nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Darsni samarali tashkil etish-

|
Darsni samarali tashkil etish-
|
bet | 6/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 26,94 Kb. | | #232087 |
Bog'liq Mavzu zamonaviy dars va unga qo‘yiladigan talablar reja 1Darsni samarali tashkil etish- bu talab darsga ajratilgan vaqtdan unumli foydalanishni, o‘qituvchi va o‘quvchilarning darsga yaxshi tayyorlanishini, mashg‘ulotning yangi texnik jiHozlar bilan ta’minlanishini, uning barcha elementlari, strukturasi puxta tuzilishini taqozo etadi.
Maqsad va mazmunning aniqligi. Bu talab darsning butun o‘quv materialini va uning xar qaysi qismini to‘g‘ri tanlash yuli bilan ta’minlanadi. Darsda urganiladigan (mustahkamlanadigan, takrorlanadigan) material nisbatan tugal, mustaqil bulishi, darslar sistemasida muayyan urin tutishi va uz didaktik yo‘nalishiga ega bulishi, ya’ni o‘quvchilarga yangi materialni bayon etishi, bilimlarini mustahkamlashi va sistemaga solishi, bu bilimlarni tadbiq etish o‘quvi xosil qilish lozim va xokazo.
Ta’lim va tarbiyaviy vazifalarning ajralmasligi. Yuqorida ta’kidlab utilganidek, ta’limning tarbiyalovchi xarakteri uning ob’yektiv qonuniyatini sanaladi. Ammo, shunga karamay, o‘qituvchi xamisha o‘quvchilarnini tafakkuri, xotirasi, dikkat-e’tibori, irodasi va boshqa xislatlarini, bilish faoliyatini, ijodini, ishda mustaqilligi va shu kabi fazilatlarini rivojlantirish uchun darsda xar qanday imkoniyatdan foydalanishga majbur.
Darsning xar qaysi bosqichida o‘qitishning eng muhim ma’kul metodlarini tanlash. O‘qitish metodlarini tanlash kupgina faktorga: o‘quv materialining mazmuniga, darsdan kuzda tutilgan maqsadga maqsadga, darsning o‘quv materiallari bilan ta’minlanganlik darajasiga, o‘quvchilarning tayyorgarlik saviyasiga, o‘qituvchi tajribasiga va shu kabilarga bog‘liq. O‘qitish metodini tanlash o‘qituvchining Yuqori mehnat unumdorligini va o‘quvchilarning maksimal aktivligini ta’minlashi kerak, bu esa o‘quvchilarga chuqur hamda puxta bilimlar beradi, olingan bilimlarni amalda tadbiq etish o‘quvlarini xosil qiladi.
Darsda o‘quvchilarning kollektiv va individual ishini to‘g‘ri kushib olib borish. Bu talab o‘qitishni individuallashtirish darajasini oshirish zarurligini takozo qiladi. o‘qituvchi butun guruhga o‘quv materialini ma’lum qilar ekan, odatda, urtacha o‘quvchini nazarda tutadi. Ammo, konkret o‘quvchilar ana shu urtacha o‘quvchidan kup jixatdan fark qiladi. Shuning uchun o‘qituvchi butun guruhga bilan frontal ish olib borishi bilan birga, darsda individual topshiriqlar bo‘yicha mustaqil ishlashni xam keng joriy qilishi, individual nazorat utkazishi, uy topshiriqlarini individual berishi va ularning bajarilishini individual tekshirishi lozim va xokazo.
|
| |
E k s p e r im e n t - T. T. Jum aqulov iqtisod fanlari doktori, professor

1-MAVZU BO'YIChATEST SAVOLARI
1 .Qur’oni Karimda aks etgan asosiy iqtisodiy g'oya nimadan iborat?
a) insonlar dehqonchilik va hunarmandchilik bilan shug'ullanishi
ta ’kidlangan;
b) “ehtiyoj" tushunchasi ta ’riflangan va jam iyat hayotida moddiy
ehtiyojlar ahamiyati ko'rsatib berilgan;
v) m u s u lm o n la r q a rd o s h lig i g 'o y a s i ilg a ri s u rilg a n , m ulk
m uqaddasligi qayd qilingan, savdoga katta o'rin berilgan va
jamiyat tengsizligi azaldan deb tan olingan;
g) moddiy boylik yaratishda m ehnat va m ehnat qurollari o'rni
belgilab berilgan;
d) “zaruriy” va “qo'shim cha" mehnat tushunchalari farqlanadi.
2. Markaziy Osiyoda yashab o'tgan qaysi mutafakkirlar asarlarida iqtisodiy
g'oyalar о z aksini topgan?
a) Farobiy, Ibn Sino;
b) A. Navoiy, A.Temur;
v) A. Beruniy, X.Yusuf;
Download
“ V 
I - T. T. Jum aqulov iqtisod fanlari doktori, professor

I BO'LIM
IQTISODIY TARAQQIYOTNING UMUMIY ASOSLARI
1 -MAVZU. IQTISODIYOT NAZARIYASI FANINING PREDMETI VA BILISh
USLUBI
1-§. Iqtisodiyot va uning bosh masalasi
Iqtisodiyotning doim iy va bosh masalasi jam iyat ehtiyojlarining
cheksizligi va iqtisodiy resurslarning cheklanganligidir.
Iqtisodiyot
N
/
T u rli-tu m a n iq tis o d iy fa o liy a tla r n i,
ishlab chiqarishning
muayyan usulini
hamda infratuzilmaviy muassasalarini
yaxlit qilib birlashtiruvchi iqtisodiy tizim.
Iqtisodiy
faoliyat
A
In s o n la rn in g m o d d iy va m a ’n a v iy
У n e ’ m a tla r in i
is h la b
c h iq a ris h ,
- у
iste ’m olchiga yetkazib berish ham da
xizm atlar ko'rsatishga
qaratilgan, bir-
b irig a b o g 'liq lik d a a m a lg a o s h irila -
digan faoliyatlar.
Takror ishlab ch iq arish
-is h la b chiqarishning
yangidan boshlanib va
qaytadan to'xtovsiz takrorlanib turishi.
Q isqarib
boruvchi
Oddiy
Kengay-
tirilgan
Takror ishlab
chiqarish turlari
Ishlab chiqarish hajmi
kamayib borish tartibida
takrorlanadi
Ishlab
chiqarish hajmi bir
m e’yorda, o'zgarm asdan
takrorlanadi.
Ishlab chiqarish kengayib
borish tartibida
takrorlanadi.
Takror ishlab chiqarish bosqich (faza)lari
Tovarlar va xizmatlar
yaratiladi.
Yaratilgan tovar (xizmat)lar
hududiy
birliklar, tarmoqlar,
sohalar ham da resurs
egalari o'rtasida
taqsim lanadi.
Turli xil
bozorlarda tovar
(xizm at)lar pul vositasida
ayriboshlanib, ishlab
chiqaruvchidan is te ’molchi
qo'liga o'tadi.
Tovar (xizm at)lar provard
foydalaniladi, ya’ni ular
shaxsiy va unumli iste’mol
qilinadi.
Infratuzilma
- bu ishlab chiqarish va ayirboshlashning m e’yorida ro'y
berishi hamda kishilar turm ush kechirishining
um um iy shart- sharoitini
tashkil qiluvchi sohalar.
•
ishlab chiqarish infratuzilmasi
•
ijtimoiy infratuzilma
•
bozor infratuzilmasi
Iqtisodiyotning doimiy va bosh masalasi jam iyat ehtiyojlarining cheksizligi
ham da iqtisodiy resurslarning cheklanganligidir.
Download
O‘quv materialini muammoli bayon etish

|
O‘quv materialini muammoli bayon etish
|
bet | 5/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 26,94 Kb. | | #232087 |
Bog'liq Mavzu zamonaviy dars va unga qo‘yiladigan talablar reja 1O‘quv materialini muammoli bayon etish. O‘quv jarayonini takomillashtirishning asosiy yo‘nalishlari – o‘quvchilarning ta’limiy ishlarini faollashtirish, muastaqilligini rivojlantirish, o‘qitishning eng samarali shakl va metodlaridan foydalanishdir. Bu shakllardan biri o‘quv materialini bayon etishni muammoli qilib tuzatishdir. Bunda o‘quvchi ongida muammoli vaziyat yoki ilmiy izlanishni eslatuvchi vazifa shakllanadi. O‘quvchining o`zi savolga javob topishga, muammoni hal qilishga intiladi. Odatda, u to‘g‘ri javobni o‘qituvchi yordamida topadi. Ammo o`zi kidirib topishga intilishi va yechim variantlarini topishi unda bilish faolligini, mustaqil fikrlashni vujudga keltiradi, uning bilish faoliyatiga ijodiy tus beradi.
O‘qitishda tafakkur yangi xarakat usullarini va uzlashtirilishi lozim bulgan yangi bilimlarni “kashf etish”lariga xizmat qiladi va shunda o‘qituvchilarda ruy beradigan psixik xolatni ketirib chikaradigan muayyan vaziyatlar hamda ularga mos vazifalar muammoli vaziyat va vazifalar deb ataladi. Shunday vaziyatni yaratish va usha muammoni hal qilishda o‘qituvchining tutgan yuli, usuli muammoli bayon qilish deyiladi.
Muammoli vaziyatni vujudga keltirish va muammoni hal qilish asosida tashkil etilgan o‘quv jarayoni muammoli o‘qitishdir.
Muammoli vazifalar va vaziyatlar quyidagi xollarda vujudga kelishi mumkin:
-Topkirlik yuzasidan topshiriqlar, vazifalardan, muammoli vaziyatni uz ichiga olgan boshqa vositalardan foydalanishda.
Mana shularning xammasi bilish va kizikish faolligini keltirib chikaradi. O‘quvchilar uzlarida yechimni topish uchun zarur bilimlar borligini tushunadilar va muammo javobning to‘g‘ri variantini topishdan iborat bo‘ladi.
Ta’limiy va tarbiyaviy vazifalarning birligi; ta’limning tarbiyaviy xarakteri uning ob’yektiv qonuniyati hisoblanadi. Shu bilan birga o‘qituvchi o‘quvchilarning kasbiy bilimlarini shakllantirishda xamma imkoniyatlaridan foydalanishi kerak. Darsning xar qanday bosqichida ta’limning eng kerakli metodlarini tanlash; o‘qitish metodini to‘g‘ri tanlash o‘qituvchi mehnatining samaradorligini va o‘quvchilarning eng yuqori faolligini ta’minlaydi, o‘quvchilarga chuqur va puxta bilimlar berishni, ularda bilimlarni amalga tadbiq etish malakalarini shakllantiradi. Darsda o‘quvchilarning jamoa va yakka tartibdagi ishini to‘g‘ri qo‘shib olib borish; o‘qituvchi dars davomida butun guruh bilan ishlashdan tashqari o‘quvchilarning yakka tartibdagi topshiriqlar bo‘yicha mustaqil ishlashini ham keng joriy qilishi lozim.
|
| |
8-amaliy ish uzluksiz signallarni vaqt bo‘yicha diskretlash nazariy qism

|
8-amaliy ish uzluksiz signallarni vaqt bo‘yicha diskretlash nazariy qism
|
bet | 1/3 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 150,66 Kb. | | #105709 |
Bog'liq 8-T va S am
8-AMALIY ISH
UZLUKSIZ SIGNALLARNI VAQT BO‘YICHA DISKRETLASH
Nazariy qism. Analog signallarni raqamli signallarga almashtirish ko‘p hollarda bir qator afzalliklarga ega bo‘lib, bular qatoriga ularni uzatish, xotirada saqlash, ishlov berish kabi jarayonlar kiradi. Analog signallarni raqamliga almashtirish uni vaqt bo‘yicha diskretlash va sath bo‘yicha kvantlash – kvantlangan sath qiymatlarini unga eng yaqin bo‘lgan sath qiymati bilan almashtirish va sath qiymatini belgilovchi raqamni elementar signallar orqali kodlash natijasida amalga oshiriladi.
Ammo ko‘p hollarda vaqt bo‘yicha diskret va sath bo‘yicha kvantlangan signallarni raqamli signal deb atash qabul qilingan. Analog signalni raqamliga almashtirish – analog raqam almashtirish (ARA) qurilmasida amalga oshiriladi.𝑣(𝑢) funksiya orqali ifodalanadigan signal turlarini ko‘rib chiqamiz [2].Uzluksiz argument 𝑢 ning uzluksiz funksiyasi bo‘lgan 𝑣(𝑢) uzluksiz signal deb ataladi. Bunda uzluksiz signal 𝑣(𝑢) ning argumenti 𝑢 uning boshlanishi 𝑢 = 0dan ushbu signalning davomiyligiga teng bo‘lgan vaqt 𝑈𝑡orasidagi hamma qiymatlarni qabul qiladi, ya’ni 𝑢 = (0, 𝑈𝑡) Uzluksiz signalni vaqt va sath bo‘yicha diskret signal 𝑣(𝑚∆𝑣; 𝑙∆𝑢) bilan almashtirib, uni kodlash asosida uzatishga asoslangan aloqa tizimi diskret yoki raqamli aloqa tizimi deb ataladi.Vaqt bo‘yicha diskretlash natijasida 𝑣(𝑢) signal ushbu signalning vaqt bo‘yicha diskret oniy qiymatlari 𝑣(𝑙∆𝑢) bilan almashtiriladi, ya’ni 𝑣(𝑢) → 𝑣(𝑙∆𝑢) bo‘ladi. Vaqt bo‘yicha diskretlangan signalni uning 𝑙∆𝑢 vaqtlarda olingan oniy qiymatlari asosida qayta tiklash mumkin. Ushbu signalni qayta tiklash natijasida olingan signalni – tiklangan signal deb ataladi. Uni 𝜑(𝑢) bilan belgilaymiz. Vaqt bo‘yicha diskretlash oralig‘i shunday tanlanishi kerakki, tiklangan signal 𝜑(𝑢) birlamchi uzluksiz signal 𝑣(𝑢) dan talab etiladigan darajadan ko‘p farq qilmasligi kerak. Agar diskretlash oralig‘i ∆𝑢 kichik qilib tanlansa, davomiyligi 𝑈𝑑ga teng bo‘lgan signaldan olingan oniy qiymatlar soni ko‘p bo‘ladi, signalni qayta iklash aniqligi yuqori bo‘ladi. Aksincha, agar diskretlash oralig‘i ∆𝑢 katta qilib tanlansa, oniy qiymatlar soni kam bo‘ladi, natijada signalni qayta tiklash aniqligi ham kamayadi.
Diskretlash oralig‘i, yoki davomiyligi 𝑈𝑡 bo‘lgan signaldan ∆𝑢 vaqt oralig‘ida olingan qiymatlar sonining signalni qayta tiklashdagi aniqlikni ta’minlovchi soni 𝑁 =𝑈𝑠∆𝑢 – uning optimal soni hisoblanadi.
Ishdan maqsad: Ishda uzluksiz signallarni tajriba asosida diskretlash va qayta tiklash jarayonlarini o‘rganish maqsad qilib olingan.
|
| |
Pedagogs international research journal

Pedagogs international research journal
Download
5,34 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/194
Sana
17.12.2023
Hajmi
5,34 Mb.
#121843
Download
5,34 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Pedagogs international research journal
Download
5,34 Mb.
Matnni ko'rish
Yangi bilimlarni o‘rganish darsi

|
Yangi bilimlarni o‘rganish darsi
|
bet | 2/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 26,94 Kb. | | #232087 |
Bog'liq Mavzu zamonaviy dars va unga qo‘yiladigan talablar reja 1Yangi bilimlarni o‘rganish darsi:
Tashkiliy qism.
Yangi o‘quv materialini bayon qilish va mustahkamlash.
Uyga topshiriq berish.
Darsni yakunlash.
Umumiy yoki aralash dars:
1. Tashkiliy qism.
2. Uyga topshiriqni tekshirish.
3. O‘quvchilar bilimini og‘zaki tekshirish.
4. Yangi o‘quv materialini bayon qilish.
5. Yangi o‘quv materialini mustahkamlash.
6. Uyga topshiriq berish.
7. Darsni yakunlash.
Bilimlarni mustahkamlash darsi:
1. Tashkiliy qism.
2. Uy topshirig‘ini tekshirish.
3. O‘quvchilardan o‘tilgan mavzularni so‘rash, o‘quv materialini mustahkamlash. 4. Uyga topshiriq berish.
5. Darsni yakunlash.
Bilimlarni sinash – tekshirish darsi:
1. Tashkiliy qism.
2. O‘qituvchining topshiriqni tushuntirishi.
3. O‘quvchilarning savollariga javob berish.
4. O‘quvchilarning topshiriqlarni bajarishi.
5. Bajarilgan ishlarni o‘qituvchiga topshirish.
6. Uyga topshiriq berish.
7. Darsni yakunlash.
Muammoli dars:
1. Tashkiliy qism.
2. Muammoni bayon qilish.
3. Muammoni hal qilish yo‘llarini ko‘rsatish va hal etish.
4. Natijalarni muhokama qilish.
5. O‘qituvchining izohlashi va umumlashtirishi.
6. Uyga topshiriq berish.
7. Darsni yakunlash.
Yangi materiallarni bayon etish darslari. Bu darslar, odatda, mavzuni bayon etish va darsdan ko`zlangan maqsadni ochib berishni, yangi materialni navbati bilan bayon etish yoki o‘quvchilarning o‘quv adabiyoti, texnika adabiyoti (jurnallar, byulletenlar, albomlar, chizmalar, sxemalar, texnologik jarayon kartalari va shu kabilar) yoki spravochnik adabiyot bilan mustaqil ishlashni tashkil etishni, o‘quvchilarning savollariga javob kaytarishni, o‘quvchilarning yangi materialni uzlashtirish sifatini tekshirish, kushimcha tushuntirishlarni, uyga vazifalar berishni uz ichiga oladi. Bunday darslar odatda, urganiladigan material tavsifiy xarakterda va uzlashtirish uchun yengil bulgan xollarda utkaziladi.
|
| |
Šta je to Internet

|
Šta je to Internet
|
bet | 1/6 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 59,5 Kb. | | #300 |
Šta je to Internet?
Internet - Pojam i definicija
Tehnički gledano, Internet predstavlja globalni informacioni sistem, logički povezan jedinstvenim sistemom adresiranja putem internet protokola (TCP/IP), ili drugih protokola kompatibilnih sa internet protokolom, i koji obezbeđuje, koristi ili omogućava servise visokog nivoa za ličnu i poslovnu primenu.
Uproštenijom definicijom, Internet se identifikuje kao svetska (kompjuterska) komunikaciona mreža ili "mreža svih mreža" koja se sastoji od velikog broja zasebnih računara uvezanih u mrežnu strukturu. Osnovu mreže čine (mrežni) čvorovi međusobno povezani kvalitetnim optičkim vezama, preko kojih se vrši razmena i nformacija između udaljenih delova mreže. Čvorove čine takozvani pružaoci internet usluga (ISP - Internet Service Providers), velika preduzeća ili akademske institucije. Oni su posrednici između mreže, odnosno Interneta, i pojedinačnih računara koji su u određenom momentu i na određeni način sa njima povezani. Razgranata struktura Interneta omogućuje komunikaciju između bilo koja dva udaljena računara čak i u slučaju da dođe do kolapsa velikih delova mreže, pošto poruka može, zahvaljujući router-ima (uređaj koji određuje put kojim se odašilju poruke), putovati različitim putevima.
Velike firme koje žele da ostvare brzu vezu svoje lokalne mreže sa većim brojem korisnika ka Internetu moraju sa provajderom ostvariti vezu preko iznajmljene linije (dobija se od pošte i služi samo za prenos podataka) na čija oba kraja se pre kompjutera nalaze ruter i modem.
Pored toga što ćete biti u mogućnosti da pristupite Internetu na poslu možete to omogućiti sebi i kod kuće. Pojedinci od kuće ostvaruju vezu sa Internetom sklapanjem ugovora sa provajderom
Izbor Internet provajdera preko koga ćete pristupati Internetu najvažniji je deo povezivanja sa Internetom. Postoje Internet provajderi koji svojim korisnicima zaista obezbeđuju kvalitetne uslove korišćenja Interneta, ali postoje i Internet provajderi čije usluge ne zadovoljavaju u potpunosti potrebe korisnika. Izbor Internet provajdera zavisi od vrste direktne veze koju on ostvaruje, odnosno njenog obima. Kvalitetnije su usluge onih Internet provajdera koji imaju veći protok podataka ka Internetu.
Kada ste potpisali ugovor i dobili vaše korisničko ime, šifru i elektronsku adresu, tada još treba da instalirate odgovarajući softver na vas računar kako bi mogli da pristupite Internetu, šaljete i primate elektronsku poštu, pretražujete i prikupljate podatke. Izbor softverskog paketa zavisiće od toga koji operativni sistem imate na svom računaru.
|
| |
Oraliq yoki davriy iqtisodiy

Ilmiy kategoriyalar
(ilmiy tushunchalar)
M a x s u s -a lo h id a iqtisodiy tizim sharoitida am al qiladi.
O r a l i q - j a m i y a t
taraqqiyotining
alohida bosqichlarida
m avjud bo'ladi.
U m u m iy -ja m iy a t taraqqiyotining bosqichlarida
amal qiladi.
Iqtisodiy kategoriyalar amal qilish davriga ko'ra quyidagi
guruhlarga ajratiladi:
Iq tis o d iy v o q e lik n in g ilm iy ifo d a si b o 'lib , iq tis o d iy h o d isa va
jarayonlarning tub m ohiyatini aks ettiradi. Masalan, talab, taklif,
baho, raqobat, bozor, pul va h.k.
5-§. Iqtisodiy tahlil uslubi va usullari
Ilm iy bilish
u su lla ri
T a h lil v a s in te z
u su li
D ia le k tik
u su l
Ilm iy
a b s tra k s iy a
Iqtisodiy tahlil uslubi
- bu ilm iy bilishga yondashish yo'llari, tam oyillari,
qonun-qoidalari va aniq hadislar tizimi.
Tahlil - bu o'rg a n ila yo tga n
voq e a-h o d isa la rn i
alohida qism larga ajratib, sintez esa ularni yaxlit
bir butun qilib birlashtirish orqali m ohiyatini ochib
berish.
M antiqiy tahlil paytida hodisa va jarayonlarning
ikkinchi darajali belgilari fikridan chetlashtirilib
ham da eng asosiy belgilarini
ajratib olish orqali
ularning m ohiyatini ochib berishga harakat qilish.
Iqtisodiyotga bir-biri bilan cham barchas bog'liq
va o'zaro aloqada bo'lgan turli bo'g'inlardan iborat
yaxlit bir tizim sifatida qarab, unda ro'y beradigan
ja r a y o n la r d o im iy o 'z g a r is h d a (o d d iy d a n
murakkablikka, quyidan yuqoriga) va rivojlanishda
deb hisoblaydi.
II
T arixiylik-iq tiso d iy hodisa va jarayonlarni tarixiy
rivojlanish davrlari nuqtai nazaridan m antiqiylik
esa ularning ichki qonuniy bog'lanishlari orqali
tahlil qilish.
A m a lg a o s h irilis h i lo zim b o 'lg a n iq tis o d iy
c h o r a - ta d b ir la r n i
s in o v
ta riq a s id a
iqtisodiyotning alohida bo'g'inlarida qo'llash
Bu usul islohotlarni amalga oshirish, iqtisodiyot
inqiroz va turg'unliklarga
uchragan davrlarda
alohida m uhim ahamiyatga ega
Iq tiso d iy h o d isa la r m iq do riy o 'lch a m g a ega
bo'lganligi sababli ularni tahlil qilishda m atem atik
am allardan keng foydalaniladi. Statistik u s u l-
s ta tis tik ku z a tis h , ta n la s h ,
a lo h id a b e lg ila ri
b o 'y ic h a g u ru h la r g a a jr a tis h va o 'r ta c h a
m iqdorlar chiqarish kabilarni o'z ichiga oladi.
O 'zgaruvchi m iq do rla r o 'rta sid a g i b o g 'liqlikni
ko'rgazm ali qilib tasvirlaydi.__________________
P o zitiv usul vo q e a -h o d is a la rn i re a l h a yo td a
qanday bo'lsa shu holicha aks ettirish, norm ativ
usul esa u larning h a q iqatda q a n d a y b o 'lish i
k e r a k lig i to 'g 'r is id a g i k is h ila r n in g fik r -
m ulohazalari.
Iqtisodiy tahlilda «boshqa sharoitlar o'zgarm ay
q o lg a n d a » y o k i « b o s h q a o m illa r t a 's ir
q ilm a g a n d a » , d e g a n fa ra z d a n fo y d a la n ib ,
ya g o n a o m il ta 's irid a iq tis o d iy h o d is a n in g
m ohiyatini ochishga harakat qilinadi.
Turlari
Download
legal, medical, social, scientific journal

legal, medical, social, scientific journal
Volume-26
,
Issue-2
,
January–2023
IN ALL AREAS
“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
4
«BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA INDIVIDUALLASHTIRILGAN
O‘QITISH TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH VA
SAMARADORLIGINI OSHIRISH»
Namangan viloyati Namangan tumani,
23-DIUM Boshlang'ich sinf o'qituvchilari
Rahmonova Yulduzxon Yoqubovna
Xasanova Gulchehra Odiljon qizi
Annotatsiya: Ushbu maqolada “Boshlang‘ich ta’limda individuallashtirilgan
o‘qitish texnologiyalaridan foydalanish samaradorligini oshrish“ to‘g‘risida so‘z
boradi. Chunki, o‘quvchining mavjud imkoniyatlarini ro‘yobga chiqarishni ta’minlash
– zamonaviy o‘quv jarayonida jadallashib borayotgan ilmiy-texnikaviy taraqqiyotning
talabidir. Bu borada individual o‘qitish texnologiyalari muhim ahamiyat kasb etadi.
Unda o‘quv-tarbiya jarayonini tashkil etishda individual yondashish asosida o‘qitish
yo‘llari, usullari tanlanadi va turli o‘quv-uslubiy, psixologik, pedagogik hamda
tashkiliy boshqaruv tadbirlari orqali amalga oshiriladi.
Kalit so’zlar: individual, individual yondashish, treningni individuallashtirish,
ijodiy rolli o‘yinlar, tanqidiy fikrlashni rivojlantiruvchi metodlar, mualliflik
texnologiyasi, shaxsga e’tibor qaratish asosidagi pedagogik texnologiya, o‘qitishni
intensifikatsiyalash yoki jadallashtirish texnologiyasi, o‘qitishni differensiallashtirish,
o‘qitishni individuallashtirish texnologiyasi, dasturlashtirilgan o‘qitish texnologiyasi.
Ta’limning globallashuvi, o‘quv-tarbiya jarayonida zamonaviy pedagogik va
axborot texnologiyalarining samarali qo‘llanilayotgani ta’lim muassasalarida, xususan
boshlang‘ich sinflarda o‘qitish sifatining oshishiga sabab bo‘lmoqda.Zamonaviy ta’lim
jarayonining faol sub’yektlari o‘qituvchi va o‘quvchilar bo‘lib, ularning hamkorlikdagi
faoliyatlari muayyan mavzu doirasida nazariy va amaliy bilimlarni puxta
o‘zlashtirishiga imkoniyat yaratadi. Ertangi kuniga befarq bo‘lmagan, yorug‘ va
farovon kelajakni yosh avlod istiqbolida ko‘rgan millat ta’lim-tarbiyaga alohida e’tibor
qaratadi. Bilim qanchalik mustahkam bo‘lsa o‘quvchi dunyoqarashi, tafakkur doirasi
shunchalik takomillashadi va rivojlanadi. Shu bois uzluksiz ta’lim tizimining muhim
bo‘g‘ini bo‘lgan boshlang‘ich ta’limga qo‘yilayotgan davlat talablariga muvofiq,
o‘quv-tarbiya jarayonining samardorligini oshirish, ilm-fanning so‘ngi yutuqlarini
amaliyotga joriy etish orqali ijodkor, ijtimoiy faol, yuksak ma’naviyatli, mustaqil fikr
yurita oladigan, davlat, jamiyat va oila oldida o‘z burchi hamda javobgarligini his
etadigan shaxsni kamolga yetkazish kabi muhim vazifalarni amalga oshirish nazarda
tutiladi. Zero, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 29-apreldagi
“O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish
Konsyepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5712-sonli Farmoni va undan ko‘zlangan
|
Toshboltayev Muhammadjon - Pedagogs international research journal

|
Pedagogs international research journalBog'liq 98-71-PBToshboltayev Muhammadjon
Toshkent mashinasozlik institute, Texnika fanlari doktori, Professor
Qodirov Nabijon O’lmasovich
O’zbekiston xalq ustasi, (usta kulol)
Turdiyev Azizbek Anvarovich
O’zbekiston madaniyat va san’at vazirligi, journalist
Ne’madaliyev A’zam Muhammadjonovich
Cyberlayn firmasi asoschisi, iqtisod fanlari nomzodi, PhD
Mohinur Saidova
Pedagogika fanlari bo’yicha falsafa doktori (PhD), dotsent
Sharifaxon Xakimova
Farg’ona tumani 4-maktab matematika fani o’qituvchisi
UZB: 712000. Farg’ona viloyati, Rishton shahri, Istirohat bog’i ko’chasi 24-uy
www.pedagoglar.uz
, E-mail: info@pedagoglar.uz Tel: +998 90 905-14-30
ENG: 712000. Fergana region, Rishtan city, Park park street 24
www.pedagoglar.uz,
E-mail: info@pedagoglar.uz Tel: +998 90 905-14-30
TAHRIRIYAT
| EDITORIAL
TAHRIRIYAT KENGASH A’ZOLARI
|
EDITORIAL BOARD MEMBERS
TAHRIRIYAT MANZILI
|
EDITORIAL ADDRESS
PEDAGOGS
international research journal
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January–2023
3
PEDAGOGLAR.UZ
Scientific Research Center
PEDAGOGS
|
| |
Individual o'qitish - Pedagogs international research journal

“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
6
o‘qituvchining o‘quvchilar
bilan o‘zaro
munosabati,
ularning
shaxsiy
xususiyatlarinihisobga olgan holda quriladi va butun
guruh hamda har bir alohida
o‘quvchining
rivoji
uchun
psixologik-pedagogik
muhit
yaratiladi.2
Treningni
individuallashtirish
deganda
quyidagilar
tushuniladi:
1) o'quv jarayonini tashkil etish, unda usullar, uslublar, o'rganish tezligi talabalarning
individual xususiyatlari bilan belgilanadi, har bir o'quvchining
potentsial
imkoniyatlarini ro'yobga chiqarish uchun sharoit yaratishga imkon beradi;
2) turli o'quv-uslubiy,
psixologik, pedagogik va tashkiliy-boshqaruv individual
yondashuvni ta'minlaydigan hodisalar.
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
5
maqsad ham yuqoridagi dolzarb vazifalarning amaliy yechimida ustuvor ahamiyat
kasb etadi.1Tarkib topgan ta’limning eng muhim unsurlari qadimdan shakllanib kelgan
va u hozirda ham o‘zining ahamiyatini yo‘qotmagan. Ta’lim maqsadi, mazmuni, shakl
uslub va vositalari pedagogikada ta’lim jarayonlarini tahlil etishda qo‘llaniladigan
an’anaviy kategoriyalar hisoblanadi. Aynan o‘sha kategoriyalar ma’lum bir predmet,
mutaxassislik yoki ixtisoslik bo‘yicha o‘quv tarbiyaviy jarayonni tashkil qiluvchi
pedagog faoliyatining predmeti sifatida yuzaga chiqadi. Qayd etilgan pedagogik
kategoriyalar maqsadga muvofiq ravishda yo‘naltirilgan pedagogik va o‘quv
faoliyatining qonuniyat hamda mezonlarini tizimlashtiruvchi omil vazifasini
bajaradi.Ma’lumki, o‘quvchining mavjud imkoniyatlarini ro‘yobga chiqarishni
ta’minlash –zamonaviy o‘quv jarayonida jadallashib borayotgan ilmiy-texnikaviy
taraqqiyotning talabidir. Bu borada individual o‘qitish texnologiyalari muhim
ahamiyat kasb etadi. Unda o‘quv-tarbiya jarayonini tashkil etishda individual
yondashish asosida o‘qitish yo‘llari,usullari tanlanadi va turli o‘quv-uslubiy,
psixologik, pedagogik hamda tashkiliy boshqaruv tadbirlari orqali amalga
oshiriladi.Tahsil oluvchining mavjud shaxsiy imkoniyatlarni ro'yobga chiqarishini
taminlash,zamonaviy o'quv jarayoniga qo'yiladigan jadallashgan ilmiy-texnikaviy
taraqqiyotining talabidir. Bunga individual va individuallashtirilgan o'qitish orqali
erishish
mumkin:
1 O‘zbekiston respublikasi Prezidentining 2019-yil
29-apreldagi “O‘zbekiston
respublikasi Xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish Konsyepsiyasini
tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5712-sonli Farmoni.
|
| |
Finger: Command not found (buyruq topilmadi)

|
Finger: Command not found (buyruq topilmadi)
|
bet | 9/11 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 443,32 Kb. | | #229168 |
Bog'liq Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmFinger: Command not found (buyruq topilmadi).
Bu uzoqlashgan kompyutеr – sеrvеrda mijoz kompyutеr Finger buyrug`ini topa olmadi va shuning uchun bu buyruqni bajara olmadi. Buning sababi Finger Internetning barcha kompyutеrlarida bo`lmasligidan dalolat bеradi. Finger yordamida, xususan turli sohalarga oid yangiliklarni ham olib turish mumkin. Misol uchun: Finger nasanews@space.mit.edu buyruq yordamida NASA yangiliklarini olish mumkin. Еr qimirlash haqidagi ma'lumotlar esa Finger spyder@dns.iris.washington.edubuyrug`i orqali olinadi.
ARCHIE
Mavjud fayllar haqidagi ma'lumotlar turli sеrvеrlarda bo`ladi. Archie kalit so`zlar orqali sеrvеrlarga talabnoma yuborish uchun xizmat qiladi. Mavjud sistеma orqali archiega kirish mumkinligini tеkshirish archie enter buyrug`i bilan amalga oshiriladi.
Veronica (Very Easy Rodent – Oriented Net – wide Index to Compyuter Archives –qiziquvchilar uchun kompyutеr arxivlari bo`yicha ma'lumot bеruvchi) ma'lumot va fayllar joylashgan sеrvеrni topish uchun xizmat qiluvchi programmadir. Gopher serverlarga kirish oson bo`lishiga qaramasdan ba'zan qidirilayotgan ma'lumot yoki fayl qaysi sеrvеrdaligini topish qiyin bo`lishi mumkin. Bu holda Veronicadan foydalanadi va u qaysi sеrvеrda qiziqtirayotgan fayl yoki ma'lumot borligini aniqlab bеradi. U Gopher serverlarda mеnyu punktini aniqlab bеradi. Undan ishlatish uchun Veronica sеrvеrga kirishni amalga oshiruvchi Gopher serverdan foydalanadi. Veronica ma'lumotlar bazasi dunyoda mavjud Gopher serverlarni skanеrlash hisobiga to`plashgan bo`ladi. Uning ma'lumoti ma'lumotlar bazasiga gopher.tc.umn.edu sеrvеri orqali kiritiladi. Bunda Other gopher and Information Servers (Boshqa Gopher va axborot sеrvеrlar) mеnyusi tanlanadi va uningSearch Gopher space using Veronica bandi tanlanadi. Bunda ma'lumotlarning archive dan ko`ra osonroq tanlanishiga sabab Gopher serverlarning fayllar nomlari bilan emas, mеnyu bandlarini matnlar yordamida tasvirlashidadir. Bunday axborot ko`proq tushunarlidir. Bu matnlar yordamida fayl yoki kataloglarning nomlari aytilishidan ko`ra ularning mazmuni so`zlar bilan aytilishini tushunish osonroq. Misol uchun biror mavzu bilan fayl nomini, faylni topishdan ko`ra ko`proq ma'lumot bеradi. Shuning uchun Veronica archive topolmagan fayllarni ham topib bеradi. Veronica Gopher fayllarni tadqiq qilib bo`lgandan so`ng topshiriq asosida bajarilgan barcha ishlarning mеnyu ro`yxatini bеradi. Uning yordamida kеrakligini Gopherdagidan tanlash mumkin.
|
| |
WWW.UZ Milliy axborot-qidiruv tizimi

|
WWW.UZ Milliy axborot-qidiruv tizimi
|
bet | 5/11 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 443,32 Kb. | | #229168 |
Bog'liq Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmWWW.UZ Milliy axborot-qidiruv tizimi. WWW.UZ – bu barcha foydalanuvchilar uchun yurtimizning Intеrnеt tarmog’idagi milliy sеgmеnti axborotlaridan qulay tarzda foydalanish imkoniyatini bеruvchi tizimdir. Milliy axborot-qidiruv tizimini rivojlantirish ishlari axborot va kompyutеr tеxnologiyalarini rivojlantirish va joriy etish UZINFOCOM Markazi tomonidan olib boriladi. Milliy axborot-qidiruv tizimining asosiy hususiyatlaridan biri uning ko’p tilli axborot qidiruvi (ruscha, o’zbеkcha) va boshqa milliy axborot tizimlari va ma'lumot omborlari bilan o’zaro ishlay olishidadir.
WWW.UZ Intеrnеt tarmog’i foydalanuvchilariga milliy sigmеntda joylashgan vеb-saytlar bo’yicha qidiruv xizmatini taqdim etadi va qidiruvni vеbsayt manzili va ichki ma'lumotlari bo’yicha olib borishi mumkin. Bu esa foydalanuvchiga kеrakli bo’lgan axborotni samarali qidirish va topish imkoniyatini bеradi.
Bundan tashqari Shu WWW.UZ qidiruv tizimi Intеrnеt rеsurslari (vеb-saytlari) katalogini va vеb-saytlar rеytingi yuritadi, saytlar bo’yicha jamlangan statistik ma'lumotlarni to’playdi hamda axborot tеxnologiyaari sohasidagi yangiliklar va maqolalarni yoritib boradi.
WWW.UZ “Katalog” bo’limi – Intеrnеt tarmog’ida ochiq holda joylashgan, O’zbеkiston Rеspublikasiga aloqador bo’lgan, ro’yxatga olingan, izohlari kеltirilgan va katalog mavzulari bo’yicha saralangan vеb-saytlar to’plami. WWW.UZ katalogi foydalanuvchilari o’zlariga kеrak bo’lgan saytni mavzular bo’yicha (Iqtisod, OAV, Madaniyat va boshqalar) qidirish orqali tеzroq topishlari mumkin. Katalog har kuni qidiruv tizimining faol foydalanuvchilari tomonidan yangi saytlar bilan boyitib boriladi.
Shu bilan birga WWW.UZning har bir foydalanuvchisi “Top-rеyting” bo’limiga kirib, barcha ro’yxatga olingan saytlar rеytingini ko’rishi, “Jamlangan statistika” bo’limida esa ularning statistikasi bilan tanishib chiqishi mumkin.
4.Mashhur Internet qidiruv tizimlari va ixtisoslashgan
axborot qidiruv tizimlari.
Qidiruv tizimi - maxsus Web-sahifa bo'lib, Internet tarmog’idan kerakli axborotni izlab topish uchun xizmat qiladi.Hozirgi kunga kelib o'nlab qidiruv tizimlari yaratilgan. Ulardan ko'p qo'llaniladiganlari sifatida Rambler, Aport, Yahoo, Google larni keltirish mumkin.
|
| |
Kompetensiyalarini shakllantirishning pedagogik

Kompetensiyalarini shakllantirishning pedagogik
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
16.02.2024
Hajmi
0,51 Mb.
#157854
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kompetensiyalarini shakllantirishning pedagogik
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
9
oshirilayotgan islohotlar haqiqiy ma'noda bir-ikki yillik yoki qisqa davrda samaraga
erishishga qaratilgan ish emas, balki chin
ma'noda bir necha yuz yillarga tatiydigan o‘zgarish bo‘ldi, desak xato bo‘lmaydi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1.
O‘zbekiston respublikasi Prezidentining 2019-yil
29-apreldagi “O‘zbekiston
respublikasi Xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish Konsyepsiyasini
tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5712-sonli Farmoni.
2.
Pedagogik texnologiya. N.X.Avliyakulov, N.N.Musaeva. –T.: Chopon NMIU, 2012.
90-bet.
3.
Innovatsion ta’lim texnologiyalari
/ Muslimov N.A., Usmonboyeva M.H., Sayfurov
D.M., To‘rayev A.B. – Toshkent: 2015. 168-bet.
4. Mahmudov M. O‘quv materialini didaktik loyihalash tizimi. «Pedagogik mahorat»,
2002-yil, 3-son, 3-11 betlar.
5. Abdurahmanova N., Jumaev M., O'rinboeva L. Boshlang‘ich sinflar uchun
matematikadan didaktik materiallar. -T.: «Istiqlol», 2004, - 65 bet.
“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
10
BOSHLANG’ICH SINF ONA TILI DARSLARIDA IJODIY
TOPSHIRIQLARDAN FOYDALANISH METODIKASI
Surxondaryo viloyati Termiz shahri
16-sonli Informatika va axborot texnologiyalariga
ixtisoslashtirilgan tayanch maktabi
Boshlang'ich ta'lim o`qituvchisi
|
| |
Individual ta’lim texnologiyalari shaxsga yo‘naltirilgan ta’limning bir turi

|
Individual ta’lim texnologiyalari shaxsga yo‘naltirilgan ta’limning bir turiBog'liq 98-71-PBIndividual ta’lim texnologiyalari shaxsga yo‘naltirilgan ta’limning bir turi
bo‘lib,
uning
o‘ziga
xos
quyidagi
jihatlari
mavjud:
─
o‘quvchining o‘qitish jarayonidagi muvaffaqiyatini ta’minlovchi omillar
(o‘quvchilarning fikrlash, tafakkur qilish, ko‘nikma va malakalarni egallashdagi
xatoliklarni
2 Pedagogik texnologiya. N.X.Avliyakulov, N.N.Musaeva. –T.: Chopon NMIU, 2012.
90-bet
Individual ta’lim texnologiyasi – ta’lim jarayonida o‘qituvchining faqatgina bir
nafar o‘quvchi bilan yoki o‘quvchining ta’lim vositalari (adabiyotlar, kompyuter,
televideniye, radio va b. axborot texnologiyalar) bilan o‘zaro hamkorligi asosida o‘quv
materiallarining o‘zlashtirilishini ta’minlashga yo‘naltirilgan ta’lim.3 Mazkur o‘qitish
texnologiyasini amaliyotga tatbiq etishda individual o‘quv topshiriqlarini ishlab
chiqishga alohida e’tibor qaratiladi. CHunki o‘quv topshiriqlari yordamidagina
o‘quvchilarda
mustaqil
va
ijodiy
fikrlash
qobiliyati
rivojlanadi.
4-topshiriq. “Gap tuz” o'yini. Ushbu o’yinda o'qituvchi doskaga mavzudan kelib
chiqib 5 yoki 6 ta so'zlar yozib qo'yadi. O'quvchilar mustaqil ravishda shu so'zlar
ishtirokida hikoya tuzadilar. Hikoya tuzish jarayonida o'quvchilarning og’zaki
bog’lanishli nutqi,lug’at boyligi ortishi bilan birgalikda, gaplarni to'g’ri tuzish,
tovushlarni to'g’ri tashkil qilish va mustaqil fikrlash malakasi shakllanadi.
O'quvchilarning vaqt-vaqti bilan rag’batlantirib turilishi, ularning o'ziga bo'lgan
ishonchni yanada ortishiga sabab bo’ladi. Misol uchun: 3-sinf “O’qish” darsligining
“Tinchlik
va
do’stlik
bo’lsin
barqaror”
bo’limidagi
“Tinchlik
ko’chasi” va “Ahillik ko’chasi” (Kavsar Turdiyeva) she’rini olaylik.
1.
Hech
qachon,
tegmasin,
tinchlik,
ko’z,
osoyishtaligimizga,
va;
Javobi: Tinchlik va osoyishtaligimizga hech qachon ko’z tegmasin.
2.
Joyda,
qiladi,
bor,
ahillik,
hamisha,
hukmronlik,
tinchlik;
Javobi:
Ahillik
bor
joyda
hamisha
tinchlik
hukmronlik
qiladi.
3.
Yumushing,
elga,
chunki,
hashar,
bitmay,
yarashar,
yumushing,
qolmas.
Javobi: Bitmay qolmas yumushing, chunki hashar elga yarashar.Respublikamiz ta’lim
|
| |
27 - Pedagogs international research journal

129
27
BIOLOGIYA FANINI O’QITISHDA TA’LIM SAMARADORLIGINI
OSHIRISH YO’LLARI
132
28
MANJETLI MANJETLI MANJETSIZ YENG UCHLARINI ISHLASH
136
29
XALQARO MENEJMENT (Coca Cola kompaniyasi misolida)
139
30
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ЛИНГВИСТИЧЕСКИХ СКАЗОК НА УРОКАХ
РУССКОГО ЯЗЫКА КАК
ЭФФЕКТИВНЫЙ ПРИЕМ
ФОРМИРОВАНИЯ ПОЗНАВАТЕЛЬНОЙ МОТИВАЦИИ
143
31
FIZIKA FANI RIVOJLANISH TARIXINI O‘RGANISHNING
DIDAKTIK JIHATLARI
152
32
SHAHAR ATROFI XO’JALIGINING IQTISODIY GEOGRAFIK
JIHATLARI (Kattaqo’rg’on shahri misolida)
157
33
MAKTABLARDA MATEMATIKA FANI DARSLARIDA SINFDAN
TASHQARI MASHG'ULOTLARNI TASHKIL QILISH
160
34
FOSFORLI OʻGʻITLARNING ISHLATILISHI
163
35
МАГНИТОЛАЗЕРНАЯ ТЕРАПИЯ ПОВРЕЖДЕНИЙ
НИЖНЕАЛЬВЕОЛЯРНОГО НЕРВА, ВОЗНИКШИХ ПРИ
ПЕРЕЛОМАХ НИЖНЕЙ ЧЕЛЮСТИ
169
36
SOTSIAL HAYOT VA SOTSIOLOGIYA
172
37
MAKTABGACHA TA'LIM TASHKILOTLARIDA BOLALARNI
MASHG'ULOTDAGI FAOLIYATLARINI BAHOLASH MEZONLARI
175
38
ONA TILI FANINI O'QITISHDA YANGICHA METODLAR
179
39
AUTIZM: KECHA VA BUGUN
184
40
TA'LIM JARAYONIDA HUQUQ VA UNING FUKSIYALARI
187
Foydalanilgan adabiyotlar

Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Бондаревская Е.В. Парадигма как методологический регулятив
педагогической науки и инновационной практики // Педагогика, 2017, №6. –
С.3-10
2. Зимняя И.А. Ключевые компетентности как результативно-целевая основа
компетентностного подхода в образовании. Авторская версия. – М.:
Исследовательский центр проблем качества подготовки специалистов, 2004.
3. Розов Н.С. Философия гуманитарного образования: Ценностные основания
и концепция базового гуманитарного образования в высшей школе. – М.:
Исследовательский центр проблем качества подготовки специалистов, 1993.
4. Хуторской А.В. Технология проектирования ключевых и предметных
компетенций // Интернет-журнал "Эйдос". - 2015. - 12 декабря.
http://www.eidos.ru/journal/2005/1212.htm
.
5.Davletov E.Yu. The role of basic and science competences in supporting pupils’
maturity. // Actual problems of modern science, education and training in the
region 2018-III.
2
Ibragimovich, I. K. (2020). Theoretical and methodological basis of quality control and evaluation of education in
higher education system. International journal of discourse on innovation, integration and education, 1, 6-15.
6. Ibragimov, X., & Sh, A. (2008). Pedagogika nazariyasi (darslik). T.: Fan va
texnologiya, 288.
7. Ибраимов, Х. И. (2018). Креативность как одна из характеристик личности
будущего педагога. Наука, образование и культура, (3 (27)), 44-46.
8. Хонимкулова, М. Х. К., & Ибраимов, Х. И. (2018). Необходимость
изучения иностранных языков: теория и практика. Вопросы науки и
образования, (27 (39)), 80- 83.
9. Ibragimovich, I. K. (2020). Theoretical and methodological basis of quality
control and evaluation of education in higher education system. International
journal of discourse on innovation, integration and education, 1, 6-15.
10. Ибраимов, Х. И. (2019). Теоретические аспекты социально-
психологической адаптации студентов-первокурсников к обучению в вузе.
Вопросы науки и образования, (26 (75)), 12-16
11. Ибраимов, Х. И. (2018). Коммуникативная компетентность как механизм
профессионального саморазвития будущего педагога. Проблемы педагогики,
(2 (34)), 7-10
12.
Ko‘chkinova M. N., qizi Rahmonova D. I., qizi Rahmonova M. S. Bo’lajak
o’qituvchi kasbiy tayyorgarligiga oid etiket qoidalarini tarkib toptirishda
muloqotning o’rni //Educational Research in Universal Sciences. – 2023. – Т. 2. –
№. 14. – С. 778-783.
13. Ismatov S. et al. O’quvchi yoshlar tarbiyasida diniy ekstrimizm va terrorizm
tahdidi va ularni bartaraf etishning mavjud sharoitlari //PEDAGOG. – 2023. – Т. 6.
– №. 2. – С. 443-447.
14. Umirovich K. A. O’qituvchi kasbiy-pedagogik tayyorgarligining psixologik
tahlili //INTERDISCIPLINE INNOVATION AND SCIENTIFIC RESEARCH
CONFERENCE. – 2023. – Т. 1. – №. 5. – С. 77-79
|
Asosiy qism - Kompetensiyalarini shakllantirishning pedagogik

og'zaki va og'zaki bo'lmagan xususiyatlariga asoslanib, sherikning kayfiyatini
tushunish; bolaning o'zining va boshqalarning harakatlarining oqibatlarini, ularning
boshqa odamlarning hissiy holatiga ta'sirini tushunishi;
2. Hissiy komponent: bolaning tengdoshlari va kattalarning hissiy holatiga
munosabati; olijanoblik munosabati, sezgirlik, hamdardlik, sheriklik; bolaning
tengdoshlari bilan munosabatlari ularning istaklari va manfaatlariga muvofiq
qurilgan; nizo va muammoli vaziyatlarga mustaqil ravishda yechim topish
qobiliyati;
3. Xulq-atvor komponenti: bolaning kerakli ma'lumotlarni olish qobiliyati,
kattalar va tengdoshlar bilan oddiy suhbat o'tkazish, "bola-bola" va "bola-kattalar"
tizimlarida o'zaro munosabatda bo'lish; jamoaviy ishlarda ishtirok etish, kattalar
bilan birgalikda ish topshiriqlarida qatnashish va yordam ko'rsatish qobiliyati;
janjal qilmaslik, ziddiyatli vaziyatlarda xotirjam munosabatda bo'lish qobiliyati.
Taqdim etilgan komponentlar N.A. Baranets, ular muvaffaqiyat
motivatsiyasi, ixtiyoriylik, o'ziga nisbatan ijobiy munosabat, yuqori o'zini o'zi
hurmat qilish, qiyin vaziyatlarda konstruktiv harakat qilish qobiliyati kabi shaxsiy
shakllarga asoslanadi.
О‘zbekistonda elektron savdo va elektron tijoratni rivojlantirishning о‘ziga xos хususiyatlari

Innovatsion iqtisodiyot / Инновационная экономика / The Innovation Economy №1. 2023
35
UDK 339:004.738.5
О‘ZBEKISTONDA ELEKTRON SAVDO VA ELEKTRON TIJORATNI
RIVOJLANTIRISHNING О‘ZIGA XOS ХUSUSIYATLARI
Xamrayeva Sayyora Nasimovna – Qarshi muhandislik iqtisodiyot instituti,
Innovatsion iqtisodiyot
kafedrasi mudiri, i.f.d., professor
ОСОБЕННОСТИ РАЗВИТИЯ ЭЛЕКТРОННОЙ КОММЕРЦИИ И ЭЛЕКТ-
РОННОЙ ТОРГОВЛИ В УЗБЕКИСТАНЕ
Хамраева Сайёра Насимовна – Каршинский инженерно-экономический институт, заведую-
щая кафедрой Инновационная
экономика, д.э.н., профессор
FEATURES OF THE DEVELOPMENT OF ELECTRONIC COMMERCE
AND ELECTRONIC TRADE IN UZBEKISTAN
Khamraeva Sayyora Nasimovna - Karshi Engineering
and Economic Institute, Head of the
Department of Innovative Economics,
Doctor of Economics, Professor
Annotatsiya.
Ushbu maqolada O‘zbekistonda elektron tijorat va elektron savdoni rivojlantirish
muammolari va xususiyatlari o‘rganilgan. Rivojlangan davlatlar va O‘zbekistonda elektron
tijorat va elektron
савдонинг rivojlanish ko‘rsatkichlarini qiyosiy tahlil qilish asosida xulosa va takliflar ishlab chiqilgan.
Kalit so'zlar:
raqamli iqtisodiyot, elektron tijorat, elektron savdo.
Аннотация.
В данной статье исследованы проблемы и особенности развития электронной ком-
мерции и электронной торговли в Узбекистане. На основе сравнительного анализа показателей разви-
тия электронной коммерции и электронной торговли в развитых странах и Узбекистане разработаны
выводы и предложения.
Ключевые слова:
цифровая экономика, электронная коммерция, электронная торговля.
Abstract.
This article explores the problems and features of the development
of e-commerce and e-
trade in Uzbekistan. Based on a comparative analysis of the development indicators of e-commerce and e-
commerce in developed countries and Uzbekistan, conclusions and proposals have been developed.
REFERENCES - Issn (E): 938-379x innovative methods in organizing educational activities and problems in their implementation

REFERENCES
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning O’qituvchi
va murabbiylar
kuniga bag’ishlangan tantanali marosimdagi nutqi. 1-oktyabr 2020 yil.
2. Gushchin Yu.V. Oliy ta'limda interfaol o'qitish usullari // "Dubna" Xalqaro tabiat, jamiyat
va inson universitetining psixologik jurnali, 2012. - No 2. - B. 1-18.
3. Zaxarova, I.G. Ta’limda axborot texnologiyalari: oliy ta'lim uchun darslik.
darslik
muassasalar / I.G. Zaxarov. - M.: "Akademiya", 2008., 338-bet
4. Ergashov, N. (2023). Videodarslar yaratishda neyron tarmoqlardan foydalanish. Talqin va
tadqiqotlar, 1(1).
5. Ergashov, N. I. O. G. L., & Mo‘Minova, X. R. Q. (2023). To ‘rt o ‘lchamli
nilpotent unar
leybnits algebralarining tasnifi. Academic research in educational sciences, 4(2), 232-246.
6. Ergashov, N. I. (2023). Ta’lim jarayonlarida video darslarni qo ‘llash va ularni yaratishda
sun’iy intellekt va neyron tarmoqlardan foydalanish. Academic
research in educational
sciences, 4(CSPU Conference 1), 385-387.
7. Tilavova, S. B. (2023). Eko-STEAM taʼlim kompetensiyalarni rivojlantirishda fanlararo
yondashuv. Mugallim, 1(1), 100-109.
8.
Quvondiqov, S. S., Xujomov, B. X.,
Tursoatov, A., Sangirov, N. (2023). The use of
interactive teaching methods in sports Uzbekistan.
International Sports Journal, 7(37),
321-326.
Volume 1, Issue 9, December 2023
ISSN (E):
2938-379X
8
9. Mustafakulovich, K. S., & Kurbanovna, S. D. (2023). Effect of Aesthetic Categories on
Human Spirituality. Best Journal of Innovation in Science, Research and Development,
2(11), 501-503.
10. Tursoatov, A. E. (2023). Uzluksiz pedagogik amaliyotni tizimlashtirishning pedagogik
shartlari. Mugallim, 1(1), 55-59.
11. Bobomurod Khujomov, A. T. (2019). Professional Competencies As Integral Qualities Of
A Specialist’s Personality. European Journaal of Research and Relfection in Educational
Sciences, 39-43.
12. Kadyrova, O. K. (2020). Professional pedagogical activity its types and structure.
Актуальные проблемы гуманитарных
и естественных наук, 1(12), 93-96.
13. Ergashov, N. I. (2023). Mustaqil ta’limni tashkil etishda ba’zi amaliy dasturlarning
ahamiyati.
NamDU ilmiy axborotlari, 1(7), 25-30.
14. Эргашов, Н. И. (2023). Цифровизация как современный этап развития
цивилизованного общества. Journal of Innovation Creativity and Art, 4(4), 75-80.
ISSN (E) - Issn (E): 938-379x innovative methods in organizing educational activities and problems in their implementation

|
Issn (E): 938-379x innovative methods in organizing educational activities and problems in their implementationBog'liq 2 (2)ISSN (E):
2938-379X
7
developing their own information resources that help to organize independent learning
processes outside of educational institutions, to communicate and share experiences [5].
As news, convenience and innovation increase, their implementation will take some time.
Difficulties and problems arise in these processes. In particular, there are several problems in
the innovative organization of independent educational activities. Currently, innovative
technologies in the organization of independent education are slowing down for various
reasons. Among the factors that prevent the introduction of innovations into the educational
process, the following occupy the leading places:
- insufficient provision of educational institutions with computers and electronic tools (in some
higher educational institutions there is no stable Internet, there are not enough electronic
manuals and methodological recommendations for practical and laboratory work);
- Inadequate ICT skills of professors and teachers;
- lack of attention of the management of the educational institution to the use of innovative
technologies in the educational process.
In order to solve such problems, it is necessary to retrain teachers, hold seminars, video
conferences, webinars, organize multimedia cabinets, and conduct educational work among
students on the use of modern computer technologies. The best option for introducing
innovations into the higher education system is the organization of distance education through
the use of global and local world networks. In the Russian Federation, this method of learning
is in an "embryonic" state, while in European countries it has been used everywhere for a long
time. A clear example of this is that for many residents of villages and villages far from large
cities, this is the only way to independently obtain a diploma of secondary or higher education.
|
| |