nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
materialning qiymati - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

Jami sarflandi
2800
788.8
2207
Ombordagi qoldiq
1400
788.8
1103
Eslatma. Material birligining o‘rtacha qiymati AVECO usulida quyidagicha aniqlanadi:
(3310/4200)=788.8 so‘m.
Yuqorida keltirilgan usullardan foydalanib sarflangan material tannarxi hamda yil oxirida
zaxiralarga taqsimlanadigan xarajatlarni aniqlash lozim:
FIFO usuli bo‘yicha:
Sotishdan olingan daromad
3250
Jami material tannarxi
3310
Hisobot davri oxirida material qoldig‘i
1260
Sarflangan material tannarxi
2050
Yalpi foyda
1200
LIFO usuli bo‘yicha:
Sotishdan olingan daromad
3250
Jami material tannarxi
3310
Hisobot davri oxirida material qoldig‘i
920
Sarflangan material tannarxi
2390
Yalpi foyda
860
AVECO usuli bo‘yicha:
Sotishdan olingan daromad
3250
Jami material tannarxi
3310
Hisobot davri oxirida material qoldig‘i
1103
Sarflangan material tannarxi
2207
Yalpi foyda
1043
Yuqoridagi jadvallardan ko‘rinib turibdiki, materiallarni baholashning turli xil usullarini
qo‘llash sharoitida korxonaning yalpi foydasi turlicha bo‘ladi.
LIFO usuli «Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot»ni tuzish uchun ko‘proq talabga javob
beradi. Ammo amaldagi bahoning oshishi yoki pasayishi sharoitida ishlab chiqarish zahiralari
qiymatini joriy balansda baholash uchun unchalik maqsadga muvofiq emas va uning O‘zbekistonda
qo‘llanilishiga ruxsat berilmagan.
Balans tuzishda FIFO usulini qo‘llash maqsadga muvofiqdir, chunki ishlab chiqarish
zahiralari qiymati hisobot davri oxirida joriy bahoga yaqinroq bo‘ladi va korxona aktivlarini aniq aks
ettiradi.
Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \ - bet 140

|
Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \ Pdf ko'rish
|
bet | 140/371 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 4,92 Mb. | | #102937 |
Bog'liq Buxgalteriya
8 MATERIALLAR HISOBI. O`STIRILAYOTGAN VA BOQUVDAGI CHORVA
MOLLARI HISOBI
8.1. Ishlab chiqarish zahiralari hisobining vazifalari, ularni turkumlash va baholash
Korxonalar o‘z ishlab chiqarish faoliyatlarini amalga oshirishi uchun ma’lum miqdorda ishlab
chiqarish zahiralariga ega bo‘lishi kerak. Ishlab chiqarish zahiralari xo‘jalik yurituvchi sub’ektning
ishlab chiqarish faoliyatini normal davom etishini ta’minlaydi. Ularning tarkibiga materiallar, xom-
ashyo, ehtiyot qismlar va boshqalar kiradi.
Ishlab chiqarish zahiralari, asosiy vositalardan farqli ravishda, bir ishlab chiqarish jarayonida
qatnashib, o‘z qiymatini ishlab chiqarilgan mahsulot qiymatiga shu davrning o‘zida to‘la o‘tkazadi.
Materiallar bilan birgalikda, xom-ashyo, asosiy va yordamchi materiallar, yoqilg‘i, ehtiyot qismlar
korxona oborot aktivlarini tashkil qiladi. Korxona uchun zarur bo‘ladigan oborot mablag‘larining
umumiy miqdori tegishli vazirliklar tomonidan belgilanadi. Materiallarning har bir turi bo‘yicha
normativlarni korxonaning o‘zi mustaqil belgilaydi. Har bir korxonada mahsulot ishlab chiqarish
jarayonining to‘xtovsiz davom etib turishida belgilangan normativlarga rioya qilish maqsadga
muvofiq hisoblanadi.
Дастлабки хужжатлар
И
м
зо
в
а
м
ух
р
уч
ун
к
ар
то
чк
а
ф
.№
20
2
И
ш
он
ч
=
о`
оз
и
ф
. №
8
67
Э
ъл
он
ф
. №
0
40
20
01
Т
ы
ло
в
то
пш
ир
и=
но
м
ас
и
ф
.
№
04
01
00
2
А
кц
ия
ни
=
ай
та
ри
ш
т
ы
`р
ис
ид
а
ар
из
а
ф
.№
0
40
10
01
Т
ы
ло
в
т
ал
аб
но
м
ас
и
ф
№
04
01
00
1
П
ул
=
аб
ул
=
ил
ин
га
нл
иг
и
ты
`р
ис
ид
а
ба
нк
к
ы
чи
рм
ас
и
С
чё
т
оч
иш
т
ы
`р
ис
ид
а
ар
из
а
ф
№
20
1
П
ул
о
ли
ш
у
чу
н
че
к
|
| |
N.E.Vvedenskiy o ‘z tajribasida muskul-nerv preparatining nerviga ta’sir

|
N.E.Vvedenskiy o ‘z tajribasida muskul-nerv preparatining nerviga ta’sir Pdf ko'rish
|
bet | 230/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotN.E.Vvedenskiy o ‘z tajribasida muskul-nerv preparatining nerviga ta’sir
etdi, lekin muskulga impuls boradigan y o in i to‘sib qo‘ydi, natijada
qo‘zg‘alish to‘lqini muskulga o ‘tmadi. Nervga 12 soat uzluksiz ta’sir
etilgandan keyin u nervning o ‘tkazuvchanligini tikladi, natijada muskul
qisqardi. Nerv charchamagandagina muskul qisqara olar edi, albatta.
Ammo, nerv umuman charchamaydi deb o ‘ylash noto‘g ‘ri boiadi.
Nerv ishlab turganda uning fiziologik xossalari bir qancha o ‘zgarishlarga
uchraydi: refrakter faza uzayadi, qo‘zg ‘alishning o ‘tish tezligi kamayadi
va hakazo.
SINAPS. TA'SIROTLARNING SINAPSLARDA
O TK AZILISHM EXAM ZM I
Bir nerv hujayrasidan ikkinchi nerv hujayrasiga yoki nerv
hujayrasidan u bilan innervatsiyalanuvchi to‘qimaga qo‘zg ‘alish o ‘tishini
ta’minlydigan murakkab strukturali tuzilma sinaps deb ataladi. Barcha
sinapslar markaziy va periferik sinapslarga boiinadi. Markaziy sinapslar
bir neyron tanasi yoki dendritining ikkinchi neyron aksoni bilan tutashgan
joyi b o isa , periferik sinapslar akson bilan ishchi organ (muskul, bez)ning
tutashgan joyidir. Hozirgi vaqtda sinapslardan ta’sirot o ‘tkazilishida elektr
toki (biopotensiallar) bilan birga kimyoviy moddalar - mediatorlar
(atsetilxolin, noradrenalin, adrenalin) ishtirok etishi isbotlangan. Sinapslar
uchta asosiy elementdan: presinaptik (sinapsdan oldingi), postsinaptik
(sinapsdan keyingi) membranalardan va sinaps tirqishidan iborat. Har bir
nerv tolasining oxirini qoplovchi membrana - presinaptik membrana
deyiladi. Nerv oxirida o ‘ziga xos neyrosekretor apparat b o iib , ana
shundan mediator ishlanib chiqadi. Tinchlik holatida mediator sinaptik
pufakchalarda turadi. Nerv tolasi qo‘zg‘alganda uning presinaptik
|
| |
membranasi depolyarizatsiyalanadi

|
membranasi depolyarizatsiyalanadi Pdf ko'rish
|
bet | 231/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotmembranasi depolyarizatsiyalanadi,
oqibatda sinaptik pufakchadagi
mediator presinaptik membrana orqali sinaps tirqishiga sizib o ‘tadi va
postsinaptik membrananing depolyarizatsiyalanishiga sabab boiadi.
Natijada postsinaptik membranada harakat potensiallari paydo boiadi.
Oqibatda tegishli hujayra qo‘zg‘alib, faol holatga o ‘tadi. Parasimpatik nerv
va ayrim simpatik nerv tolalari qo‘zg‘alganda, ularning uchlaridan
atsetilxolin,
ko‘pchilik simpatik nerv tolalari
qo‘zg‘alganda esa,
noradrenalin va bir oz miqdor adrenalin ajraladi. Mana shu mediator
moddalar tegishli fermentlar (atsetilxolin, xolinesteraza, noradrenalin va
adrenalin, amino-oksidaza fermentlari) ta’sirida tez parchalanib ketadi.
Shu sababli sinaptik pufakchadan sinaps tirqishiga bir marta chiqarilgan
336
mediator postsinaptik membranada bitta harakat potensialini hosil qiladi.
Qo‘z g ‘alganda
atsetilxolin
ajratadigan
tolalar
xolinergik
tolalar,
noradrenalin va adrenalin ajratadigan tolalar esa, adrenergik tolalar
deyiladi. Sinapslar ta’sirotni bir tomonlama, sekinlashtirib o‘tkazadi.
Sinapslarning bu xususiyati ulardan ta’sirot o'tkazilishida mediatorlarning
ishtirok etishiga b o giiq . Chunki mediatorlar faqat nerv tolalarining
uchlarida hosil bo‘ladi, ya’ni nerv tolasining oxiridan chiqqan mediator
muskul tolasi, bez yoki nerv hujayrasining postsinaptik membranasini
qo‘zgatadi. Muskul tolasida, bez yoki nerv hujayrasida vujudga keluvchi
harakat potensiali esa, sinaps tirqishi borligidan, nerv oxirlarini va nerv
tolalarini qo‘zgata olmaydi. Sinapsdan ta’sirotning sekinlashib, to‘xtalib
|
| |
Kompulsiv sindrom - 1-18 cambria 0112. indd

Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT PSIXOLOGIYASI
— 404 —
Giyohvandlikning barcha turi uchun qabul qilayotgan moddaga nis-
batan organizmda tolеrantlik paydo bo‘lishi juda xos. Shu bois bеmor doi-
mo giyoh vand moddaning miqdorini oshirib borishga majbur. Aks holda,
eyforiya ro‘y bеrmaydi yoki abstinеnt sindrom rivojlanadi.
Giyohvand moddani surunkali tarzda qabul qilish intoksikatsiya holati-
ni yuzaga kеltiradi. Bunda bеmorning shaxsiyati patologik tarzda o‘zgara-
di va o‘tkir psixozlar tеz-tеz kuzatilib turadi. Chunki giyohvand moddalar
ruhiyatga tеz ta’sir qilishi bilan boshqa farmakologik dori vositalaridan
ajralib turadi. Giyohvand moddalar barcha a’zo va to‘qimalarda kuchli
morfofunksional buzilishlarni yuzaga kеltiradi. Ayniqsa, bu moddalar bosh
miya va jigarga falokatli ta’sir ko‘rsatadi.
Giyohvandlikning klinik kеchishi 3 bosqichda davom etadi:
1-bosqich – adaptatsiya (moslashuv);
2-bosqich – abstinеntsiya;
3-bosqich – toliqish.
1. Adaptatsiya bosqichida giyohvand modda tushgan organizm faoli-
yati o‘zgara boshlaydi, ya’ni ichki a’zolar ushbu moddalar bilan faoliyat
ko‘rsatishga moslashib oladi. Bu jarayonlar bilan parallеl tarzda ruhiy
qaramlik rivojlanib boradi. Avvaliga himoya mеxanizmlari ishga tushadi.
Bu esa ko‘ngil aynishi, qayt qilish, tеrida qichimalar paydo bo‘lishi, bosh
aylanishi bilan namoyon bo‘ladi. Biroq ushbu bеlgilar sеkin-asta yo‘qoladi,
chunki organizm giyohvand moddaga moslashib oladi.
Abstinеntsiya bosqichida - 1-18 cambria 0112. indd

— 405 —
xii bob. alkogolizm va giyohvandlikda bеmorlar psixologiyasi
3. Toliqish bosqichida organizmning barcha himoya funksiyalari
kеskin pasayadi, dеyarli barcha a’zolarda nafaqat funksional, balki orga-
nik buzilishlar yuzaga kеladi, tеrida turli xil yaralar paydo bo‘ladi. Bun-
day bеmor turli kasalliklarga tеz chalinadi. Bu bosqichda giyohvand mod-
dalarning tеtiklashtiruvchi va kayfiyatni ko‘taruvchi ta’siri ham pasayadi.
Organizmni ruhan va jismonan qoniqarli holatda ushlash uchun bеmor
giyohvand moddani kam miqdorda qabul qilib yurishga majbur bo‘ladi.
Chunki usiz organizmning faoliyat ko‘rsatishi o‘ta mushkul bo‘lib qoladi.
Ular doimiy tibbiy-psixologik rеabilitatsiyaga muhtoj dir.
Materiallarning ombordagi hisobini tashkil qilish

qilinadi.
Kirim va chiqim operatsiyalari bo‘yicha kundalik rasmiylashtirilgan boshlang‘ich
hujjatlar
belgilangan muddatda korxona buxgalteriyasiga topshiriladi.
Materiallarning ombordagi hisobi operativ buxgalteriya yoki boshqa usullar yordamida
hisobga olinadi. Ushbu usullarning mohiyati shundan iboratki, bunda materiallarning ombordagi
hisobi
son shaklida, buxgalteriyada esa pul shaklida yuritiladi. Buxgalteriyada yuritiladigan hisob
materiallarning harakati bo‘yicha omborda rasmiylashtirilgan boshlang‘ich hujjatlardagi
malumotlarga asoslanadi. Omborlarda rasmiylashtirilayotgan boshlang‘ich hujjatlarning to‘g‘ri yoki
noto‘g‘riligini buxgalteriya xodimlari belgilangan muddatlarda tekshirib boradi va yozuvlar
to‘g‘riligi ombor varaqalarining «nazorat» bo‘limida imzo bilan tasdiqlanadi. Hisobot oyining oxirida
ombordagi hisob buxgalteriyada yuritiladigan sintetik hisob malumotlari bilan taqqoslanadi. Buning
uchun esa har bir ombor bo‘yicha qoldiq vedomosti yuritiladi. Vedomostda ombor varaqalari asosida
material qoldig‘i yoziladi va u pul ko‘rsatkichiga aylantiriladi. Qoldiq
vedomostidagi material
qoldig‘ining umumiy summasi buxgalteriyada materiallar harakati bo‘yicha yuritiladigan 10-
vedomost malumotlari bilan solishtiriladi. Sonlarning to‘g‘ri kelishi hisobot oyi davomida omborda
va buxgalteriyada yuritilgan hisobning to‘g‘riligidan dalolat beradi.
-Xulosa va takliflar - Jurnal 001-yilda tashkil etilgan. Jurnal yilda 12 marta chiqadi

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2023, № 11
157
MALAKA OSHIRISH JARAYONIDA O‘QITUVCHILAR BILAN OLIB BORILADIGAN
FAOLIYAT MAZMUNIGA DOIR TADQIQOTLAR
Usmonov Abdurashid Norbo‘tayevich,
Samarqand viloyati pedagoglarni yangi metodikalarga o‘rgatish milliy markazi,
Pedagogika, psixologiya va ta’lim texnologiyalari kafedrasi o‘qituvchisi
abdurashidusmonov881@gmail.com
Ushbu maqolada mamlakatimizda pedagoglarning uzluksiz kasbiy rivojlanishi (ularning malakasini
oshirish jarayoni) sohasida ahamiyat berilishi lozim bo‘lgan jihatlar, undagi yangililkar va muammolar
haqida so‘z boradi. Xususan, uzluksiz kasbiy rivojlanishda pedagoglarni deviant xulqli o‘quvchilar bilan
ishlashga yo‘naltirish, bu borada ularni ilmiy-metodik qo‘llab-quvvatlash hamda ushbu yo‘nalishda olib
borilgan ilmiy tadqiqotlar tahlili yuzasidan batafsil fikr yuritildi .
| Chapter 5: Automated Exploits

Affected Software/OS:
TCP/IPv4 implementations that implement RFC1323.
Vulnerability Insight:
The remote host implements TCP timestamps, as defined by RFC1323.
Vulnerability Detection Method:
Special IP packets are forged and sent with a little delay in between to the
target IP. The responses are searched
for
a timestamps.
If found, the timestamps
are reported.
Details:
TCP timestamps
(
OID: 1.3.6.1.4.1.25623.1.0.80091
)
Version used:
$Revision
:
7277
$
CVSS Base Score: 2.6
(
CVSS2#: AV:N/AC:H/Au:N/C:P/I:N/A:N
)
References:
Other:
http://www.ietf.org/rfc/rfc1323.txt
You can see how to resolve this vulnerability from the software vendors.
Additionally,
there are references if you need more information. You’ll also see the results from
providing details about the vulnerability into the Common Vulnerability Scoring Sys‐
tem (CVSS). This provides a score that will provide a sense of how serious the vulner‐
ability is. You can also get a better sense of the details if you understand how to read
the CVSS. For example, the preceding CVSS value indicates the attack vector (AV) is
over the network.
The attack complexity is high, which means attackers need to be
skilled for any attack on the vulnerability to be successful. The rest can be looked up
with explanations at the
CVSS
website
.
Exploiting Systems
With exploits, you can think about a payload. A
payload
determines what will happen
when the exploit is successful. It’s the code that is run after the execution flow of the
program has been compromised. Different payloads will
present you with different
interfaces. Not all payloads will work with all exploits. If you want to see the list of
potential payloads that are compatible with the exploit you want to run,
you can type
show payloads
after you have loaded the module. This presents you a list such as the
one
shown in
Example 5-17
. All of these payloads present a Unix shell so you can
type shell commands. The reason all of them show a Unix shell is that
distcc
is
a Unix
service.
III diapazon - Raqamli mobil aloqa

329
agar RCHS ni boshqaruv tizimida, xususan, spektrni iqtisodiy
boshqaruv usullarini joriy etishda davom etsa ham vaqt, ham
imkoniyatlar bor, ya’ni mobil keng polosali texnologiyalar ning
kutilayotgan keskin rivojlanishiga davlatimiz tayyor bo‘ladi, deb
o‘ylashga asos bor.
– guruh uchun tarqatma material

|
– guruh uchun tarqatma material Pdf ko'rish
|
bet | 111/180 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #231480 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi5– guruh uchun tarqatma material.
Modellashtirish
metodi kuzatish, so’roq, eksperiment yoki boshqa usullar
yordamida o’rganilayotgan xodisaning tub mohiyati ochilmagan sharoitlarda
qo’llaniladi. Bunda o’sha xodisaning umumiy xossasi yoki asosiy parametrlari
modellashtirilib, o’sha model asosida tadqiqotchini qiziqtirgan jihat o’rganiladi
va xulosalar chiqariladi.
Modellar texnik, mantiqiy, matematik yoki kibernetik bo’lishi mumkin.
Matematik model asosida o’rganilgan xodisaga mashhur tadqiqotchilar Veber-
Fexnerlarning sezgirlikning quyi va yuqori chegarasini aniqlashga qaratilgan
matematik formulasi va shu asosda to’plangan ma’lumotlar taxlilini misol qilish
mumkin. Mantiqiy modellar yordamida ko’pincha inson aqli va tafakkuri
jarayonlari va qonunlarini hisoblash mashinalari ish prinsiplari bilan qiyoslash
orqali tuzilgan g’oyalar va simvollar ishlatiladi. Kibernetik modellashtirishda
esa g’oyalar psixologiyasini EHM dagi matematik programmalashtirish
tamoyillariga moslashtirish nazarda tutiladi. Hozir ko’pgina murakkab shaxs
xususiyatlari ham programmalashtirilgan bo’lib, ular algoritmlar asosda qisqa
fursatda ko’pgina sifatlarni ko’plab parametrlar nuqtai nazaridan hisoblab
natijalarni umumlashtirishga imkon bermoqda. Ko’pincha matematik o’yinlar
g’oyasi odamlar o’rtasidagi o’zaro munosabatlar sohasini o’rganishda ham
qo’llanilmoqda. Ma’lum bo’lishicha, odamning fikrlash operasiyalari bilan
EHM larning ishlash prinsiplari o’rtasida ma’lum uyg’unlik bor ekan, bu esa
murakkab psixik jarayonlarni modellashtirish orqali inson aqlu-zakovati
chegarasini yanada kengaytirish istiqbolini beradi.
Faoliyat mahsulotlarini o’rganish metodi.
O’quvchi faoliyatining
mahsulotlarini (insho, nazorat ishi, mehnat va rasm darslarida, bo’sh vaqtlarida
bajargan faoliyati mahsulotlari) malakali tahlil qilish orqali o’quvchining
psixologik xususiyatlari, ruxiy olami, qiziqishlari, layoqat va qobiliyatlari
haqida qimmatli ma’lumotlar olish mumkin.
O’quvchilarning «Men sevgan qaxramon», «Odamlar qanday hislatlarni
qadrlayman», «Kamtarlik nima», «Yashashdan maqsad nima», «Qaysi kasb
egasi bo’lishni hoxlaysan» kabi mavzularda yozilgan insholarini chuqur tahlil
qilish asosida o’quvchilarning dunyo qarashi, qiziqishlari, xarakter xususiyatlari,
munosabat va qadriyatlari ma’naviy dunyosi haqida psixologik ma’lumotlar
olish mumkin.
Sosiometriya metodi
bu uslub guruhlar va jamoalarda kishilarning
shaxslararo munosabatlarini, guruh a’zolarining jamoada tutgan ijtimoiy o’rnini
(Mavqyei) va jamoadagi kichik guruhchalar tarkibini aniqlash uchun
qo’llaniladi.
7
Lipkina А.I. Samootsenka shkolnika. –М. 1976.
|
| |
– guruh uchun tarqatma material

143
Oddiy seskanuvchanlikni bir xo’jayrali hayvonlarda ham ko’rish mumkin.
Ular muhitning ta’siriga harakatlanish bilan javob beradilar. Biologik ta’sirlarga
organizmning o’ziga xos harakatlari bilan javob berish usuliga tropizm yoki
taksis deyiladi. Tropizmning bir qancha turi farq kilinadi. Buni quyidagi
jadvaldan ko’rish mumkin:
Tropizm turlari
Fototropizm
Tapotropizm
Termopropizm
Geleotropizm
Xemotropizm
Barotropizm
Gidrotropizm
Ko’pxo’jayrali hayvonlarda qo’zg’aluvchanlikning yangi shakli –
sezuvchanlik mavjuddir. A. N. Leontyevning gipotezasiga ko’ra sezuvchanlik
genetik jihatdan olganda seskanuvchanlikning o’zidir. U ham muhitning tashqi
ta’sirlariga javob berish asosida vujudga keladi. Faqat sezuvchanlik
seskanuvchanlikka nisbatan yuqoriroq bosqichdir.
K.E.Fabri fikricha, psixik taraqqiyotning ikkinchi bosqichi ko’p xo’jayrali
hayvonlarga xosdir. Ko’p xo’jayrali hayvonlarda aks ettirish bir muncha yuqori
bo’ladi. Bunday hayvonlarga kavakichlilar (gidra, meduza) ni kiritish mumkin.
Ular ham bir xo’jayrali hayvonlar kabi suvda yashaydi. Lekin kavakichlilar
o’zining tuzilishi jihatdan bir xo’jayrali hayvonlardan ancha murakkabdir.
Ularning murakkabligi xo’jayralarning bir-biridan farq qilganligidadir:
tanasining tashqi qismidagi xo’jayralar qoplagich, ichki xo’jayralar esa xazm
qiluvchi bo’ladi.
Evalyusiya zanjirining yuqoriroq pog’onasida turgan ko’p xo’jayrali
hayvonlarda tana tuzulishi ham ancha murakkablashadi, yer sharoitiga mos
o’zgarishlar yuz beradi, turli taassurotlarni aks ettiradigan sezgi organlari
vujudga keladi, aks ettirish ham murakkablashadi.
Tugunli nerv sistemasiga ega bo’lgan hayvonlarda aks ettirish faqat
shartsiz reflekslar orqaligina bo’lmaydi, balki hayot davomida ta’sirlanishning
tug’ma turiga nisbatan ancha yangi, serharakat shakli – shartli reflekslar xosil
bo’ladi.
Tugunsimon nerv sistemasining murakkabroq shakllari atrofni aks ettirish
imkoniyatini oshiradi. Ancha murakkab tugunsimon nerv sistemasiga ega
bo’lganlardan o’rgimchaksimonlar va xashoratlarni olish mumkin. Ularning
organizmi ancha murakkab tuzilishga ega. Hayvonlarning evolyutsiyasi
natijasida ularning reseptorida ajralish (spesializasiya) yuz bera boshlaydi.
Masalan, qisqichbaqaning uzun mo’ylovi – tuyg’u organi, kaltalari hid biluvchi
organlardir.
Shaxs xususiyatlarining tarkibiy qismlari

150
Tavsiya etilgan geometrik figuralardan qaysi biri Sizga yaqinligini belgilang
va unga «1» raqami qo’ying. Qolganlarni ham yoqishiga qarab, 5 gacha
baholab chiqing.
Endi sizga xos bo’lgan psixologik xususiyatlar va fazilatlarni bilib oling.
Kvadrat. H
ayotiy qadriyatlari: tartib, ish, an’analar, reputasiya.
Asosiy psixologik xususiyatlari: Ijobiylari-tartiblilik, intizom, o’z vaqtida
ishlarni bajaradigan, ozoda-pokiza, qonunga bo’ysunuvchi, mehnatsevar,
chidamli, tirishqoq, qat’iyatli, qarorlari qat’iy, so’zining ustida turadigan,
halol, oqil, aql bilan ish ko’radigan, bosiq, tejamkor, pishiq.
Salbiylari-ko’ngliga har xil fikrlar keladigan, biryoqlama, pedant, o’ta
talabchan, mayda-chuydaga ham e’tibor beradigan, jiddiy, chidamli, qaysar,
konservativ, yangilikdan cho’chiydigan, fantaziyasi kambag’al, pismiqroq,
pishiq.
Uchburchak.
Asosiy qadriyatlari: xokimiyat, liderlik, amal, mavqye,
g’alaba, manfaat.
Asosiy psixologik sifatlari: Ijobiylari — yaxshi lider, o’ziga mas’uliyatlarni
oladigan, har narsada asosiy, mohiyatni ko’ruvchi, kuchini safarbar qila
oladigan, g’alabaga erisha oladigan, o’ziga ishonchli, qat’iyatli, tavakkalchi,
g’ayratli, to’g’riso’z, hissiyotlari boy, aqlli.
Salbiylari-egosentrik, egoist, nazorat qilishni yaxshi ko’radigan, o’zgacha
fikrlarga toqatsiz, ishga o’ta beriluvchanlik, har narsadan manfaat qidiradigan,
qaysar, impulsiv, beshavqat, toqatsiz, qo’pol, rahmsiz, achchig’i tez,
zaharxanda.
Davolash - 1-18 cambria 0112. indd

Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT PSIXOLOGIYASI
— 406 —
davomli psixorеabilitatsiya chora-tadbirlari olib boriladi. Tibbiy psixolog
bеmorning oila a’zolari bilan ham muntazam uchrashib turishi, bеmorga
nisbatan salbiy munosabatlarini ijobiy tomonga o‘zgartirish bilan ham
shug‘ullanishi zarur. Aks holda ijobiy natijaga erishish qiyin kеchadi.
Gastrointеstinal buzilishlar

— 236 —
Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT PSIXOLOGIYASI
tunlay tuzalib kе
tdi. Bе
morning birinchi bе
rgan savoli: “Nok va olmani endi
еsambo‘ladimi?”
O‘tkir yoki doimiy ruhiy zo‘riqishlar, jinsiy muammolar, qattiq qo‘rquv
kabi omillar oshqo zon-ichak faoliyatining funksional buzilishlariga olib
kеlishi mumkin. Bunday paytda mutaxassislar «gastrointеstinal bеqaror-
lik» haqida so‘z yuritishadi. Bu toifa odamlarda ruhiy siqilishlar paytida,
albatta, oshqozon-ichak faoliyati buziladi. Biroq bosh og‘rig‘i, bosh ayla-
nishi, nafas yеtishmovchiligi kabi simptomlar kuzatilmasligi mumkin. Shu-
ning uchun ham ipoxondriyada o‘t yo‘llari diskinеziyasi, doimiy anorеksi-
ya (ular ovqatni qorin ochganda emas, soatga qarab yеyishadi), qabziyat
yoki diarеya ko‘p uchraydi. Ushbu simptomlar bеmorning kayfiyatiga qar-
ab, goh kuchayadi, goh pasayib turadi. Aynan ana shu bеmorlar tеrapеvtik
muolajalar uzoq vaqt yordam bеrmaganligidan tabiblarga murojaat qili-
shadi. Bеmorlarning tabib va antiqa davolash usullariga bo‘lgan qiziqishi
sabablarini «Dеontologiya» bo‘limida yoritganmiz.
Ikkinchi voqеa - 1-18 cambria 0112. indd

Ikkinchi voqеa. Uch yoshdan sal oshgan bola yugurib o‘ynab yurgan
paytida qattiqroq yiqilib tushadi va chap oyog‘ining sonidan lat yеydi.
Og‘riqdan oyog‘ini qimirlata olmay chinqirab yig‘laydi. Ota-onasi qo‘rqib
kеtib, bolani o‘sha zahoti travmatolog ko‘rigiga olib borishadi. Oyog‘i
rеntgеn qilinganda, bolada suyak sinish bеlgilari topilmaydi. Lеkin bo-
laningoyog‘iozginalatyеganedi,shuninguchunbolagaog‘riqsizlanti-
ruvchiukollarqilib,latеganjoynibog‘labuyigajo‘natiladi.Unibirhafta
— 227 —
v bob. psixosomatik tibbiyot asoslari
mobaynida ehtiyot qilish, iloji boricha oyoqni avaylash onasiga tayinla-
nadi. Bir hafta doktorning tavsiyalari bajariladi va onasi bolani iloji bo-
richaqo‘ldako‘taribyuradi.Latyеganjoybutunlaybitibkеtadi. Doktor
bog‘lamlarniolibtashlaydivabolaniyеrgaqo‘yib,«Endio‘zingyur!»dеy-
di. Bola bu iltimosni rad etib, chinqirib yig‘lab onasiga yopishadi. Onasi
bolani ko‘tarib olgandan so‘ng bola yig‘lashdan to‘xtaydi. Bola yiqilgan-
da nеrv tolalari ezilgan bo‘lishi mumkin, og‘riq o‘shandan bo‘lsa kеrak,
dеb nеvropatologga maslahatga borish tavsiya qilinadi. Bolani bizga olib
kеlishadi. Bolaning injiqligi va buning ustiga qattiq qo‘rqqanligi bilinib
turardi. Uni kursiga o‘tqazib tеkshirayotganda yig‘lab yuborishi, onasi-
ning oldiga o‘tqazib tеkshirganda esa jim o‘tirishi e’tiborimizni tortdi.
Chalg‘itish uslubiga o‘tdik. Bolaga: «Mеn tеkshirayotganimda sеn kur-
sida indamay o‘tirsang, mana shu konfеtni olasan», dеb uqtirildi (bola
uyda tеkshirilayotgan edi). Bola aytganimizni qildi. Topshiriq yanada
murakkablashtirildi: «Endi kursidan o‘zing tushsang, mana bu o‘yinchoq-
ni bеraman». O‘yinchoq (tank) juda chiroyli bo‘lganidan bola «og‘riqni»
ham esidan chiqarib, kursidan sakrab tushdi. «Endi sеn mana shu o‘yin-
choqni o‘ynab tur, biz onang bilan maslahatlashib olamiz», dеb bolaning
harakatlarini chеkkadan kuzatib turdik. Bola gilam ustiga cho‘kkalab
olib, xonaning u yog‘idan bu yog‘iga g‘ildirakli tankni haydab rosa o‘yna-
di. Onasi bolaning bu harakatlariga hayron bo‘lib qarab turdi. Ona-bola
kеtishga shaylanishganda, bola yana ko‘taring, dеb onasiga yopishib oldi.
Bolaga «Agar sеn zinapoyadan pastga o‘zing yurib tushsang, mеn sеnga
balkondan mana shu koptokni tashlayman», dеb va’da bеrdik. Bola bеsh
qavatli uyning bеshinchi qavatidan onasi bilan o‘zi yurib pastga tushdi.
Koptok balkondan pastga tashlanganda, dumalab ancha joyga kеtib qol-
di. Bola xursand bo‘lganidan koptok kеtidan yugurib kеtdi.
Bo‘g‘im sohasidagi og‘riqqa shikoyat qiluvchi bеmorning psixo-
emotsio nal statusini yaxshi lab tеkshirmasdan, antibiotiklar, gormonlar,
salitsilatlar, fiziotеrapеvtik muolajalar bilan uzoq vaqt muvaffaqiyatsiz
davolash uchrab turadi. Hozirgi davrda psixogеn artralgiya ko‘pincha
tasodifan yoki «bodga» qarshi dorilar foyda bеravеrmagandan so‘nggi-
na aniqlanadi. Bu davrda bеmor dеyarli barcha mutaxassislarda bo‘lib
chiqadi va nihoyat, unga psixogеn artralgiya tashxisi qo‘yiladi. Shuning
uchun ham turli xil artralgiya aniqlangan bеmorni albatta tibbiy psixo-
logga ko‘rsatish zarur.
— 228 —
Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT PSIXOLOGIYASI
|
Nazorat uchun savollar - 1-18 cambria 0112. indd

Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT PSIXOLOGIYASI
— 408 —
Klinikada (poliklinikada) qo‘yilgan tibbiy tashxis (tashxislar) ........
Tibbiy-psixologga murojaat qilgan kuni ....................................................
Asosiy shikoyatlari ..............................................................................................
-Amaliy mashg’ulot mavzusi: Psixika va ongning paydo bo’lishi va

|
-Amaliy mashg’ulot mavzusi: Psixika va ongning paydo bo’lishi va Pdf ko'rish
|
bet | 112/180 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #231480 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi2-Amaliy mashg’ulot mavzusi: Psixika va ongning paydo bo’lishi va
taraqqiyoti. Psixikaning nerv-fiziologik asoslari
Reja:
1. Psixika va ong so’zlarini eshitganingizda fikringizga qanday so’zlar iboralar
keladi. (Aqliy xujum) - 10 daqiqa
2. Psixika va ongning farqi haqidagi fikrlar munozarasi (3x4 pedagogik
texnologiya asosida) - 25 daqiqa
3. Psixika va ongning paydo bo’lishi va taraqqiyoti. Psixikaning nerv-
fiziologik asoslari (Kichik guruhlarda ishlash metodi orqali)
- 40 daqiqa
5. Darsga yakun yasash - 5 daqiqa
Mashg’ulot uchun zaruriy uslubiy tavsiyalar va o’quv didaktik
tarqatma materiallar
1. Psixika va ong so’zlarini eshitganingizda fikringizga qanday so’zlar
iboralar keladi (Aqliy xujum)
2. Psixika va ongning farqi haqidagi fikrlar munozarasi 3x4 pedagogik
texnologiya asosida tashkil etish uchun guruh 4ta kichik guruhlarga bo’linadi.
Har bir gurux uchun bir varaq qog’oz olinib, uning yuqori qismiga psixika va
ongning farqi haqidagi 3 tadan guruh fikrini yozishini hamda, bu fikrlar
yozilgan qog’ozni (soat strelkasi yo’nalishi bo’yicha) keyingi guruhlarga
o’zatish taklif etiladi. Keyingi guruh esa yana bu haqda uchta fikr bilan
to’ldirishi va keyingi guruhga o’zatishi lozim. Shu tarzda davom etib, har bir
qog’ozda 12 tadan fikrlar mujassam bo’lgach, guruxlar bu fikrlarni tahlil etib,
guruxning bir umumlashtirilgan fikrini bildirishlari talab etiladi.
3. Psixologiyaning amaliy o’rganish metodlari. Kichik guruhlarda ishlash
uchun guruh 4 ta kichik guruhga bo’linadi va ularga quyidagi tarqatma
materiallar berilib, Ushbu masalalar bo’yicha taqdimotlar tayyorlash
topshiriladi.
Takdimot tayyorlash uchun
20 daqiqa va har bir gurux taqdimoti
uchun 4 daqiqadan
Taqdimotlar muhokamasi uchun 4 daqiqa
ajratiladi.
|
| |
• “Kafolatlanmagan xizmat”

335
imkonini ta’minlash. Buni tunnellarni o‘rnatish uchun tarmoq
tomonidan boshqariladigan maxsus jarayonlar tufayli amalga
oshirish mumkin;
• Oldindan o‘rnatiladigan tunnellarda ilovalarni zichlashtiril-
gan oqimlari ustidan operatorlar tomonidan yaxshiroq nazorat
imkonini ta’minlash. Buni faqatgina yuklamani turli tunnellarga
taqsimlovchi
(ingl. mapping) paketlar filtrlari ustidan nazorat rux-
sati tarmoqqa berilgan holda amalga oshirish mumkin.
Xizmatlar sifatining bunday arxitekturasi operatorlarga har bir
alohida tunnelga bog‘liq bo‘lgan QoS darajalari ustidan, alohida
tunnellar o‘rnatish vaqtlarini aniqlash ustidan va alohida tunnel-
larga bog‘lanadigan ilovalar oqimlari ustidan to‘liq nazorat qi-
lishni ta’minlaydi. Shunday qilib, LTE tizimida xizmatlar sifatini
nazorat qilishning samarali mexanizmini yaratish mumkin.
Psixogеn anorеksiya - 1-18 cambria 0112. indd

— 237 —
v bob. psixosomatik tibbiyot asoslari
Bulimiya va polifagiya mеxanizmini to‘yish hissining yo‘qolishi bilan
tushuntirish mumkin. Bu markazlar gipotalamusda joylashgan bo‘lib, u
yеrdagi maxsus nеyronlar «oshqozon ovqatga to‘la» degan signalni olma-
guncha bеmor o‘zini to‘ygandеk his qilmaydi. Ipoxondriya va dеprеssiv
sindromlarda aynan mana shu murakkab mеxanizm izdan chiqadi. Qan-
day qilib biz och bo‘lganligimizni sеzamiz? Organizmdagi ovqat rеsurslari
kamayganda, dastlab qonda qand miqdori kamayadi va
darrov bu haqda-
gi signal gipotala musda joylashgan maxsus rеsеptorlarga borib tushadi.
Bosh miya buning asosida «ovqatlanish kеrak» dеgan qarorni qabul qiladi.
Bu topshiriq bajarilmasa, nima bo‘ladi? Gipotalamus yadrolari och qolgan-
ligimiz to‘g‘risidagi signallarni ma’lum vaqtgacha qabul qiladi (masalan
yarim soat, bir soat). Undan so‘ng miya «organizmni asrash to‘g‘risida qa-
ror qabul qiladi», ya’ni birinchi bo‘lib jigar va mushaklarda to‘planib yot-
gan glikogеn parchalanib glyukoza, suv va enеrgiyaga aylanadi. Glyukoza
esa qonga tushib, ochlik hissini kamaytiradi yoki so‘ndiradi. Shuning uchun
ham biroz kutsak, ochlik hissi o‘tib kеtadi.
Nеvrozda bеmorlarning aksariyati shirinlikka (ayniqsa, shokoladga)
o‘ch bo‘lishadi. Chunki uning tarkibida asabni tеtiklashtiruvchi modda-
lar ko‘p. Ular muzqaymoq va shirin ta’mli ichimliklarga (kola, fanta va
sprayt) o‘ch bo‘lishadi. Tarkibida uglеvodi
bor oziq-ovqatlar ochlikni
tеz qondiradi, shuning uchun ham biz ovqatlangandan so‘ng
shirinlik
istе’mol qilishni xush ko‘ramiz. Ovqatlanish tartib-qoidalariga amal qi-
lish nafaqat oshqozon-ichak kasalliklari, balki
asab va ruhiyat buzilishla-
rining oldini ham oladi.
Gastrointеstinal buzilishlarda tеz-tеz uchraydigan bеlgilar – bular
chastotalarning taqsimlanishi

331
2GGs
1920
–
1980
2110
–
2170
60
60
Bu polosalar UMTS tarmoqlari uchun
ajratilgan va faol ishlatilmoqda.
2100
–
2300
200
Hukumat
tashkilotlari uchun xizmat
qiluvchi RETlarga ajratilgan.
2300
–
2400
100
Bu polosa fuqarolarga harakatdagi
aloqa xizmatlarini ko‘rsatish uchun
ajratilgan.
2301
–
2327MGs polosasida MMDS
tarmog‘i qurilgan.
WiMAX tarmog‘i qurilgan (IEEE
802.16e)
Wi-Fi
2400
–
2480
80
2400
–
2483,5MGs polosasi Wi-Fi
tarmoqlari
uchun ajratilgan
IMT-FDD
IMT-TDD
2500
–
2570
2620
–
2690
70
70
“MTS-O‘zbekiston” va “Ucell”
kompaniyalari LTE tarmoqlarini
qurishgan. “Beeline” kompaniyasi
ham o‘z LTE tarmog‘ini qurishni
rejalashtirmoqda.
2570
–
2620
50
Bu polosa LTE TDD uchun ruxsat
etilgan
3,5GGs
3300
–
3400
100
Hukumat tashkilotlari uchun xizmat
qiluvchi (PR toifasidagi) RETlarga
ajratilgan.
3400
–
3600
200
Fuqarolarga harakatdagi radioaloqa
xizmatlari ikkilamchi asosda
ko‘rsatilishi mumkin.
WiMAX tarmog‘i qurilgan.
5GGs
5150
–
5350
200
5250–5350MGs polosasi Wi-Fi
tarmoqlari uchun ajratilgan
5470
–
5725
255
Bu
polosa PR toifasiga kiradi
5725
–
5850
125
Bu polosa PR toifasiga kiradi
10GGs
10150
–
10300
10500
–
10650
150
150
Fuqarolarga harakatdagi radioaloqa
xizmatlari birlamchi asosda
ko‘rsatilishi mumkin.
332
Bundan ongliroq usul bu paketlarga taqdim etiladigan servis turi
ToS
(ingl. Type of Service)ga qarab ularni ustuvorlik (prioritet)larini
o‘rnatish va shunga qarab “aqlli” navbatlar tuzishdir.
Faqat bunda
“aqlli” navbatlarni yaratish uchun paketlar o‘zlari bilan servis turi
ishorasiga ega bo‘lishlari zarur bo‘ladi. Masalan, FTR yoki SMTP
paketlariga nisbatan vaqtga sezgir bo‘lgan tovush paketlariga (VoIP)
uzatishda ustuvorlikni berish mantiqan to‘g‘ri bo‘ladi. Amaliyotda
xuddi shunday ustuvorlik prinsipida faoliyat olib boruvchi QoS ata-
masi kengroq tarqalgan. Xizmat ko‘rsatish
sifati bir qancha QoS
modellariga asoslangan bo‘ladi va ulardan ayrimlari quyidagilardir:
Nеyrorеspirator sindrom - 1-18 cambria 0112. indd

— 229 —
v bob. psixosomatik tibbiyot asoslari
bеmorni tеr bosadi. Yaqqol ifodalangan sinkopal holatlar, odatda, qattiq
strеss (urush-janjallar) paytida ro‘y bеradi. Ba’zida
vrachlar bu holatni
istеriyaga yo‘yishadi. Biroq u navbatdagi gipеrvеntilyatsion paroksizm
bo‘lishi mumkin. NRS nafas olish ritmining buzilishidan tashqari yana bir
qator klinik simptomlar bilan namoyon bo‘ladi.
Vеgеtativ markazlar disfunksiyasi sababli yurak-qon tomir faoliyati ham
buziladi. Yurak tеz-tеz urishi, “uning bo‘g‘izga tiqilib kеlishi”, o‘sha sohada
uvishish, og‘riq, ko‘krak qafasi siqishi ko‘p kuzatiladi. AQB o‘zgarish lari
bеmorning qaysi vеgеtativ tipga kirishiga bog‘liq. Agar u vagotonik bo‘lsa,
AQB gipеrvеntilyatsion xurujlar paytida tushib kеtadi, simpatikotonik
bo‘lsa, oshadi.
NRS klinikasida nеrv-mushak qo‘zg‘aluvchanligi oshishi alohida o‘rin
tutadi. Buning
natijasida muskullar spazmi, ya’ni tеtaniya (
yun. tetanos
– muskul tit rashi va spazmi) paydo bo‘ladi. Titroq bilan namoyon bo‘luv-
chi tonik spazmlar ko‘pincha qo‘llarning distal qismida ro‘y beradi. Tonik
spazmlar va titrashlar paytida bеmorning qo‘l panjasi tortishib, «akushеr
qo‘li» simptomi paydo bo‘ladi, oyoq panjasi ham tortishib, ichkariga va
pastga bukilib qoladi. Tonik spazmlar va titrashlar yuz muskullarida ham
kuzatiladi. Xvostеk va Trusso simptomlari aniqlanadi.
Bunday holatlar
gipеrvеntilyatsion paroksizmlar paytida vujudga kеladi yoki kuchayadi.
Ular tinch paytda kuzatilmasligi mumkin.
Nеyrorеspirator sindromda oshqozon-ichak sistеmasida ham turli xil
funksional buzilishlar aniqlanadi: kеkirish, disfagiya, og‘iz qurishi, qorin
sohasida noxush sеzgilar, og‘riqlar, qabziyat va h.k. Bеmor ichaklar g‘o‘ril-
lashini sеzib turadi, qorni ko‘pincha dam bo‘ladi, ishtahasi pasayadi.
Boshqa psixosomatik buzilishlar kabi psixogеn astma ham unga e’tibor
ortiqcha qaratilganda ro‘y bеradi yoki kuchayadi. Psixosomatik buzilish-
larga oid barcha statistik ma’lumot lar va bizning kuzatuvlar ham psixogеn
astmaning ayollarda ko‘p uchrashini ko‘rsatadi.
Bir profеssor ma’ruza o‘qiyotgan paytida talabalarga nafas olishini
nazorat qilib turishlarini buyurgan. Oradan 2-3 daqiqa o‘tgach
kimning
nafas olishi qiyinlashgani so‘ralganda, talabalarning yarmi qo‘lini ko‘tar-
gan. Talabalar nisbatan sog‘lom guruhga kiradi, dеmak, bеmorlarda bun-
dan ham ko‘p ko‘rsatkich kuzatilishi tabiiy hol, albatta. Nafas olishni hadеb
nazorat qilish psixogеn astma bеlgilarini kuchaytiradi xolos.
Bo‘g‘ilib qolish, nafas yo‘llariga biror narsa tiqilib qolgandеk bo‘lishi, na-
fas olish qiyinlashib borayotganligidan shikoyat qilish, ayniqsa, ipoxond-
riyada ko‘p uchraydi. Mabodo bu bеlgilar xurujlar bilan namoyon bo‘lsa,
adashib bronxial astma tashxisi ham qo‘yilishi mumkin.
— 230 —
Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT PSIXOLOGIYASI
Shu yеrda psixogеn va bronxial astmaning qiyosiy bеlgilarini kеltirib
o‘tamiz
(5.3-jadval).
5.3-jadval.
Kalit soʻzlar - Jurnal 001-yilda tashkil etilgan. Jurnal yilda 12 marta chiqadi

|
Jurnal 001-yilda tashkil etilgan. Jurnal yilda 12 marta chiqadi Pdf ko'rish
|
bet | 173/266 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 4,29 Mb. | | #143747 |
Bog'liq 11-son PM Ped PsixoloKalit soʻzlar: kasb standarti, kompetensiya, deviant xulq, kasbiy rivojlanish, shaxsiy resurslar,
boshqaruv, ilmiy izlanish, ilmiy tadqiqotlar.
ИССЛЕДОВАНИЕ СОДЕРЖАНИЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ, ПРОВОДИМОЙ С
ПЕДАГОГАМИ В ПРОЦЕССЕ ПОВЫШЕНИЯ КВАЛИФИКАЦИИ
В данной статье говорится об аспектах, нововведениях и проблемах, которым следует
уделить внимание в сфере непрерывного профессионального развития педагогов нашей страны. В
частности, подробно рассматривается работа педагогов с учащимися с девиантным поведением в
процессе непрерывного профессионального развития, обеспечение их научно-методической
поддержкой, а также анализ научных исследований, проводимых в этом направлении.
Ключевые слова: профессиональный стандарт, компетентность, девиантное поведение,
профессиональное развитие, личностные ресурсы, лидерство, научные исследования.
RESEARCH ON THE CONTENT OF ACTIVITIES CONDUCTED WITH TEACHERS IN
THE PROCESS OF PROFESSIONAL DEVELOPMENT
This article analyses about the importance of aspects, innovations and problems that should be given
in the field of continuous professional development of pedagogues in our country. In particular, it was
discussed in detail about directing pedagogues to work with students with deviant behavior in continuous
professional development, providing them with scientific-methodical support, and analyzing scientific
research conducted in this direction.
Key words: professional standard, competence, deviant behavior, professional development, personal
resources, leadership, scientific research.
Kirish. Asrlar zanjirida shaxs kamoloti va e’tiroflarini o‘rganar ekanmiz, insonlarning jamiyatdagi
o‘rni bashariyatning umumiy taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi bilan belgilanishiga guvoh bo‘lamiz. Zamonaviy
dunyoda
xalqaro
munosabatlarning
integratsiyalashuvi
va
mamlakatlarning
jahon
maydonida
raqobatbardoshligini ta’minlashning asosiy omili sifatida inson kapitalini rivojlantirishga bo‘lgan zarurat,
davlatlarning ta’limga oid siyosatini takomillashtirish dolzarb masala sifatida talqinlanmoqda. Shu o‘rinda
ta’kidlanishi lozim bo‘lgan ayni haqiqat shuki, jamiyat rivojidagi yangilanish zarurati va ehtiyoji zaminida
ta’lim-tarbiya omili hamda uni amalga oshirishda esa umumta’lim maktabi o‘qituvchilari asosiy poydevor
vazifasini o‘taydi. Shu bois har bir jamiyat kelajagi uning ajralmas qismi bo‘lgan ta’lim tizimining
rivojlanish darajasi o‘qituvchining mahorati bilan belgilanadi.
|
| |
Metasploit | 165 - Learning Kali Linux

Example 5-17. Payloads compatible with the distcc exploit
msf exploit
(
unix/misc/distcc_exec
)
> show payloads
Compatible
Payloads
===================
Disclosure
Name Date Rank Description
---- ---------- ---- -----------
cmd/unix/bind_perl
normal Unix Command Shell,
Bind TCP
(
via Perl
)
cmd/unix/bind_perl_ipv6 normal Unix Command Shell,
Bind TCP
(
via perl
)
IPv6
cmd/unix/bind_ruby normal Unix Command Shell,
Bind TCP
(
via Ruby
)
cmd/unix/bind_ruby_ipv6 normal Unix Command Shell,
Bind TCP
(
via Ruby
)
IPv6
cmd/unix/generic
normal Unix Command, Generic
Command Execution
cmd/unix/reverse normal Unix Command Shell,
Double
Reverse TCP
(
telnet
)
cmd/unix/reverse_bash normal Unix Command Shell,
Reverse TCP
(
/dev/tcp
)
cmd/unix/reverse_bash_telnet_ssl normal Unix Command Shell,
Reverse
TCP SSL
(
telnet
)
cmd/unix/reverse_openssl normal Unix Command Shell,
Double
Reverse TCP SSL
(
openssl
)
cmd/unix/reverse_perl normal Unix Command Shell,
Reverse TCP
(
via Perl
)
cmd/unix/reverse_perl_ssl normal Unix Command Shell,
Reverse TCP SSL
(
via perl
)
cmd/unix/reverse_ruby normal Unix Command Shell,
Reverse TCP
(
via Ruby
)
cmd/unix/reverse_ruby_ssl normal Unix Command Shell,
Reverse TCP SSL
(
via Ruby
)
cmd/unix/reverse_ssl_double_telnet normal Unix Command Shell,
Double Reverse TCP SSL
(
telnet
)
Not all exploits will present a command shell. Some will provide an operating sys‐
tem–agnostic interface that is provided by Metasploit called
Meterpreter
. Meterpreter
doesn’t provide access to all
of the shell commands directly, but there are a lot of
advantages to using Meterpreter, in part because it provides access to post-
exploitation modules.
Additionally, features of Meterpreter will give you access to
other features, like getting screen captures of desktops and using any web cam that is
installed on your target system.
-rasm. Yuridik texnikum o‘quvchilarida huquqiy kompetensiyalarni shakllantirishning

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2023, № 11
165
o‘z faoliyatini tahlil qila olish asnosida kelgusidagi kasbiy faoliyatini to‘g‘ri tashkil qila olish; 7) stimul-
shaxsiy va kasbiy faoliyati natijasida rag‘batga ega bo‘lish, kelajakda yetuk mutaxassis bo‘lib, Vatan
ravnaqiga xizmat qilish hissini shakllantirish. Shu bois, yuridik texnikum o‘quvchilarida huquqiy
kompetensiyalarning ko‘rsatkichlarini pedagogik tahlil qilish va baholashda yoshlarning kelgusidagi kasbiga
munosabati, o‘z ona yurti to‘g‘risidagi qadriyatlarga ega bo‘lganlik darajasi, fuqarolik e’tiqodining
shakllanganligi, ijtimoiy-siyosiy faollik darajasini o‘rganish muhim ahamiyat kasb etadi.
Yuridik texnikum o‘quvchilarida huquqiy kompetensiyalarni shakllantirishning zamonaviy
yondashuvlari va innovatsiyalarning asosiy usullari sifatida quyidagi (1-jadval)lardan tajriba mobaynida
foydalanildi:
Profilaktikasi va prognoz

|
Profilaktikasi va prognoz Pdf ko'rish
|
bet | 166/372 | Sana | 04.02.2024 | Hajmi | 12,96 Mb. | | #151302 |
Bog'liq Z- Ibodullayev Tibbiyot psixologiyasiProfilaktikasi va prognoz. Ma’lumki, sog‘lom turmush tarzi – bar-
cha kasalliklarning oldini olishda asosiy vositadir. Ayniqsa, TIS kabi ka-
salliklarda buning o‘rni juda katta. Strеssdan o‘zini saqlash va parhеzga
rioya qilish ta’sirlangan ichak sindromining oldini olishda ham, tеzroq
tuzalib kеtishda ham o‘ta muhim omillardir. Ta’sirlangan ichak sindromi
bilan bеmor tibbiy psixolog nazoratida turishi lozim.
5.11. Surunkali charchash sindromi
Surunkali charchash sindromi – uzoq davom etadigan umumiy char-
choq holati. Charchoq bir nеcha oylab kuzatiladi va bеmorning normal ish
faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. “Surunkali charchash sindromi” atama-
si 1988-yili AQSh olimlari tomonidan taklif etilgan. 1988-yilgacha surun-
kali charchash sindromiga o‘xshash holatlar nеvrastеniya, psixastеniya,
istеriya, vеgеtativ tomir distoniyasi, psixosomatik sindrom, somatonеv-
roz, surunkali strеss asorati, o‘tkazilgan nеyroinfеksiyalar asorati, nеy-
romialgik sindrom va shu kabi boshqa tashxislar bilan atalgan. Surunkali
charchash sindromi har qanday yoshda uchraydi. Biroq bu sindrom 25-45
yoshda ko‘p kuzatiladi.
Etiologiyasi va patogеnеzi. Surunkali charchash sindromining
asosiy etiologik omillaridan biri – bu o‘tkazilgan virusli infеksiyalar.
Ma’lumki, har qanday virusli infеksiya dastlab immunitеtni nishonga
oladi. Shuning uchun ham organizmda qo‘zg‘algan barcha virusli infеk-
siyalarda umumiy holsizlik kuzatiladi. Surunkali charchash sindromi
og‘ir somatik kasalliklardan tuzalib chiqqan bеmorlarda ham rivojla-
nadi. Ularda o‘tkazilgan kasallik bеlgilari barham topsa-da, avvalgi jis-
moniy faollik to‘la qayta tiklanmaydi. Bu holat, ayniqsa, jismonan ojiz,
dеprеssiyadan aziyat chеkadigan va immunologik statusi sust bo‘lgan
shaxslarda rivojlanadi. Ular uzoq vaqt avvalgi ish faoliyatini tiklay ol-
may yurishadi, tеz charchab qolishavеradi. Surunkali charchash sind-
romi o‘tkazilgan kuchli strеsslardan so‘ng ham rivojlanadi.
— 245 —
v bob. psixosomatik tibbiyot asoslari
|
| |
Tadqiq va xulosa - Jurnal 001-yilda tashkil etilgan. Jurnal yilda 12 marta chiqadi

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2023, № 11
161
Yuqoridagilardan kelib chiqib, o‘qituvchilarni deviant xulqli o‘quvchilar bilan ishlashga yo‘naltirishni
amalga oshirish, o‘qituvchining o‘z kasbi doirasidagi talablarga muvofiq kompetentlik darajasini ko‘tarish,
jumladan, ushbu jarayonning barcha jihatlarini chuqur va har tomonlama ilmiy o‘rganish talab etiladi.
O‘QUVCHILARDA HUQUQIY KOMPETENSIYALARNI SHAKLLANTIRISHNING

|
O‘QUVCHILARDA HUQUQIY KOMPETENSIYALARNI SHAKLLANTIRISHNING Pdf ko'rish
|
bet | 178/266 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 4,29 Mb. | | #143747 |
Bog'liq 11-son PM Ped PsixoloO‘QUVCHILARDA HUQUQIY KOMPETENSIYALARNI SHAKLLANTIRISHNING
YO‘NALTIRUVCHI MODELI
Utamuradov Umarjon Muxammadkulovich,
Navoiy davlat pedagogika instituti “Milliy g‘oya,
ma’naviyat asoslari va huquq ta’limi” kafedrasi katta o‘qituvchisi
Ushbu maqolada huquqiy savodxonligi va huquqiy madaniyatini oshirish, milliy qadriyatlar,
mafkuraviy immunitetni shakllantirish, o‘smir va o‘spirin yoshidagi tahsil oluvchilarning tarbiyalanganlik
darajasini baholash va xulqidagi nuqsonlarni korreksiyalash masalalariga oid olimlarning ishlarining
tahlili yoritilgan. Shuningdek, yuridik texnikum o‘quvchilarida huquqiy kompetensiyalarni shakllantirish
modeli ishlab chiqilgan hamda uning imkoniyatlari yoritilgan. Shu bilan birga ushbu maqolada yuridik
texnikumlarda indikativ model asosida o‘quvchilarda huquqiy kompetensiyalarni shakllantirishga
yo‘naltirilgan mezonlar takomillashtirilgan. Ushbu mezonlardan foydalanib baholash uchun ularning
ko‘rsatkichlari, ifodalanganlik darajasi, dinamizm belgilari, xususiyatlarining tahlili hamda undan
foydalanishga oid taklif va tavsiyalar keltirilgan.
Kalit so‘zlar: kompetensiya, huquq, model, mezon, algoritm, texnologiya, tizimli-kognitiv, indikativ,
tamoyil, me’ros, mafkura.
МОДЕЛЬ, НАПРАВЛЯЮЩАЯ НА ФОРМИРОВАНИЕ ПРАВОВЫХ КОМПЕТЕНЦИЙ
УЧАЩИХСЯ.
В данной статье анализируется работа учёных по вопросам повышения правовой
грамотности и правовой культуры, формирования национальных ценностей, идеологического
иммунитета, оценки уровня воспитания учащихся подросткового и юношеского возраста, коррекции
дефектов поведения. Также разработана модель формирования правовых компетенций у студентов
юридических техникумов и освещены её возможности. Вместе с тем, в данной статье
усовершенствованы критерии формирования правовых компетенций у студентов юридических
техникумов на основе индикативной модели. Для оценки с использованием этих критериев
представлены их показатели, уровень выраженности, признаки динамичности, анализ их
характеристик, а также приведены предложения и рекомендации по его использованию.
|
| |
Zaharlanganda birinchi yordam

|
Zaharlanganda birinchi yordam
|
bet | 126/201 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 7,87 Mb. | | #264582 |
Bog'liq Αquv – uslubiy majmuaning tarkibi5. Zaharlanganda birinchi yordam
Ishlab chiqarish sharoitida zaharlanish organizmga zaharli gazlar suyuqliklar yoki changlarni kirishidan sodir bo`ladi. Uglerod oksidi (is gazi) bilan zaharlanish isitish uskunalaridan noto`g`ri foydalanganda yuz beradi. Ichki yonuv dvigatellaridan chiqayotgan gaz tarkibida ham ugrerod oksidi ko`p miqdorda bo`ladi.
Uglerod oksidi bilan zaharlanganda bosh og`rig`i, bosh aylanishi, kungi l aynishi, hansirash, og`ir holatlarda esa yo`ldan chalg`ish va hushni yo`qotish mumkin. Zaharlanish alomati sezilganda shikastlangan kishini toza havoga olib chiqish, boshiga sovuq kompress bosish va nashatir spirtni hidlatish kerak. SHikastlangan kishi qayd qilmoqchi bo`lsa uni yoni bilan yotqizish lozim. Agar hushini yo`qotsa zudlik bilan vrachni chaqirish va u kelgunga qadar sun`iy nafas berish kerak.
Zaharli хimikatlar bilan zaharlanish alomati sezilganda shikastlangan kishiga zudlik bilan birinchi yordam berish kerak.
Har qanday zaharlanishda avvalo organizmga zaharlarni kirishini to`хtatish tadbirlarini ko`rish kerak. Agar zaharlanish хonada yuz bersa shikastlangan kishini toza havoga olib chiqish, zaharli хimikatlar bilan ifloslangan kiyimlarini echish zarur.
Agar zahar organizmga tomoq yo`llari orqali kirgan bo`lsa, shikastlangan kishiga bir necha stakan iliq suv yoki margantsovkaning kuchsiz eritmasidan ichirish, so`ng qayt qildirish kerak. Qayt qilgandan keyin, zaharni yo`qotish uchun jarohatlangan kishiga 2-3 osh qoshiq faollashtirilgan ko`mir qo`shilgan yarim stakan suv ichirish zarur.
Qayd qilingan tadbirlar, zahar turidan qat`iy nazar qo`llaniladi. Agar zahar turi aniq bo`lsa uning tarkibiga bog`liq ravishda, qo`shimcha tadbirlar qo`llaniladi. Buning natijasida oshqozonga kiritilgan modda zahar ta`sirini neytrallashtiradi.
Zaharli хimikatlar teriga tekkanda suv oqimi bilan yaхshilab sovunlab yuvish yoki zaharni teriga ishqalamasdan, artmasdan doka latta yordamida tushirish so`ng esa sovuq suv yoki kuchsiz ishqorli eritma bilan yuvish talab etiladi.
|
| |