nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Islom mamlakatlarida oliy ta’lim

|
Islom mamlakatlarida oliy ta’lim
|
bet | 3/4 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 29,03 Kb. | | #255795 |
Bog'liq 1.2.-amaliy-OLIY TA\'LIM TARIXIIslom mamlakatlarida oliy ta’lim
O‘rta asrlardan sharq davlatlarida ham ta’lim o‘ziga xos tarzda rivojlanadi. Bu davrda islom mamlakatlarida oliy ta’lim beruvchi muassasalar sifatida madrasalar faoliyat yuritgan. Madrasalar dastlab 7-8-asrlarda din ulamolarining islomga oid masalalarni sharhlab berib turadigan markaz sifatida paydo bo‘lgan. Keyinchalik bu markazlar kengayib, ular madrasa deb atala boshlanadi.
8-9-asrlarda madrasalar islom dini tarqalgan mamlakatlarda, jumladan, Markaziy Osiyoda paydo bo‘lib, madrasa uchun maxsus binolar qurila boshlandi. Madrasalarni shoh, xon, amir va sultonlar, yirik yer egalari va davlatmand kishilar qurdirgan. Madrasaga diniy maktabni bitirgan bolalar qabul qilingan. Ularda ta’lim uch bosqichda: boshlang‘ich (adno), o‘rta (avsat) va yuqori (a’lo) darajalarda olib borilgan.
O‘rta asr talabalari hayoti
Dastlabki davrlarda talabalarning hayoti hozirgidan ancha farq qilgan, albata. Talabalar turli hududlardan ta’lim olish uchun kelgan va har xil yoshda bo‘lishgan. Ular 12-asrda Oksfordga kelib o‘rnasha boshlaganda kichik mehmonxonalarni yoki shahar atrofidagi hududlarni yashash uchun tanlashgan, ba’zilar esa birgalikda biror uyni ijaraga olib yashay boshlagan.
Talabalar leksiyalarda va ijtimoiy tadbirlarda qatnashardi. Shuningdek, ular bir haftada kamida bir marta o‘zlarining repetitorlari («tutor») bilan birga darslarini muhokama qilib, kamchiliklarini aniqlashtirib olishgan. Tartibga amal qilmaydigan talabalarning ko‘chaga chiqishi taqiqlangan, jarimaga tortilgan yoki muddatidan oldin talabalikdan chetlatilgan.
Talabalar hayotlaridagi bu davrni asosan kutubxonalarda o‘tkazishgan. Har bir kollejning o‘z kutubxonasi bo‘lgan. Eng mashhur kutubxona esa Oksfordniki edi.
Bundan tashqari, ijtimoiylashuv ham universitetlar hayotining bir qismi edi. Universitetlarda turli jamiyatlar va klublar doimiy ishlab turgan.
Hozirgi kunda ham nafaqat malakali mutaxassislar tayyorlash, balki ma’lum sohalar rivojida ham universitetlar juda muhim o‘ringa ega. Endilikda universitetlarga xalqaro talabalarni qabul qilish orqali moliyaviy foyda olish mumkinligi jihatdan ham ularning ahamiyati oshmoqda. Xususiy universitetlarga talab oshmoqda.
Universitetlarda ishlanayotgan innovatsion loyihalar, turli izlanishlar va tadqiqotlar iqtisodiyot uchun stimul vazifasini bajaradi.
|
| |
Axborot tahdidlarining turlari

|
Axborot tahdidlarining turlari
|
bet | 4/77 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 18,03 Mb. | | #122434 |
Bog'liq Muallif famililiya ism sharif taxdid razvedkasi texnologiyalariAxborot tahdidlarining turlari.
shaxsiy malumotlarni himoya qilish rejimi (muammo ishdan bo’shatilgan xodimar va mavjud xodimlar tomonidan vujudga keladi. Ular ish vaqtidan tashqari tizimga ruhsatsiz kirishadi); maxdiylik va xavfsizlik rejimi (ob’yekt yoki texnik qurilmalarga kirishda); texnik qurilmalar bilan ishlashda (energiyani tejash yoki uskunalar ta’minotidagi buzilishlar); malumotlar bilan ishlashda (axborotni o'zgartirish, uni saqlash, malumotlarni qidirish va yo'q qilish, nuqsonlar va noaniqliklarni bartaraf etish)
Axborot tahdidlarini omillar bo‘yicha tasniflash:
Asosiy xavfsizlik tahdidlariga quyidagilar kiradi:
maxfiy ma’lumotlarni oshkor qilish;
ma’lumotlarning buzilishi;
axborot resurslaridan ruxsatsiz foydalanish;
resurslardan noto‘g‘ri foydalanish; ruxsatsiz ma’lumotlar almashinuvi;
ma’lumotni rad etish;
xizmat ko‘rsatishdan bosh tortish.
1.2 Axborot xavfsizligiga tahdid.
Axborot xavfsizligiga qasddan tahdid jinoiy xatti -harakatlar bilan bog‘liq. Kompaniya xodimi, axborot resursiga tashrif buyuruvchi, raqobatchilar yoki yollanganlar axborot jinoyatchisi sifatida harakat qilishlari mumkin.
Jinoyat sodir etishning sabablari :
Ruxsatsiz kirish kompyuter huquqbuzarliklarining eng “mashhur” usullaridan biridir. Ya’ni, ma’lum ma’lumotlariga ruxsatsiz kirgan kishi xavfsizlik siyosati bilan belgilangan qoidalarni buzadi. Bunday kirish bilan ular xavfsizlik tizimidagi xatolardan ochiq foydalanadilar va axborot yadrosiga kirib boradilar. Noto‘g‘ri sozlamalar va himoya usullarining sozlamalari ham ruxsatsiz kirish imkoniyatini oshiradi.
Axborot xavfsizligiga kirish va tahdidlar mahalliy usullar, hamda maxsus uskunalar yordamida amalga oshiriladi. Ruxsatsiz kirish yordamida firibgar nafaqat ma’lumotga kirishi, uni nusxalashi, balki o‘zgartirishlar kiritishi, ma’lumotlarni o‘chirib tashlashi ham mumkin.
Bu quyidagilar yordamida amalga oshiriladi:
bilvosita elektromagnit nurlanish asbob-uskunalari yoki uning elementlaridan, aloqa kanallari, elektr ta’minoti yoki tarmoqdan ushlab qolish;
texnologik boshqaruv paneli;
ma’lumotlarga mahalliy kirish liniyalari (tizim ma’murlari yoki xodimlarining terminallari);
xavfsizlik devorlari;
xatolarni aniqlash usullari.
|
| |
Zaiflikni yuzaga keltiruvchi omillar

|
Zaiflikni yuzaga keltiruvchi omillar
|
bet | 3/77 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 18,03 Mb. | | #122434 |
Bog'liq Muallif famililiya ism sharif taxdid razvedkasi texnologiyalariZaiflikni yuzaga keltiruvchi omillar:
dasturiy ta’minot, apparat platformasining nomukammalligi
axborot oqimidagi avtomatlashtirilgan tizimlar strukturasining har xil xususiyatlari
tizimning ishlash jarayonidagi nuqsonlar
axborot almashish va interfeys protokollarining noaniqligi
murakkab ish sharoitlari va axborot joylashuvi
Zaiflik sinflari:
obyektiv;
tasodifiy;
subyektiv;
Obyektiv zaifliklar – bu tur zaiflik to‘g‘ridan-to‘g‘ri himoyalanishni talab qiladiga obyektdagi uskunaning texnik jihatlari va uning xususiyatlariga bog‘liq. Bu omillardan butunlay qutulishning iloji yo‘q, lekin ularni muxandislik – texnik usullar yordamida qisman bartaraf qilish mumkin
2.Tasodifiy zaifliklar – bu omillar kutilmagan holatlarda va axborot muhitining xususiyatlariga bog‘liq. Axborot maydonida ularni taxmin qilish deyarli mumkin emas, lekin ularni tezda yoq qilishga tayyor bo‘lish juda muhimdir. Bunday muammolarni muhandislik tekshiruvi va axborot xavfsizligi tahdidiga javoban zarba berish orqali bartaraf etish mumkin.
3.Subyektiv zaifliklar - Ko‘pgina hollarda, bu kichik tur xodimlarning axborotni saqlash va himoya qilish tizimini rivojlantirish darajasidagi noto‘g‘ri xatti-harakatlari natijasidir. Shunday qilib, bunday omillarni texnik va dasturiy ta’minot yordamida yo‘q qilish mumkin.
Axborot xavfsizligini buzadigan noaniqliklar va qo‘pol xatolar:
tayyor dasturiy ta’minotni yuklash yoki algoritmlarni dastlabki ishlab chiqish bosqichida tadbiq etish
texnik jihozlardan foydalanish
Axborot makonidagi tizimlarning buzilishi:
|
| |
Yangi dunyodagi ilk universitet

|
Yangi dunyodagi ilk universitet
|
bet | 2/4 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 29,03 Kb. | | #255795 |
Bog'liq 1.2.-amaliy-OLIY TA\'LIM TARIXIYangi dunyodagi ilk universitet
AQShning eng tarixiy universiteti Harvard hisoblanadi, u 1636 yilda Nyu-Taunda tashkil etilgan. Avval universitet kollej tarzida faoliyat yuritgan va darslar 1638 yildan kollej bog‘i va kichik xonalarda o‘tkazila boshlangan. Keyinchalik esa Harvard nomi kollejga o‘zining yarim boyligi va kitoblarini meros qilib qoldirgan Jon Harvard nomi bilan atala boshlanadi, ta’lim muassasasiga universitet maqomini beriladi. Bu dargoh hozir ham AQShning eng mashhur ta’lim maskanlaridan biri hisoblanadi.
Ayni damda AQShda 3 300dan ortiq oliy ta’lim berishga ixtisoslashgan ta’lim dargohlari bor va ularda taxminan 12 milliondan ko‘proq talaba tahsil oladi.
AQShda har yili o‘rtacha 3 million bitiruvchi yuqori maktablarni tugatadi, ularning taxminan 1 millioni OTMlarga o‘qishga kirish imkoniga ega bo‘ladi.
Imtihon asosidagi ilk grantlar
1836 yilda London universiteti imtihon va turli grantlar dasturini e’lon qiladi. Bu dasturlarda qatnashish uchun Britaniya imperiyasining turli hududlarida joylashgan istalgan ta’lim muassasasining talabalari talabgor bo‘lishi mumkin edi.
Shu taxlit 1900 yillargacha London universiteti faqat grantlar ajratuvchi va imtihonlarni tashkil etuvchi oliygoh sifatida ishlagan. Biroq 1900 yilda parlament ta’lim va tadqiqot uchun London universitetiga leksiya xonalari, muzeylar laboratoriyalar va amaliy mashg‘ulot xonalari ochishga ruxsat bergan.
Ta’limdagi qarashlarning bo‘linishi
O‘rta asrlarda universitet talabalari, asosan, tibbiyot, huquq va ideologiyani o‘qishgan. Yevropada yoshlar universitet ta’limiga o‘tishdan oldin «trivium» guruhidagi grammatika, ritorika, mantiq fanlarini va «kvadrium» guruhiga kiruvchi arifmetika, geometriya, musiqa, astronomiya fanlarini o‘qishi lozim bo‘lgan.
Gumanizm, ma’rifat, islohot va inqilob atamalari ham o‘rta asrlar universitetlaridagi izlanishlar tufayli yuzaga kelgan atamalar hisoblanadi.
18-asrdan boshlab universitetlar o‘z ilmiy nashrlarini chop eta boshlagan. 19-asrdan esa universitetlar uchun german va fransuz modeli ishlab chiqiladi.
Germaniyaning Gumbolt modeli Vilgelm fon Gumbolt tomonidan ishlab chiqilgan bo‘lib, unda universitetlarning leksiya, seminar va laboratoriya mashg‘ulotlarida qatnashishi erkin bo‘lishi kerak, degan qarash ilgari surilgan.
Fransuz modelida esa universitet qat’iy nazoratda bo‘lishi, tartib-qoida birinchi o‘rinda turishi kerak, degan g‘oya markaziy o‘rinni egallagan.
19-asrgacha Yevropa universitetlarida diniy ta’lim ustuvor bo‘lgan, keyin aniq fanlarga e’tibor kuchaygan. Shunday vaziyatda german universtitetlar modeli ham ommalashib ketadi.
|
| |
AXBOROT XAVFSIZLIGIDA TAHDID TUSHUNCHASI VA AXBOROTLARGA BO‘LADIGAN TAHDIDLAR

|
AXBOROT XAVFSIZLIGIDA TAHDID TUSHUNCHASI VA AXBOROTLARGA BO‘LADIGAN TAHDIDLAR
|
bet | 2/77 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 18,03 Mb. | | #122434 |
Bog'liq Muallif famililiya ism sharif taxdid razvedkasi texnologiyalari 1. AXBOROT XAVFSIZLIGIDA TAHDID TUSHUNCHASI VA AXBOROTLARGA BO‘LADIGAN TAHDIDLAR. 1.1 Axborot tahdidlari tushunchasi
“Tahdid” deganda u yoki bu tarzda axborot xavfsizligini buzishning potentsial imkoniyati tushuniladi. Tahdidni amalga oshirishga urinish “hujum”, bu urinishni amalga oshiruvchi esa “buzg‘unchi” deb ataladi. Ko‘pincha tahdid axborot tizimlarini himoya qilishda zaifliklarning mavjudligi natijasidir.
Tahdid turlarining tasnifi.
Turli mezonlar bo‘yicha tahdid turlarini tasniflash:
1. Axborot xavfsizligiga bevosita tahdid:
Mavjudligi
Butunlik
Maxfiylik
2. Tahdid qiluvchi komponentlar:
Ma’lumotlar
Dasturlar
Uskunalar
Qo‘llab-quvvatlovchi infratuzilma
3. Amalga oshirish usuliga ko‘ra:
tasodifiy yoki qasddan
tabiiy yoki sun’iy
4. Xavf manbasining joylashuviga ko‘ra:
Axborot xavfsizligiga tahdidlarni amalga oshirish axborotning maxfiyligi, yaxlitligi va mavjudligini buzish hisoblanadi. Buzg‘unchi, maxfiy ma’lumotlar bilan tanishishi, uni o‘zgartirishi yoki hatto yo‘q qilishi, shuningdek, qonuniy foydalanuvchining ma’lumotlarga kirishini cheklashi yoki bloklashi mumkin. Bunday holda, tajovuzkor tashkilot xodimi ham, begona shaxs ham bo‘lishi mumkin. Biroq, bundan tashqari, ma’lumotlarning qiymati xodimlarning tasodifiy, tasodifiy xatolari, shuningdek, ba’zida tabiatning o‘zi tomonidan taqdim etiladigan kutilmagan hodisalar tufayli pasayishi mumkin.
Axborot xavfsizligi tamoyillari.
Axborot ma’lumotlarining yaxlitligi deganda, axborotni saqlash paytida ham qayta uzatilgandan keyin ham asl qiyofasini va tuzilishini saqlab qolish qobiliyati tushuniladi. Ma’lumotlarga qonuniy kirish huquqiga ega bo‘lgan shaxs yoki foydalanuvchisi ma’lumotlarni o‘chirish,o‘zgartirish yoki to‘ldirish huquqiga ega.
Maxfiylik – bu ma’lum bir odamlar doirasi uchun axborot resurslaridan foydalanishni cheklash zarurligini ko‘rsatuvchi belgi. Harakatlar va operasiyalar jarayonida ma’lumot faqat axborot tizimiga kirgan va identifikasiyadan muvafaqqiyatli o‘tgan foydalanuvchilar uchun mavjud bo‘ladi.
Axborot resurslarining mavjudligi erkin mavjud bo‘lgan axborot resurslarining to‘liq foydalanuvchilariga o‘z vaqtida va to‘siqsiz taqdim etilishini bildiradi.
Ishonchlilik-ma’lumot ishonchli shaxsga yoki egasiga tegishli ekanligini ko‘rsatadi, u ayni paytda axborot manbayi vazifasini bajaradi.
Axborot xavfsizligini ta’minlash va qo‘llab-quvvatlash uchinchi shaxslarning ruxsatsiz kirishini oldini oluvchi, kuzatuvchi va yo‘q qiladigan ko‘p qirrali chora-tadbirlar majmuasini o‘z ichiga oladi. Axborot xavfsizligi choralari axborotni buzilish, blokirovka qilish yoki ruxsatsiz nusxalashdan himoya qilishga qaratilgan. Barcha vazifalarni bir vaqtning o‘zida hal qilish juda muhim, shundan keyingina to‘liq himoya ishonchli ta’minlanadi.
Modellashtirish yordamida yaratilgan axborotni o‘zgartirishning mantiqiy zanjiri quyidagicha:
|
| |
Parollarni ushlab qolish - Muallif famililiya ism sharif taxdid razvedkasi texnologiyalari

|
Muallif famililiya ism sharif taxdid razvedkasi texnologiyalari
|
bet | 5/77 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 18,03 Mb. | | #122434 |
Bog'liq Muallif famililiya ism sharif taxdid razvedkasi texnologiyalariParollarni ushlab qolish.
Ko‘pchilik xodimlar va axborot xavfsizligi bilan shug‘ullanadiganlar tomonidan uchraydigan keng tarqalgan kirish usuli. Bu firibgarlik monitor ekraniga ism va parolni kiritish oynasini taqlid qiluvchi maxsus dasturlar yordamida mumkin. Kiritilgan ma’lumotlar buzg‘unchi qo‘liga tushadi, keyin displeyda tizimning noto‘gri ishlashi to‘grisida xabar paydo bo‘ladi. Keyin avtorizatsiya oynasi yana ochilishi mumkin, shundan so‘ng ma’lumotlar yana ma’lumotni ushlab turuvchi qo‘liga tushadi va bu tizimga to‘liq kirishni ta’minlaydi.
Maskarad.
“Maskarad” ayniqsa bank tizimlarida xavflidir, bu yerda to‘lovlar bilan manipulyatsiya kompaniyani zararga olib keladi va ayb va javobgarlik boshqa shaxsga yuklanadi. Bundan tashqari bank mijozlari ham zarar ko‘radi.
Vakolatsiz subyekt tomonidan tizim yoki obyektdan foydalanish yoki boshqa harakatlarni bajarish. U ma’lum harakatlarni bajarishga vakolatlari bo‘lmagan holda, o‘zini bunday vakolatlarga ega bo‘lgan shaxs qilib ko‘rsatadi.
Imtiyozlardan noqonuniy foydalanish – axborot o‘g‘irlash turning bir turi bo‘lib axborot tizimining xavfsizligiga putur yetkazadi. Bu harakatlarning maksimal ro‘yxati ma’murlarga berilgan. Ushbu taktikadan foydalanganda, xodim yoki uchinchi shaxs ma’mur nomidan tizimga kirganda axborot xavfsizligi tizimini chetlab, noqonuniy manipulyatsiyalarni amalga oshirsa, “maskarad” davom etadi.
Axborot xavfsizligi tahdid manbalari sinflari.
Tashqi ko‘rinish xususiyatlari:
inson omili bilan yuzaga keladigan va sun’iy tahdid
axborotni muhofaza qilish tizimlari nazorati ostida bo‘lmagan va tabiiy ofatlar tufayli yuzaga keladigan tabiiy tahdidlar
|
| |
Tahdidning bevosita sababini tasniflash

|
Tahdidning bevosita sababini tasniflash
|
bet | 6/77 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 18,03 Mb. | | #122434 |
Bog'liq Muallif famililiya ism sharif taxdid razvedkasi texnologiyalariTahdidning bevosita sababini tasniflash (Jinoyatchi shaxs):
maxfiy ma’lumotlarni kompaniya xodimlariga pora berish orqali oshkor qilgan shaxs;
mahalliy falokat ko‘rinishidagi tabiiy omil;
ixtisoslashtirilgan qurilmalardan foydalangan holda dasturiy ta’minot yoki texnik jihozlarga zararli kod kiritish, bu tizimning ishini buzadi;
tasodifan ma’lumotlar, ruxsat etilgan apparat va dasturiy ta’minot fondlari, operatsion tizimning ishdan chiqishi.
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, tizimdagi ma’lumotlar muntazam ravishda axborotni qayta ishlash va saqlash siklining barcha bosqichlarida, shuningdek tizimning ishlashi davomida turli xil reaktsiyalarga uchraydi
Tasodifiy reaktsiyalar manbalari quyidagilar:
uskunaning noto‘g‘ri ishlashi;
tashqi omillar ta’sirida aloqa kanallarida davriy shovqin va fon (kanalning o‘tkazuvchanligi, o‘tkazish qobiliyati hisobga olinadi);
dasturiy ta’minotning noaniqligi;
xodimlar yoki tizimdagi boshqa xodimlar ishidagi xatolar;
Ethernet muhitining ishlash xususiyatlari;
tabiiy ofatlar yoki tez -tez elektr uzilishlari paytida fors-major holatlari.
Axborot xavfsizligiga tahdidlarni amalga oshirishga yordam beradigan xodimlarning shaxsiy va kasbiy xususiyatlari va harakatlari :
Axborot xavfsizligiga bevosita tahdidlar
Axborot tizimining ichki ishlamay qolishi;
Qo‘llab-quvvatlovchi infratuzilmaning ishlamay qolishi.
Ichki buzilishlarning asosiy manbalari:
Belgilangan foydalanish qoidalarini buzish (tasodifiy yoki qasddan).
Foydalanuvchilarning tasodifiy yoki qasddan harakatlari (so‘rovlarning taxminiy sonidan oshib ketishi, qayta ishlangan ma’lumotlarning haddan tashqari miqdori va boshqalar) tufayli tizimning normal ishlashidan chiqishi.
Tizimni (qayta) sozlashda xatolar
Zararli dasturiy ta’minot
Dasturiy ta’minot va apparatdagi nosozliklar
Ma’lumotlarni yo‘q qilish
Uskunaning yo‘q qilinishi yoki shikastlanishi
Qo‘llab-quvvatlovchi infratuzilma bilan bog‘liq holda, quyidagi tahdidlarni hisobga olish tavsiya etiladi:
Aloqa tizimlari, elektr ta’minoti, suv va yoki issiqlik ta’minoti, konditsionerning ishlashini (tasodifiy yoki qasddan) buzish;
Binolarni yo‘q qilish yoki buzish;
Xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar va yoki foydalanuvchilarning o‘z vazifalarini bajarishga qodir emasligi yoki istamasligi (fuqarolar tartibsizliklari, yo‘l-transport hodisalari, terrorchilik harakati yoki uning tahdidi, ish tashlash va boshqalar).
|
| |
Asosiy adabiyotlar - Mavzu: oliy ta’lim tarixi reja

|
Mavzu: oliy ta’lim tarixi reja
|
bet | 4/4 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 29,03 Kb. | | #255795 |
Bog'liq 1.2.-amaliy-OLIY TA\'LIM TARIXIAsosiy adabiyotlar:
Алихонов С., Раемов М. Математика ўқитиш методикаси. –Т. Иқтисод-молия, 2010. - 336 б.
Андреев А.А. Педагогика высшей школы. –М.: Московский международный институт эконометрики, информатики финансов и права. 2002. - 264 с.
Селевко Г.К. Современные образовательные технологии. –М.: Народное образование. 1998.
«The teaching and learning of mathematics at University level» Editedby Derek Holton, Kluwer Academic Publishers 2001.
“Fundamentals of teaching Mathematics at University level ” by Dr Benjamin Baumslag, Imperial College Press.2000.
|
| |
Mintaqaviy integratsiya jarayonlarining ahamiyati

Mintaqaviy integratsiya jarayonlarining ahamiyati
Download
333,02 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
14.05.2024
Hajmi
333,02 Kb.
#230849
Download
333,02 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mintaqaviy integratsiya jarayonlarining ahamiyati
Download
333,02 Kb.
Matnni ko'rish
Microsoft Word Qarshiboyeva D

Microsoft Word Qarshiboyeva D
Download
110 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
29.11.2023
Hajmi
110 Kb.
#107985
Download
110 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Microsoft Word Qarshiboyeva D
Download
110 Kb.
Matnni ko'rish
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
1.
Sh.M. Mirziyoyev “Erkin va farovon demokratik O’zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz” –
Toshkent - “O’zbekiston”.: - 2016.
2.
Mahmudov E.R. Zamonaviy iqtisodiy tizimlar. – T.: – 2011.
3.
Melibayeva G.A., Gaziyev F.Sh. Xitoyning Markaziy Osiyo mamlakatlari bilan iqtisodiy hamkorligi.
– T.: «JIDU» nashriyot – matbaa birlashmasi, – 2011.
4.
Nazarova G.G., Xaydarov N.X., Akbarov M.B. Xalqaro iqtisodiy munosabatlar. – T.: T.: MChJ
―RAM-S‖, - 2007.
5.
F.M. Aliyeva. XXRning mintaqaviy integratsiya jarayonlaridagi ishtiroki (Asean misolida). –
Toshkent -2015.
|
Periodica Journal of Modern Philosophy, Social Sciences and Humanities

|
Periodica Journal of Modern Philosophy, Social Sciences and HumanitiesBog'liq 5 (50) (1)Periodica Journal of Modern Philosophy, Social Sciences and Humanities
Volume 4, April, 2022
18
https://periodica.com
chiqarish imkoniyatlarining jahon xo’jaligiga qo’shilishi, uning umumjahon iqtisodiy imkoniyatlarini
kengaytiradi. Ilmiy kuzatishlar shuni ko’rsatadiki Xitoy va ASEAN o’rtsidagi hamkorlik aloqalari 1970-
yillarda boshlanib, 1990-yillarda o’zining rasmiy ifodasini topdi. Bugungi kunda hamkorlik darajasi muhim
strategik ahamiyat kasb etadi. 2010-yil 1-yanvardan yo’lga qo’yilgan Xitoy va ASEAN erkin savdo hududi
har ikki mamlakat o’rtasida savdo aliqalarida boj tariflarini kamaytirishda muhim omil hisoblanadi. Imtiyozli
savdo siyosatining olib borilishi, past darajadagi boj to’lovlari hamda hududiy yaqinlik omillari tufayli 2015-
yilga borib ASEAN Xitoyning savdo hamkorlari orasida birinchi o’rinni egalladi va umumiy savdo hajmi 500
mlrd AQSh dollarga yetdi. ASEAN va Xitoy hamkorlik aloqalari bugungi kunda tez sur’atlarda
rivojlanmoqda. Buning asosiy omili sifatida biz hududiy yaqinlikni ko’rsatishimiz mumkin. Shu bilan bir
qatorda global darajada raqobatbardosh bo’lgan yagona yuqori darajada rivojlangan iqtisodiy mintaqani
yaratish maqsadida integratsiya tamoyillari keng yo’lga qo’yilmoqda va ayni damda yetarli darajada kuchli
xalqaro birlashma sifatida tan olinmoqda.
ShHT doirasida hamkorlik Xitoy uchun siyosiy emas, balki iqtisodiy manfaatlar ustun. Shanxay
hamkorlim tashkilotida umumiy strategiyaning muhim bo’lgani – bu iqtisodiy hamkorlikni faollashtirish,
tajriba almashish va turli sohalarda aloqalarni mustahkamlash, terrorizm va transchegaraviy jinoyatlar bilan
kurashishni kuchaytirish, global boshqaruv tizimi, shu jumladan jahon moliya tizimiga ta’sir ko’rsatishga,
shuningdek ShHTga a’zo barcha davlatlar og’ishmay rivojlanishiga ko’maklashish hisoblanadi. Biror
mintaqaviy tashkilotda o’z ishtiroki istiqbollarini mamlakat o’z manfaatlari terminalida, shuningdek ushbu
birlashmada ishtirok etishga uni undagan sabalardan kelib chiqib belgilaydi. Mazkur manfaatlar va sabablar
mos kelishi, shuningdek, kelajakda rivojlanishning umumiy istiqbollari borasidagi qarashlar har qanday
davlatlararo birlashma to’laqonli faoliyat yuritishining zaruriy shartidir. Shunday qilib har qanday mintaqaviy
tashkilot negizida tashkilotga a’zo mamlakatlar manfaatlariga mos keluvchi umumiy maqsad yotadi.
|
| |
Upgrading from Windows 2000 to Windows Server 2003

Upgrading from Windows 2000 to Windows Server 2008 R2
Microsoft Corporation
Published: December 2009
Abstract
The Microsoft® Windows® Server 2008 R2 provides significant enhancements over the Windows 2000 family of server products. This document provides an overview of the reasons to move to more recent versions of the operating system as well as information on the migration process, including references to various tools and resources.
© 2009 Microsoft Corporation. All rights reserved. The information contained in this document represents the current view of Microsoft Corporation on the issues discussed as of December, 2009. Because Microsoft must respond to changing market conditions, it should not be interpreted to be a commitment on the part of Microsoft and Microsoft cannot guarantee the accuracy of any information presented after the date of publication.
Microsoft, Active Directory, BitLocker, Hyper-V, MSDN, Silverlight, Visual Studio, Windows, the Windows logo, Windows PowerShell, Windows Vista, and Windows Server are either registered trademarks or trademarks of Microsoft Corporation in the United States and/or other countries.
All other trademarks are property of their respective owners.
|
Freelance saytlari bilan tanishish

Freelance saytlari bilan tanishish
Download
303,36 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
23.01.2024
Hajmi
303,36 Kb.
#144192
Download
303,36 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Freelance saytlari bilan tanishish
Download
303,36 Kb.
Matnni ko'rish
O'zgaruvchilar va doimiylarning belgilari. Relyatsion hisoblarning til tuzilishlarida ular atributlar va o'zgaruvchilar nomlariga, shuningdek doimiylarga mos keladi

|
O'zgaruvchilar va doimiylarning belgilari. Relyatsion hisoblarning til tuzilishlarida ular atributlar va o'zgaruvchilar nomlariga, shuningdek doimiylarga mos keladi
|
bet | 9/9 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 21,88 Kb. | | #136632 |
Bog'liq sd1. O'zgaruvchilar va doimiylarning belgilari. Relyatsion hisoblarning til tuzilishlarida ular atributlar va o'zgaruvchilar nomlariga, shuningdek doimiylarga mos keladi.
1. O'zgaruvchilar va doimiylarning belgilari. Relyatsion hisoblarning til tuzilishlarida ular atributlar va o'zgaruvchilar nomlariga, shuningdek doimiylarga mos keladi.
2. "va", "yoki", "yo'q" mantiqiy biriktirgichlar va taqqoslash belgilari \u003d, # (teng emas),\u003e,<, ≥, ≤.
3. Terminlar, ya'ni har qanday doimiy va o'zgaruvchilar, shuningdek, argumentlari atamalari bo'lgan funktsiyalar.
4. Elementar formulalar predmetlar bo'lib, ularning argumentlari atamalardir. "Va", "yoki", "yo'q" operatsiyalari bilan bog'liq predikatlar ham elementar formulalardir. Masalan, Surname \u003d "Petrov" va Sum ≤ Total ifodalari elementar formulalardir.
4. Elementar formulalar predmetlar bo'lib, ularning argumentlari atamalardir. "Va", "yoki", "yo'q" operatsiyalari bilan bog'liq predikatlar ham elementar formulalardir. Masalan, Surname \u003d "Petrov" va Sum ≤ Total ifodalari elementar formulalardir.
5. Formulalar, ya'ni umumiylik yoki mavjudlikni o'lchash vositalarini elementar formulalarga qo'llash natijasida. Formula relyatsion hisoblash usuli bilan ifoda etilgan relyatsion ma'lumotlar bazasiga bo'lgan so'rovga mos keladi.
EIS ma'lumotlar bazasini loyihalashning asosiy vazifasi munosabatlar sonini (yoki boshqa ma'lumotlarning tarkibiy birliklari) va ularning atributlarining tarkibini aniqlashdir.
EIS ma'lumotlar bazasini loyihalashning asosiy vazifasi munosabatlar sonini (yoki boshqa ma'lumotlarning tarkibiy birliklari) va ularning atributlarining tarkibini aniqlashdir.
Atributlarni munosabatlarga ajratish vazifasi, ularning to'plami oldindan belgilanmagan, ko'plab turli xil echimlarni topishga imkon beradi. Ratsional guruhlash variantlari quyidagi talablarni hisobga olishi kerak:
- ko'plab munosabatlar axborotni taqdim etishda minimal zaxirani ta'minlashi kerak;
- munosabatlarni tartibga solish noaniqlik yoki ma'lumotlarning yo'qolishiga olib kelmasligi kerak;
- ma'lumotlar bazasiga yangi atributlar qo'shish paytida munosabatlar to'plamini qayta qurish minimal bo'lishi kerak.
http://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O'zgaruvchilar va doimiylarning belgilari. Relyatsion hisoblarning til tuzilishlarida ular atributlar va o'zgaruvchilar nomlariga, shuningdek doimiylarga mos keladi
|
So‘rovda detalizatsiya darajasini o‘zgartirish

|
So‘rovda detalizatsiya darajasini o‘zgartirish
|
bet | 8/9 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 21,88 Kb. | | #136632 |
Bog'liq sdSo‘rovda detalizatsiya darajasini o‘zgartirish
Tahlil uchun qulay tasavvur yeki qulay grafik yaratish uchun kurilgan so‘rov satrlari va ustunlari sonini qisqartirish mumkin. Buning uchun mahsulot tipi bo‘yicha xar квартал foydani chiqaradigan kesishgan so‘rovni yaratamiz. Bunday so‘rovni yaratish uchun:
Yaratilgan so‘rovga "Типы" (Categories) jadvalini qo‘shing.
So‘rovda "КодТовара" va "Марка" ustunlarini "Типы" jadvalining "КодТипа" va "Категория" ustunlari bilan almashtiring. Buning uchun ortiqcha ustunlarni o‘chiring, so‘ngra kerakli ustunlarni so‘rov blankiga ko‘chiring. Ikkala ustunning Перекрестная Таблица (Crosstab) yacheykalarida Заголовки строк (Row Heading) qiymatni tanlang.
So‘rovda "КодТовара" va "Марка" ustunlarini "Типы" jadvalining "КодТипа" va "Категория" ustunlari bilan almashtiring. Buning uchun ortiqcha ustunlarni o‘chiring, so‘ngra kerakli ustunlarni so‘rov blankiga ko‘chiring. Ikkala ustunning Перекрестная Таблица (Crosstab) yacheykalarida Заголовки строк (Row Heading) qiymatni tanlang.
Выражение! (Expl) ustunidagi Format([ДатаРазмещения];"""Квартал ""q") ifodani o‘zgartiring, bu ifoda ustunlar sarlavhalari "Квартал 1", "Квартал 2", "Квартал 3", "Квартал 4" aniqlaydi. Bir necha qavs Квартал so‘zi va bo‘shlik belgisi satr sifatida, q – format sifatida kelishini ko‘rsatish uchun ishlatiladi.
Relyatsion hisoblash.
Ushbu modellar ma'lumotlar tuzilishining soddaligi, foydalanuvchilarga qulay jadval ko'rinishidagi taqdimot va algebraning rasmiy apparatlaridan va ma'lumotlarni qayta ishlash uchun relyatsion hisob-kitoblardan foydalanish qobiliyati bilan tavsiflanadi.
Deklarativ yondashuv relyatsion ma'lumotlar bazalarini qayta ishlash matematik mantiq tushunchalari va usullarini sharhlashga asoslangan. Xususan, relyatsion hisob predikatli kalkulyatsiyaga asoslangan. Relyatsion hisoblash uchun zarur bo'lgan matematik mantiq tushunchalarini chaqiramiz.
|
| |
Mavzu: Kod relyatsion algebrasi. Relyatsion hisoblash. 912-21 guruh talabasi - bet 7

|
Mavzu: Kod relyatsion algebrasi. Relyatsion hisoblash. 912-21 guruh talabasi
|
bet | 7/9 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 21,88 Kb. | | #136632 |
Bog'liq sdShu ustunning Групповая операция (Total) yacheykasida Выражение (Expression) qiymati kiriting, so‘ng Перекрестная таблица yacheykasida- Значение (Value) qiymati. "Объем продаж" ustunida so‘rov natijaviy jadvali xar bir yacheykasiga kiritiladigan xar bir mahsulot uchun umumiy buyurtmalar hajmi hisoblanadi.
Shu ustunning Групповая операция (Total) yacheykasida Выражение (Expression) qiymati kiriting, so‘ng Перекрестная таблица yacheykasida- Значение (Value) qiymati. "Объем продаж" ustunida so‘rov natijaviy jadvali xar bir yacheykasiga kiritiladigan xar bir mahsulot uchun umumiy buyurtmalar hajmi hisoblanadi.
Kursorni keyingi bo‘sh ustun Поле (Field) yacheykasiga o‘rnating Format([ДатаРазмещения];"mmm") ifoda kiriting. Funksiya Format O bu xolda "ДатаРазмещения" ustunidagi sana qiymatidan oyning birinchi uch xarfini qaytaradi. Bu funksiya urdamida biz so‘rovda yana bir hisoblanuvchi maydon yaratdik, ifoda kiritish tugagandan so‘ng Access avtomatik bu maydon nomini yaratadi - "Выражение!" (Exprl). Biz hisoblanuvchi maydonni aniqlamaganimizda doim shu yuz beradi. Bu ustunning Перекресткая Таблица yacheykasi ro‘yxatidan Заголовки столбцов (Column Heading) qiymat tanlang. Bu shuni bildiradiki bu so‘rov ustuni natijaviy jadval ustunlari sarlavhalari satriga aylantiriladi.
Ustunlar fiksirlangan sarlavhalaridan kesishgan so‘rovlarda foydalanish
Конструктор rejimiga o‘ting va ekranga so‘rov xossalarini chiqaring. Buning uchun instrumentlar panelida Свойства (Properties) tugmasini bosing va so‘rov jadvallari aks etayotgan panel bo‘sh maydonida sichqoncha chap tugmasini cherting. So‘rov xossalari dialog oynasida Заголовки столбцов (Column Headings), xossasi chiqadi, u faqat kesishgan so‘rovlarda bo‘ladi.
Заголовки столбцов xossasi maydoniga yil xar bir oyining qisqacha nomini kiriting. Nomlar Format () funksiyasidan qanday qaytarilsa ustunlar sarlavhalarini standart akslantirishda qanday ko‘rinsalar shunday ko‘rinishlari keravk, aks xolda noto‘g‘ri berilgan oylar uchun ma’lumotlar akslanmaydilar. Nomlarni qavslarga olish kerak va nuqta vergul simvoli bilan ajratish kerak. 12 oy nomi kiritib bo‘lingandan so‘ng so‘rovlar oynasini berkiting.
Заголовки столбцов xossasi maydoniga yil xar bir oyining qisqacha nomini kiriting. Nomlar Format () funksiyasidan qanday qaytarilsa ustunlar sarlavhalarini standart akslantirishda qanday ko‘rinsalar shunday ko‘rinishlari keravk, aks xolda noto‘g‘ri berilgan oylar uchun ma’lumotlar akslanmaydilar. Nomlarni qavslarga olish kerak va nuqta vergul simvoli bilan ajratish kerak. 12 oy nomi kiritib bo‘lingandan so‘ng so‘rovlar oynasini berkiting.
|
| |
Maxsus relyatsion operatorlar - Mavzu: Kod relyatsion algebrasi. Relyatsion hisoblash. 912-21 guruh talabasi

|
Mavzu: Kod relyatsion algebrasi. Relyatsion hisoblash. 912-21 guruh talabasi
|
bet | 5/9 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 21,88 Kb. | | #136632 |
Bog'liq sdMaxsus relyatsion operatorlar.
Taqqoslash (kompyuter dasturlash)" bu erga yo'naltiradi. Fayllarni taqqoslash uchun qarang Fayllarni taqqoslash.
Vikipediya bilan aloqador operatorlar uchun qarang Yordam: Shartli iboralar.
Yilda Kompyuter fanlari, a munosabat operatori a dasturlash tili qurish yoki operator ni sinab ko'radigan yoki belgilaydigan munosabat o'rtasida ikki shaxs.
Bunga raqamlar kiradi tenglik
(masalan., 5 = 5) va tengsizlik (masalan., 4 ≥ 3).
Ajratib turadigan dasturlash tillarida mantiqiy ma'lumotlar turi ularning ichida tizim turi, kabi Paskal, Ada, yoki Java, bu operatorlar, odatda, ikkalasi o'rtasidagi shartli bog'liqlikka qarab, haqiqiy yoki noto'g'ri deb baholaydilar operandlar ushlab turadi yoki yo'q.
Kabi tillarda C, munosabat operatorlari 0 yoki 1 tamsayılarini qaytaradilar, bu erda 0 noto'g'ri va nolga teng bo'lmagan har qanday qiymat haqiqiy degan ma'noni anglatadi.
Kabi tillarda C, munosabat operatorlari 0 yoki 1 tamsayılarini qaytaradilar, bu erda 0 noto'g'ri va nolga teng bo'lmagan har qanday qiymat haqiqiy degan ma'noni anglatadi.
An ifoda relyatsion operator yordamida yaratilgan, a deb ataladigan narsani hosil qiladi munosabat ifodasi yoki a holat. Relyatsion operatorlarni mantiqiy maxsus holatlar sifatida ko'rish mumkin predikatlar.
Kesishgan so‘rov yaratish
Конструктор rejimida yangi so‘rov yarating va unga "Товары" (Products), "Заказы" (Orders) и "Заказано" (Order Details) jadvallarini qo‘shing.
"Товары" jadvalining "КодТовара" (ProductlD) и "Марка" (ProductName) maydonlarini so‘ngra "Товары" jadvali"ДатаРазмещения" (OrderedDate) maydonini so‘rov blanki birinchi uchta ustuniga ko‘chiring.
|
| |
Запрос, Перекрестный - Mavzu: Kod relyatsion algebrasi. Relyatsion hisoblash. 912-21 guruh talabasi

|
Mavzu: Kod relyatsion algebrasi. Relyatsion hisoblash. 912-21 guruh talabasi
|
bet | 6/9 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 21,88 Kb. | | #136632 |
Bog'liq sdЗапрос, Перекрестный (Query, Crosstab Query)menyu komandasini tanlang. Заголовок okna запросa Запрос1:на выборку (Query1:Select Query) so‘rovning oynasi sarlavhasi Запрос!перекрестный запрос (Queryl:Crosstab Query) ga o‘zgaradi. Bundan tashqari so‘rovlar blankiga Перекрестная Таблица (Crosstab) va Групповая операция (Total) satrlari qo‘shiladi va hamma ustunlarga avtomatik Группировка (Group By) operatsiyasi kiritiladi.
Запрос, Перекрестный (Query, Crosstab Query)menyu komandasini tanlang. Заголовок okna запросa Запрос1:на выборку (Query1:Select Query) so‘rovning oynasi sarlavhasi Запрос!перекрестный запрос (Queryl:Crosstab Query) ga o‘zgaradi. Bundan tashqari so‘rovlar blankiga Перекрестная Таблица (Crosstab) va Групповая операция (Total) satrlari qo‘shiladi va hamma ustunlarga avtomatik Группировка (Group By) operatsiyasi kiritiladi.
"КодТовара" ustuni Перекрестная Таблица yacheykasi ro‘yxatida Заголовки строк (Row Heading) qiymatini tanlang. Xuddi shuni "Марка" ustuni uchun bajaring. Bu ustunlar kesishgan jadvali satrlarining kerakli sarlavhalaridir.
"ДатаРазмещения" ustuni Групповая операция yacheyka ro‘yxatida Условие (Where) qiymat tanlang. Shu ustunning Условие отбора (Criteria) yacheykasida kesishgan jadvalda 2005 yil uchun ma’lumotlarni chiqarish uchun <=#31. 12. 05# And >=#01. 01. 05# ifoda kiriting.
"ДатаРазмещения" ustuni Групповая операция yacheyka ro‘yxatida Условие (Where) qiymat tanlang. Shu ustunning Условие отбора (Criteria) yacheykasida kesishgan jadvalda 2005 yil uchun ma’lumotlarni chiqarish uchun <=#31. 12. 05# And >=#01. 01. 05# ifoda kiriting.
Kursorni keyingi bo‘sh ustunning Pole (Field) yacheykasiga o‘rnating va quyidagi ifodani kiriting: Объем продаж: Sum([Количество]*[Заказано]. [Цена]). Bu qiymati ifoda yordamida hisoblanadigan, nomi bo‘lsa - "Объем продаж" maydon bo‘ladi. Ifodada so‘rovga kiritilgan jadvallardan maydonlar ishlatiladi, lekin maydonlar o‘zi so‘rov natijasiga kiritilmagan. Bu shuni bildiradiki hisoblanuvchi maydon yaratilganda ifodaga faqat so‘rov maydoniga ilova emas, so‘rov natijasiga kirmaydigan maydonlarga ham ilovalar kiritish mumkin. Muhimi ular berilgan jadvallarda bo‘lishi. Ifodada "Цена" maydoniga ilovada"Заказано" jadval nomini ko‘rsatdik, "Количество" maydoniga ilovada ko‘rsatmadik. Jadval nomini shuning uchun ko‘rsatdikki "Цена" nomli maydon "Товары" jadvalda xam, "Заказано" jadvalida ham mavjud.
|
| |
Koddaning 3-qoidasi. Null-qiymat qoidasi

|
Koddaning 3-qoidasi. Null-qiymat qoidasi
|
bet | 2/9 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 21,88 Kb. | | #136632 |
Bog'liq sdKoddaning 3-qoidasi. Null-qiymat qoidasi.
“Null-qiymat (qayd etish kerakki, u bo’sh qatorni ifodalaydi) relyatsion MBBT da mavjud bo’lmagan axborotni butunlayin sistematik ravishda va ma’lumotning toifasiga bog’liq bo’lmagan holda ifodalashni qo’llab quvvatlaydi”
Koddaning 4-qoidasi. Relyatsion model asosidagi dinamik operativ katalog qoidasi.
Har qanday ma’lumotlar bazasining lug’ati mavjud (endilikda u katalog deyiladi).
“Ma’lumotlar bazasining qiyofasi mantiqiy darajada oddiy ma’lumotlar ko’rinishida ifodalanadi. Foydalanuvchi ushbu ifodaga to’liq murojaat etishi uchun va oddiy ma’lumotlar ustida ishlash uchun relyatsion tildan foydalanadi”.
Koddaning 5-qoidasi. Ma’lumotlarni qayta ishlash tili xaqidagi qoida.
“Relyatsion tizim bir qancha tillarni va terminallar bilan ishlashning bir necha rejimini qo’llab quvvatlashi lozim (masalan, blankalarni to’ldirish rejimi). Har qanday til operatorlari ishni to’liq ifodalaydi, simvollar qatori ko’rinishida berilgan o’zining aniq sintaksisiga ega bo’ladi. Undan tashqari u quyidagi ammallarni beradi:
Ma’lumotlarning bayonini
Ifodani bayonini
Ma’lumotlarni manipulyatsiyalashni
Maqsadni chegaralanganligini
Tranzaksiya chegarasini”.
Koddaning 6-qoidasi. Ifodani yangilash qoidasi.
“Barcha ifodalar yangilanishi mumkin, xatto sistemalar ham”.
Koddaning 7-qoidasi. Ma’lumotlarni yuqori darajada kiritish, o’chirish va yangilash.
“Ma’lumotlar bazasi bilan ishlashda bitta operand nafaqat hisoblashi, balki kiritish, o’chirsh va yangilash imkoniga ega bo’lishi kerak”.
Koddaning 8-qoidasi. Ma’lumotlarni fizik mustaqilligi haqidagi qoida.
“Amaliy dastur va terminal amallarga axborotlarning istalgan to’plami yoki kirish usuli o’zgartirilganda mantiqiy jihatdan putur yetmasligi kerak”.
|
| |
Foydalangan adabiyotlar ro’yxati - Korxonaning rivojlantrishiga ta’sir etuvchi omillar va ularni strategik rejani...

|
Korxonaning rivojlantrishiga ta’sir etuvchi omillar va ularni strategik rejani ish chiqarishdagi ahamiyati
|
bet | 9/9 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 45,82 Kb. | | #248283 |
Bog'liq KOMPANIYA STRATEGIYASINI SHAKLLANTIRUVCHI OMILLARFoydalangan adabiyotlar ro’yxati.
O’zbekiston Respublikasi Birinchi Prezidenti Karimov I.A. «Asosiy vazifamiz – Vatanimiz taraqqiyoti va xalqimiz farovonligini yanada yuksaltirishdir». -T. «O’zbekiston», 2010y.
Umrzoqov O’.P., Toshboyev A.J., Rashidov J., Toshboyev A.A. Qishloq xo’jaligi iqtisodiyoti va menejmenti: o’quv qo’llanma. - T.: Iqtisod – moliya, 2008. – 268 b.
O.Murtazayev, I.G’aniyev, Sh.Hasanov, F.Ahrorov. Agrarsiyosat va qishloq xo’jaligi bozorlari. O’quv qo’llanma. Samarqand 2009 y.
Xorijiy adabiyotlar:
Charles W. L. Hill, Steven L. McShane. Principles of Management. 13th ed. ISBN 978-0-07-353012-3. –New York, 2008. -529 p.
Rickky W. Griffin. Fundamentals of Management. 8th ed. ISBN 978-1-285-84904-1. –Texas, 2016. – 547 p.
Ronald D. Kay, William M. Edwards, Patricia A.Duffy. Farm management. – 6th ed. ISBN 978-0-07-302829-3 – ISBN 0-07-302829-0. –New York, 2008. – 463 p.
Qo’shimcha adabiyotlar
Nazimov S., Eshonxo’jayev D. Qishloq xo’jaligida menejment. Namangan, NamMPI, 2001.
I.M.G`aniyev. Agrar siyosat. (ma`ruza matnlari). Samarqand. 2004 y.
Internet saytlari
www.samqxi.uz – Samarqand qishloq xo’jalik instituti veb-sahifasi
www.lex.uz – O’zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi.
www.uzreport.com – Axborot agentligi.
|
| |
Mavzu: Kod relyatsion algebrasi. Relyatsion hisoblash. 912-21 guruh talabasi - bet 4

|
Mavzu: Kod relyatsion algebrasi. Relyatsion hisoblash. 912-21 guruh talabasi
|
bet | 4/9 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 21,88 Kb. | | #136632 |
Bog'liq sdRelyatsion Ma’lumotlar bazasi da informatsiyalarni ortiqchaligini normallashtirish yo’li bilan kamaytiriladi. Jadvallar ustida har xil amallar barish mumkin. Bu amallarni tartiblab ishlab chiqqan odam Kodd. Amallarga quyidagilar kiradi:
Relyatsion Ma’lumotlar bazasi da informatsiyalarni ortiqchaligini normallashtirish yo’li bilan kamaytiriladi. Jadvallar ustida har xil amallar barish mumkin. Bu amallarni tartiblab ishlab chiqqan odam Kodd. Amallarga quyidagilar kiradi:
1. Тo’plamlar ustida birlashtirish, kesishuv, ayirma, dekart ko’paytma va bo’lish amallari kiradi.
2. Maxsus relyatsion amallar, ularga: proleksiya, birlashtirish, ajratish (tanlab olish) amallari kiradi.
Munosabatlar ustida amalni bajarish uchun ishlatiladigan tillarni ikkisinfga ajratishimiz mumkin:
a) Relyatsion algebra tillari;
b) Relyatsion hisoblash tillari.
Munosabatlar o’z mazmuniga qarab ikki sinfga ajratiladi:
a) Ob’ektli munosabatlar;
b) Bog’lanuvchi munosabatlar;
. Ma’lumotlarni saqlash uchun jadvallar sonini minimallashtirishga intilish ma’lumotlar bazasini yangilashda har xil muammolarga olib kelishi mumkin. Ma’lumotlarning relyatsion modeli uchun relyatsion algebra - munosabat amalida ishlashga qulay vosita mavjud.
. Ma’lumotlarni saqlash uchun jadvallar sonini minimallashtirishga intilish ma’lumotlar bazasini yangilashda har xil muammolarga olib kelishi mumkin. Ma’lumotlarning relyatsion modeli uchun relyatsion algebra - munosabat amalida ishlashga qulay vosita mavjud.
Relyatsion algebraning barcha amallarini bajaradigan ma’lumotlar ustida monipuyatsiya (ish olib boradigan) qiladigan tillar yaratilgan. Bu tillar orasida SQL (Structured Query Language – strukturalashtirilgan so‘rov tili) va QBE (Quere-By-Example – namuna bo‘yicha so‘rov) tillari eng ko‘p tarqalgan. Bu ikki til ham yuqori darajali til bo‘lib, ular yordamida foydalanuvchi kerakli ma’lumotlar bilan ish olib borishi mumkin.
|
| |
Koddaning 9-qoidasi. Ma’lumotlarni fizik mustaqilligi haqidagi qoida

|
Koddaning 9-qoidasi. Ma’lumotlarni fizik mustaqilligi haqidagi qoida
|
bet | 3/9 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 21,88 Kb. | | #136632 |
Bog'liq sdKoddaning 9-qoidasi. Ma’lumotlarni fizik mustaqilligi haqidagi qoida.
Amaliy dastur va terminal amallarga asosiy jadvalga o’zgartirish kiritilganda ham mantiqiy jihatdan putur yetmasligi kerak”.
Koddaning 10-qoidasi. Butunlikning mustaqilligi haqidagi qoida.
“Butunlikni konkret relyatsion MB uchun chegaralash imkoniyati ma’lumotlar bazasining tili orqali amalga oshiriladi, amaliy dastur orqali emas”.
Koddaning 11-qoidasi. Taqsimlanishning mustaqilligi haqidagi qoida.
Taqsimlanish deganda ushbu ma’lumotlar bazasining bir qancha komputerlarda taqsimlanishi tushuniladi. Ushbu holatda, MB ning barcha qismlarini birlashtirish talab etiladi.
“Relyatsion MBBT mustaqil tarqatiladi”.
Koddaning 12-qoidasi. Qoidani saqlash haqidagi qoida.
Oxirgi qoida “Aldovni ta’qiqlash” deyiladi.
“Agar relyatsion tizim quyi darajadagi tilga ega bo’lsa (“bir yo’la bir marta yoziladigan”), u holda yuqori darajadagi relyatsion til qoidalarini inobatga olmaslik yoki undan xato foydalanish mumkin emas”
Ma’lumotlarning relyatsion bazasi - bu o’zaro bog’langan munosabatlar to’plamidir. Har qanday munosabat (jadval) kompyuterlarning xotirasida fayl ko’rinishda joylashadi.
Jadvalda ushbu uch operatsiya bir – biri bilan chambarchas bog’langan. Bu esa ba’zi bir operatsiyalarni bajarishda ma’lum bir qiyinchiliklarga olib keladi. Masalan, ma’lumotlarni bir parametr asosida tartiblash ikkinchi bir parametr bo’yicha tartiblashni buzib yuborishi tufayli zarur ma’lumotlarni izlab topish operatsiyasi bir parametr bo’yicha osonlashsa, boshqalari bo’yicha qiyinlashadi.
Ma’lumotlarning relyatsion bazasidagi munosabatlar ustida bajariladigan asosiy operatsiyalar sakkizta bo’lib, ular quyidagilardan iborat:
Relyatsion Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlarida munosabatlar ustida operatsiyalar bajarish uchun mo’ljallangan tillarni ikki sinfga ajratish mumkin: relyatsion algebra tili (RAТ) va relyatsion hisob tili (RHТ).
Relyatsion Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlarida munosabatlar ustida operatsiyalar bajarish uchun mo’ljallangan tillarni ikki sinfga ajratish mumkin: relyatsion algebra tili (RAТ) va relyatsion hisob tili (RHТ).
RAТ relyatsion algebraga (Kodd algebrasiga, -algebraga) asoslangan. Ma’lum tartib munosabatlar ustida operatsiyalarni ketma-ket yozish asosida hohlagan natijaga erishish mumkin. Shuning uchun RAТni protsedurali til deyishadi.
|
| |
9- mavzu. Rs va rl zanjirlarda o‘tkinchi jarayonlar Reja

9- mavzu. Rs va rl zanjirlarda o‘tkinchi
jarayonlar Reja
9- mavzu. RS va RL zanjirlarda o‘tkinchi jarayonlar
Reja:
1. Vaqt doimiylari, o‘tkinchi va statsionar ta’sirlar va demferlash(so‘nish).
2. Bir fazali sinusoidal o‘zgaruvchan tok.
3. R, L va S dan tuzilgan sodda sxemalarni
loyihalash
Amalda elektromagnit energiyani bir turdan boshqa turga aylantirishning barcha fizik jarayonlari
hozirgi zamon elektrotexnikasining (elektr mashinalar,
elektronika, radiotexnika, aloqa,
elektroavtomatika, yarim o‘tkazgichlar, hisoblash texnikasi va boshqalar) asosini tashkil etadi;
ya’ni e.yu.k.,
kuchlanish, tok va boshqa elektromagnit miqdorlarning vaqt bo‘yicha o‘zgarishi
bilan boliq bo‘ladi. Bunday miqdorlarni o‘zgaruvchan tokning asosiy tushunchalari bilan
umumlashtirib, o‘zgaruvchan tok qonuniyatlari shunga o‘xshash o‘zgaruvchan miqdorlarga ham
taalluqli ekanligini aytib o‘tamiz.
Umuman, o‘zgaruvchan tok vaqt bo‘yicha ma’lum qonunga kura o‘zgaradi, ya’ni
tokning
miqdori vaqtning funksiyasidir:
bunda - tokning oniy qiymati, t - vaqt,
O‘zgaruvchan tokni uchta turga bo‘lish mumkin:
1) miqdori o‘zgaruvchan, ammo yo‘nalishi o‘zgarmas (pulsatsiyalanuvchi) tok (9.1-a,b va v
rasm);
2) miqdori va yo‘nalishi o‘zgaruvchan tok (9.1- g,d va e rasm);
3) davriy o‘zgaruvchan tok (9.1- v.d va e rasm).
Davriy o‘zgaruvchan tokning oniy qiymatlari davr deb ataladigan teng vaqtlar ichida ma’lum
qonuniyatlar bilan takrorlanib turadi, ya’ni:
(k=1,2,...n)
Masalan, 9.1- e rasmdagi davriy sinusoidal tokning ifodasi quyidagicha:
bunda f = 1/T - tokning chastotasi (takroriyligi), (gers): 1 Gs - 1/sek.
Bu holda, tokning yo‘nalishi birinchi yarim davr ( 0 < t < T/2 ) davomida musbat, ikkinchi yarim
davr (T/2 < t < T ) davomida manfiy deb hisoblanadi. Vaqt t = 0, T/2, T va h.k. bo‘lganda
zanjirdagi tok nolga teng.
Elektrotexnikada ishlatiladigan davriy toklarning chastotalari doirasi juda keng bo‘lib, gersning
o‘ndan
biridan tortib, to milliardlarga teng bo‘lgan qiymatlarni tashkil etadi. Elektrotexnikadagi
standart chastotalar O‘rta Osiyo va Evropada 50 Gs, AQSHda, Osiyo va Afrikadagi ayrim
mamlakatlarda 50 - 60 Gs chastota ishlatilishi quyidagilar bilan boliq: chastotalarning 50 - 60
Gs dan kichik qiymatlarida elektr mashinalar va transformatorlarning o‘lchamlari kattalashib,
tannarxi ortadi.
SHuningdek, elektr lampochkalar yoruligining lipillashi ko‘zga sezilarli
bo‘ladi. CHastotani 50 Gs dan birmuncha orttirish elektr mashinalarida energiya isrofining
ortishiga sabab bo‘lib, hosil bo‘ladigan o‘zinduksiya e.yu.k. va elektr siimi hodisalari
o‘zgaruvchan tok qurilmalarining ishiga salbiy ta’sir qiladi.
Simli aloqa texnikasida va sanoat elektronikasida chastotasi 100 Gersdan 10 000 Gersgacha
bo‘lgan toklar ishlatiladi. Radiotexnika va televidenieda chastotasi o‘nlab kilogers va
megagerslargacha (1 mGs = 10 Gs) bo‘lgan toklardan foydalaniladi.
Cover ict stb indd

|
Cover ict stb inddBog'liq 5-sinf informatika (Cambridge )
Informatika va axborot texnologiyalari
O‘quvchilaringizga IATda Microsoft Offi ce
®
asoslaridan boshlab animatsiya va
vebsaytlar yaratishgacha bo‘lgan bilim va ko‘nikmalarni egallashiga yordam bering.
Ushbu darsliklar majmuasi 5 yoshdan 14 yoshgacha bo‘lgan o‘quvchilarga IATni
o‘rganishning yangi yondashuvini taqdim etadi. Asl nomi “Initial steps” bo‘lgan bu
kitob yordamida o‘quvchilar matn, rasm va grafi klar bilan ishlashni o‘raganadi, elektron
xat yozish, ma‘lumotlarni qidirish va dasturlash asoslari bilan tanishadi. O‘quvchilar oq
ayiqlar haqida ma‘lumot topish uchun qidirish imkoniyatlaridan foydalanadi, elektron
xat/pochta yordamida sinfdoshlari bilan birgalikda hikoya yozadi va Scratch dasturi
orqali dasturlashni boshlaydi. O‘quvchilar yangi ko‘nikmalarni puxta shakllantira
olishlari uchun har bir topshiriq izchillik bilan tushuntirilgan va bosqichma-bosqich
tashkil etilgan. Kalit so‘zlar va vizual misollar o‘quvchilar o‘zlashtirishini ta’minlaydi.
Bu darslik ingliz tilida yozilgan xalqaro darslikning moslashtirilgan tahriridir.
Darslik o‘zbek tiliga tarjima qilingan, undagi ba‘zi suratlar va kontent
O‘zbekistondagi turmush tarzi va ta‘lim talablariga mos ravishda o‘zgartirilgan.
V
ic
to
ria E
llis
, S
ar
ah L
aw
re
y v
a D
o
ug D
ic
kin
so
n
In
fo
rm
at
ik
a v
a a
xb
o
ro
t t
ex
no
lo
g
iy
ala
ri
Ushbu kitob AQSh xalqaro taraqqiyot agentligi (USAID) orqali Amerika xalqining
qo‘llab-quvvatlashi yordamida tayyorlangan. Kitobdagi fi kr va mulohazalar USAID
yoki AQSh hukumati qarashlarini aks ettirmaydi.
Victoria Ellis
Sarah Lawrey
Doug Dickinson
Information and
Communications Technologies
Informatika va
axborot texnologiyalari
|
| |