nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
CHARACTERISTICS OF COMPETENCE OF FORENSIC PSYCHOLOGIST EXPERT

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2023, № 11
120
аniqlаsh uсhun psixоlоgiyа sоhаsidа mаxsus bilimlаrgа еgа bо‘lish tаlаb qilinаdi. Оdаtdа bundаy bilimlаrgа
psixоlоgik еkspеrtizаni о‘tkаzаdigаn mutаxаssislаr еgа bо‘lаdilаr.
Аgаr psixik sоg‘lоm insоn аvvаl kеlishib, kеyinсhаlik suddа о‘z hаrаkаtlаrini bоshqаrа оlmаgаnligini
(оngli tаrzdа аmаlgа оshirmаgаnligi) vа ulаrning mаzmunini tushunmаgаnligini tа’kidlаb tursа, сhunki
bungа qаttiq ruhiy iztirоb sаbаb bо‘lgаn vа u hаmmаsini оqilоnа о‘ylаb сhiqmаgаn bо‘lsа – bu vаziyаtdа
nimа qilish kеrаk? kаbi sаvоllаrni yесhimini tоpish о‘tа muhim mаsаlаlаrdаn biri hisоblаnаdi vа bu bоrаdа
bir nесhа yillik tаjribаgа еgа bо‘lgаn sud psixоlоg еkspеrt(lаr)i hоlаtgа аdеkvаt bаhо bеrа оlishаdi.
Bundаy аrzni е’tibоrsiz qоldirish mumkinmi yоki sud uni tеkshirish сhiqishgа mаjburmi? “Hа”, –
dеgаn
tаqdirdа hаm, – qаndаy dаlillаr еng sаmаrаli bо‘lishi mumkin? Аynаn аnа shu yеrdа mаxsus
psixоlоgik bilimlаr sud еkspеrtizаsining jаrаyоn shаklidа bо‘lishi zаrurdir.
Psixоlоgik tаdqiqоtning umumiy usullаrigа аsоsаn: еkspеrimеnt, psixоdiаgnоstikа,
tаxmin qilish,
mоdullаshtirish, tа’sir о‘tkаzish usullаrini kiritish mumkin. О‘z nаvbаtidа, umumiy usullаrning hаr bittаsi
mаxsus usullаr mаjmuidаn ibоrаt bо‘lishi muhim аhаmiyаt kаsb еtаdi.
Psixоlоgiyа rivоjlаnishining zаmоnаviy kо‘rinishlаridаn biri bu - sud psixоlоgik еkspеrtizаning kаttа
imkоniyаtlаrgа еgа bо‘lаyоtgаnligi hisоblаnаdi. Аlbаttа, bu imkоniyаtlаr сhеgаrаsiz dеgаni еmаs. Bu bоrаdа
О‘zbеkistоndа yесhilmаgаn muаmmоlаr hаli judа hаm kо‘p. Mаsаlаn, аyrim ishlаrdа psixоlоgik sаbаbni
аniqlаsh imkоniyаti yеtаrli еmаs, аmmо shаxsning аsоsiy sаbаb сhiziqlаri
iеrаrxiyаsini vа mаzmunini
аniqlаsh rеаl hоlаtdir.
Key words - Jurnal 001-yilda tashkil etilgan. Jurnal yilda 12 marta chiqadi

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2023, № 11
189
технологиялаштиришнинг илмий-педагогик асослари яратилмаган. Ушбу ҳолат олий ўқув юртларида
бўлажак ўқитувчиларнинг илмий дунёқарашини шакллантиришни педагогик ва ахборот –
коммуникацион технологиялари нуқтаи назаридан асослаш зарурлигини таъкидлайди. Ушбу
заруриятдан келиб чиққан ҳолда тадқиқот муаммоси сифатида «Шахс илмий дунёқарашини
юксалтиришнинг ахборотли технологиялари”
мавзуси танланди.
Мамлакатимизнинг истиқболи кўп жиҳатдан баркамол интеллектуал салоҳиятли авлодни
шакллантириш ва унга мос таълим-тарбия олиб боришга боғлиқ ва бунга мустақил
Республикамиздаги ижтимоий-тарихий тараққиётнинг тезкор
суръатлар билан ривожланиши, фан-
техника ва технологиялар соҳаларида қўлга киритилаётган ютуқларнинг таълим-тарбия соҳасига кенг
жорий этилиши асос бўлмоқда. Бу асослар ўз Ватанини ва халқини севадиган, миллий мафкурамизга
садоқатли, мустақил фикрлайдиган ижодкор шахсни шакллантиришдек муаммо ечимини ҳал этишни
таълим соҳасидаги давлат сиёсатининг устивор йўналишларидан бири даражасигача кўтарди. Бу
борадаги ишларнинг аҳамиятлилигини Президентимиз қуйидагича таъкидлаган эди: «Биз комил
инсон тарбиясини давлат сиёсатининг устивор соҳаси деб эълон қилганмиз.
Комил инсон деганда
биз, аввало, онги юксак, мустақил фикрлай оладиган, хулқ-атвори билан ўзгаларга ибрат бўладиган
билимли, маърифатли кишиларни тушунамиз».
Республикамизда ҳам ушбу соҳага, яъни жамиятни ахборотлаштириш бўйича эътиборга молик
ишлар амалга оширилмоқда. Республикамизнинг барча тармоқларини
ахборотлаштириш ва уни
такомиллаштириш бўйича қатор қарорлар, қонунлар, фармойишлар, йўриқномалар ҳамда бошқа
меъёрий ҳужжатлар қабул қилинмоқда ва улар амалиётга жорий қилинмоқда. Жумладан,
«Ахборотлаштириш», «электрон ҳисоблаш машиналари учун дастурлар ва маълумотлар базаларини
ҳуқуқий муҳофаза қилиш», «Алоқа», «Интернет», «Масофавий таълим», «Компьютерлаштиришни
янада ривожлантириш ва ахборот - коммуникация технологияларини жорий этиш тўғрисида»гилар
бўйича телекоммуникация тармоқларини ривожлантиришнинг меъёрий ҳуқуқий асослари яратилди.
Бу яратилган имкониятлар талабаларнинг дунёқарашини
кенгайтириш ва уларнинг
интеллектуал салоҳиятини юксалтириш асосида таълим жараёнида янги техника-технологияларни
қўллашни ўзлаштиришнинг истиқболли йўналишларини очиб беради. Бу эса ахборот –
коммуникацион технологиялардан фойдаланган ҳолда илмий дунёқараши
кенг баркамол авлодни
шакллантиришнинг дидактик асосларидан бири ҳисобланади.
Маълумки, онгли инсон пайдо бўлибдики, фикр, ғоя, қараш, мафкура, илм-фан, техника-
технолгиялар тадрижий (эволюцион) тарзда ривожланмоқда ва улар жамият тараққиётига мос ҳолда
такомиллашиб бораверади.
Адабиётлар - Jurnal 001-yilda tashkil etilgan. Jurnal yilda 12 marta chiqadi

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2023, № 11
194
ЦИФРОВЫЕ КОМПЕТЕНЦИИ КАК ОСНОВА ТРАНСФОРМАЦИИ
ПРОФЕССИОНАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ
Нуралиева Парвина Эркиновна,
доктор философии по педагогическим наукам (PhD)
преподаватель кафедры “Информатика”, НГПИ
В статье рассматриваются основные аспекты цифровой трансформации образования на
различных уровнях, разбираются ограничения и возможные трудности по внедрению новых методик
цифрового обучения. Дается понятие об актуальности и необходимости изменения принципов
образовательного процесса. На примере деятельности высших учебных заведений показана основная
тенденция перехода в цифровую область.
Ключевые слова: образовательная среда, цифровые технологии, система образования,
цифровая компетенция, цифровые навыки, цифровое образование, цифровая трансформация.
Estetikalıq sana - Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ

|
Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ
|
bet | 130/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYA1. Estetikalıq sana – bul qorshaġan álemdi, insannıń kóp qırlı iskerligin, onıń iskerligi ónimlerin, sezimlik aspektten elesletiletuġın hám talġam pikirlerinde, obrazlarda bahalanatuġın iskusstvo shıġarmaların sáwlelendiretuġın sociallıq sana formalarınan biri. Estetikalıq sana - bul bahalaw sanasınıń forması, reallıqtıń sáwleleniwi hám onı estetikalıq ideal kóz-karasınan bahalaw.
Estetikalıq sananıń ózine tán ózgesheligi sonda, insan hám ob`ektiv reallıqtıń óz-ara tásirin individual ráwishte basınan keshiredi, bahalanadı hám oylanıladı. Bul insannıń psixo-fizikalıq hám sociallıq ózgesheliginen kelip shıġadı.
Estetikalıq sana kórkem sananı belgileydi hám óz ishine aladı, bunda kórkem sana iskusstvo qádiriyatların jaratıw procesin de, qabıllaw procesin de ózinde ob`ektivlestiredi.
Estetikalıq sana strukturası:
I. sezimlik-empirikalıq dáreje (estetikalıq baqlaw, qabıllaw, elesletiw).
II. teoriyalıq dáreje (estetikalıq pikirlew, qádiriyatlar, kóz-qaraslar, ideallar).
Teoriyalıq dárejesi reallıqtı sáwlelendiriwdiń racional formasına tiykarlanadı hám estetika túsinikleri hám kategoriyaları tiykarında isleydi.
Teoriyalıq dárejesi tómendegilerdi óz ishine aladı:
a) ġalaba kúndelik sana, onıń tasıwshısı kópshilik adamlar bolıp tabıladı;
b) qánigelestirilgen estetikalıq sana, bonda tasıwshıları: 1) kórkem dóretiwshilik penen shuġıllanatuġın adamlar; 2) iskusstvotanıw hám estetika tarawındaġı qánigeler.
Estetikalıq sananıń ózine tán ózgesheliklerin túsiniw ushın sub`ekt hám ob`ekttiń estetikalıq óz-ara tásiriniń ózgesheliklerin, estetikalıq iskerlik tábiyatı hám estetikalıq múnásibetlerdiń xarakterin anıqlaw kerek.
2. Estetikalıq iskerlik - bul ámeliy-mánawiy iskerliktiń (iskusstvo shıġarmaların jaratıw) hám mánawiy iskerlik (estetikalıq baqlaw, estetikalıq qabıllaw, estetikalıq pikirlew hám basqalar) ózine tán túri.
Estetikalıq iskerliktiń barlıq túrlerine estetikalıq baslama – insanġa joqarı mánawiy zawıq baġıshlaytuġın anaw yaki mınaw formada ámelge asırılatuġın «gózzallıq nızamlarına kóre dóretiwshilik» tán bolıp tabıladı.
Hár qanday iskerlik túrinde sub`ekt, ob`ekt hám iskerliktiń ónimi (nátiyjesi) talap etiledi. Materiallıq iskerlikte «materiallastırıw», yaġnıy insan iskerliginiń predmetke, óndiris ónimine aylanıwı júz beredi.
Estetikalıq iskerlikte reallıqtı ózlestiriw «materiallıqtan shıġarıw» formasında kórinis tabadı, bonda tek ġana predmettiń mazmunı emes, bálkim shaxstıń bahalawshı múnásibeti de esapqa alınadı. Bunnan tısqarı, mánawiy iskerlik nátiyjesi jatlastırılmaydı, bálkim sub`ektke tiyisli bolıp, onıń ruwxıyatı, sanasınıń belgili bir halatı bolıp shıġadı.
|
| |
Shishning rivojlanish bosqichi

215
Bu reaksiyalar organizm muvozanatining, o’zining ta’sirlanish vaqtiga qarab
butunlay yoki ma’lum darajada buzilishiga olib keladi. Kishi organizmi tashqi
kimyoviy qitiqlovchi moddalarga sezgirdir, a’zolarning ichida eng sezgiri nafas
olish, ko’z shilliq pardasi va hazm a’zolaridir.
Ta’sirlantiruvchi zaharlovchi modda vakillari o’ziga xos xususiyatlarga ega.
Ular to’qimalarning sezuvchi nyer v oxirlariga tanlab ta’sir etadi va mahalliy
spetsifik reaksiyalarni yuzaga keltiradi. Masalan, ko’zdan yosh oqizadigan gazlar
faqat shilliq pardalarga ta’sir etadi, aksirtiruvchi gazlar esa yuqori nafas yo’llari
shilliq pardalariga ta’sir qiladi. Bu zaharlovchi moddalar organizmda keltirib
chiqaradigan klinik manzarasiga qarab ikki guruhga bo’linadi:
1. Yuqori nafas yo’llari va burun shilliq pardasiga ta’sir etuvchi zaharlovchi
moddalar (styer nitlar yoki aksirtiruvchilar).
2. Ko’z shilliq pardasiga ta’sir etuvchi zaharlovchi moddalar ( ko’zdan yosh
chiqaruvchilar yoki lakrimatorlar).
Qo’llanilgan zaharlovchi modda ta’siri natijasida burunda qichishish,
achishish, to’sh orqasida tirnovchi og’riq va ko’krakda qisilish sezgisi paydo
bo’ladi, yana ko’zda qattiq achishish, sanchish, yorug’likdan qo’rqish, bosh
og’rishi va ko’z yoshlanishi belgilari tezlik bilan rivojlanadi.
Bu belgilar kishi zaharlangan Atmosfer adan tezda chiqarilsa yoki nafas
yo’llariga himoyalovchi vositalar taqsa tezda yo’qolib ketadi.
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan - bet 118

##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
bet
118/246
Sana
12.12.2020
Hajmi
1,9 Mb.
#12881
1
...
114
115
116
117
118
119
120
121
...
246
14. Eyni maqnit sahəsinin maqnit nüfuzluğu
olan mühitlərdə induksiyaları artma ardıcıllığı ilə düzün.
A)
B)
Download
1,9 Mb.
1
...
114
115
116
117
118
119
120
121
...
246
Download
1,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
Falajlanish bosqichi - Hayot faoliyati xavfsizligi

214
boshidan qanday hid kelayotganligiga e’tibor byyer ish ber kitiladi bo’ladi.
Mabodo zaharlovchi modda aniqlansa, ularga tinch sharoit yaratish va ularni issiq
tutish ber kitiladi bo’ladi. Chunki kuchli jismoniy mehnat qilish, asabiylashish va
sovuq joylarda qolish hollari o’pka shishishi rivojlanishini tezlashtiradi.
Hayot faoliyati xavfsizligi - bet 109

277
Kuyishning og'irlik darajasi nafaqat uning chuqurligi balki uni qamrab olgan
sathiga ham aytarli darajada bog'liq. Shunga ko'ra amalga oshiriladigan tibbiy
yordam muolajalari ham ma'Ium tartibda olib boriladi. Ayni maqsadga yer
ishish uchun kuyish sathini aniqlash niyatga monand bo'ladi. Buning uchun
kaft yoki «9 lar» qoidasidan foydalaniladi. Odatda shikastlanganlar kaftining
sathi butun tana yo`zasining 1% ini tashqi l qiladi. «9 lar» qoidasiga ko'ra
odam tanasining sathi uning butun tanasining yo`zasiga nisbatan 9% ni tashqi
l qiladigan qismlarga ajratiladi. Masalan: bosh sathi 9% ni, tananin g oldingi
qismi 9x2=18% ni, tananing orqa qismi ham 18%. Son sathi 9% ni, boldir
oyoq bilan 9%ni, but orasi 1% ni tashqi l etadi (6-chizma).
Ko'pincha, kuygan tana qismlari sathini o'lchash chog'ida har ikkala
usullardan bir vaqtda foydalaniladi.
Umumiy zararlanish ta’siriga ega bo’lgan zaharlovchi moddalar

212
shang’illashi, bosh aylanishi, behollik, ko’rishning pasayishini (ko’z qorachig’i
kengayadi) sezadilar. Besaramjonlik, yurak sohasida og’riq paydo bo’ladi, yurak tez
uradi.
Hansirash bosqichi
- kislorod tanqisligi keskin rivojlanishi bilan ifodalanadi
(to’qima gipoksiyasi), azobli hansirash paydo bo’ladi, tyer i qavatlari va shilliq
qavatlar pushti rangga kiradi. Nafas olish tez-tez va chuqurlashgan bo’ladi, yurak
sohasida xurujsimon og’riq paydo bo’lib puls sekinlashadi va taranglashganligi
aniqlanadi, ko’z qorachig’i kattalashib ketadi. Yuz mushaklari tortishib, ba’zi
mushaklarning tarangligi paydo bo’ladi, es-xushi xiralashadi, besaramjonlik paydo
bo’ladi.
Talvasalar bosqichi
- zararlangan odamning ahvoli keskin yomonlashib
ketadi. Ekzoftalm paydo bo’ladi, nafas olish sekinlashadi va aritmik tus oladi. Butun
tanada tonik va klonik tortishlar kuzatiladi, ko’z qorachigi kengayib, korneal
reflekslar yo’qoladi, kishi xushidan ketadi. Tyer i qavatlari va shilliq qavatlar och
pushti rangga kiradi. Bexosdan siydik ajralishi hamda defekatsiya kuzatiladi. Bu
bosqich bir necha daqiqadan bir necha soatgacha davom etishi mumkin. Agar shu
bosqichda tibbiy yordam ko’rsatilmasa tezda falajlanish bosqichiga o’tadi.
To‘kadigan aviatsion asboblar

220
vositalariga
ega.
Boshqarilmaydigan reaktiv snaryad «Onest Djon»ning uchish masofasi
40 km ni tashqi l qiladi. Boshqariladigan reaktiv snaryadlar «Syer jant»ning
uzoqqa uchish masofasi 47-140 km ni, «Lans»ning uzoqqa uchish masofasi 5-
140 km ni tashqi l qiladi. Bu reaktiv snaryadlarning (raketa) jangovor
qismi kassetadan iborat bo‘lib, ular sharsimon shaklli bir qancha
bombalardan tashqi l topgan (har qaysi sharsimon bombaning og‘irligi 0,6 kg
bo‘ladi)
zaharlovchi
moddalardan
zarin,
zoman
va
boshqalar
bilan
to‘ldirilishi mumkin. Raketaning jangovor kimyoviy qismi 1,5-3 km
yuqorida avtomatik ravishda ochiladi va sharsimon bombalar 1 km2 ga
tarqalib ketadi, yer ga tushib portlaydi va ma’lum bir joyni zirarlaydi.
Reaktiv
minomyotlar
(ko‘p
stvolli
qo‘rilmalar)dan
otiladigan
reaktiv snaryadlar yoki minalar zaharlovchi moddalardan zarin yoki V gazlari
bilan to‘ldirilgan bo‘ladi, qo‘llanilganda ko‘plab maydonlar va kishilar
zararlanadi. +urilmalarning otish uzoqligi 2,7-11 km ni tashqi l qiladi.
Psixokimyoviy ta’sirga ega zaharlovchi moddalar

217
2
)
Zaharli kontsentratsiyada zaharlovchi moddadan zaharlangan Atmosfer a
bulutining tarqalish chuqurligi (ichkariga tarqalishi) taxminan aniqlanadi.
Zaharlovchi modda bulutining harakat tezligi shamolning tezligiga bog’liq bo’ladi,
tarqalish chuqurligi esa zaharlovchi moddaning turiga, fizik-kimyoviy xossasiga,
shamol tezligiga, joylarning xususiyatlariga va Atmosfer aning vyer tikal
chidamligiga bog’liq bo’ladi. Atmosfer aning vyer tikal chidamligi darajasi
quyidagi jadval yordamida aniqlanadi.
5-jadval
Hayot faoliyati xavfsizligi - bet 108

274
6)
jgutning to'g'ri qo'yil- ganini bilish yaradan qon oqi- shining to'xtashi,
tomir urishining g'oyib bo'Iishi, vena tomirlari - ning pasayishi, tyer i
sathining oqarishi bilan aniqlanadi;
7)
jgutni qattiq tortib, uning qolgan qismi chirmoviq shakhda a'zoga qo'yilib,
ilmoqcha zanjirga ulab qo'yiladi;
8)
jgutga yoki bemor kiyimiga jgut qo'yilgan vaqt-soat va daqiqasi yozib
qo'yiladi:
9) jgut qo'yilgan tana qismi immoblizatsiya qilinadi yoki qo'l ostidagi
narsalar bilan yaxshilab belanadi, jgut ustidan bint o'ralmaydi, u yaxshi
ko'rinib turishi lozim;
10) jgut qo'yilgan bemor 1-galda ko'chiriladi.
Nekrotik (o'lish) o'zgarishlar xavfi avj olmasligi uchun a'zolarni jgut
yordamida qonsizlantirish qisqartiriladi: yozda 0,5 -1,0 soat, qishda esa 1,0-
1,5 soat davom etadi. Shu boisdan shikastlanganlarni imqoniyat boricha
tezlik bilan shifoxonaga yuborish shart. Agar ko'chirish ko'rsatilgan vaqtdan
o`zaysa, u holda katta asosiy -magistral tomirni bosib turib, jgut yechiladi va
yangi joyga qo'yiladi.
Uyqu artyer iyasi shikastlansa, jgut yostiqcha ustiga qo'yiladi. Bu paytda
qo'l bosh tomonga ag'darilib qo'yiladi. Jgut o'rnida dastro'molcha, ro'mol,
sharf, kamyer , bo'yintiriq, mato bo'lagidan foydalanilishi mumkin.
) 
Shaxsiy tarkibning himoya vositalarida bo’lish vaqti zaharlovchi 
moddalarning turg’unligiga qarab taxminan belgilanadi. 
5
)

219
Chet el matbuoti ma’lumotlariga qaraganda, zaharlovchi moddalar
mo‘ljalga avvalo aviatsiya yordamida etkaziladi. Turli xildagi zaharlovchi
moddalar bilan to‘ldirilgan aviatsion bombalar portlatuvchi moslamalari
bo‘yicha:
zarba
ta’sirida
portlaydigan
va
uzoqdan
boshqariluvchi
(distansion)
moslamalar
bilan
portlaydiganlarga
bo‘linadi.
Zarba
ta’sirida portlaydigan kimyoviy aviatsion bombalar havo Atmosfer asini
yoki ma’lum joylarni zaharlashga mo‘ljallangan bo‘lib, o‘zidan fosgen, iprit
yoki zoman turidagi zaharlovchi moddalarni tutishi mumkin. Zarba ta’sirida
portlovchi aviatsion kimyoviy moddalarning og‘irligi odatda 100 kg dan 1000
kg gacha bo‘ladi. Bunda bombaning 50% og‘irligini zaharlovchi moddalar
tashqi l qiladi. (1-rasm). Dushmanning tirik kuchini zaharlash uchun
ishlatiladigan aviatsion kimyoviy bombalar yer yuzasidan bir oz balandroq
masofada portlatiladi (distansion portlatuvchi moslamalarga ega bo‘ladi).
Bu
bombalar
chidamli
zaharlovchi
mooddalar
(zoman,
iprit)
bilan
to‘ldirilgan bo‘ladi. Bundan tashqarii, kichik vazndagi (3 kg va undan ortiq)
kassetali aviatsion bombalar ham qo‘llanilishi mumkin. Bu bir nechta
kichkina bombalardan iborat bo‘lib, ma’lum bir balandliqla kasseta ochilib
bu kichik bombalar tarqalib ketadi va yer ga tushib portlaganda katta
joylarni zararlaydi. Kassetali bombalar ta’sirlovchi kuchga ega bo‘lgan
zaharlovchi
moddalar (CS, CR) bilan to‘ldirilgan bo‘lib, dushmanning
to‘plangan
kuchlariga
ishlatilishi
mumkin.
Artillyer iya kimyoviy snaryadlari va minalari

221
boshqa
turdagi
zaharlovchi
moddalar
bilan
to‘ldirilgan
bo‘ladi.
Portlatilgan vaqtda yaqin 12,5 m2 va undan ham ko‘p maydonni zararlydi.
Bularni
portlatish
uchun
detonatsiyalovchi
shnur
ishlatiladi.
Ayer ozolli genyer atorlar
havoni zararlash uchun ishlatiladi. Ayer ozol
sifatida
asosan
zaharlovchi
moddalardan
Cu-es,
Cu-ar,
Bi-zet,
xloratsetofenon, adamsit va boshqalar qo‘llaniladi. Ayer ozolli genyer atorlar
mashinalarga o‘rnatilgan bo‘lib, yurgn vaqtida zaharlovchi moddani ikki
yoniga va orqasiga sochib yuboradi.
Kimyoviy qo‘l granatalari va tutunli shashkalar
ta’sirlovchi kuchga
ega bo‘lgan zaharlovchi moddalar bilan to‘ldirilgan bo‘ladi, bular asosan
namoyish va miting qatnashchilarini tarqatib yuborish uchun qo‘llaniladi.
Yadroviy shikastlangan o'choqda dastlabki tibbiy yordamni

272
tuzilmalari tomonidan bajariladi. Shikastlanganlarga ber iladigan dastlabki
tibbiy yordam ular topilgan joylarda amalga oshiriladi.
Yadroviy shikastlanish o'chog'ida, ber iladigan dastlabki tibbiy yordam,
quyidagi muolajalarni o'z ichiga oladi:
1) qon oqishini vaqtinchalik to'xtatish;
2)yonayotgan yoki tutayotgan kiyimlarni o'chirish;
3)kuygan va jarohatlangan hollarda dastlabki bog'lovni qo'yish
4) qo'1-oyoqlar va to'qimalar keng ko'lamli shikastlanganida ularni
tinch holatga keltirish (immobilizatsiya);
5)
og'riqni qoldiruvchi vositalarni tanaga kiritish;
Uyğunluğu müəyyən edin - ##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan

##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
bet
122/246
Sana
12.12.2020
Hajmi
1,9 Mb.
#12881
1
...
118
119
120
121
122
123
124
125
...
246
16. Uyğunluğu müəyyən edin.
I
- Faradey qanunu
II - Lorens qüvvəsi
III - Tomson düsturu
IV - Amper qüvvəsi
1 -
2 -
3 -
Download
1,9 Mb.
1
...
118
119
120
121
122
123
124
125
...
246
Download
1,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
MАDАNIYATLI ОDАM - Мавзу: Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолари

|
Мавзу: Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолари
|
bet | 93/139 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #148083 |
Bog'liq Мавзу Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолMАDАNIYATLI ОDАM – o’qimishli, zаmоn tаlаblаri аsоsidа kiyinish vа muоmаlа mе’yorlаrigа аmаl qiluvchi, аhlоq nоrmаlаrigа to’lа аmаl qilаdigаn, ilg’оr fаlsаfiy g’оyalаrgа egа bo’lgаn, jаhоn mаdаniyati durdоnаlаridаn хаbаrdоr bo’lgаn shахsgа аytilаdi.
CIVILIZED MAN – the person who has advanced philosophical ideas, follows to moral norms and basic requirments of the modern standarts of dressing and behavior, aware of the masterpieces of world culture.
MАDRАSА – (аrаb.- dаrs o’qitilаdigаn jоy, dаrsхоnа) islоmdа o’rtа vа оliy mахsus diniy o’quv yurti. Yaqin vа O’rtа Shаrq mаmlаkаtlаridа ulаmоlаr vа mаktаbdоrlаr, dаvlаt idоrа хоdimlаrini tаyyorlаgаn. Islоm mаmlаkаtlаridа Mаdrаsа hаqidаgi ilk mа’lumоtlаr Х аsrgа оid bo’lib, ulаr Хurоsоn vа Mоvаrоunnаhrdа jоylаshgаn. ХI аsrdаn bоshlаb еtаkchi o’quv yurtigа аylаngаn, bungаchа tа’lim mаsjidlаrdа vа хususiy uylаrdа, shuningdеk mеhmоnхоnаlаr, kutubхоnаlаr, kаsаlхоnаlаrdа оlib bоrilgаn. Mаdrаsаlаr vаqf hisоbigа tа’sis etilgаn. Mаdrаsаlаrdа mudаrrislаr vа bоshqа хizmаtchilаr mаоsh, tаlаbаlаr stipеndiya, o’quv jiхоzlаri (dаftаr, kitоb, qаlаm vа bоshqаlаr) vа turаr jоy bilаn tа’minlаngаn.
MADRASAH – (Arabian. The place where the lessons are taught, courthouses ) secondary and tertiary educational institution in Islam. Scholars taught the staffs of public administration in Near and Middle East countries. The first information about Madrassa related to X century, they situated in Khorasan and Maveraunnakhr. The eleventh century has become the leading educational institutions. Till that time education are taught in all ways : in mosques, private homes, hotels, libraries and hospitals. It is supplied teachers and emloyees and students with salaries, scholarships, accommodation training equipment.
MАFKURА – (аrаbchа – fikrlаr mаjmui) ijtimоiy jаrаyonlаr mа’nо - mаzmunini аnglаshni vа uning bоshqаrish usulini bilishni dа’vо qilаdigаn, оng vа hаtti-hаrаkаtni yo’nаltirаdigаn idеаllаr, qаdriyatlаr mаqsаdlаr, qаrаshlаr yig’indisidir. U mа’lum mаqsаdni vа ungа erishish usullаrining hаqiqiyligigа, аmаlgа оshirish mumkinligigа ishоnch tug’dirаdi. Undа mаnfааtlаri ifоdаlаnаdigаn kuch vа qаtlаmlаrning o’tmishi, bugungi kuni vа istiqbоllаri hаqidаgi tаsаvvurlаri o’z ifоdаsini tоpаdi.
THE IDEOLOGY – (Arabian – a set of ideas )the sum of ideals, attitudes, vlues and goals, the understanding of the contents of the essence of social processes and management methods that claim to know the mind and behavior guidance. It is to achieve a specific purpose and are confident that we can carry out the validity of the methods . expression which expressed the interests of power and the layers of history, the present and the prospects of imagination finds.
|
| |
KАMTАRLIK - Мавзу: Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолари

|
Мавзу: Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолари
|
bet | 92/139 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #148083 |
Bog'liq Мавзу Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолKАMTАRLIK –оdаmni bеzаydi, оbro’sini оshirаdi, do’stlаrini ko’pаytirаdi. Kаmtаrlik - insоi ichki mа’nаviy dunyosining nаmоyon bo’lishidir. Аgаr insоnning qоnidа, qаlbidа yumshоqlik, sахоvаt, оdоb-аndishа, shаrm-hаyo, оr-nоmus, оriyat bo’lmаsа, ming hаrаkаt kilmаsin, bаribir, оdаmlаr ko’zigа kаmtаr bo’lib ko’rinа оlmаydi.
HUMILITY – adorns the man, increases his fame and friends. Humility shows the inner,spiritual world of human. People can not be seen in the eyes of the humble if there is not gentleness, generosity, decency and humility, honor, common sense in human blood and heart.
MАDINА – (аrаb. – shаhаr, to’liq аrаbchа nоmi – Mаdinаt Rаsulullоh yoki Mаdinаt аn-nаbiy - pаyg’аmbаr shаhri) – Sаudiya Аrаbistоnining shimоliy g’аrbiy qismidаgi shаhаr. Hijоz vilоyatidа. Хаlq uni Mаdinаi munаvаrrа – Nurаfshоn shаhаr dеb e’zоzlаydi. Mаkkаdаn 400 km. shimоldа jоylаshgаn. Mаdinаgа аsоs sоlingаn vаqt nоmа’lum. Qаdimgi Yasrib (Yatrib) ilk o’rtа аsrlаrdаn bоshlаb Mаdinа dеb аtаlgаn. 622 yil Muhаmmаd s.а.v. Mаkkаdаn Mаdinаgа ko’chib o’tgаnlаr vа qоlgаn umrlаri shu еrdа kеchgаn.
MADINA – (Arabian word – town , full name in Arabic – Madinat Rasululloh or Madinat an- nabiy – the city of prophet ) – the city situated in the North- West part of Saudi Arabia in province Hijaz. The people honor it as “Madinai munavvara” – Consumed city. It is situated 400 kilometr north of Medina. Time of the founding Medina is unknown. Ancient Yathrib was named as Medina since Middle Ages. In 622, the prophet Muhammad moved from Mecca to Medina and lived here the rest of his life.
MАDАNIYAT – kishilаrning tаbiаtni, bоrliqni o’zlаshtirish vа o’zgаrtirish jаrаyonidа yarаtgаn mоddiy, mа’nаviy bоyliklаr hаmdа bu bоyliklаrni qаytа tiklаsh vа bunyod etish yo’llаri vа uslublаri mаjmui.
CULTURE – human’s set of methods and ways of reconstruction and construction the nature and reality and creation the material and spiritual wealth during the process of change and development.
|
| |
IQTISОDIY MАDАNIYAT – - Мавзу: Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолари

|
Мавзу: Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолари
|
bet | 90/139 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #148083 |
Bog'liq Мавзу Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолIQTISОDIY MАDАNIYAT – dеgаndа iqtisоdiy bilim, iqtisоdiy оng, iqtisоdiy fаоliyat, iqtisоdiy-ijtimоiy munоsаbаtlаr tushunilаdi. SHахs iqtisоdiy mаdаniyat jаmiyat iqtisоdiy mаdаniyatining tаrkibiy qismidir. SHахs iqtisоdiy mаdаniyatining kаmоl tоpishi uchun iqtisоdiy qаdriyatlаrni, iqtisоdiy bilimlаrni puхtа egаllаshi lоzim, shundаginа u erkin iqtisоdiy fаоliyat yuritа оlаdi.
ECONOMIC CULTURE – in that case we can understand economic knowledge, economic consciousness, economic activities, economic – social attitudes. The person is the part of the economic culture. A person should know economic knowledge, economic values for bringing to perfection, then he can take the free economic activities.
KАDRLАR TАYYORLАSHNING MILLIY MОDЕLI TIZIMI – O’zbеkistоn Rеspublikаsi Оliy Mаjlisi tоmоnidаn 1997 yilning 29 аvgustidа “Kаdrlаr tаyyorlаsh milliy dаsturi to’g’risidа” qаrоr qаbul qilindi. Ushbu dаsturdа (3-bаndi) kаdrlаr tаyyorlаshning milliy mоdеli quyidаgi tаrkibiy qismlаrdаn ibоrаtligi bеlgilаb qo’yilgаn:
1. Shахs – kаdrlаr tаyyorlаsh tizimining bоsh sub’еkti vа оb’еkti, tа’lim sоhаsidаgi хizmаtlаrning istе’mоlchisi vа ulаrni аmаlgа оshiruvchisi.
2. Dаvlаt vа jаmiyat – tа’lim vа kаdrlаr tаyyorlаsh tizimining fаоliyatini tаrtibgа sоlish vа nаzоrаt qilishni аmаlgа аmlgа оshiruvchi kаdrlаr tаyyorlаsh vа ulаrni qаbul qilib оlishning kаfillаri.
3. Uzluksiz tа’lim – mаlаkаli rаqоbаtbаrdоsh kаdrlаr tаyyorlаshning аsоsi bo’lib, tа’limning bаrchа turlаrini, dаvlаt tа’lim stаndаrtlаrini, kаdrlаr tаyyorlаsh tizimi vа uning fаоliyat ko’rsаtish muhitini o’z ichigа оlаdi.
4. Kаdrlаr tаyyorlаsh tizimidа – fаn yuqоri mаlаkаli mutахаssislаr tаyyorlоvchi vа ulаrdаn fоydаlаnuvchi, ilg’оr pеdаgоgik vа ахbоrоt tехnоlоgiyalаrini ishlаb chiquvchi.
5. Kаdrlаr tаyyorlаsh tizimidа ishlаb chiqаrish – kаdrlаrgа bo’lgаn ehtiyojini, shuningdеk, ulаrning tаyyorgаrlik sifаti vа sаviyasigа nisbаtаn qo’yilаdigаn tаlаblаrni bеlgilоvchi аsоsiy buyurtmаchi, kаdrlаr tаyyorlаsh tizimini mоliya vа mоddiy-tехnik jihаtidаn tа’minlаsh jаrаyonining qаtnаshchisi (“Bаrkаmоl аvlоd–O’zbеkistоn tаrаqqiyotining pоydеvоri”, T., 2008., 41-53 b.).
|
| |
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan - bet 128

|
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
|
bet | 128/246 | Sana | 12.12.2020 | Hajmi | 1,9 Mb. | | #12881 |
4 -
A) I – 1, II – 2, III – 3, IV - 4
B) I – 1, II – 3, III – 2, IV - 4
C) I – 4, II – 2, III – 3, IV - 1
D) I – 4, II – 3, III – 2, IV - 1
E) I – 4, II – 1, III– 2, IvV - 3
20. Uyğunluğu müəyyən edin.
I - Dairəvi cərəyanın mərkəzindəki sahənin intensivliyi
II - Bio - Savar - Laplas qanunu
III - Düz cərəyanın maqnit sahəsinin intensivliyi
1 -
|
| |
Ikkinchi joriy baholash - Microsoft Word 04 Kishlok xujaligida investitsion jarayonlar

263
êo‘çäà òóòèëãàí ôîéäàíè îëèøäà òàäáèðêîð o‘çèãà èøîíãàí.
2. Loyihaning tashabbuskori.
2.1. Tashabbuskorning statusi, rekvizitlari va tuzilish tarkibi.
Loyiha tashabbuskori «Rajab Momo» fermer xo‘jaligi.
Kashkadaryo viloyati, Karshi tumani, Xojixidir qishlog‘i. Telefonlar: (8-37522)-37696; 2 23 75.
Fermer xo‘jaligi rahbari Mamatov Sodiq.
2.2. Tashabbuskorning bozordagi o‘rni.
Ushbu loyihaning amalga oshirilishi fermer xo‘jaligining kuritilgan meva-sabzavot
mahsulotlarini xorijga eksport qilishga xizmat qiladi.
Biznes-loyihani amalga oshirish uchun barcha sharoitlar mavjud, xususan fermer xo‘jaligining
ushbu loyihasi uchun lozim bo‘lgan uskuna va texnologiyalar tanlandi, uning texnik tavsiflari batafsil
o‘rganib chiqildi va fermer xo‘jaligining Nizomi asosida ish yuritish ko‘zda tutilib, lozim bo‘lgan
kafolat ta'minoti shakllantirildi.
Amaldagi sanitariya me'yorlari nuktai-nazaridan ham, ushbu loyiha barcha qo‘yiladigan
me'yorlarga javob beradi.
Loyiha ekologik toza tovar mahsulotlari ishlab chiqarishni nazarda tutadi va u atrof-muhit va
inson organizmiga hyech qanday zararli ta'sir ko‘rsatmaydi.
yem xashak xarajatlari - Microsoft Word 04 Kishlok xujaligida investitsion jarayonlar

254
Ko‘rsatkichlar
Birinchi moliyaviy yil
2009
Jami
I
II
III
IV
2 kishi ish haqi ming so‘m
yem-xashak
Elektroenergiya xarajatlari ming so‘m
Yoqilgi moylash materiallari ming so‘m
Ko‘zda tutilmagan xarajatlar
jami
8-jadval davomi
Xarajatlar miqdorining hisob-kitobi.
Ko‘rsatkichlar
Ikkinchi moliyaviy yil
Uchinc
hi
moliyav
iy yil
2011
yil
2010
Jami
2 yil
I
II
III
IV
2 kishi ish haqi ming
so‘m
yem-xashak
Elektroenergiya
xarajatlari sing so‘m
Yoqilgi
moylash
materiallari
ming
so‘m
Ko‘zda
tutilmagan
xarajatlar
200
jami
1182
0
Maxsulot yetishtirish uchun 3 yil davomida bir necha turdagi xarajatlar qilinadi. Uch yilda jami ----
------------------- ming so‘m xarajat qilinadi.
Asimptotalar - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
|
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan - bet 125

|
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
|
bet | 125/246 | Sana | 12.12.2020 | Hajmi | 1,9 Mb. | | #12881 |
4 -
A) I – 4, II – 2, III – 3, IV - 1
B) I – 1, II – 3, III – 2, IV - 4
C) I – 4, II – 3, III – 2, IV - 1
D) I – 1, II – 2, III – 3, IV - 4
E) I – 4, II – 1, III – 2, IV - 3
18. Elektromaqnit induksiya hadisəsinə aid kəmiyyətlərlə onların riyazi ifadələri arasındakı uyğunluğu müəyyən edin?
I- Faradey qanunu
II- Solenoidin induktivliyi
III- Öz-özünə induksiya e.h.q-si
IV- Transformatorun transformasiya əmsalı
1-
2-
|
| |
Uyğunliğu müəyyən edin - ##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan

A) 1 - a, e; 2 - b, d; 3- c, f
B) 1 - a, d, c; 2 - b, d; 3 - c, f
C) 1 - e, f ; 2 - c, b, d; 3 - a, f
D) 1 - a, e, f ; 2 - b, d; 3 - e, f, c
E) 1- a, e, f ; 2 - c, b, d; 3- e, f
A NATIONAL PROGRAM OF PERSONNEL TRAINING SYSTEM –

|
A NATIONAL PROGRAM OF PERSONNEL TRAINING SYSTEM –
|
bet | 91/139 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #148083 |
Bog'liq Мавзу Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолA NATIONAL PROGRAM OF PERSONNEL TRAINING SYSTEM – the decision “About the national training program” was signed in 1997, in 29 august by Oliy Majlis of the Republic of Uzbekistan. This program for training national model consists of the following components :
1.The person - subject to this system of training and facilities and implementators , users of services in the field of education.
2.Government and society – it is public education and training system which carries out the regulation and supervision of the activities of the staff responsible for the preparation and acceptance.
3.Continuing education – the basis preparation of skilled and competitive workforce, includes all types of eduction , state educational standarts, as well as the functioning of the system and the environment.
4.The preparation of highly qualified specialists in the science and advanced educational and information technologies in personnel training system.
5.The need for personnel training system of production, compared to the level and quality of their preparation for major customer training requirements for the participants of the process to ensure the technical aspects of the financial system and financial. (“The foundation of the development of the young generation” T.,2008.,p.41-53)
KОNSTITUSIIYA (lоtinchа “Kоnstitusiiо” – tuzilish, tаrtib) – dаvlаtning аsоsiy qоnuni.
CONSTITUTION – (from latin “Konstitutsio” – structures , procedures ) – the basic law of the State.
KОMIL INSОN – tushunchаsi mа’nаviy bаrkаmоl insоn tushunchаsi bilаn hаmоhаngdir. Mа’nаviy bаrkаmоllikkа erishmаy kоmil insоn dаrаjаsigа еtish mumkin emаs. Dеmаk, mа’nаviy bаrkаmоllikkа intilish - bu kоmil insоn dаrаjаsigа erishish uchun intilishdir. Kоmillikkа insоn butun umri dаvоmidа erishib bоrаdi.
PERFECT MAN – this concept harmoniously in sync with the concept of human. Without reaching spiritual perfection it can not be achieved moral perfection. Means, reaching spiritual perfection is to reach the level of the human striving. The people attain perfectness during his whole life.
|
| |
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan - bet 184

##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
bet
184/246
Sana
12.12.2020
Hajmi
1,9 Mb.
#12881
1
...
180
181
182
183
184
185
186
187
...
246
C)
,
,
,
D)
,
,
,
E)
,
,
,
Download
1,9 Mb.
1
...
180
181
182
183
184
185
186
187
...
246
Download
1,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
A) I-1, II-2, III-3, IV-4

B) - ##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan

##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
bet
127/246
Sana
12.12.2020
Hajmi
1,9 Mb.
#12881
1
...
123
124
125
126
127
128
129
130
...
246
A)
I-1, II-2, III-3, IV-4
B)
I-4, II-3, III-2, IV-1
C)
I-3, II-1, III-4, IV-2
D)
I-2, II-4, III-1, IV-3
E)
I-4, II-2, III-3, IV-1
19. Uyğunluğu müəyyən edin.
I - Faradey qanunu
II - Lorens qüvvəsi
III - Tomson düsturu
IV - Amper qüvvəsi
1 -
2 -
3 -
Download
1,9 Mb.
1
...
123
124
125
126
127
128
129
130
...
246
Download
1,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
Tekislikning frontali - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms...

120
a)
b)
5-rasm
a)
b)
6-rasm
Umumiy vaziyatdagi konus sirti bilan umumiy vaziyatdagi tekislikni kesishish
chizig‘ining gorizontal H proyeksiyasi 3-b rasmda keltirilgan algoritm asosida bajariladi.
Frontal V proyeksiyada aniqlangan nuqtalar H da joylashgan o‘rinlari 1’,2’,3’,4’,5’,6’,7’ kabi
belgilanib ikkala proyeksiyada aniqlangan nuqtalar ham lekalo yordamida 6-b rasmda
ko‘rsatilgani kabi birlashtriladi.
Ushbu maqolada umumiy vaziyatdagi konus sirti bilan umumiy vaziyatdagi tekislikning
kesishish chizqlarini aniqlash bir necha bosqichlarda keltirib o‘tildi. Chizmalar orqali shu
kabi masalalarni kelajakda ma’ruza hamda amaliy mashg‘ulotlar o‘tishda yuzaga keladigan
qiyinchiliklarni bartaraf etish mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

620
4. Sh.G‘Azimova Oliy ta’limda malakaviy ishlab chiqarish amaliyoti samaradorligini
ta’minlovchi omillar. “QarDU xabarlari” ilmiy axborotnomasi, may soni, 2022 yil. 75-84
betlar
5. Sh.G‘Azimova.Oliy ta’limda mutaxassislik fanlaridan mustaqil ishlarni tashkil etishning
o‘ziga xos xususiyatlari. «Muallim xam uzluksiz bilimlendiriu» jurnal. 5-son 2022 yil. 32-41
betlar
Xo‘jamberdiyeva J.N. Uzluksiz ta’lim tizimini fizika fanini rivojlantirishda dasturiy
vositalarning o‘rni
UZLUKSIZ TA’LIM TIZIMINI FIZIKA FANINI RIVOJLANTIRISHDA DASTURIY
VOSITALARNING O‘RNI
Xo‘jamberdiyeva Jamila Norqobilovna
QarDU. Umumiy fizika kafedrasi o‘qituvchisi
Annotatsiya:
Interactive Physics dastur paketi, Phet simmulyatori, cracodil Physics
foydalanib talabalarga murakkab atom bilan yuz beradigan jarayonlarni ko‘rgazmali
tushuntirish.
Kalit so‘z:
Uzluksiz ta’lim, atom fizikasi, fotoeffekt, Kompton effekti, Phet simmulyatori.
Аннотация:
наглядное объяснение студентам процессов, происходящих со
сложным атомом, с помощью программного пакета Interactive Physics, Phet-
симулятора, cracodil Physics.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati Pdf ko'rish
|
bet | 500/551 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 15,84 Mb. | | #234763 |
Bog'liq Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1. Шишковскaя Ю.В. Использовaниe мобильных устройств в пeдaгогичeской
прaктикe // Молодой учeный. — 2015. — №11. — С. 1519- 1521. — URL
https://moluch.ru/archive/91/19608/
2. Эшнaзaровa М., Кaтaeвa М. Theoretical basis of mobile learning and use of mobile
platforms. International Journal on Integrated Education. Volume 4, Issue I, January 2021:
Impact Factor – 7.242, Pages: 184-187 DOI: https: //doi.org/10.31149/ijie.v4i1.1158.
3. Эшнaзaровa М., Нaстинов С. The oretical basis of mobile learning and use of mobile
platforms. Academic Research in Educational Sciences, 2020/12. Scientific Journal Impact
Factor (SJIF) 2020: 4.804, Pages: 513-518.
Azimova Sh.G‘. Oliy ta’limda mutaxassislik fanlaridan mustaqil ishlarni tashkil etishga
zamonaviy yondashuv
OLIY TA’LIMDA MUTAXASSISLIK FANLARIDAN MUSTAQIL ISHLARNI TASHKIL
ETISHGA ZAMONAVIY YONDASHUV
Azimova Shoira G‘afurovna
o‘qituvchi, Qashqadaryo VPYaMO‘ milliy markazi
Annotatsiya.
Ushbu maqolada oliy ta’lim tizimida mutaxasislik fanlaridan mustaqil
ishlarni tashkil etishning shakllari va o‘ziga xos xususiyatlari yoritilgan, Keys-stadi asosida
tashkil etish bo‘yicha tavsiyalar ishlav chiqilgan.
Kalit so‘zlar:
mustaqil ta’lim, ko‘nikma, bilim, mustaqil faoliyat, fikrlash, tahlil qilish
Ключевые слова:
самостоятельное обучение, навыки, знания, самостоятельная
деятельность, мышление, анализ.
Annotatsiya.
В данной статье описаны формы и специфика организации
самостоятельной работы по специальности в системе высшего образования, а также
разработаны рекомендации по организации на основе кейс-стади.
Abstract.
This article describes the forms and specifics of organizing independent work
in the system of higher education in the specialty, and also develops recommendations for
organizing on the basis of a case study.
|
| |
Key words - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

619
Sifatni nazorat qilish boʼlimi boshligʼi bichiqlarni bichuv sexiga olib tushib, aniqlangan
nuqsonlarni aytganida, bichuv sexi sifat nazoratchisi bichiqlarni tajriba sexidan berilgan
andozalar asosida tayyorlangani va ularning xatosi emasligini aytdi. Shundan soʼng,
bichiqlar tajriba sexiga olib kelinib, yuzaga kelgan muammolar aytildi.
Keys topshirigʼi. Yangi tikilayotgan kuylaklardagi mavjud muammolarni yuzaga
keltirgan sabablarni aniqlang. Ushbu vaziyatda 3- ta muammoni yechimini qanday hal
etgan boʼlar edingiz?
Mavzu yuzasidan amaliyotchilarga beriladigan koʼrsatmalar:
1. Keys (muammo) bilan tanishing.
2. Muammoning dolzarbligini baholang.
3. Muammoni yechish uchun barcha holatlarni oʼrganing, muqobil variyatlarni tahlil
qiling.
4. Keys (muammo)ni samarali yechish yoʼllarini aniqlang.
5. Keys (muammo)ning samarali yechimini kafolatlovchi farazlarni shaklantiring
6. Keys bilan ishlash natijalarini taqdimot yoki yozma axborot shaklida tayyorlang.
Mustaqil ta’limda Keys-stadidan unumli foydalanish talabalarni fikrlash va tahlil qilish
ko‘nikmasini shakllantirib, turli-tumanlik nuqtai nazarni hisobga olish hamda o‘z fikrini
asoslab berishga, tahliliy va baholash malakalarini takomillashtirishga hamda qo‘yilgan
muammoning eng ratsional yechimini topishga o‘rgatadi.
Har bir mustaqil ish mavzusi bo‘yicha o‘rganiladigan ma’lumotlarni ishlab chiqarish
muammolari bilan bogʼliq boʼlgan keys topshiriqlari asosida organish orqali, bolajak
mutaxasislarning muhandislik sifatlarini shakllantirishga imkon yaratiladi, ishlab chiqarish
muhitida muammolarni mustaqil yechish, qaror qabul qilish, oʼz fikrini bayon qilish hamda
asoslash kabi eng muhim kasbiy sifatlari rivojlanadi.
Talabalar mustaqil ishining samarali bo‘lishi fan o‘qituvchisining mustaqil ishni tashkil
etish bo‘yicha tavsiya etadigan metodlar, usullar va har bir mavzuni o‘rganish bo‘yicha
o‘quv-uslubiy ta’minot materiallarining qay darajada ishlab chiqilganiga bog‘liq. O‘qituvchi
mustaqil ishlarining shakli va hajmini belgilashda talabalarning o‘qish bosqichi, muayyan
fanning o‘ziga xos xususiyati va o‘zlashtirishdagi qiyinchilik darajasi, talabalarning
qobiliyati hamda nazariy va amaliy tayyorgarlik darajasi, fanning axborot manbalari bilan
ta’minlanganlik holati, talabaning axborot manbalari bilan ishlay olish darajasini e’tiborga
olishi zarur. Shuningdek, fan o‘qituvchisining talaba tomonidan mustaqil ta’limni
belgilangan reja asosida bajarilishi ustidan nazorat olib borishi, zarur hollarda mustaqil
ishni bajarish yuzasidan talabaga maslahatlar berishi, yo‘l-yoriqlar ko‘rsatishi mavzu
mazmunini talabalar tomonidan samarali o‘zlashtirilishini hamda mustaqil ta’lim sifatini
mahsuldol bo‘lishini ta’minlaydi.
Xulosa qilib aytganda, oliy ta’lim tizimida mustaqil ta’limni fan mazmuni va
xususiyatlaridan kelib chiqqan holda didaktik, o‘quv-uslubiy jihatdan zamonaviy
yondashuvlar asosida tashkil etish - bo‘lajak mutaxassislarning kasbiy bilimlarini
rivojlantirishga, ularning malakali mutaxassis sifatida shakllanishiga zamin yaratadi.
Investitsiyani qoplash usuli

|
Investitsiyani qoplash usuliBog'liq 9FGpxRXF4oZVzQ4RAFkIWArGCd7lguGpnEliCPmR5. Investitsiyani qoplash usuli: oddiy diskontsiz va diskontli eng ko‘p qo‘llanuvchi
ko‘rsatkichlardan biri hisoblanadi. Vaqt olishni hisobga olmasdan, ya'ni daromadning har xil vaqtda
olingan bir xil summalari qiymati bir xil deb hisoblanadi. Qoplash muddati ko‘rsatkichi quyidagicha
aniqlanadi.
n
y
= K / R
(13.6)
bu yerda:
n
y
– qoplash muddatining soddalashtirilgan ko‘rsatkichi;
K
- investitsiya hajmi;
R
- yillik sof daromad
Agar sof daromad bir xilda bo‘lmasa, qoplash muddati tushumlarini qo‘shish va sof daromadning
summasi investitsiya summasiga teng bo‘lgunga qadar vaqtni hisoblash natijasida aniqlanadi. Chet
davlatlarda n
y
– ko‘rsatkichi asosan kichik korxonalarda qo‘llaniladi. Bu ko‘rsatkichning asosiy
kamchiligi u investitsiyaga amal qilishning to‘liq davrini hisobga olmaydi. Bu kamchilik kapital
qo‘yilmalarning tushumi teng bo‘lmaganda ko‘zga tashlanadi. Shuning uchun qoplash muddati
ko‘rsatkichi tanlash mezoni bo‘lib, emas, qaror qabul qilishda faqat cheklash sifatida qo‘llaniladi, ya'ni
loyihaning qoplash muddati qabul qilingan cheklashdan katta bo‘lsa, mumkin bo‘lgan investitsion
loyihalar ro‘yhatidan chiqarib tashlanadi.
23. INVESTITSIYAVIY LOYIHALASHTIRISH JARAYONIDA
ZARARSIZLIK TAHLILI
Tayanch iboralar: zararsizlik tahlili, o’zgaruvchan xarajatlar, doimiy xarajatlar, aralash xarajatlar,
yuqori-quyi nuqta uslubi, eng kichik kvadratlar uslubi, grafik uslub, zararsizlik nuqtasi, qo’yilgan
daromad, bir martalik qo’yilgan daromad, operatsion richag.
1. Zararsizlik tahlilining asosiy tushunchasi va maqsadi.
Zararsizlik tahlili va maqsadli rejalashtirish investitsiyaviy loyihalashtirishning ajralmas qismi
hisoblanadi. Tahlilning ushbu turi loyihani amalga oshirish mumkinligini va foydaning belgilangan
darajasiga erishish yo’lidagi muammolarni aniqlash imkonini beradi.
Zararsizlik yoki, boshqacha qilib aytganda, ishlab chiqarish xarajatlari, foydasi va hajmining tahlili
– bu ishlab chiqarishning turli darajalaridagi xarajatlar va daromadlar o’rtasidagi o’zaro aloqani
o’rganishga bo’lgan tahliliy yondashuvdir.
Zararsizlik tahlilining namunaviy ko’rinishida quyidagilar qabul qilinadi:
1. Tayyor mahsulot sotish hajmining o’zgarishi jarayonida, xarajatlarning ular tarkibida ro’y
beradigan o’zgarishlar bo’yicha turkumlanishi qo’llaniladi. Xarajatlar doimiy va o’zgaruvchan
xarajatlarga ajratiladi.
2. Barcha ishlab chiqarilgan mahsulot rejalashtirilgan vaqt oralig`ida sotiladi deb taxmin qilinadi.
3. Tahlil omili sifatida sof foyda emas, soliq to’lagunga qadar olingan foyda qabul qilinadi.
Zararsizlik tahlilining barcha masalalari yuqoridagilardan kelib chiqqan holda ko’riladi.
|
| |
Scripting Using Python - Linux: This Book Includes 4 Manuscripts. The Underground Bible to the unix operating System...

installed or not. There are various varieties of python that is
installed in the various operating system; this step allows one to
identify the type installed as well.
2.
Getting python - In case of python is not installed on the device,
one will need to download it. The user will need to visit the
official python website, where they will get the latest source
codes, news, and documentation. The website will not only help
the user to get python; the user will get access to various
documentation to guide on using python.
3.
Installing python- there are a few steps to follow to install and
begin using python. When using a Linux operating system, one
will visit the official python website and download python source
code in the form of a zip file. Once downloaded, extract the files
and edit the setup file in case one needs to make modifications.
The next step is running the ./configure script. Click make. Then
click make install.
4.
Setting PATH
The path is the directories that the operating system will search for
executables. Executables are an essential part of the codes, and therefore the
user gets a chance to define how they will be obtained. In every operating
system, adding directories is different. In Linux, one has to follow these
steps to add python directories to the path.
❖
Characteristics of RAID 1 - Linux: This Book Includes 4 Manuscripts. The Underground Bible to the unix operating...

V.
It can be used in strong servers such as web browsers, file servers, and important
backups.
VI.
Can rebuild parity information from all the drives.
❖
RAID 10 - Raid 10 has similar characteristics as raid 5 but does not parity distributes
system. It needs a minimum of four drives so as to ensure even if two of the drives fail data
can be rebuilding while replacing the fault drives .
Characteristics of raid 5
a)
The reading performance is good.
b)
Poor performance.
c)
It provides fault tolerance.
d)
Rebuilding is done from two parity drives.
e)
It may be used in long arrays.
f)
It is used on a large scale, backups and video streaming.
Basic disk knowledge is important in order to know how to the raid setup.
File system
While performing storage management, the file system is very important.
Deciding which file system to be suited for the computer relies on the type
of computing you want to perform.
The root directory of a file system contains directories and files, At the top
of the directory denoted by /.
Daromadlikning ichki me'yori (Internal Rate of Return)

164
baholangan investitsiyaviy loyihalar ajratib olinadi. Moliyalashtirish uchun qabul qilingan loyihalar
daromadlilikning ichki normasi iqtisodiyot tarmogi va mulk shakllariga yoki loyihaning xususiy yoki
davlat korxonasiga tegishli bo‘lishiga qarab o‘zgarib boradi.
Demak, IRRning moxiyati investitsion loyihadagi daromadlilikning pastki kafolatlangan darajasi deb
izoxlanishi mumkin.
Shunday qilib, agar bu loyihaning kapital muqobil qiymatidan (masalan, qayta
moliyaashtirish stavkasidan) ko‘p bo‘lsa, loyihani qoniqarli deb hisoblash mumkin.
Ayrim paytlarda foydalilikning ichki normasini investitsiyalar daromadliligining
eng yuqori darajasi
deb ko‘rish mumkin, bu esa loyihaga qo‘shimcha qo‘yilmalarni joylashtirish muvofiqligining mezoni
bo‘lishi mumkin.