nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
www.uza.uz
8
     
Работники сферы связи, информатизации

Работники сферы связи, информатизации
и телекоммуникационных технологий
— среди награжденных государственными наградами
Указом Президента Республики Узбекистан «О награждении
в связи с двадцать второй годовщиной независимости Респуб
лики Узбекистан группы государственных служащих и работ
ников производственной и социальноэкономической сфер»
от 23 августа 2013 года за вклад в
развитие страны награжден
ряд работников сферы связи и информатизации.
В соответствии с Указом начальнику центра испытаний и
сертификации телекоммуникационных технических средств
государственного унитарного предприятия Центра научно
технических и маркетинговых исследований «UNICON.UZ»
Якубову Баходиру Рахматуллаевичу присвоено почетное
звание «Заслуженный работник связи Республики Узбекистан».
За самоотверженный труд и достигнутые успехи в укрепле
нии независимости, повышении
экономической мощи страны,
большой вклад в дело воспитания молодого поколения в духе
национальных и общечеловеческих ценностей, проявленные
трудолюбие, патриотизм, а также заслуженный авторитет и ува
жение, завоеванные активным
участием в общественной жизни,
медалью «Шухрат» награждены:
•
Муратова Замира Атоевна — почтальон Шайхантахур
ской межрайонной сети почтовой связи открытого акцио
нерного общества «Узбекистон почтаси», город Ташкент;
•
Жорабаев Абдусаттар Гафуржанович — электромонтер
Сырдарьинского районного телекоммуникационного узла,
Сырдарьинская область;
•
Жумабаева Гулистан Базарымбетовна — оператор стан
ции Нукусского районного телекоммуникационного узла,
Республика Каракалпакстан;
•
Jumabayeva Gulistan Bazarimbetovna

Aloqa, axborotlashtirish sohasi
xodimlari taqdirlandilar
28avgust kuni «Aloqa tarixi muzeyi»da Davlatimiz mustaqilli
gining 22 yilligi
munosabati bilan aloqa, axborotlashtirish va tele
kommunikatsiya texnologiyalari sohasida faoliyat ko‘rsatib kela
yotgan xodimlardan bir guruhini taqdirlash marosimi bo‘lib o‘tdi.
Tadbirda O‘zbekiston Respublikasi aloqa, axborotlashtirish va tele
kommunikatsiya texnologiyalari davlat qo‘mitasi tomonidan soha
da ko‘p yillardan buyon samarali mehnat qilib kelayotgan, fidoyi
xodimlarga «Mohir aloqachi» unvoni, «O‘z kasbining ustasi»
belgisi
va faxriy yorliqlar topshirildi.
Taqdirlash marosimida ta’kidlanganidek, davlatimiz tomonidan
axborot va telekommunikatsiya sohasiga qaratilgan katta e’tibor,
qabul qilinayotgan qator qonun va me’yoriyhuquqiy hujjatlar,
maqsadli dasturlar sohani zamon talablariga muvofiq rivojlanti
rishda,
yuqori natijalarga erishishda, telekommunikatsiya va ax
borot texnologiyalarini joriy qilishni yanada takomillashtirishda
zamin bo‘lib xizmat qilmoqda.
Tadbirda jamiyatni axborotlashtirish,
aholiga sifatli aloqa va
pochta xizmatlarini ko‘rsatishda jonbozlik ko‘rsatgan aloqachi
larning hissasi alohida e’tirof etildi. So‘zga chiqqan taqdirlanganlar
ularga ko‘rsatilgan e’tiborni kelgusidagi samarali faoliyatlariga bildi
rilgan katta ishonch sifatida qabul qilishlarini aytishdi.
Manba:
www.ccitt.uz
Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali
Pedagogik texnikani shakllantirish uslublari va uning psixologik xususiyatlari

Pedagogik texnikani shakllantirish uslublari va uning psixologik xususiyatlari
Download
420,56 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/7
Sana
16.11.2023
Hajmi
420,56 Kb.
#100011
Download
420,56 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Pedagogik texnikani shakllantirish uslublari va uning psixologik xususiyatlari
Download
420,56 Kb.
Matnni ko'rish
Toshkent shahri Hokimligi;
2 - Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari sohasi xodimlaridan bir guruhi

Bundan
tashqari, quyidagi davlat organlari va tashkilotlar fuqaro
larning murojaatlariga bergan javoblarning sifati yuzasidan ishlarni
kuchaytirishlari lozim, negaki, ushbu tashkilotlarning javoblari bilan
qoniqishning o‘rtacha darajasi boshqa tashkilotlarga nisbatan past:
1.
Namangan viloyati hokimligi;
2.
«O‘zavtosanoat» AK;
3.
«O‘zstandart» agentligi;
4.
«O‘zkommunxizmat» agentligi.
Ammo yuqorida keltirilgan tahlillar Yagona portalning atigi
ikki oy ichidagi faoliyatining natijalari xolos, shuning uchun davlat
organlarining faoliyati to‘g‘risida bir
nechta javoblarga asoslangan
holda shoshmashosharlik bilan xulosa chiqarish kerak emas. Vaqt
o‘tishi bilan javoblarga yetarli miqdorda baholar qo‘yilgandan so‘ng,
davlat organlarining fuqarolarning murojaatlari bo‘yicha faoliyat
larini takomillashtirish yuzasidan choratadbirlarning zarurligi
to‘g‘risida chuqur tahlil va xulosa qilish mumkin.
Shu bilan birga, ba’zi davlat organlari,
misol uchun, O‘zbekiston
Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi, «Sanoatgeokontexnazorat»
davlat inspeksiyasi, O‘zbekiston Respublikasi yer resurslari, geo
deziya, kartografiya va davlat kadastri bo‘yicha Davlat qo‘mitasi,
O‘zbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qo‘mitasi,
«O‘zkommunxizmat» agentligi, «O‘zbekkino» agentligi,
Navoiy
viloyati Hokimligi, «O‘zavtoyo‘l» DAK kabi davlat organlarida mud
dati o‘tgan murojaatlar yuzaga kelgan.
Davlat organlari rahbarlari o‘z idoralarida fuqarolarning muro
jaatlari bilan olib borilayotgan ish sifatidan xabardor bo‘lib turishlari
uchun davlat organi kabinetida barcha statistikani,
shu jumladan,
javoblarga berilgan o‘rtacha baholash darajasini ko‘rish imkoniyati
yaratilgan. Past bahoning sabablarini tahlil qilish uchun esa, shu
ningdek, har bir javob bo‘yicha baholarni ko‘rish imkoni mavjud.
Shu sababli davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari,
mahalliy davlat
hokimiyati organlarining rahbarlariga o‘zlarining haftalik
yig‘ilishlarida Yagona portal orqali yo‘llangan fuqarolarning muro
jaatlarini ko‘rib chiqish bo‘yicha ish sifati masalalarini ko‘rib chiqish,
Yagona portalning foydalanuvchilariga esa har bir javobga baho qo‘yish
hamda baholarga izoh berish tavsiya etiladi. Ushbu choratadbirlar
Yagona portal orqali fuqarolar va tadbirkorlik subyektlarining o‘zaro
aloqadorligini yanada takomillashtirishga yordam beradi.
Manba:
www.uzinfocom.uz - Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari sohasi xodimlaridan bir guruhi

|
Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari sohasi xodimlaridan bir guruhiBog'liq 7 2013www.uzinfocom.uz
Pochta xavfsizligi bo‘yicha Respublika seminari o‘tkazildi
Joriy yilning 15–16 avgust kunlari Xorazm viloyatining Urganch
shahrida Pochta xavfsizligi xizmati xodimlarining malakasini oshi
rish maqsadida pochta xavfsizligi bo‘yicha Respublika seminari
o‘tkazildi.
Seminarda: Jamiyat rahbariyati va xodimlari, pochta xavfsizligi
inspektorlari, pochta xavfsizligi bo‘linmasi boshliqlari, Xorazm fili
ali pochta xavfsizligi texniklari, O‘zbekiston Respublikasi aloqa ax
borotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari Davlat
Qo‘mitasi, Xorazm viloyati aloqa, axborotlashtirish va telekommuni
katsiya texnologiyalari sohasi bo‘yicha Davlat nazorati inspeksiyasi,
TATU, «UNICON.UZ» DUK, Xorazm viloyati DSNEM o‘ta xavfli yuqum
li kasalliklar va radiologiya bo‘limi, Jinoiy faoliyatdan olingan daro
madlarni legallashtirishiga va terrorizmni moliyalashtirilishiga qarshi
kurashish bo‘yicha Bosh prokuratura huzuridagi Departamentining
Xorazm viloyat boshqarmasi bo‘limi, Xorazm viloyati FVB aloqa va
xabar berish bo‘limi xodimlari ishtirok etdilar.
Seminar davomida pochta xavfsizligini mustahkamlash, poch
ta jo‘natmalari va pul mablag‘lari saqlanishini ta’minlash, pochta
jo‘natmalarining xavfsizlik talablari ijrosi ta’minlanishi, pochta alo
qasi obyektlarining barqaror ishlashini ta’minlash masalalari yuza
sidan ma’ruzalar qilindi. Shuningdek, Butunjahon pochta ittifoqi
ning pochta jo‘natmalari xavfsizligini ta’minlash yuzasidan ishlab
chiqilgan ko‘rsatmalari va takliflari bilan tanishtirilib, aviaparvoz
lar xavfsizligini ta’minlash, ya’ni havo yo‘llari transportlarida quy
ma batareyalarni jo‘natish va tashish bo‘yicha qo‘shma ishlar o‘tka
zish bo‘yicha savollar muhokama etildi.
16avgust kuni Xorazm filialining Qorovul pochta aloqasi
tarmog‘ida IIB, FVB, SENM xodimlari va PAT xodimlari ishtirokida
«Shubhali pochta jo‘natmasi aniqlanganda PAT xodimlarining te
gishli tashkilotlar bilan hamkorlikdagi xattiharakati» mavzusidagi
ko‘rgazmali maxsus taktik o‘quv mashg‘uloti o‘tkazildi. Mashg‘ulot
yakunida Xorazm viloyati IIB, FVB, SENM xodimlari tomonidan
tegishli tushunchalar berildi.
Seminar qatnashchilari tomonidan pochta xavfsizligi seminari
o‘tkazilishiga yaxshi tayyorgarlik ko‘rilganligi ta’kidlab o‘tildi.
Manba:
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative - Pedagogik texnikani shakllantirish uslublari va uning psixologik xususiyatlari

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 5
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
586
w
www.oriens.uz
June
2021
Reproduktiv darajasi uchun pedagogik texnologiya usulida ta’lim – takror ishlab
chiqiladigan konveyrerli jarayon sifatida tashkil etiladi, undan kutilgan natija ham
mufassal tasvirlanib, aniq qayd etiladi. О‘quv materiali aniq ifodalangan о‘quv
maqsadiga mos qayta tuzib, ishlab chiqiladi, ayrim bо‘lak (qism. modul)larga
ajratiladi, о‘quv materialini о‘rgatishning alternativ yо‘lari nazarda tutiladi, har bir
bо‘lakni о‘rganish test yordamida nazorat etilib, hato, kamchiliklar tuzatilib,
tо‘g‘irlab boriladi. О‘quv ishi etalonda kо‘rsatilgan natijaga erishishni nazarda tutadi.
Bu, bolalarni qiziqtirish, musobaqa va о‘zaro yordamlashtirishni inkor etmaydi.
Ta’lim reproduktiv xarakterda olib borilgani uchun ham bu usul bilim, kо‘nikma va
malakalarning zarur minimumini egallashda kо‘proq samara beradi. Texnologik
yondashuvni qо‘llash qо‘yilgan о‘quv maqsadlarga erishishni kafolatlaydi.
XULOSA
Pedagogik texnologiya – ta’lim usuli, ma’lum ma’noda ta’lim – tarbiya
jarayonlari, vositalari, shakl va metodlari majmui. О‘quv materiallarini tanlash, qayta
ishlash о‘quvchilarning kuchiga, о‘zlashtirish xususiyatlariga moslab shakli, hajmini
о‘zlashtirish ham ta’lim texnologiyasiga daxldor. Pedagogik texnologiya ta’lim –
tarbiyaning obyektiv qonuniyatlari, diagnostik maqsadlar asosida о‘quv jarayonlari,
ta’lim – tarbiyaning mazmuni, metod va vositalarini ishlab chiqish va
takomillashtirish tizimidir.
REFERENCES
1. Azizxo‘jaeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat.T.:
Nizomiy, 2003.
2. Davronov Z. Ilmiy ijod metodologiyasi. (Oʻquv qoʻllanma). Toshkent,
“Iqtisodiy moliya”, 2007 y, 214 b.
3. Ishmuhammedov R.Abduqodirov A.Pardaev A. Ta'limda innovatsion
texnologiyalar.Toshkent -2008.
4. Abdullaev X.A. O‘quvchi yoshlar ma'naviy tarbiyasining ilmiy –uslubiy
muammolari bo‘yicha tavsiyalar. Farg‘ona, 2009y, 116 b.
5. E.G`oziev. «Pedagogik psixologiya asoslari». Toshkent. 1997.
6. Do‘stmuhamedova Sh.A., Nishonova Z.T.va boshqalar Yosh davrlari va
pedagogik psixologiya T.: Fan va texnologiyalar 2013 – 343 b.
|
Oriental Renaissance: Innovative - Pedagogik texnikani shakllantirish uslublari va uning psixologik xususiyatlari

|
Pedagogik texnikani shakllantirish uslublari va uning psixologik xususiyatlariBog'liq pedagogik-texnikani-shakllantirish-uslublari-va-uning-psixologik-xususiyatlariOriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 5
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
583
w
www.oriens.uz
June
2021
Amerikalik olimlar: R.Ganye va L.Briggslar pedagogik texnologiya usulida dars
о‘tishning quyidagi shaklini taklif etganlar. Dars о‘tishning bu usuli xususiy о‘quv
maqsadlariga erishishga hamda fikrlash (tafakkur)ning maxsuldorligi darajasini
rag‘batlantirishga qaratilgan:
1. О‘quvchilar diqqatini jamlash.
2. Talabalarga dars maqsadini yetkazish.
3. Kerakli bilimlarni esda qoldirish va kо‘nikmalarni egallash zarurligini
uqdirish.
4. О‘quvchida qiziqish uyg‘otib, harakat qilishga undaydigan о‘quv
materiallarni taqdim etish.
5. О‘quvchilarning javob xarakatlarini ma’qullab rag‘batlantirish.
6. Talaba о‘zlashtirganidan xabardor bо‘lib borish.
7. Talabaning fikrlash (tafakkur) faoliyatini boshqarish, bilim va malakalarni
mustahkamlashni rag‘batlantirib borish.
8. Talabalarning harakatlarini baholash.
Ingliz olimi A.Romishevskiy pedagogik texnologiya metodining quyidagi
variantlarini tavsiya etadi:
1. Kerakli bilimlarnigina yetkazish.
2.Dastlabki reproduktiv darajada kо‘nikmalarni shakllantirish.
3. Bola bajaradigan ish – harakatini yaxlit holda va qismlari bо‘yicha namoyish
etish.
4. Malaka hosil qilishni soddalashtirish (topshiriqni qismlarga ajratib bajarish).
5. Talaba mustaqil bajarayotganidan doimiy xabardor bо‘lib, maqullab, uni
rag‘batlantirib borish.
6. Maxsuldor, tadqiqiy bosqichga о‘tish.
7. Xilma – xil muammoli vaziyatlarni tashkil etish – nostandart vazifalarni
bajarish.
8. о‘quvchi о‘z faoliyatini tahlil etib, о‘qituvchi (guruh) bilan qanday
bajarganini muxokama etib borish.
Amerikalik olim F.S.Keller oliy о‘quv yurtlari uchun pedagogik texnologiya
usulining individuallashtirilgan tizimini ishlab chiqdi.
Keller rejasining muhim belgilari quyidagilar:
1. О‘quv materiali mazmunini (oldin о‘tilgan bо‘limning mazmunini ham)
talaba tо‘liq о‘zlashtirib olishga erishish.
2. Har bir talaba о‘z о‘zlashtirish tezligiga binoan alohida ishlashi.
|
| |
ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODOLOGIYA

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 5
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
582
w
www.oriens.uz
June
2021
MUHOKAMA VA NATIJALAR.
Jamiyatning ta’lim sohasidagi buyurtmasi (maqsadi) umumiy tarzda
davlat
hujjatlarida, davlat boshlig‘ining
asarlari, nutqlarida ifodalanadi. Hatto о‘quv
dasturlarida kо‘rsatilgan maqsadlar ham umumiy tarzda bir – ikki jumlada
ifodalanadi, ulardan aniq bir narsani anglash qiyin. Agar jamiyat – davlat
buyutmasidan – ta’lim tizimining maqsad – vazifalariga, undan shu о‘quv yurtining,
о‘quv predmetining, uning bо‘limlari,
mavzulari, ayrim о‘quv masalalarining
maqsadi, vazifasiga
qarab berilsa, о‘ziga xos maqsadlar tizimi hosil bо‘ladi.
Yangi pedagogik texnologiyaga binoan о‘quv jarayonidagi muhim
о‘zgarishlarning yо‘nalishlari quyidagilar: diagnostik maqsadlar asosida о‘quv
maqsadlarini
oydinlashtirish; joriy va yakuniy baholashlarni aniq ajratish;
rejalashtirilgan ta’lim natijasiga erishishni kafolatlash; о‘quv faoliyati kо‘rinishlarini
hamda о‘qituvchi va talabaning о‘zaro ta’siri vositalarini
sharoitga qarab tanlash;
о‘quv materialini reproduktiv topshiriqlarni bajarish orqali ishlab chiqish; etalon –
natijani о‘zlashtirish uchun о‘z – о‘zini tekshirib boruvchi kichik – kichik guruhlarda
ishlash kabilar.
О‘quvchi oldiga qо‘yiladigan vazifa ta’limning natijasi hisoblanadi. Demak,
tekshiriladigan va baholanadigan narsa, bu – ta’limning natijasidir.
О‘quv vazifalarini aniqroq ifodalash uchun quyidagilarga amal qilish lozim.
- har bir muhim masala – vazifalar guruhini ifodalashni: “mashg‘ulot ohirigacha
talabalar ... ni bilishi kerak” iborasi bilan boshlash;
- har bir vazifani tartib raqami bilan belgilash;
- har bir vazifani “sanab kо‘rsating, ayting, eslang,
nomoyish eting, bajarib
kо‘rsating, tanlang, hisoblab chiqing” fe’llari vositasida ifodalash;
- har bir vazifani о‘quvchining faoliyati atamasi bilan qо‘yish;
- har bir vazifa ta’limning aynan bir natijasini kо‘zda tutsin (bir savolga ikki –
uchta javob berish mumkin bо‘lmasin);
- har bir vazifani о‘zlashtirish
natijasini, maqsadga erishilganini о‘lchash
mumkin bо‘lsin.
О‘quv vazifalari biror о‘quv masalasini: mavzu bilim yoki pretmetni о‘rganib
chiqilgach, talabaning bilam va kо‘nikmalarini obyektiv baholash (og‘ziki; yozma
yoki test usulida) ga imkon yaratishi lozim.
Chet ellik pedagog olimlar pedagogik texnologiya masalasida ta’limning
yuqoriroq darajalari uchun ham о‘quvchilar faoliyatini tashkil etish usullarini ishlab
chiqmoqdalar.
Oriental Renaissance: Innovative - Pedagogik texnikani shakllantirish uslublari va uning psixologik xususiyatlari

|
Pedagogik texnikani shakllantirish uslublari va uning psixologik xususiyatlariBog'liq pedagogik-texnikani-shakllantirish-uslublari-va-uning-psixologik-xususiyatlariOriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 5
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
584
w
www.oriens.uz
June
2021
3. Ma’ruzadan talabalarda motiv hosil qilish va umumiy yо‘naltirish uchungina
foydalanish.
4. О‘quv axborotlarini bayon qilish uchun nashr etilgan о‘quv qо‘llanmalaridan
foydalanish.
5. О‘quv materialining bо‘limlarini о‘zlashtirganini aniqlashda yordamchi –
assistent (aspirant, a’lochi student) lar kuchidan foydalanish.
Pedagogik texnologiya metodining bu shaklida о‘qituvchi kursni bir necha
bо‘lim (modul)larga ajratadi, odatda ularning soni 15 – 20 ta bо‘ladi; ular darslikdagi
boblarga teng, mos bо‘lishi mumkin. Har bir talabaga qanday о‘qish uchun qо‘lanma
beriladi, unda bо‘lim (mavzu)ni о‘rganish maqsadi kо‘rsatilgan, о‘quv ishining
ma’lum shakllari tavsiya etilgan, nazorat va о‘z – о‘zini nazorat etish uchun savollar
majmui keltirilgan bо‘ladi. Ishlash tartibini о‘qish shaklini talabaning о‘zi tanlaydi.
О‘zlashtirilgan bо‘lim bо‘yicha imtihondan oldin har bir talabani yordamchi –
assistent о‘qituvchi ishlab chiqqan aniq talab – mezonlarga binoan “о‘tadi”,
“о‘tmaydi” shaklida sinovdan о‘tkazadi. Sinovdan о‘tmagan talaba yordamchining
tavsiyasiga binoan о‘quv materialini qо‘shimcha ishlab chiqadi. Sinovdan о‘tish
keyingi bо‘limni о‘rganish uchun о‘ziga xos ruxsatnoma hisoblanadi. Ma’ruzalar
soni juda kam (bir semestrda 6 tadan oshmaydi), ularga qatnashish majburiy emas.
Keller rejasi AQShdagi oliy о‘quv yurtlarida tabiiy – ilmiy fanlarni, shuningdek
ijtimoiy – gumanitar fanlarni о‘qitishda qо‘llaniladi. 70-80 yillarda pedagogik
eksperimentlar Keller rejasi an’aanviy ta’lim usuliga nisbatan samarali ekanligini
kо‘rsatadi.
Rossiya Federatsiyasida V.Guzeyev integral pedagogik texnologiya metodini
ishlab chiqdi, uning asosiy qismlari, umumlashgan holda quyidagilardan iborat:
1. Har bir ixtisosolik bо‘yicha ta’limning rejalashtirilgan natijalari kо‘p darajali
diagnostik va amallar bо‘yicha bajariladigan о‘quv vazifalari shaklida taqdim etiladi.
2. Ta’lim jarayonining yirik tuzilmasi darslar bloki shaklida birlashtirilib, ta’lim
mazmunining katta birligini tashkil etadi.
3. Jamoaviy о‘qitishni guruh faoliyatining monitoringi asosida tashkil etiladi:
ta’limning har bir qadami oldingisining natijasiga binoan rejalashtiriladi.
4. Ta’lim jarayonini boshqarish va о‘qitish kompyuterlarda amalga oshiriladi.
Yuqorida bayon etilgan ta’limga texnologik yondashuvning shakl va
kо‘rinishlari xilma – xilligidan dalolat beradi. Rossiya Federatsiyasida “Shkolniye
texnologii” nomli yangi pedagogik jurnal ham chiqarilmoqda. О‘zbekiston
Respublikasida ham pedagogik texnologiya sohasida chet el tajribalarini о‘rganish,
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative - Pedagogik texnikani shakllantirish uslublari va uning psixologik xususiyatlari

|
Pedagogik texnikani shakllantirish uslublari va uning psixologik xususiyatlariBog'liq pedagogik-texnikani-shakllantirish-uslublari-va-uning-psixologik-xususiyatlariOriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 5
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
581
w
www.oriens.uz
June
2021
- ta’lim maqsadlarini umumiy belgalash;
- umumiy maqsadni oydinlashtirib о‘quv maqsadlariga aylantirish;
- о‘quv amallari majmui;
- ta’lim natijasini baholash.
О‘quv jarayoni bunday takrorlanadigan shaklga ega bо‘lgani uchun modul
xarakterini kasb etadi, alohida blok (qism)larga ajratiladi, ular turli mazmunga, lekin
umumiy tuzilishga ega bо‘ladi.
Ta’lim jarayonini pedagogik texnologiyaga binoan tashkil etish uchun
loyihalashtirish bosqichida yuqori malaka talab etiladi, yetakchi metodist –
pedagoglar guruhi pedagogik texnologiya qoidalari va prinsiplari asosida metodik
materiallarni ishlab chiqadi. Bunday materiallar mavjud bо‘lsa, о‘qituvchining
vazifasi asosan tashkiliy ishlar va maslahat berishdan iborat (ayrim ijodiy
о‘zgarishlar kiritish imkoniyati saqlangan holda) bо‘ladi.
О‘quv jarayonining hamma bosqichlarida asosiy e’tibor ta’lim natijasiga
erishishga qaratiladi.
Pedagogik texnologiya usuli tarkibiga umumlashtirib aytganda quyidagilar
kiradi:
1. Ta’limning umumiy maqsadlari, muhim masalalari tasnifi.
2.Oddiylashtirilgan maqsad (о‘quv vazifa)larini ishlab chiqish.
3. Ta’limning maqsadlarini nazorat (test) topshiriqlariga aylantirish.
4. maqsadlarga erishish usullari.
Ta’lim maqsadining aniq ifodalanishi, о‘qish davomida о‘quvchi bilimni
qanchalik о‘zlashtirganidan xabardorlik, o’quvchi (talaba) ning harakatlari
(faoliyati)ga asoslanib о‘qitish - pedagogik texnologiyaning muhim jihatidir.
О‘qituvchi о‘z oldiga, odatda, o’quvchi (talaba) о‘quv materialining mazmunini
tushunishi, о‘zlashtirib olishi va amalda qо‘llay olishni unga о‘rgatish maqsadini
qo’yadi.
|
| |
Iqtisodiy tahlil va uni turlarga ajratish

|
Iqtisodiy tahlil va uni turlarga ajratish
|
bet | 1/2 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 284,16 Kb. | | #154407 |
Bog'liq 12-Mavzu - Moliyaviy tahlil
- Tezkor (Operativ) tahlil
- Joriy tahlil
- Istiqbolli tahlil
Jahonda 2008 yildan so‘ng ro‘y bergan global moliyaviy-iqtisodiy inqirozni ilmiy tadqiq qilish asosida uning boshlanishiga sabab bo'lgan voqeliklar birma-bir topilib, ulaming shakli hamda mazmuni aniqlanib salbiy hodisaga ko‘rsatgan ta’sirlari o ‘rganilmoqda. - Jahonda 2008 yildan so‘ng ro‘y bergan global moliyaviy-iqtisodiy inqirozni ilmiy tadqiq qilish asosida uning boshlanishiga sabab bo'lgan voqeliklar birma-bir topilib, ulaming shakli hamda mazmuni aniqlanib salbiy hodisaga ko‘rsatgan ta’sirlari o ‘rganilmoqda.
Moliyaviy iqtisodiy inqirozni keltirib chiqargan sabablarga e’tibor qilsak ulami shartli ikki yirik guruhga bo‘lish mumkin.Ya’ni,makroiqtisodiy hamda mikroiqtisodiy darajadagi sabablar.
Iqtisodiy tahlil iqtisodiy axborot hamda ma’lumotlarini o'rganib, ulami qayta ishlab korxona faoliyatini ilmiy asosda yo‘lga solib turadi.
Biroq, iqtisodiy munosabatlarda korxona murakkab tuzilish va
faoliyatga ega bo‘lgan obyekt bo‘lganligi uchun, u tahlil vositasida kompleks, tizimli, joriy, tezkor, istiqbolli, mavzuga qaratilgan va shu kabi jihatlar asosida o‘rganiladi.
- Turli yodashuvlar esa o‘zaro biror-bir tahlil turi bajargan
ishlami, aynan qaytarib bera olmaydi yoki bu borada jiddiy kamchiliklarga yo‘l qo‘yilishi mumkin. Tahlil uchun tanlab olingan muayyan yondashuvb beradi. - Iqtisodiy tahlilning turi, deganda ma’lum belgilari, xossalari, vazifasi va shu kabilar bilan umumiy bo‘lgan guruhlar yoki bir butunlikni tashkil etgan yaxlit xillari tushuniladi.
- Iqtisodiy tahlilning shakli deganda uning o‘ziga xos bo‘lgan tashqi ko‘rinishi, ya’ni uni amalga oshirish yo‘llari, usullari tushuniladi.
- Tahlilning turi necha xil bo‘lishidan qat’iy nazar, ularda
|
| |
“Buyuk didaktika” asarining muallifi?

|
“Buyuk didaktika” asarining muallifi?
|
bet | 140/150 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 5,55 Mb. | | #255011 |
Bog'liq Xalqaro innovatsion universitet pedagopgika fanlari kafedrasi pe112. “Buyuk didaktika” asarining muallifi?
A) Ushinskiy;
B) Suxomlinskiy;
*S) Komenskiy;
D) Makarenko.
113. Tarbiyaviy ishning natijasi nimaga bog‘liq?
A) ta'limni to‘g‘ri etkazishga;
B) ilmiy pedagogik muassasalardagi o‘quv jarayoniga;
S) ta'limni tug‘ri tashkil etishga;
*D) tarbiya usullari, vositalari va shakllaridan mohirona foydalanishga bog‘liq..
114. O‘quvchilarga bilimni tartibli bayon qilish jarayoni pedagogika fanida qanday nomlanadi?
A) faoliyat;
B) bilish, anglash;
S) ma'lumot;
*D) ta'lim.
115. “Ta'lim beruvchi, rivojlantiruvchi va tarbiyalovchi” tushunchalari didaktikaning qaysi jihatini yoritadi?
A) ta'lim natijasi;
B) ta'lim vositalari;
S) ta'lim metodlari;
*D) ta'lim funksiyasi.
116. Sinf – dars tizimini birinchi bo‘lib kim yaratgan?
*A) Yan Amos Komenskiy;
B) Abdulla Avloniy;
S) Fitrat;
D) K.D.Ushinskiy.
117. Quyidagilardan qaysi biri pedagogikaning asosiy tushunchalari (kategoriyalari) hisoblanadi?
A) bilim, ko‘nikma, malaka;
*B) tarbiya, ta'lim, ma'lumot;
S) irsiyat, muhit, tarbiya;
D) yetuklik, rivojlanish, tarbiya.
118. Ta'lim – tarbiyaga birinchi bo‘lib ta'rif bergan olim?
A) Al – Xorazmiy;
B) Ibn Sino;
*S) Farobiy;
D) Beruniy.
119. “O‘zbekiston Respublikasi umumiy o‘rta ta'limni tashkil etish to‘g‘risida”gi hujjat qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
A) O‘zbekiston Respublikasining 1997 yilda chiqqan Qonuni;
*B) O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998 yil 13 maydagi 203 – qarori;
S) O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining qarori;
D) O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi.
120. “Ta'lim beruvchi, rivojlantiruvchi va tarbiyalovchi” tushunchalari didaktikaning qaysi jihatini yoritadi?
A) ta'lim natijasi;
B) ta'lim vositalari;
S) ta'lim metodlari;
*D) ta'lim funksiyalari.
|
| |
Oliy ta'lim muassasalariga talabalar qabul qilish qanday tartibda amalga oshiriladi?

|
Oliy ta'lim muassasalariga talabalar qabul qilish qanday tartibda amalga oshiriladi?
|
bet | 139/150 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 5,55 Mb. | | #255011 |
Bog'liq Xalqaro innovatsion universitet pedagopgika fanlari kafedrasi pe104. Oliy ta'lim muassasalariga talabalar qabul qilish qanday tartibda amalga oshiriladi?
*A) davlat grantlari negizida va pullik – shartnomaviy asosda amalga oshiriladi;
B) mustaqil ravishda o‘z xoxishiga binoan hujjat topshiriladi
S) faqat davlat granti asosida amalga oshiriladi
D) to‘lov-shartnoma asosida amalga oshiriladi
105. Tarbiyada eng oxirgi usul nima?
A) tanbeh, rao‘batlantirish
*B) jazo
S) namuna
D) ibrat va o‘rnak
106. Darsni tashkil etish va olib borishdagi bosh maqsad nima?
A) o‘quvchilarni bilim ko‘nikmalarini shakllantirish
B) o‘quvchi va o‘qituvchining o‘zaro hamkorligini yaxshilash
*S) ta`lim jarayoning samaradorligini ta`minlashdir
D) pedagogic faoliyatni rivojlantirishni ko‘zlaydi
107. Tarbiyaning tarkibiy qismlariga nimalar kiradi?
A) mehnat tarbiyasi, axloq, odob, ilmiy dunyoqarash;
B) iqtisodiy tarbiya, jismoniy tarbiya, oila tarbiyasi, odob;
S) aqliy tarbiya, baynalmilallik, yaxshilik qilish, mehnat tarbiyasi, estetik tarbiya;
*D) aqliy, axloqiy tarbiya, jismoniy tarbiya, mehnat tarbiyasi, iqtisodiy tarbiya, ekologik tarbiya, huquqiy tarbiya.
109. Mimika nima?
*A) o‘zining fikr-mulohazalarini, his-tuyg‘ularini, kayfiyatini yuz muskullari harakati orqali ifodalash san'ati;
V) fikr-mulohazalarini og‘zaki bayon etish yo‘lidir;
S) o‘z fikr-qarashlarini yozma bayon etish;
D) og‘zaki va yozma munosabatlar tahlili hisoblanadi.
110. Ta'lim nazariyasi deganda nimani tushunasiz?
A) ta'lim jarayonining mohiyatini o‘z ichiga oladi;
*B) ta'lim jarayonini ta'lim mazmunini, ta'lim metodlari, shakllari va vositalarini o‘z ichiga oladi;
S) ta'lim metodlari, shakllari va vositalarini o‘z ichiga oladi;
D) ta'lim qonuniyatlari va tamoyillarini o‘z ichiga oladi.
111. Didaktikaning asosiy tushunchalari (kategoriyalari) qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
A) tarbiya, ma'lumot, ta'lim;
B) irsiyat, muhit, tarbiya;
*S) ma'lumot, ta'lim (o‘qitish) jarayoni, ta'lim prinsiplari, ta'lim mazmuni, metodlari, vositalari;
D) idrok qilish, fahmlab (anglab) olish, mustahkamlash, ko‘nikma va malakalar.
|
| |
Fizika amaliyot darsidan

Fizika amaliyot darsidan
Download
396,03 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/20
Sana
29.05.2024
Hajmi
396,03 Kb.
#256375
Download
396,03 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Fizika amaliyot darsidan
Download
396,03 Kb.
Matnni ko'rish
O‘zbekistonda uzluksiz ta'lim tizimining faoiyat olib borishi qay tarzda ta'minlanadi?

|
O‘zbekistonda uzluksiz ta'lim tizimining faoiyat olib borishi qay tarzda ta'minlanadi?
|
bet | 141/150 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 5,55 Mb. | | #255011 |
Bog'liq Xalqaro innovatsion universitet pedagopgika fanlari kafedrasi pe121. O‘zbekistonda uzluksiz ta'lim tizimining faoiyat olib borishi qay tarzda ta'minlanadi?
A) davlat ta'lim standartlari va davlat talablari asosida;
B) umumiy o‘rta ta'lim standartlari asosida;
S) ilg‘or pedagogik texnologiyalar va axborot texnologiyalari asosida;
*D) kadrlar tayyorlash milliy modelini amalga oshirish jarayonida.
122. O‘quvchi faoliyatining asosiy turi qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
A) o‘qish, mehnat;
B) mehnat, o‘yin;
*S) o‘yin, o‘qish;
D) muomala, mehnat.
123. Ya.A.Komenskiyning “Buyuk didaktika” asari nechanchi yilda yozilgan?
A) 1630 yil;
B) 1631 yil;
S) 1700 yil;
*D) 1632 yil.
124. Yangi usul maktablari uchun birinchi bo‘lib “Ustodi avval” alifbosini kim yaratgan?
*A) Said Rasul Said Azizov;
B) Behbudiy;
S) Hamza;
D) Shakuriy.
125. Ta'lim nazariyasining tarkibiy qismlariga nimalar kiradi?
*A) ta'lim jarayonining mohiyati, ta'lim mazmuni, ta'lim tamoyillari, metodlari, shakllari va vositalari.
B) bilim, ko‘nikma, malaka, iroda, faoliyat turlari;
S) ta'lim mazmuni, dars janri;
D) ta'lim – tarbiya mazmunini ifodalovchi barcha qonun qoidalar.
126. Dastlabki yangi usul maktabi Turkistonning qaysi shahrida ochilgan edi?
*A) Andijonda;
B) Marg‘ilonda;
S) Toshkentda;
D) Chimkentda.
127. O‘quv dasturida nimalar ko‘rsatilgan?
A) o‘quv yilining strukturasi;
B) o‘quv predmetining (faniga) ajratilgan haftalik soatlar (darslar) miqdori;
S) O‘quv shaxsini tarbiyalash maqsadi va vazifalari;
*D) har bir o‘quv predmetining (fanining) mazmuni, o‘quv yillari bo‘yicha programma materiallarining (fanining) mazmuni va mavzularining taxminiy soatlari.
128. Masofaviy o‘qitish usulidan foydalanishning kamchiligi nimadan iborat?
A) ta'limni to‘g‘ri etkazishgning qiyinchiligi;
B) ilmiy pedagogik muassasalardagi o‘quv jarayonidagi muammolarning ko‘pligi;
S) ta'limni tug‘ri tashkil eta olmasligi;
*D) o‘qituvchi va talaba o‘rtasidagi bevosita muloqot va psixologik birlikning chegaralanganligidir.
|
| |
-nomer - Fizika amaliyot darsidan

|
Fizika amaliyot darsidanBog'liq Amalyotdan 1-mustaqil ish !!! (1)
15-nomer
Mustaqil ish-1
1.Agar bir-biridan ∆x=20 sm masofada joylashgan nuqtalarning fazalar farqi ∆
𝜑 =
𝜋/3
ga teng bo’lsa,
𝒱
=4000 Gs chastotada to’lqin qanday tezlik bilan tarqaladi.
2. Zarracha x=10
-4
sin 6.28t (m) tenglama asosida tebranadi. Davrni 1/4 qsmida tezlik
modulini o‘rtacha qiymati topilin.
3. C=5 nF sig’imli tebranish konturi 200 kGs chastotaga sozlangan.Tebranishdagi
kuchlanishning maksimal qiymati U
0
=360 V.Aktiv qarshilikni xisobga olmay
konturdagi tokning maksimal qiymatini toping.
4. Kondensator qoplamalaridagi elektr miqdorining va garmonik elektromagnit
tebranishlarning vaqt bo‘yicha o‘zgarishining differansial tenglamasini va uning
yechimini yozing. Bu holda induktivlivlik g‘altagidan oqayotgan tok kuchi o‘zgarishi
qanday qonuniyatga bo‘ysunadi? Kondensator qoplamalaridagi potensiallar ayirmasi
vaqt bo‘yicha qanday o‘zgaradi?
16-nomer
Mustaqil ish-1
1. υ =10 m/s tezlik bilan xarakatlanayotgan suv osti kemasi yuborayotgan ν=30 kGs
chastotali ultratovush signali to’siqqa urilib, undan qaytib keladi. Yuborilayotgan va
qabul qilinayotgan signallar chastotalarining farqini toping.
2. Chastotalari 170 va 20000 Gs va havoda 332 m/s tezlik bilan takrorlanayotgan
tovush to’lqinlari uzunliklari farqi topilsin.
3. Tebranish konturi sig’imi C=18 pF bo’lgab kondensator va L=3,5 mGn
induktivlikka teng g’altakdan iborat.Agar konturdagi tokning maksimal qiymati I
0
=70
mA bo’lsa kondensator qoplamalaridagi maksimal kuchlanishni U
0
ni toping.
4. Garmonik tebranishlar chastotasi va davri o‘rtasida qanday bog‘liqlik mavjud?
Tebranish konturidagi garmonik elektromagnit tebranishlar davrini aniqlash bo‘yicha
Tomson formulasini yozing.
|
| |
-nomer - Fizika amaliyot darsidan

|
Fizika amaliyot darsidanBog'liq Amalyotdan 1-mustaqil ish !!! (1)
11-nomer
Mustaqil ish-1
1.Garmonik tebranishning fazasi nolga teng. Davrning qanday qismini o’tgach
nuqtaning tezligi maksimal tezligining yarmiga teng bo’ladi.
2.Ikki nuqta oralig’i ∆x=280 sm bo’lgan to’lqin to’g’ri chiziq bo’ylab
𝝑
=60 m/s
tezlik bilan tarqalmoqda.Shu to’g’ri chiziqda fazalar farqi ∆
𝜑
=4/3
𝜋.
𝒱
-topilsin.
3.Tebranish konturi sig’imi C=24 pF bo’lgab kondensator va L=0,8 mGn
induktivlikka teng g’altakdan iborat.Agar konturdagi kuchlanishning maksimal
qiymati U
0
=90 mV bo’lsa kondensator qoplamalaridagi tokning maksimal qiymatini
toping.
4.
Tebranayotgan moddiy nuqtaning kinetik energiyasi vaqt o‘tishi bilan qanday
qonuniyat asosida o‘zgaradi? U qachon maksimal qiymatga erishadi?
12-nomer
Mustaqil ish-1
1.Moddiy nuqtaning tebranishlari y=0.04sin(πt+1/3) ko‘rinishga ega.Vaqt t=0.8 s ga
teng bo‘lganda tezlik, tezlanish, amplituda, davr, boshlang‘ich faza topilsin.
2. Davri T=0,12 s bo’lgan to’lqin to’g’ri chiziq bo’ylab
𝝑
=30 m/s tezlik bilan
tarqalmoqda.Shu to’g’ri chiziqda fazalar farqi ∆
𝜑
=3/2
𝜋
bo’lgan ikki nuqta oralig’i
∆x-topilsin.
3.Kondensator qoplamalari orasidagi potensiallar farqining tebranish konturidavaqt
bo‘yicha
o‘zgarishi
tenglamasi
U
c
=20cos(2.5*10
8
πt+π/6)
ko‘rinishda
berilgan.Kondensator sig‘imi C=2,5 nF ga teng. Konturdagi tebranishlar T davrini,
kondensatorning q
max
maksimal zaryadini toping.
4. Garmonik mexanik tebranishlarda moddiy nuqta potensial energiyasining
o‘zgarishi qaysi qonuniyatga bo‘ysunadi? Vaqtning qaysi momentlarida potensial
energiya maksimal qiymatga erishadi?
|
| |
Fizika amaliyot darsidan - bet 3

5-nomer
Mustaqil ish-1
1.To’g’ri chiziq ustida bir-biridan ∆x=0,25 m masofada ikki nuqta joylashgan.Shu
to’g’ri chiziq bo’ylab
𝝑
=100 m/s tezlik bilan to’lqin tarqalmoqda.Tebranish davri
T=0,01 s. Shu nuqtalardagi tebranishlarni faza farqi ∆
𝜑 −
toping.
2. Garmonik tebranma xarakat qiladigan moddiy nuqtaning muvozanat vaziyatidan
eng katta siljishi x
m
=8 sm va u t=2 min 30 s da 40 ta to‘la tebranishlar hosil qiladi.
Tebranishlarni tenglamasi tuzilsin.
3.Kondensatorning sig’imi C=9 mkF bo’lgan tebranish konturida
𝒱
=1800 Gs
chastotali tovush to’lqinlarini hosil qilish uchun, unga qanday induktivlikka ega
bo’lgan g’altak ulash kerak.
4.
Qanday kuchlar elastik va kvazielastik deyiladi? Guk qonunini yozing va uning
fizik mohiyatini tushuntiring.
6-nomer
Mustaqil ish-1
1.Nuqta garmonik tebranma xarakat qiladi. Eng katta siljish A=10 sm, tezlikning eng
katta qiymati V
m
=20 sm/s.Tebranishlarni siklik chastotasi ω va nuqtaning maksimal
tezlanishi a
m
topilsin.
2. Chaztotasi
𝒱
=35 Gs tezligi
𝝑
=13 m/s. Elastik to’lqinning bir-biridan ∆x=25 sm
masofada joylashgan nuqtalardagi tebranishlarning fazalar farqi ∆
𝜑
-toping.
3.Kondensator qoplamalari orasidagi potensiallar farqining tebranish konturidavaqt
bo‘yicha
o‘zgarishi
tenglamasi
U
c
=40cos(4.5*10
8
πt+π/4)
ko‘rinishda
berilgan.Kondensator sig‘imi C=0,8 nF ga teng. Konturdagi tebranishlar T davrini,
konturning L induktivligini,kondensatorning q
max
maksimal zaryadini toping.
4. Prujinali mayatnik nimadan iborat, unda tebranayotgan moddiy nuqtaga qanday
kuchlar ta’sir qiladi? Prujinali mayatnik tebranish davri nimaga teng?
Ta‘lim jarayonining tashqi tomonini kim tashkil etadi?

|
Ta‘lim jarayonining tashqi tomonini kim tashkil etadi?
|
bet | 138/150 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 5,55 Mb. | | #255011 |
Bog'liq Xalqaro innovatsion universitet pedagopgika fanlari kafedrasi pe95. Ta‘lim jarayonining tashqi tomonini kim tashkil etadi?
A) o‘quvchi;
B) bolalar;
S) sinf jamoasi;
*D) o‘qituvchi.
96. Ta‘lim jarayonining mazmunini nimalar tashkil etadi?
A) dars va mashg‘ulot;
*B) bilim, ko‘nikma va malakalar tashkil etadi;
S) bilim, savod chiqarish, o‘quvchi faoliyati;
D) ma‘ruza va amaliy mashg‘ulotlar .
98. Ta‘lim jarayonining ichki tomonini kim tashkil etadi?
*A) o‘quvchi;
B) shaxs;
S) murabbiy;
D) sinf rahbari.
99. Oliy ta‘limning magistratura bosqichida ta‘lim muddati necha yil davom etadi?
A) uch yil;
*B) ikki yil;
S) to‘rt yil;
D) bir yil.
100. Jazolash nima ?
A) jazolash-bu yoshlarni salbiy holatlariga nisbatan qattiq chora ko‘rish;
B) bolalarning yomon illatlarini yo‘qotishga urinish;
*S) jazolash – bu tarbiyalanuvchining xatti-harakati va faoliyatiga salbiy baho berishdir;
D) o‘quvchining jiddiy nuqsonlarini bartaraf etish uchun rejalashtirilgan usullar majmui.
101. Pedagogik testlarning qanday afzalliklari mavjud?
*A) nazorat uchun vaqtning kam sarflanishi, bir vaqtning o‘zida ko‘p sonli ta'lim oluvchilar bilan nazoratni tashkil etish mumkinligi;
B) bilim darajasini ob'ektiv aniqlash, va oson bilib olish;
S) insonni har tomonlama o‘rganishini sosnlashtiradi va fanga qiziqtiradi;
D) ta'limni rivojlantirishga xizmat qiladi va bilim olishga qiziqish uyg‘otadi;
102. Tarbiyadan ko‘zlangan asosiy maqsad nima?
A) yosh avlodni tarbiyalash va o‘rgatish (o‘qitish)
*B) har tomonlama ma`naviy yetuk komil insonlarni tarbiyalashdir.
S) tarbiyaning qonun va qoidalarini bilish
D) insonlarning o‘zaro munosabatini yaxshilash .
103.O‘qituvchining asosiy quroli nima?
A) o‘qitish, tekshirish, uyishtirish
*B) so‘z, so‘z san`ati .
S) o‘rgatish, tekshirish, uyushtirish
D) odamiylik, o‘rgatish, xamjixatlik
|
| |
Fizika amaliyot darsidan - bet 5

|
Fizika amaliyot darsidanBog'liq Amalyotdan 1-mustaqil ish !!! (1)
9-nomer
Mustaqil ish-1
1.Garmonik
tebranishlarning
tenglamasi
y=4sin(
6
t+
4
) ko‘rinishga ega.
Tebranishlarni amplitudasi, davri, chastotasi, siklik chastotasi va tebranishlarning
boshlang‘ich fazasi topilsin. Vaqt t=T/8 vaqtdagi tezligi va maksimal tezligi
topilsin.
2. Bir nurda joylashgan va tebranishlar manbaidan
𝑙
1
= 13 𝑚
va
𝑙
2
= 18 𝑚
masofada bo’lgan ikki nuqta ∆
𝜑 = 4/3𝜋
fazalar farqi bilan tebranmoqdalar. Agar
manbaning davri T=10
-9
s bo’lsa, shu muhitda tebranishlarning tarqalish tezligini
aniqlang.
3.Kondensator qoplamalari orasidagi potensiallar farqining tebranish konturidavaqt
bo‘yicha
o‘zgarishi
tenglamasi
U
c
=60cos(3.5*10
8
πt+π/3)
ko‘rinishda
berilgan.Kondensator sig‘imi C=2,5 mF ga teng. Konturdagi tebranishlar T davrini,
konturning L induktivligini,kondensatorning q
max
maksimal zaryadini toping.
4.
Matematik mayatnik deb nimaga aytiladi? Matematik mayatnikning tebranish davri
nimaga teng?
10-nomer
Mustaqil ish-1
1.Vibratordan tarqalayotgan to’lqinning tezligi
𝝑
=340 m/s, davri T=0,05 s.To’lqin
nurining yo’nalishi bo’ylab oralig’lari ∆x=2 m bo’lgan nuqtadagi tebranishning
fazalar farqi ∆
𝜑
-toping.
2. Moddiy nuqtaning tebranishlari x=0.06 sin(πt/2+1/4) m tenglama bilan berilgan.
Tebranishlarni boshlang‘ich momentdagi maksimal tezligi va tezlanishini toping.
3.Tebranish konturi sig’imi C=45 pF bo’lgab kondensator va L=2,8 mGn
induktivlikka teng g’altakdan iborat.Agar konturdagi tokning maksimal qiymati I
0
=50
mA bo’lsa kondensator qoplamalaridagi maksimal kuchlanishni U
0
ni toping.
4. Nuqtaning muvozanat nuqtasiga nisbatan siljiganidagi tebranishlarining kinetik va
potensial energiyalarining o‘zgarishini qiyosiy grafiklarini chizing va tushuntiring.
Garmonik tebranayotgan moddiy nuqtaning to‘liq energiyasi qanday aniqlanadi?
|
| |
-nomer 
Mustaqil ish-1 - Fizika amaliyot darsidan

43-nomer
Mustaqil ish-1
1.So’nmas to’lqin biror nuqtasining harakat tenglamasi x=0,08sin3
𝜋
t ko’rinishga
ega.To’lqinning tarqalish tezligini toping.
2.Arqon bo’ylab to’lqin 16 m/s tezlik bilan tarqalmoqda. Tebranish davri 0,2 s.
To’lqin uzunligini hisoblang.
3.Tebranish konturidagi tokning vaqt bo’yicha o’zgarish tenglamasi I=0,08sin3600
𝜋𝑡
(A) bo’lsa, konturning sig’imini toping.
4. To‘lqin fronti, deb nimaga aytiladi? To‘lqin yuzasi nima? Gyuygens prinsipi
nimadan iborat?
44-nomer
Mustaqil ish-1
1. Massasi m=25 g bo‘lgan moddiy nuqtaning tebranishlar tenglamasi x=0.04sin5πt
(XB-tizimida). Tebranishlar amplitudasi, davri va boshlang‘ich fazasi topilsin. Siljish
x=2 sm ga teng bo‘lganda elastiklik kuchning qiymati topilsin.
2. Bir nurda joylashgan va tebranishlar manbaidan
𝑙
1
= 19 𝑚
va
𝑙
2
= 25 𝑚
masofada bo’lgan ikki nuqta ∆
𝜑 = 5/3𝜋
fazalar farqi bilan tebranmoqdalar. Agar
manbaning davri T=10
-6
s bo’lsa, shu muhitda tebranishlarning tarqalish tezligini
aniqlang.
3. Tebranish konturining sig’imi C=460 mkF, induktivligi L=0.8 mGn bo’lsa
kontirning tebranish davrini va chastotasini, siklik chastotasini toping.
4.
Elektromagnit to‘lqin tenglamasini yozing. Elektromagnit to‘lqinlarning asosoiy
xususiyatlarini
ayting.Muhitning
qanday
parametrlari
unda
elektromagnit
to‘lqinlarning tarqalish tezligini belgilaydi ?
45-nomer
Mustaqil ish-1
1.Nuqta garmonik tebranma xarakat qilmoqda. Boshlang‘ich fazasi no‘lga,
amplitudasi A=80 mm va davri T=4 s ga teng. Muvozanat holatdan x=25 mm ga
siljigandagi vaqtda nuqtaning tezligi topilsin.
2.To’lqin uzunligi 16 sm va chastotasi 1,75 Gs bo’lgan tebranma harakatning
muhitda tarqalish tezligini aniqlang.
3. Kondensatorning sig’imi C=8 mkF bo’lgan tebranish konturida
𝒱
=4000 Gs
chastotali tovush to’lqinlarini hosil qilish uchun, unga qanday induktivlikka ega
bo’lgan g’altak ulash kerak.
4.
To‘lqin paketi (gruppasi) deb nimaga aytiladi? To‘lqin paketifazoda qanday
tarqaladi?To‘lqin paketining tenglamasini yozing.
|
Fizika amaliyot darsidan - bet 4

|
Fizika amaliyot darsidanBog'liq Amalyotdan 1-mustaqil ish !!! (1)
7-nomer
Mustaqil ish-1
1. Amplitudasi moddiy nuqta A=12 sm, chastotasi ν=6 s
-1
va xarakat tenglamasi
x=Asinωt bo‘lgan tebranma xarakatda ishtirok etadi. Nuqtaning tezligi
𝝑
=5 m/s
bo‘lgan vaqtdagi tezlanish topilsin.
2.Chaztotasi
𝒱
=45 Gs tezligi
𝝑
=15 m/s. Elastik to’lqinning bir-biridan ∆x=12 sm
masofada joylashgan nuqtalardagi tebranishlarning fazalar farqi ∆
𝜑
-toping.
3. Zanjir tok manbaidan va induktivligi L=0.4 Gn bo‘lgan g‘altakdan tashkil topgan.
Zanjirni uzmasdan tok manbai o‘chirildi. Tok kuchi o‘zining boshlang‘ich
qiymatining 0.001 qismiga t=0.08 s vaqtdan so‘ng erishdi. G‘altak qarshiligi topilsin.
4.
Fizik mayatnik deb nimaga aytiladi? Fizik mayatnikning keltirilgan uzunligi deb
nimaga aytiladi?
8-nomer
Mustaqil ish-1
1.Nuqtaning maksimal tezlanishi 45
sm/s
2
, tebranishlar davri 2
s
va nuqtaning
muvozanat vaziyatidan 35
mm
ga siljigan boshlang’ich vaqt paytidagi garmonik
tebranishning xarakat tenglamasini yozing.
2. Boshlang‘ich fazasi nolga va davri T=16 s ga teng bo‘lgan garmonik tebranishlar
qilayotgan nuqta vaqtning qanday momentida muvozanat vaziyatdan amplitudani
yarmiga teng bo‘lgan siljishga erishadi?
3. Tebranish konturining sig’imi C=400 mkF, induktivligi L=0,8 mGn bo’lsa
kontirning tebranish davrini va chastotasini toping.
4.
Fizik mayatnikning tebranish davrini qaysi formula yordamida hisoblab topish
mumkin?
|
| |
Annotatsiya Dastur Maxsus pedagogika, defektologiya (oligofrenopedagogika), 5A111901-Maxsus pedagogika, defektologiya (logopediya), 5A111901-Maxsus pedagogika, defektologiya

Annotatsiya
Dastur
Maxsus
pedagogika,
defektologiya
(oligofrenopedagogika),
5A111901-Maxsus pedagogika, defektologiya (logopediya), 5A111901-Maxsus
pedagogika, defektologiya (surdopedagogika) magistratura mutaxassisligiga
kiruvchilar uchun Defektologiya ta‘lim yo‗nalishining 2016-2017 o‗quv yilida
tasdiqlangan o‗quv rejasidagi asosiy fanlar asosida tuzilgan.
Tuzuvchilar:
M.P Xamidova–TDPU ―Oligofrenopedagogika‖ kafedrasi mudiri, p.f.n.,
dotsent.
M.Yu. Ayupova– TDPU «Logopediya» kafedrasi, p.f.n., professor.
N.Z. Abidova– TDPU «Logopediya» kafedrasi mudiri, PhD, dotsent.
Z.N.Urunova – TDPU ―Surdopedagogika‖
kafedrasi mudiri
Dastur Maxsus pedagogika fakulьtetining 2020 yil _____ iyundagi № ____- sonli
Kengashi yig‗ilishida muhokama qilingan va tasdiqlashga tavsiya etilgan.
3
КИРИШ
5111900 - Defektologiya
bakalavriat ta‘lim yo‗nalishi –maxsus va
umumta‘lim maktabgacha ta‘lim tashkilotlari; maxsus maktablar; umumta‘lim
maktablari; bolalar ―Muruvvat‖ uylari; ―Mexribonlik‖ uylari; Sog‗liqni
saqlash
vazirligi tasarrufidagi muassasalar, nodavlat tashkilotlar; o‗rta maxsus kasb-xunar
ta‘limi muassasalarida mutaxassislikka oid fanlarni o‗rnatilgan tartibda o‗qitish
hamda ommaviy axborot vositalari, davlat bosharuvi organlari, boshka davlat va
nodavlat muassasalarida kasbiy faoliyat yuritish
kabi kompleks masalalar
majmuasini qamrab oladi.
Ta‘lim yo‗nalishi negizidagi mutaxassisliklarning vazifasi - talabalar
bilimlarini chuqurlashtirish va fanning zamonaviy yutuqlari, pedagogik
texnologiyalardan
foydalanish, darsni o‗quv-tarbiyaviy jarayon qonuniyatlari
asosida tashkil etish, ta‘lim oluvchilarning qiziqishlari,
layoqati va talablarini
hisobga olish asosida ular tomonidan bilimlarning puxta o‗zlashtirilishi uchun
zarur sharoitlarni yaratish, o‗quv jarayonini va ilmiy faoliyatni tashkil qilish,
zamonaviy axborot
va pedagogik texnologiyalardan, o‗qitishning texnik
vositalaridan foydalanib o‗quv mashg‗ulotlarini o‗tkazish, ilmiy, amaliy
tadqiqotlarni o‗tkazishi, tajriba natijalarini tahlil qilish va ular asosida ilmiy
asoslangan
xulosalar chiqarish, ilmiy yangiliklarni kashf etish, har bir darsning
ta‘limiy vazifalarini aniq belgilash, darsni
axborotlar bilan boyitish, ijtimoiy va
shaxsiy ehtiyojlarni hisobga olish bilan mazmunini optimallashtirish, idrok etish va
o‗zlashtirishning eng yangi texnologiyalarini qo‗llash, turli xildagi shakl, metod va
vositalardan foydalangan holda bilimlarini oshirish va ko‗nikma hosil qilishdan
iboratdir.
Fizika amaliyot darsidan - bet 7

|
Fizika amaliyot darsidanBog'liq Amalyotdan 1-mustaqil ish !!! (1)
13-nomer
Mustaqil ish-1
1.Bir nurda joylashgan va tebranishlar manbaidan
𝑙
1
= 20 𝑚
va
𝑙
2
= 23 𝑚
masofada
bo’lgan ikki nuqta ∆
𝜑 = 3/4𝜋
fazalar farqi bilan tebranmoqdalar. Agar manbaning
davri T=10
-6
s bo’lsa, shu muhitda tebranishlarning tarqalish tezligini aniqlang.
2.Garmonik
tebranishlarning
tenglamasi
y=3sin(
3
t+
4
) ko‘rinishga ega.
Tebranishlarni amplitudasi, davri, chastotasi, siklik chastotasi va tebranishlarning
boshlang‘ich fazasi topilsin. Vaqt t=T/6 vaqtdagi tezligi va maksimal tezligi
topilsin.
3. Tebranish konturi sig’imi C=18 pF bo’lgab kondensator va L=0,06 Gn
induktivlikka teng g’altakdan iborat.Agar konturdagi tokning maksimal qiymati I
0
=60
mA bo’lsa kondensator qoplamalaridagi maksimal kuchlanishni U
0
ni toping.
4.
Tebranish konturi deb nimaga aytiladi? Ideal tebranish konturi real tebranish
konturidan nimasi bilan farq qiladi?
14-nomer
Mustaqil ish-1
1.Moddiy nuqtaning tebranishlar tenglamasi y=0.04sin(πt+1/2) (kattaliklar SI
sistemasida berilgan). Tebranishlarning amplitudasi, davri, boshlang‘ich fazasi ,
tezlik va tezlanishning maksimal qiymatlari topilsin.
2. To’lqin uzunligi 1,0 m tebranishlar chastotasi 340 Gs bo’lgan tovush
tebranishlarining havoda tarqalish tezligini toping. Agar tebranish amplitudasi 0,6
mm bo’lsa, havo zarrachalari siljishining maksimal tezligi qanday bo’ladi?
3.Kondensator qoplamalari orasidagi potensiallar farqining tebranish konturidavaqt
bo‘yicha
o‘zgarishi
tenglamasi
U
c
=24cos(4*10
8
πt+π/2)
ko‘rinishda
berilgan.Kondensator sig‘imi C=3,5 mF ga teng. Konturdagi tebranishlar T davrini,
konturning L induktivligini,kondensatorning q
max
maksimal zaryadini toping.
4.Garmonik mexanik tebranishlarda moddiy nuqta potensial energiyasining
o‘zgarishi qaysi qonuniyatga bo‘ysunadi? Vaqtning qaysi momentlarida potensial
energiya maksimal qiymatga erishadi?
|
| |
Fizika amaliyot darsidan - bet 14

31-nomer
Mustaqil ish-1
1.Nuqtaning tebranish tenglamasi x=0.08cos(ωt+
1/3
) ko‘rinishda, bunda ω=π/4
s
1
,
t=0.4 s. Tebranishlar davri T va boshlang‘ich fazasi topilsin.
2. 1. Agar tebranishlarning fazodagi tarqalish tezligi 4 m/s va chastotasi 25 Hz bo‘lsa,
bir-biridan 45 sm orqada qoluvchi ikki nuqta orasidagi faza farqi nimaga teng?
3. Radiopriyomnikning qabul qilish konturi 1,8 mGn induktuvlikka va 480 pF
sig’imga ega bo’lsa, u qanday uzunlikdagi to’lqinga sozlangan?.
4.
Qanday tebranishlar garmonik deyiladi? Garmonik tebranishlarning differensial
tenglamalari va uning yechimini yozing.
32-nomer
Mustaqil ish-1
1.Davri T=0,02 s bo’lgan to’lqin to’g’ri chiziq bo’ylab
𝝑
=50 m/s tezlik bilan
tarqalmoqda.Shu to’g’ri chiziqda fazalar farqi ∆
𝜑
=3/2
𝜋
bo’lgan ikki nuqta oralig’i
∆x-topilsin.
2. Massasi m=0.06 kg zarracha davri T=4 s bo‘lgan garmonik xarakat qiladi.
tebranma xarakat qilayotgan bu nuqtaning to‘la energiyasi E=0.8 mJ. Tebranishlar
amplitudasi A va kuchning eng katta qiymati F
max
topilsin.
3. Tok kuchi J=300sin314t qonun bo‘yicha o‘zgaradi. Shu tokning amplituda qiymati
(
m
J
), siklik chastotasi (
), chiziqli chastotasini (
) va davrini (T) toping?
4.
Qanday kattaliklar garmonik qonun bo‘yicha o‘zgaradi: a) mexanik tebranishlarda;
b) elektromagnit tebranishlarda? Bu kattaliklarning qaysi parametrga bog‘liqligi
garmonik qonuniyat bo‘yicha o‘zgaradi?