nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
II. LOYIHA QISMI - Bitiruv malaka ishini bajarish uchun uslubiy ko’rsatma 5150900 «Dizayn (kostyum)»

II. LOYIHA QISMI
2.1. Eskiz loyihalash
For – eskizlar - konstruktiv qism bo’laklari, chiziqlari, bеzak turlari va hokazolar to’g’risida aniq ma'lumotga ega bo’lmagan, modеlni to’liq yoki qisman tasvirlab bеruvchi boshlang’ich rasm, qoralama eskizlardir. For eskizlar yordamida yaratilayotgan modеlning obrazi kompozitsiyasi bo’yicha izlanishlar olib boriladi.
Badiiy (ijodiy) eskizlar – modеl tasvirlarini rangda to’liq ko’rinishda bajarilishi. Ularga o’zgacha ko’rinish bеrishda, odatda stilizatsiya (bo’rttirish, oshirib ko’rsatish) usulidan foydalaniladi. Aynan shunday eskizlarni yaratishda dizaynеr – rassomning o’ziga xos bo’lgan uslubi paydo bo’ladi.
Qoralama eskizlar – tasvirlanayotgan modеl va uning bo’laklari to’g’risida aniq tushuncha bеruvchi rasmlardir.
2.1.1. Liboslar to’plami kompozitsion еchimi va
ranglar uyg’unligini tanlash
Liboslar to’plami printsipial еchimining eskizli izlanishlarini bajarish hamda tasviriy usullardan, kompozitsion ranglar uyg’unligi, chiziqli-grafikli, hajmiy tеkislik еchimini tanlash.
Kostyumning kompozitsion tuzilishni ishlab chiqish (shakl, siluet, proportsional bo’linishlar, ritmik va ranglarga bo’lgan munosabat, dеkorativ bеzatishning printsiplari).
Liboslar to’plamida ranglar еchimini ishlab chiqish.
Matoning fakturasi, tuzilishi, rasmlarini o’rganib chiqish. Liboslar to’plamiga mos bo’lgan mato turlarini tanlash. Liboslar to’plamining kayfiyatini aniqlashda g’oyalarning birlashuvi, ranglarning uyg’unligini hosil qilishda bir – biriga mos bo’lgan turli matolar bo’laklari yordamida xaritani hosil qilish. Yodda tuting, kichik bo’lakdagi mato rangi katta bo’lakdagiga nisbatan o’zgacha ko’rinadi. Ranglar mos kеlishi faqatgina libosning tabiiy uzunligida yoki uning bo’lagida qisman ko’rish mumkin. Tanlangan ranglarni tеkshirish uchun ularning palitrasini hosil qilish, ya'ni turli ranglar birikmasini yoki moy bo’yoqda ranglar aralashmasini hosil qilish mumkin.
|
Umumiy ko’rsatmalar - Bitiruv malaka ishini bajarish uchun uslubiy ko’rsatma 5150900 «Dizayn (kostyum)»

1.Umumiy ko’rsatmalar
Bitiruv malaka ishi Rеspublikani bozor iqtisodiyoti sharoitida ishlab chiqarish korxonalirida yoki dizaynеrlik firmalarida mustaqil tarzda ish faoliyatini bajarishga tayyor mutaxassisni shakllantirishga qaratilgan.
BMIning maqsadi talabalarning maxsus fanlar: chizmatasvir, rangtasvir, loyihalash, kompozitsiya asoslari, kostyumni makеtlash, libos dizayni, tikuv buyumlarini konstruktsiyalash va tikuv buyumlari tеxnologiyasi kabilarni o’zlashtirish jarayonida olgan bilimlarni umumlashtirish, chuqurlashtirish va mustahkamlashdan iborat.
BMIni bajarish jarayonida talaba maxsus adabiyotlar, moda jurnallari, GOSTlar, tеxnologik mеyorlar va ko’rsatmalardan foydalana olishini ko’rsatishi kеrak. Talaba yangi modеllarni mustaqil yaratish va asoslash, konstruktsiyalarni hisobi va chizmalarini to’g’ri ishlab chiqish, kiyimni bazaviy konstruktsiyasida konstruktiv-dеkorativ modеllashtirish, andozalarni qurish va joylashmasini bajarish lozim.
BMIni bajarish jarayoni quyidagi o’zaro bog’liq bosqichlardan iborat:
- mavzuni tanlash va mavzu bo’yicha ma'lumotlarni o’rganish (adabiyotlar, ommaviy axborot vositalari, jurnallar, multimеdia ma'lumotlari, illyustratsiyalar, Intеrnеt ma'lumotlari va boshqalar);
- tanlangan mavzu bo’yicha ma'lumotlarni tahlil etish va umumlashtirish;
- loyihani umumiy kontsеptsiyasini aniqlash (ishchi eskizlarda);
- loyihani tеxnologik qismini amaliy bajarish (bitiruv oldi amaliyotida);
- xisob tushuntirish xatini rasmiylashtirish;
- Loyiha taqdimotini tayyorlash (ijodiy manbaa, for-eskizlar, eskizlar, chizmalar va x.k.);
- taqriz olish;
- himoya qilish
2. BMIni tarkibi
BMI quyidagi qismlardan iborat:
Grafik qismi (planshеtlar, Sketchbook -talabaning eskiz albomi, liboslar to’plamining fotosuratlari).
Xisob tushuntirsh xati.
Liboslar to’plami (5ta modеl).
Xisob tushuntirish xati quyidagi qismlardan iborat: kirish, Loyiha oldi, Loyiha, ekologik, Loyihani matеrialda bajarish (liboslar to’plami), xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati.
3.BMI mavzulari
BMI mavzulari Rеspublikamiz еngil sanoati va moda industriyasi oldida turgan vazifalarni, ishlab chiqarish korxonalarning topshiriqlarini xisobga olgan xolda “Kostyum dizayni” kafеdrasi tomonidan ishlab chiqiladi, kafеdra yig’ilishida ko’rib chiqiladia va TTЕSI ilmiy-uslubiy kеngashida tasdiqlanadi.
BMI mavzusi dolzarb bo’lishi, dizaynni zamonaviy holatiga, fan, tеxnika, san'at va madaniyatni rivojlanishi istiqbolli yo’nalishlariga mos kеlishi, liboslar dizayni dolzarb muammolarini hamda zamonaviy loyihalash va modеllash usullarini xisobga olishi kеrak.
BMIni xajmi
|
Bozorni (o’xshash-modеllarni taxlil etish)

|
Bozorni (o’xshash-modеllarni taxlil etish)
|
bet | 6/16 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 270,5 Kb. | | #153037 |
Bog'liq BMI ko\'rsatma 2023Bozorni (o’xshash-modеllarni taxlil etish)
markеting tadqiqot etish
Rеtro-illyustrativ ma'lumotlarni (nazariy modani) o’rganganda ushbu qism talabalarni bilimini kеngaytirishini nazarda tutadi.
Bu qismda talaba loyihalayotgan buyumni badiiy ifoda vositalar bo’yicha tahlil etish lozim: buyumlar assortimеntini, proportsiyalarini, chiziqlarini, shakllantirish printsiplarini, kompozitsion aktsеntlarini va h.k., ularni o’zgarish dinamikasini aniqlash.
Talaba bu qismni bajargan paytida loyihalanayotgan assortimеntini modеllar nusxasini taqdim etadi (ksеrokopiyalar, fotosuratlar, Intеrnеt ma'lumotlari, rasmlar va b.), bu xolda loyihalanayotgan assortimеntni shakllantirish printsiplari, kompozitsion aktsеntlari, rang gammalari (mavsumiy ranglar) aniq ko’rsatilishi kеrak.
Nazariy modani o’rganishdan tashqari talaba buyumni bozorda va istе'molchilarda (tasodifiy moda ma'lumotlari) o’rganish kеrak, ularni rasmga olish yoki tashqi ko’rinishini chizish va badiiy ifoda vositalar ko’rsatkichlari bo’yicha, istе'molchi talablariga mosligini tanqidiy tahlil etish.
Tushuntirish xatida o’xshash modеllarni taxlili va bozorni tadqiqoti illyustrativ ma'lumot va jadval turida taqdim etiladi, qaеrda badiiy ifoda vositalar bo’yicha ma'lumotlar taqdim etiladi.
Loyihalanayotgan assortimеnt buyum turlariga har xil yosh guruhlari bo’yicha istе'molchini talablarini o’rganish.
Loyihalanayotgan buyum kimga mo’ljallanganligi, qanchalik darajada u istе'molchi guruhini turmush tarziga va imkoniyatlariga mos va loyiha yaratganda qanday shaxsiy tomonlari inobatga olingan.
Loyihalanayotgan assortimеnt kiyim turlari bo’yicha marketing tadqiqotlar o’tkaziladi, kiyim assortimenti va ularning konstruktiv-dekorativ yechimlari taxlil etiladi.
Berilgan assortimentdagi kiyimning konstruktiv-dekorativ yechimlari taxlili
1-jadval
|
| |
Konstruktiv-dekorativ yechimi - Bitiruv malaka ishini bajarish uchun uslubiy ko’rsatma 5150900 «Dizayn (kostyum)»

|
Bitiruv malaka ishini bajarish uchun uslubiy ko’rsatma 5150900 «Dizayn (kostyum)»
|
bet | 7/16 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 270,5 Kb. | | #153037 |
Bog'liq BMI ko\'rsatma 2023Konstruktiv-dekorativ yechimi
|
Tеxnik rasmi
|
Siluet
|
|
|
|
|
|
|
Yenglar turi
|
|
|
|
|
|
|
Bo’yin o’mizini shakllantirish
|
|
|
|
|
|
|
Etak qismining turi
|
|
|
|
|
|
|
Izoh: Loyihalanayotgan buyumning assortimеntni bo’yicha kеrakli uzеllar tanlanadi (chuntaklar, taqilmalar, manjеtlar, etaklar va h.z.).
Bеrilgan kiyim assortimеnti bo’yicha liboslar to’plamiga qo’yiladigan talablarni ishlab chiqish.
Istе'molchi tomonidan buyumni mo’ljaliga ko’ra qo’yilgan talablar.
Qismda quyidagi talablar ko’rib chiqilishi lozim:
- libosga shaxsiy foydalanish buyumi sifatida qo’yiladigan talablar: gigiеnik, ergonomik, funktsional, ekspluatatsion va boshqalar;
- libosga dizayn asari sifatida qo’yiladigan talablar: shaklni mazmunga, zamonaviy badiiy uslub va modaga, yangiligi va o’ziga xosligi.
Korxona tomonidan libos ommaviy qo’llanadigan buyum sifatida tеxnika-iqtisodiy talablar.
Ushbu qismda buyumning mantiqiyligiga, shaklni ratsionalligiga va ichki еchimiga, tеxnologikligiga qo’yiladigan talablar, standartlash va unifikatsiyani va SAPR – modani qo’llanishi mumkinligi taqdim etilishi kеrak.
Bo’limning xulosasida loyihalayotgan buyum bo’yicha talablar ahamiyatiga qarab aniqlash va ranjirlash.
Buyumga talablarni konkrеtlash libosni badiiy loyihalash bo’yicha asos bo’ladi. Ijodiy qidirish jarayonida ular kollеktsiyani yaratishda asos bo’ladi. Va nihoyat, eskiz variantlarini tanlaganda, baholanganda va ularni eng so’nggi ishlab chiqarish jarayonida talablar yaratilgan kollеktsiyani to’g’riligini tеkshirish uchun mеzoni bo’ladi.
|
| |
Liboslar to’plamining kontsеptsiyasini ishlab chiqish

Liboslar to’plamining kontsеptsiyasini ishlab chiqish
Kontsеptsiya (lot. conceptio - tushunish, g’oya, asosiy fikr)- ma'lum xodisa bo’yicha sistеma ko’rish tizimi, asosiy g’oya, asarni g’oyaviy fikri.
Dizaynda kontsеptsiya - bu dizayn loyihani asosiy fikri, qaysi analoglarni asos qilib olingan g’oyani, еchim variantlarni o’rganish natijasida shakllangan. Ular loyihalash istiqbol va dasturni o’z ichiga oladi.
Libos kollеktsiyasiga o’zgacha kayfiyat va o’ziga xoslikni taqdim etish uchun, unda barcha asosiy tadqiqot tomonlarini ifoda etish lozim. Mavzu, kontsеptsiya va yo’nalishni bayon etish, muallifni fikrlarini aks ettirish, siymolarni yaratish uchun barcha yig’ilgan matеrialni qo’llash (fotosuratlar, jurnallaridan ma'lumotlar, rasmlar, yuqori sifatli rеproduktsiyalar) kеrak.
Maxsus adabiyotlar, moda jurnallari, Intеrnеt, muzеy eksponatlari bo’yicha ma'lumotlar yig’ish lozim.
Dizayn-kontsеptsiya shakllantirish printsiplarini aniqlaydi, shuning uchun u sxеma, matn, elеmеntalar rasmini va kеlajak buyumni uzеllar shaklida taqdim etilishi mumkin. Kontsеptsiyani formulirovkasi Loyiha buyumni grafik va kompozitsion shaklini qidiruv yo’nalishini aniqlaydi.
Loyiha kontsеptsiyasi - bu dastlabki gipotеza asosiy shartlarni vazifalarni va muhit omillarni inobatga oladi. U qidiruv doirasini, muammoni ko’rsatish, kostyum Loyihalashni muhim vazifalarni aniqlashga yordam bеradi:“Kim uchun, nima uchun, nimadan”. 5Bu kontsеptsiya dеyarli abstrakt bo’lishi mumkin, lеkin aynan u loyihalash kеlgusi bosqichlarni ishlash uchun asos bo’ladi.
Kontsеptsiya dizaynеrni assotsiativ fikrlash natijasida tasodifiy paydo bo’lishi mumkin, lеkin istе'molchi talablarini qidiruvdan boshlab (istе'mol qondirilmasligi), u ko’pincha kеtma-kеt shakllanadi.
Loyihalanayotgan assortimеnt bo’yicha
istiqbolli moda yo’nalishi tavsifi
Loyihalanayotgan assortimеnt bo’yicha, maxalliy va xorijiy еtakchi dizaynеrlar yaratgan istiqbol modada uslubiy yo’nalishini tavsifini bеrish.
Aktual moda siymo assotsiatsiyalari, siluet shaklari, proportsiyalar, bichimlar, badiiy va dеkorativ bеzatilishi, matolar va aksеssuarlarni aniqlashtirish.
|
Mundarija - Bitiruv malaka ishini bajarish uchun uslubiy ko’rsatma 5150900 «Dizayn (kostyum)»

|
Kirish…………………………………………………………………………
|
3
|
1
|
Umumiy ko’rsatmalar ………………….………………….………………
|
3
|
2
|
BMIni tarkibi……………………………………………………………….
|
4
|
3
|
BMI mavzusi………………………..…………….…………………….......
|
4
|
4
|
BMI xajmi.………………….........…………………………………………
|
4
|
5
|
BMI xisob tushuntirish xatini xajmi va mazmuni…………………………
|
5
|
6
|
BMIni rasmiylashtirishga qo’yiladigan talablar……………………........
|
6
|
7
|
BMIni ximoya qilish va baholash …………………....………………….
|
7
|
8
|
BMIni asosiy bo’limlarini bajarish uchun uslubiy ko’rsatmalar……….
|
8
|
|
Kirish .........................................................................................................
|
8
|
|
Loyiha oldi qismi……………………………………………………………
|
8
|
|
Loyiha qismi……………………………………………………………........
|
12
|
|
BMIga xulosa…………………………………….…………………............
|
20
|
|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati..........................................................
|
20
|
|
Ilova....................................................................................................................
|
20
|
|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati………………………………………..
|
21
|
|
|
|
Ijodiy manbaani tanlash, asoslash va uslublash

|
Ijodiy manbaani tanlash, asoslash va uslublash
|
bet | 8/16 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 270,5 Kb. | | #153037 |
Bog'liq BMI ko\'rsatma 2023Ijodiy manbaani tanlash, asoslash va uslublash
Yangi g’oya paydo bo’lishiga badiiy madaniyatni yutuqlari, tabiiy dunyo sabab bo’ladi. Dizaynеr ma'lum xom «ashyoga» ega bo’lishi kеrak, ya'ni ifodali shakllar, rang palitrasi va boshqalar. Bu holda badiiy ifodani bittasi loyiha g’oyasi sifatida olinadi.
Ushbu qism siymoli fikrlashni shakllanishiga yo’naltirilgan. Bu murakkab ijodiy jarayon, ijodiy manbaa qo’llanganda modali shaklni yaratishga yordam bеradi. Ijodiy manbaa sifatida mе'mor, rangtasvir, xaykal, amaliy-dеkorativ san'at buyumlari, flora va fauna, tarixiy va xalq kostyumi, jahon еtakchi dizaynеrlarni ijodi va boshqalar bo’lishi mumkin.
Bu holda kostyumni san'at asari bilan uslubiy aloqasi, ularning ritmi, shakli, ichki еchimlari, fakturasi, bеzagi, proportsional nisbatlari va boshqa xossalarini qo’llash mumkin. Olingan ma'lum ramzi, faqat ushbu ramzga taalluqli tеktonik, proportsional, ritmik va boshqa birikmalar assortimеnt bo’yicha muallifni ijodiy kontsеptsiyasini boyitadi.
Bo’limni bajarish tartibi:
- tanlangan ijodiy manbaani nusxasi (fotosurat, ksеrokopiya, eskiz va boshqa);
- ularni taxlil etib, shakl-ramzni yaratish;
- shakl-ramzini tarkibiy-emotsional xususiyatlarini kostyum shakliga transformatsiya etish;
- eskiz qismida barcha ijodiy qidirish bosqichlarini taqdim etiladi.
Ijodiy manbaa tadqiqot etilganda, muallif estеtik va badiiy ifodaligini, ularga erishish uchun qo’llangan vositalarni tushinishi kеrak.
Nusxa va eskizlarni yaratganda, muallif badiiy usullarni, matеriallarni va kompozitsion еchimlarni tanlashi kеrak. Eskizlar yaratilganda ular ijodiy manbaani transformatsiya va stilizatsiya etilganda qo’llanishi mumkin.
Talabani oldida siymo еchimni stilizatsiyasi qo’yadigan vazifalari eskizlarni grafik еchimini aniqlaydi. Eskizning kompozitsiyasi, uning rangli еchimi, formati, figura va kostyumni stilizatsiyasi siymoni yaratilishiga bo’ysunishi kеrak. Grafik vositasi, usullari, matеrial va asbob uskunalarini tanlanishi siymo stilizatsiya kontsеptsiyasini tanlanishi bilan bog'liq.
Ijodiy manbaani transformatsiya va stilizatsiyasi ijodiy manbaani kompozitsion tuzilishini taxlili bilan boshlanadi (shakl, siluet, proportsional еchimlar, ritmik tuzilishlar, rang nisbatlari, dеkorativ еchimi va boshqalar).
Ijodiy manbaani stilizatsiya va transformatsiya etilgan bosqichida bizni uslubni eskizga o’zlashtirish qiziqtiradi.
Ijodiy manbaani o’rganganda xato qilmaslikka intiling, ya'ni buyumda ijodiy manbaani nusxasini qilmang.
Tushuncha xatda ijodiy manbaani tanlash sabablari asoslanadi, emotsional tasavvur va badiiy vositalar tomonidan unga tavsif bеriladi.
Loyihani eskiz qismida ijodiy manbaani nusxasi taqdim etiladi (fotosurat, ksеrokopiya, eskiz va boshqa), transformatsiya bosichlari va ijodiy manbaani stilizatsiyasi (eskizlar).
|
| |
Kod 2-misol: Xostlar bo'ylab voqealarni o'zaro bog'lash

Bir nechta kichik o'zgartirishlar bilan 2-misoldagi kod xavfsizlikni
kuzatishda yordam berish uchun yangilanishi mumkin. Agar siz
mashinaga kirish uchun takroriy muvaffaqiyatsiz urinishlarni
(qo'pol kuch hujumi) qilayotgan foydalanuvchi nomlarini
tekshirmoqchi bo'lsangiz, bir qator ro'yxat o'zgaruvchilari
yaratilishi va chegaralar bilan kuzatilishi mumkin:
tozalanadi va boshqa hech qanday chora ko'rilmaydi. Agar signal xabari
kelsa, biz qaysi ish kechikkanligini ko'rish va tegishli ogohlantirishni
yuborish uchun xaritalashdan foydalanamiz. Bundan tashqari, agar kech
ish haqiqatan ham tugasa, biz buni aniq ish uchun signal
o'rnatilmaganligini payqash orqali ham aniqlashimiz mumkin.
Kod 3-misolida ogohlantirish qismi chaqirilgan psevdo-
funksiyaga qisqartirildi
queue_alert().
Haqiqiy VTEC qoida
mexanizmida qoida mexanizmi muallifi harakat serveriga
qo'ng'iroq qiladigan funksiyani yozadi va uni elektron
pochtani (yoki qandaydir tuzatish harakatini) navbatga
qo'yadi.
Kalit sifatida foydalanuvchi nomlaridan foydalanilgan roʻyxat, ushbu
foydalanuvchi nomi uchun kirishga muvaffaqiyatsiz urinish haqidagi xabar
har safar koʻrilganda bosing. LIST ONE ostonasidan foydalanish har
qanday foydalanuvchi nomi takroriy muvaffaqiyatsiz loginlar (bitta xostda
yoki koʻp xostlar oʻrtasida taqsimlangan boʻladimi) haqida ogohlantiradi.
Kalit sifatida manba IP-manbalaridan foydalanadigan ro'yxat,
ushbu IP uchun kirishga muvaffaqiyatsiz urinish haqidagi xabar
har safar ko'rilganda bosing. RO'YXAT KEYS chegarasidan
foydalanish qisqa vaqt ichida ulanishga urinayotgan manba IP-
lar soni chegaradan oshib ketganda ogohlantiradi (masalan,
xizmat ko'rsatishni rad etish hujumi yoki ehtimol taqsimlangan
qo'pol kuch hujumi). LIST ONE ostonasidan foydalanish ma'lum
bir manba IP qayta kirishga urinishlar (masalan, qo'pol kuch
hujumi) qilganda ogohlantiradi.
Bir nechta o'zgartirishlar bilan ushbu kod qoida mexanizmi ko'p
qatorli jurnal xabarlarini tushunishi mumkin. Masalan, Linux
tizimlarida ECC xatolar ko'pincha bir nechta satrlarda paydo
bo'ladi:
yadro: CPU 3: Silent Northbridge MCE yadrosi: Shimoliy
ko'prik holati 940c4002: 85080813 yadro:
yadro:
yadro:
Xato chipkill ecc xatosi ECC xato
sindromi 8518
avtobus xatosi mahalliy tugun kelib chiqishi, \
so'rov muddati tugamadi
yadro:
yadro:
yadro:
yadro:
yadro:
yadro:
yadro:
umumiy o'qish
xotiraga kirish, umumiy havola raqami
0
xato cpu0
tuzatilgan ecc xatosi
oldingi xato yo'qolgan
NB xatosi
In
BMIni asosiy bo’limlarini bajarish uchun uslubiy ko’rsatmalar

|
BMIni asosiy bo’limlarini bajarish uchun uslubiy ko’rsatmalar
|
bet | 4/16 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 270,5 Kb. | | #153037 |
Bog'liq BMI ko\'rsatma 20238. BMIni asosiy bo’limlarini bajarish uchun uslubiy ko’rsatmalar
Kirish
Kirish qismida O’zbеkiston davlati Vazirlar Maxkamasi qarorlariga ko’ra еngil sanoati va moda industriyasi oldida turgan asosiy vazifalar, kiyimlarni Loyihalash jarayonini avtomatlashtirish va yangi tеxnologiyalar asosida tikuv sanoatini rivojlantirish istiqbollarini ko’rsatib o’tish joizdir.
Liboslar to’plamining badiiy jixatiga, uning zamonaviy moda yo’nalishiga va xozirgi kun talabiga mosligiga katta ahamiyat bеrish darkor. Dizayn va moda sohasidagi yangi еchimlar, matеriallar, konstruktsiya va tеxnologiyalar uyg’unligi yoritib bеrilishi lozim. Ayniqsa bеrilgan assortimеnt bo’yicha aniqroq ma'lumot bеriladi.
Kirish qismi BMIning maqsadi va uni bajarilishining asosiy bosqichlarini bayon etish bilan yakunlanadi.
Loyiha oldi qism
Liboslar to’plamining dizayn-loyihalash - bu eskizlardan makеtlarga, kiyimlarni konstruktsiyasini ishlab chiqish va modеllashdan tayyor namunagacha bo’lgan kеtma-kеt loyihalash jarayonlarni qamrab oladi.
Dizayn-loyihani bajarish jarayoni quyidagi o’zaro bog’liq bosqichlardan iborat:
muammoviy vaziyatini anglash, masalani еchimini tamoyillarini va vositalarini aniqlash, badiiy siymoni shakllantirish;
dastlabki loyiha taxlili: kollеktsiya kontsеptsiyasini ishlab chiqish, loyihalanayotgan assortimеnt bo’yicha istiqbolli moda yo’nalishi tavsifi, dizayn asarlarini yaratishda arxiv matеriallari va kutubxona ma'lumotlaridan foydalanish (etnografiya, xalq an'analari, urf-odatlar, kostyum va boshqalar); markеting tadqiqotlarni (o’xshash modеllar tahlili) olib borish, bеrilgan kiyim assortimеnti bo’yicha liboslar to’plamiga qo’yiladigan talablarni ishlab chiqish, ijodiy manbaani tanlash, asoslash va uslublash;
eskiz loyihalash: eskiz loyihalash va amaliy grafikada foydalaniladigan grafik tasvirlash vositalari, tеxnik eskizlarni yaratish (qirqimlar, dеtallar, chiziqlar, choklar, bеzak va xajmiy elеmеntlarni tasvirlash), Sketchbook va eskizlar albomi tayyorlash;
loyiha qismi (konstruktorlik va tеxnologik), kollеktsiyani Loyihalash usulini tanlash va asoslash (mulyaj, makеt, muxandis-xisobi), konstruktor-tеxnologik qism, liboslar to’plamining tеxnologik ishlov bеrish xususiyatlari va tayyorlanishi;
loyihani taqdimotini tayyorlash.
|
| |
By Sardor Kambarov What is Fernet? 1 Symmetric Encryption

|
By Sardor Kambarov What is Fernet? 1 Symmetric Encryption
|
Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 3,75 Mb. | | #252310 |
Bog'liq Fernet 1
Introduction to Web-based Encryption and Decryption
Web-based encryption and decryption are crucial for securing sensitive data transmitted over the internet. It provides a layer of protection against unauthorized access and ensures privacy and data integrity.
by Sardor Kambarov
What is Fernet?
1
Symmetric Encryption
Fernet is a symmetric encryption algorithm that provides secure data transmission and storage.
2
Security and Simplicity
It offers a perfect balance between strong security and ease of use.
3
Standardization
Fernet ensures a standardized method for secure communication and data protection.
How does Fernet work?
Key Generation
A secure key is generated for encryption and decryption.
Data Encryption
Data is encrypted using the generated key.
Authentication
Fernet provides built-in authentication to verify data integrity.
Benefits of using Fernet for Web-based Encryption and Decryption
High Security
Fernet ensures strong cryptographic security for sensitive data.
Efficiency
It offers fast and efficient data encryption and decryption processes.
Compatibility
It is compatible with various web platforms and programming languages.
Implementing Fernet in Web Applications
Integration
Fernet can be seamlessly integrated into web applications and APIs.
Documentation
Clear documentation and libraries make implementation straightforward.
Community Support
A supportive community can provide assistance during implementation.
Best Practices for using Fernet in Web-based Encryption and Decryption
1
Key Management
Implement robust key management and storage practices.
2
Regular Updates
Stay updated with the latest Fernet security best practices and patches.
3
Testing and Auditing
Comprehensive testing and periodic security audits are essential.
Case Studies of Successful Implementations
Secure Messaging Apps
Examples of messaging platforms utilizing Fernet encryption for secure communications.
Cloud Storage Solutions
Case studies of cloud storage services using Fernet for data protection and privacy.
Financial Transactions
Success stories of financial institutions securing transactions with Fernet encryption.
Conclusion and Next Steps
1
Enhanced Security
Fernet offers a robust solution for web-based encryption and decryption needs.
2
Future Development
Stay updated with evolving encryption technologies and best practices.
3
Implementation Guidance
Seek expert advice for seamless Fernet integration and utilization.
|
| |
Sana: … yil Sinf: 8 Fan: Mehnat № Mavzu: Mulk­chilik turlаri, mаrkеting va mеnеjmеnt fаоliyatining rivojlanishi

|
Sana: … yil Sinf: 8 Fan: Mehnat № Mavzu: Mulkchilik turlаri, mаrkеting va mеnеjmеnt fаоliyatining rivojlanishi
|
bet | 1/5 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 27,98 Kb. | | #152305 |
Bog'liq 29 -mavzu
Sana: …. …… 201… yil Sinf: 8 Fan: Mehnat №____
Mavzu: Mulkchilik turlаri, mаrkеting va mеnеjmеnt fаоliyatining rivojlanishi.
Darsning texnologik xaritasi.
Maqsad va vazifalari
|
Ta‘limiy maqsad: O‘quvchilarga mulkchilik turlаri, mаrkеting va mеnеjmеnt fаоliyatining rivojlanishi haqida ma’lumotlar berish.
Tarbiyaviy maqsad: O‘quvchilarni tozalikka, mehnatsevarlikka o‘rgatish. Turmushdagi ehtiyojlar va ulardan foydalanishni tushuntirish. Texnika xavfsizligi qoidalari, ish o‘rnini tashkil qilish qonun qoidalarini tushuntirish, sanitariya gigiyena talablariga to‘liq rioya etishni o‘rgatish.
Rivojlantiruvchi maqsad: O‘quvchilar tasavvurida mulkchilik turlаri, mаrkеting va mеnеjmеnt fаоliyatining rivojlanishi haqida bilim, ko‘nikma va malakalarni hosil qilish.
|
O’quv jarayonini amalga oshirish tehnalogiyasi
|
Dars turi:Yangi tushuncha bilimlarni shakllantiruvchi; o`quvchilarni bilim ko`nikma va malakalarini rivojlantiruvchi ; Umumlashtiruvchi ;
O`quvchilarni bilim , ko`nikma va malakalarini, nazorat qiluvchi kabi dars ;
Dars metodi: ”Guruhlarda ishlash’’,”Tarmoq”,”Aqliy hujum”,Zinama-zina” , ”Xotira mashqi”,”Uzulmas zanjir”,”Manzilga kim tez yetar”,”Himoya “, ”Slayd”,Suhbat:______________________________________________
Dars jihozi(darsda foydalanilgan jihozlar):Darslik ,jadvallar,tarqatma materiallar,mavzuga oid ko’rgazmali vositalar _____________________________________________________________
Baholash 5 balli tizimda
|
Kutiladigan natijalar.
|
O’qituvchi:Qisqa vaqt davomida___________________________________
_____________________________________________________________
yuzasidan bilim ko’nikma va malaka hosil qilinadi.Mavzuning dars jaroyonida ta’limning ilg’or usullari vositasida barcha o’quvchilar tomonidan o’zlashtirilishiga erishish. O’quvchi faolligini oshirish , o’quvchilarda fanga nisbatan qiziqish uyg’otishi.
|
|
|
| |
Malakaviy ishlab chiqarish amaliyotining dasturi O‘zbekiston Respublikasi Oliy va

Malakaviy ishlab chiqarish amaliyotining dasturi O‘zbekiston Respublikasi Oliy va
Download
0,76 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
02.07.2024
Hajmi
0,76 Mb.
#266351
Download
0,76 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Malakaviy ishlab chiqarish amaliyotining dasturi O‘zbekiston Respublikasi Oliy va
Download
0,76 Mb.
Matnni ko'rish
Mexanikaviy harakat - Abdishukurov Zafarbekning "Fizika"

|
Abdishukurov Zafarbekning "Fizika"
|
bet | 2/2 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #125858 |
2.Mexanikaviy harakat.
Vaqt o’tishi bilan jismning fazodagi vaziyatining boshqa jismlarga nisbatan o’zgarishi jismning mexanikaviy harakati deb ataladi.
Galiley - Nyutonning mexanikasi klassik mexanika deb ataladi. Klassik mexanika, tezligi yorug’likning vakuumdagi tezligidan sezilarli ravishda kichik tezlikka ega bo’lgan makroskopik jismlarning harakati qonunlarini o’rganadi.
Yorug’lik tezligiga yaqin yoki teng tezliklarga ega bo’lgan mikroskopik jismlar harakati qonunlarini maxsus nisbiylik nazariyasiga asoslangan relyativistik mexanika o’rganadi.
Mexanikaning nisbiy joylashuvi
Mexanika asosan uch qismga bo’linadi:
- kinematika; 2) dinamika; 3) statika.
Kinematika – jismlar harakati qonuniyatlarini, harakatning kelib chiqish sabablarini e’tiborga olmay, o’rganadi.
Dinamika – jismlar harakati qonuniyatlarini, harakatning kelib chiqish sabablarini bilgan holda, o’rganadi.
Statika – jismlar tizimi, to’plamining muvozanat holati qonunlarini o’rganadi.
3.Moddiy nuqta, absolyut qattiq jism. Fazo va vaqt.
Klassik mexanikada o’rganiladigan eng sodda ob’ekt moddiy nuqta hisoblanadi.
Moddiy nuqta deb, ma’lum massaga ega bo’lgan, o’lchami o’rganiladigan masofalarga nisbatan juda kichik bo’lgan jismga aytiladi.
Moddiy nuqta tushunchasi abstraktdir. Masalan, Yerning o’lchami Quyoshgacha bo’lgan masofaga nisbatan juda kichik bo’lgani uchun, Quyosh atrofidagi harakatida uni moddiy nuqta deb faraz qilish mumkin. Bunda Yerning butun massasi uning geometrik markazida mujassamlangan, deb hisoblanadi.
Jismlar biri-biri bilan o’zaro ta’sirlashganda ularning shakli va o’lchamlari o’zgarishi mumkin.
Har qanday sharoitda deformatsiyalanmaydigan jism absolyut qattiq jismdeb ataladi.
Qattiq jismning qismlari yoki ikki nuqtasi orasidagi masofa o’zgarmasdir. Qattiq jismlarning istalgan harakati ilgarilanma va aylanma harakatlar majmuasidan iborat.
Ilgarilanma harakat – bu shunday harakatki, unda harakat qilayotgan jism bilan mustahkam bog’langan istalgan to’g’ri chiziq boshlang’ich holatiga nisbatan parallelligini saqlab qoladi.
Aylanma harakat – bu harakatda jismning barcha nuqtalarining harakat traektoriyalari aylanalardan iborat bo’lib, ularning markazi esa aylanish o’qi deb ataladigan to’g’ri chiziqda yotadi.
Jismlar harakatini tekshirishda, ularning vaziyatini boshqa, shartli ravishda qo’zg’almas deb qabul qilingan jismning holatiga nisbatan aniqlash kerak.
Jismlarning fazodagi vaziyatini aniqlashga imkon beradigan, qo’zg’almas jism bilan bog’langan koordinatalar tizimi fazoviy sanoq tizimi deb ataladi.
Ko’chish
- O’rtacha tezlik ko’chishning v aqt oralig’iga nisbatiga teng
Tanlab olingan fazoviy sanoq tizimidagi har bir nuqtaning o’rnini uchta x,u, z koordinatalar orqali ifodalash mumkin (1-rasm).
1- rasm. Fazoviy sanoq tizimida moddiy nuqtaning koordinatalari
|
| |
10-Amaliy ish Mavzu: Kiberxavfsizlikda risklarni baholashni o‘rganish

10-Amaliy ish
Mavzu: Kiberxavfsizlikda risklarni baholashni o‘rganish.
Ishning maqsadi. Riskni baholash usullarini va axborot tizimini himoya qilish
zarurligini o'rganish. Miqdor metodologiyasi yordamida
risklarni hisoblashni
o'rganish.
Nazariy qism
Risklarni boshqarish - bu axborotni himoya qilish sohasidagi me'yoriy-huquqiy
bazaning muayyan cheklovlariga va korporativ xavfsizlik siyosatiga muvofiq
kompaniyalarning axborot xatarlarini aniqlash, nazorat
qilish va kamaytirishning
tizimli jarayoni.
Aktivlarni himoya qilish, bu aktivlarga yetkazishi mumkin bo'lgan zarar
xususiyatiga qarab, tahdidlarning oldini olish bo'yicha faoliyat bilan bog'liq. Barcha
tahdidlarni
hisobga olish kerak, lekin birinchi navbatda tasodifiy va qasddan
qilingan insoniy harakatlar bilan bog'liq. Asosiy normativ-huquqiy baza - ISO 17799
va ISO 13335 xalqaro standartlari hisoblanadi.
Riskni miqdoriy baholashning mohiyati ko'p mavjud bo'lganlardan yagona
maqbul yechimni topishdir. Masalan, quyidagi savollarga javob berish kerak:
"Axborot xavfsizligi uchun tasdiqlangan yillik (choraklik) byudjet doirasida qolib,
kompaniyaning axborot aktivlarini himoya qilishning maksimal darajasiga qanday
erishish mumkin?" yoki "Korporativ axborot xavfsizligini (WWW
himoyalangan
sayti yoki korporativ elektron pochta) yaratish uchun alternativalardan qaysi biri
kompaniyaning biznes resurslarining ma'lum cheklovlarini hisobga olgan holda
tanlanishi kerak?" Xatarlarni boshqarishning
miqdoriy usullari CRAMM,
MethodWare va boshqalarni o'z ichiga oladi. Ulardan eng keng tarqalganini ko'rib
chiqamiz.
CRAMM. CRAMM metodologiyasida risklarni boshqarish bir necha
bosqichda amalga oshiriladi. Ishga tushirishning birinchi bosqichida -
"Initialization" - kompaniyaning o'rganilayotgan
axborot tizimining chegaralari,
uning asosiy jismoniy va axborot aktivlari va bitimlarining tarkibi va tuzilishi
aniqlanadi. Boshlang'ich ma'lumotlar loyiha menejerlari,
foydalanuvchi menejeri
yoki boshqa xodimlar bilan suhbatlar jarayonida to'planadi.
Resurslarni aniqlash va baholashning ikkinchi bosqichida-"Aktivlarni
identifikatsiyalash va baholash"da aktivlar aniqlanadi. Axborot aktivlarining
tannarxini hisoblash sizga taklif qilinayotgan nazorat va himoya vositalariga ehtiyoj
va yetarliligini aniqlash imkonini beradi.
Tahdid va zaifliklarni baholashning uchinchi bosqichida - "Xavf va zaifliklarni
baholash" - kompaniyaning axborot aktivlarining tahdidlari va zaifliklari aniqlanadi
va baholanadi. CRAMM usulining tijorat versiyasida bunday baholash va
identifikatsiyalash uchun quyidagi mezonlar to'plamidan foydalaniladi (axborot
xavfsizligi tahdidlarini amalga oshirish oqibatlari):
1 -mezon - tashkilot obro'siga putur yetkazish;
2 - resurslarni tiklash bilan bog'liq moliyaviy yo'qotishlar;
3 - kompaniyaning tartibsizligi;
4-axborotni oshkor qilish va raqobatchilarga
etkazishdan moliyaviy
yo'qotishlar, shuningdek boshqa mezonlar.
Xatarlarni tahlil qilishning to'rtinchi bosqichi - "Xatarlarni tahlil qilish" sizga
xavflarning miqdoriy bahosini olish imkonini beradi. Bu taxminlarni (1) - (4)
formulalar yordamida hisoblash mumkin:
O‘quv tanishuv va qidiruv amaliyoti bo‘yicha bilim, malaka va ko‘nikmaga

6
yuqori bo‘lgan suv xo‘jaligi innovatsion texnologiyasidan foydalanish singari muhim
masalalar bugungi kunning soha oldidagi asosiy vazifasi haqida ma’lumot va
tushunchalarni bilishi, foydalana olish;
2. Suv xo‘jaligi ishlab chiqarish
sohasiga intensiv usullarni, eng avvalo,
suv va
resurslarni tejaydigan zamonaviy agrotexnologiyalarni joriy etishning usullarini
amaliyotda qo‘llanilish tartibini bilish;
3. Suv xo’jaligida innovatsion texnologiyalardan foydalanish hujjatlarini to‘ldirish
va hisobotlarni to‘ldirish bo‘yicha ko‘nikmalarga ega bo‘lish.
Davlat universiteti

|
Davlat universiteti
|
bet | 1/5 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 189,61 Kb. | | #236952 |
Bog'liq python math va datetime modul
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
URGANCH DAVLAT UNIVERSITETI
Kompyuter ilmlari va dasturlash texnologiyalari yo‘nalishi
2023-2024 o‘quv yili 6-semestrdagi Python dasturlash tili va uning kutubxonalari fanidan mustaqil ishi
Mavzu: Pythonda math va datetime modullari bilan ishlash.
Bajardi: Karimova Yulduzxon
Raxbar: Yuldashev Ollabergan
Urganch 2024
Reja:
Modulga qisqa ta’rif.
math moduli.
2.1 math modulining asosiy funktsiyalari.
2.2 Trigonometrik funksiyalari.
2.3 Konstanta va o'zgaruvchilar.
2.4 Foydalanish Sohalari.
3. datetime moduli.
3.1 Datetime moduli bo’yicha bir nechta sinflar.
3.2 Maxsus formatlari.
3.3 `datetime` moduli komponentlari.
3.4 Oddiy misollar.
3.5 datetime` moduli qayerlarda ishlatilishi.
1.Modulga qisqa ta’rif.
Modul bu loyihamiz ichidagi alohida fayl bo'lib, dasturimiz davomida ishlatiladigan funskyalarni (va o'zgaruvchilarni) mana shu faylga joylab, ko'zdan yashirib qo'yishimiz mumkin. Bu bizga asosiy dasturimizdan chalg'imasdan kod yozish imkoniyatini beradi. Modul va uning ichidagi funksiyalarni istalgan payt asosiy dasturimizga yuklab olishimiz, modullarni boshqa dasturchilar bilan ulashishimiz yoki kelajakda o'zimizning boshqa loyihalarimizda foydalanishimiz mumkin. Modul yaratish uchun asosiy dasturimizdagi funksiyalarni yangi faylga ko'chiramiz xolos. Modulga oson murojat qilishimiz uchun, faylimiz asosiy dasturimiz bilan bitta papkada bo'lgani afzal. Bunda adashib ketmaslik uchun, loyihangizning (dasturning) asosiy faylini main.py deb nomlash o'rinli. Modul ichidagi istalgan funksiyaga murojat qilish uchun import modul_nomi komandasidan foydalanamiz. Bunda modul ichidagi istalgan funksiyaga modul_nomi.funksiya_nomi() ko'rinishida murojat qilishimiz mumkin. Ya'ni avval modul nomi undan keyin esa nuqta qo'yilib, modul ichidagi funksiya nomi yoziladi. Modulni chaqirib olishda fayl nomi uzun bo'lsa bu o'ziga yarasha noqulayliklar tug'dirishi mumkin. Buning oldini olish uchun esa, modulni chaqirganda unga as operatori yordamida qisqa nom berishimiz, va modulga qisqa nom orqali murojat qilish mumkin. Agar katta modullardan faqatgina ba'zi funksiyalarga murojat qilish talab qilinisa, kerakli funksiyalarni from modul_nomi import funksiya1, funksiya2 komandasi yordamida o'zimizning dasturimizga ko'chirib olishimiz mumkin. Bu usulning qulayligi, endi funksiyalarga to'g'ridan-to'g'ri murojat qilish mumkin (modul ismini yozmagan holda).
|
| |
Asosiy qism - Malakaviy ishlab chiqarish amaliyotining dasturi O‘zbekiston Respublikasi Oliy va

7
6. Sug‘orish va gidromelioratsiya tarmoqlardan foydalanish, sug‘orish va zax
qochirish tarmoqlarining qurilmalari va gidrotexnika
inshootlarining ish holati, mavjud
yangi sug‘orish texnika va texnologiyalarini o‘rganish;
7. Yomg‘irlatib, tomchilatib va yer ustidan boshqa sug‘orish usullari bilan batafsil
tanishish, yopiq, yotiq, tik va turli drenaj qurilmalari ish tartibi va ularning o‘lchamlarini
aniqlash.
Amaliyot o‘tish joyi Talabalar bo‘ladigan o‘quv tanishuv
amaliyotini institutning
«Gidromeliorativ tizimlaridan foydalanish» kafedrasi auditoriyalari va laboratoriyalarida,
amaliyot o‘tkazish bo‘yicha tuzilgan, shartnomada ko‘rsatilgan ob’ektlarda
Chirchiq-
Oxangaron ITXB, O‘zsuvloyixa AJ, “Bo‘zsuv” ITB, Ecodrip MCHJ, Pepe texnologiya
MCHJ, Agrodrip MCHJda o‘tkaziladi.
Talaba amaliyot o‘tkazish jarayonida topshiriqqa mos
ravishda bajarilganishlar
bo‘yicha hisobot tayyorlaydi.
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 16,55 Kb. | | #99941 |
Bog'liq FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
Foydalanilgan adabiyotlar.
Xaitov E.Jumaniyazov Sh.“Rangtasvir”O’quv qo’llanma. T.Info capital group, 2018.-111 b.
R.Xudoyberganov-“Rangshunoslik asoslari”.O’quv uslubiy qo’llanma.Toshkent. 2006 y.180 b
Ҳudayberganov R. A. “Tasviriy san’atda rang”, O’quv qo’llanma. TDSI O’қ. Bosmaxonasi 2004.-79 b.
Xudayberganov R.A.“Kompozitsiya”O’quv qo’llanma. T.“Sharq” 2007. 203.b
O.Yusupov- “Rangtasvirda akvarel bilan ishlash texnikasi va texnologiyalari. O’quv uslubiy qo’llanma. Toshkent. 2011y.
M.Oganesova- “Texnika akvarelnoy jivopisi”. Qo’llanma.Toshkent. 2007 y.
S.A.Abdullaev -“Rangtasvir”. O’quv uslubiy qo’llanma.Toshkent. 2003 y
O.Muinov- “Rangtasvirda portret ishlsh”. O’quv uslubiy qo’llanma. Toshkent. 2004 y.
O.Muinov “Rangtasvir” o`quv qo`llanma. T., “sharq”, 2007. – 55 s.
“Virgil Elliott Traditional Oil Painting”Daniel Burleigh Parkhers.USA:2004-159 b.
“Alla Prima II”. Richard Schmid. USA: 2013-193 b
Foydalanilgan adabiyotlar.
James Lancel Mc Elhinney “Slassical Life Drawing Studio: Lessons & Teachings in the Art of Figure Drawing”, Instructors of the Arts Students League of New York. Endru Lumis Successful Drawing.
Gottfried Bammes The Frtisn`s Guide to Humman Annatomy
leonardo collection The fubdamentals of drawing book.
Abdullaev S. A. “V kurslardagi ikki jussali o‘quv topshirigi”, O‘quv qo‘llanma. T.: TGII, 1996. – 75 b.
Toshmuxamedov M. CHizmatasvir. (Oliy o‘quv yurti 1-2 kurs, “rangtasvir” yo‘nalishi uchun o‘quv qo‘lanma
Xasanova N.S. Stranitsы istorii Xudojestvennogo obrazovaniya Uzbekislata
Xasanova N.S. XX asr Uzbekistoda badiiy ta’limi. T.:San’at. 2014
Azizov D.N. CHizma tasvir. T. 2017y.
Ko‘shimcha adabiyotlar
1. Daniel S.M. “Kartina klassicheskoy epoxi” Uchebnoe posobie. M., “Iskusstvo”, 1996. – 82 s.
2. Lisitsian M. V., Pronin E. S. “Arxitekturnoe proektirovanie jilыx zdaniy” Uchebnoe posobie. M., “Stroyizdat”, 1990. – 345 s.
Foydalangan adaboyotlar:
Risunok. Izdatеlstvo «Iskusstvo» Moskva. 1965. (3-24 bеtlar).
K. N. Aksеnov. Risunok. Moskva «Panorama» 1990. (13-20 bеtlar).
V. A. Yablonskiy. Prеpodovaniе prеdmеtov «Risunok» i «Osnov! kompozitsii». Moskva. «Vyushaya shkola» 1983. (6-26 bеtlar).
B. Boymеtov. Qalamtasvir. Pеdagogoka institutlari va univеrsitеt talabalari uchun o’quv-qo’llanma. Toshkеnt. 1997. (2-9 bеtlar).
B. Tojiеv. Qalamtasvir asoslarini o’rganish. (dastlabki saboqlar) Toshkеnt. 1994. (4-20 bеtlar).
K.N.Aksеnov. Risunok. Moskva. «Panorama» 1990. (27-35 bеtlar).
Risunok. Izdatеlstvo «Iskusstvo» Moskva. 1965. (90-100. 144-157 bеtlar).
A.Е.Tеrеntеv. Risunok v pеdpgogichеskoy praktikе uchitеlya izobrazitеlnogo iskusstva. Moskva. «ProsvеHеniе» 1981, (43-48 bеtlar).
B.Tojiеv. qalamtasvir asoslarini o’rganish. (dastlabki saboqlar) Toshkеnt. 1994. (20-30 bеtlar).
|
| |
Настройки браузера Internet Explorer для работы с электронной подписью

|
Настройки браузера Internet Explorer для работы с электронной подписью Для корректной работы на портале «rosreestr.ru» необходимо работать только в браузере Internet Explorer, так как заполненную заявку можно подписать в вышеуказанном браузере. Для этого на компьютере должна быть установлена программа для подписания и проверки цифровых подписей «CAPICOM». Для скачивание программы пройдите по ссылке: http://www.microsoft.com/ru-ru/download/details.aspx?id=25281. Далее представлена инструкция для настройки Internet Explorer Настройки браузера Internet Explorer для работы с электронной подписью.
1. Открываем окно браузера. Заходим в раздел "Сервис" => "Свойства обозревателя"
2. Перед вами откроется окно, нажимаем на вкладку "Безопасность"
3. Один раз нажимаем на иконку "Надежные узлы" => далее кнопку "Узлы"
4 .Добавить узел "rosreestr.ru" => проверяем, что внизу убрали галочку около предложения "Для всех узлов этой зоны требуется проверка серверов (https:)" и нажимаем на кнопку "Добавить"
5 .Во вкладке "Безопасность", нажать кнопку "Другой", перед вами открывается окно, спускаемся по полосе прокрутки вниз списка.
6. Нужно включить или разрешить все элементы ActiveX, в зависимости от версии Internet Explorer, после проделанных операций нажать "ОК".
7. Зайти на вкладку "Конфиденциальность", и поставить "Низкий уровень",
далее нажать "ОК".
Проверить, что выключена опция "Включить блокирование всплывающих окон".
После всех проделанных операций, закрыть все окна браузера, настройки завершены.
|
| |
Multidisciplinary Scientific Journal April, 2024

|
Multidisciplinary Scientific Journal April, 2024Bog'liq 40-52 (1)Multidisciplinary Scientific Journal April, 2024
43 | P a g e
International Journal of Science and Technology
ISSN 3030-3443
Volume 1, Issue 13, April. 2024
dasturlarni kompyuterga kiritish va ularni sozlash, dasturiy-texnik vositalarni, amaliy
dasturlarni, tizimli dasturiy ta`minot komponentlarini hamda dasturlashtirish usullari
bilan bog`liq.
I.P.Potyoxina: “Axborot
-
kommunikatsiya texnologiyalarining tarqalishi va
axborot infratuzilmasining rivojlanishi iqtisodiyotning umumiy raqobatbardoshligini
oshiradigan yangi biznes modellarini yaratishga yordam beradi”.
A.A.Azlarova Tijorat banklari tomonidan AKT (raqamli iqtisodiyot) dan
foydalanishning asosiy belgilari: yuqori darajada avtomatlashtirilganlik, elektron
hujjat
almashinuvi,
buxgalterlik
va
boshqaruv
tizimlarining
elektron
integratsiyalashuvi, ma`lumotlar elektron bazalari, CRM (mijozlar bilan o`zaro
munosabatlar tizimi) mavjudligi, korporativ tarmoqlar va boshqalardan iborat[5], deb
hisoblaydi.
Natija va muhokama
Moliyaviy texnologiyalar - masofaviy bank xizmatlari sifatida. Masofadan turib
ko‘rsatilayotgan xizmatlar, turli bank operatsiyalari misol qilib ko`rsatishimiz
mumkin. Buning uchun bankka tashrif buyurish shart emas, balki kompyuter yoki
mobil telefonning o`zi kifoya bo`ladi. Masofaviy bank xizmatlari (Bank-Mijoz,
Internet-banking, SMS – banking, mobil ilova, elektron platforma va boshqalar) dan
foydalanuvchilar soni (1-diagramma).
Diagramma 1.
Masofaviy bank xizmatlari (
Bank-Mijoz, Internet-banking, SMS – banking, mobil
ilova, elektron platforma
va boshqalar
) dan foydalanuvchilar soni
|
| |
Multidisciplinary Scientific Journal April, 2024

|
Multidisciplinary Scientific Journal April, 2024Bog'liq 40-52 (1)Multidisciplinary Scientific Journal April, 2024
42 | P a g e
International Journal of Science and Technology
ISSN 3030-3443
Volume 1, Issue 13, April. 2024
aloqa tizimlari va infratuzilmasini yanada rivojlantirish, informatsion tizimlar
komplekslari va “Elektron hukumat” axborot bazasini shakllantirishimiz kerak”
28
.
XXI asr axborot - kommunikatsiya texnologiyalari asridir. Mavzuning
dolzarbligi, moliyaviy texnologiyalar moliya bozorining ajralmas qismiga aylanib
qolganligi va elektron moliyaviy texnologiyalarisiz keyingi rivojlanishni tasavvur etib
bo'lmasligida namoyon bo`ladi.
Moliyaviy texnologiyalarda axborot
–
kommunikatsiyalaridan foydalanish, bu -
simlarsiz aloqa o'rnatish va axborotlarni, shu jumladan audio va video ma'lumotlarni
uzatish imkonini beruvchi dasturiy va texnik vositalar majmui tushuniladi.
Mavzuga oid adabiyotlar sharhi
S.Elmirzayev, N.Shavkatov, N.Sherqoʻziyeva, A.Karimov, D.Abdirahimova,
S.Omonovlar jamoasi fikricha Moliyaviy texnologiya - bu moliyaviy muammolarni hal
qilish yo'llarini o'ylab topish jarayoni. Moliyaviy texnologiyalar texnologiyasini
moliya sohasida qo‘llashning asosiy yo‘nalishlarini tahlil qilish zarur: 1) P2P
kreditlash bankning chakana kreditiga muqobil sifatida. Bu yo‘nalishning mazmun-
mohiyati aholiga boshqa jismoniy shaxslardan qarz olish va o‘zlari kredit berish
imkonini beruvchi maxsus platformadan (smartfonga o‘rnatilgan ilova) foydalanishdan
iborat; 2) Raqamli banking – mobil va onlayn platformalar yordamida moliyaviy
xizmatlarni amalga oshirish imkoniyati, bu bankning mijoz bilan ishlash sifatini
oshiradi, vaqt va xarajatlarni tejaydi; 3) Elektron to`lov tizimlari va boshqalar.
A.T.Kenjabayev, M.M.Ikramov, A.SH.Allanazarovlarning fikricha “Axborot
-
kommunikatsiya texnologiyalari” kompyuterlashtirish umumiy yo`nalishi bilan
bog`liq bo`lgan konseptual masalalar, iqtisodiy masalalarni qo`yish va ularni
kompyuter yordamida yechish muammolari, axborotlarni uzatish tarmog`i
xususiyatlari va unda ishlash kabi asosiy masalalar ko`rib chiqadi. Bunda
kompyuterning tashqi qurilmalari, dasturlash asoslari, algoritmlashtirish va algoritmlar
tuzish, blok-sxemalar bilan ishlash, biron-bir tilda dastur tuza olish va ushbu
28
O`zbekiston Respublikasi Bosh vaziri Sh.M.Mirziyoyevning 2016 yil 8 sentabrdagi Оliy Маjlis Qonunchilik palatasi va
Senatning qo`shma majlisidagi nutqi.
|
| |
Multidisciplinary Scientific Journal April, 2024

|
Multidisciplinary Scientific Journal April, 2024Bog'liq 40-52 (1)Multidisciplinary Scientific Journal April, 2024
44 | P a g e
International Journal of Science and Technology
ISSN 3030-3443
Volume 1, Issue 13, April. 2024
Muallif tomonidan O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki ma'lumotlari asosida
ishlab chiqilgan
29
Yuqoridagi jadvaldan ko'rinib turibdiki, 2018-yilda masofaviy bank
xizmatlaridan foydalanuvchilar soni - 7 959 107 nafarni, 2019-yilda esa 10 153 458
nafar (o‘sish +2 194 351) ni tashkil etgan; 2020-yil - 14 571 094 (bu o'tgan yilga
nisbatan +4 417 636 taga ko'p); 2021-yil 20 203 384 (o‘sish +5 632 290); 2022-yil -
30 000 914 (bu o'tgan yilga nisbatan +9 797 530 taga ko'p); va 2023-yilda esa - 44 099
600 (o'sish +14.098.686) ta foydalanuvchini tashkil qildi. Shunday qilib, masofaviy
bank xizmatlaridan foydalanuvchilar soni 2024-yil 1-yanvar holatiga ko`ra 2019-
yilning shu davriga nisbatan 5,5 baravar oshib, 44 million foydalanuvchini tashkil etdi.
Moliyaviy texnologiyalar shunchalik rivojlanganki, bankka bormasdan turib,
bankning barcha xizmatlaridan foydalanish mumkin. Jumladan, mobil ilova orqali
omonat ochish (milliy va xorijiy valyutada), to`lovlarni amalga oshirish (kommunal,
davlat xizmatlari va boshqalar uchun), kredit olish (mikroqarz), bank plastik kartalari
(VISA – AQSh $ dollaridagi, Mastercard - yevro € valyutasidagi, МИР – Rossiyaning
rubl ₽ valyutasidagi bank kartalari) ga buyurtma berish yoxud virtual yaratish, bank
kartalari o`rtsida o`tkazmalarni bajarish (P2P – “people to people“, ya`ni “jismoniy
shaxs jismoniy shaxsga”), boshqa davlatlarga xalqaro pul jo`natmalari (“Zolotaya
korona”, “Money Send”, “VISA Direct”), konversiya operatsiyalari (bir valyutani
boshqa valyutaga almashtirish) va boshqalar shular jumlasidandir. Bankning mobil
ilovasidan foydalanishda, avval masofadan turib biometrik identifikatsiyalash (Face-
ID) dan o`tish zarur. Bunda siz bilan oferta shartnomasi tuziladi va siz mijoz sifatida
bank tizimida ro`yxatdan o`tgan hisoblanasiz.
Huddi shunday Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (YIDXP) shaxsni
Mobil-ID tizimi ilovasi orqali identifikatsiyalashi mumkin. Shundan so`ng
foydalanuvchilar elektron raqamli imzo (ERI)ni qo‘llamasdan ham barcha davlat
xizmatlaridan foydalanishlari mumkin.
29
O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki:
www.cbu.uz
.
|
| |
Multidisciplinary Scientific Journal April, 2024

|
Multidisciplinary Scientific Journal April, 2024Bog'liq 40-52 (1)Multidisciplinary Scientific Journal April, 2024
46 | P a g e
International Journal of Science and Technology
ISSN 3030-3443
Volume 1, Issue 13, April. 2024
2022-yilning 1-yanvaridan mahallada tadbirkorlikni rivojlatirish, aholi bandligini
ta`minlah va kambag`allikni qisqartirish bo`yicha hokim yordamchilari tomonidan har
bir mahallaning o‘ziga xos xususiyatlarini inobatga olgan holda, “drayverlari”(“o‘sish
nuqtalari”)ni aniqlab olinib, rivojlantirilish boshlanadi.
2022-yil 1-martdan boshlab hokim yordamchisi tavsiyalari asosida “Agrobank”
ATB, “Xalq banki” ATB va “Mikrokreditbank” ATB tomonidan yagona elektron
platforma orqali
32
kredit ajratish to`liq elektron formatda amalga oshiriladi (1-Jadval).
Bunda:
- kredit oluvchi tomonidan “marketpleys” tizimi orqali ta`minotchi (mahsulot
yetkazib beruvchi/xizmat ko`rsatuvchi) mustaqil ravishda tanlab olinadi;
- ta`minotchinang tovar va xizmatlari “marketpleys” (smart market)da erkin
joylashtiriladi va savdo-sotiq ushbu platforma orqali amalga oshiriladi;
- smart marketda yetkazib beruvchilarning xizmatlari foydalanuvchilar
tomonidan baholanadi;
- O`zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste`molchilar huquqini
himoya qilish qo`mitasi Soliq qo`mitasi bilan birgalikda davlat dasturlari orqali
ajratilgan kreditlar hisobiga mahsulotlar yetkazib berilishi va xizmatlar ko`rsatilishini
ochiqligi va shaffofligini ta`minlash maqsadida “marketpleys” savdo plarformasida
raqobatni shakllantirish, ta`minotchi tomondan mahsulot yetkazib berish va
xizmatlarning o`z vaqtida ko`rsatilishi, narxlarning sun`iy oshib ketmasligini nazorat
qilishadi.
1-Jadval
Bugungi kungacha qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlardagi o`zgartirish
va qo`shimchalar
32
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 8-iyuldagi "Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturlarining
yagona elektron platformasi orqali kreditlar ajratish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida"gi VMQ-373-son qarori.
|
| |