nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Sotilgan mahsulot - Respublikasi oliy va

Sotilgan mahsulot rentabelligi (RSM) yoki yalpi foyda bo‘yicha rentabellik (RYAF)
RSM
YaF SST ;
Bunda: RSM – sotilgan mahsulot rentabelligi.
Sotilgan mahsulot rentabelligi sotilgan mahsulotning har bir so‘mi qancha yalpi foyda keltirganini ko‘rsatadi.
Sof foyda bo‘yicha rentabellik (RSF).
RSF
SF SST ;
Bunda: RSF – sof foyda bo‘yicha rentabellik.
Sof foyda bo‘yicha rentabellik har bir sotilgan mahsulot korxona uchun qancha sof foyda keltirishini yoki sotilgan mahsulot tarkibida qancha sof foyda keltirishini yoki sotilgan mahsulot tarkibida qancha sof foyda borligini ifoda qiladi.
Yuqorida keltirilgan moliyaviy ishlab chiqarish ko‘rsatkichlari korxona faoliyatini tahlil qilish, tadbirkorlikni maqbul va samarali yo‘llarini belgilash, investitsiyalarni jalb qilish imkonini beradi.
Qisqacha xulosalar
F
ermer xo‘jaligida mahsulot ishlab chiqarish, avvalo, uning samarador-ligini oshirishga qaratilgan. Iqtisodiy samaradorlik fermer ishlab chiqarish vositalari va jonli mehnatni qo‘llash orqali olingan foydali natija yoki jami resurslar birligiga olingan pirovard natijadir. Xo‘jalikning ishlab chiqarish faoliyatiga baho berganda iqtisodiy ko‘rsatkichlar, yalpi mahsulot va yalpi daromad (foyda)ni nazarda tutamiz. Shu iqtisodiy ko‘rsatkichlar asosida fermerning iqtisodiy samaradorligi aniqlanib uni oshirish yo‘llari bo‘yicha chora-tadbirlar ishlab chiqiladi.
Nazorat va muhokama uchun savollar
1.Qishloqxo‘jaligidaiqtisodiysamaradorliktushunchasiniayting. 2.Iqtisodiyko‘rsatkichlarganimalarkiradi?
3.Iqtisodiyko‘rsatkichlarnianiqlashdaqandayusullarnibilasiz? 4.Fermerxo‘jaliginingiqtisodiysamaradorliginioshirishdaqandaytartib
qo‘llaniladi?
FERMER XO‘JALIGIDA DON VA PAXTA YETISHTIRISH AGROTEXNOLOGIYASI HAMDA CHORVACHILIK FAOLIYATINI TASHKIL ETISH
Paxta yetishtirish va uning agrotexnologiyasi
G‘o‘za, asosan, tola uchun ekiladi. Undan 150 dan ortiq mahsulot olinadi. Ayniqsa, paxtadan to‘qimachilik, oziq-ovqat sanoatiga xomashyo, chorva mollariga ozuqa tayyorlanadi. 1 tonna paxtadan 320-380 kg tola, 10-14 kg momiq, 10-12 kg o‘luk va 600-640 kg chigit olinadi. Chigitdan esa, inson iste’mol qiladigan 100-120 kg yog‘, chorvaga 210-230 kg kunjara, 170-180 kg sheluxa chiqadi. Tolasidan esa 300 m mato, 8000 m polotno, 1200 m chit, 2000 m batist yoki 140000tagacha g‘altak ip olish mumkin. Bundan tashqari, sovun, spirt, margarin, glitserin, moy mahsulotlari, limon va olma kislotalari, atir-upalar, selluloza, selofan, karton, qog‘oz, glukoza, lak, bo‘yoq, alif, dorivor preparatlar, oqsil, achitqi va boshqa narsalar tayyorlanadi. 1 t sheluxadan 85 l spirt, 20 kg karbon kislota, 20 kg sirka kislota, 3-4 kg yelim, 55 kg xamirturush olish mumkin.
13.1.1-jadval.
|
O‘simliklar zararkunandalariga

|
O‘simliklar zararkunandalariga
|
bet | 46/122 | Sana | 25.06.2024 | Hajmi | 1,43 Mb. | | #265621 |
Bog'liq Fermer xo\'jaligi iqtisodiyoti1O‘simliklar zararkunandalariga va kasalliklariga qarshi kurashish zaruriyati. Qishloq xo‘jalik mahsulotlarining sifati va salmog‘ini oshirishda turli tashkiliy tadbirlar amalga oshiriladi. Ayniqsa, agrokimyoviy tadbirlarni amalga oshirish hosilni oshirib qolmay, uning sifatini ham yaxshilaydi. Shuning uchun kimyoviy vositalardan samarali foydalanishga katta e’tibor berilmoqda. Mineral o‘g‘itlar ekinning hosildorligini, tuproq unumdorligini va mahsulot sifatini yaxshilaydi. Zaharli ximikatlar esa, zarurkunanda hasharot va kasalliklarga qarshi kurashishda qo‘llaniladi. Har yili o‘rtacha 1 mln. tonna paxta, 1 mln. tonna g‘alla qurt, zararkunandalar tomonidan nobud bo‘ladi. Bunga qarshi kurashish uchun oxirgi yillarda zaharli ximikatlarning 35000 xili sinovdan o‘tkazilib, 300 dan ortiq xili amalda samarali qo‘llanilib kelinmoqda. Sobiq sovet tuzumi davrida zaharli ximikatlardan foydalanish me’yorga nisbatan, ba’zan 2-3 barobar ko‘p ishlatilardi. Bu ximikatlar atrof- muhitga hamda inson organizmiga salbiy ta’sir o‘tkazardi.
O‘simliklarga, asosan, xonqizi, kuya, oqpashsha, ko‘sak qurti va boshqa
hasharotlar zarar yetkazardi. Ularga qarshi kurashishda turli usullardan foydalanilardi. Asosan, zararkunandalarga qarshi kurashish samolyotda, qisman texnikada olib borilardi. Endilikda batamom samolyotda pestitsidlarni sepish to‘xtatildi. O‘simliklarga ishlov berish faqat texnika yordamida amalga oshirilmoqda. Inson salomatligi, atrof-muhitni muhofaza etish maqsadida turli usullardan foydalanilmoqda. Ayniqsa, biologik usul bilan kurashish yaxshi natija bermoqda. Zararkunandalarga qarshi trixogramma, gabrabrakon va biomateriallardan keng foydalanilmoqda. Bu atrof-muhitni tozalashdan tashqari sarf-xarajatlarni kamaytirish manbayidir.
G‘o‘zaning asosiy kasalliklari – ildiz chirishi, gommoz va vilt hisoblanadi. O‘simlik zararkunandasi – tiris, ishralar, oqkanop, tunlanlar, ko‘sak qurtidir.
Qishloq xo‘jaligi amaliyotida ma’lum bo‘lgan 30 mingdan ortiq zarar yetkazuvchi kasalliklar, 100 mingdan ortiq xavfli hasharotlar mavjud.
Ushbu kasallik va hasharotlarga qarshi samarali himoya amalga oshirilganda, g‘alla ekinlari-25 %ga, paxta-27,5 %ga, qand lavlagi-25,5 %ga, kartoshka-31,5 %ga, sabzavot ekinlari-27,0 %ga, bog‘ ekinlari-29 %ga va uzumlarni-32 %ga oshirish imkonini beradi. Natijada o‘simliklarni himoya qilishni kuchaytirish orqali mamlakatda ishlab chiqarilgan qishloq xo‘jaligi mahsulotlari 25 %gacha ortadi.
Bu kasallik va hasharotlarga qarshi kurashda ko‘plab preparatlar kashf qilingan va ular amaliyotda keng foydalanilmoqda. Lekin bu zararli hasharot
va kasalliklarning ayrim turlarini preparatlarga tez moslashayotganligi yangi preparatlarni kashf qilishni talab qiladi. Chunki bu qishloq xo‘jaligining doimiy zaruriyati bo‘lib qoladi.
|
| |
Umum xo‘jalik - Respublikasi oliy va

|
Respublikasi oliy va
|
bet | 102/122 | Sana | 25.06.2024 | Hajmi | 1,43 Mb. | | #265621 |
Bog'liq Fermer xo\'jaligi iqtisodiyoti1Umum xo‘jalik faoliyatidan olingan foyda yoki zarar. Bu asosiy faoliyatdan olingan foyda summasi plus moliyaviy faoliyatdan olingan daromadlar va minus ko‘rilgan zararlar sifatida aniqlanadi.
UF=AFF+MD-MX
Bunda: UF – umumxo‘jalik faoliyatidan olingan foyda; MD – moliyaviy foliyatdan olingan daromad; MZ – moliyaviy faoliyatdan ko‘rilgan zararlar.
Soliq to‘langungacha olingan foyda. Bu umumxo‘jalik faoliyatidan olingan foyda plus favqulodda (ko‘zda tutilmagan) vaziyatlardan ko‘rilgan foyda va minus zararlar sifatida aniqlanadi.
STF=UF+FF-FZ
Bunda: STF – soliq to‘langungacha bo‘lgan foyda; FF – favqulodda vaziyatlardan olingan foyda; FZ – favqulodda vaziyatlarda ko‘rilgan zarar.
Yilning sof foydasi. Bu soliq to‘lagandan keyin xo‘jalik yurituvchi subyekt, ya’ni korxona (firma) ixtiyorida qoladigan hamma xo‘jalik subyekti mustaqil tasarruf etadigan foyda. Uni soliqlar to‘langunga qadar bo‘lgan foydadan, daromaddan soliqni hamda qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa soliqlar va to‘lovlarni chiqarib tashlagan holda aniqlanadi.
Bunda: SF – sof foyda;
SF=STF-DS-BS
DS – daromad (foyda)dan to‘lanadigan soliqlar; BS – boshqa soliqlar va to‘lovlar.
Xo‘jalik yurituvchi subyektlar, ya’ni korxona (firma)lar tomonidan xo‘jalik faoliyatini amalga oshirish natijasida olinadigan daromadlarning manbalari quyidagilar:
sotishdan olingan sof tushum;
asosiy faoliyatdan olingan boshqa daromadlar (operatsiya daromadlari);
s) moliyaviy faoliyatdan olingan daromadlar;
d) favqulodda daromadlar.
Korxona daromadining asosiy manbasi – mahsulot(ish, xizmat)larni sotishdan kelib tushadigan pul tushumidir.
Sof pul tushum bu – umumiy pul tushumidan qo‘shilgan qiymat, aksiz solig‘i va eksport boji olib tashlangandan qolgani.
Asosiy ishlab chiqarish faoliyatidan olinadigan boshqa daromadlarga undirilgan yoki e’tirof etilgan qarzlar, hisobot yilida olingan o‘tgan yilgi foyda, oshxonalar va yordamchi xizmat daromadlari, asosiy vositalarni tugatishdan kelgan daromadlar, davlat subsidiyalari, xolisona moddiy yordam va boshqa daromadlar kiradi.
Moliyaviy faoliyatdan olingan daromadlarga – olingan daromad transferti, qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha daromadlar, mol-mulkni uzoq muddatli ijaraga berishdan olingan daromadlar (lizing to‘lovini olish), valuta hisobidagi ijobiy kurs tafovutlari, qimmatli qog‘ozlarni qayta baholashdan olingan va boshqa daromadlar kiradi.
Favqulodda foyda – bu ko‘zda tutilmagan, tasodifiy tusga ega bo‘lgan, hodisa yoki xo‘jalik yurituvchi subyektning odatdagi faoliyati doirasidan chetga chiqadigan tusdagi operatsiyalar natijasida paydo bo‘ladigan va olinishi kutilmagan foydalar.
|
| |
Pedagogning kasbiy kompetentligini

Pedagogning kasbiy kompetentligini
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/9
Sana
06.02.2024
Hajmi
0,64 Mb.
#152251
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Pedagogning kasbiy kompetentligini
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
G‘o‘za 5 - Respublikasi oliy va

|
Respublikasi oliy va
|
bet | 105/122 | Sana | 25.06.2024 | Hajmi | 1,43 Mb. | | #265621 |
Bog'liq Fermer xo\'jaligi iqtisodiyoti1G‘o‘za 5 ta rivojlanish davrida quyidagi muddatlarni talab qiladi:
Unib chiqish uchun – 8-12 kun.
Birinchi haqiqiy barg ko‘rsatish uchun – 8-12 kun.
Shonalash uchun – 25-30 kun.
Gullash uchun – 25-28 kun.
Pishib yetilish, ya’ni ko‘sakning ochilishi uchun 50-60 kun.
Paxtaning vegetatsiya davri quyidagicha bo‘ladi:
o‘rta tolali oddiy paxta navlari uchun 125-150 kun;
ingichka tolali paxta navlari uchun 145-150 kun.
G‘o‘za quyoshli yorug‘likni yoqtiradi. Shunday bo‘lganda, fotosintez yaxshi o‘tadi. Yoki 1 soatda 1 m2 barg yuzasida 1,46 g quruq modda hosil qiladi. Havo bulut bo‘lganda esa assimilatsiya mahsuli juda kamayib, 0,0073 g ni tashkil qiladi. Shuning uchun g‘o‘za qalinligi me’yorida, begona o‘tlardan holi bo‘lishi va salqinda qolmasligi kerak.
G‘o‘za qurg‘oqchilikka ancha chidamli bo‘lib, suvni yoqtiradi. Transpiratsiya koeffitsiyenti 600-1400 ga to‘g‘ri keladi. U transpiratsiyaga birinchi haqiqiy barg chiqarish davrida bir sutkada gektariga 10-12 m3, shonalashda 30-35 m3, gullash va pishish oldidan (iyul-avgust) 80-120 m3 va pishish davrida 30-40 m3 suv sarflaydi. Hamma vegetatsiya davrida esa o‘rtacha 5-6 ming m3 suv sarflaydi.
Paxtaning Oqdaryo-6, Buxoro-6, Termiz-31, Namangan-77, Denov, Yulduz, S-6524 kabi navlari mavjud.
Don yetishtirish va uning agrotexnologiyasi
Respublika mustaqil bo‘lgan kundan boshlab, hukumatimiz aholini ijtimoiy muhofaza qilishga asosiy e’tiborni qaratdi. Qishloq xo‘jaligida iqtisodiy islohotlarni izchil amalga oshirish orqali un va un mahsulotlariga bo‘lgan ehtiyojni qondirish asosiy yo‘nalish ekanligi belgilab olindi. Boshoqli don yetishtirish uchun maxsus sug‘oriladigan ekin maydonlari ajratilib, yuqori sifatli xorijiy davlatlar urug‘lari olib kelinib rasmiylashtirildi. Don ishlab chiqarish hajmi yildan yilga ortib, aholini don bilan ta’minlashga erishildi. Hech qanday davlatdan don olinmasdan, balki eksport qilinmoqda. Respublikada don yetishtirish ko‘rsatkichlarini quyidagi jadvalda ko‘rib chiqamiz.
13.2.1-jadval.
|
| |
Fan\modul uchun ma’sul(lar)

|
Fan\modul uchun ma’sul(lar)
|
bet | 6/6 | Sana | 21.09.2024 | Hajmi | 1,04 Mb. | | #271862 |
Bog'liq PYTM fan das (kunduzgi 4-kurs) 7 semestr 05 07 2024 kuzgi8.
|
Fan\modul uchun ma’sul(lar):
Xalimov Sh.A.–Texnologik mashinalar va jihozlar kafedrasi dotsenti.
Malikov S.A.–Texnologik mashinalar va jihozlar kafedrasi stajyor-o‘qituvchisi.
|
9.
|
Taqrizchi:
Otaxanov B.S.–NamMQI Texnologik mashinalar va jihozlar kafedrasi dotsenti, t.f.n;
Xudoyberdiyev A.A.–NamMTI Texnologik mashinalar va jihozlar kafedrasi dotsenti, PhD.
|
|
| |
V. Kreditlarni olish uchun talablar

|
V. Kreditlarni olish uchun talablar
|
bet | 5/6 | Sana | 21.09.2024 | Hajmi | 1,04 Mb. | | #271862 |
Bog'liq PYTM fan das (kunduzgi 4-kurs) 7 semestr 05 07 2024 kuzgi5.
|
V. Kreditlarni olish uchun talablar:
Fanga oid nazariy va uslubiy tushunchalarni to‘la o‘zlashtirish, tahlil natijalarini to‘g‘ri aks ettira olish, o‘rganilayotgan jarayonlar haqida mustaqil mushohada yuritish va nazorat uchun berilgan vazifa va topshiriqlarni bajarish, yakuniy nazorat bo‘yicha yozma ishni topshirish.
Payvandlash materiallari fanidan talabalarni baholash O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirining 2018-yil 9-avgustdagi 19-2018-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan “Oliy ta’lim muassasalarida talabalar bilimini nazorat qilish va baholash tizimi to‘g‘risida”gi NIZOM asosida amalga oshiriladi.
|
6.
|
VI. Adabiyotlar
Asosiy adabiyotlar
Otaxonov B.S., Mansurov M.T. Payvand yoyining taminlovchi manbalar Darslik. Toshkent, 2021 – 120 b.
Милютин В.С., Шалимов Н., Шанчуров С.М. Источники питания сварочной дуги.Учебник. – Mосква. Высщая школа., 2007 – 379 с.
Regis Blondeau., Metallurgy and mechanics of welding., darslik, London. 2014-514
Mild Steel General Purpose C-Mn Steels, Cellulosic Low Alloy Steel Stainless Steel, Cast Iron, Hard Facing Non Ferrous.,Welding Electrodes 2021-202 b.
Qo‘shimcha adabiyotlar
1. Ermatov Z.D. Eritib payvandlash texnologik mashinalari va jihozlari. O‘quv qo‘llanma. Toshkent, “Fan va texnologiya” 2018, 388 bet.
Internet saytlar
1. www.gov.uz – O‘zbekiston Respublikasi hukumat portali.
2. www.lex.uz – O‘zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi
3. www.svarka.ru – Rossiya federatsiyasi payvandlash jamiyati sayti
|
7.
|
Fan dasturi Namangan muhandislik-qurilish instituti kengashining
2024 yil “____” _____ dagi ____-sonli bayonnomasi bilan ma’qullangan.
|
|
|
| |
II.VI. Mustaqil ta’lim va mustaqil topshiriqlar

|
II.VI. Mustaqil ta’lim va mustaqil topshiriqlar
|
bet | 4/6 | Sana | 21.09.2024 | Hajmi | 1,04 Mb. | | #271862 |
Bog'liq PYTM fan das (kunduzgi 4-kurs) 7 semestr 05 07 2024 kuzgiII.VI. Mustaqil ta’lim va mustaqil topshiriqlar:
1. Yuqori chastotali zanjir bilan payandlash yoyining taminlash manbaini o‘rganish.
2. Taminlash manbalarining yordamchi qurilmalarini konstruksiyalarini mustaqil yasash.
3. Blokli maxsus doimiy tokli taminlash manbalarini ichki tuzilishini o‘rganish.
4. Energetik tizimning turg’unligi taminlash manbai - yoyli payvandlash vannasini hosil qilish va o‘rganish.
5. Payvandlash yoyining almashtirish sxematizatsiyasi.
6. Uch fazali payvandlash yoyining yonish mohiyati.
7. Payvandlash transformatorining ichki tuzilishini prisipial sxemasini chizish.
|
III. Fan o‘qitilishining natijalari (shakllanadigan kompetentsiyalar)
Fanni o‘zlashtirish natijasida talaba:
bilimlarning bir butun tizimi bilan o‘zaro bog‘liqlikda ushbu fanning asosiy muammolari;
o‘zining bo‘lajak kasbining mohiyati va ijtimoiy ahamiyati;
payvand yoyining taminlovchi manbalari haqida mustaqil fikr yuritish, ularni ishlatiladigan payvandlash usullari va afzallik, kamchiliklari haqida haqida tasavvurga ega bo‘lishi;
payvand yoyining taminlovchi manbalari davlat standarti hujjatlari;
transformatorlar ishlab chiqarish uslullari, ulardagi ishlatiladigan materiallar talablarni, bilishi va ulardan foydalana olishi;
transformatorlarning ishlatishda ularning texnik harakteristikalarini hisobga olish ko‘nikmalariga ega bo‘lishi;
Transformatorlarning ishlatishdagi iqtisodiy samaradorlik va uning tannarxlarini hisoblash tajribasiga ega bo‘lishi kerak.
|
4.
|
IV. Ta’lim texnologiyalari va metodlari:
• ma’ruzalar;
• interfaol keys-stadilar;
• seminarlar (mantiqiy fikrlash, tezkor savol-javoblar);
• guruhlarda ishlash;
• taqdimotlarni qilish;
• individual o‘yinlar;
• jamoa bo‘lib ishlash va himoya qilish uchun loyihalar.
|
|
|
| |
–mavzu:Payvand transformatorlari haqida umumiy ma’lumotlar

|
–mavzu:Payvand transformatorlari haqida umumiy ma’lumotlar
|
bet | 2/6 | Sana | 21.09.2024 | Hajmi | 1,04 Mb. | | #271862 |
Bog'liq PYTM fan das (kunduzgi 4-kurs) 7 semestr 05 07 2024 kuzgi5–mavzu:Payvand transformatorlari haqida umumiy ma’lumotlar.
Mo‘ljallanishi, klassifikatsiya, afzallik va kamchiliklari. Manbalarning texnik xarakteristikalari. O‘zgaruvchan tok yoyining xossalari. Rezistorli zanjirda o‘zgaruvchan tok yoyi. Induktiv g‘altakli zanjirda o‘zgaruvchan tok yoyi. Induktiv g‘altakli va kondensatorli eanjirda o‘zgaruvchan tok yoyi. Yoy yonishining turg‘unligini impulsli stabilizatori. O‘zgaruvchan tok yoyining turg‘unlik mezonlari.
6–mavzu:Magnit maydoni normal yoyilgan transformatorlar.
Transformatorlarning umumiy tuzilishi. Magnit oqimi normal yoyilgan transformatorlarda asosiy nisbatlar. Havo tirqishli drossel. To‘yintirish drosseli. Magnit maydoni normal yoyilgan transformatorlarning konstruktsiyasi.
7–mavzu:Magnit maydoni keng yoyilgan transformatorlar.
Transformatorning elektromagnit sxemasi. Magnit maydoni keng yoyilgan transformatorda asosiy nisbatlar. Magnit maydoni keng yoyilgan transformatorning pasayuvchi xarakteristikasini shakllantirish. Magnit maydoni keng yoyilgan transformatorda rejim sozlash. Suriladigan chulg‘amli transformator. Suriladigan magnit shuntli transformator. Magnitlanadigan shuntli transformator. Reaktiv chulg‘amli transformator. CHulg‘amlari uzoqlashtirilgan transformator. Im’uls stabilizatorli transformator.
8–mavzu:Faza bilan boshqariladigan transformatorlar.
Tiristorli transformatorning prinspial sxemasi. Tiristorli transformatorda rejim sozlash. Tiristorli transformatorlarda tashqi xarakteristikani shakllantirish. Impuls stabilizatsiyali transformator. Qo‘shimcha taminotli transformator.
9–mavzu: Payvandlash to‘g‘rilagichlari va agregatlari.
Payvandlash to‘g‘rilagichlari haqida umumiy ma’lumotlar. Tuzilishi, klassifikatsiyasi va afzalliklari. Payvand to‘g‘rilagichlari tarkibidagi transformatorlarning konstruktsiyalari. Payvandlash to‘g‘rilagichlarida foydalaniladigan ventillar.
10–mavzu: Payvandlash generatorlari.
Vazifasi va klassifikatsiyasi. Talablar, afzalliklari va kamchiliklari. Umumiy tuzilishi. Magnitsizlantiradigan chulg‘amli mustaqil uyg‘otuvchili generator. O‘zini-o‘zi uyg‘otadigan va magnitsizlantiradigan chulg‘amli generatorlar. Ventilli generatorlar. Qutb nomi bir xil bo‘lgan generatorlar. Induktor generatorli ventil generator. O‘zgaruvchan tokli sinxron ventilli generator.
|
| |
–mavzu:Maxsuslashtirilgan manbalar

|
–mavzu:Maxsuslashtirilgan manbalar
|
bet | 3/6 | Sana | 21.09.2024 | Hajmi | 1,04 Mb. | | #271862 |
Bog'liq PYTM fan das (kunduzgi 4-kurs) 7 semestr 05 07 2024 kuzgi11–mavzu:Maxsuslashtirilgan manbalar.
Inert gaz muhitida eriydigan elektrod bilan payvandlash uchun manbalar. Yoy yonishining o‘ziga xosligi va manbalarga talablar. Manbalarning yordamchi qurilmalari. Doimiy tok manbalari. O‘zgaruvchan tok manbalari. Tok turi bo‘yicha universal manbalar. Turli qutb impulsli manbalar.
12–mavzu:Siqilgan yoyni tahminlash manbalari.
Plazmali payvandlash manbalari. Mikroplazmali payvandlash manbalari. plazmali kesish uchun manbalar. Invertorli manbalar.
13–mavzu:Elektroshlak payvandlash uchun manbalar.
Elektroshlak jarayonining elektrik xarakteristikalari. Elektroshlak payvandlash uchun transformatorlar
14–mavzu:Manbalarga xizmat ko‘rsatish va ularni tamirlash.
Manbalarga xizmat ko‘rsatish va tamirlishni tashkil qilish. Nosozliklarni bartaraf qilish. Manbalarni ishlatishda xavfsizlik tadbirlari.
II.III. Amaliy mashg‘ulotlari bo‘yicha ko‘rsatma va tavsiyalar:
Amaliy mashg‘ulotlar uchun quyidagi mavzular tavsiya etiladi:
1. Payvandlash transformatorini ishlashga sinash.
2. Payvandlash to‘g‘rilagichini ishlashga sinash.
3. Payvandlash o‘zgartirgichini ishlashga sinash.
4. Payvandlash transformatorining tuzulishini o‘rganish.
5. Payvandlash transformatorining ish prinsipi o‘rganish.
6. Payvandlash to‘g‘rilagichining tuzulishini o‘rganish.
7. payvandlash to‘g‘rilagichining ish prinsipi o‘rganish.
II.IV. Laboratoriya ishlari bo‘yicha ko‘rsatma va tavsiyalar:
Laboratoriya ishlari uchun quyidagi mavzular tavsiya etiladi:
1.Inert gaz muhitida eriydigan elektrod bilan payvandlash uchun manbalarni tahlil qilish.
2.Kontaktli payvandlash jihozini taminlovchi manbasini o‘rganish
3.Himoya gaz muhitida payvandlash jihozini transformatorini o‘rganish.
4.Flyus ostida payvandlash transformatorini ichki tuzilishini tahlil qilish
5.Payvandlash trinojorining taminlovchi manbasining sxemasini o‘rgaanish.
6.Payvandlash kolonnasini transformatorini o‘rganish. (BENDMAK 300 misolida).
7.Alyuminni payvandlash jihozining to‘g‘rilagichini o‘rganish.
|
| |
O‘zini o‘zi tahlil qilish

380
Har qanday mutaxassisning vakolati bu o'zlarining kasbiy faoliyati davomida aks
ettirilgan ijtimoiy ahamiyatga ega va shaxsan muhim vakolatlar tizimidir.
Kasbiy kompetentsiya mutaxassisning kasbiy faoliyatni amalga oshirishga
nazariy va amaliy tayyorgarligi birligi bilan tavsiflanadi. Vakolat - bu mansabdor
shaxsning shaxsiy qobiliyatlari, uning malakasi (bilim va tajriba), unga ma'lum bir
bilim va ko'nikmalar mavjudligi sababli muayyan qarorlarni ishlab chiqishda ishtirok
etish yoki muammolarni o'zi hal qilish imkonini beradi.
O‘z-o‘zini baholash darajasi shaxsning o‘z-o‘zidan qoniqishi yoki
qoniqmasligini belgilab beradi. Bunda o‘z-o‘zini baholash ko‘rsatkichlari shaxs
imkoniyatlariga mos kelishi zarur.
O‘z-o‘zini rivojlantirish – shaxsning o‘zida kasbiy tajriba, malaka va mahoratni
takomillashtirish yo‘lida aniq maqsad va puxta o‘ylangan vazifalar asosida mustaqil
ravishda amaliy harakatlarni tashkil etishi
Bir qator tadqiqotlarda mutaxassis, shu jumladan, pedagogning o‘zo‘zini
rivojlantirishida “Individual rivojlanish dasturi” qo‘l kelishi aytiladi.
Individual rivojlanish dasturi (IRD) – har bir shaxs yoki mutaxassisning o‘zida
ma’lum sifat, BKM,
kasbiy kompetentliknishakllantirish va rivojlantirish ehtiyojlari
asosida ishlab chiqilgan shaxsiy-amaliy xarakterdagi dastur.
Ushbu dasturda kasbiy faoliyatni tashkil etish uchun
zarur bo‘lgan BKM hamda
kasbiy kompetentlik sifatlarini shakllantirish va rivojlantirish muddatlari belgilanadi.
Har qanday mutaxassis kabi pedagog ham o‘zi uchun shaxsiy-amaliy xarakterga
ega “Individual rivojlanish dasturi”ni ishlab chiqa olishi, u asosida pedagogik faoliyatni
yo‘lga qo‘yishi zarur.
PEDAGOGIK DASTURIY QURALLARINI YARATISHGA QO’YILADIGAN TALABLAR

|
PEDAGOGIK DASTURIY QURALLARINI YARATISHGA QO’YILADIGAN TALABLAR
|
bet | 2/3 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #115440 |
Bog'liq 10- тема Электрон педагогикаPEDAGOGIK DASTURIY QURALLARINI YARATISHGA QO’YILADIGAN TALABLAR
Pedagogik dasturiy vositalarni yaratuv texnalogiyasini amalga oshirishlik
maqsadida ularning dasturiy vositalardan ustunligini tasdiqlovchi satr
ijobiy omillar bor. Ushbu omillar didaktik, psixologik, iqtisodiy,
fiziologik guruhlarga ajratildi.
Modul bo'yicha bilim, ko'nikma va malakalar
Modul bo'yicha pedagog quyidagi bilim, ko'nikma va malakalarga ega bo'llarishi zurur :
* pedagogding shaxsiy va kasbiy ishga layoqatlilik turlari haqida tushunchalarga ega
bo'lishi ;
* pedagogding shaxsiy va kasbiy faoliyatindegi axborot maydonini
loyihalashtirish metod va vositalari haqida tasavvurdi rivojlantirish ;
* kasbiy faoliyatda matn muxarrirlari, taqdimot dasturlari va elektron kashtalar bilan ishlay olish ;
* elektron o'quv-metodik bazasini yaratish va undan foydalanish ;
Elektron format dagi o'qish materiallarin yarata olish ;
* ta'lim jarayoni va ilmiy izlanishlarinda Internetdan foydalanish ;
* pedagogding elektron portfoliosi tizimsi bilan ishlash va unga kasblik ishga layoqatlilik natijalarin tizimli kiritib borish ;
* pedagogik dasturiy va axborot-kommunikatsiya vositalarini kasbiy faoliyatda qo'llay olish ;
* oliy ta'lim sifatiga ta'sir o'tkazadigan elektron ta'lim
imkoniyatlarini ochib berish.
* Pedagogik dasturiy vositalardan foydalangan holda virtual laboratoriya yumushlarini yaratish;
Modulding o'qish rejadagi boshqa fanlar bilan aloqadorligi va uzviyligi
Modul mazmuni o'qish rejadagi “Ta'lim -tarbiya jarayonlarini hosil qiluvchi va boshqaruviniń normativ -huquqiy tamoyillari”, “Ta'limda multimedia tizimlari va masofaviy o'qitish metodlari”, “Taqribiy xorijiy tildi o'rganishning intensiv usullari”, “Zamonaviy ta'lim va innovatsion texnologiyalar bo'yicha ilg'or xorijiy tajribalar” o'qish modullari bilan uzviy bog'langan holda
pedagoglarning shaxsiy axborot maydonini shakllantirish, kengaytirishlik va kasblik pedagogik tayyorlik darajisini orttirmaga xizmat etadi.
|
| |
-rasm. Kompetensiyaning turlari

|
-rasm. Kompetensiyaning turlariBog'liq Saidova P 374-384 JUSR2-rasm. Kompetensiyaning turlari
Kasbiy kompetentlik deganda mutaxassis dunyoqarashining kengligi, uning
ishbilarmonlik mahorati va shaxsiy sifatlari, bilim, ko’nikma hamda malakalariga
suyangan holda to’g’ri qarorlar qabul qila olishi tushuniladi. Oliy ta’lim
o’qituvchisining kasbiy kompetensiyasi takomillashuvida nazariy tayyorgarliklar bilan
birga amaliy tayyorgarliklar uzviyligi ta’minlanishi kerak. Bolajak o’qituvchilarining
nazariy va amaliy tayyorgarligi tashkiliy jihatdan qanday shakl va melodlarda
bo’lmasin, quyidagi didaktik tamoyillarga asoslanadi:
1. Nazariy va amaliy bilimlar uzviyligi;
2. Kasbiy bilim va ko’nikmalarni tizimli tarzda takomillashtirib
borishi;
3. Bo’lajak kasbiy-pedagogik faoliyat bilan funksional bog’liqlik:
4. Talabalar amaliy faoliyatining ko’rgazmaliligi;
5. O’z kasbiy faoliyati yuzasidan bosqichma-bosqich mustaqil faoliyat
yurgazishga intilish va mas’uliyal hissini shakllanishi;
6. Bo’lajak o’qituvchilarda nazariy va amaliy bilimlar hamda ko’nikmalarini
takomillashishi natijasida kompetensiyani shakllanishi va rivojlanishi.
Bu
tamoyillarining
barchasi
kelajakda
o'qituvchi
kasbiy-pedagogik
kompetensiyasining
nazariy-ilmiy,
amaliy
finksional,
pedagogik-psixologik
Maxsus kompetensiya - yetarli yuqori darajada o’z kasbiy faoliyatini
egallash, keyingi kasbiy rivojlanishini loyihalash.
Ijtimoiy kompetensiya - kasbiy faoliyat, hamkaorlikni egallash, o’z mehnati
natijalariga ijtimoiy javobgarlik.
Shaxsiy kompetensiya - shaxshiy mustaqil aks etish va mustaqil rivojlanish
usullari, shaxsning kasbiy deformatsiyalarga qarshi turish vositalarini egallash.
Individual kompetensiya - kasb doirasida individuallikni mustaqil qo’llash va
rivojlantirish usullarini egallash, kasbiy-shaxsiy o’sish, mustaqil tashkil qilish va
mustqail reabilitatsiya qilishga tayyorlash.
|
| |
Kasbiy kompetentlik quyidagi holatlarda yaqqol namoyon bo‘ladi

377
Kompetentlikka yo‘naltirilgan ta’lim amerikalik tilshunos
N.Xomskiy (1965
yil, Massachutes universiteti) tomonidan taklif etilgan «kompetensiya»
atamasining
umumiy ma’nosida shakllandi. Yevropa Kengashi dasturi bo‘yicha
Bern shahrida
bo‘lib o‘tgan simpoziumda (1996 yil) «kompetensiya» tushunchasi «uquv»,
«kompetentlik», «qobiliyat», «mahorat» singari tushunchalar qatoriga kiritilgan.
Yevropa davlatlarining ta’lim vazirlari
Boloniya deklaratsiyasida (1999 yil) ta’lim
islohatlarining konseptual asoslari sifatida kompetentli yondoshuv e’tirof etildi.
Pedagogning kompetentligi –
bilimdonlik, kasbiga moslik, malakalilik,
tajribalilik, mas’uliyatlilikni rahbarlik faoliyatiga singdirib borish. O‘z
sohasini,
ishining ustasi bo‘lish, sohasining sirlarini har tomonlama chuqur bilish demakdir.
Pedagogik kompetensiyaning shakllanish bosqichlari:
1.
Qobiliyatni aniqlash
2.
Tarbiyalash va shakllantirish
3.
Chiniqtirish (kichik hajmdagi topshiriqlar berish)
4.
Ishonch (mustaqil rahbarlik lavozimiga tayinlanish)
5.
Rahbarlik cho‘qqisi
Kompetensiya tushunchasi haqida ko’p fikrlarini bildirganlar ichida o’zbeg
pedagog olimlari ham bor. Bularda B. Xodjayev, A. Musurmanova, N.
Saidahmedov, A. Muslimov, E. Yuzlikaeva, R.D. Risqulova, A.E. Kenjaboyevlar
ilmiy tadqiqot ishlarida va amaliy metodik maqolalarida ta’lim
jarayonida
zamonaviy pedagogik va axborot texnologiyalaridan foydalanish uzluksiz ta’lim
muassasi o’qituvchilarining kompetensiyasi va unga qo’yiladigan didaktik
talablar
ushbu atamasining mohiyatini, uning tarkibiy qismlari haqida o’z
fikrlarini bayon qilgan.
Kompetensiya muammosi va uning turlari nafaqat bizda balki MDH
mamlakatlati
olimlarining ham tadqiqot mavzusi bo’lib kelmoqda.
Kompetensiyaning turlarini tasniflanishiga doir xilma-xil yondashuvlar mavjud.
Jumladan, N.A. Muslimov va M.B. O’rozovalar kasbiy ta’lim nuqtai nazaridan
kompetensiyalarni 5 turga ajratadi:
Asosiy kompetensiyalar - - Pedagogning kasbiy kompetentligini

379
takomillashuvi omillaridan hisoblanadi. Bo’lajak kasb ta ’limi o ’qituvchisining kasbiy
kompetentligini shakllashtirish orqali ta’lim va tarbiya
jarayonini zamon talabiga
ko’tarishga xizmat qiladi.
Kasbiy kompetensiyaning shakllanish bosqichlari quyidagicha:
•
1. O’z-o’zini tahlil qilish va zarur narsalarni anglash;
•
2. O’z-o’zini rivojlantirishni rejalashtirish, maqsad-vazifa belgilash;
•
3. O’z-o’zini namoyish etish va kamchiliklarni tuzatish;
Ta’lim sifatini o’zgartirishda o’qituvchi kompetentligining roli:
•
Tashkilotchi ijtimoiy pedagog talabalarni
mustaqil hayotga
tayyorlash;
•
Fasilitator (guruh yetakchisi) guruhda ijobiy-psixologik muhit
yaratadi;
•
Metodist ta’lim jarayonida talabalarning
muammoni yechimlariga
yordam beradi va qo’llab-quvvatlaydi;
•
Tadqiqotchi-novator yangilik yaratuvchi, muntazam ravishda o’z
ustida ishlaydi, yangi g’oyalar yaratadi.
•
O’zaro ta’sir ko’rsatuvchi jamoa bo’lib
ishlay oladi va ishlashga
o’rgatadi;
•
Maslahatchi shaxsiy namunasini o’rgatadi;
Pedagogik kompetentlik – pedagog tomonidan
pedagogik aoliyatni amalga
oshirish uchun zarur bo‘lgan bilim, ko‘nikma, malakalarning egallanishi va ularni
amalda yuqori darajada qo‘llay olinishi sanaladi. Ushbu kompetentlikka ega bo‘lishda
o‘z ustida ishlash va o‘z-o‘zini rivojlantirish muhim ahamiyatga ega.
O‘z-o‘zini rivojlantirish vazifalari o‘zini o‘zi tahlil
qilish va baholash orqali
aniqlanadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

382
5.
Muslimov N.A. va boshqalar. Professionalnaya kompetentnost buduщego
uchitelya: teoriya i texnologiya obucheniya Uchebnoe posobie . -T.: TDPU, 2014
6.
Akbar T. Opportunities to Form Spiritual Competence in Students of the
10-11th Class //Web of Scholars: Multidimensional Research Journal. – 2022. – Т. 1. –
№. 8. – С. 160-167.
7.
Rustamovich T. A. Islom Ta’limotlarda Shaxs Ma’naviyati
Masalalari
//TA'LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI. – 2021. – Т. 1.
– №. 5. – С. 186-190.
8.
Чарыев, И. Профессор кафедры Педагогики ТерГУ. Одинабобоев
Фазлиддин, Магистрант 2-курса ТерГУ.
СОВРЕМЕННЫЕ ПРИНЦИПЫ И
МЕТОДЫ ПЕДАГОГИЧЕСКИХ ТЕХНОЛОГИЙ.
Научно-практический журнал
«Энигма» Выпуск № 32 (Апрель 2021)., 93.
9.
Baxriddin o‘g‘li, F. O., Abdunabiyevich, F. A., & Norbo‘Tayevna, N. D. (2022).
IMPROVING VOCATIONAL EDUCATION IN
PRIMARY SCHOOL STUDENTS BY
DEVELOPING PRIMARY MECHANISMS OF NATIONAL CRAFTS.
Web of Scientist:
International Scientific Research Journal,
3(02), 577-580.
10.
Abdurazakov, F. A., & Meliev, S. K. (2022). Interactive Methods Used In
The Formation Of Creative Activity (On The Example Of Primary School
Students).
Galaxy International Interdisciplinary Research Journal,
10(1), 257-262.
11.
Abdurazakov, F. A., &
ugli Odinaboboev, F. B. (2022). Pedagogical
importance of using module educational Technologies
in the system of continuous
education on the basis of modern approaches.
Web of Scientist: International Scientific
Research Journal,
3(1), 173-180.
12.
Abdunabievich, F. A., Ugli, F. O. B., & Norbutaevna, N. D. (2022).
TYPES OF PEDAGOGICAL TECHNOLOGIES THAT CORRESPOND TO THE
SPECIFICS OF MORAL AND AESTHETIC
EDUCATION AND TEACHING OF
STUDENTS.
13.
Абдуразақов, Ф. (2022, October). ЎҚУВЧИЛАРГА АХЛОҚИЙ-
ЭСТЕТИК
ТАРБИЯ
БЕРИШДА
НОТИҚЛИК
МАДАНИЯТИНИ
ШАКЛЛАНТИРИШ МЕХАНИЗМЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ. In
E
Conference Zone (pp. 110-115).
383
14.
Абдуразақов,
Ф.
(2022).
ЎҚУВ
МАШҒУЛОТЛАРИДА
УҚУВЧИЛАРНИНГ
НОТИҚЛИК
МАДАНИЯТИНИ
ШАКЛЛАНТИРИШ.
Conferencea, 78-84.
15.
Чарыев, И., & Абдураззоков, Ф. (2021).
СОВРЕМЕННЫЕ
ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫЕ
ТЕХНОЛОГИИ
В
ОБРАЗОВАНИИ
В
УЗБЕКИСТАНЕ.
Энигма, (32), 86-93.
16.
Abdurazakov,
F.
(2022).
SPEAKING
SKILLS
FORMATION
MECHANISMS.
Web of Scientist: International Scientific Research Journal,
3(11),
91-100.
17.
Xudayqulov, X., & Abdurazaqov, F. (2022). ЁШЛАР ОРАСИДА НУТҚ
МАДАНИЯТИ
РИВОЖЛАНТИРИШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ.
Science
and
innovation,
1(B7), 815-821.
18.
Абдуразақов, Ф. А. (2023). ОҒЗАКИ ВА ЁЗМА НУТҚҚА
ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР.
Journal of Universal Science Research,
1(1), 36-42.
19.
Чарыев, И. Профессор кафедры Педагогики ТерГУ. Абдураззоков
Фазлиддин,
Магистрант
2-курса
ТерГУ.
СОВРЕМЕННЫЕ
ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫЕ
ТЕХНОЛОГИИ
В
ОБРАЗОВАНИИ
В
УЗБЕКИСТАНЕ.
Научно-практический журнал «Энигма» Выпуск № 32 (Апрель
2021)., 86.
Абдуразаков, Ф. (2022). У^ УВ МАШЕУЛОТЛАРИДА У^ 
УВЧИЛАРНИНГ НОТЩЛИК МАДАНИЯТИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ

20.
Абдуразаков, Ф. (2022). У^ УВ МАШЕУЛОТЛАРИДА У^
УВЧИЛАРНИНГ НОТЩЛИК МАДАНИЯТИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ.
21.
Аbdurаzаqоv Fаzliddin Аbdunаbiyеvich. (2023). ОLIY TА’LIM
MUАSSАSАSI
TАLАBАLАRIGА
TАRBIYА
BЕRISHDА
PЕDАGОG
NUTQI.
Journal of Universal Science Research,
1(4), 16–23. Retrieved from
http://universalpublishings.com/index.php/jusr/article/view/396
22.
Baxriddin o‘g‘li, F. O., Abdunabiyevich, F. A., & Norbo‘Tayevna, N. D.
(2022). IMPROVING VOCATIONAL
EDUCATION IN PRIMARY SCHOOL
STUDENTS BY DEVELOPING PRIMARY MECHANISMS OF NATIONAL
CRAFTS. Web of Scientist: International Scientific Research Journal, 3(02), 577-580.
23.
Абдуразаков, Ф. (2022). O‘quvchilarga axloqiy-estetik tarbiya berishda
notiqlik madaniyatini shakllantirish mexanizmlarini takomillashtirish.
Современные
тенденции инновационного развития науки и образования в глобальном
мире,
1(3), 16-22.
384
24.
Odinaboboyev
Fazliddin
Bahriddin
o‘g‘li.
(2023).
MILLIY
HUNARMANDCHILIKNING MEXANIZMLARINI RIVOJLANTIRISH ORQALI
KASBIY TARBIYANI TAKOMILLASHTIRISH (1-4-sinflar misolida).
Journal of
Universal
Science
Research,
1(4),
507–514.
Retrieved
from
http://universalpublishings.com/index.php/jusr/article/view/544
25.
Xudayqulov, X., & Odinaboboev, F. (2022). ПЕДАГОГИК МОДУЛЛИ
ЎҚИТИШДА
ИННОВАЦИОН
ТАРАҚҚИЁТНИНГ
УСТУВОР
ЙЎНАЛИШЛАР.
Science and innovation,
1(B7), 960-967.
26.
Akbar To‘raqulov Rustam o‘g‘li, & Hakimova Nigina Ma`mur qizi.
(2023). Milliy oʻquv dasturining hayotimizdagi oʻrni. Journal
of Universal Science
Research, 1(5),
88–93.
Retrieved
from
http://universalpublishings.com/index.php/jusr/article/view/616
27.
Akbar To‘raqulov Rustam o‘g‘li, & Jumanazarova Durdona
Abduvohidovna. (2023). Oliy ta’limda korrupsiyaga qarshi kurashish. Journal of
Universal
Science
Research, 1(5),
101–109.
Retrieved
from
http://universalpublishings.com/index.php/jusr/article/view/619
28.
Akbar To‘raqulov Rustam o‘g‘li, & Xurramova Aziza Abdurasul qizi.
(2023). XALQARO BAHOLASH DASTURI ASOSIDA O‘QUVCHILARNING
BILIMINI BAHOLASH METODOLIGIYASI. Journal of Universal Science
Research, 1(5),
94–100.
Retrieved
from
http://universalpublishings.com/index.php/jusr/article/view/618
29.
Saidova
Parvina Mirzo qizi, & Murodullayeva Zaytuna Abdulloyevna.
(2023). SHARQ MUTAFAKKIRLARINING MA’NAVIY TARBIYA HAQIDAGI
TA’LIMOTLARI . Journal of Universal Science Research, 1(5), 340–351. Retrieved
from
http://universalpublishings.com/index.php/jusr/article/view/665
30.
Saidova Parvina Mirzo qizi, & Saparova Shalola Sheraliyevna. (2023).
ABDURAUF FITRATNING “OILA” ASARIDAGI MA’NAVIY-AXLOQIY
QARASHLARI. Journal of Universal Science Research, 1(5), 352–362. Retrieved
from
http://universalpublishings.com/index.php/jusr/article/view/666
31.
Saidova Parvina Mirzo qizi, & Pardayeva Sevara Abdunosir qizi. (2023).
1-4-SINF O‘QUVCHILARIDA MA’NAVIY
TARBIYA INDIKATORLARINI
SHAKLLANTIRISH MAZMUNI. Journal of Universal Science Research, 1(5), 363–
373. Retrieved from
http://universalpublishings.com/index.php/jusr/article/view/667
Taʼlim oluvchi va taʼlim beruvchining psixologik xususiyatlari

Taʼlim oluvchi va taʼlim beruvchining psixologik xususiyatlari
Download
175,68 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
15.05.2024
Hajmi
175,68 Kb.
#235435
Download
175,68 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Taʼlim oluvchi va taʼlim beruvchining psixologik xususiyatlari
Download
175,68 Kb.
Matnni ko'rish
(jumladan, 
mulkdorlar - Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va...

|
Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlashBog'liq Korporativ siyosat pdf(jumladan,
mulkdorlar
sifatidagi
madaniyati
va
psixologiyasi) va ulaming o‘zaro ta’siri jarayonida shakllanadi.
Milliy madaniyat va uning asosida shakllanayotgan korporativ
madaniyat o'rtasida umumiy xususiyatlar bilan bir qatorda tafovutlar
ham mavjud. Umumiylikning ildizi korporativ madaniyat tashuvchilari
boMgan ishchilar va xizmatchilar shu ma’noda yashayotgan xalq
madaniyati vakillari ekanliklari bilan izohlanadi. Tafovut esa кофогаНу
madaniyatda xalq madaniyati toMaligicha emas, balki uning muayyan
qismlari, asosan mehnat jarayoniga qaratilgan qismi aks ettirilganida.
Bundan tashqari, xalq madaniyatining кофогайу madaniyatga o‘tgan
qismlari ay nan, o'zgarishsiz o‘tkazilmaydi, balki shu kompaniya
xususiyatlari, maqsadiga moslashtirib qabul qilinadi. Bunda xalq
madaniyatidagi ba’zi elementlar кофогайу madaniyat tomonidan inkor
etilishi mumkin. Bunday holat xalq an’analarining ishlab chiqarishdagi u
yoki bu jihatlariga maxsus yo'naltirilgan tarzda emas, xalqning umumiy
turmush tarzi bilan bogMiq ravishda yuzaga kelishi sababli vujudga
keladi. Xalq an’analari shu xalqning turmush tarzi bilan bogMiq boMsa,
кофогайу an’analar ishlab chiqarish jarayoni va uning oldiga qo'yilgan
maqsadlar bilan bog'liq bo'ladi. Ikkinchi tomondan esa, korporativ
an’analar vaqt o'tishi bilan xalq an’analariga aylanib ketishi mumkin.
Xalq an’analari va korporativ an’analar o'rtasidagi tafovut ulaming
alohida individlar tomonidan o'matilish jarayonida ham namoyon
bo'ladi. Agarda kompaniya an’analari va individual qadriyatlar
o'rtasidagi tafovut katta bo'lsa, kompaniya (korporativ) an’anasini qabul
qilish uchun individ shaxsiy qadriyatlaridan voz kechishi yoki boMmasa,
|
| |
asosda tizimli ravishda o'zaro balanslashtirib kompleks boshqarish

|
asosda tizimli ravishda o'zaro balanslashtirib kompleks boshqarishBog'liq Korporativ siyosat pdfasosda tizimli ravishda o'zaro balanslashtirib kompleks boshqarish
yondashuvidir. Bunda asosiy diqqat investorlaming huquqlari va
manfaatlariga qaratiladi, chunki ular kompaniyaning joriy moliya-
xo'jalik faoliyati boshqaruvidan ajratilgan bo'ladi.
Yuqorida aytilganlardan kelib chiqib, кофогайу siyosat nima
uchun kerak, qanday imkoniyatlami beradi, qanday sharoitda samarali
bo'ladi, qanday formula bilan ifodalanadi degan savollarga javob topish
mumkin.
Korporativ siyosat nima uchun kerak va qanday imkoniyatlami
beradi? Kapitallaming global bozorining barcha imkoniyatlaridan to'liq
foydalanish va uzoq muddatli investitsiyalami jalb qilish uchun zarur.
Investorlami jalb qilishi kompaniyani investitsiya bilan ta’minlaydi, uni
samarali va oshkora boshqaradi. Bunda кофогай'у siyosatning usullari
13
barcha uchun aniq, tushunadi, bir ma’noni anglatuvchi va samarali
bo'lishi lozim.
Korporativ siyosat qanday sharoitda samarali bo'ladi?
Bozor iqtiso
diyoti sharoitida.
Bunda
qonun ustuvorligi hamda siyosiy va iqtisodiy
barqarorlik hukm
suradi,
rivojlangan fond bozori, foydani repartatsiya
qilish imkoniyati, valutani erkin konvertatsiyasi mavjud
bo‘Iadi.
Korporativ siyosat qanday formula bilan ifodalanadi?
Kompaniyaning namunali korporativ siyosati - informatsion
shaffoflik + ochiq, adolatli va halol iqtisodiy-huquqiy munosabatlar +
samarali boshqaruv tuzilmasi + bozor iqtisodiyoti sharoiti.
Ma’luinki, tashqi va ichki fundamental omiilar ta’siri, jumladan,
mentalitet, qabul qilingan mulkchilik tizimi, iqtisodiy rivojlanish va
|
| |
bozor modeli, islohotlar, investitsiya muhiti va shu kabi boshqalar turli

|
bozor modeli, islohotlar, investitsiya muhiti va shu kabi boshqalar turliBog'liq Korporativ siyosat pdfbozor modeli, islohotlar, investitsiya muhiti va shu kabi boshqalar turli
mamlakatlarda korporativ siyosatni mazmunan farqlanishiga sabab
bo'ladi.
Jahon amaliyotida mavjud kompaniyalar korporativ siyosatini
mazmunan quyidagi ikki belgi asosida tasniflash va tavsiflash mumkin:
- mamlakat iqtisodiyoti modelini tuzilishi;
- mamlakat aholisining traditsion ma’naviy boyliklari ukladi.
Har ikkala belgi asosida tavsifni alohida ko'rib chiqish maqsadga
muvofiq (lilovaga qaralsin).
Savollar
1. Korporativ siyosat tushunchasining mazmuni nimadan iborat?
2. Kompaniya tushunchasining mazmuni nimadan iborat?
3. Korporativ siyosatning qanday tarkibiy qismlarini bilasiz va ular
bir-biri bilan qanday bog'liq?
4. Korporativ siyosatning maqsadi, vazifalari va funksiyasi
nimadan iborat?
5. Korporativ siyosat qanday sharoitlarda, qanday imkoniyatlami
beradi hamda qanday formula bilan ifodalanadi?
6. Mamlakat
iqtisodiyoti
modelini
tuzilishiga
asoslangan
korporativ siyosatning qanday modellarini bilasiz?
Topshiriqlar
1. Korporativ siyosatning mazmun-mohiyatini aniq misollar
asosida yoritib bering.
2. Terminlar lug'atini tuzing.
14
1.2. Korporativ huquq va madaniyat asoslari
Korporativ huquq kompaniya faoliyati bilan bogMiq yuridik
tushunchalar tizimi, munosabatlar metodologiyasi va mexanizmi
konstruksiyasini o‘z ichiga oladi. Bulaming barchasi kompaniya
faoliyatidan manfaatdor boMgan taraflaming o'zaro
korporativ
munosabatlarini ta’minlovchi huquqiy bazisni tashkil qiladi, ya’ni
|
| |
KIS21-05-guruh talabalari

|
KIS21-05-guruh talabalari
|
bet | 2/2 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 22,08 Kb. | | #241568 |
Bog'liq MI-1 (2)KIS21-05-guruh talabalari
1 ABDULLAYEVA DILDORA ASATULLAYEVNA
2 ASHUROV IXTIYOR SA’DULLAYEVICH
3 ASLONOVA AZIZA IKROM QIZI
4 BOTIRQULOVA OZODA BAXTIYOR QIZI
5 CHO‘LIYEVA DURDONA BAROT QIZI
6 ERGASHEV ABDUSAMAT ABDURAZZOQ O‘G‘LI
7 ERGASHEVA FARIDA BOTIROVNA
8 ERGASHEVA LOLA QO‘CHQOROVNA
9 ERJIGITOVA BARNO NORMURODOVNA
10 IBRAGIMOVA ZARNIGOR ULUG‘BEK QIZI
11 ISLOMOVA SEVINCH ISLOM QIZI
12 JAYNAROV JO‘RABEK BERDIQULOVICH
13 JO‘LLIYEV SHAXZOD MUSABEK O‘G‘LI
14 MARDIYEVA GULNOZ ISLOMOVNA
15 NASRIYEV SARDOR SAVRIDDIN O‘G‘LI
16 NURIDDINOVA OYGUL ABROROVNA
17 QARJAUVOV ANVARJON MUSABEK O‘G‘LI
18 QO‘SHMURODOV INOMJON RO‘ZIMUROD O‘G‘LI
19 RAXMATOV ASADBEK BAXTIYOR O‘G‘LI
20 SAFAROVA DILRABO FURQATOVNA
21 SAYIDMURATOV JAVOHIR MUSTAFAQUL O‘G‘LI
22 SHUKUROVA FARANGIS BAXROM QIZI
23 TAJIBOYEV JASURBEK IBROHIM O‘G‘LI
24 TOSHBOYEVA NILUFAR MUZAFFAR QIZI
25 TOSHIMOVA GULSHODA HAMZA QIZI
26 TURSUNBOYEV UMIDJON SHODIQUL O‘G‘LI
27 TUXLIYEVA MARJONA ILHOM QIZI
28 UMARQULOV TOXIR IXTIYOR O‘G‘LI
29 VALIYEV JAVOHIR ABDUSALI O‘G‘LI
30 XAYDAROVA MANZURA TAYEROVNA
31 YASHINOV ASADBEK YASHIN O‘G‘LI
KIS21-06-guruh talabalari
1 ABDIJALILOV XURSHID JAMSHID O‘G‘LI
2 ABDIQOBILOV JAMOL AKROM O‘G‘LI
3 ABDUMALIKOVA BAHOROY SHARIF QIZI
4 ABDUROXMONOV G‘IYOS ALIMJONOVICH
5 AHROROV ALISHER AZIM O‘G‘LI
6 ARZIQULOV JASURBEK NORBOY O‘G‘LI
7 ASHIROV NODIRBEK BERUNIY O‘G‘LI
8 AXMEDJANOV AXMADJON AZAMATOVICH
9 BEKMURODOV IKROM BAHODIR O‘G‘LI
10 BOBOMURODOV TAYLON MARDON O‘G‘LI
11 ESHPO‘LATOV FOZIL YORMUXAMMAD O‘G‘LI
12 FATULLAYEV FARXOD FAZLIDDIN O‘G‘LI
13 G‘ANIYEV DILSHODBEK SUNNATULLO O‘G‘LI
14 HAZRATQULOV SHAHZOD UMAR O‘G‘LI
15 IBRAGIMOV JAVOXIR TOSHBOLTA O‘G‘LI
16 ISROILOV MURODJON ISOM O‘G‘LI
17 JO‘RAQULOV AZAMAT ABDUMO‘MIN O‘G‘LI
18 LUQMONOV DIYORBEK G‘OLIBJON O‘G‘LI
19 MAHMADULLAYEV AZIZBEK EHROM O‘G‘LI
20 MIRJONOV OZODBEK G‘OLIBJON O‘G‘LI
21 MIRZALIYEVA YOQUTOY SHOMIRZA QIZI
22 MURODOVA MALOHAT BOLTA QIZI
23 MURODQOSIMOV ZOKIR BEGMAMAT O‘G‘LI
24 NASIMOV ZARSHED ULMASOVICH
25 NE’MATJONOV ERKINJON ABROR O‘G‘LI
26 NORBOYEV ABDUZOXIR ABDISALOM O‘G‘LI
27 NORMURODOVA YULDUZ QAHRAMON QIZI
28 QILICHEV KAMRON RASHIDOVICH
29 QURBONBOYEV ADXAMBEK O‘TKIRBEK O‘G‘LI
30 QUROLOV ABDUQODIR TO‘LQIN O‘G‘LI
31 RAHMIDDINOV ZUFAR ISLOM O‘G‘LI
32 RAYIMOVA MAFTUNA SHARIF QIZI
33 RO‘ZIYEVA MAKTUBA SHUXRAT QIZI
34 SALIYEV ABBOS ALISHER O‘G‘LI
35 SATIMBAYEV DASTON ERGASHALI O‘G‘LI
36 SAYFIDDINOV ASILBEK AZIZ O‘G‘LI
37 SHAMSHIYEVA AZIZA SHAVKAT QIZI
38 SHUKRULLAYEV SHAHBOZ SHUHRAT O‘G‘LI
39 TO‘LQINOV IBROHIM SOBIR O‘G‘LI
40 TOSHPULATOV TURONBEK OLIMJON O‘G‘LI
41 TURAYEV BOTIR KAMOL O‘G‘LI
42 XOLMAMATOV JAVOHIR DILSHOD O‘G‘LI
43 XOTAMOVA XULKAR SHUHRAT QIZI
44 XUDAYQULOV ALIBEK ALISHER O‘G‘LIi
45 XUDOYNAZAROVA NAFISA O‘TKIR QIZI
46 YUSUFJONOV USMONBEK AKRAMJON O‘G‘LI
47 YUSUFOV ABDUAZIMJON RUSTAMBEK O‘G‘LI
48 YUSUPOV IZZATILLO YUNUS O‘G‘LI
|
| |
- korporativ manfaatlar konflikti va menejment darajasi korporativ

|
- korporativ manfaatlar konflikti va menejment darajasi korporativBog'liq Korporativ siyosat pdf- korporativ manfaatlar konflikti va menejment darajasi korporativ
huquq va madaniyat me’yorlari darajasiga (agar ulami adolatli deb
olinsa) zid bo'Isa;
— korporativ huquq va madaniyat me’yorlari korporativ manfaat
darajasini ta’miniab bermasa.
Korporativ siyosat maqsadi - qonun doirasida kompaniyaning
barcha manfaatdor taraflari manfaatiari balansiga rioya qilgan holda
faoliyatidan imkoniyati boricha maksimal foyda olish.
Korporativ
siyosat vazifasi - maqsadga erishish yo'lida taraflar
manfaatlarining mavjud potensial konflikt holatlarini yo'qotish.
Кофогайу siyosat funksiyasi - qonun doirasida kompaniyaning
barcha manfaatdor taraflari manfaatiari balansini ta’minlash, bunda
ulaming huquqlarini «de jure» va «de facto» tarzda kafolatlash.
Korporativ siyosat predmeti - kompaniya egalari bo'lmish
investorlaming qonun bilan kafolatlangan huquqlari va qonuniy
manfaatiari, ularga ta’sir etuvchi omiilar.
Кофогапу siyosat obyektlari - kompaniya va uning boshqaruv
organlari, menejmenti.
Korporativ
siyosat
subyektlari
-
kompaniya
faoliyatidan
manfaatdor bo'lgan shaxslar (kompaniyaning boshqaruvchi menejerlari,
sheriklari, kreditorlari, egalari bo'lmish investorlar). Bunda asosiy
diqqat investoriaming huquqlari va manfaatlariga qaratiladi.
КофогайУ siyosatning metodi - kompaniya faoliyati bilan bog'liq
bo'lgan shaxslarning (kompaniyani boshqaruvchi menejerlari, sheriklari,
kreditorlari, egalari bo'lmish investorlar) korporativ huquqi va
madaniyatini hamda korporativ manfaatiari va menejmentini huquqiy
|
| |
Ma’lumotnoma Talaba Mahmudova Dildora Umbarali qizi 2022-yil 5-sentabrdan

Qanday qarindosh
|
FIO
|
Tug`ilgan joyi va yili
|
Ish joyi
|
Turar joyi
|
Telefon raqam
|
Otam
|
Djumayev Umbarali Mahmudovich
|
Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumani
1960-yil
|
Suv Oqavada
|
Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumani Mehrshavqat MFY 28-uy
|
915143960
|
Onam
|
Jumayeva Rayxona Narzullayevna
|
Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumani
1963-yil
|
Uy bekasi
|
Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumani Mehrshavqat MFY 28-uy
|
994472641
|
Akam
|
Djumayev Xusan Umbaraliyevich
|
Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumani
1986-yil
|
Vaqtincha ishsiz
|
Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumani Mehrshavqat MFY 28-uy
|
975511886
|
Akam
|
Djumayev Sayriddin Umbaraliyevich
|
Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumani
1987-yil
|
Nafaqada
|
Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumani Mehrshavqat MFY 28-uy
|
932620587
|
Opam
|
Jumayeva Muyassar Umbarali qizi
|
Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumani
1992-yil
|
Uy bekasi
|
Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumani Mehrshavqat MFY 28-uy
|
882270512
|
Akam
|
Maxmudov Doston Umbaraliyevich
|
Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumani
1999-yil
|
Talaba
|
Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumani Mehrshavqat MFY 28-uy
|
912379930
|
Fanini - Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash

Fanini
o'rganishdan
maqsad -
bo‘lajak
mutaxassislami
kompaniyalarda korporativ boshqaruv siyosatini yuritish sohasi bo‘yicha
o ‘zlari va jam iyatga foydali bo‘lgan
nazariy va amaliy taj riba Jar,
qonuniyatlar,
jaravonlar,
vositalar
mazmun-tnohiyatini
tushunib
bilishga, ularni chuqur o ‘rganishga, tahliliy fikr-mulohazalar yuritish va
xuiosalar chiqara olishga hamda ulaming asosida qarorlar qabul
qilishga,
kelajakdagi
amaliy
faoliyatlarida
samarali
qoMlash
ko'nikm alarini hosil qilishga o‘rgatishdan iborat.
Asosiy vazifa - fan bo‘yicha tasdiqiangan o ‘quv dastur doirasida
nazarda tutilgan mavzulami o ‘rgatish.
I. Umumiy talablar
«Korporativ siyosat»
fani
340000-»Biznes va iqtisodiyot»
sohasining
5341500-»Moliya
injiniringi»,
5341600-»Qimmatli
qog'ozlar» va 5342700-»Baholash ishi» va boshqa bakalavriat ta’lim
yo'nalishlanda tegishli Davlat ta ’lim standartlari talablari, o‘quv reja va
o ‘quv dastur asosida o‘qitiladi. Fanni o ‘rganish asosida:
Talaba:
- korporativ boshqam v siyosatini yuritish bo‘yicha
tayyorgarlikka
mos zamonaviy tendensiyalari, muammolari va istiqbollarini hamda
ulam ing turdcsh fani гг bilan o'zaro aloqasini tushunishi;
- fan bilan
bogMiq boMgan asosiy obyekdami, omillami, hodisa va
jarayonlam! bilishi, ulami ilmiy tadqiq qilish usullaridan foydalana bilishi;
- o'rganilayotgan obyektlarga qo'yiladigan talablami ta ’riflab
berishni uddalashi, ulam i am alga oshirishning
mavjud ilmiy-amaliy
vositalarini bilishi kerak.
B unda talaba:
- korporativ boshqam v siyosatini yuritishning nazariy asoslari va
jahon amaliyoti
haqida tasaw urga ega bo'lishi;
- kompaniyalarda korporativ boshqamv siyosatini yuritishga oid
barcha
konsepsiyalar, modellar, usullar, uslublar, yo‘sinlar,
jarayonlar,
operaesiyalar, mexanizmlar va boshqa vositalami
bilishi va ulardan