Avtomatik boshqarish tizimlarining sinflanishi

|
Avtomatik boshqarish tizimlarining sinflanishi
|
bet | 4/5 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 42,16 Kb. | | #158065 |
Bog'liq Avtomatik boshqarish tizimlarining sxemasi1.4. Avtomatik boshqarish tizimlarining sinflanishi
ABTlari asosiy sinfiy belgilarga ko‘ra quyidagi turlarga bo‘linadi:
1. Tizim va boshqarish obyekti haqidagi axborotga bog‘liq holda.
2. Tizimning ichki dinamik xususiyatlariga asoslangan holda.
1. Tizim va boshqarish obyekti haqidagi axborotga bog ‘liq holda.
Birlamchi manbasi tajribaga asoslangan holda tekshirilayotgan
obyekt to‘g‘risidagi har qanday ma’lumotlar majmuasiga axborot
deyiladi. Axborot kerakli boshlang ‘ich axborot va ishchi axborotlarga bo‘linadi. Kerakli boshlang'ich axborot toiiq va notoiiq bo‘ladi (1.18-rasm). Tashqi ta’sir o‘zgarishiga moslashish xususiyatiga ega boigan tizimlami o ‘zini-o‘zi avtomatik tarzda sozlovchi yoki adaptiv tizimlar deyiladi. Bunday tizimlarda kerakli boshlang‘ich axborot notoiiq 1.18-rasm. Tizim va boshqarish obyekti haqidagi axborotga bog‘liq
holda sittflanishi. Kerakli boshlangich axborot toiiq boigan tizimlar oddiy tizimlar deb ataladi va ular ishlash rcjimi bo‘yicha quyidagi turlarga boiinadi (vaqt bo‘yicha topshiriq ta’sirining o‘zgarish tavsifiga bogiiq holda): a) Stabillovchi avtomatik rostlash tizimlari (stabillashtirish tizimi). Bunda rostlanuvchi kattalikning qiymati doimiy boiadi. Bu tizimlarda
avtomatik rostlagichlaming vazifasi rostlanuvchi kattalikning muayyan, mutlaqo doimiy qiymatida saqlash va texnologik jarayonni stabillashdir. Bu holda texnologik reglament talablariga ko‘ra rostlanuvchi kattalikning qiymati doimiy bo’ladi .
1.19-rasm. Stabillashgan avtomatik boshqarish tizimi.
|
1.20-rasm. Programmali
avtomatik tizim.
|
b) Programmali avtomatik rostlash tizimlari. Programmali avtomatik rostlash tizimlarida oldindan ma’lum bo‘lgan qonunga ko‘ra o‘zgaradigan qiymatli rostlanuvchi kattalik mavjud bo‘ladi. Bu tizimlarda rostlanuvchi kattalikning belgilangan qiymati rostlagich topshirig‘i orqali ma’lum qonun bo‘yicha ishlab chiqariladi. Bunda ishlash algoritmi boshqariladigan kattalik oldindan beriigan vaqt funksiyasiga fit) mos ravishda o‘zgaradi
d) Kuzatuvchi avtomatik rostlash tizimlari. Bu tizimlarda boshqarilayotgan kattalikning beriigan qiymati juda keng chegarada ixtiyoriy qonun bo‘yicha o‘zgarishi mumkin (1.21-rasm), masalan, radiolakator antenna Kuzatuvchi tizimlardan odatda fazoda obyektlami joylashtirishda
masofadan turib boshqarish uchun foydalaniladi.
2. Tizimning ichki dinamik xususiyatiga asoslangan turlari.
Bunday tizimlar quyidagi turlarga bo‘Iinadi:
a) chiziqli va nochiziqli tizimlar;
b) statsionar va nostatsionar tizimlar;
d) uzluksiz va uzlukli (diskret) tizimlar;
e) to‘plangan va taqsimlangan parametrli tizimlar;
j) bir konturli va ko‘p konturli tizimlar.
g) bir oMchamli va ko‘p oHchamli tizimlar va h.k.
Ustlash (superpozitsiya) usulini qo‘Ilash mumkin bo‘lgan tizimlar chiziqli tizimlar deyiladi. Chiziqli tizimlarda chiqishdagi kattalikning o‘zgarishi kirishdagi kattalikning o‘zgarishiga proporsional holatda o‘zgaradi. Tarkibida hech bo‘lmaganda bitta nochiziqli element yoki nochiziqli tenglamasi bo‘lgan tizimlarga nochiziqli tizimlar deyiladi.
1.21-rasm. Kuzatuvchi avtomatik tizim.
Kuzatuvchi tizimlardan odatda fazoda obyektlami joylashtirishda
masofadan turib boshqarish uchun foydalaniladi. 2. Tizimning ichki dinamik xususiyatiga asoslangan turlari.
Bunday tizimlar quyidagi turlarga bo‘Iinadi:
a) chiziqli va nochiziqli tizimlar;
b) statsionar va nostatsionar tizimlar;
d) uzluksiz va uzlukli (diskret) tizimlar;
e) to‘plangan va taqsimlangan parametrli tizimlar;
|
| |