nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Toshkent amaliy fanlar universiteti

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TOSHKENT AMALIY
FANLAR UNIVERSITETI
|
“TASDIQLAYMAN”
TAFU O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor
______________Vapayev M.D.
2023 y. “___” __________
|
“TARMOQLAR IQTISODIYOTI” KAFEDRASI
“MIKROIQTISODIYOT. MAKROIQTISODIYOT”
fanidan kurs ishi yozish va
baholash bo‘yicha uslubiy ko‘rsatma
Bilim sohasi:
|
300 000
|
-
|
Ijtimoiy fanlar, jurnalistika va axborot
|
400 000
|
-
|
Biznes, boshqaruv va huquq
|
|
Ta’lim sohasi:
|
310 000
|
-
|
Ijtimoiy va hulq atvorga mansub fanlar
|
410 000
|
-
|
Biznes va boshqaruv
|
|
Ta’lim yo‘nalishi:
|
60310100
|
-
|
Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo’yicha)
|
60410100
|
-
|
Buxgalteriya hisobi va audit (tarmoqlar bo‘yicha)
|
60410400
|
-
|
Moliya va moliyaviy texnologiyalar
|
60410500
|
-
|
Bank ishi va audit
|
TOSHKENT – 2023
“Iqtisodiyot” fakultet kengashida muhokama etilgan va foydalanishga tavsiya
qlingan (2023 yil “___” ________ dagi “_____” – sonli bayonnoma).
“Iqtisodiyot” fakultet dekani _______________ Rustamov D.A.
Sirtqi bo‘limi boshlig‘i ____________ Choriyev. U.H.
“Tarmoqlar iqtisodiyoti” kafedrasining 2023 yil “___” ________ dagi “_____” – son yig‘ilishida muhokamadan o‘tgan va fakultet kengashida muhokama qilish uchun
tavsiya etilgan.
Kafedra mudiri: _______________ Rustamov N.I.
Tuzuvchilar:
N.I. Rustamov - TAFU, “Tarmoqlar iqtisodiyoti” kafedrasi mudiri, i.f.f.d.
S.S. Qilichov – TAFU, “Tarmoqlar iqtisodiyoti” katta o’qituvchi
A.G‘. Berdiyeva - TAFU, “Tarmoqlar iqtisodiyoti” kafedrasi assistenti
Taqrizchilar:
|
A. Vaxobov -
|
O‘zMU “Makroiqtisodiyot” kafedrasi mudiri,
iqtisodiyot fanlari doktori, professor;
|
|
N.Maxmudov -
|
TDIU “Makroiqtisodiy tahlil va prognozlashtirish” kafedrasi professori, iqtisodiyot fanlari doktori.
|
N.I.Rustamov, S.S. Qilichov, A.G‘.Berdiyeva. “Mikroiqtisodiyot.Makroiqtisodiyot” fanidan kurs ishi yozish bo‘yicha uslubiy ko‘rsatma – T.:TAFU, 2023 yil. 16 – bet.
|
Modulini ishlab chiqish mavzu: parolning kalit-belgini skriptlarini yaxlitligini

Axborot texnologiyalari bugungi kunda
hayotimizning hamma sohalarini
qamrab
olgan. Axborot atrof-muhit ob’ektlari va
hodisalari, ularning o‘lchamlari,
xususiyat
va holatlari to‘g‘risidagi ma’lumotlardir.
Keng ma’noda axborot insonlar o‘rtasida
ma’lumotlar
ayirboshlash,
odamlar va
qurilmalar o‘rtasida signallar
ayriboshlashni ifoda etadigan
umummilliy tushunchadir.
Axborot texnologiyalari bugungi kunda
hayotimizning hamma sohalarini qamrab
olgan. Axborot atrof-muhit ob’ektlari va
hodisalari, ularning o‘lchamlari, xususiyat
va holatlari to‘g‘risidagi ma’lumotlardir.
Keng ma’noda axborot insonlar o‘rtasida
ma’lumotlar ayirboshlash, odamlar va
qurilmalar o‘rtasida signallar
ayriboshlashni ifoda etadigan
umummilliy tushunchadir.
KIRISH
KIRISH
Kriptograﬁyaning asosiy
tushunchalari
Kriptograﬁyaning asosiy
tushunchalari
Kriptograﬁya – “maxﬁy kodlar”ni
yaratish bilan shugʼullanadi. U
amaliy matematikaning bir bo‘limi
bo‘lib, axborotlarni mazmunini
yashirish yoki ruxsatsiz
foydalanishdan asrash maqsadida
axborotlarni bir ko‘rinishdan boshqa
ko‘rinishga o‘tkazish uchun
mo‘ljallangan modellar, metodlar,
algoritm,
dasturiy va texnik
vositalarni o‘rganadi.
Kriptograﬁya – “maxﬁy kodlar”ni
yaratish bilan shugʼullanadi. U
amaliy matematikaning bir bo‘limi
bo‘lib, axborotlarni mazmunini
yashirish yoki ruxsatsiz
foydalanishdan asrash maqsadida
axborotlarni bir ko‘rinishdan boshqa
ko‘rinishga o‘tkazish uchun
mo‘ljallangan modellar, metodlar,
algoritm, dasturiy va texnik
vositalarni o‘rganadi.
Djumaniyazоva sеvara хaitbayеvna kasb-hunar kоllеjlarida ma’naviy-aхlоqiy tarbiya jarayonini innоvatsiоn tashkil qilishninig ilmiy-pеdagоgik asоslari

O’zbеkistоn Rеspublikasi Оliy va O’rta Maхsus Ta’lim Vazirligi Al-Хоrazmiy nоmidagi Urganch Davlat Univеrsitеti
Qo`l yozma huquqida
UDK-371.011
DJUMANIYAZОVA SЕVARA ХAITBAYЕVNA
Kasb-hunar kоllеjlarida ma’naviy-aхlоqiy tarbiya jarayonini innоvatsiоn
tashkil qilishninig ilmiy-pеdagоgik asоslari
5A 1110901 - Pеdagоgika
Magistr
akadеmik darajasini оlish uchun yozilgan
dissertatsiyasi
Ilmiy rahbar:________
p.f.n.dоts.M.Jumaniyozov
M U N D A R I J A
Kirish………………………………………………………………...3
I bob. Kasb-hunar kollejlari o’quvchilarining ma’naviy-axloqiy
tarbiyasini tashkil qilishning nazariy asoslari...............................10
1. Kasb-hunar kollejlari o’quvchilarining ma’naviy-axloqiy tarbiyasini
tashkil qilish pedagogik muammo sifatida.........................................10
2. Kasb-hunar kollejlari o’quvchilarning ma’naviy-axloqiy tarbiyasini
tashkil qilishga qo’yiladigan talablar..................................................25
I bob bo’yicha xulosa.........................................................................33
|
Bakalavriatning

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
JIZZAX POLITEXNIKA INSTITUTI
“YO’NALISHGA KIRISH ” FANIDAN
BAKALAVRIATNING
60711200 – “Elektronika va asbobsozlik ” yo’nalishi uchun
SILLABUS
(Sillabus kafedraning 25.08.2023 yildagi 11-sonlii majlisida muhokama qilingan va
tasdiqlangan)
Jizzax-2023
« TASDIQLANDI»
O‘quv ishlari bo‘yicha
prorektor
__________ G.‘ Egamnazarov
28. 08. 2023-yil
Fan sillabusi Jizzax politexnika instituti
ilmiy-uslubiy kengashining
28.08.2023 yildagi 11 - sonli bayonnomasi bilan tasdiqlangan.
Tuzuvchilar:
E.A.Rabbimov
JizPI Radioelektronika” kafedrasi
dotsenti
D.T.Bobonov
JizPI Radioelektronika” kafedrasi katta o’qituvchisi.
Taqrizchilar:
E.U.Arziqulov
SamDU Qattiq jismlar fizikasi kafedrasi professori
S.A.Sattarov
JizPI Radioelektronika” kafedrasi dotsenti
O’quv-uslubiy boshqarma
boshlig’i:
28.08.2023-yil
_ ____________ J. Nasriddinov
(imzo)
Energetika
va radioelektronika
fakulteti dekani:
26.08.2023-yil
_
_ _____________O. Pardayev
(imzo)
Radioelektronika kafedrasi
mudiri:
25.08.2023-yil
_____________ J. Mustofoqulov
(imzo)
Vaziyatga huquqiy baho bering? 2-kazus

|
Vaziyatga huquqiy baho bering? 2-kazus
|
bet | 1/11 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 27,11 Kb. | | #122799 |
Bog'liq kazuslar-oraliq-nazorat-uchun
1-kazus
Boboqulov o‘ziga tegishli yer uchastkasida uy-joy qurdi va uni ro‘yxatdan o‘tkazish maqsadida tuman kadastr xizmatiga murojaat qildi. Tuman kadastr xizmati Boboqulovga yer uchastkasiga uyni qurmasdan oldin murojaat qilish lozimligini, uy-joy shaharsozlik va arxitektura qoidalariga muvofiq qurilishi zarurligini, bundan tashqari qonunchilikda uy-joy qurishga nisbatan boshqa ko‘plab talablar mavjudligini bildirdi va uy-joy o‘zboshimchalik bilan qurilganligi sababli uni buzib tashlash to‘g‘risida sudga da'vo arizasi kiritdi.
Sudda Boboqulov uy-joy o‘ziga tegishli yer uchastkasida qurilganligini, bunda u hech kimning huquqini buzmaganligini, qurilishni malakali ustalar amalga oshirganligini, mutaxassislar tomonidan uy-joy barcha qurilishi qoidalariga muvofiq qurilganligi to‘g‘risidagi xulosa borligini bildirib, uy-joyga nisbatan mulk huquqini tan olishni so‘radi.
Vaziyatga huquqiy baho bering?
2-kazus
Alibekova Shoxista og‘ir betob bo‘lib qolganida qo‘shnisi Sarvinoz Maxmudova unga g‘amxo‘rlik qilib ahvolidan xabar olib turadi. Alibekova Shoxista o‘zi yashab turgan uy-joyga hujjatini olish uchun tuman kadastr korxonasiga borganida, u o‘ziga tegishli bo‘lgan uy-joyni qo‘shnisi o‘zining nomiga rasmiylashtirib olganidan xabar topdi, bundan tashqari qo‘shisining turmush o‘rtog‘i va o‘g‘lini uning roziligisiz ro‘yxatdan o‘tkazganligini bilib qoldi.
U sudga da'vo ariza bilan murojaat qilib, garchi bu shaxslar uyga ro‘yxatga qo‘yilgan bo‘lsa-da, uyda bir kun ham yashamaganligini, u hozirgi kunga qadar uyning barcha soliq va kommunal to‘lovlarini nafaqa pulidan o‘z vaqtida to‘lab kelayotganligini, javobgar va uning qarindoshlari unga hech qanday moddiy va ma'naviy yordam ko‘rsatishmayotganliklarini, shartnomaga yanglishish va aldash yuli bilan imzo qo‘ydirib olganligini bildirib, ro‘yxatdan o‘tkazish haqidagi hujjatni haqiqiy emas deb topishni so‘radi.
Sud majlisida javobgar Maxmudova Shoxsanam da'vo arizada ko‘rsatilgan vajlarning barchasi uydirma ekanligini, u aslida da'vogarning qizi bo‘lib, otasi vafot etganda barcha dafn marosimlarini o‘zi o‘tkazganligi tufayli da'vogar uni uyiga chaqirtirib, uyni uning nomiga hadya qilgani, doimiy ravishda da'vogarni holidan xabar olib, uyda, o‘zining hisobidan qo‘shimcha qurilish va ta'mirlash ishlarini amalga oshirganligini, da'vogar tomonidan o‘z qo‘li bilan yozilgan umrbod foydalanish sharti bilan uy-joyni boshqa shaxsga berish shartnomasi mavjudligini bildirib, mazkur shartnomani haqiqiy deb topishni so‘radi.
|
| |
Tenglamadan = qabul qilish orqali silindrning hajmini,toping Piston zarbasi ni oling

|
Tenglamadan = qabul qilish orqali silindrning hajmini,toping Piston zarbasi ni oling
|
bet | 1/3 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 0,99 Mb. | | #250808 |
Bog'liq . 257-288
Tenglamadan = qabul qilish orqali silindrning hajmini,toping
Piston zarbasi ni oling.
Keyin
Aylananing 80% deb faraz qilsak tsilindrlar egallagan(silindrlar orasidagi jumperning qalinligi ), biz piston diametrini hisoblash uchun ifodani olamiz
Shuni hisobga olsak . almashtrishdan keyin bizda bor
Bu yerdan
Piston diametri
Standart diametr qiymatini oling
Pistonning zarbasini aniqlang
Piston uzunligi
Silindr blokining tashqi diametri
Vazifa 13.7 Asosiy o’lchamlarni hisoblang va dizaynni bajaring.
Egimli diskli va ish hajmi ,aylanish tezligi bo’lgan eksenel pistonli nasosning quydagi diagrammasi bosim ostida
Yechim.Ideal nasos oqimi
275
Biz qabul qilamiz va ⴄ= ; =0,96 .
Haqiqiy nasos oqimi
Nasos quvvati
Plunger diametri
Qabul qilamiz
Bir tsilindrni siljishi
Keyin
Standart diametr qiymatini oling Standartlar orasidagi devor qalinligini qabul qilish topamiz Silindr blokining diametri
Qabul qilish
Nasosning ish hajmini hisoblash uchun ifodadan
Keyin
Tashqi diametri
276
Biz ni olamiz
Vazifa 13.8 Asosiy o’lchamlarni hisoblang va konsolni bajaring vitesli nasosning ish hajmi bilan qo’llanma sxemasi aylanish tezligi bosim ostida
Yechim Ideal nasos ta’minoti
Qabul qilamiz =
Keyin haqiqiy nasos oqimi 277
Nasos quvvati
Ulanish modulini aniqlash uchun biz ifodadan foydalanamiz qbul qilamiz z=9 va b=4m:
Bu yerda :
Modul qiymatini oling
Bir biriga mos kelmaydigan tishni ilgak burchagi bilan olish Viteslarning boshlang’ich doirasining diametrini aniqlang:
Viteslarning tashqi diametri
Vites kengligi
Vazifa 13.9 Asosiy o’lchamlarni hisoblang va ish hajmiga ega bo’lgan bitta ta’sirli plastinka nasosning dizayn sxemasini bajaring. aylanish tezligi bosim ostida Yechim. Ideal nasos ta’minoti
277
Qabul qilish
Haqiqiy masofa ta’minoti
Nasos quvvati
Nasosning ekssentrikligi
4 мм olamiz
Stator halqasining diametri
D=90 мм
Ifodadan q=2π topib olamiz
olamiz b=28 мм
Rotor diametri
Plastinka uzunligi
Daslabki hisoblash bilan aniqlangan geometrik o’lchamlarga ko’ra nososning konstruktiv modeli amalga oshiriladi.Keyin aniqlangan gidravlik hisoblash va quvvat uchun qismlarni hisoblash amalga oshiriladi.
|
| |
Maxsulot tayorlash texnologiyasi

|
Maxsulot tayorlash texnologiyasi
|
bet | 1/45 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 4,71 Mb. | | #155758 |
Bog'liq Majmua maxsulot texnologiya va dizayn
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
FARG’ONA DAVLAT UNIVERSITETI
SIRTQI BO`LIM FAKULTETI
TEXNOLOGIK TA’LIM YO`NALISHI
MAXSULOT TAYORLASH TEXNOLOGIYASI
fanidan
O’QUV USLUBIY MAJMUA
Oliy ta’lim bakalavriaturasining texnologik ta’lim yo’nalishilari uchun.
Bilim sohasi:
|
100000 – Ta’lim
|
Tahlim sohasi:
|
110000 – Ta’lim
|
Tahlim yo’nalishi:
|
601123200 – Texnologik ta’lim
|
|
|
Farg`ona 2023
“Maxsulot tayorlash texnologiyasi” fanidan o’quv uslubiy majmua Farg’ona davlat universiteti ilmiy kengashida 2023 yil __ avgustdagi __-sonli buyrug’i bilan tasdiqlangan namunaviy fan dasturi asosida tuzildi.
Fanning ishchi o’quv dasturi Farg’ona davlat universiteti kengashini 2023 – yil “__” avgustdagi 1 – sonli yig’ilish qarori bilan tasdiklangan “Maxsulot tayorlash texnologiyasi” fani dasturi asosida tayyorlangan.
Tuzuvchilar
G.Butayeva - Sirtqi bo`lim fakulteti, Aniq va tabiiy fanlar kafedrasi Texnologik ta’lim yo`nalishi o`qituvchisi
N.Raxmatova - Sirtqi bo`lim fakulteti, Aniq va tabiiy fanlar kafedrasi Texnologik ta’lim yo`nalishi o`qituvchisi
Taqrizchi:
B.Karimov - FDU Texnologik ta’lim kafedrasi dotsenti f.m.f.n.;
MUNDARIJA
1.Ma’ruza mashg’ulotlari …………………………………….
|
| |
Journal of science-innovative research in uzbekistan

Journal of science-innovative research in uzbekistan
Download
470,36 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
22.05.2024
Hajmi
470,36 Kb.
#249685
Download
470,36 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Journal of science-innovative research in uzbekistan
Download
470,36 Kb.
Matnni ko'rish
Лекция 1 Тема: Основные задачи курса теории машинных агрегатов. Основные понятия

3. MAVZU: PAYVAND BIRIKMALAR
.
REJA.
1. Uchma-uch payvand birikma va uni
hisoblash.
2. Ustma-ust payvand birikma va uni
hisoblash. Kontakt payvandlash.
3. Payvand birikmalar mustahkamligini oshiri
bo’yicha tavsiyalar.
3. MAVZU: PAYVAND BIRIKMALAR
.
REJA.
1. Uchma-uch payvand birikma va uni
hisoblash.
2. Ustma-ust payvand birikma va uni
hisoblash. Kontakt payvandlash.
3. Payvand birikmalar mustahkamligini oshiri
bo’yicha tavsiyalar.
Payvand birikmalarning quyidagi turlari
mavjud :
Uchma -uch birikma ( rasm -1)
Ustma -ust birikma (rasm -2 )
Tavrli yoki burchakli birikma (rasm -3 )
Payvand birikmalarning quyidagi turlari
mavjud :
Uchma -uch birikma ( rasm -1)
Ustma -ust birikma (rasm -2 )
Tavrli yoki burchakli birikma (rasm -3 )
1-расм
2-расм
2-расм
3-расм
Quyida payvand birikmalarni mustaxkamlikka
xisoblashni ko’rib chiqamiz .
Ustma -ust payvand birikma xisobi.
Bu birikma biriktirilgan detallar no`linal kesimi
(payvand chok qalinlashishi xisobiga olinadi )
bo`yicha mustaxkamlikka tekshiriladi (rasm -4).
M
M
F
F
Cho`zilishdagi mustaxkamlik sharti
quyidagicha
bu erda,
F – cho’zuvchi kuch
- payvand chok uzunligi
S - detal qalinligi
- payvand chok uchun ruxsat etilgan
normal’ kuchlanish .
ch
сh
s
l
F
Cho`zilishdagi mustaxkamlik sharti
quyidagicha
bu erda,
F – cho’zuvchi kuch
- payvand chok uzunligi
S - detal qalinligi
- payvand chok uchun ruxsat etilgan
normal’ kuchlanish .
Ustma -ust payvandli birikma xisobi
Ro’para va yon choklarda xavfli kesim burchak
bissektrisasi orqali o’tgan kesim xisoblanadi .
Shuning uchun xisoblashlar ana shu kesim uchun
olib boriladi
A
A
F
F
45°
Havfli kesim
A- A kesim
A
A
F
F
45°
Havfli kesim
A- A kesim
Xisobiy kesim yuzi quyidagicha topiladi :
bu erda,
L - payvand chok umumiy uzunligi
K
x
- payvand chok xisobiy kateti .
L
K
K
L
A
h
h
7
.
0
45
cos
0
Xisobiy kesim yuzi quyidagicha topiladi :
bu erda,
L - payvand chok umumiy uzunligi
K
x
- payvand chok xisobiy kateti .
Payvand choklar uchun ruxsat etilgan
kuchlanishlar qiymati
payvandlanayotgan material uchun
ruxsat etilgan kuchlanishlarga bog’liq
ravishda quyidagi jadvaldan qabul
qilinadi.
Payvand choklar uchun ruxsat etilgan
kuchlanishlar qiymati
payvandlanayotgan material uchun
ruxsat etilgan kuchlanishlarga bog’liq
ravishda quyidagi jadvaldan qabul
qilinadi.
Payvandlash turi
Payvand choklar uchun ruxsat etilgan kuchlanishlar
Cho`zilishda
siqilishda
K
o’
chishda
Avto`latik ,
qo’lda Э
42A va
Э
50A elektrodlari
bilan , gaz muxitida , ustma
–
ust, kontaktli
0.65
|
Journal of science-innovative research in uzbekistan - bet 5

“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 3, 2023. JULY
126
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Axrorjon, Y., Alijon, M., & Iqlima, A. (2022). Faol texnologiyalarni
o‘smirlar psoxologiyasiga ta'siri. Ta'lim fidoyilari, 13(6), 263-266.
2. Axrorjon, Y., Nozima, Z., & Muhtaram, J. (2022). KITOBNING INSON
MA'NAVIY VA AQLIY KAMOLOTIDAGI O‘RNI.
3. Yoldashev, A. E. O., Nishonqulov, S. F. O., & Yoldasheva, M. R. Q. (2021).
TA'LIMDAGI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI. Scientific progress, 2(3),
806813.
|
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

|
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH INBog'liq 122-126
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 3, 2023. JULY
124
-sun'iy intellekt texnologiyalari asosida boshqaruv va ishlab chiqarish
jarayonlarini avtomatlashtirish bo‘yicha innovatsion mahsulotlarni hamda ularning
modellari, algoritmlari va dasturiy ta'minotini ishlab chiqish;
-sun'iy intellekt texnologiyalarini rivojlantirish bo‘yicha yetakchi xorijiy
innovatsion va ilmiy muassasalar bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘yish va qo‘shma
loyihalarni amalga oshirish.
Sanoat va jamiyat asoslarini qurish bilan bir qatorda, reja "kelajak poydevori
sifatida ta'limni isloh qilish va ilmiy-tadqiqot va ishlanmalar tizimini qayta qurishni
talab qiladi. Ta'lim islohotiga kelsak, boshlang‘ich va o‘rta ta'limdan tashqari,
shuningdek, ta'limda sun'iy intellekt bilan bog‘liq bo‘lgan ta'lim, boshqacha
aytganda, "matematika, ma'lumotlar fanlari va AI" ta'limi qanday bo‘lishi kerakligi
ko‘rsatilgan.
AI strategyasi 2030 raqamli O‘zbekistonda tadqiqot va ishlanmalar tizimini
rekonstruksiya qilish "kelajak uchun poydevor yaratish" sifatida ham ko‘rsatilgan,
ammo bu yerda biz "universitetlar, texnikumlar va kollejlar"dagi ta'lim islohotining
konturini tushuntiramiz". Bundan tashqari, materialda batafsil aniq raqamlrda
tushuntirish yo‘qligi sababli, noto‘g‘ri talqin qilish yoki noto‘g‘ri baholash mumkin.
Universitetlar, texnikumlar va ishlaydigan xodimlar uchun ta'lim islohotlari
sifatida quyidagi uchta aniq maqsad ko‘tariladi.
1. Gumanitar va fanlardan qat'i nazar, barcha universitet va texnik kollej
talabalari (taxminan 500 000 bitiruvchi/yiliga) o‘z kurslarida boshlang‘ich
darajadagi matematika, ma'lumotshunoslik va sun'iy intellektga ega bo‘lishi.
2. Ko‘p ishchilar (yiliga taxminan 1 million 2008 yil) asosiy axborot bilimlari
va ma'lumotlar fanlari va sun'iy intellekt kabi amaliy amaliy ko‘nikmalarga ega
bo‘lish imkoniyatlarini har tomonlama ta'minlaydi.
3. Universitet talabalar va ishlaydigan xodimlar uchun liberal san'at ta'limini
kuchaytirish.
Ta'lim, Madaniyat, sport, fan va texnologiyalar vazirligi ma'lumotlariga ko‘ra,
"barcha fuqarolar matematika, ma'lumotlar fanlari va sun'iy intellekt asoslari" kabi
zarur ko‘nikmalarni rivojlantirishlari kerak. raqamli jamiyatda yozish va abacus" va
barcha sohalarda ishlay olish. Universitet islohotini ilgari surish uchun texnologiya,
Ushbu hisobotning qisqacha mazmunida "Informatika ta'limining umumiy ta'lim
sifatida tarqalishi" "so‘rovga javob bergan universitetlarning 82% ga yaqini
informatika fanini umumiy fan sifatida takidlashgan"
|
| |
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

|
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH INBog'liq 122-126
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 3, 2023. JULY
125
Bunday sharoitda barcha talabalar uchun 2030-yillarda mumkin bo‘lgan
umumiy axborotni qayta ishlash, ta'limini rivojlantirishga "matematika, ma'lumotlar
fanlari va sun'iy intellekt" ta'limini qo‘shish katta o‘zgarish va yaxshi natijalarga
erishishi kutilmoqda.
Yuqoridagi maqsad har yili universitet va texnologiya kollejlarini tamomlagan
barcha 500 000 talabaga ta'lim berishdir. Tabiiyki, bu ta'lim tizimi va o‘quv rejasi
xaritasini jiddiy qayta ko‘rib chiqishni talab qiladi.
JavaScript-da yozilgan har bir dasturiy ta'minot o‘zbek tiliga tarjima qilindi va
laboratoriyadagi server kompyuteriga o‘rnatildi. JavaScript-ning afzalliklari
shundaki, u internetda ishlaydi, o‘quv jarayoni va natijalarini grafik tarzda tekshirish
mumkin.
Tahlil va tajriba sinov sifatida biz Google Home guruhi va Amazon Echo
guruhiga bo‘lindik va alohida guruhlarda ko‘nikmalar va harakatlarni
rivojlantirishni boshladik. Keyingi soatlardan boshlab biz talabalardan AI spiker
bilan o‘zaro munosabatlari haqida o‘ylashni so‘radik va rivojlanishni davom
ettirdik. Yakuniy bosqich sifatida biz har bir ishtirokchidan o‘zlarining rivojlangan
ko‘nikmalari va harakatlarini haqiqiy mashinalar yordamida namoyish etishlarini
so‘radik. Bunday izoh paydo bo‘lishining sababi shundaki, Google va Amazon ning
ishlab chiqish muhitlari sezilarli darajada bir-biridan farq qiladi.
Xulosa
Bunga sabab bo‘lgan asosiy mulohaza shuni ko‘rsatadiki, biz har bir
kompaniya va ta'lim muassasalari tomonidan taqdim etilgan ko‘nikma, ta'lim sifati,
korxona boshqaruv nazorati, va ta'limni reallik asosida yanada oson o‘rgatish
mumkin, dasturiy ta'minot va tizimni ishlab chiqish. O‘quvchilarimizga
"matematika, ma'lumotlar fanlari va sun'iy intellekt" ta'limini "umumiy tarzda"
berish uchun o‘qituvchilarning inson resurslari cheklangan bo‘lsada, tizimli va
chuqur muhokamalar olib borish zarur, deb hisoblaymiz.
|
| |
Xatoliklarninig mavjudligi

World scientific research journal
www.wsrjournal.com volume-2_issue-2_april_2022
45
QATTIQ MODDALARNING NAMLIGINI O`LCHASHDA
XATOLIKLARNINIG MAVJUDLIGI
Matyakubova P.M., prof.,TDTU
Murodova S.F., 1-kurs magistrant JizPI
Kalit so‘zlar: qattiq modda, namlig, o'lchov, elektrik singdiruvchanlik, litiy
eritmasi, dielkometrik, elektr va mexanik parametr, termorezistorlar, radioizotop
nam o‘lchagichlar.
Annotatsiya: Qattiq moddalarning namligi uning massa birligidagi absolut
yoki nisbiy namligi bilan belgilanishi. Jismning absolut namligi deb, uning birlik
massasidagi suv bug‘lari massasiga, nisbiy namlik deb, absolut namlikning bo'lishi
mumkin bo'lgan eng katta namlikka nisbatiga aytilishi yoritib berilgan.
Qattiq moddalarning namligini aniqlash ham ishlab chiqarish sharoitida muhim
ahamiyat kasb etadi. Qattiq moddalarning namligi uning massa birligidagi absolut
yoki nisbiy namligi bilan belgilanadi. Jismning absolut namligi deb, uning birlik
massasidagi suv bug‘lari massasiga, nisbiy namlik deb, absolut namlikning bo'lishi
mumkin bo'lgan eng katta namlikka nisbatiga aytiladi. Namlikni o'lchovchi asboblar
fiinksiyasiga elektr o'tkazuvchanlik (konduktometrik), elektrik singdiruvchanlik
(dielkometrik) va yordamchi moddalarning elektr va mexanik parametrlarini
o'lchashlar kiradi. Havoning absolut va nisbiy namligini o'lchashda ko'p hollarda
yarim o'tkazgichli litiy xlorid o'zgartkichdan foydalaniladi. U himoyalovchi parda
(plyonka) bilan qoplangan termorezistordan iborat bo`ladi. Termorezistor ustiga litiy
xloridning to'yingan eritmasi shimdirilgan shisha tolali vtulka o'rnatiladi.
Vtulkaning ustiga kumush yoki platina o'tkazgich o'rnatilgan. O'zgartkich havo
kirishi mumkin bo'lgan korpusga joylashtirilgan bo'ladi. O'zgartkich quyidagicha
ishlaydi: ma’lum haroratda litiy eritmasi atrof-muhitning namligini so'radi.
O'tkazgichdan elektr toki o'tganda, litiy xloridning harorati oshadi va u kristallanib,
o'tkazuvchanligi
kamayadi.
Binobarin,
litiy
xlorid
va
uning
ichidagi
|
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

|
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH INBog'liq 122-126
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 3, 2023. JULY
123
рукописного текста, распознавания голоса и ответа с приложениями
искусственного интеллекта.
Ключевые слова:
Цифровой Узбекистан, ИИ, искусственный интеллект,
математика, стратегия, JavaScript, счеты, Google Home, Amazon Echo, науки,
университет, читатель, студент, информатика.
Abstract:
The term AI (artificial intelligence) is often encountered in our daily
life and its use is developing all over the world. Recently, artificial intelligence has
been incorporated into various networks and social infrastructures. For example, an
increasing number of companies are implementing RJA (Robotic Process
Automation) to automate work and improve productivity in the name of work style
reform.
RJA is not artificial intelligence per se, but it allows computers to take over
simple tasks such as spreadsheet software and basic business systems that are
performed by humans in judgment, in other words, a PC's repetitive operations. In
the future, we aim to automate the entire business by connecting it with handwritten
character recognition, voice recognition and response systems with applications of
artificial intelligence.
Keywords:
Digital Uzbekistan, AI, artificial intelligence, mathematics,
strategy, JavaScript, abacus, Google Home, Amazon Echo, sciences, university,
reader, student, informatics.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori, 17.02.2021 yildagi PQ-4996-
son, Sun'iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish uchun shart-sharoitlar yaratish
chora-tadbirlari to‘g‘risida "Raqamli O‘zbekiston — 2030" Strategiyasiga muvofiq
hamda sun'iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish va ularni mamlakatimizda
keng qo 'llash, raqamli ma'lumotlardan foydalanish imkoniyatini va ularning yuqori
sifatini ta'minlash, ushbu sohada malakali kadrlar tayyorlash uchun qulay shart-
sharoitlar yaratish maqsadida:
-"Raqamli O‘zbekiston — 2030" Strategiyasini har tomonlama amalga
oshirishga qaratilgan ilmiy tadqiqotlarni tashkil qilish hamda iqtisodiyot tarmoqlari,
ijtimoiy soha va davlat boshqaruvi tizimida sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy
qilish;
-sun'iy intellekt sohasida fundamental va amaliy ilmiy tadqiqotlarni olib borish,
raqamli texnologiyalarni rivojlantirishning ilmiy ekotizimini shakllantirish;
|
| |
Учебное пособие по курсу "Электрические измерения и инструменты" написано по типовой программе разработанной на основе Государственных

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM
VAZIRLIGI
BARATOV RUSTAM JALILOVICH,
DENMUXAMMADIYEV AKTAM MAVLONOVICH
ELEKTR O‘LCHASHLAR VA INSTRUMENTLAR
FANINIDAN
O‘QUV QO‘LLANMA
(5313200 – Texnika va texnologiyalarning texnik ekspertizasi va marketing(Elektr
va elektron texnikalar), 5310200 – Elektr energetikasi(suv xo‘jaligida))
Toshkent – 2019
2
Annotatsiya
E’tiboringizga havola etilayotgan
“Elektr o’lchashlar va instrumentlar” fani bo‘yicha
o‘quv qo‘llanma Davlat ta’lim standartlari asosida ishlab chiqilgan namunaviy dastur asosida
yozilgan bo‘lib, oliy o‘quv yurtlarining elektrotexnika yo‘nalishlari bo‘yicha ta’lim olayotgan
bakalavrlar uchun o‘quv qo‘llanma sifatida mo‘ljallangan, elektr,
noelektr va magnit
kattaliklarni o‘lchashning zamonaviy usullari va vositalari haqida ma’lumotlar keng yoritilgan.
Undan ilmiy-texnik va muhandis xodimlar, magistrlar,
tadqiqotchilar, aspirantlar ham
foydalanishlari mumkin.
Аннотация
Предложенное учебное пособие по курсу “Электрические измерения и инструменты”
написано по типовой программе разработанной на основе Государственных
образовательных стандартов и подготовлено в качестве учебного
пособия для бакалавров,
обучающихся по электротехническим направлениям высших учебных заведений, широко
освещает информации о современных методах и
инструментах для измерения
электрических, неэлектрических и магнитных величин. Оно также может быть использовано
научными, техническими и инженерными работниками, магистрами, исследователями и
аспирантами.
Annotation
The proposed textbook on the course “Electrical Measurements and Instrumentation”
is written
according to a model program developed on the basis of State educational standards and prepared as
a textbook for Electrical Engineering BS degree students of higher educational institutions, covers
all materials on modern methods and tools for measuring electrical, non-electrical and magnetic
quantities. It
can also be used by scientists, technicians and engineers, graduate students and
researchers.
Taqrizchilar: Amirov Sulton Fayzullayivich, TTYTMI, «Temir yo‘llar elektr ta’minoti» kafedrasi
mudiri, texnika fanlari doktori, professor (turdosh OTM);
Berdishev Abduraxim Sulaymanovich, TIQXMMI, “Elektr ta’minoti va qayta tiklanuvchan energiya
manbalari” kafedrasi dotsenti, t.f.n.
ГеолМинПетрг янги

ГеолМинПетрг янги
Download
3,12 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/55
Sana
30.01.2024
Hajmi
3,12 Mb.
#148645
Download
3,12 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
ГеолМинПетрг янги
Download
3,12 Mb.
Matnni ko'rish
ГеолМинПетрг янги - bet 2

3
S O` Z B O SH I
Mustaqil O`zbekistonimizning kelajakda-Buyuk rivojlangan, demokratik
Davlat bo’lishi yuqori malakali kadrlarga katta bog`liqdir. Shuning uchun
Respublikamizda
"Ta’lim to’grisida" qonun, hamda shaxsan Respublika Prezidenti
I.A.Karimov tashabbuslari bilan O`zbekiston Respublikasining
"Kadrlar tayyorlash
milliy dasturi" (1997 yil 29 avgust) qabul qilindi. Binobarin
"Milliy dasturning"
amalga oshishi uchun yuqori malakali kadrlar tayyorlashda, boshqa omillar bilan
birga Oliy va O’rta ta’lim yurtlarida Davlat tiladigi darslik va o`quv-uslubiy
qo’llanmalarning etarli bo’lishi katta ahamiyatga egadir.
Ana shularni nazarda tutib, mualliflar 2000-yili “Qurilish materiallari va
buyumlari ishlab chiqarish texnologiyasi” yo’nalishi talabalari uchun kiril alifbosida
“Geologiya, mineralogiya va petrografiya asoslari” o’quv qo’llanma chop etilgan
edi. Lekin 2008- yildan takomillashgan.
Davlat ta’lim standarti ishlab chiqildi va
shunga asosan
yangi “o’quv rejasi” ishlab chiqildi. Shuning uchun lotin alifbosida
“Geologiya, mineralogiya va petrografiya asoslari o’quv qo’llanmasi, qayta ishlab
chiqilib, chop etishga tayyorlandi.
Qo’llanmada Qurilish materiallari va buyumlarini ishlab chiqarish
texnologiyasida keng ishlatiladigan tabiiy qurilish xom ashyolari bo’lmish minerall
va tog’ jinslarining kelib chiqishi, yerda tarqalish va yotish qonuniyatlari, turlari,
sifati, ishlatish usulublari, hamda bu xom ashyolar konini qidirish ishlari keng
yoritilgandir.
Mualliflar, mazkur qo’llanmani tayyorlashda o’zining qimmatli fikr va
maslahatlarini bergan taqrizchilarga o’zlarining samimiy minnatdorchilklarini izxor
etadilar.
ГеолМинПетрг янги - bet 3

4
KIRISH.
Geologiya fani. Geologiya-grekcha so’z bo’lib geo-yer, logos-so’z, fan
demakdir, shunday qilib geologiya- yer haqidagi fan bo’lib, uning paydo bo’lish
jarayonini, rivojlanish tarixini, tuzilishini, tarkibini, unda sodir bo’ladigan ichki va
tashqi geologik jarayonlarni o’rganadi.
Geologiya- tabiyot fanlar turkumiga kiradi.
Insoniyat foydalanadigan tabiiy boyliklar yer qa’ridan olinadi. Ular Yer paydo
bo’lishi tarixida, geologik jarayonlar natijasida Yer hozirgi holatiga kelgan.
Tabiiy qazilma boyliklarining, shu jumladan
tabiiy qurilish xom
ashyolarining xam yer qa’rida qanday joylashishi va tarqalish qonuniyatlarini
bilishimiz va ulardan xalq xo’jaligida foydalanishimiz, ularning qanday paydo
bo’lishini va geologik jarayonlar natijasida vujudga kelganini o’rganishimiz va
bilishimiz juda muhimdir.
Shuning uchun
geologiya fani xalq xo’jaligida juda muhim axamiyatga
egadir. Insoniyat rivojlanib, tabiatni o’rganishi, undagi tabiiy boyliklardan ko’proq
foydalanish extiyoji oshgan sari, geologiya fani ham rivojlanib bordi va shu
rivojlanish tarixida, hozirgi davrda o’zining quyidagi mustaqil tarmoqlariga ega
bo’ldi: umumiy geologiya, mineralogiya, kristalografiya, tarixiy geologiya,
petrografiya, tektonika, geomorfologiya, to’rtlamchi davr geologiyasi, geofizika,
gidrogeologiya, injenerlik geologiyasi va boshqalar.
Umumiy geologiya- yerning ichki va tashqi qismida sodir bo’lgan va
bo’layotgan geologik jarayonlarning rivojlanish va so’nish qonuniyatlarini, kelib
chiqadigan oqibatlarini o’rganadi.
Kristalografiya- minerallarning kristal tuzilishini o’rganuvchi fandir.
Minerallarning kristal panjarasini hosil bo’lish yo’llarini o’rganib, shu mineral hosil
bo’lish jarayonida qanday geologik jarayonlar sodir bo’lganini o’rganadi.
Tarixiy geologiya - ГеолМинПетрг янги

5
Mineralogiya fanining maqsadi va vazifasi.
Yer qatlamlarining eng yuqori qismini tashkil etuvchi tosh yoki qattiq
qobig’i-
litosfera tog’ jinslaridan tashkil topgan. Tog’ jinslar esa o’z navbatida
mineral zarrachalardan tashkil topgandir.
Mineralogiya - minerallar haqidagi fan bo’lib, uning maqsadi
minerallarning paydo bo’lishini, ichki tuzilishini, kimyoviy tarkibini va fizik
xususiyatlarini o’rganishdir. Mineralogiya geologiya fanining eng qadimgi
tarmoqlaridan hisoblanadi.
Tog’ jinslarining tuzilishi, xossa va xususiyatlari, ularni tashkil etuvchi
minerallarning xossa va xususiyatiga bog’liqdir. Shu sababli minerallarni o’rganish,
tog’ jinslarini o’rganish va ulardan xalq xo’jaligida foydalanish usullarini, ayniqsa,
tabiiy qurilish materiallarini qidirish va topishda katta axamiyatga egadir.
Shuning uchun
mineralogiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
1)
Minerallar paydo bo’lishida muhim bo’lgan fizikaviy,
kimyoviy
jarayonlarni o’rganish;
2)
Minerallarning yer qa’rida tarqalish qonuniyatlarni o’rganish;
3)
Minerallarning tuzilishni, xossasini, kimyoviy tarkibini o’rganish va xalq
xo’jaligida ishlatish va qazib olish usullarini belgilash;
4)
Tabiiy minerallarning paydo bo’lish jarayonlarini o’rganib, xalq xo’jaligi
uchun muhim bo’lgan minerallarni ishlab chiqarish,
shu jumladan qurilish
materiallarini ham ishlab chiqarishda keng foydalaniladi.
ГеолМинПетрг янги - bet 7

|
ГеолМинПетрг янги
1.1. Yerning shakli va fizik xususiyatlari.
Yerni shar shaklida degan fikr eramizdan 530 yil avval Pifagor tomonidan
aytilgan edi. Lekin XYIII asrda bajarilgan o’lchov ishlari yerning meridian yoyining
uzunligi ekvatorda qutb doirasidagiga nisbatan qisqarishini ko’rsatib berdi. Meridian
yoyining bir gradus uzunligi: ekvatorda 110,9 km, Parijda 111,3 km, qutb doirasida
111,9 km ga tengligi isbotlanadi. Ya’ni yer qutblar bo’yicha biroz qisilgan bo’lib,
(ekvatorial radiusli 6378, 245 km, qutbiy radiusi 6356,863 km) ellipsoid shakliga yaqin
keladi.
Yer shaklini o’rganishda uning yuzasidagi relefning yirik notekisliklarini, ya’ni
juda ham baland tog’ cho’qqilarini va chuqur okean cho’kmalarini hisobga olish zarur.
Masalan, Ximolay tog’ining eng baland (Everest) cho’qqisi 8848 m, Tinch okeanining
Marian cho’kmasi 11521 m ga teng. Demak, yer yuzasi relefning o’zgarish amplitudasi
20,369 km ga teng ekan. Shunga ko’ra yer o’ziga xos bo’lgan geometrik shakl, ya’ni
geoidga o’xshaydi.
Yerning asosiy tafsifi
Ekvatorial radius
6378,245 km
Qutbiy radius
6356,863 km
Yerning siqiqligi
4
,
0
3
,
298
1
±
=
Ekvator aylanasining uzunligi
40075,696 km
Yerning yuzasi
510 mln.km
2
Yerning hajmi
1 083 204 mln. km
3
Yerning massasi
5,974. 10
27
g
Yerning o’rtacha zichligi
5,52 g/sm
3
Yer yuzasi juda ham notekis tuzilgan. Ayrim qismlari tog’li o’lkalardan,
kontinental platformalardan, chuqur dengizlardan,dengiz cho’kmalaridan va dengiz
tubigacha bo’lgan kontinental yonbag’irliklaridan iboratdir. (1.1-jadval).
|
| |
Nazorat savollari - ГеолМинПетрг янги

|
ГеолМинПетрг янгиNazorat savollari.
1. Kristall va amorf terminlarini qanday tushunasiz?
2. Kristallografiya fani nimani o`rganadi?
3. Kristallarning fazoviy panjarasi deganda nimani tushunasiz?
4. Minerallarning kristalo-kimyoviy tuzilishini qanday tushunasiz?
3-BOB. MINERALOGIYA ASOSLARI.
3.1. Mineralogiya va mineral to’g’risida tushuncha.
Mineralogiya –geologiya fanining bir qismi bo’lib, yer po’stini tashkil qiluvchi
minerallarning xossalarini va ularni yuzaga keltiruvchi jarayonlarni o`rganadi.
Mineral deb yer po’stida va yuzasida turli-tuman fizik va kimyoviy jarayonlar
natijasida hosil bo’lgan tabiiy yoki sof tug’ma elementga aytiladi.
Tabiatda uchraydigan ko’pchilik minerallar (kvarst, dala shpati, topaz, yoqut va
boshqalar) qattiq holatda uchraydi. Ayrimlari (simob, suv, neft) suyuq holda, qolganlari
esa (karbonat angidrid, oltingugurt gazi, metan, propan, butan va x.k.) gaz holida
uchraydi. Qattiq holda uchraydigan minerallarning ko’pchiligi kristall tuzilishiga ega.
Tabiatda 7000 dan ortiq mineral uchrasada, ulardan 50 ga yaqini keng
tarqalgandir. Bu minerallar ko’pgina tog’ jinslarini tuzishda aktiv qatnashganligi sababli
ular jins hosil qiluvchi minerallar deb ataladi.
Yer po’stining mineralogik tarkibi (A.E.Fersman bo’yicha, og’irligiga nisbatan
prostent hisobida).
Dala shpati 55
Slyuda 3,0
Piroksen, amfibol 15
Oksidlar va suvli oksidlar 3,0
Kvarst 12
Gil minerallar 1,5
Suv 8,25
Kalstit 1,5
Fosfatlar 0,75
Dala shpati, piroksenlar, amfibollar va kvarst asosiy jins hosil qiluvchi minerallar
hisoblanadi. Tog’ jinslari yemirilganda, nuraganda minerallarning bir qismi tuproqqa
aylanadi, ikkilamchi minerallar yuzaga keladi.
|
| |
4-mavzu: Go’sht maxsulotlarini qayta ishlash, maydalash, qovurish

4-mavzu: Go’sht maxsulotlarini qayta ishlash, maydalash, qovurish
Download
190,02 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
21.09.2024
Hajmi
190,02 Kb.
#271847
Download
190,02 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
4-mavzu: Go’sht maxsulotlarini qayta ishlash, maydalash, qovurish
Download
190,02 Kb.
Matnni ko'rish
Pedagogik innovatsiyalar, professional

|
Pedagogik innovatsiyalar, professionalBog'liq O\'zbekiston respublikasi
AVTOMOBIL
TUZILISHI
PEDAGOGIK INNOVATSIYALAR, PROFESSIONAL
TA’LIM BOSHQARUV HAMDA PEDAGOG KADRLARNI
QAYTA TAYYORLASH VA ULARNING MALAKASINI
OSHIRISH INSTITUTI
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA
INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
Toshkent – 202
3
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
QASHQADARYO VILOYAT KASBIY TA’LIMNI
RIVOJLANTIRISH VA MUVOFIQLASHTIRISH HUDUDIY
BOSHQARMASI
SHAHRISABZ TUMAN 1-SON KASB HUNAR MAKTABI
AVTOMOBIL TUZILISHI fanidan
O‘QITISH MATERIALLARI TO‘PLAMI
O‘qituvchi:
Azimov O‘lmas Yo‘ldoshevich
Toshkent -2022
O‘zbekiston Respublikasi
Oliy va O‘rta maxsus ta’lim vazirligi
Qashqadaryo viloyat hokimligi kasbiy ta’limni rivojlantirish va
muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi
Shahrisabz tuman 1-son kasb-hunar maktabi
“Tasdiqlayman”
Shahrisabz tuman 1-son kasb hunar
maktabi direktori:_______M.Abdusoliyev
“_________”
____________________
2022 yil
|
| |
Qatlam harorati - Reja: Neft va gaz uyumlarining energetik tavsifi

|
Reja: Neft va gaz uyumlarining energetik tavsifi
|
bet | 2/7 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 235,68 Kb. | | #258593 |
Bog'liq 2 ma\'ruza Murakkab geologik sharoitliQatlam harorati.
Qatlam haroratini o’rganish qatlam flyuidlarining xossalarini aniqlash, neft va gaz zaxiralarini hisoblash, maxsuldor qatlamni ishlatishni loyihalash va amalga oshirish, uning ish tarzini, qatlam suvlari dinamikasini o’rganish uchun, yer qobigining issiqlik maydonini tadqiq qilish uchun hamda quduqlarni sementlash va perforatsiya qilish bilan bog’liq bo’lgan turli texnik vazifalarni yechish uchun zarur.
Chuqurlik oshib borgan sari yer qobig’ini harorati o’sadi. Shu bilan birga yer sharining turli xududlarida chuqurlashgan sari haroratning o’sishi turlicha. Yer qobig’ining yuqori qatlamlari (10-20 km) uchun harorat o’rtacha har 33 metrga 10C ga oshadi.
Haroratning o’sishi geosinklinal viloyatlarda platformalarga nisbatan tezroq, yosh platformalarda qarilariga nisbatan tezroq bo’ladi.
Yer qobig’ida chuqurlik oshgan sari haroratning o’zgarishini tavsiflash uchun geotermik pog’ona va geotermik gradient kabi tushunchalardan foydalaniladi.
Geotermik pog’ona deb chuqurlik oshgan sari tog’ jinslarining harorati 10C ga oshadigan masofaga aytiladi va quyidagi formula bilan aniqlanadi:
G = (H-h) / (T-t)
Bu yerda, G- geotermik pog’ona, m/0C; N-harorat o’lchangan joyning chuqurligi, m; h – doimiy haroratli qatlamning yotish chuqurligi, m; T - N chuqurlikdagi harorat, 0S; t – havoning o’rtacha yillik harorati, 0C.
Geotermik gradient deb, har 100 metr chuqurlikda haroratning o’sishiga aytiladi va quyidagi formula bilan aniqlanadi.
(T-t) 100
G = ————
N-h
Shunga muvofiq geotermik pog’ona va geotermik gradient orasidagi bog’liqlik G=100/G munosabat bilan ifodalanadi.
Haroratni mustahkamlangan yoki mustahkamlanmagan quduqda o’lchash mumkin. O’lchashdan avval quduq burg’ilash yoki ishlatish natijasida unda buzilgan harorat rejimi tiklanishi uchun 20-25 kun maboynida yopiladi. Lekin ko’pincha harorat quduq to’xtatilgandan so’ng 4-6 soat o’tib o’lchanadi. Burg’ilashda harorat odatda texnik sabablarga ko’ra to’xtatilgan quduqlarda aniqlanadi.
Nasosli qazib chiqarish quduqlarida harorat nasos quduqdan olinib o’lchanadi, bu o’lchovlar faqat ishlatilayotgan qatlam oralig’i uchun ishonchli. Quduqning boshqa oraliqlari bo’yicha ishonchli ma’lumotlar olish uchun gilli eritma bilan to’ldirish va uzoq yoki qisqa muddatga qoldirish zarur (20 kun). Bu maqsad uchun harakatsiz yoki vaqtincha konservatsiyalangan qazib chiqarish quduqlaridan foydalaniladi.
Haroratni o’lchashda gaz hosil bo’lishini va u bilan bog’liq holda tabiiy haroratning pasayishi mumkinligini hisobga olish zarur.
|
| |
Buxgalteriya nazoratining mohiyati va maqsadlari

`
379
«Zamonaviy dunyoda innovatsion tadqiqotlar: Nazariya
va amaliyot» nomli ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya
BUXGALTERIYA NAZORATINING MOHIYATI VA MAQSADLARI
Primova Shahnoza Komiljonovna
Poyonov Bobir Bekmurod o'g'li
SDVMCHBU Toshkent filiali
“Iqtisodiyot, buxgalteriya hisobi va audit” kafedrasi assistenti
https://doi.org/10.5281/zenodo.7192809
Xo'jalik yurituvchi sub'ektlarning zamonaviy
sharoitda muvaffaqiyatli
rivojlanishi iqtisodiy xavfsizlikning muayyan kafolatlarini talab qiladi, bu esa
buxgalteriya hisobini nazorat qilish tizimini yaratish va joriy etish orqali
ta'minlanishi
mumkin.
Qabul
qilinadigan
boshqaruv
qarorlarining
samaradorligini oshirish uchun ular moliyaviy
hisobotlarning real axborot
ko'rsatkichlariga asoslanishi kerak. Xo'jalik yurituvchi sub'ektlar tomonidan
buxgalteriya hisobini nazorat qilish tizimini tashkil etish nafaqat ishonchli
moliyaviy hisobotlarni shakllantirish, balki xo'jalik yurituvchi sub'ektlarning
muvaffaqiyatli faoliyat yuritishi uchun ham dolzarb masalalardan biridir.
Buxgalteriya hisobi tartibini tartibga soluvchi
huquqiy hujjatlarga muvofiq
buxgalteriya hisobi tizimida shakllantiriladigan ma'lumotlarning ishonchliligini
ta'minlashning eng adekvat usullarini izlash masalalari buxgalteriya nazorati
zarurligini ko'rsatdi. Tadqiqotning nazariy va uslubiy asosi ilmiy va amaliy ishlar
majmui hamda buxgalteriya hisobi sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarga
asoslanadi. Tadqiqot jarayonida umumiy ilmiy usullar - to'plangan
tajribani
kuzatish va o'rganish ishlatilgan.
Bugungi kunda moliyaviy hisobotlarning ishonchliligi va to'g'riligiga alohida
e'tibor qaratilmoqda, ular asosida tashkilotlar kontragentlarni tanlaydilar, ular
bilan munosabatlar o'rnatadilar va hisob-kitoblar
shaklini belgilaydilar,
shuningdek o'z mablag'larini investitsiya qilish imkoniyati to'g'risida qaror qabul
qiladilar.
Xo'jalik yurituvchi sub'ektni boshqarish tizimida buxgalteriya hisobining muhim
vazifalaridan biri buxgalteriya nazorati orqali amalga oshiriladigan nazoratdir.
Auditor va buxgalter lug'atida nazoratning quyidagi ta'rifi berilgan: "nazorat
(frantsuzcha controle - tekshirish) - 1) iqtisodiy ob'ekt va jarayonlarni
boshqarishning ajralmas qismi bo'lib, u ob'ektni nazorat qilishni tekshirishdan
iborat. ob'ektning kuzatilgan holati qonunlar,
nizomlar, yo'riqnomalar, boshqa
me'yoriy hujjatlar, shuningdek dasturlar, rejalar,
shartnomalar, loyihalar,
kelishuvlarda nazarda tutilgan kerakli va zaruriy holatga mos keladi. Nazorat
boshqaruv sub'ektining vazifalari, huquq va majburiyatlariga muvofiq nazoratni
amalga oshirish uchun mo'ljallangan ...; 2) obyekt ustidan real hokimiyat, nazorat;
3) nazoratga jalb qilingan xodimlar, nazoratchilar”.
Ta’lim jarayonida ta’lim oluvchilarning shaxslari Ta’lim jarayonida o‘quvchilarning shaxsi

|
Ta’lim jarayonida ta’lim oluvchilarning shaxslari Ta’lim jarayonida o‘quvchilarning shaxsi
|
bet | 1/11 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 28,13 Kb. | | #106031 |
Bog'liq Taâlim jarayonida taâlim oluvchilarning shaxslari-kompy.info
Ta’lim jarayonida ta’lim oluvchilarning shaxslari
Ta’lim jarayonida ta’lim oluvchilarning shaxslari Ta’lim jarayonida o‘quvchilarning shaxsi.
Ta’lim jarayonida o‘quvchilarning shaxsi.
Reja:
1. O’quvchi shaxsi ta’lim jarayonining ob’yekti va sub’yekti sifatida.
Shaxs qiyofasining tuzilishi va uning to’rt darajasi: temperament, psixik jarayonlarining o’ziga xosligi, tajriba va shaxs yo’nalganligi “Texnologiya” tushunchasi. “Pedagogik texnologiyalar” tushunchasining paydo bo’lishi.
Bilim, ko’nikma va malaka (BKM). Aqliy harakat usullari (AHU).
PTning nazariy asoslari.
Asosiy tushunchalar: Avtoritar o‘qitish texnologiyasi, shaxsga yo‘naltirilgan o‘qitish texnologiyasi, insonparvarlik, hamkorlik, erkin tarbiyalash, muammoli o‘qitish texnologiyasi, muammoli vaziyat, tabaqalashtirilgan o‘qitish, o‘qitishni tabaqalash, individual o‘qitish, individual yondashish, individuallashtirilgan o‘qitish, individual o‘qitish texnologiyasi, kompyuterli o‘qitish texnologiyasi, ishbilarmonlik o‘yinlari. Asosiy tushunchalar: Avtoritar o‘qitish texnologiyasi, shaxsga yo‘naltirilgan o‘qitish texnologiyasi, insonparvarlik, hamkorlik, erkin tarbiyalash, muammoli o‘qitish texnologiyasi, muammoli vaziyat, tabaqalashtirilgan o‘qitish, o‘qitishni tabaqalash, individual o‘qitish, individual yondashish, individuallashtirilgan o‘qitish, individual o‘qitish texnologiyasi, kompyuterli o‘qitish texnologiyasi, ishbilarmonlik o‘yinlari.
O‘qitish jarayonida, pedagogik texnologiyalar talablari asosida ifoda etilgan, o‘quv maqsadlariga erishiladi. Ilmiy-texnik taraqqiyot jadallashgan davrda o‘qitish samaradorligi, asosan, o‘quvchining o‘qitish jarayonidagi o‘rni, pedagogning unga bo‘lgan munosabatiga bog‘liq bo‘ladi. Bu yerda o‘qitish texnologiyasining ikki turini ajratib ko‘rsatish mumkin: avtoritar va shaxsga yo‘naltirilgan.
|
| |
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnalogiyalari universiteti

MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNALOGIYALARI UNIVERSITETI
FARG’ONA FILIYALINING
“
Kompyuter injiniring:Kompyuter injiniring “
yo’nalashing 4-kurs talabasi
Saminova Ozodaxonning
“
Katta ma'lumotlarni qayta ishlash texnologiyalari va usullari”
fanidan tayyorlagan
AMALIY MASHG‘ULOT ISHLARI
TATU-2023
Маvzu: Hadoop arxitekturasining taqsimlangan xotirasi (HDFS) va YARN
Nazorat savollari.
Resurs menejeri vazifasi?
NameNode?
DataNode?
NodeManager nima?
JAVOBLAR
1.
Resurs menejeri
U klasterdagi barcha ilovalar orasida resurslarni arbitraj qiladi.
U ikkita asosiy komponentdan iborat: Scheduler va ApplicationManager.
Rejalashtiruvchi
Reja tuzuvchisi imkoniyatlar, navbatlar va hokazolarni hisobga olgan holda klasterda ishlaydigan turli ilovalarga resurslarni ajratadi.
Bu sof Rejalashtiruvchi. U ilovaning holatini kuzatmaydi yoki kuzatmaydi.
Scheduler dastur yoki apparat nosozligi tufayli bajarilmagan bajarilmagan vazifalarni qayta ishga tushirishga kafolat bermaydi.
U ilovalarning resurs talablari asosida rejalashtirishni amalga oshiradi.
Ilova menejeri
Ular ish takliflarini qabul qilish uchun javobgardirlar.
ApplicationManager ilovaga xos ApplicationMasterni bajarish uchun birinchi konteynerni muhokama qiladi.
Ular ApplicationMaster konteynerini muvaffaqiyatsizlikka uchraganda qayta ishga tushirish xizmatini taqdim etadi.
Har bir ilova uchun ApplicationMaster Taqdimotchidan konteynerlarni kelishish uchun javobgardir. U ularning holati va rivojlanishini kuzatib boradi va kuzatib boradi.
Tektonik harakatlar haqida tushuncha va ularning turlari..…............……-46

5.1. Tektonik harakatlar haqida tushuncha va ularning turlari..…............……-46
5.2. Tog’ jinslarining dislokastiyasi va uning qurilishga ta’siri......................…..-48
5.3. Seysmik xodisalar. Zilzila………………………………...............……………-48
6-BOB. Injenerlik geologiyasi asoslari……………………...……...............……….-53
6.1. Yer osti suvlari haqida umumiy tushincha…………...……….......………….-53
6.1.1. Yer osti suvlarining fizik xossalari
va kimyoviy tarkibi……………………………………...........…….………………..-54
6.1.2. Yer osti suvlarining turlari va
ularning yotish sharoiti……………………………………............…………………-54
6.1.3. Katlovan va kar’erlarga oqib keluvchi
yer osti suvlarining miqdorini aniqlash……………………...…..…...........……….-57
6.2. Gruntlar xaqida tushuncha……………………………..………......…………..-59
6.2.1. Gruntlarning granulometrik tarkibi……………………...…............………-59
6.2.2. Gruntlarning fizik va mexanik xossalari………………...…….............……-61
6.2.3. Gruntlarning injener-geologik klassifikastiyasi…………...……..................-63
6.2.4. Ishlatilgan, tashlandiq va texnogen gruntlar……………...............………..-63
6.3. Geologik, injener-geologik jarayon va hodisalar………...…………...........…-65
7-BOB. Tabiiy qurilish xom ashyolarini qidirish va baxolash…...………............…-67
7.1. Tabiiy qurilish xom ashyolari haqida umumiy tushuncha…...……....……...-67
7.2. Tabiiy qurilish xom ashyolarini qidirish uslubi, bosqichlari…...….................-67
7.2.1. Dastlabki qidiruv ishlari……………………………………….…..............….-68
7.2.2. Mufassal qidiruv ishlari…………………………………………...…..............-69
Adabiyotlar…………………………………………………………........…………….-71
|