nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Taqrizchilar - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

3
MUNDARIJA
Kirish ....................................................................................................................... 9
1- bob. Milliy iqtisodiyotni modernizatsiyalash va ishlab chiqarishni
diversifikatsiya qilishda fanning ahamiyati ........................................................ 10
1.1. Iqtisodiy sistemologiya fanining mazmuni, predmeti, maqsadi
va vazifalari ............................................................................................................. 10
1.2. Iqtisodiy sistemologiya fanining obyekti, metodologik asoslari ..................... 11
1.3. Iqtisodiy sistemologiya fanining yondoshuvlari .............................................. 11
1.4. Iqtisodiy sistemologiya fanining tamoyillari ................................................... 12
2- bob. Iqtisodiy sistemologiya fanining nazariy asoslari .................................. 14
2.1. Iqtisodiy sistemologiyaning murakkab tizimlar to‗g‗risidagi
fan sifatida shakllanishi
.................................................................... 14
2.2. Iqtisodiy sistemologiya fani asosida iqtisodiyotni tizimli
o‗rganish rivojlantirishning zarurligi ...................................................................... 18
2.3. Iqtisodiy sistemologiya fanining nazariy asoslari ............................................ 21
3-bob. Iqtisodiy sistemologiya fanining tizimli masalalari ................................ 23
3.1. Iqtisodiy jarayonlarda ko‗zga ko‗rinadigan va
ko‗rinmaydigan bog‗lanishlar ................................................................................. 23
3.2. Iqtisodiyot – boshqariladigan murakkab tizimli masalalardan
iborat soha .............................................................................................................. 23
3.3. Tizim, tizim usti va osti haqida tushunchalar ................................................... 25
3.4. Iqtisodiy tizimlarni ko‗rinishi, tartibi, bog‗lanishlari ....................................... 26
3.5. Iqtisodiy tizimlarni boshqarishda matematik usullarning o‗rni ....................... 28
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
Download
2,88 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/105
Sana
21.12.2023
Hajmi
2,88 Mb.
#126082
Download
2,88 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
Download
2,88 Mb.
Matnni ko'rish
2 - Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi

|
Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
bet | 230/230 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 39,74 Mb. | | #271664 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslik
Har bir guruh mezonlar bo’yicha ballarni jamlab, boshqa guruhlar chiqishini baholaydi. Guruh olgan baho guruhning har bir a’zosi bahosini belgilab beradi: 5 ball - «a’lo»; 4– «yaxshi»; 3 – «qoniqarli»; 2 ball – «qoniqarsiz».
Dars yakuni O’qituvchi o’tgan yangi mavzu bo’yicha tushunmagan savollarga javob beradi,darsni mustahkamlashdagi o’quvchilar javobini muhokama qilib, o’quvchilar bilimini baholaydi va darsni yakunlaydi.
(3.1-ilova )
Darsga faol ishtirok etgan o’quvchilarni o’qituvchi baholaydi
O`quvchilar faoliyatini baholash mezonlari
|
86-100 % 5 baho “a`lo”
|
71 - 85% 4 baho “yaxshi”
|
55 – 70% 3 baho «qoniqarli»
|
(3.2-ilova)
Uyga vazifa:
O’tilgan dars yuzasidan mustaqil ishlash uchun uyga vazifalar beriladi
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
NAMANGAN VILOYATI KASBIY TA’LIMNI RIVOJLANTIRISH VA MUVOFIQLASHTIRISH BOSHQARMASI
Norin Tuman 1-sonli kasb-hunar maktabi
Kompyuter grafikasi va dizayn operatori fanidan
VIZUAL - DIDAKTIK RESURSLAR
Maxsus fanlar kafedrasi
O‘qituvchi: Kodirova S
Namangan-2022
|
| |
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti - bet 105

“IQTISODIYOT” – 2019.
Muharrir
Mirhidoyatova D.
Мusahhih
Matxo`jayev A.O.
Litsenziya AI № 240 04.07.2013. Terishga berildi 09.09.19. Bosishga ruxsat
etildi 09.09.2019. Qog‗oz bichimi 60х80 1/16. Times garniturasi. Ofset bosma.
Ofset qog‗ozi. Shartli bosma tabog‗i 10,0. Hisob nashr varag‗i 9,7. Adadi ___ nusxa.
―IQTISODIYOT‖ nashriyoti DUKning matbaa bo‗limida chop etildi.
100003. Toshkent shahri Islom Karimov ko`chasi, 49-uy.
158
1.
Alimov R.X.,
2.
Fayziyev R.A.,
3.
Ishnazarov A.I.
ISBN 0000000000
UO`K
0000
KBK 000000
00000
Iqtisodiy sistemologiya. O‗quv
qo‗llanma. /Alimov R.X.,
Fayziyev R.A., Ishnazarov A.I.
– T.:
IQTISODIYOT
, 2019. -
158 b.
|
Глава 4.
Роль математики и информационных технологий в решении

Глава 4. Роль математики и информационных технологий в решении системных задач экономической системологии ........................................... 30 4.1. Методы постановки и решения системных проблем ................................. 30
4.2. Иерархия эпистемологических ступеней систем ........................................ 31
4.3. Роль математики в решении системных задач ............................................ 31
4.4. Роль информационных технологий в решении системных проблем.
Применение программы EVIEWS в решении вопросов эконометрики .......... 34
4.5. Проблемы экономической системологии и способы их решения ............ 63
Глава 5. Представление экономики как сложной экономической социальной системы ........................................................................................... 66
5.1. Макроэкономические и микроэкономические системы ............................ 66
5.2.
Особенности управления сложными экономическими социальными
системами ............................................................................................................... 67
5.3.
Экономика и ее составляющие, связи .......................................................... 68
5.4. Методы управления экономико-социальной системой .............................. 70
Глава 6. Факторы, влияющие на экономическую систему ........................ 72 6.1. Факторы, влияющие на экономическую систему, факторная система,
результативный показатель, количественные связи .......................................... 72
6.2.
Правильный факторный анализ, обратный факторный анализ ................. 73
6
6.3. Пределы анализа ............................................................................................. 75
Содержание 
Введение - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

|
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universitetiBog'liq Ekonometrika Kaf 15.Iqtisodiy sistemologiya 10taСодержание
Введение .................................................................................................................. 9
Глава 1. Роль предмета в модернизации национальной
экономики и диверсификации производства ................................................ 10
1.1. Содержание, предмет, цели и задачи предмета
экономической системологии .............................................................................. 10
1.2. Объект, методологические основы предмета экономическая
системология .......................................................................................................... 11
1.3. Подходы предмета экономическая системология ...................................... 11
1.4. Принципы предмета экономическая системология .................................... 12
Глава 2. Теоретические основы предмета экономическая
системология ........................................................................................................ 14
2.1. Формирование экономической системологии как предмет сложной
системы ................................................................................................................... 14
2.2. Необходимость развития системного изучения экономики на основе
экономической систематологии ........................................................................... 18
2.3. Теоретические основы экономической системологии ............................... 21
Глава 3. Системные проблемы экономической системологии .................. 23
3.1.Видимые и невидимые ссылки в экономических процессах ...................... 23
3.2. Экономика-отрасль, состоящая из сложных системных задач, которые
управляются ........................................................................................................... 23
3.3. Понятие о системе, надстройке и подстроке ............................................... 25
3.4. Вид, порядок, ссылки экономических систем ............................................. 26
3.5. Роль математических методов в управлении экономическими
системами ............................................................................................................... 28
|
| |
Глава 7. Методологическое и информационное обеспечение экономической

|
Глава 7. Методологическое и информационное обеспечение экономическойBog'liq Ekonometrika Kaf 15.Iqtisodiy sistemologiya 10taГлава 7. Методологическое и информационное обеспечение экономической
системологии ........................................................................................................ 77
7.1. Подходы к науке экономической системологии ......................................... 77
7.2.
Принципы экономической системологии .................................................... 78
7.3. Определение поведения составляющих экономики с использованием
принципов экономической систематологии ....................................................... 81
7.4. Роль и особенности информационных систем в экономической
системологии ......................................................................................................... 83
7.5. Прогнозная информация и ее особенности ................................................. 88
7.6. Классификация информации по функциональному признаку .................. 91
Глава 8. Методы и показатели исследования экономической системы .. 94
8.1. Важность моделирования при анализе экономических систем ................ 94
8.2. Типы моделей. Классификация экономико-математических задач .......... 96
8.3. Приведение показателей в сравнительный вид......................................... 101
8.4.
Использование методов расчета относительных и средних величин в
анализе экономических систем .......................................................................... 102
8.5.
Методы группирования информации при анализе экономических
систем ................................................................................................................... 104
8.6. Использование метода баланса при анализе экономических систем ..... 105
8.7. Эконометрический анализ и показатели экономической системы ......... 107
Глава 9. Факторы, влияющие на экономическую систему ...................... 115
9.1. Анализ экономического развития мамалакат ............................................ 115
9.2. Эконометрические модели и их роль в перспективе ................................ 118
9.3.
Прогнозирование общего спроса ................................................................ 121
9.4. Прогнозирование потребительского спроса .............................................. 122
9.5. Прогноз отраслевой структуры национальной экономики ...................... 124
9.6. Прогнозирование темпов инфляционного процесса ................................ 125
|
| |
Svyortka qatlami - Mavzu: Nutqli signallarni tahlil qilish algortimlari. Reja

|
Mavzu: Nutqli signallarni tahlil qilish algortimlari. Reja
|
bet | 6/7 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,33 Mb. | | #242938 |
Bog'liq Nutqli signallarni tahlil qilish algortimlari;Svyortka qatlami. Svyortka qatlami – bu CNN tarmoqning asosiy bloki sanaladi. Svyortka qatlami har bir kanal uchun o’zining filtr yadrosini o’z ichiga oladi, svyortka yadrosi esa fragment bo’yicha o’zidan oldingi qatlamlarga ishlov beradi (har bir fragment uchun matrisa ko’paytmalari natijalarini yig’ish hisobiga). Svyortka yadrosining vazn koeffisiyentlari (kichik matrisa) noma’lum va ular o’qitish jarayonida o’rnatiladi. Svyortka jarayoni quyidagi (17.1) formula yordamida hisoblanadi:
(17.1)
Bu yerda 𝑎 - svyortka qatlamning chiquvchi qiymati, 𝑘 - filtr yadrosi, 𝑙 - yadrolar soni asosida aniqlanadigan chiquvchi qatlamlar soni 𝑖 - har bir hisoblash bosqichidagi yadro harakatining qadami, 𝑀𝑗 - turli yadrolar asosida yaratilgan 𝑗 chi karta xarakteristikasi, 𝑏 – bias va (17.1) formuladagi 𝑓 – faollashtirish funksiyasi sanaladi. Odatda faollashtirish funksiyalari sigmoidal ko’rinishga ega. Faollashtirish funksiyalarining bir nechta turi mavjud bo’lib, ularni qaysi birini qo’llash izlanuvchilarning tanloviga bog’liq.
Faollashtirish qatlami. Har bir svyortkaning skalyar natijasi chiziqli bo’lmagan faollashtirish funksiyasidan o’tkaziladi. Faollashtirish qatlami odatda svyortka qatlam bilan mantiqan birlashtirilgan. Chiziqsiz funksiya tadqiqotchining tanlovi bo’yicha ixtiyoriy bo’lishi mumkin. Odatda sigmoidali ((𝑥)=(1+𝑒−𝑥) −1) yoki Relu funksiyalardan foydalaniladi.
Relu faollashtirish funksiyasining taklif qilinishi o’qitish jarayonini sezilarli tezlashtirdi va bir vaqtning o’zida hisoblashni soddalashtirdi (funksiyaning soddaligi hisobiga). Funksiya (𝑥)=max (0,𝑥) ko’rinishga ega. Shuning hisobiga bu skalyar miqdorning manfiy qismlarini olib tashlash operasiyasi sanaladi. Hozirgi kunda Relu funksiyasining modifikasiyalangan variantlari (Noisy ReLU, Leaky ReLU va boshqalar) DNN tarmoqlarida, xususan CNN da keng qo’llanilmoqda.
Pooling qatlami. Kiruvchi tasvir hajmini kichraytirishning 2 ta usuli mavjud. CONV qatlamida filtr qadami stride>1 holatda hamda POOL qatlami yordamida amalga oshirish mumkin. CNN arxitekturasida POOL qatlami ketma-ket keladigan CONV qalamlari o’rtasida keladi:
INPUT=>CONV=>RELU=>POOL=>CONV=>RELU=>POOL=>FC
POOL qatlamining asosiy vazifasi tasvir hajmini (eni va bo’yini) asta-sekin kamaytirishdir. Buni amalga oshirish tarmoqdagi parametrlar va hisoblashning hajmini kamaytirishga imkon beradi. Bu esa ortiqcha moslashish (overfitting) ni nazorat qilishga yordam beradi. Uning 2 ta turi qo’llaniladi maksimal (max) va o’rtacha (average). Qoida bo’yicha POOL 2 × 2 o’lchami ishlatiladi, kiruvchi tasvir o’lchami (> 200 piksel) katta bo’lganda 3 × 3 o’lchami ishlatiladi.
|
| |
Mavzu: Raqamli qurilmalarni loyihalashga kirish fanining maqsadi va vazifalari

Mavzu: Raqamli qurilmalarni loyihalashga kirish fanining maqsadi va vazifalari
Download
266,73 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/7
Sana
22.05.2024
Hajmi
266,73 Kb.
#250703
Download
266,73 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu: Raqamli qurilmalarni loyihalashga kirish fanining maqsadi va vazifalari
Download
266,73 Kb.
Matnni ko'rish
Nutq signallarini avtomatik tanish algoritmlari ketma-ketligi

|
Nutq signallarini avtomatik tanish algoritmlari ketma-ketligi
|
bet | 3/7 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,33 Mb. | | #242938 |
Bog'liq Nutqli signallarni tahlil qilish algortimlari;3. Nutq signallarini avtomatik tanish algoritmlari ketma-ketligi
Nutqni neyron tarmoqlar yordamida tanishning umumiy sxemasini 17.1-rasmdagidek tasvirlash mumkin.
17.1-rasm. Nutqni tanishning umumiy sxemasi.
Nutq signallarini tanishning zamonaviy usullari, modellari va algoritmlar tahlili natijasida nutqni tanib olishni quyidagi sxemasini xam berish mumkin (17.2-rasm).
17.2-rasm. Nutqni tanib olish bosqichlari.
1-bosqich. Fonogramma bosqichida nutq signalini yozib olish, nutq signali chegaralarini ajratish, filtrlash, segmentlarga ajratish, oynada signallarga ishlov berish proseduralari bajariladi. Ushbu proseduralarda signallarga raqamli ishlov berishning mavjud standart algoritmlari qo’llaniladi.
2-bosqich. Fonogramma bosqichidan so’ng barqaror, yaxshi ifodalangan va yuqori informativli nutqni xarakterlovi belgilar kartasi sifatida spektrogramma tasvirlari tanlab olindi. Spektrogramma tasvirlarini hosil qilishda odatda FFT (Fast Fourier Transform) spektral almashtirish usuli qo’llaniladi. Ushbu ishda DCT (Discrete Cosine Transform) spektral almashtirish algoritmi qo’llanildi. DCT ning kuchli “energiyani siqish” xususiyati hisobiga undan hosil buladigan spektrogramma tasvirlari sifatli va xalaqitlargi bardoshlidir. Hosil qilingan spektrogramma tasvirlari akustik modellashtirish uchun akustik m’lumotlar sifatida keladi
3-bosqich. Hosil qilingan spektrogramma kiruvchi akustik ma’lumotlar sifatida keladi. Akustik modellashtirishda yashirin markov zanjirlari, dinamik dasturlash algoritmi, svyortkali neyron tarmoq (Convolutional neural network-CNN) va rekurrent tarmoqlar (Recurrent Neural Network-RNN) qo’llaniladi.
4-bosqich. Tanib olish bosqichida akustik modellashtirish natijasida har bir vaqt qadamida yuqori ehtimollik bo’yicha bashorat qilingan fonemlar ketma ketligi hosil qilinadi.
Zamonaviy modellar va usullarni tahlil qilish natijasida CNN va RNN tarmoqlarini yagona strukturada ishlatish istiqbolli yondashuv degan xulosaga kelindi. Tanlab olingan akustik model belgilar sohasini qisqartirish maqsadida uning spektrogrammadan tasvirga o’tkazish yo’li bilan tanib olish sifatini yaxshilashi mumkin.
Yuqorida ko’rsatilgan yondashuvlarni amalga oshirishda tezkor grafik prosessorlarni qo’llash ishlov berish samaradarligni oshiradi.
|
| |
1. Secure Shell (ssh): ipsec (Internet Protocol Security)

1. Secure Shell (ssh): ipsec (Internet Protocol Security)
Download
122,17 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
13.05.2024
Hajmi
122,17 Kb.
#228454
Download
122,17 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1. Secure Shell (ssh): ipsec (Internet Protocol Security)
Download
122,17 Kb.
Matnni ko'rish
yarim o‘tkazgichli, pardali - Mavzu: Raqamli qurilmalarni loyihalashga kirish fanining maqsadi va vazifalari

belgiga ko‘ra IMSlar ikki turga bo‘linadi:
yarim o‘tkazgichli
va
dielektrik
.
Asos sifatida yarim o‘tkazgichli materiallar
orasida kremniy va galliy
arsenidi keng qo‘llaniladi. IMSning barcha elementlari yoki elementlarning bir
qismi yarim o‘tkazgichli monokristall plastina ko‘rinishida asos ichida
joylashadi.
Dielektrik asosli IMSlarda elementlar uning sirtida joylashadi.
YArim
o‘tkazgich asosli mikrosxemalarning asosiy afzalligi – elmentlarning juda katta
integratsiya darajasi hisoblanadi, lekin uning nominal
parametrlari diapazoni
juda cheklangan bo‘lib ular bir - biridan izolyasiyalanishni talab qiladi.
Dielektrik asosli mikrosxemalarning afzalligi – elementlarning juda yaxshi
izolyasiyasi, ularning
xossalarining barqarorligi, hamda elementlar turi va
elektr parametrlari tanlovining kengligi.
Pardali IS
– bu dielektrik asos sirtiga
surtilgan elementlari parda
ko‘rinishida bajarilgan mikrosxema. Pardalar past bosimda turli materiallardan
yupqa paradalar ko‘rinishida cho‘kmalar hosil qilish yo‘li bilan olinadi.
kvantlaydilar - Mavzu: Raqamli qurilmalarni loyihalashga kirish fanining maqsadi va vazifalari

qiymatiga mos ravishda raqam beriladi. Signal diskret
darajalarini raqamlar
ketma – ketligi bilan almashtirish jarayoni
kodlash
deb ataladi.
Olingan
raqamlar ketma – ketligi
signal kodi
deb ataladi.
Ikkilik sanoq tizimida biror son ikki raqam: 0 va 1 orqali ifodalanadi.
Raqamlarni ifodalash uchun raqamli tizimlarda tok yoki kuchlanish kabi elektr
kattalikni ikki holatdagi signalini qabul qilishga moslashgan elektron sxema
bo‘lishi talab qilinadi. Kattalikning biri – 0 ga, ikkinchisi – 1 ga mos kelishi
kerak bu esa hozirgi zamonaviy raqamli texnika
mana shu kabi ifodalanish
tizimiga asoslanganligini ko‘rsatadi.
Integral mikrosxemalarning asosiy tushunchasi va klassifikatsiyasi
Integral mikrosxemalar elektr asboblarning sifat darajasidagi yangi turi
bo‘lib elektron qurilmalarning asosiy negiz elementi hisoblanadilar.
IMSlarning
asosiy xossasi shundaki, u murakkab funksiyalarni bajarish
bilan
birga kuchaytirgich, trigger, hisoblagich,
xotira qurilmasi va boshqa
funksiyalarni ham bajaradi. Xuddi shu funksiyalarni bajarish uchun diskret
elementlarda mos keluvchi sxemani yig‘ish talab qilinardi.
IMSlar uchun ikki asosiy belgi mavjud:
konstruktiv
va
texnologik
.
Konstruktiv
belgisi shundaki, IMSning barcha elementlari asosiy asos ichida
yoki
sirtida joylashadi, elektr jihatdan birlashtirilgan va yagona qobiqga
joylashtirilgan bo‘lib, yagona hisoblanadi. IMS elementlarining hammasi yoki
bir qismi va elementlararo bog‘lanishlar yagona texnologik siklda bajariladi.
Shu sababli integral mirosxemalar yuqori ishonchlilikka
va kichik tannarxga
ega.
Hozirgi kunda yasalish turi va hosil bo‘ladigan tuzilmaga ko‘ra
IMSlarning uchta prinsipial turi mavjud:
Parda hosil qilish usuli va unga bog‘liq bo‘lgan qalinligiga ko‘ra 
yupqa

Parda hosil qilish usuli va unga bog‘liq bo‘lgan qalinligiga ko‘ra
yupqa
pardali IS
(parda qalinligi 1 – 2 mkmgacha) va
qalin pardali IS
(parda qalinligi
10 – 20 mkm gacha va katta
)
larga bo‘linadi
.
Hozirgi kunda barqaror pardali diodlar va tranzistorlar mavjud emas, shu
sababli pardali ISlar faqat passiv elementlar (rezistorlar, kondensatorlar va x.z.)
dan tashkil topadi.
Gibrid IS (yoki GIS)
– bu pardali passiv elementlar
bilan diskret aktiv
elementlar kombinatsiyasidan
tashkil topgan,
yagona dielektrik asosda
joylashgan mikrosxema. Diskret komponentlarni osma elementlar deb atashadi.
Qobiqsiz yoki mikrominiatyur metall qobiqli
mikrosxemalar gibrid IMSlar
uchun aktiv elementlar bo‘lib hisoblanadilar.
Gibrid integral mikrosxemalarning asosiy afzalligi: nisbatan qisqa ishlab
chiqish vaqtida analog va raqamli mikrosxemalarning
keng turlarini yaratish
imkoniyati; keng nomentkaluturaga ega bo‘lgan passiv
elementlar hosil qilish
imkoniyati; MDYA –
asboblar, diodli va tranzistorli
matritsalar va yuqori
yaroqli mikrosxemalar chiqishi.
Nazorat savollari
1. Raqamli tizimlarda qanday mantiqiy o‘zgaruvchilar bo‘lgan
qiymatlari
bilan namoyon qilinadi ?
2.Signal deganda nimani tushunasiz?
3.Raqamli elektron qurilmalar
4.Raqamli integral sxema
5.Yordamchi integral sxemalar yoki
elementlar
6.Axborot saqlash sxemalari
bir nechta signallar ketma- - Mavzu: Raqamli qurilmalarni loyihalashga kirish fanining maqsadi va vazifalari

AEQlarga nisbatan yuqori bo‘ladi.
Kvantlash turiga qarab DEQlar uch guruhga bo‘linadi:
impulsli, releyli
va
raqamli.
Impulsli elektron qurilmalar
(IEQ)da birlamchi signal vaqt bo‘yicha
kvantlanadi va odatda, o‘zgarmas chastotadagi impulslar ketma-ketligiga
o‘zgartiriladi. Bu jarayon
impulsli modulatsiyalash
deb ataladi. Impulslar
ketma-ketligi to‘rtta parametrga ega: impuls amlitudasi, impuls uzunligi,
impuls chastotasi va impuls fazasi (impulslar vaqt momentlari taktiga nisbatan
olinadi). Shu sababli modulatsiyaning to‘rtta turi mavjud:
•
amplituda - impulsli modulatsiya (AIM);
•
kenglik - impulsli modulatsiya (KIM);
•
chastota - impulsli modulatsiya (CHIM);
•
faza - impulsli modulatsiya (FIM).
Simmetrik kalitli kriptoalgoritmlarga asoslangan autentifikatsiya protokollari

|
Simmetrik kalitli kriptoalgoritmlarga asoslangan autentifikatsiya protokollari
|
Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 13,9 Kb. | | #126658 |
Bog'liq referat
Simmetrik kalitli kriptoalgoritmlarga asoslangan autentifikatsiya protokollari.
Ochiq kalitli kriptoalgoritmlarga asoslangan autentifikatsiya protokollari.
Bir martali parolga asoslangan autentifikatsiyalash usullari.
PIN-kodga asoslangan autentifikatsiya usullarini ahamiyati.
Internet xizmatlarda ikki faktorli autentifikatsiyadan foydalanish usullari.
Kerberos protokoli va uning xavfsizlik tahlili.
Biometrik autentifikatsiya usullarining tahlili.
Autentifikatsiya masalasini yechishda QR-kod texnologiyasining o‘rni.
Grafik parol asosida autentifikatsiya usullarining tahlili.
Ko‘p faktorli autentifikatsiyalash usuli va uning ahamiyati.
DNK asosida autentifikatsiyalash usulining tahlili.
Odamning yurish tarzi orqali autentifikatsiyalash usulining tahlili.
Har bir talaba o’z variant bo’yicha mavzu oladi va referat shakllantiradi.
!!!!mundarija, foyladanilgan adabiyotlar, bo’lishi shart umumiy hajmi 20-25.
|
| |
Metod va usullar - Guliston davlat universiteti sotsial psixologiya

|
Guliston davlat universiteti sotsial psixologiya
|
bet | 82/92 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 1,24 Mb. | | #111254 |
Bog'liq Guliston davlat universiteti sotsial psixologiya (2)Metod va usullar: kitob bilan ishlash, modulda urganish, kuzatish, amaliy mashq.
Ishlash tartibi
Kommunikativ lo'siqiar va ularni bartaraf etish.
Intcraksiya va uning asosiy shakllari (kooperatsiya. raqobat).
Mashg‘ulotni yakunlash.
Mustahkamlash va baholash uchun savollar
Kommunikativ to'siqiar va ularni bartaraf etish.
Kommunikatordan chiqayotgan axborot necha xil bo’ladi?
Undovchi axborot va konstatatsiyalovchi axborot nima?
Noverbal kommunikatsiyada belgilar tizimi sifatida qanday tizimlardan foydalaniladi?
Umumiy yakuniy xulosalar chiqarish.
Ko‘zlangan maqsad va vazifalar bajarilganligi tahlil qilinadi, tegishli vazifalar beriladi, mustaqil ish topshiriqlari beriladi.
Foydalaniladigan adabiyotlar:
G‘oziev E.G‘. “Ontogenez psixologiyasi”.-T.: Noshir. 2010.
Dusmuxamedova SH.A.,Nishonova Z.T., Jalilova S.X., Karimova SH. K.,
Alimbaeva SH.T. “YOsh va pedagogik psixologiya” T. TDPU, 2013 .
MULOQOTNING INTERAKTIV TOMONI: MULOQOTNING HARAKATLAR BILAN ALMASHINISHI mavzusi bo‘yicha topshiriqlar
1-o‘quv topshiriq
-
Muloqotning interaktivtomoni -
|
-
Kooperatsiyaga asoslangan o'zaro ta’sir
|
-
Raqobatga asoslangan o'zaro ta’sir-
|
2-o‘quv topshiriq
FSMU texnologiyasi
Ushbu texnologiya munozarali masalalarni hal etishda hamda o‘quv jarayonini bahs-munozarali o‘tkazishda qo‘llaniladi, chunki bu texnologiya talabalarni o‘z fikrini himoya qilishga, erkin fikrlash va o‘z fikrini boshqalarga o‘tkazishga, ochiq holda bahslashishga hamda shu bilan birga bahslashish madaniyatini o‘rgatadi.
F-fikringizni bayon eting
S-Fikringiz bayoniga sabab ko‘rsating
M-ko‘rsatilgan sababingizni isbotlovchi dalil keltiring
U- fikringizni umumlashtiring
|
|
| |
4. php da ma’lumotlar tiplari get va post

4. php da ma’lumotlar tiplari get va post
Download
1,34 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
20.12.2023
Hajmi
1,34 Mb.
#125264
Download
1,34 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
4. php da ma’lumotlar tiplari get va post
Download
1,34 Mb.
Matnni ko'rish
Chapter 2. The theoretical basis of the subject of economic systemology

|
Chapter 2. The theoretical basis of the subject of economic systemologyBog'liq Ekonometrika Kaf 15.Iqtisodiy sistemologiya 10taChapter 2. The theoretical basis of the subject of economic systemology ....... 14
2.1. Formation of economic systemology as a subject of complex system ............ 14
2.2. The need to develop a systematic study of the economy on the basis
of economic systematology ..................................................................................... 18
2.3. Theoretical foundations of economic systemology .......................................... 21
Chapter 3. System problems of economic systemology ..................................... 23
3.1.
Visible and invisible links in economic processes ........................................... 23
3.2. Economy-an industry consisting of complex system tasks that
are managed ............................................................................................................. 23
3.3. The concept of the system, the add-in and tweak ............................................ 25
3.4. Type, order, links of economic systems ........................................................... 26
3.5. The role of mathematical methods in economic management
systems .................................................................................................................... 28
Chapter 4.
The role of mathematics and information technologies
in solving system problems of economic systemology ........................................ 30
4.1. Methods of formulation and solution of system problems .............................. 30
4.2. The hierarchy of epistemological levels of systems ........................................ 31
4.3. The role of mathematics in solving system problems ...................................... 31
4.4. The role of information technologies in solving system problems.
The use of the software EVIEWS in solving the issues of econometrics ............... 34
4.5. Problems of economic systemology and ways of their solution ...................... 63
|
| |
Muloqotning interaktiv tomoni

|
Muloqotning interaktiv tomoni
|
bet | 83/92 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 1,24 Mb. | | #111254 |
Bog'liq Guliston davlat universiteti sotsial psixologiya (2)
3-o‘quv topshiriq
#
|
Do'stona muloqot o'rnatish va do'st tutinish muammosi o'spirinlik yoshida, ayniqsa, dolzarb masalaga aylanadi
|
|
|
|
|
1
|
|
2
|
|
3
|
|
4
|
|
4-o‘quv topshiriq
Daftaringizga konspektlashtiring
Muloqotning interaktiv tomoni : muloqotning harakatlar bilan almashinishi
MUOMALANING PERSEPTIV TOMONI: O’ZARO IDROK ETISH
Asosiy savollar
1.Shaxslararo idrok. uning effekti.
2.Kauzal atributsiya. atributsixa turlari.
3.Inson obrazining shakllanishi.
4.Asosiy mexanizmlarni o'rganish.
5.lkkinchi shaxsni tushunish mexanizmlari.
Tayanch so’z va iboralar: perseptiv, ijtimoiy persepsiya, yoqtirish hissi, attraksiya, mag'zini chaqib, identifikatsiya, empatiya, stereotipizatsiya, kinesika, proksemika
|
| |
Loyqalanish turlari va uning ta’siri

|
Loyqalanish turlari va uning ta’siri
|
bet | 6/20 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #263391 |
Bog'liq AMALIYOT2023Loyqalanish turlari va uning ta’siri. Biologik loyqalanish sharobda mikroorganizmlarning faoliyati achitqilar va bakteriyalar ta’sirida ro‘y beradi. Bu loyqalanish asosan “Musallas” tipidagi sof va yarim shirin sharoblarda bo‘ladi.
Achitqili loyqalanish sharob tarkibida uncha o‘zgaruvchan kimyoviy o‘zgarishga olib kelmaydi, lekin sharobni tovarlik xususiyatini pasaytirib yuboradi. Bunda sharob tiniqligi va yaltiroqligi yo‘qolib, loyqalashadi. Bunga sabab sharob tarkibidagi bijg‘imagan qoldiq qandning borligi, kislorodning sharobga kirish uchun sharoit borligi va sharobda aktiv achitqilar borligi quvvatlanagan va desert sharoblarda hamma vaqt bakteriyali loyqalanish uchraydi. Bunga sabab sirka va sut kislotali bijg‘ishni xosil qiladigan bakteriyalar bo‘lib, ular sharobni yuqori haroratda saqlanganda xosil bo‘ladi. Biologik loyqalanishni sharobni mikroskopda qarab, u yordamida mikroorganizmlarni faoliyatini tekshirib ko‘rib oldindan aytish mumkin.
Biokimyoviy loyqalanish sharob tarkibidagi oksidlovchi fermentlar ta’sirida ro‘y beradi. Buning xarakterli belgilari sharob qo‘ng‘irlashadi va qora qo‘ng‘ir rangli cho‘kma xosil bo‘ladi. Sharobning mazasi va buketi o‘zgaradi, xushbo‘y moddalar parchalanadi, oksidlangan kuygan maza xosil bo‘ladi. bu o‘zgarishlar qaytmas bo‘ladi. buning sababi sharobni chirigan, mog‘orlagan va kasallangan uzumdan olinganligi bo‘lib, bunday uzumlar oksidlovchi fermentlar ko‘p miqdorda to‘plangan bo‘ladi.
Bunday loyqalanishga moyil bo‘lgan sharobni aniqlash uchun, kimyoviy idish olinib, unga sharobni aniqlash uchun solib bu sharob 2 sutka 18-200C haroratda ochiq havoda saqlanadi. Ikkinchi idishga solib 750C gacha qizdirib, fermentlarni aktivsizlantirib, xuddi yuqoridagi sharoitda saqlanadi. Agar birnchi idishdagi sharob rangi o‘zgarsa, loyqalansa, ostiga cho‘kma tushsa demak bu sharob biokimyoviy loyqalangan xisoblanadi.
Fizik-kimyoviy loyqalanish bu eng ko‘p uchraydigan, tarkibi jihatdan murakkab va paydo bo‘lish sabablari turlicha bo‘lgan loyqalanish. Paydo bo‘lish sababiga ko‘ra: kristalli, kolloidli va metalli guruxlarga bo‘linadi.
|
| |
Uzatish va qabul qilish - Mavzu: Raqamli qurilmalarni loyihalashga kirish fanining maqsadi va vazifalari

o‘zgartirish.
Taqsimot
– signallarni adres bo‘yicha ko‘p ma’nbalardan bittasiga yoki
bittasidan ko‘p ma’nbalarga uzatish.
Qo‘shish
-ikkilik kodda ifodalangan sonlarning yig‘indisini topish.
Ushbu amallar mantiqiy qurilmalar yordamida bajariladi. Bunday
qurilmalarga
registrlar, triggerlar,
hisoblagichlar, kodo‘zgartirgichlar,
multipleksorlar, demiltipleksorlar, jamlagichlar kiradi.Bu qurilmalar ham o’z
navbatida turli mantiqiy elementlardan tashkil topgan bo’ladi.
Elektron
qurilmalar, kompyuterlarda qayta ishlanadigan ma’lumotlar,
natijalar va boshqa axborotlar ko‘p hollarda elektr signallar ko‘rinishida
ifodalanadi. Hisoblash mashinalari tomonidan qayta ishlanayotgan berilganlar,
natija va boshqa axborotlar faqat ikki qiymat oladigan (ikkilik sanoq tizimi)
elektr signallari ko‘rinishida ifodalanadi.
Elektron qurilmalar,
jumladan, komputerlarda qayta ishlanayotgan
ma’lumotlar, natijalar va boshqa axborotlar ko‘p
hollarda elektr signallar
ko‘rinishida ifodalanadi.
Axborot (fizik kattaliklar) ni ikki usulda ifodalash mumkin: analog
(uzluksiz) va raqamli (diskret). Birinchi usulda ifodalanayotgan kattalik, unga
proporsional bo‘lgan
bir signal ko
’
rinishida,
ikkinchi usulda esa,
har biri
berilgan kattalikning bitta raqamiga mos keluvchi
"SHAHRISABZ VINO-AROQ" AKSIYADORLIK JAMIYATI

"SHAHRISABZ VINO-AROQ" AKSIYADORLIK JAMIYATI
Mahsulot nomlari:
Водка SHAHRISABZ 40% 1.0л
Водка Шахрисабз 40% 0.45л
Водка SHAHRISABZ 40% 0.7л
Водка Белый Медведь Арктический 40% 0.5л
Водка DOVON 40% 1.0л
Водка Sarbon 40% 1.0л
Водка OQ SUV TOMCHILARI 40% 0.5л
Водка ORIGINAL 40% 0.5л
Водка Зелёный Город 40% 0.5л
Водка KESH 40% 0.5л
Водка SHAHRISABZ 40% 0.5л
Водка DOVON 40% 0.7л
Водка DOVON 40% 0.5л
Водка Sarbon 40% 0.7л
Водка ORIGINAL 40% 0.7л
Водка KESH 40% 0.7л
Вино полудесертное Мускат Нежный 16% 0.75л
Водка Кesh 40% 0.45л
Вино натуральное красное сухое SAPERAVI 11.5% 0.75л
Вино натуральное красное сухое Чёрная Магия 11.5% 0.75л
Вино виноградное натуральное белое сухое Горная Прохлада 10.5% 0.75л
Красное десертное вино Кagor 16% 0.75л
Настойка сладкая Вишнёвая Бархатная 18% 0.75л
Водка ORIGINAL 40% 0.25л
Водка SURQASH 40% 0.45л
Коньяк трёх летный SHAHRISABZ YULDUZI 40% 0.5 л
Водка ТИХИЙ ОКЕАН 40% 0.5л
Ликёроводочное изделие ЗЕЛЁНЫЙ ГОРОД 40% 0.5 л
Водка БЕК 40% 0.5л
Водка SHAHRISABZ OQSHOMI 40% 0.5л
Вино YANGI KESH 18% 1L
Водка SHAHRISABZ OQSHOMI 40% 0.45л
Tayyor mahsulot xususiyatlari texnologik jarayon tavsifi bilan tanishdik.
TAYYOR MAHSULOTLARNING XUSUSIYATLARI.
1. Sharob materiallari qayta ishlangan oq maxsus kuchli oddiy " Port O'zbekiston " o'z DSt 942-2010 talablariga javob beradi.
2. Organoleptik ko'rsatkichlar bo'yicha jadvalda ko'rsatilgan talablarga javob beradi.
Ko'rsatkichlarning nomi
|
Shaffoflik Xususiyatlari
|
Shaffoflik
|
Shaffof, loyqa va begona qo'shimchalarsiz
|
Rang
|
Oltindan kehribargacha
|
Lazzat
|
To'liq, mevali ohanglar bilan uyg'un, sharob turiga xos.
|
3. Fizik-kimyoviy ko'rsatkichlarga ko'ra, sharob materiallari qayta ishlangan oq maxsus kuchli oddiy "o'zbekiston porti" quyidagi talablarga javob beradi 2-jadvalda ko'rsatilgan.
Ko'rsatkichlarning nomi
|
Norma
|
Etil spirtining hajm ulushi,%
|
17,8 -18,4
|
Shakarlarning massa kontsentratsiyasi, g/100sm
|
5,0+0,5
|
Perexda titrlanadigan kislotalarning massa kontsentratsiyasi. sharob uchun kislota.g/dm3
|
6,0+2,0
|
Uchuvchan kislotalarning massa kontsentratsiyasi sirka kislotasiga nisbatan kislota, g / dm3 endi yo'q
|
1,2
|
Oltingugurt kislotasining massa konsentratsiyasi, mg / dm3 endi yo'q Vt.h bepul, endi yo'q
|
200
20
|
Kamaytirilgan ekstraktning massa kontsentratsiyasi, g / dm3 endi yo'q
|
15,0
|
Temirning massa kontsentratsiyasi, mg / dm3 endi yo'q
|
15,0
|
|
Algoritm tushunchasi - 4. Algoritm mavzusini o’tishda interfaol usullardan foydalanish

3. Algoritm tushunchasi.
Hayotimizda har kuni va har soatda uchrab turadigan turli qoidalar ichida biror zaruriy natijaga erishishga ilob keladigan amallarni ketma-ket bajarishni talab etadigan qoidalar informatikaning asosiy tushunchalaridan biri algoritm so’zi bilan ifodalanadi.
Algoritm so’zi IX asrda yashab o’z ilmiy ishlari xazinasi bilan dunyoga tanilgan vatandoshimiz buyuk astronom, matematik va geograf Abu Abdulla Muhammad ibn Muso Al Xorazmiz (783-850) nomidan kelib chiqqan. Al-Xorazmiyning arifmetikaga bag’ishlangan risolasi XII asrda Ispaniyada lotin tiliga tarjima qilingan. Bu tarjimaning XIV asrda k’chirilgan yagona qo’lyozma nusxasi Kembrij universitetining kutubxonasida saqlanmoqda. Risola lotin tilida “Dixit Algoritmi”, ya’ni “Dediki al-Xorazmiy” iborasi bilan bashlanadi.
…Yevropada bunday qoidalar uning tug’ilgan yurtiga nisbatan lotinlashtirilgan (Algoritmus yoki Algorithmus shaklida “algoritzm” deyilgan) keyinchalik “algoritm”ga aylangan. (akademik A.N.Kolmogorov).
Fanga “Yevklid algoritmi”, “G’iyosiddin Koshiy algoritmi”, “Laure algoritmi”, “Markov algoritmi” deb ataluvchi algoritmlar ma’lum. Algoritm tushunchasi tobora kengayib borib, kibernetikaning nazariy va mantiqiy asosi hisoblangan Algoritmlar nazariyasi paydo bo’ldi.
O’zbekiston Respublikasida bir necha ilmiy tadqiqot muassasalari va hisoblash markazlarida Algoritmdan foydalanish sohasida samarali ishlar olib borilmoqda. Masalan, O’zbekiston Fanlar Akademiyasi “Kibernetika” ilmiy ishlab chiqarish birlashmasida, O’zbekistondagi barcha universitetlarda, Toshkent davlat texnika institutida, O’zbekiston Respublikasi Makroiqtisod va statistika vazirligi qoshidagi Hisoblash markazi va boshqa muassasalarda olib borilayotgan ishlar bunga misol bo’ladi.
Algoritm – berilgan natijaga erishish uchun qilinishi kerak boʻlgan aniq koʻrsatmalar ketma-ketligi. Algoritm keng maʼnoda faqat kompyuterga oid atama boʻlmay, balki unda berilgan koʻrsatmalarni bajara oluvchi har qanday narsaga oiddir.
|
Algoritmning asosiy xossalari

|
Algoritmning asosiy xossalari
|
bet | 3/11 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 201,51 Kb. | | #121356 |
Bog'liq 4. Algoritm mavzusini o’tishda interfaol usullardan foydalanish-fayllar.orgAlgoritmning asosiy xossalari.Algoritmning 5-ta asosiy xossasi bor:
Diskretlilik (Cheklilik). Bu xossaning mazmuni algoritmlarni doimo chekli qadamlardan iborat qilib bo‘laklash imkoniyati mavjudligida. Ya’ni uni chekli sondagi oddiy ko‘rsatmalar ketma-ketligi shaklida ifodalash mumkin. Agar kuzatilayotgan jarayonni chekli qadamlardan iborat qilib qo‘llay olmasak, uni algoritm deb bo‘lmaydi.
Tushunarlilik. Biz kundalik hayotimizda berilgan algoritmlar bilan ishlayotgan elektron soatlar, mashinalar, dastgohlar, kompyuterlar, turli avtomatik va mexanik qurilmalarni kuzatamiz. Ijrochiga tavsiya etilayotgan ko‘rsatmalar, uning uchun tushinarli mazmunda bo‘lishi shart, aks holda ijrochi oddiygina amalni ham bajara olmaydi. Undan tashqari, ijrochi har qanday amalni bajara olmasligi ham mumkin.
Har bir ijrochining bajarishi mumkin bo‘lgan ko‘rsatmalar yoki buyruqlar majmuasi mavjud, u ijrochining ko‘rsatmalar tizimi (sistemasi) deyiladi. Demak, ijrochi uchun berilayotgan har bir ko‘rsatma ijrochining ko‘rsatmalar tizimiga mansub bo‘lishi lozim. Ko‘rsatmalarni ijrochining ko‘rsatmalar tizimiga tegishli bo‘ladigan qilib ifodalay bilishimiz muhim ahamiyatga ega. Masalan, quyi sinfning a’lochi o‘quvchisi "son kvadratga oshirilsin" degan ko‘rsatmani tushinmasligi natijasida bajara olmaydi, lekin "son o‘zini o‘ziga ko‘paytirilsin" shaklidagi ko‘rsatmani bemalol bajaradi, chunki u ko‘rsatma mazmunidan ko‘paytirish amalini bajarish kerakligini anglaydi.
Aniqlik. Ijrochiga berilayotgan ko‘rsatmalar aniq mazmunda bo‘lishi zarur. Chunki ko‘rsatmadagi noaniqliklar mo‘ljaldagi maqsadga erishishga olib kelmaydi. Odam uchun tushinarli bo‘lgan "3-4 marta silkitilsin", "5-10 daqiqa qizdirilsin", "1-2 qoshiq solinsin", "tenglamalardan biri yechilsin" kabi noaniq ko‘rsatmalar robot yoki kompyuterni qiyin ahvolga solib qo‘yadi.
Bundan tashqari, ko‘rsatmalarning qaysi ketma-ketlikda bajarilishi ham muhim ahamiyatga ega. Demak, ko‘rsatmalar aniq berilishi va faqat algoritmda ko‘rsatilgan tartibda bajarilishi shart ekan.
Ommaviylik. Har bir algoritm mazmuniga ko‘ra bir turdagi masalalarning barchasi uchun ham o‘rinli bo‘lishi kerak. YA’ni masaladagi boshlang‘ich ma’lumotlar qanday bo‘lishidan qat’iy nazar algorim shu xildagi har qanday masalani yechishga yaroqli bo‘lishi kerak. Masalan, ikki oddiy kasrning umumiy mahrajini topish algoritmi, kasrlarni turlicha o‘zgartirib bersangiz ham ularning umumiy mahrajlarini aniqlab beraveradi. Yoki uchburchakning yuzini topish algoritmi, uchburchakning qanday bo‘lishidan qat’iy nazar, uning yuzini hisoblab beraveradi.
Natijaviylik. Har bir algoritm chekli sondagi qadamlardan so‘ng albatta natija berishi shart. Bajariladigan amallar ko‘p bo‘lsa ham baribir natijaga olib kelishi kerak. Chekli qadamdan so‘ng qo‘yilgan masala yechimga ega emasligini aniqlash ham natija hisoblanadi. Agar ko‘rilayotgan jarayon cheksiz davom etib natija bermasa, uni algoritm deb atay olmaymiz.
|
| |
Algoritm mavzusini mustahkamlashda qo’llaniladigan dasturlar

|
Algoritm mavzusini mustahkamlashda qo’llaniladigan dasturlar
|
bet | 9/11 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 201,51 Kb. | | #121356 |
Bog'liq 4. Algoritm mavzusini o’tishda interfaol usullardan foydalanish-fayllar.org6. Algoritm mavzusini mustahkamlashda qo’llaniladigan dasturlar
Hozirgi vaqtda algoritm va dasturlash darslarini yaxshi o’zlashtirish uchun bir qancha o’rgatuvchi dasturlar yaratilgan.
Minecraft - dunyo bo'ylab bolalar uchun sevimli o'yin. U Microsoft-ga asoslangan o'quv dasturini yaratishga ilhom berdi. Bola qahramonni tanlaydi va belgi bilan o'zaro aloqa qilish uchun kodni yozadi. Jarayonda u dasturlashning asosiy tushunchalarini o'rganadi va o'yin dunyosidagi qahramonlarning harakatlarini boshqarish uchun buyruqlardan foydalanishni o'rganadi. Shvetsiyada Minecraft raqamli o'quv dasturini rivojlantirish vositasi sifatida maktab o'quv dasturiga kiritilgan. Kreyg Richardson kitobidan foydalanib, Minecraft bilan dasturlashni yaxshiroq tushunishingiz mumkin.
CodeMonkey - bu qiziqarli va ma'lumot beruvchi o'yin bo'lib, unda bolalar haqiqiy tilda dasturlashni o'rganadilar. Ular maymunga banan olish va boshqa hayvonlar bilan o'zaro aloqada bo'lishga yordam beradi. O'yin IT-dan foydalangan holda ijodiy, mantiqiy, tanqidiy fikrlash va muammolarni hal qilish ko'nikmalarini rivojlantiradi.
Tynker - bu HTML va CSS, JavaScript, Python va boshqa dasturlash tillarida ko'plab o'quv kurslari va o'yinlarga ega platforma. Mavzular asta-sekin murakkablashmoqda - kodlash asoslaridan tortib, o'quvchilar o'yin dizayni, robototexnika va kengaytirilgan voqelikka o'tmoqdalar. Hammasi bo'lib, Tynker boshlanuvchilar va rivojlangan kodlovchilar uchun 2000 ga yaqin o'yinlarga ega. Shuningdek, o'yinlar universal bo'lib, o'g'il va qiz bolalar uchun ajratiladi.
Kodu - Microsoftdan vizual dasturlash o'yini. U piktogramma yordamida oddiy boshqaruvga ega, darslar ko'rsatmalar va harakatlarga bo'lingan. Kod yordamida siz 3D o'yinini yaratishingiz mumkin, masalan, Xbox-da.
Grasshopper - bu JavaScript-ni o'rganish uchun Google-dan mobil o'yin. Bolalar vizual jumboq orqali dasturlashning asosiy tushunchalarini tushunishni o'rganadilar. Bunda ularga quvnoq chigirtka yordam beradi.
|
| |
Takrorlanuvchi algoritmlar

Takrorlanuvchi algoritmlar .Agar biror masalani yechish uchun tuzilgan zarur bo‘lgan amallar ketma-ketligining ma’lum bir qismi biror parametrga bog‘liq ko‘p marta qayta bajarilsa, bunday algoritm takrorlanuvchi algoritm yoki siklik algoritmlar deyiladi. Takrorlanuvchi algoritmlarga tipik misol sifatida odatda qatorlarning yig‘indisi yoki ko‘patmasini hisoblash jarayonlarini qarash mumkin. Quyidagi yig‘indini hisoblash algoritmini tuzaylik.
Bu yig‘indini hisoblash uchun i=0 da S=0 deb olamiz va i=i+1 da S=S+i ni hisoblaymiz. Bu yerda birinchi va ikkinchi qadamlar uchun yig‘indi hisoblandi va keyingi qadamda i parametr yana bittaga orttiriladi va navbatdagi raqam avvalgi yig‘indi S ning ustiga qo‘shiladi va bu jarayon shu tartibda to i sharti bajarilmaguncha davom ettiriladi va natijada izlangan yig‘indiga ega bo‘lamiz. Bu fikrlarni quyidagi algoritm sifatida ifodalash mumkin:
N –berilgan bo‘lsin,
i=0 berilsin,
S=0 berilsin,
i=i+1 hisoblansin,
S=S+i hisoblansin,
i tekshirilsin va bu shart bajarilsa, 4-satrga qaytilsin, aks holda keyingi qatorga o‘tilsin, S ning qiymati chop etilsin.
6-rasm. 1 dan n gacha bo‘lgan sonlar yig‘indisini hisoblash algoritmi
Yuqorida keltirilgan algoritm va blok sxemadan ko‘rinib turibdiki amallar ketma-ketligining ma’lum qismi parametr i ga nisbatan N marta takrorlanayapti.
Yuqorida ko‘rilgan yig‘indi blok sxemalaridagi takrorlanuvchi qismlariga (aylana ichiga olingan) quyidagi sharti keyin berilgan siklik struktura mos kelishini ko‘rish mumkin. Yuqoridagi blok sxemalarda shartni oldin tekshiriladigan holatda chizish mumkin edi. Masalan, yig‘indining algoritmini qaraylik. Bu blok sxemaning takrorlanuvchi qismiga quyidagi, sharti oldin berilgan siklik strukturaning mos kelishini ko‘rish mumkin.
7-rasm. 1 dan n gacha bo‘lgan sonlar yig‘indisini hisoblash algoritmi
Blok sxemalarining takrorlanuvchi qismlarini, quyidagi parametrli takrorlash strukturasi ko‘rinishida ham ifodalash mumkin.
8-rasm. Parametrli takrorlash operatorining umumiy ko‘rinishi
Parametrli takrorlash operatoriga misol sifatida berilgan x=1,2,3,.....10 larda funksiyasining qiymatlarini hisoblash blok sxemasini qarash mumkin.
9-rasm. Parametrli takrorlash operatoriga doir algoritm
|
Umumiy yakuniy xulosalar chiqarish

Umumiy yakuniy xulosalar chiqarish.
Ko‘zlangan maqsad va vazifalar bajarilganligi tahlil qilinadi, tegishli vazifalar beriladi, mustaqil ish topshiriqlari beriladi.
Foydalaniladigan adabiyotlar:
G‘oziev E.G‘. “Ontogenez psixologiyasi”.-T.: Noshir. 2010.
Dusmuxamedova SH.A.,Nishonova Z.T., Jalilova S.X., Karimova SH. K.,
Alimbaeva SH.T. “YOsh va pedagogik psixologiya” T. TDPU, 2013 .
MULOQOTNING KOMMUNIKATIV TOMONI: AXBOROT ALMASHISH
Asosiy savollar
1.Kommunikativ lo'siqiar va ularni bartaraf etish.
2.Intcraksiya va uning asosiy shakllari (kooperatsiya. raqobat).
3.Muloqotning interaktiv tomoni.
Tayanch so’z va iboralar: Undovchi axborot, aktivlashtirish, interdiksiyalash, destabillashtirish, konstatatsiyalovchi axborot, ekstralingvistik, paralingvistik, optik-kinetik, proksemik, translyatsiya
Kommunikativ to'siqiar va ularni bartaraf etish.
Muloqot jarayonida axborot bir tomondan ikkinchi tomonga harakatlanishdan tashqari, faol almashinadi (kommunikativ jarayon ishtirokchilari bir-biriga axborot yuborayotganda, bir-birining motivlari, maqsadlari va boshqalarni tahlil qiladilar).
Kommunikatordan chiqayotgan axborot ikki xil bo'lishi mumkin:
1. Undovchi axborot — buyruq, maslahat, iltimos kabilarda namoyon bo'ladi. Undan ko'zlangan maqsad retsipiyentni biror harakatga rag‘batlantirishdir. U uch xil bo'lishi mumkin:
a) aktivlashtirish, ya’ni faollashtirish (biror harakatni qilishga undash);
b) interdiksiyalash (biror harakatni qilishdan to'xtatish);
d) destabillashtirish (biror harakatdagi muvozanatni buzish).
2. Konstatatsiyalovchi axborot — ma’lumot tarzida ifodalanadi. Bu turdagi axborot turli ta’limiy tizimlardan o'rin olgan bo'lib, xulqatvomi o'zgartirish uchun bevosita ta’sir ko'rsatmaydi, ammo bilvosita ta’sir ko'rsatish maqsadi ham bo'ladi.
Dars shakli: Yakka tartibda ishlash.
|