Axborot maydon - Shahrisabz davlat pedagogika instituti matematika va informatika kafedrasi media savodxonlik va axborot madaniyati

|
Shahrisabz davlat pedagogika instituti matematika va informatika kafedrasi media savodxonlik va axborot madaniyati
|
bet | 41/73 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 37,34 Mb. | | #248646 |
Bog'liq Media savodxonlik umk 04 09 2023 06Axborot maydoni
Atrofimizda - odamlar, mashinalar, tabiat hodisalari, hayvonlar va boshqalar. Har bir narsa yoki hodisaning o'ziga xos ma'nosi bor. Har bir inson aqliy va hissiy energiya manbai. Shuningdek, turli tabiatdagi to'lqinlar bilan qoplangan bo'shliq mavjud. Bu makon bizga ta'sir qiladi degan fikr mutlaqo to'g'ri. Bo'sh iboralar emas - "nafrat to'lqinlari", "baxt yorqinligi". Bizni insoniy fikr va his-tuyg'ular makonida qamrab oladi. Biz bundan uzoqlasha olmaymiz. Bu bizning yashash joyimiz. Ixtiyoriy yoki beixtiyor kun davomida biz minglab nigohlar bilan uchrashamiz, yuzlab mulohazalar almashamiz, ko'plab his-tuyg'ularni boshdan kechiramiz, bu esa, o'z navbatida, boshqa odamlarga o'tadi. Ehtimol, bu qisman katta shaharlar aholisiga xos bo'lgan surunkali charchoqning sababidir. Faqat o'zimizning ichki mustaqilligimiz va ichimizdagi yovuzlikni rad etish bizni himoya qila oladi. Yomon ko'zni olib tashlamang - agar siz o'zingizning fikrlaringiz va his-tuyg'ularingiz sohasidagi poklikni kuzatmasangiz, bu yordam bermaydi.
Boshqa odamlarning qarashlari, mulohazalari va yonayotgan ehtiroslarining kar bo'luvchi kaskadi har kuni bizga tushadi va bizni hissiy haddan tashqari to'yinganlikdan ishonchli tarzda qutqaradigan bunday "soyabon" yo'q.
Ko'proq yoki kamroq ishonchli himoya insonning ichki kuchi, o'ziga bo'lgan ishonchi va uning tanlovining to'g'riligi bo'lishi mumkin. Faqat ana shunday shaxsiy fazilatlar majmuigina insonga o'z ichidagi yomonliklarning oldini olishga, yaxshilik tarafida bo'lishga yordam beradi. Ammo his-tuyg'ular va fikrlarning bu ichki pokligini faqat insonning o'zi saqlab qolishi mumkin, tashqi ta'sirlar amalda kuchsizdir.
Buning texnikasi boshqacha va tavsiflangan. Inson uchun qanchalik qulayroq bo'lishiga qarab, u yoki atrofdagi axborot makonidan aqlan "to'siq" qo'yilgan, ammo keyin unga yaxshilik etib bormaydi.
Ba'zi ekspertlar aqliy ravishda o'z atrofida himoya qobig'ini yaratishni taklif qilishadi - filtr, ikki tomonlama oyna kabi, salbiy fikrlar va ma'lumotlar ular chiqadigan ob'ektda aks ettirilganda. Bu unchalik qiyin emas va faqat oddiy tasavvur va amaliyotni talab qiladi. Bu aqlli odam nuqtai nazaridan paradoksal, lekin u bir necha bor sinovdan o'tgan - va u ishlaydi! Ammo bu bitta shartni talab qiladi - tajovuzkorlikni o'zingiz chiqarmaslik. Va bu qiyinroq, lekin ayni paytda mumkin.
Endi "yomon ko'zni olib tashlash" juda moda bo'lib qoldi va ba'zilari bu protseduraga deyarli muntazam ravishda sartaroshga borishadi. Albatta, bizning yarmimiz yomon ko'z yoki korruptsiyaga duchor bo'lgan va bo'lgan degan tushuncha ko'pincha oqlanadi. Va bu maxfiy amaliyotlar endi ommaga ochiq bo'lishining bevosita natijasidir. Odamlar ulkan kommunal kvartirada yashaydilar va ba'zan o'zlarining hayotiy muammolarini sehr yordamida hal qilishdan tortinmaydilar. Bir lahzalik manfaat ko'zlab qilingan bunday harakatlar qanday oqibatlarga olib kelishini hamma ham bilmaydi. Va yovuzlikning shafqatsiz doirasi yopilib, xavfli sirlarga qaramlik qurbonlarini tobora ko'proq jalb qilmoqda.
Agar odamlarning hissiy o'zaro ta'sirini qog'ozga tushira oladigan rassom paydo bo'lsa, ko'pchilik dahshatga tushadi. Darhaqiqat, ko'pchiligimiz hayot davomida turli xil odamlarning nurlanish "to'plamlari" ning chambarchas bog'lanishida harakat qilamiz. Shuning uchun bizning psixikamiz dam olishni bilmaydi, individualligimizni himoya qilishga harakat qiladi. Bu nazariya jamoaviy fikrga ega bo'lgan ulkan kuch bilan tasdiqlangan. Va bu kuch ham halokatli, ham konstruktiv bo'lishi mumkin. Olomon ichida qolgan odam atrofdagilarga moslashishga majbur bo'ladi va asta-sekin mustaqilligini yo'qotadi.
Bundan tashqari, hozirgi kunlarda boshqalarning psixikasining ta'sirini nozik his qiladigan odamlar soni sezilarli darajada oshdi. Demak, ilgari insoniyatning alohida vakillariga xos bo'lgan fazilatlar keng odamlarning mulkiga aylanadi.
Shu sababli, bugungi kunda o'z-o'zini anglashni saqlash masalasi juda dolzarb bo'lib qolmoqda. Qanday qilib o'zingizni saqlab qolishingiz va boshqalarning ta'siriga qarshi turishni o'rganishingiz mumkin? Buni qilishning bir necha yo'li bor, biz ularni muhokama qilamiz. Bu dunyoni yaratgan zot ular uchun kasallik va dori-darmonlar, zahar va antidotlar, uni tarqatadigan soya va yorug'lik borligiga ishonch hosil qildi.
Olomon ichida sayr qilib, katta shahar aholisi o'zlarini turli xil odamlarning nurlanishining murakkab bir-biriga bog'langan maydonida topadilar. Albatta, ularning hammasi ham qulay emas va bizning ruhiyatimiz doimo taranglikda bo'lib, o'z mustaqilligi va individualligini saqlab qolishga harakat qiladi. Shuning uchun fikr, ko'p odamlarga ega bo'lganda, juda kuchli bo'ladi. Ba'zi tadqiqotchilarning fikriga ko'ra, bir vaqtning o'zida ko'p odamlarga ega bo'lgan fikr ham halokatli, ham konstruktiv bo'lishi mumkin bo'lgan ulkan kuchga ega. Bunday olomon ichida bir kishi, o'z irodasiga qarshi, hamma kabi o'ylashni va harakat qilishni boshlaydi.
Oldingi bobda biz ommaviy axborot vositalarining ong va ong ostiga ta'siri haqida gapirgan edik.
Bugungi kunda qanday qilib o'zini tutish va salbiy ta'sirlarga berilmaslik masalasi juda dolzarb bo'lib bormoqda.
Aytganimizdek, bir necha usullar mavjud. Ammo ular faqat biz bo'sh bo'lganimizda va begona fikrlarni o'zimizga kiritish yoki qilmaslikni o'zimiz hal qilsak, tuyg'uni tushunishga yordam beradi.
|
| |