nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Keng jamoatchilikka ruhsat berilishi (1992-1995)

|
Keng jamoatchilikka ruhsat berilishi (1992-1995)
|
bet | 3/6 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #272298 |
Bog'liq 1-mavzu taqdimoti2. Keng jamoatchilikka ruhsat berilishi (1992-1995): - Bu vaqt ichida birinchi brauzerlar, masalan, Mosaic va veb-serverlar yaratildi, bu esa WWW ni keng omma uchun ochiq qildi.
- Birinchi tijorat veb-saytlarining ochilishi.
WWWning rivojlanish bosqichlari 3. Jadal rivojlanish (1995-2000): - Veb-kompaniyalar tez o'sish va investitsiyalarni boshdan kechirgan dot-com davri.
- Internet Explorer va Netscape Navigator kabi ilg'or brauzerlarning paydo bo'lishi.
- JavaScript va CSS kabi texnologiyalarni ishlab chiqish.
4. Ijtimoiy tarmoqlar va bloglar davri (2001-2005): - Ijtimoiy tarmoqlarning paydo bo'lishi va bloglarning ommalashishi.
- Interaktivlikni va foydalanuvchilar o'rtasida ma'lumot almashishni qo'llab-quvvatlovchi Web 2.0 texnologiyalarini ishlab chiqish.
WWWning rivojlanish bosqichlari 5. Mobil veb-saytlarni ishlab chiqish (2006-2010): - Internetga kirish uchun mobil qurilmalardan foydalanishning ko'payishi.
- Mobil brauzerlar va sezgir veb-dizaynlarning paydo bo'lishi.
6. Veb-ilovani kengaytirish (2011-2015): - HTML5 va CSS3 kabi veb-texnologiyalarda sezilarli yaxshilanishlar.
- Veb-ilovalar va bulutli xizmatlarning tobora ommalashib borishi.
7. Internet buyumlar va texnologiya rivojlanishi (2016 yildan hozirgi kungacha): - Narsalar interneti (IoT) va aqlli qurilmalarni kengaytirish.
- Virtual va kengaytirilgan haqiqat (VR va AR) kabi yangi texnologiyalarni ishlab chiqish.
8. Blokcheyn va markazsizlashtirish (hozirgi): - Blokcheyn texnologiyasining rivojlanishi va markazlashtirilmagan ilovalarning (DApps) paydo bo'lishi.
- Onlayn xavfsizlik va maxfiylikni ta'minlash bo'yicha sa'y-harakatlarni kuchaytirish.
Mijoz-server texnologiyasi Mijoz-Server texnologiyasi - bu tizimning funksionalligi
|
| |
Psixologiyada kuzatish suhbat, pedagogik-psixologik eksperiment, test metodlari

B) o'qish motivlari, o'quvchining o'zlashtirish faoliyati, o'quvchining bilish faoliyatini
boshqarish;
S) motivlar, texnik vositalar, ta'lim jarayoni, talabalar jamoasi va ta'lim sifatini nazorat qilish;
D) dars, o'qituvchi va talaba faoliyati, bilim, ko'nikma.
140. Psixologik xizmat sohasida maxsus pedagogika tizimiga nimalar kiradi ?
A) logopediya, psixologiya, hunar-texnika ta'limi pedagogikasi.
B) oligofrenopedagogika, xususiy metodika, mantiq, surdopedagogika, psixologiya.
S) oligofrenopedagogika, logopediya, tiflopedagogika, surdopedagogika.
D) surdopedagogika, psixika, logika, logopediya.
141. Tushuncha nima, uning mohiyatini ayting?
A) tushuncha – bu psixologiyada tasavvurning boshlang'iya manbaidir
B) tushuncha- inson psixikasining ilk marotaba shakllanish jarayoni
S) tushuncha –bu odamlar orasida bilimlarning yaqqollashuvidir
D) tushuncha –bu tafakkur formasi bo'lib, unda buyum va hodisalarning umumiy va shu bilan
birga muhim xususiyatlari aks etadi.
142. Psixologiyada hissiyotning qanday turlari mavjud?
A) ehtiros va past hissiyotlar
B) past va yuksak hissiyotlar
S) oliy, kayfiyat va affektlar
D) astenik va past hissiyotlar.
Bajardi: Soibjonov Behruz

Bajardi: Soibjonov Behruz
Download
386 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
25.05.2024
Hajmi
386 Kb.
#253172
Download
386 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Bajardi: Soibjonov Behruz
Download
386 Kb.
Matnni ko'rish
dek1;"> #include Deque  dek1 - Kompyuter injenering kafedrasi Kompyuter injenering fakulteti Sirtqi “Ma'lumotlar...

|
Kompyuter injenering kafedrasi Kompyuter injenering fakulteti Sirtqi “Ma'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
|
bet | 5/5 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #144058 |
Bog'liq Nishonov Ma\'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar 1-chi Mus_dek1;"> #include Deque dek1;
Dek ustida bajariladigan amallar:
boshidan element kiritish. Push_front()
Oxiridan element kiritish. Push_back()
boshidan element chiqarish. pop_front()
oxiridan element chiqarish. Pop_back()
Empty() – bo’shlikka tekshirish.
Dekka oid misol keltiramiz: #include #include
int main (){
std::deque mydeque (2,100); // two ints with a value of 100 mydeque.push_front (200);
mydeque.push_front (300); std::cout << "mydeque contains:";
for (std::deque::iterator it = mydeque.begin(); it != mydeque.end();
++it)
}
std::cout << ' ' << *it; std::cout << '\n';
return
Natija:
300 200 100 100
|
| |
addingLargeNumbers() - Kompyuter injenering kafedrasi Kompyuter injenering fakulteti Sirtqi “Ma'lumotlar tuzilmasi...

|
Kompyuter injenering kafedrasi Kompyuter injenering fakulteti Sirtqi “Ma'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
|
bet | 3/5 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #144058 |
Bog'liq Nishonov Ma\'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar 1-chi MusaddingLargeNumbers()
birinchi sonning raqamlari o’qiladi va songa mos stekka joylanadi. ikkinchi sonning raqamlari o’qiladi va songa mos stekka joylanadi. carry = 0;
stek bo’sh bo’lmaguncha while siklidan foydalaniladi.
Har bir bo’sh bo’lmagan stekdan son chiqarib olinadi va u carry ga qo’shiladi.
Natijaviy stekka birlik qismi kiritiladi. Carry ni o’rniga carry saqlanadi.
Agar carry nolga teng bo’lmasa natijaviy stekka joylanadi. Natijaviy stekdan sonlar chiqariladi va ekranga yoziladi.
rasmda yuqoridagi algoritmni 592 va 3,784 sonlarni qo’shishni amalga oshirish uchun qo’llanilishi ko’rsatilgan.
Birinchi sonning mos raqamlari 1 – stekka joylanadi va
ikkinchi sonning mos raqamlari 2 – stekka joylanadi. Stekdagi raqamlar tartibiga e’tibor qaratish kerak.
592 va 3,784 sonlarni qo’shishda stekning ishlatilishiga misol.
2 va 4 lar steklardan chiqariladi va ularning yigindisi 6 natijaviy stekka kiritiladi.
9 va 8 lar ham steklardan chiqariladi va ularning yig’indisini birlik qismi natijaviy stekka joylanadi, o’nlik qismi esa keyingi natijaga qo’shish uchun carry da saqlab qo’yiladi.
5 va 7 lar ham steklardan chiqariladi va ularning yig’indisini birlik qismi natijaviy stekka joylanadi, o’nlik qismi esa keyingi natijaga qo’shish uchun carry da saqlab qo’yiladi.
birinchi stek bo’sh bo’lgan holda , bo’sh bo’lmagan stekdan son chiqariladi va carry ga qo’shiladi, natija natijaviy stekka joylanadi.
ikkala stek bo’sh bo’lsa, sonlar yig’indisi natijaviy stekdan olinadi va natija sifatida ekranga chiqariladi.
Endi ma’lumotlar tuzilmasida abstract stekni amalga oshirishni ko’ramiz. Stekni amalga oshirishni yaqqol ko’rinishi dinamik massiv, ya’ni vektorda bajarilishi mumkin.
|
| |
Kasb maorifi deganda nimani tushunasiz?

A)
Kasb maorifi - kasblar va ularning bir – biridan farqlanuvchi ixtisoslar
tomonidan inson oldiga
qo'yiladigan talablarni bayon qilish majmuasi tushuniladi;
B) Kasb maorifi - soha tizimidan iborat bo'lib
inson tomonidan tanlanadi, o'z hayot yo'lining
ilmiy
asoslanganligini ta'minlashga xizmat qiladigan ta'lim sohasi;
S) Kasb maorifi - muayyan kasbni muvaffaqiyatli
ravishda egallab, o'z oldiga qo'ygan
fuqarolik
(xususiy) burchini yuqori saviyada ado eta bilish jarayonining optimal tarzda ifodalanishi;
D) Kasb maorifi – o'quvchilarni kasbning
mohiyati bilan, har bir kasbning shaxs oldiga qo'yadigan
talablari bilan tanishtirishdan iborat ta'sirchan axborotlar majmuidir.
50. Ko’nikma nima?
A) mashq qilish natijasida beriladigan harakatlar yig’indisi ko’nikma deyiladi;
B)har bir vazifani puxta bajarishimiz ko’nikma deyiladi;
S) bilim va malakalarimizning avtomatlashuvi ko’nikmadir;
D) ilmiy saviyaga erishishdagi qiyinchiliklarimiz ko’nikmadir .
51. O'quv faoliyati mazmuni bilan bog'liq motivlar tizimini shartli ravishda qanday
guruhlarga ajratib ko'rsatish (nomlash) mumkin?
A) ikki guruhga: ixtiyoriy va tabiiy - majburiy motivlar;
B) ijobiy (musbat, pozitiv) va salbiy (manfiy, negativ);
S) pozitiv va muvaffaqiyatga erishuv motivlari;
D) ijobiy va muvaffaqiyatdan qochish motivlari.
52. «Motiv» tushunchasi qanday ma‘noni anglatadi?
A) Xoxish, namuna kо‘rsatish, ibrat bo'lish ma‘nosini anglatadi;
B) Ehtiyoj, intilish, mayl, qiziqish kabi ma‘nolarni anglatadi;
S) Istak, xulq-atvor kabi ma‘nolarni bildiradi;
D) bilim-kо‘nikma ma‘nolarini anglatadi.
53. O'quv jarayonida boshqarish vazifasini kim bajaradi?
A) O'qituvchi va o'quvchi;
V) maktab rahbari va direktor muovini;
S) o'qituvchi va texnik vositalar;
D) sinf rahbari.
rasm. Stekning vektorda amalga oshirilishi
  
  

   
rasm

|
rasm. Stekning vektorda amalga oshirilishi
rasm
|
bet | 4/5 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #144058 |
Bog'liq Nishonov Ma\'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar 1-chi Musrasm. Stekning vektorda amalga oshirilishi
rasm. Stekning bog’langan ro’yxatda amalga oshirilishi
rasm. abstract stek (a), stekni vektorda amalga oshirilishi (b) va stekni bog’langan ro’yxatda amalga oshirilishi(c) uchun amallar ketma – ketligi.
Navbatlar
Navbat bu shunday tuzilmaki, u elementlar qo’shilishi bilan kengayib boradi va elementlarni faqatgina bir tomondan qabul qiladi. Stekdan farqli holda, navbat tuzilmasi har ikkala tomondan ham ochiq hisoblanadi, lekin element kiritish bir tomondan, chiqarish esa ikkinchi tomonidan amalga oshiriladi. Navbat FIFO(first in first out – birinchi kelgan birinchi ketadi) ko’rinishidagi tuzilmadir. Navbatda ham xuddi stekdagi kabi C++ da alohida kutubxona mavjud.
#include
Navbatni dasturda e’lon qilish quyidagicha:
_nav1;"> Queue nav1;
Navbat ustida quyidagi amallar bajariladi:
Clear() - navbatni tozalash.
isEmpty() – navbatni bo’shlikka tekshirish
enqueue(el)—el elementni navbatga joylashtirish
dequeue() —navbatdan birinchi elementni olish
firstEl() — navbatning birinchi elementini uni o’chirmasdan qaytaradi Navbatda bajariladigan enqueue va dequeue amallari 4.7 rasmda keltirilgan.
Steklardan farqli ravishda navbatlarda o’zgarishlar uning oxirida va boshida bo’lishi nazorat qilinishi lozim. Elementlar navbatga oxiridan joylashtiriladi, olish esa boshidan amalga oshiriladi.
rasm. Navbatda bajariluvchi amallar ketma – ketligi
rasm. Navbatni massivda amalga oshirilish dasturi.
rasm. Navbatni bog’langan ro’yxatda amalga oshirilish dasturi
– rasmda navbatda element qo’shish va o’chirish amallari ketma –ketligi 4.7 – rasmdagiga o’xshash ravishda ko’rsatilgan bo’lib, 4.10b da navbatni o’zgarishi massiv ko’rinishida,4.10c da bog’langan ro’yxat ko’rinishida amalga oshirilgan.
4.10 – rasm. Navbat ustida amallar bajarish.
DEK (DEQ - Double Ended Queue)
Dek so‘zi (DEQ - Double Ended Queue) ingliz tilidan olingan bo‘lib 2 ta chetga ega navbat degan ma’noni bildiradi. Dekning o’ziga xos xususiyati shundan iboratki, elementlarni yozish va o’qishni har ikkala chetidan ham amalga oshirish mumkin.
Dekni quyi chegaralari birlashtirilgan ikkita stek ko’rinishda qarash mumkin. Deklar bilan ishlash uchun ham C++ da alohida kutubxona mavjud:
|
| |
Masalan, o’zbeklar uchun biror xonaga kirib kelgan insonning kim bo’lishidan qat‘iy

|
Masalan, o’zbeklar uchun biror xonaga kirib kelgan insonning kim bo’lishidan qat‘iy Pdf ko'rish
|
bet | 24/31 | Sana | 30.12.2023 | Hajmi | 276,11 Kb. | | #129185 |
Bog'liq Kasbiy faoliyat psixologiyasi fanidan test savollari Psixologiya125. Masalan, o’zbeklar uchun biror xonaga kirib kelgan insonning kim bo’lishidan qat‘iy
nazar, «Assalomu alaykum» deb kelishi ijtimoiy rolmi, ijtimoiy normami yoki ijtimoiy
sanksiya hisoblanadimi?
A) ijtimoiy rol
B) ijtimoiy sanksiya
S) ijtimoiy norma
D) hech qaysiga kirmaydi}
126. Amaliyot nima?
A) amaliyot yangi bilimni asoslovchi va yangicha bilishni ifodalovchi tizimli fikrdir;
B) amaliyot – insonni o'zini qurshab turgan olamga faol munosabat shakli;
S) amaliyot – xulq-atvorga oid xatti-harakatlar o'rtasidagi qonuniy aloqalarning motivlangan
majmui;
D) Amaliyot bilimlarning haqiqiyligini ko’rsatuvchi mezondir.
127.«Pedagogik mahorat» nimani o'rganadi?
A) Pedagogik taraqqiyotda sosiologiyani;
B) Pedagogik mahoratda psixologiyani;
S) Ta'lim, tarbiya, ma'lumotni shakllantirish orqali inson tarbiyasini yanada takomillashtirish va
undan jamiyat rivojiga yo'naltirish ko'zlanadi.
D) Pedagogik mahoratning mohiyat – mazmunini, uning tarkibiy qismlarini, pedagogik
mahoratni shakllantirish va takomillashtirishni.
128. «Pedagogik mahorat»ning kategoriyalari qaysi javobda to'g'ri ko'rsatilgan?
A) pedagogik texnika, pedagogik qobiliyat, pedagogik muomala, pedagogik nazokat, pedagogik
hamkorlik, pedagogik ijod;
V) nutq texnikasi, ijodiy tafakkur, ovoz tembri;
S) tarbiya, o'qitish, ta'lim, ma'lumot, fikrlash qobiliyati, pedagogik refleksiya va o'zgalar
kayfiyatiga sherik bo'lish va ularni tushuna olish;
D) irsiyat, ijtimoiy muhit, ta'lim – tarbiya.
129. Amaliyot shakllariga nimalar kiradi?
A) seminar, qonun va qoida, formula;
B) Kuzatish, tajriba, o’zgartirish, yaratish;
S) o'rgatish, tekshirish, qonun, formula, grafik va shu kabilar;
D) praktika, aksioma, o'rgatish, kuzatish, tajriba.
130. O'quv jarayonida boshqarish vazifasini kim bajaradi?
A) O'qituvchi va o'quvchi;
B) maktab rahbari va kollektiv;
S) o'qituvchi va texnik vositalar;
D) sinf rahbari.
|
| |
Diksiya qoidalariga amal qilish deganda nima nazarda tutilgan?

132. Nutq texnikasi bu ... ?
A) Mahorat, ijodiy izlanuvchanlik asosida nutqning ravon yo'lga qo'yilishi.
B) Ko'nikma.
S) Nutq tempi, diksiyasi, tovushninng baland, past o'rtaligi, tovush tembri.
D) Qobiliyat.
133. O'qituvchi, pedagog mahorati nima, u qanday egallanadi?
A) to'g'ma talant, berilgan layoqat, ist'dod mahsuli;
B) o'qish, izlanish, ijodiy mehnat mahsuli;
V) nasldan-naslga utuvchi xususiyat;
S) chuqur bilim.
134. Oliy ma'lumotli mutaxassislar tayyorlash qaerda amalga oshiriladi?
A) universitetlar, akademiyalar, institutlarda;
B) institutlar, kollejlarda, ilmiy tekshirish institutlarida;
S) universitetlarda, liseylarda va texnikumlarda;
D)
oliy maktab, lisey va kollejlarda.
135. Pedagogik faoliyat» nima, unga qanday ta'rif berasiz?
A) pedagogik faoliyat –
yosh avlodni hayotga,
mehnatga tayyorlash uchun xalq,
davlat oldida
javob
beradigan, bolalarga ta'lim-tarbiya berish ishi bilan shug'ullanadigan
va bu ishga maxsus
tayyorlangan odamlarning mehnat faoliyatidir;
B) pedagogik faoliyat – insonni o'zini qurshab turgan olamga faol munosabat shakli;
S) pedagogik faoliyat – xulq-atvorga oid xatti-harakatlar o'rtasidagi
qonuniy aloqalarning
motivlangan majmui;
D) pedagogik faoliyat –
muayyan vazifalarni bajarishga, u yoki
bu ijtimoiy qimmatga molik
maqsadlarga erishishga yo'naltirilgan tadrijiy amalga oshiriladigan harakatlar;
136. Aytingchi, o'qituvchi uchun eng muhim xususiyat nima?
A) xotira va temperament;
V) xayol va fantaziya;
S) qobiliyat va aqliy faoliyatga ega bo'lish;
D) o'zini tutish va kayfiyatni boshqarish.
Python dasturlash tilida Set

|
Python dasturlash tilida Set
|
bet | 3/6 | Sana | 05.07.2024 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #266733 |
Bog'liq [Python programming language] week 6. Python dictionary, setsPython dasturlash tilida Set - Quyidagi mashg‘ulotda Discard() funksiya yordamida "gilos" elementini o‘chirib tashlanadi:
Python dasturlash tilida Set - Set to‘plamidagi elementni o‘chirish uchun pop() funksiyasidan ham foydalanish mumkin, ammo bu funksiya faqatgina oxirgi elementni o‘chirib tashlaydi. Shuni esda tutish kerakki, set to‘plami tartibsiz, shuning uchun qaysi elementni o‘chirib tashlanishini oldindan bilmaymiz.
- Quyidagi suratda pop() funksiyasi orqali qaysi element o‘chirilganini ekranga chop etiladi va set to‘plami elementlarini bitta element o‘chirilganidan keyingi holatini chop etiladi.
Python dasturlash tilida Set - del kalit so‘zi set to‘plamni butunlay o‘chirib tashlaydi:
Python dasturlash tilida Set - for siklidan foydalanib set to‘plami elementlarini ekranga chop etish ham mumkin:
Python dasturlash tilida Set - Python dasturlash tilida ikki yoki undan ortiq set to‘plamlarini birlashtirishning bir necha yo‘li mavjud. Siz ikkala to‘plamdagi barcha elementlarni o‘z ichiga olgan yangi to‘plamni qaytaradigan union() funksiyasidan yoki bir to‘plamdagi barcha elementlarni boshqasiga kiritadigan update() funksiyasidan foydalanishingiz mumkin:
Python dasturlash tilida Set - Quyidagi misolda update() funksiyasi sabzavot set to‘plamidagi elementlarni meva set to‘plamiga kiritadi:
Python dasturlash tilida Set - intersection_update() funksiyasi faqat ikkala to‘plamda mavjud bo‘lgan elementlarni chop etadi.
Python dasturlash tilida Set - intersection() funksiyasi faqat ikkala to‘plamda mavjud bo‘lgan elementlarni o‘z ichiga olgan yangi to‘plamni qaytaradi.
Python dasturlash tilida Set - symmetric_difference_update() funksiyasi ikkala set to‘plamida duplikat bo‘lmagan elemetlarni o‘zida saqlaydi.
|
| |
Python dasturlash tilida Dictionary

|
Python dasturlash tilida Dictionary
|
bet | 5/6 | Sana | 05.07.2024 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #266733 |
Bog'liq [Python programming language] week 6. Python dictionary, setsPython dasturlash tilida Dictionary - values() funksiyasi Dictionary (lug‘at)dagi barcha qiymatlar ro‘yxatini ekranga chop etadi.
Python dasturlash tilida Dictionary - Qiymatlar ro‘yxati Dictionary (lug‘at) to‘plamiga kiritilgan har qanday o‘zgarishlar qiymatlar ro‘yxatida aks etadi. Quyidagi suratda mavjud Dictionary (lug‘at) to‘plamiga o‘zgartirish kiritilishi va qiymatlar ro‘yxati ham yangilanishini ko‘rishingiz mumkin:
Python dasturlash tilida Dictionary - items() funksiyasi Dictionary (lug‘at)dagi har bir elementni ro‘yxatdagi tuple (kortej) sifatida qaytaradi.
Python dasturlash tilida Dictionary - Dictionary (Lug‘at)da "dasturlash" kalit so‘zi mavjudligini tekshirish:
Python dasturlash tilida Dictionary - Muayyan elementning qiymatini uning kalit nomiga murojaat qilib o‘zgartirish mumkin:
Python dasturlash tilida Dictionary - update() funksiya Dictionary (lug‘at)ni berilgan argument elementlari bilan yangilaydi. Argument Dictionary (lug‘at) yoki kalit: qiymat juftliklari bilan takrorlanadigan obyekt bo‘lishi kerak.
Python dasturlash tilida Dictionary - Dictionary (Lug‘at) to‘plamiga element qo‘shish yangi indeks kaliti yordamida va unga qiymat belgilash orqali amalga oshiriladi:
Python dasturlash tilida Dictionary - Dictionary (Lug‘at) to‘plamidan elementlarni o‘chirib tashlashning bir necha funksiyalari mavjud:
- pop() funksiyasi belgilangan kalit nomi bilan elementni o‘chirib tashlaydi:
Python dasturlash tilida Dictionary - popitem() funksiyasi oxirgi kiritilgan elementni o‘chiradi.
Python dasturlash tilida Dictionary - del kalit so‘zi ko‘rsatilgan kalit nomi bilan elementni o‘chirib tashlaydi:
|
| |
Shahrisabz filiali funksional ovqatlanish mahsulotlari texnologiyalari fanidan - bet 11

|
Shahrisabz filiali funksional ovqatlanish mahsulotlari texnologiyalari fanidan
|
bet | 11/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 166,35 Kb. | | #111161 |
Bog'liq 4-ma\'ruza. Rux ko‘z gavhari sariq tanasini oksidlanishdan himoya qiladi. YAralar bitishini tezlashtiradi, ta’m bilishni yo‘qotishni bartaraf etadi, prostata bezi muammolarini bartaraf etadi, o‘sish va aqliy faollikka yordam beradi, keratin va kollagen faolligini ta’minlaydi. Aholi orasida rux tanqisligi belgilari toboro keng tarqalib bomoqda. Bu tuproq tarkibida ruxning kamligi, stresslarda uning yo‘qotilishi hamda turli ksenobiotiklar ta’siri bilan bog‘langan. Hatto kalsiyga boy ovqatlarni iste’mol qilish ham rux tanqisligini keltirib chiqaradi. Ko‘p terlashda rux ko‘p yo‘qotiladi (3 mg gacha). B6 vitaminining katta dozalarini qabul qilishda oranizmga ko‘proq rux kirishi talab qilinadi. Qarishni sekinlashtirish uchun rux va marganetsga ega mahsulotlarni kombinatsiyalashgan holda iste’mol qilish talab qilinadi. Rux elementi mavjud qo‘shimchalarni iste’mol qilganda A vitaminini (β-karotin) iste’mol qilishni ko‘paytirish talab qilinadi. Qo‘shimcha tarzda ruxni qabul qilish mis, temir va marganets o‘zlashtirilishini kamaytiradi, bunday sharoitda organizmni ushbu elementlarning katta miqdori bilan ta’minlash talab qilinadi. Ruxning katta miqdori ustritsalarda, hayvonlarning ichki organlarida, tuxum va sutda uchraydi. Kam miqdorda qo‘ziqorinda, shpinatda, kungaboqar mag‘zida, bug‘doy murtagida, qovoq urug‘ida, pivo achitqilarida, maydalanmagan yormalarda uchraydi. Mis (Cu). Sutkalik ehtiyoj – 1-2 mg. Mis mushaklarning me’yorda qisqarishi uchun zarur, yallig‘lanishlarga qarshi xossalarga ega, erkin radikallar hosil bo‘lishini oldini oladi, ichki sekretsiya bezlariga (gipofiz, qalqonsimon bez, moyaklar) ta’sir ko‘rsatadi, kollagen va elastin sintezida ishtirok etadi. Mis ionlari rux ionlari bilan birga to‘yinmagan va to‘yingan yog‘ kislotalari almashinuvini rostlashda ishtirok etadi. Mis yurakning me’yorda faoliyat ko‘rsatishiga yordam beradi, xolesterin darajasini, mochevina kislotasi darajasini nazorat qiladi, suyaklarni va tomirlar biriktiruvchi-to‘qima karkasini mustahkamlaydi. Misning miqdori etarli bo‘lmaganida: teri (giperligmentatsiya yuzaga keladi), markaziy asab tizimi (yuqori qo‘zg‘aluvchalik, talvasa), immun tizimi (ko‘krak bezlari, o‘pkada begona to‘qimalar hosil bo‘ladi), oshqozon-ichak trakti (surunkali kolitlar), jigar, buyrak (sirroz, xoletsistit, tosh to‘planishi, pielonefrit), biriktiruvchi to‘qima (artrit, artroz, podagra, tromboflebit), endokren tizimi (tireotoksikoz), suyaklar (osteoporoz) aziyat chekadi.
|
| |
Selen (Se). Sutkalik ehtiyoj – 55-200 mkg

|
Selen (Se). Sutkalik ehtiyoj – 55-200 mkg
|
bet | 15/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 166,35 Kb. | | #111161 |
Bog'liq 4-ma\'ruza. Selen (Se). Sutkalik ehtiyoj – 55-200 mkg. Antioksidant xossalarga ega, antitanalar hosil bo‘lishini stimullaydi, eritrotsitlar hosil bo‘lishida ishtirok etadi, nasl qoldirish va jinsiy faollikni ta’minlaydi. Qalqonsimon bez funksiyasini faollashtiradi, qarish jarayonini sekinlashtiradi. Selen faolligi E vitamini ishtirokida ortadi. Bu element tanqisligida teri, tirnoqlar (dermatit,ekzima, yalllig‘lanish kasallliklari, distrofiya), sochlar (soch to‘kilishi, sekin o‘sishi), immun tizimi (tez-tez shamollash, o‘simtalar osil bo‘lish xavfi), jigar (detoksikatsion funksiya, oqsillar sintezi buzilishi), yurak-qontomir tizimi (giperxolesterinimiya, miokard infarkti xavfi, miokard distrofiyasi, glutationperoksidaza tanqisligi), biriktiruvchi to‘qima (artrit, revmatoid kasalliklari), ko‘z (glaukoma, katarakta), reproduktiv funksiya (bepushtlik, spermatozoidlar harakatchanlangining buzilishi) aziyat chekadi. Selen foliy kislotasi va rux bilan birga umurtqasida nuqsoni bor bolalar tug‘ilishini oldini oladi, muddatidan oldin tug‘ruqlar ehtimolini kamaytiradi. Antioksidant faolligi sababli selen organizmga katta miqdorda og‘ir metallar (smob, kadmiy, kumush, vismut, platina, talliy) tuzlari tushgnda detoksikatsiyalovchi ta’sirni namoyon qiladi. Selen tanqisligida nafaqat ma’lum bo‘lgan virusli infeksiyalar yuzaga kelishi, balki yangi modifikatsiyadagi viruslarlarni yuzaga kelishi xavfi ham kuchayadi. Ekologik noqulay sharoitda yashovchi kishilar, shu jumladan katta shaharlar aholisi, keksa yoshli kishilar, homiladorlikda, kambaal oilalar bolalarida, chekuvchilar qoni zardobida selen miqdori kamligi kuzatiladi. Ratsionda oqsil va yog‘lar miqdorining kamligi, jigar kasalliklari (gepatitda ham), toksik metallar (mishyak, simob, kadmiy, qo‘rg‘oshin, talliy), radiatsiya, ta’sirida, ichaklar disbakteriozida, alkogolizmda, suv va oziq-ovqat mahsulotlarida selen kamligi selen taqchilligiga olib keladi. Oddiy sharoitlarda bu element inson organizmiga hayvon va o‘simlik mahsulotlari bilan organik selen holida keladi. selen tanqisligini oldini olish uchun sutkalik ehtiyojning 25-50% ni tabiiy bioorganik selenga ega bo‘lgan oziqaviy qo‘shimchalarni iste’mol qilish hisobiga qondirish kerak.
|
| |
Shahrisabz filiali funksional ovqatlanish mahsulotlari texnologiyalari fanidan - bet 17

|
Shahrisabz filiali funksional ovqatlanish mahsulotlari texnologiyalari fanidan
|
bet | 17/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 166,35 Kb. | | #111161 |
Bog'liq 4-ma\'ruza. Kremniy katta miqdorda xvosh ekstraktida, olmada, boshoqlilarda, butun yormada, dukkaklilarda, ildizmevalarda, kalla-pocha mahsulotlarida mavjud. Hayvon va o‘simlik mahsulotlaridagi kremniy, shu elementning tuproq va suvdagi miqdoriga bog‘liq. Germaniy (Ge). Sutkalik ehtiyoj – 1,5 mg. Germaniy birikmalari nuklein almashinuvida ishtirok etadi, to‘qimalarni kislorod bilan ta’minlanishini oshiradi, immun tizimini faollashtiradi, detoksikatsiyalovchi va o‘simtaga qarshi ta’sirga ega. Bir hujayrali organizmlar (bakteriyalar, achitqilar) germaniyni katta miqdorda to‘plash xossasiga ega. Achitqi hujayralaridan germaniyga ega biologik faol oziqaviy qo‘shimchalar tayyorlash mikroorganizmlarning shu xossasiga asoslangan. Germaniyning antioksidant xossalari C, E, vitaminlari va Q koeizimnikidan yuqori. Germaniy katta miqdorda ko‘plab dorivor o‘simliklarda uchraydi va hayot faoliyatini rostlaydi va o‘sishni kuchaytiradi. Bunday o‘simliklarga jenshen misol bo‘ladi. Bor (B). Sutkalik ehtiyoj – 1,7-3 mg. Bor B12 vitamini, nikotin kislotasi, biotin, pantoten kislotasi va riboflavinning mikrobiologik sintezini kuchaytiradi. Qalqonsimon bez gormonlari faolligini va ular orqali kalsiy, maniy, fosfor, D vitamini almashinuvini rostlaydi. Bor organizmda kalsiyning saqlanishini, xotirani mustahkamligini ta’minlaydi, qondagi estrogen va testosteron miqdorini oshiradi, siydikdagi oksalatlar miqdorini kamaytiradi, tosh hosil bo‘lishini oldini olida foydalaniladi. Bor, kalsiy, magniy va D vitamii osteoporozni oldini oladi. Pomidorda, olxo‘rida, nokda, olmada, shaftolida, uzumda, dukkaklilarda, yong‘oqda, urug‘larda, pivo va vinoda mavjud. Borning katta miqdori hayvon mahsulotlaridan jigarda (ot, qo‘y va mol jigarida), tovuq tuxumida uchraydi. Insonning u yoki bu turdagi makro- va mikroelementlarga bo‘lgan ehtiyojini qondirish uchun shu elementlarni o‘zida saqlovchi ananaviy o‘simlik va hayvon mahsulotlaridan foydalanish yoki qo‘shimcha tarzda turli noorganik tuzlar ko‘rinishidagi makro- va mikroelementlarga ega bo‘lgan oiqaviy qo‘shimchalarni va funksional ovqatlanish mahsulotlarini iste’mol qilish bilan amalga oshiriladi. Bunday qo‘shimchalarning o‘zlashtirilishini oshirish uchun noorganik mineral qo‘shimchalarni organik birikmalarga aylantirish usullari ishlab chiqilmoqda. Buning uchun mikroorganizmlarning (masalan achitqilarning) u yoki bu turlari yoki suv o‘tlari mineral tuzlar mavjud bo‘lgan muhitlarda etishtiriladi va ular tuzlarni hazm qiladi va ma’lum konsentratsiyalarda o‘zida to‘playdi. Bundan so‘ng mos anionlar yoki kationlar bilan boyitilgan mikroorganizmlar funksional qo‘shimcha sifatida foydalaniladi. U yoki bu turdagi mikroelement preparatining afzalligining asosiy mezoni eruvchanligi, turg‘unligi, ta’mi, hazm bo‘lishi, biologik funksionalligi, iqtisodiy maqsadga muvofiqligi hisoblanadi.
|
| |
-jadvalda organizmning mikroelementlarning biologik o‘zlashtirilishiga ta’sir ko‘rsatuvchi oziqa va fiziologiyasi bilan bog‘liq bo‘lgan omillar keltirilgan

|
-jadvalda organizmning mikroelementlarning biologik o‘zlashtirilishiga ta’sir ko‘rsatuvchi oziqa va fiziologiyasi bilan bog‘liq bo‘lgan omillar keltirilgan
|
bet | 18/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 166,35 Kb. | | #111161 |
Bog'liq 4-ma\'ruza. 3.1.-jadvalda organizmning mikroelementlarning biologik o‘zlashtirilishiga ta’sir ko‘rsatuvchi oziqa va fiziologiyasi bilan bog‘liq bo‘lgan omillar keltirilgan.
3.1. - jadval Mikroelementlarning biologik o‘zlashtirilishiga ta’sir ko‘rsatuvchi omillar
Dietaga bog‘liq bo‘lgan omillar | Fiziologik omilllar | Mikroelement mavjud bo‘ladigan fizik-kimyoviy shakl (eruvchanlik, disperslik, oksidlanish holati) | Oshqozon va ichak shirasining kislotaligi, ichaklar redoks-potensiali | Oksidlovchilarning mavjudligi (askorbat, organik kislotalar, aminokislotalar, boshqa birikmalar) | Peristaltika | Ingibitorlar mavjudligi (fosfatlar, taninlar, oksalatlar, karbonatlar) | Insonning holatiga bog‘liq bo‘lgan ehtiyoj (jinsi, homiladorlik, emizikli davr) | Tashuvchi oqsillar uchun raqobat (o‘xshash bog‘lovchi xarakteristikaga ega elementlar) | Endorin effekti |
| Infeksiyalar va stresslar |
| Genetik belgilanishi |
| Ovqat hazm qilish trakti mikroflorasinig holati |
Quyida funksional ovqatlanishning vitaminlar va mineral elementlar singari vakillari o‘rtasidagi sinergid o‘zaro ta’sirlar to‘g‘risida misollar keltirilgan: - B2 vitamini B6 vitamini ta’sirini faollashtiradi;
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-jadvalda organizmning mikroelementlarning biologik o‘zlashtirilishiga ta’sir ko‘rsatuvchi oziqa va fiziologiyasi bilan bog‘liq bo‘lgan omillar keltirilgan
|
Bugungi kunda selendan inson oziqasida selenli qo‘shimchalar ko‘rinishida foydalanish mutaxassislar e’tiborini jalb qilib kelmoqda

|
Bugungi kunda selendan inson oziqasida selenli qo‘shimchalar ko‘rinishida foydalanish mutaxassislar e’tiborini jalb qilib kelmoqda
|
bet | 16/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 166,35 Kb. | | #111161 |
Bog'liq 4-ma\'ruza. Bugungi kunda selendan inson oziqasida selenli qo‘shimchalar ko‘rinishida foydalanish mutaxassislar e’tiborini jalb qilib kelmoqda. Hayvon mahsulotlaridan baliq va tuxumda, o‘simlik mahsulotlaridan donli ekinlar (asosan bug‘doy), kokos, yong‘oqlar, pista selen miqdori ko‘proq.oqsil miqdori kam bo‘lgan ovqatni iste’mol qilganda selen tanqisligi yuzaga keladi. Baliq yog‘i, zig‘ir va makkajuxori singari to‘yinmagan o‘simlik yog‘laridan foydalanilganda selenga ehtiyoj ortadi. Ftor (F). Sutkalik ehtiyoj – 1,5-4,0 mg. Tabiiy sharoitarda ftor hayvonlar va o‘simliklar tomonidan kam o‘zlashtiriladigan kimyoviy element hisoblanadi. Mikroorganizmlar tomonidan organik birikmalarga transformatsiyalangandan so‘ng ftor biologik o‘zlashtiriladigan bo‘ladi. Ftorning organizmga fiziologik ta’sirining mohiyati magniy, kalsiy, nukleotidlar va boshqa fermentli sistemalarning aktivatorlari bilan kompleks birikmalar hosil qilishi hisoblanadi. Ftor nuklein (masalan, adenilatsiklaza) almashinuvida ishtirok etuvchi ko‘plab fermentlarni faollashtiradi. Ftor ionlari ayrim lipazalar, esteraza, enolazani ingibirlash xossasiga ega. Ftorning asosiy funksiyasi suyak to‘qimasi bilan ta’sirlashuvdan iborat bo‘lib, tish emalining shakllanishi uchun zarur hisoblanadi. Ftor tanqisligida tish kasalligi – karies, ortiqcha bo‘lganida tishlarning mo‘rtligi va emalning dog‘lanishi yuzaga keladi. Ftorning asosiy manbai ftorli suv, baliq, arpa, salat, shpinat, lavlagi, olma, choy hisoblanadi. Tabiiy suvdagi ftor konsentratsiyasi hududga qarab o‘zgarib turadi. Kremniy (Si). Sutkalik ehtiyoj – 20-40 mg. Biriktiruvchi to‘qima oqsillari kollageni sintezini ta’minlovchi reaksiyalarda, tolasimon to‘qimalar strukturasini zichlashda, ularga qayishqoqlik berishda ishtirok etadi. Kremniy teri, soch, tirnoq, suyaklar strukturasining shakllanishida ahamiyatga ega. Organizmga alyuminiy ionlarining salbiy ta’sirini bartaraf etadi yoki kamaytiradi, osteoporozni oldini oladi, immunitetga stimullovchi ta’sir ko‘rsatadi, to‘qimalar qarishini sekinlashtiradi. Suyak to‘qimasining shakllanishida kremniy magiy va ftor bilan ta’sirlashadi. Kremniy tanqisligi gipertoniya, yurakning ishemik kasalliklari yuzaga kelishiga sabab bo‘ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bugungi kunda selendan inson oziqasida selenli qo‘shimchalar ko‘rinishida foydalanish mutaxassislar e’tiborini jalb qilib kelmoqda
|
Python dasturlash tilida Set

|
Python dasturlash tilida Set
|
bet | 2/6 | Sana | 05.07.2024 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #266733 |
Bog'liq [Python programming language] week 6. Python dictionary, setsPython dasturlash tilida Set
Python dasturlash tilidagi yana bir to‘plam Set deb ataladi. Set to‘plamlar figuralik qavslar {} orqali yaratiladi.
Python dasturlash tilida Set - Set to‘plami elementlari
- Set to‘plami elementlari tartibsiz, o‘zgarmas va takroriy qiymatlarga ruxsat bermaydigan to‘plam hisoblanadi.
Python dasturlash tilida Set - Set to‘plamida bir xil qiymatga ega ikkita element bo‘lishi mumkin emas.
- Agar bir xil qiymatga ega ikkita element bo‘lsa, chop etilganda faqat oxirgi element chop etiladi.
Python dasturlash tilida Set Python dasturlash tilida Set - Set to‘plami turli xil berilganlar turlarini o‘z ichiga olishi mumkin:
Python dasturlash tilida Set - Python dasturlash tilida, Set to‘plami berilganlar turini aniqlash uchun type() funksiyasidan foydalanish mumkin:
Python dasturlash tilida Set - Siz set to‘plami indeksiga murojaat qilib, toʻplamdagi elementlarni chop etishingiz mumkin. Agar Set to‘plami barcha elementlarini chop etmoqchi bo‘lsangiz for siklidan foydalanish mumkin.
Python dasturlash tilida Set - Set to‘plamida “Andijon" qiymati mavjudligini tekshirish:
Python dasturlash tilida Set - Set to‘plamiga bitta element qo‘shish uchun add() funksiyasidan foydalanish mumkin.
Python dasturlash tilida Set - Mavjud set to‘plamiga boshqa set to‘plamidan elementlar qo‘shish uchun update() funksiyasidan foydalanish mumkin.
Python dasturlash tilida Set - update() funksiyasi har qanday takrorlanadigan obyekt bo‘lishi mumkin (tuple, list, dictionaries).
Python dasturlash tilida Set - Set to‘plamidagi elementni o‘chirib tashlash uchun remove() yoki discard() funksiyasidan foydalanish mumkin.
|
| |
Python dasturlash tilida - Python programming language Week Python dictionary, sets

|
Python programming language Week Python dictionary, sets
|
bet | 4/6 | Sana | 05.07.2024 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #266733 |
Bog'liq [Python programming language] week 6. Python dictionary, setsPython dasturlash tilida
Dictionary
Python dasturlash tilida kalit so‘zlari ingliz tilida bo‘lgani uchun bu kitobda kalit so‘zlarni ingliz tilidagi holatida ishlatiladi. Dictionary o‘zbekchada lug‘at degan ma’noni anglatadi. Dictionary (Lug‘at) to‘plami berilganlar qiymatlarini
Python dasturlash tilida
Dictionary
kalit: qiymat juftlarida saqlash uchun ishlatiladi. Dictionary (Lug‘at) to‘plami o‘zgaruvchan va dublikatlarga ruxsat bermaydigan to‘plam hisoblanadi. Dictionary (Lug‘at) to‘plami figuralik qavslar {} bilan yaratiladi, kalit va qiymatlarga ega bo‘ladi:
Python dasturlash tilida Dictionary Python dasturlash tilida Dictionary - Dictionary (Lug‘at) to‘plamida bir xil kalitga ega ikkita element bo‘lishi mumkin emas:
Python dasturlash tilida Dictionary - Dictionary to‘plamida nechta element borligini aniqlash uchun len() funksiyasidan foydalanish mumkin:
Python dasturlash tilida Dictionary - Dictionary (Lug‘at) to‘plamida elementlardagi qiymatlar har qanday turdagi berilganlar turiga ega bo‘lishi mumkin:
Python dasturlash tilida Dictionary - Dictionary to‘plamining berilganlar turini aniqlash uchun type() funksiyadan foydalanish mumkin:
Python dasturlash tilida Dictionary - To‘rtburchak qavs [] ichidagi kalit nomiga murojaat qilib, Dictionary (lug‘at) elementlarini ekranga chop etish mumkin:
Python dasturlash tilida Dictionary - Xuddi shu natijani beradigan get() deb nomlangan funksiya ham bajarishi mumkin:
Python dasturlash tilida Dictionary - keys() funksiyasi dictionary to‘plamida barcha kalitlar ro‘yxatini chop etadi.
Python dasturlash tilida Dictionary - Mavjud Dictionary to‘plamiga yangi element qo‘shish va kalitlar ro‘yxati ham yangilanishini ko‘rish mumkin:
|
| |
Python dasturlash tilida Dictionary

|
Python dasturlash tilida Dictionary
|
bet | 6/6 | Sana | 05.07.2024 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #266733 |
Bog'liq [Python programming language] week 6. Python dictionary, setsPython dasturlash tilida Dictionary - del kalit so‘zi ham Dictionary (lug‘at)ni butunlay o‘chirib tashlashi mumkin:
Python dasturlash tilida Dictionary - clear() funksiyasi Dictionary (lug‘at)ni barcha elementlarini o‘chirish orqali to‘plamni bo‘shatadi:
Python dasturlash tilida Dictionary - Dictionary (Lug‘at)dagi barcha asosiy kalit so‘zlar nomlarini birma-bir chop etadi:
Python dasturlash tilida Dictionary - Dictionary (Lug‘at)dagi barcha qiymatlarni birma-bir chop etish uchun qiymatlarning indekslaridan foydalanamiz:
Python dasturlash tilida Dictionary - Dictionary (Lug‘at) to‘plamida qiymatlarini qaytarish uchun siz values() funksiyasidan ham foydalanishingiz mumkin:
Python dasturlash tilida Dictionary - Dictionary (Lug‘at) kalit so‘zlarini qaytarish uchun keys() funksiyasidan foydalanishingiz mumkin:
Python dasturlash tilida Dictionary - items() funksiyasidan foydalanib, ikkala kalit va qiymatlarini ekranga chop etish mumkin:
Python dasturlash tilida Dictionary - Dictionary to‘plamlaridan nusxa olish funksiyalari mavjud bo‘lib, ulardan biri copy() funksiyasidan foydalanishdir.
Python dasturlash tilida Dictionary - Nusxa olishning yana bir usuli - dict() funksiyasidan foydalanishdir.
Foydalanilgan adabiyotlar Foydalanilgan adabiyotlar 1. Mastering Object-Oriented Python: Build powerful applications with reusable code using OOP design patterns and Python 3.7, 2nd Edition, Steven F. Lott, Packt Publishing (June 14, 2019) 2. Learning Python, 5th Edition Fifth Edition, Mark Lutz , O'Reilly Media, June 12, 2013 3. Python Programming for Beginners: The Ultimate Guide for Beginners to Learn Python Programming: Crash Course on Python Programming for Beginners, AMZ Publishing, Independently published (July 13, 2021) 4. https://www.python.org/ 5. https://www.w3schools.com/ 6. https://www.codecademy.com/catalog/language/python 7. https://realpython.com/ 8. https://www.anaconda.com/ E’tiboringiz E’tiboringiz uchun rahmat!
|
| |
mijoz va server komponentlari o'rtasida bo'lingan

|
mijoz va server komponentlari o'rtasida bo'lingan
|
bet | 4/6 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #272298 |
Bog'liq 1-mavzu taqdimotimijoz va server komponentlari o'rtasida bo'lingan taqsimlangan tizimlarda qo'llaniladigan me'moriy yondashuv. qo'llab-quvvatlash va yangilanishlarni osonlashtirish va kengaytirilishini oshirish imkonini beradi. Mijoz-server arxitekturasida tizim ikkita asosiy komponentdan iborat: Mijoz: Mijoz - bu serverdan ma'lum xizmatlar yoki resurslarni so'raydigan oxirgi foydalanuvchi yoki dastur. Mijoz tomoni odatda foydalanuvchi interfeysi va foydalanuvchi o'zaro ta'sirini ta'minlash uchun javobgardir. Mijoz serverga so'rovlar yuboradi va olingan ma'lumotlarni qayta ishlaydi. Server: Server - bu mijozlarga ma'lum xizmatlar yoki resurslarni taqdim etadigan maxsus mashina yoki dasturiy ta'minot. Server tomoni mijozlar so'rovlarini qayta ishlaydi, kerakli operatsiyalarni bajaradi va natijalarni mijozlarga yuboradi. Serverlar jismoniy mashinalar yoki veb-serverlar, ma'lumotlar bazalari, fayl serverlari va boshqalar kabi turli xil xizmatlarni taqdim etadigan virtual mashinalar bo'lishi mumkin. Mijoz-server arxitekturasining ishlash printsipi odatda quyidagi bosqichlarni o'z ichiga oladi: 1. So'rovni boshlash: Mijoz serverga so'rov yuborish orqali so'rovni boshlaydi.Muayyan dasturga qarab so'rovda parametrlar, identifikatorlar va boshqalar kabi turli ma'lumotlar bo'lishi mumkin. 2. Serverda ishlov berish: Server so'rovni qabul qiladi, uni qayta ishlaydi va kerakli operatsiyalarni bajaradi.Bu operatsiyalar ma'lumotlar bazasiga kirish, hisob-kitoblar, ma'lumotlarni qayta ishlash va boshqa dasturga xos vazifalarni o'z ichiga olishi mumkin. 3. Javob yuborish: Server tugallangan operatsiyalar natijalarini mijozga qaytarib yuboradi.Javobda ma'lumotlar, fayllar, ijro holati va boshqa ma'lumotlar bo'lishi mumkin. 4. Mijozda ishlov berish: Mijoz serverdan javob oladi va uni qayta ishlaydi, foydalanuvchi interfeysini yangilaydi yoki olingan ma'lumotlarga muvofiq boshqa harakatlarni amalga oshiradi.
|
| |
Kobalt (Co). Sutkalik ehtiyoj – 0,1-0,2 mg

|
Kobalt (Co). Sutkalik ehtiyoj – 0,1-0,2 mg
|
bet | 13/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 166,35 Kb. | | #111161 |
Bog'liq 4-ma\'ruza. Kobalt (Co). Sutkalik ehtiyoj – 0,1-0,2 mg. Kobalt B12 vitamini tarkibiga kiradi, uglevodlar va yog‘ kislotlari almashinuvida, foliy kislotasi vazifasini bajarishda ishtirok etadi. Kobalt ionlari arginazani, glitsilglitsindipeptidzani, fosfataza, katalazani faollashtiradi, suksindegidrogenaza, sitoxromoksidaza va ureaza faolligini sekinlashtiradi. Kobalt taqchilligi qon hosil bo‘lishi (B12 vitamini taqchilligi bilan bog‘liq bo‘lgan anemiya), teri (teri giperpigmentatsiyasi), jigar (yog‘ almashinuvi buzilishi), suyak to‘qimasi (osteodistrofiya), markaziy asab tizimi (xotiraning pasayishi) faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Hayvon mahsulotlaridan mol jigarida, sutda, tuxum sarig‘ida, o‘simlik mahsulotlaridan – karam, chesnok, lavlagi va dukkaklilarda kobalt miqdori katta. Xrom (Cr). Sutkalik ehtiyoj – 100-200 mkg. Faqat uch valentli xrom biologik faol. Bu element asosan uglevod almashinuvida va insulin hosil bo‘lishida ahamiyatli. Oziqa bilan xromni iste’mol qilish qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarda tibbiy preparatlarga bo‘lgan ehtiyojni kamaytirishi mumkin. Xrom qalqonsimon bez funksiyasini, immun tizimi faoliyatini me’yorlashtiradi, aterosklerozni kamaytiradi, oqsillarni parchalanishdan asraydi. Sog‘lom odamlarda xromni oziqa bilan me’yorda iste’mol qilish qonda qand miqdorining me’yorda bo‘lishini ta’minlaydi, aterosklerozni, semirish, insult, gipertoniya, yo‘g‘on ichakning surunkali yallig‘lanish kasalliklarini, tana vaznining ortshini oldini oladi. Oziqa bilan etarli miqdorda xromni iste’mol qilish organizmning qarishini sekinlashtiradi, qon tomirlari elastikligini ta’minlaydi. Hayvon mahsulotlaridan mol jigarida, ustritsalarda, o‘simlik mahsulotlaridan kartoshkada, butun yormada, qo‘ziqorinda, arpada xrom ko‘p uchraydi. Ammo bu mahsulotlardagi xrom miqdori hudud tuprog‘idagi shu elementning miqdoriga bog‘liq bo‘ladi. Pivo achitqilarida xrom miqdori ko‘p bo‘ladi. Molibden (Mo). Sutkalik ehtiyoj – 150 mkg. Bu elementning inson uchun fiziologik ahamiyati ular molekulasi tarkibiga kiruvchi fermentlar bilan bog‘langan (bugungi kunda 14 ta shunday enzimlar ma’lum). Gemoglabin hosil bo‘lishiga, organizmda ftorni saqlab qolishga hamda jigarda temir metabolizmiga yordam beradi; kariesni oldini oladi, turli og‘riqlarni, shu jumladan bug‘imlar og‘rig‘ini engillashtiradi. Purinlar parchalanishida va siydik kislotasini chiqarilishida ishtirok etadi va shu sababli podagraning oldini oladi. Molibden almashinuvi ma’lum darajada hujayralariga oson kiruvchi ichaklar mikroflorasi faoliyati bilan bog‘liq. Molibden hayvon mahsulotlaridan go‘shtda, o‘simlik mahsulotlaridan no‘xotda, loviyada, sabzavotlarning yashil barglarida, boshoqlilar donlarida ko‘p uchraydi.
|
| |
Mis tanqisligi ortiqchasi singari xususan rux va selen miqdori taqchilligida yurak-qontomir patologiyasi yuzaga kelishiga sabab bo‘ladi

|
Mis tanqisligi ortiqchasi singari xususan rux va selen miqdori taqchilligida yurak-qontomir patologiyasi yuzaga kelishiga sabab bo‘ladi
|
bet | 12/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 166,35 Kb. | | #111161 |
Bog'liq 4-ma\'ruza. Mis tanqisligi ortiqchasi singari xususan rux va selen miqdori taqchilligida yurak-qontomir patologiyasi yuzaga kelishiga sabab bo‘ladi. Mis miqdori ortiqcha bo‘lganida talvasa va xavotir yuzaga keladi, rux miqdori kamayadi. Hayvon mahsulotlaridan jigar, boshqa kalla-pocha mahsulotlari, dengiz mahsulotlari, o‘simlik mahsulotlaridan yong‘oqlar, urug‘lar, dukkaklilar, bodring, kakao, achitqilar misning manbai hisoblanadi. Marganets (Mn). Sutkalik ehtiyoj – 2-9 mg. Uglevod va yog‘ almashinuvini rostlovchi ko‘plab fermentlar tarkibiga kiradi. Aminokislotlar, B va E vitaminlari metabolizmida, energiya va jinsiy gormonlar metabolizmida ishtirok etadi, antitanalar hosil bo‘lishini stimullaydi, insulin ta’sirini kuchaytiradi. Marganets muskullar refleksini, xotirani yaxshilaydi, jahldorlikni pasaytiradi. Marganets tayanch-harakatlanish tizimi, markaziy asab tizimi va jinsiy bezlar faoliyatni yaxshilashda ahamiyatga ega. Marganets ortiqcha temirning organizmga salbiy ta’sirini oldini oladi, qondagi xolesterol va triglitseridlar darajasini pasaytirishga yordam beradi. Marganets miqdori etishmaganda: teri, soch, tirnoqlar (pigmentatsiyaning buzilishi, soch va tirnoqlar o‘sishining sekinlashuvi), immun tizimi (astmaning yuzaga kelishi, yangi hosilalar yuzaga kelishi), biriktiruvchi to‘qima (artroz), reproduktiv funksiya (ayollarda erta klimaks, moyaklar disfunksiyasi, bepushtlik, homilaning noto‘g‘ri shakllanishi xavfi), markaziy asab tizimi (talvasa, bolalarda rivojlanishning sekinlashuvi, yuqori toliqish), suyak to‘qimasi (osteoporoz, harakatlanishda buzilishlar), oshqozonosti bezi (semirish, diabet xavfi) aziyat chekadi. Diabetni davolashda marganetsga boy giyohlar tavsiya qilinadi. Sut va go‘shtni yaxshi ko‘ruvchilarga ko‘proq marganets tavsiya etiladi. Suyak kasalliklari profilaktikasida va davolashda marganets ham kalsiy singari ahmiyatga ega. Hayvon mahsulotlaridan jigarda, buyrakda, o‘simlik mahsulotlaridan – bug‘doy uni, non va yormada marganets miqdori katta. Marganets rux va S vitamini bilan birgalikda yaxshi hazm bo‘ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mis tanqisligi ortiqchasi singari xususan rux va selen miqdori taqchilligida yurak-qontomir patologiyasi yuzaga kelishiga sabab bo‘ladi
|
Shahrisabz filiali funksional ovqatlanish mahsulotlari texnologiyalari fanidan - bet 10

|
Shahrisabz filiali funksional ovqatlanish mahsulotlari texnologiyalari fanidan
|
bet | 10/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 166,35 Kb. | | #111161 |
Bog'liq 4-ma\'ruza. Yodning optimal hazm bo‘lishi uchun oqsil, temir, rux, mis, A va E vitmainlarini etarli miqdorda iste’mol qilishi kerak. Yodning eng yaxshi va xavfsiz manbalari bo‘lib dengiz mahsulotlari, suv o‘tlari, xurmo, tuxum, sut mahsulotlari, yormalar (grechixa, tariq), kartoshka hisoblanadi. Organizmdagi yod tanqisligini bartaraf etish uchun tarkibida yod biotransformirlangan holatda bo‘lgan va organizm tomonidan yaxshi hazm bo‘ladigan “Yod aktiv” biologik faol oziqaviy qo‘shimchasini iste’mol qilish tavsiya etiladi. Bu qo‘shimchani iste’mol qilish yodning ortiqcha dozasiga olib kelmaydi, chunki “Yod aktiv” tabletkalari bolalar, katta yoshdagilar va homilador ayollar ehtiyojlarini hislbga olib ishlab chiqilgan. Bundan tashqari yod qalqonsimon bezga kelishdan oldin jigar fermentlari ta’sirida sut kazeinidan ozod bo‘lishi kerak. Rux (Zn). Sutkalik ehtiyoj – 12-50 mg. Bu kimyoviy element insonning barcha hujayralarining me’yorda faoliyat ko‘rsatishi uchun zarur hisoblanadi. Bu element 80 dan ortiq fermentlar tarkibida aniqlangan, prostata bezi, spermatozoidlarda, ko‘z to‘qimalarida ko‘p miqdorda uchraydi. Insulin, kortikotropin, somatotropin, gonadotropin gormonlari sintezi, A vitamini, to‘yinmagan yog‘ kislotalari metabolizmi, oqsillar sntezi uchun zarur. Uglevodlar va yog‘lar almashinuvida, mushaklar qisqarishi bilan bog‘liq bo‘lgan jarayonlarda, fosforning so‘rilishi va metabolizmida ishtirok etadi. Bu element tanqisligida teri holati (dermatit, ekzema, furunkulez, husunbuzarlar, trofik yazva), soch va tirnoqlar (soch to‘kilishi, sekin o‘sishi, tirnoqlardagi oq dog‘lar), shilliq qavati (yazva, eroziya, stomatit), markaziy asab tizimi (ishtaha pasayishi, xotira susayishi, bolalardagi rivojlanishning kechikishi), immun tizimi (immun tanqisligi, tez-tez shamollash), oshqozon osti bezi (insulin hosil bo‘lishi buzilishi), jigar, prostata (potensiya pasayishi, o‘qil bolalarda jinsiy rivojlanishning kechikishi, bepushtlik, tstosteron sintezi pasayishi, prostata adenomasi), yurak-qontomir tizimi (giperxolesterinemiya, me’yordagi qon bosimi, yurak ritmining buzilish) holati yomonlashadi. Rux A vitamini va foliy kislotasi ta’sirini ta’sinlovchi nuklein kislotasi metabolizmida ishtirok etuvchi fermentlar tarkibiga kiradi.
|
| |