nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Talabalar oʻrtasida “Maʼrifat

|
Talabalar oʻrtasida “Maʼrifat
|
bet | 62/222 | Sana | 04.10.2024 | Hajmi | 375,68 Kb. | | #273589 |
Bog'liq ish reja yangisi (автовосстановление)177.
|
Talabalar oʻrtasida “Maʼrifat maydoni” respublika tanlovining birinchi bosqichini (fakultetlardagi jamoalar oʻrtasida) oʻtkazish.
|
Iqtidorli talaba-yoshlar qamrab olinadi.
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari, Yoshlar yetakchisi
|
Belgilangan joylarda
|
Talaba-yoshlar oʻrtasida atoqli adiblar va mutafakkirlarimiz ijodiy merosini keng targʻib qilish, ularning adabiyotga qiziqishlarini yanada oshirish,
ularga oʻz iqtidorlarini namoyish etishga erishiladi.
|
|
13 noyabr 2024 yil
|
|
178.
|
“Kitobxonlik – buyuk kelajak kafolati” mavzusida Axborot va murabbiylik soatlarini yuqori saviyada tashkil etish.
|
Barcha kunduzgi talabalar qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari, Yoshlar yetakchisi
|
Oʻquv
xonalarida
|
Talabalarda tarbiyalash lozim boʻlgan fazilatlar, jumladan, Vatanga sadoqat, oʻzaro mehr oqibat, yuksak masʼuliyat, bagʻrikenglik, sogʻlom dunyoqarash, kitobxonlik va media madaniyat, shukronalik, siyosiy-huquqiy va AKT savodxonligi, innovatsion fikrlash, vatan taraqqiyotiga daxldorlik, yot gʻoyalarga qarshi mafkuraviy immunitetini mustahkamlashga erishiladi.
|
|
|
|
| |
Filialda “Jaholatga - Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filialida 2024/2025 oʻquv yili

|
Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filialida 2024/2025 oʻquv yili
|
bet | 195/222 | Sana | 04.10.2024 | Hajmi | 375,68 Kb. | | #273589 |
Bog'liq ish reja yangisi (автовосстановление)561.
|
Filialda “Jaholatga qarshi maʼrifat bilan” mavzusida uchrashuv va davra suhbatlari tashkil etish.
|
Barcha kunduzgi talabalar qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
Yoshlar yetakchisi
|
Faollar zali
|
Talabalar ekstremizm, radikalizm va boshqa shu kabi buzgʻunchilik ruhidagi yot gʻoyalarning faol turlaridan ogoh boʻlishi taʼminlanadi hamda ularning buzgʻunchi mafkuralarga qarshi immuniteti muayyan darajada
mustahkamlanadi.
|
|
|
562.
|
Talabalar turar joylarida “Mening hayot falsafam” mavzusida shoir-yozuvchilar bilan davra suhbati tashkil etish.
|
Barcha kunduzgi talabalar qamrab olinadi.
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari,
Yoshlar yetakchisi
|
Talabalar gavjum joylarda
|
Talaba yoshlarni taʼlim- tarbiyasi, milliy qadriyatlarni hurmat qilish, jinoyatchilikni oldini olish, Vatanga sadoqat bilan xizmat fazilatlari shakllantiriladi
|
|
|
2 may 2025 yil
|
|
|
|
|
| |
“Filial rahbar xodimlari va yoshlar uchrashuvi”

149.
|
“Filial rahbar xodimlari va yoshlar uchrashuvi”ni tashkil etish.
|
Barcha kunduzgi talabalar qamrab olinadi.
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar, Yoshlar yetakchisi
|
Faollar zali
|
Talabalarning taʼlim olish jarayonidagi muammolari eshitilib, ularni bartaraf etish choralari koʻriladi. Talabalar ilmiy va amaliy faoliyati uchun zarur koʻrsatmalar beriladi.
|
|
150.
|
Akademiklar olimlar bilan uchrashuvlar tashkil qilish
|
Iqtidorli talaba-yoshlar
qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani, tyutorlar,
Yoshlar yetakchisi
|
Faollar zali
|
Talabalarda ilm-fan, innovatsiya va kashfiyotlarga boʻlgan qiziqish va intilish hissi oshirilib, vaqtning qadriga yetish hamda soha rivojiga daxldorlik tuygʻusi rivojlantiriladi.
|
|
151.
|
“Yashil makon” loyihasi doirasida talabalar oʻrtasida “Obod filialim” aksiyasini yoʻlga qoʻyish. Aksiya doirasida talabalar birinchi koʻchat ekishini va mavjud bogʻlar parvarishini tashkil etish.
|
Birinchi bosqich talaba-yoshlari
|
Bo‘lim boshliqlari,
fakultet dekani, tyutorlar,
Yoshlar yetakchisi
|
Filial Hududida
|
“Yashil makon” loyixasi doirasida koʻchat va butalar ekish ishlari tashkil etiladi. Talabalar oʻrtasida daraxt va butalarni ekish tadbirlarini anʼana hamda milliy urf-odat va qadriyat darajasiga chiqarishga qaratilgan targʻibot va tashviqot ishlarini olib boriladi.
|
|
|
Talabalar turar joylarida “Gʻazalxonlik”

|
Talabalar turar joylarida “Gʻazalxonlik”
|
bet | 56/222 | Sana | 04.10.2024 | Hajmi | 375,68 Kb. | | #273589 |
Bog'liq ish reja yangisi (автовосстановление)160.
|
Talabalar turar joylarida “Gʻazalxonlik” kechasini tashkil qilish
|
Barcha kunduzgi talabalar qamrab olinadi.
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari, Yoshlar yetakchisi
|
Faollar zali
|
Talabalarda nutq madaniyati va sogʻlom dunyoqarash shakllanadi, mutolaa va kitobxonlik madaniyati, adabiyotga boʻlgan qiziqish yanada orttiriladi hamda shu orqali fazilatlar
rivojlantiriladi.
|
|
161.
|
“Uch avlod
uchrashuvi” loyihasi doirasida taniqli olimlar ishtirokida uchrashuvlar tashkil etish.
|
Birinchi bosqich talaba-yoshlari o‘rtasida
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
tyutorlar, jamoat tashkilotlari, Yoshlar yetakchisi
|
Filial zalida
|
Talabalarda kattalarga hurmat, kasbiga sadoqat, oʻzaro mehr-oqibat,
masʼuliyat, shukronalik,
tejamkorlik, mamlakat
kelajagiga daxldorlik fazilatlari rivojlantiriladi.
|
|
162.
|
“Talabalarning
muzeylarga tashrifi” loyihasini amalga oshirish:
|
50nafar talaba qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari, Yoshlar yetakchisi
|
Hududda joylashgan muzeylar
|
Talabalarda milliy qadriyatlarimiz, tariximiz va madaniyatimizga hurmat va muhabbat hissi oshrtadi
|
|
|
|
| |
“Najmiddin Kubro – jasorat va oliyjanoblik namunasi”

|
“Najmiddin Kubro – jasorat va oliyjanoblik namunasi”
|
bet | 57/222 | Sana | 04.10.2024 | Hajmi | 375,68 Kb. | | #273589 |
Bog'liq ish reja yangisi (автовосстановление)163.
|
“Najmiddin Kubro – jasorat va oliyjanoblik namunasi” mavzusida adabiy-badiiy anjumanni tashkil etish.
|
Kitobhonlikka qiziquvchi talabalar qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari, Yoshlar yetakchisi
|
Faollar zali
|
Talabalarda vatanparvarlik ruhiyati shakllanishi, xalqimizning azaliy ezgu orzu-intilishlarini anglab
yetishiga va Vatan taraqqiyotiga daxldorlik tuygʻulari shakllanishiga erishiladi.
“Najot - taʼlimda, najot - tarbiyada, najot – bilimda” gʻoyasi talaba yoshlar ongiga
singdiriladi
|
|
7 noyabr 2024 yil
|
|
164.
|
Filialda “Yoshlarning maʼnaviy- axloqiy holatiga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi huquqbuzarlik, giyohvandlik, axloqsizlik kabi muammolarni bartaraf etishning samarali yoʻllari” mavzularida uchrashuv va davra suhbatlari tashkil etish
|
Barcha kunduzdi talabalar qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
Yoshlar yetakchisi
|
O‘quv xonalari
|
Talabalar ekstremizm, radikalizm va boshqa shu kabi buzgʻunchilik ruhidagi yot gʻoyalarning faol turlaridan ogoh boʻlishi taʼminlanadi hamda ularning buzgʻunchi mafkuralarga qarshi immuniteti muayyan darajada mustahkamlanadi.
|
|
|
|
| |
Noyabr – - Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filialida 2024/2025 oʻquv yili

|
Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filialida 2024/2025 oʻquv yili
|
bet | 51/222 | Sana | 04.10.2024 | Hajmi | 375,68 Kb. | | #273589 |
Bog'liq ish reja yangisi (автовосстановление)Noyabr – “Atrof-muhit muhofazasi oyligi”
Shanba kuni “Yashil makon” volontyor talabalar faoliyatini yoʻlga qoʻyish.
|
|
1 noyabr 2024 yil
|
|
147.
|
“Besh tashabbus olimpiadasi” doirasida mini-futbol, stol tennisi, voleybol, yengil atletika, stritbol sport turlari boʻyicha talabalar oʻrtasida ommaviy sport musobaqalarini oʻtkazish.
|
Sportga qiziquvchi talaba-yoshlar qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari,
jamoat tashkilotlari, Yoshlar yetakchisi
|
Sport zali
|
Talabalarning muayyan qismi sogʻlom turmush tarziga rioya qilishi va jismonan sogʻlom boʻlishiga erishiladi.
|
|
148.
|
“Vatan kelajagi uchun barchamiz daxldormiz”
shiori ostida bugunning dolzarb mavzularida debatlar oʻtkazish.
|
«Munozara” klubi a’zolari va qiziquvchi talaba-yoshlar
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
ijtimoiy fanlar kafedralari, tyutorlar, Yoshlar yetakchisi
|
belgilangan xonalarda
|
Talabalarda milliy qadriyatlarga hurmat, mamlakat tarixiga daxldorlik hissi hamda bahs-munozara madaniyatini rivojlantirishga erishiladi.
|
|
|
|
| |
Fsq = k ' - A skk, k N - Melioratsiya

Sug‘ oriladigan
yerlarda
transheyasiz
quriladigan
drenaj
mashinalarining ish jihozidagi kesuvchi pichoqlarning soni uchta b oiib ,
ularni А, Б, В zonalarga bo‘ lish mumkin (
15.2-rasm
).
Tuproqni kesuvchi kuchlarning gorizontal tashkil etuvchi yig‘ ma
ERg
kuchlari, mos ravishda alohida (
RgA
;
RgB
;
R gB
;
R g
) yig'indisidan iborat
bo‘ lib, ularning teng ta’ sir etuvchisini В nuqtada deb oiinadi va u
transheya tubidan
у
masofada joylashgan bo‘ ladi. 
(1 5 .2 -m m )

|
у
masofada joylashgan bo‘ ladi.
(1 5 .2 -m m ) Pdf ko'rish
|
bet | 156/189 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 10,96 Mb. | | #142869 |
Bog'liq Melioratsiya mashinalariу
masofada joylashgan bo‘ ladi.
(1 5 .2 -m m ).
S R ^ R gA + RgB + R g8 + R ; ; kN
(15.19)
Bu kuchni mos ravishda tuproqni har bir zinasiga beradigan
o ‘ rtacha bosim kuchlar quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
R gA = K bA-hA-bA-io:i|l
RgB = KbB-hB-bB.103 V k N
(15.20)
R gB = к ьв' hB- bB • 10 lj
bu yerda Кь - har bir zonadagi gruntni o ‘ rtacha bosimi, MPa,
uning qiyati 15.1-jadvalda keltirilgan; hA,hE,hB- mos ravishda А, Б, В
zonalardagi chuqurliklar, m; bA,bB,bB- mos ravishda А, В, V zonalardagi
pichoqning eni, m;
r
^- pichoqning yuqori qismidagi gruntni kesish
qarshiligi, kN.
15.1-jadval
Qirqiladigan zonalardagi gruntning o ‘ rtacha bosimi
Tuproq turlari
Zona
Qum
Qumloq
Loy
Har bir zonadagi tuproqni
A
0,40
0,50
0,60
o ‘ rtacha bosimi, MPa.
Б
0,25
0,30
0,35
В
0,10
,0,15
0,20
Pichoqning yuqori qismidagi gruntni kesish qarshiligi quyidagi
formula orqali aniqlanadi:
Rg = Ю3' Kq' Yg' byoe, kN
(15.21)
bu yerda K^- solishtirma qazish qarshiligi, MPa; v|,- pichoq yuqori
qismining balandligi, m, (yj,= 0,5-1,2 m); byoe - yoriqning eni, m (byoe =
0,15-0,20 m).
Y ig‘ ma tortish kuchlarini
15.2-rasmdan
foydalanib, quyidagicha
yozish mumkin:
ZF = fR + SRg + Fqtq + Fish + Fsq + f, • R ,, kN
(15.22)
244
bu yerda R va Rj -m os ravishda traktor va tayanch chang‘ isining
reaksiya kuchlari, kN; Fqtq- qumloq tuproqning qarshilik kuchi, kN; F,sh-
qutining yoriq devorlaridagi ishqalanish qarshilik kuchi, kN; f va f| -
mos ravishda traktor zanjiri va chang1 ining sirpanish ishqalanish
koeffitsientlari.
A-ko’rimsk
I
i
&
i
|
| |
Gruntni gidromexanizatsiya usulda shibbalash texnologiyasi va

Ayrim mutaxassis va olimlaming tavsiyasiga ko‘ra shnekli ish
jihozi yordamida grunt maydalanib, hoM, qurug‘i aralashtirish jara
yonida unga maxsus suv
purkagichlar orqali suv berib, suvga to ‘yinti-
rilgan holda drenaj transheyasiga yo‘naltiriladi. Bu usulda shibbaiangan
grunt kerakli zichlikka ega boMadi. Ammo transheya devorlari bilan
qayta
ko ‘mi!ayotgan
gruntni
yaxshi
bogManmaganligi
hamda
aralashtirish jarayoni uchun katta energiyani sarflanishi va boshqa texnik
sabablarga ko*ra ishlab chiqarishda o ‘z o*rnini topa oimadi.
A.N.Mirsagatov tomonidan tavsiya etilgan
suv yordamida shibba-
lash usuli har tomonlama qulay, tejamli va sifatli bo‘lib, boshqa usul-
lardan gruntni suv yordamida shibbalash bilan farq qiladi
(7.1.-rasm).
Gruntni siqib zichlovchi mashinalarning turiari, tuzilishi va

Bu mashina yordamida gruntni zichlash, transheya grunt bilan to ‘la
to‘ldirilgajidan so‘ng amaiga oshiriladi. Transheya mashinaning zanjirli
yurish jihozlari orasiga olinib, mashinaga transheya o ‘qi bo‘ylab harakat
beriladi. Mashinaning harakati davomida gruntni zichlovchi ish
jihozi
transheyadagi gruntga kerakli chuqurlikgacha botiriladi. Gruntni
zichlovchi ish jihozi gorizontga nisbatan m a’lum burchakka o g‘diriIgan
bir nechta kuraklardan tashkil topgan. Bu kuraklaming mashina bilan
birgalikdagi harakati davomida uning ostidagi
grunt burilish burchagi
hisobiga yaxshi joylashadi va uning siqilishi orqali zichlanadi.
Ushbu
usulda
gruntni
zichlashdagi
kamchiliklari
qilib
quyidagilarni ko‘rsatish mumkin: ish jihozini transheya markazida
ushlashni hazorat qilish qiyin
bo‘lgani uchun transheya devorlarini
buzilishiga olib keladi; gruntni zichlash katta
tortish kuchi hisobiga
bajarilib, traktomi tez ishdan chiqishiga sabab bo‘ladi; namligi past (6 -
10%) bo‘lgan gruntlarda yaxshi natija bermaydi; transheya devorlari
bilan zichlangan grunt o ‘zaro yaxshi bog‘lanmaydi; traktorning qayta
ko‘milgan grunt qatlamidagi harakati uni yer bilan tishlashini
kamaytiradi va natijada traktorning yurish
uskunalari turgan joyda
harakatlanadi (aylanib qoladi).
Transheyaga gruntni qayta k o ‘mish jarayonida faol ish jihozi
yordamida zichlovchi mashinaning umumiy ko ‘rinishi
7.9-rasmda
ifodalangan.
Bu mashina quyidagi asosiy qismlar: drenaj mashinasining qutisi
4, gruntni siqib, zichlovchi parraklar 1, parraklarni harakatga keltiruvchi
reduktor-motor
joy-lashgan
quti
2,
gruntni
qayta
ko‘mishga
yo‘naltiruvchi tasmali yuklagich 3, transheya devorlarida o ‘yiqlar hosil
qiluvchi tirnoqlar 5 dan tashkil topgan.
Drenaj
quruvchi mashinaning ko‘p cho‘michli
ish jihozi
yordamida grunt qazilib, ko‘ndalang tasmali yuklagichga tushiriladi.
Ko‘ndalang tasmali yuklagichdagi grunt bo‘ylama tasmali yuklagichga
o ‘tib, drenaj qutisi orqasidagi transheya bo‘shlig‘ini ko‘mish uchun
yo‘naltiriladi.
Drenaj qutisiga mahkamlangan motor-reduktor orqali harakat
gruntni zichlovchi parraklarga beriladi. Gruntni zichlovchi parraklar
yarim doira shaklidagi
ikkita metall listdan yasalib, maxsus valga
qo‘zg‘aluvchan qilib, y a’ni parraklar orasida burchak hosil qiluvchi
moslama orqali o ‘rnatilgan. Transheyadagi zichlanishi kerak bo‘lgan
grunt qatlamining talab darajasiga qarab,
2 -4 valli parraklarni o ‘matish
mumkin. Transheya devorlari bilan zichlangan gruntni bog‘lash
120
maqsadida
uzatmalar
qutisining
devorlariga
maxsus
tirnoqlar
o ‘matilgan. Bu tirnoqlar yordamida transheya devorlarida maxsus
o‘yiqlar
hosil qilinib, bu o ‘yiqlai' gruntni zichlash jarayonida tuproq
bilan toMdirilishi orqali yaxshi bogManadi.
Drenaj transheyalarida gruntni mexanik usulida zichlashni tahlili
shuni ko‘rsatadiki, barcha usullar ichida oxirgi y a ’ni aylanma parraklar
harakati yordamida zichlangan grunt unga qo‘yilgan barcha talablarga
javob beradi.
?rw rm
15.3-rasm. Tuynukli drenaj yotqizuvchi mashinasiga tashqi kuchlarning

Po‘ lat arqonning tortishdagi qarshilik
kuchi quyidagi formula
yordamida aniqlanadi:
F = k» 'V I J
e
L kN
(15.26)
4,4
1000
bu yerda ka-p o‘ lat arqonning solishtirma o ‘ rtacha qarshiligi, N/m,
(hyo= 0,65; 0,75; 0,85; 0,95; 1,0 mos ravishda dren chuqurligiga ka = 57;
52;
48,1;
46,6; 45,4; N/m);
po‘ lat arqonning uzunligi, ill,
1-1,5
ш); к,- tortishdagi dastlabki solishtirma qarshilik kuchi, kj,” (1Q-20)N.
Tuynuk hosil qilgidming harakatdagi
qarshilik kuchi quyidagi
formula yordamida aniqlanadi:
Fthq=103.kq. A d. f m!kN
(15.27)
bu yerda kq - tuproqni chiqishdagi solishtirma qarshiligi, (kq ~ 0,01-
0,12 MPa);Ad- dren tuynugining ko‘ ndalang kesim yuzasi, m2; fm-
metall bilan tuproq orasidagi ishqalanish koeffitsienti.
Dren tuynugining ko‘ndalang kesim yuzasi quyidagi formula
yordamida aniqlanadi:
Ad = ^ - , m 2
(15.28)
Mashina dvigateliga tushadigan umumiy quwat (12.23) formula
yordamida aniqlanadi.
247
Drenajni qayta ko'mishda tuproqni zichlash (shibbalash) orqali uni
tashqi suvlar ta’ sirida yuvilishi va buzilishdan saqlab, ulami ustki qis-
miga qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ekishga sharoit yaratiladi.
Hozirda
zichlash va shibbalashning bir qancha (gidravlik va mexanik) usullari
taklif qilingan bo‘ lib, ayrimlari ishlab chiqafishda qoMlanilmoqda,
16. Drenaj transheyasiga qayta ko‘ miIadigan gruntni shibbalovchi
mashinani hisoblash
<.
Yuqoridagi boblarda keltirilganidek, drenaj
transheyalarini grunt
bilan qayta ko‘ mishda mexanik zichlash, grunt namligi 17% dan ortiq
bo‘ lganda yaxshi natija beradi. Agar qayta ko‘ milayotgan
gruntning
namligi 17% dan kam bo‘ lsa, uni namligini unga suv berish orqali
oshirib, zichlash talab qilinadi, bunga gruntni shibbalash deb ataladi.
Bundan tashqari drenaj transheyasini gruntni qayta ko‘ mish jarayonida
uni zichlash (shibbalash) bilan birgalikda
olib borish yaxshi natija
berishi mumkin. Ammo hozirgacha drenaj transheyasiga gruntni qayta
ko‘ mish jarayonida uni shibbalovchi mashinalarni yaratish maqsad qilib
qo‘ yilgan. Va bunday mashinalarni yaratish
ustida bir qancha ilmiy
amaliy ishlar olib borilishi natijasida yangi МЗУ-1 va МЗУ-2
mashinalari yaratilib, ishlab chiqarishga tavsiya etilgan.
Bu mashina, drenaj transheyasidan chiqarib tashlangan tuproqni
transheyaga qayta ko‘ mishda uni aralashtirib ko‘ muvchi shnekli va uni
suv yordamida shibbalovchi ish jihozlaridan tashkil topgan.
Mashinaning asosiy ko‘ rsatkichlarini aniqlash:
shnekning uzunligi
rasm).
115
     
7.6-rasm. Suv purkovchi ish jihozi

|
rasm).
115
7.6-rasm. Suv purkovchi ish jihozi Pdf ko'rish
|
bet | 69/189 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 10,96 Mb. | | #142869 |
Bog'liq Melioratsiya mashinalarirasm).
115
7.6-rasm. Suv purkovchi ish jihozi:
1,5-suv purkagichlar; 2-m oslovchi rama; 3-markazlashtiruvchi g ‘ildirak;
4 -y o ‘naltirgich; 6-suv tarqatkichlar
Shibbalovchi ish jihozini ko‘tarib, tushirish unga o ‘rnatilgan p o ia t
arqon 8 orqali chig‘ir 5 yordamida amalga oshiriladi. Suv tarqatuvchi
quvur transheya devoriga perpendikulyar qilib joylashtirilgan boMib,
unga parallel ravishda 3-4 ta quvur maxsus tutashtiruvchi quvurlar
orqali
bog‘langan.
Transheyaga perpendikulyar joylashgan
suv
tarqatuvchi quvurlarning hamda suv tarqatuvchi quvurning oxirida
transheya devorlariga parallel qilib joylashgan ikkita quvurning
transheya devori tomoniga perpendikulyar ravishda m a’lum oraliqda
joylashtirilgan teshiklardan suv purkalib, transheya devorlarini yuvishga
hamda ularda o ‘yiqlar hosil qilishga xizmat qiladi. Suv tarqatuvchi
quvurlarga shaxmat shaklida qo‘zg‘aluvchan qilib o ‘rnatilgan suv pur
kovchi moslamalar teshiklar bilan ta’minlangan. Suv purkagichlarning
shaxmat shaklida joylashishi, uni ko‘mishda tabiiy nishablikda m a’lum
(8-12 sm) qatlamdagi harakatini kamaytirib suvga to ‘yinishiga sharoit
yaratishdir.
M ashinaning asosiy texnik ko‘rsatkichlari 7.1 -jadvalda keltirilgan.
7.1- jad va l
МЗУ -2 mashinasining asosiy texnik ko‘rsatkich!ari
K o‘rsatkichlar
0 ‘lchov
birligi
Q iym at k o ‘rsatkichlari
M ashina tun
-
O'rnatiladigan
116
7.1-jadvalning davomi
Ish jihozlarining turlari:
ko'm uvchi
-
Spnekli
shibbalovchi
|
| |
-rasm. Transheyasiz drenaj yotqizadigan mashinaga ta ’sir etuvchi

Mashina dvigateliga tushadigan umumiy quwat (12.23)
formula
yordamida aniqlanadi.
15.3. Tuynukli drenaj quruvchi mashinalarni hisoblash
Mineral tuproqlarda tuynukli (sizdirgich materallari va quvursiz)
drenaj quruvchi mashinalar. asosan passiv ish jihozli, tuproqni kesuvchi
pichoq va uni uch qtsmiga o'matiigan
tuproqni zichlab, siqish orqali
tuynuk hosil qiladigan ish jihozidan tashkil topgan.
Ish jihozining asosiy ko‘ rsatkich va qiymatlarini aniqlash:
tuynukning diametri d, = o,050...0,300 m ; maksimal diametri, dmax = | | , m;
tuynuk hosil qiladigan ish jihozining silindr qismining uzunligi
Ls
= (1,5-2)•(/,, m;
mashinaning yurish tezligi,
Svu
= 0,6-1,0 , m/s.
bu yerda hd- drenajning maksimal chuqurligi, m,
hd > 3,5 d , .
Mashinaning
(tortishda)
yurishidagi
qarshilik
kuchlarining
yig‘ indisini
15.3-rasmdan
foydalanib aniqlash mumkin.
ZF = fR + 2 R g + Fqtq + Far + Fthq, kN
(15.25)
bu yerda R-traktorning reaksiya kuchi, kN; ZRg-tuproqni kesuvchi
kuchlarning
gorizontal tashkil etuvchisi, kN, u (12.17) formuladan
aniqlanadi; Fqtq- qumloq tuproqning qarshilik kuchi, kN, u (15.23) formula
yordamida aniqlanadi; Far- po‘ lat arqonning tortishdagi qarshilik kuchi,
kN; РЛч- tuynuk hosil qilgichning harakatdagi qarshilik kuchi, kN.
suv
7,1-rasm. Gruntni suv

bul’dozer ag‘dargichi shakldagi yoysimon metaldan yasalgan gruntni
surgich 16 dan foydalanilgan bo‘lib u asosiy (uzunligi 4 m) va
q o ‘shimcha (uzunligi 2 m) qismlarga ajratilgan. Surgichning pastki
qismiga joylashtirilgan quloqchinlarga uni suruvchi rama 19
ning bir
tomoni qo‘zg‘aluvchan qilib ulanib, ikkinchi tomoni traktor ramasiga
o ‘matiigan quloqchinlarga ulanadi.
Surgichning yuqori qismidagi quloqchinlarga qo‘zg‘aluvehan qilib
o ‘rnatilgan gruntni qirqish burchagini o‘zgartiruvchi vintli mexanizm 18
ning bir tomoni ulanib, ikkinchi tomoni suruvchi ramaga ulangan.
Shnekli
ish jihozi ham asosiy va qo‘shimcha qismlardan tashkil topgan bo‘lib,
ularning vallari oxiriga o ‘matilgan podshipniklar korpusi bilan surgich
maxsus tutqich orqali bogiangan. Asosiy va qo‘shimcha surgich
shneklarning vallari, zanjirli birlashma orqali bogianib, ajratiladi.
Asosiy
va qo‘shimcha surgich shneklar bilan birga ulami ulangan joylaridagi
vertikal shamir (oshiqmoshiq) lar orqali ajratiladi, bunda asosiy surgichga
nisbatan qo‘shimcha surgich ushbu shamirlar orqali 90° ga buriladi.
Burilishdan maqsad, mashinani transport holatiga keltirishdir.
iA A / W V W fy
-rasm. МЗУ-2 mashinasining kinematik sxemasi

Qo‘shimcha surgichning ish holatida unga
ikkita vintli tirkagich
ulanib, suruvchi rama bilan bog‘lanadi. Ish jihozlarini ishlash jarayonida
turg'un holatini saqlash maqsadida, asosiy
surgichning orqa tomoniga
ikkita chang1 ilar o 4rnatiigan bo‘lib, ulaming holatini vintli mexanizmlar
yordamida « ‘zgartirish mumkin. Shriekii ish jihozini ko‘tarib tushirish
gidrotsilindr 4 orqali amaiga oshiriladi.
Shnekli ish jihozi 3
ga harakat, mashinaning uzatmaiar qutisi 9 dan
chiqqan valiga o ‘matjlgan yuiduzchaga utangan zanjirli uzatma orqali,
harakatni kamaytiruvchi reduktor 7 ning valiga o'm atilgan ikki qatorli
yulduzehaning biridan zanjir orqali beriladi.
Bu zanjirning yulduzchasi
orqali harakat kardan vallar 2, konusli reduktor 5 va zanjirli uzatma 1 ga
uzatiladi
(7.5-rasm).
Mashinani ishchi tezlik bilan ta ’minlab beruvchi harakatini
kamaytiruvchi
planetar
reduktor
7,
ikki
pog‘onali
planetar
mexanizmdan tashkil topib, har biri alohida qo‘zg‘almas markaziy ichki
tishlashuvchi g‘ildirakdan iborat bo‘lib,
umumiy
bir korpusga
joylashtirilgan. Q o‘zg‘almas tishli g‘ildiraklar atrofida o ‘z o ‘qi
aylanuvchi uchta tishli g‘ildirakli mexanizm harakatlanadi va bu
harakatlanuvchi mexanizm o ‘z harakatini
xuddi shunday mexanizmga
ega boMgan ikkinchi pog‘onaga uzatadi. Ikkinchi pog‘onali valning
chiqish joyiga yulduzcha o ‘rnatilgan bo‘lib, harakat zanjirli uzatma 1
orqali mashinaning oldingi ko‘prigidagi reduktor 6 ga uzatiladi
(94-
rasm).
Harakatlarni uzish va ulash maxsus
yasalgan quloqli muftalarni
havo bosimi yordamida boshqariladigan mexanizmlar orqali haydovchi
amaiga oshiradi.
Harakatni ish jihoziga, mashinaning uzatmalar qutisi orqali bunday
usulda uzatilishi uni turli tezliklarda ishlashida proporsional o ‘zgarishini
ta’minlaydi.
Shibbalovchi ish jihozi esa quyidagi asosiy qismlar: suv
tarqatuvchi quvurlar-6, suv tarqatuvchi qurilmasini tutib turuvchi
yo‘naltirgich 2, suv purkagichlar 1, shibbalovchi
ish jihozini transheya
ichida yurishini markazlashtiruvchi g‘ildirak 3, shibbalovchi ish jihozini
shnekli ish jihozi bilan bog‘lovchi rama 4 lardan tashkil topgan
(7.6-
Yopiq gorizontal drenajlarni tozalash texnologiyalari va

Nazorat quduqlarining vazifasi drenajni ish foaliyatini tekshirish
hamda har uch yilda drenaj quvurlarini tozalashda undan foydalanishdan
iborat.
Drenaj quvurlarini tozalovchi maxsus
mashina va mexanizm I ar
mutaxassis va olim lar tomonidan tavsiya ctiiib, ularning ayrimlari ishlab
chiqarishga
tadbiq etilgan, ammo texnik, texnologik va ayrim tashkiliy
ishlarning noqulayligi sababli ishiab ehiqarishda
keng qollanilm asdan
kelinmoqda. Shulardan biri ПДТ-125 markali drenaj quvurlarini suvning
bosimi ostida yuvib tozalovchi mashinadir
(7.10-rasm).
Bu mashina ikkita traktor 1 bazasida bo‘lib, uiardan birida maxsus
aravachalarga o ‘rnatilgan suv tashuvchi idish 4 hamda uni suvga
to ‘ldiruvchi va bo‘shatuvchi suv nasosi 3 o ‘rnatilgan.
Ikkinchisida esa
uzunligi 125 m li g ‘altak 10 ga o'm atilgan rezina quvur 7 va uning bir
uchi mashinada o ‘rnatilgan kuchli bosim hosil qiluvchi suv nasos 5 ga
ikkinchi uchi esa nazorat quduq 13 orqali drenaj quvuri ichida reaktiv
harakat qiluvchi kallak
12 ga bog‘langan.
7.10-rasm. ПДТ-125 rusumli drenaj quvurlarini
yuvib tozalovchi mashinaning umumiy ко 'rinishL
Bu mashina ish jarayonining texnologiyasi quyidagilardan iborat:
- suv tashuvchi traktor yordamida suvni ish joyiga olib kelish;
-
drenaj quvurlarini yuvishni, uning sho‘r suvlarni quyuvchi
qismidan drenaj nishabligiga qarshi tomondan boshlash;
122
- drenaj nishabligining yo‘nalishi bo‘yicha oxirida joylashgan
nazorat quduqni
ishga tayyorlash;
- yuvuvchi ish jihoziga ega bo‘lgan traktorni nazorat quduq oldiga
olib kelish va uni ishga tayyorlash;
- g ‘altakka o ‘matilgan rezina quvurni maxsus uzatma orqali
yoydinb, nazorat qudugMning ichiga tushirish;
O’qituvchi munosabatida uslublar

|
O’qituvchi munosabatida uslublar
|
bet | 220/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023O’qituvchi munosabatida uslublar
Muloqotni 2 qismga bo’lish mumkin: ya’ni muomala va hamkorlikdagi harakatdan tashkil topadi. Ilmiy tadqiotlar ko’rsatadiki, o’qituvchilar doimo o’z o’quvchilari bilan emosional - turg’un munosabatlarda bo’lganlari o’qishda, xulq-atvorida nuqsonlarni osoyishtalik bilan - teng va ishonch asosida hal etadi.
O’quvchilar bilan qo’pol muomalada bo’lgan o’qituvchilar esa o’quvchilar ishonchini yo’qotadi, tilyog’lamalik, o’zini ko’rsatish, sinfda masxaraomuz qiliqlarni shakllantirishga sharoit yaratadi. Bular o’quv-tarbiyaviy jarayonga ta’sir ko’rsatadi. Tadqiqotchilar o’qituvchining sinf jamoasi bilan munosabatlarida 3 ta uslub mavjudligini ta’kidlaydi: 1. Barqaror ijobiy (turg’un); 2. Faol - ijobiy; 3. Barqaror bo’lmagan (turg’un bo’lmagan) uslub.
O’qituvchilarning o’quvchilar bilan bo’ladigan uslublarini A.A.Leontyev xulosalab, beqaror o’ta salbiy uslubda bo’lganlari o’zlariga salbiy munosabatni yuzaga keltirishni ta’kidlaydi. Bunday o’qituvchi maktabga va jamiyatga ziyon keltiradi. Muomalada o’qituvchilarning ish uslublari 3 xil bo’ladi:
1. So’zsiz buysunishga asoslangan uslub.
2. Demokratik uslub.
3. Ko’ngilchanlik uslubi.
V.A.Kan-Kalik aloqa uslublarini tubandagilarga ajratib ko’rsatadi:
- hamkorlikdagi ijodiy faoliyat asosidagi uslubi;
- do’stlikni xush ko’rish asosidagi aloqa uslubi;
- masofa saqlash asosidagi aloqa o’rnatish uslubi;
- do’g’lash, qo’rqitish asosida aloqa o’rnatish uslubi;
- hazil yoki o’yin asosida aloqa o’rnatish uslubi;
Sh.A.Amonashvili do’stlik asosida aloqa uslubi haqida shunday g’oyani ifodalaydi: (“Agar bola bizdan uzoqlashsa qanday qilib uni tarbiyalaymiz?”).
“Faqat ma’naviy birlik - bundan boshqa hyech narsa bu birlikni buzishi mumkin emas”.
“Baqirish - insoniy munosabatlar madaniyati yo’qligining yaqqol ko’rinib turgan belgisidir. O’qituvchining baqirishi bolani dovdiratib, garang qilib qo’yadi” - degan edi Suxomlinskiy.
|
| |
-jadval
Butakeskichlarning asosiy ko‘rsatkichlari

8.1-jadval
Butakeskichlarning asosiy ko‘rsatkichlari
Ish jihozi
Traktorning
quvvati, kVt
Qamrash
oralig'i, m
Ishchi
tezligi,
km/soat
Ish unum
dorligi,
ga/i.k
0 ‘simlik
diametri,
sm
Ish jiho
zining
massasi, t
Gorizontal
pichoqli
36,8-118,0
2 ,5 -3 ,6
2 ,5 -6 ,0
3 ,0 -7 ,0
3 ,0 -1 2 ,0
1,2-4,5
130
8.1-jadvalning davomi
Segmentli
36,8-55,0
2,5
gacha
1,0-1,5
5,0 gacha
1,0-1,8
Rotor diskli
20,0-55,0
1,2-4,0
0,5 -4 ,0
0 ,5-3,0
‘ 10-30
0,4 -1 ,2
G'altak
rotorli
7 0 ,0 -
100,0
1,5-2,0
0,5-0,8
0,8-1,5
8,0 gacha
0,7 -2 ,0
Butakeskiehlamiilg ish jihozi bo‘yicha oddiy (8. l,a,b-rm m),
segmentli (8.1, d-rasm) va faol (8.1,ef,g, h, i-rasm) turlari mavjud.
Butakeskichlar boshqarish bo'yieha mexanik va gidravlik, yurish
uskunasi bo‘yieha g‘ildirakli va zanjirli turlarga ega.
8.1-rasm. Butakeskich mashinasining ish jihozlari:
a-gorizontal pichoqli; 6-pichoqli baraban; rf-segmetli; e-aylanma pichoqli;
/-aylanasimon arra; g-aylanuvchi baraban; //-aylanib, o ‘ruvchi bolg‘alar;
i'-aylanma zanjirli; 1-pichoq; 2-korpus; 3-himoyalovchi uskuna; 4-yorgich;
5-segmentli pichoq; 6-shatun; 7-ekssentrik; 8-disk; 9-vaJ; 10-arrali gardish;
11-tirsak; 12-zanjir; 13-bolg‘a.
Gorizontal pichoqli butakeskichning ish jihozi korpus 4 deb
ataluvchi uchburchakli piramida shaklidagi metaldan yasalgan bo‘lib,
uning pastki qismiga qirquvchi pichoqlar 3 o ‘rnatilgan. Pichoqlar o ‘tmas
bo‘lganda, ta’mirlangan yoki yangisi bilan almashtirish imkoniyatiga
ega. Korpusga itaruvchi rama 2 mahkamlangan, ish jihozini ko‘tarib,
tushirish gidrotsilindr 5 orqali amalga oshiriladi. Ish jihozi traktor 1 ga
osma ravishda o ‘rnatilgan (8.2-rasm).
131
8.2-rasm. Butakeskich mashinasi:
a- yon tomonidan ko'rinishi;
A-yuqoridan ko'rinishi; 1-traktor,
2-suruvchi
rama;
3-qirquvchi pichoq; 4-korpus; 5-gidrotsilindr.
Ish jihozining uchida joylashtirilgan pona shaklidagi yorgich 1
qirqilishi lozim bo‘Igan o'sim liklarni ikkiga b o lib berish uchun xizmat
qiladi. Boshqarish joyini daraxtlar va shox shabbalardan himoyalovchi
maxsus rama 4 o ‘m atilgan (8.3-rasm).
Ish jihozining ramasi yurish uskunasining ramasiga qo‘zg‘a-
luvchan qilib o ‘matiladi, ish jihozi esa uning ramasiga qo‘zg ‘aluvchan
qilib mahkamlangan.
8.3-rasm. Butakeskichning umumiy ко ‘rinishi:
1-yorgich; 2-pichoq; 3-korpus; 4-himoyaIovchi rama; 5-gidrotsilindr;
6-traktor; 7-yurish uskunasining ramasi; 8-suruvchi rama.
Aylanuvchi baraban 13 ga ega b o ig a n butakeskich (8.4-rasm)
o‘simlik va bu-talarni baraban gardishiga o'm atilgan 30-40 tekis
pichoqlar
11
yordamida
mashinaning
harakati davrida qirqib,
maydalaydi. 0 ‘tlarni maydalash diametri 0,7-0,8 m bo‘lgan barabanning
yuqori burchakli tezligi (1000 ay/min dan yuqori) hisobiga amaiga
oshiriladi. Grunt qatlamidagi
o ‘tIarni maydalash, g‘altak 14 orqali
bajariladi va bu g ‘altak o ‘z navbatida tayanch vazifasini bajaradi.
132
|
O’qitish metodlariga quyidagi pedagogik talablar qo’yiladi

|
O’qitish metodlariga quyidagi pedagogik talablar qo’yiladi
|
bet | 58/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023O’qitish metodlariga quyidagi pedagogik talablar qo’yiladi:
Tarbiyaning maqsad va vazifalarini amalga oshirilishga qaratilishi.
Metodning ilmiyligi.
Metodning ommabopligi, metod o’quvchilar rivojlanishining psixologik - pedagogik imkoniyatlariga muvofiq bo’lishi.
O’quv materialini mustahkam egallashga qaratilganligi.
O’z ishida ilg’or metodlarni muntazam o’rganish, boshqalar tajribasidan foydalanish zarurligidan iborat.
O’qitish metodlari o’quvchilarning yosh xususiyatlariga va ularning samarali o’zlashtira olishlariga imkon berishi.
O’qitish metodlari butun sinf o’quvchilar faolligi va mustaqilligini oshirishga qaratilmog’i kerak va h.k.
Maktablarda qo’llanilayotgan o’qitish metodlari xilma - xil bo’lib, ularning keng tarqalganlari quyidagilar:
O’quv materiallarini og’zaki bayon qilish metodi.
O’quv materialini og’zaki bayon qilish metodi maktab ta’limi tizimida eng ko’p qo’llaniladigan metodlardan biri bo’lib, uni hamma fanlardan, hamma sinflarda qo’llash mumkin. Bu metodda o’qituvchi bilimlarni to’g’ridan - to’g’ri jonli nutqi bilan bayon qiladi va o’quvchilar esa idrok qilishi bilan xarakterlanadi. Hikoya, suhbat, ma`ruza ta`limning bilimlarni og’zaki bayon qilish metodlari sanaladi. Bu metodlar evristik suhbatni hisobga olmaganda, asosan, o`quvchilarning xotirasiga mo`ljallab tashkil etiladi, tuzilish jihatidan ularning tarkibi bir xil: o`qituvchi tushuntiradi, bolalar tinglaydi.
Hikoya qilish - o’qituvchi tomonidan yangi o’tilayotgan mavzuga doir hodisa va voqealarning yaxlit qismlarga bo’lib, izchil bayon qilinishidir. Hikoya qilish davomida o’quvchilar faolligini oshirish, diqqatini bir yerga to’plash, ularning voqea ustida fikr yuritish va almashinishlariga erishishi uchun ayrim savollar berib borish ko’rsatma materiallardan foydalanish kerak. Hikoya qilishning muvaffaqiyatli bo’lishi o’qituvchi nutqining ravonligi, tushunarli va emotsional bo’lishiga bog’liq. Hikoyaning bir necha xil turi mavjud: kirish hikoyasi- o`quv materialini o`rganishga bolalarni tayyorlash maqsadida o`tkaziladi. Kirish hikoyasi badiiy asarlar bilan tanishtirish, yangi mavzuga oid omillarni eslash, ularni dastlabki tahlil etish bilan daxldor metoddir; bayon shaklidagi hikoya- yangi o`quv materialini bevosita idrok etish bilan aloqador metodi sanaladi. Bayon shaklidagi hikoyada o`qituvchi o`quv materiali mazmunini turlicha aytadi, uning asosiy va ikkinchi darajali hususiyatlarini izohlaydi; yakunlovchi hikoya-undan darsning oxirida o`rganilgan mavzuga yakun yasash maqsadida foydalaniladi.
|
| |
Mashq metodi- - Pedagogika kafedrasi

|
Pedagogika kafedrasi
|
bet | 61/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023Mashq metodi-quyidagi turlarga bo’linadi:
Og’zaki, yozma mashq va grafik ishlari metodi.
Amaliy, laboratoriya mashg’uloti metodi.
Tajriba yer uchastkasida mashg’ulot.
Muammoli o’qitish metodi.
Bu metodlar muhim ahamiyatga ega bo’lib, hamma sinflarda, o’quv fanlari bo’yicha keng qo’llaniladi. Mashq metodi o’quvchilar o’zlashtirgan bilim hosil qilingan ko’nikmalarni mustahkamlash va ularni hayotda qo’llay olish qobiliyatini o’rgatish maqsadida tashkil etiladi. O’quvchilar mustaqil ishlarning xususiyatlari va mazmuniga qarab og’zaki, yozma, grafik va amaliy turlarda olib boriladi:
og’zaki mashq;
yozma mashq;
grafik ishlar (metod);
amaliy ishlari.
Yozma ishlar: ona tili va adabiyot, matematika, shuningdek, tarix va geografiya fanlarini o’qitishda qo’llaniladi. O’quvchilarning yozma mashqlari asosan ko’chirib olish, bayon, yozma ish qog’ozlari, matematikadan misol va masalalar yechish kabilardan iborat.
Grafik ishlar: yozma ishlar jumlasiga kirib, o’quvchilarning o’zlashtirgan yoki o’zlashtirmagan, bilimlarni ongli va mustahkam esda saqlab qolishlariga hamda shu sohada ko’nikma, malakalar hosil qilishlariga yordam beradi. O’quvchilarning grafik ishlari quyidagilarni o’z ichiga oladi: rasm chizish (yoki asliga qarab chizish), geografiya va tarix fanlaridan unchalik murakkab bo’lmagan kartalar chizish, chizma va sxemalar chizish, jadval, diagramma va grafiklar, plakat, albom, stendlar tayyorlash va boshqalar. Grafik ishlarni o’quvchilar bajarganda, o’qituvchilar kamchiliklarni o’z vaqtida ko’rsatishlari kerak.
Laboratoriya mashg’ulotlari metodi. Laboratoriya ishlari deb o’quvchilar tomonidan maktab sharoitida narsa va hodisalarni maxsus jihozlar vositasida (mikroskop, o’lchov asboblari, tajriba jihozlari va shuningdek kabilarda) bevosita o’rganishga aytiladi. Bu metod asosan V-IX sinflarda fizika, ximiya, biologiya va tabiiy geografiya fanlarini o’qitishda qo’llaniladi. Laboratoriya mashg’ulotlari maxsus jihozlangan laboratoriya, kabinet hamda tegishli apparat, mikroskop, lupa, kolba, o’lchov asboblari yordamida oddiy sinf xonalarida, maktablarning yer uchastkalarida olib boriladi. Laboratoriya mashg’ulotlari o’qituvchi tomonidan ilgari bayon qilingan materiallarni aniqlash, isbot qilish va mustahkamlash maqsadida olib boriladi. Yuqori sinflarda yangi bilimlarni berishda ham ishlatish mumkin. Laboratoriya darsi mashg’ulotlari ko’pincha 3 turda bo’ladi:
Kuzatish;
Tajriba yoki eksperiment o’tkazish;
Tegishli asbob-uskunalar yordamida, vositada ma’lum obyektni o’lchab, ko’rishda ishlatiladi.
Laboratoriya mashg’ulotlari xarakteriga qarab turli tipda tashkil qilinadi: 1. Sinf o’quvchilari bilan frontal ravishda olib boriladigan mashg’ulotlar. 2. Sinf o’quvchisining alohida-alohida olib boriladigan tajriba mashg’ulotlari.
|
| |
Shkalalash - Pedagogika kafedrasi

|
Pedagogika kafedrasi
|
bet | 70/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023Shkalalash – aniq jarayonlarni raqamlar tizimi yordamida modellashtirish..
Reyting nazoratida o‘quvchilarning o‘quv faoliyatini nazorat qilishning yuqorida keltirilgan metodlari bilan birga test usulidan ham samarali foydalanilmoqda. Test so‘rovidan nafaqat o‘quvchilarning bilim, ko‘nikma va malakalari darajasini aniqlash, balki 1993 yildan boshlab O‘zbekiston Respublikasida abiturientlarni oliy o‘quv yurtlariga tanlov asosida qabul qilish jarayonida ham samarali foydalanib kelinmoqda.
Test – aniq maqsad asosida, muayyan holat darajasini sifat va miqdoriy ko‘rsatkichlarda belgilashga imkon beruvchi sinov vositasi.
Pedagogik amaliyotda testning bir qator afzalliklari ko‘zga tashlanadi. Ular quyidagilardir:
1) nazorat uchun vaqtning kam sarflanishi;
2) nazariy va amaliy bilim darajasini ob’ektiv sharoitda aniqlash imkonining mavjudligi;
3) bir vaqtning o‘zida ko‘p sonli o‘quvchilar bilan nazoratni tashkil etish mumkinligi;
4) bilim natijalarining o‘qituvchi tomonidan qisqa muddatda tekshirilishi;
5) barcha o‘quvchilarga bir xil murakkablikdagi savollar berilib, ular uchun bir xil sharoitning yaratilishi.
Ta’lim tizimi uzluksiz ravishda islohotlarni amalga oshirishni talab etadigan sohadir.
Ta’lim tizimida isloxotlarni amalga oshirish jarayonida o‘qituvchilarning bilim, ko‘nikma va malakalarini nazorat qilish va baholash ham yangicha mazmun kasb etdi. Davlat ta’lim standartlarining ishlab chiqilganligi, yangi o‘quv dasturining amaliyotga joriy etilganligi, erkin va mustaqil fikrlovchi shaxsni tarbiyalashga nisbatan yuqori talabning qo‘yilayotganligi, ta’lim amaliyotiga pedagogik texnologiyalar olib kirilayotganligi, o‘quvchilarni kasbga muvaffaqiyatli yo‘llash maqsadida psixologik va pedagogik diagnostika barcha turdagi ta’lim muassasalarida keng ko‘lamda amalga oshirilayotganligi kabi holatlar ko‘zga tashlanayotgan bir vaqtda o‘quvchilarning bilim, ko‘nikma va malakalarini eng samarali shakl, metod va vositalar yordamida nazorat qilish hamda baholash muhim ahamiyatga ega.
O‘quvchilar bilimini baholashning besh balli tizimining eskirganligi va zamon talablariga javob bera olmagani uchun uni reyting tizimi asosida baholash uslubi bilan almashtirish davr taqozasiga aylandi. SHu o‘rinda «qanday sabablarga ko‘ra besh balli baholash mezoni o‘zini oqlamadi?» degan savolga javob berish o‘rinlidir:
|
| |
ОСНОВЫ - download

|
Qidiruv: ОСНОВЫ | Основы языка html 0,58 Mb. 5 | o'qib | | «Основы работы в интернет» Реферат 5,16 Mb. 10 | o'qib | | «Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического програмирования» Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning 6,55 Mb. 539 | o'qib | | Основы пакета O‗quv qo‗llanmadan shu sohadagi injener-magistrlar hamda boshqa turdosh sohadagi 5,65 Mb. 354 | o'qib | | Dasturiy ta’minot tizimlarini loyihalash № Manba Manba: Гецци К., Джазайери М., Мандриоли Д. Основы инженерии программного обеспечения. Част 1 96,62 Kb. 66 | o'qib | | Основы работы в Интернет Html представляет из себя набор вложенных элементов. Элементы представляют из себя контейнеры, в которых размещаются 3,23 Mb. 1 | o'qib | | Практикум по курсам «Основы автоматики и автоматизации», «Управление техническими системами» N. R. Yusupbekov, B. I. Muhamedov, Sh. M. G‘ulomov Texnologik jarayonlarni nazorat qilish va avtomatlash-tirish: Darslik. T.: “О‘qituvchi”, 2011, 576 b Практикум 1,17 Mb. 7 | o'qib | | Toshkent arxitektura qurilish instituti Учебное пособие предназначено для студентов кафедры "Интерьер и ландшафтный дизайн" и написано для курса «Основы дизайна» на основе 3,32 Mb. 73 | o'qib | | Основы пакета Yusupbekov N. R., Muxitdinov D. P., Bazarov M. B, Xalilov A. J. Boshqarish sistemalarini kompyuterli modellashtirish asoslari: O’quv qo’llanma. Navoiy: «Navoiy Gold Servis». 2008. 184 bet 5,71 Mb. 109 | o'qib | | Литература: Прянишников В. А. Электроника: Полный курс лекций. 7-е изд. Спб.: Корона-век, 2010. 416 с., ил., Н. П. Бабич, И. А. Жуков Основы цифровой схемотехники: [учеб пособие], изд. Дмк пресс, 2016 Литература 0,99 Mb. 74 | o'qib | | Основы конструкции програмного обеспечения Dasturiy ta'minotni konstruktsiyalash bu dasturchiga dasturiy ta'minotni kodlash va amalga oshirishda yordam beradigan, foydalanuvchi talablarini kerakli shaklga o'tkazish jarayoni 70,78 Kb. 4 | o'qib | | Направление Типографика. Основы типографики. 2D и 3d графика Ilmiy tadqiqot ob'ektlarini vizualizatsiya qilish, hisoblash natijalarini grafik qayta ishlash, ularning natijalarini vizual taqdim etish bilan hisoblash tajribalarini o'tkazish 1,02 Mb. 6 | o'qib | | Физические основы применения ультразвука в медицине Ko‘rshapalaklarning zulmatda shubhasiz uchishining sababi inson qulog‘iga eshitilmaydigan tovush tebranishlaridir, degan faraz oxirida aytildi. Xviasr italyanSpalanzaniBiroq, uning amaliy tasdiqlanishi uchun bir yarim asr kerak bo'ldi 318,12 Kb. 4 | o'qib |
1
| |
TA’LIMDA INOVATSIYON YONDASHUV ASOSIDA AXBORT

89
umumkasbiy tayorgarlikga ega bo’lishi; yangi bilimlarni mustaqil egallay bilishi, o’z
ustida ishlashi va mehnat faoliyatini ilmiy asosda tashkil qila olishi; sog’lom turmush
tarzi va unga amal qilish
zaruriyati tug’risida ilmiy tassavvur hamda e’tiqodga, o’zini
jismoniy chiniqtirish uquv va ko’nikmalariga ega bulishi kerak. ta’lim yunalishlari
bo’yicha oliy malumotli shaxslar egallashi lozim bo’lgan lavozimlarda mustaqil
ishlashga; tegishli yunalishlar
i doirasida tanlangan mutaxassislik bo’yicha
magistraturada oliy ta’limni davom ettirishga; kadrlarni qayta tayorlash va malaka
oshirish tizimida qo’shimcha kasb ta’limi olish uchun tayor bo’lishi.
КОМПЕТЕНЦИЙ - download

Qidiruv: КОМПЕТЕНЦИЙ
Kvadrat tenglama va uning ildizlari Rashidov Anvarjon Sharipovich Buxoro davlat pedagogika instituti Aniq fanlar kafedrasi dotsenti Xalilova Munisa Xayrulloyevna Buxoro davlat pedagogika instituti 3-bosqich talabasi Annotatsiya
«Найди подходящее» и «Верно-неверно» в системе образования. В ходе учебных занятий организуется внедрение метода оценки основных компетенций, сформированных у студентов при оценке их знаний
0,64 Mb.
5
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Pedagogik xushmuomalalikni o’zgartirish shartlari

|
Pedagogik xushmuomalalikni o’zgartirish shartlari
|
bet | 222/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023Pedagogik xushmuomalalikni o’zgartirish shartlari
Pedagogik xushmuomalalik o’qituvchining ma’naviy yetuklik darajasi, qaysiki o’z ustida ishlab, maxsus bilimlarini orttirib borishi va o’quvchilar bilan xushmuomalalik qilish ko’nikmalarini shakllanririshni talab qiladi. U avvalo yoshlar ruhiyati va hozirgi zamon o’quvchilarining xususiyatlari haqida pedagogik ma’lumotga ega bo’lishini talab etadi. (Albatta o’quvchilarga ko’rsata olish, bolalarning ichki xulq-atvori).
Albatta o’quvchilarning ta’sir ko’rsatuvchi ko’nikma va bilimlar, o’qituvchi uchun juda zarur. Bular quyidagilardir:
- Bolalarni sevish, uni o’quvchilarga ko’rsata olish, bolalarning ichki xulq-atvorini mohiyarini ko’ra olish, sezish, vaziyatni mo’ljal qila olish: o’quvchilarga maqsadli ta’sir ko’rsatish usullarini tanlash, bolalar bilan suhbatlashish va hakozoю
O’qituvchining vositachilik qobiliyatini rivojlantirish
O’qituvchida to’g’ri aloqa usullarining ta’minlanishi, pedagogik odobni saqlashi, har qanday faoliyatda uning vositachilik qobiliyat - ko’nikmalarini rivojlantirish talab qiladi.
A.S.Makarenko o’qituvchining vositachilik qobiliyatini rivojlantirishda muomalaning iltimos shakli haqida “Iltimos qilish muomalaning boshqa turlaridan shu bilan farq qiladigan, ishni bolaning batamom o’z xohishiga qo’yib beradi. Iltimos xuddi shunday bo’lishi ham kerak. Bu iltimosni shunday ifoda qilish kerakki, bola uni birovning majbur qilish, orqasida emas, balki o’z ixtiyori bilan bajarayotgandek his qilish”- degan edi.
A.N.Leontyev o’qituvchining vositachilik qobiliyatlariga keng tavsif beradi:
1. O’quvchining ijtimoiy o’qish qobiliyatini bilishi;
2. O’quvchining tashqi belgilaridan uning ruhiy holatini tushunish;
3. O’zini o’quvchilar bilan aloqa qilishga yo’llash;
4. O’quvchilar bilan nutql va so’zsiz bog’lanish orqali nutqli aloqani samarali tashkil etish.
Eng muhimi pedagogik jarayonda o’zaro hamkorlik asosida o’quvchilar bilan aloqa qilish qobiliyatlarini yo’lga qo’yishi va tashkil etish maqsadga muvofiq. Bu muammolarni takomillashtirishda A.B.Dobrovich, V.Leviyev, V.A.Kan-Kalik singari mualliflarning asarlari yordam beradi.
|
| |
O`qituvchi faoliyati - Pedagogika kafedrasi

|
Pedagogika kafedrasi
|
bet | 63/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023O`qituvchi faoliyati
|
O`quvchi faoliyati
|
turli topshiriqlar muammoli asosida holat yaratish;
muammoni hal etishga oid farazlarni aytishni taklif etish;
farazlardan mosini muammoni bajarishga tatbiq etish, so’rash;
xulosalar chiqarishga ko`maklashish;
chiqarilgan xulosalarni amaliyotga tatbiq etish yo`llarini ko`rsatish
|
muammoli holatda ishtirok etish va muammoni qabul qilish;
farazlarni aytish;
tanlangan farazni muammoni bajarilishiga tatbiq etish;
xulosalar chiqarish;
xulosalarni amaliyotga tadbiq etish.
|
Muammoli izlanish metodlari ham maktab tajribasida sof holda qo`llanilmaydi. Muammolarni qo`yish, ularni izohlashda suhbat, hikoyadan ham foydalaniladi. Shuningdek, ma`ruza o`qib turgan paytda turli o`quv topshiriqlari, muammolar ham hal etiladi. Ko`rgazmali qurollar vositasida bolalarga eksperimental (sinov) topshiriqlar beriladi. Ana shularga ko`ra muammoli-izlanish metodlarining quyidagi turlari farqlanadi.
Muammoli hikoya o`rganilayotgan mavzu doirasida hikoya boshida, hikoya davomida, hikoya oxirida bolalar oldiga muammolar qo`yib, ularning mavzuga qiziqishlarini oshirish yo`lidir.
Muammoli ma`ruza: ma`ruzadan oldin o`quvchilarni mavzuga qiziqtirish maqsadida yoki ma`ruza oxirida o`quvchilar oldiga muammolar qo`yish yo`li bilan ta`lim maqsadiga erishishdir.
Didaktik o`yin metodi. Keyingi yillarda ilg’or o`qituvchilar tajribasida didaktik o`yinlardan ta`lim metodlari sifatida foydalanish odat tusini olib bormoqda. Didaktik o`yinlarning samaradorligi shundaki, ular vositasida o`quv-tarbiya ishlari hayotga yaqinlashtiriladi, shuningdek, ularning har birida bilimlarni og’zaki bayon etish, ko`rgazmali, amaliy metodlarning elementlari qo`llaniladi. Shu hususiyatlariga ko`ra didaktik o`yinlar sintetik harakterga ega. Ularning quyidagicha turlari mavjud:
Simulyativ o`yin-ta`limni hayotda bo`lib o`tgani ijtimoiy voqealarga tenglashtirish, ularni qiyosiy tarzda tashkil etish va boshqarish metodidir. Bu o`yindan tarix, geografiya darslarida unumli foydalaniladi; bir o`qituvchi Amir Temur, boshqasi Boyazid, qolganlari sarkardalar, askarlar rolida ishtirok etadi, shu yo`l bilan ta`lim bo`lib o`tgan tarixiy voqeaga qiyoslab tashkil etiladi.
Simulyativ o`yinlarning bir ko`rinishi insenirovka (rollarga ajratib o`qish) metodidir. Boshlang’ich sinflarda badiiy matnlar, yuqori sinflarda badiiy asarlarni rollarga ajratib o`qitish an`anasi maktablarimiz tajribasida uzoq tarixga ega. Adabiyot o`qituvchilari «Tuya bilan bo`taloq» asarini o`qitganda bir o`quvchi yozuvchi, ikkinchi o`quvchi tuya, uchinchisi esa bo`taloq so`zlarini o`qib ishtirok etishadi.
Situativ o`yinlar ham asta-sekin maktab tajribasida o`z o`rnini olib bormoqda. Mehmon kutish, kasalni davolash, harid qilish kabi turli haetiy vaziyatlar mohiyatidan kelib chiqib, ta`limni tashkil etish va boshqarish situativ o`yinlar sirasiga kiradi.
|
| |
(1 - rasm).
Qarorlarni qabul qilishni qo’llab-quvvatlash tizimi va boshqaruv ishini avtomatlashtirish

tajribasi bilan birgalikda boshqaruv obyektining rasmiylashtirilgan qoidalari va modellaridan
foydalanadi. Ko’rinib turibdiki, bu xildagi tizimlar nafaqat qaror qabul qilishning axborot
jarayonlarini ta’minlaydi, shuningdek, unda ishtirok ham etadi.
Axborot tizimi rivojlanishining cho’qqisi ekspert tizimlari (ES) sanaladi. Ekspert tizimi – bu
qaror qabul qilish vazifasini hal etish uchun ayrim rasmiy ko’rinishda taqdim etilgan bir yoki bir
nechta ekspertlar bilimidan foydalanuvchi kompyuter tizimidir.
- jadval - Samarqand davlat arxitektura-qurilish

munosabatda bo’lish
Hozirgi kunga kelib axborot tizimlari korxonalar menejerlari uchun katta ahamiyat kasb
etmoqda, chunki ular korxonaning taraqqiy etish va rivojlanishida asosiy omillardan
hisoblanmoqda. Axborot tizimlari asosida korxonalar yangi bozorlarga kirib borishi, yangi tovar
va xizmatlarni taklif etishi va biznesni amalga oshirishning yangi usullarini taklif qilmoqda.
Biznes-jarayonlarining tubdan o’zgarishiga to’rtta omil jiddiy ta’sir ko’rsatmoqda, ya’ni
Tizimlar turlari: Foydalanuvchilar guruhlari

resurslarini boshqarish konsepsiyasi (IRM – Information Resource Management). U tashqi yoki
ichki axborot mahsulotlari asosida qaror qabul qilish, axborot mahsulotlarini yaratish manbai va
vositalarini boshqarish imkoniyatlarini namoyon qiladi.
Barcha turdagi tizimlar oqibat natijasida, vaqt o’tishi bilan boshqaruv qarorlarini ishlab
chiqish jarayonlarini yaxshilash, osonlashtirish va arzonlashtirish. Bu – avtomatlashtirilgan
axborot tizimi bajaradigan «yordam funksiyasi»dir. Bu to’g’risida 2-jadval tasavvur beradi.
Axborot tizimlari evolyutsiyasini ularning tashkilotga ta’siri (axborot tizimini harakatdagi biznes
shaklga joylashtirish) nuqtai nazaridan ko’rib chiqish mumkin. Buni 3 - jadvaldan ham ko’rsa
bo’ladi.