nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Noan'anaviy darsning belgilari - Ta'limning an'anaviy va noan'anaviy usullari. Talabalarni o'qitishning noan'anaviy...

|
Ta'limning an'anaviy va noan'anaviy usullari. Talabalarni o'qitishning noan'anaviy usullari. Zamonaviy darsga qo'yiladigan didaktik talablar
|
bet | 2/10 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 135,91 Kb. | | #241171 |
Bog'liq Ta\'limning an\'anaviy va noan\'anaviy usullari. Talabalarni o\'qitiNoan'anaviy darsning belgilari
Yangi joyning elementlarini olib yuradi.
Dasturiy bo'lmagan materiallardan foydalaniladi.
Tashkil etilgan jamoaviy faoliyat individual ish bilan birlashtirilgan.
Darsni tashkil etishda turli kasb egalari jalb etilgan.
Talabalarning hissiy yuksalishiga ofis dizayni, AKTdan foydalanish orqali erishiladi.
Ijodiy topshiriqlar bajarilmoqda.
O'z-o'zini tahlil qilish darsga tayyorgarlik ko'rish davrida, darsda va undan keyin amalga oshiriladi.
Darsni tayyorlash uchun talabalarning vaqtinchalik tashabbuskor guruhi tuziladi.
Dars oldindan rejalashtirilgan.
Nostandart darslarning eng keng tarqalgan turlari
Darslar - "immersions"
Darslar - biznes o'yinlari
Darslar - matbuot anjumanlari
Darslar - musobaqalar
KVN darslari
Teatr darslari
Kompyuter darslari
Guruh ish shakllari bilan darslar
O'zaro ta'lim darslari
Ijodkorlik darslari
Darslar - auktsionlar
Talabalar tomonidan o'qitiladigan darslar
Darslar - testlar
Darslar - shubhalar
Darslar - ijodiy hisoblar
Formula darslari
Darslar - musobaqalar
Ikkilik darslar
Umumlashtirish darslari
Fantaziya darslari
Darslar - o'yinlar
Darslar - "sudlar"
Haqiqat izlash darslari
"Paradokslar" dars-ma'ruzalari
Darslar - konsertlar
Dialog darslari
"Tekshiruv ekspertlar tomonidan olib borilmoqda" darslari
Darslar - rolli o'yinlar
Darslar - konferentsiyalar
Integratsiyalashgan darslar
Darslar-seminarlar
Darslar - "dumaloq mashg'ulotlar"
Fanlararo darslar
Darslar - ekskursiyalar
Darslar - "Mo''jizalar maydoni" o'yinlari
Noan'anaviy darslarning tasnifi
Dars turlari va shakllari
Yangi bilimlarni shakllantirish darslari
Malaka oshirish darslari
Takrorlash va bilimlarni umumlashtirish, ko'nikmalarni mustahkamlash darslari
Bilim va ko'nikmalarni tekshirish va hisobga olish uchun darslar
Birlashtirilgan darslar
Ma'ruzalar, ekspeditsiya darslari, sayohat darslari, tadqiqot darslari, dramatizatsiya darslari, o'quv konferentsiyalari, integratsiyalashgan seminar darslari, insholar, dialog darslari, rolli o'yinlar bilan darslar, biznes o'yinlari, darsdan tashqari o'qish seminarlari, iterativ va umumlashtiruvchi bahslar, o'yinlar: KVN , "Nima? Qayerda? Qachon?, Mo''jizalar maydoni, Baxtli imkoniyat, teatrlashtirilgan (dars-sud), maslahat darslari, tanlov darslari, tanlov darslari, test viktorinalari, tanlovlar, auktsion darslari, dars-bilimni jamoatchilik nazorati, ijodiy ishlarni himoya qilish, loyihalar, ijodiy hisobotlar
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ta'limning an'anaviy va noan'anaviy usullari. Talabalarni o'qitishning noan'anaviy usullari. Zamonaviy darsga qo'yiladigan didaktik talablar
|
Bibliografik havola - Ta'limning an'anaviy va noan'anaviy usullari. Talabalarni o'qitishning noan'anaviy usullari....

|
Ta'limning an'anaviy va noan'anaviy usullari. Talabalarni o'qitishning noan'anaviy usullari. Zamonaviy darsga qo'yiladigan didaktik talablar
|
bet | 5/10 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 135,91 Kb. | | #241171 |
Bog'liq Ta\'limning an\'anaviy va noan\'anaviy usullari. Talabalarni o\'qiti
Zhunisbekova J.A., Iztaev J.D., Ismanova N.E., Dautkalieva P.B., Koishibaeva N.I., Zhunisbekova D.A. BAYOSIB MAKTABIDA AN’anaviy VA NOAN’anaviy TA’LIM USULLARINI BILASHTIRISH ZORATI HAQIDA // Xalqaro eksperimental ta’lim jurnali. - 2015. - No 1. - B. 19-23;
URL: http://expeducation.ru/ru/article/view?id=6314 (kirish sanasi: 01/05/2020). "Tabiiy tarix akademiyasi" nashriyoti tomonidan chop etilgan jurnallarni e'tiboringizga havola qilamiz.
TA’LIMNI NOAN’anaviy SHAKLLARI VA USULLARI TA'LIM JARAYONIDA
Tavsiyalar federal davlat ta'lim standartlari talablarini bajaradigan o'qituvchilar va ishlab chiqarish ta'limi ustalari uchun mo'ljallangan. kasb-hunar ta'limi. Tavsiyalar noan'anaviy shakl va usullarning tavsifini beradi kasbiy ta'lim, o'quvchilarning o'quv faoliyatini tashkil etishda ulardan foydalanishning uslubiy jihatlari, mahorat darslari, pedagogik mahorat darslari metodikasi va tashkil etish.
Zamonaviy pedagogika fani belgilaydishakl ta'lim jarayonini o'z sub'ektlarining pozitsiyalari, ularning funktsiyalari, shuningdek, o'z vaqtida ta'limning tarkibiy bo'linmalari, davrlarini yakunlash bilan bog'liqligini tartibga solish mexanizmi sifatida. Ta'limni tashkil etish shakli asosiy didaktik kategoriyalardan birini belgilaydi.
Har xillari bortasnifi ta'limni tashkil etish shakllari, ular qanday mezonlarga asoslanganligi bilan farqlanadi: o'quvchilar soni, didaktik maqsad, faoliyat turi, dominant funktsiya, o'qish joyi, darslarning davomiyligi. Shunday qilib,qamrab olingan talabalar soni bo'yicha ajratmoqindividual (uy vazifalari, qo'shimcha darslar, maslahatlar va boshqalar),guruh (ekskursiya, laboratoriya ishi, ustaxona va boshqalar) vakatta (fan olimpiadalari, konferentsiyalar va boshqalar) ta'limni tashkil etish shakllari;darslarni tashkil etishning asosiy maqsadiga muvofiq shakllarni taqsimlashnazariy tayyorgarlik (ma'ruza, seminar va boshqalar), shakllaramaliy mashg'ulotlar (laboratoriya ishi, ustaxona va boshqalar), shakllararalash ta'lim (dars, ekskursiya va boshqalar).Bosqichma-bosqich to‘plangan tajriba to‘garak faoliyatini tashkil etishda, intizomiy musobaqalar tayyorlashda, integrallashgan darslarda, sinfdan tashqari mashg‘ulotlarda foydalaniladi.
Mashg'ulotni tashkil etishning muayyan shaklining samaradorligi ko'plab omillarga bog'liq bo'lib, ular orasida asosiylaridan biri o'qituvchi va talabalarning uni amalga oshirishga pedagogik, psixologik va uslubiy tayyorgarligidir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ta'limning an'anaviy va noan'anaviy usullari. Talabalarni o'qitishning noan'anaviy usullari. Zamonaviy darsga qo'yiladigan didaktik talablar
|
III. Xulosa - Berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti

|
Berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti
|
bet | 6/6 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 30,93 Kb. | | #126457 |
Bog'liq DJANABAYEV Samandar.gIII. Xulosa
Xulosa qilib aytganda, O’sish iqtisodiy maqsadni belgilab beradi. Umumiy mahsulotni aholiga nisbatan kengayishi ish-haqilarni o’sishiga olib keladi va shuning bilan birgalida aholining turmush darajasini ko’tarilishiga sababchi bo’ladi. Yuqori o’sish bilan rivojlanayotgan iqtisodiyot kishilar ehtiyojlarini yaxshiroq qondirishga va ijtimoiy hamda iqtisodiy muammolarni hal etishga imkoniyat yaratadi. O’z navbatida, ish haqilarni oshishi kishilarga ko’proq dam olish, shaxsiy kompyuterlarni sotib olish va oily ta’limda tahsil olish kabi imkoniyatlarni yaratib beradi. Tobora yuksalib borayotgan iqtisodiyot aholini kam ta’minlangan qatlamini ahvolini yaxshilash, san’atni rivojlantirish va atrof-muhitni himoya qilish kabi muammolarni hal etishda yordam beradi.
Mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanishi ko’p omilli va shu bilan birga ziddiyatli jarayon hisoblanadi. Iqtisodiy rivojlanish hech qachon bir tekis, yuqorilab boruvchi chiziq bo’yicha ro’y bermaydi
IV.Foydalanilgan adabiyotlar
B.T. Sаlimov, M.T. Asqarova, I.A. Yakubov, M.S. Yusupov, G‘.T. Yuldashev, H.A. Hakimov. Mikroiqtisodiyot. Makroiqtisodiyot. Dаrslik. – T.: “Iqtisodiyot”, 2019, - 446 b.
2. Asatullayev X., Nazarova G., Mamanazarov A. Mikroiqtisodiyot. Makroiqtisodiyot. O‘quv qo‘llanma. – T.: “Nihol print” OK, 2022 y
3. Alimardonov E. Xalqaro moliya munosabatlari. Darslik. – T.: “Nihol print” OK, 2022 y.
4. Nuritdinova V., Sharapova M. Moliya (I modul). Darslik. – T.: “Nihol print” OK, 2022 y. Internet saytlar
5. Gazeta.uz
6. Spot.uz
|
| |
Kontaktlarning konstruktiv turlari

|
Kontaktlarning konstruktiv turlari
|
bet | 2/3 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 146,84 Kb. | | #132831 |
Bog'liq 3-amaliyKontaktlarning konstruktiv turlari.
Kontaktlarning barcha konstruktsiyalari yuza shakli buyicha uchta asosiy turga bulinadi: nuktali, chizikli va yuzaki. Nuktali kontaktlar (2-rasm) konus yoki yarim shar shakliga ega. Ular bir nuktada tekislik yoki yarim shar bilan tutashadi.
Rasm 2. Kontaktlarning asosiy turlari.
Barcha kontaktlar kichik toklarni yunalishini uzlashtirish uchun muljallangan.CHizikli kontaktlar (2 rasm, b) 2ta tsilindr yuzasi, yoki chizik buylab tutashgan tekislik yokiprizma shakliga ega. Ular urta va katta toklar uchun muljallangan. Tekis kontaktlar (16.2, v-rasm)- tekislik buylab tutashgan va katta toklar uchun muljallangan.
Kontaktli uzellar kontaktlarning tashkari yoki teks prujinalarni uz ichiga oladi. 3-rasmda xarakatchan va xarakatsiz kontaktli 2 ta tekis prujinadan tashkil topgan richagli gontaktli uzel kursatilgan. Prujinalarning bir tomoni izolyatsion asosga kattik biriktirilgan. Xarakatchan kontakt 2 tirgak 4 taьsirida uzgaradi. Xarakatchan kontakt 2 kontaktlar yeritmasi uzunligiga tushsa kontaktlar tutashuvi xosil buladi. Ikkala prujina qo’shimcha yegilishga ega buladi, chunki tirgak xarakati bir muncha davom yetib turadi. SHuni hisobiga kontaktlar chang va oksidli plyonkani bartaraf etish uchun zarur bo’lgan kontaktlar sirgamini ruy beradi.
4- rasmda ish barkarorligini oshiradigan, elektr zanjirini ikki joydan urilishini taьminlaydigan kuprikchali kontakt uzel kursatilgan. Tigak 1 yunalishini uzgartirganda ikkita xaraktchan kontaktlarga 3 ega kuprikcha ikkita xarakatsiz kontakt tomonga kontaktlar tushuvigacha yunaladi. Burama prujina 2 sikish kuchini va xarakatchan kontaktlarni xarakatlarcha nisbatan uzi urnatilish imkonini taьminlaydi, bu esa kontaktlar yoyilishiga va ulvrni tayyorlashdagi ayrim aniksizliklarni kompensatsiya qiladi.
3-rasm.Richagli kontakt uzel.
Tirgachlar tulik kurinishi kontaktlar yeritmasi x0 va proval xn dan tashkil topgan. (3- rasmdagi kontakt uzidagi abi).
Rasm- 4. Kuprikchali kontakt uzel.
5-rasmda richagli kontakt uzei chizik buylab xarakatsiz kontakt 3 bilan tutashuvchi xarakatchan kontaktga sharnir bilan maxkamlangan. Kontaktli bosim prujina 4 yordamida amalga oshiriladi. Xarakatlangan kontakt o’zgarishi ukka O nisbatan soat strelkasiga karshi richag 1 buralganda xosil buladi. Avval xarakatchan kontakt 2 kontakt eritmasi uzunligiga xarakatchan kontaktli 3 bilan tutashguncha nuktada A uzgaradi. Bundan kiyin xarakatchan kontakt O2 ukga nisbatan bir vaqtga buraladi va richag bilan Щ, ukga nisbatan birgalikda. Natijada xarakatchan kontakt 2 xarakatsiz 3 kontak tomon siljiydi. Yopik xolatda kontakt (aloka) V nuktada buladi. Siljish kontaktlarni okisli plenkadan tozalashga yordam beradi, asosiysi kontaktlar ajratilganda elektrik eroziya xosil buladi.
Rasm-5. Siljiydigan kontaktli richagli kontakt uzel.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
|
bet | 9/9 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 228,87 Kb. | | #261117 |
Bog'liq MUSTAQIL ISH 1Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
1. Ayupov X “Informatika” O'quv qo'llanma, 2005, O`zbekiston.
2. Azimdjanova M. T., Muradova M. T., Pazilov M. S., “Informatika va axborot texnologiyalar” O'quv qo'llanma, 2013, O`zbekiston.
3. B.B.Mo’minov “Informatika” , O'quv qo'llanma, 2014.
4. Davronbekov D., Aliyev U. T., Madaminov X. X., Isroilov J. D. “Simsiz tarmoqlar” , Kommunikatsiya texnologiyalari, Darslik, 2021, O`zbekiston.
5. I.Isoqov, S.I.Qulmamatov, “Informatika” Ma'ruzalar to'plami, 2014,O`zbekiston.
6. Majidov R.R. “Informatika fanni o'qitish metodikasi”, Informatika, O'quv qo'llanma, 2019, O`zbekiston.
7. Mirsagdiyev O.A. “Raqamli tezkor-texnologik aloqa tarmoqlarini hisoblash” Informatika, O'quv qo'llanma, 2019, O`zbekiston
8. Nazarov U.A., Karimov A.A., Elmuradov B.E. “Ta’limda axborot texnologiyalari” Informatika, Ma'ruzalar to'plami, 2014, O`zbekiston.
9. Mamajanov R.Ya., Xaydarova M.Yu., Mambetova D.E., G`anixo`jaeva D. “Informatika” , Uslubiy qo'llanma, 2010, O`zbekiston.
10. G.K. Zaripova “Informatika va axborot texnologiyalari” Informatika, O'quv qo'llanma, 2022, O`zbekiston.
Havolalar
1. https://crabo.ru/uz/configuring-wi-fi/what-is-a-wireless-network-wireless-local-area-networks-wireless-lans.html
2. https://uz.eyewated.com/simsiz-kompyuter-tarmogi-nima/
3. https://azkurs.org/mundarija.html?page=11
4. http://tami.uz/matnga_qarang.php?id=111
5. https://www.texnoman.uz/post/tarmoq-tushunchasi.htm
uning xavfsizligini ta’minlash masalalari ko’tarildi. Simsiz tarmoqlardan
foydalanganda paydo bo’lgan asosiy muammolar sirasiga quyidagilarni keltirib
o’tish lozim - bu maxsus xizmat, tijorat tashkilotlari va xususiy tadbirkorlar
jo’natmalarini tutib qolish, kredit kartochkalar nomerlarini tutib qolish,
bog’lanish uchun to’lov vaqtini o’g’irlash, kommunikatsi
|
| |
CDMA-2000 - Mustaqil ish 1

|
Mustaqil ish 1
|
bet | 5/9 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 228,87 Kb. | | #261117 |
Bog'liq MUSTAQIL ISH 1CDMA-2000 bu ITU IMT-2000 aniqlaganidek, 3G sotali aloqa uchinchi avlod xizmatlarini ta’minlaydigan simsiz radioulanish hisoblanadi.
Dastlab cdma-2000ni ishlab chiqishda quyidagi shartlar qo‘yildi:
- 3Gga ITU talablariga aloqa xizmatlarining hajmi va sifatining mos kelish;
- operatorlik kompaniyalarining kapital qo‘yilmalarini xavfini kamaytirish va himoyalash;
- tarmoqlarni qurish bo‘yicha operatorlik kompaniyalarining ishini yengillashtirish.
cdma-2000 sotali tarmoqlar cdmaOne (IS-95) rqamli tarmoqlar bilan to‘liq moslashuvchan, bu yangi simsiz aloqa avlodiga oddiy va qimmat bo‘lmagan o‘tishni ta’minlaydi va bu bilan operatorlik kompaniyalarining kapital qo‘yilmalarini himoyalashni ta’minlaydi.
cdma-2000 sotali tarmoqlar ovoz sifatini sezilarli yaxshilanishini, yuqori tezliklardagi ovoz kanallarining sig‘imini va ma’lumotlarni uzatilishi multmedialiligini oshirilishini ta’minlaydi. cdma2000ga evolyusion o‘tish 1X va 3X sifatida ma’lum bo‘lgan ikkita fazalarga bo‘linadi. IMT-2000ga evolyusion o‘tishni amalga oshirish uchun 1,25 MGs chastotalar polosasida standartning yana bir rivojlanishi 1XEV ko‘rib chiqiladi, u 1Xdan yuqori cdma2000 imkoniyatlarini kengaytirishga imkon beradi. Gonkongda bo‘lib o‘tgan CDMA kongressida bu standartlarga oldin butun dunyodagi operatorlardan to‘plangan va CDGda umumlashtirilgan talablar qabul qilindi.
CDMA-2000 1X. cdma-2000 1X tarmoqlari cdmaOne kabi o‘sha chastotalar polosalarida ishlaydi, lekin ular ovoz kanallarining 2 martta katta o‘tkazish polosasiga va 144 Kbit/s ma’lumotlarni uzatish tezligiga ega. cdma-2000 1X va cdmaOne tarmoqlari to‘liq moslashuvchan, ularga bir tarmoqning boshqasiga keyingi takomillashtirilishi sifatida qarash kerak. TIA cdma-2000 1Xni kak IS-2000 standarti sifatida e’lon qildi. 1X nom 1XRTT texnik atamasidan kelib chiqadi, u 1,25 MGs chastotalar polosasi spektrini egallaydigan cdma-2000 tarmoqlariga kiradi. 1X 1,25 MGs polosada radiouzatish texnologiyasini bildiradi. 1X chastotalar spektrining turli oraliqlarida 1,25 MGs polosani egallashi mumkin.
|
| |
Kommunikatsiyaning mohiyat va elementlari Reja: Kommunikatsiya va kommunikatsion jarayon

Kommunikatsiyaning mohiyat va elementlari Reja: Kommunikatsiya va kommunikatsion jarayon
Download
335,47 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
15.12.2023
Hajmi
335,47 Kb.
#119149
Download
335,47 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kommunikatsiyaning mohiyat va elementlari Reja: Kommunikatsiya va kommunikatsion jarayon
Download
335,47 Kb.
Matnni ko'rish
1-ma’ruza. O’zgarmas tok elektr zanjirlari

|
1-ma’ruza. O’zgarmas tok elektr zanjirlari
|
bet | 1/8 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 0,55 Mb. | | #150194 |
Bog'liq 1-maruza 1-MA’RUZA. O’ZGARMAS TOK ELEKTR ZANJIRLARI
Reja:
1.Umumiy tushunchalar.
2.Tok va kuchlanish manbalari.
3.Tugun va konturlar.
4.Elektr zanjirning asosiy qonuniyatlari.
5.O’zgarmas tokning ishi va quvvati.
6. Manba va iste’molchilarni ulanish usullari
1. Umumiy tushunchalar
Elektr zanjiri deb elektr tokini hosil qiluvchi va uni oqib o’tishini ta’minlash uchun berk yo’l hosil qiladigan qurilmalar yig’indisiga aytiladi. Elektr zanjirlaridagi elektromagnitaviy jarayonlar tok, kuchlanish, elektr yurituvchi kuch (EYuK) qarshilik (o’tkazuvchanlik), induktivlik, sig’im kabi tushunchalar orkali ifodalanadi. Zanjirlardagi tok ikki xil o’zgaruvchan yoki o’zgarmas bo’lishi mumkin. SHuningdek nosinusoidal tok deb ataluvchi elektr toklari ham mavjud bo’lib bunday zanjirlarni keyinroq ko’ramiz.
Vaqt davomida son qiymati va yo’nalishi o’zgarmaydigan tok- o’zgarmas tok deb ataladi. Ya’ni bunda zaryad tashuvchilar (elektronlar) bir tomonga xarakatlanadi. O’zgarmas elektr tokida tok kuchi, kuchlanish, EYuK va qarshilik kabi parametrlar o’zaro bog’langan bo’ladi, shu bog’lanishni urganish elektr zanjirlarida muxim rol o’ynaydi. Xalqaro SI birliklar sistemasida tok kuchi Amper (A), kuchlanish Volt (V), qarshilik Om va o’tkazuvchanlik simens (Sm) deb qabul qilingan. Bu birliklar orasida tok kuchi va kuchlanishni bog’lanishi muxim xususiyatga ega va buni voltamper xarakteristika deb ataladi. Agar elektr zanjiri, yoki elementning voltamper xarakteristikasi to’g’ri chiziqdan iborat bo’lsa bu zanjir yoki element chiziqli deb ataladi.
Masalan aktiv qarshilik RS , bu yerda -solishtirma qarshilik, L-uzunlik, S-simning kesim yuzasi om qonunga ko’ra bu qarshilikdan utayotgan tok kuchi J , yoki JgU (g o’tkazuvchanlik) bo’lgani uchun aktiv qarshilik chiziqli element bo’lib, aktiv qarshiliklardan tuzilgan zanjir ham chiziqli elektr zanjiri bo’ladi. Agar elementning voltьamper xarakteristikasi egri chiziqdan iborat bo’lsa (masalan diod, termorezistor va xakoza) bunday element nochiziqli element, bunday elementli elektr zanjiri nochiziqli zanjir deb ataladi.
|
| |
Modelning tavsifi va laboratoriya ishini bajarish bo‘yicha tavsiyalar

|
Modelning tavsifi va laboratoriya ishini bajarish bo‘yicha tavsiyalar
|
bet | 4/5 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #143713 |
Bog'liq Oddiy elektr energiyani uzatish tizimining uch fazali qisqa tuta (1) Modelning tavsifi va laboratoriya ishini bajarish bo‘yicha tavsiyalar
Uch fazali qisqa tutashuv rejimida elektr tarmoqlarning ishlab turishini tahlil qilish uchun elektr energiyaning uch fazali manbasi, oshib boruvchi transformator, elektr uzatish tarmog„i, pasaytiruvchi transformator va elektr energiya iste‟molchidan tashkil topgan elektr energiyani uzatishning oddiy tizimini sinovdan o„tkazish tavsiya etiladi .
Model elektr uzatish chizmasiga to„liq mos keladi va ikkinchi transformator kirish qisqichida uch fazali qisqa tutashuv va huddi shu transformatorning ikkilamchi chulg„am shinalarida qisqa tutashuv shaklidagi ikkita mumkin bo„lgan rejim buzilishlarni ko„zda tutadi. Qisqa tutashuv toki tegishli ossillograf yoki raqamli indikatsiyaga ega bo„lgan ampermetr yordamida o„lchanadi. Barcha o„lchov bloklari tok ko„rsatkich yoki kuchlanishdan, tegishli miqdordagi bir zumdagi ko„rsatkichni amaldagi ko„rsatkichga o„zgartirgich, ossillograf va raqamli indikatordan iborat. Tahlil qilish maqsadiga ko„ra ossillograf tokning bir zumdagi ko„rsatkichning o„zgarishini kuzatish uchun tok ko„rsatkichining chiqishiga yoki sinusoidli miqdorini amaldagi ko„rsatkichga o„zgartirgich chiqishiga ulanishi mumkin.
Uch fazali qisqa tutashuv kutilayotgan qisqa tutashuv joyiga ulangan uch fazali uchirgich yordamida amalga oshiriladi. O‟chirgich o„lchamning darchasida berk tutashishlarga o„tish qarshilik kuchini berishi lozim. Ushbu qarshilik kuchi eng kichik miqdorga ega bo„lishi lozim. Agar modellashtirishda tez harakatlanish darajasi past shakldagi muammolar mavjud bo„lsa, qarshilik kuchini ma‟lum chegara doirasida oshirib borish mumkin.
Qisqa tutashuv tokining hisob-kitobi tizimda magnit aloqalarni bartarf etish yo„li bilan oddiy usul bo„yicha amalga oshiriladi. Zanjirni elektr uzatish tarmog„iga ulash tavsiya etiladi. Elektr energiya manbasining va ikkinchi transformatorning ikkilamchi chulg„amning qisqa tutashuv tokining haqiqiy ko„rsatkichlarini transformatorlarning transformatsiya koeffitsientidan foydalangan holda hisoblash lozim.
Toklar ossillogrammalarini tahlil qilishda bevosita qisqa tutashuv paytidan keyin ro„y bergan o„zgarishlarga e‟tibor berish. Tokning bir zumdagi ko„rsatkichining o„zgarishi bo„yicha uning erkin tashkil etuvchisini va doimiy o„tish jarayon vaqtini aniqlash mumkin. Buni uch fazali qisqa tutashuv paytida oddiy tizimdagi O„tkinchi jarayonlarni tahlil qilishda qo„llash tavsiya etiladi.
|
| |
SINOV SAVOLLARI - Ishi oddiy elektr energiyani uzatish tizimining uch fazali qisqa tutashuv rejimida ishlab turishini...

|
Ishi oddiy elektr energiyani uzatish tizimining uch fazali qisqa tutashuv rejimida ishlab turishini tadqiq etish ishning maqsadi
|
bet | 5/5 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #143713 |
Bog'liq Oddiy elektr energiyani uzatish tizimining uch fazali qisqa tuta (1)
Oddiy zanjirda qisqa tutashuvning to„liq tok kuchi har bir aniq vaqt uchun qanday aniqlanadi?
Qo„shilish fazasi deb nimaga aytiladi?
Qisqa tutashuv tokining nodavriy tarkibi. Uning boshlang„ich ko„rsatkichi.
Qisqa tutashuv Ta tokining nodavriy tarkibi so„nishining doimiy vaqti nimaga bog„liq va u qanday aniqlanadi?
Qisqa tutashuv zarbali toki deb nimaga aytiladi va uni aniqlashda qanday sodda shartlar qabul qilinadi?
Zarbali koeffitsientlar nimani ko„rsatadi va ular qanday o„zgarish chegaralariga ega?
Qisqa tutashuv tokining eng katta amaldagi toki qanday aniqlanadi?
fv1-LABORATORIYA ISHI
ODDIY ELEKTR ENERGIYANI UZATISH TIZIMINING UCH FAZALI QISQA TUTASHUV REJIMIDA ISHLAB TURISHINI TADQIQ
ETISH
Ishning maqsadi: MatLAB muhitda modellashtirish yo„li bilan elektr energetik tizimlarida qisqa tutashuv toklarini aniqlash uslubiyotini o„zlashtirish.
1.1-jadval
Variant
raqami
|
Ug,
kV
|
Ul,
kV
|
Un,
kV
|
P,
MVt
|
cos φ
|
l, km
|
22
|
10,5
|
330
|
15
|
200
|
0.85
|
150
|
Liniyada bo`layotgan 3 fazali qisqa tutashuv paytida transfarmator shinasidagi kuchlanishning o`zgarishi
Liniyada bo`layotgan 3 fazali qisqa tutashuvdan keyingi pasaytiruvchi transfarmator shinasidagi tokning o`zgarishi
Liniyada bo`layotgan 3 fazali qisqa tutashuv paytida transfarmator shinasidagi tokning o`zgarishi
Liniyada bo`layotgan 3 fazali qisqa tutashuvdan oldingi generator shinasidagi tokning o`zgarishi
Liniyada bo`layotgan 3 fazali qisqa tutashuvdan oldingi generator shinasidagi kuchlanishning o`zgarishi
Liniyada bo`layotgan 3 fazali qisqa tutashuvdan keyingi pasaytiruvchi transfarmator shinasidagi kuchlanishning o`zgarishi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ishi oddiy elektr energiyani uzatish tizimining uch fazali qisqa tutashuv rejimida ishlab turishini tadqiq etish ishning maqsadi
|
Avtomatlashtirishning bosqichlari

|
Avtomatlashtirishning bosqichlari
|
bet | 2/3 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 49 Kb. | | #145762 |
Bog'liq 1-маърузаAvtomatlashtirishning bosqichlari
Avtomatlashtirishning tо‘rtta bosqichi mavjud.
1 – bosqich . Ish siklini avtomatlashtirish. Bunda avtomatlar va yarim avtomatlar yaratiladi hamda ulardan potok liniyalar quriladi. Ishchining vazifasiga zagotovkalarni stanoklararo transportirovka qilish, stanokni ishga sozlash va vaqti – vaqti bilan rostlab turish, tayyor maxsulotni nazorat qilish kabi ishlar kiradi.
2 – bosqich . Mashinalar tizimini avtomatlashtirish va avtomatik liniyalar yaratish. Bu bosqichda ish siklidan tashqari maxsulotni nazorat qilish, detallarni yig‘ish, ularni о‘rab qadoqlab joylashtirish, stanoklararo zagotovkalarni uzatish kabi ishlar mashina va mexanizmlar yordamida bajariladi. Shuningdek bunda aktiv nazorat qilish jixozlari va qurilmalari ham qо‘llaniladi.
3 – bosqich . Ishlab chiqarish jarayonlarini kompleks avtomatlashtirish. Bu bosqichda ishlab chiqarishda ishlatiladigan xom ashyo maxsulotidan zagotovka olishdan tortib, ishlov berish va yig‘ish jarayonlari hamda tayyor maxsulotni qadoqlab о‘rashgacha hamma davrlari avtomatlashtiriladi. Bunda avtomatlashtirilgan sexlar va zavodlar yaratiladi. Ular bir maxsulotga mо‘ljallangan kо‘plab ishlab chiqarish korxonalaridir.
4 – bosqich . Tо‘liq avtomatlashtirish. Bu bosqichda ham ishlab chiqarishning hamma davrlari avtomatlashtirilgan bо‘lib, lekin foydalaniladigan texnologik jixozlar moslanuvchanlik xususiyatiga egadirlar. Ularni turli maxsulotlar ishlab chiqarishga qayta sozlash mumkin. Buning uchun texnologik jixozlarni sozlashga, dastur tayyorlashga , dasturni kiritishga kо‘p vaqt talab qilmaydi. Bu bosqichda avtomatlashtirilgan moslashuvchan ishlab chiqarish tizimlar MICHT va komplekslar yaratiladi.Bunda stanoklarni boshqarish, ularga zagotovkalarni yuklash, tayyor detallarni olish, ularni tashish, nazorat qilish kabi operatsiyalar avtomatlashtiriladi.
Kibernetika, telemexanika tushunchalari
Kibernetika jonli organlar, jamiyat va mexanizmlardagi boshqarish qonunlari о‘zoro о‘xshash va umumiy bog‘lanishda ekanligini tasdiqlaydigan fandir. Bunda turli fizik tabiatga xos bо‘lgan tizimlardagi boshqarish jarayoniga umumiy nuqtai nazardan qaralib, ular uchun boshqarishning yagona matematik nazariyasi yaratilishi mumkunligi aytiladi. Kibernetika avtomatlashtirish fanining nazariy asoslarini о‘z ichiga oladi. Kibernetikada ma’lumotlar va ularni tartibga solish ishlari bilan shug‘ullaniladi.
Boshqarish nuqtalari boshqarish va nazorat qilish obyektlaridan
uzoqda bо‘lgan xollarda telemexanika tizimlari qо‘llaniladi.
Telemexanika tizimlari uzatuvchi va qabul qiluvchi qurilmalar hamda ular orasidagi aloqa liniyalardan iborat bо‘lib, bu liniyalar orqali signallar uzoq masofaga uzatiladi. Signallar havo hamda kabel, telefon liniyalari orqali, qisqava ultraqisqa tо‘lqinlar orqali, shuningdek yuqori voltli elektr uzatish liniyalari orqali uzatiladi.
Telemexanika axboratlarni masofadan turib boshqarish va nazorat qilish maqsadida ularni uzatish hamda qabul qilish masalalarini о‘z ichiga oladi.
|
| |
To‘g‘ri ishbay - Ish haqi va mehnat munosabatlari Reja. I. Kirish. II. Asosiy qism

|
Ish haqi va mehnat munosabatlari Reja. I. Kirish. II. Asosiy qism
|
bet | 4/13 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 269,89 Kb. | | #253063 |
Bog'liq ish haqi va mehnat munosabatlari kurs ishiTo‘g‘ri ishbay shaklida ish haqi belgilangan ishbay narxlarga muvofiq haqiqatdan bajarilgan ish (mahsulot tayyorlash) bo‘yicha aniqlanadi. Masalan, ishchi bir oyda 110ta mahsulot bitkazdi. Har bir mahsulotga 10000 so‘m narx belgilangan. Mehnatga haq to‘lashning oddiy ishbay shaklida ish haqi belgilangan ishbay narxlarga muvofiq haqiqatdan bajarilgan ish bo‘yicha aniqlanadi. O‘z navbatida, ishchining oylik ish haqi 1100000 so‘mni (110x10000) tashkil etadi.
Mehnatga haq to‘lashning ishbay – mukofot shaklida ish haqini hisoblashda oddiy ishbay narxlardan tashqari belgilangan ko‘rsatkichlarni bajarganligi yoki ortig‘i bilan bajarganligi uchun qo‘shimcha ravishda mukofot hisoblanadi. Ishbay ish haqiga asosan mukofot haqiqatda ishlagan vaqtga nisbatan hisoblanadi. Masalan, ishchi bir oyda 120 dona buyum ishlab chiqardi, buyumning mehnat sig‘imi – 1,7 kishi/soat, mahsulot birligining narxi 10000 so‘m; ishlab chiqarish normasini bajarish bo‘yicha ishbay ish haqidan 5%, har bir normadan ortiqcha bajarilgan foizga ishbay ish haqidan 1% mukofot nazarda tutilgan. Ishchi 8 soatdan 24 smena ishladi. O‘z navbatida ishbay ish haqi 1200000 so‘mni (120x10000) tashkil etdi.
Qismlarni qayta ishlashga 192 soat (8 soatdan 24 smena) sarflangan. Buyumning mehnat sig‘imi – 1,7 kishi/soat, shu sababdan vaqt normasi 106,3% ((120x1,7)/(24x8)x100) bajarilgan.
Normani bajarganligi uchun ishbay ish haqidan 5% miqdorida, ya’ni 60000 so‘m (1200000x5%) mukofotni to‘lash talab etiladi. Reja 6,3%ga ortig‘i bilan bajarilganligi uchun qo‘shimcha ravishda yana mukofot 75600 so‘m (1200000x6,3%) to‘lanadi.qiladi,
Ishchining umumiy ish haqisi 1335600 so‘mni (1200000+60000+75600) tashkil etadi.
Ishbay – progressiv shaklida mehnatga haq to‘lash belgilangan normalar kelib chiqib aniqlanadi hamda har bir ishchiga to‘lov esa butun brigada tomonidan yaratilgan mahsulot hajmi va umumiy ish hajmida mehnatining miqdori va sifatiga bog‘liq bo‘ladi.
Egri ishbay shakli odatda yordamchi ishlarni bajaruvchi ishchilarning ish haqi miqdorini hisoblashda qo‘llaniladi: ish natijalari asosiy ishlab chiqarish mehnati samaradorligiga ta’sir ko‘rsatuvchi texnologik uskunani sozlovchi, ta’mirlovchi, yordamchi master va boshqalar.
|
| |
Vaqtbay ish haqida - Ish haqi va mehnat munosabatlari Reja. I. Kirish. II. Asosiy qism

|
Ish haqi va mehnat munosabatlari Reja. I. Kirish. II. Asosiy qism
|
bet | 5/13 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 269,89 Kb. | | #253063 |
Bog'liq ish haqi va mehnat munosabatlari kurs ishiVaqtbay ish haqida ishchining ish haqi uning haqiqatda ishlagan vaqti hamda lavozim okladi (tarif stavkasi)dan kelib chiqib belgilanadi. Belgilangan oyda ish barcha ish kunlarida to‘liq ishlasa ish haqi to‘liq to‘lanadi. Shuningdek mehnat haqi oyda to‘liq ishlagan kunlari uchun mehnatga haq to‘lashning Yagona tarif setkasining 1- razryadidan kam bo‘lmasligi kerak. O‘z navbatida, mehnatga haq to‘lashning vaqtbay shakli oddiy-vaqtbay va vaqtbay-mukofot tizimlariga bo‘linadi. Oddiy vaqtbay shaklida mehnat haqi hisobini yuritishda tarif stavkasi yoki shtat jadvaliga asosan mansab maoshlari asos qilib olinadi.
Oddiy vaqtbay usuli ishchining bevosita ishlagan vaqt miqdoriga bog‘liq. Soatbay va kunbay mehnat haqi shakllarini vaqtbay tizimning turli hil ko‘rinishi sifatida farqlashadi. Ish haqi miqdori soatbay (kunbay) mehnat haqi stavkasini haqiqatda ishlagan soatlarga (kunlarga) ko‘paytirish yo‘li bilan aniqlanadi.
Mehnatga haq to‘lashning vaqtbay –mukofot shaklida tarif stavkaga asosan beriladigan ish haqidan tashqari, korxona ishlab chiqilgan mukofotlash to‘g‘risidagi nizomga, jamoat shartnomasiga yoki korxona rahbari buyruqiga asosan miqdor va sifat ko‘rsatkichlarini bajarganligi uchun qo‘shimcha ravishda mukofot berish ko‘zda tutiladi.
Asosiy ish haqi, bu ishchining ishlagan vaqti, bajargan ishining miqdori va sifatiga asosan hisoblangan ish haqidir: ishbay ishlagani uchun hisoblagan ish haqi, tarif stavkalari, okladlar, mukofotlar, asosiy ish vaqtidan tashqari ishlagan ish vaqtiga hisoblangan qo‘shimcha ish haqi, ishchi aybiga bog‘liq bo‘lmagan holda turib qolishlarga hisoblangan ish haqi.
Qo‘shimcha ish haqi, bu mehnat qonunchiligida ko‘zda tutilgan ishchining ishlamagan ish vaqti uchun hisoblangan ish haqidir. Bunga ishchining mehnat ta’tili uchun hisoblangan ish haqi, yosh bolali onalarni bolalarini boqish uchun berilgan vaqt uchun hisoblangan ish haqi, voyaga etmaganlar uchun imtiyozli ish vaqti uchun hisoblangan ish haqi, ishdan bo‘shashi munosabati bilan hisoblangan nafaqa va boshqalar.4
|
| |
Mehnatga haq to‘lashni tashkil etish tizimlari va shakllari

|
Mehnatga haq to‘lashni tashkil etish tizimlari va shakllari
|
bet | 3/13 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 269,89 Kb. | | #253063 |
Bog'liq ish haqi va mehnat munosabatlari kurs ishi2.2. Mehnatga haq to‘lashni tashkil etish tizimlari va shakllari.
O‘zbekiston Respublikasida mehnatga oid munosabatlar mehnat to‘g‘risidagi qonun hujjatlari, jamoa kelishuvlari, shuningdek jamoa shartnomalari va boshqa lokal normativ hujjatlar bilan tartibga solinadi. Ishga qabul qilishga o‘n olti yoshdan yo‘l qo‘yiladi.
Respublikamiz korxonalarida mehnatga haq to‘lash tizimi tarifli va tarifsiz mehnatga haq to‘lash tizimlari asosida shakllanadi.
Tarif tizimi – bu mehnatning murakkabligi va sharoitlaridan, ishlarni bajarishning tabiiy-iqlim sharoitlaridan, mehnatning tezkorligi hamda tavsifidan kelib chiqqan holda, mehnatga haq to‘lashni tabaqalashtirishga yordam beradigan me’yorlar jamlamasidir.
Mehnatga haq to‘lashning tarif tizimini tashkil qiluvchi asosiy omil bo‘lib quyidagilar hisoblanadi:
- tarif stavkasi va setkasi;
- tarif-malakaviy ma’lumotnomalari.
Tarif stavkasi – bu bir birlik ish vaqti uchun to‘lanadigan mehnat haqi miqdorini pul shaklida ifodalanganidir. Odatda, tarif stavkasi birinchi razryad uchun belgilanib, qolgan razryadlar uchun esa birinchi razryad tarif stavkasini qolgan razryadlar tarif koeffitsientlariga ko‘paytirish yo‘li bilan aniqlanadi.
Tarif setkasi - bu razryadlar va ularga tegishli bo‘lgan tarif koeffitsientlari ko‘rsatiladigan hujjatdir.3
Lavozim maoshi – bu xodim tomonidan to‘liq ishlab berilgan oy uchun ish haqi miqdoridir. Odatda, lavozim maoshlari mehnati vaqtbay usulda to‘lanadigan ishchilarga o‘rnatiladi.
Yagona tarif setkasi 1-jadval
Ish haqi to’lash razryadi
|
Tarif koeffitsiyenti
|
Ish haqi to’lash razryadi
|
Tarif koeffitsiyenti
|
1
|
1,000
|
12
|
2,148
|
2
|
1,053
|
13
|
2,284
|
3
|
1,106
|
14
|
2,421
|
4
|
1,158
|
15
|
2,561
|
5
|
1,269
|
16
|
2,704
|
6
|
1,384
|
17
|
2,847
|
7
|
1,505
|
18
|
2,993
|
8
|
1,630
|
19
|
3,141
|
9
|
1,755
|
20
|
3,292
|
10
|
1,883
|
21
|
3,444
|
11
|
2,014
|
22
|
3,597
|
Xususiy tadbirkorlik byudjet sohasidan farqli o‘laroq mustaqil ravishda mehnat haqining shakli va tizimini, mukofotlarni, ustamalarni, qo‘shimcha to‘lovlarni va rag‘batlantirish to‘lovlarini mustaqil belgilashi mumkin. Davlat tarif stavkalari va okladlarini hodimlarning lavozimi, malakasi va ular bajaradigan ishning murakkabligidan kelib chiqib mehnatga haq to‘lashni tabaqalashtirishda baza sifatida foydalanish mumkin.
Korxonalar mehnatga haq to‘lash shakllari va tizimni mustaqil belgilaydilar. Mehnatga haq to‘lashni ikkita shakllari mavjud: ishbay va vaqtbay.
Mehnat haqining ishbay shaklida ish haqi haqiqatda bajarilgan ish uchun yoki bir birlik ishga belgilangan amaldagi narxlarda yaratilgan mahsulot miqdoridan kelib chiqib hisoblanadi.
Mehnatni tashkil etish yo‘llaridan kelib chiqib ishbay ish haqi yakka tartibda va jamoat turlariga bo‘linadi.
1-rasm. Mehnatga haq to‘lash shakllari.
Yakka tartibdagi ishbay ish haqi shaklida ishchining mukofoti o‘zi yaratgan mahsulot miqdori, uning sifati va ishbay narxlarga to‘liq bog‘liq bo‘ladi.
|
| |
Mehnatga haq to’lashning buxgalteriya hisobi

|
Mehnatga haq to’lashning buxgalteriya hisobi
|
bet | 7/13 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 269,89 Kb. | | #253063 |
Bog'liq ish haqi va mehnat munosabatlari kurs ishi2.4. Mehnatga haq to’lashning buxgalteriya hisobi.
Ishchi va xizmatchilarga ish haqi bo‘yicha hisoblarni olib borish buxgalteriya hisobining schyotlar rejasida quyidagi schyotlardan foydalanish ko‘zda tutilgan:
6710-“Mehnat haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisoblashishlar” schyoti;
6720-“Deponentlangan ish haqi” schyoti;
6710-“Mehnat haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisoblashishlar” hisob varag‘ining kredit tomonida mehnat haqi, davlat ijtimoiy sug‘urtasi bo‘yicha nafaqalar, pensiyalar va boshqa shu kabi summalarning hisoblab yozilishi aks ettiriladi. 6710-“Mehnat haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisoblashishlar” hisob varag‘ining debet tomonida hisoblangan mehnat haqini to‘lash va undan ushlanmalar aks ettiriladi;
6720-“Deponentlangan ish haqi” hisob varag‘ida olinmagan ish haqi bo‘yicha xodimlarga bo‘lgan qarzlar aks ettiriladi.
Mehnat shartnomalariga yoki ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatish predmeti bo‘lgan fuqarolik-huquqiy tusdagi shartnomalarga muvofiq jismoniy shaxslarga hisoblanadigan va to‘lanadigan barcha to‘lovlar mehnatga haq to‘lash tarzidagi daromadlar deb e’tirof etiladi (Soliq kodeksining 172-moddasi). Ya’ni bu holatda daromadlarga mehnat shartnomasiga ko‘ra majburiyatlarni bajarganlik uchun haq sifatida olingan daromadlar (ish haqi, mukofotlar va boshqa to‘lovlar), shuningdek fuqarolik-huquqiy majburiyatlar – pudrat, o‘zaro xizmat ko‘rsatish, topshiriq shartnomalari bo‘yicha to‘lov sifatida olingan haq va boshqalar kiradi. 6
Mehnat haqining miqdori ish beruvchi bilan xodim o‘rtasidagi kelishuvga binoan belgilanadi (Mehnat kodeksining 153-moddasi). Bunda mehnat haqi qonun hujjatlari bilan belgilangan eng kam miqdordan oz bo‘lishi mumkin emas va uning eng ko‘p miqdori biron bir tarzda cheklanmaydi.7
Mehnatga haq to‘lash bo‘yicha xodimlar bilan
hisob-kitoblar aks ettirilishi 2-jadval
Bayram va dam olish kunlarida ishlaganlik uchun ikki baravar miqdorda haq to‘lanadi. Agar xodim buning hisobiga boshqa kuni ishdan ruxsat olsa, bir baravar haq to‘lanadi.
|
| |
Avtomat va avtomatik liniyalar - Reja: Mexanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirishning qisqacha tarixi

|
Reja: Mexanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirishning qisqacha tarixi
|
bet | 3/3 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 49 Kb. | | #145762 |
Bog'liq 1-маърузаAvtomat va avtomatik liniyalar
Avtomatika – avtomatik boshqarish tizimlarining texnik vositalarini loyixalash, yaratish, ularning ishlarini tashkil qilish xamda nazariy va amaliy asoslarini ishlab chiqish, shuningdek avtomatik boshqarish nazariyasini ham о‘z ichiga oladigan fandir.
Avtomat - о‘z - о‘zidan boshqariladigan mashina bо‘lib, bunda barcha ish harakatlari va salt harakatlari odam ishtirokisiz avtomatik ravishda bajariladi. Bunda nazorat qilish va mashinani sozlash ishlari ishchi tomonidan bajariladi.
Avtomatik liniya – mashinalar tizimi bо‘lib, ular texnologik ketma – ketlikda joylashtrilib, stanoklar о‘zaro tashish va boshqarish vositalari yordamida birlashtiriladi. Ularda sozlash ishlaridan tashqari barcha operatsiyalar avtomatlashtiriladi.
Nazorat va mulohaza savollari:
Nartov yaratgan supportning vazifasi?
EHM yaratilishi avtomatlashtirishga ta’siri?
Mexanizatsiyalashtirishning ta’rifi?
Avtomatlashtirishning ta’rifi?
Avtomatlashtirishning bosqichlari nechta?
Kibernetika tushunchasini izohlang?
Telemexanika tushunchasini izohlang?
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
|
bet | 13/13 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 269,89 Kb. | | #253063 |
Bog'liq ish haqi va mehnat munosabatlari kurs ishiFoydalanilgan adabiyotlar ro’yxati.
I. O’zbekiston Respublikasi qonunlari.
1. O’zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to’g’risida”gi Qonuni 2016-yil 14-aprel.
II. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlari.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi 4947-sonli Farmoni O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bо‘yicha Harakatlar strategiyasi “O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari tо‘plami”, 2017 yil 13 fevral, 6-son, 70-modda.
III. Darsliklar.
3. N.Toshmamatov, I.Ismanov, S.Buzrukhanov Moliyaviy hisob va hisobot / Darslik: T.-Toshkent “Sano-standart”nashriyoti, 2019.
4. Karimov A.A., Kurbanbayev J.E., Jumanazarov S.A. Moliyaviy hisob va hisobot. / Darslik T.: “IQTISOD-MOLIYA”, 2019.
IV. O’quv qo’llanmalar.
5. Norbekov D., To’rayev A.,Raxmonov Sh., Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari. O’quv qo’llanma,-T,;”IQTISOD-MOLIYA”,2018.
V. Me’yoriy-huquqiy hujjatlar.
6. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori, 20.11.2020 yildagi 736-sonli qarori.
7. O‘zbekiston Respublikasining Qonuni, 21.04.2021 yildagi O‘RQ-683-sonli qarori.
|
| |
Tashkilot kommunikatsiya va uning tasnifi

bo’lgan axborot almashuvi tushuniladi. Bu erda boshqaruv
bo’g’inlari (vertikal kommunikatsiya) va bo’limlararo (gorizonlatl
kommunikatsiya) axborot almashuvi amalga oshiriladi.
Rahbar va bo’ysinuvchi o’rtasidagi kommunikatsiya - bu
tashkilotlarda eng ko’p uchraydigan axborot almashuvidir.
Masalan, tsex boshlig’i yoki masterning jamoa va ayrim
xodimlar bilan jonli aloqasi juda yuksak baholanadi. Jonli
aloqada rahbar faqat o’z qarorini billdiribgina qolmay,
bo’ysinuvchilarga ta'sir ko’rsatishi, ularda qarorni yaxshiroq
bajarish uchun tashabbus va xohish uyg’otishi mumkin.
qo’pollik
bilan baqirish
, "so’kinish"ga va hokazolarga aslo yo’l
qo’ymaslik kerak. Rahbarning shaxsiy obro’si ko’p jihatdan u o’z
fikrini qay tarzda bildirishiga, qanday so’zlashiga bog’liq
.
Noformal kommunikatsiya - bu
rahbar atrofidagi shov-
shuvlar
, rahbarning xizmatga doir bo’lmagan shaxsiy aloqalari,
norasmiy kanallar bilan axborot almashuvlari kiradi. Bunday
axborot almashuvi chegara doirasida bo’lishi kerak.
1- ma’ruza. Fanga kirish. Bolalar ovqatlanish mahsulotlari ishlab chiqarish texnologiyasining tarixi, ahamyati va o’rni. Reja

|
1- ma’ruza. Fanga kirish. Bolalar ovqatlanish mahsulotlari ishlab chiqarish texnologiyasining tarixi, ahamyati va o’rni. Reja
|
bet | 1/2 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 23,6 Kb. | | #141845 |
Bog'liq 1-ma\'ruza
1- MA’RUZA. FANGA KIRISH. BOLALAR OVQATLANISH MAHSULOTLARI ISHLAB CHIQARISH TEXNOLOGIYASINING TARIXI, AHAMYATI VA O’RNI.
REJA.
1. Bolalar uchun oziq-ovqat mahsulotlari va texnologiyalari
2. Bolalar uchun oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishning zamonaviy texnologiyasi
3. Oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishning asoslari
4. Oziq-ovqat sanoatining xalq xo‘jaligi kompleksdagi o‘rni va roli.
5. O‘simlik va hayvonot xomashyosi.
6. Xomashyoni birlamchi va ikkilamchi qayta ishlash korxonalari.
7. Xomashyolarni saqlash va qayta ishlashga tayyorlash.
8. Saqlash jarayonida xomashyolardagi boradigan jarayonlar.
Tayanch so‘z va iboralar : O‘simlik xomashyolari, hayvon xom ashyolari, korxanalar turlari, fizik-kimyoviy yo‘qotishlar, biologik yo‘qotishlar, kimyoviy yo‘qotishlar, biologik yo‘qotishlar, kimyoviy yo‘qotishlar, saqlash vazifalari, saqlash prinsiplari, terimdan keyingi pishish, tinch holat.
Bolalar uchun oziq-ovqat mahsulotlari va texnologiyalari
Bolalar uchun oziq-ovqat mahsulotlari - bu 14 yoshgacha bo'lgan bolalarning ovqatlanishiga mo'ljallangan va bola tanasining tegishli fiziologik ehtiyojlarini qondirishga mo'ljallangan oziq-ovqat mahsulotlari. Bolalar uchun oziq-ovqat mahsulotlarining ozuqaviy qiymati uning yoshini hisobga olgan holda bola tanasining funksional holatiga mos kelishi kerak. Bolalar ovqatlari bolaning sog'lig'i uchun xavfsiz bo'lishi kerak. Bolalar uchun oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish tibbiy va biologik talablarga muvofiq, zamonaviy yetarli ovqatlanish kontseptsiyasiga asoslangan holda va bola tanasining fizik va biokimyoviy xususiyatlarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi. Bolalar uchun oziq-ovqat mahsulotlari maxsus retsept va texnologiya bo'yicha yuqori sifatli xomashyodan quyidagi asoslarda tayyorlanadi:sut mahsulotlari (sut, sut mahsulotlari, tvorog); yormalar (un, quruq sutli bo'tqa, makaron, tez pishiriladigan bo’tqalar);meva-sabzavot (konservalangan meva, berry, sabzavot va aralash sharbatlar va pyurelar); go'sht (mol go'shti, cho'chqa go'shti, ot go'shti asosida konservalar va parranda go'shti asosidagi konservalar va konservalar);baliq (baliq konservalari).
Bolalar ovqatlari va parhezli oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishda ozuqa qo'shimchalari, hayvonlarning o'sish stimulyatorlari (shu jumladan gormonal preparatlar), ayrim turdagi dorilar, pestitsidlar, agrokimyoviy moddalar va inson salomatligi uchun xavfli bo'lgan boshqa moddalar va birikmalar yordamida tayyorlangan oziq-ovqat xom ashyosidan foydalanishga yo'l qo'yilmaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1- ma’ruza. Fanga kirish. Bolalar ovqatlanish mahsulotlari ishlab chiqarish texnologiyasining tarixi, ahamyati va o’rni. Reja
|
Statistik kuzatishning dasturiy-uslubiy va tashkiliy masalalari

|
Statistik kuzatishning dasturiy-uslubiy va tashkiliy masalalari
|
bet | 12/206 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #129927 |
Bog'liq 4-Statistika-2004-darslik-X.Shodiev-1 Statistik kuzatishning dasturiy-uslubiy va tashkiliy masalalari
Statistik kuzatishni tashkil qilish va uni o’tkazishda qo’pol xatolarga yo’l qo’yilsa, statistik kuzatish natijalarining samaradorligi pasayadi. Shuning uchun ham bu murakkab ishni boshlashdan oldin har tomonlama muhokama va ekspertiza qilingan kuzatish rejasini tuzish zarur. Statistik kuzatish rejasi dasturiy-uslubiy va tashkiliy masalalarni o’z ichiga oladi.
Statistik kuzatishning dasturiy-uslubiy masalalari quyidagilardan tashkil topadi: kuzatish maqsadi va vazifalari; kuzatish dasturi; kuzatish ob’ekti va birligi; kuzatish formulyari va yo’riqnoma.
Har bir ishni bajarishdan oldin, uni nima uchun bajarayapmiz o’zi, maqsad nima? degan savollarga javob bo’lishi kerak. Bu tamoyil statistik kuzatishga ham to’liq tegishli. Demak, aniq va tushunarli bo’lmagan maqsad va vazifalar belgilansa, statistik kuzatish jarayonida keraksiz ma’lumotlarni to’plab, kerakli ma’lumotlar qolib ketishiga sabab bo’lishi mumkin. Maqsad va vazifalar aniqlangandan so’ng kuzatish dasturi tuziladi.
Kuzatish dasturi – bu kuzatish davomida yig’ilishi kerak bo’lgan savollar yoki qayd qilinishi lozim bo’lgan belgilar va ko’rsatkichlar ro’yxatidir. U qisqa, tushunarli bo’lishi kerak va faqat aniq javob olinishi mumkin bo’lgan, shubha tug’dirmaydigan va bir-birining javoblarini nazorat qila oladigan savollardan tashkil topgan bo’lishi kerak. Dastur tuzish statistik kuzatishning eng og’ir va mas’uliyatli bosqichidir.
Kuzatish ob’ekti - bu tekshirish o’tkaziladigan hodisa va jarayonlar yig’indisi yoki statistik ma’lumotlar qayd qilinadigan aniq chegara miqdori (oralig’i)dir. Masalan, aholi ro’yxati o’tkazilayotgan bo’lsa, biz aniq belgilab olishimiz kerak, qaysi aholini ro’yxatga olmoqchimiz: mavjud aholinimi? g’ki doimiy aholinimi?; tijorat korxonalarini ro’yxatga olish uchun, oldin aniq bilishimiz kerak, qaysi korxonalar tijorat korxonalari bo’lib hisoblanadi?
Kuzatish birligi – bu hisob asosi yoki kuzatishda qayd qilish belgisiga ega bo’lgan birlikdir. Kuzatish birligi bo’lib, aholi ro’yxatida har bir shaxs, korxonalar ro’yxatida har bir korxona hisoblanadi.
Kuzatish birligi bilan to’plam birligini almashtirmasligimiz kerak. Ular ayrim vaqtda bir-biriga teng. Masalan, aholi ro’yxatida har bir shaxs, ham kuzatish birligi, ham to’plam birligi hisoblanadi. Ayrim paytda, ular o’zaro teng emas.
Masalan, sanoat korxonalarida jihozlar ro’yxatga olinganda sanoat korxonasi kuzatish birligi, har bir jihoz esa to’plam birligi bo’lib hisoblanadi.
|
| |
Kuzatish formulyari - Toshkent moliya instituti statistika

|
Toshkent moliya instituti statistika
|
bet | 13/206 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #129927 |
Bog'liq 4-Statistika-2004-darslik-X.Shodiev-1Kuzatish formulyari – bu berilgan savollarga olingan javoblar to’ldirilgan hujjat. U ikki xil bo’ladi: a) alohida shakldagi formulyar. Unga tijorat korxonasining yillik hisobotini misol keltirish mumkin. b) ro’yxat shaklidagi formulyar. Unda bitta emas, balki bir nechta hisob birliklari haqida ma’lumot keltiriladi.
Yo’riqnoma - bu statistik kuzatish dasturidagi barcha savollarga to’g’ri, aniq va bir xilda javob qaytarishni ta’minlaydigan ko’rsatmalar, tushuntirish va talqinlar to’plami. Yo’riqnomada har savol va unga beriladigan javob turli variantlarda talqin qilinadi. Savollar bo’lmasa ma’lumotlarni qaerdan va kimdan olish, kuzatish ob’ekti
va birligi, kuzatish muddati, kuzatish materiallarini rasmiylashtirish tartibi, topshirish va jo’natish muddati, ko’rsatkichlarni hisoblashni yagona texnologiyasi va boshqa masalalar batafsil yoritiladi.
Statistik kuzatishning tashkiliy masalalari quyidagilarni o’z ichiga oladi: kuzatish organi; kuzatish vaqti va muddati; kuzatish joyi; boshqa tashkiliy masalalar.
Kuzatish organi - bu har qanday statistik kuzatishni bevosita tashkil qiladigan va o’tkazadigan tashkilotdir. Aholi ro’yxatini o’tkazishda, sobiq ittifoq paytida, faqatgina Markaziy statistika boshqarmasi (MSB) kuzatish organi bo’lib hisoblanardi. Kuzatish organi bo’lish uchun (kuzatish o’tkazishdan oldin, kuzatish paytida va undan keyin) juda katta javobgarlikni bo’yniga ola oladigan va shu ishni kami- ko’stsiz bajarishga qurbi etadigan tashkilot bo’lishi kerak. Bu javobgarlik o’ta muhim va boshqalardan farq qiladi. Masalan, aholi ro’yxatini o’tkazish organi bo’lgan tashkilot ishiga shu mamlakatning xalqi, hukumati va bir qancha nufuzli xalqaro tashkilotlar baho beradi.
Kuzatish vaqti va muddati - deganda statistik kuzatish qachon (qaysi vaqtda) va necha kunda amalga oshirilishi tushuniladi. Kuzatish vaqtini tanlash muhim masala. Odatda, aholi ro’yxatini o’tkazish uchun qish payti tanlanadi (oxirgi ya’ni, 1989 yilgi aholi ro’yxati 12-19 yanvar kunlari o’tkazilgan), chunki bu paytda aholini harakati eng pastdir.
|
| |