Loyihalash. Ishdan maqsad

LOYIHALASH.
Ishdan maqsad:
Cisco Packet
Tracer dasturida global tarmoqlar, asosiy WAN protokollari
haqida nazariy ma`lumotlarni o`rganish. Global tarmoqni loyihalash, statik va
dinamik
marshrutlash amaliy ko`nikmalariga ega bo`lish.
Nazariy qism
Global tarmoqlar
-
World Area Networks (WAN). Ular turli shahar va mamlakatlarda
joylashgan bo'lishi mumkin bo'lgan geografik jihatdan tarqalgan kompyuterlar
ni birlashtiradi.
Katta maydonlarni qamrab oladi va ko'p sonli kompyuterlarni o'z ichiga olad
i.
WAN dizayn tamoyillari Ko'pgina global tarmoqlar ma'lum bir tashkilot uchu
n qurilgan va
yopiq. Boshqalar, ISP tomonidan qurilgan, tashkilotning mahalliy tarmog'idan
Internetga
ulanishni ta'minlaydi. WANlar ko'pincha ijaraga berilgan liniyalardan foydalangan
holda quriladi
(ikki yoki undan ko'p joylar orasidagi yopiq ikki tomonlama chiziqlar, oylik
to'lov evaziga
taqdim etiladi). Lizingga berilgan liniyaning har bir uchida yo'riqnoma o'z ta
rmog'ini ikkinchi
darajali yo'riqnoma bilan ulashadi. Biroq, ijaraga olingan chiziqlar juda qimm
atga tushishi
Laboratoriya ishi № 7.
CISCO PACKET TRACER DASTURIDA WAN TARMOQLARINI
mumkin. Shuning uchun, buning o'rniga WAN-
larni arzonroq paket paketlarini o'tkazish
sxemasidan foydalangan holda qurish mumkin.
Asosiy WAN protokollar TCP / IP, SONET / SDH, MPLS, ATM va Frame
o'rni. Ilgari,
X.25 protokoli ham keng tarqalgan edi, uni haqli ravishda Frame relayning avlodi
deb hisoblash
mumkin.
O'z kanallarini qo'llab-
quvvatlaydigan va ularga provayderlarga kirish huquqini beradigan
"telekom operatorlari" mavjud. Har bir operatorning mulki, unga ulangan bar
cha
provayderlarning mahalliy tarmoqlari, odatda "avtonom tizim" deb nomlanadi.
Avtonom tizim - bu yagona ichki marshrutlash siyosati (IGP -
Ichki shlyuz protokoli) bilan
bir-
biriga bog'langan mashinalarning to'plamidir. Avtonom tizimlarning o'zi bir-
biriga ulangan
bo'lib, kuchli Internet kanallari orqali yagona Internet tarmog'ini tashkil qilad
i. Ammo boshqa
barcha yo'riqnoma haqida har bir yo'riqchiga ma'lumotlarni uzatish mumkin e
mas. Shuning
uchun avtonom tizimning "chegara shlyuzlari" deb ataladigan narsalarni ajratib ko'
rsatish odatiy
holdir. Barcha shlyuzlar bitta magistral orqali ulanadi va tashqi marshrutlash proto
kollari (EGP -
Exercise Gateway Protocol) yordamida ma'lumot almashadi.
Ichki protokollar RIP va OSPFni o'z ichiga oladi.
Ushbu protokollarni tavsiflashdan oldin, ko'p protokol metrikalarida ishlatiladi
gan "hop"
tushunchasini tanishtiramiz. Hop yoki tranzit bo'limi -
tarmoq paketlari uzatiladigan ikkita
tarmoq tugunlari orasidagi tarmoq. Odatda tugunlar orasidagi "masofani" aniq
lash uchun
ishlatiladi. Qancha ko'p bo'lsa, marshrutlash yo'li va tugunlar bir-
biridan "uzoqroq" bo'ladi.
Masalan, quyidagi rasmda routerlar soni 2 ga teng bo'ladi.
1.
RIP
RIP (Routing Information Protocol) juda sodda va ko'p qirrali, shuning uchun uni
barcha
operatsion tizimlar va apparatli yo'riqnoma qo'llab-
quvvatlaydi. "Masofaviy vektor" protokollar
sinfiga tegishli.
RIP-
ning g'oyasi juda oddiy. Har bir yo'riqnoma ma'lum vaqt oralig'ida (30 soniy
a)
qo'shnilariga ulanish haqida ma'lumot yuboradi. Qo'shni ularni ma'lumotlar ba
zasi bilan
taqqoslaydi va agar zarur bo'lsa, ma'lumotlarni qo'shib qo'yadi. Shunday qilib
, barcha
marshrutizatorlar o'zlarining barcha tarmoqlaridan xabardor bo'lishlari kerak.
RIP-dagi metrika
kerakli tarmoqqa ulanishlar soniga mos keladi. Metrik 16 bo'lsa, tarmoq mav
jud emas deb
hisoblanadi. Shuning uchun, protokol shlyuzlarning maksimal soni 16 dan ka
m bo'lgan tarmoq
bilan ishlashi mumkin.
Ba'zida favqulodda vaziyatlar paydo bo'ladi, ular "halqa" va "cheksizlik" deb
nomlanadi.
Biror bir tarmoqlardan birini o'chirgandan so'ng, uchinchi tomon yo'riqchisi
qo'shni tomonga
tarmoq u orqali mavjudligi to'g'risida xabar berganida (qo'shnisi tarmoqning
mavjud emasligi
to'g'risida yo'riqchini xabardor qilish uchun vaqt topolmasa) sodir bo'ladi. Bu shlyu
zlar o'rtasida
halqa hosil qiladi.
Halqa hosil bo’lmasligini oldini olish uchun RIPda ikkita cheklov mavjud. B
irinchisi,
“ufqning bo'linish qoidasi” deb nomlanadi. A marshrutizatori B marshrutizato
riga C tarmog'i
haqida ma'lumot bergan bo'lsa, B marshrutizatori B tarmog'iga oid ma'lumotl
arni yubormasligi
kerak. Boshqacha qilib aytganda, yo'riqnoma, agar u ushbu tarmoq haqida da
stlab ma'lumot
olgan bo'lsa, qo'shniga tarmoq haqida ma'lumot yubormaydi. Ikkinchi cheklov
shlyuzni
marshrutning metrikasini, agar u xuddi o'sha yo'riqnoma tomonidan yuborilga
n bo'lsa,
o'zgartirishga majbur qiladi. Qisman, ushbu qo'shimchalar sizni halqa hosil b
o’lishidan
qutqaradi, lekin har doim ham emas. Router uchinchi tomon shlyuzidan zanji
r bo'ylab soxta
ma'lumotlarni qabul qilganda sodir bo'ladi. Cheklanishgacha hisoblash stantsiyalar
ni o'z vaqtida
xabar bermaslik natijasida yuzaga keladi. Bunday holda, soxta yo'nalish tarmoq me
trikasi 16 ga
teng bo'lguncha mavjud bo'lishi mumkin. Rasmiy ravishda, algoritm quyidagi
cha ishlaydi: RIP
yo'naltirish jadvali har bir xizmat ko'rsatiladigan mashina uchun yozuvni o'z ichiga
oladi. Kirish
o'z ichiga quyidagilarni olishi kerak:
• belgilangan IP-manzil;
• Marshrut metrikasi (1 dan 15 gacha; belgilangan joyga boradigan uyalar so
ni);
• Belgilangan joyga boradigan yo'lda eng yaqin yo'riqnoma (shlyuz) ning IP-
manzili;
• Marshrut taymerlari.
Vaqti-vaqti bilan (taym-
aut orqali) yo'riqnoma yo'riqnoma jadvalining nusxasini barcha
yo'riqnoma qo'shnilariga yuboradi va agar ular qisqa marshrutni topsalar, jad
vallarini
yangilaydilar.
2.
OSPF
RIP OSPF bilan almashtirildi, bu 15 tugun chegarasini olib tashlaydi va xiz
mat trafigini
minimallashtiradi. U "ulanishlar holati" protokollar sinfiga tegishli va uning ishi ik
ki bosqichdan
iborat:
1. Yoqilgandan so'ng, har bir yo'riqnoma barcha qo'shnilar haqida barcha int
erfeyslarga
ma'lumot yuboradi.
2. To'liq tarmoq rasmini yaratgandan so'ng, yo'riqnoma Dijkstra algoritmidan
foydalanib,
har bir tarmoq uchun maqbul yo'nalish izlashni boshlaydi.
Metrik endi hoplar soni emas, balki kanalning o'tkazish qobiliyati (10 nanose
kundlik bir
bitning uzatish vaqti). Shunday qilib, Ethernet uchun metrika o'nta, Tez Ethernet u
chun bu bitta
va 56 Kb / s kanal uchun 1785. Muayyan marshrut uchun umumiy metrika
barcha oraliq
yo'nalishlarning yig'indisidir. Shu bilan birga, OSPF hech qachon paketni bitta xop
kanal orqali
o'tkaza olmaydi, agar tez ulanish tarmog'i 3-
4 hopdan iborat bo'lsa ham.Shuni ta'kidlash kerakki,
OSPF bir vaqtning o'zida bir nechta kanallar orqali ma'lumotlarni yuborish imkoni
yatiga ega va
shu bilan tarmoqdagi yukni kamaytiradi. Biroq, bu holda metrik cheklov mavjud.
Biz bu haqda
batafsil ma'lumot bermaymiz.
3.
BGP
Hozirda BGP to'rtinchi versiyada ro'yxatdan o'tgan va raqobatchilari yo'q. B
GP ishining
umumiy sxemasi quyidagicha. Marshrutlash to'g'risida ma'lumot almashishga
qaror qilgan
qo'shni SSLlarning BGP marshrutizatorlari o'zaro BGP ulanishlarini o'rnatadil
ar va BGP
qo'shnilari bo'ladilar. Keyin BGP masofaviy vektor yondashuvining kengaytm
asi bo'lgan yo'l
vektori deb nomlangan yondashuvdan foydalanadi. BGP qo'shnilari bir-
birlariga yo'l vektorlarini
yuborishadi. Yo'l vektori, masofa vektoridan farqli o'laroq, faqat tarmoq manzili va
unga masofa
emas, balki tarmoq manzili va yuborish atributlaridan belgilangan tarmoqqa y
o'nalishning turli
xususiyatlarini tavsiflovchi yo'l atributlarining ro'yxatini o'z ichiga oladi.
|