nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ma'suliyatlari - Keli shilga n: tasdiqlayma n: Toshkent signallashtirish va aloqa masofasi boshliği

|
Keli shilga n: tasdiqlayma n: Toshkent signallashtirish va aloqa masofasi boshliği
|
bet | 4/4 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 212 Kb. | | #247844 |
Bog'liq 23 цех 2022y5. Ma'suliyatlari.
Radioaloqa elektromexanigining ma'suliyatlari quyidagilardan iborat;
5.1.Lavozim yo‘riqnomasida ko‘rsatilgan barcha majburiyatlarni o‘z vaqtida bajarish.
5.2.Mehnat va texnologik tartibga rioya qilish.
5.3. Reja-jadvalini bajarilishi bo‘yicha xaqqoniy ma'lumot berish.
5.4.Masofa faoliyatiga va uning ishchi xodimlariga ta'luqli axborotlarni maxfiyligin saqlash.
5.5.O‘zbekiston Respublikasi qonunlariga zid ravishda moddiy va ma'naviy zarar yetkazmaslik.
5.6.Masofaga tegishli buyumlarni saqlanishini va butunligini ta'minlash.
5.7.TSexda mehnat muhofazasi va texnika xavfsizlagini talablarini ta'minlash.
5.8. Brigada ishchilari xatosi bilan poyezdlar harakat xavfsizligiga va texnik ashyolarning nosozligiga yo‘l qo‘ymaslik
Ushbu yo‘riqnoma bilan tanishdim, nusxasini oldim va ish joyimda saqlash majburiyatini o‘z zimmamga olaman.
Sana Imzo_____________
|
| |
Elektron jadvallarni qayta ishlashda jadval prosessorlarining funksional

|
Elektron jadvallarni qayta ishlashda jadval prosessorlarining funksionalBog'liq 3 1 Ma\'ruza ExcelElektron jadvallarni qayta ishlashda jadval prosessorlarining funksional
imkoniyatlaridan optimal foydalanish
Elektron jadvallar - jadvalli berilganlar (ma’lumotlar) bilan mumkin bo’lgan
amallarni bajaruvchi maxsus dasturlardir
Berilganlarni jadval ko’rinishda taqdim qilish axborotlarni tahlil qilishni
birmuncha osonlashtiradi.
Jadval shaklida ifodalanishi mumkin bo’lgan ma’lumotlar bilan masalalar yechish
uchun elektron jadvallar yoki jadval prosessorlari deb nomlanuvchi maxsus dasturlar
paketi ishlab chiqilgan.
Ular asosan iqtisodiy mazmundagi masalalarni yechishga mo’ljallangan bo’lib,
bundan tashqari ular bilan matematik, fizik, muhandislik masalalarini yechish,
formulalarga asosan hisoblashlarni amalga oshirish, grafiklar va diagrammalar qurish
mumkin.
Kompyuter ekranida elektron jadvallar to’g’ri burchakli shaklda ixtiyoriy shakl va
o’lchamda tasvirlanadi. Elektron jadvalni yacheykasi o’zida sonli kattaliklarni,
formulalarni, hisoblash natijalarini, hisoblashlarni amalga oshirishi uchun bir butun
dasturlarni saqlashi mumkin.
Jadval prosessorlari - qayta ishlanishi talab qiladigan buxgalteriya hisoblarini,
ilmiy eksperementlar natijalarini va boshqa faoliyat sohalaridagi jadvalli
ma’lumotlarni qayta ishlovchi dasturlar sinfidir.
Zamonaviy elektron jadvallari hisoblash natijalarini turli hil diagrammalar
yordamida
taqdim
qilish,
ilyustrasiyalardan
foydalanish
va
natijalarni
rasmiylashtirishni boshqa imkoniyatlaridan foydalanishga imkon beradi.
Elektron jadvallarni qo’llanish sohalari:
buxgalteriya va bank hisoblarida
zaxiralarni taqsimlashni rejalashtirishda;
loyiha - smeta ishlarida;
muxandislik-texnik hisoblashlarda;
katta massivli axbortlarni statistik qayta ishlashlarda;
dinamik jarayonlarni tadqiq qilishda.
|
| |
Ish kitobi (Rabochaya kniga)

«/», «\», «», «:», «*», ««»», « », «,», «|»Microsoft Excel 2010 ilovasi (*.xlsx)Faol fayl oynasini boshqarish paneli.Лист 1, Лист 2, Лист 3«/», «\», «», «:», «*» |
Ish kitobi (Rabochaya kniga)Bog'liq 3 1 Ma\'ruza ExcelBu sahifa navigatsiya:
- «/», «\», «», «:», «*», ««»», « », «,», «|»
- Microsoft Excel 2010 ilovasi (*.xlsx)
- Faol fayl oynasini boshqarish paneli.
- Лист 1, Лист 2, Лист 3
- «/», «\», «», «:», «*»
Ish kitobi (Rabochaya kniga) - asosiy tuzulmasi ishchi varaq
(Лист)dan iborat bo’lgan Microsoft Excelda tuziladigan va saqlanadigan fayl.
Ish kitobini nomi Windows standartlariga muvofiq kelishi lozim, ya’ni:
fayl nomi 255 belgidan oshib ketmasligi;
fayl nomlarida quyidagi: «/», «\», «?», «:», «*», ««»», «<», «>», «,», «|» belgilarni
ishlatilmasligi;
bir papkada bittadan ortiq bitta nom va kengaytmaga ega bo’lgan faylni
bo’lmasligi.
Microsoft Excel 93-2003 ilovalar uchta harfli (*.xls) nomdagi kengaytmaga
taqdim qilinadi.
Masalan, Veterinariya.xls, Abrorov Asror.xls yoki 124 gurux.xls.
Microsoft Excel 2010 ilovasi (*.xlsx) nomdagi 4 harfli kengaytmaga ega bo’ladi,
masalan, Veterinariya.xlsx, Abrorov Asror.xlsx yoki 124 guruh.xlsx.
Microsoft Excel yuklanganda tuziladigan yangi fayllarga dastur tomonidan
avtomatik tarzda Книга 1, Книга 2, Книга 3,… nomlari beriladi.
Faol fayl oynasini boshqarish paneli. Bu paneldan
Закрыть buyrug’i berilsa faol fayl yopiladi.
4.2.Excelda ustunlar, satrlar, diapazonlar. Listlar, formulalar
Ishchi listi ( Рабочий лист)- axborotlarni kiritish, saqlash va hisoblashlarni
bajarishga mo’ljallangan ish kitobining elementi bo’lib, u yacheyka (katak)lardan
tashkil iborat bo’ladi. Har bir ishchi listi Лист 1, Лист 2, Лист 3, ... kabi o’z nomlariga
ega bo’lib, Лист 1, Лист 2, Лист 3, ... lar ishchi listlarning yorliqlari deb ataladi.
Лист yorlig’i - u ishchi listining bir qismi hisoblanadi; u listning quyi qismida
joylashtirilgan bo’ladi va listlarni faolashtirish uchun xizmat qiladi. Foydalanuvchi
tomonidan Лист 1, Лист 2, Лист 3, ... kabi list yorliqlaridan keraklisini sichqoncha
ko’rsatkichi bilan bosilishi uni faol bo’lishini ta’minlaydi. Natijada faollashgan Листda
saqlanuvchilar ish kitobining oynasiga chiqariladi.
Ishchi listining nomi ushbu mezonlarga muvofiq bo’lishi lozim:
har bir ishchi listi unikal nomga ega bo’lishi;
listning nomi 31 belgidan oshib ketmasligi;
list nomlarida «/», «\», «?», «:», «*» kabi belgilarni ishlatilmasligi.
|
| |
Excel 2010 elektron jadvalida diagramma turlari

Excel 2010 elektron jadvalida diagramma turlari
Ma’lumki, diagrammaning har xil turlari mavjud, chiziqli aylanma, grafikli va h.k.
Excelda ixtiyoriy turdagi diagrammalarni yasash mumkin., ayrim hollarda o‘ziga xos
sirli, yaproq, halqali va boshqa turdagi diagrammalarni yasash imkoni mavjud.
Diagramma o‘rnatish
Vstavka varaqasini Diagrammы guruhi buyruqlari bilan
o‘rnatiladi
Bu
guruhda diagammalar Gistogramma, Grafik, Krugovaya, Lineychataya, S
oblastyami, Tochechnaya, Drugie buyruqlari bilan beriladi. Masalan,
Gistogramma
buyrug‘i berilsa, gistogrammani:
Ob’emnaya gistogramma, Diagramma guruhidaga
marker bosilsa
Vstavka diagrammы (Diagrammalar o‘rnatish)
muloqot oynasi
chiqariladi. Uning Shablonы panelida diagramma shablonlari, o‘ng tomondagi panelda
shablonlarga oid digaramma turlari keltiriladi.
Silindiricheskaya, Konicheskaya turlaridan keraklisi tanlanadi.
Diagrammalarni turini o‘zgartirish, formatlashning maxsus atributlarini kiritish,
yangi ma’lumotlarni boshqa maydonlar hisobiga o‘zgartirishish mumkin.
Diagramma - bu
Excel hosil qiladigan obektlardan biridir.
Bu obekt bitta yoki bir necha ma’lumotlar to‘plamining
grafik tasviridan iboratdir
(ma’lumotlarning qaysi ko‘rinishida tasvirlanishi diagramma turiga bog‘liq).
Diagrammaning ma’lumotlar to‘plami ish jadval
List ining kataklari bilan bog‘liq.
Diagrammalarda hohlagancha ma’lumotlarni tasvirlash mumkin.
Faqat doiraviy
diagrammada bitta ma’lumotlar to‘plami akslantiriladi. Agar diagramma bir necha
ma’lumotlar to‘plamini akslantirsa, u holda har bir to‘plamni
ajratish uchun
tushuntirish («legenda») qo‘llaniladi.
Chop qilish (Печать) - Ma'ruza. Elektron jadvallarni qayta ishlash texnologiyalari

|
Ma'ruza. Elektron jadvallarni qayta ishlash texnologiyalariBog'liq 3 1 Ma\'ruza Excel Chop qilish (Печать) - MS Excel ning ish kitobida berilganlarni printer
yordamida qog’ozga chop qilish vositasi. Chop qilishni quyidagi imkoniyatlari mavjud::
ish kitobini;
bir nechta ish kitoblarini;
ishchi listni;
bir nechta ishchi listlarni;
ishchi listdagi ajratilgan yacheyka diapazonlarini;
bir nechta ishchi listlardagi ajratilgan yacheyka diapazonlarini;
grafik obyektlarni (masalan, diagrammani).
4.3.Excelda ma‘lumotlarni qayta ishlashda matematik va statistik
formulalar
Formula - bu hisoblar, hisoblashlar va berilganlarni tahlil qilish vositasi. Har bir
formula konstanta (o’zgarmas), operator, murojaat (ssыlka), yacheyka yoki diapazon
nomi va funksiyalarni o’zida saqlashi mumkin.
Operatorlarning bir nechta turlari mavjud, bular:
arifmetik operator - bu operator arifmetik amallarni bajaradi va hisoblash
natijasi sifatida son ko’rinishdagi natijalarni chiqarishga qaytadi;
taqqoslash operatori - bu operator berilganlarni taqqoslaydi, hisoblash natijasi
sifatida ROST (Истина) yoki YoLG’ON (Лож) mantiqiy natijalarni chiqarishga qaytadi
matnli operator - bu operator istalgan berilganlarni birlashtirish vazifasini
bajaradi.
Agar yacheyka formuladan iborat bo’lsa, hisoblashlar noto’g’ri natijalarga olib
kelsa, u holda yacheykada xato qiymatlar akslantiriladi. Agar yacheyka xatoli
qiymatlardan iborat bo’lsa va ularning sabablari quyidagilardan iborat bo’ladi:
«#DEL/0!» - nol soniga bo’linish amali berilgan bo’ladi;
«#Знач!» - noto’g’ri argument yoki operator ko’rsatilgan bo’ladi;
«#Имя!» - mumkin bo’lmagan nom ko’rsatilgan bo’ladi;
«#N/D!» - qiymati ko’rsatilmagan bo’ladi;
«#Пусто!» - kesishmaydigan diapazonlar sohasi ko’rsatilgan bo’ladi;
«#ссылка!» - noaniq murojaat ko’rsatilishi natijasi;
«#Число!» - sonlardan foydalanishda yo’l qo’yilgan xatolik natijasini
ifodalaydi.
|
| |
Microsoft Excel 2007 - Ma'ruza. Elektron jadvallarni qayta ishlash texnologiyalari

Tez murojaat qilish panelini sozlash.
Microsoft Excel oynasi interfeysini asosiy elementlari
Excel interfeysini asosiy elementlari.
Sarlavha satri
Oynani boshqa-
rish
tugmalari
Tez murojaat qilish paneli. Bu panelda dasturda
ko’p
ishlatiladigan
buyruqlarning
nishonchalari
joylashtirilgan. Bu panelga
joylashtirilgan buyruqlar
ro’yxati marker yordamida o’zgartiriladi
1
2
3
1
2
3
Tezkor murojaat qilish panelini (
Настройка панели быстрого доступа)ni
sozlash markeri. Vazifasi ilovada ko’p ishlatiladigan
buyruqlarni panelga
joylashtirish va paneldan olib tashlashdan iborat.
4
Microsoft Excel 93-2003 - Ma'ruza. Elektron jadvallarni qayta ishlash texnologiyalari

|
Ma'ruza. Elektron jadvallarni qayta ishlash texnologiyalariBog'liq 3 1 Ma\'ruza ExcelMicrosoft Excel 93-2003 ilovalari 65 536 ta satr, 256 ta ustun va 16 777 216
yacheyka (katak)dan iborat bo’ladi.
Microsoft Excel 2010 da 1 048 576 ta satr va 16384 ta ustun 17 179 869 184
yacheyka (katak)dan tashkil topgan.
Ishchi listida ustunlar lotin tilidagi 26 ta harflar A, B, C, D,…X, Y, Z harflar bilan
belgilanadi. Masalan, Microsoft Excel 93-2003 ilovalarida ustunlarni harflar bilan
nomlanishida quyidagi ketma-ketlikda nomlash qabul qilingan:
A, B, C, D, …, X, Y, Z, AA, AB, AC, AD,…, AX, AY, AZ, BA, BB, BC, BD, … , BX, BY,
BZ, CA, CB, CC, CD, …, CX, CY, CZ, …, …, …, …, …, …, …, …, HW, HX, HY, HZ ,…, IT, IU,
IV (256 ta ustun);
Ustunlar Microsoft Excel 93-2003da 1, 2, 3, …, 65534, 65535, 65536 yoki
Microsoft Excel 2010 da 1, 2, 3, …,1 048 574, 1 048 575, 1 048 576 kabi sonlar
ketma-ketligida raqamlanadi. Прокурутка tugmasi - ishchi list oynasini sichqoncha
ko’rsatkichi bilan gorizontal va vertikal holatda harakatga keltirish asosida ekranda
listning istalgan qismini ko’rish vazifasini bajaruvchi vosita.
Ячейка (katak) - axborotlarni kiritish va saqlash uchun mo’ljallangan, elektron
jadvalning eng kichik qismi. Har bir yacheyka matn, son yoki formulani o’zida saqlashi
mumkin.
Адрес (adres) - yacheyka (kattak)ni elektron jadvaldagi joylashgan o’rnini nomi.
Bu adres ustunlar (harf) va satrlar (sonlar) kesishmasi asosida shakllanadi. Masalan ,
A1 (A ustun va 1- satr), B18 (B ustun va 18- satr), C231 (C ustun va 231- satr) yoki
AB12 (AB ustun va 12- satr)
Ссылка (murojaat, havola) - u yacheyka adresini anglatuvchi ko’rsatma-
murojaatni ifodalaydi. U boshqa yacheyka (katak)larga murojatni belgilaydi yoki
ko’rasatadi. Boshqa yacheykalarga murojaatni ta’minlash uchun A1 yoki R1C1 kabi
stillar qo’llaniladi. Barcha ссылка-murojaatlar bir nechta tiplarga ajratiladi: absalyut
(o’zgarmas), nisbiy (o’zgaruvchi) va tashqi (boshqa listlar bilan bog’lashni
ta’minlovchi).
Formatlash - bu yacheykalarning tashqi ko’rinishini o’zgartirish yoki shu
yacheykada joylashgan berilganlarni taqdim qilinishni o’zgartirish.
Yacheykalarni formatlash parametrlari va unda saqlanuvchilar bir-biri bilan
o’zaro bog’liq emas. Formulalar satrida yacheykada saqlanuvchi qiymatlar aniq
ifodalaniladi.
Yacheykalarni formatlash uchun mumkin bo’lgan harakatlar ro’yxati
quyidagilardan iborat bo’ladi: sonlar formatni o’zgartirish; shriftni o’zgartirish; shrift
parametrlarini
o’zgartirish; saqlanuvchilarni
tekislash; ustunlar
kengligini
o’zgartirish; satrlar balandligini o’zgartirish; satrlar va ustunlarni yashirish; ramka va
uzorlar tuzish; ranglar o’rnatish va ularni turlarini o’zgartirish (zalivka).
|
| |
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)

|
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
|
bet | 6/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.orgYOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
Og’zaki nutq so‘z boyligi jihatdan yozma nutqqa nisbatan ongi kambag‘al bo‘ladi. Unda bir xil so‘zlar, bir xil shakllar bir qadar ko‘proq takrorlanadi. Bu hol til vositalarni tanlash qiyinchiliklari bilan bog‘liqdir.
Og‘zaki nutqda so‘zlovchining faol nutqiy harakati to‘xtam (pauza), ohang, urg‘u, turli xil imo-ishoralar fikrni tinglovchiga yetib borishida ahamiyat kasb etadi.
Suhbatdoshlarning og‘zaki nutqda qatnashishlari qay xarakterda va qay darajada bo‘lishiga qarab, og‘zaki nutq ikki shaklga bo‘linadi. Bularning biri dialog nutq (dialog) va ikkinchisi monolog nutq (monolog) deb aytiladi.
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
Monolog so‘zlovchini o‘ziga yoki tinglovchilarga qaritilgan nutqidir. Monolog nutqida so‘zlovchi o‘ziga ma'lum bo‘lgan voqea-hodisalar, o‘z ichki kechinmalari haqida ma'lumot beradi.
Monolog nutq tinglovchilari suhbatga faol aralashuviga undamaydi; ulardan aytilganlarga javob talab qilmaydi. Sintetik jihatda monologik nutq murakkab tuzilgan bo‘lib, keng qamrovlidir.
Monolog nutq kishilarning aloqa tajribasida katta o‘rin egallaydi va juda xilma-xil og‘zaki va yozma ravishda so‘zga chiqishlarida namoyon bo‘ladi.
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
Nutqning monolog formalariga leksiyalar, dokladlar, majlislarda nutq so‘zlashlar, e'lonlar, buyruqlar va boshqa ko‘p og‘zaki va yozma axborotlar oiddir.
Monolog nutqning hamma formalarining umumiy va xarakterli xususiyati uning haqiqiy yoki hayoliy eshituvchiga nisbatan aniq yo‘nalganligidir. Bu yo‘nalishdan maqsad tinglovchilarga zarur ta'sir ko‘rsatishga erishishdir.
Monolog nutq dialog nutqqa nisbatan nutqning eng qiyin va murakkab formasidir. Har birimiz o‘zimizning nutq tajribamizdan yaxshi bilamizki, suhbatda qatnashish qandaydir maxsus axborot bilan chiqishga nisbatan ancha yengildir.
Monolog nutq dialog nutqqa nisbatan ancha keng bo‘lib, u o‘zining mazmuni va grammatik tuzilishiga ko‘ra ko‘p jihatdan yozma nutqqa to‘g‘ri keladi.
|
| |
Adabiy til me’yorlari - Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari Shodmonov Zuhriddin Zokirho‘jaevich

|
Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari Shodmonov Zuhriddin Zokirho‘jaevich
|
bet | 4/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.orgAdabiy til me’yorlari til vositalarining nutqda qo‘llanishini belgilab beruvchi qoidalar yig‘indisi bo‘lib, ular har bir til bo‘limida ko‘rib chiqiladi, ya’ni leksikologiyada leksik–semantik me’yorlar, fonetikada orfoepik va orfografik me’yorlar, grammatikada morfologik va sintaktik me’yorlar o‘rganiladi.
Nutq uslublari o‘zlariga xos belgi va farqlardan qat’iy nazar, adabiy til me’yorlari asosida umumiylikka ega. Adabiy me’yor tilning tovush tizimini, grammatik qurilishi hamda uning lug‘at tarkibidagi eng tiniq hayotiy va zaruriy elementlarni tanlab olish asosida tashkil topadi. U tilning eng yuksak, ishlangan, silliqlashgan shaklidir.
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
Аdаbiy mе’yor. Mа’lum bir hududdа tаrqаlgаn uzus imkоniyatlаri o‘shа hududdа yashоvchi аhоli uchun istisnоsiz tushunаrli bo‘lаdi, ya’ni аlоqаni yеngil аmаlgа оshirishgа imkоn bеrаdi. Bu - tilning o‘zi mе’yordаn ibоrаtligini ko‘rsаtаdi. Mе’yor - tilning yashаsh shаklidir.
Аdаbiy mе’yor uzusgа аsоslаnаdi, undаn оlinаdi Аdаbiy mе’yor аdаbiy til bilаn birgа tug‘ilаdi, bаdiiy аdаbiyotning, хаlq mаdаniyatining tаrаqqiyoti bilаn rivоjlаnib, o‘z qоnun -qоidаlаrini mustаhkаmlаb bоrаdi.
Аdаbiy mе’yor uslubdаn оlingаnligi sаbаbli hаmmа uchun tushunаrli bo‘lаdi. Shuning uchun jаmiyat tаrаqqiyotidа muhim аhаmiyat kаsb etаdi. Jаmiyat а’zоlаrini uyushtirishdа, kаttа vаzifаlаrgа оtlаntirishdа аdаbiy til, uning mе’yorlаri jаmiyat uchun nihоyatdа zаrurdir.
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
Аdаbiy mе’yorning оg‘zаki vа yozmа ko‘rinishlаri mаvjud bo‘lib, оg‘zаki аdаbiy mе’yorning rivоjlаnishigа хаlq qiziqchilаri, аskiyachilаri, lаtifаgo‘y хаlq shоir - bахshilаri kаttа hissа qo‘shsаlаr, yozmа аdаbiy mе’yorning shаkllаnishidа bеlgilаngаn yozuv shаkli аsоsidа yozib qоldirilаdigаn yozmа аdаbiyotning хizmаti chеksizdir.
Umumаn оlgаndа, аdаbiy til mе’yorini o‘rgаnish yangi hоdisа emаs. Til mе’yori vа аdаbiy mе’yor muаmmо sifаtidа nutq mаdаniyati ilmiy sоhа dеb tаn оlingungа qаdаr hаm o‘rgаnib kеlingаn. Аdаbiy til mе’yori, uning shаkllаnish, rivоjlаnish, stаbillаshuv qоnuniyatlаri nutq mаdаniyati sоhаsining tеkshirish оbyеkti hisоblаnаdi.
|
| |
Akademik yozuv - Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari Shodmonov Zuhriddin Zokirho‘jaevich

|
Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari Shodmonov Zuhriddin Zokirho‘jaevich
|
bet | 2/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.orgAkademik yozuv - bu fan va tadqiqot sohasidagi olimlar, talabalar va o'qituvchilarning yozma ko'rinishining o'ziga xos turi. Akademik matnlar ilmiy maqolalar, tezislar, dissertatsiyalar, ma’ruzalar va taqdimotlar kabi turli formatlarda yozilishi mumkin.
Akademik yozuv - bu fan va tadqiqot sohasidagi olimlar, talabalar va o'qituvchilarning yozma ko'rinishining o'ziga xos turi. Akademik matnlar ilmiy maqolalar, tezislar, dissertatsiyalar, ma’ruzalar va taqdimotlar kabi turli formatlarda yozilishi mumkin.
Akademik yozuv, to'g'ri qo'llanilganda, sayqallangan va professional tasvirni taqdim etadi.
Akademik yozish qobiliyatlari kuchli kompozitsiya, mukammal grammatika va izchil stilistik yondashuvni o'z ichiga oladi.
Taqdimot ko'nikmalari
Taqdimot ko'nikmalari - bu ma'lumotni samarali taqdim etish va auditoriya bilan muloqot qilish qobiliyati. Ular nafaqat notiqlik mahoratini, balki vizualizatsiya vositalaridan foydalanish, ovoz va tanangizni boshqarish, texnologiya bilan ishlash va boshqa ko'p narsalarni o'z ichiga oladi.
Taqdimot ko'nikmalari hayotning ko'plab sohalarida, jumladan biznes, ta'lim, akademik, ijtimoiy hayot va hatto kundalik muloqotda muhim bo'lishi mumkin. Ular odamlarga o'z g'oyalarini taqdim etishga, boshqalarni o'z nuqtai nazariga ishontirishga, ijobiy imidj yaratishga va maqsadlariga erishishga yordam berishlari mumkin.
Taqdimot ko'nikmalari
Taqdimot ko'nikmalarining asosiy elementlari quyidagilardir:
Taqdimotni rejalashtirish va tashkil etish - ma'lumotni tuzish, maqsad va auditoriyani aniqlash, tegishli vizualizatsiya vositalarini va boshqa texnik jihatlarni tanlash qobiliyati.
Notiqlik - to‘g‘ri intonatsiya, nutq tezligi va ovoz ohangidan foydalangan holda aniq, baland va ishonchli gapira olish.
Vizualizatsiya - bu g'oyalarni ta'kidlash va taqdimotni tushunarli qilish uchun grafikalar, jadvallar, diagrammalar va boshqa ko'rgazmali qurollardan foydalanish qobiliyatidir.
Tomoshabinlar bilan ishlash - bu tinglovchilar bilan aloqa o'rnatish, uning e'tiborini jalb qilish va ushlab turish, savollarga javob berish va ishontirish qobiliyatidir.
Stressni boshqarish - bu juda muhim bo'lgan vaziyatlarda, masalan, katta auditoriya oldida nutq so'zlash yoki muhim taqdimotda xotirjam va ishonchli bo'lish qobiliyati.
Taqdimot ko'nikmalarini rivojlantirishga ta'lim va o'qitish orqali erishish mumkin. Ko'pgina muassasalar va tashkilotlar taqdimot ko'nikmalari kurslari va treninglarini taklif qiladilar va siz mustaqil o'rganish uchun foydalanishingiz mumkin bo'lgan ko'plab kitoblar va onlayn kurslar mavjud.
|
| |
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)

|
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
|
bet | 8/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.orgYOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
Tilning barcha qoidalariga (orfografik, morfologik, sintaktik, leksik, orfoepik, lingvistik, fonematik, fleksiv va hokazo), qonuniyatlariga, mexanizmlariga (jonli ifodalarni mujassamlashtirgan holda) asoslangan tarzda, muayyan shartli alomatlar (grafiklar) yordamida shakl, tuzilishi, ma'no, mazmun va mohiyatni uzluksiz, tadrijiy ravishda axborotlarga aylantirib beruvchi nutq turi yozma nutq deyiladi.
Yozma nutq ham og‘zaki nutqqa o‘xshab aloqa vazifasini bajaradi. Biroq og‘zaki va yozma nutqlarda fikr almashish har xil usul va vositalar bilan amalga oshiriladi. Og‘zaki nutq aniq tovushlarga suyanadi. Yozma nutq yozuv belgilari (harf) yordamida chizma (grafik) shaklida tasvirlanib, ularning har biri og‘zaki nutqning ayrim tovushlarini bildiradi.
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
Yozma nutq jamiyat tarixida va kishilar hayotida ham og‘zaki nutqdan so‘ng vujudga keladi va uning asosida shakllanadi. Yozma nutq har xil tekstlarni tuzish, ko‘chirib olish va bayon qilishni va ularni o‘z ichida yoki tovush chiqarib o‘qishni o‘z ichiga oladi. Yozma nutqning xususiyati shuki, u boshqa vaziyatda, ayni shu joyda yo‘q bo‘lgan talabaga qaratilgan bo‘ladi va u yozilgan narsani faqat bir qancha vaqtdan so‘ng o‘qiydi.
Yozuvchi va o‘quvchi o‘rtasida bevosita aloqaning bo‘lmasligi yozma nutq tuzishda ma'lum qiyinchiliklarni vujudga keltiradi. Yozuvchi fikrlarini yaxshi tushuntirish uchun ifodalash vositalaridan (ohang, mimika, ishora) foydalana olmaydi. Yozuvchi o‘z atrofini o‘rab olgan vaziyatga suyana olmaydi, chunki u talabaning idrok qilishiga og‘irlik qiladi. Shuning uchun yozma nutq har qanday og‘zaki nutq formasiga nisbatan ancha mukammal va ravon bo‘ladi.
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
Doklad, dars konspekti, maqola, hikoya, xat va boshqalar yozayotganingizda o‘z fikringizning mazmunini juda aniq va ravon so‘z formasida ifoda qilish uchun faol va ongli suratda ishlaysiz. Siz buning uchun kerakli so‘zlarni topishga harakat qilasiz, aniq va yaxshiroq gaplar tuzishni ta'minlaydigan so‘zlar tartibini tanlaysiz.
|
| |
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari

|
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari
|
bet | 14/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.org
2. Akademik nutq:
O'quv yurtlari ma'ruzalari.
Ilmiy nutq (ma'ruzalar).
Ilmiy sharh.
Ilmiy axborot.
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari
3. Sud nutqi:
Qoralovchi (prokuror) nutqi.
Jamoatchi-qoralovchi nutqi.
Oqlovchi (advokat) nutqi.
Jamoatchi oqlovchi nutqi.
O'z-o'zini himoya qilish nutqi.
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari
4. Ijtimoiy-maishiy nutq:
Madhiya (yubiley yoki maqtov nutqi).
Ta'ziya (motam nutqi).
Tabrik nutqi (tost).
5. Diniy nutq:
Ehtiyotkorlik
Olimlar ilmiy ishning barcha jabhalarida beparvo xatolik va chalkashliklardan qochishlari kerak.
Ilmiy halollik
Olimlar, masalan, ma'lumotlarni to'qib chiqarish, kesish, “o`g`irlash", yo'q qilish yoki noto'g'ri taqdim etish orqali ilmiy firibgarlikka yo'l qo'ymasliklari kerak.
Intellektual erkinlik
Olimlar yangi g'oyalarni ta'qib qilishda va eskilarini tanqid qilishda va o'zlari qiziq bo'lgan har qanday narsa bo'yicha tadqiqot olib borishda erkin bo'lishi kerak.
Ochiqlik
Olimlar, masalan, ma'lumotlarni to'qib chiqarish, “kesib olish", “uhlatish", yo'q qilish yoki noto'g'ri taqdim etish orqali ilmiy firibgarlikka yo'l qo'ymasliklari kerak.
|
| |
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)

|
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
|
bet | 5/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.orgYOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi) Yozma va og’zaki nutq Nutq ikki shaklda bo‘ladi. 1.Og‘zaki nutq. 2.Yozma nutq. Og‘zaki nutq o‘zaro muomala tilidir, undan o‘zaro suhbatlarda, ma’ruzalarda, radioda, telefonda, uy va oila muomalasida foydalaniladi. Har ikki nutq shakli oldiga bir xil talablar qo‘yiladi. YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi) Yozma va og’zaki nutq
So‘zni to‘g‘ri qo‘llash, undagi tovushlarni to‘g‘ri va aniq talaffuz qilish (hol-xol, yod-yot, sof-sop, sher-she`r va b.), gapda so‘zlarni tartib bilan joylash kabilar vositasida fikrning tushunarli bo‘lishiga erishamiz. G‘o‘za va paxta o‘zaro juda yaqin tushunchani bildiradi, shunga qaramay, «g‘o‘za terildi», «paxta gulladi» deyish xatodir.
Pauza, mantiqiy urg‘u, tembr, chastota, ritmika va boshqa tashkiliy qismlar hamda mexanizmlarni o‘zida mujassamlashtirgan, tilning barcha qoidalari, qonunlari, shartli belgilar sifatida xizmat qilishga asoslanuvchi nutq turi og‘zaki nutq deb ataladi.
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
Og‘zaki nutq - boshqa kishilar bilan bevosita qilayotgan aloqamizda foydalanilayotgan nutqdir. Bu nutq odatdagi gaplashuv nutqidir. Bu nutq hamisha boshqa kishilarning eshitish organlari yordami bilan idrok qilishlari uchun mo‘ljallangan «tovushli» nuqtadir.
Shu sababli, odatda, og‘zaki nutq ovoz bilan va (ba'zan) shivirlab aytiladi. Oqzaki nutq vaqtida, odatda, gapirayotgan kishi bu nutqni mimika, imo-ishoralar bilan ishlatadi.
Og‘zaki nutq xususiyatlari sifatida quyidagilarni ko‘rsatsa bo‘ladi:
Og‘zaki nutq tezkorlik bilan (avtomatik tarzda) amalga oshadi. YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
Og‘zaki nutq xususiyatlari sifatida quyidagilarni ko‘rsatsa bo‘ladi:
Og‘zaki nutq tezkorlik bilan (avtomatik tarzda) amalga oshadi.
Og‘zaki nutqda so‘z birliklari va gaplarni modullari aytilmoqchi bo‘lgan fikrga monand holda tezkorlik bilan tanlanadi. Gap qurilishini, modellarini aql nazorat qilib boradi. Fikrni aytilganlarni xotirada ushlab turgan holda rivojlantirishga to‘g‘ri keladi.
Og‘zaki nutq tahrir imkoniyatidan mahrum. U qanday shaklda borliqqa kelgan bo‘lsa, shundayligicha tinglovchiga havola etiladi
|
| |
Rasmiy yozish tili va undan foydalanish, xizmat yozishmalari tushunchalari

|
Rasmiy yozish tili va undan foydalanish, xizmat yozishmalari tushunchalari
|
bet | 22/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.org
Hujjat turlari va xususiyatlari
Hujjatlar mazmuniga ko'ra ikki turli bo'ladi:
1) sodda hujjatlar - muayyan bir masalani o'z ichiga oladi;
2) murakkab hujjatlar - ikki yoki undan ortiq masalani o'z ichiga oladi.
Mazmun bayonining shakli jihatidan xususiy, namunaviy va qolipli (yoki trafaretli) hujjatlar farqlanadi. Matnning o'ziga xosligi, betakrorligi, hamisha ham bir andozada bo'lmasligi xususiy hujjatlarning asosiy belgilaridir (masalan, xizmat yozishmalari va shu kabilar).
Bunday hujjatlarda ham muayyan doimiy tarkib mavjud bo'lsada, bevosita mazmun bayoni bir qadar erkin bo'ladi.
Rasmiy yozish tili va undan foydalanish, xizmat yozishmalari tushunchalari
Hujjat namunalari bilan ishlash
Ish yuritish huijatlari qo‘llanish doirasi, maqsad va vazifalariga ko‘ra to‘rt guruhga bo‘linadi:
Tashkiliy hujjatlar (guvohnoma, yo‘riqnoma, nizom, shartnoma va boshqalar)
Farmoyish hujjatlari (buyruq, ko‘rsatma , farmoyish).
Ma’lumot-axborot hujjatlari (ariza, bayonnoma, dalolatnoma, ishonchnoma, tavsifnoma, tarjimai hol, tilxat, tushuntirish xati, e’lon va boshqalar).
Xizmat yozishmalari (taklifnoma, telegramma, xatlar).
Xizmat yozishmalari E’tiboringiz uchun raxmat!
E’tiboringiz uchun raxmat!
http://fayllar.org
|
| |
Ta’limda raqamlashtirish

|
Ta’limda raqamlashtirish
|
Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 15,37 Kb. | | #133923 |
Bog'liq o\'quv dastur barcha
1.3. Ta’limda raqamli texnologiyalar
Raqamli texnologiyalar tushunchasi.
Ta’limda raqamlashtirish.
Ta’limning raqamli transformatsiyasi.
Raqamli pedagogika.
Raqamli didaktika.
Raqamli darslik.
Raqamli texnologiyalarga asoslangan innovatsiyalar – elektron doska, elektron jurnal, robototexnika.
Ta’lim jarayonini samarali tashkil etishga oid dasturiy mahsullar, internet resurslari va ma’lumotlar bazalari.
Ta’lim muassasalarida multimedia ta’lim resurslaridan foydalanishning bugungi holati.
Internet tarmog‘idagi STEAM resurslaridan fanni o‘qitishda foydalanish.
Kasbiy faoliyatda sun’iy intellekt elementlaridan samarali foydalanish.
IoT (internet of things) imkoniyatlari.
Bulutli texnologiyalar (Google, DropBox va boshqalar) va ularni ta’lim jarayonida qo‘llash usullari.
Google Docs dasturiy mahsulotlari va ularning imkoniyatlari.
Google ilovalari asosida matnli hujjatlar va elektron jadvallarni yaratish hamda birgalikda qayta ishlash.
Google Drive va uning imkoniyatlari.
Pedagogik dasturiy vositalar.
HotPotatoes, iSpring, Quizy maker dasturlari bilan ishlash.
Camtasia studio, Bandicam, FCapture dasturlarida videodarslar tayyorlash. Prezi.com, visme.com, canva.com platformalarida taqdimotlar yaratish.
Online test topshiriqlarini tayyorlash tizimlari (kahoot.com, quizizz.com, quizalize.com, learningapps.org, puzzlemaker.discoveryeducation.com va boshqalar).
Videokonferensaloqa va uning xususiyatlari.
Videokonferensaloqani tashkil etish uchun mo‘ljallangan dasturiy mahsulotlar va ularning ta’lim jarayonini samarali tashkil etish imkoniyatlari.
Google Meet va Zoom dasturiy mahsulotlarini o‘rnatish, registratsiyadan o‘tish, videoaloqani rejalashtirish va o‘tkazish.
Kasbiy mahoratni shakllantirish va rivojlantirish, dars samaradorligini oshirishga oid AKT vositalari va Internet resurslar.
Elektron pochtadan foydalanish.
Mustaqil ta’lim uchun mo‘ljallangan texnologiyalar.
Ommaviy ochiq onlayn kurslar (MOOC) orqali kasbiy mahoratni oshirish.
Kasbiy faoliyatni baholash bo‘yicha dasturiy vositalardan maqsadli foydalanishning samarali yo‘llari.
|
| |
Raqobat ustunligini saqlab qolish

|
Raqobat ustunligini saqlab qolish
|
bet | 7/8 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #114868 |
Bog'liq 5-mavzuRaqobat ustunligini saqlab qolish. Tashkilot innovatsion faoliyatni amalga oshirish natijasida innovatsiyalami intellektual mulk obyektlari sifatida himoya qilish jarayonida belgilab qo‘yilgan raqobat ustunligiga ega bo‘ladi. Investitsion iqiimning sezilarli da rajada yaxshilanishi. Innovatsion iqtisodiyot uchun zarur bo‘lgan investitsiyalar oqimi ko‘p jihatdan intellektual mulkning samarali huquqiy himoyasi mavjudligiga bog‘liq. investorlar xatarlilik darajasi yuqori bo‘lgan korxonalarga sarmoya kiritmaydilar. Zero, bunday korxonalaming menejerlari hali uzoq muddat raqobatchilar kirib bora olmaydigan bozorda korxona ulushining barqaror bo‘lishini ta’minlash uchun zarur darajada himoyalanishi Jozim bo‘lgan intellektual mehnat natijalarini himoya qila olmaydilar. Asosiy maqsadi u yoki bu masalalami hal etish uchun yangi bilimlaming uzatilishi bo‘lgan texnologiyalar transferiga intellektual mulkni himoya qilish mexanizmining samaradorligi to‘g‘ridan -to‘g‘ri ta’sir ko‘rsatadi. Intellektual mulk huquqlarini himoya qilish, innovatsiyalami himoya qilish innovatsion jarayonlami boshqarishning muhim vazifasidir. Ushbu muammoning hal etilishi texnologiyalami uzatish jarayoni, innovatsiyalar diffuziyasi, xuddi boshqa tovar va xizmatlar kabi ulaming sotilishi va sotib olinishi jarayonlarini jadallashtirish imkonini beradi. Intellektual faoliyat mahsulotlarini almashish natijasida yaratilgan texnologiyalar bozorining ahamiyati bugungi kunda har qachongidan ham o‘sib borayotganligini kuzatishimiz qiyin emas. Intellektual mulk - bu katta foyda keltirishi mumkin bo‘lgan tashkilotning muhim nomoddiy aktivi hisoblanishi bois, tegishli himoyani ta’min etish asosida raqobatchilar tomonidan ruxsatsiz foydalanishning oldini olish juda muhimdir. Huquq tizimi o‘z ichiga turli huquq sohalarini qamrab oladi, ular o‘z navbatida kichik soha va institutlarga boiinadi. Huquqiy tartibga solish predmeti bo‘yicha birlashtirilgan huquqiy me’yorlaming alohida gumhi huquq sohasidir. Huquqning har bir sohasiga uni tartibga solish predmetining xususiyatlaridan kelib chiqadigan huquqiy tartibga solishning o‘ziga mos uslubi xosdir. Intellektual mulk huquqi yoki intellektual mulk fuqarolik huquqining kichik sohasidir. Patent huquqi va fuqaro munosabatlari ishtirok-chiliklarini individuallashtirish vositalarini muhofazalash, shuningdek, noan’anaviy obyektlarni muhofazalashdan iborat boMgan mualliflik huquqi va sanoat mulki shu kichik sohaning institutlaridir. |
| |
Darajasini nazorat qilish, prognozlashtirish va boshqarish

UIF-2022: 8.2
SCIENCE AND INNOVATION
ISSN: 2181-3337
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
2022
№4
137
G‘O‘ZANING HOLATI VA ASOSIY ZARARKUNANDALARI BILAN ZARARLANISH
DARAJASINI NAZORAT QILISH, PROGNOZLASHTIRISH VA BOSHQARISH
Abdullayeva Xuriyatxon Zafarbekovna
Andijon qishloq xo‘jaligi va agrotexnologiyalar instituti dotsenti, PhD, doktorant (DsC)
https://doi.org/10.5281/zenodo.6954439
Annotatsiya. Ushbu maqolada G‘o‘zaning holati va asosiy zararkunandalari bilan
zararlanish darajasini nazorat qilish, prognozlashtirish va boshqarish bo‘yicha tadqiqot
ishining mazmun va mohiyai yoritib berilgan.
Kalit so‘zlar: g‘o‘za tunlami, kuzgi tunlam, zararlanish darajasi, nazorat qilish,
prognozlashtirish, boshqarish, monitoring.
МОНИТОРИНГ, ПРОГНОЗИРОВАНИЕ И УПРАВЛЕНИЕ СОСТОЯНИЕМ
ХЛОПЧАТНИКА И УРОВНЕМ ПОРАЖЕНИЯ ОСНОВНЫМИ ВРЕДИТЕЛЯМИ
Аннотация. В данной статье описаны содержание и сущность научно-
исследовательской работы по контролю, прогнозированию и управлению состоянием
хлопчатника и уровнем поражения его основными вредителями.
Ключевые слова: хлопковая совка, озимая совка, уровень зараженности, борьба,
прогнозирование, управление, мониторинг.
MONITORING, FORECASTING AND MANAGEMENT OF THE CONDITION OF
COTTON AND THE LEVEL OF DAMAGE BY MAJOR PESTS
Abstract. In this article content and essence of research work on control, forecasting and
management of cotton plant and level of infestation by its main pests are described.
Keywords: cotton moth, winter moth, infestation level, control, forecasting, management,
monitoring.
KIRISH
Hozirgi kunda global miqyosda inson faoliyatining deyarli barcha sohalarida raqamli
texnologiyalardan foydalanish tez sur’atlar bilan rivojlanib bormoqda. Qishloq xo‘jaligi ham
bundan mustasno emas. Shu bois mamlakatiizda ham so‘nggi yillarda tarmoqda raqamli
iqtisodiyotni rivojlantirishga alohida ahamiyat berilyapti. Prezidentimizning mazkur yo‘nalishga
doir farmonlari: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Raqamli O‘zbekiston — 2030»
strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida» 2020 yil 5
oktyabrdagi PF-6079-son Farmoni hamda «Raqamli iqtisodiyot va elektron hukumatni keng
joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida» 2020 yil 28 apreldagi PQ-4699-son qaroriga muvofiq,
Vazirlar Mahkamasining 2020 yil 17 dekabrdagi “O‘zbekiston Respublikasi agrosanoat majmui
va qishloq xo‘jaligida raqamlashtirish tizimini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi
qarorida tarmoqning ustuvor vazifalari o‘z ifodasini topgan. Va shunga asasan, qishloq xo‘jaligi
mahsulotini ishlab chiqaruvchi mavsum davomida (qisqa muddatlarda) 40 tadan ortiq turli
yechimlarni qabul qilishiga to‘g‘ri keladi. Uning aksariyati raqamlashtirish ob’ekti hisoblanib,
bevosita ishlab chiqarish samaradorligiga ta’sir ko‘rsatadi. Hisob-kitobga ko‘ra, ekish,
yetishtirish, saqlash va tashishda hosilning 33 foizi yo‘qotilmoqda. Shunday bir sharoitda
mavjud yer, suv, moddiy-texnika va mehnat resurslaridan oqilona foydalanishni ta’minlovchi
“smart” yoki “aqlli qishloq xo‘jaligi” texnologiyalari muhim ahamiyat kasb etadi.
|
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI

|
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI
|
bet | 3/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.org
(1441-1501)
Alisher Navoiy aytganidek:
«So‘zingni buyuk qilsang, o‘zingga buyuklik
keltirasan».
Til- aloqa quroli, u vosita. Nutq esa shu aloqa jarayonini amalga oshirishga xizmat qiladi. Til ham, fikr ham hayotning ongimizdagi ko‘rinishi va nutq yordamida boshqalarga ma’lum qilinuvchi voqelikdir. Tilni xalq yaratadi, shuning uchun u umumxalq bahosi va xususiyatiga ega bo‘ladi, nutq esa ayrim shaxsga oid bo‘ladi. Har kim o‘z qobiliyati, so‘z boyligi, savodi hamda nutq a’zolariga qarab gap tuzadi.
Tilning umri uni yaratgan xalqning o‘zidek uzoq bo‘ladi. Nutqning umri esa qisqa. Og‘izdan so‘z yoki gap chiqdimi - uni qaytarib bo‘lmaydi. Shuning uchun nutq oldiga nihoyatda ulug‘ bir talab qo‘yiladi: o‘ynab gapirsang ham, o‘ylab gapir.
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
Tilning xizmat doirasi juda keng, hajmi o‘lchovsiz bo‘ladi. Nutq esa aniq hajmli, shaklli bo‘ladi. Nutq yakka shaxs (monolog) yoki bir necha shaxslar orasida (dialog) yuz beradi.
Tilning qonun-qoidalari uzoq yillar davomida saqlanib qoladi, silliqlashadi va boyib boradi.
Nutq esa doim o‘zgarishda bo‘ladi; vaziyatga yoki nutq a’zolari faoliyatiga qarab so‘zning tovush tomoni o‘zgaradi.
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi) Me’yor tushunchasi
Nutq tushunchasi to‘g‘risidа gаp bоrаr ekаn, tаbiiyki, nutqdа so‘zlаrning o‘rinli vа o‘rinsiz ishlаtilishi to‘g‘risidа hаm bаhs bоrаdi. Qo‘llаngаn til birligini to‘g‘ri yoki nоto‘g‘ri dеyilgаndа, аlbаttа, mа’lum bir o‘lchоv (mеzоn)gа аsоslаnishimiz tаyin. Mаnа shu o‘lchоv (mеzоn) tilshunоslikdа аdаbiy til mе’yori dеb yuritilаdi.
|
| |
ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY

|
ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIYBog'liq 5752 (2)ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYALAR JURNALI
ISSN: 2181-3469 Jild:02 Nashr:01 2023yil
70
bluzka boʻlaklari qirqib olinadi. Bichilgan boʻlaklar tekshirib, taxlanadi.
Bichiq detallari: 01- old boʻlak - 1 dona, 02- orqa boʻlak - 1 dona, 03- yeng - 2 dona, 04- old boʻlak
boyin oyindisi adipi - 2 dona, 05- orqa
boʻlak boyin oyindisi adipi - 2 dona, 06 - yeng manjeti - 2 dona.
Bluzkaga ishlov berishning texnologik xaritasi
№
Ishning nomi
Ishning bajarilishi
Grafik tasviri
1
Bichilgan detallarni
tekshirish
Oʻsmir qizlar bluzkalarining barcha 6 ta detallari tekshirib chiqiladi.
Kertim berilgan joylari aniqlanadi (33-rasm boyicha).
2
Old boʻlak koketka
taqilmasini koʻklash
Old boʻlakda kichkina koketka
taqilmasi adipini bukib tikiladi va
taqilma hosil boʻlishi uchun
koketkaning oʻng tomoni ustiga
chiqarilib koʻklanadi
3
Old boʻlak
burmasini yigʻib
koketkaga qoʻlda
ulash
Old boʻlakning oʻrta etak qismiga
burma berish uchun 2 ta parallel chok
mashinada tikiladi va koketka
uzunligiga moslashtirilib yigʻiladi.
4
Orqa boʻlak
vitachkalarini
koʻklash
Orqa boʻlak yelka vitachkalari oʻng
tomoni ichkariga oʻgirilib bukiladi va
vitachka uchidan yelka chizigʻi
tomonga qaratib koʻklanadi.
5
Yelka va yon
choklarini koʻklash
Bluzkaning yelka va yon choklarini
tikish uchun old va orqa boʻlaklami
bir-birining ustiga qoyib moslab
tikiladi.
6
Bo„yin oyindisiga
ishlov berish
Orqa va old boʻlak boyin oʻmizi
adiplari birlashtirib olinib bluzkaning
boyin oyindisiga moslab tikiladi
7
Birinchi kiydirib
koʻrishni oʻtkazish
Qoʻlda tikib olingan bluzkani birinchi kiydirib koʻriladi, yelka chziqlari,
koketkadagi burmalarning bir tekisligi, yon chok va etak qirqimlari
tekshirilib, nuqsonlari boʻlsa bartaraf qilinadi.
8
Old boʻlak koketka
taqilmasiga ishlov
berish
Old boʻlakda kichkina koketka
taqilmas adipiga flezilin
yopishtiriladi,
chetki
qirqimi
yoʻrmalanadi va uni bukib tikiladi.
9
Taqilma hosil boʻlishi uchun
koketkaning oʻng tomoni ustiga
chiqarilib koʻklanadi
9
Old boʻlak burmasini
koketkaga ulash
Old boʻlakning oʻrta etak qismining
koketkaga ulangan choki mashinada
tikiladi va chok haqi yoʻrmab qoyiladi,
chok haqi yuqoriga qaratib
dazmollanadi.
|
| |
Mavzu: Bolani mantiqiy rivojlanishiga oid malumotlar bazasini yaratish lobarrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“Kutubxona uchun malumotlar bazasini loyhalash” fanidan
labaratoriya ishi
Mavzu:Bolani mantiqiy rivojlanishiga oid malumotlar bazasini yaratish.
Bajardi: 061-19 guruh talabasi Turaboyeva Lobar
Qabul qildi: Abduzoirov SH.
Toshkent 2023
Ishdan maqsad: Omeka dastur tizimida ishlashni va kolleksiyalarni yaratishni
o’rganish.
Ishning borish tartibi:Tizimni o’rganishda to toliq ishlatishgacha bo’lgan bosqichlarni pog’onama –pog’ona amalga oshirish.
OPEN SERVER PANEL pragrammasini o’rnatish uchun kerek bo’ladigan pragrammani telegramdan ko’chirib olamiz.
Bu pragrammalar.OpenServer,Omeka.
OpenServerni o’rnatish.
D:|\OSPanel\domains da Lobar deb papkaga nom qo’ydim.
dbni sozlash.
[database] ni sozladim
Omeka ni serverga o’rnatish.
O’rnatish jarayonida kompyuterni pastki panelida yashil bayroqcha paydo bo’ladi. Yashil bayroqchani bosganimizda’’ настройка’’ paneliga kirib MySQl ni 5.6 ga sozlanadi.
Omekani serverga o’rnatish
Pragpamma o’rnatilgandan keyin Omeka beti ochiladi, va unga soralgan ma’lumotlarni kiritamiz.
Login parol kiritilganda asosiy oyna kelib chiqadi.
Xulosa
Ushbu labaratoriya mashg’ulotini bajarish orqali Omeka dasturini kompyuterga o’rnatish, uni sozlash va undan foydalanishni va bu dasturdan foydalanish orqali kolleksiyalar yaratish ishlarini o’rgandim.Kelajakda ushbu dastur orqali raqamli kutubxona tizimini ishga tushirish va uni kitobxonlarga tadbiq etiash.
|
-xossa - Mustaqil ish mavzu: Bog‘liqsiz hodisalar. Ehtimolliklarni ko‘paytirish. Guruh: 750-22 Bajardi: D. Anvarjonov Tekshirdi

|
Mustaqil ish mavzu: Bog‘liqsiz hodisalar. Ehtimolliklarni ko‘paytirish. Guruh: 750-22 Bajardi: D. Anvarjonov Tekshirdi
|
bet | 3/6 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #261993 |
Bog'liq Ehtimollik va statistika mustaqil ish D.Anvarjonov3-xossa. Ikkita bog‘liqmas A va B hodisaning birgalikda ro‘y berish ehtimolligi shu hodisalarning ehtimolliklarining ko‘paytmasiga teng:
P(AB)=P(A)· P(B).
Isboti. Faraz qilaylik n ta tajriba natijasining n1 tasi A ga qulaylik tug‘dirsin, m ta tajriba natijasidan m1 tasi B hodisaga qulaylik tug‘dirsin. U holda,
𝑛1 𝑚1
𝑃(𝐴) = , 𝑃(𝐵) = 𝑛 𝑚
Tajribalar natijasida ro‘y bergan barcha elementar hodisalar soni nm ta bo‘ladi. Bulardan n1, m1 tasi A va B hodisalarning birgalikda ro‘y berishiga qulaylik tug‘diradi. Demak,
𝑃
𝑛𝑚 𝑛 𝑚
2-natija. Agar A1, A2, …, An birgalikda bog‘liq bo‘lmagan hodisalar bo‘lsa, u holda
P(A1, A2,…, An) = P(A1)P( A2)…P( An)
bo‘ladi.
8-masala. Uchta qutining har birida 10 tadan detal bor. Birinchi qutida 8 ta, ikkinchi qutida 7 ta, uchinchi qutida 9 ta standart detal bor. Har bir qutidan tavakkaliga bittadan detal olinadi. Olingan uchala detal ham standart bo‘lishi ehtimolligini toping.
Yechish: Birinchi qutidan standart detal olinganlik (A hodisa) ehtimolligi:
𝑃(𝐴) = = 0,8.
Ikkinchi qutidan standart detal olinganlik (B hodisa) ehtimolligi:
𝑃(𝐵) = = 0,7.
Uchinchi qutidan standart detal olinganlik (C hodisa) ehtimolligi:
𝑃(𝐶) = = 0,9. A, B va C hodisalar birgalikda
bog‘liqmas bo‘lganligi uchun izlanayotgan ehtimollik P(A1, A2,…, An) = P(A1)P( A2)…P( An) formulaga ko‘ra quyidagiga teng.
P(ABC) = P(A)P(B)P(C) = 0,8·0,7·0,9 = 0,504.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mustaqil ish mavzu: Bog‘liqsiz hodisalar. Ehtimolliklarni ko‘paytirish. Guruh: 750-22 Bajardi: D. Anvarjonov Tekshirdi
|
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)

|
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
|
bet | 7/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.orgYOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
Dialog shakldagi munosabatlar negizida quriluvchi, ikki shaxs o‘rtasida namoyon bo‘luvchi, axborot uzatishga va qabul qilishga mo‘ljallangan nutq turi dialogik nutq deb ataladi. Uning monologik turidan farqli tomoni fikr mohiyati nutq faoliyati qatnashchilarida anglangandan keyin u yoki bu shaklda qisqartirish imkoniyatiga ega.
Uning interaktiv tomoni ko‘pincha ustuvorlik qiladi, axborotlar qabul qilish va uzatish o‘zaro tushuncha asosiga quriladi, aks holda muomala maromi buziladi, o‘zaro fikr almashuv mudatdan oldin yakunlanadi.
Dialog nutq, odatda, monolog va yozma nutqqa nisbatan batafsil va ravon nutq tuzishga kam talab qo‘yadi. Bu fakt dastlab shu bilan tushuntiriladiki, suhbatdoshlar bir xil sharoitda bo‘ladilar, bir xil fakt va hodisalarni idrok qiladilar va shu tufayli o‘zlarining fikrlarini batafsil (keng) nutq formasida bayon qilishga harakat qilmay, bir-birlarini nisbatan oson tushunadilar. Avtobus kutuvchilardan birining «kelayotir» deyishi boshqa kishilarning unga tushunishlari uchun yetarlidir.
YOZMA VA OG‘ZAKI USLUB VA UNING XUSUSIYATLARI (davomi)
Dialog nutq shakllaridan biri bo‘lib, unda har bir fikr to‘g‘ridan-to‘g‘ri suhbatdoshga qaratilgan bo‘ladi. Dialogik nutqning sintaktik qurilishi monologik nutqqa qaraganda sodda tuziladi. Dialogik fikrlarning qisqaliligi bilan boshqa fikrlardan ajralib turadi. Unda suhbatni davom ettirish uchun eng zarur narsalargina ifodalanadi, voqealar keng izohlanmaydi. Shu jihatdan ham dialog monologga o‘xshamaydi. Dialog so‘roq, buyruq va darak gaplardan tashkil topadi.
Polilog. Ikkidan ortiq ishtirokchilarning nutqidan tuzilgan suhbat polilogdir. Polilog hamma til xususiyatlari jihatidan dialogning o‘zidir. Faqat unda suhbatdoshlarning soni ko‘proq bo‘ladi. So‘zlovchi o‘rtaga tashlagan muammoga birdan ortiq ishtirokchi o‘z fikrlarini bildirishi mumkin.
Bir nechta kishilar bilan amalga oshirishga mo‘ljallangan, triada va poliada negiziga quriluvchi, axborot uzatish va qabul qilishga yo‘naltirilgan, bahs tarkiblari ishtirok etuvchi og‘zaki nutq turiga polilogik nutq deyiladi.
|
| |
ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY

|
ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIYBog'liq 5752 (2)ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYALAR JURNALI
ISSN: 2181-3469 Jild:02 Nashr:01 2023yil
71
10
Orqa boʻlak
vitachkalarini tikish
Orqa boʻlak yelka vitachkalari yelka
chokidan boshlab vitachka uchi tomonga
qaratib tikiladi va uchi mahkamlanadi.
Vitachkalar yeng oʻmizi tomonga
qaratib dazmollanadi
11
Yelka va yon
choklarini tikish
Bluzkaning yelka va yon choklarini
tikish uchun old va orqa boʻlaklami bir-
birining ustiga qoyib moslab mashinada
tikiladi, chok haqi yoʻrmalanadi va old
boʻlakka qaratib dazmollanadi.
12
Boʻyin oyindisiga
ishlov berish
Orqa va old boʻlak boyin oʻmizi adiplari
birlashtirib olinib bluzkaning boyin
oyindisiga moslab tikiladi. Chok
haqlarida 3-4 joyida kertim berilib oʻng
tomonga agʻdariladi, choklari
toʻgʻrilanib dazmollanadi
13
Qaytarma manjetga
ishlov berish
Manjet yon tomonini biriktirib tikiladi.
Manjet chokini dazmollanadi. Manjetni
oʻngiga agʻdarib va dazmollanadi
14
Yeng qirqimlarini
biriktirib tikish
Yengning oʻngi ichkariga qilib bukilib
ziylari toʻgʻrilanib 1.0 sm chok haqi
kengligida biriktirib tikiladi.
15
Yeng chok haqi
qirqimlarini
yoʻrmalash va yeng
oʻmiziga burma uchun
bahyaqator yuritish
Yengning chok haqi qirqimlari maxsus
mashina
yordamida
yoʻrmalanadi.
Tayyor
boʻlgan
yengning oʻmiz qirqimlaridan 0.5 sm
ichkaridan 1-bahyaqator yuritiladi. Bu
bahyaqatordan 0.5 sm ichkaridan 2-
bahyaqator tikiladi. Ikkala bahyaqator
orqali burmalar tekislanadi.
16
Manjetni yeng
uchlariga tikish
Manjet yengning teskarisiga qoyib
chokini yeng chokiga toʻgʻrilab
toʻgʻnogʻich yordamida toʻgʻnaladi.
Qirqimlarini qirqimlariga toʻgʻri keltirib
koʻklanadi.
Soʻngra
toʻgʻnogʻich olib tashlanadi. Universal
mashinada 1,0 sm chok haqi kengligida
tikiladi.
17
Manjet yeng uchlariga
tikilgan chokni
yoʻrmalash
Manjet yeng uchlariga tikilgan chok
haqi qirqimlari bitta qilib maxsus
mashinada yoʻrmalanadi.
|
| |