nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
OM VA JOUL-LENS QONUNLARINING INTEGRAL VA

|
OM VA JOUL-LENS QONUNLARINING INTEGRAL VA
|
bet | 13/14 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 387,21 Kb. | | #230570 |
Bog'liq Fizika fanidan ma\'ruza-4OM VA JOUL-LENS QONUNLARINING INTEGRAL VA
DIFFERENSIAL IFODALARI.
Elektrga yot kuchlar ta’sir etmaydigan zanjirning qismi bir jinsli o‘tkazgich deb ataladi (R1, R2) (1- rasm).
1 - rasm. Ikkita bir jinsli qarshilikdan iborat elektr zanjiri
Om qonuniga asosan, bir jinsli o‘tkazgichdan o‘tayotgan tok kuchi kuchlanishga to‘g‘ri proporsional, o‘tkazgich qarshiligiga teskari proporsionaldir.
(7.6)
bu yerda R – o‘tkazgichning elektr qarshiligi. Bir jinsli silindrik o‘tkazgich (2 - rasm) qarshiligi quyidagicha ifodalanadi:
2 - rasm. Bir jinsli silindrik o‘tkazgich
(7.7)
bu yerda - o‘tkazgich uzunligi, S – uning ko‘ndalang kesimi yuzasi, - o‘tkazgichning solishtirma elektr qarshiligidir.
Misol qilib - tok zichligi – va maydon kuchlanganligi yo‘nalishiga mos bo‘lgan, uzunligi ga teng silindrik o‘tkazgichni olamiz (2-rasm). O‘tkazgichning ko‘ndalang kesimi yuzasidan oqib o‘tuvchi tok kuchi
ga teng. O‘tkazgichning qarshiligini va undagi kuchlanish tushishini deb olsak, bu holda Om qonunini shunday ifodalasak bo‘ladi:
yoki
Tok zichligi va maydon kuchlanganligi yo‘nalishlari bir xil bo‘lgani uchun
(7.8)
bu yerda - o‘tkazgichning solishtirma o‘tkazuvchanligi. Bu ifoda Om qonunining differensial ko‘rinishi deb ataladi. Tok kuchi qarshilikdan o‘tayotganda, uning energiyasi o‘tkazgichni qizitishga sarf bo‘ladi
(7.9)
bu ifoda Djoul-Lens qonuni deb ataladi.
Agar, tok kuchi vaqt bo‘yicha o‘zgarsa, u holda t – vaqt ichida ajralib chiqayotgan issiqlik miqdori quyidagicha hisoblanadi
(7.10)
Elementar hajmda ajralib chiqayotgan issiqlik miqdori quyidagicha hisoblanadi:
.
(7.11)
bu yerdan birlik xajmdan birlik vaqt ichida ajralib chiqayotgan issiqlik miqdorini topamiz:
(7.12)
Bu ifoda Djoul-Lens qonunining differensial ko‘rinishidir.
|
| |
8-mavzu. Eritmalar turlari. Reja: 1

8-mavzu. Eritmalar turlari. Reja: 1
Download
0,72 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/12
Sana
25.05.2024
Hajmi
0,72 Mb.
#254030
Download
0,72 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
8-mavzu. Eritmalar turlari. Reja: 1
Download
0,72 Mb.
Matnni ko'rish
- rasm. Yassi kondensator

|
- rasm. Yassi kondensator
|
bet | 11/14 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 387,21 Kb. | | #230570 |
Bog'liq Fizika fanidan ma\'ruza-45 - rasm. Yassi kondensator
S – yuzali ikkita yassi metall plastinkalar orasidagi masofani d ga teng deb hisoblaymiz, qoplamalarda esa - q va + q sirt zaryadlari induksiyalangan bo‘ladi. Qoplamalar orasidagi elektr maydonini bir jinsli deb hisoblaymiz.
Qoplamalar orasida dielekrik singdiruvchanlikka ega bo‘lgan modda bo‘lsa, potensiallar farqi quyidagiga teng bo‘ladi:
(6.53)
bu yerda , - sirt zaryadi zichligi, S – qoplamalar yuzasi. Natijada, yassi kondensator sig‘imi quyidagiga teng bo‘ladi.
(6.54)
Сферик конденсатор
Qoplamalar radiusi r1 va r2 bo‘lgan sferik kondensator 2-rasmda tasvirlangan.
6- rasm. Sferik kondensator
Kondensator qoplamalarida q zaryad induksiyalangan bo‘lganda, ular orasidagi potensiallar farqi quyidagicha ifodalanadi :
(6.55)
bu yerda r1 va r2 ichki va tashqi sferik qoplamalar radiuslaridir. Shuning uchun sig‘im quyidagicha ifodalanadi:
(6.56)
Agarda r2 tashqi radius va r1 ichki radiusdan juda katta bo‘lsa, (10.12) – ifoda soddalashadi:
(6.56)
Bu natija tashqi qoplama sferik bo‘lmaganda ham o‘rinli bo‘lgani uchun, (10.13) – ifodani yakkalangan shar sig‘imi deb hisoblanadi.
Agarda r1 - r2 = d – qoplamalar orasidagi masofa qoplamalarning o‘rtacha radiusidan juda kichik bo‘lsa,sferik kondensatorning sig‘imi quyidagicha ifodalanadi:
bu yerda S = 4r2 – qoplamalar sirti yuzasidir.
Silindrik kondensator
Bu holda kondensatorni radiuslari r1 (ichki) va r2 (tashqi) ikkita koaksial silindrdan iborat bo‘ladi, deb hisoblaymiz. Silindrlarning uzunligi ular orasidagi masofadan juda katta deb hisoblanadi.
Qoplamalar orasidagi potensiallar farqi quyidagidan iborat bo‘ladi:
(6.57)
bu yerda q - silindr uzunligidagi zaryad, - birlik uzunlikdagi zaryad va - silindr uzunligidir.
Birlik uzunlikka to‘g‘ri keluvchi silindrik kondensator sig‘imi quyidagidan iboratdir:
(6.58)
Boshqa tarafdan, (10.15) – ifoda metall sim izolyator qatlami bilan o‘ralgan kabel sig‘imini eslatadi.
Qoplamalar orasidagi masofa d, silindrlar radiuslariga nisbatan juda kichik bo‘lsa, bu holda silindrik kondensator sig‘imi quyidagidan iborat bo‘ladi:
(6.59)
Nazorat savollari:
Elektrostаtik mаydon potensiаlini tа’riflаng.
Elektr mаydon kuchlаngаnlik vektori sirkulyatsiyasining mа’nosini аyting.
Ekvipotensiаl sirt deb qаndаy sirtgа аytilаdi?
Elektr mаydonining potentsiаli vа kuchlаngаnligi qаndаy bog‘lаngаn?
Elektr zaryadining o`lchov birligi.
Kulon qonuni. Elektr maydon, maydon kuchlanganligi
Qutblаngаn vа qutblаnmаgаn dielektriklаrning fаrqini аyting.
Dielektriklаr uchun Gаuss teoremаsini аyting.
Elektrostаtik induktsiya xodisаsini tа’riflаng.
Elektr sig‘imini tа’riflаng. Kondensаtor deb qаndаy qurilmаgа аytilаdi
|
| |
After you install ZoneAlarm Antivirus (ZAAV)

|
After you install ZoneAlarm Antivirus (ZAAV)
|
bet | 2/4 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 89,5 Kb. | | #993 |
After you install ZoneAlarm Antivirus (ZAAV):
-
Note system start-up time during first reboot. Check memory usage and CPU for vsmon.exe and zlclient.exe (You can use Windows Task Manager > Processes panel – on Vista, remember to select “Show processes for all users.”)
-
On the Antivirus panel, click Scan for Viruses and allow the first “deep” scan when prompted.
-
During the first antivirus scan:
-
Check the CPU and memory load of vsmon.exe, zlclient.exe and ScanningProcess.exe
-
Surf the Internet via Internet Explorer or FireFox, and note any visible slowdowns or freezes
-
Open any video file or listen to music (via the Internet or locally) - validate that there are no visible slowdowns or freezes
-
Try to upload or download files (larger then 10Mb) by HTTP(S), FTP, or Win share
-
Perform normal activities that you usually use your computer for
-
Play a game that uses Adobe Flash Player
4. After the scan finishes, validate that memory is released by all processes (ScanningProcess.exe, vsmon.exe and zlclient.exe)
5. Validate that during log off/log on of other user accounts that there are no freezes or visible slowdowns. If you observe freezes or slowdowns, turn antivirus on-access scanning off (Antivirus panel > Advanced Options) and try again. Note that this is not applicable to the guest account, so do not attempt any tests using Guest.
6. Using Outlook/Outlook Express/Windows Mail/other email client with default ZoneAlarm settings:
-
Try to send/receive e-mails with different attachments (.zip, .txt and other). Validate that attachments can be opened.
-
Try to send/receive e-mails using different e-mail protocols: POP3/IMAP/Microsoft Exchange Server. If you have several accounts in your email client, validate that they all work.
-
Validate that there are no freezes or visible slowdowns.
-
|
| |
Microsoft Exchange Server 2003 ActiveSync Architecture White Paper October 2020

Microsoft Exchange Server 2003 ActiveSync Architecture White Paper October 2020
Download
0,61 Mb.
bet
1/3
Sana
03.10.2020
Hajmi
0,61 Mb.
#11958
1
2
3
Microsoft Exchange
Server 2003
ActiveSync Architecture
White Paper
October 2020
Steven D. Bramson Motorola Senior Systems Architect
Marc Gallucci Microsoft Senior Consultant
Download
0,61 Mb.
1
2
3
Download
0,61 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Microsoft Exchange Server 2003 ActiveSync Architecture White Paper October 2020
Download
0,61 Mb.
Chiqish - Python dasturlash tilida sana va vaqt bilan ishlash modullari

Chiqish
a = 00:00:00
b = 11:34:56
c = 11:34:56
d = 11:34:56.234566
7-misol: Soat, daqiqa, soniya va mikrosoniyani chop etish
Ob'ektni yaratganimizdan so'ng time sinfi orqali biz uning atributlarini osongina chop etishimiz mumkin, masalan hour, minute va hokazo. Masalan,
from datetime import time
a = time(11, 34, 56)
print("Hour =", a.hour)
print("Minute =", a.minute)
print("Second =", a.second)
print("Microsecond =", a.microsecond)
Chiqish
Hour = 11
Minute = 34
Second = 56
Microsecond = 0
1.3 Python datetime.datetime sinfi
Modulda sana va vaqt ob'ektlaridan ma'lumotlarni o'z ichiga olishi mumkin bo'lgan datetime nomli sinf mavjud.
8-misol: Python datetime obyekti
from datetime import datetime
# datetime(year, month, day)
a = datetime(2022, 12, 28)
print(a)
# datetime(year, month, day, hour, minute, second, microsecond)
b = datetime(2022, 12, 28, 23, 55, 59, 342380)
print(b)
Chiqish
2022-12-28 00:00:00
2022-12-28 23:55:59.342380
Birinchi uchtalik yil, oy, kun datetime modulida asosiy hisoblanadi.
9-misol: Yil, oy, soat, daqiqa va sekundni chop etish
from datetime import datetime
a = datetime(2022, 12, 28, 23, 55, 59, 342380)
print("Year =", a.year)
print("Month =", a.month)
print("Day =", a.day)
print("Hour =", a.hour)
print("Minute =", a.minute)
print("Timestamp =", a.timestamp())
Chiqish
Year = 2022
Month = 12
Day = 28
Hour = 23
Minute = 55
Timestamp = 1511913359.34238
2.Python datetime.strftime()
date , time yoki datetime obyektini strftime() yordamida sana va vaqtni ifodalovchi qatorni qaytaradi .
|
Python datetime moduli - Python dasturlash tilida sana va vaqt bilan ishlash modullari

|
Python dasturlash tilida sana va vaqt bilan ishlash modullari
|
bet | 2/7 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 24,96 Kb. | | #130768 |
Bog'liq Python dasturlash tilida sana va vaqt bilan ishlash modullari-fayllar.org (1)1.Python datetime moduli
Pythonda sana va vaqtlar bilan ishlash uchun datetime moduli mavjud.
1-misol: Joriy sana va vaqtni olish
import datetime
# hozirgi sana va vaqtni olish
now = datetime.datetime.now()
print(now)
Chiqish
2022-12-27 08:26:49.219717
Bu yerda biz datetime modulni import datetime yordamida import qildik.
datetime modulda belgilangan sinflardan biri bu datetime sinfidir.
Keyin biz joriy mahalliy sana va vaqtni o'z ichiga olgan ob'ektni now()usuli bilan oldik.
2-misol: Joriy sanani olish
import datetime
# hozirgi sana
current_date = datetime.date.today()
print(current_date)
Chiqish
2022-12-27
Yuqoridagi misolda biz joriy mahalliy sanani o'z ichiga olgan ob'ektni olish uchun sinfda today()belgilangan usuldan foydalandik.datedate
Datetime modulining atributlari
Biz modulning barcha atributlarini o'z ichiga olgan ro'yxatni olish uchun dir() funksiyasidan foydalanishimiz mumkin.
import datetime
print(dir(datetime))
Chiqish
['MAXYEAR', 'MINYEAR', '__builtins__', '__cached__', '__doc__', '__file__', '__loader__', '__name__', '__package__', '__spec_de,'__spec_de','_di'',''va datetime', 'datetime_CAPI', 'vaqt', 'timedelta', 'vaqt mintaqasi', 'tzinfo']
datetime modulining barcha atributlari orasida datetime modulida eng ko'p ishlatiladigan sinflar:
datetime.datetime-- sana va vaqtni o'z ichiga olgan vaqtning bir nuqtasini ifodalaydi.
datetime.date- sanani (yil, oy va kun) vaqtsiz ifodalaydi.
datetime.time- sanasiz vaqtni (soat, daqiqa, soniya va mikrosekund) ifodalaydi.
datetime.timedelta- sana vaqtni obyektlari bilan arifmetikani bajarish uchun ishlatilishi mumkin bo'lgan davomiylikni ifodalaydi.
|
| |
-misol: Mahalliy tilning tegishli sanasi va vaqti

|
-misol: Mahalliy tilning tegishli sanasi va vaqti
|
bet | 6/7 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 24,96 Kb. | | #130768 |
Bog'liq Python dasturlash tilida sana va vaqt bilan ishlash modullari-fayllar.org (1)print(x.strftime(“%B”))
output: January
3-misol: Mahalliy tilning tegishli sanasi va vaqti
from datetime import datetime
timestamp = 1528797322
date_time = datetime.fromtimestamp(timestamp)
d = date_time.strftime("%c")
print("Output 1:", d)
d = date_time.strftime("%x")
print("Output 2:", d)
d = date_time.strftime("%X")
print("Output 3:", d)
Dasturni ishga tushirganingizda, natija quyidagicha bo'ladi:
Output 1: Tue Dec 27 09:55:22 2022
Output 2: 12/27/22
Output 3: 09:55:22
3. Python sleep() funksiyasi
Python-da time() deb nomlangan modul mavjud bo'lib, u vaqt bilan bog'liq vazifalarni bajarish uchun bir nechta foydali usullarni taqdim etadi. Ular orasida eng mashhur usullardan biri sleep().
sleep() usuli chop etilgan oqimning bajarilishini ma'lum soniyalar to'xtatib turadi.
1-misol: Python sleep() usuli
import time
print("Printed immediately.")
time.sleep(2.4)
print("Printed after 2.4 seconds.")
Chiqish
Printed immediately.
Printed after 2.4 seconds.
Bu dastur qanday ishlaydi:
"Printed immediately" chop etiladi
time.sleep(2.4) 2,4 soniya davomida bajarilishini to'xtatadi va keyingi satrni ishga tushiradi.
"Printed after 2.4 seconds" chop etiladi.
Python 3.5 dan oldin , haqiqiy to'xtatib turish vaqti funktsiyaga ko'rsatilgan argumentdan kamroq bo'lishi mumkin edi.
Python 3.5 dan boshlab , to'xtatib turish vaqti kamida belgilangan soniyalar bo'ladi.
Python-da raqamli soat yaratish
import time
while True:
localtime = time.localtime()
result = time.strftime("%I:%M:%S %p", localtime)
print(result)
time.sleep(1)
Chiqish:
14:10:50
14:10:51
14:10:52
14:10:53
14:10:54
... ... ...
Yuqoridagi misolda biz while ichida joriy mahalliy vaqtni hisoblab chiqdik va chiqardik.
Keyin dastur 1 soniya kutadi . Shunga qaramay, joriy mahalliy vaqtni hisoblab chiqadi va chiqaradi. Bu jarayon davom etadi.
|
| |
Eritmalarning b - 8-mavzu. Eritmalar turlari. Reja: 1

|
8-mavzu. Eritmalar turlari. Reja: 1Bog'liq 8-mavzu. Eritmalar turlari. Reja Eritmalar. Ideal eritma qonunl8.5. Eritmalarning b
ug’
bosimi, qaynash va muzlash temperaturalari.
Raul qonunlari.
Suv bеrk idishda bug’langanda ikki qarama – qarshi jarayon sodir
bo’ladi; bulardan biri – suv molеkulalarining suv sirtidan bug’ fazaga o`tishi
bo’lsa, ikkinchisi, aksincha, molеkulalarning bug’ fazadan suv fazasiga o`tishidir.
Suv ustidagi fazo bug’ga to’yinganida suyuq va bug’ faza o’zaro dinamik
muvozanat holatida bo’ladi, ya'ni vaqt birligi ichida suv fazadan bug’ fazaga
o’tadigan molеkulalar soni, shuncha vaqt birligi ichida bug’ fazadan suv fazaga
o’tadigan molеkulalar soniga tеng bo’ladi.
Suyuqlik bilan muvozanat holatida bo’lgan bug’ning o’zgarmas
tеmpеraturadagi bosimi o`sha suyuqlikning ayni tеmpеraturadagi to’yingan bug’
bosimi dеb ataladi. Suyuqlikning to’yingan bug’ bosimini o’lchash uchun
Torichеlli nayidan foydalaniladi. Nayga pipеtka yordamida suyuqlikni shunday
miqdorda kiritiladiki, suyuqlik nay ichida bug’lanib, uning bir qismi simob ustida
ortib qoladi. Suyuqlik bug’langanida naydagi simobning satxi pasayadi. Simob
satxi pasayishining kPa hisobidagi son qiymati suyuqlikning ayni tеmpеraturadagi
to’yingan bosimiga tеngdir. Agar abstsissa o’qiga tеmpеraturani, ordinata o’qiga
bug’ bosimi qo`yilsa, suvning holat diagrammasi hosil bo’ladi. Bug’ bosimining
diagrammasiga asoslanib, suyuqlikning qaynash tеmpеraturasi quyidagicha
ta'riflanadi: suyuqlik bug’ bosimi atmosfеra bosimiga tеng bo’lgan
tеmpеraturadagina
qaynaydi.
Bu
tеmpеraturada
suyuqlikning
qaynash
tеmpеraturasi dеb ataladi. Suyuqlikning qaynash tеmpеraturasi bilan tashqi bosim
orasida bog’lanish bor: tashqi bosim ortganda suyuqlikning qaynash tеmpеraturasi
ham ortadi.
Suyuqlik bilan muvozanatdagi bug’ning o’zgarmas haroratdagi bosimi
suyuqlikning bug’ bosimi dеyiladi. Suyuqlikning bug’ bosimi bilan tashqi
atmosfеra bosimi tеnglashsa suyuqlik qaynaydi.
Toza erituvchining bug’ bosimidan eritmaning bug’ bosimi doimo past
bo’ladi. Eritma bug’ bosimlarini o’rganish natijasida 1887 yilda fransuz fizigi Raul
quyidagi bog’’lanishni aniqladi.
|
| |
Python datetime.date sinfi

1.1 Python datetime.date sinfi
Python-da biz sinfdan date ob'ektlarni yaratishimiz mumkin. dateSana obyekti sanani (yil, oy va kun) ifodalaydi.
3-misol: Sanani ifodalash uchun sana obyekti
import datetime
d = datetime.date(2022, 12, 25)
print(d)
Chiqish
25.12.2022
Faqat sanani import qilish sinfi
Biz faqat sanani chiqarish uchun datetime moduldan date sinfni import qilishimiz mumkin.Masalan,
from datetime import date
d = date(2022, 12, 25)
print(d)
Chiqish
25.12.2022
Bu yerda faqat datedatetime moduldan sinfni from datetime import date import qiladi.
4-misol: today() yordamida joriy sanani oling
Date nomli sinfdan foydalanib, today() joriy sanani o'z ichiga olgan ob'ektni yaratishimiz mumkin . Masalan,
from datetime import date
# today() to get current date
todays_date = date.today()
print("Today's date =", todays_date)
Chiqish
Today's date = 27.12.2022
5-misol: Bugungi yil, oy va kunni chop etish
datetime ob'ektdan yil, oy, kun, hafta kuni va hokazolarni date orqali osongina olishimiz mumkin. Masalan,
from datetime import date
# bugungi sananing ba’zi obyektlari
today = date.today()
print("Current year:", today.year)
print("Current month:", today.month)
print("Current day:", today.day)
Chiqish
Current year: 2022
Current month: 12
Current day: 27
1.2 Python datetime.time sinfi
Sinfdan yaratilgan vaqt obyekti timemahalliy vaqtni ifodalaydi.
6-misol: Vaqtni ifodalash uchun vaqt ob'ekti
from datetime import time
# time(hour = 0, minute = 0, second = 0)
a = time()
print(a)
# time(hour, minute and second)
b = time(11, 34, 56)
print(b)
# time(hour, minute and second)
c = time(hour = 11, minute = 34, second = 56)
print(c)
# time(hour, minute, second, microsecond)
d = time(11, 34, 56, 234566)
print(d)
|
Start another anti-virus scan, and then

Start another anti-virus scan, and then:
-
Check the CPU and memory load of vsmon.exe, zlclient.exe and ScanningProcess.exe
-
Allow the scan to proceed for a few minutes and then shutdown ZoneAlarm.
-
Verify that vsmon.exe, zlclient.exe and ScanningProcess.exe don’t display in the Windows Task Task Manager
8. Turn antivirus on-access off, adjust ZoneAlarm settings (experimentally), and then:
- Run different applications that you typically use
- Surf the Internet using Internet Explorer or FireFox
- Try to upload/download files via HTTP(S), FTP, or Windows share
- Hard reboot your PC – check system startup time and validate that the difference from the usual time taken for startup is acceptable
- Shutdown and restart ZA – verify that there are no freezes or slowdowns
- Shutdown and restart your PC - verify that there are no freezes or slowdowns
- Put your computer into sleep mode or hibernation and wake up - verify that there are no freezes or slowdowns
9. Verify that Anti-virus on-access scan is on, and then:
- Copy or move folders containing many small files and folders from disk to disk – verify that there are no freezes or slowdowns
- Copy files to and from USB devices, CDs, DVDs, MDs – verify that there are no freezes or slowdowns
- Copy files from the network (by FTP or by share) – verify that there are no freezes or slowdowns
- Zip and unzip big files – verify that there are no freezes or slowdowns
- Plug-in different USB devices, Wi-Fi devices, etc. – make sure they are identified and work as expected
- Print documents
If you observe any performance issues, please turn off anti-virus on-access and test again.
10. Un-installation and reinstallation
- Uninstall the product; make sure there are no freezes. Make sure that vsmon.exe and zlclient.exe are not running after removal. Make sure that there are no networking issues or other problems.
- Install again. Make sure installation was successful and that no problems occurred.
11. Windows Mobile Device Center (WMDC) /Active sync test:
- Make sure you can successfully synchronize your mobile device when ZoneAlarm is running
Please complete the results form on the following page.
|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi tоshkеnt aхbоrоt tехnоlоgiyalari univеrsitеti «Kriptologiya»

O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi tоshkеnt aхbоrоt tехnоlоgiyalari univеrsitеti «Kriptologiya»
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi tоshkеnt aхbоrоt tехnоlоgiyalari univеrsitеti «Kriptologiya»
|
Eritmalarning hosil bo’lishi

rivojlanishiga S.Arrenius va V.Konovalovlar ham katta hissa qo’shganlar.
Eritmalarda erituvchi va erigan modda o’rtasida o’zaro ta’sir yuz
berishining yana bir isboti suvli eritmalarda kristallgidratlarning hosil
bo’lnshidir. Suvli eritmalarda ajratib olingan ko’pchilik
kristall moddalar
tarkibida bir necha molekula suv bo’ladi.
Demak, gidratlar (solvatlar)ning tarkibi erigan modda tarkibiga, tabiatiga,
erituvchining miqdori va tabiatiga bog’liq bo’ladi.
Mavzuga oid tayanch iboralar

|
Mavzuga oid tayanch iboralarBog'liq 8-mavzu. Eritmalar turlari. Reja Eritmalar. Ideal eritma qonunl
Mavzuga oid tayanch iboralar:
Eritma. Kristalizatsiya suvi. Molеkulalarning assotsiatsiyasi. Eruvchanlik.
Eritma kontsentratsiyasi. Solvatlar. To`yingan eritma. Eritma xossasi.
Eritmalarning ionli tenglamalari. Eruvchanlik. Diffuziya. Osmos hodisasi.
Osmotik bosim. Vant-Goff qonuni. Eritmaning bug` bosimi. Raulning I-qonuni.
Raulning II-qonuni. Eritmaning qaynash va muzlash temperaturasi.
Nazorat savollari:
1. Eritma deb nimaga aytiladi?
2. Eritma turlari necha xil bo`ladi?
3. Eritma konsentratsiyasi deyilganda nima tushuniladi va qanday turlari bor?
4. Suyultirilgan eritmalarning xossalarini ayting.
5. Eruvchanlik qanday izohlanadi?
6. Osmos hodisasini tushuntiring.
7. Eritmaning bug` bosimini tushuntirib bering.
8. Eritmalarning qaynash va muzlash harorati.
|
| |
Eritmalardagi osmos hodisasi. Eruvchanlik. Vant-Goff qonuni

diffuziya ro’y beradi. Suvli idishdagi suv molekulalari (o’lchami kichik
bo’lgani uchun) shakar eritmasiga — ichki idishga o’ta boshlaydi.
Ichki
idishdagi shakar molekulalarining o’lchami (diametri, hajmi) idish devoridagi
teshiklarning o’lchamidan katta bo’lgani uchun tashqi suvli idishga o’ta
olmaydi. Natijada ichki idishdagi eritma hajmi orta boshlaydi va eritma idishga
tutashtirilgan nay orqali ko’tarila boshlaydi. Yarim o`tkazgichli to`siq orqali
amalga oshuvchi bunday bir
yoqlama diffuziyaga
osmos hodisasi
deyiladi.
1-rasm. Osmos hodisasi
Osmos hodisasi tufayli ichki idishdagi bosim (gidrostatik bosim) ortadi va
suyuqlik tashqi (masalan, at mosfera) bosimga nisbatan ish bajarib
yuqoriga ko’tariladi. Shu jarayonda bajarilgan
ish osmotik bosim tufayli
sodir bo’ladi,
Ayni misolda osmotik bosim ichki idishdagi suyuqlikning dastlabki va oxirgi
holatidagi sathlari farqiga teng bo’ladi,
Osmos hodisasi tufayli yuzaga kelgan gidrostatik bosim tashqi muhit
bosimi bilan tenglashganda osmos hodisasi to`xtaydi.
Umuman
eritmalardagi osmotik bosim
suvning ion ko'paytmasi - 8-mavzu. Eritmalar turlari. Reja: 1

|
8-mavzu. Eritmalar turlari. Reja: 1Bog'liq 8-mavzu. Eritmalar turlari. Reja Eritmalar. Ideal eritma qonunlsuvning ion ko'paytmasi
deyiladi. Suvning ion ko'paytmasidan foydalanib har
qanday reaksiya muxitini (neytral, kislotali, ishqoriy) vodorod ionlari
konsentrasiyasi bilan ko’rsatish mumkin. Buning uchun quyidagi xisoblash
bajariladi:
Har qanday suvli muxitni harakterlash uchun vodorod ioni konsentrasiyasi
o’rniga bu konsentrasiyaning o’nli logarifm qiymatidan foydalanish ancha qulay.
U pH bilan belgilanib
vodorod ko’rsatkich
deyiladi: pH=-lg[H
+
].
Masalan, agar [H
+
]=10
-5
bo’lsa, pH=-lg10
-5
=5 bo'ladi. Eritmaning pH=3 ga
teng bo’lsa, kuchli kislotali, pH<7 bo’lsa, kuchsiz kislotali, pH=7 bo’lsa,
neytral, pH>7 bo’lsa, ishqoriy xossani namoyon qiladi.
Ma’lumki, suv kuchsiz elektrolit, aniqrog’i kuchsiz amfolitdir. Suv
molekulasi
oz
miqdorda
bo’lsada, quyidagi
tenglama
bo’yicha
dissotsilanadi:
Muvozanat juda kuchli ravishda chap tomonga siljigan, Bu reaksiya qaytar
bo’lgani uchun unga massalar ta’siri qonunini qo’llasak
suvning dissotsilanish
doimiysi:
Ko’rinib turibdiki. suvda 1 molekula H
2
O dissosilansa, teng miqdorda
H
+
(H
3
O
+
) va OH
-
ionlari hosil bo’ladi, ya`ni suvda doimo [H
+
] = [OH
-
] dir.
Yuqorida ta`kidlanganidek, K
w
= [H
+
] · [OH
-
] = 1,8 · 10
-16
·- 55,56= 1·10
-14
kelib chiqadi, Suvda [H
+
] = [OH
-
] ligini hisobga olsak, u holda [H
+
] = [OH
-
]=10
-7
= [H
+
]= 10
-7
mol/l kelib chiqadi. Ushbu qiymatlarga asosan suvda doimo [H
+
] = 1-
10
-7
mol/l va(OH
-
]= 1- 10
-7
mol/l bo’ladi, Bu hollarda eritmadigl H
+
va OH
-
ning
miqdori quyidagi formulalar yordamida hisoblanadi:
Ko’p hollarda H
+
ionlarining miqdori shu eritmada borayotgan
reaksiyalarning asosiy tavsifnomasi hisoblanadi. Bunday hollarda vodorod ionlari
miqdorini o’nli kasrlar holida ifodalash juda ko’p noqulayliklarni keltirib
chiqaradi. Shuning uchun amalda oson bo’lsin uchun v o d o r o d i o n l a r i
mi q d o rini ng k o ’rs at ki chi (p H) tu shunchasi qabul qilingan.
Eritmaning pHi deb, shu eritmadagi H
+
-ionlari konsentratsiyasining
o’nli logarifmining manfiy ishora bilan olingan qiymatiga aytilai:
]
[
10
]
[
;
]
[
10
]
[
14
14
H
OH
OH
H
Toza, dissotsiyallangan
7> |
| |
suvning pH i: pH = — lg 1 – 10
-7
= 
- 7

|
suvning pH i: pH = — lg 1 – 10
-7
=
- 7Bog'liq 8-mavzu. Eritmalar turlari. Reja Eritmalar. Ideal eritma qonunl
suvning pH i: pH = — lg 1 – 10
-7
=
- 7
bo’ladi.
Doimo pH + pOH = 14 ga teng. Bundan, pH = 14 - pOH yoki pOH = 14 -
pH bo’ladi.
Eritmalapning pHi asosiy, mu xim kattalik bo’lib, uni eritmaga
indikator qog’oz ta’sir ettirib aniqlanali. Indikator qog’oz eritmadagi [H
+
] yoki
[
OH
-
]
ning qiymatiga qarab turli rangga kiradi. Har bir rangga esa pH ning aniq
qiymatlari mos keladi. Bunga pH-shkala deyiladi.
Yoki
Ushbu
shkaladan
foydalanib eritmalar pHining muhiti to’g’risida xulosa
qilinadi.
Indikatorlar haqida tushuncha.
Eritmalarning muhitini aniqlash
uchun kislota asos inlikatorlari ishlatiladi.
"Indikator"
— belgi, xabar
beruvchi ma’nosini bildiradi. Klslota-asos indikatori eritmadagi H
+
yoki
OH
-
ionlari miqdoriga ko’ra o’z rangini o’zgartiradigan kuchsiz kislota
yoki kuchsiz asos xossali moddalardir.
Indikatorlarning rang o’zgartirishi ular tarkibidagi H
+
(OH
-
) ionlari
ajralishi (yoki birikishi) natijasida modda tuzilishi (bog’larning tartibi va
joylashuvi)ning o’zgarishi bilan tushuntnriladi. Har qanday indikatorlarni HInd
umumiy formulasi bilan belgilasak, rang o’zgarishiga olib keluvchi
dissotsilanishi:
Bunda, Hind
—
rangli, Ind — rangsiz bo’ladi, yoki Hind — rangsiz, Ind
J
—
rangli yoki
Hind va Ind
turli ranglarga ega bo’ladilar.
Masalan, fenolftalein indikatori kislotali eritmada (Hind) rangsiz,
ishqoriy muhitda (Ind") binafsha rangga ega.
Ko’p ishlatsh1adigan kislota-asos indikatorlari quyidagi jadvalda
keltirilgan:
|
| |
Eritma kontsentratsiyalarini ifodalash usullari

Eritma kontsentratsiyalarini ifodalash usullari. Eritmalarning asosiy
miqdoriy
tavsifnomasi
sifatida
ularning
kontsentratsiyalaridan
foydalaniladi. Eritmaning biror hajm yoki massa birligida erigan modda
miqdorini ko’rsatuvchi kattalik eritmaning kontsentratsiyasi deyiladi va C -
harfi bilan belgilanadi.
Eritma kontsentratsiyasini ifodalashning quyidagi turlari mavjud:
a) erigan moddaning massa ulushi
(W) yoki foiz kontsentratsiya
(C%)
b) molyar kontsentratsiya ( C
m
, mol/l);
v) normal yoki ekvivalent kontsentratsiya
(C n , molekv/l);
d) molyal kontsentratsiya ( C, mol/1000 g);
e) molyar
qism
(N,
o’lchov
birligi
yo’q
yoki
%;
ulush
birligi yoki %).
Aksariyat hollarda molyar va normal konsentratsiyal a r f o i z k o n s e n t r a t s i ya
b i l a n a l ma s h t i r i l i s h i yo k i a k sincha masala1arni hal etishga to`g’ri keladi.
8.2. Suvning elektrolitik dissotsiatsiyasi. pH ko`rsatkich. Ionlarning o`zaro
reaksiyalarida hosil bo`ladigan, eng kam dissotsilanadigan moddalardan biri
suvdir. Toza suv elektr tokini juda yomon o`tkazadi, lekin har qalay, bir qadar
o`lchab bo`ladigan elektr o`tkazuvchanlik xususiyatiga ega; suvning, garchi kichik
bo`lsa ham, elektr o`tkazishiga sabab, uning vodorod va gidroksil ionlariga ozgina
dissotsilanishidir. Suv molekulasini ilmiy o’rganish suv juda kuchsiz elektrolit
ekanligini ko’rsatadi. U vodorod kationi H
+
ga va gidroksid anioni OH
-
ga
quyidagicha dissosilanadi:
H
2
O
H
+
+ OH
-
Suvning dissotsiasiya darajasi juda kam bo`lganidan, dissotsilanmagan H
2
O
molekulalarining konsentratsiyasini suvdagina emas, balki suv qo`shib
suyultirilgan har qanday eritmada ham o`zgarmas kattalik deb hisoblash mumkin
Suvning 15°C dagi dissotsilanish darajasi 1,89
.
10
-9
ga teng. Demak,
55600000 suv molekulasining faqat bittasi ionlangan holda bo'ladi. Lekin
dissotsilanish prosessining tezligi juda yuqori bo'lgani uchun ionlar orasida
reaksiya juda tez boradi. Shuning uchun ham suvning dissotsilanishi juda katta
axamiyatga ega. Suvning dissotsilanish konstantasi:
K
H2O
=[H
+
][OH
-
] / [H
2
O] = 1,8·10
-16
ga teng
Agar bir litrda 1000/18=55,56 mol suv molekulasi bo'lishini xisobga olsak,
unda quyidagini yozish mumkin:
[H
+
][OH
-
]= K H
2
O.[H
2
O]=1,8
.
10
-16
·55,56=1
.
10
-14
Bu tenglama suvda va suvli eritmalarda vodorod hamda gidroksid ion
konsentrasiyasining ko'paytmasi 22°C da doimiy qiymat bo'lib, K
H2O
bilan
ifodalanishini ko’rsatadi.
[H
+
][OH
-
] = K
H2O
= 1
.
10
-14
neytral muxitda: [H
+
]=[OH
-
]=10
-7
H
+
va OH
-
konsentrasiyasining ko'paytmasi faqat suv uchun emas, balki tuz,
kislota, ishqorlarning suvli eritmalari uchun ham o’zgarmas sondir. Bu son
-misol: strftime() yordamida qatorga datetime

1-misol: strftime() yordamida qatorga datetime
Quyidagi dastur datetime joriy sana va vaqtni o'z ichiga olgan ob'ektini turli qator formatlariga o'zgartiradi.
from datetime import datetime
now = datetime.now() # hozirgi sana va vaqt
year = now.strftime("%Y")
print("year:", year)
month = now.strftime("%m")
print("month:", month)
day = now.strftime("%d")
print("day:", day)
time = now.strftime("%H:%M:%S")
print("time:", time)
date_time = now.strftime("%d/%m/%Y, %H:%M:%S")
print("date and time:",date_time)
Dasturni ishga tushirganimizda, natija quyidagicha bo'ladi:
year: 2023
month: 01
day: 03
time: 14:30:31
date_time: 03.01.2023, 14:30:31
Bu yerda yil, kun, vaqt va sana_vaqt satrlaridir, bu ham datetime ob'ekti hisoblanadi.
Kodlar ro'yxatini formatlash
strftime() yordamida quyida siz boshqa usulga o'tishingiz mumkin bo'lgan barcha kodlar ko'rsatilgan .
%a - hafta kuni (qisqa)
%A - hafta kuni (to’liq)
%w - hafta kuni (raqam shaklida)
%d - oyning sanasi
%b – oy nomi (qisqa)
%B – oy nomi (to’liq)
%m – oy (raqam ko’rinishida)
%y – yil (qisqa)
%Y – yil (to’liq)
%H – soat (00-23)
%I – soat (00-12)
%p – kun vaqti (AM/PM)
%M – minut (00-59)
%S – sekund (00-59)
%j – yildagi kun raqami (001-366)
%U – yildagi hafta raqami, Yakshanba birinchi kun sifatida (00-53)
%W – yildagi hafta raqami, Dushanba birinchi kun sifatida (00-53)
%c – mahalliy sana va vaqt
%x – mahalliy sana
%X – mahalliy vaqt
shularga doir 2-misol:
import datetime as dt
x=dt.datetime.now()
|
Foydalaniladigan adabiyotlar roʻyxati: 
Asosiy adabiyotlar

|
Foydalaniladigan adabiyotlar roʻyxati:
Asosiy adabiyotlar
|
bet | 7/7 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 24,96 Kb. | | #130768 |
Bog'liq Python dasturlash tilida sana va vaqt bilan ishlash modullari-fayllar.org (1)Foydalaniladigan adabiyotlar roʻyxati:
Asosiy adabiyotlar
1. Normurodov Ch.B. Mengliyev Sh.A. PHP7 dasturlash tili - O‘quv qo‘llanma – Termiz: “Xamidi xususiy firmasi”, 2020, 218 bet.
2. Vasilev A. N. Python na primerax. Prakticheskiy kurs po programmirovaniyu. — SPb. Nauka i Texnika, 2016. — 432 st.
3. Dj. Forse, P. Bisseks, U. CHan - Django. Razrabotka veb-prilojeniy na Python, Simvol-Plyus , 2010. – 456 st
4. Eric Matthes Python Crash Course, a hands-on, Project-Based, Introduction to Programming, ISBN-13: 978-1-59327-603-4, 2016, 562 p.
Foydalanilgan internet saytlar
1. https://www.programiz.com/ –Python tilida programmalash bo‘yicha namunalar izoxlari bilan keltirilgan.
2. https://www.w3schools.com/ - Python bo’yicha boshlang’ich darslar va vazifalar berilgan.
3. http://www.intuit.ru/ – internet universitet, dasturlash bo‘yicha yozma va video ma’ruzalar o‘qish, test sinovlaridan o‘tish va sertifikat olish imkoniyati mavjud.
4. http://www.metanit.com/ – Python dasturlash tillari, Django texnologiyasi bo‘yicha ma’ruzalar, dasturlar namunasini olish mumkin.
http://fayllar.org
|
| |
Ardoinoni Kengaytirishning Tarmoqlar Bilan Ta'tili

|
Ardoinoni Kengaytirishning Tarmoqlar Bilan Ta'tili
|
bet | 4/4 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 50,33 Kb. | | #256333 |
Bog'liq Arduinoni kengaytirish (2)Ardoinoni Kengaytirishning Tarmoqlar Bilan Ta'tili
1
Tarmoqning o'ziga xosligi
- Arduino tarmoqlarining kengaytirilishida, moslashtirilgan tarmoq qurilmasi va dasturlash usullari taniladi.
2
Tarmoq xaritasi
- Tarmoq xaritasi, tarmoqning komponentlari va ularda aylanuvchi ma'lumotlar to'g'risida ma'lumotlar beradi.
3
Tarmoq texnologiyalari
- Tarmoqning ishchi prinsiplari, tarmoq protokollari va ularga xos xususiyatlar haqida tushuncha beradi.
4
Tarmoq munosabatlari
- Arduino tarmoqlarida ishlov berishning xususiyatlari va tarmoqdagi munosabatlar, aloqalar va ulardagi muammolar haqida ma'lumot beradi.
Arduino Mikrokontrollerlariga Sensorlar Qo'shish Usullari
1
Sensorlar haqida
- Arduino mikrokontrollerlariga sensorlar qo'shish, ma'lumotlarni olish va amaliyotni o'rganish uchun kerakli qurilmalar bo'yicha ko'rsatmalar.
2
Analog sensorlar
- Analog sensorlar, analog ma'lumotlarni olishda foydalaniladi. Masalan, temperaturani, noqulaylikni va boshqa fizikaviy o'zgarishlarni kuzatish uchun ishlatiladi.
3
Digital sensorlar
- Digital sensorlar, raqamli ma'lumotlarni olishda yordam beradi. Ularning o'zgaruvchilari - yoki 0, yoki 1 bo'ladi, misol uchun tug'ulgan sensorlar.
4
Kommunikatsiya protokollar
- Sensorlar bilan ma'lumot almashishda, UART, I2C, SPI kabi kommunikatsiya protokollaridan foydalaniladi. Ularning foydasi va istifodagi turli dasturlar mavjud.
Xulosa
1
Asbob-ustunlar va dasturlar bilan innovatsiyani o'rganing
- Ardoinoni kengaytirish, innovatsiyani o'rganishda asbob-ustunlar va dasturlar juda muhim ahamiyatga ega. Ularning yordamida, yangiliklarni amalga oshirishga imkoniyat yo'qotilmaydi.
2
Sensorlar va modullar orqali yaratilgan innovatsiyalar
- Sensorlar va modullar, Arduino mikrokontrollerlarining kengaytirilishida muhim ahamiyatga ega. Ularning yordamida, yangi sohalarda ishlab chiqish va tajribalar olib borish mumkin.
3
Robototexnika vositalarining kengaytirilishi: kelajakka yo'nalish
- Robototexnika vositalarining kengaytirilishi, texnologiyalar sohasida kelajakka yo'nalishni ta'minlashda juda muhimdir. Ardoinoni kengaytirish, robototexnika innovatsiyalarini kuchaytirishda katta rol o'ynaydi.
E'tiboringiz uchun rahmat!
|
| |
Arduino asbob-ustunlari va dasturlarining rivojlanishini ta'kidlash

|
Arduino asbob-ustunlari va dasturlarining rivojlanishini ta'kidlash
|
bet | 2/4 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 50,33 Kb. | | #256333 |
Bog'liq Arduinoni kengaytirish (2)Arduino asbob-ustunlari va dasturlarining rivojlanishini ta'kidlash
Asbob-ustunlar rivojlanishi
Arduino asbob-ustunlari, qulaylik va funksiyalarni o'z ichiga olgan modullar orqali rivojlanadi, masofaviy ta'lim va fanlar uchun qulayliklar yaratadi.
Dasturlar rivojlanishi
Arduino dasturlari, yangi funksiyalarni qo'shish yoki mavjud funksiyalarni optimallashtirish orqali rivojlanadi, bu asbob-ustunlar bilan integratsiyalashni osonlashtiradi.
O'rganish va ta'limning kengaytirilishi
Arduino asbob-ustunlari va dasturlarining rivojlanishi ta'kidlash, ta'lim sohasida innovatsiyalarni oshirish va muhim fanlarda yangiliklar kiritishga imkon beradi.
Arduino mikrokontrollerlarni kengaytirish uchun sensorlar va modullar.
1
Sensorlar
Sensorlar Arduino mikrokontrollerlarining o'zaro aloqasini ta'minlaydi va muhim ma'lumotlarni olishda yordam beradi.
2
Modullar
Modullar Arduino mikrokontrollerlarga qo'shimcha funktsiyalar qo'shish uchun mo'ljallangan va ularga keng imkoniyatlar yaratadi.
3
Ishlov beruvchi sensorlar
Ishlov beruvchi sensorlar avtomatlashtirish va robototexnikada yuqori darajada ishlab chiqariladigan sensorlar bo'lib, xar doim muhim ma'lumotlarni ta'minlaydi.
4
Kommunikatsiya modullari
Kommunikatsiya modullari Arduino mikrokontrollerlarni boshqa qurilmalar va kompyuterlar bilan aloqada bo'lish uchun muhimdir. Bu modullar yordamida ma'lumot almashish imkoniyati yaratiladi.
Ardoinoni kengaytirish uchun dasturlash tillari va vositalar.
01
Dasturlash Tillari
Arduino mikrokontrollerlarni kengaytirish uchun C++, Python, yoki Blockly kabi dasturlash tillaridan foydalanish mumkin.
02
Vositalar
Arduino platformasida kod yozish uchun Arduino IDE va kengaytirilgan funktsiyalar uchun Visual Studio Code kabi vositalardan foydalanish mumkin.
03
|
| |
Boshqa Vositalar - Arduinoni kengaytirish Muallif: Ozodbek

|
Arduinoni kengaytirish Muallif: Ozodbek
|
bet | 3/4 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 50,33 Kb. | | #256333 |
Bog'liq Arduinoni kengaytirish (2)Boshqa Vositalar
Raspberry Pi, ESP8266, ESP32 kabi boshqa mikrokontrollerlar ham Arduino mikrokontrollerlariga integratsiya qilish uchun yordamchi vositalar bo'lib keladi.
Arduino mikrokontrollerlarni kengaytirish uchun robototexnika vositalari.
Robotlar
Sensorlar
Modullar
Arduino mikrokontrollerlarni kengaytirish uchun robototexnika vositalari robotlar orqali avtomatlashtirilgan vazifalarni bajarishda yordam beradi.
Sensorlar Arduino mikrokontrollerlariga atrofni hisoblash va ma'lumotlarni olish imkonini beradi, shuningdek robototexnika vositalarining ishlashini ta'minlaydi.
Modullar Arduino mikrokontrollerlarni kengaytirishda foydali funktsiyalarni qo'shish imkonini beradi va robototexnika vositalarining boshqa qismlari bilan integratsiyani ta'minlaydi.
Arduino Mikrokontrollerlarining Kengaytirilishi
1
Mikrokontrollerlarni kengaytirish
Arduino mikrokontrollerlarining funktsionalini kengaytirish sensorlar, modullar, va dasturlar orqali amalga oshirishga asoslangan texnologiyadir.
2
Texnologiyalarni integratsiyalash
Mikrokontrollerlarning kengaytirilishida texnologiyalarni integratsiyalash, masalan, IoT, robototexnika yoki avtomatlashtirishni qo'llash shartdir.
3
O'quvchilarga amaliyot
O'quvchilar Arduino mikrokontrollerlarni kengaytirish orqali teoridan chiqish, muammolar hal qilish, va yechimlarni qo'llash bilan amaliyot tajriba qilishadi.
1
Asbob-ustunlar
Arduino kengaytirish uchun kerakli qurilmalar va vositalar, masalan, sensorlar, modullar va boshqa qurilmalar.
2
Dasturlar
Arduino funksiyalarini rivojlantirish uchun zarur dasturlar, kodlar va ilovalar, masalan, C++, Arduino IDE.
3
Bilan Arduino Kengaytirish
Asbob-ustunlar va dasturlar birgalikda Arduino mikrokontrollerlarni rivojlantirish va sohalarini kengaytirishni ta'minlaydi.
|
| |
16- mavzu: Matnlarni aniqlovchi dasturiy ta'minotni o‘rnatish va ishlatish

|
16- mavzu: Matnlarni aniqlovchi dasturiy ta'minotni o‘rnatish va ishlatish
|
Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 14,2 Kb. | | #148067 |
16- Mavzu:Matnlarni aniqlovchi dasturiy ta'minotni o‘rnatish va ishlatish.
Reja:
1 .Kompyuteming ajralmas qisimlari.
2.Matn muharriri.
З-Matnli dasturiy ta’minotni o'rnatish.
Kompyuter ikkita ajralmas qismdan tashkil topgan boMadi: apparat ta'minoti (hardaware) va dasturiy ta'minot (software). Ular o‘zaro bog'langan holda yagona uyg'unlikda ishlaydi va muayyan vazifalami bajaradi. Kompyuteming imkoniyatlarini kengaytiradigan va turli vazifalar bajarishini ta'minlaydigan vosita bu albatta dasturiy ta'minotdir. Dasturiy ta'minot odatda kompyuteming qattiq diskida saqlanadi va kompyuter yoqilishi bilan maxsus dastur - operasion sistema ishga tushadi. Dasturiy ta'minot ikkita asosiy guruhga bo*linadi: 1. Sistema dasturiy ta'minoti 2. Amaliy dasturiy ta'minot Sistema dasturiy ta'minotga odatda operasion sistema va qobiqlar, qo‘shimcha dasturiy ta'minotga ega yordamchi vazifalami bajaradigan har xil dastur va dasturiy majmualar kiradi (masalan, main muharriri, elektron jadval, grafik dasturlar va hokazo). Bundan tashqari, dasturiy ta'minot tarqatilishi va targ'ib qilinishi bo'yicha quyidagi 3 ta turga ajratiladi: - Software - qiymati 100% toianganidan keyin o‘matilib, foydalaniladigan dasturiy ta'minot. - Shareware - aprobasiya, ya'ni sinovdan o‘tkazish muddatiga ega bo‘lgan (odatda 7 kundan 40 kungacha, yoki bir necha bor kirib ishlashga) yoki imkoniyatlari cheklangan dasturiy ta'minot. Undan foydalanib, zarurligi aniqlanganidan keyin xarid qilish mumkin. - Freeware - mutlaqo bepul dasturiy ta'minot. Aksariyat hollarda reklama sifatida yoki dasturchilaming ilk ishlanmalari tarqatiladi. Kompyuterga dasturiy ta'minotni o4matish jarayoni installyasiya deyiladi, uni o‘chirish esa deinstallyasiya deb ataladi. Biror bir dasturiy ta'minotni o'matishdan oldin sistema talablarini, ya'ni kompyuterga qo‘yiladigan talablarni ko'rib chiqib, mosligini aniqlash lozim. Agarda kompyuteming konfigurasiyasi dastuming sistemaga boMgan talablariga javob bermasa, u holda mazkur dastur ishlamaydi yoki noto'g’ri ishlaydi. Dasturiy ta'minotni o‘matishga moMjallangan nusxasi odatda zich holatdagi majmua shakliga ega bo‘lib distributiv deb nomlanadi. Distributiv aksariyat hollarda kompakt-diskda joylashgan boMadi, lekin zarurat tug'ilsa, uning nusxasini qattiq disk yoki boshqa ma'lumot saqlash vositasiga ko'chirish mumkin. Har bitta distributiv lisenzion shartnoma (yoki kelishuv)ga ega bo'lib, o‘rnatish uchun zarur bo‘ladigan maxsus kalit yoki maxfiy parolga ega bo‘ladi (cd-key). Mazkur parol yoki kalit kiritilmaguncha dasturiy ta'minotni o'matib boimaydi. IBM arxitekturasiga ega bo‘lgan kompyuterlar uchun dasturiy ta'minotni butun dunyo bo'yicha ko‘plab firma va kompaniyalar ishlab chiqaradi. Ularning ayrimlari yirik korporasiya bo‘lib, butun dunyoga mashhur boMsa, boshqalari biror bir mintaqada keng tarqalgan bolishi mumkin.
|
| |
Reja: php o’zi nima

|
Reja: php o’zi nima
|
bet | 1/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,72 Mb. | | #230891 |
Bog'liq Nutq MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI Bajardi: 220-18 guruh talabasi Norboyev Elyor Tojimurodovich Tekshirdi: Naim Nodira Abdujalilovna MavZu:PHP asoslari. O’zgaruvchilar, konstantalar, ma’lumotlar tipi. Operatorlar. - REJA:
- 1.PHP o’zi nima.
- 2. O’zgaruvchilar konstantalar, ma’lumotlar tipi
- 3.PHP dasturlash tilida operatorlar.
- 4.Xulosa.
PHP asoslari. Bugungi kunga qadar php eng keng tarqalgan veb-dasturlash tili. Internetda saytlar va veb-saytlarning aksariyati bilan yozilgan php-dan foydalanish.. Ba'zi php hisob-kitoblariga ko'ra, saytlarning 80% dan ortig'i, shu jumladan facebook.Com, VK.Com, baidu.Com va boshqalar kabi xizmatlardan 80% dan ortiq saytlar qo'llaniladi.Oson til sizga turli xil murakkablikdagi veb-saytlar va raqamlarni yaratish imkonini beradi.PHP 1994 yilda daniya dasturchisi rasmus lerdorf tomonidan yaratilgan va dastlab boshqa perlda skriptlar to'plami bo'lgan. Va phpning paydo bo'lishidan boshlab (gipertekmati) php-dan pasayish - PHP: gipertekmatichining maksimal priprotsessor) veb-saytlar va veb-ilovalarni soddalashtirish uchun qulay vositalar taqdim etildi. PHP ( inglizcha: PHP: Hypertext Preprocessor — „gipermatnli protsessor“) — skript tili boʻlib, web serverda oʻzgaruvchan HTML fayllarini yaratishda qoʻllaniladi. Hozirgi kunda deyarli barcha hosting-provayderlar mazkur tilni qoʻllab-quvvatlaydi. Odatda, PHP maʼlumotlar bazasi bilan ishlatiladi. PHP juda keng qo'llanadigan dasturlash tilli bo'lib, internet juda katta qismini egallab o'lgan. Nega aynan internetni deyishingiz mumkin. Chunki PHP web server texnologiyalari hisoblanib, web server yani saytda ishlaydi. Masalan qolgan dasturlash tillarida tuzilgan dasturlar konsolda yoki windows(oyna) shaklida ishlaydi. Tuzgan dasturimizning natijasini ko'pchilikga yoqimsiz va tushunarsiz bo'lgan konsolda ko'ramiz.
|
| |
Energi Potensial Listrik - Rencana pelaksanaan pembelajaran

Energi Potensial Listrik
Dua buah benda bermuatan listrik yang terletak berdekatan akan mengalami gaya listrik di antara keduanya. Suatu usaha diperlukan untuk memindahkan (atau menggeser) salah satu muatan dari posisinya semula. Karena usaha merupakan perubahan energi, maka besar usaha yang diperlukan sama dengan besar energi yang dikeluarkan. energi dari muatan listrik disebut energi potensial listrik. Besar usaha (W) atau perubahan energi potensial listrik dari sebuah muatan uji q’ yang dipindahkan dari posisi r1 ke posisi r2 adalah
Dengan demikian, usaha atau energi potensial untuk memindahkan sebuah muatan uji q’ yang berjarak r dari sebuah muatan lain q ke jarak tak berhingga dapat dituliskan sebagai berikut
Dimana tanda minus berarti usaha yang dilakukan selalu melawan gaya tarik yang ada (biasanya usaha yang dilakukan adalah usaha untuk melawan gaya tarik antara dua muatan).
|
Medan Listrik - Rencana pelaksanaan pembelajaran

Medan Listrik
Sebuah muatan listrik dikatakan memiliki medan listrik di sekitarnya. Medan listrik adalah daerah di sekitar benda bermuatan listrik yang masih mengalami gaya listrik. Jika muatan lain berada di dalam medan listrik dari sebuah benda bermuatan listrik, muatan tersebut akan mengalami gaya listrik berupa gaya tarik atau gaya tolak.
Arah medan listrik dari suatu benda bermuatan listrik dapat digambarkan menggunakan garis-garis gaya listrik. Sebuah muatan positif memiliki garis gaya listrik dengan arah keluar dari muatan tersebut. Adapun, sebuah muatan negatif memiliki garis gaya listrik dengan arah masuk ke muatan tersebut.
Besar medan listrik dari sebuah benda bermuatan listrik dinamakan kuat medan listrik. Jika sebuah muatan uji q’ diletakkan di dalam medan listrik dari sebuah benda bermuatan, kuat medan listrik E benda tersebut adalah besar gaya listrik F yang timbul di antara keduanya dibagi besar muatan uji. Jadi, dituliskan
danF = Eq’
Adapun kuat medan listrik dari sebuah benda bermuatan listrik q di suatu titik yang berjarak r dari benda tersebut dapat dituliskan sebagai berikut
Di sini kuat medan listrik dituliskan dalam satuan N/C.
Kuat medan listrik juga merupakan besaran vektor karena memiliki arah, maka penjumlahan antara dua medan listrik atau lebih harus menggunakan penjumlahan vektor. Arah medan listrik dari sebuah muatan positif di suatu titik adalah keluar atau meninggalkan muatan tersebut. Adapun, arah medan listrik dari sebuah muatan negatif di suatu titik adalah masuk atau menuju ke muatan tersebut.
Dua plat sejajar yang bermuatan listrik dapat menyimpan energi listrik karena medan listrik timbul di antara dua plat tersebut. Kuat medan listrik di dalam dua plat sejajar yang bermuatan listrik adalah
Dimana :
σ adalah rapat muatan dari plat yang memiliki satuan C/m2
ε0 adalah permitivitas ruang hampa
Kita juga dapat menghitung kuat medan listrik dari sebuah bola konduktor berongga yang bermuatan listrik, yaitu sebagai berikut.
Di dalam bola (r<R), E = 0
Di kulit atau di luar rongga (r>R),
|
Materi Ajar

Konsep Dasar Listrik Statis

Materi Ajar
Konsep Dasar Listrik Statis
Listrik statis (electrostatic) membahas muatan listrik yang berada dalam keadaan diam (statis).Listrik statis dapat menjelaskan bagaimana sebuah penggaris yang telah digosok-gosokkan ke rambut dapat menarik potongan-potongan kecil kertas.Gejala tarik menarik antara dua buah benda seperti penggaris plastik dan potongan kecil kertas dapat dijelaskan menggunakan konsep muatan listrik.
Berdasarkan konsep muatan listrik, ada dua macam muatan listrik, yaitu muatan positif dan muatan negatif. Muatan listrik timbul karena adanya elektron yang dapat berpindah dari satu benda ke benda yang lain. Benda yang kekurangan elektron dikatakan bermuatan positif, sedangkan benda yang kelebihan elektron dikatakan bermuatan negatif.Elektron merupakan muatan dasar yang menentukan sifat listrik suatu benda.
Dua buah benda yang memiliki muatan sejenis akan saling tolak menolak ketika didekatkan satu sama lain. Adapun dua buah benda dengan muatan yang berbeda (tidak sejenis) akan saling tarik menarik saat didekatkan satu sama lain. Tarik menarik atau tolak menolak antara dua buah benda bermuatan listrik adalah bentuk dari gaya listrik yang dikenal juga sebagai gaya coulomb.
|
Kompetensi Dasar - Rencana pelaksanaan pembelajaran

|
Rencana pelaksanaan pembelajaran
|
bet | 2/14 | Sana | 13.05.2021 | Hajmi | 2,35 Mb. | | #14504 |
Kompetensi Dasar
Memahami konsep listrik statis dan dinamis
Menerapkan konsep listrik statis
Mengolah informasi yang berkaitan dengan listrik statis dan dinamis
Menerapkan hukum kelistrikan arus searah
Memecahkan masalah teknologi dan rekayasa yang berkaitan dengan daya dan energy listrik arus searah
Indikator
Mendeskripsikan gaya elektrostatik (hukum Coulomb) pada muatan titik.
Mengaplikasikan hukum Coulomb dan hukum Gauss untuk mencari medan listrik bagi distribusi muatan kontinyu.
Memformulasikan energi potensial listrik dan kaitannya dengan gaya, medan listrik, dan potensial listrik.
Memformulasikan prinsip kerja kapasitor keping sejajar
|
| |