nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Qishloq xo‘jaligini ishlab chiqarish potensialini nimalar tashkil etadi

|
Qishloq xo‘jaligini ishlab chiqarish potensialini nimalar tashkil etadi
|
bet | 30/32 | Sana | 13.01.2021 | Hajmi | 44,78 Kb. | | #13034 |
314. Qishloq xo‘jaligini ishlab chiqarish potensialini nimalar tashkil etadi
315. Asosiy fondlar haqida tushuncha
316. Fondlar sig‘imini aniqlash tartibi
317. Aylanma fondlar, mablag‘lar haqida tushuncha
318. Agrosanoat integratsiyasi tushunchasi!
319. Bozordagi narx navo (baxo)
320. Ishlab chikarish vositalari bozori bu
321. Maxalliy bozor deganda
322. Rentabellikning chegaraviy nuktasi, ya’ni «zararsizlik nuktasi» deganda
323. Quyida qayd qilingan xarajatlarning qaysi biri o‘zgaruvchan xarajatlarga kiradi
324. Korxona doirasida amalga oshiriladigan raxbarlik faoliyati
325. Quyida qayd qilish va extiyojlarning qaysi biri birlamchi extiyojlarga kiradi
326. Taklif bu
327. Qayta ishlash jarayonida 1200 dan ortiq sanoat mahsulotlari olinadigan o‘simlik qaysi
|
| |
Qishloq (O‘rmon) xo‘jaligining xususiyatlari nimalardan iborat

|
Qishloq (O‘rmon) xo‘jaligining xususiyatlari nimalardan iborat
|
bet | 28/32 | Sana | 13.01.2021 | Hajmi | 44,78 Kb. | | #13034 |
294. Qishloq (O‘rmon) xo‘jaligining xususiyatlari nimalardan iborat
295. Qishloq xo‘jaligi tarmoqlararo iqtisodiy munosabatlarida xo‘jalik yuritish mexanizmi tarkibiga nimalar kiradi
296. Davlat xo‘jaliklarini iqtisodiy negizini nima tashkil etadi
297. Kooperativ xo‘jaliklarining iqtisodiy negizi nimalardan iborat
298. Ijara xo‘jaliklarini iqtisodiy negizini nima tashkil etadi
299. Asosiy vositalarga ijara haqi miqdori qanday aniqlanadi
300. Ishlab chiqarish infrastrukturasining tarkibi
301. Ijtimoiy infrastruktura tarkibi
302. Korxonani iqtisodiy samaradorlik darajasini qaysi ko‘rsatkich ifodalaydi
303. Rentabellik darajasini aniqlash tartibi
304. Bozor iqtisodiyoti sharoitida yerni foydalanuvchilarga qanday tartibda berish kerak
305. Yer kadastrining tarkibi
|
| |
Marketing tadqiqotlari - 2. Agrar siyosatning ta’rifi qaysi javobda to’g’ri keltirilgan? Quyidagi sohalarning qaysilari...

|
2. Agrar siyosatning ta’rifi qaysi javobda to’g’ri keltirilgan? Quyidagi sohalarning qaysilari agrar siyosatga tegishli? Agrar qonunchilik nima?
|
bet | 31/32 | Sana | 13.01.2021 | Hajmi | 44,78 Kb. | | #13034 |
328. Marketing tadqiqotlari
329. Bozorni segmentlarga ajratish
330. Tovar raqobatbardoshligini baholash
331. Korxonaning marketing dasturi
332. Quyidagi qaysi bir qonun bozor qonuni deb yuritiladi
333. Quyida qayd qilingan xarajatlarning qaysi biri o‘zgaruvchan xarajatlarga kiradi
334. Qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi samaradorligi nimaga bog‘liq?
335. Mulkning qanday shakllari mavjud
336. Qishloq xo‘jaligida pirovard mahsulot nima
337. Tovarning iste’mol qiymati nima
338. Tovar - pul munosabatlarining asosi
339. Agrosanoat birlashmalarini tashkil qilishining asosiy prinsipi
340. Asosiy vositalar nima
341. Moddiy aylanma vositalar nima
342. Kelib chiqishiga qarab ishlab chiqarish resurslari qaysi turlarga bo‘linadi;
343. Resurs potensialini hisoblashning qaysi uslubini amaliyotda qo‘llash mumkin emas
344. Qishloq xo‘jaligida mehnat resurslariga mehnatga yaroqli erkaklar yoshi qonunga ko‘ra qanday belgilangan
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
2. Agrar siyosatning ta’rifi qaysi javobda to’g’ri keltirilgan? Quyidagi sohalarning qaysilari agrar siyosatga tegishli? Agrar qonunchilik nima?
|
Fanning predmetini o‘rganish usullari

|
Fanning predmetini o‘rganish usullari
|
bet | 24/32 | Sana | 13.01.2021 | Hajmi | 44,78 Kb. | | #13034 |
252. Fanning predmetini o‘rganish usullari
253. “Qishloq xo‘jaligining tarmoqlararo iqtisodiy munosabatlari” fanining tarkibi
254. “Qishloq xo‘jaligining tarmoqlararo iqtisodiy munosabatlari” fanining birinchi sohasining tarkibi!
255. “Qishloq xo‘jaligining tarmoqlararo iqtisodiy munosabatlari” fanining ikkinchi sohasi
256. “Qishloq xo‘jaligining tarmoqlararo iqtisodiy munosabatlari” fanining uchinchi sohasi
257. “Qishloq xo‘jaligining tarmoqlararo iqtisodiy munosabatlari” fanining to‘rtinchi sohasi
|
| |
Adabiyotlar - Buxoro davlat universitetining pedagogika

6. Трудовое обучение. Учебник для 5-класса школ общего среднего
образования: / Авторы Ш.Шарипов и другие. – T.: «Шарк», 2015. 155-168 стр.
MA’RUZA № 5
Mavzu: Choynak
uchun yopqish, taglik asos chizmalarini chizish, o‘lchov
olishni, fartuk va ro‘mol fasonlarini o‘zgartirishni o‘rganish.
Reja:
1. Modelni tanlash va modelning tashqi ko'rinishini tavsiflash.
2. Fartukni modellashtirish.
3. Choynak uchun qozonlar, isitish yostiqchalari va stendlarni modellashtirish
.
Tayanch so‘zlar: taglik,
asos chizma, fartuk, ro‘mol, astarlar, bo‘laklar,
bichiqlar, dazmollar.
Choynak yopqichni tikish uchun albatta
birinchi navbatda gazlama, ichki
qatlam va bezaklar tanlanadi. Bezak berish hammaning didiga qarab bezaladi. Eskiz
chiziladi. Shablon tayyorlanadi. Shablonni gazlamaga joylab chok haqlari tashlanib
bichib olinadi. Bichiq bo‘laklarini bir-biriga ulab tikib chiqiladi.
CHoklarni orasi
ochilib dazmollanadi. Astarlari gazlama ham huddi shu tariqa bichib tikiladi. Asos
va astarni bir biriga ulab tikiladi. Astar ulab bo‘lgach ichiga suniy paxta yoki tabiiy
paxta solinibetak qismi ham yopib tikib chiqiladi. Qavib chiqiladi. Qopqoqg‘i ham
shu
tarzda
tikiladi.
Bezak berish hammaning didiga qarab bezaladi.
Oshxona fartuklarini oddiy tikuv mashinalarida ham tikish mumkin.
Matolarni ulgurji savdo do‘konlaridan sotib olgan ma’qul, bu xarajatni bir oz tejaydi.
Dizaynerlik oshxona fartuklari bozordagi bir xillik fartuklardan farq qilishi uchun
tikiladigan matoga e’tibor qaratish lozim. Matoni tanlashda
namlik va kirlarni
o‘tkazmasligi uchun qalinroq bo‘lishi, paxta, lyon matolari gulli,
chiroyli rangli
bo‘lishi yanada fartukka bo‘lgan talabni oshirishga yordamlashadi.
Dizaynerlik oshxona fartuklarini tikishda dizaynerning ishlari e’tiborga
sazovordir. Albatta oshxona fartugining konstruksiyasi va texnologiyasi jihatdan
juda sodda bo‘lib, biznesingizni rivojlanishi fartuk
uchun tanlangan mato va
bezaklarga bog‘liq. Demak oshxona fartuklari matosining gullari, rangi, bezaklari
nafaqat kiyimlarni himoyalashi, balki estetik zavq bag‘ishlashi muhimdir. Oshxona
fartuklarini tikish uchun malakali tikuvchi bo‘lish shart emas. Oshxona fartuklari
30-40 yillardan beri o‘z bichimlarini saqlab qolgan, uning eski andazalaridan ham
foydalansa bo‘ladi.
Siz tikayotgan oshxona fartuklarining qay birga talabni ko‘p bo‘lishi internet
tarmog‘idagi ijtimoiy tarmoqlardan ham bilish mumkin.
Buning uchun oshxona
fartuklarini bir necha xil ranglarda va matolarda tiking va chiroyli fonlarda, sifatli
qilib suratga oling, bunda mahsulot to‘liq ko‘rishini hisobga oling.
Rasmlarni
ijtimoiy tarmoqlarga joylashtirib talabni o‘rganing.Mana shu talab asosida
mahsulotlaringizni ishlab chiqarishingiz mumkin
andazalar gradatsiyasi - Buxoro davlat universitetining pedagogika

foydalanishga to'g'ri keladi. Andazalar gradatsiyasining mavjud usullarida qator
prinsiplarga amal qilinadi:
— katta yoshli aholi va bolalar kiyimining detallarida bir xil gradatsiyasiya
qoidalariga amal qilish;
— andazalar ko'paytirishda dastlabki o'qlarning bir xil joylanishi;
— konstruktiv nuqtalaming siljish qiymati bir xil usulda hisoblanishi;
—har bir ajratilgan razmerlarning kichik guruhida dastlabki bazaviy razmerga
nisbatan konstruktiv nuqtaning siljish qiymatining o'zgar- masligi.
Texnik ko'paytirish usullaridan guruhlash, nurlar va proporsional — hisobli
usullar kengroq tarqalgan.
Tayanch so‘zlar - Buxoro davlat universitetining pedagogika

|
Buxoro davlat universitetining pedagogikaBog'liq Bahronova ShaxloTexnik ijodkorlik va konstruksiyalash MAJMUATayanch so‘zlar: uzunlik, aylana, kenglik o‘lchovlari, detallar, razmerlar,
modellar, nurlar usullari, fasonlar, fokslar.
Guruhlash usuli. Andazalarning har xil razmerlari oldindan tayyorlangan o‘rta,
eng katta yoki cng kichik razmerli ikki komplekt andazalardan olinadi. Shu bois bir
xil nomli detallarning bir xil tomoni birlashtirilgan holda bir- birining ustiga
yotqiziladi va bir xil nomli konstruktiv nuqtalar birlashtiriladi. Hosil bo'lgan
chiziqlarni ikki detal orasidagi razmerlar nomerining soniga bo'lib, razmerlararo
orttirma qiymati aniqlanadi. Belgilangan nuqtalarni birlashtirish orqali dastlabki
detallar orasidagi andazalar konturi chiziladi (1-a rasm). Ushbu usul konstruktiv
tuzilishi murakkab bo‘lgan modellar detallarini ko'paytirishda hamda andazalar
ko'pavtirishning boshqa usullarida qo'llanadigan notipaviy sxemalarga oid asosiy
konstruktiv nuqtalaming orttirmalarini hisoblash uchun dastlabki bosqich sifatida
tatbiq etiladi. Usulning kamchiligi kiyim detallarining ikki komplektini
tayyorlashdadir.
Nurlar usuli. Detalning fokus sifatida olingan muayyan bir nuqtasi barcha
konstruktiv nuqtalari bilan to‘g‘ri chiziqlar-nurlar orqali birlashtiriladi. Detal
konturidan boshlab nurlar bo'yicha orttirmalar qiymati qo'yiladi (1-b rasm).
Belgilangan yangi nuqtalarni birlashtirib kattaroq yoki kichikroq razmerlar konturi
chiziladi. Bu usulning aniqligiga dastlabki fokus nuqtasining joylanishi ta'sir etadi.
Fokusning har xil holatida nurlar yo'nalishi ham o'zgaradi. Yangi konstruktiv
nuqtalar siljib, andazaning konturini o'zgartiradi.
Mazkur usul oson bo‘lsa ham ko‘paytirilgan andazalarning konturlari noaniq
chiqadi. Nurlar usulidan bosh kiyimlar va korset buyumlarining andazalarini
ko‘pay- tirishda samaraliroq foydalanish mumkin.
Proporsional-hisoblash usuli aniqroqligi tufayli kengroq tarqalgan.
O'lchamlar o'zgaruvchanligiga va bo'linish chiziqlarining holatiga bog'liq holda
konstruktiv nuqtalar gorizontal hamda vertikal o'qlar yo'nalishi bo'yicha ontirmalar
qiymatiga suriladi. Har bir konstruktiv nuqtaning gorizontal va vertikal orttirmalari
shartli ravishda qabul qilingan dastlabki o'qlarga nisbatan hamda dastlabki
razmerlararo orttirmalarga tayanib hisoblanadi (3.10-d rasm).
Proporsional — hisoblash usuli barcha konstruktiv nuqtalar orttir- malarining
o'zaro proporsional bog'lanishiga asoslangan. Mazkur usulning afzailigi murakkab
konstruksiyali detallar nuqtalarining orttir- malarini hisoblashda namoyon bo'ladi.
1-rasm. Andazalarni turli usulda gradatsiyalashda konstruktiv nuqtalari surilishi: a
— guruhlash; b — nurlar; d — proporsional hisoblash usullari.
|
| |
Buxoro davlat universitetining pedagogika - bet 16

Mustaqil ishning maqsadi: bashorat qilish, loyihalash, modellashtirish
qobiliyatini rivojlantirish.
Loyiha - bu "natijalarning sifatiga, mablag‘lar va resurslarni sarflashning
mumkin bo‘lgan chegaralariga va muayyan tashkilotga qo‘yiladigan talablar bilan
alohida tizimni vaqt bilan cheklangan maqsadli o‘zgartirish".
Mustaqil ishning kutilayotgan natijalari: - talabalarning fan va ta’limning
zamonaviy muammolariga oid bilimlaridan ta’lim va kasbiy muammolarni hal
qilishda foydalanishga tayyorligi; - tadqiqot muammolarini original hal qilish uchun
individual ijodiy qobiliyatlardan foydalanishga tayyorlik; - bashorat qilish,
loyihalash, modellashtirish qobiliyati.
Topshiriq shakli: LOYIHANI ISHLAB CHIQISH
Mustaqil ishning maqsadi: bashorat qilish, loyihalash, modellashtirish
qobiliyatini rivojlantirish.
Loyiha - bu "natijalarning sifatiga, mablag‘lar va resurslarni sarflashning
mumkin bo‘lgan chegaralariga va muayyan tashkilotga qo‘yiladigan talablar bilan
alohida tizimni vaqt bilan cheklangan maqsadli o‘zgartirish".
Mustaqil ishning kutilayotgan natijalari: - talabalarning fan va ta’limning
zamonaviy muammolariga oid bilimlaridan ta’lim va kasbiy muammolarni hal
qilishda foydalanishga tayyorligi; - tadqiqot muammolarini original hal qilish uchun
individual ijodiy qobiliyatlardan foydalanishga tayyorlik; - bashorat qilish,
loyihalash, modellashtirish qobiliyati.
Nazorat savollari:
1. Oshxona uchun kiyimlarning xususiyatlarini izohlang.
2. Choynak uchun qozon, isitish yostig'i va stendning chizmasi qanday chiziladi?
3. Fartukning chizmasini qurish uchun o‘lchovlari qanday olinadi?
4. Fartuk va ro'mol chizmasini qurish qanday uriladi?
5. Fartuk va ro'mol uchun qanday o‘lcham olinadi?
ko’nikmalarga ega bo’lishi

ko’nikmalarga ega bo’lishi; • avto modeli, kema modeli, avia model va qishloq xo‘jaligi mashina va
uskunalarini modellashtirish, qo‘llanishiga ko‘ra o‘quv va ishlab chiqarish texnik
obyektlarini konstrukstiyalash jarayonlarni tahlil qilish usullarini qo‘llay olish;
- bolalar, ayollar, erkaklar kiyimlari asos chizmalarini konstrukstiyalash uchun
gavdadan olinadigan o‘lchovlar haqida, asos chizmalarni konstrukstiyalash,
kiyimlarni turli fasonda modellashtirish, maketlarni tayyorlash, texnologik
xaritalarni tayyorlash malakaga ega bo‘lishlari kerak. 4. VI. Ta’lim texnologiyalari va metodlari: • tezkor savol-javoblar;
• guruhlarda ishlash;
• taqdimotlarni qilish;
• individual loyihalar;
• namunalar, texnologk xaritalar tayyorlash;
• jamoa bo‘lib ishlash va himoya qilish uchun loyihalar.
5. VII. Kreditlarni olish uchun talablar: Fanga oid nazariy va uslubiy tushunchalarni to‘la o’zlashtirish, tahlil natijalarini
to‘g‘ri aks ettira olish, o‘rganilayotgan jarayonlar haqida mustaqil mushohada
yuritish va joriy, oraliq nazorat shakllarida berilgan vazifa va topshiriqlarni bajarish,
yakuniy nazorat bo’yicha yozma ishni topshirish.
6. Asosiy adabiyotlar 1. Abdullaeva Q.M. Tikuvchilik buyumlarini loyihalash va modellashtirish asoslari.
O‘quv qo‘llanma. T.: “Adabiyot” 2006 yil. 3. G‘.Abduqodirov Kasb ta’limi praktikumi .T.: 2012.-260 b.
4. Gaipova N.S.va boshqalar. Tikuvchilik texnologiyasi asoslari.
o‘quv qo‘llanma. T.: “Adabiyot” 2006 yil.
5. Sh.Sharipov, N.Muslimov. “Texnik ijodkorlik va dizayn”. - T.: 2011 yil.
6. G.Karimova, X.Komilova ”Reklama va dizayn”-T.”O‘zbekiston” 2006 yil.
7.H.O.Jo‘rayev, Sh.H.Qulieva, F.S.To‘rabekov, M.N.Karimova “Texnik ijodkorlik va
dizayn”. - T.,,Turon zamin ziyo” 2015 yil.
Jami: 
54 - Buxoro davlat universitetining pedagogika

qo’llanishiga ko’ra o‘quv va ishlab chiqarish texnik obyektlarini konstrukstiyalash,
o‘quvchilarning texnik ijodkorligini boshqarish tasavvurga ega bo’lishi;
-o‘lchov olish, asos chizmalarni konstrukstiyalash, modellashtirish texnologiyasi
haqida
tasavvur va bilimga ega bo’lishi;
• texnik masala echimlarini topishning boshqa metodlari; buyumning badiiy loyiha
konstrukstiyasini yaratish. Texnik ob’ektlarni loyihalash va tayyorlash; oddiy texnik
obyektlarni konstrukstiyalash va modellashtirish; avto modeli, kema modeli, avia
model va qishloq xo‘jaligi mashina va uskunalarini modellashtirish, qo‘llanishiga
ko’ra o’quv va ishlab chiqarish texnik obyektlarini konstrukstiyalash,
o’quvchilarning texnik ijodkorligini boshqarish; texnik ijodkorlik bo‘yicha sinf va
maktabdan tashqari olib boriladigan ishlarni tashkil etish; o‘quvchilarning
boshlang‘ich ijodiy uyushmalaridagi ishlar mazmuni va metodlari haqida;
-tikuvchilik buyumlari asos chizmalarini konstrukstiyalash uchun gavdadan
olinadigan o‘lchovlar haqida, asos chizmalarni konstrukstiyalash, kiyimlarni turli
fasonda modellashtirish, maketlarni tayyorlash
Bo`laklardan iborat yubka

|
Bo`laklardan iborat yubkaBog'liq Bahronova ShaxloTexnik ijodkorlik va konstruksiyalash MAJMUABo`laklardan iborat yubka - bo`laklardan iborat yubka konstruksiyasining asosi
yubka bo`lagidir. Bunday yubka konstruksiyasini tuzish uchun yubka qancha
bo`lakdan iborat bo`lishini, bel aylanasini-BlA, bo`ksa aylanasini –BkA va yubka
uzunligini bilish kerak.
Etak tomoni kengaytirilgan yubka -yubkaning etak tomoni beldagi vitachkalarni
etak chizig`iga ko`chirish, taxlamalar xosil qilish, gode singari juda ko`p usullar
bilan kengaytiriladi.
Fantazi yubka - «Fantazi» yubkalarda turli simmetrik, asimmetik drapirovkalar,
kirkmalar, burmalar bo`ladi; shuningdek ular ko`p qavatli va boshqacha xam bo`lishi
mumkin.
Model yaratish jarayoni - gazlama ustida ishlash va model eskizini ishlab
chiqish, gazlama va qo’shimcha bezak materiallarni tanlash, model eskizini
korxonada bosh muxandis boshchiligidagi muxandis texnik xodimlardan iborat
badiiy - texnik kengashda tasdiqlash, eskiz bo’yicha buyumni rassom – modelchi
va texnologik laborantlar hamkorligida mulyaj uslubi bilan bichish va tikish, yangi
modeldagi kiyimni badiiy - texnik kengashda ko’rib chiqish va katta badiiy - texnik
kengashga tavsiya etish.
ILOVALAR
|
| |
Topshiriq 
Topshiriq shakli

5. А.Ф.Бланк, З.М.Фомина Моделирование и конструирование женской
одежды.-3-е изд..-М.: Легкопромбытиздат, 1994. 5-35 стр.
6. Чижикова Л.П. Кружок конструирования и моделирования одежды.
Пособие для руководителей кружков шк. И внешкю учреждений. – М.:
Просвещение, 1990. 15-45 стр.
MA’RUZA № 3
Mavzu: Tikuvchilik buyumlarini
konstruksiyalash, asos chizmasini qurish,
inson gavdasidan olinadigan o’lchov turlari: asosiy va yordamchi o’lchovlar haqida
hamda uzunlik, aylana, kenglik o’lchovlari haqida, chizma chizishda o‘chovlarga
qo’shiladigan qo’shimchalar haqida, kiyimlarning old,
orqa va eng qurilmalarini
qurish haqida ma’lumotlar berish.
Reja:
1. Inson tanasining o'qlari va tekisliklari.
2. Tananing holati va uning anatomik asoslari
3. Asosiy antropometrik nuqtalar.
4. Dizayn chizmasini qurish uchun o‘lchov belgilari va o'sishlar
MUSTAQIL TA’LIM TOPSHIRIQLARI

10
Qiz bolalar ko’ylagining o’lchovlar asosida texnologik
xaritalarini tayyorlash.
6
11
Qiz bolalar ko’ylagining o’lchovlar asosida texnologik
xaritalarini tayyorlash.
6
Jami:
66
G L O S S A R I Y
Kiyim – odam tanasini tashqi ta’sirlardan muhofaza qiluvchi va estetik finksiyalarni
bajaruvchi buyum va buyumlar majmuidir.
Modellash – bu turli shakl va bichimdagin kyim modelining onstruksiyasiniishlab
chiqaradigan murakkab ijodiy prosesdir.
Texnik modellash - tipovoy konstruksiya asosini yangi model konstruksiyasiga
aylantirishdan iborat.
Fason chiziqlarini bichimi va silueti mos keladigan konstruksiya asosining
chizmasiga tushiriladi.
Yubkalarni konstruktiv loyihalash - ayollar yubkasini yangi modelini ishlab
chiqishda asosiy e`tibor bel vitochkasini ko`chirishga, old va ort bo`laklarni
kengaytirishga (yoki toraytirishga), shu detallarning uzunligini va prporsiyasini
o`zgartirishga qaratiladi.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI - Buxoro davlat universitetining pedagogika

Fan/modul kodi
TIVK3008
O‘quv yili
2021-2022
Semestr
3-4
ECTS -
Kreditlar
8
Fan/modul turi
Majburiy
Ta’lim tili
O‘zbek
Haftadagi dars soatlari
4-4
1.
Fanning nomi
Auditoriya
mashg‘ulotlari
(soat)
Mustaqil
ta’lim (soat)
Jami yuklama
(soat)
Texnik ijodkorlik va
konstruksiyalash
108
132
240
2.
I. Fanning mazmuni:
Fanni o‘qitishdan maqsad - talabalarga texnik ijodkorligini
rivojlantirishning
ijtimoiy - pedagogik muammolari; texnik ijodkorlik faoliyatining tashkiliy asoslari;
ixtiro, kashfiyot, rastonalizatorlik
takliflari va patent axboroti; texnik ijodkorlik
masalalarini
echish metodlari; dizayn va modellashtirish;
ergonomika va dizayn
asoslari; texnik modellashtirish va konstrukstiyalash; o’quvchilar texnik ijodkorligi
faoliyatiga rahbarlik qilish, sinfdan va maktabdan tashqari
muassasalarda texnik
ijodkorlik faoliyatini tashkil qilish; o‘quvchilar texnik ijodkorligini
rivojlantirish
kabi masalalarni o‘rgatish vazifasini bajaradilar va ularni amaliyotda tatbiq etish
ko‘nikmasini hosil qilish;
- talabalarga servis xizmati bo‘yicha konstrukstiyalash
va modellashtirish
bo‘limi mazmunida texnologiya fanini 5-9 sinflarda o‘qitishda tikuvchilik
buyumlarini konstrukstiyalash va tanlangan fason
asosida kiyim fasonlarini
o‘zgartirish, ya’ni, modellashtirish va kiyim maketlarini tikish bo‘yicha bilim,
ko‘nikma va malaka hosil qilish.
Fanning vazifasi - davlat ta’lim standartiga asosan talabalarda nazariy
bilimlar va amaliy ko‘nikmalar, malakalarni shakllantirish
orqali insonning
hayotdagi o’rni va ahamiyatini ochib berish ko‘nikma va malakalarini
shakllantirish ;
- servis xizmati bo‘yicha konstrukstiyalash va modellashtirish bo‘limi
mazmunida texnologiya fanini o‘qitishda
tikuvchilik buyumlarini, ya’ni, ayollar,
bolalar, erkaklar kiyimlarining asos chizmasini konstrukstiyalash va modellashtirish
va kiyim maketlarini tikishga oid ko‘nikma va malakalarni shakllantirish.
Buxoro davlat universitetining pedagogika - bet 77

Mustaqil ishlarni bajarish uchun tavsiyalar
Talaba mustaqil ishni bajarishda fanning o'ziga
xos xususiyatlarini hisobga
olgan holda quyidagi shakllardan foydalanish tavsiya etiladi:
- o'quv materiallari bo'yicha mavzu bo'yicha mavzu va boblarni o'rganish;
- tarqatma materiallar yordamida ma’ruzani qisman o‘zlashtirish;
- maxsus adabiyotlarda fanning bo‘limlari yoki mavzulari ustida ishlash;
- fanning talabaning o‘quv ilmiy-tadqiqot ishlariga oid bo‘limlarini
chuqur
o‘rganish;
- faol va muammoli o'qitish usullari qo'llaniladigan o'quv mashg'ulotlari;
- masofaviy ta'lim.
Talabaga mustaqil ish mavzulari, shu mavzular bo’yicha egallashi kerak
bo’lgan bilim, ko’nikma va malakalar, o’tish muddati va shakli beriladi. Talabalar
mustaqil o‘zlashtirilgan mavzular bo‘yicha insho va ijodiy ishlar tayyorlaydilar va
majburiy ravishda hisobot taqdim etish bilan yakunlanadi.
Fonarcha englar - Buxoro davlat universitetining pedagogika

Uylik kiyimlar - arzon, ip tolali gazlamalardan tikilgani ma`qul bo`lib, ular keng,
qulay bo`lishi, bezaklari me`yorida ishlatilishi kerak.
Kundalik kiyimlar - yoz oylarida yengil, yupqa gazlamalardan,
yorqin rangda,
yengli yoki yengsiz qilib tikilsa maqsadga muvofiq bo`ladi.
Bashang kiyimlar - chiroyli, zarli, gulli yoki sidirg`a gazlamalardan tayyorlanishi
mumkin. Bunday kiyimlar juda murakkab fasonlarda bo`lishi, hamda ularga chiroyli
bezaklar: kashtalar,
burmalar, mayda taxlamalar, sun`iy gullar, belbog`lar ishlatib
tikish mumkin.
Yubka shim - fasonlarini tanlashda
gazlamalarning xususiyatiga, kiyimning
vazifasiga, mavsumiga va albatta odam gavdasiga e`tibor berish kerak.
Bog’cha yoshidagi qiz bolalar ko’ylagi - asosan paxta tolali gazlamadan tikiladi.
Paxta tolali gazlamalar namlikni oson yutadi va tez quriydi, yaxshi yuviladi, dazmol
qilishda yuqori haroratga chidamli.
Taxlamali yubka - Yon choki kesmali yubka, old yoki ort bo`laklari taxlamali
yubka andazasi to`g`ri yubkaning konstruksiyasi asosida tuziladi.
MA’RUZA №7 
Mavzu - Buxoro davlat universitetining pedagogika

Slip chaqaloqning uyqusida harakatlanishiga to'sqinlik qilmaydi. Ushbu kiyim
kiyimi, albatta, uydan chiqarilishi kerak bo'lgan narsalarning ro'yxatiga
kiritilishi
kerak.
Slip - bu ko'ylak va siltabovlar tomonidan
yaratilgan noyob tandemdir.
Har ikki
kiyimning afzalliklarini birlashtiradi:
•
chaqaloqning orqa qismini himoya
qiladi.
•
bolaning faol ishtirok etishi bilan birga
katlamalarda
to'planmaydi
va
tashqariga chiqmaydi.
•
qorin bo'shlig'ini
siqib chiqmaydi,
chunki u sakız yo'q.
•
pastki bezi o'zgartirilganda vaqtni
tejaydi, chunki parchasi pasportida (oyoq orasidagi)
tugmachalar bilan
jihozlangan.
•
juda jozibador ko'rinadi va juda arzon narxga ega bo'lishi mumkin.
•
yozgi modifikatsiya - tanasi bor. Bu futbolka va pantiesning kombinatsiyasi.
Slips trikotaj, velor mato yoki jundan ishlab
chiqariladi. Bundan tashqari, terri modellari
ham bor - bu uzoq qisma tugmachalari
(tugmachalari) bilan to'siq. Yangi tug'ilgan
chaqaloqlar uchun engil modellar mavjud -
bular bodysuits deyiladi.
Bunday ashula
qisqa qisqichlarga,
pastki qismida esa
pantiesga o'xshaydi.
Slipyni ajratib olishning yana bir xususiyati
- oddiy kesish. Agar yosh oila pulni sotib
olish uchun etarli mablag'ga ega bo'lmasa, siz uni o'zingizning bayonotingizga tikib
qo'yishingiz mumkin. Naqsh oddiy, tikish ham qiyin emas.
Issn: 2181-1695 oak: 01-08/1819/6

Issn: 2181-1695 oak: 01-08/1819/6
Download
358,45 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
19.06.2024
Hajmi
358,45 Kb.
#264391
Download
358,45 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Issn: 2181-1695 oak: 01-08/1819/6
Download
358,45 Kb.
Matnni ko'rish
Ishning maqsadi: O‘quv va malakaviy pedagogik amaliyotni tashkil etish va o’tkazish texnologiyasini o`rganish

Ishning maqsadi: O‘quv va malakaviy pedagogik amaliyotni tashkil etish va o’tkazish texnologiyasini o`rganish
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Ishning maqsadi: O‘quv va malakaviy pedagogik amaliyotni tashkil etish va o’tkazish texnologiyasini o`rganish
|
Xulosa va takliflar - Issn: 2181-1695 oak: 01-08/1819/6

~ 73 ~
boshqa sohalar va hokimiyatlar darajalari hisobiga erishilgan natijalarni,
shu jumladan, birlamchi boshqa sharoitlar hisobiga, tavsiflaydi.
v) Taklif etilayotgan kompleks uslubiyotlar ko‘pincha asossiz
ravishda o‘xshash yoki o‘zini-o‘zi boshqarish organlarining ijtimoiy-
iqtisodiy rivojlanishini bevosita boshqarish bilan bog‘liq bo‘lmagan
ko‘rsatkichlar miqdori bilan yuklab yuborilgan, bu mehnat sig‘imini
oshiradi va bunda boshqarishning mahalliy o‘zini-o‘zi boshqaruv tizimi
uchun zaruriy samarani ta’minlamagan holda.
g) Mahalliy o‘zini-o‘zi boshqarish tizimining o‘zini-o‘zi
boshqarish organlarining ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishini boshqarish
samaradorligining haqiqiy baholashini o‘tkazishga ichki tayyor
emasligi, bu kasbiy madaniyat, motivatsiya va javobgarlikning
rivojlanish darajasi yetarli emasligida namoyon bo‘lib, bu baholash
amaliyotini formallashtiradi va uning real natijadorligini tekislab
qo‘yadi.
d) Ayrim ko‘rsatkichlar va indikatorlar, ayniqsa, ekspert va
jamoatchilik baholashlarini qo‘llash bilan bog‘liq bo‘lganlarini o‘lchash
murakkabligi va bir xil xarakterda emasligi, shuningdek, oʻzini-o‘zi
boshqarish organlari ijtimoiy-iqtisodiy ko‘rsatkichlarining yagona
obyektiv axborot bazasining mavjud emasligi, bu hisob-kitoblarni
murakkablashtiradi.
e)
Strategik
boshqaruv
qarorlarini
qabul
qilishga
yo‘naltirilganlikning namoyon bo‘lmaganligi, chunki ko‘rib chiqilgan
uslubiyotlardan ko‘pchiligi qisqa muddatli va kamdan-kam holatlarda –
ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi o‘rta muddatli davrlari yakunlari bo‘yicha
baho beradilar.
Adabiyotlar tahlili - Issn: 2181-1695 oak: 01-08/1819/6

|
Issn: 2181-1695 oak: 01-08/1819/6Bog'liq 15. Otabek Rasulov Salimovich iqtisodiyot -70-73bbAdabiyotlar tahlili.
Tadqiqot mahalliy va xorij olimlari
tomonidan ishlab chiqilgan uslubiy va nazariy manbalarga, oʻzini-oʻzi
boshqarish organlarining ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishining boshqarish
mexanizmlarini qoʻllashning samarali amaliyotiga tayanadi.
Oʻzini-oʻzi
boshqarish
organlarining
ijtimoiy-iqtisodiy
rivojlanishining boshqarish tizimi faoliyatining nazariy asoslari А.G
Аganbegyan, А.O Аkulov, А.G Аtayeva, Y.M Buxvald, G.Y Vetrov,
N.V Voroshilov, А.G Granberg, А.P.Egorshin, V.B.Zotov,
N.V.Zubarevich, V.А Lapin, Y.N Lapgin, А.E Leshin, D.S Lvov,
P.V.Stroyev, V.V.Trubnikov, R.V.Fattaxov, E.Fernandes, D Xarvi kabi
olimlarning ilmiy ishlarida shakllantirilgan va taqdim etilgan.
Jahon fani va amaliyotida hududlardagi ijtimoiy-iqtisodiy
rivojlanishni samarali boshqarishni baholashga doir turli yondashuvlar
А.А
Boj-Vol,
Z.E.Vinokur,
S.E.Dimodova,
T.B.Dugarova,
V.А.Kozbanenko, Y.N.Koroleva, M Makur, D.V Maslov, V.M
Nikonorov, Y.V.Novikova, B Radey, Y.N.Sabn, M.N Sabn,
I.G.Sangadiyeva, А.А.Sidorov, M.P.Silich, P.Staes, N.Ties, N.Yu
Shagova. ishlarida koʻrib chiqilgan.
Bir qator tadqiqotchilar mahalliy oʻzini-oʻzi boshqarishning
shaffofligi va ochiqligini taʼminlashning alohida ahamiyatini,
shuningdek, jamoatchilik va biznes-tuzilmalarning oʻzini boshqarish
darajada boshqaruv qarorlarini qabul qilishda ishtirok etishining
zaruriyatini alohida taʼkidlab koʻrsatishganiga qaramasdan, ommaviy
masʼuliyat toifasi oʻzini-oʻzi boshqarish organlarining ijtimoiy-iqtisodiy
rivojlanishining boshqarish samaradorligini taʼminlovchi mexanizm
sifatida ular tomonidan yetarlicha tadqiq qilinmagan.
Mahalliy va xorijiy tadqiqotlarning tahlili shuni koʻrsatadiki,
oʻzini-oʻzi boshqarish organlarining ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishini
boshqarishga bagʻishlangan yondashuv va yoʻnalishlar haqida bugungi
kunda xilma-xil qarashlar va xulosalar mavjuddir. Biroq hozirgi
vaqtgacha mazkur jarayonning mexanizmlari va harakatlantiruvchi
kuchlarini takomillashtirish bilan bogʻliq boʻlgan, munozarali va hal
etilmagan, nazariy, uslubiy va amaliy yoʻnalishdagi masalalar qolib
kelmoqda. Oʻzini-oʻzi boshqarish organlarining ijtimoiy-iqtisodiy
rivojlanishini boshqarish nazariyasi nuqtayi nazaridan mazkur toifaning
mazmuniga yagona yondashuv haligacha mukammal ishlab chiqilmagan
boʻlib, bu oʻz navbatida baholashning turli metodikalarini qoʻllash
samaradorligi va boshqarishning natijador mexanizmlarini tanlash bilan
bogʻliq
muammolarni,
va
oxir-oqibatda ularni
zamonaviy
texnologiyalarni hisobga olgan holda oʻzini-oʻzi boshqarish
|
| |
Kichik kоmpyutеrlar sinifi - Bob. Zamоnaviy kоmpyutеrlarning sinflari, tarkibi va imkоnyatlari

|
Bob. Zamоnaviy kоmpyutеrlarning sinflari, tarkibi va imkоnyatlari
|
bet | 3/11 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 0,68 Mb. | | #235923 |
Bog'liq 5b3f3643b2650 Kichik kоmpyutеrlar sinifi
- SHaхsiy kоmpьyutеrlar (SHK)- хammabоplik va kullashda univеrsallik talablarini kоniktiruvchi bir kishi fоydalanadigan
mikrоEXMlardir.
SHaхsiy kоmpьyutеrlar хammabоplik va univеrsal kullash talablarini kоndirish uchun kuyidagi хususyatlarga ega bulishi lоzim:
indivudal хaridоr uchun mоs kеladigan narхlarda;
atrоf muхit sharоitlariga maхsus talablarsiz fоydalanish avtоnоmligi;
tuzilishi bоshkarirish,fan, taъlim, turmush sоxalarida kullanishlarga mоslashuvchanligi;
fоydalinuvchilarning maхsus, kasbiy tayyorgarliksiz ishlashi imkоniyatini bеruvchi оpеratsiоn tizmlar va bоshka dasturiy taъminоtlar dustligi;
Ishlashning yukоri darajada ishоnchligi ( 5000 sоatdan оrtik buzilmasdan ishlashi);
SHaхsiy kоmpьyutеrlarni bir katоr bеlgilariga karab tavsiflanishi mumkin. Avlоdlarga karab SHK kuydagilargabulinadi:
1-avlоd SHK-8 bitli mikrоprоsеssоrlardan fоydalaniladi;
2-avlоd SHK-16 bitli mikrоprоsеssоrlardan fоydalaniladi;
3-avlоd SHK-32 bitli mikrоprоsеssоrlardan fоydalaniladi;
4-avlоd SHK-86 bitli mikrоprоsеssоrlardan fоydalaniladi;
- Prоtativ kоmpьyutеrlar
Prоtativ kоmpьyutеrlar eng kudratli va yirik kuchma shaхsiy kоmpьyutеrlardir. Ular kupincha chеmоdan shaklida tayyorlanadi va оgzaki tilda kuchmanchi dеb ataladi. Ularning хusuyatlari kuchmas SHK lar ishchi stansiyalar хususiyatiga uхshashdir: kuchli mikrоprоsеssоrli, kupincha RISC turidagi, 300 MGs.gacha bo’lgan taktli chastоtali, 64 Mbaytgacha sigimdagi оpеrativ хоtirali, gigabaytli diskli jamgaruvchilarga ega, 4 Mbayt kadar vidеохоtirali tеz хarakatlanuvchi intеrfеys va kudratli vidеоadaptеrlari bo’lgan kоmpyutеrlardir.
Mоiyatiga kura ular tarmоkdan taъminlоvchi оddiy ishchi stansiyalar, birоk tashqi kоbigi(kоrpusi) kutarib yurish uchun kulay kilib tayyorlangan va bоshka kuchma SHK lar kabi VGA sinflaridan yukоri bulmagan yassi suyuk kristalli vidеоmоnitоriga ega. Ular оdatada mоdеmlarga ega va xisоblash tarmоgida ishlash uchun alоka kanallarga tеzkоr ulanishi mumkin.
Bir хil kuchma kоmpьyutеrlar ayniksa mulьtеmidia vоsitalari mavjud bo’lganda jоylarda bоrib fоydalanish samarali, birоk kuchmas variantini ish stоlini tеjab, muvaffaqiyatli kullash mumkin.
"LapTop"tipidagi prоtativ(tizmaband) kоmpьyutеrlar "diplоmat" xajmdagi kichik chеmоdоnlar kurinishida tayyorlanadi, ularning оgirligi оdatda 5-10 kg atrоfida buladi. Zamоnviy "LapTop"larda kupincha katta taktli chastоtali( 200 MGs,gacha) Pentium, PentiumPro mikrоprоsеssоrlardan fоydalaniladi; оpеrativ хоtirasi 64 Mbaytgacha buladi; sigimi 1200 Mbaytgacha bo’lgan sigimli kattik diskda jamlоvchisi mavjud; CD-ROM va bоshka mulьtеmidia taъinоtidan fоydalanish mumkin.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1.
O‘zbekiston Respublikasining “Fuqarolarning o‘zini o‘zi
boshqarish organlari to‘g‘risida”gi Qonuni. Toshkent sh., 2013-yil
22-aprel, O‘RQ-350-son.
https://lex.uz/acts/2156899
2.
Гайнанов Д.А. Управление сосиално-экономическим
развитием региона: проблемы, подходы, технологии : монография
/ Д.А. Гайнанов, М.М. Низамутдинов, В.В. Печаткин [и др.] –
Москва: Экономика, 2007. – 264 с. – 200 экз. – ИСБН 978-5-282-
02811-9.
3.
Бабун, Р.В. Организасия местного самоуправления / Р.В.
Бабун. – Москва: КноРус, 2010. – 224 с. – ИСБН 5-230-20825-2.
4.
Егоршин,
А.П.
Стратегическое
управление
инновасионным развитием коммерческой организасии / А.П.
Егоршин, С.Г. Филимонова, А.В. Яшин // Экономика и
управление. – 2007. – № 6 (32). – С. 90-95. – ИССН 1998-1627.
5.
Европейская хартия местного самоуправления. - М,
1998
6.
Полис. 2021, №2, 158 – бет
Elektron xujjatlarga ishlov berishni ta’minlovchi amaliy dasturlar paketi

|
Elektron xujjatlarga ishlov berishni ta’minlovchi amaliy dasturlar paketi
|
bet | 7/7 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 16,55 Kb. | | #139921 |
Bog'liq 2-ma’ruza Kompyuter tizimlari. Kompyuter tizimlarining texnik, d-azkurs.orgElektron xujjatlarga ishlov berishni ta’minlovchi amaliy dasturlar paketi Elektron xujjatlarga ishlov berishni ta’minlovchi amaliy dasturlar paketi
ABBYY FineReader dasturining imkoniyatlari
Skanerdan matnni kompyuter xotirasiga kirtish uchun bir qancha dasturlardan foydalaniladi. Qog’ozli ma’lumotlarni kompyuter xotirasiga kirtish uchun mo’ljallangan ABBYY FineReader dasturini va uning imkoniyatlarini ko’rib chiqamiz. Dasturni yuklash uchun quyidagi ketma-ketlikni bajaramiz. “Пуск” ekrani yordamida “Приложения” bandiga kiriladi va dasturlar ro’yxatidan ABBYY FineReader 10 dasturi tanlanadi. Dastur yuklangandan so’ng ekranda quyidagi darcha paydo bo’ladi:
Bulut texnologiyalari Bulut texnologiyalari
Bulutli texnologiya bu - dasturiy va texnik majmua boʻlib, qulay tarzda tarmoqdagi axborotlarga murojaat qilish imkoniyatini yaratadi.
Bulutli texnologiya axborot texnologiyalarining alohida muhiti boʻlib, masshtablashgan va saqlanayotgan axborot resurslarini masofadan ishga tushurish uchun ishlab chiqilgan. Bu termin Internetga kinoya sifatida paydo boʻlgan boʻlib, tarmoq ichidagi tarmoq xisoblanadi, markazlashmagan axborot resurslariga masofadan murojaat etishni ta’milab beradi. Bulutli xisoblashlar axborot texnologiyalari sanoatida oʻz rasmiy segmenti sifatida bulut ramzidan foydalanilgan. Bulut ramzi Internetda keng tarqalgan turli resurslarni va hujjatning asosiy web-arxitekturasi uchun ishlatiladi. Xozirda bu belgi bulutli muhitni chegarasini belgilash uchun foydalaniladi.
Foydalanuvchi shaxsiy kompyuteridagi bo’sh joylar haqida o’ylamasa ham bo’ladi.
Bulut texnologiyalari avtomatik tarzda bu ishni hal qilib beradi.
Foydalanuvchi faqat bajarilgan xizmatlarga haq to’laydi.
Bulut texnologiyalari mayda korxonalarga turli sharoitlardan chiqish imkonini beradi
Bulut texnologiyasining biznesga ta’siri:
http://azkurs.org
|
| |
Axborot tizimlarining turlari - 1-ma’ruza Kirish. Texnik tizimlarda at fanning maqsadi va vazifalari. Aktning asosiy...

|
1-ma’ruza Kirish. Texnik tizimlarda at fanning maqsadi va vazifalari. Aktning asosiy tushunchalari va tashkil etuvcilari. Respublikada rivojlanishi. Katta o’qituvchi: fayzullaev u. S. Reja
|
bet | 6/7 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 16,55 Kb. | | #139921 |
Bog'liq 2-ma’ruza Kompyuter tizimlari. Kompyuter tizimlarining texnik, d-azkurs.orgAxborot tizimlarining turlari
Avtomatlashtirishga ko’ra axborot tizimlari qo’lda bajariladigan avtomatlashtirilgan va avtomat tizimlarga bo’linadi.
Qo’lda bajariladigan AT xamma qayta ishlash opеratsiyalari inson tomonidan bajarilishi bilan xaraktеrlanadi.
Avtomatlashtirilgan AT - ma’lumotlarni boshqarish yoki qayta ishlash funktsiyasining bir qismi avtomat tarzda ikkinchi bir qismi inson tomonidan bajariladi.
Avtomat AT - ma’lumotlarni boshqarish va qayta ishlashning barcha funktsiyalari inson qatnashuvisiz (masalan, tеxnologik jarayonlarni avtomat ravishda boshqarish) amalga oshiriladi.
Qo’llanish soxasiga ko’ra:
Ilmiy izlanishlar (tadqiqot )ni avtomatlashtirish;
Avtomatlashtirilgan loyixalashtirish;
Tashkiliy- boshqaruv;
Tеxnologik jarayonlarni boshqarish;
kabi turlarga bo’linadi.
Kompyuter tizimlari va asosiy komponentalari
Dasturlarning turli xillari mavjud bo`lib, ularning har biri ma’lum bir ishni bajarishga mo`ljallangan. EHM lar qandaydir ko`rsatmalarga yoki dasturiy ta’minotga muhtoj bo`ladi, chunki busiz ularning ishini, ichki va tashqi xotiralar bilan ishlashni, qo`shimcha qurilmalarga murojaat qilishni, foydalanuvchilar bilan muloqotni va kompyuter tarkibiy qismlarining bir maromda ishlashini ta’minlash mumkin emas.
Elektron xujjatlarga ishlov berishni ta’minlovchi amaliy dasturlar paketi
Publisher keng imkoniyatli qulay nashriyot tizimidir. Publisher 2013 dasturining ishlashi uchun Microsoft office dasturlar amaliy paketining to’liq lahjasi bo’lishi talab qilinadi.
Kompyuterli nashriyot tizimlari foydalanuvchiga keng imkoniyatlar va sifatli poligrafiya maxsulotni taqdim etadi. Publisher 2013 nashrlar bilan ishlash, bosmaga chiqarish, materiallarini maketlash va nashr etish uchun mo’ljallangan. Publisher 2013 dasturida xar xil turdagi shablonlari mavjud bo’lganligi sababli, yuqori darajali xujjatlarni yaratishi imkonini beradi. Bundan tashqari ko’pgina Publisher 2013 shablonlarini Microsoft Office Online saytlarida topish mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-ma’ruza Kirish. Texnik tizimlarda at fanning maqsadi va vazifalari. Aktning asosiy tushunchalari va tashkil etuvcilari. Respublikada rivojlanishi. Katta o’qituvchi: fayzullaev u. S. Reja
|
Axborot texnologiyalari sohasi - 1-ma’ruza Kirish. Texnik tizimlarda at fanning maqsadi va vazifalari. Aktning asosiy...

Axborot texnologiyalari sohasi.
Yunesko tomomnidan tasdiqlangan ta’rifga ko’ra Axborot texnologiyalari o’zaro bog’langan ilmiy, texnologik, muhandislik fanlarining komleksini ifodalaydi. Bu kompkleks axborotga ishlov berish, insonlarning hisoblash texnikasi bilan muloqot qilish, amaliy qo’llash, ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy aspektlarini o’rganishning usullarini o’rganadi. Axborot texnologiyalari sohasi intellectual va vositachi bo’lgan electron xizmatlarni ifodalaydi. Ular apparat ta’minot, dasturiy ta’minot, AT-xizmatlari sohasi, apparat va dasturiy ta’minlash sohalarin o’z ichiga oladi.
Hozirgi jamiyatda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining asosiy masalalari va yo’nalishlari.
Telekommunikatsiya sohasi.
Telekommunikatsiya sohasi telekommunikatsiyaning operatorlar- muassasalari yig’indisini ifodalab, ular o’zaro bog’langan va umumiy ishlab chiqarish jarayoniga kiritilgan texnologik strukturalarga ega. Ushbu soha telekommunikatsion xizmatlar va telekommunikatsion qurilmalar sohasini o’z ichiga oladi.
Hozirgi jamiyatda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining asosiy masalalari va yo’nalishlari.
Internet kompaniyalar.
Internet orqali o’z faoliyatini amalga oshiradigan firmalar bo’lib, ular mahsulotlarni tarmoq orqali tarqatish va sotish bilan shug’llanadilar. Ular tarmoq orqali turli xizmatlarni bajaradilar, masalan, izlash, axborot, reklama, savdo va boshqalar. Bu kompaniyalarning ishlashi bevosita axborot texnologiyalari bilan bog’liq.
Rеja:
1. Kompyuter tizimi tushunchasi.
2. Kompyuter tizimlarining rivojlanish bosqichlari.
3. Kompyuter tizimlarining turlari.
4. Axborot tizimlarida boshqaruv tuzilmasining o’rni.
Davlat standartiga ko'ra kompyuter tizimi (KT) deganda – axborotni o'lchash, uni shaklini o'zgartirish va ishlash uchun mo'ljallangan, funktsional jihatidan birlashtirilgan, hamda ist'emolchiga, ya'ni foydalanuvchiga u talab qiladigan ko'rinishda axborotni (ma'lumotni) taqdim etadigan tizim tushuniladi.
Kompyuter tizimlari – o'lchash, hisoblash va boshqa
yordamchi texnik vositalar majmuasidan iborat bo'ladi.
|
Kompyuter tizimlari arxitekturasi

|
Kompyuter tizimlari arxitekturasi
|
bet | 5/7 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 16,55 Kb. | | #139921 |
Bog'liq 2-ma’ruza Kompyuter tizimlari. Kompyuter tizimlarining texnik, d-azkurs.orgKompyuter tizimlari arxitekturasi
Ona plata (ingl. Motherboard yoki mainboard - Ona plata; materinka) shaxsiy kompyuterning asosiy komponentlari (Markaziy protsessor, tezkor xotira kontrolleri, yuklanuvchi doimiy xotira, BIOS kontrollerlari) o’rnatiladigan plata
MONITOR
Elektron trubkali monitorlar
(inglz. cathode ray tube, CRT).
LCD monitorlar
(inglz. liquid crystal display, LCD).
Plazmali monitorlar
(inglz. plasma display panel,
PDP, gas-plazma display panel).
KLAVIATURA VA SICHQONCHA SERVERLAR superkompyuterlar
Ishlash tezligi: 513 eksaflops (bir soniyada 513*1018. xisoblash)
Yadrolar soni: 7,3 mln.
superkompyuterlar PRINTER
Printer - ma`lumotlarni qog’ozga chiqaruvchi qurilma. Barcha printerlar matnli ma`lumotlarni, ko`pchiligi esa rasm va grafik ma`lumotlarni rangli ko`rinishda qog’ozga chiqaradi.
Printerlarning quyidagi turlari mavjud:
matritsali
purkovchi
lazerli
Skaner
Skaner (ingl. scanner - o’qib oluvchi) ma’lumotlarni nurli lampa yordamida rasmli ko’rinishda kompyuter xotirasiga o’qib oluvchi qurilma. Hewlard Packard, Epson, Canon firmalarining skanerlari dunyoga mashhur.
Plotter
Plotter (ingl. plotter – grafik printer) ― katta hajmdagi chizmalarni chop qilishga mo’ljallangan qurilma.
Videoproektor
Videoproektor komp'yuter va shunga o`xshash namoyish vositalarining alohida qo`shimcha monitori hisoblanib, tasvirlarni yirik hajmda tasvirlash uchun mo`ljallangan
AXBOROT SAQLOVCHI QURILMALAR
Flesh disklar juda katta hajmdagi axborotni o'z ichiga sig'dira oladigan yarim o'tkazgichli elementlardan qurilgan xotira.
CD disklar – bu kompakt disk so'zlarining bosh harflaridan olingan nomli disklar bo'lib, axborotlarni saqlash uchun optik yuzadan iborat, yumaloq disk ko'rinishidagi axborot tashuvchi hisoblanadi. Kompakt disklar 700 Mbayt hajmga ega bo'ladi.
DVD disklar – bu dijital video disk so'zlarining bosh harfidan iborat nomli disklar hisoblanadi. Bu disklar 4.7 Gbayt hajmga ega bo'lib, CD disklarga nisbatan 7 barobar ko'p axborot sig'dirishi mumkin.
HD DVD- optik disk bo'lib, axborotlarni saqlashga mo'ljalangan. 1 qatlamli disk 15 GB, 2 qatlamli disk 30 Gb axborotni o'zida saqlaydi.
Blu-ray (ko'k nur) optik disk bo'lib, raqamli axborotlarni saqlashga mo'ljallangan. 1 qatlamli disk 25 GB, 2 qatlamli disk 50 Gb axborotni o'zida saqlaydi.
|
| |
Kompyuter tizimi tushunchasi - 1-ma’ruza Kirish. Texnik tizimlarda at fanning maqsadi va vazifalari. Aktning asosiy...

|
1-ma’ruza Kirish. Texnik tizimlarda at fanning maqsadi va vazifalari. Aktning asosiy tushunchalari va tashkil etuvcilari. Respublikada rivojlanishi. Katta o’qituvchi: fayzullaev u. S. Reja
|
bet | 3/7 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 16,55 Kb. | | #139921 |
Bog'liq 2-ma’ruza Kompyuter tizimlari. Kompyuter tizimlarining texnik, d-azkurs.org
Kompyuter tizimlarini bajaradigan vazifalariga
qarab quyidagi turlarga bo’linadi:
o'lchashlar uchun mo'ljallangan kompyuter tizimlari;
avtomatlashtirilgan boshqarish uchun mo'ljallangan kompyuter tizimlari;
texnik diagnostika uchun mo'ljallangan kompyuter tizimlari;
tasvirlarni ishlash uchun mo'ljallangan kompyuter tizimlari va hokazo.
Kompyuter tizimi tushunchasi
Kompyuter tizimlari – bitta kompyuterli, ko'p kompyuterli va ko'p protsessorli tizimlar sifatida quriladi. Kompyuter tizimlari – tezkor va tezkor bo'lmagan rejimlarida ishlashi mumkin. Kompyuter tizimlarini boshqarish – markazlashtirilgan va markazlashtirilmagan tarzda amalga oshiriladi. Kompyuter tizimlarining vositalari – bir joyga to'plangan holda, yoyilgan holda, ma'lumotlarni bir sathli ishlash vositalari sifatida va ko'p sathli ishlash vositalari sifatida quriladi.
Axborot texnologiyalari texnik vositalar (hardware) va dasturiy ta’minotga (software) bo‘linadi.
.
.
.
Birlik
|
O’qilishi
|
Qiymati
|
1 bayt
|
bayt
|
8 bit
|
1 Kbayt
|
kilobayt
|
1024 bayt
|
1 Mbayt
|
megabayt
|
1024 Kbayt =1 048 576 bayt
|
1 Gbayt
|
gigabayt
|
1024 Mbayt = 1 073 741 824 bayt
|
1Tbayt
|
terabayt
|
1024 Gbayt =1 099 511 697 776 bayt
|
1Pbayt
|
petabayt
|
1024 Tbayt = 125 899 978 522 624 bayt
|
1Ebayt
|
eksabayt
|
1024 Pbayt= 1 152 921 504 606 846 976 bayt
|
1Zbayt
|
zetabayt
|
1024 Ebayt = 1 180 591 620 717 411 303 424 bayt
|
1Ybayt
|
yottabayt
|
1024 Zbayt = 1 208 925 819 614 629 174 706 176 bayt
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-ma’ruza Kirish. Texnik tizimlarda at fanning maqsadi va vazifalari. Aktning asosiy tushunchalari va tashkil etuvcilari. Respublikada rivojlanishi. Katta o’qituvchi: fayzullaev u. S. Reja
|
Optimizing the Crystalline State of Cu Slag by Na2CO3 to Improve Cu Recovery by Flotation

Journal of Advances in
SCIENTIFIC
Engineering Technology Vol.1(9) 2023
RESEARCHES
© Journal of Advances in Engineering Technology Vol.1 (9), January-March, 2023
DOI 10.24412/2181-1431-2023-1-90-99
90
©
Sattorov O.U., Bobomuradov S.O., Moxilova N., Erkinov F.F.
BUG
’ TURBINASI ISH REJIMLARINI
OPTIMALLASHTIRILGAN BOSHQARUV
ALGORITMLARINI ISHLAB CHIQISH
Sattorov O.U. - PhD, dotsent, Navoiy davlat konchilik va texnalogiyalar unversitati, e-mail:olim81@bk.ru,
Bobomuradov S.O. - Navoiy davlat konchilik va texnalogiyalar unversiteti magistranti,
Moxilova N. - Navoiy
davlat konchilik va texnalogiyalar
unversiteti talabasi,
Erkinov F.F. - Navoiy davlat konchilik va
texnalogiyalar unversiteti talabasi.
Annotatsiya.
O’zbekiston respublikasi issiqlik elektr stansiyalarida hozirgi kunda o’rnatilgan quvvat 15,3 mln
kvt soatdan oshgan.
“O’zbekenergo” Davlat aksionerlik kompaniyasiga qarashli quvvatning 97% foizi IES
ulushiga, 3% gidroelektr
stansiyalar olish manbalari, shundan 50% dan ortig
’i bug’-gaz skilli issiqlik elektr
stansiyalariga t
o’g’ri keladi. Energiyani asosiy ishlab chiqaruvchi issiqlik elektr stansiyalar ekalogik jihatdan
yoqilg
’i balansi hisobga olgan holda 85% gaz yoqilg’isida ishlaydi. Hozirda aholini
uzluksiz elektr energiya
bilan ta
’minlash maqsadida yangi IES lar loyhalari ustida ish olib borilmoqda. Xususan Navoiy IESda
Yaponiyaning nufuzli Mitsubishi kompaniyasi bilan umumiy quvvati 1300 Mwt b
o’lgan ikkita 650 Mwtli bug’
gaz qurulmasi ustida ishlar olib borilmoqda. Issiqlik elektr stansiyalarida issiqlik energiyasini mexanik
energiyaga aylantirishda q
o’llaniladigan asosiy qurilma bu bug’ turbinasi hosiblanadi. Bug’ va gaz turbinalari
samaradorligini
oshirish, yoqilg
’i sarfini kamaytirish, tabiatni zararli chiqindilardan
himoyalash kabi dolzarb
muammolardan biri hisoblanadi. Shu boisdan bug
’ turbinalari ularning ish rejmlari o’rganish, samaradorligini
oshirish, atrof muhitga zararni kamaytirishda yangi g
’oyalar, fan texnika yutuqlaridan
keng foydalanish
maqsadga muvofiq b
o’ladi.
Kompyuter turlari - 1-ma’ruza Kirish. Texnik tizimlarda at fanning maqsadi va vazifalari. Aktning asosiy tushunchalari...

Kompyuter turlari
Protativ kompyuterlar
Mini kompyuterlar
Shaxsiy kompyuterlar
Server kompyuterlar
Super kompyuterlar
Kompyuter - elektron shaklga ega turli ma’lumotlarni qabul qilish, yigʻish, saqlash, ularga ishlov berish, axborot uzatish, hisoblash kabi imkoniyatlarga ega boʻlgan qurilma.
Kompyuter boshqaruv, ilmiy-izlanishlar, loyiha-konstruktorlik, hisobot, statistika va iqtisod sohasidagi mutaxassislarni mehnatini yengillashtirish va hisoblash ishlarini avtomatlashtirish uchun xizmat qiladi.
Shahsiy kompyuter bir joyda ishlatishga moʻljallangan boʻlib, tarkibiga quyidagi monitor, tizimli blok, klaviatura, sichqoncha qurilmalar kiradi.
Tizimli blok
Ona plata, protsessor, tezkor xotira, vinchester, blok pitaniya, kuler, disk yurutuvchi, videokarta va boshqalar.
Kompyuter tizimlari arxitekturasi
Markaziy protsessor (ingl. central processing unit - CPU, markaziy hisoblash qurilmasi); Markaziy protsessor millionlab tranzistorlar va yoʻlakchalardan iborat tashkil topgan boʻlib, u oldindan kiritilgan yoʻriqnoma asosida ma’lumotlarni tezkor qayta ishlashga moʻlajallangan
Tezkor hotira (RAM - Random Access Memory tanlov asosida ixtiyoriy qismiga murojaat qilinadigan xotira) bu qurilma registrlardan tashkil topgan. Registr - bu ma’lumotlarni ikkilik shaklda vaqtinchalik saqlovchi qurilma. Tezkor xotira kompyuterga kiritilgan boshlangʻich, oraliq ma’lumotlarni, hisoblash natijalarini va masalani yechish dasturini saqlab turish uchun xizmat qiladi
Kompyuter tizimlari arxitekturasi
Qattiq disk (Vinchester, HDD ingl. Hard Disk Drive – qattiq disk qurilmasi) kompyuterning xotirasi bo’lib, sistema blokiga o’rnatiladi, hamda ma’lumotlarni saqlashda ishlatiladi. Ma'lumotlarni yozish tezligi 1-3 Gb/s ga yetadi.
SSD disk — bu qattiq diskning(накопитель) bir turi bo'lib, kontroller va mikrosxemalardan tashkil topgan bo'ladi. Uning ichida HDD ichida joylashgan qandaydir harakat qiluvchi disklar bo'lmaydi. Ma'lumotlarni yozish tezligi 6-8 Gb/s ga yetadi.
|