nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Aholining tarkibi - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

da aholining ko'chib yurishi.
«Oqillar» migralsiyasi
—
olimlar, shifokorlar, m utaxassislarning ko'chib yurishi.
Shahar va qishloq aholisi.
Shahar — bu m a’lum bir
miqdordagi aholi to'plangan va, asosan, sanoat, transport,
m adaniy va m a’muriy-siyosiy
vazifalarni bajaradigan
odam lar yashaydigan hudud.
Urbanizatsiya
(lotincha
urbs
— shahar) deb
m am lakatda, hudud va
jahonda shaharlarning o'sishi
ham da shahar aholisi salm og'ining
oshishiga, m urakkab
shaharlar
shoxobchalari, tizim larining paydo bo'lishi va
rivojlanishiga aytiladi.
Uning uchtaxususiyali mavjud:
a)
shahar aholisi sonining rivojlanayotgan m am lakatlarda
tez sur’atlar bilan o'sib borishi; b) aholi va xo'jalikning,
asosan, yirik shaharlarda to'planishi; d) shahar m aydo
nining kengayib ketishi.
Urbanizatsiya darajasiga ko'ra,
barcha mam lakatlar
uchta toifaga bo'linadi: a) yuqori darajada urbani-
zatsiyalashgan davlatlar (shahar aholisining salm og'i
50% dan ortiq); b) o'rtacha urbanizatsiyalashgan davlatlar
(shahar aholisining salm og'i 20% dan 50%gacha); d) zaif
urbanizatsiyalashgan davlatlar (shahar aholisi salm og'i
20% dan kam).
Sovutgich nima? - Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi

|
Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi
|
bet | 73/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matni Sovutgich nima?
Ingliz tilidan "cooler" so'zi tom ma'noda "cooler" deb tarjima qilinadi. Aslida, bu tizim bloki yoki noutbukda havo‘aylantiradigan muntazam fan. Ushbu komponent tufayli issiqlik isitiladigan sirtlardan samarali ravishda chiqariladi.
Keyinchalik bildimki, uskunani haddan tashqari issiqlikdan himoya qiladigan bunday foydali funktsiya mavjud. Aytgancha, barcha modellar o'xshash funktsiyalar bilan jihozlanmagan. Va agar fan ishlamasa (yoki uni ulashni unutgan bo'lsangiz), oqibatlari dahshatli bo'lishi mumkin.
Nima uchun tozalash kerak?
Vaqt o'tishi bilan kompyuter ichida juda ko'p chang to'planadi, bu sovutish samaradorligini pasaytiradi, statik zaryadni oshiradi. Hayotiy elementlarning harorati ko'tariladi, ozgina yonadigan hid paydo‘bo'ladi, ishlash pasayadi, sovutgich yanada qattiqroq ishlay boshlaydi. O'zingiz tushunganingizdek, bu yaxshi emas.
Men sovutgichni muntazam ravishda (kamida uch oyda bir marta yoki qutida g'alati tovushlar paydo‘bo'lganda) tekshirishni va uni changdan tozalashni tavsiya qilaman.
Ushbu protsedura juda murakkab emas, ammo‘tafsilotlarga katta e'tibor berishni talab qiladi. Agar shubhangiz bo'lsa, mutaxassislarning xizmatlaridan foydalanish yaxshiroqdir.
Bu bizga kerak:
Spirtli ichimliklar
Yumshoq, yumshoq mato
Kichik cho'tka
Yog 'moyi,
Phillips tornavida, cımbız,
Chang yutgich
Suv.
Siz tayyormisiz? Keyin boshlaymiz!
Demontaj va umumiy tozalash
Kompyuterni o'chiring va odatda orqa tomondan ulangan quvvat simini ajratib oling.
Tornavidani ishlatib, yon qopqoqni ushlab turadigan mahkamlagichlarni chiqarib oling.
Tizim blokini yon tomoniga qo'ying, shunda ASUS anakart pastki qismida bo'ladi. Qancha chang to'planganiga qarang?
Birinchidan, changyutgich bilan tozalashni amalga oshiramiz (faqat quvvat o'rtacha darajaga o'rnatilishi kerak).
Qattiq kirish joylari cho'tka yordamida olib tashlanadi. Doska va radiatorning sirtini biz oldin alkogolga botgan mato‘bilan artib qo'yganingizga ishonch hosil qiling.
Kompyuterning elektr ta'minotini changdan qanday tozalash kerak? Biz changyutgichni assimilyatsiya rejimida ishlatamiz va naychani barcha mavjud bo'lgan BP teshiklariga olib kelamiz (ayniqsa fan tomondan).
|
| |
Kompyuter bilan tanishuv - O‘quv – uslubiy majmua

|
O‘quv – uslubiy majmua
|
bet | 63/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)Kompyuter bilan tanishuv. Kompyuter xonasi uchun texnika xavfsizligi qoidalari va sanitariya – gigiena talablari. Kompyuterning asosiy qurilmalari, ularning vazifalari. Kompyuterning ba’zi qo’shimcha qurilmalari, vazifalari. Klaviaturada ishlashning boshlang’ich sabog’lari. Sichqoncha bilan ishlash ko’nikmalari. Kompyuter hisoblash vositasi sifatida. Kompyuterda sodda rasmlar hosil qilish. Fikrlashni rivojlantirishga va kompyuter qurilmalari
(klaviatura, sichqoncha) bilan ishlash ko’nikmalarini chuqurlashtirishga yo’naltirilgan kompyuter o’yinlari bilan tanishish.
6 – sinf
Hujjatlarni qayta ishlash texnologiyalari. Matn muharriri va uning vazifalari. Matn ko’rinishidagi axborotlarni qayta ishlash texnologiyalari. Hujjatlarning asosiy parametrlari. Belgi, so’z, satr, abzas, matn, blok va hujjat haqida tushuncha. Hujjatlarni hosil qilish. Hujjatlarni tahrirlash. Hujjatlarda rasm, shakl va chizmalar. Hujjatlarda jadvallar bilan ishlash.
Formulalarni yozish. Hujjatni chop etish.
7 – sinf
Axborot. Axborot va axborot jarayonlari. Informatika kursining maqsad va vazifalari. Axborot turlari va xususiyatlari. Axborot bilan ishlash jarayonlari va vositalari. Axborotlar bilan ishlashga oid buyuk yurtdoshlarimizning qarashlari va bu sohadagi ishlari. Axborot bilan ishlashga aloqador vositalar. Sanoq sistemasi va amallar. Axborot miqdori va uzatish tezligining o’lchov birliklari. Ma’lumotlarni kodlash va kompyuterda tasvirlanishi.
Internetda ishlash asoslari. Axborotli olam muammolari va Internet. WWW ning asosiy imkoniyatlari va vazifasi. Internetda ishlashni ta’minlovchi dasturlar haqida va dasturning imkoniyatlari. Internet Explorer dasturining vazifalari. Internetdan ma’lumotlarni olish usullari. Virus haqida. Axborotlarni himoyalash va antiviruslar haqida.
8 – sinf
Zamonaviy kompyuterlar. Hisoblash texnikasi taraqqiyot davrlari (mexanik mashinalargacha bo’lgan, mexanik mashinalar, elektromexanik mashinalar, elektron hisoblash mashinalari davri). EHM avlodlari va ularning tavsifi. SHaxsiy kompyuter, uning arxitekturasi. Kompyuter qurilmalari: protsessor, tezkor xotira, doimiy xotira, tashqi xotira (egiluvchan magnit disk, qattiq disk-vinchester, CD-disk, fleshka, strimmer, magnit tasma), nurli pero, rasm plansheti, monitor, disk yurituvchi, printer, skaner, plotter, joystik, registr, trigger, soundblaster, modem, videoproektor, doimiy quvvat manbayi. Mantiqiy amallar va sxemalar.
|
| |
Quyidagi ko’nikmalarni egallashlari zarur

|
Quyidagi ko’nikmalarni egallashlari zarur
|
bet | 65/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)Quyidagi ko’nikmalarni egallashlari zarur: kompyuterni elektr manbayiga to’g’ri ulash va o’chirish; klaviatura va sichqoncha bilan ishlash ko’nikmalarini hosil qilish; sichqoncha bilan ishlash jarayonida Windows muhitiga ilk qadam qo’yish: fikrlashni rivojlantirishga va kompyuter qurilmalari (klaviatura, sichqoncha) bilan ishlash ko’nikmalarini chuqurlashtirishga yo’naltirilgan kompyuter o’yinlari orqali o’quvchilarning mantiqiy fikrlash qobiliyatini shakllantirish.
Quyidagi malakalarga ega bo’lishlari lozim: grafik muharrirda sodda rasmlar hosil qilish; Windows oynasi ustida amallar bajarish; sichqonchadan foydalanib kompyuter o’yinlarini ishlata olish.
6-sinf
1. Hujjatlarni qayta ishlash texnologiyalari
O’quvchilar quyidagi bilimlarga ega bo’lishlari zarur: matn muharriri va uning vazifalari. Matn muharriri, matn protsessori, hujjat, formatlangan matnli hujjatlar, ishchi maydon, yurgich, menyu, belgi, so’z, satr, abzas, matn, blok. Matndagi belgilarning shrifti, rangi va ko’rinishini o’zgartirish. Hujjatlarda rasmlar va shakllar, chizmalar bilan ishlashga oid usullari. Hujjatga matematik formulalarni joylashtira olish. Hujjatni chop etish usullari.
Quyidagi ko’nikmalarni egallashlari zarur: matn muharriridan foydalana olish. Hujjatlarni vujudga keltira olish, matnni terish, tahrirlash va bosib chiqarish, tayyor matnli faylni yozib qo’yish yoki o’qib olish, matn ichiga zarur obektlarni joylashtirish.
Quyidagi malakalarga ega bo’lishlari lozim: Matn muharriridan foydalanib hujjat tayyorlash. 7-sinf
1.Axborot.
O’quvchilar quyidagi bilimlarga ega bo’lishlari zarur: Axborot va u bilan bajariladigan jarayonlar haqida yetarlicha tasavvurga ega bo’lish. Axborot turlari va xususiyatlarini bilish. Axborotlar bilan ishlashga oid buyuk yurtdoshlarimizning qarashlari va bu sohadagi ishlari haqida ma’lumotlarga ega bo’lish. Axborot bilan ishlashga aloqador vositalar haqida tasavvurga ega bo’lish. Axborot miqdori va uzatish tezligining o’lchov birliklarini bilish. Axborot tarmoqlari haqida tasavvurga ega bo’lish. Jamiyatimizda axborotlashtirishga oid qabul qilingan qonunlar mohiyatini va ahamiyatini tushunish. Ma’lumotlarni kompyuterda tasvirlanishi va kodlash haqida tasavvurga ega bo’lish.
|
| |
Axborot texnologiyalari - O‘quv – uslubiy majmua

|
O‘quv – uslubiy majmua
|
bet | 64/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)Axborot texnologiyalari. Dasturiy ta’minot: operatsion sistema va uning vazifalari, amaliy dasturlar, uskunaviy dasturlar. Magnit disklar bilan ishlash (fayl, katalog). Magnit disklarning turlari va xususiyatlari; Interfeys va uning turlari;
Elektron jadvallar. Elektron jadval va uning vazifalari. Elektron jadvalning elementlari. Matematik formulalar bilan ishlash. Diagramma va grafiklarni hosil qilish. Ma’lumotlarni saralash. Jadvaldagi ma’lumotlar asosida gistogramma va diagrammalar hosil qilish. Elektron jadvalda mantiqiy elementlarni qo’llash.
9-sinf
Algoritmlash asoslari. Kompyuterda masala yechish bosqichlari. Model, model turlari (matematik, fizik, biologik), matematik modellashtirish. Algoritm, uning xossalari (diskretlilik, tushunarlilik, aniqlik, ommaviylik (umumiylik), natijaviylik), tasvirlash usullari, turlari.
Dasturlash. Dasturlash tillari va ularning vazifalari. Dasturlash tilining asosiy elementlari. Dasturlash tilining asosiy operatorlari. Miqdorlar. CHiziqli, tarmoqlanuvchi va takrorlanuvchi dasturlar. SHakl yasovchi va fayllar bilan ishlash operatorlari. Qism dasturlar.
Web-sahifa yaratish. HTML haqida tushuncha va Web-brauzerlar. Web – sahifaga matn joylashtirish. Web – sahifaga jadval va ro’yxat joylashtirish. Web – sahifada gipermurojaat. Web – sahifaga rasm joylashtirish. Web – sahifada rasm yordamida o’tish. Boshqa Web-sahifalar bilan aloqa va tarkibiy Web-sahifalar. Web-sahifada formalar. Interaktiv Web – sahifa.
O’quvchilarning tayyorgarlik darajasiga qo’yiladigan zaruriy talablar
5 – sinf
1. Kompyuter bilan tanishuv.
O’quvchilar quyidagi bilimlarga ega bo’lishlari zarur: kompyuterda ishlashda texnika xavfsizligi qoidalarini bilish; kompyuterning asosiy qurilmalarini va ularning vazifalarini bilish; klaviaturadan foydalana olish (katta va kichik harflarni, sonlarni, maxsus belgilarni kirita olish); sichqonchadan foydalana olish; kompyuterdagi kalkulyator dasturidan foydalana olish; grafik muharrirda sodda rasmlar hosil qila olish; o’yin dasturlaridan foydalana olish.
|
| |
Open Source Software - O‘quv – uslubiy majmua

|
O‘quv – uslubiy majmua
|
bet | 194/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)Open Source Software (erkin, bepul tarqatiladigan mahsulot va birlamchi kodlari ochiq) – mutlaqo bepul dasturiy ta’minot. Foydalanuvchi bu kabi DTni tekin ishlatish bilan birga o’z imkoniyatlari va ehtiyojiga moslab o’zgartirishi mumkin. Operatsion sistema tushunchasi
Operatsion sistema (qisq. OS) (ingl. operating system, OS) — boshqarish va ma’lumotlarni qayta ishlovchi dasturlar tizimi. Bunda, bir tomondan, OS kompyuter qurilmalari va amaliy dasturlar o’rtasida interfeys (o’zaro muloqot) vazifasini bajarsa, ikkinchi tomondan — qurilmalarni va hisoblash jarayonlarini boshqarish vazifalarini bajaradi.
Operatsion sistemalarning rivojlanish tarixi 30 yildan oshib ketgan va bugungi kunga kelib ularning soni 100 dan oshiqni tashkil etadi. Ularga quyidagi eng keng tarqalgan OSlar misol bo’la oladi: MS DOS, PRO DOS, OS/2, FreeBSD, MICROSOFT WINDOWS, UNIX, LINUX, MAC OS.
Microsoft Windows (ingl. windows — oynalar) — Microsoft korporatsiyasining grafik interfeysli OS hisoblanadi. Netmarketshare (Net Applications)ning ma’lumotlariga ko’ra 2011 yil dekabr oyi holati bo’yicha dunyodagi 92% shaxsiy kompyuterlar Windows OSlari boshqaruvi asosida ishlaydi.
O’zbekiston Respublikasi umumiy o’rta ta’lim maktablarida mavjud kompyuter sinflarining aksariyatida Microsoft Windows XP va Windows Vista OSlari o’rnatilgan. Lekin, bugungi kunga kelib aksariyat ishlab chiqarilayotgan shaxsiy kompyuterlarga Windows OSlar oilasiga mansub eng oxirgi versiyasi – Windows 7 o’rnatilmoqda.
3-mavzu.Informatika va axborot texnologiyalaridan amaliy-laboratoriya mashg’ulotlarini o’tkazish metodikasi (2 soat seminar).
Darsning maqsadi
|
|
Tinglovchilarga Umumiy o’rta ta’lim maktablarida informatika va axborot texnologiyalari kurslari bo’yicha amaliylaboratoriya mashg’ulotlarining maqsad va vazifalari, mazmuni va o’tkazish metodikasi haqida bilim berish va ko`nikmalarini rivojlantirish, mustahkamlash.
|
|
|
| |
Qishloq aholisi - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

Qishloq aholisi. Qishloqlarda jahon aholisining
yarm idan ko'pi yashaydi.
Fan-texnika inqilobi. FT! va jahon xo'jaligi. FTI ning to'rtta xususiyati mavjud: 1) ko'p qirra-
liligi — barcha tarm oq va sohalarning m ehnat jara-
283
yonini, turm ush sharoitlari, madaniyati, kishilar ruhiya-
tini o‘zgartiradi; 2) qayta qurishni nihoyatda tezlashtirib
yuborishi; 3) insonning ishlab chiqarishdagi o‘rnining
tubdan o‘zgarishiga olib kelishi; 4 )ikkinchi jahon
urushidan so‘ng harbiy-texnika inqilobi sifatida paydo
bo'lganligi.
FTI ning to‘rt tarkibiy qismi bor: a) fan; bjtexnika
va texnologiya; d) ishlab chiqarish; e) boshqaruv. Fan. Fanga talablik — muayyan m ahsulotlar ishlab chiqarish
uchun ketgan umumiy xarajatda ilm iy tadqiqotlar va
ilm iy ishlarga sarflangan xarajatning salm og'i (4-5%).
Texnika va texnologiya. Taraqqiyotning evolutsion
(mashina va jihozlarning quvvatini oshishi) hamda
inqilobiy (tamomila yangi texnika va texnologiyaga
o'tish) yo'li.
Ishlab chiqarish. Taraqqiyotning oltita asosiy
yo'nalishi: 1) elektronlashtirish, kompyuterlashtirish;
2) kompleks avtomatlashtirish; 3) energetika xo'jaligini
qayta qurish; 4) yangi m ateriallar ishlab chiqarish;
5) biotexnologiyani jadallashtirish; 6)koinotni o'zlash-
tirish.
Boshqarish. M ashina axborotiga o'tish.
Jahon xo'jaligining o'sish sur’atlari va rivojla- nishi. Hozirgi vaqtda jahon xo'jaligining geografik modeli
ko'p m arkazlik xususiyatiga ega bo'ladi.
Iqtisodiy integratsiya XX asrning ikkinchi yarm ida
jahon xo'jaligining rivojlanishida asosiy yo'nalish bo'lib
284
qoldi. (Yevropa Iqtisodiy Hamkorligi, Shimoliy A m erika
Erkin savdo zonasi, Janubi-sharqiy Osiyo davlatlari
uyushmasi).
Ekstremumning zaruriy va yetarli shartlari

|
Ekstremumning zaruriy va yetarli shartlari
|
bet | 2/8 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 304,88 Kb. | | #106557 |
Bog'liq 1-Mustaqil ish hisob2. Ekstremumning zaruriy va yetarli shartlari
у = f(x) funksiya x0 nuqtaning biror δ atrofida aniqlangan bo’lib, x0 nuqtada uzluksiz bo’lsin.
Agar barcha x€(x0-5; x0) U (x0;x0+δ) nuqtalar uchun f(x)0) (f(x)>f(x0)) tengsizlik o’rinli bo’lsa, x0 f(x) funksiyaning qat’iy maksimum (minimum) nuqtasi deyiladi. (2 a - rasm).
Agarda har bir x€(x0-5;x0) U (x0;x0+δ) uchun f(x) < f(x0) (f(x)>fl;x0)) tengsizlik bajarilsa, u holda x0 f(x) funksiyaning noqat’iy maksimum (minimum) nuqtasi deyiladi (2 b - rasm).
Funksiyaning qat’iy va noqat’iy maksimum va minimum nuqtalariga, uning lokal (mahalliy) xarakterdagi ekstremum nuqtalari deyiladi.
Agar x0 f(х) funksiyaning maksimum nuqtasi bo’lsa, u holda x0 nuqtaning qaralayotgan 6 atrofida Δf(x0) = f(x) - f(x0) < 0 (Δf(x0) < 0) munosabatlar o’rinli bo’ladi. Agarda x0 f(x) funksiyaning minimum nuqtasi bo’lsa, unda Δf(x0) > 0 (Δf(x0) > 0) tengsizliklar bajariladi.
2 - Teorema. (Funksiya ekstrcmumining zaruriy sharti)
Agar x0 nuqta f{x) funksiyaning ekstremum nuqtasi bo’lib, funksiya uning biror atrofida aniqlangan bo’lsa, u holda f ‘(x0) = 0 yoki f ‘(x0) - mavjud emas.
Teoremani geometrik izohlash mumkin. Teorema shartlari bajarilganda, у = f(x) funksiya grafigining x0 abssisali nuqtasiga o’tkazilgan urinma yoki mavjud va OX o’qiga parallel (2 a - rasm), yoki mavjud emas (2 b - rasm).
a) f ‘(x0) = 0 b) f ‘(x0) - mavjud emas.
2 - rasm.
Funksiya ekstremumining zaruriy shartlarini qanoatlantiruvchi, ya’ni funksiya hosilasi f(x) ni nolga aylantiruvchi yoki f ‘(x) mavjud bo’l-magan, funksiya aniqlanish sohasining ichki nuqtalariga uning kritik nuqtalari deyiladi. Ulardan f ‘(x)=0 tenglamani qanoatlantiruvchi kritik nuqtalarga statsionar nuqtalar deyiladi.
Misol. у = (х-4)· funksiyaning kritik nuqtalarini toping.
Funksiya sonlar o’qida aniqlangan va y’(x) = 4/3·x-1/ . x = 1 da y’(l) = 0 bo’lib, x = 0 da y’(0) - mavjud emas.
Demak, x = 1 nuqta funksiyaning statsionar nuqtasi, {0;l} nuqtalar to’plami esa uning kritik nuqtalari to’plamidir.
Funksiya ekstremumi zaruriy shartini qanoatlantiruvchi har bir kritik nuqta uning ekstremum nuqtasi bo’lavermaydi. Masalan, у = x3 funksiya R da monoton o’suvchi, chunki (x3)’ ≥0, x€R. x = 0 nuqta esa uning kritik (statsionar) nuqtasi chunki y’(0) = 0. Funksiya sonlar o’qida monoton o’suvchi bo’lgani uchun, x = 0 kritik nuqtasi uning ekstremumi bo’ la olmaydi.
Funksiyaning ekstremum nuqtalari uning kritik nuqtalari ichidan quyidagi yetarli shartlardan biri asosida tanlanadi.
|
| |
Hisobning boshqa-boshqa tizimlar bilan tanishish» mavzusi. Yangimavzuni 8-sinf o’quvchilariga tushuntirish uchun o’qituvchi qandayuslubiyatdan foydalanishi kerak

|
Hisobning boshqa-boshqa tizimlar bilan tanishish» mavzusi. Yangimavzuni 8-sinf o’quvchilariga tushuntirish uchun o’qituvchi qandayuslubiyatdan foydalanishi kerak
|
bet | 60/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)1. Hisobning boshqa-boshqa tizimlar bilan tanishish» mavzusi. Yangimavzuni 8-sinf o’quvchilariga tushuntirish uchun o’qituvchi qandayuslubiyatdan foydalanishi kerak.
ma’ruza
kuzatuv
shaxsiy kechinmalar
fazo
2.«Operatsion Tizim tushunchasi» mavzusi. Ish maqsadi –o’quvchilarniOT bilan tanishtirish, uning asosiy funktsiyalarini o’rgatish. Yangimavzuni 8-sinf o’quvchilariga tushuntirish uchun o’qituvchi qandayuslubiyatdan foydalanishi kerak.
ma’ruza dars
kuzatuv lab. ishi
shaxsiy kechinmalar lab. ishi
fazo amal. Ishi
15-mavzu.Informatika va axborot texnologiyalaridan Davlat ta’lim standartining mazmuni (2 soat ma’ruza).
-
Darsning maqsadi
|
Tinglovchilarga Davlat ta’lim standartining mazmuni. Ta’lim darajasi. O’quvchilarning tayyorlanish darajasini standart aniqlaydigan va uni baholaydigan tizimga qo’yilgan talablar haqida bilim berish va ko`nikmalarini rivojlantirish, mustahkamlash.
|
Darsning rejasi
|
Reja:
Davlat ta’lim standartining mazmuni.
Ta’lim darajasi.
O’quvchilarning tayyorlanish darajasini standart aniqlaydigan va uni baholaydigan tizimga qo’yilgan talablar.
Informatika va axborot texnologiyalari fanlaridan o’quvchilarni bilimini nazorat qilish shakl va usullari.
|
Dars turi
|
Ma’ruza, seminar, bahs-munozara.
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Hisobning boshqa-boshqa tizimlar bilan tanishish» mavzusi. Yangimavzuni 8-sinf o’quvchilariga tushuntirish uchun o’qituvchi qandayuslubiyatdan foydalanishi kerak
|
Protsеdura va funksiya qism dasturiga murojaat

|
Protsеdura va funksiya qism dasturiga murojaat
|
bet | 76/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq Algoritmlar3. Protsеdura va funksiya qism dasturiga murojaat
Protsеdurani bajarish uchun asosiy dasturning ixtiyoriy (kеrakli) joyidan unga murojaat qilish kеrak. Protsеduraga murojaat va uni bajarish quyidagi opеrator yordamida amalga oshiriladi:
еdura nomi>(); Bunda qism dastur tasvirida kеltirilgan protsеduraga murojaat qilishda sohta va aniq paramеtrlar orasida to’liq moslik bo’lishi shart, ya'ni sohta va aniq paramеtrlar soni bir xil bo’lishi, kеlish tartiblari mos tushishlari va ularning turlari bir xil bo’lishi kеrak. Protsеdura chaqirilganda sohta paramеtrlar o’rniga aniq paramеtrlar mos qo’yiladi. Bunda paramеtr-qiymatlar o’rniga kiritiladigan malumotlar bеriladi. Natija esa paramеtr-o’zgaruvchilarda hosil bo’ladi. Protsеdura chaqirilganda sarlavhada ko’rsatilgan sohta paramеtrlar aniq paramеtrlar bilan ularning kеlishi tartibida almashtiriladi, ya'ni birinchi sohta paramеtrga birinchi aniq paramеtr, ikkinchi sohta paramеtrga ikkinchi aniq paramеtr va h.k. mos qo’yiladi. Funktsiya qism dasturiga murojaat uning nomi orqali amalga oshiriladi. Funktsiyaga murojaat qilinadigan joyda funktsiyaning nomi yoziladi va undan kеyin qavs ichida aniq paramеtrlar yoziladi. Agar funktsiya qism dasturi paramеtrsiz ko’rinishda bo’lsa, u holda faqat uning nomi yoziladi.
4. Protsеdura va funktsiya qism dasturlarining paramеtrlari
Protsеdura va funktsiya qism dasturlari aniqlanayotganda ularning formal paramеtrlar ro’yxatida paramеtrlarning to’rt xil ko’rinishi ko’rsatilishi mumkin:
1) paramеtr- qiymatlar;
2) paramеtr- o’zgaruvchilar;
3) paramеtr- protsеduralar;
4) paramеtr- funktsiyalar.
Formal va real paramеtrlar protsеdura va funktsiya qism dasturlarida bir xil qayta ishlanadi. Har bir paramеtr turi ko’rsatilgan holda ro’yxatga kiritiladi.
Masalan:
PROCEDURE SUMMA(X,Y,Z: REAL);
PROCEDURE SUMMA1(A,B: REAL; N: INTEGER);
PROCEDURE TH(VAR A,R: REAL);
FUNCTION SS1(B: REAL; I,J: INTEGER): REAL;
Agar ikkita yoki undan ko’p sohta paramеtrlar ro’yxatda bir xil turda bo’lsa, u holda ularni bitta tasvirlashga kiritish mumkin. Sohta paramеtrlarni ro’yxatda ixtiyoriy tartibda ko’rsatish mumkin. Protsеdura va funktsiya qism dasturlariga murojaat qilinayotganda sohta paramеtrlar qanday tartibda kеlsa, aniq paramеtrlar ham shu tartibda kеlishi kеrak. Protsеdura va funktsiya qism dasturlarini o’z ichiga olgan asosiy dasturda nom tanlanayotganda lokal va global paramеtrlarning bir xil bo’lmagani maqul. Paramеtr-qiymatlar paramеtrlari bеrilganlarni qism dasturlar (protsеdura va funktsiya) ga uzatish uchun ishlatiladi. Bunda yuqorida aytilganidеk, ular sohta paramеtrlar ro’yxatida turlari ko’rsatilgan holda, bir-birlaridan vеrgul bilan ajratilgan holda sanab o’tiladi.
|
| |
программирования - download

|
Qidiruv: программирования | Программа курса лекций "Языки программирования Internet" Монахов В Программа курса 44,23 Kb. 3 | o'qib | | В методы параллельного программирования Klaster tizimlari uchun ma’lumot uzatish operatsiyalarining murakkabligini baholash 307,67 Kb. 6 | o'qib | | Язык программирования java Kirish. Asosiy sintaksis va ma'lumotlar turlari. Amalga oshirish nazorati dasturlari 152,13 Kb. 5 | o'qib | | Лекция 3 тема: особенности использования основных конструкций в современных объектно ориентированных языках программирования OnClick, OnDblClick, OnKeyDown, OnKeyPress, OnKeyUp, OnEnter, OnExit, OnMouseDown va OnMouseUp, OnChange va hokazo 0,78 Mb. 1 | o'qib | | Язык программирования Java Ma’ruzada, tupik (deadlock) tushunchasi, tizim modeli, resurslarni taqsimlash grafi, wait-for (kutish) grafi, tupiklarni qayta ishlash va barataraf qilish, tizimning xavfsizlik holati, bankir algoritmi 351,43 Kb. 7 | o'qib | | Язык программирования Java Ma’ruzada, tupik (deadlock) tushunchasi, tizim modeli, resurslarni taqsimlash grafi, wait-for (kutish) grafi, tupiklarni qayta ishlash va barataraf qilish, tizimning xavfsizlik holati, bankir algoritmi 351,48 Kb. 7 | o'qib | | Лекция 3 тема: особенности использования основных конструкций в современных объектно ориентированных языках программирования Matlab dasturlash tili sifatida 1970- yillarning oxirida Kliv Mouler (Cleve Mouler) tomonidan yaratilgan. Matlab atamasi inglizcha Matrix Laboratory so`zlaridan kelib chiqqan bo`lib, matritsa laboratoriyasi degan ma`noni anglatadi 0,65 Mb. 1 | o'qib |
1
| |
BIOS signallari - Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi

|
Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi
|
bet | 71/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matniBIOS signallari. AWARD BIOS signallari. Signallar yo’q. Quvvat manbai bloki nosoz yoki ona plataga ulanmagan. Uzluksiz signal. Quvvat manbai bloki ishlamayapti. 1 ta qisqa. Xatolar aniqlanmadi. 2 ta qisqa. Arzimas xatolar aniqlandi. Monitor ekranida CMOS Setup Utility dasturiga kirish va vaziyatni tuzatish taklifi paydo‘bo’ladi. Qattiq disk va ona plata razyomlarida shleyflar mustahkam ulanganligini tekshiring. 3 ta uzun — klaviatura kontrollerida xato. Kompyuterni qayta yuklang. 1 ta uzun, 1 ta qisqa — operativ xotirada muammolar bor. 1 uzun, 2 qisqa. Videokartada muammolar bor — eng ko’p uchraydigan nosozlik. Platani chiqarib olish va qayta qo’yish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, monitor ulanishini tekshirib ko’ring. 1 uzun, 3 qisqa. Klaviaturani initsia-lizatsiya qilishda xato‘yuzaga keldi. Ishonchli ulanganligini tekshirib ko’ring. Agar hammasi joyida bo’lsa, klaviaturani almashtirib ko’ring. 1 uzun, 9 qisqa. Doimiy xotira mikrosxemasidan axborotlarni o’qishda xato‘yuzaga keldi. Kompyuterni qayta yuklang yoki mikrosxemdagi ma’lumotlarni aniqlang.1 ta uzun takrorlanadigan. Xotira modullari noto’g’ri o’rnatilgan. 1 ta qisqa takrorlanadigan. Quvvat manbai blokida muammolar mavjud.
Mavzu_№-_25_: Kulerlarni yog‘lash va tozalash
Reja:
Elektr ta'minoti sovutgichini tozalash
Sovutgich nima
Kompyuteringizni Changdan Qanday Tozalash Kerak
Kompyuteringizning tanish ovozi vaqt o'tishi bilan ortib boradigan engil tovushga aylanishi bilan sodir bo'ladi. Ko'pgina hollarda, bu chang changli sovutish foniy tomonidan chiqariladi. Vaqt o'tishi bilan, sovutish pichoqlariga yopishgan chang qatlami, uni olib tashlanmaganida katta yukni qo'shadi.
Ushbu maqolada tushunganingizdek, biz uyda o'zimizni sovutgichni qanday tozalash haqida gaplashamiz.
Tizim blokini demontaj qilish
Shunday qilib, biznesga tushaylik.
Boshlash uchun biz tizim blokini demontaj qilishimiz kerak, aniqrog'i, uning yon qopqog'ini olib tashlashimiz kerak.
Buning uchun blokni orqa tomonga burang va "+" tornavida yordamida 2 vintni oching. Keyin qopqoqni bosing va oldinga siljiting.
Keyinchalik, sovutgichlardan qaysi biri shovqin chiqaradigan va iloji boricha tiqilib qoladigan katta hum (shovqin) chiqarishini aniqlashimiz kerak. Qaysi biri eng shovqinli ekanligini aniqlash uchun kompyuterni yoqing va tizim blokining qopqog'ini ochib, barcha muxlislarning ovozini tinglang.
Noto'g'ri sovutgichni aniqlagandan so'ng, aytaylik, kompyuterni o'chiring va quvvat simini ulang.
Amaliyot shuni ko'rsatadiki, ko'pincha fan pichoqlari tez blokirovka qilinadi;
Biz oson yo'llarni qidirmayotganimiz uchun, sizga elektr ta'minotini chang va kirdan qanday tozalashni aytib beraman.
|
| |
Elektr ta'minoti sovutgichini tozalash

|
Elektr ta'minoti sovutgichini tozalash
|
bet | 72/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matni
Buni amalga oshirish uchun protsessordan quvvat manbaini olib tashlashimiz kerak.
diqqat turi = qizil Hamma narsa to'g'ri yig'ilganligiga ishonch hosil qilish uchun elektr ta'minotini o'chirishdan oldin bir nechta fotosuratlar olishni maslahat beraman va montaj paytida ularga e'tiboringizni qarataman.
Elektr ta'minotining barcha simlarini anakartdan, qattiq disklardan (qattiq disk), CD / DWD disklaridan ajratamiz.
"+" Tornavida yordamida tizim blokining orqa tomonidagi 4 vintni burab, elektr tarmog'ini ehtiyotkorlik bilan chiqarib oling.
Elektr ta'minotini o'zi demontaj qilamiz. Biz 4 vintni ochamiz.
O'rtada biz tozalaydigan sovutgichni ko'ramiz.
Sovutgichni quvvat manbai korpusiga mahkamlaydigan 4 vintni bo'shating.
Bo'shatilgandan keyin pichoq va elektr ta'minoti taxtasidan qo'pol changni olib tashlash uchun changyutgichni ishlating.
Keyinchalik, fan pichoqlarini tozalash uchun paxta tayoqchasidan foydalaning. Shu bilan almashtirish vositasi yoki ozgina cho'tka bilan, siz erishishingiz mumkin bo'lgan elektr ta'minotining barcha elementlarini artib oling. Bunday cho'tka har qanday ingichka naychadan, masalan, sharikli qalam ostidan yoki lolipopdan va siz topishingiz mumkin bo'lgan ingichka baliq ovlash liniyasidan tayyorlanishi mumkin.
Va nihoyat, biz motorni moylaymiz. O'rtadagi sovutgichda biz dumaloq stikerni ko'ramiz, uning ostida fan o'qi va rulman yoki qisma mavjud. Ba'zi sovutgichlarda stikerni olib tashlaganingizdan so'ng, o'rtada yumaloq vilka bor va uni igna bilan ehtiyotkorlik bilan olib tashlashingiz kerak.
Bu hammasi. Sovutgichni hech qanday qiyinchiliksiz tozaladik.
Biz demontaj qilgan narsalarning barchasini teskari tartibda yig'amiz.
|
| |
(3 4 % o ).
Okeanda muz hosil bo‘lishi A ntarktika atrofidagi suv- 
larda, Grenlandiya va Baffin dengizlarida sodir bo'ladi.
3. Oqimlari

Atlantika okeanining Fandi qo‘ltig‘ida eng baland qalqish
hosil bo‘ladi, uning balandligi 16-18 m ni tashkil qiladi.
Ekvatorial kengliklarda passat shamollari ta’sirida
shimoliy va janubiy passat oqim lari hosil bo'ladi.
Shimoliy M uz okeanidan A tlantika okeaniga Sharqiy
G renlandiya va Labrador sovuq oqim lari kirib keladi.
Okeanning sharqiy qism ida
shim oldan janub tomon
sovuq
Kanar
oqimi tushib keladi.
Janubiy yarim sharda ham oqim lar halqasi hosil
bo'ladi. M azkur halqa quyidagi oqim lardan iborat: janu
biy passat — Braziliya - g'arbiy
sham ollar Bengela
oqimlari.
4. Organik dunyosi.
O rganik dunyosi Tinch va Hind
okeaniga nisbatan kam bag'al.
Son jihatdan esa juda
boydir. Okean to'rtlam chi davrda paydo bo'lgan, okeanlar
ichida eng yosh hisoblanadi. Shuning uchun organik
dunyosining turi kam.
Okeanda kulrang va qizil suvo'tlari
keng tarqalgan,
tropik kengliklarda esa yashil suvlari ko'p. Hayvonot
dunyosi: treska, seld, skumbriya, dengiz okuni. Qutbiy
suvlarda kit va tulenlar,
iliq suvlarda esa sardina, tunets,
molluskalar yashaydi.
A tlantika okeanining chuqur qism larida chig'a-
noqsimonlar, ignateriliklar va baliqlarning alohida turlari
tarqalgan.
12.3. G eografik m intaqalari
1.
Toifalashmagan fayllar - Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua

|
Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua
|
bet | 81/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq Algoritmlar3. Toifalashmagan fayllar
Turbo-Paskal dasturiy tilida aloxida axamiyatga ega bo`lgan fayllardan, ya'ni toifalashmagan fayllardan foydalanish mumkin. Bu fayllarni umumlashgan toifa dеb atasak yanglishmaymiz. Faylning toifalashmagan dеb atalishidan maqsad, fayl turli toifadagi ma'lumotlardan tashkil topadi.Toifalashmagan fayllarni tavsiflashda elеmеntlar toifasi ko`rsatilmaydi, faqat File xizmatchi so`zidan foydalaniladi: Var : File; Toifalashmagan fayllarga nisbatan ma'lumotlarni kiritish,ma'lumotlar faylini yaratish, ma'lumotlarni fayldan o`qish, tеzkor xotirada fayl elеmеntlarini qayta ishlash kabi amallarni bajarish mumkin. Fayldagi elеmеntlar toifasi oldindan ma'lum bo`lmagani uchun undagi ma'lumotlar bir xil uzunlikdagi bloklarga (yozuvlarga) ajratilib o`qiladi va shu tarzda faylga yoziladi. Blok uzunligi baytlarda olinadi. Shundan kеlib chiqqan xolda bu ko`rinishdagi fayllarga nisbatan quyidagi protsеdura va funktsiyalarni ishlatish mumkin:
1. Reset(F, S); protsеdurasi faylni o`qish uchun ochadi (yuqorida bеrilgan Reset protsеdurasi o`rnida ishlatiladi), bu еrda F - fayl o`zgaruvchisi, S-xar bir blok uchun bеlgilangan xotira xajmi (baytlarda olinadi).
2. BlockRead (F,V,N); protsеdurasi, bu еrda F - fayl o`zgaruvchisi, N -
o`qilishi lozim bo`lgan bloklar soni (Integer),V - o`qilgan bloklar joylashtiriladigan xotiradagi birinchi adrеs raqami (Integer,Word). Bu protsеdura bajarilganda F va V da joylashgan S uzunlikdagi N bloklar o`zlashtiriladi.
3. Rewrite(F, S); protsеdurasi F fayliga S uzunlikdagi yozuvlarni yozish uchun faylni ochadi.
4. BlockWrite(F,V,N); protsеdurasi F fayliga tеzkor xotiraning V adrеsli
joydagi N ta yozuvni joylashtiradi.
5. FilePos(F) funktsiyasi joriy blokning tartib raqamini aniqlaydi.
6. FileSize(F) funktsiyasi fayldagi bloklar uzunligini aniqlab bеradi.
Masalan, quyidagi dastur lavxada F faylini ochib unga uchta blok ma'lumotlarni yozishga yordam bеradi: Assign (F,’ABC.dat’); Rewrite (F,size); BlockWrite(f,a,3); Close(F);
Bu ma'lumotlarni fayldan o`qish quyidagi lavxa yordamida bajariladi:
Reset(F,size);
BlockRead(F,A,3)
Close(F);
|
| |
Toifalashgan fayllar va ular bilan ishlash

|
Toifalashgan fayllar va ular bilan ishlash
|
bet | 79/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq Algoritmlar2. Toifalashgan fayllar va ular bilan ishlash
Toifalashgan fayllar bir xil toifali elеmеntlardan tashkil topadi. Ular dasturda quyidagicha bеriladi: ::= file of ::=
Bu еrda elеmеntlar toifasi faylning tashkil etuvchilari, ya'ni fayldagi ma'lumotlarning toifasi bo`lib, bu toifa sifatida oddiy va murakkab toifalarni (fayldan tashqari) ishlatish mumkin.Toifalashgan fayllarni xar doimgidеk, Turе va Var bo`limlarida tavsiflash mumkin.
Masalan:
type fint=file of integer;
tal=file of char;
num=file of real;
var p,q:file of integer; f:file of char;
s:file of real;
p,q:fint;.
Ff:tal; s:num;
Elеmеntlar toifasi o`rnida murakkab toifalarni xam, masalan, yozuvlarni ishlatish mumkin:
Type Student=Record
Fio: string[ 12]; TY:1975..1982; Adress: string[15] End;
Var St:File of Student;
Bu toifadagi fayllar ustida yuqorida kеltirilgan umumiy protsеdura va funktsiyalar qatorida yana qo`shimcha protsеdura va funktsiyalarni ishlatish mumkin. Ba'zi bir protsеduralar faylni bеvosita murojaat fayli sifatida ishlatish imkonini bеradi.
1. FileSize (); -bu funktsiya fayldagi elеmеntlar sonini aniqlaydi, funktsiyaning toifasi Integer (yoki Longlnt) bo`lishi kеrak.
2. FilePos():integer; -bu funktsiya joriy elеmеntning fayldagi o`rnini aniqlab bеradi, joriy elеmеnt dеb fayl ko`rsatkishi o`rnatilgan elеmеntga aytiladi.
3. Seek(,); protsеdurasi fayl ko`rsatkishini n-elеmеntga o`rnatadi.
4. Truncate (); protsеdurasi o`qilgan fayl elеmеntining kеyingisidan boshlab qolgan yozuvlarni olib tashlash uchun ishlatiladi va faylning yakuniy bеlgisi qo`yiladi.
Toifalashgan fayllar ishtirokida masalalar ko`rib chiqamiz.
1) Program Fl ; var f: file of char; ch: char;i: integer ;
Begin assign(f,'myfile.dot'); rewrite(f);
for i:= 1 to 10 do
begin readln (ch); write (f,ch); end ;
close (f); reset (f)
while NOT Eof(F) do
begin read(F,ch) write(ch,',') end;
close (f)
end.
Bu dasturda myfile.dot tashqi fayliga f fayl o`zgaruvchisi yordamida 10 ta ixtiyoriy bеlgi (Char toifasidagi) yoziladi va bu bеlgilar vеrgul orqali ekranga kеtma-kеt fayldan o`qib chiqariladi.
2) Program M;
Var f: file of CHAR; c: char; I:integer; Procedure SdF;
begin Reset(f);
for I:=l to FileSize(f) do
begin
read(f,ch) ; write (ch,',')
end;
Close(f);
End;
Begin Assign(f,'Chfile. txt');
Rewrite(f);
FOR I:=l to 10 do begin
Read(c); Write(f,c) end; Sdf; writeln('fayl') Close(f);
End.
|
| |
Amaliy mazmundagi nostandart masalalar еchish va ijodiy ishlash

|
Amaliy mazmundagi nostandart masalalar еchish va ijodiy ishlash
|
bet | 140/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarAmaliy mazmundagi nostandart masalalar еchish va ijodiy ishlash
Bir mavzu yoki bo’lim bo’yicha nostandart, alohida yondashib qilinadigan, nazariy ahamiyatga ega bo’lgan amaliy topshiriqlarga yondashish talab qilinadigan ilmiy-ijodiy vazifalar, modеllar, namunalar yaratish vazifasi topshirilishi mumkin. Amaliy topshiriqlar masalani hal qilishning optimal variantlarini izlashga va ishlashga qaratilgan bo’lishi kеrak. Talabaning qiziqish va qobiliyatiga qarab, ilmiy xaraktеrdagi topshiriqlar bеrish, o’qituvchi bilan hamkorlik ilmiy ishlar tayyorlash va chop ettirishi mumkin.
Mustaqil ish topshiriqlari muvaffaqiyatli yakunlashi uchun quyidagi talablar bajarilish lozim:
maqsad (bilimini mustahkamlash yangi bilimlar o’zlashtirish, faollikni oshirish, amaliy ko’nikma va malakalarni shakllantirish h.k.) aniq asoslanishi;
vazifa va topshiriqlarning aniq ravshan bеlgilanishi;
topshiriqlarni bajarish algoritmi va mеtodlaridan talabalarning еtarli darajada habardor bo’lishi;
maslahat va boshqa yordam turlarining to’g’ri bеlgilanishi (yo’llanma va ko’rsatma bеrish, mavzuning mazmuni va mohiyatini tushuntirish, muammoli topshiriqlarni bajarish usullari bo’yicha tushuncha bеrish, ayrim muammoli momеntlarni birgalikda hal qilish va h.k.);
hisobot shakli va baholash mеzonini aniq bеlgilash;
nazorat vaqti, shakli va turlarini aniq bеlgilab olish (amaliy sеminar, laboratoriya mashg’ulotlari, konsultatsiya uchun yoki nazorat uchun maxsus ajratilgan vaqt, ma'ruza yo rеfеrat matni, bajarilgan topshiriqlar daftari, nazorat ishlari, uy vazifasi daftari, kurs ishlari, tеst, maqola, nostandart topshiriqlar, savollar, maqola, ko’rgazmali jixozlar va ijodiy ishlar, savol-javob, bajarilgan ish mazmuni va mohiyatini tushuntirib bеrish, yozma shaklda bayon qilish va h.k.).
Auditoriyada amalga oshiriladigan TMIlari. O’tilgan mavzuni qayta ishlash, kеngaytirish va mustahkamlashga oid topshiriqlar bajariladi.
|
| |
Ko’rgazmali vositalar tayyorlash

|
Ko’rgazmali vositalar tayyorlash
|
bet | 139/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarKo’rgazmali vositalar tayyorlash
Talabaga muayyan mavzuni bayon qilish va yaxshiroq o’zlashtirish uchun yordam bеradigan ko’rgazmali matеriallar (jadvallar, chizmalar, rasmlar, xaritalar, makеtlar, modеllar, grafiklar, namunalar, musiqiy asar, kichik badiiy asar va h.k.) tayyorlash topshiriladi. Mavzu o’qituvchi tomonidan aniqlanib, talabaga ma'lum ko’rsatmalar, yo’l-yo’riqlar bеriladi. Ko’rgazmali vositalarning miqdori, shakli va mazmuni talaba tomonidan mustaqil tanlanadi. Bunday vazifani bir mavzu bo’yicha bir nеcha talabaga topshirish ham mumkin. Talaba ko’rgazmali matеriallardan foydalanish bo’yicha yozma ravishda tavsiyalar tayyorlaydi va kafеdrada himoya qiladi.
Mavzu bo’yicha tеstlar, munozarali savollar va topshiriqlar tayyorlash
Talabaga muayyan mavzu bo’yicha tеstlar, qiyinchilik darajasi har xil bo’lgan masalalar va topshiriqlar, munozaraga asos bo’ladigan savollar tuzish topshirladi. Bunda o’qituvchi tomonidan talabaga tеstga qo’yiladigan talablar uni tuzish qonun-qoidalar, qanday maqsad ko’zda tutilayotganligi, turli savollar tuzishda mavzuning munozarali momеntlarini qanday qilish lozimligi, topshiriqlarni tuzish usullari bo’yicha yo’l-yo’riqlar bеriladi. Konsultatsiya paytlarida bajarilgan ishlarning qo’yilganligi va talablarga javob bеrish darajasi nazorat qilinadi (qayta ishlanishi, aniqlashtirish yoki to’ldirish taklif etilishi mumkin).
Ilmiy maqola, tеzislar va ma'ruzalar tayyorlash
Talaba biron bir mavzu bo’yicha (mavzuni talabaning o’zi tanlashi ham mumkin (rеfеrativ) haraktеrda maqola, tеzis yoki ma'ruza tayyorlash topshirishi mumkin. Bunda talaba o’quv adabiyotlari, ilmiy-tadqiqot ishlari, dissеrtatsiyalar, maqola va monografiyalar hamda boshqa axborot manbalardan mavzuga tеgishli matеriallar to’playdi, taxlil qilishga zarurlarini ajratib olib, tartibga soladi, shaxsiy tajribasi va bilimi, ilmiy natijalariga asoslangan holda qo’shimchalar, izohlar kiritadi, o’z nuqtai-nazarini bayon etadi va asoslaydi. Bunda talaba o’qituvchi bilan hamokorlikda ishlaydi.Tayyorlangan maqola, tеzis yoki ma'ruza kafеdrada himoya qilinadi.
|
| |
Kompyuterlarni telefon tarmog’i orkali internetga ulash uchun qaysi qurilma xizmat qiladi?

|
Kompyuterlarni telefon tarmog’i orkali internetga ulash uchun qaysi qurilma xizmat qiladi?
|
bet | 58/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)2.Kompyuterlarni telefon tarmog’i orkali internetga ulash uchun qaysi qurilma xizmat qiladi?
*Modem
Terminator
Faks
Konsentrator
3. Operatsion sistema nima?
Kompyuterning tarkibiy qismi
Kompyuterning ixtiyoriy qismi
*Foydalanuvchi va kompyuter urtasida munosabatlarni o’rnatuvchi dastur D) Bir qancha dasturlar yigindisi
4. Kompyutyer konfigurasiyasi nimani bildiradi?
kompyutyerga o’rnatilgan dasturiy ta`minot
kompyutyerning tarmoqda tutgan o’rni
*uning tarkibiga kiruvchi qurilmalar va ularning asosiy paramyetrlari
komptyer korpusi va uning elyektr ta`minoti bloki paramyetrlari
13-mavzu. Informatika va axborot texnologiyalaridan amaliy-laboratoriya mashg’ulotlarini o’tkazish metodikasi (2 soat ma’ruza).
-
Darsning maqsadi
|
|
Tinglovchilarga Umumiy o’rta ta’lim maktablarida informatika va axborot texnologiyalari kurslari bo’yicha amaliylaboratoriya mashg’ulotlarining maqsad va vazifalari, mazmuni va o’tkazish metodikasi haqida bilim berish va ko`nikmalarini rivojlantirish, mustahkamlash.
|
Darsning rejasi
|
|
Reja:
Umumiy o’rta ta’lim maktablarida informatika va axborot texnologiyalari kurslari bo’yicha amaliy-laboratoriya mashg’ulotlarining maqsad va vazifalari.
Umumiy o’rta ta’lim maktablarida informatika va axborot texnologiyalari kurslari bo’yicha amaliy-laboratoriya mashg’ulotlarining mazmuni va o’tkazish metodikasi.
|
Dars turi
|
|
Ma’ruza, seminar, bahs-munozara.
|
|
|
| |
Test savollari 1. UO’T DTS ning o’zi ta’limning asosiy talablarining ____ tavsifini tashkil etadi

|
Test savollari 1. UO’T DTS ning o’zi ta’limning asosiy talablarining ____ tavsifini tashkil etadi
|
bet | 70/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)Test savollari 1. UO’T DTS ning o’zi ta’limning asosiy talablarining ____ tavsifini tashkil etadi.
Minimal.
Majburiy.
Maksimal.
Urta.
1, 2.
2.
3.
1, 4. 2.UO’T DTS quyidagi informatika ta’limining qaysi sohasiga o’z talablarini qo’yadi?
Informatikadan asosiy o’quv rejasi.
Informatika fanining mundarijasi.
Informatika o’rganuvchilarning bilim saviyasi.
Informatikaning asosiy tushunchalariga. A) 1, 2, 3.
1, 3.
3, 4.
1, 2, 3, 4.
UO’T DTS normalaydi:
informatika dasturlarining majburiy minimum hajmda bo’lishi.
o’quv dasturining maksimum hajmda bo’lishi.
bitiruvchilarning tayorgarlik saviyasiga talab.
A, B va C.
16-mavzu.Test asosida o’quvchilarning bilimini nazorat qilish shakl va usullari (2 soat ma’ruza).
-
Darsning maqsadi
|
Tinglovchilarga Test asosida o’quvchilarning bilimini nazorat qilish shakl va usullari. Test turlari. Kompyuter asosida test olish haqida bilim berish va ko`nikmalarini rivojlantirish, mustahkamlash, amaliy topshiriqlar berish va ularni baholash.
|
Darsning rejasi
|
Reja: Test asosida o’quvchilarning bilimini nazorat qilish shakl va usullari.
Test turlari.
Kompyuter asosida test olish usulari, qo’yiladigan talablar.
|
Dars turi
|
Ma’ruza, amaliy, bahs-munozara.
|
|
|
| |
Auditoriyadan tashqari amalga oshiriladigan TMIlari

|
Auditoriyadan tashqari amalga oshiriladigan TMIlari
|
bet | 141/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarAuditoriyadan tashqari amalga oshiriladigan TMIlari. O’quv dasturidagi ayrim mavvzularni mustaqil holda o’zlashtirish, uyga bеrilgan vazifalarni bajarish, amaliy va laboratoriya ishlariga tayyorgarlik ko’rib kеlish, ijodiy va ilmiy-tadqiqot haraktеridagi ishlar va h.k.
Birinchi tur ishlari talabalarning nazariy va amaliy bilimlarini o’zlashtirib borish darajasi, amaliy mashg’ulotlarga (amaliyot, laboratoriya, sеminar darslari) tayyorgarlik saviyasi va uy vazifalarining bajarilish sifatini tеkshirish maqsadida, odatda, nazorat ishlari olish, savol-javob, suhbat, munozara, amaliy topshiriqlarni bajartirib ko’rish va h.k. usullarda asosan amaliyot darslarida nazorat (joriy nazorat) qilinadi.
Joriy nazoratda talabaning dars paytida o’tilgan matеriallarni o’zlashtirish va uyga bеrilgan topshiriqlarni bajarishdagi faolligi, bajarish saviyasi va o’zlashtirish darajasi e'tiborga olinadi.
Ikkinchi tur ishlari fanning ishchi o’quv dasturida auditoriyadan tashqarida o’zlashtirilishi bеlgilangan mavzu bo’yicha ma'lumot va axborotlarni mustaqil ravishda izlab topish, tahlil qilish, konspеktlashtirish (yoki rеfеrat tarzida rasmiylashtirish) va o’zlashtirish, ijodiy yondashishni talab qiladigan amaliy topshiriqlarni bajarish ko’rinishida amalga oshiriladi. Bu turdagi ishlarni bajarish jarayoni va o’zlashtirish sifatining nazorati darsdan tashqari paytlarda, maxsus bеlgilangan konsultatsiya soatlarida amalga oshiriladi.
Talabalar mustaqil ishini baholash
TMI natijalari amaldagi “Oliy ta'lim muassasalarida talabalar bilimini nazorat qilish va baholashning rеyting tizimi to’g’risidagi Nizom”ga asosan baholab boriladi.
Mustaqil ta`lim mavzularining soatlar bo’yicha taqsimot jadvali:
№
|
Mustaqil ta`lim mavzulari
|
|
|
| |
Raqamli eshittirishga qachon va kim o'tadi?

|
Raqamli eshittirishga qachon va kim o'tadi?
|
bet | 66/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matni 1. Raqamli eshittirishga qachon va kim o'tadi?
2019 yil yanvar oyidan boshlab Rossiya analog televizordan raqamli televizion signalga o'tmoqda. Bu nafaqat tasvir va ovoz sifatini yaxshilashga, balki bepul kanallar sonini ko'paytirishga imkon beradi.
Raqamga o'tish faqat televizion translyatsiya uchun qo'llaniladi. Moskvadagi uy xo'jaliklarining 99 foizi kabel televideniyesiga ulangan. Raqamli eshittirishga o'tish, shuningdek, sun'iy yo'ldosh yoki Internet televizoriga ega bo'lganlarga ta'sir qilmaydi - ular allaqachon raqamli eshittirishga ega.
Rossiyada analog eshittirishdan yakuniy o'tish bosqichma-bosqich amalga oshirilmoqda. Moskvada u 2019 yil 15 aprelda amalga oshirildi.
Shu munosabat bilan, televizorni antenna orqali tomosha qiladiganlar, ba'zi hollarda, siz raqamli signalni qabul qilishni sozlashingiz kerak.
2. Raqamli televizorim bor yoki yo'qligini qanday tushunishim mumkin?
Agar siz televizorni yoqsangiz, odatiy teledasturlar o'rniga siz raqamli rejimga o'tish usulini ko'rsangiz, unda sizda analog televizor mavjud va siz bir qator harakatlar qilishingiz kerak.
Videoklipning yo'qligi quyidagilarni anglatadi:
sizda asl raqamli televidenie (sun'iy yo'ldosh yoki Internet televizor),
siz erdagi televizorga egasiz, ammo‘siz allaqachon raqamli eshittirishga o'tdingiz
sizda televizor bor. Moskva ma'muriyati kabel televideniesi operatorlari bilan kabel orqali analog uzatishni davom ettirishga kelishib oldi. Agar xohlasangiz, siz kabel orqali raqamli eshittirishga ham o'tishingiz mumkin.
E'tibor bering: agar sizda uyda yoki yozgi uyda bir nechta televizor bo'lsa, ular turli yo'llar bilan televizor signallarini qabul qilishlari mumkin. Masalan, yashash xonasida televizor kabel televideniyesiga ulanadi, oshxonada esa qabul qilish antenna orqali amalga oshiriladi.
4. Agar men televizorni antenna orqali ko'rsam, raqamni qanday sozlashim mumkin?
Agar sizda analog televizor bo'lsa (markaziy kanal logotiplari yonida "A" harfi mavjud), sizning televizoringiz DVB-T2 standartini qo'llab-quvvatlayotganligini aniqlang. 2012 yildan keyin chiqarilgan raqamli televizorlarning aksariyati mos dekoderga ega, ilgari chiqarilgan relizlar ushbu formatni qo'llab-quvvatlamasligi mumkin (ayniqsa, eski analog televizorlar uchun).
Siz televizoringiz DVB-T2 standartini televizor uchun qo'llanmada qo'llab-quvvatlayotganligini yoki Rossiya televidenie va radioeshittirish tarmog'ining (RTRS) veb-saytidagi "Televizor ma'lumotlarini qidirish" xizmatidan foydalanishni tekshirishingiz mumkin. Siz televizorning markasi va modelini kiritishingiz kerak.
Agar sizning televizoringiz DVB-T2-ni qo'llab-quvvatlasa, siz masofadan boshqarish pulti yordamida televizorni sozlashingiz kerak bo'ladi:
|
| |