nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Объектно - download

|
Qidiruv: Объектно | Ádebiyatlar dizimi Java. Объектно-ориентированное программирование для магистров и бакалавров. Спб.: Питер, 2012. 395 с 180,93 Kb. 1 | o'qib | | Планирование работы предприятия Solid Works (сша) –система автоматизированного параметрического объектно-ориентированного конструирования твердотельных моделей изделий машиностроения Лекция 3,21 Mb. 7 | o'qib | | Лекция 3 тема: особенности использования основных конструкций в современных объектно ориентированных языках программирования OnClick, OnDblClick, OnKeyDown, OnKeyPress, OnKeyUp, OnEnter, OnExit, OnMouseDown va OnMouseUp, OnChange va hokazo 0,78 Mb. 1 | o'qib | | Лекция 3 тема: особенности использования основных конструкций в современных объектно ориентированных языках программирования Matlab dasturlash tili sifatida 1970- yillarning oxirida Kliv Mouler (Cleve Mouler) tomonidan yaratilgan. Matlab atamasi inglizcha Matrix Laboratory so`zlaridan kelib chiqqan bo`lib, matritsa laboratoriyasi degan ma`noni anglatadi 0,65 Mb. 1 | o'qib |
1
| |
Informatika fanida muammoli vaziyatni vujudga kelishida qanday didaktik vositalarni amalga oshirish kerak?

|
Informatika fanida muammoli vaziyatni vujudga kelishida qanday didaktik vositalarni amalga oshirish kerak?
|
bet | 39/372 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #120479 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami (1)Informatika fanida muammoli vaziyatni vujudga kelishida qanday didaktik vositalarni amalga oshirish kerak?
|
predmetlararo bog’lanish
|
Ta’lim metodlaridan biri to’g’ri bayon qilingan javobni toping.
|
amaliy mashg’ulotlar metodi
|
Materialni og’zaki bayon qilish metodining turlaridan biri to’g’ri bayon qilingan javobni toping.
|
darslik va kitoblar bilan ishlash
|
| |
«Metodika» nima?
| |
shaxsga bilimlar, berish, uning ma’lumotini oshirish, ta’lim samaradorli-gini ta’minlashga xizmat qiluvchi fanlar majmui
| |
Pedagogik texnologiyaning markaziy muammosi nima? –
|
o’quvchi shaxsini rivojlanti-rish orqali ta’lim maqsadiga erishishni ta’minlashdan iborat.
|
Metodika nimaga bog’liq bo’ladi?
|
o’qituvchini-ng bilim, ko’nikmalari, mahorati, shaxsiy sifatlari, temperamen-tiga
|
Ta’limning kafolatlangan natija beradigan texnologik jarayonini yaratish yo’lidagi dastlabki qadam qachon qo’yilgan?
|
60-yillarda
|
|
|
| |
Gel-filtrasiya yoki gel-xromatografiya usuli

|
Gel-filtrasiya yoki gel-xromatografiya usuli
|
bet | 35/119 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 4,04 Mb. | | #263652 | Turi | Учебник |
Bog'liq 21558 2 CDEAD1DE360DB13C9B7A03EFD7ECBD40E7F94F1FGel-filtrasiya yoki gel-xromatografiya usuli. Gel-xromatografiya usulida maxsus kolonkalar (odatda ular zanglamaydigan po’latdan tayyorlangan bo’ladi) har xil suyuqliklarda yaxshi bo’kadigan tikilgan polimer iviqlar bilan to’ldirilgan bo’ladi. Suvli eritmalarda ishlash uchun sefadeks-S (epixlorgidrin bilan tikilgan dekstran), biogel-R (bis-metilen-dimetakrilamid bilan tikilgan poliakrilamid), sferon-R dimetakrilat-etilenglikol bilan tikilgan polioksietilmetakrilat), organik eritmalar uchun sefadeks-LH, stiragel (divinilbenzol bilan tikilgan polistirol) va maxsus tayyorlangan g’ovak shishalar qo’llaniladi). Yuqori molekulyar birikmaning molekulyar massasini aniqlash uchun, u eritiladi va eritmasi iviq to’ldirilgan kolonkaga yuboriladi. So’ng bu kolonka erituvchi bilan yuviladi. Polimer molekulyar massasining kattaligiga qarab iviqning g’ovaklarida taqsimlanadi. Molekulyar massasi katta bo’lgan polimer kolonkadan oldinroq yuvilib chiqadi.
Molekulyar massasini hisoblash uchun Mur tenglamasidan foydalaniladi:
(3.6)
bu yerda V-makromolekulaning kolonkadan yuvilib chiqqan hajmi, С1 va С2 lar makromolekula va erituvchi tabiatiga bog’liq bo’lgan kattaliklar. C1 va С2 larni aniqlash uchun qo’llanayogan kolonka darajalanadi, ya’ni qo’llanayotgan
polimerning molekulyar massasi aniq bo’lgan 7-8 ta fraksiyasi kolonkadan yuvib chiqariladi va ularning chiqish hajmi aniqlanadi. So’ngra V-IgM koordinatlarda grafik chizilib С1 va С2 larning qiymati aniqlanadi (C1 - egri chiziq bilan ordinata o’qining kesishgan qismi, С2 - esa egri chiziq hosil qilgan burchak tangensiga teng bo’ladi).
Yuqori molekulyar massani aniqlash uchun berilgan usullar asosan polimer eritmasining u yoki bu xususiyatini tekshirishga asoslangan. Lekin har doim ham polimerni eritish uchun qulay erituvchi tanlash imkoniyati bo’lavermaydi yoki polimer umuman erimasligi mumkin. Bunday hollarda makromolekula uzunligiga bog’liq bo’lgan har qanday fizikaviy xossalardan foydalanish mumkin.
|
| |
Design und Performance - Auf einen Blick

Der neue Audi A6
Audi definiert den Standard in der Oberklasse neu. Mit der jüngsten Generation des A6 debütiert eine Limousine, die mit ausgeprägter Fahrdynamik und technologischem Potenzial, mit Komfort und beispielhafter Ausstattung den Spitzenplatz im Wettbewerb ins Visier nimmt.
Kraftvolle TDI- und Ottomotoren mit bis zu acht Zylindern und 246 kW (335 PS), modernste Getriebetechnologie sowie Front- oder permanenter Allradantrieb quattro liefern die Basis für die besondere Souveränität der neuen Sportlimousine A6. Ein Leistungsangebot, das dank des hoch entwickelten Fahrwerks und der ausgeprägten Karosseriesteifigkeit eine neue Dimension in Sachen Fahrdynamik erfahrbar macht.
Damit erhebt der neue Audi A6 einen Anspruch, der sich an einem großen Vorbild orientiert: Dem Audi A8 haben Presse und Publikum eindeutig seinen Rang als sportlichstes Fahrzeug seiner Klasse bestätigt. Und mit der Summe seiner Eigenschaften schickt sich nun auch der A6 an, als progressivstes Automobil der Oberklasse souverän an allen Wettbewerbern vorbei zu ziehen.
|
Blockchain nima? - 1. Tarqatilgan ma'lumotlar bazalari qanday bo’lishi mumkin?

|
1. Tarqatilgan ma'lumotlar bazalari qanday bo’lishi mumkin?
|
bet | 12/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI16. Blockchain nima? A) bu raqamli pul, uni jismonan sezib bo'lmaydi, chunki ular faqat foydalanuvchining kriptovalyutasi qanchalik ko'pligi va uni qayerga o'tkazishi haqidagi ma'lumotlarni o'z ichiga olgan elektron reestrlarda saqlanadi. B) bu tizim ishtirokchilari vositachisiz bir-biriga aktivlarini ishonchli tarzda uzatish imkonini beruvchi texnologiya. C) bu kompyuter va tarmoq infratuzilmasini istemolchilarga taqdim etish va virtualizatsiya sifatida xizmat ko’rsatish. D) Kompyuter tizimlarini boshqarish uchun ishlab chiqilgan bulutli texnologiya
17. Tabiiy tizimlar-bu A) tabiatda yoki jamiyatda inson ishtirokisiz yuzaga kelgan tizimlar B) jamiyatda inson ishtiroki bilan yuzaga kelgan tizimlar C) barcha javoblar to’g’ri D) sun’iy tizimlarni o’z ichiga oladi
18. 1 Excel ish kitobida kamida nechta sahifa (list) bo‘lishi mumkin A) 1 B) 0 C) 3 D) 2
19. Axborot tizimi deb nimaga aytiladi. A) Axborot tizimi deb oldinga qo‘yilgan maqsadga erishish uchun axborotlarni saqlash, qayta ishlash va uzatish metodlari va vositalari yig‘indisiga aytiladi. B) Har qanday tizim, tizimni tashkil etishning umumiy prinsipi asosida tahlil qilinadi va boshqariladi va u axborot tizimi deyiladi. C) Matematik metod va intellektual tizimlarni qo‘llab, boshqarishning optimal variantlarini olish axborot tizimi deyiladi. D) Axborot tizimi – bir vaqtning o‘zida yagona ob’ekt hamda maqsadga erishish uchun to‘plangan elementlar yig‘indisi sifatida tushuniladi.
20. Axborot madaniyati o’z ichiga oladi (noto’g’ri javobni belgilang): A) Internet resurslaridan oqilona foydalanish B) Ofis dasturlash bilan ishlash ko’nikmalari C) Huquqiy ko’nikmalarga ega bo’lish D) Pullik dasturiy ilovalardan ruxsatsiz foydalanish
21. Oracle qaysi so’rov kodlari orqali buyruqlarni qabul qiladi. A) Pay Net kodlari B) SQL kodlari C) Excel kodlari D) SMS kodlari
22. Xavfsizlik siyosatiga nima uchun ehtiyoj bor? A) Har xil zaifliklar keltirib chiqaradigan xavfsizlik tahdidlariga qarshi kurashish va ma’lumotlarni yo’qotishdan himoya qilish B) Tashkilotning barcha funksiyalarini ishonchsiz bajarish uchun C) Kompaniyaning tashqi axborot tahdidlariga ta’sirini oshirish D) Tahdidlarni yuzaga kelishidan oldin bashorat qilish va zaifliklarni aniqlash orqali xavfsizlikni buzish ehtimolini oshirish.
|
| |
Maxfiy axborot bu - 1. Tarqatilgan ma'lumotlar bazalari qanday bo’lishi mumkin?

|
1. Tarqatilgan ma'lumotlar bazalari qanday bo’lishi mumkin?
|
bet | 13/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI23. Maxfiy axborot bu: A) Audio axborot B) Axborot resursi C) Foydalanilishi qonun hujjatlariga muvofiq cheklab qo’yilgan hujjatlashtirilgan axborot D) Cheklanmagan doiradagi ommaviy axborot
24. Elektron tijoratda maxsulot etkazib beruvchi qanday afzalliklarga ega bo’ladi? A) Mahsulot uchun o’z vaqtida haq oladi, mahsulotiga buyurtma oladi. B) O’zga raqobatchilar holatidan voqif bo’ladi va mahsulot sifatini oshirishga harakat qiladi. C) Mahsulot etkazib beruvchi to’g’ridan to’g’ri mijozga sifatli mahsulot etkazib beradi D) Xoridorning talabiga qarab buyurtma asosida mahsulot ishlab chiqaradi
25. Ахbоrоt tехnоlоgiyalari xususiyatlari bu: A) Yaxlitlik B) Tarkibiy qismi C) Maqsadga muvofiqligi, tarkibiy qismlar va tuzilishining mavjudligi, yaxlitligi D) Tashqi muxit bilan o'zaro aloqasi
IAKTT
VARIANT 5
Выполнил:
Оценка:
Подпись преподавателя:
1. O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining VMQ-373-son «Raqamli iqtisodiyot va elektron hukumatning rivojlanish holatini reyting baholash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida»gi qarori qachon e’lon qilingan? A) 2021 yil 15 iyunda B) 2021 yil 10 iyunda C) 2021 yil 25 iyunda D) 2021 yil 14 iyunda
2. Axborot madaniyatiga ega odam elektron pochta orqali muloqot qilishda nima qilmaydi? A) SPAM jo’natmaydi B) Orfografik xatolarni tekshiradi C) Respondent bilan salomlashib javob xati jo’natadi D) Xatiga o’z ismi sharifini yozadi
3. Maxfiy axborot bu: A) Foydalanilishi qonun hujjatlariga muvofiq cheklab qo’yilgan hujjatlashtirilgan axborot B) Audio axborot C) Axborot resursi D) Cheklanmagan doiradagi ommaviy axborot
4. Disklar formatlanganda qanday o`zgarish bo`ladi? A) Fayllar arxivlanadi B) Undagi ma`lumotlar o`chib ketadi C) Faqat tizimli dasturlar o`chib ketadi D) Zararlangan fayllar o`chib ketadi
5. Kesh xotira nima uchun ishlatiladi? A) ma’lumotlarni nusxalash uchun B) kompyuterning ishlash tezligini oshirish uchun C) o’chirilgan fayllarni vaqtincha saqlash uchun D) ma’lumotni doimiy saqlash uchun
|
| |
Tizimning asosiy xususiyatlari quyidagilar sanaladi

|
Tizimning asosiy xususiyatlari quyidagilar sanaladi
|
bet | 16/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI24. Tizimning asosiy xususiyatlari quyidagilar sanaladi A) Tizimning yaxlitliligi, yopiqligi, ochiqligi B) Tizim ni bo’linmasligi, takrorlanmaslik, ketma-ketligi C) Tashkiliy murakkablik, tizim butunligi, maqsadga qaratilganlik, tizimning tarkiblashganligi, tizim tarkibi, tizimning bo’linishi D) Tizimning mustaqilligi, mavhumligi, to’g’riligi
25. Kompyuterning arifmetik-mantiqiy qurilmasi-bu..... A) Protsessor B) Display C) Plotter D) Modem
IAKTT
VARIANT 6
Выполнил:
Оценка:
Подпись преподавателя:
1. Ko‘rsatmalari takroriy bajariladigan algoritmlar … deb ataladi. A) chiziqli va tarmoqlanuvchi algoritmlar B) chiziqli algoritmlar C) takrorlanuvchi algoritmlar D) tarmoqlanuvchi algoritmlar
2. Berilgan natijaga erishish uchun qilinishi kerak boʻlgan aniq koʻrsatmalar ketma-ketligiga nima deyiladi? A) Dastur B) Proyekt C) Algoritm D) Dasturlash
3. Tizimni boshqarish maqsadiga ma’lum bir funktsiyani amalga oshirish orqali erishiladi-bularga: A) rejalashtirish, taxlil etish, nazorat, xisobot, qaror qabul qilish B) rejalashtirish, taxlil etish, tahrirlash C) qaror qabul qilish, ishni tugatish D) nazorat, xisobotni yakynlash, qaror qabul qilish,
4. … – bu taqsimlangan reyestrda amalga oshirilgan tranzaksiyalar haqidagi qaydlar hisoblanadi. A) Tranzaksiya B) Blockchain C) Block D) Mayber
5. Blockchain qanday texnologiya? A) fayl yoki ob’yekt bilan bajariladigan harakatlarni faylga xos bo‘lgan kodga shifrlashga yordam beradigan texnologiya B) bulutli texnologiyalarni boshqarishda yordam beradigan texnologiya C) elektron pullarni boshqarishda yordam beradigan texnologiya D) Bloklar zanjirini bulutli texnologiya bilan bog’laydigan texnologiya
6. Elektron tijoratning afzalliklari nimalardan iborat? A) Vaqt, mablag’ni tejash, ishonchlilik, to’lovni elektron tarzda amalga oshirish, raqobatni yuzaga kelishi, tan narx kamayadi B) Vaqt va sarf xarajat miqdori kamayadi, sifat oshadi, naqd puldan foydalanmaydi, raqobat oshadi C) A va B D) Sarf xarajat, og’ir mehnat kamayadi, mahsulot sifati oshadi, tanlovga imkoniyat tug’iladi.
|
| |
1. Tarqatilgan ma'lumotlar bazalari qanday bo’lishi mumkin? - bet 15

|
1. Tarqatilgan ma'lumotlar bazalari qanday bo’lishi mumkin?
|
bet | 15/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI14. Mutaxassislar-iqtisodchilar, buxgalterlar, moliyachilar, tahlilchilar o'zaro hamkorlik qiladigan avtomatlashtirilgan ish o'rinlari mutaxassislar tomonidan yaratiladi … A) foydalanuvchilar uchun B) axborot oqimi sxemalari uchun C) diskret D) har bir boshqaruv darajasida
15. O’zaro tijorat olib boruvchi sektor G2S ni ifodalovchi misolni ko’rsating. A) Davlat tashkiloti va jismoniy shaxs B) Yuridik shaxs va tashkilot C) Davlat tashkiloti va xususiy korxona D) Jismoniy shaxs va xususiy korxona
16. Elektron hujjat aylanishi tizimining tadbiq qilinishida asosiy maqsadlar nimalardan iborat? A) Ish yuritishni avtomatlashtirish, xujjatlar oqimini avtomatlashtirish B) С) Xujjatlar bilan ishlash tartibini yaxshilash, operatsiyalarga C) В) Xujjatlarni qayta ishlashni va ularning nazoratini D) А) Barcha javoblar to'g'ri
17. Algoritm turlari nechta? A) 2 B) 4 C) 5 D) 3
18. Slaydning ish maydoni nima uchun? A) Hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun. B) Videolarni qo'shish uchun. C) Unga test, rasmlar, diagrammalar, videolarni qo'shish uchun. D) Chizish uchun
19. 1 Excel ish kitobida kamida nechta sahifa (list) bo‘lishi mumkin A) 0 B) 2 C) 3 D) 1
20. Sun’iy tizimlar – bu A) barcha javoblar to’g’ri B) inson va tabiat tomonidan yaratilgan tizim C) tabiat tomonidan yaratilgan tizim D) inson tomonidan yaratilgan tizim
21. PF-6079-son ««Raqamli O’zbekiston-2030» strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to’g’risida»gi Farmoni qachon e’lon qilingan? A) 2020 yil 6 oktyabrda B) 2020 yil 25 oktyabrda C) 2020 yil 5 oktyabrda D) 2020 yil 15 oktyabrda
22. Axborot tizimlari yoki axborot rеsurslariga kim egalik qilishi mumkin? A) Yuridik yoki jismoniy shaxslar B) Foydalanuvchi C) Tarmoq administratori D) Kompaniya dirеktori
23. Hisoblash Texnikasi doirasida qurilma va dasturlar o‘zaro ta’sirini ta’minlovchi vositalar yig‘indisi deb nima ataladi? A) MS Excel B) .Dasturiy interfeys C) Amaliy dasturlar paketi D) Kommander
|
| |
Axborot texnologiyalarning asosiy komponenti nima?

|
Axborot texnologiyalarning asosiy komponenti nima?
|
bet | 11/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI6. Axborot texnologiyalarning asosiy komponenti nima? A) dasturlar B) axborot C) kommunikatsiya vositalari D) kompyuter
7. Kredit tushunchasi nimani ifodalaydi? A) Bank ixtiyoridagi jamg’armadan foydalanish. B) Tashkilotning bankdagi jamgarmasidan foydalanish C) Bankdan foizsiz qarz olish. D) Bankdan foiz hisobida qarz olish.
8. Kompyuterlarning qo’shimcha qurilmalari to’g’ri keltirilgan qatorni ko’rsating? A) printer, monitor, klaviatura, sichkoncha. B) sistemali blok, monitor, klaviatura, sichkoncha C) skaner, printer, sistemali blok, sichkoncha D) printer, skaner, plotter, modem
9. Qanday satrda mavjud Файлni ochish jarayoni to`g`ri ko`rsatilgan? A) Файл, Открыть B) Файл, Сохранить как C) Файл, создать D) Вставка punktidan
10. Kesh xotira nima uchun ishlatiladi? A) ma’lumotlarni nusxalash uchun B) o’chirilgan fayllarni vaqtincha saqlash uchun C) kompyuterning ishlash tezligini oshirish uchun D) ma’lumotni doimiy saqlash uchun
11. O’zaro tijorat olib boruvchi sektor C2B ni ifodalovchi misolni ko’rsating. A) Yuridik shaxs va tashkilot B) Jismoniy shaxs va yuridik shaxs C) Tashkilot va xususiy korxona. D) Jismoniy shaxs va davlat tashkiloti.
12. Mikroprotsessor nima? A) kompyuterning «miya»si. B) matnli yoki grafikli ko’rinishdagi ma’lumotlarni ekranga chiqaruvchi qurilma C) ma’lumotlarni qog’ozga chiqaruvchi qurilma D) kompyuterga belgilarni kiritishni ta’minlovchi qurilmav kompyuterdagi
13. “Elektron hukumat to’g’risida”gi O’zbekiston Respublikasi qonuni qachon qabul qilingan ((yangi tahrirda)? A) 2015 yil 19 noyabr B) 2015 yil 18 noyabr C) 2015 yil 20 noyabr D) 2015 yil 21 noyabr
14. O‘zbekiston Respublikasi ochiq ma’lumotlar portalining rasmiy sayti qanday? A) http://data.gov.uz B) https://my.gov.uz C) https://gov.uz D) https://m.gov.uz
15. Hisoblash Texnikasi doirasida qurilma va dasturlar o‘zaro ta’sirini ta’minlovchi vositalar yig‘indisi deb nima ataladi? A) Kommander B) Amaliy dasturlar paketi C) MS Excel D) .Dasturiy interfeys
|
| |
Ethernet texnologiyasi qachon kim tomidan yaratilgan?

|
Ethernet texnologiyasi qachon kim tomidan yaratilgan?
|
bet | 17/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI7. Ethernet texnologiyasi qachon kim tomidan yaratilgan? A) 1972 yilda KEROX tomonidan B) 1973 yilda XEROX tomonidan C) 1974 yilda M.XEROX tomonidan D) To’g’ri javob yo’q
8. O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining VMQ-373-son «Raqamli iqtisodiyot va elektron hukumatning rivojlanish holatini reyting baholash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida»gi qarori qachon e’lon qilingan? A) 2021 yil 15 iyunda B) 2021 yil 14 iyunda C) 2021 yil 25 iyunda D) 2021 yil 10 iyunda
9. XXI asr – ... asri deb ataladi A) Internet B) axborot C) kompyuter D) ma’lumot
10. Quyidagi ta’rif nima haqida? … foydalanuvchi tomonidan to'g'ridan-to'g'ri faol boshqaruvsiz kompyuter tizimining resurslari, ayniqsa ma'lumotlarni saqlash (bulutli saqlash) va hisoblash quvvatining talab bo'yicha mavjudligi. A) Kompyuter texnologiyalari B) Bulutli texnologiyalar C) Operatsion tizimlar D) Internet tizimlari
11. MS Word 2010 dasturida so’zga snoska o’rnatish A) Рассылки >Вставить сноску B) Ссылки>Вставить сноску C) Вид>Вставить сноску D) Вставка>Вставить сноску
12. Blockchain nima? A) bu tizim ishtirokchilari vositachisiz bir-biriga aktivlarini ishonchli tarzda uzatish imkonini beruvchi texnologiya. B) bu kompyuter va tarmoq infratuzilmasini istemolchilarga taqdim etish va virtualizatsiya sifatida xizmat ko’rsatish. C) bu raqamli pul, uni jismonan sezib bo'lmaydi, chunki ular faqat foydalanuvchining kriptovalyutasi qanchalik ko'pligi va uni qayerga o'tkazishi haqidagi ma'lumotlarni o'z ichiga olgan elektron reestrlarda saqlanadi. D) Kompyuter tizimlarini boshqarish uchun ishlab chiqilgan bulutli texnologiya
13. Axborotni muhofaza etish tushunchasi nimani anglatadi? A) Axborot borasidagi xavfsizlikka tahdidlarni oldini olish va ularni oqibatlarini bartaraf etish chora-tadbirlarini B) Axborotni tarqatish chora-tadbirlarini C) Axborot cheklanishini D) Shaxs manfaatlarini himoyalanganlik holatini
14. Printer nima uchun kerak? A) Ma’lumotlarni ekran orqali foydalanuvchiga chiqarish B) Amallarni tanlash C) Ma’lumotlarni kiritish D) Ma’lumotlarni bosmaga chiqarish
15. Axborotlar yoki ularni qayta ishlash vositalarining to‘g‘riligi, ochiqligi, yaxlitligi va maxfiyligini qo‘llab-quvvatlashga erishish bilan bog‘liq bo‘lgan aspektlar qanday nomlanadi? A) Tizim xavfsizligini boshqarish B) Xavfsizlik siyosati C) Ruxsatlarni nazorat qilish vositalari D) Axborot xavfsizligi
|
| |
Elektron axborot ta’lim resurslariga xos xususiyatlarni toping

|
Elektron axborot ta’lim resurslariga xos xususiyatlarni toping
|
bet | 37/372 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #120479 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami (1)Elektron axborot ta’lim resurslariga xos xususiyatlarni toping.
|
Darslikni to’liq qamrab oladi.
|
Elektron axborot ta’lim resurslarida virtual laboratoriya mashg’ulotlarining tavsifi keltirilgan qatorni belgilang.
|
O’quvchilar mustaqil ravishda laboratoriya ishlarini virtual bajaradilar va eksperiment o’tkazadilar
|
Elektron darslik nima?
|
Darslik, ma’ruza matn
|
O’quv fil’mlarining vazifasi?
|
Darslikdagi qiyin mavzularni video tasvir orqali o’quvchilar ongida tasavvurini uyg’otish va bajarilish tartibini ko’rsatish.
|
| |
Multimedia so’zining lug’aviy ma’nosi?
| |
Multi - ko’p, media - tashuvchi
| |
Dars jarayonida multimedia va elektron axborot ta’lim resurslarini katta ekranga uzatish uchun qanday qurilmadan foydalaniladi?
|
Proektor
|
Elektron axborot ta’lim resurslardan dars jarayonida foydalanish uchun nimalar kerak bo’ladi?
|
Kompyuter, DVD pleyr, videomagnitafon, televizor, proektor
|
|
|
| |
Ichki va tashqi shlyuz protokollari

|
Ichki va tashqi shlyuz protokollari
|
bet | 8/11 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 368,8 Kb. | | #236966 |
Bog'liq Amonturdiyev Jasurbek KTIchki va tashqi shlyuz protokollari. Ichki va tashqi shlyuz protokollari tushunchasi avtonom tizimlar tushunchasiga asoslanadi. Avtonom tizim – bu yagona adminstrativ boshqaruvdagi tarmoqlar majmuasi bo’lib, avtonom tizimga kiruvchi barcha marshrutizatorlarning umumiy marshrutlash siyosatini ta’minlaydi. Internet ham avtonom tizimlardan tashkil topgan. Odatda avtonom tizimni internet xizmatlarini ta’minlovchilardan biri boshqaradi. Katta xizmat ta’minlovchilar va korporasiyalar o’zlarining tarkibiy tarmoqlarini bir necha avtonom tizimlar majmuasi sifatida taqdim qilishi mumkin. Avtonom tizimni va shu bilan birga IP-manzillarni va DNS-nomlarni ro’yxatga olish markazlashtirilgan holda amalga oshiriladi. Avtonom tizimlarning raqami 16 razryaddan iborat bo’ladi va unga kirmaydigan tarmoq IP-manzil perfekslari bilan hyech qanday bog’lanmagan. Ushbu qoidaga mos tarzda internet o’zaro aloqaga ega avtonom tizimlar majmuasidek ko’rinadi. Bularning har biri tashqi shlyuzlar bilan bog’langan o’zaro aloqadagi tarmoqlardan tashkil topadi.
Internetni avtonom tizimlarga bo’lishdan asosiy maqsad – marshrutlashda ko’p pog’onali yondashuvni ta’minlashdan iborat. Avtonom tizimlar kiritilgunga qadar ikki pog’onali yondashuv mo’ljallangan – ya’ni avvalo tarmoq ketma-ketligi ko’rinishida marshrut aniqlangan, keyin esa oxirgi tarmoqning berilgan bog’lamasiga borilgan edi.
Avtonom tizimlar paydo bo’lganidan so’ng uchinchisi, ya’ni yuqorigi marshrutlash pog’onasi paydo bo’ldi. Endi avvalo avtonom tizimlar ketma-ketligi ko’rinishida marshrut aniqlanadi, keyin esa tarmoq ketma-ketligi, bulardan so’ng esa oxirgi bog’lamaga boriladi.
Avtonom tizimlar o’rtasida marshrutni tanlashni tashqi shlyuz protokollar (Exterior Gateway Protocol, EGP) yordamida tashqi shlyuzlar amalga oshiradi. Hozirgi kunda bunday ishlar uchun internet birlashmasi standart chegarali protokol BGP 4 versiyasini (BGPv4) tasdiqladi. Qolgan barcha protokollar (masalan, RIP, OSPF, IS-IS) ichki shlyuz protokollari (Interior Gateway Protocols, IGP) hisoblanadi. Ichki shlyuz protokollari avtonom tizim ichidagi marshrutga javob beradi. Tranzit avtonom tizimlar holatida bu protokollar avtonom tizimga kirish nuqtasidan undan chiqish nuqtasigacha bo’lgan marshrutizatorlar ketma-ketligini aniq ko’rsatadi.
Har bir avtonom tizim ichida mavjud marshrutlash protokollaridan ixtiyoriy bittasi qo’llanilishi mumkin, faqat avtonom tizimlar o’rtasida u yoki bu protokol ko’prik sifatida qo’llanilib, ular o’rtasida muloqotni ta’minlab beradi.
Avtonom tizimlar internet magistralini tashkil qiladi. Avtonom tizim qoidasi ma’murdan internet magistralini yashiradi. Ma’murlar uchun magistrallar, avtonom tizim ichida qanday marshrutlash protokollari qo’llanilishi muhim emas, buning BGPv4 yagona marshrutlash protokoli mavjud.
|
| |
Malumotlar ombori bu…….? - 1. Tarqatilgan ma'lumotlar bazalari qanday bo’lishi mumkin?

|
1. Tarqatilgan ma'lumotlar bazalari qanday bo’lishi mumkin?
|
bet | 10/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI25. Malumotlar ombori bu…….? A) Ma’lum bir predmet sohasiga oid tizimlashtirilgan (strukturalashtirilgan) ma’lumotlarning nomlangan to‘plamidir. B) Bu dasturiy va apparat vositalarining murakkab majmuasi bo‘lib, ular yordamisiz foydalanuvchi ma’lumotlar bazasini yaratish va shu bazadagi ma’lumotlar ustida ish yuritishi mumkin. C) Ma’lum bir predmet sohasiga oid tizimlashtirilmagan (strukturalashtirilgan) ma’lumotlarning nomlangan to‘plamidir. D) Bu dasturiy va apparat vositalarining murakkab majmuasi bo‘lib, ular yordamida foydalanuvchi ma’lumotlar bazasini yaratish va shu bazadagi ma’lumotlar ustida ish yuritishi mumkin.
IAKTT
VARIANT 4
Выполнил:
Оценка:
Подпись преподавателя:
1. Autentifikatsiya qilish xavfsizlik talabi uchun tarmoq xavfsizligi usuli qanday amalga oshiriladi? A) Voqealarni yozib olish, rolga asoslangan boshqaruv va raqamli imzo B) Kirish avtorizatsiya tizimi (identifikatsiya kartalari), ACL, majburiyatlarni taqsimlash C) Tizimga kirishni soddalashtirilgan rо’yxatdan о’tkazish/parol, raqamli sertifikatlar, elektron raqamli imzo, TLS ning 2 versiyasi, SSO,CHAP D) IPSec HMAC, davriy monitoring, antivirus dasturi
2. … bu – kompyuter mikroprotsessori uchun turli buyruqlar berish, qachon, qayerda nimani o'zgartirish va nimalarni kiritish yoki chiqarish haqida buyruqlar berishdir. A) Algoritmlash B) Algoritm blok-sxemalari C) Kompyuterda dasturlash D) Dasturlash tili
3. KAT ning asosiy maqsadi... A) Menejmentda ma’lumotlarni taxlil qilib, daromadini oshirish. B) Menejmentda ma’lumotlarni taxlil qilib, daromadini oshirish. C) Komp’yuter, xisoblash tarmog‘i va amaliy dasturiy ta’minot uchun dasturlar va dasturiy komplekslar D) Tizimli dasturiy ta’minot (System software)
4. Tizimni aniqlashga qanday atamalar kiradi? A) tartiblanga, tartiblanmagan, aralash B) tashqi, ichki, mavhum C) ochiq, yopiq, tizimli D) ob’ektlar, aloqalar, xususiyatlar
5. Banklar faoliyatida qanday texnalogiyalardan foydalanmoqda? A) Mijoz-server va fayl-server texnologiyasidan B) Mijoz-server va ma'lumotlarni uzatish-server texnologiyasidan C) Mijoz-server va ochiq server texnologiyasidan D) Mijoz-server va yopiq-server texnologiyasidan
|
| |
Axborotni muhofaza etish tushunchasi nimani anglatadi?

|
Axborotni muhofaza etish tushunchasi nimani anglatadi?
|
bet | 22/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI21. Axborotni muhofaza etish tushunchasi nimani anglatadi? A) Axborot cheklanishini B) Axborot borasidagi xavfsizlikka tahdidlarni oldini olish va ularni oqibatlarini bartaraf etish chora-tadbirlarini C) Shaxs manfaatlarini himoyalanganlik holatini D) Axborotni tarqatish chora-tadbirlarini
22. Aniq foydali natija olish uchun yo‘naltirilgan, bir-biri va tashqi muhit bilan o‘zaro bog‘langan qismlar va elementlar to‘plamiga nima deb aytiladi? A) Kompyuter B) Printer C) Tizim D) Kitob
23. Blokchain an’anaviy ravishda moliyaviy xizmatlar sektori bajaradigan qaysi uch muhim rolni o‘z zimmasiga olishi mumkin? A) bitimlarni ro‘yxatdan o‘tkazish, konvertatsiya, shartnomalar tuzish B) konvertatsiya, bitimlarni ro‘yxatdan o‘tkazish, shaxs haqiqiyligini tasdiqlash C) konvertatsiya, shaxs haqiqiyligini tasdiqlash, shartnomalar tuzish D) bitimlarni ro‘yxatdan o‘tkazish, shaxs haqiqiyligini tasdiqlash, shartnomalar tuzish
24. Kompyuterlarning qo’shimcha qurilmalari to’g’ri keltirilgan qatorni ko’rsating? A) printer, monitor, klaviatura, sichkoncha. B) skaner, printer, sistemali blok, sichkoncha C) printer, skaner, plotter, modem D) sistemali blok, monitor, klaviatura, sichkoncha
25. Ma’lumotlar bazasining tarmoqli ko’rinishdagi modeli deganda nimani tushunasiz? A) Bu mantiqiy model bo’lib, unda hisoblash tarmog’i ko’rinishidagi aloqalarni ifodalash ancha oson bo’ladi B) Bu mantiqiy model bo’lib, unda ko’pdan-ko’pga ko’rinishidagi aloqalarni ifodalash ancha oson bo’ladi C) Bu mantiqiy model bo’lib, unda jadvallar ko’rinishidagi aloqalarni ifodalash ancha oson bo’ladi D) Bu mantiqiy model bo’lib, unda bazaviy aloqalarni ifodalash ancha oson bo’ladi
IAKTT
VARIANT 8
Выполнил:
Оценка:
Подпись преподавателя:
1. Mutaxassislar-iqtisodchilar, buxgalterlar, moliyachilar, tahlilchilar o'zaro hamkorlik qiladigan avtomatlashtirilgan ish o'rinlari mutaxassislar tomonidan yaratiladi … A) axborot oqimi sxemalari uchun B) foydalanuvchilar uchun C) har bir boshqaruv darajasida D) diskret
|
| |
II. ASOSIY QISM - Qabul qildi: Xusanov L samarqand – 2024 mundarija

|
Qabul qildi: Xusanov L samarqand – 2024 mundarija
|
bet | 2/11 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 368,8 Kb. | | #236966 |
Bog'liq Amonturdiyev Jasurbek KT II. ASOSIY QISM.
2.1 - Tarmoq pog’onasi
Tarmoq pog’onasi jo'natuvchidan qabul qiluvchiga paketlarni yetkazib berish uchun marshrutni ishlab chiqish bilan shug'ullanadi. Belgilangan joyga yetib borish uchun paket marshrutizatorlar orasida bir nechta transit tugunlardan o’tishi talab etilishi mumkin. Tarmoq pog’onasida bajariladigan vazifalar kanal pog’onasi faoliyatidan keskin farq
qiladi, uning vazifasi oddiyroq – shunchaki simning bir uchidan ikkinchisiga kadrni ko’chirish. Shunday qilib, tarmoq pog’onasi ma’lumotlarni butun yo’l bo’ylab bir nuqtadan boshqasiga uzatish bilan shug’ullanuvchi eng quyi pog’ona bo’lib chiqdi.
Ushbu maqsadlarga erishish uchun tarmoq pog’onasi tarmoq topologiyasi (ya'ni barcha marshrutizatorlar va aloqalar to'plami) haqida ma'lumotga ega bo'lishi va ushbu tarmoq orqali to'g'ri yo'lni tanlashi kerak, hattoki vjuda katta bo'lganda ham. Routerlarni tanlashda u routerlar va aloqa liniyalaridagi yukning iloji boricha teng bo'lishiga e'tibor berishi kerak. Nihoyat, agar manba va qabul qiluvchi turli tarmoqlarda joylashgan bo'lsa, u tarmoqlardagi farqlar bilan bog'liq muammolarni tarmoq pog’onasi hal qila olishi lozim. Ushbu ma’ruzada biz ushbu jihatlarning barchasini ko'rib chiqamiz va ularni asosan Internet va uning tarmoq sathi protokoli IP misolida ko'rsatamiz.
Tarmoq pog’onasini batafsil ko'rib chiqishni boshlashdan oldin, uning ishlashi kerak bo'lgan muhitni esga olish kerak. U 4.1-rasmda ko'rsatilgan. Tarmoqning asosiy komponentlari soyali tasvirlar ichida ko'rsatilgan internet provayder qurilmalari (aloqa liniyalari orqali ulangan marshrutizatorlar) va ovaldan tashqarida ko'rsatilganlari mijozga tegishli qurilmalardir. H2 xost, boshqa tomonda, u bilan ishlaydigan mijozga tegishli F router bilan LAN (masalan, ofis Ethernet) da joylashgan. Ushbu router provayder bilan ajratilgan liniya orqali aloqa qiladi. Biz F ni ovaldan tashqarida ko'rsatdik, chunki u internet provayderga tegishli emas. Biroq, ushbu ma’ruza kontekstida biz internet provayder tarmog'ining bir qismi sifatida mijozlar routerlarini o'qiymiz, chunki ular internet provayder routerlari bilan bir xil algoritmlardan foydalanadilar (va asosiy e'tibor algoritmlarga qaratiladi).
4.1-rasm. Tarmoq sathi protokollari ishini amalga oshiruvchi muhit.
Tizim quyidagicha ishlaydi. Uzatish uchun paketga ega bo'lgan xost uni eng yaqin bo’lgan o'zining LAN tarmog'idagi yoki internet provayder routerga nuqtadan nuqtaga ulanish orqali yuboradi. Paket u yerda to'liq qabul qilinmaguncha va to'liq qayta ishlanmaguncha, shu jumladan nazorat summasini tekshirishgacha saqlanadi. Keyin u marshrutizatorlar zanjiri bo'ylab sayohat qiladi va oxir-oqibat o'z manziliga yetib boradi. Ushbu mexanizm paketlarni saqlash va yo'naltirish deb ataladi.
|
| |
Statik marshrutlashda - Qabul qildi: Xusanov L samarqand – 2024 mundarija

|
Qabul qildi: Xusanov L samarqand – 2024 mundarija
|
bet | 6/11 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 368,8 Kb. | | #236966 |
Bog'liq Amonturdiyev Jasurbek KTStatik marshrutlashda jadvaldagi barcha yozuvlar o’zgarmas, cheksiz yashash muddatiga ega statik holatga ega bo’ladi. Marshrutlash haqidagi yozuvlar tarmoq administratorlari tomonidan tuziladi va har bir marshrutizator xotirasiga qo’lda kiritiladi. Tarmoq holati o’zgarganda administrator bu o’zgarishlarni tezkorlik bilan mos marshrutlash jadvallariga kiritishi lozim, aks holda ularda kelishmovchilik kelib chiqishi va tarmoq to’g’ri ishlamasligi mumkin.
Adaptiv (dinamik) marshrutlashda tarmoq konfiguratsiyalaridagi barcha o’zgarishlar marshrutlash protokollari evaziga avtomatik ravishda marshrutlash jadvallarida akslantiriladi. Bunday protokollar tarmoqdagi aloqa topologiyasi haqidagi axborotlarni yig’adi, bu ularga barcha hozirgi o’zgarishlarni tezkorlik bilan aniqlash imkonini beradi. Adaptiv marshrutlashda odatda marshrutlash jadvallari joriy marshrut haqiqiy bo’lib qolishining vaqt oralig’i haqidagi axborotga ega ega bo’ladi. Bu marshrutning hayot vaqti (TTL) deb nomlanadi. Agar yashash vaqti tugashi bilan marshrutning mavjudligi marshrutlash protokollari tomonidan tasdiqlanmasa, unda u ishlamaydi deb hisoblanadi va paketlar boshqa undan uzatilmaydi.
Adaptiv marshrutlash protokollari taqsimlangan va markazlashgan bo’ladi.
Markazlashtirilgan marshrutlash protokollari. Yuqorida aytib o'tilganidek, markazlashtirilgan marshrutlash protokollari dinamik marshrutlash protokollari oilasiga tegishli. Markazlashtirilgan marshrutlash protokolidan foydalanadigan tarmoqda "markaziy" tugunda ishlaydigan markaziy ishlov berish qurilmasi tarmoqdagi har bir havola bo'yicha ma'lumotlarni (holat/yuqoriga/pastga holati, imkoniyatlar va joriy foydalanish) yig'adi. Keyin, bu ishlov berish qurilmasi yig'ilgan ma'lumotlardan boshqa barcha tugunlar uchun yo'naltirish jadvallarini hisoblash uchun foydalanadi. Ushbu marshrutlash protokollari ushbu hisoblar uchun markaziy tugunda joylashgan markazlashtirilgan ma'lumotlar bazasidan foydalanadi. Boshqacha qilib aytadigan bo'lsak, marshrutlash jadvali bitta "markaziy" tugunda saqlanadi, boshqa tugunlar marshrutlash to'g'risida qaror qabul qilishi kerak bo'lganda maslahatlashish kerak.
|
| |
III. XULOSA - Qabul qildi: Xusanov L samarqand – 2024 mundarija

|
Qabul qildi: Xusanov L samarqand – 2024 mundarija
|
bet | 11/11 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 368,8 Kb. | | #236966 |
Bog'liq Amonturdiyev Jasurbek KTIII. XULOSA
Router qo'shni yo'llardan yoki tarmoq ma'muri tomonidan uzoq masofaviy tarmoqlar haqida ma'lumot beradi. Keyin yo'riqnomani o'chirilgan tarmoqlarni qanday topishni tasvirlaydigan marshrutlash stolini quradi.
Agar tarmoq to'g'ridan-to'g'ri yo'riqnomaga ulangan bo'lsa, u ushbu tarmoqqa paket yuborishni allaqachon biladi. Agar tarmoq to'g'ridan-to'g'ri ulanmasa, yo'riqnoma Statik yo'nalishda yoki marshrutlashgan jadvaldagi barcha tarmoqlarning qo'lda joylashuvi) yoki boshqaruv stoliga kirish huquqini o'rganishi kerak.
Dinamik marshrutlash - bu qurilmaning qo'shni yo'lovchilar bilan o'zaro ta'sirini belgilaydigan marshrutlash protokoli jarayoni. Router har bir tarmoq haqida ma'lumotni yangilaydi. Agar tarmoqda o'zgarish yuzaga kelsa, dinamik yo'naltirish protokoli o'zgarishi haqidagi barcha muntazamlarga xabar beradi. Agar statik yo'nalishda foydalanilsa, barcha qurilmalarda marshrutlash jadvallarini yangilash tizim ma'muriyati bo'lishi kerak.
IV. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
James F. Kurose, Keith W. Ross “A Top-Down Approach: Computer Networking”, 2017y. Pearson Education Limited
Andrew S. Tanenbaum. Computer Networks, Fourth Edition. Publisher; Prentice Hall, 2011.
Н.А. Олифер, В.Г. Олифер “Компютерные сети: Принципы, технологии, протоколы” Пятое издание, издател Питер, 2016
Musaev M.M. “Kompyuter tizimlari va tarmoqlari”. Toshkent.: “Aloqachi” nashriyoti, 2013 yil. 8 bob. 394 bet. – Oliy o‘quv yurtlari uchun qo‘llanma.
Бройдо В.Л. "Вычислителные системы, сети и телекоммуникации" - СПб.: Питер. 2003г.
Charles M. Kozierok. The TCP/IP Guide. San Francisco. 2005 y. 1618 p.
|
| |
Tasavvur Qilish - Dasturlash uslublari va paradigmalar

|
Dasturlash uslublari va paradigmalar
|
bet | 4/30 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #146384 |
Bog'liq PARADIGMA YNTasavvur Qilish: Yaratilgan tasavvurlarni mantiqiy ifodalarga aylantirish va dastur ishini bajarmasdan oldin qanday qilib tasavvur qilish.
Dasturlash paradigmalari orasida mos keluvchi qo'llanma va yondashuvlar, ilg'or dasturchi uchun samarali dastur tuzishda yordam bera oladi.
4. Quyi darajali dasturlash tillari .
Dasturlash tillari – bu insonga komyuterga buyruq berishga yordam beradigan ishora tizimlari. Har qanday dasturlash tili quyidagilarni o’z ichiga oladi :
alifbo – buyruqlarni uzatish uchun ishlatiladigan belgilar;
sintaksis – so’rovlarni yozish qoidalari;
semantika – buyruqlarni semantik ma’nosi
Quyi darajali dasturlash tillari yuqori darajali dasturlash tilllaridan oldin paydo bo’lgan. Birinchi komyuterlar ikkilik tilda dasturlashtirilgan - “1” va “0” kombinatsiyasi:
Quyi darajadagi tillarda o’rnatilgan funksiyalar mavjud emas. Ular ma’lum bir protsessor bilan bog’lanadi , shuning uchun bir komyuterdagi kodni boshqa komyuterda ishlatib bo’lmaydi . Har bir protsessor ishlab chiqaruvchisi o’z ko’rsatmalariga ega.
Eng keng tarqalgan past darajali tillar – bu mashina kodi va montaj tili.
Quyi darajali dasturlash yordamida kompyuterning apparat funksiyalariga "to'g'ridan-to'g'ri" kirish mumkin:
⦁ protsessorga
⦁ Tezkor xotiraga; • yadroga; va boshq.
Quyi darajali dasturlash tillari yuqori darajadagi dasturlash tillari kabi keng tarqalmagan, lekin ular kompyuter texnologiyalarining asosi hisoblanadi, hamda quyi darajali dasturlash tillaridan foydalanib yoziladi:
⦁ Operatsion tizimlar;
⦁ yadro proshivkasi;
⦁ periferik qurilmalar uchun drayverlar va boshq.
Quyi darajadagi tillar kompyuter qurilmalarida sodir bo'ladigan jarayonlarni boshqaradi. Shuning uchun ular asosan qurilma ustidan qattiq nazorat zarur bo'lgan dasturlash sohalarida qo'llaniladi, masalan:
⦁ harbiy soha;
⦁ tibbiy dasturlar;
⦁ muhandislik;
⦁ kosmik sfera va boshq.
Ammo ular faqat ushbu sohalarda qo'llaniladi deb o'ylamaslik kerak. Quyi darajadagi til har bir kompyuterda mavjud, chunki u drayverlarni, yadrolarni va operatsion tizimlarni yozish uchun ishlatilgan. Bunda quyi darajali tillarga misol qilib :
|
| |
) Funksional dasturlash. Yuqori tartibli finksiyalar. Toza funksiyalar. Rekursiya

|
) Funksional dasturlash. Yuqori tartibli finksiyalar. Toza funksiyalar. Rekursiya
|
bet | 8/30 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #146384 |
Bog'liq PARADIGMA YN9) Funksional dasturlash. Yuqori tartibli finksiyalar. Toza funksiyalar. Rekursiya
Funktsional dasturlash ma’lumotlarni qayta ishlash jarayonini universal funktsiyalar yordamida ularning xaritalashlari tarkibi sifatida ko‘rib chiqadi. Ushbu yondashuvdagi dastur ma’lumotlar turlaridan boshqa narsa emas. Funktsional dasturlash axborot jarayonlarini tashkil etish uchun mustaqil ishlab chiqilgan vositalar va usullarning sintaktik xilma-xilligini engishga muvaffaq bo‘ldi. Bu dasturlashtiriladigan jarayonlarni tashkil qilishda ishtirok etadigan semantik quyi tizimlarning namoyon bo‘lishi va ortogonallashuviga e’tibor qaratish tufayli mumkin bo‘ldi. Yagona ma’lumotlar tuzilmalari va funktsional ob’ektlar to‘plamlari tasvirini ishlab chiqish bir xil darajada muhimdir. Bularning barchasi funktsional dasturlash tillarini heterojen tuzilmalarni konjugatsiya qilish vositasi sifatida ko‘rib chiqishga imkon beradi. Ularga asoslanib, siz mashinadan mustaqil uslubda ifodalanishi mumkin bo‘lgan har qanday integral konstruktsiyalarni amalga oshirishingiz mumkin.
Funktsional dasturlash tillari moslashuvchan ro‘yxatlar va mavhum atomlardan foydalanadi. JFP dasturlarni bajarish jarayonida qiymatlar turlarini to‘liq nazorat qilishga qaratilgan bo‘lib, dinamik tahlil va hisob- kitoblarni kechiktirish bilan nazorat qilish, xotiradan qayta foydalanishni avtomatlashtirish - “axlat yig‘ish”.
Funktsional dasturlash usullari formulalarni ifodalash va o‘zgartirish uchun rasmiy matematik tilga asoslanadi, shuning uchun funktsional dasturlash asoslarining aniq, etarlicha to‘liq tavsifini berish va modellashtirilgan turli xil dasturlash paradigmalarini qo‘llab-quvvatlash va ishlab chiqish uchun dasturlash tizimini belgilash mumkin. faoliyatni tashkil qilishda funktsional yondashuvdan foydalanish.
Funktsional dasturlashning qurilishi o‘zining mantiqiy xulosasini spetsifikatsiyalar, ma’lumotlar turlari, vizual diagrammalar, formulalar va boshqalarga asoslangan dasturlarni sintaktik boshqariladigan loyihalash uchun qulay bo‘lgan yuqori tartibli funktsiyalarni aniqlash darajasida oladi.
|
| |
Yuqori tartibli funksiya - Dasturlash uslublari va paradigmalar

|
Dasturlash uslublari va paradigmalar
|
bet | 9/30 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #146384 |
Bog'liq PARADIGMA YNYuqori tartibli funksiya - Dasturlashda boshqa funksiyalarni argument sifatida qabul qiladigan yoki natijada boshqa funksiyani qaytaradigan funksiyadir. Asosiy g'oya shundaki, funktsiyalar boshqa ma'lumotlar ob'ektlari bilan bir xil maqomga ega. Yuqori tartibli funksiyalardan foydalanish, ular bajaradigan hisob-kitoblarning murakkabligini hisobga olgan holda, mavhum va ixcham bo'lgan dasturlarda qo’llaniladi.
Yuqori tartibli funksiyalar boshqa funktsiyalarni boshqaradigan funktsiyalar hisoblanadi. Ularning argumentlari anonim va sof funktsiyalar hisoblanadi shuningdek, asosiy funksiyani bajargandan so'ng, natija sifatida qaytarilishi mumkin.
Toza funksiya (savolda sof funksiya deb yozilgan bo’lishi kerak edi) - Faqat o'z kontekstini boshqaradigan va butun dasturning global kontekstiga (holatiga) ta'sir qilmaydigan kod blok hisoblanadi.
# Hech narsani o'zgartirmaydigan va bir xil argument berilgan sof funksiya har doim bir xil natijani qaytaradi:
def inc(x):
return x + 1
>>> inc(10)
11
>>> inc(10)
11
>> > inc(10)
11
Rekursiya deb shundаy kоnstruktsiyagа аytilаdiki, funktsiya o‘zini o‘zi chаqirаdi. To‘g‘ri vа nisbiy rekursiya аjrаtilаdi. Funktsiya to‘g‘ri rekursiv deyilаdi, аgаr tаnаsidа o‘zigа murоjааt bo‘lsа. Funktsiya bоshqа funktsiyani chаqirsа vа bu funktsiya o‘z nаvbаtidа birinchi funktsiyani chаqirsа, bundаy funktsiya nisbiy rekursiv deyilаdi.
Rekursiyani qo‘llаshgа klаssik misоllаr – dаrаjаggа оshirish vа sоn fаktоriаlini hisoblаsh. Bu misоllаr rekursiyani tushuntirish qulаy bo‘lgаni uchun klаssik hisoblаnаdi, lekin ulаr iterаtsiоn usullаrgа ko‘rа аfzаllikkа egа emаs.
10) Mantiqiy dasturlash. Mantiqiy dasturlash tillari. Predikatlar. Deklorativ dasturlash.
Mantiqiy dasturlash ma’lumotlarni qayta ishlashni muvaffaqiyatli natija beradigan ta’riflarning ixtiyoriy tarkibini (tenglamalar, predikatlar shakllari) tanlashga qisqartiradi. Aynan formulalarni qayta ishlash asos bo‘ladi - hisoblash formula bo‘yicha operatsiya sifatida qaraladi. Agar u bajarilmasa, ta’riflarning boshqa variantlari qidiriladi. MD tillarida namunalar bilan mos keladigan variantlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri sanab o‘tish va tanlov muvaffaqiyatsiz bo‘lgan taqdirda orqaga qaytishni tashkil qilish mumkin deb hisoblanadi. Variantlarni sanab o‘tish chuqurlikdagi grafikni kesib o‘tishga o‘xshaydi. Aniq umidsiz qidiruvni istisno qilish uchun ro‘yxatga olishni nazorat qilish vositalari mavjud.
Deterministik bo‘lmagan jarayonlarni bajarish uchun izohli avtomat diagnostik vaziyatga tushganda davomiy hisob-kitoblar tsikli sifatida ifodalanishi mumkin. Davomi funktsional ob’ekt ta’riflari to‘plamidan boshqa variantni tanlashdan iborat (orqaga qaytish). Agar formulaning qiymatini hisoblash imkonini beruvchi variantlar to‘plamini tanlash imkoni bo‘lmasa, hisoblash muvaffaqiyatsiz deb hisoblanadi.
|
| |
OOP (Object-Oriented) dasturlash uchun

|
OOP (Object-Oriented) dasturlash uchun
|
bet | 3/30 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #146384 |
Bog'liq PARADIGMA YNOOP (Object-Oriented) dasturlash uchun:
Obyektlar va Klasslar: Obyektlarni to'g'ridan-to'g'ri bayon etish, ularning xususiyatlarini va metodlarini belgilash.
Vorislik: Klasslar orasida malumot o'tishni osonlashtiruvchi vorislik tizimlarini qo'llash.
Polimorfizm: Metodlarni turli obyektlar uchun qo'llash, kodni kengaytirish va yangi funksiyalarni qo'shish imkoniyatini yaratish.
Functional dasturlash uchun:
Tiklanishsiz Funksiya: Qo'shish, o'zgartirish, olish, funksiyalar uchun tiklanishsiz funksiyalarni qo'llash.
Muhitni O'zgartirishsiz Qo'llash: Muhit o'zgartirishsiz, o'zgarishsiz funksiyalar va obyektlar bilan ishlash.
Rekursiya: Rekursiv funksiyalarni yaratish va ularga qo'llab quvatlash.
Declarative dasturlash uchun:
SQL So'roqlar: SQL-ni qo'llash orqali ma'lumotlar bazasidan ma'lumotlarni so'ramoq va olish.
Deklarativ Til Qo'llash: Dasturni o'zi uchun maqsadlarni aytish, boshqa funksiyalarga yordam bermasdan.
Hodisaga Yo'naltirilgan dasturlash uchun:
Hodisalar va Tapaqishlar: GUI (Grafik Interfeys) dasturlar uchun hodisalar va tapaqishlarni qo'llash.
Qo'shimcha Qo'llashlar: Hodisa bo'yicha qo'shimcha qo'llashlar bilan tuzilgan dasturlar yaratish.
Procedural dasturlash uchun:
Funksiyalashuv: O'zgaruvchilarni va funksiyalarni yaxshi foydalanish, dastur kodini tuzilgan holda yozish.
Modullarlik: Kodni modullarga bo'lib bo'lish, har bir modulni o'zini bir qismi sifatida o'rnating.
Logic (Mantiqiy) dasturlash uchun:
Faktni Bajarish: Faktni bajargan holda mantiqiy ifodalarni yozish.
|
| |
- Ma’lumotlarni marshrutlash usullari, marshrutlash protokollarining turlari

|
- Ma’lumotlarni marshrutlash usullari, marshrutlash protokollarining turlari
|
bet | 5/11 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 368,8 Kb. | | #236966 |
Bog'liq Amonturdiyev Jasurbek KT2.3 - Ma’lumotlarni marshrutlash usullari, marshrutlash protokollarining turlari.
Marshrutlash - bu tarmoq trafigini yuborish uchun qaysi yo'llarni tanlash va paketlarni tanlangan pastki tarmoq bo'ylab yuborish jarayoni. Kompyuter tarmoqlari terminologiyasida, marshrutlash protokoli tarmoqdagi tugunlar (xususan, marshrutizatorlar) bir -biri bilan qanday o'zaro aloqada bo'lishini, kerakli trafik ma'lumotlarini almashish orqali tarmoq trafigini yuborish uchun qaysi yo'llarni tanlashni belgilaydi. Odatda, tugunlar to'g'ridan -to'g'ri ulangan boshqa tugunlar haqida dastlabki ma'lumotga ega va marshrutlash protokoli bu ma'lumotni avval yaqin atrofdagi tugunlarga, so'ngra boshqa tugunlarga tarqatadi. Shunday qilib, marshrutlash protokollari tarmoq yo'riqchilariga tarmoq topologiyasi haqida ma'lumot beradi, shuningdek, o'zgarish yuz berganidan keyin ham.
Protokol . Protokol - bu kompyuterga yoki har qanday qurilmaga aloqani qanday amalga oshirishi haqida ko'rsatmalar to'plami. Aloqa simli yoki simsiz kabi uzatish kanallarining har qanday qismida bo'lishi mumkin. Protokollar kompyuterlar yoki qurilmalar o'rtasidagi o'zaro ta'sirlarni amalga oshirish uchun zarur elementdir. Masalan, TCP (Transferni boshqarish protokoli), FTP (Fayl nazorati protokoli), IP (Internet protokoli), DHCP (Xostni dinamik konfiguratsiya protokoli), POP (Post Office Protocol), SMTP (Oddiy pochta o'tkazish protokoli) va boshqalar.
Marshrutizator (router) OSI modelining uchinchi tarmoq sathida ishlaydigan qurilma. Router tarmoqdagi qurilmalar (marshrut jadvali) va muayyan qoidalar asosida OSI modeli tarmoq sathini ularning qabul qiluvchiga yuborish to'g'risida qaror qabul qiladi. Shu bilan birga, segmentda u OSI modeli va tarmoq qatlamida ishlaydigan segmentlar o'rtasidagi ma'lumotlar havolasi qatlami ustida ishlaydi. Tarmoq darajasida mantiqiy tarmoq manzili yaratiladi. Ushbu manzilni kompyuterlar guruhini aniqlash uchun operatsion tizim yoki tizim administratori tayinlaydi. Ushbu guruh shuningdek, subnet (subnet) deb ataladi. Bir kichik tarmoq jismoniy segment bilan mos kelishi yoki bo'lmasligi mumkin. Qurilmalarning jismoniy manzili apparat ishlab chiqaruvchisi tomonidan apparat yoki dasturiy ta'minot orqali o'rnatiladi. Masalan, ish stantsiyasining jismoniy manzili ishlab chiqaruvchi tomonidan tayinlangan tarmoq adapterining yagona manzilidir va ma'lumotlar bazasi Xerox tomonidan ta'minlanadi. Tarmoqda bitta jismoniy manzilga ega ikkita qurilma bo'lishi mumkin emas. Routerlar "jismoniy" segmentlarni "ko'rmaydilar", ular subnetlarning mantiqiy manzillariga ma'lumot yuboradilar.
Marshrutlash protokollari TCP/IP stekiga asoslangan tarmoqlar orqali ma’lumotlarni harakatlantirish uchun marshrutni izlash va belgilashni ta’minlaydi.
Statik va adaptiv (dinamik) marshrutlash protokollari farqlanadi.
|
| |