nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
To’g’ri javob tanlangan - Test: analizning zamonaviy fizik-kimyoviy metodlari fanidan yakuniy nazorat

|
Test: analizning zamonaviy fizik-kimyoviy metodlari fanidan yakuniy nazorat
|
bet | 11/11 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 33,56 Kb. | | #249991 |
Bog'liq Quranboyeva RayhonaTo’g’ri javob tanlangan:
Mexanik qismiga
Savol № 97
Mikroskopning qaysi qurilmasi yorug‘lik manbaidan tushayotgan va ko‘zgu qaytarayotgan parallel nurlarni preparat saxnida bitta nuqtaga, fokusga yig‘ishda ishlatiladi?
To’g’ri javob tanlangan:
Kondensor
Savol № 98
Polarizatsiya tekisligining burish burchagini o‘lchashga mo‘ljallangan asboblar qanday nomlanadi?
To’g’ri javob tanlangan:
Savol № 99
Yorug‘likni vakuumdagi tezligi uni havodagi tezligidan necha marta katta?
To’g’ri javob tanlangan:
1,00027
Savol № 100
Tubus ushlagich va unga o‘rnatilgan sistemalar nimalar yordamida harakatlantiriladi?
To’g’ri javob tanlangan:
Vintlar
|
| |
Savol № 47
Namunalarni tahlil qilishda ishlatiladigan mikroskoplar nechta tarkibiy qismlardan tashkil topgan?
To’g’ri javob tanlangan

|
Savol № 47
Namunalarni tahlil qilishda ishlatiladigan mikroskoplar nechta tarkibiy qismlardan tashkil topgan?
To’g’ri javob tanlangan
|
bet | 6/11 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 33,56 Kb. | | #249991 |
Bog'liq Quranboyeva RayhonaSavol № 47
Namunalarni tahlil qilishda ishlatiladigan mikroskoplar nechta tarkibiy qismlardan tashkil topgan?
To’g’ri javob tanlangan:
2 ta
Savol № 48
Sanoatda birinchi REM qurilmasi paydo bo‘lgan?
To’g’ri javob tanlangan:
1965 yilda
Savol № 49
Kristalga tushayotgan nurlarning biri nur sindirish qonuniyatlariga bo‘ysunadi, ya’ni kristallning sindirish koeffitsiyenti izotrop muhitdan kelayotgan nurni tushish burchagiga bog‘liq emas va u kelib tushayotgan nur bilan bir tekislikda yotadigan nurlar qanday nomlanadi?
To’g’ri javob tanlangan:
Savol № 50
Analizning qaysi usuli sezgirligi, aniqligi va tahlil o’tkazish tezligi bo’yicha talablarga to’liq javob beradi?
To’g’ri javob tanlangan:
Atom-absorbsion spektroskopiya
Savol № 51
Quyidagi analiz usullaridan qaysi biri oziq-ovqat mahsulotlarini tahlil qilishda ishlatiladigan fluoressent usulga mansub?
To’g’ri javob tanlangan:
Atom–fluoressensiya
Savol № 52
Ayrim kristallar oddiy va g‘ayrioddiy nurlarni tanlab yutilishi (o‘tkazilishi) xodisasi nima deyiladi?
To’g’ri javob tanlangan:
Savol № 53
Analizlarda eng ko‘p qo‘llaniladigan mikroskop qaysi?
To’g’ri javob tanlangan:
Yorug‘lik mikroskop
Savol № 54
Faza obyektivlarning oddiylaridan farqi shundaki, ularda linzaning ichki sirtida joylashgan qora halqa ko‘rinishidagi nima mavjud?
To’g’ri javob tanlangan:
Faza plastinkasi
Savol № 55
Invertli mikroskoplar boshqa mikroskoplardan nimasi bilan farqlanadi?
To’g’ri javob tanlangan:
Savol № 56
Mahsulotlarni refraktometr yordamida analiz qilishda tajriba bir necha marta o’tkazilgan bo’lsa, yakuniy natija sifatida qaysi natijani olish kerak?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Savol № 47
Namunalarni tahlil qilishda ishlatiladigan mikroskoplar nechta tarkibiy qismlardan tashkil topgan?
To’g’ri javob tanlangan
|
To’g’ri javob tanlangan - Test: analizning zamonaviy fizik-kimyoviy metodlari fanidan yakuniy nazorat

|
Test: analizning zamonaviy fizik-kimyoviy metodlari fanidan yakuniy nazorat
|
bet | 8/11 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 33,56 Kb. | | #249991 |
Bog'liq Quranboyeva RayhonaTo’g’ri javob tanlangan:
20 mm
Savol № 67
1590 yilda mikroskop tipidagi asbob kim tomonidan yaratilgan?
To’g’ri javob tanlangan:
Z. Yansen
Savol № 68
Mahsulotlarni refraktometr yordamida analiz qilishda tajriba necha marta takrorlanishi kerak?
To’g’ri javob tanlangan:
Kamida 3 marta
Savol № 69
Cho‘ktiriladigan shaklda cho‘kmalarning eruvchanlik ko‘paytmasi qiymati qanchadan ortiq bo‘lmasligi kerak?
To’g’ri javob tanlangan:
10-8
Savol № 70
Cho‘ktirish vaqtida eritma mumkin qadar kamroq o‘ta to‘yingan bo‘lishi uchun avvalo quyidagi(lar) bo’lishi kerak
To’g’ri javob tanlangan:
Savol № 71
Yorug‘likning vaakumdagi tezligi nechaga teng?
To’g’ri javob tanlangan:
3*108
Savol № 72
Elektron mikroskopiya nimalarni o‘rganish uchun ishlatiladi?
To’g’ri javob tanlangan:
Hujayralar, mikroorganizmlar to‘qimalari va viruslar tuzilishini hujayra osti va makromolekulyar darajada o‘rganish uchun
Savol № 73
Lyuminessent mikroskopda ko‘rishda qaysi lyuminessensiya katta ahamiyatga ega?
To’g’ri javob tanlangan:
Ikkinchi
Savol № 74
Elektron mikroskoplarning qanday turlari mavjud?
To’g’ri javob tanlangan:
Yoritadigan (PEM), rastrli (REM), emission, ko‘zguli
Savol № 75
Ob’ektlarning kattalashtirilgan tasvirlarini berish uchun ikkita linzali tizimning xususiyati nechanchi asrda paydo bo‘lgan?
To’g’ri javob tanlangan:
XVI asrda
Savol № 76
RPL-3 refraktometri shakarni suvli eritmalaridagi foizda ifodalangan miqdorni necha foiz oralig‘ida aniqlash imkoniyatiga ega?
|
| |
Rele kontaktlarining ekspluatatsion ko‘rsatgichlari

52
Kontaktlarning ish rejimini yengillashtirish maqsadida kontaktlarga (3.2 -
rasm, a, b) yoki cho‘lg‘amga (3.2 - rasm, v, g, d) shunt sifatida qo‘shimcha
elementlar ulash maqsadga muvofiqdir.
Cho‘lg‘amning induktivligi hisobiga yig‘ilgan magnit energiyasi
kontaktlararo
masofada sarflanmasdan, rezistor va kondensator yoki
cho‘lg‘amning o‘zida sarflanadi. Rezistor qarshiligi cho‘lg‘amning
aktiv
qarshiligidan 5-10 barobar katta bo‘lishi kerak. Kondensatorning sig‘imi esa S=
0,5 - 2,0 mkf.
3.2.-rasm. Rele kontaktlari ishini yengillashtiruvchi sxemalar:
a, b – kontaktlarga va v, g, d - cho‘lg‘amga shunt sifatida qo‘shimcha elementlar
ulash.
3.4. Elektromagnitli relelar
Yuqorida aytilgan relelarning orasida qiishloq xo‘jaligi avtomatikasida eng
keng qo‘llaniladigani elektromagnitli relelaridir. Eng oddiy elektromagnit
relesining sxemasi 3.3 -rasmda ko‘rsatilgan.
Cho‘lg‘amdagi 3 kuchlanish ta’sirida hosil bo‘lgan
magnit maydon
harakatlanuvchi yakorni 1 qo‘zg‘almas o‘zakka 2 tortadi. Yakorning harakati
natijasida kontaktlar 5 ulanadi. Kuchlanish ajratilsa prujina 4 ta’sirida
kontaktlar
eski holatiga qaytadi. Qoldiq magnit oqimi ta’sirida yakor tez ajratish maqsadida
uzoqqa nomagnitik materialdan bajarilgan shtift qotiriladi.
Kompensatsion tristorli kuchlanish stabilizatorlari

|
Kompensatsion tristorli kuchlanish stabilizatorlari
|
bet | 4/4 | Sana | 25.07.2024 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #268492 |
Bog'liq parametrli stabilizatorKompensatsion tristorli kuchlanish stabilizatorlari
Bu stabilizatorlarda to`g`rilash va stabiliyatsiyani rostlash vazifasi umumlashtirilgan.
Tristorli stabilizatorlar o`zgarmas va o`zgaruvchan toklarda ishlashi mumkin.
Kompensatsiontristorlin stabilizatorning printspial sxemasi quyidagi rasmda keltirilgan.
Rostlovchi element transformatorning birlamchi cho`lg`ami zanjiriga, ya’ni o`zgaruvchan tok tomonuga ulanadi. Rostlovchi element ikkita qarama qarshi va ketma-ket ulangan VS1 va VS2 tristorlardan, VD1 va VD2 diodlardan tashkil topgan. VD1 va VD2 diodlar tristorlarni shuntlaydi va tristor yopiq bo`lganida o`zgaruvchan tokni o`tishi uchun kiritiladi. Transformatorning ikkilamchi cho`lg`amiga Г-simon LC filtrli ko`priksimon to`g`irlash sxemasi qo`yiladi. Teskari aloqani o`lchovchi ko`paytiruvchi (O`K) va tristorni boshqarish sxemasi (BS) tashkil qiladi.
Chiqish kuchlanishi o`zgarganida O`K qism farq siglani ishlab chiqaradi. Bu signal tristorlarni boshqarish sxemasiga beriladi. Bu yerda BS rostlash burchagini boshqaradi. Teskari aloqaning ta’siri natijasida chiqish kuchlanishi ortganida rostlash burchagi ortadi, bu transformator birlamchi va ikkilamchi cho`lg`amlardagi kuchlanishning kamayishiga olib keladi. O`lchobvhi ko`paytiruvchi qism (O`K) sifatida tranzistorlardan yoku operatsion kuchaytirgichlardan foydalanish mumkin.
|
| |
-rasm. Fotoelementning tuzilishi (a) va uning tavsifnomasi (b)

43
Fotorezistor – yarim o‘tkazgich fotoelektr asbob bo‘lib, bunda foto
o‘tkazuvchanlik hodisasi qo‘llaniladi, ya’ni optik nurlanish ta’sirida
yarim
o‘tkazgichni elektr o‘tkazuvchanligi o‘zgaradi. Fotorezistorning tuzilishi quyidagi
rasmda ko‘rsatilgan.
2.24. rasm. Fotorezistorning tuzilishi (a) va ulanish sxemasi (b):
1-plyonka yoki plastik 2-dielektr material.
Asosiy kattaliklari:
ф
I
S
ф
i
,
(2.26)
Qorong‘ulik qarshiligi – yoritilmagan fotorezistorlarning qarshiligi qiymati
teng diapazonga ega R
k
=10
2
10
9
Om;
Ishchi kuchlanishi – ishchi kuchlanish qiymati fotorezistor o‘lchamlariga
bog‘liq, ya’ni elektronlar orasidagi masofaga bog‘liq raviщda 1-1000
V gacha
tanlanadi.
Shuni ta’kidlash kerakki, fotorezistorlarning kattaliklari, tashqi muhit ta’sirida
o‘zgaradi. Fotorezistorlar afzalligi: yuqori sezgirligi,
nurlanishning infraqizil
qismida qo‘llash mumkinligi, o‘lchamlari
kichikligi va doimiy tok va
o‘zgaruvchan tok zanjirlarida qo‘llash mumkinligi.
Virtual mashinangiz protsessorlarini sozlash

AMALIY QISM
Virtual mashinangiz protsessorlarini sozlash
Kompyuterimizning protsessorini mantiqiy yadrolarini aniqlashning bir necha usullari mavjud bo‘lib, biz ushbu usullardan amaliyotda ikkitasini amalga oshirib Intel Core i7 protsessorining yadrolar va mantiqiy yadrolar sonini ko‘ramiz va ushbu protsessorning yadrolari haqida ma’lumotlarga ega bo‘lamiz:
qadam: Control Panel (Boshqaruv panelini) ochamiz va Programs unistall (dasturlar) bo‘limiga kiramiz. (2.1-rasm).
2.1-rasm. Boshqaruv (control) paneli
qadam: Programs and Features (dasturlar va xususiyatlar) bo‘limiga kiramiz va hosil bo‘lgan oynaning chap tomonida joylashgan Turn Windows features on or off (windows xususiyatlarini yoqish yoki o‘chirish) bo‘limiga kiramiz (2.2-rasm).
2.2-rasm. Programs and Features (dasturlar va xususiyatlar)
qadam: Hosil bo‘lgan oynada Hyper-V bo‘limini topamiz (3.3a-rasm) va Hyper-V menejerini o‘rnatish uchun Hyper-V boshqaruv panelida yoqish belgisini qo‘yamiz (3.3b-rasm) va on’ng tomonda joylashgan “OK” tugmasini bosamiz va qurilmamizni qayta ishga tushiramiz (3.4-rasm).
b)
3.3-rasm. a) Hyper-V bo‘limi, b) Hyper-V menejerini yoqish
3.4-rasm. Hyper-V qurilmamizga yoqish sozlamarini yakunlash
qadam: Yuqorida ko‘rsatilgan qadamlar orqali biz qurilmamizga Hyper-V menegerini yoqib oldik. Endi ushbu dastur yordamida biz kompyuterimizga virtual yadrolar yaratishni ko‘rib chiqamiz, buning uchun qidiruv (menu) bo‘limidan Hyper-V menegeriga kirib olamiz (3.5-rasm).
3.5-rasm. Hyper-V dasturini ishga tushirish
qadam: Ushbu qadamda biz Hyper-V managerida quyidagi ketma-ketlikda Virtual Mashina (VM) yaratib olamiz (3.6-rasm).
3.6-rasm. Hyper-V menegeri yordamida Virtual Mashina (VM) yaratish
qadam: Keyingi qadamda biz yaratilgan VM ni sozlamalar bo‘limiga tashrif buyiramiz (3.6-rasm) va unga quyidagi rasmda keltirilgan ketma-ketliklar asosida virtual yadro hosil qilib olamiz (3.7-rasm).
3.7-rasm. Virtual Mashina (VM) da virtual yadrolar hosil qilish
qadam: Ushbu qadamda yuqoridagi qadamlar orqali yaratilgan Virtual Mashinani ishga tushiramiz (3.8-rasm).
3.8-rasm. Hyper-V da yaratilgan Virtual Mashinani ishga tushirish
qadam: So‘ngi qadamda biz yaratgan Virtual Mashinamizni ishlash holatini va versiyasini Shaxsiy Kompyuterning
|
To’g’ri javob tanlangan - Test: analizning zamonaviy fizik-kimyoviy metodlari fanidan yakuniy nazorat

|
Test: analizning zamonaviy fizik-kimyoviy metodlari fanidan yakuniy nazorat
|
bet | 5/11 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 33,56 Kb. | | #249991 |
Bog'liq Quranboyeva RayhonaTo’g’ri javob tanlangan:
Savol № 37
Eritmadagi cho’kma zarrachalari bir qismining suyuqlikni to’kish vaqtida yo’qotilishi gravimetrik analizdagi qanday xatolik hisoblanadi?
To’g’ri javob tanlangan:
Savol № 38
Birinchi lyuminessent mikroskop 1908 yilda kim (lar) tomonidan yaratilgan?
To’g’ri javob tanlangan:
A. Kyoler va G. Zidentropf
Savol № 39
Biologik mikroskoplar shaffof preparatlarni ulardan o‘tadigan yorug‘likda necha martagacha kattalashtirib ko‘rish uchun qo‘llaniladi.
To’g’ri javob tanlangan:
56 dan 2000 martagacha
Savol № 40
Gravimetrik analiz necha turga bo‘linadi?
To’g’ri javob tanlangan:
3
Savol № 41
Mikroskop yordamida mikroorganizmlarni kashf qilgan olim kim?
To’g’ri javob tanlangan:
A. Levenguk
Savol № 42
Mikroskopning umumiy kattalashtirish darajasi x8 va okulyarniki x7 bo‘lganda, mikroskopning kattalashtirish imkoniyati nechaga teng bo‘ladi?
To’g’ri javob tanlangan:
56
Savol № 43
Fe+3 ni tortiladigan shakli qanday?
To’g’ri javob tanlangan:
Fe2O3
Savol № 44
Mikroskopning yoritish apparati qaysi qismida joylashtirilgan?
To’g’ri javob tanlangan:
Buyum stolchasining ostida
Savol № 45
Oziq-ovqat mahsulotlarini qilishda ishlariladigan qaysi tahlil moddalarning nur sindirish koeffitsiyentini aniqlashga asoslangan?
To’g’ri javob tanlangan:
Refraktometrik tahlil
Savol № 46
Analizning qaysi usulida tekshirilayotgan moddaning uchuvchan tarkibiy qismlari (H2O, CO2 va hokazo) ni aniqlashda foydalaniladi.
To’g’ri javob tanlangan:
Haydash usulida
|
| |
n = a Q / S∆l - Avtomatika asoslari va ishlab cнiqarisн jarayonlarini avtomatlasнtirisн

n = a Q / S∆l. (2.19) 2.6.4. Burchak tezligi datchiklari Burchak tezligi datchiklari asosan 3 guruhga bo‘linadi: mexanik, gidravlik
va elektr.
Burchak tezligining mexanik markazdan qochma datchigining kinematik
sxemasi 2.20,a-rasmda ko‘rsatilgan. Bunda yuklanma 1 markazdan qochma kuch
Fts = amwr ta’sirida prujinani 2 siqadi va valning aylanishi bo‘yicha 5 muftani 3
siljitadi. Muftaning siljishi induktiv o‘zgartirkichga uzatiladi va aylanish tezligi
hisoblanadi.
Datchikning sezgirligi quyidagicha aniqlanadi:
Kd = dFts/dw = 2amwr, (2.20) bu yerda,
m - aylanayotgan yuklarning massasi;
r - yuklarning aylanish
radiusi;
w – aylanish burchak tezligi.
Mexanik markazdan qochma datchiklar katta xatoliklarga ega va tezlikni
faqatgina kichik oraliqlarda o‘lchashga mo‘ljallangan bo‘ladi.
Gidravlik datchiklar (2.20,b-rasm) asosan aylanish chastotasini proportsional
ravishda suyuqlik bosimga yoki sarf o‘zgarishiga aylantirib berish uchun xizmat
qiladi. Bunday turdagi datchiklar nasosdan 5, suyuqlik bosimi o‘zgarishini qabul
qiluvchi prujinali porshendan 6 hamda aylanish chastotasini ulab boradigan
shkalalardan tashkil topgan bo‘ladi. Bu turdagi datchiklarning amalda qo‘llanilishi
ularning murakkab tuzilishi va o‘lchovlarni yuqori darajada emasligi sababli
anchagina chegaralangan.
Hozirgi davrda elektr datchiklarning qo‘llanilishi keskin ravishda ko‘payib
bormoqda. Bunday datchiklar odatda o‘zgarmas yoki o‘zgaruvchan tokli
mikrogeneratorlar (taxogeneratorlar) shaklida bajarilgan bo‘ladi.
39
Ularning chiqish kuchlanishi U aylanish chastotasiga proportsional bo‘ladi:
b 
c - Ikromjon rahmonov

ikkita konstruktorlik bazalarda bir-biri bilan bog‘langan o ‘lchamlari
qo‘yilgan. Bu yerda har bir funksional o ‘lcham konstruktorlik
bazadan boshlab q o ‘yilgan valikning b u tu n uzunligi spravka
o‘lchami sifatida berilgan.
Qo‘yilgan o ‘lcham lam i nazorat qilishni osonlashtirish uchun
ulami navbatm a-navbat jam lanadigan o ‘lcham lardan yig‘ilgan
o'lchamlarga o ‘tish y o ii bilan qo‘yib borish lozim (5.4-chizma).
Gabarit o ‘lchami
A
jam langan
В
va C o ‘lcham lar erkin qatna-
shuvchi tarkibiy qism
X
bilan o ‘lcham lar zanjirni hosil qiladi. 0 ‘z
navbatida
To’g’ri javob tanlangan - Test: analizning zamonaviy fizik-kimyoviy metodlari fanidan yakuniy nazorat

|
Test: analizning zamonaviy fizik-kimyoviy metodlari fanidan yakuniy nazorat
|
bet | 9/11 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 33,56 Kb. | | #249991 |
Bog'liq Quranboyeva RayhonaTo’g’ri javob tanlangan:
0-95%
Savol № 77
Skanerlaydigan mikroskopning ishlashi o‘rganilayotgan obyekt yuzasi bo‘ylab elektronlar dastasini qanday usulda yoyish prinsipiga asoslangan?
To’g’ri javob tanlangan:
Televizion
Savol № 78
Mikroskoplarda axromat obyektivlar nechtagacha linza bo‘ladi?
Noto’g’ri javob tanlangan:
O‘n ikkitagacha
To’g’ri javob:
Oltitagacha
Savol № 79
Oje-elektronning chiqishi bilan bog‘liq analiz usuli qanday nomlanadi?
To’g’ri javob tanlangan:
Oje-spektroskopiya usuli
Savol № 80
Achitqi hujayralarini kuzatayotganda o‘layotgan hujayralarning protoplasti qanday rang ko‘rinishiga ega?
To’g’ri javob tanlangan:
Oq-sutrang
Savol № 81
Stereoskopik mikroskop nimalarni o‘rganish uchun ishlatiladi?
To’g’ri javob tanlangan:
Hajmli ob’ektlarni o‘rganish uchun
Savol № 82
Analizning qaysi usulida tekshirilayotgan namuna eritilib, eritma elektroliz qilinadi va aniqlanayotgan element yoki ion elektrodga cho‘ktirilib natija olinadi.
To’g’ri javob tanlangan:
Savol № 83
…. — bu kattalashtiruvchi optik asboblar yordamida kuzatiladigan juda mayda obyektlarning nurlanish hodisasidir.
To’g’ri javob tanlangan:
Lyuminessensiya
Savol № 84
Sindirish ko‘rsatkichining yorug‘lik to‘lqin uzunligiga bog‘liqligiga nima deyiladi?
To’g’ri javob tanlangan:
Dispersiya
Savol № 85
Quyidagi javoblar ichidan BaSO4 tuzining cho’ktiriladigan shaklni toping.
To’g’ri javob tanlangan:
BaSO4
Savol № 86
Atom-absorbsion analizda elektrotermik atomizator qanday materialdan yasalgan bo‘ladi?
|
| |
В
o ‘lcham C o ‘lcham ham da tarkibiy qism 
X

6. JOYIZ 0 ‘LCHAM (QO YIM)
VA 0 ‘TQAZISHLAR
D etallarn i loyihalashda ularning o ‘lcham lari detaining
mustahkam va qattiqligini hisobga olish hamda boshqa konstruktiv
va texnologik mulohazalar asosida konstruktor tom onidan beriladi.
Hisoblash, konstruktiv texnologik
jaray o n lar asosida va
funksional maqsadiga qarab, standart bilan solishtirish orqali qabul
qilingan detaining odcham i
nominal olcham
deyiladi.
CTlchov asbobining yo‘l q o ‘yilgan
oMchash xatoligi bilan
detalni bevosita olchash natijasida olingan o lch am
haqiqiy o4cham
deyiladi. Detaining haqiqiy o ‘lchami uning nominal o ‘lcham idan
hamma vaqt farq qiladi. Bunday farq, ya’ni
algebrik ayirma
chetga
chiqish
deyiladi. Haqiqiy o ‘lcham o ‘zining nominal o ‘lchamidan
katta b o isa, chetga chiqish musbat, kichik bo ‘lsa,
manfiy chetga
chiqish hisoblanadi.
D em ak, o d ch am n in g chetga chiqishi ikki qiym at bilan
chegaralanar ekan: yuqori chetga chiqish va pastki chetka chiqish.
Eng katta yuqorigi chekli o ‘lcham bilan eng kichik pastki chekli
chetga chiqishlarning
m utlaq ayirm asi
jo iz o ‘lcham q o ‘yish
(dopusk)
deyiladi. Yuqorigi va pastki chekli chetga chiqishlar bilan
chegaralangan joy
joiz o ‘lcham maydoni
deyiladi. Joiz o lc h a m
kattaligi nominal o ‘lcham va raqamlar to ‘plami bo ‘lib,
barcha
nominal odcham lar uchun bir xil aniqlik darajasiga mos keladi.
Teshik va val o ich am lari orasidagi ayirma musbat (teshikning
diametri valnikidan katta) bo'lsa, farq tirqish deyiladi. Bu ayirma
manfiy (teshikning diamtri valnikidan kichik) bo'lsa,
taranglik
hosil bo ‘ladi.
Teshik tizim ida teshiklar lotin alfavitining bosh (katta), val
tizimida vallar lotin alfavitining kichik (yozma) harflari bilan
belgilanadi. Chizm alarda o'tqazishlar (valning
teshikka joylash-
tirilish) shartli ravishda kasr son ko‘rinishida belgilanadi. Suratda
teshik, maxrajda val joiz o'lcham i belgilanishi koTsatiladi. Masa-
34
8 .
D e t a l d e b - Ikromjon rahmonov

B. Buyum konstruksiyasi asosiy tarkibiy qisimlarining o'zaro
bog‘lanishi.
C. Buyumning geometrik shakli va tarkibiy qismlarini aniqlovchi
hujjat.
D. Buyumning soddalashtiriJgan
kontur tasviri va uni gabarit,
o'rnatish, biriktirish baqidagi hujjat.
3 2 . I s h c h i h u j ja tla r g a n im a la r k ir a d i?
A.
Texnikaviy takliflar,
eskizlar, loyihalar haqidagi hujjat.
B. Buyumlar va ulaming tarkibiy
qismlarini ishlab chiqarish,
nazorat qilish va ta ’mirlash uchun zarur hujjatlar.
C. Buyumning geometrik shakli va tarkibiy qismlarini aniqlovchi
hujjat.
D. Buyumning soddalashtirilgan kontur tasviri va uni gabarit,
o ‘rnatish, biriktirish haqida hujjat.
2 . T is h la r in in g p r o f ili u c h b u r c h a k b o i g a n s h li t s a l i b ir ik m a la r

2 5 . Y u z a la r n in g g ‘a d ir - b u d ir lik la r id a p r o filn in g c h e t g a o g ‘is h i
deb n im a g a a y t ila d i?
A. Sirtning notekisliklar yig'indisi.
B. Profil o'smasi chizig'i va profil tubi chizig'i orasidagi masofa.
C. Profilning istalgan nuqtasi va o ‘rta chizig'i orasidagi masofa.
D. Baza uzunligi orasidagi profilning chekli chetga og'ishi.
2 6 . Y u z a la r n in g o ‘r t a a r if in e t ik c h e t g a o g ‘is h i
Ra
n im a d e y ila d i?
A. Sirtning notekisliklari yig'indisi.
B. Profilning istalgan nuqtasi va o'rta chizig'i orasidagi masofa.
C. Baza uzunligi orasidagi profilning chekli chetga og'ishi.
D. Baza uzunligi orasidagi kesmalar uzunligi yig'indisi.
2 7 . Y u z a la r n in g g ‘a d ir - b u d ir lik la r i p r o f iln in g t a y a n c h u z u n lig i
na
n im a d e y ila d i?
A. Profilning istalgan nuqtasi va o'rta chizig'i orasidagi masofa.
B. Baza uzunligi orasidgi kesmalar uzunligi yig'indisi.
C. Sirtning notekisliklari yig'indisi.
D. Baza uzunligi orasidagi profilning chekli chetga og'ishi.
Induktsion datchiklar - Avtomatika asoslari va ishlab cнiqarisн jarayonlarini avtomatlasнtirisн

41
dt
dФ
W
E
2
(2.25)
Induktsion datchiklar 3 xil ko‘rinishga ega: 1. Cho‘lg‘amli; 2. Ferromagnit
detali harakatlanuvchi; 3. Taxogeneratorli.
Induktsion datchiklar qishloq va suv xo‘jaligi sohasida keng qo‘llaniladi.
Don o‘rish kombayni bunkeri og‘irligini induktsion
datchiklar orqali uzluksiz
nazorat qilish sxemasi 2.23-rasmda keltirilgan.
Uning ishlash printsipi quyidagicha: Bunkerni (1) donni to‘lishi va uning
og‘irligini o‘zgarishi natijasida prujina (2) siqiladi. Magnitlanmagan po‘lat o‘zak
(3) ketma-ket ulangan cho‘lg‘amlardan (W
1
va W
2
) iborat g‘altak (4)
ichida
harakatlana boshlaydi. Bu ikkita cho‘lg‘amlar ko‘prik sxemaning (5) ikki qo‘shni
yelkasini tashkil etadi. Sxemadagi ko‘prikning bitta diagonaliga o‘lchov asbobi (6)
ulangan, ikkinchisiga esa maxsus ta’minlash blokidan o‘zgaruvchan kuchlanish
uzatiladi.
2.22-rasm. Don o‘rish kombayni bunkeri og‘irligini induktsion datchiklar
orqali uzluksiz nazorat qilish sxemasi:
1-bunker, 2-prujina, 3-magnitlanmagan po‘lat o‘zak, 4-g‘altak, 5-ko‘prik sxema,
6-o‘lchov asbobi.
2.7.2. Fotoelektr datchiklar
Fotoelektr
datchiklar
guruhiga
kiruvchi
fotodiodlar
va
ventilli
fotoelementlarning ishlash printsipi ichki fotoeffekt hodisasiga asoslangan bo‘ladi.
42
Ichki fotoelektr effekt yorug‘lik oqimi ta’sirida erkin elektronlar o‘zining
energetik holatini o‘zgartirib, moddaning o‘zida
qolishi hodisasi bilan
xarakterlanadi. Bunda modda ichida ko‘cha oladigan erkin zaryadlar hosil bo‘ladi.
Erkin zaryadlar modda ichida ko‘chganda fotoelektr yurituvchi kuchlarni hosil
qiladi (ichki fotoeffektli fotoelementlar shu printsipda qurilgan)
yoki elektr
o‘tkazuvchanlikni o‘zgartiradi (fotoqarshiliklar shu printsipda qurilgan).
Ichki fotoeffektli fotoelementlar ko‘pincha ventilli fotoelementlar deb
ataladi. Selenli fotoelementlar eng ko‘p tarqalgan fotoelementlar hisoblanadi.
Selenli fotoelementning tuzilishi va sxemasi 2.23,
a-rasmda, uning tavsifnomasi
esa 2.23, b-rasmda ko‘rsatilgan.
F
1
2
3
4
a) b)
5 . V in t ip i d e b n im a g a a y t ila d i?

1 9 . R e z b a n in g p r o t o c h k a s i n im a ?
A. Rezbaning faskasi.
B. Rezbaning kirimi.
C. Sbeg o ‘rniga ishlangan halqasimon joy.
D. Rezbaning chiqishi.
2 0 . R e z b a g a f a s k a n im a u c h u n b a ja r ila d i?
A. Rezba profili to ‘liq bo ‘Imagan hollarda.
B. Sbeg o ‘rniga ishlanadi.
C. Rezbaning chiqishini onsonlashirish uchun.
D. Teshikdagi rezbaning oxirgi o'ram larini
shikastlanishdan
saqlash uchun.
2 1 . S h t if t n in g b ir ik m a d a g i v a z if a s i n im a d a n ib o r a t ?
A. Detallarni bir-biriga markazlashtirish.
B. Detallaming aylanma harakatini ta ’minlash.
C. Detallarni ajratish onson boMishligini ta ’milash.
D. Detallaming o ‘zaro surilishini ta ’minlash.
-modda. Arizani (shikoyatni) ish yuritishga qabul qilish va ish qo‘zg‘atish

|
-modda. Arizani (shikoyatni) ish yuritishga qabul qilish va ish qo‘zg‘atishBog'liq MSIYtK132-modda. Arizani (shikoyatni) ish yuritishga qabul qilish va ish qo‘zg‘atish
Sudya ushbu Kodeksda nazarda tutilgan talablarga rioya etgan holda berilgan arizani
(shikoyatni) ish yuritishga qabul qilishi va ish qo‘zg‘atishi shart.
Sudya ushbu Kodeks 130-moddasi birinchi qismining
1
va
3-bandlarida
nazarda tutilgan
talablarni buzgan holda berilgan arizani, agar arizaga davlat bojini to‘lashni kechiktirish, bo‘lib-bo‘lib
to‘lash to‘g‘risidagi yoki arizachida mavjud bo‘lmagan dalillarni talab qilib olish haqidagi
iltimosnomalar ilova qilingan hamda bu iltimosnomalar qanoatlantirilgan bo‘lsa, ish yuritishga
qabul qilishga va ish qo‘zg‘atishga haqli.
Sudyaning ushbu Kodeks 130-moddasi birinchi qismining
1
va
3-bandlarida
nazarda tutilgan
talablarni buzgan holda berilgan arizani ish yuritishga qabul qilish to‘g‘risidagi iltimosnomani
qanoatlantirish haqidagi xulosasi arizani ish yuritishga qabul qilish to‘g‘risidagi ajrimda
asoslantirilgan bo‘lishi kerak.
133-modda. Arizani (shikoyatni) ish yuritishga qabul qilishni rad etish
Sudya arizani (shikoyatni) ish yuritishga qabul qilishni quyidagi hollarda rad etadi, agar:
1) ish ma’muriy sudga, fuqarolik ishlari bo‘yicha sudga yoki iqtisodiy sudga taalluqli bo‘lmasa;
2) ma’muriy sudning ayni bir shaxslar o‘rtasidagi, ayni bir predmet to‘g‘risidagi va ayni bir
asoslar bo‘yicha nizo yuzasidan qabul qilingan, qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori yoki ish
yuritishni tugatish haqidagi ajrimi yoxud kelishuv bitimini tasdiqlash to‘g‘risidagi ajrimi mavjud
bo‘lsa;
3) sudning ish yuritishida ayni bir shaxslar o‘rtasidagi, ayni bir predmet to‘g‘risidagi va ayni bir
asoslar bo‘yicha nizo yuzasidan ish mavjud bo‘lsa.
Arizani (shikoyatni) qabul qilishni rad etish to‘g‘risidagi ajrim ustidan shikoyat qilinishi (protest
keltirilishi) mumkin.
Ajrim bekor qilingan taqdirda, ariza (shikoyat) sudga dastlabki murojaat qilingan kunda
berilgan deb hisoblanadi.
|
| |
-modda. Ariza (shikoyat) yuzasidan yozma ﬁkr

|
-modda. Ariza (shikoyat) yuzasidan yozma ﬁkrBog'liq MSIYtK135-modda. Ariza (shikoyat) yuzasidan yozma ﬁkr
Ishda ishtirok etuvchi shaxs ariza (shikoyat) yuzasidan arz qilingan talabga qarshi e’tirozlarini
tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilingan yozma ﬁkrini ishda ishtirok etuvchi shaxslarga yozma ﬁkrning
hamda ularda mavjud bo‘lmagan hujjatlarning ko‘chirma nusxalari yuborilganligini tasdiqlovchi
dalillarni ish ko‘riladigan kungacha yetib borishini ta’minlaydigan muddatda sudga yuborishga
haqli.
Ariza (shikoyat) yuzasidan yozma ﬁkrda ishda ishtirok etuvchi shaxsning yoki uning vakilining
turgan joyi (pochta manzili), telefonlari, fakslari raqamlari, elektron pochta manzili (agar ular mavjud
bo‘lsa) ko‘rsatiladi.
Ariza (shikoyat) bo‘yicha yozma ﬁkr ishda ishtirok etuvchi shaxs yoki uning vakili tomonidan
imzolanadi. Vakil tomonidan imzolangan yozma ﬁkrga uning ish yuritishga doir vakolatini
tasdiqlovchi ishonchnoma ilova qilinadi.
136-modda. Ariza (shikoyat)ning asosini yoki predmetini o‘zgartirish, ariza (shikoyat)dan
voz kechish
Arizachi ishni birinchi instansiya sudida ko‘rish chog‘ida ishning mazmunan ko‘rilishi yakuni
bo‘yicha chiqariladigan sud hujjati qabul qilinguniga qadar ariza (shikoyat)ning asosini yoki
predmetini o‘zgartirishga haqli.
Arizachi ishni har qanday instansiya sudida ko‘rishda ishni ko‘rish yakuni bo‘yicha
chiqariladigan sud hujjati qabul qilinguniga qadar ariza (shikoyat)dan to‘liq yoki qisman voz
kechishga haqli.
Sud ariza (shikoyat)ning asosi va predmeti bir vaqtda o‘zgartirilishini qabul qilmaydi. Sud,
shuningdek ariza (shikoyat)dan voz kechishni, agar bu qonunchilikka zid bo‘lsa yoki boshqa
shaxslarning huquqlari va qonun bilan qo‘riqlanadigan manfaatlarini buzsa, qabul qilmaydi.
Bunday hollarda sud ishni mazmunan ko‘radi.
Ariza (shikoyat)ning asosini yoki predmetini o‘zgartirishni, arizachining ariza (shikoyat)dan
to‘liq yoki qisman voz kechishini qabul qilish haqida yoxud qabul qilishni rad etish to‘g‘risida ajrim
chiqariladi.
|
| |
3 . E s k iz la r q a n d a y s h a r o it d a q o ‘lla n ila d i?

|
3 . E s k iz la r q a n d a y s h a r o it d a q o ‘lla n ila d i?Bog'liq 10chizmachilik1pdf3 3 . E s k iz la r q a n d a y s h a r o it d a q o ‘lla n ila d i?
A. Buyumning soddalashtirilgan tasvirini chizishda.
B. Buyumlarni va detallami loyihalashda.
C. Standartlashtirilgan va sotib olinadigan detallarni chizishda.
D. Asl nusxalar tayyorlashda.
3 4 . B u y u m l a r n i n g t a r k i b i y q is m la r i u c h u n a l o h i d a y i g ‘is h
c h iz m a s i c h iz ilg a n b o ‘I s a , q ir q im d a b u t a r k ib iy q is m la r q a n d a y
t a s v ir la n a d i?
A. T o‘liq qirqilgandek.
B. Qisman mahalliy qirqimda.
C. Qirqilmagan ko‘rinishda.
D. Ular um um an tasvirlanmaydi.
3 5 . Y i g ‘is h c h iz m a s id a g i d e t a lla r n in g g e o m e t r iy a s in i a n iq la s h
q a n d a y a m a lg a o s h ir ila d i?
A. Yig‘ish chizmasi orqali.
B. Detallarning vaziyat (pozitsiya) raqamlari orqali.
C. Qirqimda ularning (detallarning) shtixlanishlari orqali.
D. Yig‘ish chizmasini detallarga ajratib chizish orqali.
3 6 . K o n s t r u k t iv e le m e n t la r i ic h k i v a t a s h q i h a lq a la r o r a s id a
j o y la s h g a n g e o m e t r ik j is m la r n i a jr a tib tu r u v c h i s e p a r a t o r la r d a n
ib o r a t p o d s h ib n ik q a n d a y n o m la n a d i?
A. Tebranuvchi.
124
B. Yumalash.
C. Radial.
D. Sirpanish.
37.
Y u m a la s h p o d sh ib n ik d a q a n d a y g e o m e t r ik s ir tia r q o ‘U an ilad i?
A. Silindrik.
B. Tor (halqa).
C. Sfera (sharik).
D. Ellipsoid.
38.
B ir i q o p q o q ik k in c h is i k o r p u s d e b n o m la n a d ig a n v tu lk a
k o T in is h id a g i p o d s h ib n ik q a n d a y a t a la d i?
A. Tebranuvchi.
B. Yumalash.
C. Radial.
D. Sirpanish.
|
| |
Kardanli mexanizm - Ikromjon rahmonov

deyiladi. Fiting — inglizcha
fiting, f i t —
montaj qilmoq, yig'moq,
ulamoq. Truboprovodlarda to ‘g‘ri
muftalar, burchaklik, troynik,
ayqash, berkituvchi tiqin,
berkituvchi qopqoq, egarcha nippel,
biriktimvchi gayka, kontrgayka va futorkalar qo‘llaniladi.
Parmalangan
(sasverlovka) — d e tain in g b iro r qism ida,
masalan, valga kiydirilgan vtulkani konussimon (silindrik)
uchli
vint bilan mustahkamlash uchun valda vint uchun moMjallangan
chuqurcha parma orqali o'yiladi.
Kriptografiya 1 fanidan 8-amaliy ishi Bajardi: Tursunov Fozil Tekshirdi: Qurbonaliyeva Dilshoda Toshkent-2024 Tursunov Fozil 8

|
Kriptografiya 1 fanidan 8-amaliy ishi Bajardi: Tursunov Fozil Tekshirdi: Qurbonaliyeva Dilshoda Toshkent-2024
|
Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,63 Mb. | | #238387 |
Bog'liq Tursunov Fozil 8
8O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
kriptografiya 1 fanidan
8-amaliy ishi
Bajardi: Tursunov Fozil
Tekshirdi:Qurbonaliyeva Dilshoda
Toshkent-2024
8- amaliy ish
Mavzu: OpenSSL kutubxonasidan foydalangan holda RSA algoritmi asosida ERI hosil qilish.
Ishdan maqsad: RSA, DSA, ECDSA algoritmlar asosida ERI hosil qilish bo’yicha bilim ko‘nikmalarga ega bo‘lish.
Nazariy qism
RSA algoritmiga asoslangan ERI algoritmini ortiqcha qiyinchiliksiz amalga oshirsa bo‘ladi. Buning uchun shifrlash va deshirflash uchun foydalanilgan kalitlardan teskarisiga va ma'lumotning o‘rnida uning xesh qiymatdan Foydalanishnimng o’zi yetarli (8.1 - rasm).
ERI ni shakllantirish
|
ERI ni tekshirish
|
Bu yerda :
H(M) – ma’lumotlarning xesh qiymati;
d – imzo qo’yish kaliti (yopiq kalit);
n,e – ochiq kalit;
P – imzo.
|
|
|
Haqiqiy
|
Haqiqiy emas
|
|
8.1– rasm. RSA asosida ERI algoritmi
RSA algoritmi yordamida shifrlashda qo‘llaniladigan kalitlar teskarisi tarzda foydalaniladi. Ya'ni, 𝑑 – imzo qo‘yish (shifrlash) va e – imzoni tekshirish (deshirflash) uchun foydalaniladi.
Isboti. RSA algoritmida quyidagi tenglik bajarilganida uning haqiqiyligi isbotlanadi:
𝑃 𝑒 = (𝑥 𝑑 ) 𝑒 = 𝑥 𝑑𝑒 ≡ 𝑥 𝑚𝑜𝑑 𝑛.
Openssl yordamida ERI ni hosil qilish
8.1- rasm. Yopiq kalit hosil qilish
8.2- rasm. Yopiq kalitning ko‘rinishi
8.3-rasm. Yaratilgan yopiq kalitning fayl ko‘rinishi
8.4-rasm. Yopiq kalitdan ochiq kalitni hosil qilish
8.5-rasm. Ochiq kalitning fayl ko‘rinishi
8.5-rasm. Ochiq kalitning qiymati
p
8.6-rasm. Qabul qiliuvchi uchun yopiq kalit hosil qilish
8.6-rasm. Qabul qiliuvchi uchun ochiq kalit hosil qilish
8.7-rasm. Qabul qiluvchi uchun hosil qilingan ochiq va yopiq kalitning fayl ko‘rinishi
8.8-rasm. Ochiq matnning fayl ko‘rinishi
8.9-rasm. Elektron raqamli imzo hosil qilish
8.10-rasm. Hosil qilingan elektron raqamli imzoning fayl ko‘rinishi
8.11-rasm. Ochiq matn faylini shifrlash
8.12-rasm. Shifrlangan ma’lumotning fayl ko‘rinishi
8.13-rasm. Shifrlangan faylni ochish
8.14-rasm. Elektron raqamli imzoni tekshirish
|
| |
PowerShell - Telekomunikatsiya Texnologiyalari. 412-20 guruh Safarov Behzod. Kompyuter

|
Telekomunikatsiya Texnologiyalari. 412-20 guruh Safarov Behzod. Kompyuter
|
bet | 3/3 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 0,82 Mb. | | #154645 |
Bog'liq 2-TopshiriqPowerShell oynasiga get-vm
(3.9-rasmda keltirilgan), hamda uning virtual yadroalrini Get- VMProcessor (3.10-rasmda keltirilgan) buyruqlarini yozish orqali ko‘rishimiz mumkin.
3.9-rasm. Hyper-V yordamida yaratilgan VM ni ishlash jarayoni va uning versiyasi
3.10-rasm. Hyper-V yordamida yaratilgan VM ni virtual yadrolar soni
Xulosa.
Xulosa o’rnida shuni aytish joizki CISC arxitekturasining qanday qurimalarga qo’llanilishi va tadbiqlari xaqida ularni afzalliklari va kamchiliklari qilib aytamiz.
Quyida murakkab ko'rsatmalar to'plami CISC kompyuter arxitekturasiga asoslangan CPU dizaynining afzalliklari haqida qisqacha ma'lumot berilgan:
Mikrodasturlash amalga oshirish osonroq bo'lgan assembler tilini talab qiladi. Bundan tashqari, boshqaruv blokini qattiq simga ulashdan ham arzonroq.
Chip dizaynerlari yangi ko'rsatmalarni mikrokodlashda qulaylik tufayli CISC protsessorlarini yuqoriga qarab moslashtira oladi.
Arxitektura kompilyatorlar bajarishi kerak bo'lgan ish hajmini kamaytiradi, chunki ko'rsatmalar allaqachon yuqori darajada.
Berilgan vazifani bajarish uchun u kamroq ko'rsatmalardan foydalanishi mumkin, chunki bitta ko'rsatma bajarilishi bir nechta past darajadagi vazifalarni ham bajaradi va yakunlaydi.
Murakkab manzillash rejimi tufayli xotiraga kirish ham moslashuvchan. CISC ko'rsatmalari bevosita xotira joylariga kirishi mumkin.
Bundan tashqari, ko'rsatmalar tafsilotlari chuqurligi kamroq xotirani talab qiladi. Ko'rsatmalarni dekodlashda protsessor ishning katta qismini bajaradi.
Arxitektura buyruqlarni tashish uchun umumiy maqsadli apparat vositalaridan foydalanadi. Yangi buyruqlar qo'shganda ko'rsatmalar to'plamining tuzilishini o'zgartirish kerak emas.
Kamchiliklari:
Protsessorga o'rnatilishi mumkin bo'lgan umumiy maqsadli registrlar soni kamroq, chunki dekodlash ko'rsatmalari ko'proq tranzistorlarni talab qiladi.
Albatta, protsessor bitta ko'rsatmada ko'proq ish bajaradi, chunki soat tezligi RISC-ga asoslangan protsessorga qaraganda biroz sekinroq bo'ladi.
Kod minimal kod o'lchamiga ega bo'lishiga qaramay, bitta buyruqni bajarish uchun bir necha soat sikllarini talab qiladi. Bu tizim samaradorligini pasaytirishi mumkin.
Dasturiy ta'minot yoki dasturni soddalashtirish apparatning murakkabligiga bog'liq. Ilovani soddalashtirish uchun apparat murakkab bo'lishi kerak.
Murakkab ko'rsatmalar to'plamiga asoslangan ko'pgina protsessorlar RISC-ga qaraganda ko'proq quvvat sarflaydi va ko'proq issiqlikni tarqatadi.
CISC asoslari xotira talabini minimallashtirishga qaratilgan. O'sha paytda xotira kichik va qimmat edi. Bugungi kunda bunday emas.
Murakkabligi tufayli uni amalga oshirish RISCga qaraganda qimmatroq. Misol uchun, bu ko'proq tranzistorlarni talab qilishini unutmang
Foydalanilgan Adabiyotlar
Zilker B.Ya. Kompyuterlar va tizimlarni tashkillashtirish: universitetlar uchun darslik / S.A. Orlov, B.Ya. Zilker. - Sankt-Peterburg: Peter, 2011 .-- 688 p.
https://iq.opengenus.org/ sayti.
|
| |
CHIZMALARDA KO‘PROQ UCHRAYDIGAN ATAMA

teshiklar uchun bir xil bo‘lgan nominal o ‘lchamlarda belgilanadi.
Teshik tizimi va val tizimi qabul qilingan. Q o‘yim o ‘lchamlari
q o ‘zg‘aluvchan, o ‘tuvchan yoki q o ‘zg‘almas qilib o ‘tqazishni
ta ’minlash shartlari bo‘yicha belgilanadi. Val tizimida val qo‘yimi
doimo minus belgisiga ega bo‘ladi, teshik
tizimida qabul qilingan
odqazish shartlari o ‘rnatiladi.
Shponka 
(nemischa 
Sport) —

Shayba
(nemischa
Scheibe)
- gayka yoki bolt kallagi ostiga
qo‘yiladigan tekis halqasimon detal. Shaybalar burab mahkam -
lashda detal sirtini qirilishidan saqlaydi
va tayanch sirtini kengay-
tiradi. Gaykalar o ‘z -o ‘zidan buralmasligi uchun qirqma prujina-
simon, kertikli, uchlari bukiladigan
yulduzsimon kabi shaybalar
ishlatiladi.
Shplint
(nemischa
Splint) —
mashina detali, deyarli o'rtasidan
yarim doira qilib egilgan sim stejen. M ashinalaming kichik kuch
tushadigan qismlarini biriktirishda,
shuningdek, gaykaning o £z-
o'zidan buralib ketishidan saqlashda ishlatiladi.
-modda. Arizani (shikoyatni) qaytarish

mumkinligi qonunda nazarda tutilgan hollarda esa bu haqda iltimosnoma mavjud bo‘lmasa yoxud
iltimosnoma rad etilgan bo‘lsa;
7) bitta arizada (shikoyatda) bir yoki bir nechta javobgarga nisbatan o‘zaro bog‘lanmagan bir
nechta talab birlashtirilgan bo‘lsa;
8) arizani (shikoyatni) ish yuritishga qabul qilish to‘g‘risida ajrim chiqarilguniga qadar arizani
(shikoyatni) qaytarib olish to‘g‘risida arizachidan ariza kelib tushgan bo‘lsa;
9) ariza (shikoyat) sud muomalaga layoqatsiz deb topgan shaxs tomonidan berilgan bo‘lsa.
Arizani (shikoyatni) qaytarish to‘g‘risidagi ajrim ustidan shikoyat qilinishi (protest keltirilishi)
mumkin.
Ajrim
bekor qilingan taqdirda, ariza (shikoyat) sudga dastlabki
murojaat qilingan kunda
berilgan hisoblanadi.
Arizaning (shikoyatning) qaytarilishi yo‘l qo‘yilgan kamchiliklar
bartaraf etilgandan keyin
sudga takroran umumiy tartibda murojaat etishga to‘sqinlik qilmaydi.
- LABORATORIYA ISHI - O‘zbеkiston r

|
O‘zbеkiston r
|
bet | 10/17 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #140320 |
Bog'liq Uslubiy qo'llanma 1-65 - LABORATORIYA ISHI
Mavzu: AND, OR, NOT mantiqiy standart so‘zlardan foydalanish
Ishdan maqsad: Talabalarda AND, OR, NOT mantiqiy stanndart so‘zlardan foydalanish va shu orqali relyatsion MB da ishlash ko’nikmasini hosil qilish.
Masalaning qo’yilishi: AND, OR, NOT, IN, BETWEEN, LIKE operatoridan foydalanib avvalgi mashg’ulotlarda yaratilgan jadvallar ustida amallar bajarish.
Uslubiy ko`rsatmalar:SQL tilida shart ifodalarini tuzish uchun solishtirish va mantiqiy operatorlardan tashqari yana bir qator maxsus operatorlar qo‘llaniladi. Bu operatorlar dasturlash tillarida mavjud emas. Bu operatolar:
Operator
|
Ta`rifi
|
=
|
teng
|
>
|
katta
|
<
|
kichik
|
>=
|
katta yoki teng
|
<=
|
kichik yoki teng
|
<>
|
teng emas
|
IN
|
biror qiymatlar to‘plamiga tegishliligini tekshirish
|
BETWEEN
|
biror qiymatlar diapozoniga tegishliligini tekshirish
|
LIKE
|
namuna bilan mosligini tekshirish
|
IS NULL
|
qiymat mavjudmasligini tekshirish
|
NOT
|
Mantiqiy inkor operatori
|
AND
|
VA mantiqiy operatori
|
OR
|
YOKI mantiqiy operatori
|
5.1-jadval. WHERE buyrug`i bilan ishlovchi operatorlar
Misol: Imtihonlarda kamida bitta 2 yoki 3 baho olgan talabalarni identifikatorini tanlab chiqarish so`rovi.
SELECT id_st, mark
FROM mark_st
WHERE mark IN (2,3)
BETWEEN amali maydon qiymatini berilgan intervalga kirganligini tekshirish uchun ishlatiladi. Yuqoridagi natijani BETWEEN operatoridan foydalanib olish mumkin:
SELECT id_st, mark
FROM mark_st
WHERE mark BETWEEN 2 AND 3
Birorta xam 2, 3 olmagan talaba haqidagi ma’lumotlar olish uchun NOT IN yoki NOT BETWEEN ishlatiladi.
Misol: Familiyalari A xarfi bilan boshlanuvchi talabalar ro‘yxatini tanlab olish.
Bunday xolatda LIKE operatoridan foydalanish qulay hisoblanadi. LIKE operatori faqat simvolli maydonlar uchun qo‘llaniladi va maydon qiymati operatorda ko‘rsatilgan namunaga mosligini tekshirish imkonini yaratadi. Namuna quyidagi maxsus simvollardan tashkil topadi:
_ (tagiga chizish belgisi) – bitta ixtiyoriy simvolni bildiradi;
% (foiz belgisi) – ixtiyoriy miqdordagi simvollar ketma – ketligini bildiradi.
|
| |
Quyosh energetikasi

|
Quyosh energetikasi
|
Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 14,31 Kb. | | #230973 |
Bog'liq DILOBAR
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
QARSHI DAVLAT UNIVERSITETI
FIZIKA FAKULTETI
SANOAT MUHANDISLIGI KAFEDRASI
“QUYOSH ENERGETIKASI”FANIDAN
KURS LOYIHASI
MAVZU: BIR OYLIK QUVVAT KO‘RSATKICHI 100 KVT BO‘LGAN ELEKTR TARMOG‘IGA ULANGAN FOTOELEKTR STANSIYASI KO‘RSATGICHLARINI HISOBLASH
60711000-“Muqobil energiya manbalari”
Bajardi: ____________D. Umirzaqova
Ilmiy rahbar: _______ dots.A.A.Varidiyashvili
QARSHI-2024
|
| |
1
1 - Ikromjon rahmonov

7. DETALLARGA MEXANIK ISHLOV
BERISH USULLARI
Turli ko‘rinishdagi ishlov berish usullarini amalga oshirish
uchun juda ko‘plab metallga ishlov berish dastgohlari:
tokarlik,
frezerlash, randalash, zarb berish,
silliqlash, qirquvchi, teshuvchi,
karuselli va boshqalar mavjud. Bunday dastgohlarda qo‘llaniladigan
asboblar:
kesib otuvchi keskich, randalovchi keskich. parm a,
zenker (ko'p tishli kesuvchi asbob), zenkerlash, toretsli freza
(ko‘p tig‘li kesuvchi asbob),
silindrik freza, chervyakli freza,
belgilovchi, planka (silindrik teshikka rezba o ‘yuvchi), pichoqlari
alm ashtirilib turadigan uch yo ‘qlam a
diskli freza, protyajka,
razv ertk a, shlifovkalash (silliqlash) kabi asb o b lar m avjud.
B u lard an ta sh q a ri k o m b in a tsiy alash g an p a rm a -ra z v e rtk a ,
parmazenkovkalash kabilar bisyor.
7.1-chizm ada detallarga m exanik
ishlov berishning asosiy
usullari ko‘rsatilgan.
Yuqorida qayd etilgan kesuvchi asboblami detallaming shak-
liga, bajariladigan ishning ko‘rinishiga qarab tanlanadi. Detallarga
Forsunka 
(inglizcha 
forse —

Forsunka (inglizcha
forse — dam bermoq) — yonilgdni zarra-
larga aylantiradigan bir yoki bir necha teshikli qurilma. Forsunka-
dan asosan, qozon o ‘choqlaridan, issiqlik dvigatellaridan yonish
kameralaridan yonilg‘ining bir tekisda va ancha to ‘liq yonishiga
erishishni ta ’minlashda foydalaniladi.
Galtel (nemischa
Hohkenli — o'yilgan joy,
ch uqurcha, tarnov) — m ashina detallari,
quyma qoliplardagi ichki va tashqi burchak-
larning dumaloqlanishi. Galtel materialning
keskin odish joylari, masalan, kichik kesim
(val)dan katta kesim (val)ga odish mustah-
kamligini oshiradi. Ichki kuchlanishlarni ka-
maytiradi. Diametri kichik valdan diametri
kattaroq valga o ‘tish joyida hosil qilingan galtel
rad iu si to r (h alq a s irtijn in g b ir b o ‘lagi
hisoblanadi (8.1-chizma).
Gidravlik va elektrik uzatmalar — katta quvvat uzatishga imkon
beradi va oddiy hamda qulay avtomatik rostlash tizimiga ega bodib,
texnikaning turli sohalarida, ayniqsa, og‘ir transport mashinala-
rining yuritmalarida qodlaniladi.
Giperboloidli uzatma — g‘ildiraklarning o ‘qlari ayqash bodgan
tishli uzatma. Tishli g‘ildiraklarning boshlang‘ich yuzalari ayla-
nuvchi giperboloidlarning qismlari hisoblanadi v a to ‘g‘ri chiziq
bo'yicha tutashadi. Bunday uzatm alarni tayyorlash murakkab
bodganiuchun, amalda, anchaoddiy uzatm lar — vintli vagipoidli
uzatm alar ishlatiladi.
Gipoidli uzatma (giperboloidning qisqartmasi) — ayqash o ‘qli
konus gdldiraklar yordamida amalga oshiriladigan vint tishli uzatma.
Bunda kichik gdldirakning o ‘qi kattasinikiga nisbatan siljigan bodadi.
8.1-chizma. 40
8.2-chizma. Bunday uzatmalar g‘ildiraklarining tishlari qiyshiq va egri chiziqli
bo‘lishi mumkin.
Natija:
 
   
– rasm - O‘zbеkiston r

|
O‘zbеkiston r
|
bet | 15/17 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #140320 |
Bog'liq Uslubiy qo'llanma 1-6Natija:
– rasm. SELECT va WHEREning qo’llanishi
12. “qurilma” jadvalida barcha qurilmalar id lari yig’indisini topamiz;
So`rov: Select sum(id) as ‘ qurilma id lari yig’indisi ’ from qurilma;
Natija:
– rasm. SUM() funksiyasining qo’llanishi
13. “qurilma” jadvalidagi qurilma nomlarini bosh harflarini va qurilma nomini chiqaramiz;
So`rov: Select mid(qurilma_nomi, 1, 1) as ‘bosh harflar’, qurilma_nomi from qurilma;
Natija:
– rasm. MID() funksiyasining qo’llanishi
Vazifalar
Yuqorida ko`rsatilganlardan foydalanib tanlangan variyantga muvofiq mavzu uchun MySQL da Select, where buyruqlari bilan ishlaymiz.
Bajarilgan ishlar haqida hisobot tayyorlang (1-2-ilovalarga qarang).
Nazorat savollari
Ma`lumotlar bazasiga qilinadigan so`rovlarni qanday ko`rishlarini bilasiz?
MBBTni qanday toifa funksiyalarini bilasiz?
MBBTni asosiy tashkil etuvchilari nimalardan iborat?
So`rovlar tizimini yaratayotganda nimalarga e`tibot berish zarur?
FIRST komandasini yana qanday ko`rinishlari bor?
AS komandasinig vazifasi va qo`llanilishi haqida ayting?
LABORATORIYA ISHLARINI BAJARISHGA TOPSHIRIQ
|
| |
Ъ 5 0 /
' ■ W - Ikromjon rahmonov

ishlov
berish jarayonida yuzalar
butunlay tekis boMmaydi, ya’ni
notekisliklar paydo bo'ladi.
Notekisliklar majmuyi
yuzaningg‘adir-
budirligi
deyiladi. G ‘adir-budirligini baholash uchun 0 ‘z. DSt
2.789:98 tomonidan turli ko‘rsatgichlar qabul qilingan:
Ra —
yuza profilining o ‘rta arifmetik chetga chiqishi;
Rz —
profilning o ’nta nuqtasi bo‘yicha g‘adir-budirlikning
balandligi;
Sm —
g‘adir-budirlikning cho‘qqilari bo‘yicha o ‘rtacha qadami;
t
— profilning
nisbiy tayanch uzunligi;
f> —
real yuza profili kesimi darajasining sonli qiymati.
Yuzalarning g ‘adir-budirligini tasnifiy (klass)lash m e’yof
(norma)langan baza uzunligidagi yuzalarda
Rav
a
Rz
paramctrlarning
sonli qiymatlari maxsus jadvalda ko'rsatilganlar bo‘yicha
amalga
oshiriladi.
K onstruktor to m o n id an detal
yuzasiga ishlov berish turi
ko‘rsatilmagan b o ‘lsa,
n
/ belgi q o ‘yiladi.
M aterialning biror
qatlamini olib tashlashdan hosil boMadigan yuzani
belgilash uchun
s/
belgi qo'yiladi. Materialning biror qatlamini olib tashlamasdan,
o‘z holicha qoladigan yoki yetkazib beriladigan
holatda saqlanib
qoladigan yuzaga uni belgilash uchun V belgi qo‘yiladi.
Detal
konstruksiyasini tashkil qiluvchi yuzalarning g‘adir-budirligi bir
xil bo'lsa, lining belgisiga qo'shim cha kichkina aylana kiritiladi va u
belgi bilan ko‘rsatiladi. Agar detal konturi egri sirt bo‘lsa, bu
qo‘shimcha belgi kiritilmaydi (7.2-chizma,
VARIA - O‘zbеkiston r

|
O‘zbеkiston r
|
bet | 16/17 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #140320 |
Bog'liq Uslubiy qo'llanma 1-6VARIANTLARI
Aeroport ma`lumotlar bazasini yaratish.
Avto salon ma`lumotlar bazasini yaratish.
Dekanat ma`lumotlar bazasini yaratish.
Do`kon ma`lumotlar bazasini yaratish.
Futbol klub ma`lumotlar bazasini yaratish.
Hokimiyat ma`lumotlar bazasini yaratish.
Asaka zavodi ma`lumotlar bazasini yaratish.
Dorixona ma`lumotlar bazasini yaratish.
Kafedra ma`lumotlar bazasini yaratish.
Kasalxona ma`lumotlar bazasini yaratish.
Kasb hunar kolleji ma`lumotlar bazasini yaratish.
Internet magazin ma`lumotlar bazasini yaratish.
Kutubxona ma`lumotlar bazasini yaratish.
Avtopark ma`lumotlar bazasini yaratish.
Maktab ma`lumotlar bazasini yaratish.
O`quv kursi ma`lumotlar bazasini yaratish.
Oliy o`quv yurti ma`lumotlar bazasini yaratish.
Minimarket ma`lumotlar bazasini yaratish.
Omborxona ma`lumotlar bazasini yaratish.
Web sayt ma`lumotlar bazasini yaratish.
Shahar ma`lumotlar bazasini yaratish.
Sport kompleksi ma`lumotlar bazasini yaratish.
Telefon Tarmoq shaxobchasi(TTSH) ma`lumotlar bazasini yaratish.
Go`zallik saloni ma`lumotlar bazasini yaratish.
Tuman ma`lumotlar bazasini yaratish.
Vokzal ma`lumotlar bazasini yaratish.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
В.П. Базы данных. Книга 2 распределенные и удаленные базы данных: учебник.// Москва ИД «ФОРУМ» - ИНФРА-М. – 2018. – С 261.
Голицына О.Л. Базы данных: учеб. Пособие // – 4-е изд., перераб. И доп. – М.: ФОРУМ: ИНФРА-М, 2018. – 400 с.
Мартишин С.А. Базы данных. Практическое применение СУБД SQL –и NoSQL – типа для проектирования информационных систем: учеб. Пособие // - Москва: ИД «ФОРУМ» - ИНФРА-М, 2019, – 368 с.
Rahul Batra. SQL Primer An Accelerated introduction to SQL Basics.// Gurgaon, India. 2019. –P 194.
Поликов А.М. Безопасность Oracle глазами аудиториа: нападение и защита. –Москва. 2017. –336 с.
Usmonov J.T., Xujaqulov T.A. Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi// o`quv qo`llanma. - Т. : Aloqachi, 2018. – 96 b.
Usmonov J. T., Xo'jaqulov T. A. Ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimi fanidan laboratoriya ishlarini bajarish bo'yicha uslubiy ko'rsatma - Т. : TATU, 2016. – 55 b.
Eric Redmond, Jim R. Wilson. A Guide to Modern Databases and the NoSQL MovementAQSH, 2015. – 347 с.
Elmasri, R., S. B. Navathe: Fundamentals of Database Systems (5th Ed.)// Addison Wesley, 2015. – 671 р.
Fundamentals of database systems sixth edition. Ramez Elmasri. Department of Computer Science and Engineering The University of Texas at Arlington. 2011. – 261 с.
Введение в Oracle 10g. Перри Джеймс, Пост Джеральд. 697 стр 2013
Диго С.М. Базы данных Проектирование и использование. издательство "Финансы и статистика". 2005 г. – 592 с.
Конноли Т., Брегк К. Базы данных, проектирование, реализация и сопровождения, теория и практика, Университет Пейсли, Шотландия, изд. М.- СПБ.- Киев. 2003. – 264 с.
www.intiut.ru;
www.oracle.com
www.library.tuit.uz;
www.intuit.ru;
www.w3school.com;
www.ziyonet.uz;
1- ilova. “Ma’lumotlar bazasi” fanidan laboratoriya ishlari bo'yicha hisobot titul varag`ini rasmiylashtirish misoli
|
| |