- mavzu: Restoranda xizmat qiluvchi xodimlarning vazifalari

|
- mavzu: Restoranda xizmat qiluvchi xodimlarning vazifalari
|
bet | 32/121 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 3,44 Mb. | | #120026 |
Bog'liq 1-mavzu «Restoran biznesi»fanining maqsadi va vazifalari Reja6- mavzu: Restoranda xizmat qiluvchi xodimlarning vazifalari
Reja:
Xizmat qiluvchi xodimlarning tavsifi.
Xodimlarga qo‘yiladigan talablar va ularning vazifalari.
3. Xodimlarning restoran mijozlari bilan muomala madaniyati.
Xizmat qiluvchi xodimlarning tavsifi.
Bosh ofitsiantning asosiy vazifasi mijozlarni yaxshi kayfiyat bilan kutib olish, restoranda bor hamma yaxshi imkoniyatlarni ularga qaratish: lazzatli taomlar, dilrabo musiqa, xushchaqchaqlik bilan vaqtni o‘tkazishni nazorat qiladi. Shunday sharoit yaratish kerakki, kelgan mijozlar o‘zlarini xuddi uyidagidek, erkin his qilsin. Bosh ofitsiantning vazifasi restoranning asosiy xizmat sohasini boshqarishdir. Bosh ofitsiant restoranda mehmondo‘stlik muhitini yaratishi kerak.
Bosh ofitsiant ertalab ishga keliboq, savdo xonalarining holatini tekshiradi, zal, vestibyul, garderob, bar, hojatxonalarni ko‘zdan kechiradi. Bino ichining yig‘ishtirilishi, tozaligiga e’tibor beradi. Mebellar, jihozlar, yoritish vositalarining butligi va sozligiga nazar tashlaydi. Kamchiliklar va nosozliklar bo‘lsa, ularni tezda sozlash choralarini ko‘radi.
Bosh ofitsiant savdo xonalarini ko‘rib chiqqach, kechagi navbatchiligida qoldirilgan yozuvlarini ko‘zdan kechiradi. Buyurtmalar bilan tanishadi, o‘rganib chiqadi va stol yasatish uchun tegishli topshiriq beradi. Dasturxon yasatilishini, stol va servantlar tozaligini shaxsan o‘zi tekshiradi. Uning vazifasiga taomnomada yozilgan ovqatlar haqiqatan bor yo‘qligini tekshirish ham kiradi. Taom va mahsulotlar taomnomada yozilib, oshxonada bufetda bo‘lmasa, taomnomaga tuzatish kiritadi.
Har kuni bo‘ladigan «besh daqiqa» lik yig‘ilishda bosh ofitsiant ofitsiantlar brigadirlarining axbarotini eshitadi, ular zalda brigadaning necha a’zosi bor, qaysi stollar qaysi ofitsiantga tayinlanganligi haqida aytadi. Bosh ofitsiant xodimlarning tashqi qiyofasini ham tekshiradi, ular xizmatga tayyor ekanligiga ishonch hosil qiladi. So‘ngra bosh ofitsiant kechagi kun ofitsiantlar tomonidan yo‘l qo‘yilgan xatolarni muhokama qiladi, olingan tanbeh va rahmatnomalar haqida gapiradi. Bugungi kun vazifalari, taom va mahsulotlarni realizatsiya qilish yo‘llarini ko‘rsatadi. Bosh ofitsiant ishdagi o‘zgarishlar, restoran, trest (bir sohadagi )bo‘yicha e’lon qilingan buyruq, farmoyishlar haqida ofitsiant, bufetchi, shveysar, farrosh va boshqalarni xabardor qilishi kerak. «Besh daqiqa» lik yig‘ilishga bosh ofitsiant restoranning sex, bo‘lim va boshqa xizmat boshliqlarini chaqiradi. Bunday yig‘ilishlarda restoran direktori yoki uning muovini qatnashishi shart. Bosh ofitsiant hamkasblariga nisbatan xushmuomala, g‘amxo‘r, ochiq ko‘ngilli, o‘rtoqlik munosabatida bo‘lishi lozim. Bosh ofitsiant brigadalarga tegishli joylarni bo‘lib beradi, tantanali qabullar, banketlar, to‘ylarda xizmat qilish bo‘yicha brigadir tayinlaydi.
Yuqoridagi masalalar hal bo‘lgandan keyin bosh ofitsiant o‘zining asosiy vazifasini bajarishga kirishadi. Bu vazifa mehmonlarni kutib olishdir. Bosh ofitsiant ko‘p narsalarni xotirasida saqlashi lozim. Masalan, zalda qancha bo‘sh joy borligini bilishi kerak? Ba’zi restoranlarda bo‘sh o‘rinlar haqida vestibyulda yoritiladigan tablo bo‘ladi. Ko‘p hollarda restoranga keluvchilar tabloga nazar tashlab, bo‘sh joy borligini bilib, ichkariga kiraveradi. Bosh ofitsiant iste’molchilarni qarshi olar ekan, salomlashadi, ularni ofitsiant ishtirokida o‘tirishga taklif qiladi, mijoz o‘ziga qulay joyga o‘tirgach, taomlar assortimenti bilan tanishtiradi.
Butun ish kuni davomida bosh ofitsiant ovqatlar qoidaga binoan berilayaptimi, idishlardan to‘g‘ri foydalanilayaptimi, hisob-kitob to‘g‘ri amalga oshirilayaptimi — bularni nazorat qiladi. Bundan tashqari bosh ofitsiant mijozlarning taklif va e’tirozlariga quloq soladi, birinchi talabdayoq, «mulohaza va takliflar daftari»ni iste’molchilarga olib chiqib beradi. Daftarga yozilgan mulohaza, taklif bo‘yicha shu zahotiyoq chora ko‘radi va restoran direktorini bu haqsa xabardor qiladi. Restoran yopilgach, bosh ofitsiant kun bo‘yi tushgan pulni ofitsiantlar kassaga topshirdimi-yo‘qmi, idish-anjomlarning topshirilganini tekshiradi. Xizmat qilgan xodimlar o‘z vaqtida uylariga ketishlarini ta’minlaydi.
Restoranda tantanali qabullar, banket, to‘ylar o‘tka-zilganda bosh ofitsiant zimmasiga katta mas’uliyat yuklanadi. Bunday hollarda beriladigan buyurtmalarni qabul qilib oladi, xizmat ustidan rahbarlikni amalga oshiradi.
Tantanali qabul, banket, to‘ylarda eng avvalo bosh ofitsiant tashkiliy masalalarni yig‘ilish vakili bilan kelishib oladi. Rasmiy qabul bo‘ladigan bo‘lsa, bosh ofitsiant odamlarni joy-joyiga o‘tqazish rejasini tuzadi. Qabul yoki banket o‘tkazish haqida kelishuv tuzilganligining rasmiylashgani avans berilishi (oldindan pul to‘lash) yoki kafolat xati berilishi bilan boshlanadi.
Agar xorijiy turistlar restoranda ovqatlanadigan bo‘lsa, bosh ofitsiant ular uchun taomnoma tuzishda qatnashadi. Bunda ularning umumiy didi va udumlari hisobga olinadi. Xorijiy turistlar haqida ofitsiantlar ham ma’lumotga ega bo‘lishlari kerak.
Bosh ofitsiant vazifasiga ofitsiantlar tomonidan o‘z vaqtida hisob reestri tuzishni nazorat qilish ham kiradi. U kun bo‘yi ofitsiantlar va boshqa unga qarashli xodimlar ishini kuzatadi, boshqaradi va nazorat qiladi, xizmat jarayonida sezilgan xato va kamchiliklarni bartaraf qilishni talab qiladi. Bosh ofitsiant muntazam ravishda, ofitsiantlarning iste’molchilar bilan hisob-ki-toblari qanday qilinganligini nazorat qilishi mumkin. Oshxona va bufetdan berilgan taomlarning to‘la va to‘g‘riligi, idish-tovoqlar saqlanayotgan joyda ularning toza-ligi bosh ofitsiant nazoratida bo‘ladi.
Ammo bosh ofitsiant ko‘proq vaqtini mijozlar kutishga sarflaydi. Zaldagi tartib ko‘pincha mehmonlarning qanday kutib olinishi, tegishli o‘rinlarga o‘tkazilishiga bog‘liq. Shuning uchun bu vazifa bosh ofitsiantga yuklatilgan. Zalga mijozlarni taklif qilganda eng avval ayollarni olib boradi va o‘tkazadi, ular qo‘liga taomnoma tu lar bemalol bo‘lgan xollarda joy tanlashda mijozlar xohishiga qaraladi ( osoyishtaroq, burchakroqda o‘tirish durustmi, musiqachilarga yaqinroqmi yoki derazalar oldidami — bu mehmonlar xohishi) . Mijoz xohlagan qulay joy bo‘sh bo‘lmasa, boshqa bo‘sh joyga o‘tiradi. Mijoz xohlagan joyni boshqa odamlar band qilib turgan bo‘lsa, ular roziligi bilangina joy almashtirilishi mumkin. Hali stol usti yig‘ishtirilib, dasturxon tuzalmagan joyni mijozga tavsiya qilish mumkin emas. Bordiyu, mijozlar kutamiz, shu stolga dasturxon solinsin desalar boshqa gap. Restoranning doimiy mijozlari bo‘lsa, hamma vaqt o‘tiradigan o‘rinlariga o‘tkaziladi. Iste’molchilar qo‘llarida gullar bilan kelsa, suv quyilgan vaza keltiriladi. Agar stol oldindan band qilib qo‘yilgan bo‘lsa, bosh ofitsiant bu haqda belgi qo‘yib qo‘yadi. Restoranda har xil masalalar bo‘yicha turlicha savollar tug‘ilishi mumkin. Bosh ofitsiant mijozlarni tinglashi, aniq mukammal javob berishi kerak.
Xizmat jarayonida restoranda turli vaziyatlar yuzaga kelishi mumkin. Bunday vaziyatlarda bosh ofitsiant o‘zini tuta bilishi va axloq-odob qoidalariga rioya qilishi shart. Misol tariqasida quyidagi vaziyatni ko‘rib chiqamiz.
Kechqurun xizmat boshlanishida ikkita mijoz — erkak va ayol to‘rt o‘rinli stolga o‘tqizildi. Ular bu yerga boshqa hech kimni o‘tqizmaslik kerakligini so‘rashdi. Eshik ortida esa odamlar navbat kutib turibdi. Bosh ofitsiant nima qilishi kerak?
Bosh ofitsiant bu ikki mijozga ikki o‘rinli stol tavsiya qilishi kerak. Agar zalda ikki kishilik bo‘sh stol bo‘lmasa, ulardan ikkita stulni olib borib olti o‘rinlik stol yasatish mumkin. Bunday harakat restoranga keluvchilarning xohishini kuchaytiradi, restoranga keluvchilar bundan keyin ham ko‘payadi.
Lyuks toifadagi restoran va barlarda ikki o‘rinli stollar 50%, oliy toifadagi restoranlarda — 20 % ni, birinchi toifadagi restoranlarda — 15 % ni tashkil qiladi.
Bosh ofitsiant muntazam ravishda xizmat madaniyatini oshirish maqsadida ofitsiantlar bilan mashg‘ulot o‘tkazadi. Mashg‘ulot o‘tkazishga tajribali mutaxassis kishilarni ham jalb qilish mumkin.
Ko‘pgina restoranlarda mehmon kutish bo‘yicha o‘qishlar tashkil qilingan, u yerda yosh ofitsiantlar mustahkam kasb ko‘nikmalarini, o‘z vazifalarini vijdonan bajarish usullarini o‘rganadilar. Xizmat mahoratining asoslarini o‘zlashtiradilar. Ofitsiantda doimo idish-tovoq, sochiqlar, oshxona dasturxonlari bo‘lishi lozim. Ofitsiant yaxshi shaxmatchi tosh surgani kabi ishlashi kerak. O‘zining butun xatti-harakatlarini oldindan rejalab qo‘yishi uning ish unumini oshiradi. U psixolog bo‘lishi kerak. Restoranga keluvchilar faqat ovqat yeyish uchun kelganmi yoki hordiq chi-qarish uchunmi, bu yerdagi sharoitdan lazzatlanish uchun kelganmi, buni ofitsiant darhol sezib olishi kerak. Tashrif buyuruvchilar birinchi marta kelgan bo‘lsa, unga taom va ichimliklar tanlashda yordam berish lozim. Bu sohada ofitsiant o‘z ishining mohir ustasi bo‘lishi kerak.
Restoranga keluvchilar ham bu yerdagi qoidalarga rioya qilishlari darkor, bordiyu ular intizomni buzsa, boshqalar dam olishiga halal bersa, bosh ofitsiant ularga xizmat qilishni to‘xtatib qo‘yishi mumkin. Restoranda bo‘ladigan ba’zi anglashilmovchiliklarni ham bosh ofitsiant hal qiladi. Quyidagi muammoli vaziyatni ko‘rib chiqamiz:
Mijozlardan biri buyurtma qabul qilmaganligi uchun ofitsiantdan norozi bo‘ldi. Chuchvara yeyishni xoxlab qoldi. Chuchvara taomnomada bor, ammo tarqatishda tamom bo‘lgan. Restoran yopilishiga hali 4 soat vaqt bor. Bosh ofitsiant mijozga chuchvara tayyorlash uchun ancha vaqt talab qilinadigan ayrim boshqa taom tavsiya qiladi. Ammo mijoz norozi. Bunday holatlarda bosh ofitsiant mijozdan kechirim so‘raydi. Bosh ofitsiant taom tayyorlashni buyuradi. Mijoz kutmay ketib qoladi. Ishlab chiqarish kengashida vaqtida taom tayyorlamagani uchun oshpaz muhokama qilinadi.
Bosh ofitsiant huquqi:
Ofitsiant qoidani buzsa, uni ishga qo‘ymaslik, hatto ishdan chetlatishi, bu haqda restoran rahbariyatiga ma’lum qilish;
Ovqat berilishida yoki shakllantirilishida qoidaga rioya qilinmasa, taomnomani ishlab chiqarishga qaytarish;
N uqsonli taomni, hatto mijoz e’tiroz bildirmasa ham, almashtirishni talab qilish;
Tajribali va malakali ofitsiantlarni, yoshlarni tarbiyalashga jalb qilish, o‘quv dasturlarining bajarilishini nazorat qilish;
Ofitsiantlar tanlab olishda komissiya tarkibida qatnashish, shu tashkilotda ishlab ketishi mumkinligi haqida tavsiya berish;
Ofitsiantlarning darajasini oshirish haqida tavsiyanomalar berish.
Xizmatchilarga qachon ta’til berish navbatini belgilash va h.k.
|
| |