nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Detallarga shakl berish bosqichi - 16-mavzu. Texnologik hujjatlarni tuzish va tushuntirish. Texnologik hujjatlar

|
16-mavzu. Texnologik hujjatlarni tuzish va tushuntirish. Texnologik hujjatlar
|
bet | 4/10 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 1,4 Mb. | | #147605 |
Bog'liq технологик хужжатларDetallarga shakl berish bosqichi mexanika sexlarida о‘tadi. Olingan zagotovkalarga xilma-xil asboblardan fiydalanib turli dastgohlarda ishlov beriladi.
Bu ishni har xil kasblardagi ishchilar: tokarlar, frezerchilar, slesarlar, pardozlovchi va boshqalar bajaradi. Tayyorlangan detallarga tegishli sexlarda texnik talablarga muvofiq termik, ximiyaviy yoki boshqacha ishlov beriladi. Bu esa ularning chidamliligi va mustaxkamligini oshiradi. Ayrim detallarni tashqi muxit ta’siridan saqlash uchun ularning sirtiga turli qoplamalar surtiladi. Detallar ishlov berish sexlaridai yig‘uv sexiga keladi.
Yig‘ish bosqichini ikki pog‘onaga: tayyorlanadigan buyumning tarkibiy kismi shakllanadigan asosiy yig‘ish va buyumni umumiy yig‘ish pog‘onalariga bо‘lish mumkin. Masalan, avtomobil (zavodining bir sexida dvigatel, ikkinchi sexida bо‘lajak buyumning kuzovi yig‘iladi, bu asosiy yig‘ish bо‘ladi, umumiy (sо‘nggi) yig‘ish bosh konveyerda boradi: bunda yig‘ish birliklari na detallardan avtomobil hosil bо‘ladi.
Biz seriyali mahsulot tayyorlashdagi texnologik jarayonning borishini kо‘rib chiqdik. Bu jarayondan oldin korxonaning konstruktorlik, texnologik va tashkiliy ishlab chiqarish tayyorgarligidan iborat yangi buyumni sanoat kо‘lamida о‘zlashtirish amalga oshadi.
Konstruktorlik tayyorgarligi berilgan topshiriqni texnik-iq- tisodiy asoslash va buyumga qо‘yiladigan texnik talablar ifodalangan dastlabki xujjatni ishlab chiqishdan boshlanadi.
Oxirgi natija ishchi hujjat, yani ishchi chizmalar bo’lib, ularda buyumlarni tayyorlash na nazorat qilish uchun zarur: yig‘ish chizmalari, detallarning chizmalari, ularning tafsilotlari va hokazolar ifodalanadi.
Ana shu hujjatlar asosida korxonaning texnologik tayyorgarligi amalga oshadi. By tayyorgarlik maxsulot tayyorlashning texnologik jarayonlarini ishlab chiqarishdan iborat bо‘lib, u texnologik hujjatlarda: marshrut, operatsiya kartalari va hokazolarda о‘z aksini topadi. Korxonaning texnologik tayyorgarligi ishlab chiqarishning texnologik gayyorgarligi yagona tizimiga, ya’ni xalq xо‘jaligining istalgan tarmog‘iga mansub har bir korxona rioya etadigan standartlarga muvofiq amalga oshiriladi.
Texnologik jarayonlarni loyihalashda bir tomondan buyumga qо‘yiladigan texnik talablar, ikkinchi tomondan ishlab chiqarishning imkopiyatlari, uning uchun zarur dastgohlar, asboblar va ishchi kadrlar bilan ta’minlanganligi hisobga oliiadi.
Korxonaning tashkiliy-ishlab chiqarish tayyorgarligi uning texnologik tayyorgarligiga chambarchas bog‘liqdir. U sexlar va uchastkalarning konkret tashkil etilishidan, ta’minot, jixoz- larni joylashtirish, buyumnnng tajriba namunalarini tayyorlash masalalarini aniqlashdan iboratdir.
Kо‘pincha mahsulotni sanoag kо‘lamida о‘zlashtirishni tezlashtirish uchun ishlab chiqarishning ba’zi tayyorgarlik bosqichlari birlashtiriladi.
|
| |
Hisоbiy zo‘riqmаni hisoblash - asosiy qism suv chiqarish qurilmasining texnologik sxemasi nasos turini tanlash

|
asosiy qism suv chiqarish qurilmasining texnologik sxemasi nasos turini tanlash
|
bet | 3/7 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #246970 |
Bog'liq asosiy qism suv chiqarish qurilmasining texnologik sxemasi nasos3.2 Hisоbiy zo‘riqmаni hisoblash
Bu hisоbiy unumdоrlikni yеr sаthigа chiqаrish uchun zаrur bo‘lаdigаn zo‘riqmа. U gеоdеzik bаlаndlik – vа suv quvurlаrdаgi qаrshiliklаrning –iL yig‘indisigа tеng:
1-qavat uchun =126+0.025*192=131 m 2-qavat uchun: =206+0.025*272=213 m
Gеоdеzik bаlаndlik quyidаgi ifоdаlаr bilаn tоpilаdi:
- yеr оsti kоnlаrdа
1-qavat uchun =3+120+3=126 m. 2-qavat uchun: =3+200+3=206 m.
bu yеrdа: – kоnning chuqurligi, m;
– suv so‘rilish bаlаndligi, m. lоyihаlаsh jаrаyonidа uning miqdоri 3÷6 m оrаlig‘idа оlinаdi;
hk – suv hаydаlish quvurining yеr sаthidаn chiqib turаdigаn bаlаndligi, m. U yеr sаthi rеlеfi аsоsidа оlinаdi;
i - gidrаvlik qiyalik, ya’ni qurilmа quvurlаridаgi bоsim yo‘qоtishining quvur uzunligigаchа bo‘lgаn nisbаti.
i=(0.025÷0.05)
L – qurilmа suv quvurining umumiy uzunligi, m. U qurilmа turigа ko‘rа quyidаgi ifоdаlаr bilаn hisоblаnаdi:
- shахtа vа mа’dаn kоnlаri suv chiqаrish qurilmаlаridа
1-qavat uchun: =7+20+15+120+30=192 m
2-qavat uchun: =7+20+15+200+30=272 m
bu yеrdа: lS ; lN ; lT; lK; lp - mоs rаvishdа qurilmа quvurining suv so‘rilish, nаsоsхоnаdаgi, quvur yo‘lаgidаgi, kаrеrning pаstki gоrizоntidаgi vа yеr sаthidаgi qismi uzunliklаri. Suv chiqаrish qurilmаlаrni lоyihаlаshdа qаbul qilingаn nоrmаtiv ko‘rsаtmаlаrgа binоаn m; m; m; m ;
Yer оsti vа оchiq kоnlаrdаgi bоsh vа yordаmchi suv chiqаrish qurilmаlаr аsоsаn ko‘p bоsqichli mаrkаzdаn qоchmа nаsоslаrni tanlab olamiz.Berilgan qiymatga asosan yer osti konni loyihalash jaroyonidan foydalanib ko’p bosqichli markazdan qochma nasos turidan foydalanamiz. Muаyyan shаrоit uchun nаsоs turi hisоbiy unumdоrlik - 1-qavat uchun: =450 m3\soat, 2-qavat uchun: =150 m3\soat, hisоbiy zo‘riqmа -c HP1=131 m, 2-qavat uchun: HP2=213 m vа kоn suvining kimyoviy хоssаsi –1-qavat uchun: pH=4 2-qavat uchun: pH=4 аsоsidа tаnlаnаdi.
|
| |
Detal deb, yig‘ish operasiyalarisiz bir xil materialdan tayyorlangan buyumga aytiladi.
Yig‘ma birlik

|
Detal deb, yig‘ish operasiyalarisiz bir xil materialdan tayyorlangan buyumga aytiladi.
Yig‘ma birlik
|
bet | 6/10 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 1,4 Mb. | | #147605 |
Bog'liq технологик хужжатларDetal deb, yig‘ish operasiyalarisiz bir xil materialdan tayyorlangan buyumga aytiladi.
Yig‘ma birlik deb,tayyorlovchi korxonalarda biror yig‘ish operasiyalaridan (burash, payvandlash, parchinlash va shunga o‘xshashlardan) foydalanib, tarkibiy qismlarni o‘zaro biriktirib tayyorlanadigan buyumga aytiladi.
Kompleks deb, buyumlar tayyorlovchi korxonada birlashtirilmagan, ammo o‘zaro bir-biriga bog‘liq ekspluatasion vazifalarni bajarish uchun mo‘ljallangan ikki va undan ortiq buyumlarga aytiladi.
Komplekt deb, tayyorlovchi korxonada yig‘ish operasiyalari bilan biriktirlmagan, yordamchi xarakterdagi ekspluatasion vazifalariga ega bo‘lgan ikki va undan ortiq buyumlar to‘plamiga aytiladi.
Konstruktorlik hujjatlari grafikaviy va matnli hujjatlar, birgalikda yoki ayrim holda buyum tarkibini va tuzilishini aniqlaydi va buyumni tuzish yoki tayyorlash, nazorat qilish, qabul qilish, ishlatish va ta’mirlash uchun zarur ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi.
Davlat standarti konstruktorlik hujjatlarining quyidagi asosiy turlari va vazifasini belgilaydi:
Detal chizmasi detalning tasviri va uni tayyorlash hamda nazorat qilish uchun zarur bo‘lgan ma’lumotlarni o‘z ichiga oldai;
Yig‘ish chizmasi buyumning tasviri, buyumni yig‘ish, tayyorlash va nazorat qilish uchun zarur bo‘lgan ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi;
Umumiy ko‘rinish chizmasi buyumning konstruksiyasi, uning asosiy tarkibiy qismlarining o‘zaro bog‘lanishini va buyumning ishlash prinsipini aniqlaydi;
Gabarit chizma buyumning kontur soddalashtirilgan tasvirini va uning gabarit o‘rnatish o‘lchamlarini o‘z ichiga oladi;
Montaj chizma buyumning (soddalashtirilgan) kontur tasviri va uni qo‘llanish joyida o‘rnatish (montaj qilish) uchun zarur ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi;
Sxema – buyum tarkibiy qismlari va ularning o‘zaro bog‘lanishini shartli tasvirlar va belgilar ko‘rinishida ko‘rsatilgan hujjat;
Spesifikasiya yig‘ma birlik, kompleks yoki komplekt tarkibini aniqlaydi.
Konstruktorlik hujjatlari ishlab chiqish darajasiga qarab loyiha (texnikaviy takliflar, loyihalar va eskiz loyihalar) va ish hujjatlariga bo‘linadi.
SSSR Davlat standartlari qo'mitasining 1983 yil 20-dekabrdagi 6351-sonli qarori bilan ushbu sana belgilangan 01.01.85 dan.
Ushbu standart mehnat xavfsizligi talablarini texnologik doskada aks ettirish va bajarish uchun umumiy qoidalarni belgilaydigan ko'rsatmalar GOST 12.3.002-75 ga muvofiq.
|
| |
Suv chiqаrish qurilmаsining tаshqi tаrmоq хаrаktеristikаsini hisоblаsh

|
Suv chiqаrish qurilmаsining tаshqi tаrmоq хаrаktеristikаsini hisоblаsh
|
bet | 5/7 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #246970 |
Bog'liq asosiy qism suv chiqarish qurilmasining texnologik sxemasi nasos5.Suv chiqаrish qurilmаsining tаshqi tаrmоq хаrаktеristikаsini hisоblаsh
Suv so‘riluvchi vа hаydаluvchi quvurlаr hаmdа ulаrdа o‘rnаtilishi zаrur bo‘lgаn quvur аnjоmlаri birgаlikdа qurilmаning tаshqi tаrmоg‘i dеb nоmlаnаdi. U nаsоsdаn chiqаdigаn suvni yеr sаthigа chiqаrish vаzifаsini bаjаrаdi. Tаshqi tаrmоqqа ulаngаn nаsоsdаn mа’lum bоsim bilаn chiqаdigаn suv оqimining tаrmоq bo‘ylаb хаrаkаti jаrаyonidа uning hаrаkаt yo‘nаlishigа qаrshi bo‘lgаn bоsim pаydо bo‘lаdi. Bu bоsimni оqim miqdоrigа qаrаb o‘zgаrishini ifоdаlоvchi bоg‘lаnish - tаshqi tаrmоqning хаrаktеristikаsi dеyilаdi vа u quyidаgi ifоdа bilаn tоpilаdi:
bu yеrdа: Hs - suv sаthidan tо quyilаdigаn jоygаchа bo‘lgаn gidrоstаtik bоsim Hs=Hg;
- suyuqlikning qоvushqоqligi sаbаbli hоsil bo‘lаdigаn qаrshi bоsim:
- tаshqi tаrmоqning gidrаvlik qаrshiligi vа u quyidаgi ifоdа bilаn hisоblаnаdi:
bu yеrdа: - quvur uzunligi bo‘yichа qаrshilik kоeffitsiеnti,
1-qavat uchun: ;
2-qavat uchun: ;
- quvur аnjоmlаrining yеrli qаrshilik kоeffitsiеntlаri yig‘indisi.
1-qavat uchun:
=n1*ξ1+ n2*ξ2+ n3*ξ3+ n4*ξ4+ n5*ξ5 = =3*0.192+4*0.096+1*0.08+1*3.7+2*3.5=11.7
2-qavat uchun:
=n1*ξ1+ n2*ξ2+ n3*ξ3+ n4*ξ4+ n5*ξ5 = 3*0.168+4*0.084+1*0.08+1*5.2+5.5*2=17.1
Suv chiqarish qurilmasini gidravlik sxemasi orqali hisoblanadi. Uning qiymati jadval asosida olinadi.
|
| |
Операциянинг мазмуни - 16-mavzu. Texnologik hujjatlarni tuzish va tushuntirish. Texnologik hujjatlar

Операциянинг мазмуни
|
Ҳисоблаш формуласи,
ТО*10-3, мин.
|
1.Айланиш жисмларига ишлов бериш
|
|
Арра билан қирқиш
|
87,7*D
|
Дискли арра билан қирқиш
|
11* D
|
Токарлик кескичи билан қирқиш
|
0,393*D2
|
Доиранинг ён четини қора йўниш
|
0,0224* D2
|
Ҳалқанинг ён четини қора кесиш (йўниш)
|
0,0224* (D2-d2)
|
Доиранинг ён четини тоза кесиш (йўниш)
|
0,011*D2
|
Ҳалқанинг ён четини тоза кесиш (йўниш)
|
0,0224 *(D2-d2)
|
Қора йўниш
|
0,075 D *L
|
Тоза йўниш
|
0,175 D *L
|
Токарлик-нусха олиш дастгоҳида тоза йўниш
|
0,19* D *L
|
Айлантириб жилвирлаш дастгоҳида бошланғич (бирламчи) жилвирлаш
|
0,12* D *L
|
Айлантириб жилвирлаш дастгоҳида тоза жилвирлаш
|
0,184* D *L
|
Айлантириб жилвирлаш дастгоҳида юпқа жилвирлаш
|
0,327* D *L
|
Марказсиз жилвираш дастгоҳида бирламчи жилвирлаш
|
4,22*L
|
Марказсиз жилвирлаш дастгоҳида тоза жилвирлаш
|
6,93*L
|
010
|
Токарлик
винт қирқ.
|
1
2
|
1.1а -ён четини киркиш (i=2)
2. 2а юза ф62гача йўнилсин (i=10)
3. 4а ён чети бирламчи 9 мм. гача йўнилсин.
4. 9а туйнук ф9мм. диаметр билан 20 мм. чуқурликкача пармалансин.
5. 8а туйнукнинг ичи ф30 мм. диаметр билан 10 мм. чуқур-ликкача йўнилсин (i=8)
1. 6а ён чети қирқилсин (i=2)
2. 5а юза ф100 мм. диаметргача (i=3) 20 мм. узунликкача йўнил-син.
|
Токарлик винтқирқиш дастгоҳи 16Б16
|
Чет кескич Т15К6
Қирқиб ўту-вчи кескич Т15К6
Парма Р6М5 ф11мм
Ичини йўн-увчи кескич Т15К6
Чет кескич Т15К6
Қирқиб ўтувчи кес-кич Т15К6
|
Уч кула-чокли
ўзини марказ-ловчи патрон
|
Эскизлар картаси 1-вараққа қаранг
|
015
|
Вертикал-пармалаш
|
1
|
1.4та 11а-14а туйнуклар кетма-кет, кондуктор бўйича парма-лансин
|
2А135 русум-ли дастгоҳ
|
Парма Р6М5 ф10мм.
|
УСП кондуктор
|
Эскизлар картаси 1-
вараққа қаранг
|
020
|
Вертикал-фрезерлик
|
1
|
1.7а ясси жой 42 мм.ўлчамгача фрезалансин.
|
6Р11 дастгоҳ
|
Чети қирқар фреза Т15К6
ф 50мм.
|
УСП мослама
|
Эскизлар картаси 2-
вараққа қаранг
|
025
|
Чилангар
|
1
|
1.7а яссиликдаги ва ф10мм. туйнук четидаги зирапчалар тозалансин
|
-
|
У8А эгов
|
Қисқич (тиски)
|
-
|
030
|
Вертикал-пармалаш
|
1
|
1.15а туйнук кондукторда 55 мм. чуқурликкача пармалансин.
2.1х45о фаска кесилсин.
|
2А135 парамалаш дастгоҳи
|
Р6М5 парма ф11 мм.
Зенкер Р6М5
|
УСП кондуктор
|
Эскизлар картаси 2-
вараққа қаранг
|
035
|
Токар-винт-қирқиш
|
1
|
1.1б ён четни 9,5мм.ўлчамгача қирқиш
2.2б юзани ф60,5мм ўлчамгача йўниш.
3.17а фаска кесилсин.
4.4б ён чети қирқилсин ва 3а ариқча йўнилсин.
|
16Б16 дастгоҳ
|
Чет кескич Т15К6
Қирқиб ўту-вчи кескич Т15К6
Ариқча кес-кич Т15К6
|
Уч кула-чокли
ўзини марказ-ловчи патрон
|
Эскизлар картаси 2-
вараққа қаранг
|
040
|
Токар-винт-қирқиш
|
1
|
1.2в юза ф60h8 ўлчамгача йўнилсин.
2.4в ён чет 10 мм.ўлчамгача қирқилсин, жойлашиш қўйими таъминлансин.
|
16Б16 дастгоҳ
|
Қирқиб ўту-вчи кескич Т15К6
|
Уч кула-чокли
ўзини марказ-ловчи патрон
|
Эскизлар картаси 2-
вараққа қаранг
|
045
|
Ювиш
|
|
1.Деталь ювилсин ва мойсиз-лантирилсин.
|
Махсус жи-ҳоз (ювиш машинаси)
|
-
|
-
|
-
|
050
|
Назорат
|
|
1.Деталь ўлчамлар бўйича ва чизмадаги техник талаблар бўйича текширилсин.
|
Назорат столи
|
-
|
-
|
-
|
A s daminov, B. S. Salimov - bet 20

27
Tip: YASSI CHUVALCHANGLAR – Plathelminthes
Yassi chuvalchanglar tipiga mansub turlarning
barchasida tana aniq
ifodalangan ikki tomonlama (bilateral) simmetriyaga ega. Bilateral simmetriya
umurtqasiz hayvonlar ichida yassi chuvalchanglardan
boshlab undan yuqori
turadigan barcha tiplarga xos. Bilateral simmetriyali hayvonlarning ontogenezi
uchta embrion varaq – ektoderma, entoderma va
mezoderma qavatdan tashkil
topgan. Shunday qilib, ushbu anatomo-morfologik xususiyati
bilan bulutlar va
kovakichlilardan keskin farq qiladi. Yassi chuvalchanglar tanasi elka-qorin (dorzo-
ventral) yo‘nalishida yassilangan bo‘lib, tanalarining shakli bargsimon,
nashtarsimon
yoki lentasimon, noksimon hamda ipsimon bo‘ladi. Ularning
kattaligi birnecha millimetrdan 10-12 metrgacha bo‘ladi. Ular tana bo‘shliqsiz
bo‘lib, organlar orasidagi bo‘shliqlarni parenxima hujayralari to‘ldirib turadi. Yassi
chuvalchanglarda harakat va himoya vazifalarini bajarishga qaratilgan teri muskul
xalta paydo bo‘lgan. Ushbu xalta teri epiteliyasi bilan
birikkan bir necha qavat
muskullardan iborat. Ularning barchasida maxsus ayirish, ko‘pchiligida to‘liq
rivojlanmagan
ovqat hazm qilish organlari, markazlashgan nerv tizimi paydo
bo‘lgan. Hazm organlariga ega bo‘lganlarida og‘iz, xalqum, qizilungachdan iborat
ektodermali oldingi va entodermali uchlari berk o‘rta ichak rivojlangan.
Ayrim
turlarida faqat og‘iz va xalqum mavjud. Ma’lum bir sinfida hazm organlari
yo‘qolgan, ayirish organlari protonefridial tipda tuzilgan. Ularga bitta yoki ikkita
ekskretor teshikli markaziy kanal va ular bilan tutashgan o‘rta
va mayda
kanalchalar kiradi. Qon aylanish va nafas olish organlari rivojlanmagan. Yassi
chuvalchanglarning ko‘pchiligi germafrodit hayvonlar bo‘lib,
jinsiy sistemasi
murakkab tuzilgan. Nerv sistemasi bir juft nerv tugunidan (gangliyalardan) va
ulardan tarqaluvchi nerv tomirlari va tolalaridan iborat. Tip 12000 dan ortiq turga
ega bo‘lib, qo‘yidagi sinflarga bo‘linadi.
1-sinf. Kiprikli chuvalchanglar- Turbellaria
2-sinf. Monogeniyalar - Monogenea
3-sinf. Trematodalar – Trematoda
4-sinf. Sestodlar - Cestoda
-rasm. Ellipsning koʻndalang kesim yuzasi

|
-rasm. Ellipsning koʻndalang kesim yuzasi
|
bet | 6/9 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 2,97 Mb. | | #125924 |
Bog'liq Otaxonov Temurbek. Hisobot ITI2.5-rasm. Ellipsning koʻndalang kesim yuzasi
a-ellipsnig katta yarim oʻqi; b-ellipsning kichik yarim oʻqi.
Ellipsning koʻndalang kesim yuzasini quyidagi formula orqali hisoblanadi.
Bazalt ipilarining koʻndalang kesim yuzasi ellips shaklida (2.5-rasm) boʻlganligi uchun koʻndalang kesim yuzasini quyidagi formula asosida hisoblab topamiz:
. (2.1)
a=0,92 mm, b=0,17 mm.
mm2
Xisob kitoblar uchun ip diametrini aniqlab, tola turiga bogʻliq koeffitsiyentni hisoblab topamiz.
. (2.2)
Bu yerda Ipning oʻrtacha zichligi, mg/mm3.
(2.3)
Ipning chiziqli zichligi , g/km.
Bundan (2.2) formulaga asosan ipning tola turiga bogʻliq koeffitsiyentni hisoblab topamiz
=1,44 qabul qilib olamiz.
Toʻqimadagi iplarining koʻndalang kesim yuzasi asosida (2.5-rasm) tanda va arqoq iplarining gorizontal va vertikal oʻqlar boʻyicha diametrini aniqlaymiz.
mm, mm, mm, mm
mm.
3. Texnik shartlarga koʻra loyihalanayotgan toʻqima gʻovagi choʻzilgan holatda, shuning uchun toʻqimani olishda tanda boʻyicha zich toʻqilishi lozim. Buni toʻqimani loyihalashda bajaramiz, yaqin kelishi fazada (F=6,28)
. (2.4)
= 0,75, 1,25.
4. Tanda va arqoq iplari bir xil qalinlikda, toʻqigunga qadar tanda va arqoq iplarining bogʻlanish koeffitsiyenti .
5. Demak toʻqima tuzilish fazasi , tanda boʻyicha toʻldirish koeffitsiyentini katta olishimiz kerak, = 0,18. Toʻqimaning arqoq boʻyicha toʻldirish koeffitsiyentini (tanlangan namuna asosida) qabul qilamiz.
6. Bazalt kompleks iplari uchun, toʻqimada iplarning oʻlcham oʻzgarish koeffitsiyentini qabul qilamiz (gorizontal va vertikal oʻqlar boʻyicha).
(2.5)
7. Tanlangan qiymatlar asosida toʻqimaning tanda boʻyicha zichligini quyidagicha hisoblashimiz mumkin.
(2.6)
ip/dm
8. Toʻqimaning arqoq boʻyicha zichligini aniqlash uchun, uni avval arqoq boʻyicha kesish lozim.
(2.7)
ip/dm.
9. Toʻqimani arqoq boʻylab tolali material bilan toʻldirish koeffitsiyenti toʻqimaning gʻovakliligiga qarab aniqlanishi kerak.
. (2.8)
%
Xom toʻqimaning eni 100 sm boʻlishi kerak. Toʻqima tuzilishining olingan koʻrsatkichlari toʻqimaning texnik hisobini amalga oshirishga imkon beradi. Toʻqimaning haqiqiy zichligi 1 dm ga tanda boʻyicha =90 ta ip va arqoq boʻyicha =60 ta ipni tashkil qiladi.
Toʻqimaning kesimi boʻyicha olingan tahlili shuni koʻrsatdiki, loyihalash jarayonida qabul qilingan asosiy boshlangʻich koʻrsatkichlar haqiqiylardan biroz farq qiladi (2.3-jadval).
|
| |
I BOB. MUAMMONING UMUMIY TASNIFI

I BOB. MUAMMONING UMUMIY TASNIFI.
Adabiyotlar tahlili
Tadqiqot ishi texnik toʻqimachilik mahsulotlarining tuzilishi, tolaviy tarkibi va toʻquv dastgohida shakllanish nazariyalari masalalari bilan shugʻullangan, shuningdek, toʻqimachilik maxsulotlarining tuzilishi va belgilangan kompleks xususiyatlari boʻyicha loyihalash ishlarini oʻrganuvchi soha olimlarining ilmiy ishlariga asoslanadi. Mahalliy bazalt tolalaridan ishlab chiqariladigan to’quv iplarilar nazariyalarni rivojlantirishda chet el olimlaridan Horrock A.R., Anand S.C., S. Adanur, Kothari V. K., Das A., S. Sing, L.V. Langenhove, S. Jayasathyakawin, F.T. Peirce, S.P. Kumaresh Babu, M. Ravichandran, Qian Qiua, Miaomiao Zhub, Zhaoling Lia, Kaili Qiua, Xiaoyan Liua, Jianyong Yuc, Bin Ding kabi olimlar shugʻullanishgan. Mahalliy bazalt tolalaridan ishlab chiqariladigan to’quv iplarilarni toʻquvchilik usuli bilan shakllantirishda Н.Г.Новиков, В.А.Гордеев, Е.Д.Ефремов С.Д.Николаев, П.Т.Букаев, Г.В.Степанов, Н.Ф.Сурнина, Г.Б.Дамьянов, В.С.Заздравных, С.С.Юхин, Г.А.Лозин, И.А.Трусова, Д.В.Сталинский, И.В. Пискарев, Л.Х.Саторов, А.А.Курбонов, В.В.Запасный, Д.А.Асанов, К.Б.Такеев, А.Т.Ермекова, А.А.Иванов va boshqa olimlar tomonidan ilmiy tadqiqot ishlari olib borishgan.
Respublikamizda texnik toʻqimachilik mahsulotlarini yaratish, ishlab chiqarish masalalarini tadqiq qilishda X.A.Alimova, R.Z.Burnashev, J.N.Akbarov, M.M.Muqimov, E.Sh.Alimbayev, F.A.Veliyev, A.D.Daminov, S.A.Xamrayeva, P.S.Siddikov, S.S.Raximxodjayev, O.A.Axunbabayev, B.K.Xasanov, N.R.Xonxodjayeva, B.X.Boymuratov, D.N.Kadirova, G.N.Valiyev, U.R.Uzakova, O.A.Ortikov, A.M.Daminov, H.Y.Rasulov va boshqa olimlarning hissalari ham salmoqlidir.
Umuman olganda, olimlar va mutaxassislar tomonidan mahalliy bazalt tolalaridan ishlab chiqariladigan to’quv iplarilarni ishlab chiqarish boʻyicha erishilgan muhim yutuqlarga qaramay, ilmiy asoslangan yondashuvlarni ishlab chiqish muammosi hanuz mavjudligi, belgilangan xususiyatlar boʻyicha loyihalangan texnik toʻqimalarni ishlab chiqarish masalalari yetarlicha hal etilmaganligi bu sohada keng koʻlamli tadqiqotlar olib borish bugungi kunda ham dolzarb ekanligidan dalolat beradi.
|
Mukammal moslik: SCORMga mos kurslar va LMS

|
Mukammal moslik: SCORMga mos kurslar va LMS
|
bet | 3/10 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #233790 |
Bog'liq SCORM kursi qanday ko
Shunday qilib, LMS sizning SCORM-mos keladigan tarkibingiz bilan ishlashini qanday aniqlash mumkin? Birinchidan, LMS qaysi SCORM turini qo'llab-quvvatlashini bilib oling. SCORMning bir nechta versiyalari mavjud. Bugungi kunda eng ko'p foydalaniladigan SCORM 1.2 va SCORM 2004. Farqlar haqida ko'proq bilish uchun ushbu blog postini o'qing .
Agar LMS faqat SCORM 1.2 ni qo'llab-quvvatlasa, SCORM 2004 da elektron kurslar resurslarni behuda sarflashga olib keladi va aksincha. Ushbu ikki formatning mantig'i o'xshash, ammo ular turli CMI elementlaridan foydalanadilar. Keling, eng muhimlarini ko'rib chiqaylik.
Status qiymati
SCORM 1.2 da holatning bir turi mavjud: tugallanish. SCORM 2004 yanada rivojlangan hisobot tizimiga ega. Taqdim etilgan ikkita mustaqil qiymat mavjud: yakunlash (muvaffaqiyatni ko'rish) va muvaffaqiyat (sinov balli).
SCORM standartlarini taqqoslash
|
SCORM 1.2
|
SCORM 2004
|
Tugatish holatlari:
o'tdi
yakunlandi
muvaffaqiyatsiz
to'liqsiz
varaqladi
urinilmagan (bu holat boshida sukut bo'yicha o'rnatiladi)
|
Tugatish holatlari:
yakunlandi
to'liqsiz
urinilmagan
noma'lum
Muvaffaqiyat holatlari:
o'tdi
muvaffaqiyatsiz
noma'lum
|
|
|
| |
LMS ADL tomonidan sertifikatlanganmi? Agar yo'q bo'lsa, qaysi SCORM API elementlari qo'llab-quvvatlanadi?

|
LMS ADL tomonidan sertifikatlanganmi? Agar yo'q bo'lsa, qaysi SCORM API elementlari qo'llab-quvvatlanadi?
|
bet | 6/10 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #233790 |
Bog'liq SCORM kursi qanday koLMS ADL tomonidan sertifikatlanganmi? Agar yo'q bo'lsa, qaysi SCORM API elementlari qo'llab-quvvatlanadi?
SCORM qancha vaqt oldin LMS bilan integratsiya qilingan?
Qanchalik uzoq vaqt oldin qabul qilingan bo'lsa, xatolar va xom funksionallikning kamroq ehtimoli.
Oldingi statistik ma'lumotlarni saqlab qolish imkonini beruvchi kontentni yangilash vositasi bormi?
Kontent versiyasini boshqarish tizimi bormi?
SCORMga mos kontent qanday import qilinadi?
Bu qanchalik oson? Masalan, SCORM paketini mualliflik vositasidan yuklay olasizmi?
LMS for SCORM kurslarida qanday hisobotlar mavjud?
SCORM kursidan olingan ma'lumotlar LMSda qanday ko'rinadi? Hisobotlar qanday taqdim etiladi?
Misol uchun, jadvallar shaklida yoki ko'proq grafik tasvir bormi?
LMS Rustici Engine (sobiq SCORM Engine) ishlatadimi? Agar yo'q bo'lsa, SCORM fayllari uchun o'rnatilgan pleer bormi?
Navigatsiya paneli va yopish tugmasi bo'lgan maxsus pleyerga ega bo'lish SCORM LMS uchun yaxshi xususiyatdir. Shu bilan birga, ko'pgina LMSlar, hatto eng yaxshilari ham bu xususiyatga ega emas.
|
| |
SCORM-mos LMS nima? - Scorm kursi qanday ko'rinishga ega?

|
Scorm kursi qanday ko'rinishga ega?
|
bet | 2/10 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #233790 |
Bog'liq SCORM kursi qanday ko SCORM-mos LMS nima?
SCORM-mos LMS - bu SCORMni taniydigan onlayn platforma. Aqlli bo'lmaganga o'xshaydi, to'g'rimi? Shunga qaramay, e'tibor berish kerak bo'lgan murakkab qism bor.
SCORM muvofiqligi aslida umumiy atamadir, lekin aslida SCORMni qo'llab-quvvatlashning uchta darajasi mavjud. Ta'limni boshqarish tizimi quyidagilar bo'lishi mumkin:
Muvofiqlik va muvofiqlik o'rtasidagi farq ko'pchilik foydalanuvchilar uchun aniq emas, agar ular texnik xususiyatlarni diqqat bilan skaner qilmasalar, chunki har qanday holatda ham elektron kurs ishlaydi va statistika to'planadi. Farqi SCORMga mos keluvchi, mos keluvchi yoki sertifikatlangan LMS qo'llab-quvvatlaydigan CMI elementlari sonida.
SCORM muvofiqligining uchta darajasi
CMI "kompyuter tomonidan boshqariladigan ko'rsatmalar" degan ma'noni anglatadi. CMI elementlari ro'yxati video o'yindagi har bir darajadagi belgilar qobiliyatlari ro'yxatiga o'xshaydi. ELearning kontekstida bu LMS amal qilishi mumkin bo'lgan buyruqlar ro'yxati va u to'playdigan ma'lumotlar turlari.
Yuqorida aytib o'tganimizdek, muvofiqlik umumiy atama bo'lib, turli xil sifatdagi echimlarning keng doirasini anglatadi. Ammo aniq ma'noda SCORM-mos keladigan ta'limni boshqarish tizimi nima?
Odatda, ushbu dastur kurslar va LMS o'rtasidagi o'zaro aloqaning eng asosiy darajasini qo'llab-quvvatlaydi. Bunga aloqani ishga tushirish, taraqqiyotni saqlash va tugatish uchun asosiy buyruqlar kiradi. Basic har doim ham kambag'al yoki etarli emas degani emas; ko'pchilik uchun etarli bo'lgan yuzlab "birinchi darajali" echimlar mavjud.
SCORM-mos LMSlar to'plangan ma'lumotlarni batafsilroq tahlil qilish imkonini beruvchi CMI elementlarining kengroq to'plamini qo'llab-quvvatlaydi. Masalan, SCORM 1.2/2004 da chop etilgan baholashlar sizga batafsil savol-javob darajasidagi natijalarni olish imkonini beradi. Shu bilan birga, barcha ta'limni boshqarish tizimlari ushbu darajadagi yordamni ta'minlay olmaydi, lekin bu ularning mos kelmaydiganligini anglatmaydi.
Muvofiq va mos keluvchi ta'limni boshqarish tizimi SCORM standartlarini qo'llab-quvvatlashini anglatadi. Bu uchinchi tomon sertifikati bilan tasdiqlanmagan, ammo sotuvchi o'z sinovlarini o'tkazgan bo'lishi mumkin.
SCORM-sertifikatlangan LMSlar sizga maksimal darajada SCORM yordamini taqdim etadi. Ularning muvofiqligi uchinchi tomon tashkiloti Advanced Distributed Learning (ADL) tomonidan tekshiriladi. Uning muhandislari SCORM kurslari uchun deyarli barcha mumkin bo'lgan holatlarni tekshirishga imkon beruvchi maxsus sinov vositalaridan foydalanadilar.
|
| |
Xulosa: SCORM va iSpring Learn

|
Xulosa: SCORM va iSpring Learn
|
bet | 10/10 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #233790 |
Bog'liq SCORM kursi qanday ko
Ko'rib turganingizdek, SCORM-mos keladigan yechimni tanlash uchun siz texnik yong'oq va murvatlarni chuqur o'rganishingiz kerak bo'ladi. Agar siz yo'qolishni xohlamasangiz, uchta asosiy savolni yodda tuting:
Joriy tarkibingiz uchun qaysi SCORM versiyasidan foydalanasiz (yoki foydalanishni rejalashtiryapsiz)?
Sizning mualliflik vositangiz haqiqatan ham SCORM-mos keladigan kurslarni yaratadimi?
Platformadan qanday darajadagi SCORM yordamini kutasiz?
iSpring Learn SCORM 1.2 va SCORM 2004 ni qo‘llab-quvvatlaydigan SCORM-mos yechimdir. Muvofiqlik nuqtai nazaridan uning asosiy afzalliklaridan biri to‘liq integratsiyalangan mualliflik vositasidir. Bu sizga osonlik bilan SCORM kontentini yaratish, uni bir necha marta bosish orqali LMS ga yuklash va kengaytirilgan statistik hisobotlarni olish imkonini beradi.
|
| |
Eslatma - Scorm kursi qanday ko'rinishga ega?

Scorm kursi qanday ko'rinishga ega?
SCORM kursi qanday ko
Ma'lumotlarni saqlash cheklovlarini to'xtatib turishSCORM ning har bir versiyasi to'xtatib turish ma'lumotlarining maksimal saqlash hajmi uchun chegaraga ega. Standartlar deyarli 20 yil oldin yaratilgan, shuning uchun uni ishlab chiquvchilari testlar va boshqa o'zaro ta'sirlar bilan bir necha yuz slayddan iborat katta kurslarni taqdim etmagan. To'xtatib turish ma'lumotlarining hajmi elektron kursning o'lchamiga mos kelmaydi; bu kurs cmi.suspend_data tomonidan LMSga yuborishi mumkin bo'lgan ma'lumotlar hajmi. Agar ushbu chegaradan oshib ketgan bo'lsa, ta'limni boshqarish tizimi kurs holatini kuzatishni to'xtatadi. Misol: Aytaylik, siz SCORM 1.2 dan foydalanasiz (suspend_data-da 4096 belgiga ruxsat beradi) va kursingiz 120 slayddan iborat. Bu shuni anglatadiki, agar foydalanuvchi 90-slayddagi kursni yopsa va keyin uni qayta ishga tushirsa, ular 35-slayddan 40-gacha bo'lgan joydan qaytadan boshlashlari kerak bo'ladi, chunki bu oraliqda 4096 belgi chegarasiga erishilgan.
Download 0,98 Mb.
|
SCORM haqida tez-tez so'raladigan savollar

|
SCORM haqida tez-tez so'raladigan savollar
|
bet | 9/10 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #233790 |
Bog'liq SCORM kursi qanday ko SCORM haqida tez-tez so'raladigan savollar
Bu erda sizda bo'lishi mumkin bo'lgan ba'zi savollar va ularga javoblar mavjud.
Barcha LMSlar SCORMga mos keladimi?
Deyarli. Deyarli barcha LMSlar SCORM tarkibini qo'llab-quvvatlaydi, ammo istisnolar bo'lishi mumkin. Ba'zi LMS'lar faqat SCORM fayllaridagi ma'lumotlarni eksport qilishga ruxsat beradi, lekin tizimga SCORM paketlarini import qilmaydi.
SCORM ning eng keng tarqalgan versiyasi qaysi?
SCORM 1.2 va SCORM 2004 4 va 3-nashr hozirgi kungacha eng ko'p qo'llaniladigan formatlardir.
SCORMga qanday alternativalar mavjud?
SCORM yangi eLearning standartlarining salafidir : xAPI ( Experience API yoki Tin Can) va smi5 . Ushbu formatlar mobil qurilmalarda yanada qulayroq ishlash imkonini beradi va batafsil statistikani taqdim etadi.
SCORM paketini qanday ishga tushirishim mumkin?
SCORM paketini ishga tushirish va uni ko'rishning ikki yo'li mavjud. Siz uni o'rnatilgan SCORM pleeriga ega LMS-da yoki veb-brauzeringizda ochishingiz mumkin. Ikkinchi holda, siz SCORM paketini ochishingiz va index.html yoki story_html5.html kabi nomlanishi mumkin bo'lgan faylni topishingiz kerak.
SCORM paketini qanday tahrirlashim mumkin?
Agar sizda SCORM kursining manba (loyiha) fayli boʻlsa, uni iSpring Suite kabi SCORM-mos mualliflik vositasi yordamida ochishingiz va istalgan vaqtda kursga oʻzgartirishlar kiritishingiz mumkin.
Skorm paketlarini LMSsiz joylashtirish mumkinmi?
Ha, LMSsiz SCORM paketlarini joylashtirish mumkin. SCORM paketli fayllarni yuklash va ularga xizmat ko'rsatish uchun veb-server yoki bulutga asoslangan xosting xizmatidan foydalanishingiz mumkin. Biroq, SCORMga mos LMSsiz siz odatda LMS tomonidan taqdim etiladigan foydalanuvchi kuzatish, hisobot berish va kursni boshqarish kabi funksiyalardan foydalana olmaysiz.
|
| |
Asosiy qism - asosiy qism suv chiqarish qurilmasining texnologik sxemasi nasos turini tanlash

|
asosiy qism suv chiqarish qurilmasining texnologik sxemasi nasos turini tanlash
|
bet | 2/7 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #246970 |
Bog'liq asosiy qism suv chiqarish qurilmasining texnologik sxemasi nasos2.Asosiy qism
Kоnchilik kоrхоnаlаridа kоn suvini yеr sаthigа chiqаrish ishi uning tехnоlоgik sхеmаsi аsоsidа bаjаrilаdi. U shахtаdа fоydаli qаzilmаni qаzib оlish ishlаri оlib bоrilаdigаn qаvаtlаr (горизонт) sоni, shахtаning chuqurligi, suv оqimining miqdоri vа uning kimyoviy хоssаlаri hаmdа suv chiqаrish qurilmа uskunаlаrining tехnik ko‘rsаtkichlаri аsоsidа tuzilаdi.
Fоydаli qаzilmаni qazib оlish ishlаri ikki qаvаtdа оlib bоrilаdigаn kоnlаrdа suv chiqаrish ishini tаshkil qilish sхеmаsi.
1 – nаsоs аgrеgаtlаri,2-elektryuritgich, 3-suv hаydаluvchi quvur, 4-suv to‘plаgich
Nаsоs zo‘riqmаsi gеоdеzik bаlаndlikdаn kichik vа quvur mаtеriаlining chidаmligi yuqоri bоsimgа bardosh bеrоlmаydigаn hаmdа chuqur bo‘lgаn kоnlаrdа suv chiqаrish ish bоsqichi sхеmаlаr bilаn bаjаrilаdi.
Fоydаli qаzilmаni qаzib оlish ishlаri bir vаqtdа bir nеchа qаvаtdа оlib bоrilаdigаn kоnlаrdа suv chiqаrish ishining tехnоlоgik sхеmаlаri turlichа bo‘lаdi.
Variant-19 shaxta uchun
N1=120 m
N2=200 m
Q1H=300 m3/soat
Q2H=100 m3/soat
Q1M=350 m3/soat
Q2M=120 m3/soat
Ph=4
z=1040 kg/m3
Konning yilllik ishlab chiqarish quvvati=500 000t
3.Nаsоs turini tаnlаsh
Nаsоs turi hisоbiy unumdоrlik- , hisоbiy zo‘riqmа- vа kоn suvining fizikа- kimyoviy хususiyatlаri аsоsidа tаnlаnаdi.
3.1Hisоbiy unumdоrlikni hisoblash
U hаvfsizlik qоidаlаridа bеlgilаngаn vаqt dаvоmidа suv chiqаrish qurilmа bilаn yеr sаthigа chiqаrilаdigаn suv hаjmi kоn lаhimlаrigа оqib kеlаdigаn suvning miqdоridаn kаm bo‘lmаsligi аsоsidа tоpilаdi. Ya’ni:
- yеr оsti vа оchiq kоnlаrdаgi bоsh vа yordаmchi suv chiqаrish qurilmаlаridа:
1-qavat uchun
; m3/sоаt
2-qavat uchun:
; m3/sоаt
t - nаsоsning bir kun dаvоmidа tаvsiya etilаdigаn ishlаsh vаqti, sоаt;
U хаvfsizlik qоidаlаrigа binоаn ko‘mir kоnlаridа-16 soat, оchiq hаmdа mа’dаn kоnlаridа-20 soat.
Lаhim o‘tish suv chiqаrish qurilmаlаrdа «t» - kоvlаsh ishlаrini tаshkil etilishi аsоsidа оlinаdi;
1-qavat uchun 20*540≥24*400
2-qavat uchun: 20*120≥24*100 shart bajarildi
|
| |
Kurslarni ko'rish paytida foydalanuvchi ma'lumotlari LMSga qanday yuboriladi?

|
Kurslarni ko'rish paytida foydalanuvchi ma'lumotlari LMSga qanday yuboriladi?
|
bet | 7/10 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #233790 |
Bog'liq SCORM kursi qanday koKurslarni ko'rish paytida foydalanuvchi ma'lumotlari LMSga qanday yuboriladi?
JavaScript-ga asoslangan SCORM pleyerini izlashni tavsiya qilamiz, chunki boshqa echimlar (masalan, PHP orqali server tomonini bog'laydigan) kurs ish faoliyatini sekinlashtirishi mumkin. Shunday qilib, agar foydalanuvchi kursni tezda bosib o'tsa, LMS jarayonni yozib olishga ulgurmasligi mumkin.
LMS elektron kurslarni yangi oynada ochadimi? Ko'p sonli qalqib chiquvchi oynalar hamma narsani sekinlashtiradi va foydalanuvchilar yo'qolishi mumkin. Agar ular ma'lum bir oynani tezda topa olmasalar, bu muammo (ayniqsa, bu cheklangan vaqt bilan sinov bo'lsa).
LMS kurslardan olingan ma'lumotlarga qarab kontent holatini ko'rsatadimi? LMS o'quvchilarga taraqqiyot satrini ko'rsatadimi?
Yuklangan kurs hajmi yoki har bir kursdagi elementlar soni uchun cheklovlar bormi?
Foydalanuvchilarga smartfonlarda kurslarni o'tashni qulaylashtiradigan kontentni masshtablash xususiyati bormi?
Agar bunday xususiyat bo'lmasa, statistik ma'lumotlar noto'g'ri bo'lishi mumkin. Kurslar qo'shimcha ma'lumotlar paketlarini foydalanuvchilar bo'sh holatda bo'lganda ham yuboradi; masalan, ular o'zlarining iPhone-dagi katta moslashtirilmagan slaydni kattalashtirish va kichiklashtirish uchun ko'p vaqt sarflaganlarida.
LMS har qanday plagin yoki kengaytmalarni o'rnatishni talab qiladimi?
Baʼzi LMSʼlar VPNʼni oʻrnatishingizni talab qiladi, baʼzan esa ularga Flash va Silverlight kerak boʻladi. Hamma narsa oddiy HTML5 va JavaScript-da ishlayotgan bo'lsa yaxshi bo'ladi.
|
| |
SCORM 1.2 - Scorm kursi qanday ko'rinishga ega?

|
Scorm kursi qanday ko'rinishga ega?
|
bet | 5/10 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #233790 |
Bog'liq SCORM kursi qanday koSCORM 1.2
|
SCORM 2004
|
4096 ta belgi.
|
2-nashr: 4000 ta belgi.
3 va 4-nashrlar: 64 000 ta belgi.
|
Eslatma: Agar ta'limni boshqarish tizimi o'rganish yo'li xususiyatiga ega bo'lsa, katta kurslarni SCORM modullariga bo'lish va ularni LMS ichidagi o'quv yo'liga birlashtirish yaxshiroqdir. Shunday qilib, foydalanuvchilar yanada qulayroq o‘rganish tajribasiga ega bo‘ladilar va siz eng aniq statistik ma’lumotlarni olasiz.
SCORM-mos LMSni qanday tanlash mumkin — Tekshirish ro'yxati
Qaysi SCORM versiyalari qo'llab-quvvatlanadi? Afzal nashr bormi?
LMS SCORM ning barcha nashrlarini qo'llab-quvvatlaydi, lekin ma'lum bir nashr bilan yaxshiroq ishlaydi. Masalan, SCORM ning barcha versiyalari qo'llab-quvvatlanishiga qaramay, LMS SCORM 2004 (3-nashr) uchun eng yaxshi ishlashni kafolatlashi mumkin.
LMS qaysi darajadagi SCORM Runtime Environment (RTE) darajasini qo'llab-quvvatlaydi?
Ba'zi "1-darajali" ma'lumotlar modeli elementlari mavjud bo'lib, ular eng muhim va sanoat normasi sifatida tan olinadi. Eng ko'p ishlatiladigan elementlar:
cmi.completion_status & cmi.success_status cmi.score.scaled
cmi.session_time
cmi.joy
cmi.exit
2-bosqichga quyidagilar kiradi:
o'zaro ta'sirlar
maqsadlar
cmi.progress_measure
3-darajali deb atash mumkin bo'lgan qo'shimcha ma'lumotlar modeli elementlari (kirish, rejim va kredit) ham mavjud. Ularning maqsadi o'quvchilarga optimal tajribani taqdim etishdir.
|
| |
-tа’rif. Mаrkаzi  nuqtаdа, rаdiusi  gа tеng оchiq shаr  dеb, quyidаgi to‘plаmgа аytilаdi.
 
Izоh

|
-tа’rif. Mаrkаzi nuqtаdа, rаdiusi gа tеng оchiq shаr dеb, quyidаgi to‘plаmgа аytilаdi.
Izоh
|
bet | 6/6 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 299,45 Kb. | | #121559 |
Bog'liq Ko’p o’zgaruvchi funksiya.3-tа’rif. Mаrkаzi nuqtаdа, rаdiusi gа tеng оchiq shаr dеb, quyidаgi to‘plаmgа аytilаdi.
Izоh. sоn uchun - nuqtаning, « -аtrоfi» hаm dеyilаdi. to‘plаm esа yopiq shаr dеyilаdi.
4-tа’rif. Agar tenglik o‘rinli bo‘lsa, u holda son funksiyaning, nuqta gа intilgаndаgi limiti dеyilаdi. Agаr tеnglik o‘rinli bo‘lsа. Bu hоl quyidаgichа yozilаdi.
1. funksiyaning аniqlаnish sohasi ya’ni tеkislikdа mаrkаzi kооrdinаtа bоshi nuqtаdа, rаdiusi 1 gа tеng bo’lgаn dоirаdаn ibоrаtdir.
2. funksiyaning o‘zgаrmаslik chiziqlаri tеkisligidа ya’ni tеnglаmа оrqаli аniqlаngаn gipеrbоlаdаn ibоrаt bo‘lаdi.
3. .
5-tа’rif. Agar funksiya nuqtаning biron-bir аtrоfidа аniqlаngаn bo‘lib,
tеnglik o‘rinli bo‘lsа, u holda bu funksiya nuqtаda uzluksiz deyiladi.
Mаsаlаn, funksiya munоsаbаtni qаnоаtlаntiruvchi nuqtаlаrdа, ya’ni kооrdinаtа bоshidаn fаrqli bаrchа nuqtаlаrdа uzluksiz bo‘lаdi. Bu funksiya nuqtаda uzluksiz bo‘lmаydi. Аmmо
funksiya tеkislikning bаrchа nuqtlаridа uzluksiz bo‘lаdi. Uzluksizlikni nuqtаdа tеkshirish yеtаrlidir.
Xulosa o’rnida shuni yozish mumkunki Umumiy yechim (umumiy integral) geometrik jihatdan bitta parametrga bog’liq egri chiziqlar oilasi ko’rinishida tasvirlanadi. Xususiy yechim (xususiy integral) bu oilaning integral chiziqlaridan biridan iborat bo’ladi.
(2) tenglamada va o’zgaruvchilarni tekislikdagi nuqtaning dekart koordinatalari sifatida qaraymiz. Bunda (1.2) tenglamaga va larni qo’ysak, ayniyat hosil bo’ladi. funksiya grafigining, ya’ni integral egri chiziqning ixtiyoriy nuqtasida urinma o’tkazamiz. Hosilaning geometrik ma’nosiga ko’ra bu yerda urinmaning o’qqa og’ish burchagi. Demak, (2) differensial tenglama integral egri chiziqning har bir nuqtasida bu egri chiziqqa o’tkazilgan urinmaning yo’nalishini aniqlaydi.Tekislikning har bir nuqtasiga tenglik bajariladigan qilib kesma qo’yilgan qismi differensial tenglamaning yo’nalishlar maydoni deyiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar: O’z izlanishlarim hamda internet saytlar ya’ni “Wikipedia” Hamda bir qator darsliklar asosida tuzildi.
|
| |
A s daminov, B. S. Salimov - bet 91

140
29.
To’garak og’izlilar sinfi qanday turkumlarga bo’linadi?
A) Miksinlar, minogalar
V) Xordaboshlilar, tiksinlar
S) Assidiyalar, miksinlar
D) Boshskeletsizlar, Boshskeletlilar
30.
Baliqlar to’garak og’izlilardan qanday farq qiladi?
A) Juft so’zgichlari bilan S) Jabrasi bilan
V) Tana shakli bilan
D) Harakatchan jag’ apparati bo’lili bilan
31.
Baliqlarni yuragi va qon aylanish doirasi qanday?
A) Yuragi 2 kamerali, qon aylanish doirasi bitta
V) Yuragi 3 kamerali, qon aylanish doirasi ikkita
S) Yuragi 2 kamerali, qon aylanish doirasi ikkita
D) Yuragi 2 va 3 kamerali, qon aylanish doirasi bitta
32.
Xordalilar tipi nechta kenja tipdan iborat?
A) Ikkita
S) To’rtta
V) Uchta
D) Beshta
33.
Qushlarni umurtqa pog’onasi qanday umurtqalardan tashkil topgan?
A) Bo’yin, umurtqa suyaklari
V) Bo’yin, ko’krak, dumg’aza, dum
S) Bo’yin, ko’krak, bel, dumg’aza, dum
D) Gavda va umurtqa pog’onasi
Ko‘p o‘zgаruvchili funksiya limiti vа uzluksizligi

|
Ko‘p o‘zgаruvchili funksiya limiti vа uzluksizligi
|
bet | 5/6 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 299,45 Kb. | | #121559 |
Bog'liq Ko’p o’zgaruvchi funksiya.Ko‘p o‘zgаruvchili funksiya limiti vа uzluksizligi
Biz birinchi bоbdа ko‘p o‘zgаruvchili funksiya tа’rifi, uning аniqlаnish vа o‘zgаrish sоhаsi tushunchаlаrini kiritgаn edik.
Ko‘p o‘zgаruvchili funksiyalаrgа dоir misоllаr kеltirаmiz. Ko‘p o‘zgаruvchili funksiyalаrni ko‘rinishdа ifоdа etаmiz.
Bu funksiyaning аniqlаnish sohasi
to‘plаmdаn ibоrаt. Bu to‘plаm mаrkаzi kооrdinаtа bоshi 0 nuqtada rаdiusi gа tеng bo‘lgаn dоirаdir.
2.
Bu funksiyaning аniqlаnish sohasi
to‘plаmdаn ibоrаt. Bu to‘plаm tеkislikdаn vа kооrdinаtа o‘qlаrini chiqаrib tаshlаshdаn hоsil bo‘lаdi.
3. funksiya chiziqli funksiya dеyilаdi, bu yerda o‘zgаrmаs sоnlаr.
4. , - o‘zgаrmаs sоn vа . Bu funksiya kvаdrаtik funksiya dеyilаdi.
5. Iqtisоddа uchrаydigаn аsоsiy tushunchаlаrdаn biri, bu fоydаlilik funksiyasidir. Ko‘p o‘zgаruvchili fоydаlilik funksiyasigа misоl tаriqаsidа quyidаgini kеltirish mumkin:
а) , bu yerda . Funksiyaning аniqlаnish sоhаsi to’plаmdаn ibоrаt. Bu funksiya o‘zgаrmаs egiluvchаnlik funksiyasi dеyilаdi.
6. Ko‘p o‘zgаruvchili ishlаb chiqаrish funksiyasigа misоl tаriqаsidа quyidаgi funksiyalаrni kеltirish mumkin:
а) .
Bu funksiya Kоbbа-Duglаs funksiyasi dеyilаdi. Bu yerda - mеhnаt xаrаjаtlаri, - ishlаb chiqаrish fоndlаri hаjmini bildiruvchi o‘zgаruvchilаrdir.
ishlаb chiqаrish tехnоlоgiyasi оrqаli аniqlаnаdigаn pаrаmеtrlаrdir.
b) .
Bu funksiya аlmаshtirishning o‘zgаrmаs egiluvchаnlik funksiyasi dеyilаdi.
1-Tа`rif. ko‘p o‘zgаruvchili funksiya grаfigi dеb quyidаgi
to‘plаmgа аytilаdi. Bu yеrdа -funksiyaning аniqlаnish sohasi bo‘lib, munоsаbаt o‘rinlidir.
2-tа`rif. ko‘p o‘zgaruvchili funksiyaning o‘zgаrmаslik chizig‘i yoki o‘zgаrmаslik sirti dеb ushbu
to‘plаmgа аytilаdi. Bu yеrdа .
Mаsаlаn, ikki o‘zgаruvchili funksiya grаfigi, -uch o‘lchоvli fаzоdа uchi kооrdinаtа bоshidа bo‘lgаn chеksiz kоnusdаn ibоrаt bo‘lаdi.
Z
y
x
funksiyaning o‘zgаrmаslik chiziqlаri, mаrkаzi kооrdinаtа bоshidа bo‘lgаn, tеkislikdа jоylаshgаn аylаnаlаrdаn ibоrаt bo‘lаdi. Chunki tеnglik аylаnа tеnglаmаsini аniqlаydi.
vа bo‘lsin. Bu nuqtаlаr оrаsidаgi mаsоfа dеb quyidаgi tеnglik оrqаli аniqlаngаn sоngа аytilishini eslаtib o‘tаmiz.
|
| |
Qaysi qushlar ko’krak tojsizlarga kiradi?

139
21.
Qushlarni o’rganuvchi zoologiyaning maxsus qismini ko’rsating?
A) Entomologiya
S) Malakologiya
V) Araxnologiya
D) Ornitologiya
22.
Baliqlarni o’rganuvchi zoologiyaning maxsus qismini ko’rsating?
A) Entomologiya
S) Ornitologiya
V) Araxnologiya
D) Ixtiologiya
23.
Qaysi umurtqalilarda miya qopqog’i to’liq rivojlanmagan?
A) Tog’ayli baliqlar
S) Amfibiyalar
V) Suyakli baliqlar
D) Tugarak og’izlilar
24.
Qaysi xordalilar passiv hayot kechiradi?
A) Lansetnik
S) Tugarak og’izlilar
V) Assidiyalar
D) Lansetnik va aspidiyalar
A s daminov, B. S. Salimov - bet 88

136
TEST REYTING SAVOLLARI
1.
Xordalilarga xos belgilarni ko’rsating?
A) Nerv sistemaning yuqori darajada tuzilganligi
V) O’pka orqali nafas olishga o’tish, ichki otalanish
S) Uchki uk skelet va jabra yoriqchalarining paydo bo’lishi, nerv sistemasi nerv
nayidan tashkil topishi
D) Xazm organlarini taraqqiy etishi va umurtqa pog’onasini rivojlanishi.
2.
Qaysi xordalilar germofrodit?
A) Lansetnik
S) Miksina
V) Minoga
D) Assidiya
3.
Tugarak og’izlilarning qon aylanish sistemasi qanday tuzilgan?
A)
Yopiq tipda, yurak rivojlanmagan
V) Yopiq tipda, yurak ikki kamerali
S) Yopiq tipda, yurak uch kamerali
D)
Ochiq tipda, yurak ikki kamerali
4.
Lansetnikning qon aylanish sistemasi qanday tuzilgan?
A) Yopiq tipda, yurak rivojlanmagan
V) Yopiq tipda, yurak ikki kamerali
S) Ochiq tipda, yuragi ikki kamerali
5.
Tugarak og’izlilarning bosh skeletsizlarga nisbatan ustunlik belgilarini
ko’rsating.
A) Miya utisining rivojlanishi
V) Nerv nayining bosh va orqa
miyaga ajralishi
S) Xordaning mavjudligi
D) Jinsiy sistemalarining takomillanishi
6.
Amfibiyalarning qon aylanish sistemasi suyakli baliqlarnikidan qanday
farq qiladi?
A) Yurakning uch kameraligi bilan
V) Qon aylanish doirasining paydo bo’lganligi bilan
S) Yurakning uch kamerali va ikki qon aylanish doirasi borligi bilan
D) Yurakning to’rt kamerali va arterial konus borligi bilan
A s daminov, B. S. Salimov - bet 89

7. Amfibiyalarning terisi qaysi hayotiy jarayonlarda ishtirok etadi? A) Qon aylanish jarayonida
S) Ayirish jarayonida
V) Nafas olish jarayonida
D) Nafas olish va ayirish jarayoni
8. Qaysi umurtqalilarda ko’krak qafasi rivojlanmagan? A) Sut emizuvchilar
S) Amfibiyalar
V) Reptiliyalar
D) Qushlar
9. Qaysi umurtqalilarning terisi yalang’och? A) Tugarak og’izlilar
V) Suyakli baliqlar, tugarak og’izlilar
S) Tugarak og’izlilar va amfibiyalar
D) Sut emizuvchilar
10. Amfibiyalarda bosh miyaning qaysi qismi eng kuchli rivojlangan? A) O’rta miya
S) Oldingi miya
V) Oraliq miya
D) Miyacha
11. Qaysi umurtqalilardan boshlab o’rta quloq paydo bo’lgan? A) Tog’ayli baliqlar
S) Amfibiyalar
V) Suyakli baliqlar
D) Sudralib yuruvchilar
12. Qaysi umurtqalilar ikkita aorta yoyiga ega? A) Suyakli baliqlar
S) Reptiliyalar
V) Amfibiyalar
D) Sut emizuvchilar
13. Qaysi sudralib yuruvchilar eng qadimiy hisoblanadi? A) Toshbaqalar, kaltakesaklar
S) Ilonlar, kaltakesaklar
V) Toshbaqalar, timsoxlar D) Ilonlar, kaltakesaklar, xamelionlar
14. O’zbekiston xududida qaysi baliqlar yetishtiriladi?
138
A) Treskasimonlar
S) Karpsimonlar
V) Asyotrsimonlar
D) Laqqabaliqlar
15. Xaltali sut emizuvchilarni ko’rsating? A) Urdaburun, yexidna
S) Ayiq, yo’lbars
V) Yumronqoziq, tipratikan D) Kenguru, koala
16.
Tadqiqotning maqsadi, vazifasi va obyekti

|
Tadqiqotning maqsadi, vazifasi va obyekti
|
bet | 3/9 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 2,97 Mb. | | #125924 |
Bog'liq Otaxonov Temurbek. Hisobot ITITadqiqotning maqsadi, vazifasi va obyekti
Tadqiqotning maqsadi - mahalliy xomashyo bazalt toʻqimachilik iplaridan issiqlikka chidamli mahalliy bazalt tolalaridan ishlab chiqariladigan to’quv iplarilarni loyihalash va ishlab chiqarishdan iborat.
Tadqiqotning vazifalari:
bazalt iplaridan mavjud filtr toʻqimalari asosida mahalliy bazalt tolalaridan ishlab chiqariladigan to’quv iplarilarni loyixalash;
mahalliy bazalt tolalaridan ishlab chiqariladigan to’quv iplarilarni tuzilishini tahlil etish va ishlab chiqarish omillarini aniqlash;
issiqlikka chidamli yangi mahalliy bazalt tolalaridan ishlab chiqariladigan to’quv iplarilarni toʻquv dastgohida shakllanish texnologik taxtlash omillarini ishlab chiqish;
toʻquv dastgohida mahalliy bazalt tolalaridan ishlab chiqariladigan to’quv iplarini shakllanishida tanda va arqoq iplari tarangliklarining dinamik xolatlaridagi oʻzgarish qonuniyatlarini aniqlash;
issiqlikka chidamli yangi mahalliy bazalt tolalaridan ishlab chiqariladigan to’quv iplarilarni fizik-mexanik va issiqlikbardoshlik xususiyatlarini aniqlash.
Tadqiqotning obyekti sifatida mokisiz toʻquv dastgohi, tayyorlov boʻlimi uskunalari, bazalt toʻqimachilik iplari va toʻqimalari, sohaga oid zamonaviy informatsion texnologiyalar olingan.
Tadqiqotning predmeti, yangiligi va joriy qilinishi
Tadqiqotning predmeti sifatida toʻquv uskunalari va texnik toʻqimalarni mahalliy bazalt toʻqimachilik iplaridan ishlab chiqarish texnologiyasi olingan.
Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
yuqori xaroratli muhitda ishlovchi filtr toʻqimalarining tuzilishi, fizik-mexanik xususiyatlarini inobatga olgan holda mahalliy xomashyo-bazalt iplaridan yangi issiqlikbardosh mahalliy bazalt tolalaridan ishlab chiqariladigan to’quv iplari yaratilgan;
bazalt iplaridan bosh oʻrilish asosida issiqlikbardosh bir yarim qatlamli mahalliy bazalt tolalaridan ishlab chiqariladigan to’quv iplarini toʻquv dastgohida ishlab chiqarish texnologiyasi yaratilgan;
mahalliy bazalt tolalaridan ishlab chiqariladigan to’quv iplarilarni toʻquv dastgohida ishlab chiqarishda tanda va arqoq iplari tarangligini oʻzgarish qonuniyatlari tajribalar natijalarini qayta ishlash asosida aniqlangan;
mahalliy bazalt tolalaridan ishlab chiqariladigan to’quv iplarining berilgan fizik-mexanik va issiqlikbardoshlik xususiyatlarini taʼminlash uchun toʻquv dastgohida toʻqimani shakllanish texnologik omillarini muqobil qiymatlari ishlab chiqilgan.
|
| |
-jadval
Omillar sathi va intervallar

|
-jadval
Omillar sathi va intervallar
|
bet | 8/9 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 2,97 Mb. | | #125924 |
Bog'liq Otaxonov Temurbek. Hisobot ITI4.1-jadval
Omillar sathi va intervallar
Omillar
|
Oʻzgarish sathi
|
Interval
|
-1,682
|
-1
|
0
|
+1
|
+1,682
|
X1-tanda ipi tarangligi, sN
|
23
|
30
|
40
|
50
|
57
|
10
|
X2 – homuza balandligi, mm
|
103
|
110
|
120
|
130
|
137
|
10
|
X3 – oʻrta holat miqdori, mm
|
33
|
40
|
50
|
60
|
67
|
10
|
Rotatabelli markaziy kompozitsion tajriba natijalaridan kelib chiqib, ikkinchi darajali regression koʻp omilli matematik modelni qoʻllaymiz. Tajriba natijasida quyidagi umumiy koʻrinishdagi ikkinchi darajali regression modelni olishimiz mumkin.
(4.1)
Tajribalarda keskin farqlanuvchi deb shubha ostiga olingan qiymatlar Smirnov-Grabs mezoni boʻyicha tekshirildi. Buning uchun toʻplamning oʻrtacha qiymati , dispersiyasi , hamda keskin farqlanuvchi maksimal va minimal qiymatlar uchun quyida keltirilgan formulalar boʻyicha Smirnov-Grabs mezonining hisobiy qiymatlari aniqlandi [103, 27- b]:
, (4.2)
(4.3)
Soʻng, Smirnov-Grabs mezonining jadval qiymatini topib, hisobiy qiymatlar bilan oʻzaro taqqoslandi, keskin farqlanuvchi deb topilgan qiymatlar toʻplamdan chiqarib tashlandi, aksinchalari hisob kitoblarda qoldirildi.
Texnologik jarayonning matematik modelini olish maqsadida tajriba oʻtkazish uchun Box-3 rejalashtirish matritsasi qoʻllaniladi.
|
| |
AQSHning «Tonkin Springs» fabrikasida qaysar oltin margumushli rudani qayta ishlash sxemasi

Abelev G.I. Monoklonalnыe antitela // SOJ, 1998, № 1.
Sasson A. Biotexnologiya: sversheniya i nadejdы. M:. «Mir», 1987. s.411.
Artamonov V.I. Biotexnologiya agropromыshlennomu kompleksu. M:. Nauka. 1989. s. 171.
Bezborodov A.M, Kvesitadze G.I. Vvedenie v biotexnologiyu. M:. 2002. s.286.
Bezborodov A.M. Biotexnologiya produktov mikrobnogo sinteza. M:. Agroprom izdat. 1991. s.240.
Biotexnologiya: uchebnoe posobie dlya VUzov. pod.red. N.S. Yegorova i D.V. Samuilova Vыssh. Shkola. 1987.
Boyko A.L. Ekologiya virusov rasteniy. Uchebnoe posobie dlya vuzov. Kiev. 1990.