nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
P e da go gi k m u n o s a b at l ar ni i ns o n p ar var l as h t i r i s h v a demokratizatsiyalashda

texnologiyani kullashni talab etadi. Shu sababli xar bir mashgulotda bitta texnologiyadan
emas, balki ukuvchilar bilim olishining xar bir boskichining
uziga xos xususiyatlaridan
kelib chikib, xar bir boskichda tegishli texnologiyadan foydalaniladi. Shunday kilib, bitta
mashgulotda bir nechta pedagogik texnologiya uygunlashtiriladi.
Ukuvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish va samaradorligini oshirishga
karatilgan pedagogik texnologiyalar ukuvchilarda ijtimoiy
normalarga xos ongli
intizomning vujudga kelishi, motivatsiyaning yukori darajada bulishi, bilim, kunikma
va malakalarni ongli uzlashtirishga bulgan
extiyojning ortib borishi, kuzlagan
natijaning kafolatlanganligi va samaradorlikning yukori bulishi bilan xarakterlanadi.
Ushbu texnologiyalar jumlasiga didaktik-uyin, muammoli ta’lim, modulli ta’lim,
xamkorlikda ukitish, kommunikativ ta’lim, ukuv materiallarining (jadval va belgili)
modellari texnologiyalari kiradi.
6-ma’ruza
nurlanishning laxminiv dozasi - O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi u. X. Xasanov fuqaro muhofazasi...

|
O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi u. X. Xasanov fuqaro muhofazasi va tibbiy xizmati
|
bet | 59/179 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 2,55 Mb. | | #82 |
nurlanishning laxminiv dozasi
portlash joyidagi 2 soat o'tgandan so'nggi nurlanish dozasining quvvati
Y e с h i s h:
25
= 2;
R
bezarar qabul qilish mumkin bo'lgan nurlanish dozasi
12,5 Rentgen/soat
20-jadvaldagi 1-qatordan 2,0 raqami topilib, uning qarshisidagi tepa qatordagi 2 soat (portlash yo`z bergan joyga undan keyin o'tgan vaqt - 2 soat) bilan bir nuqtada tutashguncha masofani o'tib, ushbu nuqtadagi raqam olinadi. Berilgan masaladagi talabga ko'ra, portlash yo`z bergan joyga undan so'ng 2 soat o'tgach, kirib ishlash muddati 4 soat ichida bo'lishi mumkin.
|
| |
Mustaqil tayyorlanish jarayonida quyidagilarni bilish kerak

|
Mustaqil tayyorlanish jarayonida quyidagilarni bilish kerak
|
bet | 52/123 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,55 Mb. | | #246168 |
Mustaqil tayyorlanish jarayonida quyidagilarni bilish kerak
bosh nazariy asoslarni aniqlash va nazorat savollariga javob berishga tayyor bo'lish shart;
daftarda quyidagi chizmalarni ifodalash kerak: «Yadroviy qurol bilan shikastlangan o'choqda DTYKGni ishga tushirish». «Kimyoviy zararlangan o'choq vujudga kelganida DTYKG faoliyatini boshlash»;
tushunilmagan savollarni mashg'ulotlarda aniqlash uchun ifodalash.
DTYKG boshlig'i harakatlarining ketma-ketligini esda saqlab qoling.
I - Dushman hujumi xavfi davrida:
1) DTYKGni shahardan tashqariga olib chiqishdan oldin :
a-guruhning shaxsiy tarkibini yig'ish uchun ko'rsatma olish;
b-DTYKG ni yig'ish haqida xabar berish;
d-tayinlangan transportini olish choralarini qabul qilish;
e-tibbiy anjomlarni olish va uni transportlarga yuklash;
f-guruh majmuasini tashkil qilish, yo’nalishini aniqlash va
harakatga keltirishga shaylash.
2) DTYKG shahardan tashqariga yetib kelganida:
a-guruh tarkibini joylashtirish va ovqatlanishni tashkil qilish;
b-guruhning shaxsiy tarkibini himoyalashni tashkil etish;
d-tibbiy anjomlarni qabul qilish (omborxonalarda saqlanayotganini);
e-guruh bo'limlari bo'yicha tibbiy anjomlarni taqsimlash va uni faoliyat ko'rsatishga tayyorlash;
f-transport va tibbiy nazorat guruhini shay holga keltirish;
g-guruh majmuasini tashkil etib zararlangan uchoqqa kirish navbatini aniqlash;
h-DTYKG shaxsiy tarkibini mashq qildirish, ma'naviyat-tarbiya ishlarini amalga oshirish.
II - Dushman hujumga o'tgach :
tibbiy nazorat guruhi oldiga vazifalarni qo'yish;
zararlangan o'choqqa kirish va yo'nalishni belgilash;
ish olib boriladigan joyni aniqlash;
DTYKG ishini boshlashini tashkil qilish;
fuqarolar muhofazasining boshqa tuzilmalari bilan aloqa qilishni uyushtirish;
DTYKGning shikastlanganlarni qabul qilish, saralash va dastlabki shifokor yordamini ko'rsatish amallarini tashkil etish;
7) dastlabki tibbiy yordam ko'rsatish guruhini yig'ishtirish.
|
| |
) kimyoviy usullar - O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi u. X. Xasanov fuqaro muhofazasi va tibbiy xizmati

|
O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi u. X. Xasanov fuqaro muhofazasi va tibbiy xizmati
|
bet | 149/179 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 2,55 Mb. | | #82 |
3) kimyoviy usullar - turli kimyoviy moddalar yuqumli kasalliklar qo'zg'otuvchilarini nobud etish ta'siriga asoslangan bo'ladi. Bunday moddalar soni hozirgi vaqtda 50 dan ziyod bo'lib, turli kimyoviy guruhlarga kiradi. Ko'proq qo'llaniladiganlari. xlor birikmalariga taalluqlidir (34-jadval).
-
biologik usul - emlash usuli bo'lib, uni amalga oshirish maqsadida vaksinalar yoki zararsizlantirilgan mikrojonzotlarning zahari ishlatiladi.
-
kompleks usulda - bu shunday usulki, uni amalga oshirish jarayonida yuqorida keltirilgan usullar turli nisbatlarda va ketma-ketlikda bir vaqtning o'zida qo'llaniladi.
Sanab o'tilgan dezinfeksiyalash usullarini 2 ta katta guruhga ajratish mumkin: 1) alohida usullarni qo'llash; 2) kompleks usullarni ishlatish.
|
| |
Mis kuparosi sexi - Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti olmaliq filiali «konchilik ishi»fakulteti

|
Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti olmaliq filiali «konchilik ishi»fakulteti
|
bet | 3/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #237365 |
Bog'liq Hisobot namunaMis kuparosi sexi. Mis kuporosi olish uchun xom ashyo sifatida mis granulalari, OvaKAT va MET elektrolitlari foydaliniladi.
Oltin va kumushni affinajlash sexi. Oltin va kumushni affinajlash tsexi 3 ta boʻlimdan iborat:
a) shlamni qayta ishlash bo'limi: Qayta ishlash mahsuloti mis elektrolitli pulpasi. Pulpani qayta ishlash texnologiyasiga qo'yiladigan asosiy talablar ulardan oltin, kumush, selen va tellurni maksimal darajada to'liq olishdir.
b) Oltin va kumushni affinajlash bo'limi: Qayta ishlash mahsuloti OK qotishmasidan tayyorlangan anodlardir. Anodni qayta ishlash texnologiyasiga qo'yiladigan asosiy talablar ulardan oltin va kumushning maksimal darajada to'liq olinishi hisoblanadi.Ishlab chiqarish mahsulotlari - oltin va kumushning tozalangan quymalari.
c) qabul qiluvchi eritish bo'limi: Oʻzbekiston Respublikasi korxonalaridan kelayotgan qimmatbaho metallar parchalari va chiqindilarini qabul qilish va qayta ishlash uchun moʻljallangan.
Sulfat kislota sexi. Sulfat kislota sexi ikki bo'limdan iborat: sulfat kislota ishlab chiqarish; ammoniy sulfit-bisulfit (ASB) ishlab chiqarish.a) sulfat kislota ishlab chiqarishga SK-3, SK-4 bo'limlari kiradi.Oltingugurt kislotasini ishlab chiqarish uchun xom ashyo metallurgiya sexidan oltingugurt dioksidi hisoblanadi. Tayyor mahsulot sulfat kislota bo'lib, mineral o'g'itlar ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.b) ammoniy sulfit-bisulfit ishlab chiqarish uchastkasi;Tsexning maqsadi ammoniy sulfit-bisulfit – mis boyitish fabrikasi ehtiyojlari uchun foydaliniladi. Ammoniy sulfit-bisulfit ishlab chiqarish uchun asosiy xom ashyo sanoat suvli ammiak va sulfat kislota ishlab chiqarishdan chiqadigan gazlardir.
Noyob metallar ishlab chiqarish sexi. Noyob metallar ishlab chiqarish sexi 2 bosqichdan iborat:
Kuydirilgan molibden ishlab chiqarish;
perrenat ammoniy ishlab chiqarish.
Kuydirilgan molibden va perrenat ammoniy ishlab chiqarish uchun dastlabki xom ashyo mis boyitish fabrikasidan keladigan molibden sanoat mahsulotidir (MSM).Kuydirilgan molibden ishlab chiqarish gorizontal aylanadigan pechlarda kuydirish yo'li bilan amalga oshiriladi.Perrena ammoniy ishlab chiqarish molibden sanoat mahsulotlarini gorizontal aylanadigan pechlarda kuydirish jarayonida gaz va changni yig'ish tizimida chiqindi gazlardan reniy sublimatlarini olish orqali amalga oshiriladi.
|
| |
о rtacha
D = x t = = 48 Rentgen

К 1

so nish

о rtacha
D = x t = = 48 Rentgen
К 1
so nish
J a v о b: ionlovchi nurlanish bilan zararlangan joylarda 3 soat mobaynida ishlagan sanitar guruhining odamlari jami, umumiy miqdorda 48 Rentgen miqdorida nurlanish dozasini qabul qilgan (har bir odam).
Hisoblab chiqilgan natijani 3 soat davomida ionlovchi nurlanish bilan zararlangan joyda bo'lgan odamning qabul qilishi bezarar bo'lgan miqdori bilan solishtiriladi (20-jadval)
Jadvaldagi ma'lumotlarga ko'ra ionlovchi nurlanish dozasi bilan zararlangan joylarda nurlanish dozasi quvvatining qoldiq dozasi 60.
Hosil bo'lgan raqam 3 soat davomida bezarar qabul qilinishi mumkin bo'lgan nurlanish dozasidan kamligi bilan ajralib turadi.
3-masala. Ionlovchi nurlanish bilan zararlangan joylarda odamlarni ziyon-zahmat ko'rmay bo'lish vaqtini aniqlash.
Radiofaol moddalar bilan zararlangan joylarda odamlarning bo'lish vaqtini belgilash talabi kelib chiqishi mumkin. Bu paytda qabul qilingan nurlanish dozasining quvvati inobatga olinadi. Ayni vaqtni 21-jadval yordamida hisoblab chiqish mumkin.
Dastlabki ma'lumotlar: yadroviy portlash 12.00 da sodir bo'lgan. Sanitar guruhi mazkur joyga portlash o'tgandan 2 soat keyin keldi. Bu paytda nurlanish dozasining quvvati 12,5 Rentgen/soatni tashkil qilgan.
Talab qilinadi: ayni sharoitlarda sanitar guruhi qancha vaqt mobaynida ishlashi mumkin? Ular nimalarni bajarish jarayonida 25 Rentgen nurlanish dozasini olishlari mumkin.
|
NAZORAT - O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi u. X. Xasanov fuqaro muhofazasi va tibbiy xizmati

|
O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi u. X. Xasanov fuqaro muhofazasi va tibbiy xizmati
|
bet | 53/123 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,55 Mb. | | #246168 |
NAZORAT SAVOLLAR1
fuqarolar muhofazasi tibbiy xizmati kuchlarini o'choqqa kirishini uyushtirish:
yadroviy qurol bilan shikastlangan o'choqda dastlabki tibbiy yordamni tashkil qilish;
kimyoviy zararlangan o'cho
qda dastlabki tibbiy yordam ko'rsatishni uyushtirish;
4) DTYKGining tashkiliy tuzilishi va vazifalari;
5) DTYKGini shahardan tashqariga olib chiqish, joylashtirish va
uni shay holga keltirishni tashkil qilish;
DTYKGni zararlangan o'choqqa kiritish tartibi;
tibbiy nazorat guruhi, uning tarkibi, ta'minlanishi va vazifalari;
DTYKGni joylashuv yeriga qo'yiladigan talablar;
DTYKGining tibbiy yordami hajmi;
yadroviy zararlangan o'choqda DTYKGning bo'limlarini joylashtirish va ishlash tartibi;
DTYKG tomonidan shikastlanganlarni shahardan tashqariga ko'chirishni tashkil qilish;
kimyoviy zararlangan o'choq vujudga kelganida DTYKGni joylashtirish va uning faoliyatining xususiyatlari.
“AKADEMIK MAYDONCHA ” usuli.
Guruhni 2-3 ta kichik guruhlarga bo`lib, har bir talabaga vaziyatli masala ko`rinishida savol beriladi. Har bir kichik guruh o`z savollarini muhokama qilib to`g`ri javob variantlarini yozadi. Bunga 10 minut vaqt ajratiladi. So`ng o`qituvcni hamma tozuvlarni terib olib to`g`ri javoblar variantlarini e`lon qiladi va har bir to`g`ri javobga ballarni qo`yib, har bir kichik guruhning umumiy ballarini chiqaradi.
Savol: Fuqarolar muhofazasining tibbiy xizmat ko`rsatish tuzilmalari.
Javob: -SP, SD, SDO, BTYO, ITYO, ITYB, DHEQO, IEQB, KK,KB,AP, AB
Savol: Sanitar post, sanitar drujinalar tarkibi.
Javob: Har bir sanitar post tarkibiga 4ta sanitar ,har bir sanitar drujina
tarkibiga 5 ta sanitar kiradi.
|
| |
V-mavzu: FUQARO MUHOFAZASINING TIBBIY XIZMATI

V-mavzu: FUQARO MUHOFAZASINING TIBBIY XIZMATI
VAZIFASI VA TASHKILIY TIZIMI.
Mavzuning maqsadi va vazifalari
Fuqaro muhofazasi xizmati tuzilmalari: sanitary posti, sanitary drujina, sanitary drujina otryadi, birinchi tibbiy
yordam otryadi, mutaxasisslashgan tibbiy yordam otryadi va brigadasi, harakatchan epidemiyaga qarshi otryad, mutaxasisslashgan epidemiyaga qarshi brigade, kasalxona ularning mo`ljallanishi va tuzilishi.
FMTX muassasalari: ko`p tarmoqli, ixtisoslashgan kasalxonalar, ularning mo`ljallanishi va vazifalari.
|
Qor ko'chishi - O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi u. X. Xasanov fuqaro muhofazasi va tibbiy xizmati

|
O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi u. X. Xasanov fuqaro muhofazasi va tibbiy xizmati
|
bet | 57/123 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,55 Mb. | | #246168 |
Qor ko'chishi. Bunday hodisalar ham ayrim paytlarda ko`zatilib turadi. Ular negizida, qalin yog'gan qor ostidan eriy boshlashi yoki tagiga suvning urib ketishi yotadi. Tagi yerga mustahkam yopishmagan qor ozgina bo'lsa-da, havo harakatlari ko`zatilsa, masalan. odamlar bunday paytlarda bir-birlarini kuchli ovoz bilan chaqirsalar, shuning o'ziyoq qor qatlamini o'rnidan harakatga kelishiga olib keladi. Ko'chgan qor past tomonga qarab siljir ekan, uning tezligi va quvvati ortib borishi natijasida yo'lida uchragan barcha narsalarni bosib o'tib ketadi.
Qor bosishi - bu holat qor ko'p yog'ganida ko`zatiladi. Masalan, ana shunday voqea 1968-yili Toshkentda ro'y bergan. Natijada, uylarning torn ostidagi sarrovlari sinib ketib. ko'pchilik aholining turar joylariga katta ziyon yetgan. Qor yog'ishi davomli bo'lgan vaqtlarda ustidagi qatlam tagidagi qatlamga bosim o'tqazadi va natijada qor zarrachalari zichlasha borib, ozgina erigach, mo`zlikka aylanadi. Qor bosishi uchun qorning davomli yog'ishi unchalik muhim shartlardan bo'lmay, birdan qisqa vaqt orasida ko'p yog'sa ham qor bosish oqibati vujudga kelishi mumkin. Masalan, 2005-yili Toshkentda o'riklar qiyg'os
gullagan chog'da tushgan ko'p miqdordagi qor, nafaqat meva gullarini sovuq oldirdi, ayrim joylarda hatto daraxt shoxlarini sindirib yubordi.
Qor ko'chishi, qor bosishi tabiiy ofatlari ham o'ziga yarasha odamlar hayotiga salbiy ta'sir o'tqazish quvvatiga ega. Uning salbiy ta'siri, ayniqsa tog'li hududlarda, odamlar orasida unchalik qiyinchilik tug'dirmaydi. Masalan, 1999-yili Qamchiq dovonidagi qor bosishi tufayli hosil bo'lgan qor uyumlari ostida qolib ketgan odamlar orasida 10 lab oyoq-qo'llar shikastlanganlari aniqlangan.
Yer ko'chishi (surilishi) - yer yo`zasining bir qismini yonbag'irlab, gravitatsiya kuchi ta'sirida harakatga kelishi. Bunday tabiiy ofatlar tog' va tog' oldi hududlarida ko`zatiladi.
XX asrning 60-yillari nihoyasida yer ko'chishlari jarayonlari keskin ravishda ko'paygan bo'lib, keyingi 40 yillar orasida yer ko'chishlari ommaviy tus olgan: 1962-1970-yillar ichida yer ko'chishlari 2000 dan ortiq bo'lib, 1991-2000-yillar mobaynida esa, 3000 dan ham ziyod bo'lgan.
Ko'chqilar ham boshqa tabiiy ofatlar singari haloqatli xususiyatlarga ega bo'lib, ularga quyidagilar taalluqli deb hisoblanadi:
qisqa vaqt mobaynida ommaviy tus olishi:
aholi turar joylari va unumdor hududlarning yo'qqa chiqarilishi;
3) tog' yonbag'irlaridagi yo'llar, kanallar, anhorlar va boshqa shu
kabi inshootlar qurilishidagi texnogen ta'sirlarning ko'payib borishi.
Haloqatli ko'chqilar xronologiyasi 42-jadvalda keltirilgan.
|
| |
Savol: Kimyoviy nazorat asboblari.
Javob

|
Savol: Kimyoviy nazorat asboblari.
Javob
|
bet | 63/179 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 2,55 Mb. | | #82 |
Savol: Kimyoviy nazorat asboblari.
Javob: kimyoviy nazorat qo`shin asbobi (ВПХР), yarim avtomatli kimyoviy nazorat asbobi (ППХР), tibbiy-veterinar kimyoviy nazorat asbobi (ПХР-МВ), avtomat gazogohlantirgichlar (ГСП-11).
Savol: DP -5A tuzilishi.
Javob: 1- g`ilof; 2-usti (panel); 3- mikroampermetr ko`rsatkichni tushirish tugmasi; 4- telefon ulanadigan uyalar; 5- ish tartibini boshqaradigan potensiometr muruvvati; 6-mikroampermetr; 7- shkalalar ranginio`zgartirgich (tumbler); 8- diapozonlarni o`zgartirish muruvvati; 9- zond kabeli ulanadigan ajrimlovchi tutashtirgich; 10- nolni mexaniq jihatdan qo`yadigan o`zgartirgich (korrektor) tiqini (probkasi).
|
| |
Pedagogik texnologiyalar - bet 27

sarosima
ҳ
olatda, nima q`ilishini bilmaydi. Sizlar genetik bilimga egasizlar.
Қ
izga q`anday masla
ҳ
at
berasizlar?
6-
masala. Ikki yosh oila niko
ҳ
ni bekor q`ilish t
ўғ
risida sudga ariza berishgan. Bunga asosiy
sabab bolalarning ayrim belgilarining ota-onadan tubdan far q` q`ilganligidir. Bir oilada kelin va
kuyov ish q`ilganda,
ў
ng q`
ў
lini k
ў
p ishlatadi. Lekin tu
ғ
ilgan farzand chapa q`ay, Ikkinchi oilada
kuyov va kelin q`
ў
y k
ў
z, tu
ғ
ilgan farzand esa k
ў
k k
ў
z. Xal q` sud
ь
yasi bunday
ҳ
odisalar
ҳ
ayotda
b
ў
lib
turishini
q`ayd
etib,
ҳ
ar
ikki
oilani
sa
q`lab
q`olishga
intilmokda. Bunday
ҳ
odisa
ҳ
a q`i q`atdan
ҳ
am r
ў
y berishligiga yigitlarni ilmiy asosda ishontirish uchun
siz q`anday y
ў
l tutardingiz?
7-
masala.
Қ
uyonbo q`ar bozordan q`ora yunpsh erkak va ur
ғ
ochi q`uyonlar sotib olgan edi. Ular
urchiganda naslda fa q`at q`ora yungli q`uyonlargina emas, ozgina mi q`dorda kul rang yungli va o
q` rangli q`uyonlar
ҳ
am tu
ғ
ildi.
Қ
uyonbo q`ar q`ayron. Siz bu
ҳ
odisani q`anday izohlaysiz?
-masala - Pedagogik texnologiyalar

Ҳ
ozir kechayotgan jarayonlar demokratiya va oshkoralik sharoitida jamiyat va tabiatdagi vo q`ea-
ҳ
odisalar
ҳ
a q`ida bir-biriga q`arama- q`arshi fikr-mulo
ҳ
azalarni erkin ay-tish imkonini yaratdi. Agar
respublikamizda chop etilayotgan gazeta va jurnallarga e’tibor berilsa, ularda turli garoyib
ҳ
odisalar, NUJ
va
ў
zga olamli mavjudotlar, q`or odam va insonning
ў
ta noyob hislatlari
ҳ
a q`ida turlicha habarlar
berilayotganini kuzatish mumkin. Bular
ў
ta q`izi q`arli b
ў
lganligidan barcha a
ҳ
olining, shu jumladan,
ў
rta mahsus va kasb ta’limi
ў
q`uvchilarining
ҳ
am di q` q`atini uziga tortadi. Bu ma q`olalar bilan
tanishgan
ў
q`uvchilarda juda k
ў
p jumbokli savollar paydo b
ў
lishi tabiiy. Zamon bilan
ҳ
amnafas,
ў
z
ustida muntazam ishlayotgan
ў
q`ituvchi
ў
q`uvchilarda
ҳ
osil b
ў
lgan bu q`izi q`ishlarni t
ў
gri y
ў
nal-
tirishi lozim.
Tajribalarimizga k
ў
ra, «Odamning paydo b
ў
lishi» mavzusini
ў
tib b
ў
lgandan s
ў
ng, erkin fikrlash darsini
ў
tkazish ma q`sadga muvofi q`tsir. Uni
ў
tkazish uchun
ў
q`ituvchi jid-
diy tayergarlik k
ў
radi, shu muammolarga zieli shahs sifatida
ў
z mulo
ҳ
azalarini bildiradi. U`z fikrlarini
dalillash uchun olimlarning nazariyalariga asoslanadi. Erkin fikrlash darsini
ў
tkazishdan avval
ў
q`uvchilarga ilmiy-ommabop ma q`olalarni
ў
q`ib kelish topshiriladi.
Mazkur dars
ў
q`ituvchining kirish s
ў
zi bilan boshlandi.
Biz sizlar bilan «Odamning paydo b
ў
lishi mavzusida-gi darslarni tugatdik. Unda biz odam bilan
sutemizuvchi
ҳ
ayvonlarning, ayni q`sa, odamsimon maymunlar
ў
rtasidagi
ў
hshashlik va far q`lar
mavjudligini, odamning kelib chi q`ishi isbotlangan paleontologik fan dalillari, ant-ropogenezning
ҳ
arakatlantiruvchi kuchlari, odam evolyutsiyasining bos q`ichlari bilan tanishdik.
Ҳ
ozirgi paytda va q`-tli
matbuotda NUJ va
ў
zga olamlik mavjudotlar, q`or odam
ҳ
a q`ida juda k
ў
p ma’lumotlar chop etilmo q`tsa.
Sizlar ularning ba’zilari bilan tanishsizlar. Shu ma q`olalar yuzasidan
ў
z fikr-mulo
ҳ
azalaringizni
bildirishingiz mumkin.
Ta’lim tizimida tajribadan o’tgan

Ta’lim tizimida tajribadan o’tgan dars turlari quyidagilardan iborat:
*a) Yangi mavzuni o’zlashtirish darsi, o’zlashtirilgan bilim va ko’nikmalarni mustahkamlash darsi, o’zlashtirilgan bilim va ko’nikmalarni takrorlash darsi, o’zlashtirilgan bilim va ko’nikmalarni tizimga solish va umumiylashtirish darsi,o’zlashtirilgan bilim va ko’nikmalarni nazorat va baholash darsi, aralash (kompleks) dars.
b) Individual, frontal, guruhiy, jamoaviy.
c) Yangi mavzuni o’rganish darsi, mustahkamlash (refleksiya), yangi mavzuga oid amaliy ko’nikmalarni shakllantirish darsi, umumlashtirish.
d) Individual, frontal, guruhiy, jamoaviy, mustahkamlash (refleksiya).
Motivasiya bu-
*a) Ta’lim olishga undov, o’quvchilarni yangi mavzuga qiziqtirish, mavzuni dolzarblashtirish, mavzuga oid muammoni vaziyatni keltirib chiqarish
b) Yangi mavzuni yoritish
c) Umumlashtirish
d)O’quvchilarning mustaqil bilim olishi
Darsga qo’yilgan asosiy talablardan biri:
*a) Darsning barcha qismlari bir-biriga mos kelishi, ular asosiy didaktik maqsadga mos buysunishi hamda o’quv vaqtidan oqilona foydalanish kerak.
b) Kichik mustaqil ish bajarilishi
c) Sinfda o’quvchilar soni 35 tadan oshmasligi
d) Malakali kadr bo’lish
PISA (Programme for International Student Assessment) O’quvchilar bilimini baholash xalqaro dasturi 15 yoshgacha o’quvchilarning qanday ko’nikmalarini baholashga qaratilgan?
*a) 15 yoshli bolalarning matematika, tabiiy fanlar va ona tilidan hayotiy ko’nikmalarni egallaganligini o’rganishga qaratilgan tadqiqot.
b) Barcha hayotiy ko’nikmalarni baholashga qaratilgan
c) Kimyo faniga oid hayotiy ko’nikmalarni baholashga qaratilgan
d) Kasbiy ko’nikmalarini baholashga qaratilgan
|
Muammoli ta’limning ilk g’oyalari kim tomonidan asoslangan ?

|
Muammoli ta’limning ilk g’oyalari kim tomonidan asoslangan ?
|
bet | 3/86 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 300,69 Kb. | | #120487 |
Bog'liq I kimyo fani bo’yicha test savollari-fayllar.orgMuammoli ta’limning ilk g’oyalari kim tomonidan asoslangan ?
*a) J.Dyui
b) Ya.Komenskiy
c) L.Rubinshteyn
d) O’.Tolipov
Muammoli vaziyat metodi – bu...
*a) ta’lim oluvchilarni muammoli vaziyatga to’qnash kelishini ta’minlash asosida ularning bilish faoliyatini faollashtirishga asoslanadigan yo’l.
b) hal qilinishi zarur, biroq, hali yechish usuli noma’lum bo’lgan pedagogik xarakterdagi masala.
c) ta’lim oluvchilarning ma’lum topshiriqlarni bajarish (masalani yechish, savolga javob topish) jarayonida yuzaga kelgan ziddiyatni anglashi bilan bog’liq ruhiy holati bo’lib, u hal etilayotgan masala bilan bog’liq yangi bilimlarni izlash.
d) o’qituvchi tomonidan talabani muammoli vaziyat, muammoli masalani hal etishga yo’naltirish orqali unda bilish faolliyatini oshirishga yo’naltirilgan ma’ruza.
. Farmakopiyaga doir tojik tilida yozilgan, unda 585 ta har xil dorilar to’g’risida ma’lumot keltirilgan eng qadimiy asar muallifi kim ?
*a) Abu Mansur Muvaffaq al-Haraviy
b) Sobit ibn Qora
c) Abu Yusuf bin Isoq al-Kindiy
d) Abu Abdullo Muhammad ibn Ahmad al-Xorazmiy
Kim, qaysi asarida alkimyoga alohida bob ajratilgan bo’lib, unda o’sha davrda kimyoda qo’llaniladigan barcha birikmalar, asbob-uskunalar, jarayonlar haqida ma’lumot beradi ?
*a) Muhammad ibn Ahmad al-Xorazmiy mashhur ”Fanlar kaliti”
b) (“Miftoxil al-Ulum”) asari
Sobit ibn Qora ―”Qarastun haqidagi kitob”
c) Abdurahmon Xaziniyning 1121 yilda yozilgan “Donishmandlik tarozilari haqida” nomli risolasi
d) Forobiyning “Ilmlarning kelib chiqishi va tasnifi” asarida
Yozib qoldirgan asarlari orqali o’zidan 100 yil keyin Buxoro va Xorazmda yetishib chiqqan Ibn Sino va Beruniy kabi ikki donishmand ijodiga barakali va ijobiy ta’sir ko’rsatgan olim kim ?
*a) Forobiy
b) Xaziniy
c) Xorazmiy
d) al-Kindiy
O’z asarlarida kimyoviy idishlarni, eksperimental tajribalarning bajarish tartibini, boshqa laboratoriya jihozlari, tarozi, laboratoriya usullarini batafsil yozib qoldirgan olim kim ?
*a) Abu Bakr Roziy
b) Abdurahmon Xaziniy
c) Forobiy
d) al-Kindiy
|
| |
yilda Nobel nimani kashf etgan?

1868 yilda Nobel nimani kashf etgan?
*a) Dinamit
b) Yadro quroli
c) Havo kemasi
d) Bo’yoqlar
2017 yil Nobel mukofoti kimyo bo’yicha sovrindorlari kimlar?
*a) Jak Debyushe, Ioaxim Frank va Richard Xenderson
b) Devid Tauless, Dunkan Xaldeyn i Maykl Kosterlits
c) Bob Dilan
d) Svetlana Aleksevich
Nanotexnologiya terminini kim fanga kiritgan?
*a) Yapon olimi professor Norio Taniguchi 1974 yilda
b) Xitoy olimi professor Norio Taniguchi 1974 yilda
c) Rus olimi Albert Fert
d) Yevropalik bir qator olimlar
Induksiya-
*a) Ma’lum miqdorda yakka holdagi fakt, hodisa va jarayonlarni kuzatish orqali, shu kuzatishlarga tayangan holda ishlab chiqarilgan umumiy xulosa chiqarish.
b) Tegishli bo’limlar tugatilgandan so’ng olingan nazariy bilimlar masalalar yechish yoki test sinovlarini bajarish
c) O’rganish
d) Oldindan mavjud bo’lgan bir umumiy haqiqat, umumiy prinsipning o’ziga xos tartibli fikrlash va mantiq qoidalariga asoslangan holda, maydaroq, yakka holatlarga tatbiq qilish
Deduksiya-
*a) Oldindan mavjud bo’lgan bir umumiy haqiqat, umumiy prinsipning o’ziga xos tartibli fikrlash va mantiq qoidalariga asoslangan holda, maydaroq, yakka holatlarga tatbiq qilish
b) Ma’lum miqdorda yakka holdagi fakt, hodisa va jarayonlarni kuzatish orqali, shu kuzatishlarga tayangan holda ishlab chiqarilgan umumiy xulosa chiqarish.
c) Tegishli bo’limlar tugatilgandan so’ng olingan nazariy bilimlar masalalar yechish yoki test sinovlarini bajarish
d) O’rganish
Kimlar tomonidan muammoli ta’limning g’oya va tamoyillari ishlab chiqilgan?
*a) S.L.Rubinshteyn, M.I.Maxmutov, V.Okon, I.Ya.Lerner
b) YuNESKO
c) Al Xorazmiy
d) V.Okon, I.Ya.Lerner
“Muammoli vaziyat” usuli:
*a) Ta’lim oluvchilarda muammoli vaziyatlarning sabab va oqibatlarini tahlil qilish, hamda ularning yechimini topish bo’yicha ko’nikmalarini shakllantirishga qaratilgan usuldir.
b) Muammoli vaziyatlarni yuzaga keltirish usuli
c) Muammoni yechish usuli
d) Mustaqil bilim olish usuli
“Loyiha” metodi
*a) Bu ta’lim oluvchilarning individual yoki guruhlarda belgilangan vaqt davomida, belgilangan mavzu bo’yicha axborot yig’ish, tadqiqot o’tkazish va amalga oshirish ishlarini olib borishidir.
b) Ta’lim oluvchilarda muammoli vaziyatlarning sabab va oqibatlarini tahlil qilish, hamda ularning yechimini topish bo’yicha ko’nikmalarini shakllantirishga qaratilgan usuldir.
c) Muammoni yechish usuli
d) Mustaqil bilim olish usuli
|
PISA ishi bir vaqtning o’zida qanday zamonaviy innovasion g’oyalarni amalga oshiradi?

PISA ishi bir vaqtning o’zida qanday zamonaviy innovasion g’oyalarni amalga oshiradi?
*a) Funksional savodxonlikni baholash, o’rganish uchun qiziqish va qiziqishni o’rganish.
b) Matematikadan masalalar yechish
c) Kimyodan tajribalar bajarish
d) Boshqa tilda diktant yozish
Germaniyada maktab ta’limi qanday maktab tiplariga bo’linadi?
*a) Boshlang’ich maktab (Grundschule), Yo’nalish maktablari (Orientierungstufe), Asosiy maktab (Hauptschule),Real maktab (Realschule), Gimnaziya, Umumiy maktab (Gesamtschule), Maxsus maktab (Sonderschule)
b) Boshlang’ich maktab (Grundschule), Asosiy maktab (Hauptschule),Real maktab (Realschule), Umumiy maktab (Gesamtschule), Maxsus maktab (Sonderschule)
c) Boshlang’ich maktab, O’rta maktab, Yuqori maktab
d) Maktabgacha ta’lim, Boshlang’ich maktab, O’rta maktab, Yuqori maktab.
Modulli o’qitishning samaradorligini oshirishga erishish uchun o’qitishning qaysi usullarni qo’llash mumkin?
*a) Muammoli muloqotlar; evristik suhbatlar; o’quv o’yinlar; loyihalash va yo’naltiruvchi matnlar
b) Evristik suhbatlar, evristik suhbatlar
c) Har bir modul ichida va ular orasida o’quv jarayonini barcha turlarining metodik jihatdan asoslangan muvofiqligini o’rnatilishi
d) Qiziqtirish
O’qitishning 4 pog’onali usuli qayerda paydo bo’lgan?
*a) AQShda
b) Germaniyada
c) Yaponiyada
d) Yevropada
4 pog’ona doirasida pog’onalar nomi:
*a) “Tushuntirish”, “Nima qilish kerakligini ko’rsatib berish”, “Ko’rsatilgan tarzda qaytarish”, “Mashq qilish”
b) “Suhbat”, “mashq”, “tajriba”, “uyga vazifa”
c) “Ma’ruza”, “mashq”, “ mustahkamlash”, “refleksiya”
d) “Ma’ruza”, “mashq”, “tajriba”, “uyga vazifa”
|
I kimyo fani bo’yicha test savollari - bet 5

|
I kimyo fani bo’yicha test savollari
|
bet | 5/86 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 300,69 Kb. | | #120487 |
Bog'liq I kimyo fani bo’yicha test savollari-fayllar.orgO’z asarlarida kimyoviy idishlarni, eksperimental tajribalarning bajarish tartibini, boshqa laboratoriya jihozlari, tarozi, laboratoriya usullarini batafsil yozib qoldirgan
*a) Abu Bakr Roziy
b) Abdurahmon Xaziniy
c) Forobiy
d) al-Kindiy
Qaysi olim “Alkimyoga oid 12 kitob” asarida ma’lumot yozib qoldirgan ?
*a) Abu Bakr Roziy
b) Abdurahmon Xaziniy
c) Forobiy
d) al-Kindiy
Umumiy o’rta ta’limi muassasalarida kimyo o’quv fani chuqur o’rganiladigan ixtisoslashtirilgan umumiy o’rta ta’lim maktablarining bitiruvchilari Kimyo fanini o’rganishning kuchaytirilgan tayanch darajasini to’g’ri ko’rsatilgan qatorni aniqlang.
*a) A2+
b) A1+
c) A2
d) A1
O’quv-metodik majmualarga nimlar kiradi?
*a) Darslik, mashq daftari, o’qituvchi uchun metodik qo’llanma, darsliklarning multimediali ilovasidan iborat majmua
b) Darslik, mashq daftari, o’qituvchi uchun metodik qo’llanma
c) O’qituvchi uchun metodik qo’llanma, darsliklarning multimediali ilovasidan iborat majmua
d) O’qituvchi uchun metodik qo’llanma, darsliklarning multimediali ilovasidan iborat majmua, o’qituvchi uchun metodik qo’llanma.
Dars nima?
*a) Dars - bu sinfda aniq o’quv maqsadlariga erishish uchun belgilangan (odatda 45 minut) vaqt oralig’ida o’qituvchi rahbarligida o’quvchilar bilan olib boriladigan, mazmuni mantiqan butun va yaxlit bo’lgan asosiy ta’lim-tarbiya jarayonidir.
b) O’qituvchining har bir o’quvchi bilan yakka tartibda ishlashi jarayoni
c) Dars qat’iy jadval bo’yicha belgilangan aniq muddatda olib boriladigan jarayon
d) Dars ta’limning asosiy shakli
|
| |
–2021 yillarda O’zbekiston Respublikasi xalq ta’limi tizimini yanada takomillashtirish bo’yicha chora-tadbirlar dasturi nechta bo’limdan iborat ?

|
–2021 yillarda O’zbekiston Respublikasi xalq ta’limi tizimini yanada takomillashtirish bo’yicha chora-tadbirlar dasturi nechta bo’limdan iborat ?
|
bet | 2/86 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 300,69 Kb. | | #120487 |
Bog'liq I kimyo fani bo’yicha test savollari-fayllar.org2018–2021 yillarda O’zbekiston Respublikasi xalq ta’limi tizimini yanada takomillashtirish bo’yicha chora-tadbirlar dasturi nechta bo’limdan iborat ?
*a) 5
b) 4
c) 3
d) 6
TALIS o’qitish va o’qish tizimining xalqaro tadqiqotining maqsadi nima ?
*a) o’qituvchilarning mehnat sharoiti va maktablardagi ta’lim muhitini baholash
b) boshlang’ich maktab o’quvchilarining matnni o’qish hamda tushunish darajasi va sifatini baholash
c) 4 va 8-sinflar o’quvchilarining matematika va tabiiy fanlar sohasidagi savodxonligini baholash
d) 15–16 yashar o’quvchilarning matematik savodxonligi, o’qish va tabiatshunoslik sohasidagi savodxonligini baholash
PISA tadqiqotlari qachondan boshlangan ?
*a) 2000
b) 1998
c) 2010
d) 2016
TIMSS (Trends in Mathematics and Science Study) Matematika va tabiiy fanlarni o’qtish bo’yicha xalqaro an’analar deb nomlangan xalqaro tadqiqotlari o’quvchilarning o’quv yutuqlari sifatini baholash xalqaro assosiasiyasi tomonidan har necha yilda o’tkaziladi ?
*a) 4
b) 3
c) 2
d) 5
Distillangan suv ichimlik suvini qaynatib, bug’ni suyuqlashtirish orqali olinadi. Ichimlik suvi bilan taqqoslaganda, distillangan suvning ta’mi yo’q. Quyidagi bayonlarning qaysi biri ta’mdagi farqni tushuntiradi?
*a) Suvda mavjud bo’lgan minerallar bug’lanmaydi
b) Suv qizdirish natijasida kengayadi
c) Harorat suvning zichligini o’zgartiradi
d) Suv 1000C haroratda qaynaydi
Hozirgi davrda qaysi davlat ilmiy tadqiqotlarga ketgan sarmoya miqdori bo’yicha dunyoda 2-o’rinda turadi ?
*a) Yaponiya
b) AQSh
c) Rossiya
d) Isroil
“STEAM” - zamonaviy yondashuvdagi “A-harfi” nimani anglatadi ?
*a) San’at
b) Texnologiya
c) Muhandislik
d) Fan
“STEAM” kurslari qayerda ishlab chiqilgan ?
*a) Massachusets Texnologiya instituti
b) Kaliforniya Texnologiya universiteti
c) Singapur Texnologiya universiteti
d) Hindiston Texnologiya instituti
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
–2021 yillarda O’zbekiston Respublikasi xalq ta’limi tizimini yanada takomillashtirish bo’yicha chora-tadbirlar dasturi nechta bo’limdan iborat ?
|
Arifmetik mantiqiy qurilma vazifasini tashkil etuvchilar bilan tanishish

Summator - kirish qismiga kelayotgan ikkilik sonli kodlarni qo‘shish amalini bajaruvchi hisoblash
sxemasi bo‘lib, mashinaning ikkilangan so‘ziga oid razryadlik darajasiga ega.
Uzunligi turlicha bo‘lgan tez ishlovchi xotira registrlari: 1- registr (Pr1) ikkilangan so‘z, 2- registr
(Pr2) esa bitta so‘zga oid razryadlik darajasiga ega.
Operatsiya bajarilayotgan paytda Pr1 ichida operatsiyada ishtirok
etayotgan birinchi son,
operatsiya yakuniga yetgach - natija joylashadi;
Pr2 ichida esa operatsiyada ishtirok etayotgan
ikkinchi son joylashib, operatsiya yakuniga
yetgach, uning ichidagi axborot o‘zgarmay qoladi. 1- registr axborotni ma’lumotlarning
kodli
shinasidan olishi va xuddi shu shinasi orqali uzatishi mumkin.
Boshqaruv sxemasi yo‘riqlarning kodli shinasi orqali boshqaruv qurilmasidan boshqaruv
signallarini
qabul qilib, registrlar va AMQ summatori ishini boshqarish uchun mo‘ljallangan
signallarga aylantiradi.
MQ arifmetik (+, - , *, :) operatsiyalarni faqat so‘nggi razryaddan so‘ng qayd etilgan vergulli
ikkilik axborotga, ya’ni faqat butun ikkilik sonlarga nisbatan bajaradi.
O‘zgaruvchan vergulli ikkilik sonlar hamda ikkilik-kodlashgan o‘nli
sonlarga nisbatan operatsiyalar ijrosi matematik soprotsessor yoki maxsus tuzilgan dasturlar jalb
etilgan tarzda bajariladi.
10. Ommabop mikroprotsessorlar bilan tanishish.
1971 yilning noyabr oyida Intel korporatsiyasi o‘zining uch nafar
muhandisi tomonidan ishlab
chiqilgan va tijorat maqsadlarida tarqatish uchun mo‘ljallangan dunyoda eng birinchi 4004
rusumli mikroprotsessor yaratganini e’lon qildi. Bugungi standartlarga ko‘ra juda sodda
sanaladigan ushbu mikroprotsessor tarkibida atigi 2300 ta tranzistor bo‘lib, soniyada bor-yo‘g‘i 60
000 ta hisoblash operatsiyalarini bajargan xolos.
Bugungi mikroprotsessorlar ommaviy ishlab chiqarilayotgan juda murakkab mahsulot bo‘lib, o‘z
ichiga 5,5 milliondan ortiq
tranzistorni mujassam etadi, soniyada yuzlab million operatsiyalar
bajaradi. Bu borada olib borilayotgan tadqiqotlar esa tobora jadal kechmoqda.
Intel firmasining
asosiy yutuqlaridan biri Pentium rusumli protsessor yaratilishi bo‘ldi. Bu ish 1989 yil iyun oyida
boshlandi. Pentium ni ishlab chiqish va sinab ko‘rish ishlarida shaxsiy kompyuterlarni ishlab
chiqadigan va dasturiy ta’minot tuzadigan asosiy mutaxassislar faol ishtirok etishdi. Bu esa, o‘z
navbatida, loyihaning umumiy muvaffaqiyatiga sezilarli omil bo‘ldi.
1991 yil intihosida protsessor maketi tayyor bo‘lib, unda muhandislar dasturiy ta’minotni
ishga
tushirishga muvaffaq bo‘ldilar. Loyiha ishlari asosan 1992 yilning fevral oyida nihoyasiga
yetkazilib, protsessorlarning tajriba uchun yaratilgan partiyasi keng qamrovli sinovdan o‘tkazila
boshlandi. Pentium sanoatini o‘zlashtirish yuzasidan qaror 1992 yilning aprel oyida qabul qilinib,
1993 yil 22 mart kuni Pentium protsessorining keng qamrovli taqdimoti o‘tkazildi.
To`yingan uglevodorodlar qanday reaksiyalarga kirishadi

|
To`yingan uglevodorodlar qanday reaksiyalarga kirishadi
|
bet | 86/86 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 300,69 Kb. | | #120487 |
Bog'liq I kimyo fani bo’yicha test savollari-fayllar.org. To`yingan uglevodorodlar qanday reaksiyalarga kirishadi.
*a)O`rin almashinish
b) Birikish
c) Degidrogenlanish
d) Birikish va o`rin almashinish
. Alkanlar uchun uglerod atomining qanday gibridlanish turi xarakterli?
*a) Sp3
b) Sp2
c) Sp
d) Sp1
.Benzolni 1825- yilda birinchi bo`lib aniqlagan olimning nomi?
*a) Faradey M.
b) Xyukkel E
c) Kekule A
d) Bersellius I.
. Qaysi uglevodorod KMnO4 va bromli suvni rangsizlantiradi?
*a) propilen
b) pentan
c) Etan
d) benzol
. Ushbu qaytar reaksiyada N2 + 3H2 = 2NH3+ Q muvozanatni qanday ta`sir yordamida chapdan o`ngga siljitish mumkin?
*a) Bosimni oshirib
b) Bosimni kamaytirib
c) Temperaturani oshirib.
d) NH3 ning konsentrasiyasini oshirib
. 11,2 g temir xlorda yondirilganda qancha xlor sarf bo`ladi?
*a) 6,72 l
b) 4,48 l
c) 2,24 l
d) 8,94 l
. 320 g bromdan qancha kaliy bromid olish mumkin?
*a) 476 g
b) 520 g
c) 398 g
d) 476 g
. 36,5 g xlorid kislotadan qancha xlor olinadi?
*a) 11,2 l
b) 22,4 l
c) 5,76 l
d) 44,8 l
. 392 g ortofosfat kislota olish uchun qancha kalsiy fosfat kerak?
*a)620 g
b) 55 g
c) 595 g
d) 648 g
. 0,75 l azot(II)- oksid hosil bo`lishi uchun qancha mis nitrat kislotada eritilishi kerak?
*a)3,2 g
b) 6,4 g
c) 33 g
d) 68 g
. Vodorodga nisbatan zichligi 17 bo`lgan fosfin birikmadagi fosforning massa ulushini toping.
*a) 91,20%
b) 89,10%
c) 78,80%
d) 69,90%
. 3,36 l (n.sh.) hajmni yegallagan gazsimon ftorning massasi?
*a)5,7 g
b) 7,5
c) 11,8 g
d) 2,85 g
. 35,8 g marganes(II)b) nitratdagi modda miqdori necha mol?
*a)0,2
b) 0,5
c) 0,3
d) 0,7
http://fayllar.org
|
| |
Hamkorlikda o’qitish texnologiyasi mualliflaridan biri

Hamkorlikda o’qitish texnologiyasi mualliflaridan biri:
*a) R.Slavin
b) S.L.Rubinshteyn, M.I.Maxmutov, V.Okon, I.Ya.Lerner
c) Xodiyev B.Yu., Golish L.V.
d) Sh.Sharan
Yaponiya maktablarining nechta o’ziga xos xususiyatlari mavjud ?
*a) 10
b) 6
c) 4
d) 2
Xitoyliklarning fikricha kimyo ...............dir.
*a) “Kimyo fandagi liberal san’at”
b) “Kimyo fandagi yuksak minorasi”
c) “Kimyo fani fizikaning o’ng qo’li, matematikaning yuragi”
d) “Kimyo fandagi liberal san’at”
“SWOT-tahlil” metodi ketma-ketligini aniqlang.
*a) Kuchli tomonlari, zaif, kuchsiz tomonlari, imkoniyatlari , to’siqlar
b) Zaif, kuchsiz tomonlari, imkoniyatlari , to’siqlar
c) Kuchli tomonlari, kuchsiz tomonlari, imkoniyatlari , to’siqlar
d) to’siqlar
Klassik kimyo davrida O’zbekistonda VIII asrga ta’luqli kimyo laboratoriyasi qayerdan topilgan ?
*a) Buxoro yaqinidagi Poykend manzilgohidan.
b) Xorazm yaqinidagi Xanqa manzilgohidan.
c) Samarqanddan
d) Toshkentdan
1852 yilda ingliz kimyogari E. Franklend fanga qanday tushunchani kiritdi ?
*a) valentlik
b) Atom
c) massa
d) nanometr
Organik kimyo qachondan jadal rivojlana boshladi?
*a) XIX asr ning 70-yillaridan boshlab
b) XIX asr ning 50-yillaridan boshlab
c) XX asr boshlaridan boshlab
d) XIV asr ning 70-yillaridan boshlab
Hozirgacha radioaktiv izotoplardan qanchasi olingan?
*a)1500 dan ortig’i
b) 1000 ga yaqini
c) 2000 ga yaqini
d) 2000 dan ortig’i
|
1. Shaxsiy kompyuterlarning dasturli ta‘minoti

1. Shaxsiy kompyuterlarning dasturli ta‘minoti
Download
489,83 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/23
Sana
06.01.2024
Hajmi
489,83 Kb.
#131180
Download
489,83 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1. Shaxsiy kompyuterlarning dasturli ta‘minoti
Download
489,83 Kb.
Matnni ko'rish
MUSTAQIL TAYYORLANISH UCHUN USLUBIY KO'RSATMALAR

|
MUSTAQIL TAYYORLANISH UCHUN USLUBIY KO'RSATMALAR
|
bet | 62/123 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,55 Mb. | | #246168 |
MUSTAQIL TAYYORLANISH UCHUN USLUBIY KO'RSATMALAR Mavzuni o'rganish nihoyasida talabalar quyidagilarga erishishlari kerak:
Tabiiy ofatlar, katta falokatlar va talafotlar paytida aholini tibbiy jihatdan ta'minlashning asosiy qoidalarini bilish;
Tabiiy ofatlar chog'ida o'tqaziladigan tibbiy tadbirlarni o'z vaqtida va to'g'ri olib borishi uchun talaba o'zida mas'uliyat sezishni tarbiyalashi lozim;
Mustaqil tayyorgarlik jarayonida talab qilinadi:
1. Asosiy nazariy masalalarni aniqlab olish;
2. O'qituvchidan tushunilmagan savollarga javob olish maqsadida
ularni ifodalash.
NAZORAT SAVOLLARI
1. Tabiiy ofatlar tavsifi
2.Tabiiy ofatlar ro'y bergan hududning tibbiy-taktik sharoitlari;
Fuqarolar muhofazasi tibbiy xizmatining tabiiy ofatlar ro'ybergan paytidagi asosiy vazifalari
Yer silkingan hududlarda shikastlanganlar uchun tibbiy yordamni tashkil qilish
5. Shikastlanganlarni shifoxonalarda davolashni uyushtirish;
Aholi vaqtinchalik istiqomat qiladigan hududlarda tibbiy jihatdan ta'minlashni tashkil qilish
.Mavzu bo`yicha test savollari:
Yer qimirlash ballari
1-9
2-4
3-4
4-15
Er silkinish turlari
Vertikal, gorizontal
Vertikal, chuqur
Gorizontal
Kuchli, kuchsiz
Er silkinishi katta chuqurligi nechaga teng
300 km dan yuqori
100-300 km
10-80 km
80 km gacha
Er silkinishi o`rta chuqurligi nechaga teng
100-300 kmga
Kichik chuqur
70-80 kmgacha
Bo`ron tezligi
32,6 m/c dan yuqori
20 m/c dan yuqori
10 m/c yuqori
1m/c
Sel tezligi
4 m/sekdan 10m/sek gacha
1m/sek-1,5 m/sek
0,5-1m/sek
0,1-0,3m/sek
|
| |
Tezkor xotira. Xotira turlari bilan tanishish

o’chirish kerak bo’ladi va barchasini qo’l sozlanmalariga ogirish kerak, barcha sozlanmalarni
o’tkazgandan keyin protsessorning chastotasini oshirmaslik kerak, aksincha uni tushirish kerak.
Kiritilgan parametrlar tezkor xotira sozlanmalari sistema platasidagi har xil modullardan ancha
farq qilishi mumkin, hattoki bitta chipda ishlatilgan bo’lsada. Ko’plab platada jo’natish uchun
tezkor xotiraning chastotasini va tayminglarni o’zgartirishi mumkin (rasm 1). Tezkor xotiraning
o’lchamlari sozlash jarayonida jo’natilishi mumkin va Advanced Chipset Features yoki Advanced
bo’limlarda bo’ladi.
Tezkor xotira kompyuterning muhim qismi bolib, protsessor undan amallarni bajarish uchun
programma, berilganlarni oladi va amalni bajarib, natijani yana unda saqlaydi. Shuni alohida
ta’kidlash lozimki, kompyuter ochirilsa, tezkor xotirada saqlanayotgan programmalar va
berilganlar yoq bolib ketadi. Shuning uchun ularni qattiq diskda yoki disklarda saqlab qolish
kerak. Kompyuter ishlab turganda elektr tokini ogohlantirmasdan ochirish, umuman aytganda,
katta zarar keltirishi mumkin. Barcha turdagi xotiralar uchun muhim tushuncha uning hajmidir.
Kompyuterlarda ma’lumot birligining eng kichik olchovi sifatida bayt qabul qilingan bolib, 1 bayt
8 bit (ikkilik raqam)ga teng.
Kesh xotira. Kesh xotira kompyuterning ishlash tezligini oshirish uchun ishlatiladi. U tezkor
xotira va mikroprotsessor orasida joylashgan bolib, uning yordamida amallar bajarish tezkor
xotira orqali bajariladigan amallardan ancha tez bajariladi. Shuning uchun kompyuter xotiraning
koproq ishlatiladigan qismi nusxasini kesh xotirada saqlab turadi. Mikroprotsessorning xotiraga
murojaatida, avvalo, kerakli programma va berilganlar kesh xotirada qidiriladi. Berilganlarni kesh
xotirada qidirish vaqti tezkor xotiradagiga nisbatan ancha kam bolgani uchun kesh xotira bilan
ishlash vaqti ancha kam boladi.
Videoxotira. Videoxotira monitor ekraniga video ma’lumotlarni (videotasvirlarni) saqlab turish
uchun ishlatiladi. Shuni aytish lozimki, videotasvirlar (ayniqsa rangli) kompyuter xotirasida kop
joy egallaydi. Shuning uchun video xotira hajmi qancha katta bolsa, shuncha yaxshi albatta.
kompyuterga ulangan texnik qurilmalarning ishlash xolatini tekshirish

|
kompyuterga ulangan texnik qurilmalarning ishlash xolatini tekshirishBog'liq 2-maruza7. kompyuterga ulangan texnik qurilmalarning ishlash xolatini tekshirish
.Diagnostik dasturlar, kompyuterni tekshirishga moljallangan. Uning yordamida, vaqtida bartaraf
etilmagan
muammolarni
yechish
mumkin
Lekin bu panatseya emas. diagnostik utilitni ishga tushirish uchun kompyuter disketadan yoki
qattiq diskdan yuklanish lozim. Agarda, yoqib/o‘chirish tugmachani bosgandan so‘ng jimjidlik
bo‘lsa siz (самостоятельно), shu kitob yordamida, nima bo‘lganini aniqlashingiz kerak.
Ba’zi bir diagnostik dasturlar DOS yoki Windows ish nusxasi mavjudligiga bog‘liq, boshqa
dasturlar esa DOSdagi chegarali funksional analogi bilan birga etkizib beriladi yoki o‘rnatish
jarayonida
yuklanish
disketani
yaratadi.
Yana bitta manfiy tarafi shundaki, eng yetakshi (самой совершенной) diagnostik dasturga,
diagnostik natijalarni interpretatsiya qiloladigan superkompyuter kerak. Bu superkompyuter-
sizning
miyangiz..
Diagnostik dasturlar qanchalik yaxshi bo‘lmasin, ulardan hech biri kompyuterning har bir
komponentini sinalolmaydi. Antivirus dasturlarning faoliyat maydoniga tusholmaydigan
muammolar quyida keltirilgan.
8. Markaziy protsessorning tuzulishi bilan tanishish
Mikroprotsessor, boshqacha nomi - markaziy protsessor.
Markaziy protsessor (CPU, ingl. Central Processing Unit) - kompyuterning dastur tomonidan
berilgan arifmetik va mantiqiy operatsiyalarni bajaradigan asosiy ish komponenti bo‘lib, hisoblash
jarayonini boshqaradi va kompyuterda mavjud barcha qurilmalar ishini muvofiqlashtiradi.
Aksariyat hollarda MzP o‘z ichiga:
arifmetik-mantiqiy qurilmani;
ma’lumotlar shinalari va manzillar shinalarini;
registrlarni;
komandalar hisoblagichini;
kesh - kichik hajmli (virtual) xotiraga juda tez (8 dan 512 Kbayt ga qadar) saqlash qurilmasini;
nuqtasi o‘zgaruvchan sonlarning matematik soprotsessorini mujassam etadi.
Zamonaviy protsessorlar mikroprotsessorlar ko‘rinishida tayyorlanadi. Jismonan mikroprotsessor
integral sxema ko‘rinishidan iborat, ya’ni u umumiy maydoni atigi bir necha kvadrat millimetr
keladigan to‘g‘ri burchak shaklga ega kristall holatdagi kremniyning yupqa plastinkasi
ko‘rinishida tayyorlangan bo‘lib, ustiga protsessorning barcha ishlarini bajaradigan sxemalar
(qoliplar) joylashtirilgan. Ushbu kristall-plastinka, odatda, plastmassa yoki sopoldan tayyorlangan
yassi korpusga joylanib, kompyuterning tizim platasiga ulash imkoni bo‘lishi uchun metall
tilchalariga ega tilla simlar bilan ulanadi.
|
| |
Kompyuter ta’minoti turlari

mаjmui kоmp’yutеr
tеxnоlоgiyalаrining
dаsturiy
tа’minоtini tаshkil
qilаdi
vа ulаrning
imkоniyatlаrini, quvvаtlаrini аks ettiruvchi аsоsiy vоsitаlаrdаn biri hisоblаnаdi.
Avvalo ular orasidagi bog’lanish intеrfеys dеb atalishini bilib olishimiz lozim. Kompyutеrning
turli tеxnik qismlari orasidagi o’zaro bog’lanish — bu,apparat intеrfеysi, dasturlar orasidagi
o’zaro bog’lanish esa — dasturiy intеrfеys, apparat kismlari va dasturlar orasidagi o’zaro
bog’lanish — apparat — dasturiy intеrfеys dеyiladi.
Shaxsiy kompyutеrlar xakida gap kеtganda kompyutеr tizimi bilan ishlashda uchinchi
ishtirokchini, ya'ni insonni (foydalanuvchini) ham nazarda tutish lozim. Inson kompyutеrning
ham apparat, ham dasturiy vositalari bilan mulokotda buladi. Insonning dastur bilan va dasturni
inson bilan o’zaro mulokoti — foydalanuvchi intеrfеysidеyiladi.
Endi kompyutеrning dasturiy ta'minoti bilan tanishib chiqaylik. Barcha dasturiy ta'minotlarni
uchta katеgoriya bo’yicha tasniflash mumkin:
Tizimli dasturiy ta'minot;
Amaliy dasturiy ta'minot;
Dasturlash tеxnologiyasining uskunaviy vositalari.
Ona plataga analogli va raqamli videokartalarni o’rnatish

|
Ona plataga analogli va raqamli videokartalarni o’rnatish Pdf ko'rish
|
bet | 23/23 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 489,83 Kb. | | #131180 |
Bog'liq 2-maruza46. Ona plataga analogli va raqamli videokartalarni o’rnatish
Tizimli plataning standarti (form-faktori) uning o‘lchamini, tashqi qurilmalarni ulash uchun
mo‘ljallangan chiqishlarning holati va mahkamlash teshiklarining joylashishini belgilaydi
Plataning aniq modeli va formatiga qarab teshiklar soni 6 tadan 12 tagacha bo‘lishi mumkin.
Ularning platadagi holati qat’iyqayd qilingan. 2.8-rasmda tizimli plataning uchta standarti uchun
mahkamlash nuqtalarining sxematik rejasi ko‘rsatilgan. Tizimli plata yig‘ish shassisiga uning
yuzasidan taxminan 5 mm balandlikda mahkamlanadi. Metall vtulkalar yoki plastmassali
moslamalar plata bilan g‘ilof o‘rtasidagi oraliqni ta’minlaydi. Platani unga o‘rnatilayotgan
qurilmalarning og‘irligidan vujudga keladigan o‘zgarishni kamaytirish uchun maksimal mumkin
bo‘lgan nuqtalarga mahkamlash kerak. Plata g‘ilofga shassi bilan birga o‘rnatiladi. Agar
protsessor elektr ta’minoti bloki yonida joylashgan bo‘lsa, platani qiyalatib kirgizish kerak. Plata
kerakli holatni egallagandan keyin ichiga o‘rnatilgan (integratsiyalashgan) qurilmalar uchun
razyomlar g‘ilofning orqa tarafidagi teshiklarga mos keladi. Shundan keyin shassini vintlar
yordamida mahkamlash mumkin.
48. Ona platadagi kondensatorlarni almashtirish
Protsessor va xotira qurilmasining konstruksiyasi joylashtirilishi shunday amalga oshirilganki, u
butun tizimni maksimal sovutish imkonini beradi. ATX spetsifikatsiyasida g‘ilof ichida havoning
bosimini kamaytirishga olib keladigan purkash kabi ishlaydigan ventilator Afzal ko‘rilgan.
Ko‘pchilik ishlab chiqaruvchilar ATX ta’minot blokini tizimdan havoni so‘rib oluvchi ventilator
bilan birgalikda ishlab chiqaradilar, ya’ni manfiy bosimli konstruksiyani taklif qiladilar.
|
| |
Kompyuterni qismlarga ajratish. Tizimli blok qismlari bilan tanishish. Kompyuterga

umumiy soni 65536 taga yetadi. BIOS (Basic input output system) - o ‘z tarkibidagi bir marta
yozib qoldirilgan ma’lumotlar majmuasini saqlab turuvchi va alohida mikrosxema hisoblangan
xotira turi hisoblanadi. Odatda, bu xotiradagi ma’lumotlami uni ishlab chiquvchi korxona (firma)
yozib qoldiradi. Bu ma’lumotlar kompyuter elektr manbadan o'chirilgan holda ham saqlanadi va
alohida mikroakkumlyatorli batareyalardan oziqlanadi. Bu xotira turi faqat ma’lumotlami o'qish
rejimida ishlaydi. Shuning uchun bunday xotirada kompyuteming qurilmalarini tekshiruvchi test
dastiirlar, operatsion tizimlaming yuklovchi dastur modullari saqlanadi.