Reja: Gen muhandisligida haqida Gen terapiyasi va onkolitik viruslar Virusli vektorlar haqida tushuncha

|
Reja: Gen muhandisligida haqida Gen terapiyasi va onkolitik viruslar Virusli vektorlar haqida tushuncha
|
Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 266 Kb. | | #156221 |
Bog'liq 2m - Gen muhandisligida haqida
- Gen terapiyasi va onkolitik viruslar
- Virusli vektorlar haqida tushuncha
- VIRUSLARNING GEN MUHANDISLIGIDA QOʻLLANILISHI
- Genetika muhandisligi - rekombinant RNK va DNK olish, organizm (hujayralar)dan genlarni ajratib olish, genlarni manipulyatsiya qilish, ularni boshqa organizmlarga kiritish va DNKdan tanlangan genlarni olib tashlagandan so'ng sun'iy organizmlarni o'stirish texnikasi, usullari va texnologiyalari majmuidir.
- ▪Genetika muhandisligi tibbiyot, tadqiqot, sanoat va qishloq xo'jaligida qo'llaniladi va o'simliklar, hayvonlar va mikroorganizmlarning keng spektrida qo'llanilishi mumkin.
- ▪Sanoat ilovalari bakteriyalar yoki xamirturush kabi mikroorganizmlarni yoki foydali oqsilni kodlovchi genga ega hasharotlar sutemizuvchilar hujayralarini o'z ichiga oladi.
- Gen muhandisligining qo'llanishi
- Mikroorganizmlarning genetik
- muhandisligi
- Zamonaviy biotexnologiya mikroorganizmlardan foydalanishni amalga oshirdi , masalan, non tayyorlashda xamirturush va sut mahsulotlarini ishlab chiqarishda laktobakteriyalar. Biotexnologlar yovvoyi mikroorganizmlardan foydalanishda bir qancha qiyinchiliklarga duch kelishdi. Ushbu yovvoyi mikrobial floralar odatda beqaror va kerakli oziq-ovqat mahsulotini yaratish qobiliyatini oldindan aytib bo'lmaydigan bo'lganligi sababli yaratish juda qiyin edi. Ba'zi hollarda mikroorganizmlar fermentatorlarda tirik qolishga qodir emas.
- Genetik jihatdan yaratilgan viruslardan eng istiqbolli foydalanish usullaridan biri bu ko'plab genetik kasalliklarni davolash uchun gen terapiyasi. Gen terapiyasida DNK yoki RNK mutatsiyaga uchragan genlarni inaktivatsiya qilishdan tashqari, "funktsional genlarni" o'z ichiga olgan maxsus hujayralarga yo'naltirilishi va yetkazilishi mumkin.
- Gen terapiyasi uchun eng ko'p ishlatiladigan viruslar adenoviruslar, adeno bilan bog'liq viruslar, lentiviruslar, retroviruslar va gerpes viruslaridir. Ularning eng keng tarqalgani va xavfsizi adeno bilan bog'liq bo'lgan viruslar bo'lib, ular eng past toksiklik va uzoqroq ifodalanadi. Biroq, ular faqat 4 kb DNKni olib yurishlari mumkin. Uzoq muddatli ifoda qilishning eng yaxshi varianti bo'linadigan va bo'linmaydigan hujayralarni yuqtirishi mumkin bo'lgan viruslardir.
- • Virusli vektorning asosiy xususiyatlari. Virusli vektorlar molecular biologlar tomonidan genetic materialni hujayralarga yetkazish uchun keng taqrqalgan vositalardir. Virusli vektorlar o'ziga xos dasturlarga moslashtirilgan, ammo odatda bir nechta asosiy xususiyatlarga ega.
- • Xavfsizlik: Virusli vektorlar vaqti-vaqti bilan yaratilgan bo'lsa ham patogen viruslar, ular bilan ishlash xavfini minimallashtiradigan tarzda o'zgartiriladi. Bu odatda virusli genomning muhim qismini o'chirishni o'z ichiga oladi virusli replikatsiya. Bunday virus hujayralarni samarali ravishda yuqtirishi mumkin, ammo infektsiya sodir bo'lgandan keyin yordamchi virus yo'qolganlarni ta'minlash oqsillar yangisini ishlab chiqarish uchun virionlar.
- Barqarorlik: Ba'zi viruslar genetik jihatdan beqaror va genomlarini tezda o'zgartirishi mumkin. Bu virusli vektor yordamida olib boriladigan ishlarning prognozi va takrorlanuvchanligi uchun zararli bo'lib, ularni loyihalashda qochib qutuladi.
|
| |