nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O`qitish usullari - I. A. Karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti huzuridagi angren kon metallurgiya...

|
I. A. Karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti huzuridagi angren kon metallurgiya texnikumi foydali qazilmaqlarni boyitish ishlari o
|
bet | 56/241 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 4,83 Mb. | | #145433 |
Bog'liq UMK FQB amaliyot
O’QUV AMALIYOTI MASHG’ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
Mashg’ulot bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O`qituvchi
|
Ta`lim oluvchi
|
1-O`quv mashg`ulotiga
kirish
15-daqiqa
|
Tashkiliyqism:
1.O’quvchining davomati tekshiriladi
2. O’quvchilarning mashg’ulotiga tayyorgarligini nazorat qiladi. Maqsad va vazifaning belgilanishi
3.Amaliy mashg’ulot nomi rejasi maqsad va kutilayotgan natijalar bilan tanishtiradi
4.Amaliy mashg’ulotning baxolash mezonlari bilan tanishtiradi.
5.Xavfsizlik texnikasi qoidalariga amal qilishni eslatadi
|
Mashg`ulotga tayyorgarlik ko’radi.
Amaliyotga xavfsizlik texnikasi , sanitariya va gigiena talablariga rioya qilingan xolda maxsus kiyimda keladi.
Xavfsizlik texnikasi jurnaliga imzo quyadi.
Tinglaydi.
|
2- Asosiy
bosqich
210 daqiqa
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
I. A. Karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti huzuridagi angren kon metallurgiya texnikumi foydali qazilmaqlarni boyitish ishlari o
|
Mavzu: Shlyuzlarning texnik xarakteristikasi

Mavzu: Shlyuzlarning texnik xarakteristikasi
Reja:
Shlyuzlarning asosiy texnologiк кo‘rsatкichlari
Shlyuzlarning texnik xarakteristikasi
3. Shlyuzlarning solishtirma ishlab chiqarish quvvati
Shlyuzlarning asosiy texnologiк кo‘rsatкichlari: qattiq zarrachalarning bo‘tanadagi miqdori (bo‘tananing zichligi), oqimning chuqurligi, shlyuzning qiyaliк burchagi, shlyuz tubining turi, shlyuzning кengligi. Ular boyitilayotgan mahsulotning xossalariga qarab tanlanadi.
Bu кo‘rsatкichlar ishlab chiqarish unumdorligi, ajralish va boyitmaning sifati кabi boyitish кo‘rsatкichlarini belgilaydi.
jadval
Avtomatiк shlyuzlarning texniк haraкtyeristiкasi
Parametrlar
|
SHA-1M
|
34-КS
|
346-КS
|
Yuzaning o‘lchami, mm: uzunligi кengligi
|
1800x900
|
1800x1800
|
1800x1800
|
Yuzaning umumiy maydoni, m2
|
8
|
16
|
16
|
Yuzalar soni
|
5
|
5
|
5
|
Yuzaning qiyaliк burchagi, gradus: shlyuzda, boyitishda, chayishda
|
9x45
|
9x45
|
4x12x45
|
Boyitiluvchi mahsulotning yiriкligi, mm
|
|
0,3 gacha
|
|
Eleкtrodvigatel кuvvati, кVt
|
1,7
|
1,7
|
0,4
|
"Gabarit o‘lchamlari, mm: uzunligi, кengigi, balandligi
|
1650x1345 x3320
|
2840x2250x3320
|
2810x2205 x3540
|
Og‘irligi, t
|
2,5
|
2,28
|
1,41
|
Chuqur to‘ldiriluvchi shlyuzlar qalinligi 40-50mm li taxtadan to‘g‘ri burchaк кesimli qilib tayyorlangan tarnovchadan iborat. Shlyuzlarning uzunligi 150-180m, кengligi 0,9-1,8m, chuqurligi (balandligi) esa 0,75dan-9m gacha bo‘ladi. Shlyuzning qiyaliк burchagi 2-30. Shlyuz tubiga trafaret to‘shaladi. Кo‘pincha trafaretlar orasida cho‘кuvchi mayda og‘ir minerallarni ushlab qolish uchun butun shlyuz tubi bo‘ylab trafaret ostidan junli mato joylashtiriladi.
Mayda zarrachali mahsulotni boyitish uchun sayoz to‘ldiriluvchi shlyuzlardan foydalaniladi. Bunday shlyuzlar tubiga кigiz, dag‘al tuкli movut, кarderoy, velvet кabi qoplamalar to‘shaladi.
Shlyuzlarning solishtirma ishlab chiqarish quvvati mahsulotning yiriкligi, boyitmaning chiqishi va junli qoplamaning turiga qarab 2 dan 30 t/m 2 sutкani tashкil qiladi.
Shlyuzlarda boyitishga sarflanadigan suvning hajmi mayda mahsulotni boyitishda va qiyaliк burchagi кatta bo‘lganda sarflanadigan suv miqdori har 1 m3 ruda uchun 3-10 m3, 200-300 mm yiriкliкdagi rudani boyitishda esa 1 m 3 ruda uchun 100 m3 gacha suv sarflanadi.
|
Skvajinalizaryadlashusuli

|
Skvajinalizaryadlashusuli
|
bet | 122/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmuaSkvajinalizaryadlashusuli. Bugungikundakaryerlardaturlitog‘jinslaridaburg‘uquduqlarniburg‘ulashdaturli-tumansamaradorlivositalarimavjuddir (8.1 rasmd).
Buusulningmoxiyatishundaniboratki, portlovchimoddaqiyayokivertikalskvajinalargajoylashtirilib, ularningtepaqismlaritiqinlanadi. Tiqinlovchimaterialо‘rnidaqumliinertmaterillardan, burg‘ulashqirindilaridanyokimaxsustarkibgaegabо‘lgantiqinlovchimateriallardanfoydalaniladi. Skvajinalarpog‘onaningtepaqismidaparallelholatdabiryokibirnechaqatoretib, orasidagimasofalarhisoblabtengqilibjoylashtiriladi.
Skvajinalarorasidagimasofashundaytanlanishikerakki, harbirportlatilganskvajinaо‘rtadaochiqjoyqoldirmasdanbir-biriningustigaparchalangantog‘jinslariniyopishiyokiqoplashikerak.
Skvajinali zaryadning ta’sir zonasi:
Patron boyevik (jangari patron) odatda skvajina tubida asosiy zaryad ostiga joylashtiriladi. Bu esa, о‘z navbatida portlovchi modda bilan zaryad detonatsiyasining massiv parchalanishi yо‘nalishiga mos kelishiga, parchalanishning sifatli kechishiga, pog‘ona asosining tekis chiqishiga olib keladi.
Skvajinalarni diametrlarini, qatorlar sonini, qiyalik burchagini о‘zgartirish massivda tog‘ jinslarining xossalariga qarab portlovchi moddalarni ancha tо‘g‘ri joylashtirishga imkon beradi.
Shpurli zaryadlash usuli. Shpur – bu tog‘ jinsida silindrik shaklda о‘yilgan bо‘shliq bо‘lib, uning chuqurligi 5m gacha va diametri 75 mm gacha bо‘lishi mumkin.
Massivda shpurli zaryadlash usulini qо‘llash natijasida portlovchi moddalarni ancha tо‘g‘ri taqsimlash mumkin bо‘ladi. Shpurli zaryadlash usuli asosan, qurilish materiallarini qazib olish karyerlarida, yer osti usulida qо‘llaniladi va ma’lum darajada foydali qazilmalarning strukturasini о‘zgartirmasdan saqlab qolish imkoniyatini beradi. Bu usulning kamchiliklari: mehnat darajasi yuqori, portlovchi modda sarfi baland.
Quyma zaryadlash usuli. Qayta maydalashda va yordamchi ishlarda bu usul qо‘llaniladi. Quyma zaryadlarni portlatishdan avval ularning ustki qismi loy yoki yopishqoq modda bilan berkitiladi. Berkitilgan qismining balandligi zaryad balandligidan kichik bо‘lmasligi kerak. Zaryadning о‘zi katta tog‘ jinsi bо‘lagining chuqurroqqismiga yoki ostiga qо‘yiladi. (8.1 rasma).
Quyma zaryadlarni joylashtirish oddiy bо‘lib tayyorlash ishlarini talab qilmaydi, lekin juda katta portovchi modda sarflashga tо‘g‘ri keladi. Hattoki xarsang toshlarni maydalashda kichik shpurli usulga qaraganda 10 baravar kо‘p portlovchi moddalar sarflanadi.
|
| |
Mavzu: Boshqaruv qarorlarini qabul qilish Keys stadi

|
Mavzu: Boshqaruv qarorlarini qabul qilish Keys stadi
|
bet | 95/176 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 22,93 Mb. | | #115775 |
Bog'liq amaliy ishlanmaMavzu: Boshqaruv qarorlarini qabul qilish Keys stadi
Davlat tasarrufidan chiqarilgan mebel ishlab chiqaruvchi kombinatga, jamoa tomonidan saylangan yosh mutaxassis raxbar bo‘ldi.U o‘ziga ishongan, mansabparast bo‘lib, kombinat ishi ko‘rsatkichlarini yuqoriga ko‘tarish niyatida yonib ish boshladi.
Direktor Yaponiyada bo‘lgaida stol tennisi uchun raketkalar ishlab chiqarish bo‘yicha litsenziya bilan qaytdi. Raketkalar ishlab chiqarish g‘oyasi uni juda qiziqtirib qoldi. Bu juda keng iste‘mol extiyojiga ega bo‘lgan tovar, bozorda yaxshi raketkalar yo‘q, xatto sifatsizlari xam kam degan xulosaga kelgan, o‘zi xam tennis ishqibozi bo‘lgan yosh raxbar asosiy ishlab chiqarishga xech qanday putur etkazmaydigan maxsulotni ishlab chiqarishga axd qildi.
Raketkalar ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish qiyin emas, mebel tayyorlovchilar raketkani tayyorlashni tez o‘zlashtirib oladilar, xom-ashyo asosiy ishlab chiqarish uchun zarur bo‘lgan maxsulotdan iborat, xatto raketkalarni chiqindilardan xam ishlab chiqarsa bo‘ladi, deb qaror qildi yosh raxbar.
O‘z maslakdoshlari: bosh injener, reja bo‘limi xodimi va buxgalterni yig‘ib, o‘zaro maslaxatlashib olishdi. Bu ish samarali bo‘ladi, degan xulosa qilindi. Yiliga million dona raketka ishlab chiqarilsa, ish xaqi xam bir necha millionni tashkil qiladi, deb xom cho‘t qilindi.
Lekin bu mutaxassislarni qanday raketkalarni, qancha miqdorda ishlab chiqarish o‘ylantirib qo‘ydi. Yaponiya litsenziyasiga ko‘ra ikki turdagi: qimmat- yuqori sifatli va arzonroq – sifati xam shunga yarasha raketkalar ishlab chiqarish ko‘zda tutilgan.
Qaysi turini va qancha miqdorda ishlab chiqarish foyda olib keladi? Degan savol ularni qiynab qo‘ydi.
Qimmat raketkalar albatta ko‘p foyda olib keladi, lekin ular ommaviy extiyojga ega bo‘ladimi? Qimmatlarini ko‘p miqdorda ishlab chiqarsak, bir qismi sotilmay qolishi mumkin. Arzonidan ko‘p ishlab chiqarsak, sifatli, qimmat raketkani xoxlovchilar uchun bunday raketkalar etmay qolishi mumkin. Shu bilan birga pulni yo‘qotish tavakkalchiligi xam istisno emas, degan fikrlar mebel kombinati raxbari va mutaxassislarini qiynab qo‘ydi.
-kelinglar avvaliga qimmat raketkalarni uncha ko‘p bo‘lmagan miqdorda ishlab chiqaramiz, tavakkalchilikdan yo‘qotishni xam minimallashtiramiz dedi, extiyotkor buxgalter.
-Men bu fikrga qo‘shilmayman dedi bosh muxandis. Men ishlab chiqarish xajmini yarmini qimmat raketkalar tashkil qilishi kerak, deb xisoblayman. Shunda yaxshigina daromad qilamiz. Albatta bu qaror xam tavakkalchilikka asoslangan, lekin tavakkal qilmagan odam xech qanday yutmaydi, deb o‘z fikrini ma‘qulladi.
-Rejalashtirish bo‘limi boshlig‘i, tajribalariga asoslangan xolda, qarorni
―oltin‖ o‘rtasini qabul qilish, ya‘ni ko‘p xam emas, kam xam emas darajada ishlab chiqarish kerak dedi.
|
| |
bosqich:O‘quv mashg‘ulotiga kirish(5daqiqa)

|
bosqich:O‘quv mashg‘ulotiga kirish(5daqiqa)
|
bet | 24/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmua1bosqich:O‘quv mashg‘ulotiga kirish(5daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
1Mashg‘ulotga tayorgarlik ko‘radi va davomatni aniqlaydi.
|
Mashg‘ulotga tayyorgarlik ko‘radilar
|
2-bosqich
Asosiy
(70daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni fa`ollashtirish:
Uyga berilgan vazifani tekshiradi
Mavzu yuzasidan savollar beradi
Topshiriqni bajargan o‘quvchilarni baholaydi.
1.Yangimavzu:Tog‘ jinslarining texnologik xususiyatlari va ularning xarakteristikalari.
Reja
1.Tog‘jinslarihakidatushuncha.
2.Qoyali va yarim qoyali, mustahkam, yumshoq va buzilgan tog‘ jinslari.
3.Buzilgan tog‘ jinslari bog‘liqlik darajasi bo‘yicha kategoriyalari.
4.Aqliy hujum asosida o‘quvchilarni fa`ollashtirish
5.Reja asosida mavzuni tushuntirish kerakli ma`lumotlarni qayd ettirish.
6.Yangi mavzu rasmlar va tarqatma materiallar asosida to‘ldiriladi.
7.Mustahkamlash uchun mavzu yuzasidan tezkor savollar asosida mustahkamlanadi.
Bahs-munozaralar asosida o‘quvchilar fikrlari to‘ldirilib asoslab beriladi.
8.Kichik guruhlarga bo‘lib masalalar beriladi va nazorat qiladi
|
Uy ishini taqdim etadilar.
Mavzu yuzasidan savollarga javob beradilar.
Yangi mavzu va rejasini daftarga qayd qilib qo‘yadilar.
Mavzuni diqqat bilan tinglaydilar.
Keraklirasmlarni chizib oladilar oladilar.
Kerakli ma`lumotlarni tinglab yozib oladilar
Yangi mavzu asosida bahs munozara yuritadilar,savollarga javob yozadilar.
Kichik guruhlarga bo‘linib o‘qituvchi tomonidan berilgan topshiriqga javob yozadilar
|
3-bosqich
Yakuniy
(5daqiqa)
|
Fa`ol ishtirok etgan o‘quvchilar baholanadi va rag‘batlantiriladi.
Mustaqil ta`lim mavzusi beriladi.
Uyga topshiriq beriladi
|
Qo‘yigan baholarni tinglaydilar
Uyga topshiriqni yozib oladilar.
|
|
| |
Gesamtevaluierung - Thomas A. Bauer, Marko Ivanisin, Bernd Mikuszeit (Hrsg.) Evaluierung von Bildungsmedien und...

|
Thomas A. Bauer, Marko Ivanisin, Bernd Mikuszeit (Hrsg.) Evaluierung von Bildungsmedien und Multimedia Kriterien und Weiterbildungsangebote Internetpublikation zum Projekt
|
bet | 115/221 | Sana | 26.06.2021 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #15184 |
Gesamtevaluierung Gesamtprüfung (arithmetisch / 5-er Skalierung) nach Kriterien |
I Evaluierung kognitiver Kompetenzen
|
Gesamtpunkte (arithmetisches Mittel)
|
|
II Evaluierung sozialer und persönlichkeits-bezogener Kompetenzen
|
Gesamtpunkte (arithmetisches Mittel)
|
|
III Evaluierung medienbezogener und gestalterischer Anforderunge
|
Gesamtpunkte (arithmetisches Mittel)
|
|
IV Evaluierung der Sensomotorik und technischer Anforderungen
|
Gesamtpunkte (arithmetisches Mittel)
|
|
Gesamt
|
Gesamtpunkte (Summe der arithmetischen Mittel I – IV)
|
|
Anmerkung:
Interpretation der Gesamtpunktzahl
|
18,0 - 20 Punkte
|
beispielhaftes didaktisches Multimediaprodukt
|
sehr gut (1)
|
14,0 - 17,9 Punkte
|
empfehlenswertes didaktisches Multimediaprodukt
|
gut (2)
|
10,0 -13,9 Punkte
|
geeignetes didaktisches Multimediaprodukt
|
befriedigend (3)
|
6,0 – 9,9 Punkte
|
verwendbares Multimediaprodukt
|
ausreichend (4)
|
5,9 Punkte und weniger
|
nicht zu empfehlendes Multimediaprodukt
|
mangelhaft (5).
|
Gesamtevaluation (verbal):
Bernd Mikuszeit
2.6. Evaluierungskriterien für BLEP
Blended-Learning-Programme für ethische Bildung (BLEP)
Blended-Learning-Programme sind Lehr-/Lernkonzepte, die eine didaktisch sinnvolle Verknüpfung von Präsenzphasen und Phasen des selbständigen Lernens mit IKT-basierten Bildungsmedien umfassen. Die Päsenzenzphasen könnnen mit didaktischen Multimediaprodukten für Lehrende und Lernende unterstützt werden. Die Phasen des selbständigen Lernens werden auch als E-Learning-Phasen bezeichnet und werden mit didaktischen Multimediaprodukten für Lernende realisiert.
Zur Bewertung von BLEP werden folgend vier Evaluierungsbereiche empfohlen:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Thomas A. Bauer, Marko Ivanisin, Bernd Mikuszeit (Hrsg.) Evaluierung von Bildungsmedien und Multimedia Kriterien und Weiterbildungsangebote Internetpublikation zum Projekt
|
Mavzu:  Kirish. Foydali qazilmalarni ochiq usulda qazib olish

|
Mavzu: Kirish. Foydali qazilmalarni ochiq usulda qazib olish
|
bet | 19/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmua1.Mavzu: Kirish. Foydali qazilmalarni ochiq usulda qazib olish.
Reja
1.Kon haqida tushuncha.
2. Foydali qazilma haqida tushuncha.
3. Ochiq kon ishlari haqida tushuncha.
4.Aqliy hujum asosida o‘quvchilarni fa`ollashtirish
5.Reja asosida mavzuni tushuntirish kerakli ma`lumotlarni qayd ettirish.
6.Yangi mavzu rasmlar va tarqatma materiallar asosida to‘ldiriladi.
7.Mustahkamlash uchun mavzu yuzasidan tezkor savollar asosida mustahkamlanadi.
Bahs-munozaralar asosida o‘quvchilar fikrlari to‘ldirilib asoslab beriladi.
8.Kichik guruhlarga bo‘lib masalalar beriladi va nazorat qiladi
|
Uy ishini taqdim etadilar.
Mavzu yuzasidan savollarga javob beradilar.
Yangi mavzu va rejasini daftarga qayd qilib qo‘yadilar.
Mavzuni diqqat bilan tinglaydilar.
Kerakli adabiyotlarni yozib oladilar
Kerakli asosiy tushunchalarni yozib oladilar.
Kerakli ma`lumotlarni tinglab yozib oladilar
Yangi mavzu asosida bahs munozara yuritadilar,savollarga javob yozadilar.
Kichik guruhlarga bo‘linib o‘qituvchi tomonidan berilgan topshiriqga javob yozadilar
|
3-bosqich
Yakuniy(10daqiqa)
|
Fa`ol ishtirok etgan o‘quvchilar baholanadi va rag‘batlantiriladi.
Mustaqil ta`lim mavzusi beriladi.
Uyga topshiriq beriladi
|
Qo‘yigan baholarni tinglaydilar
Uyga topshiriqni yozib oladilar.
|
Nazariy o‘quv mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi.
Mavzu-2: Ochiq usulda qazib olishning qulayliklari va kamchiliklari
|
| |
Yangi mavzuni mustahkamlash

|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
bet | 121/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmuaYangi mavzuni mustahkamlash.
1. Portlatish nima ?
2. Skvajinalarni burg’ilashga ta’rif bering ?
3. Skvajina nima ?
4. Zarbli burg’ilashga ta’rif bering ?
5. Olovli burg’ilashga ta’rif bering ?
6. Zarbli – aylanma burg‘ulashga ta’rif bering ?
Mavzu-19: Portlovchi moddalarni tog’ jinsi massiviga joylashtirish usullari.
Reja
1.Qozon zaryadlarini qo’llash usullari.
2.Skvajinali zaryadlar usuli.
3.Shpurli zaryad usuli.
4.Quymali zaryadlash usuli.
Portlatibmaydalashusulimustahkamlikkoeffitsiyenti 8 danyuqoribо‘lgantog‘jinslarigakо‘llaniladi. Portlovchimoddalarnitog‘jinsimassivigajoylashtirishningbeshxilkо‘rinishdagiusullarimavjud (8.1 rasm):
8.1- rasm. Portlovchimoddalarnitog‘jinsimassivigajoylashtirishusullari
Kamerazaryadlariniqо‘llashusuli.Ishlabchiqarishjarayonimexanizatsiyasirivojlanmaganyokikammexanizatsiyalashganvaqtdamassivgaportlovchimoddalarnitabiiybо‘shliqlargayoriqlargayokimaxsusо‘tkazilganyerostikonlahimlariga, ya’nishtolnyavashurflargajoylashtiriladi. Zaryadlarbir-biridanma’lumuzoqlikdagikameralardaо‘rnatiladi. Portlovchimoddalarjoylashtirilgandansо‘ng, laximtog‘jinslaribilanberkitiladi. Hozirgivaqtdakaryerlardakameralizaryadlashusulitransheyayokiyarimtransheyahosilqilishdaqо‘llaniladi. (8.1 rasmb,v)
Kattahajmdagiportlovchimoddazaryadlariniqо‘llashda, xavfsizliknita’minlashuchun-engkamqarshiliklichizma Wlns–ni, hisoblashda - zaryaddanochiqyuzagachabо‘lganminimalmasofaolinadi.
Qozonzaryadlariniqо‘llashusuli. Karyerlardaburg‘uquduqlarnivashpurlarniburg‘ulashnatijasidaportlovchimoddalarnimassivdabirtekisdajoylashtirishimkoniyatitug‘iladi. Portlovchimoddalarningenergiyasiatroftog‘jinslarinimaydalashgayetmaganvaqtidaqozonlizaryadlashusuliqо‘llaniladi. (8.1 rasmg) Massivdaburg‘uquduqqazilib: uningostkiqismikichikportlashzaryadlariyordamidayokitermikburg‘ulashyordamidakengaytiriladi. Kengaytirilganbushliqqaasosiyportlovchimoddazaryadijoylashtiriladi.
Asosiykamchiliklari: qozonnihosilqilishniboshqarishvahisoblashqiyinchiliklari, massivningtabiiyholatiningbuzilishihamdayoriqlarninghosilbо‘lishi, mexanizatsiyalashmaganishhajminingoshishi.
|
| |
O‘quv fa`oliyatini tashkil etish shakllari

|
O‘quv fa`oliyatini tashkil etish shakllari
|
bet | 21/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmuaO‘quv fa`oliyatini tashkil etish shakllari
|
Jamoaviy, yakka tartibda
|
O‘qitish sharoiti:
|
Kompyuter, proektor bilan jixozlangan auditoriya.
|
Qaytar aloqaning usuli va vositalari
|
Ma’ruzalar matni, kompyuter, proektor, tarqatma materiallar, plakatlar.
|
Umumta`lim fan o‘qituvchisi_________Narzillayev A.N.
O‘quv mashg‘ulotinig texnologik xaritasi-2
Ish bosqichlari va vaqtlari
|
Fa`oliyat mazmuni
|
O‘qituvchi fa`oliyati
|
Ta`lim oluvchi fa`oliyati
|
1bosqich:O‘quv mashg‘ulotiga kirish(5daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
1Mashg‘ulotga tayorgarlik ko‘radi va davomatni aniqlaydi.
|
Mashg‘ulotga tayyorgarlik ko‘radilar
|
2-bosqich
Asosiy(65daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni fa`ollashtirish:
Uyga berilgan vazifani tekshiradi
Mavzu yuzasidan savollar beradi
Topshiriqni bajargan o‘quvchilarni baholaydi.
1.Yangi mavzu: Ochiq usulda qazib olishning qulayliklari va kamchiliklari
Reja
1.Qazib olish turlari.
2. Ochiq usulda qazib olish jarayoni.
3. Ochiq usulda qazib olishning qulayliklari.
4. Ochiq usulda qazib olishning kamchiliklari.
5.Maqsad ochiq usulda qazib olishning qulayliklari va kamchiliklari o‘rganish
6.Asosiy adabiyotlarni yozdirish.
7.Aqliy hujum asosida o‘quvchilarni fa`ollashtirish
8.Reja asosida mavzuni tushuntirish kerakli ma`lumotlarni qayd ettirish.
9.Yangi mavzu rasmlar va tarqatma materiallar asosida to‘ldiriladi.
10.Mustahkamlash uchun mavzu yuzasidan tezkor savollar asosida mustahkamlanadi.
|
Uy ishini taqdim etadilar.
Mavzu yuzasidan savollarga javob beradilar.
Yangi mavzu va rejasini daftarga qayd qilib qo‘yadilar.
Mavzuni diqqat bilan tinglaydilar.
Kerakli adabiyotlarni yozib oladilar
Kerakli asosiy tushunchalarni yozib oladilar.
Kerakli ma`lumotlarni tinglab yozib oladilar
Yangi mavzu asosida bahs munozara yuritadilar,savollarga javob yozadilar.
Kichik guruhlarga bo‘linib o‘qituvchi tomonidan berilgan topshiriqga javob yozadilar
|
|
|
| |
-rasm - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti Pdf ko'rish
|
bet | 202/251 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 7,63 Mb. | | #261339 |
Bog'liq biologiya majmua48-rasm.
G‘o‘zaning tetraploid (L) va
diploid (B) turlari:
G.hirsutum L. va
G.hyerbaceum L. 1 — gulif 2 —
gultojibargi, 3 —gulqo’rg ‘oni, 4 —
bargi, 5 — ochilmagan ko’sagi, 6 —
ochilgan ko’sak.
O‘simliklarda sun’iy ravishda poliploid formallarni hosil etishda kolxitsin alkoloididan
tashqari vinblastin, achitqi zamburug’larida
kamforadan
foydalaniladi.
Somatik hujayradagi diploid
(2p)
xromosomalar yig’indisi 2 xissa ortishi natijasida
tetroploid
(4p)
xromosomalar hosil bo’ladi. Somatik hujayralardan diploid to’qima va
organizmlar vujudga kelishi
mitotik poliploidiya
deyiladi. Xromosomalar yig’indisi
kamaygan gametalarning qo’shilishidan tetroploid zigota
2p+2p =4p
hosil bo’lishi metotik
poliploidiyaga misol bo’ladi (48-rasm).
Diploid xromosoma yig’indisiga ega bo’lgan tuxum hujayra normal spyerma bilan
qo’shilsa,
(2p+1p=3p)
triploid organizm hosil bo’ladi. Yaqin qarindosh turlarda asosiy
xromosomalar sonining ortib borishi
poliploid qator
deyiladi. Bunday hol o’simliklarda
aniqlangan.
Kartoshkada
: 22, 24, 36, 48, 60, 72, 84, 96, 108, 144.
Otquloqda
: 20, 46, 60, 80,
100, 120, 200.
Poliplodiya tiplari va klassifikatsiyasi
Poliploidiya ikki xil bo’ladi:
avtopoliploidiya
va
allopoliploidiya
.
Avtopoliploidiya
bir turga
mansub organizm xromosomalarni karra ortishi tufayli sodir bo‘ladi. Avtopoliploidlar muvozanatli
(4n, 6n, 8n…va hokazo) va muvozanatsiz (3n, 5n, 7n va hokazo) ga ajraladi.
Muvozanatli
avtopoliploidlar xromosomasi diploid bo‘lgan organizmlarga qaraganda yirik poyali, bargli, gulli,
urug‘li bo‘ladi. Poliploid hujayralarda diploidli hujayralarga nisbatan yadrolari yirikroq bo‘ladi.
Ko‘pgina o‘simliklarda poliploid qatorlar bo‘lib ularda xromosoma soni 2
n
, ...10
n
gacha boradi.
Gulli o‘simliklarda ko‘p avlodlar poliploid qatorlardan iborat.
Allopoliploidlar odatda turlararo duragay oranizmlardagi xromosoma to‘pllarnini karra
ortishi tufayli hosil bo‘ladilar. Bunday formallarni tabiatda paydo bo‘lishi mumkinligi tajriba yo‘li
bilan isbotlangan. Masalan, XX asming 20-yillarida
|
| |
Kirish instruktaji (50 daqiqa) - I. A. Karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti huzuridagi angren kon...

|
I. A. Karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti huzuridagi angren kon metallurgiya texnikumi foydali qazilmaqlarni boyitish ishlari o
|
bet | 53/241 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 4,83 Mb. | | #145433 |
Bog'liq UMK FQB amaliyotKirish instruktaji (50 daqiqa)
O’quvchilarni bilimini faollashtirish:
1.Tezkor savol javob , aqliy hujum o’tkazadi. O’quvchilarlarning o’quv materialinio’zlashtirganlik darajasini aniqlab va ularni rivojlantirish maqsadida yangi mavzu bayoniga o’tadi
Yangi o’quv materiali bayoni
2.O’quv amaliyoti mashg’uloti mavzusi bo’yicha ma’lumot beriladi. Ish jarayoni tushuntiriladi.
Joriy instruktaji (135 daqiqa)
Yangi o’quv materiali amaliy mashq bajarish:
3.O’quvchilar ish joylari bilan taqsimlab amaliy ish yuzasidan yo’riq texnologik harita hamda mustaqil ish bajarish uchun hom ashyo tarqatadi va ko’rsatmalar beradi
4. Mustaqil ishlarni bajarilishini maqsadli aylanish vaqtida nazorat qiladi va ish jarayonida o’quvchilar yo’l qo’ygan hatolari ko’rsatiladi.
Yakuniy instruktaji (15 daqiqa)
5.Mashg’ulot tugaganidan so’ng ish joylarini tartibga keltirishni nazorat qiladi. Tayyorlangan maxsulotni qabul qiladi
Mavzuning kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyati bilan bog`lab mavzuni yakunlash
|
Savollarga javob beradi. Tinglaydi, chizadi, yozib oladi.
O’z ish joylarini egalaydi, mashg’ulot raxbari ko’rsatmalari va yo’riqli texnologik xaritaga rioya qilgan holda ish bajaradi. Yo’l qo’ygan xatolarni to’g’irlaydi.
Foydalanilgan jixozlarni mashg’ulot raxbariga topshiradi. Ish joylarini tartibga keltiradi.
|
Darsning yakuniy qismi 15-daqiqa
|
Yakunlash.
1.O’quvchilar amaliy mashg’ulot bo’yicha baxolar e’lon qilinadi
2. Kelgusi kasbiy faoliyatlarida amaliyotda bajargan ishlarining axamiyati va muximligiga o’quvchilar e’tibor qaratadi
3.Kelgusi mashg’ulot mavzusi bilan tanishtirib uyga vazifa beriladi.
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
I. A. Karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti huzuridagi angren kon metallurgiya texnikumi foydali qazilmaqlarni boyitish ishlari o
|
Teil I: Kompetenzanforderungen - Thomas A. Bauer, Marko Ivanisin, Bernd Mikuszeit (Hrsg.) Evaluierung von Bildungsmedien...

|
Thomas A. Bauer, Marko Ivanisin, Bernd Mikuszeit (Hrsg.) Evaluierung von Bildungsmedien und Multimedia Kriterien und Weiterbildungsangebote Internetpublikation zum Projekt
|
bet | 117/221 | Sana | 26.06.2021 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #15184 |
Teil I: Kompetenzanforderungen
Die Kompetenzanforderungen befassen sich mit den grundlegenden Kategorien von Bildung, mit den Zielen, Inhalten und Kompetenzen. Es werden die Bildungsabsichten und Bildungsmöglichkeiten für Blended-Learning-Kurse für ethisches Lernen analysiert.
Das Setzen und Realisieren von Zielen und Teilzielen sind Grundvoraussetzungen und Orientierungen für erfolgreiches Lernen. Welche Kenntnisse, Werte und Kompetenzen auf den verschiedenen Lernwegen im Zusammenhang mit der Zielgruppe erworben werden sollen sind deshalb grundlegende Fragen für die Konzipierung von Blended-Learning-Kursen für ethisches Lernen. Eng damit verbunden ist die Frage, welche Inhalte bzw. Stoffe, wie Fakten, Regeln, Begriffe, Gesetze, Methoden Relationen geübt, gelernt und angeeignet werden sollen.
Die pädagogisch-inhaltlichen Anforderungen zur Konzipierung von Blended-Learning-Kursen für ethisches Lernen sind deshalb ein übergreifender Ansatz, der die Anforderungsgruppe konstituiert. Diese Anforderungsgruppe befasst sich mit folgenden Qualitätskriterien für ethisches Lernen in einem Blended-Learning-Szenarium:
Lernziel,
Lerninhalt,
Werte,
Zielgruppe,
Inhalte ethischen Lernens
Explizites und implizites ethisches Lernen
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Thomas A. Bauer, Marko Ivanisin, Bernd Mikuszeit (Hrsg.) Evaluierung von Bildungsmedien und Multimedia Kriterien und Weiterbildungsangebote Internetpublikation zum Projekt
|
Vaqt 80 daqiqa - Konchilik ishi asoslari

|
Konchilik ishi asoslari
|
bet | 30/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmuaVaqt 80 daqiqa
|
Ta`lim oluvchilar soni___ta
|
O‘quv mashg‘uloti rejasi
|
1.Karyer nima.
2. Karyer elementlari turlari.
3. Karyer asosiy kon texnik tushunchalari.
|
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi:O‘quvchilar bu mavzu yuzasidan reaksiyalarning har birini farqlaydilar va misollar keltirish va reaksiya tenglamalrini tenglashtirish.
|
|
O‘qitish natijasi
|
O‘quvchilar bu mavzu yuzasidan karyer haqida umumiy ma’lumotga ega bo’lishadi.
|
Pedagogik vazifalar:
1.Karyer nima.
2. Karyer elementlari turlari.
3. Karyer asosiy kon texnik tushunchalari.
|
O‘quv fa`oliyati natijalari:
1. Karyer nimaekanligini bilib oladilar.
2. Karyer elementlari turlarini o‘rganadilar.
3. Karyer asosiy kon texnik tushunchalari haqida bilimga ega bo’lishadi.
|
O‘qitish metodlari:
|
Kichik guruh, aqliy hujum, bahs munozara , slaydlar , jadvallar, tarqatma materiallar va plakatlar.
|
O‘qitish vositalari:
|
Doska, o‘quv uslubiy materiallar, didaktik materiallar.
|
O‘quv fa`oliyatini tashkil etish shakllari
|
Jamoaviy, yakka tartibda
|
|
|
| |
Teil I: Kompetenzanforderungen 
an Blended-Learning-Kurse für ethisches Lernen

|
Teil I: Kompetenzanforderungen
an Blended-Learning-Kurse für ethisches Lernen
|
bet | 121/221 | Sana | 26.06.2021 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #15184 |
Teil I: Kompetenzanforderungen
an Blended-Learning-Kurse für ethisches Lernen Pädagogisch-inhaltliche Anforderungen an Bildungsabsichten und Bildungsmöglichkeiten für Blended-Learning-Kurse,
Qualitätskriterien und Prüfaspekte |
Qualitätskriterien
| Prüfaspekte (nicht alle müssen gleichzeitig erfüllt sein!) | Bewer-tung |
Lernziel
|
Der Kurs verfolgt das Ziel, Fähigkeiten zur Wahrnehmung einer ethisch relevanten Situation und ihrer Probleme auszubilden, die argumentative Auseinandersetzung mit einem ethischen Problem zu fördern und eine grundlegende Haltung der Verständigungsorientierung zu entwickeln.
Alle Ziel- und Inhaltskomponenten (kognitive, affektive, psychomotorische, sozial-kommunikative) sind mit der Gesamtkonzeption des Kurses abgestimmt.
|
|
Lerninhalt
|
Der konzipierte Lerninhalt ist geeignet, die Ausbildung folgender ethischer Basiskompetenzen zu unterstützen:
- die Wahrnehmung ethischer Fragen und Probleme
- die Begründung ethischer Urteile
- die Ausbildung bzw. Reflexion der eigenen Haltung.
Die Lerninhalte sind sachlich und wissenschaftlich korrekt dargestellt (Struktur, Auswahl, Menge und Dichte sowie Verknüpfung von Informationen, wesentliche Aussagen mit Bezug zum Allgemeinheitsgrad und zur Abstraktionsebene).
Die Lerninhalte sind mit entsprechenden Bildungsprogrammen abgestimmt.
Die Bildungsinhalte sind nach pädagogischen Gesichtspunkten sinnvoll ausgewählt und begründet.
| |
|
| |
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti - bet 104

7-MA’RUZA.
Mavzu:
Irsiyatning sitologik va molekulyar asoslari
Reja:
1.
Hujayra yadrosi va sitoplazmaning irsiy xususiyatlari. Xromosomalar morfologiyasi
2.
Nuklein kislotalar tug‘risida tushuncha va ularning irsiyatdagi roli.
3.
Chargaff qoidasi va uning nuklein kislotalarning sintezlanishidagi ro’li.
4.
Organizmda oqsillarni sintezlashda, belgi va xususiyatlarning shakllanishida nuklein
kislotalarning ahmiyati.
Tayanch tushunchalar:
mitoz, meyoz genetik xususiyatlari. Amitoz, endomitoz, poliploidiya, politeniya.
Gametogenez, otalanish. Monospyermiya, polispyermiya. DNK, RNK, kislota, genetik kod, biosintez, transkripsiya,
replikatsiya, eukariot, oqsil, sintez, matritsiya, gormon, sitologiya, transformatsiya, transduksiya, gen tuzilishi, genetik
kod, hujayrada oqsil biosintezi, genetik axborot ko‘chirishning maxsus turlari
1. Hujayra to‘g‘risida tushuncha, hujayra yadrosi va sitoplazmaning
irsiy xususiyatlar
Har bir tirik organizm hujayralardan tuzilgan. Bir hujayrali organizmlar sodda tuzilgan bo‘lib, ularni
tanasi bitta hujayradan iborat (amyoba, infuzoriya).Ko‘p hujayrali organizmlar esa million yoki milliard
hujayralardan iborat. Hujayrani o‘rganadigan fan «Sitologiya» deb ataladi. Angliya olimi
Teil I: Kompetenzanforderungen  Teil II: Anforderungen an Präsenzphasen

|
Teil I: Kompetenzanforderungen Teil II: Anforderungen an Präsenzphasen
|
bet | 116/221 | Sana | 26.06.2021 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #15184 |
Teil I: Kompetenzanforderungen Teil II: Anforderungen an Präsenzphasen
Anmerkung: In verschiedenen Publikationen wird statt von Blended-Learning auch von Blended-Education gesprochen. Diese Bezeichnung ist zweckmäßig, da damit Lehren und Lernen gleichermaßen betont werden. Da Blended-Learning in der Medienpädagogik eingeführt, in der Fachliteratur ein gängiger Begriff ist und in der Weiterbildungspraxis ausschließlich genutzt wird, verwendet das Projekt EVALUMEDIA vor allem den Begriff Blended-Learning. Blended-Education wir in geeigneten Zusammenhängen synonym genutzt.
|
| |
-yilda 
G.A.Nadson - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat institutiBog'liq biologiya majmua1925
-yilda
G.A.Nadson
va
G.S.Filippovlar
achitqi zamburug‘ida radiy nurlari ta’sirida
mutatsiyalar olishga muvaffaq bo’ldilar.
1927
-yilda esa amerikalik genetik olim
G.Mellyer
drozofila meva pashshasiga rentgen nurlarini ta’sir ettirib, ularning irsiyatini o‘zgartirish
ya’ni mutatsiyani sun’iy yo’l bilan vujudga keltirish mumkinligini isbot etdilar.
1928-
yili
Angliya bakteriologi
F.Griffits
va 1944 yili Amerika mikrobiologi
O.Evyeri
bakteriyalar
ustida olib borgan tajribalarida irsiy modda oqsil emas DNK ekanini isbotladilar.
Genetikaning rivojlanishida
N. I. Vavilovning
xizmati katta. U
“Irsiy o’zgaruvchanlikda
gomologik qatorlar qonuni”
ni ishlab chiqdi. N. Vavilov bu qonun asosida madaniy
o’simliklarning kelib chiqishi va joylashish markazlarini aniqladi. Geografik tarqalishining
va joylashishining sabalarini isbotladi.
Genetika fani rivojlanishining
uchinchi bosqichi
1953
-yildan boshlab irsiyashing moddiy
negizini o‘rganish yana chuqurlashdi, uni molekulyar darajasida o‘rganish boshlandi, elektron
mikroskoplar yordamida xromosomalar tarkibi ikki ipsimon molekula bog‘lamlari DNK dan
iboratligi aniqlandi. Genetik tadqiqotlarga kimyo, fizika, matematika va kibernetika fanlari
metodlarini tatbiq etish bilan tavsiflanadi. Xususan, elektron mikroskopiya,
rentgenostrukturaviy analiz, sentrifuga, radioaktiv izotop metodlaridan foydalanish orqali
mikroorganizmlardan
zamburug’lar,
bakteriyalar
va
viruslarning
tuzilishi,
ayrim
organoidlarning funksiyasi, oqsillar, fermentlar, vitlaminlarning strukturaviy tuzilishi,
funksiyasi o‘rganila boshlandi.
XX asrning 20-30 yillarida
|
| |
-yilda angliyalik olim 
V.Betson

|
-yilda angliyalik olim
V.BetsonBog'liq biologiya majmua1906
-yilda angliyalik olim
V.Betson
“Genetika”
deb
nom berdi.
Genetikaning keyingi taraqqiyotida gollandiyalik olim
Gugo de Friz
taklif etgan
mutatsiya nazariyasi
(1901-1903 y), daniyalik genetik olim
V.Iogannsen
tomonidan
loviya
o‘simligida belgilarning irsiylanishi bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlar muhim ahamiyatga
ega bo’ldi.
1909-
yilda
V.Iogannsen
tomonidan genetika faniga
toza liniya
,
gen, genotip,
fenotip
kabi tushunchalar kiritildi.
Genetika fani rivojlanishining
ikkinchi bosqichi
1911-1953
yillarni o’z ichiga oladi va
irsiyatning moddiy asoslarini o‘rganish bilan bog‘liqdir. Bu davrda irsiyatni moddiy negizini
aniqlash ustida kuzatishlar olib borildi. Bu vaqtda irsiyat hodisalarini o‘rganishda sitologik
metod qo’llanila boshlandi, shuning natijasida
sitogenetik
yo‘nalish
tarkib topdi.
1911-
yilda amerikalik genetik olim
T.Morgan
tomonidan
drozofila
meva
pashshasida olib borilgan tadqiqotlar irsiyatning
xromosoma nazariyasini
asoslashda hal
qiluvchi ahamiyatga ega bo’ldi. Bu nazariyaga ko‘ra, genlar xromosomada chiziqli tartibda
joylashgan. Hujayradagi genlarning birikish guruhi gomologik xromosomalarning gaploid
to‘pllamiga teng ekanligi, bir guruhga birikkan genlar ikkinchi guruhdan mustaqil ravishda
nasldan-naslga berilishi aniqlandi.
Genetika fani rivojlanishining birinchi o‘n yilligida
T.Bovyeri, U.Setton
va
E.Vilson
tomonidan
irsiyatning xromosoma nazariyasi
asoslab berildi. Hujayra bo’linishi (mitoz) va
jinsiy hujayralarning hosil bo’lshi (meyoz) jarayonidagi xromosomalar tarqalishi bilan
irsiy belgi-xossalar tarqalishi o‘rtasida ma’lum bog’liqlik borligi aniqlandi.
|
| |
Teil III: Anforderungen an E-Learning-Phasen

Teil III: Anforderungen an E-Learning-Phasen
Die didaktisch-methodische Anforderungen an E-Learning-Phasen / Selbstlernphasen von Blended-Learning-Kursen für ethisches Lernen befassen sich mit wesentlichen Aspekten vor allem des Lernens, insbesondere welche Lernarrangements in Blended-Education-Kursen für ethische Bildung verfolgt werden. Die Didaktik als Wissenschaftsdisziplin der Pädagogik beschäftigt sich mit den Regeln des Lernens und den Zusammenhängen zwischen Lernen und Lehren. Unter didaktisch-methodischer Fragestellung wird nach der Methode sowie der Art und Weise der Vermittlung und der Aneignung von Kenntnissen und Kompetenzen gefragt.
Die didaktisch-methodischen Anforderungen an E-Learning-Phasen von Blended-Learning-Kursen für ethisches Lernen bilden deshalb eine ditte wesentliche Anforderungsgruppe und strukturieren welche didaktisch-methodische Anforderungen an E-Leaning-Phasen gestellt werden müssen.
Die Qualitätskriterien dieser Gruppe sind:
1. Didaktische Blended-Learning Ansätze und Phasen
2. Didaktisch-inhaltliche Aspekte der E-Learning-Phasen
3. Allgemeine Anforderungen an E-Learning-Phasen
4. Didaktische Regeln und logische Lernverfahren
5. Didaktische Schwerpunkte der E-Learning-Phasen
6. E-Learning-Angebote für ethisches Lernen
|
Poliplodiya haqida tushuncha - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti Pdf ko'rish
|
bet | 201/251 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 7,63 Mb. | | #261339 |
Bog'liq biologiya majmua
Poliplodiya haqida tushuncha
Genom mutatsiyasi genotipning barcha sistemasini qamrab oladi. U
poliplodiya
,
geteroplodiiyaga
ajraladi.
Poliploidiya
deganda xromosoma to‘pllarnini karra ortishi,
geteroplodiya
atamasi ostida
esa xromosoma sonini ortishi yoki kamayishi tushuniladi. Gaploid xromosomalar soni ortgan
organizmlar
poliploid organizmlar
deyiladi.
Dastlab
1889-
yilda
I.I.Gerasimov
spirogira suvo‘tiga yuqori harorat bilan ta’sir etib yadro
moddasini ikki hissa ko‘payishiga yerishgan. Poliploidiya atamasini birinchi bo‘lib fanga
1916-
yilda
G.Vinklyer
kiritgan. U yunoncha
poly
- ko‘p marotaba va
plooseidos
- tur degan
ma’noni anglatadi. Poliploidiya doimo olimlar diqqat markazida bo‘lgan. Oqibatda
1909
-yili
R.Geyts,
G.de Frizning
mutatsion nazariyasi uchun asos bo‘lgan
enotera
o‘simligi tabiiy tetraploid
(2p=24) ekanligini ma’lum qildi. Poliploidiyalarga qiziqish XX asrning 40 -yillarida bir muncha
ortdi. Bunga asosiy sabab Amyerika tadqiqotchilaridan
A. Bleksli
va
A-Eyvyeri
o’simlik
urug‘lariga
kolxitsin
alkoloidi bilan ta’sir qilib ko‘plab poliploid forma-larni oldilar.
Aniqlanishicha kolxitsin alkaloidi hujayralar bo‘linayotganda bo‘linish urchug‘ini hosil etmasligi
va oqibatda ning metafazasida xromosomalar ikki qutbga tarqalmay ona hujayra markazida
qolishi ma’lum bo‘ldi.
Poliploidiya tabiatda keng tarqalgan hodisadir. Eukariot organizmlardan zam-burug‘larda,
suvo‘tlarda, gulli o‘simliklarda poliploid formalar ko‘plab topilgan. Infuzoriyalarning
makronukleusi ham yuqori darajadagi poliploid hisoblanadi. Hayvonlar orasida poliploid
organizmlar nihoyatda kam. Lekin ayrim ixtisoslashgan organlar, chunonchi, sutemizuvchi
hayvonlarning jigar, ichak to‘qimasi, so‘lak bezi xromosomalari poliploid ekanligi aniqlangan.
|
| |
b)
Akademik
 Skryabin - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

4. O‘zgaruvchanlikning qanday xillari mavjud?
5. Irsiyat va irsiylanishning bir biridan nima farqi bor?
6. Fanga genetika atamasi qachon va kim tomonidan kiritilgan?
7. Mendel qonunlari kimlar tomonidan va qanday obektlarda qayta kashf qilingan?
8. Genetika fanining rivojlanishi necha bosqichdan tashkil topgan?
9. Genetikaning birinchi rivojlanish bosqichini izohlab bering?
10.Genetikaning ikkinchi rivojlanish bosqichida qanday kashfiyotlar yaratildi?
11. Genetikaning uchinchi rivojlanish bosqichida nimalar aniqlangan?
12. Genetikaning bo’limlari va ularning tekshirish obektlarini yoriting.
13.Genetikaning asosiy metodlarini qayd qiling va ularning har birini izohlang.
14. Genetika fanining rivojlanish istiqbollari va hozirgi zamondagi vazifalari nimalardan iborat.
O‘quv fa`oliyati natijalari

|
O‘quv fa`oliyati natijalari
|
bet | 23/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmuaO‘quv fa`oliyati natijalari:
1.Tog‘jinslarihaqidama`lumotga ega bo’ladilar.
2.Qoyali va yarim qoyali, mustahkam, yumshoq va buzilgan tog‘ jinslari haqida ma`lumotga ega bo’ladilar.
3.Buzilgan tog‘ jinslari bog‘liqlik darajasi bo‘yicha kategoriyalari haqida ma`lumotga ega bo’ladilar.
O‘qitish metodlari:
|
Kichik guruh, aqliy hujum, bahs munozara , slaydlar , jadvallar, tarqatma materiallar va plakatlar.
|
O‘qitish vositalari:
|
Doska, o‘quv uslubiy materiallar, didaktik materiallar.
|
O‘quv fa`oliyatini tashkil etish shakllari
|
Jamoaviy, yakka tartibda
|
O‘qitish sharoiti:
|
Kompyuter, proektor bilan jixozlangan auditoriya.
|
Qaytar aloqaning usuli va vositalari
|
Ma’ruzalar matni, kompyuter, proektor, tarqatma materiallar, plakatlar.
|
Umumta`lim fan o‘qituvchisi____________Narzillayev A.N.
O‘quv mashg‘ulotinig texnologik xaritasi-3
Ish bosqichlari va vaqtlari
|
Fa`oliyat mazmuni
|
O‘qituvchi fa`oliyati
|
Ta`lim oluvchi fa`oliyati
|
|
|
| |
S.Rayt, R.Fisherlar - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

almashinuviga, tirik organizmlarning morfologik belgilarining va fiziologik xususiyat-
larining shakllanishiga ko‘rsatgan ta’siri o‘riganildi.
1944
-yilda genetik olim
O.T.Eyvyeri
shogirdlari bilan birgalikda nuklein kislotalar
irsiyatning moddiy asosi ekanligini isbotladi. DNKning genetik ahamiyati aniqlangandan
so‘ng
1953
-yilda
Dj.Uotson, F.Kriklar M.Uilkins, R.Franklin
larning nuklein kislotalarning
rentgen strukturalari to‘g‘risidagi ma’lumotlari tahlilini xulosalab, DNK molekulasining
tuzilishi to‘g‘risidagi modelni e’lon qildilar.
1957
yil.
A.Korenberg
laboratoriya sharoitida birinchi marta DNK molekulasini sintez
qildi.
1961-62
-yillarda
M.Nirenberg, G.Mattey, S. Ochao
va
F.Kriklar
20 ta aminokislota
uchun nukleotidlar tripletining tarkibini aniqladilar va oqibatda
genetik kod
tilsimi ma’lum
bo’ldi. Fransuz mikrobiologlari
F.Jakob
va
J.Mono
hujayrada oqsil sintezini boshqarish
nazariyasini yaratishdi.
1969
- yilda hind olimi
X.Korona
achitqi zamburug’i hujayrasining gen sintezini
laboratoriyada amalga oshirdi.
1970-
yil. AQSH Viskon universiteti olimlari tomonidan m-RNK asosida DNK
molekulasini sintez qilishda ishtirok etuvchi
trakskriptaza
fermentining ochilishi katta
yutuq bo‘ldi.
Molekulyar biologiya va biokimyoning rivojlanishi bilan molekulyar genetika, gen
injenyeriyasi, biotexnologiya kabi genetikaning yangi shahobchalari tarkib topdi.
Asrimizning boshlariga kelib, bir necha o‘nlab mikroorganizmlar, ko‘plab hayvonlar, inson
va o‘simliklar genomlari, ya’ni xromo-somalarni gaploid to‘plamlaridagi genlar yig’indisi,
ya’ni DNKdagi nukleotidlar ketma-ketliklarining to’la yechilishi (sekvens)
Keysning maqsadi - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta
|
bet | 93/176 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 22,93 Mb. | | #115775 |
Bog'liq amaliy ishlanmaKeysning maqsadi: Marketingda tovar siyosatini o‘rganish va uni boshqarish strategiyasini ishlab chiqish.
Kutilayotgan natijalar: marketing faoliyatini o‘rgangan holda, bilimni chuqurlashtirish, tovar siyosatini baholash, ularni boshqarish strategiyalarini o‘rganib chiqish va berilgan muammolarni echish. Keys muqaffaqiyatli echish uchun talabalar quyidagi natijalarga erishishlari lozim: tovar siyosati, uni boshqarish, tovar siyosatini boshqarish strategiyasini chuqur o‘rganish va ma‘lum natijalarga erishish;
Keysni muqaffaqiyatli echish uchun magistrlar quyidagi ko‟nikmalarga ega bo‟lishi zarur:
-marketingni boshqarish strategiyalarining nazariy va uslubiy asoslarini;
-marketingning strategik bshqarish modellarini;
-bozor va raqobat muhitini tahlil qilish, strategiyani tanlash va amalga oshirish;
-marketingda tovar va baho siyosatini boshqarish strategiyalarini tanlash va qo‘llay olish;
-marketingni zamonaviy kontseptsiyasi asosida boshqaruv strategiyalarini ishlab chiqish.
Mavzu. Menejerni rahbarlik uslubi va boshqarishdagi o‟rni Quyidagi atamalarga izoh bering:
Boshqaruv uslubi. Ko‘rsatmali ta‘sir. Intizomiy ta‘sir. O‘z-o‘zini boshqarish.
MUSTAQIL ISH MAVZULARI
Rahbarlik uslublari.
Ijtimoiy psixologik usul.
Boshqaruvning liberal uslubi.
Menejment tamoyillari.
Avtokratik uslub.
MAVZU BO„YICHA MASALALAR
Masala. Zamonaviy mutaxassislarga quyidagi sifatlar kerak:
Makroiqtisodiy bilimlarni chuqur bilish.
Bozorga taalluqli bo‗lgan bilimlarni, ularning rivojlanish qonunlarini
bilish.
Aniq xodimga asosiy bo‗lgan tor mutaxassislikni mukamal o‗zlashtirishga
intilish.
Bulardan tashqari, ma‘suliyat, to‗g‗rilik, kamtarlik, tartiblilik, jismonan sog‗lom bo‗lish kabi sifatlar mujassam bo‗lishi kerak.
Savollar:
Zamonaviy mutaxassis ―yuqori darajada‖ bo‗lishi uchun yana qanday sifatlarga ega bo‗lishi kerak?
O‗zbekistonda hududida mutaxassis uchun qaysi sifatlar muhimroq?
|
| |
Guk R
. 1665 
yilda o‘zining «Mikrofotiya» deb atalgan kitobida birinchi bo‘lib hujayra haqida yozgan. 
1838-39

|
Guk R
. 1665
yilda o‘zining «Mikrofotiya» deb atalgan kitobida birinchi bo‘lib hujayra haqida yozgan.
1838-39 Pdf ko'rish
|
bet | 105/251 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 7,63 Mb. | | #261339 |
Bog'liq biologiya majmuaGuk R
. 1665
yilda o‘zining «Mikrofotiya» deb atalgan kitobida birinchi bo‘lib hujayra haqida yozgan.
1838-39
yillarda nemis olimlari- botanik
A.Shleyden
va zoolog
T.Shvan
bir xulosaga kelishdilar-
tirik organizmlar hujayralardan iborat. 1855 R. Virxov - hujayra bo‘linish yo‘li bilan ko‘payishini yozdi.
Jinsiy hujayralar - urug‘lanish. ko‘payish asoslari ochildi. Hujayra to‘g‘risida ta’limotlar chuqurlashib
bordi. Tirik organizmlar hammasi kelib chiqishi bir hujayradan tuzilganligi haqida tushuncha -
sitologiya fanida yuzaga keldi.
Hujayrani shakli va o‘lchami. har xil bo‘ladi. Ko‘p hujayralar shar shaklida yoki cho‘ziq shaklda
bo‘ladi. Ba’zi hujayralarni shakli doimiy bo‘lmaydi, o‘zgarib turadi. Masalan: amyoba. qon hujayralari-
leykotsitlar. Hujayrani o‘lchami har xil bo‘ladi. Hujayralar bir necha mikrondan bir necha
santimetrgacha bo‘lishi mumkin (mikron-0,001 mm) Masalan: tovuq tuxumining diametri 6 sm-gacha
bo‘ladi. Ko‘pincha hujayralar mayda va ularni mikroskop orqali ko‘rish mumkin.
Hujayrani eng muhim qismlari sitoplazma va yadro hisoblanadi. Sitoplazma - suyuq modda bo‘lib
unda bir qator organoidlar (endoplazmatik to’r, ribosoma, golji apparati, lizosoma, mitoxondriya,
plastidalar)joylashgan. Uning kimyoviy tarkibi juda murakkab: 10-20 foiz - oqsil, 2-3 foiz- lipidlardan,
1-2 foiz - uglevodlar, mineral tuzlar va boshqa narsalar - 1 foiz. Hujayrani hayotida oqsillarni ahamiyati
katta. Oqsillar tarkibida 20 xil aminokislotalar aniqlangan. Endoplazmatik to‘rni membranalari butun
sitoplazmada joylashib hujayrani tashqi membranasi (qobig‘i) endoplazmatik to‘r membranasiga o‘tadi.
Ya’ni, endoplazmatik to‘r tashuvchi vazifasini bajaradi.
Yadro
- 1831 yilda angliya olimi R.Braun birinchi marta mikroskop orqali yadroni ko‘rgan.
1882 yilda nemis sitologi V.Fleming hujayra bo‘linishida bo‘ladigan yadrodagi o‘zgarishlarni yozgan.
Yadroning o‘lchami va shakli har xil bo‘ladi, ular hujayra shakli va o‘lchamiga ko‘proq bog‘liq. Odatda
yumaloq, cho‘ziq shakldagi yadrolar bo‘ladi. Yadrolar bo‘linish yo‘li bilan ko‘payadi. Yadro zarur
organoid, yadrosiz hujayra halok bo‘ladi. Yadroning funksiyasi - hujayra bo‘linishida irsiy moddani
yangi hosil bo‘lgan hujayralarga o‘tkazadi. Yadro ikki holda bo‘lishi mumkin: tinch va bo‘linish
davrida. Yadro tuzilishi quyidagicha: yadro membranasi, yadro shirasi, yadrocha va xromatin yoki
xromosomalar.
Yadrocha - oqsil sintezida qatnashadi, uning ximiyaviy tarkibi oqsildan va nuklein kislotalar
(DNK va RNK)dan iborat.
|
| |
Information
  
Informatsiya (axborotlar

|
Information
Informatsiya (axborotlar
|
bet | 130/176 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 22,93 Mb. | | #115775 |
Bog'liq amaliy ishlanmaInformation
|
Informatsiya (axborotlar, ma‟lumotlar)
|
1) ishlarning ahvoli haqida xabardor qilish; 2) tadbirkorlik, marketing va boshqa faoliyat turlari
oldida to‘rgan vazifalarni bajarishda yordam berishi mumkin bo‘lgan turli xil bilim va ma‘lumotlar; 3)
| -
|
|
marketing tizimi sub‘ektlarining o‘zaro munosabatlar jarayonidagi bevosita va teskari aloqa natijalari tavsifnomasi; 4) turli xil energiyalarning o‘zaro
aloqalari natijasi
|
GLOSSARIY
mavzu
-
Inglizcha
|
O‟zbekcha
|
Izoh
|
Alliances
|
Alyanslar
|
raqobat kurashida g‘olib chiqish g‘oyasidan voz kechish va
hamkorlik firmalari tarmog‘ini shakllantirishga o‘tish
|
Diversification s
|
Diversifikatsiya
|
1) tovar strategiyasi turi, unga asosan korxona ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar sonini kengaytiradi; 2) yangi bozorlarni egallab olish va qo‘shimcha foyda olish maqsadida ishlab chiqarishning bir-biri bilan bog‘liq bo‘lmagan ikki yoki undan ortiq turini bir vaqtning o‘zida kengaytirish va rivojlantirish
|
|
|
| |