nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ma’muriy xarajatlar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim
|
bet | 200/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49Ma’muriy xarajatlar qatoriga korxona boshqaruvi bilan bog‘liq bo‘lgan xarajatlar kiritiladi va ularning korxona sarflari tarkibidagi salmog‘i sezilarli ulushni tashkil etadi. Bu bevosita rahbarlar va boshqa- ruv apparatining xizmat xarajatlaridir.
Boshqa umumxo‘jalik xarajatlari qatoriga yuqoridagi tarkibga kiritilmagan xarajatlar – ishlab chiqarishni takomillashtirish, o‘zlashti- rish va yangi mahsulotlarni ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish bilan bog‘liq bo‘lgan xarajatlar kiritiladi.
Asosiy faoliyatning boshqa jarayonlaridan olingan daromad va xarajatlar tahlili
Asosiy faoliyatning boshqa jarayonlaridan daromad va xarajatlar tahlilida asosiy ishlab chiqarish faoliyatining mahsulot, ish va xizmat- larni sotishdan tashqari faoliyatlardan olingan daromad va yo‘qotishlari tahlil etiladi. Asosiy faoliyatning boshqa jarayonlaridan olingan daromad va xarajatlar ko‘pincha operatsion daromadlar va xarajatlar, deb ham aytiladi. Operatsion xarajatlar va daromadlar qatoriga boshqa sotishlardan olingan daromadlar yoki ular bo‘yicha yo‘qotishlar kiradi.
Korxonaning boshqa operatsion xarajatlariga quyidagilar kiradi: kadrlar tayyorlash va ularni qayta tayyorlash xarajatlari, loyiha va qurilish-montaj ishlarida kamchilikni bartaraf etish xarajatlari, maslahat va axborot tizimlariga haq to‘lash, auditorlik xizmatlari uchun to‘lovlar, salomatlikni muhofaza qilish va xodimlarni ishlab chiqarish jarayonida bevosita qatnashuvi bilan bog‘liq bo‘lmagan dam olishlarni tashkil etish tadbirlari xarajatlari, shahar obodonchilik ishlari va qishloq xo‘jaligiga yordam berish bilan bog‘liq xarajatlar, kompensatsiya va rag‘batlantirish tusidagi to‘lovlar ish haqini hisoblashda e’tiborga olinmaydigan to‘lov-
lar va xarajatlar, ya’ni moddiy yordam, sog‘liqni saqlash obyektlari, qariyalar va nogironlar uylari, bolalar maktabgacha tarbiya muassasalari, sog‘lomlashtirish lagerlari, madaniyat va sport obyektlarini asrash xarajatlari, vaqtincha to‘xtatib qo‘yilgan ishlab chiqarish quvvatlari va obyektlarini saqlash xarajatlari, bank xizmati uchun to‘lovlar, har xil xayriya jamg‘armalari, ekologiya, sog‘lomlashtirish, madaniyat, xalq ta’limi, ijtimoiy ta’minot va shu kabi tashkilotlarga badallar, budjetga majburiy to‘lovlar, soliqlar va yig‘imlar hamda budjetdan tashqari jam- g‘armalarga ajratmalar, zararlar, jarimalar, penyalar va boshqa xara- jatlardan iborat.
|
| |
Namangan Institute of Engineering and Technology nammti uz - bet 209

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.189
Аннотация: Цель работы- поиск новых путей для повышения тепловой эффективности
теплообменного аппарата с помощью изменении характеристик цикла такие как коэффициент
повышение давлении в турбине и в компрессоре. MGR-GT представляет собой
концептуальный проект электростанции прямого цикла Брайтона на
основе модульной
активной зоны высокотемпературного реактора с газовым охлаждением. Концепция проекта
основан на реактор с мощностью 200 МВт с температурой на выходе 850 градусов Цельсия.
Благодаря использованию цикла с высокой степенью регенерации возможен КПД в
диапазоне 25-40%.
Ключевые слова: ядерной энергетической установки с высокотемпературным
газоохлаждаемым реактором, холодильник, кожухотрубные теплообменные аппарат.
В данном работе выполнены следующие задачи:
- теоретически описание решение проблемы который представлен следующим
образом. Заданы: температура на входе в турбину и температура
охлаждающей среды в
охладителях, а также суммарная удельная площадь поверхностей теплообмена всех
теплообменных
аппаратов, потери давления в концах теплообменника. Требуется
определить такие параметры теплообменных аппаратов (массовый
скорость, габаритные
характеристики и др.), при которых реализуется максимальный КПД установки
a б
Umumrivojlantiruvchi mashqlar

Umumrivojlantiruvchi mashqlar:
Gimnastika mashqlarini qo`llab dars va tanafus vaqtida o`yinlarga o`rgatish, qo`llar bilan simmetrik va assimetrik harakatlarni bajarish. Bir oyoq tizzasida turib, qo`llarni bosh orqasiga, qo`llarni belga, qo`llarni yonga uzatish. Tizzalarda cho`kkalab, qo`llar yordamisiz tik turish, gimnastika narvonida hamda gimnastika o`rindig`ida mashqlar bajarish.
Buyumlar bilan umumrivojlantiruvchi mashqlarni bajarish (gimnastika tayoqchalari, gantellar, gardishlar, kichik to`plar, arg`amchi va h.o.)
AKROBATIKA
1. «Yarim shpagat» va «shpagat» o`tirishlarni bajara olish uchun maxsus mashqlar bilan shug`ullantirish.
2. Yonga to`ntarilish uchun ko`nikma hosil qiluvchi mashqlar.
3. Boshda tik turishni o`rgatish (o`g`il bolalar uchun).
4. Kuraklarda tik turishni o`rgatish (qiz bolalar).
-
Mashqlar majmuasi. Dastlabki holat oyoqlar kerilgan, qo`llar yuqorida orqaga engashib «ko`prik» hosil qilish, chap (o`ng) qo`lga tayanib burilib, cho`kkayib tayanish holatini olish, tik turib qo`llar yonda, o`ng (chap) oyoqda «qaldirg`och» hosil qilish, shu holatdan suvga sakrovchilarning start holatiga otish va ikki marta qetma-qet oldinga o`mbaloq oshib, yuqoriga kerishib sakrash.
|
Sof foyda va uning o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillar tahlili

|
Sof foyda va uning o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillar tahlili
|
bet | 206/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49
(ming so‘mda)
Ko‘rsatkichlar
|
O‘tgan yili
|
Hisobot yili
|
Farqi (+, –)
|
1. Mahsulot sotishdan olingan yalpi foyda
|
522905
|
872059
|
+349154
|
2. Davr xarajatlari
|
-201985
|
-388162
|
+186177
|
3. Asosiy faoliyatning boshqa jarayonlaridan daromad va yo‘qotishlar
|
-79617
|
-82828
|
+3211
|
4. Moliyaviy faoliyatdan foyda va zararlar
|
34354
|
51975
|
+17621
|
5. Favquloddagi foyda va zararlar
|
-
|
-
|
-
|
6. Foydadan soliq va boshqa soliq hamda ajratmalar
|
245414
|
427644
|
+182230
|
Joriy yilning sof foydasi
|
30243
|
25400
|
-4843
|
Jadval ma’lumotlaridan shuni xulosa qilish mumkinki, tahlil qilina- yotgan xo‘jalik subyektining hisobot davridagi sof foyda hajmi o‘tgan yilga nisbatan 4843 ming so‘mga kamaygan. Uning o‘zgarishiga har bitta ko‘rsatkichning ta’sirini farq qatoriga qarab baholash mumkin. Sof foydaning kamayishiga asosan davr xarajatlarining keskin oshib ketganligi hamda foydadan to‘langan soliq summasining o‘tgan yilga nisbatan deyarli ikki marta ko‘payganligi sabab bo‘lgan. Masalan, mahsulot (ish va xizmat)larni sotishdan olingan yalpi foyda summa- sining o‘tgan yilga nisbatan 349154 ming so‘mga o‘sishi sof foyda summasining shuncha o‘zgarishiga olib kelgan. Davr xarajatlari, asosiy faoliyatning boshqa jarayonlaridan olingan zararlar summasining, favqulodda zararlar summasining, foydadan soliqlar summasining o‘tgan yillarga nisbatan o‘sishi natijasida korxona sof foydasi o‘tgan yilga nisbatan 371618 ming so‘mga kamaygan.
Barcha omillar ta’sirida sof foyda summasi o‘tgan yilga nisbatan 4843 ming so‘mga kamaygan, demak, korxonada foydani o‘stirish yuzasidan 371618 ming so‘mlik ichki rezerv mavjud deyish mumkin. Agar korxona ushbu qatorlar bo‘yicha o‘zining oldingi yil ko‘rsatkichlarini saqlaganda edi yana qo‘shimcha tarzda shuncha foyda olishi mumkin edi.
Rentabellik va uning ko‘rsatkichlar tizimi
Korxona faoliyat natijaviyligiga baho berishning asosiy ko‘rsatkich- laridan biri rentabellik ko‘rsatkichi hisoblanadi.
Rentabellik – korxona foydalilik darajasini xarakterlaydi, odatda, uning bir necha turlari hisob-kitob qilinadi. Bu bevosita mulkning shakli bo‘yicha daromadlarning yuzaga chiqish o‘rni yoki bazasi bo‘yicha, foydaning o‘zgarishiga ta’sir etuvchi birliklar bo‘yicha yoki mustaqil birliklar bo‘yicha aniqlanishi mumkin.
|
| |
Hududiy narx - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti Pdf ko'rish
|
bet | 195/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIHududiy narx
faqat ma’lum hududiy bozorga xos bo’lib, u shu
hudud doirasidagi omillar ta’sirida hosil bo’ladi. Milliy bozor narxi
bir
mamlakat doirasida amal qiluvchi va ularning xususiyatini aks ettiruvchi
narxdir.
Milliy narx mamlakat doirasidagi ijtimoiy sarf-xarajatlarni, milliy bozordagi
talab va taklifni, tovar nafliligini, uning qanchalik qadrlanishini hisobga oladi.
Jahon
bozori narxi
muayyan tovarni ishlab chiqarishga sarflangan baynalminal
xarajatlarni, tovarning jahon standarti talabiga mos kelish darajasini va xalqaro
bozordagi talab va taklif nisbatini hisobga oladi.
Narxning xilma-xil turlari mavjud bo’lsada, ular bir-biri bilan o’zaro bog’langan,
chunki ularda jamiyatdagi iqtisodiy resurslarning ishlatilish samarasi o’z ifodasini
topadi.
Iqtisodiyot nazariyasida narx nisbati degan tushuncha bor, u narx pariteti
deb ham yuritiladi.
Iqtisodiyot va undagi jarayonlar bir-biriga bog’liq bo’lganidan
narxlar bir-birini yuzaga chiqaradi. Masalan, ruda narxi metall narxiga, metall narxi
mashina narxiga, mashina narxi kiyim narxi tarkibiga kiradi, chunki bu narxlarning
har biri o’zidan keyingi mahsulot xarajatlarini shakllantiradi. Bozorga shunday o’ziga
xos tovarlar chiqadiki, ular ko’pchilik sohalarda ishlatiladigan eng muhim iqtisodiy
resurslar hisoblanadi. Bular metall, neft, ko’mir, gaz, yog’och, bug’doy, paxta kabi
tovarlar bo’lib, ular narxining o’zgarishi butun narxlar nisbatini o’zgartiradi.
3. Raqobatning turli ko’rinishlari sharoitida narxning shakllanish xususiyatlari
Narxning shakllanishiga bozorning holati bevosita ta’sir ko’rsatadi, chunki
narxning shakllanishida bozordagi talab va taklif nisbati asosiy omillardan biri
hisoblanadi. Shunga ko’ra, talab va taklif miqdoriga ta’sir ko’rsata olish imkoniyatiga
ko’ra bozordagi raqobatning turli ko’rinishlari farqlanadi.
|
| |
Nufuzli narx – sotish hajmini o’zgartirmasdan, yuqori foyda olishga erishish

188
kiyish, yangi modeldagi avtomashinada yurish – martabali yoki obro’talab iste’mol
hisoblanadi. Martabali iste’mol nufuzli narxlarni yuzaga keltiradi. Ular odatdagi
narxlardan ancha yuqori bo’ladi. Nufuzli narxlarni qo’llashda tovarlarni ishlab
chiqarish xarajatlari va rentabellik darajasi, bozordagi talab, uning o’zgarishi va
bozordagi raqobatlashuv sharoiti hisobga olinadi. Shunga qarab,
ma’lum davrgacha
o’zgarmaydigan qat’iy (standart) narx va o’zgaruvchan narx qo’llaniladi.
Sh
unday tovarlar borki, iste’molchilar ularning narxi o’zgarmasligini afzal ko’radi.
Masalan, kommunal xizmat, transport xizmati tariflari shunday narxlar jumlasiga
kiradi.
Erkin bozor narxi – bu talab va taklif asosida vujudga keladigan bozor
narxidir.
Madaniylashgan bozor sharoitlarini vujudga keltirishda erkin narx jamiyat
va bozor munosabatlari barcha sub’ektlari manfaatlarini eng maqbul tarzda
uyg’unlashtirishga imkon beradi.
Narx diapazoni
narxlar oralig’ining puldagi ifodasidir.
Narx diapazoni quyi,
o’rta va yuqori narxlarni o’z ichiga oladi. Narx diapazoni qanchalik keng bo’lsa, tovar
muomalasi shunchalik tez yuz beradi, chunki talab bilan narx o’zaro bog’lanadi.
Bozor ko’lami hisobga olinganda hududiy (mintaqaviy), milliy va xalqaro narxlar
mavjud bo’ladi.
«narx 
bo’yicha yetakchilik» - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

195
d) narxni davlat tomonidan boshqarish va nazorat qilishni ma’lum darajada
saqlab qolish.
Bozor munosabatlariga o’tayotgan har bir mamlakat, shu yo’llardan birini
tanlashda ulardan har birining mavjud real shart-sharoitlarga qanchalik mos kelishi,
aholi asosiy qismining moddiy ahvoliga qanday darajada ta’sir ko’rsatishi, isloh
qilishning tanlab olingan yo’liga qanchalik darajada javob berishi va kutiladigan
salbiy oqibatlarini hisobga olishi muhim ahamiyatga ega bo’ladi.
Sobiq ittifoq mamlakatlari negizida vujudga kelgan bir qancha mustaqil davlatlar
narxlarni erkinlashtirishning «esankiratuvchi» yo’lini tanlab oldi. Barcha turdagi
xomashyo resurslari, iste’mol mollari hamda xizmatlar narxlari bir yo’la erkin qo’yib
yuborilishi natijasida narxlar keskin oshdi. Bu aholi keng qatlamining birdaniga
qashshoqlashuviga, ijtimoiy ahvolining keskinlashuviga olib keldi. Ishlab
chiqarishning pasayishiga, milliy sanoat va qishloq xo’jaligining izdan chiqishiga
sabab bo’ldi.
O’zbekistonda iqtisodiyotni isloh qilishning o’ziga xos tamoyillari, mamlakatdagi
vaziyat va aholining turmush darajasi hisobga olinib, narxlarni asta-sekinlik bilan va
bosqichma-bosqich erkinlashtirish yo’li tanlab olindi. Shu yo’l bilan
-mavzu: Yalpi ishchi kuchi, uning bandligi va ishsizlik

|
-mavzu: Yalpi ishchi kuchi, uning bandligi va ishsizlik Pdf ko'rish
|
bet | 554/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI17-mavzu: Yalpi ishchi kuchi, uning bandligi va ishsizlik
1. Agar mamlakatda ishchi kuchi 12,5 mln kishini, ishsizlar soni 1,3 mln kishini
tashkil qilsa, ishsizlik darajasi necha foizni tashkil qiladi?
2. Artur Ouken qonunini izoxlab bering.
3. Ishsizlikning tabiiy darajsi 4% ni, haqiqiy darajasi 9,3 % ni tashkil qilsa,
Ouken qonuni bo’yicha YaMM ning orqada qolishi necha foizni tashkil qiladi?
4. Milliy iqtisodiyotda nominal YaMM 560 mlrd so’mni, ishsizlikning tabiiy
darajasidan ortiqligi tufayli YaMM ning orqada qolishi 9,65% ni tashkil qilsa
iqtisodiyot qancha mahsulot yo’qotgan bo’ladi?
5. Ishsizlik darajasi 7,5% yoki ko’zda tutilgan 4% li tabiiy darajadan 3,5%
yuqori bo’lgan. Bunda YaMM ning orqada qolishi qanchaga teng?
6. Mamlakatda yil boshida ish bilan bandlar soni 180 mln kishi, ishsizlar soni
esa 20 mln kishi. Yil davomida xar oyda o’rtacha 1% ishchilar turli sabablarga ko’ra
ishdan bo’shagan, ishsizlar sonidan 20 %i esa ishga joylashgan. Ishsizlikning tabiiy
darajasini aniqlang.
7. Ishchi kuchi 15,5 mln kishini, ishsizlik darajasi 11,6% ni tashkil etsa ishsizlar
sonini aniqlang.
8. Artur Ouken qonuniga binoan ishsizlik darajasining 1 foizga oshishi YaMM
ning necha foizga kamayishiga olib keladi?
9. Milliy iqtisodiyotda nominal YaMM 330 mlrd so’m, ishsizlikning necha
foizli tabiiy darajasiga erishilganda iqtisodiyot 29 mlrd so’mlik maxsulotni yo’qotgan
bo’ladi?
10. Mamlakatda nominal YaMM 650 mlrd so’mni, ishsizlikning tabiiy
darajasidan ortiqligi tufayli YaMM ning orqada qolishi 9,65 % ni tashkil qilsa,
iqtisodiyot qancha maxsulot yo’qotgan?
11. Mamlakatda ishsizlikning tabiiy darajasi 9,5 yoki ko’zda tutilgan 5 % tabiiy
darajadan 4,5 % yuqori bo’lgan. Bunday xolatda YaMMning orqada qolishi qanchaga
teng?
12. Iqtisodiyotni inqirozga uchraganligi sababli o’z ish o’rnini yo’qotganlar
ishsizlikning qaysi kategoriyasiga mansub?
|
| |
Amaliy mustaqil ishlar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 163/434 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #158 |
Amaliy mustaqil ishlar: Urug`larni ekish seyalkalarining tuzlishini o`rgatish. Organik va mineral o`g`itlarni sochuvchi moslamalar va sug`orish mashina agregatlari. Ekinlarga ishlov berish, parvarish qilish.
Traktorlar va mashinalar (8 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Ma`lum turdagi traktorlar va mashinalar va ish agregatlari. Traktor va mashinaning elektr ta`minot, yoritish tizimi. Traktor va mashina bilan ishlashdagi xavfsizlik qoidalari va yo`llarda harakatlanish qoidalarini o`rgatish.
Amaliy mustaqil ishlar: Traktor va mashinaning boshqaruv qismlari, dvigateli va elektr ta`minoti tizimi. Traktor va mashinalarga texnik qarovlar o`tkazish.
Chorvachilik asoslari (22 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: hayvonlarni boqish va ularni parvarishlash. Quyonlar, qo`ylar, qoramollar va uy hayvonlari, asalari, parranda, baliq, ipak qurtini parvarish qilish qoidalari. Qishloq xo`jaligi hayvonlarining mahsuldorligiga ta`sir etuvchi omillar. Chorva ozuqalarini tayyorlashning mexanik, issiqlik, kimyoviy, bakteriologik usullari, ularning iqtisodiy samaradorligi. Ozuqalarni qayta ishlash texnologik jarayonlari, jonivorlarni boqish ratsioni.
|
| |
-mavzu: Moliya tizimi va moliyaviy siyosat

541
35. Agar iste’molchilik tovarlariga narx indeksi 2000 yil 113,6, 2001 yil 118,8
ga teng bo’lsa inflyatsiya sur’ati necha % ni tashkil etadi?
36. Sotilgan tovarlar summasi 150 mln. so’m bo’lib shundan 50 mln. so’mi
muddati kelgan qarzlar va boshqa to’lovlar 40 mln so’m pulni aylanishi tezligi 7 ga
teng bo’lganda muomala uchun zarur bo’lgan pul miqdorini aniqlang.
19-mavzu: Pul – kredit tizimi. Banklar va ularning iqtisodiyotdagi roli.
1. Agar tijorat banki 11% ssuda olib, uni o’z mijozlariga 20% li stavkada kredit
qilib bersa, bank marjasi qanday bo’ladi?
2. Mijoz bankdan yillik foiz stavkasi 30% bo’lgan 10 mln so’m miqdorida ssuda
oldi. U umumiy hisobda bankka qancha pul qaytaradi, agar ssudani to’lash bir yildan
keyin boshlanib, har oyda amalga oshirilib borilsa?
3. Markaziy bank pul siyosatini yuritishda uchyot (hisob) stavkasini oshiradi.
Bu avvalo (nimaga) qanday holatga olib keladi?
4. Mrkaziy bankning davlat qimmatli qog’ozlarining katta qismini aholiga sotish
nimaga olib keladi?
5. Mijoz bankdan olgan 15 mln. so’m miqdoridagi ssudasini bir yildan keyin 18
mln qilib qaytaradi. Foiz stavksini aniqlang.
6. Mamalakatda pul taklifi 100 mln doll.ni tashkil etadi. Nominal YaIM esa 500
mln.doll. Agar pul taklifi 2 marta ortsa pul aylanish tezligi qanday o’zgaradi (klassik
miqdoriy pul nazariyasiga ko’ra)?
7. Majburiy rezerv me’yori 5% ga teng. Bank tizimi 20 mln. so’m ssuda
berganda pul taklifi qanday o’zgaradi?
8. Majburiy rezerv me’yori – 2% tijorat banki markaziy bankdan 30 mln so’mga
obligatsiya sotib oldi. Bank depozitlari summasi qanday o’zgaradi?
9. Siz bankdan 10 mln. so’m miqdorida ssuda oldingiz. SHundan so’ng boshqa
firma tomonidan shu bankka 4 mln. so’m omonat puli qo’ydi. Pul taklifi qanday
bo’ladi?
MUHOKAMA - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar...

765
davr bilan 12 oy muddatga yillik 14 foiz stavkada qarz ajratish ko’zda tutilgan.
Bunda, berilayotgan qarz mablag‘lari olinayotgan daromadning 50 foizidan oshib
ketishi mumkin emasligi belgilangan. Kooperatsiya munosabatlari asosida faoliyat
koʼrsatayotgan qishloq xoʼjaligi kooperativlari uchun yuqorida belgilangan moliyaviy
imtiyozlar xo’jalik sub’ektlari uchun boshlangʼich bosqichda kuchli iqtisodiy yordam
hisoblanadi. Xorijiy rivojlangan mamlakatlar (Yevropa, AQSh, Kanada) bozorlarida
kooperativlarning ulushi 40 foizdan oshadi. O‘zbekistonda esa bu yo‘nalish endigina
rivojlanmoqda.
XULOSA
Meva-sabzavot kooperatsiyasini tashkil etilganda birlashmaga a’zo bo’gan
qishloq xo’jaligi sub’ektlarining yillik foydasi uncha yuqori bo’lmaydi va a’zolarning
oladigan dividentlar miqdori ham katta mablag’ni tashkil etmaydi. Shu bois, qishloq
xoʼjaligi birlashmalari aʼzolari uchun (yuridik va jismoniy shaxslar) yil yakuni
boʼyicha foydadan oladigan divident va jismoniy shaxslar uchun daromad soligʼini 3-
5 yil davomida to’lamaslik imtiyozini joriy qilinishi maqsadga muvofiq hisoblanadi.
Natijada, birlashma a’zoligiga talabgor yuridik va jismoniy shahslarning soni
ko’payadi, bu esa kooperativlarning mol-mulk hamda moliyaviy imkoniyatlarini
oshiradi. Qolaversa, berilgan imtiyoz muddati davomida aʼzo xoʼjalik subʼektlarini
ishlab chiqarish-moliyaviy salohiyatlarini mustahkamlashga imkoniyat yaratiladi.
Amaliy mustaqil ishlar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 169/434 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #158 |
Amaliy mustaqil ishlar: yengil va oziq-ovqat sanoatlar miqyosida ko`p seriyali ishlab chiqarish uchun tavsiya etish mumkin bo`lgan mahsulot namunasini (maketi, modeli) tayyorlash, unda qo`llanilgan xomashyo, ijodiy g`oya va dizayn yechimlarini asoslash.
Kasb tanlashga yo`llash (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Kasblar tasnifini, kasblarda mehnat turlarining (odam-tabiat, odam-texnika, odam-odam, odam-belgili tizim, odam-badiiy obraz) ta`rifi. Kasb-hunar egallashda inson salomatligiga qo`yilgan talablar. O`zbekistonda uzluksiz ta`lim tizimi. Akademik litseylar va kasb-hunar kollejlarining yo`nalishi, ularning bir-biridan farqi, umumiy tomonlari. O`quvchi yoshlarni kasb-hunarga yo`naltirish tizimi.
|
| |
Amaliy mashg`ulot - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 162/434 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #158 |
Amaliy mashg`ulot: Iste`moldan chiqqan buyum o`lchamiga qarab, bolalar kiyimining andozasini tayyorlash va tikish.
Qishloq xo`jaligi asoslari yo`nalishi
O`simlikshunoslik (6 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: qishloq xo`jalik ekinlari kasalliklari, uchraydigan zararkunandalarning turlari va ularga qarshi kurashish usullari.
Amaliy mustaqil ishlar: mahalliy hududda uchraydigan qishloq xo`jalik ekinlari kasalliklari va zararkunandalarining ro`yxatini tuzish. Ularga qarshi kurashish tadbirlarini amalga oshirish.
Qishloq xo`jalik texnikasi va undan foydalanish (20 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: O`g`it solish, urug`larni ekish, hosilni yig`ishtirish, tashish va tozalash mashinalari. Ekinlarni ekish usullari va ko`chat o`tqazish. Organik va mineral o`g`itlar solish mashinalarining turlari. O`g`itlash. Donli va moyli ekinlar. Ekinlarni ekish, sug`orish va parvarish qilishning ilg`or usullari.
|
| |
Amaliy mutaqil ishlar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 164/434 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #158 |
Amaliy mutaqil ishlar: Chorva va parrandalarni parvarishlash. Ozuqalar tayyorlash. Jonivorlarni boqish va parvarish qilish usullari.
Elektrotexnika ishlari (8 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Kavsharlash asosida elektr montaj ishlarini bajarishda ish o`rni. Kavsharlashda simlar, kavshar, flyuslar turlari. Kavsharlash asosida elektr montaj ishlarini bajarishda ish asboblari hamda ish usullari. Asboblarni elektr montaj qilish va ishga tushirishga tayyorlash bilan bog`liq kasb-hunar turlari.
Amaliy mustaqil ishlar: Elektr montaj ish asboblari turlari va ularda ishlash usullarini o`rganish. Elektr bilan ishlovchi sodda uskuna va jihozlar (svetofor, girlyanda va b.) tayyorlash.
Uy-ro`zg`or buyumlarini ta`mirlash (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Shahar va qishloq uylarida suv, gaz, elektr energiyasi hamda issiqlik ta`minoti tizimi va undan foydalanish qoidalari. Uy va xonadonlarni ta`mirlash ishlarining asosiy turlari. Ta`mirlashda qo`llaniladigan zamonaviy qurilish materiallari. Uy va xonadonlarni ta`mirlashda qo`llaniladigan asosiy ish asboblari. Qurilish va ta`mirlash bilan bog`liq kasb-hunarlar to`g`risida ma`lumot.
|
| |
DAVLATNING IQTISODIY VAZIFALARI - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 186/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)DAVLATNING IQTISODIY VAZIFALARI – 1) iqtisodiy tizimning amal qilishiga shart- sharoit yaratish va iqtisodiyotni tartibga solish hamda iqtisodiy o‘sishni ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlardan iborat bo‘ladi; 2) D.i.v. iqtisodiy tizimning mo‘tadil faoliyat ko‘rsatishi uchun shart-sharoitlar yaratish, uni tartiblash va o‘sib borishini ta’minlashga oid iqtisodiy chora-tadbirlarni amalga oshirish.
DAVLATNING PUL – KREDIT SIYOSATI – bu pul muomalasi va kredit sohasidagi chora-tadbirlar majmuasidir.
DAVLATNING MIGRATSIYA SIYOSATI — ishchi kuchi eksporti-importini tartibga solishga qaratilgan davlat siyosati.
DAVLATNING MOLIYAVIY SIYOSATI — davlatning moliyaviy munosabatlarni takomillashtirish borasidagi muayyan davrga mo‘ljallangan chora-tadbirlari.
DAVLATNING MONITORING VA ANALITIK VAZIFALARI — Davlat aholi uchun moliya xizmatlari bozoridagi muammoli zonalar to‘g‘risidagi ma’lumotni yig‘ib olish qobiliyatiga ega.
DAVLATNING MUVOFIQLASHTIRISH- KONSOLIDATSIYALASH VAZIFASI — Davlat ushbu dasturlar maqsadi va unga erishish usullarini ishlab chiqishi yagona muvofiqlashtirish markazi, ushbu mavzu bo‘yicha muhokama tashkilotchisi, yagona standartlarni aniqlovchisi, bozor o‘yinchilariga bir-birlari bilan kelishuvda yordam berishi lozim. Davlat aholi moliya savodxonligiga erishish dasturlari orqali o‘z mahsulotini marketing xizmati yordamida reklama qilish va mijozlarni jalb qilishga yo‘l qo‘ymasligi zarur.
DAVLATNING NAZORAT VA TARTIBGA SOLISH VAZIFALARI — Davlat ushbu bozorlarni tartibga soluvchi sifatida litsenziyalash, monitoring qilish va himoya qilishni ta’minlaydi, intizomsiz qatnashchilarni aholiga xizmat ko‘rsatish imkoniyatiga ega bo‘lmasliklari ustidan nazorat qilish, moliya institutlari faoliyati shaffofligini ta’minlash siyosatini yuritish, axborotlarni ochish, shartnomalarni unifikatsiyalash, huquqiy bazani takomillashtirib borish.
DAVLATNING IJTIMOIY SUG‘URTASI (lot.) — ish kuchini ishlab chiqarish uchun zaruriy shart-sharoitlar yaratish maqsadida sotsial ta’minlash shakli, bunda davlat tashkiloti sug‘urta tashkiloti hisoblanadi va sug‘urta aholi keng qatlamini qamraydi.
|
| |
Использованная литература

|
Использованная литература Pdf ko'rish
|
bet | 214/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламИспользованная литература
1.
Н. Мотт, Э. Дэвис, Электронные процессы в некристаллических веществах. Т 1,
Москва, Мир, 1982.
2.
Зайнобидинов С., Икрамов Р.Г., Жалалов Р.М., Нуритдинова М.А. Распределения
плотности электронных состояний в разрешенных зонах и межзонные поглощения в
аморфных полупроводниках // Оптика и спектроскопия. 2011, Т.110, № 5. с.813-818.
3.
Р.Г. Икрамов. // Естественные и технические науки, 6, 2007, с.58-63.
4.
S.Zaynobidinov, R.G. Ikramov, R.M. Jalalov Urbach enegy and the tails of the density of
states in amorphous semiconductors. // Journal of Applied Spectroscopy, 2011, Vol. 78, No. 2., pp.
223-227.
АМОРФ ГИДРОГЕНИЗАЦИЯЛАНГАН КРЕМНИЙНИНГ НУҚСОНЛАРДА ЮТИЛИШ СПЕКТРИ
Икрамов Р.Г., Холмирзаев О.Т., Нуриддинова М.А., Султанов Б.Қ., Мўминов Х.А
Наманган мухандислик технология институти
rgikramov@mail.ru
Аннотация. Бу ишда аморф гидрогенизацияланган кремнийда нуксонларнинг холат
зичлиги таксимотини аниклашнинг янги усули таклиф килинган. Аморф яримутказгич учун
оптик ютилиш коэффициентининг тажрибада олинган спектрларидан нуксонларнинг холат
зичлиги таксимотларини аниклаш мумкинлиги курсатилган. Валент зонадан нуксонларга оптик
утишлар учун нуксонларда ютилиш коэффициентининг тажрибада олинган парциаль
спектридан Кубо-Гринвуд формуласи буйича нуксонларни холат зичлиги таксимоти
аникланган.
Калит сузлар. Аморф яримўтказгичлар, нуксонларда оптик ютилиш спектрлари,
нуксонларда парциал ютилиш спектрлари, нуксонларнинг холат зичлиги таксимоти.
Маълумки, ҳозирги пайтда, гидрогенизацияланган аморф кремнийдан ишлаб чиқариш
технологияси арзон бўлган қуёш элементлари тайёрлашда кенг фойдаланилмоқда. Бу
Namangan Institute of Engineering and Technology
|
| |
Simob amidoxloridi chinligini aniqlash

|
Simob amidoxloridi chinligini aniqlash
|
bet | 221/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeSimob amidoxloridi chinligini aniqlash. 5,0 g atrofidagi 0,01 g aniqlikda tortilgan mahsulot namunasi 20-25 ml xloroform va oltingugurt efirining teng miqdordagi aralashmasi bilan qattiq chayqatiladi. Aralashma filtrlanadi, filtr ustidagi cho‘kma xloroform va oltingugurt efirining aralashmasi bilan yaxshilab yuviladi so‘ng sulfat kislotsi saqlanvdigan eksikatorda doimiy massagacha quritiladi. Quritilgan cho‘kma 10% nitrat kislotasining eritmasida eritiladi va ustiga 10% kaliy yodid eritmasi qo‘shiladi.
Ortiqcha reaktiv qo‘shilganida erib ketadigan, to‘q qizil cho‘kma hosil bo‘lishi, shuningdek eritmaga ko‘mush nitrat ko‘shilganida oq cho‘kma hosil bo‘lishi, mahsulot tarkibida simob amitdoxlorid borligini ko‘rsatadi.
Suyuk kosmetik vositalarni fizik-kimyoviy hossalarini baholash
Loson va toniklar - bu suvli yoki suv-spirtli eritmalar bo‘lib, ularning tarkibida glitserin, bakteritsid moddalar, o‘simlik ekstraktlari, vitaminlar va boshqa moddalar bor. Losonlar terni tozalaydi, namalydi va tarangligini oshiradi. Loson i toniklarning muhit tabiati neytral yoki nordon, ko‘pincha ularning rN ko‘rsatkichi terining rN ga yaqin bo‘ladi. Tarkibida spirt saqlashi bo‘yicha losonlar quyidagilarga tasniflanadi:
spirtli losonlar, tarkibida 15-25% (40% gacha) etil spirti bo‘ladi, ular yog‘li teri uchun ishlatiladi;
spirtsiz losonlar (izopropil spirti asosida) quruq teri uchun mo‘ljallangan;
fitolos’onlar – tarkibida foydali biofaol moddalarni (nastoyka va ekstraktlarni) ko‘p miqdorda saqlovchi losonlar;
loson-toniklar – bu kombinirlangan kosmetik vositalar bo‘lib, ular bir vaqtda terini tozalaydilar va tonusini ko‘taradilar (teri teshigini kengaytiradilar);
emulsion losonlar — suyuq emulsion kremlar (sutlar);
ikki fazali loson/toniklar.
Losonlar sifatini baholash. Losonlarga qator talablar qo‘yiladi va ular tegishli MH larda belgilanadi (GOST larda).Ulardan asosiylari:
- qattiq dispers fazaning yuqori dispersligi, uni dispersion muhitida bir tekis tarqalganligi; rN ni me’yorida bo‘lishi; turg‘unligi (fizik-kimeviy, mikrobiologik). Bu talablarga erishish farmatsevtik texnologiya usullarini (solvatlash, peptizatsiyalash, solyubillash, emulgirlash, dispergirlash, ekstraksiyalash) qo‘llash bilan amalga oshiriladi.
Losonlarni sifati tegishli GOSTlarda keltirilgan usullar yordamida baholanadi. Bunda asosan kuyidagi ko‘rsatkichlarga e’tiborberiladi:
|
| |
f
Airof-muhitga 4' 
turiznrming va 
ekoturizmxiing 
ta’sirini monitoring
I....qilish

Hozirda xaiqaro turizmda Avstraliyaning 9 mavzudagi
ekoturistik marshrutlari juda ommaviylashgan va katta ekoturistik
oqimlami hosil qilganxaiqaro ekoturistik marshrutlari muvaffaqiyat
bilan ishlamoqda40.
Avstraliya modelining muvaffaqiyat bilan ishlayotganliginmg
eng muhim omillaridan biri shundaki, barcha hududlarda tashkiJ
qslinayotgan ekoturistik xizmatlarga faqat o‘sha hududning
mahailiy ahohsi xizmatlar ko‘rsatadi. Bu usulda ishlash mahalliy
aholining ish bilan ta’minlanishini hal qiladi va mahalliy
qishloqlarning ijtimoiy-iqtisodiy muammolarini o‘z vaqtida hal
qilishga yordam beradi.
Xaiqaro ekoturizm bozorida eng ommaviylashgan 10 ta
ekoturistik marshrut reytingi bo‘yicha Avstraliya so‘nggi o‘n
yillikda birinchi o‘rinlami egailab kelmoqda, Avstraliyada
ekologik turizm bilan 9 ta milliy kompaniya shug'ullanadi.
Birgina “Australian Eco Adventures” milliy ekoturizm
kompaniyasining 75 ta turmahsuloti (ekoturistik marshruti)
xaiqaro ekoturizm bozorida sotiladi. Bu kompaniyaning kitlarni
kuzatish va tomosha qilish ekoturini xaiqaro ekoturistlar
navbat kutib olishadi. Avstraliya kengurusi bo‘yicha 3 ta milliy
ekoturistik kompaniyalar ham faqat xaiqaro ekoturistlarni kutib
olishga ixtisoslashgan.
-diagramma - 0 ‘z b e k ist 0n respublikasi olïy ya g ‘rta m âxsus ta’lim yazirligi

ekoturizmni rivojlantirish imkoniyatlarini o‘rganadi. Eng muhimi
shimdaki, ekoturizmni tashkil qilishda mahalliy aborigen aholining
ijtimoiy-iqtisodiy manfaatlari hisobga olinadi va ekoturistik
xizmatlami amaiga oshirish to liq ularga topshiriladi. Ikkinchidan,
mamiakatdagi shtatlar ma’muriyatming taklif va tavsiyalarini ham
to‘tiq hisobga oladi. Mamiakatdagi tabiatsbunos, ekolog va biolog
olimlar xaitali hayvonlar yurti bo‘lgan Avstraliyaga moliyaviy
jihatdan imkoniyatlarga ega bo‘lgan turistlaming kelishsei juda
yaxshi bilishadi. Shiming uchun ham ular ekoturistik mahsulotlarni
turli-tuman mavzularda tayyorlashadi39.
Atrof-muhit
muhofazasini
ta’minlashning
tizimli ekanligi
“ X -------—
Yuqori malakali
mutaxassislar
tayyoiiash
Tabiiy resurslardan
foydaSanisii va
muhofaza qilish
ekoturizm orqaii
\ amaiga oshirilishi
Bavariya e ‘rmonIari milliy park! (Yevropa-2

asosiy ko ‘ rsatkichlaridan ham bu tizirnning barcha ish yuritish
holatlarini tezda anglab olish mumkin va kichik maydoniarda
ham, aloliida muhofazadagi hududlarda ham, tabiiy resurslarni
muhofaza qilishda ham, ekoiogik turizmni rivojlantirishda ham
Bavariya o‘nnonlari milliy modelini muvaffaqiyat'bilan qo£llash
mumkin boladi.
Yillik budjeti
20
min. nemis
markasini mahalliy
hokimiyat beradi
Budjetning
60-70% i
aholini turizm va
ekoturizm taiim in i
o‘qitishga sarflaydi
Bavariya
o'monlari milliy
parki — Yevropa-2
snodcli
/Y iliga 2 min.
turist\
l
keiadi
J
Milliy parkning
yillik daromadi
— 60 min. nemis
markasi
Turistik infratuzilmalar
zamonaviy talablar
asosida yaratilgan
Mahalliy parkda maxsus
iayyorlangan 35 ta gid-
o'rm onchi isMaydi
6-digramBia.
Ekoturizmni rivojlantirishda xalqaro
DAVLATNING TA’LIM BERISH VAZIFASI

|
DAVLATNING TA’LIM BERISH VAZIFASI
|
bet | 187/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)DAVLATNING TA’LIM BERISH VAZIFASI — Davlat tasarrufidagi ta’lim muassasalari orqali maktab o‘quvchilari va talabalarga har qanday bilimni yetkazib berishga ta’sir ko‘rsatish qobiliyatiga ega. Faqat o‘rta maktabning yuqori sinflari doirasidagina aholining turli qatlamlarini maksimal qamrab olishga erishish mumkin. Quyidagi sabablarga ko‘ra aholini moliyaviy savodxonligi borasida davlat siyosati ishlab chiqilishi va amalga oshirilishi zarur:
• manfaatlarni muvofiqlashtirishni zarurligi;
• ushbu dasturlarni amalga oshirishda faoliyat sohalarini muvofiqlashtirishni zarurligi;
• axborot sifatini nazorat qilishning zarurligi; Turli taraqqiy etgan mamlakatlarda davlatning siyosati u tomonidan moliyalashtiriladigan maxsus davlat idoralari, agentliklari yoki tashkilotlari tomonidan amalga oshiriladi: AQShda — moliyaviy savodxonlik va ta’lim bo‘yicha komissiya; Avstraliyada — moliya axborotlari xizmati; Kanadada — moliya xizmatlari iste’molchilarini himoya qilish xizmati; Buyuk Britaniyada — moliya xizmatlari boshqarmasi. Tahlillar ko‘rsatishicha taraqqiy etgan mamlakatlarda aholining moliyaviy savodxonligini oshirish bo‘yicha dasturlarining 65% XX asrning 90-yillaridan, 75% esa 90- yillarning oxiri va 2000-yillardan boshlab amalga oshirilmoqda. Mazkur dasturlarni amalga oshirishning maqsadi aholining turmush farovonligini oshirish uchun fuqarolarni moliyaviy savodxonligini oshirish hisoblanadi.
DAVLATNING UY-JOY FONDI (fr., lot.) — davlat hokimiyati mahalliy organlari uy-joy fondi va to‘la xo‘jalik yuritish va davlat idoralari, korxonalari, tashkilotlari, muassasalari operativ boshqaruvida turuvchi uy-joy fondi.
DAX-30 KO‘RSATKICHI - Frankfurt qimmatli qog‘ozlar birjasidagi AQShning mashhur yirik kompaniyalari oddiy aksiyalarining yetakchi ko‘rsatkichi.
DEBENTURA (lot.) — 1. Kompaniyaning qayd qilingan va boshqa aktivlari bilan ta’minlangan ssuda yoki shunday ssudaning bir qismiga guvohlik berishni bildiruvchi oborotli qimmatli qog‘oz (obligatsiya); 2 Ta’minlangan qarzdorlik majburiyati (AQSHda); 3. Vazifador shaxs tomonidan maoshni olishdagi imzo; 4. Bojni qaytarish to‘g‘risida bojxona guvohligi.
DEBET (lot.) — ikki taraflama jadvalda bo‘lgan buxgalteriya hisobining chap tomoni. Pul mablag‘larining holati va harakatini, moddiy tovar boyliklari gazlamalarini ro‘yxatga olish uchun foydalaniladigan hisoblarda har oyning davomida ulardan qancha tushib turishi D. da ko‘rsatiladi. hisoblarda qancha qolganligi va oy boshida hisobga olingan boyliklarda ular mablag‘lar manbaining kamayishiga olib boradigan xo‘jalik operatsiyalari aks ettiriladi. Buxgalteriya hisobida bir xil summadagi har bir operatsiya ikki marta, bir-biriga bog‘liq bo‘lgan ikkita hisobda bitta hisobning debetiga va ikkinchi hisobning kreditiga yoziladi.
|
| |
Amaliy mustaqil ishlar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 165/434 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #158 |
Amaliy mustaqil ishlar: Shahar va qishloq uylarida suv, gaz, elektr energiyasi hamda issiqlik ta`minoti tizimining sxematik tasvirini tayyorlash. Suv ta`minoti tizimi, suv quvurlari, ventil va jumraklarni sozlashda mayda ta`mirlash ishlari.
8-sinf
“Texnologiya va dizayn” yo`nalishi
Xalq hunarmandchiligi texnologiyasi (14 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Hunarmandlarning bozor munosabatlari asosidagi faoliyatlari, uyushmalari va uning istiqbollari. Xalq hunarmandchiligi bo`yicha ko`rgazma va tanlovlarni tashkil qilish va ishtirokchilarni tanlash qoidalari.
|
| |
Future Trends in IT Education

|
Future Trends in IT Education Pdf ko'rish
|
bet | 589/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламFuture Trends in IT Education: Zhang's (2024) forecast discusses emerging trends in IT
training, focusing on the balance between technical and soft skill development.
Sections of the Article
1.
Importance of Soft Skills in IT: This section outlines why soft skills are increasingly
valued in the IT sector, discussing their impact on team dynamics, client relations, and project
success.
2.
Challenges in Combining Soft and Technical Skills: An examination of the challenges
faced in integrating soft skills into IT training programs, including curriculum design and
assessment methods.
3.
Innovative Training Strategies: Analysis of effective training strategies that blend soft
skills with technical learning, highlighting best practices from leading educational institutions and
corporate training programs.
4.
Case Studies of Successful Integration: A look at real-world examples where the
integration of soft and technical skills has been successfully implemented in IT training programs.
5.
Preparing for Future Trends in IT Education: Discussion of future trends in IT education,
emphasizing the need for continuous adaptation and the importance of fostering a culture of
lifelong learning.
Conclusion. The integration of soft skills with technical expertise is crucial for the holistic
development of IT professionals. Educational institutions and training programs must adapt to
this changing landscape to prepare IT specialists who are not only technically proficient but also
adept in interpersonal communication and collaboration.
Literature
1.
Johnson, M., and Smith, J. (2022). "The Role of Soft Skills in IT Professions". Journal of
Technology and Human Interaction.
2.
Lee, H., and Kim, J. (2023). "Integrating Soft Skills in IT Education: Challenges and
Solutions". Educational Technology Review.
3.
Patel, R. (2021). "Innovative Approaches to Soft Skills Training in IT". International
Journal of IT Education.
4.
Zhang, Y. (2024). "Future Trends in IT Training: Balancing Technical and Soft Skills". Tech
Education Futures Journal.
|
| |
JAMIYATNING IQTISODIY TUZILMASI - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 392/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)JAMIYATNING IQTISODIY TUZILMASI – ishlab chiqaruvchi kuchlar va ishlab chiqarish munosabatlari tizimidir. Ishlab chiqaruvchi kuchlar ishchi kuchi va ishlab chiqarish vositasi (mehnat vositasi va mehnat predmeti)dan iborat. Ishlab chiqarish munosabatlari esa mulkiy, taqsimot, ayirboshlash va iste’mol munosabatlaridan tashkil topadi, bunda mulkiy munosabat hal qiluvchi rol o‘ynaydi.
JAMIYATNING IQTISODIY RIVOJLANISHI — bu iqtisodiy o‘sish, iqtisodiyotdagi ijobiy tuzilmaviy o‘zgarishlar hamda aholining turmush sharoitlarini va yashash sifatining oshishini qamrab olgan ko‘p qirrali jarayondir.
JAMIYATNING MODDIY-TEXNIKA BAZASI – ishlab chiqaruvchi kuchlar ashyoviy elementlari, texnologik jarayonlari va ishlab chiqarishni tashkil etish shakllari majmui. J.m.t.b. mazmunini belgilovchi ishlab chiqaruvchi kuchlarning ashyoviy elementlari fan-texnika revolyutsiyasining muhim qonuniyatlarini o‘zida mujassamlashtiradi. J.m.t.b. ilmiy izlanishlari funksional va strukturaviy ikkita asosiy aspektni o‘z ichiga oladi. Funksional aspekt jamiyat taraqqiyoti shartsharoitlari tizimida moddiy-texnika bazasining ijtimoiy-iqtisodiy rolini xarakterlaydi. Tuzilmaviy aspekt ma’lum miqdoriy proporsiyalarda ishlab chiqarishning o‘zgarishlarini ifodalaydi. J.m.t.b. fan-texnika tarqqiyotiga xos qonuniyatlar va jamiyat tarqqiyotining iqtisodiy qonunlari asosida to‘xtovsiz takomillashib boradi.
JAMIYATNING SOF DAROMADI — jami ijtimoiy mahsulot qiymatidan ishlab chiqarish uchun ketgan xarajatlarni chegirib tashlagandan qolgan qismi.
JAMLAMA INDEKS — ushbu kattalik, vaziyatni umumiy holatda tavsiflovchi turli statistik ko‘rsatkichlarni o‘zida jamlagan integral indeksdir. Bu jamlama indeks bo‘lib, uning negizida yotgan modelning asosida alohida ko‘rsatkichlarni yagona indeksga birlashtirish natijasida shakllantiriladi. Jamlama indeks yordamida bitta ko‘rsatkich bilan aks ettirish mumkin bo‘lmagan turli xil birlikka ega bo‘lgan miqdorlarni o‘lchash mumkin, masalan, kambag‘allik, raqobatbardoshlik, barqarorlik, bozorga integratsiya va h.k.
|
| |
sazovor turistik obyektlami tasvirlash

sazovor turistik obyektlami tasvirlash. Turizm reklamalarini
ishlab chiqishda turoperatorning yetuk bilimll, malakah va
qiziquvchanligi turistik firma uchun juda muhim omildir. Turistni
belgilangan marshrut bilan to £g£ridan to £g‘ri u tanlangan turistik
obyektga (makonga) olib borish mumkin. Turoperatorning bilimi,
qiziquvchanligi va ustamonligi omilhh ishlayotganimizda yoki
undan talab qilganimizda turist tanlagan ma’lum bir turistik
marshrut reklamasiga mazkur marshrut bo£ylab joylashgan
216
qiziqarli tur-obyektlaming rasmlarini qisqacha izo.hla.sh aibatta
qiziqarli boiadi. Masalan, Samarqand shahriga kelgan turist
rekiama bo‘yicha viloyatimizning eng solim go'shaiaridan biri
bolgan Omonqo‘ton vohasida 1—2 kirn dam oiishni xohlaydi
(rekreatsiyali va ekoturizm). Bunday buyurtmalarga turfkma va
mehmonxonalarda ishlayotgan iuroperatoiiarda hamisha zaxirada
qo£shimcha turistik marsh rui reklamalari bo£lishi lozim va shunday
bo'lishi ham kerak.
Omonqo£ton vohasiga boradigan turistik marshrutning
zaxiradagi reklamasiga marshrut bo‘ylab joylashgan ko£plab yoki
asosiy diqqatga sazovor turistik obyektlami joylashtirish m um kin..
Masalan, Samarqandga kelib Omonqo£toimi ko'rishni xohlagan
turist va turistlar aibatta birinchi kuni Samarqand shahridagi
tarixiy obidalami tomosha qilishadi va ikkinchi kundan boshlab
Omonqo£ton vohasiga turistik marshrut. asosida yolga. tushadi.
Ana shu turistik marshrut reklamasiga birinchi navbatda
Samarqand shahridan chiqishdajoylashgan, naqshbandiya tariqatining
jahonga mashhur allomasi Xoja Ahror Vali hazratlarining madrasasi
binosini rangli tasvirda joylashtirish maqsadli bo£ladi. Chunki, Xo£ja
Ahror Vali nomi ham Temuriylar davrida qurilgan Xo£ja Ahror
Vali madrasasining qurilishi, mahobati va rang-barangligi ham
Temuriylar qurgan ulkan, tarixiy binolardan kam ernas. Xuddi ana
shu reklamaga shahardan chiqishdagi qadimiy Darg£om kanalining
rasmi va qisqacha tarixini berish ham turistni qiziqtiradi. Ushbu
reklamaga Omonqo£ton yo£li.dagi tosh haykallaming lasmlarini
joylashtirish ham aibatta turistlarni o£ziga jalb qiladi. IJIar tabiiy
jarayonlar ta’sirida hayratomuz ko£rinishni hosii qilgan tabiiy
tosh haykallami tomosha qilishadi, rasmlaiga tushishadi, turistlar
jozibadoriik, takrorlanmasJikni ko‘rib yaxshi kayfiyatda bo£lishadi. .
Har bir turistik marshrut reklamasida qayd qilingan usullami
qo‘llash mumkin. Turistik marshrut reklamasi faqat diqqatga
sazovor turistik obyektlar bilan to'ldirilishi mumkin. Ba’zi
hollarda turistik makonga yetguncha birorta ham qiziqarli turistik
obyektlar bolmasligi ham mumkin. Bunday marshxutlarda tabiiy
217
va antropogen landshaftlardagi solim , rekreatsion obyektlarga
ekskursiyalar uyushtirish lozim bo‘ladi.
Reklamaga turning eng qiziqarli, asosiy resursi-obyektini kiritish

rangli tasvirda kiritiladí. Bu usul jahon íurizmida eng qulay,
natijali va tan olingan usul hisoblanadi. Respublikamizdagi tarixiy
obidalar turizmida qayd qilingan usulda reklama mahsulotlari jahon
andozalarida chop qilinib dunyo mamlakatlariga tarqatilmoqda.
Biz turistik obyekt yoki ziyoratgoh manziíini so£rab-surishtirib
borishga o‘rganganmiz Reklamada íuristni turistik resursga-
obyektga chorlaydigan markaziy obyekt birinchi betda, ko£rinarli
holatda, rangli tasvirda, qisqacha izoh bilan berilishi íozim.
Masalan, ekoturizm ishqibozlari xilma-xil hayvonot dunyosiga
qiziqishadi, bixi qushlarga, biri hayvonlarga. Bunday reklamalarga
m a’lum joylarda (toglarda, q a£riqxonalarda, buyurtmaxonalarda,
suv havzaíarida va h.k.) yashayotgan, ko£paytirilayotgan, asosiy
diqqat-e’tibordagi yakka yoki o£sha joyda yashayotgan hayvonot
olamining vakiliari birgaiikda beriladi.
Masalan, Nurota Qo£riqxonasida 600 tur o£simliklar o£sadi. Bu
o £simJiklarning umumiy fondini rangli qiJib berish reklamaning
ta ’sírchanligini oshiradi. Shuningdek, qo‘riqxonaning Osraf
darasida tog£ hayvonlari tasvirlangan qoyatoshlarni ham reklamaga
kiritish reklama bilan tanishgan turistlarda qiziqish hosil qiladi.
Qo£riqxona hududidagi Majrnrn qishíog£ida rning yoshli uíkan
archa daraxíí hozir ham ko£karib turibdi, bu archani ham
tayyorlanadigan reklamaga kiritish reklamaning ta’sirchanhgini
kuchaytiradi. Shuningdek, qo£riqxonada burgut, lochin va
qora kalxatlar ham reklamaga albatta rangli tasvirda kiritilishi
reklamaning jozibadorligini kuchaytiradi.
Reklamada marshrutning yo ‘nalishi bo ‘yicha joylashgan diqqatga
Mavzuni o‘zlashtirish bo‘yicha savoS va topshiriqiar

I8-mavzu. EKOLOGIK TURIZM MARSHRUTIARINING
REKLAMALARINIISHLAB CHIQISII
Reja;
IS.l.Turizm va ekoturizm marshrutlaming reklamalarini ishiab
chiqish va reklama qilish.
18.1. Tuirizm va ekotimzm marshrntlariiiiiig reklamalarini ishiab
chiqish va reklama qilish
Turistik marshrutlar alohida
turlar uchun ishiab chiqilganligidan
uning
reklamasi
ham
turlar
bo‘yicha alohida reklama qilinadi.
Bu reklama mazmuni reklama
qilinayotgan turga bag‘ishlanadi.
Marshrutlaming reklama mazmuni
tanlanganda va ishiab chiqilganda quyidagilarga e’tibor berish
lozim boiadi:
• reklamaga turning eng qiziqarli, asosiy resursi-obyektini
kiritish;
• reklamada manshrutning yo^nalishi atrofida joylashgan
(agar mavjud boisa) diqqatga sazovor turistik obyektlarni rangli
tasvirlash;
• reklamada marshrut davomida o‘tkaziladigan ekskur-
siyalaming qiziqarli obyektlarini rangli tasvirlash;
• reklamada marshrut davomida ko‘rsatiladigan xizmatlami
tasvirlash.
Respublikamizda turizmni rivojlantirish uchun dastawal har
bir turistik resursga turistik marshrut ishiab chiqilmogei zarur.
Turizmdagi reklamada 3 ta zaruriy obyekt bo‘ladi. Birinchisi—
turistik obyekt (makon, manzil), ikkinchisi — turistik marshrut,
uchinchisi — turistik marshrutdagi xizmatlar.