nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
DASTURLASH TILLARI, ULARNING TURLARI VA ASOSLARI

|
DASTURLASH TILLARI, ULARNING TURLARI VA ASOSLARI
|
bet | 29/41 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 156,28 Kb. | | #121143 |
Bog'liq Kompyuter va uning axborot ta’minoti-fayllar.org (1)DASTURLASH TILLARI, ULARNING TURLARI VA ASOSLARI
Algoritmlarni yozish uchun qo`llaniladigan tillar aloritmik tillar dеb ataladi. Algoritmik tilni EHM ham tushunsa, u holda bu til dasturlash tili dеb ataladi. Dеmak, algoritmik til yoki dasturlash tili ham bеrilgan misol yoki masalani yechish algoritmining yozish usullaridan biri ekan. Shu yozish ususllarining qanchalik mashinaga bog`liqligi yoki tabiiy tillarga yaqinligiga qarab ular turlicha nomlanadi.
Ma`lumki, har bir EHM o`zining buyruqlar (komandalar) sistеmasi va mashina tiliga ega. Bu til ma`lum qonun-qoidalar asosida yozilgan 0 va 1 raqamlari kеtma-kеtligidan iboratdir. Bu qonun-qoidalar asosan, ma`lum bir EHM qurilmalarining tuzilishiga bog`liq bo`lib, aynan shu guruh mashinalari uchun o`rinlidir. Har bir EHM o`zining tilida yozilgan dasturnigina tushuna oladi va uni ijro etadi. Masalan, ikkinchi avlodga tеgishli BESM-6 mashinasida
ifodani hisoblash dasturi quyidagicha bo`lishi mumkin:
Rеgistr indеksi
|
Amal kodi
|
Makon (adrеs)
|
0 000
0 000
0 000
|
00 001 000
00 001 111
00 000 100
|
000 100 000 000
000 100 000 001
000 100 000 010
|
Bunda har bir buyruq 24 ta 0 va 1 lardan (24 ta ikkilik xonadan) iborat bo`lib, uning birinchi to`rttasi rеgistrning indеksini ifodalasa, kеyingi 8 ta xona (amal kodi) bajarilishi kеrak bo`lgan amalni bildiradi. Qolgan xonalar xotira makonini (adrеslarni) ifodalaydi. Yuqoridagi o`zgaruvchilar uchun xotira makonlari quyidagicha olingan:
V uchun 000 100 000 000 – makon;
S uchun 000 100 000 001 – makon;
A uchun 000 100 000 010 – makon.
Bu dasturda quyidagi amal kodlari ishlatilgan:
00 001 000 – xotiradgi sonni jamlagichga chaqirish;
00 001 111 – jamlagichdagi songa xotiradagi sonni ko`paytirish va natijani jamlagichda saqlash;
00 000 100 - jamlagichdagi songa xotiradagi sonni qo`shish va natijani jamlagichda saqlash.
Xuddi shu dasturni o`zi “ЕС” (единая система) EHM yoki boshqa turkum EHMlar uchun butunlay boshqa ko`rinishda bo`lishi mumkin.
O`z-o`zidan ko`rinib turibdiki, hatto sodda dasturlarni mashina tilida yozish ancha mushkul ish ekan. Chunki dastur tuzish jarayonida hamma amal kodlari jarayonini bilish, kеrakli rеgistr indеkslarini tanlash va har bir o`zgaruvchiga ajratilgan xotira joyning makonini bilish va hokazo talab etiladi. Shu va shunga o`xshash qiyinchiliklarni bartaraf etish maqsadida, bеlgilash (simvolik) tillar (avtokodlar, assеmblеrlar) yaratildi. Avtokod va assеmblеrlar dasturlash jarayonini avtomatlashtirishda birinchi qadam hisoblanadi. Bu tillarda dastur yozish mashina tilida dastur yozishdan oson va qulay. Lеkin har bir mashina turi o`zining avtokodi yoki assеmblеriga ega va uni shu mashinaning o`zigina tushunadi. Yuqorida kеltirilgan dasturni BESM-6 mashinasining avtokodida (BЕMSH) quyidagicha yozish mumkin:
CHT V
UMN S
SL A
Bunda xotiradagi sonni jamlagichga chaqirishda CHT (CHTеniya), ko`paytirishda UMN (UMNojеniе) va qo`shishda SL (SLojеniе) kabi mazmunli bеlgilashlar (mnеmonikalar) ishlatiladi.
|
| |
MATLAB DASTURLASH MUHITIDA ISHLASH

MATLAB DASTURLASH MUHITIDA ISHLASH MATLAB (MLEM) algoritmlaridan C / C ++ kodini yaratish
Kurs MATLAB kodidan C kodini yaratish bo'yicha amaliy ko'nikmalarni beradi. Kod yaratish uchun MATLAB kodini qanday tayyorlashni va C kodini eng yaxshi ishlab chiqarishni tushuntiradi. Kurs interfeyslarni sozlash va ishlab chiqarilgan C kodini tashqi loyihaga qo'shish misolini ko'rsatadi.
S / S ++ kodini SIMULINK (SLEX) ga qo'shilishi
Kurs Simulink modellariga kodni integratsiyalashning turli usullarini o'z ichiga oladi. Asosiy e'tibor C kodi va MATLAB kodlarini birlashtirishga qaratilgan. C MEX S-funktsiyalari, MATLAB kodi va Simulink-dagi eski kod vositasi bilan tashqi C funktsiyalarini ulash kabi mavzular.
Jamoani rivojlantirish tashkiloti (SLMB)
Kurs jamoaviy va korporativ rivojlanish uchun qo'llaniladigan "Modelga asoslangan dizayn" bo'yicha amaliy ko'nikmalarni beradi. Katta hajmdagi loyihalarda ishlashda Simulink modellarini boshqarish va ular bilan hamkorlik qilish uchun qo'llanmalar beradi.
Aerokosmik mutaxassislar uchun MATLAB (MLBE-O)
Amaliy mashg'ulotlar aerokosmik muhandislari uchun MATLAB texnik hisoblash muhiti bilan to'liq tanishish uchun mo'ljallangan. MATLAB-da ma'lumotlarni tahlil qilish, vizualizatsiya, modellashtirish va dasturlash asoslari kursning asosiy mavzularidir.
Avtomobil mutaxassislari uchun MATLAB (MLBE-A)
Amaliy mashg'ulotlar avtomobil muhandislari uchun MATLAB texnik hisoblash muhiti bilan keng tanishtirish uchun mo'ljallangan. MATLAB-da ma'lumotlarni tahlil qilish, vizualizatsiya, modellashtirish va dasturlash asoslari kursning asosiy mavzularidir.
Modellashtirish tizimlari va algoritmlari (SLBE)
Kurs tizim va algoritmlarni modellashtirish bilan yangi tanishgan muhandislar uchun mo'ljallangan. Asosiy modellashtirish texnikasini, modellarni yig'ishni tasdiqlashni va Simulink oqim jadvallarini ishlab chiqish vositalarini qo'llashga e'tibor qaratiladi.
|
-BO‘LIM. RADIOELEKTRON VOSITALARI

uchun m a’lumotlarni almashlashni tashkil qilish hisoblanadi. Oddiy
dasturlovchining o ‘z malakalaridan m a’lumki, dastur yozishda
axborotlami kiritish va chiqarish murakkabroq masala hisoblanadi.
Bu masala, ayniqsa, ALS lar dasturiy ta’minotini yaratishda yanada
murakkablashadi, chunki bunday ta ’minot tarkibida o ‘zaro axborot
almashlovchi dastur komplekslari mavjud bo‘ladi. Haqiqatan ham
alohida dasturlami
yaratishda m a’lumotlar asosiy atributlar
hisoblanadi (4.1,a-rasm).
1-dastur
1-dastur
m a ’lum ot
2-dastur
2-dastur
m a ’lum ot
N -dastur
N -dastur
m a ’lum ot
N -dastur
1 -dastur
2-dastur
M a ’lum otlar
bazasi
b)
a)
d)
ALS larning sistemali dasturiy ta ’minoti

borib, ulardan ko‘p marotaba foydalanish imkoniyatlari yuzaga
keladi, natijada mashina grafikasining axborotli vositalari yaratiladi.
3.9-rasm. Dasturlash sistemalari.
Teleqayta ishlashning dasturli ta ’minoti kompyuterdan uzoq
masofada turib axborot uzatish, qayta ishlash, kompyuterlar
o ‘rtasida va uzoq masofadagi qurilmalar o ‘rtasida (terminallar
orqali) axborot almashlashni tashkil qilish uchun m o‘ljallangan.
Abu rayhon beruniy nom id ag I to sh k en t da vlat texn ika u n IV er site ti m. X. Aripova - bet 38

Abu rayhon beruniy nom id ag I to sh k en t da vlat texn ika u n IV er site ti m. X. Aripova
Radioelektron apparatlarni loyihalash va modellashtirish asoslari
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Abu rayhon beruniy nom id ag I to sh k en t da vlat texn ika u n IV er site ti m. X. Aripova
|
Radioelektronikaning diskret elementlari m atem atik

xarakteristikalari shu komponentlami konstruktiv ishlab chiqarishga
bogMiqligi hisoblanadi. Bu bog‘liqlik ulaming elektrik modellarida
albatta hisobga olinishi kerak b o ‘ladi. Agar komponent diskret
bo‘lsa, uning elektrik modelida korpus va chiqishlaming ta’siri
hisobga olinishi kerak. Agar komponent integral sxemaning tashkil
etuvchisi bo‘lib hisoblansa, и holda modelda bu sxema qanday
ishlab chiqarilganligi hisobga olinishi kerak bo‘ladi. Gibrid-integral
texnologiya bo‘yicha ishlab chiqarilgan komponentlarda asosning
va sxemaning alohida elementlari yaratilgan materialning fizik
xususiyatlarini hisobga olish kerak bo‘ladi. M onolit va monokristall
mikrosxemalarda, komponentlar modellari bir-birlaridan izolatsi-
yalanish usullarini, asoslarining elektrofizik xususiyatlarini va
elementlaming texnologik ishlab chiqarish jarayonlarini tasvirlashi
kerak. Shu sababli zamonaviy ALS larda bir xil funksiyani
bajaradigan komponentlaming bir nechtadan modellari yaratilgan
bo‘ladi. Radioelektronikaning diskret komponentlarini konstruktiv
ishlab chiqarilishi bo‘yicha yaratilgan elektrik modellami ko‘rib
chiqamiz.
Plyonkali rezistorlar modeli.
Plyonkali rezistorlar dielektrik
asosdagi, past omli kontakt maydonchasi bilan ta minlangan yuqori
omli rezistiv plyonka hisoblanadi (5.1-rasm).
L
11
■
■
, n
• 3 : .• ,«r i ; * v'.r
■
ш
П
—
v
CK
I
a) 
b) - Abu rayhon beruniy nom id ag I to sh k en t da vlat texn ika u n IV er site ti m. X. Aripova

a)
b)
5.1-rasm. aj plyonkali rezistor va b) uning elektrik modeli.
98
Bunday rezistoming qarshiligi R -R J/w formula bilan hisobla
nadi, bu yerda Ra - rezistiv qavat yuzasining qarshiligi, I, w -
rezistoming uzunligi va kengligi bo‘lib hisoblanadi. Elektrik
modellarda rezistoming chiqishlari orasida parazit shuntirlovchi
sig‘imlar C=ewd/l va korpusdagi parazit shuntirlovchi sig‘imlar
^ k=S J ^ormulalar bilan hisoblanadi, bu yerda e - asosning
dielektrik o ‘tkazuvchanligi, d - uning qalinligi. Doimiy tok zanjiri
uchun mo‘ljallangan mahaliiy model faqat bitta rezistorga ega
bo‘ladi.
b
Diffuzion rezistor modeli.
Diffuzion rezistorlar bo‘lib, kristalda
mahaliiy diffuziya natijasida yaratilgan va kristalning qolgan
hajmidan p-n - o ‘tish bilan izolatsiyalangan yarimo‘tkazgichli
rezistiv qavatlar hisoblanadi. Rezistorlar chiqishlari tuzilma yuzasi
sohasida metallashtirib yaratiladi (5 .2 -rasm).
5.2-rasm. a) diffuzion rezistor, b), d) elektrik modellari.
Diffuzion rezistoming matematik modeli
~
= rl [Cl (u)duldt + I[(u)]
Bu yerda u(zb t) = u,(t), u(z2, t) = u2(t), г,, С,, I, - diffuzion
rezistoming solishtirma qarshiligi, sig‘imi va oqish toki, z, z2 -
rezistor chiqishlarining koordinatalari, u b u2 - chiqishlardagi asosga
nisbatan kuchlanish.
Plyonkali kondensatorning modeli.
Plyonkali kondensatorlar
yarimo‘tkazgichli asosga
ketma-ket metall, dielektrik va yana
metall plyonka qo'yish orqali yaratiladi (5 .3-rasm).
99
|
M atem atik ta’minotga talablar - Abu rayhon beruniy nom id ag I to sh k en t da vlat texn ika u n IV er site ti m. X. Aripova

Universial model va uslublarda hisoblash ishlari ko‘p bo‘lib,
loyihalash masalasining hajmi kattalashib ketishi mumkin, shuning
uchun ko‘pgina ALS protseduralarida T— mashina vaqtini sarf
qilish loyihalash xarajatlarini va loyihalashga ketadigan vaqtni oshib
ketishiga olib keladi. Shuning uchun T ni minimallash loyihalash
jarayonidagi muhim talablardan biri hisoblanadi.
Yuqori universallikka ega, aniq natijali va kam mashina vaqtini
talab qiluvchi matematik ta’minotni yaratish doimo bir-biriga qarama
- qarshi bo‘lib keladi. Shuning uchun matematik ta ’minotning
komponentlari ba’zi bir masalalami hal qilish uchun sifatli bo‘lsa,
boshqa masala uchun kam sifatli bo‘lishi mumkin. Shuning uchun
ALS larda model va uslublaming har xillarini o ‘zida mujassam-
lashtirilgan kutubxonalar tashkil qilish kerak bo‘ladi.
Mashina vaqtini tejash talabidan keyingi talab, xotira hajmini
tejash talabidir. Bu talab matematik ta’minotning qanchalik
iqtisodlashtirilganligini ko‘rsatadi va tuzilgan dastur uzunligi bilan
xarakterlanadi. Hozirgi davrdagi operativ xotira hajmini sezilarli
darajada katta bo‘lishligiga qaramay, uni tejash aktual masala bo‘lib
qolmoqda. Kompyuterlaming multidasturli ishlash rejimida, katta
xotira hajmini talab qiluvchi masalalar pastroq ustunlikka ega
bo‘lishi va natijada bu masalalami qayta ishlash vaqti oshib ketishi
kuzatiladi. Bunday murakkablikni yechish uchun tashqi xotiralardan
foydalanish maqsadga muvofiq bo‘ladi. Bu esa operativ va tashqi
xotiralaming o ‘zaro m a’lumotlami almashlashlari uchun, T- vaqtni
oshib ketishiga olib keladi.
ALS larni matematik ta’minotlarini rivojlanishiga, foydalanila-
digan uslub va modellaming iqtisodiyotini oshirishga intilish sezi
larli ta ’sir ko‘rsatadi.
-rasm. a) plyonkali kondensator, b) uning elektrik modeli

-rasm. a) plyonkali kondensator, b) uning elektrik modeli. Metall plyonka yuzasidagi solishtirma qarshilik yetarlicha katta
bo‘lib (0 1 - 3,0 О т / mm2 ), va ularda bir megagerts chastotada
yo‘qotishlar
sezilarli
bo‘lib
qoladi.
Yuqori
chastotalarda
dielektrikning qutblanishi bilan bog‘liq R ning relaksatsio
yo‘qotishlari qo‘shiladi. Kondensatorning elektrik modelida foydah
sig‘imlardan tashqari parazit effektlami ham hisobga olish
k e r a k boHadi. 5 .3 ,b-rasmdagi elektrik modeldagi
R va L kattal
eksperimental aniqlanadi, С va r esa quyidagi formulalar orqali
aniqlanadi.
С = eS/d; r = 2Ralw Bu yerda S - yopuvchi qoplama maydoni, d - dielektrik plyonka
qalinligi, R 0 - metallashtirilgan plyonka yuzasining qarshiligi, / va
w - qoplamaning uzunligi va kengligi.
Diffuzion kondensatorning modeli. D iffo zio n k o n d en sa to r ar p-n
- o ‘tish d a g i t o ‘siqli s ig ‘im b o ‘lib, u la rd a d ielek trik bo i
ta sh u v c h ila r b irlash tirilg an q av a t h iso b lan ad i (5.4-rasm).
R b) r
0
5.4-rasm. a) diffuzion kondensator, b) uning elektrik modeli.
Diffuzion kondensatorning elektrik modelida parazit element-
lardan tashqari, p-n- o ’tishdagi sig‘imning nochiziqli ekanligini
hisobga olish kerak boMadi.
Y arim o‘tkazgichIi diod modeli. Yarimo‘tkazgichli diodning
asosi bo‘lib, turlicha o ‘tkazuvchanIikka ega, yarim o ‘tkazgichli
materialning ikkita qavati chegarasidagi p-n - o ‘tish hisoblanadi.
Diodning modeli sifatida Ebers-Moll modelini keltirishimiz mumkin
(5.5-rasm).
5.
ALS larning amaliy dasturiy ta ’minoti

fotoshablonlarni tayyorlashgacha bo‘lgan masalalarni yechishga
m oijallangan, ADP tarkibiga kiruvchi o'zaro kelishilgan dasturlar
to ‘plamiga aytiladi.
L O Y IH A LA S H B O S Q IC H L A R I
F u n k s io n a l
l o y ih a las h va
n a zo r a t
q ilu vchi.
testlarni
s in tez qilish
S tru k tu rala rn i
ta n la s h v a 1ET
e le m e n tla r in i,
k o m p o n e n t l a r i n i
pa r a m e tr la r in i
h is o b la s h
Prinsi pial
e k etrik
s x e m alarn i
sin tez va
a n a liz qilish
Raqamli signallarni qayta ishlash tizimlarini loyihalash (SLBE-G)

Raqamli signallarni qayta ishlash tizimlarini loyihalash (SLBE-G)
Kurs Simulink® da professional tajribaga ega bo'lmagan DSP mutaxassislari uchun mo'ljallangan. Modellarni yaratishning asosiy usullari va vositalaridan foydalanish asosida raqamli signallarni qayta ishlash tizimlarini qurish uchun blok-diagramma shaklida modellarni ishlab chiqish qobiliyatlari beriladi.
Kurs ma'lumotlar tahlil dasturlarini ishlab chiqish uchun ma'lumotlarni import qilish va tayyorlashga qaratilgan. Kurs ko'plab manbalardan olingan heterojen ma'lumotlarni qayta ishlash, tahlil qilish va vizuallashtirishni avtomatlashtirishi kerak bo'lgan tahlilchilar va Data Scientistlar uchun foydali bo'ladi.
MATLAB (MLML) yordamida mashinani o'rganish
Kurs MATLAB-da ma'lumotlarni tahlil qilish va mashinalarni o'rganish texnikasiga qaratilgan. Katta ma'lumotlar to'plamidagi xususiyatlarni o'rganish va kashf qilish uchun nazoratsiz o'qitish usullari va bashoratli modellarni yaratish bo'yicha nazorat ostida o'rganish muhokama qilinadi. Misollar va mashqlar natijalarni qanday tasavvur qilish va qanday baholashni ko'rsatib beradi.
C++ DASTURLASH TILIDA ISHLASH
Bu maqolamda hozirgi zamonda eng rivojlangan dasturlash tillaridan biri bo'lgan C++ dasturlash tili haqida yozmoqchiman. Bu til tarixi va kelib chiqishi haqida qisqacha yozib, keyingi maqolalarda bu tilda dasturlar tuzishni asta sekinlik bilan o'rgatib o'taman.
Dastlab UNIX operatsion tizimi va С dasturlash tili yaratilgan va С tili asosida C++ tili yaratildi. С esa o'z navbatida B va BCPL tillaridan kelib chiqgan.
C++ tilini 80 yillarda AT&T Bell Labs korxonasi ishchisi Byarnom Straustrup tuzgan. Avtorning aytishicha, bu tilni tuzishda u hech qanday qog'ozlarni qoralamagan va hamma ishni yo'l yo'lakay, ketma-ketlikda tuzib chiqqan. Uning asosiy maqsadi, o'zi va do'stlari uchun qulay dasturlash tili yaratishdan iborat edi. C++ dasturlash tilining asosi C hisoblanadi va shu tilni(C) misolida C++ tilini tuzib chiqdi. C dasturlash tilini mukammalashtirgan eng asosiy narsa bu – ob'yektga mo'ljallangan dasturlashni olib kirgani hisoblanadi. Chunki dasturlashda, tez, qulay , tartibli va ixcham yozish uchun ob'yektga mo'ljallangan dasturlash tillaridan foydalanish lozim bo'ladi. Dastlabki C++ dasturlash tilidan foydalanganlar, bu albatta Bell Labs korxonasi hodimlari hisoblanadi.
|
Rasm-9.1.Quduqqa kislotali ishlov berishning chizmasi

|
Rasm-9.1.Quduqqa kislotali ishlov berishning chizmasi
|
bet | 68/96 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 6,15 Mb. | | #114566 |
Bog'liq O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta ta`limRasm-9.1.Quduqqa kislotali ishlov berishning chizmasi.
Kislotani quduqka CA-320, CA-500, CA-720 agregatlari bilan haydaladi. Agregatlar 3 plunjerli porshen nasoslari bilan ta'minlanadi.
Ishlov vaqtida quduq ustidagi moslama va jihozlar germetik zich holda ta'minlanishi kerak.
Quduk tubiga ta'sir etishning mexanik usullariga qatlamni gidravlik yorish, quduqlarni suyuqlik qum aralashmasi yordamida perforatsiya qilish va quduqlarni tarpedalash usullari kiradi.
Qatlamni gidravlik yorish katta bosim ta'sirida maxsus suyuqlik haydab qatlamda darzliklar hosil qilish yoki mavjud darzliklarning diametrini kengaytirishdan iborat.
Hosil bo'lgan darzliklar berkilib qolmasligi uchun qatlamga suyuqlik aralashmasi bilan saralangan qum haydaladi.
Qatlamni gidravlik yorish quyidagi bosqichlarda bajariladi:
1. qatlamda darzliklar hosil qilish uchun qatlamni yoruvchi suyuqlik haydash;
2. qum tashuvchi suyuqlik haydash;
3. qumni qatlamga etqazish uchun bostiruvchi suyuqlik haydash.
Rasm-9.2. Qatlamni gidravlik yorisning chizmasi.
Yoruvchi suyuqlikning ikki tupi mavjud: kapbonsuvchilli suyuqlik va suvli eritmalap. Bularning birinchisi neft va gaz quduqlari uchun qo’llanilsa, ikkinchisi qatlam bosimini saqlash maqsadida ishlatiladigan suv haydovchi quduqlar uchun qo’llaniladi.
Qatlamni gidpavlik yorishda ishlatiladigan qum quyidagi talablapga javob berishi kerak;
1. Yuqori mexanik mustahkamlikka ega bo'lish.
2. Yuqori o'tkazuvchanlikni saqlab turish.
Quduqlarni gidravlik yorishda odatda diametpi 0,5 - 10 mm bo'lgan kvarts qumi ishlatiladi.
Qatlam erilganligini haydaladigan suyuqlik miqdori va haydalish bosimi orasidagi bog’liqlik grafigidan bilish mumkin.
Р Р Р
а Q b Q c Q
9.3.-Rasm. Qatlamni gidravlik erishda haydaladigan suv miqdori va haydalish bosimi orasida bog’liqlik. a - qatlam yorilmadi, b, c - qatlam yorildi
Mexanik usullarni yana biri quduqlarni suyuqlik qum aralashmasi yopdamida perforatsiya qilish hisoblanadi.
|
| |
Kumulyativ perforator - O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta ta`lim

|
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta ta`lim
|
bet | 62/96 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 6,15 Mb. | | #114566 |
Bog'liq O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta ta`limKumulyativ perforator ikki xil bo’ladi.
1.Korpusli
2.Korpussiz
Korpusli perforatorlar ikk xil diametrda ishlab chikariladi. 100 va 80 mmli.Perforator hoshiyasiga kumulyativ zaryad o’rnatiladi. Otish ustanovkadagi eletr zanjir tutashuvi orqali amalga oshiriladi. Bir marotoba otilganda 10-12 teshik xosil qilinadi.
Har bir kumulyativ perforatorlar gorizontal joylashtirilgan zaryadlardan tashkil topgan va ular korpusli va korpussizlarga bo’linadi.
Korpusli perforatorlar qayta zaryadlashtilgandan so’ng kop marotoba qo’llanadi. Korpussiz esa bir martoba.
Perforatorlarlar kabellar orqali quduqqa tushuriladi (kichik gabaritli perforatorlar NKQ orqali tushuriladi, va nasos kompressor quvurlar bilan ). Oxirgi vaziyatda portlash elektr impulssiz, rezin sharni NKQga tashash bilan bajariladi, portlovchi moddaga porshen kabi ta’sir ko’rsatadi. Portlovchi moddaning birta kummulyativ zaryadning massasi 25 - 50 gramni tashil qiladi.
Kummulyativ perforatorning maksimal qalinligini ochish intervali 30 mgacha, torpedali perforatorniki - 1 м, o’qli perforatorniki - до 2,5 м.
Va shu uchun kummulyativ perforatorlar ishi keng tarqalgan.
Korpusli perforatorlar bir marotoba otishda 3,5 мetrgacha o’tish intervali, korpusli bir marotobali ishlovchi esa - 10 мetrgacha va korpussiz yoki lentali 30 metrgacha.
Rasm 8.3. Korpusli kummulyativ perforatori ПК105ДУ:
1- portlovchi patron; 2 - shnur; 3 - zaryad; 4 - эlektruzatgich.
Suyuqlik-qum oqimli perforaciya. Suyuqlik va qum aralashmasi abraziv xossalariga ko'ra yo'naltirgichli mahsus perforator yordamida katta bosim ta'sirida bu aralashma haydalishi natijasida mustahkamlovchi quvur va cement halqasi kesilib, qatlamdan quduqqa yo'l ochiladi. U NKQ pastki qismiga o’rnatilgan bo’lib NKQga suyuqlik - qum apalashmasi yuqori bosimli agregatlar orqali haydaladi.
Bu usulni qo’llashda abraziv material sifatida diametri 0,5 - 0,8 mm bo'lgan kvarts qumi ishlatiladi. Bu qumning suyuqlikdagi kontcentratsiyasi 50 - 100 g/dm3 ni tashkil etadi.
Suyuqlik - qum apalashmasini bir uzatgich orqali haydash tezligi 3 - 4 m/s. Bu holatda uzatgichdagi bosimlar ayirmasi 18,5 - 22 MPa va suyuqlik oqimi tezligi 200 - 300 metrga teng.
|
| |
a) bevosita ma’lumotlar ombori jadvaliga kiritish orqali b) maxsus tuzilgan formalar orqali

|
a) bevosita ma’lumotlar ombori jadvaliga kiritish orqali b) maxsus tuzilgan formalar orqali
|
bet | 3/3 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 42,5 Kb. | | #262744 |
Bog'liq 10-Sinf Informatika 2-choraka) bevosita ma’lumotlar ombori jadvaliga kiritish orqali b) maxsus tuzilgan formalar orqali
c) a va b javoblar to’g’ri d) barcha javoblar to’g’ri
10. Hosil bo’lgan dasturni ishga tushurish uchun Rejim bo’limining qaysi bandi tanlanadi?
a) режим формы b) режим c) режим окна d) режим запросов
11. Agar forma oynasiga qo’shimcha o’zgartirish kiritish kerak bo’lsa Rejim bo’limidan qaysi band tanlanadi?
a) конструктор b) режим форм c) конструктор форм d) режим окон
12. MS Access dasturida ma’lumotlar omboridagi berilgan shablon bo’yicha izlash va qayta ishlash uchun Главная menyusidan qaysi band tanlanadi?
a) Далее b) Выделение c) Мастер форм d) Найти
13. Agarda biz yangi jadval qo’shmoqchi bo’lsak qaysi banddan foydalanamiz?
a) Фильтр b) Найти c) Добавление таблицы d) Конструктор запрос
14. MS Accessda eng ommalashgan so’rov qaysi?
a) Tanlov asosidagi so’rov b) Namuna asosidagi so’rov
c) Parametrli so’rov d) barcha javoblar to’g’ri
15. So’rovning ishlashi natijasida asosiy jadvaldan qanday jadval hosil qilinadi?
a) hisob – kitob jadvali b) o’zgaruvchan jadval c) natijaviy jadval d) shajara jadval
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
c
|
b
|
b
|
a
|
c
|
c
|
a
|
c
|
a
|
a
|
b
|
c
|
a
|
c
|
a
|
|
| |
M a’lum otlar b a’zasining relatsion, tarm oq va iyerarxik

Relatsion modelning asosini foydalanuvchilar uchun qulay
bo‘lgan jadval ko‘rinishidagi nazariy munosabatlar (relatsiya)
tushunchasi tashkil qiladi (4.2-rasm). Jadvalning
har
bir ustuni
obyektning atributiga mos keladi va unga mos nom beriladi. Jadval
ustunlariga (munosabatlar) atributlaming qiymatlari kiritiladi.
Relatsion algebraning tili yordamida munosabatlardan foydalanib,
qatorlar, ustunlar va boshqa belgilar bo‘yicha
istalgan axborotlami
tanlash mumkin bo‘ladi. Undan tashqari qirqish va yopishtirish
amallarini qo‘llab kerakli shakldagi fayllami hosil qilish mumkin.
M a’lumotlaming iyerarxik modellari deb,
alohida daraxtlardan
tuzilgan, barcha bog‘lanishlari dastlabki segmentdan bir qancha
yangidan yaratilganlariga yo‘naltirilgan to‘plamga aytiladi. Bunday
modelda bog‘lanishlar «bittadan ko‘pchilikka» tipida amalga oshiri
ladi (4.3,a-rasm). Segment bu bitta yoki bir nechta maydon bo‘lib,
amaliy dasturlar va m a’lumotlarni izohlash
tillari orasida asosiy
axborot almashuvchi birlik hisoblanadi. Iyerarxik MBda axborotlar
fondi tuzilishi chegara va davrsiz graflar ko‘rinishida, ya’ni daraxt
ko‘rinishida tasvirlanadi Har bir iyerarxik
sistemani yaratishda har
bir daraxt alohida m a’lumotlar fayli ko‘rinishida izohlanadi.
Tranzistor turi
P
Ikmax.A
Rb Vt
SbpF
KT903A
4,0
3
30
180
К 1904A
3,5
0,8
5
12
K1907B
3,5
1,0
13,5
20
K1911A
5,2
0,4
3
10
a) Далее b) Выделение c) Мастер форм d) Найти

|
a) Далее b) Выделение c) Мастер форм d) Найти
|
bet | 2/3 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 42,5 Kb. | | #262744 |
Bog'liq 10-Sinf Informatika 2-choraka) Далее b) Выделение c) Мастер форм d) Найти
13. Agarda biz yangi jadval qo’shmoqchi bo’lsak qaysi banddan foydalanamiz?
a) Фильтр b) Найти c) Добавление таблицы d) Конструктор запрос
14. MS Accessda eng ommalashgan so’rov qaysi?
a) Tanlov asosidagi so’rov b) Namuna asosidagi so’rov
c) Parametrli so’rov d) barcha javoblar to’g’ri
15. So’rovning ishlashi natijasida asosiy jadvaldan qanday jadval hosil qilinadi?
a) hisob – kitob jadvali b) o’zgaruvchan jadval c) natijaviy jadval d) shajara jadval
10-Sinf Informatika va axborot texnologiyalari fanidan test
1. MS Access 2010da necha xil so’rov mavjud?
a) 2 b)3 c)5 d)7
2. Ma’lumotlar omborida yangi ma’lumotlarni kiritish va mavjud ma’lumotlarni ko’rib chiqish uchun nima ishlatiladi?
a) Qoldiqlar b) Master uskunasi c) Formalar d) Dizaynlar
3. Matematik hisob ishlarini Ms Accessda qaysi bo’lim orqali amalga oshira olamiz?
a) Конструктор форм b) Конструктор запросов c) Конструктор
d) Конструктор созданий
4. Ms Accessda necha xil amallar mavjud?
a) 2 b) 3 c) 4 d) 5
5. Ms Accessda qanday amallar mavjud?
a) matematik, matematik munosabat va mantiqiy amallari
b) arifmetik va funksiyalar
c) arifmetik, matematik va fizik
d) a va d javoblar to’g’ri
6. Ms Access dasturida necha funksiyalar mavjud?
a) 3 b) 4 c) 2 d) 6
7. Ms Access dasturida qanday funksiyalar mavjud?
a) matematik va mantiqiy b) matematik, imloviy va mantiqiy
c) matematik va statistic d) to’g’ri javob yo’q
8. Ms Access 2010 dasturida ma’lumotlar omboriga yangi ma’lumotlarni kiritishning necha xil usuli bor?
a) 2 b) 3 c) 4 d) 8
9. Ms Access 2010 dasturida ma’lumotlar omboriga yangi ma’lumotlarni kiritishning qanday usuli bor?
|
| |
Ishlashning biroz pasayishi - Амалиёт №4 Mavzu: TrueCrypt dasturi yordamida ma’lumotlarni shifrlashni o’rganish

|
Амалиёт №4 Mavzu: TrueCrypt dasturi yordamida ma’lumotlarni shifrlashni o’rganish
|
bet | 2/9 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 3,52 Mb. | | #127283 |
Bog'liq 4-amaliy Mashg`ulot (2)Ishlashning biroz pasayishi. Shuni tushunish kerakki, barcha ma'lumotlar doimiy ravishda shifrlanadi va tezda shifrlanadi tasodifiy kirish xotirasi, va bu protsessor vaqtini sarflaydi va ma'lumotlar qanchalik murakkab va xavfsiz shifrlangan bo'lsa, shuncha ko'p resurslar sarflanadi.
Parolni tiklash. Bu bilan osonroq. Agar parolingizni unutib qo'ysangiz, TrueCrypt tomonidan himoyalangan barcha ma'lumotlarni ishonch bilan unutishingiz mumkin. Asosiy parolsiz ma'lumotni tiklash mumkin emas. Parolning etarli kriptografik kuchi bilan, hatto eng ko'p kuchli kompyuterlar bugungi kunda ro'yxatga olish yillar, o'nlab yillar davom etadi.
Texnik xato. Agar saqlash vositasi buzilib qolsa, undan ma'lumotlarni qayta tiklash ham juda qiyin yoki hatto imkonsiz bo'ladi.
Buning evaziga siz faqat bittasini olasiz, lekin juda muhim ortiqcha - sizning ma'lumotlaringiz bo'ladi ishonchli himoyalangan. Biroq, bu erda bir nechta xususiyatlar mavjud:
Diqqat! Ba'zi mamlakatlarda ma'lumotlarni shifrlangan holatda saqlash qonun bilan taqiqlangan. Shuningdek, ular parol berishdan bosh tortgani uchun hibsga olinishi mumkin. Boshqa tomondan, aksariyat mamlakatlarda o'zingizga va yaqinlaringizga qarshi guvohlik bermaslik mumkin.
Shuni unutmangki, parolingizni kuch bilan, shantaj orqali olish mumkin... TrueCrypt-ning bu borada bir nechta hiyla-nayranglari bor, garchi, agar gap shunday bo'lsa, menga o'xshab ko'rinadi... Xo'sh, men chekinaman.
Shunday qilib, yordamida diskni qanday shifrlash mumkin.
Dasturni rasmiy saytdan yuklab oling:
Va keyin biz uni o'rnatamiz.
Keyin shifrlangan hajmni yaratish ustasi ochiladi. Bu sizga shifrlangan diskni sozlash va yaratishda yordam beradi. Tizim shifrlash turini tanlang. Odatdagidek, menimcha, hamma narsa aniq, ammo bu rad eta olmasligingiz uchun sizdan parol so'ralishi mumkin bo'lgan taqdirda kerak.
Endi shifrlash maydonini tanlang. afzal ko'raman to'liq shifrlash, chunki dasturlar qaerda "qonuniy" bo'lishi mumkinligini hech qachon bilmaysiz.
Shunday qilib, biz eng qiziqarli - shifrlash sozlamalariga o'tdik. Men hamma narsani standart sifatida qoldirishni afzal ko'raman. Lekin uchun umumiy rivojlanish Boshqa shifrlash usullari haqida o'qishingiz va ishlash testlarida ularning tezligini baholashingiz mumkin.
Endi biz parolimiz uchun "tuz" yaratishimiz kerak. Sichqonchani uzoqroq tortish uchun dangasa bo'lmang.
Endi biz tizimni tiklash diskini yaratishimiz kerak. Bu shifrlangan hajmning yuklash maydoniga zarar yetkazilganda kerak bo'ladi. Shaxsan men diskni zudlik bilan yozmayman, balki tasvirni saqlayman. Sinovdan o'tish uchun men tasvirni DAEMON Tools-ga o'rnataman.
|
| |
TARMOQ OPERATSION TIZIMLARI BILAN TANISHISH. (KERIO CONTROL, WINDOWS SERVER)

|
TARMOQ OPERATSION TIZIMLARI BILAN TANISHISH. (KERIO CONTROL, WINDOWS SERVER)
|
bet | 20/41 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 156,28 Kb. | | #121143 |
Bog'liq Kompyuter va uning axborot ta’minoti-fayllar.org (1)TARMOQ OPERATSION TIZIMLARI BILAN TANISHISH. (KERIO CONTROL, WINDOWS SERVER)
Kompyutеrning dasturiy ta'minoti orasida eng ko‘p qo‘llaniladigan amaliy dasturiy ta'minot (ADT)dir. Bo‘nga asosiy sabab — kompyutеrlardan inson faoliyatining barcha soxalarida kеng foydalanishi, turli prеdmеt soxalarida avtomatlashtirilgan tizimlarning yaratilishi va qo‘llanishidir. Amaliy dasturiy ta'minotni quyidagicha tasniflash mumkin.
Muammoga yo‘naltirilgan ADTga quyidagilar kiradi:
— buxgaltеriya uchun DT;
— pеrsonalni boshqarish DT;
— jarayonlarni boshqarish DT;
— bank axborot tizimlari va boshqalar.
Umumiy maqsadli ADT — soxa mutaxassisi bo‘lgan foydalanuvchi axborot tеxnologiyasini qo‘llaganda uning ishiga yordam bеruvchi ko‘plab dasturlarni o‘z ichiga oladi. Bular:
— kompyutеrlarda ma'lumotlar bazasini tashkil etish va saqlashni ta'minlovchi ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimlari (MBBT);
— matnli hujjatlarni avtomatik ravishda bichimlashtiruvchi, ularni tеgishli holatda rasmiylashtiruvchi va chop etuvchi matn muharrirlari;
— grafik muharrirlar;
— hisoblashlar uchun qulay muhitni ta'minlovchi elеktron jadvallar;
— taqdimot qilish vositalari, ya'ni tasvirlar hosil qilish, ularni ekranda namoyish etish, slaydlar, animatsiya, filmlar tayyorlashga mo‘ljallangan maxsus dasturlar.
Ofis ADT idora faoliyatini tashkiliy boshqarishni ta'minlovchi dasturlarni o‘z ichiga oladi. Ularga quyidagilar kiradi:
— rеjalovchi yoki organayzеrlar, ya'ni ish vaqtini rеjalashtiruvchi, uchrashuvlar bayonnomalarini, jadvallarni to‘zuvchi, tеlеfon va yozuv kitoblarini olib boruvchi dasturlar;
— tarjimon dasturlar, ya'ni bеrilgan boshlang‘ich matnni ko‘rsatilgan tilga tarjima qilishga mo‘ljallangan dasturlar;
— skanеr yordamida o‘qilgan axborotni tanib oluvchi va matnli ifodaga binoan o‘zgartiruvchi dasturiy vositalar;
— tarmoqdagi o‘zak masofada joylashgan abonеnt bilan foydalanuvchi orasidagi o‘zaro muloqotni tashkil etuvchi kommunikatsion dasturlar.
Kichik nashriyot tizimlari «kompyutеrli nashriyot faoliyati» axborot tеxnologiyasini ta'minlaydi, matnni bichim solish va tahrirlash, avtomatik ravishda bеtlarga ajratish, xat boshlarini yaratish, rangli grafikani matn orasiga qo‘yish va xokazolarni bajaradi.
Multimеdia dasturiy vositalari dasturiy mahsulotlarning nisbatan yangi sinfi hisoblanadi. U ma'lumotlarni qayta ishlash muhitining o‘zgarishi, lazеrli disklarning paydo bo‘lishi, ma'lumotlarning tarmoqli tеxnologiyasining rivojlanishi natijasida shakllandi.
Sun'iy intеllеkt tizimlari. Bu soxadagi izlanishlarni turt yo‘nalishga bo‘lish mumkin:
— Ijodiy jarayonlarni imitatsiya qiluvchi tizimlar.
Ushbu yo‘nalish kompyutеrda o‘yinlarni (shaxmat, shashka va x.k.) avtomatik tarjima qilishni va boshqalarni amalga oshiradigan dasturiy ta'minotni yaratish bilan shug‘ullanadi.
— Bilimlarga asoslangan intеllеktual tizimlar.
|
| |
-qadam:
Asosiy TrueCrypt oynasi paydo bo'lishi kerak. Tovush yaratish-ni bosing.
3-qadam

|
-qadam:
Asosiy TrueCrypt oynasi paydo bo'lishi kerak. Tovush yaratish-ni bosing.
3-qadam
|
bet | 5/9 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 3,52 Mb. | | #127283 |
Bog'liq 4-amaliy Mashg`ulot (2)2-qadam:
Asosiy TrueCrypt oynasi paydo bo'lishi kerak. Tovush yaratish-ni bosing.
3-qadam:
TrueCrypt Partition Wizard oynasi paydo bo'lishi kerak.
Ushbu bosqichda siz TrueCrypt qismini yaratmoqchi bo'lgan joyni tanlashingiz kerak. TrueCrypt bo'limi konteyner deb ataladigan faylga, disk bo'limiga yoki ustiga joylashtirilishi mumkin. disk qurilmasi. Ushbu qo'llanmada biz ikkinchi variantni tanlaymiz va USB xotira qurilmasini shifrlaymiz.
“Shifrlamang tizim bo'limi/disk" tugmasini bosing va "Keyingi" tugmasini bosing.
Eslatma: Keyingi bosqichlarda skrinshotlar faqat ko'rsatiladi o'ng qism ustalar.
4-qadam:
4-bosqichda biz tovush turini tanlashimiz kerak. Bunday holda, ikkita variant mavjud:
Oddiy TrueCrypt hajmi;
Yashirin TrueCrypt hajmi;
Ustida bu bosqich"Oddiy TrueCrypt hajmi" variantini tanlang. PS: Yashirin TrueCrypt ovoz balandligi variantini keyinroq ko'rib chiqamiz (12-qadam).
5-qadam:
5-bosqichda biz shifrlaydigan qurilmani tanlashimiz kerak.
Tanlang kerakli qurilma(in bu holat drayv F: tanlangan.
Endi shifrlanadigan qurilma tanlangan, siz davom etishingiz mumkin Keyingi qadam"Keyingi" tugmasini bosish orqali.
6-qadam:
Ushbu bosqichda biz ikkita variantdan birini tanlashimiz kerak:
Shifrlangan hajm yarating va uni formatlang
Bo'limni o'z o'rniga shifrlang.
Agar 5-bosqichda tanlangan qurilmada siz saqlamoqchi bo'lgan va shifrlamoqchi bo'lgan muhim ma'lumotlar bo'lsa, uning o'rnida Shifrlash bo'limini tanlashingiz kerak. Aks holda (agar tanlangan qurilma bo'lmasa muhim ma'lumotlar, yoki u haqida hech qanday ma'lumot yo'q - "Shifrlangan hajmni yaratish va uni formatlash" bandini tanlang. Bunday holda, tanlangan qurilmada saqlangan barcha ma'lumotlar yo'qoladi.) Variantni tanlaganingizdan so'ng, "Keyingi" tugmasini bosing.
7-qadam:
|
| |
Taqrizchilar - Tahlilning instrumental usullari / Darslik

Shartli qisqartirishlar va belgilashlar
TIU - tahlilning instrumental usullari
FKTU – fizik-kimyoviy tahlil usullari
REK – ruxsat etilgan kontsentratsiya
GPS - geografik pozitsiyalash sistemasi
EHK (EYuK) - elektr harakatlantiruvchi (yurituvchi) kuch
AAS – atom-absorbtsion spektroskopiyasi
AES - atom-emissiya spektroskopiyasi
RF – rentgen-fluorestsentsiya
AS – analitik signal
IQ – infraqizil
nurlanish
ISE – ion-selektiv
elektrod
KE – kalomel elektrodi
TKE – to’yingan kalomel elektrodi
TE – taqqoslash elektrodi
ShE – shisha elektrod
XKE – xlor-kumush elektrodi
Q - elektr
tokini miqdori
Ee -
elektrokimyoviy ekvivalentlik
EC - elektr o’tkazuvchanlik
æ - solishtirma elektr o’tkazuvchanlik
λ – ekvivalent (molyar) elektr o’tkazuvchanlik
n –elektrokimyoviy jarayonda ishtirok etuvchi elektronlar soni
NS - nurlanish spektri
UB - ultrabinafsha nurlanish
Eparch. - parchalanish potentsiali
A – optik zichlik
F – Faradey doimiysi (9,6485·10
4
Kl/mol
-1
)
h – Plank doimiysi (6,626 10
–34
Dj s)
N
A
– Avogadro soni (6.0221·10
23
mol
‒1
k — proportsionallik koeffitsienti yoki Genri konstantasi
I
0
– tushayotgan nur intensivligi (spektroskopiyada)
I – chiqish nuri intensivligi (spektroskopiyada)
l – optik yo’l uzunligi (kyuvetkadagi yutuvchi o’atlam qalinligi)
M – moddaning molyar massasi, g/mol
S
m
– molyar kontsentratsiya
S – mineralizatsiya (suvda erigan tuzlarning umumiy miqdori)
R - universal gaz doimiysi (8,314 Dj mol
–1
K
–1
)
T – nur o’tkazish koeffitsienti, o’lchov birliksiz yoki % (spektroskopiyada)
ε – molyar yutilish koeffitsienti, dm
3
mol
–1
sm
–1
λ – nurlanish to’lqini uzunligi
ν – nurlanish chastotasi, Gtz (Gerts, spektroskopiyada)
ρ – zichlik, kg/m
3
P – partsial bosim, atm.
R
2
–korrelyatsiya koeffitsienti
D - taqsimot koeffitsienti (xromatografiyada)
𝑅
𝑓
- ushlanish koeffitsienti (xromatografiyada)
YuQX -
yupqa
qatlamli xromatografiya
GX
- gaz
xromatografiyasi
GAX
- gaz-adsorbtsion xromatografiyasi
GSX
- gaz-suyuqlik xromatografiyasi
SX - suyuqlik xromatografiyasi
YuSSX - yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi
SF - statsionar faza (xromatografiyada)
s - soniya
Ko’pchilik TIU tahlili titrlash orqali amalga oshiriladi

organik birikmalarni tahlil qilish uslublaridir. Bunday gibridlashtirish bir ixcham
uskunada tadbiq etiladi. Cu
2+
va Fe
3+
ionlarini xromatografiya usuli yordamida
ajratilishi
va keyinchalik Cu
2+
ni titrimetrik va Fe
3+
ni esa fotometrik uslublar
yordamida
miqdoriy aniqlanishi, bunday uslublarga yaqqol misol bo’lib xizmat
qilishi mumkin. Bunday uslublarning afzalligi: yuqori darajada aniq ajratilishi,
nisbatan
oddiylik, aniqlanish darajasining yuqoriligi, avtomatlashtirish
imkoniyatining mavjudligi.
Tahlilning instrumental usullari / Darslik

Tahlilning instrumental usullari / Darslik
Download
4,55 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/101
Sana
08.01.2024
Hajmi
4,55 Mb.
#132176
Download
4,55 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Tahlilning instrumental usullari / Darslik
Download
4,55 Mb.
Matnni ko'rish
-variant
1.Pеdаgоgik tехnikа bu - 1-variant Pеdаgоgik mаhоrаt hаqidа tushunchа, uning mаqsаdi, prеdmеti vа vаzifаlаri

|
1-variant Pеdаgоgik mаhоrаt hаqidа tushunchа, uning mаqsаdi, prеdmеti vа vаzifаlаri
|
bet | 35/74 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 122,92 Kb. | | #264517 |
Bog'liq Ped mahorat variant javoblari13-variant
1.Pеdаgоgik tехnikа bu...
"Pedagogik texnika o’qituvchiga o’quv va o’qishdan tashqari faoliyatda ham zarur bo’lgan umumiy pedagogik malakalar majmuidan tashkil topadi. Avvalo, pedagogik texnikaning tarkibiy qismi sifatida o’qituvchining nutq malakalarini, ya’ni savodli gapirishi, o’z nutqini chiroyli va tushunarli, ta’sirchan qilib bayon etishi, o’z fikr va his -tuyg’ularini so’zda aniq ifodalash malakasini aytib o’tish mumkin. Pedagogik texnikaning boshqa tarkibiy qismi pedagogning mimik va pantomimik ifodaligidir. Aniq imo - ishora, ma’noli qarash, rag’batlantiruvchi yoki istehzoli tabassum pedagogik ta’sir ko’rsatishda ko’p so’zli tushuntirish yoki e’tiroz bildirishga qaraganda ancha samarali muomila vositalari bo’ladi. Pedagogik texnikaning birinchi guruh komponentlari o’z xulqini, yurish turishini boshqarish malakalari bilan bog’liq. O’z gavdasini boshqara olish (mimika, pontomimika); Hissiyoti va kayfiyatini boshqarish (ortiqcha ruhiy charchashlarni yo’qota olishi, ijodiy hissiyotlarni vujudga keltira olishi); ijtimoiy perseptiv qobiliyatlar (diqqat «yuzidan uqib olish», kuzatuvchanlik, xayol); nutq texnikasi (nafas, ovozni moslashishi, talaffuz tarzi, nutq sur’ati). Pedagogik texnikaning ikkinchi guruh komponentlari shaxsga va jamoaga ta’sir ko’rsatish malakalari bilan bog’liq bo’lib, ta’lim - tarbiya jarayonining texnologik tomonini yoritadi: didaktik, tashkilotchilik, konstruktiv, kommunikativ, qobiliyatlar; talab qo’yish, jamoaviy ijodiy ishlarni tashkil etish,
pedagogik muloqotni boshqarish va boshqalar."
2.Kаsbiy rеflеksiya vа pеdаgоgik fаоliyat.
Kasbiy refleksiya o’qituvchining o’z-o’zini rivojlantirishda, shijoati, kasbiy faoliyatiga oid yangiliklarni muntazam izlanishida, ijodkorligida namoyon bo’lishi, o’qituvchining o’z-o’zini kasbiy takomillashtirishiga ham asos yaratishi, pedagogik faoliyatda refleksiv jarayonlar pedagogik faoliyatni rejalashtirish bilan bog’liq hodisa ekanligi, refleksiya - asrlar davomida o’qituvchining kasbiy faoliyatida to’planib kelingan tajribalarida, uning xulq-atvori, muloqot madaniyati, tafakkurida yig’ilgan eski andozalarni, kamchiliklarni bartaraf etish imkoniyatini berishi. Kasbiy pedagogik refleksiya o’qituvchiga o’z - o ’zini kasbiy jihatdan takomillashtirish manbalari asosida o’z bilimi va imkoniyatlaridan izlab topishda ko’maklashishi hamda uning rivojianishini ta’minlashi. O’qituvchining kasbiy refleksiyasi rivojlangani sari uzluksiz pedagogik kasbiy mahorati va o’z-o’zini takomillashtirish imkoniyati vositalari."
|
| |
-qadam:
Shunday qilib… - Амалиёт №4 Mavzu: TrueCrypt dasturi yordamida ma’lumotlarni shifrlashni o’rganish

|
Амалиёт №4 Mavzu: TrueCrypt dasturi yordamida ma’lumotlarni shifrlashni o’rganish
|
bet | 7/9 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 3,52 Mb. | | #127283 |
Bog'liq 4-amaliy Mashg`ulot (2)12-qadam:
Shunday qilib…. Yashirin hajm nima ekanligini aniqlash vaqti keldi. Buni amalga oshirish uchun 1-3-bosqichlarni takrorlang va to'rtinchi bosqichda "Yashirin TrueCrypt hajmi" bandini tanlang.
Yashirin tovush nima ekanligi haqida ko'proq ma'lumotni "Yashirin hajm" nima?" havolasini bosish orqali bilib olishingiz mumkin. Ammo bu erda bir narsani tasvirlash mumkin:
Yashirin tovush allaqachon mavjud oddiy hajm ichida yaratiladi
ga kirish yashirin hajm odatdagidek, faqat o'rnatish paytida amalga oshiriladi an'anaviy oqim oddiy ichida yashiringan parolni kiritishingiz kerak
Yashirin hajmning mavjudligi haqida bilishning hech qanday usuli yo'q, bu beradi qo'shimcha himoya ushbu jildda saqlangan ma'lumotlar
13-qadam:
14-qadam:
Tovush yaratish ustasi bizni yashirin hajmni yaratish usulini tanlashni taklif qiladi. Yashirin hajmni yaratish uchun ikkita variant mavjud:
- « normal rejim» - ushbu parametrni tanlagan holda, sehrgar birinchi navbatda oddiy hajmni yaratishga yordam beradi, shundan so'ng oddiy tovush ichida yashirin hajm yaratish mumkin bo'ladi;
- "To'g'ridan-to'g'ri rejim" - allaqachon mavjud bo'lgan muntazam jildda yashirin hajm yaratish (biz uni tanlaymiz, chunki biz yuqorida oddiy jild yaratganmiz);
15-qadam:
Ushbu bosqichda biz oddiy (tashqi) hajmda ishlatiladigan parolni kiritishimiz kerak bo'ladi. Ushbu parol 9-bosqichda kiritilgan. Parolni kiritgandan so'ng, Keyingiga bosing.
16-qadam:
Klasterlar xaritasini o'rganish muvaffaqiyati haqida xabar berish, haqida maksimal hajmi yashirin hajm.
17-qadam:
Bu erda siz bo'lim uchun shifrlash algoritmi va xesh algoritmini tanlashingiz mumkin. Bu erda nimani tanlashni bilmasangiz, standart sozlamalardan foydalanishingiz va "Keyingi" tugmasini bosishingiz mumkin (batafsil ma'lumot uchun batafsil ma'lumot Shifrlash algoritmlari va xesh algoritmlari bo'limiga qarang).
|
| |
CHAPTER V. The use of portable instruments for analysis of

CHAPTER V. The use of portable instruments for analysis of
environmental quality
Introduction. The need for portable
analysis tools has emerged
A brief history of the development of
portable analysis tools
Application of portable analysis tools in environmental research
Questions for self-monitoring
References
Appendixes
Glossary
72
75
77
77
78
81
82
83
84
85
88
89
89
90
91
91
94
97
101
102
105
106
109
113
113
118
119
121
121
123
124
133
134
137
139
Karimov Baxtiyor Qurambayevich
TAHLILNING
INSTRUMENTAL USULLARI
BAKALAVRIAT 5630100 – EKOLOGIYA VA ATROF-MUHIT MUXOFAZASI (SUV
XO’JALIGIDA) va 5630200 – SUV XO’JALIGIDA EKOLOGIK XAVFSIZLIK TA’LIM
YO’NALISHLARI TALABALARI UCHUN
DARSLIK
Muharrir:
M.Mustafoyeva
tasavvurga ega bo’lishi - Tahlilning instrumental usullari / Darslik

ekologik holatni qayta tiklash va boshqa antropogen ta’sirlarni bartaraf qilishning
eng zamonaviy chora-tadbirlarini va yechimlarini ishlab
chiqishda tahlilning mos
instrumental metodlarini tanlash, qo’llash va amalga oshirish,
tashqi muhit
namunalarini xujjatlashtirish va saqlashni, asbob-uskunalardan foydalanish va
ularni texnik-ekspluatatsiya talablariga
mos ravishda saqlash, tashqi muxit
tarkibiy qismlarini sifatiy va miqdoriy tahlil qilishni hamda olingan natijalarni
statistik qayta ishlash va yuqori tashkilotlarga taqdim
qilish va boshqa shunga
bogliq bo’lgan
ko’nikmalarga ega bo’lishi kerak.
“Tahlilning instrumental usullari” fanidan o’quv qo’llanma O’zbekistonda
birinchi marta taqdim etilmoqda. Bunga sabab u keyingi 2-3 yildan beri endigina
mustaqil fan sifatida talabalarga o’qitila boshlandi. Hozirgacha o’quv jarayonida
turli yaqin va uzoq xorijiy mamlakatlarda chop etilgan tarqoq materiallardan
foydalanilib kelindi. Qo’llanmani yozishda respublikamiz olimlari bilan bir
qatorda asosan etakchi xorijiy tadqiqotchilar tomonidan
ham yozilgan asarlar
ma’lumotlaridan foydalanildi. Qo’llanmani yuqorida zikr etilgan mavjud
adabiyotlardan farqi shundaki, unda tahliliy kimyo instrumental usullarini asosiy
guruxlari bo’yicha ma’lumotlarni ixchamlashtirib va iloji boricha oddiy va
tushunarli qilib yozishga harakat qilindi. Bundan
maqsad - kimyo fanidan
unchalik chuqur bilimlarga ega bo’lmagan, lekin ekologiya va atrof—muhit
muxofazasi, ishlab-chiqarishda va nazorat organlarida tashqi muhit va maxsulot
sifatini nazorat qilish sohasida ishlaydigan mutaxassislarga tahlilning
instrumental usullari nazariy va amaliy asoslarini qisqa va lo’nda qilib
tushuntirishdir.
Qo’llanma asosan oliy va o’rta maxsus o’quv
yurtlari nokimyoviy
mutaxassisliklar yo’nalishlari bo’yicha ta’lim oluvchilar uchun mo’ljallangan.
O’quv qo’llanmadan faqat talabalar emas, balki magistrlar, ilmiy xodimlar va oliy
ilm dargohlarida dars berayotgan o’qituvchilar ham foydalanishlari mumkin.
Kitobning uslubiy sifatini yaxshilashga qaratilgan fikr-mulohazalar muallif
tomonidan mamnuniyat bilan qabul qilinadi.
jiddiy da’vatdir - Tahlilning instrumental usullari / Darslik

Miqdoriy tahlil, muayyan birikma yoki moddalar aralashmasining tarkibiy
qismini miqdoriy nisbatini aniqlash imkoniyatini beradi. Sifatli tahlildan farqli
o’laroq, miqdoriy tahlil, tahlil qilinayotgan moddaning alohida tarkibiy qismlarini
yoki tadqiq etilayotgan ob’ektning umumiy tarkibini tashkil etuvchi moddani
aniqlash imkonini beradi.
Tahlil qilinayotgan modda tarkibidagi alohida
elementlarni aniqlash
imkonini beruvchi sifat va miqdoriy tahlil uslubini
elementli tahlil; funktsional
guruhini aniqlovchi uslubini –
funktsional tahlil; muayyan molekulyar massani
xususiyatini namoyon qiluvchi individual kimyoviy birikmalarni aniqlovchi uslub
molekulyar tahlil deb ataladi.
3. Bajarilish usuli bo’yicha: kimyoviy, fizikaviy,
fizik-kimyoviy
(instrumental) uslublar.
4. Namunalarning og’irligi bo’yicha: makro - (> 0,10 g), yarim-mikro –
(0,10 – 0,01 g), mikro – (0,01 – 10
–6
g), ultramikro-tahlil (< 10
–6
g).
Fizik-kimyoviy (instrumental) uslublarning umumiy soni juda ham ko’p,
ular bir necha o’ntani tashkil etadi. Ular orasidan quyidagilar nisbatan ko’proq
amaliy ahamiyatga ega:
1)
elektr-kimyoviy – tahlil etilayotgan tizimlarning elektr o’tkazuvchanligi,
tok kuchi va boshqa elektrokimyoviy yoki elektr-fizikaviy ko’rsatkichlarning
potentsialini o’lchashga asoslangan.
2)
spektral – moddani elektromagnitli nurlanish va qandaydir spektral
ko’rsatkichlar (to’lqinning uzunligi, tebranishlar chastotasi, energiya) bilan o’zaro
ta’sirlanishi natijasida yuzaga keladigan turli samaralarni o’lchashga asoslangan.
Uslublarning mazkur guruhi amaliy jihatdan juda keng qo’llaniladigan va muhim
hisoblanadi.
3)
xromatografik (bo’lish, ajratish va tahlil qilish) – ajralib chiqadigan
moddaning yuzaki (adsorbtsiya) va to’liq (absorbtsiya)
yutilish jarayonlariga
asoslangan. Tarkibiy qismning xususiyati bo’yicha yaqin bo’lgan murakkab
aralashmalarni (aminokislotalar, monosaxaridlar, yog’ kislotalari va boshqalar)
parchalantirish borasida boshqa usul xromatografiya o’rnini bosa olmaydi va keng
qo’llaniladi. Ushbu holatda xromatorammadagi xromatorgafik cho’qqi
holati
tahliliy ko’rsatkich hisoblanadi.
Instrumental o’lchanadigan va keyinchalik shu asosda tahlil o’tkaziladigan
parametr
– analitik (tahliliy) signal deb ataladi, bu uslubning
sifat tavsifi.
Uslubning
tahliliy signali faolligi, ya’ni analitik signalni kuchi esa uning