Autodesk > AutoCAD 2017 - Chizmachiligi pedagogik innovatsiyalar, professional

208
Buyruqlar qatori (klaviatura orqali bevosita buyruq kiritish uchun moʻljallangan);
Xochsimon kursor (sichqonchani grafik oynadagi harakatini koʻrsatuvchi oʻzaro
kesishgan ikki chiziq shaklidagi kursor);
Asboblar paneli.
Yuqorida aytib oʻtilgan asosiy elementlarga qisqacha toʻxtalib oʻtamiz. Eng yuqori
qatorda Windows OT qobigʻiga xos tarzda ishlatilayotgan dastur hamda yaratilayotgan
fayl nomi joylashadi. Masalan, ishga tushirilgan dastur – AutoCAD, yaratilayotgan fayl
(chizma) – Drawing1.dwg. Fayl nomi dastur yuklanganda
AutoCAD tomonidan
yaratiladi, keyinchalik foydalanuvchi tomonidan oʻzgartirilishi mumkin.
•
Menyu qatori. AutoCAD bir necha yuzlab buyruqlar mavjud boʻlib, ularni
foydalanuvchi tomonidan oson topilishini ta’minlash uchun ish maqsadiga koʻra
guruhlarga ajratiladi. Masalan, Drawing (Chizish) menyusida chizma chizish uchun
moʻljallangan buyruqlar: chiziq, nur, aylana, yoy, ellips va h.k lar roʻyxati oʻrin olgan.
•
Asboblar paneli. Umum maqsadni bajarish uchun moʻljallangan turli buyruqlarni tez
topish uchun ularni belgilar shaklidagi toʻplam holatiga keltirilgan.
Belgining vazifasi
menyuda mavjud boʻlgan yoki foydalanuvchi tomonidan yaratilgan buyruqlarni oson va
zudlik bilan ishga tushirishdan iborat. Buyruq belgisi buyruq bajaradigan ishga mos
rasmcha bilan ifodalangan.
•
Grafik maydon. Chizmalarni qurish jarayoni AutoCAD ning asosiy oynasida kechadi.
Grafik maydon cheksiz. Istalgan kattalikda ob’yektlarni 1:1 masshtabda chizish va uni
ekranda koʻrinishi qulay boʻlishi uchun kichraytirish – “zoom”lash mumkin. Lekin bu
yerda masshtab va tasvir koʻrinishi
bir narsani aks ettirmaydi, ya’ni ekranda koʻrinishi
qulay boʻlishi uchun kichraytirilgan-“zoom”langan ob’yekt masshtabi oʻzgarmay qoladi.
•
Buyruqlar satri. AutoCAD dasturida buyruqlar menyu, asboblar paneli,buyruqlar
qatori va qisman sichqonchaning oʻng tugmasini bosilganda paydo boʻluvchi menyu
orqali berilishi mumkin. Buyruqlar qatorida tanlangan
buyruqni boshqarish, parametrlar
va qiymatlar kiritiladi. Bajarilayotgan barcha buyruqlar avtomatik tarzda buyruqlarni
bajarilish bayonnomasiga qoʻshib boriladi. Shuningdek, AutoCAD 2017 buyruq
parametrlarini dinamik kiritish funksiyasi orqali ham kiritish mumkin.
•
Holatlar satri. Holat qatorida kursorning koordinatasi va chizma chizish rejimi holati:
qadam (SNAP), toʻr (GRID), orto (ORTHO), bogʻlash (OSNAP) va h.k,lar aks etgan. U
yo bu rejimni yoqish yoki oʻchirish uchun sichqonchaning
chap tugmasini mos rejim
ustiga bosish yoki F3F11 funksional tugmalarini bosish orqali amalga oshiriladi.
•
Kursor va tanlash nishoni. Kursor chizmadagi nuqtani (asosan sichqoncha yordamida)
koʻrsatish uchun, tanlash nishoni – ob’yektlarni tahrirlash maqsadida tanlash uchun
moʻljallangan. Ekranda chizmani qulay harakatlantirish uchun sichqoncha
gʻildirakchasidan foydalanish maqsadga muvofiq: gʻildirakchani aylantirish orqali
“zoom”lashtirish va gʻildirakchani bosib turib sichqonchani
harakatlantirish bilan
“panorama” – chizmani ixtiyoriy tomonga surish mumkin.
•
Xossalar palitrasi. AutoCAD tomonidan qurilgan istalgan ob’yekt – chizmaning eng
kichik birligi uchun uni tavsiflovchi aniq toʻplamdagi xossalar mavjud: qavat, qalinlik,
rang, chiziq turi, shuningdek ob’yektning geometrik parametrlari, masalan,
aylana
uzunligi, doira yuzasi va b. Ushbu xossalarni qulay ask ettirish va ularni oʻzgartirish
uchun “Xossalar” (
Properties) palitrasi qoʻllaniladi.