Reja: Suratlar orqali suhbat o‘tkazish usullari

|
Reja: Suratlar orqali suhbat o‘tkazish usullari
|
Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 23,68 Kb. | | #254734 |
Bog'liq Suratlar orqali suhbat o‘tkazish usullari
Mavzu: Suratlar orqali suhbat o‘tkazish usullari
Reja:
1.Suratlar orqali suhbat o‘tkazish usullari
2. Suratlar bilan o‘tkaziladigan mashg‘ulotlarda bolalarni so‘zlashuv nutqiga (dialogik) o‘rgatish.
URDPI
222-guruh Maktabgacha ta’lim yo’nalishi talabasi
Shahodat Yusupova
1. Suratlar orqali suhbat o‘tkazish usullari. Bolalarni tevarak- atrofdagi narsa va hodisalar, ijtimoiy hayot hodisalari bilan ta- nishtirishda, ular lug‘atini kengaytirishda suratlar muhim ahamiyatga ega. Suratlardan lug‘at ishining barcha vazifalariia hal etishda foy- dalaniladi. Bu mashg‘ulot turida tarbiyachining nutqi, ya’ni uning tu- shuntirishi, yangi so‘zlami aytishi, bolalarga ma’lum bo‘lgan so‘zlar bilan yangi so‘zlaming ma’nosini taqqoslashi va hokazolar asosiy o‘rin egallaydi. Buning natijasida bolalarning lug‘ati boyib boradi, ular suratdagi tasvirlami ko‘rishga va tushunishga o‘rganadilar. Bi- roq tarbiyachi suratdagi tasvirlar haqida gapirib berish jarayonida bolalarga murojaat etadi, ularga ma’lum bolgan so‘ziami faollashtirish usulidan foydalanadi. Tarbiyachi suratlardan bolalar kuzatishi lozim bo‘lmagan obyekt, ya’ni narsa va buyum, hodisalar, hayvonlar qush- lar va o‘simliklar, ayrim tabiat manzaralarining aynan o‘zini ko‘rsata olish imkoni bo‘lmagan hollardagina foydalanadi. Masalan, yowoyi hayvonlar, ulaming belgilari, ayrim uy hayvonlari (sigir buzog‘i bilan, tuya bo‘talog‘i bilan, eshak xo‘tigi bilan va hokazolami), shahar va qishloq hayoti, kishilar faoliyati va hokazolar bilan tanishtirishda suratlardan keng foydalaniladi. Shahar maktabgacha ta’lim muassa- salarining bolalari surat orqali qishloq hayoti bilan tanishganlarida ular dehqonlaming mehnati bilan bog‘liq bo‘lgan xirmon, paxtakor, paxtazor, paxta terish mashinasi, zangori kema, bunker, jo ‘yak, egat kabi scfzlarni bilib oladilar. Qishloq maktabgacha ta’lim muas- sasalaridagi bolalar esa suratlar yordamida shahar hayoti bilan tani- shadilar va bekat, shohko‘cha, chorraha, haykal, yodgorliklar, sve- tofor kabi so‘zlar va ularning ma’nosini bilib oladilar. Shuningdek, suratlardan bolalami sayohatda, sayrda kuzatganlari yuzasidan olgan bilimlarini aniqlash va mustahkamlash maqsadida foydalaniladi. Bolalar hayotda ko‘rgan, ularga tanish bolgan buyumlar, narsa va hodisalami suratda ko‘rib, tez bilib oladilar va tushunadilar, bevosita kuzatish vaqtida aniqlay olmagan, ko‘rish imkoni bo‘lmagan belgi- lami, qismlami bilib oladilar. Masalan, uy hayvonlarini, qushlami, transport vositalarini va boshqalami kuzatganda ko‘p narsalar bolalar uchun noaniq bo‘ladi. Aytaylik, bolalar maqsadli sayrga chiqqanla- rida tovuqlami kuzatadilar. Mana shu kuzatishda bolalar xo‘rozning baqbaqasini, tojini yoki oyoqlaridagi panjalarini, panjalaridagi tir- noqlarini sezmay qolishlari mumkin. Suratda esa bu aniq tasvirlan- gan bo‘lib, bolalar xo‘rozning tashqi tuzilishini tasvirlashganda bu ularning diqqat markazida turadi va pat, toj, baqbaqa, panjalari kabi so‘zlar bilar. lug‘atlari yanada boyiydi. Suratda tasvirlangan narsani to‘g‘ri tushunish fikrlash mas’uli bo‘lib hisoblanadi. Bolalar surat yuzasidan yuri :gan fikrlarini, hosil qilgan tushunchalarini, taassurotlari- ntso‘z vositisida boshqalarga bildiradilar. Suratda tasvirlangan narsa va buyumlarni, hodisalaming nomlarini, ularning belgilarini, sifat va xossalarini >o‘z bilan ifodalaydilar, sayr va sayohatda ko‘rgan narsa- lari bilan taqqoslaydilar, suratdagi tasvirlar haqida gapirib beradilar. «Suratlar ko‘rsatish va ularning mazmunini gapirib berish tarbiyachining bolalarga yaqinlashuvida eng yaxshi vositadir», - deb ko‘rgazmali ishni yuqori baholaydi K.D.Ushinskiy. Suratlami ko'zdan kechirish va u haqda suhbat mashg‘ulotlari har oyda bir marta rejalashtiriladi. Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalar uchun mashg‘ulotlarda foydalaniladigan suratlar maxsus nashr etiladi. Y.G.Baturinaning «Biz o‘ynayapmiz», «Avtobusda ketyapmiz», «Uy quryapmiz» «0‘rtog‘imizga ko‘maklashyapmiz», «Koptokni qutqar- yapmiz», «Chana uchyapmiz» suratlari, O.I.Solovyovaning «Bizning Tanya», «Tanyaning kabutarlari», «Kimning qayiqchasi?», «Yozda» suratlari, S.A. Veretennikovaning «Uy hayvonlari», «Mushuk bolalaribilan», «Quyonlar», «Echki bolalari bilan», «Ot toychog‘i bilan», «Qo‘ylar qo‘zichoqlari bilan», «Tovuqlar» suratlari shular jumlasiga kiradi. Ushbu suratlar bo‘yicha mashg‘ulotda bolalar likopcha, kosa, chinni lagan, qoshiqcha, yeyapti, artyapti, ushlab turibdi, salfetka so‘zlarini bilib olishadi. «Maktabgacha ta’lim muassasalarida ar- cha bayrami», «Bolalar tovuq, jo‘jalami boqishyapti», «Tipratikan- lar», «Quyonlar», «Olmaxonlar», «Tulki», «Bo‘rilar», «Oq ayiqlar», «Arslonlar», «Yo‘lbarslar», «Fillar», «Maymunlar» nomli rasmlari, L.A. Penevskaya, Y.I. Radinaning «Buvimnikiga - mehmonga», «Shar uchdi», «8 Mart bayramiga onamga sovg‘a», «Maktabda», «Ishga», «Shahar ko‘chasi», «Anhorda», «Aziz mehmonlar» nomli suratlari, bulardan tashqari, qishloq maktabgacha ta’lim muassasalari uchun F.F.Sovetkinva V.I.Chistyakovning «Bolalar bog‘chasi», «Oila», «Hov- li>>, «Qishloq ko‘chasi», «Anhorga» nomli suratlari, O.I.Solovyova va О A.Frolovaning «Qadrdon dalalar», «Qishloqda bolalar bog‘chasi», «Qishloq otxonasida», «Qishloq bog'ida» va boshqa suratlar. Bolalar o‘z lug‘atlarini transport turlarini tasvirlovchi suratlami ko‘rib chiqish («Hayajonli uchrashuv» , «Buvimnikiga-mehmonga», «vokzalda» va boshqalar) va u haqdagi suhbat mashg‘ulotlari orqali bcyitib boradilar. Ular bilan tanishish orqali bolalar uchun perron, v.' kzal, relslar, bekat, yo‘lovchilar vagoni, yuk vagoni, pristan, pa- Ittba kabi so‘zlar tushunarli bo‘ladi. Suratlar bo‘yicha o‘tkaziladigan mashg‘ulot tarbiyachidan katta tayyorgarlikni talab etadi. Tarbiyachi surat bo'yicha o‘tkaziiadigan mashg'ulotga tayyorgarlik ko‘rar ekan, u awalo, surat mazmuni bilan yaxshilab tanishib chiqishi kerak. So‘ng suratlami ko‘rib chiqish natijasida bolalar nimalami o‘zlashtirishlari lozimiligini, qaysi yangi so‘zlami esda saqlashlarini va uning mazmunini tushunib olishlarini, suratlami ko‘rib chiqishdagi izchillikni, bolalar diqqatini nimalarga qaratishni va ular yuzasidan beriladigan savollami o‘ziga belgilab qo‘yishi lozim. Savollar qisqa va aniq bo‘lishi, bolalar tajribasiga asoslanishi, ularga fikr yuritishni, boshlang‘ich - oddiy xulosalar chiqara olishni o‘rgatishi kerak. Shuningdek, tarbiyachi suratlar bo‘yicha mashg‘ulotni qanday boshlash va yakunlashni o‘ylab qo‘yishi, mavzu mazmuniga mos she’rlar, topishmoqlar, maqollar, tez aytishlar, kichik hikoyalar ham tanlashi kerak.
2. Suratlar bilan o‘tkaziladigan mashg‘ulotlarda bolalarni so‘zlashuv nutqiga (dialogik) o‘rgatish. Suratni ko‘rish va u haqida suhbat mashg‘ulotining uslubiyoti xuddi kuzatish mashg1 ulotining uslubiyotiga o‘xshashdir.
Tarbiyachi mashg‘ulotdan oldin suratni bolalarga ko‘rsatmasdan, guruh xonasiga olib kiradi va uni doskaga tes- kari tomoni bilan osib qo‘yadi. Bunday qilishdan maqsad bolalardagi ixtiyorsiz diqqatdan mashg‘ulotning boshlanishida foydalanishdir.
Mashg‘ulotni boshlashdan oldin bolalami jonlantirish, yangi surat mazmunini yaxshilab tushunib olishlari uchun qisqagina kirish suh- bati o‘tkazish mumkin,
Masalan: «Mushuk o‘z bolalari bilan” nomli suratni bolalarga ko‘rsatishdan avval tarbiyachi ularga: Kimning uyi- da mushugi bor? Nima uchun. mushuk saqlaysiz?
Uni nimalar bilan boqasiz? U qanday ovoz chiqaradi?
kabi savollar beradi. So‘ngra bolalarga: «Men sizlarga mushuM va uning bolalari tasvirlangan suratni olib keldim, hozir sizlarga ko;‘rsataman, - deb suratning old tomo- nini ilib qo‘yadi va bolalaming uni yaxshilab ko‘rib olishlari uchun 1- 2 daqiqa vaqt beradi. Suratni yaxshilab ko‘rib olishgach, tarbiyachi unda tasvirlanganlar bo< yicha savollaf bera boshlaydi. Savollar bolalaming yosh va shaxrsiy xususiyatlarini, dastur maqsadini hisobga olgan holda beriladi. Chunonchi, ^gar birinchi va ikkinchi kichik guruhlarda ushbu surat bo‘yicha mashg‘ulot o‘tkazilsa, undan maqsad: bolalaming mushuk va uning bolalari haqidagi tasavvurla- rini aniqlash, tashqi ko‘rinishi, harakati, ovqatni qanday yeyishini bilish va lug‘atini faollashtirish bo‘lsa, tarbiyachi bolalarga suratni ko‘rsatib shunday savollar beradi: Suratda nima tasvirlangan? Ona mushuk nima qilyapti? Ona mushuk yonida kim yotibdi? Mushuk qanday miyovlaydi? Ikkinchi kichik guruh bolalariga esa yuqorida- gi savollardan tashqari, yana ushbu savollami ham berish mumkin: Ona mushukning panjalari qanday rangda? Dumi qanday rangda? Mushukning boshida nimalari bor, tumshug‘ida-chi? Kulrang mushukcha nima qilyapti? U nimadan sut ichyapti? U sutni qanday ichyapti? Ip kalavasi bilan o‘ynayotgan mushuk bolasini ko‘rsatib: Bu mushukcha qanday rangda? U panjalari bilan nima o‘ynayapti? ip kalavalari qanday rangda? Katta va maktabga tayyorlov guruhida beri- ladigan savollar esa ancha murakkablashadi. Rasmlami ko‘rib chiqish vaqtida bolalar diqqati ayrim detallarga yo‘naltiriladi: Ona mushuk nimaning ustida yotibdi? Uning yonida uxlab yotgan mushukchaning panjalarida ninasi ko‘rinib turibdi? Polda sochilib yotgan ip kalava- lari qayerda edi? Nima uchun ip kalavalari polda sochilib yotibdi? Sa- vatni kim ag‘darib yubordi? Tarbiyachining savollariga bolalar javob berib bo‘lishgach, surat yuzasidan tarbiyachining o‘zi gapirib beradi: «Mana bu ona mushuk - Mosh. Uning mushukchalari bor. U gilamcha ustida yotib, bolalariga qarayapti. Kulrang mushukchalar tarelkadagi sutni tili bilan chapillatib ichyapti, targ‘il rangdagi mushukcha esa sakrab, savat ichidagi ip kalavalarini ag‘darib yubordi. Ip kalavalari savat ichidan har tomonga sochilib ketdi va targ‘il mushukcha ko‘k rangdagi ip kalavasini chuvalashtirib o‘ynay boshladi. Oq-qora rangli mushukcha esa ona mushukning yonida uxlab yotibdi. Ona mushuk mushukchalariga qarayapti va «xir-xir» qilib xirillayapti». Ushbu mashg‘ulot jarayonida yangi so‘zlar izohlab beriladi, qiyin so‘zlar jo‘r bo‘lib takrorlanadi. Mashg‘ulot topishmoq aytish va uningjavo- bini topish (Kichkina qumg‘on, o‘tirib ko‘zini yumgan), she‘r aytish (Sh. Sa’dullaning «Mushuk» she’rini): Mushugim deydi: miyov, Sichqon doim menga yov! Shuning uchun qo‘ymayman, Qancha yemay to‘ymayman. yoki qisqa hikoya o‘qib berish bilan (Habib Po‘latovning «Mosh hikoyasi» davom ettirilishi mumkin. Tarbiyachi ushbu mashg‘ulotda bolalar lug‘atiga mushukchalar, ip kalavasi, panja, mo‘ylov, ichyapti, chapillatib, chuvalashib, kulrang, sochib yuborilgan, miyov- laydi, xurillaydi va hokazolami kiritadi. Suratlami ko‘zdan kechirish va u haqda suhbat mashg4 ulotining о‘ziga xos xususiyati shundaki, mashg‘ulotda ko‘p o‘rinni hikoya, yangi ma’lumotlar va so‘zlami ma’lum qilish, ulami bolalarga oldindan tanish bolgan tushunchalar bilan taqqoslash egallaydi. Bunday mashg‘ulotlarda bolalarga m’lum bo‘lgan so‘zlami faollashtirish, yangi so‘zlarni mustahkamlash elementlari mavjud. Ba’zan katta va maktabga tayyorlov guruhlari bolalariga mashg‘ulotda rassomlaming reproduksiya suratlarini ko‘rsatishdan ham foydalaniladi; bunday mashg‘ulotlar bolalarga estetik va axloqiy tarbiya berishda muhim vosita bo‘lib hisoblanadi. Undan to‘g‘ri foydalanish natijasida tarbiyachi bolalar lug‘atini sezilarli darajada boyitishi mumkin. Maktabgacha tarbiya pedagogi- kasida va tasviriy faoliyat uslubiyotida maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalar yoshiga mos bo‘lgan suratlar reproduksiyasining ro‘yxatlari ishlab chiqilgan. Mashg‘ulotdan keyin surat bir necha kun guruh xonasida qoldiriladi va bolalar uni yana bir bor diqqat bilan ko‘rib chiqa- dilar. Bolalar lug‘atini faollashtirish, aniqlash va mustahkam- lashda suratlardan keng foydalaniladi. Suratlarning turlari juda xilma-xil. Masalan, predmetli suratlar, voqeaviy suratlar va ho- kazo. Suratlarni ko‘zdan kechirishdagi Iug‘at ishi bevosita kuza- tishdagi lug‘at ishidan ancha farq qiladi. Bolalar suratda buyum- laming tasvirini ko‘radilar va biz bolalarga shu tasvirdagi buyum- larni bilishga, ya’ni ularga ma’lum bo‘lganlari bilan taqqoslashga o‘rgatamiz. Suratdagi tasvimi ko‘rib chiqish va unda nimalar tasvirlanganligini aytish uchun bola ilgari ko':gan, idrok qilgan so‘zni, buyumni esga keltirishi kerak. Suratda t pik obraz berilib, aniq narsalar tasvirlanadi, shuning uchun bola suratdagi tasvimi osonlikcha bilib oladi. Chiroyli surat bolalar dicqatini o‘ziga jalb qiladi va u suratni ko‘rib chiqish bilan birga, ovoz chiqarib, tasvirdagi buyum, hodisa nomini aytadi, unga o‘z munosabatini bildi- radi. Dastlab kichkintoy suratdagi tasvirlarning nomlarini diqqa- tini o‘ziga tortuvchi, o‘ziga yaxshi tanish yoki qiziqarli bo‘lgan narsalarni tartibsiz sanab o‘tadi. Tarbiyachining vazifasi bolalami surat mazmunini idrok qilishga, izchillik bilan ko‘rib chiqishga, asosiy belgilarini ajratib ko‘rsata olishga o‘rgatishdan iboratdir. Suratlarni to‘g‘ri ko‘rib chiqish malakalari ta’lim jarayonida, tarbiyachi rahbarligida shakllanib boradi. U buyum va hodisalarni suratdan darrov tanib olishga, hayotda ko‘rganlari bilan taqqoslashga, tasvirlanganlarni to‘g‘ri asoslashga o'rgatadi va bolalar- ning his-tuyg‘ularini tarbiyalaydi. Suratdagi tasvirlar yuzasidan beriladigan umumiy savollar: Nima tasvirlangan? Yana nima deyish mumkin? bolalarni idrok qilishga o‘rgatmaydi. Suratdagi mazmunni aniq yoritishga yordam beruvchi ancha to‘g‘ri savol bu-
Surat nima haqida? degan savoldir. Tarbiyachi bolalarni sekin- astalik bilan bu savolga javob berishga o‘rgatib boradi. Bunda ushbu usullardan foydalaniladi:
1) o‘zi surat mazmunini qisqacha yoritib beradi;
2) markazdagi buyumni ko‘rsatkich tayoqcha bilan ko'rsatadi va shu vaqtning o‘zida: «Bu nima, bu kirn? deb so‘raydi, ya’ni birinchi savol aniq jaranglaydi;
3) surat kompozitsiyasi haqida beriladigan savol tuzi- lishiga diqqatini yo‘naltiradi: «Ona mushuk qayerda yotibdi va u kim- larga qarayapti?». Katta guruh bolalariga suratga nom o‘ylab topishni faqat mashg‘ulot oxirida emas, balki mashg‘ulotning boshida ham tak- lif etadi. Suratlami ko‘rib chiqish va u haada suhbat mashg‘uloti umu- miy faol didaktik prinsiplarga bo‘ysunadi. bu haqda bevosita kuzatish mashg‘ulotlari haqida fikr yuritilganda yoritib o‘tilgan suratni bolalarga ko‘rsatishdan awal diqqatlari to‘planadi, tasvimi ko‘rib chiqishlari uchun vaqt beriladi, so‘ngra tarbiyachi rahbarligida suratdagi tasvir- lardan biri ko‘rib chiqiladi. Bu jarayonda ular o‘rtasidagi mazmunli bog‘liqlik aniqlanadi. Bu mashg‘ulotda lug‘at ishining asosiy usuli savoldir. Bunda turli shakldagi savollardar- foydalaniladi:
1. Suratning umumiy mazmunini aniqlash uchun - Surat nima haqida? Uni biz qanday ataymiz? 2. Buyumlami tasvirlash uchun - Nima?, Qanday?, Qayerda?, Nima qilyapti?, Nimaga o‘xshaydi? 3. Suratning tarkibiy qismlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqliklami aniqlash uchun - Nega?, Nima uchun?, Nimaga?,-Kimniki?, Ni- masi bilan o‘xshash? 4. Suratda tasvirlanganlardan chetga chiqish uchun - Keyin nima bo‘ladi? Bungacha nima boigan edi? Buni sen qanday topding? 5. Surat mazmuniga yaqin bo‘lgan, bolalar shaxsiy tajribasiga oid savollar - Senda shunday o‘yinchoq bormi, yaqinda bizning gu- ruhimizga kim keldi? Biz yangi bolani qanday kutib oldik? 6. Katta guruh bolalarining lug‘atlarini faollashtirish maqsadida sinonimlami tanlash uchun savollar - buni yana qaysi so‘zlar bilan aytish mumkin: kun-oftob-quyosh, yordamlashyapti- ko‘maklashyapti-qarashyapti, tiniq-beg‘ubor, iliq - issiq, go‘zal - ko‘rkam va boshqalar.
Beriladigan savollar har doim ham javob berishni talab etuvchi bo‘lmasdan, balki yordam beruvchi ham bo‘lishi mumkin. Bunday savollardan ko‘proq kichik guruhlarda foydalaniladi - Bu mushuk- chami? Bu koptokmi? Katta guruhlarda Y.I.Tixeyeva tomonidan ishlab chiqilgan usullardan foydalanish mumkin. Bu usul «Kim ko‘proq ko‘radi» nomli, o‘yin shaklidagi mashqdir. Bolalar bu o‘yin mashqida suratda tasvirlangan buyumning belgilarini bir-birlarini takrorlamagan holda aytadilar. Bunday usul bolalarda kuzatuvchan- likni, diqqatni rivojlantirish va ularning lug‘atini boyitish uchun juda muhimdir. Bundan tashqari, suratlarni taqqoslash ham nimasi bilan o‘xshaydi, nimasi bilan o‘xshamaydi, juda yaxshi usul hisoblanadi. Suratlarni ko‘zdan ke.chirish va beriladigan savollaming maqsadi rasmning asosiy mazmunini aniqlashdan, ma’lum bir guruh so‘zlami faollashtiri§hdan iboratdir. Suratni ko‘zdan kechirish mashg‘ulotida bolaning sapiimiy muomala me’yori, hatto muomalada ko‘z qarash- lati, boshqalar oldida o‘zini tuta bilish - muomala madaniyatining oddiy talab|ari ham ahamiyatlidir. Surat ho‘yicha hikoya qilish. «2-sentabr - bilimlar kuni» nomli surat. Maqsad: Surat bo ‘yicha mazmunli hikoya tuzishga, suratdagi tas- virdan oldingi voqealami mustaqil о ‘ylab to ‘qishga о ‘rgatish. Vazifalar:
• . «Maktab», «Kuz» mavzularida lug‘atni faollashtirish.
• Voqea-hodisalaming muhim belgilarini ajratishga, solishtirish- ga va umumlashtirishga, ulami ifodalash uchun aniq so‘zlami tanlashga о‘rgatish.
• Bog‘lanishli nutq-hikoya tuzish ko‘nikmalarini shakllantirish.
• Nutqning ifodaliligini tarbiyalash. Kutilayotgan natijalar:
• Surat bo‘yicha mazmunli hikoya tuzishga, suratdagi tasvirdan oldingi voqealami mustaqil o‘ylab to‘qishga o‘rganadilar. • So‘zlami bo‘g‘inlarga bo‘lishni o‘rganadilar.
• Grammatik jihatdan to‘g‘ri so‘zlashga intiladi. Bolalar bilimlarini kengaytirishga yo‘naltiri!gan, ishtirok tish- ga mo‘Ijallangan intcrfaol usullar:
• Aqliy hujum
• Qisqa hikoya
• Savol-javob
• Tetiklashtiruvchi mashqlar
12. Ilk bor maktabga chiqayotgan bolalar ota-onalari bilan chiq- yaptilar, ко'ryapsizlarmi? Nima uchun shunday deb о ‘ylaysiz?
13. Qizchaning qo ‘lida nima bor?
14. To‘g ‘ri, qizchaning qo‘lida qo‘ng‘iroqcha bor. Siz ham maktabga chiqqaningizda maktabda
1-qo‘ng‘iroq chalinadi. 1-qo ‘ng ‘iroq siz uchun esda qoladigan qadrli daqiqalar bo ‘lib qoladi. Siz bu daqiqalarni bir umryodda saqlaysiz. Jismoniy daqiqa (ixtiyoriy): Hozir mana shu surat bo‘yicha hikoya tuzamiz. Bolalar awal o‘quvchi-bolalar maktabga kelgunlariga cadar ular nima qilganliklari haqida, keyin suratda ko‘rayotganlari haqida so‘zlab beradilar (5-6 ta bola hikoya qilishga chaqiriladi). Agar bolalar surat tasviridan oldingi voqealami o‘ylab topishga qiynalsalar, tarbiyachi ularga oldindan tayyorlab qo‘yilgan narouna- sini beradi. Masalan: quyoshli sentabr kunlarining birida o‘g‘: l va qiz bolalar maktabga borishga tayyorlanishdi. Kechqunm ular pap- ka va o‘quv qurollarini tayyorlab qo‘yishdi. Salim erta turdi. Uning oldiga o‘rtog‘i Nodir keldi va ular tanish yo‘ldan maktabga ketdilar (keyin bolalar suratda tasvirlangan voqealar haqida so‘zlab beradilar).
Tarbiyachi hikoyaning tugallanganligini nazorat qilib turadi.
|
| |