nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qizi - bet 9

|
12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qiziBog'liq ZDIFT 0903 (6)
20
kilobayt adres sohasini ishlatish mumkin bo’lgan. Bozorda yanada mustaxkamlanib olish uchun
Intel firmasi uning arzonlashtirilgan varianti I8088 MP ni taqdim qidi. Bu MP 16 razryadli I8086
MP ning ichki arxitekturasiga ega bo’lib, ma’lumotlarning 8 razryadli shinalari bilan ishlar edi.
Shuning uchun uning tezligi biroz sekinroq edi. Bunda arzonlashtirish MP ni arzonlashtirish
xisobiga emas balki uning asosida tayyorlangan kompyuterni arzonlashtirish xisobiga erishildi.
Bundan ashqari I8088 ning paydo bo`lishi va keng tarqalishiga sabab shuki, uning 8 razryadli
ko’plab tashqi qurilmalari mavjudligidadir. I8088 ning 8 razryadli shinalari bu qurilma-larni
ulash jaryonini ancha engillashtirdi. SHuni ta’kidlash kerakki, I8086, I8088 protsessori bilan
ishlay oladigan tashqi qurilmalardan bittasi bu matematik soprotsessor I8087 edi. Bu
soprotsessor ona plataning maxsus “raz’yom” (teshikcha-uyacha)ga ulanar edi. Buning
natijasida hozirgi zamon Pentium protsessorlarida o’sha davr protsessorlari uchun yozilgan
barcha matematik dasturlarni (kerakli operatsion tizim mavjud bo’lganda) xech qiyinchiliksiz
ishlatish imkonini beradi. Ya’ni IEEE-754 standartga asosan suzuvchi vergulli sonlar bilan
ishlaydigan operatsiyalardan samarali foydalanish imkoniyati paydo bo’di.
Protsessor
(lot. processus — surilish) — elektron mashinaning dastur (programma) da koʻzda
tutilgan amallar; informatsiyani oʻzgartirish, barcha hisoblash jarayonlarini, hisoblash
mashinasidagi boshqa qurilmalarning ishini boshqarib turish uchun moʻljallangan markaziy
qurilmasi. Asosiy qismlari: arifmetikmantiqiy qurilma va boshqarish qurilmasi.
Arifmetikmantiqiy qurilmada axborot arifmetika va mantiq jihatidan qayta ishlanadi.
Boshqarish qurilmasi xotiradagi axborotlarni chiqarish tartibini belgilaydi, boshqaruvchi
signallarni ishlab chiqadi, mashinadagi qurilmalarning ishini uygʻunlashtiradi, dasturni uzish
signallarini qayta ishlaydi, xotiradagi axborotlarni muhofazalaydi.
Zamonaviy protsessorlar mikroprotsessorlar ko‘rinishida tayyorlanadi.
Jismonan mikroprotsessor integral sxema ko‘rinishidan iborat, ya’ni u umumiy maydoni atigi
bir necha kvadrat millimetr keladigan to‘g‘ri burchak shaklga ega kristall holatdagi
kremniyning yupqa plastinkasi ko‘rinishida tayyorlangan bo‘lib, ustiga protsessorning barcha
ishlarini bajaradigan sxemalar (qoliplar) joylashtirilgan. Ushbu kristall-plastinka, odatda,
plastmassa yoki sopoldan tayyorlangan yassi korpusga joylanib, kompyuterning tizim platasiga
ulash imkoni bo‘lishi uchun metall tilchalariga ega tilla simlar bilan ulanadi. Hisoblash tizimida
parallel ishlaydigan bir nechta protsessorlar bo‘lishi mumkin. Bunday tizimlar – ko‘p
protsessorli tizimlar deb ataladi. (7.1-rasm)
|
| |
3- mavzu. Robotlarning yuritmalari, ularning sxemalari va elementlari. Reja

3- mavzu. Robotlarning yuritmalari, ularning sxemalari va elementlari. Reja
Download
231,87 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
06.02.2024
Hajmi
231,87 Kb.
#152179
Download
231,87 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
3- mavzu. Robotlarning yuritmalari, ularning sxemalari va elementlari. Reja
Download
231,87 Kb.
Matnni ko'rish
Jurnal 1918-yil dekabr oyidan chiqa boshlagan

Jurnal 1918-yil dekabr oyidan chiqa boshlagan
O‘zMAA tomonidan 2013-yil 4-martda qaytadan ro‘yxatga olinib, 0104-raqamli guvohnoma berilgan.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI XALQ TA’LIMI VAZIRLIGINING
ILMIY-METODIK JURNALI
SCIENTIFIC-METHODICAL JOURNAL
MINISTRY OF PUBLIC EDUCATION OF THE
REPUBLIC OF UZBEKISTAN
TOSHKENT
PUBLIC EDUCATION
2022
5-son
(sentyabr-oktyabr)
XALQ
TA’LIMI
ISSN 2181-7839
Muassis:
O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi
MUNDARIJA
TAHRIRIYAT
4 Yoshlarning vatanparvarlik tarbiyasiga har birimiz mas’ulmiz
TA’LIM VA TARBIYA NAZARIYASI
B. Saidov
6 Vatanparvarlik tarbiyasi muammosining ilmiy-psixologik tadq-
iqiga doir ayrim mulohazalar
B. Xusanov
13 Yoshlarda ma’naviy tarbiya uzviyligini ta’minlash masalalari
M. А. Axmedova 17 Milliy qadriyatlar vositasida o‘smirlarni badiiy-estetik rivojlanti-
rishda gender yondashuvni qo‘llashning pedagogik imkoniyatlari
A. Kenjaboev
23 Zamonaviy o‘qituvchi deontologiyasi va kompetentligi
M. Хаmudov
28 Bo‘lajak rahbarlarda siyosiy kompetensiyalarni shakllantirish-
ning nazariy-metodologik asoslari
D. Abduvaliyeva
31 Bo‘lajak o‘qituvchilarning intellektual-ijodiy kompetentliligi
rivojlanishining xususiy metodik-texnologik shart-sharoitlari
M. Usmonova
35 Milliy va umuminsoniy fazilatlarning ixtisoslashtirilgan maktab-
internat o‘quvchilar tarbiyasidagi o‘ziga xos o‘rni va ahamiyati
A. Daukeeva
40 O‘qituvchilarda akmeologik kompetentlikni rivojlantirish
M. Pulatova
45 Pedagogning innovasion kompetentligini shakllantirish strate-
giyasi samaradorligini oshiruvchi pedagogik shart-sharoitlar
|
MATEMATIKA JOZIBASI - Toshkent – 2023 ilmiy-uslubiy jurnal 2001-yildan chiqa boshlagan fizika, matematika va informatika

|
Toshkent – 2023 ilmiy-uslubiy jurnal 2001-yildan chiqa boshlagan fizika, matematika va informatikaBog'liq Quranboyeva Muxarram FMMATEMATIKA JOZIBASI
R.M. Turgunbayev, D.U. Umaraliyeva. Talabalarga matematik matn bilan
ishlashni o‘rgatishda savollar metodi ............................................................... 30
M. A. Butayev. Eksperimental masalalar yechishda o‘quvchi kreativ
faoliyatini shakllantirish ..................................................................................... 38
G.T. Xaliqova. Informatika va axborot texnologiyalari o‘qituvchilarining
kasbiy kompetensiyasini rivojlantirishda pedagogik dasturiy vositadan
foydalanish metodikasi pedagogik muammo sifatida ........................................ 46
I. G. Tursunov, Z.A.Narimbetova. Umumta’lim maktablarida geometriyani
o‘qitishning me’yoriy omillari ............................................................................ 54
F.I.Ochilov. O‘quvchilar tabiiy-ilmiy tafakkurini rivojlantirishning masofaviy
ta’lim amaliyoti .................................................................................................. 59
С.С.Жуманазаров. Тингловчиларнинг рақамли компетентлигини
шакллантириш масалалари ............................................................................. 69
Э.О.Шарипов. Ананавий таълим тизими билан кредит – модуль тизими
хусусиятлари ..................................................................................................... 76
OLIMPIADA VA MASALALAR YECHISH BO‘LIMI
Masalalar va yechimlar ...................................................................................... 84
OLIMPIADA – 2023...........................................................................................95
ТALAB, TAKLIF VA TAHLIL
S.N.Hamroyeva. Bo‘lajak fizika o‘qituvchilarini stem ta’limi dasturi orqali
o‘qitishda virtual laboratoriyaning o‘rni ........................................................... 104
M. Sh.Quranboyeva. Talabalarning axborotlar bilan ishlash
kompetentsiyasini rivojlantirish ......................................................................... 110
ILG‘OR TAJRIBA VA O‘QITISH METODIKASI
|
| |
M. Sh.Quranboyeva - Toshkent – 2023 ilmiy-uslubiy jurnal 2001-yildan chiqa boshlagan fizika, matematika va informatika

112
FIZIKA, МАТЕМАТIКА va INFORMATIКА
2023/6
jarayoniga yangi pedagogik texnologiyalarni
joriy etishga xizmat
qilmoqda. Axborot texnologiyalariga tobora koʻproq qaram boʻlib
borayotgan dunyoda talabalar va oʻqituvchilar ularni yaxshi bilishlari
kerak. Kompyuter texnologiyalaridan foydalanish oʻqituvchining kasbiy
mahoratini oshirishga, oʻquvchilarning bilim faolligini faollashtirishga,
oʻquvchilar konstruktorlik va ilmiy-tadqiqot ishlarini bajarishda
fikrlash,
matematik mantiq, ijodiy qobiliyatlarni rivojlantirishga,
mustaqil bilimlarni oʻzlashtirish samaradorligini
oshirishga xizmat
qiladi. [6]
Talaba shaxsini axborotlar bilan ishlash kompetentsiyasining
“o‘zini o‘zi quruvchi” holatiga o‘tkazish prinsipi uning “o‘z-o‘zini
anglash sub’ekti” pozitsiyasini amalga oshirishidir, bu uning o‘zini o‘zi
yaxshilash
imkoniyatlarini, o‘zini o‘zi rivojlantirish sharoitlarini va
ularni yoki ularga bo‘lgan munosabatini to‘g‘rilash imkoniyatini, real
baholashni anglatadi.
Talabalarning sub’ektiv tajribasiga
tayanish prinsipi ularning
axborotlar bilan ishlash kompetensiyasini rivojlantirish jarayonida
muhim ahamiyatga ega. O‘quv jarayonining dizayni “mavzu tajribasiga
tayanishni talab qiladi, chunki u har bir talaba faoliyatining shunchalik
ko‘p axborot,
instrumental mazmunini emas, balki o‘zlashtirib
bo‘lmaydigan, yashash kerak bo‘lgan hissiy hayot tajribasini ham
qayd etadi” (M.N.Nevzorov) [2]. Gumanitar universitetining o‘quv
jarayonidagi talabalarning noyob sub’ektiv
tajribasi dunyoni bilish
uchun selektivlikda (uning taqdimoti mazmuni, turi va shakli),
ushbu
selektivlikning barqarorligida, o‘quv materialini qayta ishlash
usullarida, bilim ob’ektlariga hissiy va shaxsiy munosabatida namoyon
bo‘ladi.
O‘quv jarayonining meta-fan asoslari
prinsipi shundan iboratki,
o‘quv jarayoni mazmunining asosi ularni talabalar tomonidan sub’ektiv,
shaxsiy bilim olish imkoniyatini ta’minlaydigan fundamental meta-fan
D-animatsiya bilan - Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi

• Chizmalar kinokamera bilan bir vaqtning o'zida bitta chizilgan plyonkaga suratga olinishi va kinoproyektor yordamida
qayta ko'rsatilishi mumkin. •
Ularni videokamerada
suratga olish va videopleer yordamida o‘ynatish mumkin. • Ularni kompyuterga ulangan videokamera
yordamida suratga olish va uni ekranda ko'rish mumkin
soniyasiga kadrlar Filmga suratga
olingan va proyeksiyalangan animatsiya soniyasiga 24 kadr tezlikda ijro etiladi.
bosh barmog'i bilan aylantirildi).
Yevropa, Afrika, Yaqin Sharq va Avstraliyadagi televideniye uchun animatsiya soniyasiga 25 kadr tezlikda ijro etiladi. Bu
mamlakatlarda ular PAL deb nomlangan televizion tizimdan foydalanadilar, u soniyada 50 maydon (kadr) tezligida o'ynaydi
va soniyasiga 25 kvadrat bunga mos keladi. Agar biz televizorda sekundiga 24 kadr tezlikda animatsion film o‘ynagan
bo‘lsak, ekranni o‘rab turgan qora chiziqni ko‘rar edik. Amerika, G'arbiy Hindiston va Tinch okeani
sohilidagi mamlakatlar
soniyasiga 60 maydonda ishlaydigan NTSC dan foydalanadi. Bu siz soniyada 30 kadr tezlikda animatsiya qilishingiz
kerakligini anglatadi (60 30 ga bo'linadi). Ko'pincha bir turdagi raqamli konvertor filmning bir tezligini boshqa video tezligiga
o'tkazish
uchun ishlatiladi, bu soniyasiga 24 kvadrat filmni soniyasiga 60 maydon (NTSC) televizorida ko'rsatishga imkon
beradi. Agar siz animatsion filmning videosi orqali kadrni to'xtatsangiz, bir ramka boshqasiga xira bo'ladigan nuqtalarni
topasiz.
Shunday qilib, ular ikki tizimning nomuvofiqligini engishadi (animatsiyali filmlar orqali ramkalashni to'xtatish -
animatsiyani o'rganishning juda yaxshi usuli). Biror narsani animatsiya qilishda bilish uchun eng muhim narsa bu
animatsiya qanday tezlikda ijro etilishidir. Ushbu kitobda o'qitiladigan barcha animatsiya soniyasiga 25 kadr tezlikda ijro
etiladi.
• “Flipbook” ko‘rinishida (asosan, ketma-ket chizmalar to‘plami, bir-biriga bog‘langan va
animatsiya dasturi yordamida bir xil kompyuter. •
Yoki ularni
kompyuterga skanerlash va o‘ynatish mumkin.
Sizni to'g'ridan-to'g'ri asoslarga qaytarganim uchun uzr so'ramayman. Ko'pchiligingiz bu haqda ko'p bilishingiz mumkin,
lekin men bilan sabr qiling - bu sizning bilimlaringizni yangilashga va animatsiyaning asosiy tamoyillarini mustahkamlashga
arziydi.
Ushbu bobda men sizni ikkita narsani ko'rib chiqaman - asosiy animatsiya studiyasini yaratish uchun zarur bo'lgan
uskunalar va oddiy animatsiya. Biz x-varaqlarni ko'rib chiqamiz
va ular vaqtni belgilash, aylantirish, silkitish va aylantirishda
qanday
yordam berishini, chiziqli testerdan qanday foydalanishni va chizilgan mashqlaringizdan olingan saboqlarni 3D-
kompyuter dasturiga qanday qo'yishni ko'rib chiqamiz. Bo'lim oxirida siz o'zingizni qanday tashkil qilishni va animatsiya
qismini qanday rejalashtirishni bilib olasiz.
3D-da belgilar animatsiyasi
2
materiya va jonsiz narsalarning animatsiyasi

105
117
94
106
119
58
4-bob
hayvon to'rt turdagi hayvonlar
harakatini
yuradi va yuguradi
60
78
96
65
114
122
81
5-bob
51
72
92
104
115
117
76
94
105
53
118
111
6-bob
vaqtni belgilash, kutish, haddan oshib ketish, jonlantirilgan belgi bilan
kuzatish va bir-biriga o'xshash harakat Vaqtni kutish davomli bir-biriga
mos
keladigan
harakat yoki
haddan tashqari tebranish ipni mashq
qiladi va
ipni 2
o'lchamli va 3 o'lchamli 2
o'lchamli sho'ng'in 3 o'lchamli
sho'ng'in
96
59
121
60
79
100
yoylarda
harakatlanuvchi bo'g'inlar
asosiy inson
xarakterini loyihalash,
qahramonlaringizni jonlantiruvchi
sahnani
rejalashtirish
68
87
115
inson yuradi va yuguradi yurish
tsikllari! yurish
yurish
mexanikasi yurish sikllari
turli kayfiyatlarni aks ettiruvchi tashqi ta'sirlar ikki
kishi
birga yurish
yugurish mashqlari 2D ko'rinishida
yurish
yoki
yugurish tsikli 3D ko'rinishida
yurish yoki yugurish tsikli 2D
ko'rinishida yurish tezligi va kayfiyatini o'zgartirish 3D
ko'rinishida yurish tezligi va kayfiyatini o'zgartirish
117
53
74
94
vi
tarkibi
Machine Translated by Google
TALAB, TAKLIF VA TAHLIL - Toshkent – 2023 ilmiy-uslubiy jurnal 2001-yildan chiqa boshlagan fizika, matematika va informatika

111
FIZIKA, МАТЕМАТIКА va INFORMATIКА
2023/6
foydalanish esa ularni egallayotgan bilimlarini oʻzlari qidirib topish,
mustaqil oʻrganish va fikrlash, tahlil qilish, hatto yakuniy xulosalarni
ham oʻzlari keltirib chiqarishga oʻrgatadi. Oʻqituvchi bu jarayonda
shaxsni
rivojlantirishi, shakllanishi, bilim olishi va tarbiyalanishiga
sharoit yaratadi [1].
Shuningdek, boshqaruvchilik, yoʻnaltiruvchilik
funksiyasini bajaradi. Bugungi kunda ta’limda “Aqliy hujum”,
“Fikrlar hujumi”, “Tarmoqlar” metodi, Sinkveyn, BBB, “Beshinchisi
(oltinchisi, …) ortiqcha, 6х6х6, Bahs-munozara, Rolli oʻyin, FSMU
kabi metodlar, pedagogik texnologiyalar qoʻllanilmoqda.
Shuning
uchun umumta’lim maktablarida malakali kasb egalarini tayyorlash,
ularni mustaqil fikrlashga, ijodkorlikka oʻrgatishda
zamonaviy
yondashish innovatsion texnologiyalarining oʻrni va roli nihoyatda
katta [3]. Pedagogik texnologiya va pedagogik mahoratga oid malaka
va interfaol metodlar oʻquvchilarni bilimli, yuqori kompetensiyaga
erishishlarini ta’minlaydi. Ta’kidlash joizki,
talaba yoshlarga zamon
talablari darajasida bilim beruvchi pedagog, avvalo, oʻzi ana shunday
bilimlar bilan qurollangan boʻlishi va ularni amaliyotga tatbiq eta
olishi kerak. Matematikani oʻqitishda talaba shaxsini fikrlashga,
oʻzgalar
fikrini anglash, axborotlarni tahlil etish, ular ustida ishlash,
yechim topa olsih yoʻllarini qidirish, mulohaza yuritishga qaratilgan
boʻlib, mustaqil fikrlaydigan savodli shaxsni
kamol toptirish asosiy
oʻrin egallaydi.
Matematika juda murakkab fan boʻlib, har bir oʻqituvchining vazifasi
talabalar tomonidan ushbu fanning asoslarini toʻliq oʻzlashtirishdir.
Matematika darslarida aqliy yuklamaning ortishi talabalarning
oʻrganilayotgan materialga qiziqishini, butun dars davomida faolligini
qanday saqlab qolish haqida oʻylashga majbur qiladi. Oʻqituvchi oldida
matematikani oʻqitishning maksimal samaradorligini ta’minlash uchun
oʻqitish vositalari va usullarini tanlash masalasi turibdi. Ayni paytda
maktablar
zamonaviy kompyuterlar, interaktiv jihozlar, elektron
resurslar, internet tarmogʻi bilan ta’minlangan. Bu esa oliy ta’lim oʻquv
M. Sh.Quranboyeva - Toshkent – 2023 ilmiy-uslubiy jurnal 2001-yildan chiqa boshlagan fizika, matematika va informatika

114
FIZIKA, МАТЕМАТIКА va INFORMATIКА
2023/6
rivojlanish jarayonidagi qiyinchiliklar
va qarama-qarshiliklarni
tushunish;
2-bosqich – oliy ta’limning o‘quv jarayonidagi faoliyatni aks
ettirishda talabalarning o‘z ma’nolarini izlash;
3-bosqich – talabalar tomonidan
axborotlar bilan ishlash
kompetensiyasini rivojlantirish, o‘z-o‘zini rivojlantirish bo‘yicha ijobiy
sub’ekt tajribasini to‘plash. [4]
Birinchi bosqich talabalarning axborot kompetensiyasini
rivojlantirishning haqiqiy va potensial imkoniyatlari to‘g‘risida
aniq tasavvurlardan voz kechishiga qaratilgan.
Ushbu bosqich
ma’lum bir hissiyotlar majmuasi tajribalari, o‘z-o‘zini hurmat qilish
darajasining pasayishi bilan birga bo‘lishi mumkin, ammo shu bilan
birga, yetarli darajada topilgan usullar talabalarning harakatlariga
nisbatan
sezgirligini keskin oshirishi, informatsion kompetensiyani
rivojlantirish jarayoniga yuqori tayyorgarlik
holatiga olib kelishi
mumkin.
Ushbu bosqichda talabalarda shaxsiy o‘zini o‘zi rivojlantirish
jarayonlarini “boshlash” juda muhimdir. Buning uchun ularga axborot
kompetensiyasini rivojlantirish nafaqat kompyuterni o‘zlashtirish va
ma’lumot bilan ishlash tajribasi bilan, balki hissiy qayta yashash, qarama-
qarshiliklarni, qiyinchiliklarni (motivatsion sohani) yengib o‘tish bilan
bog‘liqligini tushunishga yordam berish kerak, bu esa dolzarb qadriyatlar
va manfaatlarni anglashga olib keladi. Talabalar uchun o‘zgarishlarni
tushunish, ularni o‘zlari uchun tushuntirishga harakat qilish muhimdir,
ya’ni axborot kompetensiyasini rivojlantirish bo‘yicha
mavjud tajribaga
tajovuz. Ushbu bosqichda ularda yangi tajriba orttirish,
insonning
axborot kompetensiyasi fenomenining ma’nosini chuqurroq anglash
istagini uyg‘otish kerak.
Ushbu bosqichning o‘ziga xos xususiyati (va butun o‘quv jarayoni)
shundan iboratki, semantik shakllanishlar faqat “dialogik munosabatlar”
1-mavzu. «Ekskursiya xizmatini tashkil qilish» fanining maqsadi va vazifalari

1-mavzu. «EKSKURSIYA XIZMATINI TASHKIL QILISH» FANINING MAQSADI VA VAZIFALARI
«Ekskursiya xizmatini tashkil qilish» fanining maqsadi va vazifalari
Ekskursiya xizmatining mazmuni va mohiyati
Ekskursiya xizmati muloqot shakli sifatida
Ekskursiya xizmati pedagogik jarayon sifatida
1.1. «Ekskursiya xizmatini tashkil qilish» fanining
maqsadi va vazifalari
Turizm iqtisodiy sohalar ichida daromad keltirishi bo‘yicha yetakchi sohalardan biridir. Mamlakatimizda ham ushbu sohani rivojlantirish bo‘yicha ko‘pgina ishlar olib borilmoqda. Turizmning asosiy xizmatlaridan biri ekskursiya xizmati hisoblanadi. Mamlakatga tashrif buyurgan turist eng avvalo uning tarixi, madaniyati, ijtimoiy hayoti, tabiat resurslari bilan tanishishni, tomosha qilishni xohlaydi. Ekskursiya o‘zining ko‘rgazmaliligi, sermazmunligi, daromadliligi, hissiyotliligi bilan insonlarning ruhiy qiyofasi shakllanishiga ta’sir ko‘rsatadi.
«Ekskursiya xizmatini tashkil qilish» fani turizm sohasida ta‘lim olayotgan talabalar uchun mutaxassislik fani sifatida ahamiyatlidir. Ushbu kursdan talabalar turizm sohasida ekskursiya xizmatlarini sifatli tashkil etishning texnika va texnologiyasi haqida zaruriy ma’lumotlarga ega bo‘ladilar.
«Ekskursiya xizmatini tashkil qilish» fanini o‘qitishdan maqsad - talabalarni mamlakatimizning boy tarixiy merosi, ekologik-rekreatsion maskanlari, ishlab-chiqarish ob’ektlari, ziyoratgohlarda sifatli, xavfsiz ekskursiya xizmatlarini tashkil etish hamda, ulardan turizm sohasida samarali foydalanish bo‘yicha bilimlar berishdir. Ushbu maqsadni amalga oshirish uchun fanning oldida quyidagi vazifalar qo‘yilgan:
Ekskursiya xizmatining mazmun-mohiyatini tushuntirish;
Ekskursiya xizmatining funksiyalari, xususiyatlari va ekskursiya xizmatini tasniflashni o‘rgatish;
Ekskursiya rahbari - gidga qo‘yiladigan talablarni o‘rgatish;
Ekskursiya xizmatini tayyorlash texnologiyasini o‘rgatish;
Ekskursiya ob’ektlarini tanlash va baholash;
Ekskursiya xizmati marshrutini tuzish va sinov ekskursiyasini o‘tkazish tartibini o‘rgatish;
Ekskursiya xizmatida ob’ektlarni ko‘rsatish usullarini aniqlash;
Ekskursiya xizmatida ob’ektlarni hikoya qilish usullarini aniqlash;
Ekskursiya xizmatining tashkiliy masalalari;
O‘zbekistonning tarixiy- arxitektura yodgorliklariga ekskursiya xizmatini tashkil qilishni o‘rgatish;
O‘zbekistonning ekologik hududlariga ekskursiya xizmatini tashkil qilishni o‘rgatish;
Turizmning maxsus turlariga ekskursiya xizmatini tashkil qilishni o‘rgatish;
Ekskursiya xizmatida ekskursantlarning xavfsizligini ta’minlash;
Ekskursiya xizmatida birinchi tibbiy yordamni ko‘rsatish qoidasini o‘rgatish.
|
Dasturlash – dastur tuzish bilan bog‘liq bo‘lgan nazariy va amaliy faoliyat.  
Algoritmni mashina tiliga o‘girish jarayoni translyatsiya

|
Dasturlash – dastur tuzish bilan bog‘liq bo‘lgan nazariy va amaliy faoliyat.
Algoritmni mashina tiliga o‘girish jarayoni translyatsiya
|
bet | 3/9 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 95,51 Kb. | | #120374 |
Bog'liq 1-mavzuDasturlash – dastur tuzish bilan bog‘liq bo‘lgan nazariy va amaliy faoliyat.
Algoritmni mashina tiliga o‘girish jarayoni translyatsiya deb ataladi. Mashina tilini «odamiylashtirishning» birinchi qadami ramziy nomlarni mashina kodiga o‘tkazuvchi dasturlar tuzish bo‘ldi. So‘ng arifmetik ifodalarni o‘giruvchi dasturlar yaratildi va nihoyat, 1958 yilda dasturlash tilida keng foydalaniladigan Fortran translyatori kirib keldi. Shundan so‘ng ko‘plab dasturlash tillari yaratildi.
Kompyuter mashinaviy dastur buyruqlarini boshqargan holda informatsiyaga ishlov beradi, buning uchun ish jarayonida turli berilganlardan foydalanadi.
Foydalanilgan berilganlar quyidagilarga bo‘linadi:
Kiruvchi – kompyuterga kiradi va masalani yechish uchun shart sifatida foydalaniladi.
Joriy yoki ichki – dastur ichida informatsiyani saqlash va ishlov berish uchun ishlatiladi.
Chiquvchi – informatsiyaga ishlov berish natijasida dasturda hosil bo‘lgan berilganlar. Matn, grafik, videotasvir va h. k. ko‘rinishda bo‘lishi mumkin.
Hodisa tadqiqoti, masala yechimi uchun hisoblash texnikasi yordamida qabul qilish kerak bo‘lgan amallarning umumiy tartibini quyidagicha sxema sifatida tasvirlash mumkin:
Hodisa, jarayon, masala и modelиalgoritmиdasturиkompyuterиnatija.
Algoritmlarning murakkabligi. Hisoblash muammolari cheklangan xotira resurslaridan foydalangan holda oqilona vaqt ichida yechilishi kerak. Bu algoritmning vaqt va fazoviy murakkabligi tushunchasiga olib keladi. Qoida tariqasida, algoritm turli vaqtlarni bajarishi mumkin boʻlgan turli xil amallarni oʻz ichiga oladi.
Algoritmlarni baholash uchun koʻpgina mezonlar mavjud. Odatda kirituvchi berilganlarni koʻpayishida masalani yechish uchun kerak boʻladigan vaqt va xotira hajmlarini oʻsish tartibini aniqlash muammosi qoʻyiladi. Har bir aniq masala bilan kiritiladigan berilganlarni miqdorini aniqlovchi qandaydir sonni bogʻlash zarur. Bunday son masalaning kattaligi deb qabul qilinadi. Masalan, ikkita matritsani koʻpaytirish masalasining oʻlchami boʻlib, matritsalar kattaligiga xizmat qilishi mumkin. Graflar haqidagi masalada oʻlcham sifatida graf uchlarining soni boʻlishi mumkin.
Algoritm sarflanayotgan vaqt masalaning oʻlchami funksiyasi sifatida algoritmni vaqt boʻyicha qiyinligi deb nomlanadi. Bunday funksiyaga masalaning kattaligi oshganda limit ostidagi oʻzgarish asimptotik qiyinlik deb aytiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dasturlash – dastur tuzish bilan bog‘liq bo‘lgan nazariy va amaliy faoliyat.
Algoritmni mashina tiliga o‘girish jarayoni translyatsiya
|
I-Yo’nalishning texnik ishlatish ko’rsatkichlarini hisoblash

|
I-Yo’nalishning texnik ishlatish ko’rsatkichlarini hisoblash
|
bet | 10/14 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 1,17 Mb. | | #256738 |
Bog'liq 2 5228911336129319196zlt kurs ishi (2)I-Yo’nalishning texnik ishlatish ko’rsatkichlarini hisoblash
Hisoblash uchun berilgan ma’lumotlar:
Avtomobil rusumi Kamaz 5511
Yuk ko’tarish qobiliyati 10 tonna
Yukni ortish vaqti 0.6 soat
Yukni tushirish vaqti 0.6 soat
Yuk nomi Tuproq
Tasish rejasi 38000 tonna
Ish vaqti 8.5 soat
Ish kuni 305 kun
Yo’nalish uzunligi 34 km
Texnik tezlik 24 km/ soat
Yuk ko’tarishdan foydalanish koeffitsiyenti 1
Yo’nalishlarning texnik- ishlatish ko’rsatkichlarini hisoblash.
Harakatdagi qismning marshrutdagi ish vaqti.
soat
soat
Bu yerda: avtomobilning naryaddagi vaqti, (soat)
ATK dan ish joyiga borish va qaytishga ketgan vaqt
ATK dan ish joyiga borish va qaytish masofasi
Avtomobilning texnik tezligi (km/s)
Harakat qismining bir aylanishga ketgan vaqti.
soat
soat
Bu yerda: Avtomobilning yo’nalshni bir aylanish uchun bo’sib o’tgan yo’li. (km)
Texnik tezlik.(km/soat)
Ortish – tushirish vaqti.
Bir kunlik aylanishlar soni
= aylanish
Bir kunlik qatnovlar soni
= 2.7*1 = 2.7 qatnov
Bu yerda: bir aylanishdagi qatnovlar soni. (qatnov)
Avtomobilning yo’nalishdagi xaqiqiy naryad vaqti.
Soat
Kunlik tashiladigan yuk hajmi
10*2.7 = 27 tonna
Bu yerda: Avtomobilning yuk ko’tarish qobiliyati
Kunlik aylanishlar soni
Yuk ko’tarishdan foydalanishning statik koeffitsiyenti
Yo’nalishda bajariladigan kunlik ish unumdorligi
= 10*2.7*34*1 = 918 tonna km
Bu yerda: Avtomobilning bir aylanishda yuk bilan bosib o’tgan yo’li
Avtomobilning bir kunda bosib o’tgan yo’li
43*2.7+38 = 154.1 km
Avtomobilning bir kunda yuk bilan bosib o’tgan yo’li.
= 34*2.7+38 = 129.8 km
Yonalishda yo’ldan foydalanish koeffitsiyenti
Yo’nalishda tashilishi kerak bo’lgan rejadagi yuk hajmi
38000*1 = 38000 tonna
Yo’nalishda ishlatiladigan avtomobillar soni
avtomobil
Bu yerda: Avtomobilning ish kunlari
Kunlik tashiladigan yuk hajmi tonna
Rejadagi tashiladigan yuk hajmi tonna
Bir kunlik naryaddagi avtomobil soatlari
= 5*8.5 = 42.5 soat
Yo’nalishdagi avtomobil kunlar
= 5*305= 1525 kun
Bu yerda: Avtomobilning ish kunlari ATK ga bog’liq xolatda olinadi
Avtomobilning yo’nalishda bosib o’tgan umumiy yo’li
= 154.1*1525 = 235002.5 km
Avtomobilning yo’nalishda yuk bilan bosib o’tgan umumiy yo’li = 34*1525 = 51850 km
Yo’nalishda ish unumdorligi
= 918*1525 = 1399950 tonna km
II-Yo’nalishning texnik ishlatish ko’rsatkichlarini hisoblash
Hisoblash uchun berilgan ma’lumotlar:
Avtomobil rusumi Kamaz 5511
Yuk ko’tarish qobiliyati 10 tonna
Yukni ortish vaqti 0.6 soat
Yukni tushirish vaqti 0.6 soat
Yuk nomi Tuproq
Tasish rejasi 38000 tonna
Ish vaqti 8.5soat
Ish kuni 305 kun
Yo’nalish uzunligi 24 km
Texnik tezlik 24 km
Yuk ko’tarishdan foydalanish koeffitsiyenti 1
|
| |
Diskli tormoz mexanizmini qismlarga

|
Diskli tormoz mexanizmini qismlarga
|
bet | 1/4 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 2,92 Mb. | | #138776 |
Bog'liq 15-mavzu.
REJA
01
02
03
DISKLI TORMOZ MEXANIZMINI QISMLARGA
AJRATISH VA YIG‘ISH
Diskli tormoz mexanizmining vazifasi
Diskli tormoz mexanizmining umumiy tuzilishi
Diskli tormoz mexanizmi
DISKLI TORMOZ MEXANIZMINING VAZIFASI
01
Gidroyuritmali bo'lgan diskli tormoz mexanizmi g'ildirak gupchagiga mahkamlangan tormoz-lash diskidan iborat. Tormozlash diski oddingi osma stoykasiga mahkamlangan yarimta skobalar oralig'ida aylanadi. Har bir yarimta skobaga kichik va katta porshenlar tushadigan g'ildirak silindrlari o'yilgan.
Tormoz pedali bosilganda suyuqlik asosiy tormoz silindridan shlanglar orqali oqib, g'ildirak silindrlari bo'shlig'iga kirib keladi va bosimni porshenlarga uzatadi. Ular siljib, o'z navbatida ikki tomondan tormoz kolodkalarini diskka siqadi, shuning hisobiga tormozlanish sodir bo'ladi. Pedal qo'yib yuborilganda yuritmadagi suyuqlik bosimi pasayib ketadi, porshenlar va zichlovchi manjetalar qayishqoqligi hamda diskning o'q bo'ylab tepishi ta'sirida undan uzoqlashadi va tormozlanish davom etmaydi.
01
Silindrning ichki bo'shlig'i rezervuar bilan o'tkazuvchi va moensatsiyalovchi teshiklar orqali tutashadi. Rezervuar qopqog'ida suyuqlik quyish uchun rezbali teshik ochilgan va tiqin vositasida berkitilgan. Tormoz pedali bosilganda, turtkich ta'sirida porshen anieta bilan birga suriladi va teshikni berkitadi. Natijada silindrdagi uvuqlik bosimi ortadi, haydash klapani ochiladi va suyuqlik tormoz mexanizmlariga yuboriladi. Agar pedal qo'yib yuborilsa, yuritmadagi suyuqlik bosimi pasayadi va u silindrga qaytadi. Bu paytda ortiqcha suyuqlik, kompensatsiyalovchi teshik orqali rezervuarga oqib o'tadi. Xuddi shu vaqtda prujina klapanga ta'sir etib, pedal to'liq qo'yib yuborilgandan keyin ham yuritma tizimida uncha katta bo'lmagan ortiqcha bosimni tutib turadi.
Pedal keskin qo'yib yuborilganda porshen chetki holatga manjetaga nisbatan tez qaytadi va suyuqlik silindrdagi ozod bo'lgan bo'shliqni to'ldira boshlaydi. Shu bilan bir vaqtda bo'shliqda siyraklanish yuzaga keladi. Ushbu hodisani yo'qotish uchun porshen tubida teshiklar ochilgan.
Ular silindrning ichkl bo'shlig'ini porshenning ichki bo'shlig'i bilan tutashtirib turadi.
Bu teshiklardan suyuqlik siyraklanish zonasiga oqib o'tadi va silindrga havo so'rilib qolishi bartaraf etiladi. Manjetaning orqaga qaytishi davomida suyuqlik porshenning ichki bo'shlig'iga, undan esa o'tkazuvchi teshiklar orqali rezervuarga siqib chiqariladi.
|
| |
Ma’lumotlarni asosiy abstrakt turlari

|
Ma’lumotlarni asosiy abstrakt turlari
|
bet | 9/9 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 95,51 Kb. | | #120374 |
Bog'liq 1-mavzu1.4. Ma’lumotlarni asosiy abstrakt turlari.
Ma’lumotlarni asosiy abstrakt turlari. Abstrakt bosqichda ixtiyoriy tuzilmani juftlik ko’rinishda ifodalash mumkin, bu yerda D – elementlarning chekli to’plami bo’lib, ular, ya’ni elementlar ma’lumotlar turlari yoki ma’lumotlar tuzilmasi bo’lishi mumkin, R – esa munosabatlar to’plami bo’lib, mazkur munosabatlar hususiyatlari abstrakt bosqichda ma’lumotlar tuzilmalarini turlarini aniqlaydi.
Ma’lumotlar tuzilmasini asosiy ko‘rinishlari (turlari):
1) To‘plam - munosabat to‘plami bo‘sh R=0 bo‘lgan elementlar majmuasi.
2) Ketma-ketlik – shunday abstrakt tuzilmaki, bunda R to‘plam faqatgina bitta chiziqli munosabatdan iborat (ya’ni, birinchi va oxirgi elementdan tashqari har bir element uchun o‘zidan oldin va keyin keladigan element mavjud.
3) Matritsa – shunday tuzilmaki, bunda R munosabatlar to‘plami ikkita chiziqli munosabatdan tashkil topgan bo‘ladi.
4) Daraxt – bunda R to‘plam iyerarxik tartibdagi bitta munosabatdan tashkil topgan bo‘ladi.
5) Graf – bunda R munosabatlar to‘plami faqatgina bitta binar tartibli munosabatdan tashkil topgan bo‘ladi.
6) Gipergraf – bu shunday ma’lumotlar tuzilmasiki, bunda R to‘plam ikki yoki undan ortiq turli tartibdagi munosabatlardan tashkil topgan bo‘ladi.
Foydalanuvchi dasturida va EHM hotirasida MT klassifikatsiya qilish
MT klassifikatsiya qilishda asosiy belgi bu ma’lumotlar tuzilmasini dastur ishlashi mobaynida o‘zgarishi hisoblanadi. Masalan, agar dastur bajarilishi mobaynida elementlar soni va/yoki ular orasidagi munosabatlar o‘zgarsa, u holda bunday MT dinamik ma’lumotlar tuzilmasi, aks holda statistik ma’lumotlar tuzilmasi deyiladi.
Ma’lumotlar tuzilmasiga misollar:
Ma’lumki, matematikada o‘zgaruvchilarni, ularning ba’zi bir kerakli tavsiflariga mos ravishda klassifikatsiya qilish qabul qilingan. O‘zgaruvchilarga misol sifatida quyidagilarni keltirib o‘tish mumkin: haqiqiy o‘zgaruvchilar, kompleks o‘zgaruvchilar, mantiqiy o‘zgaruvchilar, bundan tashqari ba’zi bir qiymatlarni qabul qiluvchi o‘zgaruvchilar va boshqalar. Ma’lumotlarni qayta ishlashda ularni klassifikatsiya qilish ham katta ahamiyatga ega. Bu yerda ham klassifikatsiya qilinayotganda har bir konstanta, o‘zgaruvchi, ifoda yoki funksiya biror bir toifarga tegishli bo‘ladi degan tamoyilga asoslanadi.
Umuman olganda toifalar o‘zgaruvchi yoki ifoda qabul qilishi mumkin bo‘lgan qiymatlar to‘plami orqali tavsiflanadi.
Ma’lumotlar tuzilmalari ustida quyidagi amallarni bajarish mumkin:
Ko’rikdan o’tkazish (traversing) - tuzilma elementlariga 1 martadan murojaat qilish amali.
Kiritish – tuzilmaga yangi element kiritish amali.
O’chirish – tuzlmadan bironta elementni o’chirish amali. Bunda element shunday o’chirilishi kerakki, qolgan elementlar stabil holatda bo’lishi kerak, ya’ni ayrim tuzilmalarda nosozlik sezilishi kerak emas.
Qidirish – tuzilmadan bironta elementni joylashgan o’rnini aniqlash amali.
Saralash – elementlarni ma’lum bir tartibda joylashtirish amali.
Birlashtirish (merging) – ikkita tuzilmani birlashtirish amali.
|
| |
III - Avtomobilning ishlab chiqarishda ishlatilish dasturi

|
III - Avtomobilning ishlab chiqarishda ishlatilish dasturi
|
bet | 12/14 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 1,17 Mb. | | #256738 |
Bog'liq 2 5228911336129319196zlt kurs ishi (2)III - Avtomobilning ishlab chiqarishda ishlatilish dasturi.
3.1 Barcha yo’nalishlarda ishlaydigan avtomobillar soni.
= 5+5=10 avtomobil
Barcha yo’nalishlarda ishlaydigan avtomobillarning ro’yxatdagi soni.
avtomobil
Bu yerda: Ishga chiqish koeffitsiyenti.
Xo’jalikdagi avtomobil kunlari.
= 15*365 = 5475 kun
Bu yerda: Ishlaydigan kalendar kunlari.
Ishlaydigan avtomobil kunlari.
= 15*305 = 4575 kun
Avtotransport saroyidan foydalanish koeffitsiyenti
Barcha yo’nalishlarda bir kunlik naryaddagi avtomobil soati.
= 42.5+42.5 = 85 avto soat
O’rtacha naryaddagi xaqiqiy vaqti
soat
Barcha yo’nalishlardagi avtomobillarning bosib o’tgan umuiy yo’li.
= 235002.5+174460 = 409462.5 km
Barcha yo’nalishlardagi avtomobillarning yul bilan bosib o’tgan yo’li.
= 51850+36600 = 88450 km
Barcha yo’nalishlarda o’rtacha yo’ldan foydalanish koeffitsiyenti
=
Avtomobilning o’rtacha bosib o’tgan yo’li
= km
Rejadagi umumiy tashiladigan yuk xajmi
= 38000+38000 = 76000 tonna
Rejadagi umumiy bajarilgan ish unumdorligi.
= 1399950+1024800 = 2424750 tonna km
|
| |
TALAB, TAKLIF VA TAHLIL - Toshkent – 2023 ilmiy-uslubiy jurnal 2001-yildan chiqa boshlagan fizika, matematika va informatika

115
FIZIKA, МАТЕМАТIКА va INFORMATIКА
2023/6
(M.M.Baxtin) oldindan taqdim etuvchi va talabalar o‘rtasida amalga
oshirilganda paydo bo‘lishi mumkin. O‘qituvchining
roli juda katta,
bu talabalarning barcha savollariga javob berish emas, balki paydo
bo‘lgan o‘zaro
munosabatlarni boshlash, tashkil etish va qo‘llab-
quvvatlashdan iborat bo‘lishi kerak. Ushbu bosqichning taxminiy
natijasi talabalar bilan birgalikda insonning axborot kompetensiyasi
fenomenining semantik maydonlari nomuvofiqligini aniqlash, ularning
hukm darajasini o‘zgartirish (reproduktiv darajadan mahsuldorlikka),
ushbu jarayonning qarama-qarshiliklari va
qiyinchiliklarini tanqidiy
tushunishdir. [5]
Ikkinchi bosqichning asosiy vazifasi talabalarning axborot
kompetensiyasini rivojlantirishga yordam beradigan pedagogik
sharoitlarni yaratishdir. Ushbu bosqichda
semantik maydonning
doimiy ravishda o‘zaro boyituvchi kengayishi, nafaqat axborot
almashinuvi,
balki qiymat, ma’naviy va axloqiy salohiyat
almashinuvi ham bo‘lishi kerak. Talabalarga buni his qilishlariga
imkon beradigan o‘quv jarayonining
bunday aks ettiruvchi
makonida yashash kerak. Bunday “his qilish”, “yashash” ularga
orttirilgan tajribani o‘z ta’limiga, keyinchalik esa kasbiy faoliyatiga
o‘tkazishga yordam beradi va bizning fikrimizcha,
ular uchun bu
jarayonda o‘z-o‘zini rivojlantirish vositasiga aylanadi. Muloqot va
gumanitar universitetning o‘quv jarayonida darslarni o‘tkazishning
dialogik shakllaridan foydalanish asosida o‘zaro ta’sir o‘tkazish
o‘quv jarayoni sub’ektlariga o‘zlarining qiymat ko‘rsatmalarini
taqdim etishga imkon beradi. Talabalarning axborotlar bilan ishlash
kompetensiyasini rivojlantirish jarayonida ushbu hodisaning o‘z
ma’nolarini “tarbiyalash”, “an’anaviy” tushuntirish “o‘quv jarayoni
bilan emas, balki o‘ziga xos tushunish” muhitini yaratish bilan
boshlanishi kerak, buning natijasida talabalarning sub’ektiv tajribasi
rivojlanadi.
Hosted from - International Conference on Developments in Education Hosted

|
International Conference on Developments in Education Hosted
|
bet | 3/3 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 38,28 Kb. | | #103765 |
Hosted from Bursa, Turkey
https: econferencezone.org April 25th 2022 Axborot xavfsizligini ta'minlash vazifasi tizimli ravishda hal qilinishi kerak. Bu shuni anglatadiki, turli xil himoya vositalari (apparat, dasturiy ta'minot, jismoniy, tashkiliy va
boshqalar) bir vaqtning o'zida va markazlashtirilgan nazorat ostida qo'llanilishi kerak. Albatta
bunga erishsa bo’ladi. Bu esa korhona faoliyatining rivojida kata hissa qo’shadi. Yana biz shuni takidlab o’tishimiz kerakki bugungi kunda axborot xavsizligiga kattta e’tibor berishimiz kerak. Chunki hozir axborot oqimini tartibga solish bugungi kunning dolzarb masalalridan biri bo’lib qolmoqda.
G’aniyev S. K. ,Karimov M. М., Tashev К. А. АХBOROT XAVFSIZLIGI AToshkent 2007
S.S. Qosimov Axborot texnologiyalari xaqida o’quv qo’llanma Toshkent 2007
G’aniyev S.K.Karimov M.М. Hisoblash tizimlari va tarmoqlarida axborot xavfsizligi Toshkent 2003
|
| |
Reja: Plotterning vazifasi

Reja: Plotterning vazifasi
Download
261,3 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
15.12.2023
Hajmi
261,3 Kb.
#119951
Download
261,3 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Reja: Plotterning vazifasi
Download
261,3 Kb.
Matnni ko'rish
Yozuv – bu bironta ob’ektga tegishli turli toifadagi maydonlar to’plamidir.
Fayl

|
Yozuv – bu bironta ob’ektga tegishli turli toifadagi maydonlar to’plamidir.
Fayl
|
bet | 7/9 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 95,51 Kb. | | #120374 |
Bog'liq 1-mavzuYozuv – bu bironta ob’ektga tegishli turli toifadagi maydonlar to’plamidir.
Fayl - bu bir-biriga bog’liq bo’lgan yozuvlar to’plamidir. Masalan, barcha talabalar haqidagi yozuvlarni o’z ichiga olishi mumkin,
Kalit – bu yozuvdagi maydon bo’lib, aynan shu yozuvni boshqa yozuvlardan ajratib turishga xizmat qiladi, uning qiymati boshqa yozuvlarda takrorlanmas hisoblanadi. Ba’zida bittadan ko’p maydonlar qiymatlari elementlararo betakror bo’lishi mumkin va bunga karrali kalit deyiladi. Ko’pincha asosiy kalit hisoblanadigan bitta maydon ma’lumoti ishlatiladi va u boshlang’ich kalit deyiladi, qolganlari esa alternativ kalit deyiladi. Ba’zida esa yozuvlarning yagona qiymatli kalit maydonni yo’qligi sababli kalit sifatida bir nechta maydonlar olinadi va ularga tarkibli kalit deyiladi. Eng yomon holatda, ba’zan shunaqa bo’lishi mumkinki, bironta maydon kalit bo’la olmasa, har bit elementga qo’shimcha, qiymati yagona bo’lgan kalit maydon kiritiladi.
Axborot. Ko’pincha ma’lumot va axborot tushunchalarini bir xil ma’noda ishlatishadi. Lekin aslida esa axborot bu ma’lumotga qaraganda kengroq tushunchadir. Axborot bu qayta ishlangan ma’lumotdir. Ma’lumot esa qiymatlar yig’indisidir, yani bironta yakuniy xulosa bermaydi. Qaror qabul qilishda hali foyda bermaydi. Ma’lum qoidalar asosida qayta ishlangach, yangi hosil qilingan ma’lumotlar axborotga aylanadi va qaror qabul qilishda foydali hisoblanadi.
Ma’lumotlar toifasi – qandaydir qiymatlar yig’indisi bo’lib, ular ustida ma’lum amallar o’rinli bo’ladi. Ma’lumotlar toifalari dasturda oldindan aniqlangan yoki foydalanuvchi tomonidan aniqlangan bo’lishi mumkin va quyidagi aspektlarni nazarda tutadi.
Qiymatlar to’plami
Amallar to’plami
Misol uchun int - butun toifalar va ustida bajariladigan arifmetik amallar(+,-,*,/).
Ma’lumotlarni ifodalash bosqichlari va tarkibi. Ma’lumotlar toifalari 3 turga ajratiladi:
|
| |
3- mavzu. Robotlarning yuritmalari, ularning sxemalari va elementlari. Reja - bet 2

Ris. 8. Robot s pnevmaticheskim privodom
18 kg yuk uchun mo‘ljallangan angliya sanoat robotida pnevmatik uzatmadan
foydalanish ko‘zda tutilad. Staninada 1 da (rasm i) sharnir richagli –
qamrash
mexanizmli aylanma kalonna 2 montaj qilingan. SHarnir o‘qi 3
da ikkita labli
tutqich 5 li uzunasi bo‘yicha boshqarilmaydigan statsionar richag 4 joylashgan.
Stanina yuqorisida shtok 7i li pnevmatik silindr 6 maxkamlangan. SHtok 7
richag bilan birlashtirilgan bo‘libuni vertikal ilgarilanma –qaytma
harakatdan
chegaralovchi tayanch 8 bilan ta’minlangan. Richagli-tutish qurilmasi to‘g‘ri
vertikal harakatdan tashqari gorizontal tekislikda ham aylana oladi.
Pnevmatik uzatmali robotning qo‘li.
Gidravlik uzatmalar pnevmatik va elektr uzatmalarga nisbatan qimmatligi va
murakkabligi bilan ajralib turadi. Biroq 500- 1000 Vt va undan yuqori quvvatda
ular og‘ir va juda og‘ir ishlarda o‘ta yaxshi og‘irlik-o‘lcham (gabarit)
xususiyatlariga ega bo‘ladilar. SHunga uular asosiy tur uzatma hisoblanadi.
Gidravlik uzatmalar yaxshi boshqariladi shunga ulardan o‘ta og‘ir yukni
ko‘tarishda qo‘llaniladi, chunki ularda yuqori sifatli
dinamik xarakteristikalar
talab qilinadi. Gidrouzatmali robotlar sinxron harakatli
uskunali va detallarni
orientatsiyasini (yo‘nalishini) ta’minlovchi sinxron xizmat ko‘rsatuvchi avtomatik
bunkerli manbaalar bilan ta’minlonishi mumkin. Maslalan Angliyaning Minitran
tipidagi sanoat robotining richagli-tutqich qurilmasi bunker ta’minlagichdan
soatiga 2000 detalni uzatib o‘zining vertikal o‘qi atrofida gorizontal tekislikda 180
gradusgacha buralishi mumkin.
COVID-19 xodimlar va talabalar ishlarining yangilanishi

COVID-19 xodimlar va talabalar ishlarining yangilanishi
Tuman xodimlari va talabalar COVID-19 tasdiqlangan holatlariga duchor bo'lganliklari to'g'risida 14 kunlik karantindan so'ng bepul simptom ekanligini xabar qilishdan mamnunmiz.
Ushbu ekspozitsiyalar to'g'risidagi hisobot tumanni tozalash uchun bir nechta ob'ektlarni yopishga undadi: Central Administration Building, Greenway Professional Development Center, Pittsburgh Arsenal K-5, Pittsburgh Arsenal 6-8, Pittsburgh Brashear, Pittsburgh Carrick, Pittsburgh Classical Academy, Pittsburgh Carmalt, Pittsburgh Fulton, Pittsburgh Grandview, Pittsburgh Linden, Pittsburgh Schiller va Pittsburgh South Hills. Ayni paytda yuqorida sanab o'tilgan barcha ob'ektlar yopiq holda, faqat zarur xodimlar uchun Markaziy ma'muriyat binosi bundan mustasno.
Gubernator Wolf Uyda Qolish tartibda
Gubernator Wolf Uyda Qolish tartibida Allegheni okrugining barcha aholisi oziq-ovqat olish, rdo’rilarolish, kasal qarindoshiga g'amxo'rlik qilish yoki biznes uchun ishlash kabi "hayotiy" tadbirlarni olish yoki amalga oshirish zarurati bo'lmaguncha uyda qolishlari kerak. Ushbu buyurtma Allegheni okrugida jamoaning tarqalishi haqidagi dalillar tufayli amalga oshirildi.
COVID-19 haqida bolalarga etkazish
COVID-19 kabi stressli voqealar paytida, bolalar ko'pincha kattalarga qanday munosabatda bo'lish kerakligi to'g'risida ko'rsatma olishadi. Farzandingizning hayotidagi voyaga etgan kishi sifatida biz sizga maktab psixologlari milliy assotsiatsiyasining qimmatli onlayn-resursini taqdim etmoqchimiz. CDC, shuningdek, ushbu mushkul davrda stress va xavotirni boshqarish uchun bir qancha foydali manbalarni taqdim etadi.
Bu vaqtlar oson emasligini bilaman. Iltimos, xotirjam bo'ling, uyda bo'ling, o'zingizni va oilangizni asrang.
Anthony D. Hamlet, Maktablarning Boshliqi
| Page
|
-mart, dushanba kunidan boshlab Grab and Go-ovqat taomlari davom etadi

|
-mart, dushanba kunidan boshlab Grab and Go-ovqat taomlari davom etadi
|
bet | 4/7 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 92,45 Kb. | | #15563 |
23-mart, dushanba kunidan boshlab Grab and Go-ovqat taomlari davom etadi
Tuman mahalliy jamoat tashkilotlari bilan hamkorlikda Grab and Go taomlarini tarqatishni shaharning 29 ta hududiy ob'ektlariga o'tkazmoqda. Barcha o'quvchilar uchun ochiq bo'lgan joylar maktab yopilishining birinchi haftasidagi talabalarning ishtiroki asosida tanlandi. Ovqatlar dushanba, seshanba va juma kunlari soat 11.00 dan 13.00 gacha tarqatiladi. Bir nechta ovqat tarqatiladi. Joylarning to'liq ro'yxati www.pghschools.org/coronavirus saytida mavjud.
|
| |
Faoliyat Qo’gozlari Onlayn va Grab and Go Meal joylarida mavjud

Faoliyat Qo’gozlari Onlayn va Grab and Go Meal joylarida mavjud
Barcha tarkibiy qismlarda PreK, K-2, 3-5, 6-8 va 9-12 uchun sinf darajasidagi faollik qog’ozlari Internetda www.pghschool.org/coronavirusda mavjud. O'quvchilar seshanba va juma kunlari matematik va ELA qo’gozlarini mintaqaviy Grab va Go tarqatish saytlarida olishlari mumkin.
Onlayn Tadbirlar
Faoliyat qog’ozlariga qo'shimcha ravishda, o’quvchilar onlayn manbalarga kirish uchun CLEVER-ga kirish uchun www.pghschools.org/studentresources orqali Internetga kirishlari mumkin. Agar sizning farzandingiz haqidagi ma'lumotni olishda sizga yordam kerak bo'lsa, iltimos, ushbu haqida suhbatni www.pghschools.org/LetsTalk manziliga yuboring yoki 412-529-HELP raqamiga bizning qo'llab-quvvatlash guruhimiz a'zosiga qo'ng'iroq qiling va ovozli xabar qoldiring.
|
TALAB, TAKLIF VA TAHLIL - Toshkent – 2023 ilmiy-uslubiy jurnal 2001-yildan chiqa boshlagan fizika, matematika va informatika

113
FIZIKA, МАТЕМАТIКА va INFORMATIКА
2023/6
ob’ektlari hisoblanadi. Haqiqiy ta’lim ob’ektlarini
bilish talabalarni
oddiy o‘quv fanlaridan tashqariga chiqishga va bilimlarning meta-
fan darajasiga o‘tishga olib keladi. So‘z, raqam, belgi, an’ana kabi
fundamental ta’lim ob’ektlari alohida o‘quv
fanlaridan tashqariga
chiqadi va metapredmet bo‘lib chiqadi. Meta – mavzu mazmunini
o‘z ichiga olgan yaxlit ta’lim tizimini yaratish uchun maxsus o‘quv
fanlari – meta-mavzular yoki asosiy ta’lim ob’ektlarining ma’lum
bir to‘plamini qamrab oladigan alohida
meta-mavzu mavzulari talab
qilinadi. Metapredmet talaba va o‘qituvchiga odatdagi o‘quv fanidan
ko‘ra ko‘proq o‘z imkoniyatlari va intilishlarini amalga oshirishga
imkon beradi, chunki u yagona fundamental ob’ektlarni o‘rganishga
sub’ektiv ko‘p yo‘nalishli yondoshish imkoniyatini beradi, talabalarga
boshqa o‘quv kurslarining tegishli mavzulariga
kirish imkoniyatini
beradi. Ushbu yondashuv individual semantik yoki hissiy stresslarga
ega bo‘lgan bilim mahsulotlarini olishni o‘z
ichiga oladi Bu holda
o‘qitish natijasida barcha talabalar uchun yagona mantiqiy sxema
qo‘llanilmaydi, chunki bu ularning ijodiy individualligining namoyon
bo‘lish chegaralarini toraytiradi.
Talabalar rivojlanish jarayonining
mohiyati biz tomondan
harakatda, o‘zimizni doimiy ravishda o‘zgartirishda, o‘z-o‘zini qurish
va o‘zini anglashda o‘z chegaralaridan tashqariga chiqish harakatlarida
ko‘rinadi. Talabaning shaxsiyati dunyo uchun,
ehtimol harakatlar
uchun ochiq bo‘lgan tubdan tugallanmagan mavjudot sifatida namoyon
bo‘ladi. Bundan so‘ng talabalarning axborot kompetensiyasini
rivojlantirishning antropo-yo‘naltirilgan jarayoniga xos bo‘lgan
narsa,
bizning fikrimizcha, talabalar shaxsiy va kasbiy shakllanish
jarayoniga qo‘shilib, axborot kompetensiyasini rivojlantirishda shartli
ravishda uch bosqichdan o‘tishlari mumkin. Biz ularni quyidagicha
belgiladik:
1-bosqich – talabalarning axborotlar bilan ishlash kompetensiya-
sining kelajakdagi kasbiy faoliyati uchun ahamiyatini anglash, uning
Onlayn o'rganish - Boshliq Hamletning Ota-Ona va Oilalarga covid-19 haqida Yangilik Dushanba, 23chi Mart, 2020

|
Boshliq Hamletning Ota-Ona va Oilalarga covid-19 haqida Yangilik Dushanba, 23chi Mart, 2020
|
bet | 3/7 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 92,45 Kb. | | #15563 |
Onlayn o'rganish
Maktabning yopilishi Pensilvaniya shtatida va butun Millat bo'ylab davom etar ekan, okrug uchun talabalar, ayniqsa shu yil iyun oyida o'qishni tugatgan o'quvchilar uchun onlayn ta'lim imkoniyatlarini o'rganish juda muhimdir. Talaba texnologiyalari ehtiyojlari to'g'risida aniq tasavvurga ega bo'lish uchun, ertaga so'rovnoma tarqatiladi. Biz barcha oilalar ushbu hafta onlayn so'rovni yakunlashlarini so'raymiz. Agar siz onlaynda anketani to'ldira olmasangiz, so'rovnomaning qog'oz nusxalari juma kuni boshlanadigan Grab and Go joylarida mavjud bo'ladi. Bundan tashqari, oilalar www.pghschools.org/LetsTalk-da "Let-Talk" muloqot yuborishlari yoki bizning qo'llab-quvvatlash markazimizga qo'ng'iroq qilishlari mumkin 412-529-HELP-da va ovozli pochtani qoldiring. Anketani telefon orqali to'ldirish uchun qo'llab-quvvatlash markazi vakili siz bilan bog'lanadi. Anketa ham tarjima qilinadi.
|
| |
Robokall qabul qilinmaydi - Boshliq Hamletning Ota-Ona va Oilalarga covid-19 haqida Yangilik Dushanba, 23chi Mart, 2020

|
Boshliq Hamletning Ota-Ona va Oilalarga covid-19 haqida Yangilik Dushanba, 23chi Mart, 2020
|
bet | 6/7 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 92,45 Kb. | | #15563 |
Robokall qabul qilinmaydi
Agar siz tuman robot-qo'ng'irog'ini qabul qilmasangiz, iltimos,ushbu haqida suhbatni www.pghschools.org/LetsTalk manziliga yuboring yoki 412-529-HELP raqamiga bizning qo'llab-quvvatlash guruhimiz a'zosiga qo'ng'iroq qiling va ovozli xabar qoldiring. Bizning yordam guruhimiz dushanbadan jumagacha soat 8.00 dan 16.00 gacha masofadan turib ishlaydi. Iltimos, quyidagi ma'lumotlarni kiriting:
• Ota-onasi / vasiysi familiyasi va ismi
• Talaba familiyasi va ismi
• Talabalar maktabi
• Tanlangan asosiy telefon raqami
|
| |
Hokim maktablar yopilishini 2020 yil 6 aprelgacha uzaytiradi

|
Hokim maktablar yopilishini 2020 yil 6 aprelgacha uzaytiradi
|
bet | 2/7 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 92,45 Kb. | | #15563 |
Hokim maktablar yopilishini 2020 yil 6 aprelgacha uzaytiradi
Bugun Gubernator Wolf butun maktablar qo'shimcha ikki hafta davomida yopilishini ma'lum qildi. PPS uchun, bu barcha maktablar tumanning rejalashtirilgan bahorgi ta'tilida yopiq qoladi va o’quvchilar va maktab xodimlari 14 aprel, seshanba kuni qaytib keladi. Gubernator Wolf COVID-19 ning jamoatchilikka tarqalishiga asoslanib, maktabning yopilish darajasini baholashni davom ettiradi.
Bugungi kunda Gubernator Wolf shtatning ettita shtati, shu jumladan Allegheni, Baks, Chester, Delaver, Monro, Montgomeri va Filadelfiya uchun "Uyda qolish" buyrug'ini chiqardi.
|
| |