nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-modda. Auditorlik tashkilotini Auditorlik tashkilotlarining reyestridan chiqarish

|
-modda. Auditorlik tashkilotini Auditorlik tashkilotlarining reyestridan chiqarish
|
bet | 295/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)43-modda. Auditorlik tashkilotini Auditorlik tashkilotlarining reyestridan chiqarish
Auditorlik tashkiloti quyidagi hollarda Auditorlik tashkilotlarining reyestridan chiqariladi:
auditorlik tashkiloti tugatilganda;
auditorlik faoliyati bilan bog‘liq bo‘lmagan boshqa faoliyat turlari amalga oshirilganda yoki faoliyat turi o‘zgarganda;
ushbu Qonunning 34-moddasida nazarda tutilgan auditorlik tekshiruvini o‘tkazishdagi cheklovlar buzilganda;
bila turib soxta auditorlik xulosasi tuzilganda;
auditorlik xizmatlari ko‘rsatish chog‘ida olingan maxfiy axborot oshkor qilinganda;
auditorlik faoliyatini amalga oshirishda auditorlik tashkiloti javobgarligining sug‘urta polisi mavjud bo‘lmaganda;
auditorlik tashkiloti ishi sifatining tashqi nazorati o‘tkazilayotganda zarur hujjatlarni va axborotlarni vakolatli davlat organiga taqdim etmaganda.
Auditorlik tashkilotining Auditorlik tashkilotlari reyestridan chiqarilganligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar ommaviy axborot vositalarida e’lon qilinishi, shuningdek vakolatli davlat organining rasmiy veb-saytida joylashtirilishi lozim.
44-modda. Auditorlar reyestri
Vakolatli davlat organi Auditorlar reyestrini yuritadi, unda quyidagilar ko‘rsatiladi:
auditorning familiyasi, ismi, otasining ismi;
jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami;
auditorning ish joyi;
sertifikatning raqami, berilgan sanasi;
sertifikat olgan shaxsning familiyasi, ismi va imzosi, shuningdek sertifikat olingan sana va uning amal qilish muddati;
auditorning har yilgi malaka oshirish kurslaridan o‘tganligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar;
xalqaro buxgalter sertifikatining (mavjud bo‘lgan taqdirda) nomi va berilgan sanasi;
sertifikatning amal qilish muddatini uzaytirish, sertifikatning amal qilishini tugatish, uni qayta rasmiylashtirish va uning dublikatini berish to‘g‘risidagi ma’lumotlar.
Vakolatli davlat organining rasmiy veb-saytiga Auditorlar reyestridagi tanishish uchun ochiq bo‘lgan ma’lumotlar joylashtiriladi, unda quyidagilar ko‘rsatiladi:
auditorning familiyasi, ismi, otasining ismi;
sertifikatning raqami, berilgan sanasi;
sertifikatning amal qilish muddati;
auditorlarning malakasini oshirish to‘g‘risidagi ma’lumotlar (yil yakunlariga ko‘ra);
sertifikatning amal qilishini tugatish va uning dublikatini berish to‘g‘risidagi ma’lumotlar.
|
| |
Muhomalar va natijalar - “pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
105
yoʻnaltirilganligi, uning oldiga qoʻyilgan muammoga bogʻliq. Oʻqituvchi oʻquvchilarga faqat tayyor
bilimlarni
berib qolmasdan, ularda mustaqil ravishda oʻqib oʻrganish, oʻziga xos izlanishga ishtiyoq
uygʻotishi maqsadida lozim ta’lim texnologiyalaridan oʻrinli foydalanishlari zarur deb hisoblaymiz.
Ayrim olimlar fikricha, mantiqiy fikrlash nazariy fikrlashning oʻzi ekanligi, u empirikdan analitik,
rejalashtiruvchi, refleksiv fikrlashgacha boʻlgan davrni muayyan izchillikda bosib oʻtadi (R.Ataxanov,
V.V.Davidov, Le Txi Kxan Kxo, L.K.Maksimov va b.).
Matematikani oʻrgatish jarayonida oʻquvchilarda shakllanishi lozim boʻlgan matematik fikrlashni
L.M.Fridman, umumiy fikrlash madaniyatining tarkibiy qismi deb hisoblaydi. Madaniy fikrlash –
shunday
fikrlashki, bunda fikrlashning turli usullari va amallarining qoʻllanishi ma’lum bir tartibda, qat’iy tizimda,
yechilayotgan fikrlash masalasi xarakteriga toʻla mos ravishda amalga oshiriladi deydi.
Biz “fikrlash” tushunchasiga nisbatan bir nechta yondashuvlarni tahlil qildik. Fikrlash shaxsning
faolligini tavsiflovchi jarayon boʻlib, uning uzluksiz rivojlanayotganligi faoliyatda namoyon boʻladi. Bu
faoliyat fanlarni oʻrganish jarayonida oʻquv masalalarini yechish faoliyatida namoyon boʻladi.
Mantiqiy fikrlash nazariya va amaliyotni, fikrlashning konvergent va divergent turlarini
uygʻunlashtiradi hamda oʻziga xos topqirlik bilan tavsiflanadi.
Konvergent fikrlash muammoning yagona yechimini topishga qaratilgan,
divergant fikrlash esa
masalaning mumkin boʻlgan barcha yechimlarini izlashga yoʻnaltirilgan fikrlash tarzidir.
Biz izlanishlarimizda boshlangʻich sinf oʻquvchilari mantiqiy fikrlashni rivojlanishining evristik,
mantiqiy algoritmik uslublaridan foydalanishga harakat qildik. Evristik uslublar real hodisalarning
matematik modellarini qurishning asosli ekanligini koʻrsatdi, mantiqiy uslublar esa uning “qat’iy” talablari
bilan matematik model ichidagi masalani yechishga xizmat qildi.
Xulosa. Fikrlash jarayoni topshiriqni yechish tartibi bilan chegaralanganligi sababli fanlarni
oʻrgatishda oʻquvchilarning fikrlash hodisasiga nisbatan turlicha qarashlar mavjud. Murakkablik darajasiga
ega boʻlgan topshiriqlarni yechishda, oʻquv kursining qoʻshimcha boʻlimlarini oʻzlashtirishda, oʻqitishning
muammoli-izlanish uslubidan foydalanish talab qilinadi.
Muhim masalalardan yana biri oʻquv jarayonida fanlardan sinfdan tashqari
ishlarni tashkil qilish
imkoniyatlarini aniqlash, maqsadga yoʻnaltirilgan ogʻzaki savol va mashqlarning didaktik asoslari, ulardan
oʻquvchilarning mantiqiy fikrlash layoqatini rivojlantirishda foydalanish yoʻllari va shart-sharoitlarini ishlab
chiqishdan iborat. Buning uchun quyidagi muammolarni hal etish talab qilinadi: boshlangʻich sinf
oʻquvchilarida mantiqiy fikrlash faoliyatini rivojlantirishda sinfdan tashqari ishlarni tashkil qilishning
metodik imkoniyatlarini aniqlash zaruriyati mavjud.
fanini o’qitishdan 
maqsad - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti...

126
- ChIPlar, mikroelektron priborlar va qurilmalarning tuzilish prinsipi, tezkor va
doimiy hotira qurilmalarini tashkil etish
- sistemali dasturlash va uning asosiy vazifalari, kompyuter resurslari, operasion
sistemalar, operasion sistemalarning rivojlanishi va asosiy funksiyalari, operasion
sistema tarkibi: ichki(o’rnatilgan) va tashqi(utilit–dasturlar), operasion sistema
buyruqlari, tarmoq operasion sistemalari, zamonaviy operasion sistemalar, amaliy
dasturiy ta’minot, matnlar, grafik va tovushli axborotlar bilan ishlash sistemalari,
zamonaviy ma’lumotlar bazasini boshqarish sistemalari, jadval prosessorlar,
integrallashgan dasturiy vositalarni ishlatish asoslarini bilish.
«Kompyuterning zamonaviy texnik va dasturiy ta’minoti» o’quv qo’llanmasini
o’zlashtirish jarayonida amalga oshiriladigan masalalar doirasida bakalavr:
Mikroprotsessorlarni, mikroprotsessorlar zamonaviy kompyuterlarning mikroelektron
asosi sifatida, kompyuter xotirasi, uzishlar tizimi, registrlar va xotiraga murojaat etish
modeli, prosessorning ish rejimlari, shaxsiy kompyuterning tashqi qurilmalarini
boshqarish tamoyillarini, ma’lumotlarni kiritish-chiqarishning bazaviy tizimi,
mashinaga mo’ljallangan dasturlash tili, kompyuter arxitekturasini rivojlanishining
zamonaviy tendensiyalarini mustaqil bajara olishi, mikroprotsessorlarning ishlash va
faoliyat ko’rsatish tamoyilarini, ularning turlarini ajrata bilishni, ularni ekspluatasiya
qilish, zamonaviy kompyuterlarning arxitekturasi va apparat ta’minoti, kompyuterning
zamonaviy dasturiy ta’minotlari va xizmat ko’rsatuvchi dasturlar ta’minot, operasion
tizimlarni o’rnish hamda ularga xizmat ko’rsatish, grafik qobiqlar, matn muxarirlari,
jadval dasturlari, multimedia va
Birinchi mirkoprotsessor i4004 – 1971 yilda Intel (INTegrated Electronics)
korxonasi
tomonidan
ishlab
chikarilgan.
Aytib
utish
joizki
ushbu
mirkoprotsessorlaning maksimal ishlash tezligi bor yugi 750 KGts ni tashkil kilgan.
Intel firmaisning sotuvga chikarilgan keyin avlodi i8080 mirkoprotsessori bulgan.
Mikroprotsessorli xotira (MPX) - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat...

138
Instruments sotib, deb xabar qilinadi, lekin biz erta keyingi yil kutilmoqda tayyor
yechimlarni ko'rib, protsessor hali ma'lum emas.
• Arxitektura xususiyatlari ARM Cortex-A8:
a oldindan tanlash nasihat bilan o Double-muvozanatli quvuri
o Superscalar mikroprotsessor yadroli
13-bosqich quvuri ishlash butun sonlarning o
o 10-bosqichi multimedia Ma'lumotlarni ishlash quvuri (Neon)
moslab kutish holatida bilan ikkinchi darajada (L2) kesh xotirasida o
• ARMv7 dan meros:
o siqishni texnologiyasi qo'llanma thumb-2
H.264 va MP3 qayta ishlash uchun o Extensions Neon
Faqat vaqt (JIT) va dinamik Adaptive tuzishdagi (DAC) - Java Jazelle RCT o
xavfsiz bitimlar va DRM uchun o TrustZone texnologiyasi (Digital Rights
Management)
• ikkinchi darajali kesh o'rnatilgan:
o 64 KB - 2 MB
Intel Core i7 - arxitektura X86-64 bilan Intel protsessorlari oila. Bu keyinchalik
ham micro-arxitektura Sandy Bridge, Ivy Bridge, Haswell, Skylake va Shaytonning
Canyon foydalaniladigan mikromimari Intel Nehalem, bor bo'lgan birinchi oila.
Bundan tashqari, Intel Core i7 2. Core identifikator oilasiga vorisi [2] ishchi nomi
Bloomfield bilan [3] 2008 [2] yilda boshlangan [1] protsessorlari boshlang'ich oilasiga
tegishli bo'lgan. Ko'rsatish emas Core i7 protsessor avlodni nom, u faqat Core brendlar
muvaffaqiyat bilan qator foydalanish davom etmoqda. [4]
MB NAND flesh BeagleBoard-xM 201 Cortex-A8 1 GGs C64x, DSP 512 MB LPDDR
BeagleBone A6 89 TI AM3359 Cortex-A8 720 MGts LCD @ 256 MB DDR2 4GB
Flash BeagleBon @
i8088
i8088 - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti axborot...

130
• qiymatlarning kodli shinasi (AQSH), u operand sonli kodining (mashina so’zi)
hamma razryadlarini parallel uzatish uchun simlar va ulash sxemalarini o’z ichiga
oladi;
• adresning kodli shinasi (AQSH), u asosiy xotira yacheykalarining va tashqi qurilma
kiritish-chiqarish portlarining adreslari kodining hamma razryadlarini parallel uzatish
uchun simlar va ulanish sxemalarini o’z ichiga oladi;
• ko’rsatmalarning kodli shinasi (KKSH), u mashinaning hamma bloklariga
ko’rsatmalarni (boshqaruvchi signallarni, impulslarni) uzatish uchun simlar va ulanish
sxemalarini o’z ichiga oladi;
• ta’minot (tok) shinasi, u energota’minot tizimiga SHK ning bloklarini ulash uchun
simlar va ulanish sxemalarini o’z ichiga oladi.
Asosiy xotira (AX) ma’lumotlarni saqlash va mashinaning boshqa bloklari bilan
ma’lumotlarni almashish uchun mo’ljallangan. AX ikki xil eslab qoluvchi qurilmani
o’z ichiga oladi: doimiy eslab qoluvchn qurilma (DEQQ) va tezkor eslab qoluvchi
qurilma (TEQQ).
DEQQ, (ROM - Read Only Memory) O’zgarmaydigan (doimiy) dasturli va
ma’lumotnoma axborotlarini saqlash uchun mo’ljallangan; O’zida saqlanayotgan
ma’lumotni faqat tezkor o’qish imkonini beradi (DEQQdagi axborotni o’zgartirish
mumkin emas).
TEQQ (RAM - Random Access Memory) SHK joriy vaqt oralig’ida
bajarayotgan, bevosita axborot-hisoblash jarayonida qatnashayotgan ma’lumotlarni
(dasturlar va ma’lumotlarni) tez yozish, saqlash va o’qish uchun mo’ljallangan.
Tashqi xotira SHK ning tashqi qurilmasi bo’lib, bu qachondir masalani echish uchun
kerak bo’lishi mumkin bo’lgan ma’lumotni uzoq vaqt saqlash uchun ishlatiladi.
Xususan, tashqi xotirada kompyuterning butun dasturiy ta’minoti saqlanadi. Tashqi
xotira turli xil eslab qolish qurilmalarini o’z ichiga oladi, lekin ulardan eng ko’p
tarqalgani, deyarli istalgan kompyuterda mavjud bo’lgan va strukturali sxemada
ko’rsatilgan qattiq (QMDY) vaegiluvchan (EMDY) magnit disklardagi
yig’uvchilardir.
-jadval 
Asоsini ChPS tashkil etgan usulning afzallik va kamchiliklari

Afzalliklari
Kamchiliklari
1. Hisоb-kitоblarning ancha
sоddaligi
1. Qo‘yilmalarning qоplanish muddatida tashqa-
rida bo‘lgan pul оqimlarini hisоbga оlmaydi.
2. Pul aylanmalari katta bo‘l-
magan firmalar uchun, shu-
ningdek, mablag‘lar yetishmay
qоlgan hоllarda tezda hisоb-ki-
tоblar natijasini оlish uchun qu-
lay
2. Keyinchalik hisоblangan qоplanish muddati bi-
lan taqqоslanadigan investitsiyalarning nоrmativ
(istalgan) qоplanish muddatini o‘rnatishda sub-
yektivlikning mavjudligi.
3. Bir muddatli qоplanish muddatiga ega, ammо
ancha farqlanuvchi hayotiy siklga (amalga оshi-rish
davriga) ega bo‘lgan lоyihalarga nisbatan qo‘llash
mumkin emas.
4. Hisоb-kitоblar aniqligining biznes-lоyihaning
hayotiy siklini ularni amalga оshirish differen-
siatsiyalashgan davrlarga bo‘linish chastоtasiga
bоg‘liqligining mavjudligi.
5. Investitsiyalar riski darajasini faqat taxminiy
bahоlashga erishish imkоniyati.
6. Muqоbil lоyihalar samaradorligini bahоlashda
qo‘shimcha usul vazifasini bajarish bilan chekla-
nib qоlganligi.
Afzalliklari
Kamchiliklari
1.Investitsiya lоyihalarining eng sama-
rali pоrtfelini shakllantirish uchun qu-
lay imkоniyatlarni ta’minlab beradi.
1. Investitsiya lоyihalarining ko‘lamli-
lik оmilini hisоbga оla olmaydi.
2. Investitsiya lоyihalarining iqtisоdiy
samaradоrligini juda yaxshi ta’riflaydi
(ChPS ga nisbatan).
2. Muqоbil investitsiya lоyihalari bo‘-
yicha hisоb-kitоblar ChPS usuli bo‘yi-
cha amalga оshirilgan hisоb-kitоblar
na-tijalari bilan qarama-qarshi bo‘lishi
mumkin.
6.7- jadval
Dizayn va arxitektura - O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi...

|
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekomunikatsiya texnologiyalari fakulteti
|
bet | 4/10 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 52,2 Kb. | | #247691 |
Bog'liq Induvidual2Dizayn va arxitektura
Firewall tarmog’i dasturining dizayni va arxitekturasi oldindan belgilangan xavfsizlik siyosati asosida tarmoq trafigini samarali kuzatish va nazorat qilish uchun turli komponentlarni tartibga solishni o'z ichiga oladi. Quyida firewall tarmog’i dasturining umumiy arxitekturasi va asosiy komponentlari haqida umumiy ma’lumot berilgan:
Umumiy arxitektura:
Firewall tarmog’i dasturi odatda ichki tarmoq (intranet) va tashqi tarmoq (internet) o'rtasida joylashgan tarmoq shlyuzi sifatida joylashtiriladi. U kiruvchi va chiquvchi trafikni to'xtatadi, paketlarni tekshiradi va ma'lumotlar oqimiga ruxsat berish, rad etish yoki o'zgartirishni aniqlash uchun filtrlash qoidalarini qo'llaydi. Arxitektura xavfsizlik siyosatini amalga oshirish va tarmoq aloqalarining yaxlitligini ta'minlash uchun hamkorlik qiluvchi bir nechta o'zaro bog'langan komponentlarni o'z ichiga olgan modulli yondashuvga amal qiladi.
Asosiy komponentlar va ularning roli:
Paketni tekshirish mexanizmi:
Paketlarni tekshirish mexanizmi tarmoq paketlarini firewall tarmog’idan o'tayotganda tahlil qilish uchun mas'ul bo'lgan asosiy komponent hisoblanadi.
U manba/maqsad IP manzillari, portlar, protokollar va paket bayroqlari kabi tegishli ma'lumotlarni olish uchun paket sarlavhalari va foydali yuk tarkibini tekshiradi.
Oldindan belgilangan filtrlash qoidalariga asoslanib, paketni tekshirish mexanizmi paketga ruxsat berish yoki blokirovka qilish yoki ro’yhatga yozish yoki paketni o'zgartirish kabi qo'shimcha harakatlarni boshlashga qaror qiladi.
Qoida mexanizmi:
Qoidalar mexanizmi kiruvchi va chiquvchi trafikni baholash uchun ishlatiladigan mezon va shartlarni belgilaydi.
U manba/maqsad IP manzillari, portlar, protokollar va paketlar mazmuni kabi turli atributlarga asoslangan ruxsat etilgan, rad etilgan yoki o'zgartirilgan trafikni ko'rsatuvchi qoidalar to'plamini o'z ichiga oladi.
Qoidalar mexanizmi har bir paketni ketma-ket tartibda o'rnatilgan qoidaga nisbatan baholaydi, birinchi mos keladigan qoidani qo'llaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekomunikatsiya texnologiyalari fakulteti
|
-modda. Auditorlik tashkiloti ishi sifatining tashqi nazoratini o‘tkazish muddati va asoslari

|
-modda. Auditorlik tashkiloti ishi sifatining tashqi nazoratini o‘tkazish muddati va asoslari
|
bet | 297/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)47-modda. Auditorlik tashkiloti ishi sifatining tashqi nazoratini o‘tkazish muddati va asoslari
Auditorlik tashkiloti ishi sifatining tashqi nazoratini o‘tkazish muddati o‘n ish kunidan oshmasligi kerak.
Auditorlik tashkiloti ishi sifatining tashqi nazorati tavakkalchilik-tahlili natijasi va auditorlik tashkiloti tomonidan ushbu Qonun talablarining buzilishlarini sodir etish tavakkalchiligi darajasini (bundan buyon matnda tavakkalchilik darajasi deb yuritiladi) baholash yakunlari bo‘yicha o‘tkaziladi.
Tavakkalchilik darajasi uch toifaga ajratiladi:
qoidabuzarliklar sodir etilishi tavakkalchiligi yuqori bo‘lgan auditorlik tashkilotlari;
qoidabuzarliklar sodir etilishi tavakkalchiligi o‘rtacha bo‘lgan auditorlik tashkilotlari;
qoidabuzarliklar sodir etilishi tavakkalchiligi past bo‘lgan auditorlik tashkilotlari.
Tavakkalchilik darajasini tahlil qilish vakolatli davlat organi tomonidan har yili 1-fevralga qadar amalga oshiriladi, bundan auditorlik tashkiloti yoki auditorning harakatlari (harakatsizligi) ustidan jismoniy yoki yuridik shaxslarning murojaatlari kelib tushgan hollar mustasno.
Auditorlik tashkiloti ishi sifatining tashqi nazoratini o‘tkazishda auditorlik tashkilotining moliyaviy-xo‘jalik faoliyatiga aralashishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Vakolatli davlat organida va auditorlarning respublika jamoat birlashmalarida mavjud bo‘lgan ma’lumotlar, shuningdek auditorlik tashkilotining hamda auditorlarning ishchanlik obro‘si to‘g‘risidagi axborot asosida quyidagi holatlar bo‘yicha tavakkalchilik darajasining tahlili amalga oshiriladi:
auditorlik tashkiloti tomonidan ushbu Qonunning 27 va 29-moddalari talablariga rioya etilishi;
auditorlik tashkilotining ushbu Qonun talablarini buzadigan harakatlari (harakatsizligi) ustidan jismoniy yoki yuridik shaxslarning murojaatlari mavjudligi;
auditorlik tashkilotining muassislari (ishtirokchilari) tarkibida ilgari auditorlik faoliyati to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlik uchun faoliyati tugatilgan auditorlik tashkilotining muassisi (ishtirokchisi) bo‘lgan jismoniy shaxslarning mavjudligi;
auditorlik tashkiloti ishi sifatining avvalgi tashqi nazorati yakunlari bo‘yicha past baho olganligi.
|
| |
-bob. Auditorlar ishi sifatining ichki nazorati va auditorlik tashkilotlari ishi sifatining tashqi nazorati

|
-bob. Auditorlar ishi sifatining ichki nazorati va auditorlik tashkilotlari ishi sifatining tashqi nazorati
|
bet | 296/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)8-bob. Auditorlar ishi sifatining ichki nazorati va auditorlik tashkilotlari ishi sifatining tashqi nazorati
45-modda. Auditorlar ishi sifatining ichki nazorati
Auditorlar ishi sifatining ichki nazorati auditorlik tashkiloti tomonidan amalga oshiriladigan, uning auditorlari va xodimlari tomonidan ushbu Qonun talablariga rioya etilishini ta’minlovchi tartib-taomillarga asoslangan tashkiliy chora-tadbirlar tizimidan iboratdir.
Auditorlar ishi sifatining ichki nazorati auditorlik tashkiloti tomonidan auditorlik faoliyati standartlariga binoan amalga oshiriladi va u auditorlik xizmatlari ko‘rsatish chog‘idagi majburiy shartdir.
46-modda. Auditorlik tashkiloti ishi sifatining tashqi nazorati
Auditorlik tashkiloti ishi sifatining tashqi nazorati vakolatli davlat organi auditorlarning respublika jamoat birlashmalari bilan birgalikda amalga oshiradigan, auditorlik tashkilotlari tomonidan ushbu Qonun talablarini va auditorlik faoliyati standartlarini buzishlarni aniqlashga hamda kelgusida ularning oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlar tizimidan iboratdir.
Auditorlik tashkiloti auditorlarning respublika jamoat birlashmasi tomonidan tashqi sifat nazoratidan ixtiyoriy asosda o‘tishi mumkin. Nazoratning mazkur turi ushbu Qonunga muvofiq vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladigan tashqi sifat nazoratini o‘tkazishning o‘rnini bosmaydi.
Auditorlik tashkiloti ishi sifatining tashqi nazorati natijalariga ko‘ra qoidabuzarliklar aniqlangan taqdirda, vakolatli davlat organi auditorlik tashkilotiga nisbatan quyidagi ta’sir choralarini qo‘llashga haqli:
aniqlangan qoidabuzarliklarni bartaraf etish majburiyatini auditorlik tashkilotining zimmasiga yuklaydigan va bunday qoidabuzarliklarni bartaraf etish muddatlarini belgilaydigan bildirishnoma chiqarish;
ushbu Qonun 43-moddasi birinchi qismining uchinchi, to‘rtinchi va beshinchi xatboshilarida nazarda tutilgan asoslarga ko‘ra sudga murojaat qilish;
ushbu Qonunning 29-moddasi talablarini muntazam ravishda (ikki martadan ortiq) buzganda auditorlik tashkilotini Auditorlik tashkilotlarining reyestridan chiqarish to‘g‘risida qaror qabul qilish.
Auditorlik tashkilotlari ishi sifatining tashqi nazorati natijalari aniqlangan qoidabuzarliklar yuzasidan ko‘rilgan choralar ko‘rsatilgan holda vakolatli davlat organining va auditorlar respublika jamoat birlashmalarining rasmiy veb-saytlarida e’lon qilinadi.
|
| |
-modda. Auditorlik tashkiloti ishi sifatining asosiy ko‘rsatkichlari va uni baholash

|
-modda. Auditorlik tashkiloti ishi sifatining asosiy ko‘rsatkichlari va uni baholash
|
bet | 298/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)48-modda. Auditorlik tashkiloti ishi sifatining asosiy ko‘rsatkichlari va uni baholash
Auditorlik tashkiloti ishi sifatining asosiy ko‘rsatkichlari quyidagilardan iborat:
ichki nazoratning tizimi mavjudligi;
auditning xalqaro standartlariga, sifat nazoratiga, tahliliy tekshiruvlarga, turdosh xizmatlar ko‘rsatishga doir topshiriqlarga va Professional buxgalterning odob-axloq kodeksiga rioya etilishi;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirg‘in qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish to‘g‘risidagi qonunchilikka rioya etilishi;
xalqaro auditorlik tashkilotlariga yoki assotsiatsiyalariga a’zolik;
auditorlik tekshiruvini o‘tkazish, turdosh xizmatlar ko‘rsatish uslubiyotining mavjudligi;
ko‘rsatilgan auditorlik xizmatlari natijalarining tegishli ravishda hujjatlashtirilishi;
auditorlik tekshiruvlarini o‘tkazish uchun yetarli miqdordagi mehnat va vaqt resurslari;
axborotga ishlov berish uchun dasturiy mahsulotlarni va axborot texnologiyalarini qo‘llash;
auditorlarning har yilgi malaka oshirish kurslaridan o‘tish;
ushbu Qonun talablari buzilishlarining mavjud emasligi;
jismoniy yoki yuridik shaxslarning shikoyatlari, shuningdek auditorlik tashkilotining faoliyati to‘g‘risida asoslangan salbiy fikrlar mavjud emasligi, shu jumladan ommaviy axborot vositalarida mavjud emasligi.
9-bob. Yakunlovchi qoidalar
49-modda. Xalqaro hamkorlik
Vakolatli davlat organi qonunchilikka va O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq o‘z vakolatlari jumlasiga kiritilgan masalalar yuzasidan xalqaro tashkilotlar bilan auditorlik faoliyati sohasidagi hamkorlikni qo‘llab-quvvatlaydi hamda axborot almashishni amalga oshiradi.
50-modda. Nizolarni hal etish
Auditorlik faoliyatini amalga oshirishda yuzaga keladigan nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
51-modda. Auditorlik faoliyati to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Auditorlik faoliyati to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.
|
| |
Masala.
“TEMPO" MCHJ korxonasidagi vaziyat bilan tanishish

|
Masala.
“TEMPO" MCHJ korxonasidagi vaziyat bilan tanishish
|
bet | 215/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODMasala.
“TEMPO" MCHJ korxonasidagi vaziyat bilan tanishish.
Toshkent shahrida joylashgan «TEMPO» MCHJ korxonasidagi 2010 yilda tashkil topgan. Korxonaning tashkil topganiga oz vaqt bo‘lgan bo‘lsada, shu qisqa davr ichida korxonada ishlab chiqarish hajmi 2 baravarga oshdi. Korxonada sifatli mahsulot ishlab chiqarish maqsadida chet davlatlardan zamonaviy avtomatlashtirilgan liniya va dastgohlar xarid qilindi, masalan Belgiyaning «Pikanol» to‘quv dastgohi, Germaniyaning «Zukker Myuller» ohorlash dastgoxi, Germaniyaning «Benninger» tandalash dastgohlar. Olingan zamonaviy texnologik asbob - uskunalar hisobiga korxonaning 2013 yil oxiriga kelib rentabellik o‘sish darajasi 9-12% ni tashkil etdi. Ishlab chiqarilayotgan mahsulotning tannarxini kamaytirib aholiga hamyonbop iste’mol mollari etkazib berish maqsadida har xil xom bo‘z ishlab chiqilmoqda. 2014 yilning dekabr oyida tikuv mashinalari xarid qilinib, yangi ish o‘rinlari yaratildi, natijada tikuv sexida 2017 yil mart oyiga kelib 24 ishchi ish bilan ta’minlandi. Tikuv sexida xar xil assortimentdagi erkaklar va ayollar dastro‘molchalar ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yilgan. Korxona har xil assortimentdagi mahsulotlarini eksport qilib va 2017 yil yarmida yana eksport qilish uchun yangi shartnomalar imzolangan.
«TEMPO» MCHJkorxonasida kalava iplarni qabul qilib, undan to‘quv sexida har xil bo‘zlar to‘qilib yarim tayyor mahsulot ishlab chiqarilayapti. Korxonada ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlari Pardozlash fabrikalariga yuborilib, ranglanib, gul urib pardozlanib, ulardan gullik, sidirg‘a, kamuflyaj va har xil keng assortimentli matolar ishlab chiqariladi.
Korxonada 2017 yilda mahsulot sotishdan olingan foyda 1045215,6 ming so‘mni, boshqa xizmat ko‘rsatishlardan olinadigan foyda 12 260 ming so‘mni moliyaviy faoliyat bo‘yicha zarar 511985,4 mingso‘mni tashkil qildi. Mahsulot ishlab chiqarishda korxonaning o‘rtacha 2783370 ming so‘mlik asosiy ishlab chiqarish fondlaridan va 1942990 ming so‘mlik normalashgan aylanma mablag‘lardan foydalanildi. Korxona o‘tgan yilga nisbatan 25450 ming so‘mga kam foyda oldi. O‘tgan yilda rentabellik ko‘rsatkichi 11,68 %ni tashkil qildi. Korxona sof foydasidan 40 % ini ishlab chiqarishni rivojlantirish fondiga sarflamoqchi.
Savollar:
Sizning fikringizcha ushbu matnda qanday muammo qo‘yilyapti?
Matnda muammoni tasdiqlovchi qanday dalillar mavjud?
Korxonada 2016 yilda umumxo‘jalik faoliyatidan foyda yoki soliq to‘langungacha foyda qancha miqdorni tashkil qildi. Vaziyatdagi umumxo‘jalik faoliyatdan foyda yoki soliq to‘langungacha foyda shakllanish jarayonini ajratib oling hamda uning nisbatan kamayishiga sabab nimada deb o‘ylaysiz?
Korxonada rentabellik qancha bo‘ldi va uning darajasi o‘tgan yilga nisbatan qaysi tomonga o‘zgardi?
Oxirgi yil uchun korxona sof foydasi qancha bo‘ldi va korxona ishlab chiqarishni rivojlantirish fondiga qancha pul sarflaydi?
Sizning fikringizcha ushbu muammoni qanday echish mumkin?
|
| |
Kriteriyning - Iqtisod-moliya

|
Iqtisod-moliya Pdf ko'rish
|
bet | 123/191 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 3,23 Mb. | | #252938 |
Bog'liq A T KENJABOYEV, M YU JUMANIYAZOVA ELEKTRON BIZNES ASOSLARI O`quvKriteriyning
raqamli bahоsi
Web-sahifa tashqi ko‘rinishi
Web-sahifa bo‘yicha navigatsiya
Xaridоrga e’tibоr
Qaytarishning оddiyligi va o‘xshash punkt
Servis yordami
Mahsulоt haqida yetarli ma’lumоtning mavjudligi
Tоvar narxi
Yetkazib berishning o‘z vaqtidaligi
Ombоrda tоvarning mavjudligi
Tоvarlar assоrtimentining xilma-xilligi
Integral raqamli bahоlash
1,65
2,51
2,67
2,82
2,86
2,98
3,05
3,23
3,28
3,30
28,35
6.1-jadval
Tashkil etilgan va faоliyat ko‘rsatayotgan elektrоn magazinni
tavsiflоvchi оptimallik kriteriylarini raqamli bahоsi
Jadvalda keltirilgan axbоrоtdan ma’lum bo‘ladiki, ko‘zdan kechiri-
layotgan tоvar turining assоrtimenti, uning mavjudligi va tez yetkazib
berilishi interaktiv xaridоr talablarini qоndirish uchun hal qiluvchi aha-
miyatga ega. Hоlbuki, tоvarning bahоsi (gap po‘lat sandiqlar va shunga
o‘xshash mahsulоt haqida bоradi) ahamiyati jihatidan faqat 4-o‘rinda
turuvchi mezоndir, ayni vaqtda web-sahifalarning tashqi ko‘rinishi umu-
man eng kam ahamiyatli mezоn bo‘lib chiqdi.
Tizimlarning iqtisоdiy samaradоrligini aniqlash usullari. Shuni alо-
hida ko‘rsatib o‘tish kerakki, bоshqa turdagi tоvarlarning (bоzоr seg-
mentlarining) interaktiv xaridоrlari yuqоrida sanab o‘tilgan mezоnlar
bo‘yicha po‘lat sandiqlarga o‘xshash mahsulоt uchun qo‘yilgan raqamli
bahоlardan ancha farqlanadigan bahоlarni qo‘yishadi.
Gipermaydоnda, оdatda, bir xil tоvar bilan savdо qiladigan ko‘plab
elektrоn magazinlar ishlashini hisоbga оlganda, interaktiv xaridоr uchun
shularning eng yaxshisini hisоblab chiqariladigan integratsiyalangan,
umumlashtirilgan reyting bahоsi asоsida tanlab оlish vazifasi dоlzarb
bo‘ladi. Birоq muqоbil gipоtetik elektrоn magazinlar bo‘yicha (shular
оrasidan eng yaxshisini tanlash kerak) bir-biridan juda kam farq qiladi-
gan, (ya’ni uzоg‘i bilan 5-7 fоiz miqdоridagi statistik xatо dоirasida
farqlanadigan) integratsiyalangan bahоlar оlingan bo‘lsa, оldindan aniq-
lanadigan muhimlik kоeffitsiyentlari yordamida xususiy mezоnlarni taq-
qоslash zaruriyati tug‘iladi. Aytganlarimizni shartli misоl yordamida
170
|
| |
l-rasm - M. L. Tursunxodjayev Tashkent davlat texnika universiteli

ham m a h su lo t ishlab c h iq a rish d a q o ‘lla n ila d ig a n d e ta lla r
(ikkilam chi ehtiyoj), ham kelib tushadigan yig'uv
birliklari
(birlamchi ehtiyoj) to ‘g‘risida gap ketmoqda.
10. 1-jadval
Ehtiyot qismlarga boigan brutto va netto
ehtiyojlarning hisobi (dona)
Ko‘rsatkichlar
Ko‘rsatkichlarning davr bo‘yicha o ‘zgarishi
Jami
1
2
3
4
5
6
Ehtiyot qismlarga
b o ig a n
ehtiyoj
80
40
40
30
40
40
270
Ikkilam chi ehtiyoj
160
120
180
90
120
160
850
Brutto ehtiyoj
240
160
220
120
160
200
1100
Mavjud zaxiralar
450
210
50
0
0
0
450
N etto ehtiyoj
-
-
170
120
160
200
650
10.1-jadvaldan ko‘rinib turibdiki,
brutto ehtiyoj birlamchi va
ikkilamchi ehtiyojlardan kelib chiqqan holda aniqianadi. Om borda
450 d o n a m a te ria l m av ju d . N e tto e h tiy o j 650 d o n a d a n
(1100—450) iborat. M a’lum m uddatda
netto ehtiyojni aniqlash
u c h u n om bordagi zaxiralar, uni qoniqtirishga
zaru r b o ig a n
zaxiralar hajmi ayirib tashlanadi. Shunday qilib davrlar bo'yicha
quyidagi natijalar kuzatiladi: birinchi davr — netto ehtiyoj mavjud
emas, chunki ombordagi zaxiralar
brutto ehtiyojdan oshib ketgan;
ikk in ch i davr — n e tto ehtiyoj m avjud em as,
davr boshiga
ombordagi zaxiralar 210 donadan iborat (450-240); uchinchi davr
— mavjud zaxiralar 50 do n ad an (210—260)
va n etto ehtiyoj
170 donadan (220—50) iborat.
Taklif va taklifni qabul qilish

— so‘ralgan miqdorda bo‘lishi,
— aytiigan vaqtga yetkazib berilishi;
— kelishilgan narxdan qim m at bo ‘lmasligi;
— savdo-sotiqqa mos holda rasmiylashtirilishi. Kelib tushish-
lam i rasmiylashtirish yetkazib beruvchidan
tushirish vaqtida xat
va kuzatuv xatini olishni ko‘zda tutadi, bu xatlarda m ahsulot-
lam ing soni va kelib tushish vaqti ko‘rsatiladi. Omborga m ate-
riallarning kehb tushishi maxsus nakladnoy (yuk xati)lar orqaii
hujjatlashtiriladi va mahsulotlarni ro ‘yxatga
olish kitobida qayd
etiladi.
Bir dasturli rejim - Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja

|
Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja
|
bet | 34/56 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 112,17 Kb. | | #125861 |
Bog'liq Ma’ruza matnlari 1-mavzu Shaxsiy kompyuterlarning ta’minotiBir dasturli rejim - kompyuterning barcha resurslari faqat bir dasturga xizmat qiladi.
Ko’p dasturli rejim (multidastur) - OT bir vaqtning o‘zida bir biriga bog‘liq bo’lmagan bir necha dasturlarga xizmat qiladi. Bunda resurslar dasturlar o’rtasida o’zaro taqsimlanadi. Multidastur rejimi markaziy prosessor ish vaqti bilan "periferiya" qurilmalari ishini ta’minlashdan iborat. Bu usulning bir dasturli rejimidan afzalligi resurslardan effektiv foydalanish va berilgan masala yechilishini tezlatishdir.
Ko’p masalali rejim - multimasala rejimi bir vaqtning o‘zida bir necha masalaning paralel ishlashini ta’minlash ko’zda tutilgan. Bunda bir masalaning natijasi ikkinchi masala uchun berilganlar majmuasini tashkil qilishi ham mumkin. OS yechilayotgan masalalarni bir-biri bilan bog’liqligini rejalashtiradi va nazorat qilib boradi. Ko’p dasturli rejimdan ( dasturlar orasida vaqtni taqsimlash prinsipi) farqli bu yerda barcha masalalar bo’yicha parallel ishlash ko’zda tutilgan. Ko’p masalali rejim faqat multitizimda (bir necha prosessor) tashkil qilinadi.
OS kompyuter va foydalanuvchi o’rtasidagi vositachi hisoblanadi. OS foydalanuvchi so’rovini analiz qiladi va uni bajarilishini ta’minlaydi. So’rov OS tilida qabul qilingan buyruqlar ketma-ketligi ko’rinishida bo’ladi. OS so’rovlarni turli rejimlarda bajarishi mumkin, shu sababli OS ni quyidagi tiplarga bo’lish mumkin:
Paket rejimi - bu masalalar majmuasiga ishlov beruvchi tizim, ya’ni bir yoki bir necha foydalanuvchi tomonidan tayyorlangan topshiriqlarni bajaruvchi tizim. Masalalar majmuasi kompyuterga kiritilgandan so’ng foydalanuvchi bilan uning masalasi o’rtasida muloqat qilish taqiqlangan. Bunday OS bir dasturli yoki ko‘p dasturli rejimlarda ishlashi mumkin.
Vaqtni taqsimlash - bir vaqtning о‘zida bir necha foydalanuvchiga xizmat qilish mumkin va foydalanuvchiga o‘z masalasi bilan muloqat qilish imkonini beradi. Bir vaqtda ishlash effektiga, prosessor vaqti va boshqa resurslarni turli foydalanuvchilar tomonidan berilgan hisoblash jarayonlariga taqsimlash bilan erishiladi. OS kompyuterga kiritilayotgan topshiriqlar uchun navbat tashkil qiladi va har biriga navbat asosida prosessordan foydalanish vaqtini aniqlaydi. Birinchi topshiriqni bajargandan sexing OS uni navbatning oxiriga olib borib qо‘yadi va ikkinchi masalaga xizmat qiladi va x.z. Har bir masalaga xizmat qilish vaqti OS parametrlarida aniqlanadi. Professional dasturchi OS ni tashkil qilish jarayonida bu vaqt birligini о‘zgartirishi mumkin.
Real vaqt - tizim berilgan real vaqt oralig‘ida topshiriqni bajarilishini ta’minlaydi. Bunda kompyuterdagi hisoblash jarayoni tezligi real vaqt о‘tishiga ham ohang btrlishi kerak. Kompyuter bunday OS bilan odatda bir dasturli rejimda ishlaydi.
|
| |
Mezоnning nоmlanishi - Iqtisod-moliya

Biznes lоyihalarini bahоlash usullarining tasniflash belgilari
1. Sоf keltirilgan qiymat (yoki sоf kel-
tirilgan samara, sоf diskоntlangan darо-
mad, integral samara)
1. Investitsiyalarni o‘zini оqlash
muddati
2. Investitsiyalarning rentabellik indek-
si (yoki fоydaliligi, darоmadliligi)
2. Investitsiyalar samaradоrligi
kоeffitsiyenti
3. Darоmadlilikning (yoki fоydaning, in-
vestitsiyani qaytarilishining) ichki me’-
0,05 x 1,75 + 0,07 x 2,4 + 0,07 x 2,75 + 0,08 x 2,79 + 0,08 x 2,99 +
0,09 x 3,03 + 0,09 x 3,25 + 0,2 x 3,2 + 0,12 x 3,35 + 0,15 x 3,4 = 5,95.
Amalga оshirilgan hisоb-kitоblardan ko‘rinib turganidek, hamma-dan
ma’qulrоg‘i 3-variantdagi elektrоn magazindir, chunki uning hisоb-lab
chiqilgan integral bahоsi hammadan katta miqdоrga ega.
Tоvarning bahоsi
O‘z vaqtida yetkazib berilishi
Tоvarning оmbоrda bоrligi
Tоvar assоrtimentining xilma-xilligi
-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini ta’minlash

|
-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini ta’minlash
|
bet | 300/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)53-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini ta’minlash
O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi o‘rtasida tushuntirilishini ta’minlasin.
54-modda. Qonun hujjatlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid bo‘lgan o‘z normativ-huquqiy hujjatlarini qayta ko‘rib chiqishlari va bekor qilishlarini ta’minlasin.
55-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran uch oy o‘tgach kuchga kiradi.
O‘zbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2021-yil 25-fevral,
O‘RQ-677-son
(Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 26.02.2021-y., 03/21/677/0155-son)
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O`RTA MAXSUS TA`LIM VAZIRLIGI
TERMIZ DAVLAT UNIVERSITETI
“TASDIQLAYMAN”
MOLIYA kafedrasi mudiri,
________ i.f.n. dots.Avazov E.X.
2021 yil “26” avgust
“Moliya” kafedrasi o’qituvchisi
Xudaykulov Amir Melikulovichning
2021-2022 o`quv yili bo`yicha
Audt fanidan
KALENDAR TEMATIK REJASI
|
| |
Korxonada ishlab chiqarishni tashkil etish prinsiplari, turlari

|
Korxonada ishlab chiqarishni tashkil etish prinsiplari, turlari
|
bet | 82/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD2. Korxonada ishlab chiqarishni tashkil etish prinsiplari, turlari,
shakllari va usullari
Ishlab chiqarishni tashkil etish prinsiplarining uyg‘unlashuvidan kelib chiqib, ishlab chiqarishning 3 ta asosiy turini ajratish mumkin:
- ommaviy
- seriyali
- yakka tartibli.
Ishlab chiqarish turidagi farq birinchi navbatda ish o‘rinlarining ta’minlanish xarakterida yoki boshqacha qilib aytganda ularning ixtisoslashganlik darajasida namoyon bo‘ladi.
SHu nuqtai nazardan barcha ish o‘rinlarini 3 guruhga ajratish mumkin:
1. Bir xil detallar ustida bir xil operatsiyani bajarishga ixtisoslashgan ish o‘rinlari.
2. Bir nechta detallar ustida ma’lum bir ketma-ketlikda muntazam ravishda bir nechta doimiy operatsiyalarni bajaradigan ish o‘rinlari.
3. Turli detallar ustida turli vaqtda turli xil operatsiyalarni bajaradigan ish o‘rinlari.
Birinchi guruhdagi ish o‘rinlari ko‘prok ommaviy ishlab chiqarishga; ikkinchi guruh ish o‘rinlari-seriyali ishlab chiqarishga, uchinchi guruh ish o‘rinlari esa, yakka tartibli ishlab chiqarishga xosdir.
Bir korxonada turli xildagi ishlab chiqarish jarayonlari turlari ko‘llanilishi mumkin. Ishlab chiqarish tipini belgilovchi belgilardan asosiysi bir turdagi maxsulotni konsentratsiyalash darajasi bo‘lganligi sababli, ishlab chiqarish turi va ish o‘rnini ta’minlanish koeffitsienti orasida ma’lum bog‘lanish mavjud.
Ish o‘rnining ta’minlash koeffitsienti kuyidagiga teng:
(yirik seriyali ishlab chiqarish).
SHunday qilib korxona ixtisoslashuvi bir turdagi maxsulot ishlab chiqarish ko‘lamini belgilaydi, bu esa ishlab chiqarish turini aniqlaydi. Ommaviy ishlab chiqarishda korxonalar bir turdagi va katta xajmdagi maxsulotlar ishlab chiqarishga ixtisoslashadi.
Seriyali ishlab chiqarishda maxsulotning ayrim turlari partiyalab ishlab chiqariladi. Partiya miqdoridan kelib chikib yirik seriyali va kichik seriyali ishlab chiqarishga ajratiladi.
YAkka tartibli (individual) ishlab chiqarishda yirik nomenklaturadagi maxsulotlar ishlab chikariladi. Ishlab chiqarish turini xarakterlovchi kuyidagi solishtirma jadvalni ko‘rib chikamiz (3.1-jadval).
|
| |
Rang tanlash uskunasi - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 454/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJARang tanlash uskunasi
diz.
Eyedropper tool
tasvir
bilan ishlash dasturlarida tasvirning istalgan qismidan
zaruriy rangni tanlab oluvchi uskuna.
Rangli bo‘yash (rangli chelakcha)
diz.
Paint bucket
shakl yoki obyektlarni bo‘yash uskunasi.
Raqamlash
diz.
Pagination
hujjatdagi sahifalarni
raqamlash.
Raqamli
Digital
raqamli koʻrinishda, 1 va 0
qiymatlarida shakllantirilgan mavhum maʼlumotlar
Raqamli
mb.
Numeric
raqamlardan tashkil topgan
ma’lumotlar.
Raqamli drama, mojaro
mad.
Digital drama
ijtimoiy
tarmoqlarda muloqot jarayonida yuz beradigan
hayajonli, hissiyotli yoki kutilmagan voqea, hodisa va
holatlar.
Raqamli ijtimoiy tarmoq
mad.
Digital social network
insonlarni suhbatlashish, gʻoyalar va qiziqishlar
bilan boʻlishish yoki yangi doʻstlar orttirish uchun
birlashtiradigan veb sayt.
Raqamli iz
mad.
Digital footprint
foydalanuvchi
haqida internetda mavjud maʼlumot
Raqamli kamera
Digital camera
fotosuratlarni tasma
oʻrniga saqlashda elektron xotiradan foydalanuvchi
kamera kiritish qurilmasi sifatida foydalanish mumkin
a amli maʼlumot
Digital data
kompyuterda
saqlanadigan elektron shakldagi maʼlumotlar
a amli ma fiylik
mad.
Digital privacy
raqamli
qurilmada saqlanadigan shaxsiy ma’lumotlarni himoya
qilish.
Raqamli obro‘
mad.
Digital reputation
internetdagi
auditoriya orqali yig‘ilgan fikrlar, shon-shuhrat
Raqamli san’at asari
diz.
Digital art
kompyuter
yordamida yaratilgan tasvir.
|
| |
Protsessor 
64-bitli Intel® ko'p yadroli protsessor 
Operatsion tizim

o'sh joy talab qilinadi; SSD tavsiya etiladi
Monitorning aniqligi
1024 x 768 monitor o'lchamlari (1920 x 1080 tavsiya etiladi)
Adobe - bu kompyuter darajasida dasturlar yaratadigan kompaniya, u 1987 yilda
bozorda Adobe Illustrator deb nomlangan dasturni chiqargan, u yana bir ajoyib dizayn
dasturlaridan biridir, ammo undan foydalanish uchun ular qanday talablar ekanligini bilish
kerak.
Adobe Illustrator - vektorli grafikalar bilan ishlash dasturi. Ko'pincha rasmlar,
komikslar, logotiplar yaratish uchun ishlatiladi. Nuqtalar qatorida chizilgan haqidagi
ma'lumotlarni saqlaydigan bitmaplar bilan taqqoslaganda, Illustrator shakllarni chizish
uchun matematik hisoblardan foydalanadi. Bu grafikani sifatini yo'qotmasdan, o'lchamlari
oshishi bilan kengaytiradi.
Illustrator - bu kitoblar, gazetalar, jurnallar va boshqa bosma nashrlardagi matnlar
uchun chizmalar yaratadigan rassom. Tasvir his -tuyg'ular va ma'no bilan to'ldirilgan bo'lishi
kerak, matn muallifi aytgan fikrni aniq etkazishi kerak. Bu illyustratorning asosiy vazifasi -
chizma orqali yozilganlarning mohiyatini qisqa va qisqa qilib etkazish.
Vakolatli mutaxassis rasmlar yaratish, fotosuratlarni qayta ishlash, eskizlar yaratishni biladi.
Buning uchun sizga ko'plab texnikalar kerak bo'ladi:
▪
Grafik illyustratsiya. Texnikaning mohiyati - rasm yaratish uchun oddiy elementlardan
foydalanish. Asosiy ishlaydigan vosita - qora qalam.
▪
Botanika illyustratsiyasi - bu o'simliklar tasvirini yaratish san'ati. Tahririyatlarda ushbu
profil mutaxassislari talabga ega ilmiy jurnallar, botanika nashrlari, maktab darsliklarini
yozishda.
▪
Texnik illyustratsiya - maksimal detalli obyektning batafsil tasviri. Texnik adabiyotlarda,
muhandislik hujjatlarida ishlatiladi.
Professional rassom yuqoridagi barcha texnikalarni yaxshi biladi. Bunday mutaxassis
mehnat bozorida talabga ega va munosib maosh talab qilishi mumkin.
-mavzu. KORXONANING MEHNAT RESURSLARI

|
-mavzu. KORXONANING MEHNAT RESURSLARI
|
bet | 213/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat6-mavzu. KORXONANING MEHNAT RESURSLARI
Reja
6.1. Mehnat resurslarini tasniflash
6.2. Mehnat resurslarining tarkibi va tuzilishi
6.3. Mehnat unumdorligi
6.4. Sanoat korxonalarida ish haqini tashkil qilish
6.5. Ishlab chiqarish resurslarining o‘zaro ta’sir mexanizmi
Zamonaviy korxonalar faoliyatida mehnat qurollari va mehnat predmetlaridan tashkari kadrlar xam katta ahamiyatga ega. Kadrlar ishlab chiqarish jarayonini tashkil etuvchi uch asosiy omilning asosiysi xisoblanadi. Salohiyat(potensial) tushunchasi lotin tilidan olingan bo‘lib, imkoniyat, kuch-quvvat ma’nosini anglatadi.
Kadrlar salohiyati - mehnat resurslarining umumiy soni va jinsi, yoshi, ma’lumoti, kasbiy ko‘nikmalari, korxonaning u yoki bu bo‘g‘inlarida va jamoatchilik ishlab chiqarishida katnashishi bilan ifodalanuvchi mehnat resurslari yoki imkoniyatlarini ifodalaydi.
Kadrlar korxonada mehnat bilan band bo‘lgan xamda korxona shaxsiy tarkibiga kiruvchi turli kasbiy - malakaviy guruhlardagi xodimlar majmuasidir. Korxonaning mehnat resurslari uning ish kuchini tavsiflaydi. Ish kuchi - insonning mehnatqilishga jismoniy va akliy qobiliyatlari xisoblanadi. Bozor munosabatlari sharoitida mehnatqobiliyati ish kuchini tovar xoliga keltiradi. Uning boshqa tovarlardan farqi:
" o‘z qiymatidan ortik bo‘lgan qiymat yaratadi;
" uni jalb kilmasdan biron-bir ishlab chiqarish jarayonini amalga oshirish mumkin emas;
" asosiy fondlar va aylanma mablag‘lardan samarali foydalanish darajasi ish kuchiga bog‘liq.
Korxona xodimlarining ro‘yxat bo‘yicha tarkibi kuyidagilarni o‘z ichiga oladi:
" sanoat ishlab chiqarish personali (SICHP) - asosiy va yordamchi sexlar, zavod boshqaruvi, laboratoriya, ilmiy-tadqiqot va tajriba-loyihalashtirish bo‘limlari, xisoblash markazi xodimlari;
" noishlab chiqarish personali - uy-joy, kommunal va yordamchi xo‘jaliklarda, sog‘likni saqlash, profilaktika va ta’lim muassasalarida faoliyat yurituvchi xodimlar;
" raxbarlar - direktor, direktor o‘rinbosarlari, bosh mutaxassislar, bo‘lim boshliklari, ya’ni muxandis-texnik personal (MTP);
" xizmatchilar - xujjatlarni tayyorlash, xisob-kitob va nazorat qilish, xo‘jalik xizmati xodimlari (agentlar, g‘aznachilar, ish yurituvchilar, kotiblar, statistlar va x.k.).
Kadrlarning korxonada xarakatlanishini tavsiflash uchun kuyidagi ko‘rsatkichlar xisoblanadi va taxlil kilinadi:
Ishchilarni ishga qabul qilishbo‘yicha aylanish koeffitsienti(Kqq ):
Ishdan ketish bo‘yicha aylanish koeffitsienti( )
Kadrlar oqimi koeffitsienti ( )
Korxona personali tarkibining doimiylik koeffitsienti( )
Mehnat resurlarini shakllantirish manbalari quyidagilardan iborat:
|
| |
Yiriklashgan ishlab chiqarishning foydali tomonlari

|
Yiriklashgan ishlab chiqarishning foydali tomonlari
|
bet | 89/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODYiriklashgan ishlab chiqarishning foydali tomonlari:
" ishlab chiqarish jarayonlarining birgalikda ishlashi bunday korxonalarda xar qanday murakkab maxsulotning kiska vaqt ichida ishlab chikarilishini ta’minlaydi;
" mavjud asosiy ishlab chiqarish fondlari samarali ishlatiladi. CHunki katta mehnat xajmi ishlab chiqarishda ishni bir kecha-kunduzda bir necha smenada tashkil kilinishiga shart-sharoit yaratadi;
" asosiy materiallar samarali ishlatiladi, chunki asosiy ishlab chiqarishning chikindisidan xalq uchun keng iste’mol mollarini ishlab chiqarishga imkoniyat yaratiladi. Ishlab chiqarish yiriklashtirilgani sari ishlab chiqarishni boshqarish va unga xizmat ko‘rsatish soxasidagi umumiy xarajatlar maxsulot ishlab chiqarishning ko‘payishiga nisbatan kamrok darajada ortadi, bu ularni tejab kolishga olib keladi.
Kamchiliklari:
" yirik korxonalarni loyihalash, kurish, ishga tushirish juda ko‘p vaqt talab qiladi;
" bunday korxonalarni kurishga va uni ishga tushirishga sarflanadigan mablag‘lar uzoq vaqtdan keyin o‘zini koplaydi.
Kombinatsiyalashtirish deb bir necha korxonalarni bir maydonda joylashib tayyor maxsulot ishlab chiqarishiga aytiladi. Kombinatsiyalashtirish natijasida kombinatlar paydo bo‘lib ular 3 xil bo‘ladi:
" xomashyoga ketma-ket ishlov berib, undan tayyor maxsulot ishlab chikaruvchi korxonalar. Masalan: metallurgiya kombinati, bunda cho‘yan, po‘lat va prokat ishlab chiqarish jarayonlari ketma-ket bajariladi;
" xomashyoni kompleks tarzda qayta ishlash, bu asosan neft, kimyo kombinatlari va rangli metallarni qayta ishlash kombinatlarini tashkil qilishda ko‘llaniladi;
" bir korxonaning ishlab chiqarishdagi chikindilari ikkinchi korxona uchun xomashyo sifatida ishlatiladi. Masalan: yog‘ochsozlik korxonalaridan chikadigan kirindi va kipiklardan karton va kipik plitalar ishlab chiqaradigan korxonalar.
Kombinatsiyalashgan korxonalarning foydali tomoni:
" ular eng yuqori mehnat unumdorligiga ega bo‘ladi, chunki ularda mehnatni mexanizatsiyalashtirish keng ko‘lamda ko‘llaniladi.
" korxonalarning omborlarida xomashyo zaxiralari deyarli ko‘p bo‘lmaydi.
" bunday korxonalarda yuklarni tashish uchun o‘zi yurar transport vositalaridan foydalanishga extiyoj bo‘lmaydi, chunki barcha mehnat buyumlarini bir ish joyidan boshqa ish joylariga uzatish jarayonlari avtomatik ravishda bajariladi.
|
| |
a amli s rtifikat - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

a amli s rtifikat mad. igital certi cate elektron
pochta xabari yoki maxfiy maʼlumotlarni saqlash usuli
ochiq kalitli infratuzilma (
PKI ) yordamida internet orqali
maʼlumotni ishonchli almashish imkonini beruvchi
pasportga oʻxshash elektron sertifikat
a amli to si mad. Digital divide texnologiyalar,
kompyuterlar va internetdan foydalanish imkoniyatiga
ega bo‘lmagan insonlarning ulardan foydalana
oladiganlardan ajralib qolishi, ortda qolishi.
Raqamli tugmalar Number keys klaviaturadagi
raqamlar koʻrsatilgan har qanday tugma
Rastrli tasvir diz. Bitmap har biri bitta rangga ega
alohida nuqtalar (piksellar) dan iborat tasvir
Rastrli tasvir Raster piksellardan tashkil topgan tasvir
turi.
BMP, GIF, JPEG, PNG va
TIFF formatidagi fayllardir.
Receive xlq. int. Receive elektron pochtada xatni
qabul qilish.
Reference xlq. mad. Reference hujjat yaratishda
foydalanilgan manbani aniqlash va uni manbalar
roʻyxatida berish
Relevantlik xlq. mad. Relevant qidirilayotgan
axborotning soʻrovga mos kelishi
Reload int. Reload avval kirilgan veb sahifani qayta
ochish qayta yuklash, yangilash
Glossariy 337 ICT_STB_G10-11_Glossary_321-342_NT_R7_2023.indd 337
31.10.2023 10:04:12
Relyatsion jadval mb. Relational table tashqi kalit
orqali bir-biriga ulangan bittadan ortiq jadvallarda
maʼlumotlar bazasining tuzilishi