Bugungi kunda mexatronik modullar va tizimlar quyidagi yo‘nalishlarda keng

|
Bugungi kunda mexatronik modullar va tizimlar quyidagi yo‘nalishlarda keng
|
bet | 2/4 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 1,08 Mb. | | #111685 |
Bog'liq Mexatronika va robotatexnika MI (2)Bugungi kunda mexatronik modullar va tizimlar quyidagi yo‘nalishlarda keng qo‘llanilmoqda:
- mashinasozlikda texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish uchun dastgohlar va uskunalar,
- sanoat va maxsus robototexnika,
- aviatsiya va kosmik texnologiyalar,
- politsiya va maxsus xizmatlar uchun harbiy texnika, transport vositalari,
- Tezkor prototiplash uchun elektron muhandislik va uskunalar,
–Avtomobil (motorli g‘ildiraklarni boshqarish modullari, blokirovkaga qarshi
tormozlar, avtomat uzatmalar qutisi, avtomatik to‘xtash tizimlari),
- noan’anaviy transport vositalari (yelektromobillar, elektr velosipedlar,
nogironlar kolyaskalari),
- Ofis uskunalari (masalan, fotokopi va faks mashinalari),
- Tibbiy va sport anjomlari,
Mеxatronik modular va kompyuterlashtirilgan harakatni boshqarish
Mеxatronika - bu kompyuterlashtirilgan harakatni boshqarish.
Mеxatronikaning maqsadi - bu sifat jihatidan yangi harakat modullarini,
mexatronik harakat modullarini, aqlli mexatronik modullarni va ularning asosida harakatlanuvchi aqlli mashinalar va tizimlarni yaratishdir.
Tarixga ko‘ra, mexanik elektronika elektromexanikadan rivojlangan va uning yutuqlariga tayanib, elektromexanik tizimlarni kompyuterni boshqarish moslamalari, o‘rnatilgan sensorlar va interfeyslar bilan muntazam ravishda birlashtirish orqali davom etadi. Mexatronik tizimlarning umumiy tuzilishi elektron, raqamli, mexanik, elektrotexnika, gidravlik, pnevmatik va axborot elementlar - dastlab mexanik tizimning bir qismi bo‘lishi mumkin, chunki dastlab har xil jismoniy tabiatdagi
elementlar, ammo tizimdan sifat jihatidan yangi natija olish uchun yig‘ilib, har bir elementdan boshlab alohida ijrochi hisoblanadi.
Alohida shpindel dvigatel DVD pleyer mexanizmi o‘z-o‘zidan tortib
ololmaydi, lekin mikrokontrollerdagi dasturiy ta’minotli va vintli haydovchiga to‘g‘ri ulangan sxemaning boshqaruvi ostida hamma narsa osonlikcha ishlaydi va bu oddiy monolitik tizimga o‘xshaydi. Shunga qaramay, tashqi soddaligiga qaramay, bitta mexatronik tizim, ta’rifi bo‘yicha, bir nechta mexanik birliklarni va modullarni o‘z ichiga oladi va bir-biriga bog‘lanib, aniq vazifani hal qilish uchun aniq funktsional harakatlarni amalga oshiradi.Bitta mexatronik modul - bu uning tarkibiy qismlarini bir vaqtning o‘zida maqsadga muvofiq apparat-dasturiy integratsiyasi bilan harakatlarni amalga oshirish uchun mo‘ljallangan mustaqil (tarkibiy va funktsional) mahsulotdir. Odatda mexatronik tizim o‘zaro bog‘liq bo‘lgan elektromexanik va elektr elektron komponentlardan iborat bo‘lib, ular o‘z navbatida kompyuter yoki mikrokontroller tomonidan boshqariladi. Bunday mexatronik tizimni loyihalashda va qurishda ular keraksiz tugun va interfeyslardan qochishga harakat qilishadi, faqat qurilmaning massaviy o‘lchov xususiyatlarini yaxshilash uchun emas, balki umuman tizimning ishonchliligini oshirish uchun hamma narsani ixcham va muammosiz bajarishga intilishadi. Ba’zida muhandislar qiynalishadi, ular juda noan’anaviy yechimlarni topishgamajbur bo‘lmoqdalar, chunki turli xil birliklar har xil ish sharoitida, ular butunlay boshqacha ishlarni qilishadi. Masalan, ba’zi joylarda an’anaviy podshipnik ishlamaydi va u elektromagnit suspenziyaga almashtiriladi (bu, xususan, gazni quvurlar orqali tortadigan turbinalarda amalga oshiriladi, chunki bu erda an’anaviy tizim o‘zining moylash materialiga kirib borishi sababli tezda ishlamay qolishi mumkin).
Qanday bo‘lmasin, bugungi kunda mexatronika maishiy texnika, qurilish
robotlari, qurol-yarog‘ va kosmik aviatsiyadan tortib, hamma joyga kirib bordi. Barcha CNC-mashinalar, qattiq disklar, elektr qulflar, sizning mashinangizdagi ABS tizimi va boshqalar - hamma joyda mexatronika nafaqat foydali, balki zarurdir. Zotan qo‘lda boshqarish vositasini kamdan-kam hollarda topishingiz mumkin, hamma narsa tugmachani o‘rnatmasdan bosganingiz yoki shunchaki sensorga tegganingiz
bilan bog‘liq - natijaga erishdingiz - bu bugungi kunda mexatronikaning eng ibtidoiy namunasidir. Integratsiyaning birinchi darajasi mexatronik qurilmalar va ularning elementlari tomonidan shakllanadi. Integratsiyaning ikkinchi darajasi integral mexatronik modullar tomonidan shakllantiriladi. Integratsiyaning uchinchi darajasi
mexatronik mashinalar tomonidan shakllanadi. Integratsiyaning to‘rtinchi darajasi mexatronik mashinalar majmualari tomonidan shakllanadi. Beshinchi darajadagi integratsiya yagona integratsiya platformasida qayta tuziladigan moslashuvchan ishlab chiqarish tizimlarini shakllantiradi.
|
| |