nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Namuna: 
“Moduldagi tayanch tushunchalar tahlili” 
Tushunchalar

Namuna: “Moduldagi tayanch tushunchalar tahlili”
Tushunchalar Sizningcha bu tushuncha qanday ma’noni anglatadi? Qo’shimcha ma’lumot Pattern
Andoza
Requirement
Talab
Software
Dasturiy ta’minot
Process
Jarayon
Activity
Faoliyat
Dependability
Ishonchlilik
Agile
Tezkor
Izoh: Ikkinchi ustunchaga qatnashchilar tomonidan fikr bildiriladi. Mazkur
tushunchalar haqida qo’shimcha ma’lumot glossariyda keltirilgan.
Venn Diagrammasi metodi Metodning maqsadi: Bu metod grafik tasvir orqali o’qitishni tashkil etish
shakli bo’lib, u ikkita o’zaro kesishgan aylana tasviri orqali ifodalanadi. Mazkur
metod turli tushunchalar, asoslar, tasavurlarning analiz va sintezini ikki aspekt orqali
ko’rib chiqish, ularning umumiy va farqlovchi jihatlarini aniqlash, taqqoslash
imkonini beradi.
Metodni amalga oshirish tartibi:
ishtirokchilar ikki kishidan iborat juftliklarga birlashtiriladilar va ularga
ko’rib chiqilayotgan tushuncha yoki asosning o’ziga xos, farqli jihatlarini (yoki aksi)
doiralar ichiga yozib chiqish taklif etiladi;
navbatdagi bosqichda ishtirokchilar to’rt kishidan iborat kichik guruhlarga
birlashtiriladi va har bir juftlik o’z tahlili bilan guruh a’zolarini tanishtiradilar;
II. MODULNI O’QITISHDA FOYDALANILADIGAN INTERFAOL TA’LIM METODLARI.
18
juftliklarning tahlili eshitilgach, ular birgalashib, ko’rib chiqilayotgan
muammo yohud tushunchalarning umumiy jihatlarini (yoki farqli) izlab topadilar,
umumlashtiradilar va doirachalarning kesishgan qismiga yozadilar.
Namuna: Dasturiy ta’minot ishlab chiqish modellari
Prognostik bilish - Педагогик компетентлик

54
•
uning shaxsiy ishchanlik xususiyatlari, hissiyoti, odob-axloqi, hulqi,
kamchiliklari, tengqurlari bilan munosabatlardagi qiyinchiliklari va
hokazolar.
Pedagogik jarayonlarni tashxis qilish: ta’lim-tarbiya va o‘quv darslik
hamda jihozlarni rivojlantirish imkoniyatlari, talaba larning o‘quv va
boshqa faoliyatlarida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan qiyinchiliklarni
oldindan bilish; u yoki bu ta’lim sohasidagi usul va vositalarni qo‘llash
orqali
olinadigan
pirovard
natijani
va
boshqalarni
aniqlash;
“ekstropolyaromnыe” – voqea-hodisaning bir qismini kuzatish orqali hosil
bo‘lgan natijani, voqea va hodisalarning boshqa qismiga, boshqa hududiga
yoyish hislatlari.
Pedagogik tashxis qilish o‘qituvchida modellashtirish, gipo teza va
tahlillarni olg‘a surish, fikriy sinov va tajribalar o‘tkazish va boshqa
xususiyatlarni talab etadi.
Loyihalashni bilish
– uchlik: “tahlil”, “tashxis qilish”, “loyiha” kabi
bilishning maxsus guruhi yordamida ta’lim-tarbiyaning aniq rejalarini
amalga oshirish imkoniyatlarini beradi.
Ta’lim-tarbiya ishlar istiqboli va dolzarb amalga oshirilishi lozim
bo‘lgan reja sanaladi. Darslar va tarbiyaviy tadbirlar ana shular
jumlasidandir. Loyihalashni bilish quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
•
ta’lim-tarbiya maqsadlari, mazmun va mohiyatini aniq pedagogik
vazifaga aylantirish;
•
pedagogik vazifalar, talabalar faoliyatida ularning talab-istaklariga
qarab mazmum-mohiyat, material zahirasi, tajriba va shaxsiy ishchanlik
sifatlarini safarbar qilish;
•
pedagogik jarayonlarda bosqichlariga qarab eng asosiy va
yordamchi vazifalarni aniqlab olish hamda ularni hisobga olgan holda
yondoshish;
Axboriy bilish - Педагогик компетентлик

59
lo‘nda taqdim qilish, darslik xususiyatlaridan kelib chiqqan holda,
talabalarning
tayyorgarlik darajasi, hayotiy tajriba va yoshi, aniq bir
hikoyani to‘g‘ri tuzish,
tushuntirish, suhbatni muammoli taqdim etish,
materiallarni izohlashda deduktiv va induktiv yo‘llardan teng foydalanish,
savollarni muqobil, qisqa, lo‘nda va ta’sirchan, tushunarli shaklda tuzish,
texnik
vositalardan foydalanish, axborot texnologiyalari, ko‘rgazmali
qurollar, grafiklar,
diagramma, sxema, suratlar yordamida fikrlarini aks
ettirish,
talabalar
tomonidan
yangi
mashg‘ulotni
qanday
o‘zlashtirganliklarini bashorat qilish, turli-tuman metod va yo‘llardan
foydalanish, materiallarni tushuntirib berish borasida o‘z yo‘l-yo‘riq va
rejalariga ega bo‘lish kabilardan iborat.
Kompetentlik –
bu bilimlar, ko‘nikmalar, ma’lumotlilik, o‘z-o‘zini
shaxs sifatida namoyon qilish, ro‘yobga chiqarish, o‘zining
dunyodagi
o‘rni, shular natijasida o‘z kasbinining yashashdan maqsadini oliy maqsadi
deb bilish, shaxsga yo‘naltirilganligi
bois, uning imkoniyatlarini
to‘laligicha safarbar qilish, atrofdagilar tan olishi manbai hisoblanadi.
O‘qituvchi bilishi zarur bo‘lgan
Xorij adabiyotlarida kompetensiyani “chuqur

40
Professional – o‘z kasbining ustasi bo‘lish,
nafaqat bilish, ularni qanday
amalga oshirishni bilishgina emas, balki ana shu bilimlarni hayotga tatbiq
eta olish hamda samarali natijalarga erishishi ham demakdir.
Professionalizm deganda, unga baho berishda, so‘z
samarali kasbiy
faoliyat to‘g‘risida bo‘lishi lozim. Pedagogik kompetensiya va
professionalizm haqida va ularni bir-biridan ajratib turuvchi jihatlari
to‘g‘risida gaplashib o‘tdik. Demak, professionalizm
mutaxassis kasbiy
jihatdan
o‘sishining turli qirralarini aks ettiradi va kasbiy
kompetensiyaning to‘rt turini o‘zida ta’minlaydi.
1. Ijtimoiy yoki faoliyat ko‘rsatuvchi kasbiy kompetentlik oliy
darajadagi
kasbiy faoliyat hisoblanib, o‘z tarkibiga nafaqat maxsus
bilimlarni egallaganlikdan tashqari ularni amaliyotda qo‘llay olishni bilish
demakdir.
2. Ijtimoiy kasbiy kompetensiya hamkorlikda olib boriladi gan faoliyat
usullarini egallaganlik, kasbiy muloqot usullariga ega bo‘lish.
3. Shaxsiy kasbiy kompetensiya. O‘z-o‘zini namoyish qilish va
rivojlantirish,
kasbiy deformatsiya, tanazzulni oldini olish, usullarini
egallaganlik, ularning ichiga mutaxassis tomonidan o‘z
kasbiy faoliyatni
rivojlantirish, mustaqil qaror qabul qilish, muammolarni anglash
xususiyatlari ham kiradi.
4. Individual kasbiy kompetensiya o‘z-o‘zini boshqarish yo‘lini
egallaganlik, kasbiy o‘sishga
tayyorgarlik, o‘z ishiga sodiqlik, sabr-toqat
hislatlari bilan xarakterlanadi.
Aqlli va tajribali o‘qituvchi uchta savolga javob

53
Tahliliy bilish
– tahliliy bilish xususiyatining shakllanganligi,
pedagogik mahoratning eng muhim qirralaridan biridir. Analiz-tahlil aynan
tahliliy bilish orqali pedagogik fikr yuritishning umumlashgan tarzdagi
bilishini yuzaga chiqaradi. Bunday bilish bir qator shaxsiy bilish tizimini
o‘zida birlashtiradi. Pedagogik hodisalarni uni
tashkil etuvchi unsurlarga
ajrata olishi (sharoit, sabablar, oqibatlar, rag‘batlan tiruvchi omillar,
vositalar, shakl va boshqalar), har bir bo‘lakning bir butunlik bilan
bog‘liqligi va tomonlarning birgalikdagi harakatini anglashi; ta’lim-tarbiya
nazariyasidan kelib chiqayotgan hodisa mantig‘iga mos keluvchi g‘oya,
fikr va
qonuniyatlarini topa bilishi; pedagogik hodisalarni to‘g‘ri aniqlay
olishi, eng muhim pedagogik vazifani (muammo) topish va uni samarali
yechish yo‘llarini bilish kabilardir.
Fakt va hodisalarni nazariy tahlil qilish; narsa va hodisalarni boshqa
narsa va hodisalardan farq qiluvchi o‘ziga xos jihatlarini ajrata bilish; ana
shu narsa va hodisalarni tashkil etuvchi
unsurlarni aniqlay olishi; ushbu
tizimdagi barcha unsurlarning mohiyati va vazifasini, rolini aniqlay olishi,
butun bir hodisaga har bir unsurning o‘ziga xos ta’siri, ushbu hodisaning
ta’lim jarayonidagi o‘rnini aniqlashi kabilar. Bu yerda pedagogik narsa
fakt sifatida,
u yoki bu tarbiyaviy munosabat, pedagogik hodisa esa
hayotdagi hodisa va voqeaning hayotda yuz berishi, bunda ana shu
hodisani tahlil qilish orqali pedagogning o‘z oldiga qo‘ygan vazifalarini
bajarishdagi
harakati, talabalar harakati orqali yuzaga chiqqan pedagogik
natija.
XX-XXI asr o‘zbek falsafasi - O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va I bo‘lim. Falsafa fanining predmeti,...

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va I bo‘lim. Falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli. Falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: Sharq falsafasi. Falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: G‘arb falsafasi
|
bet | 27/139 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 0,82 Mb. | | #160902 |
Bog'liq 1.«Falsafa» tushunchasining kelib chiqishi-fayllar.orgXX-XXI asr o‘zbek falsafasi. XX asr o‘zbek falsafasi kam o‘rganilgan ziddiyatli davrni qamrab oladi. Chunki hozirgi davr tanqidchilarida sovet davrida falsafa bo‘lmagan, u davrda intellektual hayot o‘lgan va uzoq muddatga qotib qolgan, faqat ayrim hollarda ba'zi mardlargina o‘zlarining g‘oya va qarashlarini ayta olganlar degan fikr shakllangan. Biroq bu noto‘g‘ri. Chunki aynan XX asr boshlarida shakllangan jadidchilar harakati “jamiyatni ma'rifat orqali yangilash” g‘oyasini ilgari surganlar, Behbudiy, A.Avloniy, A.Fitrat kabilar bir guruh yoshlarni chet elga o‘qishga yuborib, yangi avlod ziyolilarini tarbiyalashga o‘zlarining munosib hissasini qo‘shganlar.
Shu bois, 1917 yilda bolsheviklar partiyasi g‘alaba qozonib, dunyo xaritasini katta Sovet ittifoqi degan mamlakat egallab, unda partiyaviylik mafkurasi hukmronlik qilsada, O‘zbekistonda falsafiy fikr rivoji to‘xtab qolgan emas.
Falsafaning fidoyilari yangi qaror topgan siyosiy tizimda yashash, ishlash va juda ko‘p sinovlardan o‘tishlari lozim bo‘ldi. Ayrim ziyolilar chet elga qochib ketdilar, ko‘pchilikda esa marksizm g‘oyasining haqiqiy insonparvarligiga qat'iy ishonch shakllandi va shu bois, shu yo‘nalishda faoliyat olib bordilar. Biroq muayyan darajada sovet mafkurasi ta'siri bo‘lsada, o‘tgan asrda o‘zbek falsafasi to‘rt yo‘nalishda Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti falsafa fakulteti, O‘zbekiston Fanlar Akademiyasining falsafa va huquq instituti, viloyatlar oliy o‘quv yurtlari falsafa bo‘limlari, O‘zbekiston falsafa jamiyati va O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati faoliyatida namoyon bo‘ldi va olimlar o‘z falsafiy qarashlarida inson omilining ma'naviy ruhini ifoda eta oldilar. Darhaqiqat, I.A.Karimov aytganlaridek, “Odam qancha chuqur bilimga ega bo‘lsa, dunyoni yaxshi bilsa, yon atrofda bo‘layotgan voqyealarni to‘g‘ri anglay olsa, shundan keyingina unda g‘urur-iftixor bo‘ladi. Shundagina, juda murakkab, tahlikali davlarda ham ko‘pchilik unga murojaat qilib, maslahatlashadi. Maslahat kimdan so‘raladi – avvalombor, salohiyatli odamdan, katta falsafiy bilim va intellektual bilimga ega bo‘lgan kishidan.”31. Shunday ekan, O‘zbekistondagi ijtimoiy siyosiy jarayonlarni tushunishda va ularning mohiyatini tushuntirishda yurtimiz faylasuf-olimlarining xizmati ham katta.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va I bo‘lim. Falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli. Falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: Sharq falsafasi. Falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: G‘arb falsafasi
|
Konsentrlar bo’yicha algebra elementlari mavzusini o’rganishda ko’rgazma qurollardan foydalanish - bet 4

|
Konsentrlar bo’yicha algebra elementlari mavzusini o’rganishda ko’rgazma qurollardan foydalanish
|
bet | 4/5 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #104969 |
Bog'liq Konsentrlar bo’yicha algebra elementlari mavzusini o’rganishda ko’rgazma qurollardan Boshlang’ich arifmetika kursining kontsentrik tuzilishi kichik yoshdagi o’quvchilarning psixologik xususiyatlariga mosdir: sanoq, o’lchash, arifmetik amallar bilan dastlabki tanishtirishni narsalar to’plamlari yordamida. ko’rsatish mumkin bo’lgan katta bo’lmagan raqamlar misolida bajarish zarur. Yozma va og’zaki hisoblashda pedagogik texnologiyadan foydalanish Ba'zi misollarni og'zaki ham, yozma ham yechish mumkin. Bu hollarda o'quvchilar yechimlarini taqqoslab, arifmetik amallarning mazmunini va sonlar ustida bajarilayotgan amallarni yaxshi tushunib oladilar. 3. 10 ichida qo'shish va ayirish. Qo'shish va ayirish narsalarni ikkita to'plamini birlashtirish yoki berilgan to'plamni bir qismini ajratib olish bilan bog'liq amaliy mashqlar asosida o'rganiladi. Bunday mashqlar dastlabki matematika darslaridan boshlab bajariladi, ular mazkur mavzuvda ham davom etadi, faqat bu yerda asosiy etibor sonlar ustida amallar bajarishga qaratiladi. 10 ichida qo'shish va ayirish malakalari avtomatizm shaklida keltirilishi, ya'ni hisoblash usullarini qarashning va mos mashqlar sistemasi bajarilishining yakuniy natijalari 10 ichida qo'shish va ayirishning baracha hollarini bolalar tomonidan puxta o'zlashtirilishidan iborat bo'lishi kerak. lOichida qo'shish va ayirish ushbu reja bo'yicha o'rganiladi: I. Bittalab va guruhlab qo'shish va ayirishning ... + 2, ...±_3, ..-±4 hollari. Yozma va og’zaki hisoblashda pedagogik texnologiyadan foydalanish II. Yig'indining o'rin almashtirish xossasi qo'shiluvchilarining o'rnini almashtirish usuli; 6x10 ichidagi sonlarning tarkibi: III. Qo'shish va ayirishning bog'lanishi, noma'lum qo'shiluvchini topish; ayirishning ...-5, ...-6, ......... ....-9 hollari: Ana shu bosqichda bolalar barcha raqamlarni yozishni o'rganadilar; "masala" tushunchasi bilan tanishadilar va masala matnini dastlabki tahlil qilishni ya’ni masalada shart va javob qismlarini ajratishini; yig'indi va qoldiqni (ayirmani) topishga doir eng sodda masalalarni yechishni, berilgan sondan bir nechta birlik katta yoki kichik sonni topishni o'rganadilar. Bolalar santimetr va chizg'ich yordamida o'lchash bilan tanishadilar.
|
| |
-Практическая подготовка:Bir tutqichli boshqaruv mexanizmlarining konstruksiyalari

|
-Практическая подготовка:Bir tutqichli boshqaruv mexanizmlarining konstruksiyalari
|
bet | 15/16 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 2,83 Mb. | | #102388 |
Bog'liq Dastgohlardan maruza ready one rakhmonov.Z.O 12-Практическая подготовка:Bir tutqichli boshqaruv mexanizmlarining konstruksiyalari.
План:
Yagona tutqichli boshqaruv mexanizmlari.
Elektronika bilan integratsiya
Основные слова и фразы: Tishli tayoq haydovchi, markaziy konsol.
Albatta! Yagona tutqichli boshqaruv mexanizmlari odatda turli xil ilovalarda, jumladan, dengiz kemalari, og'ir mashinalar va samolyotlarda qo'llaniladi. Ular bitta tutqich yoki joystik yordamida bir nechta funksiyalarni boshqarishning qulay va samarali usulini taqdim etadi. Ularning dizaynining ba'zi asosiy jihatlari:
Ergonomika: Yagona tutqichli boshqaruv mexanizmlari foydalanish qulayligini ta'minlash va operator charchoqlarini kamaytirish uchun ergonomikani hisobga olgan holda ishlab chiqilgan. Tutqich yoki joystik qulay va intuitiv ishlashga imkon beradigan tarzda joylashtirilgan.
Boshqarish xaritasi: Yagona tutqichli boshqaruv mexanizmlarining dizayni turli funktsiyalarni qo'lning muayyan harakatlariga yoki pozitsiyalariga xaritalashni o'z ichiga oladi. Ushbu xaritalash ilovaga qarab farq qilishi mumkin. Misol uchun, dengiz kemalarida tutqichning oldinga va orqaga harakatlanishi gaz kelebeği va vites o'zgarishini boshqarishi mumkin, yonma-yon harakatlar esa rulni boshqarishi mumkin.
Mexanik ulanishlar: Yagona tutqichli boshqaruv mexanizmlari ko'pincha qo'lning harakatlarini boshqariladigan turli funktsiyalarga o'tkazish uchun mexanik aloqalardan foydalanadi. Ushbu ulanishlar aniq va ishonchli ishlashni ta'minlash uchun kabellar, novdalar yoki boshqa mexanik komponentlar yordamida ishlab chiqilishi mumkin.
Xavfsizlik masalalari: Xavfsizlik bir tutqichli boshqaruv mexanizmlarini loyihalashning hal qiluvchi jihati hisoblanadi. Ular funksiyalarning tasodifiy ulanishi yoki uzilishining oldini olish uchun blokirovkalar yoki blokirovkalar kabi xususiyatlarni o'z ichiga olishi mumkin. Bundan tashqari, operatorlarga tanlangan funksiyaning aniq ko'rsatkichlarini taqdim etish uchun vizual yoki taktil aloqa mexanizmlari kiritilishi mumkin.
Elektronika bilan integratsiya: Zamonaviy ilovalarda bir tutqichli boshqaruv mexanizmlari ko'pincha elektron tizimlar bilan birlashadi. Bu elektron gaz kelebeği boshqaruvi yoki monitoring va diagnostika uchun displey ekranlari bilan integratsiya kabi kengaytirilgan funksiyalarga imkon beradi.
Yagona tutqichli boshqaruv mexanizmlarining o'ziga xos dizayni dastur va talablarga qarab farq qilishi mumkin. Boshqarish kerak bo'lgan funktsiyalar soni, mavjud bo'sh joy va kerakli aniqlik darajasi kabi omillar umumiy dizaynga ta'sir qiladi.
Обзор вопросов:
Bog'lanish mexanizmlari qanday turlari bor?
Mexanizm dizaynining ketma-ketligi?
|
| |
Aniq tugunlardagi interpolyatsiya

|
Aniq tugunlardagi interpolyatsiya
|
bet | 3/5 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 168,56 Kb. | | #127786 |
Bog'liq SPLAYNAniq tugunlardagi interpolyatsiya
Interpolatsiya intrpolatsiya ma'lum bo'lgan qadriyatlar sonining o'rtacha qiymatining oraliq qiymatlarini topish usuli hisoblanadi
Amaliyotda jarayonning parametrlari tajriba asosida jadval ko‘rinishida aniqlangan bo‘lishi mumkin. Xususan jarayonning X va U parametrlari ustida o‘tkazilgan kuzatuvlar quyidagi jadval ko‘rinishida ifodalangan bo‘lsin.
Ana shu jadval qiymatlar asosida X va U o‘zgaruvchilar orasidagi funksional bog‘lanishni Y=P(x) aniqlash masalasi approksimatsiya masalasi deyiladi. Bu erda ikkita savol hal qilinishi kerak. Birinchidan P(x) funksiya ko‘rinishini tanlash, ikkinchisi esa uning jadvalga muvofiq yoki yaqinligini ta’minlash. Birinchi savol javobi sifatida funksiyalar to‘plamidan hisoblash va tahlil qilish nuqtai nazaridan eng qulayi, ya’ni ko‘pxadlarni tanlaymiz. Ikkinchi savol ya’ni jadvalga muvofiqlik belgisi sifatida tenglikni talab qilamiz.
Natijada quyidagi matematik masalani xosil qilamiz.
+an (2.1)
ko‘pxadlar orasidan shundayi topilsinki, jadval tugunlari nuqtalarda noma’lum funksiya jadval qiymatlariga teng bo‘lsin.
Bu talabni barcha nuqtalar uchun yoyib yozsak, noma’lum koeffitsentlar larni aniqlash uchun quyidagi sistemani xosil qilamiz.
(2.2)
Bu sistema n ta noma’lumli n chiziqli algebraik tenglamalar sistemasi bo‘lib uning determinanti
interpolyatsiyalash tugunlari turli bo‘lgan xolda noldan farqli
ekanligi isbotlangan. Demak (2.2) sistema echimi mavjud va yagona bo‘ladi. Uning echimi a0,a1,….,an qiymatlarini (2.1) formulaga qo‘yilsa izlanayotgan interpolyatsion ko‘phadni hosil qilamiz.
|
| |
Modulni tashkil etish va o’tkazish bo’yicha tavsiyalar

I. ISHCHI DASTUR
6
yaratish”, “Operasion tizimlar” va “Veb dasturlash” o’quv modullari bilan uzviy
bog’langan holda pedagoglarning loyihalarni ishlab chiqish bo’yicha
kasbiy
pedagogik tayyorgarligi va amaliy jihatdan bilim darajasini oshirishga xizmat qiladi.
Modulning oliy ta’limdagi o’rni
Modulni o’zlashtirish orqali tinglovchilar loyihalarni ishlab chiqishda
talablarni
shakllantirish, loyiha yaratish modellari va dizayni,
loyihani testlash va
tekshirish, amalda qo’llash va baholashga doir kasbiy kompetentlikka ega bo’ladilar.
Modul bo’yicha soatlar taqsimoti
№
Modul mavzulari
Tinglovchining o’quv yuklamasi,
soat
Ha
m
m
a
si
Auditoriya o’quv
yuklamasi
M
Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent axborot texnologiyalari universiteti - bet 62

110
ADABIYOTLAR
RO`YXATI
VIII. BO`LIM
VIII. ADABIYOTLAR RO’YXATI
111
VIII. ADABIYOTLAR RO’YXATI
Maxsus adabiyotlar
1.
“Software Engineering”, by Ian Sommerville, 2015, pages – 790.
2.
Holdener, A. T. (2008). Ajax: The Definitive Guide. Sebastopol, Ca.:
O’Reilly and Associates.
3.
Abrial, J. R. (2005). The B Book: Assigning Programs to Meanings.
Cambridge, UK: Cambridge University Press.
4.
Anderson, R. (2001). Security Engineering: A Guide to Building
Dependable Distributed Systems. Chichester, UK: John Wiley & Sons.
5.
Baier, C. and Katoen, J.-P. (2008). Principles of Model Checking.
Cambridge, Mass.: MIT Press.
6.
Ball, T., Bounimova, E., Cook, B., Levin, V., Lichtenberg, J., McGarvey,
C., Ondrusek, B., S. K., R. and Ustuner, A. (2006).
7.
‘Thorough Static Analysis of Device Drivers’. Proc. EuroSys 2006, Leuven,
Belgium. Ahern, D. M., Clouse, A. and Turner, R. (2001). CMMI Distilled.
Reading, Mass.: Addison-Wesley.
8.
Basili, V. and Green, S. (1993). ‘Software Process Improvement at the
SEL’. IEEE Software, 11 (4), 58–66.
Internet resurslar
1.
http://www.SoftwareEngineering-9.com
2.
http://www.pearsonhighered.com/sommerville
3.
https://en.wikipedia.org/wiki/Software_engineer
4.
http://www.ece.rutgers.edu/~marsic/books/SE/projects/
Document Outline - 1. Титул - копия
- 2
- 2Ич тақриз. Дас. инж
- 3Тақриз. Дас инж
- 13. Мажмуа. Дастурий инжиниринг_2
- DI
|
Telekomunikatsiya va texnologiyalar

|
Telekomunikatsiya va texnologiyalar
|
bet | 1/5 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 165,82 Kb. | | #108693 |
Bog'liq tizmlar i sinlARDSDOWD
MUHAMMAD AL XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT
TEXNOLOGIYALAR UNVERSITETI SAMARQAND FILIALI “TELEKOMUNIKATSIYA
VA TEXNOLOGIYALAR” FAKULTETI TT 21-03-GURUH TALABASI
RAVSHANOVA DURDONANING SIGNALLAR VA TIZIMLAR
FANIDAN TAYYORLAGAN
№1-M U S T A Q I L I S H I
MAVZU: SIGNALLARNING INTERPOLYATSIYALASH VA APPROKSIMATSIYALASH USULLARI
Bajardi: Eshqobilov Kamoliddin
Tekshirdi: Kilichov Jasur
Baho:___________
SAMARQAND 2023
Reja.
Kirish
Asosiy qism
Signallarga raqamli ishlov berish va uning imkoniyatlari
Aniq tugunlardagi interpolyatsiya
Lagranj interpolyatsiya formulasi
Tugunlarga yaqinlashish interpolyatsiyasi
Splayn – funksiyalar yordamida approksimagtsiyalash
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar
KIRISH
Bizga ma’lumki, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari salohiyati o’zaro muomila qilish va axborot ayirboshlashning prinsipial jihatdan yangi shakllari va imkoniyatlarini ochadi, fuqarolik jamiyati barpo etilishi va mustahkamlanishiga ko’maklashadi, iqtisodiy islohotlar va mamlakatning demokratik rivojlanishi jarayonlarini jadallashtirish imkonini beradi.
O’zbekiston Respublikasi shakllanayotgan global axborot jamiyatida munosib o’rinni egallashga intilmoqda. Ushbu maqsadlarga erishish uchun mamlakat hukumati tomonidan O’zbekistonda axborotlashtirish jarayonlarini faollashtirish, zamonaviy axborot-kommunikasiya texnologiyalarini tez sur’atlarda rivojlantirish, ularni iqtisodiyot va jamiyatning barcha sohalarida joriy etish hamda foydalanishning strategik ustuvorliklari belgilandi.
Axborotlashtirish sohasidagi islohotlar izchil olib borilayotgani natijasida respublikamizning barcha tarmoqlari va davlat boshqaruvi organlari oldiga qo’yilgan vazifalardan kelib chiqib, zamonaviy axborot-kommunikatsion texnologiyalari va telekommunikatsiya tizimlarini rivojlantirish va ularni hayotga keng joriy qilinishiga erishilmoqda.
Hozirgi vaqtda signallarga raqamli ishlov berish qo‘yidagi sohalarda: raqamli televideniya, radiolokatsiya, aloqa, meditsina, multimediya, nutqni analizlash va IR telefoniya da qo‘llash prinsipial qiymatga egadir. Bugungi kundagi zamonaviy IP tarmoqlarda ma’lumotlar trafigini asosiy tashkil etuvchilari sifatida kommutatsiya paketlari rejimida nutqni jo‘natishdir. Shunday ekan real vaqt rejimida talab darajasidagi sifatli nutqni jo‘natishni tashkil etish ancha qiyinchiliklarni to‘g‘diradi. Ayniqsa ovozli va audio signallarni siqish va filtrlash qo‘yidagi sohalarda qo‘llanilishi muhim ahamiyat kasb etadi. Bularga:
biometriya;
qurilmalarni ovozli boshqarish;
logopediya; - telekommunikatsiya; - IP telefoniya.
|
| |
us
ta - Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent axborot...

Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
4ef7b1824881c65919d6a3cb19ba676c
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
Modulning maqsadi va vazifalari - Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik...

I. ISHCHI DASTUR
5
“Dasturiy injiniring” kursini o’zlashtirish jarayonida
amalga oshiriladigan
masalalar doirasida
:
Tinglovchi:
-
dasturiy ta’minotni yaratishda talablar va texnik topshiriq ishlab chiqishning
qonuniy asoslari;
-
dasturiy ta’minotni yaratish modellari;
-
dasturlash tamoyillari va texnologiyalari bo’yicha
nazariy va amaliy
bilimlarga ega bo’lishi
;
Tinglovchi:
-
loyihani ishlab chiqishda obyektlar va ular bilan ishlash;
-
dasturiy ta’minot arxitekturasi, talablar va ularni boshqarish;
-
dasturiy ta’minot uchun holat diagrammalarini shakllantirish;
-
loyiha dizayni va dasturiy ta’minotini ishlab chiqish;
-
loyihani testlash;
-
loyihada resurslarni taqsimlash va boshqarish
ko’nikma va malakalarini
egallashi;
Tinglovchi:
-
loyiha sifatini boshqarish;
-
loyihani yaratish uchun ketadigan sarf-harajatlarni
hisoblash va oldindan
bashorat qilish
kompetensiyalarni egallashi lozim.
tekshirish - Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent axborot...

Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
4ef7b1824881c65919d6a3cb19ba676c
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
Namuna - Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent axborot...

II. MODULNI O’QITISHDA FOYDALANILADIGAN INTERFAOL TA’LIM METODLARI.
13
“Keys-stadi” metodi
«Keys-stadi»
- inglizcha so’z bo’lib, («case» – aniq vaziyat, hodisa, «stadi»
– o’rganmoq, tahlil qilmoq) aniq vaziyatlarni o’rganish,
tahlil qilish asosida
o’qitishni amalga oshirishga qaratilgan metod hisoblanadi.
Mazkur metod dastlab
1921 yil Garvard universitetida amaliy vaziyatlardan iqtisodiy boshqaruv fanlarini
o’rganishda foydalanish tartibida qo’llanilgan. Keysda
ochiq axborotlardan yoki
aniq voqyea-hodisadan vaziyat sifatida tahlil uchun foydalanish mumkin. Keys
harakatlari o’z ichiga quyidagilarni qamrab oladi: Kim (Who), Qachon (When),
Qayerda (Where), Nima uchun (Why), Qanday/ Qanaqa (How), Nima-natija (What).
“Keys metodi” ni amalga oshirish bosqichlari
Ish
II. MODULNI O’QITISHDA FOYDALANILADIGAN INTERFAOL

II. MODULNI O’QITISHDA FOYDALANILADIGAN INTERFAOL TA’LIM METODLARI.
12
Xulosalash metodi
Metodning maqsadi:
Bu metod murakkab, ko’ptarmoqli,
mumkin qadar,
muammoli xarakteridagi mavzularni o’rganishga qaratilgan. Metodning mohiyati
shundan iboratki, bunda mavzuning turli tarmoqlari bo’yicha bir xil axborot beriladi
va
ayni paytda, ularning har biri alohida aspektlarda muhokama etiladi. Masalan,
muammo ijobiy va salbiy tomonlari,
afzallik, fazilat va kamchiliklari,
foyda va
zararlari bo’yicha o’rganiladi. Bu interfaol metod tanqidiy, tahliliy, aniq mantiqiy
fikrlashni muvaffaqiyatli rivojlantirishga hamda o’quvchilarning mustaqil g’oyalari,
fikrlarini yozma va og’zaki shaklda tizimli bayon etish, himoya qilishga imkoniyat
yaratadi. “Xulosalash” metodidan ma’ruza mashg’ulotlarida
individual va
juftliklardagi ish shaklida, amaliy va seminar mashg’ulotlarida kichik guruhlardagi
ish shaklida mavzu yuzasidan bilimlarni mustahkamlash, tahlili qilish va taqqoslash
maqsadida foydalanish mumkin.
Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent axborot texnologiyalari universiteti - bet 7

9
O’QITISH SHAKLLARI
Mazkur modul bo’yicha quyidagi o’qitish shakllaridan foydalaniladi:
-
ma’ruzalar, amaliy mashg’ulotlar (ma’lumotlar
va texnologiyalarni anglab
olish, aqliy qiziqishni rivojlantirish, nazariy bilimlarni mustahkamlash);
-
davra suhbatlari (ko’rilayotgan loyiha yechimlari bo’yicha
taklif berish
qobiliyatini oshirish, eshitish, idrok qilish va mantiqiy xulosalar chiqarish);
-
bahs va munozaralar (loyihalar yechimi bo’yicha
dalillar va asosli
argumentlarni
taqdim qilish, eshitish va
muammolar yechimini topish
qobiliyatini rivojlantirish).
BAHOLASH MEZONI
№
Baholash turlari
Maksimal
ball
Ball
1.
Keys topshiriqlari
2.5
1.2 ball
Mustaqil ish topshiriqlari
0.5 ball
0.8 ball
Amaliy topshiriqlar
II. MODULNI O’QITISHDA FOYDALANILADIGAN INTERFAOL TA’LIM METODLARI.
Mavzu: Tegishli soha sanoatida ishlatiladigan kimyoviy jihozlar va polimerlar Topshirdi: A. Odilov - bet 3

|
Mavzu: Tegishli soha sanoatida ishlatiladigan kimyoviy jihozlar va polimerlar Topshirdi: A. Odilov
|
bet | 3/3 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 73,34 Kb. | | #104555 |
Bog'liq odilov alisher kmyo
Polimer so'zi yunoncha prefiksdan kelib chiqqan poli-, "ko'p" degan ma'noni anglatadi va qo'shimchasi -mer, bu "qismlar" degan ma'noni anglatadi. Ushbu so'zni shved kimyogari Yons Yakob Berzelius (1779-1848) 1833 yilda, zamonaviy ta'rifdan bir oz boshqacha ma'noga ega bo'lgan. Polimerlarni makromolekulalar sifatida zamonaviy tushunchasi 1920 yilda nemis organik kimyogari Hermann Staudinger (1881-1965) tomonidan taklif qilingan.
Polimerlarni ikki toifaga bo'lish mumkin. Tabiiy polimerlarga (biopolimerlar deb ham ataladi) ipak, kauchuk, tsellyuloza, jun, amber, keratin, kollagen, kraxmal, DNK va shellak kiradi. Biyopolimerlar organizmlarda asosiy funktsiyalarni bajaradi, ular tarkibiy oqsillar, funktsional oqsillar, nuklein kislotalar, strukturaviy polisaxaridlar va energiyani saqlash molekulalari vazifasini bajaradi. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 1.Kimyo kitobi 7-sinf 2.Vikipedya 3.uzkyaml.og
|
| |
Laboratoriya jihozlari: asosiy ob'ektlar

|
Laboratoriya jihozlari: asosiy ob'ektlar
|
bet | 2/3 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 73,34 Kb. | | #104555 |
Bog'liq odilov alisher kmyo2.Laboratoriya jihozlari: asosiy ob'ektlar
Laboratoriya ma'lumotlarini o'rganish va o'rganilayotgan voqelik hodisasini tahlil qilish uchun laboratoriya zaruriy tadqiqotlar yoki eksperimentlarni o'tkazishi kerak bo'lgan idish-tovoq va asboblar to'plamini laboratoriya materiallari orqali tushunishimiz mumkin.
Boshqa tomondan, laboratoriya tushunchasi eksperiment g'oyasi bilan bog'liq bo'lsa-da, texnik jihatdan laboratoriya asboblari nafaqat ushbu turdagi tadqiqotlarni loyihalashda, balki boshqa tadqiqot turlarida ham qo'llanilishini aniqlashtirish kerak. Masalan, vaqt o'tishi bilan o'zlarini qanday tutishini bilish uchun kuzatuv uchun namunalarni qoldirish odatiy holdir va bu tekshirilayotgan narsalarni manipulyatsiya qilishni anglatmaydi.
.
Shuni hisobga olish kerakki, turli xil laboratoriya turlari mavjud, ularning har biri o'zi ishlayotgan o'qish sohasida ixtisoslashgan materiallarni talab qiladi: masalan, kimyo laboratoriyasi kabi fizika laboratoriyasidan bir xil turdagi materiallar kerak emas. Quyida keltirilgan materiallar ko'pincha eng asosiy va laboratoriya prototipi bilan bog'liq bo'lgan, ehtimol kimyo, biologiya va tibbiyotga yo'naltirilgan narsadir. Uni qo'llab-quvvatlashga imkon beradigan asosga ega bo'lgan bu kichik shaffof naycha va uning asosiy vazifasi suyuqlik yoki qattiq jismning hajmini o'lchashdir (Arximed printsipi bo'yicha). Bu har qanday laboratoriyadagi asosiy materiallardan biri bo'lib, kimyo, biologiya va unga oid fanlarning tadqiqotchilari uni moddalar yoki mikroorganizmlarning eksperimental yoki kuzatuv sharoitida doimiy ravishda ishlatishadi. 3.Polimer - bu zanjirlar yoki bog'langan takrorlanadigan subbirliklarning halqalaridan tashkil topgan katta molekula bo'lib, ular monomerlar deb ataladi. Polimerlar odatda yuqori erish va qaynash haroratiga ega. Molekulalar ko'plab monomerlardan iborat bo'lganligi sababli, polimerlar yuqori molekulyar massalarga ega bo'lishga moyil.
|
| |
Tiristorning ishlashini tadqiq qilish

3-AMALIY ISH
TIRISTORNING ISHLASHINI TADQIQ QILISH
Ishdan maqsad:
Tiristorning tuzilish va ishlash prinsiplari;
Tiristorni VAXini o‘rganish;
Tiristorni VAXini tekshirish (olish), ularning asosiy ko’rsatkichlari bilan tanishish.
Nazariy qism:
Tiristorlar to‘g‘risida tushuncha
Tiristor dinistorga o‘xshash tuzilmaga ega bo‘lib, baza sohalaridan biri boshqaruvchi bo‘ladi. Agar bazalardan biriga boshqaruvchi tok berilsa, mos tranzistorning uzatish koeffitsiyenti ortadi va tiristor ulanadi.
Boshqaruvchi elektrod (BE) joylashgan sohasiga mos ravishda tiristorlar katod bilan va anod bilan boshqaruvchilarga ajratiladi. BE larning joylashishi va tiristorlarning shartli belgilanishi 3.1-rasmda keltirilgan.
3.1-rasm. Katod (a) va anod (b) orqali boshqariluvchi tiristor tuzilmasi va shartli belgilanishi
BE ga signal berilganda yopiluvchi tiristorlar ham mavjud. Bunday
tiristorlarning BE toki tiristor uzilayotganda asosiy kommutatsiyalanayotgan tokka qiymat jihatdan yaqinlashgani uchun chegaralangan hollarda qo‘llaniladi.
Tiristorning ulanish sxemasi va VAXi 3.2-rasmda keltirilgan. Tiristorning dinistordan farqi shundaki, ulanish kuchlanishi BE zanjiridagi tokni o‘zgartirib rostlanadi. Shunday qilib, tiristor ulanish kuchlanishi boshqariladigan dinistorga ekvivalent.
3.2-rasm. Tiristorning ulanish sxemasi (a) va VAXi (b)
Tiristor ulangandan so‘ng BE boshqarish xususiyatini yo‘qotadi, natijada u yordamida tiristorni o'chirib bo‘lmaydi. Tiristorning o‘chirish sxemalari dinistornikidek.
Dinistor va tiristorlarning asosiy statik parametrlari quyidagilardan iborat:
ruxsat etilgan teskari kuchlanish;
berilgan to‘g‘ri tokda ochiq holatdagi asbobdagi kuchlanish pasayishi
′ ′;
ruxsat etilgan to‘g‘ri tok ′;
Dinistor va tiristorlar asosan o‘zgarmas va o‘zgaruvchan toklarni qayta ulovchi sxemalarda elektron kalit sifatida qo‘llaniladi.
Tiristorlarning ishlashini tadqiq qilish
Ishni bajarish tartibi:
Ushbu tajriba ishi Multisim dasturida amalga oshiramiz.
Tiristorning VAXni tekshirish. Tristorning VAXsini TM8050H-8D3 tiristori misolida ko’rib chiqamiz (uning maksimal kuchlanishi 799,9 V ga teng).
Elementlar kutubxonasidan TM8050H-8D3 modeldagi tiristorning, elektr qarshiligi 1 kOm bo‘lgan o‘zgaruvchan va 100 Omga teng bo‘lgan o‘zgarmas qarshilik, kuchlanishi 12 V bo‘lgan o‘zgarmas tok manbai, elektr o’lchash asboblari milliampermetr hamda millivoltmetrni olamiz. Sxema
ishlashi uchun ushbu tugmani bosish kerak. O‘zgaruvchan qarshilikni 0 va 100 oralig’ida o‘zgartirib, tiristor toki ning tiristordagi kuchlanish ga bog’liqlik grafigini tuzing va uni 3.1-jadvalga kiriting.
3.1-jadval
Tiristor
R
|
5
|
15
|
25
|
35
|
45
|
55
|
65
|
75
|
80
|
85
|
90
|
95
|
100
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
группы - download

Qidiruv: группы
Курс обучения студента (-ки) 1 курса группы Ф. И. О. по предмету «Русский язык» на тему
Самостоятельная работа
1,17 Mb.
4
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Станки - download

Qidiruv: Станки
Abamet north-west
Haas (сша), создание учебных классов на базе станков haas, листообрабатывающее оборудование фирм finn-power, safan, Coastone, электроэрозионные станки Mitsubishi Electric (Япония), раскатные станки Leifeld
0,73 Mb.
118
o'qib
Токарные станки
Bu tartibga solish murakkab qismlarni ishlab chiqarishda ko'p sonli kesish asboblaridan foydalanishga imkon beradi
0,87 Mb.
1
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
турлари 
Намуналар - Сиёсатшунослик ва социология

ПЕДАГОГИКА ВА ПСИХОЛОГИЯ
87
2-чизма.
Н.О.Жўраева шартли равишда мустақил ишларни уч турга ажратишини айтиб
ўтган:
1. Ёзма мустақил топшириқлар.
2. График мустақил топшириқлар.
3. Амалий характердаги мустақил топшириқлар. [5].
Мустақил ишлар индивидуал-дидактик мақсадларни амалга ошириш нуқтаи
назаридан ҳам 4 гуруҳга бўлинади:
●
билимларни
дастлабки шаклланишига, идрок қилишга ундайдиган вазифалар.
● ўзлаштиришга ахборот, маълумотларни хотирада сақлаш ва қайта
жонлантириш, қайта ишлашга қаратилган топшириқлар.
● аввал ўзлаштирилган, қолипга тушган,
тажриба тўпланиши натижа-сидаги
билим, малака, кўникмаларга янгича нуқтаи назардан ёндашишни талаб қилувчи
топшириқлар.
● ижодий фаолиятга ундовчи топшириқлар [4].
Бакалавр (Профессионал таълим) таълим йўналишлари бўйича мавжуд
намунавий ўқув режаларида мустақил таълимга ажратилган соатлар миқдорига
тўхталиб ўтайлик. Педагогик (Профессионал таълим) таълим йўналишидаги ўқув
режасига киритилган таълим дастурларида талабаларнинг ўқув фанларига оид бир
қанча масалалар ва муаммолар бўйича мустақил билим олишлари назарда тутилган.
Барча йўналишдаги каби бакалавр-ўқитувчи тайёрлаш ўқув юкламаси 4 йилга 7200
соат қилиб белгиланган. Шундан аудитория ўқув ишлари ҳажми ҳафтасига 3276 соат
(45,5% и), қолган қисми, яъни 3924 соати (54,5% и) аудиториядан ташқари мустақил
таълим олишга қаратилган.
Фанлар блоклар номи
Талабанинг иш ҳажми (соатларда)
Умумий
соатлар
Аудитория
машғулотлари
Мустақил
таълим
Мажбурий фанлар
5760
2760
3000
Танлов фанлари
960
516
444
ЯДА
240
240
Малакавий амалиёт
240
240
ПЕДАГОГИКА ВА ПСИХОЛОГИЯ - Сиёсатшунослик ва социология

|
Сиёсатшунослик ва социологияBog'liq Алиев И.Т., Казакбаева Н.А.ПЕДАГОГИКА ВА ПСИХОЛОГИЯ
86
Ушбу бўйруқнинг 1-иловасида “Талабаларнинг мустақил ишини ташкил этиш,
назорат қилиш бўйича йўриқнома” берилган бўлиб, унда талабаларнинг мустақил
ишларига қуйидагича таъриф берилган:
Талаба мустақил иши (ТМИ) - муайян фандан ўқув дастурида белгиланган
билим, кўникма ва малаканинг маълум бир қисмини талаба томонидан фан
ўқитувчиси маслаҳати ва тавсиялари асосида аудитория ва аудиториядан ташқарида
ўзлаштирилишига йўналтирилган тизимли фаолиятдир.
ТМИни ташкил этишда талабанинг академик ўзлаштириш даражаси ва
қобилиятини ҳисобга олган ҳолда қуйидаги шакллардан фойдаланиш мумкин:
фаннинг айрим мавзуларини ўқув адабиётлари ёрдамида мустақил
ўзлаштириш, ўқув манбалари билан ишлаш;
амалий, семинар ва лаборатория машғулотларига тайёргарлик кўриб
келиш;
маълум мавзу бўйича реферат тайёрлаш;
курс иши (лойиҳалари)ни бажариш;
битирув малакавий иши ва магистрлик диссертацияси учун
материаллар тўплаш;
ҳисоб-китоб ва график ишларини бажариш;
макет, модель ва бадиий асарлар устида ишлаш;
амалиётдаги мавжуд муаммонинг ечимини топиш, тест, мунозарали
саволлар ва топшириқлар тайёрлаш;
илмий мақола, тезислар ва маъруза тайёрлаш;
амалий мазмундаги ностандарт масалаларни ечиш ва ижодий
ишлаш;
уй вазифаларини бажариш ва бошқалар [2].
Бундан ташқари, республикамиз олимлари томонидан ҳам талабаларнинг
мустақил ишларининг турлари тадқиқ қилинган. Масалан, Н.Муслимов, О.Қўйсинов
томонидан қуйидагича таснифланган [6]:
1-чизма.
Шуниндек, Б.Усманов, А.Ҳабибуллаев томонидан талабаларнинг мустақил
ишлари қўйидагича тақдим этилган [8]:
Мустақил иш
|
| |
Мустақил таълим талабаларда

ПЕДАГОГИКА ВА ПСИХОЛОГИЯ
85
-
талабаларнинг мустақил таълим олишга бўлган эҳтиёжи ва унга таъсир
кўрсатувчи психологик омилларни ўрганиш, мустақил
таълим мазмунини ишлаб
чиқиш;
-
ишлаб чиқилган мустақил таълим мазмуни асосида аудиторияда ва
аудиториядан ташқарида мустақил таълим олиш ўқув юкламалари ҳамда вақт
меъёрларини аниқлаш;
-
дидактик жараённи амалга ошириш мақсадида мустақил
таълимнинг
ташкилий шакллари, самарали методлари ва
воситаларини танлаш;
-
таълим мақсадини амалга ошириш учун талабаларнинг мустақил таълим
олишга қизиқиш ва эҳтиёжларини
эътиборга олиб, аниқ мавзулар бўйича
топшириқлар, ишланмалар, тавсиялар ишлаб чиқиш;
-
талабаларда мустақил таълим олиш кўникма ва малакаларининг
шаклланганлик даражаларини аниқлаш мезонларини ишлаб чиқиш;
-
талабалар мустақил таълимини ташкил этиш ва
амалга ошириш;
-
талабаларда мустақил таълим олиш кўникма ва малакаларининг
шаклланганлик даражасини баҳолаш [7].
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати

ПЕДАГОГИКА ВА ПСИХОЛОГИЯ
89
7.
Тошева Н. М., Тухтаева З. Ш., Атамурадова Г. О. Значение самостоятельного
образования при формировании творческой деятельности // Молодой ученый. —
2014. — №8. — С. 878-879.
8.
Усмонов Б.Ш., Хабибуллаев Р.А. Олий ўқув юртларида ўқув жараёнини кредит
модуль тизимида ташкил қилиш. Ўқув қўлланма. – Тошкент, ТКТИ, 2020. - 120 бет.
9.
Хлупина Н.О. Организация самостоятельной работы студентов: понятие и
подходы.// Профессиональное образование в России и за рубежом.- 2014.-№3.-
стр- 83-86.
10.
Талабаларнинг мустақил ишлари қуйидаги хусусиятлари билан бошқа

|
Талабаларнинг мустақил ишлари қуйидаги хусусиятлари билан бошқаBog'liq Алиев И.Т., Казакбаева Н.А.Талабаларнинг мустақил ишлари қуйидаги хусусиятлари билан бошқа
фаолиятлардан фарқ қилади:
-
мустақил фикрлаш ва унга интилиш, яъни ҳар қандай ҳолатда ҳам
бажарилаётган ишнинг объектини аниқлаш кўникмаси;
-
янги топшириқларни бажаришда ўз ёндашувини амалга ошириш кўникмаси;
-
нафақат билимларни тушуниш ва ўзлаштириш, балки уларни эгаллашда ҳам
билим, кўникма ва малакаларни тез ва самарали усулларини излаб топиш;
-
ғоялар ва ечимлар қабул қилиш эркинлиги, яъни бажарилган иш таҳлил
қилинганда танқидий ёндашув кўникмаси.
Мустақил ишлар талабаларнинг мустақил ва ижодий меҳнат қилиш
қобилиятларининг ривожланиши ва шаклланишига таъсир кўрсатади. Мустақил
ишлар талабаларнинг умумий ривожланиши ва касбий маҳоратининг ўсишига хизмат
қилиши керак. Шу билан бирга, талабаларнинг мустақил ва ижодий ишларини
ташкил этиш таълим ва тарбиявий аҳамиятга эга бўлиши керак.
Тарбиявий аҳамияти шундаки, талаба ўзидаги билимларни ўстиришни ва уларни
мустаҳкамлашни тарбиялайди. Таълимий аҳамияти эса талаба ўзининг бўш вақтини
мустақил билим олиш жараёнига сарфлайди.
Талабаларнинг мустақил ишлари бўлажак мутахассисларнинг таълим олишида
ва касбий фаолиятида зарур бўлган мустақиллик, ташаббускорлик, аниқлик,
тарбияланганлик, масъулият ҳисси каби сифатларнинг шаклланишига кўмаклашади.
Ўқитувчиларнинг энг муҳим вазифалардан бири шуки, талабаларнинг мустақил
ишларини тўғри ташкил этиш, улар томонидан муваффақиятли бажарилиши учун
мақбул педагогик шароитларни таъминлаш ҳисобланади. Шунингдек, ўқитувчининг
таълим жараёнида талабанинг билиш ва ўқув имкониятларини мотивациялаш ва
фаоллаштириш каби педагогик малакасига боғлиқ бўлади. Ҳозирги кунда
талабаларнинг мустақил иши Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2005 йил 21
февралдаги “Талабаларнинг мустақил ишини ташкил этиш, назорат қилиш ва
баҳолаш тартиби тўғрисида”ги Низомни тасдиқлаш тўғрисидаги 34-сонли буйруғига
ва Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2009 йил 14 августаги “Талабалар
мустақил ишини ташкил этиш тўғрисида”ги 286-сонли буйруғига биноан ташкил
этилади [2].
|
| |
Iqtisodiyot nazariyasi - bet 4

|
Iqtisodiyot nazariyasi
|
bet | 4/6 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 27,81 Kb. | | #121521 |
Bog'liq 1-оралиқ назоратVаriаnt №18
Mulkchilikning iqtisodiy va huquqiy jihatlari.
Davlat mulkini xususiylashtirishning usullari. Mulk obyekti va subyekti.
Yuqori industrlashgan (axborotlashgan) jamiyat va uning belgilari,
Vаriаnt №19
An’anaviy iqtisodiyot va uning belgilari
Industrlashishgacha bo‘lgan jamiyat va uning belgilari
Ishlab chiqarishning mikro va makro darajasi.
Vаriаnt №20
Ishlab chiqarish samaradorligi, uning ko‘rsatkichlari va hisoblash usullari
Pul to‘g‘risidagi miqdoriy nazariyalar.
Hozirgi zamon pulining tabiati va mazmuni.
Vаriаnt №21
Iqtisodiy tahlilda analiz, sintez usullardan foydalanish
Tovar va uning xususiyatlari
Qiymatning turli xil nazariyalari.
Vаriаnt №22
Tovar qiymatining farqlanish shart-sharoitlari.
Pul to‘g‘risidagi metallistik nazariyalar.
Ishlab chiqaruvchi kuchlar va ishlab chiqarish munosabatlari.
Vаriаnt №23
Iqtisodiy tahlilda tarixiy, matematik usullardan foydalanish
Ishlab chiqarish samaradorligini oshirish yo‘llari
Ishlab chiqarish omillari to‘g‘risidagi nazariyalar.
|
| |
Journal of marketing, business and management(jmbm)/sjif factor: 57

JOURNAL
OF MARKETING, BUSINESS AND MANAGEMENT(JMBM)/SJIF FACTOR: 5.57
www.jmbm.uz VOLUME 3, ISSUE 1 (May) ISSN: 2181-3000
Page 1/6
RAQAMLI IQTISODIYOTNING BUGUNGI RIVOJI: MUAMMO VA
YECHIMLARI
Po’latov Xudoyberdi O’ktamovich
SamISI
mustaqil izlanuvchisi
Temirov Farux Olimjon o’g’li
Samarqand iqtisodiyot va servis instituti talabasi
Annotatsiya.
Maqolada raqamli iqtisodiyotning vujudga kelishi,
dunyo
iqtisodiyoti va jamiyat hayotida raqamli texnologiyalarning ahamiyati,
raqamli
platformalarning rivojlanishi, raqamli iqtisodiyotning afzallik va kamchiliklari tahlil
qilingan. Tahlil asosida mavjud muammolarni bartaraf etish bo‘yicha ayrim takliflar
kiritilga.
Kalit so’zlar
: Global Internet Protokol (IP) trafigi, innovatsion platformalar,
onlayn
platformalar,
raqamli
iqtisodiyot,
raqamli
platformalar,
raqamli
transformatsiya, “Raqamli O‘zbekiston – 2030”,
robototexnika, sun’iy ong, “super
platforma”lar, tarmoq effekti, tranzaksion platformalar.
Kirish
. Raqamli inqilob bizning hayotimiz va jamiyatlarimizni misli
ko‘rilmagan darajada o‘zgartirib, 32 yil ichida ulkan imkoniyatlar bilan bir qatorda
ayrim muammolarni keltirib chiqardi. Raqamli iqtisodiyotni
rivojlantirish AQSh,
Buyuk Britaniya,
Germaniya, Yaponiya kabi yetakchi mamlakatlar uchun ustuvor
yo‘nalishlardan biridir. So‘nggi yillarda biznes va
ijtimoiy soha faoliyatida
rivojlanishning yangi to‘lqini raqamli texnologiyalarning yangi avlodi, ya’ni sun’iy
ong, robototexnika, simsiz aloqa texnologiyalari yordamida ro‘y bermoqda.
Yangitexnologiyalar Barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirishga katta hissa
qo‘shishi mumkin, ammo biz kutilgan ijobiy natijalarni ololmasligimiz mumkin. Agar
biz raqamli texnologiyalarning to‘liq ijtimoiy va iqtisodiy potensialiga
erishmoqchi
bo‘lsak, kutilmagan oqibatlarga yo‘l qo‘ymagan holda davlatlar o‘rtasidagi
hamkorlikni zudlik bilan rivojlantirish zarur. Mamlakatimizda ham ushbu sohani
rivojlantirishga alohida e’tibor qaratila boshlandi. Davlatimiz rahbari Sh.Mirziyoyev
2018-yil 28-dekabrdagi Oliy Majlisga Murojaatnomasida 2030-yilgacha “Raqamli
O‘zbekiston – 2030” dasturini amalga oshirishni taklif etdi.
Iqtisodiyot nazariyasi - bet 2

|
Iqtisodiyot nazariyasi
|
bet | 2/6 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 27,81 Kb. | | #121521 |
Bog'liq 1-оралиқ назоратVаriаnt №6
Keyns g‘oyalarining hozirgi davrdagi ahamiyati.
Iqtisodiy faoliyat va takror ishlab chiqarish jarayoni.
Hozirgi zamon iqtisodiyot nazariyasidagi asosiy oqimlar.
Vаriаnt №7
Iqtisodiy fikr, g‘oya, qarash, ta‘limotlarning paydo bo‘lishi
Ehtiyojlarning mazmuni va ularning turkumlanishi.
Iqtisodiyotning bosh masalasi va uning ikki tomoni
Vаriаnt №8
Merkantilizm g‘oyasi vujudga kelishining iqtisodiy va ijtimoiy shart-sharoitlari.
Iqtisodiy resurslarning mazmuni va uning turlari
Ehtiyoj va uning o‘sib borishi qonuni.
Vаriаnt №9
Monetarizmning asosiy qoidalari
Qisqa va uzoq davrda ishlab chiqarish hajmining o‘zgarishi
Ishlab chiqarishning texnologik usuli.
Vаriаnt №10
Mulkchilik shakllarini o‘zgartirish usullari
Institutsionalizmning asosiy xususiyatlari
Uilyam Petti asarlari, uning merkantilizmga munosabati
Vаriаnt №11
Iqtisodiy ne’mat”, “mahsulot”, “tovar” va “xizmat” tushunchalari mazmuni.
Mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish jarayonini amalga oshirish bosqichlari.
Neoliberalizmning paydo bo‘lishi va uning o‘ziga xos xususiyati, belgilari.
|
| |
Iqtisodiyot nazariyasi - bet 6

Iqtisodiyot nazariyasi
Download
27,81 Kb.
bet
6/6
Sana
17.12.2023
Hajmi
27,81 Kb.
#121521
1
2
3
4
5
6
Bog'liq
1-оралиқ назорат
V
а
ri
а
nt
№
30
Ijtimoiy-iqtisodiyot taraqqiyot bosqichlarini bilishga siklli rivojlanish
darajasi jihatidan yondashuv
An’anaviy iqtisodiyot
va uning belgilari
Erkin raqobatga asoslangan va hozirgi
zamon bozor iqtisodiyoti
V
а
ri
а
nt
№
31
Tovar qiymatining farqlanishi shart-sharoitlari.
Pulning vazifalari: jamg‘arish va to‘lov vositasi.
Milliy valyuta barqarorligini
oshirish vazifalari
Download
27,81 Kb.
1
2
3
4
5
6
Download
27,81 Kb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Iqtisodiyot nazariyasi
Download
27,81 Kb.
MAVZUNI MUSTAHKAMLASH BO'YICHA SAVOLLAR

|
MAVZUNI MUSTAHKAMLASH BO'YICHA SAVOLLAR
|
bet | 44/197 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 8,06 Mb. | | #149719 |
Bog'liq Fizikadan maruza matniMAVZUNI MUSTAHKAMLASH BO'YICHA SAVOLLAR:
Suyuqlik moddaning qanday holati hisoblanadi?
Suyuqlikning qanday xususiyatlari gazlarnikiga va qattiq jismlarnikiga o’xshaydi?
Suyuqlik molekulalari qanday harakat qiladi?
Sirt taranglik kuchlari deb qanday kuchlarga aytiladi?
Sirt tarangligi deb nimaga aytiladi va uning Sidagi birligi qanday?
Sirt qatlami energiyasi deb qanday energiyaga aytiladi?
Sirt tarangligi nimaga teng?
Absolyut namlik deb nimga aytiladi?
Nisbiy namlik deb nimaga aytiladi?
Havo namligining inson organizmi uchun ta’siri bormi?
MAVZU:TOMCHI USULI BILAN SIRT TARANGLIK
KOEFFITSENTINI ANIQLASH.
Laboratoriya ishi №
Ishning maqsadi: 1.Suyuqlikning sirt taranglik koeffitsentini aniqlashni o`rganish. 2. Sirt taranglik koeffitsenti hamma suyuqliklarda bir xil emasligini tajribada aniqlash.
Asbob va jihozlar: Elektron (JW - 1) tarozi, stakan, ingichga uchli shisha idish, shtativ, har xil turdagi suyuqliklar va yordamchi aslahalar.
Ishning nazariy asosi:
Suyuqlik sirtidagi molekulalarga ichki molekulalar tomonidan suyuqlik ichiga yo`nalgan kuch ta`sir qiladi. Shuning uchun suyuqlik sirtida sirt tarangligi hosil bo`lib, u doim suyuqlik yuzasini qisqartirishga intiladi. Ayni paytda suyuqlikka shu sirtini saqlab turuvchi sirt taranglik kuchi ta`sir qiladi. Bu kuchning kattaligini quyidagicha ifodalash mumkin.
F=α·L, (1)
Bunda L sirt perimetri; α – sirt taranglik koeffitsenti. Sirt taranglik koeffitsenti deb, sirtning birlik chegarasiga to`g`ri kelgan kuchga aytiladi va u N/m da o`lchanadi.
Faqat bitta tomchi uchun sirt taranglik koeffitsentini topishda α·L kuch bitta tomchining og`irlik kuchiga tenglashtiriladi, ya`ni:
α·L= m0g (2)
bunda; m0 – bitta tomchining massasi, L suyuqlik tomadigan kapillyar nay uchining ichki aylanasi uzunligi, ya`ni, perimetri.
Bitta tomchining massasi m0 ni – topish uchun n ta tomchining massasi tomchilar soniga bo`linadi.
mo = (3)
Shunday qilib, kapillyarning ichki perimetri L=πd ekanligini hisobga olsak, (2) ni quyidagicha yozish mumkin.
(4)
Bundan suyuqlik sirt taranglik koeffitsenti α topiladi. (5)
|
| |