nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Список использованной литературы - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference...

|
Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming Pdf ko'rish
|
bet | 131/551 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 15,84 Mb. | | #234763 |
Bog'liq Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20Список использованной литературы
1. Левитин, Ананий В. Алгоритмы: введение в разработку и анализ: Пер. с англ. –
М.: Издательский дом “Вильямс”, 2006. – 576 с.: ил.
2. Роберт Саджевик. Фундаментальные алгоритмы на С++. Части 1-4. 2001.
Москва-Санкт-Петербург. 688 с.
3. https://algowiki-project.org/ru/ А.В.Чупин. Двойной поиск.
4.
https://otus.ru/journal/binarnyj-poisk-opisanie-i-princip-realizacii-v-
programmirovanii / OTUS JOURNAL. Бинарный поиск: описание и принцип
реализации в программировании.
Тургунов А. М., Шаропова Б.
Вопросы применение технологии искусственного
интеллекта в искусственных протезах человеческого сердца
ВОПРОСЫ ПРИМЕНЕНИЕ ТЕХНОЛОГИИ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В
ИСКУССТВЕННЫХ ПРОТЕЗАХ ЧЕЛОВЕЧЕСКОГО СЕРДЦА
Адилбек Мухтарович Тургунов
Каршинский институт ирригации и агротехнологий НИЦ “ТИИМСХ”, и.о.
профессора кафедры Математики и естественных наук.
adilbekturgunov@gmail.com
Барно Шаропова
Каршинский филиал Ташкентского университета информационных технологий
им. Мухаммада аль Хоразмий, студентка магистратуры, кафедры информационные
технологии
Аннотация:
Искусственный интеллект имеет большой потенциал для
применения в сердечных протезах и может значительно улучшить жизнь пациентов
с сердечными заболеваниями. В данной статье мы рассмотрим состояние и
перспективы использования искусственного интеллекта в сердечных протезах.
Обсуждаются результаты исследований, проведенных в этой области, а также
перспективы развития технологий в будущем.
Ключевые слова:
Искусственный интеллект, протезы сердца, биосигналы.
Annotation:
Artificial intelligence has great potential for application in heart prostheses
and can significantly improve the lives of patients with heart disease. In this article, we will
examine the state and prospects for the use of artificial intelligence in heart prostheses.
The results of research conducted in this area are discussed, as well as prospects for the
development of technologies in the future.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
|
Калит сўзлар - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

170
2025 йилгача АҚШ саноат соҳасини «рақамлаштириш»дан қўшимча 20 трлн. АҚШ
доллар даромад олиши кутилмоқда»3. Канадалик олим Дон Тапскоттнинг 1994
йилда нашр этилган «Digital Economy» модели ҳаётимизни кескин ўзгартириб
юборди. Рақамли инновацияларни, жумладан, булут, мобиль алоқа ва сунъий
интеллектни ривожланишининг туб моҳиятида аҳолининг фаровонлигини ошириш
ётади.
Глобаллашув жараёнида мамлакатлар рақобатбардошлигини белгилашда
рақамли иқтисодиётнинг ўрни муҳим аҳамият касб этади.
Иқтисодиётнинг қайси бир тармоқ ёки соҳасига назар ташламайлик, барчасида
рақамли технологияларнинг ўрнини кўрамиз. Мамлакатнинг банк тизимидаги
хизматидан тортиб, давлат хизматлари даражасида ҳам инновацион рақамли
технологияларнинг улуши ошиб бораётганлигини кузатишимиз мумкин.
Рақамли иқтисодиёт компьютер технологияларига асосланган иқтисодиётдир.
Рақамли
иқтисодиёт
ахборотлаштиришдан
фарқли
ўлароқ,
ахборот
технологияларини жорий этиш билан чекланиб қолмай, интернет ва янги рақамли
технологияларга асосланган соҳаларни ва иш жараёнларини ҳам қамраб олади.
Аслида рақамли иқтисодиётнинг илк кўринишлари Д.Белл томонидан яратилган
телекоммуникациянинг илк кўринишига бориб тақалади. Ундан кейин ўтган
асрнинг 50 йилларида IBM компанияси томонидан амалиётга SABRE дастурининг
яратилиши ва American Airlines томонидан авиачипталарни брон қилиш ва харид
жараёнида қўлланилиши рақамли тизимларнинг яратилишида янги бурулишни
бошлаб берди. 20 асрнинг 90 йилларидан интернетдан глобал тармоқ сифатида
фойдаланиш натижасида иқтисодиёт тармоқ ва соҳаларининг рақамлашиш
даражаси босқичма-босқич юқорилашиб борди. Рақамли иқтисодиётни кенг
кўламда татбиқ этиш орқали самарали хўжалик тизимини яратиш ва уни
ривожлантириш имконияти вужудга келади. Самарали иқтисодиёт ўз навбатида
жамиятнинг ривожланишини, бозор қонун ва қоидаларининг тўла қонли ишлашини
таъминлайди. Иқтисодиёт олдида турган фундаментал саволларга оқилона жавоб
бериш ва ресурслардан самарали фойдаланиш масаласини ҳал этишга кўмаклашади
C++ DASTURLASH TILIDA KO„RSATKICHLAR VA ADRES

|
C++ DASTURLASH TILIDA KO„RSATKICHLAR VA ADRES Pdf ko'rish
|
bet | 118/173 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 2,67 Mb. | | #238775 |
Bog'liq Tarixi 37 bet
4.6 C++ DASTURLASH TILIDA KO„RSATKICHLAR VA ADRES
OLUVCHI O„ZGARUVCHILAR
Reja:
1. Funksiyaga ko‗rsatkich;
2. Obyektga o‗zgaruvchiga ko‗rsatkich;
3.Ko‗rsatkichlarga boshlang‘ich qiymat berish;
4. Ko‗rsatkichlar ustida bajariladigan amallar.
5.Adresdagi qiymatlar ustida amallarni bajarish
Ko‗rsatkichlar C++ dasturlash tilining kuchli qurollaridan biridir.
Tushunchaning nomi nega ko‗rsatkich, u nimani ko‗rsatadi degan savollar
tug‗ilishi tabiiy. Ko‗rsatkich ham o‗zgaruvchi bo‗lib, u ham e‘lon qilinadi va uning
oddiy o‗zgaruvchilar e‘lonidan farqi shundaki, ularni e‘lon qilishga oldidan
ko‗paytirish amali belgisi, ya‘ni (*) yulduzcha qo‗yiladi.
Ko‗rsatkich o‗zgaruvchi boshqa o‗zgaruvchining EHM xotirasidagi adresiga
teng qiymatni oladi, ya‘ni o‗sha o‗zgaruvchining adresini ko‗rsatadi. C++
dasturlash tilida tuzilgan dastur tarkibidagi o‗zgaruvchilar dastur komplyatsiya
qilingandan keyin kompyuter xotirasiga borib joylashadi. Komplyator dastur
matnini kompyuter xotirasiga joylashtirgandan so‗ng uning tarkibidagi
o‗zgaruvchilar adresini obeykt kod sifatida qabul qilib oladi.
Masalan, int *x
; yozuvi butun turli x nomli ko‗rsatkich o‗zgaruvchi,
float
*a;
yozuvi esa
a
nomli haqiqiy turli ko‗rsatkich o‗zgaruvchi e‘lon qilinganligini
bildiradi. Yoki boshqacha qilib aytganda o‗zgaruvchi e‘lon qilinishi chog‗ida
uning oldiga
(*)
belgisi qo‗yilsa, uni ko‗rsatkichga aylantiradi. Bundan buyon
«ko„rsatkich o„zgaruvchi»
o‗rniga
«ko„rsatkich»
so‗zidan foydalanamiz.
Unutmaslik kerakki, ko‗rsatkich qaysi turga mansub bo‗lsa, faqat shu turga
taalluqli o‗zgaruvchilarning adreslarini aniqlay oladi.
Ko‗rsatkichlar bilan ikkita, ya‘ni
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

592
Бегматова H., Неъматова M. Мактабгача ёшдаги болалар фаолиятида компьютер
ўйинларидан
фойдаланиш
МАКТАБГАЧА ЁШДАГИ БОЛАЛАР ФАОЛИЯТИДА КОМПЬЮТЕР ЎЙИНЛАРИДАН
ФОЙДАЛАНИШ
Нодира Бегматова
Қарши давлат университети Алгоритмлар ва
дастурлаш технологиялари
кафедраси доценти,
Мехрибон Неъматова
Тошкент Ахборот технологиялари университети Қарши филиали 4-курс
"Компьютер инжиниринг" мутахассислик
талабаси
Аннотация.
Мақолада мактабгача ёшдаги болалар
фаолиятида компьютер
ўйинларидан фойдаланиш имкониятлари баён этилган бўлиб, бу эса машғулотлар
жараёнида ахборот-коммуникацион технологиялардан
фойдаланиш ва шу асосда
таълим-тарбия самарадорлигини ошириш имкониятини беради.
Калит
сўзлар
:
компьютер,
дидактик,
ўйин,
тақдимот,
инновация,
таълим,мультимедиа.
Аннотация.
В статье описаны возможности использования компьютерных игр в
деятельности дошкольников, что дает возможность использовать информационно-
коммуникационные технологии в процессе обучения и
повысить на этой основе
эффективность обучения.
ONA so‘zini hosil qilish uchun birinchi

595
3) йўл қоидасига риоя қилиб, МТТ дан уйигача қисқа вақтда борган
тарбияланувчи ўйин ғолиби ҳисобланади.
Шундай
қилиб,
компьютерли
ривожлантирувчи
ўйин
натижасида
тарбияланувчиларнинг компьютер саводхонлиги шаклланади, йўл қоидалари
элементларини мустаҳкам эгаллайдилар, мантиқий фикрлашлари ривожланади
ҳамда рангларни фарқлаш малакалари ошади.
Адабиётлар рўйхати:
1. А.А.Абдуқодиров, Н.Х.Бегматова. Мактабгача
таълим муассасаларида
мультимедиа технологиясидан фойдаланиш услубиёти. Қарши: Насаф, 2011, 256 б.
2. Н.Х.Бегматова. Методика проведения компьютерных образовательных игр в
дошкольных учреждениях. Ж. Технологии и методики в образовании Воронеж. №3.
2011. –С. 3-6.
Джанпеисова Г. Э. Влияние цифровизации на современное
образование детей
ВЛИЯНИЕ ЦИФРОВИЗАЦИИ НА СОВРЕМЕННОЕ ОБРАЗОВАНИЕ ДЕТЕЙ
Г. Э. Джанпеисова
Заведующая кафедрой дошкольного образования
Филиала Российского
государственного педагогического университета им. Герцена в городе Ташкенте,,
к.п.н., доцент
Аннотация.
В докладе представлены некоторые подходы инфраструктура,
пространство, архитектура и среда дошкольной организации.
Освещает вопросы
средств и методов организации образовательной и развивающей среды в детском
саду XXI века.
Ключевые слова.
Цифровизация, система
непрерывного образования,
дошкольное образование, тематическая разработка.
Annotatsiya.
Hisobot maktabgacha ta'lim
muassasasining infratuzilmasi, makon,
arxitekturasi va atrof-muhitiga ba'zi yondashuvlarni taqdim etadi. Unda XXI asr bolalar
bog‘chasida ta'lim va rivojlanish muhitini tashkil etish vositalari
va usullari masalalari
yoritilgan.
Google Classroom o’quv jarayonini tashkil qilishda imkoniyatlari

591
Ta’lim jarayonida Google Classroom platformasidan foydalanish o‘quv mazmunini
yangicha yondashishga, pedagogik usullarni rivojlantirishga, raqamlashtirilgan o‘qitish
tizimini joriy etishga hamda, masofaviy o‘qitishni tashkil etishga yordam beradi.
Google texnologiyasining asosiy imkoniyatlari ta’lim oluvchilarni iste’molchi sifatida
emas, balki ularni faol ijodkor ishtirokchisi sifatida pedagogik jarayonning markazida
bo‘lishiga yordam beradi. Google ilovalariga Internetga ulangan har qanday brauzerdan
kirish, ko‘plab dasturlar xizmatlaridan fodalanishni taqdim etadi.
Hozirgi kunda ta’lim sohasida keng foydalaniladigan Google ilovalar quyidagilar:
Shuningdek, ko‘plab Google ilovalari ta’lim jarayonida foydalanib kelinmoqda: Google
Assistant, Google tarjimon, Google gruhlar, Google kalendar, Google taqdimot, Google
chizmalar, Google jadval, Google Forms, Google Jambord va h.k.
Ta’limda Google xizmatlaridan foydalanishning asosiy afzalliklari:
• Texnik ta’minotga minimal talablar (birgina talab − Internet tarmog‘iga ulanish);
• Google texnologiyasi maxsus dasturlarni sotib olish va ularga xizmat ko‘rsatish
xarajatlarini talab qilmaydi;
• Google barcha operatsion tizimlar va mijoz dasturlarini qo‘llab quvvatlaydi;
• Googlening barcha ilovalari bepul;
Zamonaviy ta’limni tashkil etishga qo‘yiladigan muhim talablardan biri ortiqcha ruhiy va
jismoniy kuch sarf etmay, qisqa vaqt ichida yuksak natijalarga erishishdir. Qisqa vaqt
orasida muayyan nazariy bilimlarni o‘quvchilarga yetkazib berish, ularda ma’lum faoliyat
yuzasidan ko‘nikma va malakalarni hosil qilish, shuningdek ta’lim oluvchilar faoliyatini
sezirarli darajada yuqori natijalarga erishish, ular tomonidan egallagan bilim, malakalar
darajasini baholash o‘qituvchidan yuksak pedagogik mahoratni talab etadi.
-rasm. IP asosidagi WiMAXWiMAX tarmog‘i arxitekturasi.
Nazorat savollari

|
-rasm. IP asosidagi WiMAXWiMAX tarmog‘i arxitekturasi.
Nazorat savollari Pdf ko'rish
|
bet | 211/283 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 8,51 Mb. | | #102907 |
Bog'liq Raqamli mobil aloqa28.6-rasm. IP asosidagi WiMAXWiMAX tarmog‘i arxitekturasi.
Nazorat savollari:
1. Simsiz aloqa tizimlarining qisqacha rivojlanish tarixini bayon
eting.
2. Raqamli va analog, tor polosali va keng polosali texnologi-
yalar qanday farqlanadi?
3. Aloqaning uzoqligi bo‘yicha simsiz aloqa tizimlarini sinflarga
bo‘ling.
4. Wi-Fi tizimlarida xavfsizlik qanday ta’minlanadi?
5. Dunyodagi Wi-Fi tijoriy tarmoqlariga misollar keltiring.
6. Wi-Fi notijoriy tarmoqlari qanday prinsiplar asosida
quriladi?
413
29-bob. WiMAX IEEE 802.16 STANDARTI TARMOG‘I FIZIK
DARAJASINING TAVSIFI VA WiMAX WIRELESSMAN-SC
REJIMIDAGI FIZIK KANALDA KADRNING TUZILMASI
29.1. WiMAX IEEE 802.16 standarti tarmog‘i
fizik darajasining tavsifi
Avval ta’kidlaganimizdek, IEEE 802.16 standarti WiMAX-
WiMAX tarmoqlari uchun fizik va MAS darajalarni tavsiflaydi.
Bu sathlarda radiointerfeyslar texnologiyalari, kanallarga ula-
nish va modulyatsiya usullari, oqimlarni bajarish tizimlari, uza-
tiladigan axborotlar tuzilmasi, yuqori darajalar ma’lumotlarni
uzatish protokollarini (avvalo ATM va IR) WiMAXWiMAX
tarmoqlarining pastki (fizik) darajalari protokollari uyg‘un-
lashtirish mexanizmlari aniqlanadi. IEEE 802.16 standarti
29.1-jadvalda keltirilgan.
Jadvaldan ko‘rinib turibdiki, faqat bitta eltuvchidan foydala-
nadigan WirelessMAN-SC (ingl. Wireless Metropolitan Area Net-
work-Single Carrier) rejimi 10-66GGs diapazonda ishlash uchun
mo‘ljallangan va 25MGs kanal kengligida va 120Mbit/sek ma’lu-
motlarni uzatish tezlikli to‘g‘ri ko‘rinish sohasida ishlaydigan ma-
gistral tarmoqlarga yo‘naltirilgan (mo‘ljallangan). Qolgan rejimlar
11GGs dan past diapazonlar uchun ishlab chiqilgan. Wireless-
MAN-SCa bu WirelessMAN-SC rejimining “past chastotali”
versiyasidir (qator qo‘shimcha mexanizmli, xususan, 256-QAM
kvadraturali-amplitudaviy modulyatsiyaga ruxsat etiladi.
WirelessHUMAN (ingl. High Spead Unlicensed Metropolitan
Area Network) rejimi litsenziyasiz diapazonlarda ishlash uchun
mo‘ljallangan (bunday diapazonlar AQSHda va qator Yevropa
davlatlarida ko‘zda tutilgan). WirelessHUMAN rejimining o‘zi-
ga xos xususiyatlari faqat TDD, DFS (ingl. Dynamic Frequen-
cy Selection) chastotalarni dinamik taqsimlash funksiyasidan va
chastota kanallarini nashrlashtirish mexanizmidan foydalanish
hisoblanadi.
|
| |
Key words - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

165
Сердечные протезы возможны благодаря использованию механических
устройств, которые заменяют собой образующиеся нарушения в работе сердца. Эти
механические устройства могут быть уменьшены до размера карандаша и заменить
пораженные артерии и сердечные клапаны. Однако, как правило, управление
такими протезами является проблемой, поскольку требуется достаточно сложная
система сенсоров, которая будет контролировать и регулировать работу устройства
в соответствии с физиологией пациента.
С использованием искусственного интеллекта можно создать систему
управления, основанную на базе данных, которая станет еще более точной, чем
существующая в настоящее время. Интеллектуальные алгоритмы могут быть
использованы для анализа больших объемов данных и принятия решений на основе
полученной информации.
На данный момент существуют исследования в области использования
искусственного интеллекта в сердечных протезах. Например, в США исследователи
создали искусственный интеллект, который может прогнозировать смерть
пациентов с сердечными протезами с точностью до 80%. Такая система будет
использоваться для регулирования работы протеза таким образом, чтобы
уменьшить вероятность возникновения проблем.
Поскольку интеллектуальные алгоритмы могут принимать более точные и
быстрые решения, существует возможность увеличения эффективности работы
сердечных протезов, а также улучшения качества жизни пациентов.
Прогнозы использования искусственного интеллекта в сердечных протезах:
Существует много способов использования искусственного интеллекта в
сердечных протезах, таких как создание роботизированных устройств, которые бы
могли заменить сердце в случае необходимости, разработка больших баз данных
для хранения информации о пациентах и протезах и т.д.
Будущее использования ИИ в сердечных протезах – это улучшение
представленных на данный момент методов управления, а также использование
новейших технологий, как например, нейронных сетей и глубокого обучения.
Заключение:
Состояние и перспективы использования искусственного интеллекта в сердечных
протезах – это область, которая находится в стадии быстрого развития.
Использование ИИ в сердечной хирургии может значительно повысить
эффективность и точность протезирования, а также уменьшить возможность
осложнений и смертности. Разработка программных средств управляющие работой
биопротеза сердца будут иметь огромные возможности если будет осуществлена
интеграция с модулем искусственного интеллекта . В лаборатории «Технической
реабилитации» Каршинского филиала ТУИТ имени Мухамада Ал Хорезмий ведутся
научно-исследовательские работы в этой области.
Murakkab foizlar - Microsoft Word 04 Kishlok xujaligida investitsion jarayonlar

|
Microsoft Word 04 Kishlok xujaligida investitsion jarayonlar Pdf ko'rish
|
bet | 137/230 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 4,03 Mb. | | #122991 |
Bog'liq 9FGpxRXF4oZVzQ4RAFkIWArGCd7lguGpnEliCPmR2.1. Murakkab foizlar
2.1.1-masala. Yiliga 15%lik stavka bo‘yicha, murakkab foizlar bilan, 3 yilga 100 mln. so‘m
pul qarzga olingan. 3 yildan so‘ng to‘lanishi lozim bo‘lgan summani aniqlang.
yechimi: Murakkab foizlarni hisoblash formulasi bo‘yicha, quyidagiga teng bo‘ladi:
TV=100(1+0,15)
3
=152,09 mln. so‘m
2.1.2-masala. Bankdagi jamg‘arma hisob-raqamida 200 ming so‘m mavjud. Mazkur hisob-
raqamdagi pul miqdori 3 yildan so‘ng qanday o‘zgaradi (hisob-kitoblarda yiliga 12%lik murakkab
stavka qo‘llaniladi).
To‘g‘ri javob: 281 ming so‘m.
2.1.3-masala. 2.1.2-masala shartida birinchi yil 12%, ikkinchi yil 14%, uchinchi yil 15%ga
teng bo‘lgan murakkab foiz stavkasi amal qilgan taqdirda, uch yildan keyin hisob-raqamida mavjud
bo‘ladigan pul miqdorini hisoblang.
To‘g‘ri javob: 293,7 ming so‘m.
2.1.4-masala. Boshlang‘ich summani uch marta ko‘paytirish uchun, yiliga 10%lik murakkab
stavka bo‘yicha, necha yil kutish kerak?
To‘g‘ri javob: 11,56 yil
2.1.5-masala. Yiliga 20%lik murakkayu foiz stavkasi bo‘yicha, boshlang‘ich summani to‘rt
marta ko‘paytirish uchun necha yil kutish kerak?
To‘g‘ri javob: 7,6 yil.
2.1.6-masala. Boshlang‘ich summa 3 yildan keyin 6 marta ko‘payishi uchun, pul
qo‘yilmalariga murakkab foiz stavkasi bo‘yicha qanday stavkada qo‘llanilishi kerak?
To‘g‘ri javob: 81,7%
2.1.7-masala. Besh yildan keyin pul qo‘yilmasi miqdori 800 ming so‘mga yetdi. Ushbu davr
mobaynida to‘langan murakkab foizlar summasi 250 ming so‘mni tashkil etdi. Foiz stavkasi kattaligini
toping.
To‘g‘ri javob: 7,78%
2.1.8-masala. Pullar 15%lik murakkab foiz stavkasida, foizlar har chorakda to‘lanish sharti
bilan qo‘yilgan bo‘lsa, 400 mln. so‘m 2 yildan so‘ng qanchaga yetadi.
|
| |
To‘g‘ridan-to‘g‘ri - Microsoft Word 04 Kishlok xujaligida investitsion jarayonlar

206
Transport vositalari
Texnologiyalar
Aylanma mablag‘larga qo‘yilmalar
Jami
1.2-masala. Yangi ishlab chiqarishni tashkil etishga kapital qo‘yilmalar kiritish davomiyligi 4
yil bo‘lib, yillar bo‘yicha bir xil taqsimotga ega. Bino, inshoat va uskunalarga bo‘lgan kapital
qo‘yilmalarning zaruriy hajmlari tegishli tarzda quyidagicha: 400 mln. so‘m, 600 mln. so‘m, 2000 mln.
so‘m. Aylanma vositalarga bo‘lgan umumiy qo‘yilmalar hajmi 100 mln. so‘mga teng.
Quyidagilarni hisobga olgan holda:
- qurilma va jihozlarga bo‘lgan xarajatlar tegishli tarzda uskunalar xarajatining 15% va 12%ini
tashkil etadi;
- transport vositalariga bo‘lgan xarajatlar inshoat va uskunalar xarajatlarining 20%ini tashkil
etadi;
- texnologiyalarni xarid qilish xarajati uskunalar xarajatining uchdan biriga teng.
2. Investitsiyaviy rejalashtirishning moliyaviy-matematik asoslari
Pul qiymatining vaqt mobaynida o‘zgarishi
Loyihaga pul investitsiyalarini joylashtirish haqidagi yechim qabul qilinayotganda, inflyasiya,
xavf-xatar, noma'lumlik, pullarni muqobil ravishda ishlatilishi hisobga olinishi lozim.
Pul summasi joriy davrga nisbatan vaqt mobaynida har xil qiymatga ega bo‘lishi mumkin. Ushbu
hulosaning to‘g‘ri ekanligini amaliyotda ko‘rsatish uchun quyidagi shatrli belgilarni kiritamiz:
F(t) - vaqt davriyligidagi pullarning kelgusidagi qiymati;
P - pullarning joriy qiymati;
r - foiz stavkasi;
t - vaqt davriyligining uzunligi.
Agarda dastlabki pul qo‘yilmasi R, foiz stavkasi r bo‘lsa, unda yillar o‘tishi bilan tijorat bank
raqamida hosil bo‘lgan pul summasi miqdori qancha bo‘ladi?
Qo‘yilmaning kelgusidagi miqdorini topish uchun, murakkab foizlarni hisoblash uslubidan
foydalanish o‘rinlidir:
F(t)=P(1+r)
t
(2.1)
Lekin loyiha tahlilchisi uchun masalaning teskarisi muhimliroq hisoblanadi: chunonchi,
rejalashtirilgan F(t) pul birliklarida ifodalangan pul summasining miqdori (joriy, keltirilgan bahosi
yoki qiymatligi) foiz stavkasi r ga teng bo‘lganda, t yil o‘tgandan so‘ng bugungi kunning nuqtai
nazaridan nimaga teng bo‘lishi mumkin? Boshqacha qilib aytganda, murakkab foizlarni hisobga olgan
holda t yildan so‘ng miqdori F(t) pul birligini tashkil etadigan mablag‘ni yaratish uchun, bugun qanday
P summani hisob raqamiga qo‘yish lozimligi quyidagi ifoda bilan topiladi,
(2.2)
Bu hisob amali, kelajak pul summalarini (vaqtning hozirgi davriga keltirish) diskontlash deb
ataladi.
(2.1) va (2.2) formulalarida ishlatiladigan (1+r)
t
va 1/(1+r)
t
ko‘paytiruvchilar mos ravishda
murakkab foizlarni hisoblashning diskontlash koeffitsientlari deb ataladi.
t va r ma'lum bo‘lgan holda bu koeffitsientlarning miqdorini topish uchun mahsus jadvallar
yaratilgan.
n ta elementdan tashkil topgan massiv berilgan. Uning elementlari teskari 
tartibda chiqaruvchi dastur tuzilsin. 
 
8

7. n ta elementdan tashkil topgan massiv berilgan. Uning elementlari teskari
tartibda chiqaruvchi dastur tuzilsin.
8. n ta elementdan tashkil topgan massiv berilgan. Uning elementlari
orasidan toqlarini indekslari o‗sish tartibida chiqaruvchi va ularning sonini
chiqaruvchi dastur tuzilsin.
Massiv elementlar: 4 5 7 8 6 9
Natija: 5 7 9 toqlar soni = 3
147
9. n ta elementdan tashkil topgan massiv berilgan. Uning elementlari
orasidan juftlarini indekslari kamayish tartibida chiqaruvchi va ularning sonini
chiqaruvchi dastur tuzilsin.
Massiv elementlar: 4 5 7 8 6 9
Natija: 6 8 4 juftlar soni = 3
10. n ta elementdan tashkil topgan massiv berilgan. Dastlab massiv
elementlari orasidan juftlarini indekslari o‗sish tartibida chiqaruvchi, keyin
massiv elementlari orasidan toqlarini indekslari kamayish tartibida chiqaruvchi
dastur tuzilsin.
Massiv elementlar: 4 5 7 8 6 9
Natija: 4 6 8 9 7 5
11. n ta elementdan tashkil topgan massiv va K butun soni berilgan (1 <= K
< n). Massiv elementlari orasidan indeksi K ga karralilarini kamayish tartibida
chiqaruvchi dastur tuzilsin. A
k
, A
2k
, A
3k
, …. Shart operatori ishlatilmasin.
12. n ta elementdan tashkil topgan massiv berilgan (n juft son). Massiv
elementlari orasidan quyidagilarni kamayish tartibida chiqaruvchi dastur tuzilsin.
A[0], A[2], A[4], … Shart operatori ishlatilmasin.
13. n ta elementdan tashkil topgan massiv berilgan (n toq son). Massiv
elementlari orasidan quyidagilarni o‗sish tartibida chiqaruvchi dastur tuzilsin.
A[n-1], A[n-3], …, A[1]. Shart operatori ishlatilmasin.
14. n ta elementdan tashkil topgan massiv berilgan. Dastlab massiv
elementlari orasidan juft indekslarni keyin toq indekslarni kamayish tartibida
chiqaruvchi dastur tuzilsin. A[0], A[2], A[4],…A[1], A[3], A[5], …. Shart
operatori ishlatilmasin.
15. n ta elementdan tashkil topgan massiv berilgan (n juft son). Dastlab
massiv elementlari orasidan toq indekslilarini o‗sish tartibida keyin juft
indekslilarini kamayish tartibida chiqaruvchi dastur tuzilsin. A[1], A[3],
A[5],…A[6], A[4], A[2], A[0]. Shart operatori ishlatilmasin.
16. n ta elementdan tashkil topgan massiv berilgan. Massiv elementlari
quyidagicha chiqaruvchi dastur tuzilsin.
148
A[0], A[n-1], A[1], A[n-2], A[2], A[n-3], …
17. n ta elementdan tashkil topgan massiv berilgan. Massiv elementlari
quyidagicha chiqaruvchi dastur tuzilsin. A[0], A[1], A[n-1], A[n-2], A[3], A[4],
A[n-3], A[n-4],…
18. n ta elementdan tashkil topgan massiv berilgan. Massiv elementlari
ichidan musbatlarini alohida manfiylarini alohida kamayish tartibda chiqaring.
|
C++ DASTURLASH TILIDA SATR TURI VA ULARDAN

5.1 C++ DASTURLASH TILIDA SATR TURI VA ULARDAN FOYDALANISH USULLARI Reja: 1. Belgi va satrlar; 2. Satr uzunligini aniqlash; 3. Satrlarni nusxalash; 4. Satrlarni ulash; 5. Satrlarni solishtirish (taqqoslash) funksiyalari 6. Satrdagi harflar registrini almashtirish funksiyalari 7. Satrlarni teskari tartiblash 8. Satrdan belgini izlash 9. Satr ichidan satr qismini izlash 10.Satr turini o‗zgartiruvchi funksiyalar
192
C++ dasturlash tilida satr turi va ulardan foydalanish usullari va
tamoyillarini qarab o‗tamiz. Satr turi bu belgilardan tashkil topgan ma‘lumotlar
majmuasi hisoblanadi. Satrlarning uzunligini aniqlash, satrlarni nusxalash, satrlarni
kerakli joyga o‗rnatish kabi amallarni bajarish uchun C++dasturlash tilida keng
imkoniyati mavjud. C++ dasturlash tilida satrlar ham boshqa turlar kabi oldin
dastur tarkibida e‘lon qilinishi kerak. Satrlar e‘lon qilingandan keyin ular ustida
amallar bajarish mumkin.
Belgi va satrlar C++ dasturlash tilida bir nechta turlardan foydalanish va ular ustida amallar
bajarish mimkin, dasturlash muhitida boshqa turlar kabi belgili turlar ham mavjud.
C++ dasturlash tilida belgili turlar char turiga mansub bo‗lgan yagona elementli tur
hisoblanadi. C++ dasturlash tilida satrlar uchun alohida maxsus turlar ishlab
chiqilmagan satrlarni belgilar massivi sifatida ishlatish imkoniyati mavjud.
Ta‘rif: Alohida nom bilan saqlanuvchi bir nechta belgilardan tashkil topgan belgilar majmuasi satr deyiladi. Satrlarni belgilar massivi sifatida qarab ular ustida amallar bajarish mumkin.
C++ dasturlash tilida satrlar nol(‗\0‘) terminatori bilan tugaydi. Nol terminatori
bilan tugaydigan satrlar ASCIIZ –satrlari deyiladi.
Satrlardan foydalanish va ular ustida amallar bajarish uchun albatta oldin
ularni e‘lon qilish kerak. Satr turiga mansub bo‗lgan o‗zgaruvchilarni char
xizmatchi so‗zi orqali e‘lon qilinadi.Satrlarni e‘lon qilish uchun quyidagi
dasturlarga etibor bering.
#include #include using namespace std;
int main()
{ char s[10]; // s satrli o‗zgaruvchini e‘lon qilish
return 0;
}
Yuqoridagi dastur tarkibida s[10] satr o‗zgaruvchisi 9 ta elementga va
bitta nol terminatoriga mo‗ljallangan. Satrlarni boshlang‘ich qiymatlarini berish
jarayonida uning elementlar sonini berish shart emas. Agar satrlarni elementlar
soni berilmasa dastur avtomatik ravishda uning elementlar soniga boshlang‘ich
qiymatdagi elementlar sonidan bitta ortiq qilib ta‘minlaydi, chunki oxiriga bitta nol
193
terminatorini hisobga oladi. Doim satrlarni kiritishda uning elementlar soni e‘lon
qilinganidan oshib ketmasligi kerak aks holda faqat e‘lon qilingan elementlar
soniga teng elementlarni saqlab qolinib qolganlari olinmaydi.
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov - bet 90

|
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. NazarovBog'liq ALGORITMLASH VA DASTURLASH ASOSLARI
Ikki o‗lchovli massivlarni samarali usullar bilan saralash uchun bir o‗lchovli
massivlar uchun o‗rinli bo‗lgan o‗rniga qo‗yish va o‗rin almashtirish usullarini
tadbiq etish yo‗li bilan saralanadi.
Nazariy savollar
1 Bir o‗lchovli massivlarni saralash usullarini ayting?
2 Bir o‗lchovli massivlarni oddiy, o‗rniga quyish va o‗rin almashtirish usullarini
tushuntirib bering?
3 Bir o‗lchovli massivlarni saralash usullarini ayting?
4 Bir o‗lchovli massivlarni oddiy, o‗rniga qo‘yish va o‗rin almashtirish usullarini
tushuntirib bering?
Mustaqil ishlash uchun topshiriqlar
1. n natural soni berilgan. Dastlabki n ta toq sondan tashkil topgan massivni
hosil qiling massiv elementlarini o‗sish tartibida saralang va elementlarini
chiqaring.
146
2. n natural soni berilgan. 2 sonining dastlabki n ta darajasidan tashkil
topgan massivni hosil qiling, massiv elementlarini o‗sish tartibida saralang va
elementlarini chiqaring. (1, 2, 4, 8, ……)
3. n natural soni va arifmetik progressiyaning dastlabki hadi A va ayirmasi
D berilgan. Arifmetik progressiyaning dastlabki n ta hadidan tashkil topgan
massivni hosil qiling va massiv elementlarini o‗sish tartibida saralang,
elementlarini chiqaring.
A
i
= A
i-1
+ D
4. n natural soni va geometrik progressiyaning dastlabki hadi A va maxraji
D berilgan. Geometrik progressiyaning dastlabki n ta hadidan tashkil topgan
massivni hosil qiling, massiv elementlarini o‗sish tartibida saralang va
elementlarini chiqaring.
A
i
= A
i-1
* D
5. n natural soni berilgan. Datslabki n ta Fibonachchi sonlaridan tashkil
topgan massivni hosil qiling, massiv elementlarini o‗sish tartibida saralang va
elementlarini chiqaring.
F0 = 1; F1 = 1; F[k] = F[k-1] + F[k-2]; k=2, 3, 4, …
6. n natural soni va A, B butun sonlari berilgan (n > 2). a[0] = A; a[1] = B;
boshqa elementlari o‗zidan oldingi barcha elementlari yig'indisiga teng bo‗lgan
massivni hosil qiling, massiv elementlarini o‗sish tartibida saralang va
elementlarini chiqaring.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov
|
Elektr energiyasi sanoati - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

yuboriladi. GES larda energiya ishlab chiqarish to'xtovsiz
oqib tushadigan suv oqimi kuchiga asoslanadi. GES
lar suv oqimi energiyasini elektr energiyaga aylantirib
beradigan inshootlar va jihozlar majmuyidir. Bitta
daryoning o'zida bir necha elektr stansiyalar pog‘onasini
(kaskad) vujudga keltirish mumkin. Jahonda ishlab
chiqariladigan elektr energiyaning 20%i GES larda ishlab
chiqariladi. AES larda jahonda ishlab chiqariladigan
elektr energiyaning 15-17%i ishlab chiqariladi, uning
xomashyosi
uran
hisoblanadi. AES lar hozir 30 dan ortiq
davlatlarda qurilgan. N oan’anaviy energiya m anbalari
asosida ishlaydigan elektr stansiyalarga quyosh elektr
stansiyalari (QES), shamol elektr stansiyalari (ShES),
geotermal elektr stansiyalari (GeES), qalqish elektr
stansiyalari (QaES), dengiz oqimi elektr stansiyalari
(OES) va boshqalar kiradi.
Iste’m olchilarni elektr energiyasi bilan ta’m inlashda
qatnashadigan va bir-biri bilan elektr liniyalari va turlari
bilan bog’langan yirik elektr stansiyalar birlashmasi
Chapter 4:
Ethical and Unethical Hacking

Bog'liq Linux This Book Includes 4 Manuscripts The Underground Bible
Chapter 4: Ethical and Unethical Hacking
Ethical hackers are individuals who have permission to hack into a system.
On the other hand, unethical hackers are people who gain access to
unauthorized computer systems. Many people frown at the term “ethical
hackers” without bothering to find out what it means. White hat hackers do
this type of hacking under the instruction of an organization. White hat
hackers are allowed to access a network to identify security risks. The
hacker then advises the company in question accordingly. This is done to
prevent black hat hackers from gaining access to the system.
Once white hat hackers notify the company of existing vulnerabilities, they
can propose solutions or leave that part to the company. Their role is to
identify risks. Many companies pay heavy prices to get white hat hackers to
help them identify risks. It is a highly sought-after service in all industries.
Some firms offer hackings services in the form of penetrating testing.
Hacking is considered ethical when it is done to benefit a company or an
individual. For example, one could be facing security risks and asks a
hacker to look into the system. In such a case, the hacker is deemed to be
doing a good job of helping the person identify and eliminate threats.
Moreover, hacking is also ethical when it helps a state spot external security
threats, which may be a minute of big .
The hacker determines the extent of the threat and advice the state
accordingly. Therefore, hacking is considered ethical if it leads to more gain
than harm. Companies do not mind spending thousands of dollars to avert
security threats. Almost every company nowadays hires a white hacker to
check their system. They know that the cost of tackling existing threats is
costly and would rather prevent it from happening.
On the contrary, hacking is deemed unethical if it serves the personal gains
of a hacker, commonly known as a black hacker. A black hat hacker does
not look out for the interests of a company or a person but is only concerned
about how he/she can benefit from the process. Such an individual can
wreck-havoc in an organization because they are willing to do anything to
get their way.
Therefore, hacking becomes unethical when it does not look at the broader
picture. Hacking is done for myriad reasons, such as exposing corrupt
individuals, bringing down fraudulent firms or shutting down services. Any
hacking that does not help others is unethical and is fought against by
relevant authorities. The number of unethical hackers has increased over the
years, with more people becoming interested in the dark web.
Advantages of Cryptography - Linux: This Book Includes 4 Manuscripts. The Underground Bible to the unix operating...

|
Linux: This Book Includes 4 Manuscripts. The Underground Bible to the unix operating System with Tools On Security and Kali Hacking to Understand Computer Programming, Data Science and Command Line Pdf ko'rish
|
bet | 135/203 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 6,34 Mb. | | #134102 |
Bog'liq Linux This Book Includes 4 Manuscripts The Underground BibleAdvantages of Cryptography
When encryption services entered the market, they were not capable enough
to meet security needs in the market. The rate of intrusion was high, and
people did not know how to protect themselves. They implemented tough
security measures, but nothing was working. It was until the new and
improved encryption services were introduced that people felt save. It not
only protected them from third-party interference but gave them confidence
when communicating or transacting online.
Previously, people were cautious about what they said online because they
did not know who was listening. Some chose not to share financial
information or purchase goods online to be saved. The new encryption
restored users’ faith in online transactions. It meant that they could talk
about anything without being intercepted. When companies saw the rise and
benefits of encryption, they implemented it.
❖
Privacy- Encryption guarantees users’ privacy online. Data can be accessed by those it was
intended and third parties. Protecting sensitive data is the best way of ensuring that even if the
data reaches an unintended person, it will still be secure. Encryption enables you to remain
anonymous and mitigate opportunities provided by criminals to decode sensitive information.
You do not have to worry about hackers with encrypted data.
❖
Maintains integrity- As a business owner, integrity is an important element to growth.
Without notice of suspicious activities, information cannot be changed. When a hacker is able
to identify sensitive information, he can hack it and use it to commit fraud. With encryption,
you can modify sensitive data which helps to maintain integrity. It also enables a firm to
respond swiftly to cyber-crime.
❖
Protects authentication and data across devices- cryptography enables people to identify
the sender and the receiver and the origin or destination of the information. Mobile phones
are essential to humans and help them receive and send information. Moreover, mobile
phones have storage features that enable them to keep information for long periods. It also
allows users to verify the source of data and to detect unauthorized senders.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Linux: This Book Includes 4 Manuscripts. The Underground Bible to the unix operating System with Tools On Security and Kali Hacking to Understand Computer Programming, Data Science and Command Line
|
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA

205
1. Loyihaning investitsiyaviy ehtiyojlari
Masalalar
1.1-masala. Yangi ishlab chiqarishni tashkil etishga bo‘lgan kapital qo‘yilmalarning
davomiyligi 3 yilni tashkil etgan holda, yillar bo‘yicha taqsimlanish 50%, 25%, 25% ga teng. Bino,
inshoat va uskunalarga zarur bo‘lgan kapital qo‘yilmalar hajmi tegishli tarzda 250 mln. so‘m, 240 mln.
so‘m va 1700 mln so‘mga teng. Aylanma mablag‘larga bo‘lgan qo‘yilmalarning umumiy hajmi 80
mln. so‘m.
Quyidagilarni hisobga olgan holda:
- qurilma va jihozlarga bo‘lgan xarajatlar tegishli tarzda uskunalar xarajatining 18% va 12%ini
tashkil etadi;
- transport vositalariga bo‘lgan xarajatlar inshoat va uskunalar xarajatlarining 15%ini tashkil
etadi;
- texnologiyalarni xarid qilish xarajati uskunalar xarajatining yarmiga teng.
To‘g‘ridan-to‘g‘ri kapital qo‘yilmalarning umumiy hajmi va ularni yillar, hamda tuzilmaviy
tarkibi bo‘yicha taqsimlanishini aniqlang.
yechim:
Masala yechimi natijalarini taqdim etish uchun, yechim jarayonida to‘ldirib boriladigan quyidagi
jadvaldan foydalanamiz.
yechim quyidagi ketma-ketlikda amalga oshiriladi:
1. Birinchi navbatda, kapital qo‘yilmalarning barcha keltirilgan tarkibiy qismlariga bo‘lgan uch
yillik umumiy qo‘yilmalar hajmini hisoblab chiqamiz. Bino, inshoat, uskuna va aylanma vositalarga
kiritiladigan qo‘yilmalarning hajmi berilgan. yetishmaydigan ko‘rsatkichlarni hisoblab chiqamiz:
- qurilmalarga bo‘lgan xarajatlar 1700 x 0,18 q 360 mln. so‘m;
- jihozlash xarajatlari 1700 x 0,12 =204 mln. so‘m;
- transport xarajatlari (1700 + 240) x 0,15=291 mln. so‘m;
- texnologiya xarajatlari 1700 x 0,50 = 850 mln. so‘m.
Asosiy vositalarga qilinadigan barcha xarajatlar yig‘indisini hisoblaydigan bo‘lsak, ushbu
ko‘rsatkich 3841 mln. so‘mga teng bo‘ladi.
1. Olingan va berilgan barcha ma'lumotlarni jadvalning yakuniy ustuniga kiritamiz.
2. Kapital xarajatlarning yillar bo‘yicha taqsimotini o‘tkazamiz. Taqsimlash jarayoni barcha
komponentlar uchun bir xil. Misol uchun, asosiy vositalarga bo‘lgan umumiy qo‘yilmalar uchun
quyidagiga ega bo‘lamiz:
- birinchi yilda 3841 x 0,50 = 1920 mln. so‘m,
- ikkinchi yilda 3841 x 0,25 = 960,25 mln. so‘m,
- uchinchi yilda 3841 x 0,25 = 960,25 mln. so‘m.
O‘xshash tarzda boshqa barcha xarajatlarni taqsimlagan holda, jadvalni to‘ldiramiz va yakuniy
qiymatlarni hisoblab chiqamiz.
Masala yechimining yakuniy natijasini yuqoridagi jadval shaklida taqdim etish kerak.
Yillar
1 y.
2 y.
3 y.
Jami
Ichki nazorat tizimi tuzilmasi - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

Ichki nazorat tizimi tuzilmasi Nazorat muhiti - korxonada
ichki nazorat uchun qulay
bo’lgan o’zaro xizmat
munosabatlarini aniqlaydigan
belgilar yig’indisidir
Korxonadagi buxgalteriya hisobi tizimi - tegishli
xo’jalik muomalalarini
yozishga taalluqli hisob
siyosati va amallardir
Nazorat amallari - korxona
xodimlari tomonidan
bajariladigan maxsus
tekshiruvlar
269
haqi bilan o’z vaqtida ta’min-lanishi, xodimlarning malakasi oshirilayotganligi,
buxgalteriya hisobida amalga oshirilayotgan muomalalarni tekshirishga huquqi
borligini, ta’sischilar umumiy yig’ilishining qarorlari, buyruqlari bilan
tanishayotganligi va boshqa sharoitlar mavjudligini tekshiradi.
Agarda yuqorida sanab o’tilgan shart-sharoitlar ichki nazorat tizimiga to’liq
yaratib berilgan hamda ushbu bo’lim xodimlari o’z vazifalarini sidqidildan
bajarayotgan bo’lsa, u holda auditor ichki nazorat tizimining faoliyatini ishonchli
deb topadi hamda tekshirish muddati va unga ketadigan xarajatlarni qisqartiradi.
Auditor ichki nazorat tizimi faoliyatiga baho berishda muayyan usullarni
qo’llaydi. Bu usullar auditorlik tashkiloti tomonidan ishlab chiqiladi. Eng ko’p
uchraydigan tekshirish usuli test hisoblanadi. Odatda, test usuli tanlab tekshirish
asosida amalga oshiriladi.
Mijoz korxonaning buxgalteriya hisobi va ichki nazorat tizimini ishonchli deb
topish uchun uning faoliyati quyidagi talablarga javob berishi lozim:
1. Haqqoniylik. Bu talab korxonada amalga oshirilgan muomalalar haqiqatda
bo’lgan hamda ular o’z vaqtida hujjatlarda rasmiy-lashtirilganligini anglatadi.
2. To’liqlik. Bu talab korxonada amalga oshirilgan muomalalar buxgalteriya
hisobida bekamu ko’st, to’lig’icha aks ettirilganligini ifodalaydi.
3. Ruxsat.
4. Aniqlik. Bu talab hujjatlardagi hamda buxgalteriya hisobi registrlaridagi
summalarning aniq hisoblanganligini anglatadi.
5. Tasniflash. Bu talab barcha muomalarning hisobvaraqlarda to’g’ri, mos
ravishda aks ettirilganligini anglatadi.
6. Hisob. Bu talab muomalalarga mos keluvchi barcha hisob jarayoni
tugallanganligini hamda u umumqabul qilingan standartlarga mos kelishini
ifodalaydi.
7. Davriylik. Bu talab muomalalar qaysi davrda sodir bo’lgan bo’lsa, o’sha
davrda rasmiylashtirilishini anglatadi.
270
Yuqorida sanab o’tilgan talablarga javob berish auditorlarning mijoz
korxonaning buxgalteriya hisobi hamda ichki nazorat tizimining to’g’ri
baholashiga yordam beradi.
Ma’lumotlarning kompyuter ishlovi sharoitida audit

274
aniqlashi kerak. Hisob-kitob axboroti ishlovini avtomatlashtirish darajasi audit
ishlarining hajmi va xarakterini aniqlashda hisobga olinishi zarur.
Auditni rejalashtirish bo’yicha hujjatlarda quyidagi muomalalar aks ettiriladi:
– audit jarayonini ma’lumotlarning kompyuter ishlovidan foydalanib bajarish
xarakteri (ma’lumotlarning kompyuter ishlovida bosishga tayyorlangan hujjatlarni
chiqarish, xo’jalik yurituvchi sub’ekt ma’lumotlarning kompyuter ishlovi muhitida
ishlash);
– xo’jalik yurituvchi sub’ektning kompyuter tizimini o’rganish, baholash
uchun qo’yilgan masalalarni bayon qilish uchun mustaqil ekspert jalb qilish;
– audit tekshiruvi boshlanish sanasi auditorga xo’jalik sub’ekti bilan audit
o’tkazishga tuzilgan shartnomada kelishilgan ko’rinishda axborot taqdim etilgan
sanaga mos kelishi kerak.
Xo’jalik yurituvchi sub’ektning buxgalteriya hisobini ma’lumotlarning
kompyuter ishlovi muhitida tashkil etish auditorning kasbiy tavakkalchiligiga ta’sir
qiladi.
Auditorning tavakkalchiligi quyidagi hollarda ortadi:
Hisob yuritish siyosati deganda - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

268
baholash natijalari ma’lumotnomalar, tavsiyalar hamda loyihalar ko’rinishida
rasmiylashtiriladi.
Ichki nazorat tizimiga baho berishda auditorning ichki nazorat bo’limining
qanday shaklda tashkil qilinganligi hamda uning korxona boshqaruvidagi roliga
alohida ahamiyat beriladi. Agarda korxonada ichki nazorat bo’limi taftish
komissiyasi shaklida tashkil qilingan bo’lsa, u erdagi nazorat ishlari unchalik ham
yaxshi darajada emasligini bildiradi. Ma’lumki, taftish ko’rinishida tashkil qilingan
ichki nazorat tuzilishi ancha eski usul hisoblanadi hamda bu usul korxona
rahbariyatiga har jiyohatdan bog’liq bo’lganligi tufayli ko’pincha ma’lumotlar real
vaziyatni ifoda etmasligi mumkin. Ichki nazorat bo’limining ichki audit shaklida
tuzilishi birmuncha ijobiydir. Chunki ichki audit boshqaruv apparatining maxsus
bo’li-mi bo’lib, aynan mulkdorlarning manfaatlari nuqtai nazaridan korxona
faroliyati samaradorligini oshirish maqsadida tuziladi.
Ichki nazorat tizimi uchta tarkibiy qismdan iborat bo’ladi:
Ushbu uchchala tarkibiy qism o’zaro bog’liqlikda axborotlardagi jiddiy
xatolarning oldini olish, aniqlash va tuzatishni ta’minlaydi.
Auditor ichki nazorat tizimi faoliyatini baholashda taftish komissiyasi yoki
ichki audit bo’limi tomonidan rejalarning to’g’ri belgilanganligini hamda uni o’z
vaqtida va to’g’ri bajarilayotganligini, tekshirish jarayonida qanday taomillar
qo’llanilganligi hamda ulardan qaysilari samaraliroq ekanligini, ichki nazorat
bo’limining ma’lumotlariga qay darajada ishonish mumkinligini aniqlaydi.
Auditor ichki nazorat bo’limi faoliyatini o’rganishda ularga yaratilgan barcha
shart-sharoitlar: alohida xona berilganligi, ichki nazorat bo’limi xodimlarining ish
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

168
4. Павлов А.Н. Управление проектами на основе стандарта PMI РМВОК. Изложение
методологии и опыт применения / А.Н. Павлов. – М. :Бином. Лаборатория знаний,
2014. – с. 272.
5. Лакман Макдауэлл Г., Баваро Дж. Карьера менеджера IT-проекта / Г. Лакман
Макдауэлл, Дж. Баваро. – М., Питер, 2014. – с. 368.
6. Снедакер С. Управление IT-проектом, или как стать полноценным CIO / С.
Снедакер. – М.: ДМК Пресс, 2016. – с. 560.
Саламов С. Т. Божхона сервис хизматларини кўрсатишда рақамли
технологиялардан фойдаланишни ривожлантиришнинг мамлакат иқтисодий
ўсишига таъсири
БОЖХОНА СЕРВИС ХИЗМАТЛАРИНИ КЎРСАТИШДА РАҚАМЛИ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШНИ РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ МАМЛАКАТ
ИҚТИСОДИЙ ЎСИШИГА ТАЪСИРИ
Саламов Сарвар Ташпулатович
salomov_sarvar@bk.ru
ORCID: 0009-0005-9867-4074
Божхона институти факультет бош инспектори
Аннотация:
Ўзбекистонда божхона хизматларининг рақамлаштириш Божхона
сервиси бошқарув тизими мисолида ёритиб берилган. Ахборотлаштиришнинг
йўлида учраган тўсиқлар тўғрисида тўхталиб ўтилган. Ахборот технологияларини
ривожлантириш йўналишлари кўрсатиб берилган.
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference...

171
O‘roqova Sh. Electronic learning resources and requirements for their creation
ELECTRONIC LEARNING RESOURCES AND REQUIREMENTS FOR THEIR CREATION
O‘roqova Sharofat Bahodir qizi
Nizomiy nomidagi TDPU o‘qituvchisi
oroqovas@gmail.com
Annotatsiya:
Mazkur maqolada elektron o‘quv resursini yaratishga qo‘yiladigan
pedagogik talablar, elektron o‘quv resursini yaratishga qo‘yiladigan o‘quv-uslubiy talablar
haqida so‘z boradi.
Kalit so‘zlar:
internet, multmediya, multimediya texnologiyalari, ijodkorlik, axborot
texnologiyalari, axborot, texnologiya, elektron ta’lim.
Аннотация:
В данной статье говорится о педагогических требованиях к созданию
электронного образовательного ресурса, учебно-методических требованиях к
созданию электронного образовательного ресурса.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

176
Yusupov O. R., Musurmonov N. A., Chorrahalarda transport
oqimini avtomatik hisoblash
uchun kompyuterli ko‘rishga asoslangan dasturiy ta’minotni ishlab chiqishning asoslari
CHORRAHALARDA TRANSPORT OQIMINI AVTOMATIK HISOBLASH UCHUN
KOMPYUTERLI KO‘RISHGA ASOSLANGAN DASTURIY TA’MINOTNI ISHLAB
CHIQISHNING ASOSLARI
Yusupov Ozod Rabbimovich, Musurmonov Nurhumammad Alisher o‘g‘li
Sharof Rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti
Orcid raqami: 0009-0000-1394-2441; nurmusurmonov@gmail.com
Annotatsiya.
Kompyuterli ko‘rishga asoslangan dasturiy vositalar real vaqtda transport
vositalari, piyodalar va boshqa ob’ektlarni aniqlash va
kuzatish uchun kameralar va
tasvirni qayta ishlash algoritmlaridan foydalanadi. Keyin to‘plangan ma’lumotlar
transportlarning harakat sxemalarini tahlil qilish, tirbandlik nuqtalarini aniqlash va signal
vaqtlarini optimallashtirish uchun ishlatiladi. Ushbu yondashuv nafaqat tejamkor,
balki
qaror qabul qilish uchun aniq va ishonchli ma’lumotlarni ham beradi.
Kalit so‘zlar:
Kompyuterli ko‘rish, intellektual tizimlar, tirbandlik, videotasvir, videokadr.
Аннотaция.
Программные инструменты на основе компьютерного зрения
используют камеры и алгоритмы обработки изображений
для обнаружения и
отслеживания транспортных средств, пешеходов и
других объектов в режиме
реального времени. Собранные данные затем используются для анализа моделей
трафика, определения точек заторов и оптимизации времени сигнала. Такой подход
не
только экономически эффективен, но и обеспечивает точную и достоверную
информацию для принятия решений.
kg necha grammga teng? - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 90/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
15 kg necha grammga teng?
A) 150; B) 1500; C) 15000; D) 150000; E) 1,5.
Gidravlik press kichik porshenining yuzi 10 sm2. Katta porshenniki 100 sm2. Kichik por- shenga 10 N kuch bilan ta'sir ettirilsa, katta porshendagi kuch qancha bo'ladi?
A) 1 N; B) 10 N; C) 100 N; D) 1000 N; E) 500 N.
4. Mustaqil ishlash
1.Toshkent teleminorasi uchida barometr ko'rsatishi 728 mm. sim. ust. ga teng bo'ldi. Teleminora balandligi qanchaga teng? Yer sathida bosimni 760 mm. sim. ust. ga teng deb oling.
A) 384 m; B) 320 m; C) 350 m; D) 186 m; E) 160 m.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|