nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Sovuk shtamplash: metallga talablar

|
Sovuk shtamplash: metallga talablar
|
bet | 3/6 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 4,96 Mb. | | #115660 |
Bog'liq 8-mavzuga taqdimot. Metal detallari yuzalarini shakllantirish, press dastgohlari va jihozlari Sovuk shtamplash dastlabki metallga quyidagi mahsus talablar qo’yadi: - Metall yuqori plastik deformatsiyaga xos bo’lmog’I lozim
- Butun hajmida bir hil va tekis mexanik xususiyatlari va kimyoviy tarkibi
- Ichki va tashqi defect bo’lmasligi lozim
- Toza va yoltiroq sirtlari, yog va kirlanishdan ozod bo’mogi lozim
- Yuzalarida texnologik moylanish moddani mustahkam saklash.
Hajmli shtampovka
Issiq shtamplashning o’ziga xos xususiyati - bu juda issiq haroratning ta’siri va uning natijasida zagotovk shaklini o’zgartiradi va shtamp shakliniga o’tadi
Hajmli shtampovka (sovuk ezib chiqarish)
To’g’ridan-to’g’ri
Qayta
Kombinatsiyalshgan
Hajmli shtampovka (sovuk ezib chiqarish) Issiq hajmli shtampovka mahsuloti namunalari Issiq hajmli shtamplashning bolg’lashga nisbiy taqqoslov ko’rsatkichlari
Afzalliklari
|
Kamchiliklari
|
Yuqori samaradorlik (10~100 baravar ko’proq)
|
Uyumlarning vazni chetlangan (3,5 tonnaga)
|
3~4 marta kichik og’ishlar
|
Katta quvvatli kuchlanish
|
Juda muraqqab shaklli detallar ishlabchiqarish
|
Shtampning o’ta muraqqabligi va kiymatligi
|
Sirtlarning yuqori sifati
|
Shtamp universal emasligi
|
Soddaroq ishni tashkil etish
|
Yuori malakali ishchilar talab etiladi
| Metizlar ishlab chiqishda sovuk visadka (chikarish)
Ochik shtamplar Issiq hajmli htampning xarakatlantiruvchi va harakatlanmaydigan qismlari orasida maxsus zazor mavjud. U orqali metallni deformatsiyalashganda paydo bo’ladigan ortiqcha metall hajmi chiqariladi. Ochiq turdagi shtamplarni barcha turdagi buyumlar shlab chiqishda foydalaniladi
|
| |
Buxoro Ark muzeyi - bet 2

|
Buxoro Ark muzeyi
|
bet | 2/2 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 6,16 Mb. | | #150740 |
Bog'liq A\'zam1-rasm. Saytning asosiy oynasi berilgan.
2-rasm. O’zbekistonning 13ta viloyatilari keltirilgam bo’lim.
3-rasm. Viloyat kesimidagi mavjud tarixiy obidalar ro’yhati.
4-rasm. Tanlangan tarixiy obida ko’rinishi.
5-rasm. Katta, kichik, o’nga chapga yuqoriga pastga harakatlantiruvchi tugmalar.
6-rasm. To’liq ekran va harakatni to’xtatish yoki boshlash tugmalari.
7-rasm. Joriy tarixiy obidaning boshqa bir qismiga o’tish.
8-rasm. Tarixiy obidaning kirilgan qismi haqida ma’lumot berish.
Ilova
html>
Buxoro Ark muzeyi
- Masjid tashqi tomoni
- Qo'rgon ko'rgazmasi
- Qo'rgon ko'rgazmasi
- Hovliga borish yo'li
- Chorsu va Qushbegi hovlisiga borish yo'li
- Qushbegi hovlisi tabiyat bo'limi expozitsiyasi
- Buxoro amirligi tarixiy ko'rgazmasi
- Tangashunoslik va epigrafika bo'limi
- Qushbegi hovlisi
- Buxoro vohasi arxeologik o'rganilishi tariviy ko'rgazmasi
- Eng qadimgi va o'rta asr tarixiy ko'rgazmasi
class="sceneName">
|
| |
Atom tuzilishining planetar modeli qachon va kim tomonidan taklif qilindi?

|
Atom tuzilishining planetar modeli qachon va kim tomonidan taklif qilindi?Atom tuzilishining planetar modeli qachon va kim tomonidan taklif qilindi? * 1911-yilda ingliz fizigi Rezerford
Atom yadrosi qanday elementar zarralardan tashkil topgan?*
Proton va neytronlardan
Atom yadrosining tuzilishini o‘rganish qachondan boshlanib, juda katta muhim natijalarga erishilib kelinmoqda?
*
XX asr
(asosan 30-yillar)
Atom yadrosining tuzilishini o‘rganish qachondan yuqori natijalarga erishilib kelinmoqda? * XX asr (asosan 30-yillar)
Avestoda ikki xil ustozlarga ta’rif beriladi bu qaysilar?*Yaxshi ustozlar hamda Yomon ustozlar
AVP Kasperskiy Laboratoriyasi, NOD 32, Doctor Web, McAfee dasturlari dasturiy vositalarning qaysi turiga kiradi? *Antivirus
dasturlari
Avtomatdan bir sekundda 10 ta o‘q otiladi. Har bir o‘qning massasi 4g, boshlang‘ich tezligi 500 m/s. Avtomatning orqaga
bergan o‘rtacha kuchini toping.* 20N
Avtomatlashgan, biror bir usul bilan bexato bajarish, ko‘nikmaning takomillashgan darajasi-* malaka
Avtomobil tinch xolatdan 0.6 m/s
2
tezlanish bilan xarakatlana boshlab qancha vaqtda *30 m yuradi?
Axbarot ta‘lim tarmog‘i internatdagi sayt nomini ko‘rsating. * ziyonet.uz
Axborot tizimlari yoki axborot resurslarining egalari kim bo’lishi mumkin?*Yuridik yoki jismoniy shaxs
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasining B1 darajasi- * darslik va turli masalalalar kitobidan, kutubxona, resurs markazi
manbalaridan o‘ziga kerakli ma’lumotlarni izlab topa olishi va ulardan foydalana olishi hamda fizik birliklarni boshqa ulushli va
karrali birliklarga, jadval ko‘rinishidagi ma’lumotlarni grafik ko‘rinishga (va aksinch aylantira olish.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasining B1+ darajasi-* turli manbalardan olgan kerakli ma’lumotlarni saralash va tahlil
qilish.
Axborotni aniqlash (распознавание) va kompyuter xotirasiga yozish amallari qaysi uskuna yordamida bajariladi?*Skaner
|
| |
Agar ideal gazning bosimi va absolyut temperaturasi 2 marta ortsa, uning ichki energiyasi qanday o‘zgaradi?

|
Agar ideal gazning bosimi va absolyut temperaturasi 2 marta ortsa, uning ichki energiyasi qanday o‘zgaradi?Agar ideal gazning bosimi va absolyut temperaturasi 2 marta ortsa, uning ichki energiyasi qanday o‘zgaradi?* o‘zgarmaydi
Agar matematik mayatnikning uzunligi 4 marta ortsa, uning chastotasi qanday o‘zgaradi?* 2 marta kamayadi
Agar mis o`tkazgichning uzunligi 2 marta oshirilsa, ko`ndalang kesim yuzi 3 marta kamaytirilsa, o`tkazgichdan o`tadigan tok
kuchi qanday uzgaradi ?
*6marta kamayadi
Agar o`quvchining o`rtacha tezligi 1 m/s, uyidan maktabgacha bo`lgan masofa 600 m bo`lsa, u maktabga 7
50
da yetib borishi
uchun uyidan soat nechada chiqishi kerak?* 10 min
Agar parallel ulangan ikkita bir xil o’tkazgich ketme-ket ulansa, umumiy qarshilik qanday o’zgaradi?*
4 marta ortadi
Agar taqdimot jarayonida (PowerPoint dasturidEsc tugmasi bosilsa, nima xodisa ro’y beradi?*Taqdimot namoyishi to’xtatiladi
Alfa-nurlanishlar deb nimaga aytiladi?* Ikki karra zaryadlangan geliy ionlari Potok bstrx dvuxzaryadnx ionov geliya
Alfa-parchalanish bu adroning o‘z-o‘zidan parchalanishi bo‘lib undan ... chiqib ketadi*
Geliy atomining yadrosi
Al-hosil, tarbiya bizlar uchun-yo hayot yo mamot, yo najot, yo halokat, yo saodat, yo falokat masalasidir, ushbu fikr muallifi qaysi
qatorda to’g’ri ko’rsatilgan?*A.Avloniy
Ali gets up …….. in the morning.d) at 8 p.m.
Amerika Qo‘shma shtatlarida ta’lim tizimida bolalar necha yoshdan necha yoshgacha tarbiyalanadigan maktabgacha tarbiya
muassasalari; 1- 8 - sinflargacha bo‘lgan boshlang‘ich maktablar (bunday maktablarda necha yoshdan necha
yoshgacha o‘qiydilar); 9 – 12 sinflardan iborat o‘rta maktablar (bu maktablarda necha yoshgacha bo‘lgan bolalar
ta’lim oladilar).
*
bolalar 3 yoshdan 5 yoshgacha tarbiyalanadigan maktabgacha tarbiya muassasalari; - 1- 8 - sinflargacha
bo‘lgan boshlang‘ich maktablar (bunday maktablarda 6 yoshdan 13 yoshgacha o‘qiydilar); - 9 – 12 - sinflardan iborat o‘rta
maktablar (bu maktablarda 14-17 yoshgacha bo‘lgan bolalar ta’lim oladilar).
|
| |
Zamonaviy ta’lim vositalarini kanday guruhga ajratish mumkin

Zamonaviy ta’lim vositalarini kanday guruhga ajratish mumkin:
*
INTERAKTIV vositalar va INTERAKTIV bo‘lmagan
vositalar:
Zamonaviy tadqiqotchilarning fikriga kо‘ra о‘qituvchining eng muhim shaxsiy va kasbiy sifati bu?
bolalarni sevish
Zaryadlari +q va 4q bo‘lgan ikkita sharcha bir – biridan d masofada turibdi. Bu zaryadlar oralig‘iga uchinchi +q zaryadni
qo‘yilganda sistema muvozanatda qoladi. Birinchi zaryaddan uchinchi kiritilgan zaryadgacha bo‘lgan masofa x1 ni
toping?* 1/3(d)
Zaryadlari +q va 4q bo’lgan ikkita sharcha bir – biridan d masofada turibdi. Bu zaryadlar oralig`iga uchinchi +q zaryadni
qo’yilganda sistema muvozanatda qoladi. Birinchi zaryaddan uchinchi kiritilgan zaryadgacha bo’lgan masofa x
1
ni
toping?* 1/3(d)
Zonali plastinkani birinchi kim tayyorlagan?*
1875 yil Sore
α - zarralar manbai, qo`rgoshin kollimator, oltin zar, ZnS bilan qoplangan ekran, mikroskop. Bu asboblar qaysi tajribada
ishlatilgan?*
Rezerford, atom tuzilishini
aniklashda
α-yemirilishda yadrodan α-zarra uchib chiqadi va massa soni ... ga kamayadi. * 4
β-yemrilish nazariyasini kim yaratgan? * italyan fizigi E.Fermi
γ-nurlanishda yadroning zaryadi o‘zgaradimi? * o‘zgarmaydi
o‘qish.
О‗quv jarayonida kompyuterlar asosan quyidagicha foydalanilmoqda…
* passiv, faol, interfaol
О‘qituvchi shaxsini ifodalovchi asosiy xususiyat?
kasbiy layoqat va kompetensiya
О’quv jarayonida kompyuterlar asosan quyidagicha foydalanilmoqda…
*passiv, faol, interfaol
Уakuniy nazorat —………………….. * o‘qish tugallangandan keyin davlat attestatsiyasi shaklida o‘tkaziladi
Уig`uvchi linzadan buyumgacha bo`lgan masofa 1 m, tasvirdan linzagacha 25 sm. Linzaning fokus masofasi qanchaga teng?
* 20 sm
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO`YXATI

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO`YXATI
1.X. K.Aripov, A.M.Abdullayev, N.B.Alimova, X.Bustanov, J.Obyedkov, SH. T. Toshmatov, “Elektronika Oʻzbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2012-yil 75-bet
2. Kasb-hunar kollejlari uchun o`quv qo`llanma, A.Xoliqov, O`zbekiston Respublikasi oliy va o`rta maxsus taʼlim vazirligi, oʻrta maxsus kasb-hunar taʼlimi markazi - Toshkent “Raqamli sxematexnika” “Yangi nashr” 2007.
3. X.Aripov, A.Abdullayev, N.Alimova, Bustanov, X.Toshmatov,
O`zbekiston Respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi “Sxemotexnika” -Toshkent; Tafakkur boʻstoni; 2013.
4. X.K.Aripov, A.M.Abdullayev, N.B.Alimova, Elektronika: O`quv qo`llanma – Toshkent – TATU , 2009
5. Aminova D, M.Xoliqova “Elektron zanjirlar mikrosxematexnika” fanidan tajriba ishlarini bajarishga oid uslubiy qoʻllanma.
|
Foydalanilgan adabiyotlar - Kurs ishi mavzu: Mahsulot tannarxiga kiritiladigan xarajatlar hisobi

Foydalanilgan adabiyotlar
1. O`zbekiston Respublikasi davlat byudjeti xarajatlarining samaradorligini
yanada oshirish va davlat moliyaviy nazorati organlari faoliyatini takomillashtirish
To`g`risidagi PQ-128-sonli O`zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori
14.02.2022 yil
2. Ibragimov A., Ochilov I., Qо‘ziev I. Moliyaviy va boshqaruv hisobi –T.:
Iqtisod-moliya. 2008 y.
3. Jo‘raev N., Bobojonov O., Abduvaxidov F., Sotvoldieva D. Moliyaviy va
boshqaruv hisobi. Darslik. -T.: 2007 y.
4. Abdug‘aniyev A.A. Boshqaruv hisobini tashkil etish muammolari, ularning
yechimlari.-T.: TMI. 2003 y.
5. Jumaniyozov K., Maqsudov B. Boshqaruv hisobi asoslari.-T.: Fan. 2000 y.
6. Pardayev A.X. Boshqaruv hisobi. O‘quv qo‘llanma.-T.: G’.G’ulom nomidagi
nashriyot matbaa ijodiy uyi. 2008 y.
7. Pardayev A.X., Pardayev P.X. Boshqaruv hisobi. O‘quv qo‘llanma.-T.:
Akademiya. 2002.
8. Xasanov B.A., Xoshimov A.A. Boshqaruv hisobi. Darslik. - T.: Cho‘lpon
nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2015 y.
9. Xasanov B.A., Xoshimov A.A. Boshqaruv hisobi. Darslik. - T.: Iqtisod moliya.
2005 y.
10. Волкова О.Н. Управленческий учет. Учебник. Москва 2006 г.
11. Financial and managerial accounting, 12e, Carl S.Warren, James M.Reeve,
Jonathan E.Duchac, 2014
12. Wan Madznah Wan Ibrahim, Mohd Rizal Palil “Fundamentals of business
accounting” Oxford university Press, 2014 y.
Internet saytlari
www.gоv.uz. (O‘zbеkistоn Rеspublikаsi hukumаt pоrtаli)
www.mf.uz (O‘zbеkistоn Rеspublikаsi Mоliyа vаzirligi sayti)
www.ziyоnеt.uz (Axbоrоt tа’lim tаrmоg‘i)
www.lеx.uz (O‘z.R. Qоnun hujjаtlаri mа’lumоtlаri milliy bаzаsi)
|
-chizma.Relevant darajasi usuli - Kurs ishi mavzu: Mahsulot tannarxiga kiritiladigan xarajatlar hisobi

6-chizma.Relevant darajasi usuli
10
10
Pardayev Abdunabi/Pardayeva Zulfizar/Boshqaruv hisobi/ Toshkent-2014/60-b
Ishlab chiqarish hajmining relevant darajasi oralig‘ida doimiy xarajatlar
o‘zgarishsiz qoladi.
Lekin, nisbatan uzoqroq muddat olinadigan bo‘lsa, doimiy xarajatlar ham
o‘zgaradi (jihozlar, mehnat resurslari va boshqa ishlab chiqarish omillarining
o‘zgarishi).
Boshqarish maqsadlari uchun odatda ma’lum vaqt oralig‘i olinadi. Faraz qilinadiki,
mana shu vaqt oralig‘ida doimiy xarajatlar o‘zgarishsiz qoladi. Doimiy xarajatlar
o‘zgaradigan bo‘lsa relevant darajasining yangi chizig‘i paydo bo‘ladi (7-chizmaga
qarang).
7-chizma. Doimiy xarajatlar o‘zgaradigan bo‘lganda relevant darajasining yangi
chizig‘i paydo bo‘lishi
11
11
Pardayev Abdunabi/Pardayeva Zulfizar/Boshqaruv hisobi/ Toshkent-2014/60-b
8-chizma “Xarajatlar – ishlab chiqarish hajmi - foyda”tahlili
12
Amaliyotda «xarajatlar – ishlab chiqarish hajmi - foyda» ko‘rsatkichlarining o‘zaro
bog‘liqligini grafik, turli formulalar yoki jadvallar ko‘rinishida ham izohlash
mumkin. Bozorni shakllantirish va uni tartibga solish usullarini ishlab chiqish talab,
taklif va baho kabi o‘zaro aloqador va o‘zaro bog‘liq bozor elementlarini to‘g‘ri
belgilab olish orqali amalga oshiriladi.
Tizimdagi bu elementlar doimo o‘zgaruvchan bo‘lib, ishlab chiqarish omillari,
xarajatlar va daromadlilik kabi omillar ta’sirida bo‘ladi.Mahsulot ishlab chiqarish
hajmi va yalpi daromad o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni o‘rganish, ishlab
chiqarishning «zararsizlik» darajasini tahlil qilish orqali amalga oshiriladi. Bunda
har qanday xo‘jalik yurituvchi subyekt rahbariyati oldida ishlab chiqarish
hajmining «kritik nuqtasini», ya’ni daromad va xarajatlar tenglashgan nuqtani
aniqlash muhimdir. Halkaro amaliyotda «kritik nuqtani» aniqlashning tenglik,
marjinal daromad va grafik usullari qo‘llaniladi.
12
Pardayev Abdunabi/Pardayeva Zulfizar/Boshqaruv hisobi/ Toshkent-2014/61-b
|
-chizma. Doimiy xarajatlar va yarim o’zgaruvchan xarajatlkar

Shunga muvofiq, xo‘jalik yurituvchi subyektlarda boshqaruv hisobini tashkil
qilish va yuritishda ayrim olingan texnologik jihozlarning normal quvvat bilan
ishlashi hisobga olinishi lozim.
Ishlab chiqarish hajmi bilan xarajatlar o‘rtasida (o‘zgaruvchan xarajatlar)
o‘zaro to‘g‘ri chiziqli bog‘lanish mavjud (5-chizma).
Shu bilan birgalikda bir qancha xarajatlar ishlab chiqarish quvvati bilan "to‘g‘ri
chiziqli bog‘lanishda" bo‘lmaydi (to‘g‘ri chiziqsiz bog‘lanish).
Agar hamma o‘zgaruvchan xarajatlar ishlab chiqarish quvvati bilan to‘g‘ri
chiziqli bog‘lanishda bo‘lganda edi, ularni tahlil qilish, rejalashtirish va tegishli
boshqaruv qarorlarini qabul qilishda foydalanish mumkin bo‘lar edi.
To‘g‘ri chiziqsiz bog‘langan xarajatlarni rejalashtirish qiyin lekin ularni ham
boshqaruv qarorlarini qabul qilishda hisobga olish zarur.
“Chiziqli aproksimatsiya” (yoki “relevant darajasi usuli”) usulidan foydalanish
xuddi ana shunday chiziqsiz bog‘langan xarajatlarni chiziqsiz bog‘lashga
moslashishini ta’minlaydi (6-chizma).
Relevant darajasi usuli – bu ishbilarmonlik faolligini aniqlash usulidir. Bu
usulda chiziqsiz bog‘langan xarajatlar shartli ravishda chiziqli bog‘lanishga
moslashtiriladi:
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi

|
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi
|
bet | 1/4 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 28,38 Kb. | | #144292 |
Bog'liq 1-MI Panjiyev
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“O‘RNATILGAN TIZIMLAR”
fanidan
Mustaqil ish-1
Mavzu: AVR mikrokontrollerlarida ornatilgan dasturiy taminot ishlab chiqish.
Bajardi: Kompyuter injiniringi ta’lim yo‘nalishi
022-20 SKIo‘ guruh
Panjiyev Javohir
Qabul qildi: Qo’chqorov M.A
Toshkent 2023
Mavzu: AVR mikrokontrollerlarida ornatilgan dasturiy taminot ishlab chiqish
Reja:
1. AVR mikrokontrollerlari
2 O'rnatilgan tizimlarda wifi
3. DSPga asoslangan o’rnatilgan tizimlar
4. Xulosa
5. Adabiyotlar
AVR mikrokontrollerlarida ornatilgan dasturiy taminot ishlab chiqish.
Mikrokontroller protsessorli mini kompyuterga o'xshaydi, shuningdek, operativ xotira, ROM, ketma-ket portlar, taymerlar va bitta chipga o'rnatilgan kiritish-chiqarish tashqi qurilmalari. U ma'lum darajadagi boshqaruvni talab qiluvchi aniq vazifalar uchun mo'ljallangan, masalan, televizorning masofadan boshqarish pulti, LED displey paneli, aqlli soatlar, transport vositalari, svetoforni boshqarish, haroratni nazorat qilish va boshqalar. Bu mikroprotsessor, xotiraga ega yuqori sifatli qurilma. , va bitta chipdagi kirish / chiqish portlari. Bular kompyuter tizimining miyalari bo'lib, ularsiz muayyan funktsiyalarni bajarish uchun etarli sxemalarni o'z ichiga oladi tashqi xotira. Uning tashqi komponentlari yo'qligi sababli, u kamroq quvvat sarflaydi, bu uni akkumulyatorli qurilmalar uchun ideal qiladi. Oddiy qilib aytadigan bo'lsak, mikrokontroller kamroq tashqi uskunaga ega bo'lgan to'liq kompyuter tizimidir.
AVR mikrokontroller xotirasi
AVR mikrokontrollerlarida xotira Garvard arxitekturasida amalga oshiriladi, bu buyruqlar va ma'lumotlar xotirasini ajratishni nazarda tutadi. Bu shuni anglatadiki, buyruqlarga kirish ma'lumotlarga kirishdan mustaqil ravishda amalga oshiriladi. Bunday tashkilotning afzalligi xotiraga kirish tezligini oshirishdir.
|
| |
Kurs ishi mavzu: Mahsulot tannarxiga kiritiladigan xarajatlar hisobi

Kurs ishi mavzu: Mahsulot tannarxiga kiritiladigan xarajatlar hisobi
Download
3,09 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/14
Sana
14.05.2024
Hajmi
3,09 Mb.
#232203
Download
3,09 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kurs ishi mavzu: Mahsulot tannarxiga kiritiladigan xarajatlar hisobi
Download
3,09 Mb.
Matnni ko'rish
Mahsulot (ish, xizmatlar) tannarxini kalkulyatsiya qilish usullari

yerda mahsulotni ishlab chiqarish bilan bog‘liq barcha xarajatlar to‘g‘risidagi
ma’lumotlarni to‘plash maqsadga muvofiqdir. Ko‘p hollarda bu nisbatan mustaqil
bo‘lmagan kichik darajadagi tarkibiy tuzilma bo‘lib, u ishlab chiqarish uchastkasi,
brigada, sex bo‘lishi mumkin.
Rivojlangan bozor iqtisodiga ega bo‘lgan mamlakatlar amaliyotida, xo‘jalik
yurituvchi subyektlarda ishlab chiqarilayotgan mahsulot birligi tannarxini
hisoblashning uchta usulidan foydalanishadi: mahsulot birligi tannarxini
barcha
xarajatlarni
hisobga olib hisoblash usuli; faqat
o‘zgaruvchan xarajatlarni
hisobga olib hisoblash usuli, shuningdek
normativ xarajatlarni
kiritgan holda
tannarxni hisoblash usuli.
19
Xarajatlarni guruhlashning barcha ko‘rinishlari turli xildagi boshqaruv
qarorlariniqabul qilish uchun qo‘llaniladi.
Xarajatlarni hisobga olishning “to‘liq xarajatlar” usuli xo‘jalik yurituvchi
subyektda ishlab chiqarilayotgan mahsulot birligining to‘liq tannarxi qanchani
tashkil qilganini ko‘rsatadi. Bu shu xo‘jalik yurituvchi subyektda moliyaviy
hisobni yuritish, soliq munosabatlarini tashkil qilish va hisob-kitoblarini olib
borish, shuningdek moliyaviy hisobotlarni tuzish imkoniyatini yaratadi.
Xo‘jalik yurituvchi subyektda boshqaruv hisobini tashkil qilish va yuritish
uchun, albatta, ana shu xo‘jalik yurituvchi subyektda ishlab chiqarilayotgan
mahsulot birligining tannarxini “o‘zgaruvchan xarajatlar” usuli orqali hisoblash
ham joriy qilinishi lozim bo‘ladi.
Shu bilan birgalikda, bozor va undagi iste’molchilarning manfaatlari nuqtai-
nazaridan kelib chiqib me’yoriy miqdordagi mahsulotlar ishlab chiqarilayotgan
xo‘jalik yurituvchi subyektlarda ishlab chiqarilayotgan mahsulot birligining
tannarxini hisoblashda ana shu ikki usuldan tashqari “normativ xarajatlar” usulidan
ham foydalaniladi. Bu usulning afzalligi shundaki, xarid miqdori yoki sotish hajmi
aniq bo‘lgan vaqtda oldindan qilinadigan barcha xarajatlar miqdorini, belgilangan
xarajatlar normasidan foydalangan holda, imkon qadar aniq belgilash mumkin.
-chizma. Xarajat turlari - Kurs ishi mavzu: Mahsulot tannarxiga kiritiladigan xarajatlar hisobi

O‘zgaruvchi xarajatlarning standart miqdorlari xo‘jalik yurituvchi
subyektdagi resurslar sarfi me’yorlarigagina bog‘liq bo‘lsa, doimiy xarajatlar esa
ham resurs sarfi me’yorlariga, shuningdek, amaldagi xarajatlar miqdoriga bog‘liq
bo‘ladi. Ya’ni, doimiy xarajatlardan ayrimlari resurslar sarfi me’yorlari orqali
hisoblansa, qolgan bir qismi faqat amalda qilingan xarajatlar yig‘indisidan iborat
bo‘ladi. Doimiy xarajatlarning shu ikkinchi qismi standartini aniqlashda oldingi
yillarda ishlatilgan shu ko‘rinishdagi xarajatlarning amaldagi qiymatlaridan
foydalaniladi. Bunda me’yorlar 2-ifoda orqali aniqlanadi.
-chizma. O’zgaruvchan xarajatlar - Kurs ishi mavzu: Mahsulot tannarxiga kiritiladigan xarajatlar hisobi

2-chizma. O’zgaruvchan xarajatlar 6 Ishlab chiqarish hajmi o‘zgarishi bilan xarajat elementlarining o‘zgarishi orasidagi
bog‘liqlik xarajatlarni nazorat qilishda asosiy o‘rinda turadi. Buning uchun o‘z
navbatida o‘zgaruvchan va doimiy xarajatlarni bir-biridan ajrata olish lozim.
6
Pardayev Abdunabi/Pardayeva Zulfizar/Boshqaruv hisobi/ Toshkent-2014
Shu bilan birga, «o‘rtacha xarajatlar miqdori» tushunchasi ham mavjud.
Aksariyat hollarda o‘rtacha xarajatlar «keltirilgan xarajatlar» ham deb yuritiladi.
Shuni ta’kidlash joizki, xarajatlar ustidan nazorat olib borganda yoki umuman
tannarxni hisobga olishda keltirilgan doimiy xarajatlarni alohida-alohida inobatga
olgan ma’qul. Chunki faoliyat natijasida erishish mumkin bo‘lgan ish hajmining
o‘zgarishi faqat o‘zgaruvchan xarajatlar miqdoriga bevosita ta’sir etadi.
Xarajat moddalari orasida mohiyati jihatidan xo‘jalik yurituvchi subyekt ish
birliklarining oshishiga to‘g‘ri proporsional ravishda o‘zgaruvchi xarajatlarni
o‘zgaruvchi xarajatlar guruhiga kiritamiz. Bu guruhga taalluqli bo‘lgan
ko‘rsatkichlar nima sababdan o‘zgaruvchan xarajatlar hisoblanishi asoslangan. Bu
guruhga kiruvchi xarajatlar u yoki bu jihatdan xo‘jalik yurituvchi subyekt ish
natijalariga bog‘liq ravishda o‘zgaradi.
Xo‘jalik yurituvchi subyektdagi doimiy xarajatlar guruhiga kiruvchi
xarajatlarning o‘ziga xos xususiyatlari shundaki, ularning miqdori xo‘jalik
yurituvchi subyekt faoliyati natijasi bo‘lgan ishlab chiqarish hajmiga bog‘liq emas,
ya’ni unga (ishlab chiqarish hajmiga) nisbatan doimiy xarajatlar o‘zgarmasdir.
Doimiy xarajatlar mutlaq miqdorining ishlab chiqarish hajmiga nisbati keltirilgan
doimiy xarajat miqdorini ifodalaydi va bu ko‘rsatkichning umumiy xarajatdagi
ulushi ishlab chiqarish hajmi oshgan sari kamayib boradi.
Qayd qilish joizki, ayrim xarajat turlarini shartli-doimiy xarajatlar turlariga
ham, shartli-o‘zgaruvchan xarajatlar turlariga ham kiritib bo‘lmaydi. Aniqrog‘i,
ayrim tur xarajatlar bir vaqtning o‘zida ham o‘zgaruvchan, ham doimiy xarajat
komponentiga ega bo‘ladigan xarajatlar hisoblanadi. Shuning uchun bunday
xarajatlarni yarim o‘zgaruvchan xarajatlar deb hisobga olgan ma’qul.
Masalan, telefon xizmati xarajatlari:
bir oylik belgilangan ta’rif to‘lanishi lozim bo‘lgan summa – doimiy xarajat
guruhiga kiritiladi;
shaharlararo va xalqaro so‘zlashuv xarajatlari bo‘lsa, o‘zgaruvchan xarajat
guruhiga kiritiladi.
Ijara to‘lovlari xarajatlarida ham shunday holatni kuzatish mumkin. Do‘kon
ijarasi qayd qilinadigan summa sifatidagi bir to‘lov va tovar aylanmasidan foiz
sifatida ikkinchi to‘lovdan ham iborat bo‘lishi mumkin.
Aqliy hujum metodi qo‘llanilganda qanday qoidalar inobatga olinadi?1. Bildirilgan fikr-g‘oyalar muhokama qilinmaydi va

|
Aqliy hujum metodi qo‘llanilganda qanday qoidalar inobatga olinadi?1. Bildirilgan fikr-g‘oyalar muhokama qilinmaydi vaAqliy hujum metodi qo‘llanilganda qanday qoidalar inobatga olinadi?1. Bildirilgan fikr-g‘oyalar muhokama qilinmaydi va
baholanmaydi 2. Bildirilgan xar qanday fikr-g‘oyalar, ular xatto to‘g‘ri bo‘lmasa ham inobatga olinadi 3. Har bir ta’lim
oluvchi qatnashishi shart. 4. Har bir ta’lim oluvchi baholanishi shart* 1,2,3
Aqliy hujum metodining kanday shakllari mavjud.?* og`zaki va yozma
Aqliy hujum metodining kamchiliklari to’gri ko’rsatilgan qatorni ko’rsating?
Aqliy hujum metodining mohiyati nimadan iborat?*
Mavzu bo’yicha g’oyalar tanlash va g’oya yuzasidan o’quvchilarning
fikrini aniqlash
Aqliy hujummetodining afzalligi nimada?* Aytilgan fikrlar tanqid qilnmaydi va baholanmaydi
Aqliy hujummetodining qanday shakllari mavjud? * og’zaki, yozma
Aqliy hujumusulini qo’llaganda o’quvchiga qanday imkoniyat beriladi?*Keng doirada fikrlashga
AQSh o‘rta maktablarida qanday yoshdagi bolalar Ta'lim oladilar?* 14-17 yosh
AQSH da boshlang`ich maktab necha yil davom etadi? * 6 yil
AQSH da to’liqsiz o’rta maktab doirasida fizika kursi mavjud bo`lib, u 8-9 sinflarda necha soatni tashkil qiladi.* 140 soat
AQShda boshlang‘ich o‘rta ta’lim necha yilni tashkil ? * 5-12
AQShda boshlang‘ich ta’lim necha yilni tashkil ? * 1-8
AQShda majburiy ta’lim necha yoshgacha belgilangan?а)16 yoshgacha
Arab
raqamlarini Evropaga kim kiritgan?*Al-Xorazmiy
arqon 0,5 Kn maksimal kuch bilan ta’sir qiladi. Agar ishqalanish koeffitsiyenti 0,1 ga
Asosiy o‘quv-rejalashtirish hujjatlaridan biri bo‘lib, uni o‘qituvchi o‘quv dasturi va taqvim-mavzu rejasi asosida tuzadi bu -
*
Dars rejasi
Atom tuzilishini o‘rganishda 1860 yilda nemis olimlari G.Kirxgof (1824-1887 yy) va R.Bunzen (184-1898) ochgan kanday usuli
muhim rol o‘ynadi?
*
spektral analiz
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Aqliy hujum metodi qo‘llanilganda qanday qoidalar inobatga olinadi?1. Bildirilgan fikr-g‘oyalar muhokama qilinmaydi va
|
O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bunday vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimi to‘g‘risida

|
O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bunday vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimi to‘g‘risida
|
bet | 2/3 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #241626 |
Bog'liq 3-topshiriqO‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bunday vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimi to‘g‘risida
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bunday vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimining asosiy maqsadi va vazifalarini, uning tashkiliy-funksional tuzilmasini hamda faoliyat ko‘rsatish tartibini belgilaydi.
2. Favqulodda vaziyatlarda ularning oldini olish va bunday vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimi (keyingi o‘rinlarda — FVDT) — davlat boshqaruvi organlari, xo‘jalik birlashmalari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa tashkilotlarning boshqaruv organlari, kuchlari va vositalaridan iborat tizim.
3. FVDT o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, O‘zbekiston Respublikasi Fuqaro muhofazasi boshlig‘i hamda favqulodda vaziyatlar vazirining buyruqlari va ko‘rsatmalariga, O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga, ushbu Nizomga, shuningdek, boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga amal qiladi.
4. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
aholini va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish — favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish choralari, usullari, vositalari tizimi, sa’y-harakatlar majmui;
favqulodda vaziyatlarning oldini olish — oldindan o‘tkaziladigan hamda favqulodda vaziyatlar ro‘y berishi xavfini imkon qadar pasaytirishga, bunday vaziyatlar ro‘y bergan taqdirda esa odamlarning hayotini asrab qolish va sog‘ligini saqlashga, atrof tabiiy muhitga yetkaziladigan zarar va moddiy talafotlar miqdorini kamaytirishga qaratilgan tadbirlar kompleksi;
favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish — favqulodda vaziyatlar ro‘y berganda o‘tkaziladigan hamda odamlarning hayotini asrab qolish va sog‘ligini saqlashga, atrof tabiiy muhitga yetkaziladigan zarar va moddiy talafotlar miqdorini kamaytirishga, shuningdek, favqulodda vaziyatlar ro‘y bergan zonalarning kengayishiga yo‘l qo‘ymaslikka hamda xavfli omillar ta’sirini tugatishga qaratilgan qutqaruv ishlari va kechiktirib bo‘lmaydigan ishlar kompleksi;
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bunday vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimi to‘g‘risida
|
15-ma'ruza. Stanoklar xaqida umumiy tushunchalar Qo‘l bilan boshqariladigan hammabop stanoklar

|
15-ma'ruza. Stanoklar xaqida umumiy tushunchalar Qo‘l bilan boshqariladigan hammabop stanoklar
|
bet | 1/8 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 39,91 Kb. | | #126675 |
Bog'liq 15-ma\'ruza. Stanoklar xaqida umumiy tushunchalar Qo‘l bilan bosh-fayllar.org
15-ma'ruza. Stanoklar xaqida umumiy tushunchalar Qo‘l bilan boshqariladigan hammabop stanoklar
15-ma'ruza. Stanoklar xaqida umumiy tushunchalar
Qo‘l bilan boshqariladigan hammabop stanoklar texnologik amalning ishlov berilayotgan zagotovka holatini, shaklini va sifatini o‘zgartirishga qaratilgan qismini bajaradi, bekorchi yurishlar va ish sikli elementlari ketma-ketligini. boshqarish ishchi tomonidan bajariladi (tugmachalar, dastaklar, maxoviklar va sh.k. yordamida).
Hammabop avtomatlar va yarim avtomatlar qo‘l bilan boshqariladigan stanoklarga qaraganda yuqori unumdorligi va bir yo‘la ko‘p stanokda ishlashning katta imkoniyatlari bilan ajralib turadi. Yuqori unumdorlik ayrim ish bajaruvchi va bekorchi yurishlarni bir vaqtga to‘g‘ri keltirish hisobiga ta’minlanadi. Masalan, ko‘p shpindelli (gorizontal o‘qli, ketma-ket harakat qiladigan) hammabop tokarlik avtomatida turli vaziyatlarda kesib ishlash bir vaqtning o‘zida amalga oshiriladi va shu bilan vaziyatlar qo‘shilib ketadi. Shuning uchun sikldagi bekorchi yurishlar davomiyligi vaziyatlardagi ishlovlar vaqtining yig‘indisi bilan emas, balki ulardan eng ko‘p davom etgani bilan o‘lchanadi. Bekorchi yurishlar o‘zaro (supportlarni bir vaqtda yaqin keltirish va uzoqlashtirish) va ish bajaruvchi yurishlar (zagotovkani uzatish va qotirish) bilan qo‘shilib ketadi. Avtomat va yarim avtomatlarni qayta sozlashda (bir necha soat davom etadi) ularning unumdorligi pasayib ketadi, chunki ularning tezkorligi avtomatlashmagan stanoklarnikiga qaraganda ancha past. Shu sababdan hammabop avtomat va yarim avtomatlardan ko‘p guruhli va yalpi ishlab chiqarishda foydalaniladi.
Ixtisoslashtirilgan va maxsus avtomatlar hamda yarim avtomatlar faqat yalpi ishlab chiqaradigan korxonalarda va uzoq muddat o‘zgarishsiz qoladigan detallarni yasashda qo‘llanadi. Ixtisoslashgan stanoklar shundayki, ularni tor doiradagi bir tur detallarni yasashga moslab olish mumkin. Maxsus stanoklar muayyan turdagi detallardan boshqasini yasay olmaydi. Konstruksiya jihatdan va guruhga kirgan stanoklar hammabop uskunalardan ancha sodda, chunki ish bajaradigan yurishlarni ta’minlaydigan mexanizmlar (bir va ko‘p shpindelli avtomatlarning supportlari, kuch uzatuvchi kallaklar va b.) va bekorchi yurishlarga xizmat qiladigan mexanizmlar (o‘rnatish, burish va qotirish mexanizmlari, tashuvchi qurilmalar va b.) kamayadi. Bundan tashqari, ishlovning optimal tartibini qo‘llash, yuqori bikirligi tufayli esa kesish rejimini ko‘tarish imkoniyati bor. Bularning hammasi mehnat unumini yanada oshiradi.
Bu guruh stanoklarni mahsulot tez-tez o‘zgarib turadigan sharoitda qo‘llash kerak emas, shunga qaramay, ular ishlashga qodir.
|
| |
Ma’lumot turi - D r. X. Djuraev, Sh. Yu. Djabbarov, B. M. Umirzakov tarmoq protokollari

18
1.7 - jadval.
Shaxsiy foydalanishni taqsimlash xizmatisiz xududni (joyini) boshqarish
Taqsimlash xizmati ma‘lumotni borligini va yo‗qligini tekshirib,
ma‘lumotni shu xududda to‗g‗ri (aniq) qabul qilib foydalanishni, bitta markaziy
manbadan abonentlarga tarqatadi.
Uzatish vaqtida taqsimlash xizmati shaxsiy boshqaruvsiz xabarlar oqimini
uzluksiz foydalanuvchi xududida taqsimlanishini, foydalanishi mumkin bo‗lgan va
bo‗lmagan tasvirlarni ma‘nosiga va o‗zgarishlariga alohida e‘tibor qaratadi.
Ma’lumot 
turi - D r. X. Djuraev, Sh. Yu. Djabbarov, B. M. Umirzakov tarmoq protokollari

16
1.4-jadval davomi
Hujjatlar
Yuqori tezlikli telefaks Abonentlar orasida matn (tekst)li,
grafikli hujjat va rasmlar almashish
Yuqori sifatli
tasvirlarni almashish
Professional rasmlarni rentgenli
rasm va boshqa meditsinaga oid
rasmlar, o‗yinlar
Hujjatlarni almashish
Foydalanishlar orasida turli
hujjatlarni almashish
1.5-jadval.
Xabarlarni almashish tavsifi
Xabarlar almashish xizmatini (1.5-jadval) belgilash uchun to‗g‗ridan to‗g‗ri
bo‗lmagan aloqalardan foydalanish orasida, xabarlarni himoyalab ham turadi.
Markaziy qurilma oralig‗idagi punktlarni himoyalashda, avtomatik marshrutizator
ma‘lumotlarni qabul qiluvchiga yo‗naltiradi. Bu vazifa xabarlarni almashish
jarayonida uni sifatini oshiradi. Xabarlarni himoya qilishda, elektron pochta qutisi
yoki ―xabarlarni qayta ishlab chiqish‖ tizimida muharrirlik funksiyasidan
foydalanib xabarni tiklab beradi. Xabarlarni ishlab chiqish funksiyasi yoki elektron
pochta qutisidagi matnlar, ma‘lumot, rasmlar va boshqa xabarlar almashish
xizmatiga misol bo‗la oladi.
tizimlar arxitekturasi - D r. X. Djuraev, Sh. Yu. Djabbarov, B. M. Umirzakov tarmoq protokollari

31
OSI modeli amalda keng qo‗llanilishi va ahamiyatli bo‗lishiga qaramasdan,
ko‗plab kommutatsiya modellaridan biridir. Bu modellar va ularga bog‗liq bo‗lgan
protokollar pog‗onalar soni, funksiyalari, xabarlar formati, xizmatlari va boshqa
ko‘rsatkichlari bilan bir-biridan farq qilishi mumkin.
Ochiq tizimlarning standart xolatdagi o‗zaro bog‗lanishi quyidagicha:
- o‗zaro ochiq tizimning etalon modeli;
- etalon modelini qanoatlantiradigan xizmatlarning aniq to‗plami;
- xizmatlar bajarilishini ta‘minlovchi va ularni amalga oshirish uchun ishlab
chiqilgan protokollar to‗plami.
D r. X. Djuraev, Sh. Yu. Djabbarov, B. M. Umirzakov tarmoq protokollari

D r. X. Djuraev, Sh. Yu. Djabbarov, B. M. Umirzakov tarmoq protokollari
Download
3,37 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/54
Sana
22.12.2023
Hajmi
3,37 Mb.
#126392
Download
3,37 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
D r. X. Djuraev, Sh. Yu. Djabbarov, B. M. Umirzakov tarmoq protokollari
Download
3,37 Mb.
Matnni ko'rish
Xarajatlarni kamaytirish - D r. X. Djuraev, Sh. Yu. Djabbarov, B. M. Umirzakov tarmoq protokollari

Xarajatlarni kamaytirish: o‗tkazish qobiliyatidan samarali foydalanish va
qimmat tarmoq infratuzilishlari yangilanishini arzonligi;
Samaradorlikni oshirish: tarmoqni ikkinchi pog‗onada bir nechta mantiqiy
guruhlarga bo‗lish (keng eshittirishli domen) ortiqcha tarmoq trafigini sonini
kamaytiradi va samaradorlikni oshiradi;
Keng eshittirishli domenlarni kamaytiradi: tarmoqni VLANlarga ajratish
keng eshittirishli domendagi qurilmalar sonini kamaytiradi.
Axborot texnologiyalari bo‘limining samaradorligini oshirish: VLAN
43
tarmog‗i
tarmoqni
boshqarishni soddalashtiradi. Yangi kommutatorni
ekspluatatsiyaga kiritishda ko‗rsatilgan portlarda kerakli qoida va jarayonlarni
amalga oshiradi. Axborot texnologiyalari mutaxassislari VLAN ga tegishli nom
bilan tarmoq funksiyasini tezda aniqlashadi.
Ilova va loyihalarni boshqarishni soddaligi: VLAN tarmog‗i
foydalanuvchilar va tarmoq qurilmalarining tarmoqni geografik talabi yoki ishlashi
bo‗yicha moslashtirishi uchun birlashtiradi. Amaliy pog‗onada ishlashni va
loyihalashni boshqarish funksiyalarini ajratilganligi hisobiga sodda tuzilgan.
Masalan, bunday amaliy topshiriqqa – o‗qituvchilarni elektron ta‘lim olish uchun
ilovalarni ishlab chiqish platformasi kiradi.
Har bir VLAN tarmoq qaysidir IP tarmoqqa tegishli bo‗ladi. VLAN ni
loyihalashda tarmoq manzillashining ierarxik tizimini amalga oshirishni inobatga
olish lozim. Ierarxik manzillash deganda tarmoqni to‗liq ishlashida VLAN
tarmog‗i yoki IP tarmoqning segmentlarini tartibli berilgan raqamlanishi
tushuniladi.
Zamonaviy kommutatsiyalanadigan tarmoqda har xil turdagi hujumlar
mavjud. VLAN arxitekturasi tarmoqqa xizmat ko‗rsatishni osonlashtiradi, ammo
yomon niyatli odamlarga hujum qilish uchun imkoniyat beradi. Qanday har xil
turdagi hujumlarning xarakatlanishini va hujumlarni xavfini kamaytirish usullarini
tushunish kerak.
VLAN hopping hujumi begona VLAN hujum qilinayotgan VLAN trafigini
ko‗rishga yordam beradi. Kommutator spufinggi – VLAN tarmog‗ining hujum turi
bo‗lib, bunda noto‗g‗ri o‗rnatilgan trank porti ishlatiladi. Avtomatik xolatda trank
portlar barcha VLAN tarmoqlariga kirishi mumkin va qoidaga ko‗ra
kommutatorlar o‗rtasida, ya‘ni fizik kanal orqali bir nechta VLAN lar uchun
trafikni uzatadi.
44
2.3. Kanal pog‗onasi protokollari (Frame Relay, ATM)
D r. X. Djuraev, Sh. Yu. Djabbarov, B. M. Umirzakov tarmoq protokollari - bet 8

28
- markaziy boshqaruvga ega bo‗lmagan tarmoqlar
. Bunday tarmoqlarda
boshqaruv tizimi tarqoq tuzilishga ega va ma‘lumot uzatish tarmog‗ining barcha
pog‗onalari bo‗yicha tarqalgan shunday markazlarni o‗z ichiga oladi;
- aralash boshqaruvga ega bo‗lgan tarmoqlar.
Aralash boshqaruvda
ma‘lum chegarada markaziy va markaziy bo‗lmagan boshqruv tamoyillari
qo‗llaniladi.
1.3.
Ochiq tizimlarning o‗zaro bog‗lanish etalon modeli
―Ochiq tizimlarning o‗zaro bog‗lanishi‖ atamasi tizimlar orasidagi ma‘lumot
uzatish jarayonlariga tegishlidir, ya‘ni hamkorlikda foydalaniladigan standartlarni
ishlatish tufayli, bir – birlari uchun tizimlar ochiqdir.
Bir qator funksiyalarni bajarib, u yoki bu pog‗ona tarkibiga kiruvchi ochiq
tizimning bir qismi
ob’ekt deb ataladi.
Xalqaro standartlashtirish tashkiloti (ISO) jahonning ko‗p mamlakatlarida
axborot tarmog‗i va kompyuter tizimlarini tashkil qilish tajribasini taxlil qilib,
hisoblash tarmoqlarini tashkil qilish konsepsiyasini ishlab chiqdi va uni
ochiq
-chizma
“Xarajatlar - ishlab chiqarish hajmi – foyda” ko‘rsatkichlarining o‘zaro

9-chizma
“Xarajatlar - ishlab chiqarish hajmi – foyda” ko‘rsatkichlarining o‘zaro
bog‘liqligi
13
10-chizma
“Xarajatlar - ishlab chiqarish hajmi - foyda”
14
ko‘rsatkichlari o‘zaro bog‘liqligining formulada ifodalanishi
13
Pardayev Abdunabi/Pardayeva Zulfizar/Boshqaruv hisobi/ Toshkent-2014/62-b
14
Pardayev Abdunabi/Pardayeva Zulfizar/Boshqaruv hisobi/ Toshkent-2014/62-b
11-Chizma.Kritik nuqta formulasi:
Xo‘jalik yurituvchi subyekt bolalar paypoqchalari ishlab chiqaradi. Bir juft
paypoqning o‘zgaruvchan xarajatlari – 50 so‘m, doimiy xarajatlarning umumiy
summasi, hisobot davrida – 20 ming so‘m. Bir dona mahsulotning sotilish bahosi –
90 so‘m. Bu yerda sotish hajmini aniqlash uchun quyidagi tenglik kelib chiqadi:
90 x X = 50 x X + 20000 ---> 40 x X = 20000 --->X=500 dona yoki, pul birligida
90 x 500 = 45 ming so‘m
Shu misolning grafigi quyidagicha bo‘ladi:
Mahsulot birligidagi kritik nuqta
Grafikdan yaqqol ko‘rinib turibdiki, xo‘jalik yurituvchi subyekt 500 donagacha
bolalar paypoqchalarini ishlab chiqsa, uning daromadi bilan xarajatlari miqdori
teng bo‘lib, foyda olish imkoniyati nolga teng (kritik nuqta) bo‘ladi. Besh yuz
birinchi juft paypoqchadan boshlab xo‘jalik yurituvchi subyekt foyda ola boshlaydi.
Ishlab chiqarish hajmi 500 donadan pastga tushsa xo‘jalik yurituvchi subyekt
so‘zsiz zarar ko‘ra boshlaydi.
Har qanday xo‘jalik yurituvchi subyektda boshqaruv hisobini tashkil qilish
ana shu xo‘jalik yurituvchi subyektning faoliyat turlari bo‘yicha xuddi mana shu
ma’lumotni aniqlab olishdan boshlanishi lozim.
|
Aloqa xizmati - D r. X. Djuraev, Sh. Yu. Djabbarov, B. M. Umirzakov tarmoq protokollari

12
1.4 – rasm. Ma‘lumot uzatish tarmoqlarining tasniflanishi
Aloqa kanalida ohirgi qurilmaga (manba va ma‘lumotni qabul qiluvchi
qurilmaga) terminallarni to‗g‗ridan-to‗g‗ri bog‗lanishi – ma‘lumot uzatish
apparaturasi deyiladi. Ma‘lumot uzatish apparaturasiga modem xizmatini, adapter
terminallari, tarmoq kartasini misol qilishimiz mumkin. Ma‘lumot uzatish
qurilmasini ishlashi uzatishlarga javobgarlik, fizik tuzilishi tekislanishi va aloqa
liniyasining aniqligini ta‘minlab berishiga xizmat qiladi.
Bugungi kunga kelib telekommunikatsiya texnikasi axborotni 5 ta
ko‗rinishda uzatib kelmoqda:
matnli (tekstli);
ovozli;
grafikli;
videoli;
ma‘lumotli.
13
Masalan, biror bir hodisani tasvirlashda axborotni quyidagi usullaridan
foydalanish mumkin:
rang, xid va ta‘m orqali 2% dan 5% gacha
ifodalash mumkin;
matn (harf va raqamlar) orqali 7% gacha ifodalash mumkin;
ovoz (tovushning past-balandligi, intonatsiya va pauzalar) orqali 38% dan
45% gacha ifodalash mumkin;
xarakat va mimikalar orqali 35% dan 52% gacha ifodalash mumkin;
multimediya xizmati (xarakat va ovozning birgalikda mujassamlashgan
holda uzatish) orqali 95% dan 98% gacha uzatish mumkin.
Har bir xabar turlari uchun o‗tkazish yo‘lagi mavjud (1.2-jadval).
1.2-jadval.
Xizmat turlari
Xizmatlar
Interaktiv
Taqsimlanishi
Dialogli
Xabarlar almashishi
Ma‘lumot qidirish
Shaxsiy boshqarishsiz
foydalanish
tomoniga
Shaxsiy boshqarishdan foydalanish
tomoniga
Ma‘lumot uzatish xizmati 5 ta ko‗rinishdagi xabarlarni turli vositalar bilan
uzatishni amalga oshiradi. Ma‘lumot uzatish xizmati uchun texnik - qurilmalarni
tuzilishsini va telekommunikatsiyani asosiy tarmog‗idan operatorni ma‘lumot
uzatish xizmatidan foydalanishga ruxsat berishi va aloqani qabul qilishi lozimdir.
14
1.3 – jadval.
O‗tkazish yo‘lagining talabi uchun qo‗shimcha yo‘laklarni ajratish
Dialogli xizmat (1.4 - jadval) - shaxsiy kompyuter va foydalanuvchi orasida
uzatishdan foydalanish amaliy real masshtab vaqtida aniq xizmatlarni ko‗rsatadi.
Bu ma‘lumot oqimi simmetrik va simmetrik bo‗lmagan muhitlarda bo‗ladi. Sifatli
dialogli xizmatlarga telefon xizmati, ma‘lumot
uzatish xizmati va
videokonferensiyali aloqa xizmatlari misol bo‗la oladi.
Texnogen chiqindilarni gidrometallurgik jarayonda qayta ishlash

|
Texnogen chiqindilarni gidrometallurgik jarayonda qayta ishlash
|
bet | 1/2 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 176,5 Kb. | | #119801 |
Bog'liq Texnogen chiqindilarni gidrometallurgik jarayonda qayta ishlash
Texnogen chiqindilarni gidrometallurgik jarayonda qayta ishlash
REJA
1-. Zaharli va texnogen chiqindilarning xususiyatlari va manbalari
2. Tuproqda kimyoviy elementlar va moddalar miqdori, ularning qabul qilingan msyor (QQM) ko‘rsatkichi
Atrof - muhitni xususan tuproq qoplamini kimyoviy moddalar bilan ifloslanishi turli omillar ta’sirida vujudga kelib, bu moddalar xususiyatiga ko‘ra yillar davomida o‘zining ta’sirini o‘tkazadi. Ayniqsa o‘ta zaharli moddalar deya e’tirof etiluvchi radioaktiv elementlarog‘ir, ayrim gazlar hamda pestitsidlar tuproq 1s;oplamiga tushib, "tuproq—o‘simlik—>hayvon—>inson" tiriklik biozanjiri orqali o‘z ta’sirini ko‘rsatadi.
Zaharli moddalarning ifloslanish manbalari, kimyoviy tarkibi, ifloslanish maydoni va ularning ilmiy - amaliy yechimi dunyo bo‘yicha bir biridan farq qiladi. Masalan, Yevropa davlatlarida asosan sanoat tizimidagi faoliyatlar orqali ifloslansa, Markaziy Osiyo davlatlarida chiqarilgan chiqindilar va qishloq xo‘jaligida kimyoviy moddalardan noilmiy tarzda foydalanish natijasida ifloslanadi. Shu nuqtai nazardan, zaharli moddalar bilan ifloslanishning asosiy manbalariga: radioaktiv elementlar bilan bog‘liq sanoat tizimi, tabiiy konlar, yadroviy qurollardan meyordan tashqari foydalanish, kimyoviy moddalar saqlash omborlari, chikindi qabristonlari, halq xo‘jaligi va qishloq xo‘jaligida kimyoviy moddalarning meyoridan ortiq qo‘llanilish holatlarini kiritish mumkin.
O’zbekistonda energetika, rangli va qora metallurgiya, kimyo sanoati va qurilish obektlarida hosil bo‘ladigan chiqindilar, atrof- muhitni va tuproq qoplamini ifloslovchi asosiy manbalar hisoblanadi. Ishlab chiqarish va iste’moldan chiqqan chiqindilar hosil bo‘lishining yillik xajmi 100 mln. tonnani tashkil etadi.
Respublikamizda chiqayotgan chiqindilarni 4 toifaga bo‘lish mumkin. Ularning yillik hajmi turlicha bo‘lib, ma’lum qismi tuproq qoplamiga tushib uni ifloslantiradi, 2004 yilda chiqindilar miqdori 1-toifa bo‘yicha 1,6 ming tonna, 2-toifa chiqindilari 2,8 ming tonna, 3-toifa chiqindilari 1416,3 ming tonna, 4-toifa chiqindilari 34306,8 ming tonna miqdorida paydo bo‘lgan. Viloyatlar bo‘yicha esa bu ko‘rsatkich turlicha taqsimlanadi (7-jadval).
Ushbu chiqindilarning 14% dan ko‘prog‘i zaharli hisoblanadi, hozirgi kunda chiqindilarning barcha turlari hisobga olinmoqda.
Respublikamizda eng katta sanoat obektlari Toshkent, Navoiy shaharlarida joylashgan. Toshkent shahri yirik sanoat markazi hisoblanib (O‘zbekiston YAIMning 30%), keng turdagi ishlab chiqarish tuzilmalariga ega, xususan, aviasozlik, mashinasozlik, to‘qimachilik, kimyo, farmatsevtika, oziq - ovqat, elektro-texnik, kurilish kabi ko‘plab sanoat korxanalari mavjud.
7-jadval O‘zbekiston Respublikasi bo‘yicha havfli sanoat chikindilarining paydo bo‘lishi, t. hisobida
(O‘zRDSQ ma’lumoti,2004)
|
| |
Tarmoq protokollari - D r. X. Djuraev, Sh. Yu. Djabbarov, B. M. Umirzakov tarmoq protokollari

|
D r. X. Djuraev, Sh. Yu. Djabbarov, B. M. Umirzakov tarmoq protokollariBog'liq 61e54be6345e45.35724858Tarmoq protokollari
5350100 ―Telekommunikatsiya
texnologiyalari‖ (Telekommunikatsiyalar) ta‘lim
yo‗nalishi talabalari uchun o‗quv qo‗llanma
―MUT va T‖ kafedrasi majlisiida ko‘rib chiqildi
va chop etishga tavsiya etildi. 2017 yil ―11‖ 04 №
32-son bayonnoma
―Telekommunikatsiya
texnologiyalari‖
fakultetining ilmiy-uslubiy kengashida ko‘rib
chiqildi va chop etishga tavsiya etildi. 2017 yil
―18‖ 04 № 8 - sonli bayonnoma.
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU
ilmiy-uslubiy kengashida ko‘rib chiqildi va chop
etishga tavsiya etildi.
2018 yil ―4‖ 05 № 8(99)- sonli bayonnoma
Tuzuvchilar: R.X. Djurayev
Sh.Yu. Djabbarov
Umirzakov B.M.
Taqrizchi:
Sultonov I.
Amirsaidov U.
Ma‘sul
muxarrir:
J.B. Baltayev
Musahhih:
N.D. Yulanova
|
| |
Foydalanilgan - O'zbeklston respublikasi axborot texnologiy

|
O'zbeklston respublikasi axborot texnologiy
|
bet | 49/50 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,91 Mb. | | #239889 |
Bog'liq Tarmoq protokollari R X Djurayev Sh Y Djabborov M M UmirzakovFoydalanilgan adabiyotlar ro’xati
1.
|
W. Stallings. Foundations of Modern Networking: SDN, NFV, QoE, IoT,
and Cloud. Copyright © 2016 by Pearson Education, Inc.
|
2.
|
W. Stallings Data and computer communications. Pearson Education, Inc.
Pearson Prentice Hall, 2007.
|
3.
|
O’zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo’yicha harakatlar strategiyasi to’g’risida. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining PF-4947-
son farmoni. Toshkent, 2017 yil 7 fevral.
|
4.
|
Semenov Yu.A. Аlgoritmi telekommunikatsionnix setey. Chast 1. Moskva
2014
|
5.
|
Аlgoritmi telekommunikatsionnix setey: uchebnoe posobie 1-2 ch. / Yu.A. Semenov, —М.: Internet-Universitet Informatsionnix Texnologiy; BINOM.
Laboratoriya znaniy, 2014.
|
6.
|
R.X. Djuraev, Sh.Yu. Djabbarov, Umirzakov B.М. Texnologii peredachi dannix. Uchebnoe posobie. Таshkent 2008
|
|
Қўшимча адабиётлар
|
1.
|
А. Б. Гольдштейн, Б. С. Гольдштейн. Технология и протоколы MPLS. СПб.: БХВ-Петербург, 2014. — 304 с.
|
2.
|
Чердынцев Е.С. Ч-45. Мультимедийные сети: учебное пособие /
Е.С. Чердынцев; Томский политехнический университет. – Томск: изд-во Томского политехнического университета, 2012. – 97 с.
|
3.
|
Кhanvilkar S. ET AL. Multimedia networks and communication // ELECTRICAL ENGINEERING HANDBOOK / edited by w.k. chen. – [s.
l.]: Academic Press, 2004. –p. 401–425.
|
4.
|
Xeld G. Texnologii peredachi dannix. 7-ye izd. -SPb Piter, K.: Izd. Gruppa
BHV, 2003
|
5.
|
Semenov Yu. V. «Proektirovanie setey svyazi sleduyushego pokoleniya» -
|
|
Spb.: Nauka i Texnika, 2005.
|
6.
|
Kucheryaviy A.Ye., Gilchenok A.Z., Ivanov A.Yu., Paketnaya set svyazi obshego polzovaniya. –SPb.: Nauka i texnika, 2001
|
|
| |
| |