nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Issiqlikning ishga aylana olmaydigan qismiga nima deyiladi?

|
Issiqlikning ishga aylana olmaydigan qismiga nima deyiladi?
|
bet | 32/69 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #251021 |
Bog'liq Маъруза o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vaz (1)Issiqlikning ishga aylana olmaydigan qismiga nima deyiladi?
Bog’langan energiya;
Jarayon;
Entalpiya.
Bog’lanmagan
Sistema extimolligi kamroq bo’lgan xolatdan extimolligi ko’proq bo’lgan xolatga o’z-o’zicha o’tishga xarakat qiladi, bu qaysi jarayonga taaluqli?
Izobarik;
Qaytmas;
Izoxorik;
Qaytar.
Qaytar jarayonda berilgan sharoitlarda sistema bajargan ishini xisoblab topishga yordam beradigan, sistemaning xolatini aniqlovchi parametrlar asosida olingan funktsiyalarga nima deyiladi?
Sig’im faktori;
Qaytar jarayon;
Termodinamik potentsial;
Qaytmas jarayon.
Intensivlik faktori;
Xar qanday sistema ichki energiyasining o’zgarmas temperaturada foydali ishga aylana oladigan qismiga qanday energiya deyiladi?
Potentsial energiya;
Ichki energiya;
Erkin energiya;
Kinetik energiya.
Bog’langan energiya;
Ichki energiyaning xech qanday sharoitda foydali ishga aylantirib bo’lmaydigan va faqat issiqlikka aylantirib, tarqalib ketishi mumkin bo’lgan qismiga qanday energiya deyiladi?
Erkin energiya;
Bog’langan energiya;
Potentsial energiya;
Kinetik energiya.
Ichki energiya;
Xarakatdagi jismning ish bajarishiga sarf bo’lishi mumkin bo’lgan energiyasi, qanday energiya xisoblanadi?
Potentsial energiya;
Kinetik energiya;
Ichki energiya;
Izobarik jarayonlarda termodinamik sistemaning xolatini belgilovchi funktsiyaga nima deyiladi?
Entropiya;
Entalpiya;
Dispers faza;
Sistema.
Energiya-ish va issiqlik tarzida bir-biriga aylanadigan jarayonlarda energiyaning o’zgarishini qaysi qonun ifodalaydi?
Termodinamikaning birichi qonuni;
Termodinamikaning ikkinchi qonuni;
Energiyaning saqlanish qonuni;
Gess qonuni.
Jarayonning borish sharoiti, unda qanday jism yoki moddalar ishtrok etishiga qaramasdan, termodinamik sistemaning energiyasi o’zgarmaydi, faqat ekvivalent nisbatlarda bir turdan ikkinchi turga aylanishi mumkin-bu qaysi qonunga taalluqli?
Energiyaning saqlanish qonuni;
Gess konuni
Termodinamikaning birinchi qonuni
Termodinamikaning ikkinchi qonuni
Bir modda zarrachalarining ikkinchi modda zarrachalari orasida bir tekis taqsimlanishidan iborat jarayonga nima deyiladi?
Adiabatik jarayon;
Cho’kish jarayoni;
Bug’lanish jarayoni.
*Erish jarayoni;
|
| |
Bulutli texnologiyalar nima?

|
Bulutli texnologiyalar nima?
|
bet | 1/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 425,37 Kb. | | #242478 |
Bulutli texnologiyalar nima? Reja: Bulutli texnologiyalar nima? - Bulutli texnologiyalar foydalanuvchiga qurilmaga dasturlarni o'rnatmasdan ma'lumotlarga kirish imkoniyatini anglatadi, chunki barcha qo'llab-quvvatlovchilar serverlar tomonidan ta'minlanadi.
- Masalan, elektron pochta mijozi kompyuterga o'rnatilganda va barcha ma'lumotlar qattiq diskda saqlanganda elektron pochtani oling. Bunday holda, foydalanuvchi fayllar bilan nima qilishni hal qiladi.
- Agar biz brauzer orqali foydalanadigan pochta haqida gapiradigan bo'lsak, unda bu allaqachon texnologiya. Bu yerda aniqki, agar serverda muammolar bo'lsa, u holda pochtaga kirish yo'qoladi.
Bulutli xizmatlarning afzalliklari:
- Ma'lumotni saqlash uchun siz qimmatbaho kompyuter va aksessuarlarni sotib olishingiz shart emas, chunki hamma narsa "bulutda" saqlanadi.
- Kompyuterning ishlashi yaxshilanadi, chunki ofis ishlarida va boshqa sohalarda bulutli texnologiyalar masofadan turib dasturlarni boshqaradi, shuning uchun kompyuterda juda ko'p bo'sh joy qoladi.
- Har yili texnik xizmat ko'rsatish bilan bog'liq muammolar kamayadi, chunki jismoniy serverlar soni doimiy ravishda kamayib boradi va dasturiy ta'minot doimo yangilanib turadi.
- Dasturni sotib olish narxi kamayadi, chunki dasturni "bulut" uchun faqat bir marta sotib olish kerak va bu hammasi, va ba'zida siz uni ijaraga buyurtma qilishingiz ham mumkin.
5.Bulutli texnologiyalar saqlanadigan ma'lumotlar miqdorida cheklovlarga ega emas. Aksariyat hollarda bunday xizmatlar hajmi millionlab gigabaytni tashkil qiladi. 5.Bulutli texnologiyalar saqlanadigan ma'lumotlar miqdorida cheklovlarga ega emas. Aksariyat hollarda bunday xizmatlar hajmi millionlab gigabaytni tashkil qiladi. 6.Dasturlar avtomatik ravishda yangilanadi, shuning uchun yuklab olingan dasturlarda bo'lgani kabi, bunga rioya qilishning hojati yo'q.
|
| |
HAYVONLAR TURLARINI ANIQLASH

129
Bu turkum O’zbekiston sharoitida yashovchi endemik baliqlar.
Amudaryo va Sirdaryo soxta kurakburuni, Orol shipi va boshqalar
kiradi.
2.(1). Tanalari tangachalar bilan qoplangan yoki yalang’och.
3.(4). Ikki ko’zi xam tanasining bir tomonda. Bosh assimetrik tuzilgan,
tanasi kuchli yassilangan.
Turkum, Kambalasimonlar - Peurometiformes
Ular Qora dengiz va Uzok sharqda ko’p tarqargan.
4.(3). Boshi simmetrik, ko’zi tananing ikki yon tomonida joylashagan.
5.(6). Tanasi suyak plastinkalar bilan qoplangan, kichkinagina
og’iz teshigi trubkasimon. Tumshug’ining uchi va tishi yo’q, turkum
Tup jabralilar - Sungnathiformes
Bu turkum vakillari ovlanmaydi.
6.(5). Tanasi tangachalar bilan qoplangan yoki yalang’och trubkasimon
tumshug’i yo’q.
7.(10). Yuqori jag’ keyingi qismida erkin, teriga botib kirmagan.
8.(9). Yelka suzgich qanoti dumga yaqin, anal suzgich qanotining ustida
joylashgan.Turkum , Churtansimonlar - Esoclfjrmes
O’zbekitonda
1
ta
tur
oddiy
churtan
balig’i-
uchraydi,ovlanadi.
9.(8). Yelka suzgich qanoti tananing o’rta qismida joylashagn, turkum,
Seldsimonlar - Cupriformes
10.(7). Yuqori jag’ suyagi teriga botib kirgan, uning keyingi qismi erkin
emas, turkum.
Zog’orabaliqlar yoki Karpsimonlar- Cupriniformes
O’zbekistonda ovlanadigan baliqlarning ko’pchiligi shu turkumga
kiradi.
Suvda va quruqlikda yashovchilar va sudralib yuruvchilarning

131
(kobra)- noja ox iona, o’q ilon- Taphrometopan lineolatuna.
Shulardan faqat o’q ilongina odamga zahar sola olmaydi, chunki uni
zahar bezining yo’li oziq tishlariga ochiladi.
Ilonlar hyech qachon odamga birinchi bo’lib xujum qilmaydilar.
Ilon zahri medisina uchun qimmatli xom ashyo hisoblanadi.
Ruxsatnomasiz zaharli ilonlarni ovlash qat’iyan man qilinadi.
Sut emizuvchilar turkumlarini aniqlovchi jadval

135
11.(14). Qoziq tishlari yo’q. Kurak tishlar bilan oziq tishlari o’rtasida
bo’shliq (piotema) bo’lib, bo’shliqning uzunligi hamma oziq tishlar
qatorining uzunligidan kam bo’lmaydi.
12.(13). Yuqoridagi jag’da kesgich tishlar bir juft. Emal bilan tishning
faqat oldingi tomoni qoplangan.
Turkum Kemiruvchilar- Rodentia,
13.(12). Yuqorigi jag’da kesgich (kurak) tishlar 2 juft. Ulardan 1 jufti
mayda bo’lib, katta kurak tishlarning orasida joylashgan.Tishning
xamma tomoni emal bilan qoplangan.
Turkum- Tovushqonsimonlar-Zoogonmorpha,
14.(11).Qoziq tishlar bor. Diastena bo’lmaydi. Bo’lsa ham katta
bo’lmaydi.
15.(16). Oldingi oyoqlari qanotga aylangan, barmoqlari juda uzun
Barmoqlari orasida va yon tomondan orqa oyoqlari va dumi orasida
parda tortilgan.tanglaiyning oldida chuqur kamtik bor.
Turkum Qo’lqanotlilar- Chiroptera,
16.(15). Oldingi oyoqlari qanotga aylangan. Barmoqlari unchalik uzun
emas.
17.(18). Tumshug’i cho’zilib, konussimon xartumchaga aylangan qoziq
tishlari kurak tishlaridan katta emas.
Turkum Xasharotxo’rlar- Insectivora,
!*.(17). Tumshug’i cho’zilgan emas. Qoziq tishlari kurak tishlariga
nisbatan ancha katta va uzun.
Turkum Yirtqichlar- Carnidora
Q  UA qaysi qonunning matematik ifodasi?

|
Q UA qaysi qonunning matematik ifodasi?
|
bet | 31/69 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #251021 |
Bog'liq Маъруза o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vaz (1)Q UA qaysi qonunning matematik ifodasi?
Termodinamikaning birichi qonuni;
Termodinamikaning ikkinchi qonuni;
Termodinamikaning uchunchi qonuni;
Energiyaning saqlanish qonuni;
Murakkab moddaning bir moli moddalarga ajralganda chiqqan yoki yutilgan issiqlikka qanday issiqlik deyiladi?
Neytrallanish issiqligi;
Xosil bo’lish issiqligi;
Erish issiqligi;
Birikish issiqligi;
1 mol’ modda 300-400 mol’ erituvchida eriganda ajraladigan yoki yutiladigan issiqlikka nima deyiladi?
Ajralish issiqligi;
Xosil bo’lish issiqligi;
Xosil bo’lish issiqligi;
Erish issiqligi;
Izolyatsiyalangan sistemaning entropiyasi qaytmas jarayonlarda ortib boradi, qaytar jarayonlarda o’zgarmasdan qoladi, lekin u xech qachon o’z o’zidan kamaymaydi –degan ta’rif qaysi qonunga taalluqli?
Energiyaning saqlanish qonuni;
Termodinamikaning birnchi qonuni;
Termodinamikaning ikkinchi qonuni;
Gess qonuni;
Agar sistema bir muvozanat xolatidan ikkinchi xolatga uzluksiz oraliq muvozanat xolatlari orqali juda sekin o’tsa, bunday o’zgarishga qanday jarayon deyiladi?
Izoxorik jarayon;
Qaytar jarayon;
Qaytmas jarayon;
Izotermik jarayon;
O’z-o’zicha va faqat bir yunalishda boradigin jarayonga nima deyiladi?
Qaytar jarayon;
Izobarik jarayon;
Qaytmas jarayon;
Izotermik jarayon;
Issiqlik sovuq jismdan issiq jismga o’z-o’ziga o’tishi mumkin emas-bu gap qaysi qonunga taalluqli?
Energiyaning saqlanish qonuni;
Termodinamikaning birinchi qonuni;
Termodiamikaning ikkinchi qonuni;
Gess qonuni.
Kristall jismning suyuqlanishi va suyuqlikning bug’lanishi qaysi jarayonga taalluqli?
Izobarik jarayon;
Izoxorik jarayon;
Qaytmas jarayon;
Izotermik jarayon;
Issiqlikning issiq jismdan sovuqroq jismga o’tishi qaysi jarayonga ta’luqli?
Izobarik jarayon;
Qaytar jarayon;
Izoxorik jarayon;
Qaytmas jarayon;
|
| |
Reaktsiyaning issiqlik effekti temperatura o’zgarishi bilan qaysi formula orqali xisoblanadi?

|
Reaktsiyaning issiqlik effekti temperatura o’zgarishi bilan qaysi formula orqali xisoblanadi?
|
bet | 38/69 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #251021 |
Bog'liq Маъруза o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vaz (1)Reaktsiyaning issiqlik effekti temperatura o’zgarishi bilan qaysi formula orqali xisoblanadi?
T HT q N0298 Q ∆CpdT;
298
o T
HT q H298 Q ∆CpdT;
T1
T2
HT q H0298 Q n ∆CpdT;
T1
T2
HT q H0298 Qn ∆CpdT;
T1
Reaktsiyaning yo’nalishini F orqali aniqlash uchun reaktsiyaning qaysi parametrlarini turg’un xolda olib borish kerak?
R va T;
V va T;
Q va T;
fakat R;
Ichki energiyaning qanday qismi bog’langan energiya deyiladi?
Ishga aylanadigan qismi;
Ishga aylanmaydigan qismi
O’zgarmas xajmda xammasi;
O’zgarmas bosimda xammasi.
2SO2 Q O2 q 2SO3 Q 192 kJ. Reaktsiyaning muvozanati temperatura ortishi bilan qaysi tomonga siljiydi?
O’nga;
Chapga;
Siljimaydi;
Bosimga bog’lik.
Kontsentratsiya bilan aktivlik qaysi formula orqali bog’langan?
a q c;
a q cG’;
c q a;
a q cRT;
Noelektrolit eritmalarning muzlash va qaynash temperaturalari o’zgarishining kontsentratsiyaga bog’lig’ligini tenglamasi:
Tm q ks, Tk q Es;
Tm q Es, Tk q ks;
Tm q kG’s, Tk q EG’s;
Tm q ikc, Tq q iEc;
Bir komponentli sistemada fazalar soni 3 ga teng bo’lsa (Fq3), erkinlik darajasi nechaga teng bo’ladi?
1;
2;
3;
0;
Ekstraktsiya usulini qo’llash uchun eritma bilan ekstragent o’zaro:
Aralashishi kerak;
Aralashmasligi kerak;
Aralashmasligi va o’zaro reaktsiyaga kirishmasligi kerak;
Uchuvchan bo’lmasligi kerak.
|
| |
FIZIK KIMYO FANIDAN TESTLAR - Маъруза o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

|
Маъруза o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi
|
bet | 29/69 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #251021 |
Bog'liq Маъруза o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vaz (1)FIZIK KIMYO FANIDAN TESTLAR
Fizikaviy kimyo nimani o’rgatadi?
Moddalarning fizikaviy va kimyoviy xossalarini;
Moddalarni tarkibini,tuzilishini va xossalarini;
Atom, molekula, moddalardagi fizikaviy xodisalar va o’zgarishlarni kimyoviy usullarda o’rganadi;
Atom, molekula, moddalardagi kimyoviy xodisalar, o’zgarishlar va tuzilishlarni fizika usullarida o’rganadi.
Qaysi olim fizikaviy kimyo tushunchasini birinchi bo’lib qo’llagan?
Mendeleev;
Butlerov; Gess.
Lomonosov;
Modda massasi va energiyasining saqlanish qonunini kim kashf etgan?
Butlerov;
Lyubavin;
Mendeleev;
Lomonosov.
Kimyoviy reaktsiyalar vaqtida umumiy issiqlik effekti doimiy qiymatiga ega bo’lib, u oraliq reaktsiyalar issiqlik effektiniing yig’indisiga teng bo’lishi qonuni kim kashf qilgan?
Lomonosov;
Lyubavin;
Gess;
Kablukov.
O’zgarmas bosimda ideal gaz xolatiga nima deyiladi?
Izotermik xolat;
Izoxorik xolat;
Izotopik xolat.
Izobarik xolat;
Temperatura o’zgarmas bo’lganda gaz xolatiga nima deyiladi?
Izotonik xolat;
Izoxorik xolat;
Izotermik xolat;
Izobarik xolat.
Xajm o’zgarmas bo’lganda ideal gaz xolatiga nima deyiladi?
Izoxorik xolat;
Izobarik xolat;
Izotonik xolat;
Izobaraik xolat.
Metall parmalanganda parma qiziydi, bunda mexanik energiya qaysi turdagi energiyaga aylanadi?
Elektr energiyaga;
Issiqlik energiyasiga;
Kinetik energiyaga;
Ximiyaviy energiyaga.
Elektr toki motorni xarakatga keltiradi, bunda elektr energiya qaysi turdagi energiyaga aytiladi?
Ximiyaviy energiyaga;
Kinetik energiyaga;
Mexanik energiyaga;
Potentsial energiyaga.
Sistemaning bir qismidan ikkinchi qismiga energiyaning o’tishi, berilgan sharoitda jarayonlarning o’z-o’zicha borishi yo’nalishi va chegarasini fizximiyaning qaysi bo’limi o’rganadi?
Termoximiya;
Fotoximiya;
Agroximiya;
Termodinamika.
|
| |
Mavzu: Operatsion tizimlarning jarayonlari boshqaruvi Kirish

Mavzu:
Operatsion tizimlarning jarayonlari boshqaruvi
Kirish
1.1.Jarayon holati
1.2.Jarayonlar ustidagi amallar
1.3.Jarayonlarni rejalashtirish
1.4.Rejalashtirish ko`rsatkichlari va algoritmlari.
Foydalanilgan adabiyotlar
Xulosa
Kirish
Operatsion tizimlarning ishini o`rganishda asosiy tushunchalardan biri bo`lib,
ustida tizim aniq amallar bajaradigan asosiy dinamik ob’ektlar sifatida olinadigan
jarayonlar xisoblanadi.
Jarayon tushunchasi.
OT tushunchasini qarab o`tganimizda, biz Ko`pincha “dastur” va “to`shiriq”
so`zlarini Ko`p ishlatdik. Masalan, xisoblash tizimi bitta yoki bir nechta dasturni
bajaradi, OT to`shiriqni rejalashtiradi, dasturlar ma’lumotlar almashadi va xokazo.
Biz bu so`zlarni umumiy xolda ishlatdik va siz
xar bir aniq xolda nimani
tushunayatganingizni taxminan tasavvur qilar edik. Ammo bir xil so`zlar xar xil
xolatda masalan, xisoblash tizimi ishlov bermaydigan statik xolatdagi ob’ektlarni
xam (masalan, diskdagi fayllar) va ijro jarayonidagi bo`lgan
dinamik xolatdagi
ob’ektlarni xam bildirar edi. Bu xolat OT lar umumiy xossalari to`g`risida
gapirganimizda, ya’ni uning ichki qurilmalari va o`zini tutishiga e’tibor berilmagan
xolatda mumkin edi. Ammo endi zamonaviy
kompyuter tizimlari ishini
detallashgan
xolda
o`rganganimizda
biz
amallarni(terminologiyani)
aniqlashttirishimizga to`g`ri keladi.
“Dastur ” va “to`shiriq” terminallari statik, faol bo`lmagan(neaktivniy)
ob’ektlarni tavsiflash uchun ishlatiladi. Dastur esa, bajarilish jarayonida dinamik,
faol ob’ektga aylanadi. Uning ishlashi borasida kompyuter
turli komandalarga
ishlov beradi va o`zgaruvchilar qiymatlarini o`zgartiradi. Dastur bajarilishi uchun,
OT ma’lum son operativ xotira ajratishi, unga kiritish
chiqarish qurilmalarni va
fayllarni bog`lashi, ya’ni butun xisoblash tizimi resurslari xisobidan ma’lum
qismini rezervlab qo`yishi kerak. Ularning soni va konfiguratsiyasi vaqt o`tishi
bilan o`zgarishi mumkin. Bunday kompyuter tizimlari ichidagi faol ob’ektlarni
tavsiflash uchun “dastur” va “topshiriq” terminlari o`rnmga yangi “jarayon”
terminini ishlatamiz.
-rasm. Investitsion loyihalarni moliyalashtirishdagi moliyaviy risklarning tasnifalnishi

|
-rasm. Investitsion loyihalarni moliyalashtirishdagi moliyaviy risklarning tasnifalnishi
|
bet | 3/12 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 115,57 Kb. | | #126375 |
Bog'liq Investitsiya korxona ishlab chiqarish salohiyatini rivojlantirish va mustahkamlash vositasi sifatida 1-rasm. Investitsion loyihalarni moliyalashtirishdagi moliyaviy risklarning tasnifalnishi
Ushbu tasniflash tizimida asosan, risklarning barcha turlari o'z ifodasini topgan.
Portfelli investitsiyalar bo'yicha dividendlar va foizlar miqdorining kamayishi, depozitlar va kreditlar foiz stavkalarining pasayishi daromadlar pasayish riskining namoyon bo'lish shakllari hisoblanadi.
Qo'ldan chiqarilgan yutuqlar riski deganda ma'lum bir investitsion tadbirni amalga oshmay qolishi natijasida foyda olmay qolish riski tushuniladi. Masalan, moliyalashtirilayotgan ob'ektni sug'urta qilinmaganligi oqibatida sug'urta to'lovini olishdan mahrum bo'lish.
1-jadval \
O’zbekiston Respublikasi Markaziy bankining qayta moliyalashtirish stavkalari va So’mdagi muddatli depozitlar bo’yicha majburiy zaxira stavkalari
(2021 yil 5 avgustdan)
|
foizda
|
Majburiyat turi
|
Majburiy rezerv normativlari
|
1
|
2
|
Yuridik shaxslarning milliy valyutadagi depozitlari*
|
4
|
Yuridik shaxslarning chet el valyutasidagi depozitlari
|
18
|
|
|
| |
rasm. Investitsion loyihalarda risklar tahlili

|
rasm. Investitsion loyihalarda risklar tahlili
|
bet | 7/12 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 115,57 Kb. | | #126375 |
Bog'liq Investitsiya korxona ishlab chiqarish salohiyatini rivojlantirish va mustahkamlash vositasi sifatida
Manba: BocharovV.V. Investitsioniy menedjment. –SPb.: Piter,
Risklar tahlilida tashqi omillarga moddiy resurslarga bo'lgan narxning tebranishi, iqtisodiy o'sish va kelgusi mahsulotga bo'lgan talabning o'sishi, inflyatsiya, bank foiz stavkasining o'zgarishi, texnologiyaning rivojlanishi, siyosiy holat, iqtisodiy siyosat, shu jumladan, soliq siyosati, ekologik qonunchilik, tabiiy omillar va boshq.
Risk tahlilining miqdor usullari orasida ommabop usullar quyidagilardir: statistik usul, statistik tajribalar usuli; maqsadga muvofiq keladigan xarajatlar tahlili; ekspert baholash; analitik usullar va boshqalar.
Risk tahlilining ahamiyati investitsiya loyihasining salohiyatli ishtirokchisiga, investorlarga loyihani maqsadga muvofiq tarzda amalga oshirish haqidagi qarorlarini qabul qilishi uchun zaruriy ma'lumotlarni berishi bilan izohlanadi.
Bugungi kun amaliyotida loyiha risklarini tahlil qilishda bir qancha usullardan foydalaniladi. Jumladan:
ekspert baholash usuli;
zararsizlik nuqtasi (sezgirlik) tahlili;
qarorlar daraxtini barpo etilishi usuli;
Monte-Karlo usuli va boshq.
Ekspert baholash usuli.
Bu usul riskni tahlil qiluvchi iqtisodchi (ekspert)ning malaka darajasiga asoslanadi. Ehtimollik subektiv tarzda aniqlanganida har bir kishi bitta hodisasining qiymatini turlicha belgilashi va u haqda turlicha qaror qabul qilishi mumkin. Bu usulda bankning faoliyatida o'tkazilgan barcha operatsiyalar bo'yicha mavjud statistik malumotlar tahlil qilinishi lozim. Bunda imkoni boricha ko'proq yo'qotishlarga olib kelishi mumkin bo'lgan operatsiyalarni tahlil qilish ko'zda tutiladi. Bank riski aniqlanganida bankning o'zidagi va bo'lish ehtimoli bo'lgan yo'qotishlar va ularning davr oralig'ini aniqlab olmoqlari lozim. Bu oraliqni aniqlash ham risk darajasini kamaytirishga yordam beradi. Yo'qotishlar oralig'ini quyidagi tenglama bo'yicha aniqlash mumkin:
Y = YX / S (1)
bu erda: Y - yo'qotishlar oralig'i darajasi;
YX - yo'qotishlarga olib keluvchi holatlar soni;
S - statistik tahlil qilinayotgan holatlarning umumiy soni.
Bu erda S - bankning faqat yo'qotish, zararlarga olib kelishi mumkin bo'lgan operatsiyalarning soni emas, balki barcha operatsiyalarni, jumladan foyda keltiruvchi operatsiyalarni ham o'z ichiga oladi.
|
| |
-M A SH G‘ UL O T - A s daminov, B. S. Salimov

|
A s daminov, B. S. SalimovBog'liq zoologiya10-M A SH G‘ UL O T
Mavzu: Halqali chuvalchanglar - Annelides
1-sinf: Ko‘p qillilar - Polychaeta
2-sinf. Kam qillilar - Oligochaeta
3-sinf. Zuluklar - Hirudinae
Darsning maqsadi:
Dengizlarda hayot kechiruvchi ko‘p qilli xalqali
chuvalchanglar, nam tuproqlarda yashovchi kam qilli chuvalchanglarning hamda
zuluklarning tuzilishidagi xarakterli xususiyatlar bilan tanishib chiqish, yomg‘ir va
go‘ng chuvalchanglarining faoliyatini o‘rganish.
Kerakli jihozlar:
Nereis, yomg‘ir chuvalchangi va zulukning morfologiyasini
aks ettiruvchi jadvallar, ho‘l makropreparatlar (yomg‘r va go‘ng chuvalchanglari
zuluk), mikropreparatlar, mikroskop, lupa.
V A Z I F A
1. Nereis (Nereis pelagica) umumiy ko‘rinishi bilan tanishib chiqish.
2. Yomg‘ir va go‘ng chuvalchanglari va zuluklarning tashqi va ichki tuzilishi bilan
tanishish.
3. Xalqali chuvalchanglarning ko‘payishini va rivojlanishini o‘rganish.
Ko‘p qillilar sinfi – Polychaeta
Nereis Qora, Azov, Oq va Barens dengizlarida keng tarqalgan chuvalchang
bo‘lib, uning morfologiyasini o‘rganish bo‘g‘imoyoqlilarning kelib chiqishini tushunib
olishda katta ahamiyatga ega. Undan tashqari nereis va boshqa ko‘p qilli halqali
chuvalchanglar baliqlar uchun oziq – ovqat ob’ekti sifatida juda diqqatga sazovordir.
Osetrasimon baliqlarning ozuqa bazasini yaxshilash maqsadida nereislarning
Nereis diver-sicolor turi o‘z vaqtida Kaspiy va Orol dengizlarida ko‘paytirilgan.
Nereis tanasining uchunligi 10-15sm. bo‘lib, yarimigacha qumga ko‘milgan
holda hayot kechiradi. Tanasi bosh, gavda va dum qismlaridan tashkil topgan. Gavdasi
80 – 100 ta bo‘g‘imdan, har bir bo‘g‘imining (birinchi bo‘g‘imdan tashqari) ikki yon
tomonida yordamchi harakat organi – parapodiyalar joylashgan. Parapodiyaning har
biri elka va qorin o‘simtalariga ajralgan. Parapodiya o‘simtalaridagi tuklar (xetalar)
ning soni sistematika nuqtai nazaridan katta ahamiyatga ega. Undan tashqari
parapodiyalar bo‘g‘imoyoqlilarning evolyusiyasini izohlashda katta ahamiyatga egadir.
Nereisning boshi haqiqiy bosh qismi va og‘iz bo‘lagidan iborat bo‘lib og‘iz
bo‘lagi ikkita bo‘g‘imning ko‘shilishidan hosil bo‘lgan. Bu erda tuyg‘u organlar
vazifasini bajaradigan birqancha tashqi o‘simtalar mavjud. Bu o‘simtalar bir juft kalta
antenna, bir juft sal yo‘g‘on va uzunroq paypaslagichlar, hamda 4 juft ingichka, uzun
mo‘ylovchalardan iborat. Bosh qismining orqa tomonida 4ta ko‘zi, undan keyingi
50
bo‘lagining
qorin
tomonida
og‘iz
teshigi
joylashgan.
|
| |
partenogoniya, sistagoniya, maritogoniya

36
yo‘llarida jinsiy yo‘l bilan ko‘payadi va bir necha yil yashaydi.
Boshqa bir jigar qurti-lansetsimon surg‘ichli uch xo‘jayinli trematoda. uning
birinchi oraliq xo‘jayin
quruqlik mollyuskasi, ikkinchi oraliq xo‘jayini-
chumolilarda. Ushbu trematodaning sistogoniya davri chumolining qorin
bo‘shlig‘ida kechadi. Qon so‘rg‘ichli trematodalar ham fassiolalar singari chuchuk
suv molliyuskasi orqali rivojlanadi, ammo ularda sistogoniya davri bo‘lmaydi.
O‘zbekistonning cug‘oriladigan tekislik va tog‘oldi-tog‘ mintaqalarida
trematodalardan fassiolalar qo‘zg‘atadigan fassilioz, lansetsimon so‘rg‘ichli
qo‘zg‘atadigan
dikroselioz,
oshqazon
trematodalari
qo‘zg‘atadigan
paramfistomatidozlar
keng tarqalgan, ular chorvachilikga kata iqtisodiy zarar
keltiradi. Qon so‘rg‘ichli trematoda qo‘zg‘atadigan Orientobil’garsioz ser suv,
ko‘llar ko‘p hududlarda tarqalgan. Ularning oldini olish uchun kasallangan
hayvonlarni o‘z vaqtida davolash va boshqa tadbirlar o‘tkazish zarur.
14-rasm. Jigar qurti (Fasciola hepatica)ning rivojlanishi.
A. kiprlikli miratsidiya, (1-ichakning boshlanish joyi, 2-3 protonefridiya,
4-embrion hujayralar).
B. sporotsista (ichida rediyalar rivojlanayotgan sporotsistalar).
D. ichida ikkinchi bo‘g‘in rediyalar rivojlanayotgan birinchi bo‘g‘in rediyalari.
E. ichida serkariyalar rivojlanayotgan rediya.
F. serkariya. (1-og‘iz so‘rg‘ichi, 2-qorin so‘rg‘ichi, 3-ichak, 4-sariqidon, 5-dum).
S. adoleskariya
37
15-rasm. Fasciola hepaticaning taraqqiyoti:
1-jinsiy voyaga yetgan shakli (marita); 2-asosiy xo’jayinlari; 3-tuxum; 4-mirasidiy; 5-oraliq
xo’jayin-mollyuska; 6-sporosista; 7-yosh rediya; 8-yetilgan rediya; 9-serkariya; 10-adoleskariya;
11-o’tga yopishgan adoleskariyalar
16-rasm. Lansetsimon so’rg’ichli – Dicrocoelium lanceatumning tuzilishi va taraqqiyoti:
1-voyaga
yetgan shakli; 2-asosiy xo’jayinlari; 3-tuxumi; 4-birinchi oraliq xo’jayini va 5-9-
lichinkalik taraqqiyoti; 5-mirasidiy; 6-7-sporasistalar; 8-serkariya; 9-serkariya tugunchalari; 10-
ikkinchi oraliq xo’jayin; 11-metaserkariy
NAZORAT SAVOLLARI:
1.
Jigar qurtlarining asosiy va oraliq xo‘jayinlarini ayting?
2.
Ikki va uch xo‘jayinli trematodalarni taraqqiyotini aytib bering?
3.
Trematodalarning taraqqiyoti qanday davrlarga bo‘linadi?
4.
V. Davriy nashrlar, statistik to‘plamlar va hisobotlar

|
V. Davriy nashrlar, statistik to‘plamlar va hisobotlar
|
bet | 12/12 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 115,57 Kb. | | #126375 |
Bog'liq Investitsiya korxona ishlab chiqarish salohiyatini rivojlantirish va mustahkamlash vositasi sifatidaV. Davriy nashrlar, statistik to‘plamlar va hisobotlar:
“Bank axborotnomasi” gazetasining 2010-2014-yillardagi sonlari
“Bozor, pul va kredit” jurnalining 2010-2014-yillardagi sonlari
“Iqtisodiyot va ta’lim” jurnalining 2010-2014-yillardagi sonlari
“Ma’rifat” gazetasining 2010-2014-yillardagi sonlari
“Moliya” jurnalining 2010-2014-yillardagi sonlari
“Soliq va soliqqa tortish” jurnalining 2010-2014-yillardagi sonlari
“Soliq to‘lovchi” jurnalining 2010-2014-yillardagi sonlari
“Soliqlar va bojxona xabarlari” gazetasining 2010-2014-yillardagi sonlari
“Xalq so‘zi” gazetasining 2010-2014-yillardagi sonlari
VI.Internet saytlari:
www.uzreport.com – O‘zbekiston yangiliklari;
www.ziyonet.uz – O‘zbekiston Respublikasi elektron kutubxonasi.
www.stat.uz – O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi.
www.gov. uz – O‘zbekistan Respublikasi hukumat portali.
www.lex.uz - Uzbekiston Respublikasi Qonun xujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi.
www.tradmgeconomics.com – Iqtisodiy ko‘rsatkichlar
|
| |
Investitsiya loyihalarini ishlab chiqishda risklarni hisobga olish va ularning turlari

|
Investitsiya loyihalarini ishlab chiqishda risklarni hisobga olish va ularning turlari
|
bet | 5/12 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 115,57 Kb. | | #126375 |
Bog'liq Investitsiya korxona ishlab chiqarish salohiyatini rivojlantirish va mustahkamlash vositasi sifatida
2.Investitsiya loyihalarini ishlab chiqishda risklarni hisobga olish va ularning turlari
Investitsiya loyihalarini ishlab chiqish va amalga oshirish iqtisodiyotning muayyan bir soha yoki tarmog'ida yangi ishlab chiqarish yoki xizmat ko'rsatishning, yangi tadbirkorlarning kelishiga imkon beradi. Bunda investitsiya loyihalarni muvaffaqiyatli tarzda ishlab chiqish va amalga oshirishning samaraliligi muhim ahamiyat kasb etadi.
O'zbekiston iqtisodiyotiga investitsiyalarni muvaffaqiyatli jalb etish ma'lum darajada uch guruh omillarga bog'liq bo'ladi.
Birinchidan, investitsiya quvvatining mavjudligiga. Uni tabiiy, mehnat zahiralari, shuningdek, ishlab chiqarish, iste'mol, moliyaviy, innovatsiya, institutsional va infratuzilmaviy quvvatlar tashkil qiladi.
Ikkinchidan, mamlakatdagi mavjud investitsiya sharoitlari muhim ahamiyatga egadir. Bularga: umumiqtisodiy, siyosiy, me'yoriy-huquqiy, axborot bilan ta'minlanish, ekologik, ijtimoiy va madaniy shart-sharoitlar kiradi.
Uchinchidan, investitsiya tavakkalchiligi omillaridir. Ular xorijiy investorlarning investitsiya quvvati va investitsiya sharoitlarining qulay afzalliklaridan foydalanish bo'yicha vazifalariga qarama-qarshi turadi.
Barcha guruhlar bir-biri bilan chambarchas bog'liq bo'ladi. Misol uchun, etarli darajada jalb qiluvchi bo'lmagan investitsiya sharoitlari, hatto, yuqori quvvatli investitsiya loyihalarini amalga oshirish imkoniyatlarini ham pasaytirib yuboradi.
Investitsion loyihalar kelajakka tegishli bo'lganligi sababli, ularni amalga oshirish natijalarini aniq taxmin qilish muammodir. Bunday loyihalar kutilishi mumkin bulgan risklar va noaniqliklarni hisobga olgan holda bajarilishi kerak. Investitsion qaror bir qator kutilishi mumkin bo'lgan oqibatlarga ega bo'lgan hollarda, qaror riskli yoki noaniqliklarga ega deb ataladi.
2-jadval .
Bozor munosabatlarini shakllantirayotgan mamlakatlar uchun investitsiya risklari turlarini baholash
|
| |
Ko’tarish-tashish, ko’tarish-qarash va nostandart jihozlar

16
yuritmalaridan foydalaniladi. yuvish qurilmalarini hisoblash asoslari bo’yicha masalar
echiladi.
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari
:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim, video-
animatsiya, ko’rgazmali vositalar, agregatlarning haqiqiy nushalari, aqliy hujum, keys-stadi.
2. Avtomobilni ko’tarish uchun pol ustida joylashchi ko’targich yuritmasini hisoblash.
Agregat va boshqa yuklarni ko’tarish, tashishda qo’z’galuvchan kran, yuk arvachasi, qo’lda
ko’tarish tallaridan hamda bir to’sinli (monorels) yo’lda xarakatlanuvchi, elektrotelfer va to’sinli
kranlardan foydalaniladi. Avtomobillarni bir joydan, ikkinchi joyiga ko’chirishda garaj konveyerlari
ishlatiladi.
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari
:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim, video-
animatsiya, ko’rgazmali vositalar, agregatlarning haqiqiy nushalari, aqliy hujum, keys-stadi.
3.Ikki ustunli elektro va gidro yuritmali ko’targichlarni xisoblash.
Ishlab chiqarishda keng - Касбий психология

18
standartlari talablariga javob bera oladi. Mazkur qo’shma korxonaning qisqa muddat ichida butun
O’zbekiston mashinasozlik sanoatining rivojlanishidagi etakchi omil hisoblanishi bejiz emas.
“UzDEUAvto” XJ ga 1993 yil mart oyida asos solingan. XJ taosischilari bu Janubiy Koreya
Respublikasi tomonidan DAEWOO korporatsiyasi, O’zbekiston tomonidan esa "Uzavtosanoat"
DXJ bo’lgan edi. Korxonaning qurilish-montaj ishlari 1994 yil aprel oyida boshlanib, 1995 yil
dekabr oyida tugadi va birinchi avtomobil(DAMAS) 1996 yil 25 mart oyida ishlab chiqarildi.
Zavodning rasmiy ochilishi-1996 yil 19 iyulda bo’lib o’tdi va shu yilning o’zida 25344 ta
avtomobillar ishlab chiqarildi.
“UzDEUAvto” kompaniyasi 1996-2003 yillar davomida 350 mingga yaqin avtomobillar
ishlab chiqargan, shulardan 48,7% Neksiya, 24,4% Tiko, 22,5% DAMAS va 4,4% MATIZ larni
tashkil etgan.
Asaka shahrida "UZ-DAEWOO" zavodining qurilishi bilan O’zbekiston dunyodagi o’z
avtomobil sanoatiga ega bo’lgan 28-davlatga aylandi va bu korxona 2006 yilda 141 080 ta (74089
ta Nexia, 49375 ta Matis, 1573 ta Damas va 885 ta Lasetti) engil avtomobillar ishlab chiqardi va
korxona to’la “O’zavtosanoat” kompaniyasi tasarrufiga o’tdi.
Respublika avtomobillar uchun butlovchi qismlar ishlab chiqarishni mahalliylashtirish
dasturini amalga oshirish maqsadida o’nlab qo’shma korxonalar tashkil etildi. Bunday qo’shma
korxonalar Andijon, Namangan, Farg’ona va boshqa viloyatlarda tashkil qilindi. Bular Janubiy
Koreyalik sheriklar ishtirokida tashkil etilgan zavodlar:
Avtomobil elektr jihozlariga txk va ta'mirlash ishlari texnologiyasi

|
Avtomobil elektr jihozlariga txk va ta'mirlash ishlari texnologiyasi
|
bet | 1/6 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 37,44 Kb. | | #258835 |
Bog'liq AVTOMOBIL ELEKTR JIHOZLARIGA TXK
AVTOMOBIL ELEKTR JIHOZLARIGA TXK VA TA'MIRLASH ISHLARI TEXNOLOGIYASI
Avtomobillarni ekspluatatsiyasi davrida elektr jihozlari tizimida paydo bo'lgan nosozliklarni bartaraf etish va xizmat ko'rsatish TXK va JT ish hajmlarini 11-17 % ni tashkil etadi.
Asosiy nosozliklar akkumulator batareyasida, o't oldirish tizimida, uzgich-taqsimlagich, to'g'rilagich-rele, generatorda va boshqa qismlarda paydo bo'ladi.
1. Akkumulator batareyalarining nosozliklari. Bunga bankalardagi kuchlanishning pasayishi, sulfatlanish va qisqa tutashishlar misol bo'la oladi.
Sulfatlanish nosozliklarning eng qiyin bartaraf etiladigani bo'lib, u plastinka yuzalarini yirik Pb2SO4 kristallari bilan qoplanishi natijasida sodir bo'ladi (akkumulator batareyalari ko'p saqlanganda, elektrolit zichligi yuqori bo'lganda, starter bilan ko'p qo'shilganda). Sulfatlanish kam tok kuchida (akkumulatorlar sig'imining 0,04 ga to'g'ri keluvchi) uzluksiz kuchlanish berish(zaradlash) bilan bartaraf etiladi.
Qisqa tutatish plastinkalardan aktiv massalarning to'kilishi natijasida sodir bo'ladi.
2. Akkumulator batareyasiga TXK va ta'mirlash texnologiyasi.
AKB ga TXK da uning sirti jipsligi, elektrolit sathi va zichligi, qarshilik bilan kuchlanishni tekshirishdan iborat. Elektrolit sathini me'yoriga keltirish uchun distillangan suv quyiladi. Elektrolit zichligi areometr yordamida tekshiriladi va farq 0,01g/sm3 dan oshmasligi kerak. O'zbekiston sharoitida akkumulator batareyalaridagi elektrolit zichligi 1,25 g/sm3 bo'lishi kerak.
Akkumulator batareyasini yuklama vilkasi bilan tekshirish, uning qizigan dvigatelni yurgazish tartibiga mos kelgan zaradsizlanish holatini aniqlashga imkon beradi.
Yuklama vilkasi yordamida zaradlanganlik darajasini aniqlashda voltmetr ko'rsatkichi quyida keltirilgan ma'lumotlarga mos tushishi lozim:
|
|
| |
Q og‘oz xromatografiyasi - Haydash cho'kma hosil qilish ekstratsiya xromotografiya ajratish usullarini texnologiyada...

|
Haydash cho'kma hosil qilish ekstratsiya xromotografiya ajratish usullarini texnologiyada qo'llanishi reja
|
bet | 3/3 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 18,89 Kb. | | #238442 |
Bog'liq HAYDASH CHO\'KMA HOSIL QILISH EKSTRATSIYA XROMOTOGRAFIYA AJRATISH USULLARINI TEXNOLOGIYADA QO\'LLANISHIQ og‘oz xromatografiyasi
Q o g 'o z xrom atografiyasi taqsim lanish xrom atografiyasining
bir k o 'rin ish id ir. Q o g 'o zd a doim adsorbsiyalangan holda b o 'lgan suv h arak atlan m ay d ig an faza (erituvchi), q o g 'ozning o 'zi
ad so rb en td ir; h ara k a tc h a n faza esa oldindan suv bilan to 'y in -
tirilgan organik erituvchi yoki erituvchilarning aralashm alaridan
iborat.
T ekshiriladigan aralashm a eritrnasidan va shu aralashm ada
m avjud bo'lishi taxm in qilingan m a’lum m oddadan yoki m a’lum
m o d d alar eritm asidan xrom atografik qog'ozga m ikrokapillar
(yoki m ikroshpris) yordam ida bir necha tom chi (m a’lum hajm -
da) tom izib quritiladi. K eyin erituvchi bilan to ‘ldirilgan maxsus
germ etik kam eraga tushirib qo'yiladi. Q og'oz xrom atografiyasi
erituvchining yo'nalishiga qarab quyidagicha bo'linadi
http://fayllar.org
A jratish va konsentrlash am alda ko‘pincha birgalikda olib boriladi. A jratish va konsentrlash usullari m oddalarning ikki faza
orasida taqsim lanishiga asoslangan.
Ikki fazaning fizik tabiatiga, taqsimlanish bosqichiga qarab ajratish usuli turkum lanishi m um kin.
Bir bosqichli taqsim lanish — statik, ko‘p bosqichli taqsim lanish — dinamik yoki xromatografik taqsimlanish usuli deyiladi.
F azalar gaz (g), suyuq (s) yoki qattiq (q) agregat holatlarida
b o ‘lishi m um kin. M odda ikki faza orasida taqsim lansa, fazalar
qisqacha shunday belgilanadi: g-s, g-q, s-s, s-q.
A jralish m exanizm iga k o ‘ra: kimyoviy (qayta c h o ‘ktirish),
fizik-kim yoviy (ekstraksiya, xrom atografiya, elektrokim yoviy va
h .k .) va fizikaviy (bug‘lan ish , suyuqlanish oralig'i (зон н ая
п л авка), kristallash va boshqalar) kabi ajralishlar farqlanadi
Q og‘oz xromatografiyasi
Q o g 'o z xrom atografiyasi taqsim lanish xrom atografiyasining
bir k o 'rin ish id ir. Q o g 'o zd a doim adsorbsiyalangan holda b o 'lgan suv h arak atlan m ay d ig an faza (erituvchi), q o g 'ozning o 'zi
ad so rb en td ir; h ara k a tc h a n faza esa oldindan suv bilan to 'y in -
tirilgan organik erituvchi yoki erituvchilarning aralashm alaridan
iborat.
T ekshiriladigan aralashm a eritrnasidan va shu aralashm ada
m avjud bo'lishi taxm in qilingan m a’lum m oddadan yoki m a’lum
m o d d alar eritm asidan xrom atografik qog'ozga m ikrokapillar
(yoki m ikroshpris) yordam ida bir necha tom chi (m a’lum hajm -
da) tom izib quritiladi. K eyin erituvchi bilan to ‘ldirilgan maxsus
germ etik kam eraga tushirib qo'yiladi. Q og'oz xrom atografiyasi
erituvchining yo'nalishiga qarab quyidagicha bo'linadi
|
| |
geonemetodalar - A s daminov, B. S. Salimov

48
Halqali chuvalchanglar 4-ta sinfni o‘z ichiga oladi:
1.
Ko‘p qillilar- Polychaeta
2.
Kam qillilar – Oligochaeta
3.
Zuluklar – Hirudinae
4.
Exiuridlar – Echiuridinae.
Halqali chuvalchanglar juda keng tarqalishga ega.
Ular dengiz va chuchuk
suvlarda
hamda nam tuproqlarda, chirindilar orasida uchraydi. Ba’zi
vakillari esa
parazitlik yo‘li bilan ham hayot kechiradi.
SHamollatish tizimi - Касбий психология

235
Umumiy shamollatishdan tashqari barcha zaharli gazlar ajralib chiqishi mumkin bo’lgan
joylarda mahalliy shamollatish uskunalari o’rnatiladi.
Mahalliy shomollatish uskunalari ish joyida ajralib chiqadigan zaharli gazlarni bino
ichkarisida tarqalishiga yo’l qo’ymay tashqariga chiqarib yuboradi. Bundagi shomollatish
ventilyatorlarining quvvati quyidagicha aniqlanadi:
Fv3600
V
2
=
, m
3
/s,
bu yerda:
V
2
– bir soat ichida so’rib olinishi kerak bo’lgan gazlar va havo qo’shilmalari miqdori,
m
3
/s;
F
– so’rish shkafining ochiq yuzasi, m
2
;
v
– so’rish yuzasidagi gazlar va havo qo’shilmalarining harakat tezligi, m/s.
3. Suv tahminot va tozalash tizimi.
Avtoservis korxonalari o’zlari joylashgan shahar tarmoqlari orqali suv bilan tahminlanadi.
Magistral yo’llari yonlaridagi va suv tarmoqlari mavjud bo’lmagan kichik aholi punktlaridagi
korxonalar o’zlarining suv bilan tahminlaydigan avtonom tarmoqlariga ega bo’lishlari mumkin.
Mavjud standartlarga asosan
maishiy ehtiyojlar - Касбий психология

|
Касбий психология Pdf ko'rish
|
bet | 196/207 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 6,46 Mb. | | #237153 |
Bog'liq avtomabillar texnik ekspluatasiyasimaishiy ehtiyojlar
uchun quyidagi mehyorlarga asosan
hisoblanadi:
·
ofis (idora) xizmatchilariga, bir kishi uchun
- 50-80 l/kun;
·
jismoniy mehnat qiluvchilarga, bir kishi uchun - 120-150 l/kun.
Texnologik jarayonlardagi suv sarfiga avtomobillarni yuvishga ketadigan suv miqdori asosiy sarf
hisoblanadi. CHunki boshqa ishlab chiqarish ustaxonalaridagi (akkumulyator, shinalarni tahmirlash
ustaxonalari, qozonxona va h.k.) suv sarfi juda kam bo’lib 0,5-1,0 m
3
dan oshmaydi.
Avtomobillarni yuvishga sarflanadigan suv miqdorlari yuvish uslubiga (qo’lda,
mexanizatsiyalashgan) qarab 6.4-jadvalda keltirilgan.
6.4-jadval
Avtomobillarni yuvishga sarflanadigan suv miqdorlari
6.5-jadval
O’t uchirish uchun sarflanadigan suv miqdorlari
Bitta yong’in holati uchun suv
sarfi, l/min
Binolarning
yong’inga
CHidamlilik darajasi
Inshootlarning
yong’inga xavflilik
darajasi
Binolarning hajmi, ming m3
D, Ye
300
300
600
I - II
A,V,S
600
600
900
300
900
900
III
D, Ye
600
900
1200
IV - V
D, Ye
900
1200
1500
O’t uchirish uchun suv sarfi mavjud binolarning yong’inga chidamlilik darajasiga bog’liq
bo’lib 6.5-jadvalda keltirilgan.
Yuqorida keltirilgan suv sarfidan tashqari stansiya territoriyasidagi daraxtlar, gul-
ko’kalamzorlarni sug’orish uchun sarflanadigan suvlarni ham tahminan 5 l/m2 mehyorida hisobga
olish zarur.
Nazorat savollari:
1. Elektroenergiya nima maqsadlarda ishlatiladi?
2. Markazlashgan bug’-havo isitish usuli xaqida tushuncha bering.
3. SHamaolatish tizimi tug’risida mahlumot bering.
4. Korxonada suvlar nima maqsadlarda foydalaniladi?
Suv sarfi, l/avtomobil
T.№ Yuvish
uslubi
SHassi
Kuzov
Jami
1 Qo’lda
yuvish
400
300
700
2 Mexanizatsiyalashgan
300
200
500
|
| |
Avtomobillarga servis kitobchasi bo’yicha xizmat ko’rsatish

|
Avtomobillarga servis kitobchasi bo’yicha xizmat ko’rsatishBog'liq avtomabillar texnik ekspluatasiyasi3. Avtomobillarga servis kitobchasi bo’yicha xizmat ko’rsatish.
Avtomobillarga TXK
ning muqobil tartibi - bu, avtomobillarning yurgan yo’liga to’g’ri keluvchi TXK va ta’mirlash
uchun sarf harajatlarni eng kam sarf qilgan holda, uning foydalanish davridagi ishonchliligini
ta’minnlash uchun bajariladigan ishlarning davriyligi va majmui hisoblanadi.
Har bir aniq holat uchun muqobil tartibni aniqlash juda qiyin, chunki u ko’pgina omillarga,
ya’ni avtomobilning tuzilishi va turiga, foydalanish sharoitiga, yangiligidan beri yurgan yo’liga va
boshqalarga bog’liq bo’ladi.
Ko’pgina xorijiy mamlakatlarda aholiga qarashli engil avtomobillarga texnik xizmat
ko’rsatish tartibi avtomobilni harid qilishda taqdim etiladigan servis kitobchasi bo’yicha
belgilanadi.
Servis kitobchasi asosiy xujjat hisoblanib, u avtomobilga xizmat ko’rsatish tartibini hamda
ishlab chiqaruvchi zavod va avtomobil egasi orasidagi munosabatni belgilab beradi. Ko’pincha
kitobchaning birinchi varag’ida ishlab chiqaruvchi va haridorning xuquqlari va majburiyatlari,
avtomobildan foydalanish uchun ko’rsatmalar, shu jumladan kundalik xizmat ko’rsatish, kafolat
shartlari, uni xatlash tartibi xamda avtomobil (sotib olingan vaqti va joyi, dvigatel va shassining
raqami va markasi va h.k.) va uning egasi (ismi sharifi, turar joyi, telefon raqami va h.k.) to’g’risida
ma’lumotlar keltiriladi (forma №1). Bu o’z navbatida, avtomobil TXKS ga kelganda buyurtma-
naryadning avtomobil va uning egasi to’g’risidagi ma’lumotlarni tezda to’lg’azishga imkon beradi.
Formal
Vladeles avtomobilya
_________________Avtomobil_№________________Adres___________________________Kuzov_№___________________________________________________________________'>________________
Avtomobil № ______________
Adres _________________________
Kuzov № ______________________
___________________________________________
Data prodaji_________________
______________
Organizatsiya,
prodavshaya
Model avtomobilya
_________________
avtomobil _____________________
Nomer dlya zapchastey __________________
|
| |
-
Amaliy mashg’ulot - Касбий психология

244
4-
Amaliy mashg’ulot
Mavzu: Texnologik jixozlarga TXK va T ni tashkil qilish usullari.
I. Ishdan maqsad:
Talabalarning nazariy bilimlarini mustahkamlash, avtoservis
korxonalarida ishchilar
meyyoriy ish sharoitlarini tahminlash va texnik jihozlarni meyyorlash.
II. Ish mazmuni:
Ushbu laboratoriya ishlab chiqarishdagi filiallarida o’rganiladi hamda talabalar texnologik
jihozlarga texenik xizmat ko’rsatish va tahmirlashni tashkil etishni o’rganadilar.
Umumiy mahlumotlar:
Texnologik jihozlarni o’rnatish, texnik xizmat ko’rsatish
va tahmirlash jihoz ishlab
chiqargan firma vakillari yoki avtoservis korxonasi bosh mexanik xizmatchilari tomonidan amalga
oshirilishi mumkin. Bosh mexanik bosh muxandisga bo’ysinadi. Ushbu xizmat xodimlari
texnologik jihozlarni umumiy ro’yxatini
olib boradi, TX va tahmir o’tkazish rejalarini tuzadi,
xisobotlar tayyorlaydi, jihozlarni qabul qilish va topshirish dalolatnomalarini tuzadi.
Bundan
tashqari xodimlarni yangi jihozlar bilan ishlashga o’qitadi, malakasini oshiradi hamda texnika
xavfsizligi talablariga rioya qilishni tahminlaydi.
Bosh mexanik shtati avtoservis
korxonasidagi jihozlar soni, murakkabligiga qarab aniqlanadi va
ular asosan 2-6 malakali (razryad) chilangar-mexaniklar va elektrkilardan tashkil topadi.
Microsoft Word Cisco routerida statik marshrutlashni sozlash

Microsoft Word Cisco routerida statik marshrutlashni sozlash
Download
0,69 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
13.05.2024
Hajmi
0,69 Mb.
#228670
Download
0,69 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Microsoft Word Cisco routerida statik marshrutlashni sozlash
Download
0,69 Mb.
Matnni ko'rish
TIP: YUMSHOQ TANLILAR – MOLLUSCA

57
Ba’zi ikki pallali mollyuskalardan marvarid olinadi, ayrimlarini
chig‘anog‘idan zebu-ziynat buyulari tayyorlanadi. Ayrim turlari ekinlar
zararkunandalari bo‘lsa, talaygina turlari odam va hayvonlar uchun xavfli parazit
trematodalar va nematodalarning oraliq xo‘jayinlari vazifasini bajaradi.
Mollyuskalar tipiga bir necha sinflar kiradi, shulardan eng keng tarqalganlari
va yuqori darajada rivojlanganlari tubandagi sinflar:
1.
Qorinoyoqli mollyuskalar – Gastropoda
2.
Ikki pallalilar yoki plastinka jabralilar – Bivalvia
3.
Bosh oyoqlilar – Cephalopoda
Qaytarish uchun savollar - Касбий психология

|
Касбий психологияBog'liq avtomabillar texnik ekspluatasiyasiQaytarish uchun savollar
1.Respublikada avtomobil sanoati va transportini rivojlanish istiqbollari.
2.Avtomobillar texnik ekspluatatsiyasi fanining asosiy bo’limlari va ularning
izohi.
Tayanch iboralar
1. O’zbekiston Respublikasida avtomobil sanoati taraqqiyoti
2. UzDEU avtomobillaridan foydalanish
3. Samkochavto avtomobillari foydalanish
4. Boshqa turdagi xorijiy avtomobillardan foydalanish
5. Ixtisoslashtirilgan xorijiy avtomobillardan foydalanish
6. TVTE fani nimani o’rgatadi
7. TVTE fani bo’limlari
2-MAVZU. Avtomobillarning texnik holati va ishlash qobiliyatini ekspluatatsiya jarayonida o’zgarishi
Reja
1. Avtomobillarning texnik holatini ekspluatatsiya jarayonida o’zgarishi tasnifi.
2. Avtomobilning texnik holatni ishlash davriga qarab o’zgarishi va ularning ishonchlilik
ko’rsatkichlari.
1
.
Ekspluatatsiya jarayonida, avtomobilning texnik holatini yomonlashishi va uining ishga
yaroqsiz holatga kelishiga detallarini yuklanishi, eyilishi, qizishi, ximik va fizik xossalarini
o’zgarishi sabab bo’ladi.
Avtomobil va uning agregatlalari texnik holatini o’zgarishining asosiy sababi ishqalanish
natijasida detallarni eyilishidir. Ishqalanish bu mexanik qarshilik bo’lib, bir-biri bilan o’zaro
birikkan detallar sirtini o’zaro harakatlanishidan, kuch hosil bo’lib, bu bir detalni ikkinchisiga
nisbatan siqish jarayoni deb tushiniladi.
Ishqalanish ikki turga bo’linadi:
1.Tebranib ishqalanish - bir jism sirtida ikkinchisining siljib tebranishi natijasida vujudga
keladi.
2.Sirpanib ishqalanish - bir jismning ikkinchisiga nisbatan sirpanib harakatlanishidan hosil
bo’ladi.
Mexanizmlarning eyilish jarayonini anglash uchun, mavjud qonuniyatlar asosida,
eyilishlarning turli ko’rinishlarga ajratishga to’g’ri keladi. O’zaro bog’langan juftlar uchun, mavjud
turkumlash, eyilishlarning quyidagi turlarini o’rgatadi: mexanik, molekular mexanik, zangli-
mexanik, charchashdan eyilish.
|
| |
A s daminov, B. S. Salimov - bet 29

|
A s daminov, B. S. SalimovBog'liq zoologiya
TIP: BIRLAMCHI TANA BO‘SHLIQLI YOKI YUMALOQ
CHUVALCHANGLAR. – Nemathelminthes
Birlamchi tana bo‘shliqli chuvalchanglar hayvonot dunyosi evolyusiyasida
yassi chuvalchanglarga nisbatan ancha progressiv taraqqiy etgan va qator
takomillashgan belgilari bilan ulardan ajralib turadi. Ularda organlar oralig‘ini
to‘ldirib turuvchi parenxima yo‘qolib, uning o‘rniga bo‘shliq birlamchi tana
bo‘shliq – prototsel hosil bo‘lgan. Prototselning mahsus pardalari bo‘lmaydi va u
o‘ziga xos suyuqlik bilan to‘lgan. Bu suyuqlik ikki xil funksiyani o‘zida
mujassamlashtirgan: birinchidan u gidroskelet vazifasini bajarsa, ikkinchidan –
modda almashish jarayonida transport vazifasini o‘taydi. Birlamchi tana bo‘shliqli
chuvalchanglarning ovqat hazm qilish organlari uch qismdan- oldingi, o‘rta va
keyingi ichakdan iborat. Keyingi ichak esa orqa chiqarish teshigi – anus bilan
tugaydi. Bu esa yumaloq chuvalchanglarning intensiv oziqlanishiga imkoniyat
yaratadi. Yumaloq chuvalchanglarning asosiy qismi ayrim jinsli.
Biroq, ularda ushbu progressiv belgilar bilan bir qatorda yassi
chuvalchanglarga xos bo‘lgan primitiv belgilari ham saqlanib qolgan: qon
aylanish, nafas olish organlari rivojlanmagan, ajratish sistemasi protonefridial
tipda.
Yumaloq
chuvalchanglar
orasida
erkin
yashovchi,
o‘simliklarda,
hayvonlarda va odamlarda parazitlik qiluvchi ekologik guruhlari ham bor.
YUmaloq chuvalchanglar tipiga xozirgi vaqtda 6ta sinf kiradi. SHulardan faqat
haqiqiy yumaloq chuvalchanglar yoki nematodalar – Nematodes sinfini amaliy
mashg‘ulot darsida o‘rganamiz. Bu sinf vakillari o‘z navbatida erkin yashovchi
tuproq nematodalariga va parazitlik yo‘li bilan yashashga o‘tgan fitonematodalar
va zoonematodolarga bo‘linadi. Tuproq va o‘simlik nematodalari o‘z ichiga juda
mayda turlarni, zoonematodalar esa yirik turlarni oladi.
|
| |