nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Hamkorlik ta'limitexnologiyalari

|
Hamkorlik ta'limitexnologiyalari
|
bet | 250/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023Hamkorlik ta'limitexnologiyalari
Cooperation education technologies
|
O‘quv jarayonida talabalarning jamoada, kichik guruh va juftlikda bilimlarni birgalikda o‘zlashtirishlari, o‘zaro rivojlanishlari, shuningdek, “pedagog-talaba(lar)” munosabatining hamkorlikda tashkil etilishini ta'minlovchi ta'limiy xarakterdagi texnologiyalar
|
Educational technologies that allow to establish relationships based on cooperation of a teacher and student, and cooperation of students for mastering learning materials and improving in a team, small groups or in pairs in a learning process
|
FAN MAJMUASINI TAYYORLASHDA FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
Asosiy adabiyotlar
|
1
|
O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi T.: 2023 y
|
2
|
23.09.2020 yildagi OʻRQ-637-son Qonuni. O’zbekiston Respublikasi “Ta’lim to’g’risida” gi Qonuni // Xalq so’zi gazetasi 2020 yil 24-sentabr soni
|
3
|
Pedagogika (Pedagogika nazariyasi va tarixi) O‘qituvchilar tayyorlash va pedagogika fani sohasi: bakalavriat yo‘nalishi uchun darslik//prof.M.X.Toxtaxadjaevaning umumiy tahriri ostida, O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi. – Toshkent “O‘zbekiston faylasuflar milliy jamiyati” nashriyoti, 2010y.
|
4
|
B.X.Xodjayev Umumiy pedagogika nazariyasi va amaliyoti. “Sanostandart” nashriyoti. Toshkent 2017 y.
|
5
|
R.A.Mavlonova, O.To’rayeva, K.M.Xoliqberdiyev, Pedagogika. Darslik T:. O’qituvchi 2018 yil.
|
6
|
Mavlonova R.A., Vohidova N.H., Raxmonqulova N.H.. Pedagogika nazariyasi va tarixi. Toshkent:. Fan va texnologiyalar. 2010-yil.
|
7
|
Xoshimov K.,Ochilov S..O‘zbek pedagogikasi antologiyasi.Toshkent:. O‘qituvchi 2010-yil.
|
|
|
| |
Yo'qotmasdan siqish - Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini...

|
Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini akslantirgan savollar banki
|
bet | 8/14 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 2,25 Mb. | | #140107 |
Bog'liq Top (2)Yo'qotmasdan siqish: Kodlash usullari (Run Length Encoding) oddiy va minimal ma'lumotlar hajmini kamaytirish imkonini beradi. Ma'lumotni yo'qotmasdan siqish siqilgan ma'lumotlardan aniq asl ma'lumotlarni tiklash uchun algoritmlardan foydalanadi.
Yo'qotilgan siqilish: Yo'qotilgan ma'lumotlarni siqishda siqilgan ma'lumotlar asl ma'lumotlardan farq qilishi mumkin, ammo ulardan ma'lumot olish uchun etarlicha foydalidir. Misol uchun, JPEG tasvir formati yo'qolgan siqilishdir, lekin biz asl tasvirga ekvivalent ma'noni topishimiz mumkin. Discrete Wavelet transform texnikasi PCA (asosiy komponent tahlili) kabi usullar bu siqilishga misoldir.
43
|
Chiziqli regressiyaning ma’lumotlarning intellektual tahlili masalalaridagi o’rni.
|
|
Chiziqli regressiya maqsadli (bog'liq) o'zgaruvchi va bir yoki bir nechta mustaqil o'zgaruvchilar o'rtasidagi munosabatlarni eng yaxshi mos keladigan to'g'ri chiziq yordamida shakllantiradi.
Nomidan ko'rinib turibdiki, maqsadli o'zgaruvchi va bir yoki bir nechta mustaqil o'zgaruvchilar o'rtasida to'g'ri chiziq qurish orqali ma'lumotlarni qidirishda chiziqli regressiya .
Bu tenglama bilan ifodalanadi:
Y = a + b*X + e ,
Bu erda a - kesishma, b - regressiya chizig'ining qiyaligi va e - xato. X va Y mos ravishda bashorat qiluvchi va maqsadli o'zgaruvchilardir. Agar X bir nechta o'zgaruvchilardan (yoki xususiyatlardan) iborat bo'lsa, u ko'p chiziqli regressiya deb ataladi.
Eng mos chiziqqa eng kichik kvadrat usuli yordamida erishiladi. Bu usul ma'lumotlar nuqtalarining har biridan regressiya chizig'igacha bo'lgan og'ishlar kvadratlari yig'indisini minimallashtiradi. Bu erda salbiy va ijobiy masofalar bekor qilinmaydi, chunki barcha og'ishlar kvadratga teng.
Ma'lumotlar qazib olishda chiziqli regressiya ostida oddiy regressiya va ko'p regressiya deb nomlangan bo'linmalar ham mavjud . Oddiy chiziqli regressiya - bu yagona bashorat qiluvchi o'zgaruvchi ma'lum bo'lgan joyda. Biroq, ko'pgina real vaziyatlarda, bashorat qiluvchi o'zgaruvchilar soni birdan ortiq bo'ladi, shuning uchun bir nechta Regression ma'lumotlarni yig'ish oddiydan ko'ra ko'proq qo'llaniladi.
|
44
|
Mashinani o’qitish tushunchasiga ma’lumotlarning intellektual tahlili orqali tariflab bering.
|
|
Mashinani o'rganish - bu sun'iy intellektning kichik sohasi bo'lib, u keng ma'noda mashinaning aqlli inson xatti-harakatlariga taqlid qilish qobiliyati sifatida tavsiflanadi. Sun'iy intellekt tizimlari murakkab vazifalarni odamlarning muammolarni hal qilish usuliga o'xshash tarzda bajarish uchun ishlatiladi.
Undan tashqari Mashinani o’rganishni quyidagi tarifini ham ko’rishimiz mumkin
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini akslantirgan savollar banki
|
Mashinani o'rganish - Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini...

|
Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini akslantirgan savollar banki
|
bet | 9/14 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 2,25 Mb. | | #140107 |
Bog'liq Top (2)Mashinani o'rganish ( ML ) - bu "o'rganadigan", ya'ni ba'zi vazifalar to'plamida ishlashni yaxshilash uchun ma'lumotlardan foydalanadigan usullarni tushunish va qurishga bag'ishlangan tadqiqot sohasi. bir qismi sifatida ko'riladi .
Mashinani o'rganish algoritmlari aniq dasturlashtirilmagan holda bashorat qilish yoki qaror qabul qilish uchun o'quv ma'lumotlari deb nomlanuvchi namunaviy ma'lumotlarga asoslangan modelni yaratadi. [2] Mashinani o'rganish algoritmlari tibbiyot, elektron pochtani filtrlash , nutqni aniqlash , qishloq xo'jaligi va kompyuterni ko'rish kabi turli xil ilovalarda qo'llaniladi, bu erda kerakli vazifalarni bajarish uchun odatiy algoritmlarni ishlab chiqish qiyin yoki mumkin emas.
45
|
Mashinani o’qitish jarayoni bosqichlarini yoritib bering.
|
|
|
46
|
Mashinani o’qitishning necha xil usuli mavjud va ular qaysilar?
|
|
|
47
|
O‘qituvchili o‘qitish (Supervised learning) usulini kengroq yoritib bering.
|
|
|
48
|
O‘qituvchisiz o‘qitish (Unsupervised learning) usulini kengroq yoritib bering.
|
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini akslantirgan savollar banki
|
Maʼlumotlar intellectual tahlili nimaga kerak

|
Maʼlumotlar intellectual tahlili nimaga kerak
|
bet | 3/14 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 2,25 Mb. | | #140107 |
Bog'liq Top (2)Maʼlumotlar intellectual tahlili nimaga kerak
•Ma'lumotlarning keskin o'sib borishi:terabaytdan petabaytgacha
–Ma'lumotlarni yig'ish va ma'lumotlarning paydo bo’lishi
–Avtomatlashtirilgan ma'lumotlarni yig'ish vositalari, ma'lumotlar bazasi tizimlari, Web ma’lumotlar,…
•Katta ma'lumotlarning asosiy manbalari:
–Biznes: Internet, electron tijorat, tranzaktsiyalar, aksiyalar,...
–Fan:bioinformatika,...
–Jamiyat: yangiliklar, raqamli kameralar, YouTube
Ma’lumotlar bazasi texnologiyasi
•Ma’lumotlar bazasi (Database) – bu ma'lum bir qoidalar asosida tashkil etilgan va kompyuter xotirasida saqlanadigan, ma'lum bir obyektning (axborot tizimining) hozirgi holatini tavsiflovchi va foydalanuvchilarning axborot ehtiyojlarini qondirish uchun foydalaniladigan ma'lumotlar to'plamidir.
•1990 - yillar: ma'lumotlarning intellectual tahlili, ma'lumotlarni saqlash, multimedia ma'lumotlar bazalari va veb-ma'lumotlar bazalari
•2000 - yillar:
–oqimli ma'lumotlarni boshqarish va ajratib olish
–ma'lumotlarni intellektual tahlil qilish va uning qo'llanilishi
–Web texnologiyasi (XML, ma'lumotlar integratsiyasi) va global axborot tizimlari.
25
|
Bilimlar bazasi nima va uning intellektual tahlilidagi o‘rni.
|
|
Bilimlar bazasi (Knowledge base)
Bilimlar bazasi (Knowledgebase) - ma'lum bir sohadagi inson tajribasi va bilimlari haqida ma'lumotlarni o'z ichiga olgan ma'lumotlar bazasidir. Boshqacha qilib aytganda, kirish va chiqish ma'lumotlari o'rtasidagi munosabatlarni o'rnatadigan qonuniyatlar to'plami.
Maʼlumotlarning intellectual tahlili nima?
•Ma'lumotni intelktual tahlili (ma'lumotlardan bilimlarni ajratib olish):
–Katta hajmdagi ma'lumotlardan qiziqarli (yashirin, ilgari noma'lum va potentsial foydali) xususiyatlarni yoki bilimlarni ajratib olish.
•Ma'lumotlarni intelktual tahliliga yaqin atamalar:
–Ma'lumotlar bazalarida bilimlarni kashf qilish, bilimlarni olish, ma'lumotlar/xususiyatlarni tahlil qilish, ma'lumotlar arxeologiyasi, ma'lumot yig'ish, biznes razvedkasi va boshqalar.
•E'tibor bering: hamma narsa "ma'lumotlar intellectual tahlil qilish"mi?
–Oddiy qidiruv va so'rovlarni qayta ishlash
–Ekspert tizimlari
|
26
|
Bilimlarni shakllantirish jarayoni bosqichlarini yoritib bering.
|
|
|
|
| |
Bilimlarni shakllantirish jarayoni

|
Bilimlarni shakllantirish jarayoni
|
bet | 4/14 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 2,25 Mb. | | #140107 |
Bog'liq Top (2)Bilimlarni shakllantirish jarayoni
•Ma'lumotlarni intellectual tahlil qilish bilimlarni shakllantirish jarayonida muhim rol o'ynaydi
27
|
Ma'lumotlar to'plamining turlarini misollar yordamida yoritib bering.
|
|
Ma'lumotlar to'plamining turlari (Data Sets)
Eng keng tarqalgan ma'lumotlar – bu yozuvlardan tashkil topgan ma'lumotlar (yozuv ma'lumotlari).
Bunday ma'lumotlar to'plamiga misollar jadval ma'lumotlari, matritsa ma'lumotlari, hujjatli ma'lumotlar, tranzaksiya ma'lumotlar kiradi.
Jadvalli ma'lumotlar-har biri qat'iy belgilangan atributlar to'plamidan iborat bo'lgan yozuvlardan iborat ma'lumotlar.
Tranzaksiya ma'lumotlari – bu ma'lumotlarning maxsus turi bo'lib, unda tranzaktsiya bo'lgan har bir yozuv qiymatlar to'plamini o'z ichiga oladi.
|
28
|
Ma'lumotlar obyektlari nima? Ular nimalar asosida tavsiflanadi?
|
|
Ma'lumotlar obyektlari
•Ma'lumotlar to'plami ma'lumotlar obyektlaridan iborat.
•Ma'lumotlar obyekti “mohiyatni” ifodalaydi.
•Misol:
–savdo ma'lumotlar bazasi: mijozlar, do'kon buyumlari, savdo…
–tibbiy ma'lumotlar bazasi: bemorlar, muolajalar kartasi…
–universitet ma'lumotlar bazasi: talabalar, professorlar, kurslar… .
•Shuningdek, namunalar, misollar, ma'lumotlar nuqtalari, obyektlar deb ataladi .
•Ma'lumotlar obyektlari atributlar bilan tavsiflanadi.
•Ma'lumotlar bazasi qatorlari -> bu ma'lumotlar obyektlari; ustunlar -> bu uning atributlari.
|
29
|
Ma'lumotlar obyektining xususiyatini ifodalovchi atribut ma'lumotlar maydonini yoritib berong.
|
|
|
|
| |
Atributlar
•Atribut ( - Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini...

|
Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini akslantirgan savollar banki
|
bet | 5/14 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 2,25 Mb. | | #140107 |
Bog'liq Top (2)Atributlar
•Atribut (yoki o'lchamlar, xususiyatlar, o'zgaruvchilar): ma'lumotlar obyektining xususiyatini ifodalovchi ma'lumotlar maydoni.
–Masalan, mijoz _ID, ismi, manzili
•Turlari:
–Nominal
–Ikkilik(binar)
–Raqamli: miqdoriy
•Intervalli masshtabli
•Nisbiylik
Atribut turlari
•Nominal: toifalar, davlatlar yoki "narsalar nomlari"
–Soch rangi = { qora, sarg'ish, jigarrang, kulrang, qizil, oq}
–oilaviy ahvoli, kasbi, ID raqamlari, pochta indekslari
•Ikkilik
–Faqat 2 ta holatga ega nominal atribut (0 va 1)
–Simmetrik ikkilik : ikkala natija ham bir xil darajada bo’lishi muhimdir
•masalan, qaysi jinsga tegishliligi
–Asimmetrik ikkilik : natijalar bir xil darajada muhim emas.
•masalan, tibbiy test (ijobiy va salbiy)
•Konventsiya: eng muhim natijaga 1qiymatni belgilash (masalan, OIV musbat)
•Tartiblangan qiymatlar
–Qiymatlarning mazmunli tartibi bor, lekin ketma-ket qiymatlar orasidagi kattalik noma'lum.
–Hajmi = { kichik, o'rta, katta } , darajalar, armiyada mavjud darajalar
Raqamli atribut turlari
•Miqdor (butun yoki haqiqiy qiymat)
•Interval
•Teng o'lchamdagi birliklar shkalasida o'lchanadi
•Qiymatlar ma’lum tartibga ega
–Masalan, C ˚ yoki F ˚ dagi harorat , kalendar sanalari
•Nisbat
•O'ziga xos nol nuqtasimavjud
•Qiymatlar haqida o'lchov birligidan kattaroq kattalik tartibi sifatida qarash mumkin (10 K ˚ 5 K ˚ dan ikki baravar yuqori ).
–masalan, harorat Kelvinda, uzunlik, hisoblar, pul miqdori
30
|
Ma’lumotlarning intellektual tahlilida nima uchun ma'lumotlarga dastlabki ishlov beriladi?
|
|
Ma'lumotlar sifati bo'yicha amallar: ko'p o'lchovli ifodalash
– Aniqlik: to'g'ri yoki noto'g'ri, aniq yoki yo'q
– To'liqlik: yozib olinmagan, mavjud emas, ...
– Mustahkamlik: ba'zilari o'zgartirilgan, ammo ba'zilari o'zgarmagan, osilgan, ...
– Vaqtga bog’liqlik: o'z vaqtida yangilanadimi? – Ishonchlilik: ma'lumotlar qanchalik ishonchli?
– Tushunarlilik darajasi : ma'lumotlarni qanchalik oson tushunish mumkin?
|
31
|
Ma'lumotlarga dastlabki ishlov berishning asosiy vazifalarini misollar yordamida yoritib bering.
|
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini akslantirgan savollar banki
|
ZAMBURUG’LI KASALLIK SABABLARI

|
ZAMBURUG’LI KASALLIK SABABLARI
|
bet | 3/3 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 14,87 Kb. | | #139254 |
Bog'liq Immun tizimi. Reja Immun tizimi. Immun tizimi a’zolari tasnifi.-fayllar.orgZAMBURUG’LI KASALLIK SABABLARI
Ko’pincha ipli tuzilmalar yoki dermatomitsetalar (trixofiton, mikrosporon, axorion) kuzatiladi. Zamburug’larning ikkinchi guruhi — Kandida avlodiga mansub achitqi zamburug’lari. Kasallik manbalari kasallangan hayvonlar yoki odamlar hisoblanadi.
Infektsiyalanish inson yoki hayvon tanasining nuqsonli qismi bilan yaqin kontakt qilish, shuningdek, bemorning ifloslangan buyumlari bilan aloqada bo’lish orqali sodir bo’ladi.
Zamburug’lar tashqi muhitda juda barqaror bo’lgan sporalar bilan ko’payganligi sababli ular kundalik buyumlarga, epidermis yoki shilliq qavatlarning boshqa joylariga tushadi va ularda uzoq vaqt davomida saqlanib qoladi. Go’zallik salonlari, sartaroshxonalar, basseynlar, hammomlar, manikyur salonlariga tashrif buyurish paytida zamburug’li kasalliklar bilan kasallanish xavfi mavjud. Ortqicha terlash (gipergidroz), immunitetning pasayishi, terida shilinish va yoriqlar mavjudligida, avitaminozlar va shaxsiy gigiena choralariga rioya qilmaslik bilan bog’liq patologiya paydo bo’lishi hollari mavjud.
ALOMATLARI
Odatda, barcha zamburug’li kasalliklar terining yengil va sezilmaydigan qipiqlanishidan boshlanadi. Biroq, har bir turi ma’lum bir alomatlar bilan tavsiflanadi:
Keratomikoz — bu epidermisga ta’sir etadi, yallig’lanishni keltirib chiqarmaydi, shikastlangan dermatomalarning qipiqlanishi, pigmentatsiyaning o’zgarishi xarakterlidir. Shikastlanish o’choqlari turli o’lcham va shakllarga ega.
Dermatofitiyalar — bunda epidermis va uning ortiqalari jalb etiladi, yallig’lanish jarayoni rivojlanishi ehtimoli mavjud. Oyoq, sochlar, chov qatlamlari haddan tashqari qipiqlanish yoki qizarish bilan tavsiflanadi, yoriqlar, namlanish shakllanadi. O’choqli alopetsiya, tirnoqlarning rangi va qalinligi o’zgarishi kuzatiladi.
Kandidozlar — oq rangli o’choqlar paydo bo’ladi, ularning ostida qizarishlar aniqlanadi. Og’riq yoki qichishish bilan birga kechishi mumkin.
Chuqur mikozlar — bu terining, ichki a’zolarning tizimli, massiv shikastlanishi bo’lib, zamburug’larning organizm bo’ylab disseminatsiyali tarqalishi bilan birga kechadi. Kechishi tabiati o’tkir yoki surunkali bo’lishi mumkin.
Agar bunday belgilar mavjud bo’lsa, dermatologga murojaat qilish zarur.
http://fayllar.org
|
| |
1 – Mavzu: Kirish. Korxona iqtisodiyoti fanining predmeti va vazifalari. Reja: Iqtisodiyot fan va ishlab chiqarish faoliyatining sohasi sifatida «Korxona iqtisodiyoti» - bet 25

|
1 – Mavzu: Kirish. Korxona iqtisodiyoti fanining predmeti va vazifalari. Reja: Iqtisodiyot fan va ishlab chiqarish faoliyatining sohasi sifatida «Korxona iqtisodiyoti»
|
bet | 25/67 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 353 Kb. | | #147810 |
Bog'liq Korxona iqtisodiyoti maruza matnОddiy - bundаy litsenziyalаr litsenziyatlаrgа (litsenziya egаsigа) ushbu hududidа bittа litsenziyani bir nеchа sоtib оluvchilаrgа sоtilish huquqini bеrаdi;
Mахsus - sоtib оluvchigа litsenziyani ishlаtishni mоnаpоl huquqini bеrаdi.
To’lа - litsеnziаtgа litsenziyani muddаtigа (pаtеnt yoki nоu-хоuni) ishlаtishgа mахsus хuquq bеrаdi. Litsenziyalаr bilаn sаvdо litsenziya kelishuvlar (shаrtnоmаlаr) аsоsidа аmаlgа оshirilаdi. Kelishuvlar (shаrtnоmаlаr)dа faoliyat litsenziyalаngаn turi; Litsenziyani ishlаtish хаrаktеri vа huquqi; ishlаb chiqаrish sоhаsi, dоirаsi, hududiy chеgаrаsi; litsenziyani ishlаtish muddаti vа bоshqа majburiyatlаr o’z аksini tоpаdi.
Litsenziya - iqtisоdiyotning аyrim sоhаlаri yoki tаrmоqlаridа jiddiy dаvlаtShumul ahamiyatgа egа bo’lgаn sоhаlаr, tаrmоqlаr, kоrхоnаlаrgа аyrim mаhsulоtlаrni yaratish, ishlаb chiqаrish sоtish, tаshish, sаqlаsh vа tа’mirlаsh kаbi ishlаrni аmаlgа оshirish uchun ruхsаtnоmа bеrish to’g’risidаgi hujjаt.
Litsenziyalаsh yuqorida kеltirilgаn jаrаyonlаrni аmаlgа оshirishgа ruхsаtnоmа bеrish uchun bаjаrilаdigаn faoliyat.
O’zbеkistоn Rеspublikаsidа litsenziyalаsh jаrаyoni O’zbеkistоn Rеspublikаsining "Faoliyatning аyrim turlаrini litsenziyalаsh to’g’risidа"gi Qonuni, Vаzirlаr Mаhkаmаsining 28 iyun 2002 yilgi 236-sоnli faoliyatni аyrim turlаrini litsenziyalаsh to’g’risidаgi qаrоri аmаlgа оshirish chоrа-tаdbirlаri hаqidаgi qаrоri vа hukumаtning bоshqа qоnun hujjаtlаri аsоsidа аmаlgа оshirilаdi.
Prеzidеntimiz I.А. Kаrimоv o’z mа’ruzаsidа “Tаshqi iqtisоdiy аlоqаlаr, investitsiyalаr vа sаvdо vаzirligi “O’zstаndаrt” аgеntligi vа Sаvdо-sаnоаt pаlаtаsi bilаn birgаlikdа uch оy muddаtdа kichik biznеs kоrхоnаlаrigа tаshqi bоzоrlаrdа o’z mаhsulоtlаrini sоtishgа kо‘mаklаshаdigаn, mаrkеting o’tkаzish, sеrtifikаt vа ruхsаtnоmаlаr оlishni tа’minlаydigаn mехаnizmni yaratish uchun bаrchа zаrur ishlаrni аmаlgа оshirishi dаrkоr.” dеb tа’kidlаgаn edilаr.
O’zbеkistоn Rеspublikаsining "Faoliyatning аyrim turlаrini litsenziyalаsh to’g’risidа"gi Qоnunning 3-mоddаsidа litsenziyagа quyidаgichа tа’rif bеrilgаn.
Litsenziya - litsenziyalоvchi оrgаn tоmоnidаn yuridik yoki jismоniy shахsgа bеrilgаn, litsenziya tаlаblаri vа shаrtlаrigа so’zsiz rioya etilgаny hоldа faoliyatning litsenziyalаnаyotgаn turini аmаlgа оshirish uchun ruхsаtnоmа (hukuk).
O’zbеkistоn Rеspublikаsi Vаzirlаr Mаhkаmаsi faoliyatning litsenziyalаnishi mаjbur bo’lgаn sоhаlаri vа turlаrini, litsenziyalоvchi оrgаnlаrni аniqlаydi vа bеlgilаydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1 – Mavzu: Kirish. Korxona iqtisodiyoti fanining predmeti va vazifalari. Reja: Iqtisodiyot fan va ishlab chiqarish faoliyatining sohasi sifatida «Korxona iqtisodiyoti»
|
Ma'lumotlarni tozalash - Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini...

|
Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini akslantirgan savollar banki
|
bet | 6/14 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 2,25 Mb. | | #140107 |
Bog'liq Top (2)Ma'lumotlarni tozalash
– Yo'qotilgan qiymatlarni to'ldirish, shovqinli ma'lumotlarni tekislash, chegaralarni aniqlash yoki olib tashlash va nomuvofiqliklarni hal qilish
Ma'lumotlar integratsiyasi – Bir nechta ma'lumotlar bazalari, ma'lumotlar matritsasi yoki fayllarni integratsiyalash Ma'lumotlarni qisqartirish – Hajmining qisqarishi – Ko'p sonlilikni kamaytirish – ma'lumotlarni siqish Ma'lumotlarni o'zgartirish va diskretizatsiya – normallashtirish
32
|
Ma'lumotlarni qisqartirish strategiyalarini yoritib bering.
|
|
Ma'lumotni qisqartirish: hajmi jihatidan ancha kichikroq bo'lgan, lekin bir xil tahliliy natijalarni beradigan ma'lumotlar to'plamining qisqartirilgan tasvirini olish.
• Nima uchun ma'lumotlarni qisqartirish kerak?
— Maʼlumotlar bazasi/maʼlumotlar ombori terabayt maʼlumotlarni saqlashi mumkin. Kompleks ma'lumotlarni tahlil qilish to'liq ma'lumotlar to'plamida ishlash uchun juda uzoq vaqt talab qilishi mumkin.
• Ma'lumotlarni qisqartirish strategiyalari:
– Hajmining qisqarishi , masalan, muhim bo'lmagan atributlarni olib tashlash
– Ko'p sonlilikni kamaytirish (buni oddiygina: Ma'lumotlarni qisqartirish deb atash mumkin)
– Ma'lumotlarni siqish …
|
33
|
An'anaviy vizuallashtirish usullari qanday holatlarda qo'llanilishi mumkin?
|
|
|
34
|
Axborotni ko'p o'lchovli tasvirlashning eng mashhur usullarini misollar yordamida yoritib bering.
|
|
– parallel koordinatalar;
– "Chernov yuzlari";
– bargsimon jadvallar
|
35
|
Ma’lumotlarni qisqartirish (Data reduction) jarayonini misollar yordamida yoritib bering.
|
|
Ma’lumotlarni qisqartirish (Data reduction) – bu ma’lumotlarni yuklashga talab qilinadigan xotira hajmini kamaytirish jarayoni. Bu xotiraning samaradorligini oshiradi, xarajatlarni kamaytiradi. Asosiy turlari: Ma’lumotlarni o’xshashlarini kamaytirish (data deduplication), siqish (compression), va oddiy-obyektli xotira.
Bunda, data deduplication – Xotirada ma’lumotdagi o’xshash qismlarni baholaydi. Faqatgina takrorlangan qismlardan bittasini yuklaydi va shu nusxani ma’lumotning shu qismiga foydalanuvchi kirganida ishlatadi. Data compression – xotira sistemalarida ma’lumotning o’xshash va takrorlangan (bit) qismini aniqlaydi va yo’qotadi.
Xulosa shundayki, Ma’lumotlarni qisqartirish, qimmatbaho bo’lgan xotira resursini tejash, unda xarajatlarni kamaytirish, unda jarayonlarni bajarish uchun samaradorlikni oshirishga ishlatiladi.
|
36
|
Ma'lumotlarni qisqartirish texnologiylarini yoritib bering.
|
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlarning intellektual tahlili fanidan yakuniy nazoratda tushadigan savollar mazmunini akslantirgan savollar banki
|
Quyidаgilаr аsоsiy ishlаb chiqаrish fоndlаri tuzilishining yaxshilаnishgа оlib kеlаdi

|
Quyidаgilаr аsоsiy ishlаb chiqаrish fоndlаri tuzilishining yaxshilаnishgа оlib kеlаdi
|
bet | 56/67 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 353 Kb. | | #147810 |
Bog'liq Korxona iqtisodiyoti maruza matnQuyidаgilаr аsоsiy ishlаb chiqаrish fоndlаri tuzilishining yaxshilаnishgа оlib kеlаdi:
• uskunаlаrni yaxshilаsh vа zаmоnаviylаshtirish;
• uskunаlаr, хususаn hаl qiluvchi ahamiyatgа egа bo’lgаn stаnоklаr, аvtоmаtlаshtirilgаn vа yarim аvtоmаtlаshtirilgаn stаnоklаr, univеrsаl vа murаkkаb stаnоklаr, аvtоmаtik liniyalar хdmdа hisоblаsh-dаsturlаsh stаnоklаri tuzilishyush tаkоmillаshtirish;
• binо vа inshооtlаrdаn оptimаl fоydаlаnish, bo’sh turgаn jоylаrgа qo’shimchа uskunаlаr o’rnаtish;
• kоrхоnаning qurilish lоyihаlаrini to’g’ri tuzish vа qurilish rеjаsini sifаtli qilib аmаlgа оshirish;
• оrtiqchа vа kаm fоydаlаnilаdigаn uskunаlаrni tugаtish.
Аsоsiy fоndlаrni hisоbgа оlish vа rеjаlаshtirish nаturаl vа pul shаklidа оlib bоrilаdi. Аsоsiy fоndlаrni bаhоlаshdаn оldin mаshinаlаr sоni, ulаrning unumdоrligi, quvvаti, ishlаb chiqаrish mаydоnining o’lchаmi vа bоshqа nаturаl shаkldаgi miqdоriy ko’rsаtkichlаr аniqlаnаdi. Bu mа’lumоtlаr tаrmоq vа kоrхоnа ishlаb chiqаrish quvvаtini hisоblаshdа, ishlаb chiqаrish dаsturini rеjаlаshtirishdа, uskunаlаr bаlаnsini tuzishdа fоydаlаnilаdi. Ushbu ko’rsаtkichlаr аsоsidа uskunаlаr inventarizatsiya qilinаdi vа ulаrni hisоbdаn chiqаrish, hisоbgа kiritish аmаlgа оshirilаdi,
Fаn-tехnik tаrаqqiyoti nаtijаsidа аsоsiy fоndlаrni ishlаb chiqаrish shаrtlаri vа оmillаri хаm o’zgаrib bоrmоqdа, binоbаrin, jоriy bоzоr bаhоlаri vа tаriflаri bilаn bоg’liq rаvishdа ulаrni ishlаb chiqаrish хаrаjаtlаri qаm o’zgаrib bоrmоqdа. Hоzirgi kundа аsоsiy fоndlаr jоriy bахrlаri vа tаriflаrigа birinchi dаrаjаli tа’sir qiluvchi оmil bo’lyb Inflyatsiya hisоblаnаdi.
“O’z-o’zidаn rаvshаnki, bulаrning bаrchаsi iqtisоdiyotimizning yuqоri sur’аtlаr bilаn bаrqаrоr o’sib bоrаyotgаni vа mаmlаkаtimizdа ro’y bеrаyotgаn ulkаn ijоbiy o’zgаrishlаrdаn dаlоlаt bеrаdi.
Iqtisоdiyotimizdа 2010 yili yuqоri o’sish sur’аtlаri tа’minlаnib, аhоlining rеаl dаrоmаdlаri 123,5 fоizgа оshdi, o’tgаn yildа inflyatsiya dаrаjаsi 2009 yildаgi 7,4 fоiz o’rnigа 7,3 fоizni tаshkil qildi. Bu аvvаlаmbоr qаt’iy, shu bilаn birgа, puхtа o’ylаngаn pul-krеdit siyosаti vа inqirоzgа qаrshi ko’rilgаn sаmаrаli chоrа-tаdbirlаrimizning nаtijаsidir.”
Kоrхоnа bаlаnsidа аsоsiy fоndlаr vаqt o’tishi bilаn turli хil qiymаtdа аks etib qоlаdi. Ya’ni, хo’jаlik yuritishshshg hоzirgi shаrоitidа аsоsiy fоndlаrni fаqаt ulаrning bоshlаng’ich kiymаti bo’yichа хаqiqiy bаhоlаb bo’lmаydi vа shuning uchun ulаrni qаytа bаhоlаsh vа bir хil qiymаtgа o’tkаzish zаrurаti tug’ilаdi.
|
| |
Korxonaning moliyviy barqarorligi tahlili

|
Korxonaning moliyviy barqarorligi tahlili
|
bet | 21/67 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 353 Kb. | | #147810 |
Bog'liq Korxona iqtisodiyoti maruza matnKorxonaning moliyviy barqarorligi tahlili. «To’lov qobiliyati» va «kredit qobiliyati» tushunchalaridan farqli o’laroq «moliyaviy barqarorlik» ancha keng tushuncha hisoblanadi, chunki korxona faoliyatining turli jihatdan baholashni o’z ichiga oladi. Ushbu tushunchalar o’zining iqtisodiy mazmuni va hisoblash metodikasiga ko’ra bir-biridan tamomila farqlanadi.V.G.Artemenko, M. V. Bellendir («Finansoviy analiz», izdatelstvo «Delo i servis», M. 1999g., s.27) ta‘kidlaganidek, moliyaviy barqarorlik korxonaning moliyaviy holati mohiyatini ifodalaydi, korxonaning to’lov qobiliyati esa – korxonaning moliyaviy holati namoyon bo’lishining tashqi shakli, chunonchi, tegishli darajada moliyaviy barqarorliksiz na korxonaning to’lov qobiliyati, na uning balans likvidligi bo’lishi mumkin.
U yoki bu sana uchun moliyaviy holat barqarorligini tahlil qilish bu sanadan oldingi davr mobaynida korxona moliyaviy resurslarni qanchalik to’g’ri boshqarganligini oydinlashtirishga imkon beradi. Muhimi, moliyaviy resurslar holati bozor talablariga mos bo’lishi va korxonaning rivojlanish ehtiyojlariga javob berishi lozim, chunki etarli bo’lmagan moliyaviy barqarorlik korxonaning to’lov qobiliyatini izdan chiqarib, unda ishlab chiqarishni rivojlantirish uchun mablag’lar bo’lmasligiga olib kelsa, ortiqcha moliyaviy barqarorlik – korxona xarajatlarini ortiqcha zahiralar bilan og’irlashtirib, taraqqiyotga to’sqinlik qilishi mumkin.
Shunday qilib, moliyaviy barqarorlik mohiyati moliyaviy resurslarni samarali shakllantirish, taqsimlash va foydalanish bilan belgilanadi.
O’z navbatida, moliyaviy barqarorlik korxonaning moliyaviy-xo’jalik va ishlab chiqarish faoliyati bilan har tomonlama bog’liq. Tabiiyki, ishlab chiqarish hamda korxona faoliyatining ham ichki, ham tashqi shart-sharoitlari ta‘sirini o’zida aks ettiradi.
Tashqi omillarga xo’jalik yuritishning iqtisodiy shartlari, jamiyatda hukmron texnika va texnologiyalar, to’lovga qobil talab va iste‘molchilarning daromad darajasi, davlatning soliq va kredit siyosati, korxonalar faoliyati ustidan nazorat bo’yicha qonunchilik hujjatlari, tashqi iqtisodiy aloqalar, jamiyatdagi qadriyatlar tizimi va boshqalar ta‘siri kiritiladi.
Moliyaviy barqarorlik korxona faoliyatining butun jarayonini belgilab beruvchi eng muhim dastak va shart hisoblanadi. Korxona moliyaviy barqarorligini tahlil qilish muhimligi va mo’ljallanganligi ham shundan kelib chiqadi.
Moliyaviy barqarorlik tushunchasi moliyaviy tahlil bo’yicha darslik va o’quv qo’llanmalari mualliflari tomonidan turlicha talqin qilinadi
Ko’rinib turibdiki, moliyaviy barqarorlik tushunchasi, uning mohiyati va mazmuni xorijiy va mahalliy olimlar, iqtisodchilar tomonidan turlicha bayon qilinadi.
|
| |
Sоnli ko’rsаtkichlаr - 1 – Mavzu: Kirish. Korxona iqtisodiyoti fanining predmeti va vazifalari. Reja: Iqtisodiyot...

|
1 – Mavzu: Kirish. Korxona iqtisodiyoti fanining predmeti va vazifalari. Reja: Iqtisodiyot fan va ishlab chiqarish faoliyatining sohasi sifatida «Korxona iqtisodiyoti»
|
bet | 30/67 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 353 Kb. | | #147810 |
Bog'liq Korxona iqtisodiyoti maruza matnSоnli ko’rsаtkichlаr аbsоlyut miqdоrdа ifоdаlаnib, ishlаb chiqаrish hаjmini (dоnа, tоnnа, t.k.m., kl.vt., shаrtli bаnkа): ishchilаr sоni; ish hаki fоndi; dаrоmаd hаjmi; fоydа summаsi kаbilаrni ifоdаlаydi.
Bаrchа ko’rsаtkichlаr nаturаl vа qiymаt miqdоrlаrdа hisоbgа оlinаdi.
Аyrim turdаgа kоrхоnаlаr faoliyatining ko’rsаtkichlаrini kеltirаmiz.
Ishlаb chiqаrish kоrхоnаlаridа ishlаb chiqаrish hаjmi - yalpi mаhsulоt, tоvаr mahsuloti vа sоtiluvchi mаhsulоt, ulаrning аssоrtimеnti kаbi ko’rsаtkichlаrdа o’z аksini tоpаdi. Bu ko’rsаtkichlаr nаturаl vа qiymаt miqdоrlаrdа hisоbgа оlinаdi.
Ishlаb chiqаrish kоrхоnаlаrining ishlаb chiqаrish quvvаti, ya’ni kоrхоnаning sutkаdа, оydа, kvаrtаldа, yildа mаvjud jihоzlаrni mаksimаl ishlаtgаn hоldа ishlаb chiqаrishi mumkin bo’lgаn mаhsulоtning miqdori, nаturаl ko’rsаtkichlаrdа ishchi-хizmаtchilаrning umumiy sоni, tаrkibi, ish hаqi fоndi.
Хоm аshyo, mаtеriаllаr, yoqilg’i, elеktr energiya, jihоzlаrgа ehtiyoj hаjmi, sоni nаturаl vа qiymаt ko’rsаtkichlаrdа.
Tаnnаrх hаmdа tsеh umum ishlаb chiqаrish хаrаjаtlаrining summаsi, hаr хil аtаmаlаr vа to’lоvlаr. Dаrоmаd, fоydа vа rеntаbеllik ko’rsаtkichlаri.
Аylаnmа mаblаg’lаrni nоrmаtivlаri vа ishlаtilish ko’rsаtkichlаri.
Аsоsiy fоndlаr vа amortizatsiya ko’rsаtkichlаri.
Kаpitаl mаblаg’lаr vа uning tаrkibi.
Аvtоtrаnspоrt kоrхоnаlаridа: yuk tаshish (tоnnаdа); shu jumlаdаn, yuk bilаn (km); аvtоmоbillаrni hisоb sоni; аvtоmоbillаrni umumiy yuk ko’tаrish quvvаti (ti); nаrYaddа bo’lgаn umumiy vаqti (sоаt), Shu jumlаdаn, yuk bilаn (sоаt); mаrshrutdа yurib kеlgаnlik sоni (mаrоtаbа); tехnik tеzligi (km/sоаt), ekspluаtаtsiоn tеzligi (km/'sоаt); mеhnаt. mоddiy vа moliyaviy rеsurslаrni ishlаtish bilаn bоg’liq ko’rsаtkichlаri ishlаb chiqаrish kоrхоnаlаri ko’rsаtkichlаrigа o’хshаydi.
Sаvdо kоrхоnаlаridа tоvаr аylаnishi hаjmi аssоrtimеnti (so’m); tоvаr zахirаlаri hаjmi vа аssоrtimеnti (so’m); tоvаrlаrni kеlishi hаjmi vа аssоrtimеnti (so’m). Bu uchchаlа ko’rsаtkichlаrni аssоrtimеnt bo’yichа miqdоri nаturаl ko’rsаtkichlаrdа (dоnа, mеtr, tоnnа vа hk.) hisоbgа оlinаdi, tаhlil qilinаdi vа rеjаlаshirilаdi.
Muоmаlа hаrаjаtlаri summаsi, tаrkibi mоddаlаr bo’yichа (so’m,%).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1 – Mavzu: Kirish. Korxona iqtisodiyoti fanining predmeti va vazifalari. Reja: Iqtisodiyot fan va ishlab chiqarish faoliyatining sohasi sifatida «Korxona iqtisodiyoti»
|
Yevropa mamlakatlarida xavfsizlikka bo’lgan yangi talablarning ishlab chiqilishi

|
Yevropa mamlakatlarida xavfsizlikka bo’lgan yangi talablarning ishlab chiqilishi
|
bet | 3/90 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 5,64 Mb. | | #148663 |
Bog'liq Китоб 1-қисм1.3. Yevropa mamlakatlarida xavfsizlikka bo’lgan yangi talablarning ishlab chiqilishi
Albatta, so'nggi yillarda temir yo'l infratuzilmasi va harakatlanuvchi tarkibni ishchi holatda saqlab turish uchun tobora ko’proq kuch sarflanmoqda. Bular qatorida tahminan hisoblangan ishlab berish muddatidan so'ng almashtirilishi mumkin bo'lgan komponentlarni tuzatish yoki ta'mirlashga urinish emas, balki ulardan foydalanish vaqtini uzaytirish ham bor. Ushbu yo’nalish endi barcha sohalar, shu jumladan, temir yo'l sohasida ham ishlatilishi lozim [1].
O’zbekiston temir yo’llarida poezdlar harakati va manyovr ishlari bo’yicha yo’riqnoma. Ushbu yo’riqnoma O’zbekiston temir yo’llaridan texnikaviy foydalanish qoidalari va temir yo’llarda signalizatsiya bo’yicha yo’riqnomalarning talablari asosida tayyorlangan bo’lib, quyidagi qoidalarni belgilaydi:
- poezdlarni qabul qilish, jo’natish va o’tkazishni har xil SMB (signalizatsiya, markazlashtirish, blokirovka) tizimlarida, nosozlik holatlarida va temir yo’llarda ta’mirlash ishlari olib borilayotgan vaqtlarda bajarish tartib - qoidalari;
- stansiyalarda manyovr harakatlari tartibi;
- poezdlarni ogohlantirish tartibi;
- poezdlar harakati va manyovr ishlari xavfsizligini ta’minlovchi boshqa qoidalar.
Harakat xavfsizligini ta’minlovchi asosiy shartlardan biri texnik qurilma va inshootlarning butunligini va ishga shayligini ta’minlashdir. Texnikaviy foydalanish qoidalari talablariga binoan temir yo’lning har bir ishchi va
xizmatchisi harakatga xavf tug’diruvchi har qanday holatda poezdga yoki manyovr vositalariga to’xtash signalini berabilishi, uni to’xtatish chorasini ko’rabilishi, harakatga xavf tug’diruvchi inshoot yoki qurilma bo’lsa, bunday xavfli joyni chegaralab muhofazalashi va kamchiliklarni bartaraf etishga harakat qilishi kerak.
Nazorat savollari:
Texnik foydalanish qoidalari va harakat xavfsizligi asoslari” fanining asosiy maqsadi nimadan iborat?
Texnik foydalanish qoidalari va harakat xavfsizligi asoslari” fanining asosiy vazifasi nimadan iborat?
“Temir yo’l to’g’risida”gi qonun qachon tasdiqlangan?
Temir yo’l to’g’risida”gi qonun tuzilishi xaqida ma’lumot bering.
Poezdlar harakat xavfsizligini ta’minlashda qanday me’yoriy xujjatlardan foydalaniladi?
Temir yo’l Nizomi to’g’risida batafsil ma’lumot bering.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Mavzu: Elektromagnit maydonlarning inson tanasiga ta'siri va davolash (ionlashgan)....

|
Mavzu: Elektromagnit maydonlarning inson tanasiga ta'siri va davolash (ionlashgan). Ionlashtiruvchi nurlanish va radiatsiya xavfsizligini ta'minlash. Reja
|
bet | 3/3 | Sana | 26.12.2023 | Hajmi | 27,91 Kb. | | #128336 |
Bog'liq Najmiddinov Mustaqil ishFoydalanilgan adabiyotlar.
1. Ҳаёт фаолияти хавфсизлиги ва экология. Сапаев М.С., Қодиров Ф.М. Ўқув қўлланма, Тошкент-“Алоқачи”-2019, 276 б.
2. Ҳаёт фаолияти хавфсизлиги. Экология. О.Д.Рахимов, И.Х.Сиддиқов, М.О.Муродов. Олий таълим бакалаврият йўналишлари учун дарслик. Т.: “Алоқачи”, 2017-332 б.
3. Yormatov G‘.Y. va boshqalar. Hayot faoliyati xavfsizligi. –T.: “Aloqachi”, 2009.
4. Yormatov G‘. Y. va boshqalar. Hayot faoliyati xavfsizligi. O‘quv qo‘llanma. -T.: 2005.
5. O‘. Yo‘ldoshev va boshqalar. Mehnatni muxofaza qilish. -T.: Mehnat, 2005.
6. Nigmatov I., Tojieyv M. X. "Favqulodda vaziyatlar va fuqaro muhofazasi" Darslik.-T.: Iqtisod-moliya. 2011.
7. Tojiev M. X., Nigmatov I., Ilxomov M. X. «Favqulodda vaziyatlar va fuqaro muhofazasi» O’quv qo’llanma. –T.: “Iqtisod-moliya”, 2005.
Qo‘shimcha adabiyotlar
1. G‘oyipov H.E. Hayot faoliyati xavfsizligi. –T.: “Yangi asr avlodi”, 2007 yil.
2. Qudratov A. va b.. "Hayotiy faoliyat xavfsizligi". Ma’ruza kursi.“Aloqachi” -T.: 2005.
3. Bezopasnost jiznedeyatelnosti. /Pod.red. Mixaylova L.A. Kiev – Xarkov – Minsk, 2007.
4. Mikryukov V.Y. Bezopasnost jiznedeyatelnosti. Uch.posobie. RostovDon.2006.
5. Norxo‘jaev A.Q., Yunusov M.Y. Favqulodda vaziyatlar va muhofaza tadbirlari. –T.: „Universitet”, 2001.
6.Hayot faoliyati xavfsizligi va ekologiya menejmenti (chizmalar, tushunchalar, faktlar va raqamlarda): darslik / A.Nigmatov, Sh.Muxamedov, N.Xasanova. – T.: Navro‘z. 2014. – 199 b.
7. Tojiev M.X., Nigmatov I va b. "Favqulodda vaziyatlar va fuqaro muhofazasi". O‘quv qo‘llanma. –T.: MCHJ., Ta’lim manbai, 2002.
8. Belov S.V. i dr. "Bezopasnost’ jiznedeyatel’nosti", "Vshaya shkola", - M.: 1999.
9. Экология и безопасность жизнедеятельности: Учебное пособие для студентов ВУЗов/ ред. Л. А. Муравий, 2002.-447 с.
Internet saytlar:
1. www.mintrud.uz.
2. www.minzdrav.uz.
3. www.mchs.gov.uz.
4. www.uznature.uz.
5. www.standart.uz.
6. www.ohranatruda.ru.
http://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Elektromagnit maydonlarning inson tanasiga ta'siri va davolash (ionlashgan). Ionlashtiruvchi nurlanish va radiatsiya xavfsizligini ta'minlash. Reja
|
“pedagogs” international research journal issn: 2181-4027 sjif

“pedagogs” international research journal issn: 2181-4027 sjif
Download
0,67 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
06.12.2023
Hajmi
0,67 Mb.
#112903
Download
0,67 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
“pedagogs” international research journal issn: 2181-4027 sjif
Download
0,67 Mb.
Matnni ko'rish
Nazorat savollari - Texnik foydalanish qoidalari va harakat xavfsizligi asoslari

|
Texnik foydalanish qoidalari va harakat xavfsizligi asoslari
|
bet | 90/90 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 5,64 Mb. | | #148663 |
Bog'liq Китоб 1-қисмNazorat savollari:
Temir yo’l transportida mehnat muхofazasi haqida tushuncha bering?
Umumiy foydalanish temir yo’l transportida ekologik, yong’in хavfsizliklari hamda aholini sanitar-epidemiologik farovonligini ta’minlash chora tadbirlarini sanab bering?
Umumiy foydalanuvchi temir yo’l transportida ekologik havfsizlik, yong’in havfsizligi hamda aholini sanetariya epidemiologik osoishtaligini ta’minlash choralari nivadan iborat?
Temir yo’l transportining mehnat aloqasi va uning kafolati nimadan iborat?
Umumiy foydalanuvchi temir yo’l transportida mehnat faoliyati tartibi?
Evropa temir yo’l transportida mehnatni muhofaza qilish qanday yo’lga yo’yilgan?
Mehnat sharoitlariga qanday minimal standart talablar qo’yilgan?
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Handbook of transport strategy, policy and institutions, (258-260, 260-263 betlar)
2. М.Х.Расулов., Хусанов С.Х., Файзибоев Ш. Темир йўллардан техник фойдаланиш қоидалари. Тошкент.2013й
|
| |
Kvant sonlar - Kvant kimyosi

|
Kvant kimyosi
|
bet | 2/2 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 21,41 Kb. | | #139118 |
Bog'liq Kvant tushunchasi va kvant kimyoKvant sonlar — atom yadrosi, atom, molekulalar va boshqa kvant sistemalar, shuningdek, elementar zarralar, gipotetik zarralar, kvarklar va glyuonlarning energetik holatlari va fizik xossalarini ifodalovchi butun yoki yarim butun sonlar. Kvant sonlar tushunchasi fizikaga dastlab atom spektrini oʻrganishda kiritilgan. Atomdagi bogʻlangan elektronlarning holatlari 4 kvant sonlar bilan ifodalanadi; elektronning yadrodan oʻrtacha uzoqligini ifodalaydigan bosh
Kvant raqamlari - atomlardagi elektronlarning xususiyatlarini tavsiflovchi raqamlar. To'rtta kvant soni mavjud:
Asosiy kvant soni (n): Bu kvant soni elektronning energiya darajasini tavsiflaydi. n qiymati qanchalik katta bo'lsa, energiya darajasi shunchalik yuqori bo'ladi. n ning mumkin bo'lgan qiymatlari 1, 2, 3, 4.....
Orbital kvant soni (l): Bu kvant soni elektron orbitalning shaklini tavsiflaydi. l ning qiymatlari 0 dan n-1 gacha. ning mumkin bo'lgan qiymatlari 0,1,2...... n-1
Magnit kvant soni (m): Bu kvant soni kosmosdagi elektron orbitalning yo'nalishini tavsiflaydi. m ning qiymatlari -l dan l gacha, shu jumladan 0.
Spin kvant soni (s): Bu kvant soni elektronning spinini tavsiflaydi. s qiymati +1/2 yoki -1/2 bo'lishi mumkin.
To'rtta kvant soni birgalikda atomdagi elektronni aniq belgilaydi. Bosh kvant soni n elektronning energiya darajasini belgilaydi. Orbital kvant soni l elektron orbitalning shaklini aniqlaydi. Magnit kvant soni m elektron orbitalning fazodagi yo'nalishini aniqlaydi. Spin kvant soni s elektronning spinini aniqlaydi.
Kvant raqamlari muhim ahamiyatga ega, chunki ular atomning elektron konfiguratsiyasini aniqlash uchun ishlatilishi mumkin. Elektron konfiguratsiyasi atomdagi elektronlarning joylashishini tavsiflash usulidir. Elektron konfiguratsiyasi atomning kimyoviy xossalarini bashorat qilish uchun ishlatilishi mumkin.
Kvant raqamlari atomlardagi elektronlarning harakatini tushunishda ham muhimdir. Misol uchun, kvant raqamlari nima uchun elektronlar faqat ma'lum energiya darajalarida mavjud bo'lishi mumkinligini va nima uchun elektronlar yadro atrofida faqat ma'lum usullar bilan aylanishi mumkinligini tushuntirish uchun ishlatilishi mumkin.
Kvant raqamlari atomlarning faolligi va ionlanish energiyasi kabi xususiyatlarini tushuntirish uchun ham ishlatiladi.
Kvant raqamlari kvant mexanikasining asosiy qismi bo'lib, materiyaning atom va subatomik darajadagi xatti-harakatlarini tavsiflovchi nazariyadir. Kvant mexanikasi murakkab va mashaqqatli mavzu, ammo u atrofimizdagi koinotni tushunish uchun zarurdir.
|
| |
Avtomobil yo‘llari haqida umumiy tushunchalar Reja: I. Kirish II. Asosiy qism

Avtomobil yo‘llari haqida umumiy tushunchalar Reja: I. Kirish II. Asosiy qism
Download
331,82 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
28.01.2024
Hajmi
331,82 Kb.
#147690
Download
331,82 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Avtomobil yo‘llari haqida umumiy tushunchalar Reja: I. Kirish II. Asosiy qism
Download
331,82 Kb.
Matnni ko'rish
Adabiyotlar - “pedagogs” international research journal issn: 2181-4027 sjif

Adabiyotlar:
1. O’zbekiston Respublikasi Prizdentining 2020.05.11/PF-6019 ”Raqamli iqtisodiyot-
2030”stratigiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga
oshirish chora tadbirlari
to’g’risidagi farmoni.
2. O’zbekiston Respublikasi Prizdentining Qarori 2020.04.28/”Raqamli iqtisodiyot va
electron hukumatni keng joriy etish chora tadbirlari to’g’risida”
3. Капелюшников Р. И. Технологический прогресс — пожиратель рабочих мест?
/ / Вопросы экономики, 2017. —№ 11.— С. 11-140
4. Определены российские регионы с худшей ситуацией на рынке труда /
[Электронный
ресурс].
—
URL:
https://www.gazeta.ru/business/2019/09/09/12637669.shtml.
5. Сейдль да Фонсека Р. Будущее занятости: оценка эффектов Форсайта в сфере
науки, технологий и инноваций / / Форсайт, 2017.— № 4, т. 11.— С. 9-2
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 77-80 (1)“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-20, Issue-2, November - 2022
80
degan xulosaga kelishdi logiya - bu ishchilarni taqsimlash emas professional guruhlar,
tarkibning o'zi qancha individual kasblar [3, s. 116].
Shuni ta'kidlash kerakki, avtomatizatsiyadan o'tadiganlar takrorlanadigan
algoritmlarga asoslangan kasblar ritmlar, lekin ijodiy ishchilar sabr-toqat,
muammolarni tezda hal qilish qobiliyati emas robotlar tomonidan siqib chiqarilishi
mumkin. Shuningdek, majburiyat ko'nikmalar, ko'pincha yangi narsalarni yaratishni
talab qiladi,mahsulotlar odamlarni band qiladi va qila olmaydi avtoulovlarni
almashtirish. Aksincha, texnologiya yordamida va yangi texnologiyalarni tadbiq etish
uchun tadbirkorlik osonroq bo’ladi. Ko'rinib turibdiki, raqamli foydalanish bilan
iqtisod, turli kasblar avtomatik bo'ladi ozod qilingan ishchilarni qayta tayyorlash va
davom ettirish imkoniyati raqamli texnologiya bilan bir qatorda olib borilishi
kerak[4.3.113]. Shuni ta'kidlash kerakki raqamli iqtisodiyotni keraksiz va sharafsiz deb
atash mumkin emas . Birinchidan, raqamli rivojlanish tufayli iqtisodiyot mehnat
unumdorligini oshiradi,hayot sifati yaxshilanmoqda. Ikkinchidan, yangi o'sishi bilan
texnologiyalar, yangi kasblar, shu jumladan kasblar paydo bo'ladi mashinalarning
ishlashiga xizmat qiladigan kasblar,bu ko'proq ish o'rinlarini anglatadi.
Uchinchidan, robotlar faqatgina egallashi mumkin bo'lgan kasblarni almashtirishi
mumkin takrorlash asosida dasturlashtirilgan algoritmlari, ammo robotlar odam o'rnini
bosa olmaydi o'lchov, ijodiy kasbga ega, yaratishga qodir odamlar olimlar tomonidan
yaratilgan yangi madaniy ob'ektlarni ilmiy kashfiyotlar, yangi yaratayotgan
tadbirkorlar mahsulotlar va boshqalar.
Shuning uchun, biz shunday xulosaga kelishimiz mumkin va odamlar yaqin
kelajakda bundan xavotirlanmasliklari kerak .Bu rivojlanishdan davlat manfatdor
yo’nalishni to’gri harakatlantirsak.Kelajakda mashinalar butun mehnat bozorini
egallashi bizning foydamizga xizmat qiladi.
|
| |
Tugatish qatlamini yotqizish va yo’lni belgilash

8
boshqa transport turlari bilan tashiladigan yuk miqdoridan ancha ortiqdir. Ammo
yuklar yaqin masofalarga tashilganligidan tonna-kilometr bilan ifodalanadigan
umumiy yuk aylanmasida avtomobil transporti tashiydigan solishtirma yuk miqdori
6-7% dan oshmaydi. Avtomobil transporti temir yo‘l transportiga qo‘shimcha
ravishda yo‘lovchilar tashiydi va bu bilan temir yo‘ldan chetda joylashgan axoli
yashaydigan punktlar bilan aloqa boglaydi, avtomobil yo‘llari bo‘ylab mustaqil
ravishda va axoli punktlari chegarasida katta xajmdagi yuk tashish ishlarini bajaradi.
Yo‘lovchilar tashish buyicha yo‘lovchi-kilometr xisobida uning ulushiga 40% dan
ortiqroq ish to‘g‘ri keladi. Avtomobil transporti axoli kam yashaydigan joylarni
o‘zlashtirishda katta axamiyatga ega, chunki avtomobil yo‘llarini qurish temir
yo‘llarni qurishga qaraganda arzonga tushadi. Shu boisdan yo‘l qurilishi yangi
qishloq xujalik xududlarini o‘zlashtirish, katta foydali konlarni ishga tushirish, yangi
yirik sanoat rayonlarini qurish bilan bog‘liq bo‘lgan barcha ishlar qatori bir vaqtda
olib boriladi.
Yo’l qurilishining bosqichlari - Avtomobil yo‘llari haqida umumiy tushunchalar Reja: I. Kirish II. Asosiy qism

6
4.
Sanitariya-tesisat o’rnatish. Yangi yo’lni qurishda majburiy bosqich
– bu yetarli masofaga yo’l yuzasidan suvni xavfsiz olib tashlashni ta’minlaydigan
drenaj tizimini o’rnatish;
5.
Yostiq qo’yish. To’g’ri yotqizilgan baza yo’l qurilishining
muvaffaqiyatli yakuniy natijasining kalitidir. “Yo’stiq” zarbani yutuvchi qatlam
bo’lib xizmat qiladi va yo’l yuzasiga mexanik ta’sirni tekislaydi. Baza yaratish
uchun qum-shag’al aralashmasi yoki qum va shag’al alohida ishlatiladi. Materiallar
qatlamlarga yotqiziladi, shundan so’ng ular maxsus jihozlar yordamida ehtiyotkorlik
bilan tekislanadi va siqiladi;
III. Xulosa - Avtomobil yo‘llari haqida umumiy tushunchalar Reja: I. Kirish II. Asosiy qism

III. Xulosa
Avtomobil yoʻli – avtomobil transporti qatnoviga moʻljallangan
muhandislik inshooti. Avtomobil yoʻli ahamiyatiga qarab xalqaro, davlat
(respublika) va mahalliy ahamiyatga ega boʻlgan yoʻllarga boʻlinadi. Xalqaro
Avtomobil yoʻli ga mamlakatlarni, yirik sanoat markazlarini bogʻlovchi va katta
iqtisodiy ahamiyatga ega boʻlgan yoʻllar kiradi. Davlat ahamiyatidagi yoʻllarga yirik
sanoat markazlari, muhim temir yoʻl stansiyalari, pristanlar va boshqa bilan
bogʻlovchi yoʻllar, mahalliy yoʻllarga esa viloyat, qishloq, jamoa xoʻjaliklari yoʻllari
kiradi. Avtomobil yoʻli muhandislik inshooti sifatida quyidagi elementlardan tashkil
topadi: yer poyi koʻtarmasi; yoʻl toʻshamasi; qatnov qismi; yoʻl cheti; sun’iy va
chiziqli inshootlar va boshqa jihozlar. Avtomobil yoʻli tabiiy yoki tuproq koʻtarmasi,
asos va qoplamalardan iborat. Asos (oʻrta qatlam) qum, shagʻal, tosh, shlak va
shahrik. materiallardan qilinadi. Avtomobil yoʻlining ahamiyatiga qarab, quyidagi
qoplama xillari ish-latiladi: a) yer sirtiga qumoq tuproq, shagʻal sochilgan past navli
qoplamalar; b) qoramoy shimdirilgan shagʻal yoki may-dalangan tosh yotqizilgan
qoplamalar; v) maydalangan tosh va shagʻalga qoramoy aralashtirilgan yengil
qoplamalar; g) asfalt-beton, sement-beton singari kapital qoplamalar. Yoʻllarning
ken-gligi avtomobillarning ikki va undan ortiq qator boʻlib yurishiga imkon beradi.
Bir qatorniig kengligi 3 m gacha oli-nadi. Chekka yoʻllarning eni 2 – 2,5 m boʻladi.
Harakat qulayligini ta’minlash maqsadida ba’zan yoʻlning oʻrtasi ma’lum kenglikda
koʻkalamzorlashtiriladi. Avtomobil yoʻli qurilishida sun’iy inshootlar (tonnellar,
koʻpriklar, tayanch devorlar, himoya yoʻlaklari) barpo etiladi. Avtomobil yoʻlida
suv oʻtkazuvchi va drenaj qurilmalari boʻladi. Harakat xavfsizligini ta’min-lash
uchun yoʻl belgilari, koʻrsatkichlar, himoya vositalari va transport oqimini
boshqarish qurilmalari oʻrnatiladi. Shuningdek, Avtomobil yoʻlida texnika xizmati
koʻrsatuvchi stansiyalar, yonilgʻi stansiyalari va boshqa joylashadi.Jahon
standartlari boʻyicha Avtomobil yoʻlilari mamlakat umumiy transport tarmogʻidagi
ahamiyati va hisobiy harakat jadalli-giga koʻra besh toifaga boʻlinadi. Eng yuqori
(I) toifadagi avtomobil yoʻlida har ikkala yoʻnalishda oʻrtacha sutkalik harakat
jadalligi 7000 dan koʻproq avtomobilga, hisobiy tezlik 150 km/so-atga, eng past
12
toifadagi yoʻlda harakat jadalligi sutkasiga 100 ga yaqin avtomobilga va hisobiy
tezlik 60 km/so-atga moʻljallanadi. Xalq xoʻjaligida avtomagistrallarning ahamiyati
katta. Jahondagi Avtomobil yoʻlilarining umumiy uz. 20,8 mln. km (qattiq
qoplamalilari 14 mln. km dan ortiq, 1990).
|