Internet ssilka - Psixodiagnostika va amaliy psixologiya haqida tushuncha

|
Psixodiagnostika va amaliy psixologiya haqida tushuncha
|
bet | 90/154 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #125798 |
Bog'liq Psixodiagnostika-fayllar.orgInternet ssilka:
http://ncdo.levsha.ru/ncdo_recr.htm
http://science-education-books.webshops.ru/g10145
http://www.alfaconsultant.ru/collection/ref-order...
http://oz.by/books/more101335.html
XII bob
PSIXODIAGNOSTIKANING KAM SHAKLLANGAN METODIKALARI
Bobning qisqacha mazmuni
Kuzatish metodi. Tashqi kuzatuv. O’z-o’zini kuzatish. Erkin kuzatuv. Standartlashtirilgan kuzatuv. Ichkaridan kuzatuv.
So’roq metodi. Suhbat metodi. So’rov metodi. Og’zaki so’roq. Yozma so’roq. So’roqning erkin va standartlashtirilgan shakllari.
Intervyu metodi. Intervyu va u haqida qisqacha ma’lumot.
Kontent-analiz metodi. “Content - analysis” so’zining mazmun va mohiyati.
Tarjimai hol (biografiya) metodi. Biografik ma’lumotlar va ularni tartiblash.
Modellashtirish. Matematik. Texnik. Mantiqiy. Kibernetik modellashtirishlar.
12.1. Kuzatish metodi
Kuzatish. Psixodiagnostikada keng qo’llaniladigan bu metodning mohiyati shundan iboratki, tadqiqotchi mutaxassis boshqa kishining xatti-harakatlarini, xulq-atvorini, psixikasining tashqi ko’rinishlarini, uning ish tutishini sistemali ravishda kuzatadi va shu asosda muayyan kishining psixik jarayonlari, holati va psixik xususiyatlari haqida xulosa chiqaradi. Kuzatish metodi tabiiy metodlar jumlasiga kiradi. Tashqi kuzatuv mohiyatan kuzatiluvchi xulq-atvorini bevosita tashqaridan turib, kuzatish orqali ma’lumotlar to’plash usulidir. O’z-o’zini kuzatish esa, odam o’zida kechayotgan biror o’zgarish yoki hodisani o’zi o’rganish maqsadida ma’lumotlar to’plash va qayd etish usulidir.
Erkin kuzatuv ko’pincha biror ijtimoiy hodisa yoki jarayonni o’rganish maqsad qilib qo’yilganda qo’llaniladi. Masalan, bayram arafasida aholining kayfiyatini bilish maqsadida kuzatuv tashkil qilinsa, oldindan maxsus reja yoki dastur bo’lmaydi, kuzatuv obyekti ham qat’iy bo’lishi shart emas. Yoki dars jarayonida bolalarning u yoki bu mavzu yuzasidan umumiy munosabatlarini bilish uchun ham ba’zan erkin kuzatish tashkil etilishi mumkin. Standartlashtirilgan kuzatuv esa, buning aksi bo’lib, nimani, qachon, kim va kimni kuzatish qat’iy belgilab olinadi va maxsus dastur doirasidan chiqmasdan, kuzatuv olib boriladi.
Ijtimoiy hamda pedagogik psixologiyada guruhiy jarayonlarning shaxs xulq-atvoriga ta’sirini o’rganish maqsadida bevosita ichkaridan kuzatuv tashkil qilinadi, bunda kuzatuvchi shaxs o’sha guruh yoki oila hayotiga tabiiy ravishda qo’shiladi va zimdan kuzatish ishlarini olib boradi. Bu bir qarashda kontrrazvedkachilarning faoliyatini ham eslatadi. Shu yo’l bilan olingan ma’lumotlar bir tomondan tabiiyligi va mufassalligi bilan qimmatli bo’lsa, ikkinchi tomondan, agar kuzatuvchida konformizm xislati kuchli bo’lsa, o’zi ham guruh hayotiga juda kirishib ketib, undagi ayrim hodisalarni subyektiv ravishda qayd etadigan bo’lib qolishi ham mumkin. Guruhiy fenomenlarni tashqaridan kuzatish buning aksi – ya’ni kuzatuvchi guruhga yoki kuzatilayotgan jarayonga nisbatan chetda bo’ladi va faqat bevosita ko’zi bilan ko’rgan va eshitganlari asosida xulosalar chiqaradi.
Umuman, kuzatish metodining ijtimoiy hayot, professional ko’rsatgichlarni qayd qilishda so’zsiz afzalliklari bor, lekin shu bilan birga kuzatuvchining professional mahorati, kuzatuvchanligi, sabr-qanoatiga bog’liq bo’lgan jihatlar, yana to’plangan ma’lumotlarni subyektiv ravishda tahlil qilish xavfi bo’lgani uchun ham biroz noqulayliklari ham bor, shuning uchun ham u boshqa metodlar bilan birgalikda ishlatiladi.
|
| |