nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Sonlarni bir sanoq sistemasidan ikkinchi sanoq sistemasiga o’tkazish

|
Sonlarni bir sanoq sistemasidan ikkinchi sanoq sistemasiga o’tkazish
|
bet | 6/11 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 291,42 Kb. | | #102947 |
Bog'liq 5- MARUZA Kompyuterda axborotlarni qayta ishlashning arifmetik asoslari2. Sonlarni bir sanoq sistemasidan ikkinchi sanoq sistemasiga o’tkazish. Biz o’rgangan o’nli sanoq sistemasidagi sonlarni boshqa sanoq sistemasidagi son ko’rinishiga o’tkazish uchun, uni butun va kasr qismilariga alohida usul qo’llaniladi. Sonni butun qismini boshqa sanoq sistemasi o’tkazish uchun, berilgan son, o’tkazilishi kerak bo’lgan sanoq sistemasi asosiga bo’linadi. Bo’linma qoldig’i belgilab qo’yiladi. Bo’linma yana sanoq sistemasi asosiga bo’linadi. Bu jarayon bo’linma sanoq sistemasi asosidan kichik bo’lguncha davom ettiriladi. Hosil bo’lgan qoldiqlar oxiridan boshlab navbati bilan yozib chiqiladi.
Misol-1.1. a) 26710 →X2 b) 26710 →Y8 c) 26710 →X16
267| 2 a)
266| 133| 2
1 132| 66| 2
1 66| 33| 2
0 32| 16| 2
1 16| 8| 2
0 8| 4| 2
0 4| 2| 2
0 2| 1
0
Demak, 26710=1000010112
267| 16 c)
256| 16| 16
11 16| 1
0
Demak, 26710=10B16
267| 8 b)
264| 33| 8
3 32| 4
1
Demak, 26710=4138
O’nli sanoq sistemasidagi sonlarni kasr qismini boshqa sanoq sistemasiga o’tkazish uchun, kasr qismini sanoq sistemasi asosiga ko’paytiriladi, hosil bo’lgan sonni butun qismi belgilab qo’yiladi va kasr qismi esa yana sanoq sistemasi asosiga ko’paytiriladi. Bu jarayon yetarli aniqlikda hisoblanguncha davom ettiriladi.
Misol-1.2. a) 267,6810 →X2 b) 267,6810 →Y8 c) 267,6810 →X16
Berilgan misoldagi sonlarni butun qismi Misol-1.1da aniqlangan. Shuning uchun ularni kasr qismi ustida amallarni bajaramiz.
a) x 0,68 x 0,36 x 0,72 ….. Demak, 267,6810=100001011,1012
2 2 2
1,36 0,72 1,44
b) x 0,68 x 0,44 x 0,52 ..... Demak, 267,6810=413,5348
8 8 8
5,44 3,52 4,16
c) x 0,68 x 0,88 x 0,08 ….. Demak, 267,6810= 10B,AE116
16 16 16
10,88 14,08 1,28
Boshqa sanoq sistemasidagi sonlarni o’nli sanoq sistemasidagi son ko’rinishiga o’tkazish uchun 1-formuladan foydalanamiz.
Misol-1.3. a) 100001011,1012 →X10 b) 413,5348→Y10 c) 10B,AE116→Z10
a) 100001010,1012=1*28+0*27+0*26+0*25+0*24+1*23+0*22+1*21+1*20+1*2-1+0*2-2+1*2-3= 256+8+2+1+0,5+0,125=267,62510
b) 413,5348=4*82+1*81+3*80+5*8-1+3*8-2+4*8-3=256+8+3+0,625+0,1725+0,0156≈267,6810
c) 10B,AE116=1*162+0*161+11*160+10*16-1+14*16-2+1*16-3=256+11+0,625+0,054+0,01 ≈267,6810
|
| |
A-10,B-11,C-12,D-13,E-14,F-15 ni ifodalaydi

|
A-10,B-11,C-12,D-13,E-14,F-15 ni ifodalaydi
|
bet | 8/11 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 291,42 Kb. | | #102947 |
Bog'liq 5- MARUZA Kompyuterda axborotlarni qayta ishlashning arifmetik asoslariA-10,B-11,C-12,D-13,E-14,F-15 ni ifodalaydi.
Qadimgi ba’zi xalqlar ishlatadigan sonlar alifbosida Qadingi Afrika qabilalarida 5 lik,Inglizlarda 12 lik sanoq sistemasi, Fransuzlarda 60 lik sanoq sistemalari ishlatilgan.
Bu sanoq sistemalarning ba’zilari tabiiy hisoblash vositasi bo’lmish,qo’l
barmoqlarimiz asosiy o’rin tutadi.Kaftimizning boash barmog’ini buksak va qolgan barmoqlarimiz bo’g’inlari 12 tadan iboratligini ko’ramiz.12 lik sanoq sistemasi uchun vosita sifatida ana shundan foydalanilgan.
Bizning hayotimizda sodir bol’adigan har bir narsa tabiat qjnunlari bilan bo’g’liq ekanligiga guvohmiz.
Bugungi mavzumizdagi sanoq sistemalari ham bir-biri bilan bog’liq.
K L A S T E R
Sakkizlik sanoq sistemalari
0,1,2,3,4,5,6,7
Ikkilik sanoq sistemalari
0,1
O`nlik sanoq sistemalari
0,1,2,3,4,5,6,7,8,9
O`n oltilik sanoq sistemalari
0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,A,B,C,D,E,F
A=10,B=11,C=12,D=13,E=14,F=15
Turli asosli sanoq sistemalaridagi sonlarni o’n asosli sanoq sistemasiga o’tkazish.
Turli asosli sanoq sistemalaridagi sonlarni 10 asosli sanoq sistemasiga o’tkazish uchun sonlarni mazkur sanoq sistemasi asosining darajalari bo’yicha yoyish formulasini
N=
dan foydalaniladi,bu yrda:
-sonning butun qismi yoyilmasi koeffisyentlari;
- sonning kasr qismi yoyilmasi koeffisyentlari;
q-sanoq sistma asosi.
1-misol .Ikkilik sanoq sistemasida berilgan 101110 sonini o’nlik sanoq sistemasiga o’tkazing.
|
| |
346,23 - Maruzachi o`qituvchi: F. Jo`rayev 5-maruza: Kompyuterda axborotlarni qayta ishlashning arifmetik asoslari Reja

|
Maruzachi o`qituvchi: F. Jo`rayev 5-maruza: Kompyuterda axborotlarni qayta ishlashning arifmetik asoslari Reja
|
bet | 11/11 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 291,42 Kb. | | #102947 |
Bog'liq 5- MARUZA Kompyuterda axborotlarni qayta ishlashning arifmetik asoslari902
346,23
45 sonini 2 lik sanoq sistemasiga o’tkazing.
45
|
2
|
|
|
|
|
44
|
22
|
2
|
|
|
|
1
|
22
|
11
|
2
|
|
|
|
0
|
10
|
5
|
2
|
|
|
|
1
|
4
|
2
|
2
|
|
|
|
1
|
2
|
1
|
|
|
|
|
0
|
|
45 sonini 16 lik sanoq sistemasiga o’tkazing
Javob 2D tekshirish :2D=2*161+D * 160= 2*16+13*1=32+13=4510
10 lik sanoq sistemasida berilgan 0.125 sonini 16 lik sanoq sistemasiga o’tkazing
|
| |
Sanoq sistemasi haqida tushuncha - Maruzachi o`qituvchi: F. Jo`rayev 5-maruza: Kompyuterda axborotlarni qayta ishlashning...

1. Sanoq sistemasi haqida tushuncha. Sanoq sistemasi — bu, sonlarni belgilangan miqdoriy qiymatga еga bo’lgan belgilar asosida nomlash va tasvirlash usulidir. Sonlarni tasvirlash usuliga bog’liq ravishda sanoq sistema pozitsion va nopozitsion bo’ladi.
Pozitsion sanoq sistemasida har bir raqamning miqdoriy qiymati uning sondagi joyiga (pozitsiyasiga) bog’liq bo’ladi. Quyidagi jadvalda pozitsion sanoq sistemaga misollar keltirilgan( 1-rasm):
Asosi
|
Sanoq sistemasi
|
Foydalaniladigan belgilar
|
2
|
Ikkili
|
0,1
|
3
|
Uchli
|
0,1.2
|
4
|
To’rtli
|
0,1,2,3
|
5
|
Beshli
|
0,1,2,3,4
|
8
|
Sakkizli
|
0,1,2,3,4,5,6,7
|
10
|
O’nli
|
0,1,2,3,4,5,6,7,8,9
|
12
|
O’n ikkili
|
0,1,2,3,4,5,б,7,8,9,А,В
|
16
|
O’n oltili
|
0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,A,B,C,D,E,F
|
1-rasm
Sonning pozitsion sanoq sistemasida tasvirlash uchun ishlatiladigan turli raqamlar miqdori (N) sanoq sistemasini asosi deyiladi. Raqamlar qiymati 0 dan N-1 gacha oraliqda yotadi. Umumiy holda ixtiyoriy sonni N asosli sanoq sistemasida yozish quyidagi yig’indi ko’rinishiga еga:
AnAn-1An-2 … A1A0,A-1A-2 =
АnВn + An-1Bn-1 + ... + A1B1 + А0В0 + A-1B-1 + А-2В-2 + ... (1)
bu erda, pastki indekslar raqamning sondagi joylashgan joyini (razryadini) aniqlaydi:
B — sanoq sistemasi asosi;
n — raqamlarni pozitsiyasi(o’rni);
An , An-1, An-2 … A1, A0, A-1, A-2 — berilgan sonni raqamlari;
indekslarning musbat qiymatlari — sonning butun qismi uchun;
manfiy qiymatlar — kasr qism uchun;
Misol: 23,4310=2*101+3*100+4*10-1+3*10-2
Nopozitsion sanoq sistemasida raqamlar o’zining miqdoriy qiymatini, ularning sondagi joylashishi o’zgarganda, o’zgartirmaydi. Bu turda sanoq sistemasiga Rim raqamlarini misol qilish mumkin. Bu sanoq sistemasida 7 ta belgidan foydalaniladi: I, V, X, L, C, D, M.
Ularni o’nli sanoq sistemasida mos keluvchi qiymatlari:
I(1) V(5) X(10) L(50) С (100) D(500) M(1000)
Misol: III – 3 LIX – 59 DLV – 555
Rim raqamlarini ifodalash murakkabligi va ular ustida arifmetik amallarni bajarish qoidalari yo’qligi ularni kamchiligi hisoblanadi. Shuning uchun, undan ayrim joylarda foydalaniladi. Biz, asosan, pozitsion sanoq sistemasidagi sonlar ustida ish olib boramiz.
|
Nazorat savollari - Mundarija kirish bob. Kompyuter animasiyasi tarixi. To’liq metrajli animasiya Bob. Animatsiyaning...

Mundarija kirish bob. Kompyuter animasiyasi tarixi. To’liq metrajli animasiya Bob. Animatsiyaning turliligi. Multfilm yaratish texnologiyasi
61b82c33ed5900.37102788
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Mundarija kirish bob. Kompyuter animasiyasi tarixi. To’liq metrajli animasiya Bob. Animatsiyaning turliligi. Multfilm yaratish texnologiyasi
|
-rasm - Mundarija kirish bob. Kompyuter animasiyasi tarixi. To’liq metrajli animasiya Bob. Animatsiyaning turliligi....

137
yoki oynaning ostidagi tasvir bilan birlashtirilgan. Bu yerda fotosuratni rezina
yelim bilan yopishtirib, keyin aravaga joylashtiriladi va olib tashlanadi. Olingan
fotosuratni qayta joylashtirish jarayoni oldingi oynada boshqa bosqichda
joylashgan va oldindan tegishli fotosuratga tushirilgan raqam bilan almashtirilishi
kerak. Jonlantirilgan fotosuratlar yordamida siz turli xil "xavfli" kadrlarni tortib
olishingiz mumkin, masalan, qaqragancha sakrash, toshdan yiqilib tushish va h.k.
Betmen qaxramon harakati foto qayta chalishtirish, kontur shakl va moylash
tasvirlar yo'qligi ortiqcha keskinlik bu qayta chalishtirish foto-amaliy kadrlar
foydalanishni cheklash kamchiliklar bor. Biroq, ularning yordami bilan yoki
oddiygina o'yilgan tekis raqamlar, avtomobillar, tramvaylar, avtobuslar yordamida
siz chizmalar, fotosuratlar, modellarni "jonlantirishingiz" mumkin. Shunday qilib,
siz fotosurat yoki masxara qiladigan shahar peyzajini tortganingizda sha transport
va odamlar harakati yaratishingiz mumkin. Buning uchun olingan suratning
miqyosida model yoki raqam odamlarning, avtomobillarning, trolleybuslarning
raqamlarini o'yib chiqadi. Oyoqli haykalchalar stakanga yopishtiriladi yoki
chodirlarda mustahkamlanadi. Chiziqlar yoki chiziqlarni to'g'ri yo'nalishda
harakatlantirish kadr ichida kerakli narsalarni harakatga keltiradi. Har bir
harakatlanuvchi ob'yekt uchun har bir tortishish uchun to'g'ri smena miqdorini
o'rnatish
muhim
ahamiyatga
ega.
Bu
ekranda
yassi
chizmalarning
harakatlanishining silliqligini va to'g'riligini ta'minlaydi. Rasmga tushirishni
boshlashdan oldin siz harakatlanishning har bir qismini yoki harakati fazasini
chiqarish kerakligini belgilashingiz kerak bo'lgan tortishish ro'yxatini yaratishingiz
kerak. Bir soniyada 16 yoki 24 kadr prognoz qilinganligi hisoblanadi.
Вид bo’limidan muhandislik tanlanadi

|
Вид bo’limidan muhandislik tanlanadi
|
bet | 10/11 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 291,42 Kb. | | #102947 |
Bog'liq 5- MARUZA Kompyuterda axborotlarni qayta ishlashning arifmetik asoslariВид bo’limidan muhandislik tanlanadi.
Natijada ekranda quyidagilar hosil bo’ladi:
Etibor qilib qarasangiz 0 va 1 amal belgilari joriy rangda.
Bu yerda Bin-2 lik Oct -8 lik,Dec-10 lik,Hex-16 lik sanoqsistemalari.
Huddi shunday qilib 2-misoidagi qo’shish tekshiriladi.
3-misol
8 lik sanoq sistemasida berigan 467 sonini 10 lik sanoq sistemasiga o’tkazing
8 lik sanoq sistemasiga etibor qilsangiz joriy raqamlar 0 dan 7 gachadir.
Endi 467 sonini 10lik sanoq sistemasiga o’tkazamiz.
4-misol ham 8lik sanoq sistemasida shu tariqa yechiladi.
5-misol
O’n oltilik sanoq sistemasida berilgan 3AF sonini o’n asosli snoq sistemasiga o’tkazing.
Yechish
3AF=3*162+A*161+F*160=3*256+10*16+15*1=768+160+15=94310
Demak misollr to’g’ri ishlangan.
Mustahkamlash-20 daqiqa
Mustaqil ish
Ikkilik sanoq sistemasida berilgan sonlarni triadalar yordamida sakkizlik sanoq sistemasiga o’tkazing:
1101010101
1000010100
10001,1101
Sakkizlik sanoq sistemasida berilgan sonlarni triadalar yordamida ikkilik
sanoq sistemasiga o’tkazing:
a)3332
b) 2241
c) 7632
O’n oltilik sanoq sistemasida berilgan sonlarni tetradalar yordamida ikkilik sanoq sistemasiga o’tkazing:
150
|
| |
Optimallashtirishlar (Optimizations)

|
Optimallashtirishlar (Optimizations)
|
bet | 5/7 | Sana | 10.09.2024 | Hajmi | 31,23 Kb. | | #270831 |
Bog'liq 2-mavzu2. Optimallashtirishlar (Optimizations):
Optimallashtirishlar dasturiy ta'minotning ishlash samaradorligini oshirishga qaratilgan jarayon bo'lib, dasturiy ta'minotdan foydalanish uchun zarur bo'lgan resurslar miqdorini kamaytiradi, ishlash tezligini oshiradi va tizim barqarorligini ta'minlaydi.
Ishlash tezligini oshirish: Kodning samaradorligini oshirish dasturiy ta'minotni tezroq va resurslarga tejamkor ishlashiga olib keladi. Bu jarayonda takrorlanuvchi yoki keraksiz kodlar olib tashlanadi va algoritmlar yaxshilanadi.
Xotiradan foydalanishni optimallashtirish: Kodni optimallashtirish orqali dasturiy ta'minotning xotira iste'moli kamaytiriladi. Bu, ayniqsa, katta hajmdagi ma'lumotlar bilan ishlovchi dasturlar uchun muhimdir.
b. Ma'lumotlar bazasini optimallashtirish: c. Tizim arxitekturasini optimallashtirish:
Modullarning o'zaro bog'liqligini kamaytirish: Dasturiy ta'minotning modullari o'rtasidagi bog'liqlikni minimallashtirish orqali tizimni kengaytirish va yangilash osonlashadi.
Resurslardan samarali foydalanish: Dasturiy ta'minotni to'g'ri konstruksiyalash orqali kompyuter resurslari, masalan, protsessor va xotiradan samarali foydalanish ta'minlanadi. Bu resurslardan tejamli foydalanish uchun tizim komponentlari optimallashtiriladi.
|
| |
Yangilanishlar va optimallashtirishlarning ahamiyati

|
Yangilanishlar va optimallashtirishlarning ahamiyati
|
bet | 6/7 | Sana | 10.09.2024 | Hajmi | 31,23 Kb. | | #270831 |
Bog'liq 2-mavzuYangilanishlar va optimallashtirishlarning ahamiyati:
Barqarorlikni ta'minlash: Yangilanishlar dasturiy ta'minotning uzoq muddatli barqarorligini ta’minlaydi va xavfsizlikni oshiradi.
Ishlash samaradorligini oshirish: Optimallashtirish dasturiy ta'minotning ishlashini tezlashtiradi va foydalanuvchilar uchun ko'proq qulaylik yaratadi.
Xarajatlarni kamaytirish: Resurslardan samarali foydalanish dasturiy ta'minot infratuzilmasiga xarajatlarni kamaytiradi va texnik xizmat ko'rsatishni osonlashtiradi.
Foydalanuvchi tajribasini yaxshilash: Yangilanishlar va optimallashtirishlar foydalanuvchilarga qulayroq va tezroq ishlaydigan dasturiy mahsulotni taqdim etadi.
Xulosa: Yangilanishlar va optimallashtirishlar dasturiy ta'minotni doimiy ravishda zamonaviy talablarga moslashtirish va uning ishlash samaradorligini oshirish uchun zarur jarayonlardir. Dasturiy ta'minotni yangi texnologiyalarga moslashtirish va samaradorligini oshirish dasturchilar va foydalanuvchilar uchun katta ahamiyatga ega.
Muvofiqlikni saqlash: Texnik xizmat ko'rsatish dasturiy ta'minotning boshqa tizimlar bilan integratsiyasi va bog'lanish imkoniyatlarini saqlab qolishga yordam beradi.
Kengayuvchanlik va texnik xizmat ko‘rsatishning o‘zaro bog‘liqligi:
Kengayuvchanlikni ta'minlash texnik xizmat ko'rsatishni yengillashtiradi. Dasturiy ta'minotni to'g'ri konstruksiyalash va modullashtirish uni texnik xizmat ko'rsatishga moslashuvchan qilib qo'yadi. Modullar orasidagi interfeyslar aniq belgilangan bo'lsa, yangilanishlar yoki xatolarni tuzatish tizimning boshqa qismlariga ta'sir qilmaydi, bu esa texnik xizmat ko'rsatishni osonlashtiradi.
Modullashtirish: Katta dasturiy ta'minotni kichik va boshqariladigan modullarga bo'lish rivojlanish va sinov jarayonini soddalashtiradi.
Ishlash va samaradorlik: To‘g‘ri konstruksiyalangan dasturiy ta'minot samaradorligi yuqori bo‘ladi va resurslardan optimal foydalanadi.
|
| |
Brend va reklama uchun qaxramonlarni yaratishning xususiyatlari

Brend va reklama uchun qaxramonlarni yaratishning xususiyatlari 6.15-rasm. Reklama uchun yaratilgan qaxramon
Har qanday yaratilgan qaxramon modelining oq-qora varianti yaratilganidan
so’ng, keyingi bosqichda ular rang bilan bo’yash jarayonidan o’tadilar. Uch
o’lchovli grafikada bu material yoki teksturani qo’llash deb ataladi. Barcha
qaxramonlar modeli raskadrovka jarayonida oldindan taxminan chizib olinadi.
191
6.16-rasm. Reklama uchun yaratilgan qaxramon
Multfilm qaxramonlarini brend darajasiga ko’tarish oson ish emas, lekin
brend bo’lgan multfilm qaxramonlari rasmi tushirilgan turli xil buyumlar va
hattoki iste’mol mahsulotlarining bozori chaqqondir. Bundan biznesmenlar o’z
manfaatlari yo’lida juda samarali foydalanishmoqda.
Har bir reklama uchun yaratilgan qaxramon reklama qilayotgan buyum yoki
xizmat turi qaysi soha yoki yo’nalishiga qarab qaxramon uchun tashqi ko’rinish va
syujet tanlanadi. Ular o’zlari reklama qilayotgan predmet yoki ob’yektni yetarli
192
darajada ko’rgazmali ravishda namoyish eta olishi lozim. Shuning uchun ham
mutaxassislar reklama uchun tirik aktyor yoki aktrisalarni tanlaydilar.
6.17-rasm. Reklama uchun yaratilgan qaxramon
Multiplikatsion qaxramonlar ko’proq o’yinlar va multfilmlar yaratishda
qo’llaniladi.
193
6.18-rasm. Monstrlar multfilmi qaxramonlari
6.19-rasm. Reklama uchun yaratilgan qaxramon
O’yinlar uchun qaxramonlar yaratishda ham xuddi multiplikatsion
filmlarnikidek texnologiyalardan foydalaniladi.
Nazorat savollari: 1. Xarakterning belgisi nima?
2. Qaxramonlar dizayni qanday yaratiladi?
3. Inson tanasini qanday chizish mumkin?
4. Animatsiyaning xususiyatini qanday tavsiflash mumkin?
Siqish va qisish - Mundarija kirish bob. Kompyuter animasiyasi tarixi. To’liq metrajli animasiya Bob. Animatsiyaning...

147
Bu mashqda uchun, odamlar xatti-o'zgartirish qachon siz bilmagan, chunki tez
chizish uchun qanday o'rganish kerak, bo'yash agar qo'pol o'xshashlik berishga
harakat uzunligi erishish uchun juda sof imo-ishora emas, balki chizmachilik
uslubi, albatta, juda gestural hisoblanadi.
Filmning bir daqiqali eskizlari. Ushbu mashqda siz hali ham kadrchali video
yozuvchiga ega bo'lishingiz kerak, "pauza" tugmachasini bosganingizda, rasm
chiziqli buzilishsiz toza bo'lishi kerak. Har qanday filmni, animatsiyani yoki filmni
qo'ying - va uni tomosha qiling. Taymerni har daqiqada signal qilish uchun
sozlang, chunki siz bir daqiqali xarakterli sketchda ishladingiz. Taymerni
boshlang. U signal berganda to'xtatishni bosing. Keling, - hozirgi sahnaning
hammasi yoki faqat bir qaxramon. Taymer keyingi signalni taqdim qilganda,
filmni tomosha qiling. Istalgan qadar takrorlang. Ushbu mashq sahnangiz va
harakatingiz haqida bilimingizni oshiradi.
O‘qishning me’yoriy muddati*

|
O‘qishning me’yoriy muddati*
|
bet | 23/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.orgO‘qishning me’yoriy muddati*
|
Haftalar soni
|
Kreditlar miqdori
| |
Akademik soatlar miqdori
| | |
1 yil
|
50
|
60
|
1800
|
2 yil
|
100
|
120
|
3600
|
3 yil
|
152
|
180
|
5400
|
* Kunduzgi o‘qish shakli tayanch sifatida olinadi.
O‘qish davrining umumiy hajmi quyidagicha taqsimlanadi:
O‘qish davrining tarkibiy qismlari
|
Sog‘liqni saqlash ta’lim sohasidan tashqari barcha ta’lim sohalari uchun, % hisobida*
|
Sog‘liqni saqlash ta’lim sohasi uchun, % hisobida
|
Davolash faoliyati bilan tutashgan mutaxassisliklar
|
Davolash faoliyati bilan tutash bo‘lmagan mutaxassisliklar
|
Nazariy va amaliy ta’lim
|
30 — 55
|
45 — 55
|
30 — 55
|
Shu jumladan, auditoriya (kontaktli) va mustaqil ta’limning nisbati
|
30/70 foiz nisbatidan 50/50 foiz nisbatigacha
|
Attestatsiya
|
4 — 18
|
4 — 10
|
4 — 10
|
Ta’tillar**
|
6 — 21
|
10 — 20
|
10 — 20
|
Ilmiy faoliyat
|
30 — 55
|
30 — 40
|
30 — 55
|
* Ayrim yo‘nalishlarning o‘ziga xos xususiyatidan kelib chiqib, ta’lim jarayoni zaruratiga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi bilan kelishilgan holda ular uchun mazkur foizlarga o‘zgartirish kiritishga yo‘l qo‘yiladi.
** Qishki ta’til ikki haftadan oshmasligi maqsadga muvofiq.
Ilmiy faoliyat magistratura ta’lim oluvchilarining yakka tartibdagi taqvimiy ish rejasi asosida amalga oshiriladi va quyidagilarga bo‘linadi:
ilmiy-tadqiqot ishi va magistrlik dissertatsiyasini tayyorlash — 60 — 75 %;
ilmiy-pedagogik ish va malaka amaliyoti — 25 — 40 %.
Barcha ta’lim sohalari uchun nazariy va amaliy ta’lim hajmining kamida 95 % umummetodologik va mutaxassislik fanlaridan tashkil topgan majburiy va tanlov fanlari bloklaridan iborat bo‘lishi lozim.
Magistratura mutaxassisliklari talabalarining ilmiy-tadqiqot ishi va magistrlik dissertatsiyasini tayyorlash tartibi va malaka amaliyoti (tajriba orttirish)ni o‘tash tartibi oliy ta’limni boshqarish bo‘yicha vakolatli davlat boshqaruvi organi tomonidan belgilanadi.
|
| |
O‘quv yuklamasining hajmi

|
O‘quv yuklamasining hajmi
|
bet | 20/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.org6. O‘quv yuklamasining hajmi
6.1. Bakalavriat
Barcha turdagi auditoriya va auditoriyadan tashqari o‘quv ishlarini o‘z ichiga olgan o‘quv yuklamasining hajmi bir o‘quv yili uchun 60 kredit, bir semestr uchun 30 kredit qilib belgilanadi. 1 kredit 30 akademik soat o‘quv yuklamasiga tengdir.
Reyting (baholash) tizimi asosida ta’lim jarayonini amalga oshirayotgan oliy ta’lim muassasalari uchun barcha turdagi auditoriya va auditoriyadan tashqari o‘quv ishlarini o‘z ichiga olgan o‘quv yuklamasining eng yuqori hajmi haftasiga 54 akademik soat qilib belgilanadi.
Ishlab chiqarishdan ajralgan holda (kunduzgi) o‘qish shakli uchun auditoriya mashg‘ulotlarining hajmi haftasiga:
kredit-modul tizimi asosida ta’lim jarayoni amalga oshirilayotganda 22 — 32 akademik soat oraligida;
reyting (baholash) tizimi asosida ta’lim jarayoni amalga oshirilayotganda 22 — 36 akademik soat oraligida belgilanadi.
Ishlab chiqarishdan ajralmagan holda (kechki) o‘qish shakli uchun bir haftada odatda besh kun, auditoriya mashg‘ulotlarining eng yuqori hajmi haftasiga 20 soat qilib belgilanadi.
Ishlab chiqarishdan ajralmagan holda (sirtqi, maxsus sirtqi) o‘qish shakli uchun auditoriya mashg‘ulotlarining hajmi ishlab chiqarishdan ajralgan holda (kunduzgi) o‘qish shaklining kamida 30% etib belgilanadi.
Ishlab chiqarishdan ajralgan holda (kunduzgi) o‘qish shakli uchun o‘qishning me’yoriy muddati quyidagicha taqsimlanadi:
O‘qish muddati*
|
Haftalar soni
|
Kreditlar miqdori
|
Akademik soatlar miqdori
|
3 yil
|
152
|
180
|
5 400
|
4 yil
|
204
|
240
|
7 200
|
5 yil
|
256
|
300
|
9 000
|
6 yil
|
308
|
360
|
10 800
|
* Kunduzgi o‘qish shakli tayanch sifatida olinadi.
Ishlab chiqarishdan ajralmagan holda (kechki, sirtqi, maxsus sirtqi) o‘qish shakli uchun kreditlar miqdori kunduzgi o‘qish shakli kreditlariga mos qilib olinadi.
O‘quv davrining umumiy hajmi quyidagicha taqsimlanadi:
|
| |
Sillabusning tarkibiy qismlari

|
Sillabusning tarkibiy qismlari
|
bet | 30/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.orgSillabusning tarkibiy qismlari:
1. Professor-o'qituvchi haqida ma’lumot.
2. Murojaat uchun ma’lumotnoma.
3. Prerekvizitlar (Prerequisite).
4. Postrekvizitlar (Postrequisite).
5. Fanning qisqacha tavsifi.
6. Fanning maqsadi va vazifalari.
7. Fanni o'rganishga qo'yiladigan talablar.
8. Taqvim-mavzuiy reja.
9. Ma’ruza va amaliy mashg'ulotlar rejasi.
10. Talabalarning mustaqil ishlarini o'tkazish (konsultatsiya) rejasi.
11. Mustaqil ishlarni bajarish va topshirish jadvali.
12. Kurs ishi mavzulari banki.
13. Asosiy va qo'shimcha adabiyotlar ro'yxati.
14. Talabaning o'quv ishlari natijalarini nazorat qilishga doir savollar.
15. Talabalarning bilimini baholash tizimi.
16. Talabaning reytingini belgilash shkalasi.
17. Yakuniy baholash tartibi.
18. Talabaning o'quv natijalarining reyting-balli va an’anaviy baholash tizimi.
Sillabusda nafaqat talaba o'zlashtirishi zarur bo'lgan fanlar, imkoni boricha aniq mavzular, bilim va ko'nikmalar ro'yxati keltirilishi kerak. Talabalarga o'quv fanini mustaqil faoliyatda o'rganish va bilimlar sifatini doimiy o'zi tekshirishini tashkillashtirishda yordam berish uchun mo'ljallangan.
So‘z boshi. (O‘UM) bu qismida, berilgan o'quv fanini o'rganishga kirishishida o'qituvchini talabaga murojaati, (O'UM) tuzilishi va uning mazmuniga qisqacha tavsifi beriladi.
I Bo‘lim. O‘quv faniga kirish. Quyidagi o'quv ma’lumotli materiallardan iborat:
1) o'quv fanini o'rganishning dolzarbligi, maqsad va vazifalari;
2) Mutaxassislik bo'yicha talabalar tomonidan fan mazmunini muhim o'zlashtirish darajasiga davlat ta’lim standardartining talablari.
3) Fanning o'quv dasturi: o'quv vaqtining umumiy hajmi va uni mavzular va ish turlari bo'yicha taqsimlanishi ko'rsatiladi, o'quv fanining mavzuviy mazmuni izchillikda bayon etiladi.
4) Fan bo'yicha nazorat shakli va reyting baholash.
5) Asosiy va qo'shimcha adabiyotlar ro'yxati.
6) Fan bo'yicha bilimlarni yakuniy tekshirish savollari.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi n. N. Zaripov - bet 76

6. Endi rasm joylash uchun
Import
tugmasini bosamiz yoki
Ctrl+I
tugmalarini
bosamiz va kerakli rasmni tanlaymiz. Shundan keyin yarim to`rtburchak shakl
chiqadi, ushbu shakl yordamida rasm joylanishi kerak bo`lgan joyni belgilaymiz:
7. Asboblar orasidan
Текст (F8)
ni tanlaymiz va kerakli yilni yozamiz. Keyin matn
o`lchamini istalgancha o`zgartirib, rang beramiz va kalendarmiz tayyor.
6.4.9-rasm. Kalendarning umumiy ko`rinishi
151
CorelDRAW dasturida logotip chizish. 1. Avvalo CorelDraw dasturini ishga tushiramiz va yangi oyna ochamiz. Buning
uchun
Файл
> Создать
yoki
Ctrl+N
tugmalarini bosamiz. Dastlab shakl chizib
olamiz. Instrumentlar orasidan
Эллинс
yoki
F7
tugmasini tanlab ikkita ichma-ich
aylana chizib olamiz. Bunda ellips ko`rinishda emas, balki aylana ko`rinishda
chizish uchun
Ctrl
tugmasi bosib turilgan holda chizamiz.
6.4.10-rasm. Ellips chizish
2. Birinchi aylanani tanlab uskunalar satridan ko`k rangi tanlaymiz. Keyin esa
kichik aylanani tanlab oq rangni tanlaymiz.
6.4.11-rasm. Ellipsni bo`yash
3. Matn yozish uchun instrumentlar satridan
Текст
yoki
F8
tugmasini tanlab katta
aylanani chegarasiga olib kelib,
Край
so`zi paydo bo`lganda kursorni qo`yib matn
kiritamiz.
152
6.4.12-rasm. Ellipsga matn yozish
4. O`rtada mavzuga mos rasm tanlab olamiz. Rasm belgilangan holatda menyudan
quyidagi ketma-ketlikni tanlaymiz.
6.4.13-rasm. Rasmni joylashtirish
5. Rasmni kerakli o`lchamda sozlab olamiz. Shundan so`ng bizga tayyor logotip
hosil bo`ladi.
6.4.14-rasm. Logotipning umumiy ko`rinishi
Natijada matritsa ko`rinishida almashtirishni quyidagi ko`rinishda olamiz

Natijada matritsa ko`rinishida almashtirishni quyidagi ko`rinishda olamiz:
(3.4.6)
(3.4.7)
(3.4.8)
(3.4.9)
(3.4.10)
(3.4.11)
51
E`tibor berilsa barcha almashtirishlarning matritsalari determinantlari noldan
farqli.
Fazodagi, ya’ni uch o`lchovli almashtirishlarni (3D, 3-dimension) quramiz va
ularni bir jinsli koordinatalarni kiritgan holda qaraymiz. Ikki o`lchovli holdagidek
nuqtani fazoda aniqlovchi uchta kordinatasini (
x
,
y
,
z
) to`rtta bir jinsli
koordinatalarga almashtiramiz (
x
,
y
,
z
,1) yoki umumiy hol uchun (
hx
,
hy
,
hz
,
h
),
h≠
0.
Bu yerda ham
h
– ko`paytiruvchi. Keltirilgan bir jinsli koordinatalar uch o`lchovli
almashtirishlarni matritsalar orqali yozish imkonini beradi. Ixtiyoriy almashtirish
uch o`lchovli fazoda ko`chirish, cho`zish (siqish), burish va akslantirishlarni
superpozitsiyasi orqali aniqlanishi mumkin. Shuning uchun birinchi navbatda ushbu
akslantirishlarning matritsalarini ko`ramiz Ma`lumki ko`rilayotgan holatda
matritsalarning o`lchovi to`rtga teng.[4]
1.
Ko`chirish:
bu yerda (
λ, μ, ν
) – ko`chirish vektori.
2.
Cho`zish (siqish):
bu yerda
α>1 (1>α>0)
- absiss o`qi bo`ylab cho`zish (siqish),
β>1 (1>β>0)
- ordinat
o`qi bo`ylab (siqish) cho`zish,
γ>1 (1>γ>0)
- applikat o`qi bo`ylab (siqish) cho`zish.
3.Burish:
absiss o`qi buylab
φ
burchakka burish:
(3.4.12)
(3.4.13)
(3.4.14)
52
ordinat o`qi bo`ylab
ψ
burchakka burish:
applikat o`qi bo`ylab
θ
burchakka burish.
4.Akslantirish:
XY
tekisligiga nisbatan akslantirish:
YZ tekisligiga nisbatan akslantirish:
ZX
tekisligiga nisbatan akslantirish:
(3.4.15)
(3.4.16)
(3.4.17)
(3.4.18)
(3.4.19)
53
Barcha matritsalarning determinantlari noldan farqli. Fazodagi barcha
almashtirishlarni
keltirilgan
oddiy
almashtirishlar
ketma-ket
bajarilishi
(superpozitsiya)
orqali
amalga
oshirilishi
mumkin.
Ixtiyoriy
fazodagi
almashtirishning matritsasi quyidagi ko`rinishga ega:
|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi n. N. Zaripov - bet 75

147
CorelDRAW dasturida kalendar tayyorlash. Corel Draw dasturida kalendar tayyorlash juda oson, chunki dasturni o`zida
kalendar tayyorlash uchun alohida funksiyalar joylashgan.
1. Avvalo
Файл
> Создать
buyrug`i orqali yangi oyna ochamiz, yoki
klaviaturadan
Ctrl+N
tugmalarini tanlaymiz.
2. Menyudan
Инструменты
> Макросы
> Запустить макрос…
ketma-
ketligini tanlaymiz. Bu yo`l quyidagi rasmda keltirilgan.
.
6.4.2-rasm. Makrosni ishga tushirish.
3. Hosil bo`lgan
Запустить макрос
muloqot oynasining
Macros in
bo`limidan
CalendarWizard(CalendarWizard gms)
tanlab,
Run
tugmasini
bosamiz.
6.4.3-rasm. Makrosni tanlash
4. Shundan so`ng quyidagi oyna hosil bo`ladi va bu oynani sozlab olamiz.
148
6.4.4-rasm. Kalendar turini tanlash
Yuqoridagi oynada
Small: Header
va
Small: Body
bandlaridan foydalanib
kalendarimizdagi oylarni istalgan ko`rinishga keltiramiz mumkin.
6.4.5-rasm. Kalendarni sozlash oynasi
Hammasi tayyor bo`lgach
Generate
tugmasini bosamiz. Shundan so`ng
Macros
kalendar tayyorligi haqida xabar chiqadi,
OK
tugmasini bosamiz va
Close
tugmasini
bosamiz va bizda mana bunday ko`rinishli kalendar tayyor bo`ladi:
149
6.4.6-rasm. Kalendar ko`rinishi
5. Asboblar orasidan
Инструмент выбора
tanlaymiz:
6.4.7-rasm. Instrumentlar satri
Oynamizdagi rasm qo`yilishi kerak bo`lgan to`rtburchak joy ustiga bir marta bosish
orqali shu joyni belgilaymiz:
Termiz davlat pedagogika instituti metamaika va informatika fakulteti mi-301 guruh talabasi

|
Termiz davlat pedagogika instituti metamaika va informatika fakulteti mi-301 guruh talabasi
|
bet | 1/5 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 3,83 Mb. | | #231765 |
Bog'liq TA\'LIM JARAYONIDA ZAMONAVIY AXBOROT TWXNOLOGIYALARIBu sahifa navigatsiya:
- Reja
MUSTAQIL ISHI - TERMIZ DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI
- METAMaIKA VA INFORMATIKA FAKULTETI
- MI-301 GURUH TALABASI
- BOZOROV BOBURNING
- “MASOFALI TA’LIM TEXNOLOGIYALARI” FANIDAN TAYYORLAGAN
Mavzu:”TA'LIM JARAYONIDA ZAMONAVIY AXBOROT TWXNOLOGIYALARI” Reja: - Axborot texnologiyasining maqsad va vazifalari.
- Axborot texnologiyasini tayyorlash manbaalari.
- Hozirgi zamon o’qituvchisining axborot texnologiyasi.
- Yangi axborot texnologiyalarining tiplari.
- O’qituvchining kompyuterli yangi pedagogik texnologiyalari.
Pedagogik oliy o’quv yurtlari va universitetlarda bo’lajak o’qituvchilarni maktab ishiga tayyorlash tizimida yangi axborot texnologiyasi bilan qurollantirish muhim o’rni egallaydi. Maktab o’qituvchisi ishlab chiqarish taraqqiyotining kelajagi, yo’l-yo’riqlari va xususiyatlarini bilishi, shu bilan birgalikda o’zi yashab turgan xalqning an’analari va urf-odatlaridan xabardor bo’lishi lozim. Aholining ruhiyatini, ijtimoiy, axloqiy, mafkuraviy, xuquqiy, maishiy, oilaviy odatlari haqida yangi axborot olib turishi va buni o’z ta’lim tarbiyaviy ishlarida foydalanishi axborot texnologiyasini vazifalaridan biridir. Bu yangicha mazmun – axborotlarni o’quvchilarga ma’lum vaqt chegarasida yetkazish jarayonini tezlashtiruvchi omillardan biridir. - Pedagogik oliy o’quv yurtlari va universitetlarda bo’lajak o’qituvchilarni maktab ishiga tayyorlash tizimida yangi axborot texnologiyasi bilan qurollantirish muhim o’rni egallaydi. Maktab o’qituvchisi ishlab chiqarish taraqqiyotining kelajagi, yo’l-yo’riqlari va xususiyatlarini bilishi, shu bilan birgalikda o’zi yashab turgan xalqning an’analari va urf-odatlaridan xabardor bo’lishi lozim. Aholining ruhiyatini, ijtimoiy, axloqiy, mafkuraviy, xuquqiy, maishiy, oilaviy odatlari haqida yangi axborot olib turishi va buni o’z ta’lim tarbiyaviy ishlarida foydalanishi axborot texnologiyasini vazifalaridan biridir. Bu yangicha mazmun – axborotlarni o’quvchilarga ma’lum vaqt chegarasida yetkazish jarayonini tezlashtiruvchi omillardan biridir.
|
| |
Yangilanishlar va optimallashtirishlar

|
Yangilanishlar va optimallashtirishlar
|
bet | 4/7 | Sana | 10.09.2024 | Hajmi | 31,23 Kb. | | #270831 |
Bog'liq 2-mavzuYangilanishlar va optimallashtirishlar: Dasturiy ta'minotni yangi texnologiyalar va talablarga mos ravishda yangilab borish, eski komponentlarni almashtirish yoki optimallashtirish texnik xizmatning asosiy vazifalari hisoblanadi.
Yangilanishlar (Updates) va optimallashtirishlar (Optimizations) dasturiy ta'minotni rivojlantirish va uning uzluksiz ishlashini ta'minlashda muhim jarayonlar hisoblanadi. Ular dasturiy ta'minotning yangi talab va texnologiyalarga mos kelishini, shuningdek, uning samaradorligini oshirishni ta'minlaydi.
1. Yangilanishlar (Updates):
Yangilanishlar — bu dasturiy ta'minotga yangi funksionallarni qo'shish, xatolarni tuzatish yoki xavfsizlikni ta'minlash uchun dastur kodiga kiritiladigan o'zgarishlardir. Yangilanishlar ikki turga bo'linadi: funksional yangilanishlar va xavfsizlik yangilanishlari.
Funksional yangilanishlar:
Yangi funksionallarni qo‘shish: Dasturiy ta'minot foydalanuvchi ehtiyojlariga mos ravishda yangi funksiyalar bilan boyitiladi. Bu foydalanuvchilarning dasturdan foydalanish imkoniyatlarini kengaytiradi.
Foydalanuvchi interfeysini yaxshilash: Dasturiy ta'minotning ko'rinishi va ishlatilishiga o'zgarishlar kiritish orqali foydalanuvchi tajribasi yaxshilanadi. Bu interfeysni qulayroq va tushunarliroq qilishga qaratilgan.
b. Xavfsizlik yangilanishlari:
Xavfsizlik xatolarini tuzatish: Xavfsizlik bo'yicha zaif joylarni topish va ularni bartaraf etish muhim yangilanishlarning asosiy vazifalaridan biridir. Dasturiy ta'minot foydalanuvchilari va tizim ma'lumotlari himoyasini ta'minlash uchun xavfsizlik yangilanishlari tez-tez kiritiladi.
Yangi xavfsizlik standartlariga moslashish: Texnologiyalar rivojlanib borishi bilan yangi xavfsizlik standartlari va me'yorlari paydo bo'ladi. Dasturiy ta'minotni ushbu standartlarga moslashtirish yangilanishlar orqali amalga oshiriladi.
|
| |
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi n. N. Zaripov

SAVOL VA TOPSHIRIQLAR 1. Kompyuter grafikasida ikkita asosiy yondashish nima?
2. Proektsiyalash yo`nalishi bo`yicha haqida ayting?
3. Obyektlarni yoki obyekt qismlarini o`zaro taqqoslab obyektlarni
4. Platon jismlari (ko`pyoqliklar) haqida gapiring.
(3.5.2)
Muntazam ko`pyoqliklar.
56
5. Ko`pyoqliklar turlari haqida ayting.
4-modul. Tasvirlarni qayta ishlash va tahlil qilishning asosiy bosqichlari. Tasvirlarni qayta ishlash ko`plab sohasi xususiyatlarini o`zida birlashtirish
tabiatiga ega bo`lgan fan yo`nalishidir. Avvalo tasvirlarni qayta ishlash turli fan
tushunchalarini birlashtirdi. Tasvirli obyektni belgilari bilan raqamli signallarning
qanday bog`liqligini bilish zarur. Bu erda rang-barang fizik jarayonlarni o`z ichiga
olgan bo`lib, tasvirni yorug`ligini geometrik tarqalishidan tortib, toki radiometrik
shakllantirishlarigacha borib taqaladi. Tasvirni hosil qiluvchi datchiklar yorug`lik
energiyasini u yoki bu elektrik signallar orqali ifodalaydi. Bu signallar esa diskret
sonlar orqali va axborot qiymatlarini kompyuterlarda raqamli shaklda qayta ishlandi.
Tasvirlarga raqamli ishlov berish fizika, kompyuter bilimlari, informatika,
matematika, optika, algoritmlash nazariyasi va h.k., kabi ko`plab soha amallarini
ketma – ket amalga oshirish jarayonlaridan iborat(4.1-rasm). Bu jarayonni
muxandislik nuqtaiy – nazaridan qaraydigan bo`lsak, nazariy, optiko – elektrotexnik
va dasturiy ta’minotni loyihalashdan tashkil topgan. Yuqorida aytib o`tilganidek
tasvirlarga raqamli ishlov berish natijalari boshqa fan yo`nalishlarida keng
foydalaniladi yoki turli fan yo`nalishlari bilan kesishadi. Masalan: metrologiya
fanini qismi o`lchash masalasi, tovushli axborotni qayta ishlash masalasida, shaxsni
tanib olish masalasi va boshqalar. Albatta bular sun`iy intellekt va Data Mining
usullari orqali turli fan yo`nalishlarini avtomatlashtirish masalalarini hal etiladi.
57
4.1-rasm. Tasvirlarga raqamli ishlov berish masalasining ierarxik tuzilmasi.
Tasvirlarga raqamli ishlov berish natijalarining tadbiqiy ko`lami keng bo`lib,
unga quyidagilarni misol qilib ko`rsatishimiz mumkin:
Kadrlar tayyorlash sifati va oliy ta’lim muassasalari faoliyatini baholash

|
Kadrlar tayyorlash sifati va oliy ta’lim muassasalari faoliyatini baholash
|
bet | 24/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.org7. Kadrlar tayyorlash sifati va oliy ta’lim muassasalari faoliyatini baholash
7.1. Bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari va magistratura mutaxassisliklari professor-o‘qituvchilari tarkibiga qo‘yiladigan umumiy talablar.
Bakalavriat o‘quv rejasi va o‘quv dasturini amalga oshirishda o‘qitilayotgan fan bo‘yicha tayanch ma’lumotga, bilimga, malaka va ko‘nikmaga ega bo‘lgan malakali o‘qituvchilar (magistr yoki diplomli mutaxassislar), fan nomzodlari, falsafa doktori (PhD), dotsentlar, fan doktori (DSc), professorlar, ilmiy, pedagogik va ijodiy unvonlarga ega bo‘lgan shaxslar, shuningdek tajribaga ega bo‘lgan yuqori malakali mutaxassis va amaliyotchilar jalb etilishi lozim.
Magistratura o‘quv rejasi va o‘quv dasturini amalga oshirishda o‘qitilayotgan fan bo‘yicha fan nomzodlari, falsafa doktori (PhD), dotsentlar, fan doktori (DSc) va professorlar, ilmiy, pedagogik va ijodiy unvonlarga (darajalarga) ega bo‘lgan yuqori malakali mutaxassis va amaliyotchilar jalb etilishi lozim.
7.2. Kadrlar tayyorlash sifatini nazorat qilish.
Bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari va magistratura mutaxassisliklari bo‘yicha kadrlar tayyorlash sifatini nazorat qilish quyidagilardan iborat:
ichki nazorat oliy ta’lim muassasasi tomonidan amalga oshiriladi. Ichki nazorat oliy ta’limni boshqarish bo‘yicha vakolatli davlat boshqaruvi organi tomonidan tegishli ravishda belgilangan reyting (baholash) tizimi hamda kredit-modul tizimi mezonlarga muvofiq o‘rnatilgan tartibda o‘tkaziladi;
bitiruvchilarning yakuniy nazorati oliy ta’lim yo‘nalishlari va mutaxassisliklarining o‘quv rejalariga muvofiq bakalavriatda o‘quv fanlari bo‘yicha yakuniy davlat attestatsiyasi va (yoki) bitiruv malakaviy ishi himoyasi, shuningdek magistraturada magistrlik dissertatsiyasining himoyasi shaklida amalga oshiriladi;
davlat-jamoatchilik nazorati oliy ta’limni boshqarish bo‘yicha vakolatli davlat boshqaruv organi, jamoat tashkilotlari va kadrlar buyurtmachilari tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi;
tashqi nazorat belgilangan tartibda oliy ta’limni boshqarish bo‘yicha vakolatli davlat boshqaruvi organi hamda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ta’lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi tomonidan amalga oshiriladi.
7.3. Oliy ta’lim muassasalarining faoliyatini baholash O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim muassasalarining faoliyatini baholash O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni va boshqa qonunchilik hujjatlari asosida amalga oshiriladi.
|
| |
Xatolarni tuzatish (Correction) - Dasturiy ta’minotni konstruksiyalash asoslari. Dasturiy ta’minotni to‘g‘ri konstruksiyalashning...

|
Dasturiy ta’minotni konstruksiyalash asoslari. Dasturiy ta’minotni to‘g‘ri konstruksiyalashning ahamiyati. Dasturiy ta’minotni konstruksiyalash bilan bog‘liq vazifalar
|
bet | 3/7 | Sana | 10.09.2024 | Hajmi | 31,23 Kb. | | #270831 |
Bog'liq 2-mavzuXatolarni tuzatish (Correction):
Xatolarni aniqlab, tahlil qilib bo'lgach, ularni tuzatish bosqichi boshlanadi. Bu bosqichda dasturchilar kodni qayta ko‘rib chiqadilar, xatolarni tuzatadilar va dasturiy ta'minotning yangi versiyasini yaratadilar.
Kodni o'zgartirish jarayonida yangi xatolarni kiritmaslik uchun ehtiyot bo'lish zarur. Shu sababli, tuzatishlar bajarilgandan keyin yangi o'zgartirishlar yana sinovdan o'tkaziladi.
Sinov va tasdiqlash (Testing and Verification):
Xatolar tuzatilgandan so‘ng, dasturiy ta'minot sinovdan o'tkaziladi. Bu jarayonda tuzatilgan xatolar boshqa funksiyalarga qanday ta'sir qilishini tekshirish va dasturning barqarorligini ta’minlash muhim.
Agar dastur sinovdan muvaffaqiyatli o'tsa, tuzatishlar yakuniy versiyaga kiritiladi.
Xatolarni qayta ko'rib chiqish va qayd etish (Review and Documentation):
Xatolar tuzatilgandan so‘ng, ular haqida ma'lumotlar qayd etilishi lozim. Bu keyingi ishlab chiqish va texnik xizmat jarayonlarida yordam beradi.
Xatolarni qayta ko'rib chiqish jarayoni dasturiy ta'minotni doimiy ravishda takomillashtirishga va kelajakda o'xshash muammolarni oldini olishga yordam beradi.
Xatolarni tuzatishning ahamiyati:
Dastur barqarorligini oshirish: Xatolarni tuzatish tizimning uzluksiz va barqaror ishlashini ta'minlaydi.
Foydalanuvchi tajribasini yaxshilash: Xatolarni tezkorlik bilan bartaraf etish foydalanuvchilar uchun qulay va yoqimli ishlash muhitini yaratadi.
Texnik xizmatni osonlashtirish: Har bir xatoni qayd qilish va tuzatish jarayoni texnik xizmatni yengillashtiradi va dasturiy ta'minotni boshqarish samaradorligini oshiradi.
Ishlab chiqish jarayonini takomillashtirish: Xatolarni chuqur tahlil qilish va tuzatish dasturchilarga kelajakda ko'proq diqqatni qaratish kerak bo'lgan sohalarni ko'rsatib beradi.
Xulosa: Xatolarni tuzatish jarayoni dasturiy ta'minotni rivojlantirishning uzviy qismidir. Bu jarayon samarali bajarilganda, dasturiy ta'minotning sifatini oshiradi va uning uzoq muddatli ishlashini ta'minlaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dasturiy ta’minotni konstruksiyalash asoslari. Dasturiy ta’minotni to‘g‘ri konstruksiyalashning ahamiyati. Dasturiy ta’minotni konstruksiyalash bilan bog‘liq vazifalar
|
O‘quv davrlari - Turon zarmed universiteti

|
Turon zarmed universiteti
|
bet | 21/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.orgO‘quv davrlari
|
Sog‘liqni saqlash ta’lim sohasidan tashqari barcha ta’lim sohalari uchun, % hisobida*
| |
Sog‘liqni saqlash ta’lim sohasi uchun, % hisobida
| | |
Nazariy va amaliy ta’lim
|
40 — 65
|
50 — 70
|
Shu jumladan, auditoriya (kontaktli) va mustaqil ta’limning nisbati
|
40/60 foiz nisbatidan 50/50 foiz nisbatigacha
|
Attestatsiya
|
6 — 15
|
8 — 15
|
Ta’til**
|
8 — 21
|
10 — 18
|
Malaka amaliyoti
|
6 — 25
|
6 — 20
|
Bitiruv malakaviy ishi***
|
2 — 7
|
2 — 5
|
* Ayrim yo‘nalishlarning o‘ziga xos xususiyatidan kelib chiqib, ta’lim jarayoni zaruratiga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi bilan kelishilgan holda ular uchun mazkur foizlarga o‘zgartirish kiritishga yo‘l qo‘yiladi.
** Qishki ta’til ikki haftadan oshmasligi maqsadga muvofiq.
*** Bitiruv malakaviy ishi tarkibiga uni himoya qilish bo‘yicha Davlat attestatsiyalari ham kiradi.
Barcha ta’lim sohalari uchun nazariy va amaliy ta’lim hajmining kamida 85 % umumkasbiy va ixtisoslik (maxsus) fanlaridan tashkil topgan majburiy va tanlov fanlari bloklaridan iborat bo‘lishi lozim.
O‘quv rejalaridagi majburiy va tanlov fanlari bloklarining hajmini ta’lim yo‘nalishining o‘ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqib, o‘quv rejani ishlab chiqaruvchi oliy ta’lim muassasasi belgilaydi.
Bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari ta’lim oluvchilarining malaka amaliyotini o‘tash tartibi va bitiruv malakaviy ishini bajarish tartibi oliy ta’limni boshqarish bo‘yicha vakolatli davlat boshqaruv organi tomonidan belgilanadi.
Kredit tizimi xalqaro tamoyillariga asoslanib fanlar katalogini tizimlashtirish va maqbullashtirish maqsadida o‘quv rejalarda kreditlar kurs va semestrlar bo‘yicha taqsimotini quyidagicha belgilash tavsiya etiladi:
|
| |
Fan/modul kodi - Turon zarmed universiteti

|
Turon zarmed universiteti
|
bet | 79/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.orgFan/modul kodi
|
O‘quv yili
|
Semestr
| | |
Kreditlar
| | | |
MFO’T3158
|
2023-2024y
|
3-4
|
8
|
Fan/ modul turi
Majburiy
|
Ta’lim tili
O‘zbek
|
Haftadagi dars soatlari
6
|
1.
|
Fanning nomi
|
Auditoriya mashg‘ulotlari (soat)
|
Mustaqil ta’lim (soat)
|
Jami yuklama
(soat)
|
“Metodika fanlarini o’qitish texnologiyasi”
|
90
|
150
|
240
|
2.
|
I. Fanning mazmuni :
Fanni o’qitishdan maqsad: bo’lajak bakalavrlarni metodika fanlarini o’qitish texnologiyasi bilan tanishtirish.
Fanning asosiy vazifalari - metodika fanlarini o’qitishning fanini nazariy, milliy asoslari, O’zbekistonda ta’lim- tarbiyaning ustuvor masalalari haqida ma’lumot berish;
talabalarni innovatsion texnologiya asosida pedagogik bilim berishga o’rgatish;
metodika fanlarini o'qitish texnologiyalari sohasidagi ilg’or tajribalarni o’rganish, kuzatish, tahlil qilish, umumiy pedagogik xulosa chiqara bilishga tayyorlash;
uzluksiz ta’lim tizimida metodika fanlarini o’qitish fani sohasidagi ilmiy izlanishlar, xorijiy yangiliklar, fan dastuturiga qo’yiladigan talablar, pedagogika fanlarini o’qitishda uzviylik, mustaqil ta’lim, o’qitishning zamonaviy texnologiyalari kabi masalalar haqida tasavvur hosil qilishdan iborat.
|
II. Asosiy nazariy qism (ma’ruza mashgulotlari)
II. Fan tarkibiga quyidagi mavzular kiradi:
1-Mavzu: Maktabgacha ta’limda metodika fanlarini o’qitish jarayoni yaxlit tizim sifatida.
Maktabgacha ta’limda metodika fanlarini o‘qitish texnologiyasi fanining predmeti va vazifalari. Maktabgacha ta’limda metodika fanlarini o‘qitish jarayoni yaxlit tizim sifatida. Maktabgacha metodika fanlarini o‘qitish texnologiyasi fanining qonuniyatlari.
2-Mavzu: Maktabgacha ta’limda metodika fanlarini o’qitish texnologiyasi fanining asosiy tamoyillari.
”Didaktika” haqida tushuncha. Maktabgacha ta’limda metodika fanlarini o‘qitish texnologiyasi fanining asosiy tamoyillari
3-Mavzu: Metodika fani o’qituvchisining o’quv-me’yoriy hujjatlari va metodik ishlari, ularni rejalashtirish, tashkil etish va tayyorlash texnologiyasi.
Maktabgacha ta’limda metodika fanlarini o‘qitish texnologiyasiga zamonaviy yondoshuvlar. DTS tuzilishi va mazmuni. O‘quv rejasi, fan va ishchi dasturlarga qo‘yiladigan talablar
4-Mavzu: Maktabgacha ta’limda metodika fanlarini ukitish texnologiyasiga zamonaviy yondashuvlar.
Ta’lim jarayonida metodlarning pedagogik mohiyati. O‘qitish metodlarining tasnifi. O‘qitish jarayonida qo‘llaniladigan metodlarga qo'yiladigan talablar. Metodlarning turlari
|
| |
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi n. N. Zaripov

67
o`zgarish darajasi manba tasvir gistogrammasi qiymatlariga proportsional va
funksiya
ushbu ko`rinishga ega bo`ladi. bu yerda P1 -i ga teng yorug`lik chastotasi, V(A) –
yangi yorug`lik qiymati (eski A qiymatdan hosil bo`lgan), [A
min
, A
max
]- manba
tasvirining aniqlanish sohasi, [B
min
, B
max
] - natija tasvirning aniqlanish sohasi, k-
daraja ko`rsatkichidir.
Tajriba shuni ko`rsatadiki bu ifoda:
a) k>0 da tasvir tiniqligi k ning qiymatiga proportsional oshadi;
b) k=0 da aniqlanish sohasi chiziqli o`zgaradi;
v) k=1 da gistogramma tekislash formulasiga ega bo`lamiz;
g) k<0 gistogramma cho`qqilarini siqish holi ro`y beradi.
Ko`rinib turibdiki, k ning qiymatlarini o`zgartirish yo`li bilan tasvirni tiniqlashtirish
mumkin. Bu usul ham boshqalari bilan xususan chiziqli filtrlash usullari bilan
birgalikda ishlatilishi mumkin. Agar tasvir yorug`ligi qiymatlari ehtimollik zichligi
ekopotentsial (P
g
(g)=
𝛼
exp [-
𝜎
(g-g
min
)], g-g
min
) bo`lishi talab qilinsa, almashtirish
ifodasi ushbu g=g
min
-(1/
𝜎
) ln [1-P
f
(f)] ko`rinishga, giperbolik (Pg(g)=1/g[ln(g
max
)-
ln(g
min
)-Pf(f)]) bo`lishi talab etilsa, almashtirish ifodasi g=g
min
[g
max
/g
min
P-f
(f)
]
ko`rinishiga ega bo`ladi va hokazo.[3]
Gistogrammani o`zgartirishning turli masalalarni turli tezlik va aniqlikda
yechadigan ko`plab usul va algoritmlar mavjud.
0>
Laboratoriya ishi №4 Mavzu: Bipolyar tranzistorning statik volt-amper xarakteristikasi va parametrlarini o‘lchash va tadqiq etish Bipolyar tranzistorlar Umumiy nazariy ma’lumotlar

|
Laboratoriya ishi №4 Mavzu: Bipolyar tranzistorning statik volt-amper xarakteristikasi va parametrlarini o‘lchash va tadqiq etish Bipolyar tranzistorlar Umumiy nazariy ma’lumotlar
|
bet | 1/5 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 197,92 Kb. | | #263689 |
Bog'liq Laboratoriya ishi №4 Mavzu Bipolyar tranzistorning statik volt-
Laboratoriya ishi №4
Mavzu: Bipolyar tranzistorning statik volt-amper xarakteristikasi va parametrlarini o‘lchash va tadqiq etish
Bipolyar tranzistorlar
Umumiy nazariy ma’lumotlar: Bipolyar tranzistor deb o‘zaro ta’sirlashuvchi ikkita r-n o‘tish va uchta elektrod (tashqi chiqishlar)ga ega bo‘lgan yarim o‘tkazgich asbobga aytiladi. Tranzistordan tok oqib o‘tishi ikki turdagi zaryad tashuvchilar - elektron va kovaklarning harakatiga asoslangan.
Bipolyar tranzistor r-n-r va n-r-n o‘tkazuvchanlikka ega bo‘lgan uchta yarim o‘tkazgichdan tashkil topgan (2.1 a va b-rasm). Endilikda keng tarqalgan n-r-n tuzilmali bipolyar tranzistorni ko‘rib chiqamiz.
Tranzistorning kuchli legirlangan chekka sohasi (n+ - soha) emitter deb ataladi va u zaryad tashuvchilarni baza deb ataluvchi o‘rta sohaga (r - soha) injeksiyalaydi. Keyingi chekka soha (n - soha) kollektor deb ataladi. U emiitterga nisbatan kuchsizroq legirlangan bo‘lib, zaryad tashuvchilarni baza sohasidan ekstraksiyalash uchun xizmat qiladi (2.2- rasm). Emitter va baza oralig‘idagi o‘tish emitter o‘tish, kollektor va baza oralig‘idagi o‘tish esa -kollektor o‘tish deb ataladi.
2.1 – rasm.
Tashqi kuchlanish manbalari (UEB, UKB) yordamida emitter o‘tish to‘g‘ri yo‘nalishda, kollektor o‘tish esa – teskari yo‘nalishda siljiydi. Bu holda tranzistor aktiv yoki normal rejimda ishlaydi va uning kuchaytirish xossalari namoyon bo‘ladi.
2.2 – rasm.
Agar emitter o‘tish teskari yo‘nalishda, kollektor o‘tish esa to‘g‘ri yo‘nalishda siljigan bo‘lsa, u holda bu tranzistor invers yoki teskari ulangan deb ataladi. Tranzistor raqamli sxemalarda qo‘llanilganda u to‘yinish rejimida (ikkala o‘tish ham to‘g‘ri yo‘nalishda siljigan), yoki berk rejimda (ikkala o‘tish teskari siljigan) ishlashi mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Laboratoriya ishi №4 Mavzu: Bipolyar tranzistorning statik volt-amper xarakteristikasi va parametrlarini o‘lchash va tadqiq etish Bipolyar tranzistorlar Umumiy nazariy ma’lumotlar
|