Boshqaruvdagi uch darajaning faoliyat mazmuni

Boshqaruvdagi uch darajaning faoliyat mazmuni.
Tavsif
|
Yuqori daraja
|
O'rta daraja
|
Qo’sh daraja
|
1
|
2
|
3
|
4
|
Rejalashtirish
|
Salmoqli
|
O‘rtacha
|
Eng kam
|
Nazorat
|
Eng kam
|
Salmoqli
|
Salmoqli
|
Vaqtinchalik istiqbol
|
1 yildan 5 yilgacha
|
1 yilgacha
|
Kunma-kun
|
Faoliyat sohasi
|
O‘ta keng
|
To‘liq funksional soha
|
Bitta funksiya yoki vazifaning bir qismi
|
Faoliyat
mazmuni
|
Nisbatan tarkibsiz, cheklanmagan
|
O‘rtacha cheklangan
|
O‘ta cheklangan
|
Murakkablik darajasi
|
Juda murakkab, ko‘p o‘zgarishli
|
Kamroq murakkab o‘zgarishli, ko‘proq holda aniqlanishga moyil
|
Oddiy
|
Ish ko‘lami
|
Qiyinlashgan
|
Nisbatan kamroq murakkab
|
Nisbatan
oddiyroq
|
Faoliyat natijalari
|
Rejalar, choralar va strategiya
|
Vazifalarni bajarish jadvali
|
Tugal mahsulot
|
Foydalanilaniladigan axborot turi
|
Tashqi
|
Ichki, ancha aniqroq
|
Ichki, ilgarigila-ridan ancha aniq
|
Faoliyat turi
|
Ijodiy yondashuv
|
Javobgarlik, ishontirish, bajarish qobiliyati
|
Ishga layoqatlik, samaradorlik
|
Boshqaruv fao-liyatiga aloqador shaxslar soni
|
Sanoqli
|
O‘rtacha
|
Ko‘p
|
Bo‘lim va bo‘-linmalarning o‘zaro harakati
|
Bo‘linma doirasida
|
Bo‘lim doirasi
|
Bo‘limlar o‘rtasida
|
darajasida amalga oshiriladi. Ularning ayrimlari xatto boshqaruvning biror bir darajasida ham amalga oshmasligi mumkin.
Tashkilotning boshqaruv qismida vazifa elementlarining mavjudligi axborot tizimlarida tegishli kenja tizimlar paydo bo‘lishiga olib keladi.
Masalan, boshqaruv vazifasi sifatida rejalashtirish va nazoratning namoyon bo‘lishi tashkilotning tashkiliy tarkibiga tegishli tarkibiy elementlarini, uning axborot tizimi doirasida esa rejalashtirish yoki nazorat kenja tizimlarini hosil qiladi. Ularning birinchisi biznes-reja ishlab chiqarish, marketing tadqiqotlari, rejalar, moliyaviy rejalar va hokazolar shakllanishini, ikkinchisi – nazoratning axborot kumagini ta’minlaydi.
Tashkilot faoliyat yuritayotgan iqtisod tarmog‘i va boshqaruv qismi darajasiga ko‘ra, boshqaruv ob’ektidagi o‘zgarishlar to‘g‘risidagi axborot ushbu boshqaruv qismiga turli tezlik bilan kelib tushadi. Olaylik, mashinasozlikda zavod direktori ishlab chiqarish to‘g‘isida har kuni sex boshlig‘idan har smena haqida ma’lumot oladi, master esa ushbu ishlab chiqarishni kuzatadi. Qurilishda axborot olish chastotasi pastrok Masalan, neft-kimyo tarmog‘idagi texnologik jarayonlarni boshqarish to‘g‘risida gapiradigan bo‘lsak, u yerda axborot doimiy ravishda kelib tushadi.
Shunday qilib milliy iqtisod tarmog‘ining turli boshqaruv darajasida boshqaruv jarayoni to‘g‘risida axborot olish diskretligi turlichadir. Xuddi shuningdek, tashkilotning boshqaruv organi tomonidan maqsadga muvofiq ushbu jarayonni tuzatish zaruriyati axborot olish chastotasiga ko‘ra yuzaga keladi yoki kelmaydi.
Axborot tizimining vazifasi. Axborotlarga asoslangan, maqsadi oldindan belgilangan va shu maqsadga erishish dasturi ishlab chiqilgan boshqariluvchi jarayonga maqsadli ta’sir ko‘rsatish - qaror qabul qilish deb ataladi. Qarorning shakllanish jarayoni esa – qaror qabul qilish jarayoni deb yuritiladi. Tashkilotni boshqarish doirasida mehnat taqsimotiga muvo-fiq qabul qilinadigan qarorlar boshqaruvning u yoki bu vazifasiga kiradi.
Qaror qabul qilish jarayonini ta’minlash, ya’ni aynan, kerakli axborotni kerakli vaqtda va kerakli joyga taqdim etish – tashkilot axborot tizimining asosiy vazifalaridan biridir. Shu bois ham qaror mohiyati, uni qabul qilish jarayoni, qaror qabul qilishning barbod bo‘lishi tashkilotning axborot tizimi faoliyatiga, u yerda qo‘llaniladigan texnologiyaga sezilarli ta’sir qiladi va hatto axborot tizimining butun boshli sinfi – qaror qabul qilish tizimini shakllantirish zaruriyatini keltirib chiqaradi.
Tashkilotni boshqarishning yuqorida ko‘rib chiqilgan tizimi albatta, unga kibernetik nuqtai nazardan yondashuviga ko‘ra belgilangan. Agar boshqaruv tizimi haqida ayrim mavhumliklarsiz gapiradigan bo‘lsak, yuqorida qayd etilganlardan tashqari tashkilotning boshqaruv tizimiga uning tashkiliy tarkibi, xodim-lar, vazifani bajarish choralarini ko‘rish, tashkilotning ichki madaniyati va hokazo omillar ta’sir ko‘rsatadi.
Xo‘sh, ta’sir ko‘rsatish nima degani? Bu axborot tizimida qanday axborot mavjudligi, u qanday saqlanishi, qay yo‘sinda qayta ishlanishi, ushbu tizim qanday ishlashi va hokazolarni oldindan belgilashni anglatadi.
|