Kompyuter viruslaridan himoyalanish usullarini sinflashtirish

|
Kompyuter viruslaridan himoyalanish usullarini sinflashtirish
|
bet | 28/81 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 348,1 Kb. | | #139448 |
Bog'liq Kompyuter savodxonligiKompyuter viruslaridan himoyalanish usullarini sinflashtirish.
Kompyuter viruslaridan himoyalanish usullarini sinflashtirish.
Dastlabki nazorat:
Kelayotgan dasturlarni detektor dasturlari bilan tekshirish.
Profilaktika:
«Yozishdan himoyalangan» disketalar bilan ishlash, yozish uchun disketadan
foydalanishni minimallashtirish, ilgarigi va amaldagi disketalarni alohida
saqlash, dasturlarni vinchesterda arxivlangan holda saqlash.
47
Taftish (reviziya):
Yangi dasturlarni maxsus dasturlar yordamida tekshirish.
Karantin:
Har qanday yangi dastur yangi karantin muddatini o‘tashi lozim. Ular
mutaxassislar tomonidan viruslarga tekshirilgan bo‘lishi kerak.
Filtrlashtirish:
FluSbot Plus, MaceVaccine, ANTIWS2 turdagi dasturlar orqali ehtimoldagi
viruslarni tutish.
Terapiya: (davolash).
Dasturni dastlabki «sog‘lom» holatga keltirish. Bu ish har bir fayldan
zararli viruslarni «tishlab olib tashlash» usuli bilan amalga oshiriladi.
Yuqorida aytilganlardan ko‘rinib turibdiki, virusdan himoyalanishning bir
necha turdagi dasturiy vositalari mavjud: dastur-detektorlar (disketa yoki
diskdagi viruslarni «tutadi») va dastur-faglar (viruslardan davolaydi). Ular har
bir foydalanuvchida bo‘lishi va kompyuter ishga tushirilishidan oldin doimo
sinab ko‘rilishi kerak.
Shuni ta’kidlash kerakki, eng qulay detektorlar bir emas, ko‘plab keng
tarqalgan viruslarni «ushlaydi». Dastur-fagalar zararlangan dasturlarni
tiklashni ta’minlaydi. Ish jarayonida faga virus tanasini «tishlaydi» va virus
o‘zgartirib yuborgan buyruqlar ketma-ketligini tiklaydi. Biz tilga olayotgan
kompyuter viruslari fagasi hozirda yaratilib bo‘lingan. Hozir turli fagalarni
yig‘ish bilan odamlar band bo‘lishmoqda. Bu, bizningcha, noto‘g‘ri. Asosiy e’tiborni
zararlanishning oldini olishga qaratish lozim. «1 gramm profilaktika 1
kilogramm davolashga teng» maqoli bu yerda naqadar o‘rinli.
Antivirus dasturlarini ishlatishda yo‘l qo‘yilishi mumkin bo‘lgan xatolarga
batafsil to‘xtab o‘tamiz.
Antivirus vositalarini qo‘llashda eng ko‘p yo‘l qo‘yiladigan xato –
zararlangan kompyuterda ularni ishlatib yuborishdir. Virus aniqlangach, keyingi
xatti-harakat quyidagicha bo‘ladi: kompyuterni o‘chiring va uni himoyalangan
sistemali disket yordamida qayta yuklang (bunday disketa Sizda albatta bo‘lishi
kerak). Mazkur disketada antivirus dasturlari joylashgan bo‘lishi kerak.
Antivirus dasturini ishga tushiring.
Zararlangan operatsion sistemalarda amallarni bajarish va dasturlarni
ishga tushirish qo‘pol xato va misli ko‘rilmagan yo‘qotishlarga sabab bo‘ladi.
Jumladan, bunda hali zararlanmagan dasturlar ham talafot ko‘rishi mumkin.
Masalan, Sizning kompyuteringiz RCE-1800 virusi bilan zararlangan, deylik.
Mazkur virusga mo‘ljallanmagan faga dasturni ehtiyotsizlik bilan ishlatish
qolgan yuklovchi modullarni ham ishdan chiqaradi.
Yana ko‘p uchraydigan xatolardan biri antivirus vositalariga haddan tashqari
ishonish. Garchand bunday dasturlarni juda yuqori darajadagi dasturchilar
yaratsalar-da, ular har doim ham ishonchli emas. Har qanday dastur kabi ular ham
xatolardan xoli emas. Bu detektorlarga ham, fagalarga ham taaluqli. Shu yerda
ta’kidlash lozimki, biz faga deb atayotgan dasturlar aslida «detektor-faga»ning
o‘zi. Shuning uchun ularning ishida viruslarni aniqlashda ham, ularni davolashda
ham xatolar bo‘lishi mumkin.
Ishlatilayotgan detektorlar ko‘pincha viruslarni payqamay, zararlangan
fayllarni o‘tkazib yuboradilar. Masalan, juda mashhur McAFee Associates
firmasiga tegishli SCAN kompleks detektori mamlakatimizda keng tarqalgan
48
viruslarni payqamay o‘tkazib yuboradi va yangi, bir nechta yolg‘on ishlanmalar
beradi. Shuning uchun bir nechta detektorlarni bir yo‘la qo‘llash, «ovoz berish yo‘li
bilan» zararli dasturlarning ro‘yxatini tuzish mumkin.
Arxivda saqlanayotgan dasturlarga detektorlarni qo‘llash samarasiz
ekanligini ta’kidlash joiz. Bunda dasturlarni arxivdan ozod etish lozim. Aks
holda detektor mazkur fayllarni tekshirmaydi. Yana faga noo‘rin dasturning
foydali qismini «tishlashi mumkin». Aynan shu yerda detektor yolg‘on axborot
bergan bo‘ladi. Faga ishlab turgan dasturni ishdan chiqarishi hech gap emas.
Yo‘l qo‘yiladigan eng katta xatolardan yana biri himoyalanmagan disketaning
qo‘lma-qo‘l yurishi va ishonchsiz disketalarni yuklashdir. Shuning uchun
disketalarni doimo himoyalash kerak. Faqat ishonchli disketalardangina
foydalanish darkor.
Yo‘l qo‘yiladigan yana bir xatoga maxsus to‘xtalamiz. Bu A disk yuritkichda
disketa bo‘la turib, kompyuterni qayta yuklashdir. Bunda BIOC aynan disk
yuritkichdagi disketadan dasturni yuklaydi, natijada disketadagi boot-virus
vinchesterga yuqadi.
Faganing sifati, eng avvalo, u qayta ishlayotgan viruslar soniga bog‘liq.
Bundan tashqari, interfeys qulayligi ham muhim ahamiyat kasb etadi. Bular
faganing hisobotini yaxshilaydi. Odatda, fagalar bir necha viruslarga
mo‘ljallangan bo‘lib, qolganlari uchun samarasiz bo‘lishi mumkin.
|
| |