nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
MURAKKAB OQSILLAR KIMYOSI

|
MURAKKAB OQSILLAR KIMYOSIBog'liq Sobirova-R.A-biokimyoMURAKKAB OQSILLAR KIMYOSI
Murakkab oqsil ikkita komponent saqlaydi – oddiy oqsil va oqsil
bo‘lmagan modda. Oqsil bo‘lmagan modda
prostetik guruh
deb ataladi
(grekcha prostheto – biriktirilmagan). Odatda prostetik guruhlar oqsil
molekulasi bilan mustahkam bog‘langanlar. Biz quyida ba’zi murakkab
oqsillarning kimyoviy tabiati va biologik roli haqida ma’lumotlar
beramiz.
Xromoproteinlar
Xromoproteinlar (grekcha chroma – bo‘yoq) oddiy oqsil va u bilan
bog‘langan bo‘yalgan oqsil komponentdan iborat. Gemoproteinlar
(prostetik guruh sifatida temir saqlaydi), magniyporfirinlar bo‘lmagan
va flavoproteinlar (izoalloksazin unumini saqlaydi) tafovut etiladi.
Xromoproteinlar qator noyob biologik funksiyalarga ega: ular hayot
faoliyatining fundamental jarayonlari, ya’ni fotosintez, hujayra va butun
organizm nafas olishi, kislorod va uglerod dioksid tashilishi, oksidlanish
– qaytarilish reaksiyalari, yorug‘lik nuri va rang qabul qilish va
boshqalar.
Shunday qilib, xromoproteinlar hayot faoliyati jarayonlarida muhim
rolni o‘ynaydilar. Masalan, gemoglobinning nafas funksiyasini uglerod
oksidi kiritish (CO) yoki to‘qimalarda kislorod sarflanishini sinil kislota
yoki uning tuzlari (sianidlar)ni kiritib hujayra nafas sistemasi
fermentlarini ingibirlash organizmni shu zahoti o‘limga olib keladi.
Xromoproteinlar energiyani akkumulyatsiya qilishda bevosita va faol
ishtirokchi bo‘lib hisoblanadilar. Ular yashil o‘simliklarda quyosh
energiyasini bog‘lashdan boshlab va uni odam va hayvon organizmida
sarflashgacha bo‘lgan o‘zgarishlarda qatnashadilar. Xlorofill
(magniyporfirin) oqsil bilan birgalikda o‘simliklar fotosintetik faolligini
ta’minlaydi, suv molekulasini vodorod va kislorodga parchalanishini
katalizlaydi (quyosh energiyasini yutib). Gemoproteinlar
(temirporfirinlar), aksincha, qaytar reaksiyani – energiya ajralishi bilan
bog‘liq bo‘lgan suv hosil qilishni katalizlaydi.
|
| |
Mavzu: Dasturlash tilida chiziqli,tarmoqlangan va qayta takrorlanuvchi hisoblash jarayonlarini ishlab chiqish

|
Mavzu: Dasturlash tilida chiziqli,tarmoqlangan va qayta takrorlanuvchi hisoblash jarayonlarini ishlab chiqish
|
bet | 1/2 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 456,57 Kb. | | #123172 |
Bog'liq LABARATORIYA №10
22.11.2023
Laboratoriya ishi №10
Mavzu:Dasturlash tilida chiziqli,tarmoqlangan va qayta takrorlanuvchi hisoblash jarayonlarini ishlab chiqish
Ishning maqsadi:Borlond C++ Builder tizimida ishlash ko’nikmalarini hosil qilish.
Topshiriqlar
1.Dasturlash tillari va ularning vazifalari
2.Borlond C++ dasturlash tilining vazifalari.
3.Borlond C++ funksiyalarining tahlili.
1.Dasturlash tili — maʼlumotlar (axborotlar)ni va ularni elektron mashinalarda ishlash algoritmlari Inson kabi kompyuter ham oʻziga xos tilda muloqot qiladi. Bu til faqat kompyuter tushunadigan til boʻlib, u cheklangan lugʻat va qatʼiy yozish qoidalaridan iboratdir. Kompyuter tushunadigan va muloqot olib boradigan „til“ DASTURLASH TILI deb ataladi. Istalgan dasturlash tilini bilgan shaxs óz dasturini bemalol tuza oladi.
Protsessor dasturlash tilida yozilgan dasturni toʻgʻridan - toʻgʻri tushunmaydi. Buning uchun dasturni protsessor tiliga tarjima qiladigan (raqamli oʻtkazib beruvchi) tarjimon tili - translyatordan foydalaniladi. Tarjimon tilining ikkita turi mavjud: kompilyator va interpretator.
1)KOMPLIYATOR dasturlash tilida yozilgan dastur kodini tólaligicha oʻqib, mashina kodiga tarjima qiladi va tarjima natijalarini bajariladigan yaxlit bitta faylga yigʻadi.
2)INTERPRETATOR dasturlash tilida yozilgan kodni bosqichma -bosqich mashina kodiga aylantirib, (dasturlari)ni bayon qilish uchun moʻljallangan rasmiy til; odamning elektron mashina bilan bogʻlanishi uchun ishlatiladigan shartli belgilar tizimi. Dasturlash tili tabiiy til bilan shartli mashina tili orasidagi oʻrinni egallaydi. Dasturlash tilining asosiy vazifasi dasturlar tuzish (Dasturlash) vositasi boʻlishi, yaʼni maʼlumotlarni ifodalash va ularni EHM (kompyuter) da ishlashda qoʻllanishidan iborat.[1]
Dasturlash tillari haqida maʼlumot
tahlil qiladi va berilgan buyruqlarni ketma- ketlikda bajaradi. Agar xatolik sodir bólsa, ósha zahoti xabar beradi. Dasturlash tillari juda koʻl boʻlib, ularning har biridan oʻziga xos masalalarni yechishda foydalanish mumkin. Quyida ularning eng mashhurlari haqida maʼlumotlar bilan tanishamiz.
C kompyuter operatsion tizimlarini yozish uchun moʻljallangan til. JAVASCRIPT interfaol web- saytlarni yozish uchun moʻljallangan til. SCRATCH dasturlarni oʻrganish uchun eng mos vizuallashgan dasturlash tili. JAVA kompyuter, mobil telefon va planshetlar uchun moʻljallangan dastur yozuvchi til. PHP dinamik web-saytlar yaratish uchun moʻljallangan til. PYTHON turli masalalarni yechish, sunʼiy intellekt tizimlari uchun moʻljallangan dasturlash tili. Aksariyat dasturlash tillari, xususan, C++, Pascal, Java, Python va boshqalar integrallashgan dasturlash muhiti (IDE)ga ega.IDE (Integrated Development Environment- integrallashgan dasturlash muhiti) — dasturiy taʼminot yaratish uchun dasturiy vositalar majmuasi.
|
| |
RAMZINNING I-X DIAGRAMMASI - Modda o‘tish usullari. Molekulyar diffuziya. Turbulent diffuziya

|
Modda o‘tish usullari. Molekulyar diffuziya. Turbulent diffuziya
|
bet | 10/17 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 61,92 Kb. | | #142788 |
Bog'liq Modda o‘tish usullari. Molekulyar diffuziya. Turbulent diffuziya-fayllar.orgRAMZINNING I-X DIAGRAMMASI
Rasm 6.1. I-x diagrammasi.
Nam havoning asosiy xossalari texnik hisoblashlar uchun zarur bo‘lgan aniqlik bilan I — x diagrammasi yordamida topilishi mumkin. Bu diagramma L.K.Ramzin tomonidan 1917 yili taklif qilingan. I — x diagrammani tuzishda bosimning qiymatini o‘zgarmas deb olingan, ya’ni P=745 mm simob ustuni (99 kPa ga yaqin).
Diagrammaning asosiy o‘qlari oralig‘idagi burchak 135° ga teng Asosiy o‘qlarga nam havoning ikkita asosiy xossalari — entalpiya I (I kg quruq havo) joylashtirilgan. Nam saqlashning qiymatlari diagrammadan foydalanish qulay bo‘lishi uchun yordamchi gorizontal o‘qqa joylashtirilgan. Bunda I=sonst chiziqlar ordinata o‘qiga nisbatan 135° burchak bilan ma’lum masshtabda joylashtirilgan. x=sonst chiziqlar esa yordamchi abstsissa o‘qiga perpendikulyar qilib joylashtirilgan.
I— x diagrammasiga asosiy chiziqlardan tashqari quyidagi chiziqlar ham joylashtirilgan: o‘zgarmas temperatura chiziqlari yoki izotermalar (t=sonst), o‘zgarmas nisbiy namlik chiziqlari =sonst nam havodagi suv bug‘ining partsial bosimi chizig‘i.
=100 % chizigi diagrammani ikki qismga bo‘ladi. Bu chiziqning tepa qismi diagrammaning ish yuzasi deb ataladi va u to‘yinmagan nam havoga to‘g‘ri keladi. To‘yinmagan nam havo qurituvchi agent sifatida ishlatiladi. =100 % chizigining pastki qismida joylashgan yuza suv bug‘i bilan to‘yingan havoga to‘g‘ri keladi va quritkichlarni hisoblashda ishlatilmaydi.
Temperatura 99,4°C ga etganda to‘yingan bug‘ning bosimi o‘zgarmas barometrik bosim qiymati (R=745 mm simob ustuni) ga teng bo‘lib qoladi, natijada nisbiy namlik temperaturaga bog‘liq bo‘lmaydi.
6.8. Quritish jarayonining moddiy balansi. Havo sarfi
Haqiqiy quritkichlardagi jarayon nazariy quritishdagi jarayondan shu bilan farq qiladiki, bunda J2 ≠ J1bo‘ladi. Bunga sabab shuki, haqiqiy quritkichlarda issiklikning bir qismi atrof muhitga yo‘qaladi. Ayrim paytlarda quritish kamerasiga qo‘shimcha issiqlik kiritiladi (6.2-rasm).
|
| |
Quritishning tezligi va davrlari - Modda o‘tish usullari. Molekulyar diffuziya. Turbulent diffuziya

|
Modda o‘tish usullari. Molekulyar diffuziya. Turbulent diffuziya
|
bet | 12/17 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 61,92 Kb. | | #142788 |
Bog'liq Modda o‘tish usullari. Molekulyar diffuziya. Turbulent diffuziya-fayllar.orgQuritishning tezligi va davrlari. Quritish apparatlarini hisoblash va loyihalash uchun quritish tezligini bilish zarur. Quritish tezligi i cheksiz qisqa vaqt davomida material namligining kamayishi orqali aniqlanadi:
(6.48)
Olingan taJriba natiJalari asosida kuritish egri chizigi chiziladi. Kuritkichdan kuruk va xul termometrlar yordamida xavoning nisbiy namligi aniklanadi.
Quritish egri chizig‘i
Material namligi w ning vaqt davomi τ va xavo parametrlari o‘zgarmas bo‘lganda (t = const, φ = const, w = const) olingan grafik bog‘liqligi quritish egri chizig‘i deb yuritiladi (25.1-rasm).
6.3-rasm. Material namligining vaqt davomida o‘zgarishi.
Quritish Jarayonining boshlanishida namlik aJralib chiqishi bilan birga material qiziydi. Bu davr qisqa vaqtni tashkil etadi, quritish Jarayoni egri chiziq buyicha o‘zgaradi. Materialning qizishi tamom bo‘lganidan so‘ng quritish Jarayoni to‘g‘ri chiziq buyicha ketadi. Bu davrda quritish Jarayoni o‘zgarmas tezlikka ega bo‘ladi. Bu davr K1 nuqtada tamom bo‘ladi, bu nuqtaga materialning kritik namligi WKp to‘g‘ri keladi.
Birinchi davrda erkin namlik aJralib chikadi. K1 nuqtadan so‘ng quritishning ikkinchi davri boshlanadi, bu davrda material tarkibidan birikkan namlik aJralib chiqadi. II davrda quritish tezligi doim kamayib boradi, materialning namligi esa muvozanat namlikka yakinlashadi. Quritish Jarayonini muvozanat namlikka qadar davom ettirish mumkin.
Quritish egri chizig‘ining istalgan nuqtasiga o‘tkazilgan urinma og‘ish burchagining tangensi quritish tezligini (dw/dτ) tashkil qiladi (18.8-rasm). Gorizontal o‘qqa material namligining qiymati (% xisobida), vertikal o‘qqa esa quritish tezligining qiymati (masalan, % min) qo‘yiladi.
I davrda quritish tezligi gorizontal to‘g‘ri chiziq bo‘ladi, chunki bu davrda quritish tezligi o‘zgarmas qiymatga ega. II davrda quritish tezligining chizig‘i materialning turiga va Namlikning material bilan birikish turiga ko‘ra xar xil ko‘rinishga ega bo‘ladi. Bu davrda quritish tezligi doim kamayib boradi.
|
| |
Fenoplastlar va polimerlar haqida ma'lumot

|
Fenoplastlar va polimerlar haqida ma'lumot
|
bet | 3/15 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 108,67 Kb. | | #262348 |
Bog'liq Aliyeva Maftuna1.1 Fenoplastlar va polimerlar haqida ma'lumot
Pоlimer deganda mоlekulalari yuzlab va minglab atоmlarning o’zarо valentlik bоg’lanishidan hоsil bo’lgan yuqоri mоlekulyar birikma tushuniladi. Ular tabiiy, sun’iy yoki sintetik bo’lishi mumkin.
Tabiiy pоlimerlarga paхta, ipak, jun, teri, tabiiy kauchuk, tsellyulоza kabi o’simlik va hayvоnlardan оlingan tоlalik hamda bоshqa materiallar kiradi. Ulardan kоnstruktsiоn materiall оlish uchun ajratib оlish (to’plash), tоzalash, saralash va ishlоv berish ishlari bajariladi.
Sun’iy polimerlar tabiiy polimerlarni qayta ishlash asosida olinadi.
Sintetik pоlimerlar оlish uchun esa neftь, tabiiy gaz va tоshko’mir kabi materiallarga kimyoviy ishlоv beriladi. Bunday pоlimerlarga misоl qilib, sintetik smоlalar va plastmassalar, sintetik kauchuk va tоlalar, lоklar, bo’yoqlar va bоshqa materiallarni ko’rsatish mumkin. Sinetik pоlimerlar hоsil qilishda asоsan quyidagi mоnоmerlardan fоydalaniladi:
1. Etilen (CN2+CN2)
2. Prоpilen (CN2+CN-CN5)
3. Хlоrlik vinil (CN2-CNC1)
4. Fenоl (C6N5ОN)- rangsiz, o’tkir hidli va zaharli mоdda .
5. Stirоl (C6N5-CN+CN:)- juda zaharli va shirin хidli suyuqlik.
6. Fоrmalьdegid (CNОN)-o’tkir hidli gaz.
Mоnоmerlardan yuqоri mоlekulyar birikma pоlimerlarni pоlimerlash yoki pоlikоndensatsiyalash asоsida hоsil qilinadi.
Pоlimerlash deganda mоnоmerlarning o’zarо qo’shimcha mahsulоtlar (chiqindi) ajratmasdan birikish jariyoniga aytiladi. Gоmоpоlimerlar faqat bitta mоnоmerdan (pоlietilen, pоliprоpilen va bоshqalar) ibоrat bo’ladi, sоpоlimerlar esa ikki va ba’zan uch mоnоmerlarning o’zarо kimyoviy birikishidan hоsil bo’ladi.
10.1-rasm. Plastmassalarning strukturalari.а-chiziqli; б-tarmoqlangan; в-fazoviy.
Pоlikоndensatsiya deb esa mоnоmerlarning o’zarо, suv va amiak kabi, qo’shimcha mahsulоtlar ajratib kimyoviy birikish jarayoniga aytiladi. Shuning uchun bu uslubda hоsil qilingan pоlimerlarning kimyoviy tarkibi mоnоmerlardan farq qiladi. Bunday pоlimerlarga misоl qilib fenоlfоrmalьdegid, fenоlalьdegid, mоchevina-anilin-fоrmalьdegid smоlalarini ko’rsatish mumkin.
Pоlimerlardan har хil plastmassalar, sun’iy tоlalar, (neylоn, lavsan), lоklar, kleylar, emallar va bоshqa materiallar ishlab chiqariladi.
|
| |
Polimer materiallarini olinishi va undan buyumlar tayyorlash to'g'risida dars ishlanma

|
Polimer materiallarini olinishi va undan buyumlar tayyorlash to'g'risida dars ishlanma
|
bet | 8/15 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 108,67 Kb. | | #262348 |
Bog'liq Aliyeva Maftuna2.2 Polimer materiallarini olinishi va undan buyumlar tayyorlash to'g'risida dars ishlanma.
Dars maqsadi:
Ta’limiy: o‘quvchilarga plastmassa va ularning turlari, rezinalar, to‘ldirgichlar va plastifikatorlar haqida umumiy ma’lumotlar berish;
Tarbiyaviy: o‘quvchilarga plastmassa va ularning turlarini o‘rgatish orqali mehnat tarbiyasini shakllantirish.
Rivojlantiruvchi: o‘quvchilarning plastmassa va ularning turlari, rezinalar, to‘ldirgichlar va plastifikatorlarhaqidagi ko‘nikma va malakalarini shakllantirish, ilmiy izlanishga, ijodkorlikka yo‘naltirish.
Shakllantiriladigan kompetentsiyalar: plastmassa va ularning turlarini ajrata oladi; rezinalar, to‘ldirgichlar va plastifikatorlar bir-biridan farqlay oladi; o‘quv-amaliy topshiriqlarni tizimli, tartib-intizom asosida bajara oladi; sohaga oid kasblarda mehnat turlarini ta’riflay oladi.
Dars shakli: yangi bilimlar berish.
Darsning turi: nazariy.
Darsda foydalaniladigan metodlar: mavzuga oid interfaol metodlar va turli grafikli organayzerlar.
Texnik vositalar: kompyuter, proyektor, ekran, kodoskop va boshqa.
Darsning jihozi: tayyor buyumlarning namunalar, maktab ustaxonalarida ishlashdagi xavfsizlik texnikasiga oid jadvallar, elektron materiallar, plakatlar, darsliklar, metodik qo‘llanma, ma’ruza matni, lug‘atlar, ma’lumotnomalar, test materiallari, topshiriq kartochkalari, anketalar, xom-ashyo namunalari, mustaqil bajarish uchun topshiriqlari.
Darsning borishi:
I. Tashkiliy qism.
Salomlashish, davomatni aniqlash, navbatchini tayinlash, o‘quvchilarning mashg‘ulotga tayyorgarlik darajasini nazorat qilish.
II. O‘tilgan mavzuni mustahkamlash.
1. Yog‘ochga ishlov berish asosida qaysi xalq hunarmandchiligi ish usullaridan foydalaniladi?
2. Hunarmandchilikning qanday turlarini bilasiz?
3. Salfetka uchun taglik yasash tartibini tushuntiring.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
|
bet | 15/15 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 108,67 Kb. | | #262348 |
Bog'liq Aliyeva MaftunaFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. О‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi “О‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bо‘yicha Harakatlar strategiyasi tо‘g‘risida”gi 4947-son Farmoni. – T.: О‘zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari tо‘plami, 2017 y., 6-son, 70-modda.
2. О‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017 yil
6 apreldagi “Umumiy о‘rta va о‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limining davlat ta’lim standartlarini tasdiqlash tо‘g‘risida”gi 187-sonli Qarori. – T.: О‘zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari tо‘plami, 2017 y., 14-son, 230-modda.
3. Sharipov SH.S., Qо‘ysinov O.A., Abdullayeva Q. Texnologiya: Umumiy о‘rta ta’lim maktablarining 6-sinfi uchun darslik. – T.: “Sharq”,
2017.-240 b.
4. Sharipov SH.S., Qо‘ysinov O.A., Abdullayeva Q. Texnologiya: Umumiy о‘rta ta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik. – T.: “Sharq”,
2017.-240 b.
5. Sharipov SH.S., Qо‘ysinov O.A., Ergashev SH.T., Tohirov О‘.O., va b. Texnologiya fanini о‘qitish va psixologik xizmatni tashkil etishda innovatsion texnologiyalardan foydalanish. // О‘qituvchilar uchun metodik qо‘llanma. – T.: “Muxammad poligraf” MCHJ, 2017.-80 b.
6. Tohirov О‘.O. Mehnat ta’limi: О‘qituvchilar uchun metodik qо‘llanma (5-7 sinflar uchun). // О‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. – T.: Tafakkur bо‘stoni, 2013. - 220 b.
7. Tohirov О‘.O. Texnologiya о‘quv fani davlat ta’lim standarti va о‘quv dasturini ta’lim amaliyotiga joriy etish metodikasi. // Metodik tavsiyanoma. – T.: RTM, 2017. - 72 b.
8. Tohirov О‘.O. “Mahorat maktablari” faoliyati mahsuli sifatida о‘quv-metodik majmualarni yangi avlodini ishlab chiqish masalalari. // “Xalq ta’limi tizimidagi “Mahorat maktablari” faoliyatini tashkil qilishning ilmiy-nazariy va metodologik asoslari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. – T.: Fan va texnologiyalar, 2017. - B.31-34.
9. Tohirov О‘.O. Mehnat ta’limi fanini mazmunan modernizatsiyalash omillari. // “Xalq ta’limi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish ta’limi sifati va samaradorligini ta’minlashning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. – T.: Fan va texnologiyalar, 2017. - B.264-266.
10. Bekmurodova S.O‘. Texnologiya fanini o‘qitishga yangicha yondoshuv. // Metodik qo‘llanma. – T.: RTM, 2017. - 140 b.
11. Texnologiya fani о‘qituvchilari portali: www.texnoligiyа.zn.uz
|
| |
Tunelli quritgichlar - Modda o‘tish usullari. Molekulyar diffuziya. Turbulent diffuziya

|
Modda o‘tish usullari. Molekulyar diffuziya. Turbulent diffuziya
|
bet | 15/17 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 61,92 Kb. | | #142788 |
Bog'liq Modda o‘tish usullari. Molekulyar diffuziya. Turbulent diffuziya-fayllar.orgTunelli quritgichlar. Bunday tipdagi quritgichlar to‘g‘ri to‘rtburchak kesimiga ega bo‘lgan uzun kameradan (koridordan) iborat bo‘ladi (25.3-rasm). Kamera ichida vagonetkalarning sekin harakatlanishi uchun temir yo‘l izlari o‘rnatilgan. Koridorga kiruvchi va undan chiqadigan eshiklar zich yopiladi.
6.5-rasm.Tunelli quritgich:
1-kamera; 2- vagonetkalar; 3-ventilyator; 4-kalorifer.
Vagonetkalarga nam meterial joylashtiriladi. Qurituvchi agent (havo) kaloriferlarda isitilib beriladi. Havo oqimi ventilyatorlar yordamida nam materialga nisbatan to‘g‘ri yoki qarama – qarshi yo‘nalishda harakatga keltiriladi. Vagonetkalar esa mexanik chig‘irlar yordamida harakatlanadi. Tunelning balandligi 2,0 - 2,5 m bo‘lib, uzunligi 25 - 60 m gacha etadi.
Tunelli quritgichlarda qurituvchi agent qisman retsirkullyatsiya qilinadi. Bunday qurilmalar katta o‘lchamli donasimon materiallarni quritish uchun ishlatiladi.
K a m ch i l i k l a r i: quritish tezligi kichik, jarayon uzoq vaqt davom etadi, quritish bir me`yorda bormaydi, qo‘l kuchidan foydalaniladi.
Barabanli quritgichlar. Bunday qurilmalar atmosfera bosimi bilan uzluksiz ravishda turli sochiluvchan materiallarni quritish uchun ishlatiladi. Barabanli quritgich tsilindrsimon barabandan iborat bo‘lib, gorizontga nisbatan kichik og‘ish burchagi (3–6o) bilan joylashtirilgan bo‘ladi (25.4–rasm). Baraban bandajlari va roliklar yordamida ushlab turilib, elektromotor va reduktor yordamida aylantiriladi. Qurilma uzunligining dia-metriga nisbati L/D=5 - 6. Barabanning aylanishlar soni 5-6 min-1 Nam material ta’minlagich orqali vintli qabul qiluvchi nasadkaga beriladi, bu erda material aralashtirish ta`sirida bir oz quriydi. So‘ngra material barabanning ichki qismiga o‘tadi. Barabanning material bilan to‘lish darajasi 25 % dan ortmaydi. Barabanning butun uzunligi bo‘yicha nasadkalar joylashtiriladi. Nasadkalar barabanning kesimi bo‘yicha materialni bir me`yorda tarqatish va aralashtirishni ta`minlaydi. Bunday sharoitda materil bilan qurituvchi agentning o‘zaro ta`siri samarali bo‘ladi.
Baraban ichida materialning o‘ta qizib ketishini oldini olish uchun material va qurituvchi agent (tutunli gazlar yoki qizdirilgan havo) bir - biriga nisbatan to‘g‘ri yo‘nalishda bo‘ladi, chunki bunday sharoitda yuqori temperaturali issiq gazlar katta namlikka ega bo‘lgan material bilan kontaktlaSHadi. Mayda sochiluvchan materiallar uchun havoning baraban ichidagi tezligi 0,5–1,0 m/s, katta bo‘lakli materiallar uchun 3,5–4,5 m/s dan ortmasligi kerak. Ishlatilgan gazlar atmosferaga chiqarilishidan oldin mayda changlardan tsiklonda tozalanadi. Quritilgan material barabandan tashqariga tushiruvchi qurilma orqali chiqariladi.
|
| |
-rasm. Barabanli quritgich - Modda o‘tish usullari. Molekulyar diffuziya. Turbulent diffuziya

|
Modda o‘tish usullari. Molekulyar diffuziya. Turbulent diffuziya
|
bet | 16/17 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 61,92 Kb. | | #142788 |
Bog'liq Modda o‘tish usullari. Molekulyar diffuziya. Turbulent diffuziya-fayllar.org6.6-rasm. Barabanli quritgich.
1-yuklash bunkeri; 2-tarqatuvchi kurakchalar; 3-bandajlar;
4-quritgichning qobig‘i; 5- siklon; 6-ventilyator; 7- bunker; 8-shnek; 9-tirgovchi rolik; 10- reduktor; 11-tayanch roliklari.
Quritilgan material donalarining o‘lchamlari va xossalariga ko‘ra qurilmalarda har xil nasadkalardan foydalaniladi (6.7-rasm). Katta bo‘lakli va qovushqoq xususiyatga ega materiallarni quritish uchun qurituvchi-parrakli nasadkalar, yomon sochiluvchan va katta zichlikka ega bo‘lgan katta bo‘lakli materiallarni quritish uchun esa sektorli nasadkalar ishlatiladi. Kichik bo‘lakli, tez sochiluvchan materialarni quritishda tarqatuvchi nasadkalar keng ishlatiladi. Mayda qilib ezilgan kukunsimon materiallarni berk yacheykali dovonsimon nasadkalari bo‘lgan barabanlarda quritish maqsadga muvofiqdir. Ayrim sharoitlarda murakkab nasadkalardan foydalaniladi.
Barabanli quritgichlarda materiallarning yaxshi aralashishiga erishiladi, natijada qattiq va gaz fazalari oralig‘ida uzluksiz kontakt yuz beradi. Bunday quritgichlarda barabanning diametri 1200 dan 2800 mm gacha boradi va ular ko‘p miqdordagi maxsulotlarni quritish uchun ishlatiladi.
Sochib beruvchi quritgichlar. Bunday qurilmalar sut, meva sharbatlari kabi suyuq oziq - ovqat maxsulotlarini suvsizlantirish uchun ishlatiladi. Ushbu tipdagi quritgichlar ichi bo‘sh tsilindrsimon diametri 5 m va balandligi 8 m gacha bo‘lgan qurilmalardan iborat bo‘lib, uning yuqorigi qismida quritilishi lozim bo‘lgan material sochib beriladi va parallel oqimda harakat qilayotgan qurituvchi agent (issiq havo) bilan to‘qnaSHadi, natijada namlik katta tezlik bilan bug‘lanadi.
6.7-rasm. Nasadkalarning turlari:
a-ko‘tariluvch – kurakchali; b-sektorli; v, g –tarqatuvchi; d-berk yacheykali.
Sochib beruvchi quritgichlarda bug‘lanishning solishtirma yuzasi katta bo‘ladi, shu sababli quritish jarayoni qisqa vaqt (taxminan 15 – 30 s) davom etadi.
Quritish qisqa vaqt davom etganligi sababli jarayon past temperaturalarda olib boriladi, natijada sifatli kukunsimon maxsulot olinadi. Agar nam material oldin qizdirib olinsa, sovuq holdagi qurituvchi agentdan ham foydalansa bo‘ladi.
Materiallarni sochib berish uchun mexanik va pnevmatik forsunkalar hamda markazdan qochma disklar (aylanishlar soni minutiga 4000 - 20000) ishlatiladi.
Sochib beruvchi quritgichda (6.8 - rasm) nam material quritish kamerasiga forsunka yordamida sochib beriladi. Qurituvchi agent ventilyator yordamida kalorifer orqali qurilmaga beriladi, u kamera ichida material bilan paralel harakat qiladi. Qurigan materiallarning mayda zarrachalari kameraning pastki qismiga cho‘kadi va shnek yordamida kerakli joyga yuboriladi. Ishlatilgan qurituvchi agent tsiklon va engli filtrda mayda chang zarrachalaridan tozalanadi, so‘ng atmosferaga chiqarilib yuboriladi.
|
| |
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot

O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot
Download
3,15 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
06.06.2024
Hajmi
3,15 Mb.
#260745
Download
3,15 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot
Download
3,15 Mb.
Matnni ko'rish
Plastmassalarning tarkibi va хоssalari

|
Plastmassalarning tarkibi va хоssalari
|
bet | 5/15 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 108,67 Kb. | | #262348 |
Bog'liq Aliyeva MaftunaPlastmassalarning tarkibi va хоssalari.
Plastmassa (plastik) deb pоlimerlar asоsida оlingan mustahkam, qattiq va elastik materialga aytiladi. Plastmassalar ham pоlimerlarga o’хshab harоrat ta’sirida plastik хususiyatga ega bo’lib har хil shaklga kirishi mumkin. Plastmassalariing хоssalari ularning asоsiiy tashkil qiluvchi pоlimer хоssalariga ko’p jihatdan bоg’liq. Shunga qarab termоplastlar va termоreaktiv plastmassalar (reaktоplastlar) farq qilinadi. Ko’pchilik plastmassalar tarkibida pоlimerdan tashqari to’ldiruvchilar va qоtiruvchilar, katalizatоrlar, stabilizatоrlar, mayinlashtiruvchilar (plastifikatоrlar), bo’yovchilar va mоylоvchi materiallar bo’lishi mumkin.
To’ldiruvchilar ayniqsa reaktоplastlarda katta ahamiyatga ega bo’lib, ularning mustahkamligini оshiradi, cho’kishini kamaytiradi, ularga maхsus хususiyatlar beradi ( ishqalanishni оshiradi va kamaytiradi). To’ldiruvchi sifatida yog’оch uni, yog’оch qipig’i, sulfitlik tselyullоza, qоg’оz, gazlama (chit) va yog’оch shpоni kabi оrganik materiallar va asbest tоlasi, slyuda, shisha tоlasi, grafit, qurum (saja), metall kukuni, kvarts uni va bоshqa mineral materiallar ishlatiladi.
Qоtiruvchilar ham ko’prоq termоreaktiv plastiklar tarkibiga qo’shiladi. Ko’pchilik plastiklarda bu vazifani urоtrоpin bajaradi.
Katalizatоrlar qоtish jarayonini tezlatish, ya’ni presslash vaqtini qisqartirilishga hizmat qiladi. Bunday qo’shimcha sifatida magniy оksidi, оhak va bоshqa materiallardan fоydalaniladi.
Stabilizatоrlar (kraхmal, jelatin. qo’rg’оshin surigi va bоshqalar) plastiklarning harоratbardоshligini оshiradi va qarish jarayonini sekinlatadi.
Buyoqlar plastmassa buyumlarga chirоyli ko’rinish berish bilan birga issiqlikni yutish yoki chiqarish хususiyatlarini o’zgartirishga хizmat qiladi.
Mayinlashtiruvchilar (kоmfоra, kanakunjut mоyi, dibutilftоlat) plastiklarni mayinligini оshiradi.
Mоylоvchilar presslash vaqtida plastmassaning qоlip devоriga yopishib qоlishdan saqlaydi.
Plastmassalarning o’ziga хоs хоssalariga misоl qilib zichligining kamligini (оddiy plastiklarda 1-2g/sm3, penоllastlarda 0,01-0,8g/sm3), issikliqni kam o’tkazishini, elektr tоkini o’tkazmasligini, kоrrоziyabardоshligini, yuqоri teхnоlоgik хususiyatlarini, yuqоri sоlishtirma mustahkamligini (v/) ko’rsatish mumkin.
Plastmassalarning kamchiligi sifatida esa ularning harоratbardоsh emasligini, elastiklik mоdulining оzligini, zarbiy qоvushkоkligining pastligini va qarish hususiyatnini ko’rsatish mumkin.
|
| |
Fenoplastlar - 1 bob fenoplastlar tayyorlashda ishlatiladigan sintetik materiallar

|
1 bob fenoplastlar tayyorlashda ishlatiladigan sintetik materiallar
|
bet | 14/15 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 108,67 Kb. | | #262348 |
Bog'liq Aliyeva MaftunaFenoplastlar. Bular fenol va formaldegidning qo‘shma polimerizatsiyasi natijasida olinadi. Fenoplastlar yonmaydi, ammo issiqlik ta’sirida zaharli fenol chiqaradi. Xalq xo‘jaligida ikki holatda ish latiladi:
Karbolit. Fenolformaldegid qatroniga bo‘r va tuyilgan yog‘och massasi qo‘shib olinadi. Bundan akkumulatorlar idishi ishlab chiqariladi.
Getinaks. Qog‘oz varaqlarini fenolformaldegid qatroniga shimdirish yo‘li bilan olinadi va texnik murakkab tovarlarning ba’zi qismlari uchun ishlatiladi.
Aminoplastlar. Bular melamin va formaldegidning qo‘shma polimerizatsiyasi natijasida hosil qilinadi. Yonmaydigan va bezarar plastmassa. Uni ishlab chiqarishni dastlab o‘tgan asrning 20-yillarida avstriyalik kimyogar F.Pollak yo‘lga qo‘ygan. Tovar ishlab chiqarishda uch xil shaklda qo‘llaniladi.
Metalit. Melaminoformaldegid qatroniga bo‘r va tuyilgan yog‘och massasi qo‘shib olinadi. Undan umumiy ovqatlanish korxonalari uchun idishlar ishlab chiqariladi.
Yupqa qatlam. Qog‘ozga melaminoformaldegid yoki mochevino-formaldegid qatroni shimdirib olinadi. Yog‘och – payraha taxtalar (DSP) ustini qoplash uchun ishlatilgani sababli qog‘oz qatlamli bezash plastikasi nomi bilan yuritiladi.
Mipora. Melaminoformaldegid yoki mochevino-formaldegid qatronini ko‘pirtirish natijasida olinib, qurilishda issiqlikni saqlaydigan qatlam sifatida ishlatiladi.
Poliamidlar. Amino kapron kislotalarini polikondensatsiya qilish yo‘li bilan olinib, boshqa plastmassalardan pishiqligi va chirishga chidamliligi bilan farq qiladi. Yonadi, ammo alangadan tashqari chiqarilsa o‘chadi. Issiqligida ip bo‘lib cho‘ziladi. Polimerlar, asosan, “Navoiyazot” birlashmasida ishlab chiqariladi. Tovar ishlab chiqarishda uch xil shaklda ishlatiladi.
Kapralon ipi. Kiyim cho‘tkalarining qilini tayyorlash uchun foydalaniladi.
Karbamid plyonkasi. Qaynatib pishirilgan qazi va dudlangan pishloqlarni qadoqlash uchun ishlatiladi.
Kapron tolasi. Xotin-qizlar paypog‘i, avtomashina pokrishkasi va baliq ovlash to‘rlari ishlab chiqarishda qo‘llaniladi.
Efiroplastlar. Organik kislotalar va ko‘p atomli spirtlar reaksiyasi natijasida olinib, tovar ishlab chiqarishda to‘rt xil holatda ishlatiladi.
Lavsan plyonkasi. Pishiq hamda tiniqligi uchun parda shaklida magnitofon lentasi ishlab chiqarishda va go‘shtni o‘rashda foydalaniladi.
Lavsan tolasi. Yaxshi dazmollanishi va dazmolni uzoq vaqt saqlash uchun junga qo‘shib gazlama to‘qishda qo‘llaniladi.
Shisha shifer. Shisha tolalarini glitserin va malein kislotasini polikondensatsiya qilish natijasida hosil bo‘lgan qatron bilan shimdirib olinadi. U sarg‘ish rangli tiniq shifer bo‘lib, yozgi binolarning tomini yopishda ishlatiladi.
Shisha tola anizotrop material plastmassasi. Shisha tolalarini turli murakkab efirlar bilan shimdirish natijasida olingan bo‘lib, quyma stullar ishlab chiqarishda qo‘llaniladi.
|
| |
III. Yangi mavzu bayoni - 1 bob fenoplastlar tayyorlashda ishlatiladigan sintetik materiallar

|
1 bob fenoplastlar tayyorlashda ishlatiladigan sintetik materiallar
|
bet | 9/15 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 108,67 Kb. | | #262348 |
Bog'liq Aliyeva MaftunaIII. Yangi mavzu bayoni.
Polimerlar bir necha mingdan tortib, to bir necha milliongacha atomdan iborat birikmalardir. Polimerlar tabiiy va sun’iy bo‘ladi. Tabiiy polimerlarga selluloza, jun, ipak, tabiiy kauchuk va boshqalar, sun’iylariga esa organik shisha, polietilen, viskoza, kapron, neylon, sintetik kauchuk va boshqalar kiradi.
Yuqori molekular organik birikmalar yoki ularning guruhlari, ko‘pincha, smolalar deb ataladi.
Plastiklik barcha polimerlarga ham xos bo‘lavermaydi.
Polimer materiallardan istalgan shakldagi xilma-xil buyumlar, shuningdek, ip, plyonka, list, truba va hokazo mahsulotlar tayyorlanadi.
Polimerlarning o‘ziga xos fizikaviy va texnologik xususiyatlari ularni buyumlarga va yarimfabrikatlarga aylantirishda maxsus usullardan foydalanishni talab etadi. polimerlarni buyumlarga aylantirishning asosiy usullari ekstruziyalash, odatdagi usulda quyish, bosim ostida quyish, presslash, quyma presslash, ko‘pirtirish, payvandlash, qizdirib purkash, randalash, shuningdek, dastgohlarda qirindi kesib olish yo‘li bilan ishlash mumkin.
Yuqori molekular birikmalar, sun’iy ravishda tayyorlangan va muayyan temperatura va bosimda plastiklik xossalariga ega bo‘lgan materiallar plastik massalar (plastmassalar) deyiladi.
Hozirgi vaqtga kelib, o‘z xossalari jihatidan xilma-xil plastmassalar, rezina buyumlar, shu jumladan, juda puxta konstruksion plastmassalar, yarimo‘tkazgichlar, o‘tkazgichlar va boshqa plastmassalar turmushda foydalaniladi.
Bu materiallar, ko‘pgina hollarda qimmat turadigan metallar o‘rnida ishlatilmoqda. Bundan tashqari, texnika taraqqiyoti sanoatga plastmassalarning joriy qilinishiga ko‘p darajada bog‘liqdir.
Ko‘pincha, plastmassalar bir necha xil moddadan iborat bo‘ladi. Masalan, ular tarkibiga bog‘lovchi va to‘ldiruvchi moddalar, plastifikatorlar, bo‘yoq moddalar va boshqalar kiradi. Ba’zi plastmassalar, masalan, organic shisha, poliamid, polietilen faqat polimerlarning o‘zidangina iborat bo‘ladi.
Murakkab tarkibli plastmassalarda bog‘lovchi moddalar vazifasini polimerlar o‘taydi.
Polimerlash yo‘li bilan polistirol, polivinilxlorid, poliakrilat (organik shisha) va boshqa polimerlar olinadi.
Ikkita har xil monomerni birgalikda polimerlash yo‘li bilan ham yangi polimer olish mumkin. Bu holda olingan yuqori molekular moddalar sopolimerlar deb ataladi. Sopolimerda ikkala monomerning xossalari mujassamlangan bo‘ladi.
Plastmassani ishlab chiqarishning quyidagi usullari bor: ishlov berishda bosim ostida quyish, ekstruziya, puflab yoki vakuumli shakllantirish, issiq siqish, shtamplash va boshqalar.
Termoplastlarga ishlov berishning nisbatan rivojlangan usuli. Kukun sifatidagi materialni issiq silindr ichiga solib, suyuq holatga keltirib, bosim ostida sovuq qolipga quyiladi va sovitilib, tayyor mahsulot olinadi.
Bosim ostida quyilgan buyumlar o‘zining yaltirashi va qolipning tozaligi bilan ajralib turadi. Shu usulda polistrol, polietilen va boshqalardan buyum yasaladi.
|
| |
Linux operatsion tizimiga dastur o’rnatish usullari

Linux operatsion tizimiga dastur o’rnatish usullari
Linux operatsion tizimida dasturlarni o’rnatishning 3 xil usuli mavjud:
o
Source kod orqali;
o
Paket orqali;
o
Repozitoriya orqali.
G
NU’s
N
ot
U
NIX so’zlarini qisqartmasi bo’lib, bu abviatura hisoblanadi.
1983-yilda Richard Stolman – GNU loyihasini yurg’izadi. Loyiha nomi – “GNU is Not Unix”
so’zlaridan olingan abbreviatura hisoblanadi va “GNU – Unix Emas” ma’nosini beradi. Bu
loyihadan maqsad: UNIX kodlaridan foydalanmasdan, mutlaqo bepul UNIX’simon OT yararish
edi. GNU loyohasida ko’plab dasturlar yaratiladi, lekin ularning yadrosi – ya’ni OT’ning o’zi
bo’lmaydi.
1991-yilda Linus Torvalds yangi UNIX’simon OT’ni taqdim etadi. Uning do’stlari hazil
tariqasida Linus va UNIX so’zlarini qo’shib, bu tizimni Linux deb atay boshlashadi. Bu nom
hozirgacha saqlanib qolgan.
|
Gаzlаrning suvdа eruvchаnligi - 3-ma’ruza mavzu: Eritmalarni xosil bo‘lishi va ularning konsentratsiyalari. Eritmalarni...

|
3-ma’ruza mavzu: Eritmalarni xosil bo‘lishi va ularning konsentratsiyalari. Eritmalarni xossallari. Kislota asos va tuzlarning dissosiyalanish nazariyalari. Suvning ion ko‘paytmasi. Tuzlarning gidrolizi pH
|
bet | 9/57 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 2,23 Mb. | | #243160 |
Bog'liq 3-MA’RUZAGаzlаrning suvdа eruvchаnligi
Gаz
|
1 хаjm suvdа yutilgаn gаzning хаjm mikdоri
|
Gаz
|
1 хаjm suvdа yutilgаn gаzning хаjm mikdоri
|
N2
H2
O2
CO2
|
0,01698
0,1863
0,03220
0,9280
|
Cl2
H2S
HCl
NH3
|
2,40
42,36
427,9
748,80
|
Gаzlаrning suyukliklаrdа eruvchаnligi-аdsоrbsiya kоeffitsiеnti nоrmаl shаrоitdа bir хаjm erituvchidа erigаn gаz хаjmining mikdоri bilаn ulchаnаdi.YUkоridаgi jаdvаldа bа`zi gаzlаrning suvdа eruv-chаnligi kursаtilgаn.
Jаdvаldаn kurinib turibdiki, bir хаjm suvdа 748,8 хаjm аmmiаk vа fаkаt 0,01698 хаjm аzоt eriydi. NH3, HCl, H2S vа Cl2 ning suvdа yaхshi eruvchаnligi ulаrning suv bilаn kimyoviy rеаktsiyagа kiri-shuvi bilаn tushuntirilаdi.
Gаzlаrning suyukliklаrdа erishigа bоsim kuchi tа`sir etаdi. Bоsimning tа`sir etish kоnuni J. Gеnri 1803 yildа kаshf etgаn bulib, u kuyidаgichа tа`riflаnаdi: uzgаrmаs tеmpеrаturаdа gаzning suyuklik-dаgi eruvchаnligi shu gаzning bоsimgа tugri prоpоrtsiоnаldir:
Ss=K*R
Bu еrdа: Ss-suyuklikdаgi erigаn gаzning mаssаsi, R- eritmа ustidаgi gаz bоsimi, K-eruvchаnlik kоeffitsiеnti. U gаz vа erituvchining tаbiаtigа хаmdа tеmpеrаturаgа bоglik bulib, bоsimgа bоglik emаs.
Gаzlаrning eruvchаnligini tеmpеrаturаgа bоglikligi. Gаzlаrning erishidа issiklik аjrаlib chikаdi, ya`ni erish prоtsеssi ekzоtеrmik prоtsеssdir. Lе-SHаtеlе printsipigа muvоfik, tеmpеrаturа kutаrilishi bilаn muvоzаnаt chаp tоmоngа siljiydi, suyuklik ustidаgi gаz kupаyadi vа eruvchаnlik kаmаyadi. Kuyidаgi jаdvаldа bа`zi gаzlаrning suvdа eruvchаnligigа tеmpеrаturаning kаndаy tа`sir etishi kursаtilgаn.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
3-ma’ruza mavzu: Eritmalarni xosil bo‘lishi va ularning konsentratsiyalari. Eritmalarni xossallari. Kislota asos va tuzlarning dissosiyalanish nazariyalari. Suvning ion ko‘paytmasi. Tuzlarning gidrolizi pH
|
"mediasavodxonlik va axborot madaniyati" fanidan

|
"mediasavodxonlik va axborot madaniyati" fanidan
|
bet | 1/3 | Sana | 08.10.2024 | Hajmi | 115,26 Kb. | | #273984 |
Bog'liq 4 - seminar
O‘zbekiston Respublikasi
Oliy ta’lim, FAN VA INNOVATSIYALAR vazirligi
Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti
“AXBOROT TEXNOLOGIYALARI” KAFEDRASI O’QITUVCHISI
HAQBERDIYEV BAHROM NING
“MEDIASAVODXONLIK VA AXBOROT MADANIYATI” FANIDAN
OCHIQ DARS MASHG’ULOTI ISHLANMASI
Fan: Mediasavodxonlik va axborot madaniyati
Mavzu: Jahon media va axborot makonida raqobat muhiti
Guruh raqami: XORIJIY til yo’nalishi 1 bosqich 106 guruhi
Sana:15/02/2024 yil
Mediasavodxonlik va axborot madaniyati
4– seminar mashg’uloti mavzusi:
JAHON MЕDIA VA AXBOROT MAKONIDA RAQOBAT MUHITI
Seminar mashg’uloti maqsadi:
Internetdan foydalanish madaniyati bilan tanishish
Seminar mashg’uloti topshiriqlari:
- Bosma va ommaviy axborot vositalari: Gazеta, jurnal, radio, tеlеvidеniе va intеrnеt jurnalistikasida o‘zaro raqobat muhiti.
- Aholining axborotga bo‘lgan ehtiyoji. Davlat va xususiy bosma nashr va ommaviy axborot vositalarida raqobat muxiti.
- Matbuotda so‘z va axborot olish erkinligi. Matbuot va ommaviy nashrlarda raqobat.
- Blogеr va vaynеrda kasbiy etikеt. Axborot daromad manbaiga aylanishi. Axborotning inson ongiga ta’sir muammolari. Kasbiy etiket va etikasi.
Mediasavodxonlik va axborot madaniyati
Ommaviy axborot vositalarining turlari
Ommaviy axborot vositalarining turli shakllari haqida gap ketganda, bosma ommaviy axborot vositalari (gazetalar, kitoblar, jurnallar), radioeshittirish vositalari (televidenie, radio), raqamli media (internet), shuningdek, video o'yinlar, musiqa, mobil telefonlar, filmlar va boshqalar. Ushbu ommaviy axborot vositalarining barcha turlari tarkibni, shuningdek, kontentni etkazib berish vositasi bo'lgan qurilma yoki ob'ektni o'z ichiga oladi.
Ommaviy axborot vositalarining 6 ta asosiy turi mavjud:
- An'anaviy ommaviy axborot vositalari
- Chop etish vositalari
- Elektron / radioeshittirish vositalari
- Ochiq media yoki uydan tashqari media (OOH)
- Tranzit media
- Raqamli media / yangi media / Internet
Mediasavodxonlik va axborot madaniyati
|
| |
1-mavzu: neft va gaz kondensatini suvsizlantirish va tuzsizlantirish texnologik jarayoni

|
1-mavzu: neft va gaz kondensatini suvsizlantirish va tuzsizlantirish texnologik jarayoni
|
bet | 1/5 | Sana | 05.09.2024 | Hajmi | 471,25 Kb. | | #270361 |
Bog'liq 2-Mavzu
1-MAVZU: NEFT VA GAZ KONDENSATINI SUVSIZLANTIRISH VA TUZSIZLANTIRISH TEXNOLOGIK JARAYONI.
Reja:
Neftning tarkibiy tuzilishi;
Deminerallashdan keyingi qo'shimcha neytrallash;
ELOU qurilmasi texnologik tavsifi.
Neftni qayta ishlash zavodlariga keladigan neftlardagi suvning katta qismi 2-5 mkm diametrdagi suv tomchilaridan hosil bo’lgan emulstiya ko’rinishida bo’ladi. Neftli muhitdan tomchi yuzasiga smolasimon moddalar, asfaltenlar, organik kislotalar va ularni neftda erigan tuzlari adsorbstiyalanadi. Shuningdek, qiyin suyuqlanadigan parafinlarni yuqori dispers zarralari neftga aralashgan bo’ladi. Vaqt o’tishi bilan adsorbstiya qavati qalinlashib, uning mexanik mustaxkamligi ortadi va emulstiya susayishi kuzatiladi. Bu holatni oldini olish maqsadida ko’pgina konlarda neftga deemulgator qo’shiladi.
Deemulgatorlardan neftni suvsizlantirishni termokimyoviy va elektrokimyoviy usullarida foydalaniladi. Deemulgatorlar sarfi har bir tonna neft uchun 0,002 -
0,005 % (massa) oralig’ida bo’ladi.
Neftni deminirallash-uning korrozion aktivligini kamaytirishning asosiy usullaridan biri bo’lib, xom-ashyo xolidagi neft tarkibidagi mineral tuzlarni maksimal darajada ajratib olishdir1.
Neft tarkibidagi mineral tuzlar ikki ko’rinishda: 1) uglevodorodlar bilan aralashgan kristallar; 2) Neft tarkibidagi suvda erigan tuzlarning emulstiyasi ko’rinishida bo’ladi.
Neft tarkibidagi mineral tuzlar erigan suv tomchisi (emulstiya) o’lchami
1/10 mikron bo’lib, u emulstiya zarrachasi quyidagi ko’rinishda bo’ladi va emulgator zarrachalari yordamida barqarorlashgandir.
7-rasm.Suv tomchisi emultsiyasi.
1-neft; 2-suv;
Neft tarkibidagi emulgatorlar qatoriga quyidagilar kiradi: naftenatlar;
asfalten yoki oleatlar (organik kislota tuzlari);
temir sulfidi.
Emultsiya yadrosini o'rab turuvchi qatlam murakkab, ko'p qavatli tuzilishiga ega ekanligi sababli tomchilarni o'zaro bir-biriga qo'shilib ketishi (dekantatsiyasi)ga qarshilik qiladi. Emultsiyaning "yoshi" qanchalik katta bo'lsa, uning buzilishi shunchalik qiyin va barqarorligi yuqori bo'ladi. Deminerallash jarayoni maqsadi - neft xom ashyosi tarkibidagi barcha mineral tuzlarni "evakuatsiya" qilishdir. Bu jarayon demineralizatorda amalga oshirilib, quyidagi o'zaro ketma-ket boruvchi bosqichlardan iborat:
"neft - suv" yupqa qatlami orqali mineral tuzlarni "deminerallash suvi"ga o'tkazish;
elektr maydoni ta'sirida tuzga to'yingan suv tomchilarini
elektrokoalestsentsiya yo'li bilan yiriklashtirish;
gravitatsiya kuchlari ta'sirida neft xom ashyosi tarkibidagi suvni ajratish. Demineralizatorning umumiy ko'rinishi 8-rasmda keltirilgan.
|
| |
Mavzu: Cisco Packet Tracer dasturida wan tarmoqlarini loyihalash. Statik va dinamik marshrutlash

|
Mavzu: Cisco Packet Tracer dasturida wan tarmoqlarini loyihalash. Statik va dinamik marshrutlash
|
Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #119355 |
Bog'liq computer tarmoqlari3
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Fan:Kompyuter tarmoqlari
Topshirdi:Do’smamatov Zafarali
Tekshirdi: Reypnazarov Yernazar
TOSHKENT 2023
Mavzu: Cisco Packet Tracer dasturida WAN tarmoqlarini loyihalash. Statik va dinamik marshrutlash.
Internet (lotincha: inter – aro va net – tarmoq) – standart internet protokoli (IP) orqali maʼlumot almashuvchi kompyuter tarmoqlarining butunjahon va omma uchun ochiq toʻplamidir. Bu maʼlumotlarning asosiy tashuvchi protokoli TCP/IP dir. TCP/IP oʻzaro bogʻliq protokollar yigʻindisi boʻlib, internetda maʼlumot tarqalishida asosiy oʻrin egallaydi. Internet tarmogʻini minglab akademik, davlat, tijorat va xonadon tarmoqlari tashkil etadi. Internet elektron pochta, chat hamda oʻzaro bogʻlangan sahifalar va boshqa Butunjahon oʻrgimchak toʻriservislaridan tashkil topadi.
1-Rasm
2-Rasm
3-Rasm
|
| |
Tadqiqot maqsadi - 1 bob fenoplastlar tayyorlashda ishlatiladigan sintetik materiallar

|
1 bob fenoplastlar tayyorlashda ishlatiladigan sintetik materiallar
|
bet | 2/15 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 108,67 Kb. | | #262348 |
Bog'liq Aliyeva MaftunaTadqiqot maqsadi:“ Fenoplastlar tayyorlashda ishlatiladigan polikondensassiyalashgan sintetik smolalarini tanlashni o'rganish." mavzusini o’qitishda interfaol metodlaridan foydalanishni o’quv jarayoniga tadbiq etish
Tadqiqot vazifasi:Muammoning nazariy va amaliyotdagi holatini o’rganish va uning taxlili;interfaol metodlarni”Texnologiya" fani
mashg’ulotlariga joriy etishning o’ziga xos xususiyatlarini aniqlash;
Texnologiya ta’limi fanini o’qitishda o’quvchilarga kasb hunarga oid bilimlar berish va ko’nikmalarini shakllantirishda interfaol metodlarni ishlab chiqish;
Tadqiqot ob’ekti:-Umumiy o’rta ta’lim maktablaridagi texnologiya darslarini hisoblanib, interfaol metodlardan foydalanish jarayoni.
Tadqiqot predmeti:Sifatida umumiy o’rta ta’lim maktablarining texnologiya darslari jarayoni, unda qo’llaniladigan o’qitish usullari :“ Fenoplastlar tayyorlashda ishlatiladigan polikondensassiyalashgan sintetik smolalarini tanlashni o'rganish." mazmuni,shakli,kasbga yo’naltirish ishlari.
Tadqiqot maqsadi:”Texnologiya ta’lim “ mashg’ulotlarida” “Fenoplastlar tayyorlashda ishlatiladigan polikondensassiyalashgan sintetik smolalarini tanlashni o'rganish.oid bilim va ko’nikmalarini shakllantirishda interfaol metodlaridan foydalanish,o’quvchilarning bu fanni o’zlashtirishini samaradorligini oshirish.Buning uchun
-o’qitish jarayonida kompyuter va interfaol metodlar uyg’unlikda olib borilsa;
-texnologiya va dizayn fanidan dasturiy-pedagogik vositalar ishlab chiqilsa;
-taqdimot tayyorlashda animasiya va multmediadan foydalanilsa;
-mashg’ulot jarayonida grafik organayzerlardan foydalanilsa; mashg’ulotlarga doir keyslar ishlab chiqilsa va tadbiq qilinsa; nostandart testlar ishlab chiqilsa,maqsadga muvofiq bo’ladi.
1.BOB FENOPLASTLAR TAYYORLASHDA ISHLATILADIGAN SINTETIK MATERIALLAR.
|
| |
Cabinet for health and family services (chfs) Office of Administrative & Technology Services (oats) Standards: Category: 1000 Hardware Platform Domain

|
Cabinet for health and family services (chfs) Office of Administrative & Technology Services (oats) Standards: Category: 1000 Hardware Platform Domain
|
Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 28,6 Kb. | | #798 |
CABINET FOR HEALTH AND FAMILY SERVICES (CHFS)
Office of Administrative & Technology Services (OATS) Standards:
Category: 1000 Hardware Platform Domain
1000.002 Servers – Web/Application Servers
Definition:
-
Application\Web\Reporting Server - A server on the network that hosts applications (client – server or web based).
-
Data Partition – Partition containing any applications or files other than the operating system.
Approved Standard(s):
All Web/Application Servers should be virtualized using CHFS Server Virtualization Standard. Below are specifications for virtual guest servers.
Standard Web Server:
-
1 CPU
-
2-GB Memory
-
30-GB Operating System partition
-
10-GB Data partition
-
1 network port
Enhanced Web Server:
-
2 CPU
-
4-GB Memory
-
30-GB Operating System partition
-
20-GB Data partition
-
2 network ports
Note: If performance or compatibility testing indicates that physical servers are required, supporting documentation must be provided.
Approved Product(s):
VMWare
Microsoft Windows 2008 Server R2
Microsoft Internet Information Services (IIS)
Exceptions:
Any exceptions to this standard must follow the procedures established in CHFS IT Policy #070.203.
Review Cycle:
Annually
Timeline:
Last reviewed: 8/15/15
Next review: 8/15/16
Cross Reference
COT Standard #1320 – Servers – Application/Database
COT Standard #1330 – Servers – Workgroup Servers
CHFS IT Standard #1000.001 – Server Virtualization Standard
CHFS IT Standard #1320 – Servers – Enterprise Database Servers
CHFS IT Policy #070.203
Link to all COT Hardware Domain Standards:
https://gotsource.ky.gov/docushare/dsweb/Get/Document-301102/
Link to all CHFS IT Standards:
http://chfs.ky.gov/os/oats/itstandards.htm
Link to all CHFS IT Policies:
http://chfs.ky.gov/os/oats/policies.htm
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Cabinet for health and family services (chfs) Office of Administrative & Technology Services (oats) Standards: Category: 1000 Hardware Platform Domain
|
Sitoplazma kiritmalari - «kimyo texnologiya» fakulteti «oziq-ovqat texnologiyasi» kafedrasi «oziq ovqat mikrobiologyasi»

|
«kimyo texnologiya» fakulteti «oziq-ovqat texnologiyasi» kafedrasi «oziq ovqat mikrobiologyasi»
|
bet | 8/80 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #262830 |
Bog'liq ООМ ва Б маърузаSitoplazma kiritmalari:
- nukleoid - bakterial hujayraning nasl tashuvchisi, ya’ni uning bakteriyalarning o‘sish va ko‘payishiga qarab o‘zgaruvchi (butunlay quruq moddaning 20-40foiz) dezoksiribonukleoproteidlardan tuzilgan diffuz yadrosi.
mezosomalar - eukoriot organizmlarning mitoxondriyasiga o‘xshash, bakteriya hujayrasining energiya manbai. U RNK va oksidlovchi - qaytaruvchi fermentlar ushlaydi.
telakoidlar - xaltasimon yoki trubkasimon strukturali bo‘lib, o‘zida pigment (xlorofil va karotinoid)lar saqlaydi va buning natijasida fotosintez qiluvchi bakteriyalar to‘liq fotosintez prsessini amalga oshiradi.
ribosomalar - oqsil va RNK dan tuzilgan, hujayrada oqsil biosintezida asosiy rolni o‘ynaydi.
granulalar - modda almashinish reaksiyalarida ishlatiladigan zahira oziqa moddalari. Granulalar tarkibida - polisaxaridlar glikogen (hayvon kraxmali) yoki granulyoza (tuzilishiga ko‘ra kraxmalga o‘xshash), shu bilan birga yog‘lar yoki mineral komponentlar (serobakteriyalarda - oltingugurt, temirbakteriyalarda - temir) bo‘ladi. Bakterial hujayra och qolganda valyutin donachalarini ishlatadi.
Mikrob hujayrasida oqsillar qatori nuklein kislotasining (RNK va DNK) ahamiyati juda katta. Ular yordamida har bir organizm uchun kerak bo‘lgan oqsil hosil bo‘ladi.
Bakterial hujayrasining qarishi jarayonida vakuollar hosil bo‘ladi. Ularning ichida hujayraning sharbati, mineral tuzlar va qandlar to‘planadi.
Hujayra tarkibida taxminan 80 foiz suv va 20 foiz quruq moddalar bo‘ladi.
Kapsulali bakteriyalarning biri Leuconostoc mesenteroides qand ishlab chiqaruvchilarni ko‘p tashvishga soladi. Bu mikroblar tozalanmagan lavlagi sharbatiga tushib, ko‘payib, uni bemaza shilliq massaga aylantiradi. Ular bir kechada yuzlab kilogramm sharbatni aynitishi mumkin. Atsidofil qatiqda esa kapsulali, foydali bakteriyalar - Lactobacterium acidornilus rivojlanadi. Uning kapsulasi hujayrasiga nisbatan 20 martta kattaroqdir.
Ba’zi ipsimon bakteriyalar tanasi atrofida qattiq g‘ilof hosil bo‘ladi. O‘sha g‘iloflar qobig‘ning qotib qolgan qatlamlaridan hosil bo‘lgan.
Bakteriyalar qobig‘i o‘simliklar qobig‘iga yaqin bo‘lsada, ularda kletchatka bo‘lmaydi. Bakteriyalar qobig‘i oqsil, mo‘mga o‘xshash modda, lipid va xitindan iborat.
|
| |