nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Konglomerat, modulli va "atomistik" strukturani barpo etish

|
Konglomerat, modulli va "atomistik" strukturani barpo etish
|
bet | 11/13 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 50,85 Kb. | | #153550 |
Bog'liq Kurs ishi mavzu “Boshqarishning tashkiliy strukturalari-fayllar.org4. Konglomerat, modulli va "atomistik" strukturani barpo etish.
"Konglomerat" - bu turli strukturalarni birgalikda qo’shib olib borilishini anglatadi. Bunday strukturani yirik korporatsiyalarda, ya'ni chiziqli, funktsional, dasturli maqsadli strukturalarning birgalikda amal qilishida ko’rishimiz mumkin.
Axborot inqilobi byurokratiyaga bolta uruvchi modulli strukturaning, to’g’ridan-to’g’ri ma'muriy buysunuvchanlikka chek qo’yuvchi "atomistik" strukturalarning tashkil topishini har qanday usullarda topishni va uni taqozo etadi.
Korxona - bu har qanday iqtisodiy tizimda asosiy va birlamchi bo’g’in bo’lib hisoblanadi. Korxona to’g’risidagi qonunda korxona yuridik shaxs huquqlariga ega bo’lgan xo’jalik sub'ekti bo’lib, o’ziga tegishli yoki to’liq xo’jalik hisobidagi mulkdan foydalanish asosida mahsulot ishlab chiqaradi, sotadi yoki almashadi, ishlar bajaradi, xizmatlar ko’rsatadi, deb ta'kidlangan.
Ular o’z faoliyatlarini amaldagi qonunchilikka muvofiq ravishda o’zaro raqobat va mulkchilikning barcha shakllari va ularning teng huquqliligi sharoitlarida amalga oshiradi.
Har bir ayrim korxona yuqori boshqaruv organlari tomonidangina emas, balki korxonaning o’zidagi boshqaruvchi kichik tizim tomonidan ham boshqariladi. Korxonalar yakkaxokimlik tamoyili asosida va ayni zamonda ularning operativ-xo’jalik jihatdan mustaqil ish ko’rishi va tashabbus ko’rsatishi asosida boshqariladi. Shu sababli:
Korxona boshqaruv tizimida shunchalik ijrochi sifatidagina emas, balki boshqaruvchi tizimning ishtirokchisi sifatida maydonga chiqadi.
Korxonaga davlat vakili hisoblangan direktor (boshliq, boshqaruvchi) rahbarlik qiladi.
Firma - bu korxonadan farqli o’laroq, ishlab chiqarish va noishlab chiqarish sohalarida turli-tuman tadbirkorlik faoliyatini bildiradi. Bunday nomni sanoat korxonasi, davolash muassasasi uchun ham, qurilish tresti va vositachilik tashkiloti uchun ham, savdo va konsullik faoliyati uchun ham, xodimlar tayyorlash va malakasini oshirish, sayyohlik va boshqa tashkilotlar uchun ham nisbatan ishlatish mumkin.
Bozor munosabatlariga o’tish jarayonida butunlay yangi tipdagi firmalar vujudga keladi.
Firmalarturlari:
|
| |
Boshqaruv strukturasini takomillashtirish yo’llari

|
Boshqaruv strukturasini takomillashtirish yo’llari
|
bet | 10/13 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 50,85 Kb. | | #153550 |
Bog'liq Kurs ishi mavzu “Boshqarishning tashkiliy strukturalari-fayllar.orgBoshqaruv strukturasini takomillashtirish yo’llari:
1. Amaldagi strukturani soddalashtirish usuli
Boshqaruv bo’g’inlari sonini qisqartirish va boshqaruvning quyi bo’g’iniga huquq va vakolatni ko’prok berish (demarkazlashuv). Bunday usul inqilobiy usullar qatoriga kiradi.
Shtablar yoki ulardagi xodimlar sonini kamaytirish, matritsali strukturadan chiziqli funktsional strukturaga o’tish boshqaruvchilar sonini har 3-7 kishiga bitta rahbar emas, balki 10-12 kishiga bitta rahbar to’g’ri kelishiga erishish lozim, ya'ni boshqaruv normasiga erishishga intilish kerak.
2. Mexanik tarzda tashkil etilgan strukturani ko’nikma hosil qilingan struktura bilan almashtirish.
Mexanik tarzda tashkil etilgan strukturaga quyidagi salbiy tomonlar xos: gorizontal tabaqalanishdagi keskinlik ierarxik aloqalardagi qat'iylik me'yorlashtirilgan mas'uliyat yuqori darajadagi rasmiyatchilik qarorlar qabul qilinishidagi o’ta markazlashuv va unda ko’pchilik boshqaruvchilarning qatnasha olmasligi.
Bu strukturani ko’nikma hosil qilingan, sinovdan o’tib o’zini oqlagan struktura bilan almashtirish ma'quldir.
3. Mexanik tarzda tashkil etilgan struktura ichida turli shakllardagi uzviy strukturani tashkil qilish.
Bu degan so’z korxona tarkibiga:
venchur va innovatsiya, ya'ni "biznesga tavakkalchilik "bo’limlari
biznes-markazlar
ekspert guruhlari
ishchi, brigadalar guruhlarini tashkil qilishni bildiradi.
Venchur va innovatsiya bo’limlaridagi tadbirkorlar yangi texnologiya uchun o’zlarining kapitalini yoki olgan qarz mablag’larini tavakkal qiladilar. "Venchur" iborasi tadbirkor, rahbar yoki menejerning tavakkalchilikdagi:
uddaburonligi, epchilligi
serharakatliligini
quntli, matonatliligini
dadilligi, jasoratliligini
jo’shqin, biznesga berilib ketishini bildiradi.
|
| |
Using System; namespace Example

|
Using System; namespace Example
|
Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #139870 |
Bog'liq 0kamila
6-var
5)
using System;
namespace Example
{
class Program
{
static void Main(string[] args)
{
double a, p = 1;
int n;
Console.Write("a = ");
a = Convert.ToDouble(Console.ReadLine());
Console.Write("n = ");
n = Convert.ToInt32(Console.ReadLine());
for (int i = 0; i < n; i++)
p *= (a + i);
Console.Write("P = {0}({0} + 1) ... ({0} + {1} - 1) = {2}", a, n, p);
Console.ReadKey();
}
}
}
3) Ayrıqsha jaǵdaylar programma orınlanıw barısında payda boladı. Eger biz jazǵan programmamızda qátelik bolatuǵın bolsa Mısalı sandı nólge bóliw járiyalanbaǵan ózgeriwshini shaqırıw massivlerde indeksi negizgi ólsheminen asıp ketiwi htb. Bular bizlerdiń programmamız orınlanbawına alıp keledi. C# programmalastırıw tilinde bul ayrıqsha jaǵdaylardı basqarıw ushın try, catch, finally konstruksiyaları qollanıladı.
• try blogı - programma orınlawı kerek bolǵan kodtı inkapsulyatsiya qıladı. Eger bul processte qátelik yamasa múmkin bolmaǵan háreket júzege kelse, qátelik júz bergende orınlanatuǵın blok shaqırıladı.
• catch blogı - try blogınan keyin kelip, qátelik júz bergende orınlanatuǵın kodtı iske túsiredi.
• finally blogı - mudamı orınlanıwshı kod, yaǵnıy try blogınan keyin yamasa catch blokınan keyin atqarıladı. Bul blok mudamı bolıwı shárt emes.
Tómende esaptan tısqarılardan paydalanıw ushın try/catch/finally bloklardı anıqlawdıń ulıwma forması keltirilgen:
using System;
namespace Example
{
class Program
{
static void Main(string[] args)
{
double s = 10, a = 5, x = 0;
try
{
Console.WriteLine(s / a); //qátelik júz bermeydi
Console.WriteLine(s / x); //qátelik júz berdi
}
catch (SystemException ex)
{
Console.WriteLine("Ámeldi orınlawda" + ex.Message + " qátelik kelip shıqtı");
}
finally
{
Console.WriteLine("Programma juwmaqlandı !");
}
Console.ReadLine();
}
}
}
2) (1)
(2)
(3)
Elliptikaliq tipdegi teńlemelerde bolip (2) hám (3) teńlemelerdiń oń tárepleri kompleks ańlatpalar boladi.
Meyli (2) teńlemeniń kompleks integrali bolsin dep uyarayiq. Onda ke túyinles bolan funktsiya ushin ańlatpa (2) a túyinles bolan (3) teńlemeniń uliwma integrali boladi. Bul jadayda járdeminde kompleks ózgeriwshilerge ótemiz. Nátiyjede teńleme giperbolaliq tipdegi teńleme siyaqli kanonikaliq kóriniske keledi.
Kompleks ózgeriwshilerden qutiliw ushin yamasa almastiriw jasap jańa hám ózgeriwshilerdi kiritemiz. Sonda
yaniy hám . Nátiyjede (4) den elliptikaliq tipdegi teńlemelerdiń
kanonikaliq túri payda boladi.
1)
4)
|
| |
Rekursiv jarayonlarni tashkil etish

|
Rekursiv jarayonlarni tashkil etish
|
bet | 8/11 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 37,51 Kb. | | #143976 |
Bog'liq Amaliy fanlar universiteti-fayllar.org Funksiya o’ziga o’zi to’g’ridan-to’g’ri yoki qandaydir vosita orqali murojat qilish jarayoniga rekursiya va bunday funksiya rekursiv funksiya deyiladi. Har qanday to’g’ri tuzilgan rekursiya asosini ikkita shart tashkil qiladi. 2.Funksiyaning o’ziga o’zlashtirilgan argument bilan murojaat qilish. Rekursiv funksiya qaysidir vaqta kelib o’ziga murojaat qilishni to’xtatishi kerak bo’ladi. Aynan shu narsani rekursiya asos sharti ta’minlab beradi. Rekursiv funksiya qaysidir vaqta kelib o’ziga murojaat qilishni to’xtatishi kerak bo’ladi. Aynan shu narsani rekursiya asos sharti ta’minlab beradi. Keyingi shartda o’zgartirilgan argument deganda, odatda masala boshidagi argumentdan kichikroq argument tushiniladi (ba’zi hollarda kattaroq bo’lishi mumkin). Bu narsa ham juda muhim, chunki bir xil argument bilan qayta-qayta murojaat qilinganda yoki argument notog’ri o’zgartirilganda funksiya o’zini cheksiz marta chaqirishiga to’g’ri kelib qoladi. Nima uchun rekursiya kerak Aslini olganda, har qanday rekursiv ishlangan masalani iterativ usulda ishlash mumkin va buning aksi ham to’g’ri.Buning ustiga rekursiv yechim har doim xotiradan qo’shimcha joy talab qiladi. Shunday ekan, nima uchun unda rekursiya kerak? Albatta, buning yetarlicha sabablari bor: Aksariyat tuzilmalar va algoritmlarni rekursiyasiz tasavvur qilib bo’lmaydi. Aksariyat tuzilmalar va algoritmlarni rekursiyasiz tasavvur qilib bo’lmaydi. Tree, Graph, Heap, QuickSort, MergeSort, … Bu ro’yhatni juda uzoq davom ettirish mumkin. Ayniqsa, murakkab tuzilmalar bo’lgan Tree va Graphlarda rekursiya har qadamda uchraydi. Dasturchilikni esa ularsiz tasavvur qilib bo’lmaydi, bu esa o’z o’rnida rekursiya qanchalik muhimligini belgilab beradi. Yana bir qiziq ma’lumot, shunday dasturlash tillari borki ularda umuman takrorlanish operatorlari yo’q va bu borada butunlay rekursiyaga tayanadi. Haskell va Erlang shular jumlasidan.
|
| |
====
1993-jıl 1-iyun
==== - 1. Finans bul: #jámiyette payda bolatuǵın pul munasábetleri kompleksi

|
1. Finans bul: #jámiyette payda bolatuǵın pul munasábetleri kompleksi
|
bet | 10/15 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 64,92 Kb. | | #257299 |
Bog'liq Bank ha\'m finans bazarlari pa\'ninen testler====
1993-jıl 1-iyun
====
1994-jıl 1-iyun
====
1992-jıl sentyabr
++++
54. Bir valyutanıń basqaqa valyuta birligindegi bahasına ne dep aytıladı
====
#Valyuta kursı
====
Valyuta bazarı
====
Devalvaciya
====
Baha valyutasi
++++
55. Finanslıq resurslardıń tensalmaqlılıǵın táminlewge qaratılǵan xızmet ne dep ataladı?
====
#Finanslıq basqarıw
====
Finanslıq rejelestiriw
====
Finanslıq qadaǵalaw
====
Finanslıq boljaw
++++
56. Qamsızlandırıwdıń qandaya funkciyaları bar?
====
#Qadaǵalaw, bólistiriw, táwekelshilik, eskertiw
====
Qadaǵalaw, bólistiriw
====
Táwekelshilik, eskertiw, qadaǵalaw
====
Rejelestiriw va ekonomikaliq xoshametlew
++++
57. Tómendegi túsiniklerdiń qaysı biri «finanslıq bazar túsinigin tolıǵıraq ańlatadı?
====
#Ekonomikalıq aldı-sattı pul aylanısı bazarı
====
Akciyalar bazarı
====
Baһalı qaǵazlar һám ssuda kapital bazarı
====
Obligaciyalar bazarı
++++
58. Qarızǵa alınǵan hám usınılǵan investiciyanı kórsetiń
====
#Akciya hám obligaciyalardi shiǵariwdan alınǵan túsim
====
Artiqsha mulkti satiwdan túsim
====
Tiykarǵi qurallardi ijaraga beriwden payda
====
Tiykarǵi xizmetten alınǵan payda
++++
59. Finanslıq bazardıń konyukturasın hárakterlewshi kórsetkishler
====
#Valyuta kurslari fond birjasinda bahalı qaǵazlar boyinsha dúzilgen shártnamalar kólemi hám bahalar dárejesi
====
Lizing hám faktoring kompaniyalariniń finanslıq kórsetkishleri
|
| |
Finanslıq investiciyalar quramına neler kiredi?

|
Finanslıq investiciyalar quramına neler kiredi?
|
bet | 13/15 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 64,92 Kb. | | #257299 |
Bog'liq Bank ha\'m finans bazarlari pa\'ninen testler72. Finanslıq investiciyalar quramına neler kiredi?
==== #jergilikli hám sırt el mámleketleriniń pul birlikleri, banklerdegi amanatlar, depozit sertifikatlar, akciyalar, obligatsiyalar, veksellar hám basqa bahalı qaǵazlar hámde olarǵa teńlestirilgen baylıqlar kiredi.
====
materiallıq-texnikalıq resurslar, ásbap-úskeneler, texnika hám texnologiyalar kiredi.
====
xojalıq júritiwshi subektler, bankler hámde kásiplik awqam hám basqa jámiyetlik shólkemler ortasındaǵı eki jaqlama qatnasıqlardı jolǵa qoyıw ushın zárúrli qurallar kiredi.
====
sotsiyallıq nátiyje hám isbilermenliktiń mámleket tárepinen qadaǵan etilmegen xizmetine tartılǵan barlıq túrdegi múlkiy baylqlar kiredi.
++++
73. Bazar talabı bul...
==== #Túrli bahalarda hár bir tutınıwshıǵa usınıs etilgen anıq ónimge bolǵan jeke talaptıń jıyındısı
====
Tutınıwshılardıń arzan ónimlerdi satıp alıwǵa bolǵan umtılıwı
====
Óndiris resurslarına bolǵan talaptıń jıyındısı
====
Qarıydarlar satıp almaqshı bolǵan ónim kólemi
++++
74. Bazar ekonomikası – bul...
==== #Tovar, pul múnásibetlerine tiykarlanǵan hám olardıń ózine tán ekonomikalıq nızamları tiykarında basqarılatuǵın ekonomika.
====
Baha hám básekiniń qáliplesiw ornı
====
Finanslıq aktivler (pul, akciyalar hám obligaciyalar) satılatuǵın hám satıp alınatuǵın bazarı
====
Túrli bahalarda hár bir tutınıwshıǵa usınıs etilgen anıq ónimge bolǵan jeke talaptıń jıyındısı
++++
75. Dáramat alıw ushın qoyılatuǵın kapital qarjılar ne dep ataladı?
==== #Investiciya
====
Reinvesticiya
====
Ajıratpalar
====
Kredit
++++
76. Investor bul kim?
==== #Bul qarar qabıl etiwshi hám ózinıń jeke, qarızǵa alinǵan qarjıların hám basqa jalb qılınǵan mulkiy hám mádeniy baylıqlarin investitsion joybarǵa kiritiwshi fizikalıq hám yuridikalıq shaxs.
====
Mámleket rezidentleri tárepinen islep shıǵarıwda qatnasıw nátiyjesinde hámde múlklerinen alǵan baslanǵısh dáramatları jıyındısı.
====
Málim bir waqıt dawamında mámleket rezidentleri tárepinen islep shıǵarılǵan ónimlerdiń bazar bahaları jıyındısı túsiniledi
====
Real jalpı ishki ónimniń ulıwma kóleminiń yamasa xalıq jan basına tuwrı keletuǵın real jalpı ishki ónimniń ósiwi
++++
|
| |
Akcionerlik jámiyet rezerv fondı jámiyet ustav fondı kóleminiń-

|
Akcionerlik jámiyet rezerv fondı jámiyet ustav fondı kóleminiń-
|
bet | 12/15 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 64,92 Kb. | | #257299 |
Bog'liq Bank ha\'m finans bazarlari pa\'ninen testler65. Akcionerlik jámiyet rezerv fondı jámiyet ustav fondı kóleminiń-
====
#15 payizdan kem bolmawi kerek
====
20 payizdan kem bolmawi kerek
====
25 payizdan kem bolmawi kerek
====
22 payizdan kem bolmawi kerek
++++
66. Qanday akciya akcionerlik jámiyet ustav fondiniń (ustav kapitaliniń) muǵdarin belgilewde hám dividentlerdi esaplawda inabatqa alinbaydi?
====
#Altin akciya
====
Imtiyazli akciya
====
Ápiwayi akciya
====
Pay hám úlesler
++++
67. Qamsızlandırıw funkciyalarınıń tuwrısın kórsetiń
====
#Táwekelshilik, eskertiw, qadaǵalaw
====
Rejelestiriw һám ekonomikalıq xoshametlew
====
Táwekelshilik, eskertiw
====
Qadaǵalaw, bólistiriw һám qayta bólistiriw
++++
68. Dáramatlar һám qárejetler smetası degenimiz ne?
====
#Kommertsiyalıq emes tiykarında xızmet júritiwshi shólkemlerdiń finanslıq rejesi
====
Kommertsiyalıq tiykarda xızmet júritiwshi kárxana һám shólkemlerdiń jıynalǵan(skladnoy) finanslıq rejesi
====
Sanoat kárxanaları finanslıq rejesi
====
Finanslıq institutlar finanslıq rejesi
++++
69. Byudjet qadaǵalawı finanslıq qadaǵalawdıń qanday túrine kiredi?
====
#Mámleket qadaǵalawı
====
Mámleketlik emes qadaǵalawı
====
Auditorlik qadaǵalawı
====
Ǵárezsiz qadaǵalaw
++++
70. Mámleket krediti qatnasıqların shólkemlestiriw derekleri esabınan qanday túrlerge bólinedi?
====
#İshki һám sırtqı mámleket kreditler
====
Bank krediti, kommertsilıq krediti va mámleket krediti
====
Byudjetlerq aralı kredit qatnasıqları, jergilikli kredit qatnasıqları
====
Oraylıq bank krediti, kommertsiyalıq bankleri kredit qatnasıqları
++++
71. Investiciyaniń qanday túrleri bar?
==== #materiyallıq, finanslıq, aqlıy
====
milliy, xalıqaralıq
====
oraylastırılǵan hám oraylastırılmaǵan
====
mámleketlik, jeke hám aralas
++++
|
| |
Dinamik ma’lumotlar tuzilmasi - ro’yhatlar

Dinamik ma’lumotlar tuzilmasi - ro’yhatlar
Chiziqli ro’yhatlarda har bir element o’zidan keyingisi yoki oldingisi bilan ham bog’langan bo’lishi mumkin. Birinchi holatda, ya’ni elementlar o’zidan keyingi element bilan bog’langan bo’lsa, bunday ro’yhatga bir bog‘lamli ro‘yhat deyiladi. Mazkur ko’rinishdagi ro’yhat elementi k’rsatkichining o’ziga xosligi shundan iboratki, u faqatgina ro’yhatning navbatdagi elementi adresini ko’rsatadi. Bir tomonlama yo’naltirilgan ro’yhatda eng so’nggi element ko’rsatkichi bo’sh, ya’ni NULL bo’ladi.
Agar har bir element o’zidan oldingi va o’zidan keyingi element bilan bog’langan bo’lsa, u holda bunday ro’yhatlarga 2 bog‘lamli ro‘yhatlar deyiladi.
Agar oxirgi element birinchi element ko’rsatkichi bilan bog’langan bo’lsa, bunday ro’yhatga halqasimon ro‘yhat deyiladi. Ro’yhatning har bir elementi shu elementni identifikatsiyalash uchun kalitga ega bo’ladi. Kalit odatda butun son yoki satr ko’rinishida ma’lumotlar maydonining bir qismi sifatida mavjud bo’ladi.
Ro’yhatlar ustida quyidagi amallarni bajarish mumkin:
- ro’yhatni shakllantirish (birinchi elementini yaratish);
- ro’yhat oxiriga yangi element qo’shish;
- berilgan kalitga mos elementni o’qish;
- ro’yhatning ko’rsatilgan joyiga element qo’shish (berilgan kalitga mos elementdan oldin yoki keyin)
- berilgan kalitga mos elementni o’chirish;
- kalit bo’yicha ro’yhat elementlarini tartibga keltirish.
Ro’yhatlar bilan ishlashda dasturda boshlang’ich elementni ko’rsatuvchi ko’rsatkich talab etiladi.
Dinamik ma'lumotlar tuzilmalari tuzilishi. Afzalliklari va kamchiliklari
Dinamik ma’lumotlar tuzilmasining har bir elementi ikki qismdan iborat:
Ma'lumotlar joylashtirilgan ma'lumotlar uchun maydonlar, ular uchun struktura yaratiladi. O'z navbatida, axborot maydonlarida ma'lumotlar tuzilmasi ham bo'lishi mumkin.
Elementlarni bir-biriga bog'laydigan bir yoki bir nechta havolalarni o'z ichiga olgan xizmat maydonlari.
Ushbu tuzilmalarni amaliy topshiriqlarda ishlatishda, faqat ma'lumot maydonlari oxirgi foydalanuvchiga ko'rinadigan qilib qo'yiladi va xizmat ko'rsatish maydonlaridan faqat dasturchi foydalanadi.
Dinamik ma’lumotlar tuzilmasining afzalliklari:
- Strukturaning o'lchami faqat mavjud RAM miqdori bilan cheklangan,
- Ma'lumotlarning tartibini o'zgartirganda ma'lumotlarni ko'chirish emas, balki faqat havolalarni to'g'rilash talab qilinadi;
- Strukturaning ajoyib moslashuvchanligi.
Kamchiliklari:
- O'zboshimchalik elementiga kirish vaqtini oldindan aniqlashning imkoni yo'q,
- Havolalarni saqlash uchun qo'shimcha xotira talab qilinadi.
Adabiyotlar
Информатика: учебник – 3-е переработанное издание/ под ред. Н.В. Макаровой.- М: Финансы и статистика, 2004. – 768 с.
Страуструп Б. Язык программирования C++. Специальное издание. Пер. с англ. – М.: ООО «Бином-Пресс», 2006 г. – 1104 с.: ил.
Xudoyberdiyev M.X., Akbaraliyev B.B. “Ma‟lumotlat tuzilmasi va algoritmlar” fanidan amaliy mashg’ulotlar uchun topshiriqlar (uslubiy ko’rsatmalari bilan). Toshklent, 2013 y.
http://fayllar.org
|
Savollar - Mavzu -1: Axborot texnologiyasining ichki va tashqi omillari. Axborot uzatish usullari. O`qitishda axborot...

|
Mavzu -1: Axborot texnologiyasining ichki va tashqi omillari. Axborot uzatish usullari. O`qitishda axborot texnologiyalari. Reja
|
bet | 29/29 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 481,5 Kb. | | #119447 |
Bog'liq Axborot texnologiya mavzulariSavollar:
O’zbekistonda kompyuterlashtirish istiqbollari va muammolari haqida nimalarni bilasiz?
O’zbekiston kompyuter tarmoqlari haqida nimalarni bilasiz?
Foydalanilgan adabiyotlar.
1.A.A.Abduqodirov, A.F.Hayitov, R.R.Shodiyev. “Axborot texnologiyalari” Akademik litsey va kasb-xunar kollejlari uchun darslik. Toshkent “O’qituvchi” 2002-yil.
2.A.Sattorov. “Informatika va Axborot texnologiyalari” Akademik litsey va kasb-xunar kollejlari uchun darslik. Toshkent “O’qituvchi” 2002-yil.
3.S.Shoyqulov, O.Boboyev, F.Yo’ldoshev, B.Eshmatov, Sh.Shoyqulov. “Informatika va Axborot texnologiyalari” o’quv qo’llanma. Akademik litsey va kasb-xunar kollejlari uchun
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu -1: Axborot texnologiyasining ichki va tashqi omillari. Axborot uzatish usullari. O`qitishda axborot texnologiyalari. Reja
|
Qisuvchi (o’rovchi) dasturlar - Mavzu -1: Axborot texnologiyasining ichki va tashqi omillari. Axborot uzatish usullari....

|
Mavzu -1: Axborot texnologiyasining ichki va tashqi omillari. Axborot uzatish usullari. O`qitishda axborot texnologiyalari. Reja
|
bet | 6/29 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 481,5 Kb. | | #119447 |
Bog'liq Axborot texnologiya mavzulariQisuvchi (o’rovchi) dasturlar.
Fayllarni o’rash uchun har xil ishlab chiqaruvchilar tomonidan maxsus dasturlar yaratilgan. Ularning bir qismi bepul tarqatilinadi, bir qismi tijort asosida (pulli), lekin bu turdagi ko’pgina dasturlar «Shareware» kabi tarqatiladi, ya‘ni ular bepul olinishi mumkin. Ulardan doimiy foydalanmoqchi bo’lsangiz, ularni yaratgan mualliflariga yoki tarqatuvchilariga ko’rsatilgan miqdordagi pulni yuborishingiz lozim bo’ladi.
Odatda fayllarni o’rovchi (arxivlovchi) dasturlar diskda qisqartirilgan holdagi fayllar nusxalarini arxiv fayllarga joylashtirish, arxivdan fayllarni olish, arxiv mundarijalarini ko’rib chiqish va boshqa imkoniyat yaratadi. Har xil dasturlar arxiv fayllarni formati, ishning tezligi, arxivga joylashtirishdagi fayllar qiskartirish darajasi, ishlatilish qulayligi bilan farq qiladi.
Eng ko’p tarqalgan o’rovchi dasturlar deyarli bir xil imkoniyatga ega, hech biri hamma ko’rsatgichlar bo’yicha bir-biridan ustun kelmaydi, bir dastur biridan tezroq ishlaydi, boshqalari fayllar qisqartirishni yaxshiroq darajada bajaradi. Agar dasturlarni faqat qisqartirish darajasi buyicha taqqoslasak, ular orasida lider (eng zo’ri) yo’q. Har xil ko’rinishdagi fayllar turli xil arxivlagichlar orqali turli darajada arxivlanadi. Eng ko’p tarqalgan dasturlar orasida ARJ, PKZIP, LHA, PKPAK, PAK larni aytib o’tishimiz mumkin. PKZIP/ PKUNZIP va ARJ dasturlari haqida qisqacha ma‘lumot berib o’tamiz. Bu dasturlar ishning katta tezligini va axborotlarni qisqartirishni yuqori darajada ta‘minlaydi. Bunda PKZIP/ PKUNZIP dasturi ishning juda yuqori tezligi bilan ajralib, EXE kengaytmali ko’rinishda ham axborotlarni arxivlaydi. ARJ dasturi xuddi shunday qisqartirish darajasini bersada, servisning xilma-xilligi bilan ajralib turadi va bir necha disketlarga arxivlab ko’chirish imkoniyatiga ega. Bundan tashqari bu dastur ma‘lumotlarni parol orqali arxivlash, arxivdagi ma‘lumotni o’chirish, arxivni minimal xajmda arxivlash, arxiv ro’yxatini ko’rish va hokoza ishlarni bajara oladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu -1: Axborot texnologiyasining ichki va tashqi omillari. Axborot uzatish usullari. O`qitishda axborot texnologiyalari. Reja
|
Mavzu-: Arxivlash dasturlari va ularning turkumlanishi

|
Mavzu-: Arxivlash dasturlari va ularning turkumlanishi
|
bet | 5/29 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 481,5 Kb. | | #119447 |
Bog'liq Axborot texnologiya mavzulariMavzu-: Arxivlash dasturlari va ularning turkumlanishi.
Mavzu-: Fayllarni arxivlash va arxiv fayllarini ochish.
Mavzu: Arxiv fayllarni zararlanganligini tekshirish. Arxivlangan fayllarni tiklash.
Reja:
Fayllarni arxivlash zaruriyati.
Fayllarning nusxasini oluvchi dasturlar.
Fayllarni arxivlash.
Arxivlash metodikasi.
Arxivlash qoidalari.
Kompyuterlarda ishlashda har-xil sabablarga ko’ra magnit disklarda axbortlarni yo’qolishi yoki buzilishi holatlarni uchratish mumkin. Bu magnit diskni (qattiq ) diskni jismoniy buzilishi, fayllarni tasodifan yo’qotilishi yoki noto’g’ri tahrirlanishi (foydalanishi), kompyuter viruslari orqali axbortlarni parchalanishi va boshqalar tufayli sodir bo’lishi mumkin. Bunday hollarda yo’qotishlarni kamaytirish uchun foydalanilayotgan fayllarni arxiv nusxalariga ega bo’lish kerak va o’zgarayotgan fayllar nusxalarini sistematik ravishda yangilab turish kerak.
Fayllardan nusxa olish uchun BACKUP va RESTORE shuningdek, COPY yoki XCOPY buyruqlaridan foydalanish mumkin (MS-DOS operatsion sistemasini eslang). Biroq bunda boshlang’ich fayllar qancha joy egallasa arxiv nusxalari ham shuncha joy egallaydi, lekin kerakli fayllardan nusxa olish uchun ko’p disketalar talab qilinadi. Masalan 60 Mbayt xajmli qattiq diskdagi fayllardan nusxa olish uchun 3.5 dyumli disketadan qariyib 42 ta disketa kerak bo’ladi. Disketalarni bunday ko’p miqdorda ishlatilinishi ham juda qiyin, shuning uchun arxivni yangilash va yaratish mehnati juda ahamiyatli ekanligi kelib chiqadi.
SHuning uchun ham arxivlarni yaratuvchi maxsus dasturlar ishlatilinadi. Ularni ikki guruhga ajratish mumkin.
Qisuvchi (o’rovchi) dasturlar.
Rezervli nusxa oluvchi dasturlar.
Birinchi guruh dasturlari axborotlarni qisqarishini maxsus usullar hisobiga kichik o’lchamdagi fayllar nusxalarini yaratish va bir qancha fayllar nusxalari bitta arxiv fayliga birlashtirish imkoniyatini beradi. Ko’p hollarda o’rovchi dasturlar orqali oldindan qisqartirilgan fayllarni disketalarda, ayrim hollarda strimmer uchun ishlatilinadigan kassetalarda saqlash juda qulay.
Ikkinchi guruh nusxa oluvchi dasturlar qattiq diskdan disketalarga yoki strimmer kassetalariga axborotlarni ko’chirish uchun mo’ljallangan. Bu dasturlardan Norton Backup (Dos va Windows uchun), FastBack Plus va boshqalar.
Strimmer bo’lganda rezervli nusxalar yaratish uchun tabiiyki rezervli nusxa oluvchi dasturlardan foydalaniladi. Bunday hollarda odatda o’rovchi dasturlarni qo’llasa ham bo’ladi, chunki zamonaviy rezervli nusxa oluvchi dasturlar o’zlariga berilgan ma‘lumotlarni juda sifatli qisqartiradilar. Disketa yoki magnitooptik disklarga arxivlashtirishda odatda o’rovchi dasturlardan foydalanish qulayroq. O’rovchi dasturlarni Hozirgi kunda juda ko’p turlarini ko’rish mumkin. Ulardan keng tarqalganlari PKZIP/ PKUNZIP, ARJ, RAR, LHA, UC2, ACE va boshqalar.
|
| |
====
kredit uyimlari usinilip atirǵan kreditler hám depozitlerdiń payiz stavkalari
====

|
====
kredit uyimlari usinilip atirǵan kreditler hám depozitlerdiń payiz stavkalari
====
|
bet | 11/15 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 64,92 Kb. | | #257299 |
Bog'liq Bank ha\'m finans bazarlari pa\'ninen testler====
kredit uyimlari usinilip atirǵan kreditler hám depozitlerdiń payiz stavkalari
====
Qamsizlandiriw túrleri hám bahasi
++++
60. Finanslıq instrumentlerden paydananıw tiykarında finanslıq dáldalshılar arqalı waqtınsha bos pul qarjların qayta bólistiriw júz beretuǵın bazar qanday ataladı?
====
#bahalı qaǵazlar bazarı
====
qamsızlandırıw hám menshikli pensiya bazarı
====
qımbat bahalı metallar bazarı
====
finans bazarı
++++
61. Finans degenimiz ne?
====
#bul pul fondları menen baylanıslı bolǵan ekonomikalıq qatnasıqlar jıyındısı
====
bul pul qarjıları fondı
====
bul sociallıq ónim hám miliy dáramattı bólistiriw bolǵan pul qatnasıqlarınıń jıyındısı
====
Qayta bólistiriw, tártipke salıw hám qadaǵalaw funkciyaları
++++
62. Finanstıń tiykarǵı wazıypaları hám funkciyaların kórsetiń?
====
#Qayta bólistiriw, tártipke salıw hám qadaǵalaw funkciyaları
====
bul pul qarjıları fondı
====
bul sociallıq ónim hám miliy dáramatı bólistiriw bolǵan pul qatnasıqlarınıń jıyındısı
====
Toplaw, qadaǵalaw funkciyaları
++++
63. Kredit liniyası degenimiz ne?
====
#Jil dawaminda klient alıwı mumkin bolǵan kredittiń limiti
====
Bir mártelik pitimlerdi qarji menen támiyinlew ushın beriletuǵin kredit
====
Uzaq múddetli kredit formalarınan biri
====
Klient ay dawaminda alıwı mumkin bolaǵan kredittiń limiti
++++
64. Finansliq bazardıń konyukturasın hárakterlewshi kórsetkishler
====
#Valyuta kurslari fond birjasinda bahalı qaǵazlar boyisha dúzilgen shártnamalar kólemi hám bahalar dárejesi
====
Qamsizlandiriw túrleri hám bahasi
====
Lizing hám faktoring kompaniyalariniń finansliq kórsetkishleri
====
kredit uyimlari usinip atirǵan kreditler hám depozitleriniń payiz stavkalari
++++
|
| |
O‘quv yilidа umumta’lim - bet 4

|
O‘quv yilidа umumta’lim
|
bet | 4/5 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #234497 |
Bog'liq 11-sinf Matematika imtihon savollari savol
Firma ko‘ylak tikish uchun buyurtma oldi. Bir oyda 𝑥 ta ko‘ylak tiksa,
𝑝(𝑥) = −𝑥2 + 100𝑥 ming so‘m daromad qiladi. Firma eng katta daromad olish uchun qancha ko‘ylak tikishi kerak?
Ushbu 𝑆(𝑡) = 𝑡3 − 6𝑡2 + 5𝑡 qonun bo‘yicha harakatlanayotgan motosikl harakat boshlangandan necha sekunddan keyin to‘xtaydi?
To‘g‘ri va tekis yo‘lda 𝑥(𝑡) = −𝑡3 + 3𝑡2 + 9𝑡 qonun bo‘yicha harakatlanayotgan Malibu mashinasi harakat boshlangandan necha sekunddan keyin to‘xtaydi?
Tezyurar motorli qayiq 𝑆(𝑡) = 6𝑡2 − 2𝑡3 + 5 qununiyat bo‘yicha harakatlanayapti. Uning tezlanishi 0 ga teng bo‘lgandagi oniy tezligi nimaga teng.
O‘t o‘chiruvchi nasosidan otilib chiqayotgan suv 𝑦 = −0,2𝑥2 + 3𝑥 parabolani “chizadi”. O‘zgaruvchi 𝑥 ning qanday qiymatida bu parabolaning otilib chiqayotgan suvning eng katta balandligi hosil bo‘ladi.
5 𝑚 balandlikda kamondan otilgan 50 𝑚 tezlik bilan yuqoriga vertikal ravishda nayza
𝑠
otildi.Nayzaning 𝑡 sekundan keyin ko‘tarilgan balandligi metrlarda ℎ = ℎ(𝑡) = 5 +
50𝑡 − 𝑔𝑔𝑡2 formula bilan hisoblanadi, bunda 𝑔 ≈ 10 𝑚. Nayza necha sekundan keyin, eng
2 𝑠2
katta balandligiga erishadi va u qanday balandlik bo‘ladi?
Ushbu 𝑆(𝑡) = 𝑡√𝑡 qununiyat bilan harakatlanayotgan konkichining 𝑡 = 2 sekunddagi tezlanishini hisoblang (S metrlarda).
2 metr balandlikdan gorizontga ma’lum burchak ostida mushak (xabar beruvchi raketa) otildi.Vaqt o‘tishi bilan uning balandligi ℎ(𝑡) = −𝑡3 + 18𝑡2 + 2 formulaga ko‘ra o‘zgarib boradi. Qancha vaqtdan so‘ng raketa uchishining eng baland nuqtasiga ko‘tariladi?
9.Havo shari 𝑡 ∈ [0; 10] minut oralig‘ida 𝑉(𝑡) = 5𝑡3 + 3𝑡2 + 2𝑡 + 4 (𝑚)3 havo purkamoqda, 𝑡 = 3 minutdan keyin havo purkash tezligini toping.
10. Ushbu 𝑆(𝑡) = 4𝑡2 − 𝑡3
3
qonuniyat bilan harakatlanayotgan salyutning eng katta
tezligini aniqlang.
|
| |
rusumli mikroprotsessor - Reja: Shaxsiy kompyuterning tashkiliy qismlari

|
Reja: Shaxsiy kompyuterning tashkiliy qismlari
|
bet | 19/46 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 13,72 Mb. | | #249645 |
Bog'liq davlat pedagogika instituti286 rusumli mikroprotsessor
1982 yili 286 rusumli mikroprotsessorning yaratilishi hisoblash texnologiyalariga oid yangi g‘oyalar ishlab chiqilishida qо‘yilgan navbatdagi katta qadam bо‘ldi. Ushbu mikroprotsessorning 80286 degan nomi ham keng tarqalgan bо‘lib, uni ishlab chiqish jarayonida mikrokompyuterlar va katta kompyuterlar arxitekturalarida erishilgan yutuqlar inobatga olindi. 80286 mikroprotsessori ikki rejimda ishlay oladi, jumladan: real manzil rejimida u 8086 mikroprotsessori ishini bajaradi, virtual manzilning himoyalangan rejimida (Protected Virtual Address Mode) yoki P-rejimda esa dastur tuzadigan mutaxassisga kо‘p imkoniyat va vositalarni havola etadi. 286 rusumli mikroprotsessor Intel firmasining oldin yaratilgan mikroprotsessorlari uchun tuzilgan har qanday dasturni bajarish qobiliyatiga ega birinchi mikroprotsessor bо‘ldi.
Shu davrdan e’tiboran dasturiy moslik Intel firmasi mikroprotsessorlar oilasini boshqa oilalardan ajratib turuvchi alomati bо‘lganicha qolmoqda.
Intel 386 rusumli mikroprotsessor
1985 yili 275000 ta tranzistorga ega, ya’ni tranzistorlar soni eng birinchi 4004 rusumli protsessorga nisbatan 100 barobardan oshib ketgan, bir vaqtning о‘zida bir nechta dasturni amalga oshirish imkoniyatini beradigan “kо‘p vazifali”, 32 razryadli Intel 386 rusumli mikroprotsessor ishlab chiqildi. Mikroprotsessorlar texnologiyasida erishilgan sо‘nggi yutuqlar mujassam etilganiga qaramay 80386 о‘zining ajdodlari
8086 va 80286 uchun katta miqdorda tuzilgan dasturiy ta’minot bilan obyektli kod bо‘yicha moslikni saqlab qoldi. Uning virtual mashina chiqish xossasi alohida qiziqish uyg‘otadi. Ushbu xossa 80386 mikroprotsessoriga UNIX va MS-DOS singari operatsion tizimlar tomonidan boshqariladigan dasturlar ijrosiga о‘tish imkonini beradi. О‘zining 32 bitli arxitekturasi tufayli Intel 386 rusumli mikroprotsessor katta sonli, ma’lumotlarning katta tuzilishi va katta hajmli dasturlarga (yoki dasturlarning kо‘p soniga) ega va shu kabi operatsiyalar ijrosi bilan tavsiflanadigan “yirik” tizimlarni qо‘llab-quvvatlash uchun zarur bо‘ladigan dasturiy resurslarni ta’minlaydi.
|
| |
MIKROPROSESSORLARNING ISHLASH VA FAOLIYAT KO‘RSATISH IMKONIYATLARI

|
MIKROPROSESSORLARNING ISHLASH VA FAOLIYAT KO‘RSATISH IMKONIYATLARI
|
bet | 18/46 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 13,72 Mb. | | #249645 |
Bog'liq davlat pedagogika institutiMIKROPROSESSORLARNING ISHLASH VA FAOLIYAT KO‘RSATISH IMKONIYATLARI
Reja:
8008 rusumli mikroprotsessor
286 rusumli mikroprotsessor
Intel 386 rusumli mikroprotsessor
MMX texnologiyasiga ega protsessorlar
Mikroprosessorlarning ishlash imkoniyatlari
Mikroprosessorlarning faoliyat ko‘rsatish imkoniyatlari
Qo’shimcha integral mikrosxemalar
8008 rusumli mikroprotsessor
1972 yili Intel kompaniyasi о‘zining navbatdagi mikroprotsessorini ishlab chiqardi. Ushbu mikroprotsessorning quvvati о‘tmishdoshining quvvatidan ikki hissa ortiq eti. Hisoblash texnologiyalarining jonbozi Don Lankaster (Don Lancaster) shaxsiy kompyuter prototipini ishlab chiqishda kiritish-chiqarish terminali sifatida 8008 rusumli protsessorni qо‘lladi.
8080 rusumli mikroprotsessor
1974 yili chiqarilgan 8080 rusumli mikroprotsessor korporatsiyaga chinakam muvaffaqiyat keltirdi. Tashqi xotira “stek ”ining (rus. “stek”) paydo bо‘lishi ayni shu mikroprotsessor bilan bog‘liq bо‘lib, kiritilgan har qanday dasturdan foydalanish imkonini yaratdi. Ushbu protsessor “Altair” rusumli birinchi shaxsiy kompyuterning
“miya”si sifatida qо‘llandi.
8086-8088 rusumli mikroprotsessor
1978 yili Intel firmasi birinchi bо‘lib 16 bitli 8086 rusumli mikroprotsessorni ishlab chiqardi. Ushbu mikroprotsessor 80x86 deb nom olgan butun boshli mikroprotsessorlar oilasining ajdodi bо‘ldi. Sal о‘tgach, uning о‘rniga 8088 rusumli mikroprotsessor kelib, u 16 bitli ichki registrlarga ega va 8086 mikroprotsessorining arxitekturasini takrorlagan bо‘lsa ham, tashqi ma’lumotlar shinasi 8 bitni tashkil etgan. IBM korporatsiyasining endigina tashkil topgan bо‘linmasi shaxsiy kompyuter yaratish va ishlab chiqarishga ixtisoslashgan bо‘lib, ushbu bо‘linma tomonidan xarid qilingan mazkur qurilmalarning yirik partiyasi 8088 rusumli protsessorni IBM PC ning miyasiga aylantirdi.
|
| |
Topshiriq - 2-Laboratoriya ishi Gruruh: 431-21 /pii001-1 Bajardi: Madraximov Abdulhamid Tekshirdi: Berdimuradov Mirzohit

Topshiriq:
Talabalar 2.1-jadvalda keltirilgan o‘zlariga belgilangan variantlarni olib UDP kliyent-server tarmoq dasturini yaratishadi.
1labaratoriya
package Lab2;
import java.net.DatagramPacket;
import java.net.DatagramSocket;
import java.net.InetAddress;
class Server {
public static void main(String args[]) throws Exception {
DatagramSocket serverSocket = new DatagramSocket(9876);
byte[] receiveData = new byte[1024];
byte[] sendData = new byte[1024];
System.out.println("Server ishga tushdi!");
while (true) {
DatagramPacket receivePacket = new
DatagramPacket(receiveData, receiveData.length);
serverSocket.receive(receivePacket);
String sentence = new String(receivePacket.getData());
System.out.println("Qabul qilindi: " + sentence);
InetAddress IPAddress = receivePacket.getAddress();
int port = receivePacket.getPort();
String capitalizedSentence = sentence.toUpperCase();
sendData = capitalizedSentence.getBytes();
DatagramPacket sendPacket =
new DatagramPacket(sendData, sendData.length, IPAddress,
port);
serverSocket.send(sendPacket);
}
}
}
package Lab2;
import java.io.BufferedReader;
import java.io.InputStreamReader;
import java.net.DatagramPacket;
import java.net.DatagramSocket;
import java.net.InetAddress;
import java.util.Scanner;
class Client {
public static void main(String args[]) throws Exception {
System.out.println("Client ishga tushdi!");
BufferedReader inFromUser = new BufferedReader(new
InputStreamReader(System.in));
DatagramSocket clientSocket = new DatagramSocket();
InetAddress IPAddress = InetAddress.getByName("localhost");
byte[] sendData = new byte[1024];
byte[] receiveData = new byte[1024];
Scanner scanner = new Scanner(System.in);
System.out.print("Sonlar miqdorini kiriting: ");
int n = scanner.nextInt();
int[] numbers = new int[n];
System.out.println(n + " ta sonni kiriting:");
for (int i = 0; i < n; i++) {
numbers[i] = scanner.nextInt();
}
int sum = 0;
for (int i = 0; i < n; i++) {
if (numbers[i] > 0) {
sum += numbers[i];
}
}
String sentence = String.valueOf(sum);
sendData = sentence.getBytes();
System.out.println("Serverga yuborildi");
DatagramPacket sendPacket = new DatagramPacket(sendData, sendData.length, IPAddress, 9876);
clientSocket.send(sendPacket);
DatagramPacket receivePacket = new DatagramPacket(receiveData, sendData.length);
clientSocket.receive(receivePacket);
String modifiedSentence = new String(receivePacket.getData());
System.out.println("Serverdan qaytgan javob :" + modifiedSentence);
clientSocket.close();
}
}
|
Celeron rusumli protsessor

|
Celeron rusumli protsessor
|
bet | 23/46 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 13,72 Mb. | | #249645 |
Bog'liq davlat pedagogika institutiCeleron rusumli protsessor
0.25 mkm-texnologiyasi bо‘yicha yaratilgan “eng oddiy” kompyuterlar uchun protsessorning Celeron deb nom berilgan soddalashtirilgan varianti ishlab chiqarildi. Ilk Celeron protsessorlar yadrosining chastotasi 266 va 300 MGs (shina chastotasi – 66 MGs) bо‘lgan. Ikkilamchi kesh-xotira qurilmasi kiritilmagan. Bu esa, о‘z navbatida, ish unumdorligida о‘z aksini topdi (tizim platalarida ikkilamchi keshxotira qurilmasi uchun slot 1 (ajratkich), tabiiyki, bо‘lmagan). Tizim platalarining narxi tushishi va Celeron ning о‘zi arzon bо‘lishi barobarida havaskorlar uchun mо‘ljallangan mashina chindan ham arzon bо‘lgan.
Bugungi Celeron protsessorlar, chastotasi 300 MGs li Celeron 300A modelidan boshlab, yadro kristalli ustida о‘rnatilgan va yadroning chastotasida tо‘liq ishlaydigan kichik hajmli (128 Kbayt) ikkilamchi kesh-xotira qurilmasiga ega. Bunday protsessorlar Mendocino nomi Bilan ham ataladi.
Takt chastotasi 500, 466, 433, 400, 366 va 333 MGs li Intel Celeron protsessorlarning ish unumdorligi keng ommalashgan zamonaviy ilovalar tez va samarali ishlashini ta’minlaydi. Bunday protsessorlarga, asosida Pentium II protsessori yaratilgan P6 mikroarxitekturasiga oid barcha afzalliklar berilgan. Takt chastotasi 500, 433, 400, 366 i 333 MGs li Intel Celeron protsessorlar ichiga hajmi 128 Kb li 2- darajaga mansub ikkilamchi kesh-xotira qurilmasi о‘rnatilgan. Takt chastotasi 300 MGs li Intel Celeron protsessorlarning yadrosi о‘z ichiga 7,5 million tranzistorni mujassam etgan. Takt chastotasi 500, 433, 400, 366 i 333 MGs li protsessorlarning yadrolari esa 2- darajaga mansub ikkilamchi keshxotira qurilmasi о‘rnatilganligi bois 19 million tranzistorga ega. Barcha Intel Celeron protsessorlar 0.25 mikronli KMOP-texnologiyalar asosida ishlab chiqiladi. Barcha Intel Celeron protsessorlar (P.P.G.A.) tilchali chiqish joylarining matritsasiga ega plastik korpus ichida solinib chiqariladi. P.P.G.A. formfaktori protsessorning 370 kontaktli uyasiga mos keladi. Bu esa, о‘z navbatida, kompyuter ishlab chiqaruvchilar uchun tizimlar narxini tushirish uchun yangi imkoniyatlar yaratib, joiz konstruktiv loyihalar uchun keng yо‘l ochib beradi.
Bundan tashqari, takt chastotasi 433, 400, 366, 333 va 300A MGs li Intel Celeron protsessorlar korpus ichida о‘rnatish qulayligi va tejamkorlikni ta’minlovchi S.E.P.P. rusumli kontaktlar bir tomonga joylashtirilgan holda yetkaziladi. Qо‘llanilgan korpus turidan qat’iy nazar Intel Celeron protsessorlar yuqori sifatli, ishonchli va boshqa qurilmalarga mos keladi deb e’tirof etilmoqda. Ushbu protsessorlar idoraga oid keng ommalashgan zamonaviy ilovalar va Internet tarmog‘iga kirishni ta’minlovchi dasturlar bilan ishlash uchun kuchli protsessorlar sanaladi.
|
| |
Intel 486 rusumli markaziy protsessor

|
Intel 486 rusumli markaziy protsessor
|
bet | 20/46 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 13,72 Mb. | | #249645 |
Bog'liq davlat pedagogika institutiIntel 486 rusumli markaziy protsessor
1989 yili Intel korporatsiyasi tranzistorlar soni milliondan oshib ketgan 80x86 deb nomlanadigan mikroprotsessorlar oilasining birinchi vakilini havola etdi. 486 protsessorlarining avlodi kompyuterda komandalar satri orqali amalga oshiriladigan ishdan “kо‘rsatgin-u bir bor chert!” rejimiga о‘tilganligini nishonladi. Intel 486 ichiga о‘rnatilgan matematik soprotsessorga ega birinchi mikroprotsessor bо‘ldi. U markaziy protsessor о‘rniga murakkab matematik amallarni bajarib, ma’lumotlarga ishlov berish jarayonini sezilarli darajada tezlatib yubordi.
486 protsessori komanda va ma’lumotlarning 8 Kbaytini saqlash uchun
mо‘ljallangan bо‘lib, mikrosxema ichiga о‘rnatilgan ichki keshga ega.
Yaratiladigan yangi imkoniyatlar tizimlarning kо‘p vazifaligini yanada kengaytiradi. Yangi operatsiyalar xotira qurilmasi ichidagi semaforlar bilan olib boriladigan ishlar tezligini oshiradi. Mikrosxemalardagi jihozlar kesh-xotiraning ziddiyatli bо‘lmasligini kafolatlab, kо‘p sathli keshlashtirish jarayonini amalga oshirish uchun mо‘ljallangan vositalar ishini qо‘llabquvvatlaydi.
Pentium rusumli protsessor
Intel firmasining asosiy yutuqlaridan biri Pentium rusumli protsessor yaratilishi bо‘ldi. Bu ish 1989 yil iyun oyida boshlandi. Pentium ni ishlab chiqish va sinab kо‘rish ishlarida shaxsiy kompyuterlarni ishlab chiqadigan va dasturiy ta’minot tuzadigan asosiy mutaxassislar faol ishtirok etishdi. Bu esa, о‘z navbatida, loyihaning umumiy muvaffaqiyatiga sezilarli omil bо‘ldi.
1991 yil intihosida protsessor maketi tayyor bо‘lib, unda muhandislar dasturiy ta’minotni ishga tushirishga muvaffaq bо‘ldilar. Loyiha ishlari asosan 1992 yilning fevral oyida nihoyasiga yetkazilib, protsessorlarning tajriba uchun yaratilgan partiyasi keng qamrovli sinovdan о‘tkazila boshlandi. Pentium sanoatini о‘zlashtirish yuzasidan qaror 1992 yilning aprel oyida qabul qilinib, 1993 yil 22 mart kuni Pentium protsessorining keng qamrovli taqdimoti о‘tkazildi.
Bitta kremniyli asosga 3,1 million tranzistorni birlashtirgan 32 razryadli Pentium protsessor о‘zining yuksak unumdorligi bilan tavsiflanadi. Pentium protsessorning superskalyar arxitekturasi faqat Intel bilan mos keladigan ikki konveyerli industrial arxitekturadan iborat. Bunday arxitektura protsessorga taktli chastotaning bir davri mobaynida bittadan ortiq komanda bajarish orqali ish unumdorligining yangi darajalariga chiqish imkonini berdi. Pentium protsessorda amalga oshirilgan yana bir juda muhim inqilobiy takomillashuv – alohida-alohida keshlashtirish jarayoni joriy etilgani bо‘ldi. Ichiga verguli о‘zgaruvchan takomillashtirilgan hisoblash bloki о‘rnatilganligi bois Pentium protsessor yuqori darajali hisoblash amallarini bajarish imkonini yaratdi. Tashqi tomondan Pentium protsessor 32 bitli qurilma bо‘lib, xotira qurilmasiga ulangan tashqi ma’lumotlar shinasi 64 bitli sanaladi.
Pentium protsessor kompyuterlarni tovush, ovozli va matnli nutq, foto tasvir kabi
“real dunyo” alomatlari bilan ishlashga о‘rgatdi.
|
| |
Xeon oilasiga mansub protsessorlar

|
Xeon oilasiga mansub protsessorlar
|
bet | 24/46 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 13,72 Mb. | | #249645 |
Bog'liq davlat pedagogika institutiXeon oilasiga mansub protsessorlar
Kuchli kompyuterlarda Xeon protsessorlari qо‘llaniladi. Ushbu protsessorlar uchun slot 2 joriy etilgan. Ushbu slot (yangi protsessorning interfeysi bilan birgalikda) FRC li ortiqcha tizimlarni ham, 1, 2, 4 va hattoki 8 protsessorli simmetrik tizimlarni ham yaratish imkonini beradi. Shinalarining chastotasi 100 MGs, yadrosining chastotasi esa 400 MGs va bundan ham yuqori, ikkilamchi kesh-xotira qurilmasi xuddi Pentium Pro da singari yadro chastotasida ishlaydi. Ikkilamchi keshxotira qurilmasining hajmi 512 Kbayt, 64 Gbaytgacha keshlashtirilganida 1 yoki 3 Mbayt (36 bitli manzil belgilanishida jamiki manzil makoni). Xeon protsessorlari nafaqat katta quvvati, balki katta, xususan: 15,2 x 12,7 x 1,9 sm о‘lchamlari bilan ham ajralib turadi
Xeon protsessorlari tizim axborotini saqlash uchun mо‘ljallangan yangi vositalarga ega. Protsessordagi faqat о‘qish uchun mо‘ljallangan protsessorga oid axborotni saqlovchi doimiy xotira qurilmasi PIROM (Processor Information ROM) yadro protsessori va kesh-xotira qurilmasining elektr tasniflarini (chastotalar diapazoni va iste’mol qilinadigan elektr kuchlanishlarni), Stasniflarni va protsessorning 64 bitli seriya raqamini saqlaydi. CPUID identifikatsiyalash yо‘riqnomasiga kо‘ra bunday axborotga kirib bо‘lmaydi. Energiya jihatidan muxtor sanalgan Scratch EEPROM xotira qurilmasi protsessorni (yoki ushbu protsessor о‘rnatilgan kompyuterni) yetkazuvchi tomonidan tizimga oid axborotni kiritish uchun mо‘ljallangan bо‘lib, bundan boshqa navbatdagi axborotni kiritishdan himoya qilingan bо‘lishi mumkin. Protsessor, haroratni nazorat qilib borish uchun dasturlanadigan qurilma bilan birgalikdagi harorat datchigi (yadro kristali ustiga joylashtirilgan termodiod) bilan jihozlangan. Ushbu qurilma kartridj sinovdan о‘tkazilayotgan bosqichda muayyan protsessordagi termodiod bо‘yicha tekshirib tо‘g‘rilanadigan analog-raqamli о‘zgartirgichga ega. Termometr sozlanishining doimiy soni (konstantasi) PIROM ga kiritiladi. Haroratni nazorat qilish qurilmasi dasturlanadi, ya’ni unga о‘zgartirishlar chastotasi hamda harorat chegaralari kiritiladi. Harorat ushbu chegaralarga yetganida tizim ishida uzilish rо‘y bergan signal shakllanadi. PIROM, Scratch EEPROM va haroratni nazorat qilish qurilmasi bilan hamkorlik qilish uchun protsessor I2 C interfeysiga asoslangan ketma-ket ulangan qо‘shimcha SMBus (System Management Bus) shinasiga ega.
|
| |
Pratsessori 80376 pratsessori

|
Pratsessori 80376 pratsessori
|
bet | 1/5 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 0,63 Mb. | | #133646 |
Bog'liq qodirova7 80376 pratsessori 80376 pratsessori - 1989 yil 16 yanvarda taqdim etilgan Intel 80376 o’rnatilgan tizimlar uchun mo’ljallangan Intel 80386SX varianti edi . U 80386 dan haqiqiy rejimni qo’llab-quvvatlamasligi (protsessor to’g’ridan-to’g’ri 32 bitli himoyalangan rejimga yuklangan ) va MMUda peyjingni qo’llab-quvvatlamasligi bilan farq qildi . 376 16 yoki 20 MGts soat tezligida mavjud edi .
- Ushbu protsessor 16 MGts tezlikda 3,0 MIPS gacha ishlashi mumkin . U bir xil soat tezligida 80386 bilan ishlashning 70 dan 80 foizigacha taklif qiladi. Ushbu protsessor tashqi 16-bitli avtobusga, ichki 32-bitli shinaga ega. 8 ta DMA kanali, 15 ta uzilish , 4 ta 16 bitli taymer/hisoblagich , DRAMni yangilash boshqaruvchisi va ushbu protsessor bilan chambarchas bog’langan kutish holati generatorini o’z ichiga olgan Intel 82370 chipseti, lekin u Intel 82380 chipsetiga mos dastur hisoblanadi. Ikkala qurilma ham 100 pinli BQFP bilan paketlangan . 80376 va 82370 versiyalarida ham mos ravishda 88- PGA va 132-PGA paketlari mavjud. 80376 ning plastik versiyasi mos ravishda 99 AQSh dollari va 82370 100 dona miqdorida 57 AQSh dollarini tashkil etdi.
- U 1994 yildan ancha muvaffaqiyatli 80386EX bilan almashtirildi va nihoyat 2001 yil 15 iyunda to’xtatildi.
- Intel 80386EX ( 386EX ) o’rnatilgan tizimlar uchun mo’ljallangan Intel 386 mikroprotsessorining bir variantidir . 1994 yil avgust oyida taqdim etilgan va bir nechta orbital sun’iy yo’ldoshlar va mikrosun’iy yo’ldoshlarda qo’llanilgan bozorda muvaffaqiyatli bo’lgan.
Garmin GPS III+ ichidagi Intel i386 EX o’rnatilgan protsessor Garmin GPS III+ ichidagi Intel i386 EX o’rnatilgan protsessor Intel 2007 yilgacha boshqa integratsiyalashgan x86 protsessorini ishlab chiqarmadi , u Enhanced Pentium M –ga asoslangan Tolapai ( EP80579 ) ni tasdiqladi. - Intel 2007 yilgacha boshqa integratsiyalashgan x86 protsessorini ishlab chiqarmadi , u Enhanced Pentium M –ga asoslangan Tolapai ( EP80579 ) ni tasdiqladi.
- I386 texnologiyasini ishlab chiqish 1982 yilda P3 ichki nomi bilan boshlangan. 80386 ishlanmasining tasmasi 1985 yil iyul oyida yakunlandi. 80386 1985 yil oktyabr oyida dasturiy taʼminotni ishlab chiqish boʻyicha ish stantsiyalari uchun ishlab chiqarishdan oldingi namunalar sifatida taqdim etildi. Katta hajmdagi chiplarni ishlab chiqarish iyun oyida boshlangan. 1986, mavjud 80286-ga asoslangan kompyuterlarni 386-ga yangilash imkonini beruvchi birinchi plagin qurilmasi bilan bir qatorda American Computer and Peripheral tomonidan Translator 386 . 80386-ga asoslangan kompyuter tizimlari uchun asosiy platalar dastlab og’ir va qimmat edi, ammo ishlab chiqarish 80386-ning asosiy oqimini qabul qilgandan so’ng oqlandi. 80386 dan foydalangan birinchi shaxsiy kompyuter Compaq tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqarilgan Deskpro 386 edi ; bu IBM PC-ga mos de-fakto standartidagi asosiy komponent birinchi marta IBM dan boshqa kompaniya tomonidan yangilanganini belgiladi .
|
| |
Ilmiy tadqiqot va innovatsiya issn: 2181-3507 1-tom

Ilmiy tadqiqot va innovatsiya issn: 2181-3507 1-tom
Download
190,28 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
14.05.2024
Hajmi
190,28 Kb.
#232266
Download
190,28 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ilmiy tadqiqot va innovatsiya issn: 2181-3507 1-tom
Download
190,28 Kb.
Matnni ko'rish