nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
University of geological sciences

|
University of geological sciences
|
bet | 1/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 4,93 Mb. | | #126134 |
Bog'liq Mamurjon 01
GEOLOGIYA FANLARI UNIVERSITETI
Mavzu: Sanoat korxonalarining elektr ta’minoti
Bajardi: Maxmudov Mamurjon
Tekshirdi: Nosirov To’lqinjon
REJA
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
2
KIRISH
O‘ZBEKISTONDA ENERGETIKANING RIVOJLANISH TARIXI, BUGUNGI HOLATI VA ISTIQBOLLARI
SANOAT KORXONALARNING ELEKTR ENERGIYA ISTE’MOLCHILARINI TASNIFLASH
SANOAT KORXONALARI VA ISTE’MOLCHILARNING ELEKTR YUKLAMA GRAFIKLARI VA ULARNI XARAKTERLOVCHI ASOSIY KO‘RSATKICHLAR
3
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
ANNOTATSIYA
«Sanoat korxonalarining elektr ta’minoti» darsligi o‘quv dasturi asosida tayyorlangan. Mazkur darslik xorijiy adabiyotlarda keltirilgan ma’lumotlar asosida va xorijning nufuzli oliy ta’lim muassasalarida mazkur fanni o‘qitish borasida amalga oshirilayotgan ishlar asosida takomillashtirilib qayta nashrga tayyorlandi. Darslikda sanoat korxonalarida elektr ta’minotini tashkil etish va loyihalash to‘g‘risida batafsil to‘xtalib o‘tilgan. Sanoat korxonalarida energiya nazorati va hisobini amalga oshirish va avtomatlashtirilgan tizimlarni qurish orqali energiyadan ratsional foydalanish usullari keltirib o‘tilgan. Bu tizimlarning O‘zbekiston sharoitida qo‘llanilish istiqbollari va bu boradagi chet el mamlakatlarining tajribasi misol tariqasida keltirib o‘tilgan.
Mazkur darslik oliy o‘quv yurtlarining talabalari uchun mo‘ljallangan.
3
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
KIRISH
«Sanoat korxonalarining elektr ta’minoti» fannini o‘qitilishidan maqsad - iste’molchilarni kerakli miqdorda va sifatda elektr energiyasi bilan ta’minlab beruvchi elektr ta’minot tizimini o‘rganishdir.
«Sanoat korxonalarining elektr ta’minoti» fanini o‘rganishning asosiy vazifalari: Elektr ta’minot sistemasini ratsional qurish yo‘llarini, shu sistemada ishlatadigan uskunalarni to‘g‘ri tanlash masalalarini, elektr ta’minot sistemasini optimal ishlashini oshirish metodlarini talabalar o‘zlashtirishidir.
«Sanoat korxonalarining elektr ta’minoti» fani bo‘yicha o‘zlashtirilgan ma’lumotlarga, hamda o‘kuv rejasida rivojlantirilgan elektr texnika nazariy asoslari (zanjirlar nazariyasi, transformatorlar, nosinusoidal katgaliklar qismlari); elektr o‘lchov; elektr mashinalari; elektr ta’minoti sistemasida elektr stansiyalar va podstansiyalar; injenerlik va iqtisodiy hisoblarda EHM ishlatilishi; elektr ta’minoti sistemasida elektr tarmoqlari; energetikani matematik masalalari va h.k. fanlarni bilishga asoslanadi.
Darslikda enеrgеtikaning jamiyat hayotidagi roli ko‘rib chiqildi, enеrgiyani hosil qilish, uni korxonalarning mavjud iste’molchilari o‘rtasida taqsimlanishi va iste’molchilarning turlari o‘rganilgan. Bundan tashqari, O‘zbekiston enеrgеtikaning rivojlanish istiqbollari ko‘rib chiqildi, enеrgеtika va sanoat korxonasi elektr ta’minotining loyihalash masalalari batafsil ishlab chiqildi. Sanoati rivojlangan davlatlarning elektr ta’monoti tajribasi ifodalangan(kеltirilgan).
|
| |
“Soliq to’lovchilar tarixi” - “Soliqlar va soliqqa tortish” kafedrasi “Soliq ma’murchiligi” fanidan

|
“Soliqlar va soliqqa tortish” kafedrasi “Soliq ma’murchiligi” fanidan
|
bet | 2/3 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 4,86 Mb. | | #116813 |
Bog'liq 871200.pptx7. “Soliq to’lovchilar tarixi”.
8. “Interaktiv xizmatlardan foydalanish statistikasi”.
9. “Yuridik va jismoniy shaxslarning soliq qarzlari hisobini yuritish”.
10. “Soliq qarzini yuritish hisoboti”.
11. “Yuridik shaxslar imtiyozlari hisobini yuritish”.
12. “Elektron tarzda yuborilgan hisobotlarini qabul qilish (WEFOINS)”.
13. “Moliya-xo’jalik faoliyatini amalga oshirmayotgan korxonalarni tugatish tartibi”.
14. “Yuridik shaxslar bo’yicha statistik ma’lumot”.
15. “Qo’shilgan qiymat solig’i to’lovchilarni aniqlash”.
16. “Davlat daromadiga o’tkaziladigan mol-mulklar hisobini yuritish”.
17. “Yakka tartibdagi tadbirkorlardan hisobotlarni elektron shaklda qabul qilish va qayta ishlash”.
18. “Davlat boji”.
19. “Soliq to’lovchi jismoniy shaxslar haqida ma’lumot”.
20. “Soliq tekshiruvlari hisobini yuritish”.
21. “Tekshiruvchi xodimlarning xizmat safari buyruqlari hisobini yuritish”.
22. “Nazorat-kassa mashinalari ro’yxati va nazoratini olish”
23. “Naqd pul tushumlari hisobini yuritish”.
24. “Ma’muriy amaliyotni hisobga olish”.
25. “Moliyaviy sanktsiyalarni sud tartibida qo’llash to’g’risida davlat soliq xizmati organlarining murojaatlari va ularning natijalari hisobini yuritish”.
26. “Tekshirishlarni muvofiqlashtirish”.
27. “Kadrlarga oid ma’lumotlar bazasi”.
28. “Hujjatlar bajarilishini nazorat qilishning avtomatlashtirilgan tizimi”.
29. “Ichki idoraviy hujjatlar elektron axborot tizimi”.
30. “Quyi davlat soliq xizmati organlari faoliyatini masofadan turib nazorat qilish tizimi”.
Davlat soliq xizmati organlarining yangi “Elektron soliq xizmatlari” portali ishga tushirildi.
«Elektron davlat xizmatlar» portali «Soliq» axborot tizimlari kompleksini soliq solish sohasida interaktiv xizmatlarni ko’rsatish uchun integratsiya qilish loyihasi doirasida ishlab chiqilgan.
Ushbu loyihaning asosiy maqsadi –davlat soliq xizmati organlari tomonidan aholi va biznesga ko’rsatiladigan elektron davlat xizmatlarini optimallashtirish, ularning sifatini oshirish, xarajatlarni kamaytirish va natijada soliq to’lovchilarning xizmatlardan foydalanish darajasini oshirishdan iborat.
Qisqa davr ichida Davlat soliq qo’mitasining ma’lumotlarni qayta ishlash markazi asosida alohida infratuzilma, ma’lumotlar bazasi va ularni boshqarishda qo’llaniladigan dasturiy maxsulotlar yaratildi. Elektron xizmatlarni boshqarish, ularning sifat ko’rsatkichlarini monitoring qilish, foydalanish statistikasini shakllantirish hamda vertikal nazorat olish borish uchun maxsus axborot tizimlari ishlab chiqildi.
|
| |
Yaratilgan axborot tizimi - “Soliqlar va soliqqa tortish” kafedrasi “Soliq ma’murchiligi” fanidan

|
“Soliqlar va soliqqa tortish” kafedrasi “Soliq ma’murchiligi” fanidan
|
bet | 3/3 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 4,86 Mb. | | #116813 |
Bog'liq 871200.pptxYaratilgan axborot tizimi: - foydalanuvchiga axborotni oson qabul qilinadigan ko’rinishda beradi;
- unga tasodifan yoki qasddan kirib, asossiz o’zgartirishlar kiritishdan himoyalangan;
- interfeysi qulay, tushunarli va estetik jihatdan ko’rkam dizaynli, ma’lumotlarni kiritish jarayoni imkon qadar avtomatlashtirilgan, oson va sodda;
- ishlash algoritmini ro’yobga chiqarishda optimal echimlar qo’llanilgan, ishlash tezligi yuqori operativ xotira va tarmoq resurslaridan oqilona foydalanilgan ;
- uning interfeysi va hisobot shakllari foydalanuvchi tanlay olishi mumkin bo’lgan o’zbek va rus tilida.
-
Portalning qulayligi - bu kerakli xizmatlarni tez va oson qidirish mumkinligi. Bunda «Elektron hukumat to’g’risidagi» Qonun talablaridan kelib chiqib, davlat soliq xizmati organlarining barcha elektron davlat xizmatlari - interaktiv va axborot davlat xizmatlariga saralangan. Bundan tashqari ularni qidirishni yanada soddalashtirish maqsadida, murojaatlarni va hisobotlarni yuborish, ro’yxatga olish, soliqlarni hisoblash va ma’lumotnomalar olish kabi xizmat yo’nalishlariga ajratilgan.
Jismoniy shaxslar uchun, yuridik shaxslar uchun va yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun xizmatlarni tanlash imkoniyatlari mavjud.
Test sinovidagi xizmatlar alohida guruhga ajratilgan.
Barcha toifadagi soliq to’lovchilar uchun alohida shaxsiy kabinet ochilgan bo’lib, jumladan – Yakka tartibdagi tadbirkorlarning shaxsiy kabineti ilgari yo’q edi.
Shaxsiy kabinetlarga kirish qismi foydalanuvchilarni yagona identifikatsiyalash axborot tizimiga o’zgardi.
Mavzuga oid xizmatlarni qulay navigatsiyali bloklarga ajratilgan. Jumladan «Shaxsiy ma’lumotlar», «Hisob kitoblarning joriy holati», «Soliq organlari bilan yozishmalar», «Foydali ma’lumotlar».
Jismoniy shaxsning shaxsiy kabineti
Yuridik shaxsning shaxsiy kabineti
Yangi shaxsiy kabinetda soliq organlari bilan barcha yozishmalar va xabarlar alohida blokda yig’iladi. Shaxsiy kabinetda kirganda byudjet va byudjetdan tashqari aktual joriy ahvol ma’lumotlari taqdim etiladi.
Soliq to’lovchilarga xizmatlardan foydalanish, xabardor qilish bo’yicha barcha xizmatlarning yagona standarti ishlab chiqilgan. Bunda har bir xizmatda foydalanuvchilar uchun qo’llanma va xizmat bo’yicha javobgar shaxs to’g’risidagi ma’lumotlar mujassamlashtirilgan.
Endilikda soliq to’lovchilarga har bir xizmat bo’yicha o’z fikrlarini va baholarini qoldirish, soliq organlari esa – soliq to’lovchilarning fikrlarini o’rganish, taklif va e’tirozlarini ko’rib chiqish imkoniyatlari mavjud.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
- Vahobov A., Jo’rayev A. Soliqlar va soliqqa tortish. Darslik. –T: “IQTISOD-MOLIYA”, 2019. -408 b.
- O’zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi. Rasmiy nashr –O’zbekiston Respublikasi Adliyavazirligi. – T.: «Adolat», 2020 y
- http://www.soliq.uz// – O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi rasmiy sayti.
- http://www.mf.uz// – O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi rasmiy sayti.
|
| |
ZEF Discussion Papers on Devlopment Policy 7

|
ZEF Discussion Papers on Devlopment Policy 7 Pdf ko'rish
|
bet | 14/43 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 363,42 Kb. | | #245457 |
Bog'liq zef dp07ZEF Discussion Papers on Devlopment Policy 7
13
comparisons are being made. In developing countries, access to information is already unequal,
and restricting investments on the basis of this argument (i.e., fear of exacerbating informational
inequality) will certainly lead to the perpetuation of these inequalities. The policy environment
now emerging in several developing countries (marked, for example, by policies allowing
private sector participation, and investments in public-use facilities), especially with regard to
the more recent information and communication technologies, suggests that these technologies
may become more widely diffused. This new environment and the spread of new and cheaper
methods of communicating and acquiring information may indeed have ameliorating effects that
lead to the attrition of information monopolies and in turn to a more equitable income
distribution.
The other channel through which investments in ICTs may have a bearing on income
distribution are through their effects on employment. Roche and Blaine (1996) argue that the
diffusion of these technologies may increase the demand for skilled labor and render traditional
skills and a variety of jobs redundant. A large body of empirical literature has examined whether
the recent increases in wage inequality in the US and other developed countries is related to an
ICT-induced increase in the relative demand for skilled labor.
18
While it is possible that these
technologies may exacerbate wage inequality in some countries, the outcome will probably vary
from one country/region to another and will be be determined by the supply of labor and
institutional features of the labor market.
Furthermore, it is also possible that the diffusion of these technologies may spark an
overall expansion in employment that may increase demand for all types of workers. As pointed
out earlier, the expansion of ICTs may be expected to increase the overall and factor productivity
of organizations. The increase in the marginal productivity of labor may lead to an increase in
employment for all types of labor.
19
Also, if ICTs reduce uncertainty and enhance the efficiency
of product and factor markets, their spread may be expected to bring about increases in the flow
of capital and in output. The higher employment accompanying these increased investments and
output may indeed have a positive effect on income distribution.
18
A detailed discussion of these papers is provided in the following section.
19
While it is evident that wage inequality is related to the relative employment of skilled and unskilled workers, it
is by no means clear that an economy-wide expansion possibly generated by the diffusion of ICTs will be biased
towards more skilled workers.
|
| |
participation and democracy (Kenney, 1995; Braga, 1996; Hadden, 1996)

The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey
4
On a more skeptical note, Rodgers (1995) points out that access to the new technologies
is largely a function
of the existing education, income and wealth distributions. It is argued that
both, the inability to access due to limited education or inappropriate language skills and the
prevalence of inequalities in access will tend to exacerbate information gaps and thus increase
inter-personal (inter-regional) income inequality in developing countries. This tendency may be
strengthened if the use of ICTs increases the demand for skilled labor. Also, it is feared that, at
least
in the short run, their introduction in manufacturing and service industries may lead to job
redundancies and unemployment (Roche and Blaine, 1996). Finally, and maybe most
importantly, developing countries may have other, more pressing investment priorities.
Devoting limited resources to ICTs would be difficult to justify, especially if there is only scanty
evidence of investment returns.
3
The variety of views expressed above suggests that the role
played by information and
communication technologies is still obscure and that the debate concerning it suffers from a lack
of convincing evidence and information. While this is somewhat ironic, it is clear that if these
new technologies are to command the continued interest of the developing world and justify
additional investments, a more convincing demonstration of the returns
to these technologies is
required.
In view of the need for clarity and additional evidence to justify investments in ICTs, this
paper endeavors to answer three questions: first, what characteristics distinguish these
technologies from those invented in the past; second, what are the links through which these
technologies are expected to exert an influence, and third, what justifies
the confidence placed in
ICTs as a development tool, i.e., is there any empirical evidence to support the claims made for
or against ICTs?
To tackle these issues, section 2 provides a characterization of information and
communication technologies. Section 3 outlines a framework that links investments in ICTs to
economic outcomes and may be used to guide empirical work and
measurement efforts in this
area. Section 4 takes stock of what is known about the effects of these technologies on
productivity, welfare, and wages, focusing particularly on the methodologies that may be used to
assess the impact of ICTs. Section 5 presents concluding observations.
3
For developed countries, there is an increasing body of evidence that indicates a positive impact of ICTs on firm
productivity
and individual wages, but, empirical evidence for developing countries is still scarce.
ZEF Discussion Papers on Devlopment Policy 7

|
ZEF Discussion Papers on Devlopment Policy 7Bog'liq zef dp07ZEF Discussion Papers on Devlopment Policy 7
5
2
Information and Communication
Technologies – A Characterization
As discussed above, the spread of ICTs has generated unbridled optimism in some
quarters. In this section, these technologies are characterized in order to convey an
understanding of their unique qualities.
4
To fully appreciate the potential of these technologies, it should be noted that there is
increasing recognition of the importance of ideas, knowledge and information in the
development process (Stiglitz, 1989; Romer, 1993; World Bank, 1998). The assertion that a a
knowledge gap is an important determinant of persistent poverty, combined with the notion that
developed countries already possess the knowledge required to assure a universally adequate
standard of living, suggest the need for policies which encourage greater communication and
information flows both within and between countries. One of the best possible ways to achieve
this greater interaction is through the use of information and communication technologies.
ICTs are able to serve as information channels due to their ability to support the
decoupling of information from its physical repository. It is argued that this separation or
decoupling property is the truly revolutionary aspect of these technologies (Evans and Wurster,
1997; Pohjola, 1998). This property allows the immediate transmission of large volumes of
information and permits communication independent of the physical movement of individuals.
The capability to support information separation is the key attribute underlying the wide range of
activities and services offered through ICTs.
This decoupling property allows users access to a body of information and ideas which
are non-rival in use and potentially generate large
content-related externalities
.
5
Access to new
ideas and knowledge may have far-reaching effects (which are discussed in the next section).
Apart from the content-related benefits, there are externalities related to the size of ICT
networks. The use of ICT networks is also non-rival in nature, and an increase in network size
generates
network externalities
. For example, consider a project that permits e-mail access to
additional subscribers.
4
This survey concentrates largely on the information processing and communicating capabilities of ICTs, rather
than on their role in automating production processes. Also, it focuses more on the role of ICTs as an intermediate
input or facilitator, rather than on their direct contribution to economic development through the development of the
software and/or hardware industries.
5
While the possibility of decoupling permits access to a body of knowledge, many insights and ideas that generate
economic value are of a proprietary nature. In such cases, the role of ICTs in enabling access is limited, and other
measures such as trade and foreign direct investment may be the appropriate conduits for disseminating information
and knowledge.
|
| |
C
ENTER FOR - The role of information and communication technologies in economic development: a partial survey

|
The role of information and communication technologies in economic development: a partial surveyBog'liq zef dp07C
ENTER FOR
D
EVELOPMENT
R
ESEARCH
(ZEF)
was established in 1997 as an international,
interdisciplinary research institute at the University of Bonn. Research and teaching at ZEF aims
to contribute to resolving political, economic and ecological development problems. ZEF closely
cooperates with national and international partners in research and development organizations.
For information, see: http://www.zef.de.
ZEF – D
ISCUSSION
P
APERS ON
D
EVELOPMENT
P
OLICY
are intended to stimulate discussion among
researchers, practitioners and policy makers on current and emerging development issues. Each
paper has been exposed to an internal discussion within the Center for Development Research
(ZEF) and an external review. The papers mostly reflect work in progress.
Arjun S. Bedi: The Role of Information and Communication Technologies in Economic
Development – A partial Survey, ZEF – Discussion Papers On Development Policy
No. 7, Center for Development Research, Bonn, May 1999, pp. 42.
ISSN: 1436-9931
Published by:
Zentrum für Entwicklungsforschung (ZEF)
Center for Development Research
Walter-Flex-Strasse 3
D – 53113 Bonn
Germany
Phone: +49-228-73-1861
Fax: +49-228-73-1869
E-Mail: zef@uni-bonn.de
http://www.zef.de
The authors
:
Arjun S. Bedi,
Center for Development Research (ZEF), Bonn, Germany (contact:
abedi@uni-bonn.de)
The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey
Contents
Abstract / Kurzfassung
1
Acknowledgements
|
| |
Acknowledgements - The role of information and communication technologies in economic development: a partial survey

ZEF Discussion Papers on Devlopment Policy 7
3
1 Introduction
The development and spread of information and communication technology (ICT)
1
is
often touted as the harbinger of a new industrial revolution. In a strategy piece, Talero and
Gaudette (1995) point out that the diffusion of information technologies
to all areas of human
activity is accelerating change in economies and societies. They go on to state that these changes
are creating a new economy – an information economy – in which information is the critical
resource and basis for competition. Similar statements by donor
agencies and international
organizations suggest that the propogation and accessibility of these new technologies should be
viewed as an integral element of a country’s development strategy (Morales-Gomez and
Melesse, 1998).
Notwithstanding these views, and the increasing diffusion of ICTs,
their role in
promoting economic growth and development is not viewed unambiguously. Views on the
usefulness of these technologies range from wild optimism about the opportunities they create to
deep pessimism about the possibilities developing countries’ have to
exploit these technologies
to their benefit (Avgerou, 1998).
The former view, stresses the importance of “knowledge or information gaps” as a
development constraint and asserts that the provision of these new technologies will help bridge
the North-South gap (Kenney, 1995; Moyo, 1996). Proponents
attribute a wide and almost
impossible array of positive effects to ICTs. For instance, it is argued that by bridging the
information gap, the spread
of ICTs will accelerate growth, increase agricultural and industrial
productivity, increase the efficiency of public administration and the effectiveness of economic
reforms, strengthen the competitiveness of developing countries and encourage greater public
1 Introduction - The role of information and communication technologies in economic development: a partial survey

ZEF Discussion Papers on Devlopment Policy 7
1
Abstract
The diffusion of information and communication technologies (ICTs)
and their potential
as a development tool have generated a wide array of views. The variety of views suggests that
the role and impact of these technologies are still obscure and that the debate regarding them
suffers from a lack of unambiguous evidence. Recognizing the need for clarity,
the author
endeavors in this paper to answer three questions: first, what features distinguish these
technologies from those invented in the past; second, what are the channels through which ICTs
are expected
to promote development, and finally, what justifies the confidence placed in ICTs
as a development tool, that is, is there empirical evidence supporting
the claims made for or
against the use and spread of these technologies?
Kurzfassung
Die Verbreitung und Anwendung neuer Informations- und Kommunikationstechnologien
(IKT) und die Potentiale, die ihnen in sozioökonomischer Hinsicht zugesprochen werden, haben
eine Reihe verschiedener Ansichten über deren tatsächliche Auswirkungen hervorgebracht.
Analysiert
man diese Meinungen, wird deutlich, daß die Mechanismen, die IKT auslösen, noch
nicht hinreichend bekannt sind und es an zweifelsfreien Befunden mangelt. Vor dem
Hintergrund dieses
Mangels versucht der Autor, die folgenden drei Fragen zu beantworten:
Erstens, welche Eigenschaften unterscheiden die IKT von denjenigen Technologien, die in der
Vergangenheit hervorgebracht wurden? Zweitens, auf welche Weise können
IKT zu
Entwicklung beitragen? Und schließlich stellt sich die Frage, inwiefern das Vertrauen, das viele
Experten den
Technologien entgegenbringen, bislang empirisch untermauert werden konnte.
-rasm . Jamiyatda axborotlar sonining o'sib borishi

yaxshilash chora-tadbirlari to'g'risidagi qonun»da boshqaruv huj-
jatlaridan (dosye, dokladlar, tadqiqotlar, bayonnomalar, statistik
materiallar, farmoyishlar, yo'riqnomalar va boshqalardan) foy-
dalanishning huquqiy tartibi o'rnatilgan.
70- yillarda G'arbiy Yevropaning ko'pgina mamlakatlarida va
AQShda axborotlarni muhofaza qilish to'g'risida qonunlar qabul
qilindi. Shu bilan bir vaqtda, xalqaro axborot huquqining tegishli
normalari ham yaratildi. 1985-yili Kanadada «Axborot olish
to'g'risida» Qonun qabul qilindi.
larining uch turi farqlangan: kompyuter axborotlaridan noqonuniy

|
larining uch turi farqlangan: kompyuter axborotlaridan noqonuniyBog'liq Huquqiy informatika (Abdujabbor Muhammadiyev)larining uch turi farqlangan: kompyuter axborotlaridan noqonuniy
foydalanish, EHM uchun zararli dasturlarni ishlab chiqish va
tarqatish, EHM, EHM tizimi yoki tarmog'idan foydalanish qoi-
dalarini buzish. Bundan tashqari, JKda kompyuter jinoyatlarining
kompyuter texnikasi vositalaridan foydalanib o'zlashtirish yoki ras-
trata yo'li bilan talon-toroj qilish (167-modda 3-qism «g» bandi),
kompyuter texnikasi vositalaridan foydalanib firibgarlik (168-modda
3-qism « g » bandi), kompyuter tizimiga ruxsatsiz kirib sodir
etilgan o'g'rilik (169-modda 3-qism «Ь» bandi), axborotlashtirish
qoidalarini buzish (174-modda), qonunga xilof ravishda axborot
to'plash, uni oshkor qilish yoki undan foydalanish (191-modda),
www.ziyouz.com kutubxonasi
raqobatchini obro'sizlantirish (192-modda) singari tarkiblar nazarda
tutilgan.
Informatikada «elektron axborot» atamasi sinonim sifatida
qo'llaniladi. Elektron axborotlar deganda EHMda qayta ishlash
maqsadida mashinada o'qiladigan tarqatuvchilarda qayd etiladi-
gan va tarqatiladigan barcha axborot turlari tushuniladi. Elektron
axborotlar jumlasiga normativ huquqiy hujjatlar, bildirgichlar, jur-
nallar, gazetalar va bosma ko'rinishda chiqadigan boshqa nashr-
lar hamda faqat elektron shaklda yaratiladigan nashrlar va axborot
massivlari (jurnallar, m a’lumotlar bazalari, uskunalarning qaydlari
va h.k.) kiradi. Asosiy tarqatuvchilar vazifasini magnit lentalari va
kompakt-disklar bajaradi.
Sanab o'tilgan axborot turlari davlat faoliyatini optimal tashkil
etish uchun muhim ahamiyatga egadir. Jamiyatda ijtimoiy
axborotlarning boshqa turlari: sotsiologik, statistik axborotlar, davlat
|
| |
Kompyuter arxitekturasi” fanidan tayyorlagan 2-mustaqil ishi - bet 4

|
Kompyuter arxitekturasi” fanidan tayyorlagan 2-mustaqil ishi
|
bet | 4/8 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 143,13 Kb. | | #252347 |
Bog'liq 2 mustaqil ish abrorKrossbar va multiport xotirasi Kommutatsiyalangan tarmoqlar kirish va chiqishlar o'rtasida dinamik aloqani ta'minlaydi. Kichik yoki o'rta o'lchamli tizimlarda krossover tarmoqlar eng ko'p qo'llaniladi. Ko'p bosqichli tarmoqlar, agar kechikishning kuchayishi muammosini hal qilish mumkin bo'lsa, katta tizimlarga kengaytirilishi mumkin. O'zaro o'tish va ko'p portli saqlash tashkiloti ham bir bosqichli tarmoqdir. Bir bosqichli tarmoqni yaratish arzonroq bo'lsa-da, muayyan ulanishlarni o'rnatish uchun bir necha o'tish kerak bo'lishi mumkin.
Krossbar va multiport xotirasi Kommutatsiyalangan tarmoqlar kirish va chiqishlar o'rtasida dinamik aloqani ta'minlaydi. Kichik yoki o'rta o'lchamli tizimlarda krossover tarmoqlar eng ko'p qo'llaniladi. Ko'p bosqichli tarmoqlar, agar kechikishning kuchayishi muammosini hal qilish mumkin bo'lsa, katta tizimlarga kengaytirilishi mumkin. O'zaro o'tish va ko'p portli saqlash tashkiloti ham bir bosqichli tarmoqdir. Bir bosqichli tarmoqni yaratish arzonroq bo'lsa-da, muayyan ulanishlarni o'rnatish uchun bir necha o'tish kerak bo'lishi mumkin.
Ko'p bosqichli tarmoq birlashma qutilarining bir nechta bosqichiga ega.
Ushbu tarmoqlar har qanday kirishni har qanday chiqishga ulash imkoniyatiga ega bo'lishi kerak. Ko'p bosqichli va o'zaro bog'langan tarmoqlar Ko'p bosqichli tarmoqlar yoki ko'p bosqichli o'zaro bog'liqlik tarmoqlari - bu yuqori tezlikda ishlaydigan kompyuter tarmoqlari sinfi bo'lib, ular asosan tarmoqning bir uchida ishlov beruvchi elementlardan va ikkinchi uchida kommutatsiya elementlari bilan bog'langan xotira elementlaridan iborat. Bu tarmoqlar yirik multiprotsessorli tizimlarni yaratish uchun ishlatiladi.
Bunga Omega Network, Butterfly Network va boshqalar kiradi. Multikompyuterlar bu - MIMD taqsimlangan xotira arxitekturasidir. Bu erda har bir protsessor o'z xotirasiga ega, lekin global manzil maydoni mavjud emas, chunki protsessor faqat o'zining mahalliy xotirasiga kirishi mumkin.
Bu erda har bir protsessor o'z xotirasiga ega, lekin global manzil maydoni mavjud emas, chunki protsessor faqat o'zining mahalliy xotirasiga kirishi mumkin.
|
| |
Xabarni uzatish mexanizmlari Ko'p kompyuter tarmog'ida xabarlarni uzatish mexanizmlari maxsus apparat va dasturiy ta'minotni talab qiladi. Ushbu bo'limda biz ba'zi sxemalarni muhokama qilamiz

|
Xabarni uzatish mexanizmlari Ko'p kompyuter tarmog'ida xabarlarni uzatish mexanizmlari maxsus apparat va dasturiy ta'minotni talab qiladi. Ushbu bo'limda biz ba'zi sxemalarni muhokama qilamiz
|
bet | 7/8 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 143,13 Kb. | | #252347 |
Bog'liq 2 mustaqil ish abrorXabarni uzatish mexanizmlari Ko'p kompyuter tarmog'ida xabarlarni uzatish mexanizmlari maxsus apparat va dasturiy ta'minotni talab qiladi. Ushbu bo'limda biz ba'zi sxemalarni muhokama qilamiz.
Xabarni uzatish mexanizmlari Ko'p kompyuter tarmog'ida xabarlarni uzatish mexanizmlari maxsus apparat va dasturiy ta'minotni talab qiladi. Ushbu bo'limda biz ba'zi sxemalarni muhokama qilamiz.
Xabarlarni yo'naltirish sxemalari Saqlash va to'g'ridan-to'g'ri marshrutlash xususiyatiga ega multikompyuterda paketlar axborot uzatishning eng kichik birligi hisoblanadi. Chuvalchang teshigi orqali yo'naltirilgan tarmoqlarda paketlar flotlarga bo'linadi. Paketning uzunligi marshrutlash sxemasi va tarmoqni amalga oshirish bilan belgilanadi, hop uzunligi esa tarmoq hajmiga bog'liq. Saqlash va to'g'ridan-to'g'ri marshrutlashda paketlar axborot uzatishning asosiy birligi hisoblanadi. Bunday holda, har bir tugun paketli buferdan foydalanadi. Paket manba tugunidan maqsad tugunga bir qator oraliq tugunlar orqali uzatiladi.
Kechikish manba va maqsad o'rtasidagi masofaga to'g'ridan-to'g'ri proportsionaldir.
Kechikish manba va maqsad o'rtasidagi masofaga to'g'ridan-to'g'ri proportsionaldir.
Chuvalchangli marshrutlashda manba tugunidan maqsad tuguniga uzatish bir qator marshrutizatorlar orqali amalga oshiriladi. Xuddi shu paketning barcha ramkalari quvurli tarzda ajralmas ketma-ketlikda uzatiladi. Bunday holda, paket qaerga ketayotganini faqat flit sarlavhasi biladi.
O'lik va virtual sxemalar Virtual sxema ikkita tugun o'rtasidagi mantiqiy bog'lanishdir.
U manba va maqsad tugunlarida bufer va ular orasidagi jismoniy kanal orqali hosil bo'ladi.
Virtual umumiy xotiraga ega kompyuterlar (Virtual Shared memory)
Bunday tizimlarda umumiy xotira mavjud emas. Har bir protsessor o'zining mahalliy xotirasiga ega. U “global manzil” yordamida boshqa protsessorlarning mahalliy xotirasiga kirishi mumkin. Agar "global manzil" mahalliy xotiraga ishora qilmasa, u holda xotiraga kirish protsessorlarni bog'laydigan tarmoq orqali yuboriladigan past kechikishli xabarlar yordamida amalga oshiriladi. Ba'zan parallel kompyuterlar sifatida ishlatiladigan kompyuter tizimlarining ikkita klassi mavjud: kompyuterlar jismonan yaqin va tezkor tarmoq orqali ulangan mahalliy tarmoqlar (LAN), Geografik jihatdan tarqalgan kompyuterlarni birlashtiruvchi keng tarmoqli tarmoqlar (WAN).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Xabarni uzatish mexanizmlari Ko'p kompyuter tarmog'ida xabarlarni uzatish mexanizmlari maxsus apparat va dasturiy ta'minotni talab qiladi. Ushbu bo'limda biz ba'zi sxemalarni muhokama qilamiz
|
M a n tiq iy - Abdujabbor muhammadiyev

Umumiy huquq nazariyasida «huquq normalarini formalizatsiya
qilish» deb atalgan yo'nalish mavjud. Huquq normasini formalizat
siya qilish - bu uning mantiqiy tuzilishini aniqlash demakdir.
Buning uchun eng awalo matematik va deontik tildan foydalanish
talab etiladi.
Huquqiy informatikada empirik ma’lumotlarni formalizatsiya qil
ish vositalari vazifasini:
matematik metodlar, ramzlar va
standartlashtirilgan belgilar;
mantiq, shu jumladan matematik mantiq usullari;
maxsus kodlar (axborotlarni kodlashtirish);
ijtimoiy mezonlash, statistik metodlar bajaradi.
Formalizatsiyadan huquqiy axborotlami EHM xotirasiga kiritish-
da foydalaniladi. Axborot dastlab formal ko'rinishda
taqdim etilishi
va kodlashtirilishi lozim. Sun’iy intellekt g'oyalarini qo'llash maqsa-
dida yuridik bilimlar bazalarini tashkil etishda freymlar tili deb
ataladigan maxsus tildan foydalaniladi.
Informatikada formal tizim tushunchasi ishlab chiqilgan va
qo'llaniladi. Formal tizim - bu boshlang'ich
obyektlarni va yangi
obyektlar qurish qoidalarini tavsiflash yo'li bilan obyektlar to'plamini
yuklovchi belgilar modelidir. Obyektlar deganda vaziyatlar, holat-
lar, har xil tizim va tuzilmalarning belgilardagi ya grafik ifodalari
tushuniladi.
Formal grammatikalar nazariyasi informatika
uchun prinsipial
ahamiyatga ega. Formal grammatikalar dasturlashtirish tillarini
tavsiflash va translyatorlar, ya’ni vositachi tillami tuzishning asosiy
vositasi bo'lib xizmat qiladi.
The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey

|
The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey Pdf ko'rish
|
bet | 43/43 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 363,42 Kb. | | #245457 |
Bog'liq zef dp07The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey
42
Varian, H., 1992,
Microeconomic Analysis
, New York: W.W. Norton and Company.
Varian, H., 1993,
Intermediate Microeconomics
, New York: W.W. Norton and Company.
Willig, R.D., 1976, ‘Consumer’s surplus without apology’,
American Economic Review
, Vol. 66,
pp. 589-597.
World Bank, 1998,
World Development Report
, New York: Oxford University Press.
Document Outline - Contents
- Abstract / Kurzfassung
- Acknowledgements
- 1 Introduction
- 2 Information and Communication Technologies - A Characterization
- 3 Linking Information and Communication Technologies to Development
- 4 Empirical Evidence
- 5 Conclusion and Research Implications
- References
|
| |
hamda axborot egasi uning maxfiyiigini saqlashga doir chora

|
hamda axborot egasi uning maxfiyiigini saqlashga doir choraBog'liq Huquqiy informatika (Abdujabbor Muhammadiyev)hamda axborot egasi uning maxfiyiigini saqlashga doir chora
ko'rgan hollarda himoya etadi». Demak xizmat yoki tijorat sirlarini
tashkil etuvchi axborotlar ushbu Kodeks va boshqa normativ
hujjatlarda nazarda tutilgan usullarda himoya qilinadi.
Sir tutilgan axborotlar yopiq axborotlaming bir turi hisoblanadi.
Ular jumlasiga O'zbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga
muvofiq olish cheklangan hujjatlashtirilgan axborotlar kiradi. Sir
tutilgan axborotlarga shaxsiy ma’lumotlar va shaxsiy hayot haqi
dagi axborotlar misol bo'lishi mumkin.
Davlat sirlari mavjud bo'lgan axborotlar (davlat sirlari) harbiy,
strategik va o'ta muhim iqtisodiy m a’lumotlami o'z ichiga oladi.
Ularning rejimi «Davlat sirlarini saqlash to'g'risida»gi 1993-yil 7-
may qonunida belgilangan. O'zbekiston Respublikasi Jinoyat kodek-
sida davlat sirlarini oshkor qilish(162 - modda), davlat siri yoki
harbiy sir hisoblangan hujjatlarni yo'qotish(163 - modda) singari
tarkiblar nazarda tutilgan.
Fuqarolar haqidagi axborotlar (shaxsiy ma’lumotlar) - shaxsn-
ing jinsi, yoshi, oilaviy ahvoli, ijtimoiy holati, millati, siyosiy, falsafiy
va diniy qarashlari, siyosiy partiyalar va jamoat birlashmalariga
mansubligi, jismoniy va ruhiy sog'lig'i, jamg'arma banklaridagi
omonatlari, tasarrufidagi mol-mulki haqidagi va boshqa ma’lumotlar.
Shaxs haqidagi axborotlaming asosiy elementlari: tug'ilgan sa-
nasi va joyi, yashash manzili, ma’lumoti, oilaviy ahvoli, sog'lig'i.
Kompyuter axborotlari. O'zbekiston Respublikasi Jinoyat kodek-
sida elektron hisoblash mashinasi, EHM tizimi yoki tarmog'idagi
axborotlar kompyuter axborotlari hisoblanishi belgilab qo'yilgan.
O'zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksida kompyuter jinoyat-
|
| |
gidir. «Shubhasiz to'g'rilik» atamasi bilan bir qatorda «muvofiqlik»

|
gidir. «Shubhasiz to'g'rilik» atamasi bilan bir qatorda «muvofiqlik»Bog'liq Huquqiy informatika (Abdujabbor Muhammadiyev)gidir. «Shubhasiz to'g'rilik» atamasi bilan bir qatorda «muvofiqlik»
atamasi ham qo'llanishi mumkin. Bu yerda «haqiqiylik» atamasi
noo'rindir. Uni huquqni qo'llash faoliyati sohasida ishning amaliy
jihatlarini aniqlash natijalarini tavsiflash uchun qo'llash maqsadga
muvofiq.
Normativ huquqiy axborotlarning tizimliligi - bu ayrim «kristal-
lashtiruvchi» boshqaruv markazi atrofida turkumlangan normativ
huquqiy hujjatlar (yoki normalar)ning majmuidir. O'zbekiston Re
spublikasi Konstitutsiyasi butun huquq tizimi uchun shunday markaz
hisoblanadi.
Ayrim respublika qonunlarida huquqiy axborotlar rejimi masala-
si qisman ko'rib chiqilgan. Quyidagi hujjatlar:
davlat hokimiyati organlari, mahalliy o'zini o'zi boshqarish or
ganlari, tashkilotlar, jamoat birlashmalarining huquqiy maqomini,
shuningdek fuqarolaming huquqlari, erkinliklari va burchlarini ham
da ularni amalga oshirish tartibini belgilovchi qonun hujjatlari va
boshqa normativ hujjatlar;
davlat hokimiyati organlari va mahalliy o'zini o'zi boshqarish
organlarining faoliyati haqidagi axborotlar ifoda etilgan hujjatlarni
olish cheklangan axborotlar jumlasiga kiritish man etiladi.
«Davlat sirlarini saqlash to'g'risida»gi qonuniga muvofiq, max-
fiylashtirilishi fuqaroning shaxsiy xavfeizligiga tahdid soladigan
axborot davlat sirlariga mansub deb topilishi mumkin emas.
Huquqiy axborotlarni ikki katta turkum - normativ va nonorma-
tiv huquqiy axborotlarga ajratish mumkin.
N o rm a tiv h u q u q iy a x b o r o tla r
Bu axborot turi huquq normalari, institutlari, sanksiyalar, huqu
qiy javobgarlikning’1 shakllari va turlari haqidagi axborotlar
(ma’lumotlar, xabarlar)ga taalluqlidir. Normativ huquqiy axborotlar
|
| |
Kommutatsiya tarmog'i protsessorlarni bir-biriga, ba'zan esa xotira modullariga ham ulaydi

|
Kommutatsiya tarmog'i protsessorlarni bir-biriga, ba'zan esa xotira modullariga ham ulaydi
|
bet | 2/8 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 143,13 Kb. | | #252347 |
Bog'liq 2 mustaqil ish abrorKommutatsiya tarmog'i protsessorlarni bir-biriga, ba'zan esa xotira modullariga ham ulaydi.
Kommutatsiya tarmog'i protsessorlarni bir-biriga, ba'zan esa xotira modullariga ham ulaydi.
Parallel kompyuterlarda qo'llaniladigan protsessorlar odatda bir protsessorli tizimlarda qo'llaniladigan protsessorlar bilan bir xil bo'ladi, garchi zamonaviy texnologiyalar chipga bir nechta protsessorlarni sig'dirish imkonini beradi.
Chipda protsessor bilan bir qatorda parallel hisoblashda eng katta effekt beradigan komponentlar yoki ularning komponentlari joylashishi mumkin.
Masalan, transputer chipi 32-bitli mikroprotsessor va 64-bitli suzuvchi arifmetik protsessor bilan bir qatorda 4 Kbayt chipli operativ xotirani, chipdan tashqarida 4 Gbgacha boʻlgan xotiraga murojaat qilishga imkon beruvchi 32-bitli xotira avtobusini oʻz ichiga oladi. ,
Masalan, transputer chipi 32-bitli mikroprotsessor va 64-bitli suzuvchi arifmetik protsessor bilan bir qatorda 4 Kbayt chipli operativ xotirani, chipdan tashqarida 4 Gbgacha boʻlgan xotiraga murojaat qilishga imkon beruvchi 32-bitli xotira avtobusini oʻz ichiga oladi. ,
Transputerning tashqi dunyo bilan o'zaro ta'sirini ta'minlaydigan va CPU, tashqi hodisa interfeysi bilan parallel ravishda ishlaydigan to'rtta ketma-ket ikki tomonlama aloqa liniyasi.
Parallel kompyuterlarni ajratib turadigan xususiyatlardan biri bu mumkin bo'lgan ko'rsatmalar oqimlarining soni.
MIMD (Multiple Instruction Multiple Data - bir nechta buyruq oqimlari va bir nechta ma'lumotlar oqimi). MIMD kompyuterida N protsessor, N ko'rsatma oqimi va N ma'lumot oqimi mavjud. Har bir protsessor o'z ko'rsatmalar oqimining nazorati ostida ishlaydi.
MIMD (Multiple Instruction Multiple Data - bir nechta buyruq oqimlari va bir nechta ma'lumotlar oqimi). MIMD kompyuterida N protsessor, N ko'rsatma oqimi va N ma'lumot oqimi mavjud. Har bir protsessor o'z ko'rsatmalar oqimining nazorati ostida ishlaydi.
|
| |
Kompyuter arxitekturasi” fanidan tayyorlagan 2-mustaqil ishi - bet 6

|
Kompyuter arxitekturasi” fanidan tayyorlagan 2-mustaqil ishi
|
bet | 6/8 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 143,13 Kb. | | #252347 |
Bog'liq 2 mustaqil ish abrorMultikompyuterlarning uch avlodi Ushbu bo'limda biz multikompyuterlarning uch avlodini ko'rib chiqamiz. O'tmishdagi dizayn tanlovlari Protsessor texnologiyasini tanlashda ko'p kompyuter dizayneri qurilish bloklari sifatida arzon narxlardagi o'rta darajadagi protsessorlarni tanlaydi. Multikompyuterlarning uch avlodi Ushbu bo'limda biz multikompyuterlarning uch avlodini ko'rib chiqamiz. O'tmishdagi dizayn tanlovlari Protsessor texnologiyasini tanlashda ko'p kompyuter dizayneri qurilish bloklari sifatida arzon narxlardagi o'rta darajadagi protsessorlarni tanlaydi. Aksariyat parallel kompyuterlar standart tayyor mikroprotsessorlar bilan qurilgan. Taqsimlangan xotira umumiy xotiradan foydalanish o'rniga bir nechta kompyuterlar uchun tanlangan, bu esa o'lchovni cheklaydi. Har bir protsessor o'zining mahalliy xotira blokiga ega. O'zaro bog'lanish sxemasi uchun ko'p kompyuterlarda manzillar almashinadigan tarmoqlar emas, balki to'g'ridan-to'g'ri xabar almashish tarmoqlari mavjud. Boshqarish strategiyasi uchun ko'p kompyuterli dizayner asinxron MIMD, MPMD va SMPD operatsiyalarini tanlaydi.
Boshqarish strategiyasi uchun ko'p kompyuterli dizayner asinxron MIMD, MPMD va SMPD operatsiyalarini tanlaydi.
Caltech Space Cube (Seitz, 1983) birinchi avlod multikompyuteridir. Hozirgi va kelajakdagi rivojlanish Keyingi avlod kompyuterlari kichik o'lchamli ko'p kompyuterlardan global virtual xotiraga aylandi. Ikkinchi avlod multikompyuterlari bugungi kunda ham qo'llanilmoqda. Ammo i386, i860 va boshqalar kabi yuqori sifatli protsessorlardan foydalanish bilan ikkinchi avlod kompyuterlari katta yutuqlarga erishdi. Uchinchi avlod kompyuterlari VLSI yordamida amalga oshirilgan tugunlardan foydalanadigan keyingi avlod kompyuterlari. Har bir tugunda 14 MIPS protsessor, 20 MB/s marshrutlash kanallari va bitta chipga birlashtirilgan 16 KB RAM bo‘lishi mumkin.
Intel Paragon tizimi Ilgari bir hil tugunlar giperkub multikompyuterlarini yaratish uchun ishlatilgan, chunki barcha funktsiyalar xostga o'tkazilgan. Shunday qilib, bu I/U tarmoqli kengligini chekladi. Shunday qilib, bu kompyuterlardan katta hajmdagi vazifalarni samarali hal qilish yoki yuqori tarmoqli kengligi bilan foydalanish mumkin emas edi. Intel Paragon tizimi ushbu qiyinchilikni engish uchun ishlab chiqilgan. U ko'p kompyuterni tarmoq muhitida ko'p foydalanuvchi kirishiga ega dastur serveriga aylantirdi.
|
| |
Foydalaniladigan adabiyotlar

|
Foydalaniladigan adabiyotlar
|
bet | 8/8 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 143,13 Kb. | | #252347 |
Bog'liq 2 mustaqil ish abrorFoydalaniladigan adabiyotlar
1. "Introduction to Parallel Computing" - Grama, Gupta, Karypis, and Kumar
2. "Parallel Programming: Concepts and Practice" - Gregory R. Andrews
3. "Parallel Computing: Theory and Practice" - Michael J. Quinn
4. "Parallel Computing Works!" - Geoffrey C. Fox
5. "Parallel Algorithms" - Henri Casanova, Arnaud Legrand, and Yves Robert
Xulosa
Parallel kompyuterlar, umumiy va ajiratilgan xotirali multiprotsessorlar va mikrokompyuterlar, paralel kompüter sistemlarining turli xil turlarini ifodalaydi. Bu sistemlar, hisoblash kuchini oshirish uchun bir nechta prosessor yoki ish unitalarini biriktirib paralel hisoblash amalini bajarish mumkin bo'lgan kompyuter tizimlari hisoblanadi.
Umumiy multiprotsessorlar, bir kompyuter tizimi ichida bir nechta markaziy ish unitalariga (CPU) ega bo'lgan tizimlardir. Ushbu ishlemchi birliklari, bir vaqtning o'zida turli vazifalarni yuritish uchun ishlatilishi mumkin.
Ajiratilgan xotirali multiprotsessorlar, bir yoki bir nechta ishlemchida ajiratilgan xotiraga ega bo'lgan tizimlardir. Bu tizimlar, bir nechta ishlemchi orqali bir nechta vazifalarni bir vaqtning o'zida bajarish imkoniyatini beradi. Ajiratilgan xotira, ma'lum bir vazifani bajarish uchun kerak bo'lganda ishlab chiqilgan joyli xotira bo'lib, ishlab chiqarish vaqti keyinchalik boshqa vazifalar uchun qayta ishlatilishi mumkin.
Mikrokompyuterlar esa kichik o'lchamdagi kompyuterlardir va odatda yaxshi mobil qurilmalar, smartfonlar, planshetlar va boshqa kichik elektronika vositalarida foydalaniladi. Mikrokompyuterlar bir yoki bir nechta mikroprotsessorlar, xotirali yodgorlik va ularga oid boshqa komponentlardan iborat bo'lib, iste'molchilar uchun yorug'lik, ish bilan bog'liq yechimlar taklif etish uchun ideal qurilmalardir.
Paralel kompyuterlar, bir nechta ish birliklari yoki prosessorlar orqali parallel hisoblashni amalga oshirishi tufayli katta miqdordagi ma'lumotlarni tez va samarali bir xil vaqtda hisoblash imkoniyatini beradi. Bu tizimlar, intensiv hisoblash va paralel vazifalarni bajarish talablari bo'lgan sohalarda keng qo'llaniladi, masalan, ilmiy tadqiqot, model ishlash, ma'lumotlar tahlili, grafik hisoblash va kiber-xavfsizlik sifatida.
|
| |
Global miqyosda mavjud bo'lgan xotiraning yetishmasligi multikompyuterlarning kamchiligidir

|
Global miqyosda mavjud bo'lgan xotiraning yetishmasligi multikompyuterlarning kamchiligidir
|
bet | 5/8 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 143,13 Kb. | | #252347 |
Bog'liq 2 mustaqil ish abrorGlobal miqyosda mavjud bo'lgan xotiraning yetishmasligi multikompyuterlarning kamchiligidir.
Buni quyidagi ikkita sxema yordamida hal qilish mumkin –
• Virtual umumiy xotira (VSM)
• Umumiy virtual xotira (SVM)
• Umumiy virtual xotira (SVM)
Ushbu sxemalarda dasturchi global miqyosda ko'rsatilgan umumiy xotirani qabul qiladi. Zarur bo'lganda, ilovalar tomonidan yaratilgan xotira ma'lumotnomalari paradigmani uzatuvchi xabarga aylantiriladi. Virtual umumiy xotira (VSM) VSM - bu apparat ta'minoti. Shunday qilib, operatsion tizimning virtual xotira tizimi VSM tepasida shaffof tarzda amalga oshiriladi. Shunday qilib, operatsion tizim umumiy xotiraga ega bo'lgan mashinada ishlayotgan deb o'ylaydi. Umumiy virtual xotira (SVM) SVM - bu protsessorning xotira boshqaruv bloki (MMU) uchun apparat ta'minoti bilan operatsion tizim darajasidagi dasturiy ta'minot.
Ushbu sxemalarda dasturchi global miqyosda ko'rsatilgan umumiy xotirani qabul qiladi. Zarur bo'lganda, ilovalar tomonidan yaratilgan xotira ma'lumotnomalari paradigmani uzatuvchi xabarga aylantiriladi. Virtual umumiy xotira (VSM) VSM - bu apparat ta'minoti. Shunday qilib, operatsion tizimning virtual xotira tizimi VSM tepasida shaffof tarzda amalga oshiriladi. Shunday qilib, operatsion tizim umumiy xotiraga ega bo'lgan mashinada ishlayotgan deb o'ylaydi. Umumiy virtual xotira (SVM) SVM - bu protsessorning xotira boshqaruv bloki (MMU) uchun apparat ta'minoti bilan operatsion tizim darajasidagi dasturiy ta'minot.
Bu erda almashinuv birligi operatsion tizim xotirasi sahifalari hisoblanadi. Agar protsessor ma'lum bir xotira joyiga kirsa, MMU xotiraga kirish bilan bog'liq xotira sahifasi mahalliy xotirada yoki yo'qligini aniqlaydi. Agar sahifa xotirada bo'lmasa, odatiy kompyuter tizimida u operatsion tizim tomonidan diskdan sahifalanadi.
Ammo SVM-da operatsion tizim o'sha sahifaga tegishli bo'lgan masofaviy xostdan sahifani oladi.
|
| |
mo'ljallangan. Axborot xavfsizligining maqsadi tizimning xavfeizligini

|
mo'ljallangan. Axborot xavfsizligining maqsadi tizimning xavfeizligini Pdf ko'rish
|
bet | 231/243 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 6,82 Mb. | | #106679 |
Bog'liq Huquqiy informatika (Abdujabbor Muhammadiyev)mo'ljallangan. Axborot xavfsizligining maqsadi tizimning xavfeizligini
ta’minlash, axborotning yaxlitligi va ishonchliligini himoya qilish va
kafolatlash, axborot modifikatsiya qilingan yoki buzilgan taqdirda
ko'rilishi mumkin bo'lgan zararni mumkin qadar kamaytirishdan
www.ziyouz.com kutubxonasi
iborat. Axborot xavfsizligi axborotni yaratish, modifikatsiya qilish,
undan foydalanish yoki uni tarqatish bilan bog'liq barcha jarayon-
lar va hodisalarni hisobga olishni taqozo etadi.
Identifikatsiya va autentifikatsiya qilishni xavfsizlik dasturiy-texnik
vositalarining negizi deb hisoblash mumkin. Identifikatsiya va au
tentifikatsiya qilish - mudofaaning oldingi marrasi, tashkilot axborot
maydonining o'tish yo'lagi.
Identifikatsiya qilish subyektga - foydalanuvchiga yoki muay
yan foydalanuvchi nomidan ish ko'rayotgan jarayonga o'z nomini
ma’lum qilib, o'zini tanitish imkonini beradi. Autentifikatsiya vosi-
tasida ikkinchi tomon subyektning haqiqiyligiga ishonch hosil qila-
di. «Autentifikatsiya» so'zining sinonimi tarzida ba’zan «haqiqiylikni
tekshirish» birikmasi qo'llanadi. Subyekt o'zining haqiqiyligini
quyidagilardan birini ko'rsatish yo'li bilan tasdiqlashi mumkin:
— parol, shaxsiy identifikatsiya raqami, kriptografik kalit;
— shaxsiy varaqcha yoki shunday ahamiyatga molik boshqa
moslama;
— ovoz, barmoq izi va h.k., ya’ni o'z biometrik ko'rsatkichlari;
— shunga o'xshash narsalar, masalan, koordinatlar.
Parol yordamida autentifikatsiya qilish eng sodda va qulay
usul hisoblanadi. Parollar barcha operatsion sistemalar va boshqa
servislarga o'matilgan. To'g'ri foydalanilgan holda parollar ko'pgina
|
| |