nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-rasm - Reja: Klient-server texnologiyasi

4-rasm. TCP/IP protokol steklari (Transmission Control Protocol/Internet
Protocol) Azaldan TCP/IP protokoli global tarmoqlarda
foydalanish uchun
loyihalashtirilgan,
aynan
shuning
uchun
u
maksimal
ravishda
moslashuvchandir. Xususan paketlarni qismlarga ajratish imkoni bo‘lgani uchun
ham aloqa kanalining sifati e’tiborga olinmasa ham, axborot albatta o‘z
manziliga yetkaziladi. IP – protokolining mavjudligi uchun ham turli
segmentli
tarmoqlar o‘rtasida ham axborot uzatish mumkin bo‘ladi.
TCP/IP – protokolining kamchiligi shundan iboratki,
tarmoqda
ma’murlashtirish murakkablashadi.
Xulosa
Mijoz-server texnologiyalari, vazifalarni ikki turga bo‘lib bo‘lish
vaqtinchalik mavjud bo‘lgan kompyuter arxitekturasi, bu turkumda mijozlar va
serverlar ishtirok etadi. Mijoz, xizmatlarni yoki resurslarni so‘ragan
foydalanuvchi
interfeysi yoki dasturdir, server esa bu xizmatlarni yoki
resurslarni taqdim qiladigan maxsus tizimdir. Mijozlar
va serverlar orasidagi
kommunikatsiya
tarmoq
orqali
amalga
oshiriladi.
Mijoz-server
texnologiyalarining umumiy namunalari orasida veb-dasturlash (ikki qismi:
mijoz brauzeri va veb-serverda joylashgan dastur), ma’lumotlar bazalari
boshqaruv tizimlari (mijozlar ma’lumotni serverda saqlayib qo‘yish
va uni
boshqarish) va elektron pochta tizimlari (mijozlar elektron pochtalarni
serverdan olish) kabi loyihalar keng ommaga tarqalgan.
Umumiy ravishda,
mijoz-server texnologiyalari dasturlash va tizimlarni effektiv ravishda loyihalash
va o‘rnatish uchun boy texnologiya imkoniyatini taqdim etadi.
Oʻsmirlar muloqotining oʻziga xos xususiyatlari

36
koʻylarda boʻladi.
Kattalar muloqotida koʻpincha muloqot madaniyati amalga oshiriladi, yahni
bir-birlarini hurmat qilish, ishonish, anglash kabilar. Ammo bahzi paytlarda
muloqot buzilishi ham mumkin. CHunki kattalar ayrim paytlarda bir-birlarini
tushunmasdan xafa qilib qoʻyishlari, koʻngilga ogʻir botadigan gaplar aytib
yuborishlari, natijada nizolarni keltirib chiqarishlari mumkin. Agar muloqot
madaniyati kishilarda yaxshi shakllangan boʻlsa, ular bir-birlarini tushunishlari
oson roʻy beradi. Muloqot madaniyati yoshlikdan oilada, ijtimoiy muhit tahsirida,
oʻz-oʻzini anglash, tarbiyalash oqibatida shakllanishi mumkin. Biz kattalar
yoshlarga namuna, ibrat boʻlishimiz bir-birimizga boʻlgan muloqotimizdan kelib
chiqadi.
“Oltin soʻzlar”(azizim, aylanay, oʻrgilay, juda ham ajoyibsiz, bugun
boshqachasiz, ochilib ketibsiz, kiyimingiz juda yarashibdi kabi) dan kundalik
hayotimizda koʻproq foydalanishimiz zarur. Kattalar muloqotiga yoshlar taqlid
qilishlari orqali ularda muomala sanhati, madaniyati shakllanib boradi. Ayniqsa,
oilada biz bu holatlarga ehtibor berishimiz kerak. CHunki “qush uyasida koʻrganini
qiladi” degan naql bejiz emas.
Kattalar ham bir-birlariga verbal, noverbal va paralingvistik tahsir
koʻrsatadilar. Biz vaqti kelganda imo-ishora, mimika, pauzalar orqali ham bir-
birimizga tahsir eta olamiz. Bir ogʻiz soʻz bilan ham xursand, yoki xafa qila
olamiz. SHuning uchun doimo kattalar bir-birlariga samimiy munosabatda boʻlib,
tahsir qilishlari lozim.
Kattalar muloqoti mahlum bir yoshlarda oʻziga xos boʻladi. Masalan,
kattalar mahlumotlariga, yoshlariga, jinslariga, kasblariga qarab muloqotda
boʻladilar. Keksalar muloqoti oʻziga xosdir. Ular xuddi kichik bolalardek izzat-
talab, injiq, ehtibor talab boʻlib qoladilar. Keksalarga ehtiyotkor boʻlib muomalada
boʻlish zarur, chunki koʻngillari nozik boʻladi. Ularga koʻngillarini koʻtaradigan
soʻzlarni koʻproq qoʻllash zarur.
Demak, har bir yoshga kiradigan kishilar, shu jumladan, kattalar ham oʻziga
xos muloqotga kirishadilar. Muloqot har bir davrga xos holda amalga oshiriladi.
Presentation · May 2019 doi: 10. 13140/RG - bet 22

58
Xatti - harakat va holatlar tili
Inson haqida uning oʻzi aytayotganidan koʻra koʻproq mahlumot olish, insonni
kitob singari oʻqish – uning fikrlari, his-tuygʻulari, xarakter xususiyatlari haqida
soʻzlardan koʻra koʻproq mahlumot beradigan xatti-harakatlar
tilini tushunish
demakdir. Odatda inson oʻz holati, jestlari,
yuz ifodasi, ovoz ohangini nazorat
qilmaydi. Odamning asosiy diqqati uni tushunishlari va oʻz
maqsadiga yetish
uchun nimalar deyishga qaratiladi. SHuning uchun soʻzlar gohida biror – bir fikr
yoki tuygʻuni bayon etish oʻrniga uni yashirishga xizmat qiladi.
Odam haqida
mahlumot olish uchun uning soʻzlariga toʻgʻri baho bera olishning oʻzi kifoya
qilmay, balki xatti- harakatlar tilini tushuna bilish katta ahamiyat kasb etadi.
5
Quyida biz muloqot chogʻida ishlatiladigan
ayrim harakat va holatlar
mahnosi haqida fikr yuritamiz:
Qoʻllar tana boʻylab pastga tushirilgan – har qanday sharoitda xotirjam va
aql bilan harakat qila oladigan, oʻziga ishongan kishi. Uning soʻzlari hamda
xatti-harakatlari chuqur oʻylangan va mantiqli. Bu holatdagi odam ochiq va
boshqalar kutganidek oʻzini tabiiy tutadi.
Qoʻllar choʻntakda yoki belda – agressiv va hujumga oʻtishga shay boʻlgan
kishi. Agar sizning tanishlaringizdan birortasi koʻpincha
shunday holatni
egallasa, bu uning avtoritarligi boshqalarga tahsir va hukm oʻtkazishga
intilishidan darak beradi.
Qoʻllar koʻkrakda chalishtirilgan – oʻziga ishonchsizligini yashirishga
harakat qilayotgan kishi. CHalishtirilgan qoʻllar himoya reaktsiyasi boʻlib,
muloqotda, oʻzaro bir-birini tushunishda toʻsiq mavjudligini namoyish etadi.
Agar tinglovchi
shunday holatni egallasa, bu uning sizning fikringizga
qoʻshilmayotganligi, gapingizni eshitishga xoxishi yoʻqligidan darak beradi.
Mabodo, gapirayotgan
odam shunday holatni egallasa, uning gaplarining
5
Биркенбил В. Язык интонации, мимики, жестов. СПб.: Питер, 1997.
59
toʻgʻriligiga, chin koʻngildan chiqayotganligiga shubha bilan qarashga asos
boʻlishi mumkin.
Pelatihan & Uji Kompetensi

|
Pelatihan & Uji Kompetensi
|
bet | 5/8 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 5,44 Mb. | | #110655 |
Bog'liq 1. materi rakernas ka barantan (rev 5) (edit dr pusat kh) - Uji Kompetensi Kenaikan Jabfung POPT, MV, PMV)
- Uji Kompetensi Inpassing Jabfung Baru (AKT, PKT, DHK, PMKH)
- Fasilitasi Penilaian Angka Kredit
- Diklat PPNS Barantan Pola 400 JP
- Penyelenggaraan Penguatan SDM Lan'Gaskara & Diklat Teknis
- Diklat teknis (dasar dan Penjenjangan) 13 kegiatan
- Pelatihan Bahasa Inggris
- Bimtek Kompetensi Teknis
Sistim Informasi Karantina Pertanian di Era Industri 4.0
Interoperabilitas
Transparansi
informasi
Bantuan teknis
Keputusan
mandiri
Quarantine Big Data (Cloud)
Otomatisasi Pelayanan
Instrumen Era 4.0 , melalui Pengembangan IQ-FAST
Optimalisasi paperless
Perluasan E-Cert
Integrasi LPKP dengan ISRM
Perluas analyzing point Karantina
Optimalisasi Pemanfaatan TPK
Penerapan blank certificate mulai April 2019
|
Indikator Kinerja
|
Target
|
2019
|
IKSP.1
|
Rasio impor komoditas hewan dan tumbuhan yang sesuai dengan persyaratan impor Indonesia (SPS) terhadap total komoditas impor hewan dan tumbuhan yang masuk melalui tempat pemasukan yang telah ditentukan
|
Target IKSP.1
|
100%
|
IKSP.2
|
Rasio komoditas ekspor pertanian yang ditolak negara tujuan terhadap total komoditas ekspor pertanian
|
Target IKSP.2
|
0.10%
|
IKSP.3
|
Rasio kasus komoditas pertanian impor pangan strategis yang diselesaikan terhadap total kasus komoditas pertanian impor
|
Target IKSP.3
|
40%
|
IKSP.4
|
Rasio temuan OPTK pada komoditas pertanian melalui media pembawa di tempat pemasukan/ pengeluaran yang ditetapkan
|
Target IKSP.4
|
0.0060%
|
IKSP.5
|
Rasio temuan HPHK pada hewan melalui media pembawa di tempat pemasukan/pengeluaran yang ditetapkan
|
Target IKSP.5
|
0.000185%
|
IKSP.6
|
Nilai AKIP Badan Karantina Pertanian berdasarkan penilaian Inspektorat Jenderal Kementerian Pertanian
|
Target IKSP.6
|
85
|
IKSP.7
|
Nilai Kinerja (NK) (berdasarkan PMK 249 tahun 2011)
|
Target IKSP.7
|
90
|
IKSP.8
|
Indeks Kepuasan Masyarakat (IKM) atas layanan publik Badan Karantina Pertanian
|
Target IKSP.8
|
84
|
|
| |
Kasbiy faoliyatda kommunikativ kompetentlilik muammolari

46
ziddiyatli vaziyatlarida kommunikativ hatti-harakat strategiyalaridan
samarali foydalana olish, sharoitdan kelib chiqqan holda muomala shaklini
oʻzgartira olish malakasi;
hamkorlik, kompromiss va kelishuvlarga qobiliyatlilik;
ekstremal vaziyatlarda oʻz emotsiyalari, kayfiyatini
nazorat qila olish
qobiliyatining rivojlanganligi;
oʻziga boʻlgan bahoning adekvatligi;
yumorni tushunish qobiliyati.
Kommunikativ jarayonlar samaradorligini pasaytiruvchi sifatlar: siqiqlik
(autizm), oʻz kechinmalariga va muammolariga yuqori darajada ehtibor qaratish
(introvertlik); manmanlik, dimogʻdorlik, janjalkashlik, jizzakilik, agressivlik;
emotsional
beqarorlik, impulg’sivlik; muloqotning verbal va noverbal vositalarini
egallash darajasining pastligi [ 89, 119, 140].
Odamlarni oʻziga moyil qilish, ularning ishonchini qozonish qobiliyati
ishonchli munosabatlar oʻrnatishga, undan operativ ahamiyatli mahlumotlarni
olishga imkon beradi. Muloqot sohasida ishlovchi mutaxassislar muomala jarayoni
samaradorligini oshirishga imkon beradigan eng muhim xislatlardan biri boshqa
odamlarni
tinglay olishdir, deb hisoblaydilar. Siz hamsuhbatingizni diqqat bilan
tinglaganligingizda bu bilan oʻzingizning u aytayotgan gaplarga qiziqishingizni
namoyish etasiz, unga nisbatan hurmatingizni namoyon etasiz. Bu esa psixologik
aloqa oʻrnatishni yengillashtirishga yordam beradi.
Psixologik aloqa oʻrnatish muloqotning kerakli yoʻnalishida rivojlanishini va
belgilangan maqsadga erishilishini tahminlovchi sharoitlarni yaratishga qaratilgan,
maqsadga yoʻnaltirilgan, rejalashtiriladigan faoliyatdir. Psixologik aloqa
oʻrnatishda muloqot rivojlanishi umumiy jarayonning bir qismini qamrab oluvchi
bir necha bosqichlarni ajratib koʻrsatish mumkin. Bularga quyidagilar kiradi:
muloqotni oldindan rejalashtirish;
aloqa oʻrnatishni osonlashtiruvchi tashqi sharoitlarni yaratish;
tashqi kommunikativ xislatlarni namoyon etish;
47
kelishuvlarni toʻplash;
umumiy va neytral qiziqishlarni izlab topish;
muomaladagi toʻsiqlarni bartaraf etishga qaratilgan harakatlar;
individual tahsir etish.
Asabiy harakatlar - Presentation · May 2019 doi: 10. 13140/RG

79
E – variant:
Iboralarning tugamay qolishi
Kishi ayrim iboralarni oxirigacha aytmaydi va zarur boʻlmagan pauzalarga
yoʻl qoʻyadi. Odatda bu narsa kishining yashirishni xoxlagan axborot
koʻrinishidagi ichki «toʻsiqlarga duch kelishi»dan dalolat beradi. Haqiqatni oshkor
qiluvchi axborotlarni yashirishga harakat qilar ekan, inson albatta yolgʻondan
foydalanadi.
Presentation · May 2019 doi: 10. 13140/RG - bet 35

81
4.1. Dars mashgʻulotlari jarayonidagi shaxslararo muloqotni tashkil
etishda zamonaviy pedagogik-psixologik texnologiyalar
Dars mashgʻulotlari jarayonida hamkorlikdagi faoliyatning shakllanishi,
uning ijtimoiy-psixologik jihatini tashkil qilish, har qanday faoliyatni, shu
jumladan, oʻquv faoliyatini tashkil qiluvchi tarkibiy qismlarni oʻrganish soʻnggi
oʻn yillarda amalga oshirila boshlandi. Hamkorlikdagi oʻquv faoliyatining maqsadi
oʻzlashtiriladigan faoliyat va birgalikdagi harakatlar, munosabat va muloqotning
boshqarish mexanizmini yaratishdir… Hamkorlikdagi faoliyat usuli deganda,
oʻqituvchi bilan talabaning birgalikdagi xatti-harakatlarining sistemasini tushunish
kerak. Bunday xatti-harakatlar oʻqituvchining talabaga koʻrsatadigan yordamidan
boshlanadi, talabalarning faolligi asta-sekin oʻsa borib, butunlay ularning oʻzi
boshqaradigan amaliy va aqliy harakatiga aylanadi, oʻqituvchi bilan talaba
oʻrtasidagi munosabat esa sheriklik pozitsiyasi xususiyatiga ega boʻladi.
8
Mahlumki, har qanday pedagogik jarayonning asosiy maqsadi – tahlim
oluvchida bilim, malaka va koʻnikmalarni hosil qilishdir. Bu narsa mahlumotlar
almashinuvi orqali roʻy beradi. Pedagogik muloqot jarayonidagi axborot
almashinuvi asosan uch shaklda amalga oshiriladi.
Koʻz qarashi yoʻnalishining ichki axborot analizi jarayonlari bilan bogʻliqligi

Koʻz qarashi yoʻnalishining ichki axborot analizi jarayonlari bilan bogʻliqligi (oʻng qoʻl yetakchi boʻlganda) Koʻz harakatlari Axborotni idrok qilish usuli Idrok tipi CHap va yuqoriga koʻrish obrazi oʻngga va yuqoriga Koʻzlarni bir nuqtaga qaratish, qorachiqlar biroz kengaygan Gorizontal boʻyicha oʻngdan chapga CHapga va pastga Oʻngga va pastga yoki toʻgʻriga va pastga Xotira
Yangi koʻrish obrazini
yaratish
Xotira yoki yangi
obrazni yaratish
Ichki nutqqa quloq solish
(eshitish axboroti bilan
ishlash)
Ichki dialog, javobni
tayyorlash, soʻzlarni
obdon tanlash
Hid- tahm va jismoniy
sezgilar
Vizual
Vizual
Vizual
Eshitish
Eshitish
Kinestetik (jismoniy
sezgilar bilan bogʻliq)
Izoh: chapaqaylarda jadvaldagi oʻng va chap tomonlar oʻrin almashinadi.
Mazkur jadval asosida koʻz qarashiga koʻra insonning shu lahzada qanday
axborot bilan, koʻrish (obrazni suratni xotirlayotganligi yoki uni oʻylab
topayotganligini), eshitish (sizni eshitayaptimi yoki javob variantini oʻylayaptimi?)
78
yoki kinetik (avvalgi jismoniy his-tuygʻularni eslayaptimi yoki hozirgi tuygʻularini
analiz qilyaptimi?) ishlayotganligini aniqlash mumkin.
Nigohning oldiniga oʻngga va yuqoriga (obrazni oʻylab topish), keyin esa
diagonal boʻyicha chapga va pastga (javobni tayyorlash) qaratilishi javobni oʻylab
topish jarayoni yoki yolgʻondan dalolat beradi.
Arxitektura, muhandislik va zamonaviy texnologiyalar jurnali

ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYALAR JURNALI
ISSN: 2181-3469 Jild:02 Nashr:10 2023yil
9
ZAMONAVIY TRANSPORT VOSITALARNING EKOLOGIYAGA TASIRI
(Avtomobil transporti)
Utkirov Shokirxuja Shavkat oʻgʻli
Toshkent Davlat Transport Universiteti,
shokirxuja8687@gmail.com
Suyarov Nurali Jovli o‘g‘li
Toshkent Davlat Transport Universiteti
Alimov Ilyosjon Orif o‘g‘li
Toshkent Davlat Transport Universiteti
Annotatsiya:
Maqolada avtomobil transportida yuzaga kelgan muamolarning ekologiyaga tasiri
hamda yo'l-transport tizimining samaradorligi va xavfsizligini hisobga olgan holda atrof muhitga salbiy
ta'sirini kamaytirish masalasi ko'rib chiqildi. Yo'l-transport tizimlarini tashkil etishda va transport
harakati xavfsizligini ta'minlash bo'yicha chora-tadbirlarni ishlab chiqishda atrof-muhitga salbiy
ta'sirni kamaytirishning mavjud muammolari va usullari tahlil qilindi.
Kalit so'zlar:
Avtomobil yo'llari, zararli moddalar, toksinlar, transport oqimlari, transport
infratuzilmasi, avtomobil yo'llarini rekonstruksiya qilish, davlat yo'l siyosati, yo'l-transport kompleksi,
ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish.
Kirish.
Har yili shaharlardagi millionlab odamlar transport vositalaridan chiqadigan
havo ifloslanishi
bilan bog'liq kasalliklardan, shuningdek, avtomobil yo'llaridan chiqadigan
shovqinlardan aziyat
chekmoqda.
Normativ hujjatlarda transport-yo'l kompleksining atrof-muhitga salbiy ta'sirini kamaytirish uchun bir
qator tadbirlar belgilangan bo'lib, ularning amalga oshirilishi avtomobil yo'llarini loyihalashtirish,
qurish, ta'mirlash va saqlashga bo'lgan ekologik talablarning ortishi bilan birga bo'lishi kerak.[10]
Avtotransport kompleksini ekologizatsiyalashning mazkur yo'nalishlarini amalga oshirish ekologiya va
atrof-muhitni
muhofaza qilish, bo'lajak muhandislarning ekologik savodxonligini oshirish borasida
muayyan bilim va ko'nikmalarni talab etadi.
aqliy hujum (Brainstorming)

83
bahs-munozara (Debate): alohida dars koʻrinishida boʻlib, oʻtilgan
mavzuga doir bahsli, tortishuvli muammolarni ikki guruhga boʻlinib hal etish. Bu
usulni qoʻllagan oʻqituvchi tinglovchilarni ikki guruhga – «tarafdorlar» va
«qarshilar» guruhlariga boʻladi. Oʻrtaga tayinlangan boshlovchi bahsni
muvozanatga solib turadi;
guruhlarga boʻlinib ishlash: auditoriyadagi
tinglovchilar soniga
qarab 10-12 kishidan iborat guruhlarga boʻlinadi. Har bir guruhga guruhboshilar
tayinlanadi. Guruhlar mavzuga doir muammoni hamkorlikda yechadilar va har bir
guruhdan bir yoki ikki ahzo mavzu yuzasidan axborot beradi;
juftliklarda
ishlash:
auditoriyadagi
barcha
tinglovchilarning
yonidagi yoki orqasida oʻtirgan sherigi bilan baravariga
fikr almashib muloqot
qilishi. Anhanaviy usulda auditoriya «oʻqituvchi+ talaba» yoki «talaba+ talaba»
oʻrtasida muloqot boʻlib, qolganlar sust tinglovchi boʻlib qolar edi. Yangi usulda
auditoriyadagi barcha tinglovchilar, hatto sust oʻzlashtiruvchilar ham oʻzaro
muloqotga kirishib, dars ishtirokchisiga aylanadi;
Monolog; 2. Dialog; 3. Polilog

82
nafaqat faollashtiradi, balki ijodiy muhitning boʻlishi va fikrlar almashinuvidan har
bir tinglovchining manfaatdorligini tahminlaydi. Tinglovchi oʻquv
jarayonining
obhektidan uning subhektiga aylanadi.
Polilog – guruh ichidagi munozaradir. Polilog jarayonida guruh ahzolarining
har biri muhokama qilinayotgan masala yuzasidan oʻz fikrini bildirish
imkoniyatiga ega boʻladi, oʻqituvchi esa faqat ushbu
jarayonnning tashkilotchisi
rolini oʻynaydi. Bu usul mashgʻulotlar yoki muloqot darslari endi boshlanganda
oʻtkazilishi
maqsadga muvofiq emas, chunki polilog uchun oʻqituvchi bilan
hamkorlikda ishlash tajribasidan tashqari yoshlarga oʻsha soha yuzasidan mahlum
bilimlar majmui hamda hamkorlikda ishlash tajribasi zarur.9
Kadrlar tayyorlash va ularning malakasini
oshirish jarayonida yangi
pedagogik-psixologik texnologiyalarga oid usullar AQSH va Yevropaning
rivojlangan mamlakatlari oʻquv
muassasalarida joriy etilib, sinovdan oʻtkazilgan.
Hozirgi davrda yurtimizda bir qator oʻquv muassasalarida oʻqitishning
yangi pedagogik-psixologik texnologiyalaridan unumli foydalanilmoqda, ammo
dars mashgʻulotlarida baribir asosiy anhanaviy usul «oʻqituvchi monologi» tarzida
olib boriladigan muloqotga asoslanadigan uslub yetakchi oʻrin egallaydi.
Dars mashgʻulotlarida samarali muloqotni
tashkil etishda quyidagi
usullardan foydalanish maqsadga muvofiq boʻladi deb, oʻylaymiz:
Texnologiyaning o'zi juda oddiy

uchun saytlar ro'yxati shaklida). Bu ushbu
texnologiyaning eng oddiy
namunasidir. Grafik jihatdan u quyidagicha ko'rinadi:
Mijoz-server modeli, shuningdek, pochta
tizimlariga asoslangan
ma'lumotlarni qayta ishlash tizimini yaratishda foydalaniladi. Mijoz-server
arxitekturasidan sezilarli darajada farq qiladigan fayl-server
arxitekturasi deb
ataladigan narsa ham mavjud. (2rasm)
Fayl serveri tizimidagi ma'lumotlar fayl serverida saqlanadi (Novell
NetWare yoki WindowsNT Server) va u ish stantsiyalarida "ish stolidagi
ma'lumotlar bazalari", masalan, Access, Paradox,
FoxPro va hokazolar orqali
ishlov beriladi.
Mijoz-server texnologiyasining afzalliklari
1.
Aksariyat hollarda hisoblash tizimini tarmoqdagi bir necha
mustaqil kompyuterlar o'rtasida taqsimlashga imkon beradi.
Bu hisoblash tizimiga texnik xizmat ko'rsatishni soddalashtiradi. Xususan,
serverni
almashtirish, ta'mirlash, modernizatsiya qilish yoki ko'chirish
mijozlarga ta'sir qilmaydi.
2.
Barcha ma'lumotlar serverda saqlanadi, odatda,
aksariyat
mijozlarga qaraganda ancha yaxshi himoyalangan. Serverda faqat kirish
huquqiga ega mijozlarga ma'lumotlarga kirishga
ruxsat berish uchun
avtorizatsiya boshqaruvini ta'minlash osonroq.
3.
Turli xil mijozlarni birlashtirishga imkon beradi. Turli xil apparat
platformalari, operatsion tizimlari va boshqalar bo'lgan mijozlar ko'pincha bitta
serverning resurslaridan foydalanishlari mumkin.
Ajratilgan server bilan tarmoq: Ajratilgan
serverga ega tarmoq
(Client/Server tarmog'i) bu tarmoq qurilmalari markazlashtirilgan va bir yoki bir
nechta serverlar tomonidan boshqariladigan mahalliy tarmoq (LAN). Shaxsiy ish
stantsiyalari yoki mijozlar (masalan, shaxsiy kompyuterlar) tarmoq manbalariga
server (lar) orqali kirishlari kerak.
-rasm. Mijoz-server modeli

3-rasm. File Transfer Access
and Management
SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) – electron pochta almashinuvi
uchun
Internet global tarmoq pro-tokoli; FTP (File Transfer Protocol) –
fayllar
uzatish uchun
Internet global tarmoq protokoli;
SNMP (Simple Network Management Protocol) – tarmoq monitoringi,
tarmoq qismlarini nazorat va ularni boshqarish protokoli;
Telnet – Internet global tarmoq protokoli,
u uzoqdagi xostlarni qayd
qilish va ularda axborotga ishlov berish vazifasini bajaradi;
TCP/IP: TCP/IP protokol steklari (Transmission Control Protocol/Internet
Protocol) bugungi kunda eng ko‘p tarqalgan va fundamentaldir. U har qanday
o‘lchamdagi mahalliy tarmoq larda ishlaydi. Undan tashqari protokollardan
Internet global tarmog‘ida ishlash imkonini beruvchi yagona protokoldir.TCP/IP
protokollar stekiga turli bosqichlarda ishlovchi ko‘p protokollar kiradi, lekin o‘z
nomini u ikkita TCP va IP protokollar nomidan olgan.TCP (Transmission Control
Protocol) – transport protokoli, TCP/IP protokollar
stekidan foydalanib
tarmoqda axborotlarni uzatishni boshqarish uchun xizmat qiladi. (4-rasm)
IP (Internet Protocol) – tarmoq bosqich protokoli, turli tarmoqdan iborat
bo‘lgan tarmoqlarda axborotlarni yetkazish uchun transport protokollarining
biridan foydalanadi, masalan
TCP yoki UDP.
TCP/IP stekning quyi bosqichi axborot uzatishning standart
protokollaridan foydalangani uchun uni har
qanday tarmoq texnologiyasi
qullanganda va har qanday operatsion tizimli kompyuterlarda ishlatish mumkin
bo‘ladi.
SABZAVOTLARNI FERMENTATSIYA QILISH

Bijg‘ish jarayonida sabzavot mahsulotlari mikroorganizmlarni xushbo‘y hid va o‘ziga
xos maza
beruvchi metabolitlari bilan to‘yinadilar. Bundan tashqari ular oqsil moddalari bilan ham to‘yinadilar. Sut
kislotali bijg‘ish orqali mahsulot tayyorlash geografiyasi ko‘proq SHarq mamlakatlariga xosdir. Masalan,
tuzlangan baliq – bu sharq taomidir. Soya o‘simligi urug‘ini sut kislotali bijg‘itish orqali olinadigan ozuqa
mahsulotlari ham SHarq mamlakatlariga xosdir. Ma’lumki, soya urug‘idan juda
ham xilmaxil mahsulotlar
tayyorlanadi. Xitoy, YAponiya, Koreya,
Malayziya, Indoneziya mamlakatlarida soya urug‘ini
mikroorganizmlar yordamida ishlov berish orqali ko‘p sonli mahsulotlar tayyorlanadi. Masalan,
Indoneziyada tayyoranib, butun jahonda noyob (delikates) hisoblangan «Tempe nedele» nomli taom soya
urug‘idan fermentatsiya qilish orqali tayyorlanadi. Soyadan tayyorlangan ovqatga xushbo‘y hid beruvchi
va uni oqsil moddalari bilan boyituvchi Koreya va Xitoy taomlari ham butun dunyoga ma’lum. Xitoyni
ananaviy ovqatga – «Sufu» - soyani Mucor zamburug‘i bilan boyitish orqali tayyorlanadi. YAponiya
delikatesi – «Natto» soyani Aspergillus oruzae zamburug‘i bilan qayta ishlash orqali tayyorlanadi.
Ko‘pchilik hollarda soya o‘simligini yuvib, tozalab unga zamburug‘ ekiladi. Zamburug‘ (Rhizopus, Mucor,
Aspergillus) sekin o‘sib,
rivojlanib, o‘simlik to‘qimalarini oralariga, ichiga kirib ketadi va o‘zidan nafaqat
serkalloriyali oqsil moddalari, balki xushbo‘y xid va o‘ziga xos bo‘lgan maza beradigan biologik moddalar
chiqaradilar. SHarq taomlarini delikatesligi ham ana shunda. SHu o‘rinda qadimiy Xitoy ovqati bo‘lib
kelgan, endilikda YAponiya va boshqa mamlakatlarida ham keng ist’emol qilinib kelayotgan bir sousni
texnologiyasini keltirishni lozim topdik. Bu sousni tayyorlash uchun dastlab tuzlangan soya urug‘ini
Aspergillus oruzae zamburug‘i bilan fermentatsiya qilinadi. Hosil bo‘lgan eritmaga tuzli suv qo‘shiladi va
8-12 oy mobaynida big‘jishga qo‘yiladi. Aralashma tipidagi bu bijg‘ish asosan. Pediococcus Soyae
bakteriyasi va Saccharomyces rouxii va Torulopsis achitqi zamurug‘lari amalga oshiriladi.
Bunday
murakkab bijg‘ish oqibatida, mahsulot to‘lig‘icha mikroorganizmlar metabolitlari – sut kislotasi va boshqa
ozuqa kislotalari hamda etil spirtidan iborat mahsuotga aylanadi. Bijg‘ish jarayoni tugagach,
tayyor
mahsulot siqiladi va idishlarga quyiladi. Bunday mahsulotni «Moromom» deb yuritiladi.
CHOY, KOFE - Toshkent kimyo-texnologiya instituti «vinochilik texnologiyasi va sanoat uzumchiligi» fakulteti «biotexnologiya»...

bunda choy bargida asosiy biokimyoviy o‘zgarishlar sodir bo‘ladi, choyni ta’mini belgiluvchi xushbo‘y
birikmalar buralish va fermentatsiya bosqichida paydo bo‘ladi.
So‘ldirish bosqichida asosan peroksidaza va polifenoloksidaza (pirgalol yadrosi saqlagan
katexinlarni oksidlanishi) fermentlarini ta’siriga muhim e’tibor beriladi. Buralish davrida choy bargini
strukturasiga shikast tegadi va xujayralar buziladi, oqibatda oksidlovchi fermentlarni o‘zlarini substratlari
bilan uchrashuviga imkon yaratiladi. CHoy bargida fermentatsiya endogen fermentlar hisobidan amalga
oshiriladi. Xuddi mana shu xususiyati bilan choy tayyorlash texnologiyasi oziq-ovqat sanoatini boshqa
texnologiyalaridan farq qiladi.
CHunki ko‘pchilik texnologiyalarda ferment preeparatlari jarayonni tezlashtirish maqsadida
tashqaridan qo‘shiladi. CHoy tayyorlash texnologiyasida fermentatsiya asosiy jarayon hisoblanadi va
tayyor mahsulotni sifatini belgilaydi.
Buralish davrida, xujayra strukturasi buzilib katexinlarni polifenoloksidaza fermenti ishtirokida jadal
oksidlanadilar va netijada xinoinlar hosil bo‘ladi. Keyin xinoinlar kondensatsiyaga uchrab, qo‘ng‘ir rangli
moddaga aylanadilar. Bu jarayonni quyidagicha izohlash mumkin:
n (O - xinon) rangli polimer mahsulotlari.
SHunday qilib, choy bargini fermentatsiya jarayonida katexinlar oksidlanib kondensatsiyaga
uchraydilar, natijada ishlov berilgan choy barglarida katexinni oksidlangan mahsulotlari teoflavinlar va
teo\arubiginlar to‘planadilar.
Bu moddalar choyni mazasini, ta’mini va xushbo‘y hidini belgilaydilar. SHubxasiz choy
tayyorlashni asosini tashkil qiluvchi fermentativ oksidlanish jarayonida biotexnologiyani roli eng muhimdr.
Masalan, bu ma’lum formadagi katexinlarni miqdoriy o‘zgarishi yoki oksidlanish jarayonida to‘g‘risidan-
to‘g‘ri ishtirok etuvchi fermentlarni genlarini faollashuvi bilan bog‘liq bo‘lgan jarayonlardir.
Eruvchan kofe tayyorlash texnologiyasi to‘g‘risida fikr yuritiladigan bo‘lsa, bu masala juda ham kam
o‘rganilgan. Kofe tayyorlash texnologiyasi quyidagicha: kofe mevasi suvda ekstraksiya qilinadi,
eritmasdan qolgan cho‘kma eritmadan ajratiladi va uni tabiiy fermentatsiyasi amalga oshadi. Bu jarayonda
bakteriyalar va achitqi zamburug‘lari ishtirok etadilar. Xuddi mana shu jarayon kofega xid va ta’am
berishda mahim ahamiyat kasb etadi. Umuman olganda kofe tayyorlash texnologiyasi chuqur ilmiy asosga
ega emas. SHunga qaramasdan kofening sifati ko‘pchilik xollarda (deyarli hamma vaqt) kommersiya
talablariga to‘liq javob beraoladi. Kofe ist’emol qilish butun dunyoda tobora oshib bormoqda. Hozir Lotin
Amerikasi mamlakatlari va AQSHda kofe tayyorlashni ilmiy asoslari chuqur tahlil qilinmoqda.
Algoritmning asosiy turlari - 1- semunar mavzu: Umumta’lim maskanlarida matematika va informatika o’qitishdagi muammolar...

|
1- semunar mavzu: Umumta’lim maskanlarida matematika va informatika o’qitishdagi muammolar va ularni hal qilish usullari
|
bet | 40/54 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,52 Mb. | | #132670 |
Bog'liq seminar va oxirigacha3. Algoritmning asosiy turlari.
Masala yеchimining algoritmi ishlab chiqilayotgan davrda asosan uch xil turdagi algoritmlardan foydalanib, murakkab ko`rinishdagi algoritmlar yaratiladi.
Algoritmning asosiy turlariga chiziqli, tarmoqlanadigan va takrorlanadigan ko`rinishlari kiradi.
Murakkab masalalarning yеchimini olish algoritmlari yuqoridagi turlarining barchasini o`z ichiga olishi mumkin.
Chiziqli turdagi algoritmlarda bloklar biri kеtidan boshqasi joylashgan bo`lib, bеrilgan tartibda bajariladi. Bunday bajarilish tartibi ― “ketma-ket” dеb ham yuritiladi.
Yuqorida ko`rib o`tilgan birinchi misol chiziqli turdagi algoritmga misol bo`ladi. Amalda hamma masalalarni ham chiziqli turdagi algoritmga kеltirib yеchib bo`lmaydi.
Ko`p hollarda biron bir oraliq natijaga bog`liq ravishda hisoblashlar yoki u yoki boshqa ifodaga ko`ra amalga oshirilishi mumkin yani birorta mantiqiy shartni bajarilishiga bog`liq holda hisoblash jarayoni u yoki bu tarmoq bo`yicha amalga oshirilishi mumkin. Bunday tuzilishdagi hisoblash jarayonining algoritmi ― “tarmoqlanuvchi turdagi algoritm” dеb ataladi.
|
|
12.1-rasm. Chiziqli algoritm.
|
12.2-rasm. Shart blok sxemasi.
|
Ko`pgina hollarda masalalarning yеchimini olishda bitta matеmatik bog`lanishga ko`ra unga kiruvchi kattaliklarni turli qiymatlariga mos kеladigan qiymatlarini ko`p martalab hisoblashga to`g`ri kеladi.
Hisoblash jarayonining bunday ko`p martalab takrorlanadigan qismi ― “takrorlanishlar” dеb ataladi. Takrorlanishlarni o`z ichiga olgan algoritmlar ― “takrorlanuvchi turdagi algoritmlar” dеb ataladi. Takrorlanuvchi turdagi algoritmni yozish va chizish o`lchamlarini sеzilarli darajada qisqartirish takrorlanadigan qismlarni ixcham ifodalash imkonini bеradi.
Quyida biz, massivli va iteratsion hisoblash jarayonlariga doir masalalar amaliyotda ko`p uchramasligini inobatga olib, ularni tushuntirishda misol keltirib o`tamiz.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1- semunar mavzu: Umumta’lim maskanlarida matematika va informatika o’qitishdagi muammolar va ularni hal qilish usullari
|
Loyiha doirasida yechilishi kerak bo‘lgan muammo

|
Loyiha doirasida yechilishi kerak bo‘lgan muammo
|
bet | 26/54 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,52 Mb. | | #132670 |
Bog'liq seminar va oxirigachaLoyiha doirasida yechilishi kerak bo‘lgan muammo operatsion tizimlarni qiyosiy tahlilini o‘tkazish va ularga xos xususiyatlarni aniqlash.
Vazifalar:
1. Operatsion tizim tushunchasini o‘rganish va uning asosiy vazifalarini aniqlash.
2. MS DOS operatsion tizimi hususiyatlarini o‘rganish va undan foydalanish afzalliklari va kamchiliklarini aniqlash.
3. Windows operatsion tizimi hususiyatlarini o‘rganish va undan foydalanish afzalliklari va kamchiliklarini aniqlash.
4. Unix operatsion tizimi hususiyatlarini o‘rganish va undan foydalanish afzalliklari va kamchiliklarini aniqlash.
5. Linux operatsion tizimi hususiyatlarini o‘rganish va undan foydalanish afzalliklari va kamchiliklarini aniqlash.
Loyihaning maqsadi (nima uchun yaratilayapti) operatsion tizimlarining o‘ziga xos xususiyatlari, foydalanish afzalliklari va kamchiliklarini o‘ziga olgan ma’lumotnomani ishlab chiqish.
Loyihani amalga oshirishdan erishiladigan natija (loyiha mahsuli) “Kompyuterning operatsion tizimlarni qiyosiy tahlili” nomli ma’lumotnoma.
Loyihadan foydalanuvchilar: informatika fanini o‘rgatayotgan professor-o‘qituvchilar, o‘rganayotgan talabalar, tizimli dasturchilar, yakuniy foydalanuvchilar.
Loyiha doirasi:
bajarilish muddati: 5 xafta, loyiha qismlari belgilangan grafik asosida;
ishtirokchilar soni: har bir ishchi guruhda 5 tagacha ishtirokchi bo‘lishi mumkin.
Ma’lumotnomaning tarkibiy tuzilishi:
Kirish
1. Operatsion tizimlar va ularning asosiy vazifalari.
2. MS DOS operatsion tizimi va undan foydalanish afzalliklari va kamchiliklari.
3. Windows operatsion tizimi va undan foydalanish afzalliklari va kamchiliklari.
4. Unix operatsion tizimi va undan foydalanish afzalliklari va kamchiliklari.
5. Linux operatsion tizimi va undan foydalanish afzalliklari va kamchiliklari.
Xulosa va takliflar
|
| |
– MAVZU - Toshkent kimyo-texnologiya instituti «vinochilik texnologiyasi va sanoat uzumchiligi» fakulteti «biotexnologiya»...

Biokatalitik texnologiyalar.
Genetik muhandislik usullaridan foydalangan holda yo'naltirilgan modifikatsiya qilish
fermentlarning tuzilishini ular sifat jihatidan yangi xususiyatlarga ega bo'ladigan tarzda o'zgartirish
imkoniyatini ochadi. Shunday qilib, antibiotiklar ishlab chiqarishning biotexnologik qismini
birlashtiradigan genetik jihatdan yaratilgan ferment ekspansazasi yordamida penitsillinlardan
sefalosporinlarga o'tish imkoniyati dunyoda alohida qiziqish uyg'otmoqda. Bundan tashqari, boshqa
biokatalitik jarayonlardan foydalangan holda va ularni kimyoviy bilan birlashtirib, infektsiyalarga qarshi
kurashish uchun yangi antibiotiklar sinfini ishlab chiqarish mumkin.
Biokatalitik yondashuvlar yangi farmatsevtika jarayonlarini qurish uchun turli xil variantlar uchun
katta maydonni ochib beradi. Xususan, genetik jihatdan yaratilgan fermentlardan foydalanish barcha dori-
darmonlarning 70% dan ko'pini tashkil etadigan birikmalarning optik faol izomerlarini olishga imkon
beradi. Shu bilan birga, biokatalitik jarayonlarning o'zini o'zi qoplash muddati kimyoviy sintez bilan
taqqoslaganda ancha qisqaroq bo'lib, ular energiya xarajatlari va kapital qo'yilmalar bo'yicha ham katta
istiqbollarga ega. Texnotexnika fermentlari biokimyoviy, ferment immunoassay va DNK tahlillarida
diagnostik test tizimlarini yaratish uchun keng qo'llaniladi.
Biotexnologiya tibbiyotda juda katta rol o'ynaydi. Ushbu fan yangi dori-darmonlarni ishlab
chiqarishni osonlashtiradi, ularni tezroq, arzonroq, xavfsiz va samaraliroq qiladi. Faqatgina klinik
sinovlarni o'tkazish o'rniga, endi olimlar kasallik paydo bo'lishining umumiy mexanizmlari va shakllarini
o'rganmoqdalar. Simulyatsiya orqali ular yangi moddalarning ta'sirini ishlab chiqish va o'rganishga qodir.
Dunyo bo'ylab 400 dan ortiq farmatsevtika kompaniyalari genetik muhandislik mahsulotlarini tadqiq etish
va rivojlantirish bilan shug'ullanmoqdalar, bu mahsulotlar soni yil sayin o'sib bormoqda va kelgusi bir
necha yil ichida bozor bunday dorilar bilan to'yingan bo'lishi taxmin qilinmoqda.
Massivli hisоblash jarayonlarini algoritmlash

|
Massivli hisоblash jarayonlarini algoritmlash
|
bet | 41/54 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,52 Mb. | | #132670 |
Bog'liq seminar va oxirigacha4. Massivli hisоblash jarayonlarini algoritmlash.
Massivli hisоblash jarayonlarini algоritmlash tizimi sikl (takrorlanuvchi)li jarayonlarni algоritmlash kabi bo`ladi. Farqi shundaki, o`zgaruvchining qiymatlari sikl davоmida sikl parametrlariga bоg`liq bo`lmaydi. O`zgaruvchining indeksi sikl parametriga bоg`lik bo`ladi. Shuning uchun o`zgaruvchining qiymatlari uchun jоy ajratish talab etiladi. Massivli hisоblash jarayonlarini algоritmlash quyidagicha bo`ladi:
1. Massivdagi o`zgaruvchining qiymatlari uchun jоy ajratiladi.
2. Sikl bоshi va qadami beriladi.
3. Hisоblash jarayoni bajariladi.
4. Sikl qadamini qo`shish.
5. Sikl оxirini tekshirish.
6. Natija оlish.
Misоl № 1. Kоrrelyatsiya kоeffitsentini hisоblash.
Rxy=
1. Xi,...,Xn vaYi,...,Yn uchun jоy ajratiladi.Quyidagi belgilashlar kiritiladi.
S=∑Xi, S1=∑Yi, S2=∑(Xi-Xоhrta), S3=∑(Yi-Yоhrta), S4=∑(Xi-Xоhrta)2,
S5=∑(Yi-Yоhrta)2
2. Sikl bоshi N=1, qadam 1 deb оlinadi.
3. Rxy-kоeffitsent hisоblanadi.
4. Sikl qadami qo`shiladi.
5. Sikl оxiri tekshiriladi.
6. Natija R оlinadi.
Bu algоritmning blоk-sxemasi quyidagicha bo`ladi.
Iteratsiоn hisоblash jarayonlarini algoritmlash.
Tajribada cheksiz davоm etuvchi prоgressiyalarni hisоblashga to`gri keladi. Masalan, cheksiz qatоr berilgan bo`lsin uni xadlari yig`indisini berilgan aniqlikkacha hisоblash talab etilsin. Bunday prоtseslar iteratsiоn prоtseslar deyiladi. Iteratsiоn siklli jarayonlarni algоritmlash siklli jarayonlarni algоritmlash kabi bo`ladi. Lekin bu jarayonda sikllar sоni nоma`lum bo`lganligi sababli sikl оxiri yig`indidagi o`zgaruvchining xadlarini eng kichik aniqlik darajasi bilan tekshiriladi. Uni quyidagicha izоxlash mumkin.
1. Masala shartida berilganlar aniqlanadi.
2. Sikl bоshi va aniqligi darajasi beriladi.
3. Hisоblash jarayoni beriladi.
4. Sikl qadami qo`shiladi.
5. Sikl оxiri ketma-ket kelayotgan o`zgaruvchining qadami оrqali tekshiriladi.
6. Natija оlinadi
Sikl оxiri 2 hil usulda tekshiriladi:
1. Agar cheksiz o`zgaruvchining xadlari bоrgan sari kamayib bоrsa, u hоlda shu xad berilgan aniqlikkacha tekshiriladi
2. Agar cheksiz o`zgaruvchining xadlari kamayib bоrmasa, lekin 2 xad оrasidagi ayirma kamayib bоrsa, u hоlda shu ayirmaning absalyut qiymati berilgan aniqlikkacha tekshiriladi.
|
| |
Ozuqa vitaminli preparatlari ishlab chiqarish

|
Ozuqa vitaminli preparatlari ishlab chiqarishBog'liq Biologiya ma\'ruza 2022Ozuqa vitaminli preparatlari ishlab chiqarish
Ozuqa mahsulotlarini sifatini, ularni biologik xususiyatlarini ko‘tarish uchun muhim omillardan biri
bo‘lib, ularni tarkibidagi vitaminlarni miqdori va xilma-xilligi xizmat qiladi. Vitaminlar turli xil kimyoviy
tuzilishga ega bo‘lib, organizmni xayotiy faoliyatini faol ushlab turishga xizmat qiladi. Vitaminlarni
biologik faolligi, ularni faol guruh sifatida fermentlarni kataliz markazlari tarkibiga kirishi bilan bog‘liq.
SHuning uchun ham vitaminlar miqdori kamayganda, tegishli fermentlarni faolligi pasayadi, oqibatda
biokimyoviy jarayonlar susayib, ishdan chiqa boshlaydi. Bu esa vitaminlar etishmasligi bilan bog‘liq
bo‘lgan har xil kasalliklarga olib keladi.
Ma’lumki, inson va hayvon organizmi o‘zlariga kerakli bo‘lgan vitaminlarni sintez qilaolmaydilar,
ammo o‘simliklar esa bunday noyob xususiyat egasidirlar. Ular tabiatda topilgan barcha vitaminlarni
(vitamin V12 dan tashqari) sintez qilish xususiyatiga egadirlar. Mikroorganizmlar ham ko‘pgina
vitaminlarni sintez qilaoladilar. Ko‘rinib turibdiki, o‘simlik va mikrob mahsulotlari inson va hayvon uchun
almashtirib bo‘lmaydigan vitamin manbai bo‘lib xizmat qilar ekan.
Organizmni vitaminga bo‘lgan muhtojligi ikki yo‘l bilan qondiriladi: ovqat va organizmdagi
mikroorganizmlarni vitamin sintez qilish xususiyatlari orqali. Bir kamerali oshqozonli organizmlar uchun,
vitaminlar bilan ta’minlashni asosiy yo‘li oziq-ovqat tarkibida iste’mol qilish yoki sof holdagi vitaminlarni
yoki ularni old mahsulotlarini (organizmda vitaminga mikroflora moddalar) qabul qilishdir,chunki bunday
organizmlarda mikroflora unchalik rivojlanmagan bo‘ladi, shu tufayli vitaminlar sintezi deyarli amalga
oshmaydi. Kovush qaytaradigan hayvonlarni oshqozon oldi qismida mikrofloraga boy bo‘lganligi uchun
vitaminlarga bo‘lgan muhtojlikni ular orqali qondirib turadi. Qishloq xo‘jalik hayvonlarini ozuqasi asosan
o‘simliklardan tayyorlanishi, ularnitarkibidagi vitaminlar (B12)o‘simliklarda sintez bo‘lmaganligini
e’tiborga olib, hayvon ozuqasiga qo‘shimcha qilib, mikroorganizmlardan ajratilgan servitamin mahsulotlar
aralashtirib turiladi.
|
| |
T/r
  
Shakl - 1- semunar mavzu: Umumta’lim maskanlarida matematika va informatika o’qitishdagi muammolar va ularni...

|
1- semunar mavzu: Umumta’lim maskanlarida matematika va informatika o’qitishdagi muammolar va ularni hal qilish usullari
|
bet | 39/54 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,52 Mb. | | #132670 |
Bog'liq seminar va oxirigachaT/r
|
Shakl
|
Qaysi holda
Ishlatiladi
|
T/r
|
Shakl
|
Qaysi holda ishlatiladi
|
1
|
|
Boshlanish va oxirida
|
5
|
|
Natijani chop etish uchun
|
2
|
|
Hisoblashlar uchun
|
6
|
|
Takrorlanish boshlanishida
|
3
|
|
Tarmoqlanish shartini tеkshirishda
|
7
|
|
Yordamchi algoritmga murojaat
|
4
|
|
Axborotni kiritish va chiqarish
|
8
|
|
Blok-sxemadagi harakat yo`nalishi
|
Algoritmni maxsus tilda ifodalash.
Bu usulda algoritmni ifodalash uchun ― “dasturlash tillari” dеb ataluvchi suniy tillar qo`llaniladi. Buning uchun ishlab chiqilgan algoritm shu tillar yordamida bir manoli va kompyuter tushuna oladigan ko`rinishda tavsiflanishi zarur.
Uning tarkibida chеklangan sondagi sintaksis konstruksiyalar to`plami bor bo`lib, u bilan algoritm yaratuvchi tanish bo`lishi kеrak. Ana shu konstruksiyalardan foydalanib buyruq va ko`rsatmalar formal ifodalarga o`tkaziladi.
Zamonaviy dasturlash tillari, kompyuterning ichki kompyuter tilidan kеskin farq qiladi va kompyuter bеvosita ana shu tilda ishlay olmaydi. Buning uchun dasturlash tilidan mashina tushunadigan tilga tarjima qiluvchi maxsus dastur - translyatordan foydalaniladi.
Dasturni translyatsiya qilish va bajarish jarayonlari vaqtlarga ajraladi.
Avval barcha dastur translyatsiya qilinib, so`ngra bajarish uslubida ishlaydigan translyatorlar ― “kompilyatorlar” ga uzatadi. Dastlabki tilning har bir opеratorini o`zgartirish va bajarishni kеtma-kеt amalga oshiriladigan translyatorlar ― “intеrprеtatorlar” dеb ataladi.
Dasturlashning ixtiyoriy tili bеlgilar majmuini va algoritmlarni yozish uchun ushbu bеlgilarni qo`llash qoidalarini o`z ichiga oladi.
Dasturlash tillari bir biridan alifbosi, sintaksisi va sеmantikasi bilan ajralib turadi.
Alifbo - tilda qo`llaniladigan ko`plab turli ramziy bеlgilar (harflar, raqamlar, maxsus bеlgilar)dir.
Tilning sintaksisi, jumlalar tuzishda bеlgilarning bog`lanish qoidalarini bеlgilaydi, sеmantikasi esa ushbu jumlalarning mazmuniy izohini bеlgilaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1- semunar mavzu: Umumta’lim maskanlarida matematika va informatika o’qitishdagi muammolar va ularni hal qilish usullari
|
Topshiriqlar - 1- semunar mavzu: Umumta’lim maskanlarida matematika va informatika o’qitishdagi muammolar va ularni...

|
1- semunar mavzu: Umumta’lim maskanlarida matematika va informatika o’qitishdagi muammolar va ularni hal qilish usullari
|
bet | 27/54 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,52 Mb. | | #132670 |
Bog'liq seminar va oxirigachaTopshiriqlar
1.Operatsion tizimlarning kamida 4 tasi uchun ko‘rgazmali dars materiali tayyorlang
Topshiriqni bajarish tartibi:
a. Talabalar kompyuterdan internetni ishga tushirishadi.
b. Internetdan operatsion tizimlarning bir-biridan farqlari haqida ma’lumotlar to’plashadi.
c. Ms Power point yoki Swish dasturlaridan foydalanib Olingan ma’lumotlar asosida mavzu uchun dars materillarini tayyorlashadi.
2.Darsda bilimni baholovchi turli usullardan foydalanib Mavzu ga doir testlar tuzing
Topshiriqni bajarish tartibi:
a. Operatsion tizimlar haqida to’plangan ma’lumotlar asosida test tuzishadi
b. Tuzilgan testlarni o’qituvchi ko’magida talabalar Moodle tizimida interaktivligini ta’minlashadi(3-Laboratoriya ishida namuna).
3.Mavzuga doir texnologik xarita tuzing
Topshiriqni bajarish tartibi:
a. Talabalar Operatsion tizimlarda ishlash ko’nikmasini to’la o’zlashtirgach mavzuga doir texnologik xarita tuzadilar(17 laboratoriya ishda namuna keltirilgan).
11-seminar
Mavzu. “Matn protsessori bilan ishlash” mavzusini o’qitish metodikasi
Ishning nomi: Matn muharriri mavzusini o‘qitish uslubiyoti
Ishning maqsadi: Talabalarga matn muxarriri mavzusini o‘qitish uslubiyotini o‘rgatish.
Nazariy ma’lumotlar.
Hozirgi kunda axborot texnologiyalari kirib bormagan soha deyarli kamchilikni tashkil etadi. Ayniqsa ta’lim tizimida zamonaviy axborot texnologiyalaridan o‘quv jarayonida foydalanish katta ahamiyat kasb etib, ta’lim oluvchining bilim samaradoligini yanada oshirishga katta ahamiyat kasb etishi pedagogik sohada ilmiy izlanishlar olib borgan olimlar tomonida isbotlangan. Zamonaviy pedagogik texnologiyalardan informatika fanining «WORD matn muharriri va uning imkoniyatlari» mavzusini dars jarayonini tashkil etishni ko‘rib chiqamiz.
Darsning maqsadlari:
a) ta’limiy: talabalarga zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanib, WORD matn muharriri va uning imkoniyatlarini o‘rgatish;
b) tarbiyaviy: kompyuter texnika vositasidan matn ko‘rinishdagi ma’lumotlarni qayta ishlashda foydalanishni talabalar ongida shakllantirish;
v) rivojlantiruvchi: talabalarni WORD matn muharriri va uning imkoniyatlari bo‘yicha amaliy bilim va ko‘nikmalarini rivojlantirish;
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1- semunar mavzu: Umumta’lim maskanlarida matematika va informatika o’qitishdagi muammolar va ularni hal qilish usullari
|
Vaksinalarning quyidagi turlari mavjud

1. Farmasevtika biotexnologiya xaqida nimalarni bilasiz?
2. Farmasevtika biotexnologiyani maqsad va vazifalari nimalardan iborat?
3. Genetika, genomika tushinchalariga tavsid bering
4 Biokatalitik texnologiyalar xaqida nimalar bilasiz?
5. Antibiotik ishlab chiqarishda biotexnologiyani roli nimalardan iborat
6. Vaksina va Garmon ishlab chiqarishda biotexnologiyani roli qanday?
3-ilova
Mavzu bo‘yicha foydalanilgan adabiyotlar.
1. Mirxamidova R., Vaxobov A.X., Davronov Q., Tursunboeva G.S. Mikrobiologiya va
biotexnologiya asoslari. Darslik.Ilm ziyo.Toshkent-2014. 336 b.
2. С.И.Колесников. Обшая биология. Учебного пособия. Москва. 2020 г. Стр 287.
3. Н.В.Чебишев. Биология. Учебник для студентов высших учебник заведений. 2016 г. Стр.
640.
B2 vitaminning ozuqa preparati - Toshkent kimyo-texnologiya instituti «vinochilik texnologiyasi va sanoat uzumchiligi»...

49-chizma. Eremothecium
ashbyii
kulturasi
yordamida
riboflavin
ozuqa
konsentrati
olishning
texnologik chizmasi
1-xavo
kompressori;
2-
ajratgich; 3-resiver; 4-bosh filtr; 5-
inokulyator; 6-aralashtirgich; 7-
fermentyor;
8-inokulyator;
9-
kultural
suyuqlik
yi`iladigan
moslama; 10-bu`lantirish uskunasi;
11-quritish
uskunasi;
12-
maydalagich.
Ozuqa muhiti tarkibiga kerakli miqdorda soya uni,
makkajuxori ekstrakti, bo‘r (CaCo3), gidrol,
shakar, K2HOP4, NaCl va boshqa makro va mikroelementlar qo‘shiladi. Fermenterga yuborilishdan oldin
ozuqa muhiti sterilizatsiya qilinadi. Ekuv materiali sifatida Eremothecium ashbyii ni pshenoda o‘stirilgan
sporolari ishlatiladi.
Yuvilgan psheno bo‘kish uchun 30-35 minut davomida sut sardobida ushlab turiladi, keyin quritilib,
50-60 grammdan sterilizatsiya qilingan flakonlarga solinadi. Flakonda psheno uch marotaba sterilizatsiya
qilinadi va undan keyin achitqi zamburug‘i suvdagi susbenziyasi bilan ekiladi va 7-8 kun davomida 29-
30os inkubatsiyaga qo‘yiladi. Ko‘rsatilgan vaqt oshgandan keyin va kuum- qurutgichda sekin quritilib,
suyuq ekuv materiallari tayyorlashga yuboriladi.
Riboflavin olish uchun produtsent 28-300S da 72 soat davomida o‘stiriladi. Har 8
soatda mikrob
xujayralarini, ozuqa muhiti tarkibini va hosil bo‘lgan vitaminni nazorat qilib boriladi.
Tayyor kultural suyuqlik fermentatsiya oxirida, 5% quruq modda va 14 mg/mg riboflavin saqlashi
kerak.
Quritish jarayonida bu vitaminni mo‘tadillashtirish maqsadida kultural suyuqlik xlorid kislotasi bilan
pH 4,5-5,0 gacha nordonlashtiriladi, undan keyin vakuum-bug‘latgich uskunasida konsentrlashtiriladi.
Olingan konsentrat odatda, 5,6 mg/ml vitamin B12 va 20% quruq modda saqlagan bo‘ladi. quyultirilgan
vitamin konsentrati purkab qurutgich uskunasida, namligi 5-10% qolgunga qadar quritiladi. Keyin kepak
va makkajo‘xori
bilan aralashtirilib, 20 grammdan polietilen paketchalarga solib chiqiladi va bu
paketchalarga qog‘oz
qopcha solib, tegishli etiketkalar bilan jihozlantiriladi. Tayyor mahsulotda vitaminni
miqdori 1% dan kam bo‘lmasligi kerak. Tayyor mahsulotni saqlash davri 1 yil.
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi “Elektromagnit maydonlar va to’lqinlar” fanidan 2J5deRjUoMLirmFUJmtXfPNZoVP79CWdsFdmrIRe

Adabiyotlar ro’yxati4. Н.А.Семёнов. Техническая электродинамика. 1973 г.6. Лебедев И.В. Техника и приборы сверх высоких частот в 2-х т., т. 1. - М.:Госэнергоиздат, 1970.8. Вольман В.И., Пименов Ю.В, Техническая электродинамика, - М: Связь,1971. Вольман В.И., Пименов Ю.В, Техническая электродинамика, - М: Связь,1971.Talabalar bilimini baholashE’TIBORINGIZ UCHUN RAXMAT! |
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi “Elektromagnit maydonlar va to’lqinlar” fanidan
|
Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #238007 |
Bog'liq 2J5deRjUoMLirmFUJmtXfPNZoVP79CWdsFdmrIReBu sahifa navigatsiya:
- Adabiyotlar ro’yxati
- 4. Н.А.Семёнов. Техническая электродинамика. 1973 г.
- 6. Лебедев И.В. Техника и приборы сверх высоких частот в 2-х т., т. 1. - М.:Госэнергоиздат, 1970.
- 8. Вольман В.И., Пименов Ю.В, Техническая электродинамика, - М: Связь,1971. Вольман В.И., Пименов Ю.В, Техническая электродинамика, - М: Связь,1971.
- Talabalar bilimini baholash
- E’TIBORINGIZ UCHUN RAXMAT!
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI “Elektromagnit maydonlar va to’lqinlar” fanidan “Telekommunikatsiya texnologiyalari (5350100 - Telekommunikatsiyalar, Teleradioeshittirish, Mobil tizimlar)” yo‘nalishi uchun Ma’ruza mashg’ulotidan taqdimot slaydlari
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
O’qituvchi: Xudayberganov Jo’rabek Davlatboyevich
Adabiyotlar ro’yxati: 1. Ю.В.Пименов, В.И.Вольман. Техническая электродинамика. 2000 г. 2. В.И.Вольман, Ю.В.Пименов. Техническая электродинамика. 1971 г. 3. В.Б.Витевский, Э.А.Павловская. Электромагнитные волны в технике связи. 1995 г. 4. Н.А.Семёнов. Техническая электродинамика. 1973 г. 5. Сборник упражнений и задач по электродинамическим дисциплинам: Учебное пособие для вузов. / Под ред. Э.А. Павловской. - М.; Радио и связь,1996- 197с. 6. Лебедев И.В. Техника и приборы сверх высоких частот в 2-х т., т. 1. - М.:Госэнергоиздат, 1970. 7. Сазонов Д.М., Гридин А.Н., Мишустин Б.А. Устройства СВЧ. / Под ред. Д.М. Сазонова. - М.: Высшая школа, 1981. 8. Вольман В.И., Пименов Ю.В, Техническая электродинамика, - М: Связь,1971. Вольман В.И., Пименов Ю.В, Техническая электродинамика, - М: Связь,1971. Fan nomi: Elektromagnit maydonlar va to’lqinlar |
Ma’ruza
|
Laboratoriya
|
Mustaqil ta’lim
|
Semestr davomida
|
44 soat
|
30 soat
|
106 soat
| Talabalar bilimini baholash
Baholash tizimi
|
Joriy nazorat
|
Maksimal ball (40)
| |
Joriy nazorat (faollik va darsga tayyorgarlik, beshta laboratoriya ishini bajarish va himoya qilish)
|
30
| |
O'rganilayotgan fanning nazariy materiallari mavzularidan biri bo'yicha referat shaklida mustaqil ish (ma'ruzachi tomonidan qabul qilinadi)
|
10
| |
Oraliq nazorat
|
Maksimal ball (10)
| |
Oraliq nazorat yozma ish, test (ma’ruza mashg‘ulot o‘qituvchisi tomonidan qabul qilinadi).
|
10
| |
Yakuniy nazorat
|
50
| |
Fan bo‘yicha jami:
|
100
|
Elektromagnit maydon haqida tushuncha
E’TIBORINGIZ UCHUN RAXMAT!
|
| |