CHilangarlik - O'zbekiston Respublikasi Oliy Ta'lim, Fan va Innovatsiyalar Vazirligi

|
O'zbekiston Respublikasi Oliy Ta'lim, Fan va Innovatsiyalar Vazirligi
|
bet | 2/5 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,84 Mb. | | #237342 |
Bog'liq Simlar bilan ishlash. Simlarga ishlov berishda chilangarlik operatsiyalariCHilangarlik ish joyini tashkil etish
Ish o'rni deganda, ustaxona yoki tsexning alohida ishchi (talaba) yoki ishchilar (talabalar) guruhining ixtiyorida bo’lgan va u topshiriqni bajarishda kerak bo’ladigan jixoz, moslama, asbob va materallarning maqsadga muvofik holda joylashtirilgan ma’lum qismi nazarda tutiladi. Ish o’rni elementlariga quyidagilar kiradi:
- ish bajariladigan jixozlar, mexanizm va moslamalar;
- material, yarim tayyor mahsulotlar, tayyor mahsulotlar, chiqindilarni joylashtirish va saqlash uchun qurilmalar (stellajlar, taralar);
- asboblar, moslama va texnikaga oid xujjatlarni joylashtirish va saqlash uchun qurilmalar (turli tokchalar, ramkalar);
- ish o’rniga biriktirilgan qurilma-transport vositalari (tal, aravachalari);
- normal va xavfsiz mehnat sharoit1arini ta’minlovchi, qurilmalar (mahalliy yoritish, ventiliyatsiya va sovutuvchi qurulmalar, xavfsizlik texnikasini nazarda tutib qilingan turli tasdiklar);
Ishchi yoki guruhlarni qiynalmay ishlashi uchun qulay joy va moslamalar (oyoq ostiga qo’yiladigan tagliklar, stullar).
Ish joyini tashkil qilishda rejalashtirish muhim bo’lib, ish vaqtining xar bir daqiqasida samarali foydalanish talab etiladi. Ish vaqtining qadriga yetishga ko’nikish uchun qo’yidagi asosiy qoidalarni esda tutish zarur: xar bir talaba o'z maqsadini aniq bilishi va ishga darhol kirishishi, butun e 'tiborini eng asosiy ishga qaratishi, dadil harakat qilishi, ishni keyinga qoldirmasligi, yozuv daftari tutishga odatlanishi kerak.
Ish o’rnida joy va asbob-uskunalar joylashishining qo’layligini aniqlash, maqbul ish doirasi, qurish doirasi va ish usullarini ta’minlay olish - olmasligini tekshirib ko’rishi kerak. Masalan, yetarli yoritilmaslik, jihozlarning noqulay joylashishi, ko’p chang chiqishi, xaroratning keskin o’zgarishi, shovqin, titrash va x.k. ish sifatiga salbiy ta’sir ko’rsatadi. Ish o’rnini rejalashtirishda maqbul ish doirasi radiusi 300 mm bo’lgan, xar qaysi qo’l uchun yey bilan chegaralanishi zarur. Yordamchi asbob va moslamalar o’rnatiladigan joy radiusi taxminan 430 mm bo’lgan yoy bilan chegaralanishi kerak. Ayniqsa, qo’l yetadigan doira radiusi 650 mm. dan kam bo’lmasligi, shuningdek, qo’llar maksimal yetadigan joy radiusi 850 mm bo’lishi lozim. Kerakli asbob va moslamalarning ko’rsatilgan chegaralardan tashqarida joylashuvi ishchining ortiqcha harakat qilib, gavdasini tez-tez egishiga olib keladi.
Gorizontal va vertikal tekisliklardagi ish doiralarining tasnifi
CHilangarlik ishlarida sanitariya gigiena sharoitlari, xavfsizlik texnikasi va yong’inga qarshi tadbirlar. CHilangarlik ishlarini bajarish inson omiliga asoslangan ish faoliyati bo’lib uning sifatli bajarishi yaratilgan shart-sharoitlar va sanitariya gigiena qoidalariga asoslangan bo’lishi lozim.
CHilangar (talaba) ishga kirishishdan oldin maxsus kiyim-bosh bilan ta’minlagan bo’lishi, ish turiga bog’liq xolda rezina, maxsus iplardan to’qilgan yoki berezent qo’lqoplardan foydalanish lozim. Payvandalash ishlarini bajarishda esa maxsus himoya ko’zoynaklari va kaskalar va rezina etiklar bilan qurollanishi ko’rsatilgan.
Asboblarni charhlash va ularni kesish jarayonida shaffof, palstmassadan yasalgan ko’zoynaklardan foydalanishi ko’zda tutilgan.
CHilangarlikda asosiy bajariladigan ishlar metallar va ularning turli qattiq birikmalari bilan bog’liq bo’lganligi uchun ularni qayta ishlash davrida yuqori miqdordagi issiqlik ajralib chiqishi yoki turli yong’inga sabab bo’luvchi uchqunlar ajralib chiqishi mumkin. SHu boisdan qo’l ostida doimiy ravishda davlat standartlariga javob beradigan o’t o’chirish moslamari: qum solingan idish, chelak, belkurak, maxsus yong’in o’chirish suyuqligi bilan to’ldirilgan idish saqlanishi lozim.
|
| |