TADQIQOT METODI VA METODOLOGIYASI

|
TADQIQOT METODI VA METODOLOGIYASI
|
bet | 2/3 | Sana | 15.06.2024 | Hajmi | 7,8 Mb. | | #263887 |
Bog'liq Malakaviy amaliyot.561docTADQIQOT METODI VA METODOLOGIYASI
Nafas olish me‟yori baland bo„lgan mahsulotlarni sovutish xam qiyin kechadi. Nafas olish jarayoni issiqlik ajralib chiqishi bilan chambarchas bog„liq. Mexanik shikastlangan va kasallik hamda zararkunandalar bilan zararlangan mahsulotlarda nafas olish jarayoni ancha tezlashadi. Mevalarning yuqori qavatlari ichki qavatlariga nisbatan jadal nafas oladi.
Nafas olish jarayoni meva va sabzavotlarning tabiiy xossasi bo„lib, odatda uzoq saqlana olmaydigan mahsulotlarning dastlabki nafas olishi tez, so„ngra esa sustlashadi, uzoq muddatdga saqlanadigan mahsulotlarning nafas olishi bir me‟yorda davom etadi. Nafas olish jarayonida quruq modda sarflanadi va ularning og„irligi kamayadi. Saqlashga uncha chidamli bo„lmagan mevalarning tabiiy kamayishi saqlashga chidamli mevalarnikiga nisbatan ko„p bo„ladi. Saqlash rejimini boshqarib orqali mevalarning tabiiy kamayishi darajasini pasaytirish mumkin.
Mahsulotni saqlashda xaroratning metabolik issiklik xisobiga ko„tarilishi o„z-o„zidan qizishga olib keladi. Ko„pgina hollarda o„z o„zidan qizishda xarorat 1-20C ko„tariladi. Xaroratning ko„tarilishi ham mahsulotning sifatiga salbiy ta‟sir ko„rsatadi.
Meva va sabzavotlarning haroratini pasaytirishda dastlabki saqlash omborlari katta ahmiyatga ega. Dastlabki saqlash omborlarining hamma tomonidan shamollatish sistemasi o„rnatilgandagina o„z o„zidan qizishi keskin kamayadi.
Meva va sabzavotlarning o‘z-o‘zidan qizish koeffitsienti
TADQIQOT NATIJASI
Meva va sabzavotlarda normal fiziologik jarayonlarning buzilishi bir qator fiziologik kasalliklarni keltirb chiqararib, meva va sabzavotlarning pishishi, so„lishi, ularning qorayishi, etining kuchli kuyib ketishi, o„zagining qo„ngir tusga kirishi kabi fiziologik kasalliklarni hosil qiladi. Saqlash jarayoni to„g„ri tashkil etilmasligi natijasida mahsulotlarning nafas olishi va modda almashinuvining buzilishi bir qator fiziologik buzilishlarga olib kelish bilan bir qatorda mahsulotning sifatini pasaytirib, tovarlik xususiyati yo„qotadi.
Saqlash omboralarida saqlanayotgan meva va sabzavotlarda etilish davrida saxaroza bilan monasaxaridlarning nisbati o„zgarishi sekin boradi, mos ravishda saqlash davrida fruktoza mikdori oshadi, glyukoza va saxaroza miqdori kamayadi. Mevalar pishib o„tib ketsa, ularning nafas olishi hisobiga qand miqdori kamayib ketadi. Mevalarning shirinligini fruktoza miqdori belgilaydi, garchan saxaroza va glyukoza miqdori fruktozanikiga qaraganda ko„p bo„lsada, meva uncha shirin bo„lmaydi.
Mevalarni saqlash vaqtida ular tarkibidagi kislatalar shakarga nisbatan o„zgaradi. Saqlanish davrining ohiriga borib mevalar ancha shirin, so„ngra esa kislotalarni yo„qotishi natijasida tamsiz bo„lib qoladi.
Pektin moddalar mevalar saqlanishi mobaynida parchalanib eruvchan pektinlar hosil qiladi va bu mevalarning yumshoqlanishiga olib keladi. Mevalarning yumshoqlanishi mevaning o„rta qismidan perferiyasi (tashqi qismiga) tomon boradi. Pektin moddalarining parchalanishi natijasida mevalarni qorayatirib yuboradigan metil spirti hosil bo„ladi.
Mevalarni saqalsh davrida oshlovchi moddalar kamayib, xushbuy moddalar esa fermentlar ta‟sirida boshqa moddalarga aylanib ketadi (oksidlanadi).
Bu davrda mevalar tarkibidagi azotli moddalar, vitaminlar miqdori kamayadi, ertapishar mevalar tarkibidagi vitaminlar kechpishar mevalardagiga qaraganda tez yo„qoladi. Mevalarni saqlashda xarorat va havo oqimining ortishi natijasida vitaminlarning kamayishi tezlashadi.
|
| |