Birlamchi aloqa tarmoqlarini texnik ekspluatatsiyasi

11.2. Birlamchi aloqa tarmoqlarini texnik ekspluatatsiyasi
O‘zbekiston respublikasi magistral va ichki mintaqaviy transport
tarmoqlarini liniya-kabel inshoatlarini texnik ekspluatatsiyasi “Ilmiy-
texnik va marketing tadqiqotlari markazi UNICON.UZ” DUK davlat
unitar korxonasi tomonidan ishlab chiqilgan va “O‘zbeksiton
respublikasi
axborot
texnologiyalari
va
kommunikatsiyalarni
rivojlantirish vazirligi” ning 30.05.2014 da №193 sonli buyrug‘i bilan
tasdiqlangan “Magistral va zonaichi telekommunikatsiya trasport
tarmoqlarida liniya-kabel inshoatlarini texnik ekspluatatsiya qilish
qoidalari” nomli boshqaruv xujjati asosida amalga oshiriladi.
Mazkur boshqaruv xujjati magistral va ichki mintaqaviy transport
tarmoqlarini uzluksiz va yuqori sifatli ishlashlarini ta’minlash
maqsadida magistral va ichki mintaqaviy telekommunikatsiya trasport
tarmoqlarida liniya-kabel inshoatlarini texnik ekspluatatsiya qilish
tartibini belgilaydi.
Ushbu
qoidalar
majmui
O‘zbeksiton
respublikasining
telekommunikatsiya transport tarmoqlariga kiruvchi yoki unga chiqishga
ega magistral yoki ichki mintaqaviy tarmoqdagi liniya-kabel
inshoatlarini
texnik
ekspluatatsiyasini
amalga
oshiruvchi
“O‘zbektelekom” AK ning barcha filiallari, bo‘linmalariga va aloqa,
axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari soxasida
faoliyat yurituvchi barcha sub’ektlariga tarqatiladi.
O‘zbekiston respublikasi magistral va ichki mintaqaviy transport
tarmoqlarini
liniya-kabel
inshoatlarini
texnik
ekspluatatsiyasi
“O‘zbektelekom”AK, uning texnik ekspluatatsiya bo‘yicha filiallari va
bo‘linmalari tomonidan amaldagi texnik ekspluatatsiyani amalga
223
oshirish qoidalari majmui, raxbariyat, instruksiyalar va ko‘rsatmalarga
mos ravishda tashkil qilinadi.
Texnik ekspluatatsiya korxonalariga quyidagilar kiradi:
“O‘zbektelekom” AK ning “TTT” filiali bosh boshqarmasi;
“O‘zbektelekom” AK ning “TTT” filialining xududiy
uzellari;
Liniya-kabel sexlari;
Liniya-kabel sexlari;
Kabel uchastkalari;
Tuman telekommunikatsiya tugunlari.
Magistral va ichki mintaqaviy transport tarmoqlarini liniya-kabel
inshoatlarini texnik ekspluatatsiyasi qoidalining 4.3 bandida bayon
qilinadiki, liniya-kabel inshoatlari (LKI) ga texnik xizmat ko‘rsatish
texnik ekspluatatsiyaning bir qismi bo‘lib, ekspluatatsiya davrida LKI
ning kerakli ishonchlilik darajasini ta’minlash uchun LKI ning sozligini
qo‘llab quvvatlash maqsadidagi proflaktika tadbirlari majmuini o‘z
ichiga oladi.
LKI ga texnik xizmat ko‘rsatish liniya inshoatlarining texnik
xolatini operativ nazorat qilish va reja bo‘yicha proflaktika va kundalik
ishlaridan iborat.
LKI ning texnik xolatini operativ nazorat qilish quyidagilarni
nazarda tutadi:
Kabellaring elektr va optik parametrlarini nazorat qilish;
Kabelni doimiy ortiqcha bosim ostida tutilishini uzluksiz
nazorat qilish;
Telemexanika tizimi signallari asosida xizmat ko‘rsatiladigan
(NRP) va xizmat ko‘rsatilmaydigan (NUP) regeneratsiya
punktlarining xolatini nazorat qilish va zarurat yuzaga
kelganda darxol liniya-kabel trassasiga kerakli tadbirni
qo‘llash uchun chiqish;
Trassani nazorat ko‘rigidan o‘tkazish va LKI ning xolatini
texshirish;
LKI elektromagnit ta’sirlardan va korriziyadan ximoya qilish
vositalarini xolatini nazorat qilish.
LKI ni reja bo‘yicha profilaktika tadbirlari jarayonida quyidagi
ishlar amalga oshiriladi:
224
a)
LKI ning elektr va optik parametrlarini o‘lchash;
b)
Kabellarni mexanik ta’sirlardan ximoyalash bo‘yicha ishlar;
c)
Kabelning germetik qoplamasi buzilgan joylarini sozlash;
d)
Mexanizatsiya vositalariga xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash;
e)
Kabel liniyasi trassalariga ogoxlantirish belgilari, o‘lchov
ustunlari va shlagbaumlarni tayorlash va o‘rnatish (11.5-rasm,
11.6-rasm, 11.7-rasm, 11.8-rasm);
f)
LKI ni korroziya, chaqmoq urishi, elektrlashtirilgan temir
yo‘llari va elektr uzatish liniyalari ta’siridan ximoyalash
qurilmalariga xizmat ko‘rsatish;
g)
Kabel kanalizatsiyalariga xizmat ko‘rsatish;
11.5-rasm. O‘lchov ustunlari.
Yozuv va shartli belgilar qora yoki qizil rangda yorqin fonga yoziladi, ustunning bosh
qismi qizil rangda bo‘ladi
11.6-muftaning joylashgan o‘rnini anglatuvchi ko‘rsatish belgisi
225
a) b)
11.7-rasm. Ogoxlantirish belgilari (A-asosiy, B-soddalashtirlgan).
Yozuv yorqin sariq rangdagi fogna qizil rangda yoziladi. Tashkilot manzili va kamida 3 ta
telefon nomeri qora rangda yoziladi.
a)
b)
11.8-rasm. SHlagbaum (a) va suv osti kabellariga o‘tkazishda
qo‘llaniluvchi axborot-taqiqlovchi belgi
h)
Kabellarning yotqizilish chuqurliklarini nazorat qilish va
kartogrammani aniqlashtirish;
i)
Daryo kabellarini o‘tkazgichlariga xizmat ko‘rsatish;
j)
LKI ni qish mavsumi va suv satxining ko‘tarilish mavsumlariga
tayorlash;
k)
LKI ning saqlanuvchanligini ta’minlash maqsadida mos
tashkilotlar bilan tadbirlar o‘tkazish va x.z.
LKI da amalga oshiriladigan kundalik ishlar quyidagilardan iborat:
226
a)
Liniya-kabel trassasi va kabel qo‘riqlanish xududida va uning
yaqinida olib borilayordan ishlarni nazorat qilish;
b)
Liniya inshoatlarini butunligi ta’minlash maqsadida tuproq
qazish ishlarini olib boruvchi tashkilotlarda, korxonalarda,
muassasalarda va erdan foydalanuvchilar va axoli o‘rtasida
tushuntirish ishlarini olib borish;
c)
Kabel-liniya trassasini anglatuvchi belgilarning og‘ganlarini
to‘g‘rilash, nosozlarini almashtirish va yangilarini o‘rnatish;
d)
Kabel-liniya trassasida xo‘jalik ishlari olib borilayotganda
ogoxlantiruvchi belgilarni o‘rnatish;
e)
Qazish ishlari olib borilayotgan xududdagi LKI ni mexanik
nosozliklardan ximoyalash qurilmalarini o‘rnatish;
f)
NUP ga olib borish yo‘llarini va kirishlarin qordan tozalash va
erigan suvlarni chiqarib tashlash;
g)
LKI dagi avariya va nosozliklarni bartaraf etish;
h)
Soz xolatdagi asboblar, jixozlar, kabellarning avariya xolati
uchun zaxiralari kabilar ro‘yxatini tuzish;
i)
Kerak bo‘lgan xolatlarda trassa pasportiga o‘zgartirishlar
kiritish.
Liniya-kabel inshoatlarining xolatini baxolash uchun ikki yilda bir
marta ularni sifat kategoriyalari bo‘yicha attestatsiyadan o‘tkazish lozim.
O‘tkazilgan attestatsiya natijalari attestatsiya natijalarini xisobga olish
jurnaliga qayd qilinadi va LKI xolatini normal darajada bo‘lishini
ta’minlash maqsadida bajarilishi lozim bo‘lgan ishlarni rejalashtiriga
asos bo‘ladi.
|