Infeksion bo’lmagan ko’z kasalliklarining oldini olish

|
Infeksion bo’lmagan ko’z kasalliklarining oldini olish
|
bet | 89/190 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 4,48 Mb. | | #130993 |
Bog'liq Yosh fiziologiyasi va gigienasiInfeksion bo’lmagan ko’z kasalliklarining oldini olish. Infeksion bo’lmagan ko’z kasalliklari jumlasiga «shapko’rlik» kiradi. Bu kasallikka duchor bo’lgan odamlar qorong’i tushishi bilan deyarli hyech narsani ko’rmaydigan bo’lib qolganidan noliydi. Kunduzgi va yetarlicha ravshan sun’iy yorug’likda ular odatdagicha ko’raveradi. Kasallikning sababi ko’pincha yetarlicha to’yib ovqatlanmaslikda, ayniqsa ovqatda vitamin A bo’lmasligidadir; bunga ba’zan jigar kasalliklari, bezgak ham sabab bo’ladi.
«Shapko’rlik»ning oldini olish ovqatda yetarli miqdorda vitaminlar, ayniqsa vitamin A bo’lishini ta’minlashdan iboratdir. Ovqatni vitaminlarga boyitish uchun baliq moyi, polivitaminlar, moyda dimlangan yoki sutda pishirilgan sabzi, har xil ko’kat, salat, ismaloq, piyoz, shovul va pomidor ishlatiladi. «Shapko’rlik»ning oldini olish uchun ovqatni yaxshilashdan tashqari kun tartibiga rioya qilish, ish joylarini to’g’ri va yaxshi yoritish, maxsus ko’zoynak tutib ravshan yorug’likdan himoyalanish zarur.
Konyunktivit. Bu - ko’z shilliq pardasining o’tkir yallig’lanishidir. Ko’zga mikroblar, viruslar (gripp, qizamiq viruslari va boshqalar) tushishi, shuningdek, ko’zning zaharli moddalar, chang, haddan tashqari ravshan yorug’lik bilan ta’sirlanishi shu kasallikka sabab bo’ladi va hokazo. Belgilari - ko’zning qizarib achishishi, yosh oqishi, qovoqlar orasiga yiring to’planishi (xususan uyqudan keyin va boshqalar). O’tkir yallig’lanish 1-2 hafta, noto’g’ri davo qilinganida esa bundan ham ortiqroq davom yetadi. Kasal bo’lib qolgan kishi, albatta shifokorga borishi kerak, shifokor davo tayinlaydi. Bu kasallikning oldini olish uchun ko’zni changdan ehtiyot qilish (chang chiqadigan ish paytida va qum bo’ronlari ko’tarilganida ko’zoynak taqib olish), iflos qo’l va dastro’mol bilan ko’zni ishqalamaslik kerak. Ko’z qattiq og’riydigan bo’lsa (shifokorga borguncha) ko’zga sodali suv bilan kompress qilish mumkin (150-200 g suvga ichimlik sodasidan 0,5 choy qoshiq). Ko’zga cho’p yoki chivin tushganida ham ko’zni shu eritma bilan yuvib tashlasa bo’ladi (tomizgichdan foydalanib). Ko’zga tushgan narsani iflos dastro’molning cheti bilan, til solib va har xil tasodifiy buyumlar bilan olib tashlash mutlaqo yaramaydi.
Ko’zga jarohatlaydigan biror narsa (metall qirindisi bo’lagi va boshqalar) tushgan deb gumon qilinganida shifokorga borish, albatta shart.
Govmijja. Bu kasallik halq orasida- teskan ham deb yuritiladi, mana shu oddiy nom tilga olinganida ko’z qovoqlari chetidagi yog’ bezining yiringli yallig’lanishi nazarda tutiladi –.. Govmijjaga yiring tug’diradigan bakteriyalar sabab bo’ladi.
Kasallik zaiflashib qolgan bolalarda tezroq avj oladi va ko’proq uchraydi. Bu kasallik ko’z qovog’ining qizarishi va burtib chiqishi, og’rib turishi, ba’zan bir necha kun mobaynida og’rishi bilan namoyon bo’ladi. So’ngra yiringli uch beradi.
Moddalar almashinuvi buzilganida, odam darmoni quriganida kasallik ko’pincha takrorlanib turadi, ba’zan ikkinchi ko’zga o’tadi.
Govmijjaning oldini olish-gigiyena qoidalariga amal qilish (qo’llar, dastro’mollar, o’rin-ko’rpaning toza bo’lishi), ochiq havoda sayr qilish, vitaminlarga, ayniqsa vitamin B2 ga boy ovqatlar bilan ovqatlanish, mo’l-ko’l sabzavot, lekin kamroq uglevodlar yeyishdir.
|
| |