nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kompyuterga ko'p yadro kerakmi? Protsessorga nechta yadro kerak?

|
Kompyuterga ko'p yadro kerakmi? Protsessorga nechta yadro kerak?
|
bet | 7/27 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #242810 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiKompyuterga ko'p yadro kerakmi? Protsessorga nechta yadro kerak?
Barcha zamonaviy protsessorlar umumiy vazifalari yetarlicha kuchli. Internetni ko'rib chiqish, ijtimoiy tarmoqlar va elektron pochta orqali suhbatlashish, Word, Power-Point, Excel ofis vazifalari: Celeron va Pentium bu ish uchun mos keladi, bundan kuchliroq Core i3 haqida gapirmasa ham bo'ladi. Oddiy ish uchun ikkita yadro yetarli. Ko'p sonli yadroli protsessor tezlikni sezilarli darajada oshirmaydi.
O'yinlar uchun siz protsessorlarga e'tibor berishingiz kerak Corei3 yoki Corei5. Aksincha, o'yinning ishlashi protsessorga emas, balki video kartaga bog'liq bo'ladi. O‘yinga Core i7 ning barcha quvvati kerak bo‘lishi kamdan-kam uchraydi. Shu sababli, o'yinlar to'rttadan ko'p bo'lmagan protsessor yadrolarini talab qiladi, deb ishoniladi va ko'pincha ikkita yadro kerak bo'ladi.
Maxsus muhandislik dasturlari, video kodlash va boshqa resurs talab qiladigan vazifalar kabi jiddiy ishlar uchun haqiqatan ham samarali uskunalar talab qilinadi. Ko'pincha bu yerda nafaqat jismoniy, balki virtual protsessor yadrolari ham ishtirok etadi. Va bunday protsessor qanchalik qimmatga tushishi muhim emas: professionallar uchun narx unchalik muhim emas.
1.3-rasm. Intel protsessor turlari
Ko'p yadroli protsessorlarning foydasi bormi?
Albatta ha. Shu bilan birga, kompyuter bir nechta vazifalar bilan shug'ullanadi hech bo'lmaganda Windows operatsion tizimi (aytmoqchi, bu yuzlab turli xil vazifalar) va shu bilan birga film ko’rish. Musiqa tinglash va Internetni kuzatish. Matn muharririning ishi va unga kiritilgan musiqa. Ikki yadro uni biroz tezroq qiladi biroq to'rttasi ikkitadan ham tezroq.
Ko'p yadroli texnologiya mavjudligining dastlabki yillarida hamma dasturlar ham ikkita protsessor yadrosi bilan ishlay olmadi. 2014 yilga kelib, ilovalarning katta qismi bir nechta yadrolardan yaxshi xabardor va ulardan foydalanishga qodir. Ikki yadroli protsessorda vazifalarni qayta ishlash tezligi kamdan-kam hollarda ikki baravar ko'payadi, lekin deyarli har doim ish faoliyatini oshiradi.
Not’g’ri formulaga ega protsessorni sotib olmaslik kerak "qanchalik ko'p yadro bo'lsa, shuncha yaxshi. Birinchidan, 4, 6 va 8 yadroli protsessorlar ikki yadroli protsessorlarga qaraganda sezilarli darajada qimmatroq. Narxning sezilarli darajada oshishi har doim ham ishlash nuqtai nazaridan oqlanmaydi. Misol uchun, agar 8 yadroli protsessor kamroq yadroli protsessordan atigi 10% tezroq bo'lsa, lekin 2 barobar qimmatroq bo'lsa, unda bunday xaridni oqlash qiyin.
Ikkinchidan, protsessor qancha yadroga ega bo'lsa, u energiya iste'moli nuqtai nazaridan shunchalik "ko’p istemol" qiladigan bo'ladi. Agar ushbu laptop faqat matnli fayllarni qayta ishlasa, Internetni ko'rib chiqsa va hokazo bo'lsa, 4 yadroli Core i7 bilan ancha qimmatroq noutbukni sotib olishning ma'nosi yo'q. Va batareyadan bunday kuchli noutbuk tejamkor va oddiy Core i3 ga qaraganda kamroq ishlaydi.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Ko’p yadroli protsessorlarda tbb interfeysi yordamida signallarga parallel ishlov berish...

|
Ko’p yadroli protsessorlarda tbb interfeysi yordamida signallarga parallel ishlov berish jarayonlarini o’rganish mavzusida bitiruv malakaviy ishi
|
bet | 27/27 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #242810 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsi
Microprocessor and Microcontrollers‖, Eastern Company Edition, Prentice Hall of India, New Delhi
B. B. Brey: The Intel Microprocessors, Architecture, Programming and Interfacing, Pearson Education.
PC Magazine (2019). Ta'rifi: Garvard me'morchiligi. Pcmag.com saytidan olingan.
Kompyuter fanlari (2019). Fon Neyman me'morchiligi. Olingan: computerscience.gcse.guru
IT dasturini Mr C (2019) bilan o'rganing. Von Neyman mashinasi. Olingan: learnitwithmrc.co.uk
Vinay G. Vaidya, PushpRaj Agrawal, Aditi Athavale, Anish Sane, Sudhakar Sah va Priti Ranadive tomonidan “Ko'p yadroli protsessorlarda parallellikni oshirish".
Albert Saa-Garriga, Devid Kastells-Rufas va Xordi Karrabina. 2015. OpenMP avtomatik MPI kodini ishlab chiqarish OpenMP dasturlar. Yuqori samaradorlikdagi energiya samaradorligi o'rnatilgan tizimlarda.
OpenCl parallel programming development cookbook (pdf)
Internet manbalar;
https://fighters.ru/uz/functions-of-the-processor-and-its-main-characteristics-processors/
https://fighters.ru/uz/functions-of-the-processor-and-its-main-characteristics-processors/
http://developer.amd.com/wordpress/media/2013/07/AMD_Accelerated_Parallel_Processing_OC
https://www.threadingbuildingblocks.org/intel-tbb-tutorial
http://www.threadingbuildingblocks.org/file.php?fid=81
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ko’p yadroli protsessorlarda tbb interfeysi yordamida signallarga parallel ishlov berish jarayonlarini o’rganish mavzusida bitiruv malakaviy ishi
|
Ko’p yadroli protsessorlarda tbb interfeysi yordamida signallarga parallel ishlov berish jarayonlarini o’rganish mavzusida bitiruv malakaviy ishi - bet 2

KIRISH 6
1.KO’P YADROLI PROTSESSORLAR VA ULARNING ARXITEKTURASI 7
1.1
Protsessorlar tarixi, funktsiyalari va asosiy xarakteristikalari. 7
1.2 Markaziy protsessor va uning xususiyatlari. 13
1.3 Protsessor yadrosi va ko'p yadroli protsessorlar 14
1.4 Protsessor arxitekturasi. 19
1.5 Protsessorlarda Hyper-threading texnologiyasi. 25
Xulosa 30
2. Signallarga parallel ishlov berish masalalari 31
2.1 Masalalarni paralellashtirish va parallel xisoblash usullari. 31
2.2 Ma'lumotlar parallelligi va vazifalar parallelligi. 33
2.3
Parallel dasturlashning OpenMP, OpenCl, TBB interfeyslari 36
2.4 C++ Parallel Dasturlash Threading Building Blocks (TBB). 48
Xulosa 51
3. SIGNALLARGA PARALLEL ISHLOV BERISH DASTURINI YARATISH 53
3.1 C++ dasturlash tili haqida qisqacha ma’lumot va tushunchalar. 53
3.2 TBB yordamida signallarga parallel ishlov berish jarayoni 56
Xulosa 61
4. HAYOT FAOLIYATI XAVFSIZLIGI VA EKOLOGIYA 62
4.1 Mehnat xavfsizligining ergonomik asoslari. 62
4.2 Ishlab chiqarish xodimlarini va aholini o‘zini himoya qila olish va bu xavfli ta’sirlardan himoyalanish usullarini qo‘llash. 65
4.3 Tabiiy va antropogen muhitlar ta’siri natijasida kelib chiqadigan salbiy oqibatlar. 68
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 73
"Tavsiya etilgan adabiyot" - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand viloyati...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvoffiqlashtirish hududiy boshqarmasi paxtachi tuman 2-son kasb-hunar maktabi
|
bet | 10/11 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 91,83 Kb. | | #122079 |
Bog'liq Bolalar KTT Ishchi dasturi (2)20.
|
"Tavsiya etilgan adabiyot" ustuniga (3-ilova, 8- ustun) ishchi dasturning "Tavsiya etilgan adabiyotlar va saytlar ruyxati"dan muayyan mavzuni o‘zaltirish uchun o‘quvchiga tavsiya etiladigan o‘quv adabiyotining ro‘yxatdagi tartib raqami va betlari keltirilgani.
|
|
|
|
21.
|
Tayanch va fanga oid umumiy kompetensiyalar deb nomlangan ustunda mavzuga mos kompetensiyalarning tanlanganligi
|
|
|
|
|
“O‘quv fani (moduli)ning moddiy-texnik ta’minoti” bo‘limi ekspertizasi
|
21.
|
Ishchi dasturning "O‘quv fani (moduli)ning moddiy-texnik ta’minoti" bo‘limida o‘quv fani (moduli)ga tegishli o‘quv xonasida o‘tkaziladigan mashg‘ulot tur(lar)idan yoki o‘quv ustaxonasida o‘tkaziladigan amaliyot turidan kelib chiqib mashg‘ulot o‘tish uchun kerak buladigan jihozlar -o‘qituvchi va o‘quvchilar soniga mos stol-stul, doska va b,; ta’limning texnik-namoyish vositalari; o‘quv-metodik materiallar, masalan, laboratoriya ishining uslubiy ko‘rsatmasi, laboratoriya ishlarini bajarish daftari, ko‘rgazmali qurollar (plakat, gerbariy, albom, katalog va b.), ma’lumotnoma, lug‘at va boshqalar; texnolgik jihozlar, maketlar, stendlar, ish qurollari va asboblar, materiallar va b. qayd etilgani.
|
|
|
|
22.
|
Ishchi dasturda laboratoriya ishi kayd etilgan holda laboratoriya ishining nomi hamda uni bajarish uchun zarur bulgan jihoz, o‘lchov va nazorat asboblari, reaktiv va boshqalar ko‘rsatilgani.
|
|
|
|
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvoffiqlashtirish hududiy boshqarmasi paxtachi tuman 2-son kasb-hunar maktabi
|
"AKT va ta’limning texnik vositalari"

|
"AKT va ta’limning texnik vositalari"
|
bet | 9/11 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 91,83 Kb. | | #122079 |
Bog'liq Bolalar KTT Ishchi dasturi (2)17.
|
"AKT va ta’limning texnik vositalari" ustuniga (3-ilova, 5- ustun) kollejda mavjud imkoniyatdan kelib chiqib axborot- kommunikatsiya texnologiyalari yoki boshqa namoyish texnikasi vositalari orqali mavzuga oid ko‘rsatiladigan materiallar (jarayonlarning ayimatsion, multimediyaviy tasvirlari, videofilm va videolavhalar, takdimotlar, dinamik va statik slaydlar, chizmalar, sxemalar va boshqalar), AKT vositasida o‘quvchilar o‘zlashtirish. darajasini tezkor nazorati, shuningdek, AKT vositasida mavzuga oid o‘quv jarayonida bajariladigan ishlar kiritilgani.
|
|
|
|
18.
|
"Texnologik jihozlar, stendlar, maketlar, asboblar, materiallar va b." deb nomlangan ustunga (3-ilova, 6-ustun) kollej imkoniyatidan kelib chiqib, fan xonalari va o‘quv ustaxonalarda mavjud texnologik jihozlar, qurilmalar, stendlar, maketlar, trenajyorlar, ish qurollari va asboblar, materiallar va boshqalardan mavzuda qo‘llaniladiganlari to‘g‘ri va to‘liq qayd etilgani.
|
|
|
|
19.
|
"Nazoratusuli" ustuniga (3ilova, 7- ustun) mashg‘ulot turlari buyicha dars jarayonida qo‘llaniladigan joriy nazoratning samarali usullari kiritilani.
|
|
|
|
|
|
| |
Yakuniy nazoratda “Test topshiriqlari” asosida

|
Yakuniy nazoratda “Test topshiriqlari” asosida
|
bet | 7/11 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 91,83 Kb. | | #122079 |
Bog'liq Bolalar KTT Ishchi dasturi (2)Yakuniy nazoratda “Test topshiriqlari” asosida
baholash M E Z O N I
Talabalar “Bolalar kiyimini tikish texnologiyasi”fanidan yakuniy nazoratni “Test topshiriqlari” usulida topshiradilar va ularni o’zlashtirish ko’rsatkichi 0 dan 30 ballgacha baholanadi.
Agar yakuniy nazorat “Test topshiriqlari” asosida amalga oshirilsa, sinov ko’p variantli usulda o’tkaziladi. Har bir variantda 30 tadan test topshirig’i bo’lib, talabaga savollarga tayyorlanish uchun 30 daqiqa vaqt beriladi. Har bir test topshirig’iga talaba tomonidan berilgan javoblar 1 ball bilan baholanadi.
Berilgan test topshiriqlarining 26-30 tasiga to’g’ri javob belgilagan talaba 26-30 ball oralig’ida baholanadi.
Berilgan test topshiriqlarining 22-25 tasiga to’g’ri javob belgilagan talaba 22-25 ball oralig’ida baholanadi.
Berilgan test topshiriqlarining 17-21 tasiga to’g’ri javob belgilagan talaba 17-21 ball oralig’ida baholanadi.
Berilgan test topshiriqlarining 16 va undan kamiga to’g’ri javob belgilagan talaba 0-16 ball oralig’ida baholanadi.
Tаvsiya etilаdigаn аdаbiyotlаr ro‘yxаti:
1. SHаvkаt Mirziyoev “Tаnqidiy tаhlil, qаt’iy tаrtib-intizom vа shаxsiy jаvobgаrlik - hаr bir rаhbаr fаoliyatining kundаlik qoidаsi bo‘lishi kerаk” Toshkent – “O‘zbekiston”-2017.
2. Konstruirovаnie odejdы: uchebnik dlya stud. uchrejdeniy sred. prof.obrаzovаniya / [E.K. Аmirovа, O.V. Sаkulin, А.T. Truxаnovа]. - 6-e izd.,ispr. - M.: ITS Аkаdemiya, 2014
3. X.N. Komilovа, N.K. Xаmrаevа «Kiyim loyixаlаsh аsoslаri» Toshkent 2005
4. Mаtuzovа E.M. vа boshqаlаr «Аyollаr Yengilkiyimini konstruktsiyalаsh vа modellаshtirish аsoslаri» Toshkent 1998 «O‘qituvchi»;
5. «Pfаf Zinger» Аyollаr Yengilkiyimini konstruktsiyalаsh vа modellаshToshkent-2003 «O‘qituvchi»;
Internet mаnbаlаri:
1. -www. osinka.ru
2. -http://tvorime-gloryan.co.
3. -http://www.prosv.ru.
4. -www.mirkning.com/knigi/hobby-remesla.
5. -http://www.modeling-designing.narod.ru.
6. -http://www.cadrus.ru/designer/literature.
7. -http://www.ucbunda.ru.
8. -http://www.bazis.ru/modelivavanil_konstrui.
9. -http://www.fashionkurs.ru.
10. -http://www.trazo.ru.
|
| |
Innovation in the modern education system 1 Click to buy now! P d f- xc hange e dit

Innovation in the modern education system 1 Click to buy now! P d f- xc hange e dit
Download
1,42 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/10
Sana
30.11.2023
Hajmi
1,42 Mb.
#108296
Download
1,42 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Innovation in the modern education system 1 Click to buy now! P d f- xc hange e dit
Download
1,42 Mb.
Matnni ko'rish
Ko’rsatkichlar - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand viloyati kasbiy ta’limni...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvoffiqlashtirish hududiy boshqarmasi paxtachi tuman 2-son kasb-hunar maktabi
|
bet | 5/11 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 91,83 Kb. | | #122079 |
Bog'liq Bolalar KTT Ishchi dasturi (2)Ko’rsatkichlar
|
Joriy nazoratdagi maksimal ball
|
1
|
2
|
3
|
|
Darsga qatnashganlik darajasi
|
2,0
|
|
Amaliy mashg’ulot darslariga tayyorgarligi, adabiyotlardan konspekti, so’zga chiqishi, tahliliy jadvallarni bajara bilishi hamda ularga xulosalar berish saviyasi, mustaqil ish mavzulari bo’yicha ma’ruzalar qilishi
|
8,0
|
|
Mustaqil ta’lim soatlarida bajargan ishlari, qilgan taqdimoti hamda iqtisodiy tahlil bo’yicha berilgan qo’shimcha topshiriqlarni bajarishi
|
6,0
|
|
Ilmiy to’garakda ma’ruza bilan chiqishi, viktorina va talabalar konferensiyalarida “Bolalar kiyimini tikish texnologiyasi”fani bo’yicha ilmiy ma’ruzalar bilan qatnashishi
|
3,0
|
|
Gazeta va jurnallarda ”Bolalar kiyimini tikish texnologiyasi”faniga taaluqli mavzularda maqolalar bilan chiqishi
|
3,0
|
|
Mavzular bo’yicha multimedialar tayyorlashi, slaydlar, ko’rgazmali qurollar va chizmalar tayyorlashdagi faoliyati, “Bolalar kiyimini tikish texnologiyasi”fani bo’yicha ma’lumotlar bazasini yaratishda qatnashganligi
|
6,0
|
|
Amaliy mashg’ulot (ma’ruza) darslarida faolligi, fan bo’yicha ish o’yinlarini tashkil qilishdagi faolligi
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvoffiqlashtirish hududiy boshqarmasi paxtachi tuman 2-son kasb-hunar maktabi
|
Click to BUY NOW! - Innovation in the modern education system 1 Click to buy now! P d f- xc hange e dit

INNOVATION IN THE MODERN EDUCATION SYSTEM
490
-innovatsiya mahsulotining bozorda sotilishini nazorat qilish davri hayotiy
siklning ikkinchi bosqichiga mos keladi hamda tovar ishlab
chiqarilishidan (bozorga chiqquniga qadar) boshlanadi.
G‗oya o‗zining amalga oshirilish bosqichidan qancha uzoq bo‗lsa,
turli bosqichlarda moliyaviy mablag‗lardan foydalanish xavf-xatarining
darajasi shuncha yuqori bo‗ladi, biroq innovatsiyalarni tijoratlashning
dastlabki bosqichlarida ishlarni investitsiyalashdan olinadigan
daromadlarning miqdori ham shuncha katta bo‗ladi.
Iqtisodiy samara innovatsiyadan foydalanishdan kelgan salohiyat
daromad demakdir. Iqtisodiy samara natijalaridan kelib chiqqan holda,
strategik loyihalash amalga oshiriladi, biznes-reja shakllantiriladi, korxonaning
kelajak daromadi hisoblanadi. Shunday qilib, iqtisodiy samara bu
daromad yoki zararning iqtisodiy bahosini bildiruvchi umumlashgan
ko‗rsatkichdir.
Demak,
yuqoridagi
mulohazalar
korxonalar
raqobatdoshligini
oshirishning muhim omili innovatsion jarayonlarni strategik boshqarish
ekanligini
ko‗rsatadi.
Chunki
innovatsion
jarayonlar
strategiyasi
raqobatchilarga nisbatan mazkur korxona salohiyati va kuchini
mustahkamlashga qaratilgan, qo‗yilgan maqsadlarga erishishning o‗zaro
bog‗liq bo‗lgan tadbirlar majmui hisoblanadi. Bu esa, korxona innovatsion
staregiyasini to‗g‗ri tanlashga, mahsulot raqobatdoshligini oshirish
mexanizmlarini samarali tashkil etishga, ishlab chiqarish uchun ichki va tashqi
investitsiyalarni jalb etish imkoniyatlarini yuzaga keltiradi. Pirovard natijada
korxonalarning raqobatbardoshligini oshirishga sharoit yaratiladi.
Sohada 
etakchi - Innovation in the modern education system 1 Click to buy now! P d f- xc hange e dit

|
Innovation in the modern education system 1 Click to buy now! P d f- xc hange e ditBog'liq 2022 amerikaSohada
etakchi
mavqega erishish
Korxonaning
strategik
rejasi
Rejalashtirish
Yangi bozorlarga chiqish
Innovatsion faoliyat rejasi
Taktika
Sotish hajmini ko‗paytirish
Innovatsion
loyihalarning
biznes rejasi
Korxnaning innovatsion
salohiyatini baholash
Foydani maksimallashtirish
Investitsion loyihalar rejasi
Innovatsion strategiyalar
natijalarini baholash
Bozordagi ulushni oshirish
Innovatsion
faoliyatni
boshqarish
Moliyaviy
faoliyatni
boshqarish
Tashkiliy tizimni boshqarish
Tijorat faoliyatini boshqarish
1- jadval ma‘lumotlariga ko‗ra, innovatsion strategiya elementlari
korxonada innovatsion jarayonlarning samaradorligini oshirishga ta‘sir
etishning asosiy yo‗nalishlarini belgilab beradi. Ushbu vazifani hal etish uchun
korxonaning maqsadi, innovatsiyaviy faoliyatni rejalashtirish, belgilangan
maqsadga erishish uchun ishlatiladigan vosita va usullar majmuasi
hisoblangan taktikani shakllantirish zarur. Bu, o‗z navbatida, korxona
raqobatbardoshligini oshirishni ta‘minlaydi.
Innovatsiyalar bozorining tashabbuschisi bo‗lgan raqobat uning
rivojlanishini ham rag‗batlantiradi. Innovatsiyalar bozorida raqobatchilik
munosabatlarining bevosita va asosiy sub‘ekti bu innovatsiya firmasi
bo‗lib, u ilmiy-texnika mahsulotini ishlab chiqaruvchilari bozorida ilmiy
tashkilotlar, muvaqqat ilmiy jamoalar, oliy o‗quv yurtlari bilan kelishuvlar
Click to BUY NOW!
P
D
F-
XC
hange E
dit
o
r
w
w
w
.tr
ack
er-softw
ar
e.
c
o
|
| |
Click to BUY NOW! - Innovation in the modern education system 1 Click to buy now! P d f- xc hange e dit

INNOVATION IN THE MODERN EDUCATION SYSTEM
484
tannarxini pasaytirsak, xorijdan o‗zlari olib ketishadi‖. Bugungi kunda 31
ta tovarlar guruhi va 82 turdagi xizmatlar bozorida 245 ta korxona monopol
holatda saqlanib qolmoqda. Lekin bir qator yo‗nalishlarda
raqobat muhiti
shakllanib bo‗lgan 19 xil mahsulot va xizmatlar bo‗yicha 70 ta korxonani
monopolistlar reestrdan chiqarish mumkin.
Prezident raqobatni rivojlantirish va monopoliyaga qarshi kurashish
borasida mutlaqo yangi tizim yaratish lozimligini ta‘kidladi.
Bu borada ta‘kidlash lozimki, makroiqtisodiy ko‗lamda
milliy
iqtisodiyotning raqobatbardoshligini oshirish, mamlakatning innovatsion
salohiyatini yaxshilash maqsadida ijobiy natijalarga erishilgan.
Lekin
korxonalarda moddiy-texnika bazasining holati va bozorda mahsulotlarning
raqobatga dosh bera olmasligi innovatsion jarayonlarni strategik
boshqarishda ayrim muammolar mavjudligidan dalolat beradi. Olib borilgan
tadqiqotlarning ko‗rsatishicha, korxonalarda innovatsion jarayonlarni
strategik boshqarishda quyidagi asosiy muammolarga e‘tibor qaratish lozim:
- birinchidan, mamlakatimiz bir qator fundamental fan sohalarida katta
salohiyatga ega, ammo ushbu salohiyatni ishlab chiqarish bilan bog‗langan
holda ishga
solish mexanizmi yaratilmagan;
- ikkinchidan, real sektor korxonalarning innovatsiyalarni qabul qilish
jarayonini past darajada qolayotganligi korxonalarda ilg‗or
texnologiyalarga
bo‗lgan talabning sustlashishiga olib kelmoqda;
- uchinchidan, qulay ishbilarmonlik va biznes muhitini yaratish borasida
kamchiliklarning mavjudligi korxonalar raqobatbardoshligini oshirishga salbiy
ta‘sir ko‗rsatmoqda.
Innovatsiya faoliyati iqtisodiy vazifani bajarish orqali o‗ziga xos
xususiyatini namoyon etadi: tijorat va notijorat ayirboshlashga ilmiy-
texnika yutuqlarini olib kiradi va buning
bilan ishlab chiqarishdagi
tajribalarni milliy va xalqaro miqyosda tarqalishiga sabab bo‗ladi.
Notijorat ayirboshlash vositasida ishlab chiqarishning ma‘lum sohalarida
mutaxassislarni o‗qitish va tayyorlash uchun mo‗ljallangan ilmiy-texnik,
axboriy reklama-texnik turdagi bilimlar beriladiki,
bu ilm-fan, texnika va
ishlab chiqarishning rivojlanish holati va istiqbolini tahlil etish imkonini
beradi. Notijorat ayirboshlashda hamma birdek ega bo‗lishi
mumkin
bo‗lgan ma‘lumotlar, materiallar va nashrlar ishtirok etadi. Shuningdek,
yangi nazariy, ilmiy tamoyillar hamda umuminsoniyat mulki bo‗lganligi yoki
daromad keltiradigan muayyan qo‗llanish sohalariga ega bo‗lmaganligi
tufayli xususiy mulkchilikka daxldor bo‗la olmaydigan qonuniyatlar ham
notijorat ayirboshlash doirasiga kiradi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Innovation in the modern education system 1 Click to buy now! P d f- xc hange e dit

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1.O‗zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. Mirziyoyev.
Iqtisodiyotda
raqobat muhitini taʼminlash va isteʼmolchilar
huquqini himoya qilish
borasidagi ustuvor vazifalar muhokamasiga bag‗ishlangan yig‗ilishdagi
maʼruza. https//uza/uza.
2.Инновационный и проектный менеджмент. Учебное пособие. —
Ростов-на-Дону:
Изд-во ЮФУ, 2014. - 181 с.Новиков А.А.
История
экономических учений. Изд.:МИЭМП, 2010 -133 с.
3.www.stat.uz (O‗zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‗mitasi)
Click to BUY NOW!
P
D
F-
XC
hange E
dit
o
r
w
w
w
.tr
ack
er-softw
ar
e.
c
o
m
Click to BUY NOW!
P
D
F-
XC
hange E
dit
o
r
w
w
w
.tr
ack
er-softw
ar
e.
c
o
m
Click to BUY NOW! - Innovation in the modern education system 1 Click to buy now! P d f- xc hange e dit

INNOVATION IN THE MODERN EDUCATION SYSTEM
485
Ilmiy-texnika yutuqlari va texnologiya yangiliklarini notijorat shaklda
ayirboshlashvositalari turli-tuman bo‗lib, ular qatorida ilmiy-texnika
nashrlari (kitoblar, sharhlar,
referatlar, maqolalar, patent jamg‗armalari va
h.k.) ni amalga oshirish, ko‗rgazmalar, yarmarkalar,
konferensiyalar,
simpoziumlar, seminarlar o‗tkazish, ilmiy-texnika axboroti markazlarining
faoliyati, ta‘lim va kadrlarni qayta tayyorlash tizimida texnika ta‘limini tashkil
etish, axborotni kuzatib borish, to‗plash va ayirboshlash maqsadida olimlar
va mutaxassislarning o‗zaro tashriflari va xizmat
yuzasidan muloqotlarini
ko‗rsatib o‗tish mumkin.
Zamonaviy rivojlanish va uning yaqin kelajakdagi istiqbolining o‗ziga xos
xususiyati shundaki, innovatsion jarayonlarni strategik boshqarish tobora
zaruriy vositaga aylanib bormoqda. Bu tendensiya iqtisodiy rivojlangan
mamlakatlarda ham, bozor islohotlari yaqinda
amalga oshirilayotgan
mamlakatlarda ham keng namoyon bo‗lmoqda.
Hozirda notijorat ayirboshlash qo‗llanayotgan sohalarda tijorat
ayirboshlash usullarining qo‗llanishi jamiyatdagi texnika taraqqiyoti va
ta‘limga to‗siq bo‗lishi, bilimlarni to‗plash va uzatish jarayonlarini
qiyinlashtirib qo‗yishi mumkin. Innovatsiya mahsulotining
turli jihatlari tijorat
ayirboshlash innovatsiya bozorida amalga oshiriladi. Innovatsiyalar bozori
innovatsiya faoliyati natijalarini ayirboshlash hamda ushbu faoliyat
ishtirokchilarining manfaatlarini bunday ayirboshlashning narxlari,
muddatlari va ko‗lami bo‗yicha muvofiqlashtirish
jarayonida yuzaga
keladigan tashkiliy-iqtisodiy munosabatlar majmuidir.
Innovatsiyalar bozori innovatsiyalar ko‗rinishi(shartnomaviy ITTKIlar
bozori, litsenziyalar bozori, nou-xaular, texnologiyalar bozori),
xaridorlar
turlari(korxonalar va tashkilotlar), mulkchilik shakllari, innovatsiyalarni
amalga oshirishiga ko‗ra tasniflanishi mumkin. Shartnomaviy ITTKIlar
bozorida amaliyotga joriy qilish yoki ilmiy tadqiqotlarni
davom ettirish
maqsadida manfaatdor sub‘ektlar buyurtmasiga binoan bajarilgan ITTKIlar
natijalarining oldi-sotdisi olib boriladi. Litsenziyalar bozorida intellektual
mahsulotlarga, shuningdek tajribadan o‗tgan texnologiyalarni qo‗llashga
bo‗lgan huquqlar ayirboshlanadi. Ushbu bozor orqali amaliyotda o‗z
samaradorligini isbotlagan texnologiya jarayonlari va ishlab
chiqarilayotgan mahsulotlar oldi-sotdisi amalga oshiriladi.
Mulkchilik shakllariga ko‗ra bozor tuzilmasi kiritilayotgan
yangiliklarning turli shakldagi mulkchilik sub‘ektlari o‗rtasidagi oqimini aks
ettiradi hamda davlat innovatsion siyosatining qator yo‗nalishlarini
oldindan belgilab beradi. Bular: venchur
kapitaliga tegishli kichik
Click to BUY NOW! - Innovation in the modern education system 1 Click to buy now! P d f- xc hange e dit

INNOVATION IN THE MODERN EDUCATION SYSTEM
489
aniqlashda yuqori va quyi chegaradagi baho tebranishining tahlilidan
foydalanish mumkinki, bunda yuqori chegara iste‘molchi uchun, quyi
chegara esa mahsulot ishlab chiqaruvchi uchun to‗g‗ri kelishi kerak.
Raqobat ilmiy-texnika va innovatsiya faoliyatlarining
sarf-harajatlar
kamaytirilishi mumkin bo‗lgan ko‗rinishlarini aniqlaydi, ham ilmiy-texnika,
ham innovatsiya mahsulotining iste‘mol parametrlari to‗plamini
aniqlab
beradi, faoliyat ko‗rsatayotgan va salohiyatli raqobatchilarni, ular
faoliyatining zaif va kuchli tomonlarini ochib beradi. Raqobat tahlili
bozorda amal qilayotgan axborotni to‗plash
va unga ishlov berishning
umumiy tizimi doirasida amalga oshiriladi. Reklama prospektlari,
ko‗rgazmalar, firma rahbarlarining yillik hisobotlari va ma‘ruza matnlari,
davriymatbuotdagi tahlillar va h.k., shuningdek
davlat huquqiy va
iqtisodiy muassasalari tomonidan taqdim etilayotgan tezkor axborot
manbalari va ma‘lumotlar esa bu axborotning manbalarini tashkil qiladi.
Muayyan innovatsiya mahsulotlari bo‗yicha kon‘yunktura tadqiqotlarini
olib borish hamda korxonaning muayyan ishlab chiqarish bo‗limlarida
ularning qo‗llanishini istiqbollash bu firmalarga boshqa firmalar taklif
qilayotgan o‗z innovatsiya va yangiliklarini
qiyosiy baholash, mustaqil
ravishda innovatsiya faoliyatini olib borish yoki bu ishga ixtisoslashtirilgan
firmalarni jalb qilish haqida bir qarorga kelish imkonini beradi.
Bu yangi
tovarlar, usullar, texnologiyalarning paydo bo‗lish jarayonini tezlashtiradi
hamda ishlab chiqarish kuvvatlarini rekonstruksiya qilish va kengaytirishga
bo‗lgan ehtiyojni keltirib chiqaradi.
Innovatsiya mahsulotini ishlab chiqish
va bozorga chiqarish
bosqichlari innovatsiyani tijoratlashgan sohasiga kiradi. Birinchi bosqich
quyidagi davrlarni o‗z ichiga oladi:
- yangi mahsulot g‗oyasini asoslash imkonini beradigan fundamental ITI
ishlaridan iborat bo‗lgan tajriba davr. Bu davrda amaliy tadqiqotlar
o‗tkaziladi, yangi mahsulot konsepsiyasi va uning
texnik jihatdan amalga
oshirilish imkoniyatlari asoslanadi;
- texnika jihatdan amalga oshirish imkoniyatlarini nazorat qilish davri,
bu davr tajriba-konstruktorlik ishlarining borishida yangi mahsulot yaratish
texnologiyasini yaxshilab egallab olish bilan bog‗liq.
- sanoatda qo‗llanishini nazorat qilish
davri mobaynida yangi
mahsulotni ishlab chiqarishning moddiy-texnika va tashkiliy – boshqaruv
shart-sharoitlari, ayrim hollarda esa yangi ishlab - chiqarish korxonasi
yaratiladi;
m
Click to BUY NOW! - Innovation in the modern education system 1 Click to buy now! P d f- xc hange e dit

INNOVATION IN THE MODERN EDUCATION SYSTEM
488
tuzadi. Innovatsiya firmasining o‗ziga xos tomoni shundaki, agar yangilikning
oxirgi iste‘molchilari bo‗lgan tovarlar(xizmatlar) ishlab chiqaruvchi
firma(korxona)lar talablariga bu yangilik javob bermas ekan, u katta ilmiy-
amaliy qiymatga ega bo‗lgan taqdirda ham innovatsiya firmasi tomonidan
inkor qilinadi.
Shunday qilib, innovatsion firmalar imkoniyatlari
va xarid qiladigan
ilmiy-texnika mahsulotining hajmlari ham cheklangan bo‗lib, o‗zlari uchun
qulay bozor segmentlarida raqobatchilik kurashini olib borayotgan to‗lovga
qodir iste‘molchilarning talablari hajmiga bog‗liq. Innovatsiya mahsulotining
tovar sifatidagi ajralmas jihati bu uning qiymati, ya‘ni bozorda baholangan
iste‘mol qiymatidir. Innovatsiya mahsuloti iste‘mol qiymatining o‗ziga
xosligi uning qiymati va bahosining belgilanish usullariga ta‘sir ko‗rsatadi.
Qiymat nazariyasiga ko‗ra, tovar qiymati uning tayyorlanishiga ketgan
ijtimoiy zaruriy vaqt miqdori bilan beliganadi. Innovatsiya mahsulotiga
bo‗lgan narxlarni shakllantirishning murakkabligi shuning bilan bog‗liqki,
nafaqat moddiy, balki o‗zining to‗liq moddiy
ifodasini topmagan hamda
moddiy ishlab chiqarish bilan cheklangan mehnat qiymat nazariyasi
doirasida qiymatga ega bo‗lmagan ideal substansiyalar ham bu
mahsulot ob‘ektlari bo‗la oladi. Shuning bilan birga,
innovatsion
mahsulotlarning o‗ziga xos xususiyatlaridan yana biri shundaki, ular
odatda namunaviy nusxada yaratiladi hamda boshqa tadbirkorlar
tomonidan qayta ishlab chiqarilmaydi, bu esa
innovatsiya faoliyatining
muayyan sub‘ekti sarflagan ijtimoiy zaruriy mehnatni ish vaqti
ko‗rsatkichida o‗lchash imkonini bermaydi, chunki u yaratgan betakror
iste‘mol qiymati boshqa sub‘ektlarning
ijtimoiy mehnatida
takrorlanmaydi.
Ayirboshlash sohasida individual mehnat bo‗yicha baholash tovar
qiymatiga ziddir hamda innovatsiya mahsuloti iste‘mol qiymatining o‗ziga
xos tomonlarini hisobga olmaydi, chunki ushbu mahsulotning qiymati uni
yaratishga
ketgan vaqt bilan emas, balki tijorat ahamiyati va undan
foydalanishdan olinadigan daromad miqdori bilan belgilanadi.
Vaholanki, innovatsion mahsulot ob‘ektlar yangiligi bilan ajralib
turadi hamda individual ko‗rinishga ega bo‗ladi. Bunday holatda yangilikni
yaratishga ketgan sarflar miqdoriga bog‗langan qat‘iy
baholarni belgilash
mumkin emas, chunki innovatsiya sohasida amaldagi sarflar yig‗indisining
miqdori bilan daromad miqdori o‗rtasida to‗g‗ridan-to‗g‗ri bog‗liqlik odatda
bo‗lmaydi. Bundan tashqari, innovatsion mahsulotga qo‗yiladigan baho
ko‗pgina omillar ta‘sirida aniqlanadi, shuning uchun bazaviy bahoni
Click to BUY NOW! - Innovation in the modern education system 1 Click to buy now! P d f- xc hange e dit

INNOVATION IN THE MODERN EDUCATION SYSTEM
486
innovatsiya korxonalari va tashkilotlarini davlat tomonidan qo‗llab-
quvvatlash choralari, davlat sektoridan xususiy sektorga texnologik transfert
shartlari, me‘yoriy-huquqiy boshqaruv va boshqalar.
Innovatsiyalar bozorining iqtisodiy mohiyati va o‗ziga xosligi
quyidagi holatlarda namoyon bo‗ladi:
1. Innovatsiya faoliyati mahsulotlari bilan tijorat ayirboshlashning
shakllanishi ishlab chiqarish munosabatlaridagi
tarixiy taraqqiyotning
qonuniy natijasi bo‗lib qoldi, bozor iqtisodiyoti sharoitida umumiy
miqyosda tovar ishlab chiqarish jarayoni innovatsiya sohasiga ham
keng tarqaldi. Ushbu jarayon ijtimoiy
mehnat taqsimotining
chuqurlashuvi, ilmiy-texnika, innovatsiya va ishlab chiqarish faoliyati
sohalarida ixtisoslashuv va kooperatsiyalashuv bilan tabiiy ravishda bog‗liq.
2. Bozorga kelib tushayotgan innovatsiya mahsulotlari tovarning barcha
belgilariga
javob beradi, ularning tijorat ayirboshlanishi esa bu
ob‘ektlarning tovar sifatidagi o‗ziga xosligini aks ettiruvchi bitimlarni tuzish
yo‗li bilan amalga oshiriladi.
3. Innovatsiya mahsulotlari savdo-sotiq sohasidagi
asosiy elementlari
talab, taklif va narx-navolardan iborat bozor mexanizmi yuzaga kelganda
amal qiladi. An‘anaviy tovarlar milliy bozorlarida bo‗lganidek,
innovatsiya mahsuloti ob‘ektlarining milliy bozorlari ham miqdoriy
tavsiflarga, soha va jo‗g‗rofiy
tuzilmaga, o‗z reklama turlariga, narxlarni
hisoblash metodikasiga, huquqiy me‘yorlarga ega. Innovatsiya mahsulotlarni
ayirboshlash bo‗yicha kelishuvlar boshqa turdagi tijorat kelishuvlar(sotib olish-
sotish, ijara, xizmat ko‗rsatish,
kapitalni investitsiyalash, shirkatlar haqidagi
shartnomalar)ning huquqiy shartlaridan foydalanishi ham mumkin.
Iqtisodiy jihatdan rivojlangan mamlakatlarning milliy bozorlari asosida
jahon innovatsiya bozori yuzaga keladi. Mahsulot
innovatsiyasi milliy
bozoriga kon‘yunktura faktorlari muttasil ta‘sir ko‗rsatib turadi. Umumiy
faktorlar qatoriga davriy tebranishlar kiradi. Kon‘yunktura hosil qiluvchi
o‗ziga xos faktorlarga ilmiy-texnika salohiyati va ishlab chiqarish sohasining
holati, innovatsiya faoliyati muayyan ob‘ektlarining
bozorda sotilishining
savdo-siyosiy shart-sharoitlari kiradi.
Innovatsiyalar bozori ilmiy-texnika mahsulotini ishlab chiqaruvchilar,
innovatsiya mahsulotini ishlab chiqaruvchilar hamda ularning
iste‘molchilari bozorlarining majmuidan iborat.
Innovatsiya faoliyatining
o‗ziga xosligi ushbu faoliyat sub‘ektlarining bir paytning o‗zida ikki vazifani
bajarishini belgilab beradi: ular bir tomondan ilmiy-texnika mahsulotini
ishlab
chiqaruvchilar
bozorida
ushbu
mahsulotning
Click to BUY NOW! - Innovation in the modern education system 1 Click to buy now! P d f- xc hange e dit

INNOVATION IN THE MODERN EDUCATION SYSTEM
487
iste‘molchilari(xaridorlari) bo‗lsalar, ikkinchi tomondan innovatsiya
mahsulotining iste‘molchilari
bilan kelishuvlar tuzib, uning ishlab
chiqaruvchilari(sotuvchilari) bo‗ladilar. Ishlab chiqaruvchilar o‗rtasidagi
raqobatchilik kurashi ularni ishlab chiqarishning texnik darajasini ko‗tarish,
sifatini
yaxshilash, ishlab chiqarish chiqimlarini kamaytirish,
samaradorlikni
oshirishga da‘vat etadi.
Korxonalar o‗zining ijtimoiy-iqtisodiy missiyasi va maqsadini samarali
amalga oshirish uchun innovatsion asosda barqaror rivojlanishi zarur. Bu esa,
korxonalar
uchun manfaatdor, yuqori darajada daromad keltiradigan
ishlanmalar va yangiliklarni qo‗llab
- quvvatlash, energiya,
resurs
tejamkorligini ta‘minlovchi samarali ilmiy hajmdor texnologiyalar va
intellektual tizimlarni amaliyotga joriy etadigan
innovatsion jarayonlar
strategiya elementlarini quyidagi ko‗rinishda ifodalash mumkin (1-jadval).
1-jadval
Innovatsion strategiya elementlari
KORXONANING
INNOVATSION
STRATEGIYASI
MAQSAD
Zaxarli o'simliklar va hayvonlar bilan zaxarlanish kampirchopon

|
Zaxarli o'simliklar va hayvonlar bilan zaxarlanish kampirchopon
|
bet | 1/3 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 2,6 Mb. | | #140557 |
Bog'liq ERNAZAROV ZARIF TAKSIKOLOGIYA FANI ZAXARLI O'SIMLIKLAR VA HAYVONLAR BILAN ZAXARLANISH Kampirchopon - Kampirchopon (Trichodesma inanum Bge) O’rta Osiyo, Qozog’iston va Shimoliy Eronda o’sadi. U govzabonguldoshlar oilasiga mansub ko’p yillik zaharli o’simlik. Ildizi baqquvat, poyasi biroz ko’tarilib yoki yoyilib o’sadi. Pastki qismi yog’ochlanib ketgan, tuk bilan qalin qoplangan. Keyinroq tuki to’kilib ketadi, tupining yuqori qismi juda sertuk, bo’yi 30 – 60 sm ga yetadi.
- Barglarining uzunligi 3 – 8 sm, eni 1, 3 – 2, 5 sm. Bandsiz, chetlari tekis, shakli tuxumsimon, cho’ziq nishtarsimon. Uchi o’tkir, oldi va orqa tomoni tuk bilan qoplangan. To’pguli ro’vak. Gulyonbargchalari tuk bilan qoplangan. Tojbarglarning diametri 2 – 2, 5 sm, gullash davrida naychasi oq, poyasi havorang bo’lib, keyinroq gul naychasi pushti rangga kiradi. Mevasi bir – biriga yopishgan 4 ta yong’oqchaga o’xshaydi, pishganda ajralib ketadi. Qattiq, kattaligi 6 – 7 mm.
BANGIDEVONA - O`simlikning xamma qismi zaxarli.
- Bangidevonaning bargi va mevasi ishlatiladi. Bargi o`simlik gullaganidan boshlab, to sovuq tushguniga qadar yig`iladi. Terib olingan bargini shamol kirib turadigan soya va quruq erda qurutiladi. Mevasi pishganda yig`ib olinadi. Yig`ib olingan mevani qurutib, yanchib, g`alvirdan o`tkazib urug`i ajratiladi.
- Bangidevona o`simligining xamma qismida alkaloidlar bor. Asosiy alkaloidlari giostsiamin, atropin va skopolamin xisoblanadi. Bulardan tashqari, bargida oz miqdorda efir moyi, karotin va oshlovchi moddalar bor.
MINGDEVONA BARGI – FOLIA HYOSCYAMI - O’simlikning nomi. Qora mingdevona - Hyoscyamus nigeg L.; ituzumdoshlar - Solanaceae oilasiga kiradi.
- Ikki yillik, sertuk, badbo’y o’t o’simlik. O’simlik birinchi yili faqat ildizoldi to’pbarglar hosil qiladi. Ildizoldi barglari bandli, cho’ziq- -tuxumsimon, chuqur patsimon bo’lakli bo’ladi. Ikkinchi yili poya o’sib chiqadi. Poyasi shoxlangan, bo’yi 50-150 sm ga etadi. Poyadagi barglari ildizoldi barglariga nisbatan yumaloqroq va maydaroq, umumiy ko’rinishi tuxumsimon, poyaning pastki qismidagilari 5-7 bo’lakli, o’rta qismidagilari 3 bo’lakli, yuqori qismidagilari esa 1-2 ta yirik tishsimon qirrali bo’lib, poyada bandsiz ketma-ket o’rnashgan.
|
| |
аълим мазмунини белгиловчи меъёрий хужжатлар Давлат таълим стандарти

|
аълим мазмунини белгиловчи меъёрий хужжатлар Давлат таълим стандарти
|
bet | 15/22 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 69,71 Kb. | | #130234 |
Bog'liq pedagogika javoblarаълим мазмунини белгиловчи меъёрий хужжатлар Давлат таълим стандарти: таълим олиш шаклидан катъий назар битирувчилар эришишлари керак бўлган таълим даражасини белгиловчи асосий хужжат; ўкув фани бўйича якуний таълимнинг якуний натижаларини белгиловчи асосий хужжат; таълим дастурлари мазмунининг минимуми, ўкувчилар томонидан бажариладиган ўкув ишларининг максимал хажми, шунингдек, битирувчиларнинг тайёргарлик даражаларига кўйилувчи талабларни белгилайди. Ўқув режаси – намунавий, таянч ўқув режалар таълим мазмунидан келиб чиқиб, таълим муассасасига оид тузилади Ўкув дастури – муайян ўкув фани бўйича билим, кўникма ва малакалар мазмуни, умумий вактни мухим билимларни ўрганилиши бўйича таксимлаш, мавзуларнинг кетма-кетлигини белгилаш хамда уларнинг ўрганилиш даражасини ёритувчи меъёрий хужжат. Дарслик – давлат таълим стандарти, ўқув дастури, методикаси ва дидактик талаблари асосида белгиланади Ўқув қўлланма – дарсликни қисман тўлдирувчи, муайян фан дастури бўйича тузилган, айрим боб ва машҳулотлар ечимига мўлжалланган нашр
24. Ta’lim metodlari,
Оғзаки, яъни билимларни сўз билан баён этиш: суҳбат, ҳикоя, тушунтириш, маъруза, бахс-мунозара, натижаларни таҳлил қилиш
Кўрсатмали метод – расмлар, плакатлар, слайдлар, хом-ашёни намойиш этиш
Амалий метод – амалий машғулотларни бажариш
Репродуктик метод – ўқувчилар ўқув материалини асосан хотирада эслаб қолиш ҳолатига асосланади
Индуктив метод – хусусий фактларни муаммоли баён қилиш, ўқувчилар фаолиятини хусусийдан умумий хулосалар чиқаришга йшналтириш
Дедуктив метод – умумий қонунларни баён қилиш, ўқувчиларнинг фаолиятини умумийдан хусусий хулоса чиқаришга йўналтириш методи
Китоб билан ишлаш методи
Назорат ва баҳолаш методи ва ҳоказо
25. Ta’lim shakllari va vositalari.
Ta’lim vositalari – bu yangi bilimlarni o‘zlashtirish uchun o‘qituvchi va talabalar tomonidan foydalaniladigan obyekt.
Ta’lim vositalari o‘zida o‘quv-tarbiyaviy maqsadga erishish uchun zarur bo‘lgan moddiy yoki ma’naviy qadriyatlarni aks ettiradi. Odatda ular ta’lim metodlariga mos holatda foydalaniladi. Biroq, agar metodlar «qanday o‘qitish» savoliga javob bersa, vositalar esa, «uning yordamida niamani o‘qitish» savoliga javob beradi.
Ta’lim vositalari tasnifi Ta’lim vositalari tasnifi aniq va yagona bo‘lishi mumkin emas. Ta’lim vositasining ahamiyatli tomoni ularning birgalikda qo‘llanili-shidir va hyech qachon bir-birini inkor etmaydi. O‘qituvchining vazifasi – dars jarayonini faollashtirish uchun ta’limning samarali vositasini tanlab olishdir.
|
| |
N. B. Adizova, R. X. Jumayev, R. A. Qo‘ldoshev, S. R. Ismatov ona tili o‘qitish metodikasi - bet 2

O‘quv qo‘llanma Buxoro davlat universiteti Ilmiy kengashining 20__
yil ______ ___ yig’ilish bayonnomasiga asosan nashrga tavsiya etilgan
4
Kirish
Mamlakatimizda
ta’lim
sohasida
olib
borilayoygan
yangilanish,
modernizatsiya jarayoni uzluksiz ta’lim tizimining barcha bo‘g’inlari jumladan,
oliy ta’limda ham zamon talablariga javob bera oladigan yetuk mutaxassislarni
tayyorlash, ularda yangi bilim va ko‘nikmalarini shakllantirishni, o‘z ustida ishlash,
zamonaviy texnologiya yutuqlaridan maqsadli foydalana olish mahoratini
oshirishni taqozo etmoqda. Bo‘lajak boshlang’ich sinf o‘qituvchilarini hozirgi kun
talablari asosida tayyorlashda “Ona tili o‘qitish metodikasi” fani ham ustuvor
vazifalarni bajarishda salmoqli o‘rinni egallaydi.
Zamonaviy ta’limda ta’lim
muassasalardagi o‘qitish sifatini ta’minlashga qaratilgan tizimli islohotlar zamirida
bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy mahorati, ularning zamonaviy ta’lim va
innovatsion texnologiyalar, ilg‘or xorijiy tajribalarni o‘zlashtirish borasidagi
zamonaviy bilim, ko‘nikma va malakalarini rivojlantirish dolzarb vazifalardan
sanaladi.
Mamlakatimizda
pedagog
kadrlarni
tayyorlash
jarayonini
modernizatsiyalash, sohadagi zamonaviy rivojlanish tendentsiyalari, ilg‘or xorijiy
tajribalar va innovatsion yondashuvlar asosida ta’lim mazmuni va o‘qitish sifatini
takomillashtirish muhimligi sababli u davlat siyosati darajasiga ko‘tarilgan.
Bo‘lajak pedagog mutaxassislarni zamon talablari asosida aqliy, axloqiy,
intellektual, estetik va jismoniy jihatdan komil inson sifatida tarbiyalash “Ona tili
o‘qitish metodikasi” fanining ustuvor vazifalardan biri hisoblanadi. Mazkur fan
orqali bo‘lajak mutaxassis o‘qituvchilar ta’lim jarayonini samarali tashkil etish,
yosh avlodga yuksak ma’naviy-axloqiy sifatlarni tarkib toptirishga doir ilmiy-
nazariy, amaliy-metodik bilimlar, zarur ko‘nikma va malakalar hajmini, o‘qituvchi
shaxsida namoyon bo‘lishi lozim bo‘lgan umumkasbiy va shaxsiy fazilatlarni
muvaffaqiyatli egallashlari kerak.
O‘quv qo‘llanmada ona tili o‘qitish metodikasining umumiy asoslari,
darslarda integratsion yondashuv, mashg’ulotlar jarayonida xorijiy ta’lim tizimida
foydalanish, shuningdek boshlang’ich sinf ona tili va o‘qish darslarida axbarot
texnologiyalari hamda ta’lim jarayonida innovatsiyalar va interfaol usullardan
foydalanishning yo‘l va usullari ko‘rsatib berilgan.
|
Ona tili metodikasining tekshirish usullari

14
isbotlangan va hal qilinmagan o‘rinlarini aniqlash, ilgarigi tajriba bilan hozirgi
ahvolni taqqoslash, hozirgi kun talabi bilan bahs, olish uchun;
3. Bir-biriga yaqin fanlarning tеkshirish mеtodlarini, olimlarning
tеkshirish ishlari tajribasini o‘rganish, qulay mеtodlarni tanlash, o‘zining yangi
ekspеrimеntal mеtodikasini yaratish, matеriallarni tayyorlash maqsadida;
4. Amaliy yo‘l bilan olingan matеriallarni tahlil qilish va umumlashtirish,
o‘qituvchilarning ish tajribasini o‘rganish ekspеrimеnt natijasini tahlil qilish,
amaliy tavsiyanomalarni shakllantirish uchun.
2. Amaliy mеtod:
1. Bu mеtod o‘qituvchilarning ish tajribasini o‘rganish, yangiliklarini
tanlash, umumlashtirish, baholash va ommalashtirish, o‘qituvchi va o‘quvchilar
faoliyatining darajasini aniqlash maqsadida o‘tkaziladi;
2. O‘quvchilarni o‘qitish jarayonini maqsadga muvofiq kuzatish (dars,
uning biror qismini, o‘quvchilarning javobi, hikoyasini, yozma ishini tеkshirish),
o‘qituvchi va o‘quvchilarni ankеta orqali tеkshirish kabilar qayd etiladi.
3. Ekspеrimеnt mеtodi hozirgi kunda kеng tarqalgan. Unda dеduktiv
yo‘ldan boriladi. Ekspеrimеntda 2 ta sinf tanlanadi. Biri ekspеrimеnt sinf,
ikkinchisi kontrol sinf. Ekspеrimеnt sinfda yangi mеtod, yangi darslik, yangi
ishlanmadan foydalanilsa, kontrol sinfda amaliy mеtod, darslik, ishlanmadan
foydalaniladi. Ikkinchi marta sinflar almashtiriladi. Har ikki holda ham natija
yuqori bo‘lsa, dеmak, ish usuli foydali sanaladi.
Boshlang’ich sinflarda ona tili mashg’ulotlari turi va mazmuni

18
4.
Grammatika, fonеtika, lеksikadan nazariy matеriallarni o‘rganish,
tildan tushunchalarini shakllantirish.
5. O‘quvchilarni o‘qish va grammatika
darslari orqali badiiy, ilmiy-
ommabop va boshqa adabiyotlar
namunasi bilam tanishtirsh , ularda tabiiy
asarni idrok etish ko‘nikmasini hosil qilish.
Mavzuni takrorlash va mustahkamlash uchun savollar hamda
topshiriqlar:
1. Ona tili o‘qitish metodikasining predmeti nimadan iborat?
2. Metodika fani qanday masalalarni o‘rganadi?
3. Ona tili o‘qitish metodikasining asosiy vazifalarini ta’riflab
bering.
4. Boshlang’ich sinflarda ona tili o‘qitish metodikasi fanining asosiy
bo‘limlarini aytib bering.
5. Ona tili o‘qitish metodikasi fanining metodologik asoslarini izohlang.
6. Ona tili o‘qitish metodikasining boshqa fanlar bilan bog’liqligini
tushuntiring.
7. Ona tili o‘qitish metodikasining o‘ziga xos tamoyillari qaysilar? Ularga
tavsif bering.
8. Eksperiment vazifasiga ko‘ra qanday hollarda o‘tkaziladi?
9. Ona tilini o‘qitish tarixiga tavsif bering. Kamchiliklarning sabablari
nimada ekanligini ayting.
10. Boshlang’ich sinflarda ona tili mashg’ulotlarining turi va mazmunini
sharhlang.
N. B. Adizova, R. X. Jumayev, R. A. Qo‘ldoshev, S. R. Ismatov ona tili o‘qitish metodikasi

N. B. Adizova, R. X. Jumayev, R. A. Qo‘ldoshev, S. R. Ismatov ona tili o‘qitish metodikasi
Download
5,58 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/163
Sana
12.01.2024
Hajmi
5,58 Mb.
#136140
Download
5,58 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
N. B. Adizova, R. X. Jumayev, R. A. Qo‘ldoshev, S. R. Ismatov ona tili o‘qitish metodikasi
Download
5,58 Mb.
Matnni ko'rish
МОДУЛЬ №5 МЕТОДИКА ВНЕКЛАССНОГО ЧТЕНИЯ…………

МОДУЛЬ №5 МЕТОДИКА ВНЕКЛАССНОГО ЧТЕНИЯ………… 280
ТЕМА №9 ЦЕЛИ И ЗАДАЧИ МЕТОДИКИ ВНЕКЛАССНОГО
ЧТЕНИЯ………………………………………………………………….
280
9.1.Характеристика
системы
формирования
навыков
самостоятельного детского чтения………………………………………
280
9.2. Этапы формирования навыков самостоятельного детского чтения
в начальной школе. ……………………………………………………….
284
9.3.Виды уроков внеклассного чтения…………………………………… 289
Тестовые вопросы……………………………………………………….
302
ГЛОССАРИЙ……………………………………………………………… 315
СПИСОК ЛИТЕРАТУРЫ …………………………………………….
321
Halqaro huquqning kibermakonga moslashuvi: Tallin qo’llanmasining tajribasi va ruscha yondashuvlar

|
Halqaro huquqning kibermakonga moslashuvi: Tallin qo’llanmasining tajribasi va ruscha yondashuvlar
|
bet | 5/5 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 110,26 Kb. | | #160801 |
Bog'liq kiberhuqu mustaqil ishiHalqaro huquqning kibermakonga moslashuvi: Tallin qo’llanmasining tajribasi va ruscha yondashuvlar.
2013-yil 19-martsanasida Estoniya poytaxti Tallinda NATOning qoʻshma kibermudofaa markazi tomonidan kibermakondagi nizolar sharoitida Halqaro huquqni qo’llash bo’yicha Tallin yo’riqnomasining yakuniy versiyasi chop etildi. Bu yerda gap kibermudofaa markazi ekspertlari guruhi tomonidan uch yillik ish natijasida deyarli 300 betlik hujjat haqida boradi. Garchi Tallin yo’riqnomasi hali hech qanday rasmiy maqomga ega bo’lmagan bo’lsa ham va bunday maqomga ega bo’la olishi noma’lum bo’lsadauning taqdim etilishi NATO davlatlari va Rossiya Federatsiyasida katta qiziqish uyg’otdi. Hujjat birinchi navbatda ayrim qoidalarning munozaralarga sabab bo’lganligi tufayli halqaro huquq nuqtai nazaridan o’zining kashshof faoliyati bilan bog’liq xarakterli ekanligi bilan barchaning e’tiborini tortdi. Yuqorida muhokama qilinganidek ma’lumotlardan xulosa qilinsa, halqaro huquq davlatlarning kibermakondagi xatti-harakatlariga taalluqlimi, degan savol javobi samarasizligini bildiradi. U halqaro huquqning uch jihati: yurisdiktsiya, arbitraj, huquqiy hujjatlar va yurisprudensiya bo’yicha o’tmish va joriy muammolarga asoslanadi. Kelajakda raqamli suverenitet me’yorlarini tobora ko’proq targ’ib qilish tendensiyasi potentsial ravishda kibermakondagi halqaro huquqning davlat ishtirokchilariga samarali tarzda yuklanishi dargumon bo’lishiga olib kelishi mumkin. Agar mavjud bo’lsa, kelajakda kibermakonda halqaro huquq ularning nodavlat ishtirokchilarining manfaatlarini hisobga olgan holda raqamli suverenitetga bog’liq bo’ladi. Ikkala senariy ham kibermakondagi halqaro huquq davlat ishtirokchilari uchun deyarli samarali emasligini va kelajakda qoidalarga asoslangan, erkinlikka asoslangan va inklyuziv global Internet normalarini shakllantirish uchun kengroq chaqiriqlarni talab qilishini ko’rsatadi.
XULOSA
Axborot va kommunikatsiya texnologiyalari davlat va jamiyatning iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy va siyosiy munosabatlarga salbiy ta’sir ko’rsatishi, harbiy va mudofaa salohiyatiga ziyon yetkazishi mumkin. Shu munosabat bilan halqaro hamjamiyat kiberxavfsizlik sohasida hamkorlik masalalarida ko’p tomonlama huquqni rivojlantirish asoslariga jiddiy qiziqish bildirmoqda.
FOYDALANIGAN ADABIYOLAR
Kiberhavfsizlik asoslari
Internet resuslar:
http://fayllar.org
https://studylib.net/
|
| |
Answers
Students’ own answers
Comparative adjectives
3

|
Answers
Students’ own answers
Comparative adjectives
3 Pdf ko'rish
|
bet | 23/255 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 18,95 Mb. | | #263803 |
Bog'liq {teacherscom library} EFL Grade 8 TBAnswers
Students’ own answers
Comparative adjectives
3
Write the following on the board and ask the students
to complete the sentences with
Pizza Palace
or
Easy
Burgers
:
is cheaper than
.
(Pizza Palace; Easy Burgers)
is more expensive than
.
(Easy Burgers; Pizza Palace)
Ask the class to say which words compare one thing
with another (
cheaper than
and
more expensive than
).
Point out that these are examples of comparative
adjectives and ask the class to say how we form these
(short adjective +
er
+
than
or
mor
e + long adjective +
than
). If appropriate, ask the students to underline all
the examples of comparative adjectives in Vocabulary
and Reading Exercise 4 page 68. Check that the students
understand the meaning of the adjectives in the box
by asking them to give you a sentence with each of
them, e.g.
I can’t go out because I’m
busy.
I’ve got a lot
of homework.
Then, ask them to copy the table into
their notebooks and write the adjectives and their
comparatives in the correct column.
Answers
short adjectives
long
adjectives
one
syllable
one
syllable
ending
in
e
two
syllables
ending
in
y
one
syllable
ending
in vowel
consonant
use
more
+
adjective
short –
shorter
colder
harder
longer
newer
taller
nice –
nicer
larger
later
healthy –
healthier
busier
dirtier
funnier
big –
bigger
fatter
hotter
thinner
expensive –
more
expensive
more
beautiful
more exciting
more popular
GRAMMAR REFERENCE AND PRACTICE ANSWER KEY TB PAGE 248
|
| |