi.
Kvant fazoviy yacheyka nima? Pauli prinsipi nima deydi?
Fermi - Dirak taqsimot funksiyasini keltirib chiqaring.
Erkin elektron gaz uchun holatlar zichligini formulasini keltirib chiqaring.
Fermi – Dirak statistikasidan Maksvell - Bolsman
statistikasiga utishni kursating?
Masala: Metallar uchun
urinli ekanligini kursating.
Zonalarda erkin elektronlar va erkin kovaklar konsentratsiyasi.
no po = ni2 – formulani isbotlang. Bu erda no – elektronlar konsentratsiyasi, po – kovaklar konsentratsiyasi.
Aynigan yarimo‘tkazgich uchun - ni isbotlang.
Fermi integrali ifodasini yozing.
formulani isbotlang.
|
| |
Jami
  
16 - Amaliy mashgulotlat 1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi) seminar...

|
Amaliy mashgulotlat 1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi) seminar mashg‘ulotning texnologik kartasi
|
bet | 45/50 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 1,68 Mb. | | #158962 |
Bog'liq 11066 амалий
Mavzular bo‘yicha savollar va masalalar
Kimyoviy bog‘lanish va asosiy turlari.
Kimyoviy bog‘lanish nima va u qanday hosil buladi?
Kimyoviy bog‘lanishning qanday turlari mavjud?
Kovalent bog‘lanishning xossasalari tushuntiring.
Metall bog‘lanish deb qanday bog‘lanishga aytiladi?
Masala: ishqoriy metall atomlarining asosiy holati uchun elektron konfiguratsiyasini yozing.
Moddallar tuzilish nazariyasida klassik va kvant tasavvurli
Drude- Lorens nazoriyasini asosiy natijalarini izohlab bering
Nima uchun molekulyar – kinetik nazariyasini asosiy uchta qoidasini metallardagi elektronlarga tatbiq etish mumkin emas?
Aynish holati va temperaturasi deganda nimani tushunasiz?
Past temperaturada metallarning issiqlik utkazuvchanligi ortadimi yoki kamayadimi? Nima uchun?
Masala: Geyzenberg noaniqlik prinsipidan foydalanib, metallardagi “elektron gazning” aynish temperaturasini baholang.
Kristall panjarasi. Kristallar simmetriyasi va tizimlari.
Kristall tizimlarni nechta turlari mavjud? Sanab bering.
Miller indekslari nima uchun ishlatiladi?
Izotropik va anizotropik xossalar deganda nimani tushunasiz?
Simmetriya deganda deformatsiya bulishi mumkinmi?
Masala: d = formulani isbotlang. Bu erda a – panjara doimiysi d – sodda kubik panjara uchun ikki tekislik orasidagi masofa.
h, k, l – Miller indekslari.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Amaliy mashgulotlat 1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi) seminar mashg‘ulotning texnologik kartasi
|
Vizual materiallar - Amaliy mashgulotlat 1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi)...

|
Amaliy mashgulotlat 1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi) seminar mashg‘ulotning texnologik kartasi
|
bet | 44/50 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 1,68 Mb. | | #158962 |
Bog'liq 11066 амалийVizual materiallar
Juda kuchli magnit maydonda:
.
Birinchi integral klassik asimpotikaga ega, ikkinchisi esa
va kl. asimptotikasi . V rezultate imeem v polnom sootvetstvii s rezultatom Davыdova-SHmushkevicha [11, str. 105]. V dannom sluchae asimptotika oznachaet, chto v predele klassicheski silnogo magnitnogo polya, rasseyanie nositelya na atome primesi, analogichno rasseyaniyu poslednego na vыsokovozbujdennom akusticheskom fonone. Pri takoy traktovke mы prixodim k nezavisimosti ot skorosti. K etomu je vыvodu mojno priyti i na osnove teorii Debaya [15].
Vыvod spravedliv i pri proizvolnom .
Namunaviy masalalar
№
|
Mavzu nomlari
|
Ajratilgan
soat
|
1
|
Fermi energiyasini xisoblash
|
2
|
2
|
Elektron gazning issiqslik sig‘imini xisoblash
|
2
|
3
|
Elektron gazning elektr o‘tkazuvchanligini xisoblash
|
2
|
4
|
Elektron gazning issiklik o‘tkazuvchanligini xisoblash
|
2
|
5
|
YArim o‘tkazgichlarda zaryad tashuvchilarni konsentratsiyasini topish
|
2
|
6
|
YArim o‘tkazgichlarda foto yutilish koeffitsientini aniklash
|
2
|
7
|
YArim o‘tkazgichlarda kinetik koeffitsientlarni nazariy xisoblash
|
1
|
8
|
Optik va akustik tebranishlarda elektronlarni sochilish kesimini aniklash
|
1
|
9
|
Ion kristallarda sochilish mexanizmlari
|
1
|
10
|
YArim o‘tkazgichlarda rezonans sochilish
|
1
|
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Amaliy mashgulotlat 1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi) seminar mashg‘ulotning texnologik kartasi
|
Masala:   - integralni hisoblang.


  
YArim o‘tkazgichlarda k

|
Masala: - integralni hisoblang.
YArim o‘tkazgichlarda k
|
bet | 48/50 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 1,68 Mb. | | #158962 |
Bog'liq 11066 амалийMasala: - integralni hisoblang.
YArim o‘tkazgichlarda ko‘chish hodisalari.
Bolsmanning kinetik tenglamasi.
Bolsman kinetik tenglamasini keltirib chiqaring
Bolsman kinetik tenglamasini tatbiq etish mezonini yozib tushintirib bering.
Zaryad tashuvchilarning kirishmalar ionlarida, neytron atomlarda va boshqa nuqsonlarda sochilish vaqtlarini taqqoslang.
- formulani isbotlang,
bu erda ε - kristallning dielektrik singdiruvchanligi,
Masala: ~ - munosabatni keltirib chiqaring. -neytral atomlar konsentratsiyasi.
Elektr oqimi. Energiya oqimi.
Elektr oqimi deb nimaga aytiladi? Uning matematik ifodasini yozing.
YArim o‘tkazgichlar uchun - qonuni urinliligini kursating
Metallar uchun - qonuni o‘rinliligini kursating
Masala: Metallar uchun - formula o‘rinli ekanligini isbotlang.
Masala: Hona temperaturasida (T=3000K) yarim o‘tkazgichlardagi elektronlar oqimini zichligini toping.
YArim o‘tkazgichlarda kinetik hodisalar.
Xoll doimiysi va Xoll hodisasini mavjud bulish shartini tushuntirib bering.
Magnit qarshilik hodisasi nima?
Pelte hodisasini kelib chiqish sababi nima?
Tomson hodisasini energetik tenglamasini keltirib chiqaring.
Masala: Muzlatqich uchun Pelte hodisasi asosida foydali ish koeffitsienti uchun ifodani oling.
|
| |
Yechilishi - O’quv jarayonida texnologiyalarning asosiy yo’nalishlari va uni tadbiq qilish

|
O’quv jarayonida texnologiyalarning asosiy yo’nalishlari va uni tadbiq qilish
|
bet | 66/67 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 2,67 Mb. | | #133346 |
Bog'liq AXBOROTYechilishi:
∆ADM uchburchakdan AM =ℓ · sin .
∆MOA uchburchakdan DM = r =AM ·tg 300 =
=ℓ · sin . va AO =R= = .
∆AOD uchburchakdan
OA= Н=
ekanligini topamiz. Konus hajmini V = πr2 · H formula bilan topamiz.
Javob: = · .
5 – masala. uchburchakli to‘g‘ri prizma R radiusli sharga ichki chizilgan. Prizmaning asoslari to‘g‘ri burchakli uchburchak bo‘lib, o‘tkir burchagi α va eng katta yon yog‘i kvadratdan iborat. Prizma hajmini toping.
Yechilishi:
Ma’lumki prizmaning asoslari shar sirti bilan aylana bo‘yicha kesishadi. To‘g‘ri burchakli ABC va A1B1C1 uchburchaklar bu aylanalarga ichki chizilgan. Demak,
to‘g‘ri burchakli uchburchakning to‘g‘ri
burchagi aylana diametriga tiralgan.
Ko‘rinadiki, AB va A1B1 gipotenuza-
lar aylanalarni diametrlarini ifodalaydi. ABB1A1 tekislik shar markazi
orqali o‘tadi. Shartda ABB1A1 kvadrat
edi. Bundan Н=AA1= R va AB =R
u holda prizma hajmi
V = Sacoc· H = .
J avob: .
6 –masala. o‘q kesimi teng tomonli
uchburchakdan iborat konus teskari qo‘yilib suv
tuldirilgan va R radiusli shar qo‘yildi. Suv
sathi sharga o‘rindi. Shar olingandan keyingi
suv sathi balandligini toping.
Yechilishi:
Chizmada konus shaklidagi idishning o‘q kesimi tasvirlangan ADB – suv sathini ifodalaydi. ∆ABC uchburchak teng tomonli, DKE doira unga ichki chizilgan. AD= r bo‘lsin, u holda r = OD · tg600=R va Н=CD =3R. Suvning idishdagi hajmi ABC konus hajmidan shar hajmini ayirmasiga teng, ya’ni
V = π (r2H – 4R3) = πr3.
Shar olingandan keyin suv sathi MN ga tushib MNC konusni to‘ldiradi. CL =ℓ bo‘lsin. U holda , ML = CL · tg 300 = , bundan V= ML2 · CL = π h3. = πR3 tenglamani hosil qilamiz. Bundan h = R .
Javob: R .
7 – masala. Sharga tashqi chizilgan teshik konusning yasovchilari o‘rtalaridan o‘tuvchi tekislik bilan shu kesik konus hosil qilgan kesimning yuzi 4π ga teng. Kesik konusning yasovchisini toping.
|
| |
Proyeksiya tеkisligigа pаrаllеl o’q аtrоfidа

|
Proyeksiya tеkisligigа pаrаllеl o’q аtrоfidа
|
bet | 59/67 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 2,67 Mb. | | #133346 |
Bog'liq AXBOROTProyeksiya tеkisligigа pаrаllеl o’q аtrоfidа
аylаntirish usuli
Bu usuldа tеkis shаkllаrning gоrizоntаli yoki frоntаli аylаntirish o’qi dеb qаbul qilinаdi.
U hоldа tеkis shаklni uning gоrizоntаli аtrоfidа аylаntirib, gоrizоntаl proyeksiya tеkisligigа pаrаllеl vаziyatgа yoki frоntаli аtrоfidа аylаntirib, frоntаl proyeksiya tеkisligigа pаrаllеl vаziyatgа kеltirish mumkin. Bundаy usuldаn, аsоsаn tеkis shаklning hаqiqiy ko’rinishi (kаttаligi)ni, uning elеmеntlаrini yasаsh uchun fоydаlаnilаdi. Bеrilgаn ABC uchburchаkni H tеkislikkа pаrаllеl vаziyatgа kеltirish kеrаk bo’lsin (75-shаkl, а).
Buning uchun uchburchаkning АD gоrizоntаlini o’tkаzаmiz vа uni аylаntirish o’qi dеb qаbul qilаmiz. Аylаntirish o’qidаgi hаmmа nuqtаlаr, Shu jumlаdаn, А vа D nuqtаlаr аylаntirishdа o’z jоyidа qоlаdi. Endi uchburchаkni АD o’q аtrоfidа H gа pаrаllеl bo’lgunchа аylаntirаmiz (∆АB1C1||H). Bundаy vаziyatdа ABC uchburchаk H gа o’z kаttаligidа proyeksiyalаnаdi (∆АB1C1=∆аb1c1). Аylаntirish o’qi H tеkislikkа pаrаllеl bo’lgаni uchun, ABC ning hаr bir nuqtаsi аylаnish jаrаyonidа hоsil qilgаn аylаnа tеkisligi AD o’qqа, hаm H gа hаm pеrpеndikulyar bo’lаdi. Bоshqаchа qilib аytgаndа, ∆ABCning hаr bir nuqtаsi АD o’q аtrоfidа gоrizоntаl proyeksiyalоvchi tеkislik bo’yichа аylаnаdi vа u nuqtаning gоrizоntаl proyeksiyasi аylаntirish o’qi (gоrizоntаl) ning gоrizоntаl proyeksiyasigа pеrpеndikulyar to’g’ri chiziq bo’yichа, frоntаl proyeksiyasi esа ellips bo’yichа hаrаkаt qilаdi.
ABC uchburchаk H gа pаrаllеl vаziyatgа kеlgаndа, undаgi hаr bir nuqtаning аylаntirmsh rаdiusi H tеkislikkа o’z kаttаligidа proyeksiyalаnаdi, V tеkislikdаgi proyeksiyasi gоrizоntаlning frоntаl proyeksiyasidа bo’lаdi.
Misоl. Umumiy vаziyatdа bеrilgаn ABC (аbc,а'b'c') uchburchаkni gоrizоntаli аtrоfidа аylаntirish bilаn uning hаqiqiy kаttаligi tоping (75-shаkl,b).
Yechish. Epyurdа bu misоlni yechish uchun uchburchаkning АD(аd,а'd') gоrizоntаlini o’tkаzаmiz vа uni аylаntirish o’qi dеb qаbul qilаmiz.
∆ABCning hаqiqiy kаttаligini tоpish uchun uni АD o’q аtrоfidа H gа pаrаllеl bo’lgunchа аylаntirаmiz. ∆ABC ning H gа pаrаllеl bo’lgаn vаziyatini аniqlаsh uchun B(b,b') vа C(c,c') uchlаrning аylаntirish rаdiuslаri hаqiqiy uzunligini tоpаmiz.
B nuqtаning аylаntirish rаdiusi ОB ning hаqiqiy uzunligini tоpish uchun to’g’ri burchаkli Оbbо uchburchаkni yasаymiz. Bu uchburchаkning obо gipоtеnuzаsi B nuqtаning аylаntirish rаdiusi g bo’lаdi (r=оbo).
B nuqtаning yangi vаziyati b1 nuqtаni (о) dаn аd gа pеrpеndikulyar yo’nаlishi bo’yichа оbо kеsmаni o’lchаb quyib, tоpаmiz (оbо=оb1).
C nuqtаning yangi gоrizоntаl proyeksiyasi c1 uning аylаntirish rаdiusini yasаmаy, b1d chiziqning dаvоmi bilаn c dаn аd gа tushirilgаn pеrpеndikulyarning kеsishish jоyidа (c1 nuqtа) tоpilgаn. ABC uchburchаkning yangi gоrizоntаl (аb1c1) proyeksiya uning hаqiqiy kаttаligigа tеng (∆ а b1 c1= ∆ABC).
Аylаntirish ∆аb1c1 gоrizоntаl vаziyatgа kеlgаni uchun uning frоntаl proyeksiyasi аylаntirish o’qining frоntаl proyeksiyasi а'd’ dа bo’lаdi.
|
| |
Reja:

1. Kirish - O’quv jarayonida texnologiyalarning asosiy yo’nalishlari va uni tadbiq qilish

|
O’quv jarayonida texnologiyalarning asosiy yo’nalishlari va uni tadbiq qilish
|
bet | 63/67 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 2,67 Mb. | | #133346 |
Bog'liq AXBOROTReja:
1. Kirish
2. Piramida va aylanish figuralari kombinatsiyalari
3. Aylanish figuralari kombinatsiyalari
Ko‘pyoqlar va aylanish figuralari kombinatsiyalariga doir misollarni yechishda quyidagilarni bilish zarur:
1. Prizma va aylanish figuralari kombinatsiyalari.
Silindrga prizma ichki chizilgan deyiladi (silindr- prizmaga tashqi chizilgan), agarda prizma asosi silindr asosiga ichki chizilgan bo‘lsa.
Teorema: Prizmaga tashqi silindr chizish uchun prizmaning to‘g‘ri va uning asosiga tashqi aylana chizish mumkin bo‘lishi zarur va yetarlidir.
Xususiy holda har qanday uchburchakli prizmaga va har qanday muntazam prizmaga tashqi silindr chizish mumkin. silindrga ichki chizilgan prizmaning har qaysi yon qirrasi silindrni yon yasovchisi deyiladi.
Prizma silindrga tashqi chizilgan deyiladi (silindr –prizmaga ichki chizilgan), agarda prizma asosi silindr asosiga tashqi chizilgan bo‘lsa.
Teorem: Prizmaga ichki silindr chizish uchun prizmaning to‘g‘ri va uning asosiga ichki aylana chizish mumkin bo‘lishi zarur va yetarlidir.
Xususiy holda, har qanday uchburchakli prizmaga va har qanday muntazam prizmaga ichki silindr chizish mumkin. silindrga tashqi chizilgan prizmaning yoqlari, silindrning yon sirtiga uning yasovchisi bo‘yicha o‘rinadi. Bu yasovchisi mos ravishda silindr asoslari va prizma asoslari o‘rinish nuqtalaridan o‘tadi.
Prizma sharga ichki chizilgan deyiladi (shar esa prizmaga tashqi chizilgan), agarda prizmaning uchlari shar sirtiga tegishli bo‘lsa.
Teorema: Prizmaga tashqi shar chizish uchun prizmani to‘g‘ri va uning asoslariga tashqi aylana chizish mumkin bo‘lishi zarur va yetarlidir.
Xususiy holda, har qanday muntazam prizmaga tashqi shar chizish mumkin.
Prizmaga tashqi chizilgan sharning markazi, prizma asoslariga tashqi chizilgan aylanalar markazlarini tutashtiruvchi kesmaning o‘rtasida bo‘ladi.
Prizmaning barcha yoqlari sharga o‘rinsa, u holda shar prizmaga ichki chizilgan (prizma esa sharga tashqi chizilgan) deyiladi.
Teorema: Prizmaga ichki shar chizish uchun prizmaning perpendikulyar kesimiga ichki aylana chizish mumkin bo‘lishi va prizmaning balandligi bu aylana diametriga teng bo‘lishi zarur va yetarlidir.
Xususiy holda , muntazam prizmaga ichki shar chizish mumkin, qachonki, uning balandligi asosiga ichki chizilgan aylana diametriga teng bo‘lsa.
|
| |