Май 2021 10-қисм - Май 2021 10-қисм Тошкент май 2021 йил. Тошкент: «Tadqiqot», 2021. 202 б

|
Май 2021 10-қисм Тошкент май 2021 йил. Тошкент: «Tadqiqot», 2021. 202 б Pdf ko'rish
|
bet | 142/194 | Sana | 29.09.2024 | Hajmi | 3,67 Mb. | | #272877 |
Bog'liq 10.Pedagogika yonalishi 1 qismМай 2021 10-қисм
Тошкент
beradigan o’quv topshiriqlari bo’lishiga e’tibor qaratish;Bo’shlangich darslarda ta’lim-tarbiya
jarayonini tashkil etishda asosiy maqsad o’quvchilarda DTS bilan me’yorlangan bilim, ko’nikma,
malakalarni shakllantirish, shuningdek, axborot bilan ishlash, kommunikativ ko’nikmalarni
egallash, matematik savodxonlik, ijtimoiy faollikka ega bo’lish, o’quv muammolarini mustaqil hal
etishga doir tajribalarni egallashlariga sharoit yaratish; Ta’lim-tarbiya jarayoniga kompetensiyali
yondashuv o’qitish maqsadlari ga erishish uchun ta’lim mazmunini boyitish o’quv jarayonini
innovatsion texnologiyalar asosida tashkil etish va natijalarini tahlil etishga imkon beradigan
umumiy prinsiplar yig’indisi sanaladi.O’quvchilarning mustaqil hayotdagi turli faoliyat va
yo’nalishlardagi muammolarni o’zlashtirgan bilim, ko’nikma va malakalar, o’zlarining hayotiy
tajribalari, kuzatishlari, shaxsiy xulosalariga asoslanib hal etish, muammoli vaziyatlarda talab
etiladigan faoliyatni maqsadga muvofiq bajarish qobiliyatlarini rivojlantirish;Ta’lim-tarbiya
jarayonining natijalari mazkur jarayonning muayyan bosqichida erishilgan natijalar, ya’ni
o’quvchilar tomonidan kompetensiyaga asos bo’ladigan egallangan bilim, ko’nikma va malakalarni
o’zlashtirganlik darajalariga qarab baho berish;Kompetensiyali yondashuvda – o’qitish maqsadlari
o’quvchilar tomonidan o’z-o’zini anglash, ta’lim-tarbiya jarayonida o’quv maqsadlariga erishish
yo’llarini tushunish, o’quvchilarning o’quv-bilish faoliyatini faollashtirish, o’quvchilarning shaxs
sifatida o’z-o’zini rivojlantirish orqali jamiyat va mustaqil hayotga moslashuvi, ijtimoiylashuvi kabi
ustuvor yo’nalishlarni mo’ljallash nazarda tutish zarur. Tayanch kompetensiyalar – umumiy o’rta
ta’lim maktablari o’quv rejasidan o’rin olgan barcha o’quv fanlari mazmuni va o’qitish jarayoni
orqali tarkib toptiriladigan kompetensiyalar sanaladi.Umumiy (predmetli) kompetensiyalar- o’quv
rejadan o’rin olgan ijtimoiy-gumanitar, tabiiy-matematik va amaliy o’quv fanlarni o’qitishda
o’zaro fanlararo bog’lanishlarni amalga oshirish orqali tarkib toptirila di gan kompetensiyalar
nazarda tutiladi. O’quvchilarda tayanch, umumiy va fanga doir xususiy kompetensiyalarni tarkib
toptirishda Blum taksonomiyasi asosida shakllantiriladigan o’quv maqsadlari muhim o’rin tutadi.
Bo’shlangich ta’lim ta’lim-tarbiya jarayonida innovatsion texnologiyalar, jumladan, o’quvchi
shaxsiga yo’naltirilgan texnologiyalardan foydalanisho’quvchilarning shaxs sifatida o’z-o’zini
rivojlanti rish kompetensiyasini tarkib toptirish imkonini beradi.Xususiy Bo’shlangich ta’lim
kompetensiyalar –texnologiya ta’lim-tarbiya jarayonida DTS bilan me’yorlangan bilim, ko’nikma
va malakalar asosida tarkib toptiriladigan kompetensiyalar hisoblanadi.Bo’shlangich ta’lim fanidan
o’quvchining kompetensiyasi – biologiya fani bo’yicha egallagan bilim, ko’nikma va malakalarini
kundalik hayotida duch keladigan amaliy va nazariy masalalarni yechishda foydalanish va
amaliyotda qo’llay olish qobiliyatidir. Bo’shlangich ta’lim o’qituvchisi o’quvchilarda yuqorida
qayd etilgan tayanch kompetensiyalarni tarkib toptirish maqsadida o’quv fani mazmunini tahlil,
etishi, o’qitishning barcha shakllari: dars, darsdan tashqari ishlar, ekskursiyalar va sinfdan tashqari
mashg’ulotlarda olib boriladigan ishlarni tizim va bir-biriga uzviy ravishda amalga oshirishni
loyihalashi lozim. Bo’shlangich darslarida didaktik o’yin texnologiyasining konferensiya, matbuot
konferensiyasi, o’yin mashqlar, hamkorlikda o’qitish texnologiyasining kichik guruhlarda ishlash,
komandada o’qitish, “arra” yoki “zigzag”, “Birgalikda o’qiymiz” metodlari, muammoli ta’lim
texnologiyasini “Aqliy hujum”, “Keys-stadi” metodlaridan foydalanish orqali o’quvchilarda bilim,
ko’nikma va malakalarni tarkib toptirish barobarida kommunikativ kompetensiyalarni rivojlantirish
imkoniyati mavjud. Bo’shlangich ta’lim o’qituvchisi ta’lim tarbiya jarayonida o’quvchilarda
yuqorida ko’rsatilgan kompetensiyalarni har bir mavzuni o’rganish jarayonini loyihalashda
dastlab shu mavzu mazmunidagi bilim, ko’nikma va malakalar asosida tarkib toptiriladigan
tayanch, umumiy va xususiy kompetensiyalarni belgilashi, darsning texnologik xaritasida mazkur
masalalar o’z ifodasini topishi zarur. Shu bilan birgalikda ta’lim-tarbiya jarayonida xususiy
texnologiya kompetensiyalarni tarkib toptirish yo’llarini, ya’ni rustilli va adabiyot ta’lim-tarbiya
jarayonida DTS bilan me’yorlangan bilim, ko’nikma va malakalar asosida tarkib toptiriladigan
kompetensiyalarni aniqlashi lozim.Xulosa qilib aytganda, o’quvchilarda tayanch, umumiy va fanga
doir xususiy kompetensiyalarni tarkib toptirish muammosi o’qituvchilarning kasbiy pedagogik
kompetensiyalariga aniqlik kiritish, pedagogik kadrlarni tayyorlash va malakasini oshirish
jarayonida kompetensiyaviy yondashuv talablari asosida kurslarning mazmunini yangilash, shu
asosda o’qitishni tashkil etish va boshqarish davr talabi sanaladi.
|
| |