Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

581
Ўқувчи ёшларда ғоявий-мафкуравий иммунитетни ривожлантириш ҳуқуқий
маданиятнинг муҳим омили эканлигини
асослаш учун энг аввало, ҳуқуқий билим,
ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданият таянч сўзларга тўхталиб ўтиш мақсадга мувофиқ.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 9 январдаги Жамиятда
ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтириш тизимини тубдан
такомиллаштириш тўғрисидаги ПФ-5618-сон Фармонида таъкидлаб ўтилганидек.
Қуйидагилар жамиятда ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтиришнинг
асосий вазифалари этиб белгиланган: - аҳолига мамлакатимизда амалга
оширилаётган ижтимоий-иқтисодий ислоҳотлар, қабул қилинаётган қонун
ҳужжатлари ва давлат дастурларининг мазмуни ва моҳиятини изчил етказиш
тизимини шакллантириш, фуқаролар онгида “Жамиятда қонунларга ҳурмат руҳини
қарор топтириш-демократик ҳуқуқий давлат қуришнинг гаровидир!” деган ҳаётий
ғояни мустаҳкамлаш; - жамиятда ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни
юксалтиришда,
энг аввало, таълим-тарбиянинг тизимли ва узвий равишда олиб
борилишига алоҳида эътибор қаратиш, мактабгача таълим тизимидан бошлаб,
аҳолининг барча қатламларига ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни чуқур
сингдириш, шахсий манфаатлар ҳамда жамият манфаатлари ўртасидаги
мувозанатни сақлаш ғояларини кенг тарғиб қилиш вазифалари юклатилган
7
.
Жамиятда фуқароларнинг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятни юксалтириш ҳамда
уларнинг конституциявий ҳуқуқ ва бурчларини, одоб-ахлоқ нормаларининг мазмун-
моҳияти, ҳуқуқий билим, ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни ривожлантиришга
бағишланган
иқтисодий-ижтимоий,
сиёсий-ҳуқуқий,
маънавий-маърифий
тадбирлар, ёшларда диний ва миллий қадриятлар, урф-одат ва анаъналар,
жамиятимизда содир бўлаётган воқеа-ходисаларга дахлдорлик, инсонпарвар ва
гуманизм ғоялари тамойилларига мос тарзда тарбиялаш мақсадга мувофиқдир.
Мамлакатимизда илм-фанни ривожлатириш ва уни давлат томонидан қўллаб-
қувватлаш ишларининг ҳуқуқий асосини белгилаб берувчи ҳужжатларнинг асосини
Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ҳисобланади. Бош қомусимизда “Инсон
ҳуқуқлари ва эркинликларининг кафолатлари” бобини 43 моддасида “Ҳар кимга
илмий ва техникавий ижод эркинлиги, маданият ютуқларидан фойдаланиш ҳуқуқи
кафолатланади.
Давлат
жамиятнинг
маданий,
илмий,
ва
техникавий
ривожланишига ғамхўрлик қилади”, дея таъкидланган.
Ўзбекистон Республикаси олий таълим тизимини 2030
йилгача ривожлантириш
концепцияда
ҳам
талабаларнинг
ғоявий-мафкуравий
компетентлилигини
ривожлантиришнинг педагогик ва психологик хусусиятлари тўғрисида қуйидаги
вазифалар белгилаб қўйилган. - олий таълим билан қамров ва таълим сифатини
таъминлаш соҳасида: талабаларда танқидий фикрлаш, ахборотни мустақил излаш
ва таҳлил қилиш кўникмалари шакллантирилмаган; - олий таълимда маънавий-
ахлоқий мазмунни кучайтириш; - ёшларни миллий қадриятларга ҳурмат,
инсонпарварлик ва юксак маънавий ғоялар асосида ватанпарварлик руҳида
тарбиялаш; - уларда ёт ғоя ва мафкураларга қарши иммунитетни мустаҳкамлаш
борасидаги ишларни янада ривожлантириш
зарурати мавжуд
8
. Ушбу фармонда
кўрсатилиб
қарорда
ўқувчиларнинг
ғоявий-мафкуравий
иммунитетини
ривожлантиришнинг педагогик-психологик хусусиятлари, билим даражаси ва
ўқувчиларда танқидий фикрлашини, ахборотни мустақил излаш ва таҳлил қилиш,
7
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 9 январдаги ПФ-5618-сон Фармони //
https://uza.uz/oz/society/u-u-iy-ong-u-u-iy-madaniyat-davlat-va-zhamiyat-tara-iyetini--01-02-2019
8
Фѓбекєстон Республєкасє Преѓєдентєнєнг 2019 ѕєл 8 октябрдагє ПФ
-5847-
сон фармонєга асосан
Фѓбекєстон Республєкасє олєѕ таълєм тєѓємєнє 2030 ѕєлгача рєвођлантєрєш концепцєяда
LEX.UZ/DOCS/4545884
582
ёшларни миллий қадриятларга ҳурмат, юксак маънавий ғоялар асосида
ватанпарварлик руҳида тарбиялаш, уларда ёт ғоя ва мафкураларга қарши
иммунитетни мустаҳкамлаш вазифалари белгилаб берилган.