Big data pdf

masalan, ma'lumotlarni saqlash usuli bo'yicha, OLAP
mashinasining joylashuvi
bo'yicha, foydalanishga tayyorlik darajasiga ko'ra tasniflash. Yuqoridagi
tasniflardan birinchisini ko'rib chiqing. OLAP tizimlarida ma'lumotlarni saqlashning
uchta usuli yoki uchta OLAP server arxitekturasi mavjud:
MOLAP (ko'p o'lchovli OLAP);
ROLAP (Relational OLAP);
HOLAP (gibrid OLAP).
Shunday qilib, ushbu tasnifga ko'ra, OLAP mahsulotlarini uchta sinf tizimlari
ko'rsatish mumkin.
MOLAP uchun manba va ko'p o'lchovli ma'lumotlar ko'p o'lchovli
ma'lumotlar bazasida yoki ko'p o'lchovli mahalliy kubda saqlanadi. Ushbu
saqlash usuli OLAP operatsiyalarini bajarilishining
yuqori tezligini
ta'minlaydi. Ammo bu holda ko'p o'lchovli baza ko'pincha keraksiz bo'ladi.
Uning asosida qurilgan kub o'lchovlar soniga juda bog'liq bo'ladi.
O'lchamlarning soni oshgani sayin, kub hajmi shiddat bilan o'sib boradi.
Ba'zan bu ma'lumotlar hajmining "portlovchi o'sishiga" olib kelishi mumkin,
natijada foydalanuvchi so'rovlari falajlanadi.
ROLAP mahsulotlarida manba ma'lumotlar relyatsion ma'lumotlar bazalarida
yoki fayl serveridagi tekis mahalliy jadvallarda saqlanadi. Umumiy
ma'lumotlar bir xil ma'lumotlar bazasidagi xizmat jadvallariga joylashtirilishi
mumkin. Ma'lumotlarni relyatsion ma'lumotlar bazasidan ko'p o'lchovli
kublarga o'tkazish OLAP vositasi talabiga binoan amalga oshiriladi. Shu bilan
birga, kubni qurish tezligi ma'lumotlar manbai turiga juda bog'liq bo'ladi va
shuning uchun tizimning javob vaqti ba'zan qabul qilinishi mumkin bo'lmagan
darajada uzoqlashadi.
Gibrid arxitekturadan foydalanish holatida, ya'ni. HOLAP mahsulotlarida asl
ma'lumotlar relyatsion ma'lumotlar bazasida qoladi va agregatlar ko'p
o'lchovli ma'lumotlar bazasiga joylashtiriladi. OLAP kubini yaratish OLAP
vositasi talabiga binoan relyatsion va ko'p o'lchovli ma'lumotlarga asoslanib
amalga oshiriladi. Ushbu yondashuv portlovchi ma'lumotlarning o'sishini
oldini oladi. Shu bilan birga, siz mijoz so'rovlarining
maqbul bajarilish
vaqtiga erishishingiz mumkin.
Keyingi tasnif OLAP mashinasining joylashishiga asoslangan. Shu asosda
OLAP mahsulotlari OLAP serverlari va OLAP mijozlariga bo'linadi. Server OLAP
vositalarida yig'ilgan ma'lumotlarni hisoblash va saqlash alohida jarayon - server
tomonidan amalga oshiriladi. Mijozlar dasturi faqat serverda saqlanadigan ko'p
o'lchovli kublar bo'yicha so'rovlar natijalarini oladi. Ba'zi OLAP serverlari
ma'lumotlarni faqat relyatsion ma'lumotlar bazalarida, boshqalari faqat ko'p
o'lchovli ma'lumotlar bazalarida saqlashni qo'llab-quvvatlaydi. Ko'pgina zamonaviy
OLAP serverlari barcha uchta saqlash usullarini qo'llab-quvvatlaydi: MOLAP,
ROLAP va HOLAP. Bugungi kunda eng keng tarqalgan server echimlaridan biri bu
Microsoft OLAP-serverdir. OLAP mijozi boshqa tuzilishga ega. O'lchamli kubni
yaratish va OLAP hisob-kitoblari mijoz kompyuterining
xotirasida amalga
oshiriladi. OLAP-server yordamida qayta ishlangan ko'p o'lchovli ma'lumotlarning
jismoniy saqlanishi tashkil etilishi mumkin [81], bu foydalanuvchi so'rovlariga
tezkor javob berishga imkon beradi. Bundan tashqari, u ma'lumotlarning relyatsion
va boshqa ma'lumotlar bazalaridan real vaqt rejimida ko'p o'lchovli tuzilmalarga
aylanishini ta'minlaydi. Relatsion va ko'p o'lchovli vositalar qanday ishlaydi? OLAP
mahsulotlari relyatsion tizimlar bilan integratsiya qilish orqali mavjud korporativ
infratuzilma bilan birlashtirilmoqda. Ma'lumotlar bazasi ma'murlari aloqador
ma'lumotlarni ko'p o'lchovli keshga yuklashadi yoki SQL ma'lumotlariga
kirish
uchun keshni sozlashadi.
12.2.1-jadvalda ma'lumotlarni boshqarishning turli modellarining qiyosiy
xususiyatlari ko'rsatilgan.
Xususiyatlari
Relyatsion
DBMS OLTP
Relatsion DBMS
DSS / ma'lumotlar
ombori
Ko'p o'lchovli
OLAP ma'lumotlar
bazasi
Odatiy operatsiya
Yangilash
Tahlil
Analitik talablar
darajasi
Past
O'rtacha
Yuqori
Oynalar
O'zgarmas
Foydalanuvchi
tomonidan
belgilangan
Foydalanuvchi
tomonidan
belgilangan
Bitta operatsiya
bo'yicha ma'lumotlar
hajmi
Katta
bo`lmagan
Kichikdan kattagacha
Katta
Ma'lumotlar qatlami
Batafsil
Batafsil va jami
Jami
Ma'lumotlarni
saqlash muddatlari
Oldingi va hozirgi
Tarixiy, hozirgi va
prognoz qilingan
Strukturaviy
elementlar
Yozuvlar
Yozuvlar
Massivlar
12.1.1-jadval. Ma'lumotlarni boshqarish turli modellarining qiyosiy
xususiyatlari
3. OLAP va Data Mining integratsiyasi
Ikkala texnologiyani ham qarorlarni qo'llab-quvvatlash jarayonining
ajralmas qismlari deb hisoblash mumkin. Biroq, bu texnologiyalar turli
yo'nalishlarda harakatlanayotganga o'xshaydi: OLAP faqat ko'p o'lchovli
ma'lumotlarga kirishni ta'minlashga qaratilgan va Data
Mining usullari aksariyat
hollarda bir o'lchovli jadvallar va relyatsion ma'lumotlar bilan ishlaydi. OLAP va
Data Mining texnologiyalarining integratsiyasi har ikkala texnologiyaning
funksionalligini "boyitadi". Ushbu ikki turdagi tahlillar birlashtirilishi kerak, shunda
integral texnologiya bir vaqtning o'zida ko'p o'lchovli kirish va naqshlarni qidirishni
ta'minlaydi. N. Radenning so'zlariga ko'ra, "ko'plab kompaniyalar ...
ma'lumotlarning yaxshi omborlarini yaratdilar, tokchalarda foydalanilmaydigan
ma'lumotlarning tog'larini ideal tarzda saralashdi, bu o'z-o'zidan bozor voqealariga
tez yoki etarlicha vakolatli munosabat bildirmaydi".
K. Parsaye bunday kombinatsiyani ko'rsatish uchun "OLAP Data Mining" (ko'p
o'lchovli Data Mining) birikma atamasini kiritadi.
Data Miningning ko'p o'zgaruvchan
vositasi har xil umumlashma
darajalariga ega bo'lgan batafsil va jamlangan ma'lumotlarda naqshlarni topishi
kerak. Ko'p o'lchovli ma'lumotlarni tahlil qilish maxsus hujayralar giperkubasi
asosida tuzilishi kerak, ularning hujayralarida o'zboshimchalik
bilan raqamli
qiymatlar (hodisalar soni, savdo hajmi, yig'ilgan soliqlar miqdori) mavjud emas,