nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
tasdiqlanganlari hisoblandi

|
tasdiqlanganlari hisoblandiBog'liq mustaqil-ishtasdiqlanganlari hisoblandi.
•Eskiz loyiha (EL) – omilli yechimga ega bo‘lgan va tuzilish bo‘yicha umumiy
holatni bayon qiladigan xujjatlar jamlanmasi va ob’ektda printsipli ishlar
ishlovi, shuningdek uning vazifasini aniqlaydigan asosiy ko‘rsatkichlar
gabarit o‘lcham to‘g‘risidagi ma’lumot.
•Texnik loyiha (TL) – oxirgi texnik qarorni qabul qaladigan, loyihalanadigan
ob’ekt to‘g‘risida to‘liq ma’lumot beradigan, ishchi xujjatlar ishlovining
dastlabki ma’lumoti xujjatlari jamlanmasi.
ALTni tarkibi va
strukturasi
Har qanday TJ ALT kompleks texnik vositalar, dasturiy-uslubiy kompleks va xizmat
ko‘rsatuvchi personal tashkil qiladi.
Kompleks texnik vositalar tizimga ma’lumotlarni kiritish-chiqarishni ta’minlashni
ko‘zda tutgan, tizimda ma’lumotlarni saqlash va qayta ishlash, aks ettirish va
ma’lumotlarni loyihalovchi uchun qulay holdagi shakilda berish, shuningdek
loyihalashdagi ma’lumotlar ishlov jarayonini boshqarish. TJ ALT texnik vositasiga
xisoblash texnikasi, pereferiya tuzlishi (asosan ma’lumotni kiritish-chiqarish uchun
qo‘llaniladi), tarmoq jixozi ixtisoslashgan AIJ kiradi.
•- informatsiya – TJ ALT da foydalaniladigan loyiha yechimlarini ishlash uchun
ma’lumot - odatda xujjatlardagi;
•- matematik – matematik uslublar yig‘indisi, madel va algoritmlar, bevosita
loyihalash muolajalarini bajarish uchun kerak;
•- lingvistik – TJ LATI da foydalaniladigan loyihalash tilini muammosiga -
mo‘ljallangan maxsus ma’lumoti;
•- dasturiy – barcha kompleks dastur va ekspluatatsion xujjatlar unga odatdagi
tekstli xujjatlar yoki mashinali tashuvchilar;
•- uslubiy – TJ LATI ni umumiy yozuvlaridan iborat komplekt xujjatlar-
|
| |
*Nominal belgi - - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 120/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» faninin*Nominal belgi - bunda hujjatlar vazifasiga yoki nomiga ko`ra (hisobotlar, aktlar, qarorlar, buyruqlar va h.k.) birlashtiriladi.
*Xronologik belgi - bunda hujjatlar kalendar davrlari bo`yicha guruhlanadi (oylar, yillar bo`yicha hisobo?lar)
*Korrespondentsiyalar belgisi - bunda hujjatlar kelish manbaalari (vazirliklar, qo`mitalar, birlashmalar, kontsernlar va h.k.)ga ko`ra birlashtiriladi.
*Yo`nalishlar bo`yicha - bunda hujjatlar yo`nalishlar (fan-texnika kengashining maxsus ilmiy kengash qarori va h.k.) bo`yicha birlashtiriladi.
*Geografik belgi - bunda hujjatlar bir shahar yoki tumanda bo`lgan korxona, tashkilotlar bo`yicha guruhlanadi.
Hujjat oborotini tartibga solish uchun axborat oqimini, uning barqarorligini, paydo bo`lishi va vazifasini o`rganish lozim. Bu hol turli usullar (o¨zaki so`rash, anketalash, tadqiq qilishning maxsus kartalari) yordamida bajariladi.
Hujjat oborotini o`rganishda hujjat qaerdan kelishini, qaerda qayd qilinishini, qaerga berilishini, bu hujjat asosida qanday hujjatlar ishlab chiqilishini, hujjat tayyorlash davriyligini, nusxasi va h.k.larni aniqlash talab qilinadi. Buning natijasida hujjat oboroti marshruti tuziladi.
Shundan so`ng hujjat oboroti tizimi loyihalanadi, bunda hujjat shakllarini yaxshilash, ularnin? oborot vaqtini qisqartirish, hujjat b?lan eshlashni maqsadga muvofiqlashtirish hamda ijroni nazorat qilishning turli yo`llari topiladi.
Hujjat oboroti tizimida korrespondentsiyalarning eksped-itsiyadan korxonaning tarkibiy bo`linmalariga ma’lum tartibda etkazib berilishi muhimdir. Hujjatlar hajmi katta va korxona xududi ancha tarqoq yoki ko`p joyni egallagan bo`lsa, transport vositalaridan foydalanish, halqa marshruti?i oashkil etish maqsadga muvofiqdir.
Hujjat oborotini takomillashtirish ko`p jihatdan korxona-ning o`ziga, uning hujjat ustida ishlash madaniyatini ko`tarish uchun qunt bilan ish olib borishi va tashabbus ko`tarishiga hamda qo¨ozlarni rasmiylashtirish va ular harakati to`¨risidagi eskicha qarashlarga keskin barham berishga bo¨liqdir.
Gap shundaki, ish yuritish yagona davlat tizimi bu qo`llanma emas, u korxona va tashkilotlarda hujjatlashtirish ishlarini tashkil etishni ko`rsatib bermaydi. Unda printsipial qoidalar, me’yoriy talablar va tavsiyalar bor, ?olos. Ulardan har bir idora, uning muassasa va korxonalarida ish yuritish bo`yicha aniq yo`l-yo`riqlar ishlab chiqish uchun foydalanish lozim. Hujjat oborotida hujjat ustida ishlash operatsiyalarini kamaytirish yoki umuman takroriy operatsiyalarga yo`l qo`ymaslik lozim.
-
|
| |
Ma’naviy (semantik) to`siq

|
Ma’naviy (semantik) to`siq
|
bet | 115/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininMa’naviy (semantik) to`siq uzatila¸tgan axborotni kodlashtirishda qo`llanilgan belgi (simvol)larning axborotni qabul qiluvchilar didlariga (ularning lavozimlari, mavq?ylari, mintalitet, milliy urf-odatlari nuqtai nazardan) mos tushmaganligida namo¸n bo`ladi.
Simvol (belgi)lardan tashqari axborotlar bilan almashuv cho¨ida no verbal, ya’ni o¨zaki ¸ki so`zda emas, balki imo-ishoralar, masalan, chehra, sovlat, vajohat, gapirish mahalida tovushning o`zgarib turishi kabilar ham bajaruvchiga aytiladigan so`z mohiyatini tubdan o`zgartirilgan holda etkazilishiga sabab bo`lishi mumkin. Ruhshunoslarning fikricha, so`z bilan aytiladigan axborotning 90 foizigacha qismi so`z orqali emas, balki no verbal yo`l bilan qabul qilinar ekan.
Filtirlash - axborotning iste’molchiga tez etkazaborishi va uni ixchamlashtirish, noxush “ma’lumotlar” dan tozalash maqsadida a?birot soddalashtiriladi, qayta ishlanadi, tegishli jamlar chiqariladi. Bundan tashqari quyi bo`¨indagi rahbarlar, o`zlari hohlamagan, ammo yuqori bo`¨indagi rahbarlar bilishi shart bo`lmagan axborotlarni yubormaydilar. Shu tariqa axborotlar filtirlanadi.
Aloqa kapitallarining haddan tashqari ko`payib ketishi ham kommunikatsion jara¸nga salbiy ta’sir ko`rsatadi. Bunday muammo axborotlarni qayta ishlash va ularni uzatish vositalarning etishmovchiligi ¸ki ularning no mukammalligi oqibatida sodir bo`ladi.
No ma’qul tashkiliy struktura ham kommunikatsion jara¸nda muammo tu¨diruvchi omillardan biri hisoblanadi. ¡anchalik boshqaruv bo`¨inlari ko`p bo`lib, funktsiyalar, vazifalar va vakolatlar bir-birini ko`p takrorlasa, shunchalik axborotning manzilga etib borishi sekinlashadi. Natijada shu davr ichida har bir bo`¨inda o`ziga maqbul bo`lgan “tuzatishlar” kiritiladi. Bu jara¸nda bo`limlar va bo`¨inlarda sodir bo`ladigan ixtiloflar axborotlar almashuviga va qarorlarni qabul qilishga jiddiy to`siqlarni yaratadi.
Axborotni uzatish va qabul qilish ko`p jihatdan samarali quloq solish san’atiga ega bo`lish darajasiga bo¨liq. Amerikalik olim professor Kit Devis samarali quloq solish san’atining 10 qoidasini keltiradi. ¡oidalarni navbatma-navbat o`qib, bir zum o`zingizni xoli tuting. Yuzma-yuz gaplasha¸tgan aniq kishini ko`z oldingizga keltiring va o`qigan qoidalarga ne cho¨lik rioya qilganingizga baho bering.
Samarali quloq solishning 10 qoidasi
So`zlashdan to`xtang
|
Gapira turib quloq solish mumkin emas. Har bir kishiga shivirla ammo hech kimga ovoza qilma” degan naql bor.
|
So`zlovchiga o`zini erkin tutishga ¸rdamlashing
|
Gapiruvchi kishiga o`zini erkin tutishi uchun sharoit yarating. Ko`pincha buni hal qiluvchi muhitni yaratuvchi deb atashadi.
|
£zingizni so`zlovchiga qul?q sola¸tganingizni ko`rsating
|
£zingizni manfaatdor ekanligingizni ko`rsating va shunga mos ravishda harakat qiling. So`zlashuv jara¸nida gazeta, jurnal o`qimang. Eshitaturib unga rad qilish bahonalarini izlamasdan, balki uni tushinishga harakat qiling.
|
|
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 98
Ikkinchi bosqich XVI asrning o'rtalarida, madaniyatni tubdan o'zgartirgan
matbaa ixtiro qilinganidan boshlandi.
Uchinchi bosqich (19-asr oxiri) elektr energiyasining ixtiro qilinishi natijasida
yuzaga keldi, shu tufayli telegraf, telefon, radio va telekommunikatsiyalar paydo
bo'ldi, bu esa har qanday hajmdagi ma'lumotlarni tezkor uzatishga imkon berdi.
To'rtinchi bosqich (20-asrning 70-yillari) - mikroprotsessor texnologiyasini
ixtiro qilish, shaxsiy kompyuterni yaratish.
Har safar axborot texnologiyalari bilim chuqurligi va hajmini, madaniyat
darajasini tubdan o'zgartirib yubordi. Shu bilan birga, dastlabki uch bosqich faqat
ma'lumotlarni yozib olish, ko'paytirish va tarqatish usullarini o'zgartirdi. Hozirgi
bosqichda intellektual faoliyatni texnologlashtirish amalga oshirilmoqda.
Kompyuter
texnologiyalariga
asoslangan
axborot
texnologiyalari
aqlli
protseduralarni amalga oshirishga qodir: kompyuter yordamida loyihalash,
kompyuterni modellashtirish, moliyaviy-xo'jalik faoliyati, ko'p tilli tarjima, har xil
diagnostika turlari, o'quv tizimlari, ma'lumotlarni qidirish, saralash va boshqalar.
Bu to'rtinchi bosqich bo'lib, yangi bilimlarning o'sishini ta'minlovchi texnik
vositalarni, usullarni, texnologiyalarni o'rganish va ishlab chiqarish bilan bog'liq
bo'lgan nazariya va amaliyotning ko'plab yangi yo'nalishlari paydo bo'ldi,
shuningdek Axborotni o'zgartirish jarayonlari bilan bog'liq bo'lgan inson faoliyati.
60-yillarning oxiri - 70-yillarning boshlarida. XX asr frantsuz olimlari
frantsuz tilidagi ikkita so'z - "informatione" (information) va "avtomatique"
(avtomatizatsiya) ning hosilasi sifatida shakllangan "informatique" (informatika)
atamasini kiritdilar. Xuddi shu "Informatika shakllanishi" to'plamida ta'rif berilgan:
"Informatika -bu kompyuterlashtirilgan (kompyuterga asoslangan) axborotni qayta
ishlash tizimlarini ishlab chiqish, loyihalash, yaratish, baholash, ishlashning barcha
jihatlarini o'rganadigan murakkab ilmiy va muhandislik intizomi, ularni qo'llash va
ijtimoiy amaliyotning turli sohalariga ta'siri ". Ta'rif nafaqat informatika paydo
bo'lishi va kompyuter texnologiyalari rivojlanishi o'rtasidagi bog'liqlikni aniq
ta'kidlaydi,
balki
informatika
kompyuterlarning
rivojlanishining
natijasi
hisoblanadi. Informatika o'ziga xos axborot jarayonlari (texnologiyalar) ning ko'p
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 102
''Maktabgacha ta'limda zamonaviy innovatsion texnologiyalar''
Fargʻona viloyati Oʻzbekiston tumani 20-Orom DMTT tarbiyachisi
Boboyeva Qunduzxon Isroilovna
Annotatsiya: Maktabgacha ta`lim tashkilotlarida bolalarning har tomonlama rivoj
lanishini ta`minlashga qaratilgan pedagogik jarayon murakkab, shu bilan birga ra
ng-barangdir. Ta`lim-tarbiya samaradorligiga erishishda maktabgcha ta`lim
tashkilotlaridagi har bir faoliyat turini to`g`ri tashkil qilish lozim. Ushbu
maqolada maktabgacha ta`lim tashkilotlarida zamonaviy texnologiyalardan
foydalanish, va ularning samaradorligi haqida bayon qilingan.
Kalit so`zlar: ta`lim tarbiya, zamonaviy texnologiyalar, innovatsiyalar, masofaviy
ta`lim.
Har bir mamlakatning iqtisodiy qudrati, ijtimoiy-ma’naviy hayot darajasining
yuksalishi ta’lim tizimining raqobatbardoshligi, ilm-fan taraqqiyoti bilan
belgilanadi. Shu bois, O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha
Harakatlar strategiyasida ta’lim sohasini tubdan takomillashtirish, ta’lim sifatini
oshirish, intellektual salohiyatli, jismoniy barkamol avlodni shakllantirish, aniq
fanlarni chuqurlashtirib o‘qitish va iqtisodiyotning turli sohalari uchun malakali
kadrlarni tayyorlash ustuvor vazifalar sifatida belgilangan bo‘lib, pirovardida
bugungi davr talabiga javob bera oladigan ta’lim tizimni yaratish ko‘zda tutildi.
Sohadagi islohotlar natijasida maktabgacha ta’lim tizimida boshqaruv mexanizmi
tubdan takomillashtirildi, nodavlat ta’lim xizmatlari ko‘rsatish tizimi isloh qilindi,
o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’lim tizimi qayta ko‘rib chiqildi, oliy ma’lumotli
mutaxassislar tayyorlash sifatini oshirish choralari kuchaytirildi, oliy o‘quv
yurtidan keyingi ta’limning ikki pog‘onali tizimi joriy etildi. Shiddat bilan o'zgarib
borayotgan dunyoda yashay oladigan yoshlarni tayyorlash uchun asosiy vazifasini
muayyan miqdordagi bilimlarni berishdan iborat deb hisoblaydigan an'anaviy
ta'lim yo'sini mutlaqo yetarli emas. Chunki ilm-fan va texnika shu darajada
rivojlandiki, endi odam biror fandagi eng asosiy tushunchalarni ham xotirasida
saqlab qola olmaydi. Buning ustiga, tinimsiz o'zgarishlardan iborat bo'lib qolgan
hayotga mustaqil qadam qo'yayotgan yoshlar ana shunday o'zgarishlarga ham
|
| |
-mashg‘ulot - Cover ict stb indd

105
4
Ma’lumotlar bazasidan maqsadli foydalanish
3.1-mashg‘ulot
Daftaringizda quyidagi vazifani bajaring. Darsligingizga yozmang.
Jadvalga har bir maydon uchun eng mos ma’lumot turini yozing.
Maydon nomi
Namunaviy ma’lumotlar
Ma’lumot turi
Ism
Farhod, Lobar, Hamid, Barno
Harorat
22.2, 13.6, 28.5
Tug‘ilgan sana
01/02/1977, 5/5/1998
Ish haqi
UZS 1 200 000, UZS 2 652 000
To‘langanmi?
Ha, Yo‘q
Ballar soni
1, 10, 22
Maydon turi:
saqlanadigan
ma’lumotlar turining
tavsifi. Masalan,
harflar yoki raqamlar.
IMSga o‘tishning muhim omillari

348
- kirish muhitiga bog‗liq bo‗lmaslik – operatorlar va xizmat
provayderlariga
qayd
qilingan
va
mobil
tarmoqlarni
konvergensiyalashga imkon beradi;
- haqiqiy vaqtda multimediali shaxsiy axborot almashinuvini
(masalan,
tovush,
videotelefoniya)
va
odamlar
hamda
kompyuterlar o‗rtasida o‗xshashli axborot almashinuvini (masalan,
o‗yinlar) qo‗llab-quvvatlash;
- multimediali ilovalarning haqiqiy va haqiqiy bo‗lmagan vaqtga
to‗la integratsiyasi (masalan, oqimli ilovalar va chatlar);
- turli xil xizmatlarning o‗zaro aloqada bo‗lishi imkoniyati;
- bitta seansda bir nechta xizmatlarni qo‗llab-quvvatlash yoki bir
vaqtda sinxronlashtirilgan bir nechta seanslarni tashkil etish
imkoniyati.
Axborotlarni kodlashtirish va axborot (xabar)ni shakllantirish

|
Axborotlarni kodlashtirish va axborot (xabar)ni shakllantirish
|
bet | 114/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» faninin2. Axborotlarni kodlashtirish va axborot (xabar)ni shakllantirish. Bu erda axborotni jo`natuvchi o`zining ¨oyasini chizmalarda, grafik va sxemalarda, ¸zma ovozda ¸ki tasvirda kodlashtiradi.
3. Aloqa qilish kanalini tanlash va axborot (xabar)ni uzatish. Kodlashtirish bilan bir qatorda axborotni uzatuvchi kommunikatsiyag? muvofiq ravishda uzatish kanalini tanlaydi. Shunday kanallar turkumiga: pochta, telefon, telefaks, elektron pochta, kompter shoxobchasi va boshqalar kiradi.
4. Dekodlashtirish va axborotni qabul qilish. Dekodlashtirish deganda uzatila¸tgan xabarni axborotni qabul qiluvchi fikriga o`tkazish, belgilarda ifodalash tushuniladi. Agar bir tomon axborotni taklif etsa, ikkinchi tomon uni hech qanday to`siqsiz qabul qilsa axborot almashgan hisoblanadi. Ammo har xil to`siqlar sababli, axborot etkazilguncha yo`l-yo`lakay turli shov-shuvlarga duch kelib asl mohiyatini yo`qotish mumkin. Shu sababli teskari aloqa ham mavjud.
5. Axborotni talqin qilish va javobni shakllantirish. Bu bosqichda axborot uzatuvchi bilan axborotni qabul qiluvchi o`z o`rinlari bilan almashinadilar. Axborotni qabul qiluvchi olgan axborotni talqin qiladi va javobni shakllantiradi.
6. Javobni uzatish. Shakllantirilgan javob tanlab olingan kanal orqali axborotni uzatganga qaytib uzatiladi va shu bilan kommunikatsion jara¸n tugaydi. Hozirgi paytda eng muhim kommunikatsiya vositasi sifatida kompyuterlar xizmat ko`rsatmoqda. Ular ¸rdamida axborot to`planadi, dasturlar tuziladi, ma’lumotlar banki hosil qilinadi. Kompyuterlar nafaqat ishlab chiqarishni boshqarish uchun, balki iqtisodi¸tning barcha jabhalari uchun o`ta zarur.
Shuni qayd qilish lozimki, shaxslar aro axborot almashuv jarayonida ayrim muammolar tu¨ilishi mumkin. Ounday muammolar turkumiga quyidagilarni qayd qilish mumkin:
Idrok qilishdagi ruhiy farq;
Ma’naviy (semantik) to`siq;
No verBal imo-ishoralar;
Filtrlash;
Aloqa kanallarining xaDdan tashqari ko`payib ketishi;
Nomaqbul tashkiliy struktura (tarkib).
Ma’lumki, kishilar bir xil ma’lumotni o`zlarining bilim darajalari, xa¸tiy tajribalari, qiziqish doiralari, Ehti¸jlari, xissiy tuy¨ularining turlichaligidan o`zlaricha turlicha talqin qiladilar va qabul qiladilar. Bu o`rinda rahbar bilan bo`ysinuvchi o`rtasidagi munosabat ham muhim rol o`ynaydi. Bir-biriga ishonch va o`zaro bir-birini anglash bor joyda axborot ko`lami kengayadi, ularning aniqligi oshadi, javobgarlik ham bir xilda bo`ladi.
|
| |
Dars jihozi,materiallar - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 71/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Dars jihozi,materiallar: Shpris, pichoq, qaychi, knopka, bandak, ombur, ploskogubsi, igna, angushpona. Brusok , Qo’lda yasalgan asbob: qumli idish va 4 tomoniga mixlar qoqilgan taxtacha. Kompyuter. CD disk.Qo’lda yasalgan asbob. Doska, bo’r. Masala va savollar yozilgan kartochkalar
Darsning borishi.
1. Tashkiliy qism. Guruhlarni tashkil etish. (Natural sonlarni ayttirish orqali). Guruhlar nomi “So’z tuzish ” o’yini orqali kelib chiqadi.
1 guruh Nuqtalar o’rniga mustaqil so’zni yozing, natijada hosil bo’lgan atama sizning guruhingizning nomi bo’ladi. Uni taqdim eting “Dinamo......” . Uzunlik o’lchov birligi yordamida hosil qiluvchi kuchni o’lchovchi asbob. (Dinamometr)
2 guruh Nuqtalar o’rniga mustaqil so’zni yozing, natijada hosil bo’lgan atama sizning guruhingizning nomi bo’ladi. Uni taqdim eting . “K.....”. Sanoq soni yordamida hosil qiluvchi jismlarga tezlik beruvchi sabab.(Kuch)
3 guruh Nuqtalar o’rniga mustaqil so’zni yozing, natijada hosil bo’lgan atama sizning guruhingizning nomi bo’ladi. Uni taqdim eting. “.....a”. Sanoq soni yordamida hosil qiluvchi birligi 1m2 bo’lgan skalyar kattalik.(Yuza)
4 guruh Nuqtalar o’rniga mustaqil so’zni yozing, natijada hosil bo’lgan atama sizning guruhingizning nomi bo’ladi. Uni taqdim eting “Bru….” Ichimlik mahsuloti bilan hosil bo’ladigan yog’och taxtachaning nomi. (Brusok)
Taqdimot.(Guruhlar o’z nomini taqdim qiladi. Taqdimotga kerakli asbob va anjomlarni o’quvchilarning o’zi shkaflardan oladi.Taqdimotga tayyorgarlik ko’rish uchun o’quvchilarga 1 daqiqa vaqt beriladi. Taqdimot uchun ham 1 daqiqa vaqt beriladi) 1. Dinamometr. 2. Kuch. 3. Yuza. 4. Brusok.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
IMS arxitekturasini standartlashtirish

349
negizida
mobil
tarmoqlarda
multimediali xizmatlarni
ta‘minlash
ifodalangan edi va 2G simsiz tarmoqli IMS arxitekturasi negizida 3G
mobil tarmoqlarining o‗zaro ta‘sirlashish mexanizmlari ixtisoslashtirilgan
edi.
3G tarmoqlar arxitekturasi IMS konsepsiyasiga muvofiq transport,
chaqiriqlarni boshqarish va ilovalar sathlari bo‗yicha bo‗linib, bir necha
sathlarga (tekislik) ega. IMS tizim osti kirish texnologiyalaridan to‗la
mustaqil bo‗lishi va bir necha mavjud tarmoqlar – mobil va statsionar
telefon, kompyuter va h.k. bilan o‗zaro aloqani ta‘minlashi kerak.
3GPP Release 6 xujjatida (2003 yil dekabr) IMS ning bir qator
konsepsiyalari aniqlashtirilgan, simsiz mahalliy tarmoqlar bilan o‗zaro
aloqa va axborotni himoya qilish (kalitlarni, abonent sertifikatlarini
qo‗llash) masalalari qo‗shilgan edi.
6-7- xujjatlarda SIP vositasida IP kommunikatsiyalarni amalga
oshirish g‗oyasi belgilangan. Unga muvofiq SIP bevosita mobil
terminaldan boshlanadi.
Release
7
spetsifikatsiyasi,
statsionar
tarmoqlarda
muhim
hisoblangan ikkita asosiy vazifalarni qo‗shadi:
- Network Attachment, statsionar tarmoqlarda zarur bo‗lgan va
abonentlarni autentifikatsiyalash mexanizmini ta‘minlaydi, chunki ularda
foydalanuvchini identifikatsiyalash SIM-kartalari bo‗lmaydi;
- Resource Admission, aloqa seanslarini ta‘minlash uchun statsionar
tarmoqlarda tarmoq resurslarini zahiralaydi.
Statsionar
tarmoqlarda
IMS
konsepsiyalarini
kengaytirishga
yo‗naltirilgan ishlar, TISPAN qo‗mitasi tomonidan olib boriladi. ETSI
tomonidan
IMS
arxitekturasiga
qiziqish,
taniqli
TIPHON
(Telecommunications and Internet Protocol Harmonization Open
Networks) guruhini va statsionar tarmoqlarni standartlashtirish uchun
javob beruvchi SPAN (Services and Protocols for Advanced Networks)
texnik qo‗mitani birlashtirgan (2003 yil) yangi ishchi guruhni yaratishga
olib keladi.
TISPAN (Telecommunication and Internet Converged Services and
Protocols for Advanced Networking) nomini olgan yangi guruh zamonaviy
va istiqbolli konvergensiyalanuvchi tarmoqlarni standartlashtirish uchun,
shu jumladan, VoIP va KAT, shuningdek, IMS arxitekturasi bilan bog‗liq
barcha masalalar uchun javob beradi.
Boshqarish tekisligi - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat

354
- MGCF (Media Gateways Control Function) shlyuzlarni boshqarish
funksiyasi (Media Gateways) – H.248/MEGACOdan foydalanib IMS
transport shlyuzlarida ulanishlarni boshqaradi;
- SGW (Signaling Gateway) – signal shlyuzi UfTT signalizatsiyani
MGCF ga tushunarli ko‗rinishga o‗zgartirishni ta‘minlaydi. IMS yadrosi
bilan SIG-TRAN protokollar guruhi interfeyslari orqali bog‗langan;
- RACS (The Resource and Access Control) – resurslar va kirishlarni
boshqarish tizimosti – kirishni boshqarish (ixtiyorida bo‗lgan mavjud
resurslar, mahalliy siyosat asosida yuklash) va tarmoqqa shlyuzni
boshqarish yordamida kirish (Gate Control), shu jumladan, tarmoq
adreslari va portlarini almashtirishni boshqarish va ustuvorlikni biriktirish;
- PDF (Policy Decision Function) – axborot profili tavsiflari bilan
amallarni bajaruvchi (masalan, talab etiladigan o‗tkazish qobiliyati) va
seansni tashkil etish mumkinligini yoki uni ta‘qiqlash mumkinligini, seans
parametrlarini o‗zgartirish zarurligini aniqlovchi siyosatni tanlash
funksiyasi;
- NASS (Network Attachment Subsystem) – tarmoqning ulanish qism
tizimi – uning asosiy vazifalariga IP-adreslarni dinamik tayinlash (DHCP
dan foydalanib – Dynamic Host Configuration Protocol), IP sathda
autentifikatsiya, tarmoqqa kirishni yuklash, IP sathda turgan joyni
boshqarish kiradi.
Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat - bet 155

352
abonentga keluvchi va undan chiquvchi ma‘lumotlar roumingi
(marshrutlash) hisoblanadi.
- SGSN (Serving GPRS Support Node) – GPRS abonentlariga xizmat
ko‗rsatish uzeli; GPRS tizimining paketli axborotni qayta ishlashning
barcha funksiyalarini amalga oshirish bo‗yicha asosiy komponenti;
- RAN — Radio Access Network —radioulanish qurilmasi; uyali
telekommunikatsiya tizimi va IMS ni o‗zaro aloqasini ta‘minlaydi;
- PDG (Packet Date Gateway) – paketli shlyuz. Mazkur tarmoq
elementi WLAN foydalanuvchilar qurilmasining IMSga ulanishini
ta‘minlaydi.
Oxiridagi
IP-adresning
translyatsiyasiga
va
IMSda
foydalanuvchilar qurilmasini ro‗yxatdan o‗tkazishga javob beradi,
xavfsizlik vazifasini bajarishni ta‘minlaydi;
- WAG (Wireless Access Gateway) – simsiz ulanish shlyuzi WLAN
va IMS tarmoqlarining birikishini ta‘minlaydi;
- A-BGF/BAS (Access Border Gateway Function/Broadband Access
Switch) –keng polosali foydalanuvchilar qurilmasining IMSga kirishini
ta‘minlaydi. I-BGE ga aynan o‗xshash vazifalarni bajaradi;
- DSLAM (Digital Subscriber Line Access Multiplexer) – raqamli
abonent kirish shlyuzi – keng polosali kirishdan (statsionar, masalan,
xDSL,
KTB
tarmoqlari)
foydalanuvchi
abonentlarni
ulanishini
ta‘minlaydi.
Kalit so‘z
Ma’lumot - Cover ict stb indd

106
3.2-mashg‘ulot
2.1.-mashg‘ulotdagi “Flying High” sport klubi uchun tanlagan maydonlaringizni ko‘rib
chiqing. Har bir maydonning yoniga unga mos keluvchi ma’lumot turini yozing.
3.3-mashg‘ulot
2.2.-mashg‘ulotdagi “Ultimate League” uchun tanlagan maydonlaringizni ko‘rib chiqing.
Har bir maydonning yoniga unga mos keluvchi ma’lumot turini yozing.
Ma’lumotlar bazasi
Microsoft Access - jadvallarni tuzish va ma’lumot topish uchun so‘rovlar ishlab chiqarishga imkon
beruvchi dasturiy ta’minot. Ushbu modulda ma’lumotlar bazasini yaratish uchun siz Microsot
Accessdan foydalanasiz.
Jadval bitta “narsa” haqidagi barcha ma’lumotlarni saqlaydi. Birinchi qatorda maydon nomlari
beriladi, keyingi qatorda ma’lumotlar kiritiladi.
Yangi ma’lumotlar bazasini yaratish uchun:
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 169/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 197
PYTHON DASTURLASH TILI HAQIDA MA’LUMOT VA PYTHON DA
SATRLAR BILAN ISHLASH
FOZILOVA XOSIYATXON
Farg’ona viloyati Rishton tumani 7-umumiy o’rta ta’lim maktabi
informatika fani o’qituvchisi
Annotatsiya: ushbu maqolada kompyuterning dasturlash tillari va
PYTHON haqida ma’lumor berilgan. Uning ishlash tuzilmasi, o’rnatish kabi
muammolar haqida ham atroflicha aytib o’tilgan.
Kalit so’zlar: dastrulash, dasturlash tili, Python, input operatori, satr,
xatolik, print, IDLE.
Inson bugungi kunda har bir soniyasini texnikasiz tasavvur eta olmaydi.
Ayniqsa, kompyuter har bir sohada insoniyatning eng yaqin ko’makchisi ekanligini
ko’rsatmoqda. Har bir soha borki, asosini kompyuter tashkil qilmoqda desak xato
bo’lmaydi. Ijtimoiy hayotimizning har jabhasi elektronlashib, mukammlashib
borayotgan bir davrda kompyuterning qanchalik muhim ekanligini ham anglab
boramiz. Kompyuiterda amalga oshiriladigan ishlar tez, sifatli va mobil uzatish
qobiliyatiga ega ekanligi bilan xarakterlidir.
Til degan tushuncha faqat insonlar uchungina amal qiladi degan fikr xato.
Boisi kompyuter ham o’ziga yarasha tillarda muloqot qila oladi. Ana shu muloqot
tili “Dasturlash tili” deb ataladi. Bu inson va kompyuter orasidagi muloqot vositasi
hisoblanadi. Ma’lum qoidalar asosida ma’lumotlarni qayta ishlash dasturlarini
yaratish uchun mal qiladi.
Dasturlash tillari juda ko’p bo’lib, ular orasida PYTHON dasturlash tili
alohida ahamiaytga ega. Bunday dasturlash tili turli masalalar yechish, sun’iy
intellect tizimlari uchun mo’ljallangan dasturlashhisoblanadi. Shu bilan birgalikda
bu dastur integratsion dasturlash muhitiga ham ega. PYTHON dasturlash tili
dunyoning barcha mutaxassislari tomonidan bir qator afzalilarga ega ekanligi bilan
ommalashib bormoqda. Uning yordamida turli web saytlar, ilova va o’yinlar
yaratish mumkin. Boshqa dasturlar bilan ishlaganda ayrim qiyinchiliklarga duch
kelishimiz mumkinm. Leki PYTHON dasturi qulay va soda bo’lib, uning
|
| |
• uy raqamingiz yoki ismingiz;
•

|
• uy raqamingiz yoki ismingiz;
• Pdf ko'rish
|
bet | 77/112 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 38,32 Mb. | | #102461 |
Bog'liq 7-sinf Informatika kitobi Cambridge • uy raqamingiz yoki ismingiz;
• ko‘changizning nomi;
• shahringiz/qishlog‘ingiz;
• mamlakatingiz;
• pochta indeksi..
Bularning barchasi alohida-alohida kiritiladi, ammo agar kerak bo‘lsa, ularni birlashtirish mumkin.
Masalan, ma’lumotlar bazasi Fransiyada yashovchi barcha insonlarni qidirishga imkon berishi
mumkin. Chunki insonlar yashaydigan mamlakat bu alohida maydondir.
Siz foydalanmoqchi bo‘lgan maydonlarni aniqlash uchun qanday ma’lumot kerak bo‘lishi haqida
o‘ylashingiz kerak. Masalan, insonlar qayerda yashashini bilishingiz kerakmi? Siz faqat o‘zingizga
kerakli ma’lumotli saqlashingiz kerak. Chunki ortiqcha ma’lumotlarni talab etilishi
ma’lumotlarni
muhofaza qilish qoidalariga zid kelishi mumkin.
Maydon nomlari odatda qisqa va ma’noga ega bo‘lishi kerak. Maydonda qanday ma’lumot
saqlayotgani yoziladi. Masalan, “Tug‘ilgan sana” - “kishining tug‘ilgan kuni, oyi va yili” dan ko‘ra
qulayroq maydon nomi.
Maydon: ism yoki
tug‘ilgan sana kabi
bitta ma‘lumot.
Kalit so‘z
Ma’lumotlarni
muhofaza qilish
qoidalari: insonlar
boshqalarning
shaxsiy ma’lumotlari
bilan nima qila olishi
va nima qila olmasligi
haqida ma’lumot
beradigan bir yoki
bir nechta qonunlar
to‘plami
Kalit so‘z
Sizning
ma’lumotlaringiz
qimmatli hisoblanadi
va u shaxsiy hamda
xavfsiz saqlanishi
kerak. Boshqa
odamlarning
ma’lumotlariga
xuddi shunday
munosabatda
bo‘lishni unutmang.
Odamlar haqida
to‘plagan
ma’lumotlaringizni
boshqalar bilan
bo‘lishmang.
Ehtiyot bo‘ling!
2-amaliy ko‘nikma
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 103
intellektual, ham ma'naviy jihatdan tayyor bo'lmasa, raqobatlar kurashidan iborat
dunyoda o'z o'rnini topolmasligi mumkin. Hozirgi kunda ta'lim tizimida boy
tajribalar yig'ilgan. Chunonchi, ishbilarmonlik o'yinlari, kompyuterli o'qitish,
individuallashtirilgan o'qitish, insonparvarlik, hamkorlik, shaxsni erkin tarbiyalash
va h.zo.
Bugungi kunda xorij tajribalaridan andoza olish, ijodiy yondashgan holda
amaliyotda joriy etish, zamon talabiga mos ravishda me'yoriy hujjatlar, o'quv-
metodik adabiyotlar, o'quv metodik majmualarni ishlab chiqish, ilg'or xorijiy
tajriba asosida maktabgacha ta'lim tashkilotlarining rahbar va mutaxassislarida
zamonaviy menejment va pedagogik texnologiyalar bo'yicha sohaga oid bilim va
ko'nikmalarni shakllantirish vazifalari dolzarb masalalar sirasiga kiritilmoqda.
Maktabgacha ta’lim uzluksiz ta’limning asosiy bo‘g‘inidir. Avvallari bu tizim xalq
xo‘jaligining turli sohalarida mexnat qilayotgan otaonalarning ijtimoiy faoliyati
uchun shartsharoit yaratishgagina xizmat qilgan bo‘lsa, endilikda bolalar
bog‘chalari ish mazmuniga qo‘yilgan talablar xam o‘zgartirildi. Asosiy
vazifalardan biri kichkintoylarni maktab bosqichida o‘qishga tayyorlashdir. Bolalar
bog‘chalari tarbiyalanuvchilariga ta’lim berishda maktablar o‘quv dasturlariga
yaqinlashtirilgan 12 yo‘nalishli yangi dasturlar ishlab chiqilgani, sinovdan
o‘tkazilib, joriy etishga kirishildi. Bog‘chalarda bu dasturlarni ta’lim jarayonida
qo‘llash orqali ijobiy natijalar qo‘lga kiritildi.
Innovatsion ta'lim texnologiyasi - bu o'quv jarayonining samaradorligini
oshirish va ta'lim va ta'lim faoliyati uchun eng yaxshi shart-sharoitlarni yaratish
uchun mavjud usullar va vositalarni yangi yoki sifat jihatidan yaxshilashni o'z
ichiga olgan o'quv va ta'lim faoliyatini tashkil etish metodologiyasi. jamiyatning
ijtimoiy-iqtisodiy
rivojlanishining
hozirgi
tendentsiyalari.
Ta'limdagi
innovatsiyalar ta'lim sohasidagi innovatsiyalarning paydo bo'lishiga qaratilgan
kompleks tadbirlarni o'z ichiga oladi. Bu innovatsiyalar ta’lim jarayonini tashkil
etishning usul va uslublari, ta’lim va tarbiya jarayonida foydalaniladigan resurslar,
ilmiy nazariyalar va tushunchalar bo‘lishi mumkin. Innovatsiya yangi ilmiy
bilimlarni, qandaydir kashfiyotlarni, ixtirolarni olishga qaratilgan tadqiqot
|
| |
Mijoz korxonasi biznesiga ta’sir qiladigan umumiy iqtisodiy omillarga

5. Mijoz korxonasi biznesiga ta’sir qiladigan umumiy iqtisodiy omillarga quyidagilardan qaysi biri kiradi?
231
А. Tariflar, savdo cheklovlari
B. Elektr quvvatini etkazib berish va uning tannarxi
С. Ishlab chiqarish texnologiyasidagi o’zgarishlar
D. Tayanch ko’rsatkichlar va tezkor statistika
6. Mijoz korxonasi biznesiga ta’sir qiladigan tarmoq omillariga quyidagilardan qaysi biri kiradi? А. Tsiklli yoki mavsumiy faoliyat
B. Korporativ-soliqqa tortish va boshqalar
С. Tariflar, savdo cheklovlari
D. Valyuta qadrsizlanishi, revalvatsiyasi
7. Auditorlik tekshiruvida aldash va xatoni aniqlash qaysi XAS bilan tartibga solinadi? А. 240-XAS
B. 310-XAS
С. 420-XAS
D. 630-XAS
8. Quyidagilardan qaysi biri aldash toifasiga kiradi? А. Aktivlarni noqonuniy yo’l bilan egallash
B. Matematik xatolar
С. Faktlarni unutish yoki ularni noto’g’ri tushunish
D. Hisob siyosatini noto’g’ri olib borish
9. Quyidagilardan qaysi biri xato toifasiga kiradi? А. Faktlarni unutish yoki ularni noto’g’ri tushunish
B. Moliyaviy-xo’jalik operatsiyalarini noto’g’ri hisobga olish
С. Manipulyatsiya, falsifikatsiya yoki hisob hujjatlarini o’zgartirilishi
D. Hisob hujjatlarida noto’g’ri ma’lumot, axborot berish yoki ularni yashirish
10. Rahbariyatning rostgo’yligiga va haqqoniyligiga tegishli tarzda aldash va xatolarni ko’paytiradigan omillarga quyidagilardan qaysi biri kiradi? А. Yuristlarni va auditorlarni tez-tez almashinishi
B. Buxgalteriya schetlarida noma’lum va chigal operatsiyalar
232
С. Korxona bir xil mahsulot ishlab chiqarishga majburligi
D. Korxonaning investitsiyalari keskin o’sishi yoki ishlab chiqariladigan
mahsulotlarning turlarini keskin ko’payishi
Keng polosali tarmoqlarda xizmatlar

112
Yyerda videokonferensiya aloqani ta‘minlab berish ham kiritilgan bo‗lib,
ma‘lumotlar uzatish xizmatlari ularni amalga oshirishda qo‗llaniluvchi
protokolning turiga (IP, ATM, FR, X.25) bog‗liq ravishda ajratiladi.
Keng eshittirish xizmatlari bu – bir nechta mijozlarga bir tomonlama
signallarni yuborish orqali amalga oshiriladi. Bunday xizmatlarga tele va
radioeshittirish xizmatlarini misol keltirish mumkin.
Ajratilgan kanallarning xizmatlari
trafik turi va soniga, kanallarni
ishlatishga qaramay, ta‘rif siyosati bo‗yicha xizmatlarni ta‘minlab beradi.
Bunda, tariflarning turi faqat kanal turiga va o‗tkazish qobiliyatiga bog‗liq
bo‗ladi.
Infrastrukturali xizmatlari mijoz ma‘lumotlarni
yuborish bilan
bog‗liq bo‗lmagan xizmatlar hisoblanadi. Bularga xar xil konsultatsiya
xizmatlari, xonalarni yoki qurilmalarni ijaraga berish xizmatlari kiradi.
Xizmatga mijozni kirish imkoniyati ta‘minlab berish usuli bo‗yicha
xizmatlarning klassifikatsiyasi foydalangan texnologiyaga qarab bo‗linadi:
ISDN, SDH,
Frame Relay, ATM, Ethernet, xDSL (ADSL, SDSL,
SHDSL), Passive Optikal Network, PON; koaksial
va optik kabel asosida
gibrid tarmoqlari HFC.
Mijoz turi bo‗yicha xizmatlarning klassifikatsiyasi quyidagi
guruxlarga bo‗linadi:
boshqa aloqa operatorlarga ta‘minlab beradigan xizmatlar;
korporativ mijozlarga ta‘minlab beradigan xizmatlar;
shaxsiy foydalanuvchilarga ta‘minlab beradigan xizmatlar.
Ma‘lumotlar
turlari
almashish
bo‗yicha
xizmatlarning
klassifikatsiyasi quyidagi turlariga bo‗linadi:
O‗zining tarmoq resurslarga kirish imkoniyatini ta‘minlab berish;
Ikki tomonli almashuv;
Tranzit;
ma‘lumotlar almashish markaz bilan aloqada bo‗lish;
O‗zini tarmog‗ida Internetga kirishni ta‘minlab beradigan serverlarni
o‗rnatish.
Intellektual xizmatlarni ta‘minlab berish.
Xosting xizmatlari.
Anketa co‘rovlari - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 134/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininAnketa co‘rovlari birlamchi malumotlar yig‘ish instrumentidir. Anketalar respodentlarga mo‘ljallangan savollarga javoblardan iborat. Respodentlar - anketa so‘roviga javob beruvchilardir. Anketa so‘rovi o‘tkazishda xato va kamchiliklarga yo‘l ko‘ymaslik uchun ilgaridan juda aniq, tayyorgarlik ko‘rish zarur, bunday tayyorgarlik jarayonda quyidagilarni aniqlab olish lozim:
• olinishi kerak bo‘lgan axborot;
• anketa turi va harakat usuli;
• har bir savolning mazmuni;
• har bir savolning lug‘atini aks ettirish;
• savollar ketma-ketligi va davomiyligi;
• anketaning jismoniy tasnifi.
Anketa tuzish yuqori malakani talab qiladi. Har bir savol, uni keng miqyosida ishlatishidan tanlash orqali ba’zi xaridorlar orasida sinab ko‘rilishi kerak. Bozorni tadqiq etuvchi tanlashni o‘rganish rejasini tuzishdan oldin uch asosiy savol bo‘yicha qaror qabul qilishi zarur.
1. Aniq qilib kimdan so‘rash kerak?
2. Qancha kishidan so‘rash kerak?
3. So‘rovni qanday qilib o‘tkazish kerak?
Shaxsiy intervyu - so‘rov o‘tkazishning eng maqbul usullaridan biridir. Chunki intervyur (intervyu o‘tkazuvchi) zarur hollarda anketada ko‘zda tutilgandan tashqari ko‘proq savollar berishi va intervyuni o‘z shaxsiy kuzatishlari bilan to‘ldirishi mumkin. Bu usulning kamchiligi uning ancha qimmatga tushushi va maxsus tayyorgarlikdan o‘tgan mutaxassislar bo‘lishini talab qilishidir. Chunki turli vaziyatlarda: ko‘chada, uyda, ishda va boshqa hollarda shaxsiy intervyu olishni bilish zarur.
Guruhli intervyu-6-10 kishi bilan bir vaqtda o‘tkaziladi. Ular ancha uzoq vaqtda intervyu bilan mahsulot, servis savdoni tashkil qilish va marketingning boshqa muammolari bo‘yicha baxs (suhbat) o‘tkazishadi. Tanlash hajmini aniqlash shuni ko‘rsatadiki, tanlash hajmining kattaligi kichik hajmlariga nisbatan ishonchli natija beradi. Lekin tajriba shuni ko‘rsatadiki, to‘g‘ri qaror qabul qilishi uchun javob bera oluvchi barchadan so‘rash shart emas. Talab qilingan ishonchli natijalarga tanlash reprezentativligi shartiga amal qilish orqali kam foiz aholini so‘rash orqali ham erishish mumkin. Tanlash protsedurasi tadqiqot maqsadidan kelib chiqadi. Aniq tasniflarga erishish uchun aholining jinsi, yoshi va ijtimoiy kelib chiqishini hisobga oluvchi ehtimolli tanlashdan foydalanish lozim. Tadqiqot jarayonida so‘raluvchilar bilan aloqa (kontakt) usulini ham aniqlab olmoq zarur. Belgilangan aholi guruhini telefon, pochta, shaxsiy interyu o‘tkazish va boshqa usullar bilan so‘rov o‘tkazish mumkin.
|
| |
Telefonli co‘rov - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 135/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininTelefonli co‘rov - eng tez axborot yig‘ish usulidir. Lekin telefonli so‘rovni faqat telefoni bor kishilar orasidagina o‘tkazshi mumkin. Chunki u o‘tkazilayotgan muammolar bo‘yicha etarli bilimga ega bo‘lishi bilan birga pedagogika, xaridorlar hulq-atvorini ham yaxshi o‘rganmoq lozim.
Axborotlarning kelib chiqishi, manbai, belgilanishi, qaysi maqsadga yo‘naltirishi, murakkabligi ularga ishlov berish darajasiga qarab nihoyatda xilma-xil bo‘lganligi kabi ularni yig‘ib olish, qayta ishlash va tayyorlashda ham xilma-xil usullardan foydalaniladi. Ular, eng avvvalo, ijrochi shaxslar tomonndan qo‘l kuchi yordamida, qolaversa, o‘zi yozadigan moslamalar yordamida yig‘ishlishi, qayta ishlanishi, uzatilishi, tahlil qilinishi, boshqarish uchun umumlashtirilishi va tayyorlanishi mumkin. Hozirgi kunda marketing bo‘limlari, sofmarketing korxonalarida axborotlarning nihoyatda ko‘p va murakkabligidan maxsus qurilmalar, registratorlar va boshqa turli maxsus mashina texnikasidan foydalanilmoqda.
Axborot bilai ishlashning xarakteriga qarab marketingni boshqarishning texnika vositalarini bir necha guruharga bo‘lish mumkin.
Ular:
• axborot olish vositalari;
• axborotni qayd etish va caqlash vositalari;
• axborotdan nusxa ko‘chirish va uni ko‘paytirish vositalari;
• axborot berish vositalari, axborotni hisoblash yo‘li bilan ishlash vositalaridan iborat.
Axborot olish vositalari guruhiga o‘lchov asboblari, datchiklar, schyotchiklar, qayd etiladigan moslamalar kiradi.
Marketing xizmat va bo‘limlarining umumiy qo‘llaniladigan ma’lumotlariga bo‘lgan ehtiyojini qondirish uchun original-hujjatdan nusxa tayyorlanadi. Ko‘p miqdorda nusxa tayyorlash jarayoni nusxa ko‘paytirish deb aytiladi. Axborotdan nusxa ko‘chirish va ko‘paytirish vositasi sifatida nur yordamida nusxa ko‘chiradigan, elektrografik va elektrostatik nusxa ko‘chiradigan elektron nusxa ko‘chirish, issiqlik energiyasi yordamida nusxa ko‘chirish, ofset va trafaret yo‘li bilan bosib nusxa ko‘chirish, gektografik bosmada va mikrofoto orqali nusxa ko‘chirish singari turli uskunalar qo‘llaniladi.
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

www.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 97
“Maktabda informatika fan va o’quv predmeti sifatida o`qitilishi”
Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani 19-sonli umumiy o`rta ta'lim maktabi
informatika va AT fan o`qituvchisi
Zokirova Arofatxon Tojiboy qizi
Annotatsiya: Informatika fani asoslari, rivojlanish tarixi va kelajagi keltirib
o'tilgan. Informatika ilmiy fan sifatida maktab dasturida nisbatan yaqinda paydo
bo'ldi. Ammo nima uchun kompyuter fanlarini o'rganish va uni qanday qilib aniq
bajarish kerakligi haqidagi savollar hali ham munozara mavzusiga aylanadi.
Kalit so'zlar: Informatika va IT, algoritm, kompyuter, dasturlash.
Axborot texnologiyalari har kuni inson hayotiga tobora ko'proq kirib
bormoqda. Bugungi kunda, hatto eng qadimiy kasblar ham kompyuter dasturlari va
turli xil IT-texnologiyalarni talab qiladi. Shu
munosabat bilan maktablarda
informatika kursi joriy qilindi, chunki bolalar kattalarga qaraganda ancha oson va
tezroq o'rganadilar. Bundan tashqari, deyarli
barcha zamonaviy maktab
o'quvchilari uyda kompyuterga ega, ular maktabdan keyin o'z
bilimlarini
oshirishdan mamnun. Ba'zi ekspertlar maktabdagi informatika kursidan
kompyuterga oid bilimlar kelajakda barcha maktab o'quvchilari
uchun foydali
bo'lmasligi mumkinligiga ishonishadi va shuning uchun ular ushbu fanni o'rta
maktablarda o'qitish maqsadga muvofiqligini shubha ostiga olishadi. Ammo agar
biz bitiruvchilarning kasb-hunarga yo'nalishini
hisobga olsak, unda maktab o'quv
dasturining ushbu mavzusi o'qish uchun juda zarur va zarur bo'lib qoladi. O'zini
kompyuter texnologiyalari sohasida sinab ko'rgan yoshlar uchun kelajakdagi
kasbini tanlash ancha oson. Informatika jamiyatning
axborot sohasining tarixiy
rivojlanishining tabiiy natijasi sifatida tushuniladi. Axborotni qayta ishlash
texnologiyalari bir asrdan ko'proq vaqt davomida mavjud bo'lib,
ularning
rivojlanishi evolyutsiyasi ilmiy-texnik taraqqiyot tufayli bir necha bosqichlarni
bosib o'tdi.
Birinchi bosqich yozuvlarni ixtiro qilish bilan bog'liq bo'lib,
bu bilimlarni
avloddan avlodga o'tkazish imkoniyatini yaratdi.
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 110
qilishga, nojo'ya xatti-harakatlardan o'zini tiyishga, hulq-atvor qoidalarini
o'zlashtirishga harakat qiladi. U o'zini eplay boshlaydi, o'z kuchiga yarasha mehnat
qila oladi, masalan, bolalar bog'chasida navbatchilik vazifasini bemalol uddalaydi,
jamoada yashashga ko'nika boshlaydi. Bolaning turmush tajribasi tobora ortadi,
ko'p narsalarning nomini va ulardan qanday foydalanishni biladi. Xotirasi va
tasavvurlari o'sib, ko'pgina she'r va hikoyalami yoddan bilib oladi. Bolaning nutqi
ma'lum darajada o'sgan bo'ladi, u o'z o'rtoqlari va kattalar bilan erkin suhbat qila
oladi. Yetti yoshli bolalarning his-tuyg'ulari ancha o'sadi. Xayrixohlik, rahmdillik,
o'rtoqlik kabi xis-tuyg'ular mustaxkamlana boshlaydi. Bu davrda bolada turli
harakatlar mustahkamlanadi, u qaychi,igna, qalam kabi qurollardan foydalanish
malakasini egallay boshlaydi. Biroq bu davrda ham bolada hali beixtiyor aktivlik
ancha ustun turadi. Shu sababli bolani qiziqtiradigan yoki unga kuchli ta'sir
qiladigan narsalar uning diqqatini jalb qiladi. Bu yoshda ham o'yin judda katta rol
o'ynaydi. O'yin jarayonida bola o'zini idora qilishga, o'z harakatlarini o'yin
qoidaiariga bo'ysundirishga, javobgarlikka, jamoa manfaatini ustun qo'yishga
odatlanadi. Bu xislatlar keyinchaliko'qish mehnatiga o'tish uchun zarur bo'lgan
xislatlardir. O'yin jarayonida bolaning aql-idrokr, zehn va boshqa psixik
xususiyatlari o'sadi. Bular o'z navbatida, bolaning maktabda o'qishi uchun
psixologik zamin tayyorlaydi. Bunday zaminni tayyorlash va mustahkamlashda,
albatta oilada hamda bolalar bog'chasida olib boriladigan ta'lim-tarbiya ishlari hal
qiluvchi ahamiyatga egadir. Yetti yoshga to'lib, maktabga chiqqan bolalarning
psixik jihatdan bundan keyingi o'sishi maktabda hamda oilada olib boriladigan
ta'lim-tarbiya ishi jarayonida amalga oshiriladi. Ta'limga psixologik tayyorlik
deganda bolaning ob'ektiv va sub'ektiv jihatdan maktab talabiga munosibligi
nazarda tutiladi. U maktab ta'limiga awal psixologik jihatdan tayyorlanadi.
Binobarin, uning psixikasi bilim olishga yetarli darajada rivojlanadi. Shu yoshdagi
bola idrokining o'tkirligi, ravshanligi, sofligi, aniqligi, o'zining qiziquvchanligi,
dilkashligi, xayrixohligi, ishonuvchanligi, tafakkurining yaqqolligi bilan boshqa
yoshdagi bolalardan ajralib turadi. Maktab ta'limiga tayyorlanayotgan bolada
diqqat nisbatan uzoq muddatli va shartli barqaror bo'ladi. Bola diqqatining
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 100
va hatto orqaga chekinadi. Keling, umuman maktab uchun xarakterli bo'lgan asosiy
maqsadlarni qanday qilib maktab o'quvchilarini informatika sohasida o'qitish bilan
bog'lash mumkinligini ko'rib chiqaylik. Maktabda informatika fanini o'qitishning
tarbiyaviy va rivojlantiruvchi maqsadi har bir o'quvchiga informatika asoslari, shu
jumladan ma'lumotni o'zgartirish, uzatish va undan foydalanish jarayonlari
haqidagi g'oyalarni o'z ichiga olgan dastlabki fundamental bilimlarni berish va shu
asosda o'quvchilarga dunyoning zamonaviy ilmiy rasmini shakllantirishda axborot
jarayonlarining ahamiyati, shuningdek zamonaviy texnologiyalarni rivojlantirishda
axborot texnologiyalari va hisoblashning o'rni. Maktabdagi informatika kursini
o'rganish, shuningdek, o'quvchilarni ushbu bilimlarni doimiy va ongli ravishda
o'zlashtirish uchun zarur bo'lgan asosiy ko'nikmalar va ko'nikmalarni hamda
maktabda o'rganilgan boshqa fanlarning asoslarini qurollantirishga mo'ljallangan.
Informatika sohasidagi bilimlarni o'zlashtirish, shuningdek tegishli ko'nikma va
malakalarni egallash o'quvchilarning umumiy aqliy rivojlanishi, ularning fikrlash
va
ijodiy
qobiliyatlarini
rivojlantirish
kabi
shaxsiyat
xususiyatlarini
shakllantirishga sezilarli ta'sir ko'rsatishga mo'ljallangan. Maktab informatika
kursining amaliy maqsadi o'quvchilarning mehnat va texnologik tayyorgarligiga
hissa qo'shish, ya'ni. ularni bitiruvdan keyin ishlashga tayyorgarlikni
ta'minlaydigan bilim, ko'nikma va malakalar bilan jihozlash. Bu shuni anglatadiki,
maktab informatika kursi nafaqat informatika fanining asosiy tushunchalari bilan
tanishishi kerak, ular, albatta, ongni rivojlantiradi va bolaning ichki dunyosini
boyitadi, balki amaliy yo'naltirilgan - o'quvchini kompyuterda ishlashga o'rgatish
va yangi axborot texnologiyalari vositalaridan foydalanish. Kasb-hunarga
yo'naltirish uchun informatika kursi talabalarga kompyuter va informatika bilan
bevosita bog'liq bo'lgan kasblar, shuningdek, kompyuterlardan foydalangan holda
maktabda o'rganilayotgan fanlarning turli xil qo'llanmalari to'g'risida ma'lumot
berishlari kerak. Masalaning ishlab chiqarish tomoni bilan bir qatorda informatika
fanini o'qitishning amaliy maqsadlari ham "kundalik" jihatni -yoshlarni kompyuter
texnologiyalari va boshqa axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan kundalik
hayotda oqilona foydalanishga tayyorlashni nazarda tutadi. Maktab informatika
|
| |
Axborotlarni yig‘ish, qayta ishlash va boshqarish

|
Axborotlarni yig‘ish, qayta ishlash va boshqarish
|
bet | 133/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» faninin3. Axborotlarni yig‘ish, qayta ishlash va boshqarish
uchun tayyorlash
Malumotlar nihoyatda xilma-xil va marketingni boshqarishda alohida ahamiyatga ega. Ularni yig‘ish sermashaqqat, ko‘pdan-ko‘p mutaxassis va texnik vositalardan foydalanish orqali amalga oshirilganligi tufayli, ularni yig‘ish doimo qimmatga tushadi. Lekin qo‘yilgan maqsadga erishish uchun bu faoliyat juda zarur.
Qabul qilish
Qayd
qilish
Ijro etish
Jo’natish
Saqlash
9-rasm. Axborotlarni boshqarish.
Bu ma’lumotlarni xaridorlar, vositachilar, o‘tkazish yo‘li bilan olinadi. Birlamchi malumotlarni yig‘ishning bir necha usullari mavjud. Ular kuzatish, obzorlar tayyorlash, eksperimentdir.
Kuzatish uculini qo‘llab tadqiqotchi, xaridorlar va sotuvchilar atrofida aylanib, uni qiziqtirgan tovarga bo‘lgan talabini o‘zgarishi haqida malumotlar yig‘ishi mumkin. Huddi shu yo‘l bilan raqobatchilar tovari to‘g‘risida ham ma’lumot yig‘adi.
Obzorlar tayyorlashda yangi tovarlar tasnifini yaratishda, reklama matnlarini tuzishda, reklama qilishda ommaviy axborot vositalaridan foydalanilganda, sotishni rag‘batlantirish tadbirlariga tayyorgarlik ko‘rishda tovar harakati kanallarini tadqiq qilish va boshqalardan foydalanish muhimdir. Bu usul kuzatish va eksperiment oralig‘ida turuvchi usuldir.
Eksperiment yordamida tadqiq qilinayotgan narsaning qandaydir omillari va ularning o‘zgarishiga bo‘lgan ta’sir aniqlanadi. Bu usulning maqsadi ishchi gipotezalarini inkor etishdir. Malumotlar yig‘ishning bu usuli savdo personalini tayyorlashning yaxshi usulini aniqlashda baholar darajasini aniqlash kabi marketing muommolarini o‘rganishda qo‘llaniladi.
Kerakli axborotni yig‘ish uchun tadqiqotchi ilgaridan ma’lum bo‘lgan va ishonchli, yangi yaratilgan instrumentariyadan foydalanishi lozim. Kuzatish va eksperiment usuli texnik vocitalar, ya’ni magnitofonlar, foto, video va kinokameralardan foydalanish bilan tasniflanadi. Obzorlar tayyorlash va ayrim hollarda eksperiment anketa so‘rovlari o‘tkazishni talab qiladi.
|
| |