I. Kirish II. Asosiy qism 1-Bob. Foyda tushunchasi va uning iqtisodiy mazmuni - bet 3

|
I. Kirish II. Asosiy qism 1-Bob. Foyda tushunchasi va uning iqtisodiy mazmuni
|
bet | 3/7 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 308,5 Kb. | | #229015 |
Bog'liq 01Foydaning iqtisodiy mazmuni, uning turlari va ungaMahsulot birligiga to‘g‘ri keladigan foyda = Tovar narxi – ATS, Olinadigan foydaning umumiy qiymati = (Narx – ATS) * Q,Bu yerda Q – mahsulot miqdori.Agar narx darajasi R2dan past bo‘lsa (18-rasm), firma yopilishi lozim, chunki R1 narx darajasi doimiy xarajatlarni ham, o‘zgaruvchan xarajatlarni ham qoplamaydi. Firma ko‘rgan zarari uning yopilish holatidagi zararidan ko‘proqdir.
2-rasm. Firmaning xarajatlari va foyda o‘rtasidagi nisbat.
Narxdarajasi R2ga teng bo‘lgan holda firmaning faqat minimal miqdor dagi o‘rta o‘zgaruvchan xarajatlari qoplanadi, doimiy xarajatla o‘rni esa to‘ldirilmaydi. Demak, firmaning faoliyatidan ko‘rgan zarari yopilis holatidagi zararga tengdir R2 – R4 oralig‘idagi narx darajasida firma zarar ko‘radi, ammo u ishlagani ma’qul, chunki u holda o‘zgaruvchan xarajatlar hamda doimiy xarajatlarning bir qismi ham qoplanadi. Bu holatda firma ko‘rgan zarari uning yopilish holatidag zarardan ko‘ra kamroqdir .R4 narxi minimal miqdordagi o‘rta umumiy xarajatlarn qoplaydi (ham o‘zgaruvchan, ham doimiy xarajatlarni), ya’ni firma normal foyda oladi. Agar narx darajasi R4 dan yuqoriroq bo‘lsa, firma qisqa muddatli davrda iqtisodiy foyda ko‘radi. Agar ichki xarajatlar buxgalterlik foydasidan oshiq bo‘lsa, tadbirko ishlab chiqarishni to‘xtatib, o‘ziga tegishli resurslarni boshqa muqobil yo‘nalishda ishlatgani ma’qul.
Foydani maksimallashtirish maqsadida firma o‘zsarf- xarajatlarini pasaytirishga harakat qiladi. Ishlab chiqarish xarajatlarin kamaytirishning bir qator yo‘llari bor: texnik – texnologik omillar – yangi texnikani yoki texnologiyani joriy qilish; ijtimoiy-iqtisodiy – mehnat sharoitlarini yaxshilash, ishchilarning malakasini oshirish, ma’naviy va moddiy rag‘batlantirish tizimini joriy qilish, ish vaqtining yo‘qotishlarini qisqartirish; tashkiliy – ishlab chiqarish va mehnatni ilmiy tashkil qilish, mehnat intizomini mustahkamlash va boshqalar.
Foydaning absolyut vanisbiyko‘rsatkichlari mavjud. Foyda massasi absolyut ko‘rsatkich bo‘lib, yuqorida ko‘rsatilgandek, umumiy pul tushumidan xarajatlar ayirilishi orqali aniqlanadi. Foydaning nisbiy ko‘rsatkichlari – foyda normasi va rentabellik. Foyda massasining ishlab chiqarish xarajatlariga nisbati va uning foizda ifodalanishi foyda normasi deyiladi.
Amaliyotda foyda normasini hisoblashning ikki variant mavjud.Birinchi variantda foydaning korxona xarajatlariga nisbati olinadi: 1. π’ = (π / TC) * 100%buyerda: π’ – foyda normasi; π – foyda massasi; TC – ishlab chiqarish xarajatlari;
Ikkinchi variantda foydaning avanslangan mablag‘larga (asosiy va aylanma kapital) nisbat iolinadi:
2. π’ = (π / K) * 100%
buyerda: π’ – foyda normasi; π – foyda massasi; K — (asosiy kapital + aylanma kapital) – korxona avanslangan mablag‘lari yoki asosiy va aylanma kapitalning o‘rtacha yillik qiymati.
Foyda normasi korxona ish samaradorligining integral ko‘rsatkichi hisoblanadi.
Mahsulot rentabelliligi tannarxning necha foizi foyda massasini tashkil etishini ko‘rsatadi.
Korxona yalpi foydasining taqsimlanishi ham muhim ahamiyat kasbetadi.
Foyda vazifalari tavsiflovchi iqtisodiy ta'sir korxona, uning faoliyati yon shakllantirish byudjeti rivojlantirish bo'yicha o'z rag'batlantirish ta'siri ish. Bu iqtisodiy kategoriya, tushunish uchun, siz bir daromad nima tushunish kerak. Foyda tushunchasi natijasida aks ettiradi sof daromad, sohasida hosil bo'ladi moddiy ishlab pul tejash shaklida. Bu butunlay boshqa tomondan ko'rish mumkin. iqtisodiy kategoriya, pul tejash shaklida, operatsiyalar natijalari, deb foyda Havoriylar moliyalashtirish manbai investitsiya loyihalari tanlash mezonlari va joriy xarajatlari optimallashtirish.kompaniyaning foyda vazifalari, uning xususiyatlari, yuqorida bevosita bog'liq. natijada korxona foyda, iqtisodiy va moliyaviy faoliyati jarayonida olingan iqtisodiy ta'sir aks ettiradi. Bu vazifalar o'z faoliyati amalga oshirishga qaratilgan korxona xarajatlari ustidan daromadlar ortiqcha foyda bilan ifodalanadi.
Afsuski, bu ko'rsatkichni yordamida iqtisodiy faoliyatning barcha jihatlarini baholash har doim ham imkoni bo'lmaydi. moliya-xo'jalik faoliyatini tahlil qilish iqtisodiy ko'rsatkichlar butun tizimi tomonidan amalga oshiriladi, shuning uchun. foyda iqtisodiy mohiyati u yakuniy moliyaviy natija aks ettiradi, deb.yakuniy natija, balki moliyaviy resurslarni shakllantirish asosiy element emas, balki faqat ekanligiga bilan bog'liq foyda vazifalarini rag'batlantirish. uning maksimal hajmi manfaatdor har qanday kompaniya moddiy rag'batlantirish jamg'armasini yaratish sanoat faoliyati, korxona, ijtimoiy va texnik rivojlanish, moliyaviy ehtiyojlarini qoplash kerak, uning tasarruf sof daromad da qolgan, chunki. Yoqilsa, vazifasi aslida namoyon bo'ladi aksiyadorlar va korxona egalariga dividendlar to'lashga dan foyda, deb.u turli darajadagi manbalaridan biri hisoblanadi, chunki byudjet va shakllantirish foyda vazifalari kam bo'lmagan ahamiyatga ega byudjetlarning. Byudjetlar soliqlar shaklida, uni olish va jamiyatning ehtiyojlarini moliyalashtirish uchun tushgan foydalanish; davlat ishlab chiqarish, investitsiya, ijtimoiy va ilmiy-texnik dasturlari; davlat vazifalarini ta'minlash. Foyda jamoa ko'lamli butun davlatning ijtimoiy va iqtisodiy rivojlanish omili hisoblanadi.
daromad turlari quyidagi ajrata:
1. Yalpi - QQS holda tovarlar sotishdan daromad, iste'mol vazifalarini, boshqa soliqlar, yig'imlar va bu mahsulotlar qiymati o'rtasidagi farq. Bu samaradorligini umumiy o'lchovidir.sotishdan 2. - u yalpi foyda, ma'muriy va sotish xarajatlari miqdorda qisqartirilgan. Bu asosiy ishlab chiqarish bilan bog'liq faoliyati samaradorligini xarakterlaydi.
(Soliq oldin) 3. Buxgalteriya - sotishdan tushgan foyda, boshqa daromadlar miqdori ko'paydi.
4. Net - bir soliq oldin foyda muddatga soliq majburiyatlarini miqdori kamayadi.
5. O'tgan yillar - tarqatiladi foyda summasiga kamaytiriladi sof foyda. boshqarish va uning tashkil ishini nazorat shaxslar turli manfaatlarga asoslangan mahsulotlar xil turdagi ajratish. Misol uchun, korxona egalari sof foydaning asosiy ko'rsatkichi hisoblanadi va davlat bosh moliyaviy ko'rsatkich soliq oldin foydani aniqlaydi.
eng muhim iqtisodiy jarayon foyda tarqatish va foydalanish hisoblanadi. Bu jarayon byudjetiga hissasi uchun mo'ljallangan qismi qonun bilan tartibga solinadi. sarflashdan aniqlash yo'llari tashkiloti ichki qoidalarga tomonidan ishlab chiqarilgan kompaniya ixtiyorida, keldi.
Net daromad rezerv kapitali (fondi), dividend to'lovlarini, oldingi zarar to'lash, boshqa imtiyozlar (investitsiya moliyalashtirish, ijtimoiy muammolar xodimlari, moliyaviy rag'batlantirish hal) yuborilishi mumkin.
Foyda Korxonaning umumiy daromadlari va umumiy xarajatlari o'rtasidagi farq sifatida olingan tadbirkorlik faoliyatidan olingan pul sof tushumini anglatadi. Korxonaning foydasi yoki zarari moliyaviy natijani aks ettiruvchi asosiy ko'rsatkichdir.
Foyda - bu iqtisodiy kategoriya bo'lib, uning mavjudligi tovar ishlab chiqarish va aylanishning rivojlanishi va tovar-pul munosabatlarining mavjudligi bilan bog'liqdir.
Foyda olish jarayoni PBU 4/99 "Tashkilotning buxgalteriya hisoboti" da aks etadi.
PBU foyda olishning beshta asosiy ko'rsatkichlarini taqdim etadi:
1. Yalpi daromad - tovarlarni sotishdan tushgan tushum (QQSni hisobga olmagan holda, aktsiz solig'i va boshqa majburiy to'lovlar) va sotilgan tovarlar qiymati o'rtasidagi farqga teng (savdoda tovarlar sotib olish qiymatiga teng).
VP \u003d Vdr - Seb / st.
2. Sotishdan tushgan foyda yalpi foyda va tarqatish xarajatlari summasi o'rtasidagi farq sifatida aniqlanadi. Pr \u003d VP-ΣIO.
3. Soliq to'lashdan oldin foyda (zarar) quyidagicha aniqlanadi: operatsion daromad sotishdan tushgan foydani qo'shadi va operatsion xarajatlar chegirib tashlanadi. Operatsion bo'lmagan daromad natijaga qo'shiladi va operatsion bo'lmagan xarajatlar chiqarib tashlanadi.
4. Oddiy faoliyatdan foyda. Operatsion daromad:
- tashkilotning aktivlaridan vaqtincha foydalanishni ta'minlash bilan bog'liq daromadlar;
ixtirolar, sanoat namunalari va intellektual mulkning boshqa turlariga patentlardan kelib chiqadigan huquqlarni berish bilan bog'liq daromadlar;
- boshqa tashkilotlarning ustav fondida ishtirok etish bilan bog'liq daromadlar;
- qo'shma faoliyat natijasida tashkilot tomonidan olingan foyda (oddiy sheriklik shartnomasibo'yicha);
- asosiy vositalarni va naqd puldan tashqari boshqa aktivlarni sotishdan tushgan tushum;
- tashkilotning foydalanish uchun pul mablag'larini taqdim etish uchun olingan foizlar, shuningdek tashkilotning ushbu bankdagi hisobvarag'idagi mablag'lardan foydalanganlik uchun foizlar. Operatsion xarajatlari:
- tashkilot aktivlaridan vaqtincha foydalanish (vaqtincha egalik qilish va foydalanish) uchun haq to'lash bilan bog'liq xarajatlar;
ixtirolar, sanoat namunalari va intellektual mulkning boshqa turlariga patentlardan kelib chiqadigan huquqlarni berish bilan bog'liq xarajatlar;
- boshqa tashkilotlarning ustav fondida ishtirok etish bilan bog'liq xarajatlar;
- asosiy vositalarni va boshqa mablag'larni naqd puldan tashqari (chet el valyutasidan tashqari), tovarlarni, mahsulotlarni sotish, chiqarib yuborish va boshqa hisobdan chiqarish bilan bog'liq xarajatlar;
- mablag '(ssudalar, ssudalar) dan foydalanganlik uchun tashkilot tomonidan to'langanfoizlar;
- kredit tashkilotlari tomonidan ko'rsatilgan xizmatlarni to'lash bilan bog'liq xarajatlar;
buxgalteriya hisobi qoidalariga muvofiq tuzilgan hisoblangan zaxiralarga ajratmalar (shubhali qarzlar uchun zaxiralar, qimmatli qog'ozlarga investitsiyalarning amortizatsiyasi va boshqalar), shuningdek iqtisodiy faoliyatning shartli dalillari tan olinishi munosabati bilan hosil qilingan zaxiralar.
Operatsion bo'lmagan daromadlar quyidagilar:
-bepul olingan aktivlar, shu jumladan sovg'a shartnomasi bo'yicha;
-tashkilotga etkazilgan zararlar o'rnini qoplashdagi daromadlar;
-hisobot yilida aniqlangan o'tgan yillardagi foyda;
-muddati o'tgan kreditorlik qarzlari va omonatlar summalari;
-kurslardagifarqlar;
-aktivlarni qayta baholash summasi.Operatsion bo'lmagan xarajatlar:
-shartnomalar shartlarini buzganlik uchun jarimalar, jarimalar, jarimalar;
-tashkilot etkazgan zararning o'rnini qoplash;
-hisobot yilida tan olingan o'tgan yillardagi yo'qotishlar;
- muddati o'tgan debitorlik qarzdorlik summasi, undirish uchun haqiqiy bo'lmagan boshqa qarzlar summasi; -kurslardagi farqlar;
-aktivlarni ajratish summasi;xayriya faoliyati, sport tadbirlari, hordiq chiqarish, ko'ngilochar, madaniy tadbirlar va boshqa shu kabi tadbirlarni o'tkazish bilan bog'liq mablag'larni (badallar, to'lovlar va boshqalar) o'tkazish.
Oddiy faoliyatdan olingan foyda soliq va daromad solig'i va boshqa majburiy to'lovlar oldidagi foyda (soliq qonunchiligini buzganlik uchun sanktsiyalar) o'rtasidagi farq sifatida aniqlanadi.5. Sof (taqsimlanmagan daromad) .
Foydaqiymati:
1.Maqsadnibelgilash.
2. Korxonaning hisoblangan ko'rsatkichi foyda orqali - butun korxona samaradorliginibaholayoladi.
3. Qayta ishlab chiqarishni kengaytirishning asosiy manbai (iste'mol va to'plash fondida ishlatiladi).
4. Bu barcha darajadagi byudjet tuzish manbai. Daromad solig'i stavkasi \u003d 20%.Foydavazifalari:
1. korxona faoliyati natijasida yuzaga keladigan iqtisodiy samarani tavsiflaydi;
2. korxona moliyaviy resurslarining asosiy elementi (foyda qancha ko'p bo'lsa, qarz manbalaridan mablag 'jalb qilish zarurati shuncha kam bo'ladi);
3. turli darajadagi byudjet tuzish manbai;
4. korxona egalarining farovonligini oshirish uchun manba bo'lib ishlaydi, boshqa xodimlar uchun - mehnatga qo'shimcha moddiy kompensatsiya beradi.
Korxona foydasi quyidagi omillar ta'sirida shakllanadi:
1. korxona faoliyatiga bog'liq bo'lmagan, ammo foyda olishga jiddiy ta'sir ko'rsatadigan tashqi omillar: inflyatsiya, me'yoriy bazadagi o'zgarishlar, xizmatlar va transport xizmatlari narxlari va tariflarining o'zgarishi; etkazib beruvchilar, banklar tomonidan shartnoma shartlarini buzilishi va boshqalar.
2. asosiy (savdo va texnologik jarayonni amalga oshirish bilan bog'liq) va yordamchi bo'linishi mumkin bo'lgan ichki.
Asosiy omillarga keng va intensiv omillar kiradi.
Keng - bu miqdoriy o'zgarishlar (foydaning o'zgarishi, savdo marjalari darajasi, korxonaning ish vaqti, SSS va boshqalar) orqali foydani ta'sir qiluvchi omillar.
Kuchli - sifat o'zgarishi natijasida foydani ta'sir qiluvchi omillar (rentabellikning o'sishi, savdo xizmatlari sifati, xodimlarning malakasi va boshqalar).
Yordamchi omillarga quyidagilar kiradi: korxona ishchilarining mehnat va yashash sharoitlari, ularning ijtimoiy ta'minoti, iqtisodiy intizomga rioya qilish (soliq qonunlariga rioya qilish, yomon qarzlarni hisobdan chiqarish usullari va boshqalar)Korxonaning samaradorligini baholab, har qanday vakolatli tadbirkor, avvalo, uning foydasi miqdoriga e'tibor beradi. Bu biznesning samaradorligini belgilaydigan, uning kelgusida rivojlanishini taxmin qilish imkonini beradigan eng muhim moliyaviy ko'rsatkichdir.
. Bu quyidagi printsip bo'yicha hisoblab chiqilgan naqd pul miqdori. Korxona tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotni sotish jarayonida olingan miqdor olinadi. Bunga mahsulotni sotish bilan bog'liq bo'lmagan operatsiyalardan olingan daromad qo'shiladi. Keyin ular bo'yicha xarajatlar olingan summadan chegirib tashlanadi. Bu korxona faoliyatining asosiy ko'rsatkichlaridan biridir. Yalpi foyda bank faoliyati deb ham ataladi.
Sotishdan tushgan foyda . Ushbu ko'rsatkich savdo tushumiga tengdir. (QQS va aktsiz solig'i, bilvosita soliqlar va yig'imlardan tashqari) minus ishlab chiqarish xarajatlari, mahsulotni sotishga sarflangan mablag '. Ushbu turdagi foyda korxona faoliyati bilan chambarchas bog'liq.
Bu barcha soliq va qarz majburiyatlari, shuningdek ishlab chiqarish xarajatlari to'langanidan keyin korxonaning balansida qoladigan naqd pul sifatida belgilanadi: xom ashyo va uskunalar sotib olish. U korxonaning ehtiyojlari uchun - ishlab chiqarishni rivojlantirish, ijtimoiy ehtiyojlar uchun ishlatilishi mumkin.
- korxona faoliyatining barcha turlarini amalga oshirishdan olingan umumiy foyda miqdorini anglatadi.
Oddiy foyda sizga bozor mavqeini saqlab qolishga imkon beradigan o'rtacha bozor foydasi deb nomlanadi. Ya'ni, hech bo'lmaganda, korxonani ilgari belgilangan darajada ushlab turishga imkon beradigan foyda.
asosiy iqtisodiy faoliyat natijasida korxona tomonidan olingan daromadni chaqiring. U quyidagicha hisoblanadi: operatsion qo'shimcha xarajatlar savdo foydasidan chegirib tashlanadi (annuitet to'lovlari, amortizatsiya to'lovlari, HMS xarajatlari va boshqalar).
aytish darajasi
Daromadlilik darajasi iqtisodiyotdagi asosiy tushunchalardan biridir. Bu ortiqcha qiymatning barcha rivojlangan kapitalga nisbati bilan belgilanadi. Bu foiz sifatida ifodalanadi. Bu formula bo'yicha ko'rib chiqiladi:
P 'm / (c + v), qaerda
P '- daromad darajasi;
m - ortiqcha qiymatning massasi;
c - doimiy kapital;
v - o'zgaruvchan kapital.
Mahsulotlar yoki xizmatlarning narxi ushbu ko'rsatkichga bog'liq. Foyda darajasiga ishlab chiqarishning ichki va bozor omillari ta'sir qiladi.
Bozor omillariga quyidagilar kiradi:
Foyda - bu korxona, uning faoliyati samaradorligining ko'rsatkichlaridan biridir. Foyda bir necha turlari mavjud - yalpi, sof, operatsion, normal. Ularning har biri o'zining asosiy hisoblash formulasiga, iqtisodiy faoliyatda ishlash xususiyatlariga ega.
Foyda bu ishlab chiqarish samaradorligini, ishlab chiqarilayotgan mahsulot hajmi va sifatini, mehnat unumdorligi holatini, tannarx darajasini aks ettiradigan ko'rsatkichdir.
Korxonaning yakuniy moliyaviy natijasi sifatida foyda - bu boshqa xo'jalik operatsiyalarini hisobga olgan holda mahsulot ishlab chiqarish va sotish xarajatlari (xarajatlari) ning umumiy summasi o'rtasidagi ijobiy farq. Yo'qotish, aksincha, korxonaning barcha xo'jalik operatsiyalari bo'yicha daromadlar va xarajatlar o'rtasidagi salbiy farqdir.Foyda hisobidan korxonaning ilmiy-texnik va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi tadbirlarini moliyalashtirish amalga oshiriladi, daromadlar (dividendlar) xo'jalik egalariga (aktsiyadorlarga) to'lanadi. Bundan tashqari, iqtisodiy faoliyatni amalga oshirish jarayonida korxona nafaqat kutilayotgan foyda, balki kapitalni to'liq yoki qisman yo'qotishi mumkin. Bundan kelib chiqadiki, foyda ma'lum darajada tadbirkorlik faoliyati xavfi uchun to'lovdir. Foyda turlari ma'lum belgilarga muvofiq tizimlashtirilishi mumkin. Shakllanish manbalari bo'yicha Rossiya Federatsiyasining Soliq kodeksiga muvofiq korxonaning foydasi quyidagiga bo'linadi.
mahsulot, ish va xizmatlarni sotishdan olingan foyda;
boshqa sotishdan tushgan foyda.
Faoliyat turi bo'yicha foyda quyidagilarga bo'linadi:
ishlab chiqarish faoliyatidan olingan foyda;
investitsiya faoliyatidan olingan foyda;
moliyaviy faoliyatdan olingan foyda.
Ishlab chiqarish faoliyatidan olinadigan foyda ishlab chiqarish va marketingning natijasidir, ya'ni bu tashkilot uchun uning ustaviga muvofiq asosiy operatsion faoliyatning bir turi hisoblanadi. Tashqi iqtisodiy adabiyotlardan "operatsion foyda" atamasi korxonamizning iqtisodiy faoliyatini tahlil qilish uchun bizning terminologiyamizga kirib keldi, bu aslida ishlab chiqarish faoliyatidan olinadigan foyda degan ma'noni anglatadi. Ushbu kontseptsiya daromadlar to'g'risidagi hisobotda operatsion daromadlar va xarajatlar balansidan farqlanishi kerak.
Investitsiya faoliyatining natijasi qisman boshqa faoliyatdan olingan foyda, qo'shma faoliyatda qatnashishdan olingan daromadlar, qimmatli qog'ozlar va depozitlarga egalik qilishdan, qisman investitsiya loyihasidan foydalanishni tugatgandan keyin mulkni sotishdan olingan foyda ko'rinishida aks etadi. Bundan tashqari, asosiy yoki yordamchi ishlab chiqarishni kengaytirish, yangilash va modernizatsiya qilish uchun real aktivlarga investitsiyalar kiritilganda investitsiyalar natijalari ishlab chiqarish foydalarida aks etadi.
Moliyaviy faoliyatdan olingan daromad deganda tashqi manbalardan kapital jalb qilishning o'rtacha bozor sharoitlariga qaraganda qulayroq bo'lishiga bilvosita ta'siri tushuniladi. Bundan tashqari, moliyaviy faoliyat jarayonida to'g'ridan-to'g'ri foyda boshqa tashkilotlarga kapital qo'yishda moliyaviy loyihalar yordamida ham olinishi mumkin.
Elementlarning tarkibiga ko'ra, daromadni shakllantirish, iqtisodiy tahlilda marj (yalpi), sotishdan olingan foyda, soliqqa tortilgan foyda va sof foyda o'rtasida farq bor.
Marjinal foyda (yalpi marj) sof daromad va o'zgaruvchan xarajatlar o'rtasidagi ijobiy farqdir. "Marjinal foyda" tushunchasi daromadlar to'g'risidagi hisobotda ishlatiladigan "yalpi foyda" tushunchasiga mos keladi (029, f. 2).
Savdodan olingan foyda - bu korxona daromadlari, doimiy va o'zgaruvchan bo'lgan barcha operatsion xarajatlarsiz. (050-bet, 2-bet).
Soliq to'lashdan oldingi foyda sotishdan tushgan foyda, boshqa operatsiyalardan olingan foyda summasiga tengdir.
Sof foyda - bu daromad solig'i va undan shunga o'xshash to'lovlar summasiga kamaytiriladigan jami (korxonaning buxgalteriya foydasi).
Soliqqa tortish xarakteriga ko'ra foyda soliq solinadigan va soliq solinmaydigan daromadlarni chiqaradi. Foyda taqsimoti kompaniyaning soliq siyosatini shakllantirishda muhim rol o'ynaydi, chunki bu sizga muqobil biznes operatsiyalarini ularning yakuniy faoliyati nuqtai nazaridan baholash imkonini beradi. Soliq bazasini aniqlashda hisobga olinmagan daromadlarning tarkibi San'at qoidalari bilan tartibga solinadi. 251 ch. Soliq kodeksining 25-moddasi.
Inflyatsion tozalashning tabiati bo'yicha foyda nominal va real daromadni ajratib turadi. Haqiqiy foyda tahlil qilinadigan davr uchun nominal ravishda olingan foyda miqdorini, tegishli tartibda inflyatsiya indeksiga tuzatiladigan miqdorini tavsiflaydi.
Ko'rib chiqilayotgan davr uchun shakllantirishlar o'tgan davrning foydasini, hisobot davri va rejalashtirilgan foydani ta'kidlaydi.
Foydalanish xarakteriga ko'ra soliqlar va boshqa majburiy to'lovlar to'langanidan keyin qolgan kapitalda kapitalizatsiya qilingan va iste'mol qilingan qismlar taqsimlanadi. Kapitalizatsiya qilingan foyda - bu aktivlarning o'sishini moliyalashtirishga yo'naltirilgan qismi va iste'mol qilingan foyda korxonaning egalariga, xodimlariga yoki ijtimoiy dasturlariga to'lashga sarflangan qismi.
Moliyaviy natijalar to'g'risidagi hisobotda buxgalteriya hisobi qoidalariga muvofiq korxona foydasini olish tizimi mavjud: yalpi daromaddan sof foydaga:
Yalpi foyda \u003d 010 bet - 020 bet - 2110 bet - 2120 bet
Sotishdan tushgan foyda (050 bet; 2200 bet) \u003d Yalpi foyda - 030 bet - 040 bet - 2100 bet - 2210 bet - 2220 bet
Soliqdan oldingi foyda (140-bet; 2300-bet) \u003d Sotishdan tushgan foyda + 060-bet - 070-bet + 080-bet - 090 bet - 100 bet. 120 - 130 bet - 2200 bet + 2200 bet. 2310 + 2320 bet - 2330 bet - 2340 - 2350 bet
Sof foyda \u003d Soliqdan oldingi foyda - soliqlar va boshqa majburiy to'lovlar
Yuqoridagi tasniflash xususiyatlarining ro'yxati ilmiy terminologiyada va korxonalar amaliyotida qo'llaniladigan foyda turlarining har xil turlarini aks ettirmaydi, ammo moliyaviy natijalarni tahlil qilish uchun daromadlarni tasniflashda foydalanish mumkin.
Foyda turlari uning shakllanishi (paydo bo'lishi), ishlatilishi va taqsimlanishi jarayonlarini tartibga solishning turli jihatlarini aks ettirgani sababli, shuningdek, kompaniya foydasini samarali boshqarish zarurligini hisobga olgan holda, turli mezonlar bo'yicha tasniflash alohida ahamiyatga ega bo'ladi.
Ko'rsatib o'tilganidek L.N. Kirillova "Foyda haqida ko'p o'lchovli tushunchaga asoslanib, biz uning turli turlarini ajratishimiz mumkin." Biror mezonga yoki boshqasiga qarab kompaniyaning foydasi quyidagi turlarga va turlarga bo'linishi mumkin.Buxgalteriya hisobida aks etadigan shakllanish manbalariga qarab:
Balans;
Mahsulotlarni sotishdan;
Boshqa operatsiyalardan.
2. Soliqqa tortish xususiyatiga qarab:
Soliqsiz;
Soliqqa tortiladigan.
3. Asosiy faoliyatni shakllantirish manbalariga qarab:
Operatsion (ishlab chiqarish) faoliyatidan;
10. Elementlarning tarkibiga qarab:
Sotishdan;
Yalpi (marjinal);
Soliqdan oldin;
|
| |