nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Qaysi holda baholi diskriminatsiya (kamsitish) o‘rinlidir

|
Qaysi holda baholi diskriminatsiya (kamsitish) o‘rinlidir
|
bet | 234/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat8. Qaysi holda baholi diskriminatsiya (kamsitish) o‘rinlidir:
yuqori sifatli tovarlar bahosini oshirishda;
* ma’lum bir tovarni turli xaridorlarga har xil narxlarda sotish;
iste’mol tovarlariga yuqori baholarni o‘rnatish jarayoni;
turli millat vakillariga turli hajmda ish haqqi belgilashda.
9. Qaysi holda “firma” va “tarmoq” tushunchalari bir-biriga mos keladi:
oligopoliya holatida;
ochiq monopoliyada;
yopiq monopoliyada;
*sof monopoliyada.
10. Quyidagi keltirilganlardan qaysi biri sof monopoliya hisoblanadi:
“Fan” nashriyoti;
*Toshkent metropoliteni;
“Dori-darmon” aksionerlik jamiyati;
“Perfektum Mobile”.
O‘z-o‘zini nazorat qilish uchun savollar
Narxning iqtisodiy mazmunini uning vazifalari orqali tushuntirib bering.
Narx asosiy turlarining qisqacha tavsifini bering.
Narxning tashkil topishi borasida qanday nazariyalar mavjud?
Ularning afzallik va kamchilik tomonlarini ko‘rsatib bering.
Narx siyosati nima?
O‘zbekistonda narx siyosati amalga oshirilishining qanday xususiyatlari mavjud?
Asosiy adabiyotlar
Ortiqov A. Sanoat iqtisodiyoti. Darslik. -T.:Sano-Standart, 2014. -304 b.
Maxmudov E.X. Ekonomika promыshlennыx predpriyatiy. Uchebnik. -T.-Iqtisodiyot – 2015 . -370 c.
Ivanov I.N., Belyaev A.M. i dr. Proizvodstvennыy menedjment. Uchebnik dlya bakalavrov/ pod. red. I.N. Ivanova. -M.:YUrayt, 2013. -574s.
Ulashev I.O., Atamurodov SH.A. Korxona iqtisodi va menejmenti. -T.: Tafakkur bo‘stoni, 2013.
N.A.Xashimova. Antikrizisnoe upravlenie predpriyatiem. Uchebnoe posobie -T.-Tafakkur qanoti 2016/ -284 b;
N.X.Gulyamova. Sanoat iqtisodiyoti va menejmenti. O’quv-uslubiy qo’llanma.T.: 2013.148 b.
G.Taraxtiyeva. Innovatsion menejment. O’quv qo’llanma. T.: “Fan va texnologiya”, 2013. 208 b.
G.K.Taraxtiyeva, N.H.Gulyamova, K.S.Ibragimova “Sanoat iqtisodiyoti va menejmenti” fanidan amaliy mashg’ulotlarni bajarish uchun uslubiy qo’llanma. 2018.
|
| |
Klaviatura tartibi - Maktabgacha va

153
Glossariy
Kod bloklari
dast.
Code blocks
Scratch dasturlash tilida dastur yaratish kodi vazifasini
bajaruvchi bloklar.
Kodlangan maʼlumot
mb.
Coded data
maʼlumotni sinflarga ajratish yoki identifikatsiyalash
uchun dastur kodi yordamida ajratilgan maʼlumot.
Kodlash
mb.
Encoding
maʼlumotni muayyan ko‘rinishda saqlash.
Kompilyator
tar.
Compiler
berilgan kodni kompyuter tushuna oladigan tilga
o‘giradigan kompyuter dasturi.
Komponent
xlq.
Component
tizimni tashkil etadigan qurilmalarning bir qismi.
Kompozit kalit
mb.
Composite key
asosiy kalitni tashkil etuvchi ikki yoki undan ortiq
maʼlumotlar maydoni.
Kompyuter komponentlari
Computer components
kompyuterni tashkil etuvchi qismlar.
Kompyuter xotirasi
Computer storage
maʼlumotlarni saqlovchi qurilma.
Konsepsiya
mad.
Conception
umumiy tushuncha;
umumiy maʼlumot;
loyihaning umumiy taʼrifi.
Konseptual klaviatura - Maktabgacha va

|
Maktabgacha va Pdf ko'rish
|
bet | 117/159 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 6,45 Mb. | | #149906 |
Bog'liq 7-sinf Informatika va axborot texnologiyalari yangi darslik kitob 2023Konseptual klaviatura
Concept keyboard
kompyuterga maʼlumot kiritish qurilmasi bo‘lib, tekis
yuzaga ega va plata ustiga bosilganda, kiritilayotgan
maʼlumotni ko‘rsatish uchun qog‘oz yoki plastmassa
qoplamasiga ega.
Konstruksiya
xlq. dast.
Construct
lup yoki shartli buyruq kabi boshqaruv tuzilmasi.
Kontaktsiz to‘lov
xavf.
Contactless payment
xavfsiz to‘lovlarni amalga oshirish uchun radiochastota
identifikatsiyasi (RFID) yoki yaqin maydon aloqasi (NFC)
dan foydalanadigan qurilmalar.
Kontent
diz.
Content
hujjatga kiritiladigan har qanday matn, rasm, audio va
video.
Kontrast
diz.
Contrast
tasvirning xiraligi va yorqinligi o‘rtasidagi farq.
Korporativ brend
diz.
Corporate branding
biror kompaniya yoki tashkilot qo‘llaydigan reklama
stilini ommalashtirish, targ‘ib qilish.
Kriptovalyuta
jrg. mad.
Cryptocurrency
mukammal shifrlash yordamida yaratilgan elektron pul
birligi.
Kriteriy
mb.
Criteria
qidirish jarayonida kiritiladigan shart;
muayyan narsani o‘lchash va qaror qabul qilish uchun
foydalaniladigan mezonlar/qoidalar/standartlar birligi.
Kritik maʼlumot
mb.
Extreme data
maʼlumotning odatiy qamrovidan tashqaridagi
qiymatlar, tizim sinovdan o‘tkazilayotganda
kritik maʼlumotlardan foydalaniladi va ular oddiy
qiymatlarning to‘g‘ri qabul qilinishi va qayta
ishlanishini taʼminlaydi.
Kritik yechim
mb.
Critical path
loyiha o‘z vaqtida tugatilishi uchun o‘z vaqtida
bajariladigan vazifalar to‘plami.
Kursiv
diz.
Italics
shrift ko‘rinishi, harflarning o‘ng tomonga bir tekisda
og‘dirilishi.
|
| |
Sug‘urta zahiralari - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot...

145
to‘lashda sug‘urtalanuvchi sug‘urta polisini sug‘urta kompaniyasiga taqdim etishi
zarur.
Sug‘urtada tarif siyosati- sug‘urta operatsiyalarini zararsiz o‘tkazilishini va
sug‘urtalanuvchilarning manfaati yo‘lida sug‘urta tariflarini belgilash, aniqlash,
tartibga solish va tabaqalashtirish bo‘yicha sug‘urta kompaniyasining maqsadli
yo‘naltirilgan faoliyati. Sug‘urtada tarif siyosati quyidagi asosiy prinsiplarga
asoslanadi:
Netto-mukofotlar va sug‘urta qoplamasi o‘rtasidagi ekvivalentlik. Har bir
sug‘urta turi bo‘yicha netto-stavka zararlarning ehtimol tutilgan miqdoriga
maksimal darajada to‘g‘ri kelishi zarur.
Sug‘urtalanuvchilarning asosiy qismi uchun sug‘urta tarifi miqdorining
qulayligi. Tarif stavkalarini yuqori darajada belgilanishi sug‘urta ishini rivojlanishi
uchun to‘siq bo‘ladi.
Sug‘urta tarifi stavkalarining barqarorligi. Agar uzoq yillar mobaynida tarif
stavkalari o‘zgarmasa, bu holat sug‘urtalovchining nufuzini oshiradi. Sug‘urta
summalarining zararlilik ko‘rsatkichi kamaysa, sug‘urtalanuvchilarning manfaati
uchun sug‘urta tarifi stavkasini o‘zgartirmasdan javobgarlik xajmini ko‘paytirish
maqsadga muvofiqdir.
Sug‘urta operatsiyalarining rentabelligini ta’minlash.
Siyosiy risk- davlat organlarining hatti-xarakati yoxud uyushgan shaxslar
guruhining siyosiy talab bo‘yicha chiqishi natijasida vujudga keladigan xavf.
Siyosiy riskga urush xarakatlari, siyosiy hokimiyatning yoki tuzumning o‘zgarishi,
qonun xujjatlaridagi o‘zgarishlar, fuqarolarning ommaviy chiqishlari va ish
tashlashlari, milliylashtirish, konfiskatsiya kiradi. Siyosiy risk ro‘y bergan vaqtda
sug‘urta kompaniyasi javobgarlikdan ozod bo‘ladi. Chunki siyosiy risklar, faqat,
davlatga qarashli maxsus sug‘urta kompaniyalari tomonidan sug‘urtalanishi
mumkin.
Masalan, 000000 (izohlarsiz, faqat ma’lumot).
2

|
Masalan, 000000 (izohlarsiz, faqat ma’lumot).
2 Pdf ko'rish
|
bet | 476/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJA1.
Masalan, 000000 (izohlarsiz, faqat ma’lumot).
2.
Masalan, 000000 – rang kodi ekani aytilsa,
ma’lumotga kontekst qo‘shiladi; u qora rangni
ifodalashi aytilsa, ma’lumotga mazmun
qo‘shiladi.
3.
Bilimlar bazasi – tajribadan foydalanib, axborotni
talqin qilish.
4.
Maydon kalkulyatori, uzunlik =, kenglik=,
maydon =, m, m2 (3, 5 yoki 15 emas).
5.
15 / 3 = 5
6.
Uzunlik va kenglikni shaxsan o‘lchash.
7.
Mijoz taqdim qilgan o‘lchamlardan foydalanish.
8.
Shaxsan o‘lchash ma’lumotlarning aniqligini
ta’minlaydi.
9.
Aniqlik, bog‘liqlik, dolzarblik, tafsilotlar darajasi,
toʻliqlik
10.
Qo‘llanma yozilgan eski operatsion tizim
yangilanishi mumkin.
11.
Xotira maydonini tejash, validatsiyani joriy qilish,
roʻyxatlarni taqdim etish, ma’lumotlarni kiritish
tezligini oshirish, ma’lumotlarni boshqarish
tezligini oshirish, maxfiylikni ta’minlash
12.
Kompyuterlar faqat ikkilik ma’lumotlarni
tushunadi (1 va 0). Shuning uchun matnni
ikkilik ma’lumotlardan iborat standart belgilar
toʻplamiga kodlash kerak
13.
Namuna tezligi, bit chuqurligi, kanallar soni.
14.
YAXSHI BAJARILDI.
15.
Kiritilgan maʼlumotlarning manba maʼlumotlariga
mosligini ta’minlash.
16.
Mavjudlik, diapazon, tur, uzunlik, format,
raqamni tekshirish, qidirish.
17.
Kiritilgan ma’lumot o‘rnatilgan qoidalarga mos,
ammo notoʻgʻri boʻlishi mumkin (masalan,
foydalanuvchining tug‘ilgan kuni 29/1/03. Ammo
u 29/1/13 ma’lumotini kiritadi. Bu ma’lumot
tugʻilgan kun sanasi qoidasiga mos, ammo
to‘g‘ri emas). Manbadagi ma’lumot noto‘g‘ri
bo‘lishi mumkin. Masalan, foydalanuvchining
ismi Sohiba. Ammo manbaga Soxiba shaklida
yozilgan va shunday kiritilishi kerak. Natijada,
foydalanuvchining to‘g‘ri kiritilgan ismi manba
bilan mos kelmaydi).
|
| |
Nazorat savollari - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 477/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJANazorat savollari
1.
Masalan, 573dds [1]. Qo‘shimcha izoh berilsa, 0
ball qoʻyiladi
2.
Quyidagilardan biri [1]: axborotni tushunish [1]
kishining tajribasi/bilimi [1].
3a)
Quyidagilarning istalgan kombinatsiyasi [4]:
statik maʼlumot oʻzgarmaydi 1 , dinamik
maʼlumotlar esa avtomatik oʻzgaradi 1
Statik maʼlumotlar eskiradi 1 , dinamik
maʼlumotlar esa maʼlumot manbasi bilan
birgalikda yangilanadi [1].
Statik maʼlumotlarni o ayn rejimda koʻrish
mumkin 1 , dinamik maʼlumotlarni ko‘rish uchun
tarmoqqa ulanish kerak [1].
Statik maʼlumotlar ko‘pincha to‘g‘ri bo‘ladi 1 ,
tez ishlangan dinamik maʼlumotlarda xatolik
boʻlishi mumkin 1
3b)
Quyidagilardan istalgan ikkitasi [4]: aniqlik [1].
atoliklar mavjud maʼlumotlar sifati past 1
Ishonchlilik 1 , maʼlumotlar ko‘zlangan
maqsadga mos bo‘lishi kerak [1].
Dolzarblik 1 , maʼlumotlar yangi bo‘lishi kerak
[1].
Tafsilotlar darajasi [1] tafsilotlar ko‘p bo‘lsa,
ma’lumotning kerakli qismini topish qiyinlashadi
[1].
Toʻliqlik 1 , masalan, pochta indeksi bo‘lmasa,
uy manziliga xat yuborib bo‘lmaydi [1].
3c)
Masalan, futbolda full-time (to‘liq o‘yin) uchun
FT belgilanadi [1].
3d)
Video internet orqali yuklab olinadi [1].
Ma’lumotlar almashuvining tezligi cheklanganligi
uchun faylning hajmini kamaytirish kerak [2].
3e)
Quyidagilardan istalgan uchtasi [1]: kenglik/
balandlik/oʻlcham, kadr tezligi, audio semplning
tezligi, audio bit chuqurligi, audio kanallar, siqish
algoritmi (masalan, H.264).
Javoblar
Cambridge International AS and A level Travel and Tourism
Javoblar
ICT_STB_G10-11_ans_343-361_NT_R5_2023.indd 345
31.10.2023 10:06:52
|
| |
Asosiy qism - “pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
65
yana oʻzlashtiradi. Bunday tizim Yevropa mamlakatlari tajribalari asosida joriy etilgan. Bu tizim orqali
talabaning oʻqish sifati, davomatida ijobiy oʻzgarishga erishiladi.
Magistraturadagi ta’lim bakalavr darajasidagi ta’limdan tubdan farq qiladi. Magistraturada oʻquv
dasturi koʻproq vaqtni ijodiy, tadqiqot va ilmiy ishlar hamda amaliy faoliyat uchun koʻproq vaqt ajratiladi.
Magistraturani tamomlaganligi natijasida aspirant davlat yakuniy imtixonlarini topshiradi va magistrlik
dissertatsiyasini himoya qiladi. Yakuniy testlarni muvaffaqiyatli topshirgandan soʻng diplom beriladi.
MDH davlatlarida yagona ta’lim tizimini ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlar quyidagilar:
1. Ishtirokchi davlatning har bir fuqarosiga qonunda belgilangan yoshga toʻlganidan boshlab bepul
ta’lim olish imkoniyatini berish.
2. Umumta’lim muassasalariga borish imkoniyati boʻlmagan turli xil kasalliklarga chalingan bolalar
uchun maxsus ta’lim muassasalarini tashkil etish (umumiy ta’lim muassasalari barcha fuqarolar uchun ta’lim
imkoniyatlarini ta’minlash);
3. Ota-onalarning bolalar uchun asosiy ta’lim olish majburiyatlarini bajarmaganliklari uchun qonuniy
javobgarligi.
M
Turli utilit dasturlarining ahamiyati

|
M
Turli utilit dasturlarining ahamiyati Pdf ko'rish
|
bet | 72/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAM
Turli utilit dasturlarining ahamiyati
ntivirus
Antivirus dasturiy taʼminoti baʼzida malware
dasturlarga qarshi dastur (anti-malware) deb ham
ataladi, chunki u boshqa xav ar, masalan, reklama
va josus dasturlari, viruslarga qarshi kurashadi
Uning ikkita asosiy vazifasi bor Birinchisi tizimni
doimiy ravishda viruslar va zararli dasturlarga qarshi
tekshirib boradigan antivirus monitoridir Agar
antivirus monitor viruslar yoki zararli dasturlarning
biror noodatiy xatti-harakatini, yaqqol alomatlarini
aniqlasa, ularning faoliyatini cheklaydi Natijada ular
fayllar yoki dasturlarga zarar yetkaza olmaydi Ikkinchi
funksiya tizimga oldindan kirib olgan viruslar yoki
zararli dasturlar bor-yoʻqligini tekshirish Bu odatda
tizimni skanerlash deb nomlanadi Agar biror zararli
element topilsa, odatda foydalanuvchiga zararlangan
joyni davolash , karantinga olish yoki eʼtiborsiz
qoldirish imkoniyati beriladi Eʼtiborsiz qoldirish juda
xav i, chunki bu virus yoki zararli dastur faoliyati
davom etishini anglatadi va kutilmagan natijalarga
olib kelishi mumkin Davolash eng xavfsiz variant
hisoblanadi Chunki u tizimdagi xavfni butunlay yoʻq
qiladi Biroq virus taʼsir qilgan maʼlumotlar yoki dastur
oʻchiriladi ararlangan ma’lumotni karantinga olish
murosa yoʻli hisoblanadi Bunda virus yoki zararli
dastur bajarilmaydi, maʼlumotlar yoki dastur yaxshilab
tekshirilgunga qadar izolyatsiya qilinadi
a ira nus a
axira nusxa utilitlari xotiradagi maʼlumotlar va
dasturlarning ikkinchi nusxasini yaratadi axira nusxa
utilitlarini foydalanuvchi ishga tushirishi mumkin,
bunda zaxira nusxasi foydalanuvchi soʻroviga koʻra
tayyorlanadi oki oldindan maʼlum vaqtni belgilab
tilit astur
kompyuter tizimiga biror texnik
xizmat koʻrsatadigan dasturiy taʼminot
|
| |
Sug‘urtalovchilar uyushmasi - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti sug’urta nazariyasi va amaliyotiBog'liq Sug`urta nazariyasi va amaliyoti (3)Sug‘urtalovchilar uyushmasi - sug‘urta faoliyatini muvofiqlashtirish,
uyushma a’zolarining manfaatini davlatning qonun chiqaruvchi va ijroiya organlari
oldida himoya etish hamda mahalliy sug‘urta kompaniyalari va xorijiy sug‘urta
kompaniyalari o‘rtasida o‘zaro foydali aloqalarni o‘rnatish maqsadida tashkil
etiladigan sug‘urta kompaniyalarining uyushmasi. Bunga o‘zaro sug‘urtalash
jamiyatlarini xalqaro uyushmasini, texnik risklarni sug‘urtalovchi kompaniyalar
ittifoqini, Buyuk Britaniya sug‘urtalovchilar uyushmasini misol keltirish mumkin.
Hozirgi paytda O‘zbekistonda sug‘urtalovchilar uyushmasi tashkil etilmagan.
Faqat, avtosug‘urtalovchilar ittifoqi faoliyat ko‘rsatmoqda.
Sug‘urta qoplamasi limiti - sug‘urta kompaniyasining filiali, bo‘limi, shu’ba
korxonasi tomonidan bitta sug‘urta hodisasi bo‘yicha mustaqil to‘lanadigan
sug‘urta qoplamasining eng yuqori miqdori. Bu miqdorni sug‘urta kompaniyasi
boshqaruvi joylardagi sug‘urta summasining zararlilik darajasidan, kadrlarning
malakasidan va boshqa omillardan kelib chiqqan holda belgilaydi.
Sug‘urtalovchining javobgarlik limiti - tuzilgan sug‘urta shartnomasidan
kelib chiqqan holda belgilanadigan sug‘urta kompaniyasining mumkin bo‘lgan eng
yuqori darajadagi javobgarligi. Sug‘urtalovchining javobgarlik limiti sug‘urta
polisida o‘z aksini topadi.
Sug‘urtani turkumlash (klassifikatsiyalash) - 1) sug‘urta turlarini
iyerarxiya ko‘rinishida tarmoqlarga, tarmoqchalarga va turlarga bo‘linishi. Bunda
har bir keyingi bo‘g‘in oldingi bo‘g‘inning bir qismi shaklida ifodalanadi. Sug‘urta
ob’ekti sug‘urtaning toifasi, sug‘urta javobgarligining hajmi va sug‘urta qismining
shakli sug‘urtani turkumlashning asosiy mezoni bo‘lib hisoblanadi. 2) xorij
amaliyotida sug‘urta turlarini tartiblashtirilgan tizimi. Hozirgi vaqtda Yevropa
Ittifoqi davlatlarida sug‘urtaning yagona klassifikatsiyasi ishlab chiqilgan va
hayotga joriy etilgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti sug’urta nazariyasi va amaliyoti
|
Sug‘urta summasining zararliligi - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot...

O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti sug’urta nazariyasi va amaliyoti
Sug`urta nazariyasi va amaliyoti (3)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti sug’urta nazariyasi va amaliyoti
|
Testlar  
1.Korxona mahsulotiga talab qachon ko‘payadi?

|
Testlar
1.Korxona mahsulotiga talab qachon ko‘payadi?
|
bet | 233/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatTestlar
1.Korxona mahsulotiga talab qachon ko‘payadi?
Korxona yaxshi xizmat ko‘rsatsa;
Korxona sifatli mahsulot ishlab chiqarsa;
Korxona mahsulotining tannarxi pasaysa;
*Korxona yaxshi, sifatli mahsulot ishlab chiqarsa va mahsulotning tannarxi pasaysa.
2.Korxona mahsulotiga qachon talab pasayadi?
*Korxona sifatsiz mahsulot ishlab chiqarsa;
Korxona xizmati qoniqarsiz bo‘lsa;
Korxona boshqaruv tizimi oqilona tashkil etilmasa;
Korxonada kadrlar qo‘nimsizligi yuzaga kelsa.
3. Quyidagilardan qaysi biri bozor iqtisodiyotining tartibga soluvchi mexanizmining tarkibiy qismini xarakterlaydi?
narx, talab va taklif;
raqobat, talab va taklif;
narx, raqobat, talab va taklif;
*narx, soliq, raqobat, davlat ijtimoiy dasturlari.
4. Bozor –bu:
rejasiz olib boriladigan xo‘jalik tizimi;
*tovar ishlab chiqaruvchilar va iste’molchilar o‘rtasida baholar tizimi orqali amalga oshiriladigan echimlarni muvofiqlashtiruvchi murakkab mexanizm;
korxonalarning iqtisodiy mustaqilligini amalga oshiruvchi;
talab va taklifning muvofiqligi.
5. Ishchi kuchiga bo‘lgan talab va taklifni o‘zida aks ettiruvchi bozo –bu:
tovarlar bozori;
*xizmatlar bozori;
ishlab chiqarish omillari bozori;
xufiya bozori.
6. Tarmoqda 1000 ta firma faoliyat olib boradi. Har bir firmaning 5 ta birlik mahsulot ishlab chiqarishdagi chegaraviy xarajatlari 2 doll., 6 tada – 3 doll., 7 tada – 5 doll.ni tashkil etadi. Bir dona mahsulotning bozor narxi 3 doll. Bo‘lganda, tarmoqdagi ishlab chiqarish:
5000 birlikdan ko‘p emas;
5000 birlikni;
* 6000 birlikni;
7000 birlikni.
7. O‘z mavqeini va foydasini oshirish maqsadida bozor strukturasining qaysi ko‘rinishiga reklama, tovar belgilari va tovar markalaridan keng ko‘lamda foydalanish xosdir:
* mukammal raqobat;
sof monopoliya;
monopolistik raqobat;
oligopoliya.
|
| |
Aksiyadorlik jamiyati - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 85/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatAksiyadorlik jamiyati
Aksiyadorlik jamiyati bu fuqarolar, yuridik shaxslar (lekin asosan ularning kapitali) xo‘jalik faoliyatini amalga oshirish uchun uyushmasi. Aksiyadorlik jamiyatining ustav kapitali qatnashchilar tomonidan sotib olingan ma’lum miqdordagi aksiyalarga bo‘linadi.
Agar aksiyalar faqat jamiyat ta’sischilari o‘rtasida taqsimlangan bo‘lsa, u yopiq aktsiyadorlik jamiyati deb ataladi va mohiyatiga ko‘ra mas’uliyati cheklangan jamiyatga yaqin bo‘ladi. Ochiq aksiyadorlik jamiyatining aksiyalari ochiq obuna orqali tarqatiladi va aksiyadorlar ularni uchinchi shaxslarga sotish huquqiga ega.
Aksiyadorlik jamiyati har doim yuridik shaxs hisoblanadi. Aksiyadorlar unda faqat kapital bo‘yicha ishtirok etadilar va uning majburiyatlari bo‘yicha faqat ustav fondiga qo‘shgan hissasi miqdorida javobgardirlar.
Aksiyadorlarning umumiy yig‘ilishi aksiyadorlik jamiyatining yuqori boshqaruv organi hisoblanadi. U ustavni, ustav kapitalining miqdorini o‘zgartiradi va tasdiqlaydi, Direktorlar kengashini yig‘adi (agar aksiyadorlar soni 50 dan oshsa), ijro etuvchi organ yillik hisobotlarni tasdiqlaydi, foyda va zararni taqsimlaydi.
Ijroiya organ kollegial va bir kishilik bo‘lishi mumkin. U kompaniyaning joriy boshqaruvini amalga oshiradi va direktorlar kengashi va aksiyadorlarning umumiy yig‘ilishi oldida hisobot beradi. Jamiyatning ijro etuvchi organining vakolatlari shartnoma bo‘yicha boshqa tashkilotga yoki yakka tartibdagi tadbirkorga (boshqaruvchiga) topshirilishi mumkin.
Aksiyadorlik jamiyatining nomi uning huquqiy shaklini ko‘rsatishi kerak. CHet elda bu asosiy huquqiy shakl. Nomlari quyidagilardan iborat: AQSHda - Korporatsiya (Corp.), Buyuk Britaniyada - Jamiyat cheklangan kompaniyasi (PLC), Germaniya - Akiengeselschaft (AG), Frantsiyada - Sosiete anonime va boshqalar.
Ushbu korxonalar o‘z faoliyati natijalari to‘g‘risida umumiy ma’lumotni e’lon qilishlari shart. Ko‘pincha bu ma’lumotlarning to‘g‘riligini tasdiqlovchi auditorlik kompaniyalari ishtirokida amalga oshiriladi. Ushbu shaklning samaradorligi va keng tarqalishi, bu sizga yirik loyihalarni amalga oshirish uchun ko‘p miqdordagi kichik sarmoyalarni jalb qilish imkonini beradi.
|
| |
Материалы - download

Qidiruv: Материалы
Материалы контрольного среза знаний по дисциплине Документационное обеспечение управления
29,52 Kb.
2
o'qib
Наманганский филиал ташкентского международного университета кимё кафедра "Точные науки"
Syllabus по предметам и исходя из введенного расписания занятий. Учебно-методические материалы, подготовленные преподавателями кафедры, размещены в системе Moodle
17,99 Kb.
1
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
“pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4 - bet 67

|
“pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4Bog'liq 05.12.2021 To`plam Ped mahorat OAK
OLLABERGANOVA Surayyo
Urganch davlat universiteti
Pedagogika nazariyasi va
tarixi (faoliyat turi boʻyicha)
1-bosqich magistranti
MUSTAQIL DAVLATLAR HAMDOʻSTLIGI MAMLAKATLARIDA OLIY TA’LIM TIZIMI
Ushbu maqolada MDH davlatlarida ta’lim jarayoni, ta’lim muassasalari, ta’lim tizimining rivojlanish
bosqichlari, hozirda qay darajada rivojlanib borayotgani haqida soʻz yuritiladi.
Kalit soʻzlar: MDH, Ozarbayjon, Oʻzbekiston, ta’lim, hamkorlik, soha, konferensiya, qonun,
bakalavriat, ta’lim muassasa, ilmiy tadqiqot, imkoniyat, ta’lim toʻgʻrisidagi qonun, stipendiya.
СИСТЕМА ВЫСШЕГО ОБРАЗОВАНИЯ В СТРАНАХ СОДРУЖЕСТВА
НЕЗАВИСИМЫХ ГОСУДАРСТВ
В данной статье рассмотрен образовательный процесс в странах СНГ, приведены
современные этапы его развития.
Ключевые слова: СНГ, Азербайджан,Узбекистан, сотрудничество в сфере образования,
конференсия, бакалавр, права, учубное заведение, исследование, возможность, образование,
стипендия.
THE SYSTEM OF HIGHER EDUCATION IN THE COUNTRIES OF THE
COMMONWEALTH OF INDEPENDENT STATES
This article discusses the educational process in the CIS countries, shows the current stages of its
development.
Key words: CIS, Azerbaijan, Uzbekistan,education cooperation, conference, law bachelor,educational
institution,research,opportunity.
Olmos ishlov berilmay sof boʻlmagani kabi inson ham
dard-iztirob chekmay komil boʻla olmaydi (Konfutsiy).
Kirish.
Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligiga Gruziya, Turkmaniston, Oʻzbekiston, Ukraina,
Ozarbayjon, Armaniston, Moldava kabi mamlakatlar a’zodir. Bitim tuzilgan paytda sobiq ittifoq
respublikalarining yakkalanish tendensiyasi ancha boʻlgan. Samarali hamkorlik uchun siyosiy irodadan
tashqari ikkita shart zarur edi: Huquqiy baza va Institutlar. Ushbu ikkala shartni bajarish majburiyatlari
shartnomada mavjud boʻlgan. Bitimni amalga oshirish maqsadida Ta’lim sohasida hamkorlik kengashi
tashkil etildi.Kengash nizomi yuqoridagi bitimning yetishmayotgan qismi hisoblanadi. Kengashning asosiy
vazifasi ta’lim sohasida hamkorlikni rivojlantirishdan iborat. Oʻz oldiga qoʻygan maqsadlarga erishish uchun
Kengashga uchta guruhga boʻlinadigan bir qator funksiyalar berilgan.
1) ta’lim sohasidagi dasturlarni ishlab chiqish boʻyicha faoliyat;
2) a’zo davlatlarning ta’lim organlari faoliyatini muvofiqlashtirish;
3) ta’lim sohasidagi tadqiqotlar, tajribani umumlashtirish.
Ta’lim sohasida hamkorlik boʻyicha konferensiya faoliyatini muvofiqlashtirish va ularning ishchi
oʻzaro hamkorligini yoʻlga qoʻyish zarurligini koʻrsatadi [1].
|
| |
Yuklab olish - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 475/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAYuklab olish
int.
Download
internetdagi maʼlumotlarni
kompyuterga nusxalash, yuklab olish.
Yuklash
int.
Load
veb sayt yoki undagi sahifani
ochish.
Yulduz topologiyasi
tar.
Star topology
barcha
kompyuterlarni markaziy komponentga ulash orqali
hosil qilinadigan tarmoq turi.
Yuzma-yuz tanishuv
mad.
Face-to-face
acquaintances
bir-biri bilan real hayotda ko‘rishib
tanishish.
Zanjir
dast.
Chaining
koʻrsatmalarni birlashtirish
Zararli kod
xavf.
Malicious code
kompyuterga zarar
yetkazish uchun moʻljallangan kod
Zaxira fayli
eserve le
kompyuterdan tashqarida
saqlanadigan va maʼlumotlar yoʻqolgan taqdirda faylni
tiklashda qoʻllanishi mumkin boʻlgan maʼlumotlar
nusxasi.
Zaxira nusxasi
xavf.
Backup
ma’lumotni zaxiralash,
ma’lumotning asl nusxasi qandaydir sabablarga ko‘ra
yo‘qolsa yoki zararlansa, uning zaxiradagi nusxasini
qayta tiklash mumkin.
Zaxira xotira
xavf.
Backing store
maʼlumotlarni
saqlash uchun ikkilamchi xotira qurilmasi.
Zoom uskunasi
atm. diz.
Zoom tool
tasvir
masshtabini kattalashtirish va kichraytirish uchun
foydalaniladigan dastur uskunasi.
10/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
344
ICT_STB_G10-11_Glossary_321-342_NT_R7_2023.indd 344
31.10.2023 10:04:13
345
1-bob. Ma’lumot, axborot,
bilimlar bazasi va ma’lumotni
qayta ishlash
|
| |
Xotira kartalari - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

Xotira qurilmasi
Storage device (media, medium)
ma’lumotlarni saqlash uchun foydalaniladigan qurilma.
Xulosa
mb.
Conclusion
ma’lumotlardan foydalanib
qabul qilingan qaror yoki bayonot.
y
o‘qi
e-jad.
y-axis y
oʻqi
diagrammada vertikal
(pastdan tepaga) o‘tadigan chiziq
Yakunlash
dast.
Closure
loyihani yakunlash.
Yangilash (
Update
)
dast.
Updating
mavjud boʻlgan
dasturiy taʼminotga yangi imkoniyatlar qoʻshish
dasturiy taʼminot imkoniyatlarini kengaytirish
Yaxshilash (
Upgrade
)
dast.
Upgrading
dasturiy
taʼminotning yangi versiyasini oʻrnatish
kompyuter qurilmalarining yaxshirogʻini oʻrnatish
o ish o hirish
Shut down
kompyuterning
quvvatini oʻchirishga tayyorgarlik koʻrish uchun barcha
dasturiy ta’minotlarni yopish jarayoni.
Yopish tegi
dast.
Closing tag
kod satrining oxirida
joylashgan teg.
o otishlarsiz
diz.
Lossless
barcha dastlabki
maʼlumotni tiklashga imkon beruvchi faylni siqish
turi.
o otishli
diz.
Lossy
baʼzi maʼlumotlarni yoʻqotish
orqali faylni siqish turi.
Yordamchi savol
mb.
Prompt
foydalanuvchi javobini yoki
reaksiyasini talab qiluvchi savol yoki soʻrov
Yozuv
mb.
Record
bir obyekt,
predmet yoki shaxs
haqidagi maʼlumotlar bilan toʻldirilgan maydonlar
toʻplami obyektning umumiy nomi
faylning muayyan
obyekt haqidagi maʼlumotlarni saqlaydigan qismi
ma’lumotlar bazasidagi
barcha yozuvlar bir turdagi
maʼlumotlarni saqlaydi
,1 % ида
юқори чиққан. Уларнинг тадқиқотларида иккалага гуруҳда ҳам отага 
бўлган ижобий муносабат 
21 фоизни

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
73
келтиради. Бу эса болада нафақат ҳиссий-эмоционал ҳолатига, унинг хулқ-атворига
салбий таъсир
кўрсатади.
Тадқиқотчилар мигрант оила фарзандларида ўтказилган илмий изланишларидан қуйидаги
хулосаларга келган:
1. Ота-онаси меҳнат мигранти бўлса ҳам болаларда уларга нисбатан эмоционал ҳиссий
боғланганлик, ижобий муносабатда бўлиши кузатилган.
2. Болалар онаси ёки бошқа қариндошлари билан қолганда уларнинг шахслараро муносабати
турлича бўлиши аниқланган.
3. Оилада ота ёки онанинг фарзанд бирга қолиши, боланинг ижтимоий-психологик ҳолати,
унинг психик хусусиятлари бошқа шахс билан қолган болаларга нисбатан
ижобий характерга эга
эканлиги билан ажралиб туради.
4. Меҳнат мигрант сифати ота-онанинг иккаласи ҳам сафарда бўлиши, бола учун психологик
жиҳатдан оғир кечиши, ўз
оламига кириб олишлик, ижтимоий омиллар сабабли девиант хулқни
шаклланиши юзага келади.
5. Фақат отанинг меҳнат мигранти бўлиши, болада бошқа шахсларга нисбатан эмоционал
боғланганлик даражаси паст бўлиши аниқланган. Демак оилада отанинг бўлиши фарзандларда ишонч
туйғуси шаклланишига ва уларда шахслараро муносабатларни тўғри йўлга қўйишда замин бўлади.
Ота-она ва қариндошлари томонидан назоратсиз қолдирилиши болада хулқ-атворнинг
бузулиши, ўз ҳиссиётларини бошқара олмаслик ҳолатлари билан изоҳланади. Тадқиқот
давомида
фарзандларни ота-онага нисбатан сақланган эмоционал туйғуларини ота-онаси қайтганданг сўнг,
қайта тиклаш мумкинлиги кўрсатилган. Мамлакатимизда мигрант оилаларнинг фарзандлари учун
сақланган ҳиссий туйғуларни қайта тиклаш механизми мавжуд эмас.
Тадқиқотчилар ўтказилган сўворномага кўра, аёлларнинг
КОМПЕТЕНЦИИ В ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УЧРЕЖДЕНИЯХ

|
КОМПЕТЕНЦИИ В ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УЧРЕЖДЕНИЯХBog'liq 05.12.2021 To`plam Ped mahorat OAKКОМПЕТЕНЦИИ В ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УЧРЕЖДЕНИЯХ
В данной статье рассматриваются условия эффективного формирования гендерной
компетентности в общеобразовательных учреждениях, междисциплинарный анализ трактовки
понятия “гендерный идентификатор” как ключевого компонента социально обусловленного
целостного развития личности и специфика школьной гендерной структура.
Ключевые слова: в современном обществе конструктивная социализация, андрогинная
личность, самостоятельность, квалификация, амбициозность, доброта, трудолюбие и
деликатность, гармонизированный пол, разная гендерная идентичность юношей и девушек,
социально-психологический потенциал личности, гибкость гендерной идентичности, ведущие цели
воспитательный процесс.
CONDITIONS FOR EFFECTIVE FORMATION OF GENDER
COMPETENCES IN EDUCATIONAL INSTITUTIONS
This article discusses the conditions for the effective formation of gender competence in educational
institutions, the interdisciplinary analysis of the interpretation of the concept of “gender identifier” as a key
component of the socially conditioned holistic development of the individual and the specifics of the school’s
gender structure.
Keywords: modern society, constructive socialization, androgynous personality, independence,
qualification, ambition, kindness, diligence and delicacy, harmonized gender, different gender identity of
boys and girls, socio-psychological potential of the individual, flexibility of gender identity, leading goals of
the educational process.
Kirish.
Ta’lim muassasalarida gender kompetensiyasini samarali shakllantirish shartlari ishlab
chiqilgan boʻlib, ularni amalga oshirish jami ravishda gender ta’limining samarali modellarini amalga
oshirishni va shaxsga yoʻnaltirilgan ta’lim sharoitida gender munosabatlarini rivojlantirishni pedagogik
boshqarishni ta’minlashi kerak. Ushbu shartlarni hisobga olgan holda, ta’limda gender podxolini amalga
oshirish tendensiyalari va yoʻnalishlari zamonaviy jamiyatning ta’lim sohasidagi gender-rol
tabaqalanishidagi sezilarli oʻzgarishlar sharoitida prognoz qilish va eng muhim strategik qarorlarni qabul
qilish uchun zarurdir.
|
| |
В работе над проектом преподаватель

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
123
- координирует весь процесс;
- поощряет студентов;
- поддерживает непрерывную обратную связь для успешной работы студентов над проектом.
Роль студента в проектной деятельности
Они выступают активными участниками процесса, а не пассивными статистами. Деятельность
в рабочих группах помогает им научиться работать в “команде”. Они свободны в выборе способов и
видов деятельности для достижения поставленной цели, им никто не говорит, как и что необходимо
делать. Таким образом, включаясь в реальную деятельность, студенты овладевают новыми знаниями.
Самое интересное, что даже неудачно выполненный проект также
имеет большое положительное
педагогическое значение.
Центральным принципом проектной работы является совместная работа (педагог -
обучающийся).
Использование метода проектов в учебной деятельности позволяет выделить следующие
положительные моменты:
Этот метод позволяет студентам приобрести коммуникативные навыки общения,
практические умения, возможность использования широких человеческих контактов и знакомство с
различными точками зрения. Студенты овладевают умениями использовать исследовательские
методы получения информации. Метод проектов помогает формировать у студентов критическое
и творческое мышление.
Если студент сумеет справиться с работой над учебным проектом,
можно надеяться, что в
настоящей взрослой жизни он окажется более приспособленным: сумеет спланировать собственную
деятельность, ориентироваться в разнообразных ситуациях, совместно
работать с различными
людьми, т.е. адаптироваться к меняющимся условиям.
Дидактические цели / Ожидаемые результаты обучения

|
Дидактические цели / Ожидаемые результаты обучения Pdf ko'rish
|
bet | 130/163 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,09 Mb. | | #229627 |
Bog'liq 05.12.2021 To`plam Ped mahorat OAKДидактические цели / Ожидаемые результаты обучения
Цели проекта:
– формирование умений находить нужную информацию и обрабатывать её, работать в
группе;
– развитие логического мышления, творческих способностей;
– понимание значимости физики для научно-технического прогресса;
– создание условий для самостоятельности, творчества.
Вопросы, направляющие проект
Основополагающий
вопрос
По каким законам мы живём, что нас окружает повсюду?
Проблемные
вопросы учебной
темы
1. Где применяется закон радиоактивного распада?
2. С помощью какого прибора можно измерить радиацию?
3. Как радиация влияет на окружающую среду и живые организмы?
Учебные вопросы
1.Что называется радиационной безопасностью?
2.Что собой представляет радиация? Какие виды радиации вам известны?
3.Что такое санитарное обследование медицинских учреждений?
4.Как осуществляются дозиметрические и радиометрические измерения?
5.Что такое гигиеническая оценка условий труда в соответствующих
учреждениях, отделениях (кабинетах) и т.д.?
6.Каким требованиям должна отвечать аппаратура, предназначенная для
регистрации
ионизирующего
излучения
при
дозиметрических
и
радиометрических измерениях?
7.Какие факторы необходимо учитывать для повышения точности
дозиметрических и радиометрических измерений?
8.Что нужно иметь в виду при количественной оценке уровня
рентгеновского или γ–излучения с помощью дозиметров и рентгенометров?
9.Как выполняются дозиметрические измерения?
10.Что такое гигиеническая оценка результатов исследований?
План оценивания
График оценивания
До работы над
проектом
Студенты работают над проектом и
|
| |
-jadval
'I'urli musobaqa mashqlarida qon laktatining dinamikasi

Masalan, agar sapchishda, gorizontal tezlik 0,22 m/s ga teng
bo‘lsa (B guruh), sakrashda esa - 0,69 m/s ga teng bo‘ladi.
Standart og‘ishning bunday sezilarli darajada ortishi, ayrim
sakrovchi sportchilarda
V
ko‘rsatkichining keskin kamayishi
to‘g‘risida dalolat beradi;
3)
depsinishning ancha yuqori vertikal tezliklari yuqori malakali
sportchilami, o‘zlarining maksimal gorizontal tezliklarini optimal
tezlikka aylantirishni uddalay olishlari to‘g‘risida dalolat beradi.
Kuzatishlar jarayonida olingan m a’lumotlar 18 metrga sakrash
uchun (G guruh) zarur bo‘lgan kerakli tezliklaming istiqbolini
belgilash uchun qo‘llanilgan.
Vyer/ va
V
hisoblash qiymatlari
oriyentir hisoblanadi, ularga musobaqaga tayyorlanayotgan
sakrovchi sportchi erishishi nazarda tutilgan.
Sportning asiklik turlarining tarkibiy tuzilmasi har xil va
shuning uchun, musobaqa faoliyatini nazorat qilishda ularda
turli mezonlar ishlatiladi. Ulaming informativligini baholash
musobaqalardagi natijalar bilan mezonlaming qiymatlari
o‘rtasidagi korrelatsiya koeffitsiyentining kattaligi bo‘yicha
o‘tkazilishi kerak.
-jadval
Test sharoitlarini natijalarning qiymati va

8.1-jadvalning davomi
davomida YuUCh, zarba/min
02-iste’moli, I/min
186
197
208
02-tanqisligining alaktat
4,yu
5,18
5,51
fraksiyasi, 1
umumiy 02-tanqisligi, 1
8,06
10,96
11,79
14,50
15,29
18,50
Tezkor trenirovka samarasini xarakterlaydigan fiziologik
ko'rsatkichlarining
(ushbu
holda
aynan
u
sportchining
harakatchanlik imkoniyatlarini o‘lchovi hisoblanadi) qiymati va
yo‘naluvchanligi test o‘tkazish sharoitlariga bog‘liq holda bir-
biridan ancha katta (kuchli) farq qiladi.
/
Test sifatida veloergometrda git modelidan foydalanilganda
jismoniy tayyorgarlik darajasini o‘rtacha deb tan olish kerak;
biroq, agar test sifatida musobaqa sharoitlari olinsa, u holda baho
yuqori bo‘lishi kerak. Shuning uchun jismoniy tayyorgarlikni
musobaqa sharitlarida yoki (hech boMmaganda) unga maksimal
yaqin bo‘lgan sharoitlarda o‘lchash eng yaxshi variantdir.
Risklarni tanlash - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot...

144
sug‘urta ob’ekti bilan jiddiy tanishadi, har tomonlama tahlil etadi. Tahlil
natijalariga muvofiq sug‘urtalanuvchi bilan sug‘urtaviy huquqiy munosabatlarga
kirishishini maqsadga muvofiqligi to‘g‘risida sug‘urta kompaniyasiga yozma
xulosa beradi.
Sug‘urta mukofotlari zahirasi- hayotni va nafaqani uzoq muddatli
sug‘urtalash bo‘yicha to‘lovlarni oldindan to‘lash uchun sug‘urta kompaniyasida
tashkil etiladigan fond. Bu fond sug‘urta operatsiyalarini moliyaviy barqarorligini
ta’minlashda hamda sug‘urtalovchi zimmasidagi majburiyatlarni bajarishda muhim
o‘rin tutadi. Hayot sug‘urtasi shartnomalari, odatda, bir necha yilga tuziladi.
Sug‘urta mukoftlarini kelib tushish va sug‘urta summasini to‘lash vaqtlari o‘zaro
to‘g‘ri kelmaganligi uchun, sug‘urta kompaniyasiga kelib tushgan sug‘urta
mukofoti ma’lum vaqt mobaynida uning ixtiyorida bo‘sh xolda bo‘ladi. Kelib
tushgan sug‘urta mukofotlarining bir qismi joriy to‘lovlar uchun sarflanadi, qolgan
qismi esa zahira fondini shakllantirish uchun yunaltiriladi. Uzoq muddatli hayot
sug‘urtasi bo‘yicha zahira fondining mablag‘lari kredit resursi sifatida
foydalanilishi mumkin.
-jadval - Iqtisod-moliya

Ko‘rsatkichlar
Izоh
Transaksiya qiymati
Xaridоr uchun bepul. Sоtuvchi transaksiya uchun
3,5-5% plyus 2-5 sent to‘laydi.
Maxfiylik
Bank ham, sоtuvchi ham mijоz to‘g‘risida hech
qanday axbоrоtga ega bo‘lmaydi
Xavfsizlik darajasi
Ochiq kalitli shifrlash usullari, web-brauzerlar-
ning ichki kriptоgrafik usullari qo‘llaniladi.
Transaksiya miqdоri
(maqsadli bоzоr)
$1gacha
Mumkin
$1-100
Ha
>$100
Bo‘lmagani ma’qul
Tоvar va xizmatlar
raqamli
Da
(maqsadli bоzоr)
jismоniy
Yo‘q
schyotlar
Yo‘q
(Maqsadli bоzоr)
$1-100
Ha
>$100
Ha
Tоvar va xizmatlar
raqamli
Ha
jismоniy
Ha
schyotlar
Ha
Mondex to‘lоv tizimi
Mondex (mоndeks) tizimi debetli tizim. To‘lоv оldindan o‘z schyo-
tidan yechib оlingan raqamli naqd pullar vоsitasida (tashuvchisi – smart-
karta) amalga оshiriladi. Ko‘rib chiqilayotgan to‘lоv tizimining asоsiy
ko‘rsatkichlari 4.16-jadvalda keltirilgan.
Mondex International tizimining Mondex kartasi Buyuk Britaniya-
ning eng yirik biznes banklaridan bo‘lgan
National Westminster Bank
tоmоnidan ishlab chiqilgan (bundan buyon
NatWest Bank
). 1993-yilning
dekabr оyida
NatWest Bank
Mondex deb nоmlangan kichik summalar
bo‘yicha to‘lоvlarning elektrоn tizimi yaratilganini e’lоn qilgan.
Mondexni smart-kartalar vоsitasida naqd pullarni o‘rnini bоsuvchi
tizim sifatida ta’riflash mumkin. U nimasi bilandir VISA Cash tizimni es-
latadi. Ammо uning asоsida yotgan kоnsepsiya umuman bоshqachadir.
Mondex tizimi mamlakat valutasida elektrоn pullari emissiyasini
amalga оshiruvchi va tashkiliy markaz hisоblanuvchi yagоna оrganga
ega. Bunday emitent Mondex tizimida tarqatuvchi funksiyasini bajaradi
va qatnashchi banklarni aylanma mablag‘lar yoki naqd pullar evaziga
Mondex elektrоn pullarining mоs summasi bilan ta’minlaydi.
Проект “Обеспечение радиационной безопасности в медицинских учреждениях”

Проект “Обеспечение радиационной безопасности в медицинских учреждениях” Визитная карточка проекта Автор проекта Фамилия, имя, отчество Регион Описание проекта Название темы учебного проекта Обеспечение радиационной безопасности в медицинских учреждениях Краткое содержание проекта Проект “Обеспечение радиационной безопасности в медицинских учреждениях” по
дисциплине “Радиационная медицина” для студентов начальных курсов медицинских ВУЗов. В
процессе реализации проекта студенты знакомятся с разновидностями и особенностями
используемых в медицинских учреждениях источниками излучения, действие которых основано на
явлениях законов падения, преломления и отражения рентгеновских и γ-излучений. В ходе проекта
студенты проводят групповые исследования и оформляют результаты своих исследований в виде
презентации.
Обсуждение. Продолжить эту форму можно следующим образом.
Предмет(ы) Радиационная медицина и технологии Курс(ы) 3,4,5 курсы Приблизительная продолжительность проекта Проект рассчитан на 14 учебных часов – 3 недели Основа проекта Образовательные стандарты После участия в проекте у студентов формируются общие компетенции:
1. Организовывать собственную деятельность, выбирать типовые методы и способы
выполнения задач, оценивать их эффективность и качество.
2. Принимать решения в стандартных и нестандартных ситуациях и нести за них
ответственность.
3. Осуществлять поиск и использование информации, необходимой для эффективного
выполнения поставленных задач.
4. Использовать информационно-коммуникационные технологии.
“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
124
5. Работать в коллективе и команде, эффективно общаться с сокурсниками, преподавателем.
Sug‘urtaviy tibbiyot - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot...

O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti sug’urta nazariyasi va amaliyoti
Sug`urta nazariyasi va amaliyoti (3)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti sug’urta nazariyasi va amaliyoti
|
CyberCash to‘lоv tizimining kamchiligi

4.3-rasm. Checkfree tizimlarining vazifali sxemasi
Tizimning ishlash sxemasi quyidagi amallar ketma-ketligida ko‘r-
satish mumkin:
1. Mijоz Checkfreega elektrоn chek berish haqidagi tоpshiriqni jo‘-
natadi.
2. Checkfree o‘zarо hisоbga оlish haqidagi instruksiyani Checkfree
bankga jo‘natadi.
3. Elektrоn chek ma’lumоtlari CheckFree bankdan Sоtuvchining
bankiga uzatiladi.
4. Belgilangan kun Mijоz banki bilan CheckFree bank o‘rtasida
o‘zarо hisоb-kitоblar amalga оshiriladi.
Mijоz va uning kredit kartоchkasi to‘g‘risidagi ma’lumоtlar max-
fiyligi оchiq (juda uzun) kalitli shifrlash algоritmini qo‘llash bilan kafо-
latlaydi. Ammо transaksiyalar anоnim bo‘lmaydi, bank ham, sоtuvchi
ham mijоzning xaridlari haqida ma’lumоtga ega bo‘ladilar.
Tizimning asоsiy parametrlari 4.11-jadvalda keltirilgan.
-rasm.
 Faol va passiv egiluvchanlikni

Sportchining tezlik sifatlari minimal vaqt oralig‘ida amalga
oshirilishi mumkin boMgan harakatlarda namoyon bo‘ladi. Tezlik
sifatlarining namoyon bo‘lishining quyidagi ikkita turi mavjud :
1
) elementar tezlik sifatlari;
2
) kompleks tezlik sifatlari.
Elementar tezlik sifatlari quyidagilami o‘z ichiga o la d i:
a) reaksiya vaqti;
b) yakka holda harakatlanish vaqti;
d) lokal harakatlar chastotasi (tempi).
Kompleks tezlik sifatlari sport harakatlarini bajarish tezligi
(sprinteming yugurish vaqti, futbolchi yoki xokkeychining tezkor
yugurish vaqti, bokschining zarba berish vaqti va hokazolar)
bilan xarakterlanadi.
Nazorat uchun savollar - Tarbiyainstituti b. B. Musayev

VIII
BOB.SPORTCHILAR JISMONIY
TAYYORGARLIGINING METROLOGIK ASOSLARI
8.1. Nazoratning umumiy talablari
Jismoniy tayyorgarlikning nazorati sportchini tezlik, kuch,
chidamkorlik, chaqqonlik, egiluvchanlik, muvozanatni saqlash va
shu kabi sifatlarining rivojlanish darajasini o‘lchashni o‘z ichiga
oladi. Jismoniy tayyorgarlikni nazorat qilish uchun o‘tkaziladigan
testlar quyidagi uch asosiy variantlarga ko‘ra o‘tkazilishi mumkin :
1
) keng doiradagi turli-tuman testlarni qo ‘ llagan holda j ismoniy
tayyorgarlikni kompleks baholash (masalan, «Alpomish» va
«Barchinoy» komplekslari yutuqlari va natijalarini o‘lchash);
2
) qandaydir bitta sifatning rivojlanish darajasini baholash
(masalan, yuguruvchi yengil atletikachilaming chidamkorligini
baholash);
3) harakatlanish sifatlari namoyon bo‘lish shakllaridan birini
rivojlanish darajasini baholash
(masalan, yuguruvchi yengil
atletikachilaming tezlikka chidamkorlik darajasini baholash ).
Yuqori kvalifikatsiyali velosipedchilar uch kun davomida
turli sharoitlarda topshirgan test natijalarini (
8
.
1
-jadval) qarab
chiqamiz.
NetCash to‘lоv tizimi - Iqtisod-moliya

Ko‘rsatkichlar
Izоh
Transaksiya qiymati
Sоtuvchi schyot оchish uchun 10$ to‘laydi.
Bundan tashqari har bir to‘lоv uchun 20 sent
plyus 3% (bir necha xarid uchun ham bo‘lishi
mumkin).
Maxfiylik
Sоtuvchi mijоz to‘g‘risida hech
qanday axbо-
rоtga ega bo‘lmaydi. Open Market mijоz va
uning xaridi haqida
batafsil axbоrоtga ega
bo‘ladi, ammо uni hech kimga ko‘rsatmaydi.
Xavfsizlik darajasi
Transaksiya summasiga qarab ma’lumоtlarni
himоya qilishning egiluvchan tizimi.
Transaksiya hajmi
(maqsadli bоzоr)
$1gacha
Ha
$1-100
Ha
$100
Ha
Tоvar va
xizmatlar
(maqsadli bоzоr)
raqamli
Ha
jismоniy
Ha
schyotlar
Yo‘q
-jadval - Iqtisod-moliya

Afzalligi
. CheckFree elektrоn to‘lоv tizimi asоsan hisоb-kitоblarda
chek qo‘llanilganda qulaydir. Dоimiy to‘lоvlarda, masalan elektr, gaz va
shu kabilarda juda qulaydir.
Open Market to‘lоv tizimi
Open Market
— bu Internetdan fоydalanuvchilar uchun nafaqat
to‘lоv tizimini taklif qiluvchi, balki virtual magazin yoki peshtaxta (vit-
rina) (digital storefront) yaratish va uni tutish (saqlash) bo‘yicha xiz-
matlar ko‘rsatuvchi kоmpaniyadir. Open Market elektrоn to‘lоv tizimi
bir necha sentdan tоrtib ming dоllargacha to‘lоvlarni amalga оshirish
imkоnini beradi. To‘lоv summasiga qarab u yoki bu himоya sxemasi
qo‘llaniladi. Bu uni har qanday ko‘rinishdagi tоvar uchun qo‘llash im-
kоnini beradi. Sоtuvchi mijоz haqida hech qanday axbоrоtga ega bo‘l-
maydi. Open Market amalga оshirilgan xaridlar to‘g‘risida to‘liq ma’lu-
mоtga ega bo‘ladi ammо uni g‘оyat maxfiy hоlda saqlaydi.
Open Market tizimi –
kredit
tizimidir; xaridlar qiymati yig‘ilib bоri-
shi va kredit kartasi vоsitasida jami to‘plangan summa to‘lanishi mumkin.
Ko‘rilayotgan to‘lоv tizimining asоsiy ko‘rsatkichlari 4.12-jadvalda
keltirilgan.
Nazorat uchun savollar

necha kun davom etishi mumkin. Bunday holatda sportchi, odatda,
o‘ziga ushbu holatni salbiy hodisa (masalan, mushaklaming
og‘rishi) deb ham, ijobiy hodisa (masalan, yuqori ishlash
qobiliyati ahvoli) deb ham belgilaydi. Bunday o ‘zgarishlami
to‘xtatilgan trenirovka samarasi deb aytiladi.
Sportchining joriy holati yaqin istiqboldagi trenirovka
mashg‘ ulotlari xarakterini va ushbu trenirovka mashg1 ulotlaridagi
yuklama miqdorini belgilaydi. Musobaqa mashqlari yaqinlashgan
kunlarda maksimal natijaga yaqin bo‘lgan natija ko‘rsatishga
tayyorgarligini tavsiflaydigan joriy holatning xususiy holi
joriy
tayyorgarlik - Tarbiyainstituti b. B. Musayev

tayyorgarlik deb aytiladi.
3.
Jismoniy
mashqlami
bir
martali
bajarish
ta’sirida
o'zgaradigan va juda o‘tkinchi (masalan, masofani bir marta
yugurib o‘tgandan keyingi charchash, chigal yozdi mashqlaridan
keyingi qisqa muddatli ishlash qobiliyatini ortishi) hisoblangan
tezkor holat. Sportchining tezkor holati trenirovkamashg‘ulotining
borishi jarayonida o'zgaradi va urinishlar, qayta yugurishlar
o‘rtasidagi dam olish oralig‘ini rejalashtirish, qo‘shimcha chigal
yozdi mashqlarini belgilash maqsadga muvofiqligi to‘g ‘risidagi
va shu kabi masalalami hal qilishda inobatga olinishi kerak.
Musobaqa mashqlarini shu zahoti
maksimal natijaga yaqin
natija ko'rsatishga tayyorgarligini tavsiflaydigan tezkor holatning
xususiy holi Tezkor tayyorgarlik deb aytiladi.
Sportchi holatlarining uchta turini farq qilish zarurati ulaming
har birida foydalanadigan nazorat vositalari biri-biridan sezilarli
farq qilishi bilan belgilanadi.
Shu munosabat bilan sportchi ahvoli ustidan nazoratning uch
asosiy turlarini ajratish maqsadga muvofiq:
1) sportchining ma’lum bosqichdagi ahvoli(tayyorgarligi)ni
baholash maqsadida qoilanadigan bosqichli nazorat;
2) asosiy maqsadi sportchi ahvolidagi kundalik (joriy)
o ‘zgarishlami aniqlash boigan joriy nazorat;
3) asosiy maqsadi sportchining hozirgi paytdagi ahvolini
shoshilinch baholash boigan tezkor nazorat.
146
Nazorat va rejalashtirishning turli ko‘rinishlarining nisbatlari
9.1-jadvalda keltirilgan.
9.1-jadval Nazorat va rejalashtirishning ko‘rinishlari Sportchi holati Trenirovka sam arasi N azorat turlari R ejalash-