2- ma’ruza Kompyuterlarni xotirasini tashkillashtirish asoslari Reja

2- Ma’ruza
Kompyuterlarni xotirasini tashkillashtirish asoslari
Reja:
2.1. Ichki xotira
2.2. Tashqi xotira
2.1. Ички хотира
Barcha kompyuter xotirasini ikkiga bo'lish mumkin
Ichki
Tashqi
1. operativ xotira
2. Doimiy ROM
3. CMOS
RAM eng yuqori tezlikka ega ma'lumot
almashish; mo'ljallangan uchun ma'lumotni
qisqa muddatli saqlash muomala. Kompyuterni
o'chirib qo'ysangiz, barcha ma'lumotlar
RAMdagi operatsiyalar o'chiriladi
1.
Disketalar (floppi disklar)
2.
Qattiq magnit disklar (qattiq
disk)
3.
Lazerli disklar (CD, DVD)
4.
Flash xotira yoki xotira kartalari
1. RAM
Tasodifiy kirish xotirasi (RAM) - ma'lumotlarni saqlashga qodir bo'lgan kristalli
hujayralar majmuasi. Hujayraga faqat 0 yoki 1 yozish mumkin, ya'ni. 1 bit ma'lumot. Bu hujayra
"bit" deb nomlanadi.
Bu kompyuter xotirasining eng kichik zarrasi va shuning uchun xotira bitli tuzilishga ega,
bu tasodifiy kirish xotirasining birinchi xossasini - diskretlikni aniqlaydi.
Bit juda kichik ma'lumot birligi, shuning uchun bitlar 8 baytli guruhlarga
birlashtirilgan. Bir bayt xotira 1 bayt ma'lumotni saqlashi mumkin.
Har bir bayt tartib raqamini oladi - manzil. Manzilning aniqligi - RAMning ikkinchi
xususiyati. Raqamlash noldan boshlanadi.
Protsessor bir butun sifatida ishlay oladigan bir necha baytdan iborat guruhga mashinali
so'z deyiladi. Mashina so'zining uzunligi har xil uzunlikda bo'lishi mumkin - 8, 16, 32 bit va
boshqalar.
Operativ xotira hajmi avloddan -avlodga oshdi. Zamonaviy kompyuterlarda uning hajmi
2048, 4096 MB ga etadi.
Jismoniy jihatdan RAM (tasodifiy kirish xotirasi) mikrosxemalarda ishlab chiqariladi,
bunda kondansatörler va tetiklar mantiqiy elementlar vazifasini bajaradi. Shuning uchun uning
uchinchi xususiyati o'zgaruvchanlikdir. Ham kondansatörler, ham tetiklar elektr signal bilan
kodlangan ma'lumotlarni saqlaganligi sababli, uning yo'qligi ma'lumotlarning yo'qolishiga olib
keladi.
Bu shuni anglatadiki, RAM ma'lumot va dasturlarni vaqtincha saqlash uchun ishlatiladi,
chunki mashina o'chganda (elektr signallarining manbai yo'qoladi), bu xotirada bo'lgan hamma
narsa yo'qoladi.
Va nihoyat, kompyuterdagi RAM anakartdagi standart xotiraga joylashtirilgan . RAM
modullarining eng muhim xarakteristikasi ularning tezligi, ya'ni. xotira o'z tezligiga
ega. Zamonaviy modullar ma'lumot olishning juda yuqori tezligiga ega va taxminan 10 ns
(nanosaniyali) ga teng (1 ns = 10-9 s).
2. Doimiy xotira
Muammoning shakllanishi.
Kompyuterni yoqsangiz nima bo'lishini tasavvur qilishga harakat qiling.
Qayerda protsessor birinchi ko'rsatmalarni olishi kerak?
Mantiqiy savollar:
1. Protsessor RAMdan birinchi ko'rsatmalarni olishi mumkinmi? Nima uchun?
2. Protsessor tashqi xotiradan birinchi ko'rsatmalarni olishi mumkinmi? Nima uchun?
3. Protsessor ishga tushganda unga kirishi uchun xotira qanday bo'lishi kerak?
Xulosa: protsessor o'zining birinchi buyrug'ini xotirada topadi, u magnit va optik
disklardan farqli o'laroq ichki va RAMdan farqli o'laroq, ya'ni. kompyuter o'chirilganidan keyin
ham ma'lumotlarni doimiy saqlaydi.
Bunday xotira mavjud va uni ROM (faqat o'qish uchun xotira) - faqat o'qish uchun
mo'ljallangan xotira deb atashadi.
ROM
mikrosxemasi
uning
xotirasi
kerakli
manzillarni
egallashi
uchun
o'rnatiladi. Shuning uchun, protsessor o'z ishini boshlaganda, u oldindan tayyorlangan doimiy
xotiraga kiradi. Siz faqat ROMdan ma'lumotlarni o'qishingiz mumkin.
Faqat o'qish uchun mo'ljallangan xotira kompyuterni ishga tushirish uchun zarur bo'lgan
va ishlab chiqarish jarayonida unga "simli" o'rnatilgan dasturlarni saqlaydi. Bu dasturlarning
asosiy maqsadi - kompyuter tizimi ishga tushgandan so'ng darhol uning tarkibini va ishlashini
tekshirish.
Shunday qilib, ROM kompyuter qurilmalari haqidagi ma'lumotlarni saqlashi kerak,
ya'ni. monitor, qattiq disk, sichqoncha va hk parametrlari va xususiyatlari. Shunday qilib, siz
kompyuterni yoqsangiz, ishni boshlashdan oldin, ularning barchasi funktsional ekanligiga
ishonch hosil qilishingiz mumkin.
- Sizningcha, ROM ishlab chiqaruvchilari sizning qattiq diskingiz yoki monitoringizning
parametrlarini bilishganmi?
- Siz monitorni o'zgartirdingiz. Agar siz uning ma'lumotlarini o'zgartira olmasangiz,
uning ROM parametrlari haqida qanday ma'lumot berish kerak?
- Bu ma'lumot RAMga yozilishi mumkinmi?
Xulosa: sizga yozilishi mumkin bo'lgan xotira, ma'lumot (ROMdan farqli o'laroq) va
doimiy bo'lmagan (RAMdan farqli o'laroq) kerak. Va bunday xotira haqiqatan ham mavjud va
ishlab chiqarish texnologiyasiga ko'ra CMOS deb ataladi.
3. CMOS xotirasi
CMOS - bu past tezlikda va anakartda joylashgan batareyadan minimal quvvat
sarflaydigan xotira. Batareya bir necha yil xizmat qiladi. CMOS kompyuter uskunalari tarkibi,
shuningdek uning ish rejimlari haqidagi ma'lumotlarni saqlash uchun ishlatiladi. Bu turdagi
xotira mavjudligi kompyuter o'chirilgan bo'lsa ham vaqt va taqvimni kuzatib borish imkonini
beradi. Shunday qilib, ROMda yozilgan dasturlar CMOS mikrosxemasidan kompyuter
uskunalari tarkibi haqidagi ma'lumotlarni o'qiydi, shundan so'ng kompyuter qurilmalari sinovdan
o'tkaziladi.
|