nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
U
x - Avtomatika asoslari va ishlab cнiqarisн jarayonlarini avtomatlasнtirisн

U x =kIB/h (2.10) bu yerda:
K - Xoll koeffitsienti, har xil yarim o‘tkazgich materiallar
uchun K= 10
-2
… 9x10
-9
m
3
/A. s
h - plastina qalinligi, m.
B - magnit induktsiyasi, Tl.
I - plastinaga uzatilgan tok, A.
Ushbu datchikalar kirish va chiqish qarshiliklari katta diapazoni,
ixchamligi yuqori darajadagi vibroturg‘unlik va uzoq muddatli xizmat davri
tufayli keng qo‘llanadi.
2.4.3. Sig‘im datchiklari va ularning qo‘llanishi
24
Sig‘im datchiklarida xilma-xil kirish kattaliklarni (chiziqli va burchak
harakatlarni, mexanik kuchlanish, sath va kabilar) sig‘im o‘zgarilishiga
aylantiriladi. Amalda sig‘im datchiklari kondensatorlardan yasaladi. O‘lchaydigan
kattaliklariga qarab sig‘im datchiklari (2.10-rasm) yuzasi o‘zgaruvchan, oraliq
masofasi o‘zgaruvchan va dielektr singdiruvchanligi o‘zgaruvchan turlariga
bo‘linadi.
2.10- rasm. Sig‘im datchiklarining turlari: a-oraliq masofasi o‘zgaruvchan datchiklar, b- yuzasi o‘zgaruvchan datchiklar, v- dielektr singdiruvchanligi o‘zgaruvchan datchiklar. Tekis kondensatorning sig‘imi quyidagi tenglama orqali ifodalanadi:
C=
0
S/
, (2.11) bu yerda:
0
=8,85
10
-12
F/m - vakuumning dielektr singdiruvchanligi;
-
kondensatorning plastinalararo muhitining dielektr singdiruvchanligi; S -
plastinalarning yuzasi;
- plastinalararo masofa.
Oraliq masofasi o‘zgaruvchan datchiklar (2.10, a-rasm) 0,1...0,01 mkm
aniqliqda chiziqli harakatlarni, yuzasi o‘zgaruvchan datchiklar (2.10, b-rasm)
chiziqli va burchak harakatlarni nazoratida va dielektr singdiruvchanligi
o‘zgaruvchan (2.10, v - rasm) namlik, sath, kimyoviy tarkib kabi kattaliklarni
o‘lchashda qo‘llaniladi. O‘lchash aniqligini va sezgirligini oshirish maqsadida
sig‘im datchiklari ko‘priksimon sxemalarga ulanadi.
Yuqorida
ko‘rib
chiqilgan printsip asosida sig‘im manometrlari ishlaydi (2.11-rasm).
25
O‘lchanayotgan bosim asbobga quvur 1 orqali uzatilib, membrana 2 orqali
qabul qilinadi. Membrana o‘z navbatida plastina 3 bilan kondensatorni hosil
qiladi. Kondensator sxemaga klemma 4 lar yordamida ulanadi.
Bosim
ta’sirida membrana egilib plastinaga yaqinlashadi va kondensatorning sig‘imini
o‘zgartiradi. Shunday qilib kondensator sig‘imi o‘lchanayotgan bosimga
proportsionaldir.
13.4. 
Automation of electrical actuators of gates of the hydraulic 
structure

262
CHAPTER 16. AUTOMATION OF PROCESSES
OF REPAIRS AND MAINTENANCE SYSTEM OF
AGRICULTURAL EQUIPMENT
167
16.1.
Diagnosis of repair activities and maintenance systems and
problems of automation
168
16.2.
Automation of the process of engine test run of agricultural
machinery
170
16.3.
Automation of electric hoist
171
CHAPTER 17. AUTOMATION OF OPERATION
FOR THE PRIMARY PROCESSING OF RAW
COTTON
171
17.1.
General concepts
171
17.2.
Automation of pneumatic transporter equipment
176
17.3.
Automation of raw cotton drying process
178
17.4.
Automation of technological processes of primary treatment of
seeds
178
17.4.1. Automation of ginning equipment
182
17.4.2. Automation of linter mechanisms
186
CHAPTER 9. AUTOMATION OF AGRICUL-

261
9.2.4.
Installation diagrams of automation
113
CHAPTER 10. SELECTION OF INSTRUMEN-
TATION , EQUIPMENT, SWITCHBOARDS AND
CONTROL PANELS
115
10.1.
Selection and design procedure
of instrumentation
115
10.2.
Selection and justification of automation equipment
119
10.3.
Selection of switchboards and control panels for automated
operation
119
CHAPTER 11. AUTOMATION PROCESS FOR
CULTIVATION AND TILLING
DEPTH
OF
PLANT PRODUCTION
119
11.1.
Overview
121
11.2.
11.3
Automatic control system for cultivation
Automatic control system for tilling depth
123
CHAPTER 12. AUTOMATION OF PRODUCTION
PROCESSES OF GREENHOUSES
123
12.1.
General rules and requirements
124
12.2.
Automation of air temperature of greenhouses
131
12.3.
Automatic control systems of watering and air humidity of
greenhouses
134
CHAPTER 13. AUTOMATION OF WATER
SUPPLY PROCESSES
134
13.1.
General concepts
136
13.2.
Automation of water distribution and storage processes
138
13.3.
Automation of pumping stations
CHAPTER 3. RELAY OF AUTOMATION - Avtomatika asoslari va ishlab cнiqarisн jarayonlarini avtomatlasнtirisн

260
CHAPTER 4. LOGIC ELEMENTS
56
4.1.
Basic concepts of logical algebra
63
4.2.
Operations implemented by the logic elements
63
CHAPTER 5. FUNCTIONAL ELEMENTS OF
THE AUTOMATION
64
5.1.
Means of information display
68
5.2.
Master and comparing elements
68
5.3.
Digital to analogue and analogue to digital converters
70
5.3.1. Digital to analogue converters
72
5.3.2. Analogue to digital converters
74
5.4.
Storage device
76
5.5.
Computing unit of automation
76
CHAPTER 6. AUTOMATION AMPLIFIERS
79
6.1.
Overview of automation amplifiers and requirements produced
to them
80
6.2.
Hydraulic amplifiers
81
6.3.
Pipeline hydraulic flow amplifiers
81
CHAPTER 7. ACTUATING MECHANISMS OF
AUTOMATION
82
7.1.
Concept of actuating mechanisms
and their classification
83
7.2.
Electrical actuating mechanisms
84
7.3.
Electrical motor actuating mechanisms
87
7.4.
Advanced electrical actuating mechanisms
88
7.5.
Electromagnetic actuating mechanisms
91
7.6.
Electromagnetic couplings
91
CHAPTER 8. AUTOMATIC CONTROLLERS
92
8.1.
Concept of automatic controllers and their types
95
8.2.
Proportional controllers
95
8.3.
Integral controllers
97
8.4.
Proportional-integral action (PI device) controllers
98
8.5.
Proportional-derivative action controllers
102
8.6.
Hydraulic controllers
102
- rasm. Induktiv va transformator datchiklarining sxemalari va ularning

23
20 % ishlatiladi. Bundan tashqari cho‘lg‘amning toki haroratga bog‘liq va temir -
nikel eritmalardagi qoldiq deformatsiyaga ega.
Xoll elementi yoki Xoll datchigi magnit maydonga joylashtirilgan to‘rt
chiqish klemmalariga ega bo‘lgan yarim o‘tkazgich plastinadan iborat (2.9 -
rasm).
2.9- rasm. Xoll elementining sxemasi.
Xoll elementlarining ishlash printsipi quyidagicha. Ikkita chiqish
klemmalariga tok uzatiladi. Magnit maydon o‘zgarishi bilan elektronlar harakat
yo‘nalishini o‘zgartirib qolgan ikkita chiqishda kuchlanishni hosil qiladi. Shunday
qilib kirish kattaligi bo‘lib mexanik ta’sirda hosil bo‘ladigan magnit maydoni
o‘zgarilishi chiqish kattaligi kuchlanishining o‘zgartirilishi bo‘ladi.
Chiqishdagi kuchlanish:
Kengaytirilgan ACL buyrug‘i quyidagi ko‘rinishga ega

|
Kengaytirilgan ACL buyrug‘i quyidagi ko‘rinishga ega
|
bet | 4/5 | Sana | 09.07.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #267135 |
Kengaytirilgan ACL buyrug‘i quyidagi ko‘rinishga ega.
Kengaytirilgan ACL ro‘yxati
Router(config)#access-list < ro‘yxat nomeri 100 dan 199 gacha > {permit | deny | remark} protocol source [source-wildcard] [operator operand] [port
yoki protokol nomi> [established]
protocol source: qaysi protokolga ruhsat berish yoki rad etish (ICMP, TCP, UDP, IP, OSPF va boshqa);
deny: rad etish;
operator;
A.B.C.D — qabul qiluvchi manzili;
any — har qanday yakuniy test;
eq — fakat ushbu portdagi paketlar;
gt — faqat yuqori port raqamiga ega paketlar;
host — bitta oxirgi host;
range —port diapazioni;
port: port raqami (TCP yoki UDP) yoki nomini ko‘rsatish ham mumkin;
established: avvaldan yaratilgan TCP-sessiyalarining bir qismi bo‘lgan TCP-segmentlarini o‘tkazishga ruxsat berish.
7.3– rasm. Kengaytirilgan ACL ro`yxati bo`yicha tuzilgan tarmoq topologiyasi
Kengaytirilgan ACL ro`yxati bo`yicha topshiriq
Barcha komp’yuterlardan serverlarga ping o‘tsin lekin:
192.168.1.0 tarmoqdagi komp’yuterlar daryo.uz saytiga kirishga ruxsat berilsin, boshqa serverlarga kirish cheklansin;
192.168.2.0 tarmoqdagi komp’yuterlar soft.uz saytiga kirishga ruxsat berilsin, boshqa serverlarga kirish cheklansin;
192.168.3.0 tarmoqdagi komp’yuterlar mail.ru saytiga kirishga ruxsat berilsin, boshqa serverlarga kirish cheklansin;
192.168.3.0 tarmoqdagi komp’yuterlar ftp ga kirishga ruxsat berilsin, boshqa serverlarga kirish cheklangan bo‘lishi kerak;
Yuqoridagi shartlarni bajarish uchun Assess list ning kengaytirilgan ACL dan foydalanamiz.
|
| |
access-list 1 permit 192.168.10.1 0.0.0.0

|
access-list 1 permit 192.168.10.1 0.0.0.0
|
bet | 3/5 | Sana | 09.07.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #267135 |
access-list 1 permit 192.168.10.1 0.0.0.0.
Tarmoqqa tanlangan xostni kirishini ta’qiqlash
7.2 – rasmda B xostdan A tarmoqqa yo‘naltirilgan barcha trafiklarni o‘tishi bekor qilinadi va shu vaqtda B tarmoqdan A tarmoqqa yo‘naltirilgan boshqa barcha trafiklarni o‘tishi ruxsat etiladi.
7.2- rasm. Tarmoq tuzilishi
Bu konfiguratsiya 192.168.10.1/32 xostdan qabul qilingan barcha paketlarni Ethernet 0 yoki R1 orqali ta’qiqlaydi va boshqa barcha paketlarni qabul qilinishiga ruxsat beradi. Boshqa barcha paketlarga ruxsat berish uchun quyidagi buyruqni ishlatish kerak: access list 1 permit any. Har bir ACL ning ohirida noaniq sharoitda deny all (barchani ta’qiqlash) mavjud.
SHartni qo‘yilishi ACL ro`yxatini ishlashi uchun muhim. Agar yozuvni teskari tartibda joylashtirsak, ushbu buyruqda ko‘rsatilganidek, birinchi qator paketning ixtiyoriy uzatuvchi manziliga mos keladi. SHu sababli A tarmoqqa 192.168.10.1/32 xostini kirishini blokka tushira olmaydi.
access-list 1 permit any
access-list 1 deny host 192.168.10.1
Kengaytirilgan ACL ro‘yxati
Kengaytirilgan ACL (faqat ro‘yxatdan o‘tgan mijozlar uchun) IP paketni uzatuvchi va qabul qiluvchi manzili bilan ro‘yxatga kiritilgan manzillarni solishtirish orqali trafikni boshqaradi. Kengaytirilgan ACL ni ishlashini aniq berish mumkin. Kengaytirilgan ACL ro‘yxati IPv4 paketlarini bir nechta mezonlarga asoslanib filtrlashni amalga oshiradi:
protokol turi;
manbaning IPv4 manzili;
qabul qiluvchining IPv4-manzili;
manbaning TCP yoki UDP portlari ;
qabul qiluvchining TCP yoki UDP portlari;
samarali nazorat qilish uchun protokol turi haqidagi qo‘shimcha ma’lumotlar.
Kengaytirilgan ACL (faqat ro`yxatdan o‘tgan mijozlar uchun) IP paketni uzatuvchi va qabul qiluvchi manzili bilan ro`yxatga kiritilgan manzillarni solishtirish orqali trafikni boshqaradi. Kengaytirilgan ACL ni ishlashini aniq berish mumkin. Trafikni filtrlash quyidagi me’zonlar bilan ishlatilishi mumkin:
protokol;
port nomeri;
DSCP qiymati;
imtiyoz qiymati;
SYN bitini xolati.
|
| |
ГЛАВА 18. АВТОМАТИЗАЦИЯ ПРОЦЕССОВ

259
TABLE OF CONTENTS
INTRODUCTION
3
CHAPTER 1. MAIN CONCEPTS OF FUNDAMEN-
TALS
AND
TECHNICAL
MEANS
OF
AUTOMATION
6
1.1.
Concept of controlled parameters of automation
6
1.2.
Elements of automation and their basic parameters
7
CHAPTER 2. AUTOMATION SENSORS
12
2.1.
Concepts of automation sensors and their classification
12
2.2.
Basic parameters of sensors
14
2.3.
Resistive sensors
16
2.3.1
Potentiometric sensors
16
2.3.2. Angular (contact) sensors
18
2.3.3. Tensometric sensor
19
2.4.
Electromagnetic and capacitance sensors
20
2.4.1.
Inductive and differential transformer sensors
20
2.4.2.
Magneto-elastic transducer and Hall elements
23
2.4.3.
Capacitance sensors and their application
24
2.5.
Temperature sensors
26
2.5.1
Liquid sensors
27
2.5.2. Dilatometric and bimetallic sensors
28
2.5.3. Manometric sensors
30
2.5.4. Thermoresistance
31
2.6.
Level, pressure, flow and angular rate sensors
31
2.6.1. Level sensors and how they work
35
2.6.2. Pressure sensors
37
2.6.3. Flow sensor
39
2.6.4. Angular rate sensors
41
2.7.
Self-generating transducer
41
2.7.1. Inductive sensors
42
2.7.2.
Photoelectric sensors
43
2.7.2.1. Photoresistor
44
2.7.2.2. Photosensitive diode
45
2.7.2.3. Optoelectronic sensors
46
2.7.3. Piezoelectric sensors
48
2.7.4.
Thermoelectric (thermocouples) sensor
50
-БОБ. 
ЭНЕРГИЯ - Avtomatika asoslari va ishlab cнiqarisн jarayonlarini avtomatlasнtirisн

254
О Г Л А В Л Е Н И Е
ВВЕДЕНИЕ
3
ГЛАВА 1. ОБЩИЕ ПОНЯТИЯ ОБ ОСНОВАХ И
ТЕХНИЧЕСКИХ СРЕДСТВАХ АВТОМАТИКИ
6
1.1.
Понятия автоматических контролируемых параметров
6
1.2.
Элементы автоматики и их основные показатели
7
ГЛАВА 2. ДАТЧИКИ АВТОМАТИКИ
12
2.1.
Понятия датчиков автоматики и их классификации
12
2.2.
Основные параметры датчиков
14
2.3.
Резистивные датчики
16
2.3.1
Потенциометрические датчики
16
2.3.2. Угольные (контактные) датчики
18
2.3.3. Тензометрические датчики
19
2.4.
Электромагнитные и емкостные датчики
20
2.4.1.
Индуктивные и трансформаторные датчики
20
2.4.2.
Магнитоэластические датчики и элементы Холла
23
2.4.3.
Емкостные датчики и их применения
24
2.5.
Температурные датчики
26
2.5.1
Жидкостные датчики
27
2.5.2. Дилатометрические и биметаллические датчики
28
2.5.3. Манометрические датчики
30
2.6.
Датчики уровня, давления, расхода и угловой скорости
31
2.6.1. Датчики уровня и принципы их работы
31
2.6.2. Датчики давления
35
2.6.3.
Датчики расхода
37
2.6.4. Датчики угловой скорости
39
2.7.
Генераторные датчики
41
2.7.1. Индукционные датчики
41
2.7.2.
Фотоэлектрические датчики
42
2.7.2.1. Фоторезисторы
43
2.7.2.2. Фотодиоды
44
2.7.2.3.
Оптоэлектронные приборы
45
2.7.3. Пъезоэлектрические датчики
46
2.7.4.
Термоэлектрические датчики
48
ГЛАВА 3. РЕЛЕ АВТОМАТИКИ
50
3.1.
Понятия реле и их классификации
50
3.2.
Основные параметры реле
51
3.3.
Эксплуатационные показатели контактов реле
52
3.4.
Электромагнитные реле
53
Gidrostatik
datchiklarda - Avtomatika asoslari va ishlab cнiqarisн jarayonlarini avtomatlasнtirisн

32
murakkabrokdir, chunki bu mahsulotlar anchagina elektr qarshiligiga ega hamda
ular don bunkeri to‘lishi bilan gorizontal tekislik hosil qilmaydi. Bundan tashqari
bunkerlarni don bilan to‘lishida datchiklarning sezgirlik elementlari shikastlanishi
mumkin.
Don sathini elektrodli datchik yordamida nazorat qilishning printsipial
sxemasi 2.16, b-rasmda keltirilgan. Bunday datchikning ishlash pritsipi
quyidagicha: elektrodlararo oraliqning (E) don bilan tulishi natijasida elektrodlar
orasidagi o‘tkazuvchanlik oshadi, natijada gazorazryadli lampa (YeL) yonadi va
releni (R) ishga tushiradi hamda don uzatish liniyasiga signalni uzatadi. Sxemaga
R3 va R2 rezistorlardan tashkil topgan kuchlanish taqsimlagichi orqali 220 V
o‘zgaruvchan kuchlanish beriladi. Bunday datchiklar namligi 13 foizdan yuqori
bo‘lgan donlar uchun qo‘llaniladi.
Sanoat tendentsiyalari - Gen muxandisligi yordamida transgen o‘simliklar olish

|
Gen muxandisligi yordamida transgen o‘simliklar olish
|
bet | 4/6 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 2,13 Mb. | | #255334 |
Bog'liq Gen muxandisligi yordamida transgen o‘simliklar olishSanoat tendentsiyalari
Transgen o'simliklarni olish jarayoni bir nechta komponentlarni o'z ichiga oladi:
Hosildorligi yuqori navlarni ishlab chiqish.
Bir yilda bir nechta hosil olish imkoniyatiga ega ekinlarni yaratish. (Masalan, bir yoz mavsumida ikki marta meva beradigan qulupnay yetishtiriladi.)
Hasharotlarga chidamli transgen o'simliklarni olish. (Kartoshka bargi qo'ng'izni yo'q qiladigan kartoshka bor.)
Har qanday ob-havo sharoitlariga bardosh bera oladigan navlarni ishlab chiqish.
Hayvon oqsillarini ishlab chiqaruvchi oʻsimliklarni yetishtirish. (Xitoy inson laktoferinini ishlab chiqaradigan tamaki shtammini ishlab chiqdi.)
Transgen o'simliklardan foydalanish bir qator muammolarni hal qilishga yordam beradi, jumladan, oziq-ovqat etishmovchiligi, agrotexnik qiyinchiliklar, farmakologiyaning rivojlanishi va boshqalar. Genetik jihatdan o'zgartirilgan o'simliklar tufayli atrof-muhitga zararli ta'sir ko'rsatadigan zararli pestitsidlar o'tmishda qolmoqda. Hasharotlarga chidamli transgen o'simliklar xayoliy emas, balki qishloq xo'jaligi sanoatida juda real hodisadir.
Genetiği oʻzgartirilgan va tabiiy oʻsimliklar oʻrtasidagi farqlar
Oddiy oddiy odam tabiiy va transgen o'simliklarni ajrata olmaydi. Bu laboratoriya sinovlari bilan aniqlanadi.
Rossiya Sog'liqni saqlash vazirligi2002 yilda ishlab chiqaruvchilardan besh foizdan ortiq genetik modifikatsiyalangan materiallarni o'z ichiga olgan mahsulotlarni markalash talab qilingan. Lekin, aslida, deyarli hech kim bunday belgi qo'ymaydi. Tegishli tekshiruvlar muntazam ravishda bunday qoidabuzarliklarni aniqlaydi.
Genetik modifikatsiyalangan mahsulotlarni olib kirish, olish va sotish huquqini olish uchun davlat roʻyxatidan oʻtkaziladi, bu pullik tartibdir. Bu oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilar uchun juda noqulay.
Mahsulotga yorliq qoʻyish umuman oziq-ovqat insonga zarar yetkazishini anglatmaydi. Ayni paytda, ko'plab xaridorlar buni xavfli signal deb bilishadi.
|
| |
Ilmiy jarayon - Gen muxandisligi yordamida transgen o‘simliklar olish

|
Gen muxandisligi yordamida transgen o‘simliklar olish
|
bet | 3/6 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 2,13 Mb. | | #255334 |
Bog'liq Gen muxandisligi yordamida transgen o‘simliklar olishIlmiy jarayon
Transgen o'simliklarning yaratilishi o'simlik hujayralariga ularning xromosomalariga integratsiyalashuvi uchun ma'lum genlarning kiritilishi bilan boshlanadi. Hujayra devorlari birinchi navbatda fermentlar: pektinaz yoki tsellyulaz tomonidan olib tashlansa, begona genlarni kiritish jarayoni soddalashtiriladi, bu esa protoplastlarning paydo bo'lishiga olib keladi. Protoplast tuzilmalariga yangi genlar kiritiladi, shundan so'ng hujayralar ozuqaviy sharoitda o'stiriladi, so'ngra hosil bo'lgan hujayralar o'simliklarni tiklash uchun ishlatiladi.
Genetik fanning asosiy vazifasi gerbitsidlar va viruslarga chidamli transgen oʻsimliklardir. Buning uchun hujayralar ichidagi virusli oqsilga qarshi antikorlarni ifodalovchi transgenlarni kiritish usuli qo'llaniladi. Viruslarga sezgir bo'lmagan ekinlarni etishtirish ko'plab virusli o'simlik kasalliklaridan ishonchli o'simliklarni himoya qilishni yaratishga imkon berdi.
Transgen o'simliklarni olishning asosiy usullari:
Agrobakteriyalarni qo'llash. Bu o'simlik genotipiga maxsus bakteriya kiritishdan iborat.
"DNK quroli". Bunday holda, olimlar tom ma'noda o'zlarining DNKlarini hujayra ichiga "otib tashlashadi". Natijada, bunday “o‘qlar” o‘z DNKlari bilan birga kerakli joyga joylashtiriladi.
Ijobiy qiymat
Selektsiya ko'p miqdorda vitaminlarga ega o'simliklarni olishga imkon bermadi. Biokimyoning rivojlanishi bunday imkoniyatni berdi. Masalan, “oltin guruch” koʻp miqdorda A vitamini bilan yetishtirildi. S vitamini koʻp boʻlgan qulupnay olindi. Soya yetishtirildi, unda E vitamini miqdori besh barobar oshirildi.
O’simliklar yordamida turli qimmatli oqsillar, vaksinalar, antitellar ishlab chiqariladi. O'simlik tizimlari yordamida sanoat miqyosida rekombinant oqsillar yaratiladi. Insonning birinchi o'sish gormoni 1986 yilda olingan. O'shandan beri ko'plab oqsillar sintez qilindi, jumladan:
avidin (molekulyar biologiya tadqiqotida foydalaniladi);
kazein (sut oqsili oziq-ovqat qo'shimchasi sifatida ishlatiladi);
kollagen va elastin (tibbiyot uchun oqsillar).
Genetik jihatdan o'zgartirilgan o'simlik organizmlari yordamida atrof-muhitni tozalash masalalari hal qilinadi. Masalan, o'simliklar - biodegradatorlar yaratiladi. Ular neft va boshqa xavfli moddalarni keng hududlarda parchalashga yordam beradi.
Suv va tuproqni tozalash uchun siz atrof-muhitdan zararli moddalarni, ayniqsa og'ir metallarni o'zlashtiradigan o'simliklardan foydalanishingiz mumkin. Bunday tajribalarda bu qobiliyatlarning barchasiga ega bo‘lgan tamaki yetakchilik qiladi.
Bajarilishi kerakTozalash vazifalari uchun o'simliklar ifloslangan joylarga ekilgan, keyin yig'ib olinadi va "tozalash" ning yangi partiyasi bilan sepiladi. Suvni tozalash uchun bunday o'simliklar ildiz tizimi bilan suvli eritmalarga botirilishi kerak.
|
| |
13.3. 
Автоматизация насосных станций

257
ГЛАВА 16. АВТОМАТИЗАЦИЯ ПРОЦЕССОВ
РЕМОНТА
И
СИСТЕМЫ
СЕРВИСА
СЕЛЬСКОХОЗЯЙСТВЕННОЙ ТЕХНИКИ
167
16.1.
Диагностика ремонтных предприятий,системы сервиса и
проблемы автоматизации
167
16.2.
Автоматизация процесса
после ремонтных обкатки
двигателей
168
16.3.
Автоматизация установок подьема и опускания грузов
170
ГЛАВА 17. АВТОМАТИЗАЦИЯ ПРОЦЕССОВ
ПЕРВИЧНОЙ ОБРАБОТКИ ХЛОПКА-СЫРЦА
171
17.1.
Общие понятия
171
17.2.
Автоматизация пневмотранспортных установок
171
17.3.
Автоматизация
процесса сушки хлопка-сырца
176
17.4.
Автоматизация технологических процессов первичной
обработки семян
178
17.4.1. Автоматизация установок джинирования
178
17.4.2. Автоматизация линтерных механизмов
182
Geniy modifikatsiyalangan oʻsimliklar - ular nima?

|
Geniy modifikatsiyalangan oʻsimliklar - ular nima?
|
bet | 5/6 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 2,13 Mb. | | #255334 |
Bog'liq Gen muxandisligi yordamida transgen o‘simliklar olishGeniy modifikatsiyalangan oʻsimliklar - ular nima?
Transgen oʻsimliklarning barcha 10 turi Rossiyada roʻyxatga olingan va sinovdan oʻtgan. Bunga quyidagilar kiradi:
ikki xil soya;
besh xil makkajo'xori;
ikki xil kartoshka;
lavlagi;
bu lavlagidan shakar.
G'arbda geni o'zgartirilgan mahsulotlarda stikerlar bor, ular do'kon javonlari bilan to'ldirilgan. Rossiyada shunga o'xshash mahsulotlar juda ko'p, ammo ularda tegishli belgilar mavjud emas. Biroq, bu tovarlarning barchasi boshqa mamlakatlardan keltiriladi. Rossiyada genetik jihatdan o'zgartirilgan ekinlar hozirgacha faqat ilmiy tajribalarda topilgan. Olimlar uchun chinakam g‘urur kartoshka bargi qo‘ng‘izlarni o‘ldiradi.
Ekologlar bunday kartoshkaga qarshi. Tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, kalamushlarda bunday kartoshkani iste'mol qilish natijasida qon formulasi, nisbati o'zgaradi.tananing organlari, turli patologiyalar mavjud. Biroq, olimlarning fikriga ko'ra, bu butun sanoatni rad etish uchun sabab emas.
Transgenik rivojlanish naslchilik usullaridan ancha sodda va ba'zan xavfsizroq. Transgen mahsulotlar tabiiy mahsulotlarga qaraganda ancha arzon, shuning uchun ular rivojlanmagan mamlakatlar orasida talabga ega. Kelajakda tabiiy sabzavot va go'sht kichik do'konlarning yuqori narxlardagi mahsulotiga aylanadi.
Genetik modifikatsiyalangan oʻsimliklarning afzalliklari va kamchiliklari
Transgen texnologiyalarning qiymati haqida ikkita qarama-qarshi fikr mavjud. Ba'zi olimlar genotip ma'lumotlarini o'zgartirishni inson tanasi uchun mutlaqo xavfsiz va qishloq xo'jaligini rivojlantirish uchun juda foydali deb hisoblashadi. Boshqalar esa bunday o'zgarishlarning natijasi ko'p yillar o'tibgina namoyon bo'ladi, deb hisoblashadi.
Transgen o'simliklarning paydo bo'lishi ham dunyoni ikkiga bo'ldi. Qo'llab-quvvatlaganlar orasida AQSh, Kanada, Avstraliya, Argentina va boshqalar bor. Yevropa va qishloq xoʻjaligining qoloq tizimiga ega boʻlgan koʻplab mamlakatlar bunga qarshi.
Transgen oʻsimliklarga qarshi argument shundan iboratki, bunday ekinlar oxir-oqibat yoʻq boʻlib boʻlmaydigan begona oʻtlarga aylanadi yoki boshqa ekinlar bilan qoʻshilib, atrof-muhitni ifloslantiradi. Albatta, bu juda mumkin.
|
| |
Standart ACL ro‘yxati - Acl ro`yxatini sozlash (standart, extended) Ishdan maqsad

|
Acl ro`yxatini sozlash (standart, extended) Ishdan maqsad
|
bet | 2/5 | Sana | 09.07.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #267135 |
Standart ACL ro‘yxati
Router(config)#access-list {permit | deny | remark} {address | any | host}[source-wildcard] [log]
permit: ruhsat;
deny: rad etish;
remark: kirish ro‘yxati bo‘yicha sharx;
address: tarmoqqa ruxsat berish yoki rad etish;
any: barcha ruxsat yoki rad etish;
host: hostga ruxsat yoki rad etish;
source-wildcard: WildCard tarmoq maskasi;
log: ushbu ACL yozuvidan o‘tadigan paketlarni jurnalga yozishni yoqish.
Router(config-if)#ip access-group < ACL nomi yoki ro‘yxat nomeri> {in | out}
in: kiruvchi yo‘nalish;
out: chiquvchi yo‘nalish;
access-list access-list-number {permit|deny} {host|source source-wildcard|any}.
Standart ACL (faqat ro`yxatdan o‘tgan mijozlar uchun) IP paketlarni uzatuvchi manzili bilan ro`yxatga kiritilgan manzillarni solishtirish orqali trafikni boshqaradi.
Standart ACL ro`yxat bo`yicha tanlangan hostni tarmoqqa kirishiga ruxsat berish
7.1- rasm. Standart ACL ro`yxat bo`yicha tarmoq tuzilishi
7.1– rasmda Hostni tarmoqqa kirishiga ruxsat berilishi ko‘rsatilgan. B tarmoqdagi xost 192.168.10.1 dan A tarmoqqa yo‘naltirilgan barcha trafiklarni qabul qiladi va bir vaqtda boshqa B tarmoqdan A tarmoqqa yo‘naltirilgan barcha trafiklar rad etiladi.
R1 marshrutizatorning jadvali tarmoq xostga qanday kirishga ruxsat berishini ko‘rsatadi. Chiqish ma’lumotlari quyidagicha:
bu konfiguratsiya IP manzili 192.168.10.1 bo‘lgan xostni R1 marshrutizatorga Ethernet 0 interfeys orqali o‘tkazadi;
bu xostda A tarmoqning IP xizmatlariga kirish mavjud;
B tarmoqning boshqa xostlari A tarmoqqa kira olmaydi;
ACL da ruxsat bermaslikning boshqa instruksiyasi sozlanmagan.
Har bir ACL ning oxirida noaniq sharoitda deny all (barchani ta’qiqlash) mavjud. Barchasi ruxsat etilmasa, barchasi bekor qilinadi.
ACL B tarmoqdan A tarmoqqa yo‘naltirilgan IP paketlarni, B tarmoqdan chiquvchi paketlardan boshqa barcha paketlarni filtrlaydi. B xostdan A tarmoqqa yo‘naltirilgan paketlar ruxsat etiladi.
ACL ni sozlashni boshqa usuli:
|
| |
ГЛАВА 9. АВТОМАТИЗАЦИЯ СЕЛЬСКОХО-

256
ГЛАВА 10. КОНТРОЛЬНО-ИЗМЕРИТЕЛЬ-
НЫЕ ПРИБОРЫ, ТЕХНИЧЕСКИЕ СРЕДСТВА,
ЩИТЫ И ПУЛЬТЫ УПРАВЛЕНИЯ
113
10.1.
Контрольно-измерительные приборы и их выбор
113
10.2.
Выбор технических средств автоматики
115
10.3.
Выбор щитов и пультов автоматического управления
117
ГЛАВА 11. АВТОМАТИЗАЦИЯ ПРОЦЕССОВ
ГЛУБИНЫ ПАХОТЫ И КУЛЬТИВАЦИИ В
РАСТЕНИЕВОДСТВЕ
119
11.1.
Общие понятия
119
11.2.
11.3.
Системы автоматического регулирования глубины пахоты
Системы
автоматического
регулирования
процесса
культивации
119
121
ГЛАВА 12. АВТОМАТИЗАЦИЯ ПРОИЗВОДСТ-
ВЕННЫХ ПРОЦЕССОВ ТЕПЛИЦ
123
12.1.
Общие правила и
требования
123
12.2.
Автоматизация температуры воздуха теплиц
124
12.3.
Системы автоматического регулирования полива и
влажности воздуха теплиц
131
ГЛАВА 13. АВТОМАТИЗАЦИЯ ПРОЦЕССОВ
ВОДОСНАБЖЕНИЯ И ПОЛИВА
134
13.1.
Общие понятия
134
13.2.
Автоматизация процессов хранения и распределения воды
- rasm. Manometrik datchiklarning turlari

30
haroratini o‘lchash uchun qo‘llaniladi. Maxsus to‘ldirgichli termometrlar esa
100
0
S dan 1000
0
S gacha bo‘lgan haroratlarga mo‘ljallangan bo‘ladi.
Asbobning tizimi (termobalon, kapilyar sig‘imlari, ish moddasi)
asosan
gaz (gazli asboblarda) va suyuqlik (suyuqli asboblarda) bilan boshlang‘ich
bosimda to‘ldiriladi. Termobalon isishi bilan ishchi moddaning bosimi oshadi.
Buning natijasida asboblardagi membranalar, silfonlar
manometrik quvurchalar
harakatlanishi boshlanadi. Sezgir elementlar holati o‘zgarilishi natijasida ularga
ulangan strelkalar holatini o‘zgartirib kontaktlarni ishga tushiradi. Ushbu
datchiklarning o‘lchash chegaralari ishchi
moddaning qaynash va qotish
haroratlari bilan cheklanadi.
Gazli manometrik termodatchiklarning o‘ziga xos kamchiliklaridan biri
issiqlik inertsiyasining kattaligidir. Buning sababi: termobalon devorlari
bilan uni
to‘ldirgan gaz o‘rtasidagi issiqlik almashish koeffitsientining kichikligi va
gazning o‘tkazish qobiliyatining pastligi.
2.6. Sath, bosim va burchak tezligi datchiklari
2.6.1.
Sath datchiklari va ularning ishlash printsiplari
Qishloq va suv xo‘jaligida suyuqliq va mahsulotlar
sathini aniqlash
maqsadida qalqovichli (po‘kakli yoki poplavokli), gidrostatik va elektrodli sath
datchiklari qo‘llaniladi.
Qalqovichli datchiklar
suyuqlik sathi o‘zgarishini qabul qiladigan
qalqovichdan va chiqish elektr signaliga o‘zgartiradigan elementdan tashkil topgan
bo‘ladi. O‘zgartirgichlar sifatida aktiv yoki induktiv datchiklar ishlatiladi. 2.15, a -
rasmda potentsiometrik o‘zgartirgichli qalqovichli
sath datchigining sxemasi
ko‘rsatilgan. Yengil qalqovichli (1) bilan potentsiometrik datchikning (3)
bog‘lanishi blok (4) orqali o‘tkazilgan tros (2) yordamida amalga oshiriladi.
Qalqovichning og‘irligi yuk (5) bilan moslashtirib boriladi. Suyuqlik sathining xar
qanday o‘zgarishi sath o‘lchov birligiga moslangan ikkilamchi o‘lchov asbobidagi
(UA) kuchlanish o‘zgarishiga proportsional ravishda ta’sir qiladi. Qalqovichli sath
31
datchiklari suyuqlik sathining katta katta miqdorda o‘zgrishlarini o‘lchash uchun
xizmat qiladi. Ularning asosiy kamchiligi qalqovichning harakatlanib turishidir.
ГЛАВА 4. ЛОГИЧЕСКИЕ ЭЛЕМЕНТЫ - Avtomatika asoslari va ishlab cнiqarisн jarayonlarini avtomatlasнtirisн

255
4.2.
Операции, реализуемые
логическими элементами
56
ГЛАВА 5. ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ЭЛЕМЕНТЫ
АВТОМАТИКИ
63
5.1.
Средства изображения
информации
63
5.2.
Задающие и сравнивающие элементы
64
5.3.
Цифро-аналоговые и аналого-цифровые преобразователи
68
5.3.1. Цифро-аналоговые преобразователи
68
5.3.2. Аналого-цифровые преобразователи
70
5.4.
Запоминающие
устройства автоматики
72
5.5.
Вычислительные устройства автоматики
74
ГЛАВА 6. УСИЛИТЕЛИ АВТОМАТИКИ
76
6.1.
Общие понятия об усилителей автоматики и предъявляемые
к
ним требования
76
6.2.
Гидравлические усилители
79
6.3.
Поточно-трубопроводные гидравлические усилители
80
ГЛАВА 7. ИСПОЛНИТЕЛЬНЫЕ МЕХАНИЗМЫ
АВТОМАТИКИ
81
7.1.
Понятия исполнительных механизмов и их классификации
81
7.2.
Электрические исполнительные механизмы
82
7.3.
Электродвигательные исполнительные механизмы
83
7.4.
Усовершенствованные
электрические
исполнительные
механизмы
84
7.5.
Электромагнитные исполнительные механизмы
87
7.6.
Электромагнитные муфты
88
ГЛАВА 8. АВТОМАТИЧЕСКИЕ РЕГУЛЯТОРЫ
91
8.1.
Понятия и виды автоматических регуляторов
91
8.2.
Пропорциональные регуляторы
92
8.3.
Интегральные регуляторы
95
8.4.
Пропорционально-интегральные (изодром) регуляторы
95
8.5.
Пропорционально-дифференциальные регуляторы
97
8.6.
Гидравлические регуляторы
98
U = a w, 
 (2.21) - Avtomatika asoslari va ishlab cнiqarisн jarayonlarini avtomatlasнtirisн

40
Vaqt-impulsli datchiklarining asosiy kamchiligi –
ularning kontaklarini tez
ishdan chiqib turishidir.
Induktsion tezlik datchiklarida (2.21,b-rasm) o‘zgarmas magnitning 2
aylanishi natijasida cho‘lg‘amda 2 o‘zgaruvchan (impulsli) kuchlanish hosil
qilinadi va u valning aylanish tezligiga proportsional bo‘ladi.
2.21-rasm. Elektr tezlik datchiklari.
a - vakt -impulsli; b va v– induktsion.
2.7. Generator datchiklari
Generator datchiklarida bevosita sezgir elementlar kirish signali (x) chiqish
signaliga (u) o‘zgartiriladi. Ushbu o‘zgartirish kirish
signali energiyasi hisobiga
bo‘ladi va chiqish signali elektr yurituvchi kuch ko‘rinishida hosil bo‘ladi. Bu
turdagi datchiklar juda sodda tuzilgan bo‘ladi va qo‘shimcha energiya manbaisiga
ega bo‘lishi shart emas.
Generator
datchiklari induktsion,
fotoelektr, p’ezoelektr
va termoelektr
datchiklari (termoparalar) guruhiga bo‘linadi.
FAT fayl tizimi - Amaliy ish guruh: dar001-2 Fan nomi: Ma’lumotlarni tiklash Bajardi: Ramazonov Shamshod Tekshirdi:...

|
Amaliy ish guruh: dar001-2 Fan nomi: Ma’lumotlarni tiklash Bajardi: Ramazonov Shamshod Tekshirdi: Yadgorov Feruz Xasanovich Toshkent 2023 3-amaliy mashg‘ulot mavzu: fat, fat32, ntfs fayllar tizimlari bilan ishlash imkoniyatlari
|
bet | 2/3 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,07 Mb. | | #228156 |
Bog'liq tiklash2FAT fayl tizimi
FAT kichik hajmli drayvlar uchun ishlatiladi. FATning asosiy kamchiliklari quyidagilarni o‘z ichiga oladi.
• fayllar hajmi va disk maydoni cheklovlari;
• fayl nomining uzunligini cheklash;
• fayllarning parchalanishi, bu tizimning ishlashi va uskunalarning eskirishiga olib keladi;
• katta hajmdagi klaster tufayli kelib chiqadigan xotira;
• ma’lumotlar yo‘qolishiga moyillik.
FAT-da diskni formatlashdan keyin unga quyidagi xizmat ma’lumotlari qo‘llaniladi:
FAT yacheka qiymatlari.
Yangi fayl yoki katalogni joylashtirganda (katalog bu ildiz katalogiga o‘xshash yozuvlarni o‘z ichiga olgan faylning maxsus turi) unga ketma-ket yoki nomuvofiq klasterlar tayinlanadi va FAT o‘zgartiriladi. Bunday holda, birinchi ishg‘ol qilingan klasterning raqami ushbu fayl yoki katalogning tavsifida, FAT uyasida esa keyingi klasterning raqami va boshqalar ko’rsatiladi.
Ushbu kataklar jadvalda ko’rsatilgan qiymatlarni o‘z ichiga olishi mumkin.
1-jadval. FAT yaychekalari qiymatlari
0000H
|
Bush klaster
|
fff0H - fff6H
|
Zaxiralangan klaster
|
fff7H
|
Buzilgan klaster
|
fff8H - ffffH
|
Ro'yxatdagi oxirgi klaster (fayl oxiri belgisi)
|
0002H - ffEfH
|
Ro'yxatdagi keyingi klaster raqami
|
Bunday holda, mantiqiy diskdan faylni o‘qish uchun quyidagi amallarni bajarish kerak:
1. fayllar tavsifini o‘qish va birinchi klaster sonini aniqlash;
2. klasterni o‘qish;
3. keyingi klaster raqamini olish uchun o‘qilgan klaster raqamini FAT indeks siFATida ishlatish;
4. klasterni o‘qish;
5. FAT-dan olingan qiymat fayl oxiriga to‘g‘ri kelguncha 3-bosqichdan qadamlarni takrorlash.
Yaychekalari hajmiga qarab, FAT FAT12, FAT16 va FAT32 ni ajratadi, bu berilgan fayl tizimida formatlangan mantiqiy diskning maksimal hajmini belgilaydi. FAT16-dan foydalanganda maksimal hajmi taxminan 2GB ni tashkil qiladi. FAT32-dan foydalanganda 4 milliarddan ortiq klasterlarni kuzatish mumkin, ular 32 kb klasterlardan foydalanganda taxminan 4 million GB hajmli disklardan foydalanishga imkon beradi.
FAT32 fayllar tizimi. Kirish chiqish operasiyalarni barchasini tezligi va unumdorligini oshirib, u qattiq disklarga optimal kirishini ta’minlaydi. Hajmi 2 Gbayt dan oshiq bo’lgan tomlarni ishlatish uchun mo‘ljallangan fayl tizimning takomillashgan versiyasini FAT32 namoyon qiladi. FAT32 fayl tizimning mikoniyatlari FAT 16 fayl tizimning imkoniyatlaridan ancha oshiq.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Amaliy ish guruh: dar001-2 Fan nomi: Ma’lumotlarni tiklash Bajardi: Ramazonov Shamshod Tekshirdi: Yadgorov Feruz Xasanovich Toshkent 2023 3-amaliy mashg‘ulot mavzu: fat, fat32, ntfs fayllar tizimlari bilan ishlash imkoniyatlari
|
bo‘ladi: 
 ΔH=ΔV/S, (2.13) - Avtomatika asoslari va ishlab cнiqarisн jarayonlarini avtomatlasнtirisн

27
2.12.-rasm. Suyuqlik datchiklarining turlari:
a – kontaktli; b – aktiv qarshilikli; v – induktiv qarshilikli;
g – sig‘im qarshilikli; d – nurlar intensivligi.
2.5.2.
Dilatometrik va bimetallik datchiklar
Dilatometrik va bimetallik
datchiklarning
ishlash printsipi harorat
o‘zgarishidagi qattiq jism chiziqli miqdorining o‘zgarishiga asoslangan. Harorat
o‘zgarishiga bog‘liq bo‘lgan qattiq jism chiziqli miqdorining o‘zgarishi
quyidagicha ifodalanadi:
L
t
=L
0
(1+B*t),
(2.14)
bu yerda: L
t
―
haroratdagi qattiq jismning uzunligi;
L
0 ―
shu jismning 0
0
S dagi uzunligi
B
―
chiziqli kengayishning o‘rtacha koeffitsienti (0
0
S dan t
0
S gacha
bo‘lgan haroratlar intervalida).
2.13-rasmda dilatometrik termometrning tuzilish sxemasi tasvirlangan.
Dilatometrik termometrda (2.13, a-rasm) sezgir
element sifatida chiziqli
kengayishning katta harorat koeffitsientiga ega bo‘lgan materialdan (jez va mis)
tayyorlangan quvurcha qo‘llanilgan. Korpusga kavsharlangan quvurcha ichida
o‘zak joylashgan. O‘zak chiziqli kengayish koeffitsienti kichik bo‘lgan
materialdan (masalan, invar) ishlangan. O‘lchanayotgan
muhitning harorati
ko‘tarilishi bilan birga quvurcha uzayadi. Bu hol o‘zakning uzayishiga olib keladi.
Shunda prujina shaynning bo‘sh tomonini pastga tushiradi, o‘z navbatida u tortqi
va tishli sektor orqali strelkani uning o‘qi atrofida aylantiradi. Strelka esa shkalada
28
o‘lchanayotgan harorat qiymatini ko‘rsatadi va belgilangan
holatda kontaktlarni
ulaydi.
Dilatometrik termometrlar suyuqliqlar haroratini o‘lchashda ham haroratni
ma’lum darajada avtomatik ravishda saqlash
uchun va signalizatsiyada
qo‘llaniladi. Dilatometrik termometrlar 1.5 va 2.5 aniqlik klassida ishlab
chiqariladi, ularning yuqori o‘lchash chegarasi 500
0
S gacha bo‘ladi. 150
0
S dan
oshmagan haroratlar
uchun quvurchalar jezdan, o‘zaklar esa invardan ishlanadi,
undan yuqori haroratlar uchun quvurchalar zanglamas po‘latdan, o‘zaklar esa
kvartsdan ishlanadi.
Test: analizning zamonaviy fizik-kimyoviy metodlari fanidan yakuniy nazorat

|
Test: analizning zamonaviy fizik-kimyoviy metodlari fanidan yakuniy nazorat
|
bet | 1/11 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 33,56 Kb. | | #249991 |
Bog'liq Quranboyeva Rayhona
Test: ANALIZNING ZAMONAVIY FIZIK-KIMYOVIY METODLARI fanidan yakuniy nazorat
Quranboyeva Rayhona
Testni boshlash sanasi 6 iyun 2023 va vaqti 15:08:40
Test 1 soat 20 daq vaqt chegarasida 1 soat 15 daq 56 sek davom etdi
Rejalashtirilgan 100 savoldan 100 tasi berildi.
To’g’ri javoblar: 96 (96 %)
Baho — 5
A'lo
Savol № 1
Atom-absorbsion spektroskopiyasida oziq-ovqat mahsulotlari tarkibidagi kaliy (K) elementi tadqiq qilinayotgan eritmadagi konsentratsiyasi qanday bo’lishi lozim?
To’g’ri javob tanlangan:
1-10 mkg/ml
Savol № 2
Foydalanish usuliga ko‘ra barcha obyektivlar qanday turlarga bo‘linadi?
To’g’ri javob tanlangan:
Quruq va immersion
Savol № 3
Birinchi elektron mikroskop 1928-1931 yillarda kimlar tomonidan yaratilgan?
To’g’ri javob tanlangan:
M. Knoll va E. Ruska
Savol № 4
Qaysi mikroskopda ko‘rish tirik obyektlarni bo‘yamasdan va fiksatsiya qilmasdan o‘rganish imkoniyatini beradi?
To’g’ri javob tanlangan:
Faza-tafovutli mikroskopda
Savol № 5
Nurni bir muhitdan zichroq yoki siyrak ikkinchi muhitga o‘tishida kuzatiladigan sinishi yoki nurni yo‘nalishini o‘zgarishiga nima deyiladi?
To’g’ri javob tanlangan:
Refraktsiya
Savol № 6
Analizning qaysi usullarida aniqlanuvchi tarkibiy qism biror kimyoviy yutuvchida yuttiriladi va uning massasi tarozida bevosita tortiladi?
To’g’ri javob tanlangan:
Bevosita usullar
Savol № 7
Polarimetrlar polarizatsiyalangan yorug‘likni olish qurilmasi nima deyiladi?
To’g’ri javob tanlangan:
Polarizator
Savol № 8
Mikroskoplarda ishlatiladigan obektivlardan qaysi biri (x90; x100) qisqa fokus masofasi va ko‘p marta kattalashtirish imkoniyati bilan ajralib turadi.
|
| |
Telekomunikatsiya Texnologiyalari. 412-20 guruh Safarov Behzod. Kompyuter

Telekomunikatsiya Texnologiyalari.
412-20 - guruh
Safarov Behzod.
KOMPYUTER ARXITEKTURASI FANIDAN 2-TOPSHIRIQ
MAVZU: VIRTUAL YADROLI PROTSESSOR ISH TARTIBINI O‘RGANISH VA SHAXSIY KOMPYUTERDA VIRTUAL YADRO HOSIL QILISH
Ishdan maqsad: Protsessor yadrolari va virtual yadrolar arxitekturasini o‘rganish va tahlil qilish. Shuningdek kompyuterda virtual yadro yarata olish va undan foydalanish ko‘nikmalariga ega bo‘lish.
NAZARIY QISM
Protsessor yadrolari: Kompyuterda boʻladigan jarayonlarni amalga oshirish va boshqarish vazifalarini bajaradigan asosiy qurilma bu kompyuterning protsessori hisoblanadi. Protsessorlar har qanday qayta ishlash tizimining eng muhim tarkibiy qismlaridan biridir va protsessorlar o‘z navbatida yadrolardan tashkil topadi. (1.1- rasm).
1.1-rasm. Kompyuter protsessorining yadrolari
Virtual yadrolar: Protsessorlarning har xil turlari va yadrolari o‘rtasidagi farqni tushunish uchun avvalo jismoniy yadrolar va mantiqiy yadrolar o‘rtasidagi farqni tushunishimiz kerak bo‘ladi. Jismoniy yadro protsessorning haqiqiy apparat komponenti bo‘lib, bu bitta protsessorda joylashgan bitta yacheykani egallagan protsessor hisoblanadi. Agar shaxsiy kompyuterimiz 4 (to‘rt) yadroli bo‘lsa bunda kompyuterning protsessorida 4 ta jismoniy yadro mavjud. Agar protsessorimiz 8 (sakkiz) yadroli bo‘lsa, protsessorda 8 ta yacheyka bo‘ladi. Boshqacha qilib aytganda, protsessorda joylashgan har bir yadro, buyruqlarni qayta ishlash uchun alohida protsessorga o‘xshaydi.
Topshiriqlar - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti kompyuter arxitekturasi fanidan

|
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti kompyuter arxitekturasi fanidan
|
bet | 3/5 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 2,54 Mb. | | #154830 |
Bog'liq 2-Task. Computer ArchitectureTopshiriqlar
Protsessor (inglizcha: processor) inglizchada „Process“ soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, „jarayon“ — jarayonni amalga oshiruvchi, boshqaruvchi maʼnolarini bildiradi. Kompyuter Protsessori asosan kompyuterda boʻladigan jarayonlarni amalga oshirish va boshqarish vazifalarini bajaradi. Asosiy oʻlchov birligi chastota hisoblanadi. Protsessor chastotasi uning maʼlum vaqt ichida nechta amalni bajara olishini ifodalaydi. Bizning protsessor Intel Core i5-1235U
Yadro 12-avlod 10-yadro 12-patok Protsessor yadro, kompyuterda bajariladigan asosiy hisoblash va boshqarish dasturlarini o'z ichiga olgan badiiy elektron qurilma. U, kompyuterda amalga oshirilayotgan barcha arifmetik va lojika operatsiyalarni bajarishdan mas'ul bo'lgan qismlardan biridir. Protsessor yadro, dasturlarni bajarish, ma'lumotlarni qayta ishlash, va kompyuter tizimini boshqarish uchun zarur bo'lgan boshqaruv protsedurlarini amalga oshiradi.
Protsessor yadro, kompyuterda har bir dastur, ilova yoki amalga oshirilayotgan har bir amal uchun buyuk hisoblash operatsiyalarini bajaradi. Bu yadro, katta miqdorda ma'lumotni shoshish, kiritish, saqlash, amalga oshirish va natijalarni qayta ishlash, katta miqdorda ma'lumotlarni birlashtirish va sairlar kabi qanday qurilmaning barcha operatsiyalarini o'zlashtirish uchun yordam beradi.
GHz 1.30GHz maksimal chastotasi (4.40GHz) GHz, "gigahertz"ning qisqartmasi hisoblanadi va frekvensiyani ifodalovchi o'lchovdir. Bu o'lchov, herts o'qida katta miqdordagi hertz (Hz)dan - bir sekundda bir vaqt oralig'ida to'rt milyard bor bosib o'tadi. Bunday katta miqdordagi hertz, elektronik qurilmalar va signal o'tkazish vositalari uchun umumiy o'quv shaklidan kelib chiqadi.
GHz, asosan protsessorlar, radiosignal o'tkazuvchilar, kommunikatsiya vositalari va boshqa elektronik qurilmalarda ishlatiladi. Misol uchun, kompyuter protsessorining tezligi GHz o'lchov bilan ifodalangan bo'lsa, bu kompyuter protsessorining bir soniyada qancha boshqarish operatsiyalarini bajara olishi mumkinligini ko'rsatadi. Katta GHz qiymati, kompyuter protsessorining yuqori tezligini anglatadi.
|
| |
Shaxsiy kompyuter yadrolari haqida malumotlar jadval

|
Shaxsiy kompyuter yadrolari haqida malumotlar jadval
|
bet | 5/5 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 2,54 Mb. | | #154830 |
Bog'liq 2-Task. Computer ArchitectureShaxsiy kompyuter yadrolari haqida malumotlar jadval
protsessor
|
Intel(R) Core(™) i5-10300H
|
yadro
|
4 yadro 8 patok
|
GHz
|
2.50GHz
|
L1
|
256KB
|
L2
|
1.0MB
|
L3
|
8.0MB
|
XULOSA
Biz bu amaliy ish davomida kompyuterimiz protsessorini organdik va Hyper-v orqali protsessorimizda virtual yadro qo’shib ishlatib ko’rdik, kompyuterga qayta restart berish orqali uni ishlatib ko’rdik va shaxsiy noutbokimizni qanday ishlashini ko’rdik.
Foydalanilgan adabiyotlar
https://interbrands.uz/%D0%BD%D0%BE%D1%83%D1%82%D0%B1%D1%83%D0%BA_hp_pavilion_gaming_17_3%E2%80%9D_i5_11300h_16_1000_gb.
https://chat.openai.com/c/45ea33cd-879e-41a1-8be8-97a21a5c7830
https://support.hp.com/si-en/document/c06442816
|
| |
A
va 
В - Ikromjon rahmonov

О
Ьф
3.
Silindrik steijen berilgan
(6-chizma).
Undan quyidagi ele-
m entlarni o ‘z
ichiga olgan
valik
nomli detalni loyihalang va chiz-
masini chizing: bo brtiq (bo‘rtiq),
seg m en t
sh p o n k a a riq c h asi,
galtel, faska.
4. Fan bo‘yicha test savollari.
U chinchi
davra olim piada
«Nizom»iga ko‘ra viloyatlardagi Xalq ta ’limi bo'limlari
nazoratiga
o ‘tadi va ular dasturlarni ishlab chiqishadi.
Quyida uchinchi davra uchun taxminiy dastur tavsiya etiladi.
1. Bitta modelning to ‘rt xil ko‘rinishdagi tasvirlari berilgan (7-
chizma). T o 1 rttala tasvirlarda chapdan ko'rinishlarini
aniqlang va
o ’sha vaziyatlardagi yaqqol tasvirlarini bajaring.
2. Tishli g‘ildirak teshigiga yupqa devorli vtulkani bosim ostida
o ‘tqazadigan moslamani loyihalang. Moslama
detallari eskizlarini
chizing va oMchamlarini sonlarsiz qo‘ying (8-chizma).
3. Fan bo^yicha test savollari.
T o‘rtinchi davra uchun yakuniy olimpiada dasturi Xalq ta ’limi
vazirligi tasarrufidagi respublika ta ’lim
markazida ishlab chiqiladi
va o ‘z nazorati ostida o ‘tkazadi.
6-chizma.
Ко'так ■
7-chizma.
132
'
X
4
X
X
X
-
X
X
Г
e
О
8-chizma.
9-chizma.
10-chizrna.
T o ‘rtinchi davra uchun taxminiy dastur tavsiyasi quyidagicha:
1.
Valik /
orqali
A
va
? / / / / / / / / / / / / / %

|
? / / / / / / / / / / / / / %Bog'liq 10chizmachilik1pdf? / / / / / / / / / / / / / %
'9 //////У 7 7 7 7 /Л
/
/ /
а
у Pripusk
ь
4.1-chizma.
berish jarayoni)lash, markazlash kabi ishlov beriladi.
Mashinaning quyma detali yoki zagotovkasini eritilgan metallni
formaga quyish yo‘li bilan olinadi. Buning uchun oldin detaining
ishchi chizmasi bo ‘yicha (4.1-chizma,
a)
uning quyma chizmasi
(4.1-chizma,
b)
bajariladi. Unda mexanik ishlov berish hamda
metalining cho‘kishi va qisqarishini hisobga olgan holda, pripusk
(o‘lchami andek kattalikda) chiziladi.
Detaining quyma chizmasiga binoan uning modeli bajariladi.
Formada teshikka mo‘ljallangan steijenning mustahkamlanishi uchun
pri pusk/1 qo'shib tayyorlanadi. Modellar asosan formovkalash oson
bo‘lishi uchun ko‘pincha ikkita bo‘lak qilib tayyorlanadi (4.2-chizma,
a).
Steijen sexida steijen qutisi (yashik)da silindrik teshik uchun birlash-
timvchi material yordamida qumdan steijen tayyorlanadi (4.2-chiz-
ma,
b).
Formovkalash sexida model bo'yicha ikkita ramkada opoka
(bir martalik qumli qoliplami tayyorlashdava metal 1 quyishdaqolip
aralashtirmasini tutib turadi, opoka — kulrang yoki qora rangli qattiq
m ikro-g‘ovakli yengil m ineral jins) deb nom lanuvchi form a
tayyorlanadi (4.2-chizma,
c
va
d).
Metall eritish sexida suyuq metall formaga quyiladi. Metall
qotgandan so‘ng forma buziladi va hosil bo'lgan ortiqcha quyilgan
metall olib tashlanadi (4.2-chizma,
e).
Qirqish, tozalash kabi bo‘limda quyma detal tozalangandan
so‘ng mexanik ishlov berish sexiga yuboriladi. So‘ngra tayyor
mahsulotlar omboriga topshiriladi.
Sovuq shtampovka yo‘li bilan listli m aterialdan olinadigan
detallarni loyihalashda metallni tejash yo‘li bilan mahsulotning
tannarxi kamaytiriladi. 4.3-chizma,
|
| |
-modda. Protsessual muddatlarning tugashi

Oylar bilan hisoblanadigan protsessual muddat belgilangan muddatning oxirgi oyining
tegishli kunida tugaydi.
Agar oylar bilan hisoblanadigan protsessual muddatning tugashi tegishli kuni bo‘lmagan
oyga to‘g‘ri kelsa, muddat shu oyning oxirgi kunida tugaydi.
Kunlar bilan hisoblanadigan protsessual muddat belgilangan
muddatning oxirgi kunida
tugaydi.
Protsessual muddatning oxirgi kuni ish kuni bo‘lmagan kunga to‘g‘ri kelgan hollarda, undan
keyin keladigan birinchi ish kuni muddatning tugash kuni deb hisoblanadi.
Protsessual harakat belgilangan muddatning oxirgi kuni soat yigirma to‘rtgacha bajarilishi
mumkin.
Agar ariza (shikoyat) va boshqa hujjatlar
pochtaga topshirilgan, elektron hujjat tarzida
yuborilgan, tegishli organga yoxud ularni qabul qilib olish vakolatiga ega bo‘lgan
shaxsga
protsessual muddatning oxirgi kuni soat yigirma to‘rtga qadar berilgan bo‘lsa, muddat o‘tkazib
yuborilgan deb hisoblanmaydi.
Agar protsessual harakat bevosita sudda yoki boshqa tashkilotda amalga oshirilishi kerak
bo‘lsa, muddat ushbu sudda yoki tashkilotda ish kuni tugagan
yoxud tegishli operatsiyalar
tugatilgan soatda tugaydi.
118-modda. Protsessual muddatlarni o‘tkazib yuborish oqibatlari
Ishda ishtirok etuvchi shaxslar ushbu Kodeks va boshqa qonunlarda belgilangan protsessual
muddatlar yoki sud tomonidan tayinlangan muddat o‘tishi bilan protsessual harakatlarni amalga
oshirish huquqini yo‘qotadi. Bu holatda protsessual muddatlarning o‘tishi ko‘rsatilgan shaxslarni o‘z
zimmalariga yuklatilgan majburiyatlarni bajarishdan ozod qilmaydi.
Protsessual muddatlar o‘tgandan keyin berilgan arizalar, shikoyatlar va boshqa hujjatlar, agar
o‘tkazib yuborilgan muddatlarni tiklash to‘g‘risida iltimosnoma mavjud bo‘lmasa
yoxud uni
qanoatlantirish rad etilgan bo‘lsa, ularni taqdim etgan shaxslarga qaytariladi.
- S I N F
1 - Ikromjon rahmonov

Birinchi davra. Tumanlardagi maktablarda ichki olimpiadalar
o‘tkaziladi va har bir maktabdan bittadan g‘olib o'quvchi aniqlanadi
va ular ikkinchi davraga chiqishadi.
Ikkinchi davra, Har bir tum andan bittadan glolib o ‘quvchi
uchinchi davraga chiqadi.
Uchinchi davra. Bu davradan yakuniy to ‘rtinchi davraga
viloyatlardan bittadan ishtirokchi chiqadi va ular g'oliblik uchun
kurashadi.
To‘rtinchi davra. Bu davrada qatnashchilar respublika olimpiada
g'olibi (chem pioni) b o lish uchun bellashishadi.
Barcha ishti-
rokchilarga o'rinlar beriladi. Bitta birinchi o'rin — g‘oliblik o 'm i,
qolgan o ‘rinlar bitta, ikkita yoki uchta b o ‘lishi miimkin.
Eslatma:
b a’zi maktablar, tumanlar, viloyatlar imkonivati va
sharoitiga ko'ra olimpiadada qatnasha olmasliklari mumkin.
Birinchi davra olimpiada o'tkazish «Nizom»iga ko‘ra maktablarda
ichki olimpiada nomi bilan o'tkaziladi. Maktab o ‘qituvchisi o'zining
imkoniyati va sharoitiga qarab, o ‘quvchilarga beriladigan vazifani
mustaqil tayyorlaydi va o ‘tka-
zadi. Shunga qarab, m aktab
larda chizmachilik fani qanday
darajada o'qitilayotilganligini
aniqlasabo‘ladi.
Quyida ikkinchi davra uchun
vazifalarning
taxminiy dasturi
tavsiya etiladi.
1. Modclning ikkita ko'pnishi
berilgan (5-chizm a). Uning
uchinchi ko‘rinishini aniqlang,
kerakli qirqimlarini bajaring va
0
‘lchamlarini qo‘ying
hamda
yaqqol tasvirini bajaring.
2. Rczbasi M36 b o ‘igan
bo'ltli (shpilkali yoki vintli) bi-
rikm ani chizing. Biriktirila-
digan detallar qalinligi
a, b, c, d
va 
e) - Ikromjon rahmonov

qaraladi (3.16-chizma,
a, b, c
va
d).
Shu tartibda murakkabroq
detallarni ham aslida qanday
ekanliklarini aniqlash mum kin.
Texnik detallarni tahlil qilish.
Silindr va konuslardan hosil
bo‘lgan t o ‘g ‘ri valn in g b itta
ko'rinishi berilgan (3.17-chiz-
ma,