To Back
-belgilangan obyektni oxirgi o`ringa joylashtiradi. 
Forward One

To Back
-belgilangan obyektni oxirgi o`ringa joylashtiradi.
Forward One
-belgilangan obyektni oxiridan ikkinchi o`ringa joylashtiradi.
Back One
-belgilangan obyektni yuqoridan ikkinchi o`ringa joylashtiradi.
In Front Off
-belgilangan obyektni kerakli obyektga nisbatan asosiy o`ringa joylatiradi.
Behind
-belgilangan obyektni kerakli obyektga nisbatan ikkinchi o`ringa nisbatan
joylashtiradi.
Obyektlarning ekranda ko`rinish rejimlari bilan tanishib o`tamiz.
Corel Draw dasurida obyektlarni ko`rish rejimlari 5tadan iborat:
1.
Simple Wireframe (qisqartirilgan karkas)
2.
Wireframe (karkas)
3.
Draft (eskiz)
4.
Normal (normal)
5.
Enhanced (yangilangan).
Bularning hammasi menyuning View bo`limida joylashgan bo`ladi.
1- ko`rish rejimida obyektlarning ichki va tashqi ranglari, chiziq qalinliklari umuman
ko`rinmaydi (oq-qora tasvirda bo`ladi)
2- ko`rish rejimida ham 1 -ko`rinish rejimidagidek bo`ladi, faqat bu holatda obyekt chiziq
konturlari saqlanib qoladi.
3- ko`rinish rejimida ichki ranglar, ya’ni obyektga berilgan fonlar bir fonli fonlarga
aylanadilar.
4 -ko`rish rejimida obektning to`liq chiziq va fon ranglari aks ettiriladi.
5 -ko`rinish rejimida obyektlarning ko`rinishi ikki barobar kuchaytirilgan rejimda ko`rinib
turadi.
Obyektning ko`rinish masshtabini o`zgartirish uchun asosan foydalanuvchilar Zoom
(masshtab) panelidan foydalanadilar.
Zoom panelini quyidagicha hosil qilish mumkin:
Standartnaya paneliga sichqoncha ko`rsatkichi olib borilib o`ng tugmasi bosiladi, chiqqan
buyruqlar ichidan Zoom tanlanadi.
Zoom paneli quyidagi tugmalardan iborat:
Obyektlarning sahifada ko`rinishini o`zgartirish uchun View Manager (Ko`rinish
dispetcheri) ham foydalaniladi. Faqat uning imkoniyatlari boshqacharoq.
Ko`rinish dispetcheri Tools-View Manager (Ko`rinish dispetcheri) amallarini bajarib
ekranda qo`shimcha oyna sifatida (o`ng burchakda) chiqariladi. Bu ko`rinish dispetcheri
foydalanuvchiga obyektlarning ma’lum qismlarining ko`rinishini eslab qolish imkonini beradi v u
quyidagi bo`limlardan iborat.
1.
Lineyka-uzunlik o`lchov birligida ifodalangan, ishchi muhitdagi chiziqlar shaklidagi
elementlarga aytiladi. Ularning o`lchov birliklari uzunlik o`lchov birliklari kabi bo`ladi. Lekin,
ular uzunlik o`lchov birliklarigada mavjud bo`lmagan o`lchov birliklarga ega. Masalan: Dyuym
(Inches)-2,34 sm ga teng. Piki va Punktlar (Picas; points)-punkt 0,35 mmga teng, piki esa 12
birlikka teng. Pikseli (Pixels)-grafik rasmning nuqtasi.
2.
Koordinata setkalari-ma’lum qadam berilgan gorizontal va vertikal chiziqlar
birlashmasi. Koordinata setkalari ishga tushirish uchun View-Girld amallarini bajarsa kifoya.
Setkalar kattaligi berish uchun quyidagi bajarish kerak:
1.
Tools-Options amallarini bajarish kerak.
2.
Dokument-Grid amallarini bajaring.
3.
CHiqqan muloqotli oynada Spasing (qadam)ni tanlang. (frequuency bo`limi chiziqlar
sonini berishi imkonini beradi)
4.
Horizontal va Vertikal buyruqlarda gorizontal va vertikal bo`yicha chiziqlar orasidagi
masofani tanlanadi va Ok bosiladi.
3. Obyektlarni joylashtirish, ya’ni obyektlarni shunday joylashtirishki, ularning tanlangan
nuqtalari bitta to`g’ri chiziqda yotishi kerak.
Buning uchun quyidagi ishlar bajariladi:
Arrange-Aling and Distribute-Aling va chiqqan muloqotli oynada joylashishi holati
ko`rsatilib Ok bosiladi.
Obyektlar ustida esa yana murakkabroq faqat Corel Draw dasturiga xos ishlarni bajarish
mumkin. Bu ishlarni bajarish jarayonida menyudan, klaviaturadan, sichqonchadan, «Uskunalar
paneli»dan foydalanish mumkin. Foydalanuvchi o`zi tanlaydi qaysi usuldan unga foydalanish
qulay. Biz ham faqat ayrim, ommabop usullarini sanab ko`rsatib o`tamiz.
Corel Draw dasturida obyektlar yaratish uchun, yuqorida aytib o`tganimizdek, oynaning
o`ng qismida joylashgan «Uskunalar paneli» foydalaniladi. (1-rasm)
«Uskunalar paneli»da joylashgan uskunalarga o`tamiz. Chunki bu uskunalar nafaqat
obyekt yaratadilar, yoki obyektga ichki va tashqi rang beradilar, balki bu uskunalarning qushimcha
imkoniyatlaridan foydalanib biz belgilangan obyektlar ustida har xil bajarish imkoniga ega
bo`lamiz.
«Uskunalar paneli» quyidagilar uskunalardan iborat:
1.
(Pick Tool)-obyektni belgilash.
2.
(Shape Tool-F10)-obyekt ustida har xil ishlarni bajarish imkonini beradi
(qirqib olish, o`chirish, siqish). Bu tugma qo`shimcha tugmalardan iborat. (SHu tugma ustiga
sichqoncha ko`rsatkichi olib borilib, chap tugmasi bosib turilsa shu buyruqlar chiqadi, keraklisi
tanlab olinadi. Ichida keraklisi tanlab olinadi. «Uskunalar qatori»da joylashgan ayrim tugmalar
shu imkoniyatga ega.)
3.
(Zoom)-masshtabni o`zgartirish imkonini beradi. Bu tugma vizifasi va
imkoniyatlari to`g’risida, mavzumizning yuqori qismida aytib o`tkan edik.
Lekin bu tugmaning yana bir qo`shimcha vazifasi bor, ya’ni 2-dagi ishlar bajarilib,
tugma tanlansa, bu tugma bizga sahifani ekran bo`yicha joylashishini o`zgartirish imkonini beradi.
(chap tugma bosiq turilgan holda)
4.
(Freehand Tool)-Ixtiyoriy chiziq chizish imkonini beruvchi buyruqlardan iborat,
ya’ni:
,bu tugmalarning o`zining yakka vazifasiga ega, lekin ularning
barchasi qaysidir bir ko`rinishdagi egri chiziq chizish imkonini.
5.
(Rectangle Tool-F6)-to`rt burchak chizish imkonini beradi.
6.
(Ellipse Tool-F7)-ellips, aylana chizish imkonini beradi.
7.
(Polygon Tool)-ko`pburchaklar, jadvallar chizish imkonini beradi. Bu tugma
qo`shimcha tugmalardan iborat:
8.
(Basic Chapes)-o`ziga xos rasmlarni chizish imkonini beruvchi buyruqlardan
tashkil topgan.
9.
(Text Tool-F8)-Matn yozish imkonini beradi.
10.
(Interactive Blend Tool)-tayyor obyektlarni o`zgartirish imkonini beruvchi
buyruqlardan tashkil topgan.
-bu tugmalarning hammasi o`ziga yarasha vazifaga ega.
11.
(Eyedropper Tool)-rang tanlash va fon berish imkonini beruvchi buyruqlardan
iborat. (
)
A)
-obyektlardan rang tanlash imkonini beradi.
B)
-fon berish imkonini beradi.
12.
(Outline Tool)-chiziqlar ustida har xil ishlarni bajarish imkonini beruvchi
buyruqlardan iborat.
-bu tugmalar bari o`ziga xos vazifaga ega.
13.
(Fill Tool)-bu tugma belgilangan obyektlarning ichiga rang, har xil fonlar berish
imkonini beruvchi buyruqlardan tashkil topgan. Bu tugmaning vazifalarini Objekt Properties
oynasi orqali ham bajarish mumkin.
. Bu tugmalar har biri o`ziga xos vazifaga ega.
Ularning vazifalari va imkoniyatlari bilan yuqorida to`liq tanishib o`tilgan.
14.
(Interactive Fill Tool)-Gradiyent bo`yash. Bu ikki tipdan iborat.
-Bu tugmalar gradiyent bo`yash uchun ishlatiladi.
|