nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Og’ir bemor burun bo’shlig’ini parvarishi

|
Og’ir bemor burun bo’shlig’ini parvarishi
|
bet | 5/6 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 309,5 Kb. | | #272245 |
Bog'liq SHAXSIY GIGIYENA QOIDALARI HAQIDA SUHBATLARIOg’ir bemor burun bo’shlig’ini parvarishi - Maqsad: Burun yo’llarini korkalardan tozalash
- Ko’rsatma: Passiv (yotoq yoki yarim yotoq) rejimda bo’lgan bemorlar burnini tiqinardan tozalash.
- Zarur ashyolar: Paxtali turundalar; vazelin yoki boshqa suyuq yog’lar: kungaboqar, zaytun moylari yoki gilserin; ikkita buyrak shaklidagi idish (lotok): toza va ishlatilgan turundalar uchun.
- Bajarish tartibi:
- Bemorning boshi balandroq joylashtiriladi, ko’kragiga sochiq qo’yiladi.
- Turundalar tayyorlangan moylar bilan namlanadi.
- Bemorni boshi biroz orqaga yoziladi.
- Ho’llangan turunda olinib, biroz siqiladi va aylanma harakatlar bilan burun yo’llarining biriga aylantiriladi.
- Turunda 1-2 minutgacha burun ichiga qoldiriladi, so’ng burun yo’llarini korkalardan aylanma harakatlar bilan tozalanadi.
- Amalni ikkinchi burun yo’lida ham xuddi shu asnoda bajariladi.
- Burun terisini sochiq bilan artiladi va bemorga qulay tarzda yotishiga yordam beriladi.
Og’ir bemorlar quloqlarini parvarishi Maqsad: Tashqi quloq va eshitish naylarini tozalash. - Ko’rsatma: Passiv (yotoq yoki yarim yotoq) rejimda bo’lgan bemorlar.
- Zarur ashyolar: ikkita buyrak shaklidagi idish (lotok): toza va ishlatilgan ashyolar uchun; steril paxtali turundalar (piliklar); 3% vodorod perikis eritmasi, iliq suvga namlangan salfetka; sochiq.
- Bajarish tartibi:
- Tibbiy hamshira qo’llarini sovun bilan yuvadi.
- Paxtali turunda (pilikni) 3% li vodorod perikis eritmasi bilan namlanadi, bunda antiseptik eritma flakondan quyilgan holda namlanishi shart (buning uchun antiseptik idishi uning yorli0g’i kaftga qaragan holda tutiladi va bir necha tomchi lotokka tomiziladi, shundan so’ng turunda (pilik) namlanadi).
- Bemor boshi yon tomonga buriladi.
- Chap qo’l bilan quloq suprasidan ushlanib quloq yuqori va orqaga tortiladi, o’ng qo’l bilan esa aylanma harakatlar bilan tashqi eshituv nayiga namlangan turunda kiritiladi va yana bir necha bor aylanma harakatlar bilan eshitish nayi tozalanadi.
- Quloq suprasi nam salfetka bilan artiladi va shundan so’ng quruq sochiq bilan namlanadi.
- Amalni ikkinchi quloqda ham huddi shu asnoda bajariladi.
- Eslatma. Vodorod peroksid o’rniga vazelin moyini ishlatsa ham bo’ladi. Quloqning baraban qobig’ini shikastlanishini oldini olish maqsadida o’tkir qirrali asboblarni ishlatish qat’iyan man etiladi. Agar bemorning tashqi eshitish nayida oltingugurt tiqinlari paydo bo’lgan bo’lsa, unda u LOR mutaxasisslari tomonidan olib tashlanadi.
|
| |
Og’ir bemorlar ko’zlarini parvarishi

|
Og’ir bemorlar ko’zlarini parvarishi
|
bet | 6/6 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 309,5 Kb. | | #272245 |
Bog'liq SHAXSIY GIGIYENA QOIDALARI HAQIDA SUHBATLARIOg’ir bemorlar ko’zlarini parvarishi Maqsad: Ko’z yiringli kasalliklarini oldini olish. - Ko’rsatma: Ko’zlardan yiringli ajralma ajralishi yoki ertalab turganda kipriklarning yopishib turishi.
- Zarur ashyolar: 8-10 ta paxtali shariklar; 2 ta steril buyrak shaklidagi idish (lotok): toza va ishlatilgan paxta shariklari uchun; ikkita steril marlyali salfetka; och pushti rangda tayyorlangan kaliy permanganat yoki 1:5000 nisbatda tayyorlangan furatsillin eritmalari.
- Bajarish tartibi:
- Tibbiy hamshira qo’llarini sovun bilan yuvadi.
- Buyrak shaklidagi idishga (lotok) biroz miqdorda antiseptik eritmasi quyiladi.
- Bemorni boshi biroz orqaga yoziladi.
- O’ng qo’lning 1 va 2-barmoqlariga antiseptik eritmaga namlangan paxta sharigi olinadi va biroz siqiladi.
- Bemor ko’zlarini yumib turish buyuriladi. Bir ko’z uning tashqi burchagidan ichki burchagiga yo’naltirilgan holda artiladi.
- Setril salfetkalar yordamida ko’zlardagi antiseptik modda qoldiqlaridan artib olinadi.
- Amalni ikkinchi ko’zda ham huddi shu asnoda bajariladi.
- Eslatma. Bir ko’zdagi infektsiyani ikkinchi ko’zga o’tishini olidini olish maqsadida, har ko’z uchun alohida sharik va salfetkalardan foylanish maqsadga muvofiqdir.
Adabiyotlar - Tursunov B.S. Xirurgik bemorlar parvarishi. Ibn Sino nomidagi matbuot birlashmasi, 1995.
- Gluxov A.A., Andreyev A.A., Bolotskix V.I., Boyev S.N. Osnovi uxoda za xirurgicheskimi bol’nimi. – M., GEOTAR-MED. 2008. – 288 s.
- Gostishev V.G. Obshaya xirurgiya. Uchebnik. – M. GEOTAR-MED. 2002. 608 s.
- Zolikina L.S. Bemorlarni umumiy parvarishi, 1995.
- Struchkov V.I., Struchkov YU.V. Obshaya xirurgiya. Uchebnik. – M. Meditsina. 1988. 480 s.
- Yaromich I.V. Sestrinskoye delo i manipulyatsionnaya texnika. Uchebnik. Minsk. Vish.shkola. 2011. -527 s.
|
| |
Toshkent pediatriya tibbiyot instituti - bet 2

|
Toshkent pediatriya tibbiyot instituti
|
bet | 2/6 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 309,5 Kb. | | #272245 |
Bog'liq SHAXSIY GIGIYENA QOIDALARI HAQIDA SUHBATLARIKasalxona ichi infeksiyasi patogen va shartli patogen mikroorganizmlar vakillarini o’z ichiga olgan katta guruh mikroorganizmlar tufayli rivojlanadi. Bular: stafilokokklar, streptokokklar, Pseudomonas auraeginosa, proteylar, klebsiyella, E.coli, salmonellalar, enterobatsterlar, enterokokklar, serratia, bakteroidlar, klostridiylar, kandida va boshqa mikroorganizmlar. Kasalxona ichi infeksiyasi etiologiyasida gripp viruslari, adenoviruslar, rotaviruslar, enteroviruslar, virusli gepatit va boshqa viruslar muhim o’rin egallaydi. Bundan tashqari lepyunellalar, pnevmotsistalar, aspergillalar va boshqa kamyob, yoki ilgari noma’lum qo’zg’atuvchilar tomonidan ham rivojlanishi mumkin. Kasalxona ichi infeksiyasi odatda tasodifiy va epidemik ko’rinishda aniqlanadi. Shifoxonada davolanayotgan deyarli har qanday bemorlar yuqumli jarayonlarini rivojlanishiga moyil hisoblanadi. Har qanday yuqumli kasallik kelib chiqishi va tarqalishi uchta asosiy komponentlarni o’z ichiga oladi: infeksiya manbai, yuqish yo’li va qabul qiluvchi sub’yekt. Kasalxona ichi infeksiyasi manbai hisoblanadi - Bemorlar, patogen mikroorganizmlar tashuvchilar, bemorlarni parvarishida ishtirok etuvchi tibbiy xodimlar, shu jumladan talabalar, bemor qarindoshlari.
- Kasalxona ichi infeksiyasining polietiologligi va patogen manbalarining hamda bu kasallikning mexanizmlarining xilma-xilligi, uzatish yo’llari va omillarining turliligi kabi xususiyatilarini belgilaydi.
- Kasalxona ichi infeksiyasining infeksiya qo’zg’atuvchilari havo-tomchi, havo-chang, transplatsentar, alimentar, transfuzion hamda jinsiy yo’llar va homilaning tug’ruq yo’lidan o’tish vaqtida ham yuqishi mumkin.
I. Nospetsifik profilaktikasi - Statsionar va ambulatoriya poliklinikalari tashkilotlari inshootlarini ratsional rejalashtirilgan me’moriy yechimlari prinsipiga muvofiq qurish va rekonstruksiya qilish.
- Sanitariya-texnik tadbirlar: samarali sun’iy va tabiiy shamollatish; suv ta’minotini tartibga solish va unga yetarli shart-sharoitlarini yaratish.
- Sanitariya va epidemiyaga qarshi chora-tadbirlar: kasalxona ichi infeksiyasini epidemiologik kuzatuvi, shu jumladan, kasalxona ichi infeksiyasi tarqalishini tahlil qilish; tibbiy muassasalarda sanitariya-epidemiyaga qarshi kurashni nazorat qilish.
- Dezinfeksiya va sterilizatsiya choralari: kimyoviy dezinfeksiya vositalaridan foydalanish; fizik dezinfeksiya usullarini qo’llash; asboblarni va tibbiy jihozlarni sterilizatsiyadan oldingi tozalash; ultrabinafsha bakteritsid nurlatish; xonani dezinfeksiya qilish;
- Aseptika – mikroorganizmlarning yaraga va umuman tanaga kirishini oldini olishga qaratilgan tashkiliy profilaktik tadbirlar kompleksidir.
- Antiseptika – yara va umuman tanada mikroorganizmlarni yo’q qilishga qaratilgan terapevtik va profilaktik choralar majmui.
|
| |
Muolaja oxirida bemorga qaynatib iliqlashtirilgan suv yoki kaliy permanganat eritmasi og’zini chayqash uchun beriladi

|
Muolaja oxirida bemorga qaynatib iliqlashtirilgan suv yoki kaliy permanganat eritmasi og’zini chayqash uchun beriladi
|
bet | 4/6 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 309,5 Kb. | | #272245 |
Bog'liq SHAXSIY GIGIYENA QOIDALARI HAQIDA SUHBATLARIMuolaja oxirida bemorga qaynatib iliqlashtirilgan suv yoki kaliy permanganat eritmasi og’zini chayqash uchun beriladi. - Muolaja oxirida bemorga qaynatib iliqlashtirilgan suv yoki kaliy permanganat eritmasi og’zini chayqash uchun beriladi.
- Agar bemor og’zini o’zi yuva olmasa, unda rezina balon yoki Jane shpritsi bilan bemor og’zi chayiladi.
- Manipulyatsiya quyidagi ketma-ketlikda amalga oshiriladi:
- bemorning boshi bo’g’ilib qolmasligi uchun biroz ko’tarilgan holatga keltiriladi; - bemor boshi yon tomonga o’giriladi; - bemorning yonoq sohasiga sochiq qo’yiladi, og’iz burchagiga esa buyraksimon idish (lotok) joylashtiriladi; - rezina balon yoki Jane shpritsiga yuqorida keltirilgan biror dezinfeksiyalovchi eritmalar olinadi; - bemorga og’zini ochishni so’raladi; - rezina balon bilan qarama-qarshi lunjining ichki yuzasi yuviladi; - bemor boshi boshqa yon tomonga o’girilib, yoki yotoqning qarama-qarshi tomoniga o’tib uning ikkinchi lunji ichiki yuzasi xuddi shu tartibda yuviladi. - Bemorning tilida karash aniqlansa, unda bemorga tilini chiqarish talab etiladi. Chap qo’l bilan bemor tilini uchidan sal’fetkada ushlanib, o’ng qo’ldagi shpatel’ bilan tildagi karash tozalanadi. Shundan so’ng qisqich bilan paxta sharigi olinib antiseptik eritmaga namlanadi va bemor tiliga ishlov beriladi. Toza paxtali sharik olinadi va u vazelin moyi yoki glitseringa namlanib bemor tili artiladi.
- Agar bemor lablari yoki og’iz burchaklarida terining yorilishlari aniqlansa unda bu sohalarni ham glitserin yoki vazelin moyiga shimdirilgan paxtali sharik bilan artilib chiqiladi.
- Eslatma. Og’izdagi mikroflora bir antiseptikka moslashmasligi uchun har safar har xil antiseptiklar bilan ishlov berish maqsadga muvofiq bo’ladi. Yuqorida sanalgan antiseptiklardan tashqari 1:5000 nisbatdagi furatsillin eritmasi, ma’danli suvdan ham foydalansa bo’ladi. Yotoq yoki yarim yotoqdagi bemor tishlari ertalab va kechqurun tozalanishi, og’iz bo’shlig’i esa har ovqatlanishdan keyin yuvilishi shart.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muolaja oxirida bemorga qaynatib iliqlashtirilgan suv yoki kaliy permanganat eritmasi og’zini chayqash uchun beriladi
|
T A D Q I Q O T L A R - Qayta tiklanuvchan energiya manbalaridan foydalanish

|
Qayta tiklanuvchan energiya manbalaridan foydalanishBog'liq QAYTA TIKLANUVCHAN ENERGIYA MANBALARIDAN FOYDALANISH TAHLIL T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
http://tadqiqotlar.uz/
30-son_3-to’plam_Yanvar-2024
5
mashinasi, chang yutkichlar, EHM, sok tayyorlovchi qurilmalarni ishlatish va
boshqalarni amalga oshirish mumkin.
Qayta tiklashuvchan energiya manbalarini keng qo‘llash qishloq aholisining
sotsial yashash sharoitini yaxshilash eng asosiy sabablardan biridir, uning iqtisodiy
samarasini xisoblash imkoni yo‘q.
O‘zbekistonda ko‘pgina tumanlarda sotsial sharoitni hisobga olgan holda qayta
tiklashuvchan energiya manbalarini rivojlantirishning maqsadli yo‘nalishlarini
belgilash mumkin.
Ularga quyidagilar kiradi:
1. Elektr energiya ta’minotiga ega bo‘lmagan aholi zichligi past (0,1...0,25
kW/km2), maydonlar Orol dengizi zonasi, ustyurt teritoriyasi Buxoro, Navoiy va
Qashqadaryo viloyatlari;
2. Alohida yashovchilarni energiya bilan ta’minlash muammosi bor zonalar,
fermer xo‘jaliklari, mavsumiy ishlangan joylari, dexqonlar, bog‘dorchilik-tomorqa
uchastkalari va x.k.
3. Sanatoriya – dam olish maskanlari, jamoa dam oladigan va aholi
davolanadigan og‘ir ekologik sharoitdagilar chiqarib yuborilish oqibatida va x.k.
Elektr energiyasining qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishida rolining ortishi elektr
ta’minoti uzluksiz va sifatli bo‘lishini xar qanday talabni unga ulangan iste’molchilar
uchun bajarishga tayyor turishligini ko‘rsatadi.
Elektr ta’minotidagi uzilishlar shahar va rayonlar, qishloq joylari xayotini izdan
chiqaradi, katta zarar olib kelishi mumkin.
Ekspertlar baholashicha qishloq xo‘jaligidagi o‘tacha ko‘p yillik elektr energiya
isroflari, qayta tayyorlash sanoati ishlab chiqarishdagi jarayonlarda energiya
uzilishidagi zarar miqdori narxidan oshadi. Bozor iqtisodiyoti sharoitini alohida
energiya ishlab chiqaruvchilar energiya ta’minotini uzluksiz ravishda amalga oshirish
va elektr tarmog‘ida yo‘qotishlarni kamaytirish zarur. Ayniqsa 6-10 kV EUL uzun
hollarda elektr quvvati ishlab chiqarishni amalga oshirish muhim masala hisoblanadi.
Bunday EULlarida ko‘pgina iste’molchilar ulangan va ular ko‘p xollarda buzilish
natijasida energiyasiz qoladi.
Elektr ta’minotidan uzilish muqobil energiya manbalarining bir turi shamol
energiyasidan foydalangan xolda kichik quvvatli korxonalarni elektr energiya bilan
ta’minlash uchun kichik shamol stansiyasini qurish unchalik katta xarajat talab
etilmaydi. Misol uchun qora mol yetishtiriladigan fermer xo‘jaligi va ulardan
olinadigan sut va sut maxsulotlarini qadoqlash sexini elektr ta’minotini ko‘rib
chiqishimiz mumkin (1.1-rasm).
|
| |
T A D Q I Q O T L A R - Qayta tiklanuvchan energiya manbalaridan foydalanish

|
Qayta tiklanuvchan energiya manbalaridan foydalanishBog'liq QAYTA TIKLANUVCHAN ENERGIYA MANBALARIDAN FOYDALANISH TAHLIL T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
http://tadqiqotlar.uz/
30-son_3-to’plam_Yanvar-2024
10
Shamol elektr stansiyalari.
Bir nechta shamol qurilmalarining yig‘indisi shamol
elektr stansiyasini tashkil qiladi.
4-rasm. Kichik shamol qurilmalari
Quvvatiga nisbatan shamol elektr stansiyalarini 3 guruhga bo‘lish mumkin.
-Kichik quvvatli - 0,1-1,0 kW/soatgacha, ularga asosan doimiy elektr toki ishlab
beradigan shamol qurilmalari kiradi. Ular asosan akkumulator batareyalarini zaryad
qilishda qo‘llaniladi (4-rasm).
O‘rtacha quvvatli - 1-100kW/soatgacha, ular o‘zgaruvchan tok ishlab chiqaradi.
-Yirik quvvatli - > 1000 kW/soatgacha, hozirgi vaqtda bunday shamol energetik
qurilmalarining tajriba nusxalari sinab ko‘rilmoqda.
Ma’lumki shamol agregatning quvvati, shamol tezligiga to‘g‘ri
proportsional va ish g‘ildiragi parraklari soniga esa teskari proporsionaldir.
Hozirgi kunda, seriyali ishlab chiqarish mumkin bo‘lgan shamol agregatlari ish
(shamol) g‘ildiragining aylanishlar soni quyidagilarga teng(ayl./min.): 3000; 1500;
1000; 250; 75; 30. Shamol tezligining oshishi bilan shamol qurilmasi ish g‘ildiragining
aylanishlar soni oshadi hamda mos holda shamol qurilmasining quvvati oshib boradi
[5].
Shamol elеktr qurilmasi haqida tushuncha.
Shamol elektr qurilmalarining bir
qancha turlari mavjud bo‘lib:
-Dare rotorli shamol qurilmasi;
-An’anaviy turdagi shamol qurilmasi;
-Savinus shamol qurilmasi kiradi.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
|
| |
T A D Q I Q O T L A R - Qayta tiklanuvchan energiya manbalaridan foydalanish

|
Qayta tiklanuvchan energiya manbalaridan foydalanishBog'liq QAYTA TIKLANUVCHAN ENERGIYA MANBALARIDAN FOYDALANISH TAHLIL T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
http://tadqiqotlar.uz/
30-son_3-to’plam_Yanvar-2024
9
3-rasm
.
Shamol generator yordamida elektr energiya taminoti
Yuqoridagilarni hisobga olib, birinchi navbatda QTEMdan foydalanish ekologik
iflos regionlarda, atrof-muxitga zararli chiqindilar tashlaydigan sohalarda, sotsial-
iqtisodiy qishloq xo‘jaligi sektorida, qishloq joylarni xisobga olgan xolda issiqlik va
elektr ta’minotiga zaruriyati bor aholi punktlarida, sog‘liqni saqlash va sotsial sektoriga
mansub obektlarda, tarqoq xoldagi obektlar elektr ta’minotida, ayniqsa Orol dengizi
xududida, kam o‘zlashtirilgan mineral xom ashyoga boy maydonlarda (katta
miqdordagi xom-ashyo resursi bor Navoiy, Buxoro, Qashqadaryo, Surxandaryo
viloyatlarida va b.) foydalanish katta samara beradi.
Blok stansiya – elektr energiya ishlab chiqaruvchi boshqa tashkilotlar. Hozirgi
kunda O‘zbekistonda qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish bo‘yicha
juda ko‘p ilmiy-tadqiqot, loyiha hamda qurib ishga tushirish ishlari xalqaro grantlar va
loyihalar asosida bajarilmoqda. Shamol energiyasidan insoniyat suv energiyasi hamda
bug‘ generatorlaridan ancha oldin, foydalanib kelgan. Angliya, Germaniya, Fransiya,
Daniya, Gollandiya, AQSH va boshqa mamlakatlarda, shamol energiyasi juda katta
mashtabda, sanoat va qishloq xo‘jaligida qo‘llanib kelingan [3].
Shamol energiyasidan foydalanish bo‘yicha olib borilayotgan xozirgi ishlar,
alohida katta quvvatli shamol generatorlarini yaratish va ularning energiyasini ishlab
turgan energiya tarmoqlariga ulash va asosiy tarmoq sifatida foydalanishdan iboratdir.
Shamol - bu quyosh nurining intensivligi hisobiga, bosimning o‘zgarib turishi
natijasida havo massasining harakatidir. Iqtisodiy jihatdan joydagi shamolning tezligi
5 m/s dan kam bo‘lmasa shamol generatorlaridan foydalanish maqsadga muvofiqdir.
Shamol elektr generatorlari an’anaviy generatorlardan 2 - 4 barobar qimmatdir.
Ammo shamol energiyasi doimiy bo‘lgan ba’zi bir joylarda u muhim energiya
manbalaridan hisoblanadi. Odatda shamol energiyasi shamolga perpendikulyar
joylashgan ma’lum maydon ta’siri orqali aniqlanadi [4].
|
| |
http://tadqiqotlar.uz/ - Qayta tiklanuvchan energiya manbalaridan foydalanish

http://tadqiqotlar.uz/
30-son_3-to’plam_Yanvar-2024
11
Dare rotorli shamol qurilmasi 1931-yilda fransuz
aviakonstruktori tomonidan
taklif qilingan bo‘lib, vertikal o‘qli, past bosimli shamolga mo‘ljallangan. Uning asosiy
kamchiligi o‘zgarmas tezlikli shamol bosimida o‘zi mustaqil ishga tusha olmaydi [6].
Ortogonal turdagi (N-Dare rotorli) shamol qurilmasi. Uning effektivligi yuqori,
lekin juda shovqinli. Rotorga tushadigan dinamik yuklamalar natijasida tayanch
qismlarining ishlash davomiyligi kam hisoblanadi (5-rasm).
Vintsimon, spiralsimon turdagi Dare rotorli shamol qurilmasi
(6-rasm).
Judayam yuqori effektivlikga va aniqlikga ega. [7].
5-rasm. Shamol qurilmalari turlari
Ishlash davomiyligi ham uzoq yillarni tashkil etadi. Yasalish texnologiyasi
murakkab bo‘lganligi uchun tan narxi juda qimmat hisoblanadi.
6-rasm. Dare
rotorli shamol qurilmalari
Shvetsiyalik injener Sigurd Djoxanes Savinus 1922 yilda o‘zining loyixasini
taklif qilgan. Savinus shamol turbinasining afzalligi uning tayyorlanishi sodda, arzon
va past bosimli shamolda xam ishga tusha oladi (7-rasm). Uning kamchiligi esa shamol
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
http://tadqiqotlar.uz/
30-son_3-to’plam_Yanvar-2024
12
energiyasining kam qismigina foydali ishga sarf bo‘ladi
va faqat bir tarafga qarab
aylanadi. Aylanish tezligi 200 ayl/min.ni tashkil qiladi[8].
7-rasm. Savinus shamol qurilmasi
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI:
1.
Toirov O.Z., Alimxodjayev K.T., Alimxodjayev SH.K. Qayta tiklanuvchi
energiya manbalari. O’zbekiston sharoitida ishlab
chiqarish va ishlatish
istiqbollari.
-Тoshkent.:
«Fan
va
texnologiya»
nashriyoti,
2019.
https://scholar.google.com/scholar?cluster=5507430441974242879&hl=en&oi
=scholarr
2.
Olimjon Toirov, Sotiboldiyev Abduraxmon Yuldashevich.Questions of Control
of
Asynchronous
Generators
Used
at
HPP
and
WPP
Stations
.https://scienceweb.uz/publication/17524
3.
Махмуджон
Умурзакович
Муминов,
Абдурахмон
Юлдашевич
Сотиболдиев .Разработка бесщёточного мини гидро-солнечного
синхронного
генератора.
https://cyberleninka.ru/article/n/razrabotka-
besschyotochnogo-mini-gidro-solnechnogo-sinhronnogo-generatora
4.
Olimjon Toirov,
Mirzokhid Taniev, Muzaffar Hamdamov, Abdurakhmon
Sotiboldiev.Power Losses of Asynchronous Generators
Based on Renewable
Energy Sources. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202343401020
5.
Sarvar Ganiev Tursunboyevich, Abduraxmon Sotiboldiyev Yuldashevich
http://web-journal.ru/index.php/journal/article/view/2662/2599
6.
Abduraxmon Sotiboldiyev Yuldashevich Ozodbek Yoldoshev.
QUYOSH
BATAREYASI YORDAMIDA ISHLAYDIGAN NASOSLARNI AFZALLIK
TOMONLARI.
7.
Abduraxmon Sotiboldiyev Yuldashevich.
http://newjournal.org/index.php/new/article/download/10479/10158
8.
Sotiboldiyev
Abduraxmon
Yuldashevich
http://www.tadqiqotlar.uz/index.php/conf/article/download/1633/1521
Bds 23-22 Texnik vositalarning rivojlanish tendensiyasi

Jahongir Toshbekov BDS 23-22
Texnik vositalarning rivojlanish tendensiyasi
2024
Dunyodagi eng yirik kashfiyotlar 20-asrga toʻgʻri kelgan boʻlsa-da, eng noyobi Ular kompyuterdir Hech kimga sir emaski, bu YouTube va Internet. Chunki, insonshunosliktafakkur natijasida yaratilgan kompyuter “Hisoblash qurilmasi” o‘zining noyob imkoniyatlari bilan odamlarni hayratga soladi.Hozirda kompyuter nafaqat hisoblash qurilmasi , ehtimol sizda televizor, video, telefon, masofaviy o'qitish vositasi, elektron pochta, elektron kutubxona, virtual aloqa vositasi va boshqalar mavjud. Bu dunyoning barcha odamlariga uzoq manzillarini yaqinlashtirish, aloqa, savdo, sayohat, madaniyat, fan-texnologik yangiliklar bilan ma'lumot almashish imkonini beradi. Ingliz yoki rus tillarini biladiganlar uchun endi internet orqali yirik kompaniyalar, korporatsiyalar, kutubxonalar, muzeylarga kirish imkoni yo‘q. Siz har kuni kino, sport va turli ommaviy axborot vositalari haqidagi yangiliklarni o'qishingiz mumkin. Xuddi shunday davlatlar o'rtasida chegaralar yo'q.Bundan tashqari, kompyuterlarning paydo bo'lishi hisoblash texnikasi tarixida katta rivojlanish bosqichi bo'lgan.12> tarixiga nazar tashlasak, birinchi amaliy analitik-hisoblash mashinasi. G. Xollerit tomonidan yaratilgan va 1890 yilda Amerikada aholini roʻyxatga olishda foydalanilgan. G. Xollerit (1860-1929) Buffalo shahrida nemis emigrantlari oilasida tug'ilgan. U Kolumbiya universitetini tamomlagan va aholini ro'yxatga olish korxonasiga qo'shilgan.
Ushbu korxonaning mas'ul xodimi qaynotasining maslahati bilan o'n yil davomida shunday tizim yaratish ustida ishlagan, hisob-kitob ishlarini perfokarta yordamida bajarish qulay. Natijada, statistik tabulator analitik mashinani yaratadi.Unda ma'lumotni kiritish uchun perfokartalardan foydalanilgan, qolgan qurilmalar esa oddiy perforator (perforatorga belgilarni joylashtirish uchun ishlatiladigan qurilma), murakkab perforator, saralashdan iborat bo'lgan. mashina va tabulator. Keyinchalik, 1996 yilda u ushbu mashinalarni ishlab chiqarish va sotish bo'yicha kompaniya ochdi. Keyinchalik Turdosh bir necha firma bilan birlashdi, Computer Tabulating Recording Co.ga asos solgan, ammo bu kompaniyani 1911 yilda sotgan. Keyinchalik, 1924 yil 14 fevraldan boshlab kompaniya nomi International Business Machines Corp deb o'zgartirildi. Korporatsiya (qisqartirilgan IBM) o'zgartiriladi. Shuning uchun ham ayrim adabiyotlarda G.Xollerit IBM korporatsiyasining asoschisi sifatida tilga olinadi. 20- asrning 30-yillarida zamonaviy kompyuterlarning birinchi loyihalari yaratildi. Bolgar-amerikalik olim D.Atanasov (1903-yil 3-oktabrda tugʻilgan) birinchi elektron hisob mashinasi muallifi. 1937 yilda, keyin esa 1939 yilda Atanasov zamonaviy hisoblash mashinasi kontseptsiyasining tugallangan versiyasini e'lon qildi. Unga ko'ra:
•kompyuter elektr quvvati va elektron yutuqlariga asoslangan;
•hozirgacha yaratilgan qurilmalardan farqli o'laroq, bu o'nlik emas, ikkilik hisoblash tizimiga bog'liq;
•xotira qurilmasi sifatida kondensatorlar xizmat qiladi;
•hisoblash matematik amallar bilan emas, balki mantiqiy amallar bilan amalga oshiriladi.
|
II. Maxsus profilaktikasi

|
II. Maxsus profilaktikasi
|
bet | 3/6 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 309,5 Kb. | | #272245 |
Bog'liq SHAXSIY GIGIYENA QOIDALARI HAQIDA SUHBATLARIII. Maxsus profilaktikasi II. Maxsus profilaktikasi - Kasalxonada infeksiya xavfini kamaytirishning eng muhim usullari quyidagilardir:
- tibbiy xodimlar tomonidan gigiyenaning barcha talablarini vijdonan bajarilishi, qo’l yuvish va himoya kiyim-kechaklarini qo’llash;
- bemorlarni parvarishlashda yuqumli kasalliklarning tarqalishini minimumga keltiradigan barcha usullarini diqqat bilan bajarish;
- shifoxonada mavjud bo’lgan, yuqumli kasalliklar sonini kamaytirishga mo’ljallangan, sanitariya usullaridan foydalanish.
BEMORLARNING SHAXSIY GIGIYENASI. Og’ir bemorlar og’iz bo’lig’ini parvarishlash - Maqsad: Og’ir bemorlar og’iz bo’shlig’idagi karash, shilliq, mikroorganizm va ovqat qoldiqlaridan tozalash.
- Ko’rsatma: Bemorning yotoq rejimda ekanligi.
- Zarur ashyolar: Zarur miqdorda paxta shariklari; steril marlya sal’fetkalari; steril pinset va shpatel’; ikkita buyrak shaklidagi idish (lotok) – toza va ishlatilgan shariklar va sal’fetkalar uchun; och pushti rangdagi kaliy permanganat eritmasi yoki 2% li natriy bikarbonat yoki 0,9% li natriy xlor eritmasi (fiziologik eritma) yoki 3% li vodorod perikis eritmasi; rezinali balonchik yoki og’iz bo’shlig’ini yuvish uchun Jane shpritsi; glitseyerin yoki vazelin moyi.
Bajarish tartibi - Tibbiy hamshira qo’lini sovun bilan yuvadi.
- Bemorning boshi funksional krovat yoki yostiqlar yordamida biroz ko’tariladi. Ko’krak sohasiga sochiq qo’yiladi, bemor qo’liga buyrak shaklidagi idish (lotok) beriladi yoki lotokni bo’lim bekasi uning jag’ ostiga ushlab turadi.
- Pinset bilan paxtali sharik olinadi, bunda pinsetning o’tkir uchi paxtaning ichida ekanligiga ishon hosil qilish zarur. Paxtali sharik kaliy permanganat eritmasiga namlanadi (yoki boshqa dezinfeksiyalovchi eritmaga).
- Bemorga og’zini ochish buyuriladi.
- Chap qo’lga shpatel’ olinadi, bemor lunjini tortgan holda bemorning tishlari tashqi va ichki yuzalari, tishlarning chaynov yuzalari paxtali shariklar bir necha marta almashtirgan holda (bunda infeksiya bir tishdan ikkinchi tishga o’tishi oldi olinadi) artiladi.
|
| |
Qayta tiklanuvchan energiya manbalaridan foydalanish

Qayta tiklanuvchan energiya manbalaridan foydalanish
Download
1,05 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
27.05.2024
Hajmi
1,05 Mb.
#254813
Download
1,05 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Qayta tiklanuvchan energiya manbalaridan foydalanish
Download
1,05 Mb.
Matnni ko'rish
http://tadqiqotlar.uz/ - Qayta tiklanuvchan energiya manbalaridan foydalanish

T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
http://tadqiqotlar.uz/
30-son_3-to’plam_Yanvar-2024
8
2-rasm. Kichik quvvatli korxonaning sutkalik elektr energiya istemoli
Kichik quvvatli korxonaning elektr ta’minotini loyihalashda maksimal energiya
talab qilinadigan yuklama hisoblab chiqiladi. Bu maksimum tez-tez va
qisqa muddatli
bo‘ladi.
Bunda haqiqiy iste’mol quvvati elektr qurilmalarning quvvatidan kichik bo‘lishi
kerak va davom etishi mumkin, bu ziyon miqdorini oshiradi va uning havo energiya
ta’minlovchi korxona tomonidan qoplanmaydi. Regionlarda energetik uzluksiz
ta’minot ko‘pgina xollarda yoqilg‘i-energetika resurslari zaxiralariga bog‘liq va
energetik xavfsizligini ta’minlaydigan asosiy ko‘rsatgich hisoblanadi.
Mahalliy
energetik
manbalarini
topish,
ishlatish
va
foydalanish
(gidroenergetika, yoqilg‘i resurslari va x.k.) hamda QTEM (quyosh, shamol,
geotermik, biomassa va x.k.) ishlatish mamlakat ko‘pgina
rayonlarining energiya
ta’minotini qaytalanuvchan manbalarini qoplash mumkinligini ko‘rsatadi. Bu esa
mamalakat energetik xavsizligini ta’minlaydigan omildir.
Shunday qilib katta
an’anaviy va kichik ratsional ravishda qo‘shib, jipslashtirib,
energetika balansiga
avtonom (3-rasm), markazlashmagan energiya manbaini qurilmalarini loyixalash,
qurish va ishlatish zarur, ayniqsa ularning kombinatsiyalashgan «mikro GES, QES»,
«QES-SHEQ», «Bio GEQ-mikro GES», «QES-Bio GEQ» va x.k.
xillarini ishlatish
darkor.
QTEM eng katta yutug‘i mamlakat energota’minotida doimiy, mustaxkam
tizimda
ishlashi, ayniqsa yuqori darajada elektr ta’minoti zarur obektlarini favqulodda
holatlarda uzluksiz ta’minlashda juda muhim.
Video va komponovka bilan ishlash tizimlari

|
Video va komponovka bilan ishlash tizimlari
|
bet | 6/20 | Sana | 27.12.2023 | Hajmi | 5,74 Mb. | | #128658 |
Bog'liq “IKKI VA UCH O’LCHAMLI KOMPYUTERLAR GRAFIKASINING TURLARI”Video va komponovka bilan ishlash tizimlari
Raqamli videotasvirlarga ishlov berish dasturlari hamda ikki o‘lchovli va uch o‘lchovli grafikadan foydalangan holda ko‘p qatlamli kompozitsiyalarni yaratish, murakkab(filming) suratga olish jarayoni o‘rnini egallashi, kompyuter grafikasi yordamida suratga olingan materiallarga ishlov berish, suratga olingan materiallarni kompyuter animatsiyasi bilan qo‘shish, natijalarni kino va videotasmalarga chiqarish mumkin.
Windows va Macintosh muxitlarida ishlovchi videotasvirlarni taxrirlash dasturi Adobe Premier raqamlashtirilgan videoni, statik tasvirlarni va tovushli fayllarni montaj qilish imkonini beradi. Paketning eng oxirgi versiyasi (rusumi) turli usullar bilan bir nechta mustaqil videoroliklarga ishlov berish, ko‘pgina filtrlardan foydalanish, maxsus effekt va shriftlarni xosil qilish imkoniga ega. Bu dasturning raqobatchilari sifatida ATI firmasining MediaMerge dasturini, eng kuchli dasturlardan yuqoridagi Adobe firmasining CoSA After Effects dasturini ko‘rsatish mumkin. SGI muxitida ishlovchi Composer dastur Alias/Waferfront firmasining maxsulotidir. Bu dastur maxsus effektlarni yaratish, videoyozuv vositalari, kompleks saxnalarni xosil qilish uskunalaridan foydalanish imkoniga ega .Shular yordamida yuqori sifatli video maxsulotlarni yaratish, yozish, taxrirlash, mumkin. Bulardan tashqari alohida kadrlarni va animatsiyali kliplarni kompanovka qilish, aralashtirish (mix), ularga maxsus effektlarni matnlarni qo‘shish mumkin. Dastur nafaqat videoyozuvning oxirgi natijasini, balki oraliq kadrlarni (natijalarni) quyi imkoniyati kichik ekranlarda kuzatish, ko‘rish mumkin.
Composer dasturi barcha kino va videoformatlarni hamda video bilan ishlovchi qurilmalarni qo‘llash imkonini beradi. Bu dasturlardan tashqari SGI muxitida videoga ishlov beruvchi Chiron firmasining Liberty, Integrated Research firmasining Harmony, Parallax firmasining Matador, Avid firmasining Media Suite Pro, Discreet Logic kompaniyasining Flint paketi, Flame, Interno, XAOS firmasining Pandemonium dasturlari mavjud.
|
| |
«Dasturlash Asoslari - Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti axborot texnologiyalari va...

|
Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti
|
bet | 9/20 | Sana | 27.12.2023 | Hajmi | 5,74 Mb. | | #128658 |
Bog'liq “IKKI VA UCH O’LCHAMLI KOMPYUTERLAR GRAFIKASINING TURLARI”«Dasturlash Asoslari» fanining 2020/2021 o’quv yili uchun mo’ljallangan
(O’zbek filologiyasi, 1-kurs, 1,2,3 semestr)
“Dasturlash asoslari “ fanining qisqacha tafsivi
Fanning mazmuni
Fanning dolzarbligi va qisqacha mazmuni:
|
Fanni o’qitishdan maqsad talabalarga qo’yilgan masalani echuvchi kompyuter programmasini tuzishga o’rgatishdir. Bu maqsadda programmalash tillari haqida umumiy tushun-chalar berish va bu tillardan foydalanishga o’rgatish ham-da ixtisoslik fanlarini o’rganishga tayyorlashdan iborat.
Fanning vazifasi: berilgan masalalarni echish uchun algoritmlar qurish va ular asosida programma tuza olish; operasion tizimlar; kompyuterlarning programma ta’minoti; programmalarning turlari; maxsus programma paketlaridan (mutaxassislik bo’yicha) foydalana olish; matematik analiz; amaliy masalalarni modellashtirish; zamonaviy kompyuter texnologiyalari vositalaridan foydalana olish hamda bilim va ko’nikmalariga ega bo’lish fanning asosiy vazifasiga kiradi.
|
Talabalar uchun talablar
|
- o’qituvchiga va guruhdoshlarga nisbatan hurmat bilan munosabatda bo’lish;
- universitet ichki tartib - intizom qoidalariga rioya qilish;
- uyali telefonni dars davomida o’chirish;
- berilgan uy vazifasi va mustaqil ish topshiriqlarini o’z vaqtida va sifatli bajarish;
- ko’chirmachilik (plagiat) qat’iyan man etiladi;
- darslarga qatnashish majburiy hisoblanadi, dars qoldirilgan holatda qoldirilgan darslar qayta o’zlashtirilishi shart;
- darslarga oldindan tayyorlanib kelish va faol ishtirok etish;
- talaba o’qituvchidan so’ng, dars xonasiga - mashg’ulotga kiritilmaydi;
- talaba reyting ballidan norozi bo’lsa e’lon qilingan vaqtdan boshlab 1 kun mobaynida apellyasiya komissiyasiga murojat qilishi mumkin
|
Elektron pochta orqali munosabatlar tartibi
|
Professor-o’qituvchi va talaba o’rtasidagi aloqa elektron pochta orqali ham amalga oshirilishi mumkin, telefon orqali baho masalasi muhokama qilinmaydi, baholash faqatgina universitet hududida, ajratilgan xonalarda va dars davomida amalga oshiriladi. Elektron pochtani ochish vaqti soat 15.00 dan 19.00 gacha
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti
|
-jadval. Mavzuninig TT va TX - Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti axborot texnologiyalari...

|
Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti
|
bet | 14/20 | Sana | 27.12.2023 | Hajmi | 5,74 Mb. | | #128658 |
Bog'liq “IKKI VA UCH O’LCHAMLI KOMPYUTERLAR GRAFIKASINING TURLARI”2.5-jadval. Mavzuninig TT va TX
Ma’ruza mazmuni:
Sharti oldin qo‘yilgan sikl (while )operatori.
Bu operator siklik jarayoning takrorlanish soni qo’yilgan shartga bog’liq bo’lgan holda qo’llaniladi.
Sharti oldin qo‘yilgan sikl (while )operatorining umumiy ko‘rinishi quyidagicha:
bu yerda while (toki) xizmatchi so‘z, B-mantiqiy ifoda, {s1;s2;…;sn}-operatorlar.
Bu operatorda {s1;s2;…;sn} operatorlar ketma-ketligi bajarilmasligi yoki bir martadan ortiq bajarilishi mumkin, chunki {s1;s2;…;sn} operatorlarning har bir bajarilishidan oldin B mantiqiy ifodaning qiymati tekshiriladi. Agar ifoda chin (true) qiymat qabul qilsa {s1;s2;…;sn} operatorlar bajariladi, aks holda, ya’ni B yolg‘on (talse) qiymat qabul qisa, sikl operatorining bajarilishi tugaydi.
Agar B mantiqiy ifoda birinchi hisoblanishidayoq yolg’on qiymatni qabul qilsa, {s1;s2;…;sn} operatorlar bir marta ham bajarilmaydi. Ko’rinib turibdiki, bu yerda siklik jarayonning tugallanish sharti {s1;s2;…;sn} operatorlar bajarilishidan oldin tekshiriladi. Shuning uchun bunday ko’rinishdagi sikl operatori - sharti oldin qo’yilgan sikl operatori deb yuritiladi. Bu yerda ham takrorlanadigan operatorlar bittadan ortiq bo’lsa ular { } belgi ichiga olinadi, aks holda shart emas.
Masalan: 1) y:=1; k:=0; m=5; while y<=m { y:=y+3; k:=k+; 2) x:=3; y:=1; v:=1; eps:=0,0001; while abs(v)>=eps { V:=(x/y-y); y:=y+v; }
Operatorning bajarilishiga doir misollar keltiramiz
2.1-rasm. Misol
2.2-rasm. Masala blok-sxemasi va dasturi
Bu misolda qaysi operatordan foydalanish - for yoki while danmi farq qilmaydi. Agar takrorlanish soni ma’lum bo’lsa, for operatori ishlatiladi, takrorlanish soni ma’lum bo’lmasa while operatori qo’llaniladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti
|
Grafiklarni formatlash - Mathcad tizimida ikki va uch o‘lchovli grafiklar yaratish va rasmiylashtirish

MathCAD-da biz chizmalarga quyidagi teglarni qilishingiz mumkin:
o sxemaning tepasiga yoki ostiga sarlavha;
o har bir o'qda chizilgan narsalarni tasvirlash o'q nomlari;
o individual grafiklarni aniqlaydigan egri chiziqlar nomlari;
o o'zgaruvchilar - koordinatalarini aniqlaydigan iboralar.
Ushbu yorliqlardan barchasini birgalikda yoki har qanday kombinatsiyadan
foydalanishimiz mumkin.
Diagrammani formatlash uchun dialog oynasidagi sarlavhaga sarlavha qo'shish
uchun
Графики (Grafiklar) yorlig'ini bosamiz va
Метка легенды (Nom yo’rligi)
maydonida sxemaning sarlavhasini chop etamiz. Sarlavhaning joylashuvini
belgilash uchun: Скрыть легенду(Nomni yashirish), Сверху слева(Yuqoridan
chapda), Сверху справа (Yuqoridagan o'ngda), Снизу слева(Chapdan pastda),
Снизу справа(O'ngdan pastda), Снизу(Quyidan), Скрыть параметры
(Parametrlarni yashirish), tugmachalari mavjud va keraklisini faol qilish uchun
enidagi aylana shaklni belgilab, OK tugmasin bosamiz.
Bu
Графики yorligida biz 16 tagacha turli xil grafiklar tuzishimiz uchun
erdam beradigan parametrlarni o'zgartirishimiz mumkin: turi, rangi, chiziq qalinligi
va hakazo.
Grafikadagi bitta yoki ikkala o'qni belgilash uchun biz Оси X-Y yorligida
Стиль осей buyrug’idan Пересекающиеся tanlashimiz kerak.
Polyar koordinatalar sistemasidagi grafikni chizish
Polar koordinatalar tizimida har bir nuqta j burchak va radius vektorining
moduli r( j ) bilan aniqlanadi. Funktsiya grafigi odatda burchak j ma'lum
chegaralar ichida o'zgarganda, ko'pincha 0 dan 2j gacha o'zgarganda radius vektorining uchini tasvirlaydigan chiziq shaklida tuziladi. Полярный график variantida bunday grafiklarning ma'lumotlari naqshli doira shaklida ko'rsatilgan. Bunday grafiklarni tuzishdan oldin j o'zgaruvchisi va r(j) funktsiyalarining qiymatlarini belgilash kerak.
Uch o'lchovli sirtning grafigini chizish

CreateMesh funktsiyasi (F (yoki G, yoki f1, f2, f3), x0, x1, y0, y1, xgrid, ygrid, fmap) - FKesishadigan shakl grafiklarini chizish |
Uch o'lchovli sirtning grafigini chizish
|
bet | 3/3 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 192,89 Kb. | | #239652 |
Bu sahifa navigatsiya:
- CreateMesh funktsiyasi (F (yoki G, yoki f1, f2, f3), x0, x1, y0, y1, xgrid, ygrid, fmap) - F
- Kesishadigan shakl grafiklarini chizish
Uch o'lchovli sirtning grafigini chizish
Uch o'lchovli yoki 3D-grafiklar, Z (X, Y) ikkita o'zgaruvchini namoyish qilish
funktsiyalari hisoblanadi.
MathCAD-ning dastlabki versiyalarida 3D grafiklarini chizishda sirt
matematik ravishda aniqlanishi kerak edi.
Endi MathCAD CreateMesh funktsiyasini qo'llanadi.
CreateMesh funktsiyasi (F (yoki G, yoki f1, f2, f3), x0, x1, y0, y1, xgrid,
ygrid, fmap) - F funktsiyasi bilan belgilangan yuzada panjara hosil qiladi.
x0, x1, y0, y1 - o'zgaruvchilar oralig'i;
xgrid, ygrid - o'zgaruvchilar tarmog'ining o'lchamlari;
fmap - bu displey funktsiyasi.
CreateMesh funktsiyasi yuzasida -5 dan 5 gacha bo'lgan o'zgaruvchilar va 20
balldan iborat panjara hosil qiladi.
Kesishadigan shakl grafiklarini chizish
Bitta grafikda turli xil figuralar yoki sirtlarni ularning o'zaro kesishishini avtomatik ravishda hisobga olgan holda qurish imkoniyati alohida qiziqish uyg'otadi. Buning uchun tegishli sirtlarning matritsalarini alohida-alohida belgilashingiz kerak va 3D grafik shablonini ko'rsatgandan so'ng, bu matritsalarni vergul bilan ajratuvchi sifatida ro'yxatlang.
|
| |
Axborot texnologiyalari universiteti nurafshon filiali ashuraliyev muhammadumar

Kompyuter xavfsizligi, kiberxavfsizlik yoki axborot
texnologiyalari
xavfsizligi
(IT
xavfsizligi)
-
bu
kompyuter tizimlari va tarmoqlarini ma'lumotlarni oshkor
qilish, o'g'irlash
yoki ularning apparat, dasturiy ta'minot
yoki elektron ma'lumotlariga zarar etkazish,
shuningdek,
buzilishdan
himoya
qilish.
Ular
taqdim
etadigan
xizmatlarni
noto'g'ri
yo'naltirish[1][2].Axborot
texnalogiyalari xavfsizligi sohasi kompyuter tizimlari,
Internet,
Bluetooth,
Wi-Fi
kabi
simsiz
tarmoq
standartlariga bo'lgan ishonchning kengayishi.
Aqlli
qurilmalar, jumladan, smartfonlar, televizorlar va turli xil
qurilmalarning o'sishi tufayli muhim ahamiyatga ega
bo'ldi. Buyumlarning internetini(IoT)
tashkil etuvchi
qurilmalar. Kiberxavfsizlik ham siyosiy foydalanish, ham
texnologiya nuqtai nazaridan
axborot tizimlarining
murakkabligi
tufayli
bugungi
kunda
muhim
muammolardan biri hisoblanadi. Uning asosiy maqsadi:
tizimning ishonchliligi, yaxlitligi hamda maʼlumotlar
maxfiyligini taʼminlashdan iborat.
Qilingan Ish:
1 rasm -bizning ilivadagi profilimiz.
2 rasm -дабавить АКК tugmani bosdik
3 rasm – rolini belgiladik
4 rasm -elektron pochta kirgizdik va royhatdan o’tkazdik
5 rasm -Ismi Familiyasini kiritik
6 rasm -Elektron pochtaga parol keldi wuni tastiqladik
7-8 rasm -Robot emaslikni tastiqladik
9 rasm -AKK ROyhatdan otdi
10 rasm-Qoshilgan odamni ustiga bosamiz
11 rasm -Profili chiqadi va Устройства joyiga tushamiz
12 rasm-Raspisaniya chiqadi
13 rasm-Kirishi munkun bolgan vohtni belgilimiz
14 rasm-Endi yakshanba kuni 30 daqiqada kop otira olmaydi.
Ta’lim innovatsiyalari - Ilmiy-nazariy va metodik jurnal Научно-теоретический и методический журнал

|
Ilmiy-nazariy va metodik jurnal Научно-теоретический и методический журнал
|
bet | 3/7 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 306,5 Kb. | | #266048 |
Bog'liq B.N.Safarov pedagogikaTa’lim innovatsiyalari – ta’lim sohasi yoki o‘quv jarayonida mavjud muammoni yangicha yondashuv asosida еchish maqsadida qo‘llanilib, avvalgidan ancha samarali natijani kafolatlay oladigan shakl, metod va texnologiyalar.
Ta’lim innovatsiyalari “innovatsion ta’lim” deb ham nomlanadi. “Innovatsion ta’lim” tushunchasi birinchi bor 1979 yilda “Rim klubi”da qo‘llanilgan.
Ta’lim innovatsiyalari bir necha turga ajratiladi.
Pedagogik jarayonda Ta’lim tizimini boshqo‘llaniladigan qarishda
Innovatsiyalar turli ko‘rinishga ega. Quyidagilar innovatsiyalarning asosiy ko‘rinishlari sanaladi.
yangi g‘oyalar;
tizim yoki faoliyat yo‘nalishini o‘zgatirishga qaratilgan aniq maqsadlar;
noan’anaviy yondashuvlar;
odatiy bo‘lmagan tashabbuslar;
ilg‘or ish uslublari
Ta’lim tizimida yoki o‘quv faoliyatida innovatsiyalarni qo‘llashda sarflangan mablag‘ va kuchdan imkon qadar eng yuqori natijani olish maqsadi ko‘zlanadi. Innovatsiyalarning har qanday yangilikdan farqi shundaki, u boshqarish va nazorat qilishga imkon beradigan o‘zgaruvchan mexanizmga ega bo‘lishi zarur.
Barcha sohalarda bo‘lgani kabi ta’limda ham “novatsiya”, “innovatsiya” hamda ularning mohiyatini ifodalovchi faoliyat to‘g‘risida so‘z yuritiladi.
Agar faoliyat qisqa muddatli, yaxlit tizim xususiyatiga ega bo‘lib, faqatgina tizimdagi ayrim elementlarni o‘zgartirishga xizmat qilsa u novatsiya (yangilanish) deb yuritiladi.
Bordi-yu, faoliyat ma’lum konseptual yondashuv asosida amalga oshirilib, uning natijasi muayyan tizimning rivojlanishiga yoki uni tubdan o‘zgartirishga xizmat qilsa, u innovatsiya (yangilik kiritish) deb ataladi.
Ilmiy adabiyotlarda “novatsiya” (yangilanish, yangilik) hamda “innovatsiya” (yangilik kiritish) tushunchalarining bir-biridan farqlanishiga alohida e’tibor qaratiladi. Misol uchun, V.I. Zagvyazinskiyning e’tirof etishicha, “yangi”, “yangilik” tushunchasi nafaqat muayyan g‘oyani, balki hali amaliyotda foydalanilmagan yondashuv, metod hamda texnologiyalarni ifodalaydi. Ammo bunda jarayon elementlari yaxlit yoki alohida olingan elementlaran iborat bo‘lib, o‘zgarib turuvchi sharoit va vaziyatda ta’lim va tarbiya vazifalarini samarali hal etish g‘oyalarini o‘zida aks ettiradi.
Darhaqiqat, yangilik – vosita sanalib, u aksariyat holatlarda yangi metod, metodika, texnologiya va b. ko‘rinishida namoyon bo‘ladi.
|
| |
ADABIYOTLAR TAHLILI - Ilmiy-nazariy va metodik jurnal Научно-теоретический и методический журнал

|
Ilmiy-nazariy va metodik jurnal Научно-теоретический и методический журнал
|
bet | 5/7 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 306,5 Kb. | | #266048 |
Bog'liq B.N.Safarov pedagogikaADABIYOTLAR TAHLILI. Zamonaviy ta’limga xos muhim jihatlardan biri – pedagog faoliyatining innovatsion xarakter kasb etishiga erishish sanaladi. Rivojlangan xorijiy mamlakatlarda pedagog faoliyatining innovatsion xarakter kasb etishiga erishish masalasi o‘tgan asrning 60-yillaridan boshlab jiddiy o‘rganila boshlagan. Xususan, X.Barnet, J.Basset, D.Gamilton, N.Gross, R.Karlson, M. Maylz, A.Xeyvlok, D.Chen, R.Edem, F.N. Gonobolin, S.M. Godnin, V.I.Zagvyazinskiy, V.A.Kan-Kalik, N.V.Ko‘zmina hamda V.A.Slastenin kabi tadqiqotchilar tomonidan olib borilgan ishlarda innovatsion faoliyat, pedagogik faoliyatga innovatsion yondashish, innovatsion g‘oyalarni asoslash va ularni amaliyotga samarali tadbiq etish, xorijiy mamlakatlar hamda respublikada yaratilgan pedagogik innovatsiyalardan xabaror bilish orqali pedagog faoliyatida ulardan faol foydalanish borasidagi amaliy harakatlar mazmunini yoritilgan. Mohiyatiga ko‘ra innovatsiyalar munosabat yoki jarayonga yangilik kiritishning dinamik tizimi sanaladi. O‘z-o‘zidan tizim sifatida yangilik kiritirish munosabat yoki jarayonning, birinchidan, ichki mantig‘ini, ikkinchidan, kiritilayotgan yangilikning muayyan vaqt oralig‘ida izchil rivojlanishi va atrof-muhitga ko‘rsatadigan o‘zaro ta’sirini ifodalaydi.
Xulosa. Ta’lim sifatini oshirish jamiyatning barcha jabhalarida hayotni yaxshilash va farovon turmush kechirishga olib keladi. Yangilikni kiritish ta’lim sifatini oshirishning samarali vositasi bo‘lganligi uchun ham rivojlangan davlatlar ta’lim jarayoniga uzluksiz yangilik kiritishga harakat qiladilar.
Ko‘pgina taraqqiy etgan davlatlar tajribasi shuni ko‘rsatadiki, innovatsion jarayonlarda ta’lim tizimidagi barcha bo‘g‘inlarning faol ishtirok etishlari ko‘zga tashlanadi. Shuning uchun mamlakatimizda pedagogik innovatsiyalarni rivojlantirish muammolari ustida ilmiy - tadqiqot ishlari olib borilmoqda. Ko‘pgina mamlakatlar tajribalari shuni ko‘rsatadiki, innovatsion jarayonlarda yuqoridan pastga qarab harakatlansa va bunda bo‘ysunuvchi ijrochisi, ya’ni yangilikning faqat iste’molchisi bo‘lib qolsa, u holda bu jarayon ma’muriy xarakterga ega bo‘ladi.
Demak, innovatsion faoliyatga tayyor bo‘lib, darsga eng so‘nggi yangiliklarni olib kirib, ta’lim oluvchiga qiziqarli va uning ehtiyojiga mos ravishda tashkil etsagina, sifat va samaradorlikni kafolatlash mumkin.
|
| |
ADABIYoTLAR RO’YXATI | СПИСОК ЛИТЕРАТУРЫ | РЕФЕРЕНCЕС

|
ADABIYoTLAR RO’YXATI | СПИСОК ЛИТЕРАТУРЫ | РЕФЕРЕНCЕС
|
bet | 6/7 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 306,5 Kb. | | #266048 |
Bog'liq B.N.Safarov pedagogikaADABIYoTLAR RO’YXATI | СПИСОК ЛИТЕРАТУРЫ | РЕФЕРЕНCЕС
SH.M.Mirziyoyev “Milliy taraqqiyot yo‘limizni qatiyat bilan davom ettirib, yangi bosqichga ko‘taramiz” – Toshkent, “O‘zbekiston”, 2017-yil, 592 bet 10-bet.
2. Azizxodjayeva N.N. Pedagogicheskiye texnologii i pedagogicheskoye masterstvo. Izdatelsko-poligraficheskiy tvorcheskiy dom im.Chulpana.
3. Muslimov N.A. “Bo‘lajak kasb ta’lim o‘qituvchilarini kasbiy shakllantirish”
/Monografiya.–Toshkent.:Fan, 2004-yil, 360 bet.
4. Sayidahmedov N.”Pedagogik mahorat va pedagogik texnologiya”. – Toshkent:
“Fan va texnalogiya”- 2003-yil, 340 bet.
Bo‘ltakov S. X. Sivilizatsion pedagogik tizimlarni shakllantirish bosqichlari //Science and innovation. – 2022. – Т. 1. – С. 262-265.
Bo‘ltakov S. X. Practical aspects of using civilized pedagogical systems in the training of future primary school teachers //Journal of Innovation, Creativity and Art. 2023. – Т. 2. – №. 3. – С. 71-73.
5. Ochilov M. Yangi pedagogik texnologiyalar. – Qarshi. Nasaf, 2000.
Safarov, B.N. (2022). PIRLS-XALQARO OʻQISH SAVODXONLIGINI OʻRGANISH BOʻYICHA TARAQQIYOT. Ta'lim faoliyatida innovatsion rivojlanish , 1 (5), 134-138.
Safarov, B.N. (2022 yil, noyabr). MAKTABGACHA TA'LIM TASHKILOTLARIDA PEDAGOGIK KOUCHINGNI TOSHKIL ETISHNING DOLZARBLIGI. 21- ASRDA INNOVATSION TA’LIMNING O‘RNI VA AHAMIYATIGA BASHLANGAN XALQARO KONFERENSIYADA ( 1-jild, 8-son, 30-35-betlar).
Safarov, B. (2021). 6-7 yoshli bolalarni maktab ta'limiga tayyorlashda matematika mashg'ulotlarini axamiyati: 6-7 yoshli bolalarni maktab ta'limiga tayyorlashda matematika mashg'ulotlarini axamiyati. Maktabgacha ta'lim jurnali , 2 (2).
Norboyevich, SB, & Axmadjonovna, BM (2023). TA'LIM MUASSASALARIDA TA'LIM-TARBIYA JARAYONINI SAMARALI TASHKIL ETISHNING BOSHQARUV PRINSPLARI. Ta'lim faoliyatida innovatsion rivojlanish , 2 (4), 18-23.
Tayirov M. BOLAJAK OQITUVCHILARNING KASBIY MADANIYATIGA QOYILGAN TALABLAR //Журнал Педагогики и психологии в современном образовании. – 2021. – №. 3.
Мелиев Х. А., Сафаров Б. Н. OИЛА, МАКТАБ ВА МАКТАБГАЧА ТАЪЛИМ ТАШКИЛОТИ ҲАМКОРЛИГИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШНИНГ МАЗМУНИ //Academic research in educational sciences. – 2021. – Т. 2. – №. 11. – С. 1312-1316.
Bo‘ltakov S., Begaliyeva H. TA’LIM JARAYONIDA KREATIV FIKRLASHNING AHAMIYATI //Академические исследования в современной науке. – 2023. – Т. 2. – №. 9. – С. 129-132.
13.Norboyevich, Safarov Botir. "XALQARO BAHOLASH DASTURLARI (PIRLS) ASOSIDA BO‘LAJAK BOSHLANG ‘ICH SINF O‘QITUVCHILARININING KASBIY-METODIK TAYYORGARLIGINI TAKOMILLASHTIRISH." QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI 1 (2023): 103-105.
14.Norboyevich, Safarov Botir, and Nabiyeva Gulnora. "BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINI AQLIY TARBIYALASHDA DIDAKTIK O‘YINLARNING AHAMIYATI." CONFERENCE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES IN SCIENTIFIC INNOVATIVE RESEARCH. Vol. 1. No. 1. 2024.
www.jdpu.uz
www.tdpu.uz
www.arxiv.uz
|
| |
Foydalanilgan internet saytlar - Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti axborot texnologiyalari...

|
Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti
|
bet | 20/20 | Sana | 27.12.2023 | Hajmi | 5,74 Mb. | | #128658 |
Bog'liq “IKKI VA UCH O’LCHAMLI KOMPYUTERLAR GRAFIKASINING TURLARI”Foydalanilgan internet saytlar.
http://ziyonet.uz//- Axborot ta’lim tarmog’i portali.
http://www. ref.uz// -Mustaqil ish, referat va yozma ishlar qidirish tizimi.
www.google.uz– axborot qidiruv tizimi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti
|