O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti jizzax filiali

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti jizzax filiali
|
bet | 1/3 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 118,43 Kb. | | #109663 |
Bog'liq Jizzax filiali
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS
TA’LIM VAZIRLIGI
MIRZO ULUG‘BEK NOMIDAGI O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
JIZZAX FILIALI
“Psixologiya” FAKULTETI
“Ijtimoyi va iqtisodiy fanlar” KAFEDRASI
“Iqtisodiy tahlil” FANIDAN
MUSTAQIL ISHI
Pul oqimi tahlilining vazifalari va bosqichlari
Topshirdi: 140-20 -guruh talabasi A.Aliyev
Qabul qildi: Yu.Azimov
Jizzax-2023
Mavzu: Pul oqimi tahlilining vazifalari va bosqichlari
Reja:
1. Pul oqimi tahlilining vazifalari va bosqichlari.
2. Rentabellik turlari va ularga taʼsir etuvchi omillarning tahlili.
Pul oqimi tahlilining vazifalari va bosqichlari
Pul oqimlarini tahlil qilishning asosiy vazifasi pul mablag'larining etishmasligi (ortiqchaligi) sabablarini aniqlash, ularning kelib tushish manbalarini va foydalanish yo'nalishlarini aniqlashdan iborat. Pul oqimlarini tahlil qilish natijalariga ko'ra quyidagi masalalar bo'yicha xulosalar chiqarish mumkin:
1) mablag'lar qanday hajmda va qanday manbalardan olinganligi va ularni sarflashning asosiy yo'nalishlari qanday;
2) kompaniya o'zining joriy faoliyati davomida naqd pul tushumlarining to'lovlardan oshib ketishini ta'minlay oladimi va bunday ortiqchalik qanchalik barqaror;
3) kompaniya joriy majburiyatlarini to'lashga qodirmi;
4) korxona olgan foyda uning hozirgi pulga bo‘lgan ehtiyojini qondirish uchun yetarlimi;
5) jamiyatning o‘z mablag‘lari investitsiya faoliyatini amalga oshirish uchun yetarlimi;
6) olingan foyda miqdori va mablag'lar miqdori o'rtasidagi farq nima bilan izohlanadi. Korxonaning pul oqimlari turlarini tahlil qilish ularni alohida turlar bo'yicha aniqlashni va ko'rib chiqilayotgan davrdagi muayyan turdagi pul oqimlarining umumiy hajmini aniqlashni o'z ichiga oladi. Pul oqimlarini tahlil qilish umuman korxona bo'yicha, uning iqtisodiy faoliyatining asosiy turlari nuqtai nazaridan, alohida tarkibiy bo'linmalar (mas'uliyat markazlari) uchun amalga oshiriladi. Aniq oqimni hisoblashning to'g'ridan-to'g'ri va bilvosita usullari mavjud. To'g'ridan-to'g'ri hisoblash usuli kompaniyaning hisobvaraqlaridagi pul oqimlarini tahlil qilish asosida: - pul mablag'larining kelib tushishining asosiy manbalari va chiqish yo'nalishlarini ko'rsatish imkonini beradi; - joriy majburiyatlar bo'yicha to'lovlar uchun mablag'larning etarliligi to'g'risida tezkor xulosalar chiqarish imkonini beradi; - sotish va pul tushumlari o'rtasidagi munosabatlarni o'rnatadi hisobot davri. Bilvosita hisoblash usuli balans moddalarini tahlil qilish va moliyaviy natijalar to'g'risidagi hisobotga asoslangan sof pul oqimi korxona faoliyatining turli turlari o'rtasidagi munosabatlarni ko'rsatishga imkon beradi; sof foyda va hisobot davridagi kompaniya aktivlaridagi o'zgarishlar o'rtasidagi munosabatni o'rnatadi. Kompaniyaning sof pul oqimini bilvosita usulda hisoblash iqtisodiy faoliyat turlari pul oqimlari ustidan nazoratni samarali tashkil etish tufayli uzoq muddatli istiqbolda ijobiy pul oqimlari hajmini oshirish va salbiy pul oqimlari hajmini kamaytirish bo'yicha samarali echimlarni ishlab chiqish mumkin.
Shu bilan birga, uzoq muddatli istiqbolda ijobiy pul oqimlari hajmini oshirishga quyidagi tadbirlar orqali erishish mumkin:
- o'z kapitali miqdorini oshirish maqsadida strategik investorlarni jalb qilish;
- qo'shimcha aksiyalar chiqarish;
- uzoq muddatli moliyaviy kreditlarni jalb qilish;
- moliyaviy investitsiya vositalarining bir qismini (yoki butun hajmini) sotish;
- foydalanilmayotgan asosiy vositalar turlarini sotish (yoki ijaraga berish).
Uzoq muddatli istiqbolda salbiy pul oqimi hajmining pasayishiga quyidagi chora-tadbirlar yordamida erishish mumkin:
- real investitsiya dasturlari hajmi va tarkibini qisqartirish;
- moliyaviy investitsiyalardan voz kechish;
- korxonaning doimiy xarajatlari miqdorini kamaytirish.
Hech kimga sir emaski, moliyaviy faoliyatda korxonaning butun xo'jalik faoliyatiga salbiy ta'sir ko'rsatadigan va mulkdorlarning huquqlarini buzadigan suiiste'mollik holatlari tez-tez uchrab turadi. Pul oqimlarini boshqarish zarurati Shunday qilib, shuni ta'kidlash kerakki, pul oqimlari tijorat tashkilotlari tomonidan tadbirkorlik faoliyati davomida foydalanadigan moliyaviy resurslarning asosiy qismini tashkil qiladi. Pul oqimlarining holati ko'p jihatdan alohida tashkilotlarning ham, moliyaviy farovonligini ham belgilaydi iqtisodiy tizim umuman. Mablag'larning doimiy aylanishi ishlab chiqarish va aylanish jarayonining uzluksiz ta'minlanishining asosidir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti jizzax filiali
|