Faoliyat Printsipi - Bajardi: A. Maxmudov Qabul qildi: R. U. Elmurodov Guliston -2023 y. Mundarija

|
Bajardi: A. Maxmudov Qabul qildi: R. U. Elmurodov Guliston -2023 y. Mundarija
|
bet | 8/10 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 0,55 Mb. | | #105107 |
Bog'liq kursishi20 (2) (3)Faoliyat Printsipi
Lazer masofasi o'lchagichi nishonga lazer urishini chiqaradi. So'ngra zarba nishonni aks ettiradi va yuboruvchi qurilmaga qaytadi (bu holda masofani o'lchash uchun lazer o'lchagich). Ushbu&"parvoz vaqti GG"; printsipi lazer nuri Yer atmosferasi bo'ylab doimiy tezlikda harakatlanishiga asoslanadi.Hisoblagich ichida oddiy kompyuter nishonga yetadigan masofani tezda hisoblab chiqadi.Masofani hisoblashning bu usuli Yerdan Oygacha bo'lgan masofani bir necha santimetr ichida o'lchashga qodir.Masofaviy lazer o'lchagichlari "masofani aniqlovchi" yoki "lazerli masofani aniqlovchi" deb ham nomlanishi mumkin.
Masofani Hisoblash
Hisoblagich va nishon orasidagi masofa D=ct / 2 bilan berilgan, bu erda c yorug'lik tezligiga, t esa metr va nishon o'rtasida aylanib o'tish vaqtiga teng. Pulsning harakatlanish tezligi va uning diqqat markazini hisobga olgan holda, bu taxminiy hisoblash oyoq yoki mil masofalarga nisbatan juda aniq, ammo ancha yaqin yoki uzoqroq masofalarda aniqlikni yo'qotadi.
Lazerlar yo'naltirilgan, zich nurli nurlar, odatda bitta chastotali. Ular masofani o'lchash uchun juda foydalidir, chunki ular atmosfera bo'ylab doimiy tezlikda harakat qilishadi va divergentsiyadan oldin (yorug'lik nurining zaiflashishi va tarqalishi) hisoblagich samaradorligini pasaytiradi. Lazer nuri oq nur kabi tarqalish ehtimoli ham kam, ya'ni lazer nuri intensivligini yo'qotmasdan ancha uzoq masofani bosib o'tishi mumkin. Oddiy oq yorug'lik bilan taqqoslaganda, lazer zarbasi nishonga aks etganda asl intensivligining katta qismini saqlaydi, bu ob'ektga masofani hisoblashda juda muhimdir.
Masofani lazer o'lchagichning aniqligi yuboruvchi qurilmaga qaytib kelgan asl impulsga bog'liq. Lazer nurlari juda tor va yuqori energiyaga ega bo'lishiga qaramay, ular odatdagi, oq nurga ta'sir qiladigan atmosfera buzilishlariga duch keladi. Ushbu atmosfera buzilishlari, ko'kalamzorlashtirish yaqinidagi yoki cho'l sharoitida 1 kilometrdan oshiq uzoqlikdagi ob'ektning masofasini aniq o'qishni qiyinlashtirishi mumkin.Bundan tashqari, turli xil materiallar yorug'likni katta yoki kichik darajalarda aks ettiradi. Yorug'likni yutish yoki tarqatishga moyil bo'lgan material (diffuziya) hisoblash uchun asl lazer impulsini qaytarish ehtimolini pasaytiradi. Maqsad diffuz aks ettirilgan hollarda, "fazani almashtirish usuli" yordamida lazer masofasini o'lchash vositasidan foydalanish kerak.
Optikani qabul qilishIshonchliligini ta'minlash uchun masofaviy lazer o'lchagichlari fon yorug'ligini minimallashtirish usullaridan foydalanadilar. Sensor fon nurining bir qismini aks ettirilgan lazer zarbasi uchun xatoga yo'l qo'yganda, natijada masofani o'qish noto'g'ri bo'lsa, fon yorug'ligi juda ko'p. Masalan, kuchli fon yorug'ligi kutilayotgan Antarktika sharoitida foydalanishga mo'ljallangan lazer masofasi o'lchagichi, fon nuridan imkon qadar ko'proq shovqinlarni oldini olish uchun tor o'tkazuvchanlik filtrlari, bo'linadigan nur chastotalari va juda kichik ìrísí kombinatsiyasidan foydalanadi
3.1-rasm
Lazer o’lchash qurulmas
3.2-rasm
Lazer masofani o'lchash moslamalari va masofani topuvchilar xaritalarni tayyorlashdan tortib sportgacha bo'lgan turli xil turlarga ega. Ular yordamida okean tubi xaritalarini yoki o'simliklardan tozalangan topografik xaritalarni yaratish mumkin. Ular harbiy xizmatda snayperlar yoki artilleriya, razvedka va muhandislik maqsadlariga aniq masofani ta'minlash uchun ishlatiladi. Ob'ektlarning 3D modellarini qurish uchun muhandislar va dizaynerlar masofani o'lchash lazeridan foydalanadilar. Kamondan otuvchilar, ovchilar va golfchilar nishonga masofani hisoblash uchun masofani qidiruvchilarni ish bilan ta'minlaydilar.
|
| |