Bizning topshirig’imiz fundamental chastota va diskretlash chastotasi bilan

Bizning topshirig’imiz fundamental chastota va diskretlash chastotasi bilan
qanday bog’liqligini aniqlash.
Biz sanoqlar qiymatigina ma’lum, ammo ular fundamental chastota va
diskretlash chastotasi bilan qanday bog’liq?
Buning uchun avval ko’rib chiqilgan diskret signalni olaylik. Uning davri 4
sanoqqa teng bo’lib, uning birinchi ikki sanog’i katta amplitudaga keyingi ikki
sanog’i esa kichik amplitudaga ega. Endi esa biz asosiy chastotani diskretlash
chastotasi bilan qanday bog’liq ekanini aniqlashimiz kerak. Buning uchun biz
signalimizni vaqt o’qiga o’tkazishimiz kerak.
5-rasm
Bu signalning asosiy davri uzluksiz signalning asosiy davri kabi aniqlanadi. Ya’ni
uning fundamental chastotasiga teskari qiymatiga teng. Bizning misolda u 440.
6-rasm
SHuningdek signalimizning diskretizatsiya davri (bu yerda ∆t) asosiy
davridan 4 marta kichik. Asosiy davr xar 4 ta sanoqda keladi. Diskretizatsiya
davridan diskretizatsiyalash chastotasini aniqlaymiz.
Olingan qiymatlar asosida Matlab tizimida kerakli funksiyalar yordamida
fundamental chastota va dikretlash chastotasini bir biri bilan bo’liqlik holatlarini
tushunishimiz uchun misollar ko’ramiz.
7-rasm
8-rasm
9-rasm
10-rasm
Amaliyot№4. Analog raqamli va raqamli analog o’zgartirgichni Matlab
dasturida o’rganish.
Ishdan maqsad: Analog raqamli va raqamli analog o’zgartirgichni
xarakteristikasini o’rganish.
Analog raqamli va raqamli analog o’zgartirgich
bu analog signalni diskret kodlarga
(raqamli signal) aylantiruvchi qurilmadir.
Analog raqamli va raqamli analog o’zgartirgich diskretlash va kavantlashni amalga
oshiradi.
1-rasm
Diskretlashda usluksiz signalni sanoqlari aniq bir vaqt momentini yoki diskretlash
davridagi qiymatlarini oladi. Kvantlashda esa diskret vaqtlarda olingan qiymatlarni
belgilangan satxlarga tenglashtiriladi. So’ng kvantlash satxlarga ikkilik sanoq
ko’rinishiga o’tkaziladi. SHu bilan analog signaldan raqamli signalga o’tkazamiz.
Asosan ARO’ larda tanlovchi va saqlovchi qurilmalar mavjud. Ular kalit ulangan
payitda kirishdagi kuchlanishni saqlab qoladi. Kalitni ulanish vaqtini generator
orqali berilgan chastota orqali aniqlanadi (
f
S
). Keyin kvantlash jarayoni bajariladi.
2-rasm
Bir razryadlik ARO’ bu – komparatirdir.
3-rasm
ARO’ ning xarakteristikasi:
•
Diskretizatsiya chastotasi – 128 kGts, 10 mGts, 250 MGts, 1 GGts.
•
Razryad – bitlar soni: 8 – 32 bit bo’lishi mumkin. Razryadlar sonidan satxlar
soni aniqlanadi.
•
Kirish signalini diapazoni – mV, V
Bu qurilmani to’g’ri ishlovchi signalning min yoki mak kuchlanish qiymati
•
SHovqin/signal nisbati
•
Uzatish xarakteristikasi – chiqishdagi ikkilik koddagi raqamli signalning
kirishdagi analog signal qiymatiga bog’liqligi.
•
Kvantlash shovqini – signallarni sathlarga tenglashtirish maqsadida
yaxlitlanganda kelib chiqadi. Kvantlash shovqinlarini kamaytirish uchun
razryadlar sonini oshirish zarur.
5-rasm
•
Jitter – fazaviy shovqin – bu diskretlash chastotasini beruvchi generatorning
bir meyorda ishlamasligidan kelib chiqadi.
6-rasm
Raqamli analog o’zgartirgich bu kirishdagi raqamli signalni analog signalga
aylantiruvchi qurilmadir.
7-rasm
Qurilma kirishiga raqamli kod ko’rinishdagi diskret sanoqlar kelib tushadi, keyin
ularni satixlarga mos keluvchi kuchlanishga aylantiriladi. SHu bilan pog’onali
uzluksiz signal xosil bo’ladi. Keyinchalik past chastotali filtrdan o’tgandan so’ng
siliqlanadi.
8-rasm
Amaliy holatda Matlab dasturida analog holatdagi signalni raqamli holatga
o’tkazish bo’yicha quyidagi vazifalarni bajaramiz. Current folder oynasiga 2.jpg
nomli rasmni ko’rsatamiz. Quyidagicha ketma-ketlikda kod teramiz. Run tugmasi
yordamida esa natija olamiz.
•
9-rasm
Imtool funktsiyasi bilan esa rasmni hamda undagi ranglarni raqamli holatda
ko’rishimiz mumkin bo’ladi.
•
10-rasm
quyidagi ketma-ketliklar bilan esa rasmni RGB tizimidan GRAY holatiga o’tkazib,
natija olishimiz mumkin bo’ladi.
•
11-rasm
Gray holatiga ham level berish natijasida quyidagi natijaga erishish mumkin.
I=imread(
'2.jpg'
);
imshow(I);
imtool(I);
Igray=rgb2gray(I);
imshow(Igray);
level=0.67;
Ithresh=im2bw(Igray,level);
imshowpair(I,Ithresh,
'montage'
);
•
12-rasm
|