Boshqaruvning ijtimoiy-ruhiy usullari

|
Boshqaruvning ijtimoiy-ruhiy usullari
|
bet | 6/7 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 26,48 Kb. | | #118109 |
Bog'liq 5-мавзу (6)5.4. Boshqaruvning ijtimoiy-ruhiy usullari
Ijtimoiy-ruxiy usullarnnng asosiy maqsadi jamoalarda sog’lom ijtimoiy-ruhiy muhitni yaratishdir. Bu usul ijtimoiy-ma'naviy vaziyatga ta'sir etish yo’li bilan kishilarning fe'l-atvori, ruhiyatini hisobga olib ularning ijtimoiy (sotsial) talablarini qondirish orqali boshqarishni bildiradi.
Boshqacha qilib aytganda, ijtimoiy-ruhiy usullar bu ishlab chiqarish jamoalarini, ulardagi "psixologik vaziyatni", har bir xodimning shaxsiy xususiyatlarini o’rganishga asoslangan usullardir.
Boshqarishning ijtimoiy-ruhiy usullari quyidagi muammolarni hal etishga qaratilgan:
1. Kishilarning ijtimoiy-ruxiy xususiyatlari, chunonchi, qobiliyatlari, mijozlari, harakatlari va hokazolarni hisobga olgan holda mehnat jamoalarini tashkil toptirish. Buning natijasida jamoani rivojlantirish, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish maqsadida hamkorlikda ishlash uchun qulay shart-sharoitlar yaratiladi.
2. Ijtimoiy yurish-turish me'yorlarini o’rnatish va rivojlantirshga yaxshi va namunali an'analarni qo’llab-quvvatlash va milliy urf-odatlarni joriy etish hamda jamoa ongini o’stirishga yordam beradi.
3. Ijtimoiy rivojlantirishni va kishilarniig intilishini, tashabbusini rag’batlantirish, umumiy ta'lim darajasini oshirish, madaniy, ma'naviy va ma'rifiy o’sish, malaka oshirish, estetik ravnaq va mehnatga ijodiy munosabatni ta'minlaydi.
4. Kishilarning madaniy va ijtimoiy-maishiy ehgiyojlarini qondirish, chunonchi, uy-joylar, bolalar bog’chalari, klublar, profilaktoriylar, sport inshootlari va hokazolarni ko’rishga sharoit tug’diradi.
5. Mehnat jamoalarida talabchanlik, o’zaro yordam, intizomni buzuvchilarga murosasizlikdan iborat sog’lom ijtimoiy-psixologik muhitni vujudga keltirish va uni qo’llab-quvvatlashga sharoit tug’diradi.
6. Odamlarning o’z mehnatidan, tanlagan mutaxassisligi va kasbidan qoniqishlari uchun, ishlab chiqarish samaradorligi va ish sifatini oshirish uchun shart-sharoitlarini vujudga keltiradi.
Bu muammolarning echimi boshqarishning yanada uyushqoq samarali bo’lishini talab qiladi.
Amaliy boshqarishda sotsial-ruhiy metodlardan samarali foydalanish uchun boshqarish ob'ektining holati to’g’risida keng axborotga ega bo’lish kerak. Bunday axborot olish uchun jamoada bevosita sotsiologik tadqiqotlar o’tkazish lozim.
Ijtimoiy tadqiqotlar juda xilma-xil axborotlar olish imkonini beradi, chunonchi:
jamoa a'zolarining mehnatga va rahbarlarga munosabati;
boshqarish usullarining bir-biri bilan o’zaro munosabati;
jamoaning extiyojlari va qiziqishlari;
xodimlar shaxsiyati;
xodimlar qo’nimsizligi sabablari;
xodimlarning ishlab chiqarishdagi faolligi;
jamoa a'zolarining ma'naviy va jismoniy ravnaqi.
Qayd qilingan ijtimoiy tadqiqotlarning ham ijobiy jihatlari, ham kamchiliklari bor. Shuni hisobga olgan holda, u yoki bu usulni voqealikni real aks ettirishi va ko’proq samara berishiga qarab tanlash lozim. Tajribalar esa bu usullarni ma'lum darajada birga qo’shib qo’llanishi maqsadga muvofiq ekanligini ko’rsatadi.
Ijtimoiy-ruhiy usullar "Boshqarish sotsiologiya"si va "Boshqarish psixologiyasi"ga asoslanadi.
Boshqarish sotsiologiyasi insonning ishlab chiqarish omillari bilan o’zaro aloqasi, jamoaning ijtimoiy rivojlanishini rejalashtirish, mehnat jamoasini tarkib toptirish, xodimlarning tashabbusi va ijodiy faolligini oshirish kabi muhim muammolarni ko’rib chiqadi.
Boshqarish psixologiyasi kishilarning boshqarish faoliyatlari xususiyatlarini va natijalarni aniqlashga xizmat qiladigan hodisalarni o’rganadi. U kadrlarni tanlashda, ularni joy-joyiga qo’yiщda, topshiriqlarni, funktsiyalarni taqsimlashda, xodimlarni rag’batlantirishda, intizomni mustahkamlaщda va hokazolarda qo’llaniladi.
Psixologiya insonning ruhiyatini o’rganuvchi fandir. Inson ruhiyatiga esa sezish, idrok qilish, tasavvur, tafakkur, taassuf jarayonlari, xotira, diqqat, e'tibor, iroda, shuningdek inson shaxsining ruhiy xususiyatlari, chunonchi, qiziqish, qobiliyat, harakter va mijoz kiradi.
|
| |