nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Monitor - O’zbekiston Respublikasi Raqamli Texnologiyalar Vazirligi Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent

Monitor.
Monitor nima uchun kerakligini hamma biladi. Dyaganali 19″ va undan kichik,
yaltiroq ekranlarni tavsiya qilmaymiz.
Ofes kompyuteri uchun 20″ matovoy TN
Yaxshi uy kompyuteri uchun 22-23″ (IPS,PLS), 1920 x 108 (Full HD)
Igravoy kompyuter uchun 23-27″ (IPS,PLS)<8 ms 1920 x 1080
Quida yaxshi ishlab chiqaruvchilar:
Dell, HP, NEC, Samsung, LG
Klaviatura.
Kompyuterda ishlash qulayligi klaviaturaga bog’liq.
Ofes kompyuteriga har qanday sfatli klaviatura bo’laveradi.
Uy kompyuteri uchun klaviaturadagi qo’shimcha tugmachalar ishlashga
yordam beradi.
Igravoy kompyuterga maxsus klaviatura tanlash kerak tugmachalari
kauchukli, programmalangan tugmachalari o’yinlarda yordam beradi.
Biz simsiz klaviaturalarni tavsiya qilmaymiz.
Sichqoncha (мишка)
Kompyuterda ishlash qulayligi sichqonchaga ham bog’liq.
Ofes kompyuteriga har qanday sfatli sichqoncha bo’laveradi.
Uy kompyuteriga qulayroq ergonomik sichqoncha tavsiya qilamiz.
Igravoy kompyuteri uchun lazerli qo’shimcha tugmali sichqoncha tavsiya
qilamiz.
Sichqoncha uchun bo’yra (коврик)
Yaxshi sichqonchaga yaxshi bo’yra kerak, sichqoncha yaxshi ishlashi boyraga ham
bog’liq.
Kompyuterning afzalliklari:
-
arzon narx, individual xaridor uchun mavjud bo'lgan doirada;
-
atrof-muhit sharoitlari uchun maxsus talablarsiz avtonom ishlash;
-
arxitekturaning moslashuvchanligi, uning boshqaruv, fan, ta'lim, kundalik
hayotda turli xil qo'llanmalarga moslashuvchanligini ta'minlash;
-
operatsion tizim va boshqa dasturiy ta'minotning "mutonosibligi", bu
foydalanuvchiga u bilan maxsus kasbiy tayyorgarliksiz ishlashga imkon beradi;
-
yuqori operatsion ishonchlilik.
1.
Document Outline - Amaliy ish
- Nazariy qism
- Kompyuterning ishlash prinspi
- Hamma aksessuarlarini tanlash.
- Tezkor xotira.
- Vidyokarta
- Qanaqa vidyokarta o’rnatish kerak?
- Qattiq disk (Жесткий диск).
- Qattiq disk miqdorlari (объём диска).
- SSD disk.
- Optik disk (Оптический привод).
- Ona platasi ( материнская плата ).
- Elektr ta’minotchi (блок питания)
- Korpus (yuza qismi)
- Monitor.
- Klaviatura.
- Sichqoncha (мишка)
- Sichqoncha uchun bo’yra (коврик)
- Kompyuterning afzalliklari:
8>
|
R1 konfiguratsiyasi - Tarmoq xavfsizligi fanidan Mustaqil ish topshirig’i Bajardi : Odiljon Yoqubjonov. Guruhi :...

R1 konfiguratsiyasi
R1(config)#router ospf 10
R1(config- router)# router-id 1.1.1.1
R1(config- router)# tarmoq 192.168.10.0 0.0.0.255 hudud 1
R1(config- router)# tarmoq 11.11.11.0 0.0.0.3 hudud 0
R1(config- router)# tarmoq 10.10.10.0 0.0.0.3 maydon 0
R1(config- router)#
chiqish
R1(config)#router ospf 10
R1(config- router)# maydoni 0 autentifikatsiya
xabari-digest
R1(config- router)# chiqish
R1(config)#interfeys seriyali 0/3/0
R1(config- if)# ip ospf xabar-digest-kalit 1 md5 cisco123
R1(config- if)# chiqish
R3 konfiguratsiyasi
R2 konfiguratsiyasi
R2(config)#router ospf 10
R2(config- router)# router-id 2.2.2.2
R2(config- router)# tarmoq 10.10.10.0 0.0.0.3 maydon 0
R2(config- router)# tarmoq 12.12.12.0 0.0.0.3 hudud 0
R2(config- router)# tarmoq 192.168.20.0 0.0.0.255 hudud 2
R2(config- router)# chiqish
R2(config)#router ospf 10
R2(config- router)# maydoni 0 autentifikatsiya xabari-digest
R2(config- router)# chiqish
R2(config)#interfeys seriyali 0/3/0
R2(config- if)# ip ospf xabar-digest-kalit 1 md5 cisco123
R2(config- if)# chiqish
R2 konfiguratsiyasi - Tarmoq xavfsizligi fanidan Mustaqil ish topshirig’i Bajardi : Odiljon Yoqubjonov. Guruhi :...

6.5-rasm. R1 va R2 marshrutizatorlari o'rtasida autentifikatsiya qilingan ma'lumotlar almashinuvi.
EIGRP . Cisco Systems EIGRP asl IGRP ning takomillashtirilgan versiyasidir . Protokol gibrid va Diffusing-Update algoritmiga asoslangan Algoritm (DUAL). EIGRP ning so'nggi versiyasida tajovuzkorlarning marshrutlash jadvali yozuvlarini yozishiga to'sqinlik qiluvchi va MD5 kaliti asosida autentifikatsiya qiluvchi xavfsizlik funksiyasi mavjud (6.6-rasm).
Guruch. 6.6. EIGRP
autentifikatsiyasini sozlash
6.7-rasm. EIGRP protokoliga asoslangan tarmoq topologiyasi .
EIGRP protokoli asosida tarmoq ishlarini bajarish metodologiyasi
R 1 va R 2 marshrutizatorlari o'rtasida autentifikatsiya qilingan va tasdiqlanmagan aloqani o'rnatamiz va ular orasidagi farqlarni solishtiramiz.
R1 konfiguratsiyasi
Router(config)#hostname R1
R1(config)#router eigrp 1
R1(config- router)# eigrp router-id 1.1.1.1
R1(config- router)# tarmoq 192.168.10.0 0.0.0.255
R1(config- router)# tarmoq 10.10.10.0 0.0.0.3
R1(config- router)# tarmoq 11.11.11.0 0.0.0.3
R1(config- router)# avtomatik xulosa yo'q
R1(config- router)# chiqish
R1(config)#kalit zanjiri EIGRP_KEY
R1 (config- keychain) # kalit 1
R1(config-keychain- key)#
kalit-string cisco
R1(config-keychain- key)# chiqish
R1(config- keychain)# chiqish
R1(config)#interfeys seriyali 0/3/0
R1(config- if)# ip autentifikatsiya rejimi eigrp 1 md5
R1(config- if)# ip autentifikatsiya kalit zanjiri eigrp 1 EIGRP_KEY
R1(config- if)# chiqish
Asus, MSI, Gigabyte - O’zbekiston Respublikasi Raqamli Texnologiyalar Vazirligi Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent

Qudratli igravoy kompyuteri uchun – 2 Tb
Tavsiya qilamiz.
Hitachi (barqaror sifat). Seagate (yuqori tezlik)
Qattiq disk xsusiyatlari.
O’rtacha o’qish tezligi – 120 – 140 Mb/s
Tasodifiy kirish vaqti – 14 -15 Mb/s
Bufer hajmi – 32 Mb
SSD disk.
Bu kichik hajmli tezkor disk operatsion tizim (windows),
programmalar,
igralarni yuklashni tezlashtiradi.
Ofes va uy kompyuterlariga SSD disk o’rnatmasaham bo’ladi.
Qudratli igravoy kompyuterga – 120 Gb (450/450 Mb/s)
Quidagi SSD disk ishlab chiqaruvchilarni tavsiya qilamiz:
Corsair, Crucial, Intel, Kingston, OCZ, Samsung, SanDisk, Toshiba, Transcend…
Optik disk (Оптический привод).
JOYI JANNATDA BO'LSIN - Tarmoq xavfsizligi fanidan Mustaqil ish topshirig’i Bajardi : Odiljon Yoqubjonov. Guruhi...

Protokol tarmoq ishonchliligi va past malakali tarmoq ma'murlari uchun yuqori talablarni qo'ymaydigan mahalliy tarmoqlar orasida keng tarqalgan. RIPv 2 protokoli GNS 3 muhitida qo'llab-quvvatlanadi ( Grafik Tarmoq Simulyator - grafik tarmoq simulyatori ) (6.4-rasm).
R1 konfiguratsiyasi
Router(config)#hostname R1
R1(config)#router rip
R1(config- router)# versiyasi 2
R1(config- router)# avtomatik xulosa yo'q
R1(config- router)# tarmoq 192.168.10.0
R1(config- router)# tarmoq 10.10.10.0
R1(config- router)# tarmoq 11.11.11.0
R1(config- router)#
chiqish
R1(config)#kalit
zanjiri cisco
R1 (config- keychain) # kalit 1
R1(config-keychain- key)# kalit-string cisco1
R1(config-keychain- key)# chiqish
R1(config- keychain)# chiqish
R1(config)#interfeys seriyali 0/0
R1(config- if)# ip rip autentifikatsiya rejimi md5
R1(config- if)# ip rip autentifikatsiya kalit zanjiri cisco
R1(config- if)# chiqish
Mavzu: Kislorod gruppachasi elementlari. Oltingugurt Darsni maqsadi: Ta’limiy maqsad

|
Mavzu: Kislorod gruppachasi elementlari. Oltingugurt Darsni maqsadi: Ta’limiy maqsad
|
bet | 1/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 2,05 Mb. | | #242747 |
Bog'liq Kislorod gruppachasi elementlari. Oltingugurt SLAYD Sana:21.02.2020 - Sana:21.02.2020
- Mavzu: Kislorod gruppachasi elementlari.Oltingugurt
- Darsni maqsadi:
- 1.Ta’limiy maqsad:O’quvchilarga berilgan mavzu yuzasidan ilmiy asoslangan, Davlat Ta’lim Standarti talablariga javob beradigan bilimlar berib, ularda amaliy ko’nikmakarni hosil qilib, tegishli malakalarini shakllantirish;
- 2.Tarbiyaviy maqsad:O’quvchilarda kimyoviy madaniyatni, ekologik madaniyatni shakllantirish, ularda sinfda, guruhlarda ishlashda bir-biriga ko’mak berish, boshqalar fikrini eshitish, hurmat qilish ko’nikmalarini shakllantirish;
- 3.Rivojlantiruvchi maqsad:Ilmni texnika xavfsizligi qoidalariga amal qilgan holda amaliyotga tatbiq etish. O’quvchilarning bilim va tafakkurini, kitobxonlik malakasini oshirish, mustaqil fikrlash ko’nikmalarini shakllantirish va rivojlantirish, kimyo fani va shu sohadagi kasblarga qiziqishlarini shakllantirish.
Darsning borishi : I. Tashkiliy qism: O’quvchilar bilan salomlashishiladi. Shior aytiladi: “O’qib organ kimyoni, Sirin ochar dunyoni” O’quvchilar davomatini aniqlash, o’quv qurollari, darsga tayyorgarlik ko’rish, ma’naviy va ekologik daqiqa. “Dars shiori: “Bilganim daryo, bilmaganim dengiz” - Tabiatda kislorodning aylanishi asosan fotosintez va nafas olish jarayonlari bilan bog‘liq.
Havoni ifloslanishdan saqlash uchun chiqindisiz yangi texnologiyalar qo‘llanishi, Yer biomassasining noo‘rin kamaytirilishining oldini olish, havo tozaligini saqlovchi tabiiy mexanizmlarni normal ishlashini ta’minlash zarur. - O’quvchilar guruhlarga bo’linadi:
- I-Guruh:
- Ayting ,qanday moddadan
- Qora porox olinar Kerak - qog’oz rezinaga
- Dorilarga solinar?
- “Oltingugurt”
II-Guruh: Raqamlar ichra o’rnim Baholardan kattaman, “n” qo’shilsa nomimga Qimmatbaho ma’danman. “Oltin”
|
| |
Machine learning - Iii-bob. Berilganlar bazasi boshqaruvining texnik asoslari

54
neyromashina tarjima, farmatsevtikadagi hisoblashlarda va boshqa
zamonaviy texnologiyalarda qo‘llaniladi. Asosan Google, Facebook va
Baidu tomonidan loyihalarga tatbiq qilinadi.
Sun‘iy neyron tarmog‘i
Oddiy protsessorlar (sun‘iy neyronlar)
birlashtirilgan tizimi bo‘lib, insonning nerv tizimini imitatsiya qiladi.
Bunday struktura evaziga, neyron tarmoqlari dasturlanmaydi, ular
o‘qitishadi. Xuddi haqiqiy neyronlar kabi, protsessorlar signallarni
oddiygina qabul qilishadi va boshqa protsessorlarga o‘zatishadi. Shu
bilan birga, boshqa butun tizim algoritmlar bajara olmaydigan
murakkab topshiriqlarni bajaradi.
1943-yilda amerikalik olimlar Uorren Makkalok va Uolter Pittslar
sun‘iy neyron tarmog‘i tushunchasini fanga kiritishgan.
Iii-bob. Berilganlar bazasi boshqaruvining texnik asoslari

Iii-bob. Berilganlar bazasi boshqaruvining texnik asoslari
Download
0,79 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/14
Sana
17.05.2024
Hajmi
0,79 Mb.
#240033
Download
0,79 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Iii-bob. Berilganlar bazasi boshqaruvining texnik asoslari
Download
0,79 Mb.
Matnni ko'rish
Big Data nima? - Iii-bob. Berilganlar bazasi boshqaruvining texnik asoslari

57
xususiyat
nafaqat
uning hajmi, balki ma’lumotlarni qayta ishlash va
tahlil qilishning og‘ir jarayonlarini tavsiflovchi boshqa toifalardir.
Qayta ishlash uchun dastlabki ma’lumotlar bo‘lishi mumkin,
masalan:
- Internet foydalanuvchilari xulq-atvori jurnallari;
- narsalar Interneti;
- ijtimoiy media;
- meteorologik ma’lumotlar;
- yirik kutubxonalarning raqamli kitoblari;
- transport vositalarining GPS signallari;
- bank mijozlarining operatsiyalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar;
- uyali aloqa abonentlarining joylashuvi to‘g‘risidagi ma’lumotlar;
- yirik chakana savdo tarmoqlarida xaridlar to‘g‘risida ma’lumot va
boshqalar.
Iii-bob. Berilganlar bazasi boshqaruvining texnik asoslari - bet 14

63
Savollar:
1.
Ma’lumotlat omborini boshqarish tizimlari. MBBT larni tashkil
qilishning dasturiy vositalari
2.
Big Data texnologiyasi, data mining, machine learning, deep
leraning, neyron tarmoqlar hamda business intellegencetexnologiyalari
haqidagi o‘z tushunchalaringizni bayon qiling.
3.
Big Dataning asosiy tamoyillari. Qo‘llash sohalari.
4.
Big Datadan foydalanishning asosiy muammolari.
5.
Blokcheyn texnologiyasi.
3.2.
Mavzu: Berilganlar resurslarini boshqarish
Reja:
1. Berilganlar bazalari turlari
2. Berilganlarni saqlash va berilganlarni boshqarish.
3. An’anaviy fayl tizimlari.
Relyatsion ma’lumotlar bazasi va uning imkoniyatlari
Relyatsion model
(inglizcha reletion – munosabat) o‘tgan
asrning 70- yillari boshida Amerika olimi E.F.Kodd tomonidan
yaratilgan. Modelning soddaligi va egiluvchanligi ma’lumotlar bazalari
tuzuvchilarini e’tiborini o‘ziga tortdi. 80-yillarga kelib keng taraqqiy
eta boshladi va relyatsion MBBTlar sanoat standarti darajasiga
ko‘tarildi.
Model relyatsion algebrasi tushunchalari tizimiga tayanadi. Bu
tushunchalarning eng muhimlari jadval, satr, ustun, munosabat va
birlamchi kalitlar sanaladi, bajariladigan amallar esa jadvallar bilan ish
olib borishda aks etadi. Relyatsion modellarda axborot to‘g‘ri
to‘rtburchakli jadvallar ko‘rinishida aks ettiriladi. Har bir jadval ustun
va satrlardan tashkil topgan bo‘ladi va ma’lumotlar bazalari ichida
o‘zining takrorlanmas nomiga ega.
Jadval
real olam axborotini – mohiyatini aks ettiradi, uning har
bir satri (yozuvi) esa ob’ektning aniq bir nusxasini – nusxa mohiyatini
aks ettiradi. Jadvalning har bir ustuni ushbu jadvalda o‘ziga xos nomga
ega. Jadval kamida bir ustunga ega bo‘lishi kerak.
Ma’lumotlarning relyatsion modeli yuqorida ko‘rib chiqilgan
tarmoqli va ierarxiklardan foydalanuvchi uchun qulay bo‘lgan jadvalli
tasavvurlar va ma’lumotlarga kirishning oddiy tuzilishi bilan farq
qiladi. Ma’lumotlarning relyatsion modeli oddiy ikki o‘lchamli jadval -
|
BIG DATA texnologiyalari - Iii-bob. Berilganlar bazasi boshqaruvining texnik asoslari

53
tarqalishi natijasida bu yo‘nalish juda foydali va kelajagi bor biznesga
aylandi
va
o‘shandi katta ma’lumotlar bilan ishlaydigan
mutaxassislarga talab juda oshib ketdi.
Data science tushunchasiga ma’lumotlar omborini loyihalash va
raqamlangan ma’lumotlarni qayta ishlashning barcha metodlari kiradi.
Ko‘plab mutaxassislar fikricha, aynan data science big dataning biznes
nuqtai nazaridan hozirgi zamonaviy o‘rindoshi hisoblanadi.
Data mining
(
ma’lumotlarni topish
)
biron qonuniyatni topish
maqsadida ma’lumotlarni intellektual analiz qilishga aytiladi. Isroillik
matematik Grigoriy Pyatetskiy-Shapiro 1989-yilda bu atamani fanga
kiritgan.
Texnologiyalar, avvalari noma’lum va foydali bo‘lgan qayta
ishlanmagan
ma’lumotlarni
topish
jarayoniga
data
mining(ma’lumotlarni topish) deyiladi. Data mining metodlari
ma’lumotlar ombori, statistika va sun‘iy intellekt tutashgan nuqtada
joylashadi.
R2 konfiguratsiyasi - Tarmoq xavfsizligi fanidan Mustaqil ish topshirig’i Bajardi : Odiljon Yoqubjonov. Guruhi :...

R3 konfiguratsiyasi
Router(config)#hostname R3
R3(config)#router eigrp 1
R3(config- router)# eigrp router-id 3.3.3.3
R3(config- router)# tarmoq 192.168.30.0 0.0.0.255
R3(config- router)# tarmoq 12.12.12.0 0.0.0.3
R3(config- router)# tarmoq 11.11.11.0 0.0.0.3
R3(config- router)# avtomatik xulosa yo'q
6.8-rasm. R1 va R2 marshrutizatorlari o'rtasida autentifikatsiya qilingan ma'lumotlar almashinuvi.
6.9-rasm. R1 va R3 marshrutizatorlari o'rtasida autentifikatsiya qilinmagan ma'lumotlar almashinuvi.
OSPF . Dinamik marshrutlash protokoli endi nisbatan universal va korporativ
tarmoqlarda sozlash oson , u eng qisqa marshrutni topadi ( Ochiq Qisqasi Yo'l Birinchidan Protokol (OSPF)). Protokol dastlab murakkab topologiyaga ega (65536 marshrutizatorgacha) yirik tarmoqlarda ishlash uchun moʻljallangan edi. U aloqa kanali holati algoritmiga asoslangan va tarmoq holatidagi o'zgarishlarga juda chidamli.
Guruch. 6.10. OSPF protokoli autentifikatsiyasini sozlash .
OSPF protokoli asosida tarmoq orqali ishlarni bajarish metodologiyasi
R 1 va R 2 marshrutizatorlari o'rtasida autentifikatsiya qilingan va tasdiqlanmagan aloqani o'rnatamiz va ular orasidagi farqlarni solishtiramiz.
6.11-rasm. OSPF protokoliga asoslangan tarmoq topologiyasi .
Исследование в XXI веке Июня, 2023 г 117 dasturiy modullar va modulli dasturlash

Исследование в XXI веке Июня, 2023 г 117 dasturiy modullar va modulli dasturlash
Download
0,82 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
17.12.2023
Hajmi
0,82 Mb.
#121577
Turi
Исследование
Download
0,82 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Исследование в XXI веке Июня, 2023 г 117 dasturiy modullar va modulli dasturlash
Download
0,82 Mb.
Matnni ko'rish
-rasm. “Fayl-server” va “klient-server” texnologiyalari

47
bilan
bog‘liq
barcha
jarayonlarni
avtomatlashtirish
uchun
mo‘ljallangan boshqarish dasturi – o‘zagi MBBTning asosiy tarkibiy
qismi hisoblanadi.
MBBTning tarkibiga ma’lumotlarni qayta
ishlash dasturlarining
to‘plami kiradi. Bu to‘plamni tarjimonlar (translyatorlar), talab va
dasturlash tillari, muharrirlar, servis dasturlari
va boshqalar tashkil
qiladi.
MBBTning asosiy vositalarini quyidagilar tashkil etadi:
ma’lumotlar bazalari tuzilmalariga topshiriq berish (tasvirlash)
vositalari;
ma’lumotlarni kiritish, ko‘rish va muloqotlar rejimida ishlashga
mo‘ljallangan darcha shakllarini loyihalash vositalari;
berilgan sharoitlarda ma’lumotlarni tanlash uchun talablar
yaratish,
shuningdek, ularni ishlash bo‘yicha operatsiyalar bajarish
vositalari;
ishlov natijalarini foydalanuvchiga qulay ko‘rinishda bosmaga
chiqarish uchun ma’lumotlar bazasi ma’lumotlaridan hisobot yaratish
vositalari;
til vositalari
makroslar, qurilgan algoritmik til (Dbase, Visual
Basic yoki boshalar), talablar tili (QBE- Query Example, SQL) va h.k.
Ular ma’lumotlarni ishlashining nostandart algoritmlarini, shuningdek,
foydalanuvchi topshiriqlaridagi voqealarni ishlash protseduralarini
bajarish uchun qo‘llaniladi.
Shunday qilib, ma’lumotlar banki bir necha ma’lumotlar bazasi,
boshqarish va amaliy dasturlardan tashkil topadi. Bu elementar AT ga
yuklatilgan vazifalarni bajarishda asosiy rol o‘ynaydi. Shu bilan birga,
ma’lumotlar bankining samarali faoliyati uning ta’minlovchi
elementlariga ham bog‘liqdir. Bu ta’minot
tarkibiga quyidagi
elementlar kiradi.
Texnik ta’minot ma’lumotlar banki va foydalanuvchilarning ish
faoliyatini
avtomatlashtirish
imkoniyatini
yaratadigan
texnik
vositalardan tashkil topadi. Bunday vositalar jumlasiga EHM,
tashqi
qurilmalar, axborotni tashish, uzatish vositalari,
aloqa tarmoqlari,
abonent punktlari va boshqalar kiradi.
Matematik ta’minot
funktsional masalalarni echish va
ma’lumotlar bankini boshqarish usullari,
matematik modellar va
algoritmlar to‘plamidan tashkil topadi. Dasturiy ta’minot
ma’lumotlar
48
bankining faoliyatini amalga oshirish dasturlari va turli xil qo‘shimcha
vazifalarni bajarish uchun mo‘ljallangan servis dasturlarning
to‘plamidan iborat bo‘ladi.
Axborot
ta’minoti
ma’lumotlarni
turkumlash
va
ixchamlashtirish, ifodalash va taqdim etish tizimlaridan tashkil topadi.
Lingvistik ta’minot
MBBTda foydalaniladigan tillar, lug‘atlar
majmuasi orqali tashkil qilinadi.
Tashkiliy ta’minot
ma’lumotlar bankining kundalik faoliyatini
ifodalovchi rasmiy hujjatlar, me’yoriy ko‘rsatmalar to‘plamidan iborat
bo‘ladi.
Yuqorida aytib o‘tilgandek, ma’lumotlar banki inson-mashina
tizimi hisoblanadi, ya’ni axborot tizimidir. Hozirgi kunda ma’lumotlar
banklari inson
faoliyatining turli sohalarida, masalan, iqtisodiyot
tarmoqlarini boshqarishda, ilmiytadqiqot
ishlarini boshqarishda,
ommaviy axborot xizmatlarini ko‘rsatishda qo‘llanilmoqda.
Axborotlar bazasini tashkil etish va yuritishning dasturiy

49
bazasiga muvofiq uni MBBT vositalari bilan tashkil etish va uni ishga
tushirish amalga oshiriladi.
Axborotlarni kiritish va nazoratlashning maxsus dasturiy
vositalaridan
yirik axborot bazasi
uchun birlamchi massivlarni
yaratish va ma’lumotlarni bazaga to‘plashdan oldin qayta ishlash
bosqichida foydalaniladi. Bazani yaratishdan oldingi qayta ishlash
vositasi kompyuterga kiritiladigan axborotning xaqqoniyligini va katta
massivdagi
ma’lumotlarni
yuklashga
tayyorgarlikni
avtomatlashtirilgan nazoratini ta’minlaydi.
Ma’lumotlarni qayta ishlashning
servis vositalari
axborot
bazasiga xizmat ko‘rsatish bo‘yicha ko‘makchi vazifalarni ta’minlashi
lozim. Ular bazaning dasturiy vositalariga tegishli. Bular ma’lumotlar
fayllari va mashina axborot tashuvchi vositalari bilan ishlash bo‘yicha
turli utilitalardir. Ularga quyidagilar mansub: nusxa olish, arxivlash,
tiklash, antivirus vositalari, tarmoq utilitlari va boshqalar.
Foydalanuvchining amaliy dasturlari
universal algoritmlash
tillaridan birida yaratiladi. Bunday dasturlarda, odatda ularda ishlab
chiqiladigan ma’lumotlardan mustaqil bo‘lishi ta’minlanmagan. Ayrim
joylarda bitta muammoli sohaning turli
masalalariga oid axborot
massivlarida ma’lumotlar takrorlanadi. Bu hol turli masalalar bo‘yicha
bir [il ma’lumotlarni bir necha marta kiritishga olib keladi va dastlabki
ma’lumotlarga o‘zgartirishlar kiritganda ancha muammolarni keltirib
chiqaradi. Shuningdek, amaliy dasturlar MBBTda universal
algoritmik
tilda yaratilishi mumkin.
Qo`shimcha qurilmalar - Kompyuter tuzilishining asoslari

Qo`shimcha qurilmalar
Kompyuterning funksional imkoniyatlarini kengaytirish maqsadida uning tizimli qismiga ayrim qo`shimcha qurilmalar ulanishi mumkin.
Bunday qurilmalar tarkibiga quydagilar kiradi:
Printer (bosmaga chiqarish qurilmasi) – matnli yokigrafik ko`rinishdagi ma`lumotlarni qog`ozga chiqarish uchun mo`ljallangan.
“Sichqoncha” – ma`lumotlarni kompyuterga kiritishni yengillashtiradi.
Modem – telefontarmoqlari orqali boshqa kompyuterlar bilan ma`lumotlar almashinishda ishlatiladi.
Kompakt disk uchun disk yurituvchi (diskovod) – ma`lumotlarni kompakt disklardan o`qish yoki unga yozish imkonini beradi.
Skayner – grafik, chizma va rasm ko`rinishdagi ma`lumotlarni kompyuter ekraniga tasviriy ravishda ko`cherish imkonini beradi.
Strimer – ma`lumotlarni magnit lentalarida saqlash uchun xizmat qiladi.
Ovozli xarita – ovoz (musiqa, ovoz va h.k.) yozish va eshitishni ta`minlaydi.
Ayrim qo`shimcha qurilmalar hususida keyinchalik batafsilroq ma`lumotlar keltiriladi.
Mikroprotsessor
Kompyuterning eng asosiy elementi, ya`ni “miya”si mikroprotsessor ekanligini ta`kidlab o`tgan edik. Mikroprotsessor hajm jihatdan uncha katta bo`lmagan, atigi bir necha kv. sm.li electron sxema bo`lib, uning ko`magida barcha hisoblashlar hamda ma`lumotlar almashinuvi bajariladi. Mikroprotsessor yuzlab har xil hisoblashlarni bajaradi, uning amallarini bajarish tezligi sekundiga yuz million operatsiyani tashkil qiladi. IBM PC turidagi kompyuterda asosan Intel firmasi ishlab chiqargan mikroprotsessorlar o`rnatiladi. Ba`zi kompyuterlarda AMD, Gyrix, IMB firmalarining mikroprotsessorlari ham ishlatiladi. Intel firmasining birinchi unversial Intel-4004 mikroprotsessori 1970 yilda ixtiro qilingan bo`lib, 4 bitli so`zlar ustida sekundiga 8000 amal amal bajara olish qobiliyatiga ega edi. Intel – 4004 4 Kbayt hajmli mikroprotsessorlar dasturlovchi kalkulyatorlar uchun mo`ljallangandir. 1978 yilda ishlab chiqilgan 16 bitli so`zlar bilan 1 Mbaytli xotiraga ega bo`lgan Intel – 8086 protsessorlari IBM PC/XT kompyuterlarida qo`llaniladi boshlanadi. Keyinchalik o`rtacha har 4 yilda mikroprotsessorlarning yangi – 80286, 80386, 80486 modifikatsiyalari ishlab chiqilib, ular bir-biridan taktli chastotasi tezligi va xotira hajmi bilan farqlanadi. 1993 yil may oyida Pentium mikroprotsessori ishlab chiqildi, hozirgi paytda ularning tezligi 450 Mgts ga, hajmi 16 Gbaytga yetgan modifikatsiyalari majud7.
1.2 Hisoblash tarmoqlarini tashkil qilish tamoyillari
Informatsion texnologiyalarda port – bu yuborilayotgan va qabul qilinayotgan axborotlar o`rtasidagi bog`lanishni tashkil etadi (mantiqiy yoki fizik).Odatda quyidagilar:
|
IBM PC kompyuterning asosiyqurilmalari

1.2 IBM PC kompyuterning asosiyqurilmalari
IBM PC kompyuterning asosiy qurilmalari
Dastlabki EHM larning yratilishi davrida, mashxur matematik Jon fon Neyman 1945 yildayoq kompyuter qurilmalari ma`lumotlarni qayta ishlash uchun qanday tarzda unversial va maqbul bo`lishi kerakligi aytib o`tgan edi. Shu bois kompyuter tuzilishining asoslari fon Neyman prinsipi deb yuritiladi. Deyarli barcha zamonaviy kompyuterlar mazkur prinsp asosida ishlaydi. Fon Neyman prinsipiga ko`ra kompyuter quyidagi qurillmalardan tashkil topgan bo`lishi lozim(1-rasm):
Arifmetik-mantiqiy qurilma - arifmetik va mantiqiy amallarni bajaradi.
Boshqarish qurilmasi – dastur bajarilish jarayonini tashkil qiladi.
Yodda saqlash qurilmasi yoki joriy xotira – ma`lumot yoki dasturlarni o`zida saqlaydi.
Tashqi qurilmalar – ma`lumotlarni kiritish va chiqarishni ta`minlaydi.IBM PC kompyuteri quyidagi uchta asosiy qismidan:
-
1-rasm
|
Kompyuterning ichki portlari bilan ishlash

|
Kompyuterning ichki portlari bilan ishlash
|
bet | 8/11 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 253 Kb. | | #125736 |
Bog'liq AzizbekKompyuterning ichki portlari bilan ishlash.
Kompyuterning ichiki portlari ichiqi qurilmalarning bir-biri bilan aloqasini ta’minlashga xizmat qiladi, xuddi tashqi portlarga o’xshab. Ichiki portlarda ham axborot (signal) lar uzatish uchun qo’llaniladi va har bir portning maxsus raqami mavjuddir. Har qanday ichiki qurilmaning o’zining porti mavjud. Bu portlardan protsessorning buyrug’iga qarab, shu portdan axborot qabul qilishi yoki uzatishi mumkin. Agar microprotsessor ma’lum raqamli portga OUT buyrug’ini bersa, shu portdan ma’lumot uzatish mumkin. Bu ma’lumotning o’lchami 1 yoki 2 bayt bo’lishi mumkin. Agar microprotsesseor IN buyrug’ini bersa, deman shu portdan axborot o’qilishi lozimligini bildiradi.
Masalan, klaviaturada ixtiyori tugmaning bosilgani holati. Bu holatda darhol natijasi namoyon bo’ladi. Lekin bu jarayon bir necha bosqichlardan o’tadi. Klaviaturanig tugmasi bosilganda markaziy protsessor klaviaturaning portiga IN buyrug’ini beradi. Qaysi tugma bosilgani aniqlanib chiqish portlariga uzatiladi.
Ichki portlarning 944 (ЗВ0(16))-sidan boshlanadigan bir qancha portlar oq-qora grafikali rejim uchun, 976(3D0(16)) boshlanadiganlari ragli grafik rejim uchun. 1008 (3F0(16)) dan boshlanadiganlari yumshoq disk (floppy) ni boshqarish uchun, 1013(3F5(16)) da esa floppy diskka yozish va floppy diskdan o’qish uchun qo’lladinlar.
Agar kopmyuterda tashqi portlar mavjud bo’lmasa u kopmyuterda faqat o’zining ichida bor ma’lumotlar bilan ishlash mumkin, ya’ni tashqi qurilmalar ulab bo’lmaydi. Bu esa ancha qiyinchiliklar tug’diradi. Ichiki portlarning mavjud bo’lmasligi mumkin emas. Chunki ularsiz kopmuuter ishlashi emas yonishi qiyin. Insonning qon tomirlari inson tanasini kislorodni eltib bersa, portlar esa kopmyuterning qurilmalarini axborot (berilgan buyruq) ni eltib beradi. Ayonki, insonning qon tomirlari bo’lmasa yashamasligi aniq, kopmyuter ham shundoq portlari bo’lmasa u kopmyuter emas.
3.Interfeys bu ikki tizim, qurilma yoki dastur orasidagi chegara bo`lib u elementlar orasidagi bog`lanishni tashkil etuvchi yordamchi boshqaruvchi mikrosxemalar yoki bog`lanish qurilmasidir.
|
| |
Monitor (displey) – - Kompyuter tuzilishining asoslari

|
Kompyuter tuzilishining asoslari
|
bet | 5/11 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 253 Kb. | | #125736 |
Bog'liq AzizbekMonitor (displey) – matnli yoki grafik ko`rinishidagi ma`lumotlarni tasvirlash uchun xizmat qiladi;
Klaviatura – belgilarni kompyuterga kiritishda ishlatiladi;
Tizimli qism–kompyuterishini boshqarishni ta`minlaydigan asosiy qism hisoblanadi;
Tizimli qism tarkibiga quyidagilar kiradi:
Mikroprotsessor – kompyuterning “miya”si. Kompyuterga kiritiluvchi buyruqlar majmuasini, ma`lumotlar almashinuvini ta`minlash va hisoblashni bajaradi.
Joriy xotira – kiritiluvchi ma`lumot va dasturlarni xotirada saqlaydi.
Qattiq magnitli disk (vinchester) yoki yupqa disket jamlovchilarni ma`lumotlarni o`qish va yozishni ta`milaydi.
Monitor (displey) – matnli yoki grafik ko`rinishdagi ma`lumotlarni ekranga chiqarish uchun mo`ljallangan qurilma hisoblanadi.
Monitor bevosita videodaptapter qurilmasi boshqaruv asosida matnli yoki grafikli rejimida ishlaydi.
Matnli rejimda kompyuter ekrani 25 satr va 80 ustunga bo`linadi. Hozirgi paytga kelib satrlar soni ekranda 50 taga oshirilishi mumkin. Grafikli rejimda esa ekran televizor ekrani kabi u yoki bu rangga ega bo`lgan nuqtalar majmuasi (mozaika) gab o`yaladi. Bu nuqtalar soni va rang-baranglik darajasi kompyuterda ishlatilayotgan adapterlarning turiga bog`liq bo`ladi. Ayni vaqtda EGA (Enhanced Graplic Adapter – imkoniyatni keng grafikli adapter), VGA (Video Graphic Array – videografik matritsa), SVGA (Super VGA) turli rangli monitorlar nihoyatda keng tarqalgan. Bu adapterlar yordamida ekranda 256 xil rangli 800x1300 tagacha bo`lgan nuqtalarni hosil qilishimiz mumkin6.
Klaviatura – kompyuterga har xil belgilarni kiritishni ta`minlaydi va foydalanuvchi kompyuter ishini boshqarishda ishlatiladi. Klaviatura tugmalari oddiy, boshqaruvchili va vazifali bo`ladi. Oddiy tugmalar faqat bir belgili xotiraga kiritish uchun xizmat qiladi. Vazifali (F1-F12) tugmalar joriy dastur muhitiga muvofiq ravishda vazifasi turlicha bo`lishi mumkin. Boshqaruvchi (Alt, Shift, Ctrl) tugmalar klaviatura tugmalari vazifasini qozgartiradi.
|
| |
Ko`p segmentli konsentratorlar

|
Ko`p segmentli konsentratorlar
|
bet | 11/11 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 253 Kb. | | #125736 |
Bog'liq AzizbekKo`p segmentli konsentratorlar
Kompyuterlar orasidagi turli xil segmentlarni birlashtirishda konsentratorlardan foydalanib bo`lmaydi va konsentratorlardagi shinalar bilan hech qanaqa aloqa o`rnatib bo`lmaydi. Ko`p segmentlarni bo`lish uchun ko`p segnetli konsentratorlar zarur bo`ladi va bu uni oson o`zgartirish imkonini beradi. (quyidagi rasm)
Katta hajmdagi ko`p segmentli konsentratorlar, misol uchun Nortel Networks kompaniyasining System 5000 yoki 3Com kompaniyasining PortSwitch konsentratorlari ichki shinalardan biri bilan portni bog`lash uchun alohida dastruriy ta`minotni talab qiladi, masalan mahalliy konfiguratsiyani konsol port orqali osil qiladi.
Natijada administrator tarmoqdagi foydalanuvchining kompyuteriga konsentratordagi istalgan portlar orqali ulanishi (bog`lanishi mumkin). Keyin bu har bir segmentni konsentratorning tuzilmasi dasturi orqali boshqarishi mumkin. Agarda ertasi kuni biror bir segment yuklanish (peregruzka) holatida bo`lsa konsentratordagi boshqa segmentlar orqali kompyuterga murojaat qilishi mumkin.
Konsentratorlaning tuzilmaviy qo`llanilishi
Konsentratorlarning tuzilmasiga qarab uning foydalanish sohasi farqlanadi va uni ko`rsatib beradi. Ishchi guruh konsentratorlarining barchasi ma`lum aniqlangan sondagi portlar bilan ishlab chiqiladi, korporativ konsentratorlar esa modulli ko`rinishda bo`ladi, bo`lim konsentratorlar esa oqim tuzilmali bo`ldi. Bunday bo`linish muhim hisoblanmaydi, va korporativ konsentratorlar sifatida modulli konsentratorlani ham qo`llash mumkin.
Konsentrator portlarini ko`pyatirish usullari
Bu juda sodda tuzilmaviy qo`llanish bo`lib, bu qurilma doimo keraksiz elementlar (masalan portlar, indikatsiya bo`limi va ta`minlash manbai) uchun alohida korpusni hosil qiladi. Chunki bu elementlarni band qilish foydasiz hisoblanadi. Odatda bu turdagi konsentratorlar faqat bir axborot almashnish muhitini hosil qilishi mumkin, va umumiy portlar soni 4-8 dan 24 tagacha o`zgartirish mumkin. Bitta port albatta tarmoq magistaraliga ulanish uchun ajratilgan bo`lishi shart (bu port AUI interfeysi bilan ishlaydi). Bu usl bilan ixtiyoriy fizik muhitdagi konsentrator portiga amaliy jihatdan murojaat qilish mumkin10.
|
| |
Informatika – - Kompyuter tuzilishining asoslari

|
Kompyuter tuzilishining asoslari
|
bet | 3/11 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 253 Kb. | | #125736 |
Bog'liq AzizbekInformatika – informasiya (xabar, axborot, ma’lumotlar)ni jamlash va qayta ishlashning usullarini o’rganadi.
Informatika fan sifatida axborotlash jarayonlari qonuniyatlarini o’rganadi. Informasion jarayon keng tushuncha bo’lib, ma’lumotlarni jamlash, uzatish, saqlash, to’plash, qidirish va istemolchiga berishgacha bo’lgan jarayonlarni o’zida jamlaydi.
Informatika atamasi XX asrning 60-yillarida ishlatila boshlangan bo’lsa-da, uning alohida fan sifatida ajratilishi 40 – 50 –yillarga to’g’ri keladi. Bu davrda ko’pchilik tadqiqotlar axborot qidirish muammolari bilan uzviy bog’liq edi. Ayni shu davrda axborotlarni qidirish tizimi va usullari yaratildi.
Informatikaning yuzaga kelish va rivojlanishida hisoblash texnikasi va boshqa texnik vositalarning o’rni beqiyos, chunki axborotlar bevosita xisoblash texnikasi ko’magida qayta ishlanadi va bu fan o’zining hususiy, yangi, nostandart uslub va usullariga egadir.
Informasiya xabar ko’rinishida bo’ladi. Xabar – bu informasiyaning so’zlashuv, matn, tasvir, jadval, sonli ma’lumotlar va h.k. ko’rinidagi turdir. Xabarlar mazmuni bilan quiziquvchilar ma’lumotni istemol qiluvchilar deb yuritiladi.
Ma’lumot turlari biologic, social va elementlar bo’lishi mumkin. Kishilik jamiyatidagi axborotlar – sotsial, o’zimliklar va hayvonot dunyosidagi axborotlar – biologic, tabiatdagi boshqa axborotlar – element ma’lumotlar deyiladi.
ma’lumotning uchta asosiy xossasi mavjud: atributiv, programatik va dinamik. Ma’lumotning atributiv xossasi shundaki, uningsiz inforamtsita mavjud emas, progmatik xossasi – ma’lumotni amaliyot uchun qo’llanish darajasini belgilaydi, dinamik xossasi – uni vaqt bo’yicha o’zgarish jarayonini belgilaydi. Informatika fanining rivojlanishi ma’lumotlarni jamlab, qaytda ishlash imkoniyatiga emkoniyatiga ega bo’lgan kompyuterlarning dunyoga kelishi bilan bevosita bog’liq. Chunki ma’lumotlarni qayta ishlashning ahamyatga molik qismi shunday avtomatik qurilmalarga yuklanyaptiki, ular inson ishtirokisiz uzoq muddat davomida ma’lumotlarni bir necha marta tezroq qayta ishlash imkoniyatiga egadir.
Kompyuter (inglizcha kompyuter – “hisoblovchi” ma’nosini bildiradi)ning yaratilishi, xalq xo’jaligining turli sohalarida ishlab chiqarish texnologiyalarini tubdan o’zgartirish imkoniyatini beradi. Bu esa o’z navbatida zamonaviy hisoblash texnikasidan unumli foydalanishga va informatika fanini mukammal o’rganishga chorlaydi.
|
| |
Software: The intangible instructions that tell the hardware what to do
Software bug

|
Software: The intangible instructions that tell the hardware what to do
Software bug
|
bet | 10/11 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 331,09 Kb. | | #231919 |
Bog'liq Ky-74O6AR82Ppk-tPM798A b616b0b833ba4f099c3837bd0bf712f1 Course-1-Technical-Support-Fundamentals-GlossarySoftware: The intangible instructions that tell the hardware what to do
Software bug: An error in software that causes unexpected results
Software management: A broad term used to refer to any and all kinds of software that are designed to manage or help manage some sort of project or task
Southbridge: It maintains our IO or input/output controllers, like hard drives and USB devices that input and output data.
SSH (Secure shell): A protocol implemented by other programs to securely access one computer from another.
SSH authentication key: A secure authentication method for accessing a computer from other device
SSH client: A program you must have installed on your device in order to establish an SSH connection with another device
SSH server: Software installed on a machine that allows for that device to accept an SSH connection
Standardization: A systematic way of naming hosts
Swap space: The allocated space where the virtual memory is stored on the hard drive when the amount of physical memory space is used up or full
SSD: Solid State Drive
Switches: Devices that help our data travel
System: A system refers to a group of hardware components and software components that work together to run the programs or processes in the computer
System settings: Settings like display resolution, user accounts, network, devices, etc
System software: Software used to keep our core system running, like operating system tools and utilities
T
Task bar: It gives us quick options and shows us information like network connectivity, the date, system notifications, sound etc
Terminal: A text based interface to the computer
Thermal paste: A substance used to better connect our CPU and heat sink, so the heat transfers from to the other better
Time slice: A very short interval of time that gets allocated to a process for CPU execution
|
| |
Remote Desktop Protocol (RDP)

|
Remote Desktop Protocol (RDP)
|
bet | 9/11 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 331,09 Kb. | | #231919 |
Bog'liq Ky-74O6AR82Ppk-tPM798A b616b0b833ba4f099c3837bd0bf712f1 Course-1-Technical-Support-Fundamentals-GlossaryRemote Desktop Protocol (RDP): A secure network communication protocol developed by Microsoft that allows a user to connect to another device remotely
Return merchandise authorization (RMA): The process of receiving returned merchandise and authorizing a refund
RGB model: RGB or red, green, and blue model is the basic model of representing colors
ROM chip (Read Only Memory): A read-only memory chip where the BIOS is stored
Root cause: The main factor that's causing a range of issues
Router: A device that knows how to forward data between independent networks
RPM: Revolutions per minute
S
SATA: The most popular serial ATA drive, which uses one cable for data transfers
Safe operating temperature: The temperature range in which rechargeable batteries must be kept in order to avoid damage
Scalability: The measure of a system’s ability to increase or decrease in performance and cost in response to varying loads in system processing demands
SDRAM: It stands for Synchronous DRAM, this type of RAM is synchronized to our systems' clock speed allowing quicker processing of data
Server logs: Text files that contains recorded information about activities performed on a specific web server in a defined period of time
Servers: Devices that provide data to other devices that request that data, also known as a client
Scripting: Coding in a scripting language
Script: It is run by an interpreter, which interprets the code into CPU instructions just in time to run them
Scripts: Mainly used to perform a single or limited range task
Shell: A program that interprets text commands and sends them to the OS to execute
Standoffs: Used to raise and attach your motherboard to the case
SOC (System On a Chip): Packs the CPU, Ram, and sometimes even the storage onto a single chip
|
| |
Micro HDMI: One of the standard power, data and display connector types used in mobile devices 
Micro USB

|
Micro HDMI: One of the standard power, data and display connector types used in mobile devices
Micro USB
|
bet | 7/11 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 331,09 Kb. | | #231919 |
Bog'liq Ky-74O6AR82Ppk-tPM798A b616b0b833ba4f099c3837bd0bf712f1 Course-1-Technical-Support-Fundamentals-GlossaryMicro HDMI: One of the standard power, data and display connector types used in mobile devices
Micro USB: One of the standard power, data and display connector types used in mobile devices
Microsoft Terminal Services Client: A client program used to create RDP connections to remote computers
Mini HDMI: One of the standard power, data and display connector types used in mobile devices
Mini USB: One of the standard power, data and display connector types used in mobile devices
Motherboard: The body or circulatory system of the computer that connects all the pieces together
N
Network: The interconnection of computers
Network Address Translation (NAT): A mitigation tool that lets organizations use one public IP address and many private IP addresses within the network
Network stack: A set of hardware or software that provides the infrastructure for a computer
Networking: Managing, building and designing networks
Networking protocols: A set of rules for how we transfer data in a network
Northbridge: interconnects stuff like RAM and video cards.
NVMe (NVM Express): interface standard which allows greater throughput of data and increased efficiency.
O
Open SSH: The most popular program to use SSH within Linux
Open Source: This means the developers will let other developers share, modify, and distribute their software for free
Operating system: The whole package that manages our computers resources and lets us interact with it
Overclocking: it increases the rate of your CPU clock cycles in order to perform more tasks
P
PC: It means personal computer, which technically means a computer that one person uses
PCI Express: Peripheral Component Interconnect Express
PDA (Personal Digital Assistant): Allows computing to go mobile
Peripherals: the external devices which we connect to our computer that add functionality, like: a mouse, a keyboard, and a monitor
|
| |
Error message - Terms and definitions from Course 1

|
Terms and definitions from Course 1
|
bet | 4/11 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 331,09 Kb. | | #231919 |
Bog'liq Ky-74O6AR82Ppk-tPM798A b616b0b833ba4f099c3837bd0bf712f1 Course-1-Technical-Support-Fundamentals-GlossaryError message: Helpful indicators that can point you in the right direction
Etcher.io: A tool you can use to load an install image onto your USB device and make it bootable
Ethernet cable: It lets you physically connect to the network through a cable
.exe: A file extension found in Windows for an executable file
Expansion slots: Give us the ability to increase the functionality of our computer
External Data Bus (EDB): It's a row of wires that interconnect the parts of our computer
F
Factory reset: Resetting a device to the settings it came with from the factory
Fiber optic cable: Fiber optic cables contain individual optical fibers which are tiny tubes made of glass about the width of a human hair. Unlike copper, which uses electrical voltages, fiber cables use pulses of light to represent the ones and zeros of the underlying data
File extension: The appended part of a filename that tells us what type of file it is in certain operating systems
File handling: A process of storing data using a program
File system: A system used to manage files
Finder: The file manager for all Macs
Firmware: Software that's permanently stored on a computer component
Folders/Directories: Used to organize files
Form factor: A mathematical way to compensate for irregularities in the shape of an object by using a ratio between its volume and height
G
GIT: A version control system that helps keep track of changes made to files and directories
Globalization: The movement that lets governments, businesses, and organizations communicate and integrate together on an international scale
H
Hard drive: It is a long term memory component that holds all of our data, which can include music, pictures, applications
Hardware: External or internal devices and equipment that help you perform major functions
|
| |
Copyright: Used when creating original work
CPU

|
Copyright: Used when creating original work
CPU
|
bet | 3/11 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 331,09 Kb. | | #231919 |
Bog'liq Ky-74O6AR82Ppk-tPM798A b616b0b833ba4f099c3837bd0bf712f1 Course-1-Technical-Support-Fundamentals-GlossaryCopyright: Used when creating original work
CPU: Central processing unit
CPU sockets: A CPU socket is a series of pins that connect a CPU’s processor to the PC’s motherboard
Cryptography: The overarching discipline that covers the practice of coding and hiding messages from third parties
D
DARPA: A US government project in the 1960s that went on to create the earliest version of the Internet that we see today
Data blocks: Data that can be broken down into many pieces and written to different parts of the hard disk
Data sizes: Metrics that refer to data sizes including bit, byte, kilobyte, kibibyte, and megabyte
DDR SDRAM (Double Data Rate SDRAM): A type of RAM that is faster, takes up less power, and has a larger capacity than earlier SDRAM versions
Decimal form- base 10 system: In the decimal system, there are 10 possible numbers you can use ranging from zero to nine
Desktop: The main screen where we can navigate our files, folders, and applications
Digital divide: The growing skills gap between people with and without digital literacy skills
DIMM: Dual Inline Memory Module
Display port: Port which also outputs audio and video
Distribution: A version of the operating system
Distributions: Some common Linux distributions are Ubuntu, Debian, and Red Hat
Domain name: A website name; the part of the URL following www.
Domain Name System (DNS): A global and highly distributed network service that resolves strings of letters, such as a website name, into an IP address
DRAM: Dynamic Random Access Memory
Drivers: The drivers contain the instructions our CPU needs to understand external devices like keyboards, webcams, printers
DVI: DVI cables generally just output video
E
Electrostatic discharge: Electrostatic discharge is a sudden and momentary flow of electric current between two electrically charged objects caused by contact, an electrical short or dielectric breakdown
|
| |
Ikki turi mavjud (1-rasm): P2P (Peer-to-peer) va mijoz/server

|
Ikki turi mavjud (1-rasm): P2P (Peer-to-peer) va mijoz/server
|
bet | 1/2 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 448,2 Kb. | | #115648 |
Bog'liq p2p
Mavzu: P2P arxitekturasi.
Reja:
1. p2p arxitektura xususiyatlari
2. p2p tarmoq tuzilishi
3. Kliyent-Server arxitekturalari.
Tarmoq arxitekturasining ikki turi mavjud (1-rasm): P2P (Peer-to-peer) va mijoz/server (Client/Server). Hozirgi vaqtda mijoz/server arxitekturasi "peer-to-peer" arxitekturasini amalda bekor qilmoqda. Agar "peer-to-peer" tarmog’idan foydalanilsa, unda unga kiritilgan barcha kompyuterlar bir xil huquqlarga ega. Shunga ko’ra, har qanday kompyuter o’z manbalariga kirishni ta’minlaydigan server yoki boshqa serverlarning resurslaridan foydalanuvchi mijoz sifatida harakat qilishi mumkin.
Mijoz/server arxitekturasi asosida qurilgan tarmoqda bir nechta asosiy kompyuterlar - serverlar mavjud. Tarmoqqa qo’shilgan qolgan kompyuterlar mijozlar yoki ish stantsiyalari deb ataladi.
1-rasm. P2P va mijoz/server arxitekturali kompyuter tarmog’i
p2p arxitektura xususiyatlari quyidagilardan iborat:
- vositachilarning yordamisiz to'g'ridan-to'g'ri almashish orqali kompyuter resurslarini taqsimlash. Ba'zan markazlashtirilgan serverlardan muayyan vazifalarni bajarish uchun foydalanish mumkin (o'z-o'zini sozlash, yangi tugunlarni qo'shish, ma'lumotlarni shifrlash uchun global kalitlarni olish);
- ulanishlarning beqarorligi va nomuvofiqligini me'yor sifatida ko'rib chiqish qobiliyati, avtomatik ravishda ularning uzilishi va kompyuterning ishlamay qolishi, shuningdek, o'zgaruvchan sonli tugunlarga;
p2p tarmog'ini aniqlash qanday amalga oshiriladi degan savol to’g’ilishi mumkin. P2P tarmog'i tarkibiy, protsessor sikllari, saqlash moslamalari va tarmoqli kengligi kabi manbalarni almashish, uzilishlar va o'zgaruvchan sonli tugunlarga moslashish, maqbul ulanish va ishlash darajasini saqlab turish uchun tarmoq topologiyasida o'zini o'zi tashkil qila oladigan, o'zaro bog'langan tugunlarni o'z ichiga olgan taqsimlangan tizim, vositachilar yoki global markaziy server yordamiga ehtiyoj qolmaydi.
p2p ilovalarining klassifikatsiyasi quyidagicha amalga oshiriladi:
Kommunikatsiya va hamkorlik
Taqsimlangan hisoblash
Berilganlar bazasi tizimi
Tarkibni taqsimlash
p2p tarmoqlarida tarkibni taqsimlash mumkin.
fayllarni almashish tizimi
tarkibni nashr etish va saqlash tizimlari
|
| |
I/O management - Terms and definitions from Course 1

|
Terms and definitions from Course 1
|
bet | 6/11 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 331,09 Kb. | | #231919 |
Bog'liq Ky-74O6AR82Ppk-tPM798A b616b0b833ba4f099c3837bd0bf712f1 Course-1-Technical-Support-Fundamentals-GlossaryI/O management: Anything that can give us input or that we can use for output of data
iOS: A mobile operating system developed by Apple Inc.
IP address: The most common protocol used in the network layer, used to helps us route information
ITX (Information Technology eXtended): A form factor for motherboards that is much smaller than ATX boards
K
Kernel: The main core of an operating system that creates processes, efficiently schedules them, and manages how processes are terminated
L
Land Grid Array (LGA): It is a type of CPU socket that stick out of the motherboard
Lightning adaptor: One of the standard power, data and display connector types used in mobile devices
Linux OS: Linux is one of the largest an open source operating system used heavily in business infrastructure and in the consumer space
Logic gates: Allow transistors to do more complex tasks, like decide where to send electrical signals depending on logical conditions
Logs: Files that record system events on our computer
M
MAC address: A globally unique identifier attached to an individual network interface. It's a 48-bit number normally represented by six groupings of two hexadecimal numbers
Mac OS: Apple's operating system
Mb/s: megabit per second, which is a unit of data transfer rate
Memory controller chip (MCC): A bridge between the CPU and the RAM
Memory usage: The amount of memory available in your system as well as what memory is currently being used by other applications
Memory management: One of the functions that a kernel performs; it optimizes memory usage and make sure our applications have enough memory to run
Metadata: Tells us everything we need to know about a file, including who created it, when it was last modified, who has access to it, and what type of file it is.
Micro display port: One of the standard power, data and display connector types used in mobile devices
|
| |