nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Jamiyatda fuqarolik jamiyat instutlarni rivojlantirish va shakllanish bosqichlari

Spanish international scientific online conference
PROSPECTS AND MAIN TRANDS IN MODERN SCIENCE
150
JAMIYATDA FUQAROLIK JAMIYAT INSTUTLARNI RIVOJLANTIRISH VA
SHAKLLANISH BOSQICHLARI
Tolibova Sevinch Orifjon qizi
O’zbekiston milliy universiteti ,,Ijtimoiy fanlar’’ fakultetining, ,,Yurisprudensiya: Biznes huquqi”
yo’nalish 1-kurs talabasi
Annotatsiya:
Fuqarolik jamiyat instutlari so’nggi yillarda jamiyat va davlat hayotining barcha
sohalarida demokratik o’zgarishlarni amalga oshirishda nodavlat notijorat tashkilotlari hamda fuqarolik
jamiyati boshqa institutlarining roli va ahamiyatini, oshirish bo’yicha sezilarli chora-tadbirlar ko’rildi.
NNT faoliyatining samaradorligini oshirishga qaratilgan 200 dan ortiq normativ-
huquqiy hujjatlar qabul qilinib, ularni har tomonlama qo’llab- quvvatlash uchun zarur
institutsional baza yaratildi.Ayni vaqtda 20 ga yaqin qonun , O’zbekiston Respublikasi
Prezidentining hujjatlari Hukumatning qarorlari soha rivojiga xizmat qilmoqda.
Xususan, davlatimiz rahbarining joriy yil 4 martdagi, 2021-2025 yillarda fuqarolik
jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to’g’risida’’gi farmoni va ushbu hujjat
asosida tasdiqlangan ,,yo’l xaritasida’’gi jamoatchilik nazorati, davla]t boshqaruvi va
ijtimoiy loyihalarni amalga oshirishda fuqarolik jamiyati institutlarining ishtiroki
darajasini oshirishda fuqarolik jamiyati institutlarining ishtiroki darajasini oshirish
masalasi ustuvor vazifa etib belgilangan.
,,Fuqarolik institutlari’’ tadbirkorlik sub’ektlari tamoyili asosida uning bevosita
tashabbusi bilan qator ijtimoiy ahamiyatli loyihalar ishlab chiqilib , amalga tadbiq
etilyapti
26
.
Kalit so’zlar. Fuqarolik jamiyati konsepsiyasi, yo’l xaritasi, nodavlat notijorat
tashkilotlar, konstitutsiyaning 69-72-moddalari, fuqarolik jamiyatining asosiy belgilari,
fuqarolik jamiyatining omillari.
Fuqarolik jamiyati – konstitutsiyaviy huquq nazariyasida huquq va demokratiyaga
asoslangan ijtimoiy hayotning zarur oqilona usuli; insonga uning iqtisodiy, siyosiy va
madaniy hayoti shakllarini erkin tanlash kafolatlanadiga qonun ustuvorligi va inson
huquqlari hamda erkinliklari qaror topadigan, ko’p partiyaviylik , siyosiy institutlar ,
mafkura va fikrlarning xilma-xilligi ta’minlanadigan hamda o’zini o’zi boshqarish
organlarining mavqei baland bo’lgan ijtimoiy tuzum.
O’zbekiston Respublikasing 2023-yil 1- mayda kuchga kirgan Yangi Konstitutsiyasi ga
ilk bor ,,Fuqarolik jamiyati instutlari’’deb nomlangan bob kiritildi. Ushbu bobdagi 69-
moddada fuqarolik jamiyati institutlari, shu jumladan, jamoat birlashmalari va boshqa
nodavlat notijorat tashkilotlari, fuqarolarning o’zni o’zi boshqarish organlari, ommaviy
axborot vositalari fuqarolik jamiyatining asosini tashkil etish belgilandi. Shuningdek, 72-
moddada davlat nodavlat notijorat tashkilotlarining huquqlari va qonuniy manfaatlariga
rioya etilishini ta’minlashi, ularga jamiyat hayotida ishtirok etish uchun teng huquqiy
26
Parliament.gov.uz
|
Asosiy qism


«Bolalar adabiyoti va folklor» fanining nazariy

|
Asosiy qism
«Bolalar adabiyoti va folklor» fanining nazariy
|
bet | 5/113 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 1,41 Mb. | | #132930 |
Bog'liq portal.guldu.uz-BOLALAR ADABIYOTI VA FOLKLOR (1)Asosiy qism
«Bolalar adabiyoti va folklor» fanining nazariy
mashg’ulotlari mazmuni
Kirish.
«Bolalar adabiyoti va folklor» fan sifatida. Bolalar adabiyoti va folklorning fan sifatida shakllanish omillari. Mazkur fanning o’ziga xos xususiyatlari, tarbiyaviy ahamiyati. Boshqa fanlar bilan aloqadorligi. Adresliligi va yo’naltirilganligi.
Bolalar folklori va mumtoz adabiyot namunalari
Bolalar adabiyoti va bolalar folklorining mumtoz adabiyot namunalari bilan bog’liqligi. Bolalar folklorining ma’naviy ahamiyati. Mumtoz davr adabiyotida bolalar kitobxonligi. Mumtoz adabiyotning ma’naviy-axloqiy mohiyati.
Bolalar folklorida janr rang-barangligi. Topishmoq, tez aytish, maqol, ertak va dostonlarning janr ko’lami. Mumtoz davr bolalar adabiyoti janrlari, badiiy ertaklar, tez aytishlar, maqollar, allalar ko’rinishidagi tarbiya vositasi ekanligi.
Milliy uyg’onish davri bolalar adabiyotida ma’rifatparvarlik.
Milliy uyg’onish davri bolalar adabiyotining badiiy-estetik xususiyatlari. Jadid namoyandalari ijodida ma’rifatparvarlik g’oyalari talqini. Bolalar adabiyotida didaktika. Milliy uyg’onish davri bolalar adabiyotining bolalar folklori bilan aloqadorligi. Jamiyatda bo’layotgan o’zgarishlarning bolalar adabiyoti janrlari yo’nalishidagi ahamiyati.
Abdulla Avloniy va Hamza ijodi.
A.Avloniyning pedagogik faoliyati. Yangi maktablar, o’quv jarayonlari, dars uslubi tashkil etishdagi faoliyati. “Turkiy guliston yohud axloq” asarining ta’limiy va tarbiyaviy ahamiyati. H.H. Niyoziy ma’rifati. Uning ta’limda joriy etilgan o’qish kitoblari mohiyati. Gul to’plamlarining badiiy ahamiyati.
20-30-yillar o’zbek bolalar adabiyoti.
Bu davr adabiyotining taraqqiyot tamoyillari. G’ayratiyning hayoti va ijodiy faoliyati. Sulton Jo’ra va Zafar Diyor ijodining etakchi mavzulari. Ijodiy uslubi hamda, xalq og’zaki ijodi bilan bog’liqligi. G’afur G’ulom ijodida folkor an’analari. She’riy asarlari mavzusi.Shoir she’rlarida folklor motivlari. Adib ijodining janriy ko’lami, obrazlardagi hayotiylik. “Mening o’g’rigina bolam”, “Shum bola” kabi asarlari tahlili.
|
| |
V. Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash

|
V. Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash
|
bet | 14/63 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 20,44 Mb. | | #234021 |
Bog'liq 4-sinf Tabiat(konspekt) (2)V. Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash:
O‘qituvchi o‘quvchilar tomonidan belgilangan javoblarni yig‘ib oladi, o‘z-o‘ziga qo‘yilgan ballar va javoblarning to‘g‘riligi tahlil qilinadi. Javoblar asosida o‘quvchilar bilimi baholanadi.
VI. Uyga vazifa berish:
Darslikda berilgan matnni o‘qib chiqib, tahlil qiling, matn so‘ngidagi
savollarga
javob toping va berilgan topshiriqni bajaring.
1-nazorat ishi uchun savol va topshiriqlar:
Tushuncha
|
Mazmuni
|
|
_________da yulduzlar turkumlari, alohida yulduzlar nomlari yozib qo‘yiladi.
|
|
Odatda, eng katta yulduzlarning rangi _________ ko‘rinadi.
|
|
Yerdan Quyoshgacha bulgan masofa o‘rta hisobda ______ million kilometrga teng.
|
|
Quyosh maxsus _______ yordamida o‘rganiladi.
|
|
Yerdagi ob-havo, iqlim, shamollar, yog‘inlar, suvning harakati,xilma-xil o‘simliklar va hayvonlarning mavjudligi _______ ga bog‘liq.
|
|
Sayyoralar kattaligiga qarab ______ guruhga bo‘linadi.
|
|
Koinotda turli tomonga juda katta tezlikda harakat qilib yuradigan mayda osmon jismlarini _____ deyiladi.
|
|
Ahyon-ahyonda osmonda uchrab turadigan «dumli yulduzlar»ni ________ deyiladi.
|
|
Yer kattalagi jihatidan 8ta sayyoralar orasida ________ dan keying Yerning tabiiy yo‘ldoshi - ________
|
|
Dunyodagi birinchi globusni yasagan buyuk olim -______
|
|
Yerning necha marta kichraytirib yasalganligini ko‘rsatuvchi son __________ .
|
|
Yer o‘z o‘qi atroﬁ da ____dan ______qa tomon aylanadi.
|
|
Yerning o‘z o‘qi atroﬁ da aylanishidan _________ hosil bo‘ladi.
|
|
Yerning Quyosh atroﬁda aylanishi natijasida __________hosil bo‘ladi.
|
|
|
“Tushunchalar tahlili” usuli yordamida o‘quvchining bilim darajasini baholashda o‘quvchining berilgan topshiriqlarning qanchasiga to‘g‘ri javob berganligiga qarab quyidagicha baholanadi:
5-8 tasiga – “qoniqarli”
9-12 tasiga –“yaxshi”
13-15 tasiga –“a’lo”.
|
| |
Jomadaronlar - Ызбекистон республикаси олий ва

|
Ызбекистон республикаси олий ва
|
bet | 113/113 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 1,41 Mb. | | #132930 |
Bog'liq portal.guldu.uz-BOLALAR ADABIYOTI VA FOLKLOR (1)Jomadaronlar –kiyim yirtarlar, tekinxo’r, bekorchilar
«Mantiqut - tayr»- Qush nutqi
Fard -yolg’iz
Didaktik asar- pandnoma, pand-nasihat tarzidagi asar
Jadid-yangi
«Irsoli masal»- gapda yoki she’rda maqol, matal va hikmatli so’zlarni ishlatish
Epik asar-nasriy yo’nalishdagi asarlar (roman, doston, qissa, hikoya...).
Lirik asar-she’riy yo’nalishdagi asarlar
BOLALAR ADABIYoTI VA FOLKLOR
(O’QUV – uslubiy MAJMUA)
M. SARIBOYEVA
Dizayner: S.Yarkinbaeva
Texnik muharrir: H.Aqnazarova
Kompyuterda
tayyorlovchi: M. SARIBOYEVA
7007012. Guliston sh. 4-mavze,
Guliston davlat universiteti
|
| |
FIK, % 
  
94,3
    
Og’irligi, kg

|
FIK, %
94,3
Og’irligi, kg
|
bet | 3/9 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 1,86 Mb. | | #150465 |
Bog'liq ЛЭЖ 6 маъруза СГ (1)FIK, %
|
94,3
|
Og’irligi, kg
|
6000
|
1.–jadval. GS-501A markali sinhron generatorini tehnik ko'rsatkichlari.
- 2. Sinhron generatorni tuzilishi
- Sinhron generator statorida bir - biridan 30 el.burchakka siljigan 2 ta 3 fazali o'zgaruvchan tok ishlab chiqaruvchi cho'lg’amili aniq qutblarga ega bo'lgan elektr mashina hisoblanadi. (1-rasm).
1-rasm Sinhron generator tuzilishi:
1 -o'rnatish yuzasi,
2 - kirish quvuri,
3 - stator cho'lg’ami,
4 – stator o’zagi,
5- rotor,
6 - shinalar,
7 - chiqish quvurlari,
8 - klica,
9 - podshipnik,
10 - izolyator,
11 - qopqoq,
12 - podshipnik shit qismi
Sinhron generator staninasi po'lat listdan aylana holatiga keltirilib payvandlanib tayyorlangan. Stator o'zagi magnit maydon ta'sirida hosil bo'ladigan uyurmaviy kuch miqdorini kamaytirish uchun qalinligi 0,5 mm bo'lgan E43 markali elektrotehnik po'lat list segmentlardan tayyorlangan. Tayyor listlar laklanadi issiq havoda quritiladi. - Sinhron generator staninasi po'lat listdan aylana holatiga keltirilib payvandlanib tayyorlangan. Stator o'zagi magnit maydon ta'sirida hosil bo'ladigan uyurmaviy kuch miqdorini kamaytirish uchun qalinligi 0,5 mm bo'lgan E43 markali elektrotehnik po'lat list segmentlardan tayyorlangan. Tayyor listlar laklanadi issiq havoda quritiladi.
- Staninaning payvandlangan qovurg’a qismini ponasimon uchlariga stator o'zak qismi yig’iladi, listlar “tarqab” ketishini oldini olish uchun siquvchi shaybalar va shpilkalar orqali tortiladi. Siquvchi shaybalar va cho'lg’am ushlagichlar po'lat prokatdan tayyorlanadi. Sator o'zak qismida 144 ta cho'lg’amlar uchun mo'ljallangan ariqchalar va 120 ta diametri 27 mm bo'lgan sovutuvchi havo uchun teshiklar shtamplab ochilgan.
- Stator cho'lg’ami 2 qavatli to'lqinsimon, sterjen ko'rinishda (2.-rasm). Ariqchalar bo’yicha qadami 1-13-25. CHo'lg’am o'lchamlari 2,1 x 9,3 mm bo'lgan izolyaciyalangan mis simdan tayyorlangan. Cho'lg’am o'ramlari o'zaro va chiqish shinalari bilan payvandlanadi.
- 2-rasm. GS -501A generatorining stator cho’lg’ami
- a) cho'lg’am shemasi; b) o'zak ariqchasida cho'lg’am kesimi;
- 1 va 2 - cho'lg’am tomonining tepa va pastki qismi;
- 3, 6, 8 - izolyacion qistirmalar; 4 - ariqchaning izolyacion qistirmasi; 5 - g’altak izolyaciyasi; 7 - g’altak simi; 9 –ariqcha ponasi.
|
| |
Sim o'lchamlari, mm - Мавзу: Синхрон генераторлар ишлаш шароити, тузилиши ва афзалликлари

|
Мавзу: Синхрон генераторлар ишлаш шароити, тузилиши ва афзалликлари
|
bet | 7/9 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 1,86 Mb. | | #150465 |
Bog'liq ЛЭЖ 6 маъруза СГ (1)Sim o'lchamlari, mm
|
2,1х9,3
|
2,65x5,6
|
Sim markasi
|
PSDK –TL
|
PSDK –TL
|
Stator cho'lg’amining izolyaciya sinfi
|
Н
|
F
|
Rotordagi qutblar soni
|
12
|
12
|
qutbdagi sim o'ramlari soni
|
75
|
61,5
|
Sim o'lchamlari, mm
|
1,35х25
|
1,08x22
|
Sim markasi
|
LMM
|
LMM
|
Rotor cho'lg’ami izolyaciya sinfi
|
F
|
F
|
2. jadval. А-714 markali tortuv agregatining tehnik ko'rsatkichlari.
5-rasm. A-714 tortuv agregatini umumiy ko’rinishi
Agregat staninasiga tashqi tomondan agregatni dizel osti ramasiga qotirish uchun mahsus panjalar va agregatni ko'tarish uchun mahsus ochilgan teshiklarga ega bo'lgan qovurg’alar payvandlangan. Staninaning yuqori qismiga to'g’irlash qurilmasi blokini o'rnatish uchun kronshteynlar (taglik) o'rnatilgan. - Agregat staninasiga tashqi tomondan agregatni dizel osti ramasiga qotirish uchun mahsus panjalar va agregatni ko'tarish uchun mahsus ochilgan teshiklarga ega bo'lgan qovurg’alar payvandlangan. Staninaning yuqori qismiga to'g’irlash qurilmasi blokini o'rnatish uchun kronshteynlar (taglik) o'rnatilgan.
- O'z ehtiyoji uchun generatorning staninasi oraliq shit yon ko'ndalang yuzasiga siqilib turadi va bir vaqtning o'zida sinhron generator qismining stator o'zagining old siquvchi shaybasi vazifasini o'taydi, shu bilan konstrukciyaning qattiqligini ta'minlab beradi. Agregatning yon podshipnik shiti konstrukciyasi bo'yicha sinhron tortuv generatorlarning podshipnik shitiga o'hshash bo'ladi. Agregat rotori umumiy quyma- payvandlangan valsiz konstrukciyadagi korpusga ega (6- rasm). Rotor korpusiga ikkita mustaqil - tortuv generator va o'z ehtiyoji uchun generatorlarning qutblar tizimi o'rnatilgan. Rotorining o'z ehtiyoji uchun generator qismidan so'ng ikki mashinaning kontakt halqalari joylashtirilgan. Agregatning sinhron generator qismi, tuzilishi bo'yicha yuqorida ko'rib chiqilgan sinhron generatorlarning tuzilishiga o'hshash.
- 6-rasm. A-714 UXL tortuv agregatining kesimda umumiy ko’rinishi: 1 - mahkamlash panjalari; 2 - kontakt halqalari; 3 - podshipnik shiti; 4 - rotor cho'lg’ami; 5 - rotor o'zagi; 6 - stator o'zagi; 7 - rotor vali; 8 - stator cho'lg’ami chiqish qismi
|
| |
Sinhron generator rotor qismini tuzilishi

|
Sinhron generator rotor qismini tuzilishi
|
bet | 5/9 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 1,86 Mb. | | #150465 |
Bog'liq ЛЭЖ 6 маъруза СГ (1)Sinhron generator rotor qismini tuzilishi
4-rasm. Sinhron generator rotorini tuzilishi:
1 - dempferlovchi cho'lg’am,
2 - rotor korpusi,
3 - qutb,
4 - balanslovchi yukchalar,
5 - cho'lg’amlarning chiqish qismi,
6 - rotor vali,
7 - kontakt halqalar,
8 - kontakt segmentlar
Sinhron generator rotor qismini tuzilishi
Har bir qutbda 8 tadan diametri 12 mm bo'lgan mis sterjendan tayyorlangan dempferlovchi cho'lg’am o'rnatilgan. Bu cho'lg’amlarning uchlari payvandlanib ulangan. - Har bir qutbda 8 tadan diametri 12 mm bo'lgan mis sterjendan tayyorlangan dempferlovchi cho'lg’am o'rnatilgan. Bu cho'lg’amlarning uchlari payvandlanib ulangan.
- Dempferlovchi cho'lg’am avariyaviy rejimlarda yo'qotishlar va o'ta kuchlanishlar qiymatini kamaytirish uchun hizmat qiladi.
- Qutblarga o'rnatilgan 75 o'ram cho'lg’am o'lchamlari 1,35 x 25 mm mis simdan tayyorlangan bo'lib o'lchamining kichik tomoni bilan qutbga o'ralgan. Izolyaciyasini mustahkamligini oshirish uchun epoksid kompaudga boritilgan. Rotordagi barcha cho'lg’amlar ketma - ket ulangan.
- Sinhron generator podshipnik shit qismining chiziqlariga izolyaciyalangan osish moslamasi orqali mahsus segmentlar mahkamlangan. Bu segmentlarga 6 ta cho'tkaushlagichlar qotirilgan. Cho'tkaushlagichlar jezdan tayyorlangan bo'lib har bir cho'tkaushlagichga bir donadan o'lchami 25x32x64 mm bo'lgan EG -14 markali cho'tkalar o'rnatilgan.
Rotor kontakt halqasi po'lat vtulkaga o'rnatilib va plastmassa izolyacion material bilan izolyaciyalanib rotor asosidagi vtulka qismiga o'rnalgan. Cho'lg’am uchlari po'lat kontakt halqalarga mahkamlangan. - Rotor kontakt halqasi po'lat vtulkaga o'rnatilib va plastmassa izolyacion material bilan izolyaciyalanib rotor asosidagi vtulka qismiga o'rnalgan. Cho'lg’am uchlari po'lat kontakt halqalarga mahkamlangan.
- Sinhron generator podshipnik shiti qovurg’alardan payvandlash usuli bilan tayyorlangan bo'lib o'rtasida gupchak qismi joylashgan. Sinhron generator rotori shu gupchak qismi kapsul ichiga o'rnatilgan ikki qatorli sferik rolikli podshipnik o'rnatilgan.
- Stator cho'lg’ami izolyaciyasining hizmat muddati 1,2 mln. km qilib belgilangan. Sinhron generator avariyaviy ish rejimida aylanishlar sonini 1150 ayl/daqiqagacha etkazishi mumkin. Ushbu generatorlarning hizmat muddati 25 yil.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO'YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO'YXATI
|
bet | 8/8 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 186,29 Kb. | | #101536 |
Bog'liq nutq,ko\'nikma va malakalarni nazorat qilishFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO'YXATI
Rabinovich F.M. Chet tili darslarida nazorat//Maktabda chet tili. M., 1987.
Minyar-Beloruchev R.K. Chet tillarni o'qitishda nazorat nazariyasi savollari//Maktabda chet tili. M., 1984. 6-son 64-67-betlar.
Podlasy I.P. Pedagogika. M.: Ma'rifat, 1996 yil
Xutorskoy A.V. Zamonaviy didaktika. SPb., 2001 yil.
A Gorchev.Yu. Nazorat ob'ektlari, darajalari va usullari//Maktabda chet tili. M., 1984. 6-son 68-72-betlar.
Klychnikova ZI. Chet tilida o'qishni o'rgatishning psixologik asoslari. M., 1983 yil
Bim I. L. Chet tillarini fan sifatida o'qitish metodikasi va maktab darsligi muammolari. M., 1974 yil
Eluxina N.V., Tixomirova E.V. Chet tilida og'zaki norasmiy muloqotni nazorat qilish // Maktabda chet tili. M., 1998. No 2
O'rta maktabda chet tilini o'qitish metodikasining nazariy asoslari / Mirolyubov A. A. M. tahriri, 1981 y.
Denisova L.G., Simkin V.N. Chet tilini o'rganish yakuniy nazorati bo'yicha. M., 1995 yil
Rapoport I.A. Pragmatik testlar: mohiyat, o'ziga xoslik, istiqbol. M., 1985 yil
|
| |
Мавзу: Синхрон генераторлар ишлаш шароити, тузилиши ва афзалликлари - bet 9

|
Мавзу: Синхрон генераторлар ишлаш шароити, тузилиши ва афзалликлари
|
bet | 9/9 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 1,86 Mb. | | #150465 |
Bog'liq ЛЭЖ 6 маъруза СГ (1)Agregat 20 ta cho'lg’amlarning chiqish qismiga ega bo'lib, ulardan 8 tasi (6 ta statorga o'rnatilgan 2ta 3 fazali cho'lg’am chiqish qismi, 2 ta nol chiqish qismi) tortuv generator qismining statoridan chiqib agregatning dizel tomonidagi klemmalar qutisiga o'rnatilgan. , qolgan 12 ta chiqish qismi( 6 ta o'z ehtiyoji uchun generatorning statorida o'rnatilgan 2 ta 3 fazali cho'lg’am chiqish qismi, 2 ta nol chiqish qismi, 4 ta sinhron generator va o'z ehtiyoji uchun generatorning rotorida joylashgan uyg’otish cho'lg’amlarining chiqish qismi) agregatning kontakt halqalari o'rnatilgan tomoniga klemmalar qutisiga joylashtirilgan. - Agregat 20 ta cho'lg’amlarning chiqish qismiga ega bo'lib, ulardan 8 tasi (6 ta statorga o'rnatilgan 2ta 3 fazali cho'lg’am chiqish qismi, 2 ta nol chiqish qismi) tortuv generator qismining statoridan chiqib agregatning dizel tomonidagi klemmalar qutisiga o'rnatilgan. , qolgan 12 ta chiqish qismi( 6 ta o'z ehtiyoji uchun generatorning statorida o'rnatilgan 2 ta 3 fazali cho'lg’am chiqish qismi, 2 ta nol chiqish qismi, 4 ta sinhron generator va o'z ehtiyoji uchun generatorning rotorida joylashgan uyg’otish cho'lg’amlarining chiqish qismi) agregatning kontakt halqalari o'rnatilgan tomoniga klemmalar qutisiga joylashtirilgan.
|
| |
Tortuv agregatlarini vazifasi, ishlash sharoiti va ko'rsatkichlari

|
Tortuv agregatlarini vazifasi, ishlash sharoiti va ko'rsatkichlari
|
bet | 6/9 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 1,86 Mb. | | #150465 |
Bog'liq ЛЭЖ 6 маъруза СГ (1) - 3. Tortuv agregatlarini vazifasi, ishlash sharoiti va ko'rsatkichlari
- Quvvati 2800 kVt va 4200 kVt bo'lgan teplovozlarda tortuv agregatlarni massasini kamaytirish, gabarit o'lchamlarini kichraytirish, mashinalar sonini kamaytirish qurilmalarni joylashuvini engillashtirish maqsadida tortuv agregatlardan foydalanilgan. Tortuv agregati tortuv sinhron generatorni SG va o'z ehtiyoji uchun generator (yordamchi) GSN dan tashkil topgan (5-rasm). Tortuv agregatining tehnik ko'rsatkichlari 2- jadvalda keltirilgan.
- 4. Tortuv agregatlarining tuzilishi
- Tortuv agregatlari himoyalangan ko'rinishda tayyorlangan bo'lib mustaqil majburiy sovutish tizimiga ega. Sinhron tortuv generatori statori tortuv agregatning asosiy qismi hisoblanadi. O'z ehtiyoji uchun generatorni joylashtirish uchun tortuv agregati (GS turdagi sinhron ganeratorlarning staninasiga nisbatan) uzaytirilgan staninaga va oraliq shitga ega.
|
| |
Dastur kodi - Sitrus Mevalari

Limon, sitrus mevalarining bir turi hisoblanadi. Uning o'zi oq rangli va shirin suyakli bo'ladi. Limunlar cho'zilganida ko'p vitaminlar va asidlar bilan bog'liq bo'lib, ularning umumiy talabi katta. Limun suyu ko'p xil shakllarda ishlatilishi mumkin, shuningdek ichimliklar, salatlar, sharbatlar va boshqa ovqatlar uchun ham keng ishlatiladi.
Apelsin
>NARXI:21$/KG
Apelsin, yomg'ir yetishadigan sitrus mevalaridan biridir. Uning o'zi ko'k rangli yoki sariq rangli bo'ladi va ko'p xil tam va shirinlikda bo'ladi. Apelsinlarning o'zi esa vitamin C bilan boyitilgan. Shuning uchun apelsinlar, immunitetni kuchaytirish, samaradorlarni tiklash va yuzaga kelgan yomg'ir va qon qaynagining sifatlarini oshirish uchun ko'p ishlatiladi.
Kiwi
>NARXI:27$/KG
Kiwi, suyakli sitrus mevalaridan biri hisoblanadi. Uning o'zi oq rangli yoki sabzavot rangida bo'ladi. Greyfrutlar shirinlikda bo'ladigan va suyak ichida ko'p asidlar bilan boyitilgan. Ular o'zlarining quyidagi xususiyatlari bilan tanishilgan: o'tish darajasini kamaytirish, yuzaga kelgan yomg'irning samaradorligini oshirish, kalsiyumni yuqoriga ko'tarish va ko'p vitamin C bilan boyitilgan.
Banan
>NARXI:21$/KG
Banan, yomg'ir yetishadigan sitrus mevalaridan biridir. Uning o'zi ko'k rangli yoki sariq rangli bo'ladi va ko'p xil tam va shirinlikda bo'ladi. Bananning o'zi esa vitamin C bilan boyitilgan. Shuning uchun bananlar, immunitetni kuchaytirish, ozish, semirish va albatta Sportchilar uchun foydali hisoblanadi. Ayniqsa BodyBuilderlar sevib iste'mol qiladi
Ananas
NARXI:27$/KG
Ananas, suyakli sitrus mevalaridan biri hisoblanadi. Uning o'zi och sariq rangli yoki sabzavot rangida bo'ladi. Ananaslar shirinlikda bo'ladigan va suyak ichida ko'p asidlar bilan boyitilgan. Ular o'zlarining quyidagi xususiyatlari bilan tanishilgan: o'tish darajasini kamaytirish, insonga o'zgacha tetiklik hamda kun davomida pozitiv kayfiyat tuhfa etadi, Stressni oldini oladi.
Мавзу: Синхрон генераторлар ишлаш шароити, тузилиши ва афзалликлари - bet 2

|
Мавзу: Синхрон генераторлар ишлаш шароити, тузилиши ва афзалликлари
|
bet | 2/9 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 1,86 Mb. | | #150465 |
Bog'liq ЛЭЖ 6 маъруза СГ (1)Sinhron genratorlarda mustaqil o'q bo'yicha sovutish tizimidan foydalanilgan. Sovutuvchi havo tashqaridan olinadi va mahsus filtrlarda tozalanadi. Sovutuvchi havo generatorning dizel bilan ulangan yuritma tomonidan yuqoridan beriladi, rotor va statorni sovutib rotorning kollektor halqalari o'rnatilgan tomonida joylashgan podshipnik shit qismining yon tomonidagi quvurlar orqali tashqariga chiqarib yuboriladi. Sovutuvchi havoning sarfi bosim 0,15 MPa dan ortmagan holda 4,45 m3/daq tashkil etadi. GS - 501A markali sinhron generatorining tehnik ko'rsatkichlari 3.1. -jadvalda ko'rsatilgan. - Sinhron genratorlarda mustaqil o'q bo'yicha sovutish tizimidan foydalanilgan. Sovutuvchi havo tashqaridan olinadi va mahsus filtrlarda tozalanadi. Sovutuvchi havo generatorning dizel bilan ulangan yuritma tomonidan yuqoridan beriladi, rotor va statorni sovutib rotorning kollektor halqalari o'rnatilgan tomonida joylashgan podshipnik shit qismining yon tomonidagi quvurlar orqali tashqariga chiqarib yuboriladi. Sovutuvchi havoning sarfi bosim 0,15 MPa dan ortmagan holda 4,45 m3/daq tashkil etadi. GS - 501A markali sinhron generatorining tehnik ko'rsatkichlari 3.1. -jadvalda ko'rsatilgan.
Teplovoz seriyasi
|
2ТЭ116, ТEP70
|
Nominal quvvati, kVt
|
2190
|
Uzoq muddatli ish rejimidagi tok , A
|
2350
|
YUqori kuchlanishda, А
|
1330
|
Uzoq muddatli ish rejimida kuchlanish, V
|
290
|
Maksimal kuchlanish, V
|
535
|
Aylanishlar chastotasi ayl/daq
|
1000
|
Sovutish tizimi
|
Majburiy
|
|
|
| |
Мавзу: Синхрон генераторлар ишлаш шароити, тузилиши ва афзалликлари - bet 4

|
Мавзу: Синхрон генераторлар ишлаш шароити, тузилиши ва афзалликлари
|
bet | 4/9 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 1,86 Mb. | | #150465 |
Bog'liq ЛЭЖ 6 маъруза СГ (1)Stator cho’lg’amining izolyaciyasini issiqlikga bardoshlilik sinfi H. Stator cho’lg’ami bir fazasining 200C haroratdagi qarshiligi 0,0011Om ni tashkil qiladi. Sinhron generatorning staninasiga klemmalar qutisi o’rnatilgan bo’lib bu qutiga stator cho’lg’amlaridan 6 ta faza, 2 ta nol, va rotor qutblari cho’lg’amlaridan 2 ta chiqish qismi joylashtirilgan. (3-rasm). - Stator cho’lg’amining izolyaciyasini issiqlikga bardoshlilik sinfi H. Stator cho’lg’ami bir fazasining 200C haroratdagi qarshiligi 0,0011Om ni tashkil qiladi. Sinhron generatorning staninasiga klemmalar qutisi o’rnatilgan bo’lib bu qutiga stator cho’lg’amlaridan 6 ta faza, 2 ta nol, va rotor qutblari cho’lg’amlaridan 2 ta chiqish qismi joylashtirilgan. (3-rasm).
3-rasm. GS-501A generatorining cho’lg’amlarini ulanish shemasi.
н, к va Н1, Н2 – rotor qutbi g’altagi va rotor cho’lg’amining kirish va chiqish qismi; 1C1,1C2, 1C3 va 2C1, 2C2, 2C3 – statorning yulduzcha qilib ulangan faza cho’lg’amlarini chiqish qismi; 10, 20 - statorning yulduzcha qilib ulangan cho’lg’amlarini nol chiqish qismi;
Sinhron generator rotor qismi. Sinhron generator rotorini korpusi avval ko'rib chiqgan tortuv generatorlarining yakor qismi kabi ichi bo'sh qilib tayyorlangan (4-rasm). - Sinhron generator rotor qismi. Sinhron generator rotorini korpusi avval ko'rib chiqgan tortuv generatorlarining yakor qismi kabi ichi bo'sh qilib tayyorlangan (4-rasm).
- Ichi bo'sh silindrning bir tomoniga dizelga ulash uchun mahsus flyanec, ikkinchi tomoniga generatorning qisqartirilgan valini o'rnatish uchun vtulka qismi payvandlab tayyorlangan bu vtulkaga qisqartirilgan val joylashtirilib yahlit rotor korpusi hosil qilingan. Korpusga po'lat listlardan shtamplanib tayyorlangan halqalar induktor qismi o’rnatilgan va siquvchi shaybalar va shpilkalar bilan tortilib mahkamlangan. Bu induktorda qutblarni joylashtirish uchun mahsus o'yiqlar shtamplab ochilgan. Rotor qutbi shtamplangan elektrotehnik 1,4 mm qalinlikdagi 08KP markali listlardan tayyorlangan bo'lib yig’ish oldidan laklanib quritilgan. Tayyor qutb listlari shpilkalarga yig’ilib gaykalar bilan qotirilgan.
|
| |
Yo'qotmasdan siqish - Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini...

|
Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini akslantirgan savollar banki
|
bet | 8/14 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 2,38 Mb. | | #139936 |
Bog'liq TopYo'qotmasdan siqish: Kodlash usullari (Run Length Encoding) oddiy va minimal ma'lumotlar hajmini kamaytirish imkonini beradi. Ma'lumotni yo'qotmasdan siqish siqilgan ma'lumotlardan aniq asl ma'lumotlarni tiklash uchun algoritmlardan foydalanadi.
Yo'qotilgan siqilish: Yo'qotilgan ma'lumotlarni siqishda siqilgan ma'lumotlar asl ma'lumotlardan farq qilishi mumkin, ammo ulardan ma'lumot olish uchun etarlicha foydalidir. Misol uchun, JPEG tasvir formati yo'qolgan siqilishdir, lekin biz asl tasvirga ekvivalent ma'noni topishimiz mumkin. Discrete Wavelet transform texnikasi PCA (asosiy komponent tahlili) kabi usullar bu siqilishga misoldir.
43
|
Chiziqli regressiyaning ma’lumotlarning intellektual tahlili masalalaridagi o’rni.
|
|
Chiziqli regressiya maqsadli (bog'liq) o'zgaruvchi va bir yoki bir nechta mustaqil o'zgaruvchilar o'rtasidagi munosabatlarni eng yaxshi mos keladigan to'g'ri chiziq yordamida shakllantiradi.
Nomidan ko'rinib turibdiki, maqsadli o'zgaruvchi va bir yoki bir nechta mustaqil o'zgaruvchilar o'rtasida to'g'ri chiziq qurish orqali ma'lumotlarni qidirishda chiziqli regressiya .
Bu tenglama bilan ifodalanadi:
Y = a + b*X + e ,
Bu erda a - kesishma, b - regressiya chizig'ining qiyaligi va e - xato. X va Y mos ravishda bashorat qiluvchi va maqsadli o'zgaruvchilardir. Agar X bir nechta o'zgaruvchilardan (yoki xususiyatlardan) iborat bo'lsa, u ko'p chiziqli regressiya deb ataladi.
Eng mos chiziqqa eng kichik kvadrat usuli yordamida erishiladi. Bu usul ma'lumotlar nuqtalarining har biridan regressiya chizig'igacha bo'lgan og'ishlar kvadratlari yig'indisini minimallashtiradi. Bu erda salbiy va ijobiy masofalar bekor qilinmaydi, chunki barcha og'ishlar kvadratga teng.
Ma'lumotlar qazib olishda chiziqli regressiya ostida oddiy regressiya va ko'p regressiya deb nomlangan bo'linmalar ham mavjud . Oddiy chiziqli regressiya - bu yagona bashorat qiluvchi o'zgaruvchi ma'lum bo'lgan joyda. Biroq, ko'pgina real vaziyatlarda, bashorat qiluvchi o'zgaruvchilar soni birdan ortiq bo'ladi, shuning uchun bir nechta Regression ma'lumotlarni yig'ish oddiydan ko'ra ko'proq qo'llaniladi.
|
44
|
Mashinani o’qitish tushunchasiga ma’lumotlarning intellektual tahlili orqali tariflab bering.
|
|
Mashinani o'rganish - bu sun'iy intellektning kichik sohasi bo'lib, u keng ma'noda mashinaning aqlli inson xatti-harakatlariga taqlid qilish qobiliyati sifatida tavsiflanadi. Sun'iy intellekt tizimlari murakkab vazifalarni odamlarning muammolarni hal qilish usuliga o'xshash tarzda bajarish uchun ishlatiladi.
Undan tashqari Mashinani o’rganishni quyidagi tarifini ham ko’rishimiz mumkin
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini akslantirgan savollar banki
|
Maʼlumotlar intellectual tahlili nimaga kerak

|
Maʼlumotlar intellectual tahlili nimaga kerak
|
bet | 3/14 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 2,38 Mb. | | #139936 |
Bog'liq TopMaʼlumotlar intellectual tahlili nimaga kerak
•Ma'lumotlarning keskin o'sib borishi:terabaytdan petabaytgacha
–Ma'lumotlarni yig'ish va ma'lumotlarning paydo bo’lishi
–Avtomatlashtirilgan ma'lumotlarni yig'ish vositalari, ma'lumotlar bazasi tizimlari, Web ma’lumotlar,…
•Katta ma'lumotlarning asosiy manbalari:
–Biznes: Internet, electron tijorat, tranzaktsiyalar, aksiyalar,...
–Fan:bioinformatika,...
–Jamiyat: yangiliklar, raqamli kameralar, YouTube
Ma’lumotlar bazasi texnologiyasi
•Ma’lumotlar bazasi (Database) – bu ma'lum bir qoidalar asosida tashkil etilgan va kompyuter xotirasida saqlanadigan, ma'lum bir obyektning (axborot tizimining) hozirgi holatini tavsiflovchi va foydalanuvchilarning axborot ehtiyojlarini qondirish uchun foydalaniladigan ma'lumotlar to'plamidir.
•1990 - yillar: ma'lumotlarning intellectual tahlili, ma'lumotlarni saqlash, multimedia ma'lumotlar bazalari va veb-ma'lumotlar bazalari
•2000 - yillar:
–oqimli ma'lumotlarni boshqarish va ajratib olish
–ma'lumotlarni intellektual tahlil qilish va uning qo'llanilishi
–Web texnologiyasi (XML, ma'lumotlar integratsiyasi) va global axborot tizimlari.
25
|
Bilimlar bazasi nima va uning intellektual tahlilidagi o‘rni.
|
|
Bilimlar bazasi (Knowledge base)
Bilimlar bazasi (Knowledgebase) - ma'lum bir sohadagi inson tajribasi va bilimlari haqida ma'lumotlarni o'z ichiga olgan ma'lumotlar bazasidir. Boshqacha qilib aytganda, kirish va chiqish ma'lumotlari o'rtasidagi munosabatlarni o'rnatadigan qonuniyatlar to'plami.
Maʼlumotlarning intellectual tahlili nima?
•Ma'lumotni intelktual tahlili (ma'lumotlardan bilimlarni ajratib olish):
–Katta hajmdagi ma'lumotlardan qiziqarli (yashirin, ilgari noma'lum va potentsial foydali) xususiyatlarni yoki bilimlarni ajratib olish.
•Ma'lumotlarni intelktual tahliliga yaqin atamalar:
–Ma'lumotlar bazalarida bilimlarni kashf qilish, bilimlarni olish, ma'lumotlar/xususiyatlarni tahlil qilish, ma'lumotlar arxeologiyasi, ma'lumot yig'ish, biznes razvedkasi va boshqalar.
•E'tibor bering: hamma narsa "ma'lumotlar intellectual tahlil qilish"mi?
–Oddiy qidiruv va so'rovlarni qayta ishlash
–Ekspert tizimlari
|
26
|
Bilimlarni shakllantirish jarayoni bosqichlarini yoritib bering.
|
|
|
|
| |
FAN BO’YIChA TA’LIM TEXNOLOGIYaLARINI IShLAB ChIQIShNING KONTsEPTUAL ASOSLARI

FAN BO’YIChA TA’LIM TEXNOLOGIYaLARINI IShLAB ChIQIShNING KONTsEPTUAL ASOSLARI
Bilim olish jarayoni bilan bog’liq ta’lim sifatini belgilovchi holatlar: darsni yuqori ilmiy-pedagogik darajada tashkil etilishi, muammoli mashg’ulotlar o’tkazish, darslarni savol-javob tarzida qiziqarli tashkil qilish, ilg’or pedagogik texnologiyalardan va multimedia qo’llanmalardan foydalanish, tinglovchilarni mustaqil fikrlashga undaydigan, o’ylantiradigan muammolarni ular oldiga qo’yish, talabchanlik, tinglovchilar bilan individual ishlash, ijodkorlikka yo’naltirish, erkin muloqotga kirishishga, ilmiy izlanishga jalb qilish va boshqa tadbirlar ta’lim ustuvorligini ta’minlaydi. Ta’lim samaradorligini orttirishda fanlar bo’yicha ta’lim texnologiyasini ishlab chiqishning kontseptsiyasi aniq belgilanish va unga amal qilishi ijobiy natija beradi. Fanni o’qitishning maqsadi va ta’lim berish texnologiyasini loyihalashtirishdagi asosiy kontseptual yondashuvlar quyidagilardan iborat.
Fanning maqsadi. Turkiy xalqlar adabiyoti taraqqiyoti va shakllanish bosqichlari, adiblarning Turkiy xalqlar adabiyotiga qo’shgan hissalari va talabalar ma’naviyatini shakllantirishdagi ahamiyati hamda ushbu asarlarni tahlillab, adiblarning hayoti bilan tanishtirish, ularni o’rganish asnosida talabalarda milliy iftixor tuyg’usini shakllantirish.
Fanni o’qitishning vazifalari. Mazkur fanni ta’limning zamonaviy talablari darajasida o’rganish, talabalarni o’zbek adabiyotining, xususan, Turkiy xalqlar adabiyotining o’ziga xos tomonlari bilan tanishtirish va ularning intellektual salohiyati va ma’naviyatini o’stirish.
Shaxsga yo’naltirilgan ta’lim. O’z mohiyatiga ko’ra ta’lim jarayonining barcha ishtirokchilarini to’laqonli rivojlanishlarini ko’zda tutadi. Bu esa ta’limni loyihalashtirilayotganda, albatta, ma’lum bir ta’lim oluvchining shaxsini emas, avvalo, kelgusidagi mutaxassislik faoliyati bilan bog’liq o’qish maqsadlaridan kelib chiqqan holda yondoshishga e’tibor qaratishni amalga oshiradi. Har bir talabaning shaxs sifatida kasbiy takomillashuvini ta’minlaydi. Ta’limning markaziga bilim oluvchi qo’yiladi.
|
Asosiy adabiyotlar - Жалолидин Румий

|
Жалолидин РумийBog'liq portal.guldu.uz-JAHON VA TURKIY XALQLAR ADABIYOTI o’quv-uslubiy majmuaAsosiy adabiyotlar:
A. Alimbekov. Turk adabiyoti tarixi. -T.: 2005 y, 8-9 bet.
XX asr Turk nasri taraqqiyoti. Ma’ruzalar matni. -T.: 2001 y. 3-4 b.
2-mavzu: Jaloliddin Rumiy
№
|
Bajariladigan ish mazmuni
|
Amalga oshiruvchi mas’ul
|
Daqiqa
|
1
|
2
|
3
|
4
|
1-bosqich
|
Dars maqsadi: Yirik alloma Jaloliddin Rumiy hayoti va faoliyati to’g’risida talabalarda tasavvur va tushuncha hosil qilish.
Identiv o’quv maqsadlari:
1. Rumiyning yoshlik yillari va ilm olishi to’g’risida so’zlaydi.
2. Insoniyatning ma’naviy kamolotga etishuvida Rumiyning ijodi katta ekanligini izohlaydi.
3. Jaloliddin Rumiyning umumbashariy g’oyalarini tushuntiradi.
|
O’qituvchi
Talaba
|
|
2-bosqich
|
Asosiy tushunchalar: Sulton ul-ulamo,
masnaviyi, ma’naviy, shamsul haqoyiq, devon, kabr.
Dars shakli: ma’ruza.
Vositalar: kompyuter, proektsiya, taqdimot,
tarqatma materiallar.
Metod va usullar: aqliy hujum, amaliy topshiriq, klaster, taqdimot.
|
O’qituvchi
Talaba
|
25 daqiqa
|
3-bosqich
|
Guruhda ishlash
Kuzatuv, natijani aniqlash.
|
O’qituvchi
Talaba
|
30 daqiqa
|
4-bosqich
|
Mustahkamlash va baholash uchun savollar:
1. Rumiylar oilasining Balxdan chiqib ketishlariga nima sabab bo’ldi?
2. Sharqning Rumiydan so’ng yashab o’tgan deyarli barcha buyuk shoirlari nima uchun uni o’ziga ustoz deb bilganlar?.
3. Rumiy o’zining «Masnaviy ma’naviysi»da qanday ta’limotni bayon qilgan?
4. «Masnaviy ma’naviy» ning bosh g’oyasi nima?
|
O’qituvchi-
Talaba
O’qituvchi-
Talaba
|
15 daqiqa
|
5-bosqich
|
Umumiy yakuniy xulosalar chiqarish:
Maqsad va vazifalar bajarilganligini tahlil qilinadi, kerakli maslahatlar beriladi, mustaqil ish topshiriqlari tarqatiladi, xulosalar chiqariladi.
|
O’qituvchi
|
10 daqiqa
|
|
| |
Mashinani o'rganish - Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini...

|
Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini akslantirgan savollar banki
|
bet | 9/14 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 2,38 Mb. | | #139936 |
Bog'liq TopMashinani o'rganish ( ML ) - bu "o'rganadigan", ya'ni ba'zi vazifalar to'plamida ishlashni yaxshilash uchun ma'lumotlardan foydalanadigan usullarni tushunish va qurishga bag'ishlangan tadqiqot sohasi. bir qismi sifatida ko'riladi .
Mashinani o'rganish algoritmlari aniq dasturlashtirilmagan holda bashorat qilish yoki qaror qabul qilish uchun o'quv ma'lumotlari deb nomlanuvchi namunaviy ma'lumotlarga asoslangan modelni yaratadi. [2] Mashinani o'rganish algoritmlari tibbiyot, elektron pochtani filtrlash , nutqni aniqlash , qishloq xo'jaligi va kompyuterni ko'rish kabi turli xil ilovalarda qo'llaniladi, bu erda kerakli vazifalarni bajarish uchun odatiy algoritmlarni ishlab chiqish qiyin yoki mumkin emas.
45
|
Mashinani o’qitish jarayoni bosqichlarini yoritib bering.
|
|
|
46
|
Mashinani o’qitishning necha xil usuli mavjud va ular qaysilar?
|
|
|
47
|
O‘qituvchili o‘qitish (Supervised learning) usulini kengroq yoritib bering.
|
|
|
48
|
O‘qituvchisiz o‘qitish (Unsupervised learning) usulini kengroq yoritib bering.
|
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini akslantirgan savollar banki
|
Atributlar
•Atribut ( - Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini...

|
Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini akslantirgan savollar banki
|
bet | 5/14 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 2,38 Mb. | | #139936 |
Bog'liq TopAtributlar
•Atribut (yoki o'lchamlar, xususiyatlar, o'zgaruvchilar): ma'lumotlar obyektining xususiyatini ifodalovchi ma'lumotlar maydoni.
–Masalan, mijoz _ID, ismi, manzili
•Turlari:
–Nominal
–Ikkilik(binar)
–Raqamli: miqdoriy
•Intervalli masshtabli
•Nisbiylik
Atribut turlari
•Nominal: toifalar, davlatlar yoki "narsalar nomlari"
–Soch rangi = { qora, sarg'ish, jigarrang, kulrang, qizil, oq}
–oilaviy ahvoli, kasbi, ID raqamlari, pochta indekslari
•Ikkilik
–Faqat 2 ta holatga ega nominal atribut (0 va 1)
–Simmetrik ikkilik : ikkala natija ham bir xil darajada bo’lishi muhimdir
•masalan, qaysi jinsga tegishliligi
–Asimmetrik ikkilik : natijalar bir xil darajada muhim emas.
•masalan, tibbiy test (ijobiy va salbiy)
•Konventsiya: eng muhim natijaga 1qiymatni belgilash (masalan, OIV musbat)
•Tartiblangan qiymatlar
–Qiymatlarning mazmunli tartibi bor, lekin ketma-ket qiymatlar orasidagi kattalik noma'lum.
–Hajmi = { kichik, o'rta, katta } , darajalar, armiyada mavjud darajalar
Raqamli atribut turlari
•Miqdor (butun yoki haqiqiy qiymat)
•Interval
•Teng o'lchamdagi birliklar shkalasida o'lchanadi
•Qiymatlar ma’lum tartibga ega
–Masalan, C ˚ yoki F ˚ dagi harorat , kalendar sanalari
•Nisbat
•O'ziga xos nol nuqtasimavjud
•Qiymatlar haqida o'lchov birligidan kattaroq kattalik tartibi sifatida qarash mumkin (10 K ˚ 5 K ˚ dan ikki baravar yuqori ).
–masalan, harorat Kelvinda, uzunlik, hisoblar, pul miqdori
30
|
Ma’lumotlarning intellektual tahlilida nima uchun ma'lumotlarga dastlabki ishlov beriladi?
|
|
Ma'lumotlar sifati bo'yicha amallar: ko'p o'lchovli ifodalash
– Aniqlik: to'g'ri yoki noto'g'ri, aniq yoki yo'q
– To'liqlik: yozib olinmagan, mavjud emas, ...
– Mustahkamlik: ba'zilari o'zgartirilgan, ammo ba'zilari o'zgarmagan, osilgan, ...
– Vaqtga bog’liqlik: o'z vaqtida yangilanadimi? – Ishonchlilik: ma'lumotlar qanchalik ishonchli?
– Tushunarlilik darajasi : ma'lumotlarni qanchalik oson tushunish mumkin?
|
31
|
Ma'lumotlarga dastlabki ishlov berishning asosiy vazifalarini misollar yordamida yoritib bering.
|
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini akslantirgan savollar banki
|
A'zolarga kirish o'zgartirish moslamalari

|
A'zolarga kirish o'zgartirish moslamalari
|
bet | 3/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 420,3 Kb. | | #238396 |
Bog'liq wX0MWg8B7jqBEXv8oBrO190XYUjvyNSa A'zolarga kirish o'zgartirish moslamalari
Modifikatorlarga qarab kirish darajalari haqida quyidagi belgilarga qarang.
◆ Shaxsiy (-)
◆ Ommaviy (+)
◆ Himoyalangan (#)
◆ Paket (~)
◆ Statik (tagi chizilgan)
◆ Olingan (/)
Hatti-harakatlar diagrammasi.
UML (Yagona Modelizatsiya Tilida) hatti-harakatlar chizmasi, obyektlar orasidagi ta'sir-kuchlarni va jarayonlar ketishini ko'rsatadigan bir UML chizmasidir. Ushbu chizma, umumiy tashkilotdagi jarayonlarni, funktsiyalarni va holatlarni modellelash uchun qo'llaniladi.
Hatti-harakatlar chizmasi, tizimdagi turli obyektlarning birbir bilan xabar almashishini tasvirlash uchun o'ziga xos belgilaridan iborat. Ushbu chizma, tizimdagi turli obyektlarning qanday bir-biriga aloqada bo'ldiqlarini va ma'lumot yoki nazorat oqimining qanday amalga oshirildiğini ko'rsatadi.
Hatti-harakatlar chizmasida asosan quyidagi elementlar mavjud:
- Obyekt: Tizimdagi turli obyektlarni tasvirlaydi. Obyektlar odatda nomlari bilan birga to'g'rida chizilgan doirachali to'rtburchaklar yordamida ko'rsatiladi.
- Xabarlar: Obyekt o'rtasidagi kommunikatsiyani tasvirlaydi. Obyekt, boshqa obyekta xabar yuborib, uni bir amal bajarishini yoki qiymat qaytarishini so'rayishi mumkin. Xabarlar odatda chiziqli strelkalar orqali ko'rsatiladi.
- Amal ketishi: Obyekt o'rtasidagi xabar almashishini va amal tartibini ko'rsatadi. Amallar, obyektlarning bir-biriga xabar jo'natish tartibini va bu xabarlarning qanday amalga oshirilishi ko'rsatiladi.
Hatti-harakatlar chizmalari, tizimni tahlil qilish va dizayn qilishda ishlatiladi. Ushbu chizmalar, tizimdagi jarayonlarni tushuntirish, xatolarini topish va optimallashtirish uchun foydali yo'l taklif qiladi.
Quyida kasalxonada ro`yxatdan o`tish tizimining Hatti-harakatlar diagrammasi va bajarilish bosqichlari keltrilib o`tilgan.
Jarayon quyidagi bosqichlardan iborat:
-Kasalxona, ro'yxatga so'rov yuboradi.
-Hodim, kelgan so'rovni qabul qilib, hodim ma'lumotlarini tekshiradi.
-Ro'yxat, hodim ma'lumotlarini tekshiradi va ro'yxat ma'lumotlarini kiritishni talab qiladi.
-Ro'yxatni saqlash va hisoblash bo'limi, ro'yxat ma'lumotlarini qabul qilib, ma'lumotlar bazasida saqlab, hisoblashni amalga oshiradi.
-Oxirgi qadam sifatida, xabar chiqarish bo'limi, ro'yxatni muvaffaqiyatli o'tish haqida xabarni chiqaradi.
Ushbu misol, kasalxonada ro'yxatdan o'tish tizimining asosiy jarayonini tasvirlayadi. Hatti-harakatlar chizmasi, turli obyektlar orasidagi aloqani va jarayon tartibini tushuntirish uchun foydali bir vositadir.
|
| |
Kasalxonada ro`yxatdan o`tish axborot tizimi ma’lumotlar bazasi uchun dasturiy interfeys yaratish jarayonlari

|
Kasalxonada ro`yxatdan o`tish axborot tizimi ma’lumotlar bazasi uchun dasturiy interfeys yaratish jarayonlari
|
bet | 4/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 420,3 Kb. | | #238396 |
Bog'liq wX0MWg8B7jqBEXv8oBrO190XYUjvyNSaKasalxonada ro`yxatdan o`tish axborot tizimi ma’lumotlar bazasi uchun dasturiy interfeys yaratish jarayonlari.
Ma‘lumotlar bazasi qaytarilmaydigan ma‘lumotlarning yaxlitlangan jamlamasi sanaladi. Uning asosida mazkur sohaning barcha masalalari hal etiladi. Ma‘lumotlar bazasida ko’p qirrali kirish va aynan bir xil ma‘lumotlardan turli mijozlar foydalanish imkoni mavjud. Tashkil etiladigan Ma‘lumotlar bazasi to’zilmasi predmet sohasi ma‘lumotlarining axborot-mantiqiy modelini aks ettirishi lozim. Ma‘lumotlar bazasidagi mantiqiy o’zaro bog’liqlik ma‘lumotlar modeli namunasiga muvofiq tashkil etiladi.
Bazaning MySQL ma’lumotlar bazasida ko’rinishi:
-- Ma'lumotlar bazasini yaratish
CREATE DATABASE Kasalxona;
-- Ma'lumotlar bazasini ishlatish
USE Kasalxona;
-- Bemorlar jadvalini yaratish
CREATE TABLE Bemorlar (
id INT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT,
ism VARCHAR(100),
yosh INT,
jins VARCHAR(10),
manzil VARCHAR(255),
telefon VARCHAR(20)
);
-- Ro'yhatlar jadvalini yaratish
CREATE TABLE Royhatlar (
id INT PRIMARY KEY AUTO_INCREMENT,
bemor_id INT,
sana TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP,
FOREIGN KEY (bemor_id) REFERENCES Bemorlar(id)
);
1.Vrach
INSERT INTO Vrach (id, ism, lavozim, bo'lim) VALUES (1, 'John Doe', 'Terapist', 'Ichki kasalliklar');
INSERT INTO Vrach (id, ism, lavozim, bo'lim) VALUES (2, 'Jane Smith', 'Kardiolog', 'Yurak kasalliklari');
2.Bemor
INSERT INTO Bemor (id, ism, yosh, jins, manzil) VALUES (1, 'Ali Navoiy', 35, 'Erkak', 'Toshkent');
INSERT INTO Bemor (id, ism, yosh, jins, manzil) VALUES (2, 'Nargiza Rahimova', 28, 'Ayol', 'Samarqand');
3.Stasionar
INSERT INTO Stasionar (id, bemor_id, vrach_id, tarix, holat) VALUES (1, 1, 1, '2024-05-01', 'Yaxshi');
INSERT INTO Stasionar (id, bemor_id, vrach_id, tarix, holat) VALUES (2, 2, 2, '2024-05-02', 'Yomon');
4. Xonalar
INSERT INTO Xonalar (id, nom, holati) VALUES (1, '101', 'Bos');
INSERT INTO Xonalar (id, nom, holati) VALUES (2, '201', 'Band');
5. Sug`urta
INSERT INTO Sugurta (id, bemor_id, shirkat, summa) VALUES (1, 1, 'Turon', 5000000);
INSERT INTO Sugurta (id, bemor_id, shirkat, summa) VALUES (2, 2, 'UzAgrosug'urta', 3000000);
6. Tashxis
INSERT INTO Tashxis (id, bemor_id, vrach_id, natija) VALUES (1, 1, 1, 'Ichki kasallik');
INSERT INTO Tashxis (id, bemor_id, vrach_id, natija) VALUES (2, 2, 2, 'Yurak kasalligi');
Ushbu misolda Vrach, Bemor, Stasionar, Xonalar, Sug'urta va Tashxis jadvallari bilan bog'liq maydonlarni to'ldirish uchun INSERT INTO buyruqlari ishlatilgan. Har bir qator jadvaldagi ma'lum bir yozuvni (qatorni) ma'lumotlari bilan birga kiritish mumkin. Ma'lumotlar tugagandan so'ng, siz boshqa so'rovlarni yoki amallarni bajara olishingiz mumkin.
|
| |
Infologik model - Sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti intellektual tizimlar va kompyuter texnologiyalari...

|
Sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti intellektual tizimlar va kompyuter texnologiyalari fakulteti
|
bet | 2/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 420,3 Kb. | | #238396 |
Bog'liq wX0MWg8B7jqBEXv8oBrO190XYUjvyNSaInfologik model.
BU model asosida ma`lumotlar ba`zasini qurishdan oldin uning modelini tuzib olamiz. Bunda ajratilgan sinflarga tegishli atributlarni yozib chiqamiz. Masalan, “Kasalxona ro`yxatdan o`tish tizimini avtomatlashtirish” mavzusi bo`yicha quyidagi modelni ko`rib chiqamiz:
Sinf diagrammasi
Bu eng tez-tez ishlatiladigan UML diagrammasi pastki toifasidir. Barcha ob'ektga yo'naltirilgan dasturiy ta'minot tizimlarining asosiy toshi sinf diagrammasi hisoblanadi. Tizimning sinflari va atributlariga qarab, foydalanuvchilar uning statik tuzilishini tasavvur qilishlari va uning sinflari bir-biri bilan qanday bog'liqligini aniqlashlari mumkin.
UML sinf diagrammasi ob'ektga yo'naltirilgan tizimlarni qurish va vizualizatsiya qilish uchun ishlatiladigan vizual belgi. Yagona modellashtirish tili ostidagi sinf diagrammasi tizimning tuzilishini tavsiflash uchun tizim xususiyatlarini, sinflarini, operatsiyalarini va ob'ektlar o'rtasidagi munosabatlarni ko'rsatadigan statik tuzilish diagrammasi. Yagona modellashtirish tili (UML) yordamida tizimlarni qandaydir tarzda modellashtirishingiz mumkin. UML ning eng mashhur turlaridan biri bu sinf diagrammasi. U dasturiy ta'minot muhandislari orasida dasturiy ta'minot arxitekturasini hujjatlashtirish uchun ishlatiladi. Sinf diagrammalari strukturaviy diagrammalar shaklidir, chunki ular modellashtirilgan tizimga nima kiritilishi kerakligini aniqlaydi.
Sinf diagrammalari yoki UML bo'yicha qanchalik tajribali bo'lishingizdan qat'i nazar, bizning UML dasturiy ta'minotimiz ulardan foydalanish oson bo'lishi uchun yaratilgan. Ob'ektga yo'naltirilgan dasturlash usulini tushuntirish uchun standartlashtirilgan UML modeli ham ishlab chiqilgan. Sinf diagrammalari UML ning asosidir, chunki har bir sinf ob'ektlarning qurilish blokidir. Sinf diagrammasining ko'plab elementlari dasturlashtiriladigan haqiqiy sinflarni, asosiy ob'ektlarni yoki sinflar va ob'ektlar o'rtasidagi munosabatlarni ifodalashi mumkin.
|
| |