nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini

|
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatiniBog'liq ЖДПУ Мактаб менежменти 06 12 22 Анжуман тўплам 168
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
06.12.2022
2-rasmdagi
grafikda
boshlang‘ich faza φ ning qiymati
sinusoidaning
koordinata
boshidagi holati bilan aniqlanadi.
Sinusoidal
o‘zgaruvchan
funksiyaning nol qiymatlardan
o‘tish
nuqtasi
davrning
boshlanish lahzasi hisoblanadi.
Musbat
boshlang‘ich
faza
koordinata
boshidan
chap
tomonga, manfiysi o‘ng tomonga
qo‘yiladi [3].
Yuqoridagilardan
(o‘zgaruvchan tokni hosil qilish
jarayoni bo‘yicha generator
yakori uning qutblaridan o‘tayotgan holati) shunday xulosaga kelish mumkinki o‘zgaruvchan tok
(bir fazali) ham ikkita o‘tkazgich sim orqali elektr energiyasi uzatilsada uning bir tomoni manfiy
(-) ikkinchi tomoni musbat (+) deyilmaydi.
Elektr toki rangsiz, ta’msiz, hidsiz va “qo‘l bilan” ushlab bo‘lmaydigan bo‘lganligi uchun
ham u bilan ishlaganda biroz qo‘rqish bilan yondoshiladi. Aslida elektrga oid qonuniyatlarni
yaxshi o‘zlashtirsak, bunday qo‘rqishlarga o‘rin qolmaydi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
Xabibullaev P.Q. va boshqalar. Fizika. Umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun
darslik. -T.: “O‘qituvchi” nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2019.
2.
Рахимов Н., Расулов Р. Нанофизика ва наноэлектроника асослари. Наманган,
2012.
3.
Raximov A. Elektrotexnika va elektronika asoslari. –T.: O‘qituvchi, 1988.
ПРОБЛЕМЫ И ПУТИ РАЗВИТИЯ НА ОСНОВЕ МЕЖДИСЦИПЛИНАРНОГО
ПОДХОДА СИСТЕМЫ РАННЕГО ВЫЯВЛЕНИЯ ДЕТЕЙ С ОГРАНИЧЕННЫМИ
|
| |
) Dərman gülxətmisinin latınca adı necədir?

747) Dərman gülxətmisinin latınca adı necədir?
A) Carum carvi
B) Althaea officinalis
C) Zea mays
D) Coriandrum sativum
E) Linum usitatissimum
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.80.
748) Pişikotu bitkisinin hansı hissələri dərman xammalıdır?
A) Toxumu
B) Çiçəyi
C) Yarpağı
D) Meyvəsi
E) Kök və kökümsovu
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 214.
749) Qızılağacın hamaş meyvəsi təbabətdə hansı xəstəliklərdə istifadə edilir?
A) Mədə-bağırsaq xəstəliklərində
B) Ağ ciyər xəstəliklərində
C) Ürək xəstəliklərində
D) Zob xəstəliyində
E) Sinir-sisteminin xəstəliklərində
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 615-617.
750) Ayıdöşəyi kökümsovunun preparatları nə məqsədlə istifadə olunur?
A) Qankəsici kimi
B) Sidikqovucu kimi
C) Qurdqovucu kimi
D) Ödqovucu kimi
E) Yuxugətirici kimi
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.474-476.
|
) Balıq yağında hansı vitaminlər var?

633) Balıq yağında hansı vitaminlər var?
A) E, B12
B) K, PP
C) B2, C
D) B6, B1
E) A, D
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.140.
634) İtburnu bitkisinin hansı hissəsi müalicə əhəmiyyətlidir?
A) Meyvəsi
B) Kökü
C) Toxumu
D) Yarpağı
E) Cicəyi
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 146.
635) C vitaminin mənbəyi kimi təbabətdə hansı bitkilərdən istifadə edilir?
A) Şirquyruğu otu, dazı otu, yemişan çiçəkləri
B) İtburnu meyvəsi, qara qarağat meyvəsi, novruzçiçəyi yarpağı
C) Çətənə kəndiri, at şabalıdı, üskükotu
D) Kələm yarpağı, gülümbahar çiçəkləri, qarğıdalı saçağı
E) Palıd qabığı, qurd pəncəsi, psoraleya kökü
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.143,146,155,172,174.
|
) Ödotu çiçəkləri hansı yığıntının tərkibinə daxildir?

739) Ödotu çiçəkləri hansı yığıntının tərkibinə daxildir?
A) Yuxugətirici
B) Qurdqovucu
C) Ödqovucu
D) Sakitləşdirici
E) Sidikqovucu
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 588-591.
740) Qatırquyruğuotunun dəmləməsi nə məqsədlə istifadə olunur?
A) Qurdqovucu kimi
B) Yuxugətirici kimi
C) Tərlədici kimi
D) Sidikqovucu kimi
E) Ödqovucu kimi
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 324-325.
741) Dağtərxunu çiçəkləri xalq təbabətində nə məqsədlə istifadə edilir?
A) Yuxugətirici kimi
B) Hipotenziv kimi
C) Qurdqovucu kimi
D) Sakitləşdirici kimi
E) Sidikqovucu kimi
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.214.
742) Su bibəri otunun latınca adı necədir?
A) Herba Polygoni hydropiperis
B) Herba Equiseti
C) Herba Polygoni persicariae
D) Herba gnaphalii uliginosi
E) Herba Astragali dasyanthi
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 593.
|
-ilova.  
Kategoriyalarni tavsiflashni o‘tkazish qoidasi

|
-ilova.
Kategoriyalarni tavsiflashni o‘tkazish qoidasi
|
bet | 180/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD1-ilova.
Kategoriyalarni tavsiflashni o‘tkazish qoidasi
1. Guruxda "Akliy xujum" o‘tkazasiz va mavzu bo‘yicha barcha tushunchalarni yozib olasiz.
2. Biron-bir belgisi bo‘yicha olingan ma’lumotlarni umumlashtiruvchi kategoriyalarni aniqlaysiz.
3. Kategoriyani kog‘ozga yozing va olingan ma’lumotlarni ma’lum mezonlar bo‘yicha taksimlang.
4. Taqsimlash jarayonida biron-bir kategoriyani nomini o‘zgartirish yoki ko‘shish mumkin.
Kategoriya jadvalini tuzing.
Masalan. Mavzu: Asosiy va aylanma fondlarning sifat ta’rifi
|
1
|
2
|
Farqlovchi belgilar
|
Asosiy fondlar
|
Aylanma fondlar
|
Ishlab chiqarish jarayonida qatnashish turi
|
Mehnat vositasi sifatida
|
Mehnat buyumlari sifatida
|
Ishlab chiqarish jarayonida qatnashish xususiyati
|
Ishlab chiqarish jarayonida ko‘p marta qatnashadi
|
Ishlab chiqarish-ning har bir yangi siklida to‘la iste’mol qilinadi (bir
marta qatnashadi)
|
Tayyor mahsulotga qiymatini o‘tkazish usuli
|
Tayyor mahsulotga butun xizmat muddati davomida emirilgan qiymatini ayrim qismlarga bo‘lib o‘tkazadi
|
Tayyor mahsulotga o‘z qiymatini to‘la va bir yo‘la o‘tkazadi
|
Natural shaklining o‘zgarishi
|
Xizmat muddatining oxirigacha o‘z natural shaklini saqlab qoladi
|
Natural shaklini saqlab qolmaydi. O‘zining
jismoniy shaklini, ko‘pincha moddiy tarkibini ham bir yo‘la o‘zgartiradi
|
|
| |
Elektormagnit impuls - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi

126
bog‗liq.
Yadroviy portlashning ikkilamchi ta’sir omillari. Yadroviy aslahalar
shaharlar yoki xalq xo‗jaligi tarmoqlari joylashgan yerlarga yaqin joylarda
portlatilganda ikkilamchi ta‘sir omillari hosil bo‗ladiki, bunda portlash (modda
saqlanadigan idishlarning tabiiy gaz kommunikatsiyasi va jihozlarining buzilishi),
yong‗in (isitish asboblari, yengil yonuvchi suyuqliklar saqlanadigan jihoz hamda
trubalarning buzilishi), joylarni suv toshqini (GES platinalarining buzilishi), yashash
joylaridagi suv saqlagichlarining zararlanishi, zaharlanish (AES, KTZM -kuchli
ta‘sir etuvchi zaharli moddalar saqlanadigan jihozlarni hamda texnologik
jarayonlarning buzilishi), inshoot konstruksiyalarini to‗lqin zarbasi yoki yerdagi
sesmoportlash to‗lqinlarining ta‘sirida izdan chiqishi va hokazolar kuzatilishi
mumkin.
Ikkilamchi ta‘sir omillarining eng xavfli manbai katta yong‗in va yuqori
portlovchi moddalar qo‗llaniladigan korxonalar hisoblanadi. Maslan: gaz va neftni
qayta ishlovchi tarmoqlar. Bu tarmoqlarda texnologik jihozlar, idishlar, trubalar,
ularga molik inshootlar buzilsa, gaz holidagi yoki siqilgan uglevodorodlar chiqib,
havoda portlab yonishi mumkin.
Ikkilamchi omillarda yong‗in - kimyo, neftni qayta ishlovchi sanoatlarda
o‗ziga xos ravishda kechadi. Shuning uchun bunday tarmoqlarda yong‗in oqibatini
kamaytirish uchun, yoqilg‗i saqlovchi idish atrofini 0,7-0,8 m balandlikda tuproq
bilan o‗raladi.
) Su bibəri otu hansı xəstəlikdə istifadə edilir?

743) Su bibəri otu hansı xəstəlikdə istifadə edilir?
A) Qastrit
B) Radikulit
C) Revmatizm
D) Babasil
E) Nevroz
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 593.
744) Qırmızıbaş qırxbuğum otu xalq təbabətində hansı xəstəlikdə istifadə edilir?
A) Hepertoniya
B) Taxikardiya
C) Babasil
D) Öddaşı
E) Qastrit
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 595-598.
745) Gülümbahar çiçəyinin latınca adı necədir?
A) Flores Calendulae
B) Flores Helichryzi
C) Flores Crataegi
D) Flores Cinae
E) Flores Tanaceti
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.152.
746) Dərman bitki xammalı kimi gülümbahar bitkisinin hansı hissəsindən istifadə edilir?
A) Meyvəsindən
B) Toxumundan
C) Çiçəyindən
D) Yarpağından
E) Kökündən
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 152-155.
|
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi - bet 97

134
sabzavotlar.
Agar oziq-ovqat mahsulotlari germetik idishlarda (konserva bankalari,
refrijitorlarda) saqlangan bo‗lsa, idishlarni o‗ziga xos eritma bilan dezaktivatsiya va
degazatsiya qilish kifoya.
Oziq-ovqat mahsulotlari dezaktivatsiya qilingandan keyin ham sanepidstansiya
laboratoriyalarida ekspertizadan o‗tkaziladi. Zaharlangan oziq-ovqat mahsulotlarini
dezaktivatsiya va degazatsiya qilishning ba‘zi bir usullari quyidagi jadvalda
ko‗rsatilgan.
Qattiq yog‗lar va saryog‗
Zaharlangan qatlamni
1-2 sm chuqurlikda kesib
tashlash
Zaharlangan qatlamini 10-15 sm
chuqurlikda kesib tashlash va termik
ishlov berish
Suyuq o‗simlik yog‗lari
Butunlay yo‗qotish yoki
observatsiyalash
Termik ishlov berish, kuchli
zaharlanganda texnikada ishlatish
Non
Zaharlangan qatlamini kesib
tashlash
Zaharlangan qatlamini kesib tashlash,
quritish
Tirik mollar
Mollarni suv yoki SF 2
eritmasi bilan dezaktiva
qilish. Ichki organlarini
yo‗qotib, go‗shti
zaharlanmaganligini
tekshirish
Teri degazatsiyalov chi eritmalar bilan
ishlov berish. Mol so‗yilgandan keyin
ichki organlarini yo‗qotib tashlash
Dizenfeksiya mikroblarni zararsizlantirish, epidemik jarayonlarning ikkinchi
zvenosiga ta‘sir etishga qaratilagi. Bu tadbir tufayli mikrobning tashqi muhitda
tashqari yo‗llariga chek qo‗yiladi. Yuqumli kasalliklar tarqalishida rol o‗ynaydigan
bo‗g‗imoyoqlilar - pashsha, chivin, burga, kana va boshqalarni kirish tadbirlari
dizenfeksiya deyiladi. Ayrim yuqumli kasalliklarda kemiruvchilar sichqon, kalamush,
yumronqoziq va boshqalar infeksiya manbai hisoblanadi. Ularni qirish deratizatsiya
deyiladi.
Dizenfeksiyaning fizik va kimyoviy usullari bor: fizik usullar dizenfeksiyaning
oddiy va keng qo‗llaniladigan usullaridan hisoblanadi. Tabiiy sharoitda quyosh nuri,
ayniqsa, uning ultrabinafsha nurlari bilan dizenfeksiyalanadi. Axlat, chiqindi va
boshqalarni yoqib yuborish ham dizenfeksiyaning fizik usullaridan hisoblanadi.
Shuningdek, ichki kiyim-kechak, ko‗rpa-to‗shagi va laboratoriya asboblarini
dizenfeksiyalashda issiq havo kameralaridan ham foydalaniladi.
Qaynatish ham dizenfeksiyaning ishonchli va oddiy usullaridan biri
hisoblanadi. Ko‗pgina mikroblar 100°C da nobud bo‗ladi. Spora hosil qiladigan
mikroblar ana shu haroratda 10-15 daqiqada nobud bo‗ladi. Qaynagan suvga ishqoriy
tuzlar va sovun qo‗shilsa, uning dizenfeksiyalovchi ta‘siri kuchayadi.
Kimyoviy qurollar - - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi

|
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasiBog'liq Fuqaro muhofazasiKimyoviy qurollar - zaharli kimyoviy birikmalar bo‗lib, ular asosan zaharli
moddalar hisoblanadi. Kimyoviy qurollarning kuchi ularning zaharli xususiyatiga
qarab belgilanadi. Kimyoviy qurollar himoyalanmagan odamlarni, hayvonlarni,
o‗simlik, yer, suv, havo, inshoot, texnika va jamiki ko‗rinadigan narsalarni
zaharlaydi. Bunday qurollar asosan nafas yo‗li bilan ta‘sir qilishi mumkin.
Zaharlovchi moddalarning kuchi uning zaharliligi, tez ta‘sir etuvchanligi va
chidamliligi bilan o‗lchanadi. Bulardan tashqari, bunday qurolning ta‘sir etish
ko‗lami juda katta hisoblanadi.
Kimyoviy qurollar - nishonga tez va uylangan maqsadga to‗la erishish darajasi
bo‗yicha ta‘sir etishiga qarab eng xavfli va qudratli qirg‗in qurol hisoblanadi.
Chunki uning juda kichik dozasi ham juda qisqa vaqtda ta‘sir etib, hamma narsani
zaharlaydi. Yana uning zaharlilik kuchi ma‘lum vaqt mobaynida havoda, suvda,
yerda hamda o‗simlik dunyosida saqlanib turadi.
Dastlab kimyoviy qurollar unitar tarzda ishlatilgan, ya‘ni bitta zaharli modda
kimyoviy qurol sifatida qo‗llanilgan. Keyinchalik binar - kimyoviy qurol yaratildiki,
buning oldini olish va qurol asoratidan qutilish juda ham muammo hisoblanadi.
Binar - ikki va undan ortiq zaharli moddasi bo‗lgan qurol demakdir. Kimyoviy
qurollarni ta‘sir darajasini oshirish uchun ular ishlatilganda par, aerozol yoki tomchi
holatiga o‗tkaziladi.
Kimyoviy qurollar shikastlanish xususiyatiga ko‗ra: asabni falajlovchi,
(zoman, zarin, Vi-iks), teri zaharlovchi (iprit, azotli iprit), umumiy zaharlovchi (sinil
kislotasi, xlortsian), bug‗uvchi (fozgen, difozgen), qaltiratuvchi (xloratsetofenon,
adamsit), ruhiyatga ta‘sir etuvchi (LSD-dietilamidlizirin kislotasi va Bi-zet).
Zaharlovchi moddalar zaharlanish xususiyatiga hamda taktik qo‗llanishiga
127
ko‗ra quyidagi guruhlarga bo‗linadi:
|
| |
O„tuvchi radiatsiya - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi

|
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasiBog'liq Fuqaro muhofazasiO„tuvchi radiatsiya. O‗tuvchi radiatsiya - gamma nurlari va netronlar
oqimidan tashkil topgan. Radiatsiya nurini manbai yadro aslahasi portlaganda
ketadigan yadroviy reaksiya hamda yadrolarni radioaktiv parchalanishidan hosil
bo‗ladi. Radiatsiya omilining ta‘sir vaqti 15-25 s. ni tashkil etadi. Bu omilni asosiy
shikastlantiruvchi ta‘siri - nurlanish dozasi (D) hisoblanadi.
Nurlanish dozasi bir birlik nurlanayotgan muhitni yutgan ionlovchi nurlari
energiyasi miqdoriga teng rentgen va greylarda o‗lchanadi.
Radiatsiya omilining ta‘siri ionlashtirish xususiyatiga ega bo‗lganligidan
nurlanish kasalligini keltirib chiqaradi.
Nurlanish kasalligiga uchragan odamlarda infeksiyaga qarshilik ko‗rsatish
(immunitet) keskin kamayib, to‗qimalarni kislorodga tuyinmaganligi hamda qonni
ivimasligi xususiyatlari paydo bo‗ladi.
Radiatsiya nurlaridan ishonchli saqlovchi vosita himoya inshootlari
hisoblanadi. Himoya inshootlari gamma nurlarini turli darajada susaytiradi, chunki
ular turli xil materiallardan qurilgan bo‗ladi. Eng ishochli himoya inshooti
qo‗rg‗oshindan, temir, temir-betonn va hokazo materiallardan qurilgan boshpanadir.
Radioaktiv ifloslanish. Yadro aslahaning bu ta‘sir omili boshqa shikastlovchi
omillar ichida alohida o‗rin tutib, uning ta‘sir doirasi nafaqat aslaha portlaydigan
rayon, balki o‗nlab, yuzlab uzoliqdagi joylarni o‗z ichiga oladi. Bu omil uzoq vatq
davomida katta hududni zararlab, insonlar va hayvonot dunyosiga qattiq shikast
yetkazadi.
Radioaktiv
zararlanishning
manbai
yadroviy
portlovchi
moddaning
parchalangan qismlari, parchalanmagan yadroviy zaryadlar, aktivlangan tosh,
tuproqlardan tashkil topgan bulut hisoblanadi. Bu atmosferaga ko‗tarilib eng yuqori
balandlikka yetgandan keyin turg‗unlashadi va meterologik sharoitlarga qarab, har
xil uzoqlikka tarqalib, yerga tushadi va o‗sha yerdagi hamma narsalarni zararlaydi.
Porlash bulutida 35 ta kimyoviy elementning 80 ga yaqin izotopi hosil bo‗lib,
yerga tushadi va ular ham o‗z navbatida parchalanib boradi.
|
| |
Ilgari idrok qilingan narsa va hodisalar obrazlarining ongimizda qaytadan gavdalanishiga deyiladi?

|
Ilgari idrok qilingan narsa va hodisalar obrazlarining ongimizda qaytadan gavdalanishiga deyiladi?
|
bet | 184/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'lim Ilgari idrok qilingan narsa va hodisalar obrazlarining ongimizda qaytadan gavdalanishiga deyiladi?
unutish B) esda saqlash V) xayol tasavvurlari G) xotira tasavvurlar
D) xotiradagi individual farqlar
Material va xabarlarning so’zma-so’z esda olib qolish sabablari qaysi qatorda ko’rsatilgan?
materialni ta'sirchanlik darajasi B) shaxsning o’zlashtirishga munosabati
V) o’zlashtiruvchining imkoniyati va qobiliyati G) barcha javoblar to’g’ri
D) to’g’ri javob berilmagan
Idrok qilingan narsa va hodisalarning ularning bog’lanish munosabatlarini favqulodda tez hamda aniq esda qoldirish va esga tushirishga qaratilgan nodir qobiliyat bu ............
mexanik B) fenomenal V) retrogradG) eshitish D) proaktiv tormozlanish
Nazorat savollari
Xotira tushunchasining mazmuni nimalarda ko’rinadi?
Xotiraning nerv-fiziologik asosini nimalar tashkil qiladi?
Xotira turlarining mohiyatini ko’rsating?
Xotira jarayonlari mohiyatini izo?lang?
Xotira tasavvurlarining o’rnini qanday izohlaysiz?
Xotira borasidagi tadqiqotlarga misol keltiring
Mustaqil ishlash uchun tavsiya etilayotgan adabiyotlar
Гамезо М.В, Домашенко И.А Атлас по психологии М; «Просвещение» 1986 г
Гиппенрейтер Ю.Б Введение в общую психологию: Курс лекций: Учебное пособие для вузов –М.; ЧеРо 1997
Грановская Р. М. Элементы практической психологии. — СПб.: Свет, 1997.
Davletshin M.G Umumiy psixologiya T-2002 y
Джемс В. Психология.- М., 1991
Зинченко П. И. Непроизвольное запоминание. — М.: Изд-во АПН РСФСР, 1961.
Karimova V.M. Psixologiya T-2002 y
Леонтьев А. Н. Избранные психологические произведения: В 2-х т. Т. 1
/ Под ред.В. В. Давыдова и др. — М.: Педагогика, 1983.
Маклаков А.Г Общая психология М.; “Питер” 2003
Немов Р.С Психология 1-китоб М;. 1999 г
Общая психология: Курс лекций/ Сост. Е.И.Рогов.-М.: Владос, 1995
Psixologiya qisqacha izohli lug’at T-1998 y
Рубинштейн С. Л. Основы общей психологии. — СПб.: Питер, 1999.
Turg’unov Q. Psixologiya terminlarining ruscha-o’zbekcha izohli lug’ati T; "O’qituvchi" nashriyoti 1975 y
Umumiy psixologiya (A.V.Petrovskiy tahriri ostida) T; "O’qituvchi" 1992 y
G’oziev E.G’ Umumiy psixologiya 1-2 kitob T-2002 y
|
| |
) Hansı bitki ürək-damar sisteminə təsir edən dərman bitki xammalıdır ?

652) Hansı bitki ürək-damar sisteminə təsir edən dərman bitki xammalıdır ?
A) Üskükotu
B) Batbat
C) Xanımotu
D) Üçbarmaq otu
E) Dəlibəng
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 268-275.
653) Bitkilərdən hansının tərkibində ürək qlikozidi var?
A) Nanə yarpağında
B) Jenşen kökündə
C) İnciçəyi otunda
D) Şirquyruğu otunda
E) Cökə çiçəyində
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.282.
654) Hansı bitki tonuslandırıcı dərman bitki xammalıdır?
A) Jenşen kökü
B) Pişikotu kökü
C) Xoruzgülü otu
D) Dəlibəng
E) Üçbarmaq otu
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.320.
655) Sedativ təsirə malik dərman bitkisi hansıdır?
A) Üçbarmaq otu
B) İnciçəyi otu
C) Jenşen kökü
D) Şirquyruğu otu
E) Xanımotu
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 575.
|
Zararsizlantirish turlari. Dezaktivatsiya, degazatsiya

131
olgan holda oziq-ovqatlarni germetik idishlarda (konservalash, banka, termos,
xolodilnik va boshqalarda) saqlash maqsadga muvofiq bo‗ladi.
Bunday holatlarda faqat idishlar zararlanadi. Yashiklar ham zaharlovchi
moddalardan ancha himoya qiladi. Qog‗ozdan tayyorlangan konlar radiaktiv
moddalardan saqlaydi, ammo zaharlovchi moddalar tomchisidan esa vaqtincha
himoya qiladi. Oziq-ovqat saqlanadigan omborlarning hamma teshiklari zaharlovchi
moddalar va radioaktiv moddalardan zararlanishdan saqlash uchun mahkam qilib
berkitilishi kerak. Zararlangan oziq-ovqat, suv manbalari zararlangan, deb shubha
qilinadi, shuning uchun ularni maxsus tekshiruvdan o‗tkazmay turib foydalanishga
ruxsat etilmaydi.
RM, ZM yoki bakteriologik vositalar bilan zararlangan hudud, barcha narsalar,
oziq-ovqat, em-xashak va boshqalar zararsizlantirilmaguncha odamlar va hayvonlar
uchun xavflidir.
Zararlanish turiga qarab, zaharsizlantirish har xil bo‗ladi: dezaktivizatsiya;
degazatsiya; dizenfeksiya. Zararlangan obyektlardan radiaktiv moddalarni yo‗qotish
dezaktivatsiya
deyiladi.
Zararlangan
obyektlarni zararsizlantirish yoki ximiyaviy
neytrallash
va
ulardagi
zaharlovchi
moddalarni yo‗qotish
degazatsiya deyiladi.
Zararlangan obyektlardan kasallik
ko‗zg‗atuvchi
mikroblar
va
ularning
toksinlarini yo‗qotish
dizenfeksiya deyiladi.
Ba‘zan
dezinfeksiya
qilib,
zararli
hasharotlar,
yuqumli
kasalliklarni
tarqatuvchi
pashsha,
chivin,
kana,
iskabtopar bit va boshqalar yo‗qotiladi.
Deratizatsiya yo‗li bilan qator yuqumli kasalliklarning tarqalishiga sabab
bo‗ladigan kemiruvchi hayvonlar (kalamush, sichqon, yumronqoziq, qo‗shoyoq va
boshqalar) yo‗qotiladi.
Zararsizlantirish
chora-tadbirlari
(dezaktivatsiya, degazatsiya, dizenfeksiya) faqat
odamlar borishi mumkin bo‗lgan obyektlarda
amalga oshiriladi. Qolgan hududlar o‗z-o‗zidan
zararsizlanadi: radioaktiv moddalar o‗z-o‗zidan
parchalanadi va radiatsiya darajasi pasayadi;
zaharlovchi moddalar bo‗linadi; quyosh nuri
ta‘sirida mikroblar nobud bo‗ladi va h.k.
Foydalanilgan adabiyotlar

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.173
3.
Wojczynski, E. (1985). Distributional variation of distribution system reliability indices.
IEEE
Transactions
on
Power
Apparatus
and
Systems,
PAS-104(11),
3151–3160.
https://doi.org/10.1109/TPAS.1985.318824
4.
Xamidov Sh.V, & Hamidjonov Z.M. (2023). O’zbekiston elektr ta’minotining ishonchliligi
masalalari.
Scientific–technical journal of FerPI,
3, 153–156.
ОБОСНОВАНИЕ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ РЕГУЛИРУЕМОГО ЭЛЕКТРОПРИВОДА НА КОТЕЛЬНОЙ ТЦ-2 КАРА-
СУ «ТАШТЕПЛОЭНЕРГО»
Р.Д.Тошматов
Наманганского инженерно-технологического института
Аннотация
является
оценка
эффективности
технологии
частотно-регулируемого
электропривода применительно к насосному оборудованию котельной
.
Ключевые слова
Насос сырой, Охладитель, Деаэратор, Бак умягченной, Аккумуляторный бак,
Подпиточный
Исследуя назначения объектов энергетики в технологической цепи выработки,
транспортировки и распределения тепловой энергии и подачи потребителям воды, определено, что
прослеживается взаимосвязь всех производств для соблюдения баланса «выработка-потребление»
в зависимости от времени года, погодных условий и тепло-водоразбора потребителем.
Требования к качеству отопления (температура в помещениях), горячей воды (напор,
температура) и холодной воды (напор) строго нормируются. Эти требования обеспечивают тепловые
станции с водогрейными котлами, магистральные трубопроводы с транспортируемым
теплоносителем, центральные тепловые пункты (ЦТП), подающие тепловую энергию и воду с
определенными характеристиками непосредственно потребителю.
На всех участках от выработки тепла до распределения тепловой энергии и воды используется
электропривод различных
по назначению механизмов. Независимо от типа конкретных устройств, технология выработки
тепловой энергии, передачи ее на расстояние, промежуточного преобразования и др. одинакова для
любой централизованной системы.
На рисунке 2.2 показана схема тепловой станции ТЦ-2.
Как видно из рисунка, основными
электроприводами
являются сетевой насос, подпиточный насос, насос сырой воды, насос
умягченной воды, а также вентиляторы котла. В таблице 2.1 приведен перечень основного и
вспомогательного оборудования ТЦ-2, паспортные данные приводных двигателей, характеристики
насосного агрегата, потребляемые мощности
основного оборудования, а также установленные
мощности всего оборудования.
) Adi quşarmudunun meyvəsində hansı əsas təsiredici maddələr var?

736) Adi quşarmudunun meyvəsində hansı əsas təsiredici maddələr var?
A) Piyli yağlar
B) Efir yağları
C) Ürək qlikozidləri
D) Karotinlər
E) Selik maddəsi
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 155-157.
737) Ödotu çiçəyinin latınca adı necədir?
A) Flores Tanaceti
B) Flores Cinae
C) Flores Crataegi
D) Flores Helichryzi
E) Flores Arnicae
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 588.
738) Ödotu çiçəyi hansı xəstəliklərdə istifadə edilir?
A) Öd yollarının xəstəliklərində
B) Qan-damar sisteminin xəstəliklərində
C) Yuxarı tənəffüs yollarının xəstəliklərində
D) Ürək-damar xəstəliklərində
E) Sinir sisteminin xəstəliklərində
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 588-591.
|
Biologik qurollar - - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi

130
4. Evakuatsiya (oldindan o‗tkaziladigan, qisman va to‗la).
5. Muhofaza vositalari (jamoa va shaxsiy, ro‗yxatdagi va qo‗l ostidagi)dan
mohirona foydalanish.
6. Maxsus tadbirlar (ma‘muriy, tibbiy-ma‘muriy, epidemiyaga qarshi
profilaktik, sanitar-gigiyenik, davolash-evakuatsiya)ni o‗tkazish.
7. Avariya-qutqaruv va boshqa kechiktirib bo‗lmaydigan ishlarni o‗tkazish.
Zamonaviy qirg‗in vositalaridan muhofazani tashkil qilishda raqib tomonidan
biror-bir qurollarning qo‗llanish ehtmolini aniq bilish zarur. Har bir shikastlovchi
omildan esa maqsadga muvofiq keladagan usul, vositalar va muhofazalanish bo‗yicha
harakatlarni topish kerak. Muhofaza uchun ham ro‗yxatdagi, ham qo‗l ostidagi
muhofaza vositalaridan foydalanish lozim. Aholini muhofaza qilishda birinchi tibbiy
yordamnnng o‗z vaqtida va to‗g‗ri ko‗rsatilishi ayniqsa muhim ahamiyat kasb etadi.
) Acıqovuğun kökü hansı məqsədlə istifadə olunur?

676) Acıqovuğun kökü hansı məqsədlə istifadə olunur?
A) Qurdqovucu kimi
B) İştaha artırıcı kimi
C) Sakitləşdirici kimi
D) Bəlğəmgətirici kimi
E) Öskürəkkəsici
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.335-336.
677) İsitməotunun otu təbabətdə nə məqsədlə istifadə edilir?
A) Ödqovucu kimi
B) Sidikqovucu kimi
C) Qurdqovucu kimi
D) Yuxugətirici kimi
E) İştahaartırıcı kimi
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.332-334.
678) İsitməotunun otundan hansı dərman forması hazırlanır?
A) Suspensiya
B) Tinktura
C) Ekstrakt
D) Liniment
E) Məlhəm
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.332-334.
679) Hansı bitkinin quru ekstraktı “Bellastezin” preparatının tərkibinə daxildir?
A) Dəlibəng
B) Xanımotu
C) Çəhrayı rodiola
D) Batbat
E) Termopsis
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.388-389.
|
ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY

|
ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIYARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYALAR JURNALI
ISSN: 2181-3469 Jild:02 Nashr:01 2023yil
70
bluzka boʻlaklari qirqib olinadi. Bichilgan boʻlaklar tekshirib, taxlanadi.
Bichiq detallari:
01- old boʻlak - 1 dona, 02- orqa boʻlak - 1 dona, 03- yeng - 2 dona, 04- old boʻlak
boyin oyindisi adipi - 2 dona, 05- orqa
boʻlak boyin oyindisi adipi - 2 dona, 06 - yeng manjeti - 2 dona.
Bluzkaga ishlov berishning texnologik xaritasi
№
Ishning nomi
Ishning bajarilishi
Grafik tasviri
1
Bichilgan detallarni
tekshirish
Oʻsmir qizlar bluzkalarining barcha 6 ta detallari tekshirib chiqiladi.
Kertim berilgan joylari aniqlanadi (33-rasm boyicha).
2
Old boʻlak koketka
taqilmasini koʻklash
Old boʻlakda kichkina koketka
taqilmasi adipini bukib tikiladi va
taqilma hosil boʻlishi uchun
koketkaning oʻng tomoni ustiga
chiqarilib koʻklanadi
3
Old boʻlak
burmasini yigʻib
koketkaga qoʻlda
ulash
Old boʻlakning oʻrta etak qismiga
burma berish uchun 2 ta parallel chok
mashinada tikiladi va koketka
uzunligiga moslashtirilib yigʻiladi.
4
Orqa boʻlak
vitachkalarini
koʻklash
Orqa boʻlak yelka vitachkalari oʻng
tomoni ichkariga oʻgirilib bukiladi va
vitachka uchidan yelka chizigʻi
tomonga qaratib koʻklanadi.
5
Yelka va yon
choklarini koʻklash
Bluzkaning yelka va yon choklarini
tikish uchun old va orqa boʻlaklami
bir-birining ustiga qoyib moslab
tikiladi.
6
Bo„yin oyindisiga
ishlov berish
Orqa va old boʻlak boyin oʻmizi
adiplari birlashtirib olinib bluzkaning
boyin oyindisiga moslab tikiladi
7
Birinchi kiydirib
koʻrishni oʻtkazish
Qoʻlda tikib olingan bluzkani birinchi kiydirib koʻriladi, yelka chziqlari,
koketkadagi burmalarning bir tekisligi, yon chok va etak qirqimlari
tekshirilib, nuqsonlari boʻlsa bartaraf qilinadi.
8
Old boʻlak koketka
taqilmasiga ishlov
berish
Old boʻlakda kichkina koketka
taqilmas adipiga flezilin
yopishtiriladi,
chetki
qirqimi
yoʻrmalanadi va uni bukib tikiladi.
9
Taqilma hosil boʻlishi uchun
koketkaning oʻng tomoni ustiga
chiqarilib koʻklanadi
9
Old boʻlak burmasini
koketkaga ulash
Old boʻlakning oʻrta etak qismining
koketkaga ulangan choki mashinada
tikiladi va chok haqi yoʻrmab qoyiladi,
chok haqi yuqoriga qaratib
dazmollanadi.
|
| |
- o„ldiruvchi - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi

|
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasiBog'liq Fuqaro muhofazasi- o„ldiruvchi - Vi-iks, zarin, zoman, iprit, azotliiprit, sinil kislotasi, xlortsian,
fozgen.
- qaltiratuvchi - xloratsetofenon, adamsit, Si-es, Si-er.
O‗ldiruvchi zaharli moddalar ta‘sir doirasining uzunligiga qarab turg‗un va
noturg‗un turlarga bo‗linadi. Ba‘zi turg‗un zaharlovchi moddalarning ta‘sir vaqti bir
necha kundan, haftalargacha cho‗zilishi mumkin. Mana shundaylar qatoriga Vi-iks,
zoman, iprit kiradi.
Turg‗un bo‗lmagan zaharli moddalar tezda parchalanib ketadi va ularning
ta‘sir etish vaqti ham qisqa bo‗ladi. Masalan, sinil kislotasi, xlortsian, fozgen.
Yana ximiyaviy qurollar organizmga ta‘sir etish vaqtiga qarab tez hamda sust
ta‘sir etuvchi xillarga bo‗linadi. Tez ta‘sir etuvchi moddalarga - zarin, zomin, sinil
kislotasi, xlortsian, Si-yer kirib, ularning ta‘siri bir necha daqiqa kuzatiladi. Sekin
ta‘sir etuvchi zaharli moddalarga Vi-iks, iprit, fozgen, Bi-zet kirb, ularning ta‘siri bir
necha vaqtdan keyin kuzatiladi.
Asabni fallajlovchi zaharli moddalar. Bu guruhga fosfor-organik zaharli
moddalar kiradi: zarin, zoman, Vi-iks. Ularning hammasi rangsiz, hidsiz suyuqliklar
bo‗lib, bir-biridan uchuvchanligi, turg‗unligi va zaharliligi bilan farqlanadi. Bu
xususiyatlar uning tuzilishi va fizik-kimyoviy xossalari turlicha bo‗lishligidadir.
Lekin bu guruhga kiruvchi qurollarning hammasi bir umumiy ta‘siri xususiyatiga
ega. Ya‘ni ular organizmga kirganda fermentlarni o‗ldirib, hamma asab impulslarini
ingibirlaydi, ya‘ni sekinlatib to‗xtatiladi va natijada zaharlanish yuz berib, organizm
falajlaydi.
Zarin - uchuvchan, zaharli modda hisoblanib, zichligi 1,1 qaynash harorati
1580°C, muzlash harorati esa -560°C u suvda va organik erituvchilarda yaxshi
eriydi. Zarin kuchli zaharlovchi moddda bo‗lib, uning o‗rtacha o‗ldirish dozasi 0,10
mg/l (1 daqiqa ichida). Ko‗z qorachig‗ini tez kichiraytirib yuboradi.
Zarrindan zaharlanishning belgilari: nafas olishning og‗irlashuvi, ko‗krak
qafasining og‗rishi.
Vi-iks - yomon uchuvchan, suvda yomon, ammo organik erituvchilarda yaxshi
eriydigan, zaharli modda hisoblanadi. Uning zichligi 1,1 qaynash harorati esa 3000
0
S, muzlash harorati 500°C. Vi-iks tarqalgan joylarda turg‗unligi: yozda
- bir haftagacha, qishda esa bir oy va undan ko‗p. Uning kuchli ta‘siri
aerozololda kuzatiladi.
Vi-iks nafas yo‗llari, teri, kiyim-kechaklar orali am ta‘sir etib, odamlarni
kuchli zaharlaydi. Vi-iksning o‗ldirish dozasi 1 daqiqa 0,01 mg, teri orali ta‘sir
yetganda 7 mg/l ni tashkil etadi.
Zoman - xossalari jihatidan zarin bilan Vi-iksni oralig‗ida o‗rinni egallab,
suvda yomon eriydigan zaharli modda. Zaharliligi zarindan 5 marta kuchli, lekin Vi-
iks kuchsiz hisoblanadi.
|
| |
ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY

|
ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIYARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYALAR JURNALI
ISSN: 2181-3469 Jild:02 Nashr:01 2023yil
72
18
Yengni yeng oʻmiziga
tikish
Tayyor yengni yeng oʻmiziga
toʻgʻnogʻichlar
yordamida
kerttimlarini toʻgʻrilab oʻmizga toʻgʻnab
chiqiladi. Keyin yengni oʻmizga
koʻklab, soʻngra mashinada tikiladi.
Yeng oʻmiz choklarini dazmollanadi.
Yeng
oʻmiz
qirqimlarini yoʻrmalab qoyiladi
19
Bluzka etak
qirqimlarini tikish
Koylak etak qirqimim tikish uchun avval
koylak oʻngiga agʻdariladi, yon
choklarini bir-biriga toʻgʻrilab andoza
qoyib, bukish haqi boʻrla-nadi. Soʻngra
bukish haqi buklab yana bir marotaba
bukma ziydan 0.1-0.2 sm bostirib
tikiladi.
20
Izma va tugma oʻrnini
belgilash va puxtalash.
Koylakni dazmollash
Koylak modeliga muvofiq izmalar oʻrni
andoza yordamida boʻrlanadi va maxsus
mashinada puxtalanadi. Unga mos
ravishda tugmalar tikiladi. Tayyor
koylakka soʻngi NII beriladi
V. Yangi mavzuni mustahkamlash:
Yangi mavzuni mustahkamlashda “ZAKOVATLI ZUKKO” metodini qoʻllaymiz.
Mavjud bilimlarni puxta o„zlashtirishda o„quvchlarning fikrlash, tafakkur yuritish layoqatlariga
egaliklari muhim ahamiyatga ega. “Zakovatli zukko” metodi o„quvchlarda tezkor fikrlash
ko„nikmalarini shaklalantirish, shuningdek, ularning tafakkur tezliklarini aniqlashga yordam beradi.
Metod o„z xohishlariga ko„ra shaxsiy imkoniyatlarini sinab ko„rish istagida bo„lgan o„quvchlar uchun
qulay imkoniyat yaratadi. Ular o„qituvchi tomonidan berilgan savollarga qisqa muddatlarda to„g„ri va
aniq javob qaytara olishlari zarur. Savollarning murakkablik darajasiga ko„ra har bir savolga qaytarilgan
to„g„ri javob uchun ballar belgilanadi. Yakuniy ballarning o„rtacha arifmetik qiymatini topish asosida
tezligi aniqlanadi.
Ballarning belgilanishi o„quvchlarning shaxsiy imkoniyatlari to„g„risida aniq tasavvurga ega
bo„lishlarini ta‟minlaydi.
Metod o„quvchlar bilan yakka tartibda, guruhli va ommaviy ishlashda birdek qo„llanilishi mumkin.
Savollar:
1.
"Lego o'yinchoqlari" qaysi davlatda yaratilgan?( Daniya)
2.
Miyaning qaysi qismi o'rganish, mantiq va hissiyot uchun javobgar ?(Bosh miya)
3.
Shimoliy Koreya va Kubada taqiqlangan mashhur ichimlik nomi...(Coca-cola)
4.
Dunyoga mashhur qaysi brend sotilmay qolgan tovarlarini chegirma orqali "распродажа" qilib
sotmaslik uchun, shunchaki yoqib yuborishadi? (Louis Vitton)
|
| |
ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY

|
ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIYARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYALAR JURNALI
ISSN: 2181-3469 Jild:02 Nashr:01 2023yil
71
10
Orqa boʻlak
vitachkalarini tikish
Orqa boʻlak yelka vitachkalari yelka
chokidan boshlab vitachka uchi tomonga
qaratib tikiladi va uchi mahkamlanadi.
Vitachkalar yeng oʻmizi tomonga
qaratib dazmollanadi
11
Yelka va yon
choklarini tikish
Bluzkaning yelka va yon choklarini
tikish uchun old va orqa boʻlaklami bir-
birining ustiga qoyib moslab mashinada
tikiladi, chok haqi yoʻrmalanadi va old
boʻlakka qaratib dazmollanadi.
12
Boʻyin oyindisiga
ishlov berish
Orqa va old boʻlak boyin oʻmizi adiplari
birlashtirib olinib bluzkaning boyin
oyindisiga moslab tikiladi. Chok
haqlarida 3-4 joyida kertim berilib oʻng
tomonga agʻdariladi, choklari
toʻgʻrilanib dazmollanadi
13
Qaytarma manjetga
ishlov berish
Manjet yon tomonini biriktirib tikiladi.
Manjet chokini dazmollanadi. Manjetni
oʻngiga agʻdarib va dazmollanadi
14
Yeng qirqimlarini
biriktirib tikish
Yengning oʻngi ichkariga qilib bukilib
ziylari toʻgʻrilanib 1.0 sm chok haqi
kengligida biriktirib tikiladi.
15
Yeng chok haqi
qirqimlarini
yoʻrmalash va yeng
oʻmiziga burma uchun
bahyaqator yuritish
Yengning chok haqi qirqimlari maxsus
mashina
yordamida
yoʻrmalanadi.
Tayyor
boʻlgan
yengning oʻmiz qirqimlaridan 0.5 sm
ichkaridan 1-bahyaqator yuritiladi. Bu
bahyaqatordan 0.5 sm ichkaridan 2-
bahyaqator tikiladi. Ikkala bahyaqator
orqali burmalar tekislanadi.
16
Manjetni yeng
uchlariga tikish
Manjet yengning teskarisiga qoyib
chokini yeng chokiga toʻgʻrilab
toʻgʻnogʻich yordamida toʻgʻnaladi.
Qirqimlarini qirqimlariga toʻgʻri keltirib
koʻklanadi.
Soʻngra
toʻgʻnogʻich olib tashlanadi. Universal
mashinada 1,0 sm chok haqi kengligida
tikiladi.
17
Manjet yeng uchlariga
tikilgan chokni
yoʻrmalash
Manjet yeng uchlariga tikilgan chok
haqi qirqimlari bitta qilib maxsus
mashinada yoʻrmalanadi.
|
| |
ЧРП НА ПРЕДПРИЯТИЯХ ЖИЛИЩНО–КОММУНАЛЬНОГО ХОЗЯЙСТВА

ЧРП НА ПРЕДПРИЯТИЯХ ЖИЛИЩНО–КОММУНАЛЬНОГО ХОЗЯЙСТВА
Р.Д.Тошматов
Наманганского инженерно-технологического института
Аннотация: Является оценка эффективности технологии частотно-регулируемого
электропривода применительно к насосному оборудованию котельной
.
Ключевые слова:
Насос сырой, Охладитель, Деаэратор, Бак умягченной,
Аккумуляторный бак, Подпиточный
Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.176
Регулирование объема воды на предприятиях канализационно–водопроводного
хозяйства в настоящее время осуществляется дроссельными заслонками. Данный способ
регулирования является самым неэкономичным, так как КПД электродвигателя насоса в
данном режиме намного меньше номинального значения.
Предлагается установить преобразователь частоты и запитать электродвигатель от
преобразователя. Рассматриваемый преобразователь должен иметь обратную связь по
давлению в трубопроводе системы холодного водоснабжения и регулировать частоту
вращения в зависимости от этого давления. Тем самым в системе всегда будет
поддерживаться заданная величина давления.
В результате следует ожидать значительное снижение потребления электроэнергии
подпиточными насосами, снижение износа механических звеньев и увеличение срока службы
оборудования вследствие применения частотного электропривода.
Таким образом можно добиться значительного снижения затрат предприятия,
связанных с потреблением электроэнергии, и увеличение межремонтного цикла насосных
агрегатов. Кроме того, это позволяет уменьшить большие пусковые моменты
электродвигателей насосных агрегатов.
Насос в разное время суток должен работать с разной производительностью, в ночное
время производительность уменьшается, а в дневное увеличивается. Кроме того, насосы и
связанные с ними части установок, такие как трубопроводы, клапаны и резервуары, всегда
рассчитываются по максимальному количеству передаваемой жидкости, с учетом растущую
потребность в будущем, повышенную производительность при особых ситуациях (например,
при осушении и заполнении резервуаров), аварийные ситуации.
Литература
1. Дидыч В.А. Пути энергосбережения в насосных установках системы мелио-рации и
орошения. Научный журнал КубГАУ, №69(05), Краснодар, 2011. С.14-39.
2. Камалов Т.С., Шавазов А.А., Сайфуллаева Л.И. Вопросы пуска и регулирование
производительности насосного агрегата насосных станций систем машинного орошения.
Энергосбережение и Водоподготовка №3 (119), 2019 С.51-54
|
Umumiy kapitalning chaqqonlik koeffitsiyenti

|
Umumiy kapitalning chaqqonlik koeffitsiyenti
|
bet | 180/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49Umumiy kapitalning chaqqonlik koeffitsiyenti. Bu koeffitsiyent korxonaning umumiy aylanma aktivlarini uning mol-mulki qiymatiga bo‘lish yo‘li bilan aniqlanib, u korxonaning mablag‘lar bilan ta’minlanganligini va o‘z majburiyatlaridan qutulish salohiyatini ko‘rsatadi. Bu quyidagicha aniqlanadi:
Tovar-moddiy zaxiralar + pul mablag‘lari va debitorlik qarzlari Balans jami
Ishlab turgan kapitalning chaqqonlik koeffitsiyenti. Bu koeffitsiyent korxonaning zaxiralari va xarajatlarini, korxonaning zaxira va xarajatlarga bo‘lgan ehtiyojini qoplovchi o‘zlik mablag‘lar manbalariga bo‘lish bilan aniqlanadi. Bu quyidagi tartibda bo‘ladi:
Tovar-moddiy zaxiralar
O‘z mablag‘larining manbalari – Uzoq muddatli aktivlar
O‘z aylanma mablag‘lari bilan ta’minlanganlik koeffitsiyenti.
Bu quyidagicha aniqlanadi:
O‘z mablag‘lari manbalari - Uzoq muddatli aktivlar Balans jami
87-jadval
Balans aktiv va passiv moddalarining harakatchanligini (likvidliligini) tahlili (ming so‘mda)
Aktiv
|
Yil boshiga
|
Yil oxiriga
|
|
|
| |
Namangan Institute of Engineering and Technology

|
Namangan Institute of Engineering and Technology Pdf ko'rish
|
bet | 187/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламNamangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.172
O‘z navbatida sohada texnologiyalarni yangilash yoki ta’mirlashda investitsiyalarni jalb qilish
dolzarbligicha qolmoqda. Chunki o‘tgan yillarda energetika sanoatida bir necha yirik avariyalarni boshdan
kechirdi. Misol uchun 2022-yil 25-yanvar kuni Qozog‘iston, O‘zbekiston va Qirg‘iziston elektr tizimlarida
sodir bo‘lgan yirik avariyani keltirish mumkin. Oqibatlarni bartaraf qilish esa to‘rt kun vaqtga qadar cho‘zildi.
Albatta bularning barchasi tizimdagi xavflarning qay darajada yuqori ekanligini baholashga yordam
beradi. So‘ngi yillarda elektr energetikasida ishlab chiqarish bosqichida xom ashyo taqchilligi ham yirik
muammo shaklida namoyon bo‘lmoqda.[4]
O‘sib borayotgan aholi iste’moli nafaqat elektr energiyasini balki tabiiy gazni ham talab qiladi.
O‘zbekistonda elektr energiyasining salmoqli qismi tabiiy gaz hisobiga ishlab chiqarilishi, iste’molchilarning
tabiiy gazga bo‘lgan o‘suvchi ehtiyoji sharoitida ko‘proq bosimga duch keladi. Bunday gaz taqchilligi fonida
esa elektr energetika sanoati cho‘kishda davom etaveradi.[4] Bu motor-generator tarmog‘ini eslatib
yuboradi. Vaqt utishi bilan har ikkisining potensiali so‘nishda davom etaveradi. Ulardan qaysi biriga ta’sir
ko‘rsatilsa jarayon yanada tezlashadi. Buning yechimini quyidagilarda ko‘ramiz:
sohada bozor munosabatlarini to‘liq hajmda joriy qilish (tabaqalashtirilgan narx shaklida bo‘lsa ham)
xususiy sektorda tartibsiz va zo‘rma-zo‘raki joriy qilinayotgan quyosh panellarini nazoratga olish va
tizimga ta’sirini baholash
eng zaruriy hollarda foydalanish uchun yer osti omborlarida gaz zahirasini saqlash
Kichik ishlab chiqarish, savdo va xizmat ko‘rsatish sektorlarida, mahalliy hokimliklar ta’siri ostida
qolayotgan ta’lim muassasalari tomonidan hech qanday hisoblarsiz, loyihalashsiz xo‘ja o’rsinga keng
miqyosda o‘rnatilayotgan quyosh panellarining umumiy ulushini elektr tizimiga ta’sirini baholash zarur.
Uning samaradorligini va ishonchlilikka qanday ta’sir qilishi so‘roq ostida qoladi va bir qator savollarni
o‘rtaga tashlaydi.
Xulosa o‘rnida aytganda elektr taʼminoti ishonchliligi tizimning uzluksiz barqaror ishlashi bilan
xarakterlanadi, buni esa saqlash tizimdagi har bir elementning ishonchlilik indekslari bilan baholanadi.
|
| |
Аннотация - Namangan Institute of Engineering and Technology nammti uz

|
Namangan Institute of Engineering and Technology nammti uz Pdf ko'rish
|
bet | 599/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq Тўплам
Аннотация: ушбу мақолада талабалар билиш фаолиятини ривожлантирувчи ва жонлантирувчи
омиллар тавсия қилинади ҳамда билимларни ўзлаштиришда ва малакалар ҳосил қилишда самарали
бўлган методлар таҳлил этилади.
Калит сўзлар: таълим жараёни, анъанавий ёндашув, педагогик тизим, коммуникативлик,
педагогик мақсад.
Барчамизга маълумки, ўқитишга анъанавий ёндашувда «тайёр» билимларни узатиб
бериш модели асосий ўринни эгаллайди. Билим инсондан инсонга, сувни бир идишдан
иккинчи идишга қуйгандек узатилади. Шиддат билан ўзгараётган ҳозирги замонда эса
бундай ёндашув яхши самара бермайди. Инсон ўзининг мустақил фикрлаши, муомаласи,
нутқи ҳамда онгли хулқ-атвори туфайли борлиқдаги мавжудотлардан тубдан ажралиб туради.
Мустақил фикр юритиш жараёнида инсонда фикр, мулоҳаза, ғоя, мақсад кабилар вужудга
келади. Мустақил фикр юритиш жараёни, муаммоли вазият вужудга келишидан бошланади.
Инсонда билишга нисбатан мойиллик натижасида муаммоли вазиятгача ёрқин бўлмаган
ноаниқликларни излаб топиш, нарса ва ҳодисалар ўртасидаги ички, мураккаб боғланишлар
ҳамда механизмларни англаб етади. Бинобарин, инсон муайян қонун-қоидаларга асосланган
ҳолда табиий, ижтимоий ҳодиса ва воқеаларнинг вужудга келиши, ривожланиши ҳамда
оқибатини олдиндан кўриб туриш имкониятига эгадир.
Ўқитувчи ўз педагогик фаолиятида қўллайдиган таълим - тарбиянинг илғор замонавий шакл,
метод, методларини қўллай олиши, педагогик меҳнатнинг таъсирчанлигини такомиллаштирувчи
йўлларидан хабардорлик катта аҳамият касб этади. Бу йўллар:
- биринчи, ўқув-педагогик фаолият бўлиб, у ўз ўқув предметининг мазмунини чуқур,
мукаммал ва ҳар томонлама билишини, педагогик – психологик, умумий тайёргарликни назарда
тутади;
- иккинчи, шахсий фаолият йўли бўлиб, у ўзига, ўз ишига, ўртоқларига, ҳамкасбларига,
ўқувчиларига, ота-онага ижобий муносабатда бўлиш; ўз-ўзига баҳо бериш, ўз мавқеини кўрсатиш,
мустақил билимини ошириш, ўзини ўзи камолотга етказиш, янгиликка интилиш, эмоционал
(жўшқин) муносабатда бўлиш қобилиятларига эга бўлишдан иборатлигини кўрсатади.
Талабаларнинг билиш фаолиятини жонлантириш деганда ўқитувчининг талабалар
томонидан билимларни эгаллаш, малака ва кўникмаларни шакллантириш, улардан
амалиётда фойдаланишга қизиқиш уйғотиш фаоллигини, ижодкорлигини, мустақиллигини
|
| |
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi - bet 104

146
yuboriladi.
Maxsus ishlov o‗tkazish bo‗limi saralash postidan va boshqa funksional
bo‗linmalardan 50 metr uzoqlikda tashkil qilinadi. Ushbu bo‗limda yarador va
zararlanganlarga sanitariya ishlovi Dezaktivatsiya o‗tkazish
formali kiym-
kechaklarni, poyafzallarni, shaxsiy himoya vositalarni, zambil (nasilka) va
transportga maxsus ishlov o‗tkazish maydonchalari tashkil qilinadi.
Barcha
maydonchalar
toza
va
ifloslangan
bo‗limlarga
ajratiladi.
Maydonchaning iflos bo‗limi zararlangan degan maxsus belgi bilan belgilanishi
kerak. Maxsus ishlov o‗tkazish bo‗limi quyidagi vositalar va narsalar bilan
ta‘minlanadi va jihozlanadi: dezinfeksion dush qurilmasi (DDA-66), (DDP-2); ikkita
USB, uchta UST palatkasi; DP-5V dozimetr asbobi; zararlangan kiyim-
kechaklarni
yig‗ish uchun rezinadan tayyorlanagn qoplar; dush setkalari, tagiga qo‗yish uchun
taxta panjara; maxsus teshilgan zambillar; (zambildagi yaradorlar uchun)
changyutgichlar, arqonlar, kiyim osgichlar; changni urib chiqaradigan taxta tayoqlar;
chotkalar, supurgilar, gidropult, avtomaks, sovun, mochalka; degazatsiya,
dizenfeksiya
kilish uchun eritmalar; dezaktivatsiya qilish uchun eritmalar; stol,
skomeyka va zambillar uchun tagliklar.
Bundan tashqari maxsus ishlov o‗tkazish bo‗limida shoshilinch yordam
ko‗rsatish uchun ziddi-zaharlar, yurak va nafas olish tizimi faoliyatini yaxshilovchi
dori-darmonlar kislorod va boshqalar bilan va hamda suv o‗tkazmaydigan bog‗lamlar
(polietilendan tayyorlangan paypoqlar, qo‗lqoplar, har xil o‗lchamdagi bog‗lamlar),
ushbu bog‗lamlar oddiy bog‗lamlar ustidan qo‗yib bog‗lanadi,
kiyim-kechaklar,
ishchi kiyimlar va shaxsiy himoya vositalari bilan ta‘minlanishi zarur.
Maxsus ishlov o‗tkazish bo‗limini sanitar epidemiolog vzvodining shaxsiy
tarkibi tashkil yetadi va u quyidagi tartibdan iborat: boshliq, dozimetrist,
dezinfektorlar va 10-15 sanitar engil yaralanganlar bilan birgalikda, maxsus ishlov
o‗tkaqzish tartibi.
Namangan Institute of Engineering and Technology

|
Namangan Institute of Engineering and Technology Pdf ko'rish
|
bet | 192/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламNamangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.177
2-
Sho’ba
Iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirishda аtom yadrosi fiizikasi va nanofizika
sohalaridagi yutuqlaridan foydalanish
ПРИМЕНЕНИЕ НАНОТЕХНОЛОГИЙ В РАЗВИТИИ ЯДЕРНОЙ МЕДИЦИНЫ
Колесников Святослав Владимирович
кандидат физико-математических наук, Доцент кафедры прикладной ядерной физики (24,
ИФТИС КАФ.24) НИЯУ МИФИ
Шарипбаев Собитхон Собир угли
Магистр НИЯУ МИФИ (2 курс), Россия
Аннотация: Статья посвящена изучению влияния нанотехнологий на развитие ядерной
медицины. Основное внимание уделяется новым методам в диагностике и лечении, которые
стали
возможными
благодаря
применению
нанотехнологий,
в
частности,
в
радиофармацевтике и таргетной доставке радиоактивных препаратов.
Ключевые Слова: Нанотехнологии, ядерная медицина, радиофармацевтика,
наночастицы, диагностика, таргетная терапия, радиоизотопное лечение.
Введение
Ядерная медицина, основанная на использовании радиоактивных веществ в
диагностике и лечении заболеваний, значительно расширила свои возможности благодаря
развитию нанотехнологий. Наночастицы, обладающие уникальными свойствами, позволяют
повысить точность диагностики, целенаправленно доставлять лекарственные средства и
уменьшить побочные эффекты.
Литературный Обзор
1.
Развитие
Радиофармацевтических
Препаратов
с
Использованием
Нанотехнологий: Исследования, такие как работа Смирнова и др. (2022), описывают создание
новых радиофармацевтических препаратов на основе наночастиц, улучшающих их
биодоступность и эффективность.
2.
|
| |