nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Tarmoqni ta’riflovchi umumiy iqtisodiy ko’rsatkichlar

|
Tarmoqni ta’riflovchi umumiy iqtisodiy ko’rsatkichlar
|
bet | 2/6 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 2,06 Mb. | | #253659 |
Bog'liq TMS 102 Tarmoqdagi raqobat vaziyatini tahlil etishning asosiy bosqichlari 2.Tarmoqni ta’riflovchi umumiy iqtisodiy ko’rsatkichlar - 2.Tarmoqni ta’riflovchi umumiy iqtisodiy ko’rsatkichlar
- Tarmoqdagi umumiy vaziyat va undagi raqobatning tahlili asosiy iqtisodiy ko’rsatkichlarni o’rganishdan boshlanadi.
- Bu ko’rsatkichlar quyidagilardan iborat:
- 1.Bozor hajmi.
- 2.Raqobat miqyosi (mahalliy, mintaqaviy, dunyo)
- 3.Bozorning o’sish sur’atlari va u rivojlanishning qaysi bosqichda ekanligi
- 4.Raqobatchilar soni va ularning hajmi.
- 5.Xaridorlar soni va ularning moliyaviy imkoniyatlari.
- 6.Integratsiya qaerga qarab ketyapti?
7.Texnologik o’zgarishlarning yo’nalishi va sur’atlari. - 7.Texnologik o’zgarishlarning yo’nalishi va sur’atlari.
- 8.Tarmoqqa kirish va undan chiqishning osonligi.
- 9.Raqobatchilar mahsuloti va xizmatlarining tabaqalanish darajasi.
- 10.Kompaniyaning ishlab chiqarish hajmi, yuklarni tashishni tashkil qilish, marketing va reklamani tashkil qilish tejamkorlikka erishish imkonining mavjudligi.
- 11.Tarmoqdagi «o’qitish tajriba» egri chizig’i ijobiy tendentsiyaga egami?
- 12.Tarmoqqa zarur bo’lgan kapital sarmoyalar qo’yilayaptimi?
- 13.Tarmoqdagi daromad darajasi umumiy daromad darajasida pastmi yoki yuqori?
Bozor hajmi - Kichik bozorlarda katta va yangi raqobatchilarni jalb qilish tendentsiyasi kuzatilmaydi; - Bozor hajmi - Kichik bozorlarda katta va yangi raqobatchilarni jalb qilish tendentsiyasi kuzatilmaydi;
- Katta bozorlar muayyan tarmoqlarda raqobatchilik ustunligini mustah-kamlash maqsadida turli kompaniyalarni sotib olmoqchi bo’lgan korporatsiyalarni o’ziga jalb qiladi.
- Bozor hajmining ortishi - Jadal sur’atlar bilan o’sish yangiliklarga olib keladi, o’sishning sekinlashishi esa raqobatni kuchaytiradi va zaif raqiblarni kurashdan siqib chiqaradi
- Ishlab chiqarish quvvatlarining ortiqchaligi yoki tanqisligi –
- Ortiqcha ishlab chiqarish quvvatlari xarajatlarni ko’paytirib, daromadni kamaytiradi, ularning tanqisligi esa xarajatlarga oid teskari tendentsiyalarga olib keladi.
- Tarmoqning daromadliligi -Yuqori daromadli tarmoqlar ham yangiliklarga olib keladi.
- Kirish chiqish to’siqlari - Katta to’siqlar mavjud firmalarning mavqeini va daromadlarini himoya qiladi, to’siqlar past bo’lganda esa yangi firmalarning kirib kelishi ularga salbiy ta’sir ko’rsatadi
|
| |
1. Tarmoqlar va ularning iqtisodiy tavsiflari. Tarmoqni ta’riflovchi umumiy iqtisodiy ko’rsatkichlar - bet 5

|
1. Tarmoqlar va ularning iqtisodiy tavsiflari. Tarmoqni ta’riflovchi umumiy iqtisodiy ko’rsatkichlar
|
bet | 5/6 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 2,06 Mb. | | #253659 |
Bog'liq TMS 102 Tarmoqdagi raqobat vaziyatini tahlil etishning asosiy bosqichlari To’rtinchi raqobat kuchi - etkazib beruvchilarning tazyiq ko’rsatishidir. Bu tazyiq natijasida etkazib beruvchilar narxlarni kutarish bilan taxdid solib, kompaniyalarni etkazib berilayotgan lot mikdorini kamaytirishga majbur qiladi va daromadni pasaytiradi. Bunga muqobil ravishda - zaif etkazib beruvchilar o’z mahsulotlariga bulgan narxni pasaytirishga va yuqoriroq sifatni talab qilishga imkon beradilar. Quyidagi hollarda etkazib beruvchilar tomonidan ko’rsatiladigan tazyiq ayniqsa, kuchli bo’ladi: - To’rtinchi raqobat kuchi - etkazib beruvchilarning tazyiq ko’rsatishidir. Bu tazyiq natijasida etkazib beruvchilar narxlarni kutarish bilan taxdid solib, kompaniyalarni etkazib berilayotgan lot mikdorini kamaytirishga majbur qiladi va daromadni pasaytiradi. Bunga muqobil ravishda - zaif etkazib beruvchilar o’z mahsulotlariga bulgan narxni pasaytirishga va yuqoriroq sifatni talab qilishga imkon beradilar. Quyidagi hollarda etkazib beruvchilar tomonidan ko’rsatiladigan tazyiq ayniqsa, kuchli bo’ladi:
- -yetkazib berilayotgan mahsulotning o’rnini bosa oladigan tovarlar kam bulib, u kompaniyaning ishonchli mahsuloti bo’lganda;
- -tarmoqdagi kompaniyalar ta’minotchi firmalar uchun bo’lmaganda;
- -yetkazib berilayotgan mahsulotlarning sifati yuqoriligi tus kompaniyalarning boshqa mahsulotga o’tishi qimmatga tushganda; -yetkazib beruvchilar ilgari tomon vertikal integratsiyalanish xavfidan foydalanganda;
- -sotib oluvchi kompaniyalar orqaga tomon vertikal integratsiyalanish xavfidan foydalana olmaganda.
Beshinchi raqobatchi kuch - tovarning o’rnini bosuvchi mahsulotlarning paydo bo’lish xavfidir. Tovarning o’rnini to’liq oladigan mahsulotlarning mavjudligi jiddiy xavf tug’diradi va kompaniya narxlarini hamda daromadlarini cheklab qo’yadi. Ammo, kompaniya mahsulotlarining o’rnini bosa oladigan tovarlar kam bo’lsa kompaniya narxlarni oshirishi va qo’shimcha daromad olishi mumkin. Kompaniyaning strategiyasi bu dalildan foydalana olishi lozim. - Beshinchi raqobatchi kuch - tovarning o’rnini bosuvchi mahsulotlarning paydo bo’lish xavfidir. Tovarning o’rnini to’liq oladigan mahsulotlarning mavjudligi jiddiy xavf tug’diradi va kompaniya narxlarini hamda daromadlarini cheklab qo’yadi. Ammo, kompaniya mahsulotlarining o’rnini bosa oladigan tovarlar kam bo’lsa kompaniya narxlarni oshirishi va qo’shimcha daromad olishi mumkin. Kompaniyaning strategiyasi bu dalildan foydalana olishi lozim.
- Tarmoqdagi raqobat darajasiga ko’ra quyidagi turlarga bo’linadi:
- Shafqatsiz raqobat.
- Jadal raqobat.
- Me’yordagi raqobat.
- Jalb qiluvchi zaif raqobat.
|
| |
По обязательному страхованию гражданской ответственности владельцев транспортных средств

По обязательному страхованию гражданской ответственности владельцев транспортных средств
Download
72,08 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
09.10.2024
Hajmi
72,08 Kb.
#274196
Download
72,08 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
По обязательному страхованию гражданской ответственности владельцев транспортных средств
Download
72,08 Kb.
Matnni ko'rish
Faza təhrifləri - Microsoft Word II -an imp.+

Faza təhrifləri gücləndiricinin faza-tezlik xarakteristikasının (FTX) (şək. 1.6, a - da bütöv xətt) qeyri-bərabərliyi hesabına baş verir. Bu təhriflərin aradan
qaldırılması üçün gücləndirilən siqnalın fazasının onun tezliyindən qeyri -
asılılığı təmin edilməlidir (şək. 1.6, a - da qırıq xətlər), yəni () const
olmalıdır. Təcrübədə fazanın tezlikdən qeyri asılılığı şərtini təmin etmək çox çətindir və şəkil 1.6, a - da FTX bütöv xətlə göstərilmişdir. Gücləndirici kaskadda faza təhrifləri yaranması halına baxaq. Fərz edək ki, gücləndirici qurğunun girişində eyni amplitudlu iki harmonikanın cəminə bərabər siqnal təsir
edir və
2 21 təşkil edir. Fərz edək ki, gücləndirici kaskadın yaratdığı 1 və
2 tezlikləri arasındakı
()
faza sürüşməsi
/ 2
təşkil edir. Gücləndirici
qurğunun çıxış siqnalının görünüşü şəkil 1.6,b - də göstərilmişdir. Aydındır ki, giriş və çıxış siqnallarının forması kifayət qədər fərqlidirlər.
Onu da qeyd edək ki, real qurğularda tezlik və faza təhriflərini biri- birindən ayırmaq mümkün olmur. Faza təhrifləri insan gözü ilə müşahidə olunur. Ona görə də təsvir siqnalları gücləndiricilərində (video gücləndiricilər) bu təhriflərlə hesablaşmaq lazım gəlir.
Faza və amplitud-tezlik təhrifləri xətti təhriflərə aiddirlər, çünki bu təhriflər zamanı, güclənən siqnalın spektrində yeni tezliklər yaranmır.
b)
Şəkil 1.6. Gücləndiricidə faza təhrifləri
Gücləndiricinin keçid xarakteristikası, girişindəki elektrik siqnalının cəbhəsinin sıfır davametmə müddətinə malik olduğu halda gücləndirici qurğunun çıxışındakı uyğun elektrik parametrinin - çıxış gərginliyinin, və ya cərəyanının ani qiymətinin dəyişməsinin zamandan olan asılılığına deyilir və şəkil 1.7-də göstərilən qrafiklə verilir. Keçid xarakteristikası qurğunun dinamiki xüsusiyyətlərini təyin etmək üçün istifadə olunur. Bu xarakteristika ilə çıxış
gərginliyinin t qər artma müddəti və Uçıı çıxış gərginliyinin bərpa olunması kimi
iki parametr təyin edilir. Hər iki parametr çıxış gərginliyinin qərarlaşmış yeni
Uçıx.güc. qiymətinə görə təyin edilir. Bu xarakteristikaya əsasən keçid təhrifləri qiymətləndirilir. Keçid təhriflərinin əsas növləri aşağıdakılar hesab olunur:
impulsun ön cəbhəsinin təhrifi,
impuls zirvəsinin təhrifi.
Şəkil 1.7. Gücləndiricinin keçid xarakteristikası.
Ön cəbhənin təhrifi tqər – qərarlaşma müddətinə və f - artımına görə
qiymətləndirilir. Bu parametrlər kiçik zaman oblastı üçün keçid xarakteristikasına görə
tq t0,9 t0,1
və f
Uçx /Ugir
kimi təyin edilir.
İmpuls zirvəsinin təhrifi
U gir
ilə ifadə olunur. Burada gərginliyidir.
UT - çıxış impulsunun davametmə müddətindəki
1
tq (0,1 0,3) Ti
y
1 ; 2fy
f 5%;
olduqda
5 10%
|
Davlat raqami belgisi/ - По обязательному страхованию гражданской ответственности владельцев транспортных средств

Davlat raqami belgisi/ Государственный регистрационный номер VAZ 21011 1977 210112360296 В21011*2117389 50C854ZA 5.
Sug‘urta qildiruvchining faoliyat turi/Вид деятельности страхователя:
6.
Transport vositasidan ustun darajada foydalanish hududi/Территория преимущественного использования
транспортного средства: Boshqa viloyatlar
7.
Transport vositasini boshqarishga qo‘yilgan shaxslar/Лица, допущенные к управлению транспортным
средством:
Т/р Faqat quyidagi haydovchilar:/ Только нижеследующие водители: Haydovchilik guvohnomasi/ Водительское удостоверение Qarindoshlik darajasi/ Степень родства* 1
F: XAKIMOV I: RAVSHANBEK Sh: RAFIQ O‘G‘LI Seriya/Серия AF № 1231205 2
F: SARBARALIYEV I: XURSANDBEK Sh: SARDORALI O‘G‘LI Seriya/Серия AF № 4072779 3
________________________
________________________
________________________
4
________________________
________________________
________________________
5
________________________
________________________
________________________
* yaqin qarindoshlari — “ota”, “ona”, “er” (“xotin”), “o‘g‘il”, “qiz”, “aka”, “uka”, “opa”, “singil” deb ko‘rsatiladi, qarindosh
bo‘lmagan shaxslar uchun ushbu ustun to‘ldirilmaydi.
* близкие родственники — «отец», «мать», «муж» («жена»), «сын», «дочь», «братья», «сестры», для лиц, не являющихся
родственниками эта графа не заполняется.
8. Sug‘urta summasi va sug‘urta mukofoti/Страховая сумма и страховая премия.
Ko‘rsatkichlar/Показатели Son bilan/Цифрами So‘z bilan/Прописью Sug‘urta summasi / Страховая сумма
Əsas ixtisasların siyahısı

|
Əsas ixtisasların siyahısı
|
bet | 3/142 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #255298 |
Bog'liq Microsoft Word II -an Əsas ixtisasların siyahısı
AEQ - Analoq elektron qurğuları DEQ - Diskret elektron qurğuları İEQ - İmpuls elektron qurğuları RLEQ - Rele elektron qurğuları REQ - Rəqəm elektron qurğuları
KSVS - konstruktor sənədləşməsinin vahid sistemi VAX - volt-amper xarakteristikası
İYT - İfrat yüksək tezliklər EŞB - Elektron - şüa borusu QBP - qaz boşalma panelləri QDL - qaçan dalğa lampaları ƏDL - əks dalğa lampaları FEV - Fotoelektron vurucular SUD - Selvari - uçuş diodları
VAX – Volt-amper xarakteristikası VFX – Volt-farad xarakteristikası ÜE – Ümimi emitterli
ÜB – Ümumi bazalı
ÜK – Ümumi kollektorlu
MDY - metal - dielektrik –yarımkeçirici MOY - metal - oksid – yarımkeçirici MTƏ - müqavimətin temperatur əmsalı HİS - Hibrid inteqral mikrosxemlər
RTBT–rəzəsi təcrid olunmuş bipolyar tranzistor (İGBT - İnsulated Gate Bipolar Transistor)
SİT– statik induksiyalı tranzistorlar (SİT- Static İnduction Transistor) İMDY - İkiqat diffuziya metodu ilə hazırlanmış MDY-tranzistor VMDY - V şəkilli MDY tranzistor
İS - İnteqral sxem
ARÇ - analoq-rəqəm çeviricisi RAÇ - rəqəm-analoq çeviriciləri BİS - böyük inteqral sxemlər
İBİS - ifrat böyük inteqral sxemlər
İQ - infra qırmızı
İŞD - işıq şüalandırıcı diodlar OKG - Optik kvant generatorları MŞE - Molekulyar-şüa epitaksiya
ATX - amplitud-tezlik xarakteristikası FTX - faza-tezlik xarakteristikası
LTX - Loqarifmik ATX
İTX – İstismar – texniki xarakteristika AİS - Analoq inteqral sxem
DG - Diferensial gücləndirici
ƏƏ – Əks əlaqə
Müs. ƏƏ – Müsbət əks əlaqə
Mən.ƏƏ – Mənfi əks əlaqə
SCG – Sabit cərəyan gücləndiricisi ƏG – Əməliyyat gücləndiricisi İQM - ikinci qida mənbələri
GS~ - dəyişən gərginlik stabilizatoru Tr – güc transformatoru
DQ –düzləndirici qurğu HS – hamarlayıcı süzgəc
GS - - sabit gərginlik stabilizatoru HMQ - Hesab-məntiq qurğusu YQ - yaddaş qurğusu
PSUA- Pilotsuz uçuş aparat HG – Hava gəmisi
EİM – Eninə impuls modulyasiyası TİM – Tezlik impuls modulyası
LCD – Liquid Crystal Display (Maye Kristal Displey) CRT - Cathode Ray Tube (Elektron Şüa Borusu)
CT – Current Transformer (Cərəyan transformatoru)
Alternator –Alternate Current Denerator (Dəyişən cərəyan generatoru) İDG – integrated engine driven generator (mühərriklərdə quraşdırılmış dəyişən cərəyan generatoru)
EİA - Elektron sənayesi müəssisələri assosasiyası ATG – Aşağı tezlik gücləndiricisi
ArTG – Aralıq tezlik gücləndiricisi REA – Radio elektron aparaturası TTM – Tranzistor-tranzistor məntiqi
TTMŞ – Şottki diodlu Tranzistor-tranzistor məntiqi KMOY – Komplementar metal-oksid yarımkeçirici məntiqi İTX – İstismar-texniki xarakteristikaları
|
| |
Юлдашев Нодирбек Сайдибурханович - Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari:...

|
Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevichBog'liq PDF Miyassarov Davron Abdurashid o‘g‘li Jurnal-1-2024Юлдашев Нодирбек Сайдибурханович
Qulay invеstitsiya muhiti – xorijiy investitsiyalar oqimini oshirishning asosiy omilidir
..................................................659
Hoshimov Jahongir Ravshanbek o‘g‘li
Biznesni loyihaviy moliyalashtirish va uning asosiy yo‘nalishlari
..............................................................................................664
Razzakov Jasur Xamraboyevich
Inflation and Unemployment: Evidence from Uzbekistan
.............................................................................................................670
Mahmudov Nosir, Nabiyeva Nargizaxon Nuriddin qizi
Milliy mahsulotlarni jahon bozoriga olib chiqishda marketing strategiyalaridan foydalanish
.....................................677
Meliqulov Abduhalil Norinovich
O‘zbekistonda kichik sanoat zonalarini tashkil etish va rivojlantirishda
xorij tajribalaridan foydalanishning ustuvor yo‘nalishlari
............................................................................................................683
Ortiqov Avazbek Bahrom o‘g‘li
Rene Dekart va Blez Paskal ta’limotlarida ratsional g‘oyalar komparativistikasi
................................................................689
Ruzmatova Gulnoz Miraxrarovna
Sanoat korxonalarining barqaror rivojlanishining nazariy-uslubiy asoslari
.........................................................................694
Samijonov Musobek G‘ayratjon o‘g‘li
The Importance of the World Trade Organisation (WTO) and Uzbekistan’s Efforts to Join It
.......................................699
Urozaliev Elyor, Khoshimova Sevara
Jismoniy tarbiya va sport muassasalarini moliyalashtirishdagi mavjud muammolar
.......................................................705
Abduqaxorov Ulug‘bek Abdug‘aniyevich
Yangi O‘zbekistonda turizmning drayver sifatida barqaror rivojlanish yo‘nalishlari
........................................................709
|
| |
Tuxliyev Iskandar Suyunovich - Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov...

9
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz
M
UND
ARIJ
A
С
О
ДЕР
Ж
АН
ИЕ
C
ONTENTS
YA S H I L I Q T I S O D I Y O T VA TA R A Q Q I Y O T
2024-yil, yanvar.
№
1-son.
O‘zbekiston iqtisodiyotida investitsion loyihalarni faol
tashkil etish istiqbollari
...............................................................730
Utkurov Kozimjon Dilmurod o‘g‘li
Iqtisodiy o‘sishni ta’minlashda transport tadbirkorligi faoliyatini rivojlanish imkoniyatlari
........................................733
M. Masharipova, I. Ruzmetova, D. Kuramboyeva
Sug‘urta faoliyatini takomillashtirishda anderrayting xizmatining o‘rni
................................................................................737
Qarshiyev Daniyar Eshpulatovich
O‘zbekistonda eksportni sug‘urtalash mexanizmlarini yanada kengaytirish yo‘nalishlari
.............................................741
Qarshiyev Keldiyor Eshpulatovich - Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari:...

Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich
PDF Miyassarov Davron Abdurashid o‘g‘li Jurnal-1-2024
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich
|
Yunalishi guruh talabasi

Yunalishi guruh talabasi
FIO
KOMPYUTER TASHKIL ETILISHI FANIDAN 4-TOPSHIRIQ
MAVZU: ARIFMETIK VA MANTIQIY AMALLAR BUYRUQLARINI BAJARISH.
Ishdan maqsad: Arifmetik va mantiqiy operatsiyalar haqida tasavvurga ega bo‘lish. Mantiqiy amallar elementlarini o‘rganish. Olingan bilimlarni amaliyotda mustahkamlash.
Nazariy qism
Mantiqiy element - kirish va chiqish signallari o‘rtasidagi ma'lum mantiqiy munosabatlarni amalga oshiradigan element. Mantiqiy elementlar odatda kompyuterlarning mantiqiy sxemalarini, avtomatik boshqarish va boshqarishning diskret sxemalarini qurish uchun ishlatiladi. Mantiqiy elementlarning barcha turlari uchun, ularning jismoniy tabiatidan qat'i nazar, kirish va chiqish signallarining diskret qiymatlari xarakterlidir. Element sxemasining dizayniga, uning elektr parametrlariga qarab, kirish va chiqishning mantiqiy darajalari (yuqori va past kuchlanish darajalari) yuqori va past (haqiqiy va noto‘g‘ri) holatlar uchun bir xil qiymatlarga ega. Kompyuterlarning mantiqiy elementlari elektron sxemalar VA, YOKI, EMAS, VA-EMAS, YOKI-EMAS va boshqalar (shlyuzlar deb ham ataladi), shuningdek triggerdir. Trigger - ma'lumotni eslab qolish, saqlash va o‘qish imkonini beruvchi qurilma (har bir trigger 1 bit ma'lumotni saqlashi mumkin). Ushbu sxemalardan foydalanib, siz kompyuter qurilmalarining ishlashini tavsiflovchi har qanday mantiqiy funktsiyani amalga oshirishingiz mumkin. Odatda, elementlar 2 dan 8 gacha kirish va bitta yoki ikkita chiqishga ega. Ikki mantiqiy holatni ifodalash uchun 1 va 0, ularga mos keladigan kirish va chiqish signallari 3 ikkita o‘rnatilgan kuchlanish darajasidan biriga ega, masalan, 5 va 0 V. Yuqori daraja odatda haqiqiy (1) qiymatga mos keladi va past daraja noto‘g‘ri qiymatga mos keladi. » (0). Har bir mantiqiy element o‘zining mantiqiy funktsiyasini ifodalovchi o‘z belgisiga ega, ammo unda qaysi elektron sxema amalga oshirilganligini ko‘rsatmaydi. Bu murakkab sxemalarni yozish va tushunishni osonlashtiradi. Mantiqiy elementlarning ishlashi haqiqat jadvallari yordamida tasvirlangan. Quyida kompyuter mantiqiy elementlarining asosiy blok-sxemalari va ularning haqiqat jadvallari keltirilgan.
|
TMK millatini aniqlash - 8-bob. Xalqaro va transmilliy kompaniyalar. Ularni boshqarish tizimi. Reja

|
8-bob. Xalqaro va transmilliy kompaniyalar. Ularni boshqarish tizimi. Reja
|
bet | 9/38 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 316,67 Kb. | | #272313 |
Bog'liq 8-12 темалар 8.4. TMK millatini aniqlash
TMK millatining ko’rsatkichlari bo’lib quyidagilar xizmat qiladi:
ro’yxatga olingan joyi;
shtab-kvartiraning joylashuvi;
aksiyalarning boshqaruv paketiga ega bo’lgan aksiyadorlarning millati.
Kompaniyaning millatini o’z hukumati tomonidan beriladigan imtiyozlar, subsidiyalar, soliq imtiyozlari va boshqalar aniqlaydi. Xorijiy firmalarning faoliyat yuritishini esa qabul qiluvchi davlat o’z iqtisodiyotining alohida sektorlarini qoldirgan holda cheklaydi. Shunday qilib, ko’pchilik mamlakatlarda xorijiy firmalarga temir yo’l transporti sohasida, Avstraliya va Yaponiyada neft-gaz sanoati sohasida, Italiya, Gretsiya, Finlyandiyada telekommunikatsiya sohasida va boshqalarda faoliyat yuritish ta’qiqlangan. Lekin, so’nggi yillarda xorijiy firmalar uchun ta’qiqlangan tadbirkorlik sohalarini qisqartirish va milliy qonunchilikni liberallashtirish tendensiyasi kuzatilmoqda. Odatda turli mamlakatlar qonunchiligi milliy va xorijiy firmalarni emas, balki rezident-firmalar va norezident-firmalarni farqlaydi. Rezidentlarga ushbu davlat hududida joylashgan va shu yerning o’zida ro’yxatdan o’tgan kompaniyalar kiradi. Xorijiy kapital ishtiroki bilan xorijda tuzilgan norezident-firmalar iqtisodiy adabiyotlarda odatda bosh kompaniyaning xorijiy filiallari (foreign affiliates) deb nomlanadi. Bu filiallar bo’lim (branch) shaklida, sho’ba firmalar (subsidiary) yoki uyushgan (associated) kompaniyalar shaklida faoliyat yuritishi mumkin. Bo’lim qabul qilayotgan mamlakatda ro’yxatdan o’tadi, ammo u o’z balansiga ega bo’lgan mustaqil kompaniya emas va to’liq (100%) bosh kompaniyaga tegishli bo’lib, yuridik shaxs sifatida amal qila olmaydi. Ular quyidagilardan iborat bo’lishi mumkin:
bosh kompaniyaning xorijdagi vakolatxonasi;
bosh kompaniyaning qo’shma korxona bo’yicha hamkori, u yerga boshqa firmalar ham kirishi mumkin;
bosh kompaniyaning xorijdagi ko’chmas mulki;
bosh kompaniyaning kamida bir yil davomida xorijda faoliyat yurituvchi moslamalari (kemalar, samolyotlar, neft qazib chiqaruvchi platformalar va boshqalar).
Sho’ba kompaniyalar qabul qilayotgan mamlakatda o’z balansiga ega bo’lgan mustaqil firma sifatida (ya’ni yuridik shaxs hisoblanib) ro’yxatdan o’tadi va TMK tizimiga kiruvchi korxonalar hisoblanadi. Bosh kompaniya uning aksiyalarning kontrol paketiga yoki sho’ba kompaniyaning butun kapitaliga egalik qiladi, korxona boshliqlarini tayinlaydi va nazorat qiladi.
|
| |
Uchinchi bosqich - 8-bob. Xalqaro va transmilliy kompaniyalar. Ularni boshqarish tizimi. Reja

|
8-bob. Xalqaro va transmilliy kompaniyalar. Ularni boshqarish tizimi. Reja
|
bet | 5/38 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 316,67 Kb. | | #272313 |
Bog'liq 8-12 темаларUchinchi bosqich - bu qo’shma korxonalarni tuzish bosqichidir. Ular har xil davlatlardan bo’lgan hamkorlarni faoliyat ko’rsatayotgan sanoat yoki tijorat firmalariga ega bo’lgan hamkorning mamlakatida zarur bo’lgan binolarni qurmasdan va ularda uskunalarni o’rnatmasdan tezda birgalikdagi faoliyatni boshlash mumkinligi bilan jalb etadi. Lekin, qo’shma xalqaro tabbirkorlikning ko’pchilik ustunliklari va ochilayotgan imkoniyatlariga qaramasdan hamkorlar o’z mustaqilligining bir qismini yo’qotadi va barcha xatti-harakatlarini bir-birlari bilan kelishib amalga oshirishlariga to’g’ri keladi. Bu esa qaror qabul qilish jarayonini qiyinlashtiradi va cho’zib yuboradi. Bundan tashqari qo’shma korxona xalqaro hamkorlikning vaqtinchalik shakli hisoblahadi. Qo’shma tadbirkorlik sohasida ish yurituvchi maslahatchi firmalarning izlanishlari qo’shma korxona faoliyatining o’rtacha muddati to’rt yil ekanligini ko’rsatadi.
Qo’shma korxonalar faoliyati jarayonida odatda bir hamkor nisbatan kuchliroq bo’lib boradi va kuchsizini o’ziga qo’shib oladi. Rasmiy xujjatlarda bu “firmalar qo’shilishi” deb ta’riflanadi. Bir qator maslahatchi firmalarning fikriga ko’ra, kompaniyalarning birlashuvini sanoatdan emas, balki injiniring, marketing va tijorat munosabatlaridan boshlash maqsadga muvofiq hisoblahadi. Chunki bu sohalar qo’shilishining samaradorligi sanoat quvvatlari qo’shilishi samaradorligiga nisbatan ikki barobar oshishi mumkin. Firmalar qo’shilishi haqidagi qaror oylab davom etadigan puxta hisob-kitoblar va muzokaralardan so’ng qabul qilinadi.
Birlashishni o’zaro kelishib olish quyidagi ketma-ketlikda amalga oshiriladi:
Harakatlarning strategik rejasini aniqlash.
Rahbariyatdagi o’rinlarning muvozanatli taqsimotini, shtab-kvartira va ITTKI markazlarining qayerda joylashishini aniqlash bilan boshqaruv tizimini o’zaro kelishib olish.
Yagona kompaniyaga birlashayotgan hamkorlarning aktivlarini baholash.
Birlashayotgan kompaniyalar shtati bilan qo’shilishni kelishib olish.
Firmalar qo’shilishining muvaffaqiyatli ko’rsatkichi bo’lib ishlab chiqarish va tijorat operatsiyalari hajmining 10-20 foizga o’sishi, mahsulot ishlab chiqarish va sotish harajatlarining 10-20 foizga kamayishi hisoblanadi.
Har xil davlatlardan bo’lgan hamkorlarning yagona kompaniyaga birlashish natijasi – bu transmilliy kompaniyaning (TMK) shakllanishidir. Kompaniyaning transmilliylashtirish darajasi quyidagi transmilliylashtirish indeksi bilan xarakterlanadi.
I = (XA/UA + XC/US + XSh/USh) : 3
bu yerda, I- transmilliylashtirish indeksi; XA – xorijiy aktivlar;
UA – umumiy aktivlar;
XS – xorijiy filiallarining tovar va xizmatlar savdosi hajmi; US – umumiy tovar va xizmatlar savdosi hajmi;
XSh – xorijiy shtat; USh – umumiy shtat;
|
| |
O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasini tuzish

|
O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasini tuzish
|
bet | 3/38 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 316,67 Kb. | | #272313 |
Bog'liq 8-12 темаларO‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasini tuzish - xalqaro shartnomaning mazmunini shakllantirish, uning matnini qabul qilish va O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnoma o‘zi uchun majburiy ekanligiga roziligini bildirishga doir tartib-taomillar ketma-ketligi ifodalangan.
O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari O‘zbekiston Respublikasi tomonidan xalqaro huquq normalariga muvofiq og‘ishmay va majburiy tarzda bajariladi.
O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasini bajarish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatini qabul qilish zarur bo‘lgan hollarda, manfaatdor davlat organlari O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasi normalarini implementatsiya qilish masalalari bo‘yicha tegishli hujjat qabul qilish to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi va Adliya vazirligi bilan kelishgan holda takliflar taqdim etadi.
Milliy kompaniyalarning xalqaro kompaniyalar darajasiga o’tishini rag’batlantiruvchi uchta asosiy omilni ajratib ko’rsatish mumkin:
Tovar ayirboshlashning va shu bilan birga daromadning o’sishi. Bunda kompaniya ishlab chiqarish quvvatlarini kuchaytirish va ko’lam samarasini ishlatish imkoniyatiga ega. Bundan tashqari u qaltislikni kamaytirish uchun xorijiy hamkorlar bilan o’rnatilgan aloqalardan foydalanishi mumkin.
Qabul qilayotgan davlatda xomashyo va ishchi kuchining nisbatan arzonligi hisobiga ishlab chiqarish va sotish harajatlarini kamayishi. Bundan tashqari, mahalliy firmalar bilan qo’shma korxonalar tuzish yo’li bilan savdo-sotiq bozorini va yangi samarali texnologiyalarga erishish imkoniyatlarini kengaytirish.
Qabul qilayotgan mamlakatning sanoati, moliya-kredit tizimi, savdo kanallari va infratuzimasidan foydalanish.
Ko’pchilik xalqaro kompaniyalar uchun milliy firmalardan transmilliy korporatsiyalarga o’tish jarayonida ularning tashqi iqtisodiy faoliyatining muayyan ketma-ketligi (bosqichlari) odatiy hol bo’lib qoldi.
|
| |
Kuchlanish kuchaytirgichi - Texnologiyalari universiteti infokomunikatsiya tizimlarining elektr ta`minoti

|
Texnologiyalari universiteti infokomunikatsiya tizimlarining elektr ta`minoti
|
bet | 2/3 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 0,6 Mb. | | #249522 |
Bog'liq Infokom mustaqil ishKuchlanish kuchaytirgichi.
3-rasm. Kuchlanish kuchaytirgichida transiztorning ishlatilishi: (a) oddiy sxema, (b) aralash sxema.
Elektron sxemalarda signallar doimiy yoki o’zgaruvchan bo’lishi mumkin. Bunday qurilmalar, masalan mikrofon o’zgaruvchan kuchlanish hosil qiladi, hosil bo’lgan kuchalnish kuchaytirilish zarur. Ba’zi signal manbalari, masalan fototranzistor va ba’zi detektorlar tok manbalari bo’lishi mumkin, bundan tashqari kuchlanishga ham o’zgartiradi.
Quvvat kuchaytirgichi
Garmonik signallarning quyi chastotali quvvat kuchaytirgichlari istalgan tizimning zaruriy elementi bo’lib hisoblanadi
Bunday kuchaytirgichlarning asosiy parametrlaridan biri quvvat bo’yicha kuchaytirish koeffitsientidir. Koeffitsient yuklama qarshiligiga va kirish qarshiligiga bog’liq, shuningdek ta’minot kuchlanishi o’zgarishiga ham bog’liq. Chastota ishchi diapasoni – kuchaytirish koeffitsienti o’zgatmas qoladigan kuchaytirish chastotalar yo’lagi(oralig’i). Quyi chastotali kuchaytirgichlar uchun qanoatlatiruvchi sifatdagi ishchi diapazon 16Gs dan 20Gs gacha
Xulosa.
Amalda multiplikator bir qator kamchiliklarga ega. Agar multiplikatorga juda ko'p bo'limlar qo'shilsa, oxirgi bo'limlardagi kuchlanish, asosan, pastki qismlardagi empedans tufayli kutilganidan past bo'ladi. Ko'paytirgichni to'g'ridan-to'g'ri sanoat chastotasi (50gts) bilan quvvatlantirish deyarli mumkin emas kuchlanish kuchlanish, chunki bu holda katta sig'imli kondansatörler talab qilinadi, bu esa qurilmaning og'irligi va hajmini sezilarli darajada kattalashtiradi.
Kuchlanish ko'paytirgich o'zgaruvchan, pulsatsiyalanuvchi kuchlanishni yuqori doimiy kuchlanishga aylantiradi. Ko'paytirgich zinasimon ulangan kondansatorlar va diodlardan qurilgan. Transformatordan farqli o'laroq, bu usul og'ir o'zak va mustahkamlangan izolyatsiyani talab qilmaydi, chunki barcha bosqichlarda kuchlanish tengdir.
Kuchlar ta’sirlarining o‘zaro bog‘liqmaslik qoidasi – bir nechta kuchlarning bir vaqtdagi ta’siridan hosil bo‘luvchi izlanayotgan natija (masalan, ko‘chishlar, kuchlanishlar, deformatsiyalar va hokazo), har bir kuch ta’sirining qanday tartibda qaralayotganligidan qatiy, nazar ularning har birining ta’siridan hosil bo‘lgan natijalar yig‘indisiga teng.
|
| |
Texnologiyalari universiteti infokomunikatsiya tizimlarining elektr ta`minoti - bet 3

|
Texnologiyalari universiteti infokomunikatsiya tizimlarining elektr ta`minoti
|
bet | 3/3 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 0,6 Mb. | | #249522 |
Bog'liq Infokom mustaqil ish
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
Kepko O.I., Vinogradov –Saltikov V.A., Teplotexnologiya zamknutoy sistema otopleniya i ventilasii teplis // Promishlennaya teplotexnika, 2008. T30, -№4. 50-55-b.
Lyashkov B.I., Kuzmin S.N. Netradisionnie I vozobnoblyaemie istochniki energii. – Tambov: Nashr TDTU, 2003 96-bet.
Muxitdinov M., Ergashev S.F., Isakulov J.I. Quyosh energiyasidan foydalanish. Toshkent, DTM. 1999.- 107 bet
Umarov G’., Usmonov M. Quyosh energiyasidan xalq xujaligida foydalanish. –T.; “ Fan”, 1984. 40 bet
Shodimetov K. Muqobil energiya turlari- hayotga! – T: “SHARQ”, 2011. 88-b
Jo’rayev T.D. Quyosh issiqlik qurilmalari. O’quv qo’llanma. – B.: “Dizayn-Press”, 2012. 107 bet.
|
| |
Milliy kompaniyaning xalqaro kompaniya darajasiga o’tish evolyutsiyasi

|
Milliy kompaniyaning xalqaro kompaniya darajasiga o’tish evolyutsiyasi
|
bet | 2/38 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 316,67 Kb. | | #272313 |
Bog'liq 8-12 темалар 8.2. Milliy kompaniyaning xalqaro kompaniya darajasiga o’tish evolyutsiyasi
06.02.2019 yilda O‘RQ-518-sonli «O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari to‘g‘risida» gi O’zbekiston Respublikasining Qonuni qabul qilindi. Ushbu Qonunning maqsadi O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarini tuzish, bajarish, ularning amal qilishini to‘xtatib turish va ularni tugatish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
Ushbu Qonunning 4-moddsida quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
xalqaro tashkilot - o‘zining ta’sis hujjatiga muvofiq xalqaro xususiyatga ega muayyan vazifalarni bajarish uchun tashkil etilgan va xalqaro huquqning subyekti bo‘lish huquqiga ega bo‘lgan davlatlararo (hukumatlararo) tashkilot;
xalqaro shartnoma ishtirokchisi - xalqaro shartnomaning mustaqil tomoni sifatida ishtirok etayotgan, xalqaro shartnomaning o‘zi uchun majburiy ekanligiga rozilik bildirgan va o‘zi uchun xalqaro shartnoma kuchga kirgan davlat, xalqaro tashkilot va (yoki) xalqaro shartnomalar tuzish huquqiga ega bo‘lgan boshqa subyekt;
O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasi - bitta hujjatdan, ikkita yoki bir-biri bilan bog‘liq bo‘lgan bir nechta hujjatdan iborat bo‘lishidan, shuningdek o‘zining muayyan nomidan va tuzilish usulidan (shartnoma, bitim, konvensiya, akt, pakt, bayonnoma, xatlar yoki notalar almashinuvi hamda xalqaro shartnomaning boshqacha nomlari va tuzilish usullaridan) qat’i nazar, O‘zbekiston Respublikasi tomonidan chet davlat, xalqaro tashkilot yoxud xalqaro shartnomalar tuzish huquqiga ega bo‘lgan boshqa subyekt bilan yozma shaklda tuzilgan, xalqaro huquq bilan tartibga solinadigan xalqaro kelishuv;
O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasini imzolash - xalqaro shartnomani tuzish bosqichi yoxud O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnoma o‘zi uchun majburiy ekanligiga bo‘lgan roziligini, agar xalqaro shartnomada imzolash shunday kuchga ega ekanligi nazarda tutilgan bo‘lsa yoki O‘zbekiston Respublikasining va muzokaralarda ishtirok etayotgan boshqa tomonlarning imzolash shunday kuchga ega bo‘lishi kerakligi haqidagi kelishuvi boshqacha tarzda belgilangan bo‘lsa yoki imzolashga shunday kuch berish maqsadi muzokaralarda ishtirok etayotgan tomon vakilining vakolatlaridan kelib chiqsa yoxud muzokaralar vaqtida bildirilgan bo‘lsa, bildirish shakli;
|
| |
TMK larda strategik al’yanslar - 8-bob. Xalqaro va transmilliy kompaniyalar. Ularni boshqarish tizimi. Reja

|
8-bob. Xalqaro va transmilliy kompaniyalar. Ularni boshqarish tizimi. Reja
|
bet | 14/38 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 316,67 Kb. | | #272313 |
Bog'liq 8-12 темалар 9.3. TMK larda strategik al’yanslar.
Bitta mamlakatning kompaniyalari ishtirok etadigan al’yanslar milliy deb ataladi, turli mamlakatlardan - xalqaro yoki chegaralangan. Transmilliy korporatsiyalar o'rtasidagi al’yanslar ham milliy va xalqaro xarakterda bo'lishi mumkin.
TMK raqobatchilari boshqa kompaniyalar bilan strategik ittifoq tuzishganda, menejerlar raqobatchilarning harakatlarini takrorlashlari mumkin va imkon qadar qisqa vaqt ichida katta ahamiyatga ega yoki taniqli kompaniyalarni o'z ichiga olgan, ammo oxir-oqibat TMK maqsadlariga javob bermaydigan strategik ittifoq tuzishlari mumkin. Bunday bitimlar deyarli har doim muvaffaqiyatsizlikka uchraydi va kompaniyaning raqobatdosh mavqeiga jiddiy zarar etkazishi mumkin. Transmilliy korporatsiyaning maqsadlarini aniqlab olib, strategik al’yans maqsadga yo'naltirilgan holda sherik tanlashga o'tish mumkin. Hamkor, TMKlar uchun zarur bo'lgan resurslar va vakolatlarga ega bo'lishi va, odatda, TMK maqsadlariga mos keladigan maqsadlarga intilishi kerak.
Nazorat uchun savollar:
Al’yanslar haqida izoh bering.
Strategik al’yanlarning tashkil etish afzalligi?
Zamonaviy xalqaro biznesdagi strategik al’yanslarning ahamiyati?
Strategik al’yanslarning turlari?
10-BOB. KO’P MILLATLI KOMPANIYALARNING (MNK) STRATEGIYALARI
Reja:
10.1. Ko’p millatli kompaniyalar va ularning strategiyalari.
10.2. Ko’p millatli kompaniyalar yutuqlari va kamchiliklari.
10.3. Xalqaro firmada inson resurslarini boshqarish xususiyatlari.
10.4. Xorijiy korxonalarni boshqarish shakllari .
10.5. Xorijga ishga yuboriladigan xodimlarning ba’zi shaxsiy tavsiflari.
Mehnat bozoridagi farqlar.
Tayanch iboralar: Ko’p millatli kompaniya, ko’p millatli kompaniyalar va ularning strategiyalari, repatriatsiya muammolari, mehnat bozoridagi tafovutlar, optimal texnologiyalar, xalqaro kompaniyada mehnatga haq to’lash, ekspatriantlar mehnati.
|
| |
Mavzu: Alaliyali bolalar bilan olib boriladigan korreksion ish texnologiyalari

|
Mavzu: Alaliyali bolalar bilan olib boriladigan korreksion ish texnologiyalari
|
bet | 1/6 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 66,89 Kb. | | #260020 |
Bog'liq Nafosat Mavzu: Alaliyali bolalar bilan olib boriladigan korreksion ish texnologiyalari MUNDARIJA MUNDARIJA Kirish I Bob. Alaliya nutq nuqsonining ilmiy-nazariy asoslari. 1.1. Muammoning pedagogik, psixologik va metodik adabiyotlarda oʻrganilishi 1.2. Alaliya nutq nuqsonida nutqning oʻziga xos xususiyatlari II Bob. Alaliyali bolalar bilan olib boriladigan korreksion ish texnologiyalari. 2.1. Alaliya nutq nuqsonida korreksion ta’sir tizimi 2.2. Maxsus ta’lim jarayonida alaliya nutq nuqsoniga ega bolalarda korreksion ish texnologiyalarini shakllantirish boʻyicha metodik tavsiyalar Xulosa Foydalanilgan adabiyotlar KIRISH KIRISH - Maktab va maktabgacha tarbiya muassasalarida ta’lim-tarbiya oluvchi har bir bolani zamon talabi asosida har tomonlama shakllangan shaxs boʻlib rivojlanishida jamiyatning faol fuqarosi boʻlishda nutqning toʻgʻri rivojlanishi juda katta ahamiyatga ega. Bola oʻsib rivojlangani sari nutqi ham rivojlanib boradi. Bolalarning nutqi maromida boʻlishi uchun bosh miyadagi nutq markazi va markaziy nutq sistemasi rivojlangan boʻlishi, eshitish, koʻrish analizatorlarining faoliyati me’yorida boʻlishi lozim.
- Oʻzbekiston Respublikasi “Ta’lim toʻgʻrisida”gi qonun yangi tahririda inklyuziv ta’lim, alohida ta’lim ehtiyojlari va individual imkoniyatlarning xilma-xilligini hisobga olgan holda barcha ta’lim oluvchilar uchun ta’lim tashkilotlarida ta’lim olishga boʻlgan teng imkoniyatlarni ta’minlashga qaratilganligi hamda alalik bolalarni oʻrganishda umum ta’lim maktablarda ishlash va ularga ta’lim – tarbiya berishga qaratilgan. Alalik bolalarda uchraydigan nutq kamchiligi oʻz-oʻzidan barham topmaydi, balki vaqt oʻtgan sari yanada mustahkamlanib, zoʻrayib boradi. Nutq kamchiligiga ega kishilar logopedik yordamga muhtoj boʻladilar. Ogʻir nutq kamchiliklari bolaning nafaqat nutqiga, balki uning umumiy rivojlanishiga ham salbiy ta’sir koʻrsatadi.
|
| |
Xulosa - 6-Mavzu: Superkompyuterlar va ularning xususiyatlari. Reja: Super kompyuterlar haqida tushuncha. Super...

|
6-Mavzu: Superkompyuterlar va ularning xususiyatlari. Reja: Super kompyuterlar haqida tushuncha. Super kompyuterlar xususiyatlari. Zamonaviy super kompyuterlar. Xulosa
|
bet | 3/3 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 17,04 Kb. | | #129932 |
Bog'liq 6-Mavzu Superkompyuterlar va ularning xususiyatlari. Reja Supe-fayllar.orgXulosa:
Men bu ishni bajarish jarayonida bir qator yangi ma’lumotlarga ega bo’ldim. O’z bilimimni yanada mustahkamlab oldim. super kompyuterlar va ularning turlari mavzusi bo’lganligi sababli men bu ishga juda xam ishtiyoq bilan yondashdim. Shundan kelib chiqib aytsam bu mavzudan o’zimga xulosa qilar ekanman, Turli sohalar uchun mo’ljallangan super kompyuterlar va ularning turlari mavzusi haqida ko’pgina ma’lumotlarga ega bo’ldim.
Foydalanilgan adabiyotlar.
Asosiy adabiyotlar:
Andreew S. Tanenbaum. Structured computer organization. Sixth edition. 2012.
Broydo V.L. Arxitektura EVM i sistem. Uchebnik dlya vuzov. SPb. 2011.- 720 s
Badenko V.L. Visokoproizvoditelnie Vichisleniya. Uchebnoe posobie. SPb. 2011. – 180 s.
Bilim olishdan xech qachon to’xtamang.
Chunki, bilim o’tda yonmaydi, suvda cho’kmaydi.
Uni sizdan hech kim tortib ololmaydi.
Bilim – bu kelajakingiz pasporti
Etiboringiz uchun rahmat!
http://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
6-Mavzu: Superkompyuterlar va ularning xususiyatlari. Reja: Super kompyuterlar haqida tushuncha. Super kompyuterlar xususiyatlari. Zamonaviy super kompyuterlar. Xulosa
|
Teng to‘plamlar. To‘plam osti. Universal to‘plam

|
Teng to‘plamlar. To‘plam osti. Universal to‘plam
|
bet | 4/9 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 462,58 Kb. | | #103139 |
Bog'liq Tashkent-2022 Mavzu; To’plamlarda ekvivalentlik qism to’plamlari Teng to‘plamlar. To‘plam osti. Universal to‘plam.
ta’rif: Bir xil elementlardan tashkil topgan to‘plamlar teng to‘plamlar deyiladi. Masalan, x2-4=0 tenglamaning yechimlari to‘plami va |x|=2 tenglamaning yechimlari to‘plami teng to‘plamlardir. Teng to‘plamlar aynan bir xil elementlardan tuziladi va faqat elementlar tartibi bilangina farqlanishi mumkin.
ta’rif: B to‘plamning har bir elementi A to‘plamga tegishli bo‘lsa, B to‘plamni A to‘plamning to‘plam osti, (qismi, qism to‘plami) deyiladi, buni quyidagicha belgilanadi: B⊂A yoki AB. Masalan, A={a,b,c,d,e,f,g} to‘plam uchun B={a}, C={b,d,f}, D={a,g} to‘plamlarning har qaysisi to‘plam ostidir. Shuning bilan birga bo‘sh to‘plam istalgan to‘plamning va har bir to‘plam o‘zining to‘plam osti (qism to‘plami) bo‘ladi.
Quyidagi xossadan ko‘pincha to‘plamlar tengligini isbotlashda foydalaniladi. Agar A⊂B va B⊂A bir vaqtda o‘rinli bo‘lsa, A=B bo‘ladi. Ya‘ni A to‘plamning istalgan elementi B to‘plamga tegishli ekani va B to‘plamning istalgan elementi A to‘plamga tegishli ekani isbotlangan bo‘lsa, bu to‘plamlar tengligi haqida xulosa chiqariladi.
ta’rif. B to‘plamning barcha elementlari A to‘plamda mavjud bo‘lib, shu bilan birga A da B ga tegishli bo‘lmagan elementlar ham mavjud bo‘lsa, B to‘plam A to‘plamning xos qism to‘plami deyiladi va A⊆Bkabi belgilanadi.
ta’rif. A to‘plamning o‘zi va Ø to‘plam shu A to‘plamning xosmas qism to‘plami deyiladi.
ta’rif. Agar A1, A2,..., An to‘plamlar A to‘plamning qism to‘plami bo‘lsa, A to‘plam A1, A2,..., An to‘plamlar uchun universal to‘plam deyiladi. Universal to‘plam, odatda, I yoki U harflari bilan belgilanadi. Universal to‘plamning barcha qism to‘plamlari orasida ikkita xosmas qism to‘plam mavjud bo‘lib,
ulardan biri U ning o‘zi, ikkinchisi esa bo‘sh to‘plam, qolganlari esa xos qism to‘plamlar bo‘ladi.
Geometriyadan misol keltirsak, R3 – uch o‘lchovli fazo bo‘lsa, П–R3 fazodagi tekislik, L–П tekislikdagi chiziq bo‘lsa, quyidagi munosabat o‘rinli bo‘ladi: L⊂П⊂R3 yoki L⊆П⊆R. Bu yerda R3 ning boshqa qism to‘plamlari ham mavjudligini hisobga olish kerak.
N‒barcha natural sonlar to‘plami; Z‒barcha butun sonlar to‘plami; Q‒barcha ratsional sonlar to‘plami; R‒barcha haqiqiy sonlar to‘plami bo‘lib, N⊂Z⊂Q⊂R shartlar bajariladi va R qolgan sonli to‘plamlar uchun universal to‘plam vazifasini bajaradi. N⊆Z⊆ Q⊆R kabi yozish ham mumkin.
R to‘plamning to‘plam ostilarini koordinatalar o‘qida tasvirlash qulay. Agar a,bR va a
|
| |
To`plamlar kesishmasi quyidagi xossalarga ega

To`plamlar kesishmasi quyidagi xossalarga ega:
B A bo`lsa,A
A
A
A
A
A A
A
A va B to`plamlarning birlashmasi (yoki yig‘indisi) deb, bu to`plamlarning hech bo`lmaganda biriga tegishli elementlar to`plamiga aytiladi va A B ko`rinishda
belgilanadi. To`plamlarning birlashmasi belgilar yordamida A B x x A va x B
ko`rinishda yoziladi.
Masalan:
1) A - barcha juft sonlar to`plami, ya’ni
A a a 2n, n N
va B - barcha toq sonlar
2) X m; n;
p; k; l
va Y p; r; s; n
bo`lsa, ularning birlashmasi
X n;
p; k; l; r; s bo`ladi.
A va B to`plamlarning ayirmasi deb, A ning B da mavjud bo`lmagan barcha
elementlaridan tuzilgan to`plamga aytiladi. A va B to`plamlarning ayirmasi A \ B
ko`rinishda belgilanadi: A \ B x x A va x B .
Masalan:
1) A a a 4, a R 4 a 4, a R ,
bo`lsa, A \ B x 4 x 2 2 x 4 bo`ladi.
B b
b 2, b R 2 b 2, b R
2)
bo`ladi.
X a; b; c; d; e,
Y d; e;
f ; k; l
bo`lsa,
X \ Y a; b; c
va Y \ X f ; k; l
To`plamlar ayirmasi quyidagi xossalarga ega: TO`PLAMLARNING DEKART KO`PAYTMASI
A va B to`plamlarning dekart ko`paytmasi deb, 1-elementi A to`plamdan, 2 – elementi B to`plamdan olingan a; b ko`rinishdagi barcha tartiblangan juftliklar to`plamiga
aytiladi. Dekart ko`paytma AB
ko`rinishda belgilanadi:
3; c,4; a,4; b,4; c,5; a,5; b,5; c} bo`ladi. Sonli to`plamlar dekart ko`paytmasini koordinata tekisligida tasvirlash qulay.
Masalan:
A 2; 3; 4 ,
B 4; 5 bo`lsin, u holda
A B 2; 4,2; 5,3; 4,3; 5,4; 4,4; 5
bo`ladi.
Koordinata tekisligida shunday koordinatali nuqtalarni tasvirlaymizki, bunda A to`plam Ox o`qida va B to`plam Oy o`qida olinadi.
A to`plamning B to`plamga tegishli bo`lmagan elementlaridan va B to`plamning A
to`plamga tegishli bo`lmagan elementlaridan tuzilgan to`plamn A va B to`plamlarning
Misol: A 1,2,3,4,5,6,7,
1,2,3,4,5,8,9,10 bo`ladi.
B 6,7,8,9,10 bo`lsa,
A B 1,2,3,4,5 8,9,10
X chekli to`plam elementlar sonini to`plamni k elementli to`plam deb ataymiz.
n X
orqali belgilaymiz. k ta elementli X
Misol: X to`plam 10 dan kichik tub sonlar to`plami bo`lsin:
X 2,3,5,7. Demak,
X 3
ta elementi bor. Qism to`plamlari soni
23 8
Xulosa;
Zamonaviy yondashuv, kuzatilgan ahamiyatni hisoblash va uni ishonch darajasi bilan taqqoslashni, aniqlik bilan yondoshishni talab qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar;
www.uzsmart.uz.
www.estudu.uz.
www.tuit.uz
www.math.uz
www.ziyonet.uz
|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi andijon mashinasozlik instituti - bet 8

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi andijon mashinasozlik instituti
|
bet | 8/26 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 99,07 Kb. | | #160223 |
Bog'liq Va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi-fayllar.orgKv=2,34─ toʻg‘rilash sxemasi koeffitsienti (uch fazali koʻprik sxemali simmetrik toʻg‘rilagich uchun);
Kc─tarmoq kuchlanishi tushuvining pasayishini hisobga oluvchi koeffitsient, GOST 13109-87 boʻyicha elektr qabul qilgichlar qisqichlarida kuchlanishning chetlashuvi 5 % ga ruxsat beriladi, demak
Kc=1,05…0,95 (hisoblangan qiymat miqdorida Kc=0,95 olinadi); αmin=7…10o─moslashgan boshqaruvda noreversiv oʻzgartgich uchun rostlashning minimal burchagi; A─ventillar toklari kommutatsiyalanuvida toʻg‘rilagich chiqishidagi kuchlanish tushuvini hisobga oluvchi toʻg‘rilagich tashqi xarakteristikasining qiyalik koeffitsienti (uch fazali koʻprik sxemali simmetrik toʻg‘rilagich uchun A=0,5); Uk─ transformator qisqa tutashuvidagi kuchlanish, oldindan Uk=4,5…5,5 % qabul qilish mumkin.
Ventil oʻzgartgichi kirishidagi tok (transformatorning ikkilamchi chulg‘ami toki yoki tokni cheklovchi reaktor (TCH dagi tok)
I2 = Ki2*Ki*I2dyu, bunda (2.2)
Ki2 ─ aktiv-induktiv yuklamada faza toki koeffitsienti (Ki2=0,815); Ki ─ tok formasining toʻg‘riburchakdan chetlashuvini hisobga oluvchi koeffitsient (Ki=1,02…1,08). I2H= 0,815*1,05*133= 113.8 (A)
Uch fazali koʻprikli sxemalar uchun tokni quyidagi shartlar bajarilganida cheklovchi reaktor (TCHR) qoʻllanilishi mumkin:
(2.3)
Shartbajarilmadi.Toknicheklovchireaktordanfoydalanishuchunshartlarbajarilmadi, demakventilsxemasinioʻzgaruvchantoktarmog‘ibilanbog‘lovchielementsifatidamoslashtiruvchitransformatornitanlaymiz.
|
| |
Yuklamaning hisoblangan toki - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi andijon mashinasozlik instituti

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi andijon mashinasozlik instituti
|
bet | 7/26 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 99,07 Kb. | | #160223 |
Bog'liq Va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi-fayllar.org1.2. Yuklamaning hisoblangan toki
Yuklamaning hisoblangan toki sifatida nominal yuklama toki: Id = Idyu ni qabul qilish mumkin. Id = Idyu = 133A.
1.3. Yuklama zanjiri parametrlari
Oʻzgarmas tok dvigateli uchun uning yakor zanjiri aktiv qarshiligi ─ Ryaz. yakor chulg‘ami qarshiligi Rya, qoʻshimcha qutblar qarshiligi Rqq va kompensatsion qarshilikdan Rk dan tashkil topadi. Yakor zanjiri aktiv qarshiligiga yaqinlashgan formula bilan hisoblanadi:
Ryaz = Rya + Rqq + Rk= 0,6(UnIn ─ Pn) / In2, bunda (1.1)
Un, In, Pn─ tegishlicha oʻzgarmas tok dvigatelining nominal kuchlanishi, nominal toki, nominal quvvati.
Ryaz= 0.6* (380* 133─55000) / 17689 = 1.5(Om).
Dvigatel yakorining oʻz induktivligi Liumvil-Umanskiy formulasi
boʻyicha aniqlanadi: : LB = KL , bu yerda (1.2)
KL ─ konstruktiv koeffitsient (kompensatsiyalanmagan normal mashinalar uchun KL = 8 ─ 10, KL = 6 deb olamiz),
1.4. Oʻzgartgich sxemasi va ishchi jarayonlarning vaqt diagrammalari.
Oʻzgartgich sxemasi va ishchi jarayonlarning vaqt diagrammalari 1,4 ilovada keltirilgan.
2. Moslashtiruvchi transformator yoki tokni cheklovchi reaktorni tanlash
2.1 Toʻg‘rilagichning tarmoq bilan bog‘lanish koʻrinishini tanlash.
Toʻg‘rilagich blokini oʻzgaruvchan tok tarmog‘i bilan moslashtiruvchi zveno sifatida yo moslashtiruvchi transformator yoki tokni cheklovchi reaktordan foydalanish mumkin. Moslashtiruvchi transformator quyidagi maqsadlarda qoʻllanilishi mumkin:
1) qabul qilingan toʻg‘rilagich sxemasiga muvofiq tarmoqning oʻzgaruvchan kuchlanishi kattaligini oʻzgartirish;
2) tarmoq fazalari sonini oʻzgartirish, yoki oʻrta nuqtani belgilash:
3) oʻzining qarshiligi bilan ichki va tashqi shikastlanish hollarida toʻg‘rilagichning qisqa tutashuv toklarini pasaytirish va kommutatsiya jarayonlarida ventillar toʻg‘ri yoʻnalishdagi toklarining oʻsish tezliklarini pasaytirish.
Tokni cheklovchi reaktor (TCHR) faqat uchinchi vazifani bajarishi mumkin.
Uch fazali koʻprik sxemali simmetrik oʻzgartgich uchun ham moslashtiruvchi transformator, ham tokni cheklovchi reaktor qoʻllanish imkoniyati bor, demak, qoʻshimcha tahlil oʻtkazish lozim.
Oʻzgartgich normal ish rejimlarida rostlash burchaklarining ruxsat berilgan minimal burchaklarini hisobga olgan holda, tarmoqning va qurilma elementlaridagi (ventil sxemasi, silliqlovchi reaktor, birlashtiruvchi sim oʻtkazgichlar) kuchlanish tushuvlari pasayishlari ehtimolini hisobga olgan holda yuklamada nominal kuchlanishni ta’minlashi shart.
U2H= ,bunda (2.1)
Un=380 V, yuklamaning nominal kuchlanishi; IdRc─ toʻg‘rilangan tok aktiv qarshiliklari (ventillarda, silliqlovchi reaktorda, birlashtiruvchi simlarda) gi kuchlanish tushuvi, oldindan IdRc=0,05Udyu qabul qilish mumkin;
|
| |