nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Qoidalar va cheklovlar - Reja: "Viktorina"ning kelib chiqishi "Afsonaviy" o'tmish O'yinning shakllanishi Jahon rekordi...

|
Reja: "Viktorina"ning kelib chiqishi "Afsonaviy" o'tmish O'yinning shakllanishi Jahon rekordi Qoidalar va cheklovlar
|
bet | 3/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 8,49 Mb. | | #234195 |
Qoidalar va cheklovlar - Viktorina yagona daxlsiz qoidani ta'minlaydi - o'yinning asosi savol-javob mexanizmi. Xususiyatlarga qarab, keyingi jarayon bir qator farqlarga ega. Masalan, aql bo'roni jamoa ichida og'zaki uchrashuv orqali javob topishni anglatadi.
- Bir kishi javob bersa, boshqa variantlar ham bor va u faqat bilimidan foydalanishga majbur. Biroq, savol va javoblar topishmoq bo'lsa yoki o'yinchilar o'z versiyasini uy egasiga o'ynoqi tarzda taqdim etishga majbur bo'lgan viktorina ham mavjud.
- Bundan tashqari, viktorina sozlamalarga, sovrinlarga, oʻyinchilarning imkoniyatlariga, ularning soniga, shuningdek, sovrinlarga qarab sezilarli darajada farq qilishi mumkin. Oxir oqibat, viktorina o'yinlarining juda ko'p turlari mavjud va bunday o'yinlarda qat'iy qoidalar yo'q.
Viktorina yaratish eng sodda usul bu telegramda quiz orqali yaratish hisoblanadi. - Viktorina yaratish eng sodda usul bu telegramda quiz orqali yaratish hisoblanadi.
- Viktorina yaratish uchun yana bir dastur bu KAHOOT hisoblanadi.
Kahootda o’zimiz uchun birinchi email orqali account ochib olamiz bu account bajargan loyilarimizni saytda saqlab qolish uchun kerak boladi.
Add question orqali biz o’zimizga kerak bolgan sahifalarni turkumlari orqali qo’shib olamiz - Add question orqali biz o’zimizga kerak bolgan sahifalarni turkumlari orqali qo’shib olamiz
Biz bu yerga savolimizni kiritamiz
Kalit so’zlarni javoblar uchun ajratilgan yacheykalarga kiritamiz.
To’g’ri javobni esa galochka orqali belgilab qo’yamiz.
Shu tariqa qolgan savollarimizni ham joylashtirib olamiz va prayektimizni saqlab olamiz.
Play solo ni bosganimizdan keyin quyidagi oyna ochiladi.
Klassik mode tanlimiz.
Foydalanilgan adabiyotlar. - Evans V., Dooley J., Wright S. Information Technology Izdatelstvo: Express
- Publishing, 122p., 2011
- 2. Gromov Yu.Yu. va boshq. Informatsionnыe texnologii. Izdatelstvo: FGBOU VPO
- “TGTU”. Tambov. 2015 g.
- 3. David Watson and Helen Williams Computer Science//IGCSE is the registered
- trademark of Cambridge International E xaminations. Buyuk Britaniya/Hodder Education. An
- Hachette UK Company London NW1 3BH 2014, 278p., 2014.
- 4. M.Aripov, S.Dottoyev, M.Fayziyeva Web texnologiyalari. O’quv qo’llanma.
- Toshkent 2013 y.
- https://www.datanumen.com/uz/bloglar/11-ta-eng-yaxshi-taqdimot-dasturiy-vositalari/
- https://create.kahoot.it/details/0747d56d-f534-40d1-875c-03e9b1968d71
E’tiboringiz uchun rahmat ! .
|
| |
Ctrl+C – matndan nusxa olish; Ctrl+V – nusxani qo‘yish

|
Ctrl+C – matndan nusxa olish; Ctrl+V – nusxani qo‘yish
|
bet | 5/6 | Sana | 14.09.2024 | Hajmi | 7,89 Mb. | | #271053 |
Bog'liq Matin muharrirlariCtrl+C – matndan nusxa olish; Ctrl+V – nusxani qo‘yish.
Boshqa tugmachalar bilan birgalikda biror amalni bajaradi.
|
Kursordan chap tomonda turgan belgini o‘chirish.
|
Kursordan o‘ng tomonda turgan belgini o‘chirish.
| Matn, abzas va satrlarni belgilashning tezkor usullari
Hujjatlarda rasmlar bilan ishlash
3
RASM
FOTOSURAT
CHIZMA
RASM, FOTO, SURAT, CHIZMALAR ORQALI INSONLARGA JUDA KO‘P MA’LUMOT YETKAZISH MUMKIN.
Ayniqsa, biror voqea yoki hodisani tushuntirganda har kim har xil tasavvurga ega bo‘ladi.
Rasmlar esa hujjatlarga nafaqat uyg‘unlik kiritadi, balki uni chiroyli va ko‘rgazmali tarzda ifoda etadi.
MS WORD DASTURI RASMLAR BILAN ISHLASHDA QATOR IMKONIYATLARGA EGA
MS WORD DASTURIDA RASM VA GRAFIKLI OBYEKTLARNI HUJJATGA BIR NECHA USUL YORDAMIDA YUKLASH MUMKIN
1. Dasturning o‘z kutubxonasidagi rasmlari
2. Kompyuterdagi sizga tegishli rasmlar
3. Skrinshot qilingan rasmlar
4. Internetdagi rasmlar
- «Вставка» bo‘limining |SmartArt| oynachasi:
6. «Вставка» bo‘limining shakllar obyekti oynachasi:
Word dasturida rasmlarni hujjatga joylashtirish usullari mavjud. - Word dasturida rasmlarni hujjatga joylashtirish usullari mavjud.
- Rasmlarni sahifaga joylashtirish uchun, asosan, «Вставить» (joylashtirish) buyrug‘i ishlatiladi. Bu usullar yordamida matn va rasm uyg‘unligini boshqarish mumkin.
- Masalan: rasmning o‘ng tomoniga matn yozish uchun
«Обтекaние текстом» «По контуру» usuli tanlansa, sichqoncha yordamida rasmni matnning ixtiyoriy oralig‘i yoki yoniga joylashtirish mumkin. Biz DIZAYN so‘zini kop eshitganmiz, uni dastur menyusining tasmasida ham uchratishimiz mumkin. Bu bo‘lim yordamida sahifalarni turli ko‘rinishlarda bezash usullari hamda ranglar kombinatsiyalaridan foydalanish mumkin. - Biz DIZAYN so‘zini kop eshitganmiz, uni dastur menyusining tasmasida ham uchratishimiz mumkin. Bu bo‘lim yordamida sahifalarni turli ko‘rinishlarda bezash usullari hamda ranglar kombinatsiyalaridan foydalanish mumkin.
|
| |
Jahon standartlariga mos - Ms word dasturi va uning interfeysi

|
Ms word dasturi va uning interfeysi
|
bet | 3/6 | Sana | 14.09.2024 | Hajmi | 7,89 Mb. | | #271053 |
Bog'liq Matin muharrirlariJahon standartlariga mos parametrlarda ishlangan hujjatni taqdim etadi.
SAHIFA SHABLONLARI
Agar foydalanuvchi hujjatni o‘z xohishiga ko‘ra yaratmoqchi bo‘lsa, u holda MS Word dasturining formatlash paneliga murojaat qilishiga to‘g‘ri keladi.
Matnni formatlash bu – matnning tashqi ko‘rinishini o‘zgartiruvchi amallarni bajarishdir.
HUJJATLARNI FORMATLASH JARAYONI
Belgilar (shriftlar)ni
formatlash
Abzaslarni
formatlash
Hujjatlarni
formatlash
Belgilarni formatlash paneli
01
- shrift turi (гарнитура);
- shrift o‘lchami (кегль);
- belgini chiziq bilan belgilash;
- matn rangi;
- belgining ko‘rinmaslik xossasi (скрытый текст);
- matn fragmentini ramkaga olish yoki rangga bo‘yash.
MS Word va boshqa ofis dasturlarida shriftning o‘lchami Пункт (dyuymning bo‘laklari)da o‘lchanadi:
1пт = 1/72 dyuym.
- Bu amallarni tez bajarish uchun Formatlash paneli (Панель форматирования)ga murojat qilinadi yoki bu amallar Shrift (Шрифт) oynasida bajariladi.
- Buning uchun sichqonchaning o‘ng tugmachasi kerakli so‘z, belgi yoki fragment ustiga 1 marta bosiladi.
Abzaslarni formatlash paneli
02
- Abzasni belgilash
- satrlarni tekislash usullari
(chapga, markazga, o‘ngga va kengligi bo‘yicha);
- sahifada joylashishi;
- 1 satrga chekinish;
- satrlar orasidagi masofa;
Buning uchun sichqonchaning chap tugmachasi
1 marta bosiladi.
Hujjatlarni formatlash paneli
03
Buning uchun sichqonchaning chap tugmachasi
1 marta bosiladi
Sahifaning
- chegaralari;
- yo‘nalishi;
- o‘lchamlari.
|
| |
Ms word dasturi va uning interfeysi - bet 6

|
Ms word dasturi va uning interfeysi
|
bet | 6/6 | Sana | 14.09.2024 | Hajmi | 7,89 Mb. | | #271053 |
Bog'liq Matin muharrirlariRasmlarning chegara qismi va soyasini turli usullarda ifodalash uchun uni hujjatga yuklab olamiz. Yuklangan rasm sichqoncha bilan belgilab olinganda, menyu tasmasida |Работа с рисунками| ФОРМАТ | paneli faollashadi va undan ixtiyoriy dizayndagi rasmning maketi tanlanadi. - Rasmlarning chegara qismi va soyasini turli usullarda ifodalash uchun uni hujjatga yuklab olamiz. Yuklangan rasm sichqoncha bilan belgilab olinganda, menyu tasmasida |Работа с рисунками| ФОРМАТ | paneli faollashadi va undan ixtiyoriy dizayndagi rasmning maketi tanlanadi.
MS WORD DASTURIDA JADVALLARNI YARATISH
Ba’zan ma’lumotlar tartibli va tushunarli bo‘lishi yoki boshqa ma’lumotlardan ajralib turishi uchun ularni jadval ko‘rinishida saqlash tavsiya etiladi.
Ixtiyoriy jadval n ta ustun va m ta satrdan iborat bo‘ladi. Ular, o‘z navbatida, kataklardan tashkil topadi. Jadvalning asosiy elementi – bu katak. Wordda katakni o‘ziga xos mikrohujjat deyish mumkin. Katakka matn yozish, uni formatlash, hatto rasmlar joylashtirish ham mumkin. - Ixtiyoriy jadval n ta ustun va m ta satrdan iborat bo‘ladi. Ular, o‘z navbatida, kataklardan tashkil topadi. Jadvalning asosiy elementi – bu katak. Wordda katakni o‘ziga xos mikrohujjat deyish mumkin. Katakka matn yozish, uni formatlash, hatto rasmlar joylashtirish ham mumkin.
Hujjatlarda jadvallar bilan ishlash
4
Misol sifatida Wordda hosil qilingan quyidagi 3 ta ustunli va 4 ta satrli, kataklar soni 12 ta (3 · 4=12) bo‘lgan jadvalni keltiramiz:
№
|
I.F.O
|
Tel nomer
|
1
|
Azimov N.O
|
2583526
|
2
|
Alimova H.K
|
4521245
|
3
|
Mansurov G.D
|
7854125
| Jadval joylashtirish uchun Joylashtirish (Вставка) tasmasining Jadval (Таблица) guruhidan Jadval tugmasi tanlanadi. Ochilgan tanlov oynasi quyidagi imkoniyatlarni tavsiya etadi: Aytaylik, yuqoridagi 3 ta ustunli va 4 ta satrli (ya’ni, 3 x 4 jadval) jadvalni hosil qilish kerak bo‘lsin. MS Wordda shu jadvalni hosil qilish jarayonini ko‘rib chiqamiz. Jadval kataklarini birlashtirish
|
| |
MS WORD MATN MUHARRIRINING IMKONIYATLARI

|
MS WORD MATN MUHARRIRINING IMKONIYATLARI
|
bet | 2/6 | Sana | 14.09.2024 | Hajmi | 7,89 Mb. | | #271053 |
Bog'liq Matin muharrirlariMS WORD MATN MUHARRIRINING IMKONIYATLARI: MICROSOFT WORD (2013-2016-2019-OFFICE 365) DASTURINI ISHGA TUSHIRISH:
Masalalar panelida joylashgan
YOKI
tugmachasini bosing. Ochilgan bosh menyu panelida kursorni “Все программы” bo‘limi ustida bir oz ushlab turing. Natijada, kompyuterga o‘rnatilgan faol dasturlar ro‘yhati hosil bo‘ladi.
ISH STOLIDAGI
IKONKANI BOSING.
ISH STOLINING MASALALAR PANELIDA
PIKTOGRAMMALI TUGMACHANI BOSING
1
2
3
USULLAR
DASTUR ISHGA TUSHGACH, EKRANDA UNING KO‘RINISHI (INTERFEYSI) NAMOYON BO‘LADI.
Word matn muharriri interfeysi
2
DASTUR INTERFEYSI QUYIDAGI QISMLARDAN IBORAT: 1) SARLAVHA SATRI:
2) TEZKOR MUROJAAT ETISH PANELI:
3) MENYU BO‘LIMIDA “ЛЕНТА” (TASMA) DEB NOMLANGAN PANEL:
4) FORMATLASH VA USKUNALAR PANELI:
DASTUR INTERFEYSI QUYIDAGI QISMLARDAN IBORAT: 5) ISHCHI SOHA (ISH MAYDONI): “FAYL” BO‘LIMIDA HUJJAT BILAN BAJARILADIGAN ASOSIY AMALLAR:
– “Создать” (yangi hujjat hosil qilish);
– “Открыть” (avval saqlangan hujjatni ochish);
– “Сохранить как…” (hujjatga nom berib saqlash);
– “Печать” (hujjatni chop etish);
– “Закрыть” (hujjatni yopish).
– “Сохранить как Adobe PDF” (hujjatni PDF formatida saqlash);
ISHCHI SOHA: “Главная” (Asosiy) bo‘limida matnlar bilan bajariladigan asosiy uskuna va funksiyalar mavjud.
MS WORD DASTURIDA
HUJJATLARNI FORMATLASH USKUNALARI
4-bob
shrift turi, o‘lchami, stili kabi imkoniyatlari, hujjatlarning tashqi ko‘rinishini ko‘rkam va yorqin qiluvchi har xil boshqa amallarning mavjudligi.
Foydalanuvchiga tayyor sahifa shablonlari taklif etiladi.
Shablonlarda rang, shrift, abzas va jadvallar tayyor holga keltirilgan hamda ularga ishlov berilgan bo‘ladi.
Foydalanuvchidan faqat matnga o‘zgartirish kiritish talab qilinadi, xolos.
|
| |
Reja: "Viktorina"ning kelib chiqishi "Afsonaviy" o'tmish O'yinning shakllanishi Jahon rekordi Qoidalar va cheklovlar - bet 2

|
Reja: "Viktorina"ning kelib chiqishi "Afsonaviy" o'tmish O'yinning shakllanishi Jahon rekordi Qoidalar va cheklovlar
|
bet | 2/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 8,49 Mb. | | #234195 |
Rus tilidagi "viktorina" so'ziga eng yaqin ma'no odatiy "viktorina" so'zidir. Bu atama birinchi marta 1928 yilda "Ogonyok" jurnalida paydo bo'lgan. O'sha paytda tahririyatda ishlagan Mixail Koltsov jurnaldagi jumboqlar, topishmoqlar, charadlar va krossvordlarga to'la maxsus blok uchun shunday ajoyib nom bilan chiqdi. Ikkinchisining muallifi Viktor Mikulin bo'lib, u ham Ogonyokda ishlagan va "viktorina" so'zi uning nomidan olingan. - Rus tilidagi "viktorina" so'ziga eng yaqin ma'no odatiy "viktorina" so'zidir. Bu atama birinchi marta 1928 yilda "Ogonyok" jurnalida paydo bo'lgan. O'sha paytda tahririyatda ishlagan Mixail Koltsov jurnaldagi jumboqlar, topishmoqlar, charadlar va krossvordlarga to'la maxsus blok uchun shunday ajoyib nom bilan chiqdi. Ikkinchisining muallifi Viktor Mikulin bo'lib, u ham Ogonyokda ishlagan va "viktorina" so'zi uning nomidan olingan.
- Keyinchalik bu atama lotin tilidan biroz boshqacha ildizlarga ega ekanligi aniqlandi. "Viktor" "g'olib" degan ma'noni anglatadi. Bu so'z tezda qo'llanila boshladi va turli bilim bloklaridagi savollarga javob berish kerak bo'lgan stol o'yinlarining har xil turlariga ishora qila boshladi.
- 1975 yildan beri viktorina savol-javob o'yini bilan chambarchas bog'liq. Avvaliga bunday o'yinlar yopiq kompaniyalarda o'tkazilar, savollar kartalarga yozilardi, shundan so'ng bir guruh odamlar navbatma-navbat javob berishga harakat qilishdi va shu orqali ochkolarni qo'lga kiritishdi.
- Keyinchalik viktorina televizorda ham mashhur boʻldi. Shunday qilib, viktorina ommaviy xususiyatga ega bo'ldi va haqiqiy, ko'pincha juda qimmat sovg'alarga ega bo'ldi. Internet paydo bo'lishi bilan viktorina onlayn makonga o'tdi va endi hamma do'stlari yoki notanish odamlar bilan o'yin o'ynash imkoniyatiga ega. Masalan, internetda logo viktorinaga bagʻishlangan sayt mavjud boʻlib, unda ishtirokchilar oʻz logotipi tasvirlangan rasm asosida brendni nomlashlari kerak.
Jahon rekordi - Ginnesning rekordlar kitobiga ko'ra, eng katta viktorina Belgiyaning Gent shahrida bo'lib o'tdi. Unda 2 mingdan ortiq kishi ishtirok etdi. Tomoshabinlar guruhlarga bo'lingan, shundan so'ng tanlov orqali ishtirokchilar final yo'lida e'lon qilingan.
- Bugungi kunda viktorina ishtirokchilari soni cheklanmagan. Misol uchun, bir vaqtning o'zida o'nlab va hatto yuzlab odamlar jabber chatida o'ynashlari mumkin, bir necha o'n minglab ishtirokchilar auditoriyasiga ega butun saytlar haqida gapirmasa ham bo'ladi. Viktorinalarning ba'zi muxlislari o'ziga xos "qiziqish klublarida" yig'ilib, ijtimoiy tarmoqlarda guruhlar yaratadilar. Internetga doimiy kirish imkoniyati bilan viktorina o'yini uchun raqiblarni topish endi muammo emas. Masalan, "viktorina logotipi" o'yini juda ko'p muxlislarga ega.
|
| |
§ - COM kengaytmalari bilan fayllarni tuzatishga urinishlar. EXE;
§

§ - COM kengaytmalari bilan fayllarni tuzatishga urinishlar. EXE;
§ - fayl atributlarini o'zgartirish;
§ - mutlaq manzilda diskka to'g'ridan-to'g'ri yozish;
§ - diskning yuklash sektorlariga yozish;
Har qanday dastur ko'rsatilgan amallarni bajarishga harakat qilganda,
"qo'riqchi" foydalanuvchiga xabar yuboradi va tegishli harakatni taqiqlash
yoki ruxsat berishni taklif qiladi. Filtrlash dasturlari juda foydali. chunki ular
virusni uning mavjudligining eng dastlabki bosqichida, ko'payishdan oldin
aniqlashga qodir. Biroq, ular fayllar va disklarni "davolamaydi".
VAKTSINALAR YOKI IMMUNIZATORLAR
REZIDENT DASTURLARDIR
Vaktsinalar yoki immunizatorlar rezident dasturlardir. fayl
infektsiyasining oldini olish. Agar ushbu virusni "davolaydigan"
shifokor dasturlari bo'lmasa, vaktsinalar qo'llaniladi. Emlash
faqat ma'lum viruslarga qarshi mumkin. Vaktsina dastur yoki
diskni ularning ishiga ta'sir qilmaydigan tarzda o'zgartiradi va
virus ularni infektsiyalangan deb qabul qiladi va shuning uchun
ildiz otmaydi. Vaktsina dasturlari hozirda cheklangan.
Virus bilan zararlangan fayl va disklarni o'z vaqtida aniqlash, har
bir kompyuterda aniqlangan viruslarni to'liq yo'q qilish virus
epidemiyasining boshqa kompyuterlarga tarqalishining oldini
olishga yordam beradi.
Antivirus dasturlarining maqsadi viruslarga qarshi kurashishdir,
buning uchun uchta usul qo'llaniladi.
O'zgarishlarni qidirish va o'xshashlarni aniqlash uchun, ehtimol virus
tanasiga tegishli bo'lgan fayllarni oldindan saqlangan ma'lumotlar
bilan solishtirish va ularni asl shaklida tiklash. Bu usul har qanday
viruslar tomonidan kiritilgan har qanday o'zgarishlarni aniqlash
imkonini beradi, lekin virusli bo'lmagan (masalan, foydalanuvchi
harakatlari natijasida) sodir bo'lgan o'zgarishlarni istisno qilmaydi.
ANTIVIRUS DASTURLARINING MAQSADI
Antivirus dasturlarini tanlash juda katta va ularning barchasi ma'lum
afzalliklarga va kamchiliklarga ega. Ham pullik, ham bepul antiviruslar
mavjud. Albatta, ko'pgina foydalanuvchilar, ayniqsa, tijorat tashkilotlari,
o'z shaxsiy kompyuterlarining xavfsizligiga imkon qadar ishonch hosil qilish
uchun pulli mahsulotni sotib olishga moyildirlar. Ammo bepul antiviruslar
orasida ham ma'lumotlar xavfsizligini kerakli darajada ta'minlashga qodir
vositalarning katta tanlovi mavjud.
XULOSA
1. https://whatsappss.ru/
2. https://wikipedia.org
3. https://www.google.com/
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR.
|
§Yuklash viruslari diskning

§Yuklash viruslari diskning
yuklash sektoriga (Boot sektori)
yoki tizim diskini yuklash
dasturini (Master Boot Record)
o'z ichiga olgan sektorga
o'rnatilgan.
§Makroviruslar yuqori darajadagi
tillarda yozilgan va Microsoft
Office oilasi ilovalari kabi
o'rnatilgan avtomatlashtirish
tillariga (makrotillarga) ega
bo'lgan ilovalarning hujjat
fayllariga hujum qiladi.
Kompyuter viruslarini aniqlash, yo'q qilish va ulardan
himoya qilish uchun viruslarni aniqlash va yo'q qilish
imkonini beruvchi bir necha turdagi maxsus dasturlar
ishlab chiqilgan. Bunday dasturlar antivirus dasturlari
deb ataladi. Quyidagi turlari mavjud antivirus dasturlari:
§ - dasturlar-detektorlar;
§ - doktorlik dasturlari yoki faglar;
§ - dasturlar-auditorlar;
§ - filtrlash dasturlari;
§ - Vaktsina dasturlari yoki immunizatorlar.
Dasturlar-detektorlar RAMda va fayllarda ma'lum bir virusning
imzo xarakteristikasini qidirishni amalga oshiring va agar
aniqlansa, tegishli xabarni bering. Bunday antivirus dasturlarning
kamchiligi shundaki, ular faqat bunday dasturlarni ishlab
chiquvchilarga ma'lum bo'lgan viruslarni topishlari mumkin.
Doktor dasturlari, yoki faglar, shuningdek vaktsina dasturlari
nafaqat virus bilan zararlangan fayllarni topibgina qolmay, balki
ularni "davolash" ham, ya'ni virus dasturining tanasini fayldan
olib tashlash, fayllarni asl holatiga qaytarish. Faglar o'z ishining
boshida RAMda viruslarni qidiradi, ularni yo'q qiladi va shundan
keyingina fayllarni "davolash" ga o'tadi. Faglar orasida
polifaglar, ya'ni ko'p sonli viruslarni qidirish va yo'q qilish uchun
mo'ljallangan shifokor dasturlari. Ulardan eng mashhurlari:
Kasperskiy Antivirusi, Norton AntiVirus, Doctor Web.
DASTURLARNI FILTRLASH YOKI
"QO'RIQCHILAR"
Dasturlarni filtrlash yoki "qo'riqchilar" - bu viruslarga xos bo'lgan shubhali
kompyuter faoliyatini aniqlash uchun mo'ljallangan kichik rezident
dasturlar. Bunday harakatlar bo'lishi mumkin:
·kompyuterdagi virus bilan zararlangan programmalar yuklanishi (COM, BAT yoki
EXE fayllar) yoki moduli zararlangan programmaning ishlatilishi; 
·

·kompyuterdagi virus bilan zararlangan programmalar yuklanishi (COM, BAT yoki
EXE fayllar) yoki moduli zararlangan programmaning ishlatilishi;
·kompyuterga virusli disketning yuklanishi;
·kompyuterga zararlangan OS yoki qurilmalarning zararlangan drayverlarining
o`rnatilishi.
·o`qilayotganda disketani, albatta, virus borligiga tekshirish;
·axborot nusxalarini ko`chirish, shuningdek disklar va axborotni saqlash uchun
ishlatiladigan umumiy qoidalardan foydalanish, disklarni jismoniy
zararlanishdan, programmalarni esa buzilishdan saqlash;
·axborotdan noqonuniy foydalanishni cheklash, xususan, programma va
ma'lumotlarning viruslar ta'sirida o`zgarishidan, noto`g`ri ishlayotgan
programmalar va foydalanuvchilarning noto`g`ri harakatlaridan himoya qilish;
VIRUSLARDAN QUYIDAGI USULLAR
BILAN HIMOYALANISH MUMKIN:
§Tarmoq viruslari turli
kompyuter tarmoqlari orqali
tarqatiladi.
Antivirus dasturlari turlari va
ularning xususiyatlari..
1
2
Fayl viruslari asosan
bajariladigan modullarda
amalga oshiriladi
Zamonaviy shaxsiy kompyuter foydalanuvchisi
mashinaning barcha resurslariga bepul kirish huquqiga
ega. Bu kompyuter virusi deb ataladigan xavf mavjudligi
uchun imkoniyatni ochdi.
Kompyuter virusi - bu maxsus yozilgan dastur bo'lib, u
boshqa dasturlarga o'z-o'zidan qo'shilib, o'z nusxalarini
yaratib, dasturlarning ishlashini buzish, fayllar va
kataloglarga zarar etkazish uchun ularni fayllarga,
kompyuter tizimi hududlariga va kompyuter
tarmoqlariga kirita oladi va barcha turdagi viruslarni
yaratadi. kompyuterda ishlashga aralashish. Yashash
joyiga ko'ra viruslar tarmoq, fayl, yuklash, fayl yuklash,
makro viruslar va troyanlarga bo'linadi.
|
Yaratilgan yoki o‘zgartirilgan

|
Yaratilgan yoki o‘zgartirilgan
|
bet | 4/6 | Sana | 14.09.2024 | Hajmi | 7,89 Mb. | | #271053 |
Bog'liq Matin muharrirlariYaratilgan yoki o‘zgartirilgan
hujjatni saqlash
1. Файл/Сохранить – dasturning o‘zi nom belgilab saqlaydi.
2. Файл/Сохранить как – foydalanuvchi faylga nom bergandan keyin saqlaydi.
Ctrl+s
F12
Ms Word dasturida hujjat yaratish va tahrirlash Yangi hujjat yaratish uchun Файл bo‘limining Cоздать ko‘rsatmasi tanlanadi. Yangi hujjat yaratish uchun Файл bo‘limining Cоздать ko‘rsatmasi tanlanadi. o‘chirish; o‘chirish;
Yangi ochilgan yoki saqlab qo‘yilgan hujjatlar bilan ishlash jarayonida matnga o‘zgartirishlar kiritish jarayoni:
Tahrir qilish
qirqib olish;
nusxalash.
Ishchi sahifada eng muhim vazifani bajaruvchi belgi bu – kursor.
U sahifaning yuqori chap burchagida yonib-o‘chib turuvchi vertikal chiziqcha bo‘lib, matnni qayerdan boshlab kiritish kerakligini ko‘rsatadi.
Kursorni tugmachalar yordamida tez boshqarish
bitta satr yuqoriga
bitta satr pastga
bitta belgi o‘ngga
bitta belgi chapga
oldingi abzas boshiga
+
keyingi abzas boshiga
+
bitta so‘z chapga
+
bitta so‘z o‘ngga
+
Kursorni tugmachalar yordamida tez boshqarish
bitta ekran yuqoriga
bitta ekran pastga
sahifa boshiga
+
sahifa oxiriga
+
satr boshiga
satr oxiriga
Matn terish va tahrir qilishda asosiy tugmachalarning vazifalari
ALT
CTRL
ENTER
SHIFT
BackSpace
DEL
Yangi satrga o‘tish va buyruqni tasdiqlash.
|
Bosh harfni belgilab olish.
|
Ctrl+A – matnni belgilab olish; Ctrl+X – matnni qirqib olish;
|
|
|
| |
Byudjetlashtirish - Mavzu: Boshqaruvni rivojlantirishning strategik muamolari Reja

|
Mavzu: Boshqaruvni rivojlantirishning strategik muamolari Reja
|
bet | 3/4 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 45,51 Kb. | | #243833 |
Bog'liq New Microsoft Word Document1. Byudjetlashtirish. Gigant korporatsiyalar shakllanishi davrida ikkinchi jahon urushidan oldin korxonalarda maxsus rejalashtirish xizmatlari, ayniqsa, uzoq muddatli rejalashtirish yaratilmagan. Korporatsiyalarning top-menejerlari muntazam ravishda o'z bizneslarini rivojlantirish rejalarini muhokama qilishdi va belgilab berishdi, ammo tegishli ko'rsatkichlarni hisoblash, moliyaviy hisobot shakllarini yuritish va hokazolar bilan bog'liq rasmiy rejalashtirish faqat yillik moliyaviy smetalarni - moddalar bo'yicha byudjetlarni tuzish bilan chegaralangan. turli maqsadlar uchun sarflangan xarajatlar.
Byudjetlar tuzildi, birinchidan, asosiy ishlab chiqarish va iqtisodiy funktsiyalarning har biri uchun (ilmiy-tadqiqot, marketing, kapital qurilish, ishlab chiqarish). Ikkinchidan, korporatsiya tarkibidagi alohida tarkibiy bo'linmalar tomonidan: filiallar, fabrikalar va boshqalar. Zamonaviy iqtisodiyotda shunga o'xshash byudjetlar korporativ resurslarni taqsimlash va joriy faoliyatni nazorat qilish uchun asosiy vosita bo'lib xizmat qiladi. Byudjet va moliyaviy usullarning xususiyati ularning qisqa muddatli tabiati va ichki yo'nalishi, ya'ni. bu holda tashkilot yopiq tizim sifatida qaraladi. Faqat fiskal usullardan foydalanganda menejerlarning asosiy tashvishi operatsion foyda va xarajatlar tarkibi hisoblanadi. Bunday ustuvorliklarni tanlash, tabiiyki, tashkilotning uzoq muddatli rivojlanishiga tahdid soladi.
3 Uzoq muddatli rejalashtirish odatda uch yoki besh yillik davrlarni qamrab oladi. Aksincha, u tavsiflovchi va kompaniyaning umumiy strategiyasini belgilaydi, chunki bunday uzoq vaqt davomida barcha mumkin bo'lgan hisob-kitoblarni bashorat qilish qiyin. Uzoq muddatli reja tashkilot rahbariyati tomonidan ishlab chiqiladi va korxonaning kelajak uchun asosiy strategik maqsadlarini o'z ichiga
Strategik boshqaruv Biznes va menejment falsafasi yoki mafkurasi bilan bog'liq bo'lishi mumkin, bu erda tashkilotning yuqori rahbariyati va xodimlarining ijodiga muhim o'rin beriladi.
5.Strategik rejalashtirish maqsadlarga erishish uchun ishlab chiqilgan aniq strategiyalarni ishlab chiqishga olib keladigan boshqaruv tomonidan qabul qilinadigan harakatlar, qarorlar majmuidir.
Strategik rejalashtirish boshqaruv funktsiyalari to'plami sifatida taqdim etilishi mumkin, xususan:
|
| |
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekommunikatsiyalar fakulteti

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekommunikatsiyalar fakulteti
|
bet | 1/3 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 0,6 Mb. | | #110265 |
Bog'liq Mamatov MB3
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
TELEKOMMUNIKATSIYALAR FAKULTETI
Ma’lumotlar bazasi fanidan tayyorlagan
3-Mustaqil ishi
Bajardi: 413-22-guruh 2-bosqich talabasi
Mamatov Shahzodbek
TOSHKENT 2023
Mavzu: UNION, INTERSECT va MINUS standart so‘zlaridan foydalanish. Standart funksiyalardan foydalanib so‘rovlar yaratish. Agrеgat funksiyalardan foydalanish. Bir nеchta jadvallar birlashtirish, JOINlar bilan ishlash.
Agar select operatorida from suzidan keyin 1 ta jadval emas 2 ta jadval ishlatilsa, bunda surovni natija tashkil qiluvchi jadval 1 jadvali xar bir satri bilan 2-jadvalni xar bir satriga ulashdan (kombinatsiyadan) yaratiladi. Bu amal jadvallarni birlashtirish deyiladi.
Rеlyatsion Mbda axborotlarni ortiqchaligini normallashtirish yo‘li bilan kamaytiriladi. Jadvallar ustida har xil amallar bеrish mumkin. Bu amallarni tartiblab ishlab chiqqan odam Kodd hisoblanadi. Amallarga quyidagilar kiradi:
- birlashtirish(UNION);
- kеsishuv(INTERSECT);
- ayirma(MINUS);
UNION (Birlashtirish). R va S munosabatlarni birlashtirish RUS ko‘rinishida bеrilib, bu amalni natijasi R munosabatga tеgishli bo‘lgan yoki S munosabatga tеgishli bo‘lgan yoki ikkalasiga ham tеgishli bo‘lgan kortеjlar to‘plamidir. Bu amallarni bajarayotganda bir xil tartibda bo‘lishi kеrak. Natijani tartibi ham opеrandlar tartibiga tеng bo‘ladi.
AUB
Union birlashtirish amali Venn diagrammasidagi tasviri
INTERSECT(kesishuv). R va S munosabatlarni ayirmasi R∩S ko‘rinishida yoziladi va R va S ob’yektga tegishli bo‘lgan kortejlar to‘plamiga aytiladi. Bu erda kortejlar har ikki ob’yektga ham bir xil ko‘rinishda bo‘lishi shart. Bu amalni bajarganda ham opеrandlarni tartibi bir xil bo‘lishi kеrak.
|
| |
Masala - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti
|
bet | 2/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,35 Mb. | | #237102 |
Bog'liq BAZA VAZIFA 3Masalani qo`yilishi: O’quv kursi ma`lumotlar bazasi shakllantirilgandan so’ng undan unumli foydalanishni tashkil etish maqsadida TOP, LIMIT yoki ROWNUM lar orqali so`rovlar yaratish.
Ishni bajarish tartibi
1. O’quv kursi ma’lumotlar bazasidan Uquvchi jadvalini ko’rib chiqamiz. Uni yana nusxalaymiz, ya’ni xuddi shunday Uquvchi nomli jadvalning nusxasini hosil qilamiz:
So’rovi.
Hosil bo’lgan nusxa jadval.
Nusxalangan jadval ma’lumotlari.
Uquvchi jadval nusxasi ga o’qituvchi jadvaldagi ko’rsatilgan atributlari qo’shilib jadval to’ldiriladi. Uquvchi jadval nusxasi jadvalidagi qolgan atributlar NULL bilan to’ldiriladi. Bo’shligini ko’rsatadi.
2. LIMIT operatori yordamida ma’lum miqdorda jadvaldan ma’lumotni chiqarish mumkin. Masalan, Kurs nomli jadvaldan 3 ta kursni ma’lumotlari kerak bo’lib qolishi mumkin.
Yoki dastlabki 2ta kursdan tashqari qolgan kurslarni shu operator yordamida chiqarish:
3. Hamma ma'lumotlar bazasi tizimlari ham LIMIT operatorini qo'llab-quvvatlamaydi. SQL LIMIT va SQL TOP operatorlarining vazifasi belgilangan satrlarni chaqirishdan iborat. SQL LIMIT operatori MySQLda . SQL TOP operatori MS SQL Serverda ishlaydi, Oracle da ROWNUM operatori ishlaydi ularnig vazifasi bir hil.
13 - LABORATORIYA ISHI
Mavzu: SQL tilida INDEX yaratish
Ishdan maqsad: MySQL maxsus ustun qiymatlariga ega qatorlarni tezda topish uchun indekslardan foydalanishni o`rganish.
Masalani qo`yilishi: Bu laboratoriya ishida MySQL indekslari, shu jumladan indekslarni yaratish, indekslarni o'chirish, jadvalning barcha indekslarini sanab o'tish va MySQLda boshqa muhim ko'rsatkichlar bilan ishlanadi.
Ishni bajarish tartibi:
MySQL da maxsus ustun qiymatlariga ega qatorlarni tezda topish uchun indekslardan foydalanadi. INDEX bu jadval ustunlarini ko’rsatadigan ko’rsatkich.
1. O’quv kursi ma’lumotlar bazasidan Kurs nomli jadvalni ko’ramiz. Unga “asosiy kurs” nomli indeks yaratish:
Asosiy_kurs nomli indeks yaratish so’rovi.
Kurs jadvalining mavjud indekslari haqidagi ma'lumotlarni ko'rsatish.
2. Uqituvchi nomli jadvalni ko’rib chiqamiz va uning “o’qituvchi staji” atributiga “indeks staj” nomli indeks yaratish:
Uqituvchi jadvalining mavjud indekslari haqidagi ma'lumotlarni ko'rsatish:
3. Uquvchi nomli jadvalni ko’rib chiqamiz va uning “tel nomeri” atributiga “indeks telephone” nomli indeks yaratish:
Uquvchi jadvalining hosil qilingan indekslar haqidagi ma'lumotlarni ko'rsatish:
Masalan, bu hosil qilgan telefon nomer atributi uchun indeks( index_telephone) kerak bo’lmagani uchun uni o’chirish:
Yuqoridagi so’rov yordamida Uquvchi jadvalidan telefon nomer nomli atributga qo’yilgan indeks o’chiriladi. Tekshirib ko’rish uchun
|
| |
show keys from uquvchi in uquv_kursi

|
show keys from uquvchi in uquv_kursi
|
bet | 3/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,35 Mb. | | #237102 |
Bog'liq BAZA VAZIFA 3show keys from uquvchi in uquv_kursi so’rovi bilan Uquv kursi m.b.dan uquvchi jadvalidagi barcha key (kalit)larni chiqaramiz. Natijada, bizga faqat id_uquvchi ustunini chiqaradi. Chunki biz id_uquvchi ga Primary key (asosiy kalit) deb berganmiz.
15 - LABORATORIYA ISHI
Mavzu: Tasavvur (VIEW) yaratish va undan foydalanish.
Ishdan maqsad: O’quv kursi ma`lumotlar bazasidan foydalanib tasavvurlar yaratish.
Masalani qo`yilishi: O’quv kursi ma`lumotlar bazasi shakllantirilgandan so`ng ob`yektlarda tasavvurlarni yaratish va VIEW dan foydalanish.
Ishni bajarish tartibi:
1. Uquvchi jadvalini ko’rib chiqamiz, bu jadvaldan Grafik dizayn yo’nalishi bo’yicha o’qidigan o’quvchilar haqidagi bor ma’lumotni aks ettiruvchi Viewni yaratamiz:
2. Yaratilgan tasavvur (view) ni o’zgartirish uchun quyidagi so’rovni kiritamiz: CREATE OR REPLACE VIEW _______ (nomi)
Grafik dizayn uquvchilari nomli virtual jadvalimizni kerakli atributlarini qidirib, o’quvchilarni FISH ni tartiblab olamiz(alifbo tartibida tartiblaydi):
3. Virtual jadvallar vaqtinchalik bo‘lib, yaratgan foydalanuvchi o‘zi undan foydalanishi mumkin. ular ko`p foydalanuvchilarga murojaat qilishi mumkin va u ma’lumot bazasidan majburan olib tashlanguncha mavjud bo‘ladi. Demak, foydalanib bo’lgach uni o’chirib tashlash kerak bo’ladi.
So’rovi: drop view Grafik_dizayn_uquvchilari;
Grafik dizayn uquvchilari nomli virtual jadvalni o’chirish:
O’chirganimizni tekshirib ko’ramiz:
Natija: Table 'uquv_kursi.grafik_dizayn_uquvchilari' doesn't exist
Uquv_kursi m.b.da grafik_dizayn_uquvchilari nomli jadval mavjud emas.
15 - LABORATORIYA ISHI
Mavzu: SQLda protseduralar yaratish.
Ishdan maqsad: O’quv kursi ma`lumotlar bazasi uchun protsedura yaratish.
|
| |
Masala - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti
|
bet | 4/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,35 Mb. | | #237102 |
Bog'liq BAZA VAZIFA 3Masalani qo`yilishi: O’quv kursi ma`lumotlar bazasi shakllantirilgandan so`ng ob`yektlarda proseduralarni yaratish va ulardan foydalanish.
Ishni bajarish tartibi:
1. Kurs jadvalimizda kurslarni tashkillashtirish uchun tashkillashtirish protsedurasini tuzamiz.
Bu protsedura yordamida ma’lum bir atributlarga ega bo’lgan kurs jadvalini chiqaramiz. Masalan, kurslarni tashkillashtirishimiz uchun asosiysi qaysi kursligi, necha soat davom etishi va qaysi kunlari bo’lishini bilish yetarli.
2. Uqituvchi jadvalimizda ko’proq malakaga ega bo’lgan o’qituvchini aniqlash uchun protsedura tuzamiz.
Tuzilgan protsedurani chaqiramiz. Natijada eng katta stajga ega bo’lgani 7 ekan.
3. Uquvchi jadvalimizda ma’lum bir qiymatdagi o’quvchilar ma’lumotini chiqarish uchun protsedura tuzamiz.
Protsedura Uquvchilar_ruyxati deb ataladi. U yordamida o’quvchi id si, FISh, telefon nomeri, tanlagan kurs yo’nalishi haqidagi ma’lumotlarni jadvalga chiqaradi. Bundan tashqari bu protsedurada limit operatori uquvchi jadvalidagi ma’lum bir sondagi o’quvchilarning ma’lumotini chiqaradi:
|
| |
ob`ektiv omillar - 15-mavzu: Grafik organayzerlar. Reja: Interfaol metodlar mohiyati. Ularni ta’lim jarayonida qo’llash

|
15-mavzu: Grafik organayzerlar. Reja: Interfaol metodlar mohiyati. Ularni ta’lim jarayonida qo’llash
|
bet | 6/8 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 38,37 Kb. | | #159442 |
Bog'liq 15-mavzu Grafik organayzerlar. Reja Interfaol metodlar mohiyat1.ob`ektiv omillar:
•boshlang’ich ta`lim darslarida moddiy-texnik bazaning yaratilganligi;
•Ta`lim-tarbiya jarayonining zarur texnik hamda axborotli vositalar bilan ta`minlanganligi;
• Maktagacha ta`lim dasturlarida pedagogik monitoring (ma`lumotlar banki)ning tashkil etilganligi, uning maxsus adabiyotlar bilan boyitilganligi;
2.sub`ektiv omillar:
• Maktabgacha ta`lim limi dasturlarining o’qituvchilarida PT mohiyatini o’rganishga nisbatan ichki ehtiyoj va qiziqishning yuzaga kelganligi;
•ularda o’z faoliyatlarida PT lardan foydalanishga nisbatan rag’batning qaror topganligi;
•kasb-hunar kolleji rahbariyati va jamoasining o’quv yurti faoliyatini interfaol metodlar asosida tashkil etish yo’lidagi birligi va yakdilligining shakllanganligi;
• Maktabgacha ta`lim darslari o’qituvchilarining PT mohiyatidan xabardorliklari;
•ularda o’z faoliyatlarini texnologik yondashuv asosida tashkil etish borasidagi ko’nikma va malakalarning tarkib topganligi;
• Maktabgacha ta`lim darslari o’qituvchilarining o’z pedagogik faoliyatlarida PT ni qo’llay olish mahoratiga egaliklari;
•ularda ijodkorlik, izlanuvchanlik, boshlang’ich ta`lim o’quvchilari orasida kqtarinki kayfiyatni yarata olish sifatlarining mavjudligi;
•PT asosida pedagogik faoliyatni tashkil etayotgan o’qituvchilarni rag’batlantirib borish va hokazolar.
Maktagacha ta`lim darslari o’qituvchilarining pedagogik faoliyatni interfaol metodlar asosida tashkil etish borasidagi mahoratlari darajasi quyidagi ko’rsatgichlarga muvofiq belgilanadi:
Maktabgacha ta`lim darslari o’qituvchilarida maktabgacha ta`lim tarbiyachilari bilan muloqotni muvaffaqiyatli tashkil etish, pedagogik faoliyatga nisbatan ijodiy yondoshuv, pedagogik vaziyatlarni baholay olish va ularga muvofiq xatti-harakatni tashkil etish malakalari shakllanganligi;
•pedagogik faoliyat mazmuni, ko’lami, sur`ati hamda samaradorliginining yuqori darajasi.
Tadqiqot muammosini nazariy-amaliy asoslarini o’rganish natijasida shu holat aniqlandiki, pedagogik texnologiyalar mohiyatini maktabgacha ta`lim dasturlari pedagoglari o’rtasida targ’ib qilish jarayonida ijtimoiy-gumanitar fanlarga nisbatan tabiiy fanlar o’qituvchilari mazkur pedagogik texnologiyalarning nazariy-amaliy asoslarini tez va puxta o’zlashtirishga muvaffaq bo’lganlar. Buning boisi, maktabgacha ta`lim tarbiyanuvchilarining bilim, ko’nikma va malakalari, shuningdek, ta`lim-tarbiya jarayonining samaradorlik darajasini aniqlashga yo’naltirilgan metodlarning statistik xususiyatga egaligidadir
|
| |
Interfaol grafik organayzerlar - 15-mavzu: Grafik organayzerlar. Reja: Interfaol metodlar mohiyati. Ularni ta’lim...

|
15-mavzu: Grafik organayzerlar. Reja: Interfaol metodlar mohiyati. Ularni ta’lim jarayonida qo’llash
|
bet | 3/8 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 38,37 Kb. | | #159442 |
Bog'liq 15-mavzu Grafik organayzerlar. Reja Interfaol metodlar mohiyatInterfaol grafik organayzerlar: “Baliq skeleti”, “BBB”, “Konsteptual jadval”, “Venn diagrammasi”, “T-jadval”, “Insert”, “Klaster”, “Nima uchun?”, “Qanday?” va b. Interfaol grafik organayzerlarni ajratishda bunday mashg’ulotlarda asosiy fikrlar turli grafik shakllarda yozma ko’rinishda ifodalanishiga asoslaniladi. Aslida bu grafik organayzerlar bilan ishlash ham ko’proq jihatdan interfaol ta’lim metodlariga tegishli bo’lib, ularning orasida boshqa farqlar yo’q.
Interfaol ta’lim metodlarini ko’pincha turli shakllardagi o’quv mashg’ulotlari texnologiyalari bilan bir vaqtda qo’llanmokda. Bu metodlarni qo’llash mashg’ulot ishtirokchilarining faolliklarini oshirib, ta’lim samaradorligini yaxshilashga xizmat qiladi.
Shu munosabat bilan yuqoridagi tasnif bo’yicha hozirgi ayrim interfaol ta’lim metodlarining turli shakllardagi o’quv mashg’ulotlari texnologiyalari bilan qo’llash uchun qulayligi shartli ravishda quyidagi 8-jadvalda keltirildi.
Bu jadvaldagi ayrim interfaol ta’lim metodlarining turli shakllardagi o’quv mashg’ulotlari texnologiyalari bilan qo’llash uchun qulayligi bir muncha shartli va aslida muayyan o’quv mashg’ulotlari texnologiyalari bilan boshqa yana ko’p interfaol metodlarni aniq maqsadlar yo’lida qo’llash mumkin ekanligini alohida ta’kidlash zarur.
1-jadval
Ayrim interfaol ta’lim metodlarining turli shakllardagi o’quv mashg’ulotlari texnologiyalari bilan qo’llash uchun qulayligi
O’quv mashg’ulotlari texnologiyasi
|
Interfaol metodlar va ta’lim strategiyalari
|
Grafik organayzerlar
|
Ma’ruza mashg’ulotlari ta’lim texnologiyasi.
|
Erkin yozish. Asoslangan esse va b.
|
Klaster.
B-B-B chizmasi T-chizma va b.
|
Seminar mashg’ulotlari ta’lim texnologiyasi.
|
Aqliy hujum FSMU
Blist-so’rov. Blist-o’yin va b.
|
Venn diagrammasi. Konsteptual jadval va b.
|
Amaliy mashg’ulotlar ta’lim texnologiyasi.
|
O’qitish bo’yicha qo’llanma.
Yozma va ogzaki davra suhbati va b.
|
Insert jadvali.
“Nima uchun” chizmasi. “Qanday?” diagrammasi va b.
|
Mustaqil ta’lim texnologiyasi.
|
Tushunchalarni aniqlash va b.
|
Baliq skeleti va b.
|
Keys-stadi ta’lim texnologiyasi.
|
Tushunchalar asosida matn tuzish va b.
|
Toifalash jadvali va b.
|
Loyihali ta’lim texnologiyasi.
|
Chalkashtirilgan mantiqiy zanjirlar ketma-ketligi va b.
|
Nilufar guli va b.
|
Eng jiddiy didaktik muammolardan biri ta’lim metodlarini tanlash nimalarga bog’liq, degan masaladir.
Didaktikaga oid adabiyotlarda ta’lim metodlarini to’g’ri tanlash va ularni qo’llash samaradorligining turli omillar bilan bog’liqliklari quyidagicha qayd qilinadi:
|
| |
15-mavzu: Grafik organayzerlar. Reja: Interfaol metodlar mohiyati. Ularni ta’lim jarayonida qo’llash - bet 2

|
15-mavzu: Grafik organayzerlar. Reja: Interfaol metodlar mohiyati. Ularni ta’lim jarayonida qo’llash
|
bet | 2/8 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 38,37 Kb. | | #159442 |
Bog'liq 15-mavzu Grafik organayzerlar. Reja Interfaol metodlar mohiyatInterfaol metodlar deganda – ta’lim oluvchilarni faollashtiruvchi va mustaqil fikrlashga undovchi, ta’lim jarayonining markazida ta’lim oluvchi bo’lgan metodlar tushuniladi. Bu metodlar qo’llanilganda ta’lim beruvchi ta’lim oluvchini faol ishtirok etishga chorlaydi. Ta’lim oluvchi butun jarayon davomida ishtirok etadi. Ta’lim oluvchi markazda bo’lgan yondashuvning foydali jihatlari quyidagilarda namoyon bo’ladi:
ta’lim samarasi yuqoriroqbo’lgan o’qish-o’rganish;
ta’lim oluvchining yuqori darajada rag’batlantirilishi;
ilgari orttirilgan bilimlarning ham e’tiborga olinishi;
ta’lim jarayoni ta’lim oluvchining maqsad va extiyojlariga muvofiqlashtirilishi;
ta’lim oluvchining tashabbuskorligi va mas’uliyatining qo’llab-quvvatlanishi;
amalda bajarish orqali o’rganilishi;
ikki taraflama fikr-mulohazalarga sharoit yaratilishi.
Shunday qilib, fanlarni o’qitish jarayonida interfaol metodlardan foydalanish o’ziga xos xususiyatga ega. Ta’lim amaliyotida foydalanilayotgan har bir interfaol metodni sinchiklab o’rganish va amalda qo’llash o’quvchi-talabalarning fikrlashini kengaytiradi hamda muammoning to’g’ri echimini topishlariga ijobiy ta’sir ko’rsatadi. O’quvchi-talabalarning ijodkorligini va faolligini oshiradi. Turli xil nazariy va amaliy muammolar interfaol metodlar orqali tahlil etilganda o’quvchi-talabalarning bilim, ko’nikma, malakalari kengayishi va chuqurlashishiga erishiladi.
Yuqorida aytilganlardan interfaol ta’lim metodlarini tegishlicha tahlil qilish va shu asosda ularni tasniflash zarurati ma’lum bo’ladi. Quyida ushbu masala yuzasidan umumiy mulohazalarni keltiramiz.
Bu metodlarni tasniflashda ularni interfaol metodlar, interfaol ta’lim strategiyalari, interfaol grafik organayzerlarga ajratish mumkin.
Hozirgi kunda eng ommaviy interfaol ta’lim metodlari quyidagilar sanaladi:
Interfaol metodlar: “Keys-stadi” (yoki “O’quv keyslari”), “Blist-so’rov”, “Modellashtirish”, “Ijodiy ish”, “Muammoli ta’lim” va b.
Interfaol ta’lim strategiyalari.“Aqliy hujum”, “Bumerang”, “Galereya”, “Zig-zag”, “Zinama-zina”, “Muzyorar”, “Rotastiya”, “Yumaloqlangan qor” va k. Interfaol ta’lim metodlari tarkibidan interfaol ta’lim strategiyalarini ajratishda guruh ishini tashkil qilishga yondashuv ma’lum ma’noda strategikyondashuvga qiyoslanishiga asoslaniladi. Aslida bu strategiyalar ham ko’proq jihatdan interfaol ta’lim metodlariga tegishli bo’lib, ularning orasida boshqa farqlar yo’q.
|
| |
1. Dástúriy emes sabaqlar Konferenciya sabaqları Seminar sabaqları Tayanısh túsinikler

|
1. Dástúriy emes sabaqlar Konferenciya sabaqları Seminar sabaqları Tayanısh túsinikler
|
Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 63,29 Kb. | | #110999 |
Bog'liq 1-seminar
1-seminar. Dástúriy emes shınıǵıwlar, olardıń pedagogikalıq imkaniyatları
Jobası:
1. Dástúriy emes sabaqlar
2. Konferenciya sabaqları
3. Seminar sabaqları
Tayanısh túsinikler: tartıslı sabaqlar, ilimiy tartıs, erkin pikirlew sabaqları, ilimiy konferenciya sabaǵı, seminar sabaq, sınaq sabaǵı, trening sabaq.
Dástúriy emes sabaqlar qanday shólkemlestiriledi?
Dástúriy emes sabaqlar oqıtıwshınıń qábileti iskeriginen hám klasstaǵı oqıwshılardıń bilim dárejesinden kelip shıqqan halda shólkemlestiriledi.
Tómende dástúriy emes sabaqlardı shólkemlestiriw maydanınan úlgi retinde keltirip ótemiz:
Básekili sabaqlar
Básekili sabaqlarda mashqalalı tálim texnologiyalarına tiykarlanadı.
Básekili sabaqlar mazmunı hám mánisine kóre:
1. Ilimiy tartıs sabaqları ;
2. Erkin pikirlew sabaqlarına ajratıladı
Konferenciya sabaqları
Didaktik oyınlı sabaqlar arasında konferensiya sabaqlarıda zárúrli orın tutadı. Konferenciya sabaqları oqıwshılardıń biliw iskerligin aktivlashtirishda, ilimiy dúnyaǵa kóz qarasın keńeytiwde, ilimiy hám ilimiy kópshilikke arnalǵan ádebiyatlar menen ózbetinshe islew, kónlikpe hám ilmiy tájriybelerin arttırıw, ǵárezsiz turmısqa sanalı tayarlawda zárúrli áhmiyetke iye boladı.
Seminar sabaqları
Seminar sabaqları oqıwshılar oqıw materialın oqıtıwshı usınıs etken joba tiykarında, dereklerden paydalanıp, erkin úyrenedi. Bunday sabaqlar oqıwshılardıń biliw iskerligin aktivlashtirishda, bilimlerdi erkin iyelewlerinde úlken múmkinshiliklerge iye. Bul processda oqıtıwshınıń wazıypası, oqıwshılardıń seminar shınıǵıwlarına tayınlıǵı, oqıwshılardıń biliw iskerligin shólkemlestiriw hám basqarıw esaplanadı.
Seminar sabaǵınıń dúzilisi tómendegishe bolıwı múmkin
1. Oqıtıwshınıń kirisiw sózi. Ol jaǵdayda seminar sabaqtıń wazıypası, jobası hám sabaq dawamında hal etiliwi kerek bolǵan máseleler aytıladı.
2. Seminar sorawlarına qaray oqıwshılardıń juwapları tıńlanadı.
3. Tartıslı axborotlar mazmunı talqılanadı.
4. Seminar shınıǵıwların juwmaqlaw ol jaǵdayda oqıwshılar juwabı analiz etilip, olardıń básekide qatnasıwı bahalanadı. Seminar mazmunı ulıwmalastırıp, juwmaq jasaladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Avliyakulov N.X., Musaeva N.N. Modulli oʻqitish texnologiyalari. – T.: ―Fan va texnologiyalari nashriyoti, 2007
2. Ishmuhamedov R., Abduqodirov A., Pardaev A. Ta‘limda innovatsion texnologiyalar/ Amaliy tavsiyalar. – T.: ―Iste‘dodli jamgʻarmasi, 2008.
3. Fayzullaeva D.M., Ganieva M.A., Ne‘matov I. Nazariy va amaliy oʻquv mashgʻulotlarda oʻqitish texnologiyalari toʻplami / Met.qoʻll. Oʻrta maxsus, kasb-hunar ta‘limida innovatsion ta‘lim texnologiyalari seriyasidan – T.: TDIU, 2013.
|
| |
11 – Amaliy mashg’ulot Mavzu: Murakkab so‘rovlar yaratish. Top, limit yoki rownum ishdan maqsad

|
11 – Amaliy mashg’ulot Mavzu: Murakkab so‘rovlar yaratish. Top, limit yoki rownum ishdan maqsad
|
Sana | 03.07.2024 | Hajmi | 187,08 Kb. | | #266485 |
Bog'liq Ubaydullayev Azamat mba 11
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALARI VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Kampyuter injiniring fakulteti (218-22) guruh talabasi
Ubaydullayev Azamat
11-amaliy ish
Ma’lumotlar bazasi
Tekshirdi:Uralova Iroda Abduvali qizi
Toshkent-2024
11 – Amaliy mashg’ulot
Mavzu: Murakkab so‘rovlar yaratish. TOP, LIMIT yoki ROWNUM
Ishdan maqsad: Berilgan predmet soha ma`lumotlar bazasidan foydalanib TOP, LIMIT yoki ROWNUM lardan foydalanishni o`rganish.
Masalani qo`yilishi: Predmet soha ma`lumotlar bazasi shakllantirilgandan so`ng undan unumli foydalanishni tashkil etish maqsadida TOP, LIMIT yoki ROWNUM lar orqali so`rovlar yaratish.
Uslubiy ko`rsatmalar: SQL LIMIT va SQL TOP operatorlarining vazifasi belgilangan satrlarni chaqirishdan iborat. SQL TOP operatori MS SQL Serverda ishlaydi, SQL LIMIT operatori esa MySQLda va Oracle da ROWNUM operatori ishlaydi ularnig vazifasi bir hil.
SQL Server / MS Access Syntax:
SELECT TOP number|percent column_name(s)
FROM table_name
WHERE condition;
MySQL Syntax:
SELECT column_name(s)
FROM table_name
WHERE condition
LIMIT number;
Oracle Syntax:
SELECT column_name(s)
FROM table_name
WHERE ROWNUM <= number;
Misol. MS SQL Serverda ishlash
SELECT TOP 3 * FROM Customers;
Misol. SQL da ishlash
SELECT * FROM Customers
LIMIT 3;
Misol. Oracleda ishlash
SELECT * FROM Customers
WHERE ROWNUM <= 3;
Xulosa
Berilgan predmet soha ma`lumotlar bazasidan foydalanib TOP, LIMIT yoki ROWNUM lardan foydalanishni o`rganish.Predmet soha ma`lumotlar bazasi shakllantirilgandan so`ng undan unumli foydalanishni tashkil etish maqsadida TOP, LIMIT yoki ROWNUM lar orqali so`rovlar yaratishni o’rgandik.
Adabiyotlar
1.Zaynidinov., F.M.Alimova “e– biznеs asoslari va mobil e – biznеs” fanidan o‘quv qo‘llanma.
2.Zaynidinov., F.K.Tursunbaеv., M.Ya.Abdul–Azalova “Biznеs stratеgiya va axborot kommunikatsiya tizimi” fanidan o‘quv qo‘llanma.
3.Zaynidinov., T.A.Xo‘jaqulov. M.P Atadjanova, Sun’iy intеllеkt fanidan amaliyot ishini bajarish bo‘yicha uslubiy ko‘rsatma
|
| |
Kichik biznes korxonalarida buxgalteriya hisobini avtomatlashtirish tizimlarining ahamiyati

|
Kichik biznes korxonalarida buxgalteriya hisobini avtomatlashtirish tizimlarining ahamiyati
|
bet | 1/4 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 4,62 Mb. | | #264644 |
Bog'liq Kichik-biznes-korxonalarida-buxgalteriya-hisobini-avtomatlashtirish-tizimlarining-ahamiyati-Maksov Jamshid 220-guruh
Kichik biznes korxonalarida buxgalteriya hisobini avtomatlashtirish tizimlarining ahamiyati
Kichik biznes korxonalarida buxgalteriya hisobini avtomatlashtirish tizimlarining o'rni beqiyos. Bu tizimlar kundalik moliyaviy operatsiyalarni samarali boshqarishga, shuningdek raporting va tahlilni osonlashtiradi. Natijada, korxona iqtisodiy samaradorligini oshirishga, mablag'larni to'g'ri taqsimlashga va qabul qilinadigan qarorlarning sifatini yaxshilashga imkon beradi.
Buxgalteriya hisobini avtomatlashtirish tizimlarining afzalliklari
Vaqt tejash
Buxgalteriya operatsiyalarini avtomatlashtirish orqali buxgalter xodimlari qo'l mehnatini kamaytirishi va qog'ozlar bilan ishlashda odat tusiga kirgan yoqimli bo'lmagan jarayonlardan xalos bo'ladi.
Ma'lumotlarni saqlash
Avtomatlashtirish tizimi ma'lumotlarni ishonchli va xavfsiz saqlash imkoniyatini yaratadi. Har qanday vaqtda kerakli ma'lumotlarga osongina ruxsat olish mumkin.
Tahliliy imkoniyatlar
Avtomatlashtirish tizimi kengaytirilgan hisobotlar, tahlillar va prognozlar tayyorlash imkonini beradi. Bu esa kompaniyaning moliyaviy holati va tendentsiyalarini aniq baholashga yordam beradi.
Buxgalteriya hisobini avtomatlashtirish tizimlarining asosiy funksiyalari
Moliyaviy hisobotlar
Avtomatlashtirish tizimlar, korxonaning moliyaviy holatini aks ettiruvchi hisobotlarni avtomatik ravishda shakllantirish, tahlil qilish va taqdim etish imkonini beradi.
Soliq hisobi
Tizim soliq hisobini olib borish, soliq hisob-kitoblarini va deklaratsiyalarini avtomatik ravishda shakllantirish imkonini beradi.
Pul oqimlari
Tizim korxonaning pul oqimlarini nazorat qilish, hisobot tayyorlash va bashorat qilish imkonini beradi.
Inventarizatsiya
Tizim tovar-moddiy zaxiralarni hisobga olish, inventarizatsiya o'tkazish va zahiralardagi o'zgarishlarni kuzatish imkonini beradi.
Kichik biznes korxonalari uchun eng maqbul avtomatlashtirish tizimlarini tanlash
|
| |