Madelning Kamchiliklari - Atomning planetar modeli va uning kamchiliklari Mamataliyeva Zulfizar

|
Atomning planetar modeli va uning kamchiliklari Mamataliyeva Zulfizar
|
bet | 2/2 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 9,52 Mb. | | #147241 |
- Biroq, bu model atomning barqarorligini tushuntira olmadi.
- Klassik elektrodinamika qonunlariga ko'ra, tezlanish bilan harakatlanuvchi zaryad nurlanishi kerak
- energiyani olib ketadigan elektromagnit to'lqinlar.
- Qisqa vaqt ichida (≈10–8
- c) Rezerford atomidagi barcha elektronlar butun energiyasini sarflashi kerak va
- yadroga tushish. Lekin bu sodir bo'lmaydi. Bular. atomdagi ichki jarayonlar bo'ysunmaydi
- klassik qonunlar
Bir qator tajribalar natijasida elektronlarning manfiy zaryadi aniqlandi. Shu bilan birga, atomlarning neytral zaryadlari haqida ma'lumot mavjud edi. Tomson atomda musbat zaryadning ma'lum bir manbasi mavjudligini taklif qildi, bu elektronlarning manfiy zaryadini qoplash imkonini beradi. Ingliz fizigi atom ichidagi zarrachalarning o'zaro ta'sirining bir nechta ehtimoliy mexanizmlarini ilgari surdi:
Manfiy zaryadli elektron musbat zaryadli zarrachaga birikadi va u bilan birga harakat qiladi;
elektronlar musbat zaryadning markaziy hududi atrofida aylanish harakatlarini amalga oshiradi, bu barcha elektronlar bilan bir xil qiymat bilan tavsiflanadi;
elektronlar mustaqil bir xil musbat zaryad bo'lgan fazo hududini egallaydi
Ruzerford modelidan qanday farq qilganligi
Olim uchinchi variantga qaror qildi, bu unga atomlarning tuzilishini aks ettiruvchi eng ko'p tuyuldi. Tomsonning atom modeli 1904 yilda Philosophical Magazine jurnalining mart sonida nashr etilgan. Jurnal Britaniyada obro'ga ega edi.
Muallifning fikricha,
elementlarning atomlari ma'lum miqdordagi manfiy elektrlashtirilgan korpuskulalar yoki elektronlarni o'z ichiga oladi, ular bir xil musbat elektrifikatsiya sferasiga o'ralgan. Shunday qilib, olim o'zining "tumanli atom" haqidagi avvalgi nazariyasidan voz kechdi, unga ko'ra zarralar nomoddiy girdoblardan iborat edi.
Boshqa tomondan, ko'rib chiqilayotgan atom modeli o'sha paytda ma'lum bo'lgan g'oyalar va eksperimental natijalarga to'liq mos keldi.
Biroq, gipoteza ishonchli dalillar yo'qligi sababli ko'plab taniqli fiziklarning tanqidiga duch keldi.
Ilmiy jamoatchilik Tomsonning nashriga katta qiziqish bildirgan.
Nazariyaga asoslanib, Tomson atom modeli doirasida elektron orbitalarining barqarorlashishi musbat zaryadlangan shar yoki bulut markazidan uzoqlashayotgan elektronga kuchayib borayotgan tortishish kuchining ta’siri bilan izohlanadi. Bu ta'sir elektronning qaytishiga yordam beradi, bu Gauss qonuniga bog'liq bo'lib, bu sohaning ichki hududida ijobiy zaryadning yuqori konsentratsiyasini tasdiqlaydi.
Tomson aqlli va amaliy olim sifatida tanilgan.
Ma'lum bo'lgan eksperimental ma'lumotlarga asoslanib, u atom modelini faraz qildi.
Zaryad hajmining ijobiy ekanligi haqidagi taxmin Tomsonning kashfiyotga ilmiy yondashuvini aks ettiradi va bu keyingi tajribalar uchun qo'llanma bo'ldi.
Nazariyaga asoslanib, Tomson atom modeli doirasida elektron orbitalarining barqarorlashishi musbat zaryadlangan shar yoki bulut markazidan uzoqlashayotgan elektronga kuchayib borayotgan tortishish kuchining ta’siri bilan izohlanadi. Bu ta'sir elektronning qaytishiga yordam beradi, bu Gauss qonuniga bog'liq bo'lib, bu sohaning ichki hududida ijobiy zaryadning yuqori konsentratsiyasini tasdiqlaydi.
Nazariyaning ijobiy va salbiy tomonlari
Tomson modeli atomlarning nurlanishini tushuntirishdir.
Ba'zi kimyoviy elementlarning formulalari ularning spektrlarini tasvirlab berdi, ammo ko'rib chiqilayotgan modelga zid edi.
Atom spektrlari bo'yicha empirik ma'lumotlarning butun majmuasi ushbu modelda tasdiqlanmagan.
Shunday qilib, Tomson modelidan foydalanib, atomlar spektrlarining diskret tabiatini tushuntirish mumkin emas edi.
Tomson modeli atomlarning nurlanishini tushuntirishdir
Biroq, atom spektrlari bo'yicha empirik ma'lumotlarning butun majmuasi ushbu modelda tasdiqlanmagan.
Shunday qilib, Tomson modelidan foydalanib, atomlar spektrlarining diskret tabiatini tushuntirish mumkin emas edi.
Muammo atomning barqarorligini tavsiflashda ham yotadi. Taqdim etilgan model atomlar chiqaradigan rentgen va gamma nurlanishini tavsiflay olmadi.
ETIBORINGIZ UCHUN RAXMAT !
|
| |