OSI MODELI POG’ONALARI - Raqamli texnologiyalari vazirligi muhammad al xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari...

Tarmoq bо‘ylab
amalga oshirilgan.
aloqani oson
tushunilishini
ta’minlaydi;
Dasturlar va qurilmalar ishlashini kо‘rsatadi;
Foydalanuvchilarga yangi topologiyani tushunishga yordam beradi;
Turli tarmoqlar orasidagi funksional boq’liqliklarni
oson solishtirish
imkoniyatiga ega.
2-
rasm OSI modeli pog'onalarining ma'lumot uzatish turi , vazifasi , eski va yangi
protokollari
OSI MODELI FIZIK POG’ONA. Fizik pog’ona. Fizik muhit bo’ylab bit
oqimini uzatish talab qilinganida fizik pog’ona talab qilingan vazifalarni
kordinatsiya qiladi. Uzatish muhitlari va interfeyslar bilan o’zaro aloqani
ta’minlaydi. Fizik pog’ona bir tugundan ikkinchisiga
bitlarni uzatish uchun
ma’suldir
3-
rasm.Stek TCP/IP inkapulyasiyasi
2.
OSI pog’onalarning o‘zaro ishlashi jarayonlari va xizmatlari.
Ilova qatlami.
Ilova darajasi dastur jarayonlarini o'zaro ta'sir doirasiga kirish vositalari
bilan ta'minlaydi, yuqori (ettinchi) daraja va amaliy jarayonlar bilan bevosita
bog'liq. Aslida, dastur sathi turli xil protokollar to'plamidir, ular orqali tarmoq
foydalanuvchilari fayllar, printerlar yoki gipermatnli veb-sahifalar kabi umumiy
manbalarga
kirishadi va shuningdek, masalan elektron pochta protokolidan
foydalangan holda o'zaro hamkorlikni tashkil etishadi. Maxsus amaliy xizmat
elementlari fayllarni uzatish va terminal emulyatsiya dasturlari kabi maxsus
amaliy dasturlar uchun xizmatlarni taqdim etadi. Agar, masalan, dastur fayllarni
yuborishi kerak bo'lsa,
u holda fayllarni uzatish, kirish va boshqarish uchun
FTAM (FileTransfer, Access and Management) protokoli qo'llaniladi. OSI
modelida ma'lum bir vazifani bajarishi kerak bo'lgan dastur (masalan,
kompyuterda
ma'lumotlar
bazasini
yangilash)
ma'lumotlar
sxemasi
ko'rinishidagi aniq ma'lumotlarni dastur sathiga yuboradi. Ushbu darajadagi
asosiy vazifalardan biri ariza so'rovini
qanday qayta ishlashni, boshqacha
aytganda, qanday so'rovni qabul qilish kerakligini aniqlashdir.Ilova sathida
ishlaydigan ma'lumotlar birligi odatda xabar deb nomlanadi.Ilova sathi quyidagi
funktsiyalarni bajaradi:
1. Har xil turdagi ishlarni bajarish.Fayl uzatish;Ishlarni boshqarish; Tizimni
boshqarish va boshqalar.
2. Foydalanuvchilarniularning
parollari, manzillari, elektron imzolari bilan
identifikatsiya qilish;
3. Amaldagi abonentlarni aniqlash va yangi amaliy jarayonlarga kirish
imkoniyati;
4. Mavjud manbalarning mosligini aniqlash;
5. Boshqa amaliy jarayonlar bilan ulanish uchun so'rovlarni tashkil qilish;
6. Ma'lumotni tavsiflashning zarur usullari bo'yicha murojaatlarni
vakillik darajasiga o'tkazish;
7. Rejalashtirilgan muloqotjarayonlarini tanlash;
8. Ilovalar va amaliy jarayonlarning o'zaro ta'sirini sinxronlashtirish
o'rtasida almashinadigan ma'lumotlarni boshqarish;
9. Xizmat ko'rsatish sifatini aniqlash (ma'lumotlar bloklarini etkazib
berish vaqti, xatolarning mumkin bo'lgan darajasi);
10. Xatolarni tuzatish va ma'lumotlar ishonchliligini aniqlash to'g'risida
kelishuv;
11. Sintaksisga qo'yilgan cheklovlarni muvofiqlashtirish (belgilar
to'plami, ma'lumotlar tuzilishi).
Ushbu funktsiyalar dastur sathi amaliy jarayonlarga
taqdim etadigan xizmat
turlarini aniqlaydi. Bundan tashqari,amaliy sath fizik,kanal, tarmoq, transport,
sessiya va vakillik darajalari tomonidan taqdim etiladigan xizmatni amaliy
ishlov beruvchiga o'tkazadi.Ilova darajasida allaqachon qayta ishlangan
ma'lumotlarni foydalanuvchilarga taqdim qilish kerak. Tizim va foydalanuvchi
dasturlari buni hal qilishlari mumkin.