nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
8-ma’vzu. Metal detallari yuzalarini shakllantirish, press dastgohlari va jihozlari

|
8-ma’vzu. Metal detallari yuzalarini shakllantirish, press dastgohlari va jihozlari
|
bet | 1/6 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 4,96 Mb. | | #115660 |
Bog'liq 8-mavzuga taqdimot. Metal detallari yuzalarini shakllantirish, press dastgohlari va jihozlari 8-ma’vzu. Metal detallari yuzalarini shakllantirish, press dastgohlari va jihozlari METALLARNI BOSIM BILAN ISHLASHNING (MBIB) ASOSIY TURLARI TAVSIFI - An’anaviy MBIB
- Prokarka
- Volocheniy (sidirish)
- Bolg’alsh
- Presslash
- Yapaloq (listli) sovuq shtampovka
- Hajmli issiq shtamplash
- Metizlar ishlab chiqish
METALLARNI BOSIM BILAN ISHLASHNING (MBIB) ASOSIY TURLARI TAVSIFI - YANGI (NISBATAN) MBIB
- METALNI ROTATSION CHO’ZISH USUL (MRCU)
- PORTLASH BILAN ISHLOV BERISH (PBIB)
- SUYUKLIKDA SHTAMPOVKA (SSHT)
- MAGNIT-IMPULS SHTAMPLASH (MISH)
- IKKI JO’VA (VALOK) BOSIMIDA REZBA OCHISH (IJBR)
Metal detallari yuzalarini shakllantirish, press dastgohlari va jihozlari (prokatka) Metal detallari yuzalarini shakllantirish, press dastgohlari va jihozlari (prokatka turlari) uzunasiga qo’ndalaq qo’ndalaq-vintsimon
1 – jo’va (valok) 2 - zagotovka 3 - opravka
Metal detallari yuzalarini shakllantirish, press dastgohlari va jihozlari (volocheniye)
а – silliq jo’va; 1 – bochka (ishchi qism);
b – qadamli jo’va 2 – bo’yin (шейка);
V – ariqchali jo’va: 3 – trefa
Metal detallari yuzalarini shakllantirish, press dastgohlari va jihozlari (volocheniye) Valocheniya usulda quvurlarni hosil qilishda qo‘llaniladigan opravkalar turlari
a b c d
1 - valocheniyalovchi matritsa; 2 - zagotovka; 3 – opravka
a - qo‘zg‘oluvchi deformatsiyalanmaydigan opravka;
b - qo‘g‘olvchi deformatsiyalanuvchi opravka;
c - qisqa, maxkamlangan opravka;
d - o‘zi o‘rnatiluvchi opravka
Metallni bolg’lash usullari
1 – yapaloq bayoklar 2 – zaotovka (pokovka)
3 – shaklli bayoklar
P – bolg’alsh kuchi S – metallning yonboshga okimi
|
| |
Golografiya haqida tushuncha Golografiya

|
Golografiya haqida tushuncha Golografiya
|
bet | 1/4 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 16,8 Kb. | | #229301 |
Bog'liq Golografiya haqida tushuncha
Golografiya haqida tushuncha
Golografiya (yunoncha: holos — butkul, toʻliq va grafil) — toʻlqinlar interferensiyasidan foydalanib buyumning fazoviy (hajmiy) tasvirini hosil qilish usuli. D. Gabor kashf etgan (1948), rus fizigi Yu. N. Denisyuk takomillashtirgan (1962). G. 60-yillarda lazer yaratilgandan keyin juda tez rivojlana boshladi.
G. rangli va rangsiz (oq-qora) boʻladi. Gologramma hosil qilish uchun linza yoki yigʻuvchi koʻzgu ishlatiladi. G. yoki uning bir qismini yordamchi kogerent toʻlqin bilan nurlatib, buyumning tasvirini koʻrish mumkin. Buning uchun kogerent elektromagnit nurlar prizma yoki koʻzgu yordamida ikki nur dastasiga ajratiladi. Nur dastasining biri (asosiy nur) koʻzgu (prizma) ga, ikkinchisi (buyum nuri) esa buyumga yoʻnaltiriladi. Koʻzgu va buyumdan qaytgan nurlar fotoplastinkaga tushadi, unda gologramma hosil boʻladi. Gologramma asosiy nur bilan yoritilsa, buyum surati muallaq holda koʻrinadi (buyum suratini har tomondan koʻrish mumkin). Asosiy va buyumdan kaytgan nurlarning toʻlqin amplitudasi toʻlqinlar fazasiga ham bogʻliq. Asosiy nur fazasi fotoplastinka kengligida (bir qirrasidan ikkinchi qirrasigacha) tekis oʻzgaradi, chunki fotogotastinkaga tushgan toʻlqinlarning faza farqi buyumdan oʻtgan fazasiga bogʻliq. Buyumning har bir nuqtasidan qaytgan nurlar (toʻlqinlar)ning faza farqi buyum nuktalari oraligʻi yoki hajmi haqida maʼlumot beradi. Mas,.U va S’ manbalardan kelgan kogerent (monoxromatik) nurlar SS’ kesmani teng ikkiga boʻluvchi gorizontal tekislikka bir xil fazada keladi. Birbiriga tik nurlar dastasi qoʻshilishi natijasida hosil boʻlgan gologrammani asosiy nuri, bilan yoritilsa, ya2 nurning nusxasi i2’ koʻrinadi va, aksincha, gologramma p2 vertikal nur bilan yoritilsa, ya, koʻrinadi. Demak, gologramma asosiy nur bilan yoritilsa, nuqtalarning fazadagi haqiqiy oʻrni (bir-biridan uzoqligi) koʻrinadi. „Buyum nuri“ yoʻnalishini oʻzgartirib, bitta fotoplastinkaga bir qancha gologrammani joylashtirish mumkin. G. fizika va texnikaning turli sohalarida, maʼlumotlarni kodlashda, akustikada, uch oʻlchovli kino va televideniyeda keng qoʻllaniladi.
|
| |
Ehtimollar va Statistikasi fanidan Guruh: 415-21 Bajardi

Ehtimollar va Statistikasi fanidan Guruh: 415-21 Bajardi
Download
2,04 Mb.
Sana
11.02.2024
Hajmi
2,04 Mb.
#154737
Bog'liq
1-shaxsiy topshiriq
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
TELEKOMMUNIKATSIYA
TEXNOLOGIYALARI FAKULTETI
“MA'LUMOTLAR UZATISH TARMOQLARI VA TIZIMLARI”
KAFEDRASI
Ehtimollar
va Statistikasi
fanidan
Guruh:415-21
Bajardi:
Jumanov D
Tekshirdi:
Qalandarov U
Toshkent 2023
Download
2,04 Mb.
Download
2,04 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ehtimollar va Statistikasi fanidan Guruh: 415-21 Bajardi
Download
2,04 Mb.
O‘zbekiston Respublikasi Transport vazirligi

|
O‘zbekiston Respublikasi Transport vazirligiBog'liq file
2024-02-08 17:16:16
1
O‘zbekiston Respublikasi
Transport vazirligi
№ 3774-5265-c4c6-102b-8244-4618-2401
Hujjat yaratilingan sana: 2024-02-08
Ariza raqami: 112695356
Hujjat berilgan: AMIRQULOV SHOHRUH
TO‘RAMURODOVICH
JShShIR: 32710911802352
Rad etilganligi haqida xabarnoma
Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari to‘g‘risidagi qonunga, O`zbekiston
Respublikasi Prezidentining 07.07.2022-yildagi PQ-311-sonli qaroriga va V.Mning 30.07.2019-yildagi 636-
son qaroriga asosan. O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 07.07.2022-yildagi PQ- 311-sonli qarori 5-
bandi 3-xatboshisiga asosan "O`zini o`zi band qilgan shaxslar tomonidan yo`lovchilarni engil avtotransport
vositalarida tashish faoliyati litsenziya varaqasiga asosan amalga oshiriladi"-deb belgilangan. Siz
tomondan berilgan ariza xizmat turi ma`lumotlarda noto`g`ri, xato yoki buzib ko`rsatilgan. Arizani
avtotransport vositasiga litsenziya varaqasini olish uchun to`g`irlab 10 kun muddatda qayta yuborish
so`raladi
Mazkur hujjat Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 15 sentyabrdagi 728-son qaroriga
muvofiq Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida shakllantirilgan elektron
hujjatning nusxasi bo‘lib, davlat organlari tomonidan ushbu hujjatni qabul qilishni rad
etishlari qat’iyan taqiqlanadi. Hujjat haqiqiyligini repo.gov.uz veb-saytida hujjatning
noyob raqamini kiritib yoki mobil telefon yordamida QR- kodni skaner qilish orqali
tekshirish mumkin.
1767
|
| |
bu ochiq axborot resurslari yordamida interaktiv virtual muhitda amalga oshiriladigan moslashuvchan va induviduallashtirilgan yangi global ta’lim texnologiyasidir

– bu ochiq axborot resurslari yordamida interaktiv virtual muhitda amalga oshiriladigan moslashuvchan va
induviduallashtirilgan yangi global ta’lim texnologiyasidir.*Smart education
- Good bye!
* See you
*.doc kengaytmali fayl ustida sichqonchaning chap tugmasi ikki marta bosilsa, nima bo’ladi?
*Microsoft Word dasturi ishga tushadi
va unda tanlangan hujjat yuklanadi
*.ppt kengaytmali fayl ustida sichqonchaning chap tugmasi ikki marta bosilsa, nima bo’ladi?
*Microsoft PowerPoint dasturi ishga
tushadi va unda tanlangan hujjat yuklanadi
. …………… a car on the road.b) there is
................ metodida ochiq axborotlardan aniq voqea-hodisadan vaziyat sifatida tahlil uchun foydalanish mumkin. Nuqtalar
o‘rniga mos so‘zni toping.* Keys-stadi
..so`rovlar, kollokviumlar, seminarlar, kontrol ishlar, testlar tarzida o`quvchilarning bilimlari, ko`nikma va mala kalari
muntazam nazorat qilinadi.*joriy nazorat.
…. you speak English?
* Do
….
o`quvchilarning bilim darajasi va qiziqishlaridan kelib chiqib yangi bilimlarni o`zlashtirishga yo`naltiradi.* o`rgatuvchi
dastur
…… are prepositions.
* in, on, under, at
…………… a car on the road.
b) there is
• Reproduktiv daraja; • Produktov daraja; • Qisman-izlanishli daraja;• Ijodiy (kreativ) darajada bo‘lishi mumkin.
*
Test
topshiriqlarining qiyinlik darajasi mezoni.
1 kg vodorod va kisloroddagi molekulalar sonini taqqoslang.* Kislorodniki 16 marta ko’p
1 m
3
suvda necha molekula bor?* 3,3 * 10
28
1) barcha ta’lim oluvchilar ishtirok etishi uchun imkoniyat yaratish; 2) o‘ng qo‘l qoidasi (qo‘lini ko‘tarib, ruhsat olgandan so‘ng
so‘zlash)ga
rioya qilish; 3) fikr-g‘oyalarni tinglash madaniyati; 4) bildirilgan fikr-g‘oyalarning takrorlanmasligi; 5) bir-birlariga
o‘zaro hurmat * 1,2,3,4,5
O‘zmaxsusmontajqurilish” ak raisi o‘rinbosarining funksional majburiyatlari

“O‘ZMAXSUSMONTAJQURILISH” AK RAISI O‘RINBOSARINING FUNKSIONAL MAJBURIYATLARI
“O‘zmaxsusmontajqurilish” aksiyadorlik kompaniyasi raisi o‘rinbosari (keyinchalik “O‘rinbosar”) kompaniya boshqaruvining ishtirokchisi hisoblanadi.
“O‘zmaxsusmontajqurilish” aksiyadorlik kompaniyasi raisi o‘rinbosari o‘z lavoizimiga “O‘zmaxsusmontajqurilish” aksiyadorlik kompaniyasining Umumiy Yig‘ilish Ishtirokchilari tomonidan saylanadi.
O‘rinbosar O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, Davlat soliq qo‘mitasi, Davlat bojxona qo‘mitasi, Moliya vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi, Mehnat vazirligi, Kasaba uyushmalar MF, Sanoatkontexnazorat, Arxitektura va qurilish davlat qo‘mitasi hamda boshqa davlat va xo‘jalik organlari bilan hamkorlik qilish masalalariga javob beradi.
Ishlab chiqarish sur’atlari, ish haqi, qurilish-montaj ishlarini samaradorligi va rentabelligi, mahsulotlarni ishlab chiqarishni ta’minlash, moddiy, mehnat va moliyaviy zahiralarni imkon qadar eng kam miqdorda sarf qilgan holda katta natijalarga erishish maqsadida Kompaniyaning iqtisodiy faoliyatini tashkil qiladi va takomillashtiradi.
Kompaniya raisi o‘rinbosari kompaniya tarkibiga kiruvchi montaj, ixtisoslashtirilgan qurilish, sozlash va loyiha tashkilotlari, sanoat korxonalarining investitsion loyihalarini amalga oshirish, respublika iqtisodiyotidagi yuqori sifatli qurilish mahsulotlariga bo‘lgan extiyojni qondirish, yuqoritexnologiyali, maxsus-qurilish-montaj va ishga turishish ishlari ishlari bo‘yicha faoliyatini muvofiqlashtiradi. Korxona va tashkilotlarga marketing izlanishlar o‘tkazishda, ishlab chiqarishni modernizatsiyalash va texnologik qayta jihozlashda chet el investitsiyalarini jalb etgan holda qo‘llab-quvvatlaydi. Loyiha institutlari bilan birgalikda yangi texnologiyalar asosida ishlab chiqarish ishlari loyihalarini ishlab chiqishni ta’minlaydi, instruksiya va ularga ilovlar bilan birga yangi ShNK va KNK lar ishlab chiqish va chop etishda ishtirok etadi.
Kompaniyani iqtisodiy rivojlantirish rejalari asosida kadrlarga bo‘lgan extiyojni rejalashtirish va aniqlash bo‘yicha ishlarda ishtirok etadi.
Kompaniya tashkilotlari tomonidan qora va rangli metall topshirish bo‘yicha prognoz ko‘rsatkichlarning bajarilishini ta’minlaydi.
Korxonalarning debitorlik va kreditorlik qarzdorliklarini hamda boshqa majburiy to‘lovlar bo‘yicha qardorliklarni kamaytirish bo‘yicha qonunchilikka muvofiq tegishli choralarni amalga oshiradi.
Kompaniya va uning tarkibidagi korxonlarning iqtisodiy holatini muntazam ravishda o‘rganib boradi, tarmoqning iqtisodiy va ijtimoiy istiqbolli yillik rejalarini tuzish bo‘yicha takliflar ishlab chiqadi.
Seminarlar o‘tkazilishi va Kooperatsion birjada Kompaniya korxonalarining sanoat mahsulotlarini ko‘rgazmasini tashkil qiladi.
Korxonalar iqtisodchilari bilan birgalikda uyushma va korxonalarning iqtisodiy ko‘rsatkichlarini tahlil qiladi va iqtisodiy sog‘lomlashtirish yuzasidan qarorlar taklif qiladi.
“O‘zmaxsusmontajqurilish” aksiyadorlik kompaniyasining Raisi bo‘lmagan paytda uning vazifalarini bajaradi.
|
Proporsional-differinsial rostlagichlar

|
Proporsional-differinsial rostlagichlar
|
bet | 4/5 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 1,11 Mb. | | #112415 |
Bog'liq 8-Ma’ruza8.5. Proporsional-differinsial rostlagichlar.
Agar rostlash ob’ektida yuklanishning o’zgarishi tez va keskin shuningdek, kechikish katta bo’lsa izodrom rostlagichlar talab etilgan rostlash sifatini ta’minlay olmaydi, ya’ni bu holda ularda katta dinamik ha’vo hosil bo’ladi. Rostlash jarayonini parametrning o’zgarish tezligiga bog’liq bo’lgan qo’shimcha kirish signali vositasida yaxshilash mumkin. Kechikishi sezilarli bo’lgan ob’ektlarda texnalogik jarayonlarni rostlash uchun PD- rostlagichlarni ishlatish maqsadga muvofiqdir.
Agar differinsial qism rostlovchi ta’sirning boshqa qismlariga qo’shilsa to’g’ri
(avvaldan ta’sir), ayrilgan holda esa teskari avvaldan ta’sir bo’ladi. To’g’ri
avvaldan ta’sir rostlagichi PF2.1 rostlash zanjiriga berilgan kattalikdan
parametrning chetga chiqish tezligiga mos ta’sir kiritish uchun mo’ljallangan (8.3-
rasm).
Siqilgan xajmdagi xavoning kirish signali (rostlagich yoki datchikdan) taqqoslash elementi IV ning V va G kameralariga boradi hamda inersion zveno (rostlanuvchi drossel II va sig’im III) orqali o’sha elementning V kamerasiga berilayotgan ta’minlovchi xavo bosimi bilan muvozanatlashadi. Chiqish kamerasi A kuzatuvchi sistema sxemasi asosida ulangan. Agar parametrning chetga chiqish tezligi nol yoki nola yaqin bo’lsa, taqqoslash elementi IV ning chiqishida kirish signali Rkir kuzatiladi. Agar bosim o’zgara boshlasa, masalan, o’zgarmas tezlikda ortsa,u holda B kameraning oldida drossel-qarshilik II borligi tufayli V va G kamera membranasidagi bosimlar yig’indisi B va A kameraning membranalaridagi kuchlanishdan katta bo’ladi. Natijada taqqoslash elementi IV dagi S1 soplo berkilib, A kamerada bosim keskin oshadi. Chiqishda kirishdagi bosimdan ilgarilovchi signal paydo bo’ladi. Ilgarilash kattaligi kirishda bosimning o’zgarish tezligi va avvaldan ta’sir drosselining qanchalik ochiqligiga bog’lik. Taqqoslash elementi IVdan chiqqan signal element V va quvvat kuchaytirgichi VI dan tashkil topgan kuchaytirgichning kirishiga boradi. U taqqoslash elementi kuchaytirgichning xatosini yo’qotishga xizmat qiladi. Uchirish relesi I avvaldan ta’sir drosselini berkitishga mo’ljallangan. Buyruq bosimi Rk=0 bo’lganda S2
soplo yopiq bo’lib, B kameraga xavo avvaldan ta’sir drosseli orqali o’tadi.Rostlagichni o’chirish uchun ikkilamchi asbobdan buyruq bosimi Rk berilib, bunda S2 soplo ochiladi va kirish signali (Rkir) bevosita B kameraga keladi. Bu holda taqqoslash elementi IV ga keluvchi uchala signal o’zaro teng, chiqishdagi bosim esa kirishdagiga teng bo’ladi. Avvaldan ta’sirni 0,05 ... 10 minutgacha oraliqda sozlash mumkin.
|
| |
Differensial tenglamalar fanidan Yakuniy nazorat ishi 42-variant Bajardi: 079 guruh talabasi Qurbonaliyev Dilshod

|
Differensial tenglamalar fanidan Yakuniy nazorat ishi 42-variant Bajardi: 079 guruh talabasi Qurbonaliyev Dilshod
|
Sana | 13.08.2024 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #269462 |
Bog'liq 42-variant Qurbonaliyev Dilshod 079 guruh
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Differensial tenglamalar fanidan Yakuniy nazorat ishi
42-variant
Bajardi: 079 guruh talabasi Qurbonaliyev Dilshod
1-savol javobi
Chiziqli differensial tenglamalarni Lagranj usulida yechishda, asosiy maqsad tenglamani parametrik shaklda yoki integral shaklda yechishdir. Keling, bu usulni dx va dy qatnashadigan tenglamalar orqali tushuntirib ko’ramiz.
Tenglama ko'rinishi
Lagranj usuli quyidagi ko'rinishdagi chiziqli differensial tenglamalar uchun ishlatiladi:
Xarakteristik tenglamalar
Lagranj usulida biz tenglamani yechish uchun xarakteristik tenglamalar tuzamiz. Xarakteristik tenglama quyidagicha yoziladi:
Bu tenglama dx va dy o'rtasidagi bog'liqlikni ifodalaydi.
Integrallash orqali yechim topish
Xarakteristik tenglamani yechish uchun biz uni integrallaymiz. Keling, bir misol orqali ko'ramiz:
Misol uchun, agar sizda quyidagi tenglama bo'lsa:
Umumiy yechim
Shunday qilib, x va y o'zgaruvchilar o'rtasidagi bog'liqlikni topdik. Bu bog'liqlik tenglamaning umumiy yechimi hisoblanadi.
Umumiy holat
Agar differensial tenglama boshqa ko'rinishga ega bo'lsa (masalan, ko'proq yoki murakkabroq funksiyalar bilan), siz xuddi shunday usuldan foydalanishingiz mumkin: xarakteristik tenglamalarni tuzing va ularni integrallab, umumiy yechimni toping.
2-savol javobi
.
|
| |
ikkinchi shart - Yoshlarda sog‘lom turmush tarzini shakllantirishning pedagogik asoslari

|
Yoshlarda sog‘lom turmush tarzini shakllantirishning pedagogik asoslari
|
bet | 7/14 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 403,5 Kb. | | #149878 |
Bog'liq “YOSHLARDA SOG‘LOM TURMUSH TARZINI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI”ikkinchi shart. Hayot – harakatdadir. Inson kundalik hayotida jismoniy mashqlar, sport o‘yinlari, badanni chiniqtiruvchi muolajalar bilan ko‘proq shug‘ullansa, uning tanasidagi fiziologik, biologik jarayonlar tezlashadi va oqibatda kayfiyati ko‘tariladi, ishchanligi ortadi. Shubhasiz, bu salomatlikni mustahkamlashga xizmat qiladi.
Uchinchi shart. Kun va ishni biologik rejimlar asosida tashkil qilish. Koinotda tabiiy hodisalar ma’lum bir tartib asosida takrorlanadi. Xususan, quyoshning har kuni ma’lum vaqtda chiqishi va botishi, yil fasllarining har yili takrorlanishi tabiatdagi barcha harakatlarning ma’lum bir tartibga bo‘ysundirilganligiga misol bo‘la oladi. Xuddi shuningdek, tartibli harakatlar kishi badanida ham sodir bo‘ladi. Masalan, yurakning har daqiqada 70–75 marotaba bir maromda urishi, nafas olishning bir daqiqada 16–20 marta takrorlanishi kishi tanasida ma’lum bir qonuniyat borligidan darak beradi. Bunday tartibga solingan biologik hodisalar 100 dan ortiq. Odam tanasi to‘qimalaridagi o‘zgarishlar ham shu qonuniyatga bo‘ysunadi. Demak, tabiatdagi va tanamizdagi hodisalar o‘ziga xos qoidalarga amal qilar ekan, biz kundalik turmushimizni ma’lum bir tartib asosida tashkil etishimiz va bu tartib badanimizdagi o‘zgarishlarga mos bo‘lishi kerak. Masalan, inson paydo bo‘lganidan beri uning tanasidagi faollik kunduzi ortadi, kechasi susayadi. Bordiyu biz shu tartibga bo‘ysunmay, faqat ovqat yeyish, ichkilikbozlik va turli nomaqbul ishlar bilan band bo‘lsak, bunday holat sog‘lig‘imizga katta zarar yetkazadi. Shuningdek, ish kuni, dam olish vaqti to‘g‘ri rejalashtirilgan bo‘lishi kerak.
To‘rtinchi shart. Ruhiy osoyishtalik yoki asabiy muvozanatni ta’minlash. Bu shartning mohiyati katta. Negaki, bizning tanamiz, ichki a’zolarning faoliyati asab tizimi bilan boshqariladi. Ichki a’zolarning me’yoriy ishi esa ruhiy holatimizni, kayfiyatimizni belgilaydi. Shuning uchun huda-behudaga jizzakilik qilmaslik, yaxshi narsalar to‘g‘risida o‘ylab, oqilona fikrlash, yomon va gunoh ishlardan o‘zini tiyish, nafsga erk bermaslik, ota-bobolar o‘gitlarini hayotda qo‘llash, xushfe’l, xushmuomala bo‘lish sog‘liqni saqlash va mustahkamlashga xizmat qiladi.
|
| |
D r. X. Djuraev, Sh. Yu. Djabbarov, B. M. Umirzakov tarmoq protokollari

1
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA
KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
D
R.X. Djuraev, Sh.Yu. Djabbarov, B.M. Umirzakov
TARMOQ PROTOKOLLARI
O‘quv qo‘llanma
Toshkent 2017
2
Mualliflar:
R.X. Djuraev, Sh.Yu. Djabbarov, B.M. Umirzakov
O‗quv qo‗llanmada ma‘lumot uzatish
tarmoqlarida ishlatiladigan
protokollarning vazifalari, qo‗llanilish
tamoyillari, tuzilishlari va havfsizlik
qoidalari ko‗rib chiqilgan. Ma‘lumot uzatish tarmoqlarida kanal pog‗onasining
vazifalari,
texnologiyalari, tarmoq pog‗onasining protokollari,
manzillash
tamoyillari, marshrutizatsiya protokollari,
boshqarish protokollari, transport
protokollarining
tuzilishi, vazifalari, QoSni ta‘minlash usullari keltirilgan.
Tarmoqni sozligini va diagnostikasini amalga oshirish
uchun monitoring usullari
ko‗rib o‗tilgan.
O‗quv qo‗llanma 5350100 ―Telekommunikatsiya texnologiyalari‖
(Telekommunikatsiyalar) ta‘lim yo‗nalishi talabalari uchun mo‗ljallangan.
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti 2017
3
MUNDARIJA
Kirish ………………………………………………………
4
1.
MA’LUMOT UZATISH TARMOQLARINING QURILISH
Ma’lumot
turi - O'zbeklston respublikasi axborot texnologiy

|
O'zbeklston respublikasi axborot texnologiy
|
bet | 6/50 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,91 Mb. | | #239889 |
Bog'liq Tarmoq protokollari R X Djurayev Sh Y Djabborov M M UmirzakovMa’lumot
turi
|
Xizmatlar na’munasi
|
Yaratilishi
|
Ovoz va tasvirlarni xarakatlantirish
|
Videotelefon
|
Ikki abonent orasidagi masofada ovozli, xarakatlanuvchi tasvirni, xarakatlanmaydigan tasvirni va
hujjatlarni uzatadi
|
Keng yo’lakli videokonferensiyali aloqa
|
Guruhni abonentlar orasidagi masofada ovozli, xarakatlanuvchi tasvirni, xarakatlanmaydigan tasvirlarni videoskanerlarni va
hujjatlarni uzatadi
|
Video kuzatuv
|
Bino xavfsizligini ta’minlash uchun
xarakatli nazorat
|
Video va audio ma’lumotni uzatish
xizmati
|
TV signallarni uzatish dialogli video/audio ma’lumot almashishini
yetkazib berish
|
Ovozli
|
Ovozli ko‘p dasturlarni
uzatish
|
Sinxron ko‘chirish ko‘plab dasturlar
uzatish
|
Ma’lumotli
|
Xizmat raqamli ma’lumotni yuqori tezlikda uzatish
|
Video ma’lumorlarni uzatish ma’lumotni boshqa ko‘rinishda ko‘chirish; xarakatlanmaydigan tasvirni ko‘chirish; taqsimlashni
tashkil etishni hisoblash
|
Yuqori tezlikli
telesignalizatsiya va telenazorat
|
Real vaqt masshtabida tekshirish. Telemetriya.
Trevoga tizimi
|
1.4-jadval davomi
Hujjatlar
|
Yuqori tezlikli telefaks
|
Abonentlar orasida matn (tekst)li,
grafikli hujjat va rasmlar almashish
|
Yuqori sifatli tasvirlarni almashish
|
Professional rasmlarni rentgenli rasm va boshqa meditsinaga oid
rasmlar, o‘yinlar
|
Hujjatlarni almashish
|
Foydalanishlar orasida turli
hujjatlarni almashish
|
1.5-jadval.
Xabarlarni almashish tavsifi
Ma’lumot turi
|
Keng yo’lakli xizmat
na’munasi
|
Qo‘llash na’munasi
|
Xarakatli tasvir va ovozlar
|
Video (video pochtasi) uchun pochta qutisi
|
Elektron pochta qutisi uchun xarakatli tasvirlarni va ovozlarni
yetkazishda uzatib boradi
|
Hujjat
|
Pochta qutisi uchun
hujjatlar
|
Elektron pochta qutisi uchun turli
hujjatlar
|
Xabarlar almashish xizmatini (1.5-jadval) belgilash uchun to‘g‘ridan to‘g‘ri bo‘lmagan aloqalardan foydalanish orasida, xabarlarni himoyalab ham turadi. Markaziy qurilma oralig‘idagi punktlarni himoyalashda, avtomatik marshrutizator ma’lumotlarni qabul qiluvchiga yo‘naltiradi. Bu vazifa xabarlarni almashish jarayonida uni sifatini oshiradi. Xabarlarni himoya qilishda, elektron pochta qutisi yoki “xabarlarni qayta ishlab chiqish” tizimida muharrirlik funksiyasidan foydalanib xabarni tiklab beradi. Xabarlarni ishlab chiqish funksiyasi yoki elektron pochta qutisidagi matnlar, ma’lumot, rasmlar va boshqa xabarlar almashish xizmatiga misol bo‘la oladi.
1.6 - jadval.
Ma’lumot qidirish xizmati
|
| |
Beshinchi shart - Yoshlarda sog‘lom turmush tarzini shakllantirishning pedagogik asoslari

|
Yoshlarda sog‘lom turmush tarzini shakllantirishning pedagogik asoslari
|
bet | 8/14 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 403,5 Kb. | | #149878 |
Bog'liq “YOSHLARDA SOG‘LOM TURMUSH TARZINI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI”Beshinchi shart. Ichkilikbozlik, kashandalik va giyohvandlik kabi zararli odatlardan o‘zini tiyish. Bu illatlarning kishi tanasiga, sog‘lig‘iga, turmush tarziga ziyoni bisyorligi shubhasizdir. Bu odatlarning zararini bilmaydigan odamning o‘zi yo‘q. Bunday shaxslarni hayotga befarq, tavakkaliga yashovchi va o‘z sog‘lig‘ini o‘ylamaydigan, faqatgina shu kunning rohati, bir fursatlik aldamchi ko‘ngilxushlik uchun yashovchilar deyish mumkin.
oltinchi shart. Ozoda-orastalikka rioya qilish, atrof-muhitga bo‘lgan munosabat masalasi. Inson o‘z faoliyati bilan tanasi va atrofmuhitga ma’lum darajada ta’sir ko‘rsatadi. Masalan, biror ish qilganda qo‘l, kiyim-bosh, shuningdek, badan va ichki a’zolarning faoliyati tufayli modda almashinishi natijasida hosil bo‘lgan muhitlardan teri ifloslanadi. Hayotimiz uchun zarur bo‘lgan oziq-ovqat va shu kabilardan chiqindilar paydo bo‘ladi. Bularni to‘g‘ri kelgan joyga tashlash tufayli atrof-muhit zararlanadi. Oqibatda suvda, tuproqda, havoda kishi salomatligiga salbiy ta’sir qiluvchi omillar vujudga keladi. Shuning uchun, ozodalikka rioya qilish kundalik turmushimizda odatiy holga aylanishi kerak. Sog‘lom turmush tarzining yana bir muhim sharti, bu sog‘lom turmush kechiruvchi odamlar bilan do‘stlashishdir.
Qishloq aholisini sog‘lomlashtirish hamda turmush tarzini yaxshilash borasida mamlakatimizda keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Ijtimoiy hayotimizning barcha sohalarida bo‘lgani kabi tibbiyot sohasida ham beqiyos o‘zgarishlar sodir bo‘layotir. Xususan, yurtimizning chekka qishloqlarida ham aholiga zamonaviy tibbiyot asbob-uskunalarni qo‘llagan holda malakali tibbiy yordami ko‘rsatilyapti.
Mamlakatimizda tibbiyot sohasini rivojlantirish borasida bir qator qarorlar qabul qilingan. Xususan, Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 21-maydagi 182-sonli «2000-yilgacha bo‘lgan davrda O‘zbekiston Respublikasi qishloq ijtimoiy infratuzilmasini rivojlantirish das turi to‘g‘risida»gi qarori bunga misol bo‘la oladi. Shu bilan bir qatorda, mamlakatimizda birlamchi tibbiy sanitariya yordami, aholi salomatligini himoya qilish, ularning to‘g‘ri ovqatlanishi, toza ichimlik suvi bilan ta’minlanishi, endemik kasalliklarning oldini olish, yuqumli kasalliklarga qarshi emlashlar o‘tkazish dasturi ishlab chiqilgan.
Sanalogiya – salomatlik haqidagi ta’limot bo‘lib, jamiyat salomatligini, sog‘liqni saqlash vazifalarini va ularni amalga oshirish yo‘llarini o‘rgatadi. Jahon Sog‘liqni Saqlash Tashkiloti Nizomiga ko‘ra, salomatlik bu jismoniy, ruhiy va ijtimoiy jihatdan osoyishtalik holatidir. Sog‘lom kishigina mehnat qilish faoliyati bilan shug‘ullanib, jamiyat va davlatga foyda keltiradi. Binobarin, salomatlik har bir kishi uchun bebaho ne’mat, baxt-saodat, mamlakat iqtisodiy qudrati va xalq farovonligini oshirishining zaruriy shartidir.
|
| |
Didaktik materiallar

|
Didaktik materiallar
|
Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 70 Kb. | | #254756 |
Bog'liq 7-labaratoriya ishi
7-LABORATORIYA MASHG’ULOT
INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANIGA OID O’RGATUVCHI DIDAKTIK MATERIALLR TAYYORLASH
Ishning maqsadi: Umumiy o’rta ta’lim maktablarida Informatika kursiga oid o’rgatuvchi didaktik materiallar tayyorlash malakasini hosil qilish.
Nazariy qism:
DIDAKTIK MATERIALLAR
Didaktik materiallar – bu fanni o’qitishda foydalaniladigan tarqatma materiallar, modellar va maketlar, ko’rgazmalardir.
O’qitish jarayonida o’qituvchi tomonidan qo’llaniladi-gan tarqatma materiallarga: kartochkalar, savolnomalar, yo’riqnomalar, qiziqarli savol va topshiriqlar, amaliy ishni tashkil etish bo’yicha texnologik xaritalar va xokazolar kiradi.
Didaktik vositalarni o’quv jarayonida qo’llanilishi
Ta’limni to’g’ri tashkil etishning asosiy komponentlaridan biri bu didaktik vositalar hisoblanadi.
Didaktik vositalar – bu fanni o’qitishda zarur bo’lgan jihozlar, kompyuterli vositalar va texnik vositalar, asbob – uskunalar va mahsulotlardir.
Didaktik vositalarni turlari:
- o’rgatuvchi didaktik vositalar – o’quvchilarning bilim darajasi va qiziqishlaridan kelib chiqib yangi bilimlarni o’zlashtirishga yo’naltiradi;
- test didaktik vositalar – egallangan bilim, malaka va ko’nikmalarni tekshirish yoki baholash maqsadlarida qo’llaniladi;
- mashq qildirgichlar - avval o’zlashtirilgan o’quv materialini takrorlash va mustahkamlashga xizmat qiladi;
- o’qituvchi ishtirokidagi virtual o’quv muhitini shakllantiruvchi didaktik vositalar.
Fanlardan yaratiladigan didaktik vositalarga qo’yiladigan talablar:
Didaktik vositalar – o’quv materialini taqdim etishning tushunarli, obrazli va harakatli komponentlarining o’zaro bog’liqligiga tayangan holda qurilishi.
Didaktik vositalar o’quv materialini yuqori tartibli tuzilma ko’rinishida ta’minlashi. Fanlararo mantiqiy o’zaro bog’liqlikning hisobga olinishi.
Didaktik vositalarda ta’lim oluvchiga o’quv materialini bosqichma-bosqich o’zlashtirganligini turli xildagi nazoratlarni amalga oshirish asosida aniqlash imkoniyatlarining yaratilishi (M: Taqdimot).
D idaktik vositalarni ishlab chiqish va foydalanishga qo’yilgan umumiy talablarni hisobga olish bilan bir qatorda, uni yaratishning muvaffaqiyatliligi va sifatiga ta’sir qiluvchi bir qator psixologik talablar ham qo’yiladi.
Quyida didaktik vositalarga qo’yiladigan psixologik talablar keltirilgan:
TOPSHIRIQLAR:
Umumiy o’rta ta’lim maktablari Informatika kursiga oid (bitta mavzu misolida) o’rgatuvchi didaktik material tayyorlash.
|
| |
Xalaqitlar - O'zbeklston respublikasi axborot texnologiy

Xalaqitlar
1.1-rasm. Ma’lumot uzatish tizimi
Uzatish abonent xabarini signalga tubdan o‘zgartirib tarqatish va aloqa kanaliga uzatish uchun xizmat qiladi. Qabul qilgich signalni xabarga qayta aylantirib, abonentga yetkazib berish uchun xizmat qiladi.
Ma’lumot uzatishdagi noaniqliklarni kelib chiqishiga sabab, o‘tkazgich aniqligini buzilishi tufayli, gapirganda qabul qilgichlarda yuzaga keladi. Aloqa kanaliga tashqi ta’sir va shovqinlarni ta’siri natijasida ham ma’lumotni aniqligi buziladi.
Ma’lumot uzatish tizimlarini asosiy sifat ko‘rsatkichlari quyidagilar:
o‘tkazish qobiliyati;
ishonchlilik;
ishlash ishonchligi.
Ma’lumot uzatish tizimidagi o‘tkazish qobiliyati – bir vaqtda tizimni ishlash extimolligi katta bo‘lmagan hajmdagi ma’lumot to‘plamiga ega bo‘lganda
yaxshilanadi. O‘tkazish qobiliyati tizimni aloqa kanali va signalni fizik xususiyatlarini belgilab beradi. Shuningdek bu sifat ko‘rsatkichi kanaldan yuqori tezlikda ma’lumot uzatilishiga bog‘liqdir.
Ma’lumotlar uzatish tizimi 2 guruhga bo‘linadi:
Ma’lumot uzatish xizmatlari (1.2a va 1.2b rasm);
Ma’lumot uzatish tarmoqlari.
1.2a)
1.2b)
– rasm. Ma’lumot uzatish xizmatlari
Ma’lumki, har-xil turdagi axborotlarni (ovozli, matn, ma’lumotlar, grafika,
tasvir) uzatish uchun iste’molchilarga taqdim etiladigan xizmatlar to‘plami ma’lumot uzatish xizmati deyiladi.
Ma’lumot uzatish tarmoqlari deb - ma’lumot uzatish xizmatlarini yetkazib berish imkoniyatlarini ta’minlovchi texnik vositalar to‘plamiga aytiladi.
Ma’lumot uzatish tizimlariga quyidagilar kiradi (1.3-rasm):
terminal qurilmalar;
kommutatsiya vositalari;
uzatish tizimlari;
aloqa kanallari.
– rasm. Ma’lumot uzatish tizimining tuzulishi
Ma’lumot uzatish tarmoqlari ohirgi qurilmalarni o‘z ichiga olmaydi. Quyidagi 3 sabab xatolar manbai bo‘lishi mumkin (1.1-jadval):
1.1– jadval.
Asosiy aloqa ko’rsatkichlari
|
Ma’lumot turi - O'zbeklston respublikasi axborot texnologiy

|
O'zbeklston respublikasi axborot texnologiy
|
bet | 7/50 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,91 Mb. | | #239889 |
Bog'liq Tarmoq protokollari R X Djurayev Sh Y Djabborov M M UmirzakovMa’lumot turi
|
Na’munali keng
yo’lakli xizmat
|
Qo‘llanish extimolligi
|
Matnli, ma’lumotli, grafikli, ovozli, xarakatlanuvchi va xarakatlanmay- digan tasvirlar
|
Keng yo’lakli video matn
|
Video matn, xarakatli tasvir, o‘qitishda, mashqda, tarbiyalashda,
reklama, yangiliklar xizmatida
|
Videoni qidirish
|
Xizmatlar qilishda, o‘qitish va
mashqda
|
Yuqori sifatli tasvirlarni qidirish
|
Qidirishdan maqsad o‘qitish va mashq. Professional tasvirlarni uzatish, rentgentli va boshqa
masalalar
|
Hujjatlarni qidirish
|
Ma’lumot markazidan, arxivdan va
boshqa hujjatlarni ochib qidirib olish
|
Ma’lumot qidirish
|
Dasturlardan qidirib olib, undan
foydalanish
|
Ma’lumot qidirish xizmati (1.6 - jadval), ma’lumotni turli zahiralardan foydalanib olishi mumkin.
Zahiralar qismi, ma’lumotni aloqa administratoriga yetkazib berishi yoki ma’lumotni so‘ralgan joyga yetkazib beradi.
1.7 va 1.8 - jadvallarda foydalanuvchiga tegishli xududni boshqarish va taqsimlash xizmatini mavjudlik tavsifi ko‘rsatib o‘tilgan.
1.7 - jadval. Shaxsiy foydalanishni taqsimlash xizmatisiz xududni (joyini) boshqarish
|
| |
Ma’lumot turi - O'zbeklston respublikasi axborot texnologiy

|
O'zbeklston respublikasi axborot texnologiy
|
bet | 8/50 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,91 Mb. | | #239889 |
Bog'liq Tarmoq protokollari R X Djurayev Sh Y Djabborov M M Umirzakov
Taqsimlash xizmati ma’lumotni borligini va yo‘qligini tekshirib, ma’lumotni shu xududda to‘g‘ri (aniq) qabul qilib foydalanishni, bitta markaziy manbadan abonentlarga tarqatadi.
Uzatish vaqtida taqsimlash xizmati shaxsiy boshqaruvsiz xabarlar oqimini uzluksiz foydalanuvchi xududida taqsimlanishini, foydalanishi mumkin bo‘lgan va bo‘lmagan tasvirlarni ma’nosiga va o‘zgarishlariga alohida e’tibor qaratadi.
Televideniya ko‘rsatuvlarini va ovozli dasturlar olishda taqsimlash xizmati vakil bo‘lib hisoblanadi.
1.8-jadval.
Xududiy foydalanishda shaxsiy boshqarishni taqsimlash xizmati
|
| |
Elektron qo‘llanma - O'zbeklston respublikasi axborot texnologiy

|
O'zbeklston respublikasi axborot texnologiy
|
bet | 50/50 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,91 Mb. | | #239889 |
Bog'liq Tarmoq protokollari R X Djurayev Sh Y Djabborov M M UmirzakovElektron qo‘llanma
1
|
P. B. Xramsov Administrirovanie seti i servisov internet uchebnoe posobie. http://172.20.1.14/knigi_stat/internet/services/index. html © Sentr Informatsionnыx Texnologiy, 1997
|
2
|
Maksim KULGIN SETI «Optimizatsiya rabotы protokola TSR v raspredelennыx setyax»
http://172.20.1.14/knigi_stat/internet/tifamily/optimize01.html
|
3
|
Vladimir Pleshakov CISCO Internetworking Technology Overview Server
http://172.20.1.14/knigi_stat/nets/ito/index.html Mark-ITT
|
4
|
D. Komer Protokolы TCP/IP Tom 1. Tamoyilы, protokolы i arxitektura
http://172.20.1.14/knigi_stat/internet/comer/contents.html
|
5
|
Radik Usmanov Protokol TCP.
http://172.20.1.14/knigi_stat/internet/tifamily/tcpspec.html
|
6
|
Nikolay Malix Chto eto takoe - kommutator ili marshrutizator?
http://172.20.1.14/knigi_stat/nets/ethernet/com_rout.html
|
|
Tarmoq protokollari
|
|
5350100 “Telekommunikatsiya texnologiyalari” (Telekommunikatsiyalar) ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun o‘quv qo‘llanma
|
|
“MUT va T” kafedrasi majlisiida ko’rib chiqildi va chop etishga tavsiya etildi. 2017 yil “11” 04 № 32-son bayonnoma
|
|
“Telekommunikatsiya texnologiyalari” fakultetining ilmiy-uslubiy kengashida ko’rib chiqildi va chop etishga tavsiya etildi. 2017 yil “18” 04 № 8 - sonli bayonnoma.
|
|
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU ilmiy-uslubiy kengashida ko’rib chiqildi va chop etishga tavsiya etildi.
2018 yil “4” 05 № 8(99)- sonli bayonnoma
|
Tuzuvchilar:
|
R.X. Djurayev
|
|
Sh.Yu. Djabbarov
|
|
Umirzakov B.M.
|
Taqrizchi:
|
Sultonov I.
|
|
Amirsaidov U.
|
Ma’sul muxarrir:
|
J.B. Baltayev
|
Musahhih:
|
N.D. Yulanova
|
|
| |
Uzatish manbasidagi to‘xtalishlar

|
Uzatish manbasidagi to‘xtalishlar
|
bet | 14/50 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,91 Mb. | | #239889 |
Bog'liq Tarmoq protokollari R X Djurayev Sh Y Djabborov M M Umirzakov Uzatish manbasidagi to‘xtalishlar:
sarlovhalarni uzatishga ketadigan vaqt;
har bir keyingi paketni uzatish jarayonida hosil bo‘ladigan intervallar natijasida yuzaga keladigan to‘xtalishlar.
Har bir kommutatordagi to‘xtalishlar:
paket buferlanishi vaqti;
quyidagilar orqali hosil bo‘ladigan kommutatsiya vaqti:
paketning navbatda kutadigan vaqti (o‘zgaruvchan qiymat);
paketning chiqish portiga ko‘chish vaqti.
Paketlar kommutatsiyasi amalga oshiriladigan tarmoq ikki abonent o‘rtasidagi o‘zaro aloqa jarayonini sekinlashtiradi, lekin tarmoq o‘tkazish qobiliyatini oshiradi.
Kanal pog‘onasi protokollari (Ethernet, virtual lokal tarmoq)
Tarmoqni samaradorligini oshirish va xavfsizligini ta’minlashda lokal tarmoqlarda VLAN lar tashkil etiladi. VLAN tarmog‘i lokal tarmoqda qurilmalarni guruhlaydi. VLAN tarmog‘i doirasidagi qurilmalar guruhi xuddi qurilmalar bitta o‘tkazgich yordamida ulangandek bo‘ladi. VLAN tarmog‘i fizik emas, mantiqiy bog‘lanishga asoslangan.
VLAN tarmog‘i administratorga foydalanuvchilarni yoki qurilmalarni qaerda joylashganligiga bog‘liq bo‘lmagan holda qo‘llanilish sohasi yoki loyihalash guruhi funksiyasi bo‘yicha segmentatsiyani amalga oshirishga yordam beradi.
VLAN dagi qurilma xuddi o‘zining shaxsiy tarmog‘iga ega bo‘lgandek bo‘ladi. Kommutatorning ixtiyoriy porti VLAN ga tegishli bo‘lishi mumkin. Bir manzilli (unicast), ko‘p manzilli (multicast) va keng eshittirishli (broadcast) paketlarni uzatish va qabul qilish faqat o‘sha VLAN doirasida bo‘ladi. Har bir VLAN alohida mantiqiy tarmoq hisoblanadi. VLAN ga tegishli bo‘lmagan stansiyalar paketlarni jo‘natish uchun marshrutizatorlar orqali uzatiladi (2.4, 2.5, 2.6, 2.7, 2.8, 2.9, 2.10, 2.11-rasmlar).
– rasm. Ethernet kadrining kanal pog‘onasida joylashganligi
– rasm. Kanal pog‘onasining qismlarga bo‘linishi
– rasm. Kanal pog‘onasining vazifasi
– rasm. MAC manzilini tuzilishi
– rasm. VLAN maydonini tuzilishi
– rasm. Ethernet kadrining maydoni
– rasm. MAC manzilini ko‘rinishi
– rasm. MAC manzilini yozilishi
Qo‘shimcha 4 bayt QoS va VLAN texnologiyalarini qo‘llash imkoniyatini beradi
VLAN tarmog‘i LANning bir nechta segmentlarini qamrab oluvchi mantiqiy keng eshittirishli domenni yaratadi. Katta keng eshittirishli domenni kichik tarmoqlarga bo‘lish mumkin. VLAN tarmoqning samaradorligini oshiradi. Bitta VLAN tarmog‘idagi qurilma keng eshittirishli kadr uzatsa, bu kadrni ushbu VLAN doirasidagi qurilmalarning barchasi qabul qiladi. Boshqa VLAN dagi qurilmalar bu kadrni qabul qilmaydi.
Har xil foydalanuvchi guruhlarning qiziqishlarini hisobga olgan holda VLAN tarmog‘i kirish va xavfsizlikni ta’minlash siyosatini amalga oshiradi.
Xavfsizlik: muhim ma’lumotlarga ega bo‘lgan guruhlarni tarmoqning boshqa qismlaridan ajratiladi. Uning yordamida axborot mahfiyligini buzilish extimolligini kamaytiradi;
|
| |
Nazorat uchun savollar - Ijodkorlikni rivojlanishining o‘ziga xosligi

|
Ijodkorlikni rivojlanishining o‘ziga xosligi
|
bet | 3/3 | Sana | 04.02.2024 | Hajmi | 71,21 Kb. | | #151251 |
Bog'liq Lecture - 3Nazorat uchun savollar:
Sahnalashtirish faoliyati jarayonida bolalarda ijodkorlikni rivojlanishining o‘ziga xosligi?
Russ olimi E.A.Medvedev teatrlashtirilgan o’yinlarda odob-ahloqning besh modelini gapirib bering?
Sahnalashtirish faoliyati jarayonida bolalarda ijodkorlikni rivojlanishining asosiy mezonlari (kriteriyalari)?
“Tezlik ” va “egiluvchanlik” mezonlari(kriteriylari)ga tushuncha bering?
“Tezlik ” va “egiluvchanlik” mezonlari(kriteriylari)ga misollar keltiring?
Musiqa faoliyatida ijodkorlik mezonlari?
Adabiyotlar ro’yxati:
Mirziyoyev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. - Toshkent, O‘zbekiston, 2016.
Yusupova P. Maktabgasha tarbiya pedagogikasi. T.: O’qituvshi. 1993.
Xasanboeva O.U. va boshq. Maktabgasha ta`lim pedagogikasi. T.: Ilm ziyo. 2006.
Sodiqova Sh.A. Maktabgasha pedagogika. T.: Tafakkur bo`stoni 2013
N.Kayumova. Maktabgasha pedagogika. T.: TDPU 2013.
|
| |
ILOVALAR


 
 
 


 
Foydalanilgan

|
ILOVALAR
Foydalanilgan
|
bet | 14/14 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 403,5 Kb. | | #149878 |
Bog'liq “YOSHLARDA SOG‘LOM TURMUSH TARZINI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI”ILOVALAR
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Milliy istiqlol g‘oyasi: asosiy tushuncha vatamoyillar. — T.: O‘zbekiston, 2001.
2. Barkamol avlod — O‘zbekiston tarakkiyotining poydevori. // Barkamol avlod orzusi. — T.: Sharq, 2007.
3. Abdulatipov R. G. Chelovek. Natsiya. Obshestvo. -— M.: Politizdat, 2001.
4. AndreyevaG. M. Sotsialnaya psixologiya.—M., 2008.
5. Ayupov A. A. va boshqalar. Mustaqillik mafkurasi va O‘zbekistonda demokratik jamiyat qurishning iqtisodiy, ijtimoiy va ma’naviy negizlari / O‘quv-uslubiy qo‘llanma. — T.: Uiiversitet, 2001
6. Izmaylov A. E. Narodnaya pedagogika: pedagogicheskiye vozzreniya narodov Sredney Azii i Kazaxstana. — M.: Pedagogika, 1991. — 256 s.
7. Mirzayev A. Fuqarolik jamiyati va demokratik qadriyatlar. — T.: 2005.
8. Mo‘minov R. Etnopedagogika i sovremennaya uzbekskaya shkola — M.: 2003.
|
| |
7-amaliy mashg’ulot Texnologik jarayonlarni tanlash va tahlil qilish

|
7-amaliy mashg’ulot Texnologik jarayonlarni tanlash va tahlil qilish
|
Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 22,98 Kb. | | #154174 |
Bog'liq 7-amaliy mashg’ulot
7-amaliy mashg’ulot
Texnologik jarayonlarni tanlash va tahlil qilish.
Kimyo va oziq-ovqat sanoatidagi texnologik jarayonlarni avtomatlashtirishda dastlab texnologik jarayon tanlanib chuqur taxlil etiladi.
Kimyo va oziq-ovqat texnologiya tizimlari deganda, unda ketayotgan fizik-kimyoviy jarayonlar va ularni amalga oshiruvchi vositalar birgalikda tushuniladi. Shunday qilib texnologik tizimlar jarayonni, u ketayotgan qurilmani, jarayonni nazorat va boshqarish vositalarini va ular orasidagi o‘zaro bog‘liqliklarni o‘z ichiga olar ekan.
Texnologik tizimlarda ma’lum bir fizik kimyoviy jarayonni amalga oshirish uchun, bizga aralashtirgichli reaktor va shu jarayonni boshqarish tizimi bo‘lishi kerak.
Ushbu texnologik tizim tashqi muhit bilan o‘zaro ta’sirda bo‘lgani uchun, uning holatini kirish X va chiqish U signallari orqali baholash mumkin. Kirish signali bo‘lib odatda xom-ashyo, uning miqdori, tarkibi, temperaturasi va boshqalar bo‘lishi mumkin. Chiqish signali bo‘lib, tayyor mahsulot miqdori, uning sifati, teperaturasi va boshqalar bo‘lishi mumkin.
Texnologik tizimga odatda har xil turtkilar Z ta’sir ko‘rsatadi va texnologik tizimni belgilangan sharoitlardan chiqaradi. Bu turtki ta’sirlarini kompensatsiya qilish uchun, odatda boshqaruvchi ta’sirlardan foydalaniladi.
Texnologik tizim- murakkab ob’ekt hisoblanib, uni alohida elementlarga (podsistema) dekompozitsiyalash mumkin. Elementlar o‘zaro informatsion bir-biri bilan va ob’ekt atrof muxiti bilan bog‘liqdir. Bu bog‘liqliklar ob’ekt tuzilishini tashkil etadi.
Texnologik tizim mo‘ljallangan maqsadga erishishga yo‘naltirilgan algoritm bo‘yicha ishlaydi. Hamma texnologik tizimlarni shartli ravishda katta va kichik tizimlarga bo‘lish mumkin.
Bundan tashqari texnologik jarayonlar determinlashgan va staxostik jarayonlarga bo‘linadi.
Determinlashgan deb shunday jarayonlarga aytiladiki, ularda asosiy kattaliklar uzluksiz va aniq qonuniyatlar bo‘yicha o‘zgaradi. Bunda, ushbu jarayonni ifodalovchi chiqish parametrining qiymati, kirish parametrining qiymatiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liqdir.
Staxostik deb shunday jarayonlarga aytiladiki, ularda asosiy parametrlar o‘zgarishi tartibsiz va diskret ro‘y beradi.
Apparatlaroro texnologik oqimlar tuzilishi va texnologik oqimlar tizimi kirish parametrlari berilgan bo‘lsa, texnologik tizimlarini tahlil qilishda, shu tizim texnologik oqimlarining chiqish va oraliq parametrlari va texnologik tizimlar apparatlarining konstruktiv va texnologik parametrlarining berilgan qiymatlari uchun effektivlik kriteriysi aniqlanadi. Ya’ni, texnologik tizimlarlarini tahlil qilishda, texnologik oqimlar tuzilishi va kirish parametrlari berilgan bo‘lsa, unda chiqish va oraliq parametrlari aniqlanadi va texnologik tizimlarning effektivlik kriteriysi aniqlanadi (1-sxema).
|
| |
3. Faoliyat xavfsizligini boshqarishning uslubiy asoslari

|
3. Faoliyat xavfsizligini boshqarishning uslubiy asoslari
|
bet | 1/6 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 29,14 Kb. | | #138205 |
Bog'liq TAVAKKAL NAZARIYASI MOHIYATI VA QOIDALARI
TAVAKKAL NAZARIYASI MOHIYATI VA QOIDALARI
Reja:
1. Hayot faoliyati xavfsizligi asoslarining asosiy tushuncha va ta’riflari
2. Tavakkal nazariyasining asosiy qoidalari
3. Faoliyat xavfsizligini boshqarishning uslubiy asoslari
Hayot faoliyati xavfsizligi asoslarining asosiy tushuncha
va ta’riflari
Xavf -hayot faoliyati xavfsizligining markaziy tushunchasi bo’lib, u hodisa, jarayon va obyektlarning inson sog'lig'iga to’g'ridan-to’g'ri yoki bilvosita ma'lum sharoitda qay darajada zarar yetkazish qobiliyati tushuniladi, ya'ni ko’ngilsiz oqibatlarga olib keladi.
Tahlilning maqsadiga ko’ra xavfni xarakterlovchi belgilarning sonini ko’payishi yoki kamayishi mumkin. HFX dagi xavfga berilgan yuqoridagi ta'rif mavjud bo’lgan standart tushunchalarni (xavfli va zararli ishlab chiqarish omillari) o’ziga tortuvchi hamda faoliyatning hamma turlarini hisobga oluvchi juda salmoqli tushunchadir.
Xavf energiyaga ega bo’lgan kimyoviy yoki biologik aktiv komponentlarni o’zida joylashtirgan hamma tizimlarni hamda inson hayot faoliyati sharoitiga javob bermaydigan tavsiflarni o’zida saqlaydi.
Taksonomiya - bu murakkab hodisalar, tushunchalar, obyektlarni sinflashtirish va tizimlashtirish haqidagi fandir. Taksonomiya so’zi xavflarni qonun bo’yicha joylashtirish degan ma'noni beradi. Xavf ko’p belgilarga ega bo’lgan murakkab ierarhik tushunchadir, Faoliyat xavfsizligi sohasida ilmiy bilimlarni tashkil qilishda xavflarni taksonomiyalash muhim rol o’ynaydi va ularning tabiatini chuqur bilishga undaydi.
Hozircha xavflarning yetarlicha to’liq, mukammal taksonomiyasi yaratilmagan. Bu o’qituvchi va olimlar oldida kelgusida juda katta ilmiy izlanishlar olib borishini ko’rsatadi.
Nomenklatura - ma'lum belgilariga ko’ra tizimlashtirilgan xavfli nom va so’zlar ro’yxatidir. Hozirgi kunda xavflarning nomenklaturasini umumiy holda alfavit tartibida quyidagicha keltiramiz: Ajal, alanga, alkogol, buzilish, vakuum, vulkan, vahima, gaz, gerbitsid, dahshat, dard, dinamik zo’riqish, yemirilish, yomg'ir, yong'in, zahar, zilzila, ifloslanish. ichkilik kasalligi, kamchilik, kuyish, lat yemoq, loyqalanish, lazer nurlari, magni maydoni, femomaqaldiroq, meteoritlar, mikroorganizmlar, namlanish, puPsatsiya, pasayish, radiatsiya, rezonans, sog'aymoq, saqlanish, sirpanish, tebranish, tok urishi, toymoq, uzilish, urmoq, ultratovush, hujum, xavf, .charchash, shamol, shovqin, elektr toki, elektr maydoni, yaxmalak hamda yadro.
Aniq ilmiy izlanishlar olib borilganda, har bir alohida obyektlar uchun (ishlab chiqarish, sexlar, ish joylari, jarayonlar, kasblar va hokazo) xavflar nomenklaturasi tuziladi.
|
| |
Dam olish masxanlarida /sport lagerlari, istirohat va ko’ngil ochnsh bog’lari va hokazo/ sog’lomlashtirish ishlari

|
Dam olish masxanlarida /sport lagerlari, istirohat va ko’ngil ochnsh bog’lari va hokazo/ sog’lomlashtirish ishlari
|
bet | 6/14 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 403,5 Kb. | | #149878 |
Bog'liq “YOSHLARDA SOG‘LOM TURMUSH TARZINI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI”Dam olish masxanlarida /sport lagerlari, istirohat va ko’ngil ochnsh bog’lari va hokazo/ sog’lomlashtirish ishlari
Aholi istiqomat joylarida dam olish va sog’lomlashtirish maskanlari shakli quyidagicha bo’lishi mumkin:
Istirohat va ko’ngil ochish bog’lari /park/.
Anhor, ko’l, suv ombori va katta ariq yoqalari /plyaj/.
O’quvchilarning dam olish oromgohlari /lager/.
Sport oromgohlari /sport lageri/.
Mahalla va uylar oldidagi bolalarning o’yin maydonlari.
Bu shakllardagi dam olish maskanlarining qurilish, shart-sharoitlari, imkoniyatlari har xil bo’lishi tabiiydir. SHu sababdan ularda tashkil qilinadigan komandalar, sog’lomlashtiruvchi guruhlar, ularning mashg’ulotlari hamda musobaqalari ham shundan kelib chiqqan holda har xil bo’ladi. Bunday turli-tuman joylarda o’yinlar, mashg’ulotlar va musobaqalarni tashkil etish mutasaddi tashkilotlar, jamoat tashkilotlari. mahalla-qishloq oqsoqollari kengashi hamda faollari tomonidan olib boriladi. Bu faoliyatlarda jismoniy tarbiya va sport mutaxassislari, tibbiy xodimlar, qutqaruvchi /suv/ za nazorat xizmatlari bo’lishi kerak.
Umumiy xulosa shundan iboratki, mamlakatda olib borilayotgan turli ommaviy tadbirlarda sport turlari va xalq milliy o’yinlari mazmun topmoqtsa
2-BOB. Barkamol avlodni tarbiyalashda jismoniy mashqlarni bola yoshiga moslash malakasi.
2.1.Barkamol avlodni tarbiyalashda sog‘lom turmush tarzi
Inson salomatligini saqlash va mustahkamlash, qolaversa, uzoq umr ko‘rishning yagona yo‘li sog‘lom turmush tarzi ekanligi endilikda hech kimga sir emas. Iqtisodiy jihatdan taraqqiy etgan mamlakatlarda yashovchilar ko‘proq turmush tarzini sog‘lomlashtirishga harakat qilishadi. Shu bois, eng avvalo, o‘z sog‘lig‘ini o‘ylash darkor. Ikkinchidan, sog‘liqni ta’minlagan holda o‘zining iqtisodini ham mustahkamlab borishi lozim. Zero, bozor iqtisodiyoti sharoitida har bir odam sog‘lom, baquvvat bo‘lishi kerak. Sog‘lom turmush tarzi tarafdorlarining fikricha, agar odamlar quyidagilarga amal qilishsa, deyarli kasal bo‘lishmaydi.
Birinchi shart. Ovqatlanishni to‘g‘ri tashkil qilish. Bu – kundalik iste’mol qiladigan oziq-ovqatlarni kishi tanasidagi fiziologik, biologik talablar asosida tashkil etish. To‘g‘ri ovqatlanish shunday tashkil etilishi kerakki, u o‘zining fizik, kimyoviy hamda biologik xususiyatlari bilan inson tanasiga og‘irlik qilmasligi, aksincha, tez va oson hazm bo‘lib, organizmni kerakli oziq moddalar bilan ta’minlay olishi lozim.
|
| |