nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Axborotlarni kodlashtirish

|
Axborotlarni kodlashtirish Pdf ko'rish
|
bet | 139/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)2.2.3. Axborotlarni kodlashtirish
Hozirgi
kunda kriptotizimni ikki sinfga ajratish
mumkin:
-simmetriyali bir kalitlilik (maxfiy kalitli);
179
-asimmetriyali ikki kalitlilik (ochiq kalitli).
Simmetriyali tizimlarda quyidagi
ikkita
muammo mavjud:
1) Axborot almashuvida ishtirok etuvchilar qanday yo‗l bilan maxfiy kalitni
bir-birlariga uzatishlari mumkin?
2) Jo‗natilgan
xabarning haqiqiyligini qanday
aniqlasa
bo‗ladi?
Ushbu muammolarning yechimi ochiq kalitli tizimlarda o‗z aksini topdi.
Ochiq kalitli asimmetriyali tizimda ikkita kalit qo‗llaniladi. Biridan ikkinchisini hi
soblash usullari bilan aniqlab bo‗lmaydi.
Birinchi kalit axborot jo‗natuvchi tomonidan shifrlashda ishlatilsa, ikkinchisi
axborotni qabul qiluvchi tomonidan axborotni tiklashda qo‗llaniladi va u sir
saqlanishi
lozim.
Ushbu
usul
bilan
axborotning maxfiyligini ta‘minlash mumkin. Agar birinchi kalit sirli bo‗lsa, u hol-
da uni elektron imzo
sifatida qo‗llash mumkin va bu usul bilan axborotni autentifikatsiyalash, ya‘ni ax-
borotning yaxlitligini
ta‘minlash
imkoni
paydo
bo‗ladi.Axborotni autentifikatsiyalashdan tashqari quyidagi masalalarni yechish
mumkin:
•foydalanuvchini autentifikatsiyalash, ya‘ni kompyuter tizimi zahiralariga
kirmoqchi
bo‗lgan
foydalanuvchini aniqlash:
• tarmoq
abonentlari aloqasini o‗rnatish
jarayonida ularni
o‗zaro
autentifikatsiyalash.
Hozirgi kunda himoyalanishi zarur bo‗lgan yo‗nalishlardan biri bu elektron to‗lov
tizimlari
va
Internet
yordamida amalga oshiriladigan
elektron savdolardir.
Axborotlarni kriptografiyali himoyalash tamoyillari Kriptografiya ma‘lumotlarni
o‗zgartirish usullarining to‗plami bo‗lib, ma‘lumotlarni himoyalash bo‗yicha
quyidagi ikkita asosiy muammolarni hal qilishga yo‗naltirilgan:
|
| |
Основы пакета - bet 140

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 140/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
180
Maxfiylik orqali yovuz niyatli shaxslardan axborotni yashirish tushunilsa,
yaxlitlilik esa yovuz niyatli shaxslar tomonidan axborotni o‗zgartira olmaslik
haqida dalolat beradi.
Bu yerda kalit qandaydir himoyalangan kanal orqali jo‗natiladi (rasmda
punktir chiziqlar bilan tasvirlangan). Umuman olganda, ushbu mexanizm
simmetriyali
bir
kalitlik
tizimiga
taalluqlidir.
Asimmetriyali ikki kalitlik kriptografiya tizimini sxematik ravishda quyidagicha
tasvirlash mumkin:
Bu holda himoyalangan kanal bo‗yicha ochiq kalit jo‗natilib, maxfiy kalit
jo‗natilmaydi.
Yovuz niyatli shaxslar o‗z maqsadlariga
erisha olmasa va kriptotahlilchilar kalitni bilmasdan turib, shifrlangan axborotni
tiklay
olmasa, u
holda kriptotizim kriptomustahkam tizim deb
aytiladi.
Kriptotizimning mustahkamligi uning kaliti bilan aniqlanadi va bu kriptotahlilning
asosiy
qoidalaridan
biri
bo‗lib
hisoblanadi.
Ushbu ta‘rifning asosiy ma‘nosi shundan iboratki, kriptotizim barchalarga ma‘lum
tizim hisoblanib,
uning o‗zgartirilishi ko‗p vaqt va mablag‗ talab qiladi, shu bois ham faqatgina ka-
litni o‗zgartirib turish
bilan
axborotni himoyalash
talab
qilinadi.
Kompyuter ma‘lumotlarini
himoyalashning
texnik-dasturiy
vositalari.
Ushbu
vositalarni quyidagicha tasniflash
mumkin:
Kompyuter ma‘lumotlarini
himoyalash
apparatli-dasturiy
vositalari.
Foydalanuvchilarni identifikatsiyalash va autentifikatsiyalash tizimi. Ushbu tizim
foydalanuvchidan olingan ma‘lumot bo‗yicha uning shaxsini tekshirish,
haqiqiyligini aniqlash va shundan so‗ng unga tizim bilan ishlashga ruxsat berish
lozimligini belgilabberadi.
Bu holda asosan foydalanuvchidan olinadigan ma‘lumotni tanlash muammosi
mavjud Kriptografiya himoyasida shifrlarga nisbatan quyidagi talablar qo‗yiladi:
|
| |
Основы пакета - bet 145

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 145/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
193
kompyuterlar ham axborot almashinuvini amalga oshirishi mumkin, lekin negadir
bunday tashkil qilingan tarmoqni hech kim mahalliy tarmoq deb atamaydi. Ikkita
yaqin joylashgan kompyuterlarni interfeys orqali (RS232, Centronics) kabel
yordamida bog‗lash mumkin, yoki hatto kabelsiz infraqizil kanal yordamida ham
kompyuterlarni bog‗lash mumkin. Lekin bunday bog‗lanish ham mahalliy tarmoq
deb atalmaydi. Balki, mahalliy tarmoq ta‘rifi xuddi kichik tarmoq kabi bo‗lib, ko‗p
bo‗lmagan kompyuterlarni bog‗lashdir. Haqiqatdan, mahalliy tarmoq ko‗p hollarda
ikkitadan to bir necha o‗nlab kompyuterlarni o‗z tarkibiga oladi. Lekin, ba‘zi bir
mahalliy tarmoqlarning cheklangan imkoniyatlari ancha yuqori bo‗lib,
abonentlarning soni mingtagacha yetishi mumkin. Bunday tarmoqni kichik tarmoq
deb atash balki noto‗g‗ridir.
Ba‘zi mualliflar mahalliy tarmoqni «ko‗p kompyuterlarni uzviy bog‗lovchi
tizim» deb taʻriflashadi. Bu holda axborot kompyuterlardan kompyuterlarga
vositachisiz va bir turdagi uzatish muhiti orqali amalga oshiriladi deb faraz
qilinadi. Biroq hozirgi zamon mahalliy tarmoqlarida bir turdagi uzatish muhiti
haqida gap yuritib bo‗lmaydi. Misol uchun, bir tarmoq doirasida har turdagi elektr
kabellari va shuningdek, shisha tolali kabellar ham ishlatilishi mumkin. Axborot
uzatishni «vositachisiz» ta‘rifi ham juda aniq emas, chunki hozirgi zamon mahalliy
tarmoqlarida turli konsentrator, kommutator, yo‗naltirgichlar (marshrutizatori) va
ko‗priklardan (mosti) foydalaniladi. Axborotlarni uzatish jarayonida uzatilayotgan
axborotlarga murakkab ishlov beruvchi bu vositalarni vositachi deb qabul
qilinadimi yoki yo‗qmi?, unchalik tushunarli emas.
Balki, foydalanuvchilar aloqa mavjudligini his qilmaydigan tarmoqni
mahalliy tarmoq deb qabul qilinishi aniq bo‗lar. Mahalliy tarmoqqa ulangan
kompyuterlar bir virtual kompyuter kabidir, ularning resurslari hamma
foydalanuvchilar uchun bemalol bo‗lishi kerak bo‗lib, alohida olingan kompyuter
resurslaridan foydalanishdan kam qulay bo‗lmasligi lozim. Bu holda qulaylik deb
birinchi navbatda aniq yuqori tezlikda resurslarga ega bo‗lish, ilovalar orasidagi
|
| |
NIZOLARNI HAL QILISH VA MIJOZNING MUROJAATLARINI KO'RIB CHIQISH TARTIBI

«AVO bank» AJ
STIR 207257279 • Reg. raqami 16/1
72
7.5. Agar Mijozning nizoli operatsiya bo 'yicha arizasiga ko'ra o'tkazilgan tergov natijasida Mijozning da'vosi
asossiz deb topilsa yoki MPS nizo tsikliga jalb qilingan hollarda Mijoz Mijozning o'tkazilgan operatsiya bilan
kelishmovchilik to'g'risidagi arizasiga ko'ra nizoli vaziyatlarni qayta ishlash uchun tariflarga muvofiq bankka
komissiya to'lash, shuningdek (agar mavjud bo' lsa) bankning barcha xarajatlarini haqiqiy qiymati bo'yicha
to'lash majburiyatini oladi, bu bank tomonidan bunday bahsli operatsiya bo'yicha rasmiy tekshiruv
o'tkazish bilan bog'liq bahsli bitim miqdoridan oshib ketishi mumkin. Bank ushbu Bosh shartnoma, tegishli
umumiy shartlar asosida va Mijozning qo'shimcha roziligisiz schyot-fakturani xarajatlar summasiga debet
(yechib olish) huquqiga ega.
7.6. Bank Mijozning murojaatlarini, shu jumladan ruxsatsiz to'lovni, shuningdek kartadan foydalanish bilan
bog'liq boshqa bahsli vaziyatlar yuzaga kelgan taqdirda, bunday murojaatlarni olgan kundan boshlab 15
(o'n besh) kalendar kun ichida ko'rib chiqadi. Arizani ko'rib chiqish uchun tekshirish, qo'shimcha
materiallarni talab qilish yoki boshqa choralar ko'rish zarur bo'lgan hollarda, uni ko'rib chiqish muddati
uzaytirilishi mumkin, ammo 30 (o'ttiz) kundan oshmasligi kerak. Agar ichki tergov o'tkazilsa va Mijozga 15
(o'n besh) kalendar kun ichida javob berilmasa, bank Mijozga murojaatda ko'rsatilgan elektron pochta yoki
pochta manziliga bahsli operatsiyani ko'rib chiqish muddatlarini uzaytirish to'g'risida Mijozga oraliq javob
beradi.
7.7. Kartadan o 'zbekiston Respublikasidan tashqarida foydalanilgan taqdirda Mijozning arizasi ariza kelib
tushgan kundan boshlab 45 (qirq besh) kundan oshmagan muddatda ko'rib chiqiladi.
7.8. Bank Mijozga pulni faqat bankka qaytarilgandan so'ng, bank va/yoki MPS va/yoki NPSning normalari
va qoidalariga rioya qilgan holda qaytarib beradi.
7.9. Mijozning murojaatida ko'rsatilgan holatlar bo' yicha tegishli tergov o'tkazilgandan so'ng, Agar Mijoz
kartani yo'qotganligi, o'g'irlaganligi yoki ruxsatsiz foydalanganligi to'g'risida tegishli bildirishnomani bankka
yuborganidan keyin ruxsatsiz operatsiya o'tkazilganligi aniqlangan taqdirda, bank Mijozga yetkazilgan
haqiqiy zarar miqdorida ruxsatsiz operatsiyani amalga oshirish bilan bog'liq zararlarni qoplaydi. Bank Mijoz
tomonidan bankka xabarnoma yuborilishidan oldin amalga oshirilgan barcha operatsiyalar uchun javobgar
emas. Bunday holda, Mijoz bankka xabarnoma yuborishdan oldin amalga oshirilgan barcha operatsiyalar
uchun to'liq javobgardir.
7.9. Mijozning da'vosi asosli deb topilgan taqdirda, bank amalga oshirilgan operatsiyani, shuningdek
yuzaga kelgan vaziyatni hal qilish uchun boshqa zarur harakatlarni tuzatadi. Bundan tashqari, har qanday
holatda ham bankning javobgarligi haqiqiy zarar bilan cheklanadi va bank Mijozga yo'qolgan foydani
qoplashi shart emas.
Buyrak usti bezining mag‘iz qismi gormonlari

340
glyukoza miqdori adrenalin ta’sirida keskin ortadi. Adrenalin glyukagon
singari fosforilazani adenilatsiklaza-sAMF-proteinkinaza
sistemasi
orqali faollashtiradi.
Noradrenalinning giperglikemik ta’siri birmuncha kamroqdir: u
adrenalin ta’sirining taxminan 5% ni tashkil etadi. Shu bilan birga
to‘qimalarda, xususan muskullarda, geksozofosfatlarning to‘planishi,
qon plazmasida anorganik fosfat konsentratsiyasining
kamayishi va
to‘yinmagan yog‘ kislotalarining oshishi kuzatiladi.
Adrenalin ta’sirida to‘qimalarda glyukoza oksidlanishining pasayishi
to‘g‘risida dalillar bor. Uning bu kabi ta’sirini ayrim mualliflar
glyukozaning hujayraga o‘tish (transporti)
tezligining kamayishi bilan
bog‘lashmoqda.
Adrenalin, noradrenalin organizmda parchalanadi va 3-metioksi-4-
oksimindal kislota, oksoadrenoxrom sifatida organizmdan siydik
tarkibida chiqariladi. Bu metabolitlar siydikda glyukuron kislota bilan
bog‘langan holda bo‘ladi.
-modda. Aktiv va passiv faoliyatdan

(2-q.)
Ushbu Kodeksning maqsadida ushbu moddaning birinchi qismi 1-12-bandlarida
koʻrsatilgan daromadlar passiv faoliyatdan olinadigan daromadlar deb, ushbu moddaning birinchi
qismi 13-bandida koʻrsatilgan daromadlar aktiv faoliyatdan olinadigan daromadlar deb eʼtirof
etiladi.
(3-q.)
Agar bunda chet el kompaniyasining asosiy faoliyati ushbu modda birinchi qismining
3-bandida koʻrsatilgan daromadlarni olishga yoʻnaltirilgan boʻlsa va chet davlatning (hududining)
qonunchiligiga muvofiq maxsus litsenziya asosida amalga oshirilsa, koʻrsatilgan daromadlar aktiv
faoliyatdan olinadigan daromadlar jumlasiga kiritilishi mumkin. Xususan, banklar uchun bunday
daromadlar aktiv faoliyatdan olinadigan daromadlar deb eʼtirof etiladi.
(OʻzR 21.04.2021-y.
OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
MAVZU. MOLIYAVIY NATIJALAR AUDITI USLUBIYOTINING

№
|
Me'yoriy hujjatlar
|
1.
|
O`zbekiston Respublikasi «Buxgalteriya hisobi to`g`risida»gi qonuni. 1996- yil 30 -
avgustda qabul qilingan
|
2.
|
O`zbekiston Respublikasi «Auditorlik faoliyati to`g`risida»gi qonuni (yangi tahrirda).
2000- yil 26 -mayda qabul qilingan
|
3.
|
21-son «Xojalik yurituvchi subyektlar moliyaviy-xojalik faoliyatining buxgalteriya hisobi schyotlar rejasi va uni qo`llash haqida yo`riqnoma» nomli BHMS. 2002 -yil 9 - sentyabrda 103-son bilan O`z. R. Moliya vazirligi tomonidan tasdiqlangan va 2002- yil
23 -oktyabrda 1181-son bilan Adliya vazirligi tomonidan ro`yxatga olingan
|
4.
|
O`z.R. Vazirlar Mahkamasining 1999 -yil 5 --fevraldagi 54-sonli qarori bilan
tasdiqlangan «Mahsulot (ishlar, xizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish bo`yicha xarajatlar tarkibi hamda moliyaviy natijalarni shakllantirish tartibi haqidagi Nizom»
|
5.
|
Moliyaviy hisobotni tayyorlash va taqdim etish bo`yicha kontseptual asos
|
6.
|
1-son «Hisob siyosati va moliyaviy hisobot» nomli BHMS
|
7.
|
3-son «Moliyaviy natijalar to`g`risida hisobot» nomli BHMS
|
8.
|
3-son «Auditni rejalashtirish» nomli AMS
|
9.
|
10-son «Moliyaviy hisobotdagi boshqa ma'lumotlar» nomli AFMS
|
10.
|
70-son «Moliyaviy hisobot to`g`risida auditorlik hisoboti va auditorlik xulosasi» nomli
AFMS
|
11.
|
«Moliyaviy hisobot shakllarini to`ldirish qoidalari» O`zbekiston Respublikasi Moliya
vazirligining 2002 -yil 27 -dekabrdagi 140-sonli buyrug`i bilan tasdiqlangan
|
-modda. Narxni belgilash toʻgʻrisidagi bitimning taraflari

toʻgʻrisidagi bunday bitimlarni tuzish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi
tomonidan belgilanadi.
(OʻzR 29.12.2021-y. OʻRQ-741-son Qonuni tahriridagi qism)
(3-q.)
Agar bir turdagi nazorat qilinadigan bitimlar Oʻzbekiston Respublikasining bir nechta
oʻzaro bogʻliq yuridik shaxsi (yuridik shaxslar guruhi) oʻrtasida tuzilsa, mazkur yuridik shaxslar
bilan narxni belgilash toʻgʻrisida koʻp tomonlama bitim tuzilishi mumkin. Bunday bitimning
shartlari ushbu bitimni tuzgan barcha yuridik shaxslar guruhiga nisbatan tatbiq etiladi.
(4-q.)
Ushbu Kodeksning tegishincha 199 va 200-moddalarida belgilangan tartibda narx
belgilash toʻgʻrisidagi bitimni tuzishda, uning shartlarini oʻzgartirishda va uning shartlari
bajarilishi yuzasidan tekshirish oʻtkazishda yuridik shaxslar guruhining umumiy manfaatlarini
ushbu guruhdan bitta yuridik shaxs ifodalashi mumkin. Bunday shaxsning vakolatlari
qonunchilikda belgilangan tartibda berilgan ishonchnomalar bilan tasdiqlanadi.
(OʻzR
21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
(5-q.)
Narxni belgilash toʻgʻrisida bitim tuzgan soliq toʻlovchi bitim qaysi shaxslar bilan
tuzilayotgan boʻlsa, oʻsha shaxslarni bunday bitim tuzilganligi fakti haqida va unda belgilangan,
soliqqa tortish maqsadida qoʻllaniladigan narxni aniqlash tartibi toʻgʻrisida xabardor qilishga
haqli.
-modda. Boshqa daromadlar - Oʻzbekiston respublikasining soliq kodeksi (Yangi tahriri) Oʻzbekiston Respublikasining

7) soliq toʻlovchilarning yaratilgan ilm-fan, adabiyot va sanʼat asarlari (predmetlari) uchun
olgan daromadlari;
8) xalqaro sport musobaqalaridagi sovrinli oʻrinlarni egallaganligi uchun sportchilar olgan
bir yoʻla beriladigan pul mukofoti;
9) xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasi (kontrakti) bekor qilinganda mehnat
toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq beriladigan ishdan boʻshatish nafaqasi va boshqa toʻlovlar;
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi band)
10) quyidagicha koʻrsatiladigan moddiy yordam:
vafot etgan xodimning oila aʼzolariga yoki oila aʼzosi vafot etganligi munosabati bilan
xodimga koʻrsatiladigan;
xodimga mehnatda mayib boʻlganligi, kasb kasalligi yoxud sogʻligʻiga boshqacha tarzda
shikast yetganligi bilan bogʻliq holda koʻrsatiladigan;
bola tugʻilishi, xodim yoki uning farzandlari nikohdan oʻtishi munosabati bilan
koʻrsatiladigan;
qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini berish yoki ularni sotib olish uchun mablagʻlar berish tarzida
koʻrsatiladigan moddiy yordam;
11) ishlamaydigan pensionerlarga soliq agenti tomonidan toʻlanadigan toʻlovlar;
12) maʼnaviy zararni kompensatsiya qilish boʻyicha pullik toʻlovlar;
13) ushbu Kodeksning VI boʻlimida belgilangan hollarda va tartibda narxlarga tuzatish
kiritish tufayli olingan daromad;
14) ushbu Kodeksning 300-moddasida nazarda tutilgan tartibda aniqlanadigan talab qilish
huquqidan oʻzganing foydasiga voz kechish shartnomasi boʻyicha olingan daromad;
15) soliq toʻlovchining ushbu Kodeksning 371-376-moddalarida koʻrsatilmagan boshqa
daromadlari.
-BOB. SOLIQ STAVKALARI - Oʻzbekiston respublikasining soliq kodeksi (Yangi tahriri) Oʻzbekiston Respublikasining

55-BOB. SOLIQ STAVKALARI. SOLIQ DAVRI 381-modda. Oʻzbekiston Respublikasining rezidentlari boʻlgan
jismoniy shaxslar uchun soliq stavkalari
382-modda. Oʻzbekiston Respublikasining norezidentlari
boʻlgan jismoniy shaxslar uchun soliq stavkalari
383-modda. Qatʼiy belgilangan miqdorlardagi soliq stavkalari
384-modda. Soliq davri. Hisobot davri
381-modda. Oʻzbekiston Respublikasining rezidentlari boʻlgan jismoniy shaxslar uchun soliq stavkalari (1-q.)
Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti boʻlgan jismoniy shaxsning daromadlariga, agar
ushbu moddaning ikkinchi qismida boshqa qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, 12 foizlik soliq
stavkasi boʻyicha soliq solinadi.
(2-q.)
Dividendlar va foizlar tarzidagi daromadlarga 5 foizlik soliq stavkasi boʻyicha soliq
solinadi.
382-modda. Oʻzbekiston Respublikasining norezidentlari boʻlgan jismoniy shaxslar uchun soliq stavkalari Oʻzbekiston Respublikasining norezidenti boʻlgan jismoniy shaxsning Oʻzbekiston
Respublikasidagi manbalardan olingan daromadlariga quyidagi soliq stavkalar boʻyicha soliq
solinadi:
N Soliq obyekti Soliq stavkalari, foizlarda
1
Dividendlar va foizlar
10
2
Ushbu Kodeksga muvofiq aniqlanadigan, xalqaro tashishlarda transport
xizmatlari taqdim etishdan olinadigan daromadlar (fraxtdan olinadigan
daromadlar).
6
3
Mehnat shartnomalari (kontraktlari) va fuqarolik-huquqiy xususiyatdagi
shartnomalar boʻyicha olingan daromadlar, 1 va 2-bandlarda koʻrsatilmagan
boshqa daromadlar
12
(OʻzR 26.07.2022-y. OʻRQ-785-son Qonuni tahriridagi band) (Oldingi tahririga qarang)
383-modda. Qatʼiy belgilangan miqdorlardagi soliq stavkalari (OʻzR 30.12.2020-y. OʻRQ-659-son Qonuni tahriridagi modda)
(Oldingi tahririga qarang)
(1-q.)
Soliqni qatʼiy belgilangan miqdorlarda toʻlovchi soliq toʻlovchilar uchun soliq
stavkasi quyidagi miqdorlarda belgilanadi:
-modda. Aktiv chet el kompaniyalari va

1) uning passiv faoliyatdan olingan daromadlarining (bundan aktiv chet el kompaniyasidan
olingan dividendlar mustasno) ulushi moliya yilida moliyaviy hisobot maʼlumotlariga koʻra oʻz
daromadlari umumiy summasining 5 foizidan oshmasa;
2) ushbu qismning 1-bandida koʻrsatilgan ulushni hisob-kitob qilishda dividendlari passiv
faoliyatdan olingan daromadlar tarkibidan chiqariladigan har bir aktiv chet el kompaniyasining
ustav fondida (ustav kapitalida) uning bevosita ishtirok etish ulushi ketma-ket keladigan kamida
uch yuz oltmish besh kalendar kun ichida kamida 50 foizni tashkil etsa.
(4-q.)
Ushbu moddaning maqsadida moliya yili deganda, chet el yuridik shaxsi tashkil
etilgan davlatning qonunchiligiga muvofiq moliyaviy hisobot tuziladigan vaqt davri moliyaviy yil,
uning moliyaviy hisoboti deganda esa ushbu yuridik shaxsning konsolidatsiya qilinmagan
moliyaviy hisoboti tushuniladi.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
(5-q.)
Qaysi faoliyat turini amalga oshirishdan olingan daromad soliq solish maqsadida
passiv faoliyatdan olingan daromad deb qaralishi ushbu Kodeksning 206-moddasiga muvofiq
aniqlanadi.
-modda. Narxni belgilash toʻgʻrisidagi

(10-q.)
Quyidagilar narxni belgilash toʻgʻrisida bitim tuzishni rad etish haqida qaror qabul
qilish uchun asos boʻladi, xususan:
1) ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan hujjatlarning taqdim etilmaganligi
yoki toʻliq hajmda taqdim etilmaganligi;
2) narxni belgilash toʻgʻrisidagi bitim loyihasida taklif etilgan narxlarni aniqlash tartibini va
(yoki) narxni belgilash usullarini qoʻllash natijasida bitimlar narxlarining bozor narxlariga
muvofiqligi taʼminlanmasligi haqidagi asoslantirilgan xulosa.
(11-q.)
Narxni belgilash toʻgʻrisida tuzilgan bitimning koʻchirma nusxasi soliq toʻlovchi
hisobda turgan joydagi soliq organiga ushbu bitim imzolangan kundan eʼtiboran uch kun ichida
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan yuboriladi.
(12-q.)
Soliq toʻlovchi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasiga taqdim
etilgan narxni belgilash toʻgʻrisida bitim tuzish haqidagi arizani uning oʻzi chaqirib olishi mumkin.
(13-q.)
Narxni belgilash toʻgʻrisidagi bitim ushbu moddada nazarda tutilgan tartibda
oʻzgartirilishi mumkin.
Основы пакета - bet 150

200
3.3 – rasm. «Halqa» tarmoq topologiyasi.
3.1.2. ―Shina‖,―Yulduz‖ va ―Halqa‖ topologiyalari
«Shina» topologiyasi (ba‘zi hollarda «umumiy shina» ham deb ataladi) o‗z
tashkiliy qismi bilan tarmoq kompyuter qurilmalarining bir turda bo‗lishini va
barcha abonentlar teng huquqligini taqozo qiladi. Bunday ulanishda kompyuterlar
axborotni faqat navbat bilan uzata oladilar, chunki aloqa yo‗li bitta.
Aks holda
uzatilayotgan axborot ustma-ust bo‗lishi natijasida o‗zgaradi (konflikt, kolliziya
holatlari).
Shunday qilib, bu turdagi axborot almashinuvi yarim dupleks ish
tartibida amalga oshiriladi (hal duplex), almashinuv bir vaqtning o‗zida emas,
navbat bilan ikki yo‗nalishda ham amalga oshiriladi. «Shina»
topologiyasida
markaziy abonent bo‗lmagani uchun puxtaligi boshqa topologiyaga nisbatan
yuqoridir. Markaziy kompyuter
ishdan chiqqan holatda, boshqarilayotgan sistema
ham o‗z vazifasini bajarishdan to‗xtaydi. Shina tarmog‗iga yangi abonent qo‗shish
ancha oddiydir va yangi abonentni tarmoq ishlab turgan vaqtda ham qo‗shish
mumkin. Boshqa topologiyadagi tarmoqlarga nisbatan shinada eng kam uzunlikda
kabellar ishlatiladi. Shuni hisobga olish kerakki, har bir kompyuterga (ikki
Nero 6 dasturi yordamida DVD diskka kasbiy sohamizga oid musiqiy fayllarni

164
Boshka tomondan, axborotning kompyuterlar orasida disket orkali kuchirilishi doimo
kulay, ayniksa, ixcham yoki zichlangan holda.
Arxivlar (fayllar tahlami) yaratilishi uchun maxsus dasturlar –arxivatorlar
kullaniladi. Arxivatorlar axborotni maxsus ixchamlashtirish usullarini kullash
yordamida fayllarni kichik ulchamli nusxalarini yaratadi va bir necha fayllar
nusxalarini yagona arxiv faylga jamlashi mumkin.
Arxivator dasturlar. Arxiv fayl yaratishda kuyidagi dasturlar kullaniladi, ularni
ikki sinfga bulish mumkin:
1. Ixchamlovchi, tahlovchi dasturlar, arxivatorlar;
2. Zahira nusxa olish dasturlari.
Tahlovchi dasturlar axborotni ixchamlashning maxsus usullarini kullash
yordamidafayllarning kichik ulchamli nusxalarini yaratadi va bir necha fayllar
nusxalarini yagona arxiv faylga jamlashi mumkin. Zahira nusxa olish programmalari
kattik diskdagi axborotni stimer kassetalari yoki disketaga nusxasini olish uchun
muljallangan.
Arxiv fayl. Arxiv fayl ixcham holda joylashtirilgan bir yoki bir necha fayllar
yiGindisidan iborat bulib, yaxlit fayldan ularning zarurat tuGilishida dastlabki
kurinishda chikarib olish mumkin. Arxiv fayl uzida mundarijani aks ettiradi va unda
kuyidagi axborot mavjud:
Fayl nomi, katalog haqida ma’lumot, faylni aniklash sanasi va vakti, diskdagi
fayl ulchami, arxivdagi ulchami, arxiv butunligini tekshirish uchun har bir faylni tsiklik
nazorati, Arj, Pkzip, JHA, Pkpak, Jce.
Мавзу буйича “Nima uchun” sxemasi” асосида олган билимлар
мустахкамланади.
Master funktsii - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti axborot...

170
6.
Kategorii
bo’limida 14 asosiy bo’lim bor. Bunda
400
dan ortiq funktsiyalar
mavjud. Bular faqat arifmetik amallarni bajaribgina qolmasdan, bundan ham
murakkabroq amallarni bajarish imkoniyatiga ega.
7.
Biz
Kategorii
bo’limidan
Matematika i Trigonometriya
bo’limini tanlaymiz.
8.
Ko’rsatilgan funktsiyalar tizimidan
sinx ni
tanlaymiz.
9.
OK
tugmasini bosamiz.
Ekranda biz argument x ga qiymat berishimiz kerak bo’lgan oyna paydo bo’ladi.
Parametrlar
Aq1, 2q4, aq-pG’8, vq0
deb olamiz.
O’nda
-pG’8 x 0
masofadagi qiymatlarni kiritishimiz kerak. Biz bu erga
-pG’8
qiymatni kiritsak, bizga sinusning
-pG’8
dagi qiymatini hisoblab beradi. Biz bu
funktsiyaning qiymatini hisoblab qo’yilgan Yacheykaga kursorni olib kelib formulalar
satriga o’zgarish kiritamiz:
q3*sin(-4*(180G’8))
deb yozsak, o’nda bizga
misolimizdagi
Uq3sin4x
funktsiyaning
xq-pG’8
dagi qiymatini hisoblab beradi. Biz
bu funktsiyaning
-pG’8 x 0
masofadagi qiymatlarini ustun ko’rinishida ketma-
ket hisoblab, bu topilgan qiymatlarni [
Shift
]Q[Ctrelka] tugmalari orqali eki sichqon
ko’rsatkichi orqali belgilab olib, asosiy menyuning
Vstavka
bo’limini tanlab, bundagi
Diagramma
punktini tanlab olamiz. Yoki instrumentlar panelidagi
Master
diagramm
ni tanlang. Natijada ekranda
Master diagramm
diagramm oynasi paydo
bo’ladi. Bunda diagrammalarning bir nechta turlari bor. Biz o’zimizga kerakli
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti axborot texnologiyalari kafedrasi - bet 123

166
LABORATORIYA MASHG’ULOTLARI
Laboratoriya ishi №1
Mavzu: MS Word ning qo’shimcha imkoniyatlari bilan ishlash
.
I. Ishning maqsadi
Matn muharriri va uning imkoniyatlari haqida. Matn muharririni yuklash. Matn
muharriri menyusi, uskunalar paneli, formatlash elementlari va ularning vazifalari.
Matn muharriri oynasini sozlash. Matnni kiritish, shrift tanlash, o’lchamini belgilash,
kiritilgan matnni tahrirlash,
nusxa olish, xotiraga olish va chop qilish. Jadvalli
ma’lumotlar bilan ishlash. Ob’ektlar ustida amallar bajarish. Formulalar kiritish va
ularni tahrirlash. Gipermatnlar yaratish. Elektron matnlar tashkil qilish.
II. Ishni bajarish tartibi
1) Word oynasini sozlash.
2)
Matnlar
va shriftlar bilan ishlash
3)
Xotirada saqlagan faylingizni yana ekranga chiqaring va uni formatlang
III.
Laboratoriya ishi natijalari bo'yicha qisqacha hisobot tayyorlash
IV.
Tekshirish uchun savollar
1)
Yangi vapaqqa bir qatop yozuv yozing. Keyingi qatorlarga uning nusxasini ko’chirib
shriftlar rangini va ularning o’lchamlarini o’zgartiring.
2)
4 ustunli va 5 qatorli jadval tuzing. Jadvalga qo’shimcha bitta ustun va bitta qator
kiriting.
3)
Tayyorlagan hujjatingizga ramka tushiring.
1-topshiriq. Word oynasini sozlash
Word matn muharririni ishga tushiring va dastur oynasidagi asboblar panellari
va lineykalarni olib tashlash va qayta tiklashni mashq qiling.
Bajarish:
1.
―Pusk tugmasi bosiladi, ochilgan menyudan ―Vse programmo’ (yoki Programmo’)
bandi tanlanadi. Yana menyu ochiladi, undan Microsoft Office
va keyingi menyudan-
Microsoft Word bandlari tanlanadi. (Buni keyinchalik qisqacha Pusk-Vse
programmo’- Microsoft Office - Microsoft Word deb beramiz.). Bunda ekranga yozish
uchun qog’oz beriladi.
2.
Menyudan ―Vid bandini tanlang.
3.
Ochilgan menyudan ―Panel instrumentov bandini tanlang.
4.
Keyingi menyudan ―Standartnaya bandini tanlang. Bunda ekrandagi ―Menyu
qatoridan keyingi asboblar paneli o’chadi.
5.
Yana 1-3 qadamlarni qaytaring. Ekrandagi o’chgan qator yana joyiga qaytadi.
6.
Menyudan Vid-Lineyka bandlarini tanlang. Bunda ekrandagi gorizontal lineyka
o’chadi.
7.
5 bandni yana qaytaring. Lineyka joyiga qaytadi.
-modda. Narxni belgilash toʻgʻrisidagi

(5-q.)
Soliq toʻlovchiga pochta orqali buyurtma xat bilan yuborilgan qaror ushbu buyurtma
xat yuborilgan kundan eʼtiboran besh kun oʻtgach olingan deb hisoblanadi.
(6-q.)
Soliq toʻlovchi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining narxni belgilash
toʻgʻrisidagi bitimni tugatish haqidagi qarori ustidan qonunchilikda belgilangan tartibda sudga
shikoyat qilishi mumkin.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
faoliyat sohasidagi vakolatlari

157
hisobga olgan holda O‘zbekiston Respublikasi hududidan tashqarida o‘tkazilgan o‘lchash
vositalarini sinash va metrologik attestatsiyadan o‘tkazish, qiyoslash, kalibrlash natijalarini
O‘zbekiston Respublikasida e‘tirof etish tartibini belgilaydi.
8-modda. O‘zbekiston Respublikasi metrologiya xizmati
Metrologiyaga oid faoliyat sohasining davlat tomonidan boshqarilishini metrologiya
bo‘yicha milliy organ — O‘zbekiston standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish agentligi
(bundan buyon matnda maxsus vakolatli davlat organi deb yuritiladi) amalga oshiradi.
O‘zbekiston Respublikasi metrologiya xizmati davlat metrologiya xizmatidan, davlat va
xo‘jalik boshqaruvi organlari metrologiya xizmatlaridan, shuningdek davlat va xo‘jalik boshqaruvi
organlari hisoblanmaydigan yuridik shaxslarning metrologiya xizmatlaridan iboratdir.
Davlat metrologiya xizmati maxsus vakolatli davlat organi va uning Qoraqalpog‘iston
Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi bo‘linmalaridan, shuningdek O‘zbekiston milliy
metrologiya institutidan iborat.
Davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari metrologiya xizmatlari davlat va xo‘jalik
boshqaruvi
organlari
huzuridagi
maxsus
tashkil
etilgan
hamda
akkreditatsiya
qilingan
bo‘linmalardan iboratdir.
Yuridik shaxslarning metrologiya xizmatlari davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari
hisoblanmaydigan maxsus tashkil etilgan hamda akkreditatsiya qilingan yuridik shaxslardan va
(yoki) ular huzuridagi bo‘linmalardan (bundan buyon matnda yuridik shaxslarning metrologiya
xizmatlari deb yuritiladi) iborat.
Davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari metrologiya xizmatlari va yuridik shaxslarning
metrologiya xizmatlari zarurat bo‘lgan hollarda o‘lchashlarning yagona birlikda bo‘lishini
ta‘minlash bo‘yicha ishlarni bajarish hamda metrologiya tekshiruvini amalga oshirish uchun tashkil
etiladi.
Davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari metrologiya xizmatlarining hamda yuridik shaxslar
metrologiya xizmatlarining huquq va majburiyatlari davlat metrologiya xizmati organlari bilan
kelishib olingan nizomlarda o‘rnatiladi.
-modda. Maxsus vakolatli davlat organining metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi

158
O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga rioya etilishi ustidan nazoratni
amalga oshiradi;
o‘lchashlarning yagona birlikda bo‘lishini ta‘minlash bo‘yicha yuklatilgan vazifalarni
bajarish uchun davlat va xo‘jalik
boshqaruvi organlarining, tashkilotlarning mutaxassislarini jalb
etadi;
o‘z vakolatlari doirasida xalqaro tashkilotlar faoliyatida ishtirok etadi;
O‘zbekiston Respublikasining o‘lchashlar yagona birlikda bo‘lishini ta‘minlash tizimi
ishlashi va rivojlanishini hamda uning xalqaro birliklar tizimi va boshqa
mamlakatlarning kattalik
birliklari tizimlari bilan uyg‘unlashuvini ta‘minlaydi;
iste‘molchilar huquqlarini, fuqarolarning sog‘lig‘i va xavfsizligini, atrof-muhitni hamda
davlat manfaatlarini noto‘g‘ri o‘lchash natijalarining salbiy oqibatlaridan
muhofaza qilishga doir
chora-tadbirlarni amalga oshiradi;
davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlaridan, shuningdek tashkilotlardan o‘lchashlarning
yagona birlikda bo‘lishini ta‘minlash bo‘yicha yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun zarur bo‘lgan
ma‘lumotni oladi.
-modda. Metrologiyaga oid faoliyat sohasinining asosiy printsiplari

|
-modda. Metrologiyaga oid faoliyat sohasinining asosiy printsiplariBog'liq portal.guldu.uz-O`quv-uslubiy majmua5-modda. Metrologiyaga oid faoliyat sohasinining asosiy printsiplari
Metrologiyaga oid faoliyat sohasining asosiy printsiplari quyidagilardan iborat:
qonuniylik;
metrologiya tekshiruvi va nazorati natijalarining xolisligi;
ilmiy asoslanganlik;
o‘lchash birliklari qo‘llanilishida xalqaro birliklar tizimining ustuvorligi;
boshqaruv tizimining yagonaligi;
ma‘lumotlarning oshkoraligi va ochiqligi;
o‘lchashlar yagona birlikda bo‘lishini ta‘minlash bo‘yicha milliy va xalqaro talablarning
uyg‘unligi.
2-bob. Metrologiyaga oid faoliyat sohasini tartibga solish
6-modda. Metrologiyaga
oid
faoliyat
sohasidagi
davlat
siyosatining
asosiy
yo‘nalishlari
Metrologiyaga
oid
faoliyat
sohasidagi
davlat
siyosatining
asosiy
yo‘nalishlari
quyidagilardan iborat:
metrologiyaga oid faoliyatni xalqaro talablar asosida rivojlantirish;
investitsiyalarni jalb qilish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;
ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish hamda ularni ishlab chiqarish amaliyoti bilan integratsiya
qilish;
metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning
malakasini oshirish;
ilg‘or
innovatsion
va
axborot-kommunikatsiya
texnologiyalari
joriy
etilishini
rag‘batlantirish;
noto‘g‘ri o‘lchash natijalarining salbiy oqibatlaridan muhofaza qilishga doir tadbirlarni
amalga oshirish;
O‘zbekiston Respublikasida o‘lchashlarning yagona birlikda bo‘lishini ta‘minlash tizimi
ishlashi va rivojlanishini, uning xalqaro birliklar tizimi va boshqa mamlakatlarning kattalik
birliklari tizimlari bilan uyg‘unlashuvini ta‘minlash;
xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.
7-modda. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining metrologiyaga oid
|
| |
-modda Maxsus vakolatli davlat organi Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar

|
-modda Maxsus vakolatli davlat organi Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlarBog'liq portal.guldu.uz-O`quv-uslubiy majmua10-modda Maxsus vakolatli davlat organi Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar
va Toshkent shahridagi bo‘linmalarining vakolatlari
Maxsus vakolatli davlat organi Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent
shahridagi bo‘linmalari:
akkreditatsiya qilingan holda o‘lchash vositalarini metrologik attestatsiyadan o‘tkazish,
qiyoslash va kalibrlash ishlarini bajaradi;
o‘lchashlarning yagona birlikda bo‘lishini ta‘minlashga doir normativ hujjatlar loyihalarini
ishlab chiqadi;
milliy darajada laboratoriyalararo solishtirishlarda ishtirok etadi.
11-modda. O‘zbekiston milliy metrologiya institutining vakolatlari
O‘zbekiston milliy metrologiya instituti:
O‘zbekiston Respublikasi milliy etalonlar bazasini takomillashtiradi va rivojlanishini
ta‘minlaydi;
etalonlarni va eng yuqori aniqlikdagi o‘lchash vositalarini saqlab turish hamda ularni
xalqaro darajada solishtirish, shuningdek kattalik birliklarini saqlash va uzatish bo‘yicha ishlarni
bajaradi;
o‘lchashlarning yagona birlikda bo‘lishini ta‘minlashga doir normativ hujjatlar loyihalarini
ishlab chiqadi;
metrologiya tekshiruvi natijalarini o‘zaro e‘tirof etish bo‘yicha xalqaro shartnomalarni
ro‘yobga chiqarishda ishtirok etadi;
metrologiya tekshiruvini va metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi ilmiy tadqiqotlarni
amalga oshiradi.
12-modda. Davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari metrologiya xizmatlarining
hamda yuridik shaxslar metrologiya xizmatlarining vakolatlari
Davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari metrologiya xizmatlarining hamda yuridik shaxslar
metrologiya xizmatlari:
akkreditatsiya qilingan holda o‘lchash vositalarini qiyoslash va kalibrlash ishlarini
bajaradi;
o‘lchashlarning yagona birlikda bo‘lishini ta‘minlashga doir normativ hujjatlar loyihalarini
ishlab chiqadi.
|
| |
-modda. Narxni belgilash toʻgʻrisidagi bitim

|
-modda. Narxni belgilash toʻgʻrisidagi bitim Pdf ko'rish
|
bet | 149/352 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,93 Mb. | | #248757 |
Bog'liq soliq kodeksi 2023202-modda. Narxni belgilash toʻgʻrisidagi bitim
shartlarining barqarorligi
(1-q.)
Soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik oʻzgartirilganda narxni belgilash haqidagi bitimning
narxni belgilash toʻgʻrisida bitim tuzish, unga oʻzgartishlar kiritish va uning amal qilishini
tugatishda yuzaga keladigan munosabatlarni tartibga solish qismiga taalluqli shartlari oʻzgarishsiz
qoladi.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
(2-q.)
Soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikda soliq toʻlovchining faoliyatiga va narx belgilashga
taʼsir qiluvchi oʻzgartirishlar boʻlgan taqdirda, bitim taraflari narxni belgilash toʻgʻrisidagi
bitimning matniga tegishli oʻzgartishlar kiritishga haqli.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son
Qonuni tahriridagi qism)
VII BOʻLIM.
NAZORAT QILINADIGAN ChET EL
KOMPANIYALARINING FOYDASIGA
SOLIQ SOLISH SHARTLARI VA
UMUMIY QOIDALARI
26-bob. Nazorat qilinadigan chet el kompaniyalarining foydasiga
soliq solishning umumiy qoidalari (203 - 209-moddalar)
26-BOB. NAZORAT QILINADIGAN ChET EL
KOMPANIYALARINING FOYDASIGA SOLIQ
SOLISHNING UMUMIY QOIDALARI
203-modda. Nazorat qilinadigan chet el kompaniyalarining
foydasiga solinadigan soliqni toʻlovchi shaxslar
204-modda. Nazorat qilinadigan chet el kompaniyalarining
foydasini soliq solishdan ozod qilish
205-modda. Aktiv chet el kompaniyalari va aktiv
chet el xolding kompaniyalari
206-modda. Aktiv va passiv faoliyatdan olinadigan daromadlar
207-modda. Daromadlarga (foydaga) soliq solishning samarali stavkasi
208-modda. Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining
foydasini soliq solishda hisobga olish tartibi
209-modda. Chet el kompaniyalarida ishtirok etish toʻgʻrisidagi va
nazorat qilinadigan chet el kompaniyalari haqidagi xabarnomalar
|
| |
-modda. O‘lchashlarni bajarish uslubiyotlari

161
sog‘liqni saqlash, veterinariya, atrof-muhitni muhofaza qilish;
moddiy boyliklarni va yoqilg‘i-energetika resurslarini hisobga olish;
soliq, bojxona, savdo-tijorat, pochta va telekommunikatsiya;
zaharli, tez alangalanuvchi, portlovchi va radioaktiv moddalarni saqlash, tashish hamda
yo‘q qilib tashlash;
umumiy ovqatlanish mahsulotlarini ishlab chiqarish, realizatsiya qilish va ushbu sohada
xizmatlar ko‘rsatish;
aholi va hududlarni tabiiy hamda texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlardan himoya
qilish, yong‘in xavfsizligini, suv ob‘ektlarida insonlarning xavfsizligini ta‘minlash;
sanoat xavfsizligini ta‘minlash;
davlat mudofaasini ta‘minlash;
mehnat xavfsizligini va transport harakati xavfsizligini ta‘minlash;
sertifikatlashtiriladigan mahsulotning xavfsizligi va sifatini aniqlash;
geodezik, kartografik va gidrometeorologik ishlarni bajarish;
o‘lchash vositalarini davlat sinovidan, qiyoslashdan, kalibrlashdan, ta‘mirlash va
metrologik attestatsiyadan o‘tkazish;
foydali qazilmalarni qazib olish;
rasmiy sport musobaqalarini o‘tkazish;
mahsulot va xizmatlar muvofiqligini baholash bo‘yicha ishlarni bajarish.
Davlat metrologiya tekshiruvi va nazorati qonun hujjatlariga muvofiq faoliyatning boshqa
sohalariga nisbatan ham qo‘llanilishi mumkin.
-modda. Daromadlarga (foydaga) soliq

|
-modda. Daromadlarga (foydaga) soliq Pdf ko'rish
|
bet | 153/352 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,93 Mb. | | #248757 |
Bog'liq soliq kodeksi 2023207-modda. Daromadlarga (foydaga) soliq
solishning samarali stavkasi
(1-q.)
Chet el kompaniyasi mansub boʻlgan davlat (hudud) qonunchiligiga muvofiq chet el
kompaniyasi va uning alohida boʻlinmalari tomonidan hisoblab chiqarilgan daromad (foyda)
soligʻi hamda bunday daromadlarning toʻlov manbaida ushbu kompaniya daromadlaridan
(foydasidan) ushlab qolingan daromad (foyda) soligʻi summasining chet el kompaniyasining uning
alohida boʻlinmalari bilan birgalikdagi daromadining (foydasining) umumiy summasiga nisbati
chet el kompaniyasining daromadlariga (foydasiga) soliq solishning samarali stavkasi hisoblanadi.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
(2-q.)
Daromad (foyda) soligʻi summasini hisob-kitob qilish chogʻida soliq toʻlovchi chet el
kompaniyasining uning alohida boʻlinmalari bilan birgalikdagi daromadining (foydasining)
umumiy summasini hisob-kitob qilish chogʻida inobatga olingan daromadlar (foyda) jumlasiga
kiruvchi va chet el tashkilotining chet el kompaniyasi mansub boʻlgan davlat (hudud)
qonunchiligiga muvofiq hisoblab chiqarilishi va (yoki) chet el kompaniyasining uning alohida
boʻlinmalari bilan birgalikdagi daromadining (foydasining) umumiy summasi hisoblab
chiqarilgan davrdan farq qiluvchi boshqa davrlarda ushlab qolinishi lozim boʻlgan soliqlar
summasiga tuzatish kiritishga haqli.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
(3-q.)
Agar soliq davri yakunlari boʻyicha chet el kompaniyasida daromadlar mavjud
boʻlmasa yoki daromadining (foydasining) umumiy summasi manfiy yoxud nolga teng boʻlsa,
samarali soliq stavkasini hisob-kitob qilish amalga oshirilmaydi, nazorat qilinadigan chet el
kompaniyasi esa ushbu Kodeksning 204-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan shartlarni
qanoatlantiruvchi deb eʼtirof etiladi.
208-modda. Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining
|
| |
-modda. Kattalik birliklarining etalonlari

160
vositalarining funktsional qismlariga (shu jumladan dasturiy ta‘minotga) kirish cheklanishini
ta‘minlashi kerak.
Quyidagilar texnik vositalar,
qurilmalar, moddalar va (yoki) materiallarning o‘lchash
vositalari va (yoki) sinov vositalari jumlasiga kiritish mezonlari hisoblanadi:
qiymatlari ma‘lum vaqt davomida o‘zgarmas deb qabul qilinadigan normalangan
metrologik xususiyatlarga va texnik tavsiflarga ega bo‘lishi;
o‘lchash natijalarining belgilangan aniqlikda qonuniylashtirilgan birliklarda bo‘lishini
ta‘minlash qobiliyati, shuningdek sinov
natijalarining ishonchliligi;
mexanik, elektrik, optik, fizik-kimyoviy, elektron printsiplarda ishlashi.
Quyidagi hollarda texnik vositalar o‘lchash vositalari va (yoki)
sinov vositalari
hisoblanmaydi:
indikator funktsiyasiga ega bo‘lganda;
natijalari o‘lchash va (yoki) sinov hisoblanmaydigan, faqat dastlabki baholash uchun
foydalanilganda;
faqat o‘lchash va (yoki) sinov natijalari haqida axborot uzatish funktsiyalarini bajarganda.
-modda. Davlat metrologiya tekshiruvi

162
23-modda. O‘ramlarga qadoqlangan tovarlar miqdori ustidan davlat metrologiya
nazorati
O‘ramlarga qadoqlangan tovarlarning ularni maydalab qadoqlash va sotish chog‘idagi
miqdori ustidan davlat metrologiya nazorati davlat metrologiya xizmatining vakolatli organlari
tomonidan o‘tkaziladi.
O‘ramlarga qadoqlangan tovarlar miqdori ustidan davlat metrologiya nazorati o‘ram
tarkibini o‘ramni ochmasdan yoki deformatsiya qilmasdan o‘zgartirish mumkin bo‘lmagan
taqdirda, o‘ramdagi tovar miqdorini ko‘rsatuvchi massa, hajm, uzunlik, maydon yoki boshqa
kattaliklar esa o‘ramda belgilangan hollarda amalga oshiriladi.
O‘ramlarga qadoqlangan tovarlar miqdori ustidan davlat
metrologiya nazorati suyuq
holdagi qadoqlangan tovarlar uchun iste‘mol idishi sifatida foydalaniladigan o‘lchamli idishlarga
nisbatan ham tatbiq etiladi.
O‘ramlardagi qadoqlangan tovarlarning miqdori ustidan davlat metrologiya nazorati
tekshiruv xaridi orqali amalga oshirilishi mumkin.
-modda. Soliqqa oid huquqbuzarlik

(4-q.)
Yuridik shaxsning soliqqa oid huquqbuzarlikni sodir etganlikda aybdorligi uning
mansabdor shaxslarining yoki vakillarining harakatlari (harakatsizligi) ushbu soliqqa oid
huquqbuzarlik sodir etilishini keltirib chiqargan aybiga qarab aniqlanadi.
215-modda. Shaxsning soliqqa oid huquqbuzarlik sodir
etganlikdagi aybini istisno qiluvchi holatlar
(1-q.)
Shaxsning soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etganlikdagi aybini istisno qiladigan
holatlar deb quyidagilar eʼtirof etiladi:
1) soliqqa oid huquqbuzarlik belgilari boʻlgan qilmishning tabiiy ofat yoki boshqa
favqulodda va bartaraf etib boʻlmaydigan holatlar oqibatida sodir etilganligi. Mazkur holatlar
hammaga maʼlum faktlarning mavjudligi, ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilingan
maʼlumotlar va isbotlash uchun maxsus vositalar talab etilmaydigan boshqa usullar bilan
aniqlanadi;
2) soliqqa oid huquqbuzarlik alomatlari boʻlgan qilmish bunday qilmish sodir etilgan paytda
kasallik oqibatida oʻz harakatlarini oʻzi idora etolmaydigan yoki boshqara olmaydigan holatda
boʻlgan soliq toʻlovchi - jismoniy shaxs tomonidan sodir etilganda. Mazkur holatlar mazmuni,
mohiyati va sanasi boʻyicha soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etilgan oʻsha soliq davriga taalluqli
boʻlgan hujjatlarni soliq organiga taqdim etish orqali isbotlanadi;
3) soliq organining yoki boshqa vakolatli organning (ushbu organ mansabdor shaxsining)
soliqni (yigʻimni) hisoblab chiqarish, toʻlash tartibi toʻgʻrisida yoki soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik
qoʻllanilishining boshqa masalalari boʻyicha oʻz vakolatlari doirasida soliq toʻlovchiga (yigʻim
toʻlovchiga, soliq agentiga) yoxud nomaʼlum doiradagi shaxslarga bergan yozma tushuntirishlari
soliq toʻlovchi (yigʻim toʻlovchi, soliq agenti) tomonidan bajarilganda. Mazkur holatlar ushbu
organning tegishli hujjati mavjud boʻlgan taqdirda belgilanadi, ushbu hujjat maʼnosi va
mazmuniga koʻra, bunday hujjat qabul qilingan sanadan qatʼi nazar, soliqqa oid huquqbuzarlik
yuz bergan soliq davriga taalluqli boʻladi;
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi
band)
4) soliq monitoringini oʻtkazish davrida soliq organining soliq toʻlovchiga (yigʻim
toʻlovchiga, soliq agentiga) yuborilgan asoslantirilgan fikri soliq toʻlovchi (yigʻim toʻlovchi, soliq
agenti) tomonidan bajarilganda.
(2-q.)
Ushbu modda birinchi qismining 3 va 4-bandlari qoidalari, agar soliq organining
yozma tushuntirishlari yoki asoslantirilgan fikri soliq toʻlovchi (yigʻim toʻlovchi, soliq agenti)
tomonidan taqdim etilgan toʻliq boʻlmagan yoki notoʻgʻri axborotga asoslangan boʻlsa,
qoʻllanilmaydi.
(3-q.)
Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan holatlar mavjud boʻlganida shaxs
soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etganlik uchun javobgar boʻlmaydi.
o‘zgarmaslik, qaytariluvchanlik

|
o‘zgarmaslik, qaytariluvchanlikBog'liq portal.guldu.uz-O`quv-uslubiy majmuao‘zgarmaslik, qaytariluvchanlik va solishtiriluvchanlik belgilariga (alomatlariga) ega bo‘lishi
lozim.
Etalonning o‘zgarmasligi deganda, u orqali qayta tiklangan birlik o‘lchamini chegaralanmagan
vaqt oralig‘i mobaynida o‘zgarmasdan saqlangan xususiyati tushuniladi.
Har xil tashqi ta‘sirlardan (xarorat, bosim, gravitasion va boshqa maydonlar va h.k.) yoki etalonni
ichki tuzilmasidan sodir bo‘ladigan barcha o‘zgarishlar, kattalikni kerakli aniqlik bilan o‘lchash
uchun aniq funksiyada bo‘lishligini ta‘minlash zarur.
O‘zgarmaslikka qo‘yiladigan talab etalonni konstruksiyasini tanlashga, strukturasiga (tuzilmasiga),
alohida elementlarining materialiga, tayyorlash texnologiyasiga, saqlash va ishlatilishiga muayyan
shartlarni yuklaydi.
Etalonni o‘zgarmasligini ta‘minlash zarurati o‘z vaqtida birlikni qayta tiklashni tabiiylik prinsipini
qo‘llashga olib keldi yoki o‘lchash birligi sifatida ―o‘zgarmas birliklar‖ ni tanlashga to‘g‘ri keladi.
Bundan ikki yuz yillar avval ―o‘lchovlarning metrik tizimi‖ tuzilib, ta‘sis etilgan. Metrik tizim 1875
yil 20 mayda Parijda 20 ta mamlakatlar vakillarining konferensiyasida qabul qilingan va Metrik
Konvensiyasi nomini olgan. Konvensiya metrik etalonlarni saqlash va tekshirish uchun ilmiy
muassasa sifatida O‘lchovlar va tarozilar xalqaro byurosini ham ta‘sis etdi. Metrik tizimning joriy
etilishi bilan kattaliklarning birliklari orasida muayyan qonuniyat asosida o‘zaro bog‘liqlik borligi
aniqlangan.Masalan, uzunlikning ―o‘zgarmas birligi‖ sifatida er meridianining qirq milliondan bir
ulushi tanlangan.O‘lchovlar va tarozilar XVII bosh konferensiyasining - O‘TBK (1983 y)
qarorlariga muvofiq uzunlik birligi metrni yangi ta‘rifi qabul qilingan (1-jadvalga qaralsin). Bu
ta‘rifga, shuningdek qiymati 8,8418817.10-12 F/m teng deb qabul qilingan vakuumning elektrik
doimiyligi
0 ham kiradi.
Bunga yaqqol misol qilib, uzunlik birligini yangi ta‘rifini keltirish mumkin, bunda fundamental
fizikaviy doymiylik (fizikaviy konstanta) - vakuumdagi yorug‘lik tezligi ishlatiladi, va bu ta‘rif
bo‘yicha tekis elektromagnit to‘lqinlarining vakuumda tarqalish tezligini qiymati S0- 299792458
m/s (aniq) ga teng deb qabul qilingan.
|
| |
yq3sin4x [-pG’8; 0] - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti...

172
L ab o ra to ri ya i shi №3
Mavzu:
PowerPointning qo’sımcha imkoniyotlari bilan ishlash
İshning maqsadi:
Power Point
dasturida slayd va shablonlardan foydalanib
ko’rgazmalar yaratish. Maxsus effektlar, animatsiya va animatsion effektlar bilan
ishlashni o’rganish.
Masalaning quyilishi:
Prezentatsiya yaratish, ularga annimatsion effektlar
o’rnatish, ovoz berish.
Metodik ko’rsatmalar:
Ma’ruza matni va adabiyotlar.
Grafiklar, tashkiliy diagrammalar va jadvallar qo’shish
Hamma vaqt ham faqat matndan paydolanib, mavzuni to’liq tuchintirib
bo’lmaydi. Bazi hollarda rasm va grafiklar zarur bo’lsa, bazi hollarda jadvallar ancha
samara beradi. Siz matnli slaydga grafik, tashkiliy diagramma va jadvallar
ko’shishingiz yoki grafik slayd yaratishingiz mumkin. Yangi slayd ochishda yoki
grafik slayd prezentatsiya tanlanganda,
Power Point
turli slaydlar variantlari
ko’rsatilgan Sozdat’ slayd muloqot oynasini ochadi. Bu slaydlarning bazilari faqat
matnlardan iborat bo’lsa, bazilari sarlavha hamda grafik, tashkiliy diagramma va
jadvallar quyish uchun ajratilgan sohalardan tuzilgan. Bazilari esa bir slaydning o’zida
ham matn, ham grafikga ega. Siz keraklisini tanlash uchun uning belgisiga bir marta
sichqoncha tugmasini bosing va Ok tugmasini tanlang, yoki ikki marta slayd belgisiga
sichqonchaning chap tugmasini tez bosing. Tanlangan slayd prezentatsiya oynasida
slaydlar tartibida hosil bo’ladi.
Sozdat’ slayd’ muloqot oynasi
Sifat bo‗yicha Yevropa tashkiloti (YEOKK)

189
Etalonning konstruksiyasi, uning xususiyatlari va birlikni qayta tiklash usuli mazkur
kattalikning mohiyati va mazkur o‘lchashlar sohasida o‘lchash texnikasining rivojlanish darajasi
bilan aniqlanadi.
Etalon bir-biri bilan chambarchas bog‘langan kamida uchta
(M.F. Malikov tomonidan ta‘riflagan)
o‘zgarmaslik, qaytariluvchanlik va
solishtiriluvchanlik
belgilariga (alomatlariga) ega bo‘lishi lozim.
Xalqaro elektrotexnika komissiyasi ( MEK )

188
-
qiyoslash
uskunalarini,
solishtirish
usullarini,
etalonlarni
tekshirish
va
attestatlashini,
namunaviy va ishchi o‗lchash asboblarini uyg‗unlashtirish;
-
xalqaro
ko‗lamda
birxillashtirilgan
o‗lchash
birliklarini
mamlakatlarda
qo‗llanishini
ta‘minlash;
-
metrologik xizmatlarning eng qulay shakllarini ishlab chiqish va ularni joriy etish bo‗yicha
davlat ko‗rsatmalarining birliligini ta‘minlash;
-
rivojlanayotgan mamlakatlarda metrologik ishlarni ta‘min etish va ularni zarur texnik
vositalari bilan ta‘minlashda ilmiy-texnikaviy yordamlashish;
-
metrologiya sohasida turli darajalarda kadrlar tayyorlashning yagona qonun-qoidalarini
belgilash.
MOZM ning Oliy rahbar idorasi metrologiyadan qonun chiqaruvchi Xalqaro konferensiyasi
hisoblanib, u har to‗rt yilda bir marta chaqiriladi. Konferensiya tashkilotning maqsad va vazifalarini
belgilaydi, ishchi idoralarining ma‘ruzalarini tasdiqlaydi, byudjet masalalarini muhokama qiladi.
MOZM ning rasmiy tili - fransuz tilidir.