nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-mavzu. Ishlab chiqarish jarayoni va uning natijalari

608
Ishlab chiqarish omillarining o’zaro bog’liqligi va bir-birining o’rnini bosishi.
Ishlab chiqarish jarayonining mazmuni va uning iqtisodiy asoslari. Ishlab
chiqarishning tarkibiy tuzilishi. Ishlab chiqarish jarayonining ikki tomoni. Qisqa va uzoq
davrdagi ishlab chiqarish. Ishlab chiqarishning jamiyat hayotidagi ahamiyati. Ishlab
chiqarish va xizmat ko’rsatishning o’zaro bog’liqligi. Tovar va xizmatlar nafliligi va
qiymatining yaratilishida ishlab chiqarish omillarining roli.
Ishlab chiqarishning umumiy va pirovard natijalari. Yalpi ijtimoiy mahsulot.
Takroriy
hisob. Oraliq mahsulot, pirovard mahsulot, qo’shilgan mahsulot, sof mahsulot. Zaruriy va
qo’shimcha mahsulot. Qo’shimcha mahsulot normasi va massasi. Qo’shimcha
mahsulotning zarurligi va ahamiyati. Ishlab chiqarish funktsiyasi.Umumiy, o’rtacha va
so’nggi qo’shilgan mahsulot, ularni hisoblash tartibi. So’nggi qo’shilgan omil unumdorligi.
Unumdorlikning pasayib borishi qonuni.
Ishlab chiqarish imkoniyatlari tushunchasi. To’la bandlik. Ishlab chiqarish
imkoniyatlari chegarasi. Ishlab chiqarish imkoniyatlari egri chizig’i. Muqobil xarajatlar.
FTT va ishlab chiqarish imkoniyatlari chegarasining kengayishi. Ishlab chiqarishni
optimallashtirish. O’zbekistonda 2017-2021 yillarda yuqori texnologiyali qayta ishlash
tarmoqlarini, eng avvalo, mahalliy xomashyo resurslarini chuqur qayta ishlash asosida
yuqori qo’shimcha qiymatli tayyor mahsulot ishlab chiqarishni jadal rivojlantirish.
Ishlab chiqarish samaradorligi. Vaqtni tejash qonuni. Iqtisodiy resurslarni tejash
qonuni. Mehnat unumdorligi va unga ta’sir qiluvchi omillar. Samaradorlikni belgilovchi
ko’rsatkichlar tizimi. Ishlab chiqarish samaradorligini oshirish omillari. FTTning
evolyutsion va revolyutsion shakllari. Mamlakatimizda tarkibiy o’zgarishlarni va
iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish jarayonlarining davom ettirilishi. Ishlab chiqarishni
mahalliylashtirishni rag’batlantirish siyosati.
-MODUL. BOZOR IQTISODIYOTI NAZARIYASI

607
rivojlanishi
19
19-mavzu. Iqtisodiyotning siklligi va makroiqtisodiy beqarorlik
2
20
20-mavzu. Iishchi kuchi, uning bandligi va ishsizlik
2
21
21-mavzu. Moliya tizimi va moliyaviy siyosat
2
22
22-mavzu. Pul-kredit tizimi. Banklar va ularning bozor
iqtisodiyotidagi roli
2
23
23-mavzu. Bozor iqtisodiyotini tartibga solishda davlatning roli
2
24
24-mavzu. Aholi daromadlari va davlatning ijtimoiy siyosati
4
Qiymatning mehnat nazariyasi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universitetiBog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIQiymatning mehnat nazariyasi
asoschilari bo’lib Uilyam Petti, Adam Smit,
David Rikardolar hisoblanadi.
U.Petti – qiymatning mehnat nazariyasining dastlabki asoschisi bo’lib, u
qiymatning manbai mehnat hisoblanishini, aynan mehnat sarfi tovar qiymati
miqdorini belgilab berishini ko’rsatib o’tgan. Biroq, U.Petti tovarning iste’mol
qiymati va qiymati o’rtasidagi farqni ko’ra olmagan. U tovarning qiymati faqat
qimmatbaho metallarni ishlab chiqarishga sarflanuvchi mehnat orqali yaratiladi, deb
hisoblagan.
A.Smit o’zining «Xalqlar boyligining tabiati va sabablari to’g’risida tadqiqotlar»
(1776) nomli asarida tovarning iste’mol va almashuv qiymatini farqlab bergan. U
tovar qiymatining yagona manbai bo’lib moddiy ishlab chiqarishning har qanday
sohasida sarflangan mehnat hisoblanadi, degan xulosaga kelgan. Shu bilan birga,
tovar qiymatining miqdorini har qanday mehnat emas, balki jamiyat uchun zarur
bo’lgan o’rtacha mehnat belgilab berishini ko’rsatib o’tgan.
D.Rikardo qiymatning yagona mezoni bo’lib tovar ishlab chiqarishga sarflangan
hamda ish vaqti sarflari orqali aniqlanuvchi mehnat hisoblanishini isbotlab bergan. U
tovarning iste’mol qiymati va qiymati o’rtasidagi farqni aniq ko’rsatib, har qanday
ishlab chiqarishda tovarning qiymati sarflangan mehnat orqali aniqlanishini
ta’kidlagan.
Demak, yuqorida ta’kidlanganimizdek, qiymatning mehnat nazariyasi
tarafdorlarining fikricha, tovarlarni ayirboshlash ularning qiymati asosida amalga
oshiriladi. Qiymatning miqdori esa, ijtimoiy zaruriy mehnat sarflari bilan, ya’ni
ijtimoiy zaruriy ish vaqti bilan o’lchanadi.
Qiymatning mehnat nazariyasi tarafdorlari tovar ishlab chiqarish sharoitda tovar
ishlab chiqaruvchilar o’rtasidagi aloqalarni, ijtimoiy mehnatni taqsimlash va
rag’batlantirishni tartibga soluvchi ob’ektiv qiymat qonunining mavjudligini e’tirof
etadilar.
|
| |
Mehnat 
unumdorligi ma’lum ish vaqti birligi mobaynida ishlab chiqarilgan

84
birligi davomida mehnat sarfining oshib borishi, ya’ni mehnatning jadallashishi
tushuniladi.
Mehnat intensivligining oshishi muayyan vaqt davomida ko’proq
qiymat yaratilishiga imkon beradi.
3. Qiymatning mehnat nazariyasi va keyingi qo’shilgan miqdor nafliligi
nazariyalari
Tovar qiymatining negizini aniqlash doimiy ravishda tortishuvlar va
munozaralarga sabab bo’lib, bu borada quyidagi ikki asosiy yo’nalish mavjud:
1)
qiymatning mehnat nazariyasi;
2) qiymatning naflilik yoki keyingi qo’shilgan miqdor nafliligi nazariyasi.
Section C - Grammar for ielts fiona Aish & Jo Tomlinson ■L&

|
Grammar for ielts fiona Aish & Jo Tomlinson ■L&Bog'liq Grammar for IELTSSection C _____________
Fashion is not only used to define the self but also is a pow erful tool fo r group identity. This can
be m ost clearly seen in youth fashion w hich is often given a name to help convey the messages of
its m em bers. Fashion styles such as goth, mod and emo have sem iotic signs and sym bols which
can represent values, beliefs and p o litica l ideologies. Often these values and ideas bring young
people toge th e r who use clothing as a way to identify others who share th e ir philosophy of life.
S ection D ________________
On the other hand the semiotics of fashion can be seen as a product of a consumer-based society where
appearance, especially through clothing, is valued and judged. This leads to people making conclusions
about others on the basis of what they wear. These conclusions are often incorrect and damaging as
they attach values and characteristics to people which they may not actually believe in or possess.
Section
E _____________
In conclusion fashion can be a useful way to analyse an individual, group, society o r tim e period.
Clothing and body adornm ent can hig h lig h t status, mood, ideas and values. Although sem iotics
has som etim es been criticized as a tool of jud g m e n t fo r appearance, it has generally offered a
valuable insight into human thought and behaviour throughout history.
i
Connecting fashion and character
ii
Fashion as a to o l fo r unifying people
iii
Fashion is a like a language
iv The effect of consum erism on fashion
v
Using fashion to develop c u ltu ra l knowledge
vi
Explaining fashion w ith signs
vii The difference between individual and group identity in fashion
viii Fashioning the body fo r com m unication
Fashion
7 3
|
| |
naflilikka aytiladi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

82
mahsulotdir. Tovarning natural-buyum va ijtimoiy-iqtisodiy tomonlari,
xususiyatlari
ana shundan kelib chiqadi.
Tovarning almashuv qiymati – bu biror turdagi naflilikning boshqa turdagi
naflilikka ayirbosh qilinadigan miqdoriy nisbatidir. Masalan, bitta bolta 20 kg donga
ayirbosh qilinadi. Ayirbosh qilinadigan tovarlarning bu miqdoriy nisbatida ularning
almashuv qiymati ifodalanadi.
Qiymatning mehnat nazariyasi tarafdorlari
1
fikriga ko’ra,
tovarlar qiymatining
umumiy asosi bo’lib mehnat hisoblanadi, shu sababli ular ma’lum miqdorlarda bir-
biriga tenglashtiriladi. Tovarlarning og’irligi, hajmi, shakli va shu kabi tabiiy
xususiyatlaridan birortasi qiymatning umumiy asosi bo’la olmaydi.
Ayirboshlashning zarur sharti bo’lib tovarlarning turlicha nafliligi hisoblanadi. Biroq,
turli tovarlarning nafliligi sifat jihatidan farq qilish bilan birga miqdoriy o’lchamga
ega emas. Miqdor jihatdan taqqoslash uchun tovarlarda mavjud bo’lgan
umumiy
narsa – ularni yaratish uchun sarflangan mehnatdir.
Tovarlar o’lchovdosh bo’lishining boisi shuki, bularning hammasi umuman
inson mehnati mahsulidir, ya’ni
inson kuchi, miyasi, mushaklari, asablari va
hokazolari sarfining mahsulidir. Tovarda mujassamlashgan ijtimoiy mehnat uning
qiymatini tashkil qiladi. Bu qiymat tovar ayirboshlaganda ko’rinadi,
shuning uchun
almashuv qiymati (ya’ni iste’mol qiymatlarini ayirboshlash nisbati) qiymat shakli
bo’lib, uning ichki mazmunini tashkil etadi. Bu holat L.M.Kulikov tomonidan qiymat
va almashuv qiymatini tovarning alohida asosiy xususiyatlari sifatida ajratilib
ko’rsatilishida namoyon bo’ladi. «Qiymat – bu tovar ishlab chiqarish va uni sotish
(ko’pincha qisqacha qilib «ishlab chiqarish xarajatlari» deb ataydilar)
qanchaga
tushganligi ifodasidir. Tovarni ayirboshlaganda (sotilganda) ishlab chiqaruvchi
(sotuvchi), tabiiyki, o’z xarajatlarini qoplashni istaydi,
biroq bozorda boshqacha
nisbatlar tarkib topishi mumkin. Endi ularni boshqa ko’rsatkich – almashuv qiymati
ifodalaydi. Bu bir tovar boshqasiga ayirboshlanadigan miqdoriy nisbatdir».
2
Tovarning o’zi esa ikki tomon – naflilik va qiymatning uzviy birligidan iboratdir.
Shu o’rinda ta’kidlash lozimki, L.Kulikov tomonidan qiymatga berilgan
yuqoridagi ta’rif ba’zi hollarda iqtisodchilar tomonidan yo’l qo’yiladigan yanglish
fikrlardan ham holi emas. Ya’ni, qiymatning ishlab chiqarish xarajatlari bilan
ayniylashtirilishini u tomonidan yo’l qo’yilgan xatolik deb hisoblaymiz. Aslida,
ishlab chiqarish xarajatlari qiymatning bir qismi bo’lib,
aksariyat hollarda miqdor
jihatidan qiymatdan kam bo’ladi.
Tovar qiymatining miqdori
Film and entertainm ent - Grammar for ielts fiona Aish & Jo Tomlinson ■L&

3
In th is Speaking Part 2 long tu rn answ er, the student is speaking about her favourite
book. She has made some m istakes in her gram m ar. Read the s c rip t and correct the
m istakes. Then listen to Track 30 on the CD and check your answers.
‘ My favourite book is called the
Hunger Games. It was w rote by Suzanne Collins I think
and it is a really good book. The story is set in N orth Am erica, but at a tim e when things
are very bad. It’s a story of a te rrib le society, which separated into districts. A boy and g irl
from each d is tric t send to take part in the Hunger Games. These games are televised fo r
everyone to see. The games are basically a fight to the death fo r the children taking part.
The story follow s a g irl called Katniss, who forced to take part in the games when she
offers herself up instead of her sister. I like the story so much because it is very exciting.
At first, I found it really horrifying, but the more I read it, the more I couldn't put the book
down. I really came to like the main character too. She is so strong. I was recomm end this
book by some friends and it d idn't disappoint m e.’
4
Below is the prom pt fo r the Part 2 Speaking above. Which part of the prom pt did the
student not a n s w e r? ____________________________________________
T hink about y o u r own answ ers to th e p ro m p t and note down som e ideas.
Describe a book that you’ve particularly enjoyed. You should say:
-
What the book is about
-
The main themes in the book
-
What the characters are like
and explain why you liked the book.
W hat is yo u r favourite book?
W hat is the book about?
W hat are the main them es in the book?
W hat are the characters like?
Why did you like the book?
Exam tip : Make sure you answer aU parts of the Part 2 prom pt that you receive.
This means you w ill complete the task properly and make better use of the tim e.
Do you think we could do more to protect our wildlife?

|
Do you think we could do more to protect our wildlife?Bog'liq Grammar for IELTSDo you think we could do more to protect our wildlife?
Yes, we could do a little more. I th in k many areas of rainforest (4 )_______________________
really need to be rejuvenated. Lots of w ild life live there and if they don’t have these forests,
they w on 't be able to survive. G orillas (5 )_______________________ are dying out rapidly.
Do you think hunting is justified?
I th in k hunting som etim es is a necessary thing. But I th in k hunting as a sport
(6 )______________________________ is a little cruel. We a ll need to eat, and societies (7 )_
_______________________need to be able to hunt fo r food. This is necessary fo r them to
be able to live.
Listen and check your answers. Can you think of any additional points to add to these
answers?
| Grammar tip: It is im portant to know which type of relative clause to use (defining or
i non-defining). This te lls you w hether you need to punctuate the clause, what pronouns
j
you can use, and if the clause can be shortened. Remember, speakers w ill pause at
| commas in non-defining relative clauses. This means that you can identify a defining
I and non-defining relative clause by the way it is said.
3
Using the tip above, listen to the sentences below and decide whether they contain
defining or non-defining relative clauses. Punctuate the non-defining relative clauses.
1
Owls are divided into two groups which are classified ‘typical ow ls’ and ‘barn owls'.
2
Barn owls which are nocturnal fly silently________________________
3 Owls which are nomadic rear a great num ber of young_______________________
U
Long-eared owls which live in the north m igrate to Europe fo r winter.
that give the animals space to move and look
after them w ell
, which are one of the most endangered
|
| |
Examiner: 
Have you travelled to many d ifferent places in your country?
Student

|
Examiner:
Have you travelled to many d ifferent places in your country?
StudentBog'liq Grammar for IELTSExaminer:
Have you travelled to many d ifferent places in your country?
Student:
Yes, I've travelled to lots of d ifferent cities in China. I've been to Beijing, Guangzhou,
Nanjing, Harbin and Kunming. My favourite one was Beijing. I w ent there a couple
of years ago and it was really fantastic. I did n 't realize how cold
it was in Beijing. I
was amazed. Apparently, it is really hot in the su m m e r but really cold in the w in te r
tim e. U nfortunately, I w ent in the w in te r!
Unit 3 Fame
Track 04
Presenter:
In today’s program m e I’ ll continue exam ining the im pact of fam e on lifestyle using
the style icon Gloria Van Broncken as an example. Before becoming fam ous in
the m odelling industry, Gloria had lived in a s m a ll village and had never travelled
outside her own country. She used to w ork in a clothes store and she enjoyed
a ll the usual activities of a teenager in her free tim e. She’d been w orking in the
clothes store fo r two years when a custom er who represented a m odel agency
spotted her and signed her up. By the tim e she was 21 Gloria had travelled round
the w orld several tim es and had appeared on the cover of many inte rna tio n al
fashion magazines. Now the im pact of such drastic lifestyle changes can be very
s ig n ific a n t... [fade]
Unit
U
Education
Track 05
Librarian:
Hello there. How can I help you?
John:
I’m going to do a presentation on Mary Shelley, and I’d like to get some books on
her.
Librarian:
Okay. The biographies are on the th ird floor. I’ll w rite the aisle num ber down fo r
you.
John:
Thanks. I m ight use the Internet too and look fo r resources on there.
Librarian:
T hat’s a good idea. If you’re going to use the Internet, have a look on the Great
B ritish Authors website.
|
| |
Film and entertainment - Grammar for ielts fiona Aish & Jo Tomlinson ■L&

|
Grammar for ielts fiona Aish & Jo Tomlinson ■L&Bog'liq Grammar for IELTS18 Film and entertainment
The passive
Academic language often uses the passive voice. The passive is used fo r the follow ing reasons:
To focus on who/what receives the action
ACTIVE SENTENCE:
Elton John partlv w rote The Lion Kinq soundtrack.
PASSIVE SENTENCE:
The Lion Kino soundtrack was oartlv w ritte n bv Elton John.
In the passive sentence the im portant focus is on The Lion King. Here, the text around this
sentence is more likely to be about The Lion King. In the firs t sentence, the text is more likely
about Elton John.
When who/what does the action is unim portant o r irrelevant
ACTIVE SENTENCE:
The film comoanv released Star Wars in 1977.
PASSIVE SENTENCE:
Star Wars was released in 1977.
Who released the film is unim portant and irrelevant to the message.
To avoid saying who is doing the action
ACTIVE SENTENCE:
In The Bank Robber. H arrv Flint stole $2bn dollars from a bank.
PASSIVE SENTENCE:
In The Bank Robber. $2bn d ollars are stolen from a bank.
Here, if the active subject is used [Harry Flint), we w ill reveal the plot of the film .
Forming the passive
Only verbs w ith an object can be turned into the passive.
An active sentence:
The film producers invested $20 million in the promotion of the film.
= a subject [The film producers)
+
a verb [invested)
+
an object [$20million)
The subject does the action and the object receives the action.
A passive sentence:
If we w ant to focus on the am ount of money, the passive sentence is as follows:
$20million was invested in the promotion of the film (by the film producers).
Here the object becomes the subject and we add a form of the verb to be + past participle (for the
continuous form : to be + being + past participle). See the g ra m m a r reference fo r a ll form s.
Often the active subject becomes unnecessary.
Here you can see the changes:
|
| |
Non-defining relative clauses

Unit 19
Subject and object relative pronouns
Relative clauses usually begin w ith a relative pronoun. The relative
pronoun acts as the subject
or object of the clause.
Subject relative clauses do not need a new subject as the pronoun acts as the subject:
Jacob is the only person who can feed the lions.
Who is the subject of the relative clause. (Jacob can feed the lions)
Object relative clauses need a new subject as the pronoun re Dresents the object:
The penguins were the best anim als that I saw at the zoo.
That refers to
penguins, so we m ust add a subject (/) fo r the relative clause (I saw the penguins at
the zoo).
Shortening relative clauses
The follow ing are ways in w hich a relative clause can be reduced:
1
A relative pronoun + verb can be replaced w ith a participle:
The cat spits at anyone who approaches it. = The cat spits at anyone approaching it.
2
For passive constructions, the relative pronoun + verb
to be can be removed to leave the past
participle:
The man who w as injured in the tig e r attack w ent to hospital.
-modul. Jahon xo’jaligi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti Pdf ko'rish
|
bet | 610/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI
5-modul. Jahon xo’jaligi
25
25-mavzu. Jahon xo’jaligi va uning evolyutsiyasi
2
26
26-mavzu. Xalqaro iqtisodiy integratsiya va O’zbekistonning jahon
hamjamiyatiga kirib borishi
2
27
27-mavzu. Jahon bozori. Xalqaro valyuta va kredit munosabatlari
2
60
III.1. SEMINAR MASHG‘ULOT MAVZULARINI
1-modul. Iqtisodiy taraqqiyotning umumiy asoslari
1-mavzu. “Iqtisodiyot nazariyasi” fanining predmeti va bilish usullari
Iqtisodiyot tushunchasi va uning qamrov jihatidan turlari. Iqtisodiy faoliyatning
mazmuni. Takror ishlab chiqarish fazalari: ishlab chiqarish, taqsimot, ayirboshlash,
iste’mol. Ehtiyojlarning mazmuni va ularning turkumlanishi. Ehtiyojlarning o’sib borishi
qonuni. Iqtisodiy resurslarning mazmuni va turkumlanishi. Iqtisodiy resurslar va
ehtiyojlarning qondirilish darajasi o’rtasidagi bog’liqlik. Iqtisodiyot oldidagi muammolar.
Iqtisodiyotga oid bilimlarning shakllanishi va rivojlanishi. Qadimgi SHarq va G’arb
xalqlaridagi iqtisodiy g’oyalar. Iqtisodiyot nazariyasining fan sifatida shakllanishidagi
asosiy oqimlar: merkantilizm, fiziokratlar, ingliz klassik iqtisodiy maktabi, marksizm va
marjinalizm. Hozirgi zamon iqtisodiyot nazariyasidagi asosiy oqimlar.
Iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti to’g’risida turlicha yondashuvlar. Iqtisodiyot
nazariyasi fanining predmeti. Iqtisodiy hodisa va jarayonlar. Moddiy va ma’naviy
ne’matlarni ishlab chiqarish, taqsimlash, ayirboshlash va iste’mol qilish jarayonidagi
iqtisodiy munosabatlar.
Iqtisodiyot nazariyasi fanining vazifalari. Iqtisodiyot nazariyasining boshqa fanlar
bilan o’zaro bog’liqligi. Iqtisodiyot nazariyasi – barcha iqtisodiy fanlarning uslubiy
poydevori va davlat iqtisodiy siyosatining ilmiy asosi ekanligi. Hozirgi zamon iqtisodiy
tafakkurining shakllanishida, ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish muammolarini tahlil qilish va
bilishda iqtisodiyot nazariyasi fanining roli. Iqtisodiyot nazariyasi fanining talaba-yoshlar
ongida ilmiy dunyoqarashni shakllantirishda va milliy istiqlol g’oyasini singdirishdagi
ahamiyati.
Iqtisodiy qonunlar va kategoriyalar. Iqtisodiy qonunlarning turkumlanishi.
Iqtisodiy hodisa va jarayonlarni bilish usullari: iqtisodiy qonunlar, hodisalar va
jarayonlarni ilmiy bilishning dialetik qoidalari, ilmiy abstraktsiya, induktsiya va
deduktsiya, tahlil va sintez, mantiqiylik va tarixiylikning birligi, ikki tomonlama
yondashuv, empirik usul va farazlardan foydalanish. Mikro va makroiqtisodiy tahlil.
Iqtisodiy tahlilda matematik, statistik va grafik usullardan foydalanish. Pozitiv va normativ
usullar. Mamlakatimiz Prezident SH.Mirziyoev ma’ruzalarini va O’zbekiston
Respublikasini yanada rivojlantirish bo’yicha harakatlar strategiyasini o’rganishning ilmiy-
uslubiy ahamiyati.
|
| |
With defining - Grammar for ielts fiona Aish & Jo Tomlinson ■L&

2
Look at the following questions which may be asked in an IELTS Part 3 Speaking exam.
Complete the spaces with the clauses below.
that have no laws to protect their
animals
which don’t have shops to buy food
that keep animals in small cages
which have been destroyed by industries
Are zoos cruel to animals?
I don't know. I th in k some zoos are cruel, fo r example zoos (1 )_______________________
But there are also zoos (2 )_______________________ This I th in k is good. Zoos can also
help protect endangered species, and this is a really great thing. There are some countries
(3 )________________________ - th a t’s a real problem . So overall I don’t th in k zoos are as
bad as people think.
The film producers invested $20 million in the promotion of the film

O ther Passive C onstructions (avoiding using the subject)
When we don't w ant to say it is
our opinion, w hich is a com m on technique in academic w ritin g ,
we often use the passive. Additionally, to avoid using
they or
people the passive can be used w ith
reporting verbs.
ACTIVE SENTENCE:
People say that film m a kin g is a lucrative industry.
PASSIVE SENTENCE:
F ilm m aking is said to be a lucrative industry.
Note: It is said that film m aking is a lucrative industry, is also possible.
See page 123 in the G ram m ar reference fo r more inform ation.
Practice Exercises
Change the fo llo w in g active sentences into passive sentences. Leave out the active
subject if possible.
1
To a certain extent, the e ntertainm ent industry is dictating popular culture.
2
People should avoid the new Broadway play
Star Memories.
3
In the USA, people have voted cinem a-going as the m ost popular weekend hobby.
4
People know that the e ntertainm ent industry is very com petitive.
5
People regard Hollywood as the m ost influ e n tia l town fo r film m akin g .
6 At the beginning of the 20th century, large film companies contractually restricted
fam ous actors and actresses.
7
In relation to the plot of the book, someone had changed the ending of the film .
8 Someone told us to sit in seats 4a and 4b.
2
Listen to the lectu re on the A u stra lia n Film In stitu te. C om plete the sentences
1-5
w ith no
m ore than thre e w ords a n d /o r a n u m be r fro m the recording.
1
The A ustralian Film In s titu te ________________ in 1958.
2 The AFI i s ________________ fo r its prestigious awards ceremony.
3 The awards have been ra is in g ________________ of the film Industry in A ustralia since
the 1960s.
4
In 1986,________________ included in the AFI awards.
5 T h e ________________ was held at M elbourne's Princess Theatre.
;
Gram m ar tip: When talking about the plot of a story or film , use the present tense.
Men and women - Grammar for ielts fiona Aish & Jo Tomlinson ■L&

|
Grammar for ielts fiona Aish & Jo Tomlinson ■L&Bog'liq Grammar for IELTSMen and women
83
1
the education of th e ir children
2 _________________________
3
U
_________________________________________________________________________________
5 ______________________________________________________________________________
6 _______________________________________________________________________
4
Choose some of the following noun phrases and use them to write a short one-paragraph
answer for the essay title below. You can adapt the noun phrases to fit your ideas.
Men are more suited to working in fields such as engineering and business whereas women
are more suited to the caring professions, for example, nursing or teaching.
How fa r do you agree with this statement?
Noun phrases
the types of job which are more suited to
men
women who w ork in the caring professions
the amount of women working in engineering
men who chooses to become a teacher
the range of em ploym ent opportunities for
women
women who hold senior positions in
business
the increase in female engineers
professions which require a caring
personality
the s k ills needed fo rw o rk in g in business
the type of person
Compare your paragraph with the model answer in the answer key.
Exam tip: Noun phrases are w idely used in w ritte n texts so you need to be able to
recognize them in the reading texts and you should try to w rite them in Tasks 1 and 2 of
the W riting exam.
Gram mar for IELTS
Exam practice: W riting Task 2
You have 40 minutes to answer the following essay question.
|
| |
o ‘tkazish;
- birinchi tibbiy yordamni mumkin qadar tezroq k o ‘rsatish kasallik

|
o ‘tkazish;
- birinchi tibbiy yordamni mumkin qadar tezroq k o ‘rsatish kasallik Pdf ko'rish
|
bet | 202/239 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 8,77 Mb. | | #145886 |
Bog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Mo ‘tkazish;
- birinchi tibbiy yordamni mumkin qadar tezroq k o ‘rsatish kasallik
va jarohatning qanday o ‘tishi hamda oqibati nima bilan tugashi uchun,
ba’zida esa hayotni qutqarib qolish uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega.
Ayniqsa, qon k o ‘p ketib turganda, odam elektr tokidan shikastlanganda.
suvga ch o‘kkan paytida, yurak faoliyati to'xtab, nafasi chiqmay qolgan
paytda birinchi tibbiy yordam darhol k o ‘rsatilishi kerak;
- bolalarga va shu damning o ‘zida yordam olm asa o ‘lib qolishi
mumkin b o ‘lgan shikastlanganlarga birinchi navbatda birinchi tibbiy
yordam k o ‘rsatiladi;
- son suyagi ochiq sinib, arteriyadan qon ketib turgan mahalda
birinchi navbatda hayot uchun xatarli b o ‘lgan qon ketishini to ‘xtatish,
keyin jarohatga steril b og‘lam qo‘yish va shundan keyingina oyoqni
qimirlamaydigan qilib bog‘Iashga kirishish lozim. Bunda singan joyni
qimirlamaydigan qilib qo‘yish uchun m axsus shina solib b o g ‘lash yoki
q o ‘lida bor bo‘lgan boshqa vositalardan foydalanish kerak.
Birinchi tibbiy yordamning hamma usul-amallarini ehtiyotkorlik bilan
avaylab bajarish lozim . Q o ‘pol harakatlar qilinadigan b o is a , shikastlangan
kishiga zarar qilishi va uning ahvoli yom onlashib qolishi mumkin. Birinchi
tibbiy yordam ikki yoki bir necha kishi tomonidan ko'rsatilishi mumkin.
12.5. Qon ketishida ko‘rsatiladigan birinchi tibbiy yordam
Qon ketishi jarohatlarning bevosita hayotga x a v f soluvchi eng xatarli
asoratidir. Qon ketishi deganda shikastlangan tomirlardan qon chiqib turi-
shi tushuniladi.
Shikastlangan tom irlam ing tabiatiga qarab arteriyalardan, venalardan,
kapillardan qon ketishi tafovut qilinadi.
Arteriyalardan qon ketishi
|
| |
- aholi va hududlarni FVlardan muhofaza qilish sohasida respublika

|
- aholi va hududlarni FVlardan muhofaza qilish sohasida respublikaBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov M- aholi va hududlarni FVlardan muhofaza qilish sohasida respublika
maqsadli va ilm iy-texnik dasturlarni ishlab chiqishda qatnashish;
- respublika markazlashtirilgan xabar berish tizim ini yaratish va uni
doim iy tayyor holda saqlash;
- atrof muhit hamda kuchli xavfli obyektlam ing holatini kuzatish va
nazorat qilish tizimini tashkil etish, FVlarni bashoratlash;
- boshqaruv organlari, FVDT kuchlari va vositalarining FVlarda ha
rakat qilishga tayyorgarligini ta’minlash;
- qutqaruv va boshqa kechiktirib bo‘lmaydigan ishlam i, shu jumladan
evakuatsiya ishlarini o ‘tkazishga oid tadbirlaming bajarilishini ta’minlash,
zarar k o ‘rgan ahoii uchun hayot sharoitini yaratish;
- favqulodda vazivatlarni bartaraf etish uchun respublika m oliyaviy
va m oddiy resurslar zaxirasini yaratish;
- FVlardan zarar k o ‘rgan aholini ijtim oiy m uhofaza qilishga oid tad-
birlami amalga oshirishda qatnashish;
- favqulodda vaziyatlard aidoraga qarashli obyektlam ing rahbarlari
tarkibi, kuch va vositalarni, shuningdek, xodim lam i tayyorlashni m uvo
fiqlashtirish v a boshqa om illarni bajarish.
85
FVDT boshqaruv organlarining obyektlar darajasidagi vazifalari
quyidagilardan iborat:
- favqulodda vaziyatlam ing oldini olish va ulam i bartaraf etish,
obyektlar ishining FV chog'ida ishonchliligi va barqarorligini oshirishga
doir tadbirlami ishlab chiqish va amalga oshirishga rahbarlik qiiish;
- boshqaruv organlarining, obyektlar kuch va vositalarining FV
ch o g ‘idagi harakatlarga tayyorligini ta’minlash;
- kim yoviy va boshqa kuchli xavfli obyektlarda xabar qiiish va ax-
borotning m ahalliy tizimlarini, shuningdek, gidrotexnik inshootlarda sig-
|
| |
rejalashtirilgan tadbirlar asosida yordam berishlari kerak. Favqulodda

|
rejalashtirilgan tadbirlar asosida yordam berishlari kerak. Favqulodda Pdf ko'rish
|
bet | 201/239 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 8,77 Mb. | | #145886 |
Bog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Mrejalashtirilgan tadbirlar asosida yordam berishlari kerak. Favqulodda
vaziyatlarda tibbiyot xizmati shaxsiy tarkibi ehtimoli bor bo‘lgan ishlab
chiqarish avariyalari xususiyatini bilishlari va tegishli ravishda vositalarga
ega bo‘lishlari lozim . Bu vaziyatlarda harakat qilish malakasini tez tibbiy
yordam va birinchi tibbiy yordam hamda davolash muassasalari xodimlari
ham yaxshi egailagan bo‘lishlari talab etiladi.
12.4. Birinchi tibbiy yordamning ahamiyati
va uni bajarishning umumiy qoidaiari
Birinchi tibbiy yordamning vazifasi en g oddiy choralami ko‘ribh bilan
shikastlangan odam hayotini qutqarib qolish, uning azob-uqubatlarini
kamaytirish, ro‘y berish ehtimoli b o ‘lgan asoratlarning oldini olish,
jarohatning o ‘tishini yengillashtirishdan iborat.
Birinchi tibbiy yordam shikastlanish hodisasi ro‘y bergan joyda
shikastlangan odamning o ‘zi ( o ‘z -o ‘ziga yordam berish), o ‘rtog'i (o ‘zaro
yordam) va sanitar drajinachilar tomonidan berilishi mumkin. Birinchi
tibbiy yordamga kiradigan chora-tadbirlar quyidagilardan iborat:
-
qon oq'shini vaqtincha to‘xtatish, badanning jarohatlangan va
kuygan joyiga steril b og‘lam qo‘yib b o g ‘lash, sun’iy nafas oldirish va
yurakni bilvosita massaj qilish, antidotlar bilan ukol qilish, antibiotiklar
berish, o g ‘riq qoldiradigan dorilar yuborish (shok - holsiz holatda), yonib
turgan kiyim ni o'chirish, transportda olib borish uchun shikastlangan
229
joyni qimirlamaydigan qilib b og‘lab q o ‘yish (transport im m obilizatsiyasi),
bemorning badanini isitish (sovuq urib qotib qolganda), shikastlangan
kishini zaharlangan joydan olib chiqish, qisman sanitar ko‘rigidan
|
| |
b o ‘lm aydigan tiklov ishlarini (QBT1) amalga oshirish uchun hududiy-

|
b o ‘lm aydigan tiklov ishlarini (QBT1) amalga oshirish uchun hududiy-Bog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Mb o ‘lm aydigan tiklov ishlarini (QBT1) amalga oshirish uchun hududiy-
ishlab chiqarish tam oyillariga k o ‘ra tashkil etiladi.
Fuqaro m uhofazasi tizimlari b o ‘ysunishiga k o ‘ra - hududiy (vilo-
yatlar, tumanlar va shaharlar m iqyosida) hamda obyekt (xalq x o ‘jaligi
obyektlaridagi) tizim lariga b o ‘linadi.
Obyekt fuqarolar m uhofazasining b oshlig‘i etib o ‘sha korxonaning
yoki tashkilotning b oshlig‘i tayinlanadi.
Fuqarolar m uhofazasi yana belgilangan vazifasiga k o ‘ra - umum-
m aqsadli hamda xizmatli tizimlarga bo‘linadi. Umummaqsadli tizimlar
zararlangan o ‘choqlarda qutqaruv ishlarini olib boradilar. Xizm atli tizim
lar esa m axsus tadbirlarni bajaruvchi xizmatlar - qidiruv ishlarini olib bo-
82
rish, tibbiy yordam k o ‘rsatish, y o n g ‘inlam ing tarqalishiga y o ‘l qo'ym aslik
va uiam i o ‘chirish, jam oat tartibini saqlash, insonlar salom atligini tiklash,
razvedka o'tkazish, avariya va texnikalarni tiklash, him oya inshootlarida
xizm at ko‘rsatish va boshqa m axsus vazifalam i bajaruvchi tizimlarga
bo‘linadi (1-2-rasm lar).
Fuqarolar m uhofazasi tizim lariga 0 ‘zbekiston R espublikasi fuqaro-
lari: 18 yoshdan 60 yoshgacha b o ‘lgan erkaklar, 18 yoshdan 55 yosh -
gacha b o ‘lgan ayollar qabul qilinadi, safarbarlik k o ‘rsatmasiga ega
b o ‘lgan harbiy xizm atga mansublar, 1, 2, 3-guruh nogironlari, hom i-
lador ayollar, 8 yoshga to ‘lmagan bolalari bor ayollar, ayni paytda 3
yosh ga to ‘lmagan bolalari bor o ‘rta yoki o liy tibbiy m a’lum otli ayollar
bundan m ustasno.
Yuqorida ta’kidlab o ‘tilgan favqulodda vaziyatlam ing oldini olish va
bunday hollarda barakatlarni boshqarishning davlat tizimini tashkil
|
| |
nalizatsiya va xabar qilishning mahalliy avtomatik tizimlarini yaratish

|
nalizatsiya va xabar qilishning mahalliy avtomatik tizimlarini yaratishBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Mnalizatsiya va xabar qilishning mahalliy avtomatik tizimlarini yaratish,
- tuzulmalami, qutqaruv xizmatlarini va qutqaruv tuzilmalarini belgi-
langan tartibda tashkil etish;
- favqulodda vaziyatlam i bartaraf etish tadbirlarining bajarilishini,
obyektning zarar k o ‘rgan xodimlarini va obyekt yaqinida yashaydigan
aholini evakuatsiya qiiish va hayot sharoitlarini ta’minlash;
- potensial xavfli obyektlar uchun texnik hujjatlar nusxalarini yaratish
va saqlash ishlarini tashkil etish;
- obyektlam ing xavfsizligini pasportlashtirish va dekloratsiyalash,
tabiiy va texnogen xavfi yuqori b o ‘lgan zonalar chegaralarini belgilash;
- favqulodda vaziyatlam i bartaraf etish uchun m oliyaviy va m oddiy
resurslar zaxiralarini yaratish;
- bashorat qilinayotgan yoki yuzaga kelgan favqulodda vaziyat
lam in g holati, k o ‘lamlaridan kelib chiqib 0 ‘zbekiston Respublikasi
B o sh Vaziri - R espublika Fuqaro M uhofazasi B o sh lig ‘i, shuningdek,
Q oraqlpog‘iston Respublikasi, tegishli viloyatlar va Toshkent shahri
fuqaro m uhofazasi b o sh lig ‘ining qarori bilan m uayyan hudud doirasida
F V D T faoliyat k o ‘rsatishm ing quyidagi rejimlaridan biri o ‘rnatiladi.
Jumladan, kundalik faoliyat rejimi - m e ’yordagi ishlab chiqarish -
sanoat, radiatsion, kim yoviy, b io lo g ic (bakteriologik), sesm ik v a gid-
rom eteorologik vaziyatda, epidemiyalar, epizotiyalar va epifitotiyalar
boMmaganda;
- yuqori tayyorgarlik rejimi - ishlab chiqarish - sanoat, radiatsion,
kim yoviy, biologik (bakteriologik),sesm ik va gidrom eteorologik vazi-
yat yom onlashganda, favqulodda vaziyatlar yuzaga kelishi m umkinligi
to ‘g ‘risida bashorat olinganda;
- favqulodda rejim - favqulodda vaziyatlar yuzaga kelganda va fa
|
| |
Radioaktiv moddalar va biologik vositalar bilan zaharlangan odam-

|
Radioaktiv moddalar va biologik vositalar bilan zaharlangan odam-Bog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov MRadioaktiv moddalar va biologik vositalar bilan zaharlangan odam-
lam i to ‘liq sanitar qayta ishlovdan o ‘tkazish uchun yuvinish maskanlari
tashkil etiladi. Bu maskanlar asosan hammom va dushxonalar asosida
tashkil etilib, ular oldindan tayyorlab q o ‘yiladi. Bu maskanlarda kiyim -
kechaklar, poyabzal va shaxsiy saqlovchi vositalam i dezaktivatsiya qi-
luvchi maydonchalar tayyorlanib jihozlanadi. Bir yuvinish maskani bir
soatda 80 kishini qayta ishlovdan o ‘tkazadi.
K iyim -kechak, poyabzal va shaxsiy saqlovchi vositalam i degazatsiya,
dezaktivatsiya va dezinfeksiya qiiish uchun kiyim-kechaklarni zararsizlan-
tiruvchi maskanlar tashkil etiladi. Bular asosan hammom va kiyim -ke-
chaklami yuvuvchi maskanlar tarkibida tashkil etiladi. Bunday maskanlar
1 soat ichida 5 0 -1 0 0 kg kiyim-kechaklarni qayta ishlash quvvatiga ega.
Transport vositalarini degazatsiya, dezinfeksiya va dezaktivatsiya qi
iish uchun esa zararsizlantirish shoxobchalari tashkil etiladi. Bu zararsiz-
lantirish shoxobchalari asosan transportlami yuvuvchi qismlari tarkibida
tashkil etilib, ular 1 soat m obayinida 4 - 5 ta yuk avtomashinalarini zarar
sizlantirish im koniyatiga ega.
D em ak, favqulodda vaziyatlam i bartaraf etishda favqulodda vaziyatlar
davlat tizim i (FV D T) ning kuch va vositalari asosiy rol o ‘ynaydi.
0 ‘zbekiston
Respublikasi
Vazirlar M ahkamasining
2011 -yildagi
242-sonli qarorining 15-bandida FVDTning favqulodda vaziyatlam i
bartaraf etuvchi kuch va vositalari belgilab berilgan.
FVDT kucblariga quyidagilar kiradi:
1. Fuqarolar m uhofazasi qo‘shinlari.
Respublika, mahalliy va obyektlar darajasida FV D T ga tegishli
hududiy va funksional quyi tizimlarining qutqaruv xizmatlari va qutqaruv
|
| |
taraf etish uchun tashkil etiladi

|
taraf etish uchun tashkil etiladiBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Mtaraf etish uchun tashkil etiladi.
F V D T rahbar organlariga aholi va hududlam i favqulodda v a zi
yatlardan m uhofaza q iiish m asalalarini hal etish vakolatiga davlat
boshqaruvi, m ahalliy hokim iyat organlari va obyektlar m a’muriyatidir,
jum ladan, respublika darajasida 0 ‘zb ek iston R espublikasi Favqulodda
vaziyatlar v a zirligi, xavfli obyektlar holatini kuzatishni nazorat q iiish
uchun, vazirliklar, idoralar, m ahalliy m iqyosda hududiy hokim liklar,
84
obyektlar m iq yosid a korxonalarning m a’muriyati mutasaddi hisobla-
nadi.
Respublika darajasidagi FVDT boshqaruv organlarining asosiy
vazifasi quyidagilardan iborat:
- Favqulodda vaziyatlar sharoitida iqtisodiyot tarmoqlari hamda alohida
muhim potensial xavfli obyektlaming barqaror faoliyat ko‘rsatishini oshi-
radigan, vafqulodda vaziyatlar oqibatlarini imkoni boricha pasaytiruvchi
cbora-tadbirlami ishlab chiqish hamda amalga oshirishga rahbarlik qilish;
- boshqarish va axborotni uzatish uchun foydalaniladigan telekom -
munikatsiyalar: radio, televideniye va boshqa texnik vositalardan markaz-
lashtirilgan holda foydalanishni ta’minlash;
- kim yoviy va boshqa potensial xavfli obyektlarda hamda ularga
yondosh hududlarda xabar berish va axborotlam ing m ahalliy tizim ini,
shuningdek, suv omborlarining gidrotexnik inshootlarida signalizatsiya va
xabar berishning mahalliy va avtomatlashtirilgan tizim lam i loyihalashti-
rish va yaratishni nazorat qilish;
- idoraviy mansub obyektlam ing rahbarlari tarkibi v a kuchlari,
shuningdek, xodim larini favqulotda vaziyatlarda harakat qilishga tayyor-
lashni muvofiqlashtirish;
|
| |
etish va uning faoliyatini ta’m inlash maqsadida «O 'zbekiston Respublika­

|
etish va uning faoliyatini ta’m inlash maqsadida «O 'zbekiston RespublikaBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Metish va uning faoliyatini ta’m inlash maqsadida «O 'zbekiston Respublika
si favqulodda vaziyatlarda ulam ing oldin iolish va harakat qilish davlat
tizimini yanada takomillashtirish to ‘g ‘risida»gi 0 ‘zbekiston Respublikasi
Vazirlar Mahkamasining 242-sonli ( 2 0 1 1-y.) qarori qabul qilindi.
Ushbu qaror 0 ‘zbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlarda ular-
ning oldini olish va harakat qilish davlat tizim i (FV D T)ning asosiy vazi-
falarini, uning tashkil etilishini, tarkibini va faoliyat k o ‘rsatish tartibini
belgilab beradi.
FVDTning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
- Tinchlik va harbiy davrda aholi va hududlarni favqulodda vaziyat-
iardan m uhofaza qilish sohasida huquqiy va iqtisodiy m e’yoriy hujjatlari
yagona konsentratsiyasini belgilash, ishlab chiqish va uni amalga oshirish;
- respublika hududidagi mumkin b o ‘lgan texnogen va tabiiy favqulod
da vaziyatlam i ifodalash, bashoratlash, ulam ing oqibatlarini baholash;
- favqulodda vaziyatlam ing oldini olish, odamlar xavfsizligini
ta’minlashga, xavfli texnologiyalar va boshqa ishlab chiqarishlaming
barqarorligini ta’m inlashga qaratilgan ilm iy-texnik dasturlarni ishlab chi
qish va amalga oshirish;
- boshqaruv organlari favqulodda vaziyatlam ing oldini olish va ularni
bartaraf etish uchun m o‘ljallangan kuch va vositalarning doim iy tayyor-
ligini ta’minlash;
- aholini, boshqaruv organlari boshliqlarini, FVDT kuch va vositala-
rini favqulodda vaziyatlarda harakat qilishga tayyoriash;
83
- favqulodda vaziyatlam i bartaraf etish uchun m oliyaviy va moddiy
resurslar zaxiralarini yaratish;
- favqulodda vaziyatlam i bartaraf etish;
|
| |
sekin parchalanish yadro portlashi oqibatlaridan kam zarar yetkazmaydi

|
sekin parchalanish yadro portlashi oqibatlaridan kam zarar yetkazmaydi Pdf ko'rish
|
bet | 200/239 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 8,77 Mb. | | #145886 |
Bog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Msekin parchalanish yadro portlashi oqibatlaridan kam zarar yetkazmaydi.
Tuproq. suv, bino va inshootlarning zararlanishi ehtimoli insonlar
uchun katta x a v f tug‘diradi. Avariya hududida ishlash mumkin b o ‘lgan
eng katta doza 25 R ga tengdir.
Atom elektrostansiyalaridagi avariya oqibatida tan jarohatidan tashqari
radiatsiya talafoti ham ro‘y beradi. Favqulodda holat tibbiyot tizimlaridagi
faoliyatning bosh y o ‘nalishi suv ta’minoti, oziq-ovqat ustidan radiatsiyaga
oid nazorat o ‘matish, aholini epidem iyaga qarshi va davolash profilaktika
ta’m inotini tashkil etish, barchaga muntazam yod preparatini yetkazib
228
berishdan iborat. Radiatsiya nurlanishi olgan shaxslarni aniqlashga aiohida
e'tibor beriladi. Bunda barcha aholini uch guruhga ajratish mumkin:
hecii qar.day radiatsiya jarohati olmaganlar; oz miqdorda nurianish olgan
va radiatsiya jarohati belgilari b o ‘lmagan shaxslar; Nur kasalligi yoki
nurlanishdan kuyishga olib keluvchi nurlanishga uchragan shaxslar.
Birinchi guruhga kiruvchi shaxslar qanday bo Mm as in nazoratga
muhtoj
emaslar,
ammo,
radiatsiya hududida ishlash
paytida ular
radiatsiya nazoratiga olinadilar. Ikkinchi guruhga kiruvchiiar ustidan
doim iy tibbiy nazorat o'rnatiladi, bu narsa qon tarkibini doim iy ravishda
tahlil qilib borishidan iborat. Bu shaxslar zararlangan hududda ishlashga
qo‘yilmaydi!ar. Nurianish asorati bor shaxslar kasalxonaga yotqizilishi va
maxsus tibbiyot muassasalarida davolanishlari kerak.
Shunday qilib, favqulodda vaziyatlarda tibbiyot xizmati xodimlari
yirik avariyalar paytida talafot ko'rgarilarga puxta o ‘ylangan va oldindan
|
| |
Ma’lum ijtimoiy faoliyat maqsadlari asosida to’plangan, muloqot ehtiyojlari qondiriladigan insonlar uyushmasi

|
Ma’lum ijtimoiy faoliyat maqsadlari asosida to’plangan, muloqot ehtiyojlari qondiriladigan insonlar uyushmasi
|
bet | 71/144 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 438,29 Kb. | | #116243 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating-www.hozir.org20. Ma’lum ijtimoiy faoliyat maqsadlari asosida to’plangan, muloqot ehtiyojlari qondiriladigan insonlar uyushmasi ...
*a) Guruh deb ataladi
b) Olomon deb ataladi
c) Oqim deb ataladi
d) Millat deb ataladi
21. Shaxslararo munosabatlar bu -
*a) Odamlar urtasida faoliyat va guruhlardagi mulokot jarayonida kelib chikadigan munosabatlardir
b) Raxbar va unga buysinuvchilar urtasidagi munosabatdir
c) Tarbiyachi va tarbiyalanuvchilar urtasidagi munosabatdi
d) Faoliyat jarayonida shaxslar urtasidagi dialog jarayondir
22. Shaxsning irodaviy sifatlari
*a) Mustaqillik, qat’iylik, dadillik, o’zini tuta olishlik.
b) Mustaqillik, hamdo’stlik, mehnatsevarlik, e’tiqodlilik.
c) Qat’iylik, dadillik, qiziquvchanlik, mehribonlik.
d) Vatanparvarlik, o’zini tuta olishlik, vazminlik
23. Individuallik – bu?
*a) Individning o’zgachaligi, o’ziga xoslgi
b) Shaxsning taraqqiy etishi
c) Individ va shaxs o’rtasidagi tafovut
d) Shaxsni hayvonlardan farqlovchi xususiyat
24. Shaxs shakllanishiga ta’sir etuvchi omillarni ko’rsating
*a) Irsiyat, muhit, tarbiya, ta’lim
b) Ruhiyat, holat, xususiyatlar
c) Ijtimoiy muhit, psixologik iqlim
d) Shaxsning mustaqilligi
25. Shaxsning guruxlardagi ruhiy hayotini, shaxslararo munosabati va muloqot qonuniyatlarini o’rganadigan psixologiya fanining ta’rifi qanday ataladi?
*a) Ijtimoiy psixologiya
b) Taqqoslash psixologiyasi
c) Mexnat psixologiyasi
d) Pedagogik psixologiya
26. Inson shaxsi deganda nimani tushunasiz?
*a) O’zini anglash qobilyatiga ega, boshqa odamlar bilan mos munosabatga kirisha oladigan, ijtimoiy faol, muayan jamiyat a’zosi
b) Real guruxning eng xarakatchan xammaga yoqimli va obro’li odamni irodasi kuchli, mustaqil talantli odam
c) Oilada, bog’cha, maktabmi, oliy o’quv yurtidami, ish joyidami odamlar bilan mos munosabatda bo’lgan inson
d) Ijtimoiy muhit
|
| |
Ha`zirgi da`wirde Yaponiya ilimiy izertlew jumislarina ketken qarji boyinsha du`n`yada neshinshi orinda turadi?

|
Ha`zirgi da`wirde Yaponiya ilimiy izertlew jumislarina ketken qarji boyinsha du`n`yada neshinshi orinda turadi?
|
bet | 66/144 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 438,29 Kb. | | #116243 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating-www.hozir.org79. Ha`zirgi da`wirde Yaponiya ilimiy izertlew jumislarina ketken qarji boyinsha du`n`yada neshinshi orinda turadi?
*a) 2 orinda
b) 1 orinda
c) 4 orinda
d) 6 orinda
80. PISA da`stu`ri test sorawlari kimler ta`repinen du`ziledi?
*a) Ekonomikaliq birge islesiw ha`m rawajlandiriw sho`lkemleri ta`repinen jetekshi xaliqaraliq sho`lkemler ha`m milliy oraylar qatnasinda du`ziledi
b) BMSh ta`repinen
c) Yunisef sho`lkemi ta`repinen
d) Yunesko sho`lkemi ta`repinen
81. PISA bul qanday sho’lkem?
*a) Oqiwshilardi bahalawdin’ xaliqaraliq bag’darlamasi
b) Evropa xaliqaraliq monitoring sho’lkemi
c) Xaliqaraliq birge awqami
d) Sociyalliq bahalaw sho’lkemi
82. Sistema so’zi qaysi tilden aling’an ?
*a) Grek tilinen
b) Latin tilinen
c) Inglis tilinen
d) Francuz tilinen
83. Didaktikaliq qa’bilet degenimiz ne?
*a) Oqiwsilarga quramali bilimdi a’piwayi etip jetkerip beriw
b) Mugallim biliminin’ ken’ligi
c) Mug’allimnin’ pedagogikaliq sheberligi
d) Mug’allimnin’ sho’lkemlestiriw sheberligi
84. Kоmpеtеnciya dеgеnimiz nе?
*a) Tarawg’a baylanisli bilim, ko’nlikpе, ta’jiriybе
b) ta’lim, ta’rbiya, rawajlandiriw
c) janaliqqa umtiliw
d) pеdagоgikaliq shеbеrlik
85. Pеdagоgikaliq takt dеgеnimiz nе?
*a) Оqitiwshinin’ pеdagоgikaliq maqsеtkе muwapiq, paydali, qimbatli ha’rеkеtlеrinin’ o’lshеmi ha’m ta’sir quralinin’ shеgarasi sipatinda хaraktеrlеnеdi.
b) A’tiraptag’i adamlar mеnеn qatnasta haq kеwillik, hu’jdanlilig’in ko’rsеtеtug’in jеkе sipat
c) Insannin’ qa’diri, еrkinligi, baхit-ig’bali, tеn’ huqiqlig’i haqqinda insaniyliqtin’ barliq ta’rеplеrin ju’zеgе shig’ariw ushin sha’rt-sharayatlar
d) Оqitiw, ta’sir ko’rsеtiw, ta’lim-ta’rbiya aliwshilarg’a o’z tuyg’ilari, bilimlеri, a’dеplilik paziylеtlеrin ko’rsеtiw tехnоlоgiyasin uzatiw tехnоlоgiyasin sa’wlеlеndirеdi.
|
| |