nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Reja:
1.LINUX OS bilan ishlash
2.Linux OS o’rnatish.
3.Linux OSni ishga tushirish
Tayanch iboralar: Linux, OS,Server

|
Reja:
1.LINUX OS bilan ishlash
2.Linux OS o’rnatish.
3.Linux OSni ishga tushirish
Tayanch iboralar: Linux, OS,Server
|
bet | 4/5 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 1,51 Mb. | | #101294 |
Bog'liq YuzaReja:
1.LINUX OS bilan ishlash
2.Linux OS o’rnatish.
3.Linux OSni ishga tushirish
Tayanch iboralar: Linux, OS,Server
Linux yoki GNU/Linux?
Linux operastion tizimi haqida gapirilganda uni Nan Linux, ba'zida GNU/Linux deb nomlashadi. Aslini olganda Linux bu operatsion tizimning yadrosidir. Ushbu operatsion tizimni ishlashini ta'minlovchi ko'pgina dasturlar GNU dasturiy ta'minoti hisoblanadi. GNU bu Unix emas degan ma'noni beradi va u Linux uchun foydalanish mumkin bo'lgan barcha dasturiy ta'minot, tahrirlovchi dasturlar, kompilyatorlar, ishlab chiqarish vositalari, utilitlar, paketlar va boshqa barcha yangiliklar mutlaqo bepul bo'lishi kerak deganidir. Shunday ekan operatsion tizimni GNU/Linux deb nomlash to'g'riroq bo'ladi, Linuks termini esa uning yadrosiga nisbatan ishlatish mumkin.
Linux operastion tizimi boshqa operatsion tizimlar kabi uzoq o'tmishga ega bo'lmasada, ochiq tizimli operatsion tizimlar ichida eng ommabopi hisoblanadi. EHM ning birinchi davrida operatsion tizim hali ishlab chiqilmagan davrda katta va qimmat hisoblash mashinalarini faqatgina bitta odam(foydalanuvchi) foydalana olgan. Unga misol qilib, IBM 701, Fortran Monitor System uchun yaratilgan General Motors Operating System(GMOS) va IBM 709 uchun ishlab chiqilgan North American Aviation ni keltirishimiz mumkin. 1960 yilda Massachusets texnologiya universitetida GE-645 mashinasi uchun eksperemental operatsion tizim — Multics (Multiplexed Information and Computing Service) yaratildi. Ushbu operatsion tizimni yaratuvchilaridan biri AT&T kompaniyasi loyihadan ajralib chiqib, 1970 yilda o'zining shaxsiy Unix operatsion tizimini yaratdi va uni ishlashi uchun C dasturlash tilidan foydalanadi.
Yigirma yildan so'ng Endru Tannenbaum shaxsiy kompyuterlarda ishlovchi Unix ning MINIX (minimal Unix) deb nomlanuvchi mikroyadroli versiyasini ishlab chiqadi. Ochiq kodli MINIX operatsion tizimi Xelsinki universiteti talabasi
|
| |
Mehnatni muhofaza qilish xizmatlari

|
Mehnatni muhofaza qilish xizmatlari
|
bet | 2/5 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 1,51 Mb. | | #101294 |
Bog'liq YuzaMehnatni muhofaza qilish xizmatlari
Vazirliklar, idoralar, konsernlar, assotsiatsiyalar, boshqa xo‘jalik organlari kasaba uyushmalari Markaziy (respublika) qo‘mitasi bilan kelishib o‘zlari tasdiqlaydigan nizomga muvofiq mehnat muhofazasi ishlarini muvofiqlashtirib boradilar.
Xodimlar soni 50 nafar va undan oshadigan korxonalarda maxsus tayyorgarlikka ega shaxslar orasidan mehnatni muhofaza qilish xizmatlari tuziladi (lavozimlar joriy etiladi), 50 va undan ziyod transport vositalariga ega bo‘lgan korxonalarda esa bundan tashqari yo‘l harakati xavfsizligi xizmatlari tuziladi (lavozimlar joriy etiladi). Xodimlar soni va transport vositalari miqdori kamroq korxonalarda mehnatni muhofaza qilish xizmatining vazifalarini bajarish rahbarlardan birining zimmasiga yuklanadi.
Mehnatni muhofaza qilish va yo‘l harakati xavfsizligi xizmatlari kasaba uyushmasi qo‘mitasi bilan kelishilgan nizomlar asosida ishlaydi va o‘z maqomiga ko‘ra korxonaning asosiy xizmatlariga tenglashtiriladi hamda uning rahbariga bo‘ysunadi.
Mehnatni muhofaza qilish xizmatlarining mutaxassislari barcha xodimlar mehnatni muhofaza qilish qoidalari va me’yorlariga rioya etishlarini nazorat qilish, tarmoq bo‘linmalari rahbarlariga aniqlangan nuqsonlarni bartaraf etish haqida bajarilishi shart bo‘lgan ko‘rsatmalar berish, shuningdek mehnatni muhofaza qilish to‘g‘risidagi qonunlarni buzayotgan shaxslarni javobgarlikka tortish haqida korxonalarning rahbarlariga taqdimnomalar kiritish huquqiga egadirlar.
Mehnatni muhofaza qilish va yo‘l harakati xavfsizligi xizmatlarining mutaxassislari ularning xizmat vazifalariga taalluqli bo‘lmagan ishlarni bajarishga jalb etilishlari mumkin emas.
Mehnatni muhofaza qilish va yo‘l harakati xavfsizligi xizmatlari korxona faoliyati to‘xtatilgan taqdirdagina tugatiladi.
Xodimlarni baxtsiz hodisalar va kasb kasalliklaridan ijtimoiy sug‘urta qilish
Korxonalarning xodimlari O‘zbekiston Respublikasi qonunlarida belgilangan tartibda va shartlar bilan baxtsiz hodisalar va kasb kasalliklaridan majburiy sug‘urta qilinishlari shart.
Mavzu: Windows server 2016 OS bilan ishlash.
|
| |
Kurs ishi mavzusining dolzarbligi

|
Kurs ishi mavzusining dolzarbligi
|
bet | 1/5 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 363,14 Kb. | | #230475 |
Bog'liq Abduvaliyeva Ismigul informatika kurs ishi. 2 (2)
MUNDARIJA
Mundarija ................................................................................................................3
Kirish ...................................................................................................................4
I BOB Figma — interfeys dizaynida ishlovchi veb-ilova...................................6
1.1 Figma dasturi haqida ......................................................................................6
1.2 Figma dasturini kompyuterga o‘rnatish bosqichlari ......................................8
II BOB Figma dasturining imkoniyatlaridan foydalanib turli web-saytlar,
ilovalar va turli dizayn mahsulotlarini online rejimda tayyorlash………..........15
2.1 Figma dasturining menyular bo’limi imkoniyatlari .....................................15
2.2 Figma dasturida niqoblashni amalga oshirish ketma-ketligi........................ 28
Xulosa .....................................................................................................................34
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati..........................................................................35
KIRISH
Kurs ishi mavzusining dolzarbligi. XX asrning oxirlaridan boshlab hozirgi kunga qadar shaxsiy kompyuterlarda juda samarali joriy qilinayotgan kompyuter algebrasi tizimlari muayyan tizimlarni tadqiq etish uchun amaliy dasturlar yaratishda yangicha texnologiyalarni qo’llash imkoniyatlarini ochib berdi. Kompyuter algebrasi tizimlari hisoblash tizimlari uchun qo‘llaniladigan ‘kompyuter intellekti’ tushunchasini mazmun va mohiyatini amalda namoyish qilish imkoniyatini yaratdi. Bu tizimlar amaliy dasturlar ta’minotini yaratuvchi mutaxassislar uchun quyidagi vositalarni yaratadi:
- yuqori saviyadagi dasturlashtirish tizimi;
- hujjatlar va dasturlarni yaratish hamda tahrirlash imkoniyatini beruvchi redaktorlar;
- foydalanuvchilar uchun bevosita muloqot asosida ishlash imkoniyatini beruvchi zamonaviy ko‘p oynali interfeys; - yuqori saviyadagi ma’lumotnoma tizimi;
- matematik ifodalarni qayta ishlovchi algoritm va qoidalar majmuasi;
- analitik va sonli amallarni bajaruvchi dasturiy protsessor;
- muloqot jarayonida sodir bo’ladigan xatoliklarni ko’rsatuvchi diagnostika tizimi;
- tizimning bevosita yadrosiga biriktirilgan funksiyalar kutubxonasi;
- tizimni qo’llash va matematik usullarni tatbiq qilish uchun kerak bo’ladigan paketlar majmuasi.
Bu vositalar amaliy dasturiy ta’minot yaratishdagi masalaning matematik modelini keltirib chiqarish, hisoblash usullarini tanlash, hisoblash eksperimentlarini o’tkazish va natijalarni tahlil qilish jarayonini to’liq avtomatizatsiyalash imkonini beradi. Bu esa, amaliy dasturlar ta’minotni tashkil qilishning tamoyillarini va masalalarni kompyuterda yеchishning an’anaviy texnologiya doirasida qo’llanilib kelgan usullarini tubdan o’zgartiradi.
|
| |
Figma dasturida niqoblashni amalga oshirish ketma-ketligi

2.2 Figma dasturida niqoblashni amalga oshirish ketma-ketligi
Figmaning asosiy xususiyatlaridan biri bu vektor tarmoqlari bo'lib, ular dizaynerlarga osonlik bilan murakkab shakllar va dizaynlarni yaratishga imkon beradi. Bu xususiyat turli dizayn elementlari bilan tajriba o'tkazish va noyob dizaynlarni yaratishni osonlashtiradi. Bundan tashqari, Figma plaginlari va integratsiyalari dizaynerlarga boshqa dizayn vositalari va xizmatlariga ulanish orqali ish jarayonlarini soddalashtirishga imkon beradi. Figmaning yana bir afzalligi uning dizayn tizimlari xususiyati bo'lib, u barcha dizayn elementlari bo'yicha izchillikni ta'minlaydi. Bu xususiyat dizaynerlarga turli loyihalar va dizaynlarda almashish mumkin bo'lgan qayta foydalanish mumkin bo'lgan dizayn elementlarini yaratis hga imkon beradi. Bundan tashqari, Figmaning avtomatik joylashtirish xususiyati turli ekran o'lchamlariga avtomatik ravishda moslashtiriladigan sezgir dizaynlarni yaratishni osonlashtiradi. Ehtimol, Figmaning eng muhim afzalligi uning real vaqtda hamkorlik qilish qobiliyatidir. Dizayn guruhlari bir vaqtning o'zida bitta loyihada ishlashi, fikr- mulohazalarini bildirishi va joylashuvidan qat'i nazar, real vaqt rejimida o'zgarishlarni taklif qilishi mumkin. Bu hamkorlik xususiyati, ayniqsa, turli joylarda ishlaydigan uzoq guruhlar yoki dizaynerlar uchun foydali bo'lib, yanada samarali va samarali ish oqimlariga va dizayn natijalarini yaxshilashga olib keldi. Xulosa qilib aytganda, Figmaning ilg'or xususiyatlari va hamkorlik imkoniyatlari uni dizayn mutaxassislari uchun qimmatli vositaga aylantiradi. Kelgusi tadqiqotlar Figma ning dizayn ish oqimlari va natijalariga ta'sirini, shuningdek, qo'shimcha funktsiyalar va integratsiya imkoniyatlarini o'rganishi mumkin.
So'nggi yillarda Figma etakchi bulutga asoslangan dizayn dasturi sifatida paydo bo'lib, dizaynerlar va dizayn guruhlarini hamkorlikdagi, samarali va foydalanuvchilarga qulay platforma bilan ta’minlaydi. Bir qator kuchli xususiyatlar va imtiyozlar Figma tezda butun dunyo bo'ylab dizaynerlar uchun asosiy vositaga aylandi. Ushbu maqolada biz Figmaning asosiy xususiyatlari va afzalliklarini va ular dizaynerlarga ish jarayonini soddalashtirish va yuqori sifatli dizaynlarni yaratishda qanday yordam berishini o'rganamiz.
Figma dasturida niqoblashni amalga oshirish uchun, sinov olish va o'rganishga tayyorlanishingiz mumkin. Figma-da obekt yaratish, qoplash, ranglarni tanlash va prototiplar tuzishni o'rganishingiz foydali bo'ladi. Online kurslar yoki Figma sayti orqali o'zlashtirilgan ma'lumotlarga murojaat qilishingiz hamda amaliyotlarni takrorlash ham muhim.
|
Figma dasturini kompyuterga o‘rnatish bosqichlari

|
Figma dasturini kompyuterga o‘rnatish bosqichlari
|
bet | 3/5 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 363,14 Kb. | | #230475 |
Bog'liq Abduvaliyeva Ismigul informatika kurs ishi. 2 (2)1.2 Figma dasturini kompyuterga o‘rnatish bosqichlari
Figma dasturini kompyuterga o'rnatish uchun quyidagi bosqichlarni bajarishingiz mumkin:
1. Figma saytiga kirish: Figma veb-saytiga (https://www.figma.com/) kirib, akkount yarating yoki tizimga kirib, agar allaqachon akkountingiz bo'lsa, tizimga o'ting.
2. Desktop ilovasini yuklab oling: Figma asosiy veb-versiyasi mavjud bo'lsa, desktop ilovasini yuklab olish qulayroq. Ushbu ilova Figma saytidan yoki loyihalardan ishlaganda yanaqatdan tezroq ishlash imkonini beradi.
3. O'rnatish va ro'yhatdan o'tkazish: Ilovani yuklab olinganidan so'ng, o'rnating va ro'yhatdan o'tkazing. Bu qadam Figma ilovasini kompyutergingizda ishlatish uchun zarur.
Keyin Figma ilovasini ochib, loyihalaringizni boshlashingiz mumkin. Figma ish stoli ilovasi sizga brauzerda Figma-dan foydalanish kabi xususiyatlar va funksiyalarga kirish imkonini beradi. Siz shuningdek, tashkilotingiz yoki Figma hamjamiyatingiz uchun plaginlar va vidjetlarni ishlab chiqing. Shrift oʻrnatuvchisiga ehtiyoj sezmasdan qurilmangizda oʻrnatilgan shriftlarga kiring va foydalaning. Figma ish stoli ilovasini yuklab oling. Figma-da macOS va Windows uchun ish stoli ilovalari mavjud. Figma ilovasini ko'proq mahalliy Figma tajribasi uchun yuklab oling. Tizim talablaringizni tekshiring. Qurilmangiz Figma ish stoli ilovasini oʻrnatish va undan foydalanish uchun minimal operatsion tizim talablariga javob berishini tekshiring. Figma ish stoli ilovasi Intel va Apple Silicon protsessorlariga ega Mac kompyuterlari uchun optimallashtirilgan.
II BOB Figma dasturining imkoniyatlaridan foydalanib turli veb-saytlar, ilovalar va turli dizayn mahsulotlarini online rejimda tayyorlash
2.1 Figma dasturining menyular bo’limi imkoniyatlari
Bizning Figma fayl kompyuter xotirasida emas, balki cloud-bulutda saqlanadi. Menga eng yoqadigan qismi: Figma’dagi barcha o’zgarishlar avtomatik ravishda saqlanadi (auto saving). Lekin esdan chiqarmaslik lozim: fayldagi tasvirlar qancha ko’p bo’lsa, ularning oxirgi ko’rinishini yuklab olinishini kutishingiz kerak bo’ladi.
Ramkalar bilan ishlashda Photoshop’dagiga o’xshash Figma ichidagi qulay vosita. Uning ichida dizayn uchun dastur ekranlarini loyihalashtira oladi.
|
| |
Keyingi jarayon bir smenaga talab etiladigan suv sepish mashinasi sonini
aniqlaymiz

|
Keyingi jarayon bir smenaga talab etiladigan suv sepish mashinasi sonini
aniqlaymiz
|
bet | 10/39 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 1,09 Mb. | | #249285 |
Keyingi jarayon bir smenaga talab etiladigan suv sepish mashinasi sonini
aniqlaymiz.
N=
bu yerda Pbul – jami kerak bo’ladigan suv hajmi, m3;
Ps.m – suv sepish mashinasining ish unumdorligi
N= = dona kerak.
Yoyilgan gruntni suv sepib namlash uchun 5 dona suv sepish mashinasi kerak
bo‘ladi.
III.5 Yo‘l poyi gruntlarini katoklar yordamida zichlash.
SHNQ 4.02.01-04 ning (E1-2-1-5) bandiga asosan mashina-mexanizmlarning
(katoklar) ish unumdorligini aniqlash.
Katoklar ish unumdorligini aniqlash.
Katoklar ish unumdorligi quyidagi SHNQ 4.02.01-04 (E1-2-1-3) ga asosan topiladi:
Pk=
bu yerda T – bir smena ish vaqtining davomiyligi (8s);
Hvaq. – 1000 m3 gruntlarni katok yordamida zichlash uchun belgilangan vaqt
me‘yori
Pk= = m3
Katok yordamida bir smenada 7207 m3 gruntni zichlaydi.
Keyingi jarayon katoklar yordamida jami ish hajmini necha smenada bajarishini
aniqlaymiz.
Nsmen=
bu yerda: V – katok yordamida bajariladigan to’liq ish hajmi, m3;
Pk – katokning ish unumdorligi.
Nsmen= = =2.59 3 smenada bajarilishini aniqlaymiz.
Demak, hisoblash natijasi bo‘yicha to’liq ish hajmini katok yordamida bir smenali ish kuni bilan 3 smenada, ya‘ni 3 kun davomida bajaradi.
Keyingi jarayon bir smenaga talab etiladigan katoklar sonini
aniqlaymiz.
Nsoni=
bu yerda: Peks – ekskavotorning ish unumdorligi, m3
Pk – katokning ish unumdorligi, m3
Nsoni= = =0.06 1
FIKini topamiz: F = =0.06
Ish vaqti: t=F*8=0.06*8=0.48 soat
Suv sepib namlangan gruntlarni zichlash uchun 1 ta katok kerak bo’ladi.
|
| |
Chaqilgan tosh materiallarini tayorlash mashinalari - bet 4

|
Chaqilgan tosh materiallarini tayorlash mashinalari
|
bet | 4/4 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 26,41 Kb. | | #134688 |
Bog'liq CHAQILGAN TOSH MATERIALLARINI TAYORLASH MASHINALARI1Valikli maydalagichlar. Valikli maydalagichlarning ishchi qismi ikkita o’zarobir- biriga qarab aylanuvchi parallel vallardan iborat. Maydalanadigan material valiklar yuzasiga tushib ishqalanish natijasida ishchi sohaga tushib yorilishi, sinish va yeyilish natijasida maydalaniladi.Valiklar yuzasi silliq va qovurg’ali qilib tayyorlanadi. Valikli maydalagichlarning ish unumdorligi quyidagi formula orqali aniqlanadi:
Pv = 3600 a L V k, (5)
bu yerda:a – tushirish tirqishining kengligi, m;
L – valik uzunligi, m; V – aylanma tezlik, 1/s;
k – valik uzunligidan foydalanishni hamda maydalash darajasi va material berilishi notekisligini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
k= 0,1….0,3 –yumshoq jinslar uchun; k= 0,4….0,5 –qattiq jinslar uchun.
|
| |
Alisher Navoiy nomidagi Toshkent

Alisher Navoiy nomidagi Toshkent
davlat o„zbek tili va adabiyoti
universiteti
“KOMPYUTER LINGVISTIKASI:
MUAMMOLAR, YECHIM, ISTIQBOLLAR”
Respublika I ilmiy-texnikaviy konferensiya
Vol. 1
№. 01 (2021)
http://compling.navoiy-uni.uz/
100
guruhga bo'lish kerak: hujjatlarni to'g'rilash va ma'lumot olish. Birinchisi, kirish va
chiqishda matnli hujjat bo'lishini nazarda tutadi (xatolarni tuzatish, matnni tuzatish,
uning tuzilishini aniqlash, umumlashtirish, mashinaga tarjima qilish vazifalari).
Ikkinchi kichik guruhga rasmiy ravishda taqdim etilgan ma'noni qayta ishlash bilan
bog'liq vazifalar kiradi: faktlarni yig'ish, tabiiy tilda so'rovlarni bajarish, tabiiy til
interfeyslarini tashkil etish va to'g'ri matnlarni yaratish. Birinchi kichik guruhning
barcha vazifalarini amalga oshirish yoki mutaxassislar tomonidan tuzilgan
qoidalarga yoki mashinada o'qitish usullarini qo'llash natijasida olingan
namunalarga asoslanishi mumkin. Qoidalar tizimidan foydalanish aniqroq va
bashorat qilinadigan natijalarni berishi mumkin, ammo uni yaratish uchun yuqori
xarajatlarni nazarda tutadi. O'z navbatida, mashinada o'qitish usullarini qo'llash
unchalik mashaqqatli emas, balki juda ko'p sonli yuqori sifatli misollarni talab
qiladi. Aytaylik, siz boshqa ko'plab Evropa tillari va ingliz tilidagi matnlarini
tarjimalarni qilishimiz mumkin, ammo nodir tillarga tarjima namunalarini topish
qiyin. Alohida hujjatlarni qayta ishlash bo'yicha vazifalarning ikkinchi kichik
guruhiga ma'lumot olish, tabiiy tilda so'rovlarni bajarish, matnlarni yaratish va
tabiiy til interfeyslarini tashkil etish kiradi. Ushbu vazifalarning barchasi matnlarni
"tushunish" va ko'rsatilgan faktlarni topishni o'z ichiga oladi. Ish ma'lumotlar
yig'ish qoidalari tizimi asosida amalga oshiriladi, ularning har biri sintaktik tuzilish
shablonini va rasmiylashtirilgan axborot taqdimotining yaratilgan bo'lagi uchun
shablonni belgilaydi. Hujjatni qayta ishlashda sintaktik tahlil natijalari ko'rib
chiqiladi va parchalari qidirilmoqda, uning tuzilmasi informatsiyadan chiqarib
olish qoidalaridan andozalarga mos keladi. Keyingi, "Ishladi" qoidalariga muvofiq
so'zlarning bir qismi matndan olinadi va rasmiy tuzilishga aylantiriladi. Matnni
"tushunish" vazifasidan asosiy farq shundaki, u belgilangan predmet sohasidagi
ma'lumotlar bilan ishlaydi, buning uchun ma'lumotlar kontseptual modeli va ajratib
olish qoidalari aniq belgilangan. Tabiiy til interfeyslarini tashkil qilish IBM
Watson tizimida birdaniga echilgan uchta vazifaning kombinatsiyasi sifatida
qaralishi mumkin: ma'lumot olish, bilim bazasi darajasida javob izlash va matn
yaratish. Ushbu texnologiyalar qanday talabga javob berishini aytish hali ham
qiyin, ammo tizimdan tibbiy diagnostika uchun foydalanish rejalashtirilgan, ammo
tabiiy til interfeysi ekspert tizimlari bilan o'zaro aloqaning boshqa usullaridan ko'ra
qulayroq bo'lishi aniq emas.
Alisher Navoiy nomidagi Toshkent

|
Alisher Navoiy nomidagi ToshkentBog'liq abduraxmonova-u.r.-matnni-qayta-ishlash-va-tahlil-qilish-usullari (5)Alisher Navoiy nomidagi Toshkent
davlat o„zbek tili va adabiyoti
universiteti
“KOMPYUTER LINGVISTIKASI:
MUAMMOLAR, YECHIM, ISTIQBOLLAR”
Respublika I ilmiy-texnikaviy konferensiya
Vol. 1
№. 01 (2021)
http://compling.navoiy-uni.uz/
98
grammatikalardan foydalanishni o'z ichiga olgan yondashuvlarga asoslanadi. Eng
qiziqarli natijalar - Yandex "Tomita-parser" (axborotni chiqarib olish), [3] Abbyy
Compreno texnologiyasining ajraluvchisi va ETAP-3 tizimining modullaridir
(mashina tarjimasi).
Mahalliy tezaurus har qanday hujjatning mazmunini rasmiy ravishda
aniqlashga qodir, ammo bunday taqdimot keyingi ishlov berish uchun juda
noqulay bo'lishi mumkin, chunki bir xil fakt turli xil yo'llar bilan ifodalanishi
mumkin. Mahalliy tezurus har qanday hujjat tarkibini o'rnatishga qodir, ammo
bunday vakil keyingi ishlov berish uchun juda noqulay bo'lishi mumkin, chunki bir
xil ko'pgina turli xil usullarni taqdim etadi. Rasmiy ravishda va har qanday
ma'noga ega bo'lgan yagona va aniqlik bilan bog'liq bo'lishi kerak. U bilimlarni
taqdim etishning har qanday usuliga, shu jumladan semantik tarmoqlardan
foydalanishga asoslanishi mumkin. Bunday holda, sizda bunday tarmoqlar turlari
va bunday tarmoqlar va ma'lumotlarni mahalliy tezurusdan semantik tarmog'iga
aylantirish qoidalarining batafsil tavsifini olishimiz kerak. Ushbu vazifalarni hal
qilishga urinishlar allaqachon ilgari qilingan, ammo muvaffaqiyatga erishilmagan,
ammo bu vazifalar Abbyy Compreno texnologiyasida hal qilinganligi haqida xabar
berib o‘tilgan.
Matnni qayta ishlash bir necha bosqichlarda sodir bo'ladi, bir bosqichning
chiqishi esa keyingi bosqich yoki boshqa bosqichni kiritish uchun mo'ljallangan
modullar, masalan, mashina tarjimasi kabi ma'lum bir bosqichni kiritish uchun
mo'ljallangan. Har qanday ishining natijalari noaniq - bir xil kirish ma'lumotlari bir
nechta mumkin bo'lgan natijalar va aksincha, bir xil natijani to'liq turli xil
ma'lumotlardan olish mumkin. Bu bosqichga o'tish paytida qayta ishlangan
ma'lumotlar keskin oshishi mumkinligiga olib keladi.
Ko'p bosqichli matnni qayta ishlashning an'anaviy diagrammasi qayta ko'rib
chiqishni talab qiladi matnni tahlil qilish ikki bosqichda bo'lishi mumkin (2-rasm):
Yuqori modullar kerakli modullar kerakli aniqlik ma'lumotlariga tegishli bo'lgan
asosiy modullarga tegishli bo'lgan asosiy modullar ko'rsatilgan holda, yuzaga
keladigan asosiy ma‘lumotni batafsil tahlil qiladi. Masalan, vazifani yuzaki ko'rib
chiqish jarayonida ma'lumot olish vazifasi aniqlanadi.
|
| |
III.6 Yo‘l poyi yuzasini va yon bag‘rini avtogreyder yordamida tekislash

|
III.6 Yo‘l poyi yuzasini va yon bag‘rini avtogreyder yordamida tekislash
|
bet | 11/39 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 1,09 Mb. | | #249285 |
III.6 Yo‘l poyi yuzasini va yon bag‘rini avtogreyder yordamida tekislash
SHNQ 4.02.01-04 ning (E1-02-027-12) bandiga asosan avtogreyderning ish
unumdorligini aniqlash
Yo‘l poyi yuzasini va yon bag‘rini avtogreyder yordamida tekislash uchun yetakchi mexanizm sifatida avtogreyderdan foydalaniladi va markasi tanlanadi
(tanlangan mashina markasi yoziladi).
Tanlangan avtogreyderning ish unumdorligi quyidagi SHNQ 4.02.01-04 (E1-02-
027-2) ga asosan topiladi:
Pavr=
bu yerda: T – bir smena ish vaqtining davomiyligi (8s);
Hvaq. – 1000 m2 yo‘l poyi yuzasini va yon bag‘rini avtogreyder yordamida tekislash
uchun belgilangan vaqt me‘yori.
Pavr= = =18604.6 m2 18605 m2
Avtogreyder yordamida bir smenada 18605 m2 yuzani tekislaydi.
Keyingi jarayon avtogreyder yordamida jami ish hajmini necha smenada
bajarishini aniqlaymiz.
Nsmen=
bu yerda: V – avtogreyder yordamida bajariladigan to’liq ish hajmi, m2;
Pavr. – avtogreyderning ish unumdorligi, m2
Nsmen= = =2.4 3 smenada bajarishini aniqlaymiz.
Demak hisoblash natijasi bo‘yicha to’liq ish hajmini avtogreyder yordamida bir
smenali ish kuni bilan 3 smenada, ya‘ni 3 kun davomida bajaradi.
FIKini topamiz: F = =0.8
Ish vaqti: t=F*8=0.8*8=6.4 soat
Keyingi jarayon ish bajarish ko‘lamining uzunligini aniqlaymiz:
le=
bu yerda: L – yo‘l uzunligi, m;
N – smenalar soni
le= = =1200m
Bir smenadagi ish ko‘lamining uzunligi 1200 m ni tashkil qiladi.
Bir smenaga talab etiladigan avtogreyder sonini aniqlash.
Bir smenadagi ish ko‘lamining uzunligi 1200 m ni tashkil qilib, bir smenadagi
ish hajmi quydagiga teng bo‘ladi:
Pesm = 1200 m x 11.2 m = 13440 m2 ga teng.
Bir smenada talab etiladigan avtogreyder sonini aniqlaymiz:
N=
bu yerda: Pesm – bir smenadagi ish hajmi, m2
Pavrsm – avtogreyder ish unumdorligi, m2
N= = =0.72 1 dona avtogreyder kerak bo’ladi.
Gruntni zichlab bo‘lgandan so‘ng, tayyor bo‘lgan yo‘l poyi avtogreyder yordamida tekislab chiqiladi (avval ko‘tarmaning yonbag‘ir nishabligi). U o‘zining
ichiga quyidagilarni oladi:
- yo‘l poyining ustki qismini tekislash;
- ko‘tarma va o‘ymalarning yon bag‘rlarini tekislash
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Rassel S., Norvig P. Sun'iy intellekt. Zamonaviy yondashuv. M.: Uilyams,
Alisher Navoiy nomidagi Toshkent
davlat o„zbek tili va adabiyoti
universiteti
“KOMPYUTER LINGVISTIKASI:
MUAMMOLAR, YECHIM, ISTIQBOLLAR”
Respublika I ilmiy-texnikaviy konferensiya
Vol. 1
№. 01 (2021)
http://compling.navoiy-uni.uz/
101
2007. - 1480-yillar.
2. Manning K., Raghavan P., Schütze H. Axborot olish uchun kirish. M.:
Uilyams, 2011. - 528 p.
3. Toldova S.Yu. Avtomatik matnni tahlil qilish usullarini baholash 2011–
2012: rus tilining sintaktik tahlilchilari // Dialog-2012: konferentsiya referatlari.
Moskva, 2012 yil.
|
Alisher Navoiy nomidagi Toshkent

|
Alisher Navoiy nomidagi ToshkentBog'liq abduraxmonova-u.r.-matnni-qayta-ishlash-va-tahlil-qilish-usullari (5)Alisher Navoiy nomidagi Toshkent
davlat o„zbek tili va adabiyoti
universiteti
“KOMPYUTER LINGVISTIKASI:
MUAMMOLAR, YECHIM, ISTIQBOLLAR”
Respublika I ilmiy-texnikaviy konferensiya
Vol. 1
№. 01 (2021)
http://compling.navoiy-uni.uz/
96
ajratib ko'rsatish yoki ijtimoiy tarmoqlarni kuzatish) uning tili "kanonik" dan juda
farq qilishi mumkinligi va uni qo'llamasdan hal qilish mumkinligi ko‘zda tutulgan.
So'zlarni qayta ishlash usullarini qayta ko'rib chiqishni talab qiladigan
vazifalar orasida fikrlarni chiqarib olish, matnlarga rang berish, axborot
manbalarining asl mazmunini tahlil qilish (masalan, "taniqli blogger" fikri aslida
uning xonadoshlarini qiziqtirishi mumkin) noto'g'ri yoki ataylab buzilgan matnlarni
qayta ishlashi mumkin. Bu vazifalarning barchasini yani matnlarni qayta ishlashda
har doim kompyuter lingvistikasi metodlarisiz hal qilolimasligimizni eslatib
o‘tamiz. Barcha zamonaviy matnni qayta ishlashda tizim so'zlarni eng oddiy
qidirishdan boshlab mashina tarjimasi bilan tugallaydigan, bir necha bosqichlarni
ko'zdan kechiradigan va o'zgarmas tabiiy tilni tanlaydigan algoritmlari mavjud. (1-
rasm)
1-rasm. So'zlarni klassik ravishda bosqichma-bosqich qayta ishlash.
Tizim kirish joyida belgilar ketma-ketligini oladi va birinchi bosqichda
(leksik tahlil) u alohida so'zlar va jumlalarga ajratadi. Shu bilan birga, ba'zi belgilar
ketma-ketligi (masalan, rus tilidagi chiziqcha va nuqta) bir ma'noda talqin qilinishi
mumkin. Bundan tashqari, leksik tahlil bosqichida deobfuskatsiya vazifasi paydo
bo'ladi - ataylab buzilgan (xiralashgan) so'zlarni aniqlab va tuzatib ketadi. Bunday
buzilishlarning odatiy misoli bu so'zni almashtirishdir misol tariqasida ingliz
tilidagi «drugs» yani (giyohvand moddalar) so‘zini spam-jo'natmalarda "d.r.u.g.s"
yoki "d-r-u-g-s" ga almashtirib ko‘rsatilishidir.
Keyingi bosqichda alohida so'zlarni qayta ishlash amalga oshiriladi, bu
ko'pincha morfologik tahlilga to'g'ri keladi yani so'z (gramm) va asosiy so'z
shaklining xususiyatlarini aniqlaydi.
Morfologik tahlilni o'tkazishda ikkita yondashuv mavjud. Birinchisi (aniq
|
| |
Fhaqiqiy - Yuqorida ma’lumotimizning analitik ko’rinishi chiziqli ekanligini bilgan holda

|
Yuqorida ma’lumotimizning analitik ko’rinishi chiziqli ekanligini bilgan holda
|
bet | 2/2 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,02 Mb. | | #229057 |
Bog'liq Choriyeva S 99-2 MMT juft regression korrelyatsion taxlilFhaqiqiy(40,98) > Fjadval(4,20) ekanligi kelib chiqdi. Regressiya tenglamasiga X larning qiymatini qo’yib Ŷ larni hisoblab topib 2-jadvalga yozamiz. Bu qiymat avvalo Y ning nazariy qiymatlari bilan haqiqiy qiymatlari orasidagi tafovutni ko’rish uchun kerak bo’ladi. Bundan tashqari regressiya tenglamasini qurishdagi xatoliklarga tenglamadagi "a" va "b" parametrlarni hamda rxy - korrelyatsiya koeffitsentini hisoblashdagi tasodifiy xatoliklar ham ta’sir etadi. Shuning uchun "a" va "b" parametrlarni hisoblashdagi standart xatoliklar ma ,mb lar aniqlaniladi.
Regressiya koeffitsientining tasodifiy xatoligi quyidagi formula bilan aniqlaniladi:
Regressiya tenglamasi parametrlarining statistik ma’nodorligini baholash Styudent- t kriteriyasi yordamida amalga oshiriladi(erkinlik darajasi soni n - 2 va a= 0,05 bo’lganda t belgining jadval qiymatlari ilovada keltirilgan Styudent taqsimoti jadvalidan topiladi). Unda quydagilar hisoblanadi;
Ilovada tjadval =2,0484 ga teng. Ko’rib turganimizdek, ikkala ko’rsatkichning moduldan olgan qiymati jadval ma’lumotidan katta. Bundan xulosa shuki, modelni tashkil qiluvchi parametrlarning ikkalasi ham statistik ahamiyatga ega. Bu misolni Excel dasturi orqali ham ishlaymiz. Buning uchun Excel dasturga kirib, tepadan «Данные» bo’limini tanlab, quyidagi 1-rasm bo’yicha ish qilamiz:
rasm. Boshlang’ich holatda kerakli buyruqni topish
Keyin davom ettirish uchun o’sha bo’limdan «Анализ данных» ni belgilab, quyidagi 2-rasmdagi kabi ko’rinishdagi buyruqlarni hosil qilamiz. Agar «Данные» bo’limiga kirganimizda «Анализ данных» buyrug’i bo’lmasa, uni «Настройка панели быстрого доступа» ga kirib aktiv qilib olish kerak bo’ladi.
Biz buyruqlar ichidan «Регрессия» buyrug’ini topib, “OK“ ni bossak 3-rasm ko’rinishidagi holat yuzaga keladi.
«Входной интервал Y» ga misolimizdagi Y-natijaviy ko’rsatkich ustunini to’liq kiritamiz. «Входной интервал X» ga esa X-omil belgi ustunidagi ko’rsatkichlarni kiritamiz. Shundan keyin “OK” tugmasini bosib 4-rasm ko’rinishidagi oynada natijalar hosil bo’ladi.
|
| |
Bir smenaga talab etiladigan katoklar sonini aniqlash

|
Bir smenaga talab etiladigan katoklar sonini aniqlash
|
bet | 16/39 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 1,09 Mb. | | #249285 |
Bir smenaga talab etiladigan katoklar sonini aniqlash.
Bir smenadagi ish ko‘lamining uzunligi 144 m ni tashkil qilib, bir smenadagi
ish hajmi quydagiga teng bo‘ladi:
= 144 m x 8.17 m = 1176 m2 ga teng.
Bir smenada talab etiladigan katoklar sonini aniqlaymiz:
N=
bu yerda: - bir smenadagi ish hajmi; m2
- 13 tonnali katokning ish unumdorligi, m2;
N= = =0.27 1 dona katok kerak bo’ladi.
FIKini topamiz: F= =0.27
Ish vaqti: t= F·8=0.27*8 = 2.16 soat
IV.2 Yo‘l to‘shama asosning ustki qatlami – chaqiq tosh aralashmasini
yotqizish, qatlam qalinligi h= 0,18 m.
SHNQ 4.02.027-05 ning (E 27-04-005-1) bandiga asosan mashinamexanizmlarning ish unumdorligini aniqlash.
ABZ dan tashiladigan chaqiq tosh aralashmasidan yo‘l to‘shama asosning ustki
qatlamini qurish uchun yetakchi mexanizm sifatida yuk yuklash
mashinasidan foydalaniladi va markasini tanlanadi (tanlangan mashina
markasi yoziladi).
Tanlangan yuk yuklash mashinasining ish unumdorligi quyidagi SHNQ
4.02.027-04 (E 27-04-005-1) ga asosan topiladi:
Pyuk/y=
bu yerda: T – bir smena ish vaqtining davomiyligi (8s);
Hvaq. – 1000 m3 chaqiq tosh aralashmasini avtosamosvalga yuklash uchun
belgilangan vaqt me‘yori.
Pyuk/y= = =2010.05 2010 m2
Pyuk/y=2010 m2/smena
Chaqiq tosh aralashmasini sarf me‘yori: 1000 m2 = 189 m3 ni tashkil qiladi.
2010 m2 = 2,010 x 189 m3 = 379.9 m3 ni tashkil qiladi.
Demak, bir smenada chaqiq tosh aralashmasini yuk yuklash mashinasi
yordamida avtosamosvalga yuklash 379.9 m3 ni tashkil qiladi.
Yuk yuklash mashinasining bir smenadagi ish unumdorligi 379.9 m3 ni tashkil
qiladi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
|
bet | 5/5 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 187,5 Kb. | | #235350 |
Bog'liq Reja Haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
Axmedov D.Q., Ishmuxammedov A.E.,Jumaev Q.X., Jumaev Z.A
Makroiqtisodiyot. Darslik.- T.: TDIU, 2004, 240 b.
Агапова Т.А., Серегина С.Ф. Макроэкономика: Учебник. М.:Дело и Сервис, 2001.
Вечканов Г.С., Вечканова Г.Р. Макроэкономика: Торговая политика. Инфляция и безработица. Социалная политика. СПб.: ЗАО «Питер», 2005.
Гайгер А., Линвуд Т.Макроэкономическая теория и переходная экономика. Пер. с англ. М.:ИНФРА-М, 1996.
Галперин В.М., Гребенников П.И., Леусский А.И., Тарасевич Л.С.
Макроэкономика: Учебник. СПб.:СПбГУЕФ,1997.
Дорнбуш Р.,Фишер С. Макроэкономика. М.:МГУ,1997.
Yo’ldoshev Z., Qosimov M.S. Makroiqtisodiyot asoslari. T.:
«O’qituvchi»,1994
Менкю Н.Г. Макроэкономика. М.:МГУ,1997.
Селишчев А.С. Макроэкономика: Откритая экономика. Причини экономического роста. Динамика рынков. СПб.: ЗАО «Питер», 2005.
19.Xodjaev R., Maxmudov B., Xadjaev X., Ergashev E, Egamberdiev R. Mikro va makroiqtisodiyot.O’quv qo’llanma-T.:”ILM ZIYO” 2012, 324 b.
20. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A.Karimovning “2012 yil Vatanimiz taraqqiyotini yangi bosqichga ko’taradigan yil bo’ladi” nomli ma’ruzalarini o’rganish bo’yicha O’quv-uslubiy majmua. – Toshkent: Iqtisodiyot. – 2012, 282 b.
21.Abulkasimov X. Makroiqtisodiy tartibga solish va O’zbekistonning barqaror rivojlanishi. Monografiya. – T. “Akademiya”, 2011, 92 b.
O’zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot Vazirligining rasmiy ma’lumotlari
|
| |
resession uzilish - Reja: Haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar

|
Reja: Haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar
|
bet | 4/5 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 187,5 Kb. | | #235350 |
Bog'liq Reja Haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlarchizma. Ishlab chiqarishning haqiqiy va potentsial hajmi o’rtasidagi
resession uzilish
YaIMni to’liq bandlilikning noinflyatsion darajasiga qadar o’stirish uchun jami talab (jami xarajatlar) ko’paytirilishi zarur bo’lgan miqdor retsession uzilish deyiladi (chizma).
Ishlab chiqarishda to’liq bandlikka erishish va retsession uzilishni yo’qotish uchun jami talabni rag’batlantirish va muvozanatli yalpi daromadning o’sishini ta’minlash lozim. Yalpi daromadning o’sishi ΔU quyidagiga teng bo’ladi:
ΔU=Retsession uzilish miqdori x Avtonom xarajatlar multiplikatori miqdori
YaIMni to’liq bandlikning noinflyatsion darajasigacha pasaytirish uchun yalpi talab (yalpi xarajatlar) kamayishi zarur bo’lgan miqdor inflyatsion uzilish deyiladi.
Agarda, ishlab chiqarish haqiqiy hajmi (Uo) potentsial (U*) hajmidan ko’p bo’lsa, yalpi xarajatlar ortiqcha hisoblanadi. Yalpi talabning ortiqchaligi iqtisodiyotda inflyatsiya jarayoniga olib keladi. Boshqacha aytganda yalpi talab hajmining yalpi taklif hajmidan qisqa muddatda katta bo’lishi oqibatida haqiqiy va potentsial YaIM hajmlari o’rtasida inflyatsion uzilish ro’y beradi (18-chizma). Bu uzilishni bartaraf qilish uchun yalpi xarajatlarni kamaytirish, boshqacha qilib aytganda yalpi talabni cheklash zarur.
E Y=E
E1=C+I+G+Xn
A E E2=E1-ΔE
inflyatsion
uzilish B
45
Y* Y0 Y
chizma. Ishlab chiqarishning haqiqiy va potentsial hajmi o’rtasidagi inflyatsion uzilish
Grafikda bu jarayon jami muvozanatli yalpi daromad hajmidagi (ΔU) qisqarishni anglatadi va u quyidagicha bo’ladi:
ΔU= -Inflyatsion uzilish miqdori x Avtonom xarajatlar multiplikatori miqdori.
Keynsning makroiqtisodiy muvozanat modeli yalpi talab- yalpi taklif modelini qisqa muddatli makroiqtisodiy siyosat maqsadlarida aniqlashtirgan bo’lib, uning xususiy holi hisoblanadi. Yalpi talab va yalpi taklif modelidan farqli o’laroq bu modelda narxlar darajasi va ish haqi o’zgarmas miqdorlar hisoblanadi. Ayni shu sababga ko’ra tovar moddiy zahiralarining o’sishi qisqa muddatda makroiqtisodiy muvozanatga erishishni belgilovchi omil bo’ladi.
|
| |
erishish mexanizmi - Reja: Haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar

|
Reja: Haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar
|
bet | 2/5 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 187,5 Kb. | | #235350 |
Bog'liq Reja Haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar2. «Keyns xochi». Ishlab chiqarish hajmining muvozanat darajasiga
erishish mexanizmi
Rejalashtirilgan xarajatlar chizig’i haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar birbiriga teng bo’lgan (Y=E) chiziqni qaysidir a nuqtada kesib o’tadi. Quyida keltirilgan 16-chizmada tovarlar va xizmatlar bozorida qisqa muddatli muvozanatga erishish mexanizmi tasvirlangan bo’lib, u “Keyns xochi” nomini olgan. Y=E chiziqda haqiqiy investitsiyalar va jamg’armalar tengligi saqlanadi. a nuqtada esa daromadlar rejalashtirilgan xarajatlarga teng bo’ladi. Shuningdek, bu erda rejalashtirilgan hamda haqiqiy investitsiyalarning o’zaro tengligiga erishiladi. Ya’ni, makroiqtisodiy muvozanat ta’minlanadi.
Agarda, ishlab chiqarishning haqiqiy hajmi (Y1) uning muvozanat darajasi(Y0)dan ko’p bo’lsa, iste’molchilar mahsulotlarni ishlab chiqaruvchilar taklif qilganga nisbatan kam sotib oladi (ADAS) ko’ramiz. Talabning oshishi esa firmalar zahirasining kamayishi hisobiga qondiriladi. Natijada, YaIM asta sekin Y2 dan Y0 ga qarab o’sadi va yana AD=AS tengligiga erishiladi. Bu esa ayni paytda E=Y va I=S ayniyatlarga erishilganligini anglatadi.
E Y=E
E1 E=C+I+G+Xn E0 Zahiralarning jamg’arilishi E2
Zahiralarning kamayishi
Y2 Y0 Y1 Y (daromad, real xarajatlar)
chizma. Keyns xochi (Keynsning makroiqtisodiy muvozanat modeli)
Milliy ishlab chiqarishning muvozanat holati (Y0), yalpi xarajatlar komponentlarining har birining (iste’mol, investitsiya, davlat xarajatlari yoki sof eksport) o’zgarishi natijasida tebranishi mumkin. Ushbu tarkibdagi birorta omilning miqdorining o’sishi rejalashtirilgan xarajatlar egri chizig’ini yuqoriga suradi va aksincha kamayishi pastga surilishga olib keladi.
|
| |
Mavzu: Translyatsiya yani rnkdan oqsil hosil boʻlishi. Davolash ishi

|
Mavzu: Translyatsiya yani rnkdan oqsil hosil boʻlishi. Davolash ishi
|
bet | 1/3 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 4,8 Mb. | | #157308 |
Bog'liq Translyatsiya yani RNKdan oqsil hosil boʻlishi.
Mavzu:Translyatsiya yani RNKdan oqsil hosil boʻlishi.
Davolash ishi
2-kurs 22-05 -guruh talabalari
Boboramazonov Spitamen Xoliqov Nodir Esanqulova Nargiza Bobomurodov Asliddin
Normamatova Dilfuzalarning
KIMYO fanidan tayyorlagan
TAQDIMOTI
Termin
|
Maʼnosi
|
RNK (ribonuklein kislota)
|
Bir spiralli nuklein kislota boʻlib, DNK molekulasida kodlangan koʻrsatmalarni bajaradi
|
Biologiyaning markaziy dogmasi
|
Genlardagi axborot DNA → RNA → oqsil yoʻnalishida oqsilga aylanish jarayoni
|
Polipeptid
|
Aminokislotalardan iborat zanjir
|
Kodon
|
Translyatsiya vaqtida maʼlum aminokislotaga yoki boshlash/toʻxtatish signaliga toʻgʻri keluvchi uchta nukleotid ketma-ketligi.
|
Transkripsiya
|
RNK molekulasini hosil qilish uchun genlarning DNK ketma-ketligi koʻchirib olinishi
|
Translyatsiya
|
i-RNK molekulasidan foydalanib aminokislotalardan polipeptid zanjirini hosil qilish jarayoni
|
Mutatsiya
|
Genetik ketma-ketlikdagi oʻzgarish
|
Asosiy atamalar
RNKning tuzilishi
DNKning oʻzi genlar ekspressiyasini amalga oshira olmaydi. DNKdagi koʻrsatmalarni bajarish uchun unga RNK kerak.
DNKga oʻxshab RNK ham nukleotidlardan iborat boʻlib, nukleotidlar oʻz navbatida 5-halqali riboza monosaxaridi, fosfat guruhi va azot asoslaridan tashkil topgan.
Shunga qaramay, DNK va RNK oʻrtasida uchta asosiy farq bor:
- RNKda dezoksiriboza emas, balki riboza boʻladi.
- RNK ikki zanjirli emas, balki bir zanjirli boʻladi.
- RNKda timin oʻrniga urasil boʻladi.
Bu farqlar hujayra fermentlariga DNKni RNKdan ajratishda yordam beradi.
|
| |
Ushbu operasiyaga mxhs 15 standarti qanday qo’llanadi?

1. ABS Kompaniyasi mijoz –Abdullajonga 6 oy uchun 780 000lik internet xizmati paketlarini oyiga 130 000 dan to’lash sharti bilan 2020 yil 1 fevraldan boshlab taklif etdi. Va ulanish amalga oshirilgan taqdirda, qo’shimcha tarzda routerni tekinga beradi. ABS kompaniyasi bunday routerni aloxida sotsa, narxi 200 000 so’m, alohida 6 oylik paketning narxi esa 680 000 so’m bo’lardi.
Ushbu operasiyaga MXHS 15 standarti qanday qo’llanadi?
2. Hisobot davri oxiriga tashkilotning moliyaviy holat to’g’risidagi hisobotida operativ ijaraga berilgan va investisiya ko’chmas mulki sifatida hisobga olingan bino mavjud. Shu paytda binoning haqqoniy qiymati uning balans qiymatiga, ya’ni 500 mln so’mga teng. Binodan tashkilotning o’z ehtiyojlari uchun foydalanishga qaror qilindi.
Ushbu vaziyatda qanday ikki yoqlama yozuv amalga oshiriladi?
3. Boshlang’ich qiymati 800 sh.b.ni tashkil etadigan AVning foydali xizmat muddati 8 yil. Tashkilot rahbariyati 4 yilning boshida AVning qolgan foydali xizmat muddatini qayta ko’rib chiqish zarurati borligi to’g’risida qaror qabul qilib, uni 3 yil qilib belgilashdi.
Savol. 4 yil eskirish summasini aniqlang?
4. Hisobot sanasi 2019 yil 31 dekabr bo’lgan ABS tashkiloti 2019 yil 30 sentyabrda Fransiyadagi Telomer nomli tashkilotdan tovarlar sotib oldi. Tovarlarning invoys(30 sentyabrdagi) qiymati €10 000 ni tashkil qiladi va 2019 yil 30 noyabr va 2020 yil 31 yanvarda teng miqdorlarda to’lanishi lozim. Quyidagi sanalar bo’yicha ayirboshlash kurslari to’g’risida ma’lumot mavjud:
so’m = € 1
2019 yil 30 sentyabr 12 200
2019 yil 30 noyabr 12 300
2019 yil 31 dekabr 12 400
2020 yil 31 yanvar 12 300
Talab qilinadi:
ABS tashkiloti uchun buxgalteriya yozuvlarini ko’rsating?
|
Mutaxasislarini tayyorlash muammolari

Mutaxasislarini tayyorlash muammolari
Download
0,6 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
17.12.2023
Hajmi
0,6 Mb.
#121927
Download
0,6 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mutaxasislarini tayyorlash muammolari
Download
0,6 Mb.
Matnni ko'rish
www.pedagoglar.uz - Mutaxasislarini tayyorlash muammolari

|
Mutaxasislarini tayyorlash muammolariBog'liq 183-188 (1)www.pedagoglar.uz
43-son 2–to’plam aprel 2023
Sahifa: 187
borilgan kuzatishlar, suhbatlar, musobaqalarning natijalarini tahlil qilish natidalari
asosida quyidagi mulohazalarni bayon etishni lozim ko'rdik, ya'ni:
- jismoniy tarbiya darslarida qiziqish bilan shug'ullanuvchi qizlar ozchilikni
(15-20%) tashkil etadi;
- sevimli sport to'garaklari mashg'ulotlarida shug'ullanuvchilar umumiy qizlar
soniga nisbatan qoniqarsiz (3-5%) holatda;
-o'quv muassasalarida tashkil etilayotgan sport musobaqalarida qatnashuvchi
qizlar ham talab darajasida emas (5-10%);
-yengil atletika turlari, "Barchinoy" maxsus testlarining me'yoriy talablarini
bajaruvchilar jamoalarda 5-10%dan oshmaydi;
-shahar-tuman,
viloyat
miqyosidagi
"Umid
nihollari",
"Barkamol
avlod","Universiada" ko'p bosqichli sport musobaqalari v sport turlari bo'yicha
o'tkazilayotgan birinchiliklarda ishtiroq etayotgan qizlar sport razryadi (dorojka)
talablarini bajara olishmaydi;
- bolalar va o'smirlar sport maktablarida, ba'zi terma jamoalarda
(kurash,sharqona yakka kurashlar, tennis, badiiy gimnastika va h.k.) mahalliy
millat qizlarining shug'ullanishi quvonchli voqyelikdir. Shuningdek yirik
shaharlarda ertalab o'yin maydonlari va hiyobonlarda yugurayotgan qizlar,
ayollarga duch kelish mumkin.
Xulosa o'rnida aytish mumkinki, mahalliy millat qizlarini sportga jalb etishda
salbiy ta'sir etuvchi muammolar oz emas. Shu sababdan o'zbek qizlaridan olimpiya
o'yinlari, gimnastika, yengil atletika, suvda suzish, sport o'yinlari turlari bo'yicha
Osiyo o'yinlari, jahon birinchiliklarida ishtiroq etuvchilar yo'q ekanligi achchiq
haqiqatdir. O'zbek milliy kurashi, futbol, shahmat, sharqona yakka kurashlar
bo'yicha mahalliy millat qizlaridan tarkib topgan jamoalarning (komanda)
mavjudligi e'tiborga molikdir. Ularga berilayotgan e'tibor va imkoniyatlarni
gimnastika, yengil atletika, suvda suzish kabi eng zarur sport turlariga ham
qaratilsa maqsadga muvofiq bo'lar edi.
|
| |
www.pedagoglar.uz - Mutaxasislarini tayyorlash muammolari

www.pedagoglar.uz
43-son 2–to’plam aprel 2023
Sahifa: 188
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1.Abdullayev A, Xonkeldiyev Sh.H. jismoniy tarbiya nazariyasi va uslubiyati,
darslik. Farg’ona-2005 y 270 b.
2.Abdullayev A. Jismoniy tarbiya vositalari. O`quv qo`llanma. Farg’ona-1998
3.Akramov A.K. “O`zbekistonda jismoniy madaniyat va sport tarixi” o`quv
qo`llanma. T. O`zDJTI 1997 yil 168 b.
4.Axmatov M.S. Uzluksiz ta`lim tizimida ommaviy sport-sog’lomlashtirish
ishlarini samarali boshqarish, monografiya. T., O`zDJTI, 2005, 279 b.
5.Xoldarov T.X, Abdumalikov R, Qurbonov S. «Barkamol avlod» sport klubi,
o`quv-uslubiy qo`llanma, T-2004 y 47 b.
|
www.pedagoglar.uz - Mutaxasislarini tayyorlash muammolari

|
Mutaxasislarini tayyorlash muammolariBog'liq 183-188 (1)www.pedagoglar.uz
43-son 2–to’plam aprel 2023
Sahifa: 185
aylanish kerak. Shu munosabat bilan inson barkamollikni kompleks baholash
yordamida individual imkoniyatlarni diagnostika qilish jismoniy yetuklikka
erishishning asosi bo‘lishi lozim. Ayni paytda, jismoniy rivojlinish, gavda tuzilishi,
jismoniy va funksional tayyorgarlik-bularning barchasi muntazam jismoniy tarbiya
mashg’ulotlarning natijasidir.Bundan inson o‘z salomatligining mustahkamlanishi
jihatidan qoniqish hosil qiladi.Bu esa uz navbatida uning jismoniy aqliy faoliyatini
oshiradi, natijada o‘quv va mehnat faoliyatining unumdorligi oshadi. Shunday
qilib, salomatlikka valeologiya nuqtai nazaridan qarash kerak.Chunki valeologiya
insonning jismoniy barkamolligi, harakatsizlik va zararli odatlar natijasida kelib
chiqishi mumkin bulgan turli kasalliklarni oldini olishga sabab bo‘luvchi jismoniy
tarbiya shakllari, usul va vositalari haqidagi fandir. Jamiyat taraqqiyoti va oilada
ijtimoiy-tarbiyaviy ishlarni yuritishda onalarning hissasi yuksak darajada
ekanligini inkor qilish mumkin emas. Ayniqsa mustaqillik sharoitida bolalami
oilada tarbiyalash bilan bog'liq bo'lgan muammolar tobora ko'paymoqda. Buning u
yoki bu darajadagi sabablari mavjuddir.Respublikamizda "Sog'lom ona-sog'lom
bola" shiori mazmun va mantiq jihatdan har bir oilaga chuqur singib
bormoqda.Xotin-qizlar,
ayniqsa
onalarga
berilayotgan
turli
imtiyozlar,
g'amxo'rliklar, eng avvalo onalarning sog'lom boiishi ulardan sog'lom farzandlar
tug'ilishi va eng kichik yoshdan boshlab bolalami sog'lom qilib o'stirish davlat
dasturlari mazmunida o'z ifodasini topganligi muhim ahamiyatga egadir.
Sog'lom ona va sog'lom bolalarning bo'lishida tibbiy xizmatlarning o'mi
ustuvordir. Shu bilan birgalikda shifokorlar, pedagoglar va mutaxassislarning
jismoniy tarbiya bilan shug'ullanish haqidagi nazariy va amaliy tavsiyalari ham har
qanday dori-darmonlardan baland turadi, desa mubolag'a bo'lmaydi. Chunki
sog'lom tanadagi barcha a'zolarni, ayniqsa harakatga keltiruvchi bo'g'inlar, suyak
va mushak tizimlari faol harakatlarga doimo muhtojdir. Ularni ta'minlovchi
jismoniy mashqlar (gimnastika, sport, o'yinlar, sayohat va h.k.) nafas olish, qon
aylanish, ovqatni hazm qilish va boshqa ehtiyojiy faoliyatlarning vazifalarini
|
| |
www.pedagoglar.uz - Mutaxasislarini tayyorlash muammolari

|
Mutaxasislarini tayyorlash muammolariBog'liq 183-188 (1)www.pedagoglar.uz
43-son 2–to’plam aprel 2023
Sahifa: 184
bilan boshqa ovrupa millatiga mansub bo’gan xotin qizlaridan ustun ekanligini
ko’ramiz bu masalaning bir tomoni, masalaning 2-asosiy tomoni shundan iboratki
bilim maskanlarida tahsil olatyotgan xotinqizlarmizning aksaryatqismi noqulay
bo’gan sport fo’rmasini kiyib jismoniy madaniyat darsi qatnashchilariga o’zbekona
sharin-hayo kuchli bo’lganligi tufayli uyalib turadilar. Shuning uchun bugungi
kunda davlatimiz siyosati shuki, miliy xotin qizlardan madaniyat sport xodimlarini
iloji boricha ko’proq tayorlab ularning talim maktablarga ishga yo’llash kabi
umum milliy g’oya yotadi, nimaga desangiz xotin-qizlarni aynan turliturli sportga
jalb qilish yoshlik davridan amalga oshirilib borish kerak shu bilan bir qatorda,
bilim maskanlarida xotin-qizlarni alohida guruh tashkil qilib ular bilan xotin-
qizlardan iborat bo’lgan o’qtuvchi dars o’tish kerak bo’ladi. Masalaga bunday
yondashish davlat ahamiyatiga ega, chunki yoshlar salomatligi omili xalq xo’jaligi
uchun ishchi resuslar zahirasini tayyorlashning asosi hisoblanadi. Hozirgi kunda
o’quvch va talaba yoshlar salomatligida jiddiy kamchliklar aniqlangan. Ayniqsa,
maktab oliy yurtini bitirish oldidan yoshlar salomatligining yomonlashiash
kuzatimoqda. Bunga yoshlarning ham harakatchanligi sabab bo’lmoqda. Kam
harakatchanlik semizlik, diagbet, nevroz, yassi tovonlik qomatning buzulishi kabi
kasalliklarning rivojlanishiga olib keladi. Jismoniy tarbiya yoshlarning harakat
faolligini, salomatligini saqlash va mustahkamlashda muhim hisoblanadi. Shuning
uchun jismoniy tarbiya bo’yicha kompleks dastur o’sib kelayoygan avlodning har
tomonlama rivojlanishiga, salomatlikni mustahkamlashga, o’quvchilarni ish
qobiliyatini o’sishiga yo’naltirilgan bo’lishi lozim.Ayni paytda shuni ham aytib
o’tish lozimki, pedagogika sog’lomlashtiruvchi jismoniy tarbiyaning vositalari
usullari va medodik ko’rsatmalarini ishlab chiqishga etibor berish muhimdir.
Bundan tashqari, inson salomatligini asrash va mustahkamlashga, jismoniy
mashg’ulotlardan oladigan qoniqishiga bo’lgan ehtiyojini, uning qiziqishlarini ham
e‘tiborga olish kerak Yoshlarni jismoniy tarbiya qiluishda individual yondashuv
sog’lomlashturuvchi jismoniy tarbiya pedagogik tizimning asosiy yo’nalishiga
|
| |