nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
“Ta’limni tarbiyadan, tarbiyani esa ta’limdan ajratib bo‘lmaydi – bu ….…..falsafasi”

|
“Ta’limni tarbiyadan, tarbiyani esa ta’limdan ajratib bo‘lmaydi – bu ….…..falsafasi”
|
bet | 77/90 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 214,67 Kb. | | #141910 |
Bog'liq Ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosarlari mutaxa-fayllar.org519. “Ta’limni tarbiyadan, tarbiyani esa ta’limdan ajratib bo‘lmaydi – bu ….…..falsafasi”
*а) sharqona hayot
b) sharqonaahloq
c) sharqona odob
d) sharqona turmush
520. Davlat va jamiyat tomonidan ta’lim oluvchilarning o‘qishi, turmushi va dam olishi uchun shart-sharoitlar yaratish borasidagi vazifalar hal etilishida jamoatchilik boshqaruvini rivojlantirish kafolati berilgan.
*а) Kadrlar tayyorlash milliy dasturning 3.2
b) Kadrlar tayyorlash milliy dasturning 3.3
c) Kadrlar tayyorlash milliy dasturning 3.4
d) Kadrlar tayyorlash milliy dasturning 3.5
521. “Oila, mahalla, maktab hamkorligi Markazi” nizom nechta bo‘limdan iborat?
*а) 8 bo‘limdan
b) bo‘limdan
c) bo‘limdan
d) bo‘limdan
522. Barkamol avlodni tarbiyalashda oila, mahalla, ta’lim muassasalari hamkorligi Kontseptsiyasi XTV ning qaysi buyrug‘i bilan tasdiqlangan?
*а) XTV ning 2012 yil 22 iyundagi 195-son buyrug‘i
b) XTVning 2005 yil 22 oktyabrdagi 262-son buyrug‘i
c) XTVning 2007 yil 20 yanvardagi 19-son buyrug‘i
d) XTVning 2003 yil 6 martdagi 36-son buyrug‘i
523. O‘quvchilarni ma’naviy-axloqiy ruhda tarbiyalashdan ko‘zlangan asosiy maqsad?
*а) o‘quvchilarni har tomonlama barkamol, yuksak ma’naviyatli shaxs etib tarbiyalash
b) ichki imkoniyatlari va ijodiy qobiliyatlarini namoyon qilish
c) umuminsoniy qadriyatlarga oshno bo‘lishi uchun zamin hozirlash
d) muvaffaqiyatlarga erishishi uchun zarur shart-sharoitlarni yaratish
524. 2018 yilga “Faol tadbirkorlik, innovatsion g‘oyalar va texnologiyalarni qo‘llab-quvvatlash yili” Davlat dasturi doirasida amalga oshirilgan loyihalar soni?
*а) 76 mingta
b) 23 mingta
c) 47 mingta
d) 54 mingta
525. Pedagog xodimlarning ish haqi so‘nggi 10 yilda birinchi marta .....
*а) 50 foizgacha ko‘paytirildi.
b) 40 foizgacha ko‘paytirildi.
c) 30 foizgacha ko‘paytirildi.
d) 20 foizgacha ko‘paytirildi.
|
| |
Milliy va xalqaro darajada baholash qanday tartibda amalga oshiriladi?

|
Milliy va xalqaro darajada baholash qanday tartibda amalga oshiriladi?
|
bet | 75/90 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 214,67 Kb. | | #141910 |
Bog'liq Ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosarlari mutaxa-fayllar.org509. Milliy va xalqaro darajada baholash qanday tartibda amalga oshiriladi?
*a) hukumatning tegishli qarori hamda xalqaro shartnomalar asosida xalq ta’limi boshqaruvi organlari, nodavlat notijorat tashkilotlar va xalqaro tashkilotlar hamkorligida amalga oshiriladi
b) ta’lim sohasidagi vakolatli davlat organlari, hududiy xalq ta’limi boshqaruvi organlari tomonidan amalga oshiriladi
c) O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi tomonidan tasdiqlangan tartib asosida umumiy o‘rta ta’lim muassasasining monitoring guruhi tomonidan amalga oshiriladi
d) qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hududiy xalq ta’limi boshqaruvi organlari va nodavlat notijorat tashkilotlar hamkorligida amalga oshiriladi
510. Davlat-jamoatchilik nazoratiqanday tartibda amalga oshiriladi?
*a) qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hududiy xalq ta’limi boshqaruvi organlari va nodavlat notijorat tashkilotlar hamkorligida amalga oshiriladi
b) ta’lim sohasidagi vakolatli davlat organlari, hududiy xalq ta’limi boshqaruvi organlari tomonidan amalga oshiriladi
c) O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi tomonidan tasdiqlangan tartib asosida umumiy o ‘rta ta’lim muassasasining monitoring guruhi tomonidan amalga oshiriladi
d) hukumatning tegishli qarori hamda xalqaro shartnomalar asosida xalq ta’limi boshqaruvi organlari, nodavlat notijorat tashkilotlar va xalqaro tashkilotlar hamkorligida amalga oshiriladi
511. Ma’naviy-ma’rifiy ishlar jarayonida o‘quv va klub muassasalarida an’anaviy shakllarda qanday tadbirlar o‘tkaziladi?
*а) suhbat, muloqot, ma’ruza, spektakl, kontsertlar, she’rxonlik, mavzuli kechalar, kitobxonlar konferentsiyalari va boshqalar
b) mavzuli kechalar, konferentsiyalar
c) suhbat, muloqot, ma’ruza, kechalar, kitobxonlar konferentsiyalari
d) spektakl, kontsertlar, she’rxonlik, kitobxonlar konferentsiyalari
512. Ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha mutaxassislar qayerda tayyorlanadi?
*а) universitetlar, pedagogika va madaniyat institutlari, madaniyat va san’at kollejlarida
b) pedagogika va madaniyat institutlari
c) madaniyat va san’at kollejlarida
d) Barcha OTM larda
513. Sobiq Ittifoq davrida ma’naviy-ma’rifiy ishlar totalitar-mafkuraviy faoliyatning mustaqil sohasi sifatida shakllangan bo‘lsada, ma’naviyat-ma’rifat masalalariga noto‘g‘ri munosabat yuritilgan.Bular…..
*а) barcha javob
b) sarflanadigan mablag‘ doimo boshqa sohalardan kam bo‘lgan
c) kutubxonalar sharoitini yaxshilash masalasiga jiddiy e’tibor berilmagan
d) insonning to‘laqonli hayoti uchun zarur bo‘lgan maktablar, teatr va boshqa ma’naviyat o‘choqlar soni va sifati ko‘paytirlmagan
|
| |
Favqulodda vaziyatlar - 4. Favqulodda vaziyatlar vaqtida hayot faoliyati xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan tadbirlarni...

|
4. Favqulodda vaziyatlar vaqtida hayot faoliyati xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan tadbirlarni rejalashtirish
|
bet | 2/19 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 56,71 Kb. | | #159320 |
Bog'liq 1-mustaqil ish HFX fanidan Favqulodda vaziyatlar – kutilmaganda, qo‘qqisdan sodir bo‘luvchi, aholining hayot faoliyatiga katta salbiy ta’sir etuvchi vaziyat va hodisalardir.
FV lar yuzaga kelish sabablariga ko‘ra: tabiiy ofatlar, texnogen halokatlar, atnropogen va ekologik halokatlar va ijtimoiy – siyosiy mojarolar ko‘rinishida bo‘lishi mumkin.
Tabiiy ofatlar – xavfli tabiiy hodisalar va jarayonlar bo‘lib, ular favqulodda yuz berib, insonlarning kundalik hayot tarzini buzilishiga, qurbonlar sodir bo‘lishiga, material boyliklarni yo‘q bo‘lishiga olib keladi. Ularga er qimirlashlar, suv bosishlar, vulqonlar, (okeanda suv osti zilzilasi yoxud vulqonlarning otilishidan hosil bo‘ladigan o‘lkan to‘lqinlar), sel oqimlari, bo‘ronlar, o‘rmon va torf yong‘inlari, qor bosishlari, tosh ko‘chishlari, qurg‘oqchilik, uzoq muddatli yog‘ingarchilik, qattiq sovuq, epidemiya, o‘rmon va qishloq zararkunandalarini ommaviy tarqalishi kabilar kiradi.
Er qimirlashlar – er ichidagi qudratli kuchlar paydo bo‘lishidagi seysmik hodisalardir. Bu vaqtda ozod bo‘lgan energiya seysmik to‘lqinlar tarzida (uzunasiga va ko‘ngdalang) tarqaladi, bunda er qobig‘ining buzilishi va uning tepasini zararlanishi kuzatiladi. Energiya intensivligi er ustida «ball» bilan o‘lchanadi. Er qimirlashni aniqlash uchun Respublikamizda 12 ballik shkaladan foydalaniladi.
Er qimirlashlar 3 ballgacha bo‘lsa – kuchsiz, 4 ballgacha bo‘lsa o‘rtacha, 5 ballgacha – kuchli, 7 ball juda kuchli, 8-10 ball vayrona qiluvchi va 11-12 ball bo‘lsa halokat keltiruvchi deb hisoblanadi.
Tabiiy yong‘in – bu tabiiy ravishda alangalanish jarayoni bo‘lib, chaqmoq, elektr simlarining qisqa tutashuvi va shu kabi boshqa sabablar natijasida sodir bo‘ladi.
Bo‘ronlar - shamolning katta tezlikda harakat qilishidir. Bo‘ronlarda havoning harakat tezligi 29 m/s. dan oshadi.
Tog‘ ko‘chishi – ekologik muvozanat va gidrologik rejimning buzilishi, daraxtlarni tartibsiz, rejasiz kesib tashlanishi, tog‘ yon-bag‘irlarini haydash, er osti boyliklarini qazib olish, to‘proq ishlarini olib borish natijasida sodir bo‘ladi.
Suv toshqini – og‘ir tabiiy ofat bo‘lib, bunda katta territoriyalarni vaqtincha suv bosadi. Toshqin kuchli yomg‘ir (jala), katta daryolardan suv toshishi, qorlarni tez erib ketishi, kuchli shamol va bo‘ronlar, er qimirlashlar oqibatida to‘g‘on va dambalarni buzilishi natijasida ro‘y berishi mumkin.
Sel oqimlari – qattiq jala yog‘ishi, qor va muzliklarni tez erishi natijasida sodir bo‘ladi.
Qor bosishi – ko‘p miqdorda kuchli qor yog‘ishi natijasida sodir bo‘ladi.
|
| |
Aholi va ob’ektlarni bosqinchi-terrorchilikdan muhofaza qilish

|
Aholi va ob’ektlarni bosqinchi-terrorchilikdan muhofaza qilish
|
bet | 5/19 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 56,71 Kb. | | #159320 |
Bog'liq 1-mustaqil ish HFX fanidan Aholi va ob’ektlarni bosqinchi-terrorchilikdan muhofaza qilish. O‘zbekiston Respublikasining “Terrorizmga qarshi kurash to‘risida”gi qonuniga muvofiq respublikamizda terrorizmga qarshi kurash qonuniylik, shaxs xuquqlari erkinliklari va qonuniy manfaatlarining usuvorligi, terrorizmning oldini olish choralari ustuvorligi, jazoning muqarrarligi, terrorizmga qarshi kurash oshkora va nooshkora choralari uygunligi, jalb qilinadgan kuchlar va vositalar tomonidan terrorchilikka qarshi o‘tkaziladigan rahbarlik qilishda yakkaboshchilik tamoyillari asosida olib boriladi. Terrorizmga qarshi kurashda O‘zbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati, Ichki ishlar vazirligi, Davlat bojxona qo‘mitasi, mudofaa va Favqulodda vaziyatlar vazirliklari ishtirok etadi.
Terrorchilik harakatlari bilan bogliq vaziyatga tushib qolganda qanday harakat qilish kerak:
Garovga tushib qolganda:
- aslo vahimaga berilmang;
- “hamma qatori” bo‘lishga harakat qiling. Ko‘zga tashlangan kiyimlardan xalos bo‘ling, bo‘yingiz baland bo‘lsa engashing, keskin harakatlar qilmang, terrorchining ko‘ziga tik qaramang;
- atrofingizdagilarni tinchlantirishga harakat qiling, bunda har qanday usuldan, hattoki musht tushirishdan ham foydalanishingiz mumkin;
- imkon darajasida binoda xavfsizroq joyni aniqlang (oyna, derazalardan uzoqroq va h..k.);
- iloji boricha yongin vaqtida hayot uchun havfli bo‘lgan sun’iy toladan tayyorlangan kiyimlardan xalos bo‘ling;
- ozod bo‘lishingizga bo‘lgan umidni yo‘qotmang;
Telefon orqali tahdid qilinganda:
- iloji boricha “suhbat”ni yozib olishga harakat qiling;
- yozib olish yo‘lga qo‘yilmagan bo‘lsa, suhbatni eslab qolish lozim;
- qo‘ng‘iroq qiluvchi bilan ko‘proq muloqatda bo‘lishga harakat qiling, uning yoshi, millati, jinsini taxminan aniqlashga harakat qiling, ovozi, gapirish ohangi, nutqiga e’tibor qarating;
- qo‘ng‘iroq to‘grisida tegishli tashkilotlar (MXX, ichki ishlar bo‘limi)ga xabar bering, zarur bo‘lsa odamlarni evakuatsiya qilishni tashkil eting.
|
| |
So‘nash bosqichida - 4. Favqulodda vaziyatlar vaqtida hayot faoliyati xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan tadbirlarni...

|
4. Favqulodda vaziyatlar vaqtida hayot faoliyati xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan tadbirlarni rejalashtirish
|
bet | 7/19 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 56,71 Kb. | | #159320 |
Bog'liq 1-mustaqil ish HFX fanidanSo‘nash bosqichida ma’lum vaqt oralig‘ida xavf manbasining tarqalish chegarasi cheklanadi, ya’ni FV lar lokal xarakterga o‘tadi.
FVlarni barcha turdagi ya’ni, birlamchi, ikkilamchi, uchlamchi va h.k. oqibatlarini to‘liq bartaraf etish yillab, ba’zan esa o‘n yillik vaqt talab qiladi. FVlar sodir bo‘lishining aniq sharoitlardagi sabab-oqibat zanjiri tarkibini va yuzaga kelish sharoitini bilish, bunday hodisalarni sodir bo‘lish xavfini kamaytiradi va FVlar vaqtida hushyorlikni oshiradi.
Favqulodda vaziyatlar vaqtida hayot faoliyat xavfsizligini ta’minlash
Favqulodda vaziyatlar vaqtida hayot faoliyat xavfsizligini ta’minlash insonning barcha sohadagi faoliyati davrida uning hayoti va sog‘ligini saqlashga qaratilgan tashkiliy, muxandis-texnik tadbirlar va vositalar majmuidan iboratdir.
Hayot faoliyat xavfsizligini ta’minlash borasidagi asosiy yo‘nalishlarga quyidagilarni kiritish mumkin:
FV lar sodir bo‘lish ehtimolini oldindan bilish va baholash;
FVlarni sodir bo‘lishining oldini olish yoki susaytirish tadbirlarini rejalashtirish;
FVlar ta’sir doirasi masshtabini qisqartirish;
FVlar vaqtida xalq xo‘jaligi ob’ektlarining turg‘un ishlashini ta’minlash;
FV lar vaqtidagi harakat qoidalari bo‘yicha aholini o‘qitish;
FV lar asoratlarini tugatish.
FVlardan himoyalanishning dastlabki asosi uning kelib chiqish sababi, sharoiti va mexanizmini bilishdan iboratdir. FVlar vaqtida sodir bo‘lishi mumkin bo‘lgan jarayonlar mohiyatini bilgan holda, ularning oqibatlarini oldindan aniqlash mumkin.
FV lar asosan quyidagi vazifalarda ruy berishi mumkin:
gravitatsiya ta’sirida, er aylanishi yoki harorat farqi ta’sirida yuzaga keluvchi tezkor tabiiy jarayonlar:
meterial va konstruksiyalarning korroziyalanishi, fizik va kimyoviy xususiyatlarini o‘zgarishi va bino hamda inshootlarning emirilishiga olib keluvchi tashqi tabiiy omillar:
inshootlarning loyihalash va qurish vaqtidagi kamchilik hamda nuqsonlari (qidiruv va loyihalashdagi kamchiliklar, qurilish materiallari va konstruksiyalarning va ularni bajarish sifatini pastligi, XT qoidalarini buzilishi va b.);
bino va inshootlarning konstruksiyalari va materiallariga sanoat ishlab chiqarishi texnologik jarayonlarining ta’siri (REM dan ortiq kuchlanish, yuqori harorat, titrash; oksidlovchi bug‘-gaz va suyuq agressiv muhit, mineral yog‘, emulsiya va dispersiyalar);
bino va inshootlardan foydalanish qoidasini buzilishi va natijada bug‘ qozonlarini, kimyoviy moddalarni, shaxtalardagi ko‘mir changlari, don elevatorlaridagi don changlari va boshqa shu kabilarni portlashi;
har xil ko‘rinishdagi harbiy harakatlar.
|
| |
FVlar vaqtida ishdan chiqqan ishlab chiqarishni tiklash ishlarini bajarishga tayyorlanish

|
FVlar vaqtida ishdan chiqqan ishlab chiqarishni tiklash ishlarini bajarishga tayyorlanish
|
bet | 14/19 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 56,71 Kb. | | #159320 |
Bog'liq 1-mustaqil ish HFX fanidan4. FVlar vaqtida ishdan chiqqan ishlab chiqarishni tiklash ishlarini bajarishga tayyorlanish:
ehtimol qilinayotgan favqulodda vaziyatlar holatlarini oldindan bilish va baholash, etkazilgan zarar hamda tiklash uchun zarur kuch va vositalar miqdorini aniqlash;
tiklash ishlarini bajarish uchun kuch va vositalarni tashkil etish va doimiy tayyor holda saqlash;
reja, loyiha va boshqa hujjatlarni ishlab chiqish va ishonchli saqlash;
tiklash ishlari bo‘yicha boshqarish organlarini tashkil etish va b.
5. FVlar masalalarini hal qilish uchun xo‘jalik boshqaruv tizimini tayyorlash:
boshqaruv organini dublirlash;
markazlashmagan boshqaruv tizimiga o‘tishga tayyorlanish;
markaziy boshqaruv buzilganda xo‘jalikni boshqarishning mahalliy boshqaruv organlarini tayyorlash;
kadrlar zahirasini tayyorlash;
boshqaruv organi va kadrlari FV vaqtida ishlashga tayyorlash;
ma’lumot to‘plashni tashkil etish va takomillashtirish;
avtomat boshqaruv tizimini FVlar vaqtida ishlashga tayyoralash va b.
Ob’ektlarning FVlar vaqtida barqaror ishlashini ta’minlashga qaratilgan tadbirlar kompleksi ichidan asosiy ikkita quyidagi tadbirlar muhim rol o‘ynaydi:
FVlarda ishchi va xizmatchilar hayot faoliyati xavfsizligini
ta’minlash;
ikkilamchi xavfli omillar hosil bo‘lishini bartaraf etish.
FV vaqtida ishchi-xizmatchilarni himoyalash tadbirlari:
texnologik jarayonlarda portlashga va yong‘inga xavfli hamda zaharli va radiaktiv moddalar ishlatiladigan ish sharoitlarida ish rejimini to‘g‘ri tashkil etish;
zaharlanish o‘chog‘ini bartaraf etishga qaratilgan ishlarni aniq bajarish yo‘llari bo‘yicha o‘qitish;
ob’ektdagi ishchi va xizmatchilar hamda ob’ekt yaqinidagi aholiga, ob’ektda hosil bo‘lgan xaf to‘g‘risida xabar berishning lokal tizimini tashkillashtirish va uni doimiy tayyor vaziyatda saqlash.
FV larning xavfli va zararli omillari ta’sirida yuz beradigan yong‘inlar, portlashlar, zaharli, radiaktiv moddalarni muhitga tarqalishi ikkilamchi omillar jumlasiga kiradi. Ma’lumki, me’yoriy ish sharoitida ob’ektning xavfsiz va halokatsiz ishlashini ta’minlashga qaratilgan qator tadbirlar amalga oshiriladi. Lekin, bu omillar FVlar uchun etarli hisoblanmaydi. Shu sababli, FVlarning ikkilamchi omillaridan himoyalashga qaratilgan qo‘shimcha quyidagi tadbirlarni ham amalga oshirish talab etiladi:
saqlanadigan portlashga, yong‘inga xavfli va zaharli moddalar zahirasini minimum darajagacha kamaytirish;
saqlash omborxonalarini xavfsiz joyda, mustahkam qilib, shamol yo‘nalishini, yong‘in oraliqlari va yo‘laklarini, yong‘inga qarshi suv ta’minotini hisobga olgan xolda qurish;
barcha binolarni yong‘in o‘chiruvchi vositalar, zahira elektr manbalari, aloqa vositalari avtomat signalizatsiya kabi vositalar bilan ta’minlash.
|
| |
Birinchi guruhdagi tadbirlar aholini himoyalash maqsadida amalga oshiriladi. Bu tadbirlarga

|
Birinchi guruhdagi tadbirlar aholini himoyalash maqsadida amalga oshiriladi. Bu tadbirlarga
|
bet | 19/19 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 56,71 Kb. | | #159320 |
Bog'liq 1-mustaqil ish HFX fanidanBirinchi guruhdagi tadbirlar aholini himoyalash maqsadida amalga oshiriladi. Bu tadbirlarga: aholiga xavf to‘g‘risida ma’lumot berish va xabar berish; himoya vositalarini tayyor holga keltirish; boshqarish sistemalari va vositalarining tayyorligini tekshirib ko‘rish; ShHV larini aholiga tarqatishga tayyorlash va tarqatish; tibbiy profilaktika, sanitar va epidemiyaga qarshi tadbirlarni o‘tkazish; evakuatsiyaga tayyorlanish va talab etilgan sharoitlarga xafv taxdid soladigan rayonlardan aholini evakuatsiya qilish kabi vazifalar kiradi. Ikkinchi guruh tadbirlariga FV larning xavfli va zararli omillarini bartaraf etishga qaratilgan quyidagi vazifalar kiradi: xalq xo‘jaligi ob’ektlari ishini to‘xtatish yoki ish rejimini o‘zgartirish; energiya, suv, gaz tizimi ish rejimini o‘zgartirish yoki vaqtincha to‘xtatish; mavjud injenerlik inshootlarini mustaxkamlash yoki qo‘shimcha kurish; yong‘inga qarshi tadbirlar o‘tkazish; xavfli rayonlardan material boyliklar va chorva mollarini olib chiqish; oziq-ovqat, oziqa xom ashyosi va suv manbalarini himoyalash kabi ishlar kiradi.
Adabiyotlar ro‘yxati:
1. Ҳаёт фаолияти хавфсизлиги ва экология. Сапаев М.С., Қодиров Ф.М. Ўқув қўлланма, Тошкент-“Алоқачи”-2019, 276 б.
2. Ҳаёт фаолияти хавфсизлиги. Экология. О.Д.Рахимов, И.Х.Сиддиқов, М.О.Муродов. Олий таълим бакалаврият йўналишлари учун дарслик. Т.: “Алоқачи”, 2017-332 б.
3. Yormatov G‘.Y. va boshqalar. Hayot faoliyati xavfsizligi. –T.: “Aloqachi”, 2009.
4. Yormatov G‘. Y. va boshqalar. Hayot faoliyati xavfsizligi. O‘quv qo‘llanma. -T.: 2005.
5. O‘. Yo‘ldoshev va boshqalar. Mehnatni muxofaza qilish. -T.: Mehnat, 2005.
6. Nigmatov I., Tojieyv M. X. "Favqulodda vaziyatlar va fuqaro muhofazasi" Darslik.-T.: Iqtisod-moliya. 2011.
7. Tojiev M. X., Nigmatov I., Ilxomov M. X. «Favqulodda vaziyatlar va fuqaro muhofazasi» O’quv qo’llanma. –T.: “Iqtisod-moliya”, 2005.
http://fayllar.org
|
| |
Portlovchi qurilma ishga tushganda

|
Portlovchi qurilma ishga tushganda
|
bet | 6/19 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 56,71 Kb. | | #159320 |
Bog'liq 1-mustaqil ish HFX fanidanPortlovchi qurilma ishga tushganda:
- sodir bo‘lgan voqea to‘grisida tegishli joylar (ichki ishlar bo‘limi, qutqaruv xizmati, hokimiyatning tezkor navbatchisi)ga xabar bering;
- imkon qadar yuzaga kelgan vaziyatga baho berishga harakat qiling: portlash joyi, jaroxatlanganlar soni, yong‘in chiqqan-chiqmaganligi va h.k.;
- voqea joyiga begonalar va qiziquvchilar yaqinlashishini oldini oling;
- jarohatlanganlarga birinchi tibbiy yordam ko‘rsatishni tashkil eting.
Shubhali buyum topib olganda:
- zudlik bilan topilgan buyum to‘grisida xabar bering;
- odamlarni xavfsiz joyga olib chiqing;
-odamlarning shubhali buyumga yaqinlashishlariga, radio-aloqa vositalari, uyali telefon va radioportlatgichning ishlab ketishiga sabab bo‘lishi mumkin bo‘lgan vositalardan foydalanishga yo‘l qo‘ymang;
- huquqni muxofaza qilish tashkilotlari vakillari etib kelishini kuting.
Favqulodda vaziyatlarni rivojlanish bosqichlari
FV larni kelib chiqish sabablari va turiga bog‘liq bo‘lmagan xolda ularning rivojlanishini quyidagi to‘rt bosqichga bo‘lish mumkin: boshlanish (tug‘ilish); initsirovka; kulminatsion (avjlanish davri); so‘nish bosqichlari.
Boshlanish (tug‘ilish) bosqichi. FV lar uchun sharoit tug‘ila boshlaydi, nomaqbul tabiiy jarayonlar aktivlashadi, bino va inshootlarning loyihaviy va ishlab chiqarish nuqsonlari va ko‘plab texnik kamchiliklar yig‘ila boshlaydi; jihozlar ishlashida uzilishlar sodir bo‘ladi va h.k.
Initsirovka bosqichida inson faoliyatining ta’siri ko‘proq bo‘ladi. Statistika ma’lumotlariga ko‘ra ishlab chiqarishdagi halokatlarning 60 % ga yaqini ishchilarning xatosi va aybi bilan sodir bo‘ladi.
Kulminatsion bosqichda aholiga va atrof muhitga salbiy ta’sir etuvchi erkin energiya yoki moddalar vujudga keladi, ya’ni FV sodir bo‘ladi. FV larning asosiy xususiyatlaridan biri – uning kechishini zanjir xarakterda ekanligidadir ya’ni, initsirovka hodisasining buzuvchi harakati energetik, zaharli va biologik aktiv komponentlar ta’sirida bir necha marta (ayrim hollarda yuz martagacha) kuchayadi.
|
| |
Ijtimoiy tusdagi favqulodda vaziyatlar. Aholi va ob’ektlarni bosqinchi-terrorchilikdan muhofaza qilish

|
Ijtimoiy tusdagi favqulodda vaziyatlar. Aholi va ob’ektlarni bosqinchi-terrorchilikdan muhofaza qilish
|
bet | 4/19 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 56,71 Kb. | | #159320 |
Bog'liq 1-mustaqil ish HFX fanidan Ijtimoiy tusdagi favqulodda vaziyatlar. Aholi va ob’ektlarni bosqinchi-terrorchilikdan muhofaza qilish
Terrorizm - zo‘rlik, zo‘ravonlik degan ma’noni anglatadi.
O‘zbekiston Respublikasining 2000 yil 15 dekabrda qabul qilingan “Terrorizmga qarshi kurash to‘grisida”gi qonunida terrorizm tushunchasiga quyidagicha ta’rif berilgan: terrorizm – mafkuraviy va boshqa maqsadlarga erishish uchun shaxsning hayoti, sog‘ligiga xavf tug‘diruvchi, mol-mulk va boshqa moddiy ob’ektlarning yo‘q qilinishi (shikastlantirilishi) xavfini keltirib chiqaruvchi hamda davlatni, xalqaro tashkilotni, jismoniy yoki yuridik shaxsni biron-bir harakatlar sodir etishga yoki sodir etishdan tiyilishga majbur qilishga, xalqaro munosabatlarni murakkablashtirishga, davlatning suverenitetini, hududiy yaxlitligigini buzishga, xavfsizligiga putur etkazishga, qurolli mojarolar chiqarishni ko‘zlab ig‘vogarliklar qilishga, aholini qo‘rqitishga, ijtimoiy-siyosiy vaziyatni beqarorlashtirishga qaratilgan, O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksida javobgarlik nazarda tutilgan zo‘rlik, zo‘rlik ishlatish bilan qo‘rqitish yoki boshqa jinoiy qilmishlar.
Terrorizm turlari: milliy, diniy, siyosiy, an’anaviy (bombali), telefon, yadroviy, kimyoviy, biologik, kiberterrorizm.
Terrorchilik harakatlarini amalga oshirish uchun foydalaniladigan vositalar: sovuq qurollar, o‘q otar qurollar, portlovchi moddalar, zaharlovchi moddalar, biologik agentlar, radioaktiv moddalar, yadro zaryadlari, elektromagnit impulsi tarqatuvchilar.
Terrorizmning maqsadlari: davlat siyosati va davlat qurilishini zo‘rlik yo‘li bilan o‘zgartirish; beqarorlashtirish va buzish; ijtimoiy va iqtisodiy masalalarni hal etish, dunyo hamjamiyatiga integratsiya qilinish qudratiga ega bo‘lgan demokratik siyosiy tuzimni yaratish va mustahkamlash bo‘yicha qabul qilinayotgan qarorlarni beqarorlashtirish va buzish; shaxsga, jamiyatga, davlatga siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy zarar keltirish.
Terrorizmning ko‘lamlari: shaxsga qaratilgan jinoyatlar; guruhiy qotilliklar; odamlarning ommaviy qirilishi; butun mamlakat bo‘ylab terrorchilik harakatlarini amalga oshirish; dunyo jamiyatiga qarshi qaratilgan yirik ko‘lamli harakatlar.
|
| |
Information collected, processed or transmitted

|
Information collected, processed or transmitted
|
bet | 51/76 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 413,97 Kb. | | #994 |
Information collected, processed or transmitted
When adaptation is enabled, text that you author in documents on your system is collected and stored, typically in three-word fragments, along with corrections that you make while using speech to dictate. Additionally, you may add specific words to your User Lexicon by using the Speech Dictionary.
This information is stored in your personal speech profile. Speech Profiles are stored for each user, and users are not able to access the profiles of other users on the computer. Administrators can access any profile on the computer. The information is not sent to Microsoft.
Use of information
Microsoft Speech Recognizer uses words from the User Lexicon during dictation. The Speech Recognizer also learns about your language use by analyzing text that you have authored. In addition, analysis is done on corrections you make while using speech to dictate, and probability weightings are determined for the words you use. This allows for more accurate speech recognition.
Choice and control
All users can enable or disable adaptation in the Speech Recognition feature. Additionally, you may delete your speech profile (and most adaptation data) by using the advanced Speech Recognition options in Ease of Access in Control Panel. You can also use the Change existing words option in the Speech Dictionary to delete words that you’ve added to the User Lexicon. Deleting your Speech Profile does not delete your User Lexicon. If you use your user profile on other computers, any user-specific words you may have added might be stored on the other computer unless you delete them.
|
| |
Participant: Vasiliki (Pseudonym)

participants in this study.
Participant: Vasiliki (Pseudonym)
Born and raised in Greece where she attended the University of Athens to earn a
bachelor’s degree in history and archeology, Vasiliki emigrated to the United States when she
93
was 28 years old, roughly 10 years prior to her participation in this study. Since she arrived in the
United States, Vasiliki has been teaching Greek as a second language at various institutions in
the San Francisco Bay Area. Her connection to education was not only through her role as
teacher but also as a graduate student. Altogether, Vasiliki has been teaching for almost 20 years,
and her interest in being an educator began at an early age. Her father was a lawyer, her sister
was currently a lawyer, and her mother studied economics, so Vasiliki was the first educator in
her immediate family. Initially, her interest was in working with children, and she had recently
developed interest in working with adult learners, as she recalled:
Ah, so I remember myself as a student I was always saying that I want to become a
teacher, I love teaching other people and I love working with children, of course, but now
I have cultivated an interest in working with adults as well, and this year, actually, I had a
class with adults. I’ve been teaching them Greek.
This new interest in working with adult learners had led Vasiliki to seek further studies to
prepare to pursue new opportunities in the public education sector rather than the private sector
as she explained, “And even now that I am, you know, pursuing this master’s degree, and I can
become an instructional designer at a company, I feel that I would be in an educational setting
rather than a company.” To pursue this aspiration to become an instructional designer at a
school, Vasiliki was currently finishing a master’s program in instructional technology at a
public university in this region.
Intersectionally, Vasiliki indicated the following characteristics as part of her identity:
able-bodied, White, heterosexual cisgender woman, English language learner, mother, daughter,
wife, teacher, and student. Vasiliki was a mother of two children, and she liked watching soccer
94
games on television with her children. Although Vasiliki shared these characteristics of her
intersectionality, it is important to her to stress the point that she had no special affiliation to any
of these intersectionality groups as she stated, “But I don’t feel that I belong to a certain
particular group . . . I would say that I am a human on earth.” It appeared Vasiliki had or sought
to transcend political affiliations and sought a neutral identity by embracing humanity as the
group she identified with the most. Vasiliki had completed various HyFlex courses as part of her
master’s degree program and stated satisfaction with the delivery mode and with her entire
educational experience in the United States.
|
– rasm. Asbob ko‘rsatishining variatsiyasi

|
– rasm. Asbob ko‘rsatishining variatsiyasi
|
bet | 3/6 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 490,61 Kb. | | #262166 |
Bog'liq Zamonaviy o’lchash asboblari va ularning tasnifi. Reja5.1 – rasm. Asbob ko‘rsatishining variatsiyasi.
Asbobning o‘lchash xatoligi. Bu xatolik sifatida mutlaq xatolik, nisbiy xatolik yoki keltirilgan xatolik berilgan bo‘lishi mumkin. Bu xatoliklar xususida keyingi mavzularda yetarli ma’lumotlar berilgan.
O‘lchash diapazoni.Bu asosan ko‘p diapazonli asboblarga tegishli. Aksariyat hollarda asbobning har bir o‘lchash diapazoniga taalluqli xatoliklari ham beriladi.
Xususiy energiya sarfi.Bu tavsif ham muhim hisoblanib, asbobning o‘lchash zanjiriga ulanganidan so‘ng kiritishi mumkin bo‘lgan xatoliklarini baholashda ahamiyatli sanaladi. Ayniqsa, kam quvvatli zanjirlarda o‘lchashlarni bajarishda bu juda muhimdir.
Xususiy energiya sarfi o‘lchash asbobining tizimiga va konstruktiv ishlanishiga bog‘liq bo‘lib, ayniqsa, kichik quvvatli zanjirlarda o‘lchashlarni bajarishda juda muhimdir.
Ishonchliligi (chidamliligi) – o‘lchash vositasining ma’lum o‘lchash sharoitida, belgilangan vaqt mobaynida o‘z metrologik xususiyatlarini (ko‘rsatkichlarini) saqlashidir. Bu ko‘rsatkichlarni chegaradan chiqib ketishi asbobni layoqatligi pasayib ketganligidan dalolat beradi. O‘lchash asbobining ishonchliligi, odatda, buzilmasdan ishlash ehtimolligi bilan baholanadi va taxminan quyidagicha topiladi:
= n / num ,
bu yerda: n – ishonchlilikka sinalgan asboblar soni; num– umumiy (ko‘p seriyali) ishlab chiqarilgan asboblar soni.
5.3. O‘lchash asboblarining klassifikatsiyasi
Quyidagi jadvalda hozirda ishlatilib kelinayotgan va chiqarilayotgan o‘lchash asboblarining guruhlari keltirilgan. Odatda, o‘lchash asboblarining nomida ushbu guruh va modifikatsiya tartib raqamlari berilgan bo‘ladi.
Quyidagi sxemada o‘lchash asboblarining klassifikatsiyalanishi ko‘rsatilgan (5.2 – rasm).
5.2 – rasm. O‘lchash asboblarining klassifikatsiyalanishi.
5.4. Analog o‘lchash asboblari, magnitoelektrik, elektromagnit, elektrodinamik o‘lchash asboblari, ularning shartli belgilari
|
| |
– rasm. Asbob qo‘zg‘aluvchan qismining turg‘un burilish holatiga aylantiruvchi

|
– rasm. Asbob qo‘zg‘aluvchan qismining turg‘un burilish holatiga aylantiruvchi
|
bet | 5/6 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 490,61 Kb. | | #262166 |
Bog'liq Zamonaviy o’lchash asboblari va ularning tasnifi. Reja5.4 – rasm. Asbob qo‘zg‘aluvchan qismining turg‘un burilish holatiga aylantiruvchi
va aks ta’sir etuvchi momentlarning ta’siri.
Asbob dinamik rejimda ishlaganida, boshqacha aytganda asbob ko‘rsatkichi (surilishida) joyidan qo‘zg‘alayotganida, yuqorida aytilgan aylantiruvchi va aks ta’sir etuvchi momentlardan tashqari boshqa momentlar ham hosil bo‘ladi. Bu momentlar qo‘zg‘aluvchan qismning inertsiya momentidan, tashqi muhit qarshiligidan va metall elementlari bo‘lgan holda hosil bo‘ladigan uyurma tok va hokazolardan vujudga keladi.
Asbob qo‘zg‘aluvchan qismining harakatlanganida vujudga keladigan va uning harakatini tinchlantirishga intiluvchi moment – tinchlantiruvchi moment deyiladi:
MT = R(d/dt)
Bu moment tinchlantirish koeffitsienti R ga va qo‘zg‘aluvchan qismning burchakli tezligiga d/dt proporsionaldir. Tinchlantiruvchi moment ma’lum darajada asbobning muhim ekspluatatsion parametrlaridan biri – tinchlanish vaqtini belgilaydi.
Magnitoelektrik o‘lchash asboblari
5.5 – rasm. Magnitoelektrik o‘lchash asbobining
tuzilish sxemasi va xossalari.
Elektromagnit o‘lchash asboblari
5.6 – rasm. Elektromagnit o‘lchash asbobining tuzilish sxemasi va xossalari.
Elektrodinamik o‘lchash asboblari
5.7 – rasm. Elektrodinamik o‘lchash asbobining tuzilshi va xossalari.
O‘lchash asboblariga maxsus shartli belgilar chizilgan bo‘ladi va bu belgilar asosida o‘lchash asbobining muhim fazilatlari borasida kerakli ma’lumotlarni olishimiz mumkin. Quyida shu belgilarning asosiylarini keltirib o‘tamiz.
A.Asosiy o‘lchash birliklari va ularning karrali va ulushli qiymatlari:
kА, kV, mA, mV, W, MW, Nz, kHzB. O‘lchash zanjiridagi tokning turi:
~o‘zgaruvchan tok zanjirida ishlaydi;
–o‘zgarmas tok zanjirida ishlaydi;
~ham o‘zgaruvchan, ham o‘zgarmas tok zanjirida ishlaydi.
C.Xavfsizligi:Beshqirrali yulduzcha chizilgan bo‘lib, agar uning ichida hech qanday raqam bo‘lmasa, u holda 500 voltli kuchlanish ostida sinalgan bo‘ladi. Agar, raqam yozilgan bo‘lsa, masalan 2, bunda asbob 2000 volt kuchlanishida sinalgan bo‘ladi.
|
| |
ГЛОССАРИЙ (АТАМАЛАР ЛУҒАТИ)

|
ГЛОССАРИЙ (АТАМАЛАР ЛУҒАТИ)
|
bet | 27/105 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 3,87 Mb. | | #230695 | Turi | Реферат |
Bog'liq ElektrotexnikaГЛОССАРИЙ (АТАМАЛАР ЛУҒАТИ)
Электротехника — elеktr toki va elеktromagnit hodisalarini sanoat ishlab chiqarishi va turmush ehtiyojlari uchun tеxnik maqsadlarda foydalanishni o’rganadigan fan hisoblanadi.
Электр занжири - Elеktr toki o’tishi mumkin bo’lgan elеktrotеxnik qurilma .
3. Тўғрилагич - O’zgaruvchan tokni o’zgarmas tokga aylantirib bеradigan qurilma to’g’rilagich dеb ataladi
4. Реостат - o’zgaruvchan qarshilikni o’zgartirish uchun mo’ljallangan surgichdan
5. Кўп чегарали ўлчов асбоблари - O’lchov asbobining o’zida shkala diapazonini o’zgartirish uchun maxsus ruchkasi bo’lib, bu ruchka yordamida kerakli diapazonga qo’yib ishlatiladi.
. Электр токи - Elеktr zaryadlarining tartibli harakati
7.Тармоқланган занжир – учта ва ундан ортиқ ўтказгичларнинг туташган нуқтаси
8.Автомат- (юнон. Automatos- ўзи ҳаракатланувчи) энергия, материаллар ва ахборотларни олиш, ўзгартириш, узатиш ва тақсимлаш жараёнларидаги барча операцияларни берилган дастур бўйича одамнинг иштирокисиз бажарадиган қурилма.
Автоматик бошқариш- объектни бошқариш жараёни, бунда берилган бошқариш мақсадига эришишни таъминлайдиган операцияларни одам иштирокисиз ишлайдиган системага аввалдан берилган алгоритмга мувофиқ бажаради.
Автоматик бошқариш назарияси- техник кибернетика бўлими, автоматик бошқариш системаси (АБС) ни тузиш принциплари ва уларда борадиган жараёнларнинг қонуниятларини ўрганади.
Автоматик бошқариш системаси (АБС) - ўзаро таъсирлашувчи бошқариш қурилмаси билан бошқарилувчи объектлар мажмуи.
Автоматик линия – ишлаб чиқариш маҳсулоти ёки унинг бир қисмини тайёрлаш ёки қайта ишлашдаги барча жараёнлар маълум технологик изчиллик ва маромда автоматик тарзда бажарадиган машиналар системаси, асосий ва ёрдамчи жиҳозлар комплекси,
|
| |
Mustaqil takrorlash uchun savollar

|
Mustaqil takrorlash uchun savollar
|
bet | 68/72 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 183,82 Kb. | | #102955 |
Bog'liq global iqtisodiyotga integratsiya
1. O’zbеkistonning savdo va invеstitsiya salohiyati haqida nimalarni bilasiz?
2. Tashqi iqtisodiy munosabatlarda O’zbеkistonning o’rni?
3. Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi sharoitida banklarning o’rni qanday?
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati.
1. Mamlakatni modеrnizatsiya qilish va yangilashni izchil davom ettirish - davr talabi. O’zbеkiston Rеspublikasi Islom Karimovning 2008 yilda malakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlari va 2009 yilga mo’ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustivor yo’nalishlariga bag’ishlangan Vazirlar Mahkamasi majlisidagi ma'ruzasi (halq so’zi 2009 yil, 14 fеvral).
2.
Karimov
I.A.
“Jahon
moliyaviy-iqtisodiy
inqirozi,
O’zbеkiston sharoitida uni bartaraf etishning yo’llari va choralari”. –
T.: O’zbеkiston, 2009y.
226
PDF cr eated with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
GLOSSARIY
Global muammolar – Olamshumul ahamiyatga ega bo’lgan va o’z
еchimini topishda jahondagi barcha mamlakatlarning bargalikdagi harakatlarini talab etuvchi sivilizatsiyamizning eng dolzarb masalalaridir.
Konvеrsiya – Xarbiy sanoat komplеksi korxonalarini fuqarolarga mo’ljallangan mahsulotlar ishlab chiqarishga o’tkazish jarayoni.
Iqtisodiy va ijtimoiy kеngash (EKOSOS) – BMTning asosiy boshqaruv organlaridan biri bo’lib uning hIM sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtirib turadi.
Savdo va taraqqiyot bo’yicha BMT Anjumani (YuNKTAD)
– BMT tizimi doirasidagi maxsus muassasa.
Sanoat taraqqiyoti bo’yicha BMT Anjumani (YuNIDO) –
BMT tizimi doirasidagi maxsus muassasa.
Xalqaro hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OESR) – Eng rivojlangan industrial mamlakatlar birlashmasi.
Еvropa Ittfoqi (ЕI) – g’arbiy Еvropaning 15 ta davlatini birlashtiruvchi iqtisodiy va siyosiy guruh.
Еvropa valyuta tizimi (ЕVT) – ЕI a'zolarining hududiy valyuta guruhi.
|
| |
Elektromexanik turdagi analogli o‘lchash asboblari

|
Elektromexanik turdagi analogli o‘lchash asboblari
|
bet | 4/6 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 490,61 Kb. | | #262166 |
Bog'liq Zamonaviy o’lchash asboblari va ularning tasnifi. RejaElektromexanik turdagi analogli o‘lchash asboblari.Analogli o‘lchash asboblari yoki bevosita ko‘rsatuvchi asboblar elektr o‘lchashlar va umuman o‘lchash texnikasida keng o‘rin olgan asboblardan hisoblanadi. Bu turdagi asboblarda ko‘rsatuv qaydnomasi uzluksiz (funktsional) ravishda o‘lchanayotgan kattalik bilan bog‘liqlikda bo‘ladi.
Bevosita ko‘rsatuvchi elektr o‘lchash asboblari, (xususan elektromexanik asboblari) ikki asosiy qismdan, ya’ni o‘lchash zanjiri va o‘lchash mexanizmidan iborat deb qarash mumkin ( 5.3 – rasm).
5.3 – rasm. Anolog o‘lchash asboblarining strukturaviy sxemasi.
O‘lchash asboblari qaysi tizimga taalluqli mexanizmdan iborat bo‘lishidan qat’y nazar, asbob qo‘zg‘aluvchan qismining harakatlanishi elektromagnit maydon energiyasining o‘zgarishiga bog‘liq.
O‘lchanadigan kattalik ta’siri ostida hosil bo‘lib, asbob ko‘rsatkichini ko‘payish tomoniga og‘diruvchi moment aylantiruvchi moment deyilib, u umumiy holda quyidagicha ifodalanadi:
M = dWе/d,
bu yerda, We – elektromagnit maydon energiyasi, – asbob qo‘zg‘aluvchan qismining burilish burchagi.
Yuqoridagi ifodani (5.1) boshqacha ko‘rinishda yozish mumkin:
M = F(X1),
ya’ni aylantiruvchi momentni o‘lchanadigan kattalik va asbob qo‘zg‘aluvchan qismining burilish burchagi funktsiyasi deb qarash mumkin. O‘lchash asbobining qo‘zg‘aluvchan qismiga aylantiruvchi momentdan tashqari aks (teskari) ta’sir etuvchi moment ham ta’sir etishi lozim. Aks ta’sir etuvchi moment bo‘lmaganda edi, asbobning strelkasi shkalasidan chetga chiqib ketgan bo‘lar edi. Aks ta’sir etuvchi moment aylantiruvchi momentga qarama – qarshi yo‘nalgan bo‘lib, qo‘zg‘aluvchan qisminiig burilish burchagi kattalashishi bilan ortishi lozim. Aks ta’sir etuvchi moment M aylantiruvchi momentga tenglashguncha (M=M) qo‘zg‘aluvchan qism aylantiruvchi moment ta’siridan buriladi. Ko‘p elektr o‘lchash asboblarida aks ta’sir etuvchi moment tortqi, prujina va osmalarning buralishi bilan hosil qilinadi. Bunday qurilmada aks ta‘sir etuvchi moment qo‘zg‘aluvchan qismning burilish burchagiga to‘g‘ri proporsional bo‘ladi, ya’ni M= – W,; bu yerda W – tortqi yoki prujinaning materiali va uning o‘lchamlariga bog‘liq bo‘lgan o‘zgarmas kattalik, bu burchagining birligiga 1° yoki 1 radianga mos keluvchi moment bo‘lib, solishtirma aks ta’sir etuvchi moment deb ataladi.
Asbob qo‘zg‘aluvchan qismining turg‘un burilish holati aylantiruvchi va aks ta’sir etuvchi momentlarning tengligidan topiladi М=Мva u umumiy holda quyidagicha ifodalanadi:
=
bu holatni 5.4 – rasmda ko‘rsatilgan grafikdan ham kuzatish mumkin.
|
| |
Bosqichli nazorat imtihonida 3 balldan kam ball to’plagan o’quvchi nima qiladi?

|
Bosqichli nazorat imtihonida 3 balldan kam ball to’plagan o’quvchi nima qiladi?
|
bet | 32/90 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 214,67 Kb. | | #141910 |
Bog'liq Ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosarlari mutaxa-fayllar.org198. Bosqichli nazorat imtihonida 3 balldan kam ball to’plagan o’quvchi nima qiladi?
*a) ikki haftadan so’ng qayta imtihon topshiradi
b) Sinfda qoldiriladi.
c) kuzgi sinovga qoldiriladi.
d) Keyingi imtihonga qo’yilmaydi
199. Maktabning yillik ish rejasi ped. kengashning qaysi oydagi yig’ilishida tasdiqlanadi?
*a) Avgust oyidagi
b) Iyun oyidagi
c) Yanvar oyidagi
d) Dekabr oyidagi
200. Maktabning yillik ish rejasi qaysi davrni qamrab oladi?
*a) 1 sentyabrdan 31 avgustgacha.
b) 1 yanvardan 31 dekabrgacha
c) 1 avgustdan 30 iyungacha.
d) 1 sentyabrdan 25 maygacha
201. Ma’naviy-ma’rifiy ishlar jarayonida o’quv va klub muassasalarida an’anaviy shakllarda qanday tadbirlar o’tkaziladi
*а) suhbat, muloqot, ma’ruza, spektakl, kontsertlar, she’rxonlik, mavzuli kechalar, kitobxonlar konferentsiyalari va boshqalar
b) mavzuli kechalar, konferentsiyalar
с) suhbat, muloqot, ma’ruza, kechalar, kitobxonlar konferentsiyalari
d) spektakl, kontsertlar, she’rxonlik, kitobxonlar konferentsiyalari
202. I.A.Karimov ta’kidlanganidek, ―Ma’naviy-ma’rifiy sohada istiqbolni faqat bu soha odamlari yaratmaydi, balki bu ishni tizim bajaradi. Tizim yaratilsa, iqtidorli ijrochilar eng muhim joylarga qo’yilsa – ish yurishib ketaveradi. Bu tizim markazida……… kabi o’lmas qadriyatlar turmog’i kerak
*а) ma’naviyat, axloq-odob, ma’rifat
b) ma’naviyat, ma’rifat, madaniyt,
с) axloq-odob, or-nomus, iymon
d) ma’rifat, e’tiqod, axloq-odob
203. Ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar samaradorligi tadbirlarning qanday uslublar asosida tashkil etilishiga bog’liq.
*а) tadbirlarning mazmunan milliy ma’naviy-axloqiy qadriyatlarimiz, milliy g’oya va madaniyatimiz, ma’naviy merosimiz bilan uyg’un holda hamda zamonaviy shakllar va interaktiv uslublar
b) tadbirlarning mazmunan milliy g’oya bilan uyg’un holda hamda zamonaviy shakllar va interaktiv uslublar
с) tadbirlarning mazmunan ma’naviy merosimiz bilan uyg’un holda hamda zamonaviy shakllar va interaktiv uslublar
d) tadbirlarning mazmunan milliy madaniyatimiz, bilan uyg’un holda hamda zamonaviy shakllar va interaktiv uslublar
204. “Bizning asosiy boyligimiz, rivojlangan davlat tuzishga olib boradigan yo’ldagi asosiy tayanchimiz – insondir. Yuksak malakali va yuksak ma’naviyatli insondir. Bu narsa ayniqsa yosh avlodga tegishli. Kelajagi buyuk davlat, eng birinchi navbatda, bo’lajak fuqarolarining madaniyati, ma’lumoti va ma’naviyati haqida g’amxo’rlik qilmog’i zarur” Ushbu satrlar muallifi kim?
*а) I Karimov
b) Sh Mirziyoev
с) Sh Shermatov
d) A. Aripov
|
| |
Favqulodda vaziyatlar sodir bo‘lish ehtimolini olidindan bilish va baholash

|
Favqulodda vaziyatlar sodir bo‘lish ehtimolini olidindan bilish va baholash
|
bet | 9/19 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 56,71 Kb. | | #159320 |
Bog'liq 1-mustaqil ish HFX fanidan Favqulodda vaziyatlar sodir bo‘lish ehtimolini olidindan bilish va baholash
FV larni oldindan bilish – tabiiy ofatlar, texnogen halokatlar vaqtida yuz beradigan vaziyatlar va sharoitlarni taxminlab aniqlashga asoslangandir. Bunda uncha to‘liq va aniq bo‘lmagan ma’lumotlar asosida FVlar sodir bo‘lish ehtimoli bor hudud hamda FVning xarakteri va masshtabi baholanib, FVlar oqibatlarini bartaraf etishga qaratilgan ishlarning xarakteri va hajmi taxminan belgilanadi.
Hozirgi vaqtda seysmik rayonlar, sel oqimlari, suv bosishlar sodir bo‘ladigan, qor ko‘chishi va boshqa ko‘chishlar sodir bo‘lish xavfi mavjud bo‘lgan joylar aniqlangan. Shuningdek, katta halokatlarga olib kelishi mumkin bo‘lgan sanoat korxonalari ham belgilangan. Bu uzoq muddatli oldindan bilish deb tushuniladi.
Oldindan bilish vazifasiga FVlar sodir bo‘lish ehtimoli vaqtini aniqlash masalasi ham kiradi. Bunday aniqlash qisqa muddatli oldindan bilish deb tushuniladi. Buning uchun hozirgi vaqtda quyosh faolligi siklining o‘zgarishi to‘g‘risidagi statik ma’lumotlardan, erning sun’iy yo‘ldoshi yordamida olingan ma’lumotlardan, hamda meteorologik, seysmik, vulqon sel oqimi va boshqa stansiyalarning ma’lumotlaridan keng foydalaniladi. Masalan, bo‘ronlar, dengiz bo‘ronlari, vulqonlar otilishi, sel oqimlari bo‘lishi ehtimoli, meteorologik er yo‘ldoshlari yordamida aniqlanadi. Er qimirlashlarni sodir bo‘lish ehtimoli seysmik rayonlarda suv tarkibini kimyoviy taxlil qilish, tuproqning elastiklik, elektrik va magnit xarakteristikasini o‘lchash, quduqlardagi suv sathi o‘zgarishini kuzatish, hayvonlar vaziyatini kuzatish orqali aniqlanishi mumkin. Katta o‘rmonlardagi va er osti torf yong‘inlarining yashirin o‘choqlari samolyot yoki er yo‘ldoshi yordamida infraqizil nurlar orqali tasvirga olish asosida aniqlanadi.
FVlar vaqtida kutiladigan shart-sharoitlarni oldindan baholashda FVning turiga bog‘liq xolda uning chegarasi, halokatli suv toshqini, yong‘in yoki radiatsion, kimyoviy va bakteriologik zaharlanish o‘choqlari, FVlar natijasida yuz berishi ehtimol qilingan o‘limlar va material boyliklarni barbod bo‘lishi, xalq xo‘jalik ob’ektlaridagi zarar miqdori taxminan aniqlanadi.
Oldindan bilish va baholash ma’lumotlari birlashtirib, tahlil asosida xulosalanadi va FVlarda qutqaruv va halokat-tiklash ishlarini olib borish bo‘yicha tadbirlar ishlab chiqiladi. FVlarning ta’sir darajasini kamaytirish, uning zararli omillaridan himoyalanishga qaratilgan tadbirlar ko‘p bosqichli tizimdan iborat bo‘lib, quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
|
| |
Qaysi me’yoriy hujjatlar umumiy o’rta ta’limning davlat ta’lim standartining tarkibiy qismlariga kiradi?

263. Qaysi me’yoriy hujjatlar umumiy o’rta ta’limning davlat ta’lim standartining tarkibiy qismlariga kiradi?
*a) umumiy o’rta ta’limning tayanch o’quv rejasi, umumiy o’rta ta’limning o’quv dasturi, umumiy o’rta ta’limning malaka talablari, baholash tizimi;
b) umumiy o’rta ta’limning tayanch o’quv rejasi;
c) umumiy o’rta ta’limning o’quv dasturi;
d) umumiy o’rta ta’limning malaka talablari, baholash tizimi.
264. Qanday me’yoriy hujjatga tayanch o’quv reja deb ataladi?
*a) umumiy o’rta ta’lim muassasalarida o’qitiladigan o’quv fanlari nomi, o’quv yuklamasining minimal hajmi hamda ularning sinflar bo’yicha taqsimoti belgilangan hujjat;
b) tayanch o’quv rejaga muvofiq o’quv fanlarining sinflar va mavzular bo’yicha hajmi, mazmuni, o’rganish ketma-ketligi va shakllantiriladigan kompetentsiyalari belgilangan hujjat;
c) davlat ta’lim standarti bo’yicha umumiy o’rta ta’limning malaka talablarini o’quvchilar tomonidan o’zlashtirilishi darajasini hamda umumiy o’rta ta’lim muassasasining faoliyati samaradorligini aniqlaydigan mezonlar majmuidan iborat;
d) Umumiy o’rta ta’limning malaka talablari umumta’lim fanlari bo’yicha ta’lim mazmunining majburiy minimumi va yakuniy maqsadlariga, o’quv yuklamalari hajmiga hamda ta’lim sifatiga qo’yiladigan talablardan iborat.
265. Qanday me’yoriy hujjatga o’quv reja deb ataladi?
*a) umumiy o’rta ta’lim muassasalarida o’qitiladigan o’quv fanlari nomi, o’quv yuklamasining minimal hajmi hamda ularning sinflar bo’yicha taqsimoti belgilangan hujjat;
b) tayanch o’quv rejaga muvofiq o’quv fanlarining sinflar va mavzular bo’yicha hajmi, mazmuni, o’rganish ketma-ketligi va shakllantiriladigan kompetentsiyalari belgilangan hujjat;
c) davlat ta’lim standarti bo’yicha umumiy o’rta ta’limning malaka talablarini o’quvchilar tomonidan o’zlashtirilishi darajasini hamda umumiy o’rta ta’lim muassasasining faoliyati samaradorligini aniqlaydigan mezonlar majmuidan iborat;
d) Umumiy o’rta ta’limning malaka talablari umumta’lim fanlari bo’yicha ta’lim mazmunining majburiy minimumi va yakuniy maqsadlariga, o’quv yuklamalari hajmiga hamda ta’lim sifatiga qo’yiladigan talablardan iborat.
|