,OLAP- tizimlari - 1. Maʼlumotlarni qidirish vazifalari

|
1. Maʼlumotlarni qidirish vazifalari
|
bet | 2/6 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 25,49 Kb. | | #262870 |
Bog'liq 5-var2,OLAP- tizimlari.
OLAP texnologiyasi kontseptsiyasi 1993 yilda Edgar Kodd tomonidan ishlab chiqilgan.
Ushbu texnologiya ko'p o'lchovli ma'lumotlar to'plamlarini qurishga asoslangan - OLAP kublari (ta'rifdan xulosa qilish mumkinki, uch o'lchovli bo'lishi shart emas). OLAP texnologiyalarini qo'llashdan maqsad ma'lumotlarni tahlil qilish va ushbu tahlilni boshqaruv xodimlari tomonidan idrok etish va ular asosida qarorlar qabul qilish uchun qulay shaklda taqdim etishdir.
Ko'p o'lchovli tahlil uchun ilovalar uchun asosiy talablar:
- foydalanuvchiga tahlil natijalarini oqilona vaqt ichida (5 soniyadan ko'p bo'lmagan) taqdim etish;
- ma'lumotlarga ko'p foydalanuvchilar kirishi;
- ma'lumotlarni ko'p o'lchovli tasvirlash;
- saqlash joyi va hajmidan qat'i nazar, har qanday ma'lumotga kirish imkoniyati.
OLAP tizim vositalari ma'lumotlarni belgilangan shartlarga muvofiq saralash va tanlash imkoniyatini beradi. Turli xil sifat va miqdoriy shartlar o'rnatilishi mumkin.
Ma'lumotlar bazasini yaratish va saqlash uchun ko'plab vositalarda qo'llaniladigan asosiy ma'lumotlar modeli - DBMS, relyatsion modeldir. Undagi ma'lumotlar asosiy maydonlar bilan bog'langan ikki o'lchovli jadvallar-munosabatlar to'plami shaklida taqdim etiladi. Takroriylikni, nomuvofiqlikni bartaraf etish va ma'lumotlar bazalarini saqlash uchun mehnat xarajatlarini kamaytirish uchun ob'ektlar jadvallarini normallashtirish uchun rasmiy apparat qo'llaniladi. Shu bilan birga, uning ishlatilishi xotira resurslari saqlangan bo'lsa-da, ma'lumotlar bazalariga so'rovlarga javoblar yaratish uchun qo'shimcha vaqt bilan bog'liq.
Ko'p o'lchovli ma'lumotlar modeli o'rganilayotgan ob'ektni ko'p o'lchovli kub shaklida ifodalaydi, ko'pincha uch o'lchovli model ishlatiladi. Kubning o'qlari yoki yuzlari bo'ylab o'lchovlar yoki atributlar chiziladi. Asosiy detallar kub hujayralarini to'ldirishdir. Qarorlarni qo'llab-quvvatlash tizimida tahliliy ish materiallari asosida hisobot va tahliliy hujjatlar va multimedia taqdimotlarini yaratishda idrok etish va taqdim etishni osonlashtirish uchun ko'p o'lchovli kub uch o'lchovli kublar kombinatsiyasi bilan ifodalanishi mumkin.
OLAP texnologiyalari doirasida ma'lumotlarning ko'p o'lchovli ko'rinishini relyatsion DBMSlar va ko'p o'lchovli maxsus vositalar yordamida tashkil qilish mumkinligiga asoslanib, ko'p o'lchovli OLAP tizimlarining uch turi mavjud:
- ko'p o'lchovli (Ko'p o'lchovli) OLAP-MOLAP;
- relational (Relation) OLAP-ROLAP;
- aralash yoki gibrid (Gibrid) OLAP-HOLAP.
Ko'p o'lchovli ma'lumotlar bazasida ma'lumotlar relyatsion jadvallar ko'rinishida emas, balki tartiblangan ko'p o'lchovli massivlar ko'rinishida giperkublar shaklida tashkil etiladi, bunda barcha saqlangan ma'lumotlar bir xil o'lchamga ega bo'lishi kerak, bu esa eng to'liq asosni shakllantirish zarurligini anglatadi. o'lchovlar. Ma'lumotlar polikublar shaklida tashkil etilishi mumkin, bu variantda har bir ko'rsatkichning qiymatlari o'z o'lchovlari to'plami bilan saqlanadi, ma'lumotlarni qayta ishlash tizimning o'z vositasi tomonidan amalga oshiriladi. Bu holda saqlash tuzilishi soddalashtirilgan, chunki ko'p o'lchovli yoki ob'ektga yo'naltirilgan shaklda ma'lumotlarni saqlash zonasiga ehtiyoj yo'q. Ma'lumotlarni relyatsion modeldan ob'ektga aylantirish uchun modellar va tizimlarni yaratish uchun katta mehnat xarajatlari kamayadi.
MOLAP ning afzalliklari quyidagilardan iborat:
- so'rovlarga ROLAP-ga qaraganda tezroq javob berish - sarflangan vaqt bir yoki ikki baravar kam;
- SQL cheklovlari tufayli ko'plab o'rnatilgan funktsiyalarni amalga oshirish qiyin.
MOLAP cheklovlariga quyidagilar kiradi:
- ma'lumotlar bazalarining nisbatan kichik hajmi;
- denormalizatsiya va dastlabki yig'ish tufayli ko'p o'lchovli massivlar 2,5-100 marta ishlatiladi. ko'proq xotira asl ma'lumotlarga qaraganda (o'lchovlar sonining ko'payishi bilan xotira iste'moli eksponent ravishda o'sadi);
- interfeys va ma'lumotlarni manipulyatsiya qilish vositalari uchun standartlar mavjud emas;
- Ma'lumotlarni yuklashda cheklovlar mavjud.
Ko'p o'lchovli ma'lumotlarni yaratish uchun zarur bo'lgan harakatlar keskin ortadi Bunday holatda, axborot omborida mavjud bo'lgan ma'lumotlarning relyatsion modelini ob'ektivlashtirishning ixtisoslashtirilgan vositalari deyarli yo'q. So'rovlarga javob berish vaqti ko'pincha OLAP tizimlari talablariga javob bera olmaydi.
ROLAP tizimlarining afzalliklari quyidagilardan iborat:
- to'g'ridan-to'g'ri saqlash tarkibidagi ma'lumotlarni tezda tahlil qilish qobiliyati, chunki ko'pgina manba ma'lumotlar bazalari relyatsiondir;
- muammoning o'zgaruvchan o'lchami bilan RO-LAP g'alaba qozonadi, chunki ma'lumotlar bazasini jismoniy qayta tashkil etish talab qilinmaydi;
- ROLAP tizimlari kamroq kuchli mijoz stantsiyalari va serverlaridan foydalanishi mumkin, va serverlar murakkab SQL so'rovlarini qayta ishlashning asosiy yukini o'z zimmalariga oladilar;
- relyatsion ma'lumotlar bazasida axborotni himoya qilish darajasi va kirish huquqlarini farqlash ko'p o'lchovlilarga qaraganda beqiyos yuqori.
ROLAP tizimlarining kamchiliklari unumdorlikning pastligi, ma'lumotlar bazasi sxemalarini sinchkovlik bilan o'rganish, maxsus indekslarni sozlash, so'rovlar statistikasini tahlil qilish va ma'lumotlar bazasi sxemalarini o'zgartirishda tahlil natijalarini hisobga olish zarurati, bu esa sezilarli qo'shimcha mehnat xarajatlariga olib keladi.
|
| |