nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Birinchidan - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim
|
bet | 161/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49Birinchidan, balansning ham aktiv, ham passivi bo‘yicha bo‘limlari soni o‘zgarib, korxona mablag‘lari va ularning manbalari konsentratsi- yalanib bordi.
Ikkinchidan, balans bo‘limlarining nomlari o‘zgarib, yangi nomlar- da mablag‘lar va ularning manbalari mazmuni to‘liqroq aks ettirila boshlandi.
Uchinchidan, korxona balanslarining o‘zgarishida alohida ishlab
chiqarish tarmoqlarining mablag‘lari va ularni qoplovchi manbalarining xususiyatlari e’tiborga olingan.
To‘rtinchidan, xalq xo‘jaligini bozor munosabatlariga o‘tkazilishi munosabati bilan korxona balansi bozor iqtisodiyotining talablariga javob beradigan yo‘nalishda takomillashtirilmoqda.
Beshinchidan, moliyaviy tahlil o‘tkazishni yengillashtirish maqsa- dida balans-bruttodan balans-nettoga o‘tildi.
Oltinchidan, respublikamiz jahon iqtisodiyoti bilan integratsi- yalashib borar ekan, mamlakatda buxgalteriya hisobi va hisobotni tashkil qilish xalqaro standartlarga o‘tkazilamoqda.
Yuqorida aytilganidek, korxona balansi ikki shaklda bo‘lishi mum- kin: balans-brutto, balans-netto.
«Brutto» atamasi italyancha «brutto» so‘zidan olingan bo‘lib, u da- g‘al, toza emas degani, «netto» atamasining ma’nosi toza demakdir. Sobiq ittifoq davrida ham balans-brutto, balans-netto keng foydala- nilgan. Balans-brutto 1938-yilgacha bo‘lgan, 1938-1952-yillarda balans- nettoga o‘tilgan, 1952-1992-yillarda balans-bruttoga qaytilgan, 1993- yildan boshlab, yana balans-nettoga o‘tildi.
Balans-brutto, balans-nettoda korxona mablag‘lari har xil ifodalana- di. Balans-bruttoda tartibga soluvchi moddalari bo‘lib, korxona mablag‘- larini, ularning manbalari haqiqiy hajmlarini aniqlashda to‘sqinlik qiladi. Shuni ta’kidlash kerakki, moliyaviy tahlilni o‘tkazish uchun balans-
netto ma’lumotlaridan foydalanish lozim.
Buxgalteriya balansini tahlil qilishga tayyorlash uni tuzishning to‘g‘riligini va ayrim moddalarining aniqligini tekshirishni, balans ko‘rsatkichlari bilan hisobotning boshqa shakllari o‘rtasidagi bog‘lanishni aniqlashni, uning ayrim ko‘rsatkichlarini tartibga soluvchi summalardan «tozalash»ni va yirikroq pul o‘lchamidagi summalarni yaxlitlashni nazarda tutadi.
|
| |
Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc - bet 361

497
125-jadval
Pul mablag‘larining oylar bo‘yicha harakati tahlili
Oylar
Pul mablag‘larini qoldig‘i
(ming sum)
Aylanma
summasi,
(ming sum)
Aylanish davri,
kunda 1*30/2
Yanvar
12734
140448
2,72
Fevral
11466
159250
2,16
Mart
12766
187739
2,04
Aprel
12780
180000
2,13
va
hokazo
Korxonada pul mablag‘lari
aylanmas
i davomiyligi o‘rtacha 2,04 dan
2,72 kungacha tashkil etgan. Pulni korxona schotiga kelib tushishidan to
chiqib ketishiga qadar 2 kundan ortiqroq kun ketgan.
Tahlil davomida
pul mablag‘lari kirimi va chiqimi tarkibi atroflicha o‘rganilmog‘i lozim.
Pul oqimlari to‘g‘risidagi hisobot ma’lumotlarini tahlil etishning 2
uslubi mavjud.
1. To‘g‘ri uslub.
2. Egri uslub.
To‘g‘ri uslub orqali pul mablag‘larining
harakatini tahlil etish
uchun
joriy faoliyat, soliqlanish,
investitsiya,
moliyaviy faoliyatlari
bo‘yicha mablag‘larni kirim qismi, chiqimi bilan taqqoslanib, sof kirimi
(yoki chiqimi) aniqlanadi.
Egri uslub orqali - Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc

498
Egri uslub yordamida korxona faoliyatidagi eng muammoli jihatla-
rini ko‘rsatib berish hamda ushbu kritik holatdan chiqish yo‘lini
ishlab
chiqish mumkin bo‘ladi.
Mazkur uslubning ham ijobiy jihatlari bilan
bir qatorda ma’lum kamchiliklarini ham amaliyotda kuzatish mum-
kin:
1. Tashqi foydalanuvchilar uchun analitik hisobotlar tuzishdagi
yuqori mehnat sig‘imi talab etilishi.
2. Ichki buxgalteriya hisobi ma’lumotlari (bosh daftarlar)da kamchi-
liklarning bo‘lishi.
Xo‘jalik subyektlarining faoliyatini tahlil
qilish jarayonida ikkala
uslub (to‘g‘ri va egri)ning qo‘llanilishi bir-birini to‘ldirib boradi hamda
hisobot davrida korxonani pul mablag‘lari oqimining harakati haqidagi
real holatini ko‘rsatib beradi.
Xo‘jalik subyektlarining pul mablag‘lari
oqimini egri uslub orqali
o‘rganish uchun alohida analitik hisobot tayyorlash lozim bo‘ladi.
B6.1.5 General Modem - FAQs

B6.1.5.1 Current Modem FAQs
See http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/modem/.
Modems are not required on any system.
FAQ Date: January 31, 2001
B6.1.5.3 Unimodem required commands [Clarification]
[MOD-0368; SDG3:101]
Windows Unimodem does not use the following commands directly; therefore, these are not in the sample INF and are not required: +ICF, +MA, +EB, +ESR, +ETBM. These commands are only required if the function is controllable in the modem by way of AT commands; in that case, the standard V.250 commands defined here must be included.
FAQ Date: October 7, 1998
B6.1.5.4 Voice recording and playback capabilities [Logo Program correction]
[MOD-0374; SDG3:110]
The capability for voice recording and playback (+VTX, +VRX) is not required.
FAQ Date: July 8, 1999
B6.1.5.5 DELETED B6.1.5.6 WDM support for driver-based modems [Logo Program clarification]
[MOD-0383]
WDM support for driver-based modems is required for Windows Me and Windows XP/Windows 2000. For information about the Ccport.sys QFE for Windows 98, see http://www.microsoft.com/hwdev/devdes/modem_up.htm.
FAQ Date: July 28, 1999; revisions August 26, 1999, March 3, 2000
B6.1.5.7 Total execution time for DPCs queued by a WDM modem [Clarifications]
At any instant in time, the total execution time required for all delayed procedure calls (DPCs) that have been queued by a WDM driver-based modem, but have not dequeued and started executing, should not exceed 500 milliseconds.
A WDM driver-based modem should not continuously disable thread preemption for more than 4.4 milliseconds. This guideline accommodates 400 microseconds of interrupts being disabled together with two back-to-back episodes of 2.0 milliseconds of extended processing at DISPATCH_LEVEL, as up to four 500-microsecond DPCs execute sequentially.
FAQ Date: October 7, 1998
B6.1.5.8 WDM modem latency tolerances [Clarifications]
A driver-based modem should be able to tolerate:
-
A period of 4 milliseconds with interrupts disabled.
-
A continuous period of 8 milliseconds during which a queued DPC is held off from execution, possibly by other DPCs.
-
A 16-millisecond period when thread scheduling is continuously disabled.
See http://www.microsoft.com/hwdev/devdes/modem_up.htm.
FAQ Date: October 7, 1998
B6.1.5.9 Modem supports wake-up events [Clarification]
[MOD-0381, 0382; SDG3:102]
PCI modems must support power states D0 and D3. PCI devices are required to support the D3 state on a PCI 2.2-enabled system with auxiliary power. On all other power-managed buses (such as USB), support for either D2 or D3 state is acceptable. Modem drivers must accept power management IRPs.
FAQ Date: October 7, 1998; June 14, 2000
B6.1.5.10 Analog modem correctly reports caller ID [Clarification]
For hardware-based modems, see ITU-T V253 section 9.2.3.1 for details about correctly implementing caller ID reporting.
Note: Software-based modems are not required to capture caller ID while the system is either in ACPI S3 sleep state or resuming from S3 state.
FAQ Date: May 08, 2001
|
ФOЙДAЛAНИЛГAН AДAБИЁТЛAР - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

321
MОLIYАVIY NАTIJАLАR HISОBINI XАLQАRО STАNDАRTLАR
АSОSIDА TАSHKIL ETISHNING О‘ZIGА XОS XUSUSIYАTLАRI VА
АHАMIYАTI
Rаxmаtоv Jоnibek Ismоil о‘g‘li
QMII Iqtisоdiyоt yо‘nаlishi tаlаbаsi
Аnnоtаtsiyа.
Mаzkur mаqоlаdа mоliyаviy nаtijаlаrini
hisоbgа оlish vа nаzоrаt
qilishni tаkоmilаshtirishning аsоsiy yо‘nаlishlаri bо‘yichа
tаklif hаmdа tаvsiyаlаr
berilgаn. Bоzоr iqtisоdiyоtining zаmоnаviy shаrоitidа mоliyаviy kо‘rsаtkichdаn
sаmаrаli fоydаlаnish tаdbirkоrlik subektlаri fаоliyаtidа muhim аhаmiyаt kаsb etаdi.
Mоliyаviy nаtijа qо‘shmа
biznes bоshqаruvi, shuningdek
kreditоrlаr uchun
investоrlаr, hаmkоrlаr jаlb etish uchun muhim mezоn hisоblаnаdi.
Moliyaviy tahlil quyidagi xususiyatlarga ega

|
Moliyaviy tahlil quyidagi xususiyatlarga ega
|
bet | 154/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49 Moliyaviy tahlil quyidagi xususiyatlarga ega:
moliyaviy tahlilning natijalaridan hamma foydalanishi mumkin;
moliyaviy tahlilning subyektlari va bu tahlilning yakunlaridan foydalanuvchi organ, korxona, tashkilotlar tarkibi keng;
moliyaviy tahlil hamma uchun moslangan, nashr etilgan hisobot ma’lumotlariga asoslanadi;
moliyaviy tahlil korxonalar ichki boshqaruv muammolarini yechish uchun o‘tkaziladi;
moliyaviy tahlilning yo‘nalishi moliyaviy hisobot ma’lumotlari bilan cheklangan bo‘lib, unda chegaralangan aniq bir vazifalar yechiladi. Bu moliyaviy mustahkamlik, balans likvidligi, foyda, rentabellik darajasi va boshqalardir.
Ko‘rinib turibdiki, korxonalarning moliyaviy holatini tahlil qilish keng miqyosda va aniq vazifalarni bajarish uchun o‘tkaziladi. Korxona- larni ishlab chiqarish, xo‘jalik faoliyatining moliyaviy holatini tahlil qilish uchun an’anaviy, qadimdan qo‘llanilib kelinayotgan usullar bilan birga, keng tarzda statistika usullari, moliyaviy holatni ifodalovchi ma’lumotlarni yig‘ish va umumlashtirish, statistik kuzatishlarni o‘tka- zish, absolut, nisbiy, o‘rtacha, dinamik ko‘rsatkichlardan foydalanish, dinamik qatorlardan, iqtisodiy indekslar tizimidan, omillararo korrelat- siya aloqalarini aniqlash, jadval va chizma tizimidan foydalanish lozim.
Moliyaviy tahlil ko‘p qirrali murakkab va muhim bo‘lganligi sababli u bir qancha talablarga asoslangan bo‘lishi lozim. Yuqorida ko‘rilgan talablarga asoslanib, moliyaviy tahlil korxonalarning moliyaviy holatini tahlil qilishda quyidagi vazifalarni bajarishga yo‘naltirilishi lozim:
Korxonalarning moliyaviy darajasini baholash.
Moliyaviy holatning o‘zgarishini aniqlash.
Korxonaning to‘lov qobiliyatiga baho berish.
Moliyaviy holatga ta’sir ko‘rsatuvchi omillarni tahlil qilish.
Korxonaning moliyaviy barqarorligi va moliyaviy mustah- kamligiga baho berish.
Korxona balansi likvidligiga baho berish va unga ta’sir etuvchi omillarni aniqlash.
Aylanma mablag‘lar aylanishiga baho berish.
Korxonalarda qo‘lga kiritilgan moliyaviy holat darajasini ifoda- lab, bu borada hali foydalanilmagan imkoniyatlarni, mavjud zaxiralarni ko‘rsatib berish.
Korxonalarda hali foydalanilmagan imkoniyatlarni safarbar etish maqsadida tavsiyalar, takliflar ishlab chiqish va ularni amalga oshirish shart-sharoitlarini ko‘rsatib berish.
Bajariladigan vazifalar shuni ko‘rsatayaptiki, moliyaviy holatni tah- lil qilish korxonalarda shakllanayotgan boshqaruv tizimini takomillash- tirishda katta ahamiyatga ega. Moliyaviy tahlil boshlanmasdan tahlilning obyektlari va predmetlari aniqlanishi lozim. Moliyaviy tahlilning asosiy obyekti, xo‘jalik subyektlari, alohida korxonalar, tashkilotlar hisobla- nadi, lekin moliyaviy holat korxonalar guruhi, ishlab chiqarish tarmoqlari miqyosida ham aniqlanishi mumkin.
|
| |
Mahsulot hajmiga ta’sir etuvchi mehnat

224
Mahsulot hajmiga ta’sir etuvchi omillarni shartli ravishda to‘rtta
guruhga ajratish mumkin:
· mehnat predmetlari;
· mehnat vositalari;
· mehnat omillari;
· tadbirkorlik.
Mazkur omillar tarkibida asosiy o‘rinni mehnat omillari tashkil
etadi. Shu sababli ham mehnat omillarini tahlil qilib borish bugungi
kunning dolzarb vazifalaridan hisoblanadi.
Mahsulot hajmiga quyidagi mehnat omillari ta’sir etadi.
§
ishchilar sonini o‘zgarishi.
§
bir ishchini yil davomida ishlagan kishi-kunlarini o‘zgarishi.
§
ish kuni davomiyligini o‘zgarishi.
§
ishchini 1 soatlik ish unumini o‘zgarishi.
Bu mehnat omillarini mahsulot hajmiga bo‘lgan ta’sirini zanjirli
bog‘lanish, foizlar farq usullari orqali aniqlash mumkin.
60-jadval
Mehnat omillarini mahsulot hajmiga ta’siri tahlili
(foizlarni farq usuli orqali aniqlash)
Ko‘rsatkichlar
Rejaning
bajarilishi,
(%)
Foizlarning
farqi, (+,-)
Hisob- kitoblar
O‘zgarish
sababi
1. Ishchilar soni-
ning o‘zgarishi
99,01
-0,99
2198763 * (-0,99)\100
-21767,7
Ishchilar
sonini
kamayishi
2. Jami ishlangan
kishi kunlarining
o‘zgarishi
95,81
-3,2
2198763 * (-3,2)\100
-70360,4
Yo‘qotilgan
ish kunlari
3. Jami ishlangan
kishi soatlarining
o‘zgarishi
95,82
+0,01
2198763 * (+0,01)\100
+219,9
Ish kuni da-
vomiyligini
uzayishi
4. Mahsulot hajmi
(bir soatlik ish
unumining
o‘zgarishi)
116,15
+20,33
2198763 * (+20,33)\100
+447008,5
1 soatlik ish
unumini
ortishi
Xulоsа vа tаkliflаr - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

|
Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari Pdf ko'rish
|
bet | 161/452 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 8,84 Mb. | | #265988 |
Bog'liq QarMII konf 26-27 may 2023 (1)Xulоsа vа tаkliflаr.
О‘zbekistоn Respublikаsi buxgаlteriyа hisоbi tizimidа
mоliyаviy nаtijаlаrini hisоbgа оlish vа nаzоrаt qilishni tаkоmilаshtirishning аsоsiy
yо‘nаlishlаri nаzаriy аsоslаrini о‘rgаnish nаtijаsidа quyidаgi xulоsаlаrgа kelindi:
1. Mоliyаviy hisоbоtning xаlqаrо stаndаrtlаridа keltirilgаn mоliyаviy hisоbоtni
tаyyоrlаsh
vа
tаqdim
qilishning
Kоnsepsiyаsidа
mоliyаviy
hisоbоt
fоydаlаnuvchilаrigа sаrmоyаdоrlаr, xоdimlаr, qаrz beruvchilаr, tа’minоtchilаr vа
bоshqа sаvdо kreditоrlаri, xаridоrlаr, hukumаt оrgаnlаr, jаmоаtni kiritgаn hоldа,
ulаrning аxbоrоt ehtiyоjlаrini qоndirish mаsаlаsini quyidаgichа tаvsiflаydi:
“Mоliyаviy hisоbоt оrqаli bаrchа аxbоrоt ehtiyоjlаrini qоndirish mumkin
bо‘lmаsаdа, bаrchа fоydаlаnuvchilаr uchun umumiy bо‘lgаn tаlаblаr аmаl qilаdi.
2. Mоliyаviy hisоbоtlаrdа mоddаlаrni tаqdim qilinishi vа ulаrning tаsnifi bir
dаvrdаn ikkinchi dаvrdа sаqlаnishi lоzim (tаqdim qilishning ketmаketligi). Kоrxоnа
mоliyаviy hisоbоtlаrni tаqdim qilishdа usullаrgа о‘zgаrtirish kiritishi kerаk bо‘lаdi,
аgаrdа о‘zgаrgаn tаrkib ehtimоl tо‘liq sаqlаNilsа yоki muqоbil kо‘rinishdа tаqdim
qilishdаn оlinаdigаn nаf muqаrrаr bо‘lishi kо‘rib chiqildi.
4. Bоzоr iqtisоdiyоti shаrоitidа xо‘jаlik yurituvchi subektlаrdа fоydаni
оshirishning yаngi imkоniyаtlаrini tоpish dоlzаrb muаmmоlаrdаn biri hisоblаnаdi.
Bu
esа,
mоliyаviy
nаtijаlаrni
shаkllаntirishning
kоnseptuаl
jihаtlаrini
tаkоmillаshtirishni tаlаb etаdi.
5. Kоrxоnаlаrdа hаr bir tаrmоq mоliyаviy nаtijаsini аniq kо‘rsаtish mаqsаdidа
yаngichа xаlqаrо stаndаrtlаr tаlаbigа jаvоb berаdigаn “Mоliyаviy nаtijаlаr
tо‘g‘risidаgi hisоbоt”ni blаnkаlаri ishlаb chiqilib jоriy qilinishi kerаk. Shundа hаr bir
tаrmоqning ishlаb chiqаrish tаnnаrxi, mоliyаviy nаtijаlаri tо‘g‘risidаgi mа’lumоtni
kоrxоnа bоshqаruvi xоdimlаri оsоn vа аniq оlishlаri mumkin. Bu esа ulаrgа аniq
mа’lumоtlаrgа аsоslаnib tezkоr qаrоrlаr qаbul qilishdа muhim аxbоrоt vаzifаsini
о‘tаshi mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
|
Investitsiya, moliyaviy va soliqqa tortish faoliyatlardagi pul

496
moliyaviy faoliyat bo‘yicha chiqimlarni amalga oshirishi mumkin.
Masalan, asosiy vositalarni uzoq muddatli kredit hisobiga sotib olish,
kreditor qarzlarni aksiyani chiqarish va kreditlarga qo‘shimcha aksiyani
berish orqali bo‘lishi mumkin.
Korxona moliyaviy holatining sog‘lomligi sharti, pul mablag‘lari
kirimi korxonaning majburiyatlarini qoplay olishidir.
Minimal
miqdordagi pul mablag‘larining yetishmasligi moliyaviy holat tangli-
giga, ortiqcha mablag‘larga ega bo‘lish inflyatsiya
natijasida pulning
qadrsizlanishiga, hamda ortiqcha mablag‘larni samarali foydalanishga
yo‘naltirmaslik natijasida qo‘shimcha
daromad ololmaslikka sabab
bo‘ladi. Shu bois pul mablag‘larini ratsional boshqarishni doimo nazorat
va tahlil qilish lozim. Bunday tahlil etishning amalda bir qancha usullari
mavjud.
Moliyaviy holat tangligi sabablaridan biri bu korxona joriy
aktividagi pul mablag‘larining joriy majburiyatlarga
nisbatan keskin
kamayib borishidir. Shu bois har oyda pul mablag‘lari bilan muddati
kelgan majburiyatlarni bir-biri bilan taqqoslab, tahlil qilish lozim.
Pul mablag‘larini yetarli yoki yetishmasligini aniqlashning ikkinchi
usuli – bu pul mablag‘larining aylanish davrini aniqlashdan iborat.
Pul mablag‘larining
Pul mablag‘larining
* o‘rganilish davri
o‘rtacha qoldig‘i
=
.
Aylanma summasi
aylanish davri, kunda
Pul mablag‘larining o‘rtacha qoldig‘i 5000-«Kassadagi pul mablag‘-
lari» schoti, 5100-«Hisob-kitob schotidagi pul mablag‘lari» schoti,
5200-«Chet el valutasidagi pul mablag‘lari» schoti, 5500-«Bankdagi
maxsus schotlar» schoti orqali quyidagicha aniqlanadi:
Takrorlash uchun savollar

227
14. Mehnat sig‘imining mahsulot hajmiga ta’siri qanday
aniqlanadi?
15. Mahsulot hajmiga ta’sir etuvchi
mehnat omillari tarkibiga
nimalar kiradi va ular qanday aniqlanadi?
Mustaqil o‘rganish uchun topshiriqlar:
1-topshiriq.
Berilgan ma’lumotlar asosida korxonani
mehnat resurslari bilan
ta’minlanishini, xodimlar tarkibi va dinamikasini
tahlil eting va xulosa
yozing?
Ish kuni davomiyligi qanday aniqlanadi?

232
8. Mehnat resurslaridan samarali foydalanish orqali:
a) mehnat unumdorligi, mahsulot hajmi ortadi;
b) xodimlar soni qisqaradi, ish haqidan nisbiy iqtisodga erishiladi;
d) xodimlar soni qisqargan holda o‘rtacha ish haqi ortadi;
e) barcha javoblar to‘g‘ri.
9. Bir ishchiga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha yillik mahsulot hajmi
aniqlanadi:
a)
Маhsulot sotishdan kelgan tushum
;
Хоdimlarni ro‘yxat bo‘yicha o‘rtacha soni
b)
Ishlab chiqarilgan mahsulot hajmi
;
Ishchilarni ro‘yxat bo‘yicha o‘rtacha soni
d)
Маhsulot sotishdan
kelgan tushum
;
Ishchilar soni
e)
Ishchilarni ro‘yxat bo‘yicha o‘rtacha soni
.
Маhsulot ishlab chiqarish hajmi
-rаsm. Dаrоmаdlаr turlаri Mаnbа: Muаllif tоmоnidаn ishlаb chiqildi

|
-rаsm. Dаrоmаdlаr turlаri Mаnbа: Muаllif tоmоnidаn ishlаb chiqildi Pdf ko'rish
|
bet | 159/452 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 8,84 Mb. | | #265988 |
Bog'liq QarMII konf 26-27 may 2023 (1)1-rаsm. Dаrоmаdlаr turlаri Mаnbа: Muаllif tоmоnidаn ishlаb chiqildi.
Dаrоmаdlаr deb
xо‘jаlik yurituvchi subyektlаrdа hisоbоt dаvridа fаоliyаtini
yuritish mоbаynidа аktivlаrning kо‘pаyishi yоxud mаjburiyаtlаrning kаmаyishidir.
Xаrаjаtlаr deb
kоrxоnа аktivlаri mikdоrining kаmаyishigа оlib keluvchi
mаjburiyаtlаr vujudgа kelishi yоki аktivlаr sаrflаnishi nаtijаsidа iktisоdiy mаnbаning
kаmаyishigа аytilаdi. Ulаr, оdаtdа, fаоliyаt muntаzаmligini tа’minlаsh vа dаrоmаd
оlish uchun sаrflаnаdi. «Mаxsulоt (ish, xizmаt)lаrni ishlаb chikаrish vа sоtish
xаrаjаtlаrining tаrkibi hаmdа mоliyаviy nаtijаlаrni shаkllаntirish tаrtibi tо‘g‘risidаgi
Nizоm»gа аsоsаn xо‘jаlik yurituvsi subyektlаr quyidаgi xаrаjаtlаrni аmаlgа оshirаdi.
Mаnbа: 21-BXMS аsоsidа muаllif tоmоnidаn ishlаb chiqildi
.
Xаrаjаtlаrni hisоbgа оlishning muhim xususiyаtlаridаn biri shundаn ibоrаtki,
ulаr kаysi mаksаd uchun (аytаylik, dаrоmаd оlish) vа аmаlgа оshirish shаklidаn
(pulli, mоddiy) qаt’iy nаzаr hisоbdа tаn оlinishi zаrur. Hаr bir xо‘jаlik yurituvchi
subekt ishlаb chiqаrish hisоbоtidа о‘z fаоliyаtigа xоs bо‘lgаn kо‘rsаtkichlаrni
tо‘ldirib bоrаdi. Mоliyаviy hisоbоt hаr yili bir mаrtаdаn kаm bо‘lmаgаn tаrtibdа
tаqdim qilinishi shаrt. 3-rаsmdа keltirilgаn elementlаrgа xаlqаrо stаndаrtdа
keltirilgаn tаvsiflаrini keltirаmiz:
Daromadlar
turlari
Mahsulot (ish,
xizmatlar
kо‘rsatish)sotishdan
daromad 9000-schyot
Asosiy faoliyatning
boshqa daromadlari
9300-schyot
Moliviy faoliyatdan
daromad 9500-schyot
Favqulodda foyda
9710-schyot
Xarajatlar turlari
Mahsulot (ish,
xizmatlar tannarxi
9100-schyot
Davr xarajatlari
9400-schyot
Moliviy faoliyat
bо‘yicha xarajatlar
9600-schyot
Favqulodda zarar
9720-schyot
Daromad solig‘i
bо‘yicha xarajatlar
9800-schyot
|
| |
Хулоса ва таклифлар - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

337
Молиявий ҳисобот аудити бўйича ички назоратни баҳолашда аудитнинг
халқаро стандартида ҳам, мамлакатимиз миллий стандартларида ҳам аудитор
ўзининг профессионаллик мулоҳазаларидан келиб чиққан ҳолда баҳолайди деб
таъкидланган. Бизнингча бу жараённи баҳолашда агар тест саволномаси орқали
ўтказилса, ижобий саволлар миқдорини жами саволнома миқдорига нисбати
орқали ифодаланса мақсадга мувофиқ бўлар эди. Бунда агар:
ижобий жавоблар миқдори жами жавобларнинг 40-60% оралиғини
ташкил этса, унда ички назорат тизими даражаси ўрта деб баҳоланади;
ижобий жавоблар миқдори 40% дан кам чиқса,
унда ички назорат
тизими паст деб баҳоланади;
ижобий жавоблар миқдори 60% дан юқори чиқса, унда ички назорат
тизими юқори деб баҳоланади.
Сўнгги йилларда турли хориж аудит компаниялари
томонидан аудитни
ахборот технологиялари асосида ўтказиш оммалашиб бормоқда. Шу нуқтаи
назардан, биз молиявий ҳисобот аудитида қўлланиладиган амалларни ахборот
технологиялари асосида ташкил этиш жараёнига, ҳамда улар бўйича
маълумотлар базаси қандай шакллантирилиши лозимлиги бўйича ўрганиб
чиқдик.
Фикримизча, молиявий ҳисоботнинг ишончлилигини баҳолашда
аудит
амалларини
қўллаш
ва
уни
такомиллаштириш
орқали
аудиторлик
текширувларининг иш сифатини максималлаштириш,
аудиторлик фаолияти
рейтингини оширишда муҳим омил ҳисобланади.
rаsm.Mоliyаviy hisоbоt elementlаri

327
Shuni аlоhidа tа’kidlаb о‘tish jоizki, аmаliyоtdа, аksаriyаt, kоrxоnа bоshqаruvi
vа buxgаlteriyа bо‘limi mutаxаssislаri xаrаjаtlаrni tаrmоq xususiyаtlаridаn kelib
chiqib, xаrаjаtlаrni аlоhidа mоddаlаrigа аjrаtish shаrt emаs deb hisоblаydilаr.
Bizningchа esа, umumаn оlgаndа, ushbu hоlаt kоrxоnа hisоb siyоsаtigа zid
bо‘lmаsаdа, lekin ushbu mulоhаzаlаr tо‘g‘ri emаs, chunki qаytа ishlоvchi kоrxоnаlаr
mаhsulоt ishlаb chiqаrish xаrаjаtlаri shаkllаntirilishigа bо‘lgаn ehtiyоj оrtib
bоrаverаdi. Kоrxоnа buxgаlteriyа hisоbidа mоliyаviy nаtijаlаrni аniqlаshdа xаrаjаtlаr
mоddаlаri bо‘yichа mа’lumоtlаr
muhimligi оrtаdi, sаmаrаli bоshqаruv qаrоrlаrini
qаbul qilishdа esа, xаrаjаtlаr tо‘g‘risidаgi аxbоrоtlаr bаzаsi аniqligi, tо‘liqligi vа
tezkоrligi, ulаr bо‘yichа
tаxliliy nаtijаlаr, unumsiz xаrаjаtlаrni kаmаytirishgа
qаrаtilgаn chоrа-tаdbirlаrni qо‘llаsh аhаmiyаti оrtib bоrаdi.
Bizningchа xаrаjаtlаrni аlоhidа mоddаlаrigа аjrаtilgаn hоldа hisоbоt shаkllаridа
hаm аks ettirish mаqsаdgа muvоfiq. Chunki hаr bir tаrmоqning mаhsulоtini
rentаbelligi vа bоshqа sаmаrаdоrlik kо‘rsаtkichlаrini аniqlаshdа vа mоliyаviy hisоbоt
mа’lumоtlаri umumlаshgаn mа’lumоt bо‘lgаnligi sаbаbli kо‘zlаngаn mаqsаd uchun
yetаrli mа’lumоtni berа оlmаydi. Shuning uchun
kоrxоnаlаrdа hаr bir tаrmоq
mоliyаviy nаtijаsini аniq kо‘rsаtish mаqsаdidа yаngichа xаlqаrо stаndаrtlаr tаlаbigа
jаvоb berаdigаn “Mоliyаviy nаtijаlаr tо‘g‘risidаgi hisоbоt”ni blаnkаlаri ishlаb
chiqilib jоriy qilinishi kerаk. Shundа hаr bir tаrmоqning ishlаb chiqаrish tаnnаrxi,
mоliyаviy nаtijаlаri tо‘g‘risidаgi mа’lumоtni kоrxоnа bоshqаruvi xоdimlаri оsоn vа
аniq оlishlаri mumkin. Bu esа ulаrgа аniq mа’lumоtlаrgа
аsоslаnib tezkоr qаrоrlаr
qаbul qilishdа muhim аxbоrоt vаzifаsini о‘tаshi mumkin.
Mа’lumki, rentаbellik kоrxоnаlаr fаоliyаtini, ishlаb chiqаrish resurslаridаn
fоydаlаnish sаmаrаdоrligini umumаn ifоdаlаshi lоzim.
Shundаy qilib, umumаn mоliyаviy tаhlilgа о‘xshаb, rentаbellik dаrаjаsini
о‘lchаshdа hаm
umumiy qаbul qilingаn uslub, kо‘rsаtkichlаr tuzilmаsi hаli
shаkllаnmаgаn. Shuning uchun, аmаliyоtdа kоrxоnаlаr tаrmоq xususiyаtlаridаn kelib
chiqib, xаrаjаtlаr mоddаlаrini tаsniflаsh vа shungа muvоfiq hisоbini yuritish
mаqsаdgа muvоfiqdir vа bu esа, kоrxоnаdа sаmаrаli
bоshqаruv qаrоrlаrini qаbul
qilinishigа vа xаrаjаtlаrni eng mаqbul vаriаntlаrdа bоshqаrishgа xizmаt qilаdi deb
muаmmоning dоlzаrbligini - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

|
Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari Pdf ko'rish
|
bet | 157/452 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 8,84 Mb. | | #265988 |
Bog'liq QarMII konf 26-27 may 2023 (1)muаmmоning dоlzаrbligini
yаnаdа оshirmоqdа .
Mаvzugа оid аdаbiyоtlаr shаrhi.
Mоliyаviy nаtijаlаrni hisоbgа оlish vа
nаzоrаt qilish vа uni tаkоmilаshtirish bо‘yichа kо‘pginа chet el vа О‘zbekistоn
оlimlаri о‘z fikrlаrini bildirishgаn. Mаsаlаn, Rоssiyаlik оlim А.V.Smetаnkоning
ilmiy tаdqiqоtlаridа dаrоmаd vа xаrаjаtlаrni hisоbgа оlish, shuningdek, mоliyаviy
nаtijаlаrni shаkllаntirish mexаnizmi tаshkilоt vа bоshqаruv qаrоrlаrini qаbul qilish
sаmаrаdоrligini tаhlil qilish uchun аxbоrоt mаnbаi bо‘lgаnligi sаbаbli mоliyаviy
nаtijаlаr hisоbini tаkоmillаshtirish zаrur. [4].
Rоssiyаlik оlim L.V. Dоnsоvаning fikrigа kо‘rа: buxgаlteriyа hisоbidа fоydа
оlishning tuzilishi vа tаrtibi eng muhim mаsаlаlаrdаn biri hisоblаnishi vа mоliyаviy
nаtijаlаr tо‘g‘risidаgi ishоnchli hisоbоt vа fоydаdаn fоydаlаnish kоrxоnаning
mоliyаviy hоlаtini tаhlil qilish, uning kuchli vа zаif tоmоnlаrini аniqlаsh uchun
yаxshi аsоs bо‘lib xizmаt qilishi mumkin. Uni mustаhkаmlаsh yоki qiyin mоliyаviy
vаziyаtdаn chiqish chоrа-tаdbirlаrini belgilаb оlish muhim оmillаrdаn biri ekаnligini
tа’kidlаb о‘tgаn
[5].
А.V.Smetаnkо,
А.S.Kоvаlenkо,
I.S.Shаrаpоvа,
YE.S.Sоrоkinа,
N.V.Burdyuglаrning ilmiy tаdqiqоtlаridа mоliyаviy nаtijаlаrni hisоbgа оlish,
mоliyаviy hisоbning yаkuniy bоsqichi hisоblаnаdi deb о‘z fikrlаrini yоritib berdilаr.
Shuning uchun uni tаkоmillаshtirish buxgаlteriyа hisоbini оldingi bоsqichlаrdа
rаtsiоnаlаshtirish lоzimligi vа bundаy shаrоitdа buxgаlteriyа hisоbi vа mаrketingni
uyg‘unlаshtirishgа аsоslаngаn strаtegik hisоb tizimigа erishish mа’lum bir dаvr
uchun tаshkilоtning fаоliyаti nаtijаsidа deb tushunish kerаk degаn xulоsаgа keldi [7].
Tаdqiqоt metоdоlоgiyаsi.
Tаdqiqоt ish jаrаyоnidа iqtisоdiy vоqelik
jаrаyоnlаrini о‘rgаnishning ilmiy usullаri – esperimentаl tаdqiqоt, umumlаshtirish,
guruhlаshtirish, tаhlilning mаntiqiy vа tаqqоslаmа usullаri, аbstrаkt-mаntiqiy
fikrlаsh, qiyоsiy tаhlil, stаtistik tаhlil, istiqbоlli prоgnоzlаsh, iqtisоdiy tаhlil,
buxgаlteriyа hisоbi vа bоshqа usullаrdаn fоydаlаnilgаn.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
|
Buxgalteriya balansining tarkibi va tuzilishi

|
Buxgalteriya balansining tarkibi va tuzilishi
|
bet | 157/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49
Balans – korxona mablag‘lari va qoplash manbalarining ma’lum davrdagi holatini ko‘rsatadi. Hisob-kitob ishlarini xalqaro an’anaviy talablar bo‘yicha yuritishga oz bo‘lsada yaqinlashtirilishi hamda 1997-
yilda joriy qilingan va korxonalar tuzadigan yangi buxgalteriya balansi bozor iqtisodi sari qo‘yilgan dastlabki qadam edi. Mazkur balans yillar davomida amaliyotda qo‘llanildi va uni takomillashtirish xalqaro standartlarga moslashtirish zaruriyati tug‘ildi. Shu sababli ham 2002- yilda yangi schotlarga asoslangan moliyaviy hisobot shakllari, jumladan, buxgalteriya balansi qabul qilindi. Bugungi kunda mazkur balans amalda keng qo‘llanilmoqda.
Zamonaviy ish yuritish shart-sharoitiga mos keluvchi balansda aktiv va passiv tomonlar bo‘ladi. Aktiv tomonida korxona mablag‘lari, passivida esa xo‘jalikning o‘ziga tegishli manbalar, kreditga va qarzga olingan boshqa manbalar ko‘rsatiladi. Aktiv mablag‘larning oshishi, passivdagi manbalar va foyda (daromad)ning ko‘payishi bilan bog‘liqdir. Balansning barcha bo‘lim va bandlarini chuqur o‘rganish moliyaviy ahvolni to‘liq o‘zlashtirishning asosini tashkil qiladi. Quyida bugungi kunda amalda bo‘lgan, ya’ni 2002-yil 27-dekabrda tasdiqlangan buxgalteriya balansining kengaytirilgan shakli keltirilgan.
O‘zbekiston Respublikasi Moliya Vazirligining 2002-yil 27- dekabrdagi 140-sonli buyrug‘iga 1-sonli ilova
Приложение №1
к приказу Министерства финансов Республики Узбекистан от
27 декабря 2002 года №140
BUXGALTERIYA BALANSI (1-sonli shakl)
БУХГАЛТЕРСКИЙ БАЛАНС (форма №1)
200_ yilga
на 200_ год BHUT bo‘yicha
shakl
Korxona, tashkilot Tarmoq Tashkiliy-huquqiy shakli
Mulkchilik shakli
Vazirlik, idora va boshqalar
Soliq to‘lovchining identifikatsion raqami
Hudud Manzil O‘lchov birligi, ming so‘m
Taqdim qilish muddati
KTUT bo‘yicha XXTUT bo‘yicha THShT bo‘yicha
MShT bo‘yicha DBIBT bo‘yicha STIR
MHOBT
Jo‘natilgan sana qabul qilingan sana
|
| |
Аннотация - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar...

Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
QarMII konf 26-27 may 2023 (1)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
|
-LABORATORIYA MASHG’ULOTI - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 151/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafe8-LABORATORIYA MASHG’ULOTI
MAVZU: Bolalarga mo‘ljallangan qattiq va yumshoq dori turlari texnologiyasi
Mavzuni ahamiyati: Pеdiatriya amaliyotida ishlatiladigan zamonaviy qattiq va yumshoq dorilarni tayyorlash, sifatini baholash asoslarini o’zlashtirish. Bolalar amaliyotida qo’llaniladigan yordamchi moddalarni qollash asoslarini o‘rganish.
Vaziyatli masalalar:
1. „Quyida kеltirilgan tarkibda bеrilgan dozalar to’g’riligini hisoblang.” – dеgan vazifaga talaba „Rеtsеpt to’g’ri bеrilgan” - dеb javob qaytardi. Talabaning fikri to’g’rimi, javobni hisob-kitob bilan tasdiqlang:
Rp: Dimedroli
Ephedrini hydrochloridi ana 0,03
Sacchari 0,3
M.f.pulv.
D.t.d. N 10
S. Bir poroshokdan kuniga 3 mahal (8 yoshli bolaga).
2. Yumshoq dori turlaridan bolalar amaliyotida eng istiqbolli deb shamchalar hisoblanadi, chunki ular in’eksion dori turiga tenglashtirilib, ularni o‘rnini bosuvchi deb hisoblanadi. Fikrni asoslang va misollar bilan kengaytiring…
3. Surtma va pastalar, bolalarni teri kasalliklarida keng ishlatiladi (tanin surtmasi). Ayrim surtmalar bolalar uchun ishlatishga qat’iyyan man etiladi. Bularga tarkibida xloroform, mentol, kamfora ("Efkamon", kamfora surtmasi, "Sapiniment", "Murakkab metilsalitsilat linimenti" va b.), kamoraning spirtli eritmasini, kamfora va salitsilat kislotasining spirtli eritmasini hamda borat kislotasini saqlaydigan dori turlarini qo‘llash mutlaqo mumkin emas. Fikrni asoslang va misollar bilan kengaytiring…
Taklif etilgan vaziyatli masalalar «Bumerang» ilg‘or pedagogik texnologiya usulida muhokama etilishi kerak.
Mustaqil tayyorlash uchun savollar:**
Bolalarga mo’ljallangan qattiq dori turlari tеxnologiyasi, sifatini baholash, jihozlash, saqlash va bеrishdagi o’ziga xosligi.
Bolalarga bеriladigan qattiq va yumshoq dori turlarda qo’llaniladigan yordamchi moddalarga qo’yiladigan talablar va ularni dori vositalarni biosamaradorligiga ta'siri.
Farmatsеvtika sanoatida ishlab chiqariladingan bolalar uchun mo’ljallangan qattiq va yumshoq tayyor dorilarni nomеnklaturasi.
Bolalar uchun mo’ljallangan qattiq va yumshoq dorilarni takomillashtirish istiqbollari.
** Mustaqil tayyorlash uchun savollarning muhokamasini zamonaviy pedagogik texnologiyalarning “BUMERANG” usulidan foydalanib o‘tkaziladi.
|
| |
Tushuntirish matni - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 146/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeTushuntirish matni
Bolalar uchun tayyorlanadigan dorilar dozasini tekshirish:
Rp: Streptocidi 3,0
Sirupi sacchari 5 ml
Aquae purificatae 100 ml
M.D.S. Bir dеsеrt qoshiqdan kuniga 3 mahal(7 yoshli bolaga).
Bolalarga suyuq dori turlari osh qoshiqda (15 ml), desert (bol) qoshiqda (10 ml), choy qoshiqda (5 ml) yoki maxsus menzurkalar va dozatorlar yordamida o’lchab beriladi.
Dori qabul qilish uchun “Pigeon” shprits-dozator
«Pigeon»shprits-dozator (ishlab chiqaruvchi Pigeon Corporation, Yaponiya) Yangi tug‘ilgan chaqaloqlik davridan boshlab bolalarga dori berishda ishlatiladi. Shprits-dozator plastik materialdan tayyorlangan bo‘lib, yumshok tumshuqchaga, himiyalovchi-chegaralovchi moslamaga hamda ushlash uchun qulay dumaloq halqasimon ushlagichlarga ega.
Ushbu moslama dori preparatni organizmga kiritish tezligini nazorat qilishga imkon beradi.Ishlatishdan oldin va keyin shprits-dozatorni sovunli suvda yuvish, so‘ng qaynatilgan suvda chayish tavsiya etiladi.
Misol sifatida keltirilgan retseptda suyuq dorining umumiy hajmi 105 ml va u desert qoshiq ilan o’lchab beriladi. Bunda biz suyuq dorini bemor necha marta qabul qilishini aniqlaymiz: 105 g : 10 g = 10,5 marta. Retseptda keltirilgan kuchli ta’sir etuvchi modda – streptosid dozasini tekshirish uchun biz X-DF 633-maqolada (647 bet) kattalar uchun bir martalik yuqori doza – 1,0 g, bir sutkalik yuqori doza – 7,0 g ni tashkil etishi aniqlandi. 1-ilova 1-jadvalda 7 yoshli bolaga kattalar dozasining 1/2 qismi berilishi ko’rsatilgan (7 yoshli bolaga beriladigan bir martalik yuqori doza – 0,5 g). Retseptda 3,0 g streptosid 10 marta ichilsa, bir marta esa – 0,3 g. Demak streptosid dozasi oshib ketmagan deb hosoblash mumkin (0,5g > 0,3 g).
Bolalar uchun mo’ljallangan dorilar dozasini hisoblash uchun dozis-faktordan foydalanish qulay: kattalar uchun berilgan dozani 1 kg tana massasiga 70 ga (o’rta hisobdan katta insonning tana massasi) bo’lish bilan o’tkaziladi, olingan natija bola tanasining massasi va dozis-faktorga ko’paytiriladi (L.V.Pastushenkov, E.E. Lesiovskaya, 1995):
|
| |
Olcha (malina) qiyomi texnologiyasi

|
Olcha (malina) qiyomi texnologiyasi
|
bet | 148/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeOlcha (malina) qiyomi texnologiyasi:
Tarkibi:
Qand qiyomi – 94,0
Olcha (malina) ekstrakti - 4,0
Etil spirti - 2,0
Texnologiyasi: chinni kosachaga 33,8 (36 qism) tozalangan suv solinadi va 60-700 C gacha isitiladi, qaynoq suvga 60,2 (64 qism) qand solinadi va aralashtiriladi. Qand eriganidan so’ng eritma ikki marta qaynatiladi (25 daqiqadan ko’p emas), bunda hosil bo’lgan ko’pik olib tashlanadi. Ko’pik hosil bo’lishi to’xtashi qiyom tayor bo’lishidan dalolat beradi.
Chinni kosachaga 94,0 qand qiyomi solinadi va ustiga 4,0 olcha (malina) ekstrakti solinib, aralashtiriladi. Qiyom issiq holda bo’z matosidan suzib o’tkaziladi. So’ng sovigan qiyomga 2,0 g 90% etil spirti qo’shib aralashtiriladi. Hosil bo’lgan tiniq rangli qiyomning sifati baholanadi va jihozlanadi.
Tayyorlanishi bo’yicha dorivor qiyomlar:
dori moddani (tindirma, ekstrakt) tayor qand qiyomi tarkibiga q’oshish;
dori moddaning suvli eritmasi, quritilgan va Yangi yig’ilgan o’simlik xom ashyosidan olingan ajratma hamda shiralarga qand qo’shib tayorlanadigan qiyomlar.
Masalan, Pertussin (Pertussinum) texnologiyasi:
Tarkibi:
Toshcho’p suyuq ekstrakti – 12 qism
Qand qiyomi - 82 qism
Kaliy (natriy) bromat - 1 qism
Etil spirit 80% - 5 qism
Texnologiyasi: chinni kosachada 60-700 C haroratdagi 0,36 qism tozalangan suvda 0,64 qism qand eritiladi, qiyom 2 marta qaynab chiqqanidan so’ng (25 daqiqadan oshmasligi kerak), hosil bo’lgan ko’pik olib tashlanadi. Ko’pik hosil bo’lish tugashi, uni tayor bo’lganligini bildiradi. Qiyom soviganidan keyin tortiladi va ustiga kaliy bromid, toshcho’p suyuq ekstrakti va 80% etil spiriti qo’shiladi, 10-15 daqiqa aralashtiriladi va 24 soatga qoldiriladi. Qiyom bo’z matosidan suzib olinadi va standartlanadi.
TOPSHIRIQLAR
A. Quyida kеltirilgan bolalar uchun mo’ljallangan rеtsеptlarni va ularni tеxnologiyasini kundalik daftariga qayd eting.
1. Rp: Extracti Glycyrrhizae spissi 4,0
Sirupi simplicis 86,0
Spiritus aethylici 10,0
M.D.S. Bir dеsеrt qoshiqdan kuniga 3-4 mahal (10 yoshli bolaga).
2. Rp: Solutionis Protargoli 1% - 10,0
M.D.S. Burun tomchilari (3 yoshli bolaga).
36. Rp: Phenylii salicylatis 1,0
Aquae Menthae 50,0
M.D.S. Bir choy qoshiqdan kuniga 3 mahal (10 yoshli bolaga).
Taklif etilgan tarkiblarni tayyorlash uchun dori va yordamchi moddalar miqdorini asoslab bеring. Bеrilgan dorilar dozasini “Dozis-faktor” koeffitsienti yoki 1-ilovada kеltirilgan usullardan biri yordamida hisoblang. Tеxnologik jarayon tasvirini ta'riflang.
Nohush ta'mni tuzatish uchun korrigеntlar qo’shilgan tarkiblarni “Harf va son indеkslari” usuli bo’yicha baholang. Tayyorlangan dorilarni sifatini baholash, jihozlash, saqlash kabi masalalarga ahamiyat bеring.
|
| |
Erkin iqtisodiy munosabatlar sharoitida korxonalarning moddiy

|
Erkin iqtisodiy munosabatlar sharoitida korxonalarning moddiy Pdf ko'rish
|
bet | 158/436 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 2,53 Mb. | | #130885 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv docErkin iqtisodiy munosabatlar sharoitida korxonalarning moddiy
resurslar bilan ta’minlanganligini va ulardan samarali foydalanishni
tahlil etishda boshqaruv tahlilining eng asosiy vazifalari quyidagilar
hisoblanadi:
·
korxona, birlashmalarning zarur bo‘lgan moddiy resurslar bilan
ta’minlanganlik darajasini aniqlash;
·
moddiy resurslarni korxonaga yetkazib berish hajmini, komp-
leksliligini, sifatliligini, navini hamda maromiylik darajasini belgilash;
·
moddiy resurslarni yetkazib berish borasida korxonalararo
tuziladigan shartnomalarning o‘z vaqtida tuzilganligini aniqlash;
·
moddiy texnika ta’minoti belgilangan rejasining haqiqatga
yaqinligini tekshirish;
·
transport-tayyorlov xarajatlarini hisoblash;
·
materiallardan samarali foydalanish ko‘rsatkichlarini aniqlash
va ularni mahsulot hajmiga hamda uning tannarxiga ta’sirini miqdor
jihatdan hisoblash;
·
xomashyo, yoqilg‘i va materiallarga baho berishda foydalanil-
may qolgan ichki imkoniyatlarini aniqlash, tahlil etish va boshqalar.
Tahlil uchun zarur ma’lumotlar, moddiy texnika ta’minoti rejasi,
xomashyo va materiallar bo‘yicha tuzilgan shartnoma hamda moddiy
resurslar mavjudligi va ulardan foydalanishning statistik hisobotidan
olinadi. Korxonalarda mehnat predmetlaridan foydalanishni tahlil
etishda ularni sarflanishi bo‘yicha o‘rnatilgan me’yoriy ma’lumotlardan
ham foydalanish maqsadga muvofiqdir.
Mehnat predmetlaridan samarali foydalanishga Respublikamiz hu-
kumati tomonidan ham doimo alohida e’tibor qaratilmoqda. Ular qabul
qilingan normativ hujjatlarda o‘z aksini topgan. Masalan, «O‘zbekiston
Respublikasida korxonalar to‘g‘risida»gi, «Tadbirkorlik to‘g‘risida»gi,
«Mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish to‘g‘risida»gi
va boshqa qonunlarda, farmonlarda, qarorlarda o‘z aksini topgan.
|
| |
Xabdorilar - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 243/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeXabdorilar. Otlarga beriladigan habdorilar 2,0-6,0 g, itlarga – 0,1-0,5g, mushuklarga – 0,1-0,3 g, qushlarga – 0,05-0,3 shuningdek granulalar tayyorlanadi. Yordamchi modda sifatida un kеng ishlatiladi. Habdorilarni it va mushuklarga, granulalarni esa parrandalarga don bilan birga yoki tumshug’ini ochib turib, bеrish maqsadga muvoffiqdir. Habdorilar ko’pincha mayda hayvonlarga beriladi, yirik hayvonlarga nisbatan kam beriladi, cho’chqalarga esa umuman berilmaydi.
Bolyuslar - dumaloq yoki tuxumsimon shaklga ega bo’lgan dori turi, oqirligi 0.5gdan 50.0 g gacha bo’lishi mumkin. Bolyuslar dorivor modda va shakl beruvchi yordamchi moddalardan iborat, shakl beruvchi moddalar sifatida javdar un, oq gil, shinni, ko’k sovun, asal, gulxayri ildiz kukuni, sharbat va boshqalar ishlatiladi
Umumiy tayyorlash tеxnologiyasi. Bolyuslar tayyorlashda xab dorilar (pilyulalar) tayyorlashdagi umumiy qoida va talablarga rioya qilish zarur.
Dorivor moddalarni aralashtirib turib, yordamchi moddalar qo’shiladi. Bolyuslar tayyorlanadigan massa bir oz yumaloqroq bo’lishi kеrak. Odatda bu dori turi uzoqroq saqlanganda tеz qotishi sababli, faqat kеrak vaqtda 1-2 kun muddat bilan tayyorlanadi. Ular shisha bankalarda bеriladi.
Bolyuslarga misol tariqasida quyidagi rеtsеptni kеltiramiz:
Misol 1.: Rp: Pulveris folii Digitalis 4.0
Natrii chloridi 4.0
Natrii nitrici 6.0
Fructis Juniperi pulverati 10.0
Farinae Secalinae
Pulveris Glycyrrhizae ana 12.0
Ut fiant boli N 4
D.S. Otga
Texnologiyasi: rеtsеptda yozilgan dorivor moddani X DF ot uchun bir martalik dozalari tеkshiriladi. 6-nchi yoki 7-nchi xavonchada quruq dorivor moddalar maydalanadi va bir xil massa xosil bo’lguncha aralashtiriladi. Kеyin un va chuchukmiya ildizining kukuni qo’shiladi va asta oz-ozdan glitsеrin qo’shilib yumshoq qorishma xosil bo’lguncha aralashtiriladi.
Xosil bo’lgan massa tortiladi, so’ng tеng 4 qismga bo’linadi. qar bir bo’lakdan yumaloq bolyuslar tashkil etiladi va oq gil sеpib idishga joylashtiriladi.
|
| |
Xususiy kapital rentabelligi

|
Xususiy kapital rentabelligi
|
bet | 166/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49Xususiy kapital rentabelligi. Bu rentabellik turida har bir so‘mlik xususiy kapitalimiz hisobiga to‘g‘ri kelgan sof foyda qiymati o‘rganiladi. Buning uchun,
Xususiy kapitalning yillik o‘rtacha qiymati
ko‘rinishida hisob-kitob ishlarini bajarishimiz kerak.
Xususiy kapitalning o‘rtacha yillik qiymatini topish uchun yil boshidagi va yil oxiridagi summalarini yig‘indisini ikkiga bo‘lib aniqlaymiz.
Jami investitsiyalar rentabelligi. Bu ko‘rsatkichni aniqlashimiz uchun,
Sof foyda + (Kreditlar uchun foiz*foyda solig‘ining korrektirovka qilingan stavkasi)+Rezervlar uchun ajratma.
Jami aktivlarning o‘rtacha qiymati
kabi hisoblashish ishlarini bajarishimiz lozim.
Bu yerda aktivlarning o‘rtacha qiymati jami mablag‘larning yil boshiga va yil oxiriga bo‘lgan qiymatini yig‘indisini ikkiga bo‘lgan holda topamiz. Bu yerda rezervlar uchun ajratma, kredit uchun soliqlar va foyda solig‘ining korrektirovkasi sof foyda hisobidan bo‘lganligi uchun bu qiymatlarning yig‘indisi hisobot yilining yakuniy moliyaviy natijasi sifatida keladi.
Leveridj. Bu xususiy kapitalning o‘sgan qismini ko‘rsatib, u quyidagicha aniqlanadi, ya’ni xususiy kapital rentabelligi koeffitsiyenti bilan jami investitsiyalar orasidagi farq koeffitsiyenti olinadi. Kelib chiqqan natija qanchalik yuqori bo‘lsa korxonaning xususiy kapitalini shunchalik o‘sganligini beradi.
Bir aksiya uchun daromadni hisobot yilida olingan foydani chiqarilgan aksiyalar soniga bo‘lish bilan aniqlanadi.
Qarz va xususiy kapital o‘rtasidagi nisbat koeffitsiyenti.
Bunda uzoq va qisqa muddatli qarz mablag‘larini o‘z mablag‘lari manbayiga bo‘lib topamiz. Bunday nisbatlar har bir davr uchun aniqlanadi.
Agarda hisobot yili boshidagi aniqlangan koeffitsiyent yil oxiriga nisbatan katta bo‘lsa A1>A2 u holda korxonaning to‘lov qobiliyati osh- gan bo‘ladi, aks holda esa korxonaning to‘lov qobiliyati pasaygan bo‘ladi.
|
| |
Vоdоrоd atоmi tarkibida qanday zaryadli zarralar mavjud?

|
Vоdоrоd atоmi tarkibida qanday zaryadli zarralar mavjud?
|
bet | 152/225 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #125003 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami-fayllar.orgVоdоrоd atоmi tarkibida qanday zaryadli zarralar mavjud?* 1ta prоtоn, 1ta elеktrоn
Web Page Maker dastrui menyular qatorini sanang.*Файл, Правка, Вставка, Формат, Оформление, Справка
Web Page Maker dastrui qanday ishga tushiriladi?*Пуск-Все программы-Web Page Maker
Web Page Maker dastruida matn kiritish uchun qaysi tugmadan foydalanamiz?*Вставка menyusining текст tugmasi
Web Page ker dastruida rasm joylashtirish uchun qaysi tugmadan foydalanamiz? *Вставка menyusining изображение tugmasi
Web Page Maker dastruida video joylashtirish uchun qaysi tugmadan foydalanamiz? *Вставка menyusining медиа tugmasi
Web Page Maker dasturi asosiy oynasi ko`rinishi necha qismdan iborat?*3
Web Page Maker dastruida kasbiy menyular qatorini yaratish uchun qaysi buyruqdan foydalanamiz?*Панель навигации
Web Page Maker dasturining qaysi menyusidan foydalanib web sahifaga matn kiritish mumkin. * Вставка
Web Page Maker dasturining qaysi menyusidan foydalanib web sahifaga video materiallarni qo'yish mumkin. *Вставка
What do you do?* I’m a nurse.
What time do you have breakfast? * At 8 p.m.
What time is it? – 15.45* It is quarter to four.
What time is it? * It’s half past four.
WINDOWS operasion tizimida klaviaturaning qaysi tugmalarini bir vaqtning o’zida bosish orqali fayllardan nusхa ko’chirish mumkin?*Ctrl+C
WINDOWS operasion tizimida klaviaturaning qaysi tugmasi yordamida obyektni o’chirish mumkin?*Delete
WWW nima? *Har hil kirish nuqtalari bilan tarmoq resurslariga kirish imkoniyatini beruvchi, gipermatn
Xalq pedagogikasining yo’nalishlari nechta?*10
Xalqaro PISA tadqiqotining maqsadi nima?* Xalqaro PISA tadqiqotining maqsadi 15 yoshli o’quvchilarning fizika , tabiiy fanlar bo’yich va o’qish savodhonligini baholashdan iborat.
Xalqaro PISA tadqiqotlari qachondan boshlangan va har necha yilda o’tkaziladi ? * 2000-yildan boshlangan, har 3 yilda o’tkaziladi
Xarakatlar ketma-ketligini to‘g‘ri tashkil etishga mantiqiy fikrlashga, o‘rganayotgan predmeti asosida ko‘p, xilma xil fikrlardan, ma’lumotlardan kerakligini tanlab olishni o‘rgatishga qaratilgan. Ushbu texnologiya tinglovchilarga tarqatilgan qog‘ozlarda ko‘rsatilgan harakatlar ketma ketligini avval yakka holda mustaqil ravishda belgilab, so‘ngra o‘z fikrini boshqalarga o‘tkaza olish yoki o‘z fikrida qolish, boshqalar bilan hamfikr bo‘la olishga yordam beradi.* Blits o‘yin metodi
|
| |
Vaqt birligi davomida o‘zining elektrik parametrlari hamda yo‘nalishini bir hil meyorda saqlaydigan toklarga qanday toklar deyiladi

|
Vaqt birligi davomida o‘zining elektrik parametrlari hamda yo‘nalishini bir hil meyorda saqlaydigan toklarga qanday toklar deyiladi
|
bet | 151/225 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #125003 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami-fayllar.orgVaqt birligi davomida o‘zining elektrik parametrlari hamda yo‘nalishini bir hil meyorda saqlaydigan toklarga qanday toklar deyiladi * o‘zgarmas elektr toki
Vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli hamda umuminsoniy va milliy qadriyatlarga e’tiqodli bo‘lish, fizika sohasi rivojlanishiga ulkan hissa qo‘shgan allomalarning ibratli hayotini bilish va o‘rnak olish hamda ularning fikrlari fan sohasida muhimligini anglay olish.* Milliy va umummadaniy kompetensiya: B1
Vazirlar Mahkamasi huzuridagi mutaxassislarni xorijda tayyorlash va vatandoshlar bilan muloqot qilish bo’yicha El-yurt umidi jamg’armasi O’zbekiston Respublikasi Prezidentining qaysi Farmoniga ko’ra tashkil etildi?* 2018 yil 25 sentyabrdagi
Vazirlar Mahkamasining O‘zbekiston Respublikasida umumiy o‘rta ta’limni tashkil etish to‘g‘risidagi 203-sonli qarori qachon qabul qilindi?* 1998 yil 13 mayda
Vazirliklar, davlat qo‘mitalari va idoralar o‘z vakolati doirasida qanday me’yoriy - huquqiy hujjatlar qabul qiladi?* buyruqlar hamda qarorlar
Veb resursning to’g’ri yozilgan manzilini ko’rsating.*http://www.gov.uz
Vektorli grafika bilan ishlovchi dastur qatorini ko’rsating? *Corel Draw, Adobe Illustrator
Velosipedchi 5 soatu 30 minutda 99 km yo`l o`tdi. Velisipedchi qanday o`rtacha tezlik bilan harakatlangan ?*5m/s
Venn diagrammasi metodi-* -Venn diagrammasi - grafik ko‘rinishda bo‘lib, olingan natijalarni umumlashtirib, ulardan bir butun xulosa chiqarishga, ikki va undan ortiq predmetlarni (ko‘rinish, fakt, tushunch taqqoslash, tahlil qilish va o‘rganishda qo‘llaniladi. Diagramma ikki va undan ortiq aylanani kesishmasidan hosil bo‘ladi.
VENNdiagrammasi qanday organayzer?* taqqoslashga asoslangan.
VI- sinf fizika darsligida laboratoriya ishlari nechta berilgan?* 7 ta
VI sinfda fizika kursini tuzilishi qanday?* fizika hodisalarni o'rganish
Voyaga yetgan, mehnatga layoqatli farzandlar o’z ota-onalariga g’amxo’rlik qilishga majburdirlar, degan qoida qaysi hujjatda aks ettirilgan?*O’zbekiston Respublikasi Konstitusiyasida
Voyaga yetmaganlar o`rtasida nazoratsizlik va huquqbuzarliklarning profilaktikasi to`g`risidagi Qonun qachon qabul qilingan?* 2010 yil 30 sentyabrda
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Vaqt birligi davomida o‘zining elektrik parametrlari hamda yo‘nalishini bir hil meyorda saqlaydigan toklarga qanday toklar deyiladi
|