DARSNING TEXNOLOGIK XARITASI

DARSNING TEXNOLOGIK XARITASI
MAVZU: ISHLАB CHIQАRISHNI TАYYORLАSHGАОID TЕХNОLОGIK HUJJАTLАR RO‘YХАTI VА ULАRNING MАZMUNI.
TAYANCH SO’ZLAR: Gigiyena, tikuv mashinasi, xavfsizlik qoidalari, jihozlar.
|
MAVZUNING QISQACHA TA’RIFI:
Amaliy, nazariy o’rganish va amalda qo’llay bilish, Qoidalar, atamalar, tushunchalarni yodlash
|
O’QUV JARAYONINI AMALGA OSHIRISH TEXNOLOGIYASI:
Metod: interfaol.
Shakl: nazariy, amaliy.
Vositalar:Tikuv mashinasi va qurollari, o’lchov asboblari, kompyuter, proektor, ekran, plakat, tarqatma material, test savollari.
Baholash: reyting ball.
|
DARS AMALIYOTINING MAQSAD VA VAZIFALARI:
|
MAQSADLAR:
Ta’limiy: Mavzuni o’rgatish; dars jarayonida o’rganganlaridan foydalanib, mustaqil amalda bajarish ko’nikmasini hosil qilish.
Tarbiyaviy: Mavzu davomida o’quvchi fanga qiziqishini oshirish; boshqa fanga va hayotga bog’lash; ma’naviy, estetik tarbiya berish.
Rivojlantiruvchi: Mavzu orqali kasbga yo’naltirish. Test bilan ishlash ko’nikmasini hosil qilish; erkin fikrlashga o’rgatish.
|
SHAKLLANTIRILAYOTGAN KOMPETENSIYALAR VA
AMALGA OSHIRISH USULI:
Tayanch kompetensiyalar:
Kommunikativ kompetensiya
Axborot bilan ishlash kompetensiyasi
Shaxs sifatida o’z-o’zini rivojlantirish kompetensiyasi
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi
Umummadaniy kompetensiyasi
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo’lish hamda foydalanish kompetensiyasi
Fanga oid kompetensiyalar:
1._____________________________ _______
2._____________________________ _______
3._____________________________ _______
|
Amalga oshirish usullari:
Mal‘umotnoma, darslik,
lug‘at, jadval, ensiklopediya,
internetdan mavzuga oid axbo-rotni ola bilish interaktiv testlar,
didaktik materiallar b/n ishlash
Nutqda matematik terminlarni savodli qo‘llay olish.
Guruhlarda va juftliklarda ishlash.
|
DARS JARAYONI VA UNING BOSQICHLARI
|
ISHNING NOMI
|
BAJARILADIGAN ISH MAZMUNI
|
VAQT
|
1-bosqich: Tashkiliy qism
|
Salomlashish. Davomatni aniqlash. Ma’naviyat daqiqasi.
|
3 min
|
2-bosqich: Refleksiya. Extiyojlarni aniqlash.
|
Mavzuga ta’luqli lig’atlar.
|
6 min
|
3-bosqich: Yangi mavzu bayoni
|
Amaliy va nazariy tushuntirish, Test savollari. Slayd.
|
20 min
|
4-bosqich: Mustahkamlash
|
“Aqliy hujum”
|
11 min
|
5-bosqich: Baholash.
Dars yakuni.
|
Darsga faol qatnashgan o’quvchilarni rag’batlantirish
|
3 min
|
6-bosqich: Uyga vazifa
|
Nazariy ma’lumotlarni yodlab, amaliy topshiriqlarni mustaqil bajarish
|
2 min
|
Mavzu: Ishlаb chiqаrishni tаyyorlаshgаоid tехnоlоgik hujjаtlаr ro‘yхаti
vа ulаrning mаzmuni.
Darsning maqsadi:
Ta‘limiy maqsad: O‘quvchilarga ishlаb chiqаrishni tаyyorlаshgаоid tехnоlоgik hujjаtlаr ro‘yхаti vа ulаrning mаzmuni haqida ma’lumotlar berish.
Tarbiyaviy maqsad: O‘quvchilarni tozalikka, mehnatsevarlikka o‘rgatish. Turmushdagi ehtiyojlar va ulardan foydalanishni tushuntirish. Texnika xavfsizligi qoidalari, ish o‘rnini tashkil qilish qonun qoidalarini tushuntirish, sanitariya gigiyena talablariga to‘liq rioya etishni o‘rgatish.
Rivojlantiruvchi maqsad: O‘quvchilar tasavvurida ishlаb chiqаrishni tаyyorlаshgаоid tехnоlоgik hujjаtlаr ro‘yхаti vа ulаrning mаzmuni haqida bilim, ko‘nikma va malakalarni hosil qilish.
Dars turi: Bilimlarni mustahkamlovchi. Yangi bilim beruvchi.
Dars uslubi: Tushuntirish, suxbat, tezkor savol – javob, amaliy mustaqil ishlar bajarish, munozara, ko‘rgazmali va boshqalar.
Dars metodi: guruhlarda ishlash, “Aqliy hujum”, “Kim epchil-u, kim chaqqon”, “Klaster”, “B/B/B” metodlaridan foydalaniladi.
Darsda jihozi: pazandachilik o‘quv xonasi, tikuvchilik ish qurollari va jixozlari, rasm va tarqatma materiallar, o‘quv qurollari, elekron materiallar, test materiallari.
Darsning borishi:
Tashkiliy qism:
Salomlashish
Davomatni aniqlash
Darsga tayyorgarlik ko‘rish
O‘quvchilar diqqatini darsga qaratish.
Uyga vazifani so‘rash:
Savol – javob o‘tkazish
Topshiriqlarni tekshirish
Yangi mavzu bayoni:
Ishlab chiqarishni tayyorlashga oid texnologik hujjatlar ro‘yxati va ularning mazmuni ishlab chiqarish korxonalarida tikuvchilik buyumlarini ishlab chiqaradigan texnologik
jarayonni loyihalash quyidagi bosqichlarda olib boriladi:
I-bosqich. Dastlabki ma’lumotlarni yig‘ish, tahlil qilish va texnik topshiriqlarni ishlab
chiqish, ya’ni:
1. Model tanlash va asoslash.
2. Tanlangan buyum modellariga gazlama tanlash.
3. Tanlangan modeldagi buyumni tikish uchun asbob-uskuna tanlash va ular asosida tikish usulini belgilash.
4. Tikish usuli asosida tanlangan modeldagi buyumni tikish texnologik tartibini tuzish.
5. Tanlangan modeldagi buyumlarni ishlab chiqarish uchun ishlab chiqarish tikish texnologik xaritasi shaklini tanlash.
II-bosqich. Tikuvchilik tsexini loyihalash yuzasidan texnologik hisoblash ishlarini bajarish:
1. Ishlab chiqarish jarayonida qatnishayotgan texnik jihozlarning texnologik sxemasini tuzish, ya’ni tikuv mashinalari, namlik-issiqlik ishlov berish asbob-moslamalarining o‘rnini to‘g‘ri ketma-ketlikda to‘g‘ri joylashtirish.
2. Texnologik sxemani taxlil qilish.
3. Tikuvchilik tsexining texnika iqtisodiy ko‘rsatkichlarini hisoblash.
4. Tikuvchilik tsexida ishchi o‘rinlarini joylashtirish va uni rejasini tuzish.
Bu ikkita bosqichni amalga oshirish korxonaning tajriba, tayyorlov, bichish va tikish uchastkalarida amalga oshiriladi. Kiyimlarni ishlab chiqarish uchun tayyorlov ishlari taj riba uchastkasidan boshlanadi. Bu ishlar quyidagilardan iborat:
1. Loyihalash, modellashtirish, har bir model uchun hujjatlarni tayyorlash;
2. Andozalar tayyorlash;
3. Barcha materiallarning sarflash meyorini aniqlash;
4. Trafaretlar tayyorlash;
5. Yangi modellar namunalarini tayyorlash, tikuvchilarga o‘rgatish;
6. Yangi ishlov berish usullarini ishlab chiqish;
7. Yangi jixozlarni sinash, tekshirish va qo‘llash.
Tajriba uchastkasi uchun Frantsiyaning «Lektra», Ispaniyaning «Investronika» firmasining «Invesmark» va AQShning «Gerber» firmasining AM-50 avtomatik loyihalash tizimlari (SAPR) bor. Bu tizimlar yordamida kiyimning yangi modeli, andozalari yaratiladi, andozalar texnikaviy usulda ko‘paytiriladi, andozalar joylashmasi tayyorlanadi. Tayyorlov uchastkasida gazlamalarning fizik-mexanik xususiyatlarini sinab ko‘riladi va gazlamaning sifati tekshirib chiqiladi hamda gazlamalarni bichishga tayyorlanadi. Tayyorlov uchastkasida quyidagi ishlar amalga oshiriladi:
1. Gazlamalarni qabul qilish, o‘rovini ochish, vaqtincha saqlash;
2. Gazlamalar sifatini tekshirish, uzunligi va enini o‘lchash, sifati tekshirilgan gazlamalarni saqlash;
3. Gazlama to‘plarini hisoblash, to‘shama uchun gazlamalarni saralash, bo‘rlama tayyorlash;
4. Tayyorlangan to‘plarni bichish uchastkasiga yuborish.
Tayyorlov uchastkasida gazlamalar quyosh nuridan, past haroratdan, namlikdan, kemiruvchilardan himoya qilinishi kerak. Gazlamalar sifati boshqa shahardan keltirilgan bo‘lsa, 20 kun muddatdan kechiktirmasdan, shu shahardan keltirilgan bo‘lsa 10 kun muddatdan kechiktirmasdan tekshirilishi lozim. Gazlama nuqsonini topish “BPM-2”, “BPM-3”, “Edelman” mashinalari yoki 3 metrli o‘lchov stollari ishlatiladi. O‘lchash natijalari har qaysi to‘pning pasportiga yoziladi. Yaponiyaning “Kominami” firmasining VK-50L mashinasi gazlamalarning uzunligi va enini o‘lchaydi, sifatini tekshiradi va avtomatik tarzda to‘pning pasportini yozib chiqaradi. Bu operatsiyalarni bajaruvchi Frantsiyada chiqarilgan «Alpis» mashinasi ham mavjud. Sifati tekshirilayotgan gazlamalarda nuqson topilsa, gazlamaning yuz tomoniga bo‘r bilan belgilanadi va milkiga rangli iplar yoki yopishqoq lenta bilan «signal» biriktirib qoyiladi. So‘ngra tekshirilgan gazlamalar hisobchilarga yuboriladi. Hisobchilar esa gazlamalarni qoldiqsiz bichish uchun to‘plarni hisoblaydilar. Tayyorlov uchastkasida tanlab olingan avralik, astarlik, qotirmalik, bezak materiallar va bo‘rlamalar birgalikda bichish uchastkasiga yuboriladi.
Yangi mavzuni mustahkamlash.
Mustahkamlash uchun savollar:
1. Ishlab chiqarish korxonalarida tikuvchilik buyumlarini ishlab chiqaradigan texnologik jarayonni loyihalash qanday bosqichlarda olib boriladi?
2. Tikuvchilik buyumlarini ishlab chiqaradigan texnologik jarayon korxonaning qaysi uchastkalarida amalga oshiriladi?
3. Tajriba, tayyorlov, bichish uchastkalarining ish faoliyatlarini aytib bering.
Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash. Kasbga yo‘llash xonasini tartibga keltirish.
Uyga vazifani e’lon qilish: mavzu bo‘yicha berilgan barcha ma’lumotlarni o‘qib-o‘rganib kelish.
Tartib raqam
|
Sinf
|
Sana
|
O‘TIBDO‘
(Imzo)
|
1
|
|
|
______________
|
2
|
|
|
3
|
|
|
4
|
|
|
5
|
|
|
DARSNING TEXNOLOGIK XARITASI
MAVZU: ISHLАB CHIQАRISHNI TАYYORLАSHGАОID TЕХNОLОGIK HUJJАTLАR RO‘YХАTI VА ULАRNING MАZMUNI.
TAYANCH SO’ZLAR: Gigiyena, tikuv mashinasi, xavfsizlik qoidalari, jihozlar.
|
MAVZUNING QISQACHA TA’RIFI:
Amaliy, nazariy o’rganish va amalda qo’llay bilish, Qoidalar, atamalar, tushunchalarni yodlash
|
O’QUV JARAYONINI AMALGA OSHIRISH TEXNOLOGIYASI:
Metod: interfaol.
Shakl: nazariy, amaliy.
Vositalar:Tikuv mashinasi va qurollari, o’lchov asboblari, kompyuter, proektor, ekran, plakat, tarqatma material, test savollari.
Baholash: reyting ball.
|
DARS AMALIYOTINING MAQSAD VA VAZIFALARI:
|
MAQSADLAR:
Ta’limiy: Mavzuni o’rgatish; dars jarayonida o’rganganlaridan foydalanib, mustaqil amalda bajarish ko’nikmasini hosil qilish.
Tarbiyaviy: Mavzu davomida o’quvchi fanga qiziqishini oshirish; boshqa fanga va hayotga bog’lash; ma’naviy, estetik tarbiya berish.
Rivojlantiruvchi: Mavzu orqali kasbga yo’naltirish. Test bilan ishlash ko’nikmasini hosil qilish; erkin fikrlashga o’rgatish.
|
SHAKLLANTIRILAYOTGAN KOMPETENSIYALAR VA
AMALGA OSHIRISH USULI:
Tayanch kompetensiyalar:
Kommunikativ kompetensiya
Axborot bilan ishlash kompetensiyasi
Shaxs sifatida o’z-o’zini rivojlantirish kompetensiyasi
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi
Umummadaniy kompetensiyasi
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo’lish hamda foydalanish kompetensiyasi
Fanga oid kompetensiyalar:
1._____________________________ _______
2._____________________________ _______
3._____________________________ _______
|
Amalga oshirish usullari:
Mal‘umotnoma, darslik,
lug‘at, jadval, ensiklopediya,
internetdan mavzuga oid axbo-rotni ola bilish interaktiv testlar,
didaktik materiallar b/n ishlash
Nutqda matematik terminlarni savodli qo‘llay olish.
Guruhlarda va juftliklarda ishlash.
|
DARS JARAYONI VA UNING BOSQICHLARI
|
ISHNING NOMI
|
BAJARILADIGAN ISH MAZMUNI
|
VAQT
|
1-bosqich: Tashkiliy qism
|
Salomlashish. Davomatni aniqlash. Ma’naviyat daqiqasi.
|
3 min
|
2-bosqich: Refleksiya. Extiyojlarni aniqlash.
|
Mavzuga ta’luqli lig’atlar.
|
6 min
|
3-bosqich: Yangi mavzu bayoni
|
Amaliy va nazariy tushuntirish, Test savollari. Slayd.
|
20 min
|
4-bosqich: Mustahkamlash
|
“Aqliy hujum”
|
11 min
|
5-bosqich: Baholash.
Dars yakuni.
|
Darsga faol qatnashgan o’quvchilarni rag’batlantirish
|
3 min
|
6-bosqich: Uyga vazifa
|
Nazariy ma’lumotlarni yodlab, amaliy topshiriqlarni mustaqil bajarish
|
2 min
|
Mavzu: Ishlаb chiqаrishni tаyyorlаshgаоid tехnоlоgik hujjаtlаr ro‘yхаti
vа ulаrning mаzmuni.
Darsning maqsadi:
Ta‘limiy maqsad: O‘quvchilarga ishlаb chiqаrishni tаyyorlаshgаоid tехnоlоgik hujjаtlаr ro‘yхаti vа ulаrning mаzmuni haqida ma’lumotlar berish.
Tarbiyaviy maqsad: O‘quvchilarni tozalikka, mehnatsevarlikka o‘rgatish. Turmushdagi ehtiyojlar va ulardan foydalanishni tushuntirish. Texnika xavfsizligi qoidalari, ish o‘rnini tashkil qilish qonun qoidalarini tushuntirish, sanitariya gigiyena talablariga to‘liq rioya etishni o‘rgatish.
Rivojlantiruvchi maqsad: O‘quvchilar tasavvurida ishlаb chiqаrishni tаyyorlаshgаоid tехnоlоgik hujjаtlаr ro‘yхаti vа ulаrning mаzmuni haqida bilim, ko‘nikma va malakalarni hosil qilish.
Dars turi: Bilimlarni mustahkamlovchi. Yangi bilim beruvchi.
Dars uslubi: Tushuntirish, suxbat, tezkor savol – javob, amaliy mustaqil ishlar bajarish, munozara, ko‘rgazmali va boshqalar.
Dars metodi: guruhlarda ishlash, “Aqliy hujum”, “Kim epchil-u, kim chaqqon”, “Klaster”, “B/B/B” metodlaridan foydalaniladi.
Darsda jihozi: pazandachilik o‘quv xonasi, tikuvchilik ish qurollari va jixozlari, rasm va tarqatma materiallar, o‘quv qurollari, elekron materiallar, test materiallari.
Darsning borishi:
Tashkiliy qism:
Salomlashish
Davomatni aniqlash
Darsga tayyorgarlik ko‘rish
O‘quvchilar diqqatini darsga qaratish.
Uyga vazifani so‘rash:
Savol – javob o‘tkazish
Topshiriqlarni tekshirish
Yangi mavzu bayoni:
Bichish uchastkasida gazlamani bichish texnologik jarayoni quyidagi texnologik operatsiyalarni o‘z ichiga oladi:
1. Bichish tsexida avra, astar va qotirma materiallarini to‘liq to‘plamda tayyorlov tsexidan qabul qilish;
2. Gazlamani to‘shash;
3. To‘shamani ustki birinchi qavatida bo‘rlamani bajarish yoki tayyor bo‘rlamani to‘shama ustiga yozish;
6. To‘shamani bo‘laklarga bo‘lish;
7. Buyum detallarini qirqib olish;
9. Bichiq detallarini sifatini tekshirish;
10. Buyum detallarini razmer va rostlar boyicha bog‘lamga to‘plab bog‘lash;
11. Buyum detallarini nomerlash va bog‘lamlash;
12. Buyumni yo‘l varaqasini to‘ldirish;
Avtomatik tarzda to‘shamani tayyorlash uchun Frantsiyada chiqarilgan «Lektra» tizimining «LEKTRA YE-73» to‘shash qurilmasi bor. To‘shama tayyor bo‘lgandan keyin uning ustiga bo‘rlama to‘shaladi va o‘chib ketgan noaniq chiziqlari bo‘r bilan chiziladi. Tayyor bo‘lgan to‘shamadan buyum detallari bichiladi. Gazlamalarni bichishning ikki xil usuli: gazlamani universal asbobda va maxsus asbobda bichish usullari bor. Gazlamani universal usulda bichishda xilma-xil qaychilar va arralar ishlatiladi. Bundan tashqari universal qishda EZM-2, EZDM-1, EZDM-2, OM-2, M-3, Vengriya «Pannoniya» firmasining CS-529, CS-530 markali vertikal va disk pichoqli ko‘chma bichish mashinalari ishlatiladi. Bundan tashqari bichish uchastkasida AQSH «Gerber» firmasining S-91 avtomatik bichish tizimini qo‘llash mumkin. Buyum detallarini razmer va rostlar boyicha bog‘lamga to‘plab tikish uchun tikish tsexiga yuboriladi. Tikish tsexida buyum texnologik xarita asosida tikiladi va buyumga pardozlash ishlari berilib tekshiruvdan o‘tkaziladi va qadoqlanadi.
Yangi mavzuni mustahkamlash.
Mustahkamlash uchun savollar:
1. Ishlab chiqarish korxonalarida tikuvchilik buyumlarini ishlab chiqaradigan texnologik jarayonni loyihalash qanday bosqichlarda olib boriladi?
2. Tikuvchilik buyumlarini ishlab chiqaradigan texnologik jarayon korxonaning qaysi uchastkalarida amalga oshiriladi?
3. Tajriba, tayyorlov, bichish uchastkalarining ish faoliyatlarini aytib bering.
Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash. Kasbga yo‘llash xonasini tartibga keltirish.
Uyga vazifani e’lon qilish: mavzu bo‘yicha berilgan barcha ma’lumotlarni o‘qib-o‘rganib kelish.
Tartib raqam
|
Sinf
|
Sana
|
O‘TIBDO‘
(Imzo)
|
1
|
|
|
______________
|
2
|
|
|
3
|
|
|
4
|
|
|
5
|
|
|
|