Optimallashtirish usullari. Optimallashtirish usullarini tizimlashtirish. Statistik optimallashtirish usullari

|
Optimallashtirish usullari. Optimallashtirish usullarini tizimlashtirish. Statistik optimallashtirish usullari
|
bet | 1/5 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 310,85 Kb. | | #121911 |
Bog'liq REJA
TEXNOLOGIK JARAYON REJIMINI STATIK VA DINAMIK OPTIMALLASHTIRISH.
REJA:
OPTIMALLASHTIRISH USULLARI.
OPTIMALLASHTIRISH USULLARINI TIZIMLASHTIRISH.
STATISTIK OPTIMALLASHTIRISH USULLARI.
ANALITIK USULLAR.
KO’PGINA O’ZGARUVCHILARNING FUNKSIYALARI EXTIYOTLARI.
XULOSA.
Kimyoviy-texnologik jarayon (HTP) modellashtirishning oxirgi maqsadi uning yaxlit amalga oshirilishi yoki optimallashtirishidir [1, 9].
Optimallashtirish - bu maqsadga muvofiq sharoitlarda eng yaxshi natijalarni (ob'ekt parametrlarining qiymatlarini) olishdan iborat bo'lgan maqsadli faoliyatdir.
Optimallashtirish so'ralgan funktsiyaning ekstremiumini yoki texnologik jarayonni o'tkazish uchun maqbul sharoitlarni topishdan iborat.
Optimallikni baholash uchun avval optimallashtirish mezonini tanlashingiz kerak.
Optimallashtirish mezoni (optimallik) - ob'ektning optimallashtirilgan sifatini miqdoriy baholash. Optimallashtirish muammosini hal qilish samaradorligining asosiy belgisi bu.
Muayyan shartlarga qarab optimal mezon texnologik mezon (masalan, apparatning bir birlik hajmi uchun maksimal rentabelligi) hamda iqtisodiy mezon (masalan, tovarning belgilangan quvvatdagi minimal narxi) bo' lishi mumkin.
Optimallik mezoniga qo'yiladigan talablar
Optimallik mezoni yagona bo'lishi kerak .
Optimallik mezoni son bilan ifodalanishi kerak.
Tanlangan optimallik mezoni asosida ob'ektiv funksiya (benefit function) tuziladi, bu optimallik mezonining uning qiymatiga ta'sir etuvchi parametrlarga bog'liqligidir.
Ob'ektiv funksiya kirish parametrlarining vazifasi deb hisoblangan optimallik mezonidir:
F = F(x1,x2,....,xn). (4.1)
F dan katta yoki kichik bo'lsa, shuncha yaxshi.
Shuning uchun, tegmaslik ob'ektiv funktsiyaning ekstremum (maks yoki min) bo'lib, optimallashtirish muammosi ekstremumni topish uchun qisqartiriladi.
Parametrlarni optimallashtirish - optimallashtirish jarayonida boshqaruv parametrlari deb yuritiladigan va jarayonni optimallashtirish uchun foydalaniladigan tizimning o'sha kirish parametrlari.
Cheklovlar - bu ularning rioya qilish optimallik mezonining qiymatiga qanday ta'sir qilishidan qat'iy nazar bajarilishi kerak bo'lgan shartlar.
Mumkin bo'lgan cheklovlarga misollar:
• Xom ashyo va mahsulotlarning miqdori va sifati;
• Texnologiya shartlariga ko'ra:
a) Masalan, boshqaruv parametri yomonlashgan haroratdan yuqori bo'la olmaydigan harorat
(sinterlangan) katalizator;
b) qurilmaning o'lchamini o'zgartira olmaymiz;
v) boshqarish parametri – volumetrik tezlik;
aralashma oqimi tezligining miqdori nasosning quvvati bilan cheklanadi;
iqtisodiy sabablarga ko'ra (kapital xarajatlar ajratilgan miqdordan oshmasligi kerak);
kasb salomatligi va xavfsizligi va atrof-muhit masalalari bo'yicha.
Matematik xususiyatlarga ko'ra, cheklovlar quyidagilarga bo'linadi:
Muayyan omil uchun ma'lum qiymatlarni belgilovchi tenglamalar turiga cheklovlar:
xi = ai
(masalan, xom ashyo tarkibi uchun qiymatlar, mashinaning o'lchamlari va boshqalar);
Jarayon parametrlarining o'zgarishi chegaralarini belgilovchi tengsizliklar turining cheklovlari.
Masalan, fiai(ko'rsatilganidan past bo'lmagan ijro);
alflbl (ma'lum bir oralig'idagi harorat);
fkbk (harorat u bardosh bera oladigan haroratdan yuqori emas materialdar).
|
| |