Maktab o'quvchilarini o - Maktab informatika kursini mobil texnologiyalar

Maktab o'quvchilarini o
'
qitishda mobil qurilmalar va ilovalardan ta'lim
uchun yordamchi vosita sifatida foydalanish samaradorligi.
WWW.HUMOSCIENCE.COM
558
Mobil ta'limning afzalliklarini aniqlash uchun biz maktabning ko'plab ta'lim
muassasalarida o'quv jarayoniga faol kiritilishidan oldin yuzaga kelgan vaziyatni tahlil
qilishga harakat qilamiz. O'qituvchilar tomonidan an'anaviy o'qitish bilan bir qatorda
web 2.0, LMS Moodle, SMRT va boshqalar kabi axborot-kommunikatsiya
texnologiyalari keng qo'llanilgan. Bloglar, Wiki, Wordle, bulutli texnologiyalar kabi
vositalar nafaqat ta'lim jarayonini iloji boricha samarali qilishga imkon berdi va imkon
berdi, balki talabalarning o'rganilayotgan materialga bo'lgan motivatsiyasini sezilarli
darajada oshirdi. Biroq, jarayon samaradorligining shartlaridan biri barcha
ishtirokchilarda internetga ulangan kompyuter qurilmasining mavjudligi edi, shuning
uchun darslarning aksariyati maxsus jihozlangan kompyuter sinflarida o'tkazilishi
kerak edi. Simsiz Internetning paydo bo'lishi treningni yangi relslarga qo'ydi. Barcha
xizmatlar va xizmatlardan istalgan vaqtda qulay joyda foydalanish imkoniyati paydo
bo'ldi. Statistikaga ko'ra, foydalanuvchilarning 65 foizi internetdan turli xil tarmoq
xizmatlariga (pochta, qidiruv so'rovlari, aloqa, o'qish va boshqalar) kirish uchun
foydalanadilar, shu bilan birga mobil internetdan foydalanadilar va atigi 18 foizi
boshqa xizmatlardan foydalanadilar (musiqa yuklab olish, filmlarni tomosha qilish),
shu maqsadda simli internetga ustunlik berishadi, ya'ni. statsionar kompyuter [4].
Yuqoridagi ma'lumotlarga asoslanib, simli Internetning simsiz mobil Internetga
nisbatan afzalliklari yuqori tezlik va abonent to'lovining nisbatan past narxidir, degan
xulosaga kelishimiz mumkin, ammo foydalanuvchilar cheklangan joylarda ishlash
imkoniyatini katta kamchilik deb atashadi. Bugungi kunda mobil Internet sifatini
rivojlantirish va takomillashtirish jadal rivojlanmoqda. Yangi avlod 4G/LTE
xizmatlarining paydo bo'lishi kabel ulanishlariga o'xshash imkoniyatlarni taqdim etadi:
tezlikni sezilarli darajada oshirish, Skype-da muloqot qilish, yuqori sifatli videolarni
tomosha qilish, ma'lumotlarni tezkor sinxronlashtirish va boshqalar.bularning barchasi
o'qituvchilarning o'quv kursida simsiz mobil qurilmalardan foydalanishga bo'lgan
qiziqishining namoyon bo'lishiga ta'sir qilishi mumkin emas edi. Shuni ta'kidlash
kerakki, dasturlarni ishlab chiquvchilar, shu jumladan o'quv dasturlari, vaziyatni darhol
WWW.HUMOSCIENCE.COM
559
baholadilar va smartfonlar va planshetlar uchun kompyuter dasturlarini ishlab
chiqishni boshladilar. Google birinchilardan bo'lib mobil telefonlar uchun vidjetlarni
chiqardi, ular o'quv jarayonini tashkil qilishda uzoq vaqtdan beri faol ishlatilgan barcha
xizmatlar va xizmatlarni takrorlaydi (Google xaritalar, disk, tarjimon, Blogger va
boshqalar).
Yuqorida aytib o'tganimizdek, mobil ta'lim an'anaviy ta'limni optimallashtirishga
imkon beradi. Shu munosabat bilan biz birinchi navbatda mobil lug'atlardan
foydalanishni samarali deb bilamiz. Bunday lug'atlarning qog'ozga nisbatan afzalligi,
bizning fikrimizcha, aniq: nafaqat so'zning tarjimasini o'qish, balki uning talaffuzini
tinglash, gipermatn texnologiyasidan foydalanib, kerakli so'zning kontekstli
foydalanish variantlarini ko'rish, shuningdek uning ma'nosini haqiqiy izohli lug'atlarda
ko'rish, sinonimlar va yoki antonimlarni topish va bu tezlik haqida gapirmaslik qidiruv.
Informatikani fanini o'rganish uchun turli xil mobil ilovalarni taklif qiladi: o'yinlar,
podkastlar, videolar va turli metodik mashqlar. Shuni alohida ta'kidlash kerakki,
bugungi kunda ommalashib borayotgan MOOCs (Massive Open online Courses) ta'lim
platformalari o'z ilovalarini ishga tushirdi va buni mobil ta'lim odamlarning o'rganishga
bo'lgan munosabatini ijobiy o'zgartirishga va ularni o'z-o'zini tarbiyalashga undashga
yordam berishi bilan izohladi [5].
Hech qanday o'quv jarayoni to'liq bo'lmagan turli xil testlarni ishlab chiqishga
kelsak, birinchi navbatda, biz quyidagi mobil platformalarni ta'kidlamoqchimiz:
Google shakllari (maxsus kod yordamida har qanday saytga joylashtirilgan so'rovnoma
yoki testni yaratish qobiliyati; maxsus flubaroo plagini javoblarni baholash bilan
avtomatik ravishda qayta ishlashga imkon beradi); Quizlet va Proprofs( etishmayotgan
so'zlarni kiritish, grafik ma'lumotlarni xaritalash, matnli hujjatlar va taqdimotlarni,
PDF - fayllarni, shuningdek rasmlar, audio va videofayllarni vazifalarga kiritish
qobiliyati); Kahoot! va ClassMarker (butun virtual sinfni yaratish qobiliyati); Easy
Test Maker (true/False formatidagi vazifalarni tuzish qobiliyati, dastur aldash
ehtimolini kamaytirish uchun savol-javoblarni "aralashtirishi" mumkin).
WWW.HUMOSCIENCE.COM
560
Turli xil vositalar yordamida yosh o'quvchilarga tabaqalashtirilgan ta'limni
ta'minlaydigan o'quv muhitlari maktab o'quvchilariga miyaning turli sohalarini
rag'batlantirish bilan birga, ularning o'qishi uchun faol javobgar bo'lishga imkon
beradi, bu esa intellektual rivojlanishning yaxshilanishiga olib keladi. Shuni
ta'kidlashni istardimki, planshetlar juda ko'chma texnologiya bo'lganligi sababli,
mashg'ulotlar turli xil kundalik tadbirlarda, rasmiy va norasmiy sharoitlarda, sinf ichida
va tashqarisida o'tkazilishi mumkin.
Bolalarning kundalik hayotiga aqlli mobil texnologiyalarning kiritilishi raqamli
dasturlarning
bolalar
ta'limiga
integratsiyalashuviga
ijobiy
ta'sir
ko'rsatadi. Bolalarning kundalik hayoti va ularning maktab hayoti o'rtasida ijobiy
uzluksizlik mavjud. Bundan tashqari, maktab tomonidan taqdim etilgan texnologik
ta'lim bolalarni keyingi hayot uchun zarur bilim va ko'nikmalar bilan ta'minlashi
muhimdir.
Mobil platformalarda raqamli ta'lim faoliyati maktab o'quvchilari orasida, ayniqsa
yoshlarga juda mashhur. Xususan, so'nggi bir necha yil ichida ta'lim jarayonida ta'lim
vositasi sifatida raqamli ta'lim tadbirlarining ulushi oshdi. Elektron yoki raqamli
faoliyat atamasi raqamli texnologiyalar yordamida amalga oshiriladigan faoliyatning
barcha toifalarini anglatadi. Bu katta klassik o'yin pristavkalari, maxsus konsollar,
shaxsiy kompyuterlar, smartfonlar va planshetlarda ishlaydigan tadbirlar va o'yinlarga
tegishli. Tadqiqotchilar raqamli ilovalarning maktab yoshidagi bolalar ta'limini
rivojlantirishga ijobiy ta'sirini hujjatlashtirmoqda [2]. Ba'zi o’rganishlar shuni
ko'rsatadiki, elektron mashg'ulotlar va o'yinlar bolalarni o'ziga jalb qiladi va ularni
an'anaviy ta'limda hozirgacha qabul qilingan standartlarga qaraganda konstruktiv
tarzda rag'batlantiradi.
Xulosa
Mobil texnologiyalarni
o’rganishimiz maktab muhitida mobil ta'limning
potentsial juda foydali o'rnatilishini namoyish etishga xizmat qiladi. Tizimli
o’rganishlar olib borganimizdan so'ng, bizning o’rganishlarimiz maktabda mobil
WWW.HUMOSCIENCE.COM
561
texnologiyalar va AKTdan foydalanishning ijobiy ta'siri nafaqat sinfda kompyuter
mavjud bo'lganda, balki o'qituvchilar tomonidan texnologiyadan qanday foydalanishda
ham mavjudligini tan olishga yordam beradi deb o'ylaymiz. Shu sababli, asosiy vazifa-
bu yangi vositalardan qanday qilib maksimal darajada foydalanish, maktab
o'quvchilarining AKTdan ta'lim manfaati uchun foydalanishiga to'sqinlik qilmaslik.
Shunday qilib, bugungi kunda informatika fanini o'qitish uchun mavjud bo'lgan juda
ko'p turli xil mobil ilovalar, shubhasiz, o'quv jarayonining barcha ishtirokchilarini
ta'lim traektoriyasini iloji boricha samarali va samarali qurish uchun foydali vosita
bilan ta'minlaydi degan xulosaga kelishimiz mumkin. Ushbu ilovalar nafaqat o'z-o'zini
o'rganish uchun, balki vaqt va makon bilan cheklanib qolmasdan, o'quv hamjamiyati
doirasida o'rganish uchun ham keng imkoniyatlar yaratishi muhimdir.
|