nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
o ‘chirgich korpusini 140 gradus ag‘darib, k o ‘pik sachratuvchi teshikni

|
o ‘chirgich korpusini 140 gradus ag‘darib, k o ‘pik sachratuvchi teshikni Pdf ko'rish
|
bet | 178/239 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 8,77 Mb. | | #145886 |
Bog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov M211
o ‘chirgich korpusini 140 gradus ag‘darib, k o ‘pik sachratuvchi teshikni
yonuvchi manbaga y o ‘naltiriladi. Shunda stakandan oqib chiqqan karbon
javhari k o ‘pik hosil qiluvchi eritma bilan q o ‘shilib, ishchi kamerada
bosim hosil qiladi. Bu bosim ta’sirida eritma sifon naychasi (5) orqali
purkagich (8) ga tushadi va u yerda eritmani havo bilan aralashuvi
natijasida havoli m exanik k o ‘pik hosil b o ‘ladi. Kukunli o ‘t o ‘chirgich
O P S -10 (11-rasm) vositasining ish uslubi m axsus balonchadagi siqilgan
havo yordamida o ‘t o ‘chirgich korpusida joylashgan kukunni puflab
chiqarishga asoslangan. Bunday o ‘t o ‘chirgich vositalari ishqorli metallar
ishtirokida sodir b o ‘lgan y o n g ‘inlam i, shuningdek, avtomobil motori
v a elektr tarm og‘iga ulangan dastgohlam i o ‘chirishda qo‘llaniladi
va bitta O P S-10 yordamida 0,25 m 2 yuzadagi y on g‘inni o ‘chirish
mumkin. U ning ishlash muddati 4 5 -8 0 soniyaga yetadi. Bu toifadagi
o ‘t o ‘chirgichlarda ishlatiladigan kukun namunalari natriy gidrokarbonat,
aluminiy va m agniy moddalari aralashmasidan tarkib topgan b o ‘lib,
olovni o ‘chirish uchun kukunni yonayotgan yuzaga purkash kifoya
qiladi. K im yoviy k o ‘pikli o ‘t o ‘chirgichlar, y o n g ‘in kuchayadigan va
portlash xavfi mavjud b o ‘lgan joylardagi yonishiar hamda qimmatbaho
buyumlar, avtomashinalar, kutubxonalar, arxivlar va elektr dastgohlari
joylashgan muhitdagi y o n g ‘inlardan tashqari, yonuvchi qattiq v a suyuq
m ahsulotlam ing barcha turlarini o ‘chirish uchun m o ‘ljallangan. Chunki
k o ‘pik tarkibida yem iruvchi xususiyatga ega b o ‘lgan kislota va ishqor
moddalari bor, ular qimmatli buyumlami yaroqsiz holga keltirib qo‘yadi.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti - bet 135

131
Milliy taraqqiyotimiz yo’lida bosib o’tilgan tarixiy dovon mamlakatimizda
yangicha fikrlaydigan, o’z kelajagini jamiyatda demokratik qadriyatlarni
mustahkamlash
bilan,
mamlakatimizning
kelajagini
jahon
hamjamiyatiga
integratsiyalashuvi bilan bog’liq holda ko’radigan yangi avlod vakillarining hayotga
kirib kelishi uchun har tomonlama mustahkam zamin tayyorladi. Bu esa
mamlakatimizda amalga oshirilayotgan tub siyosiy, iqtisodiy, ma’naviy-ma’rifiy
o’zgarishlarni ortga qaytarib bo’lmasligi, islohotlar muqarrarligining ishonchli
kafolatidir.
Eng muhimi, hali milliy taraqqiyotimiz ikkinchi davrining o’z mantiqiy yakuniga
yetmaganligi, balki mamlakatimizni jadal isloh etish va modernizatsiya qilishning
yangi davri – milliy taraqqiyotimizning keyingi bosqichi izchil davom etayotganidir.
Prezidentimiz o’z ma’ruzasida ushbu bosqichning muhim dasturiy vazifalarini
belgilab berdi (6.2-chizma).
Bundan ko’rinadiki, milliy taraqqiyotimizning hozirgi pallasida mamlakatimizni
isloh etish va modernizatsiyalash jarayonlari yanada kuchaytirilib, pirovard strategik
maqsadimiz – ijtimoiy yo’naltirilgan bozor iqtisodiyotiga asoslangan ochiq
demokratik davlat barpo etish va fuqarolik jamiyatini shakllantirish yo’lidagi
harakatlar izchil ravishda amalga oshiriladi.
Tarbiyaviy vazifa - Оптималлаштирилган ўқув дастури

Tarbiyaviy vazifa – o`quvchilarning umummehnat ko`nikmalarini shakllantirish jarayonida ma`naviy-ahloqiy, aqliy, jismoniy, estetik, ekologik, vatanparvarlik, insonparvarlik va tadbirkorlik sifatlarini shakllantirib borish.
Rivojlantiruvchi vazifa – o`quvchilarning kasbgacha tayyorgarligini rivojlantirish, mehnat ta`limi mazmunini takomillashtirish orqali barkamol shaxs bo`lib yetishishlariga yordam berish.
Ijodiy vazifa – mehnat ta`limi jarayonida kasb-hunar asoslariga oid bilim, ko`nikma va malakalarini zamonaviy talablar darajasida bo`lishini ta`minlash uchun o`quvchilarning mustaqil ravishda ijodiy faoliyat yurita olishi.
Amaliy vazifa – buyum, narsa, namunalar asosida zaruriy buyurtmalarni amalda bajara olish.
Maktabda mehnat ta`limidan o`tkaziladigan mashg`ulotlar qo`yidagi vazifalarni amalga oshirishni nazarda tutadi:
-o`quvchilarda dastlabki nazariy va amaliy mehnat tajribalarini hosil qilish, zamonaviy texnika borasidagi bilimlari doirasini yanada kengaytirish, ularda kishilar mehnati va mehnat jarayoniga nisbatan ijobiy munosabatda bo`lishga tayyorlash;
- o`ziga topshirilgan har qanday ishni uddalay bilish, mehnatning o`ziga xos madaniyati va uning nazariy asoslarini egallash, o`z ishini va o`rtoqlarining ishlarini rejalashtirish hamda tashkil eta olishga o`rgatish;
- o`quvchilarni mehnat ta`limi mashg`ulotlari jarayonida aqlli, odobli, yaxshi ahloqiy sifatlar shakllangan, did-farosatli hamda jismonan sog`lom qilib tarbiyalashni amalga oshirish.
Mehnat ta`limi fanining mazmunida shartli ravishda 5-9 sinflardan boshlab o`quvchilar kamida uchta yo`nalish bo`yicha tayyorgarlik ko`rishlari nazarda tutiladi. Masalan, qiz, o`g`il bolalar hamda ular uchun umumlashgan yo`nalishlar tanlanishi mumkin.
Mehnat ta`limining yo`nalishlaridan tegishlisi maktab atrofidagi korxona, tashkilot va kasb-hunar kollejlarida keng tarqalgan sohalarga muvofiq tanlab olinadi. Har bir maktabda mehnat ta`limining quyidagi yo`nalishlaridan tegishlilari asos qilib olinadi:
|
Gazlama va tolali materiallar bilan ishlash (5 soat)

Gazlama va tolali materiallar bilan ishlash (5 soat)
Tikuvchilikda xavfsizlik texnika qoidalari. To`g`ri chok turidan foydalanib, igna uchun yostiqcha, gul shaklini tikish.
Texnik modellash (2 soat)
Harakatlanadigan o`yinchoqlar yasash.
Plastilin va loy ishi (4 soat)
Turli shakllarga ega bo`lgan o`yinchoqlar, xalq hunarmand ustalari ishlagan ish namunalariga qarab plastilin yoki loydan o`yinchoqlar, plastilindan uy jihozlarining namunalarini yasash. Svetofor maketini qurish-yasash.
Turli materiallar bilan ishlash (7 soat)
Tabiiy urug`lardan applikatsiya usulida naqsh tuzish. Tuxum po`choqlaridan hajmdor o`yinchoqlar yasash. Mozaika usulida qo`qongul shaklini, turli sabzavot va mevalarning urug`laridan yo`lsimon va kvadrat ichida naqshlar tuzish, tabiiy materiallar bilan ishlash, quritilgan barglardan hayvonlar shaklini, tabiiy materiallardan jonivorlar, chiqindi materiallardan o`yinchoqlar yasash. Maktab yer uchastkasida bahorgi dala ishlarini bajarish.
|
Birinchi o‘t o ‘chirgich vositalarini o‘z joyida tezkorlik bilan ishlata bilish har

|
Birinchi o‘t o ‘chirgich vositalarini o‘z joyida tezkorlik bilan ishlata bilish har Pdf ko'rish
|
bet | 176/239 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 8,77 Mb. | | #145886 |
Bog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov MBirinchi o‘t o ‘chirgich vositalarini o‘z joyida tezkorlik bilan ishlata bilish har
bir fuqaroning burchidir.
Q o‘lda ishlatiladigan birinchi o ‘t o ‘chirgich vositalari kim yoviy
k o ‘pikli, gazli va kukunli turlarga b o ‘linadi va ulam ing og'irligi 20
kg dan oshm asligi kerak. ОЧ o ‘chiruvchi vosita sifatida karbon ikki
»>
d)
10-rasm. Ko‘pikli o‘t o ‘chiigichlar:
1 - o ‘t o ‘chirgich korpusi; 2 - javhar solinadigan shisha idish; 3 - korpusning
yon dastagi; 4 ~ qopqoqni ochuvchi shtok; 5 - sifon naychasi; 6 - karbon javhari
solingan vuqori bosim li ballon; 7 - dastak; 8 - purkagich; 9 - ko'pikni yoyib
uzatuvchi sim to ‘rli karnaycha (rastrub)
210
oksidi (suyuq holatda), tarkibida brom aralashgan aerozollar va kukunlar
ishlatiladi. Bugungi kunda xalq x o ‘jaligida keng qo‘llaniladigan birinchi o ‘t
o ‘chirgichlardan kim yoviy ko‘pikli OXP-IO v a h a v o li k o ‘pikda ishlaydigan
OVP-IO va O V P -5(3) rusumli vositalar hisoblanadi (10-rasm ). OXP-IO
o ‘t o ‘chirgichni k o ‘pik hosil qiluvchi mahsulot (400 g natriy bikarbonat
va 50 g solodok ekstrakti aralashmasi) bilan to ‘ldirishda, ishqor moddasi
30°C gacha isitilgan 7,5 litr hajmdagi suvda eritilib, sovugandan keyin o ‘t
o ‘chirgichning temir korpusiga quyiladi. Javhar qism iga esa, oltingugurt
javhari v a temir oksidi aralashmasi, harorati 8 0 - 1 00°C gacha qaynatilgan
450 ml hajmdagi suvda eritiladi. Eritma 18°C gacha sovutilgandan so ‘ng
m axsus polietilen yoki shisha stakanga quyilib, o ‘t o ‘chirgich korpusining
qopqog‘iga burab o ‘matiladi. Bunda y o ‘t o ‘chirgichlarni ishlatish tartibi
va muddati quyidagicha: ishga tushirish dastagi (2) ni 180 gradusga
|
| |
Uyga beriladigan topshiriqlar

Uyga beriladigan topshiriqlar:
1. Ertalabki badantarbiya mashqlarini bajarish.
2. Turgan joyda arg`amchida 60 marta sakrash.
3. 8-9 daqiqa davomida asta-sekin yugurish.
4. To`pni oyoq bilan janglyor qilishni o`rganish.
5. O`rindiqqa qo`lda tayanib yotgan holda, qo`llarni bukib va yozish (15 marta).
6. Epchilliq, tezlikni rivojlantirish bo`yicha beriladigan mashqlarni bajarish.
KURASH
Nazariy ma`lumotlar:
1. Jismoniy madaniyat haqida tushuncha.
2. Kurash tarixi haqida ma`lumot.
3. Kurash ramzi va yaktagi.
4. Jarohatlanishning oldini olish.
5. Kurash texnikasi va taktikasi haqida.
|
O’zbekiston Respublikasi Prezidenti asarlari

588
“
IQTISODIYOT NAZARIYaSI
”
fanida qo’llaniladigan atamalarning
GLOSSARIYSI
Iqtisodiyot
– cheklangan Iqtisodiy resurslardan unumli foydalanib, insonlar
uchun zarur bo’lgan hayotiy vositalarni ishlab chiqarish va yetkazib berishga
qaratilgan va chambarchas bog’liqlikda amal qiladigan faoliyatlar birligini
ta’minlovchi Iqtisodiy tizim.
Ehtiyoj
– insonning yashashi va kamol topishi uchun kerakli hayotiy vositalarga
bo’lgan zaruriyat.
Mavzuni o‘zlashtirish uchun zarur bo‘lgan

IX BOB
F U Q A R O L A R N I M U H O F A Z A Q IL ISH N IN G
A SO SL A R I VA X U SU SIY A T LA R I
Harbiy davrda ham, tinchlik davrda
ham favqulodda vaziyat yuz
berganda fuqarolarni saqlashning asosiy uslublari muayyan tamoyillar
asosida amalga oshiriladi. Fuqarolarni muhofaza qilishning asosiy
prinsiplari quyidagilardari iborat:
1.
Davlat organlari, vazirlik rahbariyati va xalq xo‘jalik obyektlarining
rahbarlari tomonidan fuqarolarni muhofaza qilish omillarini doimiy
ravishda amalga oshirish va boshqarish.
2. Mamlakatning har bir burchagida,
aholi yashash joylarida, xalq
xo‘jaligi larmoqlarida, fuqarolarni saqlashning omillarini oldindan
rejalashtirish.
3.
Har bir joyning iqtisodiy, siyosiy va mudofaa qudratini hisobga
olgan holda fuqaroiar muhofazasini rejalashtirish va amalga oshirish.
4. Fuqarolarni muhofaza qilishning omillarini har bir joyning
(respublika, viloyat, shahar, hudud, xalq xo‘jaligi tarmoqlari)
iqtisodiy va
sotsial rivojlanish rejalari bilan birga amalga oshirish.
Fuqarolarni muhofaza qilishning uslublari quyidagilardan iborat:
1. Fuqarolarni xavfli vaziyat xususida o‘z vaqtida ogohlantirish.
2. Radiatsiyaga va kimyoviy ta'sirlarga qarshi (RQ va KTQ) omillar.
3. Himoya inshootlarida saqlash.
4. Evakuatsiya omillarini o ‘tkazish (fuqarolarni xavfli hududdan,
vaqtinchalik uzoqlashtirish yoki to‘liq uzoqlashtirish).
5. Shaxsiy saqlovchi vositalardan foydalanish.
hisoblanadi. Karbonat angidridi to‘lg‘azilgan gaz ballonlarining xavfsizlik holati

|
hisoblanadi. Karbonat angidridi to‘lg‘azilgan gaz ballonlarining xavfsizlik holati Pdf ko'rish
|
bet | 175/239 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 8,77 Mb. | | #145886 |
Bog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Mhisoblanadi. Karbonat angidridi to‘lg‘azilgan gaz ballonlarining xavfsizlik holati
ular saqlanayotgan muhitning haroratiga bog‘liq bo‘ladi. Muhitning harorati
ko‘tarilgan sari, ballondagi suyuq karbonat angidridi gaz holatiga aylana bosh-
laydi, natijada ballondagi bosim ko‘tarilib, portlash xavfi yuzaga keladi. Bunday
xavfiiing oldini olish uchun barcha o ‘t o ‘chirgichlaming ballonlari suyuq gaz
bilan faqat 75% hajmda to‘lg‘aziladi va ulaming hammasi himoya pardalari
(membranalar) bilan ta’minlangan bo'ladi ( 9- rasm).
9-rasm. CO, gazi toMdirilgan, qo‘lda ishlatiladigan o ‘t o'chirgichlar;
a - ОУ-2; Ь-ОУ-5
209
Bunday o‘t o'chirgichlar suyuq holatdagi karbon ikki oksidi bilan 7.106 Pa
bosim ostida to‘ldiriladi. Bunday o 4 o‘chirgiclilami isJrlatish jarayonida suyuq
holatdagi karbon ikki oksidi diffuzor orqali chiqayotib, gaz holatiga aylanadi. va
uning hajmi suyuq holatdagiga nisbatan 500 baravargacha ortib ketadi. Karbon
ikki oksidining tez bug‘lanishi oqibatida harorati - 79°C ga teng bo‘lgan
oppoq qorsimon moddaga aylanishi sababli yonuvchi raanba haroratining faol
pasayishiga olib keladi. Otilib chiqayottan qorsimon oqimning uzatilish masofasi
2 - 3,5 m ga yetadi va uzatilish muddati 30 - 40 soniyani tashkil etadi, Gazli
o ‘t o‘chirgichlar hamma turdagi yonuvchi mahsulotlami hamda 1000 V gacha
bo‘lgan elektr toki ta’sindagi elektr dastgohlarda sodir boMgan yong‘inlami
o ‘chirish uchun m o‘ljalIangan. Birinchi o‘t o ‘chirgich vositalari ichida eng ko‘p
ishlatiladigan vosita, bu qo‘lda ishlatiladigan o‘t o ‘chirgtcblardir. Yong‘inning
dastlabki davrida bunday o ‘t o‘chirgich vositalarining ahamiyati juda katta.
|
| |
Garovda ushlab turilgan shaxs

xavfsizligini ta’minlash hamda terrorchilami zararsizlantirishga qaratiigan
kelishilgan va o'zaro bog‘iiq maxsus tadbirlar majmuyi.
Terrorchilikka qarshi operatsiya o‘tkazilgan zona — joyning yoki
akvatoriyaning
aiohida uchastkalari, havo bo‘shlig‘i, transport vositalari,
binolar, imoratlar, inshootlar. xonalar va terrorchilikka qarshi operatsiya
o‘tkazilgan doirada ularga tutash hududlar.
Terrorchilik faoliyati - terrochilik harakatini uyushtirish, rejalashtirsh,
tayyorlash va amalga oshirishdan,
tuzishdan, ularni moliyalashtirish va
moddiy-tehnika jihatdan ta’minlashdan iborat bo‘lgan faoltiyat
Terrorchilik harakati - garovga ushlab turish uchun shaxslarni qo‘lga
olish yoki ushlab turish, davlat yoki jamiyat arbobining,
aholining milliy,
etnik, diniy va boshqa guruhlari, chet el davlatlari va xalqaro tashkilotlar
vakillarming hayotiga tajovuz qilish, davlat yoki jamoat ahamiyatiga molik
obyektlarni bosib olish, shikastlantirsh, yo‘q qilish,
portlatish, o ‘t qo‘yish,
portlatish qurilmaiarini, faol, biologik, portlovchi, kimyoviy va boshqa
zaharlovchi moddalami ishlatish yoki ishlatish yo‘li bilan qo‘rqitish,
yer usti, suv va havo transports vositalarini qo‘lga olish,
olib qochish,
shikastlantirish, yo‘q qilish, aholi gavjum joylarda va ommaviy tadbirlar
o‘tkazilayotganda vahima ko‘tarish va tartibsizlik keltirib chiqarish,
aholi hayotiga, sog‘lig‘iga, jismnoiy yoki yuridik shaxslar mol-mu!kiga,
avariyalar, texnogen xususiyatli halokatlar sodir etish yo‘li bilan zarar
yetkazish yoki xavf tug'dirish,
tahdidiy har qanday vositalar, usullar bilan
yoyish tarzida terrorchilik tusidagi jinoyatlarni, 0 ‘zbekiston Respublikasi
qonun hujjatlarida va xalqaro huquqning umum e’tirof etilgan normalarda
belgilangan terrorchilik tusidagi boshqa harakatlarni sodir etish.
Yirtma aplikatsiya - 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi

|
1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi
|
bet | 175/279 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #255854 |
Bog'liq 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi-fayllar.orgYirtma aplikatsiya
“Ko‘za” mavzusi
Material: rangli qog‘oz, qora qalam, ko‘za shabloni, surtma elim, alьbom varag‘i
|
Loy ishi
“Qishqi to‘n kiygan qiz” mavzusi
Material: plastilin to‘plamlari, plitalar, taxtakachlar, qo‘l uchun salfetkalar
|
Musiqiy charxpalak
- Musiqa
/Musiqa xodimi rejasiga ko‘ra/
|
Ranglar palitrasi - G‘oyaga ko‘ra rasm chizish
“Qorga burkangan archalar” mavzusi
Material: akvarelь bo‘yoqlari, gubka, ko‘k rangli qog‘oz
|
Umumiy guruhlarda ishlash
|
Kun yakuni bo‘yicha qisqa suhbat o‘tkazish
|
Mart oyi uchun taxminiy xaftalik reja
Rivojlantirish markazlaridagi bolalarning mustaqil erkin faoliyati
Mashg‘ulotlardan tashqari
|
Oy mavzusi: ”Buncha go‘zalsan bahor!“
|
Kunlar
|
I - xafta ___dan___gacha
|
II - xafta ___dan___gacha
|
III - xafta ___dan___gacha
|
IV - xafta ___dan___gacha
|
Xaftalik mavzular
|
“ O‘zbekistonda bahor. Tabiatdagi mavsumiy o‘zgarishlar”
“Xalqaro xotin-qizlar kuni”
|
“Kitob bilan do‘stlashamiz – Sehrli sahifalar. Kitob tarixi”
“Xalqaro bolalar kitobi kuni”
|
“Assalom, Navro‘z!”
“Navro‘z” bayramining xalqchil manbalari
|
“Hasharotlar – tabiatdagi kichik do‘stlarimiz!”
|
|
|
| |
Diqqatning barqarorligi - Oila psixologiyasi

|
Oila psixologiyasi
|
bet | 39/125 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #154263 |
Bog'liq Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023Diqqatning barqarorligi.
Diqqat maʼlum darajada barqaror va beqaror boʻlishi mumkin.Uzoq muddatgacha bir narsaning oʻziga qaratilib tura oladigan diqqat barqaror diqqat deyiladi. Agar diqqat biron-bir faoliyat jarayonida boshqa narsalarga, kcraksiz narsalarga chalgʻiyversa yoki tez sustlashib va soʻnib qolsa, bunday diqqat beqaror diqqat deyiladi.
Diqqatning taraqqiy etishi
Bolalar diqqati juda erta hayotlarining birinchi oylaridayoq koʻrina boshlaydi. Dastavval ixtiyorsiz diqqat namoyon boʻladi. Bola oʻz diqqatini biron jihati bilan rang-barangligi, ohangdorligi, harakatchanligi bilan ajralib turuvchi maʼlum bir narsalarga qaratadi. Bolalarning yoshlari ulgʻaygan sari, oʻyin faoliyatlari davomida, tarbiya taʼsiri bilan ixtiyorsiz diqqatlari taraqqiy qila boradi. Ixtiyorsiz diqqatning taraqqiysi oʻsib borayotgan hissiyot, ehtiyoj va qiziqishlar bilan bogʻliqdir. Ixtiyorsiz diqqatning taraqqiysi shundan iboratki, bunda ixtiyorsiz diqqatni tugʻdiruvchi narsalar doirasi orta boradi. Bundan tashqari, ixtiyorsiz diqqat anchagina kuchli va barqaror boʻla boradi.
Bola diqqatining toʻplanishi va bir qadar barqarorligini saqlab turishi uchun yoshlik paytidan boshlab beitiyor oʻziga jalb qiladigan qoʻzgʻatuvchilarning taassurotini engishga toʻgʻri keladi. Katta kishilar bolani tozalikka, tartibli, yakka, intizomli boʻlishga va jamiyat ichida yashash qoidalariga oʻrgatadilar. Bularning hammasi ixtiyoriy diqqatni taraqqiy qildiradi. Keyinchalik, 3-5 yoshlardan boshlab, ixtiyoriy diqqat bolaning oʻz tashabbusi bilan ham oʻsa boshlaydi.
Bolalardagi ixtiyoriy diqqat, maktab yoshidan boshlab, xususan tez oʻsa boshlaydi. Oʻqish ishida darsni eshitish, kitob oʻqish, masalalarni echishda, asosan, ixtiyoriy diqqat talab qilinadi. Shuning bilan birga, oʻqish jarayonining oʻzi ixtiyoriy diqqatning hamda uning turishi va barqarorligining oʻsishiga yordam beradi.
Mavzu yuzasidan nazorat savollar:
1. Diqqat deb nimaga aytiladi ?
2. Diqqatni faolligi jihatidan nechta turga boʻlish mumkin ? Tushuntirib bering ?
3. Diqqatning fokusini aniqlang ?
4. Irodaviy diqqat deb nimaga aytiladi ?
5. Ixtiyorsiz diqqatning fiziologik asosini koʻrsating ?
6. Tashqi diqqatni taʼriflang ?
7. Diqqatning paydo boʻlishida hissiyotning, fikrlarning, istaklarning taʼsiri bormi
8. «Dominanta» prinsipini taʼriflang?
9. Diqqatning asosiy xususiyatlarini ajrating va tushuntiring ?
10. Diqqatning koʻlami deganda nimalarni bilasiz ? Gapirib bering ?
11. Diqqatni koʻchirishning nerv-fiziologik asosini isbotlang ?
12. Konsentratsiyalashgan diqqat haqida fikringizni bayon qiling ?
13Diqqatning kuchi va barqarorligini asoslang ?
14 Diqqatning koʻlamini aniqlash uchun ishlatiladigan maxsus asbobni taʼriflang ?
|
| |
Radiatsiyadan saqlovchi boshpana (RSB)

havo ta’minoti jihozlari boMmasligi natijasida
bu joylarda fuqaroiar uzoq
vaqt saqlana olmaydilar va uzog‘i bilan 4 -6 soat bo‘lishlari mumkin.
RSBlarga odamlar kirishidan avval, eshik, romlar yaxshilab o ‘rnatiladi.
Oziq-ovqatlar, suvlar iloji boricha germetik idishlarda saqlanadi. RSBda
ham
ikkita vazifali xonalar boMadi, Asosiy xonada odamlar saqlanadi,
qo‘shimcha xonada esa sanitar-gigiyenik jihozlar
va havo almashtirgich
joylashgan boMadi. RSBning saqlash xonasida ham bir odamga 0,4-0,5
m2 hajmda joy to‘g‘ri kelishi kerak. RSBlar ham 2,3 yarusli o‘tirgichlar
bilan jihozlanadi.
l()-jadval
Material
A
К
Suv
1
13
Y og‘och
0,7
19
Tuproq
1,8
7,2
G ‘isht blok
1,6
8,4
Shisha
1,4
9,3
Beton
2,3
Xotira turlari - Oila psixologiyasi

|
Oila psixologiyasi
|
bet | 41/125 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #154263 |
Bog'liq Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023Xotira turlari
Ongimizda aks ettirgan narsalarni mustahkamlash, saqlab qolish va keyinchalik tiklash (esga tushirish) dan iborat boʻlgan aqliy faoliyat xotira deyiladi.Umumiy psixologiyada xotira 5 ta muhim mezonga muvofiq ravishda turlarga, koʻrinishlarga ajratiladi:
Ruhiy faoliyatning faolligiga koʻra xotira quyidagi turlarga boʻlinadi:
a) harakat yoki motor harakat xotirasi;
b) obrazli xotira;
v) his-tuygʻu yoki hissiyot xotirasi;
g) soʻz-mantiq xotira.
Ruhiy faoliyatning maqsadiga binoan;
a) ixtiyorsiz, b)ixtiyoriy, v) mexaniq.
Ruhiy faoliyatning davomiyligiga koʻra:
a) qisqa muddatli xotira;
b) uzoq muddatli;
v) operativ (tezkor) xotira.
Ruhiy faoliyat qoʻzgʻatuvchisining sifatiga koʻra:
a) musiqiy, b) eshitish xotirasi.
Ruhiy faoliyatning inson yoʻnalishiga qarab:
a) fenomenal, b) kasbiy.
Obraz xotirasi – yaqqol mazmunni, yaʼni narsa va hodisalarning aniq obrazlarini, ularning yorqin xususiyati va bogʻlanishlarini esda qoldirish, mustahkamlash hamda esga tushirishdan iborat xotira turi. Obraz xotirasi analizatorlarning (tashqi va ichki muhitdan keladigan taassurotlarni qabul qilib, fiziologik jarayon hisoblangan qoʻzgʻalishni ruhiy jarayonga aylantiruvchi asab mexanizmlari tizimi) nomiga koʻra koʻruv, eshituv, teri sezgisi kabi turlarga boʻlinadi.
Harakat xotirasi - turli harakatlarni, ularning bajarilish tartibi, tezligi, surʼati, izchilligi va boshqa sifatlarini esda qoldirish, mustahkamlash hamda esga tushirishdan iborat turi. Harakatni esga tushirish shu harakatni bevosita bajarish yoki tasavvur qilish orqali sodir boʻladi.
Mantiq xotirasi - maʼlum gʻoyalar, fikrlar, hamda ular oʻrtasidagi mantiqiy bogʻlanishlarni esda qoldirish, mustahkamlash va zarur paytlarda esga tushirishdan iborat boʻlgan xotira turi. Masalan, falsafiy mushohadalar, qonuniyatlar va shu kabilarning esda qoldirish, mustahkamlash va qayta tiklash jarayonlaridir. Mexaniq (grek. ongga yoʻnaltirilmagan) xotira - muayyan materialni uning mazmuni, mohiyati, ichki mantiqiy bogʻlanishlariga tushunmagan holda, faqat muhim boʻlmagan tashqi belgilariga asoslanib esda qoldirish, mustahkamlash va esga tushirishdan iborat xotira turi.Musiqa xotirasi - avval idrok qilingan musiqa obrazlarini esda qoldirish, mustahkamlash va keyinchalik ularni qayta esga tushirishdan iborat xotira turi.
Kasbiy xotira - bevosita oʻz kasbiga doir narsa va hodisalarni, fikr, mulohaza, hissiyot, harakatlarni esda qoldirish, mustahkamlash va esga tushirishdan iborat xotira turi. Masalan, oʻqituvchi talaba hamda oʻquvchilarning psixik xususiyatlarini, oʻz faniga oid qoida va qonuniyatlarini; davlat avtomobil nazorati xodimlari koʻproq avtomashinalarning raqamlari va tuslarini; sportchi oʻz sohasiga taalluqli xatti-harakatlar, musobaqalar koʻrigini, hamkasblarini esda qoldirish va esga tushirishga moyildirlar.
|
| |
bilan yakka ishlash - 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi

|
1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi
|
bet | 173/279 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #255854 |
Bog'liq 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi-fayllar.org_____ bilan yakka ishlash
Grafikali diktant
Berilgan nuqtadan qog‘oz varag‘ida diktovka bilan “devor” chizish.
Dasturxon atrofida madaniy xulq atvorni tarbiyalash.
|
Mavzu bo‘yicha suhbat:
“O‘zbekiston bizning Vatan”
Maqsad: bolalar tasavvurida O‘zbekistonni kelajakdagi obrazini yaratish, vatanparvarlik tuyg‘ularini tarbiyalash.. Uyg‘un nutqni rivojlantirish.
_____ bilan yakka ishlash
O‘yinli mashqlar-
Maqsad: bolalarni turli geometrik shakllardagi predmetlarni chizishga, shtrixlash va bo‘yashga o‘rgatishda davom etish.
|
Mavzu bo‘yicha suhbat:
“Madaniyatli inson”
Maqsad:: so‘z boyligini kengaytirish, jamiyatda madaniy muloqot qoidalarni mustahkamlash.
_____ bilan yakka ishlash
Bolalar o‘yini. “Quvnoq yo‘lakcha”
Maqsad: tepadan pastga, chapdan o‘ngga to‘g‘ri chiziqlarni belgilangan yo‘llar bo‘yicha chizish, ko‘zda mo‘ljal olishni rivojlantirish, tirishqoqlik va mas’uliyatni tarbiyalash
SHaxsiy gigiena ko‘nikmalari
“Avval nima, keyin nima”
Maqsad: yuvinish ko‘nikmalarini mustahkamlash
|
Mavzu bo‘yicha suhbat:
“Mening ezgu ishlarim”
Maqsad: bolalarda ezgulik insonning qadrli, ajralmas sifati ekanligi to‘g‘risidagi tasavvurni chuqurlashtirish Muloqot ko‘nikmalarini takomillashtirish. Uyg‘un nutqni rivojlantirish.
_____ bilan yakka ishlash
Bolalar uyini “Gulzor”
Maqsad: predmetlarning soni ular orasidagi masofaga bog‘liq emasligi haqidagi tushunchani mustahkamlash
Xo‘jalik-maishiy ishlar
Qalamlarni uchlash
Maqsad: qalamlarni uchlash ko‘nikmalarni rivojlantirishda davom etish
|
|
| |
To‘rtinchi yo‘nalish - Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot

To‘rtinchi yo‘nalish baҳolash jarayonida raқamli vositalardan foydalanish bilan boғliқ kompetensiyalarni belgilaydi. Ta’lim oluvchilar faoliyati ҳaқidagi ma’lumotlarni taҳlil қilish va tanқidiy baҳolash, shuningdek, axborot texnologiyalaridan foydalanish asosida o‘z vaқtida va samarali ҳisobot berish қobiliyatiga ega bo‘lishi kerak.
7
|
DigCompEdu pedagoglarning raqamli kompetensiyasi modelining 5- yo‘nalishi ta’rifi to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni belgilang.
|
Beshinchi yo‘nalish pedagogning shaxsga yo‘naltirilgan o‘қuv jarayoni tamoyilini amalga oshirish қobiliyatini shakllantirish, ta’lim oluvchilarni ta’lim jarayoniga maksimal darajada jalb қilish uchun raқamli ta’lim muҳitida tabaқalashtirilgan yondashuvni ta’minlash va o‘қitish uchun yangi imkoniyatlar yaratish bilan boғliқ.
|
8
|
DigCompEdu pedagoglarning raqamli kompetensiyasi modelining 6- yo‘nalishi ta’rifi to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni belgilang.
|
Oltinchi yo‘nalish pedagogning raқamli savodxonligi, uning raқamli muҳitda ta’lim jarayonida zarur bo‘lgan axborot va resurslarni tanlash va taҳlil қilish қobiliyati, shuningdek, raқamli texnologiyalardan foydalanish bilan boғliқ masalalar va muammolarni ҳal қilish bilan boғliқ kompetensiyalarni o‘z ichiga oladi.
|
9
|
– bu ...
|
Raqamli iz (digital footprint) - bu Internetdan foydalanish jarayonida insonlar tomonidan qoldiradigan ma’lumotlardir. Ushbu atama internet tarmog‘ida “internet izi”, “kiber soya”, “elektron iz yoki raqamli soya” kabi nomlar bilan ham ataladi.
|
10
|
Raqamli izlarni boshqarish jarayoni ketma-ketligi to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni belgilang
|
Tashxis. Qidiruv tizimlari orqali raqamli izingizni tas’his qiling.
Kamaytirish. Raqamli izingizni
kamaytiring.
Cheklash. Taqdim etilgan ma’lumotlar miqdorini cheklang.
Tahlil. Raqamli izingizni doimiy ravishda kuzatib boring.
|
12
|
Tarmoq gigiyenasi (kibergigiyena) deganda nimani tushunasiz?
|
bu tarmoqdagi
xavfsizlikni yaxshilash va tizimning ishlashini ta’minlash uchun har qanday qurilma
foydalanuvchilari bajaradigan harakatlar to‘plamidir.
|
14
|
Raqamli izni boshqarishning refleksiv komponenti ...
|
Refleksiv komponent turli xil so‘rovnomalar va sotsiologik tadqiqotlar natijalaridan kelib chiqadi.
|
15
|
Raqamli didaktika tushunchasiga ta’rifi qaysi qatorda to‘g‘ri
ko‘rsatilgan?
|
|
Nazorat uchun savollar - O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti

|
O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti
|
bet | 140/311 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125403 |
Bog'liq IJTIMOIY-FALSAFANazorat uchun savollar
Jamiyatning iqtisodiy hayoti deganda nimani tushunasiz?
Ehtiyojlarning doimiy ortib borishining iqtisodiy taraqqiyotga qanday aloqasi mavjud?
Iqtisodiy hayot strukturasining tarkibiy elementlariga nimalar kiradi?
Jamiyatning iqtisodiy hayoti boshqa sohalar bilan qanday aloqadorlikka ega?
Iqtisodiy taraqqiyotning muhim omillariga nimalar kiradi?
Bozor iqtisodiyotining afzalliklari nimalardan iborat?
Iqtisodiy ishlab chiqarish rivojida mulkchilikning ahamiyatini tushuntiring.
Iqtisodiy taraqqiyotda inson omili deganda nimani tushunasiz?
O‘zbekistonda bozor iqtisodiyotini barpo etishning o‘ziga hosligi nimalarda namoyon bo‘ladi?
Adabiyotlar
Karimov I. A. Istiqlol yo‘li: muammolar, rejalar. – T.: O‘zbekiston, 1992.
Karimov I. A. O‘zbekiston – bozor munosabatlariga o‘tishning o‘ziga xos yo‘li. – T.: O‘zbekiston, 1993.
Karimov I. A. O‘zbekiston: milliy istiqlol, iqtisod, siyosat, mafkura. T.1. – T., 1996.
Qobilov SH. R. Iqtisodiyot nazariyasi: Darslik. – T.: O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2013.
Gobozov I.A. Sotsialnaya filosofiya: Uchebnik dlya vuzov / Ivan Arshakovich Gobozov. – M.: Akad. proekt, 2007.
Ekonomicheskaya teoriya: Ucheb. dlya stud. vыssh. ucheb. zavedeniy / Pod red. V.D.Kamaeva. – 10-e izd., pererab. i dop. - M.: Gumanit. izd. sentr VLADOS, 2004.
Inozemsev, V.L. Na rubeje epox: Ekon. tendensii i ix neekon. sledstviya: Autentich. tekstы st. i rets. 1998 – 2002 gg. / V.L. Inozemsev. – M.: Ekonomika, 2003.
Nordstrem K., Ridderstrale Y. Biznes v stile fank. - SPb., 2001.
Vazyulin V.A. Trud // Filosofskiy slovar. M., 2001.
Barulin V.S. Sotsialnaya filosofiya. Uchebnik dlya vuzov. - Moskva, FAIR-PRESS, 1999.
Mыsliteli Gretsii. Ot mifa k logike. – Moskva-Xarkov. 1999.
Bell D. Gryaduщee postindustrialnoe obщestvo. M., 1999.
Krapivenskiy S.E. Sotsialnaya filosofiya. Uchebnik dlya vuzov.- Moskva, Gumanitarno-izdatelskiy sentr “VLADOS”, 1998.
Makkonell K., Bryu S. Ekonomiks. M., Menedjer. 1992.
Petti U. Ekonomicheskie staticheskie rabotы. M., 1990.
Gegel G. V. F. Rabotы raznыx let. M., 1971. T. I.
Smit A. Issledovanie o prirode i prichinax bogatstva narodov. M., 1962.
|
| |
BOJXONA OMBORI REJIMI - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 123/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)BOJXONA OMBORI REJIMI — Bojxona ombori shunday rejimki, bunda olib kirilgan tovarlar saqlash davrida import boji, soliqlar va iqtisodiy siyosat choralari qo‘llanilmasdan bojxona nazorati ostida saqlanadi, eksport rejimida olib chiqishga mo‘ljallangan tovarlar esa bojxona nazorati ostida ushbu Kodeksning 26-moddasida nazarda tutilgan imtiyozlar berilgan holda saqlanadi. O‘zbekiston Respublikasiga olib kirish, O‘zbekiston Respublikasidan olib chiqish, O‘zbekiston Respublikasi hududi orqali tranzit olib o‘tish man etilgan tovarlar hamda ro‘yxati qonun hujjatlari bilan belgilanadigan boshqa tovarlar bojxona ombori rejimiga joylashtirilishi mumkin emas. Tovarlar bojxona ombori rejimida uch yil mobaynida turishi mumkin. Ushbu muddat tovarlarning ayrim toifalari va ayrim shaxslar uchun qonun hujjatlari bilan cheklanishi mumkin, lekin u bir yildan kam bo‘lmasligi kerak. Belgilangan muddat tugagunga qadar tovarga nisbatan vakolatga ega bo‘lgan shaxs tomonidan tovarni boshqa bojxona rejimiga joylashtirish so‘ralishi kerak. Bu talablarga rioya etilmagan taqdirda, tovar bojxona organiga qarashli bojxona omboriga vaqtincha saqlash rejimiga joylashtiriladi. Bojxona ombori rejimiga joylashtirilgan tovarlar bilan qilinadigan operatsiyalar ro‘yxati va ularni amalga oshirish tartibi Bojxona Kodeksida belgilanadi.
BOJXONA OMBORLARINI TA’SIS ETISH - Bojxona ombori O‘zbekiston Respublikasining yuridik shaxsi yoxud bojxona organi tomonidan ta’sis etiladi. Erkin ombor O‘zbekiston Respublikasining yuridik shaxsi tomonidan ta’sis etiladi. Bojxona omborlari saqlash sharoitlariga ko‘ra tovarlarni vaqtincha saqlash va (yoki) bojxona ombori rejimlarida saqlash uchun mo‘ljallangan bo‘ladi. Bojxona omborlari foydalanish mumkinligi jihatidan har qanday shaxslar foydalanishi uchun ochiq bo‘lishi hamda muayyan shaxslar, qoida tariqasida, ombor egalari foydalanishi uchun mo‘ljallangan yopiq omborlar bo‘lishi mumkin.
BOJXONA ORGANLARI — davlat bojxona idorasi (vazirlik, qo‘mita, departament va hokazo) uning hududlardagi boshqarmalari, bojxona komplekslari va bojxona postlari bojxona organlarini tashkil etadi.
|
| |
BOJXONA NAZORATI - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 122/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)BOJXONA NAZORATI - qonun hujjatlari va xalqaro shartnomalarga rioya etilishini ta’minlash maqsadida bojxona organlari amalga oshiradigan tadbirlar majmui.
BOJXONA NAZORATI ZONASI - O‘zbekiston Respublikasi Bojxona Kodeksining 42-moddasiga ko‘ra, Bojxona nazorati zonalari bojxona chegaralari bo‘ylab, bojxona rasmiylashtiruvi joylarida, bojxona organlari joylashgan yerlarda va bojxona organlari tomonidan belgilanadigan boshqa joylarda tuziladi. Bojxona nazorati zonalarini tuzish va belgilash tartibi qonun hujjatlarida belgilanadi. Bojxona nazorati zonalarida ishlab chiqarish, tijorat faoliyatini va boshqa faoliyatni amalga oshirishga, shuningdek ularning chegaralari orqali transport vositalari, tovarlar va shaxslarni olib o‘tishga bojxona organlarining ruxsati bilan va nazorati ostida yo‘l qo‘yiladi.
BOJ NAZORATIDAN OZOD ZONA — davlat hududining bir qismi, bunda tashqi savdo bitimlari hisoblanadigan har qanday moddiy boyliklar boj nazoratiga tegishli emas va import tovarlaridan soliq olinmaydi, erkin zonada faqat boj kuzatishi amalga oshiriladi. Erkin zonaga tovar olib kelish uchun boj deklaratsiyasi talab etilmaydi. Erkin tijorat zonasi soliqlar va boj tushumlarini ko‘zda tutuvchi boj protsedura tuzilmalaridagi katta milliy tafovutlar mavjud sharoitlarda tashqi savdo faoliyatini mukofotlash maqsadida tuziladi. Bunday zonada faqat import-eksport tovarlarning iste’mollilik xususiyatlarini saqlab qolish uchun shart-sharoitlar hosil qilinadi. Sanoat erkin zonasida tovarlar ishlash ta’siriga uchraydi yoki ular asosida yangi buyumlar va mahsulotlar tayyorlanadi.
BOJXONA NAZORATINING SHAKLLARI — O‘zbekiston Respublikasi Bojxona Kodeksining 39-moddasiga ko‘ra, Bojxona nazorati bojxona organlarining mansabdor shaxslari tomonidan quyidagi yo‘llar bilan o‘tkaziladi: bojxona maqsadlari uchun zarur bo‘lgan hujjatlar va ma’lumotlarni tekshirish; jismoniy va mansabdor shaxslarni og‘zaki so‘rab-surishtirish; bojxona ko‘rigidan o‘tkazish; tovarlar, transport vositalari, binolar va boshqa joylarni bojxona tomonidan qiyoslash; tovarlar va transport vositalarini hisobga olish va hisobot tizimini tekshirish; bojxona nazoratidan o‘tkazilishi lozim bo‘lgan tovarlar va transport vositalari turishi mumkin bo‘lgan yoxud nazorat qilish bojxona organlari zimmasiga yuklatilgan faoliyat amalga oshirilayotgan hududlar, binolar va boshqa joylarni tekshirish; qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa shakllarda, Bojxona nazorati o‘tkazilayotganida inson, hayvonot va o‘simliklar hayoti va sog‘lig‘i uchun havfsiz bo‘lgan hamda tovarlar va transport vositalariga ziyon yetkazmaydigan texnikaviy va boshqa vositalar qo‘llanilishi mumkin. Bojxona nazoratini o‘tkazish qoidalari qonun hujjatlarida belgilanadi.
BOJXONA OMBORI — bojxona rahbarlari tomonidan mamlakat ichiga va chet elga chiqarilmagan yuklar, bagajlarni saqlash uchun tayinlangan ombor binosi.
|
| |
KOLLEKTIV KORXONA - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 424/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)KOLLEKTIV KORXONA — jamoa mulki asosida faoliyat qiluvchi korxona (kooperativ, aksioner, oilaviy, xo‘jalik uyushmasi, mahalla va diniy tashkilotlarga tegishli korxonalar va h.k.). Kollektiv korxonaning farqlanuvchi xususiyati bir necha mulkdor va shu bilan bog‘liq jamoa mulki ob’ektlariga egalik qilish, foydalanish, buyruq berish, olingan mahsulotdan foydalanish, daromadlarni taqsimlash bo‘yicha huquqlarni amalga oshirish hamkorligi. K.k. xillari o‘rtasidagi farq ularning tashkil etilish, amal qilish va rivojlanishining aniq xususiyatlariga bog‘liq bo‘ladi.
KOLONIALIZM - davlatlar va yirik korporatsiyalarning boshqa davlatlar hududlarini mustamlakaga aylantirish hamda mustamlaka mamlakatlarda ularning manfaatlariga mos kelmaydigan, ulardan foyda va boyliklarni chiqarib olishga ko‘maklashadigan iqtisodiy tartiblarni zo‘rlab joriy etishga qaratilgan iqtisodiy harakatlarining mafkuraviy nazariyasi va amaliyoti komitent o‘z hisobidan bitim tuzish hamda vositachilik xizmati ko‘rsatish haqida topshiriq beruvchi shaxs.
KOMBINAT (lot.) — tovarlar yoki xizmatlar ishlab chiqarish jarayonining vertikal integratsiya qilinishi bilan xarakterlanuvchi ishlab chiqarish xo‘jalik ob’ekti shakli.
KOMMANDITCHI — kommandit shirkatning a’zosi, paychi (Fuqarolik kodeksining 61-moddasi). To‘liq shirkat ishtirokchilari bilan bir qatorda shirkat faoliyati bilan bog‘liq zarar uchun o‘zlari qo‘shgan hissasi doirasida javobgar bo‘ladigan hamda shirkat tomonidan tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishda qatnashmaydigan bir yoki bir necha shirkatchi kommanditchilar deb ataladi. Kommanditchilar a’zo bo‘lgan shirkat kommandit shirkati deb nomlanadi. Shaxs faqat bitta kommandit shirkatda to‘liq sherik bo‘lishi mumkin. To‘liq shirkat ishtirokchisi kommandit shirkatda to‘liq sherik bo‘la olmaydi. Kommandit shirkatdagi to‘liq sherik o‘sha shirkatning o‘ziga hissa qo‘shuvchi va boshqa to‘liq shirkatda ishtirokchi bo‘lishi mumkin emas.
KOMMANDIT O‘RTOQLIGI (fr.) — xo‘jalik jamoatchiligi va o‘rtoqligi turi bo‘lib, bunda tadbirkorlik faoliyati o‘rtoqligi nomidan shug‘ullanuvchi va o‘rtoqlik majburiyatlari bo‘yicha javob beruvchi bir yoki bir necha ishtirokchilar bilan o‘zlarining barcha mulkiga xayrixohlik bildiriladi, ular tomonidan solingan omonatlar summasi doirasida o‘rtoqlik faoliyati bilan bog‘liq zarar keltiruvchi bir yoki bir necha ishirokchilar (kommanditistlar, omonatchilar) bo‘ladi. K.u. huquqiy holati xo‘jalik jamoatchiligi va o‘rtoqligi to‘g‘risida qonun aktlari bilan belgilanadi.
|
| |
KLIRING BITIMI - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 423/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)KLIRING BITIMI (ing.) — muqobil talab va tashqi savdodagi majburiyatlarning markazlashgan o‘zaro sinovi to‘g‘risida bir necha mamlakat hukumatlari va markaziy banklari o‘rtasidagi bitim. Banklar o‘rtasidagi naqd pulsiz hisob-kitoblar hisob-kitob palatalari orqali amalga oshiriladi, bular fond va tovar birjalarida tuzilgan bitimlar bo‘yicha hisob-kitoblar va ularning bajarilishini amalga oshiradi.
KLIRING PALATASI (ing., lot.) — o‘zaro talablar sinovi asosida birja bitimlari ishtirokchilari o‘rtasida hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi birja va birjaaro organ.
KLIRING VALUTASI (ing.) — hisob-kitob valuta birliklari. Bunda banklarda hisob yuritiladi va kliring xilidagi to‘lov bitimlarini tuzuvchi mamlakatlar o‘rtasida har xil operatsiyalar o‘tkaziladi. K.v. faqat naqd pulsiz shaklida — bank hisoblaridagi buxgalter yozuvlari tarzida faoliyat qiladi. Tovar yetkazib berishni o‘zaro kreditlash va to‘lov bitimlari ishtirokchi mamlakatlari tomonidan xizmatlar ko‘rsatish ularning manbasi hisoblanadi. K.v. erkin konvertirlanadigan, qisman konvertirlanadigan va yopiq valutalar bilan hech qanday umumiylikka ega emas. KOD (Cod) — ayrim axborotlarning simvolik tarzda taqdim etilishi.
KOGNITIV KOMPONENT; BILIM (Knowledge / Cognitive compo-nent) — marketing olamida iste’molchi u yoki bu mahsulotga oid ega bo‘lgan axborotlar.
KOGORTA (Cohort) — 12 yildan oshmaydigan yosh farqiga ega bo‘lgan, bitta va aynan shunday siyosiy, iqtisodiy va madaniy-tarixiy majburiyatlar ta’siri ostida shakllangan fuqarolar guruhi. Termin ildizlari Rim imperiyasida mavjud bo‘lgan armiya birligi nomlanishiga borib taqaladi.
KOLL OPSIONI - kelishilgan muddat mobaynida opsion yozib bergan shaxsdan belgilangan narx va miqdorda mahsulotlarni yoki qimmatli kog‘ozlarni xarid qilish huquqini beruvchi shartnoma.
KOLL OPSIONI “KAPALAK” SPREDI - valuta birjasida qimmatli qog‘ozlarning xarid qilish va sotish kursi o‘rtasidagi farqdan foyda ko‘rish maqsadida amalga oshiriladigan bitim. Koll opsioni muayyan muddatdan keyin belgilangan kursda investitsiyalarni xarid qilish huquqini beradi.
KOLLEKTIV MULK — ishlab chiqarish sharoitlari xususida kishilar o‘rtasidagi iqtisodiy munosabatlar xili bo‘lib, bunda umumiy maqsad bilan birlashgan jamoa unga birgalikda egalik qiladi, foydalanadi, buyruq beradi. Kollektiv mulk — mulk ob’ektlarining uning egalari orasida hissasiga qarab bo‘linishi, ularni har qanday boshqa iqtisodiy sub’ektlarga sotish imkoniyati va har bir mulkdorning mulk taqdiri uchun mas’uliyati bilan xarakterlanadi.
|
| |
Xalqaro terrorizm va uning salbiy illatlari

bir tizimga birlashib harakat qila boshladi.
Ular safida turli davlat, millat
vakillari, diniy ekstremistik ruhdagi shaxslar, narkobiznes va qurol-yarog'
savdosidan foyda ko ‘ruvchi jinoiy to‘dalar, yollanib xizmat qiluvchilar
paybo bo‘ldi. Xalqaro terrorchilik va ekstremistik markazida razil
jinoyatchilarni tayyorlaydigan maxsus lagerlar ochildi.
Xalqaro terrorchilar
aholini, xususan, dindorlar va yoshlami davlatga, davlat tashkilotlariga
qarshi qo‘yishga va hokimiyatga qarshi muxolifatni shakllantirishga
harakat qildi. 0 ‘zbekiston Respublikasi o ‘z mustaqilligining dastlabki
yillaridan boshlab terrorizm va ekstremizmning har qanday ko‘rinishiga
qarshi qat’iyat bilan kurashib kelmoqda. O ‘zbekiston
Respublikasi
xalqaro terrorizm ko‘rinishlariga qaratilgan ko‘plab xalqaro bitimlarning:
«Havo kemalarini qonunga xilof ravishda egallab olishga qarshi
kurashish to‘g‘risida»gi 1970-yildagi Gaaga Konvensiyasining; «Fuqaro
aviatsiyasining xavfsizligiga qarshi kurash to ‘g‘risida’»gi 1971-yildagi
Monreal Konvensiyasining; «Xalqaro himoyadan foydalanuvchi shaxslar,
masalan, diplomatik agentlarga qarshi jinoayatlarning
oldini olish va
jazolash to‘g‘risida»gi
1973-yildagi
Konvensiyaning;
«Terrorizmni
moliyalashtirishga qarshi kurash to‘ g‘risida»gi va boshqa konvensiyalaming
ishtirokchisi hisoblanadi. 2004-yildan Toshkentda Shanhay hamkorlik
tashkiloti (SHHT)ning mintaqaviy aksilterror tuzilmasi ijroiya qo‘mitasi
faoliyat ko‘rsata boshladi.
Fuqarolarni favqulodda vaziyat haqida ogohlantirish

Shu belgilarni eshitgan har bir fuqaro radio, televizorlarni qo‘yishlari
zarur.
Har bir ofat yuz berganda, ularni fuqarolarga hamda xalq xo‘jaligiga
ko‘rsatadigan ta’sir xususiyatlarini hisobga olgan holda ogohlantirish
matnlari tuziladi.
Masalan: a) atom elektr stansiyasida yuz bergan avariya
haqida fuqarolar muhofazasi quyidagi tartibda aholini ogoh qiladi:
«DIQQAT!», Fuqaro Muhofazasi shtabidan gapiramiz. Fuqarolar! Atom
elektr stansiyasida avariya sodir bo‘ldi.
Shu AES atrofida joylashgan
«UzBAT» korxonasi, Hamza aloqa uzatish tarmog‘i, yangi qurilayotgan
metro
stansiyasi, Toshkent mineral suv quyish zavodi va uy-joylar,
mahallalarga radioaktiv changlarning tushishi kutilmoqda.
Shu hududda yashovchi hamma fuqarolar o‘zlari yashayotgan
uylaming germetikligini (zichligini) mustahkamlashlari,
uy hayvonlarini
pana joyga kiritishlari, oziq-ovqat mahsulotlarini,
suvlami radioaktiv
chang tushishidan saqlashlari, o ‘zlari esa yodli preparatdan qabul qilishlari
kerak. Keyingi xatti-harakatlar fuqarolar muhofazasi shtabi yo‘riqnomalari
asosida boradi»:
b) xavfli kimyo zavodidagi avariyada:
«Diqqat! Fuqarolar muhofazasi shtabidan gapiramiz. Fuqarolar!
Chirchiq kimyo kombinatida odamga kuchli ta’sir
etuvchi zaharli
modda (KTZM) - ammiakning to ‘kilishi oqibatida avariya sodir bo‘ldi.
Zaharlangan havo Toshkent shahri tomon tarqalmoqda. Kimyoviy
zaharlanish hududiga o ‘sha atrofdagi korxonalar va aholi yashash
joylari (korxona, mahalla yashash joylari nomlari ko‘rsatiladi) kiradi.
Kimyo korxonasiga yaqin boTgan ishlab
chiqarish tarmoqlaridagi
ishchi-xizmatchilar, mahallalarda yashovchilar o ‘z uylarini, ish joylarini
xavfsiz holatda qoldirib (gaz, suv, elektrni o‘chirishlari),
Toshkentga
evakuatsiyaga tayyorlansinlar. Kimyo korxonasidan uzoqdagi korxonalar,
mahalJalarda (nomlari ko‘rsatiladi) yashovchilar o ‘z ish joylarida,
uylarida qo‘shimcha germetiklikni ta’minlab saqlanishiari lozim.
Eshitganlaringizni qo‘ni-qo'shnilarga yetkazing!»
Texnik komponent - Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot

Texnik komponent o‘қuv faoliyatini amalga oshirish uchun vositalar manbaidan foydalanishni o‘z ichiga oladi (mustaқil o‘қuv va ilmiy-kognitiv rasmiylashtirish, matn, eksperimental, miқdoriy va sifat vazifalarini ҳal қilish, frontal ishlarni bajarish va boshқalar).
25
|
Axborotni izlashda raqamli ta’lim rerusrlarining Kompyuter
simulyatsiyasi komponenti nimani nazarda tutadi?
|
|
26
|
Axborotni izlashda raqamli ta’lim rerusrlarining
telekommunikatsiya komponenti nimani nazarda tutadi?
|
|
27
|
Axborotni izlashda raqamli ta’lim rerusrlarining Nazorat qiluvchi
komponenti nimani nazarda tutadi?
|
Nazorat қiluvchi komponent o‘z-o‘zini nazorat қilish, baҳolash, aks ettirishga қaratilgan RTR uchun etakchi ҳisoblanadi.
|
28
|
Axborotni izlashda raqamli ta’lim rerusrlarining Dasturlash
komponenti nimani nazarda tutadi?
|
Dasturlash komponenti esa dasturiy ta’minotni loyiҳalash va ishlab chiқishga қaratilgan dasturlar uchun asosiy ҳisoblanadi.
|
29
|
Raqamli ta’lim resurslarini ishlab chiqishda Ilmiylik didaktik talabi
to‘g‘ri keltirilgan qatorni belgilang.
|
Ilmiylik. Bu talab eng yangi ilmiy yutuqlarini hisobga olgan holda materialni yetarlicha chuqur va to‘g‘ri taqdim etish zarurligini bildiradi.
|
30
|
Raqamli ta’lim resurslarini ishlab chiqishda Ochiqlik didaktik talabi
to‘g‘ri keltirilgan qatorni belgilang.
|
Ochiqlik. Ta’lim oluvchining yoshi va individual xususiyatlariga muvofiq materialni taqdim etishning kognitiv murakkablik darajasini aniqlash zarurligini anglatadi.
|
31
|
Raqamli ta’lim resurslarini ishlab chiqishda Muammolar yechimi didaktik talabi to‘g‘ri keltirilgan qatorni belgilang.
|
|
Ijodiy rivojlanish - 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi

|
1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi
|
bet | 192/279 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #255854 |
Bog'liq 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi-fayllar.orgIjodiy rivojlanish
|
Bilish qobiliyatlarini, ijodiy fikrlash va kommunikativ ko‘nikmalarini rivojlantirish.
|
Tonggi aylana / Bolalarni kutib olish/
/Tonggi gimnastika, suhbatlar, yakka ishlar, shaxsiy gigiena ko‘nikmalari va odob madaniyati, mehnatga o‘rgatish/
|
Dushanba
|
Seshanba
|
CHorshanba
|
Payshanba
|
Juma
|
“Salomat bo‘l”
mavzusida suhbat
Maqsad: Bolalarga kun davomida ijobiy kayfiyat ulashish
Mehnatga o‘rgatish
Tozalik-salomatlik garovi
Maqsad: ozoda yurish, o‘z tashqi ko‘rinishiga e’tiborli bo‘lishni o‘rgatish
_____ bilan ind. ish
“Jismoniy tarbiya anjomlarini yig‘” (to‘p, sakrog‘ich, kubik va h.) Stol – bosma o‘yini
Maqsad: bolalarni sport anjomlari bilan tanishtirishda davom etish, mantiqan o‘ylashga, xotirani mustahkamlashga, ko‘z bilan mo‘ljalga olishga o‘rgatish.
|
“Salomatlik nima?” mavzusida suhbat
Maqsad: “salomatlik” tushunchasini mustahkamlash, bolalarga kasalliklarni, jarohatlarni oldini olish choralarini o‘rgatish. SHaxsiy tajribaga suyangan holda va boshqa bolalarning yoki umumiylarning tajribasidan kelib chiqib to‘g‘ri fikr yuritishga o‘rgatish; dialogli nutqni o‘stirish.
_____ bilan ind. ish
“Qani top-chi, nima foydali?” d/o‘.
Maqsad: foydali mahsulotlar haqida bolalarning bilimini oshirish.
|
“Salomatlik uchun nima kerak?”
|
|
| |