Jismoniy tarbiyada maktabdan tashqari ishlar

|
Jismoniy tarbiyada maktabdan tashqari ishlar
|
bet | 9/24 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 267,86 Kb. | | #156459 |
Bog'liq O‘rta maxsus kasb xunar kollej talabalari o‘rasida ma’naviy va jismoniy sog\'lom muhitni shakllantirish yo‘llariJismoniy tarbiyada maktabdan tashqari ishlar. Jismoniy tarbiyaga oid maktabdan tashqari ishlarga Bolalar va O‘smirlar Sport Maktabi, Olimpiada Zaxiralari Sport Maktabi, Sport Mahoratini Oshirish Maktablarida sport turlari bilan shug‘ullanish mashg‘ulotlari kiradi. Bu muassasalarda o‘quvchilar sport turlari bo‘yicha maxsus tayyorgarliklar ko‘radilar. Sport turlari bo‘yicha ixtisoslikka erishadilar. Sport turlari bo‘yicha texnik, taktik va jismoniy tayyorgarlik, umumiy va maxsus tayyorgarlik o‘tadilar. Shuningdek, jismoniy tarbiyadan maktabdan tashqari ishlarga shahar va viloyat xalq ta’lim boshqarmasi, Bolalar sportini takomillashtirish jamg‘armasi tashabbusi bilan tashkil etiladigan maktablar o‘rtasidagi har xil sport musobaqalari va bayramlardagi bellashuvlar, o‘rtoqlik uchrashuvlari kiradi. Bunday musobaqalar o‘quvchilar o‘rtasida do‘stlik va hamkorlik tuyg‘ularini tarbiyalaydi.
Bolalarning bo‘sh vaqtlarini jismoniy tarbiya bilan o‘tkazish uchun ularning ixtiyoriy harakatlanishi ta’minlanadi. Bu tadbirlar oilada va mahallada tashkil etiladi. Jismoniy tarbiya tadbirlarini oilada va yashash joylarida umumiy jismoniy tayyorgarlik, sport va harakatli o‘yinlar, musobaqalar va bellashuvlar shaklida tashkil etiladi. Bu tadbirlarga ota-ona, oiladagi kattalar, yashash joylarida mahalla oqsoqolining jismoniy tarbiya bo‘yicha yordamchisi rahbarlik qiladi. Shuningdek, oilada va yashash joylarida ijtimoiy foydali mehnat ham jismoniy tarbiya shakllaridan hisoblanadi. Uy xo‘jaligi va dala ishlarida, mahallani obodonlashtirish va ko‘kalamzorlashtirish, hashar ishlarida yoshlarni faol ishtirok etishi ularni jismoniy rivojlantirish bilan birga ahloqiy fazilatlari, jamoatchilik, do‘stlik va vatanparvarlik tuyg‘ulari tarbiyalanadi.
Mustaqil mashg‘ulotlar: Bolalarning bo‘sh vaqtlarini jismoniy tarbiya bilan o‘tkazish uchun ularning ixtiyoriy harakatlanishi ta’minlanadi. Bu tadbirlar jismoniy mashqlar va harakatlar bilan shug‘ullanish malaka va ko‘nikmasi shakllangandan so‘ng mustaqil mashg‘ulotlar shaklida o‘tkazilishi mumkin. Bolalarni jismoniy tarbiya va sport bilan shug‘ullanishlarining mustaqil shakli mazmunini umumjismoniy tayyorgarlik mashqlari, umumrivojlantiruvchi mashqlar, jismoniy fazilatlarni rivojlantirish mashqlari, buyumlar, jismlar va sport jihozlaridagi mashqlar, sport va harakatli o‘yinlar shaklida o‘tilishi mumkin. Tabiat qo‘yniga sayrlar, sun’iy va tabiiy suv havzalarida cho‘milish hamda quyoshda toblanish muolajalari ham mustaqil mashg‘ulotlar shaklida tashkil etilishi mumkin.
Jismoniy tarbiyaga oid maktabdan tashqari ishlarga maktab direktori, tarbiyaviy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosari hamda maktab jismoniy tarbiya o‘qituvchilari jamoasi, ota-onalar, mahalla oqsoqolining jismoniy tarbiya bo‘yicha yordamchisi boshchilik qiladilar. Ular har bir o‘quvchini jismoniy tarbiya va sport bilan shug‘ullanishlarini tashkil etishlari va nazorat qilib borishlari, rag‘batlanitirib turishlari shart.
O‘quvchilarni jismoniy rivojlantirish va jismoniy tarbiyalash tadbirlari, jismoniy tarbiya darslari, ertalabki badantarbiya, tanaffusdagi harakatli o‘yinlar kiradi. Bu mashg‘ulotlar o‘quvchilarni jismoniy mashqlarga o‘rgatish xamda xayotiy zarur bo‘lgan harakat malaka va ko‘nikmalarini shakllantirishga qaratilgan bo‘ladi.
O‘quvchilarning jismoniy tarbiya, sport sog‘lomlashtirish jarayonlarini tashkil etishda jismoniy tarbiya vositalaridan keng foydalaniladi. Jismoniy tarbiyaning asosiy vositalari bo‘lib jismoniy mashqlar hisoblanadi. Jismoniy mashqlar bir shaklga keltirilgan va maqsadga yo‘naltirilgan jismoniy haraktlardir.
Jismoniy mashqlar bolalarni jismoniy harakatlarga o‘rgatish bilan birga ularning jismoniy fazilatlari bo‘lib hisoblangan kuch, chidamlilik, egiluvchanlik, tezkorlik va chaqqonlik sifatlarini rivojlantiradi. O‘quvchilarini jismoniy mashqlar va amaliy jismoniy harakatlarga o‘rgatishning maqsadi ularni sog‘lomlashtirish, jismoniy rivojlantirish va xayotiy zarur harakat malaka va ko‘nikmalarini shakllantirishdir.
Jismoniy mashqlardan umumrivojlantiruvchi jismoniy mashqlar organizmni jismoniy yuklamalarga tayyorlovchi, sog‘lomlashtiruvchi vazifalarni bajaradi. Umumrivojlantiruvchi jismoniy mashqlardan ertalabki badan tarbiya
mashg‘ulotlarida, davolovchi mashqlar sifatida hamda jismoniy tarbiya darslari yoki sport mashg‘ulotlarida tayyorlov jarayonlarida razminka mashqlari sifatida shug‘ullanish mumkin.
Umumrivojlantiruvchi mashqlar yurganda, yugurganda, safda, doirada, jixozlar bilan, raqiblar qarshiligi bilan bajarish mumkin. Umumrivojlantiruvchi mashqlar bo‘yin, gavda, bel, qo‘l va oyoq muskullari uchun alohida bajarilishi mumkin.
Maxsus jismoniy mashqlarga sport turlari bo‘yicha bajariladigan jismoniy harakatlarni kiritish mumkin. Yugurish haraktlari yengil atletikachilarning maxsus mashqlari, to‘p bilan harakatlar sport o‘yinlari mashg‘ulotlarining maxsus mashqlari, kurash tushishlar kurashchilar maxsus mashqlari, urish va tepish haraktlari yakkakurash turlarining maxsus mashqlari bo‘ladi. Maxsus mashqlar sport to‘garklari mashg‘ulotlari jarayonlarida hamda jismoniy tarbiya darslari davomida o‘rgatiladi.
Yordamchi mashqlar maxsus mashqlar malaka va ko‘nikmalarini egallashga qaratilgan harakatlardir. Yengil atletikachilarning yordamchi mashqlariga qumlikda yugurish, balanlika va qiyalikka yugurish, oyoqlarga yuk osib yugurishlarni kiritish mumkin. Sport o‘yinlari turlarida og‘ir to‘plar bilan mashqlar, moslamalar bilan mashqlar, yakkakurash turlarida manikenni urish, qopni tepish, mulyajni uloqtirish mashqlari yordamchi mashqlar bo‘lishi mumkin.
O‘quvchilarni jismoniy rivojlantirish mashg‘ulotlari, jismoniy tarbiya darslari, ertalabki badantarbiya, tanaffusdagi harakatli o‘yinlar kiradi. Bu mashg‘ulotlar o‘quvchilarni jismoniy mashqlarga o‘rgatish xamda xayotiy zarur bo‘lgan harakat malaka va ko‘nikmalarini shakllantirishga qaratilgan bo‘ladi. Sport tadbirlariga sport to‘garaklaridagi mashg‘ulotlar xamda sport musobaqalari va bayramlarni kiritish mumkin. Sport to‘garaklarida o‘quvchilar sport turlari bo‘yicha mutaxassislikka erishishadi. Sport to‘garaklarida bolalar sport turlari bo‘yicha texnik, taktik va jismoniy tayyorgarlikdan iborat umumiy tayyorgarlikka hamda nazariy, axloqiy va ma’naviy, ruhiy tayyorgarlikdan iborat umumiy tayyorgarlikka ega bo‘ladilar.
Ularda sport turlari harakatlarining texnik va taktik tayyorgarligi amalga oshiriladi. Shu bilan birga jismoniy fazilatlar kuch, chidamlilik, egiluvchanlik va chaqqonlik fazilatlari takomillashib boradi. Sport musobaqalari va bayramlari davomida o‘quvchilarning jismoniy rivojlanishi, texnik-taktik va jismoniy tayyorgarligi nazorat qilinadi. Ularning axloqiy sifatlari va ma’naviy tarbiyasi, ruhiy shakllanish darajalari baholanib boriladi. O‘quvchilarning sog‘lomlashtirish tadbirlariga asosan tabiat qo‘yniga sayrlar, sayyohlik yurishlari va turizm mashg‘ulotlarini xisobga olish mumkin. Bu tadbirlarda o‘quvchilar tabiat omillari suv, quyosh va havo ta’sirida chiniqadilar.
Sayyohlik mashg‘ulotlari davomida hayotiy zarur bo‘lgan harakatlar yurish, yugurish, sakrash, tirmashish, osilish, sudralish, yumalash, uloqtirish malaka va ko‘nikmalari shakllanadi. O‘quvchilarning jismoniy tarbiya tadbirlaridagi faoliyati, harakat malaka va ko‘nikmalarini egallash qobiliyatlari hamda jismoniy mashqlarini bajara olish imkoniyatlari doimo va yakuniy amaliy nazoratlar yordamida baholanib, tahlil etib boriladi. O‘quvchilarning jismoniy tarbiya tadbirlarini maqsadi va vazifasi, ularni jismoniy rivojlantirish va sog‘lomlashtirish bilan birga o‘quv faoliyatini takomillashtirish hamda nazariy bilimlar bo‘yicha o‘zlashtirish darajalariga ijobiy ta’sir ko‘rsatishdir.
Jismoniy tarbiya tadbirlari yil davomida O‘rta maxsus kasb xunar kollejlari sport inshootlari holati xamda dars materiallari muvofiq rejalashtiriladi. Kuz, bahor fasliga ochiq havoda o‘tiladigan mashg‘ulotlar, qishda esa zalda va honalarda o‘tiladigan jismoniy mashqlar rejalashtirish maqsadga muvofiq bo‘ladi. Jismoniy tarbiya dasturi asosida jismoniy tarbiya tadbirlarini to‘g‘ri rejalashtirish ta’lim tarbiya darajasini ortishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
|
| |