nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
NO 
13 
     
[14] 

Health

[14]
Health
… How can we enjoy good health? …
1. It is absolutely essential not to eat junk food:
French fries
and other junk foods can
be addictive; once you start eating
them, you want to
eat them more and
more often.
These foods contain too much fat, salt
and sugar.
Eating too much junk food makes
people overweight.
It also
leads to high blood pressure,
diabetes, and heart disease.
Junk food can cause bad behavior and
learning difficulties in children.
Junk food lacks minerals and vitamins,
which are essential to health and
growth.
Since
these foods contain high
amounts of cholesterol, they could
trigger heart attacks and strokes.
2.
We should act on dietitians’ advice and eat
at least two servings of fruit and three of
vegetables every day.
3. We should eat organic food rather than
genetically modified food.
4. We need to eat sufficient quantities of
different
food stuff; having a well-balanced
diet is extremely important.
DIET
1. Exercise can reduce the risk of various
types of cancer.
2. Exercise can lower the risk of type 2
diabetes.
3. Exercise can
mitigate the risk of heart
disease.
4. Exercise can minimize the risk of high blood
pressure.
5. Exercise burns calories and helps
strengthen bones and muscles.
6. Most people
nowadays lead a sedentary
lifestyle:
We tend to walk less and do desk
jobs.
Most adults relax by watching
television.
Children
play video games instead of
doing sports.
7. It could control your weight.
8. It improves your mental health and mood.
9. It increases your chances of living longer.
NO 
18 
     
[20] 

Global Warming

[20]
Global Warming
…
What do you know about global warming? …
19
Humans are increasing greenhouse gases
such as carbon dioxide in
the atmosphere:
Factories burn fossil fuels and emit
greenhouse gases.
The number of vehicles
has increased,
and most vehicles give off exhaust
fumes.
Many developing countries do not care
about the environment. They just want
to be industrialized.
Many people
do not buy local
products. Needless to say,
transportation means burning fuel.
These gases allow the atmosphere to trap too
much heat from the sun. This is called the
greenhouse effect, which causes global
warming.
CAUSES
1. Global warming presents
the greatest threat
to our environment.
2. It has been reported that by the year 2100,
the average temperature is likely to have
increased by 1.4 to 5.8 degrees.
3. Global warming is a serious threat to animal
and plant life as it is changing their habitat.
4. It is
likely to impact ecosystems,
agriculture and the spread of disease.
5. Global warming will melt the polar icecap.
6. The melting of Greenland icecap alone
would raise sea levels by seven meters.
Such a rise would submerge many islands,
making them uninhabitable. This would
affect hundreds of millions of people.
7. A number of nations and cultures that have
existed for thousands
of years are going to
be destroyed.
8. There will be more extreme weather
conditions such as typhoons and
hurricanes.
EFFECTS
1. We should try to
develop alternative, renewable sources of energy like solar and wind.
2. Governments could introduce stricter rules and force factories to reduce their emissions.
3. Using public transportation, cycling, and going to work on foot rather than driving could help mitigate
global warming
4. Driving hybrid cars and trying to buy local products are among the most viable solutions.
EXERCISE 
14 
     
[15]

[16]
Fat and Happy
…
Should we all grow fat and happy? …
1. We only live once;
let’s enjoy ourselves.
2. We should not care about what other people
think of us.
3. Exercise
is a kind of torture; why should we
exhaust ourselves like that?
4. Dieters are always miserable as they are
constantly hungry.
5. Why should we spend a lifetime fighting a
losing
battle against spreading hips,
protruding tummies and double chins?
YES
1. It is a myth that all fat people are happy.
2. Fat people suffer psychologically and
physically:
Obesity makes fat people objects of
ridicule so they become miserable at
school and as grown-ups.
Being overweight is bad for health (i.e.
it leads to heart diseases, high
blood
pressure, diabetes, etc.)
3. Ready-made clothes are hard to obtain for
fat people.
4. Fat people tire easily.
5. Being fat is associated with insensible living.
6. Premature death is more likely in fat
people.
7. Life quality is poor for fat people.
A life of
gasping and wheezing and sitting in doctors’
waiting rooms is not a quality existence.
8. Most heavy people
suffer from chronic back
pain.
9. They might develop depression because of
the stress caused by having out-of-balance
body
chemistry, feeling unattractive, being
socially isolated, not finding a spouse, etc.
10. Seats in planes, theaters, and cars are
tight for fat people.
11. Making and keeping friends is tough.
As
superficial as it may be, people tend to
befriend folks
that they are pleased to
introduce to their other friends.
12. Many employers refuse to hire anyone who
is overweight because they believe fat
people work too slowly and tire before the
workday ends.
VIBRATSIYA. VIBRATSIYA KASALLIGI VA UNING PROFILAKTIKASI

|
VIBRATSIYA. VIBRATSIYA KASALLIGI VA UNING PROFILAKTIKASI
|
bet | 11/12 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 298,5 Kb. | | #134970 |
Bog'liq 1-amaliyot3.5. VIBRATSIYA. VIBRATSIYA KASALLIGI VA UNING PROFILAKTIKASI Jismning biroro‗rtavaziyatda uzluksiz ravishda goho‗ng, goh chap tomongaog‗ishibilan takrorlanadigan harakattebranma harakat yoki vibratsiya deb ataladi. Tebranma harakatda jismningo‗rtavaziyatdanog‗ishiniifodalovchioraliq surilish yoki harakatyo„nalishideb ataladi.
69Tebranishning manbai qattiq jismlarning mexanik tebranishibo‗lib, ishchilar organizmiga shovqindan farqlio‗laroqqandaydir muhitlar orqali uzatilmay (havo, suv), balki ishchi tanasining tebranuvchi jismga bevosita tegishi orqali uzatiladi. Tebranish ham chastotasi va amplitudasi bilan ta‘riflanadi. Tebranishining chastotasi Gs larda ifodalaniladi. 1 Gs -1 sek ichidagi tebranish soni. Amplituda– mm yoki sm da ifodalaniladi. Tebranish tezligi sm sek da ifodalaniladi Tebranish qiymatini vibro tezlanish ifodalaydi va u chastota va amplitudaning hosilasi hisoblanadi. Shovqin kabi tebranish qiymati nisbiy birlikda - db ifodalanadi. 5 x 10 sek tebranish tezligi 5 x 10 sek nol hisobida olinadi Bunda 0 db qilib 5 x 10 -5 m/sek vibro tezlanish qabul qilingan (eshitish bo‗sag‗asi- 5 x 10 -4 m/sek, og‗riq bo‗sag‗asi- 1 m/sek).
SanQ va M №0326-16―Ish joylaridagiumumiy va mahalliy vibratsiyaning sanitar me‘yorlari‖ da vibratsiya turlari va ularni ruxsat etilgan me‘yorlari to‗g‗risida ma‘lumotlar keltirilib o‗tilgan. Vibratsiya vaqtinchalik tavsif bo„yicha farqlanadi: - doimiy vibratsiya, uning uchun spektral yoki korreksiya qilingan chastota bo‗yicha nazorat qilinuvchi parametr kuzatuv davri mobaynida 2 martadan ortiq o‗zgarmasligi lozim(6 db); -doimiy bo‗lmagan vibratsiya, uning uchun ushbu parametrlar kuzatuv davri mobaynida 2 martadan ortiq o‗zgaradi(6 db). Doimiybo„lmaganumumiy va lokal (mahalliy) vibratsiya quyidagilargabo„linadi: - vaqtoralig‗idatebranuvchi, ular uchun tebranuvchi tezlik darajasi vaqtoralig‗ida uzluksizo‗zgaribturadi; - uzluksizbo‗lmagan, unda opreratorning vibratsiya bilanbog‗liqligiish jarayonida uzilib turadi,bog‗liqlikkuzatiladigan davr mobaynidagi intervallar davomiyligi 1 s dan ortiqbo‗lishikerak; - impulsli, ular har biri 1 s dan kam davom etadigan davomiylikka ega bir yoki bir nechta vibratsionta‘sirdaniboratbo‗ladi(masalan, zarbalar). Shakllanish manbasigako„raumumiy vibratsiya quyidagi toifalargabo„linadi:
70
|
| |
-bob. O‘quv jarayonining ishtirokchilari

|
-bob. O‘quv jarayonining ishtirokchilari
|
bet | 43/279 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #255854 |
Bog'liq 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi-fayllar.org4-bob. O‘quv jarayonining ishtirokchilari
19. Maktabgacha guruhlarda o‘quv jarayonining ishtirokchilari tarbiyalanuvchi, pedagog, ota-onalar yoki ularning qonuniy vakillari hisoblanadi.
20. Maktabgacha guruh tarbiyalanuvchilarining huquqlari va majburiyatlari qonun bilan belgilanadi.
21. Maktabgacha yoshdagi guruhlarda pedagogik faoliyat bilan shug‘ullanish huquqi tegishli ixtisoslashtirilgan ma’lumotga, kasbiy tayyorgarlikka va yuqori axloqiy fazilatlarga ega bo‘lgan shaxslar tomonidan beriladi.
22. Ota-onalar yoki ularning qonuniy vakillari maktabgacha ta’lim guruhlarining o‘quv jarayoni bilan tanishish huquqiga ega.
5-bob. Maktabgacha yoshdagi guruhlarning Mulkchilik va moliyaviy-iqtisodiy faoliyati
23. Maktabgacha yoshdagi guruhlar faoliyatini qonun hujjatlariga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjeti mablag‘lari hisobidan moliyalashtiriladi.
24. Maktabgacha guruhlarning mulki qonun hujjatlarida belgilangan tartibda maktabgacha ta’lim tashkilotiga beriladi.
25. Maktabgacha guruhlarni moliyalashtirish belgilangan tartibda ro‘yxatdan o‘tgan xarajatlar va shtatlarning tasdiqlangan smetalariga muvofiq amalga oshiriladi.
26. Maktabgacha guruh pedagoglariga ish haqi to‘lash davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari uchun belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
6-bob. YAkuniy qoidalar
27. Ushbu Qoidalarning talablarini buzganlikda aybdor shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar bo‘ladilar.
6-ilova. Bolalarni maktabga majburiy bir yillik tayyorlash bo‘yicha guruhdagi namunaviy kun tartibi
|
8:00-12:00 (4 soat)
1 smena
|
|
|
Qabul qilish, ko‘rikdan o‘tkazish, ertalabki badantarbiya
|
8:00-8:40
|
|
Ertalabki uchrashuv
|
8:40-9:00
|
|
O‘yinli-tarbiyaviy faoliyat
|
9:00-10:30
|
|
O‘yin, mustaqil mashqlar, loyihaviy faoliyat
|
10:30-11:00
|
|
Engil ertalabki nonushta (agar rejada bo‘lsa)
|
11:00-11:15
|
|
Sayr, bolalarning uylariga ketishi
|
11:15-12:00
|
|
Pedagoglar uchun tushlik ovqatga tanaffus
|
12:00-12:30
|
|
Pedagoglarning 2 smenaga mashg‘ulotlarga tayyorlanishi
|
12:30-13:00
|
|
|
| |
Sentyabrь oyining taxminiy haftalik rejasi

Darslardan tashqari
|
Oy mavzusi: «O‘zbekiston – mening Vatanim»
|
Kunlar
|
I-hafta ___dan ___gacha
|
II-hafta ___dan ___gacha
|
III-hafta __dan ___gacha
|
IV-hafta
___dan __gacha
|
Hafta mavzulari
|
«Mening mamlakatim bayrami. Mening shahrim. Mening mahalam»
|
«Mening oilam – Men va bizning inoq oila»
|
«Mening uyim.
Maishiy texnik anjomlar bizning yordamchilarimiz»
|
«O‘zbekistonda kuz-
Kuzda tabistdagi fasliy o‘zgarishlar»
|
Rivojlanish markazlarida bolalarning erkin faoliyati
|
«Qurilish, konstruktsiyalash va matematika» markazi
qurilish materiallarlari bilan ishlash – lego, kubiklar, bloklar, konstruktorlar, arzon materiallar, rasmlar – mavzu bo‘yicha qurilish sxemalari, turli shaklda, o‘lchovli, rangli geometrik figuralar
|
Qurilish o‘yinlari
«Bizning shahar», «Maxalla ko‘chalari»
Materiallar:lego, qurilish materiallari, Mavzu bo‘yicha binolarning rasmlari – sxemalari.
|
Qurilish o‘yinlari
«Oila uchun uy»
Maqsad: bolalarga o‘z tashabbusi bilan harakat qilish imkoniyatini berish - binolarni mustaqil ravishda qurish, rejaga muvofiq qurish va o‘ynash.
|
Qurilish o‘yinlari
«Kompьyuter yig‘amiz»,
«Mening xonam», «Mening xonamdagi mebelь»
Materiallar:lego, qurilish materiallar, mavzu bo‘yicha illyustratsiyalar
|
Qurilish o‘yinlari
«Sabzavotlar uchun savat», «yuk mashinasi»
Materiallarlar: lego, qurilish materiallarlari, chiqindilar.
Maqsad: bolalarga o‘z tashabbusi bilan harakat qilish imkoniyatini berish - rejaga muvofiq o‘zlari qurishlari va o‘ynashlariga imkon berish.
|
«Syujetli-rolli o‘yinlar va dramalashtirsh» markazi
Syujetli rolli,sahnalashtirilgan o‘yinlar, teatrning barcha turlari, rejissyor o‘yinlari va h.k.
|
«YOsh sayyohlar», «SHahardagi ta’til»
Maqsad: axloqiy sifatlarni tarbiyalash, bolalar o‘rtasidagi do‘stona munosabatlarni mustahkamlash.
|
«Buvimnikida mehmonda», «Oila», «Modalar Atelьesi»
Maqsad: bolalarga mustaqil ravishda rolli o‘yinlarni o‘ynash imkoniyatini berish, o‘z tashabbusi bilan dramatik o‘yinlarni yo‘naltirish.
|
Bolalarga mustaqil ravishda «Oila», «Bayramona kechki ovqat tayyorlash», «Uyni tozalash» rolli o‘yinlarni mustaqil ravishda o‘ynash imkoniyatini berish. Maqsad: maishiy texnika nomlarini o‘z maqsadlariga muvofiqlashtirish, bolalar o‘rtasidagi do‘stona munosabatlarni mustahkamlash.
|
«Hosilni yig‘ish», «Bozorda»
Maqsad: bolalarga mavzu bo‘yicha o‘yin materiallaridan foydalangan holda mustaqil ravishda rolli o‘yinlarni o‘ynash imkoniyatini berish.
|
|
O„zgarmas tok mashinasi

O„zgarmas tok mashinasi
Download
1,3 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/9
Sana
29.01.2024
Hajmi
1,3 Mb.
#147841
Download
1,3 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O„zgarmas tok mashinasi
Download
1,3 Mb.
Matnni ko'rish
Mavzu. Tarmoq xavfsizligi tushunchasi va uning mohiyati

Mavzu. Tarmoq xavfsizligi tushunchasi va uning mohiyati
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
14.05.2024
Hajmi
0,51 Mb.
#230902
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu. Tarmoq xavfsizligi tushunchasi va uning mohiyati
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
Tizim ob’ekti - Mavzu. Tarmoq xavfsizligi tushunchasi va uning mohiyati

4
mos vakolatlarga ega bo‘lmagan shaxslar yoki jarayonlar tomonidan axborotni ruxsat
etilmagan olinishiga yo‘l qo‘ymaslik;
egalariga uzatilayotgan resurslar faqatgina tomonlar kelishgan shartlarga mos ravishda
ishlatilishiga ishonch hosil qilinishi kerak, demakdir.
Axborotga ruxsat etilmagan murojaat qilishni usullari
Axborotga ruxsat etilmagan murojaat qilishni usullari
ko‘rib chiqish;
berilganlarni nusxalash va almashtirish;
yo‘l va aloqa kanallariga ulanish natijasida yolgoAon dastur va xabarlarni kiritish;
sozlovchi va halokatli dasturlarni ishlatish;
axborotni uning tashuvchilaridagi qoldiqlarini o‘qish;
elektromagnit nurlanishli va to‘lqin xarakterli
xabarlarni qabul qilish;
maxsus dasturli va apparatli so‘ndirgichlarni ishlatish.
Axborotga ruxsat etilmagan murojaat qilishni usullari

|
Axborotga ruxsat etilmagan murojaat qilishni usullariBog'liq 1 - Ma\'ruzaAxborotga ruxsat etilmagan murojaat qilishni usullari
ko‘rib chiqish;
berilganlarni nusxalash va almashtirish;
yo‘l va aloqa kanallariga ulanish natijasida yolgoAon dastur va xabarlarni kiritish;
sozlovchi va halokatli dasturlarni ishlatish;
axborotni uning tashuvchilaridagi qoldiqlarini o‘qish;
elektromagnit nurlanishli va to‘lqin xarakterli
xabarlarni qabul qilish;
maxsus dasturli va apparatli so‘ndirgichlarni ishlatish.
Ruxsat etilmagan foydalana olishlarning oqibatlari turlari
ma’lumot uzatish tarmoqlari tugunlarining axborot muhiti konfidensialligining buzilishi;
ma’lumot uzatish tarmoqlari tugunlarining axborot sohasining yaxlitligini buzilishi;
ma’lumot uzatish tarmoqlari tugunlari axborot sohasiga foydalana olishlikning buzilishi;
telekommunikatsiyalar ma’lumot uzatish tarmoqlarilari kanallari bo‘yicha uzatiladigan
ma’lumotlar paketlarining yaxlitligini buzilishi.
Nazorat savollari.
Tarmoq xavfsizligi vazifalari haqida tushuncha bering?
Xavfsizlikka tahdidlar oqibatlari nimalardan iborat?
Axborot xavfsizligi nima?
Axborotning himoyasi nima?
Axborotga ruxsat etilmagan murojaat qilishni usullari qaysilar?
Axborotni ximoya qilish deganda nimani tushunasiz?
|
| |
aniqlilik - Mavzu. Tarmoq xavfsizligi tushunchasi va uning mohiyati

|
Mavzu. Tarmoq xavfsizligi tushunchasi va uning mohiyatiBog'liq 1 - Ma\'ruza
aniqlilik
— xamma buyruqlarni aniq va to‘liq bajarish kafolati;
tizimga kirishni nazorat qilish
—
turli shaxs guruxlari axborot manbalariga xar xil kirishga
egaligi va bunday kirishga cheklashlar doim bajarilishlik kafolati;
nazorat qilinishi
— istalgan paytda dastur majmuasining xoxlagan kismini to‘liq tekshirish
mumkinligi kafolati;
identifikatsiyalashni nazorat qilish
— xozir tizimga ulangan mijoz aniq o‘zini kim deb
atagan bo‘lsa, aniq o‘sha ekanligining kafolati;
q
asddan buzilishlarga to‘sqinlik
— oldindan kelishilgan me’yorlar chegarasida qasddan
xato kiritilgan ma’lumotlarga nisbatan tizimning oldindan kelishilgan xolda o‘zini tutishi.
Asosiy tushuncha va atamalar
Telekommunikatsiya tizimlari va tarmoqlarining xavfsizligi
deganda, ular me’yoriy ishlash
jarayoniga tasodifiy yoki oldindan mo‘ljallangan aralashishdan, hamda ularning tashkil etuvchilarini
o‘goAirlashga, o‘zgartirishga yoki buzishga bo‘lgan intilishlardan himoya qilinganligi tushuniladi.
Axborotga murojaat qilish deganda
, axborot bilan tanishib chiqish, uni qayta ishlash,
nusxalash, o‘zgartirish va yo‘qotish tushuniladi.
Axborotga ruxsat etilgan murojaat qilish
bu, murojaat qilish cheklanishlariga o‘rnatilgan
qoidalarni buzmaydigan, axborotga murojaat qilish tushuniladi.
Axborotga ruxsat etilmagan murojaat
qilish
bu, murojaat qilish cheklanishlariga
o‘rnatilgan qoidalarning buzilishi bilan tavsiflanadi.
Asosiy tushuncha va atamalar
Berilganlarning maxfiyligi
bu, berilganlarga taqdim etilgan va ularni himoya qilish talab
etilgan darajani aniqlaydigan maqomdir.
Tizim sub’ekti
tizimning tashkil etuvchisi bo‘lib, u ob’ektdan ob’ektga axborot oqishining
yoki tizim holatini o‘zgartirishni sababchisi bo‘lishi mumkin.
|
| |
Tarmoq xavfsizligi vazifalari

2
Axborotni himoya qilish bo‘yicha tushunchalar, talablar, me’yoriy-texnik hujjatlar va ilmiy-
uslubiy tavsiyalarni ishlab chiqish;
Davlatga tegishli axborotni muhofaza qilishga qaratilgan tadbirlarni tashkil etish, ishlatish va
amalga oshirishni monitoring qilish tartibi, shuningdek jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli
axborotni himoya qilish bo‘yicha tavsiyalar;
axborot xavfsizligi vositalarini sinash va sertifikatlashni tashkil etish;
Axborotni himoya qilish uchun idoraviy va tarmoq muvofiqlashtirish tuzilmalarini yaratish;
axborot xavfsizligini tashkil etish bo‘yicha ishlarning bajarilishini monitoring qilish;
yuridik va jismoniy shaxslar chet el davlatlarining mulki bo‘lgan ma’lumotlarga yoki
jismoniy va yuridik shaxslarning tarqalishi va ishlatilishi bo‘yicha davlat tomonidan cheklovlar
o‘rnatilgan ma’lumotlarga kirish huquqini olish tartibini belgilash.
Ma’lum bir axborotlashtirish vositalarida ma’lumotni kashf etishdan himoya qilish maqsadlari
potentsial tahdidlarning aniq ro‘yxati bilan belgilanadi. Umumiy holda, axborotni himoya qilish
maqsadlarini quyidagicha shakllantirish mumkin:
Axborotning o‘goAirlanishi, yo‘qolishi, buzilishi, qalbakilashtirilishining oldini olish;
shaxs, jamiyat, davlat xavfsizligiga tahdidlarning oldini olish;
ma’lumotlarni yo‘q qilish, o‘zgartirish, buzish, nusxalash, blokirovka qilish bo‘yicha
ruxsatsiz harakatlarning oldini olish;
mulkchilik
ob’ekti sifatida hujjatlashtirilgan ma’lumotlarning huquqiy rejimini
ta’minlaydigan axborot resurslari va axborot tizimlariga boshqa noqonuniy aralashuvning oldini olish;
fuqarolarning shaxsiy sirlarini va axborot tizimlarida mavjud bo‘lgan shaxsiy
ma’lumotlarning maxfiyligini ta’minlash bo‘yicha konstitutsiyaviy huquqlarini himoya qilish;
Qonun hujjatlariga muvofiq davlat sirlarini, hujjatlashtirilgan ma’lumotlarning maxfiyligini
saqlash;
sub’ektlarning axborot jarayonlarida va axborot tizimlari, ularni ta’minlash uchun
texnologiyalar va vositalarni ishlab chiqish, ishlab chiqarish va qo‘llashda huquqlarini ta’minlash.
Axborotni himoya qilish samaradorligi uning o‘z vaqtida, faoliyati, uzluksizligi va to‘liqligi
bilan belgilanadi. Himoya tadbirlarini har tomonlama amalga oshirish, ya’ni neytralni ta’minlash juda
muhimdir axborot tarqalishining barcha xavfli kanallarini lizizatsiya qilish. Shuni esda tutish kerakki,
hatto bitta yopiq oqish kanali ham himoya tizimining samaradorligini kamaytirishi mumkin
faza rotorli - O„zgarmas tok mashinasi

NDKI //O
‗
UM // ELEKTROTEXNIKA//
156
NAZAROV J.T.
Chutkalar
mеtallgrafitli
matеriallardan
tayyorlanadi.
Ular
mashina
korpusiga
quzg‗almaydigan qilib biriktirilgan chutka tutgichlarda prujinalar yordamida urnatilib, ulagich
halqalarga erkin sirpanadigan qilib siqib quyiladi. 7.12-rasmda qisqa tutashtirilgan (a) va faza (b)
rotorli asinxroln dvigatеllarning shartli bеlgilanishi kеltirilgan.
а)
b)
7.12-rasm
7.13-rasm
7.13-rasmda qisqa tutashtirilgan rotorli asinxron mashinaning qirqimi kursatilgan. Bu yеrda
1–stanina, 2–stator uzagi, 3–stator chulg‗ami, 4–qisqa tutashtirilgan chulg‗amli rotor o‗zagi, 5–val.
Agar mashina turi 4AH315S8 kurinishda bеrilgan bo‗lsa, bu turtinchi sеriyadagi
himoyalangan turdagi (A) asinxron dvigatеl. Agar N harfi bo‗lmasa yopiq usulda bajarilgan
hisoblanadi.
Uch fazali asinxron mashinalarning tuzulishi

NDKI //O
‗
UM // ELEKTROTEXNIKA//
155
NAZAROV J.T.
Stator chulg‗amining asosiy vazifasi mashinada aylanuvchan magnit maydoni hosil qilishdan
iborat.
Rotorning uzagi (7.10b-rasm) tashqi tomonida rotorning chulg‗ami urnatilgan ariqchalari
bo‗lgan elеktrotеxnik po‗lat varaqlardan yig‗iladi. Rotor chulg‗ami ikki xil,
qisqa tutashtirilgan va
fazali qilib tayyorlanadi. Shunga mos holda asinxron dvigatеl ham
qisqa tutashtirilgan rotorli va
Savollar - O„zgarmas tok mashinasi

Savollar
1. Asinxron elеktr dvеgatеllarining tuzilishini tushuntirib bеring.
2. Asinxron elеktr dvеgatеllarining ishlash prinsipini aytib bеring.
3. Stator va rotor chulg„amlarining elеktr yurituvchi kuchlari
4.Sinxron mashinalarning vazifasi.
5.
Turbogеnеratorlar nima
6.
Gidrogеnеratorlar nima
7.
Sinxron mashinaning tuzilishi va ishlash prinsipi.
NDKI //O
‗
UM // ELEKTROTEXNIKA//
159
NAZAROV J.T.
UCH FAZALI ASINXRON
MASHINALARNING TUZULISHI
QISQA TUTASHTIRILGAN RОTОRLI ASINXRON
DVEGATЕL
STATОR
1-
Stanina
2-
statоr uzagi
3-
uch fazali
chulg„am
RОTОR
1-
rotor o‟qi
2-
3-
rоtоr uzagi
ariqchalari
4-
yon halqalar
QISQA
TUTASHTIRILGAN
ROTOP
CHO‟LG„AMI
“оlmaxоn g„ildiragi”
tipidagi
NDKI //O
‗
UM // ELEKTROTEXNIKA//
160
NAZAROV J.T.
NDKI //O
‗
UM // ELEKTROTEXNIKA//
161
NAZAROV J.T.
ASINXRON MASHINALAR
BIR FAZALI ASINXRON MASHINA
UCH FAZALI ASINXRON MASHINALAR
NDKI //O
‗
UM // ELEKTROTEXNIKA//
162
NAZAROV J.T.
SINXRON MASHINALAR
|
SINXRON MASHINALAR - O„zgarmas tok mashinasi

NDKI //O
‗
UM // ELEKTROTEXNIKA//
158
NAZAROV J.T.
Sinxron mashinalar ham bеmalol katta quvvatli asinxron elеktr dvigatеllari urnini bosib,
elеktrodvigatеlllar rеjimida ishlashi mumkin. Ular kuchli nasoslar va havo damlari yuritmalarida
ishlatiladi.
Salt ishlaydigan, shu sababli еngil mеxanik konstruksiyali sinxron dvigatеllar
sinxron
kompеnsatorlar dеyiladi va tarmoqlarning
sini hamda elеktr stansiyalarning foydali ish
koeffisiеntini yaxshilashda ishlatiladi.
O„egarmas tok mashinalarini tuzilishini tushuntirib bеring?

NDKI //O
‗
UM // ELEKTROTEXNIKA//
154
NAZAROV J.T.
.
A
SINXRON MASHINALAR
Hozirgi vaqtda eng ko‗p tarqalgan asinxron elеktr dvigatеllarining paydo bo‗lishiga
aylanuvchan magnit oqimini hosil qiluvchi qurilmalarni yaratish imkonini bеrgan uch fazali
o‗zgaruvchan tok sistеmasi sabab bo‗ldi. Ularning asinxron dеb atalishining sababi mashinaning
aylanuvchi qismi-rotor hamma vaqt magnit oqimi tеzligiga tеng bo‗lmagan, ya‘ni u bilan sinxron
bo‗lmagan holda aylanadi. 127V, 220V, 380V, 500V, 600V, 3000V, 6000V va 10000 V
kuchlanishlarda vattning ulushlaridan to minglab kilovatt quvvatga mo‗ljallab yasaladigan bu elеktr
dvigatеlining konstruksiyasi sodda, boshqa elеktr dvigatеllarga qaraganda ishlatishga ishonchli va
arzondir. Uni aylanish tеzligini doimiy saqlash zarur bo‗lmagan har qanday ishlarda, shuningdеk, bir
fazali qilib kichik quvvatlarda turmushda ham ishlatilishi mumkin. Hozirgi vaqtda asinxron
mashinalar asosan dvigatеl rеjimida ishlatiladi. Quvvati 0,5 kVt dan ortiq mashinalar odatda uch
fazali, kichik quvvatlilari bir fazali qilib tayyorlanadi. Asinxron mashinaning birinchi konstruksiyasi
1889-91 yillarda rus injеnеri Dolivo-Dobrovolskiy tomonidan yaratildi.
O‗tgan davr mobaynida asinxron dvigatеllar sanoat va qishloq xo‗jaligining turli sohalarida
foydalanildi. Ulardan mеtal kеsish stanoklarining elеktr yuritmalarida, kutarish transport
mashinalarida, transportyorlarda, nasoslar va shamollatgichlarda foydalanilmoqda. Kichik quvvatli
dvigatеllardan avtomatika qurilmalarida foydalaniladi.
Asinxron dvigatеllardan kеng foydalanilishiga asosiy sabab boshqa tur mashinalarga
qaraganda ishonchliligi, o‗zgaruvchan tok manbaiga tug‗ridan-tug‗ri ulash mumkinligi, xizmat
kursatishning oddiyligidir.
O„zgarmas tok mashinasining ish prinsipi

NDKI //O
‗
UM // ELEKTROTEXNIKA//
149
NAZAROV J.T.
momеnti hosil qiladi. M
t
tormozlash momеntini еngish uchun birlamchi dvigatеl unga qarama- qarshi
M
a
aylantiruvchi momеnt hosil qilishi kеrak. Binobarin, bu holatda mashina mеxanik enеrgiyani elеkt
enеrgiyaga aylantiradi va gеnеrator rеjimida ishlaydi. Bu rеjimda Е EYUK U kuchlanishdan
kuchlanishning yakor chulg‗amida tushuvchi Ir
ya
miqdor qadar katta bo‗ladi.
7.4 –rasm
7.5–rasm
7.6–rasm
Agar 7.5-rasmdagi qayta ulagich 2 yuqori kontaktlarga tutashgan, mashina yakori esa
birlamchi dvigatеldan mеxanik ajratilgan bo‗lsa, unda tashqari enеrgiya manbaidan yakor
chulg‗amiga
I=I
ya
tok utadi, uning yunalishi gеnеratordagi yunalishga tеskari bo‗ladi. Bu tok va
magnit maydoni hosil qilgan elеktromagnit kuchlarning yunalishi tеskari tomonga bo‗ladi va M
a
aylanish momеnti hosil qiladi. YAkor dastlabki yunalishda aylanadi. Bu holatda elеktr enеrgiyaning
mеxanik enеrgiyaga aylanish prosеssi ruy bеradi - mashina elеktr dvigatеl rеjimida ishlaydi.
O‗ng qul qoidasidan foydalanib, yakor simlarida hosil bo‗lgan EYUK ning tokiga qarama-
qarshi yunalganiga ishonch hosil qilish mumkin, bu EYUK tеskari yoki qarama-qarshi EYUK dеb
ataladi. Bunda Kirxgofning ikkinchi qoidasiga kura
U- E= I
ya
r
ya
yoki
Е = U- I
ya
r
ya
Tok esa
I
ya
= (U – E) / r
ya
Mashina elеktr dvigatеli bo‗lib ishlaganida Е EYUK tutqichlardagi U kuchlanishdan
kuchlanishning yakor chulg‗amida tushishi Ir
ya
miqdoricha kam bo‗ladi.
Elеktr dvigatеlining aylanish yunalishini o‗zgartirish uchun yakor chulg‗amidagi tokning
yunalishini yoki uyg‗otish chulg‗amidagi tokning yunalishini uzgartirish yеtarli, bunga 7.4-rasmni
qarab chiqamiz. Ikkala chulg‗amda ham tokning yunalishini bir vaqtda o‗zgartirganda aylanish
yunalishi o‗zgarmaydi.
Shunday qilib, ayni bir mashina ham gеnеrator, ham elеktr dvigatеl bo‗lib ishlashi mumkin.
Bu qoidani birinchi bulib E. X. Lеns isbot qilgan edi.
Fanlararo bogliklik - «tasdiqlayman»

3. Fanlararo bogliklik
Ushbu mavzuni o‘zlashtirishda talabaga anatomiya, fiziologiya, patologik fiziologiya, patologik anatomiya, mikrobiologiya, bioximiya, terapiya, propedevtika bolalar kasaslligi, klinik farmakologiya kabi fanlarda o‘zlashtirilgan bilimlari yordam beradi. Mashg‘ulot UAV tomonidan o‘tkaziladi.
4 .1.Amaliy kism
OILAVIY TIBBIYOT TARIXI
OILAVIY TIBBIYOT xozirgi kunda jamiyatning sog‘liqni saqlashda kerakli va nisbatan yangi bosqich xisoblanadi. Birlamchi tibbiy- sanitar yordam sistemasi, oilaviy tibbiyot tamoyili asosida qurilgan bo‘lib, ratsioanal mablag‘larni ishlatish, material va i kadrli resurslar, tibbiy yordamni ambulator sharoitda qulay va sifatli bo‘lishini ta’minlaydi. Sog‘liqni saqlashning birlamchi zvenosida asosiy rol bo‘lib yangi yo‘nalish – oilaviy shifokor/umumiy amaliyot shifokori xisoblanadi. Oilaviy shifokor nafaqat keng yo‘nalishdagi spetsialist , balki turli xil kasalliklarni erta davrlarda tekshirish, aniqlash xamda ularni davolay oladiyu. Axoli o‘rtasida profilaktik tadbirlarni o‘tkazadi. Axoli orasida kasalliklarni erta aniqlash va ularni davolash va axolining sog‘lig‘ini saqlash kabi vazifalarni bajaradi.
|
Kompyuter tarmoqlarida xavfsizlik tushunchasi

3
appellyatsiya qilishlik
— yetarlicha murakkab kategoriya, lekin elektron biznesda keng
qo‘llaniladi. Kerak bo‘lganda xabarning muallifi kimligini isbotlash mumkinligi kafolati.
Asosiy tushuncha va atamalar
ishonchlilik
— tizim meyoriy va goAayri tabiiy xollarda rejalashtirilganidek o‘zini tutishlik
kafolati;
Guruxchalar - «tasdiqlayman»

Guruxchalar
|
Axamiyati
|
1-bilim
|
Kasallikning kechishini bilish va tushunish: umumiy va surunkali;
Profilaktika uslublarni bilgan xolda umumiy amaliyotda erta diagnostika qilish;
Bemorning sotsial xayot tarzi va atrof muxitni ta’sirini inobatga olgan xolda kasallikka va sog‘liqga ta’siri;
Bilim va aralashuvlvrni kerakligini bajarish;
Tekshiruv rejalarini bilish va umumiy amaliyotda qo‘llay olish.
|
2- - bilim va ko‘nikmalar
|
Tashxis qo‘yishni bilish;
Bemorlarning muammolarini xal qilib birlamchi qaror qabul qilish;
Epidemiologiya va statistika prinsiplarini qo‘llay olish.
|
3-–munosabat
|
Shifokor tomonidan bemorni muammosini xal qilish va davolash uning vazifasi ekanini anglash;
O’zining ishini kritik baxolash va yondoshish;
UASh tayyorlash maqsadi umumiy tibbiy yeg‘ini o‘qitish komiteti tomonidan (Velikobritaniya) 1983 yil tashkil qilingan va 1993 yil ko‘rib chiqilgan.
|
Buyuk Britaniyada o‘rtacha statistika bo‘yicha UASh taxminan 2 ming axoli bilan ish tutadi. (bu boshqa yevropa davlatlaridan ko‘proq). Angliya va Uels dagi kasalliklar ma’lumotlarga ko‘ra bir yil ichida UASh 78% qayd qilingan bemorlarni ko‘rgan. Ulardan 24% ORVI sababli murojaat qilgan, 15% – teri va teri osti kasalliklari, 11% – yengil jaroxatlar, 10,1% – quloq kasalliklari, 6,5% –nevrotik sindromlar, 5,4% – o‘pkaning surunkali kasalliklari, 4,2% – arterial gipertoniya, 4,0% – ichak infeksiyalari, 1,7% – YuIK, 1,2% – qandli diabet.
Oilaviy tibbiyotning asosiy tartibi xamkasblar tomonidan tan olinishi muxim axamiyatga ega. Oilaviy tibbiyotning tartibida evolyutsiyaning uchta tartibi farqlanadi:
Oilaviy shifokorlar maxsus tegishli bilimlarga egadir va shu bilimlarni akademik strukturaga solish va ularni mukammallashtirish lozim.
|
Namangan muhandislik texnologiya instituti

O‘zbekiston respublikasi
oliy va o‘rta maxsus ta’lim Vazirligi
NAMANGAN MUHANDISLIK TEXNOLOGIYA INSTITUTI
|
|
“TASDIQLAYMAN”
NamMTI rektori
O.O.Mamatkarimov
____________________
|
|
|
2021 yil “____” Avgust
|
|
|
|
KERAMIK MATERIALLAR
FANINING O’QUV DASTURI
Bilim sohasi:
|
300 000 -
|
Ishlab chiqarish-texnik soha
|
Ta’lim sohasi:
|
320 000 -
|
Ishlab chiqarish texnologiyalari
|
Ta’lim yo‘nalishi:
|
5320100 -
|
Materialshunoslik va yangi materiallar texnologiyasi (kimyoviy materiallar turlari bo’yicha)
|
Namangan – 2021
I. Fanning mazmuni
Fanni o‘qitishdan maqsad – talabalarga dunyoda va Respublikamizda YuMB olishdagi xom-ashyo manbalari, ularni sintez qilish usullari, manbalarni farqi, ta’sir qiluvchi katalizatorlar, xossalari, polimerizasion monomerlar, polikondensasion monomerlar, ularni sintez qilishda turli ko’rsatkichlarini ta’siri, sintez usullarni farqi va ahamiyati va ularni to’g’ri tanlash bo’yicha nazariy-amaliy bilimlarni uzviylik va uzluksizlikda o’rgatishdan iborat.
Fanning vazifasi - talabalarni nazariy bilimlar, amaliy ko’nikmalar, kimyoviy hodisa va jarayonlarga uslubiy yondashuv hamda ilmiy dunyoqarashini shakllantirish vazifalarini bajaradi.
2.
|
II. Asosiy nazariy qism (ma’ruza mashg‘ulotlari)
II.I. Fan tarkibiga quyidagi mavzular kiradi:
2-semestr
1- mavzu. Kirish. Yuqori molekulali birikmalar olish uchun xom-ashyo manbalari.
Yuqori molekulali birikmalarning inson hayotidagi ahamiyati, monomerlar sintezi tarixi, polimer materiallari olish bo’yicha qilingan ilg’or tajribalar, sintetik polimerlar olish.
2- mavzu. Polimerlanish reaksiyalari uchun qo‘llaniladigan monomerlar. Olifenlar.
Istiqbolli monomerlar, xom ashyo manbalari, krekinlash, piroliz mahsulotlari, an’anaviy monomerlar, etilen olish manbalari, propilen olish usullari, izobutilenning fizik va fiziologik xossalari.
3- mavzu. Diyen monomerlari. Ayrim istiqbolli monomerlar (kauchuklar uchun monomerlar misolida).
Kauchuklar, diyen monomerlari, butadiyen-1,3, izopren kauchuki-SKI, budatiyen kauchugi-SKD, SKDL, butadiyen-stirol kauchuki, SKS, SKMS, maxsus maqsadli kauchuklar, xloropren, poliizobutilen, butilkauchuk, etilen-propilen kauchuk (SKEP)
4- mavzu. Galogen saqlovchi monomerlar.
Vinilxlorid, vinilxlorid olishning sanoat usullari, Tetraftoretilen, olinish manbalari, tetroftoretilen olishning sanoat usullari; vinilatsetatning fizik, fiziologik xossalari.
|
|
Shunday akademik strukturani shakllantirish

Shunday akademik strukturani shakllantirish.
Amaliyotda qo‘llaniladigan intizomlar natijalari bayon qilinadigan maxsus adabiyotlarni tashkil
Ushbu uch bosqichlar (fazalar) Buyuk Britaniya va Niderlandiyada ushbu amaliyotlarni rivojlantirilganligi va amaliyotda qo‘llanilganligini kuzatish mumkin. 1952 yilda Qirollik UASh kollejiga asos solingan, lekin uning faoliyatiga professional mutaxassislar tashkiloti to‘sqinlik qilgan. Xal qiluvchi nuqta bo‘lib Gollandiya kollejining Vaudsotens konferensiyasi bo‘lgan, u yerda gollandiya UASh ishining asosli izoxi ishlab chiqilgan,buning natijasida Levenxorst guruxiga asos solindi. Ikkala kollejlar xam o‘zligining ilmiy jurnallarini tashkil qilishdi.
Yuqorida ta’kidlanganidek ilk kafedra 1963 yili Edinburgda tashkil qilingan, ikkinchi –Utrextda 1965yili. Bu UASh ni akademik tan olinishi bo‘ldi. Ilmiy maqolalar va kitoblarni nashr ettirilishi, yuqori akademik faoliyat , shuningdek yanada yuqori darajaga erishgan shifokorlarning sonining ko‘pligi, UASh darajasini ana shu ikki davlatda yana xam mustaxkamladi. Buyuk Britaniya va Niderlandiyada umumiy amaliyot tayyoyorlashda diplomdan keyingi va to‘xtovsiz tayyorlov programmalari mavjud. UASh manfaatlarini ximoyalovchi tashkilotlar.
Xulosa qilib aytganda xamma davlatlarda xam UASh tushunchasi bir xil qabul qilinmaydi. Qator mamlakatlarda birinchi tibbiy- sanitar yordam sifatida poliklinika modelini samarali qo‘llanilmoqda,birlamchi bo‘g‘imda ratsional tibbiy yordam ko‘rsatish asossiz xioblanmaydi. Uchastka shifokorining vazifasi bemorlarga birlamchi bo‘g‘imda yordam ko‘rsatishga qaratilgan. Poliklinikada uchastka shifokori tor mutaxassis shifokori bilan xamkorlikda faoliyat ko‘rsatadi va axoliga mukammal yordam ko‘rsatishni ta’minlaydi.
Lekin oilaviy shifokorning ish faoliyatida muxim o‘rinni kasalliklarning erta davrlarda aniqlash va davolash. U bemorlarga va keng ko‘lamli axoliga ularni sog‘lig‘ini va umrini uzaytirishga qaratilgan samarali tavsiyalar berishga xuquqli.
|
Amaliy mashg‘ulot bosqichlari

Amaliy mashg‘ulot bosqichlari
|
Mashg‘ulot shakli
O’tkazish joyi
|
Davomiy-
ligi
225
|
1
|
Kirish qismi (mavzuni asoslab berish)
|
|
10
|
2
|
Yangi pedagogik texnologiyalarni («uchpog‘onali intervyu»), xamda namoyish qiluvchi meteriallar(tibbiy kartalar to‘plami, jadvallar, plakatlar, rentgenogrammlar)ni qo‘llab amaliy darsni muxokama qilish.
|
Surov, muxokama
o‘qitish xonasi
|
40
|
3
|
Muxokama xulosasi
|
|
10
|
4
|
Mashg‘ulotning amaliy kismini bajarish uchun professional so‘rab chiqish. Kasallik tarixini to‘ldirish bo‘yicha tushuntirish va tavsiyalar berish.
|
Muxokama
Palatalar ko‘rigi
|
20
|
5
|
Mashgulotning asosiy qismi o‘qituvchi raxbarligida o‘tishi.
|
Professional so‘rash. Bemorlar bilan suxbat va kasallik tarixini to‘ldirish, vaziyatli masalalar.
Palatalar ko‘rigi
|
20
|
6
|
Bemorni shikoyatlarini,ko‘rik ma’lumotlarini, palpatsiya, perkussiya, auskultatsiyasini, UQT, UST, bioximik tekshiruvlarini va qo‘yilgan diagnozni izoxlash.
|
Kasallik tarixi,laborator ma’lumotlar,vaziyatli masalalar.
|
25
|
7
|
Talabalarning nazariy va amaliy bilimlarini, mustaxkamlovchi materiallar muxokama kilish, xamda talabalarning o‘zlashtirishini baxolash.
|
Og‘zaki savollar,testlar,amaliy ko‘nikmalarini aniqlash
O’quv xona
|
75
|
8
|
Amaliy dars mavzusi buyicha xulosa 100 balli tizim buyicha baxolash va baxolarni e’lon kilish. Keyingi dars bo‘yicha uyga vazifa berish.
|
Ma’lumotlar, mustakil ish uchun savollar.
O’quv xona
|
25
|
UASh ish faoliyatining vazifasi va xususiyatlari (oilaviy shifokor)

|
UASh ish faoliyatining vazifasi va xususiyatlari (oilaviy shifokor)
|
bet | 14/76 | Sana | 16.06.2021 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #15068 |
UASh ish faoliyatining vazifasi va xususiyatlari (oilaviy shifokor) oilaviy tibbiyotning quyidagi tamoyillaridan tashkil topgan bo‘lib oilaviy tibbiyot tamoyillari falsafa asosidan kelib chiqqqan xolda ushbu kasbning imkoniyatlari va xarakterini yaratadi:
1. Xartomonlilik (keng qamrovli ) insonning barcha shikoyatlari uning muammosi bilan uzviy bog‘liqdir, ularni aloxida qabul qilib bo‘lmaydi. OT tibbiy muammolarni aloxidalashtirmaydi aksincha ularni bir biriga bog‘liq xolatda ko‘radi. Oilaviy shifokorga ishonchning oshishini ta’minlaydi.
2.Bemor kuzatuvining davomiyligi bunda inson tug‘ilganidan boshlab to o‘limiga qadar davom etadi. Davo faqatgina bir marotaba davolash bilan cheklanib qolmaydi. Bemorni va uning oila a’zolarini uzoq vaqt kuzatuv xavf omillarini aniqlash, profilaktika va davolash ishlarini olib borishda qator imkoniyatlar yaratadi. Shifokor ishining samarasi oshadi, bemorning tibbiy yordam olishdan qoniqish xissi o‘sib boradi .
|
| |
Sinxron mashinaning tuzilishi va ishlash prinsipi

|
Sinxron mashinaning tuzilishi va ishlash prinsipiBog'liq 9-mavzuSinxron mashinaning tuzilishi va ishlash prinsipi.
Sinxron mashinalarning ishlash prinsipi rotor chulg‗amiga o‗zgarmas tok bеrilganda,
o‗zgarmas magnit maydoni hosil bo‗lishi va rotor bilan birga aylanib stator chulg‗amlarini kеsib
utib, ularda chastotasi f ga tеng bo‗lgan EYUK induksiyalashiga asoslangan.
Agar stator chulg‗amlariga yuklama qarshiligi Z
YU
ni ulasak, gеnеratorning faza chulg‗amlarida hosil bo‗lgan
i
A
, i
B
va i
S
toklar tеzligi ( n
1
) rotor tеzligiga tеng
7.16
-
rasm
bo‗lgan aylanuvchan magnit maydoni hosil qiladi. Shuning
uchun bunday elеktr mashinalar, rotorning aylanish tеzligi
stator magnit maydonining aylanish tеzligiga tеng bo‗lgani
uchun sinxron mashinalar dеb yuritiladi. Quvvati nisbatan
katta bo‗lmagan (100 kVA gacha) mashinalarning
o‗zgarmas va o‗zgaruvchan tok chulg‗amlari, ko‗pincha
o‗zaro urin almashgan bo‗ladi (7.16-rasm). Istе‘molchi
ulanadigan chulg‗am rotorga, uyg‗otish chulg‗ami esa
statorga joylashtiriladi.
Kam quvvatli mashinalar ba‘zan tеskari prinsipda,
ya‘ni qutblari quzg‗almaydigan, yakor chulg‗ami esa
aylanadigan qilib yasaladi.
Gеnеrator quyidagicha ishlaydi. Mashinaning rotorini birlamchi dvigatеl nominal tеzlikda
aylantirib bеradi, bu tеzlik esa dvigatеl tеzligini avtomatik rostlovchi rеgulyator yordamida birday
saqlab turiladi. Bundan kеyin rotor chulg‗amiga I
u
uyg‗otish toki bеrib, gеnеrator uyg‗otiladi.
Qutblarning doimiy tеzlikda aylanuvchi Ф
a
magnit oqimi yakor chulg‗amini kеsib unda
E
o
= 4,44Ф
a
fw
1
k
o
EYUK hosil qiladi, bu EYUK salt ishlash elеktr yurituvchi kuchi dеyiladi.
|
| |
O’qitiщ usullari - «tasdiqlayman»

|
«tasdiqlayman»
|
bet | 3/76 | Sana | 16.06.2021 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #15068 |
Mashg‘ulotning texnologik xaritasi №1
Mavzu : «Oilaviy tibbyot asoslari. UASh vazifalari. Ishlash xususiyatlari. Tibbiy hujjatlar. Jamoatning jalb etilishi. Bemor va shifokor huquqlari. UASh ishida etika va deontologiya. Bemorlar kurigini yaxshilashda informatsion texnologiyalarni qo‘llash - 1 ilova»
|
| |
O’quv vakti: 6 soat - «tasdiqlayman»

O’quv mashg‘ulotining strukturasi
|
Kafedraning o‘quv tematik xonasi.
O’quv qo‘llanmalar,tarqatma material , vaziyatli masalalar va testlar to‘plami
Bemor palatasi.
Televizor, video apparatura, multimedia
|
Pedagog vazifalari
1UAShni profilaktika ishlari bilan tanishtirish
2 UAShni axolii urtasida SSTni targ‘ibotini o‘rgatish
3 UAShga profilaktik ko‘ruv va skrining usullurini o‘rgatish .
4 Axoli orasida immunizatsiyani o‘tkazishni o‘rgatish .
|
O’quv faoliyati natijalari:
Talaba bajarishi kerak:
1.UASh amaliyotida profilaktika turlari.
STT prinsiplari va ularni axoliga qo‘llash usullarini.
maxallalarda kanday qilib suxbatlar o‘tkazishni.
SMIlarda kanday kilib ma’ruza o‘qishni.
immunizatsiya ,skrining prinsiplpri va uni utkazish usullari.
Bilishi kerak:
1.SMIlarda quydagi mavzularda ma’ruzalar tuzilishini:alkogolizm,narkomaniya,chekish,sil,VGA,OITS,kontrasepsiya.
2.sog‘lom ovkatlanish piramidasini tuzish.
3.xarita tuzish va skrining natijalarini baxolash.
4.axolini immunizatsisin rejalashtirish
|
O„zgarmas tok mashinasi turlari

NDKI //O
‗
UM // ELEKTROTEXNIKA//
150
NAZAROV J.T.
Ketma-ket uyg„otishli gеnеrator. Uyg‗otish chulg‗ami tashqi zanjir bilan kеtma–kеt
ulangan gеnеrator kеtma-kеt uyg‗otishli еki sеriеs gеnеrator dеyiladi (7.7c-rasm). Bunday gеnеrator
faqat maxsus maqsadli mashinalar sifatida ishlatiladi.
Aralash uyg„otishli gеnеrator. Aralash uyg‗otishli gеnеratorning (7.7d-rasm ) ikkita
uyg‗otish chulg‗ami kеtma–kеt va parallеl chulg‗ami bo‗ladi.Uning xossalari parallеl uyg‗otishli
gеnеratorning xossalaridan yaxshiroq ammo u qimmatrok turadi.
7.7–rasm
Savollar
1. O„zgarmas tok mashinalarining foydalanishdan maqsad nima?
Motivatsiya - «tasdiqlayman»

|
«tasdiqlayman»
|
bet | 5/76 | Sana | 16.06.2021 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #15068 |
2. Motivatsiya
OILAVIY TIBBIYOT xozirgi kunda jamiyatning sog‘liqni saqlashda kerakli va nisbatan yangi bosqich xisoblanadi. Birlamchi tibbiy- sanitar yordam sistemasi, oilaviy tibbiyot tamoyili asosida qurilgan bo‘lib, ratsioanal mablag‘larni ishlatish, material va i kadrli resurslar, tibbiy yordamni ambulator sharoitda qulay va sifatli bo‘lishini ta’minlaydi. Sog‘liqni saqlashning birlamchi zvenosida asosiy rol bo‘lib yangi yo‘nalish – oilaviy shifokor/umumiy amaliyot shifokori xisoblanadi. Oilaviy shifokor nafaqat keng yo‘nalishdagi spetsialist , balki turli xil kasalliklarni erta davrlarda tekshirish, aniqlash xamda ularni davolay oladi. Axoli o‘rtasida profilaktik tadbirlarni o‘tkazadi. Axoli orasida kasalliklarni erta aniqlash va ularni davolash va axolining sog‘lig‘ini saqlash kabi vazifalarni bajaradi.
|
| |
Sotuvdan keyingi xizmat ko’rsatish servisi mezoni

|
Sotuvdan keyingi xizmat ko’rsatish servisi mezoni
|
bet | 4/5 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 23,26 Kb. | | #133470 |
Bog'liq Logistik servis xizmat ko’rsatish Reja-fayllar.org4. Sotuvdan keyingi xizmat ko’rsatish servisi mezoni
«Nomenklatura va sifat» mezoni sotuvdan keyingi xizmat ko’rsatishning o’tkazilishi bo’yicha buyurtmalarga rad javoblar hajmini tavsiflaydi. Sotuvdan keyingi xizmat ko’rsatish servisi quyidagi yo’nalishlarni alohida ko’rib chiqishi lozim: kafolatli ta’mirlash, butlovchi qismlar bilan ta’minlash, eskirgan asbob - uskunalarni yangi o’xshashlari bilan almashtirish, eskirgan uskunalarni yangilash. Bu holda variantlarning sinflanishi quyidagi tarzda taqdim etiladi:
Rij-i turdagi mahsulotning j turdagi sotuvdan keyingi xizmat ko’rsatishni o’tkazish bo’yicha buyurtmalarga rad javoblar miqdori(i=1,n);
Rik-i turdagi mahsulotni k turdagi butlovchi qismlar bilan ta’minlash bo’yicha buyurtmalarga rad javoblar miqdori(k=1,m);
Ri-i turdagi mahsulotning yangi o’xshashlariga almashtirishga rad javoblar miqdori;
Riy-i turdagi mahsulotni takomillashtirishga rad javoblar miqdori.
«Sifat» mezoni i turdagi mahsulot uchun har bir q tur bo’yicha sotuvdan keyingi xizmat ko’rsatish Kqi servisi bajarilishining sifatini tavsiflaydi. Bu mezon o’rtacha bozor sifat darajasi Kqip bilan qiyoslagan holda yuqorida keltirilgan 4 sifat darajasi guruhlariga mos keladi.
«Vaqt» mezoni sotuvdan keyingi xizmat ko’rsatish servisining vaqt bo’yicha tavsifini ko’rib chiqadi, ya’ni servisning har bir turi vaqt ta’minoti tno yuqorida ko’rib o’tilgan o’xshash o’rtacha bozor vaqti tnocp bilan qiyoslagan holda quyidagi 5 variantga ajratiladi:
1)tnonocp;
2)x*tnocp<=tnonocp;
3)tno=tnocp;
4)tnocpno<=x*tnocp;
5)tno>x*tnocp.
«Narx» mezoni sotuvdan keyingi xizmat ko’rsatish servisining har bir turini TSposr bilan solishtirgan holda narx tavsifini ko’rib chiqadi:
1)TSpoposr ;
2)u*TSposr<=TSpoposr;
3)TSpo=TSposr;
4)TSposrpo<=u*TSposr;
5)TSpo>u*TSposr.
«Servis ko’rsatish ishonchliligi» mezoni sotuvdan keyingi xizmat ko’rsatish servisining i turini bajarishni rad etmaslikning ehtimoliy bahosini berish imkoniyatini beradi:
- talab qilingan sifatga sotuvdan keyingi xizmat ko’rsatish servisining i turi mos kelmasligi tufayli rad javoblar ehtimoli P(Vik);
-talab qilingan vaqtda sotuvdan keyingi xizmat ko’rsatish servisining i turini bajarish mumkin emasligi sababli rad javoblar ehtimoli R(Vit).
|
| |
32. Yuqori kuchlanishli apparatlar yuritmalari. Pp-61K turidagi prujinali yuritmalar. Elektromagnit (solenoid) yuritma

32. Yuqori kuchlanishli apparatlar yuritmalari. Pp-61K turidagi prujinali yuritmalar. Elektromagnit (solenoid) yuritma
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 32. Yuqori kuchlanishli apparatlar yuritmalari. Pp-61K turidagi prujinali yuritmalar. Elektromagnit (solenoid) yuritma
|
O‘quvchilarda shakllantiriladigan tayanch kompetensiya elementlari

|
O‘quvchilarda shakllantiriladigan tayanch kompetensiya elementlari
|
bet | 8/20 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 203,93 Kb. | | #149697 |
Bog'liq Tinglovchisi-fayllar.orgO‘quvchilarda shakllantiriladigan tayanch kompetensiya elementlari:
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi:
A1
radiodan eshitgan, televizordan ko‘rgan lavhalarni tushunish va turli manbalardan kerakli ma’lumotlarni izlab topish hamda undan foydalana olish;
televizor, radio, telefon orqali berilgan xabarlarni gapirib bera olish;
darsda kitob bilan ishlay olish, o‘rganilayotgan mavzuni, kerakli qoidani, mashqni topish, mashq topshiriqlarini tartibi bilan bajarish.
A1+
media vositalaridan, didaktik materiallaridan foydalanib, topshiriqlarni bajarish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi:
A1
o‘quv fanlarini o‘rganish va bir-biridan farqlash;
mustaqil ma’noga ega bo‘lgan bir necha so‘zdan tuzilgan so‘zni topish va namuna asosida so‘zlar tuzish;
rasmli kitoblar, jurnal va gazetalarni mustaqil o‘qib-o‘rganish orqali bilimini muntazam oshirib borish;
kun tartibiga rioya qilish, uni to‘g‘ri tashkil etish va badantarbiya bilan shug‘ullanish;
kattalarni hurmat qilish, ularning nasihatiga amal qilish, jamoat joylarida o‘zini tuta bilish.
A1+
og‘zaki va yozma matnlar mazmuniga to‘g‘ri baho berish;
o‘zining xato va kamchiliklarini to‘g‘ri tushunib, o‘zini nazorat qila olish va xatolarini tuzatishga harakat qilish, kattalarga, kichiklarga va o‘rtoqlariga yordam berish.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi:
A1
maktabda, oilada va turar joylarida bo‘layotgan jarayonlarda (turli tadbirlar va h. k.) ishtirok etish;
o‘zining o‘quvchilik burch va huquqlarini, vazifalarini bilish va ularga rioya qilish;
davlat ramzlarini bilish, davlat ramzlariga hurmat va ehtirom ko‘rsata olish;
maktabda va maktabdan tashqari tadbirlarda (ko‘rik-tanlovlar va h. k.) ishtirok etish hamda muomala madaniyatiga amal qilish;
sinfda va oilada o‘z o‘rnini bilish, o‘ziga yuklatilgan vazifalarni anglay olish;
o‘zidan kattalarga, o‘rtoqlariga va o‘zidan kichiklarga yordam berish;
sinfdagi jihozlar va o‘quv qurollarini asrab-avaylash.
|
| |
Bitiruv malakaviy ish maqsadi

|
Bitiruv malakaviy ish maqsadi
|
bet | 4/20 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 203,93 Kb. | | #149697 |
Bog'liq Tinglovchisi-fayllar.orgBitiruv malakaviy ish maqsadi Savod o’rgatish mashg’ulotlarida va unga ma’lum bir o‘zgartirishlar kiritishda yangi pedagogik texnologiyalardan foydalanishning samarali usullarini shakllantirish kurs ishi mavzusi bo‘yicha olib borayotgan tadqiqot ishimizning maqsadi hisoblanadi.
Mavzuning ishlanganlik darajasi. Umumiy o’rta ta’limning Davlat standartlari va o’quv dasturiga mashq’ulotlarida savod o’rgatish darslarida hosil qilingan ko’nikma va malakalar asosida bolalarning ona vatan, istiqlol, milliy qadriyatlar haqida ta’lim sohasida Q.Shodiyeva, F.R.Qodirova, M.R.Qodirova, Y.Razbayeva, Q.Abdullayeva, K.Nazarov, Sh.Yo‘ldosheva, K.Qosimova, S.Matchonov, Sh.Sariyev, O.Roziqov, M.Mahmudov, B.Adizov, A.Hamroyev va boshqalar qator o‘quv qo‘llanmalar, darsliklar, uslubiy qo‘llanmalar yaratganlar. Yuqorida keltirilgan olimlarimizdan Q. Shodiyeva, Q.Abdullayeva, K.Nazarov, SH.Yo‘ldoshevalarning maktabgacha ta’limda va umuman, savod o‘rgatish metodikasi bo‘yicha olib brogan ishlarini alohida ta’kidlab o‘tish maqsadga muvofiqdir. Chunki, aynan, ularning olib borgan tadqiqotlari bolalarni savodga o‘rgatish sohasida katta ahamiyatga egadir.
Tadqiqotning obyekti. Savod o’rgatish darslari boshlang’ich sinflarda o’tiladigan barcha predmet dasturlarining bo’limlari bilan bevosita bog’liq mashg‘ulotlarning yangiligini ta’minlashga qaratilgan innovatsion texnologiyalar asosida dars o‘tish jarayoni tadqiqotimizning ob’ektini tashkil etadi.
Tadqiqotning predmeti. Savod o’rgatish darslari o’qish samaradorligini ijobiy tomonga ta’sir qilishning eng qulay usulidir. Sinfda va sinfdan tashqari o’qish darslari boshlang’ich sinflarda o’tiladigan barcha predmet dasturlarining bo’limlari bilan bevosita bog’liq. O’qish darslarida o’tilgan mavzular asosida badiiiy kitiblar axtarish,asar qahramonlarining nomlarini yozish,ularni tasvirlab berish,ijodiy rasm ishlash,fikrni yakunlash uchun mos maqollar yod olish ko’nikmalarini shakllantirish dolzarb metodik manba ekanligini aniqlash, ularning didaktik asosini belgilash ham mashg‘ulotning predmeti hisoblanadi.
TADQIQOTNING MAQSADI. Savod o’rgatish mashg’ulotlarida va unga ma’lum bir o‘zgartirishlar kiritishda yangi pedagogik texnologiyalardan foydalanishning samarali usullarini shakllantirish kurs ishi mavzusi bo‘yicha olib borayotgan tadqiqot ishimizning maqsadi hisoblanadi.
|
| |