-rasm 2.14-rasm 2.15-rasm - Buyumni o'zaro perpendikulyar 6 ta tekislikka proeksiyalashning nazariy asoslari. "Monj...

|
Buyumni o'zaro perpendikulyar 6 ta tekislikka proeksiyalashning nazariy asoslari. "Monj sistemasi" ning mohiyati
|
bet | 4/7 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #148278 |
Bog'liq Buyumni o\'zaro perpendikulyar 6 ta tekislikka proeksiyalashning nazariy aso 2.13-rasm 2.14-rasm 2.15-rasm
frontal proyeksiyalari Ox o’qiga perpendikulyar bo’lgan bitta proyeksiyalarni bog’lovchi chiziqda va Ox o’qining ostida bo’ladi.
Bissektor tekisliklarda joylashgan nuqtalarning chizmalari. Fazoning birinchi va uchinchi choraklarini teng ikkiga bo’luvchi tekislik birinchi bissektor tekisligi, shuningdek, ikkinchi va to’rtinchi choraklarini teng ikkiga bo’luvchi tekislik ikkinchi bissektor tekisligi deb ataladi.
Agar fazodagi nuqtalar proyeksiyalar tekisliklaridan teng uzoqlikda joylashlashgan bo’lsa, bunday nuqtalar bissektor tekisliklarga tegishli nuqtalar bo’ladi. 2.16–rasmda birinchi bissektor tekislikda joylashgan K va L nuqtalarning, 2.17–rasmda esa ikkinchi bissektor tekislikda joylashgan E va F nuqtalarning fazodagi vaziyati va epyurlari ko’rsatilgan. Chizmada birinchi
2.16-rasm 2.17-rasm
2.18-rasm 2.19-rasm
bissektor tekislikda joylashgan K va L nuqtalarning proyeksiyalari (K′, K″ va L′, L″) Ox o’qidan baravar uzoqlikda joylashadi (2.18–rasm). Ikkinchi bissektor tekislikda joylashgan E va F nuqtalarning proyeksiyalari (E′, E″ va F′, F″) chizmada ustma–ust tushadi (2.19–rasm).
Xususiy vaziyatdagi nuqtalar. Fazoda biror nuqta proyeksiyalar tekisligida yoki proyeksiyalar o’qida joylashishi mumkin. Masalan, AH bo’lsin (2.20– rasm). Bunda A nuqtaning gorizontal proyeksiyasi A′ nuqtaning o’ziga (AA′), frontal proyeksiyasi A″ esa Ox o’qiga proyeksiyalanadi (2.21–rasm). Shuningdek, nuqta Ox proyeksiyalar o’qida ham joylashishi mumkin. Masalan, BOx bo’lsa, bu nuqtaning B′ gorizontal va B″ frontal proyeksiyalari shu B nuqtaning o’ziga proyeksiyalanadi, ya‘ni B′B″B bo’ladi (2.21-rasm).
2.20-rasm 2.21-rasm
Turli choraklarda joylashgan nuqtalarni H va V proyeksiyalar tekisliklariga proyeksiyalash va ularning chizmalarini tuzishdan quyidagi xulosalarni chiqarish mumkin:
Nuqtaning fazodagi vaziyatini uning ikki ortogonal proyeksiyasi to’la aniqlaydi. Haqiqatan ham, A nuqtaning berilgan A′ gorizontal va A″ frontal proyeksiyalaridan perpendikulyar chiqarilsa, ularning kesishish nuqtasi A nuqtaning fazodagi vaziyatini aniqlaydi (2.4–rasm).
Fazodagi har qanday nuqtaning gorizontal va frontal proyeksiyalari
Ox o’qiga perpendikulyar bo’lgan bir bog’lovchi chiziqda joylashadi. Masalan,
A nuqtaning (2.6–rasm) chizmasini yasash uchun H tekislik V tekislik bilan jipslashtirilganda A′AxOx va A″AxOx bo’lgani uchun bu nuqtaning A′ va A″ proyeksiyalari Ox o’qiga perpendikulyar bo’lgan bir to’g’ri chiziqda bo’lib qoladi.
3. Fazodagi har qanday nuqtaning H va V proyeksiyalar tekisliklaridan uzoqliklarini nuqta gorizontal va frontal proyeksiyalarining Ox o’qigacha bo’lgan masofalari aniqlaydi. Haqiqatan, A nuqtadan H tekislikkacha bo’lgan masofa (2.4–rasm) AA′=A″Ax va V tekislikkacha bo’lgan masofa AA″=A′Ax. Demak, A nuqtaning H tekislikkacha bo’lgan masofasini A″Ax va V tekislikkacha bo’lgan masofani A′Ax masofalar aniqlaydi.
|
| |