- rasm - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

2.2.20- rasm. Wi-Fi tarmog’i tuzilmasi
Umuman olganda, Wi-Fi-ni tarqatish printsipi uyali tarmoqqa juda o'xshash. Baza stantsiyalarining roli - kirish nuqtalari. Agar ular mos ravishda tuzilgan bo'lsa, ular bir-biri bilan muloqot qilib, ulardan har qanday kishiga ulangan kompyuterlar o'rtasida ma'lumot almashish imkonini beradi. Agar buni qilmasangiz, Wi-Fi karta boshqaruv dasturi mavjud tarmoqlarda sizning kompyuteringizdan biriga ulanish imkoniyatini beradi.
Lekin ulanish uchun Wi-Fi tarmog'i ba'zida siz parolni yoki kirish uchun kalitni bilishingiz kerak. Shunga qaramay, tarmoq orqali juda
muhim ma'lumotlarni uzatish mumkin, masalan, turli xizmatlarning pul hisoblariga kirish uchun parollar va simlar orqali odatiy axborot almashinuvidan ko'ra radio dasturini to'xtatish ancha osonroq. Shu maqsadda bir nechta shifrlash standartlari joriy etildi. Ularning birinchisi 2001 yilda qabul qilingan WEP bo’lib uzoq davom etmadi. Ruhsatsiz kirishlar juda zaif himoya deb hisoblanadi. Bugungi kunda qisqa vaqt ichida kalitni ochib yuboradigan dasturni osongina topishingiz mumkin.
2003 yil o'rtalarida WEPga o'zgartirish taklif etildi va yangi algoritm WPA shifrlash (Wi-Fi himoyalangan kirish) yaratildi. Ushbu loyiha 802.11i standarti asosida ishlab chiqilgan bo’lib, u keyinchalik 2004 yil iyun oyida qabul qilindi. Shu bilan birga, asosiy himoya usuli sifatida yanada rivojlangan WPA2 algoritmini taklif qildi. Buni buzish juda qiyin, shuning uchun ishlatish tavsiya etiladi. Albatta, taraqqiyot hali davom etmaydi va kelgusida standartlar sifatida qabul qilinadigan yanada rivojlangan himoya qilish imkoniyatlari taklif etilmoqda. Ularning biri 802.11w.
WiMAX texnologiyasi
WiMAX Wi-Fi dan ko'ra ko'proq radiusni taqdim etadi, ammo o'rtacha ma'lumot uzatish tezligi past bo'ladi. Shu bilan birga, uyali aloqa juda katta masofa uchun o'rnatiladi va shovqiga chidamli, ammo ma'lumot uzatish tezligi past bo'ladi.
Standart WiMAX ro'yxatini to'ldiradi. Amaldagi uzatgichlarga qarab, signal manbadan taxminan 50 km masofada olinishi mumkin.
2001-yilda tashkil etilgan WiMAX Forum tashkiloti WiMAX spesifikatsiyasini rivojlantirish uchun javobgardir. WiMAX nomining o'zi - Mikrodalga kirish uchun umumjahon birlikda ishlayotganlik yoki "Mikrodalga Kirish uchun Dunyo bo'ylab Tarmoq". 2001 yil dekabr oyida 802.16-2001 standarti sifatida tasdiqlangan so'nggi WiMAX spesifikatsiyasi taqdim etildi. 2004 yilda 802.16d deb nomlanuvchi 802.16-2004 standarti qabul qilindi va WiMAX yopiq binolarni tashkil qilish imkoniyatlarini tavsiflaydi. Standart 2005 yilda qabul qilingan va 802.16-2005 indeksini oldi, lekin norasmiy ravishda 802.16e deb nomlangan [7].
Endi ish tamoyillari haqida. WiMAX ichida ichki IP, zamonaviy tarmoqlar bilan oddiygina integratsiyalashuvga imkon beradi. Shunday qilib, ushbu texnologiya Wi-Fi-ga ajoyib qo'shimcha bo'lishi mumkin. Biroq, so'nggi WiMAXdan farqli o'laroq, yanada barqaror aloqa mavjud. Masalan, Wi-Fi kirish nuqtasiga ulangan masofa yaqin masofada joylashgan boshqa nuqtalar mavjud bo'lganda beqaror bo'lishi mumkin. Agar WiMAX bo'lsa, bitta ulanish uchun bitta ulash ajratilgan va u boshqa hech kim foydalana olmaydi. Turli WiMAX baza stansiyalari uning faoliyati uchun javobgar bo'ladi.
WiMAX ham tayanch stantsiyalarga asoslangan. Vazifalarga qarab, ular juda kichik bo'lishi mumkin (masalan, binolar uchun) yoki uzoq masofadan ma'lumotlarni uzatish uchun alohida minoralarga o'rnatilgan bo'lishi mumkin. Dastlab, WiMAXga 10-66 gigagertsli chastota diapazoni berildi, lekin keyinchalik 2-11 gigagerts past chastotalarda qo'llab-quvvatlandi.
WiMAXning to'rtta usuli mavjud:
|