O`zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari - bet 10

|
O`zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari
|
bet | 10/10 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 1,35 Mb. | | #131725 |
Bog'liq Raqamli qurilmalarni loyihalashtirish usullari. 1-topshiriqС
|
П=0 (o‘tkazishli)
|
|
|
0
|
0
|
0
|
0
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
А
|
|
|
|
|
А 1
|
|
|
|
|
|
|
А
|
|
|
|
|
|
0
|
0
|
0
|
1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
А В
|
|
|
(А В) 1
|
|
|
|
А В
|
|
|
|
|
|
0
|
0
|
1
|
0
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
А
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(А
|
|
|
|
) 1
|
|
|
|
|
АВ
|
|
|
В
|
|
|
|
|
|
|
В
|
|
0
|
0
|
1
|
1
|
0
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1
|
0
|
|
|
|
|
|
|
|
0
|
1
|
0
|
0
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1
|
|
|
|
|
АВ
|
|
|
|
|
А АВ
|
|
|
|
|
|
А АВ
|
|
0
|
1
|
0
|
1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
В
|
|
|
|
|
|
|
(А В) ( АВ)
|
|
(А В) (АВ) 1
|
|
0
|
1
|
1
|
0
|
|
А В
|
|
|
А В 1
|
|
|
|
А В
|
|
0
|
1
|
1
|
1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
АВ
|
|
|
|
|
|
АВ
|
|
1
|
|
|
|
|
|
А
|
В
|
|
|
1
|
0
|
0
|
0
|
|
|
|
|
В
|
|
|
А АВ
|
|
|
А АВ 1
|
|
|
|
А
|
|
|
|
|
|
1
|
0
|
0
|
1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
А В
|
|
|
А В 1
|
|
|
А В
|
|
|
|
|
|
1
|
0
|
1
|
0
|
|
|
|
|
|
В
|
|
|
(А
|
|
|
|
) АВ
|
|
(А
|
|
|
) АВ 1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
В
|
|
В
|
|
1
|
0
|
1
|
1
|
|
|
|
АВ
|
|
|
АВ 1
|
|
|
|
|
|
АВ
|
|
1
|
1
|
0
|
0
|
1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
А А
|
|
|
А А1
|
|
1
|
1
|
0
|
1
|
|
|
А
|
|
|
|
|
|
|
(А В) А
|
|
(А В) А 1
|
|
|
|
В
|
|
|
|
|
1
|
1
|
1
|
0
|
|
|
А В
|
|
|
( А
|
|
|
) А
|
|
(А
|
|
|
) А 1
|
|
|
|
|
|
В
|
|
В
|
|
Rejimni boshqaruvchi M kirishdan tashqari mikrosxema S0-S3 parallel kirishlar bilan ham boshqariladi.
Raqamli mantiqiy qurilmalarni loyhalashni istiqbolli
Turli maqsadlarga xizmat qiluvchi zamonaviy elektron qurilmalarda yuzaga montaj qilish uchun Surface Mounting Details (SMD) komponentalar qo‘llaniladi.Bu texnologiya qator afzalliklarga ega bo‘lib:
Mahsulotlarni avtomatik usulda yig‘ish, yig‘malarning yuqori sifatliligini va ishonchliligini ta’minlaydi;
Yig‘ish jarayoniga ketadigan vaqtni kamaytirish imkonini beradi.
SMD texnologiyasi tufayli bosma platalar o‘lchamlari va mos ravishda ularni tayyorlash narhi 1,5-3 marta kamaydi. Bu SMD komponentalar narhining pastligi bilan birgalikda mahsulot tannarhining arzonlashuviga olib keldi. Ishlab chiqaruvchilarda montajning boshqa usullari bilan o‘rnatilishi murakkab bo‘lgan ixtiyoriy kelishilgan o‘lchamlardagi (eng kichik o‘lchamlar bilan birgalikda kichik qadamlarni e’tiborga olgan holda) komponentlardan foydalanish imkoniyati paydo bo‘ldi. Qutbli elementlarni noto‘g‘ri o‘rnatilishi va yanglish nominaldagi komponentalar o‘rnatilishi bilan bog‘liq muammo mutlaqo yo‘qoldi.
SMD – komponentalar bosma platalar yo‘lakchalariga to‘g‘ridan – to‘g‘ri kavsharlanadi.
Yuzaga montaj qilish texnologiyasida tayyorlangan
Texnologik jarayonning moslashtiriluvchanligi va ishlab chiqarish liniyasini boshqa mahsulot ishlab chiqarishga qayta qurish tezligining kattaligi, xatto kam miqdordagi platalarni liniyalarda yig‘ishni maqsadga muvofiq qilib qo‘ydi.
Past temperaturali keramika texnologiyasi Low Temperature Co-firedCeramics (LTCC) hozirgi kunda tez rivojlanmoqda va turli sohalardafoydalanish uchun, masalan, past va o‘rta integratsiya darajasidagi yuqori va o‘ta yuqori chastotalarda ishlovchi mikrosxemalarda qo‘llanilmoqda. Nisbatan past chastotali sohada LTCC asosda GSM, CDMA, TDMA va Bluetooth qo‘llanishlar uchun qurilmalar tayyorlanmoqda, millimetrli to‘lqin sohasida esa MMDS va LMDS qo‘llanishlar keng tarqalmoqda. Ushbu texnologiya elektron sanoat sohasida elektron qurilmalarni tijorat va harbiylar uchun ommaviy ishlab chiqarishda arzon yechimni ta’minlamoqda.
Mikroelektronika o‘zining yarim asrlik tarixi davomida IMSlar elementlari o‘lchamlarini kamaytirish yo‘lida Mur qonuniga muvofiq rivojlanmoqda.1999 yilda mikroelektronika texnologik ajratishning 100 nmlidovonini yengib nanoelektronikaga aylandi.Hozirgi vaqtda 45 nmli texnologik jarayon keng tarqalgan.Bu jarayon optik litografiyaga asoslanishini aytib o‘tamiz.
Mikroelektron qurilmalar (IMSlar) yaratishning ananaviy, planar jarayon kabi, usullari yaqin 10 yillik ichida iqtisodiy, texnologik va intellektual chegaraga kelib qolishi mumkin, bunda qurilmalar o‘lchamlarini kamaytirish va ularni tuzilish murakkabligining oshishi bilan harajatlarning eksponentsial oshishi kuzatiladi. Muammoni nanotexnologiyalar usullarini qo‘llagan holda yangi sifat darajasida yechishga to‘g‘ri keladi. MDYA tranzistorlarda zatvorosti dielektrigi ananaviy ra-vishda SiO2 ishlatiladi, 45nm o‘lchamli texnologiyaga o‘tilganda dielektrik qalinligi 1nmdan kichik bo‘ladi. Bunda zatvor osti orqali sizilish toki ortadi.Kristalning 1sm2 yuzasida energiya ajralish 1kVtga yetadi. Yupqa dielektrik orqali tok oqish muammosi SiO2ni dielektrik singdiruvchanlik koeffitsienti ε katta boshqa dielektriklarga, masalan ε ~20÷25 bo‘lgan gafniy yoki tsirkoniy oksidlariga almashtirish yo‘li bilan xal etiladi.
Kelgusida tranzistor kanali uzunligi 5 nmgacha kamaytirilganda, tranzistordagi kvant hodisalar uning xarakteristikalariga katta ta’sir ko‘rsata boshlaydi va xususan, stok – istok orasidagi tunnellashuv toki 1 sm2 yuzada ajraladigan energiyani 1 kVt ga yetkazadi.Planar texnologiyaning zamonaviy protsessorlar, xotira qurilmalari va boshqa raqamli IMSlar hosil qilishdagi yutuqlari o‘lchamlari 90nm, 45nm va hatto 28nmni tashkil etuvchi IMSlar ishchi elementlarini hosil qilish imkonini yaratganligi bugungi kunda ko‘pchilik tadqiqotchilar tomonidan nanotexnologiyalarning qo‘llanilish natijasidek qaralmoqdaligini aytib o‘tamiz. Bu mavjud ISO/TK 229 nuqtai nazaridan to‘g‘ri. Lekin planar jarayon bi-rinchi IMSlar paydo bo‘lishi bilan, o‘tgan asrning 60-yillarida hech qanday nanotexnologiyalar mavjud bo‘lmagan vaqtda paydo bo‘ldi va shundan beri printsipial o‘zgargani yo‘q.
1999-yildan boshlab fazoviy koordinatalarning biri bo‘ylab tranzistorning o‘lchami bir necha o‘n nmga (1 nm=10-9m) kamaydi, ya’ni mikroelektronika o‘rniga nanoelektronika keldi. Ta’riflar-ning bittasiga muvofiq nanoelektronika o‘lchamlari 0,1÷100 nm gacha bo‘lgan yarimo‘tkazgich tuzilmalar elektronikasidir.
Yarimo‘tkazgich IMSlar analog mikroelektron apparatlar hisoblash texnikasi tizimlari va qurilmalarining element bazasini tashkil etadi. Mikroelektronika rivojining asosiy tendentsiyasi integratsiya darajasini Mur qonuniga muvofiq orttirishdan iborat.Integratsiya darajasini oshirishning bitta yo‘li tranzistor tuzilmalarning o‘lchamlarini kichiklashtirishdan iborat.
Hozirgi kunda bizga yaxshi tanish bo‘lmagan Chip-Scale Packages (CSP) komponentlar o‘zining rivojlanish davrini o‘tmoqda. CSP odatda o‘lchami kristall o‘lchamiga nisbatan 20 % dan katta bo‘lmagan komponent sifatida aniqlanadi. Bu komponentlar birinchi navbatda qo‘llaniladigan sohalar xotira qurilmalari (ayniqsa, flesh), boshqarish mikrosxemalari (analog – raqamli o‘zgartgichlar, kirish / chiqish kanallari soni kam mantiqiy sxemalar va mikrokontrollerlar), raqamli ishlov berish sxemalari (masalan, signalga raqamli ishlov beruvchi protsessor (DSP)), hamda maxsus ishlarda qo‘llaniluvchi mikrofsxemalar (ASIC) va mikroprotsessorlardir. Optik tizimli aloqa (optoelektronika)ning elektron komponentalari. Optik aloqa tizimlari uzatuvchi (UOM) va qabul qiluvchi (QQOM) optik modullarga ega. UOM elektr signal-larni optik signallarga o‘zgartirish uchun xizmat qiladi.UOM-ning bosh elementi nurlanuvchi manba – nulanuvchi diod (ND) yoki yarimo‘tkazgich lazerdan iborat. ND va lazerning bir-biridan nur-lanish spektri kengligi bilan farqlanadi. NDlarda Δλ = 30÷50 nm ni, bir modali lazerlarda esa Δλ = 0,1÷0,4 nm ni tashkil etadi. QQOM optik toladan olingan optik signalni elektr signalga aylantirish uchun xizmat qiladi. QQOMning bosh elementi fotoqabulqilgich–fotodioddan (FD) iborat.FDlarning bir qancha turlari mavjud.Ko‘chkili FDlarda zaryad tashuvchilarning ko‘chki-simon ko‘payishi amalga oshadi va shu hisobiga sezgirligi yuzlarcha – minglarcha marta oshadi
Foydalanilgan adabiyotlar.
1.YA Shpak "AVR va Pic mikroişlemcileri uchun C tilida dasturlash" (2006)
2.VY Xart "Microcontrollers AVR. Boshlovchilar uchun Workshop "(2007)
3.Enrike Ramos Melgar, Ciriaco Kastro Diez «Arduino va Kinect Loyihalar»
4. https://www.arduino.cc/
5. http: //developer.alexanderklimov.ru/arduino/arduino-minimum.php
6. http: //ezrf.ru/produktsiya/zazemlenie/udelnoe-soprotivlenie-grunta
7.http://dxdy.ru/topic61098.html
8. http://ftemk.mpei.ac.ru/bgd/_private/Soprotivl_rastek.htm
|
| |