Muloqot vositalarini - Va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi

|
Va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi
|
bet | 5/6 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 0,94 Mb. | | #123319 |
Bog'liq Pedagogika. Psixologiya. mustaqil ishMuloqot vositalarini muloqot jarayonida bir tirik jonzotdan boshqasiga etkaziladigan axborotni kodlashtirish, uzatish, qayta ishlash va ochib berish vositalari sifatida ta’riflash mumkin.
Muloqot vositalariga quyidagilar kiradi:
1. Til – muloqot uchun qo‘llaniladigan so‘zlar, ifodalar va ularni muloqotda qo‘llash uchun ma’noli iboralarga birlashtirish qoidalari tizimi, shuningdek, turli ko‘rinish va shakllardagi (matnlar, chizmalar, suratlar), axborot yozish, etkazish va saqlashning texnik vositalari (radio- va videotexnika, yozuvning mexanik, magnitli, lazerli va boshqa shakllari) dagi belgilar tizimlari va yozuvdan iborat.
2. Ohang, emotsional ifodalanganlik, bir xil iboraga turlicha ma’no berishga qodir.
3. Suhbatdoshning mimikasi, gavda holati, nigohi ibora ma’nosini kuchaytirishi, to‘ldirishi yoki rad etishi mumkin.
4. Imo-ishoralar muloqot vositasi sifatida umumiy qabul qilingan, ya’ni, belgilangan ma’noga ega bo‘lishi yoki ekspressiv, ya’ni, nutqning ifodaliligini yanada oshirishi mumkin.
5. Suhbatdoshlar muloqotidagi masofa madaniy, milliy an’analarga, suhbatdoshga bo‘lgan ishonch darajasiga bog‘liq bo‘ladi.
Inson o‘zining tur ichidagi muloqot usullari va vositalarini tanlashdagi kashfiyotchiligi bo‘yicha er sayyorasida bizga ma’lum tirik mavjudotlarni ancha quvib o‘tdi.
Muloqot quyidagi bosqichlarga bo‘linadi:
- muloqotga bo‘lga ehtiyoj (axborotni etkazish yoki undan xabardor bo‘lish, suhbatdoshga ta’sir ko‘rsatish zarur, va h.k.) Boshqa odamlar bilan aloqaga kirishishga undaydi;
- muloqot maqsadlari, muloqot vaziyatini to‘g‘ri belgilash;
- suhbatdosh shaxsini belgilash;
- o‘z muloqoti mazmunini rejalashtirish, odam aynan nima haqida so‘z yuritishini tasavvur qiladi (odatda anglanmagan holda);
- inson ongsiz ravishda (ba’zan ongli) foydalanishi mumkin bo‘lgan aniq vositalar, nutqiy iboralarni tanlaydi, qanday gapirib, o‘zini qanday tutishini o‘ylab qo‘yadi;
- suhbatdoshning javob reaksiyasini idrok qilish va baholash, qaytar aloqa o‘rnatish asosida muloqot samaradorligini nazorat qilish;
- muloqot yo‘nalishi, uslubi, metodlariga tuzatishlar kiritish.
Agar muloqot aktining biror-bir halqasi izdan chiqqudek bo‘lsa, so‘zlovchi muloqotdan kutgan natijalariga erisha olmaydi.
Da shaxsiy, hissiy-sensual aloqa ustunlik qiladi (ular ko'proq ustuvor va muhim) og'zaki bo'lmagan vositalar aloqa. INbiznesO'zaro ta'sir, o'z fikrlarini og'zaki ravishda to'g'ri, aniq, aniq etkazish qobiliyati muhimroqdir, ya'ni monologni barkamol qurish, dialog o'tkazish, birinchi navbatda tushunish va to'g'ri talqin qilish qobiliyati.nutqboshqa odam. Ishbilarmonlik muhitida nutq orqali o'zingizni, shaxsiyatingizni to'g'ri ifoda etish qobiliyati juda muhimdir. O'z-o'zini taqdim etish, intervyular, uzoq muddatli hamkorlik, kelishmovchilik va nizolarni hal qilish, murosaga kelish va boshqa biznes o'zaro munosabatlar samarali muloqot qilish qobiliyatini talab qiladi.so'zlar orqali. Agar shaxsiy munosabatlar his-tuyg'ular va his-tuyg'ularsiz imkonsiz bo'lsa, u holda ishbilarmonlik aloqasi ko'pinchahissiyotsiz.Agar unda his-tuyg'ular mavjud bo'lsa, ular yashiringan yoki eng cheklangan, axloqiy shaklda ifodalangan. Nutq savodxonligi va og'zaki muloqot madaniyati asosan qadrlanadi. Ammo yurak masalalarida qobiliyatgaplashing va muzokara qiling! Uzoq muddatli sevgi, do'stlik va, albatta, mustahkam oila bir-birini gapirish, tinglash va eshitish qobiliyatiga asoslanadi.
Og'zakinutq og'zaki muloqotning asosiy va juda muhim vositasidir, lekin yagona emas. Nutq alohida og'zaki aloqa vositasi sifatida ham ajralib turadi.yozilgan Va ichkinutq (o'zi bilan dialog). Agar siz og'zaki bo'lmagan ko'nikmalarni o'rganishingiz shart bo'lmasa (bular tug'ma qobiliyatlar), unda og'zaki aloqa vositalari ma'lum qobiliyatlarni rivojlantirishni o'z ichiga oladi.ko'nikmalar, aynan:
nutqni idrok etish,
suhbatdoshning aytganlarini tinglang va eshiting,
malakali gapiring (monolog) va suhbat (dialog) o'tkazing;
yaxshi yozing,
ichki dialog o'tkazish.
ayniqsabunday muloqot qobiliyatlari qadrlanadi Qanday:
qisqacha gapirish, fikrni aniq shakllantirish qobiliyati;
qisqacha, aniq gapirish qobiliyati,
mavzudan chetga chiqmaslik, qochish qobiliyati katta raqam"lirik chekinishlar"
ilhomlantirish, rag'batlantirish, ishontirish, nutqni rag'batlantirish qobiliyati;
nutqqa qiziqish, qiziqarli suhbatdosh bo'lish qobiliyati;
halollik, haqiqatni gapirish va tasdiqlanmagan ma'lumotlarni aytmaslik odati (bu yolg'on bo'lishi mumkin),
muloqot paytida e'tiborlilik, eshitilgan narsalarni to'g'ri aytib berish qobiliyati;
suhbatdoshning aytganlarini ob'ektiv qabul qilish va to'g'ri tushunish qobiliyati;
suhbatdoshning so'zlarini "tarjima qilish" qobiliyati, ularning mohiyatini o'zlari aniqlash;
suhbatdoshning aql-idrok darajasini va boshqa individual psixologik xususiyatlarini hisobga olish qobiliyati (masalan, suhbatdosh ma'nosini bilmagan atamalarni ishlatmaslik);
suhbatdoshning nutqini va uning shaxsiyatini ijobiy baholash uchun kayfiyat, hatto salbiy so'zlarda ham insonning yaxshi niyatlarini topish qobiliyati.
O'z kasbida muvaffaqiyat qozonishni va shaxsiy hayotida baxtli bo'lishni istagan har bir kishi uchun muhim bo'lgan boshqa ko'plab muloqot qobiliyatlari mavjud.
|
| |