nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Diskret – parametrlari sakrab o’zgaradigan model

|
Diskret – parametrlari sakrab o’zgaradigan model
|
bet | 3/15 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 2,41 Mb. | | #142124 | Turi | Учебник |
Bog'liq 5-maruza Diskret – parametrlari sakrab o’zgaradigan model;
Model turlari
- Diskret – parametrlari sakrab o’zgaradigan model;
- Uzluksiz – vaqt davomida hamma parametrlari uzluksiz o’zgaradigan model;
- Kompyuter – kompyuter dasturidagi model;
- Nazariy – fizik qonuniyatlar asosida olingan model;
- Formal – tashqi ta’sirlarida xususiyatlarini namoyon etadigan model;
- Chiziqli- chiziqli bog’liqlikdagi model;
- Nochiziqli- hech bo’lmaganda bitta chiziqsiz bog’lanishga ega bo’lgan model;
- Algoritmik – tenglamalar sistemasi ko’rinishidagi model;
- Analitik – chiquvchi va ichki parametrlar
Immitatsion modellashtirish - bu tadqiqot o’tkazishning bir usuli bo'lib, unda o'rganilayotgan tizim haqiqiy tizimni yetarlicha aniqlik bilan tavsiflovchi model bilan almashtiriladi (tuzilgan model jarayonlarni ular haqiqatda sodir bo'ladigan tarzda tasvirlaydi), uning yordamida tajribalar o'tkaziladi.
Immitatsion model
Immitatsion modellashtirish - bu tadqiqot o’tkazishning bir usuli bo'lib, unda o'rganilayotgan tizim haqiqiy tizimni yetarlicha aniqlik bilan tavsiflovchi model bilan almashtiriladi (tuzilgan model jarayonlarni ular haqiqatda sodir bo'ladigan tarzda tasvirlaydi), uning yordamida tajribalar o'tkaziladi. Ushbu turdagi modellashtirishning sinonimi kompyuterda modellashtirishdir. Simulyatsiya modeli yaratilishi kerakligi sababli, buning uchun maxsus dasturiy ta'minot - simulyatsiya tizimi kerak. Bunday tizimning o'ziga xos xususiyatlari ishlash texnologiyasi, til vositalari to'plami, xizmat ko'rsatish dasturlari va modellashtirish texnikasi bilan belgilanadi. Model bilan tajriba o’tkazish Immitatsiya deb ataladi (Immitatsiya- haqiqiy ob’ekt ustida tajriba o'tkazmasdan, hodisaning mohiyatini tushunish).
|
| |
Modellar quyidagi komponentlarning ba'zi bir kombinatsiyasini ifodalaydi: komponentlar, o’zgaruvchilar, parametrlar, funktsional bog'liqliklar, cheklovlar, maqsad funktsiyalari

|
Modellar quyidagi komponentlarning ba'zi bir kombinatsiyasini ifodalaydi: komponentlar, o’zgaruvchilar, parametrlar, funktsional bog'liqliklar, cheklovlar, maqsad funktsiyalari
|
bet | 6/15 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 2,41 Mb. | | #142124 | Turi | Учебник |
Bog'liq 5-maruzaModellar quyidagi komponentlarning ba'zi bir kombinatsiyasini ifodalaydi: komponentlar, o’zgaruvchilar, parametrlar, funktsional bog'liqliklar, cheklovlar, maqsad funktsiyalari.
Immitatsion modellashtirish strukturasi
Modellar quyidagi komponentlarning ba'zi bir kombinatsiyasini ifodalaydi: komponentlar, o’zgaruvchilar, parametrlar, funktsional bog'liqliklar, cheklovlar, maqsad funktsiyalari. Komponentlar to'g'ri birlashtirilganda tizimni (tizim elementlari yoki uning quyi tizimlari) tashkil etuvchilaridir. Parametrlar - o'zgaruvchilardan farqli o'laroq, ixtiyoriy tanlanishi mumkin bo'lgan kattaliklardir. Masalan, y=7x tenglamada 7 soni parametr, x va y esa o‘zgaruvchidir.
Immitatsion modellashtirish strukturasi
O'zgaruvchilar ekzogen va endogenga bo'linadi. Ekzogen (mustaqil) o'zgaruvchilar, shuningdek, kirish o'zgaruvchilari deb ataladi, tizimdan tashqarida hosil bo'ladi yoki tashqi sabablarning ta'siri natijasidir. Endogen (qaram) tizimda yoki ichki sabablarning ta'siri natijasida paydo bo'ladi va ko'pincha chiquvchi ko’rinishida bo’lishi mumkin. Cheklanishlar o’zgaruvchilar qiymatlarini o’zgartirish uchun belgilangan cheklash shartlarini (energiya, zahiralar, vaqt va boshqalar) ifodalaydi. Ular ishlab chiquvchi tomonidan (sun'iy cheklovlar) yoki tizimning o'ziga xos xususiyatlari (tabiiy cheklovlar) tufayli kiritilishi mumkin.
Immitatsion modellashtirish strukturasi
Cheklanishlar o’zgaruvchilar qiymatlarini o’zgartirish uchun belgilangan cheklash shartlarini (energiya, zahiralar, vaqt va boshqalar) ifodalaydi. Ular ishlab chiquvchi tomonidan (sun'iy cheklovlar) yoki tizimning o'ziga xos xususiyatlari (tabiiy cheklovlar) tufayli kiritilishi mumkin. Maqsadli funktsiya (mezon funktsiyasi) tizimning maqsadlari yoki vazifalarini va ularning bajarilishini baholash uchun zarur.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Modellar quyidagi komponentlarning ba'zi bir kombinatsiyasini ifodalaydi: komponentlar, o’zgaruvchilar, parametrlar, funktsional bog'liqliklar, cheklovlar, maqsad funktsiyalari
|
Scicos
Scicos - bu grafik, dinamik tizim modellashtiruvchisi va simulyatori

|
Scicos
Scicos - bu grafik, dinamik tizim modellashtiruvchisi va simulyatori
|
bet | 15/15 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 2,41 Mb. | | #142124 | Turi | Учебник |
Bog'liq 5-maruzaScicos
Scicos - bu grafik, dinamik tizim modellashtiruvchisi va simulyatori. Foydalanuvchilar gibrid dinamik tizimlar dinamikasini (ham uzluksiz, ham diskret vaqt) modellashtirish va simulyatsiya qilish uchun oqim diagrammalarini yaratishi va bu modellarni bajariladigan kodga kompilyatsiya qilishlari mumkin. Ilovalar signallarni qayta ishlash, tizimlarni boshqarish, navbat tizimlari va jismoniy va biologik tizimlarni o'rganishni o'z ichiga oladi.
Scicos imkoniyatlari
-Dinamik tizimlarni grafik modellashtirish, kompilyatsiya qilish va simulyatsiya qilish -Xuddi shu modeldagi uzluksiz birlashtirish va diskret vaqt -C, Fortran yoki Scilab tillarida yangi bloklarni dasturlash -Kod generatori yordamida Scicos modelidan C kodini yaratish -Scicos-RTAI yordamida real qurilmalarda real vaqtda simulyatsiyalarni ishga tushirish -Scicos-RTAI yordamida real vaqtda boshqaruvchi bajariladigan fayllarni yaratish -Scicos-ModNum yordamida raqamli aloqa tizimlarini simulyatsiya qilish
|
| |
-Cheklangan elementlar va psevdospektral kolokatsiya usullari bo'yicha mahalliy kolokatsiya usullarini amalga oshiradigan keng ko'lamli dinamik optimallashtirish masalalarini echish algoritmlari

|
-Cheklangan elementlar va psevdospektral kolokatsiya usullari bo'yicha mahalliy kolokatsiya usullarini amalga oshiradigan keng ko'lamli dinamik optimallashtirish masalalarini echish algoritmlari
|
bet | 14/15 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 2,41 Mb. | | #142124 | Turi | Учебник |
Bog'liq 5-maruza-Cheklangan elementlar va psevdospektral kolokatsiya usullari bo'yicha mahalliy kolokatsiya usullarini amalga oshiradigan keng ko'lamli dinamik optimallashtirish masalalarini echish algoritmlari. -Foydalanuvchining o'zaro aloqasi uchun Python paketi. Platformaning barcha qismlariga Python’dan kirish mumkin, jumladan modellarni kompilyatsiya qilish va yuklash, modellashtirish va optimallashtirish.
Jmodelica.org
Platformaning asosiy komponentlari:
OpenModelica bu dinamik tizimlarni modellashtirish, simulyatsiya qilish, optimallashtirish va tahlil qilish uchun bepul va ochiq kodli dasturiy taʼminot. Modelica tiliga asoslangan.
OpenModelica
OpenModelica bu dinamik tizimlarni modellashtirish, simulyatsiya qilish, optimallashtirish va tahlil qilish uchun bepul va ochiq kodli dasturiy taʼminot. Modelica tiliga asoslangan. Open Source Modelica Consortium notijorat tashkiloti faol rivojlanmoqda. Open Source Modelica Consortium RISE SICS East AB va Linkioping universiteti oʻrtasidagi qoʻshma loyihadir. OpenModelica akademik va sanoatda qo'llaniladi. Sanoat ilovalariga energiyani optimallashtirish, avtomobil va suvni tozalash kiradi. Quyidagi bloklarni o'z ichiga oladi
OpenModelica
Quyidagi bloklarni o'z ichiga oladi -mexanika -elektronika -elektr motorlar -gidravlika -termodinamika -boshqaruv elementlari va boshqalar
OpenModelica
Scicos - bu grafik, dinamik tizim modellashtiruvchisi va simulyatori. Foydalanuvchilar gibrid dinamik tizimlar dinamikasini (ham uzluksiz, ham diskret vaqt) modellashtirish va simulyatsiya qilish uchun oqim diagrammalarini yaratishi va bu modellarni bajariladigan kodga kompilyatsiya qilishlari mumkin. Ilovalar signallarni qayta ishlash, tizimlarni boshqarish, navbat tizimlari va jismoniy va biologik tizimlarni o'rganishni o'z ichiga oladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-Cheklangan elementlar va psevdospektral kolokatsiya usullari bo'yicha mahalliy kolokatsiya usullarini amalga oshiradigan keng ko'lamli dinamik optimallashtirish masalalarini echish algoritmlari
|
Xizmat ko’rsatish texnikalaridagi jarayonlarni kompyuterda modellashtirish asoslari - bet 4

|
Xizmat ko’rsatish texnikalaridagi jarayonlarni kompyuterda modellashtirish asoslari
|
bet | 4/15 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 2,41 Mb. | | #142124 | Turi | Учебник |
Bog'liq 5-maruzaBunday modelni bir sinov uchun ham, ularning ma’lum bir to’plami uchun ham vaqt bo’yicha amalga oshirish mumkin. Bunday holda, natijalar jarayonlarning tasodifiy tabiati bilan aniqlanadi. Ushbu ma’lumotlarga ko’ra, yetarli darajada barqaror statistikani olish mumkin.
Immitatsion model
Bunday modelni bir sinov uchun ham, ularning ma’lum bir to’plami uchun ham vaqt bo’yicha amalga oshirish mumkin. Bunday holda, natijalar jarayonlarning tasodifiy tabiati bilan aniqlanadi. Ushbu ma’lumotlarga ko’ra, yetarli darajada barqaror statistikani olish mumkin. Model bilan tajriba o’tkazish Immitatsiya deb ataladi (Immitatsiya- haqiqiy ob’ekt ustida tajriba o'tkazmasdan, hodisaning mohiyatini tushunish). Simulyatsiya modelini yaratish uchun deyarli har qanday universal dasturlash tillaridan foydalanish mumkin. Ammo muammoning bunday yechimi tizimni modellashtirishda ham samarali bo’lmaydi. Ixtisoslashgan simulyatsiya tizimlaridan foydalanish ancha samaraliroq. Hozirgi vaqtda bunday tizimlar qatori mavjud, masalan, MATLAB paketi tarkibiga kiruvchi SIMULINK vizual modellashtirish vositasi. Ammo diskret tizimlarni simulyatsiya qilish uchun deyarli yarim asr davomida (1961 yildan beri) eng universal vosita GPSS umumiy amaliy simulyatsiya tizimi bo'lib qolmoqda.
Immitatsion model
Simulyatsiya modelini yaratish uchun deyarli har qanday universal dasturlash tillaridan foydalanish mumkin. Ammo muammoning bunday yechimi tizimni modellashtirishda ham samarali bo’lmaydi. Ixtisoslashgan simulyatsiya tizimlaridan foydalanish ancha samaraliroq. Hozirgi vaqtda bunday tizimlar qatori mavjud, masalan, MATLAB paketi tarkibiga kiruvchi SIMULINK vizual modellashtirish vositasi. Ammo diskret tizimlarni simulyatsiya qilish uchun deyarli yarim asr davomida (1961 yildan beri) eng universal vosita GPSS umumiy amaliy simulyatsiya tizimi bo'lib qolmoqda. Immitatsion modellashtirish - matematik modellashtirishning xususiy holidir. Turli sabablarga ko’ra analitik modellar ishlab chiqilmagan, analitik modelni yaratish printsipial jihatdan imkonsiz, olingan modelni yechish usullari ishlab chiqilmagan yoki yechimlari beqaror bo’lgan ob’ektlar sinfi mavjud. Bunda analitik model simulyator yoki simulyatsiya modeli bilan almashtiriladi.
|
| |
Immitatsion modellashtirish turlari

|
Immitatsion modellashtirish turlari
|
bet | 8/15 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 2,41 Mb. | | #142124 | Turi | Учебник |
Bog'liq 5-maruzaImmitatsion modellashtirish turlari
- Diskret hodisalarni modellashtirish - bu hodisalarning uzluksiz tabiatidan abstraktsiya qilishni va simulyatsiya qilingan tizimning faqat asosiy hodisalarini ko'rib chiqishni taklif qiladigan modellashtirishga yondashuv, masalan: “kutish”, “buyurtmani qayta ishlash”, “yuk bilan harakat qilish”, “tushirish” va boshqalar. Diskret hodisalarni modellashtirish yaxshi rivojlangan bo'lib, logistika va ko’pchilikka xizmat ko’rsatish tizimlaridan tortib transport va ishlab chiqarish tizimlarigacha qo’llaniladi. Ushbu turdagi simulyatsiya ishlab chiqarish jarayonlarini modellashtirish uchun eng mos keladi. 1960-yillarda Jeffri Gordon tomonidan asos solingan.
Tizim dinamikasi - bu modellashtirish paradigmasi bo'lib, unda o’rganilayotgan tizim uchun sabab-oqibat munosabatlari va ba'zi parametrlarning vaqt ichida boshqalarga global ta’sirining grafik diagrammalari tuziladi, so’ngra ushbu diagrammalar asosida yaratilgan model kompyuterda simulyatsiya qilinadi. Tizim dinamikasi yordamida biznes-jarayonlarning modellari, shahar rivojlanishi, ishlab chiqarish modellari, aholi dinamikasi, ekologiya va epidemiya rivojlanishi yaratiladi.
Immitatsion modellashtirish turlari
- Tizim dinamikasi - bu modellashtirish paradigmasi bo'lib, unda o’rganilayotgan tizim uchun sabab-oqibat munosabatlari va ba'zi parametrlarning vaqt ichida boshqalarga global ta’sirining grafik diagrammalari tuziladi, so’ngra ushbu diagrammalar asosida yaratilgan model kompyuterda simulyatsiya qilinadi. Tizim dinamikasi yordamida biznes-jarayonlarning modellari, shahar rivojlanishi, ishlab chiqarish modellari, aholi dinamikasi, ekologiya va epidemiya rivojlanishi yaratiladi.
Bozorga yangi mahsulotni chiqarish dinamik diagrammasi
Agentga asoslangan modellashtirish immutatsion modellashtirishning nisbatan yangi (1990-2000 yillar) yo’nalishi bo’lib, u markazlashtirilmagan tizimlarni o’rganish uchun ishlatiladi, uning dinamikasi global qoidalar va qonunlar bilan emas (boshqa modellashtirish paradigmalarida bo’lgani kabi), aksincha, bu global qoidalar va qonunlar guruh a’zolarining individual faoliyati natijasidir.
|
| |
Asos: tajribaviy va nazariy izlanishlarda olingan ma’lumotlar

|
Asos: tajribaviy va nazariy izlanishlarda olingan ma’lumotlar
|
bet | 2/15 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 2,41 Mb. | | #142124 | Turi | Учебник |
Bog'liq 5-maruzaAsos: tajribaviy va nazariy izlanishlarda olingan ma’lumotlar. Izlanish ob’yekti haqida dastlabki ma’lumotlar yaratiladi, tizimning ishlash algoritmi ishlab chiqiladi. Model ob’yekt haqidagi ma’lumotlarni saqlash va rivojlantirish uchun xizmat qiladi. Hisoblashga asoslangan:
Kompyuterda modellashtirish turlari
Hisoblashga asoslangan: Model-tenglama ko’rinishida Natija: sonli yechim
Immitatsion:
Model- algoritmlar jamlanmasi ko’rinishida
Natija: tuzilgan jarayonning amalga oshirilishi
Model- haqiqiy ob’yekt, sistema yoki tushunchadan farqli ko’rinishdagi tavsifi.
Model tushunchasi
Model- haqiqiy ob’yekt, sistema yoki tushunchadan farqli ko’rinishdagi tavsifi. Model bu original ob’yektni biror xususiyatini o’zida aks ettirgan “o’rinbosar”idir. Immitatsion model - loyihalash, analiz qilish, ishlashini baholash uchun kompyuterda sinashda qo’llaniluvchi ob’yektning mantiqiy-matematik ifodasidir. Odatda model sistemani tavsiflash, tushunish, takomillashtirishga yordam berish vositasi bo’lib xizmat qiladi.
Modellashtirish bosqichlari
- Modellashtirishning maqsad va vazifalarini aniqlash;
- Tizimni aniqlash;
- Modelni shakllantirish;
- Ma’lumotlarni tayyorlash;
- Modelni dastur tiliga o’girish;
- Adekvatlikni baholash;
- Tajribani rejalashtirish;
- Tajribani o’tkazish;
- Natijalarni tahlil qilish.
Fizik- originalda uchraydigan fizik qonuniyatlar effektlarini qo’llovchi model;
Model turlari
- Fizik- originalda uchraydigan fizik qonuniyatlar effektlarini qo’llovchi model;
- Biologik- biologik bog’langan yoki original bilan biologik bog’langan model;
- Material;
- Geometrik – originalga geometrik jihatdan o’xshaydigan model;
- Strukturaviy – komponentlar orasidagi munosabatni ifodalovchi model;
- Funksional – vazifasiga doir;
- Determinant- ehtimoliy ta’sirlar ostidagi model;
- Stoxastik- ehtimoliy ta’sirlar ostidagi model;
- Statik – vaqt bo’yicha o’zgarmaydigan model;
- Dinamik – vaqt bo’yicha o’zgaradigan model;
|
| |
Mexanik maxsus effektlar - Grafik ishlov berish dasturlarining turlari va xususiyatlari

|
Grafik ishlov berish dasturlarining turlari va xususiyatlari
|
bet | 14/27 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 496,18 Kb. | | #232171 |
Bog'liq Grafik ishlov berish dasturlarining turlari va xususiyatlari1Mexanik maxsus effektlar:
Bular suratga olish paytida boshqariladigan narsalar yoki jismoniy qurilmalar yordamida yaratilganlardir.
Masalan, maketlar, boshqariladigan portlashlar, protezlash, animatronika va boshqalar bu turlarga kiradi.
Kompyuter maxsus effektlar (VFX):
Bu effektlar kompyuterlar orqali yaratiladi.
2D va 3D tracking, yashil fon bilan ishlash, hud elementlari, osmon rangini o’zgartirish, portlatish effekti, LOG video (compositing), neon animatsiyasi, sun’iy intellekt, camera mapping, temir odam effekti kabi turli xil VFX effektlari mavjud.
Agar siz maxsus effektlarni o’rganishni istasangiz, “Maxsus effektlar-VFX” kursi siz uchun foydali bo’lishi mumkin. Bu kursda quyidagi mavzularni o’rganasiz:
Tracking (2D, 3D, Mocha, Face tracking)
To’pponchadan o’q uzish, avtohalokat sahnasi
Yashil fon bilan ishlash
Hud elementlari
Osmon rangini o’zgartirish, qor va yomg’ir
Portlatish effekti
LOG video (compositing)
Neon animatsiyasi
Sun’iy intellekt
Camera mapping
Temir odam effekti
Bu kurs sizga VFX sohasida amaliy bilimlarni o’rgatadi va ishga joylashish imkonini beradi. Agar kurs qanoatlantirmasa, pulingizni qaytaramiz. Erkin vaqt va grafikda ta’lim olasiz. Darslar, vazifalar va materiallar maxsus platformaga yuklangan. Darslarni o’zingizga qulay vaqtda tomosha qilasiz. Bu kurs amaliy loyihalar bilan boyitilgan, shuningdek, kurs o’quvchilari va mentorlari bilan tashkil qilingan yopiq guruhga qo’shilish imkoniyatini beradi. Sizda hech qanday xavf bo’lmaydi, chunki kurs qanoatlantirmasa, pulingizni qaytaramiz. Agar siz Maxsus effektlarni o’rganishni istasangiz, bu kurs siz uchun maqsadga muvofiq bo’ladi!
|
| |
GIMP dasturining asosiy xususiyatlari va qo'llanilishi

|
GIMP dasturining asosiy xususiyatlari va qo'llanilishi
|
bet | 6/27 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 496,18 Kb. | | #232171 |
Bog'liq Grafik ishlov berish dasturlarining turlari va xususiyatlari1 1.1.2. GIMP dasturining asosiy xususiyatlari va qo'llanilishi
GIMP (GNU Image Manipulation Program) bepul va ochiq manba kodli rastrli tasvir tahrirlash dasturi hisoblanadi bu esa uning bepul ravishda taqdim etilishi va o'zining kompanentlari va funksiyalarini o'zgartirishga imkoniyat beradi. Bu, foydalanuvchilarga dasturni o'zlarining talablari va ehtiyojlari bo'yicha modifikatsiya qilish imkonini beradi. GIMP / GIMP - Rasmlar yoki chizmalar bilan ishlash uchun bepul grafik muharriri. GIMP rus tilidagi versiyasidan foydalanib, siz yangi ixtiro qilishingiz yoki o'zingizning ixtiyoringizda bo'lgan rasmlarni tahrirlashingiz mumkin. Siz raqamli fotosuratni qayta ishlashingiz, logotipni loyihalashingiz, rasmni yaratishingiz, rasmning hajmini o'zgartirishi, ranglarni o'zgartirishingiz, qatlamlar bilan ishlashingiz, rasmlarni birlashtirishingiz, fotosuratdagi alohida elementlarni o'chirishingiz va boshqa ko'p narsalar qilishingiz mumkin. Muharrir bitmap grafikasini va biroz vektorialni qo'llab-quvvatlaydi. Bundan tashqari, siz har xil turdagi grafikali fayllarni o'zgartira olasiz. Windows 7, 8, 10 uchun GIMP juda ko'p oyna interfeysiga ega, bu juda murakkab va tushunarsiz bo'lib ko'rinishi mumkin, ammo vaqt o'tishi bilan muharrirda ishlaganda siz moslashasiz. GIMP-ning yangi versiyasida ko'plab rasm chizish vositalari - cho'tkalar, qalamlar, shtamplar va boshqa ko'p narsalar mavjud. Har bir vosita juda ko'p o'zgarishga ega - siz chiziq qalinligini, shaklini va shaffofligini tanlashingiz mumkin. Dasturda cheksiz miqdordagi rasmlarni ochishingiz mumkin. Ushbu xususiyat va qatlamlar bilan ishlash qobiliyatidan foydalanib, siz har qanday murakkablikdagi rasmlarni yaratishingiz mumkin. Siz rasmni o'zgartira olasiz - aylantirish, burish, burish, kattalashtirish. Ichida GIMP rus tilida Muayyan rasm bilan ishlashning to'liq tarixini ko'rishingiz mumkin. Siz Animation bilan ishlashingiz mumkin. Har bir alohida ramka alohida rasm qatlamiga o'xshaydi. GIMP ko'plab formatlarni qo'llab-quvvatlaydi, masalan, mng, bmp, gif, jpeg va boshqalar. GIMP ko'plab tillarga, shu jumladan rus va ukrain tillariga tarjima qilingan.
|
| |
partiyani qayta ishlash - Grafik ishlov berish dasturlarining turlari va xususiyatlari

|
Grafik ishlov berish dasturlarining turlari va xususiyatlari
|
bet | 8/27 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 496,18 Kb. | | #232171 |
Bog'liq Grafik ishlov berish dasturlarining turlari va xususiyatlari1 partiyani qayta ishlash;
qatlamlar bilan ishlash (shu jumladan tahrirlanadigan matn qatlamlari);
burilish, masshtablash, ko'zgu, egish;
to'rtburchaklar, ellips, bepul va "aqlli" chiziqlar bo'yicha tanlash;
brauzer va planshet bilan mos keladi;
animatsiya va uning individual ramkalari bilan ishlash;
operatsiyalar tarixini saqlash;
formatni o'zgartirish;
rangni to'g'rilash;
nuqsonlarni va keraksiz qismlarni olib tashlash;
ekran filtrlari.
1.2.Vektorli grafik dasturlar
Vektorli grafika. Vektorli grafikada tasviming asosiy elementi chiziq hisoblanadi. Chiziq to‘g‘ri yoki chiziq bo‘lishi mumkin. Rastrli grafikada bunday chiziqlar nuqtalar (piksellar) yordamida yaratilsa, vektorli grafikada esa tasvirlar yaratishda nuqtaga nisbatan umumiyroq bo‘lgan chiziqlardan foydalaniladi va shuning hisobiga tasvirlar aniqroq bo‘ladi. Rastrli grafikaning afzallik tomoni tasviming xotirada kamroq joy olishidir, chunki bu hoi da xotirada joy chiziq o‘lchoviga bog‘liq bo‘lmaydi. Buning sababi chiziq formula yordamida yoki o‘lchamlar yordamida berilishidir. Vektor grafikaning ixtiyoriy tasviri chiziqlardan tashkil topadi va oddiy chiziqlardan murakkablari hosil qilinadi. Ko‘pincha vektorli grafikani obyektga mo‘ljallangan grafika deyish mumkin. Chunki bunda, masalan, uchburchak hosil qilish uchun 3 ta chiziq (kesma)dan foydalanilsa, prizma hosil qilish uchun uni uchburchakdan foydalanibgina qilish mumkin. Vektorli grafikani hisoblanadigan grafika deb ham atashadi. Chunki tasvimi (obyektni) ekranga chiqarishdan awal uning koordinatalari hisoblanadi va mos nuqtalar hosil qilinadi. Vektorli grafika asosan illyustratsiyalar yaratish uchun yo‘naltirilgan. Vektorli grafika reklama agentliklarida, loyihalash byurolarida, nashriyotlarda va boshqa joylarda keng qo‘llaniladi.Vektorli grafika bilan ishlaydigan dasturlarga misol sifatida Adobe Illusator, Masromedia Rreehand va Corel Drawlami keltirish mumkin.
|
| |
Adobe Illustrator dasturining asosiy xususiyatlar va qo'llanilishi

|
Adobe Illustrator dasturining asosiy xususiyatlar va qo'llanilishi
|
bet | 9/27 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 496,18 Kb. | | #232171 |
Bog'liq Grafik ishlov berish dasturlarining turlari va xususiyatlari1 1.2.1 Adobe Illustrator dasturining asosiy xususiyatlar va qo'llanilishi
Adobe Illustrator o'zi qanday dastur?
Adobe Illustrator - vektorli grafikalar (chizmalar) bilan ishlash uchun mo'ljallangan dastur hisoblanadi.
Dizaynerlar u orqali rangli illyustratsiyalar, piktogrammalar, infografikalar, naqshlar, logotiplar, bosma materiallar va boshqalarni tayyorlash uchun foydalanadilar.Dastur "Adobe Photoshop"ga qaraganda birmuncha oson bo'lib, dizayn sohasiga endi kirib kelganlar uchun tavsiya qilinadi.Logo branding, poligrafiya, packaging sohalarida ishlovchi mutaxassislar ushbu dastursiz go'yoki "qo'lsiz" bo'lib qoladilar.Adobe Illustrator, Adobe Systems tomonidan ishlab chiqilgan va grafik tahrirlash va tasvir yaratish uchun mo'ljallangan katta tarkibiy dasturdir. Bu dastur Adobe Creative Cloud paketining bir qismini tashkil qiladi va boshqa dasturlarga, masalan, Adobe Photoshop va Adobe InDesign ga yondashgan holda ishlaydi. Adobe Illustrator odatda vektor tasvirlarni tahrirlash va yaratish uchun ishlatiladi.
Adobe Illustrator esa quyidagi imkoniyatlarga ega:Qattiq chizma va vektor tasvir yaratish: Illyustrator qat'iy chizma vositalari orqali sozlash va tahrirlash imkonini beradi, shuningdek vektor vositalari orqali yangi tasvir yaratishga imkon beradi.
Logotiplarni yaratish: Illustrator logotiplarni yaratish va tahrirlash uchun juda qulay bo'lgan vositalarga ega. Logo dizayni, kompaniya identifikatsiyasining asosiy qismidir.
Typographiya va harf dizayni: Illyustrator harflarni tahrirlash va dizayn qilish uchun turli vositalarga ega. Bu vositalar yordamida unikal tipografik effektlar yaratish mumkin.
Rasm o'zgartirish va rasm ko'rinishini o'zgartirish: Vektor tarkibiy tasvirlar, ularning o'lchamlarini o'zgartirish va shaklini o'zgartirishni osonlashtiradi.
Grafik dizayn: Adobe Illustrator grafik dizaynchilar, rasmchi, va illustratorlar uchun muhim bir vosita hisoblanadi. Uning imkoniyatlari ko'p va tasvir va dizayn sifatini yuqori darajada saqlaydi.
Bepul stil va resurslar: Adobe Stock bilan birlashtirilgan holda, Illustrator foydalanuvchilariga oson va tez ko'rish uchun bepul stil va resurslar mavjud.
Ishni osonlashtiruvchi shablonlar, sozlash panellari va qulay asboblar, Adobe Illustrator ni dizayn va vektor grafika sohasida eng mashhur dasturlardan biri qilgan.
Ishlab chiqaruvchi va dizayn sohalarida ishlayotganlar uchun, Adobe Illustrator quyidagi manbalar orqali o'rnatilishi va o'rganilishi mumkin:
Adobe Systems rasmiy veb-sayti (https://www.adobe.com/)
Adobe Illustrator yordam (https://helpx.adobe.com/illustrator.html)
Adobe Illustrator forumlari va jamoalaridan foydalanish.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
|
bet | 27/27 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 496,18 Kb. | | #232171 |
Bog'liq Grafik ishlov berish dasturlarining turlari va xususiyatlari1 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
Kenneth C.Loudon, Jane P.Loudon. Management Information Systems. New York, 2016. Page 669.
S.S.Gulomov, B.A.Begalov. Informatika va axborot texnologiyalari. Darslik.-T.: “Fan”. 2010.- 628 bet.
Informatsionnie texnologii v ekonomike i upravlenii: uchebnik /pod red. prof. V.V. Trofimova. 2-e izd., pererab. i dop.- M.: Yurayt, 2016.- 482 s.
Avtomatizirovannie informatsionnie texnologii v ekonomike: uchebnik / Pod red. prof. G.A. Titorenko. 2-e izd. Pererab. i dop. - M.: Yuniti, 2015. -399 s.
Rixsiboyev T. “Komryuter grafikasi” O’zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg’armasi nashriyoti. Toshkent – 2006.
Rixsiboyev T. “Muhandislik kompyuter grafikasi va uni o’qitish metodikasi” TDTU bosmaxonasi. Toshkent – 2009.
Fedorenkov, Kimayev «AutoCAD 2002» Moskva – 2001.
Romanicheva E.T. va b… «AutoCAD vers.12,13,14» Moskva – 1997.
Dmitriy Tkachev «Самоучитель» AutoCAD 2005.
Elen Filkenshteyn. «Auto CAD 2007 and Auto CAD LT 2007» bibliya pol’zovatelya. M.: Dialektika – 2007.1309s.
Bogolyubov S.K. «Индивидуальные задания по курсу черчение». Moskva «Высшая школа» 1989.
|
| |
qoidalarni to'g'ri aks ettirishdir

|
qoidalarni to'g'ri aks ettirishdir
|
bet | 7/15 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 2,41 Mb. | | #142124 | Turi | Учебник |
Bog'liq 5-maruza Biznes jarayonlari
Qo’llanish sohasi
- Biznes jarayonlari
- Biznes simulyatsiyasi
- Harbiy sohada
- Aholi dinamikasi
- Yo'l harakati
- Temir yo'l transporti
- IT infratuzilmasi
- Tarixiy jarayonlarni matematik modellashtirish
- Logistika
- Piyodalar dinamikasi
- Ishlab chiqarish
- Bozor va raqobat
- Xizmat ko'rsatish markazlari
- Ta'minot zanjirlari
- Traffik
- Loyiha boshqaruvi
- Sog'liqni saqlash iqtisodiyoti
- Ekotizim
- Axborot xavfsizligi
- Rele himoyasi
Tuzilgan model sifatli bo'lishi va shunga mos ravishda quyidagi shartlarga javob berishi kerak, ya’ni:
Immitatsion modellashtirish strukturasi
Tuzilgan model sifatli bo'lishi va shunga mos ravishda quyidagi shartlarga javob berishi kerak, ya’ni: - oddiy va foydalanuvchilar uchun qulay;
- boshqarish va murojaat qilish oson;
- maqsadli;
- mantiqsiz natijalardan kafolat ma'nosida ishonchli;
- real tizim yoki jarayonning asosiy xususiyatlarini ko'rsatish qobiliyati nuqtai nazaridan mazmunli;
- moslashuvchan, boshqa modifikatsiyalarga osongina o'tish yoki ma'lumotlarni yangilash imkonini beradi;
- uning strukturasining murakkabligini oshirish yo'nalishini bosqichma-bosqich o'zgartirishga imkon berish. Diskret hodisalarni modellashtirish - bu hodisalarning uzluksiz tabiatidan abstraktsiya qilishni va simulyatsiya qilingan tizimning faqat asosiy hodisalarini ko'rib chiqishni taklif qiladigan modellashtirishga yondashuv, masalan: “kutish”, “buyurtmani qayta ishlash”, “yuk bilan harakat qilish”, “tushirish” va boshqalar. Diskret hodisalarni modellashtirish yaxshi rivojlangan bo'lib, logistika va ko’pchilikka xizmat ko’rsatish tizimlaridan tortib transport va ishlab chiqarish tizimlarigacha qo’llaniladi. Ushbu turdagi simulyatsiya ishlab chiqarish jarayonlarini modellashtirish uchun eng mos keladi. 1960-yillarda Jeffri Gordon tomonidan asos solingan.
|
| |
Windows 7, 8, 10 uchun GIMP-ning asosiy xususiyatlari

|
Windows 7, 8, 10 uchun GIMP-ning asosiy xususiyatlari
|
bet | 7/27 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 496,18 Kb. | | #232171 |
Bog'liq Grafik ishlov berish dasturlarining turlari va xususiyatlari1Windows 7, 8, 10 uchun GIMP-ning asosiy xususiyatlari:
Bepul va bepul grafik muharriri;
Ko'p oynali interfeys;
Qatlamlar bilan ishlash;
Har xil turdagi grafikali fayllarni o'zgartiring;
Chizma vositalarining keng tanlovi;
Animatsion tasvirlarni qayta ishlash qobiliyati;
Keng formatlarni qo'llab-quvvatlash.
Bularning barchasi 1995 yilda amerikalik talabalar Spenser va Piterning bitiruv loyihasidan boshlandi. Yigitlar barcha asosiy funktsiyalarni bitmap rasmlari, logotiplar va oddiy rasmlar bilan bajaradigan dastur yaratishga qaror qilishdi. Endi butun dasturchilar jamoasi loyiha ustida ishlamoqda, funksionallik sizga nafaqat rastrli grafikalarni, balki vektorli grafikalarni ham qayta ishlashga imkon beradi va dasturlarning mashhurligi Adobe Photoshop-ning bepul analogi deb nomlanadigan darajaga ko'tarildi. Aytgancha, loyihani ilgari surishdan oldin, asoschilar kuchli marketing tadqiqotlarini o'tkazdilar va foydalanuvchilarning xohish-istaklaridan kelib chiqqan holda dasturning asosiy xususiyatlarini aniqladilar. Bu erda ular: bepul dasturiy ta'minot, ekran va veb-grafikalarni yaratish qobiliyati, dizaynerlar, muhandislar va olimlar uchun professional grafikaga ishlov berish, fotosuratlarga yuqori sifatli suratga olish, takroriy operatsiyalarni avtomatlashtirish, kengaytmalarni o'rnatish. Shuni ta'kidlash kerakki, bularning barchasi GIMPda to'liq amalga oshiriladi. Chizish Cho'tkasi, qalam, purkagich, klon (shtamp) ni o'z ichiga olgan asboblarning to'liq to'plami ... Barcha chizilgan asboblar moslashuvchan tarzda sozlanadi (chiziq qalinligi, shakli, shaffofligi va boshqalar). Tizim. Tasvir o'lchamlari faqat diskdagi bo'sh joy bilan cheklangan. Bir vaqtning o'zida ochiladigan rasmlarning cheksiz soni. Kuchli vositalar. To'liq alfa-kanalni qo'llab-quvvatlash. Qatlamlar Tahrirlanadigan matn qatlamlari. Transformatsiya vositalari (aylanish, o'lchov, ko'zgu, egish ...). To'rtburchak, ellips, bepul va oqilona vositalarni tanlash. Brauzer va planshet bilan ishlash. Filtrlar To'plamga ishlov berish. EHM bilan ishlash. Orqaga qaytarish Rasm bilan ishlashning to'liq tarixi. Animatsiya. Shaxsiy rasmlar bilan bitta rasmning qatlamlari bilan ishlash qobiliyati. MNG formatini qo'llab-quvvatlash. Faylga ishlov berish. Qo'llab-quvvatlanadigan formatlar orasida bmp, gif, jpeg, mng, pcx, pdf, png, ps, psd, svg, tiff, tga, xpm va boshqalar. Rasm formatlarini o'zgartiring. Ukraina va rus tillarini to'liq qo'llab-quvvatlash
Imkoniyatlar:
barcha mashhur rasm formatlarini qo'llab-quvvatlash (jpeg, bmp, gif, mng, pdf, png, psd, tiff, xpm);
chizish uchun asboblar to'plami;
o'nlab turli xil effektlar;
ta'sirchan retushing funktsiyasi;
bir vaqtning o'zida cheksiz miqdordagi rasmlarni ochish;
|
| |
Qiymat zanjirining ta'rifi - Raqobat ustunligi: Qanday qilib yuqori natijalarga erishish va ularning barqarorligini ta'minlash

shundan zanjir pirovard natijada shakllanadi, uni mustaqil faoliyatning oddiy majmui sifatida ko‘rib bo‘lmaydi. Zanjirda
faoliyatning barcha turlari belgilangan
kafolat xarajatlarini sezilarli darajada kamaytiradi. Raqobatbardoshlikka erishish uchun
tarzda bog‘langan. Bu ulanishlar, yoki muftalar, usuli qachon paydo bo'ladi
afzalliklarga ko'ra, kompaniya bunday debriyajlarni tanlanganiga muvofiq optimallashtirishi kerak
bu sohada.
qiymat yaratish faoliyatining muayyan turini amalga oshirish xarajatlarga ta'sir qiladi
strategiya.
binolar va jihozlardan samarali foydalanishga ta'sir qiladi. Raqobat ustunliklari ko'pincha individual
faoliyat o'rtasidagi munosabatlardan to'g'ri foydalanish natijasida yuzaga keladi - xuddi shu
afzalliklar natijasida paydo bo'lishi mumkin
yoki boshqa faoliyatning samaradorligi. Misol uchun, yuqori sifatli prefabrik po'lat plitalarni sotib
olish ishlab chiqarish jarayonini soddalashtirishi va hurda tezligini kamaytirishi mumkin. Tez
ovqatlanish restoranlari tarmog'ida aktsiyalarni o'z vaqtida amalga oshirish
"Aloqalar" mavjudligi, shuningdek, shaxsni muvofiqlashtirish zarurligini ko'rsatadi
vakillik menejerlarning intuitiv tushunchasiga mos keldi va ularga ko'proq yordam berdi
tadbirlarning o'zini samarali amalga oshirish.
faoliyat turlari. Misol uchun, o'z vaqtida yetkazib berish muvofiqlashtirishni talab qilishi mumkin
tuzilishini aniq tushunadi.
Qiymat zanjiridagi aloqalar raqobatdosh ustunlikning asosi bo'lishi mumkin
ishlab chiqarish, tashqi logistika va xizmatlar (xususan, mahsulotni o'rnatish) kabi faoliyat.
"Aloqalarni" muvaffaqiyatli muvofiqlashtirish ko'pincha kamayadi
xarajatlar yoki farqni oshirish. Misol uchun, har xil turdagi yaxshi muvofiqlashtirish
ikki usulda: optimallashtirish va muvofiqlashtirish orqali. "Debriyajlar" mavjudligi ko'pincha ko'rsatadi
tadbirlar kompaniyaning inventarga bo'lgan ehtiyojini kamaytirishi mumkin. Zanjirda "bog'lanishlar"
mavjudligi kompaniyaning xarajatlariga e'tibor berishni talab qiladi
muayyan natijaga erishish turli faoliyat turlari o'rtasida murosaga kelishni talab qiladi. Masalan,
qimmatroq mahsulot dizayni, qattiqroq materiallar spetsifikatsiyasi yoki ishlab chiqarish jarayonini
ko'proq tekshirish
yoki uning mahsulotlarini farqlash xarajatlarni kamaytirish yoki har bir alohida faoliyatning
samaradorligini oshirishga qaratilgan sa'y-harakatlarning oddiy yig'indisi emas. So'nggi paytlarda
ishlab chiqarish va sifat falsafasida katta o'zgarishlar tufayli sodir bo'ldi
Shaxsiy qiymat yaratish faoliyati qurilish bloklari bo'lsa-da
bunday "bog'lanishlar" mavjudligini tan olish - bu asosan yapon an'analarining ta'siri bilan bog'liq
54
M. Porter. "Raqobat ustunligi: qanday qilib yuqori natijalarga erishish va uning barqarorligini ta'minlash"
Menejment funktsiyasi klassifikatsiyasi va tushunchasi

Ular kuyidagilar:
a) marketing; g) muvofiklashtirish;
b)
rejalashtirish; d) ragbatlantirish;
v) tashkil etish; e) xisob va nazorat;
A) Marketing - bu inson eqtiёji va talablarini taminlash va foyda olish maksadida bozor
bilan
amalga oshadigan, tovarlar sotilishini taminlash, ayirboshlapshi tezlapgtirishga karatilgan
faoliyat. Masalan, asosiy tovarni kayta ishlash, bozorni taxlil etish, kommunikatsiyani
yulga
kuyishni, taksimlashni tashkil etish, baxolarni belgilash, servis xizmatini rivojlantirish. Bular
boshkaruvni funktsiyalariga tasir etadi.
B) rejalashtirish - bu ijodiy loyixalaiggirnsh istikbolini, iktisodiy sistemani belgilash.
Rejalashtirish barcha xujalik subektlari strategiyasida uz aksini topadi.
V) tashkil etish - bu texnik,
iktisodiy, ijtimoiy va boshkarish sistemalarini tartibga keltirish.
Menejmenti tashkil etish, avvalo, eng makbul tashkiliy tuzilmalar kurish, moddiy, mexnat,
moliyaviy resurslardan samarali foydalanish, boshkarish tizimlari orasidagi munosabatlarni
uyushtirish.
G) muvofikashtirish - texnik, iktisodiy, ijtimoiy masalalarni
birga xal etishda barcha
boshkaruv funktsiyalarining kelishi. Bundan uzaro aloka urnatiladi, amaldagi meёr va meёriy
xujjatlardan chetlanilsa ogoxlantiriladi.
D) ragbatlantirish - bu inson omilini keng demokrataya asosida faollashtirish, uning
manfaatlari yulida gamxo’rlik kilishni boshkarish;
E) xisob va nazorat - bu boshkariluvchi sistema xolatining
nazorat va xisobga olish, ishni bir
meёrda taminlashni boshkarish.
Agar boshkariluvchi obekt uziga xos xususiyatlarga ega bulsa, boshkaruv funktsiyalari xam
faoliyat ko’rsatadi. Birok, korxona tamsolida qkuyidagilarniq funktsiyalarni ajratish mumkin:
a) asosiy
ishlab chikarishni boshkarish;
b) ёrdamchi ishlab chikarishni boshkarish;
v) maxsulot sifatini boshkarish;
g) mexnat va ish xakini boshkarish va boshkalar.
Xar bir anik funktsiya menejment funktsiyasining tarkibiy kismi bulib, ular uz navbatida
yana bir necha kismga bulinadi. Masalan, asosiy ishlab chikarishni boshkarish marketing,
rejalashtirish, ragbatlantirish va boshkalarni uz ichiga oladi. xamma
funkdiyalar uzaro alokada
buladi.
O’zbekiton respublikasi oliy va o’rta talim vaziRLİGİ berdaq nomidagi qaraqolpoq davlat universiteti - bet 45

talabi o’zgarishini o’rganish. Assortimentni o’zgartirish, bozorga taklif etilgan dastlabki variantga
tuzatish kiritish.
9-bosqich - savdo faoliyatini boshqarish. Savdo, ikni tashish, yuklarni qadoqlashga aloxida
etibor beriladi.
10-bosqich - savdodan keyingi xizmat ko’rsatish, istemolchiga servis xizmati ko’rsatish,
tovardan foydalanishda ko’maklashish.
11-bosqich - marketing faoliyatini nazorat qilish. Butun faoliyat dasturini nazorat qilish.
Oxirgi bosqichning tugashi, birinchi bosqichning boshlanishini bildiradi.
Marketing strategiyasini bilish «marketingni boshqarish» tushunchasiga tarif berishga imkon
yaratadi. Marketingni boshqarish - bu ishlab chiqarish va bozorni foyda olish, savdo xajmini
oshirish, bozordagi xissasini oshirish maqsadida xaridorlar bilan foydali ayirboshlashni taminlash,
mustaxkamlash maqsadida o’rganish va taxlil etishdir.
Marketingni boshqarish vazifalari jumlasiga talab darajasi, vaqti va xususiyatiga tashkilot
oldida tutgan maqsadga erishish uchun yordam berish niyatida tasir etish ham kiradi. Boshqacha
qilib aytganda marketingni boshqarish - bu talabni boshqarishdir. Xaqiqiy talab darajasi istalgandan
past yoki yuqori bo’lishi mumkin. Bunday xolat bilan marketing bo’yicha boshqaruvchi duch
kelishi mumkin.
Marketing bo’yicha boshqaruvchi - tashkilotning marketing vaziyatini taxlil qilish,
belgilangan rejalarni amalga oshiruvchi va nazorat vazifalarini amalga oshiruvchi xodimidir. Bunga
savdo xizmati boshqaruvchisi va xodimlari, reklama xizmati xodimlari, savdoni rag’batlantirish
bo’yicha mutaxassislar, marketing bo’yicha tadqiqotchilar, marketing bo’yicha tadqiqotchilar,
tovarlar bo’yicha boshqaruvchilar va narxni tashkil etish bo’yicha mutaxassislar kiradilar.
Tashkilot bozori - O’zbekiton respublikasi oliy va o’rta talim vaziRLİGİ berdaq nomidagi qaraqolpoq davlat universiteti

ko’rish maqsadida, yoki o’z xususiy tashkilotsi beto’xtov ishlashi uchun zarur tovar va xizmatlar
sotib olinadigan bozordir. Oraliq tovarlar bozori sotuvchilari qayta sotish uchun mo’ljallangan
qayta sotish uchun mo’ljallangan juda katta xajmda turli-tuman tovarlar bilan ish ko’radilar.
Bundan tashqari, oraliq tovar sotuvchisi qaysi sotuvchidan, qanday narxda va shartlar bo’yicha
sotib
olish va kimga, qanday narxda qachon sotish masalasini xal etish kerak.
Oraliq tovarlar bozoriga tovar birjalari, ulgurji savdo va chakana savdo firmalari kiradi.
Davlat muassalari bozori o’z vazifalarini bajarishi uchun tovarlar sotib oluvchi yoki ijaraga
oluvchi respublika xukumati muassasalari, avtonom respublika va maxalliy xokimiyat tashkilotlari
kiradi. Xukumat mamlakat miqyosida eng yirik xaridordir. Davlat muassasalari nomidan respublika
oldida turgan vazifalarni xal etish uchun zarur turli tuman tovarlar (samolyot, teplovoz, mebel,
avtomobil va x.k.) sotib olinadi.
Ruxsat etilgan tezlik (axoli punktlaridan tashkarida) Yengil avto km/s

Ruxsat etilgan tezlik (axoli punktlaridan tashkarida)
Yengil avto... 100 km/s
3.5 tonnagacha yuk avto... 100 km/s
Shaxarlararo avtobus 90 km/s
Avtobus/mik.avt.s... 80 km/s
Yuk avto... 80 km/s
Mototsikl 80 km/s
Tirkamali yuk avto 70 km/s
T/v shatakga olganda 50 km/s
Maktab bog‘cha 30 km/s
Turar joy daxasi 20 km/s
Tuxtash takiklangan
Kesishmagacha va kesishmadan keyin 30 metr
Piyodalar utish joyigacha 10 metr
Velosoped o‘tish joyigacha 10 metr
Qayrilib olish joyigacha va undan keyin 30 metr
Bekat maydonchagacha va undan keyin 15 metr
DYXXXning ruxsatisiz Tr/vning gabarit ulchamlari
Uzunligi 12 metr
Maksimal kengligi 2.55 metr
Balandligi 4 metr
Tirkama bilan umumiy uzunlik 20 metr
Shatakka olishda umumiy uzunlik 20 metr
T/vlariga yukni joylashtirish
Yengil avtomillar
Gabarit 0.5 metr
Yuk balandligi 1 metr
Yuk avto .... odam tashish
Bort balandligi 1.3 metr
O‘rindiqlar balandligi 0.3 0.5 metr
Falokat sababli to‘xtash belgisi
Anoli punkitida 15 metr
Anoli punkitidan tashqarida 30 metr
Ogoxlantiruvchi belgilar o‘rnatilish masofasi...
Axoli punktida 50-100 metr
Axoli punktidan tashqarida 150-300 metr
Temir yo‘l kesishmasigacha qolganda....
Quvib o‘tish taqiqlanadi 100 metr
To‘xtab turish taqiqlanadi 50 metr
Shlagbaungacha 5 metr
Birinchi relsga (izigacha) 10 metr
Distansiya boshlig‘i ruxsat so‘rash 8km/s
Umumiy xatar ishorasi 1 ta uzun 3 ta qisqa
Tuxtab turish tormoz tizimi
M toifa 25⁰
N toifa 31⁰
Tula jixozlangan xolatdagi t/v 16⁰
Pnevmatik zichlik 0.05 Mp
Reaksiya vaqti 1 sekund
Shina naqshlari qoldig‘i
Mototsikl (L) --- 0.8 mm
N2/N3/O3/O4 --- 1 mm
M1/N1/O1/O2 --- 1.6 mm
M2/M3 --- 2 mm
Rul lyufti
M1 --- 10 gradus
M2/M3/N1 --- 20 gradus
N2/N3 --- 25 gradus
Tashkilotda marketing xizmati - O’zbekiton respublikasi oliy va o’rta talim vaziRLİGİ berdaq nomidagi qaraqolpoq...

|
O’zbekiton respublikasi oliy va o’rta talim vaziRLİGİ berdaq nomidagi qaraqolpoq davlat universiteti Pdf ko'rish
|
bet | 48/53 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 405,43 Kb. | | #144089 |
Bog'liq menejment-va-marketing-asoslariTashkilotda marketing xizmati.
Tashkilot butun markting faoliyati va rejalashtirishni amalga oshiruvchi marketing tizimini
yaratishi kerak. Agar bu kichik tashkilot bo’lsa, marketing xizmatini bir kishi bajarishi kerak. U
xam marketing tadqiqotlarini olib boradi, ham savdo va reklamani tashkil etadi., ham mijozlarga
xizmat ko’rsatishni amalga oshiradi. Agar tashkilot katta bo’lsa, marketing xizmati bilan marketing
bo’limi shug’ullanadi. Bo’limda agentlar, marketing bo’yicha tadqiqotchilar, reklama bo’yicha
mutaxassislar, maxsulot ishlab chiqarishni boshqaruvchilar, bozor segmentlari bo’yicha
boshqaruvchilar, mijozlarga xizmat ko’rsatuvchi xodimlar ishlaydi.
Har bir tashkilot marketing bo’limini u ishlab chiqarish barqarorlashuvi va maxsulot sotish
ko’payishiga yordam berishi uchun tuziladi.
Marketing xizmatini tashkil etishning eng keng tarqalgan turi - funktsional tur bo’lib, unda
marketing bo’yicha mutaxassislar marketing faoliyatining turli vazifalarini bajarishga raxbarlik
qiladilar. Ular faoliyatini tartibga soluvchi marketing bo’yicha vitse-prezident (direktor
o’rinbosari)ga bo’ysunadilar.(sxemaga qarang).
Marketing xizmati
Sxemada beshta mutaxassis ko’rsatilgan. Bulardan tashqari mijozlarga xizmat ko’rsatish
xizmati boshqaruvchisi, marketingni rejalashtirish bo’limi va tovar xarajati xizmati boshqaruvchisi
bo’lish mumkin.
Funktsional xizmatning afzalligi - uni boshqarish osonligidadir. Shu bilan birga tovar
assortimenti va tashkilot bozori kengayishi bilan bu sxema samaradorligi kamayib boradi, har bir
aloxida bozor uchun reja ishlash qiyinlashadi, butun marketing faoliyatini tartibga solish
mushkullashadi.
Marketing majmui - bu to’rtta tarkibiy qism: tovar, narx, taqsimlash usullari, va savdoni
rag’batlantirish usullarini birlashishidir. Butun marketing faoliyatini amalga oshirish uchun ishlab
chiqarishda to’rt tizim-marketing axboroti, marketingni rejalashtirish, marketing xizmatini tashkil
etish va marketing nazoratini yaratish kerak. Bularning hammasi marketingni boshqarish jarayonini
tashkil etadi.
Marketing bwyicha vitse-prezident
Marketing
xizmati
boshqaruvchisi
Reklama va
savdoni
rag’batlantirish
xizmati
boshqaruvchisi
Savdo xizmati
boshqaruvchisi
Marketing
tadqiqotlari
xizmati
boshqaruvchisi
Yangi
maxsulot
bўyicha boshқa
ruvchi
|
| |
Mehnat munosabatlarining iqtisodiy mazmuni va uni tartibga solishda kasaba uyushmalari ro`li

|
Mehnat munosabatlarining iqtisodiy mazmuni va uni tartibga solishda kasaba uyushmalari ro`li
|
bet | 4/4 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 189,51 Kb. | | #116652 |
Bog'liq ish haqi va mehnat m4. Mehnat munosabatlarining iqtisodiy mazmuni va uni tartibga solishda kasaba uyushmalari ro`li.
Mehnat munosabatlari – bu bir tomondan ish beruvchilar boshqa tomondan ishga yollanuvchilar hamda davlat va kasaba uyushmalari o`rtasida ishchi kuchini yollash yuzasidan vujudga keladigan iqtisodiy munosabatardir.
Ishga yollash bo`yicha ma`muriyat va ishchilar o`rtasidagi mehnat munosabatlari mehnat shartnomalari yordamida tartibga solinadi.
Mehnat shartnomalarining tarkibiy tuzilishi:
- Ish haqi stavkasi;
- Me`yorida ortiqcha bajarilgan ishlar uchun ish haqi to`lash tartibi;
- Dam olish kunlari, tanaffuslar va mehnat ta`tilining belgilanish tartibi;
- Pensiya fondlari va sog`liqni saqlashga ajratmalar miqdori;
- Narxlar o`zgarishini hisobga olib, iste`molchilik savatini tartibga solish sharoitlari;
- Mehnatning boshqa umumiy va tashkiliy shart – sharoitlari.
Davlatning mehnat munosabatlariga ta`sir ko`rsatish usullari va yo`llari:
Maqsadli ijtimoiy dasturlarni (kam ta`minlangan oilalarga yordam, ishsizlik bo`yicha nafaqa, turli ijtimoiy to`lovlar, pensiya ta`minoti) ishlab chiqarish va amalga oshirish;
Bandlik xizmati (mehnat birjalari) faoliyatini amalga oshirish;
Ishga yollashning umumiy shart – sharoitlarini belgilash;
Mehnat munosabatlarining barcha tomonlari qamrab oluvchi qonunchilik faoliyati;
Davlat ta`lim tizimi orqali ishchilarni o`qitish va qayta tayyorlashni tashkil qilish.
Ish haqining eng kam darajasi (minimal ish haqi) ni aniqlash va o`zgartirish;
|
| |
Ta`rif – malaka ma`lumotnomalar

|
Ta`rif – malaka ma`lumotnomalar
|
bet | 3/4 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 189,51 Kb. | | #116652 |
Bog'liq ish haqi va mehnat m Ta`rif – malaka ma`lumotnomalar.
Ta`rif - setkasi.
Unda mehnat qilish sharoiti og`ir bo`lgan hududlar va zararli ishlarda ishlovchilar tarif stavkasiga qo`shimcha koeffisientlar belgilanadi.
Unda birinchi va undan keyingi razryadli xodimlar mehnatiga haq to`lashning o`zaro nisbatini aks ettiruvchi tarif koeffisientlari ko`rsatiladi.
Ish haqiga turli koeffisientlar
3. Ish kuchi bozorining alohida modellarida ish haqi darajasining aniqlanishi. Inson kapitaliga investitsiyalar.
Mehnatning alohida turlariga talab va ish haqi darajasini belgilovchi omillar:
Aniq mehnat turining unumdorligi;
Birgalikda foydalaniladigan resurslarning bahosi va unumdorligi.
Aniq mehnat turi ishlab chiqargan mahsulotlarning bozor baholari;
Mehnatning alohida turlariga ish haqi darajasida farq bo`lishini keltirib chiqaruvchi omillar:
Ishchi kuchi umumiy taklifini belgilab beruvchi omillar:
- Mamlakat aholisining soni;
- Aholining umumiy sonida mehnatga yaroqli bo`lganlar salmog`I;
- Aholining jinsiy va yosh tarkibi.
Mehnatning sof raqobatli bozorida ish haqi darajasining aniqlanishi:
- Ish haqi darajasi alohida mehnat turiga yalpi talab va uning yalpi taklifi ta`sirida shakllanadi;
- Alohida ishga yo`llanuvchilar va ishga yo`llovchilar ish haqi darajasiga ta`sir ko`rsata olmaydi;
- Mehnatga umumiy talab yoki uning umumiy taklifidagi ancha katta o`zgarishlar ish haqi darajasida o`zgarish bo`lishiga olib keladi.
Inson kapitaliga investitsiyalar:
|
| |
Ish haqini tashkil etish shakllari va tizimlari

|
Ish haqini tashkil etish shakllari va tizimlari
|
bet | 2/4 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 189,51 Kb. | | #116652 |
Bog'liq ish haqi va mehnat m2. Ish haqini tashkil etish shakllari va tizimlari.
Ish haqi shakllari:
Vaqtbay ish haqi
Ish bay ish haqi
Ishlab chiqarilgan mahsulot miqdori yoki bajarilgan ishning hajmiga qarab belgilanadi.
Bunda ish haqi ishning davomiyligiga, ya`ni ishlangan vaqtga qarab to`lanadi.
Vaqtbay ish haqi qo`llaniladi.
- Mehnatning natijalarini aniq hisoblab bo`lmaydigan sohalarda;
- Mahsulot ishlab chiqarish hajmi bevosita xodimlar mehnatiga bog`liq bo`lmagan, ya`ni texnologik jarayonlarning borishi bilan belgilanadigan sohalarda. Masalan, konveyrli va avtomat liniyali ishlab chiqarishda;
- Lavozimdagi yoki aniq xizmat vazifasini bajaruvchilar uchun. Masalan, muhandis – texnik xodimlar, turli darajadagi boshqaruvchilar, xizmatchilar va boshqa shu kabilarga ish haqi to`lashda.
Ishbay ish haqi to`lashda ish haqi miqdori (V) ayrim kasb (mehnat turlari) lar ta`rif stavkasida belgilangan haqini (Vts) ishlab chiqarishning me`yorlashtirilgan hajmiga (Qm) bo`lish orqali mahsulot birligi ratsenkasi (Mrats) aniqlab olinib, keyin u ishlab chiqarishning umumiy hajmi (Q)ga ko`paytiriladi:
Mrats = --------------
V = Mrats x Q
Vtc
QM
Ish haqi to`lashning aniq mehnat sharoitlarini hisobga olib, qo`llaniladigan turlari ish haqi tizimini tashkil qiladi.
Ish bay ish haqi
1. Oddiy ish bay
2. Ishbay mukofotli
Bunda ishlab chiqarishning natijalari va boshqa ko`rsatkichlar uchun mukofot berish nazarda tutiladi.
3. Ishbay progressiv
Bunda ishlab chiqarishning me`yorlashtirilgan hajmi uchun belgilangan va undan ortiqchasiga oshirilgan ratsenka bo`yicha ish haqi to`lanadi.
Bunda ish haqi mahsulot birligi uchun belgilangan yagona ratsenka bo`yicha to`lab boriladi.
Tarmoqlar, mamlakat hududlari, ishlab chiqarish va kasb turlari, turli toifadagi xodimlar hamda xizmat vazifalari bo`yicha ish haqi darajasini tabaqalashtirish tarif tizimi orqali amalga oshiriladi.
Tarif tizimi
Unda ayrim kasb va ish turlarining ta`rifi, aniq bir ishni bajaruvchilarning malaka va ko`nikmalariga qo`yiladigan talablar hamda ularning razryadlari ko`rsatiladi.
|
| |