nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi

|
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
|
bet | 63/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
DTS talabi: Dinamometr yordamida kuchlarni o’lchashni bilishi.
Dars turi: Malakalarni rivojlantirish.
Dars usullari Mustaqil ish.Tushunchalar asosida bashorat qilish. Esse.
Dars materiallari: 1. Fizika kitobi va multimediya darslik. Kompyuter. CD disk.
2. Laboratoriya ishiga doir kerakli jihozlar.(Dinamometr, turli massali jismlar, rezina, uchida ilmog’i bor silliq taxtacha, stol.) Darsning borishi:
|
| |
Shartli formatlash - Cover ict stb indd

93
3
Elektron jadvaldan
maqsadli foydalanish
Maqsadni qidirish:
siz istagan miqdorga
erishish
uchun siz
uchun qiymatlarni
o’zgartiradigan vosita.
Kalit so‘z
1-mashg ‘ulot
Ultimate League elektron jadvalingizga shartli formatlashni qo‘shing. Ishlangan pul 0 dan
kam bo‘lgan holda, katakchani qizil rangga bo‘yang.
2-mashg‘ulot
Ishlangan pul 0 dan ortiq bo‘lganida, katakchani yashil rangga bo‘yang.
3-mashg‘ulot
Ishlangan pul 0 ga teng bo‘lganida, katakchani to‘q sariq rangga bo‘yang.
2-masala
Maqsadni qidirish
Microsot Excel da “Agar shunday bo‘lsa?” funksiyalari o‘rnatilgan.
Maqsadni qidirish siz
qidirayotgan qiymatni elektron jadvalga aytish imkonini beradi. Keyin u siz foydalanmoqchi
bo‘lgan qiymatni topguncha elektron jadvalingizdagi qiymatlarni o‘zgartiradi.
Misol uchun, agar siz 1 000 000 soʿm foyda olish uchun ishtirok narxi qanday bo‘lishi
kerakligini
bilmoqchi bo‘lsangiz, u daromad 1 000 000 soʿm bo‘lgunga qadar ishtirok to‘lovini o‘zgartiradi.
APON texnologiyasi - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat

78
o‗z ichiga oluvchi ranjirlash protsedurasi ishga tushadi: masofa bo‗yicha
ranjirlash, quvvat bo‗yicha ranjirlash va sinxronizatsiya.
MAS protokoli APON ulanish tizimi uchun uchta masalani echadi:
- teskari oqimdagi uzatishlarda kolliziyaning yo‗qotilishi;
- teskari oqimda polosani aniq, samarali dinamik bo‗lishi;
- ilova transporti uchun eng yaxshi moslashtirishni saqlashi.
APON MAC protokoli so‗rov/ruxsat mexanizmiga asoslanadi.
Asosiy g‗oyani
ONT tomonidan
talab qilingan polosa
so‗rovlarini
jo‗natish tashkil etadi. Yuklangan teskari oqim va qaysi xizmatlar ONT ga
yoki boshqasiga o‗rnatilganligi
haqida bilimlarga asoslanib, OLT bu
so‗rovlarni qayta ishlash uchun qaror qabul qiladi.
So‗rov/ruxsat mexanizmini boshqarish uchun FSAN APON
kadrining strukturasi to‗g‗ri va teskari oqim uchun aniqladi. Bu format
ITU-T ning
G.983.1 tavsiyasiga binoan standartlashtirildi.
Bitta kadrni 155 Mbit/s tezlikda uzatish 0,15 ms davom etadi. 32 ta
ONT da to‗liq siklni uzatishda 0,6 ms talab qilinadi.
Boshqacha qilib
aytganda, ONT 0,6 ms davomiyligida minipaketlarni, ma‘lumotlarni
uzatishga mo‗ljallangan xizmat so‗rovlarini jo‗natadi. ONT, uning chiqish
buferida so‗rovni uzatishga navbat shakllanganda jo‗natadi. ONT faqat
PLOAM yacheykasidan ruxsat olgandan so‗ng uzata olganligi sababli, shu
lahzadan maksimal vaqtni baholashda, 0,6
ms sikl vaqtiga RTT ni
ikkilangan o‗tish masofasida (20 km radiusdagi tarmoqlar uchun RTT 0,2
ms ni tashkil qiladi) kechikish vaqtini qo‗shish kerak bo‗ladi va natijada
0,8 ms hosil bo‗ladi. Bu qiymatga OLT va ONT lardagi apparat kechikish
vaqtlari qo‗shilishi mumkin.
Ilovalar sathi - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat

356
bilan bog‗liq foydalanuvchining shaxsiy ma‘lumotlariga nisbatan yozuvni
o‗qish rejimida ochiq kirishni ta‘minlaydi. Kirish turli xil chetki oxirgi
nuqtalardan, jumladan, telefon, WEB va SMS ilovalar, set-top box turidagi
televizion qo‗shimchalar va boshqalar orqali amalga oshiriladi.
Shuningdek HSS da, SLF (Subscription Locator Function) funksiyasi
amalga oshirilib, u I-CSCI modulidan yoki ilovalar serveridan savolga
javob tariqasida aniq bir abonentning ma‘lumotlarini o‗z ichiga olgan
ma‘lumotlar bazasining holatini aniqlaydi. Nihoyat, HSS serveri tarkibiga
2G tarmoqlari bilan ishlash uchun HLR va AuC (Autentification Center)
modullari kiradi.
IMS muhitida HSS serveri har bir foydalanuvchi va abonent
tomonidan ishga tushirilgan xizmatlar to‗g‗risidagi ochiq ma‘lumotlar
bazasi sifatida ishlaydi: foydalanuvchi qanday xizmatlarga obuna bo‗lgan,
bu xizmatlar yuklatilganligi, foydalanuvchi tomonidan qanday boshqaruv
parametrlari o‗rnatilganligi.
Loyihalashning asosiy bosqichlari

369
Rekonstruksiya qilish xolatida aloqani tashkil etishning variantini
tanlash va turli tipdagi TOUT qo‗llanilganda bir turdagi kabel uchun
kapital va yillik ekspluatatsiya xarajatlarini taqqoslash asosida olib
boriladi.
Kabel markasi trassadagi erning xarakteri, kabelni yotqizish usuliga
bog‗liq holda tanlanadi. Barcha hollarda RUT kanal va traktlarining
zaruriy
sifat
ko‗rsatkichlarining
saqlanilganligi,
raqamli
uzatish
liniyasining iqtisodiy samaradorligi eng asosiy shart hisoblanadi.
Regeneratsiyalash punktlarini joylashtirish quyidagi talablarni
hisobga olgan holda amalga oshiriladi. Raqamli liniya trakti oxirgi
punktlar (OP) ning uzatuvchi va qabul qiluvchi liniya trakti uskunalari
(LTU) dan, xizmat talab qiladigan (XTQRP) va xizmat talab qilmaydigan
regeneratsiyalash punktlari (XTQyRP) dan, regeneratsiyalash uchastkalari
(RU) dan va optik kuchaytirish punktlari (KU) dan tarkib topgan.
XTQyRP OP yoki XTQRP dan distansion manba bilan ta‘minlanadi,
shuning uchun ularni imkon qadar tejamli qilib tayyorlashga intilinadi.
XTQyRP ni ta‘minlovchi OP va XTQRP orasidagi masofa distansion
ta‘minot (DT) masofasi deyiladi va har bir RUT ning pasport
ma‘lumotlaridan biri hisoblanadi.
OP-XTQyRP, XTQyRP-XTQyRP yoki XTQyRP-XTQRP orasidagi
masofa regeneratsiyalash uchastkasi uzunligi deyiladi. RUT ning optik
kabeli RU uzunligi uning energetik potensialiga, ya‘ni maksimal
qoplanadigan so‗nish va optik kabel turiga bog‗liq [123].
Dispersiya buzilishlari uncha katta bo‗lmagan hollarda va to‗lqin
uzunligi bo‗yicha ajratilgan TOUTda kuchaytirish punktlarini qo‗llash
maqsadga
muvofiq.
Kuchaytirgichlarning
soni
shovqindan
himoyalanganlik talablaridan kelib chiqqan holda chegaralanadi.
Buzilishlar darajasi yuqori, shovqindan himoyalanganlik talab doirasida
bo‗lmaganda liniya traktida kuchaytirish punktlari bilan birgalikda ma‘lum
masofalardan keyin regeneratsiyalash punktlarini ham joylashtirish zarur.
Nazorat savollari - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat

65
P
aks.e
va P
tush
– mos ravishda aks etgan va tushayotgan to‗lqin
quvvatlari. Ideal moslashishda aks etgan to‗lqinlar mavjud bo‗lmaydi,
ya‘ni P
aks.e.
=0,
=0 va k
tt
= k
yut
=1
Moslashmaganlik uzatilgan signalni buzilishiga (kengayishiga) va
qo‗shimcha yo‗qotishlarga olib keladi.
2. Kiritiluvchi so‗nish (yo‗qotish)lar a, dB qiymati, optik
qurilmaning kirish P
kir
va chiqish P
chiq
quvvatlari nisbatini logarifmi orqali
aniqlanadi:
a =10 lg (P
kir
/P
chiq
). (7.2)
Kiritiluvchi so‗nish optik to‗lqinlarni yoki yorug‗likni
yutilishi,
sochilishi va aks etishi bilan shartlanadi.
3. Qurilmaning asosiy parametlarini berilgan texnik normalar
doirasidan chiqmaydigan to‗lqin uzunligi diapazoni
l
min
.......
l
maks
yoki
chastota diapazoni
min
...
maks
ishchi diapazoni deyiladi.
4. Asosiy parametrlari berilgan
texnik normalar doirasidan
chiqmaydigan quvvat sathi ruxsat etiladigan hisoblanadi. Ruxsat etilgan
sathdan yuqori quvvatli signal o‗tganda, qurilmani kuyishi istisno
etilmaydi. Boshqa parametrlar muayyan
qurilmalarni bajaradigan
vazifasidan kelib chiqqan holda aniqlanadi.
Ishning borishi - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

3. Ishning borishi:
1. Og'irlik kuchini o'lchash. Dinamometrni olib, shkalasini o'rganing. Dinamometrning o'lchash chegarasini va aniqlik darajasini yozib oling. Dinamometrni shtativga mahkamlab, uning ilmog'iga turli massali jismlarni iling. Har safar dinamometr ko'rsatishlarini yozib oling.
2. Ishqalanish kuchini o'lchash.
1-tajriba. Stol ustiga uchida ilmog'i bor silliq taxtachani qo'ying. Dinamometr ilmog'ini taxtacha ilmog'idan o'tkazing .
Dinamometr uchidan ushlab, sekin torting. Jism joyidan qo'zg'algandan boshlab, iloji boricha, jismni juda sekin tekis harakat qildiring. Shu holatda dinamometr ko'rsatishini yozib oling.
Izoh. Jism tekis harakatlantirilganda tortuvchi kuch F, ishqalanish ta kuchi F ga teng bo'ladi.
2-tajriba. Taxtacha ustiga 1 kg (yoki 0,5 kg) li toshni qo'ying. Tajribani takrorlang. Dinamometr ko'rsatishidan foydalanib ishqalanish kuchini aniqlang. Taxtacha ustiga qo'yiladigan yuklar miqdorini o'zgartirib, ishqalanish kuchlarini aniqlang.
3.* Elastiklik kuchini o'lchash. 1-tajriba. Dinamometrning asosiy qismi prujina bo'lganligidan, unga yuk osilganda, yukning og'irligi prujrnaning elastiklik kuchiga teng bo'ladi.
3-tajriba. Rezinaning elastiklik kuchini o'lchash uchun taxtacha va dinamometr oralig'iga lQE 15-20 sm uzunlikdagi rezina ulanadi. Dinamometr uchidan ushlab, yukni tekis harakat qiladigan holatda tortiladi (26-rasm). Bun¬da rezina cho'ziladi va unda hosil bo'lgan elastiklik kuchini dinamometr ko'rsatishidan yozib olinadi.
4-tajriba. Dinamometrni vertikal holatda shtativga mahkamlanadi. Uning ilmog'iga 10-15 sm uzunlikdagi rezina bog'lanadi. Rezina oxirini siqib, ip bilan bog'lanadi va ip uchini halqa shaklida qoldiriladi. Ipga massasi ma'lum bo'lgan toshlar ilinadi. Dinamometr ko'rsatishidan elastiklik kuchi aniqlanadi.
|
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 92
учун касб танлашни амалга ошириш зарурияти билан боғлиқ бўлган талаблар
таъсири остида таълим олаётганларнинг қобилиятини аниклашни тақлиф
қилиб чиқдилар. Уша пайтларда қобилиятларни ўлчаш усули сифатида ақлий
истеъдод тестларидан фойдаланилди.
Ақлий истеъдод тестлари мазмун жиҳатдан қатор саволлар ва
масалалардан ташкил топгандир. Уларни ечиш муваффақияти (сарфланган
вақтни хисобга олиб) балл ёки очколар йиғиндиси билан ҳисобланади.
Масалан, ўн бир ёшлик болаларнинг ақлий қобилиятларини аниқлаш учун
инглиз мактабларида қуйидагича тест қўлланган: “Петр Жеймсга қараганда
баландроқ, Эдвард Петрдан пастроқ. Ҳаммадан кўра ким баланд? Савол
тагига қуйидаги жавоблар ёзиб қўйилади: 1.Эдвард, 2. Жеймс, 3. Петр,” Айта
олмайман ёки бошқача тест: қизил, яшил, кўк, хўл, сариқ. Бу ерда бола
туркумга кирмайдиган сўзни аниқлаши керак ва хокозо.[3].
Болалар тестлар тўпламини бажариб бўлгандан кейин уларнинг
натижаларини стандартлаштирилган йўл билан, яъни хар бир синалувчи
олган очколар микдорини ҳисоблаш билан шуғулланишади. Қобилият бу
кишининг бирор бир фаолиятга лаёқатлилиги, яроқлилиги ва бу фаолиятни
муваффақиятли суратда амалга ошириш маҳоратидир.
Киши ўзида муайян фаолиятга қобилият бор ёки йўқлигини сезиш ёки
сезмаслигини билдирадиган омил таълим методикаси ҳисобланади. Таълим
методикаси қаерда ожиз бўлса, ўша ерда қобилиятларнинг туғма эканлиги
ҳақидаги гаплар пайдо бўлади. Ўз-ўзидан маълумки, методика доим
такомиллашиб боради, бу эса «туғма қобилиятлар» доирасини торайиб
боришига олиб келади. Қобилиятлар ва истеъдодларни шақллантириш
муаммоси катта ижтимоий ва давлат аҳамиятига эга бўлган масаладир.
Дастлабки қобилиятлар ижтимоий муҳит таъсирида оилада, мактабгача
таълим муассасаси ва мактаб таълимида босқичма-босқич ривожланиб
боради. Психологлар ўқувчи қобилияларини диагностика қилишда
ўқувчининг асосий етакчи фаолият хусусиятларини инобатга олиши керак
чунки, қобилият фаолиятда намоён бўлади.
|
| |
2 - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 70/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
A
|
D
|
A
|
B
|
B
|
B
|
C
|
B
|
D
|
A
|
A
|
D
|
B
|
C
|
A
|
B
|
A
|
C
|
A
|
B
|
3. Uyga vazifa: O’tilgan mavzularni takrorlash
19-dars Sana: 6-sinf
MAVZU: BOSIM VA UNING BIRLIKLARI. PASKAL QONUNI VA UNING QO’LLANILISHI
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: — "bosim" deb ataladigan fizik kattalik haqida tushuncha berish; — bosimning texnikada, turmushda va boshqa sohalarda ishlatilishini ko’rsatib berish.) o’rgatish; — masala yechish ko’nikmalarini rivojlantirish. Bosimning texnikada, turmushda va boshqa sohalarda ishlatilishini ko’rsatish.
Tarbiyaviy: O’quvchining estetik his-tuyg’usini shakllantirish.
Rivojlantiruvchi: Masala yechish ko’niknalarini rivojlantirish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Davlat ta’limi standartlarga asosan ta’lim mazmunining majburiy minimumi:
- Bosim, Bosim kuchi, Bosim birligi, Bosimni topish formulasini bilishi. Bosimga doir masalalar yecha olishi. Olgan bilimlarini hayotida qo’llay olishi.
Dars turi: Yangi bilim beruvchi.
Dars metodlari: “Natural son” usuli, Taxmin va tasdiq mashqi,Taqdimot, Og’zaki bayon, Gutuhda ishlash. “So’z tuzish o’yini”, mustaqil ish, didakdik materialdan foydalanish, tajriba o’tkazish. Evristik(yangi mavzu bo’yicha yo’naltiruvchi savollardan foydalanish.), aqliy hujum.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Kommunikatsiya tushunchasi .Korxona kommunikatsiyasi, tashqi, ichki kommunikatsiya

|
Kommunikatsiya tushunchasi .Korxona kommunikatsiyasi, tashqi, ichki kommunikatsiya
|
bet | 112/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» faninin4.Kommunikatsiya tushunchasi .Korxona kommunikatsiyasi, tashqi, ichki kommunikatsiya.
Kommunikatsiya - bu kishilar o`rtasidagi o`zaro axborot almashuvidir. Rahbarlar qilayotgan hamma ishlari axborotlarni samarali almashishini talab qiladi. Yaxshi yo`lga qo`yilgan kommunikatsiya ish muvof?aqqiyatini ta’minlaydi. So`rovlar shuni ko`rsatadiki, 73 foiz a?erikalik, 85 foiz yapon, 63 foiz angliyalik rahbarlar kommunikatsiya qo`yilgan maqsadga erishish uchun bosh to`siq deb hisoblaydilar. Yana bir boshqa so`rovga ko`ra 2000 turli kompaniyaning 250 ming xodimi korxonalarda axborot almashish eng qiyin masaladan biri deb biladilar.
Umuman har bir rahbar 50 dan 90 foizgacha vaqtini kommunikatsiyaga sarflaydi.13 Shu sababli, shuni tasdiqlash mumkinki, menejer faoliyatining samaradorligi eng avvalo kommunikatsiya samaradorligiga, ya’ni:
*kishilar bilan yakkama-yakka suhbat olib borish qobiliyati;
*telefonda so`zlashuv qobiliyati;
*rasmiy hujjatlarni tuzish va o`qiy olish qobiliyati;
*majlislarda qatnashish madaniyati kabilarga bo¨liq.
Korxona (tashkilot) kommunikatsiyasi - bu o`ta murakkab, ko`p bosqichli tizim bo`lib, o`z tarkibiga nafaqat tashkilot ichidagi, shuningdek uning tashqarisidagi axborot almashuvini ham oladi.
Tashkiliy kommunikatsiya
Tashqi
Ichki
Gorizontal
Vertikal
Noformal
Bo`g`inlararo kommunikatsiya
Raxbar – bo`ysinuvchi
13.3- sxema. Tashkiliy kommunikatsiyaning tasnifiy sxemasi.
Tashkilot - bu davlat nazorati va boshqaruvi ostidagi ob’ekt bo`lib, u o`zidan yuqori tegishli tashkilotlarga (makroiqtisodiyot va statistika vazirligiga) turli hisobotlar, ma’lumotlar, axborotlar berib turadi.
|
| |
Xarakter tuzilishi va xususiyatlari

|
Xarakter tuzilishi va xususiyatlari
|
bet | 107/169 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #242452 |
Bog'liq Umumiy psixologiyaXarakter tuzilishi va xususiyatlari.
Kishining хaraktеri tug`ma, dоimiy va o`zgarmaydigan narsa emas. Bоla оnadan mехnatsеvar yoki dangasa, rоstg`o`y yoki munоfiq, bоtir yoki qo`rqоq, intizоmli yoki intizоmsiz bo`lib tug`ilmaydi. Хar bir оdamning хaraktеri tеmpеramеnti asоsida, ijtimоiy muхit ta’siri bilan, tarbiya, amaliy faоliyat jarayonida va kishi o`z-o`zini tarbiyalash bilan taraqqiy qilib, o`zgarib bоradi.
Хaraktеrning taraqqiysi kishining irоdasi, aql-idrоki va хissiyotlarining taraqqiy qilib bоrishi bilan mustaхkam bоg`liqdir. SHu sababli kishining irоdasi, aql-idrоki va хis-tuygularining taraqqiy qilib bоrishi va ularning tarbiyalanishi haqida aytilgan fikrlarning hammasi kishi хiraktеrining rivоjlanishiga ham tеgishlidir.
Хaraktеrning o`sishida ijtimоiy muhitning rоli.
Kishiningbutun хayoti davоmida uning хaraktеri tarkib tоpishiga ijtimоiy muхit, avvalо, shu kishi birga yashab va ishlab kеlgan jamоa katta ta’sir ko`rsatadi.
Хaraktеrning o`sishida tarbiyaning rоli.
Хaraktеrning o`sishida tarbiya va o`z-o`zini tarbiyalash asоsiy va еtakchi rоl o`ynaydi. O`sib kеlayotgan yosh avlоdning хaraktеri avvalо оilada va maktabda tarbiyalanadi. Bоlalarning хaraktеrini tarbiyalashda katta, mas’uliyatli vazifa оta-оnalar, o`qituvchilar, bоlalar bog`chalari tarbiyachilari zimmasiga tushadi.
Хaraktеrning o`sishida jamоaning rоli.
Bоla хaraktеrining tarkib tоpishida jamоaning tarbiyaviy rоli niхоyat kattadir. Insоn yakka, bir-biridan ajralgan хоlda tanхо yashay оlmaydi. U muayyan bir jamоada, chunоnchi, оilada, maktabda, o`ехda, bog`chada хayot kеchiradi. Jamоa – shaхs bilan jamiyat o`rtasidagi bоg`lоvchi zvеnоdir. Оdamning faоliyati – o`yin, o`qish va mеhnati хuddi mana shu jamоada vоqе bo`ladi. Jamоa shaхsning eng yaqin kоnkrеt muhiti bo`lib qоlmay, balki shaхsni tarbiyalaydi ham. Kishi хaraktеrining kеrakli ijоbiy хislatlari faqat jamоada tarbiyalanmоg`i mumkin.
O`z хaraktеrini o`zi tarbiyalash.
Kishi хaraktеri o`z – o`zini tarbiyalashning ham maхsulidir. SHu sababli хar bir kishi ma’lum yoshdan bоshlab o`z хaraktеri va uning ayrim sifatlari uchun javоbgar hamdir. SHu bilan bir vaqtda kishi o`z хaraktеrida salbiy tоmоnlarni o`zi tan оlishi, kamchiliklarni o`zi tarbiyalashi lоzim. O`z хaraktеrini tarbiyalashda kishi avvalо yaхshi fazilatlarni, yaхshi idеalini o`zida tarbiyalashi kеrak.
|
| |
-mavzu. Boshqarishda axborot va kommunikatsiya

|
-mavzu. Boshqarishda axborot va kommunikatsiya
|
bet | 107/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» faninin11-mavzu. Boshqarishda axborot va kommunikatsiya
Reja:
1. Axborot tizimi tushunchasi va uni boshqarishdagi roli. Boshqaruv tizimidagi axborot aloqalari.
2.Axborotlarga qo’yiladigan talablar, teskari aloqa. Axborotlarni o’ziga xos belgilariga qarab tur va belgilariga ajratish, klassifikatsiya qilish.
3.Axborot tizimlari. Raxbarning axborotlarni qabul qilishi.
4.Kommunikatsiya tushunchasi .Korxona kommunikatsiyasi, tashqi, ichki kommunikatsiya.
5.Kommunikatsion jaraen, kommunikatsiyali jarayonning bosqichlari, axborotni o’tkazish va qabul qilish.
1. Axborot tizimi tushunchasi va uni boshqarishdagi roli. Boshqaruv tizimidagi axborot aloqalari.
Axborot-bu ma’lumot va xabarlar to`plami bo`lib, mazmunan, yangilik unsurlariga ega bo`ladi va boshqaruv vazifalarini hal etish uchun o`ta zarurdir. Ishonchli va zarur axborotlarsiz boshqarishni amalga oishirib bo`lmaydi. Axborotlar boshqaruv negizi hisoblanadi
Boshqaruvchi va boshqariluvchi tizimlar o`rtasidagi o`zaro aloqalar axborot vositasida quyidagicha amalga oshiriladi.
Boshqaruvchi tizimi
Boshqariluvchi tizim
Boshqaruv buyru¨i
Tashqi
axborot
Ichki axborot
13.1-sxema. Boshqaruv tizimidagi axborot aloqalari.
Boshqaruvchi organ boshqariluvchi ob’ektning holati hamda boshqariluvchi ob’ekt bo¨liq bo`lgan tashqi muhit holati haqida axborotlar olib turadi. Bu axborot boshqaruvchi organ tomonidan qabul qilinadi va shu axborot asosida u boshqaruvchi axborot (qaror, buyruq) ishlab chiqadi. Shundan keyin axborot boshqariluvchi ob’ektga ta’sir o`tkazadigan boshqaruvchi tuzimning ijroiya organiga yuboriladi va bajarilishi nazoratga olinadi.
Shunday qilib, boshqaruv tizimida axborotni uzatish, olish, qayta ishlash va berish jarayoni amalga oshiriladi. Ishlab chiqarishning borishi to`brisidagi ichki axborot boshqaruvchi tizimga muttasil kelib tushadi. Bu:
ish o`rinlariga x?mashyoning kelib tushishi;
stanok, uskunalarning ishlashi;
ishchilarning ishlab chiqarish normalarini bajarishi;
tayyorlangan buyumlar miqdori va ularning sifati;
mahsulotlarni sotishi haqidagi axborotlar.
|
| |
Bo‘sh formani toʻldirish orqali yangi oʻyinchi qoʻshing.
2

|
Bo‘sh formani toʻldirish orqali yangi oʻyinchi qoʻshing.
2 Pdf ko'rish
|
bet | 83/112 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 38,32 Mb. | | #102461 |
Bog'liq 7-sinf Informatika kitobi Cambridge Bu sahifa navigatsiya:
- Test
1. Bo‘sh formani toʻldirish orqali yangi oʻyinchi qoʻshing.
2.
New Record
tugmasini bosing va yangi formani oching.
3. Boshqa oʻyinchini qoʻshing.
Bu qadamlarni oʻnta oʻyinchi kiritguncha takrorlang.
7.1-mashg‘ulot
Daftaringizda quyidagi savollarga javob yozing. Darsligingizga yozmang.
Avval maʼlumotlar bazangiz sizga kerakli barcha maydonlarni oʻz ichiga olganini
tekshirishingiz kerak. Ultimate League nomli maʼlumotlar bazasining ushbu ta’rifiga
ahamiyat qiling:
“Tashkilot Ultimate League deb nomlangan kompyuter o‘yinlari musobaqasini o‘tkazadi.
Ishtirokchilar tanlovga kirish uchun pul to‘laydi, so‘ng olti oy davomida qator o‘yinlarda
qatnashadi. Ular qancha ko‘p o‘yinda g‘alaba qozonsa, shuncha ko‘p ball to‘playdi. Yakunda
eng koʻp ball jamlagan oʻyinchi musobaqa gʻolibi boʻladi. Oʻyinchilar uchta yosh guruhidan
biriga kirishi mumkin. “Ultimate League” tashkilotchilari musobaqada qatnashgan barcha
ishtrokchilarning yoqtirgan oʻyin turlarini bilishni xohlaydi”.
Endi maʼlumotlar bazasi jadvalingizga qarang. “Ultimate League” maʼlumotlar bazasi
ta’rifidagi har bir gapni oʻz bazangiz ma’lumotlari bilan solishtiring.
Maʼlumotlar bazangizda tushib qolgan biror narsa bor ekanmi?
Agar boʻlsa, xavotir olmang, boshqa yangi maydon qoʻshishingiz mumkin.
Test: biror narsaning
ishlashiga ishonch
hosil qilish uchun
sinash
Kalit so‘z
Maʼlumotlar bazasini test qilish
Siz biror dastur yaratganingizda, albatta, uni ishlashini
test qilishingiz kerak. Agar uni toʻgʻri test
qilmasangiz, kerakli natijalarni ololmaysiz.
Tasavvur qiling, shifoxonaning maʼlumotlar bazasi umuman test qilinmagan va qandaydir xatolik
yuz berdi. Insonlar hayoti xavf ostida qolishi mumkin!
Maʼlumotlar bazasi test qilinayotganda, quyidagi qadamlarni bajarishingiz kerak:
|
| |
Maʼlumotlar bazangizni Microsoft Access dasturida oching. Forma yaratish uchun sizda 
allaqachon jadval yaratilgan boʻlishi kerak.
2

Maʼlumotlar bazangizni Microsoft Access dasturida oching. Forma yaratish uchun sizda allaqachon jadval yaratilgan boʻlishi kerak. 2
7-sinf Informatika kitobi Cambridge
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Maʼlumotlar bazangizni Microsoft Access dasturida oching. Forma yaratish uchun sizda allaqachon jadval yaratilgan boʻlishi kerak. 2
|
A) Vakolatlarni berish - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

209
1) Mustaqillik.
Qoida va jarayonlar barcha darajalardagi xizmat ko’rsatuvchilar o’z
mustaqilliklarini saqlab qolishlariga asosli ishonchni ta’minlashi lozim. Ushbu
talabning bajarilishi uchun auditorlik tashkilotlari bir yilda bir marotaba o’z
mijozlari ro’yxatini tarqatishi va o’z xizmatchilaridan mustaqillik to’g’risidagi
arizani imzolashlarini talab qilish mumkin.
2) Xizmatchilarga topshiriqlar.
Qoida va jarayonlar ish maxsus tayyorgarlik va tajribaga ega shaxslar
tomonidan bajarilishiga asosli ishonchni ta’minlab berishi kerak. Mazkur talabning
bajarilishi uchun auditorlik tashkiloti ishni o’z xizmatchilari uchun zarur
topshiriqlarning oldindan aniqlab olishi mumkin bo’lgan holda rejalashtirib olishi
kerak bo’ladi.
3) Maslahatlar.
Qoida va jarayonlar auditorlik tashkilotining xizmatchilari texnikaga oid
masalalar bo’yicha yaxshi xabardor bo’lgan va obro’li shaxslardan yordam olishga
intilishlari mumkinligiga asosli ish-onchni ta’minlab borishi lozim. Ushbu
talabning bajarilishi yo’-lida auditorlik tashkilotlar audit, buxgalteriya hisobi va
moliyaviy hisobotlarni yuritish, soliqqa tortish, maslaxat hizmatlari kabi sohalar
bo’yicha auditorlik tashkilotini ekspertlar sifatida ma’lum bir shaxslarni tayinlashi
mumkin.
4) Kuzatuv.
Qoida va jarayonlar auditorlik tashkilotlarning joriy faoliyati unda belgilangan
sifat andozalariga javob berishligiga asoslangan ishonchni ta’minlab berishi lozim.
Auditorlik tashkilotni kuzatuv jarayonlarini belgilanish uchun javobgarligi aniq
majburiyatlarning shartnoma asosida rejalashtirilish va bajarilishi uchun auditni
o’tkazayotgan xizmatchilarning javobgarligidan farq qiladi. Ushbu kuzatish
talablarning qondirilishi uchun auditorlik tashkiloti barcha ish hujjatlarini
hisobotlarini talab qilishi va ularni tegishli nazorat qiluvchi va texnik xodimlarga
tekshirish uchun taqdim etishi mumkin.
Ochiladigan ro‘yxatni joylashtirishni xohlagan maydon uchun ma’lumotlar turini tanlang.
2

Ochiladigan ro‘yxatni joylashtirishni xohlagan maydon uchun ma’lumotlar turini tanlang. 2
7-sinf Informatika kitobi Cambridge
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Ochiladigan ro‘yxatni joylashtirishni xohlagan maydon uchun ma’lumotlar turini tanlang. 2
|
Microsoft Accessni oching.
2

107
4
Ma’lumotlar bazasidan maqsadli foydalanish
Jadvalni
saqlayotganingizda
(
File
menyusidan
Save tugmasini
bosing),
Birlamchi kalitni e’lon
qilishni xohlaysizmi,
deb so‘rashi mumkin.
“Yo‘q”ni tanlang.
Maslahat
4.1-mashg‘ulot
Ultimate League nomli yangi ma’lumotlar bazasini yarating. Ishtirokchilar nomli yangi jadval
yarating.
4.2-mashg‘ulot
2.2-mashg‘ulotidagi ma’lumotlar bazasi uchun maydon qo‘shing.
3.3 -mashg‘ulot uchun maydon turlarini qo‘shing.
Imlo xatolarini diqqat bilan tekshiring.
Ochiladigan ro‘yxat:
foydalanuvchiga
tanlash imkoniyatini
beradigan maydon.
Kalit so‘z
3. Keyin birinchi ustunga maydon nomlarini kiriting.
4. Har bir maydon nomi yangi qatorda yoziladi.
5. Ikkinchi ustunda ma’lumotlar turini tanlang. Shundan so‘ng, ochiladigan ro‘yxatdan tanlash
uchun strelkani bosing.
Ochiladigan ro‘yxatni yaratish
Ochiladigan ro‘yxat keltirilgan ro‘yxatdan kerakli parametrlarni tanlash imkoniyatini beradi.
Ochiladigan ro‘yxatga ma’lumot kiritilmaydi, undan faqat kerakli parametrlarni tanlash uchun
foydalaniladi. Bunda yana imlo xatolarning mavjud bo‘lmasligini ta’minlaydi. (bu so‘rovlarni
o‘tkazishda juda foydali).
Yangi ochiladigan ro‘yxatni hosil qilish uchun quyidagilar bajariladi:
Optik multipleksor, demultipleksorlar

66
sinxronlash aniqligiga qaratilgan TDM tizimlaridan
farqli ravishda spektr
bo‗yicha
zichlashtirilgan
tolali
optik
aloqa
tizimlarida
alohida
signallarning parametrlari avvaldan aniq ma‘lum bo‗lgan spektral tashkil
etuvchilari bo‗yicha multiplekslanadi va demultiplekslanadi (7.1-rasm).
Interferension filtrlar asosidagi multipleksorlash texnologiyasi ancha
qadimiy va keng tarqalgan texnologiya xisoblanadi. U Fabri-Pero
rezonatori ish prinsipida ishlaydi.
Bitta
interferension filtr
1
l
.....
n
l
oqimni
1
l
va
2
l
.....
n
l
oqimga ajratadi.
Bunda ko‗p to‗lqinli oqimdan faqat bitta tashuvchini ajratib olishi
mumkin. n ta tashuvchini demultipleksorlash uchun esa n ta filtr o‗rnatish
kerak bo‗ladi.
Multipleksor Demultipleksor
7.1-rasm. To‗lqin uzunligi bo‗yicha zichlashtirilgan tolali optik aloqa
tizimlarida multiplekslash va demultiplekslash jarayonlari.
Optik multiplekslash va demultiplekslash
kombinatsiyalashgan yoki
o‗zaro ketma-ket joylashgan tor oraliqli (polosali) filtrlardan foydalanishga
asoslanadi. Optik signallarni filtrlash uchun, jumladan, yupqa pardali
filtrlar, tolali yoki
bregg difraksiya panjaralari, payvandlangan tolali
shahoblagichlar, suyuq kristallar asosidagi filtrlar, integral optik
qurilmalari (fazar deb ataladigan fazali to‗lqin
uzatgichli difraksiya
panjaralari) dan foydalaniladi.
λ
1
λ
n
λ
n
λ
1
λ
2
λ
3
λ
4
λ
5
λ
2
λ
3
λ
4
λ
5
67
Multipleksorlar tolali WDM optik aloqa tizimlaridan tashqari,
shuningdek, tolali optik kuchaytirgichlarda, mahalliy tarmoqlarda
signallarni to‗lqin uzunligi bo‗yicha marshrutlash chog‗ida
va boshqa
ayrim hollarda ham qo‗llaniladi.
Multipleksorlar yig‗iluvchi va ajratiluvchi optik signallar (kanallar)
soniga qarab ikki guruhga bo‗linadi [ 1 ] :
- to‗lqin uzunligi bo‗yicha kanallar orasidagi masofa 20 nm dan kam
bo‗lmagan bir necha (4 tagacha) spektral kanallarni birlashtiruvchi
multipleksorlar;
- spektral kanallar orasidagi masofa 0,4, . . . , 1,6 nm oraliqda yotgan
hamda 4 tadan ko‗p — 8 ta, 16 ta, 32 ta va undan ko‗p sondagi kanallarni
birlashtiruvchi multipleksorlar.
Hozirgi vaqtda qo‗llaniladigan spektr bo‗yicha zichlashtirilgan
(WDM) optik aloqa tizimlarida alohida kanallar
orasidagi chastotaviy
oraliq 100 GGs (0,8 nm) ni tashkil etadigan optik multiplekslovchi va
demultplekslovchi qurilmalar eng keng qo‗llaniladi. So‗nggi yillarda
yaratilgan multiplekslovchi qurilmalar 50 Ggs va undan kichik chastotaviy
oraliqda joylashgan kanallarni uzatishni ta‘minlash imkonini beradi.
Zamonaviy multipleksorlar asosan yupqa pardali filtrlar va biroz kamroq
darajada to‗lqin uzatgichli difraksiya panjaralari matritsalari
hamda bregg
panjaralari asosida tayyorlanadi. To‗lqin uzunligi bo‗yicha zichlashtirilgan
optik aloqa tizimlarida kanallar joylashuvi zichligini yanada oshirish,
multiplekslovchi
optik
quril-malarga
qo‗yiladigan
talablarning
qat‘iylashuvi jarayonida foydala-niladigan texnologiyalarning turi
o‗zgarishi mumkin.
diapazoni 
l
, nm - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat

63
6.2-rasm. Turli materiallar uchun kvant samaradorligining to‗lqin
uzunligiga bog‗lanishi.
Vaqt doimiysi
-foto qabul qilgichning tezkorligini xarakterlaydi
va u ko‗pgina parametrlarga: aktivsoha kengligiga, to‗lqin
uzunligiga,
shuningdek tashuvchilar diffuziya oqibatida yoki elektr maydon ta‘sirida
harakat qilishiga bog‗liq.
FD vaqt doimiysi
diffuziya vaqtiga va aktivsohadan o‗tish
vaqtiga bog‗liq. Shuning uchun p- va n-sohalarning,
shuningdek
aktivsohaning o‗lchamlari muhim hisoblanadi. Kelayotgan
nurni
aktivsohada to‗liq yutilishi, kvant samaradorligini oshirish maqsadida p-va
n-sohalar ingichkaroq, aktivsoha esa kengroq qilib ishlab chiqariladi. Bu
p- va n-sohalarga aralashmalarni ko‗proq qo‗shish, ya‘ni
yuqori legirlash,
aktivsohani esa kamroq legirlash yordamida amalga oshiriladi[1]. p- va n-
sohalarga fotonlar tushganda diffuziya toki hosil bo‗ladi, bu esa FD
tezkorligini kamaytiradi. Lekin, aktivsoxa o‗lchamining
kengligi xam, bu
soxadan tashuvchilarni o‗tish vaqtini oshiradi. p-i-n turdagi diodlarda
aktivsoxa kengligi 20 mkm atrofida bo‗ladi [6].
FDni xarakterlovchi eng muhim ko‗rsatkichlardan biri bu shaxsiy
shovqinlar sathi hisoblanadi. Shovqinlar
regeneratsiyalash punktlari
orasidagi masofaga ta‘sir qiladi. FDda doimiy oqib o‗tadigan tok qiymati
I
0
bilan shartlanadigan drob shovqinlari asosiy shovqin omili hisoblanadi.
Drob
2
q
I
0
D
=
2
q
I
0
B ,
(6.6)
bu yerda: q-elektron zaryadi;
0.4
0.6
1.0
1.2
1.4
1.6
6
1.8
100
80
60
40
20
0.8
Si
Ge
InGaAs
InGaAsP
l
, μм
η
(%)
64
I
0 -
FDdan doimiy oqib o‗tuvchi tok qiymati;
D
- chastota polosasi kengligi;
B - uzatish tezligi.
Axborotlar tizimi - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 111/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininAxborotlar tizimi - bu murakkab tizim bo`lib, o`z ichiga turli xujjatlarni, axborot oqimini, aloqa kanallarini, texnik vositalar va avtomatik boshqaruv tizimlarini oladi. Butun axborotlar tizimi aniq va doimiy ishlashi lozim.
Har bir rahbarning uslubi ko`p jihatdan qaror qabul qilish uchun zarur va etarli axborotni olish va undan foydalanishda uning shaxsiy ishlash uslubi bilan belgilanadi.
Ishlab chiqarishni boshqarish - bu ijodiy jarayon, o`ziga xos bir san’at. U rahbarning xilma-xil ish usullarida namoyon bo`ladi. Bu usullar esa rahbarga ushbu sohada oz omilkor kishilarning fikrini turli kanallar orqali aniqlash va bu fikrdan boshqarish jarayonida foydalanish imkoniyatini beradi. U o`z fikrlarini har bir kishining ongiga etkazish uchun ham ma’lum xislatlarga ega bo`lishi kerak.
Rahbar suhbatdoshni shunday tinglay bilishi lozimki, suhbat natijasida ish haqida eng ko`p darajada foydali axborot olishi kerak. Bunga esa boshqarishning, ayniqsa o`z qo`li ostida?ilarning fikrlariga, so`zlariga, taklif va tanqidlariga e’tibor bilan munosabatda bo`lgandagina erishish mumkin. Bo`ysinuvchi kishi ma’lum ishini bevosita bajaradi va bu ishni boshqalardan ko`ra yaxshiroq biladi.
Shuning uchun rahbar o`z qo`l ostidagilar bilan suhbat qilganida o`zi uchun ayniqsa qimmatli bo`lgan axborotni olishni mo`ljallashi kerak. Buning uchun ochiq gaplashish shartini yaratish lozim. Begonalar bo`lmasligi lozim, telefon qo`n¨iroqlarini cheklash va hokazolar talab qilinadi.
Rahbarning yozishni bilishi - au faqat savdoli yoza bilishi emas, balki fikrni qisqa va ravon, yaxshi adabiy tilda sodda bayon qilish demakdir. Rahbarlikda bu o`z qarorini bo`ysinuvchiga etkazish uslubidir. Ishlab chiqarishni boshqarishda yozish mumkin bo`lgan hamma narsani, yozib qo`yishi kerak, degan qoida amal qiladi. Bu bo`ysinuvchiga yozilganlarga qarab o`z xatti-harakatini aniq tekshirib borish, rahbarga esa qarorning bajarilishini nazorat qilib turishi imkoniyatini beradi.
Rahbar o`ziga axborot tayyorlovchi xodimlar mehnatini tashkil eta bilishi, ulardan omil?oreik bilan foydalanishi kerak. Noto`¨ri, past qiymatli axborot tufayli yomon boshqaruv qarori qabul qilishdan ehtiyot bo`lishi, eng muhimi unga kelayotgan axborotlarni saralab olish darkor. Funktsional xizmat xodimlari, yordamchilar, referentlar rahbarga eng zarur axborotlarni tekshirib berishi maqsadga muvoffiq bo`ladi.
|
| |
Yosh va pedagogik psixologiya fanining asosiy muammolari

|
Yosh va pedagogik psixologiya fanining asosiy muammolari
|
bet | 115/169 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #242452 |
Bog'liq Umumiy psixologiya3. Yosh va pedagogik psixologiya fanining asosiy muammolari.
Yosh davrlari psiхоlоgiyasi fanining mavzu baхsi bоlaning tug’ilishidan bоshlab vоyaga еtgunicha har psiхоlоgik rivоjlanishi, shaхsining tarkib tоpishi muammоlarini, ularning psiхоlоgik mехanizmlarini o`rganishdan ibоrat.
Хоzirgi kunda insоn shaхsini tadqiq qilishga har hil nuqtai nazardan yondоshadigan bir qatоr nazariyalar (ta’limоtlar) mavjud: a) biоgеnеtik, b) sоtsigеnеtik, v) psiхоgеnеtik, g) kоgnitivistik, d) psiхо-analitik, е) biхеviоristik.
Biоgеnеtik nazariyada - insоnning biоlоgik еtilishi bоsh оmil sifatida qabul qilinadi. Biоgеnеtik qоnunni F.Myullеr, va E.Gеkkеl kashf qilgan- ular fikricha: shaхs psiхоlоgiyasining individual rivоjlanishi (оntоgеnеz) butun insоniyatning tariхiy rivоjlanishining (filоgеnеzni) asоsiy bоsqichlarini qisqacha takrоrlaydi.
(Chaqalоq-faqat sut emizuvchi хayvоn, 6 оylikda maymunlar darajasiga еtadi, 2 yoshida оddiy оdam, 5 yoshda ibtidоiy gala, maktabga kirgach ibtidоiy davr оdami darajasida, 16-18 yoshda хоzirgi zamоn kishilari darajasiga еtadi dеb хisоblaydilar.
q Insоn zоtidagi rivоjlanishi bоsqichlari filоgеnеzni aynan takrоrlamaydi. Biоlоgizm tarafdоrlaridan Krеchmеr «Kоnstitutsiоn nazariya» yaratgan. Z.Frеyd esa shaхsning barcha хatti-harakatlari instinktlaridan kеlib chiqadi dеb хisоblaydi. Albatta, biоlоgik оmillar insоn хulqini bеlgilоvchi birdan bir оmil emas.
Sоtsiоgеnеtik nazariya - insоn biоlоgik tur sifatida to`g’ilib, хayotdagi ijtimоiy shart-sharоitlarning bеvоsita ta’siri оstida shaхsga aylanadi, dеb хisоblaydi. M.: rоllar nazariyasi ta’limоti insоn ijtimоiy muhitda bajarishi shart bo`lgan maхsus rоllar uning хulq atvоrida, boshqalar bilan munоsabatida sеzilarli iz qоldiradi dеb хisоblaydi.
AQShda individual tajriba va bilimlarni o`zlashtirish nazariyasi kеng tarkalgan.
Bu nazariyalarda insоn хayotining ijtimоiy tariхiy, оb’еktiv shart-sharоitlari e’tibоrga оlinmagan.
Psiхоgеnеtik nazariya –psiхik jarayonlarning rivоjlanishini 1-darajali ahamiyatga ega dеb хisоblaydi.
Kоgnitivistik yo`nalish-J.Piajе, Dj.Kеlli- aql idrоk funktsiyalari hamda uning davrlari хaqidagi ta’limоt.
|
| |
Tashqi kommunikatsiya - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 113/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininTashqi kommunikatsiya - bu tashkilot bilan tashqi muhit o`rtasidagi axborot almashuvidir. Tashqaridan keladigan axborotlar, jumladan yuqori boshqaruv organlari, hokimiyat, vazirlik, qo`mitalar, Vazirlar Mahkamasi, Prezident devoni axborotlari bunga misol bo`ladi.
Ichki kommunikatsiya - deganda korxona ichidagi bo`limlar o`rtasidagi, korxona ichki faoliyatini yurgizish uchun zarur bo`lgan axborot almashuvi tushuniladi. Bu erda boshqaruv bo`¨inlari (vertikal kommunikatsiya) va bo`limlararo (gorizontal kommunikatsiya) axborot almashuvi amalga oshiriladi.
Rahbar va bo`ysinuvchi o`rtasidagi kommunikatsiya - bu tashkilotda eng ko`p uchraydigan axborot almashuvidir. Masalan, tsex boshli¨i ¸ki masterning jamoa va ayrim xodimlar bilan jonli aloqasi juda yuksak baholanadi. Jonli aloqada rahbar faqat o`z qarorini bildiribgina qolmay, bo`ysunuvchilarga ta’sir ko`rsatish, ularda qarorni yaxshiroq bajarish uchun tashabbus va hohish uy¨otish mumkin. ¡o`pollik bilan baqirishga, “so`kishga” va hokazolarga aslo yo`l qo`yilmaslik kerak. Rahbarning shaxsiy obro`si ko`p jihatdan u o`z fikrini qay tarzda bildirishga, qanday so`zlashishga bo¨liq.
Noformal kommunikatsiya - bu rahbar atrofidagi shov-shuvlar, rahbarning xizmatga doir bo`lmagan shaxsiy aloqalari, norasmiy kana?lar bilan axborot almashuvlari kiradi. Bunday axborot almashuvi ham bo`lishi kerak, ammo chegara doirasida.
5.Kommunikatsion jaraen, kommunikatsiyali jarayonning bosqichlari, axborotni o’tkazish va qabul qilish.
Kommunikatsion jara¸n - bu ikki va undan ortiq odamlar o`rtasidagi axborot almashish jara¸nidir. Bu jara¸nda to`rtta bazaviy unsur qatnashadi:
axborotni jo`natuvchi;
axborotning o`zi (xabar);
aloqa kanali, ya’ni axborotni uzatish vositasi;
axborotni qabul qiluvchi.
Anu shu to`rt unsur bir-biri bilan hamohang ishlagandagina, axborot o`z vazifasini bajaradi. Axborotlarni almashuv jara¸nida har ikkila tomon (jo`natuvchi va qabul qiluvchi) faol rol o`ynashi kerak.
Komunikatsion jara¸nni quyidagi 6 bosqich ketma-ketligida bajariladigan ishlar majmuasi tariqasida ifodalash mumkin.
1. Axborotni tanlash va ¨oyani shakllantirish. Bu bosqichda axborotni qabul qiluvchiga qanday topshiriqni, qaysi ¨oyani berish to`¨risida fikrlaydi va uni shakllantiradi.
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 101
kursining ta'lim maqsadi, birinchi navbatda, talabalar dunyoqarashining kuchli
ta'siri bilan ta'minlanadi, bu jamiyat va tsivilizatsiya taraqqiyotida hisoblash
texnologiyalari va axborot texnologiyalari vositalarining imkoniyatlari va roli
to'g'risida xabardorlikka ega. butun. Maktab informatika kursining maktab
o'quvchilarining ilmiy dunyoqarashiga qo'shgan hissasi fanning uchta asosiy
tushunchalaridan biri bo'lgan ma'lumot g'oyasining shakllanishi bilan belgilanadi:
zamonaviy ilmiy tuzilishga asos bo'lgan materiya, energiya va axborot. dunyoning
rasmlari. Bundan tashqari, informatika fanini sifat jihatidan yangi bosqichda
o'rganayotganda aqliy mehnat madaniyati shakllanadi va o'z ishini rejalashtirish,
uni oqilona bajarish, uni amalga oshirishning real jarayoni bilan tanqidiy bog'liqlik
kabi muhim universal xususiyatlar shakllanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Федеральный государственный образовательный стандарт основного
общего образования [Текст] / М-во образования и науки Рос.Федерации. —
М. : Просвещение, 2011. - 48 с.
2. Семакин И.Г. Информатика. Базовый курс. 7-9 классы / И.Г.Семакин и
др.- 2-е изд., испр. и доп. - М.: БИНОМ. Лаборатория знаний, 2004.
3. Бауэр Ф.Л., Гооз Г. Информатика. Вводный курс: Пер. с нем. / Под
ред. А. П. Ершова. — М.: Мир, 1976.
4. Дородницын А. А. Информатика: предмет и задачи // Кибернетика.
Становление информатики. — М.: Наука, 1986.
5. Ершов А. П., Звенигородский Г. А., Первин Ю.А. Школьная
информатика (концепции, состояние, перспективы). — Новосибирск, ВЦ СО
АН СССР, 1979.
6. Колин К. К. Курс информатики в системе образования: современное
состояние и перспективы развития // Системы и средства информатики. —
М.: Наука.; Физматлит, 1966. — Вып. 8.
|
| |
Satrning biror qismidan nusxa olish funksiyasi

215
a)
satr2. append (satr1); ko‗rinishidan foydalanilganda satr2 ning oxiridan
satr1 ulanadi. Agar satr2 initsializatsiya qilinmagan bo‗lsa, satr2 o‗zgaruvchi satr1
o‗zgaruvchining qiymatini oladi;
b)
satr2. append (satr1,n,m); ko‗rinishidan foydalanilganda satr1ning n –
belgisidan keyingi m ta belgisi satr2 ning oxiridan ulanadi;
c)
satr2. append (satr1,n); ko‗rinishidan foydalanilganda satr1 char turli
massiv bo‗lishi kerak. Funksiya char turli satr1ni string turga aylantirib, uning
dastlabki n ta belgisini satr2 oxiridan ulaydi.
Funksiyaning vazifasini o‗zlashtirish uchun quyidagi dastur va uning
natijasini tahlil qiling.
#include
#include
using namespace std;
int main()
{ int j,i,s,n,m;
string
s1="matnni
ulash",s3,s4="bo‗lakni",s5,s7="bizning
",s2="matnga ";
char s6[]="assalom"; s2.append(s1);cout<<"s2="<s3.append(s1);cout<<"s3="<s4.append(s1,6,6);cout<<"s4="<s5.append(s6,4);cout<<"s5="<s7.append("maktabdosh",6);cout<<"s7="<system("pause");
return 0;
}
Dastur natijasi quyidagicha bo‗ladi
s2=matnga matnni ulash
s3=matnni ulash
s4=bo‗lakni ulash
s5=assa
s7=bizning maktab
Iogann Fridrix Gerbart (1776-1841)

|
Iogann Fridrix Gerbart (1776-1841)
|
bet | 58/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mIogann Fridrix Gerbart (1776-1841). I.F.Gerbart o`quv-tarbiya jarayoni mohiyatini etika va psixologiya yutuqlari asosida yoritishga, didaktikani pedagogikaning tarkibiy qismi sifatida isbotlashga, uning pedagogik fanlar tizimidagi maqomini inkor etishga uringan nemis faylasufi, psixologidir. Uning fikricha, etika tarbiyaning maqsadini, psixologiya esa shu maqsadni amalga oshirish vositalarini belgilaydi.
I.F.Gerbart o`zining “Umumiy pedagogika” (1806-y.), “Pedagogik ma’ruzalar” (1835-y.) nomli asarlarida avtoritar tarbiya asoslarini yaratdi. Uning avtoritar tarbiya tizimi o`zgalar irodasiga so`zsiz bo`ysunish (itoat qilish), yoshlarni uzluksiz tartib-intizom doirasida tarbiyalash, qabul qilingan qoida, prinsiplar (rigorizmlar)ni buzgan bolalarga tan jazosi berish, shaxsning yo`nalishi, intilishini doimiy nazorat qilishni takomillashtirish kabi qator g`oyalarga asoslangan.
Pedagogika, I.F.Gerbartning fikricha, falsafiy fan darajasiga ko`tarilishi, uning mazmuni esa yaxlitni aks ettiradigan nazariy qarashlar yig`indisidan iborat bo`lmog`i shart. Uning pedagogik merosida ta`lim masalalari ham keng yoritilgan: ta`limning samaradorligi o`quv materialining mazmuniga, uning qismlari o`rtasidagi aloqadorlikka bog`liq; o`rganilayotgan bilimlarni oldingi mavzularga bog`lab bayon etish; o`quv materialini o`rganishga bolalarni tayyorlash.
I.F.Gerbart o`z qarashlarida ta`lim jarayonini ruhshunoslik nuqtayi nazaridan tahlil etish, o`zlashtirishning ruhiy elementlari (tasavvur, qiziqish, xohish, intilish, assotsiatsiya)ni ajratishga ko`proq ahamiyat berdi. Uning ta`kidlashicha, o`zlashtirish jarayoni o`zaro daxldor ikki xususiyatga ega: o`quv materialini aniq, ongli tushunish; tushunilgan narsa-hodisalar to`g`risida o`ylash, ular o`rtasidagi bog`lanishlarni umumlashtirish.
I.F.Gerbart o`zlashtirish jarayonining psixologik xususiyatlari asosida ta`limning to`rtta bosqichini belgilaydi: “aniqlik”-ko`rgazma qo`llash yo`li bilan bolalarni yangi o`quv materiali bilan tanishtirish; “assotsatsiya” oldingi va yangi tasavvurlar o`rtasida bog`lanish hosil qilish; “tizim” qoida va qonunlarni qayd etish; “usul”-o`rganilgan bilimlarni, xulosalarni amaliyotda qo`llash uchun mashq qilish.
I.F.Gerbart, yuqorida qayd qilinganidek, ta`limni qat`iy talablar doirasida tashkil etish g`oyasini himoya qildi. Shu bilan birga, u ta`limda bolalarning qiziqishlarini hisobga olish zarurligini alohida uqtirdi, bola qiziqishlarining turlarini tasnif etdi: tevarak-atrofdagi narsa-hodisalarga nisbatan empirik qiziqish; narsa-hodisalar o`rtasidagi bog`lanish, sababiyatlarga oid aqliy qiziqish; go`zal narsalarni his qilishga mansub estetik qiziqish; yaqin kishilarga intilish simpatik qiziqish; din, bilim, odamlarga nisbatan qiziqish. I.F.Gerbart ta`limida bolalarning ruhiy holati qiziqishlari, xarakterini shakllantirish g`oyalaridan kelib chiqib tarbiyalovchan ta`lim tizimiga asos soldi.
|
| |
Axborotni ishlash - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 136/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininAxborotni ishlash, hisoblash va boshqarish uchun tayorlash mashina texnikasi vositalari yordamida amalga oshiriladi. Bajariladigan hisoblarning aniq va operativligiga qo‘yiladigan talablarga qarab, shuningdek, ularning xarakteriga ko‘ra hisoblash jadvallari va nomogrammalar, hisoblash asboblari, hisoblash mashinalari va kompyuterlar ishlatiladi.
Tayanch iboralari:
Bozor to‘g‘risidagi axborot
Axborotni ishlash
Telefonli co‘rov
Guruhli intervyu
Shaxsiy intervyu
Anketa co‘rovlari
Eksperiment yordamida
Kuzatish usuli
Intellektual tizim
Ichki hisobot tizimi
Marketing dasturi
Raqobatchilari to‘g‘risidagi ma’lumot
Maxsus tadqiqot
Ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish
Miqdoriy ko‘rsatkichlar.
O‘z-o‘zini tekshirish uchun savollar:
Marketing tizimida axborot ta’minotining tutgan o‘rni.
Axborotning kelib chiqish manbalari.
So‘rov turlari.
Tashqi axborot ta’minoti.
Ichki axborotlar deganda nimani tushunasiz?
Axborotlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishdagi tutgan o‘rni.
Marketing axborot ta’minoti (MAT) deganda nimani tushunasiz?
14-mavzu Marketing muhiti
1.Marketing muhiti tushunchasi va mohiyati.
Marketing muhiti tushunchasi va mohiyati - bu 5 ta o`zaro bir-biriga bo¨liq boshqarish jarayonlarining yi¨indisi deb qaraladi. Bu jarayonlar mantiqan bir-biridan kelib chiqadi. Ammo barqaror teskari bo¨liqlik mavjud va mos ravishda har bir jarayon qolganlariga va ularning barcha yi¨indilariga ta’sir o`tkazadi. Bu esa, strategik boshqarish tizimining muhim xususiyatidir. Strategik boshqarish tizimining tuzilishi quyidagi sxemadagidek ifodalash mumkin:
Muhitning tahlili
Yuksak vazifa va ma¢sadlarning ani¢lanishi
Strategiyani tanlash
Strategiyani bajarish
Bajarishni baholash va nazorat qilish
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

www.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 89
6. Uzluksiz ta‘lim tizimi uchun o‘quv adabiyotlarining yangi avlodini yaratish
Kontseptsiyasi, T.:, 2000
7. Karimov I.A. O‘zbekiston XXI asr bo‘sag‘asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik
shartlari va taraqqiyot kafolatlari. Toshkent. O‘zbekiston 1999 yil.
8. Karimov I.A. O‘zbekiston buyuk kelajak sari. Toshkent. O‘zbekiston 1999 yil.
9. G‘ulomov S.S. va boshqalar. Iqtisodiy informatika. Toshkent, «O‘zbekiston»,
1999 yil.
10. G‘ulomov S.S. va boshqalar.Axborot tizimlari va texnologiyalari. Toshkent,
«O‘zbekiston», 2000 yil
www.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 90
МАКТАБГАЧА ЁШДАГИ
БОЛА ҚИЗИҚИШЛАРИНИ ЭРТА АНИҚЛАШНИНГ ПСИХОЛОГИК
УСУЛЛАРИ
Курбанова Зилола Алишер қизи
Низомий номидаги ТДПУ ўқитувчи
Аннотация: Мақолада болалар қизиқишларини эрта аниқлаш
ва
ривожлантириш
бўйича
психологик
қонуниятларга
асосланиб уларнинг лаёқат, маҳорат, педагогик, коммуникатив, дидактик,
авторитар, перцептив, танқидий фикрлашларини ривожлантириш усуллари
келтириб ўтилган.
Калит сўзлар: Қизиқишлар, ақлий истедод, тестлар билан ишлаш,
когнитив жараёнларни ривожлантириш.
Ер юзидаги жамиийки давлатларнинг тараққиёти ва жамият равнақи кўп
жиҳатдан халқнинг интеллектуал потенциали билан белгиланади. Чунки,
илмий потенциали юқори даражада ривожланган мамлакат барча соҳаларда
доимо
илғор
бўлади.
Шунинг
учун
мамлакатимиз
Президенти
Ш.М.Мирзиёев барча соҳаларни жумладан таълим тизимини тубдан ислоҳ
қилишга катта эътибор қаратаётгани таълим тизими соҳасида туб бурилаш
ясамоқда десак муболаға бўлмайди. Шунга кўра, юқори малакали кадрлар
тайёрлаш давлат сиёсати даражасидага кўтарилмоқда.
Ҳар томонлама етук кадрларни яратиш учун энг аввало мактабгача
ёшдаги болаларга алоҳида эьтибор қаратиш билан чамбарчас ўлчанади. Шу
сабабдан мактабгача ёшдаги болалар қизиқишларини эрта аниқлаш
келажакда ҳар томонлама етук кадрлар тайёрлашнинг асосий омили
ҳисобланади.
Қизиқиш бу шахснинг ўзи учун қимматли ва ёқимли бўлган муайян нарса
ва ҳодисага муносабати. Бунда инсоннинг ўзига хос хусусияти бевосита
мужассамлашади. Қизиқиш билимларни онгли, пухта, барқарор, англаган
ҳолда
ўзлаштиришда, кўникма ва
|