O‘zbekiston Respublikasining 2021 yilning yanvar-sentyabr oylarida O‘zbekiston iqtisodiyotining rivojlanishi

|
O‘zbekiston Respublikasining 2021 yilning yanvar-sentyabr oylarida O‘zbekiston iqtisodiyotining rivojlanishi
|
bet | 17/39 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 170,12 Kb. | | #137107 |
Bog'liq Hududlarni rivojlantirish nazariyalariO‘zbekiston Respublikasining 2021 yilning yanvar-sentyabr oylarida O‘zbekiston iqtisodiyotining rivojlanishi
O‘zbekiston iqtisodiyoti joriy yilda ham rekord sur’atlar bilan rivojlanishda davom etmoqda. 2021 yilning 9 oyi yakunlariga ko‘ra mamlakat yalpi ichki mahsuloti 6,9% ga o‘sdi. Taqqoslash uchun, o‘tgan yilning shu davrida pandemiya tufayli iqtisodiy o‘sish faqat 0,8% ni tashkil etdi.
Pandemiyaning davom etayotganiga qaramay, tashqi muhit umuman qulay bo‘lib qoldi. Asosiy hamkor mamlakatlar iqtisodiyoti faol tiklanishda davom etmoqda. SHunday qilib, Qozog‘iston YAIM o‘tgan yilgi pasayish fonida 2021 yilning yanvar-sentyabr oylarida 3,4% ga o‘sdi. Uch chorak natijalariga ko‘ra, Qirg‘iziston iqtisodiyoti tanazzulni engib, 0,1% kichik o‘sishga erishdi. Turkmanistonda YAIM 6,2% ga o‘sdi. Rossiyada Iqtisodiy rivojlanish vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, yanvar-avgust oylarida iqtisodiy o‘sish 4,7% ni tashkil etdi.
O‘zbekistonda inflyasiya sekinlashib bormoqda. Sentyabr oyining yakunlariga ko‘ra, o‘tgan yilning dekabriga qadar iste’mol narxlari indeksi 5,9% o‘sdi, bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 6,3% past. Narxlarning eng yuqori o‘sishi 6,7% iste’mol tovarlari uchun kuzatiladi. Nooziq-ovqat mahsulotlari narxi 9 oy ichida 4,9% ga oshdi. SHunday bo‘lsada, bu yil xizmatlar narxi 4,5% ga nisbatan 6,1% jadal o‘sishini ko‘rsatadi.
O‘tgan yili salbiy hududga kirgan investitsiyalar oqimi bu yil 5% o‘rtacha o‘sish sur’atini ko‘rsatmoqda. Joriy yilning shu davriga nisbatan 2020ning yanvar-sentyabr oylarida 22% dan 18,7% gacha bo‘lgan markazlashtirilgan manbalar hisobiga investitsiyalarni kamaytirishni davom ettirmoqda.
Kamayish, asosan, hukumat kafolati ostida jalb qilingan xorijiy kreditlarning qisqarishi bilan bog‘liq. SHu bilan birga, byudjet mablag‘lari hisobidan investitsiyalar 28% ga oshdi. Aksincha, markazlashgan bo‘lmagan manbalardan olingan investitsiyalar ulushi 78% dan 81% ga oshdi. Masalan, korxonalar o‘z sarmoyalarini 5% ga oshirdi, xorijiy kreditlar va to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar dollar ko‘rinishida 16% ga oshdi.
Investitsiyalarning o‘sish dinamikasi va aholi mablag‘lari hisobidan-11% ga oshdi. Umuman olganda, iqtisodiyotdagi investitsiya faolligi asta-sekin inqirozdan oldingi ko‘rsatkichlarga moyil bo‘ladi, lekin moliyalashtirish manbalari ulushining sezilarli tarkibiy o‘zgarishi bilan.
9 oy natijalariga ko‘ra, iqtisodiyotning barcha tarmoqlarida ishlab chiqarish o‘sishi kuzatilmoqda. Asosiy drayverlar xizmat ko‘rsatish sohasi va sanoatdir. Sanoat ishlab chiqarish hajmini faol ravishda oshirmoqda - 9%ga oshgan, o‘tgan yili uch chorak yakunlari bo‘yicha deyarli 2%ga pasayish kuzatildi. Qaziboluvchi sanoat ikki raqamli sur’atlarda o‘sib bormoqda-14,2%, tashqi bozorlarda tabiiy gazga bo‘lgan talabning pasayishi va natijada mamlakatda ishlab chiqarishning pasayishi oqibatida o‘tgan yili jiddiy turg‘unlik fonida tiklanishga harakat qilmoqda. Qayta ishlash sanoati 9 oy mobaynida 7,4 foizga o‘sdi, o‘tgan yilning shu davridagi o‘sish 4,9 foizni tashkil etdi. Ichimliklar, to‘qimachilik va kiyim-kechak, farmatsevtika, kauchuk va plastmassa buyumlari, metallurgiya va elektrotexnika mahsulotlari ishlab chiqarishda ikki raqamli o‘sish sur’atlarining jadal dinamikasi qayd etilgan. SHu bilan birga, avtomobilsozlik va neftni qayta ishlash sohalarida ishlab chiqarish hajmining pasayishi kuzatilmoqda. Elektr ta’minoti, gaz va gaz kondensati sohasida o‘sish sur’ati o‘tgan yilga nisbatan biroz sekinlashdi, lekin baribir 10,7%darajasida yuqori bo‘lib qolmoqda.
|
| |