nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti mustaqil ish Tarmoq xavfsizligi Bajardi: Fayzullayev. A. H tekshirdi: Radjabova. M. Sh toshkent-2023 Internet tarmog’i harakteristikalari Internet arxetikturasi

|
Al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti mustaqil ish Tarmoq xavfsizligi Bajardi: Fayzullayev. A. H tekshirdi: Radjabova. M. Sh toshkent-2023 Internet tarmog’i harakteristikalari Internet arxetikturasi
|
bet | 1/7 | Sana | 08.09.2024 | Hajmi | 205,5 Kb. | | #270615 |
Bog'liq Tarmoq Havfsizligi. Mustaqil ish
AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Mustaqil ish
Tarmoq xavfsizligi
Bajardi:Fayzullayev.A.H
Tekshirdi:Radjabova.M.SH
Toshkent-2023
Internet tarmog’i harakteristikalari
Internet arxetikturasi. Internet malumotlarini turli xil tezlikda berishdan tashqari ko’p qavatli strukturaga ega. Negiz tarmoq, internet tarkibidan ajralib optik kanallarda foydalanilmoqda . Unga hudud tarmoqlari ulangan bo’lib , o’z navbatida ular mahalliy (lokal) tarmoqlar bilan taminlangan.
Internet tarmog’iga ulanish. Internet tarmog’i bilan fodalanuvchilarning o’zaro imkoniyati. Internetga ulanishning bir qancha turi mavjud. Ulanish turiga qanchalik ko’p xizmat ko’rsatish imkoniyati yaratilsa, va u qanchalik katta axborot tezligiga ega bo’lsa shunchalik qimmatdir.
Bevosita ulanish
SLIP va PPP bo’yicha ulanish
Qo’ng’roq qilib ulanish (Dial-Up Access,Dial-Up)
UUCP bo’yicha ulanish
Boshqa tarmoqlar orqali ulanish
Bevosita ulanish. U sizga tarmoqqa ulanishda keng imkoniyatlar beradi.
Provayder siz tanlagan uzata olish qobliyatiga ega bo’lgan telefon yo’lini ijaraga oladi va bevosta sizning joyingizda sizning server kompyuterni o’rnatib qo’yadi. Bu qimmat. Siz mamalliy tarmoqdagi bosh server kompyuterini bunday to’liq xuquqqa ega bo’ladi va u orqali tarmoqdagi barcha kompyuterlar ixtiyoriy internet xizmatlaridan foydalanishlari mumkin.
SLIP va PPP. Internet dastur taminoti tushumchasi oddiy telefon tarmog’ida ishlashda, standart modemlardan foydalaniladi. SLIP yoki PPP bo’yicha ishlashda oddiy tarmoqdan foydalaniladi, yani siz ish seansini tugatgach tarmoqni bo’shatib, shu tarmoq orqali boshqa o’xshash yo’llarda foydalanishimiz mumkun. SLIP yoki PPP turkumlari shundan iborat, ularni Internet rejimida ishlashga to’la xuquq beradi.Siz boshqalarning tarmoqqa kirish nuqtalaridan foydalanmasdan, aynan o’zingiz internet ga kirishingiz mumkin.
SLIP bu internet –protokol, ketma-ket yo’llaridan foydalanib sifatli aloqa tarmog’i yo’lga qo’yiladi ,masalan ,oddiy telefon tarmog’ni modem bilan ulash .
PPP-bu SLIP anologi bo’lib , keying protokol hisoblanadi.
Qo’ng’iroq bo’yicha ulanish ulanish (Dial-Up Acess, Dial-up). Internetga bevosita kirish va masofa ishlashga imkon beruvchi kompyuterda mantiqiy nom (login) va parolga ega bo’ligach, internetga ulanish sharoiti yaratildi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti mustaqil ish Tarmoq xavfsizligi Bajardi: Fayzullayev. A. H tekshirdi: Radjabova. M. Sh toshkent-2023 Internet tarmog’i harakteristikalari Internet arxetikturasi
|
Qisqacha xulosalar - Respublikasi oliy va

|
Respublikasi oliy va
|
bet | 9/122 | Sana | 25.06.2024 | Hajmi | 1,43 Mb. | | #265621 |
Bog'liq Fermer xo\'jaligi iqtisodiyoti1Qisqacha xulosalar
Q
ishloq xo‘jaligini rivojlantirishda olib borilayotgan islohotlar asosida mulkchilik munosabatlari shakllanib, barcha tarmoqlar bozor munosabatlarida faoliyat ko‘rsatmoqda. Respublika agrar sohasining barcha tarmoqlarida mahsulot yetishtirish imkoniyatlari kengayib, huquqiy asoslar yaratildi. Islohotlar natijasida qishloq xo‘jaligini uchta bosqichda rivojlantirish dasturlari ishlab chiqilib, samarali joriy etildi. Qishloq xo‘jaligida faoliyat ko‘rsatayotgan subyektlar orasida fermer xo‘jaligi o‘zining iqtisodiy va mahsulot ishlab chiqarish salohiyati bilan ustuvorligini ko‘rsatdi. Fermer xo‘jaligini kelgusida rivojlantirish to‘g‘risida barcha chora-tadbirlar ishlab
chiqilib, amaliyotga tatbiq etilmoqda.
Nazorat va muhokama uchun savollar
Qishloqxo‘jaliginirivojlantirishdaislohotlarningzaruriyatiniaytibbering.
Mulkchilikmunosabatlarinishakllantirishtushunchasinima? 3.Qishloqdaiqtisodiyislohotlarnichuqurlashtirishyo‘llarinimalardaniborat?
4.Fermerxo‘jaligi nimauchunustuvordeb tanolindi? 5.Fermerxo‘jaliginirivojlantirishdafan ingvazifasinimalardaniborat? 6.Fermerxo‘jaliginirivojlantirishbosqichlariniaytibbering.
7.Fermerxo‘jaliginirivojlantirishkonsepsiyasiningmohiyativanatijalari nimalardaniborat?
FERMER XO‘JALIGINING TASHKILIY
– HUQUQIY ASOSLARI
Fermer xo‘jaligi tushunchasi, maqsadi, vazifasi, faoliyati va
uning yo‘nalishlari
F
ermer xo‘jaligi – tanlov asosida uzoq muddatli ijaraga berilgan yer uchastkalaridan foydalangan holda, qishloq xo‘jaligi tovar ishlab chiqarishi bilan shug‘ullanuvchi, yuridik shaxs huquqlariga ega bo‘lgan mustaqil xo‘jalik
yurituvchi subyektdir.
Fermer xo‘jaligining maqsadi – qishloq xo‘jaligi tovar mahsulotlarini yetishtirish yo‘li bilan daromad (foyda) olish, o‘zining ijtimoiy va iqtisodiy ehtiyojlarini qondirishdir.
Fermer xo‘jaligining vazifalari – ajratilgan yer va suv resurslaridan oqilona va maqsadli foydalanishni ta’minlash; tuproq unumdorligini saqlash va oshirish hamda yerlarni muhofaza qilish; mustaqil ravishda qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtirish, ularni qayta ishlash va sotish, shuningdek, xizmatlar ko‘rsatish; veterinariya qoidalariga rioya qilgan holda, chorva mollarining mahsuldorligini oshirishdan iborat.
Fermer xo‘jaligining faoliyatiga – qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtirish; qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini qayta ishlash, saqlash, shuningdek, bozorlarda, shu jumladan, o‘z savdo shoxobchalari orqali sotish; tijorat faoliyati va marketing tadqiqotlarini tashkil qilish; yuridik va jismoniy shaxslarga pulli xizmatlar ko‘rsatish; tashqi iqtisodiy faoliyatni amalga oshirish; faoliyatning qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa turlarini amalga oshirish kiradi.
|
| |
Kurs ishi mavzu

|
Kurs ishi mavzu
|
bet | 1/12 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 97,08 Kb. | | #240435 |
Bog'liq Kurs ishi mavzu
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS
TA’LIM VAZIRLIGI
BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI
FIZIKA–MATEMATIKA FAKULTETI
«Fizika» kafedrasi
«ATOM VA YADRO FIZIKASI » fanidan
KURS ISHI
Mavzu: ______________________________________________________
___________________________________________________
Bajardi: _______guruhi talabasi _______________________________
(Talabaning F.I.SH.)
Tekshirdi: ___________________________________________________
(O‘qituvchining F.I.SH.)
Kurs ishi himoya qilingan sana:
“____” _______2021 y.
Baho: _____ ( _____ )
|
___________
(imzo)
___________
(imzo)
___________
(imzo)
|
Komissiya a’zolari:
__________________
_________________
__________________
|
Buxoro – 2022
MUNDARIJA
KIRISH…………………………………………………..
I BOB - Fizik maydonlar haqida tushuncha………….
Modda va Maydon tuzilishi ………………………………
Maydonlarning o'zaro ta'siri ……………………….
II BOB – Fizikaviy kvant maydonlari………………….
2.1. Kvant maydon nazariyasi…………………………..
2.2. Kvant maydon nazariyasi muammolari…………...
III XULOSA ……………………………………………..
Foydalanilgan adabiyotlar……………………………….
KIRISH
Ta’lim sohasida olib borilayotgan islohotlarning tub mohiyati ta’lim mazmuni va shaklini takomillashtirishga qaratilgan. Fan-texnika taraqqiyoti, jamiyatimizning demokratlashuvi, axborot miqyosining oshib borishi kabi omillar bolaning shaxsiy xususiyatlariga, jumladan, idrok eta olish, tasavvur va tafakkurlash, aqliy qobiliyatining rivojlanishiga olib keldi. Bolaning olamni bilishga bo‘lgan ehtiyoji avvalgi yillarga nisbatan keskin oshganligi hech kimga sir emas. Zamoniy ta’lim oldida turgan eng muhim vazifa o‘quvchi shaxsining ilm olishga bo‘lgan ehtiyojini qondirishga qaratilgan. Biz kimni tarbiyalashimiz kerak? – degan savol zamonaviy pedagogika, didaktika fanlarini o‘qitish metodikalarining bosh masalasiga aylandi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yadro fizikasi instituti ilmiy-tadqiqot faoliyatini qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi. Quyida qarorning to‘liq matni bilan tanishishingiz mumkin.
|
| |
TOR DOIRASIDA REJASINI RUXSAT-SHART

|
TOR DOIRASIDA REJASINI RUXSAT-SHART
|
bet | 4/7 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 104,5 Kb. | | #124128 |
Bog'liq Talab qilinadigan yozma dasturlar
Ushbu bo’limda ostida kompaniya cheklangan joylar aniqlash uchun zarur bo’lgan jihozlaridan davomida deb 1910.146 batafsil. standarti da ayniqsa, qurilish sanoati ozod, OSHA keltirish mumkin umumiy vazifa bandda ostida. A cheklangan kosmik
katta etarli va shuning uchun tuzilgan bir xodimi tana mumkin emasmi kiriting va belgilangan ishlarni bajarishga
cheklangan yoki misol uchun (kiritish yoki chiqish uchun vositalarini cheklangan qildi, tanklar, kemalar, elevatorlar, saqlash qutilari, elevatorlar, yerto’lalar va kovaklariga joylar deb arizalarining cheklangan vositalarini bo’lishi mumkin.)
uzluksiz xodimi kishi uchun mo’ljallangan emasmi Cheklangan kosmosda uchun ruxsat-talab hisobga olinishi kerak, uni
o’z ichiga oladi yoki xavfli muhitni o’z ichiga olgan bir salohiyatga ega
bir Arizachi quyilayotgandek uchun salohiyatga ega bo’lgan moddiy o’z ichiga oladi
bir kiruvchi tuzoqqa bo’lishi mumkin, masalan, ichki konfiguratsiyani bor yoki ichida biriga devorlar yoki polga tomonidan asphyxiated qaysi kichik tasavvurlar pastga Nishab va sivriliyor
boshqa har qanday tan jiddiy xavfsizlik va sog’liqni saqlash xavfli o’z ichiga oladi.
Ish beruvchi u, ruxsat joylar kirmaydi xodimlarini qaror bo’lsa tegishli xavf ishora xabarlar va kirib kelgan xodim oldini oladi joylar. U qaror bersa xodimlari u, ruxsat joylar kiradi ishlab chiqish va yozma dasturni amalga oshirish kerak.
Bu istisno. Ish beruvchi faqat xavf hisoblanadi namoyish mumkin bo’lsa atmosfera va uzluksiz majburiy shamollatish orqali bartaraf qilinadi, Barcha ishlab chikish, ta’qib qilinishi shart emas. 372 / bob 17 Yozilgan dasturning asosiy qismlari odatda o’z ichiga oladi quyidagi:
siyosati bilan bog’liq ruxsat-talab cheklangan kosmik entry
mumkin bo’lgan xavf va xavf baholash jarayoni
Xavfsiz entry protseduralar
nazorat tartib
baholash protseduralari oldin yozuvga
Certification joylar kiritish uchun xavfsiz va tegishli tasdiqlovchi protseduralari barcha joylar uchun qabul qilindi.
Abiturientlar, personal, va supervayzerlar uchun
vazifalari
o’quv dasturi
qutqarish va favqulodda xizmatlar Dasturning
Bu tadqiq vositalariga va qanchalik tez-tez uchraydi,
tartib qo’llash
Ruxsatnoma-talab cheklangan kosmik dasturlari misollar paydo 1910.146 ofilovalari. Lockout Tagout Korxonalar Lockout Tagout standarti rioya qilish talab qilinadi 1910.147 ostida bo’lsa:
Servis xizmati ko’rsatish va / yoki texnik normal ishlab chiqarish davomida sodir bo’ladigan operatsiyalar qaysi Qandoq xodimi olib tashlash yoki soqchilarni yoki boshqa chetlab uchun talab qilinadi xavfsizlik qurilma yoki Qandoq xodimi kirib, uning tanasining har qanday qismi joylashtirish uchun talab qilinadi bir mashina yoki uskunalar parcha maydoni qaerda ish aslida moddiy ustiga amalga qayta ishlanmoqda (operatsiya nuqtasi) yoki bog’liq xavf zonasi bir mashina davomida mavjud qaerda operatsion aylanishi.
|
| |
ISH BERUVCHILAR ULAR RIOYA BAHOLANDI TASDIQLANISHI KERAK

|
ISH BERUVCHILAR ULAR RIOYA BAHOLANDI TASDIQLANISHI KERAK
|
bet | 7/7 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 104,5 Kb. | | #124128 |
Bog'liq Talab qilinadigan yozma dasturlar
Ushbu bo’limda qoidalari kamida har uch yil tekshirish uchun standarti ostida ishlab chikish va amaliy etarli bo’ladi va ta’qib etilmoqda. Audit xulosalari bir hisobot bo’ladi ishlab chiqilgan. Ish beruvchi zudlik aniqlash va hujjat bir modda rioya audit xulosalari har tegishli javob va kamchiliklari tuzatilgan, deb hujjat. Xulosa Deyarli har bir kompaniya bir necha yozilgan dasturlarni kerak. yuqorida bor eng keng tarqalgan bo’lganlar umumiy sanoati uchun OSHA tomonidan zarur. Kiritilgan kompaniyalari OSHA afishasi post va 11 bilan birga bo’lganlar kerak yoki undan ko’p xodimlari, shuningdek, avariya yozuvlarni saqlab qolish uchun zarur bo’lgan
Adabiyotlar:
American Conference of Governmental Industrial Hygienists. 1994a. TLVs Threshold Limit Values and Biological Exposure Indices for 1994–1995.
Cincinnati, OH: Author.
American Conference of Governmental Industrial Hygienists. 1994b. Indus- trial Ventilation—A manual of Recommended Practice (21st ed.). Cincin- nati, OH: Author.
Clayton, F. and Clayton, G. (Eds.). 1981. Patty’s Industrial Hygiene and Tox- icology. New York: John Wiley and Sons.
Confer, R. and Confer, T. 1994. Occupational Health and Safety: Terms, Definitions, and Abbreviations. Boca Raton, FL: Lewis Publishers.
Craft, B. F. 1983. Occupational and environmental health standards. In R. W.
Introduction to Industrial Hygiene / 125
Rom (Ed.), Environmental and Occupational Medicine. Boston: Little, Brown & Company.
Loomis, T. A. 1978. Essentials of Toxicology. Philadelphia: Lea and Febiger.
National Institute of Occupational Safety and Health. 1973. The industrial Environment—Its Evaluation and Control. Washington, DC: U.S. Gov- ernment Printing Office.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti kompyuter injiniring fakulteti 5330500-Kompyuter injiniring

|
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti kompyuter injiniring fakulteti 5330500-Kompyuter injiniring
|
Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 14,51 Kb. | | #265906 |
Bog'liq Toyirov Kozim rahbar mulohazasi
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Kompyuter injiniring fakulteti 5330500-Kompyuter injiniring (Multimedia texnologiyalari) yo‘nalishi 032-19 MTu guruh talabasi Toyirov Kozimjon Qosimjon o‘g‘lining “O‘quv markazlarining moliyaviy va o‘quv tizimini monitoring qiluvchi web ilova ishlab chiqish” mavzusidagi bitiruv ishiga
RAHBAR MULOHAZASI
Bitiruv malakaviy ishining o‘z oldiga qo‘ygan asosiy maqsadi bu hozirgi kunda jadal rivojlanayotgan, va tobora soni oshayotgan o‘quv markazlarning moliyavoy hamda o‘quv tizimini avtomatlashtirish, inson omilidan qochish, ortiqcha qog‘ozbozlik va chalkashliklarni oldini olishdan iboratdir.
Mazkur bitiruv malakaviy ishi doirasida “Edusfera.uz” – o‘quv markzalar faoliyatini boshqarish va monitoring qilish tizimi yaratildi Bitiruv ishi kirish, 3 ta bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhatidan iborat.
Bitiruv ishining birinchi bobida zamonaviy axborot tizimlari va ularni yaratish haqida atroflicha ma’lumotlar berilgan.
Ikkinchi bobda esa o‘quv markazlarining moliyaviy va o‘quv tizimini monitoring qiluvchi veb ilova yaratilishida va foydalanilishida qo‘llaniladigan dasturlar yoritib berilgan.
Uchinchi bob hayot faoliyati xavfsizligiga bo`lib, unda Kompyuter va orgtexnika foydalanuvchisining ish joyini tashkil etishga qo‘yiladigan talablar va ishlab chiqarishdagi mehnat sharoitlarini miqdoriy baholash haqida ma’lumotlar berilgan.
Bitiruv ishini bajarishda Toyirov Kozimjon Qosimjon o‘g‘li o‘zining bilimdon, izlanuvchan talaba ekanligini va o‘quv adabiyotlari bilan mustaqil ishlay olishini ko‘rsatdi. Jumladan berilgan topshiriqlarni o‘z vaqtida bajarib keldi.
Bundan tashqari, oliy ta’lim dargohida olgan nazariy bilimlarini amaliy ko‘nikmalar bilan uzviy bog‘lay oldi.
Bitiruvchi Toyirov Kozimjon Qosimjon o‘g‘lining bitiruv ishi yuqori saviyada bajarilib, uning ishi yaxshi bahoga, talabaning o‘zi esa 5330500- Kompyuter injiniringi (Multimedia texnologiyalari) yo‘nalishi bo‘yicha bakalavr darajasiga loyiq deb hisoblayman.
TATU “Multimedia texnologiyalari”
kafedrasi professori, Ne’matov А.
f.-m.f.n., dotsent
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti kompyuter injiniring fakulteti 5330500-Kompyuter injiniring
|
Kasb - - Mehnat resurslari

|
Mehnat resurslari
|
bet | 2/7 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 26,18 Kb. | | #254321 |
Bog'liq 5-mavzu muhandislik iqtis.ru.uzKasb -muayyan bilim va malakalarni talab qiladigan mehnat faoliyatining asosiy turi. Masalan, olim, iqtisodchi, turli ixtisoslarga ega chilangar.
Mutaxassislikfaoliyatning tematik yo'nalishlariga (konstruktor, texnolog, mashinasozlik ishlab chiqarish menejeri, tokar-burg'ulovchi, chilangar va boshqalar) muvofiq kasb doirasidagi keyingi mehnat taqsimoti (mutaxassisligi) bilan belgilanadi.
Xodimlarning sifati uning malakaviy tarkibi bilan belgilanadi.
MalakaXodim tegishli darajadagi murakkablik va mas'uliyatli ishlarni bajarish uchun maxsus bilim, amaliy ko'nikma va ko'nikmalar darajasi bilan tavsiflanadi. Rasmiy ravishda, xodimning malakasi toifa yoki malaka toifasi bilan tasdiqlanadi. Malakaga muvofiq, xodimlar ish haqiga bog'liq bo'lgan rasmiy lavozimlarni egallaydilar. Davlat sektori xodimlarining mehnatiga haq to‘lash uchun vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib turadigan tarif koeffitsientlari oralig‘i 1:10,07 bo‘lgan 18 xonali yagona tarif shkalasi (UTS) qabul qilindi. U turli xil mulkchilik shaklidagi korxonalarda (xususiy, munitsipal, davlat) xodimlarning malaka darajasini oshirish uchun asos sifatida ishlatilishi mumkin.
Xodimlar tarkibi turli guruhlar va toifalar sonining nisbati bilan tavsiflanadi. Umumiy son ko'rsatkichlari sifatida davomat, ish haqi fondi va o'rtacha ish haqi fondi ishlatiladi. Ishtirokchilar tarkibiga ishga kelgan barcha xodimlar kiradi. Ish haqi fondi ta'tilda, xizmat safarida, kasallik va boshqa uzrli sabablarga ko'ra ishda bo'lmagan xodimlarning davomati va rejalashtirilgan ishdan bo'shatish summasi bilan belgilanadi.
Yil davomida xodimlar soni ularning ishga qabul qilinishi va ishdan bo'shatilishiga qarab o'zgarishi mumkinligi sababli, Lsr-sp xodimlarining o'rtacha soni ko'rsatkichi qo'llaniladi.
Shunday qilib, mashinasozlikda o'rtacha sanoat bo'lmagan xodimlarning umumiy sonidagi ulushi 6 ... 8% ni tashkil qiladi.
Ishlab chiqarishni avtomatlashtirish darajasining oshishi bilan (moslashuvchan avtomatlashtirilgan tizimlarni, ishlov berish markazlarini va boshqalarni joriy etish) bir xil ishlab chiqarish bilan xodimlarning umumiy soni ham, ishchilar soni ham qisqaradi, lekin muhandislar ulushi ortadi. .
Ishning muhim qismini ishlab chiqarishni texnik tayyorlash bo'lgan yagona ishlab chiqarishda muhandislik-texnik xodimlarning ulushi ham katta bo'lib, ular umumiy xodimlar sonining 30 ... 35% ni tashkil qilishi mumkin.
|
| |
Nazorat savollari va topshiriqlari

|
Nazorat savollari va topshiriqlari
|
bet | 7/7 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 26,18 Kb. | | #254321 |
Bog'liq 5-mavzu muhandislik iqtis.ru.uzNazorat savollari va topshiriqlari
Sanoat va ishlab chiqarish xodimlarini tashkil etuvchi ishchilar toifalarini ayting.
Mehnat unumdorligi qanday aniqlanadi?
Mehnat unumdorligi va mashina yoki ishlab chiqarish jarayonining unumdorligi o'rtasidagi farqni ayting.
Mehnat sarfi va mehnat unumdorligi nisbati qanday?
Mehnat unumdorligini oshirish zahiralari qanday guruhlangan?
Korxonalar uchun mehnat narxi qancha?
Ish haqining ishlab chiqarish rivojlanishiga ta'siri qanday?
Qoziq uchun to'lovning asosiy tamoyillari qanday?
Xodimning unvoni nimaga asoslanib belgilanadi?
|
| |
Xalq xo‘jaligi iqtisodiyotida fermer xo‘jaliklarining o‘rni va vazifalari

Xalq xo‘jaligi iqtisodiyotida fermer xo‘jaliklarining o‘rni va vazifalari
Makroiqtisodiy barqarorlikni ta’minlash, iqtisodiyotda xususiy sektorning roli va ahamiyatini oshirish, kapital qurish, qishloq xo‘jaligi va iqtisodiyotning boshqa tarmoqlarida tarkibiy islohotlarni chuqurlashtirishga qaratilgan chora- tadbirlar, shuningdek, ishlab chiqaruvchilarga moddiy-texnika mablag‘laridan foydalanishlari uchun qulay sharoitlar yaratilishi va fiskal o‘zgarishlarning muvofiqlashtirilishi YAIMning o‘sish tendensiyasini saqlashni ta’minlaydi. Iqtisodiyotning yanada o‘sishida eksport uchun qulay bozor konyunkturasi,
eksportga yo‘naltirilgan ishlab chiqarishning rag‘batlantirilishi, amalga oshirilayotgan islohotlarning qishloq xo‘jaligida ishlab chiqarishning ko‘payishiga ta’siri, shuningdek, iqtisodiyotning boshqa sektorlarini barqaror ishlashi kabi omillar ta’sir ko‘rsatdi.
2005-yilda yalpi ichki mahsulotning o‘sish sur’atlari 7 foizni, inflatsiya darajasi 7,8 foizni tashkil etdi, sanoat ishlab chiqarishi 7,3 foizga, iste’mol tovarlari ishlab chiqarish 17,7 foizga, qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi 6,2 foizga o‘sdi. Davlat budjeti kutilayotgan 1 foiz taqchillik o‘rniga yalpi ichki mahsulotga nisbatan 0,1 foiz profitsit bilan ijro etildi. Endilikda bizni YAIM o‘rtacha yillik o‘sish sur’atining 4-4,5 foizda bo‘lishi qoniqtirmaydi. Shu boisdan kelajakda, ya’ni 2010-yilga kelib, YAIM o‘rtacha yillik o‘sish sur’atini 6-8 foizga, sanoat mahsulotlari ishlab chiqarishni 7-8 foizga yetkazish mo‘ljallanmoqda. 2010-yilgacha YAIMning tarkibi ham o‘zgarib, uning daromadlar tarkibidagi ish haqining ulushi hozirgi 35 foizdan 60-65 foizga o‘sishi oqibatida aholi turmush darajasining ancha yaxshilanishi ko‘zda tutilmoqda. Shu davrda sanoat mahsulotlari 2,3-2,5 barobarga, qishloq xo‘jalik mahsulotlari esa 1,82 barobarga ko‘payadi. Respublika YAIMning o‘sish dinamikasi quyidagi jadvalda keltirilgan.
1.2.1-jadval
O‘zbekiston Respublikasi YAIMning o‘sish dinamikasi
Davr
|
YAIM
|
YAIMning ishlab chiqarish tarkibi, %
|
Mos davrlar- da joriy baholarda, mlrd. so‘m
|
O‘tgan yilning mos davriga nisbatan % (taqqoslama baholarda)
|
Sanoat
|
Qish- loq xo‘ja- ligi
|
Quri- lish
|
Xizmat ko‘rsatish sohasi
|
Sof soliq- lar
|
2000
|
3255,6
|
103,8
|
14,2
|
30,1
|
6,0
|
37,2
|
12,5
|
2001
|
4925,3
|
104,2
|
14,2
|
30,2
|
5,8
|
28,2
|
11,9
|
2002
|
7450,2
|
104,2
|
14,5
|
30,1
|
4,9
|
37,9
|
12,6
|
2003
|
9837,8
|
104,4
|
15,8
|
28,6
|
4,5
|
37,4
|
13,7
|
2004
|
12189,5
|
107,7
|
17,1
|
26,8
|
4,5
|
37,6
|
14,0
|
2005
|
15923,4
|
107,0
|
21,2
|
25,3
|
4,8
|
38,1
|
10,6
|
2006
|
20759,3
|
107,0
|
22,1
|
25,0
|
5,1
|
36,7
|
11,2
|
Jadval ma’lumotlaridan ko‘rinib turibdiki, 2006-yilda YAIMning 7,0 %ga, sanoatning ulushi 22,1 %, qishloq xo‘jaligi – 25 %, qurilish 5,1 %, xizmatlar sohasi – 36,7 % o‘sdi. Respublika iqtisodiyotining barqaror rivojlanishida agrar tarmoqning hissasi yuqori bo‘lmoqda. Mazkur sohada mulkchilik munosabatlari shakllanib, eng ustuvor yo‘nalishlardan fermer xo‘jaliklari bugungi kunda iqtisodiy jihatdan o‘zini oqladi.
|
bob. FERMER XO‘JALIKLARINI BOSHQARISHDA MENEJMENT

|
bob. FERMER XO‘JALIKLARINI BOSHQARISHDA MENEJMENT
|
bet | 122/122 | Sana | 25.06.2024 | Hajmi | 1,43 Mb. | | #265621 |
Bog'liq Fermer xo\'jaligi iqtisodiyoti1bob. FERMER XO‘JALIKLARINI BOSHQARISHDA MENEJMENT
Xo‘jalik faoliyatini boshqarish tizimi 178
Fermer xo‘jaliklarini boshqarish faoliyati 180
Xo‘jalikda boshqarish usullari va tamoyillari 185
Xo‘jalikni boshqarishda menejment va uning faoliyat 186
Fermer xo‘jaligida menejment faoliyatining
iqtisodiy samaradorligini baholash yo‘llari 189
bob. FERMER XO‘JALIGI FAOLIYATI SAMARADOR- LIGI VA UNING TAHLILI
Iqtisodiy samaradorlikning mohiyati va mezoni 193
Iqtisodiy samaradorlik ko‘rsatkichlari va ularni
aniqlash usullari 194
Foyda va rentabellik 198
bob. FERMER XO‘JALIGIDA DON VA PAXTA YETISHTIRISH AGROTEXNOLOGIYASI HAMDA CHORVACHILIK FAOLIYATINI TASHKIL ETISH
Paxta yetishtirish va uning agrotexnologiyasi 202
Don yetishtirish va uning agrotexnologiyasi 204
Chorvachilikka ixtisoslashgan fermer xo‘jaliklari
faoliyatini tashkil etish 213
ADABIYOTLAR RO‘YXATI 219
-228-
O‘KTAM UMURZOQOV, ABDURAIM TOSHBOYEV, AZIM TOSHBOYEV
FERMER XO‘JALIGI IQTISODIYOTI
O‘quv qo‘llanma
Muharrir L.Baxranov Musahhih H.Teshaboyev Sahifalovchi D.Abdusattorov
Bosishga ruxsat etildi 05.07.2007. Qog‘oz bichimi 60õ 84 116 .
Hisob-nashr tabog‘i 14. Adadi 500.
Buyurtba ¹ .
«IQTISOD-MOLIYA» nashriyotida tayyorlandi. 700084, Toshkent, H.Asomov ko‘chasi, 7-uy.
Hisob-shartnoma 45-2007.
|
| |
Fermer xo‘jaligining asosiy

Fermer xo‘jaligining asosiy vazifasi qishloq xo‘jalik mahsulotlari yetishtirishni ko‘paytirish, aholini iste’mol mollari bilan ta’minlash, moddiy resurslardan samarali foydalanish, tuproq unumdorligini oshirish, tejamkor texnologiyalarni amaliyotga joriy etish, atrof-muhit ekologiyasini yaxshi- lashdan iborat. Hozirgi kunda hukumat tomonidan shu sohani rivojlantirishga asosiy e’tibor berilib, qator qonun va qonunosti hujjatlari qabul qilinib, amaliyotga keng joriy etilmoqda.
1.2.2-jadval.
Fermer xo‘jaliklari faoliyatining asosiy ko‘rsatkichlari
Ko‘rsatkichlar
|
2003 y.
|
2004 y.
|
2005 y.
|
2006 y.
|
Fermer xo‘jaliklari soni, dona
|
87552
|
103921
|
125668
|
189235
|
Ularga biriktirilgan yer maydoni, ming. ga
|
2148,1
|
2935,4
|
3775,3
|
4953,2
|
Fermer xo‘jaliklarida ish bilan band
bo‘lganlar soni, ming kishi
|
603,0
|
765,3
|
954,2
|
1381,1
|
Yalpi qishloq xo‘jalik mahsulotlarida
fermer xo‘jaliklarining ulushi, %
|
14,1
|
24,1
|
38,1
|
55,0
|
Bitta fermerga to‘g‘ri keladi, ga
|
24,5
|
28,2
|
30,0
|
26,2
|
Respublikamizda, 2004-2006- yillarda fermer xo‘jaliklarini rivojlantirish konsepsiyasiga asosan, 2007-yilga kelib fermer xo‘jaliklariga biriktirilgan yer maydonlarining umumiy qishloq xo‘jaligi yerlaridagi salmog‘i 17,5 foizdan 63,3 foizgacha, sug‘oriladigan maydonlardagi salmog‘i 72,1 foizgacha yetadi. Fermer xo‘jaliklarining qishloq xo‘jaligi yalpi mahsulotidagi ulushini 25 foizgacha yetkazish yoki fermer xo‘jaliklarida qishloq xo‘jalik mahsulotlarini yetishtirish hajmini uch yil ichida 2 barobarga ko‘paytirish belgilandi. Fermer xo‘jaliklarining umumiy soni 189,2 mingtaga, ularga biriktirilgan yer 4,9 mln. ga yetdi. Fermer xo‘jaliklarining yalpi qishloq xo‘jalik mahsulotlarini ishlab chiqarishdagi ulushi 2003-yilda 14,8 %dan, 2006-yilda 32,3 %ga, jami ekin maydonlari 36,9 %dan 74,5 %ga ortdi. Paxta yetishtirish 37,9 %dan 86,3
%ga, bug‘doy 35,8 %dan 71,0 %ga ortdi. Ekspertlar xulosasiga ko‘ra, fermer xo‘jaliklarida shirkat xo‘jaliklariga qaraganda, paxta va bug‘doyni yetishtirish unumdorligi yuqori bo‘ldi. Respublika xalq xo‘jaligi iqtisodiyotida fermer xo‘jaliklarining salmog‘i ortib borishi, avvalo, fermerlar sonining ortib borishi, ularga biriktirilgan yer maydonlari va mahsulot hajmining ortib borishidir. Hukumat tomonidan olib borilayotgan iqtisodiy islohotlarni amaliyotga keng joriy qilish orqali fermer xo‘jaliklari faoliyatini yanada rivojlantirish imkoniyati yaratiladi.
|
Savol va topshiriqlar - Ehmlar arxitekturasi

|
Ehmlar arxitekturasi
|
bet | 2/2 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 145,5 Kb. | | #262415 |
Bog'liq EHMlar arxitekturasi. Universal EHMlarning rivojlanish tarixiSavol va topshiriqlar:
1. Kompyutеrning arxitеkturasi dеganda nimani tushunasiz?
2. EHMlarning avlodlari haqida gapirib bеring.
3. Kompyutеrning asosiy qurilmalari va ularning vazifalarini aytib bеring.
4. Markaziy protsеssorning vazifasi nimalardan iborat?
5. Opеrativ xotira qanday vazifani bajaradi?
6. Monitorlar qanday holatlarda ishlashi mumkin?
7. Kompyutеrga axborotni kiritishga mo‘ljallangan qanday qurilmalarni bilasiz?
8. Diskli jamlagichlar nima uchun ishlatiladi?
9. Diskli jamlagichlarning qanday turlari bor?
Foydalanilgan adabiyotlar:
Ahmedov A.,Taylaqov N. Informatika. Akademik litsey va kasb-hunar kollejlar uchun darslik. — T.: O‘zbekiston, 2002.
«Informatika va hisoblash texnikasi asoslari» T.X.Holmatov, N.I.Tayloqov. “O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi” Davlat ilmiy nashryoti 2001 y.
«Informatika va axborot texnologiyalar» A.Sattorov. Тoshkent “O‘qituvchi” –2002.
“Kompyuter bilan muloqotni o‘rganamiz” Sh.Narimov, M.Najmiddinov. Toshkent “Moliya” – 2002 y.
Raxmonqulova S.I. IBM shaxsiy kompyuterlarida ishlash.Т., UUI, 1994Y
”Informatika fanidan amaliy mashqlar to‘plami” A.Mahmudov Farg‘ona 2003 y.
|
| |
Dispersiyasi  ma’lum bo‘lgan normal taqsimotning noma‘lum matematik kutilmasi  uchun ishonchlilik oralig‘i

|
Dispersiyasi ma’lum bo‘lgan normal taqsimotning noma‘lum matematik kutilmasi uchun ishonchlilik oralig‘i
|
bet | 2/5 | Sana | 25.07.2024 | Hajmi | 217,9 Kb. | | #268515 |
Dispersiyasi ma’lum bo‘lgan normal taqsimotning noma‘lum matematik kutilmasi uchun ishonchlilik oralig‘i
Aytaylik, bosh to‘plam parametrlari va bo‘lgan normal taqsimotga ega bo‘lsin, ya’ni kuzatilayotgan X tasodifiy miqdor normal taqsimlangan va MX= noma’lum bo‘lib, DX= ma’lum bo‘lsin. Bu kabi belgilanadi.
Noma’lum parametrning statistik bahosi sifatida tanlanma o‘rta qiymat dan foydalanamiz. Shuni aytish lozimki, oʻrta arifmetik va uning elementlari lar ham tanlanma tasodif boʻlgani uchun ular ham tasodifiy miqdor boʻladi. Tanlanmaning barcha elementlari bosh toʻplam bilan bir xil taqsimotga ega . Ma’lumki, o‘zaro erkli normal taqsimlangan tasodifiy miqdorlarning yig‘indisi normal taqsimotga ega bo‘lib, uning parametrlari mos parametrlar yig‘indisiga teng bo‘ladi, ya‘ni bizning holda . Shunday qilib, bizga maʼlumki
Formula oʻrinli, boshqa tomondan X ni oʻrniga , ni oʻrniga ni va ni oʻrniga bilan almashtirilsa, u holda quyidagiga ega boʻlamiz:
(8.3)
Bu yerda kabi belgilash kiritilgan boʻlib, ushbu ifodadan quyidagini topamiz:
(8.4)
va Ф(u)- standart normal taqsimot funktsiya.
Shunday qilib parametr uchun ishonchlilik oraligʻini hisoblash formulasini yozish mumkin:
(8.5)
qavs ichidagi ifoda biz izlagan ishonchlilik oraligʻini tashkil etadi va ishonchlilik ehtimoli bilan,
(8.6)
oraliq noma’lum parametrni qoplaydi, bu yerda (8.3) formulaga koʻra ni topish uchun quyidagi tenglamadan foydalanamiz:
(8.7)
va normal taqsimot funksiyasi uchun Excel dasturlar paketidagi mos buyruqlar orqali aniqlanadi yoki keltirilgan adabiyotlardagi ilovalardan foydalanib topiladi.
taqsimot (Pirson taqsimoti)
Aytaylik lar erkli normal taqsimlangan tasodifiy miqdorlar bo‘lib, shu bilan birga ularning matematik kutilmalari 0 ga, o‘rtacha kvadratik chetlanishlari 1 ga teng bo‘lsin, u holda bu miqdorlar kvadratlari yig‘indisi:
(8.8)
erkinlik darajali («xi kvadrat») qonun bo‘yicha taqsimlangan deyiladi, agar bu miqdorlar bitta chizikli munosabat bilan bog‘langan, masalan, bo‘lsa, u holda erkinlik darajalari soni bo‘ladi.
Erkinlik darajalari soni ortishi bilan taqsimot normal taqsimotga sekin yaqinlashadi.
taqsimot (Styudent taqsimoti)
Z normal tasodifiy miqdor, shu bilan birga , V esa k erkinlik darajali qonun bo‘yicha taqsimlangan va Z ga bog‘liq bo‘lmagan miqdor bo‘lsin, u holda
(8.9)
miqdor t-taqsimot yoki k erkinlik darajali Styudent (ingliz statistigi V. Gosset taxallusi) taqsimoti deb ataladigan taqsimotga ega. Erkinlik darajalari soni ortishi bilan Styudent taqsimoti normal taqsimotga tez yaqinlashadi.
|
| |
Dispersiyasi   noma’lum bo‘lgan normal taqsimotning noma’lum matematik kutilmasi  uchun ishonchlilik oralig‘i

|
Dispersiyasi noma’lum bo‘lgan normal taqsimotning noma’lum matematik kutilmasi uchun ishonchlilik oralig‘i
|
bet | 3/5 | Sana | 25.07.2024 | Hajmi | 217,9 Kb. | | #268515 |
Dispersiyasi noma’lum bo‘lgan normal taqsimotning noma’lum matematik kutilmasi uchun ishonchlilik oralig‘i
Aytaylik bo‘lsin, bu holda yuqorida keltirilgan formulalardan foydalana olmaymiz, chunki bu holda ishonchlilik oralig‘i noma’lum parametr ga bog‘liq. Shuning uchun ham baho sifatida quyidagi statistikani tanlaymiz:
(8.10)
bu yerda to‘grilangan tanlama dispersiya. Ma’lumki, t-statistika erkinlik darajasi ga teng boʻlgan Styudent taqsimotiga (t-taqsimot) ega.
Oraliqli bahoni tuzish uchun quyidagi munosabat bajarilishini talab etamiz
(8.11)
Bu tenglamadan miqdor berilgan n ва bo‘yicha Styudent taqsimoti uchun Excel dasturlar paketidagi mos buyruqlar bo‘yicha yoki keltirilgan adabiyotlardagi ilovalardan foydalanib topiladi. Agar Y tasodifiy miqdor Styudent taqsimotiga ega bo‘lsa, u holda
(8.12)
tenglamaning yechimi sifatida aniqlanadi. Odatda jadvalda ning qiymatlari beriladi, shuning uchun quyidagi tenglamaning
(8.13)
yechimi sifatida topiladi. Erkinlik darajalari soni k=n-1 Shunday qilib, noma’lum parametr uchun oraliq baho olish uchun (8.11) shartda quyidagicha shakl almashtiramiz:
(8.14)
Bundan kelib chiqadiki, noma’lum matematik kutilma uchun ishonchlilik oralig‘i
(8.15)
ni hosil qilamiz. (8.15) va (8.6) oraliqlar oxshashdir, bu yerda
(8.16)
Normal taqsimotning dispersiyasi uchun ishonchlilik oralig‘i
Aytaylik bo‘lsin, u holda
(8.17)
tasodifiy miqdor erkinlik darajasi (n-1) ga teng bo‘lgan -taqsimotga (Pirson taqsimoti) ega bo‘ladi. tasodifiy miqdor faqat manfiy bo‘lmagan qiymatlarni qabul qiladi. Berilgan ishonchlilik ehtimoli bo‘yicha shunday ni topish mumkinki, unda
(8.18)
munosabat o‘rinli bo‘ladi, bu yerda miqdor
(8.19)
tenglamaning yechimi bo‘lib, -taqsimot (Pirson taqsimoti) jadvalidan yoki EXM dagi mavjud statistik dastur paketidan aniqlanadi, bunda tasodifiy miqdor bo‘lib, erkinlik darajasi n ga teng bo‘lgan taqsimotga ega. Biroq ishonchlilik oralig‘ini tuzish uchun shunday va sonlarni topish kerakki
(8.20)
tenglik o‘rinli bo‘lishi kerak. Bunday va sonlar cheksiz ko‘pdir. Bunday sonlarning yagona juftligini topish uchun quyidagi «simmetriklik sharti» ni kiritamiz:
(8.21)
-taqsimot jadvalidan (ilova 4) va (8.21) formula orqali ni topamiz. ni topish uchun qarama-qarshi hodisa ehtimolidan foydalanamiz:
(8.22)
o‘rniga uning (8.17) ifodasini qo‘yib va elementar almashtirishlarni bajarib, ushbu
(8.23)
tenglikni hosil qilamiz.
Noma‘lum dispersiya uchun ishonchlilik oralig‘ini aniqlovchi tengsizlikni har ikki tomonidan kvadrat ildiz olib, noma‘lum o‘rtacha kvadratik chetlanish ni ishonchlilik ehtimoli bilan qoplaydigan
(8.24)
ishonchlilik oralig‘ini hosil qilamiz.
|
| |
14-Mavzu (nomi): Kasb tanlash sirlari. Reja Kasb tanlashda oilaviy an’analar. Yaxshi xodimga xos jihatlar. Jamoaviylikning ahamiyati. Raqobatbardosh mutaxassis bo‘lish zarurati

|
14-Mavzu (nomi): Kasb tanlash sirlari. Reja Kasb tanlashda oilaviy an’analar. Yaxshi xodimga xos jihatlar. Jamoaviylikning ahamiyati. Raqobatbardosh mutaxassis bo‘lish zarurati
|
Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #103064 |
Bog'liq 14-Mavzu 1. Kasb tanlashda oilaviy an’analar. 2.Yaxshi xodimga xos jihatlar. 3.Jamoaviylikning ahamiyati. 4. Raqobatbardosh mutaxassis bo‘lish zarurati
14-Mavzu: Kasb tanlash sirlari. Reja
Kasb yoki kasb qilmoq kabi so’z va tushunchalar arab tilidan kirib kelgan bo’lib kasaba felining o’zagi xisoblanadi. Arab tilidagi kasaba so’zi “qo’lga kiritmoq, ishlab topmoq qozonmoq biror ishni bajarmoq qandaydir foyda mabfaatga erishmoq yutuqqa ega bo’lmoq kabi ma’nolarni anglatadi” Kasb bu – ma’lum bir shaxsga xos bo‘lgan bilim va ko‘nikmalar mujassamidir. Kasb ma’lum bir ko‘nikmalarni egallash orqali qo‘lga kiritiladi. Qolaversa, kasb kishining o‘zini anglashi, qilayotgan ishidan qoniqish hosil qilishiga olib keladigan faoliyat hisoblanadi. Yaxshi xodimga xos jihatlar. O’ziga biriktirilgan vazifani sitqi dildan bajaradi o’z soxasining ustasi. Yangilikka intiluvchan har doim zamon bilan xamnafas xarakatda bo’ladi. Atrofdagilarga o’rnak bo’la oladi. Agarda yaxshi xodim o’z vazifasini yaxshi bilsa lekin unung ustidan g’ayri qonuniy ish olib borsa o’ziga hos javobgarligi bor. Ishchi xodimni faoliyati davomida butun jamoa bilan hamjixatlik bilan ish olib borsa ish unumdorligi ortadi va ko’zda tutilgan maqsadlarga erishiladi. Har bir ishchi xodim o’z vazifasuini sitqi dildan bajarsa unuing ish o’rni bilinadi. Raqobatbardosh mutaxassis bo‘lish zarurati. Xozirgi raqamli axborotlashtirish davrida har bir kasb egasi o’zining kasbidan rashqari kompyuter texnalogiyalarini hamda chet tillarini mukammal egallagan o’z soxasining mutaxasisi tanlov orqali ishga qabul qilinganlar orasida birinchilardan bo’lib tanlanadi. Raqobatbardosh mutaxasis har bir soxaning ko’zgusi xisoblanadi. Agarda raqobatsiz kelajak yo’q degan tushunchalar xam bor. Raqobatbardosh mutaxasis har bir soxaning ko’zgusi xisoblanadi. Agarda raqobatsiz kelajak yo’q degan tushunchalar xam bor. Misol tariqasida o’quvchilarning oladigan bo’lsak o’quvchilar o’rtasida bilimi va ko’nikmalarini mustaxkamlash uchun do’sti va (qizlar uchun)dugonasi orasida kim o’zarga o’qishlarini olsak bo’ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
14-Mavzu (nomi): Kasb tanlash sirlari. Reja Kasb tanlashda oilaviy an’analar. Yaxshi xodimga xos jihatlar. Jamoaviylikning ahamiyati. Raqobatbardosh mutaxassis bo‘lish zarurati
|
Tanlanma hajmini aniqlash - Oraliq baho. Ishonchlilik ehtimoli va ishonchlilik oraligʻi taʼrif 1

|
Oraliq baho. Ishonchlilik ehtimoli va ishonchlilik oraligʻi taʼrif 1
|
bet | 4/5 | Sana | 25.07.2024 | Hajmi | 217,9 Kb. | | #268515 |
Tanlanma hajmini aniqlash.
Shu vaqtgacha biz hajmi berilgan statistik ma’lumotlarning tahlili bilan shug‘ullandik. Katta sonlar qonuniga koʻra katta hajmli tanlanmalar boʻyicha hisoblashlar maqsadga muvofiq. Lekin katta hajmli tanlanmalar uni olish va tahlil qilish uchun katta xarajatlarni talab qiladi. Shuning uchun ham yetarlicha aniq natijalar olish uchun tanlanmaning minimal hajmini aniqlash masalasi muhimdir.
Normal taqsimotning dispersiyasi ma’lum bo‘lganda noma’lum o‘rta qiymat uchun ishonchlilik oralig‘ini aniqlashda (8.16) formuladan foydalanish mumkin, u holda quyidagi
(8.25)
tenglikka ega bo‘lamiz. Shunday qilib n tanlanma hajmi va (uning qiymati ning qiymatiga bogʻliq) larga toʻgʻri proporsional va ga teskari proporsional. Ushbu maʼlumotlar boʻyicha ehtimollik qiymatini va yarim interval uzunligini berish mumkin. Agar katta ehtimol bilan ishonchlilik oraligʻini olmoqchi boʻlsak, u holda tanlanma hajmini oshirish lozim. Agar interval uzunligini qisqartirmoqchi boʻlsak ham tanlanma hajmini oshirish lozim.
Agar normal taqsimotning dispersiyasi noma‘lum bo‘lsa, u holda ishonchlilik oralig‘ini aniqlash uchun zarur bo‘lgan tanlanma hajmi (8.16) formuladan quyidagi
(8.26)
formulaga ega boʻlamiz.
Shuni ta‘kidlab o‘tamizki, dispersiya ma‘lum bo‘lganda berilgan ishonchlilik ehtimoli bilan matematik kutilmani qoplaydigan ishonchlilik oralig‘ini tuzishga zarur bo‘lgan tanlanma hajmini tanlanmani hosil qilishdan avval (8.25) formuladan aniqlash mumkin. Bor tanlanma boʻyicha bosh toʻplamning dispersiyasi uchun siljimagan baho olinib (8.26) formulaga ko‘ra zarur boʻlgan tanlanma hajmini korrektlashtirish mumkin.
TOPSHIRIQ
5.1-masala. Variantingizdagi C tanlanmaning ikkinchi X, Y, Z ustunlari boʻyicha bosh toʻplam parametrlarining siljimagan baholari topilsin.
5.2-masala. Variantingizdagi A va B tanlanmalar boʻyicha (3-va 4-topshiriq natijalaridan foydalangan holda) bosh toʻplam parametrlarining siljimagan baholari topilsin.
5.3-masala. 5.1 va 5.2 masalalarda koʻrilgan tanlanmalar uchun ishonchlilik ehtimoli bilan bosh toʻplamning oʻrta qiymati , dispersiyasi , standart chetlanishi lar uchun ishonchlilik oraliqlari topilsin.
Bu yerda V-variant nomeri (guruh jurnalidagi talabaning nomeri)
|
| |
Eritmаlаrni tаyyorlаsh vа ulаrni suyultirish bilаn bоg’liq hisоblаshlаr

|
Eritmаlаrni tаyyorlаsh vа ulаrni suyultirish bilаn bоg’liq hisоblаshlаr
|
bet | 18/31 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #150426 |
Bog'liq Optik Analiz Usullari qullanmaEritmаlаrni tаyyorlаsh vа ulаrni suyultirish bilаn bоg’liq hisоblаshlаr.
1-misоl. Хlоrid кislоtаning 0,1 N eritmаsidаn 10 litr tаyyorlаsh uchun коns. HC1
(p=1,19 g/ml) dаn nеchа millilitr кеrак?
Echish:
Хlоrid кislоtаning eкvivаlеnti mаssаsini tоpаmiz:
0,1 N 10 l eritmа tаyyorlаsh uchun zаrur bo’lаdigаn HC1 mаssаsi quyidаgi fоrmulаdаn hisоblаymiz:
Mа’lumоtnоmаdаgi jаdvаldаn zichligi 1,19 g/ml bo’lgаn HC1 ning fоiz коntsеntrаtsiyasini 38,30% eкаnligini tоpib 36,4bg HCl shundаy кislоtа eritmаsining nеchа grаmmidа bo’lishini hisоblаymiz.
100 g eritmаdа 38,30 g HCl bоr
X g eritmаdа 36,46 g
eritmаdа.
Vа nihоyat shunchа miqdоr mаssаdаgi eritmаning hаjmini hisоblаb tоpаmiz.
Binobarin, 10 litr 0,1 N eritma tayyorlash uchun 80 ml knots. HCl (p=1,19g ml) o’lchab olib uning hajmini distillangan suv qo’shib, hajmini 10 litrga yetkaziladi.
2-misоl. 0,2N eritmа hоsil qilish uchun хlоrid кislоtаning 0,8N 100 ml eritmаsigа qаnchа suv qo’shish кеrак?
Еchish: 0,8N 100 ml HC1 eritmаsidаn nеchа ml 0,2N eritmа tаyyorlаsh mumкinligini hisоblаymiz:
N1·V1=N2·V2
400 ml 0,2N eritmа tаyyorlаsh uchun HCl ning 0,8N 100 ml eritmаsigа qаnchа suv qo’shish lоzim eкаnligаni quyidаgichа tоpаmiz:
=V2-V1=400-100=300ml
Pipеtка usuli qullаnilgаndаgi hisоblаshlаr
Bu usuldа mа’lum bo’lgаn tеnglаmаdаn fоydаlаnilаdi:
V1·N1=V2·N2
3-Misоl. Nа2CО3 ning tоrtimi 250,0 ml hаjmli o’lchоv коlbаsidа eritildi. Bu eritmаdаn pipеtкаdа 25,0 ml оlib, uni titrlаsh uchun хlоrid кislоtаni 0,1010N eritmаsidаn 20,20 ml sаrflаngаn bo’lsа, оlingаn Ка2CО3 tоrtimi mаssаsini hisоblаng.
|
| |
Yechish: Tеnglаmа V - F. F. Hoshimov

|
F. F. Hoshimov
|
bet | 19/31 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #150426 |
Bog'liq Optik Analiz Usullari qullanmaYechish: Tеnglаmа V1·N1=V2·N2 dаn fоydаlаnib, nаtriy каrbоnаt eritmаsi nоrmаlligini tоpаmiz:
Bu yеrdаn,
Na2CO3 eritmasi normalligi topilgach, bu eritma titri hisoblanadi:
Titr qiymatidan foydalanib 250,0 ml eritmadagi Na2CO3 massasi topiladi:
m(Na2CO3)=T·V=0,004325·250=1,081 g
Bunday hisoblashlarni mutanosib anqilik bilan olib boorish lozim: byuretka bilan hajmni o’lchashda 0,02 ml gacha аniqliкdа, nоrmаlliк vа titr qiymаtlаri to’rttа rаqаmdаn каm bo’lmаsligi кеrак.
Аyrim tоrtimlаr usuli bilаn titrimеtriк аnаlizdаgi hisоblаshlаr
Bu usuldаgi hisоblаshlаrdа eкvivаlеntlаr qоnunigа аsоslаnаdi.
4-Misоl. Окsаlаt кislоtа N2C2О4-2H2О ning 0,1590g tоrtimini (mа’lum miqdоrdаgi suvdа eritilgаn) titrlаshdа 24,60 ml nаtriy gidrокsid eritmаsi sаrflаngаn bo’lsа, nаtriy gid-rокsid eritmаsining nоrmаlligi vа titrini hisоblаng.
Yechish: Rеакtsiya tеnglаmаsini yozаmiz:
H2C2О4+2NаОN = Nа2C2О4+2H20
Окsаlаt кislоtа tоrtimi (0,1590g)ning eкvivаlеnti gа tеng bo’lаdi. Bоshqа tоmоndаn nаtriy gidrокsid eritmаsining nоrmаlligini N(NаОH) bilаn bеlgilаsак:
kelib chiqadi.
Natriy gidroksidning ekvivalent miqdori oksalar kislotaning ekvivalentlar miqdoriga teng bo’ladi (ekvivalentlar qonuniga binoan):
Bu yerdan,
Eritmаning коntsеntrаtsiyasini ishchi eritmаning titri bilаn ifоdаlаngаndаgi hisоblаshlаr
5-Misоl. Sulfаt кislоtа eritmаsining 25,00 ml ni titrlаsh uchun titri T(NaОH)=0,004316 g/ml bo’lgаn NаОH eritmаsidаn 27,15 ml sаrflаndi. Sulfаt кislоtа eritmаsining 500,0 ml dа nеchа grаmm H2SО4 bоrligini hisоblаng.
Еchish: Rеакtsiya tеnglаmаsi tuzilаdi:
2NaOH+H2SО4 = Nа2SО4+2H2О
Rеакtsiya uchun sаrf bo’lgаn NаОH mаssаsi tоpilаdi:
m(NаОH)=T(NaOH)·V(NaOH)=0,004316·27,15=0,1172g
Mоddаlаr eкvivаlеnt nisbаtdа rеакtsiyagа кirishgаnligi, uchun:
49,04g H2SО4 bilаn 40,01g NаОH rеакtsiyagа кirishdi.
m2 H2SO4 bilаn 0,1172g NаОH rеакtsiyagа кirishdi.
m(H2SO4)=
bu yerdan
T(H2SO4)=
500 ml eritmadagi erigan H2SO4 massasi topiladi:
m(H2SO4)=T(H2SO4)·V(eritma)=0,005748·500,0=2,874 g.
|
| |
Nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti fizika-matematika fakulteti umumiy matematika kafedrasi - bet 5

|
Nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti fizika-matematika fakulteti umumiy matematika kafedrasi
|
bet | 5/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 224,06 Kb. | | #244915 |
Bog'liq Metodika slayd 401Haqiqatdan o‘qituvchi Windows operatsion tizimi bilan ishlatiladigan Word matn muharriri, Power Point, Internet, Excel va boshqa maxsus amaliy dasturlar, Multimedia vositalari yordamida yengilgina o‘z darsini kompyuter texnologiyasidan foydalanib tashkil etishi mumkin. Buning natijasida o‘quvchilarda fanga bo‘lgan qiziqish ortadi, o‘tilgan mavzuni tushinish, kerakli tushunchani anglash va o‘zlashtirish jarayoni tez kechadi. Haqiqatdan o‘qituvchi Windows operatsion tizimi bilan ishlatiladigan Word matn muharriri, Power Point, Internet, Excel va boshqa maxsus amaliy dasturlar, Multimedia vositalari yordamida yengilgina o‘z darsini kompyuter texnologiyasidan foydalanib tashkil etishi mumkin. Buning natijasida o‘quvchilarda fanga bo‘lgan qiziqish ortadi, o‘tilgan mavzuni tushinish, kerakli tushunchani anglash va o‘zlashtirish jarayoni tez kechadi.
Elektron jadvallar asosan iqtisodiy masalalarni yechishga mo‘ljallangan bo‘lsada. Uning tarkibiga kiruvchi vositalar boshqa sohaga tegishli masalalarni yechishga ham, masalan, formulalar bo‘yicha hisoblash ishlarini olib borish, grafik va diagrammalar qurishga katta yordam beradi.
|
| |
Nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti fizika-matematika fakulteti umumiy matematika kafedrasi - bet 4

|
Nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti fizika-matematika fakulteti umumiy matematika kafedrasi
|
bet | 4/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 224,06 Kb. | | #244915 |
Bog'liq Metodika slayd 401Ko‘p holatlarda vujudga keladigan matematik muammoni tez va berilgan aniqlikda hal etish uchun professional matematikdan o‘z kasbi bilan bir vaqtda ma’lum bir algoritmik til va dasturlashni bilishi talab qilinadi. Shu maqsadda XX asrning 90-yillarida matematiklar uchun ancha qulayliklarga ega bo‘lgan matematik sistemalar yaratilgan. Bu maxsus sistemalar yordamida turli sonli va analitik matematik hisoblarni, oddiy arifmetik hisoblashlardan boshlab, to xususiy hosilali differensial tenglamalarni yechishdan tashqari grafiklarni yasashni ham amalga oshirish mumkin. Ko‘p holatlarda vujudga keladigan matematik muammoni tez va berilgan aniqlikda hal etish uchun professional matematikdan o‘z kasbi bilan bir vaqtda ma’lum bir algoritmik til va dasturlashni bilishi talab qilinadi. Shu maqsadda XX asrning 90-yillarida matematiklar uchun ancha qulayliklarga ega bo‘lgan matematik sistemalar yaratilgan. Bu maxsus sistemalar yordamida turli sonli va analitik matematik hisoblarni, oddiy arifmetik hisoblashlardan boshlab, to xususiy hosilali differensial tenglamalarni yechishdan tashqari grafiklarni yasashni ham amalga oshirish mumkin. Matematika fanlarini o‘qitishda zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanish metodikasi. Matematika fanlarini o‘qitishga yangi texnik vositalar, shu jumladan, kompyuter va boshqa axborot texnologiyalarining jadal kirib kelayotgan hozirgi davrida fanlararo uzviylikni ta’minlash maqsadida informatika fani yutuqlaridan foydalanish dolzarb masalalardan biridir. Matematika fanlarini o‘qitishda zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanish metodikasi. Matematika fanlarini o‘qitishga yangi texnik vositalar, shu jumladan, kompyuter va boshqa axborot texnologiyalarining jadal kirib kelayotgan hozirgi davrida fanlararo uzviylikni ta’minlash maqsadida informatika fani yutuqlaridan foydalanish dolzarb masalalardan biridir. Kompyuter texnikalarinita’limmuassasalariga tatbiq etish, o‘qitish jarayonini optimallashtirishga keng yo‘l ochib beradi. Keyingi o‘n yillikda matematika fanini o‘qitishda kompyuterlardan foydalanish bir necha asosiy yo‘nalishlarda olib borildi. Bularga kompyuter yordamida bilimni baholash, turli tipdagi o‘rgatuvchi dasturlarni ishlab chiqish va rivojlantirish, bilishga oid matematikaviy o‘yinlarni ishlab chiqish va boshqalar kiradi.
|
| |