nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Suyuqlikli bosim o‟lchash asboblari

70
Agar manometrdagi suyuqlik ustida gaz bo‟lsa, u holda:
Hg
P
P
P
атм
абс
орт
Sathlar farqi naychaning ung va chap tomonidagi shkala bo‟yicha
ko‟rsatkichlari yigindisi kabi aniqlanadi, ya„ni
2
1
h
h
H
(11.8)
Bosimlar
farqini
o‟lchashda suyuqlikli differensial ikki naychali
manometrining bir tomoniga (musbat) katta bosim, ikkinchi tomoniga esa (manfiy)
kichik bosim beriladim. Musbat va manfiy tomonlardagi suyuqlik sathining farqi
o‟lchanayotgan bosimlar farqiga proporsional.
)
(
1
2
1
Hg
P
P
P
(11.9)
Ikki naychali manometrlarga bir qator hatolar xosdir. Bunga sabab sayuklik
meniskining holatini noaniq hisoblanishi, atrof muhit haroratining o‟zgarishi,
kapillyarlik hodisalari va hokazo. Hatolarning ko‟pchiligi tuzatishlar orqali e„tiborga
olinishi mumkin. Suyuqlikli ikki naychali asboblarning kamchiligi – ikki marta
hisob olib borishning zarurligidadir, buning natijasida o‟lchashning hatosi
ko‟payadi.
Xalqali asboblar - Issiqlik energetikasi

74
Shu aylantiruvchi moment tufayli xalqa tayanch nuqtasi atrofida soat strelkasi
yo‟nalishida aylanadi.
Xalqaning burilishi teskari ta„sirli moment hosil qiladi:
sin
Ga
M
tes
(11.25)
bu еrda G – yukning og‟irlik kuchi; a- yukning og‟irlik markazi va tayanch nuqtasi orasidagi
masofa, φ – xalqaning burilish burchagi
Xalqa muvozanat holatida tuxtaganda ikkala moment ham muvozanatlashadi
(
tes
айл
M
M
)
sin
)
(
2
1
Ga
SR
P
P
(11.26)
Bundan xalqaning burilish burchagi va bosimlar farqi urtasidagi nisbat kelib
chiqdi:
)
(
sin
2
1
P
P
a
G
R
S
(11.27)
Og‟irlik kuchi va xalqaning geometrik hajmi o‟zgarmas bo‟lgani uchun (11.27)
tenglamani quyidagi shaklda yozish mumkin:
Р
1
-Р
2
=Кsinφ (11.28)
Xalqali difmanometrlar 250 Pa dan 1,6 kPa gacha bo‟lgan bosimlar farqi va
muhitdagi 25 kPa dan 0,1 Mpa gacha bo‟lgan bosimlarni o‟lchashga muljallangan.
Asboblarning aniqlik sinfi 1 va 1,5.
Xalqali asboblarning qalqovichli va qung‟iroqli asboblardan afzalligi – uzatish
mexanizmidagi zichlantiruvchi qo‟rilmalarning yo‟qlig‟i va asbobning sezgir unsuri
75
suyuqlik zichligiga bog‟liq emasligidadir. Xalqali asboblarning kamchiligi – bosimni
keltiruvchi naychalarning mavjudligidadir. Bu naychalar o‟lchash paytida qushimcha
hatolar paydo bo‟lishiga sabab bo‟ladi.
NAZORAT SAVOLLARI - Issiqlik energetikasi

80
12.1.Sarf va miqdor to‟g‟risida umumiy ma„lumotlar
Modda miqdori hisobi bilan bog‟liq o‟lchashlarda muhim tushunchalar, bu
moddaning sarfi va miqdoridir.
Sarf, bu ma„lum moddaning miqdori vaqt birligida quvo‟rning o‟tkazgich
kesimidan o‟tishini ifodalaydi. Sarf ikki turga bo‟linadi: hajmiy sarf va massaviy sarf.
Hajmiy sarf Q
h
(м
3
/сек), (м
3
/соат) va boshqalar bilan o‟lchanadi.
Massaviy sarf Q
m
(kg/s), (kg/soat), (tonna/soat) va boshqalar bilan o‟lchanadi.
Massaviy sarf birliklari hajmiy sarf birliklariga qaraganda tuliqroq ma„lumot
berishi mumkin, chunki moddaning hajmi ayniqsa, gazlarning bosim va haroratiga
ko‟p darajada bog‟liq bo‟ladi.
Standartlarga binoan, moddaning sarfini o‟lchash uchun ishlatiladigan o‟lchash
asbobi sarf o‟lchagich, moddaning miqdorini o‟lchash uchun esa miqdor hisoblagich
atamasi qo‟llaniladi.
Sarf o‟lchagichlarning eng ko‟p tarqalgan quyidagi turlari mavjud:
1) Bosim farqlari o‟zgaruvchan sarf o‟lchagichlar.
2) Bosim farqlari o‟zgarmas sarf o‟lchagichlar.
3) Tezlik bosimli sarf o‟lchagichlar.
4) O‟zgaruvchan satxli sarf o‟lchagichlar.
5) Induksion sarf o‟lchagichlar.
6) Ultratovushli sarf o‟lchagichlar.
7) Kalorimetrik sarf o‟lchagichlar.
8) Ionizatsion sarf o‟lchagichlar.
Miqdor hisoblagichlar o‟lchash usuliga ko‟ra quyidagi guruxlarga bo‟linadi:
1) Hajm hisoblagichlar.
2) Tezlik hisoblagichlar.
3) Vazn hisoblagichlar.
O‟lchanayotgan moddaning turiga ko‟ra sarf o‟lchagichlar mazut, bug‟, gaz va
xokazolarni o‟lchagichlarga bo‟linadi.
NAQÍL-MAQALLARDÍŃ MÁNISI - Китоб (коракалпок)

50
1-tapsırma.
Tekstti oqıp, sorawlarǵa juwap beriń.
1. Naqılmaqallar qanday payda boladı eken?
2. Olardı ne ushın paydalanamız?
2-tapsırma.
Berilgen naqıldı buwınlarǵa bólip
oqıń hám mánisin aytıp beriń.
1. Atalar sóziaqıldıń kózi.
2. Ananıń
kewli balada,
Balanıń kewli dalada.
“MEN NAQÍL BILMEYMEN” DEP EDI
Bir elde adamlar júdá kóp eken. Bir kúni
olardıń jasap atırǵan jerin suw basıptı.
Adamlar
kóp, qayıqlar az eken. Hámme de qayıqqa mi nip,
amanesen qutılǵısı kelip, qayıqqa
mineyin dep
háreket etipti. Adamlardan biri “Kimdekim naqıl
maqal bilmese dáryaǵa ılaqtıramız” – depti. Son
da bir adam óziniń naqılmaqal bilmeytuǵınlıǵın
aytıp qasha baslaptı. Barlıq adamlar onı quwıp
ketipti hám birazdan soń uslap alıp kelipti. Onı
endi dáryaǵa taslayın dep atırsa, ol kúlip “Kópten
qoyan qutılmas”, – degen ras eken ǵoy, – depti.
Sonda adamlar bul naqılmaqal biledi eken ǵoy, –
dep dáryaǵa taslamay ózleri menen birge alıp
ketipti.
@edurtm_uz
51
1-tapsırma.
Qosıqtı oqıp, sorawlarǵa juwap beriń.
1. Ne ushın hámme qayıqqa miniwge asıqtı?
2. Ol adam nege qashtı?
3. Ol qanday naqıl ayttı?
4. “Kópten qoyan qutılmas”
degende neni
túsi nesiz?
2-tapsırma.
Berilgen naqıllardı buwınlarǵa bólip
oqıń hám mánisin aytıp beriń.
1. Kóplegen qonaq atqaradı.
2. Altaw
ala bolsa, awzındaǵı aldıradı.
Tórtew túwel bolsa, tóbedegi túsiredi.
BILIM HÁM MÁRTLIK HAQQÍNDAǴÍ

62
BEKKEMLEW
TIL HÁM KEWIL
1-tapsırma.
Berilgen qosıqtı oqıń hám mazmunın
aytıp beriń. Sıylasıq haqqıńda sáwbetlesiń.
SIYLASIQ
Bir saparı kóshede,
Júdá ántek is etippen.
Jası úlkendi kórsem de,
Sálem bermey ótippen.
Jıynastırıp úydiń aldın,
Anam sırtta júr eken.
Biraq meniń qılwamdı,
Ańǵarıp ol tur eken.
– Jası úlkendi kórgende,
Dedi, anam sálem ber,
Baslanadı sıylasıq,
Sonday sátli qádemnen.
Basım edi balalıq,
Bul sóz wásiyat boldı.
Sonnan berli anamnıń,
Sózi qálem – xat boldı.
2-tapsırma.
Berilgen naqıl maqallardan payda
lanıp, “Densawlıq – tereń baylıq”
degen temada
kishi tekst dúziń.
Densawlıqtıń qádirin bil,
Qáste bolmastan burın.
Qúdiretli kúsh kópte
,
Hasıl dári shópte.
@edurtm_uz
Kompyuter klaviaturasi sirlari

|
Kompyuter klaviaturasi sirlari
|
bet | 4/4 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #144155 |
Bog'liq 12-ma’ruza. Kiritish-chiqarishni boshqaruv tizimi. Reja Kompyuter klaviaturasi sirlari.
K ompyuter klaviaturasi yozuv mashinkasining old qismiga oxshaydi, u xarflar raqamlar, va belgilar tushurilgan klavishalar yig’indisidan iborat.
Lekin shu erda oxshashlik tugaydi. Yozuv mashinasi klavishasi xudi mexanizm singari kerakli klavisha bosilganda qog’ozda tegishli simvol paydo boladi.
Kompyuter klaviaturasi undan murakkabrok tuzilishga egadir. Bu erda klavishalar elektron signallarni uyg’otadi. Klavishalar joylashishini va ketma-ketligini fiksatsiyalaydi. Keyinchalik kompyuter bu signallarni qabul qilib oladi.
Birinchi shaxsiy kompyuterlar ishlab chiqarila boshlaginidan beri IBM firmasi uch xil klaviatura ishlab chiqdi. Micrasoft kompaniyaisi yana birtta yangi klaviatura turi ishlab chiqdi. Ular shu qurilma ishlab chiqaruvchi barcha kompaniyalar uchun standart bolib qoldi.
Windows 95 opretsion tizimi yaratilgandan song 101 klavishali klaviaturalar 104-klavishali klaviaturalarga almashtirildi.
Klaviaturaning quyidagi turlari mavjud:
101-klavishali kengaytirilgan klaviatura
104-klavishali kengaytirilgan Windows klaviaturasi.
83- klavishali RS va XT klaviaturasi.
84- klavishali AT klaviaturasi.
Tez matn teruvchi ko’pchilik foydalanuvchilar sichqoncha bilan ishlashni yomon ko’radi, chunki bu paytda qo’l klaviaturadan uziladi. Micrasoft firmasi yangi Windows klaviaturasini yaratdi, u yangi klavishalar va klavishalar kombinatsiyalari bilan boyitilgan. Yangi Windows klaviaturasi trilogrammalar sonini oshishini xam ta`minlaydi.
Trilogramma bu maxsus funktsiyani bajarishni ta`minlaydigan uchtta klavisha birikmasi hisoblanadi. Masalan, Ctrl+Alt+Delete.
USB portiga ulanadigan klaviatura
Oxirgi vaqtlarda kompyuterga USB port orqali ulanadigan klaviaturani mavkei oshib bormoqda. Chunki, USB porti universal shina hisoblanadi, va u osonlik bilan paralell va ketma-ket portlarni ornini bosa oladi.
Lekin hamma sistemalar ham USB klaviaturasi bilan ishlayvermaydi, chunki BIOS faqatgina standart klaviatura bilan ishlashi mumkin. Bu sistemaga USB klaviatura ulangan xolda sistema xatolik roy bergani xaqida xabar berishi yoki umuman ishlamasligi mumkin. Klaviatura uneversal portlarga (USB) ulanishi uchun quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Sistemada USB port ornatilgan bolishi.
Kompyuterda Windows 98, Windows Me, Windows 2000 operatsion tizimi ornatilgan bolishi kerak.
USB Legacy rejimi sistemali BIOS da ornatilishi kerak.
Nazorat uchun savollar
Kоmpyutеr kоnfiguratsiyasi?
Apparat ta’minоti kiritish-chiqarish prinsiplari?
Оpеratsiоn tizimlarda kiritish-chiqarishni tashkil etishning asоsiy kоntsеpsiyalari nimalardan iborat?
Оpеratsiоn tizimlarning kiritish-chiqarishni bоshqarish?
Kiritish-chiqarishning umumiy qurilmalari?
|
| |
Memranali asboblar - Issiqlik energetikasi

77
tayyorlangan yumshoq, shuningdek, gofirlangan plastikasimon membranalar yoki
gofirlangan membrana kutichalar ishlatiladi. Membranli asboblar, uncha katta
bo‟lmagan ortiqcha bosimlar va siyraklanishlarni o‟lchash uchun (manometrlar,
naporometrlar va tyagometrlar) hamda bosimlar farqini o‟lchash uchun
(deformanometrlar) qo‟llaniladi.
Bunday membranali asboblar turli modifikatsiyalarda ishlanadi hamda +250 Pa
dan + 25 kPa gacha bo‟lgan o‟lchash chegaralariga muljallangan. Ularning aniqlik
sinfi 1,5 va 2.5.
Membranali asboblarning kamchiligi – sezgir unsur harakatchan markazining
sust yurishi. Membrana qattiqligining hisobdan chetlanishi va uni rostlash
murakkabligidadir. Sezgir unsurlarning bu kamchiligi elektrik va pnevmatik kuch
kompensatsiyasi chizmasi bo‟yicha ko‟rilgan asboblarda bartaraf etiladi.
Silfonli asboblar. Hozirgi paytda sezgir unsur sifatida devorlari gofirlangan
metall silindrdan iborat silfonli asboblar keng qo‟llanilmokda. Silfonlar jez,
zanglamas pulat (X 189T) va boshqalardan tayyorlanadi. Silfonlarni ba„zi turlari vint
prujinali qilib tayyorlanadi, buning natijasida gistirezis va nochiziqlik ta„siri kamayib,
asbobning qo‟llanilish diapazoni kengayadi. Silfonlar bir qatlamli va ko‟p qatlamli
bo‟ladi. Silfonlar turli diametr, uzunlik va turli gofirlar soni bilan chiqariladi.
Odatda, silfonlarning diametri 12…100 mm, uzunligi 13…100 mm, gofirlar
soni 4…24 atrofida bo‟ladi. Silfonlarning ish yurishi 2,8…21 mm. Ularning ish
yurish miqdorining nisbatan kattaligi silfonlarni o‟ziyozar asboblarda qo‟llashga
imkon beradi.
Silfonlar naporomer va tyagomerlarda kichik bosimlarni (40000 Pa (4000
kgk/m
2
) gacha) o‟lchash uchun, vakkummetrik bosimni (0,1 mPagacha), mutloq
bosimni (2,5 MPa gacha), ortiqcha bosimni (60 MPa gacha), bosimlar farqini (0,25
MPa gacha) o‟lchash uchun qo‟llaniladi.
Pnevmatik signalni 300 m masofaga uzatish mumkin. Bunday silfonli asboblar
turli xilda va modifikatsiyada chiqariladi hamda turli chegarali o‟lchovlarga
muljallanadi. Ularning aniqlik sinfi 1 va 1,5.
Silfonlarning asosiy kamchiliklari gisterezis mavjudligi va tavsifning bir
muncha nochiziqligidir. Gisterezis ta„sirini kamaytirish va kattiklikni oshirish
maqsadida, ko‟pincha silfon ichiga vintli silindr prujina o‟rnatiladi.
Radiatsion pirometrlar - Issiqlik energetikasi

67
100
C
0
dan 4000
C
0
gacha haroratni o‟lchaydigan radiatsion pirometrlarning
turli konstruktsiyalari mavjud bo‟lib, ular o‟zlarining
optik tizimi, termojuftlarni
ulash chizmasi va boshqa unsurlari bilan farq qiladi. O‟zgargichlari
qarshilik
termometridan iborat bo‟lgan ba„zi raditsion pirometrlar nisbatan kichik, masalan,
20
C
0
dan 100
C
0
gacha haroatlarni o‟lchay oladi. O‟zgartgich qabul qiladigan nurlar
energiyasini aniq hisobga
olish juda qiyin, chunki o‟zgartgich va atrof muhit o‟rtasida
o‟zaro issiqlik almashuvi mavjud. Shuning uchun asbob hisobga olib bo‟lmaydigan
hatolarga yo‟l quyishi tabiiy.
Lekin shu kamchiliklarga qaramay, radiatsion pirometrlar
sanoatda juda keng
qo‟llaniladi: bu asboblar statsionar ravishda o‟rnatilishi mumkin. Pirometrlarning
ko‟rsatishlarini masofaga uzatish yoki avtomatik ravishda
yozib olish va ular
yordamida haroratni rostlash mumkin. 2500
C
0
gacha haroratni o‟lchashda pirometr
ko‟rsatishlarining hatosi ±1,5% dan, 2500
C
0
dan ortiq haroratni o‟lchaganda esa
±2,5% dan oshmaydi.
AQÍL-NÁSIYAT NAQÍL-MAQALLARÍ

52
2-tapsırma.
Berilgen naqıldıń mazmunınan pay
dalanıp, “Jaqsı degen ne?” temasında sáw
betlesiń.
Jaman bala ózinen kishkeneni urıp jılatadı.
Jaqsı bala jılaǵan balanı jubatadı.
ATA-ANA, TUWÍSQANLAR HAQQÍNDAǴÍ
NAQÍL-MAQALLAR
1-tapsırma.
Berilgen naqılmaqallardı oqıń hám
mánisin aytıp beriń.
Ana
menen bala,
Gúl menen lala.
Atańa ne qılsań,
Aldıńa sol keledi.
Aǵası bardıń ırısı bar,
Inisi bardıń tınısı bar.
Altıngúmistiń gónesi bolmas,
Ataananıń bahası bolmas.
Jaqsı perzent – súyinish,
Jaman perzent – kúyinish.
2-tapsırma.
Berilgen naqılmaqallardan shańaraq
aǵzaların bildiretuǵın sózlerdi tawıp aytıp beriń.
@edurtm_uz
53
ÓNER ÚYRENIW HÁM BILIM ALÍW
HAQQÍNDAǴÍ NAQÍL-MAQALLAR
1-tapsırma.
Berilgen naqılmaqallardı oqıń hám
mánisin aytıp beriń.
Aqıl
jasta emes, basta.
Oqısań ozarsań,
Oqımasań tozarsań.
Ilim iyne menen qudıq qazǵanday,
Óziń bilseń ózgege úyret,
Bilmegenińdi úyren.
Bilimniń kópligi joq,
Ónerdiń artıqlıǵı joq.
Aǵash kesseń, uzın kes,
Temir kesseń, qısqa kes.
2-tapsırma.
Berilgen naqıldıń mazmunınan payda
lanıp, “Bilimli el perzenti” temasında sáwbetlesiń.
Bilimli mıńdı jıǵadı,
Bilekli birdi jıǵadı.
Sózler tuwra mánisinde de, awıs
palı mánide de keledi. Mısalı: Altın
júzik. Altın gúz.
@edurtm_uz
-tapsırma.
Berilgen naqıldı oqıń hám mánisin 
aytıp beriń.
Aydıń on besi qarańǵı, on besi jaqtı. 
JER, AY HÁM TULPAR-RAKETA

67
Jerdiń durıs aytqanın Ay endi ǵana túsindi. Ol
qattı sharshaǵanlıqtan hálsiredi. Biraq ta endi kesh
bolǵan edi. Al, izge qaytıw bolsa uyat.
Sonnan
beri óziniń ójetligine uyalıp, Ay, Jer dógeregin ay
lanatuǵın boldı.
Aradan kóp waqıtlar ótti. Aydıń qartayǵanlıǵı
bilindi. Betinde kóp jıyrıqlar payda boldı. Ay Jerge
birge bolıwdı, taslap ketkeni ushın keshiriwin so
rap, kóp jalındı.
– Bizler eski doslarmız ǵoy. Seni meniń taǵdi
rim qızıqtırmay ma? – dedi ol.
Aqırında Jer Ay menen jarasıwdı maqul kórdi.
– Meyli,
men keshiremen, qaytıp kelińiz, – dedi
Jer.
– Oy, raxmet, – dep quwanıp ketti Ay,
biraq ta
sol waqıttıń ózinde qayǵılı dawıs penen ókinish
li túrde endi qartayǵanın, ilajı bolsa alıp ketiwin
ótinish etti.
@edurtm_uz
68
Jer oylanıp qaldı hám óziniń perzentleri – adam
larǵa qarata: Barıńlar. Aydı alıp kelińler, oǵan ne
bolǵanın bilińler – dedi.
Ay: “Adamlar sonday kishkene... Olar qalayınsha
maǵan shekem jetip kele aladı?” – dep gúman
landı. Jer bunı sezdi:
“Adamlar hámme nársege uqıpli, olar kúshli” –
dep túsindirdi.
Ay gáptiń keyinin esitip úlgermeyaq,
aylana
dó ge reginde tolǵan tútin payda boldı. Tanawınan
jıldırımday bir neshe nur shashqan qanatlı Tulpar
payda boldı.
– Seniń atıń kim? – dep soradı ushqısh qa nat
lı Tulpardan hayran qalǵan Ay. Tulpar maqtanısh
penen “Meniń atım Raketa. Jerdegi adamlar siziń
awhalıńızdı biliwge jiberdi. Al, tez kúnde
olar sizge
ózleri de keledi” – dep juwap berdi.
Ay quwanıp qaldı. 0l Jerdiń shın dos ekenine
isendi.
Qaraqalpaq xalıq ertegi
@edurtm_uz
Kiritish va chiqarish qurilmalari

|
Kiritish va chiqarish qurilmalari
|
bet | 3/4 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #144155 |
Bog'liq 12-ma’ruza. Kiritish-chiqarishni boshqaruv tizimi. RejaKiritish va chiqarish qurilmalari.
Sichqoncha va trekbol.
S ichqocha qurilmasi 1964 yil D.Enjeblat tomonidan kashf etilgan bolib, ilk bor 70-yillar boshlarida Xerox korporatsiyasi tomonidan chiqarilgan.Sichqoncha va trekbol kompyuterga axborotni kiritishning koordinatali qurilmalari hisoblanadi. Ular klaviaturaning ornini toligicha almashtira olmasada, ancha qulayliklarga egadir. Bu qurilmalar asosan ikkita yoki uchta boshqaruv tugmalariga ega.Sichqonchani ulashning eng keng tarqalgan usuli bu ketma-ket port orqali ulanishdir. Bundan tashqari shinali interfeysli sichqonchalar va PS\2 stilidagi sichqonchalarni ulash usullari mavjuddir.
T rekbol «agdarilgan» sichqonchani eslatuvchi qurilmadir.Trekbolda uning korpusi emas, balki sharcha xarakatga keltiriladi. Bu esa kursorni boshqarish aniqligini ancha oshirishga yordam beradi. Qoshimcha qurilmalarga printer, skaner, ovoz kolonkalari, modem, grafokuruvchi, plaNChet, joystik, nurli pero, videokon`ektor va boshqalar kiradi.
Klaviatura
K laviatura foydalanuvchi uchun muhim qurilma bolib, uning yordamida SHK ga qiymatlar, buyruqlar va boshqarish tasirlari kiritiladi. Klavishalarga lotin va rus alfavita harflari: onli raqamlar; matematik, grafik va maxsus xizmat belgilari; tinish belgilari; bazi buyruqlar, jadvallar nomlari va b. belgilangan.
Bundan tashqari kompyuterlarda ozaro axborot almashinishni imkoniyatini beruvchi kompyuter tarmoqlari WWW mavjud bolib ular EHM tarmoqlariga birlashish uchun quidagi qoshimcha qurilmalar kerak boladi:
KoNCentrator (HUB) tarmoqda kompyuterlarni ozaro axborot almashinuvini taminlovchi maxsus qurilmdir. Modem axborotni kompyuterdan uzatish kabeliga otkazuvchi maxsus qurilma. Server tarmoq ishini taminloivchi maxsus kompyuter.
M onitorlar.
Kompyuter monitori (displey) ekranga matnli va grafik axborotni chiqarishga moljallangan. Monitorlar matnli yoki grafik xolatlarda ishlashi mumkin.Matn xolatida monitor shartli ravishda belgilar orinlariga bolib chiqiladi.(kopincha 80 belgili 25 ta satr). Xar bir belgi orniga 256 ta belgidan biri kiritilishi mumkin. Bular qatoriga katta va kichik lotin, kirill alifbolari xarflari, raqamlar, tinish belgilari, psevdografik ramzlar va boshqalar kiradi. Grafik xolat ekranga grafiklar, rasm va boshqalarni chiqarishga muljallangan. Grafik xolatda ekran yoritilgan va yoritilmagan nuqtalardan iborat boladi. Xar bir nuqta monoxrom monitorlarda qoraroq yoki oqishroq rangda, rangli monitorlarda esa bir yoki bir necha ranglarda bolishi mumkin.IBM kompyuterlarida xozirgi kunda yuqori imkoniyatlarga ega bolgan SVGA va suyuq kristalli (LCD) monitorlari qollanilmoqda.
|
| |
TIL, SÓZ ÓNERI HAQQÍNDAǴÍ

55
MIYNET HAQQÍNDAǴÍ NAQÍL-MAQALLAR
1-tapsırma.
Berilgen naqılmaqallardı oqıń hám
mánisin aytıp beriń.
Miynettiń kózin tapqan,
Baxıttıń ózin tabadı.
Jalqaw óz úyine ózi qonaq.
Miynet penen ráhát,
Ekewi de barabar.
Adamnıń qolı – gúl,
Mańlaydıń teri – nur.
Miyneti azdıń miywası az.
Hárekette – bereket bar.
Kóp jegiń kelse,
Kóp islewge de erinbe.
Miynet penen er kógerer,
Jamǵır menen jer kógerer.
Kóz qorqaq, qol batır.
Talaplıǵa nur jawar.
2-tapsırma.
Berilgen naqılmaqaldı oqıń hám ne
ushın uyqı hám kúlki erinshektiń dosları
ekenligi
haqqında sáwbetlesiń.
Erinshektiń eki dostı bar,
Biri uyqı, biri kúlki.
@edurtm_uz
duw
­eki, 
tar - Китоб (коракалпок)

duw
eki,
tar
tar, yaǵnıy eki tar
lı ásbap degen mánini ańlatadı.
@edurtm_uz
47
JAQSÍ ÁDET
Jaqsı sóylep hár qashan,
Jaqsılıqtı ádet et.
Ísırap qılma zayalap,
Sózdi qollan qádirlep,
“Yaqshı”, “maqul”, “boladı”,
“Durıs”, “ájep”, de “qullıq”,
Tıńlap kewliń toladı,
Kórgen yańlı jaqsılıq.
Jaǵımtallı minezqulıq,
Hámmege de jaǵadı,
Jaqsı ádet, jaqsılıq,
Doslıqqa jol saladı.
1-tapsırma.
Qosıqtı oqıp, sorawlarǵa juwap beriń.
1. Qosıqta jaqsı ádetler haqqında ne aytıl
gan?
2. Qosıqta “Jaǵımtallı minezqulq hámmege
de ja ǵadı” degende neni aytpaqshı bol
ǵan?
2-tapsırma.
Jaqsı hám jaman ádetlerdi aytıń.
Jaqsı ádetler
Jaman ádetler
@edurtm_uz
48
JÍLLÍ SÓZ
Qolım kókke jetedi,
Boyıma kúsh pitedi,
Tawdı tilip ótemen,
Aytqan jıllı sóz benen.
Qıyınlıqqa tozemen,
Órge talmay júzemen,
Ózimdi jeńil sezemen,
Aytqan jıllı soz benen.
Jumsa iske hárqanday,
Emes qolım talǵanday.
Atqaraman palwanday,
Aytqan jıllı soz benen
Sonshama kop dostım bar,
Kóriwge meni asıǵar.
Kewlimde gúl ashılar,
Aytqan jıllı soz benen.
1-tapsırma.
Qosıqtı oqıp, sorawlarǵa juwap beriń.
1. Jıllı sóz aytıw haqqında ne aytılgan?
2. “Jaǵımtallı minezqulq” degende neni túsi
nesiz?
2-tapsırma.
Berilgen sózlerdi buwınlarǵa bólip
oqıń hám qaysı sózler birbirine usap ketetuǵın
lıǵın aytıp beriń.
Úlgi: Qı-yın-lıq-qa.
Qıyınlıqqa tózemen,
Órge talmay júzemen,
Ózimdi jeńil sezemen,
Aytqan jıllı sóz benen.
@edurtm_uz
49
Oylanıp – bilip babalar,
Sózdi dúrge teńgergen,
Oylanıp aytqan hár sóziń,
Oylama kem dep gáwhardan.
|
III BÓLIM. ILIM HÁM TEXNOLOGIYALAR

64
QAYDA AYDÍŃ JARTÍSÍ?
Ótkirbay hám Ótebay,
Barıp turǵan ójetay!
Túnde shıǵıp dalaǵa,
Ójetlesse bola ma!
Ótkirbay ayttı: – Ay nege,
Pútin emes, ayt qáne?
Qaraqshılar ońbaǵan,
Jartısın onıń urlaǵan.
Dápindi ol: – Hásseniy!
Taptıń aldar balanı!
Aspandaǵı nárseni,
Kimler urlay aladı!?
Dálilleydi atam da,
Isenbeseń sorashı;
Ayttı
bar dep aspanda,
Bir emes, “Jeti qaraqshı”
Ya. Ajimov
1-tapsırma.
Sorawlarǵa juwap beriń.
1. Balalar ne ushın tartısıp qaldı?
2. Ótebay ne ushın aspanda jeti qaraqshı
bar dep oyladı?
2-tapsırma.
Aydıń ne ushın jartı bolıp kóri
netuǵılıǵı haqqında sáwbetlesiń.
@edurtm_uz
65
AY NE USHÍN KÓRINISIN ÓZGERTEDI?
Biz geyde tolı aydı, geyde yarım
aydı, geyde jańa tuwǵan aydı
kóre miz. Biz kúndiz aydı, al
túnde qu yashtı kórmeymiz.
Biz jerden qaraǵanımızda
Aydıń kóri nisi hár túrli bolıp
kórinedi. Bir waqıtları túnde
Ay kórinbey qaladı, bir ne
she kún ótip, jińishke kórinistegi
jańa ay kórinedi. Kúnlerdiń ótiwi me
nen jańa ay qalıńlasıp, yarım ayǵa aylanıp baradı.
Yarım ay kúnnenkúnge tolısıp, bir háp teden
keyin
tolıq ayǵa aylanadı. Bir neshe kúnnen keyin tolıq
aydıń jáne kishireyip baratırǵanın baqlaw múmkin.
Solay etip tolıq ay jáne yarım ayǵa, sońınan jańa
ay kórinisine kelip qaladı. Ay ne ushın kórinisin
ózgertirip turadı? Aydıń Quyash qa qarap turǵan
yarımı jaqtı, arqası bolsa qarańǵı boladı. Túnde
bizge tek Quyash jaqtılandırıp turǵan jaqtı bólegi
kórinedi.Barlıq waqıtta Quyash túsip turǵan jaqtı
tárepi bizge tolıq kórinbeydi. Jaqtı bóliminiń úl ken
yamasa kishi bolıp kóriniwi Ay hám Quya shtıń
Jerge salıstırǵandaǵı jaǵdayına baylanıslı e ken.
Ayda on bes sutka jaqtılıq bolsa,
on bes sutka
dawamında qarańǵı tún boladı.
1-tapsırma.
Sorawlarǵa juwap beriń.
1. Aydıń kórinisi ne ushın ózgerip turadı
eken?
2. Siz Ay hám Jer haqqında nelerdi bilesiz?
@edurtm_uz
«Boshqa amaliy dasturlar paketi bilan tanishish» мавзусидаги лаборатория дарсига технологик карта

2-босқич.
Асосий босқич
(60 дақиқа)
|
2.1. CorelDraw дастурининг ускуналари билан ишлаш ва унинг график имкониятлари билан танишиш. Безье ускуналари билан ишлашга доир тарқатма материал тарқатади. (2-илова)
2.2. Тарқатма материалда келтирилган маълумотлар ўрганилиб, берилган топшириқни бажариш шартлари билан таништиради (3-илова)
2.3. Вазифани бажарилаганлик даражасига кўра баҳолаш меъзонлари билан талабаларни таништиради. Тақдимотни эълон қилади ( 4 -илова)
Ҳар бир гуруҳ тақдимотини таққослаш фаолиятини ташкил этади ва энг яхши график обьект яратган талабаларни рағбатлантиради.
|
Тарқатилган назарий маълумот билан танишиб, гуруҳларга бўлиган ҳолда мустақил равишда топшириқни бажарадилар. Таққослай-дилар ва
таҳлил қиладилар
|
-tapsırma.
Sorawlarǵa juwap beriń.
1. Juldız ushtı degen pikir durıs pa?
2. Meteorit degenimiz ne eken?
2-tapsırma

79
SIZ BUNÍ BILESIZ BE?
JERDIŃ JASALMA JOLDASÍ
Jasalma joldas orbi
tası
jerden bir neshe
júz mıń yaki mıń
kilometr bálent likte
jay lasadı.
Jasalma
joldaslardı aysız túnlerde
kóriwińizge boladı. Olar as
pan boylap párwaz etetuǵın
juldızlarǵa
usap
kórinedi. Olardı jaqtılıq energiyasınan quwat alıw
shı videokameralar menen úskenelenedi. Jer júzin
súwretke alıwshı qurılmalar hám uzatqıshlar me
nen kóriwge boladı.
Birinshi jasalma joldas bir mıń toǵız júz eliw
jetinshi jılda jaratılǵan.
Jasalma joldas sheksiz
kosmos keńliginen keletuǵın signallardı qabıl ete
di. Jasalma joldas antennaları jıynalǵan maǵlıw
matlardı Jerge jiberedi. Arnawlı járdemshi úskene
Quyash batareyaların kerekli tárepke baǵdarlaydı.
1-tapsırma.
Tekstti oqıp, sorawlarǵa juwap beriń.
1. Jerdiń jasalma joldasın qay waqıtta kóriw
ge boladı?
2. Ol qanday xızmet atqaradı?
2-tapsırma.
Berilgen sózlerdi oqıń. Olar dıń má
nisin aytıp beriń. Bul zatlar qanday xız met atqa
ratuǵınlıǵı haqqında sáwbetlesiń.
Videokamera, súwretke alıwshı qurılma,
uzat qısh
@edurtm_uz
«Delphi dasturlash tilining imkoniyatlari bilan tanishish» мавзусидаги лаборатория дарсига технологик карта

2-босқич.
Асосий босқич
(60 дақиқа)
|
2.1. CorelDraw дастурининг ускуналари билан ишлаш ва унинг график имкониятлари билан танишиш. Безье ускуналари билан ишлашга доир тарқатма материал тарқатади. (2-илова)
2.2. Тарқатма материалда келтирилган маълумотлар ўрганилиб, берилган топшириқни бажариш шартлари билан таништиради (3-илова)
2.3. Вазифани бажарилаганлик даражасига кўра баҳолаш меъзонлари билан талабаларни таништиради. Тақдимотни эълон қилади ( 4 -илова)
Ҳар бир гуруҳ тақдимотини таққослаш фаолиятини ташкил этади ва энг яхши график обьект яратган талабаларни рағбатлантиради.
|
Тарқатилган назарий маълумот билан танишиб, гуруҳларга бўлиган ҳолда мустақил равишда топшириқни бажарадилар. Таққослай-дилар ва
таҳлил қиладилар
|
NAZORAT SAVOLLARI - Issiqlik energetikasi

1.Plank tenglamasini tushuntirib bering.
68
Tekis sirtga normal ta„sir ko‟rsatuvchi ravon taqsimlangan kuch bosim
deyiladi.
S
F
P
(11.1)
bu еrda: S – tekislik yuza; F – teng ta„sir kiluvchi bosim kuchi.
Bosim Xalqaro birliklar sistemasida Pa bilan o‟lchanadi. Undan tashqari bosim
o‟lchashda (n/m
2
), kPa, MPa, KGk/sm
2
, bar, kgk/m
2
(mm.suv.ust), mm.sim.ust. kabi
birliklardan keng foydalaniladi.
O‟lchashda absolyut ortiqcha atmosfera va vakuum bosim mavjud.
Absolyut
bosim – modda holatining parametri bo‟lib, atmosfera va ortiqcha bosimlar
yig‟indisidan iborat:
орт
атм
абс
P
P
P
(11.2)
bu еrda, P
атм
– аtmosfera, P
орт
– ortiqcha bosimlar.
Ortiqcha bosim absolyut va atmosfera bosimlari oralaridagi farqdan iborat:
атм
абс
орт
P
P
P
(11.3)
Atmosfera bosimi – er atmosferasidagi xavo ustunining bosimi,
uning qiymati
barometrlar bilan o‟lchanadi, shuning uchun bu bosim ko‟pincha
barometrik bosim
ham deb ataladi.
.
абс
атм
в
P
P
P
(11.4)
Bosim o‟lchaydigan asboblar ishlash prinsipiga ko‟ra suyuqlikli, deformatsion
(prujinali), yuk-porshenli, elektr, ionizatsion va issiqlik turlariga bo‟linadi.
O‟lchanayotgan kattalikning turiga ko‟ra bosim o‟lchaydigan asboblar
quyidagilardan iborat:
Manometr – mutloq va ortiqcha bosimni o‟lchaydigan asbob.
Barometr – atmosferada havoning barometrik bosimini o‟lchash
uchun
ishlatiladigan asbob.
Vakkumetr – siyraklanishni o‟lchash uchun ishlatiladigan asbob.
Manovakuummetr – ortiqcha bosim va vakkumni o‟lchaydigan asbob.
Naporomer (mikromanometr) – kichik miqdordagi ortiqcha bosimni
o‟lchaydigan asbob.
Tyagomer – kichik miqdordagi siyraklanishlarni o‟lchaydigan asbob.
Tyagonaporomer – kichik qiymatli bosim va siyraklanishlarni o‟lchash uchun
ishlatiladigan asbob.
Differensial manometrlar – ikki bosim ayirmasini o‟lchaydigan asbob.
69
Ishlash prinsipi jihatidan bosimni o‟lchaydigan asboblar quyidagi guruhlarga
bo‟linadi:
1) o‟lchanayotgan bosimni suyuqlik ustunining gidrostatik bosimi bilan
muvozanatlashga
asoslangan suyuqlikli asboblar;
2) yuk-porshenli monometrlar - bo‟larda o‟lchanadigan bosim porshenga
ko‟rsatiladigan tashki kuch
orqali muvozanatlanadi;
3) deformatsion manometrlar – ularda o‟lchanadigan bosim turli elastik
unsurlarning deformatsiyasi yoki ularning kuchi bo‟yicha aniqlanadi;
4) elektrik asboblarda bosim elektr kattalikka aylanadi.
Deformatsion prujinali bosim o‟lchash asboblari

76
Naycha uchining siljish yo‟nalishini ko‟rsatuvchi τ burchak quyidagicha
ta„riflanadi:
J
J
J
arctg
sin
cos
1
(11.30)
Naycha
ichidagi
ortiqcha
bosim
oshirilganda elliptik yoki yassi oval kesim
doiraviy kesimga yaqinlashadi, ya„ni ellips
yoki ovalning kichik o‟qi
kattalashib, katta
o‟qi kichiklashadi va naycha teskari
yo‟nalishda buriladi. Naychada siyraklanish
hosil bo‟lganda u buriladi.
Naycha tavsiflari
va erkin uchining siljish kattaligi bir qator
omillarga bog‟liq, ulardan eng muhimlari:
naycha o‟qlarining nisbati, devorlarining
qalinligi, materialning elastiklik moduli va
naycha yoyining egilish radiusidir.
11.6-rasmda
bir
o‟ramli
prujinali
umumiy ishlab chiqarish manometrlarining
kinematik
chizmasi
keltirilgan.
Bosim
o‟zgarishi natijasida prujina 3 uchining siljishi tortqi 5 orqali o‟q 6 aylanayotgan
sektor 1 ga uzatiladi. Sektorning burchakli siljishi tishli ilashma yordamida tribka 2
ning aylanishiga olib keladi. Tribkaning o‟qiga ko‟rsatuvchi strelka 4 biriktirilgan.
Yuqori bosimli (98 mN/m
2
dan oshiq) manometrlarda doiraviy kesimli po‟lat
naychalar ishlatiladi. Naychaning bo‟sh uchida siljish uncha katta bo‟lmagan sababli,
ko‟pincha, ko‟p o‟ramli naychasimon prujinalar ishlatiladi. Ko‟p o‟ramli (gelikoidal)
naychasimon prujinali manometrlarning ishlovchi organi olti – tuqqiz o‟ramli yassi
naychadan hosil qilingan silindrik spiral shakliga ega.
11.7-rasm. Gelikoidal naychasimon prujinali manometrlar o‟ziyozar va
ko‟rsatishlarni masofaga uzatuvchi bo‟ladi. Bu manometrlarning tuzilishi 11.7-
rasmda ko‟rsatilgan. Shtutser 2 ga ga ko‟rsatilgan (o‟lchanayotgan) bosim kapillyar
naycha 1 orqali gelikoidal prujina 5 ga ta„sir qiladi.
Prujinaning bir uchi asbob
korpusiga biriktirilgan burchakli lineykaga, ikkinchisi esa o‟q 6 bilan ulangan. Bosim
ko‟tarilishi bilan prujinaning erkin uchi suriladi va o‟q 6 ni aylantiradi. O‟qning
aylanishi richag 7 va tortqi 10 orqali richag 4 ga uzatiladi hamda strelka 3 ni siljitadi.
Shunday qilib, bosimning o‟zgarishi uchiga pero 7 biriktirilgan strelka 3 ni
proporsional burchakka buradi. Pero ko‟rsatishlarni diagrammali qog‟oz 12 ga
yozadi. Qog‟oz soat mexanizmi va elektr yuritgich orqali strelka 3 ni u yoki bu
tomonga surish mumkin.
Naychasimon prujinali manometrlar ko‟rsatishlarni hisoblash, yozish,
signalizatsiya qilish va ko‟rsatishlarni masofaga uzatish mo‟ljallangan.
Turbo Pascal муҳити билан танишиш

|
Turbo Pascal муҳити билан танишиш
|
bet | 31/97 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 7,45 Mb. | | #131537 |
Bog'liq Лаборатория машгулотиTurbo Pascal муҳити билан танишиш
Turbo Pascal ....
6-илова
Жадвални тўлдиринг
№
|
Чизиқли алгоритмга доир масалаларни ҳал қилишда қўлланилувчи операторлар
|
Тармоқланувчи алгоритмга доир масалаларни ҳал қилишда қўлланилувчи операторлар
|
Такрорланувчии алгоритмга доир масалаларни ҳал қилишда қўлланилувчи операторлар
|
1
2
3
n
|
|
|
|
Инсерт жадвалини тўлдириш тавсия этилади.
Ўқиш жараёнида олинган маълумотларни алоҳида ўзлари тизимлаштирадилар - жадвал устунларига “киритадилар” матнда белгиланган қуйидаги белгиларга мувофиқ:
“V”- мен билган маълумотларга мос;
“-“ - мен билган маълумотларга зид;
“+” - мен учун янги маълумот;
“?” - мен учун тушунарсиз ёки маълумотни аниқлаш, тўлдириш талаб этилади.
Инсерт жадвали
“Qurilmalar ishini nazorat qiluvchi, drayverlarini viruslardan saqlovchi profilaktik dasturlar” мавзусидаги лаборатория машғулотни олиб бориш технологияси
Талабалар сони:
|
Вақти -2 соат
|
Дарс шакли
|
Лаборатория машғулот
|
Амалий машғулот режаси
|
Паскал дастурини ишга тушириш.
Паскал муҳити билан танишиш.
Паскалда дастур киритиш ва натижа олиш.
Паскалда даструни сақлаш, хотирадаги дастурни юклаш.
|
Дарс мақсади : Qurilmalar ishini nazorat qiluvchi, drayverlarini viruslardan saqlovchi profilaktik dasturlar бўйича талабаларда билим, кўникма ва малакаларни шакллантириш.
|
Педагог вазифалари:
Паскал дастурини юклаш.
Паскал дастури ойнасини бошқариш
Паскал ойнасига дастур киритш, натижа олиш, таҳлил қилиш.
Паскалда киритилган дастурларни сақлаш, хотирада мавжуд дастурларни юклаш.
|
Ўқув натижалари:
•Дастурни ишга тушириш усуллари билан таништиради.
• Паскал муҳитида ишлаш, меню буйруқлари, функционал тугмачалардан фойдаланишни ўргатади.
•Дастур киритиш, ҳатоликларни бартараф этиш, натижа олиш технологияларини ўргатади.
• Паскал муҳитидаги меню буйруқлари билан таништиради, жумладан, киритилган дастурни хотирага сақлаш ҳамда хотирада мавжуд дастурдан фойдаланиш учун юклаш каби имкониятларни тушунтиради.
|
Ўқитишнинг усул,
техникаси:
|
сухбат, бахс-мунозара
муҳокама қилиш, фикр алмашиш, дастур тузиш, киритиш, натижа олиш.
|
Ўқитиш восита-
лари:
|
Тарқатма материаллар, слайдлар
|
Ўқитиш шакли:
|
Фронтал, кичик гуруҳларда ҳамда якка тартибда ишалаш технологияси.
|
Ўқитиш шарт – шароитлари:
|
Лаборатория хонаси, компьютерлар.
Проектор
|
Мониторинг ва баҳолаш:
|
Оғзаки сўроқ, савол-жавоб, дастур тузиш ва натижа таҳлиллари.
|
|
| |
MÁWSIMLERDIŃ ALMASÍWÍ - Китоб (коракалпок)

SIZ BUNÍ BILESIZ BE?
GORIZONT
Siz átirapıńızǵa
qarap qansha jerge shekemgi
aralıqtı kóre alasız?
Ashıq hám tegis jerde sheńber kórinisinde
kórinetuǵın Jer júziniń bólimi gorizont dep ata
ladı. Jer shar kórinisinde bolǵanı ushın
gorizont
sızıǵınıń uzaqlıǵı shegaralanǵan. Ashıq hám te
gis jerde bizge tórt km uzaqlıqqa shekem bolǵan
jerler kórinedi. Bunday jaǵdayda gorizont tórt km
uzaqlıqta dep aytamız. Gorizonttıń tiykarǵı tórt
tárepi bar. Erte tańda Quyash shıǵatuǵın tárepi –
shıǵıs Quyash batatuǵın tárepi – batıs boladı. Go
rizonttıń basqa táreplerin anıqlaw ushın oń qolımız
shıǵıstı, shep qolımız batıstı kórsetetuǵın etip ja
yamız. Bunday halda siz qarap turǵan tárep –
arqa, artqı tárepińiz – qubla boladı. Shıǵıs, batıs,
arqa hám qubla gorizonttıń tiykarǵı tárepleri dep
ataladı.
Bazarbay:Uyalıp tartınıp Sarbı nigarım ishqıńda óletin boldıqǵo bunshalar meni qıynaysań bir bastan eki bas jaqsı degenǵoy
Sarbınaz

|
Bazarbay:Uyalıp tartınıp Sarbı nigarım ishqıńda óletin boldıqǵo bunshalar meni qıynaysań bir bastan eki bas jaqsı degenǵoy
Sarbınaz
|
bet | 4/4 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 11,91 Kb. | | #272305 |
Bog'liq BOYDAQ ǴARRÍBazarbay:Uyalıp tartınıp Sarbı nigarım ishqıńda óletin boldıqǵo bunshalar meni qıynaysań bir bastan eki bas jaqsı degenǵoy
Sarbınaz:Qaydem oylanıp kóreyin ballar ne deydi endi yaqshı oylanıp kóreyin Romantikalı jigit maǵan qattı unaydı dizerlep qolımdı sorasań oylanıp kóreyin
Bazarbay:Haw dizerlep deyseńba haw meniń dizemde duzım barǵo maqul sol menen baxıtlı bolsaq men tayarman
Sol waqıt Qurbanbay kirip keledi
Qurbanbay: haw bul ne axwal házirden dizerlettiǵo xa xa xa(kúledi) mina biysharanıń dizesinde duzı bar ediǵo Sarbı yaqshı deyǵo kuydire bermey
Sarbınaz: Yaqshı maqul
Bazarbay: (quwanıp ketedi) erteń úyińe adam jiberemen
Qurbanbay: Nege jiberejaqsań?
Bazarbay:Haw endi ata-anasınıń aldınan ótpeymizbe razılıǵın alayıq
Qurbanbay: eee solayma Sarbınazdıń ata-anası ótip ketkeni qashshanǵo anayaqa barıp ruqsat sorayjaq bolsań ayt xoshshım.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bazarbay:Uyalıp tartınıp Sarbı nigarım ishqıńda óletin boldıqǵo bunshalar meni qıynaysań bir bastan eki bas jaqsı degenǵoy
Sarbınaz
|
Bazarbay:Ol wifi degen ne?
Mantyor

|
Bazarbay:Ol wifi degen ne?
Mantyor
|
bet | 3/4 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 11,91 Kb. | | #272305 |
Bog'liq BOYDAQ ǴARRÍBazarbay:Ol wifi degen ne?
Mantyor: Wifi degen 21 ásirdiń texnologiyası internet degen ata ayına bir márte tólemi bar súytip arqayın paydalana beresiz aytpaqshı sizde telefon barma ?
Bazarbay: awa awa bar sen mantyor bolsań mına telefondı tekserip berseńo búginlikke ulıwma qońıraw kelmedi
Mantyor: kórip bereyin... ata hámme jeri saz islep turıptı telefonıńız házirgi zamanagoy telefon eken qáleseńiz usı telefonǵa wifi jalǵap berip ketemen jánede ul qızlarıńız benen kórip video arqalı sóylesseńız boladı
Bazarbay: onda jalǵap bereǵoy tólemi bolsa tóleymen
Mantyor: yaqshı ata onda men jumısıma bara bereyin (ketedi)
Bazarbay: más bolıp quwanıp turǵan waqıtta
Qurbanbay:Haw Bazeke awzıń qulaǵıńdaǵo quwanıshlı xabar barma deymen ya
Bazarbay: Haw jańa mantyor ballar kelip úyge internet tartıp berejaq jáne kempirler menen sóylesiwge de boladı dep aytıp ketti soǵan más bolıp turman Qurbanbay jora bayaǵı jas waqıtta geshtekte aytqan qosıqlarıń barǵo sol qosıqlarıńdı aytıp berse esiteyik
Qurbanbay qosıqlardı aytıp beredi
Jolawshı: Ashıwlanıp kirip keledi ashıwı kelıp Bazarbaydı uradı Sarbınazda kirip keledi Qurbanbay ortaǵa túsip arashalaydı meni aldadıńba? Ya meni aqmaq kórdińbe meni seni adam dep sorap edim
Sarbınaz sol waqıtta sóyleydi
Jolawshı: Japsańa awzıńdı dawsıń ashshı eken
Qurbanbay: Haw sen nege daw qılıp atırsań
Jolawshı: Mına aqsaxaldan usı awıldıń Sarbınaz degen kempirdi sorap edim mınaw aldap jiberipti
Qurbanbay: Eeey... solayma sol Sarbınaz degen janan mine aldıńda turǵo!
Jolawshı: Oylanıp qaladı haw usıma Sarbınaz degen jananıń bir Alla saqladı dawsı qattı ashshı eken Sarbınazıńam ózińe basqasıda ózińe búyirsın
Qoy men awılıma keteyin kempir bolsa ilaji bolar yaqshı saw bolıń
Saxnada Bazarbay jerde jatır Sarbınaz qasında Qurbanbay xayran
Qurbanbay:Xay maǵan qara qorqıp qashıp baratırsańba sendeylerdiń neshewin qulatqanman artına qarap qaladı, haw ashıqlarǵa kesent qılmayın dep shıǵıp ketedi
|
| |
Bazarbay: Qanday nomer neniń nomeri ay seniń aytıp turǵanıń Open buydjet emespe
Salamat

|
Bazarbay: Qanday nomer neniń nomeri ay seniń aytıp turǵanıń Open buydjet emespe
Salamat
|
bet | 2/4 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 11,91 Kb. | | #272305 |
Bog'liq BOYDAQ ǴARRÍBazarbay: Qanday nomer neniń nomeri ay seniń aytıp turǵanıń Open buydjet emespe
Salamat: awa awa sol open buydjetke dawıs berip jiberiń ótinish
Bazarbay:Meni bilmeydi deyseńbe bermeymen dawsımdı basımdı qatırma usı Open buydjet degen dawıstıń bárin jiynap ne qıladı ekenay ay biziń usı Sarbı nigarima dawıs ber dese qansha dawıs bolsada jiynap beretuǵın edim
Jolawshı: Haw kim bar Assalawma áleykum adam barma men bul jerden ótip baratırǵan bir jolawshı edim maǵan bir sarqım suw berseńiz raxmet aǵa uzaq jol sharshap kiyatırman Xe zamanlas sizden bir nárse sorasam bolama
Bazarbay:Maxul sorań sorań qáne?
Jolawshı: Usı awılda bir sulıw bar dep esittim ózi aqıllı sımbatlı esikke jarasıqlı atı Sarbınaz degen kempirdi izlep keldim.
Bazarbay saxnaǵa qarap turıp sóylep júredi hámde jolda aynıtpaqshı boladı
-Haw tanıymanǵo siz aytıp turǵanday insan emes qattı jaman kempir ballarına kelinlerine kún bermeydi hámme biyzar baratqannıń baltasın kiyatırǵannıń ketpenin alıp qoyatuǵın kempir áne sonday...
Onı esitken jolawshı oylanıp qaladı
qoy onday kempirden quday saqlasın
Raxmet sizden soraǵanım jaqsı bolǵan eken dep shıǵıp ketedi
Bazarbay: (Ház etip kúledi)
Qurbanbay:Haw mınaw ózi menen ózi sóylesip kúlip aljiyin degenǵo ya bolmasa arjaqqa tayarlanıp atırsańba meni tanıp tursańba ne boldı
Bazarbay:eee... jorajan ózińseńba qıyalǵa berilip ketippenaw
Qurbanbay:Búytip júrebermey úylenseńo jalǵız baslı ǵarrı degen attı alǵan úyat emespe? Bıraq seniń mına turasıńa kim tiyetuǵın edi
Bazarbay: Haw turısıma ne qılıptı hámmesi jaqsı ele beri qartayǵanım joq
Kórsetip beremen dep belin awırtıp aladı
Qurbanbay:Haw ózińdi bas ólip keterseń halińe qarasa xoshım sal jerde ketip
Bazarbay: Onı bunı qoy jańa seniń aldında bir ǵarrı kelip Sarbı nigarim sorap keldi men onı jolınan qaytardım
Qurbanbay: Uyatsız ekenseń tuwrısın aytshish eee.... qoye
Qurbanbay áste shıǵıp ketedi izinen baqırıp qaladı
Mantyor: Assalawma áleykum bizler mantyor ballar edik usı awılǵa Wifidıń sımın tartıp tartıp kiyatırmız sizdiń aldıńızdan óteyin dep edik awa sizgeda wifi tartıp bereyikpa
|
| |
Арифметик - download

Qidiruv: Арифметик
№2 Amaliy ishi Арифметик ва мантиқий амаллар билан ишлаш. Ishning maqsadi
Shuning uchun ushbu tizimlarni shakllantiruvchi raqamli qurilmalarni o’rganish dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Ushbu fan axborot
486,9 Kb.
5
o'qib
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti Amaliy ishi 1 Bajardi
Aссемблер тилида рақамлар устида оддий арифметик мантиқий операцияларни бажариш Ишнинг мақсади: кр580 мп регистрлари билан танишиш. Командаларга ишлов бериш ва маълумотларни ўтишини ўрганиш
117,12 Kb.
1
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Лаборатория - download

| 1- лаборатория иши 157,86 Kb. 1 | o'qib |
| 1-лаборатория иши 244 Kb. 1 | o'qib |
| 1- лаборатория иши 37,98 Kb. 2 | o'qib |
| 1- лаборатория иши Chiziqli algoritmlar. Bu turdagi algoritmlarda hech qanday shart tekshirilmaydi 185,97 Kb. 5 | o'qib |
| 1-Лаборатория иши Informatika va axborot texnologiyalari” fanidan amaliy mashg’ulotlar to’plami bo’yicha 1,33 Mb. 47 | o'qib |
| 1-лаборатория иши Mavzu: Sun’iy yo’ldosh aloqasi va radioeshittirish sohasida standartlashtirishning umumiy qoidalari 411,5 Kb. 6 | o'qib |
| Fan: O’rnatilgan tizimlar лаборатория иши №1 Mavzu O’zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikasiyalarini rivojlantirish 6,85 Kb. 3 | o'qib |
| 1- лаборатория иши Mavzu: Tarmoqlanuvchi tuzilmali algoritmlarni tavsiflash, C++ tilida dasturlashtirish va kompyuterda hisoblashlar o‘tkazish 101,96 Kb. 3 | o'qib |
| Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта «Kompyuterning qismlarini sanash, ajratish» мавзусидаги лаборатория дарсига технологик карта 7,45 Mb. 97 | o'qib |
| 1- лаборатория иши Variantda berilgan class, konstruktor va class maydonlari yordamida noma’lum nomlar 287,4 Kb. 7 | o'qib |
| Лаборатория иши №3 Нефт хайдовчи стансиялар сонини аниклаш Neft xaydash stansiyalari (nxs) 70-150 km oraliqdagi neft quvurlarida joylashgan 18,56 Kb. 1 | o'qib |
| 1- лаборатория иши Amaliy ishdan maqsad: C++ dasturlash tilida obyektga yo‘naltirilgan dasturlash tamoyilaridan foydalanib, noma’lum nomlar fazosini tashkil qilish ko‘nikmalarini shakllantirish 184,96 Kb. 6 | o'qib |
| Национальная референс лаборатория республики узбекистан Jamiyat bilan doimiy munosabatni ushlab turuvchi, o’z-o’zini anglab, har bir harakatini muvofiqlashtiruvchi shaxsga xos bo’lgan eng muhim va umumiy xususiyat bu uning 1,56 Mb. 4 | o'qib |
| Национальная референс лаборатория республики узбекистан Jamiyat bilan doimiy munosabatni ushlab turuvchi, o’z-o’zini anglab, har bir harakatini muvofiqlashtiruvchi shaxsga xos bo’lgan eng muhim va umumiy xususiyat – bu uning faolligidir 292,21 Kb. 4 | o'qib |
| 1-лаборатория иши R бажаради, ва чиқиш токини кесилишини ўрганишимиз мумкин бўлади; "LС"-кнопкасини босганда транзистор чиқишига lс-паралель тебраниш контури уланади ва частота кўпайтиргични таҳлил қилиш имконияти пайдо бўлади 1,87 Mb. 3 | o'qib |
«MatdCad dasturi va unda ishlash» мавзусидаги лаборатория дарсига технологик карта

2-босқич.
Асосий босқич
(60 дақиқа)
|
2.1. CorelDraw дастурининг ускуналари билан ишлаш ва унинг график имкониятлари билан танишиш. Безье ускуналари билан ишлашга доир тарқатма материал тарқатади. (2-илова)
2.2. Тарқатма материалда келтирилган маълумотлар ўрганилиб, берилган топшириқни бажариш шартлари билан таништиради (3-илова)
2.3. Вазифани бажарилаганлик даражасига кўра баҳолаш меъзонлари билан талабаларни таништиради. Тақдимотни эълон қилади ( 4 -илова)
Ҳар бир гуруҳ тақдимотини таққослаш фаолиятини ташкил этади ва энг яхши график обьект яратган талабаларни рағбатлантиради.
|
Тарқатилган назарий маълумот билан танишиб, гуруҳларга бўлиган ҳолда мустақил равишда топшириқни бажарадилар. Таққослай-дилар ва
таҳлил қиладилар
|
-илова
 
3-илова
 


Лаборатория машғулотини олиб бориш технологияси

Талабалар сони:
|
Вақти -2 соат
|
Дарс шакли
|
Лаборатория машғулоти
|
Мавзу:
|
Boshqa amaliy dasturlar paketi bilan tanishish
|
Лаборатория машғулоти режаси
|
1. CorelDraw дастурининг ускуналари билан ишлаш ва унинг график имкониятлари билан танишиш. Безье
ускуналари билан ишлашга доир тарқатма материал тарқатилади.
2. Тарқатма материалда келтирилган маълумотлар ўрганилиб, берилган топшириқни бажариш
|
Дарс мақсади: Талабаларни график имкониятларидан фойдаланиб, турли объектлар яратишга ўргатиш ва CorelDraw дастурининг ускуналари билан ишлаш кўникмаларини шакллантириш
|
Педагог вазифалари:
• CorelDraw дастурининг имкониятларини таҳлил этиш фаолиятини ташкил этади.
•. Corel Draw дастури график имкониятларидан фойдаланиб объектлар яратиш ва таҳрирлаш учун имкон беради.
• Мавзу юзасидан бахс-мунозара ва тақдимот ташкил этади.
|
Ўқув натижалари:
• CorelDraw дастурида график обьектлар яратиш кетма- кетлигини ўрнатади ва ҳар бир босқични изохлайди.
• Corel Draw график дастурида обьектлар яратиш ва улар устида бажариладиган амалларни ўрганиш учун имкон беради, бажариш лозим бўлган вазифаларни аниқлайди.
• Corel Draw график дастури учкуналари ёрдамида
мустақил равишда мураккаб шакллар яратиб,
тақдимот тайёрлайди.
|
Ўқитишнинг усул,
техникаси:
|
сухбат, бахс-мунозара
муҳокама қилиш, фикр алмашиш,
|
Ўқитиш восита-
лари:
|
Тарқатма материаллар, компьютерлар
|
Ўқитиш шакли:
|
Индивидуал, кичик гуруҳларда ҳамкорликда ишлаш технологияси.
|
Ўқитиш шарт – шароитлари:
|
Техник воситаларни қўллашга мўлжалланган аудитория.
компьютерлар
|
Мониторинг ва баҳолаш:
|
Оғзаки сўроқ, савол-жавоб, компьютерда натижа олиш ва натижалар таҳлили
|
Микропроcесснинг интерфейсли қисми

|
Микропроcесснинг интерфейсли қисми
|
bet | 26/97 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 7,45 Mb. | | #131537 |
Bog'liq Лаборатория машгулоти Микропроcесснинг интерфейсли қисми
МПнинг интерфейсли қисми МПнинг ШК тизимли шинаси билан алоқаси ва мослашиши, шунингдек бажарилаётган дастурнинг буйруқларини қабул қилиш, олдиндан таҳлил қилиш ҳамда операндлар ва буйруқларни тўлиқ адресларини шакллантириш учун мўлжалланган.
Интерфейсли қимс ўзининг таркибига МПХнинг адресли регистрлари, адресни шакллантириш узели, МП да буйруқлар буфери ҳисобланган буйруқлар регистрлари блоки, МП нинг ички интерфейсли шинаси ва киритиш-чиқариш шинасини ва портларини бошқариш схемасини олади. (Айтилган қурилмаларнинг баъзилари, гўёки: адресни шакллантириш узели ва МП бевосита бажарадиган буйруқлар регистри функcионал жиҳатдан бошқариш қурилмаси таркибига киради
Шинани ва портларни бошқариш схемаси қуйидаги вазифаларни бажаради:
• порт адресини ва унинг учун бошқарувчи малумотни шакллантириш (портни қабул қилишга ёки узатишга қайта улаш ва б. );
• портдан бошқариш маълумотини, портнинг тайёрлиги ва унинг ҳолати тўғрисида маълумотларини қабул қилиш;
• киритиш-чиқариш қурилмаси портивд МП ўртдсида қийматларни узатиш учун тизимли интерфейсда туппа-тўғри канални ташкил этиш.
Шинани ва портларни бошқариш схемаси портлар билан алоқа учун кўрсатмалар, адреслар ва маълумотларнинг кодли шиналарини ишлатади: портга мурожаат қилишда МП КХШ бўйича сигнал юборади, бу сигнал барча киритиш-чиқариш қурилмаларига АҚШ даги адрес порт адреси эканлиги тўғрисида хабар беради, кейин эса порт адресининг ўзини юборади. Порт адреси мос келган қурилма тайёрлик тўғрисида жавоб беради. Бундан кейин ККШ бўйича маълумотларни алмашиш амалга ошади.
Гуруҳни кичик ижодий гуруҳларга ажратиш ва рекламаларни тайёрлаш.
Рекламанинг шартлари :
Ҳар бир гуруҳ ўз номини, шиорини, эмблемасини ишлаб чиқиши керак.
Рекламанинг ахборот материалини ёзиши талаб этилади.
Ахборот материалида паскал дастурлаш тилининг мазмун-моҳияти ёритилган бўлиши талаб эталади.
Рекламанинг тақдимотини уюштириши керак.
Ҳарбир ижодий гуруҳларга топшириқлар берилиб, бажарилиши таҳлил қилиниб, мос жадвалда қайд этилиб борилиши мақсадга мувофиқдир
Хар бир гуруҳ “ахборот” сўзига доир кластер тузиш топширилади, мухокама қилиниб умумлаштирилади.
|
| |