IX bob. Hamkorlik 9.1. Oilalar bilan hamkorlik

|
IX bob. Hamkorlik 9.1. Oilalar bilan hamkorlik
|
bet | 31/279 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #255854 |
Bog'liq 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi-fayllar.org 9.1. Oilalar bilan hamkorlik
Bola rivojlanishining dastlabki bosqichlarida oilaning tutgan o‘rni beqiyosdir. Bolalar oilada tarbiyalanadi va unda yuz beradigan voqealar ularga juda katta ta’sir ko‘rsatadi.
Kichkina bolalar oilaga juda bog‘lanib qolgan bo‘ladi, chunki oila:
Ularning jismoniy jihatdan barkamol bo‘lishini, ovqat, kiyim-kechak, uy-joy bilan ta’minlaydi, sog‘lig‘i haqida g‘amxo‘rlik qiladi;
Ularning hissiy bardamligini, jumladan, mehr ko‘rsatadi, qo‘llab-quvvatlaydi, nimaning yaxshiligi, nimaning yomonligini doimo eslatib turadi
Ularning rivojlanishi shart-sharoitlarini ta’minlaydi.
Ривожлантириш, тарбиялаш ва ўқитишнинг «Билимдон» дастури
Pedagoglar bolaning dastlabki tabiyachisi sifatida oilaning etakchi rolini tan olishlari muhim ahamiyat kasb etadi. Boshlang‘ich majburiy bir yillik maktabga tayyorlov guruhga kelgunga qadar oila bolaga madaniyatni, muhim va eng zarur ko‘nikmalarni singdirishga ulguradi. Bolani maktabga tayyorlash bola va oila o‘rtasida shakllangan ana shu dastlabki munosabatlarga tayangan holda ota-onalarga boshlang‘ich majburiy bir yillik maktabga tayyorlov guruhlar faoliyatining barcha jabhalarida ishtirok etishga imkon beradi.
Oilalarni jalb etish maktabga tayyorlash bo‘yicha majburiy bir yillik maktabga tayyorlov guruhlarda bolalarning bilim olish faoliyatini boyitishda, bola qiziqishlari va uydagi ta’lim-tarbiya natijalaridan foydalanishda muhim o‘rin egallaydi. Bolalarning muvaffaqiyatli rivojlanishi va bilim olishida ikki ta’lim muhiti – uy va majburiy bir yillik maktabga tayyorlov guruhlarning bir-biri bilan bahamjihatligi g‘oyat muhimdir.
Oilalarda bolalarni maktabga tayyorlash ishlari turlicha olib boriladi. Ba’zi oilalarda bolalar bilan ko‘p shug‘ullanilsa ham, bu asosan o‘quv mashg‘ulotlaridir – husnixat yozuvi, alifbe o‘rgatish, turli adabiyotlar o‘qib berish bo‘lib, maktabgacha yoshdagi bolalar uchun ayniqsa muhim bo‘lgan syujetli o‘yinlar, harakat faolligi, tasviriy faoliyatga oid ishlar bilan shug‘ullanmaydilar. Boshqa oilalarda bolani o‘yinchoqlar va televizor bilan yakkama-yakka qoldirib, bu unga yoqadi va rivojlanishi uchun etarli bilim beradi deb hisoblashadi.
Natijada ayrim hollarda majburiy bir yillik maktabga tayyorlov guruhlarga rivojlanishida muayyan muammolari, mustaqil faoliyatni etarli darajada amalga oshira olmaydigan, maqsadga erishish uchun irodasi bo‘sh, o‘zaro hurmat, umumqabul qilingan me’yor va qoidalar asosida boshqalar bilan birgalikdagi faoliyatni tashkil eta olmaydigan bolalar qabul qilinadi. Bundan tashqari, ayrim bolalarda sensor ko‘nikmalari, tasavvurlarining rivojlanmagani, hissiyot olamining qashshoqligi kuzatiladi. Uydagi ta’lim-tarbiyaning turli-tuman sharoitlari ta’sirida bolalar rivojlanishining alohida sohalari bo‘yicha erishilgan natijalarning har-xilligini qayd etish muhim. Boshlang‘ich majburiy bir yillik maktabga tayyorlov guruhlarga kelayotgan bolalarga xos ana shu xususiyatlarni ta’lim jarayonida albatta e’tiborga olish, ularni ota-onalar xohishiga binoan aqliy rivolashtirishga emas, balki umumrivojlantiruvchi vazifalarni hal etishga, bola shaxsining har tomonlama rivojlanishiga yo‘naltirgan ma’qul.
Ijtimoiy-psixologik muhofaza, bola yutuqlarining muvaffaqiyati unga kim va qanday ta’sir etayotganiga bog‘liq. Vaqtining katta qismini bola MTT va uyda o‘tkazadi, shuning uchun pedagoglar va ota-onalarning ta’siri bir-biriga zid bo‘lmasligi, aksincha, bola tomonidan ijobiy va faol qabul qilinishi kerak. Bunga pedagoglar va ota-onalar hamkor va hamfikr bo‘lib, tarbiyaviy muammolarni bahamjihatlik bilan hal etish orqaligina erishish mumkin.
Pedagoglar ta’lim jarayonini tashkil etishda va bevosita pedagogik jarayonning o‘ziga ota-onalarni jalb etishni, ularga bolalar bilan rivojlantiruvchi o‘zaro aloqalar shakllarni o‘rgatish, bolalarning ta’lim-tarbiyasiga doir metodik yordam berishni nazarda tutadigan oilalar bilan ijtimoiy-pedagogik ishlarning ahamiyatga katta e’tibor berishlari lozim.
Samarali faoliyat yuritish va oilani MTT ishiga jalb etish uchun pedagoglar o‘zlari tarbiyalayotgan bolalarning birlamchi vazifalarini bilishlari, ularning oilasi va yaqin qarindoshlari haqida muayyan tasavvurga ega bo‘lishlari lozim. Boshlang‘ich majburiy bir yillik maktabga tayyorlov guruhlarga qatnayotgan bolalarning ota-onalari bilan muvaffaqiyatli hamkorlik qilish uchun MTT xodimlariga quyidagi faoliyat yo‘nalishlarini tavsiya etish mumkin:
Ota-onalarda MTT xodimlari bilan hamkorlik qilishga intilishni shakllantirish.
Bolalaning imkoniyatlari, talab-ehtiyojlari va qiziqishlarni baholashda, uning MTT kirishiga ko‘maklashish.
Ota-onalarning pedagogik kompetentligini oshirish ota-onalarga uyda bola bilan mashg‘ulot o‘tkazish uchun zarur bo‘lgan metodik usullarni o‘rgatish; ota-onalarga bola shaxsini rivojlantirish uchun xizmat qiladigan maxsus tarbiya usullarini o‘rgatish
|
| |