KOMPYUTERDA AXBOROT TUSHUNCHASI

|
KOMPYUTERDA AXBOROT TUSHUNCHASI
|
bet | 2/41 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 156,28 Kb. | | #121143 |
Bog'liq Kompyuter va uning axborot ta’minoti-fayllar.org (1)KOMPYUTERDA AXBOROT TUSHUNCHASI
Informatika 60-yillarda Frantsiyada elektron xisoblash mashinalari yordamida axborotni qayta ishlash bilan shuѓullanuvchi sohani ifodalovchi atama sifatida yuzaga keldi. Informatika atamasi lotincha informatic so’zidan kelib chiqqan bo’lib, tushuntirish, xabar qilish bayon etish ma’nolarini anglatadi. Frantsuzcha informatique (informatika) suzi axborot avtomatikasi yoki axborotni avtomatik qayta ishlash ma’nosini anglatadi. Ingliz tilida suzlashuvchi mamlakatlarda bu atamaga Computer science (kompyuter texnikasi haqidagi fan) sinonimi mos keladi.
O’zbekistan Respublikasi informatika va hisoblash texnikasi yo’nalishida jahon darajasidagi ilmiy maktablar yaratgani, ularda tadqiqotlar muvaffaqiyatli olib borilayotganligi bilan shartli ravishda faxrlana oladi. “Matematika fanining ehtimollar nazariyasi va matematik statistika, differentsial tenglamalar va matematik fizika, funktsional taxlil soxasidagi yutuqlari respublikadan ancha uzoqda ham mashxur ” deb yozadi Uzbekiston Respublikasi Prizedenti I. A. Karimov.
Informatikaning inson faoliyatining mustakkil sohasi sifatida ajralib chiqishi birinchi navbatda kompyuter texnikasining rivojlanishi bilan boѓliq. Bunda asosiy xizmat mikroprotsessor texnikasiga tuѓri keladi, uning paydo bo’lishi 70-yillar o’rtalarida ikkinchi elektron inkilobni boshlab berdi.
Shu davrdan boshlab xisoblash mashinalarining element negizini integral chizma va mikroprotsessorlar tashkil etdi. Informatika atamasi nafakat kompyuter texnikasi yutuklarini aks ettirish va foydalanish, balki axborotni uzatish va qayta ishlash jarayonlari bilan ham bog’lanadi.
Informatika axborotni qayta ishlash, ularni qo’llash va ijtimoiy amaliyotning turli soxalariga ta’sirini EXM tizimlariga asoslangan xolda ishlab chikish, loyihalash, yaratish, baxolash, ishlashning turli jihatlarini urganuvchi kompleks ilmiy va muhandislik fani soxasidir.
Informatika bu jixatdan axborot modellarini kurishning umumiy metodologik tamoyillarini ishlab chikishga yunaltirilgan. Shu bois axborot uslublari ob’ekt, hodisa, jarayon va xokazolarni axborot modellari yordamida bayon etish imkoniyatiga egadir.
Informatikaning vazifalari, imkoniyatlari, vosita va uslublari kup kirrali bulib, uning kuplab tushunchalari mavjud. Ularni umumlashtirib kuyidagicha talkinni tavsiya etadilar.
Informatika va kibernetika tushunchalarida kupincha chalkashliklar uchrab turadi. Ularning uxshashligi va farkini tushuntirishga xarakat kilamiz.
Vinner tomonidan kibernetikaga kiritilgan asosiy fikr inson faoliyatining turli soxalarida murakkab dinamik tizimlarni boshkarish nazariyasini ishlab chikish bilan boglik. Kibernetika kompyuterlar mavjudligi yoki yukligidan katiy nazar mavjuddir.
Informatika yangi axborotni ancha keng, kibernetika kabi turli ob’ektlarni boshkarish vazifalarini amaliy hal etmay, uzgartirish va barpo etish jarayonlarini urganadi. Shu bois informatika xakida kibernetikadan ancha keng fan soxasi, degan tasavvur hosil bo’lishi mumkin. Biroq, boshqa jixatdan informatika kompyuter texnikasi bilan bogliq bulmagan muammolar echimi bilan ifodalanmaydi, bu shubhasiz, uning umumlashtiruvchi xususiyatini cheklaydi.
Informatika kompyuter texnikasi rivojlanishi tufayli yuzaga keldi, unga asoslanadi va usiz mavjud bula olmaydi. Kibernetika kompyuter texnikasining barcha yutukdaridan unumli foydalansa xam, lekin ob’ektlarni boshkarishning turli modellarini yaratgan xolda uzicha rivojlanaveradi. Kibernetika va informatika tashkiliy jihatdan bir-biriga juda uxshash bulsa xam, lekin:
informatika — axborot va uni qayta ishlovchi texnikaviy, dasturiy vositalari xususiyatlariga asoslanishi;
|
| |