nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Copy of Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti

Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi
Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti
PHY006 - guruh talabasi
Norboboyev Vohidjonning
fizika fanidan
mustaqil ishi
TOSHKENT - 2024
Mavzu:
Yorug‘lik to‘lqinlari
interferensiyasi
REJA:
Yorug’lik dualizmi
Kogerent to’lqinlar va kogerentlik sharti
Interferensiya
Gyugens-Frenel prinsipi
Muhitning singdirish ko’rsatkichi
Maksimumlik va minimumlik hosil
bo’lish shartlari
Yorug’lik dualizmi
Isaak Nyuton fikricha, yorug’lik
zarrachalar oqimidan iborat.
Buni ichki va tashqi fotoeffekt,
yorug’lik bosimi hodisalari isbotlaydi.
Xristian Gyugens fikricha, yorug’lik
elektromagnit to’lqindir.
Buni interferensiya, difraksiya,
qutblanish hodisalari isbotlaydi.
Bu ikki nazariyani ham noto’g’ri deb aytib bo’lmaydi va
ikkala nazariya ham to’g’ri deb qabul qilingan.
Agar to’lqinlar hosil qilgan tebranishlarning
fazalar farqi vaqt o’tishi bilan o’zgarmasa,
bunday to’lqinlarga
kogerent to’lqinlar
deyiladi.
Kogerentlik
deb, bir necha tebranish yoki
to’lqin jarayonlarining bir-biriga muvofiqlashib
o’tishiga aytiladi.
Ikki tebranish fazalarining farqi fazoning berilgan nuqtasida vaqt o’tishi bilan o’zgarmay
qolishidan iborat bo’lgan muvofiqlashuv
|
Topish va aniqlashning pastki va yuqori chegaralari

|
Topish va aniqlashning pastki va yuqori chegaralari
|
bet | 15/18 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #394 |
Topish va aniqlashning pastki va yuqori chegaralari.
Usul va reaksiyalarning topish va aniqlash chegaralari tasodifiy qiymatlar taqsimoti orqali tushuntirilishi mumkin.
Topish chegarasi - tarkibiy qismning belgilangan ishonchlilik ehtimoli bo`yicha topilishi mumkin bo`lgan eng kam miqdoridir. Bu sifatiy kattalik bo`lib, u minimal konsentratsiya yoki minimal miqdor tushunchasi bilan ham ifodalanadi. Shuningdek, u minimal analitik signal bilan ham aks ettirilishi mumkin, bu signal salt tajribaning signalidan sezilarli farq qilishi kerak. Miqdiriy analizda aniqlashning pastki va yuqori chegaralari ishlatiladi.
Aniqlashning yuqori chegarasi berilgan tarkiby qismning aniqlanishi mumkin bo`lgan eng ko`p miqdoridir.Bu qiymat tegishli oraliq yoki analitik signalni o`lchashning aniqligi bilan cheklanishi mumkin.
Ko`pchilik hollarda aniqlikning paski chegarasi bilan ish ko`riladi. Analitik aniqlashning pastki chegarasi berilgan moddaning tanlangan metodika yordamida aniqlanishi mumkin bo`lgan eng kam miqdoridir.
|
| |
Analizning qayta takrorlanuvchanligi va to`g`riligi

|
Analizning qayta takrorlanuvchanligi va to`g`riligi
|
bet | 10/18 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #394 |
Analizning qayta takrorlanuvchanligi va to`g`riligi.
Analiz vaqtida natijaning to`g`rib o`lishini ta`minlash uchun bir necha parallel tajribalar o`tkaziladi. Parallel tajribalarda olingan natijalar o`zaro bir-biriga to`g`ri kelsa, natijalar qayta takrorlanuvchan hisoblanadi. Qayta takrorlanuvchanlik matematik statistik usullari yordamida baholanadi.Barcha analiz usullari olinadigan natijalarning to`g`riligiga ko`ra mutloq (etalonsiz) va nisbiy usullarga bo`linadi. Mutloq usullar qatoriga gravimetriya , bevosita kulonometriya singari usullarni kiritish mumkin.Analiz usullari va natijalarining to`g`riligini (E) analiz vaqtida olingan qiymatni () bilan madda tarkibidagi aniqlanayotgan tarkibiy qismning haqiqiy qiymati (x) orasidagi farq(xa )ilan ifodalanadi.
E=-x
Bu farq qancha kichik bo`lsa, natija shuncha to`g`rib o`ladi. To`g`rilikni ifodaluvchi ushbu ifoda absolyut xatoni ham ifodalaydi. Haqiqiy deb qabul qilingan qiymat aslidan farq qilishi ham mumkin. Bunday hollarda nisbiy xatodan foydalaniladi. Nisbiy xato deb,
absolyut xato (E) ni haqiqiy (x) qiymati nisbatining protsent ifodasiga aytiladi:
D=
Qayta takrorlanuvchanlikni baholash uchun bir xil sharoitda tajribani bir necha marta takrorlash va olingan natijalarni solishtirish kerak.Olingan natijalar to`g`ri va qayta takrorlanuvchanligini oshirish uchun analizda qo`llanilayotgan asbob, reaktiv va eritmalar vaqti-vaqti bilan darajalanib turilishi kerak.
|
| |
Regression va korrelyatsion analiz

Regression va korrelyatsion analiz
Darajalanish chizmalari bilan ishlanganda regression analizdan foydalaniladi.
Analitik kimyoda olingan natijalarning o`zaro bog`likligini topish va uni ifodalash juda muhim hisoblanadi. Ayniqsa, darajalanish chizmalari bilan ishlanganda buning ahamiyati katta. Ko`pincha, bir necha yoki ko`proq o`zgaruvchilarning bog`likligini baholash uchun regression analizdan foydalaniladi. Shuningdek, regression analiz chizmalarni o`tkazishda ham juda muhim ahamiyatga ega.
Regression analiz eng kichik kvatratlar usuliga asoslangan. Odatda, o`zgarmas qiymatlar x va o`zgaruvchan qiymatlar y bilan belgilanadi. Har bir o`zgarmas x qiymati uchun normal bog`langan tasodifiy y qiymati bo`lishi kerak. Shuning uchun ham har bir x qiymat uchun ko`plab y qiymatlar mavjud bo`ladi.
Shuningdek, oldindan ikkita tasodifiy qiymatlarning o`zaro bog`likligi ma`lum bo`lmasligi mumkin. Uni tekshirish uchun korrelyasiyadan foydalanish kerak.
Regression analizga zid ravishda korrelyasiyani har ikkala o`zgaruvchi xatolar bilan bir xil darajada bog`langan bo`ladi.
Eng kichik kvatratlar usuli yordamida konstantalar aniqlanadi.Buning uchun o`zgaruvchilar orasidagi chiziqli bog`lanishdan foydalaniladi. Chiziqli bog`lanish
Y=a+bx
tarzda tasirlanadi. va undagi a va b larni aniqlash talab etiladi.
|
Metrologik ta’minotning to‘rtta tashkil etuvchisi mavjuddir

|
Metrologik ta’minotning to‘rtta tashkil etuvchisi mavjuddir
|
bet | 2/4 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 146 Kb. | | #124131 |
Bog'liq 1-mavzu Metrologiya 4 Metrologik ta’minotning to‘rtta tashkil etuvchisi mavjuddir: - Metrologik ta’minotning to‘rtta tashkil etuvchisi mavjuddir:
- 1. Ilmiy asosi: metrologiya - o‘lchashlar haqidagi fandir;
- 2. Texnikaviy asoslari - kattaliklar birligining davlat etalonlari, kattaliklar birligini etalonlardan ishchi vositalarga uzatish, o‘lchash vositalarini yaratish va ishlab chiqishni yo‘lga qo‘yish, o‘lchash vositalarining majburiy davlat sinovlari va ularni bajarish uslublarining metrologik attestatsiyasi, o‘lchash vositalarini ishlab chiqishda, ta’mirlashda va ishlatishda majburiy davlat qiyoslashidan o‘tkazish, modda va materiallarning tarkibi va xossalari bo‘yicha standart namunalarni yaratish, standart ma’lumotnomalar, mahsulotning majburiy davlat sinovlari.
- 3. Tashkiliy asosi - davlat va mahkamalardagi metrologik xizmatdan tashkil topgan O‘zbekiston Respublikasi metrologiya xizmati;
- 4. Me’yoriy-qonuniy asoslari - tegishli respublika qonunlari, davlat standartlari, davlat va tarmoqlarning me’yoriy hujjatlari.
Metrologik ta’minotning o‘z oldiga qo‘ygan asosiy maqsadlari: - Metrologik ta’minotning o‘z oldiga qo‘ygan asosiy maqsadlari:
- mahsulot sifatini, ishlab chiqarish va uni avtomatlashtirishning samaradorligini oshirish;
- detallar va agregatlarning o‘zaro almashuvchanligini ta’minlash;
- moddiy boyliklarning va energetik resurslarining hisobini olib borish ishonchliligini ta’minlash;
- atrof-muhitni himoya qilish;
- salomatlikni saqlash va hokazolar.
- Metrologik ta’minot darajasi mahsulotning sifatiga bevosita ta’sir qiladi. Bu ta’sir samaradorligini yanada oshirish maqsadida metrologik profilaktika ishlariga va ishlab chiqarishni tayyorlashdagi metrologik ta’minot masalalariga alohida ahamiyat beriladi. Bu esa o‘z vaqtida respublikamizda bozor munosabatlarini yanada chuqurroq shakllanishiga va ishlab chiqarilgan mahsulotlarning eksport imkoniyatini oshirilishiga munosib zamin yaratadi.
|
| |
Analizning quyi chegarasi C

|
Analizning quyi chegarasi C
|
bet | 16/18 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #394 |
Analizning quyi chegarasi Cmin - ma`lum sharoitda topilishi mumkin bo`lgan moddaning eng kam miqdori
u - berilgan namunada o`lchanishi mumkin bo`lgan kattalikning eng kichik qiymati.
Ysinov- kattalikning holis tajribadagi o`rtacha qiymati.
S - sezgirlik koeffisienti.
Umin - baholash uchun statistik mezon k dan (ishonchlilik ehtimolligini ifodalaydigan koeffisient) va S holis tajribadagi standart chetlanishdan foydalaniladi.
K=2,3 ...(ko`pincha 3). Agar k ning qiymati qancha katta bo`lsa, ochilish chegarasi (analitik signal) shuncha katta bo`ladi.
|
| |
Metrologik ta’minot tizimi - Ishlab chiqarish va ularning tarmoqlarida metrologik ta’minot. Metrologik ta’minotning...

|
Ishlab chiqarish va ularning tarmoqlarida metrologik ta’minot. Metrologik ta’minotning maqsadi. Metrologik ta’minotning asoslari
|
bet | 3/4 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 146 Kb. | | #124131 |
Bog'liq 1-mavzu Metrologiya 4 Metrologik ta’minot tizimi O‘zbekiston Respublikasi Davlat o‘lchashlar birliligini ta’minlash tizimi bilan, O‘zbekiston Respublikasi standartlashtirish Davlat tizimi, standartlashtirish va sertifikat-lashtirish soha tizimlari bilan o‘zaro hamkorlik qiladi. - Metrologik ta’minot tizimi O‘zbekiston Respublikasi Davlat o‘lchashlar birliligini ta’minlash tizimi bilan, O‘zbekiston Respublikasi standartlashtirish Davlat tizimi, standartlashtirish va sertifikat-lashtirish soha tizimlari bilan o‘zaro hamkorlik qiladi.
- Tizimning boshqa davlatlarning o‘lchashlar birliligini ta’minlash tizimlari va xalqaro organlar bilan o‘zaro hamkorligi O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlariga, O‘zbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi, «Texnik jihatdan tartibga solish agentligi» agentligining me’yoriy hujjatlariga muvofiq tartibga solinadi.
- Ме’yoriy-uslubiy (qonuniy)
- Davlat mertologik xizmati
- Fizikaviy kattaliklar birligi o’lchamini uzatish tizimi
- O’lchash vositalarini davlat sinovi
- O’lchash vositalarini qiyoslash
- 2.1-rasm. Меtrologik ta’minotning asoslari.
- O’lchashlar birligini ta’minlash
- Ме’yoriy-texnikaviy hujjatlarni ishlab chiqish
- O’lchanayotgan parametrlarni optimallashtirish
- O’lchash vositalarini qiyoslash va turini tasdiqlash
- Маhsulotning tajriba namunasini metrologik ekspertizasi
- 2.2-rasm. Меtrologik ta’minotni tashkillashtirish.
- Ишлаб чиқариш корхоналари, ўлчаш воситалари ишлаб чиқарувчилар ва улардан фойдаланувчилар учун метрологик таъминотнинг корхона метрологик хизмати фаолияти билан боғлиқ қисми амалий қизиқишни намоён этади. Ва шунинг учун
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ishlab chiqarish va ularning tarmoqlarida metrologik ta’minot. Metrologik ta’minotning maqsadi. Metrologik ta’minotning asoslari
|
Mexanik tebranishlar va to’lqinlar (20 soat)

AKADEMIK LITSEYLARDA FIZIKAT FANIDAN NAMUNAVIY O’QUV DASTURI
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
13
Tebranishlarning elastik muhitda tarqalishi. Ko’ndalang va bo’ylama
to’lqinlar. To’lqin uzunligi. To’lqin tezligi. To’lqin uzunligi
bilan uning tarqalish
tezligi orasidagi bog’lanish. To’lqin sirti. Yassi to’lqin tenglamasi. To’lqin
energiyasi. Tovush to’lqinlari, tezligi,
qattiqligi, balandligi. Akustik rezonans.
Infratovush. Ultratovush. To’qinlar interferensiyasi. Gyuygens prinsipi.
To’lqinlarning qaytishi. Turg’un to’lqinlar. To’lqin difraksiyasi.
Elektromagnit tebranishl
ar va o’zgaruvchan tok (24 soat)
Tebranish konturi. Konturda erkin elektromagnit tebranishlar.
Tebranish
konturida energiyaning o/zgarish. Tebranish
konturidagi elektromagnit
tebranishlar tenglamasi, tebranish amplitudasi, chastotasi va davri. Mexanik va
e
lektr tebranishlarning o’xshashligi. Tebranish parametrining grafiklari.
O’zgaruvchan tok. O’zgaruvchan tok zanjarida aktiv va reaktiv qarshilik. Vektor
diagramma. Tok kuchining va kuchlanishning ta’sir etuvchi qiymati.
O’zgaruvchan tok zanjirida sig’im. Sig’im qarshilik. O’garuvchan
tok zanjirida
induktiv g’altak. Induktiv qarshilik. O’garuvchan tok zanjiri uchun Om qonuni.
Zanjirning to’la qarshiligi. O’zgaruvchan tokning ishi va quvvati.
Quvvat
koeffitsiyenti. Elektr zanjirida rezonans. Elektr energiyasi hosil qilish.
O’zgaruvchan va o’zgarmas
tok generatorlari, ularning ishlash prinsiplari.
Elektromobil haqida tushuncha. Transformatorlar, ularning ishlash prinsipi. Elektr
energiyasini ishlab chiqarish va uzatish.
AKADEMIK LITSEYLARDA FIZIKAT FANIDAN NAMUNAVIY O’QUV DASTURI

|
AKADEMIK LITSEYLARDA FIZIKAT FANIDAN NAMUNAVIY O’QUV DASTURIBog'liq FIZIKA NAMUNAVIY O`QUV DASTURAKADEMIK LITSEYLARDA FIZIKAT FANIDAN NAMUNAVIY O’QUV DASTURI
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
11
Elektr sig’imi. Yakkalangan jismning elektr sig’imi. Sig’im birliklari. Elektr
sig’imining o’tkazgichni o’rab turgan muhitga bog’liqligi. Kondensatorlar, ularning
turlari. Yassi, sferik va silindrik kondensatorlarning sig’imi. Sharning sig’imi.
Kondensatorlarni ketma-ket va parallel ulash. Zaryadlangan jism va kondensator
energiyasi. Elektr maydon energiyasining zichligi. Kondensatorlarning texnikada
qo’llanilishi.
O’zgarmas tok ( 40 soat)
Elektr toki. Elektr tokining vujudga kelish shart-
sharoitlari. Tokning ta’siri.
Tok kuchi va tok zichligi, ularning birliklari. Tok manbayi bo’lmagan zanjirning bir
qismi
uchun
Om
qonuni.
Volt-amper xarakteristikasi
(VAX).
Elektr
o’tkazuvchanlik. Elektr qarshilik. Qarshilik birliklari. Solishtirma qarshilik. Metallar
qarshiligining temperaturaga bog’liqligi. O’ta o’tkazuvchanlik.
Elektr tokining ishi va quvvati. Joul-Lens qonuni. Elektr zanjir.
O’tkazgichlarni ketma-ket va parallel ulash. Tok kuchi, kuchlanish va qarshiliklarni
o’lchash. Ampermetrga shunt ulash. Voltmetrda qo’shimcha qarshilik ulash.
Elektr yurituvchi kuch (EYuK). Tashqi (elektrostatik bo’lmagan kuch) kuchlar,
ularning tabiati. Butun zanjir uchun Om qonuni. Qisqa tutashuv toki. Kirxgof
qoidalari. Tarmoqlangan elektr zanjirlaridagi tok kuchi va kuchlanishlarni
hisoblash. Tok manbalarini ketma-ket va parallel ulash.Tok manbayining quvvati
va foydali ish koeffitsiyenti.
Turli muhitlarda elektr toki (20 soat)
Turli muhitlarda elektr toki: o’tkazgichlar, dielektriklar, yarimo’kazgichlar.
Metallarning elektron o’tkazuvchanlik nazariyasi. Elektronlarning tartibli harakat
tezligi. Qarshilikni o’tkazgichning tabiatiga, o’lchamlariga va temperaturaga
bog’liqligi. Erkin elektronlarning metallarda mavjudligining tajribada tasdiqlanishi.
Bir jinsli bo’lmagan zanjir uchun Om qonuni.
Elektrolitlar, elektrolitik dissotsiatsiya. Elektrolitlarda elektr toki. Ionlarning
harakatchanligi. Elektroliz. Faradey qonunlari. Faradey soni, elektron zaryadini
aniqlash. Elektrolizning texnika va texnologiyada qo’llanilishi.
Gazlarda elektr toki. Gazlarda elektr razryadi. Ionizatsiya va
rekombinatsiya. Nomustaqil va mustaqil razryad. Mustaqil razryad turlari:
miltillama, yoy, uchqun, toj razryadlari. Yashin. Plazma haqida tushuncha.
Vakuumda elektr toki. Elektron emissiya va uning turlari. Vakuumda elektr
tokini hosil qilish. Ikki elektrodli elektron lampa-diod. Uch elektrodli elektron
lampa-triod. Elektron nurli nay. Elektron dasta-
elektron nurlarning qo’llanilishi.
|
| |
Statistik tekshirish usullari

Statistik tekshirish usullari
Matematik statistik tekshirish usullari natijalarini takshirish asosida xatolarni baholash, analiz usullari va sxemasini tanlash imkonini beradi. Bunday masalani hal etish uchun Fisher mezonidan foydalaniladi:
F=
Analiz uchun usul va sxema tanlash maqsadida F- mezondan foydalanganda bir obyektni analiz qilishning ikki usuli dispersiyalari olinib, f1 va f2 erkinliklar darajasi uchun hisoblanadi. Hisoblangan F qiymat (doimo katta dispersiya va kichik dispersiya ga qo`yiladi.
Dispersion analiz.
Xatolarning manbalari bittadan ko`p bo`lsa, dispersion analizdan foydalaniladi. Bunda analizga ra`sir etuvchi har bir omilning ta`sir ulushini va ularning analitik belgining o`zgaruvchanligiga har tomonlama ta`sirini aniqlash talab etiladi.
Bunday analiz jarayonida belgining hisobga olingan va olinmagan turli omillar ta`siridan umumiy, xususiy ( tadqiqotchi hisobga olgan omillar ta`siridan kelib chiqadigan) va qoldiq ( tadqiqotchiga noma`lum sabablarga ko`ra kelib chiqadigan ) dispersiyani ifodalovchi ma`lumotlar hosil bo`ladi. Misol tariqasida biror eritma titrining N analitiklar tomonidan n o`rnatilishi olinsa, usulga xos tasodifiy xatolardan tashqari tarqoqlikning asosiy manbasi turli analitiklar bo`lib, bu manba uchun dispersiyani hisoblash maqsadga muvofiqdir.
|
AKADEMIK LITSEYLARDA FIZIKAT FANIDAN NAMUNAVIY O’QUV DASTURI

|
AKADEMIK LITSEYLARDA FIZIKAT FANIDAN NAMUNAVIY O’QUV DASTURIBog'liq FIZIKA NAMUNAVIY O`QUV DASTURAKADEMIK LITSEYLARDA FIZIKAT FANIDAN NAMUNAVIY O’QUV DASTURI
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
12
Yarimo’tkazgichlarda elektr toki. Ularning elektr o’tkazuvchanligini
temperaturaga va yoritilganlikka bog’liqligi. Yarimo’tkazgichli rezistorlarning VAX.
Yarimo’tkazgichlarda xususiy va aralashmali o’tkazuvchanlik. Elektron-kovakli (n-
p) o’tish. Yarimo’tkazgichli diod va uni elektron lampa-diod bilan taqqoslash.
Tranzistor va uning ishlash prinsipi. Uni triod bilan taqqoslash. Termistor va
fotoqarshiliklar. Nanotexnologiya haqida tushuncha.
Magnit maydon (16 soat)
Toklarning magnit maydoni. Magnit maydonida tokli kontur. Magnit maydon
induksiya vektori, uning yo’nalishi, birligi. Amper kuchi. Tokning magnit momenti.
Magnit maydon uchun superpozitsiya prinsipi. Magnit maydon induksiya
chiziqlari (kuch chiziqlari). Bio-Savar-
Laplas qonuni. Tokli o’tkazgichning magnit
maydonida ko’chirilishida bajarilgan ish. Harakatlanayotgan zaryadli
zarrachalarga magnit maydonining ta’siri (Lorens kuchi). Zaryadlangan
zarrachalarning bir jinsli e
lektr va magnit maydonlaridagi harakati. Elektr o’lchov
asboblari. Tezlatgichlar haqida tushuncha.
Elektromagnit induksiya (12 soat)
Elektromagnit induksiya hodisasi. Induksiya EYuK. Elektromagnit induksiya
qonuni. Lens qoidasi. Magnit maydon oqimi. Magnit maydon oqimi birliklari.
Uyurmaviy elektr maydon. Harakatlanayotgan o’tkazgichlarda induksiya EYuK.
O’zinduksiya. O’zaroinduksiya. Induktivlik. Magnit maydon energiyasi va
energiya zichligi. Elektr va magnit maydonlarning nisbiyligi. Elektromagnit
maydon haqida tushuncha.
Moddalarning magnit xossalari (4 soat)
Amperning molekulyar toklar nazariyasi. Moddalarning magnit xossalariga
ko’ra turlari: diamagnetiklar, paramagnetiklar va ferromagnetiklar. Magnit
singdiruvchanlik. Dia-, para va ferromagnit moddalarning xarakteristiklari.
Paramagnetizm va diamagnetizmni tushuntirishning elementar nazariyasi.
Ferromagnetizmning tabiati va uni tushuntirishning hozirgi zamon nazariyasi
elementlari. Kyuri temperaturasi, magnit gisterezisi.
|
| |
Elektromagnit to’lqinlar (16 soat)

AKADEMIK LITSEYLARDA FIZIKAT FANIDAN NAMUNAVIY O’QUV DASTURI
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
14
IV semester
OPTIKA ( 144 soat)
Fotometriya (10 soat)
Fo
tometriya. Yorug’lik oqimi. Yorug’lik kuchi, uning birliklari.
Yoritilganlik,
ravshanlik va uning birliklari. Yoritilganlik qonunlari. Fotometrlar.
Geometrik optika (20 soat)
Geometrik optikaning asosiy qonunlari. Yorug’likning to’g’ri chiziq bo’ylab
tarqalishi. Yorug’likning qaytish qonuni. Yassi ko’zgu. Sferik ko’zgu
va ularda
tasvir yasash. Sferik ko’zguning kattalashtirishi. Yorug’likning sinish qonuni. To’la
ichki qaytish. Yorug’likning yassi parallel plastinkadan o’tishi. Yorug’likning
uchburchak
li prizmadan o’tishi. Nur tolalardan yorug’likning o’tishi. Linza. Yupqa
linza formulasi. Linza yordamida tasvir hosil qilish. Linzaning kattalashtirishi. Ko’z
– optik sistema sifatida. Ko’rish nuqsonlari. Ko’zoynak.
Optik asboblar.
Fotoapparat,
proyeksion apparatlar, lupa,
mikroskop,
ko’rish naylari, uzoqdan ko’rish asboblari.
Yadro fizikasi ( 10 soat)

AKADEMIK LITSEYLARDA FIZIKAT FANIDAN NAMUNAVIY O’QUV DASTURI
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
16
2-kurs laboratoriya ishlari
1. O’tkazgichning solishtrma qarshiligini aniqlash.
2. Om qonunini o’rganish.
3. O`tkazgichlarni ketma ket, parallel ulash va aralash ulash.
4. Tok manbaining EYuK va ichki qarshiligini aniqlash.
5
. Yarimo’tkazgichli diodning volt-amper xarakteristikasini o’rganish.
* Misning elaktrokimyoviy ekvivalentini aniqlash.
6. Elektromagnit induksiya hodisasini o’rganish.
*Elektr o’lchov asboblarining ishlash prinsipi.
7. Matematik mayatnik yordamida erkin tushish tezlanishini aniqlash.
8. Prujinali mayatnikning tebranma harakat qonunlarni o’rganish va
tebranish davrini aniqlash.
9. O`zaksiz g’altakning induktiv qarshiliklarni aniqalsh.
*Kondensatorning sig’im qarshiligini aniqlash.
10. Transformatorning FIKini aniqlash.
*O`zgaruvchan tok zanjirida rezonans hodisasini o’rganish.
11.
Yoritilganlikning yorug’lik kuchiga va masofaga bog’liqligi aniqlash.
*
Fotometr yordamida manbani yorug’lik kuchni aniqlash.
12. Shishaning sindirish ko’rsatkichini aniqlash.
13. Linzaning fokus masofasini aniqlash.
14. Difraksion panjara yordamida yoruglik to’lqin uzunligini aniqlash.
15. Yorug’lik dispersiyasini o’rganish.
16. Yorug’likning qutblanishini o’rganish.
17. Fotoeffekt hodisasini o’rganish.
18. Fotoelementning ishlas
h prinsipini o’rganish.
19. Tayyor fotosuratlar yordamida zaryadli zarralarning trek (iz)larini
o’rganish.
Turn on Repeat Keys and Slow Keys

|
Turn on Repeat Keys and Slow Keys
|
bet | 21/31 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #1088 |
The computer will ignore brief keystrokes according to the time limits you set.
|
Mouse actions
|
Keyboard actions
|
1
|
To open the Ease of Access Center, select:
-
Start.
-
Control Panel.
-
Ease of Access.
-
Ease of Access Center.
|
To open the Ease of Access Center, press:
-
Windows logo key +U.
|
2
|
Under Explore all settings, select:
-
Make the keyboard easier to use.
|
Under Explore all settings, select:
-
Make the keyboard easier to use by pressing TAB, then ENTER.
|
3
|
Under Make it easier to type, select:
|
Under Make it easier to type, select:
-
Turn on Filter Keys by pressing ALT+I.
-
Set up Filter Keys by pressing ALT+L.
|
4
|
In Set up Filter Keys, under Filter options:
-
Turn on Repeat Keys and Slow Keys if you want the computer to ignore brief keystrokes according to the time limits you set.
|
In Set up Filter Keys, under Filter options:
-
Turn on Repeat Keys and Slow Keys by pressing ALT+R, if you want the computer to ignore brief keystrokes according to the time limits you set.
|
|
Mouse actions
|
Keyboard actions
|
1
|
After selecting Turn on Repeat Keys and Slow Keys, select:
-
Set up Repeat Keys and Slow Keys.
|
After selecting Turn on Repeat Keys and Slow Keys, select:
-
Set up Repeat Keys and Slow Keys by pressing ALT+U.
|
2
|
Under Avoid accidental keystrokes:
-
Select an interval from the list box for How long do you want to hold down a key before your computer accepts the keystroke?
|
Under Avoid accidental keystrokes:
-
Select an interval from the list box for How long do you want to hold down a key before your computer accepts the keystroke? by pressing ALT+K and the arrow keys.
|
3
|
Under Avoid repeated keystrokes when you hold down a key, select:
|
Under Avoid repeated keystrokes when you hold down a key, select:
-
Ignore all repeated keystrokes by pressing ALT+N, or
-
Slow down keyboard repeat rates by pressing ALT+R.
|
4
|
If you choose to slow down the keyboard rates:
-
Select a time interval from the list box for How long should the computer wait before accepting the first repeated keystroke?
-
Select a time interval from the list box for How long should the computer wait before accepting subsequent repeated keystrokes?
|
If you choose to slow down the keyboard rates:
-
Select a time interval from the list box for How long should the computer wait before accepting the first repeated keystroke? by pressing the arrow keys.
-
Select a time interval from the list box for How long should the computer wait before accepting subsequent repeated keystrokes? by pressing ALT+L, and the arrow keys.
|
5
|
Under Type text here to test settings:
-
Test your selection by typing in the box.
|
Under Type text here to test settings:
-
Test your selection by typing in the box by pressing ALT+G.
|
6
|
To save your settings:
|
To save your settings:
-
Select Save by pressing ALT+S.
|
|
| |
Find keyboard shortcuts - Windows Vista Accessibility

|
Windows Vista Accessibility
|
bet | 24/31 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #1088 |
Keyboard shortcuts can make it easier to interact with your computer. With keyboard shortcuts, you don't need to use the mouse as often.
|
Mouse actions
|
Keyboard actions
|
1
|
On the Start menu:
|
To display Windows Help and Support:
|
2
|
In Windows Help and Support:
-
Type keyboard shortcuts in the Search Help box.
-
Select the Search icon.
|
In Windows Help and Support:
-
Move to the Search Help box by pressing TAB.
-
Type keyboard shortcuts.
-
Press ENTER.
|
3
|
Under Best 30 results for keyboard shortcuts:
-
Select the Keyboard shortcuts topic.
|
Under Best 30 results for keyboard shortcuts:
-
Select the Keyboard shortcuts topic by pressing TAB, then ENTER.
Note: Press the arrow keys to move up or down in the topic.
|
Adjust Sound Options Adjust system volume
Although most computer speakers have a volume control, you can control the overall level of sound from your computer.
|
Mouse actions
|
Keyboard actions
|
1
|
To adjust system sound, select:
-
The volume control icon in the Taskbar.
-
Move the slider up (to increase volume) or down (to decrease volume).
|
To adjust system sound, select:
-
The volume control icon in the Taskbar by pressing the Windows logo key +B, then the arrow keys, and SPACEBAR.
-
Use the arrow keys to move the slider up (to increase volume) or down (to decrease volume).
|
You can have your computer play a sound when certain events happen, for example when you log on or when you receive a new e-mail. Windows comes with several sets of sounds that play for common program events. Additionally, some desktop themes have their own sound schemes. You can choose one of these, you can create your own custom sound scheme, or you can modify an existing scheme.
|
Mouse actions
|
Keyboard actions
|
1
|
To open the Ease of Access Center, select:
-
Start.
-
Control Panel.
-
Ease of Access.
-
Ease of Access Center.
|
To open the Ease of Access Center, press:
-
Windows logo key +U.
|
2
|
Under Explore all settings, select:
|
Under Explore all settings, select:
-
Use text or visual alternatives for sounds by pressing TAB, then ENTER.
|
3
|
Under See also, select:
-
Audio Devices and Sound Themes.
|
Under See also, select:
-
Audio Devices and Sound Themes by pressing ALT+I.
|
4
|
In the Sound dialog box, select:
|
In the Sound dialog box, select:
-
Sounds tab by pressing CTRL+TAB.
|
5
|
On the Sounds tab, under Sound Scheme, select:
-
A Sound Scheme from the drop-down list.
Note: Before saving your selections, see below for more options.
|
On the Sounds tab:
-
Select Sound Scheme by pressing the ALT+H.
-
Select the Sound Scheme you want from the drop-down list by pressing the arrow keys.
Note: Before saving your selections, see below for more options.
-
Select OK by pressing TAB, then ENTER.
|
|
| |
To set up Sticky Keys - Windows Vista Accessibility

|
Windows Vista Accessibility
|
bet | 19/31 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #1088 |
|
Mouse actions
|
Keyboard actions
|
1
|
Then, select:
|
Then, select:
-
Set up Sticky Keys by pressing TAB, then ENTER.
|
2
|
In Set up Sticky Keys select:
|
In Set up Sticky Keys select:
-
Turn on Sticky Keys by pressing ALT+R.
|
3
|
Under Keyboard shortcut, select:
-
Turn on Sticky Keys when SHIFT is pressed five times if you want to use the shortcut to turn Sticky Keys on and off.
|
Under Keyboard shortcut, select:
-
Turn on Sticky Keys when SHIFT is pressed five times by pressing ALT+K, if you want to use the shortcut to turn Sticky Keys on and off.
|
4
|
Under When using keyboard shortcuts to turn Ease of Access settings on select from these options:
-
Display a warning message when turning a setting on.
-
Make a sound when turning a setting on or off.
|
Under When using keyboard shortcuts to turn Ease of Access settings on choose from these options:
-
Display a warning message when turning a setting on by pressing ALT+A.
-
Make a sound when turning a setting on or off by pressing ALT+M.
|
5
|
Under Options and Notifications you can choose to:
|
Under Options and Notifications you can choose to:
-
Lock modifier keys when pressed twice in a row by pressing ALT+L.
-
Turn off Sticky Keys when two keys are pressed at once by pressing ALT+O.
-
Play a sound when keys are pressed by pressing ALT+Y.
-
Display the Sticky Keys icon on the task bar by pressing ALT+I.
|
6
| | -
Select Save by pressing ALT+S.
|
Hear a tone when you press CAPS LOCK, NUM LOCK, or SCROLL LOCK
(Toggle Keys)
Toggle Keys can play an alert each time you press the Caps Lock, Num Lock, or Scroll Lock keys. These alerts can help prevent the frustration of inadvertently pressing a key and not realizing it.
|
Mouse actions
|
Keyboard actions
|
1
|
To open the Ease of Access Center, select:
-
Start.
-
Control Panel.
-
Ease of Access.
-
Ease of Access Center.
|
To open the Ease of Access Center, press:
-
Windows logo key +U.
|
2
|
Under Explore all settings, select:
-
Make the keyboard easier to use.
|
Under Explore all settings, select:
-
Make the keyboard easier to use by pressing TAB, then ENTER.
|
3
|
Under Make it easier to type select:
-
Turn on Toggle Keys.
-
Turn on Toggle Keys by holding down the NUM LOCK key for 5 seconds if you want to use the shortcut to turn Toggle Keys on and off.
-
Select Save.
|
Under Make it easier to type, select:
-
Turn on Toggle Keys by pressing ALT+O.
-
Turn on Toggle Keys by holding down the NUM LOCK key for 5 seconds if you want to use the shortcut to turn Toggle Keys on and off, by pressing ALT+K.
-
Select Save by pressing ALT+S.
|
|
| |
Issiqlik uzatish - Mavzu: 1 O‘zgarmas tok qonunlari. Metal, vaukum va gazlardagi elektr toki

Issiqlik uzatish- bu harorat farqi tufayli tananing ichidagi yoki bir tanadan ikkinchisiga issiqlik o'tkazish jarayoni. Issiqlik uzatishning intensivligi moddaning xususiyatlariga, harorat farqiga bog'liq va tabiatning eksperimental o'rnatilgan qonunlariga bo'ysunadi. Samarali isitish yoki sovutish tizimlarini, turli dvigatellarni, elektr stantsiyalarini, issiqlik izolyatsiyalash tizimlarini yaratish uchun siz issiqlik uzatish tamoyillarini bilishingiz kerak. Ba'zi hollarda issiqlik uzatish istalmagan (issiqlik izolyatsiyasi eritish pechlari, kosmik kemalar boshqalar), boshqalarda esa imkon qadar katta bo'lishi kerak ( bug 'qozonlari, issiqlik almashinuvchilari, oshxona anjomlari).
qaerda, avvalgidek, q- issiqlik oqimi (sekundiga joulda, ya'ni Vtda), A- nurlantiruvchi jismning sirt maydoni (m 2), va T 1 va T 2 - nurlanadigan jismning harorati (kelvinlarda) va bu nurlanishni o'zlashtiradigan muhit. Koeffitsient s Stefan-Boltzman doimiysi deb ataladi va (5,66961 x 0,00096) x10 -8 Vt / (m 2 DK 4) ga teng.
Taqdim etilgan issiqlik radiatsiyasi qonuni faqat ideal radiator uchun amal qiladi - bu mutlaqo qora tan. Birorta ham haqiqiy jism bunday emas, garchi uning xossalarida tekis qora sirt mutlaqo qora tanaga yaqinlashsa ham. Yengil sirtlar nisbatan zaif nurlanadi. Ko'p sonli "kulrang" jismlarning idealligidan og'ishini hisobga olish uchun Stefan-Boltzman qonunini tavsiflovchi iboraning o'ng tomoniga emissiya deb ataladigan birdan kichik koeffitsient kiritilgan. Yassi qora sirt uchun bu koeffitsient 0,98 ga yetishi mumkin, silliqlangan metall oyna uchun esa 0,05 dan oshmaydi. Shunga mos ravishda, nurlanishni yutish qobiliyati qora jism uchun yuqori, aynali jism uchun esa past.
Xulosa
Turar-joy va ofis xonalari ko'pincha kichik elektr issiqlik emitentlari bilan isitiladi; ularning spirallarining qizg'ish porlashi spektrning infraqizil qismining chetiga yaqin ko'rinadigan termal nurlanishdir. Xona issiqlik bilan isitiladi, bu asosan radiatsiyaning ko'rinmas, infraqizil qismi tomonidan amalga oshiriladi. Tungi ko'rish qurilmalari qorong'uda ko'rish imkonini beruvchi termal nurlanish manbai va infraqizil-sezgir qabul qilgichdan foydalanadi.
Issiqlik energiyasining kuchli emitenti Quyoshdir; u hatto 150 million km masofada ham Yerni isitadi. Quyosh nurlanishining intensivligi ko'plab nuqtalarda joylashgan stantsiyalar tomonidan yildan-yilga qayd etilgan globus, taxminan 1,37 Vt/m 2 ni tashkil qiladi. Quyosh energiyasi Yerdagi hayot manbai hisoblanadi. Undan unumli foydalanish yo‘llari izlanmoqda. Yaratilgan quyosh panellari, uylarni isitish va maishiy ehtiyojlar uchun elektr energiyasini olish imkonini beradi.
|
-Mavzu: Gazlarda elektr toki. Metallar, yarim o‘tkazgichlar va elektrolitlarda elektr o‘tkazuvchanlikning haroratga bog‘liqligi

|
-Mavzu: Gazlarda elektr toki. Metallar, yarim o‘tkazgichlar va elektrolitlarda elektr o‘tkazuvchanlikning haroratga bog‘liqligi
|
bet | 13/16 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 62,16 Kb. | | #112480 |
Bog'liq Mavzu 1 O‘zgarmas tok qonunlari. Metal, vaukum va gazlardagi el-fayllar.org17-Mavzu: Gazlarda elektr toki. Metallar, yarim o‘tkazgichlar va elektrolitlarda elektr o‘tkazuvchanlikning haroratga bog‘liqligi.
Reja:
Gazlarda elektr toki.
Metallar.
Yarim o‘tkazgichlar va elektrolitlarda elektr o‘tkazuvchanlik
Metallar, yarim o‘tkazgichlar va elektrolitlarda elektr o‘tkazuvchanlikning haroratga bog‘liqligi.
Gazlarda elektr toki.
Gaz jumladn metal bug’lari ham normal holatda elektr neytral atom va molekulalardan iborat bo‘lib, o‘zlaridan elektr tokini o‘tkazmaydi, faqatgina ionlashgan gazlarda o‘tkazgich bo‘la oladi. Gazning bu xususiyatini quyidagi sxema orqali kuzatish mumkin.Tokni o‘lchash uchun zanjirga har galgidek sezgirligi yuqori darajada bo‘lgan gal’vonometr ulanadi. Kondensator qoplamalari orasidagi havo bo‘shlig’ida zanjir uzuk bo‘lganligi uchun gal’vonometr tok ko‘rsatmaydi. Qoplamalar orasiga yonib turgan gugurt cho‘pni kiritsak alanga ionizator vazifasini bajaradi. Havo molekulalarining ionlashishi natijasida harakatchan zaryad tashuvchilar paydo bo‘ladi. Gaz molekulalarining ionlashishi ul’trabinafsha va roentgen nurlari, - 1- kvantlarelektron , proton va d- zarralar oqimi ta’sirida ham kuzatiladi. Ionlashgan gazda erkin elektronlar hamda musbat va manfiy ionlar harakatchan zaryadlar tashuvchi hisoblanadi. Kondensator qoplamalari orasidagi tashqi elektr maydon tasirida musbat ionlar manfiy zaryadli qoplama tomon manfiy ishorali ionlar va erkin elektronlar musbat zaryadli qoplama tomon harakatga keladi. Gazlardan elektr tokining o‘tishi hodisasi gazlarning razryadlanishi deyiladi.Kuchlanishi qiymatlarida tashqi ionizator ta’siri yo‘qotilsa ham razryadning davom etishiga mustaqil razryad deyiladi. Mustaqil razryadlar 4 xil bo‘ladi.Yolqin, uchun, yoy va tok razryadlari.Yolqin razryadi siyraklashgan gazlarda kuzatiladi. Tok razryadi gazda faqat maydon kuchlanganligi juda yuqori bo‘lgan elektrod uchliklari yaqinida sodir bo‘ladi. Tok razryad gazlarni turli chang va iflos aralashmalardan tozalovchidir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-Mavzu: Gazlarda elektr toki. Metallar, yarim o‘tkazgichlar va elektrolitlarda elektr o‘tkazuvchanlikning haroratga bog‘liqligi
|
1. Noinersiаl sаnoq tizimlаridаgi inersiya kuchlаri О‘zgаruvchаn mаssаli jismning hаrаkаti

|
1. Noinersiаl sаnoq tizimlаridаgi inersiya kuchlаri О‘zgаruvchаn mаssаli jismning hаrаkаti
|
bet | 1/26 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 401,1 Kb. | | #153042 |
MAVZULAR
1.Noinersiаl sаnoq tizimlаridаgi inersiya kuchlаri
2.О‘zgаruvchаn mаssаli jismning hаrаkаti.
3.Suyuqlik harakatining kinematic tavsifi.
4.Dinamikaning asosiy vazifalari.
5.Klassik mexanikada holat tushunchasi.
6.Tabiatdagi o`zaro ta`sirlarning turlari.
7.Mexanikada saqlanadigan kattaliklar.
8.Saqlanish qonunlarining qo`llanilishi.
9.Tebranayotgan jism energiyasi.
10.Gazlarda elastic to`lqinlar.
11.Suyuqlikda elastic to`lqinlar.
12.Garmonik tebranish tezlanishi.
13.Garmonik tebranish energiyasi.
14.Termodinamikaning birinchi qonunini izojarayonlardagi tadbig`i.
15.Elektrostatik maydondagi o`tkazgichlar.
16.Elektrostatik maydondagi dielektriklar.
17.O`zgarmas elektr toki zanjirlari.
18.Vakuumda elektr toki.
19.Transfrormatorlar.
20.Yarim o`tkazgichlar.
21.Elektromagnit tebranishlar va to`lqinlar.
22.O`zgaruvchan elektr toki.
23.Nisbiylik nаzаriyasi elementlаri.
24.Relyativistik dinаmikа elementlаri.
25.Kepler qonunlаri
1-MAVZU. Noinersiаl sаnoq tizimlаridаgi inersiya kuchlаri
Reja:
1.Galileyning nisbiylik prinsipi.
2.Inersial sanoq sistemalari
3.Inersiya kuchi
4.Noinersial sanoq sistemalari
1.Galileyning nisbiylik prinsipi
Galilei nisbiylik prinsipi — Nyutonning klassik mexanikasida barcha inersial sanoq tizimlarining fizikaviy teng huquqlilik prinsipi. Bu holat mexanika qonunlari birday boʻlganida namoyon boʻladi. Biror inersial sanoq tizimida oʻtkaziladigan har qanday mexanik tajribalar asosida muayyan tizim tinch holatda yoki tugʻri chiziqli tekis harakatda ekanligini aniqlab boʻlmaydi. Bu holatni birinchi boʻlib 1636-yil Galileo Galiley aniqlagan.
Moddiy nuqtaning harakati nisbiydir: uning holati, tezligi, trayektoriyasining shakli ushbu harakat qaysi inersial sanoq tizimi (sanoq jismi)ga nisbatan qaralishiga bogʻliq. Shuning bilan birga, klassik mexanika qonunlari barcha inersial sanoq tizimlarida birday boʻladi. Mexanik harakatning nisbiyligi va mexanika qonunlarining turli inersial sanoq tizimlarida birday bulishi Galilei nisbiylik prinsipi mazmunini tashkil qiladi. Matematik jihatdan Galilei nisbiylik prinsipi mexanika tenglamalarining harakatlanayotgan nuqtalar koordinatalarini (vaqtning ham inersial sanoq tizimidan boshqasiga oʻtishdagi almashtirishlarga — Galilei almashtirishlariga nisbatan invariantligini ifodalaydi (qarang Nisbiylik nazariyasi).
Shu sababli Galilei almashtirishlarida yuqoridagi tenglama oʻzgarmaydi. Bu tenglama Galilei nisbiylik prinsipining matematik ifodalanishidir. Galilei nisbiylik prinsipi jismlar yoruglik tezligiga nisbatan ancha kichik tezliklar bilan harakatlangan hol uchungina oʻrinli. ~ s boʻlgan hollarda Galilei almashtirishlari Lorens almashtirishlari bilan almashtirilishi lozim.
|
| |
Step by step procedure Purpose - Microsoft Windows Embedded Standard 2009 Developer Resource Kit Componentizing...

|
Microsoft Windows Embedded Standard 2009 Developer Resource Kit Componentizing Windows xp professional for embedded systems developers
|
bet | 15/36 | Sana | 26.12.2019 | Hajmi | 5,67 Mb. | | #5189 |
Purpose
This chapter explains step by step how to create a bootable Standard 2009 CD ROM.
Prerequisites
1. Prepare your first target Hard Disk by accomplishing the following steps.
Boot a DOS floppy which has FDISK, FORMAT, and BIGFDISK.
Run FDISK (Answer NO to large disk support). Delete all partitions and disks.
Create a Primary DOS partition, size: 640MB (643).
Set this partition active and re-boot the floppy.
Run FDISK (Answer YES to large disk support).
Create an extended partition of at least 3.0 GB.
Create a logical disk drive in the extended partition with size LESS THAN the partition size. There must be at least 10MB of unused space INSIDE the extended partition.
Leave the rest of the disk free. Exit fdisk and re-boot. You should now have C: =640MB, D: =3000MB.
Format C: (This will be FAT 16 and will hold the El Torito image).
Format D: (This will be FAT32 and will hold the XP Pro installation).
Insert XP Pro CD and Boot from the CD. (Remove floppy disk).
Install XP Pro on the Second (D:) partition. Leave file system intact.
When installed, XP should be bootable. Connect to the network, join a domain, rename the computer, and install ETrust and any other fixes you think of.
Go to Windowsupdate.com and install all other critical updates.
Copy the hd2iso.exe program from your development system to the XP Pro partition on your target system.
Modify the boot.ini file on the C: drive to allow booting either from the C (El Torito) drive or the D (XP Pro) drive. A modified boot.ini should look like this:
[boot loader]
timeout=30
default=multi(0)disk(0)rdisk(0)partition(1)\WINDOWS
[operating systems]
multi(0)disk(0)rdisk(0)partition(1)\WINDOWS="Windows XP Embedded" /fastdetect
multi(0)disk(0)rdisk(0)partition(2)\WINDOWS="Windows XP Professional" /fastdetect
C:\="Microsoft Windows"
Step 1: Create a Standard 2009 configuration
Open Microsoft Target Designer
File menu New
Select target device component (ex: GX150) and add it to image
Check dependencies (
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Microsoft Windows Embedded Standard 2009 Developer Resource Kit Componentizing Windows xp professional for embedded systems developers
|
Lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent arxitektura-qurilish universiteti

|
Lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent arxitektura-qurilish universiteti
|
bet | 1/10 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 1,46 Mb. | | #260221 |
Bog'liq KURS ISHI XUDOYBERDIYEV SH.A.
OLIY TAʼLIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TOSHKENT ARXITEKTURA-QURILISH UNIVERSITETI
Muxandislik qurilish infrastrukturasi fakulteti
«Qurilish materiallari, buyumlari va konstruksiyalari texnologiyasi» kafedrasi
“Beton to‘ldiruvchilar texnologiyasi”
fanidan
“Ko’pchitilgan perlit qumini vertikal shaxtali pechlarda ishlab chiqarish korxonasini loyihalash. Yillik mahsuldorligi 475 m3/yil, uyilma zichligi bo’yicha markasi M100. ” mavzusida
kurs loyihasi
«Himoya qildi»
Baho __________________
«____» _____________ 2024 y.
|
Bajardi
Talaba: Xudoyberdiyev Sh.A.
guruh 107-20
yo’nalish 5340500 - “Qurilish materiallari, buyumlari va konstruksiyalarini ishlab chiqarish”
________________________________
|
Qabul qildi
_____________________________
_____________________________
|
Kurs loyiha rahbar
assistent Abdazov D.R.
________________________________
|
Toshkent – 2024
OLIY TAʼLIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TOSHKENT ARXITEKTURA-QURILISH UNIVERSITETI
Muxandislik qurilish infrastrukturasi fakulteti
«Qurilish materiallari, buyumlari va konstruksiyalari texnologiyasi» kafedrasi
“Beton to‘ldiruvchilar texnologiyasi”
fanidan “Ko’pchitilgan perlit qumini vertikal shaxtali pechlarda ishlab chiqarish korxonasini loyihalash. Yillik mahsuldorligi 475 m3/yil, uyilma zichligi bo’yicha markasi M100” mavzusida kurs loyihasi uchun
|
| |
Algoritmik til haqida qisqa ma’lumot

Amaliyotda algoritm ijrochisi kompyuter hisoblanadi. SHuning uchun kompyuter uchun tuzilgan algoritm u «tushunadigan» tilda tasvirlanishi kerak.
Ijrochi (kompyuter) berilgan buyruqlarni aniq va to‘g‘ri bajarishi uchun unga beriladigan buyruqlar yozilishi aniq va ijrochi tomonidan bir xil tushunilishi lozim. SHu sababli kompyuter tushunadigan til dasturlash tili, bu tilda yozilgan algoritm esa kompyuter dasturi deyiladi. Algortimlarning ijrochisi deganda EXM ni nazarda tutadi. EXM yuqoridagi usullarda ifodalangan algortimlarni tushunmasligi mumkin. Demak biz turli masalalarning yechish algortimlarni EXM larga tushunarli ko‘rinishda ifodalash uchun qo‘shimcha vositaga muxtoj bo‘lib qoldik. SHunday vosita bo‘lib algoritmik til xizmat qiladi. Ko’pincha algoritm va algoritmik til tushunchalarini chalkashtirib qo‘yishadi yoki bir xil narsa deb qarashadi. Bu noto‘g‘ri. Algoritmik til deb algoritmlarni ijrochiga tushunarli va bir xil ko‘rinishda ifodalash uchun zarur bo‘lgan belgilar va qonun-qoidalar majmuasiga aytiladi. Algoritmik tillarni ko‘pincha dasturlash tillari deb xam yuritiladi. Xozirgi vaqtda
zamonaviy EXM lar uchun
ko‘plab dasturlash tillari ishlab chiqilgan bo‘lib, hammasining o‘ziga
yarasha imkoniyatlari
hamda qonun-qoidalari mavjud. BEYSIK,
TURBO PASKAL, FORTRAN, C, C++,
Delphi
dasturlash tillari ana shular jumlasidandir. Bu tillar imkoniyatlarining
turlichaligi bilan bir-
birlaridan farq qiladilar. Masalan, BEYSIK algoritmik tili o‘rganish uchun sodda va qulay bo‘lib,
unchalik murakkab bo‘lmagan injenerlik masalalari uchun mo‘ljallangan. PASKAL tili esa dastur yozish jarayonida yo‘l qo‘yilishi mumkin bo‘lgan
hatoliklarning oldini olish, yangi
tipdagi funksiyalarni aniqlash, yangi tipdagi ma’lumotlarni
hosil qilish, rekursiv
funksiyalar bilan ishlash, grafik imkoniyatlarining kengligi va boshqa ko‘plab hususiyatlari bilan boshqa tillardaq farq qiladi. Bundan tashqari bu til zamonaviy DELPHI dasturlashmuhitini o‘rganish uchun asosiy poydevor hisoblanadi. PASKAL dasturlash tiliga 1069 yilda TSyurixdagi informatika institutining hisoblash texnikasi bo‘yicha mutaxassisi Nikolas Virt asos solgan. 1981 yilda bu tilning halqaro standart versiyasi taklif qilingan. IBM PC kompyuterlari uchunBORLAND firmasi PASKAL tilining TURBO PASKAL versiyasi ishlab chiqildi. Hozirgacha TURBO PASKAL ning 7 dan ortiq versiyalari ishlab chiqilgan bo‘lib, ular halq xo‘jaligining turli tarmoqlari masalalarini Yechishda keng foydalanilmoqda. Jahondagi etuk dasturchilarning ko‘pchiligi shu tilda ijod qilishgan. TURBO PASKAL dasturlash tili EHM dasturiy ta’minotini hamda turli amaliy xarakterdagi dasturlar dastasini yaratishda eng ko‘p qo‘llaniladigan dasturlash tillaridan biri bo‘lib qolmoqda.
Takrorlanuvchi algoritmlar - Reja: Algoritm va algoritlash tushunchalari. Algoritmning xossalari

Yuqorida keltirilgan algoritm va blok sxemadan ko‘rinib turibdiki amallar ketma-ketligining
ma’lum
qismi
parametr i ga
nisbatan
N marta
takrorlanayapti.
Yuqorida ko‘rilgan yig‘indi blok sxemalaridagi takrorlanuvchi qismlariga (aylana ichiga
olingan) quyidagi sharti keyin berilgan siklik struktura mos kelishini ko‘rish mumkin.
Yuqoridagi blok sxemalarda shartni oldin tekshiriladigan holatda chizish mumkin edi. Masalan,
yig‘indining algoritmini qaraylik. Bu blok sxemaning takrorlanuvchi qismiga quyidagi, sharti
oldin berilgan siklik strukturaning mos kelishini ko‘rish mumkin.
7-rasm. 1 dan
n gacha bo‘lgan sonlar yig‘indisini hisoblash algoritmi
Blok sxemalarining takrorlanuvchi qismlarini, quyidagi parametrli takrorlash strukturasi
ko‘rinishida ham ifodalash mumkin.
8-rasm. Parametrli takrorlash operatorining umumiy ko‘rinishi
Parametrli takrorlash operatoriga
misol sifatida berilgan
x=1,2,3,.....10 larda
funksiyasining qiymatlarini hisoblash blok sxemasini qarash mumkin.
9-rasm. Parametrli takrorlash operatoriga doir algoritm
Ichma-ich joylashgan siklik algoritmlar . Ba’zan, takrorlanuvchi algoritmlar bir nechta
parametrlarga bog‘liq bo‘ladi. Odatda bunday algoritmlarni ichma-ich joylashgan algortmlar deb
ataladi.
Misol sifati berilgan nxm o‘lchovli
a
ij
–matritsa elementlarining yig‘indisini hisoblash
masalasini qaraylik.
Bu yig‘indi hisoblash uchun,
i ning har bir qiymatida
j bo‘yicha ko‘paytmani hisoblab, avval yig‘indi ustiga ketma-ket qo‘shib borish kerak bo‘ladi. Bu jarayon quyidagi blok–sxemada aks
ettirilgan. Bu yerda
i-tashqi sikl - yig‘indi uchun,
j-esa ichki sikl-ko‘paytmani hosil qilish uchun
foydalanilgan.
10-rasm. Ichma-ich joylashgan siklik algoritmga doir blok-sxema
Chiziqli algoritmlar - Reja: Algoritm va algoritlash tushunchalari. Algoritmning xossalari

Chiziqli algoritmlar.Har qanday murakkab algoritmni ham uchta asosiy
struktura yordamida tasvirlash mumkin. Bo’lar ketma-ketlik, ayri va takrorlash
strukturalaridir. Bu strukturalar asosida chiziqli, tarmoqlanuvchi va
takrorlanuvchi hisoblash jarayonlarining algoritmlarini tuzish mumkin.
Umuman olganda, algoritmlarni shartli ravishda quyidagi turlarga ajratish
mumkin:
1. tarmoqlanuvchi algoritmlar;
2. takrorlanuvchi yoki siklik algoritmlar;
3. ichma-ich joylashgan siklik algoritmlar;
4. rekurrent algoritmlar;
5. takrorlanishlar soni oldindan no’malum algoritmlar;
6. ketma-ket yaqinlashuvchi algoritmlar.
Faqat ketma-ket bajariladigan amallardan tashkil topgan algoritmlarga-
chiziqli algoritmlar deyiladi. Bunday algoritmni ifodalash uchun ketma-ketlik
strukturasi ishlatiladi. Strukturada bajariladigan amal mos keluvchi shakl bilan ko‘rsatiladi.
Chiziqli algoritmlar blok-sxemasining umumiy strukturasini quyidagi ko‘rinishda ifodalash
mumkin:
Tarmoqlanuvchi algoritmlar.Agar hisoblash jarayoni
biror bir berilgan shartning bajarilishiga qarab turli tarmoqlar
bo‘yicha davom ettirilsa va hisoblash jarayonida har bir tarmoq
faqat bir marta bajarilsa, bunday hisoblash jarayonlariga
tarmoqlanuvchi algoritmlar deyiladi. Tarmoqlanuvchi algoritmlar
uchun ayri strukturasi ishlatiladi. Tarmoqlanuvchi strukturasi
berilgan shartning bajarilishiga qarab ko‘rsatilgan tarmoqdan
faqat bittasining bajarilishini ta’minlaydi.
Berilgan shart romb orqali ifodalanadi, r-berilgan shart. Agar
shart bajarilsa, "ha" tarmoq bo‘yicha a amal, shart bajarilmasa "yo‘q" tarmoq bo‘yicha b amal
bajariladi.
Tarmoqlanuvchi algoritmga tipik misol sifatida quyidagi sodda misolni
qaraylik.
1- Misol: Berilgan x ning qiytmatiga bog‘lik holda, agar u musbat bo‘lsa «ha» tarmoq bo‘yicha y=x2 funksiyaning qiymati, aks holda y=-x2 funksiyaning qiymati hisoblanadi.
4-rasm. Interval ko‘rinishidagi funksiya qiymatini hisoblash algoritmi
Ko‘pgina masalalarni yechishda, shart asosida tarmoqlanuvchi
algoritmlarning ikkita tarmog‘idan bittasining, ya’ni yoki «ha» yoki
«yo‘q» ning bajarilishi yetarli bo‘ladi. Bu holat tarmoqlanuvchi
algoritmning xususiy holi sifatida aylanish strukturasi deb atash mumkin. Aylanish strukturasi
quyidagi ko‘rinishga ega:
5-rasm. Aylanish strukturasining umumiy ko‘rinishi