nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
MAMLAKAT IQTISODIYOTI - Jahon bankining o'zbekistondagi dasturi

|
Jahon bankining o'zbekistondagi dasturiBog'liq Uzbekistan-Overview-April-2022-UZBMAMLAKAT IQTISODIYOTI
Iqtisodiyotdagi so'nggi o'zgarishlar
2021-
yilda O‘zbekiston YaIM 7,4 foizga o‘sdi. Ishlab chiqarish va xizmat ko'rsatish sohalarining sezilarli
o'sishi qishloq xo'jaligidagi hali ham zaif
bo’lgan o'sishni ushlab turishga yordam berdi.
Mehnat muhojirlaridan pul o‘tkazmalari oqimi tiklandi. Biroq, bu oltin sotishdan tushgan daromadning
sezilarli pasayishini (29 foizga)
to’liq qoplay olmadi. Bu joriy operatsiyalar hisobining yanada kengroq
taqchilligiga olib keldi va u 2020-yildagi 5 foizdan 2021-yilda YaIMning 6,6 foizigacha ko'tarildi.
Davlat byudjeti taqchilligi 2020-yildagi 4,5 foizdan 2021-
yilda YaIMga nisbatan 6,2 foizgacha o‘sdi. U deyarli
to‘liq yangi tashqi qarzlar hisobidan moliyalashtirildi. Bunda qarzlar hukumatning yangi qarz bo'yicha
belgilagan 5,5 milliard dollar miqdoridagi yillik yuqori chegarasidan oshmadi.
Inflyatsiya pasayishda davom etib, 2021-
yilda o‘rtacha 10,8 foizni tashkil etdi (2020-yildagi 12,9 foizga
nisbatan). Oziq-ovqatning hamda transport xarajatlarining yanada yuqori ichki va xalqaro narxlari
inflyatsiyaga turtki bo’lishda davom etdi.
Davlat tomonidan subsidiyalangan kreditlash hajmining qisqarishi va yuqori real foiz stavkalari kreditlash
hajmining
o‘sishini 2020-yildagi 31 foizdan 2021-yilda 18 foizgacha sekinlashtirdi. Bank tizimi faoliyati
barqarorligicha qolmoqda.
Bufer kapital zaxiralari va likvidligi normativ minimumlardan yuqoriligicha qolmoqda. O‘zbekiston Markaziy
banki bank tizimining dollarlashuvini kamaytirish maqsadida 2021-yilda xorijiy valyutadagi depozitlar
bo‘yicha minimal zaxiralarni 14 foizdan 18 foizga oshirdi.
Ishsizlik darajasi 2020-yildagi 10,5 foizdan 2021-yilda 9,6 foizga tushdi. Biroq u hali ham COVID-19
pandemiyasidan oldingi 9 foiz darajasiga qaytgani yo‘q.
|
| |
Xodimlarning mehnatga moslashuvi

|
Xodimlarning mehnatga moslashuvi
|
bet | 7/9 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 26,84 Kb. | | #138062 |
Bog'liq IRB3. Xodimlarning mehnatga moslashuvi.
Moslashuvning maqsadlari va uning zarurligini asoslash. Moslashuv va kasbga yo‘naltirish tushunchalari o‘rtasidagi bog‘liqlik. Moslashish bosqichlari. Moslashuvni samarali boshqarishni tashkil etish. Kadrlar vazifalarini hal qilish.
4.Xodimlarni o’qtish usullari
22-BILET
1. “Inson resurslarini boshqarish” fanining predmeti va vazifalari.
2. Kadrlar rejalashtirish.
Tashkilotning xodimlarni boshqarish tizimida xodimlarni rejalashtirishning mohiyati, maqsad va vazifalari.
3. Kadrlar kasbiy mahoratini rivojlantirish.
Kadrlar kasbiy mahoratining mohiyati, kadrlar kasbiy mahoratini rivojlantirish jarayoni, kasbiy kompetentligini rivojlantirish, kadrlar kasbiy mahoratini dasturiy rivojlantirishning tizim modeli. Kasb-hunar tushunchasi.
4. Mehnat sharoitlari bilan bog’liq imtiyozlar
23-BILET
1. Kadrlarni strategik rejalashtirish.
Xodimlar bilan ishlashning operatsion rejasi.
2. HR metrikasining mazmuni va ahamiyati
3.Rahbarlik ko’nikmalarini qanday rivojlantirish va yetakchi bo’lish
4.Xodimlarni tanlash jarayonida o’tkaziladigan suhbatlar; vaziyatli suhbat, strukturali suhbat, xulq-atvor tavsifi bo’yicha suhbat
24-BILET
1. Kar’era xodimlarni rivojlantirish vositasi sifatida.
Kar’eraning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati, kar’era bosqichlari va kadrlarga bo‘lgan ehtiyojlari, kar’erani rejalashtirish va rivojlantirish jarayoni.
2. HR metrikalarining turlari
3. Tanlash va joylashtirish. Xodimlarni qidirish va tanlash. Yangi xodimlarni qidirish va tanlash tizimini tashkil qilishda kompaniyalar duch keladigan muammolar.
4.Tashqi rekruting manbalari
25-BILET
1. Kar’era xodimlarni rivojlantirish vositasi sifatida.
Kar’eraning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati, kar’era bosqichlari va kadrlarga bo‘lgan ehtiyojlari, kar’erani rejalashtirish va rivojlantirish jarayoni.
|
| |
sig'imli 8 ta suv saqlash tanklari va 8000 m
3

3
sig'imli 8 ta suv saqlash tanklari va 8000 m
3
sig'imli
37
ta suv minoralari barpo etildi, kengaytirildi va ta'mirlandi. Iste’molchilar uchun qariyb 51
mingta suv
hisoblagichl
ari o‘rnatildi.
Bundan
tashqari, o‘z malakasini oshirgan mahalliy kommunal xo‘jalik
xodimlari mahalliy aholiga
ko‘rsatilayotgan suv ta’minoti xizmatlarining samaradorligini oshirishga muvaffaq bo‘ldilar.
Loyiha doirasidagi tadbirlar Olot va Qorako'l tumanlaridagi sanitariya-gigiyena
sharoitlarini yaxshiladi va
mahalliy aholining,
jumladan, minglab ayollar, bolalar va keksalarning hayot sifatini oshirdi.
Olot tumanidagi maktablarning birida bolalar qo‘llarini yuvmoqdalar.
JAHON BANKINING O'ZBEKISTONDAGI DASTURI
Manzilimiz
O’zbekiston,
Toshkent, 100084, Amir Temur ko’chasi, 107Б, Xalqaro biznes markazi, 15-qavat
tashkent@worldbank.org
Ijtimoiy tarmoqlar
Veb-sayt:
http://www.worldbank.org/uzbekistan
Ma’lumotlar:
http://data.worldbank.org/uzbekistan
Facebook:
https://www.facebook.com/WorldBankUzbekistan
Telegram:
https://t.me/wbuzbekistan
NAZORAT UCHUN SAVOLLAR VA VAZIFALAR

|
NAZORAT UCHUN SAVOLLAR VA VAZIFALARBog'liq 85. Mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlarNAZORAT UCHUN SAVOLLAR VA VAZIFALAR:
SAVOLLAR:
1. Kadrlar desantini tushurishdan ko‘zlangan asosiy maqsad nima edi?
2. Paxta ishi va o‘zbek ishi o‘rtasida nima farq bor edi?
3. 1989-yil, iyun. Farg‘onadagi qonli fojialarning asl mohiyati nimada edi?
4. Ekologik qabohat asl sababi nimada deb o`ylaysiz?
5. Orolni asl xoliga qaytarish mumkinmi, nima deb o`laysiz?
6. O‘zbekiston bilan Markaz munosabatlarining keskinlashuviga sabab nimada?
7. O‘zbekistonda Prezidentlik boshqaruvi joriy etilishi tarixiy ahamiyatini
tushuntirib bering?
8. O‘zbekiston Respulikasining Birinchi Prezidenti Islom Karimovning
O‘zbekiston Prezidenti etib saylanishi jarayoni xronologik yuritib bering?
9. «Mustaqillik Deklaratsiyasi» ning qabul qilinishining tarixiy ahamiyatini
tushuntiring?
Vazifalar:
1. Mustaqil ish uchun vazifalar: O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan
islohotlarning yangi bosqichlari haqida ma’lumotlar to‘plash va referat
tayyorlash.
33
2.2. “Mustaqillikka erishish arafasida O‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy
jarayonlar” mavzusi yuzasidan taqdimot.
34
35
36
37
38
39
|
| |
Faoliyat samaradorligini boshqarish jarayoni

4. Faoliyat samaradorligini boshqarish jarayoni.
29-BILET
1. Tashkilotni inson resurslari bilan ta’minlashda xodimlarni rejalashtirish.
Tashkilotda kadrlar rejalashtirishning roli va vazifalari.
2. HR metrikalarini hisoblash usullari
3. Tashkilotning inson resurslarini baholash tizimi.
Inson resurslarini baholash tizimi: mohiyati, turlari va asosiy usullari. Malakalarning milliy tizimi doirasida kasbiy standartlarga muvofiqligini mustaqil baholash.
4.Ishga yollash marketing.
30-BILET
1. Masofadan turib o’qitish: masofadan turib o’qitish, axborot texnologiyalari, personalni o’qitish, dasturlar, ta’lim vositalari, elektron materiallar, audio va video tasmalar, komp’yuterlar, televizorlar, telefon, fakslar
2. Ta’limning ijtimoiy roli. Ta'lim, muhim ahamiyatga ega, inson faoliyatining keng doirasi, insoniyatning rivojlanishi.
3. Xodimlarni mehnat moslashuvi.
Moslashuv maqsadlari va uning zarurligini asoslash. Adaptatsiya va kasbga yo‘naltirish tushunchalari. Moslashtirish bosqichlari. Moslashuvni samarali boshqarishni tashkil etish. Kadrlar muammolarini hal qilish.
4.Baholash usullari; biografik usuli,taqqoslash usluli
|
Jahon bankining o'zbekistondagi dasturi - bet 6

JAHON BANKINING O'ZBEKISTONDAGI DASTURI
DIQQAT MARKAZIDAGI LOYIHA
O'zbekistonning qishloq tumanlarida suv ta'minoti xizmatlari va infratuzilmasini yaxshilash
O‘zbekistondagi Buxoro viloyatining Olot va Qorako‘l tumanlari aholisining aksariyati uzoq yillardan beri suv
ta’minotida muammolarga duch kelishardi. Ularning xavfsiz bo’lmagan manbalardan,
jumladan, sug'orish
kanallari va sho'r suv quduqlaridan suv ishlatishlariga to’g’ri kelardi. Mahalliy aholi, shuningdek uzoqdan
sisternalarda olib kelingan ichimlik suvini qimmat narxda sotib olishga majbur bo'lardi.
Suv tarmoqlari Olot tumani aholisi
ning atigi 23 foizini, Qorako‘l tumanida esa - atigi 15 foizini qamrab olgan
edi. Mahalliy aholi orasida suv orqali yuqadigan kasallik
ko’rsatkichlari O'zbekistonda eng yuqorilaridan biri
edi.
Misol uchun, Olotdagi 83 foiz uy xo'jaliklarining xabar qilishicha, sug'orish kanallaridan iste'mol qilingan suv
tufayli ularning farzandlari muntazam kasal bo'lganlar.
2012-yilda
Xalqaro taraqqiyot assotsiatsiyasi (XTA - Jahon banki guruhi tarkibiga kiruvchi tashkilot)
O‘zbekistonga 82 million AQSh dollari
miqdorida kredit ajratdi
. Ushbu mablag'lar
yuqorida qayd etilgan
tumanlarda uy xo'jaliklarini ichimlik suvi tarmoqlari bilan qamrab olishni yaxshilash, suv ta'minoti xizmatlari
hamda tegishli infratuzilmaning sifati va samaradorligini oshirish vositasida aholini toza ichimlik suvi bilan
ta'minlash
bo’yicha loyihani amalga oshirishga yo’naltirildi. Natijada Olot va Qorako‘l tumanlarining 268
mingga
yaqin aholisi, jumladan, qishloqlard
a istiqomat qiluvchi aholi ishonchli va sifatli suv ta’minotidan
foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ldi. Ularning 191 mingdan ortig'i istiqomat qiladigan xonadonlar birinchi
marta suv ta'minoti tarmoqlariga ulandi.
Loyiha tufayli bir sutkada 50 000 m
3
g
acha suvni tozalashga qodir bo’lgan
yangi suv tozalash inshooti
qurildi. Bu kelgusida 500 ming kishidan
iborat
aholini ichimlik suvi bilan ta’minlash uchun yetarli.
Loyiha doirasida ikki tumanda turli infratuzilma ob'ektlari, jumladan 1 365 km dan ortiq suv tarmoqlari, 51
km magistral quvurlar, 4 ta nasos stansiyasi,
12 000 м
Xodimlarning mehnatga moslashuvi

|
Xodimlarning mehnatga moslashuvi
|
bet | 8/9 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 26,84 Kb. | | #138062 |
Bog'liq IRB2. Xodimlarning mehnatga moslashuvi.
Moslashuvning maqsadlari va uning zarurligini asoslash. Moslashuv va kasbga yo‘naltirish tushunchalari o‘rtasidagi bog‘liqlik. Moslashish bosqichlari. Moslashuvni samarali boshqarishni tashkil etish. Kadrlar vazifalarini hal qilish.
3. Kadrlar siyosatining turlari va ularning inson resurslarini boshqarish va tashkiliy rivojlanish strategiyalari bilan aloqasi.
4. Inson resurslarni boshqarish mutaxassislarining ko’nikmalari.
26-BILET
1. HR metrikasining mazmuni va ahamiyati
2. Inson resurslari ijtimoiy-iqtisodiy kategoriya sifatida.Inson resurslarini boshqarish fanining mohiyati va uning tarkibiy yo‘nalishlari. Intizomni o‘rganish bosqichlari va modellari inson resurslarini boshqarish. Uning funksiyalari va turlari.
3. HR metrikalarining turlari
4. KPI bu.
27-BILET
1. Tashkilotda inson resurslarini boshqarish tizimi.
Tashkilotda inson resurslari va inson resurslarini boshqarish tizimini, kadrlar siyosati.
2. HR metrikalarini hisoblash usullari
3. Xodimlar bilan ishlashning umumiy tizimida xodimlarni qidirish va tanlash joyi.Xodimlarni qidirish va tanlash tizimini yaratishning asosiy tamoyillari. Xodimlarni topish va tanlash bo‘yicha keng qamrovli yondashuv.
4. Rekrutment tushunchasi va mazmuni.
28-BILET
1. Tashkilotning kadrlar siyosati.Kadrlar siyosatining kontsepsiyasi, maqsadlari va vazifalari, kadrlar siyosatini ishlab chiqish bosqichlari va elementlari.
2. Tashkilotda inson resurslari bilan ishlashning psixologik jihatlari.
Inson resurslarini boshqarishda xatti-harakatlar omillarini hisobga olish. Boshqaruv qarorlarini qabul qilish va turli toifadagi xodimlarning professional faoliyatini psixologik tahlil qilish.
3. Xodimlarni tanlash jarayonini rejalashtirish.
Ishni tahlil qilish. Tanlash mezonlari. Kasb, malaka.
|
| |
Xodimlarni tanlash jarayonini rejalashtirish

|
Xodimlarni tanlash jarayonini rejalashtirish
|
bet | 6/9 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 26,84 Kb. | | #138062 |
Bog'liq IRB3. Xodimlarni tanlash jarayonini rejalashtirish.
Ishni tahlil qilish. Tanlash mezonlari. Malaka. Kasb.
4. Xodimlarga beriladigan nafaqalarning ahamiyati.
18-BILET
1. Tashkilotni inson resurslari bilan ta’minlashda xodimlarni rejalashtirish.
Tashkilotda kadrlarni rejalashtirishning roli va vazifalari.
2. Inson resurslarini boshqarish tizimida baholashning maqsadlari va usullari.
3. Tashkilotning inson resurslarini baholash tizimi. Inson resurslarini baholash tizimi: mohiyati, turlari va asosiy usullari. Milliy malaka tizimi doirasida kasbiy standartlarga muvofiqligi bo‘yicha malakalarni mustaqil baholash.
4.Imtiyoz nima? Naqd pul qiymati bo’yicha imtiyozlar
19-BILET
1. Klassik rekrutmentning asosiy bosqichi
2. Xodimlarning mehnatga moslashuvi.
Moslashuvning maqsadlari va uning zarurligini asoslash. Moslashuv va kasbga yo‘naltirish tushunchalari o‘rtasidagi bog‘liqlik. Moslashish bosqichlari. Moslashuvni samarali boshqarishni tashkil etish. Kadrlar vazifalarini hal qilish.
3. Imtiyoz nima? Pul qiymatiga ega bo’lmagan imtiyozlar
4.O’qitish va rivojlantirishni rejalashtirish:SMART tamoyili.
20-BILET
1. Inson resurslarini boshqarishni strategik rejalashtirish. Inson resurslarini rivojlantirishni rejalashtirish.
2. Autpleysmentning ijobiy va salbiy tomonlari
3. Inson resurslarini boshqarish sohasidagi tushunchalarga asosiy yondashuvlar.
Xodimlarni boshqarishga uchta asosiy yondashuv, xodimlarni boshqarishning to‘rtta konsepsiyasi.
4.Kompensatsiyani amalga oshiradigan asosiy elementlar yoki komponentlar
21-BILET
1. Global muhitda inson resurslarini boshqarish
2. Mehnat resurslarining ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati.
Iqtisodiy faol qismi, iqtisodiy faol bo‘lmagan qismi, ish bilan band bo‘lmagan ishsizlar.
|
| |
“360 daraja fikrlar” baholash usuli

4. “360 daraja fikrlar” baholash usuli
11-BILET
1. Inson resurslarini boshqarish tizimida mehnat normasi.
Mehnat me’yorining maqsadi, xodim salohiyatining samaradorligi, mehnat munosabatlarida iqtisodiy jihatning ahamiyatini oshirish
2. Inson resurslarini boshqarishning psixologik ta’minoti va psixologik boshqaruv usullari.
Inson resurslarini boshqarishda xulq-atvor omillarini ko‘rib chiqish. Turli toifadagi xodimlarning boshqaruv qarorlarini qabul qilish va kasbiy faoliyatini psixologik tahlil qilish
3. Global tashkilotlarda inson resurslarini boshqarishning asosiy xususiyatlari.
4.Baholash usullari; biografik usuli,taqqoslash usluli
12-BILET
1. Ish vaqtidan foydalanishni o‘rganish usullari.
Vaqtni saqlash, ish vaqtini suratga olish, fotoxronometriya, xronometraj.
2. Xodimlarni o’qitish va rivojlantirish vositalari.
3. Axborot (postindustrial) jamiyatda inson resurslariga yangi talablar.
Shaxs, jamoa, o‘z-o‘zini rivojlantirish, ichki motivlarning mavjudligi
4.Motivatsiya bu elementlari
13-BILET
1. Xodimlarni rag‘batlantirishning asosiy yondashuvlari.
Xodimlarni ehtiyojlarini qondirish, motivatsion marketing, sotish, xodimlarning ehtiyojlarini o‘rganish orqali rag‘batlantirish.
2. Inson resurslari: asosiy tushunchalar evolyutsiyasi.
xodimlar, personal, ishchi, tashkilot xodimlari, inson salohiyati, inson omili, inson resurslari, ishchi kuchi.
3. Ishsizlik darajasi ko‘rsatkichlari qanday aniqlanadi.
Mehnat resurslari, nogironlik, aholi, iqtisodiy faol va nofaol aholi
4.Rag’batlantirishning usullari; moddiy usullari
14-BILET
1. Xodimlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish. Xodimlarni tayyorlash tushunchasi, mohiyati va turlari, tashkil etishda kadrlar tayyorlash turlari, kadrlar tayyorlash usullari
|
O‘zbekiston Respulikasining Birinchi Prezidenti Islom Karimovning

45
2.4. GLOSSARIY
BOSHQARUV SHAKLI - bu huquqiy institut bo’lib, davlat hokimiyatini tashkil
etish tartibi. Oliy va maxalliy davlat organlarini tuzish usulini hamda ularning
bir-biri va aholi bilan o’zaro munosabatlari tartibini o’z ichiga oladi.
VAZIR (arab. yuk ko’taruvchi) – o’rta asrlarda O’rta va Yaqin Sharq davlatlarida,
shu jumladan, O’rta Osiyo xonliklarida hukumat idorasi yoki kengashi (devon)
boshlig’i. Yuqori mansabdor shaxs. V. hukumat a’zosi hamda ma’lum bir vazirlikni
boshqaruvchi yuqori mansabdor shaxsdir.
DAVLAT QO’MITALARI - Toshkent tibbiyot akademiyasi

|
Toshkent tibbiyot akademiyasiBog'liq 85. Mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlarDAVLAT QO’MITALARI – (O’zRda) umumdavlat vazifalarni bajaradigan
sohalararo davlat boshqaruvi markaziy idoralari. D.q. tegishli tarmoq muassasalari
faoliyatini muvofiqlashtiradi va nazorat qiladi. D.q. tegishli tarmoqdagi ahvol uchun
mas’ul hisoblanadi. “O’zR Vazirlar Mahkamasi to’g’risida”gi Qonuni (1993 y. 6
may) va Vazirlar Mahkamasining tegishli qarorlari D.q. ning huquqiy holatini
belgilab bergan.
DAVLAT NAZORATI – davlat organlari chiqaradigan qonunlar va boshqa
huquqiy hujjatlarga rioya qilinishini ta’minlaydigan davlat hokimiyatini amalga
oshirish shakllaridan biri. Davlat nazoratini turli organlar amalga oshiradi. Odatda
nazorat vazifasi asosan parlamentlarda to’plangan, ammo keyingi o’n yillikda
ko’pgina mamlakatlarda parlamentdan tashqari, biroq parlament nomidan ish
yuritadigan nazorat instantsiyalari keng tarqaldi (masalan, ombudsman, hisob
palatasi), ma’muriy yustitsiya organlarining soni va roli o’sdi.
KO’PPARTIYAVIYLIK – hozirgi demokratik davlatlarda siyosiy hayotni
tashkil etishning asosiy konstitutsiyaviy printsiplaridan biri, siyosiy va mafkuraviy
plyuralizmni ancha umumiyroq bo’lgan printsipining ifodasi hisoblanadi. K. P.
printsipi yuridik jihatdan davlat fuqarolarning o’z dunyoqarashlariga muvofiq tarzda
siyosiy partiyalarga birlashish huquqini, barcha siyosiy partiyalarning qonun oldida
tengligini, ular faoliyati erkinligini tan olishi va kafolatlashini anglatadi.
QONUN – davlat hokimiyatining oliy vakillik organi tomonidan yoki bevosita
xalqning xohish - irodasiga ko’ra (masalan, referendum o’tkazish yo’li bilan)
qabul qilingan va qoida tariqasida, eng muxim ijtimoiy munosabatlarni tartibga
soluvchi yuridik hujjat.
QONUN LOYIHASI – qonun chiqaruvchi organga qabul qilish uchun taklif
qilinayotgan yoki referendumda ko’rishga kiritish uchun tayyorlangan qonunning
matni.
|
| |
Birinchidan - Toshkent tibbiyot akademiyasi

25
18-mayda V.I.Lenin imzolagan RSFSR Xalq Komissarlari Sovetining «Turkistonda
sug'orish ishlariga 50 million so‘m mablag' ajratish to‘g'risidagi» dekretini nazarda
tutmoqdamiz. Aslida shu pul berilmagan edi. «Inqilob dohiysi» bu ajratilgan
summani Mirzacho‘l yerlarini o‘zlashtirishga sarflashni nazarda tutib, o‘tgan
asrning 70-yillarda bu hududlarni «ilmiy tadqiqot» qilgan rus ohmi N.F.Ulyanov,
P.P.Semyonov-Tyanshanskiy xulosalariga suyangan. V.I.Lenin boshlagan bu
«tashabbus»ni Sovetlar hukumati Kommunistik firqa rahnamoligida rivojlantirdi.
«SSSRda paxta mustaqilligi uchun kurash» amalda O‘zbekiston xalq xo‘jaligining
ekstensiv yo‘l bilan bir tomonlama rivojlanishining bosh omili bo‘ldi va turg'unlik
yillarida ekologik buhronni kuchaytirdi. Ayni paytda Markaziy Osiyo sharoitidagi
tog' relyefi, dasht zonalarining yaqinligi, yuqori quyosh harorati va boshqa shuning
singari geografik va iqlimiy xususiyatlar yildan yilga ortib bordi. Urbanizatsiya
jarayoni kuchayib sug'orma qishloq xo‘jalik ekinlari maydonlari kengaydi,
kommunikatsiyalar o‘tkazildi, o‘rmonlar kesib yuborildi, suv resurslaridan oqilona
foydalanilmadi, yerosti qazilma boyliklari ochiq usulda qazib olindi. Bu ishlar
amalda tabiatga nisbatan shafqatsizlik, zug'um edi. Tabiat ham albatta insondan o‘ch
olishi tabiiy bir holdir. O‘zbekiston ekologiyasining buzilishini quyidagi tabiiy
holatlar belgilaydi:
VAZIRLAR MAHKAMASI - Toshkent tibbiyot akademiyasi

|
Toshkent tibbiyot akademiyasiBog'liq 85. Mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlarVAZIRLAR MAHKAMASI – Isroil, Latviya, Yaponiya, Shri-Lanka,
Qozog’iston, Turkmanistonda va qator boshqa mamlakatlarda hukumatning rasmiy
nomi. O’zbekiston Respublikasida hukumat “Vazirlar Mahkamasi” deb nomlangan
bo’lib, “O’zbekiston Respublikaci Vazirlar Mahkamasi to’g’risida”gi Qonunga
binoan, u O’zbekiston Respublikasida iqtisodiyotning, ijtimoiy va ma’naviy
sohaning samarali faoliyatiga rahbarlikni, O’zbekiston Respublikasi qonunlari,
O’zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining qarorlari, O’zbekiston Respublikasi
Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari ijrosini ta’minlovchi ijro
etuvchi hokimiyat organidir.
VAZIRLIK – ko’pchilik davlatlarda davlatning markaziy idora organi, ijtimoiy-
madaniy qurilish va ma’muriy-siyosiy faoliyatning ayrim tarmoqlarini boshqaradi.
Yangi Vazirliklar tuzish, mavjudlarini tugatish, ularning rahbarlarini tayinlash
O’zbekistonda Prezident vakolatiga kiradi va davlatning oliy vakillik organi – Oliy
Majlis tomonidan tasdiqlanadi.
DAVLAT BOSHQARUVI –davlat organlarining tashkillashtiruvchi, ijro
etuvchi va farmoyish beruvchi faoliyati bo’lib, qonun asosida amalga oshiriladi. Bu
faoliyatni davlat boshqaruv organlari amalga oshirib, ijro etish jarayonida
qonunlarning va unga asoslangan hujjatlarning bajarilishini ta’minlash uchun
farmoyish berish huquqiga ega bo’ladi.
DAVLAT BOSHQARUVI USULLARI – davlat tomonidan boshqaruv
sohasidagi vazifalar qanday hal qilinishi tushuniladi. Davlat o’z oldiga qo’yilgan
maqsadlarga erishish yo’lida hamda vazifa va funktsiyalarni bajarish uchun turli xil
usullardan foydalanadi. Ishontirish va majburlash keng tarqalgan ma’muriy
usullardir.
DAVLAT BOSHLIG’I – (inglizcha “head of the state”) -oliy davlat lavozimi
bo’lib, u ijro hokimiyati soxibi va tashqi munosabatlar sohasida davlatning oliy
vakili hisoblanadigan shaxs. Monarxiyalarda ––Buyuk Britaniya, Daniya,
Shvetsiya,Ispaniya, Yaponiyada – d.b. monarx (korol, imperator, emir) bo’lib,uning
hokimiyati qoidaga ko’ra, hukmron shajara vakilidan keyingisiga qonunga binoan
meros tariqasida o’tkaziladi. Respublikalarda (Italiya, Frantsiya, GFR, AQSh, Lotin
Amerikasi davlatlari va b.) d.b. prezident bo’lib, u yoki bevosita aholi tomonidan
46
saylanadi (Meksika, panama, Kolumbiya), yoki bilvosita (AQSh, Argentina), yoxud
ko’p bosqichli saylovlar(Italiya, GFR, Hindiston) natijasida saylanadi. Ko’pchilik
davlatlarda individual davlat rahbari mavjud, prezidentlik respublikalarida davlat
rahbari ayni paytda hukumat rahbari ham hisoblanadi.(AQSh, Meksika, Argentina,
Afrikaning ayrim davlatlarida).
|
| |
Toshkent tibbiyot akademiyasi - bet 17

42
2.3. “Mustaqillikka erishish arafasida O‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy
jarayonlar” mavzusi yuzasidan testlar
TESTLAR
1. O‘zbekiston Respublikasi Mustaqillik deklaratsiyasi qachon qabul
qilingan?
A. 1990 yil 26 mart
B. 1991 yil 31 avgust
C. 1990 yil 20 iyun
D. 1992 yil 8
dekabr
2. O‘zbekiston Respublikasining birinchi Prezidenti I.Karimovning
“O‘zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida” asari qaysi davrlarni
o‘z ichiga olad?
A. 1989-1992 yillar
B. 1989-1990 yillar
C. 1989-1991 yillar
D. 1990-1992 yillar
3. “O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligiasoslari to‘g‘risida”gi
qonunga Konstitutsiyaviy Qonun maqomi qachon berilgan?
A. 1991-yil30-sentabrda
B. 1991-yil 18-noyabrda
C. 1991-yil 29-dekabrda
D. 1992-yil 4-yanvarda
4. Mustaqillikka qo‘yilgan ilk qadamlar?
A. 1989 yilda "Davlat tili to‘g‘risida"gi qonunning qabul qilinishi
B. 1990 yilda O‘zbekistonda prezidentlik lavozimining ta’sis etilishi
C. birinchi bo‘lib qayta qurish siyosatiga o‘tdi
D. 1990 yil jahon bankiga a’zo bo‘ldi
5. O‘zbekistonda Davlat tili to‘g‘risidagi qonun qachon qabul qilingan?
A. 1985 yil aprel
B. 1989 yil 21 oktabr
C. 1989 yil 21 noyabr
D. 1991 yil 21 yanvar
6. 1989-yili Respublikamizda mamlakat millatlariaro Madaniyat Markazi
tashkil etilgan vaqtda uning tarkibida nechta madaniy markaz o‘z
faoliyatini boshladi?
A. 21 ta
B. 12 ta
C. 17 ta
Mavzu: Axborotni himoya qilish miqiyosida federal huquqiy aktlar. Reja

|
Mavzu: Axborotni himoya qilish miqiyosida federal huquqiy aktlar. Reja
|
bet | 1/4 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 28,34 Kb. | | #115682 |
Bog'liq Axborot xavfsizligi 5-dars
Mavzu:Axborotni himoya qilish miqiyosida federal huquqiy aktlar.
Reja:
Axborotlarga ruxsatsiz kirishni ҳimoyalash bo`yicha talablar
Axborot tizimlariga kirishlarni ro`yxatga olish
Resurslar va kimmatli bank axborotlarni ruxsatsiz nusxa ko`chirishdan ximoyalash
Ruxsatsiz kirish ostida foydalanuvchilar va cheklanish AATning boshka subhektlarini tasodifan yoki kasddan xarakati natijasida axborotlarni ximoyalashning asosiy қismi bo`lgan kirishni cheklashning belgilangan koidalari buzilishi tushuniladi.
Axborotlarga ruxsatsiz kirishni amalga oshirgan subhektlar koida buzuvchilar deb ataladi.
Axborotlarni ximoyalash nuktai nazaridan ruxsatsiz kirish kuyidagi okibatlarga olib kelishi mumkin: ishlab chikilayotgan maxfiy axborotni chetga
chikib ketishi,xamda axborot va axborot texnologiyalarini (AATexni) ish kobiliyatini kasddan buzish natijasida uning buzilishi.
Kuyidagilardan xar biri tartib buzuvchi bulishi mumkin:
AATexdan shtatli foydalanuvchilar;
AATning tizimli,umumiy va amaliy dasturlar bilan tahminlanishini kuzatib boruvchi dasturlovchi xodimlar;
xizmat kursatuvchi xodimlar (muxandislar);
AATexga ruxsatli kirishga ega boshka xodimlar (shu jumladan yordamchi ishchilar,farroshlar va x.k.).
AATexga boshka begona shaxslarning (ko`rsatilgan kategoriyalarga kirmaydiganlarning) kirishi tashkiliy usuldai tadbirlar asosida istisno қilinadi.
Axborotlarga ruxsatsiz kirish kanali ostida shaxslar ular tomonidan bajarilayotgan texnologik tadbirlar xarakatining izchilligi tushuniladi. Ular yoki ruxsatsiz bajariladi, yoki xodimlarning xatolari yoki uskunalarning buzilishi natijasida notugri ishlab chikiladi. Ruxsatsiz kirishning butun kanallarini aniklashni loyixalashtirish, axborotlarni saklash,kuzatish va ishlab chikish texnologiyalarini,axborotlarni ximoyalash tizimini va tartib buzuvchisining tanlagan modelini taxlil kilish yuli bilan utkaziladi.
Maxfiy va kimmatli axborotlarga ruxsatsiz kirish va ularni ximoyalash eng muxim vazifalardandir. Kompyuter egalari va foydalanuvchilarning mulkiy xukuklarini ximoyalab ishlab chikarilayotgan axborotlarni gavdalanayotgan mulkni jiddiy iktisodiy va boshka moddiy va nomoddiy zararlar keltirishi mumkin bo`lgan turli kirishlar va o`ғirlashlardan ximoyalashdir.
Nafakat extimol bo`lgan tartib buzuvchini SHKda saklanayotgan axborotlarni "o`kish" imkoniyatlaridan maxrum etish, balki, uni shtatli va shtatsiz vositalari bilan tartibni buzish imkoniyatini xam bartaraf etishga karatilgan. Vazifaviy kafolatlarni va axborotlarga kirishni cheklash vazifasi axborotlarga ruxsatsiz kirishdan ximoyalash muammosining asosi buladi.
Axborotlarga ruxsatsiz kirishni ximoyalash buyicha talablar ximoyalanayotgan axborotlarning uchta asosiy xususiyatlariga erishishga yunaltirilgan:
|
| |
O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi

|
O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasiBog'liq file (2)
2024-04-23 14:10:05
1
O‘zbekiston Respublikasi
Bosh prokuraturasi
huzuridagi Majburiy
ijro byurosi
№ 9729-1066-277a-edd6-be55-2205-0403
Hujjat yaratilingan sana: 2024-04-23
Ariza raqami: 122553615
Hujjat berilgan: SOBIROV UMEDJON KAXRAMONOVICH
JShShIR: 32903933970228
MAʼLUMOTNOMA
Aliment to‘lovchi
122553615 - son
(Sanasi holatiga: 23.04.2024)
Fuqaro Собиров Ахмеджон Кахраманович (JSHSHIR: 32903933970228) aliment to‘lovchi
hisoblanadi.
Aliment bo‘yicha qarzdorlik:6720899.05
Bosh prokuratura huzuridagi masʼul Majburiy ijro byurosi:Samarqand shahar
Bog‘lanish uchun telefon raqami:88 565-74-77
Mazkur hujjat Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 15 sentyabrdagi 728-son qaroriga
muvofiq Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida shakllantirilgan elektron
hujjatning nusxasi bo‘lib, davlat organlari tomonidan ushbu hujjatni qabul qilishni rad
etishlari qat’iyan taqiqlanadi. Hujjat haqiqiyligini repo.gov.uz veb-saytida hujjatning
noyob raqamini kiritib yoki mobil telefon yordamida QR- kodni skaner qilish orqali
tekshirish mumkin.
1737
|
| |
Umumiy ma’lumot - 6-ma’ruza. Mavzu: Avtomatlashtirish ob’ektlarining xususiyatlari

Umumiy ma’lumot.
Ishlab chiqarish prosessida mehnat predmetiga materiallarga xizmat qiladigan va avtomatik rejimda ishlaydigan har qanday mashina stanok, apparat, agregat va alohida qismlar avtomatik sistemalarning ob’ektlari deb ataladi. Ular avtomatlashtirish sistemalarining eng asosiy elementlari hisoblanadi. Issiqlik ob’ekti materiallarni ma’lum kondisiyagacha quritish yoki ishlov berishga xizmat qiladi. Buning uchun uning temperaturasi avtomatik sistema yordamida boshqariladi (rostlanadi); materiallarga namlik va temperatura ta’sirida ishlov berish ob’ektiga ikki parametr temperatura va material namligi ikki xil avtomatik sistema yordamida boshqariladi.
Texnologiya potok liniyalar va ulardagi yuritmalar; texnologiya mashina va apparatlar xam ishlab chiqarish ob’ektlari hisoblanib, paxta va boshqa materiallarga ishlov berishga xizmat qiladi. Ulardagi temperatura, bosim, namlik, notekislik konsentrasiya sarfi va boshqalar boshqaruvchi texnologik parametrlar deyiladi.
Ishlab chiqarish prosesslari oddiy va murakkab bo’lganidek ob’ektlar ham oddiy va murakkab bo’ladi. Oddiy obe’ktlarning o’zgaruvchi parametri bitta bo’lib, boshqarish va rostlash uchun faqat bitta avtomatik rostlash sistemasidan foydalaniladi. Masalan, quritish shkafida materialni quritish prosessi davomida faqat temperaturani rostlab turish talab qilinadi. Murakkab ob’ektlar rostlanadigan parametrlar ikki va undan ko’pligi energiyaning taqsimlanish ob’ektining hajm bo’yicha xar xil bo’linishi va rostlanadigan parametr ob’ektning geometrik o’lchamlariga bog’liq bo’lishi kabi xususiyatlari bilan xarakterlanadi.
Bunday ob’ektlarga misol sifatida agregat mashinalari texnologiya liniya, sex, zavod va boshqalarni ko’rsatish mumkin. Biz oddiy ob’ektlarning asosiy xususiyatlari, statik va dinamik xarakteristikalari bilan tanishamiz.
|
O’tish prosessidagi kechikishlar - 6-ma’ruza. Mavzu: Avtomatlashtirish ob’ektlarining xususiyatlari

5.O’tish prosessidagi kechikishlar.
Ob’ekt bir rejimdan ikkinchi rejimga o’tish prosessida chiqish signali Xq(t) krish signali Xq(t) ga nisbatan kechikadi. Kechikish vaqti bir sig’imli ob’ektlardan kam, ko’p sig’imli ob’ektlarda ancha ko’p bo’ladi. Bu kechikish odatda ob’ektning o’tish grafigi Xq(t) orqali aniqlanadi. Bir sig’imli statik ob’ektning o’tish xarakteristikasidan kirish signali Xq(t) bilan ob’ektdan chiquvchi signal Xq(t) orasidagi boshlang’ich kechikish yo’qligini ko’rish mumkin. Bunda rezervuarga suyuqlik tushishi bilanoq, rostlanuvchi parametr suyuqlik balandligi ∆N yoki Xq(t) paydo bo’la boshlaydi. Amalda, ko’pincha, bunday bo’lmaydi, rostlanuvchi parametr Xq(t) vaqt bo’yicha bir oz kechikib, paydo bo’ladi. Buni ikki sig’imli ob’ekt misolida aniqroq ko’rishimiz mumkin (4-rasm,b).
Ikki sig’imli ob’ektda birinchi rezervuarga tushgan suyuqlik ikkinchi rezervuarga birdaniga o’ta olmaydi, bunga birlashtiruvchi truba uzunligi va jo’mrak qarshiligi R sabab bo’ladi. Natijada prosessning boshlanish qismidagi vaqt oralig’i for ichida rostlanuvchi parametr Xq(t) ning o’zgarish tezligi kirish signali Xk(t) ning o’zgarish tezligidan kam bo’ladi; chiqish signali vaqt bo’yicha kirish signaliga nisbatan for vaqtga kechikadi (4-rasm,b). Kechikishning bu turi krolik kechikishi deb ataladi. Oraliq kechikish vaqti for ni topish uchun ob’ektning o’tish xarakteristikasiga av urinma o’tkaziladi, shunda vaqt o’qidagi oa oralig’i kechikish vaqtini ko’rsatadi.
4-rasm,
Avtomatik sistemalarda oraliq kechikishdan tashqari transport kechikishi (ft) deb ataladigan signal kechikishi ham bo’ladi. Bunday kechikish ob’ektga kiruvchi miqdor bironta signal o’tkazuvchi qurilma (transportyor, truboprovod,elektr liniyasi va boshqalar) orqali o’tganda sodir bo’ladi. Shu sababli ob’ektga kiruvchi miqdor bilan chiquvchi miqdor orasidagi o’zgarishlari orasidagi kechikish vaqti f orqali kechikish vaqti for hamda transport kechikish vaqti ft larning yig’indisidan iborat bo’ladi:
f= for + ft (3)
Ikki sig’imli ob’ektlarning o’tish grafigi (4-rasm,b) boshlang’ich qismida chiqish signalining juda sekin o’zgarishiga sabab bo’ladigan sig’imlar oralig’ida kechikish (for) borligi bilan bir sig’imli ob’ektlarning o’tish grafigidan farq qiladi.
Agar ikki sig’imli ob’ekt sof kechikishli bir sig’imli ob’ekt bilan almashtirilsa,undagi oraliq kechikishi for sof kechikish bilan almashtirilgan va ikkinchi tartibli ob’ekt (4-rasm,a) xarakteristikasi sof kechikishli birinchi tartibli ob’ekt xarakteristikasi bilan aproksimasiya qilingan bo’ladi (4-rasm,v).Shunday qilganda berilgan yuqori tartibli ob’ekt uchun regulyator tanlash, avtomatik rostlash sistemasini analiz qilish birmuncha soddalashadi.
|
QONUN 
CHIQARUVCHI - Toshkent tibbiyot akademiyasi

47
QONUNNI E’LON QILISH – qonunni ma’lum nashrda bosib chiqarish yo’li
bilan hammaga ma’lum qilish. Qonunni e’lon qilishning rasmiy va norasmiy turlari
farqlanadi.
ini oshirishda katta ahamiyatga ega.
FUQAROLIK JAMIYATI – har bir inson manfaatini ustuvor biluvchi, huquqiy
an’ana va qonunlarga hurmat muhiti shakllantirilgan, umuminsoniy qadriyatlar
e’zozlanadigan, inson huquqlari va erkinliklari so’zsiz ta’minlanadigan, davlat
hokimiyatining samarali jamoatchilik nazorati mexanizmlari vujudga keltirilgan,
insoniy munosabatlar chuqur ma’naviy-madaniy qadriyatlarga tayanadigan erkin,
demokratik huquqiy jamiyat.
HOKIMIYAT VAKILI – davlatning biror bir organining nomidan ish ko’rib,
muayyan vazifalarni doimiy yoki vaqtincha amalga oshiruvchi va o’z vakolatlari
doirasida ko’pchilik yoxud barcha fuqaro yoki mansabdor shaxslar uchun
majburiy bo’lgan harakatlarni sodir etish yoki farmoyishlar berish huquqiga ega
bo’lgan shaxs.
HOKIMIYATLAR BO’LINISHI – davlat nazariyasining asosiy
printsiplaridan biri bo’lib, unga ko’ra yagona davlat hokimiyati mustaqil va bir-biriga
bo’ysunmaydigan qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo’linadi (ular
bilan bir qatorda ba’zan ta’sis etuvchi, saylovchi va nazorat hokimiyati ham
ajratiladi).
HUKUMAT – davlatning oliy kollegial ijro etuvchi organi. Hukumat turli
mamlakatlarda turlicha nomlanishi mumkin: Vazirlar kengashi (Frantsiya, Italiya,
Polsha), Vazirlar Mahkamasi (Buyuk Britaniya, O’zbekiston), Davlat kengashi
(XXR) va boshqalar. Hukumat
partiyasiz, bir partiyali va koalitsion bo’lishi
mumkin. Prezidentlik respublikalarida (shunday organ konstitutsiyada nazarda
tutilganlarida) Hukumatni prezident tuzadi, bunda u tayinlagan Hukumat a’zolaridan
har biri qator mamlakatlarda (Belarus, Qozog’iston, O’zbekiston, Qirg’izistonda)
parlament tomonidan tasdiqlanishi kerak.
Inson resurslarini boshqarish sohasidagi tushunchalarga asosiy yondashuvlar

|
Inson resurslarini boshqarish sohasidagi tushunchalarga asosiy yondashuvlar
|
bet | 3/9 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 26,84 Kb. | | #138062 |
Bog'liq IRB3. Inson resurslarini boshqarish sohasidagi tushunchalarga asosiy yondashuvlar.
Xodimlarni boshqarishga uchta asosiy yondashuv, xodimlarni boshqarishning to‘rtta konsepsiyasi.
4. Faoliyat samaradorligini boshqarish jarayoni
8-BILET
1. Mehnat resurslarini rivojlantirishning hozirgi holati va istiqbollari.
Kadrlar tayyorlash va rivojlantirish. Elektron ta’limni rivojlantirish. Mutaxassislarni tanlash va tashkilotning kadrlar yadrosini shakllantirish. Kadrlar martaba yo‘nalishini shakllantirish.
2. Xodimlarni motivatsiyalash va rag‘batlantirish.
Rag‘batlantirish, motivatsiya, motiv, haq, ehtiyoj, mukofot.
3. Mehnat resurslari va inson resurslari o‘rtasidagi o‘xshashliklar.
Xodim, talaba, pensioner, nogironlik
4.KPI bu.
9-BILET
1. Inson resurslarini boshqarish tizimining rivojlanishidagi hozirgi tendensiyalar. Kadrlar tayyorlash va rivojlantirish. Elektron ta’limni rivojlantirish. Mutaxassislarni tanlash va tashkilotning kadrlar yadrosini shakllantirish. Kadrlar martaba yo‘nalishini shakllantirish. 2. Nima uchun HR faoliyatida autpleysment muhim? 3. Boshqaruv uslubi va jamoani boshqarish samaradorligi.
4.Faoliyat samaradorligini baholash mezonlari.
10-BILET
1. Ijtimoiy va mehnat munosabatlari tizimida mehnat sharoitlari.
Mehnat munosabatlari intizomini o‘rganish bosqichlari va modellari, fanning vazifalari
2. Ish vaqti va dam olish vaqti tushunchasi.
Ish vaqti, dam olish vaqti, xodimlarning alohida toifasi, ish.
3. Hozirgi bosqichda ishchi kuchini takror ishlab chiqarish xususiyatlari.
ishchi kuchini ko‘paytirish, ishchi kuchi qiymati, iqtisodiy o‘sishning intellektual va innovatsion komponenti
|
| |
Mehnat resurslari sonining o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillar

|
Mehnat resurslari sonining o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillar
|
bet | 5/9 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 26,84 Kb. | | #138062 |
Bog'liq IRB2. Mehnat resurslari sonining o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillar.
Migratsiya, tug‘ilish, o‘lim
3. Xodimlarning mehnatga moslashuvi. Moslashuvning maqsadlari va uning zarurligini asoslash. Moslashuv va kasbga yo‘naltirish tushunchalari o‘rtasidagi bog‘liqlik. Moslashish bosqichlari. Moslashuvni samarali boshqarishni tashkil etish. Kadrlar vazifalarini hal qilish.
4.Rag’batlantirishning usullari; nomodiy usullari
15-BILET
1. Xodimning mehnat salohiyatini belgilovchi omillar.
Mehnat resurslarini shakllantirish, xodim, malaka, ishlab chiqarish xodimlari, noishlab chiqarish xodimlari, noishlab chiqarish va ishlab chiqarish xodimlari
2. Inson resurslari va mehnat resurslari o‘rtasidagi farqlar.
Xizmatchi, talaba, pensioner, nogironlik, xodimlar.
3. Inson resurslarining ishlash mexanizmida inson kapitali va jamoat manfaatlariga investitsiyalarning o‘zaro bog‘liqligi.
Sarmoya, kapital, inson kapitali, inson resurslari, rivojlanish, ta’lim.
4. Kompensatsiya va imtiyozlar nima?
16-BILET
1. Inson resurslarini tavsiflash uchun ishlatiladigan tushunchalar.
Xodim, pensioner, xodimlar, nogironlik, ish yoshi.
2. Mehnat salohiyati.
Aholi, psixofiziologik va intelektual sifat, bandlik, mehnat resurslarini shakllantirish
3. Kompensatsiyaning asosiy funksiyalari.
4.Rag’batlantirishning usullari; nomodiy usullari
17-BILET
1. Personalni rejalashtirishning turlari: personalni rejalashtirish, personalni jalb etish, rejalashtirish ob’ekti, rejalashtirish jarayoni, tashkiliy reja, rejalashtirish bosqichlari
2. Tashkilotda inson resurslari bilan ishlashning psixologik jihatlari.
Inson resurslarini boshqarishda xulq-atvor omillari. Turli toifadagi xodimlarning boshqaruv qarorlarini qabul qilish va kasbiy faoliyatini psixologik tahlili. Xulq-atvor iqtisodiyoti sharoitida psixologik faoliyat.
|
| |
Birinchidan - Toshkent tibbiyot akademiyasi

50
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Mirziyoev Sh.M. Respublika baynalmilal madaniyat markazi tashkil
etilganining 25 yilligiga bag‘ishlangan uchrashuvdagi nutqi. // «Xalq so‘zi»,
2017 yil, 25 yanvar.
2. Mirziyoev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz
bilan birga
quramiz. - T. “O‘zbekiston”, 2017. B. 309.
3. Mirziyoev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga
quramiz. - T. “O‘zbekiston”, 2017. B. 206.
4. Mirziyoev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga
quramiz. - T. “O‘zbekiston”, 2017. B. 249.
5. Mirziyoev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga
quramiz. - T. “O‘zbekiston”, 2017. B. 277.
6. Mirziyoev Sh.M.
Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini
birgalikda barpo etamiz T. O‘zbekiston 2016. 7-Bet
7.
Karimov
I.A.
Mamlakatimizda
demokratik
islohotlarni
yanada
chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasi.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Senatining
qo‘shma majlisidagi ma’ruza // -T.: Xalq so‘zi, 2010 yil 13 noyabr.
8. Karimov I.A. Tarixiy xotirasiz kelajak yo‘q // Biz kelajagimizni o‘z qo‘limiz
bilan quramiz. 7-jild. T., O‘zbekiston, 1999. B. 128-132;
9. Karimov I.A. Ozod va obod, erkin va farovon hayot – pirovard maqsadimiz.
8-jild. T., 2000. B. 430, 448, 467, 476;
10. Karimov I.A. Milliy istiqlol g‘oyasi: asosiy tushuncha va tamoyillar // Vatan
ravnaqi uchun har birimiz mas’ulmiz. 9-jild. T., 2000. B. 201-205;
11. Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. T., 2008.
12. “O‘zbekistonning Yangi tarixini tayyorlash va nashr etish to‘g‘risida”gi O‘zR
Vazirlar Mahkamasining Qarori // Xalq so‘zi, 17 dekabr 1996 yil;
“O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi
Tarix instituti faoliyatini
takomillashtirish to‘g‘risida”gi O‘zR Vazirlar Mahkamasining Qarori // Xalq
so‘zi, 27 iyun 1998 yil.
13. Erkaev A. O‘zbekiston yo‘li. - Toshkent: Maʼnaviyat, 2011.
14. G‘ulomov S., Ubaydullaeva R., Ahmedov E. O‘zbekiston. -Toshkent:
Mehnat, 2001.
15. Mustakil O‘zbekistan tarixining dastlabki saxifalari. - Toshkent, 2000.
16. Mustaqil O‘zbekiston tarixi. Masʼul muharrir A.Sabirov. - Toshkent:
Akademiya, 2013.
17. Mustaqillik: Izohli ilmiy-ommabop lug‘at // M.Abdullaev va boshqalar:
to‘ldirilgan uchinchi nashr. - Toshkent: Sharq, 2006.
51
18. Noveyshaya istoriya Uzbekistana. Rukovoditelʼ proekta i redaktor:
M.A.Raximov. - Toshkent: Adabiyot uchqunlari, 2018.
19. O`zbekiston tarixi. 2-3-kitob. Mustaqil O`zbekiston tarixi. T.Sharq. 2011.
20. O‘zbekiston Respublikasi: Mustaqil davlatning bunyod bo‘lishi. T.,
O‘zbekiston, 1992
21. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. T., O‘zbekiston, 2012
22. O‘zbekiston tarixi. R.H.Murtazaevaning umumiy tahriri ostida. – Toshkent,
2005.
23. O‘zbekiston xalqining dini, madaniyati va urf-odatlari: tarix va hozirgi holat.
- Toshkent: TIU, 2011.
24. O‘zbekistonning yangi tarixi. Uchinchi kitob. Mustaqil O‘zbekiston tarixi. T.:
Sharq, 2000.
25. Usmonov Q. va boshqalar. O‘zbekiston qaramlik va mustaqillik yillarida. T.,
O‘qituvchi, 1996.
«Mustaqillik Deklaratsiyasi» ning qabul qilinishi

|
«Mustaqillik Deklaratsiyasi» ning qabul qilinishiBog'liq 85. Mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar«Mustaqillik Deklaratsiyasi» ning qabul qilinishi.
O‘zbekiston hukumati Mustaqillik Deklaratsiyasi asosida 1990-vilda dadillik
bilan respublika manfaatlaridan kelib chiqqan holda bir qator tadbirlar majmuasini
amalga oshirdi. «O`zbekiston SSRdagi ijro etuvchi va farmoyish beruvchi hokimiyat
tuzilmasini takomillashtirish va O‘zbekiston SSR Konstitutsiyasi (Asosiy qonunijga
o‘zgartirishlar va qo‘shimchalar kiritish to‘g'risida» (noyabr)gi qonun. «Yer
to‘g'risida»gi (iyul) qonun, O‘zbekiston Prezidentining respublika fuqarolari ga
yakka tartibda turar-joy qurish va shaxsiy tomorqa xo‘jaliklari uchun yer
uchastkalari ajratish to‘g'risidagi, aholi punktlarini gazlashtirish to‘g'risidagi
farmonlari, Vazirlar Mahkamasining paxta xomashyosi, boshqa turdagi
dehqonchilik va chorvachilik mahsulotlarining xarid narxlarini ko‘p martalab
oshirish to‘g'risidagi, shuningdek qishloq xo‘jaligidagi mehnatga to‘lanadigan haqni
oshirish to‘g'risidagi qarorlari va boshqalar ana shular jumlasiga kiradi.
O‘zbekiston hukumati qishloq mehnatkashlarining iqtisodiy turmush
sharoitlarining yaxshilashga qaratilgan bir qator tadbirlarni ishlab chiqdi va uni
amalga oshirdi.. Faqat 1990-yilning boshlariga qadar respublikada 381 ming oila,
yoki muhtoj bo‘lganlarning deyarlik hammasini birinchi marta tomorqa
uchastkalariga ega bo‘ldi, 872 ming oila shu paytga qadar bo‘lgan yerlarini ancha
kengaytirib oldi. Shu maqsadlar uchun ja'mi 150 ming gektar yer yoki talab qilingan
miq-dorning 95 foyizi ajratib berildi. Aholiga 21 ming bosh buzoq, 312 ming bosh
qo‘zi va uloq, 10 milliontadan ko‘proq jo‘ja sotildi
34
. Bu ish keyinchalik yanada
davom ettirildi. Aholiga qo‘shimcha ajratilgan sug'oriladigan yer 500 ming gektarga
yetkazildi. Ana shu tariqa aholiga tomorqa uchun berilgan yer miqdori 700 ming
gektarni
35
tashkil etdi. Bu yerlardan 9 milliondan ortiq odam foydalandi. Tomorqa
yerlarining o‘rtacha hajmi 0,2 gektardan ortiqqa yetkazildi. Bu tadbirlar
mustamlakachilikka asoslangan buyruqboz sovetlar tuzumi sharoitida so‘zsiz dadil
qo‘yilgan qadam edi. Qishloq mehnatkashlariga qo‘shimcha yerlarning ajratib
berilishi bir qator keskin hayotiy muammolarni hal qilishga yordam berdi. Ular
nimalardan iborat edi.
34
«Xalq so‘zi», 1991 yil, 15 avgust.
35
«Toshkent haqiqati», 1990 yil, 27 fevral.
|
| |
Kasblar tasnifini, kasblarda mehnat turlariinig ta’rifi

|
Kasblar tasnifini, kasblarda mehnat turlariinig ta’rifi
|
bet | 56/69 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #129770 |
Bog'liq Hujjat (1)Kasblar tasnifini, kasblarda mehnat turlariinig ta’rifi
(odam-odam, odam-texnika, odam-tabiat, odam-belgili tizim, odam-badiiy obraz)
|
Darsning maqsadi:
ta`limiy- o`quvchilarda kasblarni mehnat qurollari bo`yicha tasniflash ko`nikmasini shakillantirish, muayyan tipdagi kasbga bo`lgan moyillikni aniqlash;
tarbiyaviy - kasblarni tiplari bo`yicha tahlil qilish orqali
o`quvchilarning ma`lum bir kasblarga nisbatan qiziqishlarini oshirish;
v) rivojlantiruvchi – o`quvchilarni maktab atrofidagi ishlab chiqarish korxonalarida eng ko`p tarqaldan har xil tipdagi kasblarni farqlashga va tahlil qilishga o`rgatish.
Kasbga yo`naltiruvchi maqsad: o`quvchilarni har xil tipdagi kasblarni
farqlashga va tahlil qilishga o`rgatish orqali ularni kasblarga bo`lgan qiziqishlarini mustahkamlash, biror kasbni tanlashlariga ko`maklashish.
arsning vazifalari:
kasblarning tasniflari haqida tushuncha berish;
har bir kasbning mas`ulyatli va sharafli ekanligini, o`z o`rni va mavqei borligini tushuntirish;
biror kasbni o`rganish va egallash uchun faqatgina xohish-ishtakni o`zi yetarli emasligini, balki kishida shu kasbni egallash uchun uning qiyinchiliklarini yenga oladigan, o`ziga xos xususiyatlariga mos keladigan qobiliyatlar ham bo`lishi zarurligini uqtirish.
Dars tipi: Yangi bilimlar berish Dars turi: nazariy.
Darsda qo`llaniladigan o`qitish metodlari: ma`ruza, suhbat, tushuntirish, ro`lli o`yin.
Fanlararo bo`glanish: tibbiyot, biologiya, kimyo, qishloq xo`jaligi, texnika, texnologiya, matematika, informatika, fizika, iqtisodiy bilim asoslari va b.
Dars jihozi: tarqatma materiallar, kompyuter, proyektor, ekran, ishalab chiqarish sohalariga oid slaydlar, ko`rgazmalar va h.
Darsning borishi:
|
| |
V. Darsni yakunlash (xulosalash) va uyga topshiriq berish

|
V. Darsni yakunlash (xulosalash) va uyga topshiriq berish
|
bet | 55/69 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #129770 |
Bog'liq Hujjat (1)V. Darsni yakunlash (xulosalash) va uyga topshiriq berish.
30-dars.
“Texnologiya va dizayn” hamda “Servis hizmati” yo`nalishlari uchun.
|
Amaliy mustaqil ishlar: Sanoat miqyosida ko`p seriyali ishlab hiqarish uchun tavsiya etish mumkin bo`lgan mahsulot namunasini maketi, modeli) tayyorlash, unda qo`llanilgan xom-ashyo, ijodiy `oya va dizayn yechimlarini asoslash.
|
Mavzu
O`qituvchiga metodik tavsiya
Bu mavzu umumiy ko`rinishga ega bo`lib, undan ko`zlangan maqsad o`quvchilarning sanoat miqyosida qanday ko`rinishdagi mahsulotlar ishlab chiqarishini bilishlarini aniqlashdan, shuningdek, ularni texnikada, uy-ro`zg`or ishlarida ko`p qo`llaniladigan mahsulotlarni, shu jumladan, yangi mahsulotlarni ishlab chiqarish taklifini o`rtaga tashlashga o`rgatishdan iborat. Shu maqsadda o`qituvchi o`quvchilar oldiga ko`p ishlatiladigan maxsulotlarni sanashni va ularni qanday ishlab chiqarish mumkinligini aniqlashni vazifa qlib qo`yish mumkin. Quyida texnikada va uy-ro`zg`or ishlarida ko`p qo`llaniladigan ayrim buyum va mahsulotlarni keltirib o`tamiz.
“Texnologiya va dizayn” yo`nalishi bo`yicha – bolt, gayka, shayba, mix, burama mix, osma, zulpin, eshik, rom, stol, stul, kursi, beshik, sandiq, divan, so`ri, xontaxta, o`ymakorlik ishlari va h.
“Serviz xizmati” yo`nalishi bo`yicha – dastro`mol, ro`molcha, peshpand, fartuk, qo`lqop, do`ppi, to`quvchilik, kashtachilik hamda zardo`zlik buyumlari va h.
KASB TANLASHGA YO`LLASH
31- dars.
“Texnologiya va dizayn” hamda “Servis xizmati” yo`nalishlari uchun.
-
|
| |