nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Namangan Institute of Engineering and Technology

|
Namangan Institute of Engineering and Technology Pdf ko'rish
|
bet | 140/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламNamangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.127
Bunday qurilmalarga magnitli ishga tushirgichlar kirib u quyidagi ishlar uchun mo’ljallangan:
3.
Dvigatellarni ishga tushirish, reverslash, tezligini rostlash, tormozlash va tarmoqdan uzish
uchun;
4.
Elektr energiya iste’molchilarini va elektr tarmoqlarni o’ta yuklanish, qisqa tutashuv
shikastlanishlaridan himoya qilish uchun;
Elektr yuritma va mexanizm ayrim elementlarini blokirovka qilish uchun[4].
Turli konstruksiyalarining ishini taxlil qilgan xolda yigirishga yaroqli tolalarni samarali ajratib
beradigan qurilma uchun o’rnatilgan elektrodvigatelni avtomatik boshqarish hamda reaktiv
quvvatni kompensatsiyalash orqali linter qurilmasini foydali ish koeffitsentiga ta’siri o’rganildi.
Linter qurilmasining o’rnatilgan elektr dvigateli kondensator qurilmasi orqali hamda chastota
o’zgartirgichlar orqali qurilmaning ishlash vaqti ortirildi elektrodvigatel quvvatiga nisbatan kamroq
quvvat zarurati bo’lganda dvigateldan mos ravishda yuritmaga quvvat uzatildi. Shuningdek qurilma
yuklamasiz rejimda reaktiv quvvatning isrofini sezilarli ravishda kamaytirildi. Shu o’rinda aytish joizki
ushbu boshqaruv tizimini linter qurilmasi va boshqa qurilmalar uchun foydalanish mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar
6.
O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.Mirziyoyevning “Yengil sanoatni yanada
rivojlantirish va tayyor mahsulotlar ishlab chiqarishni rag‘batlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”
Toshkent 2022 y
7.
O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.Mirziyoyevning mamalakatimizni 2016-yilda
ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning asosiy yakunlari va 2017-yilga mo’ljallangan iqtisodiy dasturning
eng muxim ustuvor yo’nalishlariga bag’ishlangan vazirlar mahkamasining kengaytirilgan majlisidagi
ma’ruzasi Toshkent 2016 y..
8.
Paxta chiqindilari tarkibidan sanoatbop tola ajratish qurilmasini takomillashtirish.
A.A.Obidov, S.D.Xamidov. Namangan 2022
9.
“Neft va gaz sanoatida ishlatiladigan asinxron elektr motorlarini boshqarishda
foydalaniladigan zamonaviy qurilmalar texnikiqtisodiy samaradorligini oshirish” Xudoyarov M,
Bobonazarov B.
10.
“Asinxiron dvigatelli boshqarish tizimini modernizatsiyalash” Fazliddinov Saloxiddin
Baxriddin o’g’li
11.
“Dvigatelda reaktiv quvvat kompensatsiyasi” Xuesong Zhou, Youjie Ma and Zhiqiang Gao
|
| |
Bo‘ron – - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi

Bo‘ron – to‗zon yoki qor-yomg‗ir aralash shiddatli
harakat, oqim, shamol.
Vayrona – tamomila buzilib ketgan, yer bilan yakson
bo‗lgan,
batamom
yemirilgan,
xarobaga
aylangan.
Vakstina – emlanuvchi moddalar – o‗ldirilgan yoki
kuchsizlantirilgan
mikroorganizmlar,
shuningdek,
ularning
zararsizlantirilgan
toksinlaridan
tayyorlagan
preparatlar,
organizmga yuborilganda tegishli yuqumli
kasalliklarga nisbatan sun‘iy orttirilgan aktiv
immunitet vujudga keladi.
Virus – lotincha so‗z bo‗lib, zahar ma‘nosini bildiradi.
Odamlar, hayvonlar, o‗simlik va bakteriyalarda
yuqumli kasalliklarni qo‗zg‗atuvchi juda mayda
mikroorganizmlar.
Viruslar
faqat
tirik
organizmlarda yashashga moslashgan.
Vulqon – ichidan doimo yoki vaqti-vaqti bilan qaynoq
gaz, tog‗ jinslarining parchalari, kul yoki lava
otilib chiqib turadigan konussimon tog‗.
Gaz – zarralari o‗zaro kuchsiz bog‗langan, shu sababli
o‗zi ishg‗ol qilingan bo‗shliqni bir tekis to‗ldirib
turadigan yengil modda.
Gamma nurlanish – rentgen
nurlariga
o‗xshash
bo‗lgan
eletromagnit nurlar. Gamma nurlar yuqori
tarqalish tezligiga va kuchli singib kirish
xususiyatiga
ega.
Gamma
nurlanishning
havodagi erkin tezligi bir necha yuz metrga 600
dan 3000m gacha yetadi, bu esa singib kirish
xususiyati bilan birgalikda gamma-nurlanishni
radiatsion xavfning asosiy manbai ekanligini
ko‗rasatadi. Tirik to‗qima orqali o‗tib gamma
nurlanish organizmning hujayrasiga ta‘sir etadi,
bu esa nur kasalligining rivojlanishiga olib
194
keladi. Gamma nurlarning zararlovchi ta‘siridan
himoyani faqat maxsus himoya vositalarigina
ta‘minlaydi.
) Yağlı cirənin tərkibi nədən ibarətdir?

825) Yağlı cirənin tərkibi nədən ibarətdir?
A) 0,2 şəkər+2 damcı cirə yağı
B) 0,2 şəkər+1 damcı cirə yağı
C) 1,0 şəkər+1 damcı cirə yağı
D) 2,0 şəkər+1 damcı cirə yağı
E) 3,0 şəkər+1 damcı cirə yağı
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, S.Ə.Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989 səh 79
826) Resepti hazırlamaq üçün atropin sulfatın triturasiyasından(1:100) nə qədər götürmək lazımdır
Rp.: Atropini sulfatis 0,0002
Sacchari 0,2
M.f.pulv
D.t.d. №10
S. 1 poroşokdan gündə 3 dəfə
A) 0,02
B) 0,2
C) 0,3
D) 0,1
E) 0,05
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva.”Əczaçılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri”. Bakı,2005 səhəh 38
827) Tibbi şamların hazırlanmasında istifadə olunan butirolun tərkibi nədən ibarətdir?
A) Hidrogenləşdirilmiş piyli yağlar, bərk parafin
B) Duru parafin, kakao yağı, piyli yağlar
C) Günəbaxan yağı, şaftalı yağı, kakao yağı
D) Qliserin , lanolin, hidrogenizə olmuş piyli yağlar
E) Jelatin, qliserin, stearin turşusu
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva.”Əczaçılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri”. Bakı,2005 səh 39
|
Gidrodinamik avariya - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi

|
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi Pdf ko'rish
|
bet | 130/151 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 6,38 Mb. | | #118509 |
Bog'liq Fuqaro muhofazasiGidrodinamik avariya –
gidrotexnika inshooti yoki uning bir qismida
bo‗lgan
avariya
natijasida
boshqarib
bo‗lmaydigan, yirik talafotlar keltiruvchi, keng
muhitga tarqaluvchi suv oqimi.
Gidrosfera –
yer sharining suv qatlami, yer yuzidagi
suvlarning
okean,
dengiz,
ko‗l,
daryo
suvlarining jami.
Gidroeletrostansiya –
suv energiyasidan foydalanib, ishlovchi suv
stansiyasi.
Gidrotexnika
inshootlari –
to‗g‗onlar, gidroelektr stansiya binolari, suv
tashlash, suv bo‗shatish, suv o‗tkazish, suv
chiqarish inshootlari, tunnellar, kanallar, nasos
stansiyalari, suv omborlari qirg‗oqlari, daryolari
o‗zanlari, tubini toshqin hamda yemirilishlardan
muhofaza qilish uchun mo‗ljallangan inshootlar,
sanoat va qishloq xo‗jaligi tashkilotlarining
suyuq chiqindilar saqlanadigan joylarini o‗rab
turuvchi inshootlar.
Gipoksiya –
kislorod tanqisligi bo‗lib, organizm to‗qimalari
kislorod bilan yetarli ta‘minlanmaganida yoki
ularning kislorod qabul qilishi buzilganida,
paydo bo‗ladigan holat. Gipoksiya vayronalar
ostida qolganda, zaharlanishda, shaxtalar, suv
osti kemalarida ishlaganda, nafas yo‗llariga yot
jismlar tushganida, bronx spazmida, qon
yo‗qotilganida, o‗pka kasalliklarida ro‗y beradi.
Gipotermiya –
tananing umumiy sovishi bo‗lib, sovuqda ko‗p
muddat bo‗lishi natijasida tana haroratining
keskin pasayib ketishidan zo‗rayadigan, hayotga
xavf tug‗diradigan holat bo‗lib, bunda organizm
yo‗qotilgan issiqlik o‗rnini to‗ldira olmaydi.
Gripp –
umumiy intoksikatsiya: harorat ko‗tarilishi,
darmonsizlik, bosh aylanishi, ko‗ngil aynishi va
nafas yo‗llari shilliq qavatining zararlanishi
bilan kechadigan yuqumli kasallik. Gripp
qo‗zg‗atuvchilari viruslar. 11-18 yilda virusning
yangi turlari shakillanadi, natijada u mamlakat
aholisining ko‗pgina qismini kasallanishi, ya‘ni
epidemiya, ba‘zan butun dunyoga tarqalishi
pandemiyaga sabab bo‗ladi.
|
| |
ИШЛАБ - download

| Қурилиш материаллари, буюмлари ва конструкцияларини ишлаб чиқариш 424,4 Kb. 21 | o'qib |
| Мавзу: Иќтисодий-статистик моделлаштириш ва ишлаб чиќариш функциялари Toshkent irrigatsiya va qishloq xo’jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti 0,5 Mb. 3 | o'qib |
| Дастурий таъминотни ишлаб чикиш технологияси Muxammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali 6,67 Mb. 82 | o'qib |
| 3-маъруза. Дастгоҳларнинг асосий қисмларини ишлаб чиқариш технологияси Uchinchidan, dastgohni o’rnatish ya’ni uning geometrik aniqligini ta’minlash, shuningdek bu 221,56 Kb. 2 | o'qib |
| 5-Маъруза Газобетон блокларини ишлаб чиқаришни лойиҳалаш Ma’ruza: Sayding materiallarni ishlab chiqarish uchun xom ashyolar va ularning turlari 6,32 Mb. 4 | o'qib |
| O’zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari C++ тилида бутун, ҳақиқий, белгили, мантиқий турдаги маълумотларни эълон қилиш ва уларга доир мисолларни дастурини ишлаб чиқиш 119,7 Kb. 1 | o'qib |
| Структура стандартов ieee 802. X Internetworking, тармоқларни бирлаштириш, яъни бир-нечта тармоқларни биргаликда ишлашини таъминловчи стандартларни ишлаб чиқиш бўлими 1,17 Mb. 6 | o'qib |
| Testlar: Quyidagilardan qay biri iqtisodiy siyosatning asosiy yo‘nalishlari tarkibiga kirmaydi? Iqtisodiy siyosat tamoyillariga kirmaydiganini toping kiradiganlari: Ишлаб чиқариш самарадорлиги тамойили 47,31 Kb. 22 | o'qib |
| 5 – мавзу Деворбоп материаллар ишлаб чиқаришдаги инновацион технологиялар Bundan tashqari xozirgi davrda xo‘jalik hayotining muhim vazifalaridan biri yoqilg‘i energiyasi resurslari sarfini tejamkorlik bilan olib borishdir, chunki 3,75 Mb. 4 | o'qib |
| Жисмоний шахсларга "UzAuto Motors" аж томонидан ишлаб Dsd-№2019-83-сон Дилерлик шартномаси бўйича “UzAuto Motors” аж номидан қонуний тижорий вакилликни амалга ошириб келаётган 63,54 Kb. 1 | o'qib |
| Жисмоний шахсларга "UzAuto Motors" аж томонидан ишлаб Dsd-№2019-83-сон Дилерлик шартномаси бўйича “UzAuto Motors” аж номидан қонуний тижорий вакилликни амалга ошириб келаётган 64,02 Kb. 1 | o'qib |
| Жисмоний шахсларга "UzAuto Motors" аж томонидан ишлаб Dsd-№2019-09-сон Дилерлик шартномаси бўйича “UzAuto Motors” аж номидан қонуний тижорий вакилликни амалга ошириб келаётган 63,23 Kb. 1 | o'qib |
| Жисмоний шахсларга "UzAuto Motors" аж томонидан ишлаб Dsd-№2019-83-сон Дилерлик шартномаси бўйича “UzAuto Motors” аж номидан қонуний тижорий вакилликни амалга ошириб келаётган 63,64 Kb. 1 | o'qib |
| Жисмоний шахсларга "UzAuto Motors" аж томонидан ишлаб Dsd-№2019-83-сон Дилерлик шартномаси бўйича “UzAuto Motors” аж номидан қонуний тижорий вакилликни амалга ошириб келаётган 63,71 Kb. 1 | o'qib |
| Жисмоний шахсларга "UzAuto Motors" аж томонидан ишлаб Dsd-№2019-39-сон Дилерлик шартномаси бўйича “UzAuto Motors” аж номидан қонуний тижорий вакилликни амалга ошириб келаётган 63,55 Kb. 1 | o'qib |
Tarmoq protokollari - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 118/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)Tarmoq protokollari – manzillash, yoʻnaltirish, xatoliklarni tekshirish va qayta uzatish soʻrovlarini boshqaradi. Ularni koʻp ishlatiladiganlari quyidagilar:
IP (Internet Protocol) – axborot uzatish uchun TCP/ IP – protokoli;
IPX (Internet Work Packet Exchange) – paketlarni uzatish va yoʻnaltirish uchun moʻljallangan Net Ware firma protokoli;
NW Link – IPX/SPX protokollari Microsoft firmasining tadbiqi;
Net BEUI – transpotr protokoli – u axborotlarni tegishli vaqtda uzatish va Net BIOS ilovasi.
Shuni aytib oʻtish kerakki, protokollarni loyihalashtiruvchilar yuqorida koʻrsatilgan bosqichlarga har doim ham rioya qilmaydilar. Masalan, baʻzi protokollar OSI modelining bir necha bosqichlarining vazifalarni bajarsa, boshqa protokollar bir bosqichning baʻzi vazifalarini bajaradi. Bu hol turli firma protokollarini koʻpincha oʻzaro mos tushmasligiga olib keladi, yana bu protokollar oʻzi tuzgan protokol toʻplamida (stek) muvafaqiyatli ishlatilishi mumkin, ular u yoki bu holda tugallangan guruh vazifalarini bajarishi mumkin. Xuddi shu tarmoq operatsion tizimini «firma» qilish mumkin, yaʻni ochiq standart OSI modeli bilan oʻzaro mos tushmaslikka olib keladi.
TCP/IP protokoli
TCP/IP protokol steklari (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) bugungi kunda eng koʻp tarqalgan va fundamentaldir. U har qanday oʻlchamdagi mahalliy tarmoqlarda ishlaydi. Undan tashqari protokollardan Internet global tarmogʻida ishlash imkonini beruvchi yagona protokoldir.
TCP/IP protokollar stekiga turli bosqichlarda ishlovchi koʻp protokollar kiradi, lekin oʻz nomini u ikkita TCP va IP protokollar nomidan olgan.
TCP (Transmission Control Protocol) – transport protokoli, TCP/IP protokollar stekidan foydalanib tarmoqda axborotlarni uzatishni boshqarish uchun xizmat qiladi.
IP (Internet Protocol) – tarmoq bosqich protokoli, turli tarmoqdan iborat boʻlgan tarmoqlarda axborotlarni yetkazish uchun transport protokollarining biridan foydalanadi, masalan, TCP yoki UDP.
TCP/IP stekning quyi bosqichi axborot uzatishning standart protokollaridan foydalangani uchun uni har qanday tarmoq texnologiyasi qullanganda va har qanday operatsion tizimli kompʻyuterlarda ishlatish mumkin boʻladi.
Azaldan TCP/IP protokoli global tarmoqlarda foydalanish uchun loyihalashtirilgan, aynan shuning uchun u maksimal ravishda moslashuvchandir. Xususan paketlarni qismlarga ajratish imkoni boʻlgani uchun ham aloqa kanalining sifati eʻtiborga olinmasa ham, axborot albatta oʻz manziliga yetkaziladi. IP – protokolining mavjudligi uchun ham turli segmentli tarmoqlar oʻrtasida ham axborot uzatish mumkin boʻladi. TCP/IP – protokolining kamchiligi shundan iboratki, tarmoqda maʻmurlashtirish murakkablashadi.
|
| |
Ulanish tarmoqlarining turlari - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 111/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1) Ulanish tarmoqlarining turlari
Ulanish tarmog‘i bu, shaxsiy yoki korporativ abonentlarga uning binosi (xonadon, ofis)dan aloqa tarmog‘i operatori yoki korporativ tarmoq operatorining (punkt bor bo‘lgan) birinchi binosigacha ulanishni taqdim etish tarmog‘idir. Ular, global tarmoqni uning mijozlari binosigacha kengaytirishga javob beradi[8].
Tarmoqqa ulanish bu, oxirgi tizimdan chiquvchi, periferik marshrutizator-yo‘ldagi har qanday birinchi marshrutizator bilan oxirgi tizimni ulovchi fizik aloqa liniyasidir.
Internet tarmoqlariga ulanishning 3 usuli mavjud (4.2.6-rasmga qarang):
rezident ulanish – yoyilgan (bo‘lingan) foydalanuvchilarga ulanish (HomeAccess)
xonadondagi oxirgi tizimlarni tarmoqqa ulash;
korporativ ulanish – xususiy yoki davlat tashkilotlarini tarmoqqa ulanishi;
mobil ulanish – portativ tizimlarning ulanishi.
Rezident ulanishda (HomeAccess), mahalliy internet-provayder tarmog‘iga turli-tuman foydalanuvchi terminallarini ulash, modem va kommutatsiyalanadigan abonent liniyalari yordamida amalga oshadi. Internetdan foydalanuvchi terminali (oxirgi tizimi) sifatida desktop, web-televizorlar, notebook, netbook, planshetlar, PDA lar bo‘lishi mumkin.
4.2.6-rasm. Internetga ulanish usullari-tarmoqqa ulanish
Rezident ulanish, bir necha turdagi ulanishlarga ega:
Dial-up;
xDSL, kabelliHFC, FTTxtexnologiyalariasosidakengpolosaliulanish (KPU);
sputnikli ulanish.
4.2.7-rasmda telefon tarmoqlarining abonent uchastkasi tuzilishi keltirilgan[19].
Tarmoqning abonent liniyasi (AL) va ulovchi liniyasi (UL) kabellari kross deb ataluvchi maxsus uskuna yordamida stansiya qurilmasiga ulanadi. Zamonaviy raqamli uzatish tizim (UT)lari, shu jumladan optik tolali ham, abonent va ulanuvchi liniyalar - MDF (MainDistributionFrame) va DDF(DigitalDistributionFrame) taqsimlovchi ustunda ATSga ulanadi. Raqamli ATSlarning kommutatsion qurilmalari, texnik xizmat funksiyasini va ATS uskunalarining ekspluatatsiyasi vazifasini bajarish uchun mo‘ljallangan avtozallardan tashkil topgan. Kommutatsiyalash uzeli elektr ta’minoti qurilmalari bilan jihozlangan.
Ulanish tarmoqlarining Taqsimlovchi uchastkasi
Ulanish tarmoqlarining maistral uchastkasi
ТК
1
Kommutatsiyalash uzeli
K R O
Foydalanuvchi AL АL AL
terminali
ТК
TSHN
|
| |
Sel oqimi xavfi tug‘ilishini qanday bilish mumkin?

|
Sel oqimi xavfi tug‘ilishini qanday bilish mumkin?Bog'liq Fuqaro muhofazasiSel oqimi xavfi tug‘ilishini qanday bilish mumkin?
Avvalo, sel va joylarda ehtimoli yuqori bo‗lgan boshqa xavflar to‗g‗risidagi
ma‘lumotga aholining hamma tabaqasi ega bo‗lishi shart. Xususan, sel xavfi
bo‗lishiga me‘yoridan ortiq jala quyishi yoki mavsumga xos bo‗lmagan haroratning
birdan ko‗tarilishi sababchi bo‗ladi. Quyidagi daryo va soy suvlari miqdorining oshib
ketishi, ularning yuqori qismida barcha shovqinlarni qamrab oluvchi kuchli
gumburlash, oqimdagi yirik toshlarning bir-biriga urilishi natijasida vahimali larza
paydo bo‗lishi sel oqimidan dalolat beradi.
Bunday holatlarda eng muhimi sarosimaga tushmaslik va kerakli ehtiyot
choralarini ko‗rish zarurdir. Sel oqimlariga oldindan tayyorlanishning samarali
usullaridan biri aholining barcha tabaqalari bilan agrotexnik, gidrotexnik
obodonlashtirish majmuasiga kiruvchi bir qancha tashkiliy-xo‗jalik tadbirlarini
amalga oshirishdan iborat. Bundan tashqari sel xavfi mavjud joylarda daryo o‗zanlari,
suv omborlari, kanallar qirg‗oqlarini mustahkamlash zarur, bunday inshootlar
bo‗lmagan joylarda sel tutkichlar, oqimning aholiga zarari tegmaydigan joylarga
yo‗naltiruvchi tarmoqlarni qurish lozim. Eng muhimi, qadimiy an‘analarga rioya
qilgan holda barcha tarbiyaviy va amaliy ishlarni rejalashtirish lozim. Shundagina
xavfning mumkin qadar oldi olinadi yoki undan keladigan iqtisodiy talafot kamroq
bo‗ladi. Masalan, millatimizga xos hikmatlardan ―Serdaraxt qishloqni sel olmas‖
degan dono fikrga amal qilinsa, yog‗ingarchilik qanchalik ko‗p bo‗lmasin, sel oqimi
tarkibida cho‗kindi jinslar mutlaqo bo‗lmasligiga erishiladi.
Bundan tashqari qurilish inshootlarini rejalashtirishda sel xavfi mavjud
joylardan uzoqroqda bo‗lishga qatiy rioya qilinishi kerak. Yana bir muammo hozirgi
vaqtda qir-adirlarni o‗zlashtirib sug‗orma yerlarga aylantirish hollari ko‗p
uchramoqda (bu haqda oldingi bo‗limda to‗xtaldik). Bu yerlarda agrotexnik ishlov
berish, ya‘ni adirlarni ko‗ndalangiga haydash yoki sug‗orish inshootlarining shu
yo‗nalishda bo‗lishiga chek qo‗yish kerak. Chunki bunday tadbir sel oqovasi paydo
bo‗lishiga, undanda rivojlanib ko‗chki, eroziya jarayonlari keskin ortib kegishiga olib
keladi.
|
| |
Bugungi kunda xo‘jalik yurituvchi subyektlarning mahsulotlari tannarxini tahlil qilishda boshqaruv tahlilining asosiy axborot manbalari quyidagilar hisoblanadi

|
Bugungi kunda xo‘jalik yurituvchi subyektlarning mahsulotlari tannarxini tahlil qilishda boshqaruv tahlilining asosiy axborot manbalari quyidagilar hisoblanadi
|
bet | 137/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49 Bugungi kunda xo‘jalik yurituvchi subyektlarning mahsulotlari tannarxini tahlil qilishda boshqaruv tahlilining asosiy axborot manbalari quyidagilar hisoblanadi:
Xo‘jalik subyektlarining biznes-reja ma’lumotlari.
5-S «Korxona sarf-xarajatlari to‘g‘risida»gi hisoboti ma’lumotlari.
1-T «Mehnat hisoboti» ma’lumotlari.
Buxgalteriya hisobining ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olib boruvchi schot ma’lumotlari va boshqa turdagi qo‘shimcha ma’lumotlar.
Xarajatlarni turkumlash: ishlab chiqarish va noishlab chiqarish xarajatlari, «o‘zgaruvchan» va «o‘zgarmas»
xarajatlar
Mahsulot (ish, xizmat)larni ishlab chiqarish tannarxi ishlab chiqa- rish yoki qayta ishlash jarayonida ishlatilgan tabiiy resurslar, xomashyo, materiallar, yoqilg‘i, energiya, asosiy vositalar (amortizatsiya), mehnat rusurslari va boshqa ishlab chiqarish bilan bog‘liq xarajatlarining qiymat ko‘rinishini ifoda etadi.
Mahsulotning ishlab chiqarish tannarxiga ishlab chiqarishni tashkil qilish uslubi va texnologiyasi bilan belgilangan mahsulotni ishlab chiqarish (ish, xizmatlar bajarish) bilan bevosita bog‘liq xarajatlar kiritiladi. Bularga: bevosita va bilvosita moddiy xarajatlar, bevosita va bilvosita mehnat xarajatlari, ishlab chiqarish yo‘nalishidagi ustama xarajatlar hamda boshqa bevosita va bilvosita xarajatlar kiradi.
Ishlab chiqarishning moddiy xarajatlari tarkibiga quyidagilar ki- radi:
tashqaridan sotib olinadigan ishlab chiqariladigan mahsulot tar- kibiga kirib, uning asosini tashkil etadigan yoki mahsulot tayyorlashda (ish bajarishda, xizmat ko‘rsatishda) zarur komponent hisoblanadigan xomashyo va materiallar;
mahsulotni o‘rash hamda boshqa ishlab chiqarish zaruriyatlari uchun sotib olingan materiallar, ta’mirlash uchun ehtiyot qismlar, mos- lamalar va boshqa mehnat buyumlari;
texnologik maqsadlar, binolarni isitish, barcha turdagi energiyani ishlab chiqarish uchun sarflanadigan chetdan sotib olingan yoqilg‘ining hamma turlari;
korxonaning texnologik, transport va boshqa ishlab chiqarish, shuningdek, xo‘jalik zaruriyatlariga sarflanadigan sotib olinadigan barcha turdagi energiya;
tabiiy kamayishining me’yor chegarasidagi moddiy resurslarning kamomadi va buzilishlaridan yo‘qotishlar;
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bugungi kunda xo‘jalik yurituvchi subyektlarning mahsulotlari tannarxini tahlil qilishda boshqaruv tahlilining asosiy axborot manbalari quyidagilar hisoblanadi
|
Ijtimoiy axloqiy marketing

|
Ijtimoiy axloqiy marketing
|
bet | 136/201 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 4,94 Mb. | | #232599 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi Ijtimoiy axloqiy marketing
So‘nggi yillarda mashhur bo‘lib kelgan ushbu hodisa bir nechta muhim tamoyillarga asoslanadi:
korxona jamiyatning insoniy manfaatlariga asoslangan iste’molchilarning oqilona ehtiyojlarini qondirishi kerak;
kompaniya iste’molchiga yoki keng jamoatchilikka zarar etkazadigan tovarlarni ishlab chiqarmasligi va sotmasligi kerak;
kompaniya doimiy ravishda mijozlarning ehtiyojlarini qondirish uchun imkoniyatlarni izlashi va yangi mahsulotlarni yaratishi kerak;
iste’molchilar atrof-muhitga zarar yetkazadigan texnologiyalar yordamida yaratilgan mahsulotlarni sotib olmaydilar;
kompaniya joylashgan mintaqaning ijtimoiy sohasini muvaffaqiyatli rivojlantirishga yordam beradigan bunday dasturlarni amalga oshirishi kerak.
Ijtimoiy marketing tamoyillari va texnikasidan butun jamiyatning ham, alohida maqsadli guruhlarning hayotini yaxshilash uchun ham foydalanish mumkin.
So‘nggi yillarda ijtimoiy marketingning asosiy qo‘llanilishi to‘rt sohada: sog‘liqni saqlash, shikastlanishning oldini olish, atrof-muhitni muhofaza qilish va ijtimoiy safarbarlik yoki boshqacha qilib aytganda, fuqarolarni ijtimoiy muammolarni hal etishga jalb qilish.
Sog‘liqni saqlash – ijtimoiy marketingni qo‘llash orqali ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan muammolar va jihatlar:
chekish;
spirtli ichimliklar muammosi;
ortiqcha vazn;
OITS tarqalishi;
meva va sabzavotlarni etarli darajada iste’mol qilinmasligi;
yuqori xolesterin;
rak kasalligi;
tug‘ma nuqsonlar;
emlash;
qand diabet;
qon bosimi;
ovqatlanishning buzilishi.
Shikastlanishning oldini olish - ijtimoiy marketingni qo‘llash orqali ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan muammolar va jihatlar:
mast holda haydash;
xavfsizlik kamarlaridan foydalanish;
bosh-miya jarohatlari;
mashinadagi bolalar uchun xavfsizlik moslamalari (bolalar o‘rindiqlari, orqa eshiklardagi "bolalar" qulflari);
o‘z joniga qasd qilish darajasi;
uydagi zo‘ravonlik;
qurol saqlash;
maktabdagi zo‘ravonlik;
yong‘inlar;
qariyalarda zarar;
zaharlanish.
Atrof-muhitni muhofaza qilish – ijtimoiy marketingni qo‘llash orqali ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan muammolar va jihatlar:
ifloslanishni kamaytirish;
yovvoyi hayotning ayrim turlarini muhofaza qilish;
daraxtlarni kesish;
zaharli o‘g‘itlar va pestitsidlar;
suv resurslarini saqlash;
avtomobillar va boshqa manbalardan havoning ifloslanishi;
chiqindilarni qayta ishlash;
behosdan yong‘inlar;
energiya tejash;
ahlat;
daryo havzalarini himoya qilish.
Ijtimoiy safarbarlik – ijtimoiy marketingni qo‘llash orqali ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan muammolar va jihatlar:
a’zo va qon topshirish;
saylov huquqi;
savodxonlik;
jinoyatchilikning kamayishi; hayvonlarni saqlash va saqlash.
Korporativ ijtimoiy javobgarlik strategiyasining bir qismi sifatida joriy qilingan ijtimoiy yangiliklar marketingning muhim vositasiga aylanib, yangi mahsulot va yo‘nalishlarni ishlab chiqishga, brend va iste’molchi o‘rtasida hissiy aloqani yaratishga va shu bilan sodiqlikni oshirishga yordam beradi.
|
| |
 O‘z-o‘zini tekshirish savollari

|
O‘z-o‘zini tekshirish savollari
|
bet | 131/201 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 4,94 Mb. | | #232599 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi O‘z-o‘zini tekshirish savollari
Tovarlarning asosiy maqsadi nimadan iborat?
Mahsulot Internet orqali taqdim etilsa, u qanday muhitni shakllantiradi?
Internetda tovarlarning toifalari va taklifning xususiyatlari qanday?
Moddiy tovarlar guruhlarni aniqlang.
Mahsulotning hayot aylanishi nima?
Qanday qilib yangi mahsulotlarni ishlab chiqish va yaratish uchun Internetdan foydalanishim mumkin?
Yangi mahsulotni ishlab chiqarish bosqichlari qanday?
Fokus-guruh nima va uning vazifalari?
Yangi yuqori texnologiyali mahsulotlarni ishlab chiqarishni qanday tezlashtirishimiz mumkin?
3.5. Ijtimoiy marketing
Ijtimoiy marketing nisbatan yangi va istiqbolli yo‘nalish bo‘lib, u nafaqat zamonaviy dunyoda marketing pozitsiyasini mustahkamlash, balki muvozanatli va barqaror rivojlanishni ta’minlash uchun marketing yondashuvi yordamida hal qilinishi mumkin bo‘lgan muammolar doirasini kengaytirishga imkon beradi.
Ijtimoiy marketing nafaqat odamlar hayotini, balki butun jamiyat hayotini yaxshilashga qaratilgan vositadir. Ijtimoiy marketing ko‘pincha atrof-muhitni muhofaza qilish, xayriya, sog‘liqni saqlash va boshqa masalalar bilan shug‘ullanadi.
Shuningdek, ushbu atama idrokni yaxshilash maqsadida o‘z brendini ommalashtirish, uni ijtimoiy qadriyatlar bilan bog‘lab turadigan kompaniya faoliyatini anglatadi.
Ushbu atama o‘tgan asrning 70-yillarida qo‘llanila boshlandi. Bu ba’zi ijtimoiy muammolarni hal qilish uchun amalga oshirilgan tadbir edi.
Ijtimoiy marketing usullari
xayriya;
mablag‘to‘plash (fandrayzing);
homiylik.
Sotuv hajmini oshirish tadbirlari
Bunga jamiyat uchun ma’lum xayriya yoki foydali tadbirlarda mijozlar (xaridorlar) o‘rtasida mulkchilik hissini yaratadigan aksiyalar kiradi.
|
| |
Omillar ta’sirining natijalarini quyidagi jadvalda

189
belgilangan rejaga nisbatan o‘zgarishi, ishlab chiqarish maromiyligini
buzilishi, bozordagi talab va taklifning o‘zgarishi, o‘rindosh tovarlarning
bozordagi hajmi va ularning bahosini o‘zgarishi, mahsulotning qadoq-
lanishi hamda tashqi ko‘rinishi ta’sir etadi.
Sotish hajmini tahlilining xotima qismida ishga solinmagan ichki
imkoniyatlar hisobiga mahsulot hajmini oshirish imkoniyatlari aniqlan-
mog‘i lozim. Ishga solinmagan imkoniyatlar sotish hajmini oshirishga,
foyda va rentabellikni ko‘paytirishga qaratilmog‘i lozim. Belgilanadigan
tadbiriy choralar korxonaning barcha bo‘g‘inlarini o‘z ichiga olishi
kerak, ya’ni ishlab chiqarish, moliyaviy holat, moliyaviy natijalarni
samaradorligini oshirishga qaratilmog‘i lozim.
Mahsulot sotish hajmini oshirish rezervlari tarkibiga quyidagilarni
kiritish mumkin: raqobatbardosh, yuqori talabga ega bo‘lgan mah-
sulotlarni ko‘plab ishlab chiqarish, tayyor mahsulot qoldig‘ini
belgilangan me’yor darajasida saqlash, sifatsiz mahsulotlarni arzonlash-
tirilgan narxlarda realizatsiya qilish, ishlab chiqarishni bir maromda
tashkil etish, ombordagi tayyor mahsulot kamomadini (inventarizatsiya
natijasiga ko‘ra) undirib olish, mahsulot sifatini oshirish va h.k.
Tahlil natijalariga ko‘ra korxona mahsulot sotish hajmini oshirish
imkoniyatlariga ega.
Namangan Institute of Engineering and Technology

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.576
Fig.9. The air gap system is 5 mm and the distance to the saw tooth is 85 mm
The air spray system showed a result of 33 meters / second when the distance to the slot 5
mm saw was 85 mm.
Modeling of air blowing chamber and fiber receiving chamber
We determine the surface of the inlet pipe b=250mm x h=250mm = 25cm x 25cm
S= 25x25=625cm
2
We determine the surface of the exit slot b=1500mm x h=5mm =150cm x 0.5cm
S=150cm x 0.5cm= 75cm
2
Characteristics of the VTS-10 ventilator
The fan speed is 1500 metr/min
Pressure P=1800Pa
Work volume L=3450m
3
/hour
𝑣
𝑘
=
𝐿
(3600 ∙ 𝑏 ∙ ℎ)
=
3450
(3600 ∙ 0,25 ∙ 0,25)
= 15,33𝑚𝑒𝑡𝑟 𝑠𝑒𝑐
𝑣
𝐶𝐻
=
𝐿
(3600∙𝑏∙ℎ)
=
3450
(3600∙1,5∙0,005)
= 127𝑚𝑒𝑡𝑟 𝑠𝑒𝑐
We are completely satisfied with the characteristics of the VTS-10 fan, since the air blowing
system and the intake system are two sets in our new construction gin machine.The
air spray
system showed a result of 53 meters/second at a distance of 45 mm to the notch 5 mm saw. The
air-push system showed 49 meters/second at a distance of 65 mm to the notch 5 mm saw. The
air spray system showed a result of 33 meters / second when the distance to the slot 5 mm saw
was 85 mm. We extended the intake pipe from the fan to allow air to flow through the air intake
slot at a speed of 63 meters per second, and we achieved a high pressure build-up in the air intake
system. In
our new construction machine, the air blowing system collects
the air flow coming
from the fan through a rectangular tube of b=250mm x h=250mm and collects it in the whole air
blowing system through a slot with a size of S=150cm x 0.5cm= 75cm2. sends The air flow comes
out of the slot of the air blowing system at a speed of 63 meters per second and removes the
fiber from the saw teeth and transfers it to the air intake system.
In this case, we take the
diameter of the guide pipe as 105 mm.
ЭНЕРГЕТИЧЕСКИЙ СТРУКТУРА СОСТОЯНИЙ ИЗОТОПА

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.130
коллективных уровнях изотопа
232
Th. Расчеты проводились в рамках феноменологической
модели [4-6], учитывающей кориолисово смешивание состояний низколежащих ротационных
полос. В базисные состояния оператора Гамильтона были включены основная, одна
π
1
0
K
и
π
2
K
четырнадцать полс с
π
1
K
.
Вычислены теоретические значения энергии и структура состояний.
Данные о структуре состояний
β
вибрационной
2
(0 )
и
π
2
K
полос представлены в
таблицах 1-2, соответственно. Базис Гамильтониана включает в себя 14 полос с
π
ν
1
K
, но в
таблицах представлен один компонент
π
1
1
K
. Компоненты
1
ψ
I
K
других
π
ν
1
K
полос можно
определить по следующей формуле:
1
ν
1
ν
1
1
1
1
ω
ω
ψ
ψ
ω
ω
K
I
I
K
K
K
(1)
Как видно из таблиц, наиболее заметными являются смешивания состояний полос с
π
2
0
K
и
2
Это связано с тем, что головные энергии данных полос расположены близко друг
к другу. Этот факт должен проявляться в неадиабатичностяхэлектромагнитных
характеристиках состояний данных полос [1-3].
MUQOBIL ENERGIYA MANBALARIDAN FOYDALANISHNI RIVOJLANTIRISHDA KICHIK QUVVATLI

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.128
ishlar olib borilmoqda.Jumladan qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanishni
kengaytirish 2017-2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning
beshta ustuvor
yo‘nalishi bo‘yicha harakatlar strategiyasida o’z aksini topganligi bunga misol bo’ladi.
Mamlakatimizda qayta tiklanuvchi energetikani yanada rivojlantirish bo’yicha quyidagilar ko’zda
tutilgan, 2025-yilga kelib elektr energiyasini ishlab chiqarish quvvatlari tarkibida qayta tiklanuvchi
energiya manbalarining hissasini 12,7 foizdan 19,7 foizga , jumladan, gidroelektrostansiyalar
bo‘yicha 12,7 foizdan 15,8 foizga, quyosh energetikasi bo‘yicha 2,3 foizga,
shamol energetikasi
bo‘yicha 1,6 foizga, ko’tarish ko’zda tutilgan. Bu rejalashtirilgan ishlarning barchasi qayta
tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish ko’lamini ko’paytirishga qaratilgan. [1]
Qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanishni axoli o’rtasida ommalashtirish, ularni
qayta tiklanuvchi manbalardan foydalanishini kengaytirish ham bu sohani rivoji uchun juda katta
ahamiyat kasb etadi.Bizni mamlakatimiz relyefi jihatdan shunday joylashganki shamol deyarli
uzluksiz bo’lib
turadigan viloyatlar, tumanlar va qishloqlar ko’plab topiladi.Ana shunday
hududlarda Shamol generator va quyosh elementli ikkisi umumlashtirilgan kichik elektr
stansiyalarni qurish va shu asnoda muqobil energiyalardanfoydalanish
darajasini rivojlantirish
kerak.Buning natijasida elektr energiyasida bo’ladigan uzilishlar ,elektr energiyasiga bo’ladigan
talabning eng yuqori paytlarida sodir bo’ladigan avariya xolatlarini kamayishiga erishiladi.[2]
Quyosh elementi va shamol generatori umumlashtirilgan kichik elektr stansiyani soda
variantini ko’rib chiqaylik :
Bunday gibritniy elektr stansiyaning strukturaviy tuzilishi quyidagicha bo’ladi. (1-sxema)
1- sxema
Quyosh panelini quvvatini bitta elementini quvvatidan kelib chiqib xisob kitob qilamiz.
SHamol generatorini tanlashda quyidagi omillarga tayangan holda amalga oshiramiz. Buning
uchun avval havo oqimining quvvat formulasini tahlil qilaylik:
𝑃 =
𝑟 ∙ 𝑉
3
∙ 𝑆
2
[Vt]
r - havo zichligi (normal sharoitda = 1,225 kg / m
3
);
V - havo oqimining tezligi, m / s;
𝑆 = 𝜋 ∙ 𝑅
2
=
𝜋∙𝐷
2
4
- shamol oqimining maydoni, m
2
.
Shamol generatorining quvvatini hisoblash uchun hech bir turbinada 100% shamol
energiyasidan
foydalanilmasligi sababli, 0,2-0,5 qiymatga ega bo'lgan formulaga
k turbinasining
samaradorlik koeffitsientini kiritish kerak bo’ladi:[3]
Namangan Institute of Engineering and Technology

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.134
6.
Browne. E, Tuli J.K, “Nuclear Data Sheets for A=238”, Nucl. Data Sheets, vol.127, p. 191,
2015
ЭНЕРГЕТИЧЕСКИЙ СПЕКТР СОСТОЯНИЙ ИЗОТОПА
230
Th.
П. Н. Усманов
1
, Р.Г.Назмитдинов
2
, Ш. Р. Неъматжонов
1
1
Наманганский инженерно-технологический институт,
2
Международная межправительственная организация
Объединенный институт ядерных исследований,
Лаборатория теоретической физики имени Н.Н. Боголюбова, Дубна, Россия
Деформированное ядро
230
Th относится легким актинидным ядрам с периодом
полураспада,
достаточным для того, чтобы его можно было использовать в качестве ядра-
мишени для экспериментов в пучке [1]. Экспериментальные данные энергии и электрических
переходов указывают на наличие отклонения от правил Алаги. Наиболее полные результаты
по этому ядру представлены в работах [2-5]. Получены данные об уровнях ротационных полос
с
π
1
0
K
до
=24
I
,
π
2
0
K
до
=8
I
,
π
1
2
K
до
=10
I
,
π
2
2
K
до
=8
I
и
несколько состояния с
π
1
K
.
В настоящей работе исследованы энергетические
характеристики состояний
положительной четности ядра
230
Th
в рамках феноменологической модели [6,7],
учитывающей кориолисово смешивание состояний низколежащих ротационных полос.
Расчёты проводились, учитывая смешивание состояний всех экспериментально известных
ротационных полос. Вычислены теоретические значения энергии и структура состояний. На
рисунке приведены сравнения вычисленных и экспериментальных значений энергии,
которые дают хорошие согласия. Показано, что из-за близости головных энергий полос с
π
2
0
K
,
1
2
и
2
2
, состояния соответствующие к данным полосам более сильно смешиваются.
Этот эффект должен заметно проявляется в неадиабатичностях электромагнитных
характеристиках данных состояний.
0,0
0,5
1,0
1,5
2,0
2,5
3,0
3,5
4,0
230
Th
E
,(MeV )
exp. theor.
exp. theor.
exp. theor.
exp. theor.
Materiallardan foydalanishning tahlili

|
Materiallardan foydalanishning tahlili
|
bet | 130/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49 Materiallardan foydalanishning tahlili
Ko‘rsatkichlar
|
«A»
|
«B»
|
1
|
2
|
3
|
1. Reja bo‘yicha mahsulot birligiga sarflangan material (100 dona)
|
18170
|
13200
|
-Haqiqatda
|
18050
|
13270
|
-Farqi ( +, - )
|
-120
|
+70
|
2. Haqiqatda ishlab chiqarilgan mahsulot miqdori (100 dona)
|
78500
|
50700
|
3. Iqtisod ( - ), ortiqcha ( + ) jami mahsulotga (ming birlik)
|
-9420
|
+3549
|
4. Qo‘shimcha yoki kam mahsulot ishlab chiqarish
|
+52
|
-27
|
Jadval ma’lumotlaridan ko‘rinib tiribdiki tahlil etilayotgan «AVS» aksionerlik jamiyatida «A» mahsulotni tayyorlashda unga sarflangan rangli metall materiallari iqtisod qilinishi natijasida qo‘shimcha ravishda 52 dona «A» turdagi mahsulot ishlab chiqarishga muvaffaq bo‘lingan.
«B» mahsulotni tayyorlashda esa rejadagidan ko‘proq materiallarning sarflanishi natijasida asoslanmagan ortiqcha xarajatlar amalga oshi- rilgan. Buning natijasida esa 27 ta «B» nomdagi mahsulot kam ishlab chiqarilgan.
Shu bilan birgalikda materiallardan samarali foydalanish ko‘rsat- kichlari tahlil etilganda alohida materiallardan foydalanishni tadqiq etish
bilan birgalikda korxona bo‘yicha materiallardan foydalanishni o‘rga- nish maqsadga muvofiqdir. Uni quyida keltirilgan jadval yordamida amalga oshirish mumkin (64-jadval).
Tahlil etilayotgan jadval ma’lumotlaridan ko‘rinadiki, moddiy xara- jatlarni iqtisod qilish natijasida qo‘shimcha ravishda 6914 ming so‘mlik mahsulot ishlab chiqarishga erishildi. Bundan ko‘rinadiki, korxonada tovar mahsulotiga sarflanadigan materiallardan samarali foydalanish borasida ishlar yaxshi yo‘lga qo‘yilgan. Korxonada material qaytimi biznes-rejada belgilangan 1,73 so‘mdan haqiqatda 1,89 so‘mga o‘sgan. Bunday natija korxonada materiallardan samarali foydalanganligidan dalolat beradi.
jadval
|
| |
Mavzu bo‘yicha tayanch iboralar

|
Mavzu bo‘yicha tayanch iboralar
|
bet | 132/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49 Mavzu bo‘yicha tayanch iboralar:
moddiy resurslar to‘g‘risida tushuncha va tahlil etish vazifalari;
moddiy resurslar bilan ta’minlanish manbalari;
ichki manba;
tashqi manba;
zaxira holatini tahlili;
joriy zaxira, muhofaza zaxiralari;
ABC – analiz, XVZ – analiz mohiyati;
ta’minot rejasining realligini tekshirish uslublari;
moddiy resurslar holatini tahlil etish uslublari;
ishlab chiqarishda moddiy resurslardan samarali foydalanish tahlilini uslublari;
material sig‘imi va uni mahsulot hajmiga ta’siri;
material sig‘imi va uni tannarxiga ta’siri;
material sig‘imi va uni pasaytirish rezervlari.
Takrorlash uchun savollar:
Korxonaning moddiy resurslari nima maqsadda tahlil etiladi?
Moddiy resurslarni tahlil qilishda tahlilning asosiy vazifalari nimalardan iborat bo‘ladi?
Qaysi axborot manbalariga asoslanib korxonaning moddiy resurslari tahlil qilinadi?
Moddiy resurslar tarkibi va uning dinamik o‘zgarishlari qanday tahlil etiladi?
Zaxira holatini tahlil etish usullarini ayting.
Tovarlarni omborlarda saqlash xarajati qanday aniqlanadi?
ABC – analiz, XVZ – analiz, logistika nimani anglatadi?
Materiallardan samarali foydalanish ko‘rsatkichlari qanday aniqlanadi?
Material qaytimi va material sig‘imi qanday aniqlanadi?
Material qaytimining mahsulot hajmiga ta’siri qanday tahlil etiladi?
Material sig‘imini pasaytirish imkoniyatlarini ko‘rsatib bering.
Mustaqil o‘rganish uchun topshiriqlar: 1-topshiriq.
Berilgan ma’lumotlar asosida mahsulotni material sig‘imini tahlil qiling va xulosa yozing?
|
| |
Tovarlarning - Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc

187
Mahsulot sotish hajmiga ta’sir etuvchi omillarni aniqlash uchun
tovar balansini tuzamiz. Tovar balansi ko‘rsatkichlari
tayyor mahsulot
harakati nomli ma’lumotnomadan olinadi. Bu hisobot shaklida tayyor
mahsulotning yil boshiga, yil oxiriga bo‘lgan qoldig‘i, ishlab chiqarilgan
tovar mahsuloti hamda sotilgan mahsulot
ulgurji bahoda va ishlab
chiqarish tannarxida ifodalangan. Tovar balansi quyidagi formula orqali
aniqlanadi.
Yb+T=ST+Yo
Bunda:
Yb – tayyor mahsulotning yil boshiga qoldig‘i
T – ishlab chiqarilgan tovar mahsuloti
St – sotilgan mahsulot hajmi
Yo – tayyor mahsulotning yil oxiridagi qoldig‘i.
40-jadval
Mahsulot sotish hajmiga ta’sir etuvchi omillar tahlili
(ming so‘mda)
Hisobot yili
Ko‘rsatkichlar
Shartli
belgi
Biznes-
rejada
Haqi-
qatda
Farqi (-,+)
Sotish
hajmiga
ta’siri
1. Tayyor mahsulot yil bo-
shiga qoldig‘i
Yb
367847
563974
+196127
+196127
2.
Ishlab chiqarilgan tovar
mahsuloti
T
2117539
2515931
+398392
+398392
Jami: (1 satr+2 satr)
X 
2485386 - Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc

188
Sotish hajmiga ta’sir etuvchi omillardan ikkitasi, ya’ni tayyor mah-
sulotning yil boshiga qoldig‘i (Yb) va ishlab
chiqarilgan mahsulotning
(T) rejaga nisbatan o‘zgarishi bevosita va bilvosita ta’sir etadi. Bu
ko‘rsatkichlarni (Yb,T) ortishi
sotish hajmini ham ortishiga, rejaga
nisbatan kamayishiga olib keladi.
Yil oxiridagi (Yo) tayyor mahsulot sotish hajmiga teskari ta’sir
etadi, ortishi
sotish hajmini kamayishiga,
kamayishi sotish hajmini
ortishiga olib keladi.
1. Yil boshidagi tayyor mahsulot qoldig‘ining
rejaga nisbatan
196127 ming so‘mga ortishi tufayli sotilgan
mahsulot shu summaga
ko‘paydi. Bu omilning hissasi 29,15 % (196127x100:672889) ni tashkil
etadi.
2. Ishlab chiqarilgan tovar mahsulotini rejasi 118,81 % ga bajaril-
gan, ya’ni rejani 18,81 % ga ortig‘i bilan bajarilishi tufayli mahsulot haj-
mi 398392 ming so‘mga ortgan. Shu summaga sotilgan mahsulot hajmi
ham ko‘paygan.
3. Yil oxiridagi tayyor mahsulot qoldig‘i rejadagi 117894 ming
so‘mdan haqiqatda 39524 ming so‘mga qadar, ya’ni 78370 ming
so‘mgacha kamaygan. Bu foiz hisobida 11,65 % (78370x100:672889) ni
tashkil etadi.
Yil oxiridagi qoldiqning kamayishi tufayli realizatsiya hajmi 78370
ming so‘mga ko‘paygan.
41-jadval
Mahsulot tannarxi – - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim
|
bet | 135/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49Mahsulot tannarxi – shu mahsulotni ishlab chiqarish uchun ketgan barcha bevosita va bilvosita xarajatlarning qiymat ifodasidir.
Bugungi kunda amalda bo‘lgan Nizomga muvofiq mahsulot (ish, xizmat)ni ishlab chiqarish xarajatlari tarkibiga kiradigan moddalar sirasiga o‘zgarishlar kiritilgan. Mahsulot tannarxiga kiritiladigan xarajatlar tarkibini aniqlashdan maqsad:
Buxgalteriya hisobi schotida jami xarajatlar to‘g‘rida to‘liq va
aniq ma’lumotlarga ega bo‘lish, korxona faoliyatini rentabelligi va bozor iqtisodiyoti sharoitida raqobatbardoshliligini aniqlash.
Mahsulot (ish, xizmat)lar tannarxini aniq hisob-kitobini qilish;
Mahsulot tannarxiga kiritilmaydigan xarajatlarni alohida tarkiblash va ularni moliyaviy natijaviylikka bog‘lash.
Ishlab chiqarish xarajatlarini yuzaga chiqishi va javobgarlik markazlari bo‘yicha hisobga olish va nazorat qilish.
Soliq to‘lanadigan bazani aniq hisob-kitobini yurtish va bu orqali ishlab chiqarish xarajatlari hamda korxona sarflarini boshqarishni tashkil etishdan iboratdir.
Mahsulot tannarxini kompleks tahlil etishning obyekti, bosqichlari va maqsadlari quyidagilardan iborat:
|
| |
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnalogiyalari

MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNALOGIYALARI
UNIVERSITETI FARG’ONA FILILALI
KOMPYUTER INJINERING FAKULTETI
TALABASI: Eshturdiyeva Zarnigorning
Eletronika va sxemalaridan
MUSTAQIL ISHI
Qabul qildi:
Raimjonova.O
Mavzu: Raqamli IMSlar klassifikatsiyasi, markalanishi va sxemalarda
shartli belgilanishi.
Reja:
1) Asosiy mavzu
2) Glossary
3) Test
4) Foydalanilgan adabiyotlar
Kirish
Integral mikrosxemalar texnologik yutuqlar bilan amaliylashtirildi metall-oksid-
kremniy (MOS) yarimo'tkazgich moslamasini ishlab chiqarish. 1960-yillarda
paydo bo'lganidan beri mikrosxemalar hajmi, tezligi va hajmi bir xil o'lchamdagi
chiplarga tobora ko'proq MOS tranzistorlarini sig'diradigan texnik yutuqlar
tufayli juda o'sib bordi - zamonaviy chip ko'plab milliardlab MOS
tranzistorlariga ega bo'lishi mumkin. odam tirnoqining kattaligi. Taxminan
quyidagi yutuqlar Mur qonuni, bugungi kunda kompyuter chiplari 1970-
yillarning boshlaridagi kompyuter chiplari hajmidan millionlab marta va
tezligidan minglab baravar ko'p bo'lishini ta'minlash.
IClar ikkita asosiy afzalliklarga ega diskret davrlar: xarajat va ishlash. Narxlari
past, chunki mikrosxemalar barcha komponentlari bilan birlik sifatida chop
etiladi fotolitografiya bir vaqtning o'zida bitta tranzistor qurishdan ko'ra. Bundan
tashqari, qadoqlangan IClar diskret davrlarga qaraganda ancha kam materialdan
foydalanadi. Ishlash darajasi yuqori, chunki IC tarkibiy qismlari tez o'zgaradi va
kichik o'lchamlari va yaqinligi sababli nisbatan kam quvvat sarflaydi. IClarning
asosiy kamchiliklari ularni loyihalash uchun yuqori xarajatdir va uydirma talab
qilinadi fotomasklar. Ushbu yuqori boshlang'ich narx IClar faqat qachon tijorat
maqsadlarida foydalanish mumkinligini anglatadi yuqori ishlab chiqarish hajmi
kutilmoqda. Bir nechta komponentlarni bitta qurilmada (zamonaviy IClar
singari) birlashtirishga dastlabki urinish bu edi Loewe 3NF 1920-yillardan
vakuum trubkasi. IClardan farqli o'laroq, u maqsadga muvofiq ishlab chiqilgan
soliqlardan qochish, Germaniyada bo'lgani kabi, radio qabul qiluvchilarda ham
radio qabul qilgichning qancha trubka egasiga ega bo'lishiga qarab olinadigan
soliq bor edi. Bu radio qabul qiluvchilarning bitta trubka ushlagichiga ega
bo'lishiga imkon berdi.
|
-avlod (1965-1980) - Kompyuterni tashkil etilishi Course Syllabus

3-avlod (1965-1980)
Kichik o’lchamli electron elementlardan tashkil topgan va silikon chiplardan, yarimo’tkazgichlardan foyalanilgan;
2-avlodga nisbatan tezkor;
Yuqori darajadagi dasturlashni qo’llab quvvatlaydi;
Magnit xotirali;
4-avlod (1980-1990)
Mikroprosessorli tizimlar;
Arzon;
Tezligi, aniqligi, ishonchligi yuqori;
Gabaridi kichik;
Sovutish tizimi qo’shilgan;
Quvvat kam sarflanadi;
Har bir foydalanuvchi uchun mo’ljallangan;
5-avlod (1990- )
Ko’p prosessorli;
Sun’iy ong bilan jihozlangan;
Sxemalari optic signalda ishlaydi;
Elementlar dasturga asoslangan;
Katta xotirali;
Magnitli chiplar;
Kompyuterning ish jarayonini boshqarish uchun har qanday tilda avtomatik ovoz bilan boshqarish mumkin.
Vazifasi bo‘yicha kompyuterlarni uch guruxga ajratish mumkun O‘lchami va xisoblash quvvati bo‘yicha kompyuterlarni quyidagi guruxlarga bo‘lish mumkun:
juda katta (supperkompyuterlar);
katta;
kichik;
juda kichik (mikrokompyuterlar).
Kompyuter turlari
Supercomputer.
Mainframe.
Server Computer.
Workstation Computer.
Personal Computer or PC.
Microcontroller.
Smartphone.
Avlodlar bo‘yicha shaxsiy kompyuterlar quyidagi tartibda guruxlarga bo‘linadi:
1-avlod – 8-bitli protsessorlar ishlatilgan;
2-avlod – 16-bitli protsessorlar ishlatilgan;
3-avlod – 32-bitli protsessorlar ishlatilgan;
4-avlod – 64-bitli protsessorlar ishlatilgan.
http://hozir.org
http://fayllar.org
|
Yaratilish bosqichi va element asosi bo‘yicha kompyuterlarni shartli ravishda avlodlarga bo‘linadi

|
Yaratilish bosqichi va element asosi bo‘yicha kompyuterlarni shartli ravishda avlodlarga bo‘linadi
|
bet | 6/8 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 26,58 Kb. | | #140414 |
Bog'liq Kompyuterni tashkil etilishi Course Syllabus-fayllar.orgYaratilish bosqichi va element asosi bo‘yicha kompyuterlarni shartli ravishda avlodlarga bo‘linadi:
1-avlod, 1950 yillar: elektron vakuumli lampalardagi EXM;
2-avlod, 1960 yillar; diskret yarimo‘tkazgichli asboblardagi EXM (tranzistorlardagi);
3-avlod, 1970 yillar; yarimo‘tkazgichli kichik va o‘rta integral sxemalardagi kompyuterlar (bitta g‘ilof ichida yuzlab – minglab tranzistorlar joylashtirilgan). Integral sxema – maxsus vazifalar uchun mo‘ljallangan elektron sxema, u yaxlit yarimo‘tkazgichli kristal sifatida bajarilgan bo‘lib, o‘zida katta sondagi aktiv elementlarni (diod va tranzistorlarni) birlashtiradi;
4-avlod, 1980-90 yillar; katta va juda katta integral sxemalardagi kompyuterlar, ularning asosiysi – mikroprotsessorlar (bitta kristalda o‘n mingta’lab – millionlab aktiv elementlar mavjut). Katta integral sxemalarda aktiv elemantlar shunchalik zich joylashtirilganki, 1-avlod kompyuterining barcha elektron qurilmalari 100 – 150 m2 maydonni egallagan bo‘lsa, xozir 1,5–2sm2 maydonni egallovchi bitta mikroprotsessorga joylashtirilgan. Juda katta integral sxemalardagi aktiv elementlar o‘rtasidagi masofa 0,032 – 0,11 mikronni tashkil etadi (solishtirish uchun, odamning soch tolasining qalinligi bir necha o‘n mikronga teng).
4-avlod, 1980-90 yillar; katta va juda katta integral sxemalardagi kompyuterlar, ularning asosiysi – mikroprotsessorlar (bitta kristalda o‘n mingta’lab – millionlab aktiv elementlar mavjut). Katta integral sxemalarda aktiv elemantlar shunchalik zich joylashtirilganki, 1-avlod kompyuterining barcha elektron qurilmalari 100 – 150 m2 maydonni egallagan bo‘lsa, xozir 1,5–2sm2 maydonni egallovchi bitta mikroprotsessorga joylashtirilgan. Juda katta integral sxemalardagi aktiv elementlar o‘rtasidagi masofa 0,032 – 0,11 mikronni tashkil etadi (solishtirish uchun, odamning soch tolasining qalinligi bir necha o‘n mikronga teng).
|
| |