Ayni vaqtda ko‘pincha ta’lim olishga tayyorlikning quyidagi tarkibiy qismlari ajratiladi

|
Ayni vaqtda ko‘pincha ta’lim olishga tayyorlikning quyidagi tarkibiy qismlari ajratiladi
|
bet | 7/10 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 88,67 Kb. | | #155209 |
Bog'liq Bolalarning maktabga psixologik tayyorgarligiAyni vaqtda ko‘pincha ta’lim olishga tayyorlikning quyidagi tarkibiy qismlari ajratiladi:
Tafakkur qila olish kabi faoliyatning umumlashganligi.
Amaliy va so‘z mantiqiy tomonlarining o‘zaro muvofiqligini belgilovchi tafakkurning anglanilganligi.
Tafakkur faoliyatining elastikligi.
Tafakkur faoliyatining barqarorligi.
Tafakkurning mustaqilligi hamda uning yordamga moyilligi.
II.Bob. Bolalarni maktab ta'limiga psixologik tayyorlashda MTT psixologining ro'li
2.1. Maktabgacha yoshdagi bolalarni maktab ta'limiga tayyorlashning nazariy asoslari.
Biroq, mutaxassislarning fikriga ko'ra, bolalar bilan ishlashning bunday shakllari ularning tizimli o'rganishga to'liq tayyorligini ta'minlamaydi: kelajakdagi birinchi sinf o'quvchilari tasodifiy rivojlanish darajasi, aloqa darajasi, umumiy tezlikda ishlashga qodir emasligi, kattalar va boshqalar. Ba'zi ta'lim muassasalari bolani "Diplom" yoki "Sertifikat" ni tugatgandan so'ng berishadi. Ushbu "hujjat" bolaga va uning ota-onasiga maktabdagi muvaffaqiyat kafolatlanganiga ishonch hosil qilish imkonini beradi. Ko'pincha, bolalar bog'chasidan tashqarida turli xil tayyorgarlik tuzilmalarida mashg'ulotlar bu o'ziga xos "murabbiylik" bo'lib, u bola shaxsining har tomonlama rivojlanishini ta'minlamaydi, balki faqat maktabga yaxshi tayyorgarlik xayoliyligini yaratadi. Bundan tashqari, bunday tayyorgarlik haddan tashqari stress tufayli bolaning sog'lig'ining yomonlashishiga olib kelishi va uning o'qishga bo'lgan salbiy munosabatini keltirib chiqarishi mumkin.
Maktabgacha ta'lim muassasalariga bormaydigan maktabgacha yoshdagi bolalarning 39,5% faqat oilaviy muhitda tarbiyalanadi. Ularning maktabga tayyorgarligi asosan ularning ota-onalari yoki boshqa katta yoshli oila a'zolari tomonidan amalga oshiriladi. Ovqatlanish, uxlash, qattiqlashish, kasalliklarning oldini olish, yaxshiroq parvarish qilish va sog'likni muhofaza qilish uchun individual sharoitlar yaratish imkoniyati, maktabga tayyorgarlikning individual tizimi va boshqalar kabi tortishuvsiz afzalliklar bilan bir qatorda bu yo'l ham bir qator kamchiliklarga ega. Avvalo, bu bolalar jamoasida shaxslararo aloqaning etishmasligi. Maktabgacha ta'lim muassasasida o'qigan bola tez va osonlik bilan yangi maktab jamoasiga qo'shiladi, chunki uning kommunikativ tayyorgarligi bolalar jamoasidan tashqarida tarbiyalangan bolaga qaraganda ancha yuqori. Bundan tashqari, katta yoshdagi oila a'zolari ko'pincha bolani o'qish, yozish, hisoblashni o'rgatish bo'yicha maxsus tayyorgarlikka ega emaslar, shuningdek, etarli darajada psixologik va pedagogik tayyorgarlikka ega emaslar va qabul qilish bosqichida bolaga qo'yiladigan talablar tizimida yomon yo'naltirilgan. birinchi sinf. Natijada, ko'plab ota-onalar aprel oyida o'z farzandini birinchi sinfga yozdirish uchun maktabga olib kelganida, u o'qish, yozishni noto'g'ri o'rgatishganini, she'rlarni yoddan bilmasligini, bilmasligini bilib hayron bo'lishadi. bolalar qo'shiqlari va u maxsus qo'shiqlarni ishlab chiqmagan, eng oddiy taqqoslash, umumlashtirish, tizimlashtirish qobiliyatlari, yuqori tashvish qayd etilgan, u qalamni qanday tutishni bilmaydi, nozik vosita mahoratiga ega emas va hokazo.
Maktabga tayyorlik muammosini o'rganish doirasida Chet el Ta'lim akademiyasining Ijtimoiy ish pedagogikasi instituti xodimlari so'rov o'tkazdilar, unda boshlang'ich sinf o'qituvchilari, maktab direktorlari, tarbiyachilar, maktabgacha ta'lim muassasalari rahbarlari va boshqalar. bu masalada vakolatli deb hisoblangan mutaxassislar ekspert sifatida qatnashdilar.
Ulardan odatiy belgilar ("+" - "Ha", "+ -" - "Yo'q" degan ma'noda "," - + "-" Ha "dan ko'proq", "-" - "Yo'q"), maktabgacha yoshdagi bolaning turli xil sharoitlarda umumiy va maxsus tayyorgarligini rivojlantirishda muvaffaqiyat darajasini baholash: maktabgacha ta'lim muassasasi (maktabgacha ta'lim muassasasi), boshqa ta'lim muassasalari, oila.
Kutilganidek, ko'pchilik mutaxassislar bolani maktabgacha tarbiya sharoitida maktabga tayyorlashni afzal ko'rishdi. Barcha respondentlarning fikriga ko'ra, jismoniy, shaxsiy va intellektual tayyorgarlikni shakllantirish bolaning umumiy psixologik tayyorgarligining tarkibiy qismlari sifatida bolalar bog'chasi devorlarida muvaffaqiyatli bo'ladi. Bu erda sog'liqni saqlash va mustahkamlashga, bolaning har tomonlama umumiy aqliy va jismoniy rivojlanishiga katta e'tibor beriladi. Buning uchun ochiq havoda o'yinlar tashkil etiladi, jismoniy tarbiya, ritm, suzish va boshqalar o'tkaziladi, qattiqlashuv elementlari kun tartibiga kiritilgan. Ko'pgina bolalar bog'chalarida kun musiqa ostida ertalabki mashqlar bilan boshlanadi. Bularning barchasi bolada yaxshi holatni shakllantirishga yordam beradi, vosita mahoratini rivojlantiradi, harakatlarni muvofiqlashtirishni yaxshilaydi va jismoniy ish faoliyatini oshiradi.
Ko'pgina tadqiqotchilarning fikriga ko'ra, bolalar bog'chasida bola o'zining aqliy va aqliy rivojlanishi uchun maqbul sharoitda: bu to'g'ri tashkil etilgan kun tartibi va tengdoshlar va kattalar (o'qituvchilar) bilan ko'plab aloqalar va tayyorgarlik guruhlarida maxsus tashkil etilgan darslar .
Mutaxassislarning fikriga ko'ra, bolaning jismoniy tayyorgarligini shakllantirish boshqa sport muassasalarida yaxshi yo'lga qo'yilishi mumkin, u erda bola har xil sport seksiyalari va to'garaklariga borishi kerak. Biroq, hamma ota-onalar ham farzandini bunday mashg'ulotlarga olib borish imkoniyatiga ega emas.
Shu bilan birga, mutaxassislarning yarmidan ko'pi, oilada ham bolaning maktabga jismoniy tayyorgarligini shakllantirish imkoniyati mavjud deb hisoblaydi. Biroq, respondentlarning 40% gacha bolani maktabga tayyorlashning oilaviy shakli sharoitida yuqori sifatli jismoniy tarbiya shubhali yoki mumkin emas deb hisoblashadi.
Bolaning maktabga shaxsiy tayyorgarligi uning hayotiy munosabatlarining uchta asosiy yo'nalishini qamrab oladi: atrofdagi kattalar bilan, tengdoshlari bilan, bolaning o'ziga bo'lgan munosabati. Maktabgacha yoshdagi bolada ijtimoiy vakolatlarni shakllantirish uchun maktabgacha ta'lim muassasasi sharoitlari afzalroq ekanligi aniq, chunki u erda bolalar bolalar jamoasi va kattalar bilan o'zaro munosabatda bo'lish mumkin.
Shu bilan birga, ko'plab respondentlar boshqa ta'lim muassasalarida ham, oilaviy sharoitlarda ham bolaning shaxsiy tayyorgarligini shakllantirish yuqori darajada bo'lishi mumkinligiga aminlar (mos ravishda 73% va 80% respondentlar).
Mutaxassislarning fikriga ko'ra, bolaning o'qishga intellektual tayyorgarligini shakllantirish, uning kattalar a'zolarining ma'lumot darajasi yuqori bo'lgan oilada ham, maktabgacha ta'lim muassasasida ham (93%) teng ravishda muvaffaqiyatli bo'lishi mumkin. Shu bilan birga, respondentlarning 40% i boshqa ta'lim muassasalari yordamida bolaning intellektual tayyorgarligini shakllantirish muvaffaqiyatidan shubhalanmoqda. Bu yana bir bor tasdiqlaydiki, bunday trening, mutaxassislarning fikriga ko'ra, ko'pincha "o'qitish" ning bir turi bo'lib, maktabgacha yoshdagi bolada ilmiy bilimlarning boshlang'ich asoslarini to'liq rivojlanishini ta'minlamaydi.
Kattaroq maktabgacha yoshdagi bolalarni maktabga tayyorlash bu o'qituvchilar va psixologlarning asosiy vazifalaridan biridir. Shu bilan birga, bolalar bog'chalarida maktabga tayyorgarlik ko'radigan dasturlarning bilimlari ko'pincha maktabning birinchi sinfida talab qilinadigan narsalardan sezilarli darajada oshib ketadi.
Qo'shimcha ta'lim o'qituvchilari bilan mashg'ulotlar, gimnaziya va litseylarda tayyorgarlik mashg'ulotlarida qatnashish, rivojlanish markazlaridagi turli "maktabga tayyorgarlik guruhlari", madaniyat uylari va hk., Shuningdek bepul sotish bo'yicha ko'plab o'quv materiallari va qo'llanmalar mavjud. aksariyat bolalar maktabga, boshqacha qilib aytganda, "intellektual jihatdan tayyor" bo'lganliklariga. Ushbu bilim yuklari birinchi sinfga yozilish paytida intervyu olish uchun etarli (garchi, qoidalarga ko'ra, bu umuman zarur emas: bola maktabga hech qanday tekshiruvsiz va suhbatsiz qabul qilinishi kerak), ammo muammolar maktabdan boshlang.
Uzoq muddatli kuzatuvlar shuni ko'rsatadiki, ko'pchilik bolalar birinchi sinfda duch keladigan qiyinchiliklar maktabga bir tomonlama tayyorgarlik ko'rishning tabiiy va mantiqiy natijasidir va ularning sabablari maktabgacha bolalikdan kelib chiqadi.
Maktabga tayyorgarlik aslida o'qish, yozish va o'nlab raqamlar bilan ishlash qobiliyati bilan chegaralanmaydi, ya'ni aslida maktabga kirishda nima tekshiriladi va bolalar bog'chasi o'qituvchilari va ota-onalari nimalarga intilishadi. Agar bola yaxshi o'qisa, yuzga hisoblasa, dunyoqarashi keng bo'lsa va 8-9 yoshdagi bolalar uchun mo'ljallangan mantiqiy vazifalar va boshqotirmalar bilan ishlasa ham, bu muvaffaqiyatli o'qishni kafolatlamaydi, chunki bu faqat uning intellektual rivojlanishi va yaxshi ekanligidan dalolat beradi xotira (bu o'z-o'zidan ajoyib va \u200b\u200buni o'rganishga, aniqrog'i, yangi bilimlarni o'zlashtirishga yordam beradi).
Ko'pgina birinchi sinf o'quvchilari topshiriqga diqqatni jamlay olmaydilar, o'qituvchini qanday tinglashni bilmaydilar, xotirasi rivojlanmagan, beparvo, bezovta va tengdoshlari bilan munosabatlarda ziddiyatli. Bolani boshlang'ich maktabda o'qitish samaradorligi ko'proq harflar va raqamlarni bilish, o'qish va bilishga emas, balki xotira, diqqat, iroda, o'zini o'zi tashkil etish darajasiga, o'z harakatlarini boshqarish qobiliyatiga bog'liqdir. hisoblash qobiliyatlari.
Maktabga maktab hayotini tashkil qilishni tushunishga tayyor bo'lmagan bolalar keladi. Ular odamlar o'rtasidagi munosabatlarga yomon yo'naltirilgan, ularning ijtimoiy rollarini noaniq tarzda ifodalaydi, qachon, qanday va kim bilan gaplashishni bilmaydilar, ishbilarmonlik va do'stona muloqotni aralashtirib yuborishadi. Ba'zilar kimga itoat qilish kerakligini umuman tushunmaydilar - o'qituvchi yoki sinfdosh. Bunday bolalar uchun jamoada o'z o'rnini topish, o'quv jarayoniga kirishish oson emas. Ko'pincha ular o'quv va kognitiv motivatsiyani shakllantirmaganlar: o'rganish, yangi narsalarni o'zlashtirish ular uchun muhim maqsad emas (aytmoqchi, bu birinchi sinf o'quvchilarining 90% uchun muammo).
Birinchi sinf o'quvchilari o'rtasida o'tkazilgan so'rovnomalar ma'lumotlari shuni ko'rsatadiki, ular maktabdan, birinchi navbatda, "yangi do'stlar orttirish", "chiroyli xalta kiyish", "o'qituvchini rozi qilish", "kun davomida hushyor turish" imkoniyatini kutmoqdalar. , "Bolalar hali bolalar bog'chasida bo'lganida sayr qilish" ... Bolalarga "sinfdagi pardalar", "mazali bulochkalar", "yugurayotgan joyidagi o'zgarishlar", "mushukchasi muqovali daftarlar", "hamma narsa yangi" yoki endi ular "deyarli kattalar" bo'lgan xushomadgo'ylik kabi. , "Ba'zilari hali maktabga bormagan va bog'da qolgan" degan "o'z uyg'otuvchi soatiga turinglar". Ushbu javoblar shuni ko'rsatadiki, 6,5-7 yoshdagi bolalarning maktabni idrok etishi kattalar ular kutgan narsadan yiroq va mohiyatan ular hali maktabgacha yoshdagi bolalardir.
O'qituvchi, hatto maktabga katta yoki tayyorgarlik guruhlarida ham, bolalarga nima uchun maktabga borishini tushuntirishi mumkin. Buni o'yin shaklida ("Faqat maktabda nima o'ziga xosligini taxmin qiling") yoki maxfiy suhbatda qilish yaxshidir. Ota-onalar, shuningdek, bolasi bilan ushbu mavzu haqida suhbatlashishga tayyor bo'lishlari kerak. "Ota-onalar burchagida" siz chaqaloq bilan suhbatlar uchun mavzular ro'yxatini, "maktab" o'ynash stsenariylarini (o'yinchoqlar bilan va sherik bolalar bilan), munozara uchun maktab hayotidan rasmlarni joylashtirishingiz mumkin. Masalan, bitta rasmda qiz uy vazifasini bajarayotgani tasvirlangan bo'lsa, ikkinchisida tanaffus paytida ikkita o'g'il bir-birining orqasidan yugurayotgani, uchinchisida kitoblar bilan stol va o'yinchoqlar solingan quti va ular orasida sarosimaga tushgan bola tasvirlangan. Farzandingizdan qaysi rasm eng yaxshi ko'rishini, qaysi biri maktab o'quvchisining hayotiga o'xshashligini, hozir u nimani tanlashini - darslarni yoki o'yinchoqlarni va maktabga borayotganda nimani tanlashini so'rang.
Siz birinchi sinf uchun kitoblarni yoki hatto darsliklarni guruhda alohida stolga qo'yishingiz va yozishingiz mumkin: "Biz ushbu qiziqarli kitoblarni maktabda o'qiymiz". Siz, albatta, bolalarni qiziqtiradigan savollar bilan murojaat qilishingiz mumkin (har bir guruh o'z qiziqishlariga ega bo'lishi mumkin va ular haqida faqat o'qituvchi va ota-onalar bilishadi): "Nima uchun yulduzlar porlaydilar? Dinozavrlar qayerdan paydo bo'lgan? Qanday kapalaklar bor? Robotlar qanday ishlaydi? Bularning barchasini maktabda bilib olasiz. "
Doimiy suhbatlar, kognitiv qiziqishlarni rag'batlantirish, maktabga ekskursiyalar va bolalar bog'chasida va uyda ko'rganlarini muhokama qilish bolalarga o'z maktablarining kelajagini yanada haqqoniy tasavvur qilishga yordam beradi. (1-ilovaga qarang)
Biroq, muvaffaqiyatli bilim olish uchun faqatgina bilim motivatsiyasi etarli emas, psixologik tayyorlik talab etiladi. Psixologik tayyorgarlikning eng oddiy sinovini o'qituvchi, psixolog yoki ota-onalarning o'zi amalga oshirishi mumkin.
Kelajakdagi talaba qila oladimi yoki yo'qligini bilib oling
20-30 daqiqa davomida bitta narsani qiling (albatta qiziq emas) yoki hech bo'lmaganda shu vaqtga o'tirib o'tir;
Birinchi marta eng oddiy vazifalarni to'g'ri tushunib oling - masalan, odamni chizish (va nafaqat odamni, malika, robotni yoki siz xohlagan narsani);
To'liq modelga muvofiq harakat qiling (masalan, qismlarni almashtirmasdan, boshqa ranglardan foydalanmasdan oddiy chizilgan rasmni chizish);
4-5 daqiqa davomida berilgan ritm va tempda xatosiz harakat qiling (masalan, kattalar diktanti ostida katakcha daftariga oddiy geometrik naqsh chizib oling: "aylana - kvadrat, aylana - kvadrat", so'ngra mustaqil ravishda, lekin bir xil tezlikda);
|
| |