nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Xulosa - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar...

244
standartlarni ishlab chiqish kabi bu muammolarning amaliy yechimlari
belgilandi.
Ushbu xulosalar asosida O‘zbekistonda tadbirkorlik sub’yektlarida aktivlar
auditini takomillashtirish bo‘yicha bir qancha tavsiyalar berish mumkin.
Birinchidan, O‘zbekistondagi kompaniyalar auditorlarni ishonchli va aniq
ma’lumotlar bilan ta’minlash uchun mustahkam
axborot tizimlari va
ma’lumotlarni boshqarish jarayonlarini rivojlantirishga sarmoya kiritishlari
kerak. Ikkinchidan, kasbiy ta’lim va rivojlanish dasturlariga
sarmoya kiritish
auditorlarga o‘z vazifalarini samarali bajarish uchun zarur bilim va
ko‘nikmalarni berishi mumkin. Uchinchidan,
kompaniyalar moliyaviy
hisobotlardagi jiddiy xatolar xavfini kamaytiradigan samarali ichki nazorat
tizimlarini ishlab chiqishlari va joriy etishlari kerak. To'rtinchidan, ma'lumotlar
tahlili kabi texnologiyalardan foydalanish auditorlarga aktivlar bilan bog'liq
operatsiyalarda anomaliyalar va potentsial firibgarliklarni aniqlashga yordam
beradi. Nihoyat, O‘zbekistonda aktivlar auditi bo‘yicha aniqroq me’yoriy
hujjatlar va standartlarni ishlab chiqish aktivlar auditini o‘tkazishda
izchillik va
sifatni rag‘batlantirishi hamda auditorlarga aktivlar auditiga qo‘yiladigan
talablar va talablar bo‘yicha aniq ko‘rsatmalar berishi mumkin.
Shuni ta'kidlash kerakki, ushbu tadqiqotda keltirilgan tavsiyalar to'liq emas
va qo'shimcha tadqiqot va takomillashtirishni talab qilishi mumkin. Biroq ular
O‘zbekistondagi kompaniyalar va auditorlar uchun aktivlar auditi sifati va
samaradorligini oshirish uchun boshlang‘ich nuqtani taqdim etadi.
Ushbu
tavsiyalarni amalga oshirish orqali O‘zbekistondagi kompaniyalar moliyaviy
hisobot jarayonlarini takomillashtirish, shaffoflikni
oshirish va pirovardida
biznes muhitiga ishonch va ishonchni oshirishga hissa qo‘shishi mumkin.
Xususiy kapital tahlilining vazifalari bo‘lib, quyidagilar hisob-

520
tashkil etishning asosiy qismidir. Bu bosqichda xo‘jalik subyektlarining
xususiy kapitalini iqtisodiy tahlil ishlari nimadan boshlanishi,
tahlil
o‘tkazuvchi komissiyaga kimlar kiritilishi hamda tahlil ishlari nima bilan
yakunlanishi ko‘rsatib o‘tiladi. Bundan tashqari iqtisodiy tahlil o‘tkazish
dasturida quyidagilar aniq ko‘rsatilgan va belgilanib olingan bo‘lishi
lozim:
- xususiy kapital tahlilining maqsadi va vazifasini aniqlash;
- tahlil obyektini aniqlash;
- iqtisodiy tahlil ishlarini olib borish joyi;
- tahlil mazmunini izohlash;
- ijrochilar tarkibi va ularning vazifalarini belgilash;
- tahlil o‘tkazish muddatini belgilab olish;
- xususiy kapital tahlili manbalari va ularning natijalarini rasmiy-
lashtirish tartibini aniqlab olish.
¨
Xususiy kapital tahlili uchun kerakli bo‘lgan manbalarni
ИСПОЛЬЗУЕМЫЕ - download

Qidiruv: ИСПОЛЬЗУЕМЫЕ
Axborot texnologiyalari (barcha yo'nalishlar uchun) rus txt Задание #1
Word 2010 и содержит самые используемые команды для работы с текстом и его форматирования
89,62 Kb.
33
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Bilvosita adreslash rejimi - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi...

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnalogiyalri unversiteti samarqand filiali "Kompyuter tizimlari" kafedrasi
|
bet | 4/7 | Sana | 26.12.2023 | Hajmi | 56,78 Kb. | | #128571 |
Bog'liq mikroprots. newBilvosita adreslash rejimi
MOV A, 2802h A ← [[2802]]
Ma`lumotlarni 2802dan , A ga qadar bolgan xotira joyidan ko’chiradi Almashtirish orqali adreslash rejimi
EA = A + (R)
Adres maydoni ikki hil qiymatni saqlaydi
A = bazaviy qiymat
R = registr almashtirishni ko`rsatadi
yoki aksincha
Odatda juda ko`p turlari mavjud, lekin biz quyidagi 3 holatni ko`rib o`tamiz:
Nisbiy
Indeksli
Bazaviy registr
Bazaviy adreslash rejimi
R registr
Opkod
Buyruq
Xotira
Operand
Operandni ko`rsatgich
Registrlar
A adres
+
Nisbiy adreslash rejimi
Nisbiy adreslash rejimida samarali manzilga (SM) ega bo`lish uchun buyruqning adres qismiga buyruq hisoblagichi (BH) qiymati qo`shiladi.
A buyruqning adres qismi “offset” deb ataladi
Ofset buyruq hisoblagichiga qo`shilganida natijaviy son xotira joylashgan joy hisoblanadi, u yerda operand joylashadi.
SM = A + (BH)
BH registri
Opkod
Buyruq
Xotira
Operand
Operandga ko`rsatgich
Buyruq hisoblagichi
Adres (ofset)
+
Nisbiy adreslash rejimi
Operandning samarali manzili = PC + 01 + ofset
Operandning samarali manzili = PC + 01 + ofset
Operandning samarali manzili = 2801 + 01 + 04
Operandning samarali manzili = 2806h
Nisbiy adreslash rejimi
Operandning samarali manzili = PC + 01 + offset
Operandning samarali manzili = PC + 01 + offset
Operandning samarali manzili = 2803 + 01 + 03
Operandning samarali manzili = 2807h
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnalogiyalri unversiteti samarqand filiali "Kompyuter tizimlari" kafedrasi
|
Mavxum ro’yhatga olish rejimi - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi...

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnalogiyalri unversiteti samarqand filiali "Kompyuter tizimlari" kafedrasi
|
bet | 3/7 | Sana | 26.12.2023 | Hajmi | 56,78 Kb. | | #128571 |
Bog'liq mikroprots. newMavxum ro’yhatga olish rejimi
Коmanda operand xotira adresining joylashtirilgan regtrini ko’rsatadi
Operandning o'zi, uning joylashgan joyi, operand joylashgan xotirada aniqlanmaydi.
O’tish MOV A , M A ← [[H][L]] A ro’yxatga olish uchun HL tomonidan ko’rsatilgan xotiradan ma’lumotlarni ko’chiradi. Mavxum ro’yhatga olish rejimi
R registr adresi
Оpkod
komanda
xotira
Оperand
Ko’rsatilgan operand
registrlar
Mavxum ro’yhatga olish rejimi MOV A , M A ← [[H][L]] A ro’yxatga olish uchun HL tomonidan ko’rsatilgan xotiradan ma’lumotlarni ko’chiradi. To’g’ri adreslash rejimi
Komanda operand adresini to’g’ri ko’rsatadi.
Xotira adresi operandning qaysi joyda joylashganini ko’rsatadi.
Аkkumlyatorga yuklash LDA 2805h A ← [2805] Xotira yacheykasidagi ma’lumotlarni 2805 – A ga yuklaydi Аkkumlyatordan xotiraga o’tkazish STA 2803h [2803] ← A A dagi ma’lumotlarni 2803 xotira yacheykasiga saqlaydi To’g’ri adreslash rejimi
adres A
Оpkod
Коmanda
Xotira
Оperand
To’g’ri adreslash rejimi LDA 2805h A ← [2805] Xotira yacheykasidagi ma’lumotlarni 2805 – A ga yuklaydi To’g’ri adreslash rejimi STA 2803h [2803] ← A A dagi ma’lumotlarni 2803 xotira yacheykasiga saqlaydi Bilvosita adreslash rejimi
Komandadagi operandning samarali adresi joylashgan bilvosita adresini ko’rsatadi
Xotira adresi operandning haqiqiy adresi joylashgan joyini bildiradi.
O’tish MOV A, 2802h A ← [[2802]] Ma`lumotlarni 2802dan , A ga qadar bolgan xotira joyidan ko’chiradi Bilvosita adreslash rejimi
adres A
Оpkod
Коmanda
xotira
Оperand
Operand ko’rsatkichi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnalogiyalri unversiteti samarqand filiali "Kompyuter tizimlari" kafedrasi
|
ПАХТА - download

Qidiruv: ПАХТА
Пахта селекцияси, уруғчилиги ва етиштириш агротехнологиялари илмий-тадқИҚот институти, тупроқшунослик ва агрокимё илмий-тадқИҚот институти ва андижон қишлоқ ХЎжалик институти ҳузуридаги 14
Scientific and methodological foundations of electrotechnology for the disinfection
1,72 Mb.
44
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
-rasm.
x + 0 , 5 J c / mx + - ‘zbekist0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim yazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar...

p = ylk 2 - 2 b 2 = Vl 960 - 242 = 41,5 1 /s,
= 0,0321 m
(71.15) ni (70.22) va (70.23) ga qo‘ysak:
P0
J 'm a x
i—г------
2 b 4 k 2 - b l
kelib chiqadi.
4 7 -m asala.
m m assali
M jism bikirlik koeffitsiyenti
с b o ‘lgan
A В
с
p ru jin a u c h ig a osilgan. Jism ga
Q7 = / / s i n . —
t uyg‘o tu v c h i kuch
V
m
h am d a m u h itn in g qarshilik kuchi
R =
- \ i z ta ’sir qiladi. Jism m ajbu-
riy teb ra n m a harak atinin g q o n u n i h am d a m ajburiy tebranish am pli-
tudasi aniqlansin (148-rasm ).
Y echish. Jism ning statik m uvozanat h olatini sanoq
s iste m a sin in g b o sh i qilib o lam iz .
Oz o ‘qni v ertikal
b o ‘y l a b ,
n u q ta h a ra k a ti to m o n y o ‘n altira m iz . Jism ni
m oddiy nuqta deb qarasak, unga og‘irlik kuchi
G , uy-
g ‘otuvchi kuch
Q , qaytaruvchi kuch
F va m uh itning
qarshilik kuchi
R ta ’sir qiladi.
M asalani yechish uchun
M nuqta harakatining dif
ferensial tenglam asini tuzam iz:
potensial energiyasi - ‘zbekist0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim yazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi

9 5 - § . Kyonig teoremasi
Mexanik sistema qo‘zg‘almas
Oxyz koordinatalar sistemasiga nis
batan harakatlanayotgan b o iib , sistemaning ko‘chirma harakati ilga-
rilama harakatdan iborat bo‘lsin (176-rasm).
tem aning inersiya markaziga nisbatan nisbiy harakati kinetik ener-
giyasini ifodalaydi.
Q o‘zg‘aluvchi koordinatalar sistemasining boshi inersiya marka-
zida joylashgani sababli
(95.2)
tenglik Kyonig teorem asini ifodalaydi:
murakkab harakat-
dagi sistemaning kinetik energiyasi massasi inersiya markazida joylash-
gan deb olinuvchi sistema kinetik energiyasi bilan sistemaning inersiya
m arkaziga nisbatan qilgan nisbiy harakati kinetik energiyasining
XIV BOB.
 M EXANIK SIST E M A VA M O D D IY N U Q TA

XIV BOB. M EXANIK SIST E M A VA M O D D IY N U Q TA D IN A M IK A SIN IN G U M U M IY TEOREM ALARI 72 - §. M exanik sistem a. Ichki va tashqi kuchlar H a ra k atla ri o ‘z a ro b ir-b irig a b o g ‘liq b o ‘lgan m od diy n u q ta la r
sistem asi mexanik sistema deyiladi. M exanik sistem a erkin va b o g ‘-
langan h olatd a b o ‘lishi m um kin.
M exanik sistem a nuqtalarining harakati h ech qanday sabab bilan
chegaralan m ag an, y a ’ni n u q talar orasidagi b o g ‘lanishlar o ‘zaro t a ’sir
k uchid an iborat b o ‘lsa, m azku r sistem a erkin sistema b o ‘ladi.
M exanik sistem a nuqtalarin ing harakati b iro r sabab bilan cheg a-
ralang an , y a’ni m azk u r sistem a nu qtalarig a bogM anishlar
q o ‘y ilg a n b o ‘lsa, u bog‘lanishdagi sistema deb ataladi.
Erkin m exan ik sistem ag a m isol qilib Q uyosh sistem asini olish
m u m k in , chu n ki Q uyosh va p lan e tala r o ‘zaro b u tu n olam to rtilish
kuchi t a ’sirida b o ‘ladi.
B o g ia n ish d a g i m exanik sistem aga h a r qan d ay m ash in a m ex a-
nizm larini misol qilib keltirish m um kin. C hunki m ashina m exanizm -
larining qism lari b ir-b irlari bilan sham irlar, steijenlar, qayishlar yoki
tishli g ‘ildiraklar vositasida b o g ‘langan b o ‘ladi.
S istem an ing ixtiyoriy ikki nuq tasi orasid ag i m asofa o 'z g a rm a y
qolsa, u о 'zgarmas sistema deb ataladi. B unday sistem aga q a ttiq jism
m isol b o ‘la oladi.
M exanik sistem aga t a ’sir qiluvchi k u ch lar shartli ravishda ichki
va tash q i k u c h la rg a a jra tila d i. M ex an ik siste m a n i tashkil e tu v c h i
n u q talarn in g o ‘z a ro t a ’siri i c h k i k u c h l a r deyiladi.
M exanik sistem a tarkibiga kirm aydigan jism (n u q ta)lar to m o n i-
d a n q o ‘yilgan k u c h la r t a s h q i k u c h l a r deb ataladi.
Ichki k u ch lar F ' , tashqi kuchlar Fe , shuningdek, ichki k u ch lar
bosh vektori R‘ , tash q i k u ch lar bosh vektori Re bilan belgilanadi.
Biror sistem a u ch u n tashqi deb hisoblanadigan kuch ikkinchi sis
tem a g a nisbatan ichki kuch b o ‘lishi ham m u m kin. M asalan, b u tu n
Q uyosh sistem asining h arak ati tekshirilg an da p lan etalarn in g o ‘zaro
to rtish ish kuchi ichki kuch hisoblanadi. Y erning o ‘z orbitasi b o ‘ylab
Q u y o sh a tro fid a g i h a ra k a ti te k sh irilg a n d a to rtis h is h k u c h i tash q i
k uch b o ‘ladi.
Ichki kuchlar xossalarini ko‘rib chiqam iz.
1.
Sistem a ichki kuchlarining bosh vektori nolga teng. H aqiqatan,
N y u to n n in g 3-qo n u n ig a ko‘ra sistem a ixtiyoriy ikki Л/, va M 2 n u q ta
larining o ‘zaro t a ’sir kuchlari m iqdor jih a td a n ten g va bir t o ‘g ‘ri c h i
ziq b o ‘ylab qaram a-qarshi tom onga yo‘nalgan (149-rasm): F{2 = ~F{\ ■ 140
B inob arin , F{2 + F{x = 0. Bu xulosani
sistem aning b a rc h a nuqtalari u c h u n ta tb iq
etish m um kin. S h un d ay qilib:
– расм. Молиявий назоратнинг вазифалари

|
– расм. Молиявий назоратнинг вазифалари Pdf ko'rish
|
bet | 395/452 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 8,84 Mb. | | #265988 |
Bog'liq QarMII konf 26-27 may 2023 (1)1 – расм. Молиявий назоратнинг вазифалари
26
Молиявий назорат бошқарув фаолиятининг бир тури сифатида барча
соҳалар ва тизимларнинг аниқ ҳамда тўғри ишлашига имкон беради. Бу
молиявий назорат функцияларида ҳам яққол намоён бўлади (2 – расм).
2 – расм. Молиявий назорат функциялари
27
Молиявий назоратнинг таҳлил функцияси давлат бюджети маблағларидан
фойдаланиш бўйича амалдаги қонун ҳужжатларининг бажарилишини таҳлил
қилиш, ўрганиш бўйича амалга ошириладиган тадбирларни ўз ичига олади.
Корхона ва ташкилотларнинг, бошқа назорат субъектларининг молиявий – хўжа-
лик фаолиятида аниқланган қоидабузарликларни бартараф этиш бўйича таклифлар
ишлаб чиқиш молиявий назоратнинг тузатиш функциясида ўз аксини топади.
Тузатиш функцияси молиявий назоратни текширилаётган ташкилотнинг
молиявий
ресурсларини
бошқариш
сиёсатида
зарур
ўзгаришларни
рағбатлантирувчи восита сифатида фойдаланишни ўз ичига олади. Назорат
қилувчи орган ушбу соҳадаги камчиликларни аниқлайди, шундан сўнг
молиявий назорат объекти уларни бартараф этиш чораларини кўради ва
ўзининг молиявий бошқарув тизимини мослаштиради.
26
Муаллифлар томонидан тузилган
27
Муаллифлар томонидан тузилган
М
о
л
и
я
в
и
й
н
аз
о
р
ат
н
и
н
г
в
аз
и
ф
ал
ар
и
ташкилотлар ва фуқаролар томонидан давлат ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари
олдидаги молиявий мажбуриятларнинг бажарилишини текшириш
давлат ва бюджет ташкилотларнинг хўжалик юритиш ёки оператив бошқарувида бўлган пул
маблағларидан тўғри фойдаланишни текшириш
молиявий операциялар, ҳисоб – китоблар ва пул маблағларини сақлаш қоидаларига риоя
этилишини текшириш
ишлаб чиқаришнинг ички захираларини аниқлаш
бюджет интизомининг бузилишини бартараф этиш ва олдини олиш
|
| |
-
rasm. Asosiy vosita tannarxi - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil...

255
-
aktivlarni tugatish va demontaj qilish uchun 20-yildan keyin qilinadigan
majburiy xarajatlar kiradi;
-
uskunalarni sinab ko‘rish uchun ketadigan xarajatlar.
Asosiy vositalarning tan olishdan keyingi baholash tannarx va qayta baholash
modellaridir. Ularning keyingi baholanishiga kelganda, korxonaning hisob siyosati
bo‘yicha tanlov bo‘ladi. Ushbu tanlovni barcha asosiy vositalar uchun birdek emas,
balki asosiy vosita turi/turkumi bo‘yicha amalga oshirish zarur. “Asosiy vosita
turi/turkumi” deganda quyidailar nazarda tutiladi:
-
yer;
-
bino va Inshootlar;
-
asbob-uskunalar;
-
avtomobillar;
-
ofis asbob-uskunalari;
-
mebel va jihozlar va boshqalar.
Tan olishdan keyingi baholashning quyidagi tanlovlari mavjud:
Mulohaza - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar...

243
ajratish muhimligini ta'kidladilar. Shu sababli, kompaniyalar moliyaviy
hisobotlarda jiddiy xatolar xavfini minimallashtirishga
imkon beradigan
samarali ichki nazorat tizimlarini ishlab chiqish va joriy etishga sarmoya
kiritishlari kerak.
Maʼlumotlar tahlili kabi texnologiyalardan foydalanish Oʻzbekistonda
aktivlarni tekshirishda auditorlar duch keladigan muammolarni hal qilishning
potentsial yechimi sifatida belgilandi. Bu
auditorlarga aktivlar bilan
operatsiyalarda anomaliyalar va potentsial firibgarliklarni aniqlashga yordam
beradi, bu esa yanada samarali va samarali audit jarayonini ta'minlaydi. Shu
bilan birga, auditorlar ushbu texnologiyalardan samarali foydalanish uchun
tegishli tayyorgarlik va yordam olishlari muhimdir.
Nihoyat, tadqiqot O‘zbekistonda aktivlar auditi bo‘yicha aniqroq me’yoriy
hujjatlar va standartlar zarurligini aniqladi. Bu aktivlar
auditida izchillik va
sifatni ta'minlashga yordam beradi hamda auditorlarga O'zbekistonda aktivlar
auditiga qo'yiladigan talablar va talablar bo'yicha aniq ko'rsatmalar beradi.
Ushbu tadqiqot O'zbekistondagi xo'jalik yurituvchi sub'ektlardagi aktivlarni
tekshirishda auditorlar duch keladigan muammolar va bu muammolarni hal
qilishning potentsial yo'llari haqida qimmatli tushunchalarni beradi.
Ushbu
tadqiqot natijalari O‘zbekistondagi kompaniyalar va auditorlarga o‘z aktivlari
auditining sifati va samaradorligini oshirishda yordam berishi mumkin,
bu esa
yakunda moliyaviy hisobot jarayoniga ishonch va ishonchni oshirishga yordam
beradi.
y ig ‘indisiga teng - ‘zbekist0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim yazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi

1. Ilgarilama harakatdagi jismning kinetik energiyasi. Ilgarilama
harakatdagi jism nuqtalarining tezliklari bir xilda b o ig a n i uch u n
V = Vs . Shunga binoan, (94.2) quyidagicha yoziladi:
T-л
=
.
(96.1)
Demak,
ilgarilama harakatdagi jismning kinetik energiyasi m az
kur jism massasini uning inersiya markazi tezligi kvadratiga к о ‘p a y-
tirilganining yarmiga teng.
2. Q o‘zg‘almas o ‘q atrofida aylanuvchi jismning kinetik ener
giyasi. Jism biro r
Oz o ‘q atrofida со bu rch ak tezlik bilan aylansa,
uning har bir nuqtasining tezligini
Misol uchun: ADD, SUB, MOV, INC, LOAD, STORE

|
Misol uchun: ADD, SUB, MOV, INC, LOAD, STORE
|
bet | 2/7 | Sana | 26.12.2023 | Hajmi | 56,78 Kb. | | #128571 |
Bog'liq mikroprots. newОperatsiya- amal bajarilishi. Bajariladigan ishning turini belgilaydi.
Misol uchun: ADD, SUB, MOV, INC, LOAD, STORE
Оperand - Operatorlar operatsiya bajarilishi kerak bo'lgan ma'lumotlar.
MOV B, A - bu erda MOV operatsiya va (B & A) operand ADD B – bu yerda ADD operatsiya va (B) operand. Adreslash rejimlari
Operand protsessor registrlaridan biriga yoki xotiraga joylashtirilishi mumkin.
Operandlarni akkumulyatorga chaqirishning turli usullari mavjud.
Operandni registr yoki xotiradan akkumulyatorga chaqirish usuli adreslash rejimi deb ataladi.
Adreslash rejim turlari
To’g’ridan –to’g’ri adreslash rejimi
Ro’yxatga olish rejimi
Mavxum ro’yhatga olish rejimi
To’g’ri adreslash rejimi
Bilvosita adreslash rejimi
Almashtirish orqali adreslash rejimi
Bazaviy adreslash rejimi
Nisbiy adreslash rejimi
Indeksli adreslash rejimi
Bazaviy registr bilan adreslash rejimi
To’g’ridan-to’g’ri adreslash rejimi
Operand komandada e’lon qilinadi.
To’g’ridan-to’g’ri o’tish. MVI A , 15h A ← 15h - bu yerda 15h – operand To’g’ridan-to’g’ri qo’shish. ADI 3Eh A ← A + 3Eh – bu yerda 3Eh – operand
Оperand
opkod
komanda
Ro’yxatga olish rejimi
Operand protsessor registrlaridan birida ko’rsatilgan.
Komanda operandning qaysi registrda ekanligini ko’rsatadi.
O’tish MOV C , A C ← A Bu yerda A – akkumulyatordagi operand qaysi registrga o’tishi, Qo’shish ADD B A ← A + B Bu yerda В – ko’rsatilgan registr Ro’yxatga olish rejimi
R registr adresi
opkod
komanda
Registrlar
Оperand
|
| |
r
> = ^ F ; = 0 - ‘zbekist0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim yazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi

|
‘zbekist0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim yazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi Pdf ko'rish
|
bet | 104/191 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 6,72 Mb. | | #137496 |
Bog'liq 1048 pdf 63c96812dd27f 1674143762r
> = ^ F ; = 0 .
(72.1)
(72.1)
ni D e k a rt k o o rd in a ta o ‘q larig a
proyeksiyalasak:
R x
= X ^ vx =
R y = H
F vy =
0 ’
149-rasm.
K = ' L Fi z = °
(7 2 ' 2)
hosil b o ‘ladi.
2.
Ichki k u chlarning biror m arkazga nisbatan bosh m o m e n ti n o l
ga teng:
Mo =
( F v ) = 0 .
(72.3)
Bu xossaning o ‘rinli b o ‘lishi h am N y u to n n in g u c h in c h i q o n u n i-
dan foydalanib k o ‘rsatiladi.
(72.3) ni D ekart koordinata o ‘qlariga proyeksiyalasak:
К =Ътх(К) =
0
,
М‘у =Z^y(K) = 0, м;=£т: (%) = 0
kelib chiqadi.
Ichki k u chlarnin g bu xossalaridan ichki kuch lar o ‘z a ro m u v o za
natlashadi degan natija kelib chiq m ay d i, chunki bu k u chlar sistem a
ning turli nuq talarig a q o ‘yilgan. S h u n in g u ch u n ichki k u c h la r siste
m a n uqtalarining o ‘zaro ko‘chishiga t a ’sir qiladi. A bsolut q a ttiq jism
o ‘rganilayotganda ichki kuchlar m uv o zan atlash u v ch i k u c h la r siste
m asini tashkil etadi.
73 - §. M exanik sistema m assasi va massa markazi
M exanik sistem aning harakati faq at t a ’sir ku ch larig ag in a em as,
balki m assaning taqsim lanishiga h am b o g ‘liq. B unday kattalik lar h a
qidagi t a ’lim ot m a s s a
1 a r g e o m e t r i y a s i deb ataladi.
M exanik sistem a M v M2,
Mn m o d -
z
diy nuqtalardan tashkil topgan b o ‘lib, u lar-
ning massalari m o s ravishda m u m2,
mn
b o ‘lsin (150-rasm ).
S istem a n u q ta la ri m assa la rin in g a rif-
m e tik y ig ‘in d is ig a s is te m a n in g m assa si
deyiladi va u quyid ag icha yoziladi:
|
| |
Rasm 2. Aylanuvchan aralashtirgich (Rotating paddle) asbobi

|
Rasm 2. Aylanuvchan aralashtirgich (Rotating paddle) asbobi
|
bet | 109/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeRasm 2. Aylanuvchan aralashtirgich (Rotating paddle) asbobi
A- tashqi ko‘rinishi; B- ishchi qismi
Hozirgi vaqtda biosamaradorlikni o‘rganish tajribalari yana ERVEKA, SARTORIUS asboblaridan ham olib boriladi /AQSH farmakopiyasi bo‘yicha /.
Yumshoq dori turlarini biosamaradorligini aniqlash yo‘llari
Surtmalarning asosiy sifat ko‘rsatkichlaridan biri bu ularning biosamaradorligidir. Bu ko‘rsatkichni aniqlash uchun 2 ta usul ishlatiladi:in vitro va in vivo. Surtmalarning biosamarodorligiga bir nechta omillar ta’sir qiladi.Ularning asosiylari:
a/ asoslar- ya’ni tanlangan asosning tabiati, xususiyati. Hozirgi vaqtda asoslarning surtmalarning terapevtik kuchiga ko‘p tomonlama ta’siri tasdiqlangan.
b/ dori moddalarning fizik-kimyoviy xususiyatlari: ya’ni disperslik, polimorfizm.
v/ texnologik usullar.
Misollar:
a/ Asoslarning ta’siri.
Qator ilmiy tadqiqotlar natijalariga ko‘ra asos surtmalar biofaolligiga yuqori darajada ta’sir etuvchi omil ekanligi tasdiq-laydi. Asosan emulsion va gidrofil asoslar surtmalardan dori moddalarni so‘rilishini tezlatishi aniqlangan .
Masalan: PGS tarkibli emulsion va bentonit asoslardan oltingugurt, anestezin, furatsillin, etakridin laktatlarning biosamaradorligi yuqori bo‘lishi ko‘rsatildi.
b/ Moddalarning fizik-kimyoviy xususiyatlaridan maydalik darajasi va polimorfizm sezilarli darajada surtmalarning biosamaradorligiga ta’sir ko‘rsatadi.
Masalan: tetratsiklin - 4 ta modifikatsiyada uchraydi, ulardan 1 tasi amorf turi.
v/ Texnologik usullar -ya’ni surtma tayyorlash usuli ham ta’sir ko‘rsatadi. Masalan, turli xil texnologik usullar (mexanik, ultratovush, UPM- apparati yordamida) qo‘llanilish mumkin.
Albatta surtmaga dori moddalarni qo‘shish tartibi ham ahamiyatga ega.
Masalan, protargol surtmasining biofaolligi uni asosga qo‘shish tartibi /ya’ni texnologiyasi/ ga bog‘liq. Agar protargolni asosga kiritishdan oldin eritilmasa, uning terapevtik ta’siri namoyon bo‘lmaydi. Shularni hisobga olgan holda albatta surtmalarning biosamaradorligini aniqlash muhim ahamiyatga ega.
|
| |
AMALIY MASHG‘ULOTLAR - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 111/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeAMALIY MASHG‘ULOTLAR
1 - LABORATORIYA MASHG’ULOTI
Mavzu: Gomeopatiya dori turlari bo‘yicha qo‘llanmalar, gomeopatiya farmakopeyasi. Gomeopatiyada ishlatiladigan suyultirishlar
Mavzuni ahamiyati: gomеopatiyaga oid farmakopеya va boshqa qo’llanmalar bilan tanishtirish va o’zlashtirish. Gomеopatiyada ishlatiladigan qo’llanmalar bilan tanishtirish, gomеopatiya farmakopеyasining tuzilishi, rеtsеpt yozish tartiblarini o’rgatish. gomеopatiyada qo’llaniladigan suyultirishlar va suvli eritmalarni tayyorlash usullarini o’zlashtirish. Gomеopatiya amaliyotida qo’llaniladigan doza va suyultirish tartibini va gomеopatik suvli eritmalar tеxnologiyasini o’rgatish.
Vaziyatli masalalar:
1. Gomеopatiya dori turlari bo’yicha qo’llanmalar alohida bo’lmaydi, tеxnologiya faniga oid barcha adabiyotlardan foydalanish mumkin dеgan fikr to’g’rimi?
2.Gomеopatiya farmakopеyasining tuzilishi bo’yicha talaba 5 qismga bo’lib ta'rifladi. Bu to’g’rimi?
3.Gomеopatik rеtsеptlarni oddiy (allopatik) rеtsеptlardan farqi dеyarli yo’q dеb javob bеrgan talabani javobi to’g’rimi?
Mustaqil tayyorlash uchun savollar:**
-gomеopatiya dorilarini ta'rifi;
- gomеopatiyaga oid qo’llanmalar;
- gomеopatiya farmakopеyasi haqida tushuncha, tarkibiy qismi;
- gomеopatiyada rеtsеptlarni yozilish tartibi;
- Ganеmanning asosiy gomеopatiyaga oid asarlari.
** Mustaqil tayyorlash uchun savollar muhokamasi zamonaviy pеdagogik tеxnologiyalarning “Loyixa” uslubida olib boriladi.
“LOYIXA” usulida mustaqil tayyorlash savollarini muxokamasini o‘tkazish uchun
KO‘RSATMA
1.Talabalar kichik guruhlarga bo‘linadi (2-3 talaba);
2. Xar bir guruhga bitta savol ( muammo ) beriladi;
3. Talabalar guruhlariga, mustaqil ishlab va savolni echishiga 10 daqiqa beriladi;
4.Savolarni muhokamasi: buning uchun xar bir guruh vakillari chiqib savolni echimini bayon etadilar;
5.O‘qituvchining yakunlash so‘zi. Bunda o‘qituvchi talabalarning javoblarini tahlil qilib, to‘ldiradi va baxolaydi.
|
| |
Tadqiqot metodologiyasi - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

269
qilmoqda. Ammo, ushbu saytda ma’lumotlar o‘z vaqtida yangilanmay qolayotganligi
tizimli ishlarni joriy qilishni talab qilmoqda.
Kapital bozorida chakana investorlarning faoliyati daromadlar olishga
yo‘naltirilgan, ishonchli hamda tartibli bo‘lishi uchun
ushbu omillar jamlansa
investor kiritayorgan investitsiyasidan daromad olishi yuqori,
risk darasi past,
faoliyati oson hamda tartibli bo‘lish ehtimoli yuqorishlashadi. Chakana investorlar
o‘zlarining ehtiyojlaridan ortiq qismini jamg‘arishi yoki investitsiyalarga yo‘naltirishi
bizga iqtisodiyot nazariyasidan ma’lumdir. Hozirgi davrda ham ushbu tushuncha o‘z
dolzarbligini yo‘qotmaganligining isboti sifatida
quyidagi jadvalda aholining
daromadligi bir-biridan keskin farq qiluvchi mamlakatlardagi aholining aksiyalar
bozorida faolligini ko‘rib chiqishga harakat qilamiz.
-rasm. Tan olishdan keyingi baholash

256
qiymatidan sezilarli darajada farq qilib qolmasligi kerak. Shuningdek,
baholash
uchun tashqi baholovchilarni jalb qilish shart emas. Agar korxonada yetarlicha
tajribaga ega hodimlar bo‘lsa, qayta baholashni rahbari ham qilsa bo‘ladi.
MHXS asosiy vositalarni qayta baholashdagi yo‘qotish
eng qisqa vaqt ichida
foyda va zarar to‘g’risidagi hisobotda tan olishga majbur qiladi va shu bilan bir
vaqtda, daromadni foyda va zarar to‘g’risidagi hisobotda tan olishni kechiktiradi.
Endi esa Tannarx modeli haqida aytadigan bo‘lsak bu modelda kerak bo‘ladigan
yagona narsa bu - asosiy vositalarni yaroqlilik muddatigacha
amortizatsiya qilish
(qoldiq qiymatidan tashqari). Bu vaziyatda yer amortizatsiya qilinmaydi. Sababi unda
cheksiz yaroqlilik muddati borligi tufayli.
Asosiy vositalarning ba’zi elementlarida turli xildagi komponentlar bo‘lishi
mumkin, va har bir muhim komponentning har xil yaroqlilik muddati bor. Shuning
uchun, buxgalteriya dasturida yirik aktivlarning muhim
tarkibiy qismlarini Asosiy
vositalar jurnalida alohida qayd etish muhimdir. Misol, samalyot va uning dvigateli
bo‘lishi mumkin; bino va uning turli
xil almashtiriladigan qismlari; va boshqalar.
Asosiy vositalarda biz foydalana oladigan turli xildagi eskirish/amortizatsiya usullari
mavjud. Eng mashhurlaridan biri [bir maqomli] to‘g’ri chiziq usuli, so‘ngra qoldiqni
kamaytirish va ishlab chiqarish usullari hisoblanadi.
Asosiy vositalarning chiqib ketishi sodir bo‘ladi qachonki aktiv kelajakdagi
iqtisodiy qiymatga ega bo‘lmaganda yoki uni boshqarish huquqini yo‘qotganingizda
(masalan, sotilgan yoki tasarruf etilganda).
Asosiy vositalarni hisobdan
chiqarilgandan so‘ng, har qanday daromad yoki xarajat to‘g'ridan-to‘g'ri foyda va
zarar to‘g’risidagi hisobotga olinadi. Agarda qayta
baholash usulidan foydalansak,
rezervda qayta baholash bo‘yicha to‘plangan daromad foyda va zararga "qayta
ishlanadi". Bunda esa boshqa umumlashgan daromadni debitlab,
foyda va zarar
to‘g’risidagi hisobotni kreditlash orqali amalga oshiriladi.
Adabiyotlar - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro...

245
2.
Akbarov, A. (2020). O'zbekistonda audit sifatiga ta'sir etuvchi omillar:
auditorlik amaliyotchilarining dalillari.
Journal of Accounting, Auditing &
Finance, 35(3), 445-461.
3.
Amirjonov, J. (2019). O‘zbekistonda firibgarlik
va korrupsiyaning oldini
olishda ichki auditning o‘rni. Moliya va buxgalteriya jurnali, 10(2), 34-48.
4.
IFAC. (2016). Auditning xalqaro standartlari.
Xalqaro buxgalterlar
federatsiyasi.
5.
Kim, K. H., Lim, S. va Park, Y. (2019). Ichki audit samaradorligi uchun katta
ma'lumotlar tahlili: qidiruv va ekspluatatsiya.
Biznes tadqiqotlari jurnali, 98,
435-443.
6.
KPMG. (2018). O'zbekiston: Mamlakat profili. KPMG.
7.
PwC. (2017). O'zbekiston: Buxgalteriya hisobi va audit bo'yicha qo'llanma.
PricewaterhouseCoopers.
8.
Shmidt, P. J. (2018). O'zbekistonda audit sifati va moliyaviy hisobot.
Buxgalteriya tadqiqotlari jurnali, 31(2), 171-185.
9.
UzAudit. (2021). Biz haqimizda. O‘zbekiston Respublikasi
Davlat statistika
qo‘mitasi. https://www.stat.uz/en/about/goskomstat/subordinate-bodies/uzaudit/
dan olindi.
8 - § . Inersiya markazi harakatining saqlanish qonuni

|
8 - § . Inersiya markazi harakatining saqlanish qonuni Pdf ko'rish
|
bet | 110/191 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 6,72 Mb. | | #137496 |
Bog'liq 1048 pdf 63c96812dd27f 16741437627 8 - § . Inersiya markazi harakatining saqlanish qonuni
Inersiya m arkazining h arak ati haqidagi teo re m a d a n quyidagi na-
tijalar kelib chiqadi.
1. S iste m ag a t a ’sir q iluvch i tash q i k u c h la r b o sh v e k to ri nolga
ten g b o ‘lsin , y a ’ni Re = 0. Bu h o ld a (77.3) d a n Vs - const kelib
chiqadi.
D em ak, sistemaga ta ’sir qiluvchi tashqi kuchlar bosh vektori nol
ga teng b o ‘lsa, inersiya m arkazi t o ‘g ‘ri chiziqli teng o ‘lchovli harakat
qiladi. A gar boshlang ‘ich p ay tda m assa m arkazi tin c h h olatd a b o ‘lsa,
Vs =
0 d a n rs = const hosil b o ‘ladi; ya’ni inersiya m arkazi b e ril
gan k o o rd in a ta sistem asiga nisbatan o ‘z ho latini o ‘zgartirm aydi.
2. S istem aga t a ’sir etuvchi tash q i kuch lar bosh vektorining biror
o ‘q d a g i p ro y e k s iy a si m a s a la n Rex n o lg a te n g b o ‘lsin . U h o ld a
(77.4)ning b irinchisidan <
2^=0 yoki VSx = x s = const hosil b o ‘ladi.
D e m a k , sistemaga ta ’sir qiluvchi kuchlar bosh vektorining biror
о ‘qdagi proyeksiyasi nolga teng bo ‘Isa, inersiya m arkazi tezligining shu
o ‘qdagi proyeksiyasi o ‘zgarm as ekan. Xususiy h o ld a x s = 0 b o ‘lsa,
inersiya m arkazining Ox o ‘q b o ‘yicha koordinatasi o ‘zgarm ay qoladi,
y a’ni
= const.
Bu n atijalar sistema inersiya markazi harakatining saqlanish qo
nuni deyiladi.
7 9 - § . Inersiya markazining harakati haqidagi teoremani
qoMlab masalalar yechish
Inersiya m arkazining h arakati haqidagi teo re m a n i q o ‘llab m asa
lalar quyidagi tartib d a yechiladi:
1. S an o q sistem asi tan lab olinadi.
2. S istem aga ta ’sir etuvchi h am m a kuchlar rasm da tasvirlanadi.
3. S istem aga t a ’sir etuvchi tash q i kuchlar bosh vektorining ta n
lab o ling an k o o rd in ata o ‘qlaridagi proyeksiyalari aniqlanadi.
4. Sistem a inersiya m arkazining koordinatalari aniqlanib, ulardan
vaqt b o ‘y ich a ikkinchi tartib li hosila hisoblanadi.
5. Sistem a inersiya m arkazi harakatining differensial tenglam alari
tuzilad i.
6 . T uzilgan differensial tenglam aga k o ‘ra yoki d inam ikaning b i
rin c h i, yoki ikkinchi m asalasi yechilib, n o m a ’lum k in em atik para-
m e trla r to piladi.
|
| |
ДАВЛАТ МОЛИЯВИЙ НАЗОРАТИНИ ТАШКИЛ ЭТИШНИНГ

ДАВЛАТ МОЛИЯВИЙ НАЗОРАТИНИ ТАШКИЛ ЭТИШНИНГ
НАЗАРИЙ -УСЛУБИЙ ЖИҲАТЛАРИ
Кулибоев А.Ш. – Тошкент молия институти доценти, PhD.
Урушова Н.М. – Тошкент молия институти магистранти
Ҳар бир ижтимоий – иқтисодий формация билан бирга давлат ҳар доим
молиявий назоратнинг адекват тизимини яратишга интилган. Молиявий
назорат ваколатли органлар томонидан хўжалик юритувчи субъектлар,
шунингдек, корхоналар, муассасалар томонидан молиявий фаолият жараёнида
амалдаги қонун ҳужжатлари талабларига риоя этаётганлигини, уларнинг олиб
860
бораётган фаолиятлари иқтисодий мақсадга мувофиқлиги ва самарадорлиги
текширилади.
Давлат молиявий назоратини улубий жиҳатдан тўғри ташкил этиш давлат
бошқаруви тизими такомиллашиб бораётган мамлакат ривожланиши учун
алоҳида аҳамиятга эга.
Давлат молиявий назорати бюджет тўғрисидаги қонунчиликнинг давлат
молиявий назорати объектлари томонидан бузилиши ҳолларини аниқлаш,
бартараф этиш ва унга йўл қўймаслик, шунингдек, бюджет соҳасида
коррупцияга оид ҳуқуқбузарликнинг олдини олиш мақсадида давлат молиявий
назорат органлари томонидан амалга оширилади.
Молиявий назоратнинг мақсади – қабул қилинган меъёрлардан четга
чиқиш ва қонунийлик тамойиллари бузилишини, моддий ресурсларни сарфлаш
самарадорлигини имкон қадар тез аниқлаш, тузатиш чораларини кўриш,
келажакда бундай бузилишларнинг олдини олиш ёки камайтириш чораларини
кўришдир.
Давлат органлари ва давлат иштирокидаги корхоналар, бюджетдан тўлиқ
ёки қисман молиялаштириладиган ташкилотлар, бюджетга солиқларни тўлаш
бўйича ташкилотлар ва тадбиркорлар давлат молиявий назоратининг
субъектлари ҳисобланади.
Ташкилий – ҳуқуқий шакл ва фаолият турларидан қатъий назар, барча
бошқарув органлари ва мамлакат бюджетидан маблағ олувчилар, давлатнинг
молия сиёсатини амалга ошириш учун масъул бўлган ижро этувчи ҳокимият
органлари, банклар, инвестиция институтлари давлат молиявий назорати
объектлари ҳисобланади.
Молиявий назоратнинг вазифалари қуйидаги 1 – расмда келтирилган.
|
КИРИШ - download

Qidiruv: КИРИШ
Мавзу. Web-дастурлаш фанига кириш. Web-саҳифа, Web-сайт, Web-сервер
Web-технологияни (Интернет-технология) ўрганишни Web-дизайннинг қуйидаги учта тушунчасини ўрганишдан бошлаймиз: Web-саҳифа, Web-сайт ва Web-сервер
81 Kb.
3
o'qib
“Маълумотлар тузилмаси ва алгоритмлар” фанига кириш
Chiziqli bog'langan ro'yxatlar. Bog'langan ro'yxatlar haqida tushunchalar. Bog'langan ro'yxatlar klassifikatsiyasi, Chiziqli bog‘langan ro‘yhatlarni mantiqiy tasvirlash
0,91 Mb.
3
o'qib
1
2
3
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Foydalanilgan adabiyotlar - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 118/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeFoydalanilgan adabiyotlar.
Asosiy adabiyotlar:
Nazarova Z.A., Tureeva G.M. Maxsus dori turlari texnologiyasi.- Toshkent, 2009.- 163 b.
Nazirov Z.N. Gomeopatiya.-Toshkent, 2001.- 312 b.
Miralimov M.M. Farmatsevtik texnologiya asoslari. Toshkent: “Fan” nashriyoti, 2007. -343 b.
Технология лекарственных форм. Кондратьева Т.С. taxriri ostida.- Moskva.- 1991.- 434 b.
Yunusxo‘jaev A.N. O‘zbekiston Respublikasida farmatsevtika faoliyati.- 1 (287 b.), 2 (334 b.), 3 (433 b.) tomlar.- Toshkent.- 2001, 2001, 2003.
Назарова З.А., Туреева Г.М. Технология лекарств нового покаления. –Ташкент, 2000. T-Тексты лекций.
Тизонов А.И., Тихонова С.А. Основы гомеопатической фармации.- NFAU.-2002.-574 с.
Синев Д. Н., Марченко Л.Г., Синева Д.Т. Справочное пособие по аптечной технологи лекарств – Санкт-Петербург. - 2001. – 315 с.
Государственная фармакопея Х изд.. – Москва. – Изд. «Медицина».- 1968.-1079 с.
Государственная фармакопея ХI изд. – Москва. – Изд. «Медицина».- 1987 (333 с.), 1989 (397 с.).
Qo‘shimcha adabiyotlar:
Тихонов А.И., Ярных Т.Г. Технология лекарств.- Харьков, 2002.-704 с.
Чуешов В.И. Промышленная технология лекарств.* Харьков, 2002.- 761 с.
Швабе В. Гомеопатические декарственные средства. Руководство по описанию и изготовлению гомеопатических лекарств.- M.,1991.-370 с.
Краснюк, Г.В. Михайлова Фармацевтическая гомеопатия.-М.,2005.-125 с.
Кеин С. Гомеопатическая фармация. Введения и руководство.-М., 2002.- 312 с. с-252.
Loyd V.Allen, Howard C. Ansels pharmaceutical dosage forms and delivery systems.-USA, 2014
Loyd V. Allen, Jr.,Nicholas G. Popovich, Howard C. Ansel.Ansel’s Pharmaceutical Dosage Forms and Drug Delivery Systems.- New York: Lippincott Williams &Wilkins, 2011.- P.722
Steven B. Kayne Homeopathic Pharmacy: Theory and Practice, (2nd Edition).- New York, 2006.-366 pages.
Saxton J., Gregory P.Textbook of Veterinary Homeopathy.- New York, 2005.-320 pages.
Steven B. Kayne, Michael H. Jepson Veterinary Pharmacy.- New York Pharmaceutical Pr., 2004.-676 pages.
Jones David. Pharmaceutics Dosage Form and Design.- Pharmaceutical Press.- London.-2008.-286 p.
|
| |
Uslubiy ta’minot va mashg‘ulot jihozlanishi

|
Uslubiy ta’minot va mashg‘ulot jihozlanishi
|
bet | 112/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeUslubiy ta’minot va mashg‘ulot jihozlanishi: mavzuga taalluqli asosiy adabiyotlar, Shvabе farmakopеyasi, tarqatma matеrial, slaydlar.
Asosiy matn
Gomеopatiya farmakopеyasining tuzilishi
Farmakopеya 3 qismdan iborat:
- kirish qismi
- umumiy qism
- maxsus qism
Kirish qismida gomеopatiya haqida, farmakopеyaga kiritilgan ma'lumotlar to’g’risida qisqacha tushuncha bеrilgan.
Umumiy qism 9 ta banddan tashkil topgan bo’lib, unda barcha gomеopatik dorilar tеxnologiyasi kеltirilgan.
1,2,3-bandlarda yangi yiqib olingan o’simliklardan essеntsiya va tinkturalar tayyorlash qoidalari kеltirilgan.
4-bandda quritilgan o’simlik, yangi jonsizlantirilgan hayvon to’qimalari va hasharotlardan gomеopatik tinktura tayyorlash tеxnologiyasi kеltirilgan.
5,6-bandlarda minеral tuzlar va kimyoviy birikmalardan suvli va suvli-spirtli eritmalar tayyorlash qoidalari bеrilgan.
7,8,9-bandlarda suyuq va quruq moddalardan trituratsiyalar tayyorlash tеxnologiyasi kеltirilgan.
Ushbu qism yakunida gomеopatik dorilar tayyorlashda ishlatiladigan asbob va uskunalar, yordamchi moddalar va tayyorlangan dorilarning sifatini baholash usullari kеltirilgan.
Maxsus qismda gomеopatiyada qo’llaniladigan asosiy va qo’shimcha dorivor moddalar ta'rifi kеltirilgan bo’lib, unda 374ta xususiy maqola bor.
Dorivor moddalar ta'rifi lotincha nomi bo’yicha alifbo tartibida bеrilgan. Ulardan 78-80 foizi dorivor o’simliklar, 14 foizi kimyoviy moddalar va 6 foiz atrofida jonivorlardan olingan dorilarga to’g’ri kеladi.
Maxsus qism ohirida kam ishlatiladigan gomеopatik dori moddalari ro’yxati alifbo tartibida bеrilgan.
Gomеopatik rеtsеptlarni yozish qoidalari :
-dorining nomi lotincha bosh kеlishikda yoziladi;
-avval past suyultirilgan, so’ng yuqori suyultirilgan dorilar kеl-
tiriladi;
-rеtsеptda "Recipe" so’zi yozilmaydi;.
-bir rеtsеptda bеrilgan turli dorilarga qabul qilish bo’yicha tartib
raqami bеriladi;
-bir rеtsеptda 3-4 dan ortiq dorilarni bеrilishi tavsiya etilmaydi;
-bir botanik guruhga mansub o’simliklardan olingan dorilar ham bir vaqtda bеrilishi tavsiya etilmaydi.
|
| |
Mustaqil bajarish uchun vazifalar

|
Mustaqil bajarish uchun vazifalar
|
bet | 262/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafe Mustaqil bajarish uchun vazifalar
Vazifa. Pedagogik texnologiyaning «Klaster» usulida «Polimer dori pardalar texnologiyasi» bog‘lamini yarating.
2. Vazifa. Furatsilindan dermotologik polimer pardani tayyorlash:
Tarkib:
Furatsilin 0.02g
Jelatin 10,0 g yoki MS 3,0 g
Glitserin 2,0 g
Tozalangan suv 100,0 g gacha
Texnologiya: Laboratoriya sharoitida pardani tayyorlash uchun oldin furatsilin issiq suvda eritiladi va hosil bo‘lgan eritmada polimer modda eritiladi. Buning uchun jelatin furatsilinning eritmasi bilan 45-60 daqiqaga bo‘ktirib qo‘yiladi, so‘ng glitserin qo‘shilib, polimer modda eriguncha aralashma suv hammomida qizdiriladi. Hosil bo‘lgan eritma yupqa qavat qilib Petri idishchalariga quyiladi va quritish uchun uy haroratida qoldiriladi.
Vazifa. Furatsilindan dermotologik polimer pardani tayyorlash:
Tarkib:
Furatsillin 0,002 g
NaKMS 2,8 g
Glitserin 1,0 g
Tozalangan suv 96,2 g
Texnologiya: furatsillin issiq suvda eritiladi. 2,8 g NaKMS shisha stakanga joylashtiriladi va unga furatsellining iliq eritmasi quyiladi va 30 daqiqaga bo‘kish uchun qoldiriladi. So‘ng aralashma suv xammomida isitilib turgan xolda gomogenlashtiriladi. Bir xil gomogen massaga glitserin qo‘shiladi, aralashtiriladi va Petri idishchalariga quyiladi va uy xaroratida quritiladi.
3. Vazifa. Etakridin laktatdan dermotologik polimer tayyorlash:
Tarkib:
Etakridin laktat 0,2
PVP (yoki jelatin) 10,0
Glitserin 2,0
Tozalangan suv 100,0 g gacha
Texnologiya:
a. Dori moddani suvdagi eritmasini olish: etakridin laktat issiq suvda eritiladi va suziladi.
b. Tayyorlangan eritmada polimerni eritish. Tortilgan polimerga (PVP yoki jelatin) etakridin laktatning suvli eritmasi qo‘shiladi va 30 daqiqaga qoldiriladi, so‘ng glitserin qo‘shib suv hammomida eriguncha aralashtiriladi.
v. Sistemani yupqa qavat qilib quyish;
g. Quritish (uy haroratida) va jihozlash
4. Vazifa. Etakridin laktatdan dermotologik polimer tayyorlash:
Tarkib:
Etakridin laktat 0,2
MS 3,5
Glitserin 1,0
Tozalangan suv 95,3 ml
Texnologiya: 0,2 etakridin laktat 95,3 ml issiq suvda eritiladi. Undan keyin 3,5 g MS ga tayyorlangan issiq eritmaning yarmi qo‘shiladi va 35-40 daqiqaga qoldiriladi (bo‘kish uchun). Bo‘kkan massaga eritmaning qolgan qismi qo‘shiladi va bir xil gomogen massa xosil bo‘lguncha aralashtiriladi va oxirida 1,0 glitserin qo‘shilib massa Petri idishchalariga quyiladi va uy xaroratida 40-48 soat quritiladi.
|
| |
Tushuntirish matni - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 113/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeTushuntirish matni
1. Gomеopatiya farmakopеyasi tuzilishini o’rganish va asosiy tarkibiy qismlarini daftarda yoritish
2. Alohida o’simlik, hayvonot olamidan va minеral moddalardan olinadigan gomеopatiya dorilariga tеgishli xususiy farmakopеya maqolalarini tuzilishi bilan tanishish va daftarda tasvirlash
3. Gomеopatiyada ishlatiladigan rеtsеptlarni tuzilishini o’rganish va tasvirlash
4. Mavzu bo’yicha bеrilgan topshiriqlarni muhokama qilish
Talabalarini o‘zlashtirishini tekshirish:
Test nazorat savollari
1. Ganеman g’oyalariga tayangan gomеopatiya farmakopеyasi kim tomonidan yozilgan?
a. Ganеman
v. V. Shvabе
s. Kеllеr
d. Popova
е. Sharrеt
2. Gomеopatiya farmakopеyasi nеcha qismdan iborat?
a. 1
v. 2
s. 3
d. 4
е. 5
3. Gomеopatiya farmakopеyasining birinchi qismi nеchta banddan tashkil topgan?
a. 2
v. 4
s. 7
d. 9
е. 3
4. Dorivor moddalarni ta'rifi gomеopatik farmakopеyada qay tarzda kеltirilgan?
a. alifbo tartibida
v. farmakologik xususiyatiga ko’ra
s. o’simliklar oilasiga ko’ra
d. tayyorlanadigan dori shakliga ko’ra
е. guruhlarga bo’lib
5. Gomеopatiya farmakopеyasida qanday moddalarga xususiy maqolalar tuzilgan?
a. kimyoviy moddalar va o’simliklarga
v. dorivor o’simliklar va jonivorlardan olinganlarga
s. dorivor o’simlik, jonivorlardan olingan dorilar va kimyoviy birikmalarga
d. minеral moddalar, dorivor o’simliklar va suv o’tlaridan olingan dorilarga
е. maqolalar dorivor o’simliklarga bag’ishlangan
6. Gomеopatik rеtsеptlarni oddiy rеtsеptlardan farqi?
a. avval kam suyultirilgan, so’ng ko’p suyultirilgan dorilar
yoziladi
v. dorining nomi lotincha bosh kеlishikda yoziladi
s. bir rеtsеptda 3-4tadan ortiq dori yozilmaydi
d. yuqoridagilarni barchasi to’g’ri
е. oddiy rеtsеptdan farq qilmaydi
7. Sulfur moddasi gomеopatiyada nima uchun ishlatiladi?
a. gomеopatiyada antidot sifatida ishlatiladi
v. dеzinfеktsiyalovchi vosita sifatida
s. dorini ta'sirini tasvirlash uchun
d. chayqash uchun vosita
е. to’g’ri javob yo’q
8. Kamfora moddasi gomеopatiyada nima uchun ishlatiladi?
a. shamollashni davolash uchun
v. univеrsal antidot sifatida
s. allopatiyaga o’xshash ishlatiladi
d. toza xolda ishlatilmaydi
е. to’g’ri javob yo’q
|
| |
Oshxonaga 72 kg guruch keltirishdi. 6 kun davomida har kuni 9 kg dan ishlatildi. Oshxonada qancha guruch qolgan?

|
Oshxonaga 72 kg guruch keltirishdi. 6 kun davomida har kuni 9 kg dan ishlatildi. Oshxonada qancha guruch qolgan?
|
bet | 172/225 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #125003 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami-fayllar.org116. Oshxonaga 72 kg guruch keltirishdi. 6 kun davomida har kuni 9 kg dan ishlatildi. Oshxonada qancha guruch qolgan?
a) 12 kg b) 16 kg *c) 18 kg d) 20 kg
117. Ikki bandargoh orasidagi masofa 84 km. Kema 28 kmGsoat tezlik bilan suzganda bu masofani necha soatda bosib otadi?
a) 1soat b) 2 soat *c) 3 soat d) 4 soat
118. 5 m mato uchun 400 som tolashdi. Bir metri 20 som qimmat bolgan boshqa matodan 3 m sotib olish uchun qancha tolash kerak boladi?
a) 80 som b) 90som *c) 100 som d) 110 som
119. 9 ta qalamga qancha tolashgan bolsa, 3 ta bloknotga shuncha tolashdi. Bloknot 120 som turadi. Qalam qancha turadi?
a) 30 som *b) 40 som c) 50 som d) 60 som
120. Birinchi mashina 9 soat, ikkinchisi esa 6 soat bir xil tezlik bilan harakat qildilar. Bunda birinchi mashina ikkinchisiga qaraganda 180 km ortiq yurdi. Ularning tezligini toping.
*a) 60 kmGs b) 61 kmGs c) 62 kmGs d) 63 kmGs
Tabiatshunoslik
1. Tabiatshunoslik ta`lim mazmunining tarkibiy qismlari qaysilar?
*a) tushunchalar, g`oyalar, nazariyalar.b) nazariya, metodika
c) tushuncha, kalit so`zlar d) ... g`oyalar.
2. Plan, xarita va globus bilan birinchi tanishish qaysi sinfdan boshlanadi?
*a) Plan, xarita va globus bilan birinchi tanishish 4-sinfdan boshlanadi. b) Plan, xarita va globus bilan birinchi tanishish 3-sinfdan boshlnadi
c) Plan, xarita va globus bilan birinchi tanishish 2-sinfdan boshlnadi d) Plan, xarita va globus bilan birinchi tanishish 1-sinfdan boshlnadi
3. Plan nima?
*a) Narsaning yuqoridan ko`rinishini plan deyiladi. b) Biror obektning chizmasi plan deyiladi.
c) Obektning yondan ko`rinishi plan deyiladi d) Obektning rejasi plan deyiladi.
4. “Fuqarolar atrof — muhitni muhofaza qilishga mas`uldirlar”. Yuqoridagi fikrlar Konstitutsiyaning qaysi moddasidan olingan?
*a) 50 b) 56 c) 10 d) 20
|
| |