nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
C. Samaradorlik - Dasturiy ta'minot jarayonlari modellariga quyidagilarning qaysilari kirmaydi?

C. Samaradorlik
D. Maintainability
58. Dasturiy ta'minot evolyutsiyasida …?
A. Mijozlar va muhandislar ishlab chiqarilishi kerak bo'lgan dasturiy ta'minotni va uning ishlashidagi cheklovlarni belgilaydilar
B. Dasturiy ta'minot loyihalashtirishiladi va dastur yoziladi
C. Dasturiy ta'minot mijozning talabiga mos kelishiga ishonch hosil qilish uchun tekshiriladi.
D. O'zgarib borayotgan bozor va mijozlarning talablariga mos ravishda dasturiy ta'minot takomillashtirib boriladi
59. Olimlar va muhandislar tomonidan jismoniy jarayonlar yoki vaziyatlarni modellashtirish uchun ishlab chiqilgan tizimlar?
A. Modellashtirish va simulyatsiya qilish tizimlari
B. Ma'lumotlarni yig'ish va tahlil qilish tizimlari
C. Ko'ngilochar tizimlar
D. Paketlarni qayta ishlash tizimlari
60. Spetsifikatsiya, ishlab chiqish, tasdiqlash va evolyutsiyaning asosiy jarayonlarini o’z ichiga oluvchi va ularning talablarini spetsifikatsiya qiluvchi dasturiy ta’minot modeli?
A. Integratsion model
B. Konfiguratsion model
C. Sharshara modeli
D. Incremental model
61. Tizim talablarining o'zgarishini kutish va tizimni ushbu o'zgarishlarga mos keladigan tarzda loyihalashtirish. Ushbu tavsif Agilening qaysi prinsipga xos?
A. Oddiylikni saqlash
B. O'zgarishlarni qabul qilish
C. Qo'shimcha etkazib berish
D. Mijozlarning ishtiroki
62. Potensial kod yaxshilanishlari aniqlangandan so'ng barcha ishlab chiquvchilar kodni doimiy ravishda qayta ko'rib chiquvchi tamoyil?
A. Refactoring
B. Oddiy loyihalash
C. Doimiy integratsiya
D. Barqaror tezlik
63. Portativlikning o’lchovi nima?
A. Megabaytlar/ROM chiplari soni
B. Muvaffaqiyatsizlikdan keyin qayta ishga tushirish vaqti, Mavjud bo'lmaslik ehtimoli
C. Trening vaqti Yordam ramkalari soni, Muvaffaqiyatsizlikka olib keladigan hodisalar ulushi
|
A) Moslik - Dasturiy ta'minot jarayonlari modellariga quyidagilarning qaysilari kirmaydi?

|
Dasturiy ta'minot jarayonlari modellariga quyidagilarning qaysilari kirmaydi?
|
bet | 7/11 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 53,12 Kb. | | #106216 |
Bog'liq yakuniy testA) Moslik
B) Funksionallik
C) Samaradorlik
D) Ishonchlilik
Ilova ichida obyektlarni namoyish etishni anglatadi bu qaysi bo’lim?
Controller
View
Model
Inkremental rivojlanish modeli haqida to’g’ri malumot berilgan qatorning toping?
A) Bu model spetsifikatsiya, ishlab chiqish, tasdiqlash va evolyutsiyaning asosiy jarayonlarini o’z ichiga oladi va ular talablarni spetsifikatsiya qilish, dasturiy ta'minotni loyihalash, amalga oshirish va testdan o'tkazish kabi alohida jarayon bosqichlari sifatida taqdim etiladi.
B) Ushbu yondashuv spetsifikatsiya, ishlab chiqish va tasdiqlash faoliyatini birlashtiradi. Tizim bir qancha versiyalar (qo'shimchalar) bilan ishlab chiqilgan bo'lib, har bir versiya oldingi versiyadan ko’ra takomillashgan va qo’shimcha funksionallikka ega bo’ladi.
C) Ushbu yondashuv qayta foydalanish mumkin bo'lgan komponentlar yoki tizimlarning mavjudligiga tayanadi. Tizimni ishlab chiqish jarayoni ushbu komponentlarni yangi sozlamalarda foydalanish uchun sozlash va ularni tizimga integratsiyalashga qaratilgan.
D) Barcha javob to’g’ri.
125) Jarayonni takomillashtirish va o'zgartirish uchun qanday yondashuvlar qo'llaniladi?
A) Yetuklik yondashuvi
B) Tezkor yondashuvi
C) Yetuklik va Tezkor yondashuv.
D) Jarayonni takomillashtirish va o'zgartirish uchun yondashuvlar qo’llanilmaydi.
126) Testlash jaroyonining bosqichlari ketma-ketligi tog’ri berilgan qatorni toping.
A) Komponentlarni testlash, Mijoz tomonidan testlash, Tizimni testlash.
B) Mijoz tomonidan testlash, Tizimni testlash, Komponentlarni testlash.
C) Tizimni testlash, Mijoz tomonidan testlash, Komponentlarni testlash.
D) Komponentlarni testlash, Tizimni testlash, Mijoz tomonidan testlash.
127) Qayta ishlash xarajatlarini kamaytirish qanday yondashuvlar bajariladi?
A) O'zgarishlarni kutish
B) Jarayon va dasturiy ta’minot tizimga osongina o'zgartirishlar kiritganda o'zgarishlarga chidamlilik.
|
| |
Dasturiy ta’minot versiyasini ishlab chiqarilishidan oldingi tekshirishga mo’ljallangan versiya

|
Dasturiy ta’minot versiyasini ishlab chiqarilishidan oldingi tekshirishga mo’ljallangan versiya
|
bet | 11/11 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 53,12 Kb. | | #106216 |
Bog'liq yakuniy testDasturiy ta’minot versiyasini ishlab chiqarilishidan oldingi tekshirishga mo’ljallangan versiya
Tizim ma’lum bir vaziyatda nima qilishi kerakligini ko’rsatuvchi bayonot
foydalanuvchilarga qanday xizmat ko’rsatish tog’risidagi diagramma va bayonatlar
Tizim tomonidan taklif qilinadigan xizmatlar yoki funksiyalarga cheklovlar
149.Testlash jarayonining bosqichlari qaysilar?
A)Komponentlarni testlash, bosqichma-bosqich testlash.
B)Tizimni testlash, Komponentlarni testlash, Mijoz tomonidan testlash.
C)Mijoz tomonidan testlash, Ideal testlash, Sinov testlash.
D)Bosqichma-bosqich testlash, Sinov testlash.
150.Jarayon yetukligi modelidagi darajalar qaysilar?
A)Boshlang'ich, Boshqarish, Aralash.
B)Miqdoriy jihatdan boshqarish, Belgilash, Boshqarish, Boshlang'ich, Optimallashtirish.
C)Belgilash, Miqdoriy jihatdan boshqarish.
D)Tuzish, Almashtirish, Miqdoriy jihatdan boshqarish.
151. RUP-…
A)Random Unified Program.
B)Rational Under Process.
C)Rational Unified Process.
D)Responsible Unified Program.
152.ERP – …
A)Enterprise Resource Relation System.
B)Enterprise Resource Loss System.
C)Enterprise Resource Planning System.
D)Enterprise Resource Random System.
153)Dasturiy ta'minot spetsifikatsiyasining ikkinchi nomi nima?
A)Talablarga yechim topish.
B)Talablar ishlab chiqarish.
C)Talablarni qondirish.
D)Talab qilish.
154. Tashkiliy talab foydalanuvchilar tizimga qanday vazifani belgilaydi?
A). Autentifikatsiya
B) Indentifikatsiya
C) Avtorizatsiya
Mentcare tizimi
155. NIma Sharshara jarayoni modelining har bir bosqichiga mos keladigan dasturiy ta'minotni tekshirish faoliyatini ko'rsatadi.
A) II-modeli
B) IV-modeli
C) .V-modeli
D) VII-mpdeli
156. Qaysi faoliyatda talablarning tuzilmagan to'plamini, tegishli talablar guruhlarga ajratiladi va ularni izchil klasterlarga bo’linadi.
A). Talablarni tasniflash va tashkil etish.
B) Talablarni aniqlash va tushunish.
C) Talablar ustuvorligi va muzokaralar.
D) Talablar hujjatlari.
157. Sprint nima?
A). Rivojlanish iteratsiyasi.
B) Prototip maqsadlarini belgilash.
C) Prototip funksionalligini aniqlash.
D) potentsial jo'natish.
158.Dasturiy ta'minot jarayoni modellarini sanab bering.
A)O‘zgarish modeli, ortib borish modeli
B)Tekshiruv modeli ,bosqichma -bosqich modeli
C)integratsiya o'zgarish modeli
D)Sharshara modeli,incremental rivojlanish ,integratsiya va konfiguratsiya
159.Jarayon faoliyati qaysilar ?
testlash,tahlil qilish
Loyihalash ,ta'minotni tahlil qilish
Talablarni aniqlash va tushuntirish, talablarni tasniflash va tashkil etish,talablar ustivorligi, muzokara, talablar hujjatlari
Moslashtirish, takomillashtirish
Tizim talablari bu...
A) bu dastur muhandislari tizim loyihasini boshlang'ich nuqta sifatida foydalanilgan foydalanuvchi talablarning kengaytirilgan versiyalari
B)tizim qo'llab-quvvatlashi kerak bo'lgan talablar
C)talablarni yozish usuli
tuzilmaviy yondashuvdan foydalanilgan talablar
|
| |
)Talablar injiniringi (TI) deb qanday jarayonga aytiladi?

|
)Talablar injiniringi (TI) deb qanday jarayonga aytiladi?
|
bet | 9/11 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 53,12 Kb. | | #106216 |
Bog'liq yakuniy test139)Talablar injiniringi (TI) deb qanday jarayonga aytiladi?
xizmatlar va cheklovlarni aniqlash
xizmatlar va cheklovlarni tahlil qilish
xizmatlar va cheklovlarni hujjatlashtirish va tekshish
Hamma javoblar to’g’ri
Foydalanuvchi talablari nimalarni o’z ichiga oladi?
foydalanuvchilarga qanday xizmat ko’rsatish tog’risidagi diagramma va bayonatlarni
dasturiy ta'minot tizimining funktsiyalari
operatsion cheklovlarining batafsil tavsifi
Hamma javoblar to’g’ri
Tizim talablari nimalarni o’z ichiga oladi?
foydalanuvchilarga qanday xizmat ko’rsatish tog’risidagi diagramma va bayonatlarni
dasturiy ta'minot tizimining funktsiyalari va operatsion cheklovlarining batafsil tavsifini
xizmatlar va cheklovlarni aniqlash va tahlil qilishni
hujjatlashtirish va tekshirish jarayonini
Funksional talabalar nima?
tizim tomonidan taklif qilinadigan xizmatlar yoki funksiyalarga cheklovlar.
operatsion cheklovlarining batafsil tavsifi
Tizim ma’lum bir vaziyatda nima qilishi kerakligini ko’rsatuvchi bayonot
xizmatlar va cheklovlarni aniqlash va tahlil qilish
Funktsional bo'lmagan talablar nima?
tizim tomonidan taklif qilinadigan xizmatlar yoki funksiyalarga cheklovlar.
operatsion cheklovlarining batafsil tavsifi
Tizim ma’lum bir vaziyatda nima qilishi kerakligini ko’rsatuvchi bayonot
xizmatlar va cheklovlarni aniqlash va tahlil qilish
|
| |
Reja: O’zbekistonda kimyo sanoatini rivojlanishi

|
Reja: O’zbekistonda kimyo sanoatini rivojlanishi
|
bet | 1/12 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 41,96 Kb. | | #136923 |
Bog'liq Reja O’zbekistonda kimyo sanoatini rivojlanishi-fayllar.org
Reja: O’zbekistonda kimyo sanoatini rivojlanishi
O’zbekistonda kimyo fanining rivojlanishi va qishloq xo’jaligidagi ahamiyati. Kimyoning asosiy tushuncha va qonunlari
Reja:
1. O’zbekistonda kimyo sanoatini rivojlanishi
2. O’zbekistonda kimyo fani rivojlanishiga hissa qo’shgan olimlar
3. Atom molekulyar ta’limot. Kimyo fanining asosiy tushunchalari
4. Kimyoning stexiometrik qonunlari
Kimyo –moddalar, ularning tarkibi, tuzilishi, xossalari va ular orasida boradigan o’zgarishlarni o’rganadigan fan.
Kimyo moddalarning tarkibini, tuzilishini, xossalarini va bir-birlariga o’zgarshishlariga olib keladigan reaktsiyalarni o’rganadi.
Moddalar asosan molekulalardan va boshqa (atom, ion) zarrachalardan tashkil topgan. Hozirgi kunda 18 mln.dan ortiq modda o’rganilgan. Masalan: suv, neft, oltin, temir, havo.
Moddaning xossasi – moddalarning bir-biriga o’xshaydigan va birbiridan farq qiladigan belgilari.
Moddalarning xossalari kimyo nuqtai nazaridan ikkita sinfga bo’linadi:
Moddaning fizik xossalari: zichlik, ta’m, rang, agregat holat (gaz, suyuq, qattiq va plazma), qaynash, erish, suyuqlanish, muzlash haroratlari, issiqlik va elektr o’tkazuvchanlik, qovushqoqlik, elastiklik va h.
Moddaning kimyoviy xossalari: metall, metallmas, kislota, asos va amfoterlik, yonish va h. Masalan: Suv (H2O) – 1) zichligi birga teng bo’lgan ta’msiz, rangsiz suyuqlik, 1000С da qaynaydi, 00С da muzlaydi, issiqlik va elektr tokini yomon o’tkazadi. 2) yonmaydigan, neytral modda.
Molekula – moddaning xossalarini o’zida mujassamlashtirgan eng mayda zarrachasi. Masalan: Shakar suvda eritilganda molekulyarga ajralib ketadi va shu bilan birga barcha xossalari saqlanib qoladi. Molekulalar atomlardan tashkil topgan.
Atom – musbat zaryadlangan yadro va manfiy zaryadlangan elektronlardan iborat elektroneytral zarracha. Hozirgi kunda 2000 dan ortiq atom fanga ma’lum. Atom – grekchadan olingan bo’lib, “bo’linmas” degan ma’noni anglatadi.
Moddalarni o’rganish bilan har hil tabiiy fanlar shug’ullanadi, ular orasida kimyo eng muhim o’ringa va ahamiyatga ega.
|
| |
Window ot turlari va ishlash tamoyillari

|
Window ot turlari va ishlash tamoyillari
|
bet | 1/4 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 58,71 Kb. | | #123890 |
Bog'liq Window OT Window OT turlari va ishlash tamoyillari. Shaxsiy kompyuterlar uchun operatsion tizim turlari. OS MS DOS (Microsoft Disk Operating System - MicroSoft's disk operatsion tizimi) - OS MS DOS (Microsoft Disk Operating System - MicroSoft's disk operatsion tizimi) 16-bitli shaxsiy kompyuterlar uchun eng keng tarqalgan operatsion tizim bo'lib, 1981 yilda IBM kompaniyasining IBM PC uchun buyurtmasi bilan yaratilgan.
- MS DOS ning birinchi versiyalarining asosiy xarakteristikalari: shaxsiy kompyuterda faqat bitta foydalanuvchi va bitta dastur bilan ishlash; faqat floppi, klaviatura va monitor bilan ishlash (keyin haydovchilar yordamida yangi qurilmalarni qo'llab-quvvatlash paydo bo'ldi); ierarxiyani qo'llab-quvvatlash fayl tuzilishi; xizmat ko'rsatish dasturlari - yordamchi dasturlarning mavjudligi va boshqalar.
- MS DOS ning afzalliklari: ixcham; oddiy kompyuter talablari; minimal zarur funktsiyalarni bajarish. MS DOS ning kamchiliklari: bitta vazifani bajarish (bir nechta DOS dasturlarini ishga tushirish va ular o'rtasida almashish imkonini beruvchi dasturiy vositalar mavjud bo'lsa-da); ruxsatsiz kirishdan va ma'lumotlar bilan birgalikda ishlashdan himoya qilishning yomon vositalari; standart interfeysning yo'qligi.
- MS DOS ni tubdan yaxshilashning mumkin emasligi yangi operatsion tizimlarning yaratilishiga olib keldi.
Unix OS. UNIX - Unix OS. UNIX- portativ, ko'p vazifali va ko'p foydalanuvchili operatsion tizimlar guruhi. Birinchi UNIX tizimi 1969 yilda ishlab chiqilgan.Hozirgi vaqtda UNIX asosan serverlarda, shuningdek, turli jihozlar uchun o'rnatilgan tizimlarda qo'llaniladi. Ish stantsiyalari va uyda foydalanish uchun OT bozorida UNIX, birinchi navbatda, boshqa operatsion tizimlarga o'z o'rnini bo'shatdi Microsoft Windows, garchi Unix tizimlari uchun mavjud dasturiy echimlar ofis va uyda foydalanish uchun to'liq ish stantsiyalarini amalga oshirish imkonini beradi.
- Unix ommabopligini ta'minlovchi asosiy omillar: boshqa platformalar bilan mosligi, tizimning ochiqligi; ko'p vazifani bajarish; xalqaro standartlarni qo'llab-quvvatlash; oddiy foydalanuvchi interfeysi; yagona ierarxik fayl tizimi; katta miqdorda ilovalar.
|
| |
-SINF 
(165 soat) - 2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya

|
2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya
|
bet | 19/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 322,85 Kb. | | #153092 |
Bog'liq KOMPITINSIYA1-SINF
(165 soat)
O‘quvchilarda shakllantiriladigan tayanch kompetensiya elementlari:
Kommunikativ
kompetensiya:
matematikaga oid atamalarni to‘g‘ri talaffuz etish;
167
o‘z fikrini aniq ifodalay olish;
matematikaga oid turli axborotlarni tinglab, ko‘rib tushunish;
sodda matematik matn ma’nosini so‘zlab bera olish.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi:
darslik va boshqa manbalardan foydalana olish;
ustunli, chiziqli va doiraviy diagrammalar, jadvallar, chizmalar ko‘rinishida
berilgan statistik ma’lumotlarni o‘qiy olish, tushunish va foydalana olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi:
o‘qituvchi bilan birgalikda o‘quv masalasini (maqsadini) topa olish, ifodalay
olish, qismlarga ajrata olish;
o‘qituvchi bilan birgalikda o‘quv faoliyati natijasini tahlil qilish, yo‘l
qo‘yilgan xato va noaniqliklarni topa olish va ularni tuzata olish;
masala yechish orqali ijtimoiy hayotdagi vaziyatlarga nisbatan o‘zining ijobiy
munosabatini bildira olish;
o‘qishga va yangi bilimlarni egallashga qiziqish.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi:
boshqalar fikrini tinglab, tushuna olish va o‘z fikrini himoya qila olish;
atrofdagilar bilan o‘zaro muloqot chog‘ida odob-axloq qoidalariga rioya qila
olish va guruhda ishlay olish;
guruhda ishlash paytida turli maxsus rollarni ijro eta olish;
muammo va tushunmovchiliklar ro‘y bergan paytlarda o‘zini tuta bilish.
Milliy va umummadaniy kompetensiya:
hodisalarni matematik tilda ifodalash usullaridan foydalana olish va bu usullar
samarali ekanligini tushuna olish;
milliy bayramlarimizga oid sana va vaqtlarni bilish, ularni kundalik hayotda
qo‘llay olish;
zaminimizda yashab o‘tgan buyuk allomalarimizning matematikaga qo‘sh
gan hissalarini tushuna olish.
|
| |
Misol (davomi)  Matritsalar holati. Need quyidagicha aniqlanadi (Max – Allocation)

|
Misol (davomi) Matritsalar holati. Need quyidagicha aniqlanadi (Max – Allocation)
|
bet | 6/7 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 351,43 Kb. | | #252150 |
Bog'liq 7-m Operatsion tizimda tupik (deadlock) tushunchasiMisol (davomi) - Matritsalar holati. Need quyidagicha aniqlanadi (Max – Allocation):
- Tizim xavfsiz holatda, chunki < P1, P3, P4, P2, P0> xavfsizlik mezonini qanoatlantiradi.
Misol (davomi) P1 jarayon so‘rovi (talabi) (1,0,2) - Request Available ekanligini tekshirib ko‘ramiz, ya’ni
(1,0,2) (3,3,2) true. - Xavfsizlik algoritmining bajarilishi <P1, P3, P4, P0, P2> ketma-ketlikning xavfsizlik mezonini qanoatlantirishini ko‘rsatadi.
- P4 uchun (3,3,0) talab qanoatlantirishi mumkinmi?
- P0 uchun (0,2,0) talab qanoatlantirishi mumkinmi?
- Tizimning "tupik" holatga kelishiga imkon bering
- "Tupik"larni bartaraf qilish algoritmini qo‘llang
- Tiklash sxemasini bajaring
Har bir resurs yagona nusxada bo‘lgan holat - wait-for (kutish) grafini qurish va qo‘llash
- Tugunlar (cho‘qqilar) - jarayonlar.
- agar Pi jarayon Pj ni kutsa, Pi Pj .
- Ushbu grafda sikl yo‘qligini tekshiruvchi algoritmni davriy chaqirish.
- Siklni bartaraf etish algoritmi grafda O(n2) operatsiyani talab qiladi, bu yerda n – graf tugunlari soni.
Resurslarni taqsimlash grafi va wait-for grafi
(C) I.M.Boynazarov
Har bir resurs uchun bir nechta nusxasi mavjud bo‘lgan holat
(C) I.M.Boynazarov
- Available: m uzunlik vektori; har bir turdan resurslarning mavjudligini ko‘rsatadi.
- Allocation: n x m matritsasi, har bir jarayon uchun ajratilgan har bir turdagi resurslar sonini aniqlaydi.
- Request: n x m matritsasi, har bir jarayon uchun beriladigan so‘rovlar. Agar Request [ij] = k bo‘lsa, u holda Pi jarayon Rj turidagi resursdan yana k nusxasini talab qiladi.
|
| |
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor

|
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor
|
bet | 20/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 322,85 Kb. | | #153092 |
Bog'liq KOMPITINSIYAMatematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor
bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi:
aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda shaxsiy rejalarni tuza olish;
murakkab bo‘lmagan hisoblashlarda hisoblash vositalardan foydalana olish.
1-bo‘lim. NARSALARNING TO‘PLAMLARI.
1 DAN 10 GACHA BO‘LGAN SONLAR. 10 ICHIDA QO‘SH ISH VA
AYIRISH AMALLARI.
(45 soat)
1-2-mavzular. Narsalar va ularning xossalari. O‘xshashlik va farqlanish (2
soat).
3-4-mavzular. Narsalarni o‘lchamlari bo‘yicha taqqoslash (2 soat).
5-6-mavzular. Narsalarning o‘zaro joylashuvi (2 soat).
7-8-mavzular. Narsalarni xossalari bo‘yicha to‘plamlarga ajratish (2 soat).
168
9-10-mavzular. To‘plamlarni tashkil qilgan narsalar soni bo‘yicha taqqoslash
(2 soat).
11-12-mavzular. 1 dan 10 gacha bo‘lgan sonlarning atalishi (2 soat).
13-14-mavzular. Narsalar sanog‘i va ketma-ketligi (2 soat).
15-16-mavzular. Katta, kichik, teng: (shuncha birlikka) katta, kichik
tushunchalari (2 soat).
17-21-mavzular. 1 dan 5 gacha bo‘lgan sonlarni raqamlash (5 soat).
22-23-mavzular. =, +, – belgilaridan foydalanib natijalarni yozish (2 soat).
24-28-mavzular. 6 dan 9 gacha bo‘lgan sonlarni raqamlash (5 soat).
29-30-mavzular. 0 soni va raqami. 10 soni (2 soat).
31-mavzu. 1 dan 10 gacha bo‘lgan sonlarni taqqoslash (1 soat).
32-33-mavzular. Vaqt tasavvurlari. Juft va toq sonlar (2 soat).
34-35-mavzular: Nuqta. To‘g‘ri chiziq kesmasi. Siniq chiziq va egri chiziq (2
soat).
36-37-mavzular. Qo‘sh ish va ayirish amallarining ma’nosi (2 soat).
|
| |
Boshlash - Язык программирования Java

|
Язык программирования Java
|
bet | 5/7 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 351,43 Kb. | | #252150 |
Bog'liq 7-m Operatsion tizimda tupik (deadlock) tushunchasi1. Boshlash: - Work = Available
- i = 1,2, …, n lar uchun Finish [i] = false.
2. (a) Finish [i] = false va (b) Need[i] Work bo‘ladigan i ni aniqlash (topish). - Agar bunday i bo‘lmasa, 4-qadamga o‘tish.
3. Work = Work + Allocation[i] - Finish[i] = true
- 2-qadamga o‘tish.
4. Agar barcha i lar uchun Finish [i] == true bo‘lsa, u holda tizim xavfsiz holatda bo‘ladi. Pi jarayon uchun resurslarga so‘rov algoritmi Request = Pi jarayon uchun uchun so‘rovlar vektori. - 1. Agar Requesti Needi bo‘lsa, 2-qadamga o‘tish. Aks holda istisno holati yaratiladi, chunki jarayon o‘zining maksimal ehtiyojidan oshib ketdi.
- 2. Agar Requesti Available bo‘lsa, 3-qadamga o‘ting. Aks holda Pi jarayon resurs yopiq (band) bo‘lganligi uchun kutishi shart bo‘ladi.
- 3. Pi jarayonga resurslarni ajratishni holatni quyidagi ko‘rinishda modifikatsiyalagan holatda rejalashtirish:
- Available = Available - Requesti;
- Allocationi = Allocationi + Requesti;
- Needi = Needi – Requesti;;
- Agar holat xavfsiz bo‘lsa resurs Pi ga ajratilgan.
- Agar holat xavfli bo‘lsa Pi kutadi; resurslarni taqsimlashning oldingi holatini tiklanadi.
Bankir algoritmining qo‘llanilishiga misol - P0 dan P4 gacha 5 ta jarayon berilgan bo’lsin;
- resurslarning 3 ta turi - A (10 nusxa), B (5 nusxa) va C (7 nusxa).
- T0 vaqtdagi (boshlang’ich) holat:
|
| |
Kognitiv kompetensiya - 2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya

|
2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya
|
bet | 24/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 322,85 Kb. | | #153092 |
Bog'liq KOMPITINSIYAKognitiv kompetensiya (shaxsning mustaqil ijodiy fikrlash kompetensiyasi):
o‘rganilgan matematik tushunchalar va algoritmlarni o‘quv va kundalik
vaziyatlarda qo‘llay oladi va yangi bilimlar hosil qila oladi;
o‘qituvchi bilan hamkorlikda o‘quv va amaliy masaladagi maqsadni ifodalay
oladi, o‘z fikrini ifodalay oladi, boshqalar fikrini tinglab, tushuna oladi.
4-bo‘lim. GEOMETRIK SHAKLLAR. MANTIQIY TUSHUNCHALAR (20 soat)
106-109-mavzular. Narsaning oynadagi aksi. Simmetriya. Simmetrik
figuralar (nuqtalar, kesmalar, ko‘pburchaklar). Bir yoki bir nechta simmetriya
o‘qiga ega figuralarga misollar (4 soat).
110-112-mavzular. Narsaning shakli. Tushunchalar: bir xil shaklda, turli
shaklda (3 soat).
113-118-mavzular. Sodda yassi va fazoviy shakllar (6 soat).
119-120-mavzular. Uzunlik birliklari – detsimetr, metr. Ular orasidagi
munosabat (2 soat).
121-123-mavzular. Xossalariga asosan narsalar to‘plamini bir nechta
to‘plamlarga ajratish. Mantiqiy turdagi sodda masalalar yechish (3 soat).
124-125-mavzular. Namuna bo‘yicha ketma-ketlikni davom ettirish (2 soat).
O‘quvchilarda shakllangan fanga oid kompetensiya elementlari:
Matematika mazmuniga oid umumiy kompetensiya:
172
O‘rganilgan matematik tushunchalarni qabul qila oladi, tegishli misollar
keltira oladi;
yassi (nuqta, siniq chiziq, egri chiziq, kesma, burchak, aylana, doira,
uchburchak, to‘g‘ri to‘rtburchak va kvadrat,) va fazoviy (kub, shar) shakllarni
tasavvur qila oladi, taniy oladi va nomlay oladi;
real obyektlarni geometrik figuralar modellari bilan bog‘lay oladi;
nomli kattaliklar (uzunlik, masofa)ni o‘qiy oladi va yoza oladi;
nomli kattaliklar (uzunlik, masofa ) va ular orasidagi munosabatlardan (metr-
detsimetr, detsimetr-santimetr, metr-santimetr) foydalanib, kattaliklarni o‘qiy oladi
va yoza oladi;
miqdorlarga (uzunlik, masofa) oid kundalik hayot bilan bog‘liq bo‘lgan
masalalarni arifmetik usulda (2 qadamli) yecha oladi.
|
| |
Kognitiv kompetensiya - 2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya

|
2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya
|
bet | 23/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 322,85 Kb. | | #153092 |
Bog'liq KOMPITINSIYAKognitiv kompetensiya (shaxsning mustaqil ijodiy fikrlash kompetensiyasi):
o‘z fikrini ifodalay oladi, boshqalar fikrini tinglab, tushuna oladi;
amaliy vaziyatlarda o‘rganilgan matematik tushunchalar va algoritmlarni
qo‘llay oladi.
3-bo‘lim. GEOMETRIK SHAKLLAR. MATNLI MASALALAR.
(25 soat)
81-83-mavzular. Uzunlik va uning birligi: santimetr. Chizg‘ich bilan
tanishamiz (3 soat).
84-87-mavzular. Kesmaning uzunligi va ikki nuqta orasidagi masofani 1
santimetr aniqlikda o‘lchash va taqqoslash (4 soat).
88-90-mavzular. Berilgan uzunlikdagi kesma yasash (3 soat).
91-92-mavzular. To‘rtburchak turlari (2 soat).
93-96-mavzular. Masalalar yechishni o‘rganamiz. Masalaning sharti va
savoli. Sodda va tarkibli masalalar (4 soat).
97-99-mavzular. Qo‘sh ish va ayirish amallarining ma’nosiga oid matnli
masalalar (3 soat).
100-102-mavzular. “....taga oshirish”, “....taga kamaytirish” tushunchalarga
oid masalalar (3 soat).
103-105-mavzular. Massa o‘lchov birligi - kilogramm. Sig‘im o‘lchov
birligi - litr (3 soat).
O‘quvchilarda shakllangan fanga oid kompetensiya elementlari:
Matematika mazmuniga oid umumiy kompetensiya:
o‘rganilgan matematik tushunchalarni qabul qila oladi, tegishli misollar
keltira oladi;
0 dan 100 gacha bo‘lgan sonlarni o‘qiy oladi, yoza oladi, to‘g‘ri va teskari
tartibda sanay oladi;
0 dan 100 gacha bo‘lgan sonlarni taqqoslay oladi, tartibga sola oladi,
modellarda ko‘rsatib bera oladi;
0 dan 100 gacha sonlar ketma-ketligini tarkib topish qonuniyatini aniqlay
oladi va berilgan yoki tanlangan qonuniyat asosida (sonni bir nechta birlikka
oshirish-kamaytirish) ketma-ketlikni tuza oladi;
171
natijasi 100 ichida bo‘lgan nomanfiy butun sonlar ustida qo‘sh ish va ayirish
amallarini og‘zaki bajara oladi;
sonlarni qo‘sh ish va ayirish jadvallaridan, arifmetik amallarning
algoritmlaridan foydalangan holda 100 ichida ikki xonali nomanfiy butun sonlar
ustida arifmetik amallarni yozma bajara oladi;
yassi (nuqta, kesma, burchak, to‘g‘ri to‘rtburchak va kvadrat) figuralarni
tasavvur qila oladi, taniy oladi va nomlay oladi;
real obyektlarni geometrik figuralar modellari bilan bog‘lay oladi;
arifmetik amalda qatnashgan noma’lum tarkibiy qismini aniqlay oladi
(masalan, 17+ =29; 21 6=15);
masaladagi vaziyatga oid ifodani, jumladan, noma’lumlarni o‘z ichiga olgan
ifodani aniqlay oladi va tuza oladi;
100 ichida sonlar ketma-ketligining tarkib topish qonuniyatini aniqlay oladi
va berilgan yoki tanlangan qonuniyat asosida (sonni bir nechta birlikka oshirish-
kamaytirish, sonni bir necha martaga oshirish-kamaytirish) ketma-ketlikni tuza
oladi;
nomli kattaliklar (massa, sig‘im)ni o‘qiy oladi va yoza oladi.
miqdorlarga (massa, sig‘im) oid kundalik hayot bilan bog‘liq bo‘lgan
masalalarni arifmetik usulda yecha oladi.
|
| |
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi

|
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
|
bet | 18/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 322,85 Kb. | | #153092 |
Bog'liq KOMPITINSIYAO‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi:
A1
o‘quv masalasini (maqsadini) topa olish va ifodalay olish, qismlarga ajratish;
masala yechimiga yaqinlashish darajasini baholay olish va zarur hollarda o‘z
faoliyatini to‘g‘rilay olish;
sodda kundalik vaziyatlarda mavjud bilim va ko‘nikmalarni qo‘llay olish;
166
o‘qishga va yangi bilimlarni egallashga qiziqtirish;
yo‘l qo‘yilgan xato va noaniqliklarni topa olish, ularni tuzatish hamda olingan
natijalarni boshqalar foydalanishi uchun oson ko‘rinishda taqdim etish;
A1+
masala yechish orqali real dunyodagi vaziyatlarga nisbatan o‘zining ijobiy
estetik-emotsional munosabatini shakllantirish.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi:
A1
atrofdagilar bilan o‘zaro muloqot chog‘ida odob-axloq qoidalariga rioya qilish
va guruhda ishlash;
muammo va tushunmovchiliklar ro‘y bergan paytlarda o‘zini tutishi
to‘g‘risida to‘g‘ri qaror qabul qilish.
A1+
matematik qobiliyatini har bir insonning kundalik hayotda uchraydigan
muammolarni hal qilish uchun ishlatish.
Milliy va umuminsoniy kompetensiya:
A1
zaminimizda yashab o‘tgan buyuk allomalarimizning matematikaga qo‘sh
gan hissalarini tasvirlab berish;
milliy bayramlarimizga oid sana va vaqtlarni bilish, ularni kundalik hayotda
qo‘llash;
jamoat joylaridagi odob-axloq qoidalari va an’analarni o‘zlashtirish.
A1+
elementar hodisalarni matematik tilda ifodalash usullaridan foydalanish va bu
usullar samarali ekanligini tushunish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish
hamda foydalanish kompetensiyasi:
A1
aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda shaxsiy rejalarni tuzish;
murakkab bo‘lmagan hisoblashlarda hisoblash vositalardan va tayyor
kompyuter dasturlardan foydalanish.
A1+
kundalik hayotda sodda iqtisodiy va amaliy masalalarni yechish.
Mazkur dasturda fanni chuqurlashtirilib o‘qitiladigan 2-3-4-sinflar uchun
mavzularga ajratilgan soatlar alohida ko‘rsatilgan.
|
| |
P1: wait(A); wait (B) P2: wait(B); wait (A)

|
P1: wait(A); wait (B) P2: wait(B); wait (A)
|
bet | 2/7 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 351,43 Kb. | | #252150 |
Bog'liq 7-m Operatsion tizimda tupik (deadlock) tushunchasiP1: wait(A); wait (B) P2: wait(B); wait (A). Tizim modeli - Faraz qilaylik, tizimda m ta turdagi resurslar berilgan bo’lsin (masalan, protsessor, xotira, kiritish-chiqarish qurilmalari). Tizimdagi resurslar turini R1, R2, …, Rm bilan belgilab olamiz. Aytalik, har bir Ri turdagi resurslarning Wi nusxalari mavjud bo’lsin.
- Har bir jarayon quyidagi usullardan biri yordamida resurslardan foydalanishi mumkin:
- so’rov (talab - request)
- foydalanish (use)
- bo’shatish (release).
Tizim modeli - Bir vaqtning o’zida quyidagi to’rtta shart bajarilganda tupik holati bo’lishi mumkin:
- o’zaro istisno: vaqtning har bir lahzasida faqat bitta jarayon resursga kira oladi;
- ushlanib qolish va kutish: bitta resursni band qilib turgan jarayon, boshqa jarayonlar egalik qilib turgan boshqa resursdan foydalanishni kutib turadi;
- uzilishning bo’lmasligi: jarayon faqatgina o’z ishini yakunlagandan keyingina resursni bo’shatishi mumkin;
- siklik kutish: {P0, P1, … Pn} to’plam mavjud bo’lib, bu yerda P0 jarayon P1 jarayon egallab turgan resursni kutadi; P1 jarayon, P2 jarayon egallab turgan resursni kutadi va h.k. Pn jarayon P0 jarayon egallab turgan resursni kutadi.
Resurslarni taqsimlash grafini qurish algoritmi - V ta tugun va ularni o’zaro bog’lovchi E yoydan tashkil topgan resurslarni taqsimlash grafini o’rganib chiqamiz. V tugunlar ikkita qism tugunlarga bo’linadi: jarayon-tuguni va resurs-tugun, ya’ni V tugunlar to’plami tizimdagi barcha jarayonlar P = {P1, P2, … ,Pn} va barcha resurslar R = {R1, R2, … ,Rm} qism to’plamlariga ajratiladi.
- Ikki turdagi yoyni kiritib olamiz:
- «so’rov» turidagi yoy (request edge) – Pi -> Rj kabi yo’naltirilgan yoy.
- “ta’minlash” turidagi yoy (assignment edge) – Ri -> Pj kabi yo’naltirilgan yoy.
|
| |
Язык программирования Java - bet 3

|
Язык программирования Java
|
bet | 3/7 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 351,43 Kb. | | #252150 |
Bog'liq 7-m Operatsion tizimda tupik (deadlock) tushunchasiKiritilayotgan graf va uning tugunlarining asosiy xususiyatlariga aniqlik kiritib olamiz. Zamonaviy atamashunoslikda bunday ko’rinishda tavsiflanadigan graflar reserved graph deb ataladi. Uning jarayon-tuguni oddiy ko’rinishga ega, resurs-tuguni esa, ya’ni Rj resursga mos keluvchi tugun har biri resursning aniq bir birligini anglatuvchi Wj qism tugunlardan tashkil topgan bo’ladi. - Kiritilayotgan graf va uning tugunlarining asosiy xususiyatlariga aniqlik kiritib olamiz. Zamonaviy atamashunoslikda bunday ko’rinishda tavsiflanadigan graflar reserved graph deb ataladi. Uning jarayon-tuguni oddiy ko’rinishga ega, resurs-tuguni esa, ya’ni Rj resursga mos keluvchi tugun har biri resursning aniq bir birligini anglatuvchi Wj qism tugunlardan tashkil topgan bo’ladi.
- Reserved graphs nazariyasida bunday tugunlar odatda supertugun (super-vertices) deb ataladi. Xuddi shunday, so’rov yoyi jarayon-tugundan resurs-tugunga o’tkazilgan yoy, ta’minlash yoyi esa resurs-tugunning qism-resursidan jarayon-tugunga o’tkaziladi.
- Resurslarni taqsimlash grafining jarayon-tuguniga misol
- To’rtta nusxasi bo’lgan resurs-tugunga misol
Resurslarni taqsimlash grafini qurish algoritmi - Jarayonnning talab yoyi (claim edge) - Pi Rj – Pj jarayonning Rj resursga bo‘lgan talabini anglatadi; rasmda punktir chiziq bilan tasvirlangan.
- Jarayon resursni talab qilganda talab yoyi so‘rovlar yoyiga (request edge) akslanadi.
- Resurs jarayonlardan bo‘shaganda topshiriq (bog’lash) yoyi (assignment edge) teskarisiga talab yoyiga aylanadi.
- Resurslarga talablar tizimga ma’lum bo‘lishi shart.
Xavfsiz holatlar - Jarayon mumkin bo‘lgan resursni talab qilganda, tizim tezkorlik bilan ushbu ajartiladigan resursni xavfsiz holatda ekanligini aniqlashi shart.
- Tizim xavfsiz xolatda bo‘ladi, agar barcha jarayonlardan tuzilgan xavfsiz ketma-ketlik mavjud bo‘lsa.
- <P1, P2, …, Pn> ketma-ketlik har bir Pi resurs uchun xavfsiz bo‘ladi, agar u talab qiladigan mumkin bo‘lgan resurs + Pj jarayon band qilib turgan resurs manbasi xavfsiz bo‘lsa (bu yerda, j) .
- Agar resurslar Pi jarayonning talabini qanoatlantira olmasa, u holda Pi jarayon Pj jarayon tugallanmaguncha kutib turishi mumkin.
- Pj jarayon tugallangandan keyin, Pi talab qilgan resursini olishi, bajarilishi, band qilib turgan resurslarini qaytarishi va tugallanishi mumkin.
- Pi ishi yakunlangandan keyin Pi+1 jarayon talab qilgan resurslarni olishi mumkin va h.k.
|
| |
Asosiy tasdiqlar (faktlar)

|
Asosiy tasdiqlar (faktlar)
|
bet | 4/7 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 351,43 Kb. | | #252150 |
Bog'liq 7-m Operatsion tizimda tupik (deadlock) tushunchasiAsosiy tasdiqlar (faktlar) - Tizim xavfsiz holatda bo‘lsa "tupik"lar yo‘q.
- Tizim xavfli holatda bo‘lsa "tupik"lar bo‘lishi mumkin.
- "Tupik"lardan qochish uchun tizimning xech qachon xavfli holatga tushib qolmasligiga ishonch hosil qilish kerak.
Resurslarni taqsimlash grafida xavfli holat Bankir algoritmi (printsiplari) Muallif: E. Deykstra Birinchi marta THE operatsion tizimida qo‘llanilgan (tatbiq qilingan) - Ko‘p nusxadagi resurslar.
- Har bir jarayon o‘ziga zarur resurslarga maksimum bo‘yicha mos talabni belgilashi shart.
- Jarayon resurslarni talab qilganda kutib turish holati bo‘lishi mumkin.
- Jarayon o‘zining barcha resurslarni olganda, u cheklangan vaqt davrida ularni qaytarishi shart.
Bankir algoritmi uchun ma’lumotlar tuzilmasi n = jarayonlar soni; m = resurs turlari soni berilgan bo‘lsin - Avaliable: m vektorning uzunligi. Agar available [j] = k bo‘lsa, shu vaqtgacha Rj turidagi resurslarning k ta nusxasi ochiq bo‘ladi.
- Max: n*m matritsa. Agar Max [i,j] = k bo‘lsa, u holda Pi jarayon Rj turidagi resurslarning eng ko‘p k ta resursni talab qilishi mumkin.
- Allocation: n*m matritsa. Agar Allocation[i,j] = k bo‘lsa, u holda shu vaqtda Pi jarayonga Rj turidagi resurslarning k ta nusxasi band qilingan bo‘ladi.
- Need: n*m matritsa. Agar Need[i,j] = k bo‘lsa, u holda Pi jarayon o‘z ishini yakunlash uchun Rj turidagi resurslarning yana k ta nusxasini talab qilishi mumkin.
Need [i,j] = Max[i,j] – Allocation [i,j]. Xavfsizlik algoritmi
|
| |
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axbarot texnologiyalari

Dasturning “Portlar (Ports - Порты)” bo’limida biz skanerlagan sayt
o’rnatilgan hostdagi ochiq yoki firewall yordamida bloklangan portlar
ro’yhati, ulardan
foydalanuvchi xizmatlar, portlar holati, protokoli va
versiyasi haqida ma’lumot olishimiz mumkin.
Dasturning “Topologiya” bo’limida bizning tarmoq qurilmamizdan sayt
faoliyat olib boruvchi hostgacha asosiy yo’nalishni ko’rishimiz mumkin.
Bu yerdan bloklash tanlanadi. Next
bosiladi
Public(ochiq)
Private(shaxsiy) va
Domainlarni
yoqib next bosiladi.
Mumkin. Natijaga erishish uchun zarur bo‘lgan qadamlar soni va integral taqribiy qiymati chiqariladi. С++ dasturida natijani oling

Mumkin. Natijaga erishish uchun zarur bo‘lgan qadamlar soni va integral taqribiy qiymati chiqariladi. С++ dasturida natijani oling
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Mumkin. Natijaga erishish uchun zarur bo‘lgan qadamlar soni va integral taqribiy qiymati chiqariladi. С++ dasturida natijani oling
|
Kompetensiya tushunchasi va uni rivojlantirishning

“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-43, Issue-1, October -2023
8
XORIJIY INGLIZ TILINI O’RGATISH JARAYONIDA PRAGMATIC
KOMPETENSIYA TUSHUNCHASI VA UNI RIVOJLANTIRISHNING
AHAMIYATI
(Phd)
N.U.Mustafayeva
Termez State University
E-mail:
m6160412n@gamail.com
Annotatsiya:
Maqola muhokamasiga tortilgan bugungi xorijiy tillarni o’qitishda
innovatsion tushunchalar va terminlar qatoriga kiradi.
Tahliliy va empirik
yondashuvlar asosida pragmatic kompetensiya tushunchasi tahlil qilingan.
Muhokamaga tortilgan kommunikativ kompetensiya tarkibiga kiruvchi pragmatik
kompetensiyani rivojlantirishning nazariy asoslari olimlar fikri bilan dalillangan.
Keltirilgan fikrlar chet tili o'qituvchilarining ingliz tili darslarini takomillashtirishda
mantiqiy asos bo’lib, o'quvchilar xorijiy tilda pragmatik ko'nikmalarni rivojlantirishga
yordam berish zarurligini isbotlaydi.
Kalit so’zlar:
pragmatika, kompetensiya, pragmatic kompetensiya, reseptor,
madaniyatlararo, kommunikativ, lingvistika, nutq.
Annotation:
This article reveals a theoretical discussion about the introduction of
concrete pragmatic teaching as a tool to help develop
pragmatic competence in a
foreign language. The concept of pragmatic competence was analyzed based on
theoretical and empirical approaches. The theoretical basis of the development of
pragmatic
competence, which is part of the discussed communicative competence, is
proved by the opinion of scientists.
Key words:
pragmatics, competence, pragmatic competence, listener,
intercultural, communicative, linguistics, speech.
Globallashib borayotgan dunyoda pragmatik
bilimning ahamiyati ortib
bormoqda. Bundan ko’rinadiki, ingliz tili dunyodagi odamlar tomonidan faqatgina
axborot olish va axborotni etkazish emas, balki retseptorlar doirasida o'zaro ta'sir qilish
uchun ishlatiladi. An’anaviy til foydalanuvchilari ingliz tilini xalqaro savdo qilish yoki
akademik konferentsiyada qatnashish uchun bir-birlari bilan aloqa qilish murojaatlar
1
aspektida ishlatgan bo’sa, bugunda madaniy farq tufayli noto'g'ri muloqotni oldini
olish uchun, turli madaniyatlar va pragmatika bilan tanish bo'lish ham juda muhimdir.
Pragmatika so’zi ma’nosiga
izoh bersak, yunoncha
pragma, pragmatos
- ish,
harakat, nutqda til birliklarining ma’no ishlab chiqarilishi va mazkur ma’nolarning
tushunish
usullari, boshqacha aytganda, muayyan til belgilar tizimini oʻzlashtirib,
undan foydalanuvchi va reseptorlar tomonidan ayni shu belgilar tizimiga munosabatini
oʻrganuvchi fan tarmogʻidir. Pragmatika haqidagi asosiy gʻoya amerikalik olim Ch.
Pirs tomonidan muhokama qilingan bo’lib, yana bir amerikalik olim Ch. Morris ushbu
gʻoyani rivojlantirgan va “pragmatika” terminini tilshunoslik bilan bir qatorda
metodikaning bir tarmog’I sifatida amaliyotga kiritgan.
1
McKay, S. L. Teaching English as an international language // 2002.Oxford: Oxford University Press
Уравнения Максвелла для электромагнитного поля

|
Уравнения Максвелла для электромагнитного поля
|
bet | 1/2 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 465,03 Kb. | | #110038 |
Bog'liq Elektromagnit maydon uchun Maksvell tenglamalari - 1. Elektr va magnit maydonlarining xarakteristikalari o'rtasidagi o'xshashlik :
Elektr maydoni
|
Magnit maydon
|
Elektr maydon kuchi
|
Magnit induksiya dalalar
|
Elektr tarafkashlik
|
Kuchlanish magn. dalalar
|
Yordamchi xususiyatlar, jismoniy. mantiqiy emas, balki matni soddalashtiring. maydon tavsifi.
| | - Jami joriy qonun:
- Maksvellning birinchi tenglamasining ma'nosi shundaki, har qanday o'tkazuvchanlik toki I girdob magnit maydonini hosil qiladi, uning ixtiyoriy yopiq kontur bo'ylab aylanishi l I ga teng. Shu bilan birga, elektr siljish vektorining har qanday o'zgarishi. shuningdek, o'tkazuvchanlik oqimi, vorteks magnit maydonini hosil qiladi.
Maksvellning ikkinchi tenglamasi - Elektromagnit induksiya qonunidir.
- Maksvell har qanday o'zgaruvchan magnit maydon atrofdagi fazoda elektr maydonini qo'zg'atadi, deb faraz qildi, bu esa o'tkazuvchanlik zanjiridagi induksiya oqimining sababidir. Aks holda, "vaqt bo'yicha o'zgaruvchan magnit maydon ixtiyoriy yopiq halqa bo'ylab aylanishi l ga teng bo'lgan vorteks elektr maydonini hosil qiladi.
Uchinchi va to'rtinchi Maksvell tenglamalari - Integral shakldagi Maksvell tenglamalarining uchinchisi
- Tabiatda magnit zaryadlar yo'qligini ifodalaydi, ya'ni. vektorning barcha maydon chiziqlari yopiq chiziqlardir.
- To'rtinchi tenglamaning mohiyati shundan iboratki, elektr siljish vektorining ixtiyoriy yopiq sirt orqali o'tishi bu sirt ichida joylashgan SQ erkin zaryadlarning algebraik yig'indisiga teng.
Differensial shakldagi Maksvell tenglamalarining to'liq tizimi - Differensial shakldagi Maksvell tenglamalarining to'liq tizimi
- E'tibor bering, Maksvell tenglamalari (1873) elektromagnit to'lqinlarning mavjudligini o'z ichiga oladi. Maksvell tenglamalariga ko'ra, har qanday o'zgaruvchan magnit maydon atrofdagi fazoda vorteks elektr maydonini qo'zg'atadi va har qanday o'zgaruvchan elektr maydoni vorteks magnit maydonining paydo bo'lishiga olib keladi. O'zaro bog'langan elektr va magnit maydonlarning qo'zg'alishi elektromagnit to'lqindir. Maksvellning ajoyib bashoratlarini eksperimental tasdiqlash 1888 yilda Gertsning tajribalarida amalga oshirildi.
|
| |
Al-Xorazimiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalar Universiteti

|
Al-Xorazimiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalar Universiteti
|
Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 7 Mb. | | #241268 |
Bog'liq ALL
Muhammad al-Xorazimiy nomidagi
Toshkent Axborot Texnologiyalar Universiteti
Bajardi : Qo’chqorov Lazizbek
Tekshirdi : Joraqulov Nodirbek
Toshkent 2024
1-laboratoriya ishi topshirig‘i
Berilgan integral qiymatini to‘g‘ri to‘rtburchaklar, trapetsiyalar, Simpson usullarida ε>0 aniqlikda hisoblang. Aniqlikka erishganlik sharti sifatida |S2n-Sn| tengsizlikdan foydalaning (boshlang‘ich n=10 deb olish mumkin). Natijaga erishish uchun zarur bo‘lgan qadamlar soni va integral taqribiy qiymati chiqariladi. С++ dasturida natijani oling.
To’rtburchaklar usulida
Trapetsiya usuli
Simpson usulida
Berilgan tenglamaning taqribiy yechimini ε>0 aniqlikda urinmalar (Nyuton) va vatarlar usullarida hisoblang. Aniqlikka erishganlik sharti sifatida |xn+1-xn|
|
| |
Kognitiv 
kompetensiya - 2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya

|
2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya
|
bet | 30/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 322,85 Kb. | | #153092 |
Bog'liq KOMPITINSIYAKognitiv
kompetensiya
(shaxsning
mustaqil
ijodiy
fikrlash
kompetentsiyasi):
A1
o‘rganilgan matematik tushunchalar, faktlar va algoritmlarni o‘quv
vaziyatlarda qo‘llay oladi va yangi bilimlar hosil qila oladi;
177
masalalar yechishda mantiqan to‘g‘ri fikr yurita oladi, mantiqiy noto‘g‘ri
natijalarni aniqlay oladi, misol va qarshi misol tuza oladi;
olingan bilimlar asosida matematik ma‘lumotlardan xulosa keltirib chiqara
oladi.
A1+
o‘rganilgan matematik tushunchalar, faktlar va algoritmlarni murakkabroq
vaziyatlarda qo‘llay oladi.
2-bo‘lim. SONLI IFODALAR. TENGLAMALAR. GEOMETRIK
SHAKLLAR VA KATTALIKLAR (12 soat, A1+: 14 soat)
45-46-mavzular. 2, 3 amalli sonli ifodalar (qavsli va qavssiz). Algoritm
tuzishga doir sodda masalalar (2 soat).
47-48-mavzular. Bir nechta teng (bir xil) qo‘sh iluvchilar yig‘indisi. Sonni
bir necha teng qo‘sh iluvchilar yig‘indisi shaklida ifodalash (2 soat).
49-50-mavzular. Sodda va tarkibli masalalarni yechish (2 soat).
51-52-mavzular. Harfli ifodalar. Geometrik shakllarni belgilash (2 soat).
53-55-mavzular.Tenglama. Tenglamalarni tanlash usuli bilan yechish (3
soat).
Arifmetik hisob-kitob texnikasiga va juft-toqlikka oid qiziqarli, nostandart va
matnli masalalar yechish (A1+: 1 soat).
Nostandart va qiziqarli masala yechish (A1+: 1 soat).
Nazorat ishi (1 soat).
O‘quvchilarda shakllangan fanga oid kompetensiya elementlari:
Matematika mazmuniga oid umumiy kompetensiya:
A1
o‘rganilgan matematik tushunchalarni qabul qila oladi, tegishli misollar
keltira oladi;
nomli kattaliklar (massa, vaqt, masofa, uzunlik, yuza, tezlik) va ular orasidagi
munosabatlardan (kilogramm-gramm, soat-minut, minut–sekund, kilometr-metr,
metr-detsimetr,
detsimetr-santimetr,
metr-santimetr,
santimetr-
millimetr)
foydalanib, kattaliklarni o‘qiy va yoza oladi;
nomli kattaliklar (uzunlik, yuz, hajm, massa, vaqt, masofa, tezlik) ning
o‘lchov birliklarini biladi va ularning biridan ikkinchisiga O‘ta oladi.
|
| |
Mustaqil ish mavzu: Funksional elektronika

O’zbekiston Respublikasi Axborot Texnologiyalari va
Komunikatsiyalarini
rivojlantirish vazirligi
Muhammad al-Xorazimiy nomidagi
Toshkent Axborot
Texnologiyalar Universiteti
Samarqand Filiali
MUSTAQIL ISH
Mavzu:
Funksional elektronika.
Fan: Elektronika va Sxemalar 2.
Guruh: KIS-22-06
Bajardi: Sirojeva.R.
Tekshirdi: Urinov.J.
Samarqand-2024
Operasion kuchaytirgichning tuzilishi, asosiy parametrlari va
xarakteristikalari
Reja:
•
KIRISH
II.ASOSIY QISM
1.Operatsion kuchaytirgichlar
2.Operatsion kuchaytirgichlarning tuzilishi
3.Operatsion kuchaytirgichlarning parametrlari va
xarakteristikalari
4.Operatsion kuchaytirgichlarga inertsiyasiz rezistiv teskari aloqali
zanjirlarning ulanishi
5.Operatsion kuchaytirgichlarga inertsiyali
teskari aloqa
zanjirlarining ulanishi
Operatsion kuchaytirgich tushunchasi
1947 yilda paydo bo'ladi.
Birinchisi, birinchi analog kompyuterlarda
ishlatiladigan vakuumli
naychalar yordamida qurilgan. Ularning yordami bilan asosiy matematik
operatsiyalarni amalga oshirish mumkin edi, masalan, qo'shish, ayirish,
ko'paytirish, bo'lish, chiqarish, integratsiya va boshqalar. Shuning uchun
ular
"operatsion"
kuchaytirgichlar
deb
nomlanadi
...
1964
yilgacha mashhur tufayli
Fairchild yarimo'tkazgich
, integral
mikrosxemada qurilgan birinchi monolitik
operatsion kuchaytirgich
kelmaydi, chunki ular bugungi kunda tarqatilmoqda. Bu muhandis Robert
Jon Vidlarning ishi bo'lib, mA702 bilan belgilangan. U erdan 741 yilda
mA1968 ga aylanadi, sanoat standartiga aylangan bipolyar chip.
Ushbu operatsion kuchaytirgichlar (shuningdek,
Op Amp deb ham
nomlanadi), u joylashtirilgan elektron komponentlarga muvofiq ko'plab
vazifalarni
bajarishga
qodir
qurilmalar.
Ushbu
elementlar
biriktiriladi
Kompetensi  

Dasar - Pembelajaran

2.2 Menganalisis besaran fisika pada gerak melingkar dengan laju konstan.
|
Gerak Melingkar
|
Jujur
Toleransi
Mandiri
Demokratis
Komunikatif
Tanggung Jawab
|
Percaya diri
Berorientasi tugas dan hasil
|
Menemukan besaran frekuensi, periode, sudut tempuh, kecepatan linier, kecepatan sudut, dan percepatan sentripetal pada gerak melingkar melalui demonstrasi.
Melakukan percobaan secara berkelompok untuk menyelidiki gerak yang menggunakan hubungan roda-roda.
Menganalisis gerak melingkar beraturan dalam pemecahan masalah melalui diskusi kelas
|
Mengidentifikasi besaran frekuensi, frekuensi sudut, periode, dan sudut tempuh yang terdapat pada gerak melingkar dengan laju konstan.
Menerapkan prinsip roda-roda yang saling berhubungan secara kualitatif.
Menganalisis besaran yang berhubungan antara gerak linier dan gerak melingkar pada gerak menggelinding dengan laju konstan.
|
Tes tertulis
Tes tertulis
Penugasan
|
Tes PG
Tes uraian
Tugas rumah
|
Sebuah benda berhenti setelah melakukan 10 putaran. Apabila kecepatan sudutnya mula-mula 20 rpm, maka waktu yang dibutuhkan benda sampai berhenti adalah ....
a. 60 sekon d. 10 sekon b. 30 sekon e. 1 sekon c. 15 sekon
Sebuah bor gigi (jari-jari 1 cm) dirancang agar mempunyai percepatan 1.000 rad/s2. Agar sebuah titik pada permukaan sisi samping bor dapat menempuh putaran sejauh 12 m, tentukan waktu putaran yang dibutuhkan. Anggap posisi awal bor dalam keadaan diam.
Buatlah kliping yang menarik mengenai penerapan konsep gerak melingkar dalam kehidupan sehari-hari. Berilah keterangan atau komentarmu mengenai setiap gambar di dalam kliping tersebut. Kemudian kumpulkan ke guru.
|
8 x 40’
|
Buku Fisika SMA dan MA Jl.1A (Esis) h.123-140, buku referensi yang relevan, alat dan bahan praktikum.
|
Mengetahui,

Kepala SMA ……………………

6.1 Mendeskripsikan spektrum gelombang elektromagnetik.
|
Gelombang Elektromagnetik
|
Jujur
Toleransi
Kerja keras
Mandiri
Demokratis
Rasa ingin tahu
Komunikatif
Tanggung Jawab
|
Percaya diri
Berorientasi tugas dan hasil
|
Melakukan studi pustaka untuk mencari informasi mengenai ciri-ciri gelombang elektromagnetik.
Melakukan studi pustaka untuk mencari informasi mengenai ciri dan karakteristik spektrum gelombang elektromagnetik.
|
Mendeskripsikan konsep gelombang elektromagnetik.
Menyusun deret gelombang elektromagnetik berdasarkan frekuensi atau panjang gelombang.
|
Tes tertulis
Tes tertulis
|
Tes uraian
Tes PG
|
Sebutkan ciri-ciri gelombang elektromagnetik.
Urutan spektrum gelombang elektromagnetik dari frekuensi kecil ke besar adalah ....
A. inframerah, cahaya, UV,
sinar-χ, sinar-γ
B. UV, inframerah, sinar-χ, sinar-γ
C. cahaya, UV, sinar-γ, sinar-χ
D. gelombang radio, gelombang mikro, cahaya, inframerah
E. sinar-γ, sinar-χ, UV, cahaya, inframerah
|
4 x 40’
|
Buku Fisika SMA dan MA Jl.1B (Esis) h. 159-186, buku referensi yang relevan, lingkungan, alat dan bahan praktikum.
|