Umumiy o’rta ta’lim maktablarida informatika va axborot texnologiyalari kurslarini o’qitishning vositalari

|
Umumiy o’rta ta’lim maktablarida informatika va axborot texnologiyalari kurslarini o’qitishning vositalari
|
bet | 188/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)Umumiy o’rta ta’lim maktablarida informatika va axborot texnologiyalari kurslarini o’qitishning vositalari.
XXI asr – yangi axborot texnologiyalari asri. Ushbu davrda axborot texnologiyalariga oid bilimlarga ega bo’lmay turib zarur ko’nikma va malakalarni shakllantirib bo’lmaydi. O’quvchilarda xayotiy zarur bo’lgan XXI asr bilim va ko’nikmalariga ega bo’lishlari ularni keyingi xayotga tayyorligining bosh me’zoni hisoblanadi. Ushbu sharoitda zamonaviy ta’limning maqsad va vazifalari ham o’zgarib boryapti, an’anaviy ta’lim yondoshuvidan XXI asr ta’lim yondoshuviga, ya’ni shaxsga yo’naltirilgan ta’limga o’tilmoqda. Bunday ta’lim yondoshuvining asosida o’quvchi shaxsining to’la rivojlanishi, tez o’zgaruvchan xayotga xar taraflama tayyor bo’lishi, ularning mustaqil ravishda bilim olish ko’nikmalarini, ijodiy fikrlashini rivojlantirish, ulkan axborot makonida axborotlarni tanqidiy nuqtai nazaridan to’g’ri izlash, tanlab olishni, oldida turgan mauammolarni nafaqat ko’ra bilish, balki ularni ifodalash va hal eta olish yotadi.
Axborot texnologiyalari, kompyuter va kompyuter dasturlari insonlar bajaradigan ishlarni yengillashtirish, samarali faoliyat yuritish va bilimlarga ega bo’lish uchun yaratiladi, yangi imkoniyatlar ochadi va bizdan yangi bilim va ko’nikmaga ega bo’lishimizni talab etadi. SHu o’rinda Kreyg Barretning so’zlarini keltirish o’rinli bo’ladi: "Mo’’jizani kompyuterlar emas, balki o’qituvchilar yaratadi". Ya’ni, axborot texnologiyalari vositalari ta’lim sifatini oshirishga xizmat qilishi, bu jarayonda ular faqatgina bilimlarni yig’ish vositasi sifatida qatnashishi nazarda tutiladi.
Ta’lim tizimi oldiga qo’yilayotgan ulkan vazifalarni amalga oshirishda o’qituvchilardan XXI asr ko’nikma va malakalarga ega bo’lishni talab etadi. Bugungi kunda XXI asr ko’nikma va malakalariga oid ko’plab tadqiqotlar olib borilmoqda. Jumladan, YuNESKO tomonidan ishlab chiqilgan "O’qituvchilarning axborot-kommunikatsiya texnologiyalariga oid bilimlarga ega bo’lishlik bo’yicha tavsiyalar (Information and Communication Tools Competency Framework for Teachers (ICT CFT))", XXI asr ko’nikma va malakalari bo’yicha hamkorlik tashkiloti (Partnership for 21st Century Skills – www.21st centuryskills.org)dir. Bundan tashqari XXI asr ko’nikma va malakalari bo’yicha alohida izlanishlarni Apple Computer, Cisco Systems, Dell Computer Corporation, Microsoft Corporation, Intel Corporation tashkilotlari ham olib bormoqda. XXI asrda mehnat bozori ish o’rinlarini o’zgarishiga, yangilarini paydo bo’lishiga ta’sir etar ekan, ta’lim tizimi ham shunga mos ravishda javob berishi kerak. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini (AKT) ta’lim jarayoniga joriy etish o’quvchilarga XXI asrda muvaffaqqiyatga erishish uchun muhim bo’lgan ko’nikmalarni shakllantirishda eng muhim vositalardan biri bo’lib xizmat qiladi.
AKTni ta’lim jarayoniga joriy etish o’qituvchilardan bir qator ko’nikma va malakalarga ega bo’lishlikni talab etadi: didaktik materiallarni va faoliyatiga oid xujjatlarni tayerlashda matn muxarriridan samarali foydalanish, multimedia taqdimotlarini tayyorlash, tarmoq ichida ma’lumotlarni izlash va muloqot qilish.
Ushbu vazifalarni bajarishda o’qituvchilardan kompyuter savodxonligiga ega bo’lishlik talab etiladi. Bugungi kunda kompyuter savodxonligi keng qamrovli tushuncha bo’lib, o’z ichiga juda ham ko’plab ko’nikmalarni oladi. SHular ichidan o’qituvchilar tomonidan kompyuter savodxonligiga ega bo’lishlikning eng kerakli va zarur bo’lgan tayanch qismini ajratib olish muhimdir.
|
| |