nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti psixologiya va sotsiologiya kafedrasi - bet 69

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti psixologiya va sotsiologiya kafedrasi
№
12 Manba
–
E.G‘.G‘oziyev. Psixologiya metologiyasi. O‘quv qo‘llanma.
Fan bobi - 4; Fan
bo‘limi –
1;
Qiyinchilik darajasi
–
2;
Biror narsa yoki buyumlarni yig‘ishdan huzur olishga asoslangan emotsional yo‘nalishga
mansublik tipi qaysi?
akzitiv
praksik
gnostik
glorik
№
13 Manba
–
E.G‘.G‘oziyev. Psixologiya metologiyasi. O‘quv qo‘llanma.
Fan bobi - 9; Fan
bo‘limi –
1;
Qiyinchilik darajasi
–
3;
V.D.Nebilitsin bo‘yicha emotsionallikni asosiy xususiyatlari:
taassurotchanlik, ipulsivlik, emotsional labillik
senzitivlik, ipulsivlik, emotsional labillik
ipulsivlik, emotsional labillik
qo‘zg‘aluvchanlik, ipulsivlik, emotsional labillik
№
14 Manba
–
E.G‘.G‘oziyev. Psixologiya metologiyasi. O‘quv qo‘llanma.
Fan bobi - 9; Fan
bo‘limi –
1;
Qiyinchilik darajasi
–
2;
V.S.Merlin emotsional qo‘zg‘aluvchanlik...........ga xos deb baholadi.
kuchsiz asab tizimi
kuchli asab tizimi
barqaror asab tizimi
muvozanatli
№
15 Manba
–
E.G‘.G‘oziyev. Psixologiya metologiyasi. O‘quv qo‘llanma.
Fan bobi - 6; Fan
bo‘limi –
1;
Qiyinchilik darajasi
–
3;
G.Gardner bo‘yicha intellekt turlari:
lingivistik, matematik, musiqiy, fazoviy, kinestetik, shaxslararo, shaxsning ichkiy munosabati
lingivistik, matematik, musiqiy, fazoviy, kinestetik, shaxslararo, vizual
lingivistik, matematik, musiqiy, fazoviy, mantiqiy, shaxslararo, shaxsning ichkiy
lingivistik, matematik, musiqiy, fazoviy, tashkilotchilik, shaxslararo, shaxsning ichkiy munosabati
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti psixologiya va sotsiologiya kafedrasi
|
Mazmunan - formal - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti psixologiya...

nazariya, qonun tushunchalaridan iborat o'rganilayotgan materiallarni sistemalashtirishdan
iboratdir. Psixologiya tarixining asosiy metodi o'tmish ilmiy sistemalarini tasvirlash va ularni tahlil
qiluvchi nazariy rekonstruktsiya metodidir. Nazariy rekonstruktsiya
ilmiy kontseptsiyalar,
muammolar, tadqiqot metodlarini predmet mantiqiga mos ravishda tarixiy ketma-ketlikda
reprospektiv qayta tiklash imkonini beradi. Tarixiy tadqiqot yo'nalishining bitta turi ilmiy
maktablar hisoblanadi. Arxiv materiallarini o'rganish,
izlanish, sharhlash, izoh berish,
yo'naltirishni talab qiladi.
Psixologiya tarixida interv`yu metodidan ham foydalaniladi.
Biografik va avtobiografik
metodlar ham psixologiya tarixida ko'p qo'llaniladi. Ilmiy ishlardan sitatalar keltirish chastotasini
tahlil qilish ham tarixiy psixologik metodlardan biri hisoblanadi. Tarixiy psixologik faktorga
munosabatini aniqlash va ularga baho berish uchun anketa metodidan ham keng foydalaniladi.
Boshqarish psixologiyasi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti...

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti psixologiya va sotsiologiya kafedrasiBoshqarish psixologiyasi
- psixologiya fanining boshqarish faoliyatining psixologik
qo
nuniyatlarini o’rganuvchi sohasi.
Genetik metod
(denetikos - kelib chiqishga oid, methodos - tekshirish, tadqiqot) - psixik
holatlarning paydo bo’lishi va ularning quyidan yuqoriga qarab rivojlanishi jarayonini o’rganish
usullari.
Genetik psixologiya
(yunon. Denetikos - kelib chiqishga oid, psycko -pyh) odamning
individual psixologik xususiyatlarining kelib chiqishi, ularning shakllanishida genotip va muhitning
roli o’rganadi.
Determinizm
(lot, determinare - aniqlamoq) - tabiatdagi barcha narsalar, shu jumladan, psixik
hodisalarning ro’y berishi ob'ektiv sabablar va qonunlar bilan belgilanadi degan ta'limot.
Din psixologiyasi
- diniy ong xususiyatlari, tizimi va funksiyalarining ijtimoiy - psixologik
omillarini o’rganuvchi psixologiya tarmoqi.
Differnsial psixologiya
- (lot. differentia -
far?) psixologiya fanining bir qismi bo’lib, kishilar
o’rtasidagi individual psixologik farqlarni o’rganadi.
Yosh psixologiyasi
-
psixologiya fani tarmoqlaridan bo’lib, turli yoshdagi odamlarning
psixologik xusus
iyatlarini va rivojlanish qonuniyatlarini o’rganadi.
Zoopsixologiya
(yunon. zoon hayvon, psyche - pyx, lodos ta'limot) - psixologiya tarmoqlaridan
biri bo’lib, hayvon psixikasining taraqqiyotini o’rganadigan soha.
Intervyu
(interview - suhbat)- bu ijti
moiy psixologiya metodi bo’lib, qo’yilgan savollarga
berilgan javob tariqasida axborotlarni to’plash usuli.
Introspetiv metod
-
bu odamning o’z
-
o’zini kuzatishga asoslangan psixologik metodi.
Kuzatish -
psixologik metodlaridan biri bo’lib, odamning xa
tti- harakatlarida namoyon
bo’ladigan turli hodisalarni hisobga olish va sub'ektiv psixik hodisalar to’g’risida fikr olishdan iborat.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti psixologiya va sotsiologiya kafedrasi
|
-modda. Auditorlik faoliyati to’g’risidagi

|
-modda. Auditorlik faoliyati to’g’risidagi
|
bet | 116/121 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 0,82 Mb. | | #148537 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi o-fayllar.org29-modda. Auditorlik faoliyati to’g’risidagi
Qonun hujjatlarini buzganlik uchun javobgarlik
Auditorlik faoliyati to’g’risidagi Qonun hujjatlarining buzilishida aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar bo’ladilar.
O’zbekiston Respublikasi
Ilova-2
Prezidentining 2007 yil 4 apreldagi
PQ-615-son qaroriga ILOVA
Auditorlik tashkilotlari to’g’risida
NIZOM
Mazkur Nizomga O’zR Prezidentining 02.07.2008 y. PQ-907-son Qaroriga muvofiq o’zgartirishlar kiritilgan
I. Umumiy qoidalar
II. Auditorlik tashkilotlarining asosiy vazifalari
III. Auditorlik tashkilotlarining huquq va majburiyatlari
IV. Auditorlik tashkilotlari faoliyatini tashkil etish
V. Auditorlik tashkilotiga nisbatan qo’yiladigan
litsenziya talablari va shartlari
VI. Auditorlik tashkilotlarining javobgarligi
VII. Hisob, hisobot va auditorlik tashkilotlarining litsenziya
talablari va shartlariga rioya qilishi ustidan nazorat
I. UMUMIY QOIDALAR
1. Mazkur Nizom "Auditorlik faoliyati to’g’risida"gi O’zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq ishlab chiqilgan va auditorlik tashkilotlarining maqomi, vazifasi, majburiyatlari, huquq va javobgarligini belgilab beradi.
2. Auditorlik tashkilotlari o’z faoliyatida O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, O’zbekiston Respublikasi qonunlari, O’zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari va boshqa hujjatlariga, O’zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari hamda farmoyishlariga, O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlari, boshqa normativ hujjatlar, shuningdek mazkur Nizomga amal qiladilar.
3. Auditorlik faoliyati quyidagi tamoyillar asosida amalga oshiriladi:
auditorlik tekshiruvi o’tkaziladigan shaxslardan, shuningdek har qanday uchinchi shaxslardan mustaqillik;
auditorlik tekshiruvlarini o’tkazishda xolislik;
auditorlik tekshiruvini o’tkazayotgan auditorlik tashkilotlari mustaqil ravishda ishlash usullari va metodlarini tanlashi;
auditorlik tekshiruvini amalga oshirayotgan shaxslarning professional kompetentligi;
auditorlik tekshiruvini amalga oshirishda olingan axborotlarning mahfiyligi.
4. Auditorlik tashkiloti, auditorlik faoliyatini amalga oshirish litsenziyasi, o’zining nomiga ega muhri, mustaqil balansi, banklarda hisob raqamlariga ega bo’lgan yuridik shaxs hisoblanadi.
|
| |
-modda. Auditor malaka sertifikatini bekor qilish

|
-modda. Auditor malaka sertifikatini bekor qilish
|
bet | 115/121 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 0,82 Mb. | | #148537 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi o-fayllar.org26-modda. Auditor malaka sertifikatini bekor qilish
Auditor malaka sertifikati quyidagi hollarda bekor qilinadi:
maxsus vakolatli davlat organining auditorga malaka sertifikatini berish to’g’risidagi qarori noqonuniy ekanligi aniqlanganida;
sertifikat soxta hujjatlardan foydalangan holda olinganligi fakti aniqlanganida.
Malaka sertifikatini bekor qilish to’g’risidagi qaror auditor malaka ceptifikati berilgan sanadan e’tiboran amal qiladi.
Maxsus vakolatli davlat organining auditor malaka sertifikatini bekor qilish to’g’risidagi qarori ustidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sudga shikoyat qilinishi mumkin.
Ushbu modda birinchi qismining uchinchi xat boshisida nazarda tutilgan asoslarga ko’ra malaka sertifikati bekor qilingan shaxs auditor malaka sertifikatini bekor qilish to’g’risida Qaror qabul qilingan kundan e’tiboran uch yil mobaynida malaka sertifikati olish to’g’risidagi ariza bilan takroran murojaat qilishga haqli emas. (O’zR 17.09.2007 y. O’RQ-110-son Qonuni tahriridagi qism)
27-modda. Auditorlarning respublika jamoat birlashmasi
Auditorlarning respublika jamoat birlashmasi auditorlarning ixtiyoriy asoslarda birlashtiradigan nodavlat notijorat tashkilotidir.
Auditorlarning respublika jamoat birlashmasi auditorlarning malaka darajasini rivojlantirishga va saqlab turishga, ularning kasbiy manfaatlari himoyalanishiga ko’maklashishga da’vat etilgandir.
Auditorlarning respublika jamoat birlashmasi:
auditorlarning ta’lim dasturlarini va auditorlik malaka sertifikatini olish huquqiga doir malaka imtihonlarini topshirish tartibini ishlab chiqishda; (O’zR 13.12.2002 y. 447-II-son Qonuni tahriridagi xat boshi), (Oldingi tahririga qarang)
auditorlar malaka sertifikatini olish huquqiga doir malaka imtihonlarini o’tkazishda;
auditorlik faoliyati to’g’risidagi Qonun hujjatlarini takomillashtirish yuzasidan takliflar tayyorlashda ishtirok etadi.
28-modda. Nizolarni hal etish
Auditorlik faoliyatini amalga oshirishda yuzaga keladigan nizolar Qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.
|
| |
Auditorlik tashkilotining javobgarligi

Auditorlik tashkilotining javobgarligi. «Auditorlik faoliyati to’g’risidagi» Qonunning 8 moddasiga muvofiq auditorlik tashkilotlari auditorlik tekshiruvi buyurtmachilari, xo’jalik yurituvchi sub’ekt va moliyaviy hisobotdan boshqa foydalanuvchilar oldida moliyaviy hisobot hamda xo’jalik yurituvchi sub’ektning boshqa moliyaviy axboroti to’g’risida noto’g’ri yakundan iborat bo’lgan auditorlik xulosasini tuzish oqibatida ularga etkazilgan zarar uchun javobgar bo’ladi.
Auditorlik tekshiruvini sifatsiz o’tkazganlik yoki lozim darajada o’tkazmaganlik oqibatida xo’jalik yurituvchi sub’ektga va (yoki) auditorlik tekshiruvining buyurtmachisiga etkazilgan zarar, shu jumladan boy berilgan foyda, qonun hujjatlarida belgilangan tartibda qoplanishi shart.
Shuningdek, auditorlik tashkilotining javobgarligi O’zbekiston Respublikasi Fuqarolik Kodeksi 336 moddasiga muvofiq ikki taraflama shartnomani bajarmaslik oqibatida ham vujudga keladi. Unda ko’rsatilishicha: agar ikki taraflama shartnomada bir taraf o’zi javobgar bo’lgan vaziyat tufayli uni bajarishi mumkin bo’lmay qolsa, ikkinchi taraf, basharti qonunda yoki shartnomada boshqacha tartib nazarda tutilgan bo’lmasa, shartnomadan voz kechishga va shartnomaning bajarilmasligi tufayli etkazilgan zararni undirib olishga haqli.
Auditorlik faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziya uni bergan davlat organi tomonidan quyidagi hollarda bekor qilinishi mumkin:
auditorlik tashkiloti litsenziyani bekor qilish to’g’risida ariza bilan murojat qilganda;
litsenziya soxta hujjatlardan foydalanilgan holda olinganligi fakti aniqlanganda;
maxsus vakolatli davlat organining litsenziya berish to’g’risidagi qarori noqonuniyligi aniqlanganda;
agar auditorlik tashkiloti unga litsenziya berish to’g’risidagi qaror qabul qilingani haqida xabarnoma yuborilgan (topshirilgan) paytdan e’tiboran uch oy muddat ichida maxsus vakolatli davlat organiga litsenziya berganlik uchun davlat boji to’langanligini tasdiqlovchi hujjatni taqdim etmagan yoki litsenziya shartnomasini imzolamagan bo’lsa.
|
Ish bosqich
lari va vaqti

|
Ish bosqich
lari va vaqti
|
bet | 37/58 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 222,37 Kb. | | #143081 |
Bog'liq O`qitish texnologiyasi 2023-24Ish bosqich
lari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
Ta’lim beruvchi
|
Ta’lim oluvchilar
|
1-bosqich. Mavzuga kirish
( _____ daq.)
|
Tashkiliy qism
Ta’lim oluvchilarni davomatini tekshirish
Ta’lim oluvchining mashg’ulotga tayyorgarligini tekshirish
Amaliy mashg’ulot nomi, rejasi, maqsad va kutilayotgan natijalar bilan tanishtiradi.
Amaliy mashg’ulotning baxolash mezonlari bilan tanishtiradi
Xavfsizlik texnikasi qoidalariga amal qilishni eslatadi.
|
Mashg’ulotga tayyorgarlik ko’radilar
Amaliyotga xavfsizlik texnikasi, sanitariya va gigiena talablariga rioya qilgan holda maxsus kiyimda keladi.
Xavfsizlik texnikasi jurnaliga imzo qo’yadilar.
Tinglaydilar.
|
2-bosqich.
Asosiy
( ____ daq.)
|
Kirish yo’riqnomasi (50 daqiqa). O’quvchilar bilimini faollashtirish:
Tezkor-so’rov, savol-javob, aqliy hujum orqali bilimlarni faollashtirish.
Yangi o’quv materiallari bayoni:
O’quv amaliyoti mavzusi bo’yicha umumiy ma’lumot beradi, ish joylarini tushuntiradi.
Joriy yo’riqnoma (135 daqiqa) Yangi o’quv materiali bo’yicha amaliy mashq bajarish
Ta’lim oluvchilarni ish joylariga taqsimlab amaliy ish yuzasidan yo’riqnomali texnologik xarita ( -ilova) hamda mustaqil ish bajarish uchun hom-ashyo tarqatadi va ko’rsatmalar beradi
|
|
| |
VI. AUDITORLIK TAShKILOTLARINING

|
VI. AUDITORLIK TAShKILOTLARINING
|
bet | 120/121 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 0,82 Mb. | | #148537 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi o-fayllar.orgVI. AUDITORLIK TAShKILOTLARINING
JAVOBGARLIGI
25. Auditorlik tashkilotlari, auditorlik tekshiruvini buyurtmachisi, xo’jalik yurituvchi sub’ektlar va moliyaviy hisobot boshqa foydalanuvchilar, shu jumladan tijorat banklari, moliya tuzilmalari hamda investorlar oldida xo’jalik yurituvchi sub’ektning moliyaviy hisoboti va boshqa moliyaviy axboroti haqida noto’g’ri auditorlik xulosalarini tuzishi oqibatida ularga keltirilgan zarar uchun qonun hujjatlarida nazarda tutilgan javobgarlikka tortiladi.
26. Sifatsiz yoki batafsil bo’lmagan auditorlik tekshiruvi natijasida xo’jalik yurituvchi sub’ekt va (yoki) auditorlik tekshiruvi buyurtmachisiga keltirilgan zarar, shu jumladan, boy berilgan foyda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda qoplanadi.
VII. HISOB, HISOBOT VA AUDITORLIK
TAShKILOTLARINING LITsENZIYa TALABLARI
VA ShARTLARIGA RIOYa QILIShI USTIDAN NAZORAT
27. Auditorlik tashkilotlari qonun hujjatlarida belgilangan tartibda buxgalteriya hisobi va hisobotlarini olib boradi.
28. Auditorlik tashkilotlari litsentsiya talablari va shartlariga rioya qilishini O’zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi har uch yilda kamida bir marotaba tekshirib turadi.
29. Auditorlik tashkilotlarini qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
MUNDARIJA
|
| |
маълумотларни узатиш муҳитига мурожаат қилишнинг CSMA/CD усули бўйича ишлайдиган ЛКТ стандартларини ишлаб чиқиш бўлими

|
маълумотларни узатиш муҳитига мурожаат қилишнинг CSMA/CD усули бўйича ишлайдиган ЛКТ стандартларини ишлаб чиқиш бўлими
|
bet | 20/206 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #252785 |
Bog'liq Kompyuterlarni tarmoqqa ulashning asosiy maqsadi nimaмаълумотларни узатиш муҳитига мурожаат қилишнинг CSMA/CD усули бўйича ишлайдиган ЛКТ стандартларини ишлаб чиқиш бўлими;
Ethernetda kommutatsiyalashning qaysi xilidan foydalaniladi? - IEEE 802.3u,(MAC-adress) Paketlarni integrammali kommu-tatsiyalash usulidan
Optik tolali Ethernet tarmog’ining maksimal uzunligi qanday?- 20 km
100Base-TX spetsifikatsiyasi qaysi texnologiyaga tegishli? - бешинчи категорияли икки жуфтли
(тўртта симли) экранланмаган ўралма жуфтлик (UTP) ёки Type 1 ли экранланган ўралма жуфтлик (STP) кабели учун.
Fast Ethernet texnologiyasi spetsifikatsiyalari qaysi komitet tarkibida ishlab chiqilgan? - 802.3u стандартига асосан
Ethernet texnologiyasida koaksial kabelining ma’lumotlarni uzatish tezligi qanday? - 500 Mbit/s.gacha
Fast Ethernet texnologiyasida o’ralma juftlik kabelining ma’lumotlarni uzatish tezligi qanday? - 100 Мбит/сек.
Lokal tarmoqlarda keng tarqalgan topologiya turi qaysi? - shinali
100Base-TX spetsifikatsiya qaysi texnologiyaga tegishli? - 802.3u стандартига асосан Fast Ethernet тармоғи
1000Base-SX spetsifikatsiya qaysi texnologiyaga tegishli? - 802.3u стандартига асосан Fast Ethernet тармоғи
Fast Ethernet texnologiyasida qaysi turdagi kabel tizimlaridan foydalanilgan? – o’ralma juftli kabel.
MАC sath osti satxi OSI modelining qaysi sathiga tegishli? 2- sathga ya’ni kanal sathiga.
Ethernet texnologiyasi nechta standartga ega? -4 TA
Fast Ethernet texnologiyasi nechta spetsifikatsiyaga ega? - 3 ta. (100Base-TХ, 100Base-T4, 100Base-
FX )
Umumiy shina topologiyali lokal tarmoqlarda kontsentratorlar qanday funktsiyani bajaradi? - Копsепtrаtоrlаr yordamida tarmoqni strukturalash na faqat tarmoq uzellari orasidagi masofani ko'paytirish Ьilan uning mustahkamligini ham oshirib beradi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
маълумотларни узатиш муҳитига мурожаат қилишнинг CSMA/CD усули бўйича ишлайдиган ЛКТ стандартларини ишлаб чиқиш бўлими
|
Open System Interconnection (OSI) modeli nechta pog'onadan iborat?

|
Open System Interconnection (OSI) modeli nechta pog'onadan iborat?
|
bet | 25/206 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #252785 |
Bog'liq Kompyuterlarni tarmoqqa ulashning asosiy maqsadi nimaOpen System Interconnection (OSI) modeli nechta pog'onadan iborat?
====
#7
====
6
====
5
====
4
++++
OSI modeli etalon model asosida hozirgi kunda qaysi tarmoq ishlaydi?
====
#TCP/IP
====
HTTP
====
FTP
====
UDP
++++
…..bu – mantiqiy bog'lanish tuguni hisoblanib, ular yordamida mantiqiy kerakli protokolga bog'lanish hosil qilinadi
====
#port
====
transport
====
tarmoq
====
kanal
++++
WAN tarmog'ining to'liq nomi to'g'ri ko'rsatilgan javobni aniqlang.
====
#Wide Area Network
====
Worl Area Network
====
Wide ARP Network
====
World And Network
++++
UDP protokolida malumotlar qanday nomlanadi?
====
#datagram
====
kadr
====
segment
====
frame
++++
TCP protokolida malumotlar qanday nomlanadi?
====
#segment
====
frame
====
datagram
====
kadr
++++
Bu protokol baland tezlikda ishlaydigan jarayonlarda, masalan, videokonferensialarda va tarmoqning maxsus xizmatlari uchun qo'llaniladi?
====
#UDP
====
HTTP
====
TCP
====
FTP
++++
Paketni xatosiz va yo’qotmasdan, kerakli ketma-ketlikda yetkazib berishni protokoli?
====
#TCP
====
UDP
====
HTTP
====
FTP
++++
Tarmoq standartlarini tartibga soluvchi qo’mitaning qisqartmasi qaysi javobda berilgan?
====
#IEEE
====
EEEI
|
| |
Mikroprotsessor tomonidan qabul qilinadigan bitlarning yaxlit soni nima deyiladi?

Mikroprotsessor tomonidan qabul qilinadigan bitlarning yaxlit soni nima deyiladi?
|
Protsessor razryadligi
|
Kompyuterning samaradorligi
|
Takt chastotasi
|
Kompyuterning ichki hotira hajmi
|
Mini kompyuterlar-…
|
o'lchami va bajaradigan amallar xajmi jixatidan juda kichik qurilma
|
kichik tezlikda lekin xajmi katta bo'lgan xotira qurilmasi
|
mikrosxemadagi tranzistorlarning joylashishi va o’zaro ulanishi
|
xotira xajmi kichik bo'lan qurilma
|
Minora ko’rinishidagi korpuslar balandligi bo’yicha necha xil bo’ladi?
|
3
|
2
|
4
|
5
|
Modem nima uchun mo‘ljallangan?
|
telefon tarmog‘i orqali bir kompyuterdan, boshqa bir kompyuterga ma’lumotni uzatish uchun
|
qog‘oz bo‘lagidagi grafik tasvirlarni o‘qish uchun
|
vizual axborotni akslantirish uchun
|
katta xajmdagi axborotni magnit tasmasiga yozish uchun
|
Modem nima?
|
Telefon tarmog‘i orqali Kompyuter bilan aloqa qilish imkonini beruvchi qurilmadir.
|
Kompyuterdagi matn rasm slayd fotosurat ko’rinishidan foydalangan tasvirlar va boshqa grafika axborotlarni avtomatik ravishda kiritish muljallangan qurilmadir.
|
Ma'lumotlarni qog'ozga chiqaruvchi qurilma
|
Ma'lumotlarni ekranga uzatuvchi qurilma
|
Modem nima?
|
kompyuterlararo ma`lumot almashishni ta`minlovchi qurilma
|
qog’ozdagi ma`lumotni kompyuterga kirituvchi qurilma
|
ma`lumotlarni saqlovchi qurilma
|
ma`lumotlarni qog’ozga bosib chiqaruvchi qurilma
|
Modem nima?
|
telefon tarmog’i orqali boshqa Kompyuterlar bilan ma’lumotlar almashishni ta’minlaydi
|
ma’lumotlarni Kompyuterga kiritishni yengillashtiradi
|
ma’lumotlarni qog’ozga chiqarishni ta`minlaydi
|
xotiradagi ma’lumotlar almashuvini ta’minlaydi
|
|
Multimedia- kompyuterning tarkibida qanday qurilma bo‘lishi shart?

Multimedia- kompyuterning tarkibida qanday qurilma bo‘lishi shart?
|
CD-ROM diskovod va tovush kartasi
|
Proektsion panel
|
Modem
|
Plotter
|
Multimedia so'zini manosi?
|
ko'p vositalilik
|
nutqli kiritish
|
matnli kiritish
|
kuchaytirgichli
|
Multimedialar berilgan qatorni ko'rsating.
|
video ensiklapediyalar, interaktiv yo'lboshlovchilar, trenajo'rlar
|
quloqchin, kamera
|
video magnitafon, sichqoncha
|
Kamera, printer
|
Multimediani asosiy ishlatilish sohalaridan biri bu-
|
ta'lim tizimi
|
soliq tizimi
|
salomatlik tizimi
|
qishloq xo'jaligi tizimi
|
Natijani xotiraga yoki registrlarga yozish besh sathli konveyerning qaysi bosqichida amalga oshiriladi?
|
S5
|
S2
|
S3
|
S4
|
Necha MB sigimli tezkor xotira qurilmasi mavjud emas?
|
384
|
128
|
512
|
1024
|
Neyron kompyuterlarning ishlash tamoyillari nimaga asoslangan?
|
inson miyasi faoliyati
|
delfinlar tudasi xatti-xarakatlariga
|
mikroblar koloniyasining o’z-o’zini boshqarishiga
|
kvant texnologiyalari asosida
|
Nomi, kengaytmasi va hajmiga ega bo'lgan u yoki bu turdagi axborotlarni o'zida jamlagan ob'ekt qanday nomlanadi:
|
Fayl
|
Yorliq
|
Papka
|
Dastur
|
Noutbuklarda qo’llaniladigan vinchesterlarning eni necha dyum bo’ladi?
|
2,5
|
3
|
4
|
2
|
Nuqtalar o'rniga kerakli so'zni qo'ying. Grafik ko’ruvchilar yani ……… lardir.
|
plotter
|
digittayzerlar
|
planshetlar
|
printerlar
|
Nuqtalar o'rniga mos so'zlarni topib to'ldiring. … matematik kattaliklarning har oniy qiymati bir necha mashina o'zgaruvchilari orqali ifodalaniladi.
|
axborotning uzlukli shaklda ifodalanishi
|
o'zgaruvchan uzluksiz shaklda ifodalanishi
|
o'zgaruvchan vaqt bo'yicha uzluksiz shaklda ifodalanishi
|
uzlukli ifodalanish
|
Nuqtalar o'rniga mos so'zlarni topib to'ldiring. …. Ning arifimetik mantiqiy qurulmasi sonlarni uzluksiz ayrish qo'shish operatsiyalarini qisqartirish maqsadida to'g'ri, to'ldirish va teskari kodlardan foydalaniladi.
|
EHM
|
Axborot
|
Rekursiv
|
Inyersial
|
|
Sun’iy neyron tarmoqlar modeli - Toshkent tibbiyot akademiyasi biotibbiyot muhandisligi, informatika va biofizika kafedrasi

|
Toshkent tibbiyot akademiyasi biotibbiyot muhandisligi, informatika va biofizika kafedrasi
|
bet | 3/9 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 41,95 Kb. | | #254571 |
Bog'liq “ Sun\'iy neyron tarmoqlari modeliSun’iy neyron tarmoqlar modeli
Sunʼiy neyron tarmoqlari (SNT), odatda oddiygina neyron tarmoqlari (NT) deb ataladi, hayvonlar miyasini tashkil etuvchi biologik neyron tarmoqlardan ilhomlangan hisoblash tizimlari.
SNT sunʼiy neyronlar deb ataladigan bogʻlangan birliklar yoki tugunlar toʻplamiga asoslanadi, ular biologik miyadagi neyronlarni erkin modellashtiradi. Sunʼiy neyron signallarni oladi, keyin ularni qayta ishlaydi va unga ulangan neyronlarga signal berishi mumkin. Ulanishdagi „signal“ haqiqiy raqam boʻlib, har bir neyroNTing chiqishi uning kirishlari yigʻindisining chiziqli boʻlmagan funksiyasi bilan hisoblanadi. Ulanishlar deyiladi qirralar. Neyronlar va chekkalar odatda oʻrganish davom etayotganda sozlanadigan vaznga ega. Neyronlar shunday chegaraga ega boʻlishi mumkinki, signal faqat yigʻilgan signal ushbu chegarani kesib oʻtgan taqdirdagina yuboriladi. Odatda, neyronlar qatlamlarga yigʻiladi. Signallar birinchi qatlamdan (kirish qatlami), oxirgi qatlamga (chiqish qatlami), ehtimol, qatlamlarni bir necha marta bosib oʻtgandan keyin oʻtadi.
Neyron tarmoqlar misollarni qayta ishlash orqali oʻrganadi (yoki oʻqitiladi), ularning har biri maʼlum „kirish“ va „natija“ ni oʻz ichiga oladi va ular oʻrtasida ehtimollik bilan oʻlchangan assotsiatsiyalarni hosil qiladi, ular tarmoqning oʻzida saqlanadigan maʼlumotlar tuzilmasida saqlanadi. Berilgan misol boʻyicha neyron tarmoqni oʻrgatish odatda tarmoqning qayta ishlangan chiqishi (koʻpincha bashorat) va maqsadli chiqishi oʻrtasidagi farqni aniqlash orqali amalga oshiriladi. Keyin tarmoq oʻz vaznli assotsiatsiyalarini oʻrganish qoidasiga koʻra va ushbu xato qiymatidan foydalanib sozlaydi. Ushbu tuzatishlarning etarli sonidan soʻng, mashgʻulot muayyan mezonlar asosida toʻxtatilishi mumkin.
Bunday tizimlar misollarni koʻrib chiqish orqali topshiriqlarni bajarishni „oʻrganadi“, odatda vazifaga xos qoidalar bilan dasturlashtirilmaydi. Masalan, tasvirni aniqlashda ular „mushuk“ yoki „mushuk yoʻq“ deb qoʻlda yorliqlangan misol tasvirlarni tahlil qilish va boshqa tasvirlardagi mushuklarni aniqlash uchun natijalardan foydalanish orqali mushuklar bor tasvirlarni aniqlashni oʻrganishi mumkin.
Modellar
SNT anʼanaviy algoritmlar unchalik muvaffaqiyatli boʻlmagan vazifalarni bajarish uchun inson miyasining arxitekturasidan foydalanishga urinish sifatida boshlandi. Neyronlar bir-biri bilan turli naqshlarda bogʻlangan, bu baʼzi neyronlarning chiqishi boshqalarning kirishiga aylanishiga imkon beradi. Tarmoq yoʻnaltirilgan, vaznli grafik hosil qiladi.
Sunʼiy neyron tarmogʻi simulyatsiya qilingan neyronlar toʻplamidan iborat. Har bir neyron boshqa tugunlarga biologik mos keladigan bogʻlanishlar orqali bogʻlangan tugundir.Har bir boʻgʻiNTing vazni bor, bu bir tuguNTing boshqasiga taʼsir kuchini belgilaydi
|
| |
Sun'iy neyron tarmoqlarining turlari (ANN)

|
Sun'iy neyron tarmoqlarining turlari (ANN)
|
bet | 4/9 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 41,95 Kb. | | #254571 |
Bog'liq “ Sun\'iy neyron tarmoqlari modeliSun'iy neyron tarmoqlarining turlari (ANN).
Sun'iy neyron tarmoqlari bor hisoblash modellari tomonidan ilhomlangan biologik neyron tarmoqlari va ishlatiladi taxminiy funktsiyalari umuman noma'lum. Xususan, ular xatti-harakatlaridan ilhomlangan neyronlar va ular kirish (masalan, ko'zdan yoki qo'ldagi nerv sonlaridan), ishlov berish va miyadan chiqish (masalan, yorug'lik, teginish yoki issiqlikka ta'sir qilish) o'rtasida uzatiladigan elektr signallari. Neyronlarning semantik jihatdan aloqa qilish usuli doimiy tadqiqotlar sohasidir. Ko'pgina sun'iy neyron tarmoqlari o'zlarining murakkab biologik o'xshashlariga o'xshashliklarga ega, ammo ular belgilangan vazifalarda juda samarali (masalan, tasniflash yoki segmentatsiya). Ba'zi sun'iy neyron tarmoqlar moslashuvchan tizimlar va masalan uchun ishlatiladi model populyatsiyalar va doimiy ravishda o'zgarib turadigan muhitlar.
Neyron tarmoqlari apparat- (neyronlar jismoniy komponentlar bilan ifodalanadi) yoki bo'lishi mumkin dasturiy ta'minotga asoslangan (kompyuter modellari), va turli xil topologiyalar va o'quv algoritmlaridan foydalanishi mumkin.
Giperparametr
Giperparametr doimiy parametr boʻlib, uning qiymati oʻquv jarayoni boshlanishidan oldin oʻrnatiladi. Parametrlarning qiymatlari oʻrganish orqali olinadi. Giperparametrlarga oʻrganish tezligi, yashirin qatlamlar soni va partiya hajmi kiradi.Baʼzi giperparametrlarning qiymatlari boshqa giperparametrlarnikiga bogʻliq boʻlishi mumkin.
Oʻrganish
Oʻrganish — bu namunaviy kuzatishlarni hisobga olgan holda vazifani yaxshiroq hal qilish uchun tarmoqni moslashtirish. Oʻrganish natijaning aniqligini oshirish uchun tarmoqning ogʻirliklarini (va ixtiyoriy chegaralarni) sozlashni oʻz ichiga oladi. Qoʻshimcha kuzatishlarni oʻrganayotganda oʻrganish tugallangan boʻlib, xatolik darajasini kamaytirmaydi. Agar oʻrganganingizdan soʻng, xato darajasi juda yuqori boʻlsa, tarmoq odatda qayta ishlab chiqilishi kerak. Amalda bu oʻrganish davomida davriy ravishda baholanadigan xarajat funksiyasini aniqlash orqali amalga oshiriladi. Xarajat koʻpincha statistik maʼlumot sifatida aniqlanadi, uning qiymati faqat taxminiy baholanishi mumkin. Chiqishlar aslida raqamlardir, shuning uchun xatolik past boʻlsa, chiqish (deyarli mushuk) va toʻgʻri javob (mushuk) oʻrtasidagi farq kichik boʻladi. Koʻpgina oʻrganish modellarini optimallashtirish nazariyasi va statistik baholashning toʻgʻridan-toʻgʻri qoʻllanilishi sifatida koʻrish mumkin.
|
| |
Oʻrganishni mustahkamlash - Toshkent tibbiyot akademiyasi biotibbiyot muhandisligi, informatika va biofizika kafedrasi

|
Toshkent tibbiyot akademiyasi biotibbiyot muhandisligi, informatika va biofizika kafedrasi
|
bet | 6/9 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 41,95 Kb. | | #254571 |
Bog'liq “ Sun\'iy neyron tarmoqlari modeliOʻrganishni mustahkamlash
Video oʻyinlarni oʻynash kabi ilovalarda aktyor bir qator harakatlarni amalga oshiradi va har biridan keyin atrof-muhitdan umuman oldindan aytib boʻlmaydigan javob oladi. Oʻqitishni mustahkamlashda maqsad uzoq muddatli (kutilgan yigʻilgan) xarajatlarni minimallashtiradigan harakatlarni amalga oshirish uchun tarmoqni tortish (siyosatni ishlab chiqish) hisoblanadi. Vaqtning har bir nuqtasida agent biror harakatni amalga oshiradi va atrof-muhit baʼzi (odatda nomaʼlum) qoidalarga koʻra kuzatuv va bir lahzalik xarajatlarni keltirib chiqaradi. Har qanday vaziyatda agent xarajatlarni aniqlash uchun yangi harakatlarni oʻrganish yoki tezroq davom etish uchun oldingi oʻrganishdan foydalanishga qaror qiladi.
Oʻz-oʻzini oʻrganish
Neyron tarmoqlarda oʻz-oʻzini oʻrganish 1982-yilda Crossbar Adaptive Array (CAA) deb nomlangan oʻz-oʻzini oʻrganishga qodir neyron tarmogʻi bilan birga kiritilgan. Bu faqat bitta kirish, vaziyat s va faqat bitta chiqish, harakat (yoki xatti-harakatlar) boʻlgan tizimdir. Unda na tashqi maslahat kiritish, na atrof-muhitdan tashqi mustahkamlash kiritish mavjud. Tizim idrok va hissiyot oʻrtasidagi oʻzaro taʼsir orqali boshqariladiXotira matritsasi W =||w(a, s)|| ni hisobga olgan holda, har bir iteratsiyada oʻzaro bogʻliqlikni oʻz-oʻzidan oʻrganish algoritmi quyidagi hisoblashni amalga oshiradi:
In situation s perform action a;
Receive consequence situation s';
Compute emotion of being in consequence situation v(s');
Update crossbar memory w'(a,s) = w(a,s) + v(s').
CAA ikkita muhitda mavjud boʻlib, biri oʻzini tutadigan xulq-atvor muhiti va ikkinchisi genetik muhit boʻlib, u erdan dastlab va faqat bir marta xulq-atvor muhitida duch keladigan vaziyatlar haqida dastlabki his-tuygʻularni oladi. Genetik muhitdan genom vektorini (turlar vektorini) olgandan soʻng, CAA kerakli va nomaqbul vaziyatlarni oʻz ichiga olgan xulq-atvor muhitida maqsadga intiladigan xatti-harakatni oʻrganadi.
Neyroevolyutsiya
Neyroevolyutsiya evolyutsion hisoblash yordamida neyron tarmoq topologiyalari va ogʻirliklarini yaratishi mumkin. Neyroevolyutsiyaning afzalliklaridan biri shundaki, u „oʻlik nuqtalar“ ga tushib qolishga kamroq moyil boʻlishi mumkin.
|
| |
Oʻrganish darajasi - Toshkent tibbiyot akademiyasi biotibbiyot muhandisligi, informatika va biofizika kafedrasi

|
Toshkent tibbiyot akademiyasi biotibbiyot muhandisligi, informatika va biofizika kafedrasi
|
bet | 5/9 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 41,95 Kb. | | #254571 |
Bog'liq “ Sun\'iy neyron tarmoqlari modeliOʻrganish darajasi
Oʻrganish tezligi modelning har bir kuzatishdagi xatolarni tuzatish uchun koʻrsatadigan tuzatish qadamlari hajmini belgilaydi. Yuqori oʻrganish tezligi mashgʻulot vaqtini qisqartiradi, ammo past aniqlik bilan, pastroq oʻrganish koʻproq vaqt talab etadi, lekin aniqroq boʻlishi mumkin. Quickprop kabi optimallashtirishlar, birinchi navbatda, xatolarni minimallashtirishni tezlashtirishga qaratilgan boʻlsa, boshqa yaxshilanishlar asosan ishonchlilikni oshirishga harakat qiladi. Tarmoq ichidagi tebranishlarni, masalan, ulanish ogʻirliklarining oʻzgarishini oldini olish va konvergentsiya tezligini yaxshilash uchun takomillashtirish moslashtirilgan oʻrganish tezligidan foydalanadi, bu mos ravishda oshiradi yoki kamayadi. 0 ga yaqin momentum gradientni taʼkidlaydi, 1 ga yaqin qiymat esa oxirgi oʻzgarishlarni taʼkidlaydi.
Narx funksiyasi
Xarajat funksiyasini ad hoc aniqlash mumkin boʻlsa-da, koʻpincha tanlov funksiyaning kerakli xususiyatlari (masalan, qavariqlik) yoki modeldan kelib chiqqanligi sababli aniqlanadi (ehtimollik modelida modelning orqa ehtimoli teskari sifatida ishlatilishi mumkin).
Orqaga tarqalish
Orqa tarqalish — bu oʻrganish jarayonida aniqlangan har bir xatoni qoplash uchun ulanish ogʻirliklarini sozlash uchun ishlatiladigan usul. Ogʻirlikni yangilash stokastik gradient tushishi yoki boshqa usullar orqali amalga oshirilishi mumkin, masalan, Extreme Learning Machines,[ „No-prop“ tarmoqlariorqaga yoʻl qoʻymasdan mashq qilish, „vaznsiz“ tarmoqlar, va koNTektsionist boʻlmagan neyron tarmoqlar.
Paradigmalarni oʻrganish
Uchta asosiy taʼlim paradigmalari nazorat ostida oʻrganish, nazoratsiz oʻrganish va mustahkamlovchi oʻrganishdir. Ularning har biri maʼlum bir oʻquv vazifasiga mos keladi
Nazorat ostida oʻrganish
Nazorat ostidagi oʻrganish juftlashtirilgan kirishlar va kerakli natijalar toʻplamidan foydalanadi..Bu holda xarajat funksiyasi notoʻgʻri ajratmalarni bartaraf etish bilan bogʻliq. Keng tarqalgan ishlatiladigan xarajat oʻrtacha kvadrat xato boʻlib, u tarmoqning chiqishi va kerakli natija oʻrtasidagi oʻrtacha kvadrat xatoni minimallashtirishga harakat qiladi. Nazorat ostida oʻrganish uchun mos boʻlgan vazifalar naqshni aniqlash (klassifikatsiya deb ham ataladi) va regressiya (funksiyani yaqinlashish deb ham ataladi) hisoblanadi. Nazorat ostida oʻrganish ketma-ket maʼlumotlarga ham tegishli (masalan, qoʻlda yozish, nutq va imo- ishoralarni aniqlash uchun).
|
| |
Ishni bajarilish uchun topshiriqlar tartibi va qo‟yilgan vazifa

Ishni bajarilish uchun topshiriqlar tartibi va qo‟yilgan vazifa: 1. Autentifikatsiya protokollarini taqqoslashda va tanlashdagi asosiy
xarakteristikalarni o‘rganib chiqing.
2. Foydalanuvchilarni autentifikatsiyalash uchun bir martali parollarni
qo‘llash usullari bilan tanishib chiqing va ularning bir-biridan farqini aniqlang.
3. Identifikasiya bilan autentifikatsiya bir-biridan farqini tushuntirib bering.
4. Identifikasiyaga ta‘rif bering.
5. Autentifikatsiyaga ta‘rif bering.
6. Autentifikatsiyada parolning o‘rni.
7. Paroldan foydalangan holda oddiy autentifikatsiyalash.
46
7-Amaliy mashg‟ulot Mavzu: Risklarni baholash usullari. Kirish: Keyinchalik, kiberxavfsizlik asoslari kursining bir qismi sifatida
ba'zi amaliy mashg'ulotlarda foydalaniladigan xavflarni baholash usullari
tavsiflanadi.
Ishdan maqsad: Xavflarni baholash usullari turli kutilgan va kutilmagan
vaziyatlarni o'rganish uchun kuchli vositadir.
Kerakli jixozlar: Kompyuter, Proektor dasturlar ixtiyoriy, printer, daftar,
A4 formatdagi oq qog‘oz.
Qisqacha nazariy ma‟lumot: “Galstuk-babochka” tahlil usuli Ushbu usul o'rganilayotgan salbiy hodisaning sababdan oqibatga qadar
rivojlanishini grafik tavsiflash va tahlil qilishdir. Ushbu usulning asosiy
yo'nalishi tekshirilayotgan hodisaga qarshi choralar va uni keltirib chiqaradigan
sabablarga qaratilgan.
Ushbu usulni amalga oshirish quyidagi bosqichlarni ajratishi mumkin:
1. Grafik markazida tahlil qilish uchun hodisani aniqlash.
2. Tekshirilayotgan hodisaga olib kelishi mumkin bo'lgan sabablar
ro'yxatini tuzish.
3. Tekshirilayotgan voqea oldidan vaziyatning rivojlanish mexanizmini
tahlil qilish
4. Hodisaning rivojlanishiga olib keladigan omillar va uning oqibatlari
tavsiflanishi mumkin.
5. Hodisadan oldin deb ataladigan sabablarning rivojlanishiga to'sqinlik
qiladigan to'siqlarni namoyish qilish profilaktika choralari. Eskalatsiya omillari
uchun to'siqlarni ham ko'rsatishingiz mumkin.
6. Tekshirilayotgan voqea sabab bo'lishi mumkin bo'lgan oqibatlar
ro'yxatini tuzish.
7. O'rganilayotgan voqeaning oqibatlarini rivojlanishiga to'sqinlik
qiladigan to'siqlarni namoyish qilish.
"Galstuk-babochka" tahlilini o'tkazish orqali biz xavfli hodisalar va
47
ularning oqibatlarning oldini olish , yumshatish yoki kutilayotgan hodisalarni
kuchaytirish, tezlashtirishga yo'naltirilgan xavfli voqealar va to'siqlarning asosiy
yo'llarini aniq ko'rsatadigan oddiy diagramma kiritamiz (tekshirilayotgan voqea
ijobiy bo'lgan taqdirda).
Autentifikatsiya - O‟quv qo‟llanma

Autentifikatsiya (Authentication) – ma‘lum qilingan foydalanuvchi, jarayon
yoki qurilmaning haqiqiy ekanligini tekshirish muolajasi. Bu tekshirish
foydalanuvchi (jarayon yoki qurilma) haqiqatan aynan o‘zi ekanligiga ishonch
hosil qilishiga imkon beradi. Autentifikatsiya o‘tqazishda tekshiruvchi taraf
tekshiriluvchi tarafning haqiqiy ekanligiga ishonch hosil qilishi bilan bir qatorda
tekshiriluvchi taraf ham axborot almashinuv jarayonida faol qatnashadi. Odatda
foydalanuvchi tizimga o‘z hususidagi noyob, boshqalarga ma‘lum bo‘lmagan
axborotni (masalan, parol yoki sertifikat) kiritishi orqali identifikasiyani
40
tasdiqlaydi.
Identifikasiya va autentifikatsiya subyektlarning (foydalanuvchilarning)
haqiqiy ekanligini aniqlash va tekshirishning o‘zaro bog‘langan jarayonidir.
Muayyan foydalanuvchi yoki jarayonning tizim resurslaridan foydalanishiga
tizimning ruxsati aynan shularga bog‘liq. Subyektni identifikasiyalash va
autentifikatsiyalashdan so‘ng uni avtorizasiyalash boshlanadi.
Avtorizasiya (Authorization) – subyektga tizimda ma‘lum vakolat va
resurslarni berish muolajasi, ya‘ni avtorizasiya subyekt harakati doirasini va u
foydalanadigan resurslarni belgilaydi. Agar tizim avtorizasiyalangan shaxsni
avtorizasiyalanmagan shaxsdan ishonchli ajrata olmasa bu tizimda axborotning
konfidensialligi va yaxlitligi buzilishi mumkin. Autentifikatsiya va avtorizasiya
muolajalari bilan foydalanuvchi harakatini ma‘murlash muolajasi uzviy
bog‘langan.
Ma‟murlash (Accounting) – foydalanuvchining tarmoqdagi harakatini,
shu jumladan, uning resurslardan foydalanishga urinishini qayd etish. Ushbu
hisobot axboroti xavfsizlik nuqtai nazaridan tarmoqdagi xavfsizlik xodisalarini
oshkor qilish, taxlillash va ularga mos reaksiya ko‘rsatish uchun juda muhimdir.
Autentifikatsiya protokollarini taqqoslashda va tanlashda quyidagi
xarakteristikalarni hisobga olish zarur:
-
o‘zaro
autentifikatsiyaning
mavjudligi.
Ushbu
xususiyat
autentifikasion almashinuv taraflari o‘rtasida ikkiyoqlama autentifikatsiyaning
zarurligini aks ettiradi;
-
hisoblash samaradorligi. Protokolni bajarishda zarur bo‘lgan amallar
soni;
-
kommunikasion samaradorlik. Ushbu xususiyat autentifikatsiyani
bajarish uchun zarur bo‘lgan xabar soni va uzunligini aks ettiradi;
-
uchinchi tarafning mavjudligi. Uchinchi tarafga misol tariqasida
simmetrik kalitlarni taqsimlovchi ishonchli serverni yoki ochiq kalitlarni
taqsimlash uchun sertifikatlar daraxtini amalga oshiruvchi serverni ko‘rsatish
mumkin;
41
-
xavfsizlik kafolati asosi. Misol sifatida nollik bilim bilan isbotlash
xususiyatiga ega bo‘lgan protokollarni ko‘rsatish mumkin;
-
sirni saqlash. Jiddiy kalitli axborotni saqlash usuli ko‘zda tutiladi.
Stokastik neyron tarmogʻi - Toshkent tibbiyot akademiyasi biotibbiyot muhandisligi, informatika va biofizika kafedrasi

|
Toshkent tibbiyot akademiyasi biotibbiyot muhandisligi, informatika va biofizika kafedrasi
|
bet | 7/9 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 41,95 Kb. | | #254571 |
Bog'liq “ Sun\'iy neyron tarmoqlari modeliStokastik neyron tarmogʻi
Sherrington-Kirkpatrik modellaridan kelib chiqqan stoxastik neyron tarmoqlar tarmoqqa tasodifiy oʻzgarishlar kiritish yoki tarmoqning sunʼiy neyronlariga stokastik uzatish funksiyalarini, berish yoki ularga stokastik ogʻirliklar berish orqali qurilgan sunʼiy neyron tarmoq turidir.Bu ularni optimallashtirish muammolari uchun foydali vositalarga aylantiradi, chunki tasodifiy tebranishlar tarmoqni mahalliy minimaldan qochishga yordam beradi
Boshqa
Evolyutsion usullar, gen ifodasini dasturlash, simulyatsiya qilingan tavlanish, kutish-maksimizatsiya, parametrik boʻlmagan usullar va zarrachalar toʻdasini optimallashtirish boshqa oʻrganish algoritmlaridir. Konvergent rekursiya — serebellar model artikulyatsiya boshqaruvchisi (CMAC) neyron tarmoqlarini oʻrganish algoritmi.
Tartiblar
Oʻrganishning ikkita usuli mavjud: stokastik va ommaviy. Stokastik oʻrganishda har bir kiritish vazNTi sozlashni yaratadi. Toʻplamda oʻrganish ogʻirliklari partiya boʻyicha xatolar toʻplanib, kirishlar partiyasi asosida oʻrnatiladi. Biroq, toʻplamli oʻrganish odatda mahalliy minimal darajaga tezroq va barqaror pasayish imkonini beradi, chunki har bir yangilash partiyaning oʻrtacha xatosi yoʻnalishi boʻyicha amalga oshiriladi. Umumiy kelishuv „mini-partiyalar“ dan, har bir partiyadagi namunalar bilan butun maʼlumotlar toʻplamidan stokastik tarzda tanlangan kichik partiyalardan foydalanishdir.
Turlari
SNT koʻplab sohalarda eng ilgʻor texnologiyalarning keng oilasiga aylandi. Eng oddiy turlar bir yoki bir nechta statik komponentlarga ega. Jumladan birliklar soni, qatlamlar soni, birlik ogʻirliklari va topologiya.Dinamik turlar ulardan bir yoki bir nechtasini oʻrganish orqali rivojlanishiga imkon beradi. Ikkinchisi ancha murakkab, ammo oʻrganish muddatlarini qisqartirishi va yaxshi natijalar berishi mumkin. Baʼzi turlari faqat apparatda ishlaydi, boshqalari esa sof dasturiy taʼminot boʻlib, umumiy maqsadli kompyuterlarda ishlaydi.
Baʼzi asosiy yutuqlarga quyidagilar kiradi: vizual va boshqa ikki oʻlchovli maʼlumotlarni qayta ishlashda ayniqsa muvaffaqiyatli boʻlgan konvolyutsion neyron tarmoqlari. Qisqa muddatli uzoq muddatli xotira yoʻqolib borayotgan gradient muammosidan qochadi va katta lugʻatli nutqni aniqlashga yordam beruvchi past va yuqori chastotali komponentlar aralashmasiga ega boʻlgan signallarni boshqara oladi, matndan to-nutq sintezi, Raqobatbardosh tarmoqlar, masalan, bir nechta tarmoqlar (turli xil tuzilishdagi) oʻyinda gʻalaba qozonish yoki kiritilgan maʼlumotlarning haqiqiyligi haqida raqibni aldash kabi vazifalarda bir-biri bilan raqobatlashadigan generativ raqib tarmoqlari.
|
| |
GLOSSARI

Sun'iy Neyron (Artificial Neuron)

|
GLOSSARI
Sun'iy Neyron (Artificial Neuron)
|
bet | 9/9 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 41,95 Kb. | | #254571 |
Bog'liq “ Sun\'iy neyron tarmoqlari modeliGLOSSARI
Sun'iy Neyron (Artificial Neuron): Sun'iy neyron, biologik neyronlarning tasvirlangan modeli bo'lib, axborotni qabul qilib, uningni o'zgartirib va uningni chiqarish uchun ishlatiladi.
Neyron tarmoq (Network): Sun'iy neyron tarmoqlari, bir-biri bilan bog'liq neyronlar to'plamidir. Tarmoqning boshida kirish neyronlari bor va tarmoqning oxiri chiqish neyronlari mavjud.
Neyron algoritm (Neyron algorithm): Sun'iy neyron tarmoqlarini o'rgatish va ularni ishlatish uchun aniqlangan qadam-qadam algoritm yoki jarayonlar to'plami.
Optimizatsiya Algoritmi (Optimization Algorithm): Sun'iy neyron tarmoq modelini o'rganish va aniqlash uchun ishlatiladigan algoritm.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
Pieraccini, Roberto (2012). Mashinada ovoz. Nutqni tushunadigan kompyuterlarni qurish. MIT Press. ISBN 978-0262016858.
Velfel, Matias; McDonough, Jon (26 may 2009). Masofadagi nutqni tanib olish. Vili. ISBN 978-0470517048.
Borgelt, Christian. Neuro-Fuzzy-Systeme : von den Grundlagen künstlicher Neuronaler Netze zur Kopplung mit Fuzzy-Systemen. Vieweg, 2003. ISBN 978-3-528-25265-6. OCLC 76538146.
Duda, Richard O.. Pattern classification, 2, Wiley, 2001. ISBN 978-0-471-05669-0. OCLC 41347061.
Internet saytlari
https://inlibrary.uz/index.php/computer-engineering/article/view/24999
https://www.slideshare.net/ErgashevSirojiddin/suniy-neyron-torlarini-orgatish
|
| |
Parollar asosida autentifikatsiyalash

45
mavjud:
O‘zgartiriluvchi bir martali parollar ketma-ketligi. Navbatdagi
autentifikatsiyalash sessiyasida foydalanuvchi aynan shu sessiya uchun oldingi
sessiya parolidan olingan maxfiy kalitda shifrlangan parolni yaratadi va uzatadi;
Bir tomonlama funksiyaga asoslangan parollar ketma-ketligi. Ushbu
usulning mohiyatini bir tomonlama funksiyaning ketma-ket ishlatilishi
(Lampartning mashhur sxemasi) tashkil etadi. Xavfsizlik nuqtai nazaridan bu usul
ketma-ket o‘zgartiriluvchi parollar usuliga nisbatan afzal hisoblanadi.
Keng
tarqalgan
bir
martali
paroldan
foydalanishga
asoslangan
autentifikatsiyalash protokollaridan biri Internet da standartlashtirilgan S/Key
(RFC1760) protokolidir. Ushbu protokol masofadagi foydalanuvchilarning
haqiqiyligini tekshirishni talab etuvchi ko‘pgina tizimlarda, xususan, Cisco
kompaniyasining TACACS+tizimida amalga oshirilgan.
ABAC modeli - O‟quv qo‟llanma

|
O‟quv qo‟llanmaBog'liq risklarni baholashABAC modeli
Attributlarga asoslangan foydalanishlarni boshqarish usuli (ABAC) -
obyektlar va subyektlarning atributlari, ular bilan mumkin bo‘lgan amallar va
so‘rovlarga mos keladigan muhit uchun qoidalarni tahlil qilish asosida
foydalanishlarni boshqaradi. Qoidada har qanday turdagi attributlardan
(foydalanuvchi attributlari, resurs attributlari, obyekt va muhit attributlari va
hak.) foydalanish mumkin. Ushbu model so‘rovni, resursni va harakatni kim
bajarayotgani to‘g‘risidagi holatlar ―AGAR, U HOLDA‖ dan tashkil topgan
qoidalarga asoslanadi. Masalan, AGAR talabgor boshqaruvchi bo‘lsa, U
HOLDA maxfiy ma‘lumotni o‘qish/ yozish huquqi berilsin.
Attributlarga
asoslangan
foydalanishni
boshqarishdagi
asosiy
standartlardan biri bu XACML (eXtensible Access Control Markup Language)
bo‘lib, 2001 yilda ishlab OASIS (Organization for the Advancement of
Structured Information Standards) chiqilgan.
XACML standartida asosiy tushunchalar bular: qoida (rules), siyosat
(policy), qoida va siyosatni mujassamlashtirgan algoritmlar (rule-combing
algorithms), attributlar (attributes) (subyekt, obyekt, harakat va muhit shartlari),
majburiyatlar (obligations) va maslahatlar (advices). Qoida markaziy element
bo‘lib, o‘zida maqsad, ta‘sir, shart, majburiyat va maslahatlarni o‘z ichiga oladi.
Maqsad – bu subyekt obyekt ustida nima harakat qilishidir (o‘qish, yozish,
o‘chirish va hak.). Ta‘sir mantiqiy ifodalarga asoslangan bo‘ladi va tizim
foydalanish uchun ruxsat, taqiq, mumkin emas, aniqlanmagan holatlaridan biri
bo‘lgan ruxsatni berishi mumkin. Mumkin emas buyrug‘i mantiqiy shart
noto‘g‘ri bo‘lganda qaytarilsa, ifodani hisoblash vaqtida yuzaga kelgan
xatoliklar uchun aniqlanmagan ta‘sirini ko‘rsatadi. Qoidaga misol:
8.1-jadval
Maqsad
Bemorni tibbiy kartasidan qon guruhini bilish
Harakat
Ruxsat
Ruxsat
Subyekt.Lavozimi=Vrach & muhit.vaqt >= 8:00 &
muhit.vaqt <=18:00
Majburiyat
Tibbiy yozuvini ko‘rish sanasini (muhit.vaqt) ro‘yxatga
olish jurnalida ko‘rsatish.
|
| |
Modem qanday vazifani bajaradi?

Modem qanday vazifani bajaradi?
|
Analogli signalni raqamli signalga va raqamli signalni analogli signalga aylantirish uchunuzgartiradi.
|
Ikkilik kodini analog signalga o‘zgartiradi
|
Analogli signalni ikkilik kodga o‘zgartiradi
|
Analogli signalni kuchaytirish uchun
|
Modemlarning qanday xillarini bilasiz?
|
ichki va tashqi
|
gorizontal (desktop) va vertikal (tower) xillari
|
rolikli va planshetli
|
faqat vertikal (tower)
|
Modulyator-demodulyator so‘zlarining qisqartmasidan olingan qurilma?
|
modem
|
peron
|
Digittayzer
|
kolonka
|
Monitorda rang hosil qilishda qanday ranglardan foydalaniladi?
|
qizil, ko‘k, yashil
|
qora, oq, ko‘k
|
sariq, qizil, oq
|
yashil, qora, sariq
|
Monitorning harakteristikasini tanlang
|
Ruxsat etish imkoniyati
|
Takt chastotasi
|
Diskretlik
|
Ma’lumotga murojat vaqti
|
Monoblok kurinishidagi kompyuterlarda uning tarkibiga kiruvchi qurilmalar kasrga joylashtiriladi?
|
monitor korpusiga
|
tizim blokiga
|
klaviatura ostiga
|
asosiy plataga
|
Moy dokumenti yorlig’ining vazifasi nima?
|
foydalanuvchi-ning ishchi mate-riallari, yahni fayllari va papkalarini saqlashini.
|
disklar bilan ishlash va disklarni tanlash
|
o’chirilgan fayllarni vaqtincha saqlash
|
operativ xotira haqida ma’lumot olish
|
Moy Kompyuter yorlig’ining vazifasi nima?
|
disklar bilan ishlash, disklarni tanlash, operativ xotira haqida ma’lumot olish va h.k.
|
disklar bilan ishlash, disklarni tanlash, o’chirilgan fayllarni tiklash va h.k.
|
o’chirilgan fayllarni vaqtincha saqlash
|
foydalanuvchining ishchi materiallari, yahni fayllari va papkalarini saqlash.
|
Multimedia (multimedia — ko’p vositalilik) vositasi bu?
|
apparat va dastur vositalari to’plani bo’lib, u odamga kompyuter bilan o’zi uchun tabiiy bo’lgan turli xil muhitlarni: tovush, video, grafika, matnlar, animatsiya va b. ishlatib, muloqot qilishni ta’minlaydi.
|
tarmoqli interfeysli plata, "ulanishlar", qiymatlarni uzatish multipleksorlari, modemlar) ulash uchun ishlatiladi va tovush, video, grafika, matnlar, animatsiya va b. ishlatib, muloqot qilishni ta’minlaydi.
|
kiritish uchun pero siljiganda uning koordinatalari uqiladi va bu ma’lumotlar shaxsiy kompyuterga kiritiladi va tovush, video, grafika, matnlar, animatsiya va b. ishlatib, muloqot qilishni ta’minlaydi.
|
Shaxsiy kompyuterga sonli, matnli va boshqaruvchi axborotni qo’lda kiritish uchun qurilma va tovush, video, grafika, matnlar, animatsiya va b. ishlatib, muloqot qilishni ta’minlaydi.
|
|