%
P a jv o c a
C
v
a
[4

Shu sababli, uskunalar soni bir necha marta ko‘p bo‘lib, odatda,
bitta tug-
ma ostida bir nechta uskunalar joylashgan bo‘ladi. Agar uskuna tugmasining
o‘ng quyi burchagida qora uchburchak bo‘lsa, bu tugma ostida bir nechta
uskuna borligini bildiradi.
Bunday tugma ustiga sichqonchani olib kelib, o‘ng tugmasini bossak, bu
tugmaga mos keladigan uskunalar ro‘yxati paydo bo‘ladi va ulardan kerakli-
sini tanlab olish mumkin. Odatda, har bir tugma uchun klaviaturada biron bir
klavisha mos qo‘yilgan bo‘lib, uni ketma-ket bir necha marta bosish bilan bu
tugmaga mos uskunalardan keraklisini tanlab olish mumkin.
Uskunalar ulardan foydalanib bo‘linganidan keyin ham tanlanganligicha
qoladi. Bu qulay bo‘lsa-da, dastlab unga ko'nikish qiyin kechadi. Shuning
uchun uskunadan foydalanib bo'lgach, darhol Pyxa (Dasta) uskunasini tan-
lashga odatlaning.
Bu uskuna uskunalar panelining to‘rtinchi bo‘limida birinchi bo‘lib joy-
lashgan. U ishchi sohaga sig‘maydigan katta o ‘lchamli tasviming kerakli qis-
miga o‘tish uchun xizmat qiladi. Buning uchun tasviming ixtiyoriy joyida
sichqonchaning chap tugmasini bosib, uni kerakli yo‘nalishda sudrash yetar-
li. Asosiysi, bu uskuna tasvirga hech qanday o‘zgarish kiritmaydi.
Qolgan uskunalar bilan keyingi mashg‘ulotlarda, ulardan foydalanish za-
rurati tug‘ilganda tanishib chiqamiz. Palitra deb rassomlar bo'yoqlami ara-
lashtirish uchun ishlatadigan taxtachaga aytiladi. Uskunalar panelida 70 dan
ziyod uskunalar joylashgan. Lekin ular ham PhotoShopning barcha imkoni-
yatlarini ochib bermaydi. Uskunalaming keng imkoniyatlari palitralar yorda-
mida ochiladi. Rassomlar palitraga kerakli bo‘yoqlami surtib, ulardan yangi
rang hosil qilgani kabi PhotoShopda ham palitralar sohasiga kerakli palitra-
lami joylab, ilova bilan ishlashni yanada qulay qilib olish mumkin.
Palitralar ilova oynasining o‘ng tomonidagi palitralar sohasida joylash-
gan bo'lib, muloqot oynalariga o'xshab ketadi. Lekin ulardan farqli ravishda
palitralardan keraklilarini ekranga o‘zimiz chiqaramiz yoki uni yopib qo‘ya-
miz. Bu palitralar yigirmadan ortiq bo'lib, odatda, bir nechtasi birlashtirilgan
bo'ladi.
Ba’zi uskunalaming o ‘z palitralari bor, ba’zilari esa unchalik murakkab
bo'lmay, ular bilan ishlash uchun parametrlar paneli yetarli. Ba’zi palitralar-
16
da yangi uskunalar joylashgan, masalan, navigator, gistogramma, info palit-
ralarini yangi uskunalar deb qarash mumkin.
Ba’zi palitralami PhotoShopning ajralmas qismi deb qarash mumkin.
Masalan, C
jioh
(Qatlamlar), KaHauw (Kanallar), HcTOpna (Oxirgi
amal-
lar) palitralari PhotoShopning o‘ziga xos jihatlarini ochib beradiki, ularsiz
PhotoShopni tasaw ur ham qilib bo‘knaydi.
Palitralardan keraklisini ekranga
chiqarish uchun asosiy menyuning
O
kho
(Oyna) bo‘limidan foydalani-
ladi. Undagi bandlaming ba’zilari-
da bayroqchalar o‘matilgan va bu
palitralar ekranda ko‘rinib turadi.
Agar kerakli palitra ustida sichqon-
chaning
chap tugmasini bossak,
uning bayroqchasi o‘matiladi va u
ekranda paydo bo‘ladi. Tanlangan
band ustida sichqonchaning chap
tugmasini yana bir marta bossak, bayroqcha olib tashlanadi va palitra ham
ekrandan olib tashlanadi.
Misol uchun, HaBnraTop (Yo‘naltiruvchi) palitrasini ekranga chiqaray-
lik. Uning yordamida rasm masshtabini o ‘zgartirish mumkin. Bu palitra
rncTorpaMMa (Gistogramma) palitrasi bilan birgalikda ishlatiladi.
Uning o ‘ng yuqori burchagidagi ikki tugmadan chapdagisi palitrani
yashirish, o‘ngdagisi ekrandan olib qo‘yish uchun xizmat qiladi.
Ulaming
ostidagi tugma palitraning menyusini ochish uchun xizmat qiladi.
Palitraning o‘lchamlarini o‘zgartirish uchun o‘ng quyi burchagini sich-
qoncha yordamida sudrash kerak bo‘ladi. Palitra oynasining yuqorisidagi
sarlavha satrini sichqoncha bilan sudrab, oynani ekranning boshqa joyiga
olib o‘tish mumkin. Palitra oynasining pastki qismidagi surgichning ko‘rsat-
kichini sichqoncha yordamida chapga sudrab rasm masshtabini kamaytirish,
o‘ngga sudrab kattalashtirish mumkin. Surgichning o‘ng tomonidagi tugma
masshtabni kattalashtiradi. Chap tomonidagisi esa kichiklashtiradi.
C
ichg
! Cnpaeica
1
° 1
y n o p fw o m iT b
►
Pa6oMaa cpe^ a
►
PaaiiMpeHMfi
►
3D
A 6 3 a u
rncro rp aM M a
X y p H a ii M3MepeHwfi
M
h
o
F8
v1 H cro p n n
17
Rasmning ishchi sohada ko‘rinadigan qismi qizil ramkaga olib qo‘yiladi.
Ramkani sichqoncha bilan sudrab tasviming ishchi
sohadagi qismini surish
mumkin.
Masshtabni o‘zgartirishning boshqa usullari ham mavjud. Ulardan eng
osoni klaviaturadagi qo‘sh tugmalardan foydalanishdir. Ctrl+"+” (Ctrl va
+ tugmalarini bir paytda bosish) masshtabni kattalashtiradi. Ctrl+"-"esa
masshtabni kamaytiradi.
Dastak uskunasini ikki marta bosib, rasmni ishchi sohani to‘liq egallay-
digan qilib, masshtab uskunasini ikki marta bosib,
100
% masshtabda rasmni
ekranga chiqarish mumkin. Masshtab ekranning quyi qismidagi holat satri-
da ham ko‘rsatiladi. Uni sichqoncha bilan tanlab, kerakli masshtabni kiritish
mumkin.
Masshtab uskunasi ham rasm masshtabini o‘zgartirish uchun xizmat
qiladi. Sichqonchani bir marta bosib uni tanlaganimizda parametrlar pane-
lida uning parametrlari paydo bo‘ladi. Undagi kerakli tugmalar yordamida
masshtabni o‘zgartiramiz:
- <±ij
Q
H a c r p . pa3Mep
o ko h
O
Bo B cex 0l,:Hax
-. ■
-
■'ac *
e
-
5
hmhi
Ba’zi uskunalarda ular bilan ishlashni tugatmay turib,
boshqa uskuna-
ni, shu jumladan masshtab uskunasini tanlab bo‘lmaydi. Bunday paytda Ctrl
va Alt tugmalaridan foydalanish mumkin. Ctrlni bosib turib, sichqonchani
18
ishchi sohada bir marta bossak, masshtab kattalashadi. Alt tugmasini bosib
turib, sichqonchani bossak, masshtab kichiklashadi.
Ko‘rib turganingizdek, PhotoShopda bitta amalni ko'plab usulda bajarish
mumkin. Bu esa uning katta yutuqlaridan biridir.