Tekshirdi: Xajiyeva Nazokat. Toshkent 2023 - bet 2

|
Tekshirdi: Xajiyeva Nazokat. Toshkent 2023
|
bet | 2/5 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 89,13 Kb. | | #127830 |
Bog'liq boshqaruv"itlar";
"Yulduzlar";
"Qiyin bolalar";
"Naqd sigirlar".
"itlar" O'sish sur'ati past bo'lgan segmentdagi kichik bozor ulushiga ega mahsulotlar. Qoida tariqasida, ularning rivojlanishi amaliy emas deb hisoblanadi. Ular istiqbolli emas, ularni ishlab chiqarish bosqichma-bosqich to'xtatilishi kerak.
"Qiyin bolalar"- kichik bozor ulushini egallagan, lekin tez rivojlanayotgan segmentdagi tovarlar. Bu guruhning boshqa nomi ham bor - "qora otlar". Buning sababi shundaki, ular potentsial rivojlanish istiqboliga ega, lekin ayni paytda ularning rivojlanishi uchun doimiy pul investitsiyalarini talab qiladi.
"Naqd sigirlar" Sust rivojlanayotgan bozorning muhim qismini egallagan tovarlar. Ular kompaniya rivojlanish uchun foydalanishi mumkin bo'lgan doimiy barqaror daromad keltiradi. "Qiyin bolalar" va "Yulduzlar"... Sami "Naqd sigirlar" investitsiyalar endi talab qilinmaydi.
"Yulduzlar" Tez o'sib borayotgan bozorda muhim ulushga ega bo'lgan eng muvaffaqiyatli guruh. Ushbu mahsulotlar allaqachon sezilarli daromad keltirmoqda, ammo ularga sarmoya kiritish bu daromadni yanada oshirish imkonini beradi.
Shunday qilib, BCG matritsasi asosidagi tahlil quyidagi xulosalarga olib keladi:
* biznes bo'linmalari yoki mahsulotlar uchun mumkin bo'lgan strategiyani aniqlash;
* ularning moliyalashtirish ehtiyojlari va potentsial rentabelligini baholash;
* korporativ portfel balansini baholash.
Amalda portfel tahlilini o'tkazishda korxona rahbariyati ko'plab uslubiy muammolarga duch kelishi mumkin. Xususan, ko'p mahsulotli kompaniyalarda biznes bo'linmalarini aniqlash, shuningdek, tez va sekin o'sib borayotgan biznes turlarini ajratib turadigan chegarani tanlash qiyin, yagona rivojlanish strategiyasini ishlab chiqish uchun biznes bo'linmalarini guruhlash qiyin va hokazo. Shunga qaramay, portfel tahlili o'ziga xos kuchli tomonlari tufayli korporativ strategiyani shakllantirishda qo'llaniladi. Portfel tahlili quyidagi sohalarda ijobiy ta'sir ko'rsatadi:
* yuqori rahbariyatni korxonaning har bir biznes turini alohida baholashga, unga maqsadlar qo'yishga va resurslarni qayta taqsimlashga undaydi;
* korporativ portfeldagi har bir biznes bo‘linmasining qiyosiy “kuchliligi”ning sodda va vizual tasvirini beradi;
* har bir biznes bo'linmasining daromad oqimini yaratish qobiliyatini ham, moliyalashtirishga bo'lgan ehtiyojini ham ko'rsatadi;
* tashqi muhit haqidagi ma'lumotlardan foydalanishni rag'batlantiradi;
* moliyaviy oqimlarni biznesni kengaytirish va o'sish ehtiyojlariga moslashtirish muammosini ko'taradi.
Boston maslahat guruhining yondashuviga asosiy tanqidlar quyidagilardan iborat:
* matritsa faqat ikkita o'lchovni ta'minlaydi - bozor o'sishi va nisbiy bozor ulushi, boshqa ko'plab o'sish omillari hisobga olinmaydi;
* strategik biznes bo'linmasining pozitsiyasi asosan bozor chegaralari va ko'lamini aniqlashga bog'liq;
* Amalda, bozor / bozor ulushining o'sishi biznesning rentabelligiga qanday ta'sir qilishi har doim ham aniq emas. Nisbiy bozor ulushi va rentabellik salohiyati o'rtasidagi bog'liqlik haqidagi gipoteza faqat eksperimental egri chiziq mavjud bo'lganda, ya'ni asosan ommaviy ishlab chiqarish tarmoqlarida qo'llaniladi;
* korxona bo'linmalarining o'zaro bog'liqligi e'tiborga olinmaydi;
* tovar bozorlarining ma'lum bir davriy rivojlanishi e'tiborga olinmaydi.
Diagramma qurish
Jadval dastlabki va hisoblangan ma'lumotlar bilan to'ldirilgandan so'ng, siz matritsani to'g'ridan-to'g'ri qurishga o'tishingiz mumkin. Ushbu maqsadlar uchun pufakchali diagramma eng mos keladi.
Ushbu bosqichlardan so'ng diagramma tuziladi.
O'qlarni sozlash
Endi biz diagrammani to'g'ri markazlashtirishimiz kerak. Buning uchun siz o'qlarni sozlashingiz kerak bo'ladi.
Matritsa tahlili
Endi siz olingan matritsani tahlil qilishingiz mumkin. Mahsulotlar matritsaning koordinatalari bo'yicha o'z pozitsiyasiga ko'ra, quyidagi toifalarga bo'linadi:
"itlar"- pastki chap chorak;
"Qiyin bolalar"- yuqori chap chorak;
"Naqd sigirlar"- pastki o'ng chorak;
"Yulduzlar"- yuqori o'ng chorak.
Shunday qilib, "Mahsulot 2" va "Mahsulot 5" murojaat qiling "Itlar uchun"... Bu ularning ishlab chiqarishni qisqartirish kerakligini anglatadi.
"Mahsulot 1" tegishli "Qiyin bolalar" Ushbu mahsulotni unga sarmoya kiritish orqali ishlab chiqish kerak, ammo hozircha u kerakli daromadni bermaydi.
"Mahsulot 3" va "Mahsulot 4"- bu "Naqd sigirlar"... Ushbu tovarlar guruhi endi katta investitsiyalarni talab qilmaydi va ularni sotishdan tushgan daromad boshqa guruhlarni rivojlantirishga yo'naltirilishi mumkin.
"Mahsulot 6" guruhiga kiradi "Yulduzlar"... U allaqachon foyda ko'rmoqda, ammo qo'shimcha investitsiyalar Pul daromad miqdorini oshirishga qodir.
Ko'rib turganingizdek, BCG matritsasini yaratish uchun Excel vositalaridan foydalanish birinchi qarashda ko'rinadigan darajada qiyin emas. Ammo qurilish uchun asos ishonchli manba ma'lumotlari bo'lib xizmat qilishi kerak.
|
| |