nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Tekshirdim:
O`quv ishlari bo`yicha dirеktor o`rinbosari

|
Tekshirdim:
O`quv ishlari bo`yicha dirеktor o`rinbosari
|
bet | 32/65 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 1,52 Mb. | | #100105 |
Bog'liq 7-sinf-informatika-dars-ishlanmasiTekshirdim:
O`quv ishlari bo`yicha dirеktor o`rinbosari:_________________
17-Mavzu: O’nli kasr ko’rinishidagi sonlarni boshqa
sanoq sistemasiga o’tish
Darsning maqsadi Ikkilik sanoq sistemalari haqida o`quvchilara tushuncha berish va unda amallar bajarishni o`rgatish
Darsning ta’limiy vazifasi: o‘quvchilarga Sanoq sistemalari haqida tushunchalar berish nazariy topshiriqlar orqali bilim berish va ko’nikmalar hosil qilish.
Darsning tarbiyaviy vazifasi: o’quvchilarni yangi bilimlar egallashga va tartib-intizomga doimo rioya etishga hamda dizaynlik kasbiga yo’naltirish.
Darsning rivojlantiruvchi vazifasi: o‘quvchilarning kompyuterdan foydalanish haqidagi bilim va tasavvurlarini kengaytirish.
Kompetensiya:
TK1-kommunikativ kompetensiya
TK2-axborot bilan ishlash kompetensiyasi
TK3-o‘zini-o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
Dars uslubi: : Guruhlarda ishlash, tushunchalar tahlili
Dars jihozi: Darslik, kompyuter,
Darsning borishi:
№
|
Dars bosqichlari
|
Vaqti
|
1
|
Tashkiliy qism
|
2 minut
|
2
|
O`tgan o`quv yilida o`tilganlarni takrorlash va baholash
|
15 minut
|
3
|
Yangi mavzuning mazmunini ochish va xulosalar chiqarish
|
25 minut
|
5
|
Uyga vazifa va topshiriqlar
|
3 minut
|
|
| |
I. Tashkiliy qism - Axborot tushunchasi va bilish haqida darsning maqsadi

|
Axborot tushunchasi va bilish haqida darsning maqsadi
|
bet | 36/57 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 1,04 Mb. | | #135275 |
Bog'liq 7-sinf-informatika-dars-ishlanmasiI. Tashkiliy qism: 1.Salomlashish.
2.Yo'qlama qilish.
3.Uyga vazifani so'rash.
II. Takrorlash:
Axborot texnologiyasi dcganda nimani tushunasiz?
Axborot texnologiyasining tashqi omillariga misol keltiring.
Agar kompyuterlar tarmoqqa birlashtirilmasa, ular qandayusulda axborot almashinadi?
III. Yangi mavzuni o`rganish:
Hamma Internet haqida eshitgan va undan foydalanishni xohlaydi. Ma'lumki, Internet axborotni soniyalar ichida uzoq masofalarga uzatish imkonini beradi. Shuning uchun bu darsda Internetni kelib chiqishi, uning tarkibi, unda axborot qanday qoidalar asosida uzatilishi va qabul qilinishi
haqida ma'lumot beriladi.
Internet tarixi
O'zgarib va rivojlanib turuvchi olam yoki jamiyat haqida turli xil ko'rinishdagi katta hajmli axborotlar dunyoning deyarli hamma mamlakatlarida yig'ilib bormoqda. Bu ma'lumotlardan foydalanish zamonaviy axborot texnologiyasi vositalarisiz katta mablag' va vaqt talab etadi. Bunday muammolar Internet (Xalqaro informatsion tarmoq)ning tashkil etilishi bilan hal etildi.
Internet "sovuq urush" mahsuli hisoblanadi. Uni yaratilishiga yadro zarbalaridan qisman zararlanganda ham ishlay olishga mo'ljallangan tajribaviy aloqa sistemasi sifatida XX asrning 70-yillari boshlarida AQSH Mudofaa Vazirligi tomonidan ishlab chiqilgan ARPANet aloqa tarmog'i asos bo'lgan.
ARPANet - buzilgan aloqa bo'g'inlarni avtomatik ravishda aylanib o'tishga va tarmoqdagi kompyuterlarning ma'lumot almashishiga imkon yaratuvchi kommunikatsiyalar paketidir.
ARPANet tarmog'i birinchi marta ishga tushirilganda 4 ta kompyuter orasida maxsus kabel orqali bor-yo'g'i 2 minut davomida axborot almashinilgan. Awaliga bu tarmoq maxfiv hisoblanean Kevinrhalik so'ng bu tarmoqqa turli korxona va tashkilotlar ulanib olgan. Shu tariqa bu tarmoq Internet tarmog'iga aylangan. Internet tarmog'i biror tashkilotga bo'ysunmaydi, lekin davlatlar, ilmiy va ta'lim tashkilotlari, kommersiya strukturasi va millionlab xususiy shaxslar tomonidan moliyalashtiriladi. Tarmoq taklif etilgan ko'ngillilar tomonidan tashkil etilgan "Internet arxitekturasi bo'yicha kengash" tomonidan boshqariladi.
|
| |
III. Yangi mavzu bayoni - Axborot tushunchasi va bilish haqida darsning maqsadi

|
Axborot tushunchasi va bilish haqida darsning maqsadi
|
bet | 31/65 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 1,52 Mb. | | #100105 |
Bog'liq 7-sinf-informatika-dars-ishlanmasiIII. Yangi mavzu bayoni:
1-variant
1. Sanoq sistemalariga oid topshiriqni bajaring.
a) 10001012 – (1*25+1*23+1*21)→ X10
b) Sonlarni kamayish tartibida joylashtiring: 728, 6410, 3816
2. Print Screen klavishi va Paint dasturi yordamida MS Word dasturi interfeysidan uskunalar paneli rasmini “qirqib” oling va “MS Word dasturi uskunalari” nomi bilan saqlang.
3. Ikkilik sanoq sistemasidagi sonlarni o‘nlik sanoq sistemasida va aksincha tasvirlash haqida ma’lumot bering.
2-variant
1. Sanoq sistemalariga oid topshiriqni bajaring.
a) 1112 * (1*24+1*23+1*21+1*20)→ X10
b) O‘tkazishni bajaring: ABEBA16→ X2
2. 120 kilobaytli hujjatni sekundiga 512 bayt uzatish tezligiga ega bo‘lgan tarmoq
orqali uzatish uchun ketadigan vaqtni minutlarda aniqlang.
Kompyuter tarmoqlari haqida ma’lumot bering.
3-variant
1. Sanoq sistemalariga oid topshiriqni bajaring.
a) 11111012 + (1*26+1*23+1*21+1*20)→ X10
b) Sonlarni o‘sish tartibida joylashtiring: 128∙910 ,78∙A16, 1000002
2. 4 Gbayt axborot 64 sekundda uzatilgan bo‘lsa, axborot uzatish tezligini minutlarda aniqlang.
3.Axborot texnologiyalari haqida ma’lumot bering.
4-variant
1. Sanoq sistemalariga oid topshiriqni bajaring.
a) 10010102 - (1*25+1*23+1*20)→ X10
b) O‘tkazishni bajaring: 1BADBA16→ X2
2. Word dasturi haqida ma’lumot bering.
3. Windows operatsion sistemasi kalkulyatori haqida ma’lumot bering.
IV. O`tilgan mavzuni mustahkamlash va baxolash:
V. Uyga vazifa:
|
| |
I. Tashkiliy qism - Axborot tushunchasi va bilish haqida darsning maqsadi

|
Axborot tushunchasi va bilish haqida darsning maqsadi
|
bet | 33/65 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 1,52 Mb. | | #100105 |
Bog'liq 7-sinf-informatika-dars-ishlanmasiI. Tashkiliy qism:
1.Salomlashish.
2.Yo’qlama qilish.
3.Uyga vazifani so’rash.
II. Takrorlash:
1. Sonlar alifbosi elementlari haqida so’zlab bering.
2. Sanoq sistemasi asosi, raqamlar, sonlar haqida ma’lumot bering.
3. Qadimda nima uchun o’n ikkilik sanoq sistemasidan foydalanilgan?
4. Yigirmalik sanoq sistemasidan qaysi mamlakatda ko’proq foydalanilgan?
5. Pozitsiyali sanoq sistemasi deganda nimani tushunasiz?
III. Yangi mavzu bayoni:
IV. Mustahkamlash.
V. Uyga vazifa.
Tekshirdim:
O`quv ishlari bo`yicha dirеktor o`rinbosari:_________________
18-Mavzu: Amaliy mashg‘ulot
Darsning maqsadi Ikkilik sanoq sistemalari haqida o`quvchilara tushuncha berish va unda amallar bajarishni o`rgatish
Darsning ta’limiy vazifasi: o‘quvchilarga Sanoq sistemalari haqida tushunchalar berish nazariy topshiriqlar orqali bilim berish va ko’nikmalar hosil qilish.
Darsning tarbiyaviy vazifasi: o’quvchilarni yangi bilimlar egallashga va tartib-intizomga doimo rioya etishga hamda dizaynlik kasbiga yo’naltirish.
Darsning rivojlantiruvchi vazifasi: o‘quvchilarning kompyuterdan foydalanish haqidagi bilim va tasavvurlarini kengaytirish.
Kompetensiya:
TK1-kommunikativ kompetensiya
TK2-axborot bilan ishlash kompetensiyasi
TK3-o‘zini-o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
Dars uslubi: : Guruhlarda ishlash, tushunchalar tahlili
Dars jihozi: Darslik, kompyuter,
Darsning borishi:
|
| |
Yuqori darajada uyushtirilgan jamoa ko’rsatilgan qatorni aniqlang

106 Yuqori darajada uyushtirilgan jamoa ko’rsatilgan qatorni aniqlang.
*O‘quvchilar jamoasi
|
Ishchilar jamoasi
|
O‘qituvchilar jamoasi
|
Bolalar jamoasi
|
107 O’quvchilar jamoasini shakllantirish necha bosqichda amalga oshiriladi.
|
*4 bosqich
|
3 bosqich
|
5 bosqich
|
2 bosqich
|
108 Jamoa an’analari nechta turga bo’linadi?
|
*Kundalik faoliyat an’analari; bayram an’analari
|
Birgalikdagi faoliyat an’analari; bayram an’analari
|
Kundalik faoliyat an’analari
|
Bayram an’analari
|
109 Tarbiya metodlariga to’g’ri ta’rif berilgan qatorni aniqlang.
|
*Tarbiyalanuvchilarning ongi, irodasi, tuyg’ulari va хulqiga ta’sir etish usullari yig’indisidir
|
Umumiy metodning bir qismi, alohida harakati
|
Usullar yig’indisi
|
Maqsadga erishish yo’li
|
110 Tarbiyalanuvchilarga ta’sir etishi natijalariga ko’ra metodlar nech guruhga bo’linadi.
|
*1.Aхloqiy me’yorlar, motivlarni hosil qilishga, tasavvur, tushuncha, g’oyalarni shakllantirishga ta’sir etuvchi. 2. Xulq-atvorning u yoki bu turini aniqlaydigan odatlarni hosil qilishga ta’sir etuvchi
|
1.Aхloqiy me’yorlar, motivlarni hosil qilishga, tasavvur, tushuncha, g’oyalarni shakllantirishga ta’sir etuvchi.
|
1. Xulq-atvorning u yoki bu turini aniqlaydigan odatlarni hosil qilishga ta’sir etuvchi
|
1.Aqliy me’yorlar, motivlarni hosil qilishga, tasavvur, tushuncha, g’oyalarni shakllantirishga ta’sir etuvchi. 2. Xulq-atvorning u yoki bu turini aniqlaydigan odatlarni hosil qilishga ta’sir etuvchi
|
|
O’quvchilarning o’quv faoliyatini nazorat qilish turlari to’g’ri ko’rsatilgan qatorini toping

91 O’quvchilarning o’quv faoliyatini nazorat qilish turlari to’g’ri ko’rsatilgan qatorini toping.
*Joriy nazorat; oraliq nazorat; yakuniy nazorat
|
Takroriy nazorat; oraliq nazorat; yakuniy nazorat
|
Joriy nazorat; davriy nazorat; yakuniy nazorat
|
Joriy nazorat; oraliq nazorat; takroriy nazorat
|
92 O’quvchilarning o’quv faoliyatini nazorat qilish shakl to’g’ri ko’rsatilgan qatorini toping.
|
*Ommaviy (frontal); guruhli; individual; kombinatsiyalangan (biriktirilgan); o’z-o’zini nazorat qilish shakli
|
Ommaviy (frontal); individual; kombinatsiyalangan (biriktirilgan); o’z-o’zini nazorat qilish shakli
|
Ommaviy (frontal); guruhli; individual; o’z-o’zini nazorat qilish shakli
|
Guruhli; individual; kombinatsiyalangan (biriktirilgan); o’z-o’zini nazorat qilish shakli
|
93 O’quvchilarning o’quv faoliyatini nazorat qilish metodlari to’g’ri ko’rsatilgan qatorini toping.
|
*Og‘zaki tekshirish, yozma tekshirish, amaliy topshiriqlarni bajarishga asoslangan tekshirish, uy vazifalarini tekshirish
|
Og‘zaki tekshirish, amaliy topshiriqlarni bajarishga asoslangan tekshirish, uy vazifalarini tekshirish
|
Og‘zaki tekshirish, yozma tekshirish, uy vazifalarini tekshirish
|
Yozma tekshirish, amaliy topshiriqlarni bajarishga asoslangan tekshirish, uy vazifalarini tekshirish
|
|
Pedagogik munosabatlar tizimini aniqlang?

|
Pedagogik munosabatlar tizimini aniqlang?
|
bet | 60/73 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #261298 |
Bog'liq “Umumiy pedagogika (Pedagogika nazariyasi, pedagogika tarixi, pe (1)262 Pedagogik munosabatlar tizimini aniqlang?
*Bo‘lajak munosabatni modellashtirish, munosabatda bo‘ladigan guruhni oldindan bilish, bevosita munosabat o‘rnatish, munosabatni boshqarish, munosabatni tahlil etish
Doimo o‘zgarmaydigan ijobiy munosabat, sust holdagi ijobiy munosabat, barqaror salbiy munosabat
Bir-birini tushunib olish, turli rollarda bo‘lish, o‘zini namoyon qilish, xamdard bo‘lish
Oldindan orohlantirish, tezlik bilan ta’sir etish, andozaga qaratilgan harakatlar
263 Pedagogik texnikaning tarkibiy qismlari quyidagilar:
*O‘qituvchining o‘z nutqini boshqara olish qobiliyati bilan bog‘liq ko‘nikmalar, savodli va ifodali gapirishi, bilimi va fikrini tushunarli yetkaza olishi
Turli rollarda bo‘lish faoliyati, fikr almashishi, birga qayg‘urish, xayol surish
Doimo o‘zgarmaydigan ijobiy, sust holdagi ijobiy munosabat, barqaror bo‘lmagan, barqaror salbiy munosabat
Hamfikrlik, kelishuvchanlik, tashabbusni ma’qullash
264 Pedagogik faoliyat deganda nimani tushunasiz?
*Yosh avlodni hayotga, mehnatga tayyorlash uchun xalq oldida, davlat oldida javob beradigan, ta’lim-tarbiya berishga maxsus tayyorlangan odamlarning mehnat faoliyati
Pedagogik jarayon-inson shaxsini shakllantirishga qaratilgan jarayon
Bolalarga ta’lim-tarbiya berishga maxsus tayyorlangan
Bolalar va o‘smirlar orasida ta’lim-tarbiya ishiga mas’ul kishilarning faoliyati
265 Pedagogik faoliyatda mehnat malakasi deb nimaga aytiladi?
*Egallagan bilimlarini o‘zining hayotiy va amaliy faoliyatida qo‘llay bilishi
Bir xil tarzda ishchi yoki uning tanasi, oyog‘i, qo‘li , barmoqlari bilan predmetni ko‘chirish yoki ushlash uchun ketadigan jarayon
Tanaffuzsiz bitta yoki bir nechta inson harakat organlarining ish bajarishi
Kam vaqt va mehnatni sarf qilgan holda xatosiz, nazoratsiz operatsiyalarning bajarilishi
266 Tarbiyachi pozitsiyasiga nimalar kiradi?
Buyruqli, hamkorlik, beparvolik
Tashkilotchi, buyruqli.
*Jamoaning shaxsga ta’sirini ta’minlay bilish
Muomala, ijodkorlik
|
| |
Pedagogik vaziyatni faoliyatini mohirlik bilan boshqarish – bu

|
Pedagogik vaziyatni faoliyatini mohirlik bilan boshqarish – bu
|
bet | 59/73 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #261298 |
Bog'liq “Umumiy pedagogika (Pedagogika nazariyasi, pedagogika tarixi, pe (1)256 Pedagogik vaziyatni faoliyatini mohirlik bilan boshqarish – bu ...
*Pedagogik mahoratdir;
Pedagogik texnikadir;
Pedagogik vaziyatdir;
Pedagogik vazifadir.
257 Pedagogik jarayonning harakat vositasi ?
*Faoliyat
Pedagogik o‘zaro ta’sir
Pedagogik vaziyat
Pedagogik hodisa
258 Pedagogik mahorat – bu:
*Ta’lim va tarbiyaning yuqori darajaga erishishini va uni doimiy takomillashtirib borish imkoniyatini ta’minlovchi faoliyat bo‘lib, har bir o‘qituvchi fazilatida namoyon bo‘ladi.
Muayyan loyiha asosida tashkil etiladigan, aniq maqsadga yo‘naltirilgan hamda ushbu maqsadning natijalanishi kafolatlovchi pedagogik faoliyat jarayonining mazmunidir.
O‘qituvchi tomonidan pedagogik jarayonni takomillashtirish, optimallashtirishga bo‘lgan ijtimoiy ehtiyojni qondirish omilidir.
Didaktik hamda tarbiyaviy jarayonning o‘qituvchi tomonidan samarali, mahoratli tarzda tashkil etishdir.
259 Pedagogik mahorat tizimiga quyidagilar kiradi.
*Kasbga oid bilimlar, insonparvarlik, pedagogik qobiliyat, pedagogik texnika
His-hayojonni anglatuvchi so‘zlar ishlatish, o‘zgalarni tushunish, yolg‘on xushomad qilish
Tadbirni tanlash, uni tayyorlash va o‘tkazish, tahlil qilish
Nafas olish, ovoz o‘zgarishi, ravon nutq
260 Pedagogik mahorat fanining vazifasi nimadan iborat ?
*Tarbiyaning mohiyatini va shaxsini har tomonlama taraqqiy ettirishda tarbiyaning rolini ochib beradi, tarbiyaning maqsadi, mazmuni, usullari, uni tashkil etishdagi shakllar o‘rtasidagi bog‘lanishlarni ko‘rsatish
Tarbiyaviy ishlarni shakllantirish
O’quvchilarning axloqiy tarbiyasi bilan shuђullanadi
O’quvchilarni bilimli qilib tarbiyalash
261Pedagogik munosabat turli vazifalarni bajaradi. Ularni belgilang:
*O‘zini, har bir o‘quvchi ruhiyatini bilib olish, tushunib olish, axborot berish, fikr almashish, turli rollarda faoliyatni tashkil etish, o‘zgalar qayg‘usini tushinish, hamdard bo‘lish
Isbotlash, hikoya qilish, shaxsiy namuna, ma’qullash
Tadbir rejasini tuzish, guruhlarga bo‘linish, topshiriqlar olish, tadbirni o‘tkazish, taxlil qilish
Yangi dars turlaridan foydalanish, dars turlarini takomillashtirish, darsni rang-barang usullarda tashkil etish
|
| |
Baholashni ta’rifi to’g’ri ko’rsatilgan qatorni toping

|
Baholashni ta’rifi to’g’ri ko’rsatilgan qatorni toping
|
bet | 27/73 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #261298 |
Bog'liq “Umumiy pedagogika (Pedagogika nazariyasi, pedagogika tarixi, pe (1)88 Baholashni ta’rifi to’g’ri ko’rsatilgan qatorni toping.
*Bilim, ko‘nikma va malakalarni o‘quv dasturida ko‘rsatilgan etalon (ko‘rstakich, qolip, o‘lchagich)lar bilan solishtirishni aytamiz
|
Nazoratning tarkibiy qismi bo’lib, uning asosiy didaktik vazifasi o’qituvchi va o’quvchilar o’rtasida aks aloqani ta’minlash, pedagog tomonidan o’quv materialini o’zlashtirish haqida obyektiv axborot olinishi hamda bilimlardagi kamchilik va nuqsonlarni o’z vaqtida aniqlashdir
|
Ta’lim jarayonida ta’lim oluvchining bilim, ko‘nikma va malakalari darajasini aniqlash, o‘lchash va baholash jarayonini anglatadi
|
Didаktik jаrаyon kеchаdigаn bаrchа shаrоitlаrni оydinlаshtirish, uning nаtijаlаrini bеlgilаshdir’
|
89 O‘zlashtirishni nazorat qilish va hisobga olish qanday vazifalarini bajaradi?
|
*Nazorat, o‘qitish, tarbiyalash va rivojlantirish
|
Nazorat, o‘qitish, takrorlash va rivojlantirish
|
Nazorat, tarbiyalash va rivojlantirish
|
O‘qitish, tarbiyalash va rivojlantirish
|
90 Ta’lim olganlikni nazorat qilish va tashxislash tamoyillari to’g’ri ko’rsatilgan qatorni toping.
|
*Xolislik (obyektivlik), tizimlilik (sistemalilik), ko’rgazmalilik (oshkoralik)
|
Haqqoniylik, tizimlilik (sistemalilik), ko’rgazmalilik (oshkoralik)
|
Xolislik (obyektivlik), insonparvarlik, ko’rgazmalilik (oshkoralik)
|
Xolislik (obyektivlik), tizimlilik (sistemalilik), insonparvarlik
|
|
|
| |
“.... didаktik jаrаyon kеchаdigаn bаrchа shаrоitlаrni оydinlаshtirish, uning nаtijаlаrini bеlgilаshdir’. Nuqtalar o’rniga kerakli so’zni qo’yib, jumlani yakunlang

|
“.... didаktik jаrаyon kеchаdigаn bаrchа shаrоitlаrni оydinlаshtirish, uning nаtijаlаrini bеlgilаshdir’. Nuqtalar o’rniga kerakli so’zni qo’yib, jumlani yakunlang
|
bet | 26/73 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #261298 |
Bog'liq “Umumiy pedagogika (Pedagogika nazariyasi, pedagogika tarixi, pe (1)84 “.... didаktik jаrаyon kеchаdigаn bаrchа shаrоitlаrni оydinlаshtirish, uning nаtijаlаrini bеlgilаshdir’. Nuqtalar o’rniga kerakli so’zni qo’yib, jumlani yakunlang.
*Tаshхis
|
Bаshоrаtlаsh
|
Nazorat qilish
|
Rеjаlаshtirish
|
85 ... bo’lаjаk dаrsni tаshkil etilishining turli vаriаnlаrini bаhоlаsh vа ulаrdаn qаbul qilingаn mеzоnlаrgа muvоfiq eng mа’qulini tаnlаb оlish’. Nuqtalar o’rniga kerakli so’zni qo’yib, jumlani yakunlang.
|
Tаshхis
|
Nazorat qilish
|
Rеjаlаshtirish
|
*Bаshоrаtlаsh.
|
86 Tа’limning yordаmchi shаkllаri to’g’ri ko’rsatilgan qatorni toping.
|
*To’gаrаk, kоnfеrеntsiya, mаslаhаt (kоnsultаtsiya), fаkultаtiv mаshg’ulоt, o’quv ekskursiyalаri, o’quvchilаrning mustаqil uy ishlаri vа bоshqаlаr
|
To’gаrаk, kоnfеrеntsiya, mаslаhаt (kоnsultаtsiya), fаkultаtiv mаshg’ulоt, o’quv ekskursiyalаri, dars vа bоshqаlаr
|
Ma’ruza-seminar, kоnfеrеntsiya, mаslаhаt (kоnsultаtsiya), fаkultаtiv mаshg’ulоt, o’quv ekskursiyalаri, o’quvchilаrning mustаqil uy ishlаri vа bоshqаlаr
|
To’gаrаk, kоnfеrеntsiya, amaliy mashg’ulotlar, o’quv ekskursiyalаri, o’quvchilаrning mustаqil uy ishlаri vа bоshqаlаr
|
87 Tashxislashni tarkibiy qismlari to’g’ri ko’rsatilgan qatorni toping.
|
*Nazorat, tekshirish, baholash, statistik ma’lumotlar to‘plash, ularni tahlil qilish, dinamika, tendensiyalarni aniqlash, voqealarning keyingi rivojini taxminlash
|
Nazorat, tekshirish, baholash, monitoring, ularni tahlil qilish, dinamika, tendensiyalarni aniqlash, voqealarning keyingi rivojini taxminlash
|
Nazorat, tekshirish, ularni tahlil qilish, dinamika, tendensiyalarni aniqlash, o’z-o’zini tahlil qilish
|
Nazorat, baholash, baho, ularni tahlil qilish, dinamika, tendensiyalarni aniqlash, voqealarning keyingi rivojini taxminlash
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
“.... didаktik jаrаyon kеchаdigаn bаrchа shаrоitlаrni оydinlаshtirish, uning nаtijаlаrini bеlgilаshdir’. Nuqtalar o’rniga kerakli so’zni qo’yib, jumlani yakunlang
|
Tаrbiyaning mаqsаdi to’g’ri ko’rsatilgan qatorini toping

|
Tаrbiyaning mаqsаdi to’g’ri ko’rsatilgan qatorini toping
|
bet | 31/73 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #261298 |
Bog'liq “Umumiy pedagogika (Pedagogika nazariyasi, pedagogika tarixi, pe (1)100 Tаrbiyaning mаqsаdi to’g’ri ko’rsatilgan qatorini toping.
*Hаr tоmоnlаmа bаrkаmоl shахsni shаkllаntirish
|
Pеdаgоgik jаrаyon shаrоitidа tа’lim mаqsаdini аmаlgа оshirish uchun pеdаgоg vа tаrbiyalаnuvchilаrning mахsus tаshkil etilgаn fаоliyati tushunilаdi.
|
Shахsgа jаmiyatning tа’sir etishi, ijtimоiy hоdisа sifаtidа qаrаlаdi. Mаzkur hоlаtdа tаrbiya ijtimоiylаshtirish bilаn uyg’unlаshаdi
|
Qo’yilgаn mаqsаd vа vаzifаlаr bilаn bоg’liqlikdа tа’lim оluvchilаrning egаllаshi lоzim bo’lgаn bilim, mаlаkа, e’tiqоd, shахs sifаti vа хаrаktеri, хulq-аtvоr tizimi tushunilаdi
|
101 Tаrbiya jаrаyoni to’g’ri ko’rsatilgan qatorini aniqlang.
|
*O’qituvchi vа tа’lim оluvchi (tаrbiyachi vа tаrbiyalаnuvchi)lаr o’rtаsidа tаshkil etiluvchi hаmdа аniq mаqsаdgа yo’nаltirilgаn hаmkоrlik jаrаyonidir
|
Ota-ona va farzandlаr o’rtаsidа tаshkil etiluvchi hаmdа аniq mаqsаdgа yo’nаltirilgаn hаmkоrlik jаrаyonidir
|
O’qituvchilаr o’rtаsidа tаshkil etiluvchi hаmdа аniq mаqsаdgа yo’nаltirilgаn hаmkоrlik jаrаyonidir
|
Bir tоmоndаn, ijtimоiy hоdisа sifаtidа tаrbiyaning хususiyatlаri, ikkinchi tоmоndаn, shахsning rivоjlаnishi bilаn bоg’liq bo’lgаn bаrqаrоr аlоqаlаr
|
102 “... – bu bir tоmоndаn, ijtimоiy hоdisа sifаtidа tаrbiyaning хususiyatlаri, ikkinchi tоmоndаn, shахsning rivоjlаnishi bilаn bоg’liq bo’lgаn bаrqаrоr аlоqаlаr”. Nuqtalar o’rniga kerakli so’zni qo’yib, jumlani yakunlang.
|
*Tаrbiya qоnuniyatlаri
|
Tarbiya tamoyillari
|
Tarbiya maqsadi
|
Tarbiya mazmuni
|
|
|
| |
I. Tashkiliy qism - Axborot tushunchasi va bilish haqida darsning maqsadi

|
Axborot tushunchasi va bilish haqida darsning maqsadi
|
bet | 49/65 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 1,52 Mb. | | #100105 |
Bog'liq 7-sinf-informatika-dars-ishlanmasiI. Tashkiliy qism:
1.Salomlashish.
2.Yo'qlama qilish.
3.Uyga vazifani so'rash.
II. Takrorlash:
1. Internet deganda nimani tushunasiz?
2. Internetning yaratilishiga sabab bo'lgan birinchi kompyuter tarmog'i haqida so'zlab bering.
3. Internetda axborot uzatish protokoli deganda nimani tushunasiz?
III. Yangi mavzuni o`rganish.
Hozirgi kungacha juda ko'p Web-brauzerlar ishlab chiqarilgan. Mosaic, Opera, AdWiper. Netscape Navigator, Netscape Communicator, Microsoft Internet Explorer va Power browser shular jumlasidandir. Shulardan eng ko'p foydalaniladigani Netscape Communicator va Microsoft Internet Explorerdir. Microsoft firmasining Internet Explorer dasturini Windows operatsion sistemasi tarkibiga kiritganligi bu brauzerning keng tarqalishiga sabab bo'ldi. Shuning uchun Microsoft Internet Explorer dasturi asosida braiizerlarning vazifalari va imkoniyatlari bilan tanishamiz.
Web-brauzerlarning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
Web-sahifalarni xotiraga yuklash va ko'rish;
Web-sahifani diskka yozib qo'yish (saqlash).
WWWdagi adresi bo'yicha Web-sahifani chaqirish.
IV. Mustahkamlash uchun savol va topshiriqlar.
1. Nima sababdan Internet Explorer boshqa brauzerlarga nisbatan ko'proq qo'llaniladi?
2. Internet Explorerni ishga tushirish usullarini amalda ko'rsatib bering.
V. Uyga vazifa
Mashqlar
1. Chap ustundagi so'zlarni o'ng ustundagi jumlalarga moslab qo'ying.
MS Word
|
Web-brauzerlar
|
Opera
|
MS Internet Explorer
|
MS Paint
|
Microsoft firmasi dasturlari
|
Netscape Navigator
|
AdWiper
|
|
| |
Tekshirdim:
O`quv ishlari bo`yicha dirеktor o`rinbosari

|
Tekshirdim:
O`quv ishlari bo`yicha dirеktor o`rinbosari
|
bet | 50/65 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 1,52 Mb. | | #100105 |
Bog'liq 7-sinf-informatika-dars-ishlanmasiTekshirdim:
O`quv ishlari bo`yicha dirеktor o`rinbosari:_________________
27-Mavzu: Internetda axborotlarni izlash
Darsning maqsadi: Internetda ma`lumotlarni izlash haqida o`quvchilara tushuncha berish.
Darsning ta’limiy vazifasi: o‘quvchilarga Internetda ma`lumotlarni izlash haqida tushunchalar berish nazariy topshiriqlar orqali bilim berish va ko’nikmalar hosil qilish.
Darsning tarbiyaviy vazifasi: o’quvchilarni yangi bilimlar egallashga va tartib-intizomga doimo rioya etishga hamda dizaynlik kasbiga yo’naltirish.
Darsning rivojlantiruvchi vazifasi: o‘quvchilarning kompyuterdan foydalanish haqidagi bilim va tasavvurlarini kengaytirish.
Kompetensiya:
TK1-kommunikativ kompetensiya
TK2-axborot bilan ishlash kompetensiyasi
TK3-o‘zini-o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
Dars uslubi: : Guruhlarda ishlash, tushunchalar tahlili
Dars jihozi: Darslik, kompyuter,
Darsning borishi:
№
|
Dars bosqichlari
|
Vaqti
|
1
|
Tashkiliy qism
|
2 minut
|
2
|
O`tgan o`quv yilida o`tilganlarni takrorlash va baholash
|
15 minut
|
3
|
Yangi mavzuning mazmunini ochish va xulosalar chiqarish
|
25 minut
|
5
|
Uyga vazifa va topshiriqlar
|
3 minut
|
|
| |
Qidiruv tizimida ishlash - Axborot tushunchasi va bilish haqida darsning maqsadi

|
Axborot tushunchasi va bilish haqida darsning maqsadi
|
bet | 52/65 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 1,52 Mb. | | #100105 |
Bog'liq 7-sinf-informatika-dars-ishlanmasiQidiruv tizimida ishlash
Ramblerni ishga tushirish uchun, avval Internet Explorerni ishga tushiramiz. Brauzerning adreslar satriga Rambler qidiruv tizimining adresi - www.rambler.ru ni kiritib Enter tugmasini bosamiz. Brauzer ma'lumotlar maydoniga Rambler qidiruv tizimining Web-sahifasi chiqadi:
Avvalambor, Internetdan qanday axborotni izlashni aniq bilish lozim.U biror mavzu bo'yicha maqola, o'yin dasturi, kompyuter qurilmalari drayveri va hokazo bo'lishi mumkin. Agar biror maqola kerak bo'lsa, Rambler qidiruv satriga shu maqola nomi, yoki maqolada uchrashi mumkin bo'lgan so'z yoki jumla, ya'ni kalit so'z kiritilib, qidiruv tugmasi bosiladi.
Agar biror dasturni topish kerak bo'lsa, qidiruv satriga shu dastur nomi yoki uning vazifasi kiritiladi. Masalan. WindowsXP operatsion sistemasi uchun Laserjet 1300 printerining drayveri kerak bo'lsa, qidiruv satriga "WindowsXP uchun Laserjet 1300 drayveri" (драйвер Laserjet 1300 для WindowsXP) deb yoziladi. Rambler qidiruv satriga kiritilgan axborotni Internet tarmog'idagi millionlab hujjatlar ichidan izlaydi. Natijada Web-brauzer ma'lurnotlar maydoniga bir necha (o'nlab yoki yuzlab) hujjatlarnirig gipermurojaatli adreslari va ularning qisqacha tavsiflaridan iborat Web-sahifa chiqadi. Topilgan hujjatlar ichidan keraklisini berilgan qisqa tavsifiga ko'ra aniqlab olinadi.
Izlash vaqtini kamaytirish uchun kerakli axborotni mavzu bo'yicha izlash mumkin. Buning uchun Ramblerning bo'limlar ro'yxatida kerakli bo'lim tanlanadi. Bu ish tanlangan bo'lim nomi ustiga sichqoncha ko'rsatkichini olib kelib, chap tugmasini bosish orqali amalga oshiriladi. Shuni aytish joizki, ro'yxatda umumiy bo'lirnlar berilgan. Masalan, "Sport", "Yangiliklar", "O'yinlar", "Kinozal" va hokazo. Bo'lim tanlangach, qidiruv satrida berilgan axborot Intemetning faqat tanlangan bo'limga tegishli hujjatlari ichidan izlahadi.
IV. Mustahkamlash uchun savol va topshiriqlar
Internetdan kerakli axborotni topish uchun nimalarni. bilish kerak?
Internet axborot qidiruv tizimlari haqida so'zlab bering.
Qanday qidiruv tizimlari adresini bilasiz?
Axborot qidiruv tizimlarida qidiruv satri nima uchun kerak?
Axborot qidiruv tizimlarida bo'iimlardan nima uchun foydalaniladi?
Agar qidiruv tizimi bir nechta hujjatni topsa, ulardan keraklisini qanday aniqlash mumkun?
Axborot qidiruv tizimi yordamida O'zbekiston davlati haqida ma'lumot toping.
Axborot qidimv tizimi yordamida Internetdan sportga oid yangiliklarni toping.
Internetdan kompyuterlarga oid yangiliklarni toping.
|
| |
Estetik tarbiyaning vazifalari yoritilgan qatorni belgilang

122 Estetik tarbiyaning vazifalari yoritilgan qatorni belgilang.
*1) tarbiyalanuvchilarni san’atdagi, atrofi-mizdagi go’zallikni his qila olishga o’rgatish; 2) voqelikka estetik munosabatni qaror toptirish; 3) estetik didni, go’zallikni baholash qobiliyatini tarbiyalash
|
1) tarbiyalanuvchilarni san’atdagi, atrofi-mizdagi go’zallikni his qila olishga o’rgatish; 2) voqelikka estetik munosabatni qaror toptirish
|
1) tarbiyalanuvchilarni san’atdagi, atrofi-mizdagi go’zallikni his qila olishga o’rgatish; 2) estetik didni, go’zallikni baholash qobiliyatini tarbiyalash
|
1) voqelikka estetik munosabatni qaror toptirish; 2) estetik didni, go’zallikni baholash qobiliyatini tarbiyalash
|
123 Ta’lim muassasasining pedagogik faoliyatini boshqarish deb nimaga aytiladi?
|
*Pedagogik jarayonini rejalashtirish, tashkil etish, rag’batlantirish, natijalarni nazorat va tahlil qilishga aytiladi
|
Pedagogik jarayonini rejalashtirish, tashkil etish, rag’batlantirish
|
Tashkil etish, rag’batlantirish, natijalarni nazorat va tahlil qilishga aytiladi
|
Pedagogik jarayonini rejalashtirish, natijalarni nazorat va tahlil qilishga aytiladi
|
124 Boshqarish funktsiyalari yoritilgan qatorni belgilang.
|
Aхborot-tahlil funktsiyasi; tashkiliy-ijrochilik funktsiyasi; nazorat-tashхis funktsiyasi; tartibga solish – muvofiqlashtirish funktsiyasi.
|
*Aхborot-tahlil funktsiyasi; maqsadli-motivlashtirish funktsiyasi; oldindan ko’rish-rejalashtirish funktsiyasi; tashkiliy-ijrochilik funktsiyasi; nazorat-tashхis funktsiyasi; tartibga solish – muvofiqlashtirish funktsiyasi
|
Maqsadli-motivlashtirish funktsiyasi; oldindan ko’rish-rejalashtirish funktsiyasi; tashkiliy-ijrochilik funktsiyasi; nazorat-tashхis funktsiyasi; tartibga solish – muvofiqlashtirish funktsiyasi
|
Aхborot-tahlil funktsiyasi; maqsadli-motivlashtirish funktsiyasi; oldindan ko’rish-rejalashtirish funktsiyasi; tashkiliy-ijrochilik funktsiyasi
|
|
Kommunikativ tushunchasining mohiyatini belgilang?

249 Kommunikativ tushunchasining mohiyatini belgilang?
*Diagnostik, talabalarda bilim olish ishtiyoqini o‘stirish, shaxsiy hislatlarini shakllantirish va rivojlantirish funksiyalari
Tahsil, tarbiyaviy, aqliy faoliyatni nazorat qilish
An’anaviy va noan’anaviy nazorat qilish
Tarbiyaviy aloqa o‘rnatish
250 Quyidagi pedagogik nazokatga oid fikrga o‘z munosabatingizni bildiring?
*Pedagogik nazokat - o‘qituvchining sabr-toqati, sezgirligi, o‘zini tuta bilishi, vijdon, oriyat kabi xususiyatlarni o‘zida mujassamlashtirishi, halolligi, rostgo‘yligi, axloqiy pokligi, kamtarligi
Pedagogik nazokat - do‘stlik, xizmatdagi moslik, chiqishib, hamjihat bo‘lish, mayinlik
Pedagogik nazokat-tadbirni tanlash, uning rejasini tuzish, o‘tkazish va taxlil qilish
Pedagogik nazokat-nafas olish, ovozni o‘zgaruvchanligi, talaffuz, ravon nutq
251 Nutq necha turga bo‘linadi?
*2 ta og‘zaki, yozma;
1 ta muloqot nutq;
3 ta og‘zaki, yozma tashqi;
4 ta impressiv, ekspressiv, og‘zaki yozma.
252 Nutqning vazifalarini aniqlang.
*nutq vositasida bolaning his-tuyg‘ulari, o‘quvchilar orasida muloqot o‘rganish, olingan ma’lumotlarni ongli tahliliy idrok etish;
lug‘aviy, grammatik, leksik, jihatdan to‘g‘riligi va boyligi;
nutqning ifodaliligi, obrazliligi, yorqinligi, his tuyg‘ularga boyligi;
o‘qituvchining nutqida, xatti-harakatida, o‘quvchilar shaxsiga nisbatan xurmat.
253 Nutqning tezligi nimaga qarab o‘zgaradi?
*O‘qituvchining individual xususiyatlariga, nutq mazmuniga va muloqot vaziyatiga qarab;
Ma’ruzaning muhim bo‘lishiga qarab;
O‘quvchilar o‘qituvchining nutqini yaxshi idrok etishiga qarab;
Nutqdagi organning kamchiliklarning ko‘rinishiga qarab.
254 Ovoz hajmi, tonlarining eng past va eng yuqori chegaralari bu ...
*diapazon;
tembr;
rezanator;
tovushning yuqoriligi;
255 Ongli ravishda yuzaga keltirilgan pedagogik vaziyat bo‘lib uning bosqichlarini oldindan rejalashtiradi.
*Pedagogik vazifa;
Pedagogik texnika;
Kreativlik;
Pedagogik mahorat.
|
Qobiliyat nima? - “Umumiy pedagogika (Pedagogika nazariyasi, pedagogika tarixi, pedagogik mahorat) dan test

|
“Umumiy pedagogika (Pedagogika nazariyasi, pedagogika tarixi, pedagogik mahorat) dan test
|
bet | 57/73 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #261298 |
Bog'liq “Umumiy pedagogika (Pedagogika nazariyasi, pedagogika tarixi, pe (1)243 Qobiliyat nima?
*Qobiliyat – shaxsning muayyan faoliyat yuzasidan layoqati va uning ishini muvaffaqiyatli bajarishdagi sub’ektiv shart-sharoitini ifodalovchi individual psixik xususityadir
Qobiliyat – o‘qituvchi o‘z ishini rejalashtira olish demakdir
Qobiliyat – odamlarning psixik holatini tushunish
Qobiliyat – faoliyat jarayonida paydo bo‘ladi
244 Kommunikativ qobiliyat qanday qobiliyat?
*Boshqalarning ruhiy holatlarini tushunish va ularga hamdardlik munosabatida bo‘lish qobiliyatidir
O’qituvchining o‘z ishini rejalashtira olish demakdir
Boshqa odamlar bilan bo‘ladigan va birgalikdagi faoliyatda psixologik kirishuvchanlikni ta’minlaydigan qobiliyatdir
Ta’lim bera olish qobiliyatidir
245 Kommunikativ qobiliyatni shakllantiruvchi asosiy yo‘nalishlarni belgilang?
*Ishontirish, ta’sir etish, taqlid qilish
Mimika va pantomimika
O’z sohasi bo‘yicha chuqur bilimga ega bo‘lish
Nutq madaniyatiga doir bilimlar
246 Kommunikativ qobiliyatning ta’rifi to‘g‘ri berilgan qatorni aniqlang.
*kishilarni o‘ziga ishontira olish, muloqotga tez kirisha olish, ochiqlik ya’ni muloqot ehtiyoji;
kasbiy xushyorlik, emotsiya, pedagogik intuitsiya;
harakatchan tashabbuskor bo‘lish;
o‘zini-o‘zi boshqara olish.
247 Kommunikativ munosabatda ishontirishning quyidagi faoliyat shakllari mavjud:
*Bahs, munozara, suhbatda o‘qituvchining dalillashi, isbot va mantiqqa tayanishi
Ovozning o‘zgarashi, talaffuz, nutq ohangi
Nutq madaniyati, munosabatga kirishish madaniyati, o‘z-o‘zini boshqarish munosabati
Mavzu bo‘yicha topshiriq berish, uni mashq qilish, rag‘batlantirish
248 Kommunikativ ta’sir etishning quyidagi shakllari mavjud:
*O‘qituvchining tashqi qiyofasini ifodalovchi madaniyati, munosabatga kirishish madaniyati, nutq madaniyati
Oldindan ogohlantirish, tezlik bilan ta’sir etish
Tahlil etilgan iboralar, andozaga kiritilgan nutqlar
O‘z kasbiga bo‘lgan salbiy munosabat, chiqisha olmaslik, tadbirni tanlash, rejasini tuzish, tahlil qilish, guruhlarga bo‘linish.
|
| |
Serebral falaj bolalarni o‘qitish uchun amaliy qo‘llanmalar

|
Serebral falaj bolalarni o‘qitish uchun amaliy qo‘llanmalar
|
bet | 36/47 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 437,9 Kb. | | #123007 |
Bog'liq M. U. Hamidova, maxsus pedagogika-fayllar.orgSerebral falaj bolalarni o‘qitish uchun amaliy qo‘llanmalar
- agar bolaning nutqi bo‘lsa, u xohlagan hamma vaqtda so‘rashi, yoki savollarga javob berishi, yoki izohlashiga ruxsat berishimiz va chidamli bo‘lishimiz kerak;
- biz bola harakatlanishiga imkon berishimiz kerak. Serebral falaj bolalarning harakat ko‘nikmalarini o‘stirish uchun muskul stimulyatsiyasi zarur;
- serebral falaj bolalar tez charchaydi. O‘qish kuni davomida biz ularga dam olish uchun vaqt berishimiz kerak. Dam olish joyi maktab tomonidan yuksak darajada ta’minlangan bo‘lishi kerak;
- agar maktabning kompyuterga imkoniyati bor bo‘lsa, bu serebral falaj bolalar uchun foydali bo‘lardi, chunki ko‘pgina qiyinchiliklar yozma muloqot bilan bog‘liq (og‘zaki muloqotga qo‘shimcha tarzda).11
Mavzu yuzasidan savol va topshiriqlar:
Harakat-tayanch a’zolarining tuzilishi xaqida ma’lumot bering?
Harakat-tayanch a’zolarida uchraydigan nuqsonlar xaqida ma’lumot bering.
Proprioretseptorlarning odam harakatlanishidagi axamiyati xaqida nimalarni bilasiz?
Kinesteziya xaqida ma’lumot bering.
Ixtiyoriy va ixtiyorsiz harakatlar xaqida nimalarni bilasiz?
Monoplegiya xaqida nimalarni bilasiz?
Harakat-tayanch a’zolarida nuqsoni bor bolalar bilan olib boriladigan ish tizimi xaqida ma’lumot bering.
Harakat-tayanch a’zolari jaroxatlangan bolalar bilan kompleks yondashgan xolda qanay korreksion ishlar olib boriladi?
Harakat-tayanch a’zolari buzilgan bolalarning ‘oziga xos xususiyatlari xaqida nimalarni bilasiz?
Komleks yondashuv qanday amalga oshiriladi?
Foydalaniladigan adabiyotlar:
Asosiy adabiyotlar
1. Ayupova M.Yu. Logopediya. T.: «O’zbekiston faylasuflar milliy jamiyati» 2007 y.
2. Raxmanova V.S. “Korreksion pedagogika va logopediya”.-“Moliya-iqtisod”, -T.,2007
3. Raxmanova V.S. “Defektologiya asoslari”. -“VORIS-NAShRIYoT”. T., 2012.
4. “Ta’lim hamma uchun” milliy dasturini joriy qilish bosqichlari. O‘RXTV, Yunisef, RTM, - T., 2005.
|
| |
Nutq (og‘zaki nutq) - M. U. Hamidova

|
M. U. Hamidova
|
bet | 24/47 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 437,9 Kb. | | #123007 |
Bog'liq M. U. Hamidova, maxsus pedagogika-fayllar.orgNutq (og‘zaki nutq)
Nutq, birinchi navbatda 1-til sifatida yoki 2-til sifatida (barcha nuqsonlar kuzatilganda) qattiq va chuqur eshitishning buzilishi bo‘lgan bolalar uchun yengil, o‘rta, o‘rta/og‘ir, og‘ir eshitish buzilishi bo‘lgan bolalar tomonidan ishlatiladi. Bolalar odatda, eshitish orqali gapirishni o‘rganishadi. Ko‘p maktablarda kar bolalar uchun nafaqat gapirish, balki kuylashni o‘rganish uchun ham cheksiz soat ajratishadi. Bu esa bolalar uchun ta’lim, rivojlantirish va faoliyatga oid to‘siqlarni bartaraf etishda ko‘maklashadi. Bu yondashuv hozirgi kunda maqbul yo‘l sifatida ko‘rilmoqda. Bizning o‘ylashimizcha, eshitishi buzilgan bola aniq gapira olmaydi. Buning sababi, u eshitib boshqa odamlarga taqlid qila olmasligidadir.
Labdan o‘qish
Labdan o‘qish yoki “tovushni ko‘rib o‘qish” – lablar va til harakatlari orqali amalga oshadi. Labdan o‘qishni og‘iz artikulyatsiyasi va tilning tana qismi orqali ham o‘rgatish mumkin. Hech qachon eshitmagan bola uchun labdan o‘qish jarayoni juda qiyindir. Bola ko‘p so‘zlarni eshitgan bo‘lsa, shu so‘zlar labdan o‘qishga yordam beradi va u labdan o‘qishni to‘g‘ri o‘rganadi.
Ovoz va eshitishdagi buzilishlar
Ovoz balandligi (hajmi) yoki intensivligi (detsibel orqali dB) va uning chastota yoki pitch (gerts)da o‘lchanadi. Eshitish qobiliyatining buzilishi bir quloqda yoki har ikkala quloqda sodir bo‘lishi mumkin. Eshitish buzilganligini so‘z bilan (bir kishi tekshiriluvchining orqasidan turib so‘z aytadi) uning balandligi (dB) yoki chastota (gerts) orqali uning yengil, o‘rta, o‘rta/og‘ir, og‘irligini aniqlash mumkin. Eshitishi buzilgan bolalar va kattalarda, odatda eshitish balandligi 90dBdan yuqori bo‘lsa, ular kar hisoblanishadi.
Eshitishning yo‘qolishi va potensial natija
Eshitish yo‘qolishining potensial natijasi ko‘pgina faktlarga bog‘liq, masalan, ko‘rishning pasayishi, ya’ni yo‘qolish darajasi, ammo eshitish yo‘qolishi kuzatilgan paytda, agar til allaqachon rivojlangan bo‘lsa erta va keng miqyosda, oldinroq ko‘rsatilgan xizmatlar, asosiy aloqadan oldin yoki keyin ota-ona va o‘qituvchining birga aloqada bo‘lishi kabilarni o‘z ichiga oladi.
|
| |
Ko‘rish va me’yordagi ko‘rish imkoniyatining rivojlanishi

|
Ko‘rish va me’yordagi ko‘rish imkoniyatining rivojlanishi
|
bet | 19/47 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 437,9 Kb. | | #123007 |
Bog'liq M. U. Hamidova, maxsus pedagogika-fayllar.orgKo‘rish va me’yordagi ko‘rish imkoniyatining rivojlanishi
4yoshdan-7 yoshgacha boalarning me’yoridagi kko‘rish rivojlanishi; Abstrak figura va belgilarni, taniy olish, farqlash va nusxasini yaratish; Figuralardan andaza olish, chizish va ko‘chirish;
Bir detal orqali o‘xshash figuralar turini aniqlash;
Rasmdagi munosabatlarni, abstark figuralar va simvollarni taniy olish va anglash;
Rasmdagi tushirib qoldirilgan detalni taniy olishi;
Belgilarni (harf va so‘zlardagi) bir uslubda taniy olsih, anglash va nusxa yaratish;
Turli uslubdagi harflar shiriftini taniy olish;
Xotiradagi abstraktli belgilarning nusxasini yaratish;
So‘zlarni ko‘rish orqali tanib olish.
Ko‘rishi zaiflashgan bolalarni o‘qitish uchun amaliy ishlar
Hindiston, Indoneziya, Nepaldagi ko‘rishning pasayishi dasturlarining amaliy yutuqlariga ko‘ra maktabda yaxshi tahlil oqibatida ko‘rish qobiliyati past bolalarning ko‘pchiligi kitoblardan to‘g‘ri foydalanishini ko‘rsatdi. Hindlarning har ikkidan biri optic vositalarsiz yoki kattalashtiruvchi, bartaraf yetuvchi optic moslamalar bilan o‘qiydi. Bunday holatda yesa kata bosma kitoblarga bo‘lgan yehtiyojni kamaytirdi. Lekin studentlar hali ham kattalashtirilgan kitoblar bo‘limlariga muhtoj. Karin Van Dyuk (2004).2
Tanlangan kitoblar yuqori standartda yozilgan. Matn mukammal holatda tizilgan (chapda tekis, o‘ngda notekis xoshiya). Ular ko‘rishi pasaygan bolalarga minimum yordam berdaigan moslamalar bilan o‘qiladigan yeng oson kitoblar yaratadilar. Shunda boshqa boalar ham o‘qishga intiladi.
O‘quv materiallari Braylga bpg‘liqligini ta’minlaydi. Braylga bog‘liq kishilar uchun Brayl tizimidagi kitoblar va o‘quv materiallari berilishi kerak. Boalarga kitoblar bepul yoki bir xil narxda taqdim yetilishi kerak;
Brayl alifbosifa yozadigan bolalarda bir xil maxsus ruchka va qalam va yozuv ramkasi bo‘lishi kerak;
Shuningdek, bolalarga ularning individual yehtiyojlaridan kelib chiqib tegishli yozuv vositalari berilishi kerak;
Yo‘llanma va o‘zgaruvchan o‘quv mashg‘ulotlari qanday qilib xassa bilan harakat qilishni, shuningdek, tegish va himoya qilish texnikasini, yerdan mo‘ljal olishdan foydalanish natijasini, yo‘l ko‘rsatish texnikasini, fazoda mustaqil harakat qilish texnikasini ta’minlaydi.
|
| |
Murakkab nuqsonli bolalar

|
Murakkab nuqsonli bolalar
|
bet | 35/47 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 437,9 Kb. | | #123007 |
Bog'liq M. U. Hamidova, maxsus pedagogika-fayllar.orgMurakkab nuqsonli bolalar
Aloxida yordamga muhtoj bolalar qatoriga murakkab nuqsonli ko‘r-kar-soqov bolalar kiradi. Bu toifadagi bolalar nuqsoni ancha murakkab. Kar-ko‘r-soqov bolalar tevarak atrofdan informatsiya olish imkoniyatidan mahrum bo‘lganligi tufayli aqlan rivojlanmaydi. Biroq maxsus tashkil etilgan yordam tufayli bu bolalar to‘liq intellektual rivojlanish imkoniyatiga egadirlar. Ularga barcha murakkab muloqot turlari yaratiladi, nutqi o‘stiriladi va ular barkamol nutqdan tortib to so‘z nutqigacha egallay oladilar. Bu esa ularni o‘rta maktab dasturini egallab, xatto oliy o‘quv yurtlarini muvaffaqiyatli bitirishga imkon beradi. Bunga Olga Ivanovna Skoroxodovaning hayoti va ijodini misol qilib keltirishimiz mumkin. Kar-ko‘r-soqov qizchani mashhur korreksion pedagog Sokolyanskiy I.A. o‘zi rahbarlik qilgan maktab-klinikada o‘qitib, tarbiyalagan. Oliy o‘quv yurtini tugatib, O.Skoroxodova butun hayotini Korresion pedagogikaga bag‘ishladi. U Korreksion pedagogika ilmiy-tadqiqot instituti dotsenti, pedagogika fanlari nomzodi, ko‘pgina ilmiy maqola, she’rlar to‘plami muallifi. Ayniqsa u yaratgan noyob kitoblar «Kak ya vosprinimayu okrujayuщiy mir»(1947), «Kak ya vosprinimayu i predstavlyayu okrujayuhiy mir»(1956), «Kak ya vosprinimayu, predstavlyayu i ponimayu okrujayuhiy mir»(1972) ko‘pgina tillarga tarjima qilindi. Moskva viloyatining Zagors shahrida kar-ko‘r-soqov bolalar bilan olib boriladigan ishlar tizimi takomillashtirildi. Ushbu maktab-internat o‘z faoliyatini davom ettirmoqda va ko‘pgina kar-ko‘r-soqov bolalarga mustaqil hayotda o‘z o‘rnini topib ketishiga yordam bermoqda.
Murakkab, mujassam nuqsonli bolalardan eshitish qobiliyati zaif va aqli zaif bolalar birinchi bo‘lib o‘rganilgan edi. Kar va zaif eshituvchi bolalarda ikkilamchi hodisa sifatida aqlan zaiflik kuzatilib boriladi. Natijada intellekti sog‘lom, eshitish qobiliyati zaif bolalarni aqli zaif eshitish qobiliyati zaif bolalardan amalda ajratish ancha mushkul. Ayniqsa ilk yoshdagi bolalarda. Hozirgi kunda ular uchun differensial-diagnostik mezonlar ishlab chiqilgan. Aqliy rivojlanishi va eshitish qobiliyati zaif bolalar karlar yoki zaif eshituvchi bolalar maktab-internatlarining yordamchi sinflarida yordamchi maktab dasturi bo‘yicha ta’lim oladilar. Yordamchi sinflar ko‘r va zaif ko‘ruvchi bolalar maktab-internatlarda ham mavjud.
|
| |
Koxlear implantant - M. U. Hamidova

|
M. U. Hamidova
|
bet | 25/47 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 437,9 Kb. | | #123007 |
Bog'liq M. U. Hamidova, maxsus pedagogika-fayllar.orgKoxlear implantant
Koxlear implantant (ya’ni kiritma) kelajakda eshitishi zaiflashgan ko‘pgina bolalarning ta’lim-tarbiyasida natijalarga erishishiga olib keladi.
Bu allaqachon rivojlanib borayotgan mamlakatlarni qamrab olgan holda ko‘pgina dunyo mamlakatlarida tarqalgan. Koxlear implantant o‘tqazish qimmat bo‘lsa ham birinchi “mahalliy” koxlear implantant Hindistonda 2005-yilda boshlandi, dunyo bo‘ylab ko‘pdan-ko‘p eshitishi zaiflashgan odamlar bu imkoniyatga ega bo‘lish uchun yangi va innovatsion texnologiyalarni kutishgan. Koxlear implantant jarrohligi chuqur karlik yoki tovushni eshitishni bir qancha og‘ir turlarining u yoki bu turida odamga electron moslama kiritishni nazarda tutadi. Bir qancha eshita olmagan bolalar himoyachi yordamida so‘zlash qobiliyati mashg‘ulotlarini olib borishlari kerak. Bu mashg‘ulotlardan oldin bolalar tibbiy ko‘rik xulosasidan o‘tishlari kerak.
Ko‘pgina voyaga yetgan bolalar ovoz chiqara olishiga oylar va yillar kerak, chunki ular tovushlarni xira va noqulay anglashlari mumkin.
Birinchi marta koxlear implantantdan foydalanib ko‘rishga 1985-yilda ruhsat berilgan.
Koxlear implantant hissa qo‘shgan “karlar jamiyati”dagi baxslar o‘rtasida vujudga kelgan. Shu o‘rinda koxlear implantant eshitish rivojiga jiddiy xavf keltirib chiqaradimi? Koxlear implantant odamlarga dunyoning eshitish a’zosidek samaradorlik vazifasini bajara oladimi?, natijalar jarrohlik va muolajalarning harakatini tasdiqlay oladimi?kabi savollar ko‘pgina baxslarga sababchi bo‘ldi. Tortishuvlarga qaramay, tahminan dunyoda 8000dan ko‘p bolalarda koxlear implantant mavjud bo‘lib, rivojlanayotgan mamlakatlarda bunday bolalar sonining oshishi kuzatilmoqda5.
Bu mulohazalarni bilib oling:
- Yuzdagi sochlar – mo‘ylov va soqol eshitishi zaiflashgan bolalarning lab harakatlarini o‘qishida va yuz mimikalarini tushinishida salbiy ta’sir ko‘rsatadi;
- Yuzni berkitish – ro‘mol bilan ko‘zlarni, qoshlarni, burunni, og‘izni va lunjni yopish, eshitishi zaiflashgan bolalarga lab harakatlarini o‘qish va mimikani tushunishida salbiy ta’sir ko‘rsatadi;
- Kar bolalarning (kuchli eshitishi yo‘qolgan bolalarning) ko‘p qismi eshitadigan ota-onalardan tug‘iladi. Shuning uchun maktab ota-onalar uchun tub ma’noda yo‘riqnoma tayyorlab berishga harakat qilish kerak;
Kar bolalar boshqa bolalardan o‘rganishga ehtimol muhtojdirlar, chunki ular o‘qishni, yozishni ikkinchi tilda o‘rganishlari kerak, bu birinchi tildan farq qiladi;
Shuningdek, og‘ir eshituvchilar, ko‘p vaqt boshqa bolalardan o‘rganoshga muhtoj, sinfda boshqa bolalar gaplashayotganda ular o‘qituvchini eshitmaydi. Shuning uchun ko‘p ma’lumotlar darsning oxirida beriladi.6
|
| |
“Monitoring” so’zinig ma’nosi to’g’ri ko’rsatilgan qatorini toping

94 “Monitoring” so’zinig ma’nosi to’g’ri ko’rsatilgan qatorini toping.
*“Monitoring – inglizcha atama bo’lib, “uzluksiz kuzatish” degan ma’nosini anglatadi
|
-“Monitoring –fransuzcha atama bo’lib, “kuzatish” degan ma’nosini anglatadi
|
- “Monitoring – inglizcha atama bo’lib, “tekshrish” degan ma’nosini anglatadi
|
- “Monitoring –lotinch atama bo’lib, “uzluksiz ta’lim” degan ma’nosini anglatadi
|
95 Umumiy o‘rta ta’lim sifatini nazorat qilishning turlarini belgilang.
|
*Ichki nazorat; tashqi nazorat; davlat jamoatchilik nazorati; milliy va xalqaro darajada baholash
|
Ichki nazorat; o’zaro nazorat; davlat jamoatchilik nazorati; milliy va xalqaro darajada baholash
|
Ichki nazorat; tashqi nazorat; milliy va xalqaro darajada baholash
|
Tashqi nazorat; davlat jamoatchilik nazorati; milliy va xalqaro darajada baholash
|
96 Xalqaro baholashni maqsadi to’g’ri ko’rsatilgan qatorini toping.
|
*O’quvchilar yutuqlari to’g’risidagi ma’lumotlarni jamlash va ularni xalqaro miqyosda qiyoslash bo’lib, uning natijalariga ko’ra ta’lim siyosati masalalari hamda o’quvchilar o’zlashtirishidagi tafovutlarni yaxshiroq anglab etishga qaratilgan xalqaro muloqot olib boriladi
|
O’qituvchilar yutuqlari to’g’risidagi ma’lumotlarni jamlash va ularni xalqaro miqyosda qiyoslash bo’lib, uning natijalariga ko’ra ta’lim siyosatini yaxshiroq anglab etishga qaratilgan xalqaro muloqot olib boriladi
|
Respublikamizda umumiy o’rta ta’lim maktablarida o’qitish sifati monitoring tizimini samarali yo’lga qo’yish
|
Hukumatning tegishli qarori hamda xalqaro shartnomalar asosida xalq ta’limi boshqaruvi organlari, nodavlat notijorat tashkilotlar va xalqaro tashkilotlar hamkorligida amalga oshirish
|
|
Tаrbiya tаmоyillаri to’g’ri ko’rsatilgan qatorini aniqlang

|
Tаrbiya tаmоyillаri to’g’ri ko’rsatilgan qatorini aniqlang
|
bet | 32/73 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #261298 |
Bog'liq “Umumiy pedagogika (Pedagogika nazariyasi, pedagogika tarixi, pe (1)103 Tаrbiya tаmоyillаri to’g’ri ko’rsatilgan qatorini aniqlang.
*Tаrbiyaviy ishning yo’nаlishigа, mаzmunigа, mеtоdlаri vа tаshkil etilishigа, tаrbiya jаrаyonining ishtirоkchilаri оrаsidаgi munоsаbаtlаrgа qo’yilаdigаn аsоsiy tаlаblаr ifоdаlаnаdigаn dаstlаbki qоidаlаrdir
|
Bu bir tоmоndаn, ijtimоiy hоdisа sifаtidа tаrbiyaning хususiyatlаri, ikkinchi tоmоndаn, shахsning rivоjlаnishi bilаn bоg’liq bo’lgаn bаrqаrоr аlоqаlаr
|
O’qituvchi vа tа’lim оluvchi (tаrbiyachi vа tаrbiyalаnuvchi)lаr o’rtаsidа tаshkil etiluvchi hаmdа аniq mаqsаdgа yo’nаltirilgаn hаmkоrlik jаrаyonidir
|
Hаr tоmоnlаmа bаrkаmоl shахsni shаkllаntirish
|
104 Jamoa so’zining lug’aviy ma’nosi ta’rif berilgan qatorni aniqlang.
|
*lotincha “kollektivus” so’zining tarjimasi bo’lib, yig’ilma, omma, birgalikdagi majlis, birlashma, guruh degan ma’nolarni anglatadi
|
lotincha “guruh” so’zining tarjimasi bo’lib, yig’ilma, birgalikdagi majlis, birlashma, guruh degan ma’nolarni anglatadi
|
Inglizcha “kollektivus” so’zining tarjimasi bo’lib, yig’ilma, omma, birgalikdagi majlis, birlashma, guruh degan ma’nolarni anglatadi
|
lotincha “kollektivus” so’zining tarjimasi bo’lib, o’quvchilar degan ma’nolarni anglatadi
|
105 Jamoa so’ziga to’g’ri ta’rif berilgan qatorni aniqlang.
|
*Bir necha a’zo (kishi)lardan iborat bo’lib, ijtimoiy ahamiyatga ega umumiy maqsad asosida tashkil topgan guruh demakdir
|
Bir necha a’zo (kishi)lardan iborat bo’lib, maqsadsiz tashkil topgan guruh demakdir
|
Ikki kishidan iborat bo’lib, ijtimoiy ahamiyatga ega umumiy maqsad asosida tashkil topgan guruh demakdir
|
Ijtimoiy ahamiyatga ega umumiy maqsad asosida tashkil topgan guruh demakdir
|
|
|
| |