ILIQ
Q IZIL
birlamchi
Qizg'ish
Q o v o q
SOVUQ

ILIQ
Q IZIL
birlamchi
Qizg'ish
Q o v o q
SOVUQ
qizg‘ish
binafsha
havo
rang
sarg‘ish
qovoq
rang
Yashil
SARIQ
birlamchi
sarg'ish
yashil
45
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR
1. Yorug‘lik nurlari haqida nimalar bilasiz?
2. Qo‘shiluvchi ranglar tizimi qanday ishlaydi?
3. Ayiriluvchi ranglar tizimi qanday ishlaydi?
4. HSB ranglar tizimi qanday ishlaydi?
5. HSB ranglar tizimidagi har bir parametr nimani anglatadi?
6
. Bir-birini to‘ldiruvchi ranglar deb qanday ranglarga aytiladi?
UYGA VAZIFA
Mavzuga doir o‘nta test tuzing.
ri
12-DARS. P H O T O S H O P D A RANG LAR BILAN
ISHLASH
Yuqorida ko‘rib chiqilgan ranglar tizimlari tabiatda uchraydigan ranglar-
ning barchasini ham ko‘rsatib bera olmaydi. Ulaming yana bir kamchiligi, bu
tizimlar apparatga bog‘liqdir. Boshqacha aytganda, bir tizimda ishlaydigan
ikkita turli qurilma ranglami bir xil ko‘rsata olmaydi.
Apparatlarga bog'liq bo‘lmagan va
ranglami qamrab olishi eng katta bo‘lgan ti-
zim ishlab chiqilgan bo‘lib, u Lab deb atala-
di. Ulardan birinchisi rangning yorug‘ligini
(ingliz tilidagi Lightless so‘zidan olingan)
anglatadi. Tkkinchi parametr a esa rangning
qizildan yashilgacha, uchinchi parametr b
rangning sariqdan ko‘k ranggacha boTgan
o‘zgarishini aniqlaydi.
PhotoShopda bu tizimdan yuqorida kel-
tirilgan bir tizimdan ikkinchisiga o‘tishda
foydalaniladi. Ya’ni bir tizimdan olingan rang aw al Lab tizimiga o‘tkaziladi,
so‘ng undan boshqa tizimga o'giriladi.
46
PhotoShopda eng ko‘p bajariladigan amallardan biri bu ranglami tanlash-
dir. Ranglami tanlashning bir necha usullari bo‘lib, ulardan biri IlajiMTpa
UBeTOB (Ranglar palitrasi) dan foydalanishdir. Bu muloqot oynasini ekranga
ehaqirish uchun uskunalar panelidagi (asosiy yoki fon rang) uskunasini tan-
laymiz.
Oynaning o‘rtasidagi vertikal surgichni siljitib, kerakli ranglar sohasiga
o‘tamiz. 0 ‘ng tomonda bu sohadagi ranglar ancha batafsil ko‘rsatiladi. Un-
dan kerakli rangni sichqonchaning chap tugmasini bosib tanlash mumkin.
Oynaning o‘ng tomonida rangni to‘rtta tizimdan birida kerakli parametrlami
kiritib ham tanlash mumkin.
Rang tanlashning ikkinchi yo‘li palitralar sohasidagi L(
b
6
t
(Rang) pa-
litrasidan foydalanishdir. Uning sarlavhasining o‘ng tomonidagi yashirin
menyudan kerakli ranglar tizimini tanlab olish mumkin. Ekranda paydo bo‘l-
gan gorizontal surgichlami surib, kerakli rang tanlanadi.
47
Bu palitra bilan birga 06pa3pbi (Namunalar) nomli palitra joylashgan. Bu
palitrada aw aldan tanlab qo‘yilgan bir qator ranglar bo‘lib, ulami sichqon-
cha yordamida tanlash mumkin:
Bu palitraning yashirin menyusida awaldan aniqlab qo‘yilgan namuna-
laming boshqa to‘plamlarini tanlash, yaratilgan to‘plamni yangi nom bilan
saqlash, saqlab qo‘yilgan to'plamlami qaytadan yuklab olish, palitra oynasi-
ning ko‘rinishini o‘zgartirish kabi amallami bajarish mumkin.
Indekslangan ranglardan nashriyotlarda, animatsiya yaratishda va Intemet
tarmog‘ida, shu jumladan web sahifalarda keng foydalaniladi.
Oq-qora suratlami saqlashda yarim tusli (kulrangning turli tuslaridan)
foydalaniladi. Bunda har bir piksel uchun bir bayt ajratiladi va piksel kul
rangning 256 ta tusidan biri ko‘rinishida boiishi mumkin.
YODDA SA Q LA N G !
Ranglar kompyuter grafikasining asosini tashkil etadi.
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR
1. Lab ranglar tizimi qanday ishlaydi?
2. Lab ranglar tizimidagi har bir parametr nimani anglatadi?
3. Ranglar palitrasi bilan qanday ishlanadi?
4. PhotoShopga biror tasvir yuklang. Uning ranglar tizimini boshqala-
riga o'tkazing va yangi nom bilan saqlab qo'ying.
5. Yarim tusli ranglar tizimida saqlangan oq-qora suratning qayta rang-
li tizimga o‘tkazing va undagi o‘zgarishlami izohlang.
UYGA VAZIFA
Palitralar sohasida ranglar bilan ishlashni mashq qiling.
48
|