nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Object-oriented programming is a programming

|
Object-oriented programming is a programming
|
bet | 158/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarObject-oriented programming is a programming methodology based on the representation of a program in the form of a collection of objects, each of which is an instance of a certain class, and classes form a hierarchy of inheritance
Algoritmlar maurakkabligi
hisoblash jarayonida boshlang’ich bеrilganlar uchun bеrilganlar to’plami asosida vujudga kеlgan algoritmdagi amallar miqdoriga aytiladi.
|
Сложность алгоритмов -Для анализа и/или сравнения алгоритмов между собой необходимо ввести некий критерий качества. Основным критерием качества является сложность
|
Complexity of algorithms -To analyze and / or compare algorithms, one must enter a certain quality criterion. The main criterion of quality is complexity.
|
Алгоритм таҳлили – berilgan algoritm vositasida berilgan masala echimining olinish vaqtini baholash imkonini beradi. Bunda biror masala echimining bir necha turli algoritmlari uchun bir xil boshlang’ich ma’lumotlar massivi bilan qo’yilgan vazifani bajarish tezligi baholanadi.
|
Анализ алгоритмов - это определение вычислительной сложности алгоритмов, то есть количества времени, хранения и (или) других ресурсов, необходимых для их выполнения
|
Analysis of algorithms is a definition of the computational complexity of algorithms, that is, the amount of time, storage and / or other resources needed to perform them.
|
Saralash algoritmlari algoritmlari ma’lumotlarni ma’lum shartlarga asosan qayta joylashtirish vazifasini bajaradi
|
Алгоритмы сортирвки — это алгоритм для упорядочивания элементов в списке. В случае, когда элемент списка имеет несколько полей, поле, служащее критерием порядка, называется ключом сортировки.
|
|
|
| |
Kattalik - informatikada axborotlar bilan ishlashga mo’ljallangan asosiy birlik

Kattalik - informatikada axborotlar bilan ishlashga mo’ljallangan asosiy birlik.
|
Величина - это основная единица для работы с информацией в информатике. Ее можно представить себе как ящик с какими-либо данными, на котором написано его название.
|
Value - this is the basic unit for working with information in computer science. It can be imagined as a box with any data on which its name is written.
|
Sonli kattalik - sonli ma’lumotlar.
|
Числовая величина -Отвлеченное число, входящее в значение величины
|
Numeric value - An abstract number in the value of a quantity.
|
Simvolli kattalik - kompyuter kod jadvali qiymatlari bilan aniqlanuvchi tiofaga ega bo’lgan kattaliklar.
|
Символьная величина -Литерный (символьный) тип char определяется множеством значений кодовой таблицы ПК. Каждому символу задается целое число от 0 до 255.
|
Character value -Liter (character) type char is determined by the set of values of the code table of the PC. Each character is given an integer from 0 to 255. In the program, the values of variables and constants of char type must be enclosed in apostrophes.
|
O’zgarmas kattalik dastur bajarilish jarayonida qiymati o’zgarmaydigan kattalik
|
Постоянная величина -Постоянной называется величина, значение которой не изменяется в процессе выполнения программы ; постоянные величины ещё называют константами.
|
Constant value - Constant is a quantity whose value does not change during the execution of the program
|
|
Lеmpеl-Ziv аlgоritmi - Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua

|
Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua
|
bet | 54/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq Algoritmlar3.Lеmpеl-Ziv аlgоritmi
Lеmpеl-Ziv аlgоritmi. Ushbu аlgоritm ilk bоr Аbrаhаm Lеmpеl vа YAkоb Ziv ishlаridа tаsvirlаb bеrilgаn. Bugo’ngi kundа bu аlgоritm LZ - аlgоritmi dеb yuritilаdi.Ushbu аlgоritm mоdifikаsiyalаri bоshqа аlgоritmlаrgа nisbаtаn аnchа kеng tаrqаlgаn. LZ аlgоritmi аsоsidа fаyllаrdа ko’p uchrаydigаn kеtmа-kеtliklаrni mахsus yarаtiluvchi lug’аtdа sаqlаnuvchi nаmunаlаrgа murоjааtlаr bilаn аlmаshtirish yotаdi. Mаsаlаn, аgаr аrхivlаsh dаsturi lug’аtdа “АBV” kеtmа-kеtlikkа egа bo’lsа vа “АBVА” kеtmа-kеtlikkа duch kеlsа, chiqish fаyligа “АBV” uchun lug’аtdаn kоd yozilаdi, kеyin А uchun kоd yozilаdi, so’ngrа “АBVА” kеtmа-kеtlik lug’аtgа kiritilаdi.Аgаr kеyinrоq “АBVАB” kеtmа-kеtlik uchrаsа, uning o’rnigа “АBVА” uchun kоd yozilаdi, kеyin “B” simvоl uchun kоd yozilаdi hаmdа “АBVАB” yanа lug’аtgа kiritilаdi. Dаstur lug’аtdа mаvjud kеtmа-kеtliklаrni uchrаtsа, bu kеtmа-kеtlik uchun kоdni bеrаdi vа lug’аtgа bir bаyt uzunrоq yangi yozuvni kiritаdi. Ushbu lug’аtning хаjmi turli dаsturlаrdа turlichаbo’lishi mumkin. Mаsаlаn, Lharc dаsturi 4 Kbаytli bufеrdаn, LHA vа PKZIP 8 Kilоbаytli, ARJ dаsturi esа 16 Kbаytli bufеrdаn fоydаlаnаdi.
Bеrilgаnlаrni lug’аtdаgi qism-sаtrlаr bilаn аlmаshtirish jаrаyoni quyidаgichа аmаlgа оshirilаdi: bеrilgаn qism-sаtr bilаn mоs tushuvchi lug’аtdаgi qism-sаtrlаrdаn eng uzuni tоpilаdi vа chiquvchi оqimgа 2 tа sаtr uzаtаdi (lenght, distanse): lenght – lug’аtdа tоpilgаn qism-sаtr uzunligi, distanse- lug’аtdаgi qism-sаtrdаn kirish qism-sаtrigаchа bo’lgаn mаsоfа. Аgаr bundаy qism sаtr tоpilmаsа. CHiqish оqimigа kirish оqimining nаvbаtdаgi simvоli qo’shilаdi. Shundаy qilib, Lеmpеl-Ziv аlgоritmi bоshlаng’ich bеrilgаnlаrning simvоllаr kеtmа-kеtligini 2 tа pаrаllеl uzunliklаr vа mаsоfаlаr jаdvаligа аylаntirib bеrаdi.Ushbu jаdvаlgа yuqоridа to’хtаlib o’tilgаn RLE yoki Хаffmаn аlgоritmlаridаn birini qo’llаsh mumkin bo’lаdi. SHu tаrzdа 2 bоsqichli kоdlаsh аmаlgа оshirilаdi . Ushbu mеtоdni rеаlizаsiyasidа ikkаlа оqimning bittа fаylgа chiqаrilishigа erishish kеrаk.Bu muаmmо ikkаlа оqim simvоllаrini оrаlаtib yozish yo’li bilаn hаl etilаdi.
|
| |
Qo’shimcha adabiyotlar - Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

|
Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi
|
bet | 23/72 | Sana | 24.03.2021 | Hajmi | 164,74 Kb. | | #13479 |
Qo’shimcha adabiyotlar
Sultanova L.A., Lyu Sya. Xitoy tili. - T., 2011.
Superanskaya A.V., Podolskaya N.V., Vasilyeva N.V. Obщaya terminologiya: Voprosы teorii. - M., 1989.
Solnsev V.M. Ocherki po sovremennomu kitayskomu yazыku. - M.,1955.
Solnsev V.M. Vvedeniye v teoriyu izoliruyuщix yazыkov.
Tatarinov V.A. Istoriya otechestvennogo terminovedeniya, t. 2. M., 1995
Tatarinov V.A. Teoriya terminovedeniya, t. 1. - M., 1996.
Frolova O.P. Slovoobrazovaniye v terminologicheskoy leksike SKYa.
Xamatova A.A. Slovoobrazovaniye sovremennogo kitayskogo yazыka.
Sыkin V.A. Suffiksasiya v SKYa.
鲁直委。汉语的构词法。北京，1956年。
胡裕树（1987）《现代汉语》，上海人民教育出版社/1986
现代汉语词典（修订本）- 北京，2002年。
辞海。- 北京，1979年。
汉俄词典。上海，2004年。
|
| |
Birinchi bosqich - Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

|
Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi
|
bet | 20/72 | Sana | 24.03.2021 | Hajmi | 164,74 Kb. | | #13479 |
Birinchi bosqich og’zaki shaklda o’tkaziladi, har bir talabgor uchun 10 daqiqagacha vaqt ajratiladi hamda 20 balgacha baholanadi.
Og’zaki mavzular quyidagilardan iborat:
Koreys tili bo’yicha
한국어 품사 중 체언 (명사, 대명사, 수사) 의 특징
한국어 품사 중 수식언 (관형사, 부사) 의 특징
한국어와 우즈벡어 (러시아어) 의 차이점
한국어의 높임과 낮춤
규칙동사와 불규칙동사에 대해서
한국어의 시제
단어, 유의어, 존대어, 동음이의어
고유어/한자어/외래어
한국어 어휘의 특징
단일어, 파생어
합성어
반의어
관용어
속담
관용표현
격조사
부사
조동사
선어말 어미
형용사
조사
문장 성분
대명사
명사
수사
피동과 사동
종결어미
부정 관사
관형사
독립어
주어
부사어
서술어
목적어
의문대명사
부정대명사
추측
의도·의지
능력
이유, 원인
한국어 품사 중 체언 (명사, 대명사, 수사) 의 특징
한국어 품사 중 수식언 (관형사, 부사) 의 특징
한국어 품사 중 조사의 특징
항국어 와 우즈벡어 (러시아어) 의 비슷한 점
한국어의 시제
조사, 어미, 접사의 비교
한국어의 이군을 우즈벡어 (러시아어) 와 비교
동작동사와 상태동사의 같은 점과 차이점
어미의 종류
파생어와 합성어의 차이점
규칙동사와 불규칙동사에 대해서
주격조사 '이/가' 와 보조사 '은/는' 의 차이점
Xitoy tili bo’yicha
Grammatik maktablar.
Rus xitoyshunoslik maktabi.
G’arb xitoyshunoslik maktabi.
Amerika Qo’shma Shtatlari xitoyshunoslik maktabi.
O’zbek xitoyshunoslik maktabi.
Yapon xitoyshunoslik maktabi.
Nemis xitoyshunoslik maktabi.
Turk xitoyshunoslik maktabi.
Xitoy Xalq Respublikasida etnolingvistik vaziyat.
Xitoy xalq Respublikasida etnolingvistik va ekstralingvistik vaziyat.
Xitoy Xalq Respublikasida til vaziyati.
Xitoyda madaniy tarixiy yondashuvda til vaziyatining o’ziga xos jihatlari.
Xitoyda til siyosati. Til siyosatidagi asosiy yo’nalishlar.
Xitoy adabiy tili morfologiyasi va sintaksisi.
Xitoy tilida modal fe’llar. Fe’llar.
Sifat va uning darajalari.
Sodda gap. Qo’shma gap. Ergashgan qo’shma gap.
Xitoy tilida takror so’zlar.
Xitoy tilida son.
Xitoy tilida olmosh.
|
| |
Nazariy grammatika - Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

Nazariy grammatika
Nazariy grammatikaning obyekti va predmeti. Tillarni morfologik nuqtai nazardan tasniflash. So’z turkumlari masalasi. Grammatik kategoriyalar va ularning turlari. Morfemalar va ularning turlari. Grammatik shakl va mazmun. Gapda so’zlarni bog’lashga oid grammatik vositalar. Paradigmatika va sintagmatika muammolari. Morfologik va sintaktik yaruslar va ularning birliklari. So’z birikmalari va gaplar, ularning turlari. Lingvopragmatika masalalari.
Leksikologiya
Leksikologiyaning obyekti va predmeti. Leksikografiya leksikologiyaning tarkibiy qismi sifatida. Lug’atlar va ularning turlari. So’zlarning semantik tarkibi, polisemantik so’zlar. Yangi so’z yasalishi masalasi (prefiksal, infeksal, postfiksal, konversiya). Produktiv va noproduktiv so’z yasalishi masalalari. Sinonimlar va ularning turlari.
5A120102-Lingvistika (koreys, xitoy tillari) mutaxassisliklari bo’yicha magistraturaga kiruvchilarning mutaxassislik fani bo’yicha bilimlarini baholash
MEZONLARI
5A120102-Lingvistika (koreys, xitoy tillari) mutaxassisliklari bo’yicha magistraturaga kiruvchilar uchun sinov yozma va og’zaki shaklda o’tkaziladi va 4 bosqichdan iborat bo’ladi. Sinov 100 ballik tizimda baholanadi va jami 3 soat vaqt ajratiladi.
|
Internet resurslari - Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

Internet resurslari
http://www.nigma.ru
http://www.baidu .com.
5A120201-Qiyosiy tilshunoslik, lingvistik tarjimashunoslik (ingliz, yapon, arab tillari)
Kirish
Mazkur dastur bo’yicha “Tarjima nazariyasi va amaliyoti (tillar bo’yicha)” ta’lim yo’nalishini muvaffaqiyatli tugatib, 5A120201-“Qiyosiy tilshunoslik, lingvistik tarjimashunoslik (tillar bo’yicha)” mutaxassisligi bo’yicha magistraturaga kiruvchilar uchun mo’ljallangan.
Dastur “Tarjima nazariyasi va amaliyoti (tillar bo’yicha)” ta’lim yo’nalishi uchun tuzilgan namunaviy dastur asosida tuzilgan. Magistraturaga kiruvchilar dastur bo’yicha fanlar bo’yicha o’zlashtirgan bilimlarini yozma yoki test va og’zaki (suhbat) tarzida topshirishlari nazarda tutiladi. Ular zamonaviy tarjimashunoslikning asosiy holatini, ularda tarjima mahorati, nazariy va amaliy ko’nikmalarni hamda tarjima tarixini shakllantirishga qaratilgan bilimlarga ega bo’lganliklarini namoyish etishlari lozim.
5A120201-Qiyosiy tilshunoslik, lingvistik tarjimashunoslik (tillar bo’yicha) mutaxassisligi bo’yicha magistraturaga kirish sinovlari mavzulari va ularning mazmuni
XX asr tarjimashunosligida muammolar va qarashlar, rus tarjimon olimlari Barxudarov L.S., Shveysar A.D., Komissarov N., Levitskaya va Fittermanlar, mashina tarjimasining yaratilishi, ingliz va AQSh tarjimonlari, P. Nyumark, Alan Daf va Alan Maleyning tarjimonlik faoliyatlari).
Tarjima nazariyasi va tarixi fanining boshqa lingvistik fanlar orasida tutgan o’rni. Tarjima natija hamda jarayon sifatida. Tarjima yechimlarining oldidan ko’ra bilinishi – masalaning ijobiy yoki salbiy hal etilishi. Tarjima jarayonining ilmiy asoslangan tavsifini tuzish va uning natijasini tahlil qilish mumkinligi.
Tarjima nazariyasining boshqa lingvistik fanlar bilan aloqasi. O’zaro bog’liq tilshunoslik fanlari va ularning tarjima nazariyasi bilan aloqasi tarjimaning ijtimoiy va psixolingvistik muammolari. Mashinada tarjima qilish. Tarjima nazariyasining tarkibiy tuzilishi, umumiy va maxsus tarjima nazariyalari.
|
Ikkinchi bosqich - Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

|
Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi
|
bet | 21/72 | Sana | 24.03.2021 | Hajmi | 164,74 Kb. | | #13479 |
Ikkinchi bosqich yozma ish shaklida o’tkaziladi va unga 1 soat 40 daqiqa vaqt ajratiladi. Bu bosqich 35 balgacha baholanadi.
Uchinchi bosqich 300 iyeroglifdan iborat informativ matnni asosiy chet tilidan ona tiliga tarjima qilish nazarda tutiladi va 40 daqiqa vaqt ajratiladi. Ushbu bosqich 20 balgacha baholanadi.
To’rtinchi bosqich o’z ichiga 5 ta nostandart testlarni oladi va 30 daqiqa vaqt ajratiladi hamda 25 balgacha baholanadi.
Adabiyotlar:
Koreys tili bo’yicha
Im Xo Bin, Xon Gyon Pxe, Chong Suk In, Kong Cho. Grammatika koreyskogo yazыka dlya inostransev. - Seul, 1997.
Kim Fil. Sovremennaya grammatika koreyskogo yazыka. - Alma-Ata, 2002.
So Chong Su. Grammatika koreyskogo yazыka. - Izdatelstvo universitet Xanyang, 1996.
Kim Fil. Sintaksicheskiye yedinisы koreyskogo yazыka. - Ala-Ata. 2000.
Nam Kim Shim. Standartnaya grammatika koreyskogo yazыka. - Seul, 1993.
Seung Bog Cho. Ucheniye o fonologii koreyskogo yazыka. UPPSALA, 1998.
Soy S.S. Metodika prepodavaniya koreyskogo yazыka. Tekstы leksыy. - Tashkent, 2001.
Soy S.S. Lingvodidakticheskiye osnovы obucheniya proiznosheniyu zvukov koreyskogo yazыka. Uchebno-metodicheskoye posobiye. V 2-x ch. - Tashkent, 2001.
An Pen Xi. Issledovaniye istorii koreyskogo yazыka. Izdat. «Kultura», 1992.
Nam Gi Sim. Koreyskiy yazыk v sredniye veka. Izdat. Chonыm, 1995.
Xo Un. Koreyskiy yazыk v period Choson. Izdat. Chonыm, 1994.
I Sok Chu, I Chu Xyan. Sovremennыy koreyskiy yazыk yazыk. Izdat. «Texankyogvaso», 1994.
Konsevich L.R. Koreyevedeniye. Izbrannoye. - M., 2001.
Kuznesova E.V. Leksikologiya. - M., 1999.
Axanova O.S. Slovar lingvisticheskix terminov. - M., 1996.
I Ik Sop Leksikologiya koreyskogo yazыka. - Seul, 2003.
Mazur Yu.N. Struktura slova v koreyskom yazыke. - M., 2001.
Mazur Yu.N. Grammatika koreyskogo yazыka. Morfologiya. Slovoorazovaniye. - M., 2001.
Geruskiy A.A. Vvedeniye v yazыkoznaniye. - Minsk, 2003.
20. Prakticheskaya grammatika koreyskogo yazыka. - Tashkent, 2000.
21. 외국인을 위한 한국어 문법 1. 김정숙. 대한민국,서울, 커뮤니케이션북스, (Chet elliklar uchun koreys tili grammatikasi ) 2005.
|
| |
Tarjima qilish muammosi - Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

Tarjima qilish muammosi
Fikrning mohiyatini boshqa til vositalari bilan yetkazish mumkinligi to’g’risidagi masalaning qo’yilishi. V.Fon Gumbolt va uning izdoshlari g’oyalari. E.Sepir va B.Uorf gipotezasi.
Dunyoning til manzarasi tushunchasi. Til va tafakkurning o’zaro nisbati muammosi hamda uning turli tilshunoslik maktablari doirasida hal etilishi.
Lingvistik nisbiylik nazariyasi va uning tanqidiy tahlilini tarjima qilish to’g’risidagi savolga ijobiy javob berish uchun asoslar.
Tarjimada tarjima qilib bo’lmaydigan so’z, so’z birliklari va iboralari va ularni tarjima qilinib bo’lmaslikni bartaraf etish usullari. Ekvivalentsiz shakllar: ularning ekstralingvistik va lingvistik manbai.
Jarayon sifatida tarjimaning asosiy muammolari. Tarjima birligi tushunchasi. Tarjima birliklari va til darajalari tizimi.
Muayyan tarjimachilik yechimida tarjima birligini tanlash tizimida matnning o’rni kabilar.
|
Ifoda maqsadi va mazmun belgisiga ko‘ra badiiy matn turlari

|
Ifoda maqsadi va mazmun belgisiga ko‘ra badiiy matn turlari
|
bet | 28/44 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 2,3 Mb. | | #153431 |
Bog'liq Dilfuzaxon oya6.2. Ifoda maqsadi va mazmun belgisiga ko‘ra badiiy matn turlari.
Ifoda maqsadiga va mazmuniga ko‘ra badiiy matnni quyidagi turlarga bo`lib chiqish mumkin: 1. Hikoya mazmunli matn. 2. Tasviriy matn. 3.Izoh mazmunli matn. 4. Didaktik matn. 5. Xabar mazmunli matn. 6. Buyruq mazmunli matn. 7. Hissiy ifoda mazmunli matn.
1.Hikoya mazmunli matnlar.Bunday matnda muallif yoki asar qahramoni o`zi boshidan o`tkazgan eshitgan, ko‘rgan yoki guvoh bo`lgan biror voqeani hikoya qilib beradi. Xotiralar, esdaliklar, ertak va rivoyatlarni narrativ matn turiga kiritish mumkin. Hikoya tarzi, asosan, o`tgan zamon shaklida, birinchi shaxs birlik yoki ko`plikda ifodalanadi.
2. Tasviriy matnlar. Bunday matn tinglovchiga noma’lum bo`lgan biror kishi, joy, hayvonot va nabotot olamiga mansub mavjudot yoki qandaydir narsa-buyum hamda voqea-hodisani batafsil tasvirlab berish maqsadida tuzilgan bo`ladi. Tasviriy matnda ham monologik nutq ko`rinishi yetakchilik qiladi. Partonimik tasvir bunday matnning eng xarakterli xususiyati hisoblanadi, ya’ni tasvirlanayotgan ob’ektning dastlab, birlamchi xususiyati tilga olinadi. Keyin unga aloqador xususiyatlar va qismlardan so`z yuritiladi.
3. Izoh mazmunli matnlar. Bunday matnda aytilayotgan fikrning ishonarliligini ta’kidlash uchun turli dalil va izohlar keltiriladi. Asoslash, isbotlash, o`zini oqlashga urinish yoki himoya maqsadida har xil vajlarni keltirish argumentli matn turining o`ziga xos jihatlaridan hisoblanadi.
4. Didaktik matnlar. Kimgadir pand-nasihat qilish, uni turli hayotiy voqealar vositasida tarbiyalash yoki aytilganlardan xulosa chiqarishga o`rgatish istagi asosida tuzilgan matn eksplikativ yoki didaktik matn deyiladi.Maqsadga erishish uchun maqol, matal, aforizm, turli hayotiy voqealar, rivoyatlar, masallardan namuna sifatida foydalaniladi.
5. Xabar mazmunli matnlar. Biror voqea-hodisa haqida xabar berish maqsadida tuzilgan yoki havola qilingan matn informativ matn hisoblanadi. Badiiy matnda informativlik o`ziga xos tarzda bo`ladi. Oddiy xabardan farqlanib, estetik maqsad yuklangan bo`ladi.
6. Buyruq mazmunli matnlar. Buyruq hamda maslahat ohangi etakchilik qiladigan, buyruq maylidagi gaplardan tuzilgan, biror ishni bajartirish yoki turli ta’qiqlashlarni ifoda etadigan matn tipiga buyruq mazmunli matn deyiladi.Asosan qao`ramonlar nutqida kuzatiladi.
7. Hissiy ifoda mazmunli matnlar. Insonning ichki kechinmalarini, voqelikka munosabatini, o`ziga xos pafos bilan ifodalash maqsadida tuzilgan matnlar hissiy ifoda mazmunli matn deyiladi.
|
| |
A120102-Lingvistika (koreys, xitoy tillari)

5A120102-Lingvistika (koreys, xitoy tillari)
Tuzuvchilar: A.Rahimov - SamDChTI, Sharq tillari kafedrasi mudiri, f.f.n., dosent.
M.Baymatova. - SamDChTI, Sharq tillari kafedrasi o’qituvchisi
Taqrizchilar: Kang Yol - SamDChTI Sharq tillari kafedrasi o’qituvchisi, PhD.
D.To’rayeva. - SamDChTI Sharq tillari kafedrasi o’qituvchisi
KIRISh
Mazkur dastur Lingvistika (koreys, xitoy tillari) mutaxassisliklari bo’yicha magistraturaga kiruvchilar uchun mo’ljallangan bo’lib, uning asosiy vazifasi bakalavriatda o’rganilgan asosiy chet tili bo’yicha olingan bilim va ko’nikmalar darajasini aniqlash bo’lib hisoblanadi.
Ushbu dasturning maqsadi 5A120102-Lingvistika (koreys, xitoy tillari) mutaxassisligi bo’yicha magistraturaga kiruvchi talabgorlar uchun o’z mutaxassisligi bo’yicha asosiy chet tilidagi matnlarni o’qishga, ularni yozma tarjima qilishga, matnning mazmunini qisqacha asosiy chet tilida yoki o’zbek tilidan asosiy chet tiliga bayon qilishga, o’qilgan va ko’rib chiqilgan matndan kerakli axborotni ola bilishga, o’z mutaxassisligi bo’yicha asosiy chet tilida suhbatlashish ko’nikmalarini nazorat qilishga qaratilgandir.
Dasturda 5A120102-Lingvistika (koreys, xitoy tillari) mutaxassisliklari bo’yicha ta’lim olishni davom ettirishni xohlovchilarning mutaxassislik fanidan nazariy va amaliy bilimlarini aniqlash nazarda tutilgan.
5A120102-Lingvistika (koreys, xitoy tillari) mutaxassisligi bo’yicha magistraturaga kirish sinovlari mavzulari va ularning mazmuni
Mazkur dastur 5A120102-Lingvistika (koreys, xitoy tillari) mutaxassisliklari bo’yicha magistraturaga kiruvchilar uchun mo’ljallangan bo’lib, unda “Nazariy grammatika”, “Leksikologiya” kabi fanlarning namunaviy dasturlari asos qilib olingan.
Magistraturaga kiruvchilar quyidagi mavzular bo’yicha nazariy va amaliy bilimlarga tayangan holda kirish sinovlarini topshiradilar:
|
Sinov qism

lari - Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

|
Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi
|
bet | 30/72 | Sana | 24.03.2021 | Hajmi | 164,74 Kb. | | #13479 |
Sinov qism
lari
|
Vazifa turi
|
Vaqti
|
Vazifa shakli
|
Baholash mezonlari
|
1
|
Sinov oluvchi bir nechta savollar beradi
|
4 daqiqa
|
Sinov topshiruvchi berilgan savollarga ko’ra o’zi haqida ma’lumot beradi
|
Savollarga mos ravishda javob berilganligi – 8 ball
Nutq ravonligi - 3 ball
Nutqning grammatik jihatdan to’g’riligi - 5 ball
Talaffuzning to’g’riligi – 4 ball
|
2
|
Sinov oluvchi rasmlar to’plamini beradi
|
3 daqiqa
|
Sinov topshiruvchi berilgan rasmlarni tasvirlab beradi va qo’shimcha savollarga javob beradi
|
3
|
Sinov oluvchi sinov topshiruvchiga og’zaki tarjima uchun matn beradi
|
3 daqiqa
|
Sinov topshiruvchi berilgan matnni vizual og’zaki tarjima qilib beradi
|
2-bosqich.
Nazariy fanlar asosida yozma test topshiriladi. Har bir to’g’ri bajarilgan testga 1 baldan beriladi. Jami to’planishi mumkin bo’lgan maksimal 20 balgacha beriladi.
|
| |
Informatika va axborot texnologiyalari bo’yicha bilim, ko’nikma va malakalariga qo’yiladigan talablar

|
Informatika va axborot texnologiyalari bo’yicha bilim, ko’nikma va malakalariga qo’yiladigan talablar
|
bet | 61/72 | Sana | 24.03.2021 | Hajmi | 164,74 Kb. | | #13479 |
Informatika va axborot texnologiyalari bo’yicha bilim, ko’nikma va malakalariga qo’yiladigan talablar
Magistraturaga kiruvchilar informatika va axborot texnologiyalari bo’yicha quyidagi bilim, ko’nikma va malakalarga ega bo’lishlari kerak:
Zamonaviy operasion tizimlar. Android, IOS, Windows imkoniyatlari va farqlarini aniqlash bo’yicha;
Microsoft Office tizimining ko’rinishi va imkoniyatlari bo’yicha;
Internetga ulanish texnologiyalari hamda internetda ishlash huquqiy va axloqiy asoslari xususida;
Internetda ishlash dasturlari va qidiruv saytlarining eng so’nggi versiyalari bo’yicha;
Masofali o’qitish saytlari va O’zbekistondagi ta’lim saytlaridan mustaqil foydalana olishi;
Ta’lim saytlari va ularda ishlash, saytlar yangiliklari bilan tanishib borish, ularda sayt yaratish va o’z shaxsiy varaqasini ochish;
Masofali o’qitish saytlarida bilim berish va ta’lim olish texnologiyalarini bilish;
Internetda ishlash dasturlarini bilish, dasturlar imkoniyatlari, farqi va afzalliklari, ularni o’z kompyuteriga yuklash va ishlatish;
Qidiruv tizimlari Google, Yahoo, Yandex kabilarda zaruriy ma’lumotlarni qidirish usullarini bilish;
O’zbekiston Respublikasining axborot-kommunikasiya texnologiyalarini rivojlantirish borasida qabul qilingan me’yoriy-huquqiy hujjatlarini bilish;
Elektron kutubxonalar va ularda ishlash usullari, jumladan, Ziyonet kutubxonasidan o’ziga zarur manbalarni topish, o’qish va yuklash ishlarini bajarishi;
Yangiliklar saytlari, ommaviy axborot saytlar, xususan, mtrk.uz, uza.uz., gazeta.uz kabi saytlardan yangiliklarni o’qish, to’g’ri va sara axborotni tanlash;
Internetda ishlashning huquqiy va axloqiy asoslarini yaxshi bilish;
O’z sohasi xarakteridan kelib chiqib, kompyuter va internet texnologiyalarining kasbiy rivojlanishi uchun foydali jihatlari, xususan, kompyuter va internetda ta’lim olish, til o’rganish va o’rgatish imkoniyatlari, tarjimon dasturlaridan erkin foydalana olish bilim, ko’nikma va malakalariga ega bo’lishi kerak.
|
| |
ТАРАФ - download

Qidiruv: ТАРАФ
Сонли «автокредит»ни суғурталаш шартномаси
«Қарз олувчи» деб номланадиган «msm avto fast» мчж рахбари М. Мирзаева учинчи тарафдан, улар биргаликда «Тарафлар», алоҳида ҳолда эса «Тараф» деб номланадиганлар
0,82 Mb.
11
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ilmiy uslub - Namangan muhandislik-qurilish instituti shermatova dilfuza yakubjanovna

|
Namangan muhandislik-qurilish instituti shermatova dilfuza yakubjanovna
|
bet | 31/44 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 2,3 Mb. | | #153431 |
Bog'liq Dilfuzaxon oya
Fan-texnikaning turli tarmoqlariga doir ilmiy asarlar, darsliklar ilmiy uslubda yoziladi. Ilmiy uslub aniq ma’lumotlar asosida chiqarilgan ilmiy xulosalar (qoidalar, ta’riflar)ga boy bo‘lishi bilan boshqa uslublardan farq qiladi: Yomg’ir - suyuq tomchi holidagi atmosfera yog’ini. Tomchining diametri 0,5-0,6 mm bo‘ladi.
Ilmiy uslubda har bir fanning o‘ziga xos ilmiy atamalaridan foydalaniladi, bu uslubda so‘zlar o‘z ma’nosida qo‘llanadi, qoida yoki ta’rifning mazmunini ochishga xizmat qiladigan ajratilgan bo‘laklar, kirish so‘zlar, kirish birikmalar, shuningdek, qo‘shma gaplardan ko‘proq foydalaniladi.
7.3. Rasmiy-idoraviy uslub
Davlat idoralari tomonidan chiqariladigan qarorlar, qonunlar, nizomlar, xalqaro hujjatlar rasmiy-idoraviy uslubda yoziladi. Ariza, tilxat, ma’lumotnoma, chaqiruv qog’ozi, taklifnoma, shartnoma, tarjimai hol, e’lon, tavsifnoma, dalolatnoma, hisobot kabilar ham shu uslubda yoziladi. Bunday uslubdagi hujjatlar qisqa, aniq, barcha uchun tushunarli qilib tuziladi. Bu uslubning asosiy belgisi: jumlalarning bir qolipda, bir xil shaklda bo‘lishi. Bu uslubda ham so‘zlar o‘z ma’nosida qo‘llanadi, ko‘pchilikka ma’lum bo‘lgan ayrim qisqartma so‘zlar ishlatiladi, har bir sohaning o‘ziga xos atamalaridan foydalaniladi. Rasmiy-idoraviy uslubda ko‘pincha darak gaplardan, qaror, buyruq, ko‘rsatma kabilarda esa buyruq gaplardan ham foydalaniladi. Bu uslubda gap bo‘laklarining odatdagi tartibda bo‘lishiga rioya qilinadi: O‘z lavozimini suiiste’mol qilganligi uchun M.Ahmedovga hayfsan e’lon qilinsin.
7.4. Ommabop (publitsistik) uslub.
Tashviqot-targ’ibot ishlarni olib borishda qo‘llanadigan uslub, ya’ni matbuot uslubi ommabop uslub hisoblanadi. Bu uslubda ijtimoiy-siyosiy so‘zlar ko‘p qo‘llanadi. Nutq ta’sirchan bo‘lishi uchun ta’sirchan so‘z va birikmalardan, maqol va hikmatli so‘zlardan ham foydalaniladi. Bunday uslubda gap bo‘laklari odatdagi tartibda bo‘ladi, kesimlar buyruq va xabar maylidagi fe’llar bilan ifodalanadi, darak, his-hayajon va ritorik so‘roq gaplardan, yoyiq undalmalardan, takroriy so‘z va birikmalardan unumli foydalaniladi: Azamat paxtakorlarimiz mo‘l hosil etishtirish uchun fidokorona mehnat qilishyapti.
|
| |
O‘tilgan mavzu yuzasidan o‘zini- o‘zi nazorat qilish uchun savollar

|
O‘tilgan mavzu yuzasidan o‘zini- o‘zi nazorat qilish uchun savollar
|
bet | 29/44 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 2,3 Mb. | | #153431 |
Bog'liq Dilfuzaxon oyaO‘tilgan mavzu yuzasidan o‘zini- o‘zi nazorat qilish uchun savollar.
1.Mikro matn deganda qanday matnni tushunasiz?
2. Makro matn deganda qanday matnni tushunasiz?
3. Hissiy ifoda mazmunli matnlarlar haqida nimalarni bilasiz?
Mavzu yuzasidan test savollari:
1.Buyruq gаp bеrilgаn jаvоbni tоping.
A) Eh, bu vоhа nаqаdаr go‘zаl! S) Fаrzаnd qаndаy оqlаr оnа hаqqini?
B) Yetti o‘lchаb, bir kеs B) Nimа оvqаt qilsаk ekаn-а.
2. Yangi o‘zbek imlosiga ko‘ra chiziqcha bilan yozish qoidasi qaysi qatorda buzilgan?
a) yurt ravnaqi uchun xizmat qilish sening burchingdir.
b) dori-darmonga muhtoj emasmisan?
s) do‘st-u dushman orasida.
D) kecha do‘stlar bilan bo‘lib o‘tgan davramiz qizigandan-qizidi
3. Qo‘shib yozilishi kerak bo‘lgan qo‘shma so‘zni aniqlang.
a) Markaziy Osiyo b) har doim s) osmon o‘par d) to‘q qora
1-mashq. Fonetika – nutq tovushlarini o`rganuvchi bo‘lim. Fonetika so‘zi grekcha fone (tovush ) so‘zidan kelib chiqqan.
Фонетика – это раздел, изучающий звуки речи. Слово фонетика происходит от греческого слова fone (звук).
Qurilish sohasiga doir quyidagi so‘zlarni fonetik tahlil qiling: imorat, inshoot, bino, tutqich, beton, loyiha, zinapoya.
Matnni o‘qing. Mutaxassislikka doir bilimingizni mustahkamlang va tushunchangizni yozing.
Portlandsement
Portlandsement deb portlandsement klinkeri va gipsni birgalikda mayin tuyish natijasida olingan kukunsimon materialga aytiladi. Tuyish paytida faol mineral qo‘shimcha yoki boshqa qo‘shimchalar qo‘shilishi mumkin. Gips qo‘shimchasi portlandsementning qotish vaqtini boshqarish maqsadida 3-5% solinadi.
GOST 10178-85 “Portlandsement va shlakli portlandsement” bo‘yicha qo‘shimchasiz portlandsement, 20% faol mineral qo‘shimchali portlandsement va shlakli portlandsement turlari mavjud. Shlakli portlandsement tarkibiga 20% dan ko‘p domna yoki elektrotermofosfor (ETF) shlaki qo‘shiladi.
Portlandsement va uning turlarini hozirgi zamon qurilishining asosiy materiallaridan biri desak yanglishmaymiz. Ulardan yig’ma yoki quyma beton va temirbeton qurilmalari tayyorlanib turar-joy, jamoat, sanoat va fuqaro qurilishida, qishloq qurilishida, gidrotexnik inshootlarda, tog’, yo‘l va irrigatsiya qurilishida ishlatiladi. Respublikamizda portlandsement Navoiy, Ohangaron, Bekobod, Quvasoy shaharlarida va Andijon viloyatida hamda Namangan viloyatida ham ishlab chiqarish yolga qo‘yildi.
|
| |
-rasm


Klaviaturada - 4-mavzu. Microsoft Office Word matn muharririda jadvallar bilan ishlash. Reja

|
4-mavzu. Microsoft Office Word matn muharririda jadvallar bilan ishlash. Reja
|
bet | 2/6 | Sana | 05.09.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #270293 |
6-rasm
Klaviaturada:
a) Kerakli ustun yoki qator belgilanadi. Kontekstli menyu tugmachasini bosib, menyudan Vыrezat buyrug‘i tanlanadi. Kursorni kerakli joyga qo‘yib, kontekst menyu tugmasini bosib, Vstavit buyrug‘ini tanlaymiz.
Jadvaldagi ko‘rsatilgan yacheykalarni birlashtirish (sichqoncha va klaviatura yordamida)
K erakli yacheykalar belgilanadi, Tablitsa – Ob’edinit yacheyki tanlanadi (7-rasm) yoki sichqoncha o‘ng tugmachasi bosiladi (kontektsli menyu). Hosil bo‘lgan menyudan Ob’edinit yacheyki tanlanadi (8-rasm).
7-rasm
8-rasm.
Jadvaldagi ko‘rsatilgan yacheykani yacheykalarga ajratish (sichqoncha va klaviatura yordamida)
Y Acheyka belgilanadi, menyudan Tablitsa-Razbit yacheyki tanlanadi (9-rasm). Natijada Razbienie yacheek oynasi chiqadi. Kerakli ustun va qator soni tanlanadi va Ok bosiladi.
9-rasm
YAcheykalarning o‘lchamlarini o‘rnatish (balandligi va kengligini).
Jadval belgilanadi, menyudan Tablitsa – Svoystva tablitsa tanlanadi. Hosil bo‘lgan oynadan Tablitsa – shirina (kengligi) o‘lchami qo‘yiladi, Stroka-vыsota (balandligi) o‘lchami qo‘yiladi (10-rasm).
Berilgan ro‘yxatni kiritib, jadval ko‘rinishiga keltirish (sichqoncha va klaviatura yordamida)
Berilgan ro‘xat kiritiladi, kiritilgan ro‘yxat belgilanadi. Menyudan Tablitsa-preobrazovat-tekst v tablitsu tanlanadi. Hosil bo‘lgan oynadan ustun soni kiritiladi va OK bosiladi (11-rasm).
11- rasm
|
| |
Nazorat savollari - 4-mavzu. Microsoft Office Word matn muharririda jadvallar bilan ishlash. Reja

|
4-mavzu. Microsoft Office Word matn muharririda jadvallar bilan ishlash. Reja
|
bet | 6/6 | Sana | 05.09.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #270293 |
Nazorat savollari:
1. Qanday jadval yaratish usullari mavjud.?
2. Jadval yaratishda qaysi menyudan foydalanamiz?
3. Ustun va qatorlar qo‘shish uchun qaysi menyudan fodalanamiz?
4. Qanday ustun va qatorlar qo‘shish usullarini bilasiz?
5. Jadvalni qanday ro‘yxat ko‘rinishiga o‘tkazish mumkin?
6. Ro‘yxatni qanday jadval ko‘rinishiga keltirish mumkin?
7. Yacheykalar qanday birlashtiriladi?
8. Qanday diagramma yaratish usullari mavjud.?
9. Diagramma o‘lchami qanday kattalashtiriladi?
10. Legenda nima?
11. Diagramma tiplari qanday o‘gartiriladi?
12. Diagramma parametrilari qanday qo‘yiladi?
13. Legendani formatlash usullari?
14. Diagramma ranglari qanday o‘zgartiriladi?
15. Diagrammaga qanday qilib nom qo‘yiladi?
Asosiy adabiyotlar
1. Safarova T.S.. Informatika va axborot texnologiyalari. T.: O.M.E.D.N., 2006
2. Zakirov F. Informatika i informatsionnыe texnologii T.: Alokachi, 2007
3. Aripov M.M. Informatika, informatsion texnologiyalar. T.: TDYUI, 2004
Qo‘shimcha adabiyotlar
1. Kosimov S.S. Kompyuter olami. T.:CHulpon, 2001
2. Xolmatov T.X. Informatika i informatsionnыe texnologii. T.: "UME"si, 2003
3. G‘ulomov S.S. Kompyuter olamida. T.:O‘zbekiston, 1991
4. Aripov S. A., YUsupov SH. R., Kamolov I. R. Informatika va hisoblash texnikasi asoslarini o‘rganish. – T.: 1992.
5. Xolmatov va boshqalar. Informatika, Oliy o‘quv yurtlari uchun darslik, O‘qituvchi T. 2003
6. SHafrin YU. Osnovы kompyuternoy texnologii. Spravochnik shkolnika. - M., 1998.
7. Balafanov E. K., Buribaev B., Dauletkulov A. B. 30 urokov po informatike. Uchebnik. – Almatы: Shartarap, 1998.
|
| |
Axborot texnologiyalari tushunchasi

|
Axborot texnologiyalari tushunchasi
|
bet | 63/72 | Sana | 24.03.2021 | Hajmi | 164,74 Kb. | | #13479 |
Axborot texnologiyalari tushunchasi. Axborot texnologiyalari. Axborot texnologiyalari turlari. Jamiyatning rivojlanishidagi axborot texnologiyalarning mohiyati va ahamiyati, vujudga keladigan xavf va tahdidlar.
Operasion tizimlari bilan tanishuv. Ommabop operasion tizimi muhitida dastlabki qadamlar. Ma’lumotlarning faylli tizimi.
Ma’lumotlarni saqlash vositalari bilan ishlash. Kompakt disk bilan ishlash: ma’lumot yozish, ko’chirish, ochish. Flesh-xotira bilan ishlash: ma’lumot yozish, ochish, ko’chirish, o’chirish.
|
| |
Berilgan jadval bo‘yicha diagramma yaratish

Berilgan jadval bo‘yicha diagramma yaratish
Quyidagi Sog‘lom kishilar va miokard infarktini o‘tkazgan bemorlarda kasallikning 10-14 kunlaridagi qon plazmasidagi LPO va AOHS fermentlarining miqdori
|
Sog‘lom insonlar
|
Bemorlar
|
MDA nmol/ml plaz.
|
4,6
|
13,4
|
DK ed ot plot/ml
|
2,03
|
2,08
|
SOD ed/ml
|
24,3
|
11,4
|
Katalaza mol/l
|
16,8
|
8,3
|
Jadval tayyor bo‘lgandan keyin jadval belgilanadi va “Vstavka” punktidan Risunok – Diagramma tanlanadi. Rasmdagi ko‘rinishdagi diagramma hosil bo‘ladi. YOki uskunalar satrida dobavit diagrammu belgisi bosiladi.
Natijada diagramma hosil bo‘ladi, diagramma bilan ishlash qulayroq bo‘lishi uchun uning o‘lchamini keraklicha kattalashtirish mumkin. Buning uchun diagramma chegarasidagi nuqtalardan foydalanamiz. Sichqoncha ko‘rsatkichi kerakli nuqtaga olib kelinadi va chap tugmacha bosib turilgan holatda kerakli o‘lcham o‘rnatiladi.
Diagramma tipini o‘zgartirish.
Buning uchun uskunalar satridagi tip diagramma yoki menyudagi Diagramma – Tip diagrammы punktidan diagramma tiplarini tanlaymiz. Diagramma punkti chiqish uchun diagrammaga kiramiz (diagramma ustida siqchoncha chap tugmachasi 2 marta bosiladi).
YAna bir usuli diagramma sohasida sichqoncha o‘ng tugmachasi bosiladi va menyudan tip diagramma tanlanadi
Masalan: Gistagrammali tipdan grafik tip o‘tkazish uchun Grafik tanlanadi
Hosil bo‘lgan grafik ustida ishlash uchun sichqoncha ko‘rsatkichi biror bir grafik chizig‘i ustiga qo‘yiladi va o‘ng tugmacha bosiladi. Menyudan format ryadov dannыx tanlanadi. Quyidagi hosil bo‘lgan oynadan kerakli formatlar tanlanadi:
|
Berilgan jadvalni yaratib, ro‘yxat ko‘rinishiga keltirish (sichqoncha va klaviatura yordamida)

|
Berilgan jadvalni yaratib, ro‘yxat ko‘rinishiga keltirish (sichqoncha va klaviatura yordamida)
|
bet | 3/6 | Sana | 05.09.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #270293 |
Berilgan jadvalni yaratib, ro‘yxat ko‘rinishiga keltirish (sichqoncha va klaviatura yordamida).
Jadval belgilanadi, menyudan tablitsa – preobrazovat-tablitsu v tekst tanlanadi. Hosil bo‘lgan oynadan znak abzatsa tanlanadi va OK bosiladi (12-rasm).
12-rasm
Tayyorlagan hujjatlarni fayl ko‘rinishida ishchi stolga, papkaga va h.k. saqlash (sichqoncha va klaviatura yordamida).
Sichqoncha yordamida:
a) Menyu satridagi Fayl – Soxranit kak … punkti tanlanadi (13-rasm).
13-rasm
Hosil bo‘lgan Soxranenie dokumenta oynasidan (1) kerakli papka tanlanadi va (2) Imya fayla satriga fayl nomi kiritiladi, saqlash uchun (3) Soxranit bosiladi (14-rasm).
Klaviaturada:
a) Alt tugmachsi bosilib, Fayl menyusi belgilanadi, yuqoriga yoki pastga bosilib Fayl menyusi ochiladi. Fayl – Soxranit kak … punkti tanlanadi (14-rasm).
Hosil bo‘lgan Soxranenie dokumenta oynasidan (1) kerakli papka tanlanadi va Tab tugmachasi yordamida (2) Imya fayla satriga o‘tib fayl nomi kiritiladi, saqlash uchun (3) Soxranit yoki Enter bosiladi (14-rasm).
b) Shift + F12 tugmasi yordamida ham saqlash mumkin.
14 - rasm
Hujjatni yopish va Word dasturidan chiqish (sichqoncha va klaviatura yordamida).
Sichqoncha yordamida:
a) Hujjatni yopish uchun Fayl – Zakrыt tanlanadi (15-rasm) yoki oynaning yuqori o‘ng burchagidagi pastki x bosiladi (16-rasm).
15-rasm
Дастурдан чиқиш
16-rasm.
b) Dasturdan chiqish uchun oynaning yuqori o‘ng burchagidagi yuqori x bosiladi (17-rasm). Bundan tashqari menyudan Fayl – Vыxod orqali ham dasturdan chiqish mumkin.
Klaviaturada:
a) Alt tugmachsi bosilib, Fayl menyusi belgilanadi, yuqoriga yoki pastga bosilib Fayl menyusi ochiladi. Fayl – Zakrыt tanlanadi.
b) Ctrl+W tugmachalari orqali ham hujjatni yopish mumkin.
v) Dasturdan chiqish uchun Alt + F4 yoki menyudan Fayl – Vыxod orqali chiqish mumkin.
|
| |
Rasm 52. Tekis tezlanuvchan harakat

|
Rasm 52. Tekis tezlanuvchan harakat
|
bet | 109/135 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 15,08 Mb. | | #250347 |
Bog'liq Fizik jarayonlarni kompyuterda modellashtirishRasm 52. Tekis tezlanuvchan harakat.
Masala. Joyidan qo`zg`algan jism 0,2 m/s2 tezlanish bilan harakat qilganda 1 minutda qanday tezlikka erishadi?
Berilgan: Formulasi: Yechish
α =0,2 m/s2υ=αt υ=0,2 m/s2·60s=12 m/s.
t = 1 minut = 60s
Topish kerak
υ=? Javob: 12 m/s.
Dastur:
C++ da dasturi
|
Pythonda dasturi
|
# incluge
#include
int main()
{
float v,a,t;
cout(“a=’);
cin>>a;
cin>>t;
cout(“t=’);
v=a*t;
cout(“v=’);
cout(v);
return 0;
}
|
Print(“Masalani yechish dasturi”)
a=float(input())
t=float(input())
v=a*t
print(‘v=’,v)
|
Mavzuga doir pedagogik texnologiyalardan foydalanish. Sxemani davom ettiring. Klaster Texnologiyasi.
Quyidagi Pedagogik Texnologiyalarni to’ldiring. Uyga vazifa. Rasm 32.:
Sxema 21. Klastter texnologiyasi.
Nazariy Savollar:
1.Jismni tekis tezlanuvchan harakati qanday?
2.Jismni tekis tezlanuvchan va tekis sekinlanuvchan harakati qanday?
3.Jismni tekis tezlanuvchan va tekis sekinlanuvchan harakati formulalarini aniqlang?
4. Jismni tekis tezlanuvchan harakatiga masala va dasturlarni misol sifatida keltira olasizmi?
5. Jismni tekis tezlanuvchan harakatiga kod yozing, misol sifatida kodini keltira olasizmi?
13-amaliy mashg’ulot: Tanlangan dasturlash tili muhitida matematik tenglamalarni yechish: visual model.
|
| |
Pedagogik vazifalar Oquv faoliyati natijalari Ta’lim berish usullari - bet 20

|
Pedagogik vazifalar Oquv faoliyati natijalari Ta’lim berish usullariBog'liq 03Таълим технологияси.Ш.Абдурахманов
1-ilova
Munozara qatnashchilariga eslatma
1. Munozara munosabatlar yig`indisi emas, balki muammo yechimi uslubiyatidan iborat.
2. Ko`p gapirmasdan, boshqalarning so`zlashiga imkon ber.
3. Maqsadga erishish yo`lida hissiyotlarinni jilovlab, batafsil o`ylagan holda so`zla.
4. Raqiblaring vaziyatini o`rganib, ularga hurmat bilan murojaat qil.
5. Raqiblaring tomonidan aytilgan fikrlarga tanqidiy va mulohazali yondash.
6. Munozara predmeti bo`yicha chetga chiqmagan holda to`g`ri yondashib gapir.
Munozara reglamentini o`tkazish tartibi
1. Boshlovchi ma’ruza mavzusi va ma’ruzachilarning taqdimotlarini e’lon qiladi.
2. Ma’ruza 5 minut davom etadi.
3. Taqrizchi – 2 minut.
4. Raqib – ma’ruza mavzusi bo`yicha fikrlarini 1-3 minut taqdim etadi.
5. Jamoaviy muhokama – 5-10 minut.
2-ilova
Blits-so``rovl uchun savollar
1. Maydon deganda nimani tushunasiz?
2. Magnit maydoni deb nimaga aytiladi?
3. Maydon nazariyasi asosida yaratilgan kashfiyotlardan hayotimizda foydalanamizmi?
4. Magnit maydoni qanday maydon? U qanday paydo bo`ladi?
5. Magnit maydonining ahamiati nimalarda ko`rinadi?
6. Tilshunoslar nega bu fizik tushunchani fanga olib kirdilar? Sizning fikringiz.
7. Maydonning fizika va tilshunoslikdagi funksiyasi bir-biriga o`xshaydimi?
8. Magnit va maydon so`zlariga ta`rif bera olasizmi? Magnit maydoni tushunchasigachi?
9. Lug`atl nima? Uning ahamiyati qanday? Misollar bilan tushuntiring.
10. Ideografik lug`at qanday lug`t? U qanday tuziladi? Olimlarning (prof. A.Nurmonov) fikricha, ideografik lug`atni
tuzishda maydon nazariyasini puxta o`rganish lozim. Sizning fikringiz qanday?
|
| |
Informatika va axborot texnologiyalari bo’yicha magistraturaga kirish sinovlari mavzulari va ularning mazmuni

|
Informatika va axborot texnologiyalari bo’yicha magistraturaga kirish sinovlari mavzulari va ularning mazmuni
|
bet | 62/72 | Sana | 24.03.2021 | Hajmi | 164,74 Kb. | | #13479 |
Informatika va axborot texnologiyalari bo’yicha magistraturaga kirish sinovlari mavzulari va ularning mazmuni
Kompyuter bilan tanishuv. Kompyuterning asosiy va qo’shimcha qismlari, ularning vazifalari. Klaviatura va sichqon bilan ishlash.
Axborot va uning ahamiyati. Axborot tushunchasi. Axborotlarni uzatish. Axborotning turlari: matn, tasvir, animasiya, audio va video. Axborot birliklari, axborotning o’lchov va hajm tushunchalari. Axborotlarni yig’ish, uzatish, qayta ishlash va to’plash jarayonlari. Axborot resurslari va axborot tizimlari.
|
| |
Sinovdan o’tkazishning umumiy asoslari

|
Sinovdan o’tkazishning umumiy asoslari
|
bet | 60/72 | Sana | 24.03.2021 | Hajmi | 164,74 Kb. | | #13479 |
Sinovdan o’tkazishning umumiy asoslari
Sinovdan o’tkazishning asosiy maqsadi bakalavriat ta’lim yo’nalishlarini tugallagan mutaxassislarning kasbiy faoliyati bo’yicha qo’yilgan masalalarni yechishda zarur dasturiy vositalarni to’g’ri tanlash, olingan bilimlari asosida qo’yilgan masalalarni yecha olish, zamonaviy axborot-kommunikasiya texnologiyalaridan mustaqil foydalana olish ko’nikmalariga ega bo’lish, bugungi kun kompyuter texnologiyalarining eng so’nggi yutuqlari, davlatimizda mazkur sohada amalga oshirilayotgan ishlar, ishlab chiqarish sohasida yosh kadrlarga kompyuter texnologiyalari va internet sohalarida egallashi zarur bo’lgan bilim va ko’nikmalar, kundalik mehnat jarayonida ularga qo’yiladigan talablar, kompyuter va internetdan samarali foydalanish uchun zarur bo’lgan texnik va dasturiy ta’minoti haqidagi bilimlarini sinovdan o’tkazadi.
|
| |
Diagramma parametrlarini qo‘yish va formatlash

Diagramma parametrlarini qo‘yish va formatlash
Diagramma parametrlarini qo‘yish uchun menyu satridagi Diagramma – Parametrы diagrammы tanlanadi yoki diagramma sohasida sichqoncha o‘ng tugmachasi bosiladi, hosil bo‘lgan menyudan Parametrы diagrammы tanlanadi
Natijada quyidagi parametrы diagrammы oynasi hosil bo‘ladi
Bu oynadan Zagolovki punktida diagramma nomi va X, U o‘qlarini nomlari kiritiladi. Podpisi dannыx punktidan qiymatlar qo‘yiladi.
Diagramma “legenda”sini joylashtirish va formatlash
Diagrammaning o‘ng tomonida Vostok, Zapad va Sever deb ko‘rsatilgan qismi legenda hisoblanadi. Legenda diagrammaga izoh sifatida beriladi. Uni formatlash uchun sichqoncha ko‘rsatkichi legenda ustiga qo‘yiladi va o‘ng tugmachasi bosiladi. Hosil bo‘lgan menyudan Format legendы tanlanadi. YOki menyu satridagi Diagramma – Parametrы diagrammы tanlanadi. Hosil bo‘lgan oynadan kerakli formatlar tanlanadi.
AMALIY QISM.
1. Word dasturini ishga tushirish (sichqoncha, klaviatura yordamida)
2. Berilgan jadvalni yaratish va to‘ldirish (sichqoncha va klaviatura yordamida).
3. Ustun, qatorlarni qo‘shish va o‘chirish (sichqoncha va klaviatura yordamida).
4. Ustun va qatorlarning o‘rnini almashtirish. 2 ustun bilan 3 ustun, 3 qator bilan 4 qatorni o‘rnini almashtirish.
5. Jadvaldagi ko‘rsatilgan yacheykalarni birlashtirish va yacheykalarga ajratish (sichqoncha va klaviatura yordamida).
6. Yacheykalarning o‘lchamlarini o‘rnatish (balandligi va kengligini).
7. Berilgan ro‘yxatni kiritib, jadval ko‘rinishiga keltirish (sichqoncha va klaviatura yordamida).
8. Berilgan jadvalni yaratib, ro‘yxat ko‘rinishiga keltirish (sichqoncha va klaviatura yordamida).
9. Tayyorlagan hujjatlarni fayl ko‘rinishida ishchi stolga, papkaga va x.k. saqlash (sichqoncha va klaviatura yordamida).
10. Hujjatni yopish va Word dasturidan chiqish (sichqoncha va klaviatura yordamida).
11. Word dasturini ishga tushirish (sichqoncha, klaviatura yordamida)
12. Berilgan jadval bo‘yicha diagramma yaratish.
13. Diagramma tiplarini tanlash va o‘zgartirish.
14. Diagramma parametrlarini qo‘yish va formatlash.
15. Diagramma “legenda”sini joylashtirish va formatlash.
16. Diagramma ranglarini tanlash va o‘zgartirish.
17. Tayyorlagan hujjatlarni fayl ko‘rinishida ishchi stolga, papkaga va x.k. saqlash (sichqoncha va klaviatura yordamida).
18. Hujjatni yopish va Word dasturidan chiqish (sichqoncha va klaviatura yordamida).
|
S = ega, O = to`ldiruvchi, M= hol, V = kesim

|
S = ega, O = to`ldiruvchi, M= hol, V = kesimBog'liq 03Таълим технологияси.Ш.Абдурахманов S = ega, O = to`ldiruvchi, M= hol, V = kesim.
O`zbek tilida qo`shma gapning eng kichik modeli quyidagicha bo`ladi:
S
1 +
V
1,
S
2
+ V
2
: Bahor keldi, ishlar qizib ketdi.
Ingliz, rus tillarida sodda gap qurilishi quyidagicha belgilangan: S + V + O:
Я пишу диссертацию.
Он читает книгу.
I have read the book.
I am writing a research work
Modellashtirish metodi keyingi paytlarda tilshunoslikda faol tadbiq qilina boshlandi. Bunda olimlar bu
metodning bir qator afzalliklari va pragmatik jihatlarini nazarda tutadilar. Buni quyidagicha izohlash mumkin:
-birinchidan, modellashtirish amaliy metod hisoblanadi, tavsifiy emas.
-ikkinchidan, modellashtirish metodi har qanday sharoitda optimal hisoblanadi. Optimal – eng qulay, eng yaxshi
degan ma’nolarni ifodalaydi.
-uchinchidan, modellashtirish metodi ekonomiya prinsipiga tayanadi. Bunda so`z tejaladi.
-to`rtinchidan, obyektni tushuntirish va izohlashni osonlashtiradi va soddalashtiradi.
Borliqdagi hamma narsalarning ijobiy va salbiy tomonlari bo`lgani kabi, modellashtirish metodining ham pozitiv va
pragmatik tomonlari bilan birga salbiy tomonlari ham bor. Uning kamchiliklari, salbiy tomonlarini quyidagicha
umumlashtirish mumkin:
-birinchidan, modellashtirishda faqat struktur va formal belgilarga asoslaniladi. Bunda mazmuniy tomon, semantiq
qirralar e’tibordan chetda qoladi. Vaholanki, har qanday hodisaning, xususan, lisoniy hodisaning, mohiyati shakl va
mazmun birligida o`z ifodasini topgan bo`ladi.
-ikkinchidan, bizning obyekt haqidagi bilimlarimiz rivojlanib borgan sari modellar eskiradi. Avvalgi bilimlarni inkor
qilish hisobiga fan rivojlanadi. Mavjud modellar bilimlarimiz ufqini cheklaydi va xato tasavvurlarga olib keladi.
-uchinchidan, tabiat va jamiyatdagi hech bir narsa boshqa obyektlar ta’siridan holi bo’lmaydi. Ya’ni modellar nisbiylik
harakteriga ega bo`ladi, biz ularni mutlaq haqiqat sifatida qabul qila olmaymiz.
Aksiomatik nazariya miloddan avvalgi VII-VI asrlarda shakllangan. Bu nazariyaning yuzaga kelishida Yevklid,
|
| |
Pedagogik vazifalar Oquv faoliyati natijalari Ta’lim berish usullari - bet 21

20
3-ilova
Muammoli seminarga savollar
1-savol. Tilshunoslikda maydon nazariyasining yuzaga kelish shart va sabablari.
2-savol
1.Maydon deb nimaga aytiladi?
2.Uning tilshunoslikga aloqasi qanday?
3-savol.
1. Maydon nazariyasining fizik talqini.
2. Maydon nazariyasining lisoniy talqini.
3. Har ikkala talqinga sizning munosabatingiz.
4-savol. Maydon va paradigma (paradigmatika) tushunchalarini qanday izohlaysiz?
4 - ilova
Adabiyotlar:
1. Nurmonov A., B.Yo`ldoshev. Tilshunoslik va tabiiy fanlar. T., 2001.
2. Abuazizov A. Tillar olamiga sayohat, T., 1988.
3. Azizov O. Tilshunoslikka kirish, T., 1996.
4. Morkovkin V.V. Ideograficheskie slovari, M., 1970.
5. Muhamedov S. Uzbek tilining alfavitli-chastotali lug`ati (gazeta tekstlari asosida),T., 1982.
6. Boltayev M. N. Abu Ali ibn Sina - velikiy mislitel, ucheniy-ensiklopedist, srednevekovogo
Vostoka, T., 1980.
7. Valixonov M. Odam maymundan paydo bo`lganmi yoki odamdan maymun//Fan va turmush, 1997, 6-son;
1998, 1-son, 8-10-betlar.
8. Juravlyov V. K. Yazik, yazikoznaniye, yazikovedi, M., 1991.
9. Irisqulov M. Tilshunoslikka kirish, T., 1992.
|
Amaliy mashg’ulotning texnik ta’minoti

|
Amaliy mashg’ulotning texnik ta’minoti
|
bet | 110/135 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 15,08 Mb. | | #250347 |
Bog'liq Fizik jarayonlarni kompyuterda modellashtirishAmaliy mashg’ulotning texnik ta’minoti: video proyektor, kompyuter Pentium 4, Visal Studio Express muhiti.
Amaliy mashg’ulotning texnik ta’minoti: video proyektor, kompyuter Pentium 4, Visal Studio Express muhiti.
Amaliy mashg’ulotning maqsadi Tanlangan dasturlash tili muhitida matematik tenglamalarni yechish: visual modellarda ishlashga o’rgatish.
Amaliy mashg’ulotning nazariy bayoni: nazariy qismini konspekt qiling.
Amaliy mashg’ulotning nazariy bayoni: nazariy qismini konspekt qiling.
Ma'lumki, biror predmet sohasidagi masalani yechishda undagi obyektlar bir nechta, har xil turdaga parametrlar bilan aniqlanishi mumkin. Masalan, tekislikdagi nuqta haqiqiy turdagi x- absissa va y- ordinata juftligi - (x,y) ko’rinishida beriladi. Talaba haqidagi ma'lumotlar: satr turidagi talaba familiya, ismi va sharifi, mutaxassislik yo’nalish, talaba yashash adresi, butun turdagi tug’ilgan yili, o’quv bosqichi, haqiqiy turdagi reyting bali, mantiqiy turdagi talaba jinsi haqidagi ma'lumot va boshqalardan shakllanadi.
Amaliy mashg’ulotning topshiriqlari:
1.cx=b tenglamani yechish dasturini tuzing.
2. ax+b=0 tenlamani yechish dasturini tuzing.
3. Kvadrat tenglamani yechish dasturini tuzing.
4. ax+b=c yechish dasturini tuzing.
5. Differentsial tenglamani yeching:
6. Bu dasturni terib, kodni tering va javobni oling:
)/x; y(3)=2; a=1; b=8; h=0.1.
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
|
#include
#include
using namespace std;
int main(int argc, char** argv) {
int i;
double a,b,n,u,v,x0,y3,h,x,y;
cout<<"y(3)= "; cin>>y3;
cout<<"a= "; cin>>a;
cout<<"b= "; cin>>b;
cout<<"h= "; cin>>h;
n=(b-a)/h;
cout<<"n= "<x0=a;
v=x0;
u=y3;
cout<<"\n";
cout<<"Xi "<<"\t\t"<<"Yi\n";
for(i=0; i<=n-1; i++){
x=v+h;
y=u+((u+2.5*v)/v)*h;
cout<\t\t"<if(x<=b){
v=x;
u=y;
}
}
return 0;
}
|
|
|
|
| |