nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
2-amaliy ish Klassik shifrlash algoritmlarini ishlash tartibini o‘rganish Ishdan maqsad

2-amaliy ish Klassik shifrlash algoritmlarini ishlash tartibini o‘rganish Ishdan maqsad
Download
494,26 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
05.12.2023
Hajmi
494,26 Kb.
#111791
Download
494,26 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
2-amaliy ish Klassik shifrlash algoritmlarini ishlash tartibini o‘rganish Ishdan maqsad
Download
494,26 Kb.
Matnni ko'rish
1-mavzu. Kirish. Zamonaviy ta’lim texnologiyasining konseptual asoslari. Reja: «Fizika va astronomiyani o‘qitishni loyihalashtirish»

1-mavzu. Kirish. Zamonaviy ta’lim texnologiyasining konseptual
asoslari.
REJA:
1.«Fizika va astronomiyani o‘qitishni loyihalashtirish» o‘quv
fanining
predmeti, strukturasi, o‘quv mashgulotlari shakli, ularga ajratilgan o‘quv soatlari
hajmi.
2.Talabalar o‘quv-biluv faoliyatiga qo‘yiladigan talablar.
Ushbu fan
bo‘yicha talabalar bilimini nazorat qilish va baholash tizimi.
3.Zamonaviy ta’lim texnologiyasining konseptual asoslari.
1.«Fizika va astronomiyani o‘qitishni loyihalashtirish» o‘quv fanining
predmeti, strukturasi, o‘quv mashgulotlari shakli, ularga ajratilgan o‘quv
soatlari hajmi.
Bugungi kunda ta‘lim va tarbiya bilim va koʻnikmalarning tez oʻzgarishini
inobatga olgan holda kelajakka yoʻnaltirilgan boʻlishi, oʻquvchilarning faqatgina
insoniyat tomonidan toʻplangan bilimlar va tajribalarni oʻzlashtirishlari bilan
cheklanmasligi lozim.
Oʻquvchida doimiy mustaqil ta‘lim olish ehtiyojini tarbiyalash, mustaqillik,
faollik, sub‘ektivlik kabi shaxs sifatlarini shakllantirishga
imkon beradigan
oʻqitishning yangi shakllari va metodlari zarurdir. Bu vazifa boshlang‘ich ta‘lim
bosqichidanoq qoʻyiladi, chunki oʻqituvchilarning boshlang‘ich ta‘lim davrida
oʻquvchilarda shakllantiriladigan koʻnikma va malakalari butun hayot davomida
foydalaniladi.
Ushbu fan dasturi bo‘lajak fizika va astronomiya o‘qituvchisida kasbiy
tayyorgarlikni ta’minlash, fizika-astronomiyani o‘qitishda innovatsion ta’lim
muhitini
loyihalashtirish, amalga oshirish uchun zarur bo‘ladigan bilim,
ko‘nikma va malakalar tizimi bilan qurollantirishdan iboratdir.
Fizika va
astronomiya o‘qitishda modulli, muammoli ta’lim, didaktik - o‘yinli,
hamkorlikda o‘qitish hamda an’anaviy ta’lim
texnologiyalaridan,
axborot
texnologiyalari, multimediya texnologiyalaridan foydalanishni loyihalashtirishga
o‘rgatish rejalashtirilgan.
Fanning maqsadi - bo‘lajak fizika va astronomiya o‘qituvchisida kasbiy
tayyorgarlikni rivojlantirishni ta’minlash, fizika va astronomiyani o‘qitshnda
innovatsion ta’lim
muhitini loyihalashtirish,
amalga oshirish uchun zarur
bo‘ladigan bilim, ko‘nikma va malakalar tizimi bilan qurollantirishdan iboratdir.
MAVZU. MA’LUMOTLARNI GRAFIKDA TASVIRLASH
 
MAVZU

|
MAVZU. MA’LUMOTLARNI GRAFIKDA TASVIRLASH
MAVZU
|
bet | 3/51 | Sana | 01.10.2024 | Hajmi | 5,51 Mb. | | #273059 |
Bog'liq 6 sinf biologiya sotuvgaMAVZU. MA’LUMOTLARNI GRAFIKDA TASVIRLASH
MAVZU. BIOSFERA MODELINI YASASH
Tuzuvchi:Admin@Admin# 1.O’rtacha arfimetik qiymatni topish formulasini aniqlang?
l1+l2. ln
Lo’rt − − − − −
n
l1+l2. ln
Lo’rt − − − − −
n+n
l1+l2. ln
Lo’rt − − − − −
n+l
l1+l2. ln
No’rt − − − − −
n
Rustamning bo’y uzunligi 74sm, Mahliyoning bo’y uzunlgi 72 sm, Ozodbekni bo’y uzunli 68 sm, Sevaraning bo’y uzunligi 66 sm ekanligi ma’lum bo’lsa ularning bo’y uzunliklarini o’rtacha qiymatini toping?
A) 40 sm B) 65 sm C) 90 sm D) 70 sm
Yer sayyorasining tirik organizmlar yashaydigan qobig‘i nima deyiladi?
Biogetsenoz
Litosfera C) Biosfera
D) Gdrosfera
Grafika asosida to’g’ri javobni aniqlang?
28°C
soat 14:00
25°C
soat 16:00
17°C
soat 18:00
Akvariumning modeli
Yerning modeli
Biosferning modeli
A va C
8. Tabiiy-ilmiy bilimlar qandey hosil
14:00dagi harorat bilan 10:00dagi harorat farqi 5 ga teng va 10:00dagi harorat 14:00 dagiga nisbatdan baland bo’lgan
18:00 dagi harorat 08:00 dagi haroratga nisbatdan baland hisoblanadi va haroratlar farqi 1 ga teng
16:00 dagi harorat 12:00 dagi haroratdan pastiroq va haroratlar farqi 5 ga teng
B va C
Biosferaning notirik qismi to’g’ri keltirilgan javobni aniqlng?
Tosh,tuproq,o’simliklar
O’simlik,hayvon,odam,bakteriya, zamburug’
Tosh,tuproq,suv,atmosferadagi gazlar
Tuproq,suv, tosh
Biosferaning tirik qismi to’g’ri keltirilgan javobni aniqlng?
Tosh,tuproq,o’simliklar
O’simlik,hayvon,odam,bakteriya, zamburug’
Tosh,tuproq,suv,atmosferadagi gazlar
Tuproq,suv, tosh
Rasimda nimaning modeli tasvirlangan?
bo’ladi?
Insonning amaliy faoliyatidagi kuzatish, tajriba o‘tkazish, g‘oyalarni ilgari surishi natijasida vujudga keladi.
Insonning amaliy faoliyatidagi kuzatish, tajriba o‘tkazish, modellashtirish g‘oyalarni ilgari surishi natijasida vujudga keladi.
Insonning amaliy faoliyatidagi o’lchash, tajriba o‘tkazish, g‘oyalarni ilgari surishi natijasida vujudga keladi.
Insonning amaliy va ilmiy faoliyatidagi kuzatish, tajriba o‘tkazish, g‘oyalarni ilgari surishi natijasida vujudga keladi.
Rasimda tasvirlangan hodisani o’rganuvchi fan qaysi?
1) 2)
1-Geografiya; 2-Biologiya
1-Astronomiya; 2-Biologiya
1-Kimyo; 2-Biologiya D) 1-Fizika; 2-Biologiya
Rasimda tasvirlangan hodisani o’rganuvchi fan qaysi?
1) 2)
1-Geografiya; 2-Kimyo
1-Fizika; 2-Kimyo
1-Geografiya; 2-Fizika
1-Astronomiya; 2-Fizika
Quyidagi Savollarga to’g’ri javob bering?
O‘quvchilar o‘rtasida sportning qaysi turi eng ommabop hisoblanadi?
Jami qancha o‘quvchi sportning futbol turi bilan shug‘ullanadi?
O‘quvchilar qaysi sport turiga kam qiziqadilar?
6-“A” sinfida sport bilan shug‘ullanadiganlar soni boshqa sinflarga qaraganda ko‘proq.
Qizlar orasida sportning gimnastika turi ommabop.
O‘g‘il bolalar orasida boksga nisbatan tennisga qiziqish kamroq.
12. Tabiiy fanlarning tadqiqot sohalari uchun tadqiqot obyektlari va predmetlarini belgilang?
|
| |
MAVZU. MODDANING ZICHLIGI
 
MAVZU

Zichlik deb nimaga aytiladi?
Zichlik – bu moddaning
birlik massasiga to‘g‘ri keladigan massasidir
Zichlik – bu moddaning
Ikki yarim birlik hajmiga to‘g‘ri keladigan massasidir
Zichlik – bu moddaning
birlik hajmiga
to‘g‘ri
keladigan
massasidir
A va B
Tuxumlarning suvdagi holatini tushuntiring.
Izoh..............................................................
.....................................................................
Mis va alyuminiydan yasalgan kublar bir xil hajm va shaklga ega, massalari-chi?
Izoh............................................................
Havo shari nima uchun yuqoriga ko‘tariladi?
Izoh.............................................................
Deraza romlarini ishlab chiqarishda qaysi moddadan foydalaniladi? Nima uchun?
Izoh..............................................................
.....................................................................
.....................................................................
Suvning zichligi 1 g/cm3, po‘kakning zichligi esa 0,24 g/cm3 Po‘kak suvda suzadimi yoki cho‘kadimi?
Izoh..............................................................
250 ml li masshtabli silindr shaklidagi idish (menzurka) ga 125 ml suv quyildi. So'ng, 135 gr og'irlikdagi metall kalit ipga bog‘lanib, suv ichiga butkul tushirildi. Natijada suv sathi o‘lchangda 175 ml ni tashkil qildi.Kalit zichligi nechaga teng
(a)- ? Kalit qanday moddadan tayyorlangan (b)- ? (Izoh; Suv hajmining o‘zgarishini V=V2–V1 formulaga ko‘ra hisoblang)
Tuzuvchi:Admin@Admin# - Tabiiy fanlar 6-sinf

|
Tabiiy fanlar 6-sinf
|
bet | 9/51 | Sana | 01.10.2024 | Hajmi | 5,51 Mb. | | #273059 |
Bog'liq 6 sinf biologiya sotuvga15-MAVZU. NOVVOT TAYYORLASH TEXNOLOGIYASI
Tuzuvchi:Admin@Admin#
Novvot nimadan tayyorlanadi?
Asal qiyomidan
Murabbo qiyomidan C) Shakar qiyomidan
D) To’g’ri javob yo’q
Novvot qayerlarda keng tarqalgan?
Yaqin va O‘rta Sharq mamlakatlarida
Uzoq va O‘rta Sharq mamlakatlarida
Yaqin va O‘rta janub mamlakatlarida
Yaqin va O‘rta Sharq, Yevropa mamlakatlarida
Novvot Tarkibida saxaroza (shakar
moddasi) bor. A) 100%
B) 99,65%
C) 80%
D) 99,75%
Yaltiroq, qattiq, rangsiz yoki sarg‘ish tusli shirinlik qaysi?
Qand
Shakar
Konfet D) Novvot
Novvotning inson salomatligiga qanday foydali va zararli tomonlari borligini tushuntiring?
Izoh..............................................................
.....................................................................
6....... millilitr bo‘lgan
stakandan kuniga qancha suv ichish kerak, degan savol juda mashhur hisoblanadi?
A) 350
B) 150
C) 250
D) 120
Insonning kuniga qancha miqdarda suv ichishi qandey omillarga bog’liq
havo namligi; tana harorati
vazn; jismoniy faollik
organizmdagi suyuqlik ajratuvchi tizim kasalliklari
Hamma javoblar to’g’ri
Inson Tanasini necha foizini suv tashkil etadi?
A) 65% B) 75% C) 60% D) 70%
Biz bir kunda o‘rtacha qancha miqdorda suv ichishimiz kerakligini aniqlashimiz uchun nima qilamiz?
Tana og’irligimizni 20 ga ko’paytirishimiz kerak
Tana og’irligimizni 60 ga ko’paytirishimiz kerak
Tana og’irligimizni 30 ga ko’paytirishimiz kerak
Tana og’irligimizni 25 ga ko’paytirishimiz kerak
50 kg vaznga ega inson bir kunda necha stakan suv ichishi kerak (stakan hajmi 500ml)?
A) 5 B) 3 C) 6 D) 2
60 kg vaznga ega insonning qancha miqdori suvdan iborat kg (a) va u bir kunda necha litr suv ichishi kerak L (b)? A) a-52; b-1,5l
B) a-42; b-1,5l
C) a-62; b-1.8l
D) a-42; b-1.8l
Parlanish jarayoniga izoh bering?
Izoh............................................................
|
| |
Y Z A B C D E F G H I 
J K L M N O P Q R 
S T U V W X 
26

ko‘rinishi ishlab chiqiladi. Gilbertom Vernam AT&SSHA firmasi xomiyligi ostida
kiruvchi matn sifatida ikkilik sanoq sistemasidan foydalandi. Shifrlashda birinchi
Ingliz alifbosidagi (A, B...Z). Matnning har bir harfi 5-bit bo‘lakli (b0,b1…b4) Bado
raqami bilan kodlanadi. Ixtiyoriy ketma-ketlikdagi ikkilik kalitlar k0,k1,k2,
avval
kitobsimon lentaga yoziladi. Quyidagi rasmda uzatilayotgan axborotni Vernam usuli
orqali shifrlash ko‘rsatilgan (2.1-rasm).
2.1- rasm. Vernam usuli orqali shifrlash
Kiruvchi matnni shifrlashda
x-kiruvchi matn ikkilik ko‘rinishiga o‘tkaziladi
va ikkilik modul ostida ikkilik ketma-ketlikdagi
k-kalit
bilan shifrlash amalga
oshiriladi. Bu shifrlangan yozuv quyidagi tenglik orqali amalga oshiriladi.
y = x
⊕ k
Deshifrlash uchun shifrmatn va kalit xor amalida qo‘shiladi.
Amaliy qism - 2-amaliy ish Klassik shifrlash algoritmlarini ishlash tartibini o‘rganish Ishdan maqsad

Amaliy qism
Klassik shifrlash algoritmining dasturiy ta’minotini ishlab chiqishda Eclipse
IDE for Java Developers - 2020-03 va jdk-14.0.1 obyektga mo‘ljallangan dasturlash
tilidan foydalanilgan.
Jdk-14.0.1 ishga tushirish uchun cmd buyrug‘idan foydalaniladi (pusk va R
teng bosiladi). Dastur kodi saqlovchi notepad++, Текстовый документ (.txt) ni
joylashgan joyiga murojat qilinadi.
Cmd oynasidagi
joyi papkasidan chiqish va
yuqoridagi dastur kodini ishga tushurishimiz uchun
cd.. buyrug‘i
orqali amalga
oshiramiz.
Kalit ketma-ketligi
k
k
y= x XOR k
x= y XOR k
Kiruvchi yozuvi
Shifrlangan yozuv
Tiklangan yozuv
2.2- rasm. Cmd oynasi
Keyingi qadamda dastur kodi mavjud bo‘lgan papkani aniq manzili kiritiladi
va dir buyrug‘i orqali papka tarkibini ko‘rish mumkin bo‘ladi.
2.3- rasm. dastur kodi mavjud bo‘lgan papkani manzili
Dasturni
ishga tushirish uchun javac sezar.java buyrug‘i orqali xatoliklar
mavjudliligi aniqlanadi. Agar xatolik bo‘lmasa
java sezar buyrug‘i
bilan dasturni
ishga tushuramiz
2.4- rasm. Dastur
kodini ishga tushirish
Yuqorida ko‘rib chiqqan misolni “KOMPUTER” so‘zini shifrlab ko‘ramiz
2.5- rasm. Shifr ma’lumot
Eclipse IDE for Java Developers - 2020-03 muhitida Affin shifrlash algoritmi
yuqorida ko‘rib chiqqan misolni “KOMPYUTER” so‘zini shifrlab ko‘ramiz:
2.6- rasm. C++ muhitida Vijiner shifrlash algoritmida shifrlash jarayoni
Topshiriq
Sezar, Vernam, Vijiner shifrlash algoritmlarini ixtiyoriy dasturlash tillari
(
Delpi, Java, C++ va
C# ) dan foydalangan holda dasturiy ta’minoti yaratilsin
.
Nazorat savollari
1. Bir alifboli shifrlashning umumiy mohiyati nimada?
2. Vernam shifrini tavsiflang.
3. Vijiner shifrida ma’lumotlarni shifrlash va
deshifrlash qanday amalga
oshiriladi?
B C D E F G H I 
J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A 
3

9
I
J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A B
C D E F G H
10
J
K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A B C D E F G H I
11
K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A B C D
E F G H I
J
12
L M N O P Q R S T U V W X Y Z A B C D E
F G H I
J K
13
M N O P Q R S T U V W X Y Z A B C D E F
G H I
J K L
14
N O P Q R S T U V W X Y Z A B C D E F G H I
J K L M
15
O P Q R S T U V W X Y Z A B C D E F G H
I J K L M N
16
P Q R S T U V W X Y Z A B C D E F G H I
J K L M N O
17
Q R S T U V W X Y Z A B C D E F G H I
J
K L M N O P
18
R S T U V W X Y Z A B C D E F G H I
J K
L M N O P Q
19
S T U V W X Y Z A B C D E F G H I
J K L M N O P Q R
20
T U V W X Y Z A B C D E F G H I
J K L M N O P Q R S
21
U V W X Y Z A B C D E F G H I
J K L M N O P Q R S T
22
V W X Y Z A B C D E F G H I
J K L M N O
P Q R S T U
23
W X Y Z A B C D E F G H I
J K L M N O P
Q R S T U V
24
X Y Z A B C D E F G H I
J K L M N O P Q R S T U V W
O`zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali

|
O`zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
bet | 1/5 | Sana | 30.12.2023 | Hajmi | 1,19 Mb. | | #129196 |
Bog'liq (WEB)For Fazilat Opa juft teglar yordamida forma maydoni yaratiladi. Teg atributlari:
name = «formani nomlash».
action = «formani qayta ishlash va tahrirlash URL yoki electron pochta manzili»
method = «formani junatish usuli (get — junatilagan ma’lumot URL da ko’rsatiladi yoki post- ko’rsatilmaydi)»
target = «forma junatilgandan so’ng olingan javobni qayerda ko’rsatilishi (_blank, _self,_ parent, _top)»
HTML ning interaktiv elementlari.
— matn chiqarish yoki kiritish maydonini hosil qilish tegi. Teg parametrlari:
name= «elenment nomi»
cols = «maydon kengligi (harflar soni)»
rows = «maydon balandligi (satrlar soni)»
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 9/9 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 64,77 Kb. | | #230306 |
Bog'liq Turli soxalar uchun mo\'ljallangan super kompyuterlar.Foydalanilgan adabiyotlar:
Andreew S. Tanenbaum. Structured computer organization. Sixth edition. 2012.
Broydo V.L. Arxitektura EVM i sistem. Uchebnik dlya vuzov. SPb. 2011.- 720 s
Badenko V.L. Visokoproizvoditelnie Vichisleniya. Uchebnoe posobie. SPb. 2011. – 180 s.
William Stallings, Network Security Essentials: Applications and Standards, 6th Edition, 2017.
Олифер В.Г., Олифер Н.А. “Безопасность компьютерных сетей” 2017
Ольков Евгений - Практическая безопасность сетей - 2017 г.
Ольков Евгений - Архитектура корпоративных сетей - 2014 г.
Ганиев Салим Каримович, Кучкаров Тахир Анварович, Безопасность сетей, 2019. с.
|
| |
Super kompyuterlar arxitekturasi

|
Super kompyuterlar arxitekturasi
|
bet | 3/9 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 64,77 Kb. | | #230306 |
Bog'liq Turli soxalar uchun mo\'ljallangan super kompyuterlar.Super kompyuterlar arxitekturasi.
Agar IBM superkompyuterining arxitekturasining oldingi rasmiga nazar tashlasangiz, u juda yaxshi ko'rinadi ular qanday tuzilgan?. Yaxshi qadrlash mumkin qismlar eng oddiyidan yig'ilgan to'plamga. Ko'rib turganingizdek, elementar komponent - bu chip, ya'ni baza sifatida ishlatiladigan protsessor yoki mikroprotsessor. Masalan, bu AMD EPYC ekanligini tasavvur qiling. Keyinchalik, AMD EPYC odatda ikkita yoki to'rtta rozetkaga ega bo'lgan anakartga kiritiladi, shuning uchun ularning har biri MP yoki bo'lmagan kompyuterlarimizdagi anakartlardan farqli o'laroq 1 yoki 2 ta EPYCga ega bo'ladi. Xo'sh, bizda allaqachon bir nechta chipli taxta bor va, albatta, anakartga odatdagi komponentlar ham qo'shiladi. anakart uy kompyuterida, ya'ni xotira banklarida va hokazo. Ushbu plitalardan biri tez-tez chaqiriladi hisoblash mashinasi rasmda ko'rib turganingizdek.Va ular odatda metall tortmasida yakka tartibda joylashtirilgan yoki bir nechtasida to'plangan. Ushbu tortmalarni siz jinlarning fotosuratida ko'rasiz tugun kartasi. Ushbu tugunlar yoki tortmachalar odatda guruhlar bo'yicha standart o'lchovlarga ega bo'lgan relslarga kiritiladi (o'rta samolyot), har doim ham hammasi ham hisoblash mashinalari bilan tugunlarga to'g'ri kelmasa ham, lekin ba'zi bir bo'shliqlar pastda va tepada boshqa "tortmachalar" ni yoki tarmoq kartalari va barcha bu elementlarni o'zaro bog'laydigan aloqa tizimlari joylashgan tugunlarni joylashtirish uchun bo'sh qoldiriladi. shkaflar, PSU yoki quvvat manbai, RADI-da tuzilgan qattiq disklarni o'z ichiga oladigan boshqa tovoqlar va boshqalar.
Statistik tahlilidan superkompyuterlarda qo‘llanilayotgan operatsion tizimlar ichida Linux operatsion tizimi hissasining yuqoriligini kuzatish mumkin. Bugungi kunda ro‘yxatdagi superkompyuterlarning 85.20 foizi Linux operatsion tizmi(426 — Linux, 34 — Aralash, 30 — Unix, 6 — Windows, 2 — BSD, 2 — Mac OS) da ishlamoqda.
Bob. Turli soxalar uchun mo’ljallangan superkompyuterlar.
|
| |
Birinchi sinfga - Kompyuter arxitekturasi fanidan mustaqil ishi

|
Kompyuter arxitekturasi fanidan mustaqil ishi
|
bet | 5/9 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 64,77 Kb. | | #230306 |
Bog'liq Turli soxalar uchun mo\'ljallangan super kompyuterlar.Birinchi sinfga(fon Neumann seriyali kompyuterlari) odatiy skalyar uniprotsessor tizimlariga tegishli: bitta buyruq oqimi - yagona ma'lumotlar oqimi (SISD). Shaxsiy kompyuterda SISD arxitekturasi mavjud va kompyuter operatsiyalarni tezlashtirish uchun quvur liniyalaridan foydalanishi muhim emas.
Ikkinchi sinf bitta ko'rsatma oqimining mavjudligi bilan tavsiflanadi, lekin bir nechta nomoka ma'lumotlari (SIMD). Ushbu arxitektura sinfiga bir protsessorli vektor yoki aniqrog'i, vektorli quvurli superkompyuterlar, masalan, Cray-1 kiradi. Bunday holda, biz (vektor) buyruqlarning bitta oqimi bilan shug'ullanamiz va ma'lumotlar oqimlari juda ko'p: vektorning har bir elementi alohida ma'lumotlar oqimiga kiritilgan. Matritsa protsessorlari, masalan, mashhur ILLIAC-IV, hisoblash tizimlarining bir sinfiga tegishli. Shuningdek, ular vektor ko'rsatmalariga ega va vektorli ishlov berishni amalga oshiradilar, lekin vektor superkompyuterlarida bo'lgani kabi quvur liniyalari orqali emas, balki protsessor matritsalaridan foydalanadilar.
Uchinchi sinfga- MIMD - bir nechta buyruq oqimi va bir nechta ma'lumotlar oqimi bo'lgan tizimlarga ishora qiladi. Unga nafaqat ko'p protsessorli vektorli superkompyuterlar, balki umuman barcha ko'p protsessorli kompyuterlar kiradi. Zamonaviy superkompyuterlarning katta qismi MIMD arxitekturasiga ega.
To'rtinchi sinf Flinn taksonomiyasida MISD, hech bo'lmaganda biz tahlil qilayotgan kompyuterlar uchun amaliy qiziqish yo'q. So'nggi paytlarda SPMD atamasi (bitta dastur - bir nechta ma'lumotlar) adabiyotda ham tez-tez ishlatiladi. Bu kompyuterlarning arxitekturasiga emas, balki dasturni parallellashtirish modeliga ishora qiladi va Flinn taksonomiyasining kengaytmasi emas. SPMD odatda MPP (ya'ni MIMD) tizimlarini nazarda tutadi va shu dasturning bir nechta nusxalari mavjudligini anglatadi.
Superkompyuter vazifalari
Superkompyuter paydo bo'lishining boshida, bu katta hajmdagi ma'lumotlarni tezkor qayta ishlash va murakkab matematik va analitik hisob-kitoblarga bo'lgan ehtiyoj bilan bog'liq edi. Kompyuterlar - katta hajmdagi vazifalar uchun mashinalar.
1. Murakkab va katta ilmiy muammolarni hal qilish uchun, menejment, aql
2. Zamonaviy elementar bazadan va arifmetik tezlatgichlardan foydalangan holda eng so'nggi me'moriy ishlanmalar
3. Dizayn va simulyatsiya
4. Hosildorlikni oshirish
5. Axborotni markazlashgan holda saqlash
6. Amaliyotda hal qilingan vazifalarning murakkabligini baholash
|
| |
man etiladigan holatlar - I bob. Umumiy qoidalar «Umumiy o‘rta ta'lim maktab o‘qituvchilari va o‘quvchilarining...

|
I bob. Umumiy qoidalar «Umumiy o‘rta ta'lim maktab o‘qituvchilari va o‘quvchilarining odob-axloq qoidalari»
|
bet | 7/7 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 23,29 Kb. | | #240641 |
Bog'liq ODOB AXLOQ QOIDASI 6man etiladigan holatlar
27. Quyidagilar o‘qituvchilarga man etiladi:
- maktab hududida spirtli ichimliklar va tamaki mahsulotlarini iste'mol qilish.
28. Quyidagilar o‘quvchilarga man etiladi:
- mashg‘ulotlar yakunlangunga qadar maktab hududidan o‘qituvchilar ruxsatisiz tashqariga chiqish;
- o‘qituvchilarga va boshqa o‘quvchilarga nisbatan hurmatsizlik qilish;
- o‘qituvchilarni chalg‘itish bilan bog‘liq har qanday xatti-harakatlarni amalga oshirish;
- yozma ishlar va oraliq nazoratlarni bajarish vaqtida chetdan yordam so‘rash, o‘zgalarga yordam ko‘rsatish;
- boshqa o‘quvchilar tomonidan tayyorlangan topshiriqlar yoki yozma ishlarni o‘z nomidan topshirish;
- mashg‘ulotlarga kechikib kelish yoki qatnashmaslik;
- moddiy jihatdan yaxshi ta'minlanganligini turli yo‘llar bilan namoyish qilish.
VIII bob. Rag‘batlantirish va chora ko‘rish tartibi
29. O‘quv yili davomida mazkur «Odob-axloq qoidalari»ga to‘liq rioya qilgan, ta'lim muassasasida yuksak ma'naviy-axloqiy muhitning qaror topishiga va yanada mustahkamlanishiga xizmat qilgan jamoa a'zolari quyidagicha moddiy va ma'naviy jihatdan rag‘batlantirilib boriladi:
- o‘qituvchilarga maktab buyrug‘i bilan tashakkurnoma e'lon qilish, ularni tarmoq va davlat mukofotlariga tavsiya qilish;
- «Faxriy yorliq» bilan taqdirlash;
- qimmatbaho va esdalik sovg‘alar bilan mukofotlash;
- maktab radiouzeli orqali e'lon qilish;
- «Eng faol o‘quvchi» nominatsiyasini berish;
- o‘quvchilar ota-onasining ish joyiga yoki mahalla fuqarolar yig‘iniga tashakkurnoma xati yuborish.
30. Jamoa a'zolari mazkur «Odob-axloq qoidalari»ni buzganida ularga nisbatan quyidagi intizomiy jazo choralari qo‘llaniladi:
o‘qituvchilarga maktab buyrug‘i bilan «Hayfsan» e'lon qilish;
- o‘quvchining kundaligiga tanbeh yozish;
- boshqa sinfga o‘tkazish;
- sinf jamoasi orasida muhokama qilish.
Mazkur «Odob-axloq qoidalari»ga rioya etilmaganlik holatlari ta'lim muassasasidagi «Kamolot» YIH, Xotin-qizlar qo‘mitasi boshlang‘ich tashkilotlari va «Ota-onalar» kengashlarida ham muhokama qilinishi mumkin.
IX bob. Yakuniy qoidalar
31. Mazkur «Odob-axloq qoidalari» har bir o‘quvchiga va ularning ota-onalari (yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar)ga hamda o‘qituvchilarga imzo qo‘ydirilgan holda yetkaziladi.
32. Mazkur «Odob-axloq qoidalari» maktabning foyesiga barchaga ko‘rinarli tarzda joylashtirib qo‘yiladi.
33. Mazkur «Odob-axloq qoidalari»ning talablarini har bir o‘qituvchi va o‘quvchilar to‘liq bilishi va unga qat'iy amal qilishi shart.
|
| |
O‘quvchilarning odob-axloqqa oid majburiyatlari:
a)

|
O‘quvchilarning odob-axloqqa oid majburiyatlari:
a)
|
bet | 5/7 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 23,29 Kb. | | #240641 |
Bog'liq ODOB AXLOQ QOIDASI 626. O‘quvchilarning odob-axloqqa oid majburiyatlari:
a) Ta'lim muassasasi hududida:
- maktabga mashg‘ulotlar boshlanishidan 10-15 daqiqa oldin, ta'lim muassasasi Ustavida belgilangan o‘quvchilar libosi (formasi)da kelish;
- toza va orasta kiyinish, saranjom-sarishta yurish, sochlarni ozoda va tartibga keltirilgan holda tutish (o‘g‘il bolalar sochlarining uzunligi me'yor (2-3 sm)dan oshmasligi, qiz bolalarning ixcham zirakdan tashqari boshqa taqinchoqlarni taqmasligi lozim);
- chiqindilarni faqat maxsus belgilangan idishlarga tashlash;
- ustozlar va maktab mehmonlari bilan uchrashganda salom berish;
- o‘quv mashg‘ulotlari vaqtida hududda sababsiz yurmaslik;
- ta'lim muassasasi mulki (parta, stol, stul, doska, o‘simliklar, hayvonot dunyosi va hokazolar)ga ehtiyotkorona munosabatda bo‘lish;
- maktab yo‘laklarida tinchlikni saqlash, baland ovozda gaplashmaslik;
- maktabga o‘quv-qurollari, dars jadvalida belgilangan darsliklar va daftarlar bilan kelish (o‘quvchilar uchun mo‘ljallangan papka tutishi, kundalik daftarining bo‘lishi, ma'naviyatga zid rasmlar tushirilgan yozuv daftarlaridan foydalanmasligi);
-narkotik va psixotrop moddalar, alkogol va tamaki mahsulotlarining iste'mol qilinishi hamda tarqatilishiga yo‘l qo‘ymaslik.
b) Dars vaqti (sinf xonalari)da:
- dars jarayoniga xalal beradigan harakatlar qilishdan saqlanish;
- uyali aloqa vositalarini o‘chirib qo‘yish;
- dars vaqtida o‘rinsiz gaplashmaslik;
- jihozlarni asrab-avaylash, partalarga, stol va stullarga chizmaslik;
- qog‘oz va boshqa keraksiz narsalarni qoldirib ketmaslik;
- ovqatlanmaslik, saqich chaynamaslik.
v) Tanaffusda:
- tanaffusdan unumli foydalanish;
- o‘z o‘qish joyini toza saqlash va tartibga keltirish;
- navbatdagi dars bo‘ladigan xonaga o‘z vaqtida o‘tish;
- fan o‘qituvchisining ko‘rsatmasi bo‘yicha sinfni kelgusi darsga tayyorlash;
- katta tanaffus vaqtida navbatchi o‘quvchilar tomonidan sinf xonasining tozaligini ta'minlash.
|
| |
IV bob. O‘qituvchi va o‘quvchilarning ta'lim-tarbiya jarayonidagi o‘zaro munosabatlari

|
IV bob. O‘qituvchi va o‘quvchilarning ta'lim-tarbiya jarayonidagi o‘zaro munosabatlari
|
bet | 3/7 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 23,29 Kb. | | #240641 |
Bog'liq ODOB AXLOQ QOIDASI 6IV bob. O‘qituvchi va o‘quvchilarning ta'lim-tarbiya jarayonidagi o‘zaro munosabatlari
14. O‘qituvchi va o‘quvchilarning ta'lim-tarbiya jarayonidagi o‘zaro munosabatlari «ustoz-shogird» an'anasiga asoslanishi lozim.
15. O‘qituvchi sinfga kirib kelishi bilan o‘quvchilar hurmat yuzasidan o‘rinlaridan turib kutib olishlari va baravariga «Assalomu-alaykum!» - deb
salom berishlari, o‘qituvchi ruxsatidan so‘ng o‘rinlariga o‘tirishlari odobdan hisoblanadi. Bunda boshlang‘ich sinf o‘quvchilari o‘quv kunining birinchi dars soatida, yuqori sinf o‘quvchilari har bir darsda sinfga kirgan fan o‘qituvchisiga xuddi shunday tartibda munosabatda bo‘ladilar.
16. O‘quvchilarning dars mashg‘ulotlari davomida o‘zboshimchalik bilan maktabdan tashqariga chiqib ketishi taqiqlanadi.
17. Maktabda dars mashg‘ulotlarining boshlanishi va tugashi «Kirish» va «Chiqish» qo‘ng‘iroqlari bilan tartibga solinadi. «Kirish» qo‘ng‘irog‘i dars boshlanganligini bildirib, u chalingandan so‘ng barcha o‘quvchilar va dars jadvalida belgilangan fan o‘qituvchilari zudlik bilan tegishli sinf xonalariga kirib, mashg‘ulotni boshlashlari lozim.
Dars mashg‘ulotini tugaganligini bildiruvchi «Chiqish» qo‘ng‘irog‘i o‘qituvchi uchundir. O‘qituvchi mashg‘ulot yakunlanganligini e'lon qilgandan keyingina o‘quvchilarning sinfdan chiqishlariga ruxsat beriladi. «Chiqish» qo‘ng‘irog‘i chalingandan so‘ng o‘qituvchi tomonidan o‘quvchilarni uzoq vaqt sinf xonasida ushlab turishga yo‘l qo‘yilmaydi. O‘qituvchi sinfdan chiqayotganda o‘quvchilar o‘rinlaridan turib, «Xayr, salomat bo‘ling!» - deb hurmat ko‘rsatadilar.
18. Dars mashg‘ulotlari va tadbirlar vaqtida mobil telefonlaridan foydalanish barcha uchun taqiqlanadi. Maktabda o‘tkaziladigan o‘quv mashg‘ulotlari va tadbirlar (saflanish, tarbiyaviy soatlar, bayram, sport tadbirlari va shu kabilar) boshlanishidan oldin o‘quvchi va o‘qituvchilar mobil telefonlarini o‘chirib qo‘yishlari lozim. Shuningdek, maktab hududiga kirib kelishda har bir o‘quvchi, o‘qituvchi, xodim va boshqa tashrif buyuruvchi shaxslar o‘z mobil telefoni abonentining chaqiruv ovozini to‘liq o‘chirib qo‘yishi (telefonni «ovozsiz» rejimga o‘tkazishi) shart.
|
| |
g) Maktab oshxonasida - I bob. Umumiy qoidalar «Umumiy o‘rta ta'lim maktab o‘qituvchilari va o‘quvchilarining odob-axloq qoidalari»

|
I bob. Umumiy qoidalar «Umumiy o‘rta ta'lim maktab o‘qituvchilari va o‘quvchilarining odob-axloq qoidalari»
|
bet | 6/7 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 23,29 Kb. | | #240641 |
Bog'liq ODOB AXLOQ QOIDASI 6g) Maktab oshxonasida:
- ovqatlanishdan oldin va keyin qo‘llarini yuvish;
- umumiy ovqatlanish joylarida belgilangan tartib-qoidalarga rioya qilish;
- taomlarni olishda «navbatga turish» tartibiga rioya qilish;
- ovqatlanish vaqtida shovqin solmaslik;
- issiq va suyuq ovqatlarni olishda va iste'mol qilishda ehtiyotkorlik ko‘rsatish;
- oshxonadan olingan ovqat va ichimliklarni oshxonaning o‘zida iste'mol qilish;
- ovqatlangandan so‘ng idishlarni yig‘ishtirib qo‘yish.
d) Maktab kutubxonasi va axborot resurs markazi (ARM)da:
- kutubxona va ARM xodimlari bilan xushmuomalada bo‘lish;
- kitoblar va jihozlarga ehtiyotkorona munosabatda bo‘lish;
- baland ovozda so‘zlashmaslik va boshqa kitobxonlarga xalaqit bermaslik;
- qog‘oz va boshqa chiqindilarni qoldirib ketmaslik;
- kitoblarni olish va topshirish tartib-qoidalariga rioya qilish.
e) Sport majmualarida:
- sport majmuasiga xos bo‘lgan kiyim va poyabzallarda kirish;
- sport inventarlaridan oqilona va samarali foydalanish;
- mashg‘ulotlardan keyin sport inventarlarini belgilangan joylarga qayta topshirish;
- sport majmuasining belgilangan tartib-qoidalariga to‘liq rioya qilish.
Bundan tashqari, o‘quvchilarga quyidagilar tavsiya etiladi:
- o‘zining namunaviy xulqi va bilimi bilan atrofdagilarda o‘quvchilik odobi haqida ijobiy taassurot hosil qilishga intilish;
- ko‘cha-ko‘yda bemaqsad yurmaslik, kattalarga hurmatda, kichiklarga izzatda bo‘lish, jamoat transportlarida keksa, nogiron va yosh bolali yo‘lovchilarga joy berish;
- doimo komillikka intilish, halollik va adolat bilan hayot kechirish kabi olijanob fazilatlarni chuqur anglash;
- o‘z maktabi manfaati, uning sha'ni va nufuzi to‘g‘risida qayg‘urish, ularni saqlashda jonkuyarlik qilish va ularga hurmat bilan munosabatda bo‘lish.
VII bob. Maktab jamoasi a'zolarining odob-axloqida
|
| |
V bob. O‘qituvchilarning o‘zaro munosabatlari

|
V bob. O‘qituvchilarning o‘zaro munosabatlari
|
bet | 4/7 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 23,29 Kb. | | #240641 |
Bog'liq ODOB AXLOQ QOIDASI 6V bob. O‘qituvchilarning o‘zaro munosabatlari
19. O‘qituvchilar o‘zaro munosabatlarda – yagona jamoa, o‘zaro hurmat, do‘stlik, hamjihatlik, halollik va adolat tamoyillariga amal qilishlari lozim.
20. O‘qituvchilarning o‘zaro munosabatlarida inson qadr-qimmatiga hurmatsizlik qilish man etiladi.
21. Maktab ma'muriyati va o‘qituvchi-xodimlarning ish faoliyatiga doir masalalar bo‘yicha hamkorlik qilishda bir tarafning boshqa tarafga tazyiq o‘tkazishiga yoki shunga harakat qilishiga, shuningdek, adolat tamoyillariga yoki ta'lim muassasasi manfaatlariga zid bo‘lgan qarorlar tayyorlanishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
22. Jamoada biror bir masala bilan ma'muriyatga murojaat qilish o‘rnatilgan tartibda tashkil etiladi.
23. O‘qituvchi va boshqa xodimlarning ta'lim muassasasida ma'naviy-
axloqiy muhitni yanada yaxshilash bo‘yicha tashabbus va g‘oyalari rag‘batlantiriladi.
24. Ma'muriyat o‘qituvchilar va xodimlarning kasbiy va intellektual jihatdan rivojlanishlari uchun qulay ish joyi, zamonaviy kompyuter, internet tarmog‘i, kutubxona fondi va axborot resurslaridan erkin foydalanish, shuningdek, dam olishlari va jismonan chiniqishlari uchun barcha sharoitlarni yaratib berish choralarini ko‘radi.
VI bob. Maktab jamoasi a'zolarining odob-axloqqa oid majburiyatlari
25. O‘qituvchilarning odob-axloqqa oid majburiyatlari:
- mazkur odob-axloq qoidalariga rioya qilishda o‘quvchilarga ibrat bo‘lish;
- maktab manfaatlariga zid bo‘lgan xatti-harakatlardan tiyilish;
- biror-bir noxush voqyea yoki hodisa ro‘y bersa, zudlik bilan ma'muriyatni xabardor qilish;
- umumiy o‘rta ta'lim maktabining sha'ni va nufuziga dog‘ tushiradigan har qanday holatlarning oldini olish;
- umumiy o‘rta ta'lim maktabi to‘g‘risidagi axborotlardan uning manfaatlari va obro‘siga ziyon yetkazish uchun yoki o‘z manfaatlari yo‘lida foydalanmaslik;
- dars jarayonida o‘quvchilarga odob-axloqqa oid milliy an'analarimiz, urf-odat va qadriyatlarimizni keng tushuntirib borish;
- yoshlar orasida sog‘lom turmush tarzini keng targ‘ib qilish, ularni zararli odatlardan va boshqa turli halokatli tahdidlar hamda jamiyatimiz uchun yot bo‘lgan diniy va ekstremistik ta'sirlardan, past saviyali «ommaviy madaniyat» xurujlaridan ogoh etib borish.
|
| |
III bob. Jamoa a'zolarining odob-axloqiga oid qoidalar

|
III bob. Jamoa a'zolarining odob-axloqiga oid qoidalar
|
bet | 2/7 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 23,29 Kb. | | #240641 |
Bog'liq ODOB AXLOQ QOIDASI 6III bob. Jamoa a'zolarining odob-axloqiga oid qoidalar
6. Umumiy o‘rta ta'lim maktablarida hamjihatlik, o‘zaro ishonch, hurmat, bir-biriga g‘amxo‘rlik qilish hamda ahil-inoqlik jamoa a'zolarining o‘zaro munosabatlaridagi muhim shartlardir.
7. Jamoa a'zolari umumiy o‘rta ta'lim maktabiga muassasa Ustavida belgilangan kiyimda kelishi lozim.
8. Ta'lim muassasasida har bir jamoa a'zosining sha'ni va qadr-qimmati o‘zaro hurmat qilinishi, jamoa a'zolari o‘zaro munosabatlarda «Siz» deb murojaat qilishi odat tusiga kirishi lozim. Ularning bir-biriga nisbatan hurmatsizlik qilishi, o‘zaro munosabatlarda behayo so‘zlar ishlatishi qat'iyan taqiqlanadi.
9. Jamoa a'zolari umumiy o‘rta ta'lim maktablari hududida yurganda bir-biriga o‘zaro hurmat ko‘rsatib, yo‘lak yoki koridorning o‘ng tomonidan yurishlari, bir-biriga duch kelganda, albatta salomlashishlari kerak. Bunda o‘quvchilar o‘qituvchilarga, o‘g‘il bolalar qizlarga, kichik yoshdagilar katta yoshdagilarga birinchi bo‘lib salom berishlari tavsiya etiladi (ushbu holatlarda qo‘l berib so‘rashish istisno bo‘lib, yoshi katta shaxslar yoki xotin-qizlar birinchi bo‘lib qo‘l uzatganidan keyingina ularga javoban qo‘l uzatish mumkin).
10. Ta'lim muassasalari binolariga kirish joylarida tirbandlik yuzaga kelsa, o‘quvchilar o‘qituvchi va xodimlarga, o‘g‘il bolalar qizlarga, yuqori sinf o‘quvchilari boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga yo‘l berishlari lozim.
11. Milliy va umumbashariy qadriyatlarga xos bo‘lmagan yoki umumiy o‘rta ta'lim maktabining ichki munosabatlariga taalluqli masalalarni Internet tarmog‘iga joylashtirish yoki undan turli maqsadlar yo‘lida foydalanish taqiqlanadi.
12. Kompyuterlarda ta'lim muassasasiga tegishli bo‘lmagan ma'lumotlarni, shuningdek, turli
kinofilmlar, noqonuniy diniy ma'lumotlar, behayo suratlar, milliy, irqiy, etnik, diniy adovatni targ‘ib qiluvchi har qanday materiallarni tayyorlash, saqlash, foydalanish va targ‘ib etish qat'iyan man etiladi.
13. O‘qituvchilar va o‘quvchilar tasdiqlangan mashg‘ulotlar jadvali asosida ishga va darsga o‘z vaqtida kelishi, ish kuni va dars jarayonidan unumli foydalanishlari lozim.
|
| |
Mamlakatimizdagi raqamli iqtisodiyotning rivojlanish tahlili

Mamlakatimizdagi raqamli iqtisodiyotning rivojlanish tahlili
Download
287,1 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
05.02.2024
Hajmi
287,1 Kb.
#151490
Download
287,1 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mamlakatimizdagi raqamli iqtisodiyotning rivojlanish tahlili
Download
287,1 Kb.
Matnni ko'rish
www.
kokanduni.uz - Mamlakatimizdagi raqamli iqtisodiyotning rivojlanish tahlili

www.
kokanduni.uz
ko‘maklashuvchi davlat tomonidan tartibga solish chora-tadbirlarini ishlab chiqishni nazarda
tutgan holda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish strategiyalari ishlab chiqilmoqda va
tasdiqlanmoqda [19].
Raqamli iqtisodiyot bizdan sifatli internetni talab qiladi. Bizning mamlakatimiz ham bor
imkoniyatlaridan foydalanib yildan yilga internet sifatini yaxshilab bormoqda. Biz quyidagi 1-
jadvalda mamlakatimizda internet tarmog‘iga ulangan abonentlar sonini oxirgi besh yillikda
qanchalik o’zgarishini ko’rishimiz mumkin (2022).
Hududlar kesimida Internet tarmog‘iga ulangan abonentlar soni (1-jadval)
(yil oxiriga; ming birlik)
Hududlar
2017
2018
2019
2020
2021
O‘zbekiston Respublikasi
11 168,0
13 321,7
16 386,2
19 981,0
22 987,2
Qoraqalpog'iston
Respublikasi
606,8
767,9
922,3
1 071,9
1 234,2
Andijon
842,0
991,3
1 236,5
1 484,2
1 790,6
Buxoro
547,3
694,0
855,2
1 011,2
1 204,5
Jizzax
371,3
468,2
569,1
667,2
794,1
Qashqadaryo
702,5
877,8
1 162,4
1 440,9
1 696,2
Navoiy
350,4
442,5
553,8
647,1
761,8
Namangan
749,8
961,5
1 198,3
1 379,5
1 637,0
Samarqand
1 018,7
1 225,7
1 505,9
1 795,4
2 132,5
Surxondaryo
551,5
721,4
958,6
1 151,5
1 323,5
Sirdaryo
284,6
349,1
441,4
505,7
595,4
Toshkent
352,3
506,7
1 007,7
1 255,2
1 483,8
Farg'ona
1 048,0
1 245,5
1 552,3
1 937,4
2 872,3
Xorazm
573,3
710,2
872,1
1 012,9
1 185,9
Toshkent sh.
3 169,7
3 359,9
3 550,6
4 620,9
4 275,4
Manba: O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Huzuridagi Statistika Agentligi
(
https://stat.uz/uz/
)
Yuqoridagi jadvalda har bir hudud bo‘yicha internet tarmog’iga ulangan abonentlar
sonini ko’rishimiz mumkin. 2017-yildagi internet tarmog‘iga ulangan abonentlar soni, 2021
yilga kelib 48.5 % o‘sganini ko’rishimiz mumkin. Bu albatta yurtimizdagi yangi
O‘zbekistondagi o’zgarishlarning yaqqol misolidir.
O‘zbekiston Respublikasining xorijiy va xalqaro indekslardagi ishtiroki va o‘rnini
2-jadvalda ko’rishimiz mumkin.
|
Mamlakatimizdagi raqamli iqtisodiyotning rivojlanish tahlili - bet 5

318
www.
kokanduni.uz
O‘zbekiston Respublikasining xorijiy va xalqaro indekslardagi ishtiroki va o‘rni
(2-jadval)
Xalqaro indekslar
Davlatlar jami
Reyting pozitsiyasi
Elektron
hukumatni
rivojlantirish
indeksi 2020
193
87
AKT rivojlanish indeksi
176
95
Speedtest global indeksi 2021
178
82
Telekommunikatsiya
infratuzilmasi
indeksi 2018
193
114
Global kiberxavfsizlik indeksi 2020
182
70
Keng qamrovli internetga ulanish narxi
2020 yil
213
24
GSMA mobil ulanish indeksi 2020
170
124
Manba: Djulmatova S. R. Features of reforming the digital economy in uzbekistan. – 2022.
(https://media.neliti.com/media/publications/401726-none-44ea1d49.pdf)
“Ilm, ma’rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili” Davlat dasturining 138-bandida
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqamli O‘zbekiston – 2030” dasturini ishlab
chiqish to‘g‘risidagi qarori qabul qilinishi nazarda tutilgan edi. iqtisodiyotning real sektori,
sog‘liqni saqlash, davlat kadastri va boshqa sohalar, “Raqamli O‘zbekiston – 2030” dasturini
tasdiqlash masalalari; elektron hukumatning texnik infratuzilmasini takomillashtirish; inson
kapitalini rivojlantirish va kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlash tizimini takomillashtirish;
davlat xizmatlarini raqamlashtirish va axborot ekotizimini rivojlantirish; davlat organlari va
tashkilotlari faoliyatining ochiqligi va shaffofligini ta’minlash, aholining elektron ishtiroki
darajasini oshirish; axborot xavfsizligini ta'minlash, axborot resurslari va tizimlarini himoya
qilish; raqamli iqtisodiyot va elektron hukumat sohasida yagona vakolatli organni tayinlash,
shuningdek Hukumat, vazirlik va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlarida raqamli
texnologiyalar va elektron hukumat masalalari bo‘yicha rahbar o‘rinbosari lavozimini joriy
etish masalalari [21].
“Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi va uni amalga oshirish bo‘yicha “Yo‘l xaritasi”,
shuningdek, 2020-2022-yillarga mo‘ljallangan hududlar va tarmoqlarni raqamli o‘zgartirish
dasturlari tasdiqlandi. Shu bilan birga, 2020-2022-yillarda hududlar, sohalar va tarmoqlarni
raqamli transformatsiya qilish doirasida:
• 20 ming kilometr optik tolali liniyalarni qurish va mobil aloqa tarmoqlarini
rivojlantirish hisobiga aholi punktlarini, jumladan, keng polosali ulanish portlarini internet
tarmog‘iga ulash darajasi 2,5 milliontaga, 78 foizdan 95 foizga oshiriladi;
• hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning turli sohalarida 400 dan ortiq
axborot tizimlari, elektron xizmatlar va boshqa dasturiy mahsulotlarni joriy etish;
• “Bir million dasturchi” loyihasi doirasida 587 ming kishi, jumladan, 500 ming nafar
yoshlar uchun kompyuter dasturlash asoslari bo‘yicha o‘qitish tashkil etiladi;
|
www.
kokanduni.uz - Mamlakatimizdagi raqamli iqtisodiyotning rivojlanish tahlili

|
Mamlakatimizdagi raqamli iqtisodiyotning rivojlanish tahliliBog'liq 314-321www.
kokanduni.uz
• iqtisodiyotning real sektori korxonalarida boshqaruv, ishlab chiqarish va logistika
jarayonlarini avtomatlashtirish bo‘yicha 280 dan ortiq axborot tizimlari va dasturiy
mahsulotlar joriy etiladi;
• hokimlar, davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari va viloyatlar mutasaddilarining
raqamli savodxonligi va malakasini oshirish, ularni axborot texnologiyalari va axborot
xavfsizligi sohalariga o‘rgatish maqsadida tegishli oliy ta’lim muassasalari tashkil etiladi,
ulardan 12 mingtasi axborot texnologiyalari bo‘yicha tayyorlanadi [22].
“Raqamli Oʻzbekiston-2030” strategiyasini ishlab chiqilishi va hayotga tatbiq etilishi,
puxta va mukammal tashkiliy-huquqiy mexanizmlarni shakllantirish, qolaversa, innovatsion
gʻoyalar, texnologiyalar va ishlanmalarni joriy etish boʻyicha davlat organlari va tadbirkorlik
subyektlarining uzviy hamkorligini taʼminlash, barcha soha va tarmoqlarda ishlab chiqarish
va xizmat koʻrsatishni raqamli texnologiyalar bilan qamrab olish, bu borada zamonaviy
bilimlarni chuqur egallagan, intellektual salohiyatli kadrlarni yetishtirish, shu orqali,
mamlakatda “axborotlashgan jamiyat” muhitini yaratishga xizmat qiladi [23, 24].
Xulosa:
Xulosa qilib aytadigan bo’lsak, yangi-yangi o’zgarishlardan, yangi
g’oyalardan qo’rqmasligimiz kerak. Aksincha ularni o’rganib chiqib hayotimizga tatbiq
qilishimiz kerak. Raqamli iqtisodiyot turli xil yangi bilim, g’oya va ko’nikmalarni talab qiladi.
Mamlakatimiz rivojlanishi uchun ham raqamli iqtisodiyot kerak.
Uzoq kelajak emas balki juda ham yaqin kelajakda zamonaviy rivojlanish, raqamli
iqtisodiyot ya’ni Big Data, sun'iy intellekt, neyro-texnologiya, kvant texnologiyasi,
robototexnika, raqamli elektron platformalar, bulutli va mobil texnologiyalar, virtual va
kengaytirilgan reallik texnologiyalari, kraudsorsing, raqamli texnologiyalar, texnologiya,
kriptovalyutalar va ICO, 3D texnologiyasi hayotimizda muhim rol o'ynaydi. Shuning uchun
ham biz bu texnologiyalardan foydalanishni o’rganishimiz va uni hayotga tezroq tatbiq
qilishimiz kerak. Chunki, raqamli iqtisodiyot bu kelajak va biz hohlasak ham hohlamasak ham
u hayotimizga kirib keladi.
|
| |
Bajariladigan ish mazmuni

|
Bajariladigan ish mazmuniBog'liq portal.guldu.uz-JAHON VA TURKIY XALQLAR ADABIYOTI o’quv-uslubiy majmuaBajariladigan ish mazmuni
|
Amalga oshiruvchi mas’ul
|
Vaqt
|
1
|
2
|
3
|
4
|
1-bosqich
|
Dars maqsadi: Turkman adabiyoti, Turkman adabiyotining nasr, nazm va dramaturgiya taraqqiyoti xususida talabalarga tushuncha berish.
Identiv o’quv maqsadlari:
1.O’zbek turkman xalqlarining qardoshlik tarixi haqida so’zlaydi
2. Turkman folklori to’g’risida ma’lumot beradi.
3.Turkman yozma adabiyoti xususida fikr yuritadi.
4.Zamonaviy va tarixiy mavzularda yozilgan asarlar haqida fikr bildiradi.
|
O’qituvchi
|
|
2-bosqich
|
Asosiy tushunchalar: Turkman folklori, yozma adabiyotning shakllanishi, badiiy nasr va dramaturgiya.
Dars shakli: ma’ruza.
Metod va usullar: «Bumerang», «Tarmoqlar» texnologiyasi, taqdimot, munozara.
Vositalar: Vatman, proektor, rangli markerlar, doska, skotch, tarqatma jihozlar.
|
Talaba O’qituvchi
|
20 daqiqa
|
3-bosqich
|
Guruhda ishlash.
O’z-o’zini baholash, o’qituvchi tomonidan rag’batlantirish.
Talabalar fikri eshitiladi, boshqa talabalar bahsga chaqiriladi.
Umumiy xulosaga kelinadi.
|
Talaba
|
15 daqiqa
|
4-bosqich
|
Mustahkamlash va baholash uchun savollar:
1.XVIII asr turkman xalqining hayotini aks ettirishga intilgan qanday dostonlarni bilasiz?
2. Turkman mumtoz adabiyotining asoschisi kim?
3. O’zbek ijodkorlari bilan turkman adabiyoti taraqqiyotiga salmoqli hissa qo’shgan va qo’shayotgan adiblar haqida fikringizni bildiring.
|
O’qituvchi-
Talaba
|
15 daqiqa
|
5-bosqich
|
Umumiy yakuniy xulosalar chiqariladi.
Maqsad va vazifalarning bajarilganligi tahlil qilinadi, zaruriy maslahatlar beriladi, mustaqil ish topshiriqlari tarqatiladi, xulosalar chiqariladi.
|
O’qituvchi
|
10 daqiqa
|
|
| |
Muhokama uchun savollar - Жалолидин Румий

|
Жалолидин РумийBog'liq portal.guldu.uz-JAHON VA TURKIY XALQLAR ADABIYOTI o’quv-uslubiy majmuaMuhokama uchun savollar:
Turkman adabiyotida keng ko’lamli tarixiy romanning nomini ayting.
O’zbek ijodkorlari bilan turkman adabiyoti taraqqiyotiga salmoqli hissa qo’shgan va qo’shayotgan adiblar haqida fikringizni bildiring.
9-Amaliy mashg’ulot: Maxtumquli she’riyati
Darsning maqsadi: Turkman mumtoz adabiyotining yirik vakili Maxtumquli she’riyati haqida tushuncha berish.
Identiv o’quv maqsadlari:
1. Maxtumqulining lirik she’rlari haqida so’zlaydi.
2. Shoir she’rlarida axloq-odob masalalariga alohida e’tibor berganligi to’g’risida fikr bildiradi.
3. Maxtumquli she’rlarining ikkinchi tomoni –vatanparvarlik pafosi bilan katta mavqe’ga ega ekanligi to’g’risida so’z yuritadi.
Ishni bajarish tartibi:
Maxtumqulining lirik she’rlarini o’rganish;
Shoir she’rlaridagi vatanparvarlik g’oyalarini aniqlash, she’rlarini o’rganish;
Shoir she’riy to’plamlarining o’zbekcha tarjimalarini aniqlash;
Maxtumquli ijodidagi nasihatgo’ylik motivlari o’rin egallagan she’rlarini o’rganish;
Mashg’ulotni yakunlash.
Mustaqil ish topshiriqlari:
1. Maxtumquli yashagan davrdagi tarixiy sharoitni izohlang.
2. Maxtumquli she’rlarining o’ziga xos tomonlari haqida so’z yuriting.
3. Shoirning adolat va vatanapvarlik to’g’risidagi she’rlariga baho bering.
Asosiy adabiyotlar:
Turkman shoirlari. -T.: 1963 y. 16-21- b.
Maxtumquli. She’rlar. -T.: 1976 y. 13-14- b.
R. Inog’omov. Adabiy qardoshlik taronalari.-T.: 1972 y.
10 -mavzu: Berdi Kerboboev
|
| |
Adabiyotlar tahlili va metodologiya

315
www.
kokanduni.uz
Raqamli iqtisodiyot atamasini 1995-yilda amerikalik Nikolas Negroponte asli dasturchi
bo’lgan inson amaliyotga kiritgan. Hozirga kelib esa bu terminni siyosatchi,
journalist,
dasturchi deyarli hamma kasb egalari qo’llamoqda.
Taniqli sotsilog va olim Lyotard [6] IT texnologiyalarining rivojlanishi va bilimlarning
universal tarqalishi bozorda tovar sifatida bilim almashish imkonini berishini ta'kidladi. IT-
texnologiyalarni rivojlantirish raqamli iqtisodiyotni o'rnatish uchun hal qiluvchi omil sifatida
qaralmoqda. Ilg'or IT texnologiyalari tarmoqqa asoslangan ma'lumotlar bazalari kabi yangi
ommaviy axborot vositalarining paydo bo'lishiga olib keldi
va kompyuter tarmoqlari va
Internetning rivojlanishi butun dunyodan ma'lumot va bilimlarni to'plashni osonlashtirdi.
Axborot yoki bilim intensivligi IT texnologiyalari yordamida axborot va bilimlarning
iqtisodiyotning ishlab chiqarish omillari sifatida ahamiyatini oshirdi [7].
Bizning mamlakatimizdagi har bir sohaga jumladan qishloq xo’jaligi, sanoat, maishiy
xizmatlar, ta’lim, sog’liqni saqlash, davlat xizmatlariga ham “raqamli iqtisodiyot” shiddat bilan
kirib kelmoqda. Shuning uchun ham, respublikamizning iqtisodiyotini yaxshilash maqsadida
hamda raqamli iqtisodiyotni tezroq olib kirish maqsadida hukumatimiz tomonidan bir
qancha
qarorlar qabul qilinmoqda. Misol uchun, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan
2020-yilga “Ilm, ma’rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili” [8],
deb nom berilishi,
Prezidentimizning 2018-yil 19-fevraldagi PF-5349 sonli “Axborot texnologiyalari va
kommunikatsiyalari sohasini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” [9]gi Farmoni
hamda “Oʻzbekiston Respublikasida raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish chora-tadbirlari
toʻgʻrisida” [10]gi PQ-3832 03.07.2018 qarori, shuningdek, Vazirlar Mahkamasining 2018-yil
31-avgustdagi raqamli iqtisodiyotning maqsad va vazifalarini belgilab beradigan “Oʻzbekiston
Respublikasida raqamli iqtisodiyotni joriy qilish va yanada rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha
chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarorlarining qabul qilinishi
respublikamizda raqamli
iqtisodiyotni davlat boshqaruv tizimiga tadbiq qilish, zamonaviy axborot texnologiyalarni
jadal rivojlantirish
uchun sharoitlar yaratish, axborot havfsizligini ta’minlash maqsadida
mamlakatimizda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish uchun qonuniy asos yaratdi [11].
www.
kokanduni.uz - Mamlakatimizdagi raqamli iqtisodiyotning rivojlanish tahlili

www.
kokanduni.uz
20. O‘zbekiston
Respublikasi
Prezidenti
Huzuridagi
Statistika
Agentligi
https://stat.uz/uz/
21. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning
Oliy Majlisga
Murojaatnomasi. 2018-yil 28-dekabr. - www.uza.uz.
22. Olimova Nodira Kh, Tashmatova Nasibakhon Kh and Rakhimova Lola Sh 2022. MAIN
DIRECTIONS OF DEVELOPMENT OF THE DIGITAL ECONOMY IN THE NEW UZBEKISTAN.
INTERNATIONAL JOURNAL OF SOCIAL SCIENCE & INTERDISCIPLINARY RESEARCH ISSN:
2277-3630 Impact factor: 7.429. 11, (Jan. 2022), 129–135.
23. O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTINING FARMONI “RAQAMLI O‘ZBEKISTON
— 2030” STRATEGIYASINI TASDIQLASH VA UNI SAMARALI
AMALGA OSHIRISH CHORA-
TADBIRLARI TO‘G‘RISIDA https://lex.uz/docs/-5030957
24. Davronjon, Abdullajonov & Akhmedov, Bekjan. (2022).
DIGITAL TECHNOLOGIES,
PROSPECTS FOR A DIGITAL ECONOMY. 1. 700-705.