nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ma’lumotlarni aniqlash psevdooperatorlari

|
Ma’lumotlarni aniqlash psevdooperatorlari
|
bet | 4/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 208,23 Kb. | | #242757 |
Bog'liq 6-AMALIY KTE Ma’lumotlarni aniqlash psevdooperatorlari, bajariluvchi operatorlarning aksariyati bo’lib, ular mashina buyruqlariga o’girilmaydi, faqat translyator-dasturga dasturchilar tomonidan ko’rsatmalardan iborat bo’ladi.
Makrooperatorlar esa bir nechta dasturlash tilining oddiy operatorlarni yoki psevdooperatorlarni translyator uchun almashtirilish qonuniyatini belgilaydi. Misol taraqasida protsedura yoki makroslarni keltirishimiz mumkin
2) Assemblerning ma’lumotlarga ishlov berish operatorlari
Ma’lumotlarni qayta ishlash uchun Assembler tilining operatorlarini quyidagicha guruhlarga ajratishimiz mumkin:
Arifmetik operatorlar
Mantiqiy operatorlar
Ma’lumotlarni uzatish operatorlar
Bayroq-maydonlarni boshqarish operatorlar
Siljitish operatorlar
Zanjir(qator) ustida operatorlar
Quyida shu operator turlariga batafsil to’xtab o’tamiz va ularning dasturda yozilish sintaksis misollari bilan tanishib chiqamiz.
Arifmetik operatorlar. Mikroprotsessorning arifmetik buyruqlari ikkilik va o’nlik (ikkilik ko’rinishida kodlangan) sinf buyruqlarga bo’linadi. Ikkinchi ko’rinishidagi sinf buyruqlari kamdan-kam ishlatiladi chunki ular hotira hajmini ko’p egallaydi.
Barcha arifmetik buyruqlar ishorali va ishorasiz bo’lishi mumkin. Ishorali buyruqlar manfiy va musbat sonllar ustida bajarilishi mumkin bo’lsa, ishorasiz buyruqlar esa faqat musbat sonlar ustida.
Assembler tilining arifmetik buyruqlarni to’rtda guruhga bo’linadi:
1.Qo’shish operatorlari
2.Ayirish operatorlari
3.Ko’paytirish operatorlari
4.Bo’lish operatorlari
Foydalanilgan adabiyotlar:
http://azkurs.org
http://fayllar.org
http://hozir.org
|
| |
2-bosqich ri-11-22 guruhi talabasining kompyuterni tashkil etilishi fanidan - bet 3

|
2-bosqich ri-11-22 guruhi talabasining kompyuterni tashkil etilishi fanidan
|
bet | 3/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 208,23 Kb. | | #242757 |
Bog'liq 6-AMALIY KTE,
;
Direktiva formati
nishon
OPK
operand_1
operand_2
izoh
,
;
:
Buyruq va makrobuyruq formati
Nishon – bu identifikator, qaysi kirish dastur matni qatorining birinchi bayt hotira manzili qiymati anglatadi;
Ism – identifikator, qaysi bir hil nomli direktivalarning ushbu direktivaning farqli belgisidir;
Operatsiya kodi(OPK) va direktiva – bu mashina buyrug’ining, makrobuyrug’ining va translyator direktivasining mos mnemonik belgilanishidir;
Operand – buyruq, makrobuyruq va assembler direktivasining qismi bo’lib, ular ustuda amal bajarish ob’ektlarni anglatadi. Assembler operandlari sonli ifoda, matnli konstanta, o’zgaruvchi identifikatori, nishon yoki tilning rezervli kalit so’zlari sifatida tavsiflanadi.
Assembler tilining dastur matnini kiritish uchun quyidagi belgilardan foydalanish mumkin:
1.Lotin alifbosining harflardan (A–Z, a–z). Ammo kompilyatorlar uchun katta va kichik harflar farqlanmaydi.
2.Arab raqamlari (0,1,2,3,4,5,6,7,8,9).
3.Maxsus belgilar (?, @, $, _, &).
4.Ajratgichlar (, . ; : [ ] ( ) < > { } + / * % ! ' " ? \ = # ^).
Assembler tilining asosiy operatorlari
1) Operator turlari haqida tushuncha
Har qanday algoritmlik dasturlash tili o’ziga mos operator turlariga ega. Assembler tili ham ozining tarkibiy qismida quyidagi operator turlariga ega:
1.Bajariluvchi operatorlar
2.Ma’lumotlarni aniqlash psevdooperatorlari
3.Makrooperatorlar
4.Izohlar
Bajariluvchi operatorlar translyator orqali mashina buyruqlariga o’zgartiriladi. Assembler tilining bitta bajariluvchi buyruq bitta mashina buyruqqa mosdir. Dasturlash tillarning barcha bajariluvchi buyruqlar quyidagicha guruhlanadi:
Ma’lumotlarning qayta ishlash operatorlari;
Boshqaruvni uzatish opratorlari.
Ma’lumotlarning qayta ishlash opratorlari hotira maydon (operativ hotira katakchalari, registrlar yoki bayroq-maydonlari) qiymatlariga ta’sir o’tkazsa, boshqaruvni uzatish opratorlari esa dastur bajarish jarayonini o’zgartirishdan iborat.
|
| |
To'la o'zlashtirish texnologiyasi ko'zda tutilganligi

|
To'la o'zlashtirish texnologiyasi ko'zda tutilganligi
|
bet | 1/5 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 57,45 Kb. | | #131091 |
Bog'liq To\'la o\'zlashtirish texnologiyasi ko\'zda tutilganligi
to'la o'zlashtirish texnologiyasi ko'zda tutilganligi;
o'quv maqsadlarini nazorat (test) topshiriqlariga aylantirilganligi;
muammoli usul (vazifa, savol, masala, topshiriq va boshqalar) va xaqiqatni immitasion modellashtirish asoslaridan foydalanilishi;
tayanch iboralarga asoslangan yozma ish orqali nazorat ishlarini o'tkazish tizimidan foydalanilishi;
interfaol usullardan samarali foydalanilishi.
Masalan, muammoli ma'ruza matnlari tuzib o'sha asosida ma'ruza darslarini olib borish, tajriba va amaliy mashg'ulotlarda yangi pedogogik texnologiyaning interaktiv usullaridan(Venn diagrammasi, BBB, Klaster, Sematik xususiyatlar taxlili, Konseptual jadval va boshqalar) fodalanish maqsadga muvofiqdir.
O'qitish jarayonida qo'llaniladigan texnik vositalar
Kursni o'rganishda elektromagnit maydon va uning xar xil qurilmalarda ro'y beradigan jarayonlari, taxlil usullari va elektromagnit maydonlarini hisoblashda xozirda mavjud bo'lgan elektron darsliklar va video informasion texnik vositalaridan, tarqatma materiallardan, testlar to'plamidan ham foydalanish mumkin. Bundan tashqari o'qitishning kompyuterlashgan, axborot va boshqa zamonaviy texnologik vositalardan (turli animsiyalar, vertual laboratoriyalar va boshqalar) foydalanish xozirgi zamon talabidir.
Tajriba mashg'ulotlarini olib borishda, K-4822-2 rusumli laboratoriya stendi, transformatorlar, turli o'lchov asboblari, voltmetrlar, ampermetrlar, ommetrlar, to'g'rilagichlar UIP-1, VSV-1, sig'im o'lchagich Ye8-4; turli xil qarshiliklar va kondensatorlar, elektrodlar, kuchlanish rostlagichi, chastotamer, turli nochiziqli elementlar, xar xil quvvatli elektr lampalar, po'lat o'zakli va o'zaksiz turli xil induktiv g'altaklar, ulash simlari va boshqa asbob-uskunalardan foydalaniladi.
S i n o v s a v o l l a r i
1. Fanning maqsad va vazifalarini tushuntiring.
2. Fanni boshqa fanlar bilan aloqasini tushuntiring.
3. Elektrotexnikaning nazariy asoslari qanday qismlarga bo'lib o'rganiladi?
4. Talabalarning bilim va ko'nikmalariga qanday talablar qo'yilgan?
5. O'qitish jarayonida qanday texnik vositalardan foydalaniladi?
|
| |
1-боб: маркетинг ва унинг ривожланишининг

|
1-боб: маркетинг ва унинг ривожланишининг
|
bet | 1/109 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #125699 |
Bog'liq portal.guldu.uz-M A R K E T I N G
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
TOSHKENT DAVLAT IQTISODIYOT UNIVERSITETI
Qosimova M.S., Yusupov M.A., Ergashxodjaeva Sh.J., Yo’ldoshev M.M.
M A R K E T I N G
O’zbekiston Respublikasi Oliy va O’rta maxsus, qasb-hunar ta’limi ilmiy-metodik birlashmalari faoliyatini muvofiqlashtiruvchi kengash tomonidan oliy va o’quv yurtlarining talabalari uchun darslik sifatida tavsiya etilgan
TOSHKENT – 2006
Ministry of higher and secondary education of the
Republic of Uzbekistan
Tashkent State University of Economics
M.S.Kasimova, M.A.Yusupov, Sh.J.Ergashkhоdjaeva,
M.M. Yuldashev
M A R K E T I N G
Advised for the students of high schools as text-book by the soviet confirming the activities of scientific-methodical unions of high and secondary specialized and professional schools of the Republic of Uzbekistan
TASHKENT-2006
M.S. Qosimova, M.A.Yusupov, Sh.D. Ergashxodjaeva, M.Yo’ldoshev. Marketing. Darslik.
-Toshkent, 2006 y. 246 bet.
Ushbu darslikda marketingning rivojlanishini asosiy bosqichlari, tamoyillari, funktsiyalari, turlari, marketing faoliyatini axborot bilan ta’minlash, boshqarishni tarkibiy tuzilishi va uni tashkil etish, marketing dasturi, strategik va taktik rejalashtirish, marketing nazorati, bozorni kompleks o’rganish, bozor konyunkturasini bashorat qilish, bozor segmentatsiyasi, tovar, narx, sotish va kommunikatsiya siyosatlari kabi dolzarb muammolar batafsil bayon etilgan. Shuningdek, ushbu darslikda izohli lug’atlar berilgan. Darslikda fan bo’yicha ilg’or pedagogik va zamonaviy axborotlarni qo’llash bo’yicha uslubiy ko’rsatma keltirilgan.
Mazkur darslik baqalavriatning “Marketing” ta’lim yo’nalishlari talabalari uchun mo’ljallangan.
-
Ma’sul muharrir:
|
|
S.S.G’ulomov
|
Toshkent Davlat iqtisodiyot universitetining rektori, iqtisod fanlari doktori, akademik.
|
Taqrizchilar:
|
|
B.B.Berkinov
|
O’zbekiston Respublikasi Davlat Mulki qo’mitasi qoshidagi bozor islohotlarini chuqurlashtirish ilmiy tadqiqot institutining direktor o’rinbosari, iqtisod fanlari doktori, professor
|
A.N.Samadov
|
Toshkent Davlat iqtisodiyot universiteti dotsenti, iqtisod fanlari nomzodi.
|
Ekspertlar:
|
|
O.A.Abduvaxabov
|
Toshkent Davlat iqtisodiyot universitetining ichki nazorat va monitoring bo’limi boshlig’i.
|
B.J.Safarov
|
Toshkent Davlat iqtisosodiyot universitetining “Marketing” кafedrasi dotsenti, iqtisod fanlari nomzodi.
|
|
| |
2-мавзу маркетинг тамойиллари, вазифалари, функциялари ва турлари (4 соат)

|
2-мавзу маркетинг тамойиллари, вазифалари, функциялари ва турлари (4 соат)
|
Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 0,71 Mb. | | #149905 |
Bog'liq Chakana ulgirji savdo hisobi
Samarqand agroinnovatsiyalar va tadqiqotlar instituti iqtisodiyot va boshqaruv faulteti 20104-guruh talabasi Solijonova Diyoraning Buxgalteriya hisobi va soliqqa tortish fanidan tayyorlagan MUSTAQIL ISH
Mavzu: Chakana ulgirji savdo hisobi
Reja:
1.Chakana savdo haqida umumiy tushuncha
2.Ulgurji savdo hisibi.
3.Savdo tushunchalari
Chakana savdo — tovarlarni soʻnggi isteʼmolchilarga sotuvchi savdo. Bu savdo bilan shug'ullanganda mustaqil doʻkonlar, maxsus doʻkonlar va supermarketlardan foydalaniladi.
Chakana savdo — tovarlarni donalab yoki kichik toʻp bilan sotish va sotib olish; Chakana savdo tovarlarni shaxsiy yoki uy xoʻjaligida pirovard isteʼmolga sotishning asosiy shakli boʻlib, dehqon bozorlari, kichik doʻkonlar, supermarketlar orqali amalga oshiriladi
Ulgurji savdo — katta partiyalarda tovar va mahsulotlarni oʻz mulkiga sotib olib, isteʼmolchilarga sotuvchi savdo turi. Ulgurji savdo — butun boricha, koʻp miqdorida, koʻtara savdo orqali tovar mahsulotlarini isteʼmolchilariga yoki ularni chakana tarzida savdo qiladigan haridorlarga tovarlar yirik va ulkan (partiya)lari bilan koʻtarasiga sotiladigan bozordir.
Chakana va ulgurji savdo
Chakana savdo aholiga to‘g‘ridan - to‘g‘ri tovar sotish va xizmat qilish bilan bog‘liq bo‘lgan tadbirkorlik faoliyatini o‘z ichiga oladi. Chakana savdo tovarlar assortimentining shakllanishida qatnashadi. Xaridorlarga tovarlar sifat ko‘rsatkichlari to‘g‘risida axborotlar beradi. Tovarlarni saqlash, qo‘shimcha ishlash, narxlarni o‘rnatish va boshqa vazifalarini bajaradi.
- chakana savdoga ishlab chiqarish firmalarning tor assortimentini kengaytirib taklif etadi;
- katta hajmda tovar sotib olib, muomala xarajatlarini kamaytiradi;
Ulgurji savdo ahamiyati quyidagichadir:
- yuqori malakali tovarshunos va marketologlar bilan tovarlar bozorini chuqur o‘rganadi;
- tovarlarni saqlaydi va kerakli tovar zahiralarini shakllantiradi;
- ishlab chiqaruvchilar va chakana savdo o‘rtasida mustahkam aloqa bog‘laydi, ularga moliyaviy yordamlashadi va boshqalar.
- do‘konning jixozlari
- mijozga xizmat ko‘rsatish darajasi
- tovar assortimenti
- savdoda xizmat ko‘rsatish xarakteriga ko‘ra farqlanadi.
Chakana savdo firmalarining turlari 4 ta mezon bilan farq qiladi:
1. Egamberdiyeva S.R. Moliyaviy va boshqaruv hisobi. O’quv qo’llanma. –T.: Fan va
texnologiya, 2019. 289 b.
2. Karimov A., Muqumov Z, Tulayev M., Kurbanbayev J., Raxmonov Sh. Buxgalteriya
hisobining axborot tizimlari. O’quv qo’llanma. –T.: Iqtisod-moliya, 2018. –194 b.
3. Kuljonov O., Xusinov I., Jumanazarov S. Buxgalteriya hisobi nazariyasi. O’quv qo’llanma. –
T.: Iqtisod-moliya, 2018. –237 b.
ADABIYОTLAR
|
| |
Тошкент давлат иқтисодиёт университети ҳузуридаги фан доктори илмий даражасини берувчи

Тошкент давлат иқтисодиёт университети ҳузуридаги фан доктори илмий даражасини берувчи
Download
1,78 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/40
Sana
14.05.2024
Hajmi
1,78 Mb.
#231049
Download
1,78 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Тошкент давлат иқтисодиёт университети ҳузуридаги фан доктори илмий даражасини берувчи
Download
1,78 Mb.
Matnni ko'rish
O`quv mashg - ”Машина игналари ва улар классификацияси” мавзуси маъруза дарси ишланмаси

|
”Машина игналари ва улар классификацияси” мавзуси маъруза дарси ишланмаси
|
bet | 2/3 | Sana | 02.01.2024 | Hajmi | 0,84 Mb. | | #129508 |
Bog'liq Dars ishlanmasi SHOYMARDONOV JAVLONO`quv mashg`ulotiga kirish.(5 daqiqa).
Talabalar davomatni tekshiradi. Mavzuning maqsadi,rеjasi, erishiladigan o`quv natijalari bilan o`quvchilarni tanishtiradi. Mashg`ulotni muammoli ma'ruza shaklida o`tkazilishini e'lon qiladi.
2 bosqich.Asosiy qism (60- daqiqa).
2.1.Mavzuga oid o`quv matеriali mazmuni bo`yicha qisqacha ma'lumot bеradi, shuningdеk suhbat va savollar orqali o`quvchilar bilimini faollashtiradi (1-shakl)
Mavzu bo`yicha bilimlarni faollashtirish jarayonida o`quv muammosini hal qilishga qaratilgan o`quvchilarning mustaqil ishlash va izlanuvchanlik faoliyatida faol ishtirok etishi uchun o`quvchilarda zarur bo`lgan dastlabki bilimlarning qanchalik darajada еtarli ekanligini aniqlaydi.
2.2. Faollashtirilgan bilimlarga tayanib hal etiluvchi quyidagi savollar kiritadi.
1. Nima uchun mexanizmlar kinematik taxlil qilinadi?
2.Mexanizmlar kinematik strukturaviy taxlili davomida qanday formulardan foydalaniladi va nima uchun?
3.Assur guruhlarini nima uchun aniqlanadi?
4.O`ylab ko`ringchi!
Yuqorida aytilgan savollar yеchimini ta'minlash uchun ularni hal etishga qaratilgan vaziyatlarni yuzaga kеltiradi. O`quvchilarni munozaraga chorlaydi. Savollar yеchimini o`quvchilar bilan birgalikda tahlil qiladi.
2.3.O`quvchilar kichik guruhlarga bo`linadi va o`qituvchi tomonidan har bir guruhga savollar bеriladi.
1-guruhga.
a) Qo`zg`aluvchan bichish mashinalarining qanday turlarini bilasiz? Qo`zg`aluvchan bichish mashinasida qanday nuqsonlar bo`lishi mumkin?
b) Ilgarilanma-qaytma harakatlanuvchi pichoqli bichish mashinasining pichog`iga qanday servis xizmati ko`rsatiladi?
2-guruhga.
a) Mexanizmlarning turlarini aytib bering?
b)Jahon mihyosida eng katta hajmda igna ishlab chiqaradigan zavod va firmalar qaysilar?
3-guruhga.
a) Mexanizmlarning strukturaviy taxlili nima?
b)Tikuv mashinasining harakatni uzatuvchi tasmasi cho`zilib qolgan, bu tasmani qanday almashtirish mumkin? Ko`rsata olasizmi?
Xuddi shunday kеyingi savollar yеchimi yo`llarini izlanishni tashkil etadi. Ma'ruzaning borishini to`liq tashkil etish uchun yordamchi savollar va xulosalar (2-shakl), hamda vizual matеriallarni (3-shakl) qo`llaydi.
O`quvchilarni savol hal etish usulini topishga еtaklaydi, ya'ni savolni yеchimi bo`yicha birinchi oraliq xulosani shakllantiradi.
|
| |
Muammoli savol yеchishga yo`naltirilgan

|
Muammoli savol yеchishga yo`naltirilgan
|
bet | 3/3 | Sana | 02.01.2024 | Hajmi | 0,84 Mb. | | #129508 |
Bog'liq Dars ishlanmasi SHOYMARDONOV JAVLON2.4.Muammoli savol yеchishga yo`naltirilgan: aqliy hujumni qo`llaydi va muammoni hal etish bo`yicha yakuniy xulosani ifodalaydi. Guruhlarda yoki juftliklarda ish boshlanishi haqida o`quvchilarga e'lon qiladi. Muammoli savollarni yеchimi bo`yicha qo`shimcha ko`rsatma bеradi.
2.5.O`qituvchi guruhlarga bеrilgan muammoli savollar bo`yicha muhokama e'lon qiladi, har bir guruh yеtakchisi muammoni yеchimi bo`yicha chiqishini muvofiqlashtiradi.
Bеrilgan muammo bo`yicha yakunlar yasaydi. har bir muammoga bеrilgan yеchimlarning eng optimal variantini daftarlariga kiritishlarini taklif etadi.Mavzu yuzasidan yakuniy xulosani ifodalaydi.
3.Yakuniy bosqich (10 daqiqa)
3.1.Ma'ruza mashg`ulotiga yakun yasaladi.O`quv maqsadlari natijalariga erishishdagi muvaffaqiyatlari qayd etiladi.
3.2. O`quvchilar bilimini mustahkamlash va ularda shakllangan bilimlarni aniqlash uchun tеstlar bеradi (4-shakl).
“Funksiyalar e’loni va aniqlash. Oddiy funksiyalar tuzish” mavzusi bo`yicha amaliy mashg`ulot ishlanmasi
Ishdan maqsad: C++ dasturlash tilida funksiyalar bilan ishlash, ulardan foydalanish ko‘nikmalariga ega bo‘lish. Dasturda turli ko‘rinishdagi funksiyalar, lokal va global o‘zgaruvchilardan foydalana olish.
Masalaning qo‘yilishi: Tinglovchi variant bo‘yicha berilgan masalani C++ dasturlash tilida ishlashi va kerakli natija olishi lozim.
Ishni bajarish uchun namuna
Misol: Berilgan butun sonning raqamlari yig‘indisi hisoblansin.
Dastur kodi: dastur.cpp fayli:
#include using namespace std; int Raqamlar_Summasi(int); int main()
{
int b;
cout << "\nButun sonni kiriting: "; cin >> b;
cout << "\n" << Raqamlar_Summasi(b); cout << endl; system("pause"); return 0;
}
int Raqamlar_Summasi(int n)
{
int s=0;
if (n < 0) n =- n; while (n > 0)
{
s += n % 10; n /= 10;
}
return s;
}
|
| |
Elektron ta’lim resurslari - Mundarija: Kirish 3 Alifbe davrida yozuv kònikmalarini shakllantirish va ularga qòyiladigan talablar 5

Mundarija: Kirish 3 Alifbe davrida yozuv kònikmalarini shakllantirish va ularga qòyiladigan talablar 5
ALIFBE DAVRIDA YOZUV KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH kurs ishi (2)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Mundarija: Kirish 3 Alifbe davrida yozuv kònikmalarini shakllantirish va ularga qòyiladigan talablar 5
|
TASM (Turbo Assembler) - - 2-bosqich ri-11-22 guruhi talabasining kompyuterni tashkil etilishi fanidan

|
2-bosqich ri-11-22 guruhi talabasining kompyuterni tashkil etilishi fanidan
|
bet | 2/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 208,23 Kb. | | #242757 |
Bog'liq 6-AMALIY KTE
TASM (Turbo Assembler) - Borland firmasi tomonidan yaratilgan bo‘lib, u 16/32-bitli mikroprotsessorlar uchun yozilgan dasturlarni kompilyatsiyalashda qo‘llaniladi. Bu kompilyator bevosita MS DOS muhitida ishlaydi. Turbo Assemblerning bir vaqtda ikkita versiyasidan foydalanish mumkin - tasm.exe va tasmx.exe.
Avvalo, Assemblerda tuziladigan dasturlarni qayta ishlash (exe-faylga aylantirish) uchun uni translyatsiya jarayoniga tayyorlash kerak. Dasturni bajariluvchi faylga translyatsiya qilish va uni protsessorning joriy holatida qadamba-qadam bajarilishini nazorat qilish hamda o‘rganish jarayoni to‘rt bosqichni o‘z ichiga oladi.
1-bosqich. Dastlabki (boshlang‘ich) dastur matni tayyorlanadi va u biror xxxx.asm fayl ko‘rinishida tegishli katalogda (albatta TASM paketi katalogida) saqlab qo‘yiladi;
2-bosqich. TASM translyatori orqali dastur assemblerlanadi, natijada xxxx.obj kengaytmali obyektli fayl hosil qilinadi. (Obyektli fayl - bu dasturning ikkili-kod ko‘rinishida tasvirlanishidir).
3-bosqich. Dasturni yig‘ish (kompanovkalash). Bu ish Turbo Linker yig‘uvchisi (bog‘lanish muharriri) orqali amalga oshiriladi va nihoyat xxxx.exe yoki xxxx.com kengaytmali bajariluvchi fayl hosil qilinadi.
4-bosqich. Tuzilgan dasturning xotira maydonida joylashgan holati, uning haqiqiy mashina kodida ifodalanishi va buyruq formatini o‘rganish uchun uni TD (Turbo Debugger) muharririda ishga tushirish.
Assembler tilining dastur tarkibi
Assembler dasturlash tilining dastur tarkibi hotira blok jamlanmalardan iborat bo’ladi, shunday bloklar hotira segmenti deb nomlanadi. Dastur bitta yoki bir qancha blok-segmentlardan tashkil topishi mumkin.
1) buyruq yoki yo’riqnoma (instruktsiya) – mashina kodining belgili ko’rinishini tasvirlaydi. Translyatsiya jarayonida assembler yo’riqnomalari mos mikroprotsessor tizim buyruqlariga o’zgartiriladi.
2) makrobuyruq (qism dastur) – dastur matni konstruktsiyaning aniq bir ko’rinishida rasmiylashtirish qaysiki dasturnu bajarish jarayonida almashtiriladi.
3) direktiva – assembler translyatoriga qandaydir amallarni bajarishni ko’rsatkichi hisoblanadi va u mashina ko’rinishida ifodalab bo’lmaydi, ya’ni analogi mavjud emas.
4) izoh qatori – har qanday belgilardan topgan majmua. Izohlar translyator tomonidan inkor qilinadi.
;
Direktiva operatori
Izoh matni
Buyruq operatori
Makrobuyruq operatori
Assembler dasturining gap-qator sintaksis diagrammasi
ism
Direktiva
operand_1
operand_N
…
izoh
|
| |
Yozuv ko‘nikmalarini shakllantirishda matnlardan foydalanish

|
Yozuv ko‘nikmalarini shakllantirishda matnlardan foydalanish
|
bet | 7/10 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 173 Kb. | | #123666 |
Bog'liq ALIFBE DAVRIDA YOZUV KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH kurs ishi (2) 4. Yozuv ko‘nikmalarini shakllantirishda matnlardan foydalanish
Ma'lumki yozish san'ati yozuvchining fe'l atvori, bilimi va qanchalik darajada mukammal insonligidan dalolat berib turadi. Insonlarning yozuvi orqali ular qay darajada savodxon ekanliklarini bilib olishimiz mumkin. Yozuvlar yuqoridagilardan dalolat berar ekan, demak biz o‘quvchilarni chiroyli va savodli yozishga o‘rgatish orqali ularda yuqoridagi sifatlarni shakllantirishga erishishimiz mumkin. O‘quvchilar savodli yozish orqali e'tiborli, irodali, tartibli bo‘lishga o‘rganib boradilar. Bu esa jamiyatimizda shakllanayotgan har bir shaxsga tegishli bo‘lgan fazilatlardan biridir7.
O‘quvchilarni yozishga o‘rgatishga bag‘ishlangan ushbu bitiruv malakaviy ishimda men ana shu masalani ko‘rib chiqdim. Unda asosan o‘quvchilarni yozishga o‘rgatish masalalari, yozuv darslarida savodli yozishga o‘rgatish usullari va boshqa masalalarga e'tibor berildi.
Ilmiy metodik adabiyotlar. Tadqiqot jarayonida olingan natijalar tahlili hamda boshlang‘ich ta'lim jarayoni kuzatishlar asosida quyidagi xulosa va tavsiyalarni taqdim etishni maqsadga muvofiq deb hisobladim.
Kichik yoshdagi o‘quvchilarga beriladigan til ta'limi va tarbiyasi o‘zgacha yo‘nalish, o‘zgacha usullar bilan boyitib, til sofligi, adabiy til meyorlarini singdirish kabi zaruriy mashqlar vositasida olib boriladi. Shuningdek, ona tili fanini o‘qitishda pedagogik texnologiyalarning ilg‘or usullariga tayanib ish ko‘rmoq joiz hamda bolalar idrok eta oladigan topishmoqlar tizimini ishlab chiqish va qisman maxsus o‘quv jarayoni mazmuniga kiritilish zarur. Boshlang‘ich ta'limning samaradorligini oshirish omillaridan biri bolalarning savodli yozish malakaiarini tarbiyalashdir. Bu 1-sinfdan boshlanib, yuqori sinflarda ham davom ettirilishi lozim.
Oquvchilarni savodli yozishga o‘rgatishda quyidagilarga amal qilish orqali samaradorlikka erishishimiz mumkin:
-bolalar ruhiyatini chuqur o‘rganib, ularning har biriga o‘ziga xos munosabatda bo‘lish;
-dars jarayonida, darsdan keyingi mashg‘ulotlarda bolaning doimo yaxshi
-kayfiyatda bo‘lishini ta'miniashga;
-oquvchilar yozish jarayonida eng ko‘p yo‘l qo‘yayotgan xatolarga e'tibor berish;
-savodli yozish daqiqalarini otkazish;
-o‘quvchilarni o‘z xatolari ustida ishlashga o‘rgatish;
-turli didaktik o‘yinlardan foydalanib yozish malakalarini oshirish;
Darslarga mana shu tarzda yondoshish orqali biz o‘quvchilarni savodli yozishga o‘rgatib borishimiz mumkin bo‘ladi deb hisoblayman.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Mundarija: Kirish 3 Alifbe davrida yozuv kònikmalarini shakllantirish va ularga qòyiladigan talablar 5

|
Mundarija: Kirish 3 Alifbe davrida yozuv kònikmalarini shakllantirish va ularga qòyiladigan talablar 5
|
bet | 9/10 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 173 Kb. | | #123666 |
Bog'liq ALIFBE DAVRIDA YOZUV KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH kurs ishi (2) Foydalanilgan adabiyotlar
Asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar.
Qosimova K., Matjonov S., G‘ulomova X., Yo‘ldosheva Sh., Sariyev Sh. Boshlang‘ich sinflarda ona tili o‘qitish metodikasi. T., TDPU. 2008.
Qosimova K., Matjonov S., G‘ulomova X., Yo‘ldosheva Sh., Sariyev Sh. Ona tili o‘qitish metodikasi. Toshkent, “Noshir”, 2009.-B.352.
G‘afforova T. Boshlang‘ich ta’limda zamonaviy pedagogik texnologiyalar. Toshkent, “Tafakkur”, 2021, –B.160.
Qo‘shimcha adabiyotlar
O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. T “O‘zbekiston” 2020-yil. 106-bet
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. Toshkent, “O‘zbekiston” nashriyoti, 2017 yil
“O‘zbekiston Respublikasining yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi qonuni. 2016-y Xalq so‘zi gazetasi №6617
Karimov I.A. Yuksak ma'naviyat - еngilmas kuch. - T.: Ma'naviyat, 2008. - 176 b.
SH.M.Mrziyoyev “Erkin va faravon demakratik O‘zbekistin davlatini birgalikda barpo etamiz” “Toshkent”2016-yil
Abdullayyev M., Abdullayeva M., Abdullayeva F., Abdurazzoqova G. va boshq. Mustaqillik: ilmiy-ommabop lug‘at. T.:Sharq, 2006.
Abdullaеva Q., Safarova R., Bikboеva N. Boshlang‘ich ta'lim kontsеptsiyasi G‘G‘ Boshlang‘ich ta'lim, 6-son. -T.: 1998. - B.2-9.
Abdullaеva Q., Safarova R. va b. Boshlang‘ich ta'lim davlat ta'lim standarti G‘G‘ Boshlang‘ich ta'limi, 6-son. -T.: - 2017.
Safarova R. Inoyatova M. “Alifbe” 1-sinf. smart darslik. Respublika ta’lim markazi. Toshkent – 2021. 5-30-betlar.
Barakayev R. O‘zbek bolalar adabiyoti va Abdulla Avloniy ijodi. T., “Fan”, 2004, -160 b.
Ma'qulova B., Nasriddinova D. Kitobim-oftobim 1. Sinfdan tashqari o‘qish kitobi. T., “O‘qituvchi”, 2011, -152b.
Ma'qulova B., Nasriddinova D. Kitobim-oftobim 2. Sinfdan tashqari o‘qish kitobi. T., “O‘qituvchi”, 2011, - 152.
|
| |
1-дарс вазифалари

1-дарс вазифалари
Download
6,86 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
05.02.2024
Hajmi
6,86 Mb.
#151664
Download
6,86 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1-дарс вазифалари
Download
6,86 Mb.
Matnni ko'rish
Axborotlarni saqlovchi va tashuvchi vositalar fleshka, cd va dv

|
Axborotlarni saqlovchi va tashuvchi vositalar fleshka, cd va dv
|
bet | 1/2 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 42 Kb. | | #138602 |
Bog'liq Axborotlarni saqlovchi va tashuvchi vositalar
Axborotlarni saqlovchi va tashuvchi vositalar fleshka, cd va dv
Fayllar tizimida ishlash test, pedagogik texnalogiya, HTML QOLLANMA, kenguru 2012 class 2, 3 kurs ekanomika, Kompyuter kimyo, Raqamli hisoblash mashinasi - Vikipediya, Sana 14-mart Sinf 8,,B’’ Fan Chizmachilik Mavzu Modelning be, 00 Бизнес режа нима, jadval bo`yicha, optika, bayonnoma 2 ko`chirma, Asinxron mashinalar, 2022 Fermentlar maruza (2), Academic-Data-341201109566 (1)
Bu sahifa navigatsiya:
Axborotlarni uzoq vaqt saqlovchi vositalar haqida: HDD, CCD, DVD, Cloud
Axborotlarni saqlovchi va tashuvchi vositalar: fleshka,
CD va DVD disklar.
Flesh disklar juda katta hajmdagi axborotni o’z ichiga sig’dira oladigan yarim o’tkazgichli elementlardan qurilgan xotira. Flesh xotiralar o’lcham jihatidan juda kichik bo’lib foydalanish uchun juda qulash. Ma’lumot yozish tezligi 6700 kbayt/sek gacha yetadi. Ma’lumot o’qish tezligi yesa 18000 kbayt/sek gacha boradi. Flesh xotiralar hozirgi kunda eng asosiy axborot tashuvchilardan hisoblanadi.
CD disklar – bu kompakt disk so’zlarining bosh harflaridan olingan nomli disklar bo’lib, axborotlarni saqlash uchun optik yuzadan iborat, yumaloq disk ko’rinishidagi axborot tashuvchi hisoblanadi. Kompakt disklar 700 Mbayt hajmga ega bo’lib, unga ma’lumot disk o’quvchi qurilmaning lazer nuri yordamida yoziladi va o’qiladi.
DVD disklar – bu dijital video disk so’zlarining bosh harfidan iborat nomli disklar hisoblanadi. Bu disklar 4.5 Gbayt hajmga ega bo’lib, CD disklarga nisbatan 7 barobar ko’p axborot sig’dirishi mumkin.
Har ikkala turdagi disklar ham optik rejimda ma’lumotlarni yozish, o’qish va saqlash xususiyatiga ega bo’lib, ixtiyoriy turdagi ma’lumotlarni tashish imkoniyatiga ega.
Hozirgi kunda ushbu disklarning yangi avlodlari ishlab chiqarilmoqda, ular CD-RW va DVD-RW ko’rinishida belgilanadi. Bunday turdagi disklarga axborotlarni yozish, o’chirish va qayta yozish mumkin
|
|
| |
Stanoklarning puxtaligi - 1-ma’ruza. Fanning muhandis-mashinasozlarni tayyorlashdagi o'rni va ahamiyati

|
1-ma’ruza. Fanning muhandis-mashinasozlarni tayyorlashdagi o'rni va ahamiyati
|
bet | 2/2 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 50,4 Kb. | | #152327 |
Bog'liq 1-maruza AIChTJStanoklarning puxtaligi.
Puxtalik har qanday jihozning topshiriqda ko’rsatilgan o’z vazifalarni ma’lum vaqt ichida sifat ko’rsatkichlarini saqlagan holda bajara olish imkoniyati bilan belgilangan. Stanoklarning topshiriqda ko’rsatilgan vazifasi uning butun ishlatish muddatida stanoklar uzluksiz ishlashi (tashkiliy texnik sabablarga ko’ra to’xtab qolmasligi sharti bilan) va faqat yaroqli mahsulot chiqarish lozim. Lekin uning ishida uskunaning va undagi alohida qismlarning ish qobilyatini buzadigan nuqsonlar vaqt-vaqti bilan sodir bo’lib ishlamay qolishdan bo’lib turadi.
Stanoklarning mahsulot chiqara olmaydigan buzulishi, funksional buzilish (o’z vazifasini bajara olmaydigan buzulish) deyiladi.
Buzulishlar barqaror (uzil-kesil) va takrorlanuvchan (bir paydo bo’lib, bir yo’qoladigan) bo’ladi. Uskuna qismi, qurilmasi yoki mexanizmi barqaror buziladigan keyin ularni almashtirish yoki ta’mirlash zarur. Bunday buzulishlar funksional buzilishlarga kiradi. Takrorlashuvchi buzulishlar esa odatda parametrik uzulishlarga kiradi va chiqaraladigan buyumning parametrlariga ta’sir etuvchi omillar bir-biriga nomuvofiq qo’shilib qolganda sodir bo’ladi.
Parametrik buzulishlarning sodir bo’lishiga sababchi omillarning hammasi uch kategoryaga bo’linadi.
1) Vaqti o’tishi bilan o’zgarmaydigan yoki matematik omillar. Bunga spport siljish yo’nalishining va detal aylanish o’qining parallel hollatdan chetlashishi, silinder aylanish o’qining konduktor vtulkasining o’q chizig’iga mos kelmasligi.
1-rasm. Stanokning buzilish sabablari
2) vaqt- vaqt bilan ta’sir etuvchi yoki tasodifiy ishlar bu omillar tashqi sharoitlarning texnologik va konstruktif parametrlarning beqarorligi, masalan, ishlov berishdagi kiyimning va zagatofka ashyosi fizikaviy, kimyoviy xossalarning, atrof-muhit harorati va namligining, “stanok-moslama-detal” sistemasi birligining, ishqalanish kaeffitsentining, mexanizmlar ishga tushish vaqtining o’zgarib turishi.
3). Bir xilda ta’sir etuvchi yoki vaqt o’tishi bilan o’zgaruvchi omillar, bunga yo’naltiruvchi stanoklarning yeyilishi, asbobning yeyilishi, texnalogik uskunaning temperature ta’sirida deformatsiyalanishi va h.k. buzulishlar oqimi ko’rsatkichi - buzulishlarning o’rtacha davriy takrorlanishi
Bunda T-stanoklarning ish vaqti
k- ish vaqti ichida sodir bo’ladigan buzulishlar soni.
Buzilguncha ishlash o’rtacha muddati ta –stanoklar ish bajagan vaqtining bu vaqt ichida sodir bo’ladigan buzulishlar soniga nisbati bilan tavsiflanadi:
TH=
Nazorat uchun savollar
Texnologik jihozlar deb qanday jihozlarga aytiladi.
Metall kesish dastgohi qanday dastgoh.
Ko‘p operatsiyali dastgoh qanday dastgoh.
Mashinasozlikda texnologik jihozlarning o‘rni va ahamiyati.
O‘zbekistonda dastgohsozlik taraqqiyoti istiqbollari qanday.
Moslanuvchan ishlab chiqarish moduli nima.
Avtomat liniya nima.
|
| |
Oquv yili Sana: 26. 11. 2014 Fan: Ona tili Sinf: 8-sinf Mavzu: Gapning ifoda maqsadiga ko`ra turlari Dars maqsadi

|
Oquv yili Sana: 26. 11. 2014 Fan: Ona tili Sinf: 8-sinf Mavzu: Gapning ifoda maqsadiga ko`ra turlari Dars maqsadi
|
bet | 1/5 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 12,49 Mb. | | #127233 |
Bog'liq Gapning ifoda maqsadiga ko’ra turlari
Buxoro shahar
35-orta umumtalim maktabi
ona tili va adabiyot fani oqituvchisi
Jorayeva Dilafroz Raimovnaning
Dars ishlanmasi
Mavzu: Gapning ifoda maqsadiga kora
turlari
Buxoro
2014-2015-oquv yili
Sana: 26. 11. 2014 Fan: Ona tili
Sinf: 8-sinf
Mavzu: Gapning ifoda maqsadiga ko`ra turlari
Dars maqsadi:
a) ta`limiy maqsad: o`quvchilarning gapning ifoda maqsadiga ko`ra turlari yuzasidan 5-sinfda olgan bilimlarini yangi tushunchalar asosida boyitish;
b) tarbiyaviy maqsad: yosh avlodni ona tilimizga hurmat, o`zaro mehr-oqibat, ahillik, vatanparvarlik va axloq- odob ruhida tarbiyalash, ona tabiatimizga bo`lgan mehr tuyg`usini shakllantirish;
s) rivojlantiruvchi maqsad: o`quvchilarning mustaqil fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirish, dunyoqarashini kengaytirish, yozma va og`zaki nutq samaradorligini o`stirish.
Dars turi: yangi bilim berish;
Dars metodi: suhbat, savol- javob, musobaqa , ta`limiy o`yin
Dars jihozi: mavzuga oid slaydlar, ko`gazmalar, matn tasviri, kompyuter, maqol va topishmoqlar to`plami
Dars shiori: Harakat qil bilganga ko`ra,
Bilmaganing bilgandan so`ra.
Abdurahmon Jomiy
Shakllantiriladigan kompetensiyalar: Fikrni og`zaki va yozma bayon qilish, Darak so`roq, buyruq va istak mazmunidagi gaplarni qatnashtirib, matn tuzish , og`zaki nutqda to`g`ri qo`llash;
Darsga qo`yiladigan talablar:
o`zaro hurmat,
fikrni erkin va ravon ifodalash;
o`zgalar fikrini tinglash va hurmat qilish;
adabiy til me`yorlari asosida gapirish.
Darsda kutiladigan natija:
faollik;
ijodkorlik;
erkin fikr bildira olish;
kerakli xulosa chiqara olish;
insonni tushunish va uni hurmat qilish.
|
| |
~ 1 ~ 07 ma’ruza Kuchlanish, tok va vaqt relelari

~ 1 ~ 07 ma’ruza Kuchlanish, tok va vaqt relelari
Download
0,78 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
20.05.2024
Hajmi
0,78 Mb.
#245559
Download
0,78 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
~ 1 ~ 07 ma’ruza Kuchlanish, tok va vaqt relelari
Download
0,78 Mb.
Matnni ko'rish
1-mustaqil ta’lim topshiriq mavzulari mt 1

1-mustaqil ta’lim topshiriq mavzulari
MT 1
O‘zbеkiston Rеspublikasining “Davlat tili haqida”gi
qonunlari
hamda “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”
kabi davlat hujjatlarida
o‘zbek tilining Davlat tili sifatida o‘qitish masalalari bo‘yicha
ma’lumot to‘plash.
MT 2
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyevning “O‘zbek
tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va
mavqeyini tubdan oshirish
chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmonida
belgilangan vazifalarning
amalda bajarilishi bo‘yicha tilshunos va adabiyotshunos olimlarning
fikr va mulohazalari bayon etilgan maqolalari bilan tanishish.
MT 3
O‘zbek tilining imlo qoidalari va soha egalarining savodxonligi.
“Mening kasbim va XXI asr” mavzusida ijodiy matn yaratish.
MT 4
O‘zbek tili leksikasining boyish manbalari. Sohangizga xos o‘z va
o‘zlashgan so‘zlar tasnifi.
MT 5
O‘zbek leksikografiyasi. Bir tilli va ikki tilli lug‘atlar bialn tanishish.
O‘zbek tilining izohli lug‘atida berilgan sohaga oid so‘zlar izohi bilan
tanishish.
MT 6 Sohaga oid terminlar bo‘yicha nostandart testlar tuzish.
MT 7
Sohaning dolzarb masalalariga bag‘ishlangan
ilmiy maqola ustida
ishlash. Maqoladagi sohaga oid atamalar va kalit so‘zlar tahlili.
MT 8
Soha olimlarining
ilmiy asarlari bilan tanishish,
shu asar asosida
reproduktiv testlar tuzish.
MT 9
Badiiy nutq uslubi. O‘zbek she’riyati. “Bir she’r tarixi”
mavzusida
esse yozish.
MT 10
Badiiy asar tahlili (ixtiyoriy). O‘qilgan badiiy asarni “Idrok xritasi”
innovatsion texnologiyasi asosida tahlil qilish.
Mavzu: ishlab chiqarish xonalarida tabiiy yoritishni o‘lchash va hisoblash

Mavzu: ishlab chiqarish xonalarida tabiiy yoritishni o‘lchash va hisoblash
Download
287,98 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
27.05.2024
Hajmi
287,98 Kb.
#255383
Download
287,98 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu: ishlab chiqarish xonalarida tabiiy yoritishni o‘lchash va hisoblash
Download
287,98 Kb.
Matnni ko'rish
~ 3 ~ 
gacha) va yakorь yurishining kichikligi (bir necha millimetr) tufayli erishiladi. Rele 
ishlashi tokining qiymati 
U

~ 4 ~
payvandlab qo’yiladi. Ballon inert gaz ─ toza azot yoki biroz (3 % atrofida) vodorod
qo’shilgan azot bilan to’ldiriladi. Ballon ichidagi gazning bosimi (0,4 ÷0,6)∙10
5
Pa
-ni
tashkil qiladi. Inert muhit kontakt o’zaklari oksidlanishining oldini oladi. Ballon
boshqaruvchi chulg’am (4)ga o’rnatiladi. CHulg’amga tok berilganda
Φ
magnit oqimi
hosil bo’ladi, u kontakt o’zaklari (1 va 2), ishchi zazor (tirqish)
δ
orqali havo bo’yicha
chulg’am (4) atrofida tutashadi.
13-rasm
14-rasm
Magnit maydonining soddalashtirilgan kartinasi 13-rasmda ko’rsatilgan.
Φ
oqimi
ishchi zazor orqali o’tishda tortuvchi elektromagnit kuch
Nazorat savollari - ~ 1 ~ 07 ma’ruza Kuchlanish, tok va vaqt relelari

|
~ 1 ~ 07 ma’ruza Kuchlanish, tok va vaqt relelariBog'liq 07 - ma’ruzaNazorat savollari:
1. Rele nima?
2. Relelarning qo’llanish sohasini ayting.
3. Relelarning ishlash printsipi bo’yicha klassifikatsiyasi.
4. Rele ishini sekinlashtirish nima uchun kerak?
5. Rele qanday tuzilgan?
6. Gerkon nima?
7. Gerkon qanday ishlaydi?
8. Gerkonning afzalliklari va kamchiliklarini ayting.
9. Gerkonli yo’l uzgichlari nima?
10. Kontaktli va kontaktsiz yo’l uzgichlari qanday ishlaydi?
11. Ferritlar nima?
08 ma’ruza
Issiqlik relesi
.
Reja:
1. Issiqlik relesi: ishlash printsipi, vaqt-tok tavsifi, releni tanlash.
2. Elektr magnit mexanik usul bilan sekinlatish vaqt relelari.
3. Ularning tuzilishi, rostlash va qo’llash sohalari.
1. Issiqlik relesi: ishlash printsipi, vaqt-tok tavsifi,
releni tanlash.
Ishlash printsipi
. Energetik jihozlarning uzoq muddatlarga yetishi ko’p jihatdan u
ishlash vaqtida yuz beradigan yuklanishlarga bog’liq. Har qanday ob’ektga ruxsat
berilgan tok oqishi davomiyligiga uning uzoq muddat va ishonchli ishlashi
ta’minlanadigan qiymatini topish mumkin.
Energetik jihozlarni tok yuklamalaridan himoyalash uchun bimetall elementdan
tashkil topgan issiqlik relelari keng tarqalgan.
Bimetall element ikkita plastinadan tuzilgan. Plastinalarning chiziqli kengayish
koeffitsienti
α
har xil. Plastinalar qaynoq prokat yo payvandlash usuli bilan bir-biriga
yopishtirilib mahkamlangan. Bu element qizdirilsa uning
α
koeffitsienti kichik bo’lgan
material tomonga egilishi yuz beradi.
Bunda
α
1
─ termoaktiv elementning haroratdan kengayish koeffitsienti (
|
| |
Elektr magnitli kuchlanish va tok relesi

|
Elektr magnitli kuchlanish va tok relesiBog'liq 07 - ma’ruza2. Elektr magnitli kuchlanish va tok relesi.
Elektr magnitli kuchlanish va tok relesi.
Qaytish koeffitsienti yuqori bo’lgan REV-
300 seriyali o’zgarmas tok relesi ham kuchlanish relesi, ham tok relesi sifatida ishlab
chiqariladi. Relening ishlash toki bo’yicha qiymati 30 ─ 65% chegaralarida prujina
boshlang’ich qisilishini o’zgartirish bilan rostlanadi. Kuchlanish relesining ishlash
nuqtasi 30 ─ 65% chegaralarida o’zgaradi. Prujina qisilishi ortganda ishlash kuchlanishi
ham ortadi va qaytish
~ 2 ~
10-rasm
koeffitsienti o’zgaradi. Kuchlanish relesi ishlashi tezkorligining ortishiga chulg’am
nominal kuchlanishi pastligi (24, 48 V) va ketma-ket konstantandan yasalgan qo’shimcha
rezistor ulash bilan bilan erishiladi. Qo’shimcha rezistor rele ishlaydigan kuchlanish
qiymatini oshirishga imkon beradi. Uning qarshiligi shunday tanlanadiki, relening ishlash
toki 0,3
I
nom
I
ishl
0,5
I
nom
chegaralar ichida bo’lsin.
I
ishl
/ I
nom
nisbat qancha katta bo’lsa,
ishlash vaqti shuncha katta bo’ladi. Konstantandan qo’shimcha rezistor ishlash
kuchlanishining haroratga bog’liqligini kamaytiradi.
3. Relening qaytish koeffitsienti, uning tuzilishi.
10-rasmda REV-300 seriyali tok relesi ko’rsatilgan. Magnit o’tkazgich (1)lar U-
shakldagi yumaloq kesimli metall tayoqdan tayyorlangan. CHulg’am (3) mis shinadan
yasalgan. Yapaloq yakorь (2) prizmada aylanadi, bu esa relening yeyilishga yuqori
mexanik chidamliligini ta’minlaydi. Prujina kuchining rostlanishi
gayka (6) bilan amalga oshiriladi. Izolyatsion plastina (7) yakorni harakatchan kontakt
(8) bilan bog’laydi. Rele ikkita harakatlanmaydigan kontaktlar (9 va 10)ga ega.
Harakatchan kontakt (8) chiqarish simi (11) bilan egiluvchan bog’lanish (12) orqali
birlashtiriladi. SHpilьka (4)lar yordamida rele yig’ish paneliga o’rnatiladi. Qaytishning
koeffitsientining yuqori qiymatiga yetarlicha katta zazor (oraliq ─ tirqish ─ 5∙10
─3
m-
|
| |
Poezd chiptasi narxini nima belgilaydi

|
Poezd chiptasi narxini nima belgilaydi
|
bet | 2/9 | Sana | 02.06.2024 | Hajmi | 1,82 Mb. | | #259242 |
Bog'liq Sapa Poezd chiptasi narxini nima belgilaydi
Ushbu narxning shakllanishiga ko'plab omillar ta'sir qiladi:
yo'lovchi tashish intensivligi (yo'lovchilarni tashish mavsumi "past" va "yuqori");
sayohat qilinadigan masofa;
avtomobil klassi;
poezd turi;
telefon orqali buyurtma berishda, bitta o'rindiqqa kamida 100 rubl miqdorida haq to'lanadi.
"ART-service" kompaniyasiga murojaat qiling, biz poezd chiptalarini arzon narxlarda va mijozlar uchun maksimal darajada qulaylik bilan sotamiz. Telefon orqali poezd chiptalariga qo'ng'iroq qiling va bron qiling.
C# (talaffuzi: si sharp) dasturlash tili Microsoft korporatsiyadan obyektga mo’ljanllangan dasturlash tilidir. U .NET texnologiyasi bilan reliz kelishdi, keyingi ESMA va ISO standartlarini ham oladi. С# tili 1972 yilda Nyu-Djersi shtatining Myurrey-xill shahrida Bell Laboratoriya kompaniyasining tizimli dastur tuzuvchisi Dennis Richie tomonidan yaratilgan. Bu til o’zini shunchalik yaxshi ko’rsatdiki, oxir oqibatda unda Unix operatsion tizimlarining 90% yadro kodlari yozildi. (oldin quyi assamberlarda yozilgan). C# ning vujudga kelishidan oldinroq yaratilgan tillardan yetarli darajada foydalanilgan. C# tili dasturlashning zamonaviy davri boshlanishini belgilab berdi. 1960-yillarda dasturlash texnologiyalaridagi struktaraviy dasturlashning paydo bo’lishiga olib kelib kelgan inqilobiy o’zgarishlar C# tilining yaratilishiga asosiy imkonyatlarni belgilab berdi. C# tili kuch, elegantik va ma’nodorlikni o’zida muvaffiqiyatli birlashtirgan birinchi strukturaviy til bo’ldi. Uning bo’lishi mumkin bo’lgan xatolar ma’sulyatini tilga emas dastur tuzuvchi zimmasiga yuklaydigan prinsiplar bilan inobatga olgan holda sintaksisdan foydalanishdagi qisqalik va osonlik kabi xususiyatlari tezda ko’plab tarafdorlarni topdi. C# tilida tuzilgan bu dastur faqat windows operatsion tizimi uchun ishlatiladi.
80-yillardan keyin ishlab chiqilgan kompyuterlarning imkoniyatlari kengayib, ishlab chiqarish narxi keskin pasaygani tufayli ulardan foydalanish samarasi ortib bordi. Natijada, dastlab matn va grafiklar uchun muharrirlari ishlab chiqildi, keyinchalik multimedia qurilmasi yordamida tovushli ma’lumotlarni qayta ishlash imkoniyatlari ham paydo bo’ldi. Kompyuter tasviriy imkoniyatlarining kengayishi foydalanuvchilar uchun qulay bo’lgan grafik muloqot interfeysini yaratilishiga sabab bo’ldi. Natijada yuqori murakkablikdagi katta amaliy dasturlarni yaratish foydali hamda zarur bo’lib qoldi. Dasturiy vositalarni ishlab chiqish uchun qurol sifatida yuqori bosqichli algoritmik tillardan foydalanildi.
I. Nazariy qism
|
| |
α
-ning 
katta qiymati bilan); 
α

~ 8 ~
ning kichik qiymati bilan);
δ
─ bimetall elementning summar qalinligi;
l
─ uning uzunligi;
τ
─ bimetall element haroratining muhit haroratiga nisbatan ortishi.
Issiqlik relelarida invar (
α
-ning kichik qiymati) va xrom-nikelli po’lat (
α
-ning
kichik qiymati) keng tarqalgan.
Issiqlik relesining asosiy xarakteristikasi ─ ishlash
vaqtining yuklama tokiga
bog’liqligi (vaqt-tok xarakteristikasi).
Energetik jihozlarning ishlash muddati davomliligi ularga ish vaqtida to’g’ri
keladigan yuklamalarga bog’liq. har qanday ob’ektga ishonchli va uzoq muddat ishlashi
uchun oqayotgan tokning mumkin bo’lgan qiymatiga bog’liqligini topish mumkin (16-
rasmdagi 1-egri chiziq). Tok nominaldan ortsa qo’shimcha
tarzda harorat ortadi va
izolyatsiya eskirishiga olib keladi. SHunga ko’ra o’ta yuklama qancha katta bo’lsa, ish
davomliligi shuncha kam bo’ladi. 16-rasmda ko’rsatilgan 1-egri chiziq jihozning ishlash
muddatidan kelib chiqqan holda belgilanadi. Xizmat muddati qancha kam bo’lsa, o’ta
yuklanishlar mumkin bo’ladi.
Himoya effektivligini baholash uchun himoyalanuvchi ob’ektning
va issiqlik
relesining
bimetall
elementi
vaqt-tok
xarakteristikalari
quriladi.
Himoya
xarakteristikalarini qurish uchun pasport yoki hisoblangan ma’lumotlar olinadi. Relening
o’rtacha toki
I
o’rt
= (1,2 ─ 1,3)
I
nom
. Bimetall elementning himoya xarakteristikasi
ε
= 0
va
ε
= 1 uchun quriladi. Rele to’g’ri
tanlanganda uning
ε
= 0
uchun xarakteristikasi
himoyalanuvchi ob’ekt xarakteristikasi yaqinida yo uning pastrog’idan o’tishi kerak.
SHundagina nominal tok bilan qizdirilganda rele ishonchli himoya qiladi. 16-rasmda 1-
chiziq dvigatelniki, ikkita turli nominal tokli issiqlik relelariniki ko’rsatilgan.
Bitta
relening ishlash toki (2-chiziq) dvigatelning nominal tokiga to’g’ri keladi, ikkinchisiniki
29% katta 3-chiziq). Dvigatelь va rele xarakteristikalari ikkinchi holatdagina bir-biriga
mos keladi.
Inertsionligi katta bo’lgani sabab, issiqlik relelari
zanjirlarni qisqa tutashuv
toklaridan himoya qilishga yaramaydi. Qisqa tutashuv paytida
bimetall elementning
qizishi issiqlikni muhitga tarqatmaydi va qizdiruvchi elementlar rele ishlaguncha yonib
ketishi mumkin.
w
─ qisqa tutashgan chulg’am o’ramlari soni; 
R
─ uning qarshiligi; 
i

w
─ qisqa tutashgan chulg’am o’ramlari soni;
R
─ uning qarshiligi;
i
─ qisqa
tutashgan chulg’amdagi tok;
Φ
otp
─ yakorь qaytishi uchun magnit oqimining qiymati;
Φ
o
─ magnitlovchi chulg’am ulangan holat uchun magnit o’tkazgichdagi magnit oqimining
qiymati;
iw
1
─ birlamchi chulg’am magnit yurituvchi kuchi.
Vaqt sekinlashishining katta qiymatiga erishish uchun magnit o’tkazgich materiali
yuqori magnit singdiruvchanlikka ega bo’lishi alohida qayd qilinadi.
Elektromagnit usulda vaqtni sekinlashtirish vaqti juda kichik, sababi boshlang’ich
ishchi zazor kattaligi tufayli vaqt o’zgarmasi kichkina va rele joyidan (yakori) jilishi
boshlanishi chulg’am magnit yurituvchi kuchida yuz beradi. Jilish
boshlanishi MYuKi
turg’unlashgan qiymatidan allaqancha kichik. Bu vaqt qisqa tutashtirilgan chulg’am
borligida 0,05 ─ 0,2
s
-ni
tashkil qiladi, yo’qligida esa 0,02 ─ 0,05 s.
SHunday qilib,
elektromagnit usulda vaqt sekinlashtirish imkoniyatlari cheklangan.
SHu sabab
elektromagnit relelar uchun maxsus ulanish sxemalaridan foydalaniladi (18-rasm).
Nazorat savollari:
1. Issiqlik relesi nima, u qanday ishlaydi?
2. Sekinlatish vaqt relelarining vazifasi nima?
3. Sekinlatish vaqtini uzaytirish uchun qanday choralar ko’riladi?
~ 9 ~ 
 
2. Elektromagnit mexanik usul bilan sekinlatish vaqt relelari

~ 10 ~
Yakorь qaytishida sekinlashtirishning katta qiymatini
olish uchun yopiq magnit
sistemasining ishchi va parazit zazor (tirqish)larning yuqori o’tkazuvchanligi zarur. SHu
maksadda magnit o’tkazgichning barcha o’zaro teginuvchi detallari va yakorь puxtalik
bilan silliqlanadi. Quyma alyuminiyli tsokolь vaqtni cho’zishni ko’paytiruvchi
qo’shimcha qisqa tutashtirilgan o’ram hosil qiladi.
Qisqa tutashgan o’ramga yoki chulg’amga ega to’yingan magnit sistemasi uchun
yakorь qaytishida vaqtni cho’zish qiymati formula bilan hisoblanadi.
Bunda
-§. Ma'lumotlar bazasini dasturga bog`lash

7-§. Ma'lumotlar bazasini dasturga bog`lash
SQL Server ma’lumotlar bazasini yaratish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi:
1.Вид bo`limidan Обозреватель серверов oynasini tanlab olamiz.
Ushbu oyna ochilgandan so`ng Подключения данных yozunining ustiga borib sichqonchaning o`ng tugmasini bosamiz va u yerdan Добавить подключениe ni tanlaymiz. Shundan so`ng quyidagi oyna hosil bo`ladi:
Bu oynaning yuqoridagi maydoniga tanlangan maʼlumot manbasiga ulanish uchun maʼlumotlarni kiritamiz yoki boshqa maʼlumot manbai yoki provayderni tanlash uchun Изменить tugmasini bosamiz. Undan pastdagi maydonga esa ma’lumotlar bazasining nomini yozamiz (masalan: Kurs_ishi deb nomlaymiz) va pastdagi OK tugmasni bosamiz. Agar ma’lumotlar bazasi avvaldan mavjud bo`lmasa uni shu yerning o`zida yaratishni so`raydi:
Yangi, Kurs_ishi deb nomlangan bazani yaratish uchun Да tugmasini bosamiz va bizda yangi baza paydo bo`ladi.
Paydo bo`lgan bazamizning ustiga borib sichqochaning o`ng tugmasini bosamiz va Добавить новую таблицу ni tanlaymiz. Shunday qilib bizda quyidagi jadval paydo bo`ladi:
Men proyektimda ma’lumotlar bazasini Visual C# .NET Windows ilovasining o`zida yaratishni ma’qul ko`rdim. Birinchi navbatda yaratayotgan jadvalimizga ID berib ketishimiz kerak. Baza yaratishda har xil tiplardan foydalanamiz. Masalan, text ma’lumotini kiritish uchun varchar(50) tipini tanlaymiz. Raqamli ma’lumot kiritish kerak bo’ladigan bo’lsa int tipidan foydalanamiz. Shu tariqa baza yaratiladi.
Kirish.cs
using System;
using System.Collections.Generic;
using System.ComponentModel;
using System.Data;
using System.Drawing;
using System.Linq;
using System.Text;
using System.Windows.Forms;
namespace WindowsFormsApplication7
{
public partial class Login : Form
{
public Login()
{
InitializeComponent();
}
private void label2_Click(object sender, EventArgs e)
{
}
private void label3_Click(object sender, EventArgs e)
{
}
private void label1_Click(object sender, EventArgs e)
{
}
private void textBox1_TextChanged(object sender, EventArgs e)
{
}
private void button1_Click(object sender, EventArgs e)
{
if (UnameTb.Text == "" || PassTb.Text == "")
{
MessageBox.Show("Enter UserName and Password");
}
else if (UnameTb.Text == "Name" && PassTb.Text == "Password")
{
Form2 Main = new Form2();
Main.Show();
this.Hide();
}
else
{
MessageBox.Show("Wrong UserName Or Password");
}
}
private void label4_Click(object sender, EventArgs e)
{
Application.Exit();
}
private void pictureBox1_Click(object sender, EventArgs e)
{
}
}
}
|