PerSCHochiq qazib olishning salbiy ta'siridan atrof -muhit

|
PerSCHochiq qazib olishning salbiy ta'siridan atrof -muhit
|
bet | 3/5 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 29,33 Kb. | | #111657 |
Bog'liq Ochiq kon ishlarida atrof muxitni muxofaza qilish Reja-hozir.org3. PerSCHochiq qazib olishning salbiy ta'siridan atrof -muhit
Havo himoyasi. Ochiq usulda qazib olish jarayonida katta miqdordagi mineral chang va gazlar havoga kiradi, ular uzoq masofalarga tarqalib, havoni qabul qilib bo'lmaydigan darajada ifloslantiradi. Eng katta chang hosil bo'lishi ommaviy portlashlar jarayonida, chang yig'masdan quduqlarni burg'ilashda, quruq tosh massasini ekskavatorlarga yuklashda sodir bo'ladi. Avtotransport vositasi bo'lgan karerlarda changning asosiy, doimiy manbai yo'llar bo'lib, ular karerda chiqadigan barcha changning 70-80 ° gacha etadi. 20-300 m balandlikdagi kuchli portlashlar paytida bir vaqtning o'zida 100-200 tonna chang va minglab kubometr zararli gazlar chiqariladi, ularning katta qismi karerlardan bir necha kilometrgacha tarqaladi. Shamolli quruq ob -havo sharoitida karerlarning ishchi yuzalari va ayniqsa, axlatxonalardan katta miqdordagi chang uchiriladi.
Karer atmosferasining gazlar bilan ifloslanishi nafaqat portlashlar natijasida, balki toshlardan gazlarni chiqarish paytida, ayniqsa rudalarning o'z -o'zidan yonishi va oksidlanishida sodir bo'ladi. shuningdek, ichki yonish dvigatelli mashinalarning ishlashi natijasida.
Karerda chang va gazlarga qarshi kurashishning asosiy yo'nalishi ularning paydo bo'lishining oldini olish va manba yaqinida ularni bostirishdir. Masalan, aylanadigan kesgichlarda chang yig'uvchilarni ishlatish chang emissiyasini 2000 dan 35 mg / s gacha kamaytiradi. Ezilgan tosh yo'llarni chang bog'lovchi moddalar bilan qoplash chang emissiyasini 80-90%ga kamaytiradi. Suvdan foydalanganda yo'llarni changdan tozalash muddati - 1,5 soat, sulfat -spirtli turg'unlik - 120 soat va suyuq bitum - 160-330 soat.
Chiqindilar chiqindilaridan chiqadigan changning kamayishiga ularning melioratsiyasi, changni bog'lovchi eritmalar va emulsiyalar bilan qoplash, ko'p yillik o'tlarni gidroizolyatsiya qilish hisobiga erishiladi.
Chiqindilar va loy suv havzalari yuzasida chang paydo bo'lishi atrof -muhitga katta zarar keltiradi.
Loyni saqlash joylari va chiqindilarini tuzatish uchun 6-8 l / m2 oqim tezligi yoki 1,2-1,5 l oqim tezligi 25-30% bo'lgan bitum emulsiyasi bilan polimer va poliakrilamidning suvli eritmalari ishlatiladi. / m2. Fiksatorlarni qo'llash sug'orish mashinalari yoki avtomatik asfalt purkagichlar yordamida amalga oshirilishi mumkin. Vertolyotlardan püskürtme ham foydalanish mumkin. Fiksatorlarning normal xizmat muddati - 1 yil.
Endogen yong'inlarning mavjudligi, ya'ni. Ochiq konlarda va chiqindi jinslarning o'z -o'zidan yonishidan kelib chiqadigan yong'inlar atmosferaning chang va gaz bilan ifloslanishining sabablaridan biridir. Endogen yong'inlar ko'mir ustunlarida, ko'mir qoziqlarida, ko'mir aralashtirilgan chiqindixonalarda sodir bo'ladi. Qalin qatlamlarni qatlamli qazib olish, ko'mirning o'z-o'zidan yonib ketishiga hissa qo'shadi, bo'shashgan tosh massasini temir yo'l izlari uchun asos sifatida ishlatish.
Yong'inlarni bostirish va oldini olish uchun ko'mir massasiga suv quyish, ko'mir yonbag'irlari yonbag'irlarini va axlatxonalar yuzasini suv bosishi, ularni loy qobig'i bilan qoplash, ko'mir qatlamlari bilan aloqa qilish vaqtini qisqartirish maqsadida ko'mir qazib olish texnologiyasini o'zgartirish. havo bilan ishlatiladi.
Katta portlashlar natijasida paydo bo'ladigan chang va gaz chiqindilarini bostirish ventilyator yoki gidromonitor yordamida suv-havo bulutini hosil qiladi. Gazlar va chang chiqishini kamaytirishga portlatilgan quduqlar sonini kamaytirish, quduq zaryadlarini to'xtatish uchun gidrogellardan foydalanish, shuningdek, yomg'ir yoki qor yog'ishi paytida portlashlar chiqarish orqali erishiladi. Toshlarni tushirish, qayta yuklash, maydalash jarayonida ekskavator ishlayotganda chang chiqindilarining intensivligi tosh massasining namlanishi, sirt faol moddalar (sirt faol moddalar) eritmalari yordamida sug'orish hisobiga kamayadi.
Suv resurslarini himoya qilish. Chiqindi suvlarni kamaytirish va tozalash suv resurslarini muhofaza qilishning asosiy choralaridir. Tog' -kon ishlari, qoida tariqasida, konni drenajlashda, karerdan drenajlash, chiqindilarni to'kish va loyni saqlash natijasida olingan katta miqdordagi iflos suvni to'kish bilan bog'liq. kontsentratsion o'simliklarning oqimlari.
Er osti suvlari, tog 'jinslari bilan aloqa qilganda, kislotalilik oshadi, og'ir metallar sink, qo'rg'oshin va turli tuzlar ionlarining tarkibini oshiradi. Atmosfera yog'inlari, axlatxonadan o'tib, minalar suvlarining xususiyatlariga ega bo'ladi.
Ifloslangan suvlarni tozalash uchun tozalash, zararsizlantirish va dezinfektsiyalash qo'llaniladi. Suvni tozalashga cho'ktirish yoki filtrlash orqali erishiladi. O'rnatish har xil konstruktsiyali cho'kindi tanklarda, filtrlashda - kvarts qumi, maydalangan shag'al, koks shamoli bilan to'ldirilgan filtrlar yordamida amalga oshiriladi. Agar ifloslangan suv tarkibida mayda dispersli va kolloid zarralar bo'lsa ham, ular harakatsiz oqimda ham cho'kmaydi va filtrlarda saqlanmagan bo'lsa, unga koagulyantlar qo'shilib, mayda zarrachalarni nisbatan katta bo'laklarga aylantiradi.
Qayta ishlangan suv ta'minoti va boyitish uchun yanada ilg'or uskunalar va texnologiyalardan foydalanish natijasida oqava suvlar miqdorining kamayishiga texnologik jarayonlarda erishiladi. va maydonni drenajlash paytida - karer maydonini yoki uning bir qismini suv o'tkazmaydigan pardalar yaratish orqali suvli qatlamlardan ajratish hisobiga. Buning uchun suv o'tkazmaydigan material bilan to'ldirilgan izolyatsiya qilingan maydon atrofida tor chuqur xandaklar (yivlar) tayyorlanadi.
Zamonaviy amaliyotda qotib qolmaydigan loy-tuproq aralashmalari yoki qotib qoladigan tsement asosidagi materiallar bilan to'ldirilgan, 0,3-1,2 m va chuqurligi 100 m gacha bo'lgan suv o'tkazmaydigan xandaklar yoki to'siqlar ishlatiladi. Sintetik plyonkalar ko'pincha ishlatiladi.
Yoriqlari juda singan yoki bo'shashgan o'tkazuvchan jinslar bilan ifodalangan karerlar yonida quduqlar yordamida in'ektsion progivofltranion pardalar yasash mumkin, ularga grout tsement yoki silikat atala quyiladi. Bu er osti suvlarini saqlashning eng iqtisodiy usullaridan biridir.
Gidrologik rejimda buzilishlar miqyosini kamaytirishning yana bir usuli-suvni qayta in'ektsiya qilish orqali drenajlash. Karer er osti suvlarining kirib kelishidan suv cho'kayotgan quduqlar bilan to'silgan, ularning orqasida, karer maydonining chegaralaridan yo'nalishdagi singdirish quduqlari bilan jihozlangan. Suv aylanishi sodir bo'lganligi sababli (suvga cho'kadigan quduqlarni chiqarish-yutish quduqlariga quyish-filtrlash va suvni cho'ktiruvchi quduqlardan qayta quyish) atrofdagi havzadan suv oqimi kamayadi yoki butunlay yo'q bo'lib ketadi. qo'shni hududda gidrologik rejimning umumiy saqlanishiga. Shu bilan birga, muhim shart - bu nasos va nasoslar muvozanatiga qat'iy rioya qilishdir, chunki yutish quduqlarida kamyoblik hosil bo'lishi chuqur ufqlardan suv oqimini keltirib chiqarishi, mintaqaning gidrologik rejimini buzishi mumkin.
Yer resurslarini himoya qilish. Ochiq usulda qazib olishda ustki tog 'jinslari odatda uchinchi va to'rtlamchi davr yotqiziqlari bo'lib, uning yuqori qismida 0,1 dan 1,8 m gacha qalinlikdagi tuproq qatlami yotadi.Tuproq qatlamining tagida yotuvchi qumloqlar, qumloqlar, gillar, qumlar va boshqa bo'sh jinslar. Asosiy toshlarning qalinligi o'nlab metrlarga yetishi mumkin. Biologik rivojlanish uchun yaroqliligiga ko'ra, ular uch guruhga bo'linadi - potentsial unumdor, befarq va toksik, ya'ni mos ravishda, o'simlik o'sishi uchun unchalik mos bo'lmagan va yaroqsiz.
Tuproq - bu maxsus tabiiy shakllanish, uning eng muhim xususiyati unumdorlikdir. Tuproqlar tog 'jinslari, ko'pincha bo'shashgan to'rtlamchi davr cho'kindi hosillari natijasida hosil bo'ladi. Uzoq muddatli, yuzlab va ming yillar davomida. tog 'jinslarining o'simlik va tirik organizmlar bilan o'zaro ta'siri, mikroorganizmlar va hayvonlarning biologik faolligi har xil turdagi tuproqlarni hosil qiladi.
Tuproq qatlami agrokimyo majmuasi bilan ajralib turadi. fizik, mexanik va biologik ko'rsatkichlar: gumus (gumus) va ozuqa moddalarining (fosfor, azot, kaliy) tarkibi, pH kislotaligi. natriy, magniy va xloridlarning suvda eruvchan sulfatlari, zichligi, namlik sig'imi, suv o'tkazuvchanligi, 0,01 mm dan kam fraktsiyalar tarkibi. mikroorganizmlar soni.
Turli xil tabiiy zonalarda tuproq sifati sezilarli darajada farq qiladi. Masalan, quruq dashtlarning qorong'u kashtanli tuproqlarida gumus miqdori 250 t / ga. va gumus qatlamining qalinligi 30 sm.O'rmon zonasining podzolik tuprog'i gumus qatlamining qalinligi atigi 5-15 sm.
Tuproqning ikkita qatlami bor - unumdor va yarim unumdor yoki potentsial unumdor. Muayyan ko'rsatkichlarga ega bo'lgan qatlam va, eng avvalo, gumus miqdori kamida 1-2% bo'lsa, unumdor deb ataladi. Bu qatlamning qalinligi tuproq turiga qarab 20 dan 120 sm.gacha qishloq xo'jaligi ekin maydonlarini hosil qilish va yaxshilash uchun.
Potentsial unumdor qatlam-gumus miqdori 0,5-1%bo'lgan tuproq qoplamining pastki qismi. U pichanzorlar, o'rmonzorlar uchun er yaratish uchun ishlatiladi. va unumdor tuproqlar uchun asos sifatida. Uning qalinligi 20-50 sm oralig'ida.
Tuproq - deyarli almashtirib bo'lmaydigan qimmatbaho mahsulot. Tuproq qazib olish jarayonida tuproqni to'liq olib tashlash va undan keyin foydalanish, shu jumladan qaytarilgan erlarga qo'llash buzilgan erlarni tezda tiklash va ochiq usulda qazib olishning atrof -muhitga salbiy ta'sirini lokalizatsiya qilishning asosiy omilidir.
Urug'li qatlamni olib tashlash ishlari buldozerlar yordamida amalga oshiriladi. qirg'ichlar, greyderlar va ekskavatorlar. Ba'zi hollarda, gidrotransport tuproq massasini uzoq masofalarga etkazib berish va uni qayta tiklangan hudud yuzasiga yotqizish uchun ishlatiladi.
Tuproqni olib tashlash texnologiyasining asosiy ko'rsatkichi-qazish ishlari to'liq bajarilmasligi, tashish paytida (1-1,2%), vaqtincha omborlarda saqlash va qayta yuklash paytida (0,8-1,5%), axlatxona yuzasiga qo'llanilganda, noqulay iqlim sharoitida ishlaganda, tuproqning suyultirilishi va biologik sifatining yomonlashuvi natijasida.
Olib tashlangan unumdor va yarim unumdor tuproqlar alohida-alohida qoziqlarda uzoq vaqt (10-15 yil va undan ko'p) saqlanadi va kerak bo'lganda ishlatiladi.
Eng unumdor gumusli tuproqlar baland qoziqlarda saqlansa va uzoq vaqt yomonlashsa, qoziqning balandligi unumdor tuproqlar uchun 5 m dan oshmasligi kerak va yarim unumdor tuproqlar uchun 10 m dan oshmasligi kerak. Omborlar tekis, baland, quruq joylarda yoki samarali drenaj tizimiga ega bo'lishi kerak. O'simliklar ekish orqali tuproq zaxiralarini suv va shamol eroziyasidan himoya qilish maqsadga muvofiqdir.
Tuproqni suyultirish ko'pincha tuproq qatlamini olib tashlash jarayonida, shuningdek, chiqindilarning yuzasi tuproq bilan qoplangan bo'lsa, ular yaxshi rejalashtirilmagan va qisqarganda, asosiy toshlar ishlanganda sodir bo'ladi. to'liq tugamadi.
|
| |