nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Teng boʻlmagan gʻildiraklardan iborat boʻlgan bu ixtironi yaratishdagi ilk urinishni hind Bhaskara Acharya amalga oshirgan. Savol nimani?

|
Teng boʻlmagan gʻildiraklardan iborat boʻlgan bu ixtironi yaratishdagi ilk urinishni hind Bhaskara Acharya amalga oshirgan. Savol nimani?
|
bet | 2/49 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 87,95 Kb. | | #244699 |
Bog'liq 3. savol paketTeng boʻlmagan gʻildiraklardan iborat boʻlgan bu ixtironi yaratishdagi ilk urinishni hind Bhaskara Acharya amalga oshirgan. Savol nimani?
Javob: abadiy dvigatel
1. Kanada madhiyasi matnidan parcha.
O Canada!
Our home and native land!
True patriot love in all the sons command.
With glowing hearts we see thee rise,
The True North strong and free!
From far and wide, O Canada,
We stand on guard for thee.
Kanada demokratik davlat. Hamma teng bo'lishi kerak. Yaqinda Kanada madhiyasida tenglik ta'minlandi. Bir so'z boshqasiga almashtirildi.
D.S. Har ikkala so'zni xoh o'zbekcha xoh inglizcha yozib bering.
Javob. "O'g'illarning" so'zi "bizning" so'ziga almashtirildi va madhiya matnida ham gender tengligi ta'minlandi. (sons-us)
O Canada!
Our home and native land!
True patriot love in all of us command.
With glowing hearts we see thee rise,
The True North strong and free!
2. Qadimgi Gretsiyada ayollar judayam yosh vafot etgan. Tahminan 30-35 yosh ular u.n juda uzoq umr hisoblangan. Erkaklar esa 50-60 yoshlarida vafot etganlar.
D.S. Ayollar nega buncha yosh vafot etgan?
Javob. Sababi ayollar yoshi erga tekkandan keyin hisoblana boshlangan.
Ular ham erkaklardek 50-60 yil yashagan albatta)))
3. 2000-yildan beri Saudiya qirolligida eng go'zal tuya tanlovi bo'lib o'tadi. Unda g'olib tuyalar narxi judayam oshib ketadi.
Yaqinda bo'lib o'tgan ushbu musobaqadan 12ta tuya chetlatildi. Bunga tuyalarni go'zallashtirishda Undan foydalanilgani bo'ldi.
Aslida U dastlab biologik qurol sifatida kashf etilgan.
Bir QVZ haziliga ko'ra, U bir toifaning nohush o'lim ehtimolini kamaytirar ekan.
D.S. Uni ayting.
Javob:Boteks
4. Yaqinda Turkiyaning "Xarunustaspor" jamoasi Omer Faruk Kiro"g'lini sotib oldi. Bu transfer futbol tarixidan o'ziga xos o'rin egalladi. Ushbu transfer 440 yevroga teng baholangan. D.S. 2009-yil bilan bog'liq voqeani eslangda, ushbu arzon qiymatga ega transferning o'ziga xosligi nimada ekanini ayting.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Teng boʻlmagan gʻildiraklardan iborat boʻlgan bu ixtironi yaratishdagi ilk urinishni hind Bhaskara Acharya amalga oshirgan. Savol nimani?
|
4-mavzu: mutolaa va savodxonlik. Reja

|
4-mavzu: mutolaa va savodxonlik. Reja
|
bet | 1/3 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 15,51 Kb. | | #115266 |
Bog'liq 4-mavzu mutolaa va savodxonlik. Reja-fayllar.org (1)
xmlns:w="urn:schemas-microsoft-com:office:word"
xmlns="http://www.w3.org/TR/REC-html40">
4-mavzu: mutolaa va savodxonlik. Reja
4-MAVZU: MUTOLAA VA SAVODXONLIK.
Reja:
Mutolaa va savodxonlik uycqish va yozuv darslarining oqish va yozuv darslariga qoqish va yozuv darslarining turlari.
Savod oqish va yozuv darslari sistemas (tizim)i .
Oz komplektli maktablarda savod ozlar: savod oyiladigan talablar, umumdidaktik, maxsus, DTS, mazning lugnolari haqida totishga tori keladi.
MUTOLLA Arabcha solib, organish, diqqat bilan onolarini anlatadi.
SANzi ham arabcha ish, mahorat, kasb-hunar maati savodxonlik bilan chambarchas tushunchalardir.
Malimning asosiy shakli hisoblanadi. Savod olishiga qaramay olgan asosiy talablar mavjud. Bu orab aniqlanadi. Soyiladigan talablar sanab koquvchilar nutqi uchun qayggladi.
Onikma malakalarini shakllantirish mashqlari darsda etakchi ogqish va yozuv darsida dagi matnlar bilan bir qatorda Q.Muhammadiy, P.Moqish sinfdan tashqari oqib berilgan matnni eshitish bilan bogqish va yozuv darslari bir-biri bilan uzviy bogqish darsi oqish darsining davomi sifatida xizmat qiladi.
Talabalar bilan haqida suhbat qilinadi. Ularning javoblarini yakunlab, savod ora farqlanadi.
Savod oquvchilar bilimi dars jarayonida ishlarga boglanishli nutqni oqish va yozuv darslariga uzviy bogquvchilarning sinfdan tashqari orgatish darslarida vaqti-vaqti bilan dam olish daqiqalari oquv vaqtini mavzularga nazariy va amaliy jihatdan rejali taqsimlangan darslarning mantiqiyligi va istiqboli bir-biri bogqituvchi bilan olgan izchillik nazarda tutiladi.
Amaldagi darsliklari va ularga yozilgan qorgatishda tayyorgarlik davri uchun 8 dars, alifbedan soAlifbelimning har bir bosqichidagi darsning olib, har bir tizimda yangi tovush harf organilmaydigan darsni navbatlashtirish, orfografiya va soglumot berish, ostirish kabi talablarga rioya qilinadi. Darslar tizimi takrorlash-umumlashtirish darsi bilan yakunlanadi.
Oz komplektli maktablarda ozida ikki yoki uch sinf bilan ishlaydi. Bunday sinflarda ozida bir necha sinf olishi kerak va darslar 30 daqiqa qisqartirilishi mumkin.
Oz komplektli maktablarda oAlifbelishi kerak?Alifbegqish va tori yozish malakalarini hosil qilishga yordam berishi kerak.
Olishi, shu bilan birga ularning tafakkuri va nutqini oAlifbep ishlatilishi tamoyilidan foydalaniladi.
|
| |
Mustaqil ish Kompyuter arxitekturasi - bet 3

|
Mustaqil ish Kompyuter arxitekturasi
|
bet | 3/3 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 15,68 Kb. | | #241893 |
Bog'liq Mustaqil ish 2 Yana qarang[tahrir | manbasini tahrirlash]
Mantiqiy elementlar
Trigger
Roʻyxatdan oʻtish (raqamli texnologiya)
Arifmetik mantiq birligi (ALU)
Virtual xotira
Fayl
Raqamli signal protsessor
Markaziy protsessor
|
| |
Mustaqil ish Kompyuter arxitekturasi - bet 2

|
Mustaqil ish Kompyuter arxitekturasi
|
bet | 2/3 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 15,68 Kb. | | #241893 |
Bog'liq Mustaqil ish 2 Tarix[tahrir | manbasini tahrirlash]
Birinchi hujjatlashtirilgan kompyuter arxitekturasi Charlz Bebbij va Ada Lovlace oʻrtasidagi tahlil mexanizmini tavsiflovchi yozishmalarida edi. 1936-yilda Z1 kompyuterini yaratishda Konrad Suse oʻzining boʻlajak loyihalarini ikkita patent arizasida tasvirlab berdi[8]. Yana ikkita erta va muhim misollar:
Jon fon Neymanning 1945-yildagi maqolasi, EDVAC hisobotining birinchi loyihasi, unda mantiqiy eshiklarning tashkil etilishi tasvirlangan[9].
Kompyuter adabiyotidagi „arxitektura“ terminini Layl Jonson Fridrix Bruks va Muhammad Usmon xonning asarlari bilan bogʻlash mumkin. Ularning barchasi 1959- yilda IBM asosiy tadqiqot markazining mashinalarni tashkil etish boʻlimining aʼzolari edi[10]. Jonson Los Alamos milliy laboratoriyasida (oʻsha paytda Los Alamos ilmiy laboratoriyasi deb atalgan) IBM tomonidan ishlab chiqilgan Stretch superkompyuteri boʻyicha oʻzining tadqiqot ishini yozish imkoniyatiga ega boʻldi. Dabdabali bezatilgan kompyuterni muhokama qilish uchun tafsilotlar darajasini tavsiflash uchun u formatlar, koʻrsatmalar turlari, apparat variantlari va tezlikni yaxshilash tavsifi „tizim arxitekturasi“ darajasida ekanligini taʼkidladi.
|
| |
Shaxsiy komp’yuter tuzilishining axboriy- mantiqiy asoslari. Shaxsiy komp’yuterlarning funksional-tuzilmaviy tashkil etilishi. Komp’yuterlarning rivojlanish yo’nalishlari

|
Shaxsiy komp’yuter tuzilishining axboriy- mantiqiy asoslari. Shaxsiy komp’yuterlarning funksional-tuzilmaviy tashkil etilishi. Komp’yuterlarning rivojlanish yo’nalishlari
|
bet | 1/6 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 17,14 Kb. | | #143912 |
Bog'liq Shaxsiy komp’yuter tuzilishining axboriy- mantiqiy asoslari. Sha-fayllar.org
Shaxsiy komp’yuter tuzilishining axboriy- mantiqiy asoslari. Shaxsiy komp’yuterlarning funksional-tuzilmaviy tashkil etilishi. Komp’yuterlarning rivojlanish yo’nalishlari
SHaxsiy komp’yuter tuzilishining axboriy- mantiqiy asoslari. SHaxsiy komp’yuterlarning
funksional-tuzilmaviy tashkil etilishi. Komp’yuterlarning rivojlanish yo’nalishlari.
Kundalik hayotimizda turli mulohazalardan foydalanamiz. Mulohaza bu –narsa va hodisalarning sifatini
anglatuvchi darak gapdir.
Mulohazalar sodda va murakkab bo’lishi mumkin. Odatda murakkab mulohazalar sodda
mulohazalardan “VA”, “YOKI”, kabi bog’lovchilar, “EMAS” shaklidagi ko’makchilar yordamida
tuziladi.
Mulohazalarni lotin alifbosi bilan belgilash qabul qilingan. Har bir mulohaza faqat ikkita: “rost”
yoki “yolg’on” mantiqiy qiymatga ega bo’lishi mumkin. Qulaylik uchun “rost” ni 1 raqami bilan,
“yolg’on” ni esa, 0 raqami bilan belgilaymiz.
Biror shart yoki usul bilan bog’lanmagan hamda, faqat bir holatni ifodalovchi mulohazalar sodda
mulohazalar deyiladi. Sodda mulohazalar ustida amallar bajarib, murakkab mulohazalarni hosil qilish
mumkin.
Quyida sodda mulohazalar ustida bajarilishi mumkin bo’lgan ba’zi amallar bilan tanishamiz.
Mantiqiy ko’paytirish amali
A va B sodda mulohazalar bir paytda rost bo’lgandagi rost bo’ladigan yangi (murakkab)
mulohazani hosil qilish amali mantiqiy ko’paytirish amali deb ataladi.
Mantiqiy ko’paytirish amali ikki yoki undan ortiq sodda amallarni “VA” bog’lovchisi bilan
bog’laydi hamda “A va B”, “A^B”, kabi ko’rinishlarda yoziladi. Mantiqiy ko’paytirish jadvali yordamida
bunday ifodalash mumkin:
A
B
A^B
1
1
1
1
0
0
0
1
0
0
0
0
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Shaxsiy komp’yuter tuzilishining axboriy- mantiqiy asoslari. Shaxsiy komp’yuterlarning funksional-tuzilmaviy tashkil etilishi. Komp’yuterlarning rivojlanish yo’nalishlari
|
MANTIQIY SXEMALAR MANTIQIY SXEMALAR

|
MANTIQIY SXEMALAR MANTIQIY SXEMALAR
|
bet | 7/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 2,84 Mb. | | #144703 |
Bog'liq Logic operations MANTIQIY SXEMALAR MANTIQIY SXEMALAR
Diskret qayta ishlovchi qurilma ikkilik signallarni qayta ishlaganidan keyin biror mantiqiy amalning qiymatini chiqarsa, u mantiqiy element deb ataladi. Bunday qiymatlar (signallar)ni qayta ishlovchi qurilmalarga esa diskret qurilmalar deyiladi.
Mantiqiy elementlar kompyuterning tarkibiy qismi bo‘lib, ikkilik o‘zgaruvchilar ustida muayyan mantiqiy amallarni bajarish uchun mo‘ljallangan elementlar hisoblanadi.
Zamonaviy raqamli texnologiyalarning barcha hisoblash qurilmalari (kompyuter, mobil qurilmalar) mantiqiy elementlarga asoslangan. Kompyutеrning har qanday mantiqiy amali asosiy mantiqiy elеmеntlar yordamida bajariladi. Har bir mantiqiy element bir yoki bir necha mantiqiy amalning bajarilishini ta’minlaydi.
MANTIQIY SXEMALAR MANTIQIY SXEMALAR
Mantiqiy o‘zgaruvchi deb, faqat ikkita: 0 va 1 qiymatni qabul qiluvchi kattalikka aytiladi.
Mantiqiy funksiya deb, argumentlari faqat 0 va 1 qiymatni qabul qiluvchi funksiyaga aytiladi.
Dizyunktor – yig‘uvchi sxеmada ham kamida ikkita (A, B) kiruvchi va bitta (A yoki B) chiquvchi signal mavjud. Ikkita (A, B) kiruvchi signal uchun “YOKI” mantiqiy elementi biroz boshqacha ishlaydi.
Yig‘uvchi sxеmada ikkita kiruvchi signalning ixtiyoriy bittasi “1” kirish signali bilan ta’minlansagina, chiquvchi signal orqali “1” signali hosil bo‘ladi. Boshqa holatda chiqish signali nol (0)ga teng bo‘ladi.
MANTIQIY SXEMALAR MANTIQIY SXEMALAR
Raqamli sxemalarda “YOKI” mantiqiy elementi 3-rasmda ko‘rsatilgandek belgilanadi.
MANTIQIY SXEMALAR MANTIQIY SXEMALAR
Raqamli sxemalarda “EMAS” mantiqiy elementi 5-rasmda ko‘rsatilgandek belgilanadi. Xorij sxemalarida “EMAS” elementining belgisi 6-rasmdagi kabi ko‘rinishga ega. Uni qisqacha “NOT” deb atashadi
MANTIQIY SXEMALAR
|
| |
Ishonchli virtual xosting

|
Ishonchli virtual xosting
|
bet | 3/5 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 204,77 Kb. | | #157733 |
Bog'liq Web xosting va domenlarIshonchli virtual xosting
Boshlang'ich va o'rtacha murakkablikdagi saytlar uchun joylashtirish xizmatlari
Tanlash uchun Cpanel yoki Plesk hosting boshqaruv paneli!
1 yilga buyurtma berganingizda - 15% chegirma - Promokod: BCSHARED2024 - BEPUL TEST - 10 KUNGACHA! - Veb-saytni xostingga bepul o'tkazish
START
13 000 so'm
oyiga
FIRST
29 000 so'm
oyiga
300 MB SSD diskda
|
1 ta sayt
|
100 GB trafik
|
Bepul SSL sertifikat
|
LIGHT
68 000 so'm
oyiga
500 MB SSD diskda
|
2 ta sayt
|
100 GB trafik
|
Bepul SSL sertifikat
|
MASTER
90 000 so'm
oyiga
1000 MB SSD diskda
|
3 ta sayt
|
100 GB trafik
|
Bepul SSL sertifikat
|
Veb hosting bozori kompaniyalar yoki jismoniy shaxslarga World Wide Web orqali o‘z veb-sahifalariga kirishni ta’minlash imkonini beruvchi barcha turdagi internet hosting xizmatlarini o‘z ichiga oladi. Umumiy hosting, ajratilgan xosting, virtual xususiy server xostingi va internetga ulanish kabi xizmatlar mijozga tegishli yoki ijaraga olingan serverda taqdim etiladi. Veb-xostlar, shuningdek, server egallagan va boshqaradigan jismoniy joyni ham taqdim etishi mumkin, bu esa kolokatsiya xostingi deb ataladi. Boshqariladigan infratuzilmalar va boshqariladigan ma’lumotlar markazlari kabi boshqa boshqariladigan xizmatlar ushbu tahlildan chiqarib tashlanadi.
Domen va hosting xizmatlari bo‘yicha asosiy raqamlar:
2024-yilda veb-xosting bozoridagi daromad 157,90 milliard dollarga yetishi kutilmoqda.
Daromadning yillik o‘sish sur’ati (CAGR 2024-2028) 21,58% ni ko‘rsatishi kutilmoqda, natijada 2028-yilga kelib bozor hajmi 345 milliard dollarni tashkil qiladi.
2024-yilda veb-xosting bozorida har bir xodim uchun o‘rtacha xarajat 45,01 AQSh dollariga yetishi kutilmoqda.
Global taqqoslaganda, eng ko‘p daromad AQShda (2024-yilda 57 740 million dollar) olinadi.
Global provayderlar:
HostGator, GoDaddy va DreamHost kabi umumiy hosting
SiteGround, InMotion Hosting va Hostwinds kabi maxsus xosting
Liquid Web va OVHcloud kabi virtual xususiy server hosting
Equinix, Cologix va Digital Realty kabi kolokatsiya xostingi
Maxsus provayderlar:
Squarespace, WordPress va Shopify kabi veb-saytlarni ishlab chiqish
Searchmetrics, BrightEdge va HubSpot kabi qidiruv tizimini optimallashtirish
ClearVoice, Upwork va Contently kabi kontent yaratish
|
| |
1
  
1
    
0 - Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar 01 Mantiqiy funksiyalar va ularning rostlik...

|
Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar 01 Mantiqiy funksiyalar va ularning rostlik jadvali 02 Mantiqiy sxemalar
|
bet | 5/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 2,84 Mb. | | #144703 |
Bog'liq Logic operations MANTIQIY AMALLAR VA IFODALAR
A yoki B, A or B, A ∨ B, A + B, A U B ko‘rinishlardan biri orqali ikkita A va B mulohaza dizyunksiyasi bеlgilanadi.
Bеrilgаn А mulоhаzаga “emas” shaklidagi to‘liqsiz fe’lni qo‘shish orqali hosil qilingan yangi mulohazaga sodda mulohazaning inkori dеyiladi.
A mulohazani qiymati rost bo‘lganda yolg‘on, yolg‘on bo‘lganda rost qiymatga o‘zgartira oladigan amalga inversiya (lot. inversio – to‘ntaraman) – mantiqiy inkor amali deyiladi.
Inkor amaliga mos rostlik jadvali quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi: Inkor amali har bir mulohazaning asl ma’nosiga qarama-qarshi bo‘lgan yangi mulohazani hosil qiladi. Masalan, A =“Bizning uyimiz shahar markazida joylashgan” mulohazaning inkori ⏋A =“Bizning uyimiz shahar markazida joylashgan emas” bo‘ladi
MANTIQIY AMALLAR VA IFODALAR MANTIQIY AMALLAR VA IFODALAR
“=>” belgi implikatsiya belgisi deb ataladi. A=>B mantiqiy ifoda “Agar A bo‘lsa, u holda B bo‘ladi” yoki “A mulohazadan B mulohaza kelib chiqadi”, degan ma’nolarni anglatadi. Implikatsiya amaliga mos rostlik jadvali quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi: Implikatsiya so‘zi mahkam bog‘layapman degan ma’noni anglatadi. Masalan: A =“Agar 72 soni 9 ga karrali bo‘lsa, u holda bu son 3 ga ham karrali bo‘ladi”. A mulohazaning implikatsiyasi rost, chunki murakkab mulohaza tarkibidagi sodda mulohazalarning ikkalasi ham rost. B =“Agar –3<–1 bo‘lsa, u holda 9<8 bo‘ladi”. B mulohazaning implikatsiyasi yolg‘on, chunki –3<–1 shart – rost, 9<8 esa yolg‘on
8>8>
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar 01 Mantiqiy funksiyalar va ularning rostlik jadvali 02 Mantiqiy sxemalar
|
MANTIQIY AMALLAR VA IFODALAR - Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar 01 Mantiqiy funksiyalar va ularning...

|
Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar 01 Mantiqiy funksiyalar va ularning rostlik jadvali 02 Mantiqiy sxemalar
|
bet | 6/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 2,84 Mb. | | #144703 |
Bog'liq Logic operations MANTIQIY AMALLAR VA IFODALAR
A=>B, A–>B ko‘rinishlardan biri orqali A mulohazaning implikatsiyasi bеlgilanadi.
A va B mulohazalar bir vaqtda rost yoki bir vaqtda yolg‘on bo‘lganda rost bo‘ladigan mulohazaga A va B mulohazalarning ekvivalensiyasi deyiladi.
“<=>” belgi ekvivalensiya belgisi deb ataladi. A<=>B yozuv “A mulohazadan B mulohaza va B mulohazadan A mulohaza kelib chiqadi” yoki “A bo‘ladi, faqat va faqat shu holdaki, agar B bo‘lsa” yoki “A ekvivalent B” deb o‘qiladi.Ekvivalensiya amaliga mos rostlik jadvali quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi: Masalan, A =“972 soni 9 ga karrali”, B =“972 soni raqamlarining yig‘indisi 9 ga karrali” mulohazalari berilgan bo‘lsin. U holda A va B mulohazalarning ekvivalensiyasi “972 soni 9 ga karrali bo‘ladi, faqat va faqat shu holdaki, qachon bu son raqamlarining yig‘indisi 9 ga karrali bo‘lsa” kabi bo‘ladi. Bu ekvivalensiya – rost.
A<=>B, A<–>B ko‘rinishlardan biri orqali A mulohazaning ekvivalensiyasi bеlgilanadi
Mantiqiy ifodalarda mantiqiy amallar quyidagi ketma-ketlikda bajariladi: inversiya ( ⏋); konyunksiya (&); dizyunksiya (∨); implikatsiya (=>); ekvivalensiya (<=>).
MANTIQIY AMALLAR VA IFODALAR MANTIQIY AMALLAR VA IFODALAR
Mantiqiy ifodaning rostlik jadvalini tuzish ketma-ketligini ko‘rib chiqamiz
1. Mantiqiy ifoda tarkibida o‘zgaruvchilar soni n ni aniqlash:
|
А∨A&B. O‘zgaruvchilar lotin alifbosi harflari bilan belgilanishini bilamiz. n = 2.
|
2. Mantiqiy amallar soni k ni aniqlash:
|
Qatnashgan mantiqiy amallar: ∨, &. k = 2.
|
3. Qavslar va аmаllаrning bajarilish ketma-ketligini hisobga olgan holda mantiqiy amallarning bajarilish tаrtibini aniqlash:
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar 01 Mantiqiy funksiyalar va ularning rostlik jadvali 02 Mantiqiy sxemalar
|
Ishlab chiqarish sanitariyasi va mehnat gigiyenasi

Ishlab chiqarish sanitariyasi va mehnat gigiyenasi
Reja:
1.
Kasb kasalligining oldini olish va shaxsiy gigiyena
2.
Ishlab chiqarishda havo muhitini sog‘lomlashtirish
3.
Zararli gazlar va ulardan himoyalanish уo‘llari
4.
Ishlab chiqarish chiqindilari va zaharli moddalar
5.
Titrash va undan himoyalanish
Ishlab chiqarish sanitariyasining umumiy tushuncha va ta’riflari
Ishlab chiqarish sanitariyasi
–
bu ishchilarga ta’sir etuvchi zararli omillarni
bartaraf etishga qaratilgan tashkiliy, gigiyenik va sanitar-texnik tadbirlar hamda
vositalar tizimidir.
Ishlab chiqarish sanitariyasining asosiy vazifasi
esa zararli moddalarning
belgilangan ruxsat etilgan miqdori
(REM)
asosida sog‘lom va xavfsiz ish
sharoitini yaratishdan iboratdir.
Мa’lumki, xalq xo‘jaligining ауrim sohalarida, jumladan, qishloq хо‘jaligi,
neft va gaz quduqlarini qazish va ulardan foydalanishda ko‘pgina ishlar ochiq
havoda o‘tkaziladi. Bunday holda ishchilarga meteorologik sharoitlar, уa’ni
havoning harorati, namligi, bosim, qor, yomg‘ir, quyosh radiatsiyasi va boshqa shu
kabi omillar katta ta’sir etadi.
Ushbu omillar ikki xil
yo‘l,
уa’ni, havo orqali yoki
bevosita muloqotda bo
‘
lish orqali ta’sir etishi mumkin.
Наvо orqali ta’sir etuvchi zararli omillarga ish joyining mikroiqlim holatini
belgilovchi ko‘rsatkichlar miqdori, chang, gaz, shovqin, infra va ultratovushlar,
yoritilganlik darajasi elektromagnit maydon, infraqizil
va
ultrabinafsha
nurlanishlar hamda boshqalarni misol qilishimiz mumkin.
Ikkinchi уo‘l, bevosita muloqot orqali ta’sir etuvchi omillarga esa har xil
qattiq va suyuq zararli moddalar, titrash bilan ishlovchi asbob va moslamalar
kiradi.
Yuqoridagi omillarni hisobga olgan holda, ularni inson sog‘ligiga ta’sirini
o‘rganish hamda bu ta’sirni bartaraf etish tadbirlarini ishlab chiqish muhim va
zarurdir. Bu masala esa mehnat gigiyenasining asosiy vazifasi hisoblanadi.
|
MANTIQIY SXEMALAR - Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar 01 Mantiqiy funksiyalar va ularning rostlik jadvali...

|
Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar 01 Mantiqiy funksiyalar va ularning rostlik jadvali 02 Mantiqiy sxemalar
|
bet | 8/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 2,84 Mb. | | #144703 |
Bog'liq Logic operations
Mantiqiy sxema – kompyuter qurilmalarining ishlashini tavsiflovchi har qanday mantiqiy funksiyani bajaradigan elektron qurilma.
Teng kuchli yoki bir xil amallar ketma-ketligi bajarilayotganda amallar chapdan o‘ngga qarab tartib bilan bajariladi, ifodada qavslar ishtirok etganda dastlab qavslar ichidagi amallar bajariladi. Ichma-ich joylashgan qavslarda eng ichkaridagi qavs ichidagi amallar eng avval bajariladi.
Mantiqiy amallarga misollar keltiramiz.
1–misol. A mulohaza rost qiymat qabul qilsa, “A va (A EMAS)” mulohazaning qiymatini aniqlang.
Yechish. A rost qiymat qabul qilganligi uchun (A EMAS) yolg‘on qiymatga ega bo‘ladi. U holda rost va yolg‘on qiymatlarning ko‘paytmasidan (“VA” amali) yolg‘on natijaga ega bo‘lamiz. Shunday qilib, javob “yolg‘on” ekan.
2–misol. A va B mulohazalar rost qiymat qabul qilganda A Λ B V A mulohazaning qiymatini aniqlang.
Yechish. I usul. A va B mulohazalar rost qiymatli bo‘lganligi uchun A Ù B amal rost qiymat qabul qiladi. U holda jadvalga ko‘ra ikkita rost qiymatni mantiqiy qo‘shishdan rost qiymat hosil bo‘ladi. Javob: rost.
II usul. 1 · 1 + 1 = 1 + 1 = 1. Javob: rost.
MANTIQIY SXEMALAR MANTIQIY SXEMALAR
4-masala. D V ᒣB Λ A mantiqiy ifodaga mos rostlik jadvalini tuzing.
Yechish. Avval jadvalning birinchi uch ustuniga A, B, D mulohazaning qabul qilishi mumkin bo’lgan qiymatlarini yozib olamiz (7-sinfdagi ovoz berish natijalari jadvalini eslang). So’ng bajarilish tartibiga asosan amallarni yozib boramiz:
A
|
B
|
D
|
ᒣ B
|
ᒣ B Λ A
|
D V ᒣB Λ A
|
1
|
1
|
1
|
0
|
0
|
1
|
1
|
1
|
0
|
0
|
0
|
0
|
1
|
0
|
1
|
1
|
1
|
1
|
1
|
0
|
0
|
1
|
1
|
1
|
0
|
1
|
1
|
0
|
0
|
1
|
0
|
1
|
0
|
0
|
0
|
0
|
0
|
0
|
1
|
1
|
0
|
1
|
0
|
0
|
0
|
1
|
0
|
0
|
E’tiboringiz uchun rahmat
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar 01 Mantiqiy funksiyalar va ularning rostlik jadvali 02 Mantiqiy sxemalar
|
Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar (davomi)

|
Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar (davomi)
|
bet | 2/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 2,84 Mb. | | #144703 |
Bog'liq Logic operationsMantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar (davomi)
Protsessor tarkibidagi arifmetik-mantiqiy qurilmaning ishlash prinsipini tushunish uchun avval insonning mantiqiy fikrlash va xulosa chiqarish usullarini ko’rib chiqamiz.
Insonlar kundalik hayotda o’zaro muloqot qilish uchun turli mulohazalardan foydalanishadi. Ma’lumki, mulohaza – narsa yoki hodisalarning xususiyatini anglatuvchi darak gapdir. Boshqacha aytganda, mulohaza – rost yoki yolg’onligi haqida so’z yuritish mumkin bo’lgan darak gap. Mulohazalar sodda va murakkab bo‘lishi mumkin. Biror shart yoki usul bilan bog‘lanmagan hamda faqat bir holatni ifodalovchi mulohazalar sodda mulohazalar deyiladi.
Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar (davomi) Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar (davomi)
Sodda mulohazalar ustida amallar bajarib, murakkab mulohazalarni hosil qilish mumkin. Odatda murakkab mulohazalar sodda mulohazalardan “VA”, “YОKI” kabi bog‘lovchilar, “EMAS” shaklidagi ko‘makchilar yordamida tuziladi.
Mantiqiy o‘zgaruvchi deganda, istalgan mulohazani anglatuvchi, “rost” yoki “yolg‘on” mantiqiy qiymatni qabul qilishi mumkin bo‘lgan o‘zgaruvchilar tushuniladi. Qulaylik uchun “rost” yoki “yolg‘on” mantiqiy qiymatlarni belgilash usullarini keltirib o‘tamiz:
Mulohazalarni, odatda, lotin alifbosining bosh harflari (A, B, C, .... X, Y, Z) bilan belgilash qabul qilingan. Masalan: A = “Toshkent – go‘zal shahar”, B = “WWW – butun dunyo o‘rgimchak to‘ri”. Bu misolda A va B mantiqiy o‘zgaruvchilar orqali berilgan mulohazalar rost bo‘lib, bu mulohazalarning qiymati 1 ga teng.
MANTIQIY AMALLAR VA IFODALAR
Mantiqiy amallar mulohazalar mazmuni yoki hajmining о‘zgarishiga hamda yangi mulohazalarni shakllantirishga olib keladi. Mantiqiy ifodalar A, B, C, … lotin harflari yordamida belgilangan mulohazalarni konyunksiya, dizyunksiya, inversiya, implikatsiya va ekvivalensiya kabi mantiqiy bog‘lovchilar bilan ma’lum bir qoidaga ko‘ra birlashtirish natijasida hosil qilinadi. Mantiqiy ifodalar unda ishtirok etgan o‘zgaruvchilarning qiymatlariga bog‘liq ravishda rost (mantiqiy 1) yoki yolg‘on (mantiqiy 0) qiymatlardan birini qabul qilishi mumkin,
Quyida sodda mulohazalar ustida bajarilishi mumkin bo‘lgan ba’zi amallar bilan tanishamiz.
Ikkita sodda mulohazaning “va” bog‘lovchisi orqali bog‘lanishidan hosil bo‘lgan yangi mulohazaga sodda mulohazalar ko‘paytmasi dеyiladi.
|
| |
MANTIQIY AMALLAR VA IFODALAR - Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar 01 Mantiqiy funksiyalar va ularning...

|
Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar 01 Mantiqiy funksiyalar va ularning rostlik jadvali 02 Mantiqiy sxemalar
|
bet | 4/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 2,84 Mb. | | #144703 |
Bog'liq Logic operations MANTIQIY AMALLAR VA IFODALAR
Agar ikkala boshlang‘ich mulohaza bir vaqtning o‘zida rost bo‘lsagina, “Mantiq algebrasining asoschisi Jorj Bul hisoblanadi va Klod Shennonning tadqiqotlari mantiq algebrasini hisoblash texnikasida qo‘llash imkonini bergan”, degan yangi mulohaza ham rost bo‘ladi.
A
|
B
|
А В
|
1
|
1
|
1
|
1
|
0
|
0
|
0
|
1
|
0
|
0
|
0
|
0
|
A va B mulohazalaming kamida bittasi rost bo’lganda rost bo’ladigan yangi murakkab mulohazani hosil qilish amali mantiqiy qo‘shish amali deb ataladi.
MANTIQIY AMALLAR VA IFODALAR MANTIQIY AMALLAR VA IFODALAR
Ikkita A va B sodda mulohazaning kamida bittasi rost bo‘lganda rost, qolgan holatlarda yolg‘on bo‘ladigan yangi (murakkab) mulohazani hosil qilish amali dizyunksiya (lot. disjunctio – farqlayman, ajrataman) – mantiqiy qo‘shish amali deb ataladi\\
Mantiqiy qo‘shish amaliga mos rostlik jadvali quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi: Quyidagi sodda mulohazalar berilgan bo‘lsin: A = “Mantiqda matematik belgilardan foydalanish g‘oyasi Gotfrid Vilgelm Leybnisga tegishli”; B = “Leybnis binar arifmetikaning asoschisidir”.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar 01 Mantiqiy funksiyalar va ularning rostlik jadvali 02 Mantiqiy sxemalar
|
ADABIYOTLAR RO’YXATI - I-bob. Korxona bozor iqtisodiyotining xojalik subyekti

ADABIYOTLAR RO’YXATI
1. O`zbekiston Respublikasining “Xususiy korxonalar to`g`risida”gi Qonuni. Qonun va qarorlar. T., “O`zbekiston”, 2004., №3
2. I.A. Karimov. O`zbekiston XXI asr bo`sag`asida: xavfsizlikka taqdid, taraqqiyot shartlari va kafolatlari. T., “O`zbekiston”, 1997.
3. Maqsulot (ishlar, xizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish xarajatlari tarkibi qamda moliyaviy natijalarni shaklantirish tartibi tug`risadagi Nizom. -T.: 1999, 5 fevral’.
4. Maxmudov e.X. Korxona iqtisodiyoti: O`quv.qo`ll. –T.: O`zbekiston yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg`armasi nashriyoti, 2004.
5. Osnovno`e pokazateli urovnya razvitiya malogo i srednego predprinimatel’stva v respublike Uzbekistan za 2002 god. Statisticheskiy sbornik .-T.; TDIU , 2003. –52 s. 6. V. G. Gruzinov. ekonomika predpriyatiya Uchebnik 2-e izd. M.: «YUniti Dana» 2003.
XULOSA
Xulosa qilib aytadigan bо‘lsak, innovatsion tadbirkorlik bilan shug’ullanayotgan va ishlab chiqarish jarayoniga xorij tajribasini qo’llab, yangiliklar joriy etilgan zamonaviy korxonalarda, an’anaviy korxonalarгa nisbatan ish haqi 2-3 barobar, ish unumdorligi 2 barobar oshganligi, ayniqsa ishchi xizmatchilar turmush darajasining ilgariga nisbatan sifati va farovonligi ta’minlanayotganligi bugungi innovatsion iqtisodiy islohotlarining ijobiy tomonlarini ko‘rsatmoqda.
Ammo erishilayotgan yutuqlar bilan bir qatorda hal etilishi lozim muammolar ham mavjud. Xususan:
➢ tadbirkorlariмиз biznesni boshqarishda yetarlicha malakaga ega emasligi;
➢ ишчи хodimlarning yangiliklarni tez o’zlashtira olmasligi;
➢ ular ichki va tashqi risklarni, innovatsiyalarga bo‘lgan ehtiyojni va jahon bozoridagi o‘z holatini yetarlicha baholay olmaydilar;
➢ korxonalarni rivojlantirish, raqobatbardoshlikni oshirishga yetarlicha e’tibor qaratilmagan;
➢ ishbilarmonlik muhitini tashkil etish va innovatsiyalarni rag‘batlantirish tuzilmasini ishlab chiqishda ham ko‘plab muammolar mavjud. Ushbu muammolarni hal etishda quyidagi taklif va tavsiyalarni maqsadga muvofiq deb hisoblaymiz:
➢ ilmiy tadqiqotlarni moliyalashtirish jarayonida xususiy biznesning rolini oshirish kerak, bu esa tadqiqot va ishlanmalarga investitsiyalar samaradorligini oshirishga turtki berаdi;
➢innovatsiyalar uchun zarur bo'lgan investitsiyalar darajasini oshirish va raqobatni kuchaytirish kerak; “Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar” (Economics and Innovative Technologies) ilmiy elektron jurnali
➢ O‘zbekistonda yaratilgan ilmiy ishlanmalarini xorijiy patentlashni va innovatsiyalarni rag'batlantirishning asosiy elementi bo'lgan ishlanmalar uchun marketing qidiruv tizimini qo'llab-quvvatlash kerak.
|
4-mavzu. Cisco Packet Tracer dasturini sozlash va ishlash jarayonini tekshirish

|
4-mavzu. Cisco Packet Tracer dasturini sozlash va ishlash jarayonini tekshirish
|
Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #240295 |
Bog'liq cisco
4-mavzu. Cisco Packet Tracer dasturini sozlash va ishlash jarayonini tekshirish
Simulyatorda Cisco 800, 1800, 1900, 2600, 2800, 2900 marshrutizatorlari va Cisco Catalyst 2950, 2960, 3560 kalitlari, shuningdek, ASA 5505 xavfsizlik devori amalga oshiriladi. nuqtalar va uyali minoralar. Bundan tashqari, DHCP, HTTP, TFTP, FTP, DNS, AAA, SYSLOG, NTP va EMAIL serverlari, ish stantsiyalari, kompyuterlar va routerlar uchun turli modullar, IP telefonlar, smartfonlar, hublar, shuningdek, WANni taqlid qiluvchi bulut mavjud. Tarmoq qurilmalari har xil turdagi kabellar, masalan, oldinga va teskari yamoq kabellari, optik va koaksial kabellar, ketma-ket kabellar va telefon juftlari yordamida ulanishi mumkin.
Cisco Packet Tracer Simulyatori
Bu sizga hatto murakkab tarmoqlar sxemalarini yaratishga, tarmoq topologiyasini ishlash qobiliyatini tekshirishga imkon beradi. Biroq, qurilmalarning amalga oshirilgan funksionalligi cheklangan va haqiqiy uskunaning barcha imkoniyatlarini ta'minlamaydi. Cisco Packet Tracer Cisco Networking Academy dasturi a'zolariga bepul taqdim etiladi.
Cisco Packet Tracer ning GNS3 ga nisbatan o quv jarayonida asosiy afzalligi shundaki, GNS3 da hech qanday kalit yo q, GNS3 tizimi resurslariga ham yuqori talablarga ega. Shuning uchun kompyuter tarmoqlari laboratoriyalari Cisco Packet Tracer simulyatoriga asoslangan.
Cisco Packet Tracerni o'rnatish, masalan, 8-versiya:
Dasturning so'nggi versiyasini olish uchun siz Cisco Networking Academy-da ro'yxatdan o'tishingiz kerak, "setup.exe" o'rnatish faylini yuklab olgandan so'ng, uni ishga tushirishingiz kerak.
Setup.exe dasturini ishga tushirgandan so'ng, o'rnatish ustasi paydo bo'ladi:
1.9 - Rasm Dasturni ishchi oynasi
Nazorat savollari:
1. “Modellash” so’zining ma’nosi deganda nimani tushunasiz?
2. Modellashtirish qayerda qo'llaniladi?
3. GNS3 haqida aytib bering?
4. Cisco Packet Tracer haqida aytib bering.
5. EVE-NG haqida aytib bering
6. Cisco Packet Tracer ning GNS3 va EVE-NG ga nisbatan afzalliklari
|
| |
Mantiqiy amallar - Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar 01 Mantiqiy funksiyalar va ularning rostlik jadvali...

|
Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar 01 Mantiqiy funksiyalar va ularning rostlik jadvali 02 Mantiqiy sxemalar
|
bet | 3/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 2,84 Mb. | | #144703 |
Bog'liq Logic operationsMantiqiy amallar, mantiqiy operatsiyalar — berilgan hadlari va natijasi mulohaza (fikr) dan iborat amallar. Berilgan hadlar soniga qarab Mantiqiy amallar bir oʻrinli, ikki oʻrinli va h.k. deb yuritiladi. Bir oʻrinli Mantiqiy amallar soni toʻrtta: berilgan fikrdan qatʼi nazar natijasi doim chin (aynan haqiqat) amal, natijasi doim yolgʻon (aynan yolgʻon) amal, natijasi berilgan fikr bilan mos tushadigan amal va, nihoyat, berilgan fikr chin boʻlsa, natijasi yolgʻon, berilgan fikr yolgʻon boʻlsa, natijasi chin boʻladigan amal. Soʻnggi mantiqiy amal bir oʻrinli Mantiqiy amallardan eng muhimi boʻlib, u inkor amal deyiladi. A fikrning inkori ~hA kabi belgilanib, "A emas" deb oʻqiladi. Mas, 1 Oy sayyora — "Oy sayyora emas", (] 2*2=4) — ikki karra ikki toʻrt emas.
MANTIQIY AMALLAR VA IFODALAR
Mulohazalar sodda va murakkab bo‘lishi mumkin. Biror shart yoki usul bilan bog‘lanmagan hamda faqat bir holatni ifodalovchi mulohazalar sodda mulohazalar deyiladi. Sodda mulohazalar ustida amallar bajarib, murakkab mulohazalarni hosil qilish mumkin. Odatda murakkab mulohazalar sodda mulohazalardan “VA”, “YОKI” kabi bog‘lovchilar, “EMAS” shaklidagi ko‘makchilar yordamida tuziladi.
Ikkita A va B sodda mulohaza bir paytda rost bo‘lgandagina rost bo‘ladigan yangi (murakkab) mulohazani hosil qilish amali konyunksiya (lot. conjunctio – bog‘layman) – mantiqiy ko‘paytirish amali deb ataladi. Mantiqiy ko‘paytirishni ifodalaydigan quyidagi jadvalga rostlik jadvali deyiladi:
Quyidagi sodda mulohazalar berilgan bo‘lsin: A = “Mantiq algebrasining asoschisi Jorj Bul hisoblanadi”; B = “Klod Shennonning tadqiqotlari mantiq algebrasini hisoblash texnikasida qo‘llash imkonini bergan”.
Mantiqiy ko‘paytmaning natijasi. Mantiq algebrasining asoschisi Jorj Bul hisoblanadi va Klod Shennonning tadqiqotlari mantiq algebrasini hisoblash texnikasida qo‘llash imkonini bergan. Natijaviy mulohazaning qiymati: rost.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mantiqiy o’zgaruvchilar va mantiqiy ifodalar 01 Mantiqiy funksiyalar va ularning rostlik jadvali 02 Mantiqiy sxemalar
|
Protsessorni ulash. Qattiq bog'langan ko'p protsessorli tizim

|
Protsessorni ulash. Qattiq bog'langan ko'p protsessorli tizim
|
bet | 7/11 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,91 Mb. | | #249305 |
Bog'liq Operatsion tizim kurs ishi (2)2.3 Protsessorni ulash. Qattiq bog'langan ko'p protsessorli tizim.
Bo'shashgan ko'p protsessorli tizim
Mahkam bog'langan multiprotsessorli tizimlarda avtobus darajasida ulangan bir nechta protsessorlar mavjud. Ushbu protsessorlar Markaziy umumiy xotiraga (SMP yoki UMA) kirish huquqiga ega bo'lishi yoki mahalliy va umumiy xotira (SM)(NUMA) bilan xotira ierarxiyasida qatnashishi mumkin. IBM p690 Regatta yuqori darajadagi SMP tizimining namunasidir. Intel Xeon protsessorlari biznes kompyuterlari uchun ko'p protsessorli bozorda hukmronlik qildilar va 86 yilda AMD-ning Opteron protsessorlari chiqarilgunga qadar yagona asosiy x2004 variant edi. Ikkala protsessor ham o'zlarining bort keshiga ega edilar, ammo umumiy xotiraga kirishni ta'minladilar; Xeon protsessorlari umumiy quvur orqali va Opteron protsessorlari tizimning operativ xotirasiga mustaqil yo'llar orqali. Chip multiprotsessorlari, shuningdek, ko'p yadroli hisoblash sifatida ham tanilgan, bitta chipga joylashtirilgan bir nechta protsessorni o'z ichiga oladi va mahkam bog'langan multiprotsessorning eng ekstremal shakli haqida o'ylash mumkin. Bir nechta protsessorlarga ega Mainframe tizimlari ko'pincha mahkam bog'langan. Erkin birlashganda ko'p protsessor tizimlari (tez-tez Klaster deb ataladi) yuqori tezlikda aloqa tizimi orqali bog'langan bir necha mustaqil nisbatan past protsessor soni tovar kompyuterlar asoslangan (Gigabit Ethernet keng tarqalgan). Linux Beovulf klasteri erkin bog'langan tizimning namunasidir. Qattiq bog'langan tizimlar yaxshi ishlaydi va jismonan erkin bog'langan tizimlarga qaraganda kichikroq, ammo tarixiy jihatdan katta boshlang'ich sarmoyalarni talab qilgan va tezda qadrsizlanishi mumkin; bo'shashgan bog'langan tizimdagi tugunlar odatda arzon tovar kompyuterlari bo'lib, klasterdan chiqqandan so'ng mustaqil mashinalar sifatida qayta ishlanishi mumkin. Quvvat iste'moli ham e'tiborga olinadi. Qattiq bog'langan tizimlar klasterlarga qaraganda ancha tejamkor bo'ladi. Buning sababi shundaki, quvvat sarfini sezilarli darajada kamaytirish mahkam bog'langan tizimlarda boshidanoq birgalikda ishlash uchun komponentlarni loyihalash orqali amalga oshirilishi mumkin, erkin bog'langan tizimlar esa bunday tizimlarda foydalanish uchun maxsus mo'ljallanmagan komponentlardan foydalanadi.
|
| |
Multidasturlash tarixi - Davlat universiteti

|
Davlat universiteti
|
bet | 2/11 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,91 Mb. | | #249305 |
Bog'liq Operatsion tizim kurs ishi (2)Multidasturlash tarixi.
Kompyuterlar rivojlanishining uchinchi muhim davri 1965-1980-yillarga toʻgʻri keladi. Bu davr, shuningdek, dasturiy taʼminotga mos keladigan mashinalar oilalarini yaratish bilan tavsiflanadi. Dasturiy taʼminot operatsion tizim muvofiqligini talab qildi. Bunday operatsion tizimlar katta va kichik turli xil tashqi qurilmalarga ega katta va kichik hisoblash tizimlarida tijorat sohasida va ilmiy tadqiqot sohasida ishlashi kerak edi. Ushbu qarama-qarshi talablarning barchasini qondirish niyatida tuzilgan operatsion tizimlar dizayn jihatidan juda murakkab ekanligini isbotladi. Ular minglab dasturchilar tomonidan yozilgan koʻp millionlab montaj qatorlaridan iborat boʻlib, minglab xatolarni oʻz ichiga olgan, bu esa cheksiz tuzatish oqimiga sabab boʻlgan edi. Operatsion tizimning har bir yangi versiyasida baʼzi xatolar tuzatildi va boshqa qoʻshimchalar kiritildi.
Oʻzining ulkan hajmi va koʻplab muammolariga qaramay, uchinchi avlod mashinalarida OS/360 va shunga oʻxshash boshqa operatsion tizimlar koʻpchilik isteʼmolchilar ehtiyojlarini qondirdi. Operatsion tizimlarning ushbu avlodining eng muhim yutugʻi multidasturlashni amalga oshira olishida edi. Multidasturlash — bir protsessorda bir nechta dasturlar navbatma-navbat bajariladigan hisoblash jarayonini tashkil qilish usulidir. Bitta dastur kiritish-chiqarish operatsiyasini bajarayotganda, protsessor dasturning ketma-ket bajarilishida boʻlgani kabi (bitta dasturli rejim) boʻsh turmaydi, balki boshqa dastur (koʻp dasturli rejim)ni bajaradi. Bunday holda, har bir dastur boʻlim deb ataladigan oʻz operativ xotirasiga yuklanadi.
Yana bir yangilik paydo boʻldi — spuling (spooling). Oʻsha paytda spuling hisoblash jarayonini tashkil qilish usuli sifatida aniqlangan, unga muvofiq vazifalar perfokartalardan diskka hisoblash markazida paydo boʻlgan tezlikda oʻqiladi va keyingi vazifa tugagach, diskdan yangi vazifa boʻshatilgan boʻlimga yuklandi. Partiyali ishlov berish tizimlarini multidasturlash orqali amalga oshirish bilan bir qatorda yangi turdagi operatsion tizim — vaqtni taqsimlash tizimlari paydo boʻldi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 11/11 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,91 Mb. | | #249305 |
Bog'liq Operatsion tizim kurs ishi (2)5. Foydalanilgan adabiyotlar
1.https://www.w3schools.in/operating-system-tutorial/process-management/ 2.https://www.learncomputerscienceonline.com/operating-system/
3. https://uz.wikipedia.org/wiki/Operatsion_tizimlar_tarixi
4. https://uzbekdevs.uz/maqolalar/operatsion-tizimlar-ot-turlari-va-bosqichlari
5. file:///C:/Users/user/Downloads/Tursunov++++Olimboy+Panjiboy+o’g’li+.pdf
6. https://studfile.net/preview/4599888/page:17/
7.http://learn.parallax.com/tutorials/language/blocklyprop/blocklyprop-functions-and-multicore/bit-about-multicore
8. https://docs.python.org/3/library/multiprocessing.html
|
| |
Global ma'lumotlarni ko'paytirishga ega multiprotsessor tizimi

|
Global ma'lumotlarni ko'paytirishga ega multiprotsessor tizimi
|
bet | 9/11 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,91 Mb. | | #249305 |
Bog'liq Operatsion tizim kurs ishi (2)2.6 Global ma'lumotlarni ko'paytirishga ega multiprotsessor tizimi
Oldingi ikkita arxitektura o'rtasidagi oraliq yondashuv har bir protsessorda umumiy resurslar va mahalliy resurslar, masalan, mahalliy xotiralar (LM) ga ega.
Umumiy manbalarga barcha protsessorlardan tizim avtobusi orqali kirish mumkin, mahalliy resurslarga esa faqat mahalliy protsessor kirish mumkin. Kesh xotiralarini ushbu nuqtai nazardan mahalliy xotiralar sifatida ko'rish mumkin.
Ushbu tizim (F. Zulian tomonidan patentlangan ), ishlatilgan DPX/2 300 Unix asoslangan tizim (Bull Hn axborot tizimlari Italia (sobiq Honeyuell)),mahkam va erkin bog'langan tizimlarning aralashmasi va ushbu ikkita arxitekturaning barcha yutuqlaridan foydalanadi.
Mahalliy xotira ikki sektorga bo'linadi, global ma'lumotlar (GD) va mahalliy ma'lumotlar (LD).
Ushbu arxitekturaning asosiy kontseptsiyasi barcha protsessorlar tomonidan o'zgartirilishi mumkin bo'lgan global ma'lumotlarga ega bo'lishdir. Ushbu ma'lumotlar takrorlanadi va har bir protsessorning har bir mahalliy xotirasida saqlanadi.
Har safar global ma'lumotlar mahalliy xotirada o'zgartirilganda, global ma'lumotlarning muvofiqligini ta'minlash uchun tizim avtobusiga boshqa barcha mahalliy xotiralarga apparat yozuvi yuboriladi. Shunday qilib, global ma'lumotlarni har bir protsessor o'z mahalliy xotirasiga tizim avtobusini jalb qilmasdan o'qishi mumkin. Tizim avtobusiga kirish faqat boshqa mahalliy xotiralarda saqlangan ushbu ma'lumotlarning nusxasini yangilash uchun mahalliy xotirada global ma'lumotlar o'zgartirilganda talab qilinadi.
Mahalliy ma'lumotlarni erkin bog'langan tizimda xabar uzatish orqali almashtirish mumkin
Global ma'lumotlarni ko'paytirish bilan multiprotsessorlash
3. Multiprotsessorlash va Multidasturlash o'rtasidagi farq
Multiprocessingikki yoki bir nechta protsessorga ega tizim. Bunda tizimning hisoblash tezligini oshirish uchun protsessorlar qo'shiladi. Multiprotsessorlash berish tufayli bir vaqtning o'zida bajariladigan ko'plab jarayonlar mavjud. Multiprotsessorlash yana ikki toifaga bo'linadi: nosimmetrik ko'p ishlov berish, assimetrik ko'p ishlov berish.
Insymmteric multiprocessing: muayyan protsessorga ma'lum bir vazifa ajratilgan, har bir protsessor barcha vazifalarni bajara olmaydi.
Simmetrik multiprocessing: barcha protsessorlar unga ajratilgan har qanday vazifani bajarishi mumkin.
|
| |
Korxonalarni tasniflash - I-bob. Korxona bozor iqtisodiyotining xojalik subyekti

2.3.Korxonalarni tasniflash
Har bir korxona boshqa korxonalardan avvalo ishlab chiqarayotgan maqsuloti, shuningdek, ishlab chiqarishning tavsifi va miqyosi, joylashishi, xalq xo`jaligining boshqa tarmoqlari bilan aloqalari va boshqa ko`rsatkichlari bilan farq qiladi. Biroq bularning barchasi ishlab chiqarishni tashkil etish, rejalashtirish va boshqarish masalalarini qar bir korxona uchun individual tarzda aloqida ishlab chiqish kerak, degani emas, albatta. Aloqida korxonalar guruqiga nisbatan qo`llash mumkin bo`lgan umumiy qarorlarni tayyorlash mumkinligi nazariy va amaliy jiqatdan isbotlab berilgan. Bu bilan korxonalarning ishlab chiqarish, meqnat va boshqaruvni tashkillashtirish masalalarini bir xil tipda qal qilish mumkin bo`lgan guruqlarini aniqlash maqsadida ularni tasniflashning maqbulligini izoqlash mumikn.
Korxonalarning eng muqim xususiyatlari ularning qaysi tarmoqqa qarashliligi; qajmi; ishlab chiqarishning turli jabqalarini qamrab olganligi; ixtisoslashtirish darajasi va bir tipdagi maqsulotlarni ishlab chiqarish miqyosi;ishlab 28 chiqarishni tashkillashtirish usuli qamda uni mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish; tashkiliy-ququqiy shakllarini prognozlashtirishga bog`liq bo`ladi. Qaysi tarmoqqa tarmoqqa tarmoqqa qarashliligiga qarashliligiga qarashliligiga ko`ra korxonalar ishlab chiqarish va noishlab chiqarish (mashinasozlik, ko`mir qazib chiqarish, sug`urta va qokazo) soqalariga mansub bo`lishi mumkin. Ishlabchiqarilayotgan chiqarilayotgan chiqarilayotgan mahsulot turi va ko`ra, korxonalar sanoat, qishloq xo`jaligi, transport, moliya-kredit va boshqalarga bo`linadi. Texnologik umumiyligiga ko`ra, korxonalar ishlab chiqarish jarayonini uzluksiz va diskret ravishda, kimyoviy yoki mexanik jarayonlarning ustunligi asosida yurituvchilarga bo`linadi. Tayyor maqsulotning maqsulotning maqsulotning maqsadlariga maqsadlariga maqsadlariga ko`ra, barcha korxonalar ikkita katta guruqga bo`linadi: ishlab chiqarish vositalarini ishlab chiqaruvchilar va iste`mol maqsulotlarini ishlab chiqaruvchilar. Foydalaniluvchi xomashyo turiga ko`ra, sanoat korxonalari qazib chiqaruvchi va qayta ishlovchi korxonalarga taqsimlanadi.
Yil davomida davomida davomida ishlash ishlash ishlash muddatiga muddatiga muddatiga ko`ra, korxonalar mavsumiy va yil bo`yi faoliyat yurituvchilarga bo`linadi. Qajmiga Qajmiga ko`ra, korxonalar yirik, mikrofirma va kichik korxonalarga taqsimlanadi. O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 2003 yil 30 avgustdagi «O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 1998 yil 9 aprel’dagi «Xususiy tadbirkorlik, kichik va o`rta biznesni rivojlantirishni yanada rag`batlantirish choratadbirlari to`g`risida»gi Farmoniga o`zgartish va qo`shimchalar kiritish qaqida»gi Farmoniga asosan ishlab chiqarish tarmog`ining o`rtacha yillik xodimlari soni 20 kishigacha bo`lgan qamda xizmat ko`rsatish va boshqa noishlab chiqarish soqasidagi o`rtacha yillik xodimlari soni 10 kishigacha bo`lgan; ulgurji, chakana savdo va umumiy ovqatlanish soqasida 5 kishidan oshmagan korxonalar mikrofirmalar ofirmalar ofirmalar qatoriga kiritiladi.
|
Iste'molchi modeli - Ish bosqichlari Faoliyat muhiti

|
Ish bosqichlari Faoliyat muhiti
|
bet | 7/8 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,88 Mb. | | #132239 |
Bog'liq Ushbu metodologiyaning turli bosqichlari va tarkibiy qismlarini hisobga olgan holdaIste'molchi modeli
Oliy ta’lim muassasalarining moliyaviy barqarorligini saqlashga qaratilgan. Bu talabalarning faolligini oshirishni nazarda tutadi va shu bilan birga oliy ta’lim muassasalari zimmasiga ushbu faoliyat uchun mas'uliyat yuklaydi, bu esa talabalarning ta'lim natijalarini yaxshilaydigan amaliyotlarda ishtirok etishiga yordam berishi kerak. Ushbu model AQSh, Kanada, Avstraliyada juda mashhur bo'lib, Yevropa mamlakatlari, Xitoy va boshqa Osiyo mamlakatlarida tobora ko'proq qo'llanila boshlandi. U asosan oliy ta'lim sifatini baholash uchun qo'llaniladi, lekin oliy ta’lim muassasalari o'quv jarayonini tashkil etishning asosiy printsipi sifatida emas. Garchi ushbu model talabalarning fikr-mulohazalarini olish amaliyotini nazarda tutsa ham, u hali ham ta'lim jarayonida ularning passivligiga qaratilgan. Ushbu model doirasida talabalar darsdan qoniqish, shikoyatlar va fikr-mulohazalarni baholash orqali ta'lim jarayoni qanday ko'rinishiga va ularga nima o'rgatilishiga ta'sir qilishi mumkin. Biroq, iste'molchilik o'quvchilarni o'quv mahsulotlarini ishlab chiqishga jalb qilishni nazarda tutmaydi, shuning uchun o'quvchilarning o'quv faoliyatidagi ishtirokini faol deb bo'lmaydi. Ushbu model oliy ta'lim pullik mamlakatlarda (AQSh, Buyuk Britaniya, Kanada, Avstraliya, Evropa mamlakatlari va boshqalar), shuningdek, pullik dasturlarda ko'plab universitetlarda mashhur. va oliy ta'lim xarajatlari davlat hisobidan qoplanadigan mamlakatlardagi tijorat universitetlarida. Umuman olganda, bu yondashuv ko'plab mamlakatlarda universitet ta'limi qanday tashkil etilishi kerakligi haqidagi tasavvurga ta'sir qildi.
Talabalar ishtiroki modeli
Bu talabalarning faolligini oshirishni nazarda tutadi va shu bilan birga universitet zimmasiga ushbu faoliyat uchun mas'uliyat yuklaydi, bu esa talabalarning ta'lim natijalarini yaxshilaydigan amaliyotlarda ishtirok etishiga yordam berishi kerak. Ushbu model AQSh, Kanada, Avstraliyada juda mashhur bo'lib, Evropa mamlakatlari, Xitoy va boshqa Osiyo mamlakatlarida tobora ko'proq qo'llanila boshlandi. U asosan oliy ta'lim sifatini baholash uchun qo'llaniladi, lekin universitetda o'quv jarayonini tashkil etishning asosiy printsipi sifatida emas.
|
| |