nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O‘zbеkiston rеspublikasi oliy va o‘rta maxsus ta`lim vazirligi - bet 93

257
Bar
(x)
–
x vektorning gistogrammasini yaratadi.
Bar
(x,y)
–
sohalarni x vektori elementlariga muvofiq joylashtirib u vektor
elementlari gistogrammasini yaratadi.
MATLAB
tizimida funksiyani grafigini qurish ancha qulay. Buning
uchun
MATLAB
ning dasturlash tili sintaksisidan foydalanib yechimi
aniqlanayotgan funksiyaning dasturi tuziladi va
MATLAB
ning birorta 
funksiyasidan foydalanib, masalan 
plot

|
MATLAB
ning birorta
funksiyasidan foydalanib, masalan
plotMATLAB
ning birorta
funksiyasidan foydalanib, masalan
plot
yordamida tanlangan funksiyaning
grafigi quriladi. Funksiyaning grafigini o‘zgarish jarayonini kuzatish ham
mumkin. Buning uchun
plot
funksiyasining o‘rniga
comet
funksiyasidan
foydalaniladi. Grafikni traektoriyasini o‘zgarish tezligini kamaytirish uchun
argument qiymatini o‘zgarish qadamini juda kichik olish kerak.
MATLAB
ning
plot
funksiyasi kirish parametrlariga
bog‘liq
holda har
xil
formalarda bo‘lishi mumkin. Masalan
plot
(y)
funksiya
y
ning elementiga
nisbatan grafik hosil qilsa,
plot
(x,y)
funksiya
y
ning
x
ga bog‘liqlik grafigini
hosil qiladi.
Masalan,
y
(
x
)
=
sin(
x
)
funksiyaning
x
є
[0, 2
] o
raliqdagi grafigini qurish
uchun tenglama
MATLAB
ning dasturlash tilida yozib olinadi va dastur
MATLAB
dasturi ekranining
Command Window
qismiga kiritiladi. Bu
quyidagi ketma – ketlikda bajariladi.
1. Argument qiymatining quyi chegarasi, o‘zgarish qadami va yuqori
chegarasi beriladi:
>> t = [0:pi/100:2*pi];
2. Funksiyaning qiymatini hisoblash formulasi kiritiladi:
>> y = sin(t);
3. Grafikni qurish uchun
plot
funksiyasidan foydalaniladi, ya’ni
>> plot (t,y)
Natijada quyidagi kichik dastur hosil bo‘ladi:
>> t = [0:pi/100:2*pi];
|
| |
Mahsulot yaratish funksiyasi

|
Mahsulot yaratish funksiyasiBog'liq Ergashxodjaeva Sh. Dj., Qosimova M. S2. Mahsulot yaratish funksiyasi
orqali marketing faoliyatida yangi
mahsulotlarni yaratish, yangi mahsulotlar ishlab chiqarishni tashkil etish, ishlab
chiqarish sohasiga tovar raqobatdoshligi va sifatni boshqarish, shuningdek tovar
siyosatini ishlab chiqish masalalari hal etiladi.
3. Sotish funksiyasi
orqali tovarni taqsimlash va sotish siyosatini ishlab chiqish,
savdo-taqsimot tarmog‘i orqali sotuvni tashkil etish, yuk tashishni va omborga
joylashtirishni tashkil etish, tovar aylanmasini aniqlash, taqsimot tizimini fizik
oqimlarini nazorat qilish va sotishni tahlil etish o‘rganiladi.
4. Tovarni siljitish funksiyasi
natijasida sotishni rag‘batlantirish va reklama
siyosatini ishlab chiqish; sotishni rag‘batlantirishni samarali vositalarini asoslash;
tovarni siljitish to‘g‘risida multimedia texnologiyalarini asoslash; ichki firma
reklamasini tashkil etish; sotuv ishlarini rag‘batlantirish; pablik rileyshnzni tashkil
qilish va boshqalar to‘liq o‘rganiladi.
5. Narxni tashkil etish funksiyasi
orqali narxni shakllanish strategiyasi va
taktikasini ishlab chiqish; sotuvni har bir bozori uchun har bir mahsulot uchun
yashash davrini turli bosqichlarida narx matritsasini tuzish; joriy narxlar o‘zgarishi
mexanizmini tuzish; raqobatchi narxini tahlil qilish; yangi mahsulot uchun narx
belgilash kabilar hal etiladi.
6. Marketing-menejment funksiyasi
esa marketingni boshqarishni tashkil
etish; nazorat qilish, marketing xizmatini tashkiliy tuzilishini ishlab chiqish,
marketing faoliyati tizimida boshqaruv qarorlarini optimallashtirish, audit, marketing
xizmati faoliyati samaradorligini baholash kabilarni o‘rganadi.
Marketing funksiyalari firmani boshqa funksiyalari, ya’ni ishlab chiqarish,
kadrlar, moddiy texnika ta’minoti, moliyaviy, buxgalteriya hisobi funksiyalari bilan
birga amalga oshiriladi.
Marketingning funksiyalari xo‘jalik yurituvchi sub’ektlarning boshqa
funksiyalaridan farqi shundan iboratki, marketing funksiyalari xo‘jalik yurituvchi
sub’ektlar, uning iste’molchilari, mijozlari o‘rtasida ayirboshlash jarayonini amalga
oshirish va tashkil etishga qaratilgandir. Shuning uchun ham marketing funksiyalari
52
doimo o‘zgarib boradigan ehtiyoj hamda talabni shakllanishi, yaratilishi va
rivojlanishiga ta’sir etadi.
|
| |
III BOB BOʻYICHA XULOSA - Saidkulov nuriddin akramkulovich

III BOB BOʻYICHA XULOSA
Oʻzbekistonda huquqiy demokratik davlat hamda erkin fuqorolik jamiyatini qurar ekanmiz, eng avvalo biz, mustaqil hayotga endigina qadam qoʻyayotgan yoshlarimizdan tortib, katta yoshli yurtdoshlarimizning huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini shakllantirish, oʻrnatilgan huquqiy me’yorlarga itoatda boʻlish hamda milliy gʻoya ruhi bilan qurollantirish va eng asosiysi goʻzal axloq qoidalariga amal qilishga yoʻnaltirish zarurligi, asosiy maqsadlardan biri hisoblanadi. Zero, huquqiy madaniyat yuksalgan joyda oʻzaro hurmat, tenglik, tinchlik va birdamlik kabi ulugʻvor gʻoyalar xalqning asosiy shioriga aylanadi. Bu ulugʻvor yoʻlning samarali boʻlishi uchun esa, Oliy vakillik organi tomonidan chiqarilayotgan qonun va qonun osti hujjatlarini yanada takomillashtirish joiz boʻladi. Yoshlar ma’naviyatini yuksaltirish shartlaridan biri ham, ularning huquqiy madaniyatini oshirishdan iboratdir. Chunki, ertangi kun egalari boʻlgan yoshlar har tomonlama yetuk boʻlmogʻi shart.
Qabul qilinayotgan qonun hujjatlarini xalqimizga tez va ravon yetkazib berish, har doimgidek, OAV zimmasiga ulkan mas’uliyat yuklaydi. Shuning uchun bugun yurtimizda OAV ochiqligi yanada takomillashtirilmoqda. Internet va AKT dan toʻgʻri foydalanish ham olib borilayotgan islohatlar targʻibotini yanada oshiradi.
Bundan tashqari, AKT milliy strategiyasini yurtimiz ta’lim tizimiga joriy etishning bugungi ahvoli, kelgusi istiqbollari, elektron ta’lim va telekommunikatsion imkoniyatlarni oʻrganish va amaliyotga tatbiq etishga oid masalalarni tahlil qilish bizning asosiy vazifamizdir. Zero, Oʻzbekiston ilm-fani butun dunyoda katta obroʻ-e’tiborga ega va uning innovatsion xususiyatga ega boʻlgan amaliy yutuqlariga xalqaro texnologiyalar bozorida talab katta. AKT jamiyat hayotining barcha jabhalariga kirib borar ekan, u davlatning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy jihatdan rivojlanishini ta’minlashi va qolaversa, asrimiz taraqqiyotini olgʻa yetaklovchi eng asosiy kuch boʻlib qolishi, shubhasizdir.
|
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES

9
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
Lekin, olingan namunaning o’lchami juda kichik (uzunligi-70 mm, diametri-30 mm) bo’lganligidan kolonkali dolota bilan olinadigan kern o’rnini bosa olmaydi va o’rganilayotgan qatlam jinslari to’g’risida to’liq ma’lumot bermaydi. Jinslarning neft-gazga to’yinganlik ehtimoli geofizik metodlar orqali aniqlansa , kesimning ushbu intervallarini yanada mufassalroq o’rganish zarur bo’ladi. Buning uchun burg’ilash tugagandan so’ng quduq devoridan jins namunalari olinadi.
Hozirgi vaqtda amaliyotda otuvchi yonlanma namuna olgichlardan keng foydalanilmoqda. Namuna nihoyatda tez olinishi bilan birga u ko’pincha bo’laklarga bo’linib yoki maydalanib, kukun xoliga kelib qolishi yoki kattaligi juda kichik bo’lishi mumkin. Bunday namuna olgichlar qo’llanganda kern chiqishi 50 % ga yetadi.
10
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
Yumshoq (qum-gilli) jinslardan kern chiqishi 100 % ga yetishi va o’z navbatida qattiq (zich qumtosh, zich ohaktosh, angidrit va b.) jinslardan namunani olib bo’lmasligi mumkin. Shuningdek, parmalovchi yonlanma namuna olgichli snaryadlar ham ishlab chiqarilgan.
Tayanchva parametrik quduqlardan olingan kern omborda doimo saqlanadi. Umumlashtirilgan yoki etalon (namuna) kesimni tuzishda foydalanilgan kern va shlam namunalari har doim saqlanadi. Izlash va razvedka quduqdan olingan kern kon zahirasi Davlat Zahira komissiyasi tasdig’idan o’tgunga qadar saqlanadi.
11
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
Burg’ilash jarayonida olingan kern maxsus jihozlangan kern omborida saqlanishi zarur. Markaziy kern omboriga alohida tadqiqotlar uchun zarur bo’lgan namunalar, shuningdek tayanch, parametrik va alohida izlov quduqlaring hamma kernlari jo’natiladi. Qolgan kern ishlarni tugallagung qadar vaqtinchalik kern omborlarida qoladi, undan keyin markaziy kern omboriga o’tkaziladi. Kern materiallari emal bo’yoq bilan markerlanadi (ba’zan yorliq yelimlanadi). Yashikning qopqog’i va yon tomoniga qizil bo’yoq bilan tuzilma, uchastka yoki maydonning nomi, ish bajarilgan yil va oy, quduqning tartib raqami, kern olish oralig’i ko’rsatiladi. Yashiklar tartib bilan raqamlanadi.
|
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES

|
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
|
bet | 2/4 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 6,61 Mb. | | #119969 |
Bog'liq Xolboyev. S. Quduq devoridan namunalar olish!UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
6
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
Kern oladigan snaryad-burg’ulash jarayonida kern olish uchun mo’ljallangan moslama. Kern oladigan snaryad quduqqa burg’ulash quvurlarida tushuriladi, snaryadning pastiga jins yemiruvchi instrument (burg’u) biriktiriladi. Kern oladigan snaryadlarning uni ko’tarmasdan yer yuzasiga tutgich (ilgak) bilan olib chiqiladigan kern qabul qladigan moslamali va statsionar turlari mavjud. Kern oladigan snaryad odatda 7-8 m uzunlikdagi bir nechta qismlardan iborat bo’ladi, bubir reysda ahamiyatli uzunlikdagi kernni olish imkonini beradi. Olinadigan kernning diametric 40-120 mm. Kern oladigan snaryadlarning “Nedra”, “Kembriy”, “Silur”, “Tengiz”, “Rif”, “MAG”, “KIM” va boshqa turdagi seriyalari mavjud.
7
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
Turli konstruktsiya va vazifalariga qarab kern namuna olgichlar turli xil bo’ladi.
“Nedra”- murakkab bo’lmagan sharoitlarda quduqlarni rotor usulida burg’ilab kern olish uchun;
“Kembriy”- yumshoq, kuchsiz sementlangan va darzli tog’ jinslaridan kern olish uchun;
“Silur”- to’kilish va o’pirilish bilan murakkablashagan tog’ jinslaridan kern olish uchun;
“Tengiz”- neftgaz hosil bo’lishi va burg’ulash eritmasining yutulishi hamda yuqori kollektrolik xossalariga ega bo’lgan tog’ jinslaridan kern olish uchun;
“Rif”- yumshoq, to’kiluvchan, juda darzli yotqiziqlardan, shuningdek yuqori kollektorlik xossalariga ega bo’lgan rifogen tog’ jinslaridan kern olish uchun;
“MAG”- mustahkam tog’ jinslari oraliqlari hamda kristall poydevor jinslaridna turbinali usulida burg’ulab kern olish uchun;
8
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
Hozirgi davrda ishlab chiqarishda qo’llanilayotgan dolotalar konstruktsiyasi va burg’ilash texnologiyasi kernni 100% olish imkonini bermaydi. Burg’ilanayotgan jinslarning litologik tarkibiga va burg’ilash texnologiyasiga bog’liq holda kolonkali dolotalar yordamida 40-90 % kern olish mumkin. Amaliyotga kern esa faqat 30-40 % gina chiqarib olinadi. Chaqiq terrigen jinslardan, ayniqsa mahsuldor qumtoshlardan kern chiqishi 5-10 % ga tushib qoladi, ba’zan qattiq gol va karbonat jinslarda 60-80 % ga yetadi. Burg’ilash oddiy dolotalarda olib borilganda kern juda kam chiqadi, bunday hollarda quduq devoridan yonlanma namuna olgich yordamida jins namunalari olinadi. Yonlanma namuna olgich bilan quduq kesimining xohlagan chuqurligidan namuna olish mumkin.
|
| |
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES

|
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
|
bet | 4/4 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 6,61 Mb. | | #119969 |
Bog'liq Xolboyev. S. Quduq devoridan namunalar olish!12
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
Yashikning tartib raqami qora bo’yoq bilan ko’rsatiladi. Tayanch va parametrik quduqlarning kernlari qoidaga muvofiq qisqartirilmaydi va yo’qotilmaydi. Etalon yoki jamlanma kesimga kiradigan kern namunalari doimo saqlanadi. Kern materiallari bilan kesim yetarli darajada yoritilmaganda shlam olinadi va o’rganiladi. Shlam- burg’ilash jrayonida hosil bo’ladigan va yuvuvchi suyuqlik bilan yer yuzasiga olib chiqiladigan tog’ jinslarining mayda bo’laklaridan iborat. Shlam maxsus elaklar komplekti yordamida kesimning teng oraliqlaridan olinadi:bir xil tarkibli qalinliklarda har 5-10 metrda , o’zgaruvchan kesimda har 1-2 metrda. Shlam namunalari yuviladi, quritiladi, probirka yo qog’oz xaltachaga solinadi va yorliqlanadi va kern namunalari bilan bir xil saqlanadi.
13
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
14
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
Xulosa
Qisqacha xulosa qilib aytadigan bo’lsak ushbu mustaqil ish davomida quduq devoridan tog’ jinslari olish haqida yetarlicha ma’lumot oldik. Burg’ilanayotgan jinslarning tavsifi va ularning joylashish ketma-ketliligi to’g’risidagi dalillarni jins namunalarini quduq kesimi bo’ylab to’liq olingandagina to’plash mumkin. Undan tashari esa jins namunalarini to’la chiqarish va uning butunligini saqlash uchun burg’ilash rejimiga to’liq rioya qilish zarur ekanligi, GTN da ko’rsatilgan intervaldan kernni olishdan avval burg’ilash svechalarining uzunligi o’lchanib, kern olinayotgan chuqurlik yana bir marotaba tekshirilishi zarur ekanligi juda muhim ekanligi, namuna olgich va kernni biror jism bilan urib chiqarish mumkin emasligi haqida bilimga ega bo’ldik.
14
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
Foydalanilgan adabiyotlar
1.https://arxiv.uz/uz/documents/referatlar/konchilik-ishi/quduqlarni-burg-ilash-jarayonida-tog-jinslari-namunalarini-olish
2.Neft va gaz konlari geologiyasi Y.Ergashev, F.S.Abdullayev, M.H.Qodirov, I.X.Xolismatov.
14
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
E’tiboringiz uchun rahmat!
|
| |
Qayta aloqa o’rnatishning usul va vositalari

|
Qayta aloqa o’rnatishning usul va vositalari
|
bet | 42/69 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #157806 |
Bog'liq Компютер tarmoqlari 60 soatQayta aloqa o’rnatishning usul va vositalari.
|
Nazorat, bajarilgan ishlarni tekshirish, og‘zaki savol –javob
|
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O‘qituvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
1-bosqich.
O‘quv
mashg‘ulotga
kirish
(20 daq)
|
Tashkiliy qism:
1. Ta’lim oluvchilarning davomatini tekshiradi.
2. Ta’lim oluvchilarning mashg‘ulotgatayyorgarligini nazorat qiladi.
3.Amaliy mashg‘ulotning baholash mezonlari bilan tanishtiradi.
5. Xavfsizlik texnikasi qoidalariga amal qilishni eslatadi.
|
Mashg‘ulotga
tayyorgarlik ko‘radilar.
Amaliyotga xavfsizlik
texnikasi, sanitariya va
gigiyena qoidalarga
rioya qilishadi.
Xavfsizlik texnikasi
jurnaliga imzo qo‘yadilar.
Tinglaydilar
|
2-bosqich.
Asosiy
(200 daq)
|
Kirish yo‘riqnomasi
O‘quvchilar bilimini faollashtirish:
1.Tezkor-so‘rov orqali bilimlarni faollashtiradi. Yangi o‘quv material bayoni:
2. O‘quv amaliyoti mavzusi bo‘yicha umumiy ma’lumot beradi, ish jarayonini tushuntiradi;
Joriy yo‘riqnoma
Yangi o‘quv material bo‘yicha amaliy mashq bajarish.
3. Ta’lim oluvchilarni ish joylariga taqsimlab amaliy ish yuzasidan yo‘riqnomali texnologik xarita hamda mustaqil ish bajarish uchun homashyo tarqatadi va ko‘rsatmalar beradi.
4. Mustaqil ishlarni bajarilishini maqsadli aylanish vaqtida nazorat qiladi va ish jarayonida o‘quvchilar tomonidan qo‘ygan xatolarni ko‘rsatadi.
5. Mashgulot tugaganidan so‘ng ish joylarini talab darajasiga keltiradi. Tayyorlangan mahsulotni qabulqildi
|
Savollarga javob beradi.
Tinglaydilar, chizadilar,
yozib oladilar.
Ta’lim oluvchilar o‘z ish
joylariga turadilar,
mashgulot rahbari
ko‘rsatmalari va yo‘riqli
texnologik xaritaga rioya
qilgan holda bajaradilar.
Xatolarni to‘girlaydilar.
Foydalanilgan jihozlarni
mashgulot rahbariga
topshiradilar. Ish joyini
tozalaydilar.
|
|
|
| |
-bosqich.  
Yakuniy - Kompyuter tarmoqlarini adminstratorlash

|
Kompyuter tarmoqlarini adminstratorlash
|
bet | 43/69 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #157806 |
Bog'liq Компютер tarmoqlari 60 soat3-bosqich.
Yakuniy
(20 daq)
|
Yakunlash:
1. O‘quvchilarni amaliy mashgulot bo‘yicha
baholarini e’lon qiladi
2. Kelgusi kasbiy faoliyatlarida amaliyotda bajargan
ishlarining ahamiyati va muhimligiga o‘quvchilar
e’tiborini qaratadi,
3. Kelgusi mashgulot mavzusi bilan tanishtirib uyga
vazifa beradi
|
Tinglaydilar.
Topshiriqni yozib
oladilar.
| Maxalliy tarmoqlarining tarmoq topologiyasi mavzusidao’quv amaliyotining texnologik xaritasi
YO’RIQLI-TEXNOLOGIK XARITA (240 minut)
Kasb kodi va nomi: 352 01 04Axborot vositalari mashinalari va kompyuter tarmoqlari operatori
O’quv amaliyot nomi: Kompyuter tarmoqlarini administratorlash
Mavzu: Mahalliy tarmoqlarining tarmoq topologiyasi
Amaliy masg’ulot maqsadi: O’quvchilarda amaliy ish bajarish ko’nikmalarini shakllantirish
Bajariladigan ishlar mazmuni
|
Moslamalar asboblar va xom-ashyolar
|
Eskizlar, chizmalar, rasmlar
|
Bajarish tartibi
|
Ishning maqsadi
Maxalliy tarmoqlarining tarmoq topologiyasi mavzusida o’quvchilarda ko’nikma xosil qilish
|
Kompyuter, noutbuk,
|
|
Lokal tarmoqlarda asosan bir tugunli (yulduzli) tarmoqlar qo'llaniladi. Aloqa vositasi sifatida tashkilot, korxonalar, firmalar va boshqalarning telefon liniyalari va ATSlar, maxsus yotqizilgan kabel liniyalari va signallarni radio orqali uzatish uchun kanallardan foydalanish mumkin
|
|
|
| |
- Axborot xavfsizligi sohasidagi me’yoriy huquqiy ba’zani yanada takomillashtirish

|
- Axborot xavfsizligi sohasidagi me’yoriy huquqiy ba’zani yanada takomillashtirish
|
bet | 23/33 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #506 |
- Axborot xavfsizligi sohasidagi me’yoriy huquqiy ba’zani yanada takomillashtirish;
- Foydalanuvchilarning shaxsiy xatini himoya hilish va ularning xavfsizligini ta’minlash. Bu esa talabalarga ta’lim – tarbiya berish jarayonida bir qator muammolarni keltirib chiqarmoqda. Ma’lumki, nafaqat bizning davlatimizda, balki butun dunyo miqyosida axborot kommunikatsion texnologiyalarning rivojlanishi bilan axborot texnologiyalaridan foydalanib davlatlar va insonlar xavfsizligiga, ularning ruhiy– psixologik va jismoniy sogʻlom oʻsishlariga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan turli jinoiy hatti-harakatlar sodir etish holatlarini xavfi ortib bormoqda.
-Butunjahon internet toʻri dunyo axborot makonining ajralmas muhim boʻgʻiniga aylanib boʻldi. Hozirda internetdan nafaqat kompyuter tarmoqlari orqali balki kosmik aloqa yoʻldoshlari, planshet, kabel televideniyasi, radiosignallar, uyali aloqa vositalari orqali ham foydalanish mumkin. Bugungi kunda dunyoda 1 milliard 250 million kishini u yoki bu darajada undan foydalanishi buni tasdiqlab turibdi. Internetning rivojlanishi, u beradigoan imkoniyatlar oʻziga xos qaramlikni ham keltirib chiqarmoqda. Ma’lumotlarga koʻra, dunyo boʻyicha internetdan foydalanuvchilarning taxminan 10 foizi unga mustahkam bogʻlanib boʻlgan. Manfaatdor ijtimoiy-siyosiy kuchlar internetdan gʻaraz maqsadlarda ham ustalik bilan foydalanayotganini ta’kidlash lozim.
Aksariyat internetdan foydalanuvchilar oʻzlari uchun kerakli ma’lumotlarni aniq belgilingan saytlardan emas balki ommaviy qidiruv saytlari orqali topishmoqda. Masalan, Online Computer Library Center notijorat tashkilotining ma’lumotlariga koʻra 83 foizga yaqin kollej va oliy oʻquv yurtlarining talabalari kerakli ma’lumotlarni ommaviy qidiruv saytlari orqali topishga harakat qilishadi. Faqat 2 foiz foydalanuvchilargina, Axborot resurs markazlari va turli kitob fondlariga murojaat qilishadi. Abduvohid Ochildievning ma’lumotlariga koʻra, oʻz – oʻzini oʻldirishning oson yoʻlini targʻib qiluvchi 9 mingdan, erotik mazmundagi 4 mingdan ziyod saytlar mavjud. Mutaxassislar oʻtkazgan maxsus tadqiqotlar mavjud saytlarning taxminan 12 foizi pornografik xarakterga egaligini koʻrsatadi. Mavjud maxsus dasturlar internet tarmogʻidagi pornografiyaning faqat 90 foizinigina filtrlaydi, ya’ni kompyuterdan foydalanuvchining ixtiyoridan tashqarida ekranda paydo boʻlishiga toʻsiq qoʻya oladi. Shuning uchun talaba yoshlar orasida kompyuterdan foydalanish madaniyatini rivojlantirish va shakllantirish talab etiladi.
Mana shunday tahlikali bir paytda yoshlar ongini turli zararli va yot gʻoyalardan saqlash eng usuvor vazifalardan biridir. Yoshlar ma’naviyatini yanada shakllantirish uchun OAV va internetdan toʻgʻri foydalanish talab etiladi. Ulardan toʻgʻri foydalangan holatdagina biz yoshlardan, ularning ma’vaviy olamidan eng ezgu oʻy va gʻoyalar hamda ulkan marralarni hech ikkilanmasdan kutish mumkin.
|
| |
uchinchidan - Saidkulov nuriddin akramkulovich

|
Saidkulov nuriddin akramkulovich
|
bet | 21/33 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #506 |
uchinchidan, ommaviy axborot vositalari demokratik islohotlar ahamiyatini, davlatning ichki va tashqi siyosatini odamlar, yoshlar ongiga yetkazadi. Inson va jamiyat manfaatlarini himoya qilishda davlat va jamiyat oʻrtasida vositachilik vazifasini bajaradi;
toʻrtinchidan, axborot vositalari ijtimoiy fikrni shakllantiruvchi omillardan biri. U jamoatchilikni hokimiyatni boshqarishda qatnashishga jalb etadi, qonunlar, qarorlar qabul qilishda qatnashishga da’vat qiladi, shu tariqa ularni siyosiy, gʻoyaviy ruhda tarbiyalaydi;
|
| |
Yoshlar ma’naviyatini yuksaltirishda OAV va internet tizimidan toʻgʻri foydalanish usullari

|
Yoshlar ma’naviyatini yuksaltirishda OAV va internet tizimidan toʻgʻri foydalanish usullari
|
bet | 19/33 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #506 |
Yoshlar ma’naviyatini yuksaltirishda OAV va internet tizimidan toʻgʻri foydalanish usullari
Mustaqillik oʻzbek matbuotini, ommaviy axborot vositalarini oʻz milliy zaminiga qaytardi, oyoqqa turgʻizdi, oʻzbek davlatchiligining asl ifodachisiga, gʻoyaviy himoyachiga aylantirdi, unga huquqiy poydevor yaratdi. Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasida shunday deyilgan: “Ommaviy axborot vositalari erkindir va qonunga muvofiq ishlaydi. Ular axbarotning toʻgʻriligi uchun belgilangan tartibda javobgardirlar. Senzuraga yoʻl qoʻyilmaydi”.1
Demokratik islohotlarni, milliy gʻoyani hayotga tadbiq etishda, yangicha ong, yangicha tafakkur, yangicha dunyoqarashni shakllantirishni, ommani gʻoyaviy qurollantirishda ommaviy axborot vositalarining oʻrni va ahamiyati beqiyos boʻlib:
|
| |
birinchidan - Saidkulov nuriddin akramkulovich

|
Saidkulov nuriddin akramkulovich
|
bet | 20/33 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #506 |
birinchidan, ommaviy axborot vositalari mustaqillikni mustahkamlashga, erkinlik va islohotlarni amalga oshirishga, yangicha tafakkur va zamonaviy dunyoqarashni shakllantirishga xizmat qiladi, Darhaqiqat, Oʻzbekistonda barpo etilayotgan oʻziga xos demokratik, insonparvar, huquqiy jamiyat ommaviy axborot vositalari faoliyatining koʻlamini, maqsad va vazifalarini belgilab beradi;
ikkinchidan, ommaviy axborot vositalari milliy mustaqillikning Vatan, xalq, millat taqdiridagi oʻrni va ahamiyatini, oʻtmish rejalari va xalqimizning bunyodkorlik faoliyati misolida yoshlarni gʻoyaviy tarbiyalaydi, ularda Vatanga muhabbat, mustaqillikka muhabbat tuygʻularini avj oldiradi;
|
| |
O‘quv mashg‘ulotining shakli va turi

O‘quv mashg‘ulotining shakli va turi
|
Amaliy (o‘quv amaliyoti)
|
O‘quv mashg‘uloti rejasi tuzilishi
|
1. Tarmoq muammosining parchalanishi.
2. OSI ma’lumotnoma modeli.
3. Muloqot protokollari
|
O‘quv mashg‘uloti maqsadi: Tarmoq muammosining parchalanishi OSI ma’lumotnoma modeli. Muloqot protokollari mavzusida o’quvchilarda ko’nikma xosil qilish
|
O‘qitish natijasi
|
Tarmoq muammosining parchalanishi OSI ma’lumotnoma modeli. Muloqot protokollari mavzuni o‘zlashtirish natijasida o‘quvchida shakllanadigan ko‘nikma
|
Pedagogik vazifalar:
1.Tarmoq muammosining parchalanishi OSI ma’lumotnoma modeli Muloqot protokollari mavzusini o’quvchilarga tushuntirib berish.
|
O‘quv faoliyat natijalari:
1. Tarmoq muammosining parchalanishi OSI ma’lumotnoma modeli Muloqot protokollari mavzusi bo’yicha o’zlarini qiziqtirgan savollarga javob oldilar
|
O‘qitish usullari
|
Tushuntirish, ko‘rsatish, yo‘riqnoma berish
|
O‘qitish vositalari
|
Slayd kompyuter proektor,
|
O‘qitish faoliyatini tashkil etish shakli
|
tezkor savollarga javob beradilar
|
O’qitish sharoiti
|
Jixozlangan kompyuter xonasi
|
|
Amaliy Ish va ish joylarini tashkil etish bo’yicha baxolash

|
Amaliy Ish va ish joylarini tashkil etish bo’yicha baxolash
|
bet | 47/69 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #157806 |
Bog'liq Компютер tarmoqlari 60 soatAmaliy Ish va ish joylarini tashkil etish bo’yicha baxolash.
1
|
O’quvchi o’tilgan mavzudan kelib chiqib savollarga to’liq javob bera olsa amaliy ishni bajara olsa.
|
5
|
2
|
O’quvchi o’tilgan mavzudan kelib chiqib savollarga to’liq javob bera olsa va amaliy ishda ustaning ko’magiga tayansa
|
4
|
3
|
O’quvchi o’tilgan mavzudan kelib chiqib savollarga to’liq javob bera olmasa va amaliy ishda xatolikka yo’l qo’ysa
|
3
|
4
|
O’quvchi o’tilgan mavzudan kelib chiqib savollarga javob bera olmasa va amaliy ishda xatolikka yo’l qo’ysa
|
2
|
Uyga vazifa
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Tarmoqlarni rejalashtirish va qurish. A.A.Qahhorov “Noshir” Toshkent-2012 yil
2. Kompyuter tarmoqlarini yig’ish M.M.Musayev, A.A.Qahhorov. M.M.Karimov “Ilm-ziyo” Toshkent-2006 yil
3. G’aniyev S.K., Karimov M.M., Toshev K.A. Axborot xavfsizligi. Darslik. -2016.
O`QUV AMALIYOT MASHG‘ULOTINING O‘QITISH TEXNOLOGIYASI
Mavzu: № 8 Tarmoq muammosining parchalanishi OSI ma’lumotnoma modeli. Muloqot protokollari mavzusida
O‘quv mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi modeli
Vaqt 240 daqiqa
|
O‘quvchilar soni 25-30 ta
|
|
|
| |
Radiokanal tarmoqlari - Kompyuter tarmoqlarini adminstratorlash

|
Kompyuter tarmoqlarini adminstratorlash
|
bet | 45/69 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #157806 |
Bog'liq Компютер tarmoqlari 60 soatRadiokanal tarmoqlari
Tarmoq tuzilishi bir tugunli tarmoqqa o'xshaydi, faqat tarmoqdagi xabarlar simli aloqa liniyalari orqali emas, balki radio aloqalari orqali uzatiladi. Buning uchun har bir kompyuter abonent radiostansiyasi (ARS) bilan jihozlangan. Abonent radiostansiyalari markaziy radiostansiya (TsRS) orqali ulanadi.
Tarmoqqa kirish usullari tasodifiydir. Eng oddiy ALOHA usuli - abonent tarmoqda boshqa xabarlar bor yoki yo'qligidan qat'i nazar, kanalni suratga oladi va xabar beradi. Bu tarmoqdagi xabarlarning to'qnashuviga va ularning o'zaro buzilishiga olib kelishi mumkin. Buzilgan xabarlar tasodifiy oraliqlarda qayta uzatiladi. Xabarlar to'qnashuvi bo'lsa, faol tarmoq vaqti yo'qoladi, bu ikkala xabarni uzatish vaqtining yig'indisiga teng.
To'qnashuvlar ehtimolini kamaytirish uchun ushbu usulning modifikatsiyalari qo'llaniladi: tashuvchini his qilish imkoniyati (CSMA) va to'qnashuvni aniqlash bilan tashuvchini his qilish (CSMA / CD). Mavjud bo'lmagan kirish abonentning tarmoqni "tinglashi" va xabarni faqat bepul tarmoqqa uzatishini anglatadi. Ikki yoki undan ortiq abonent bir vaqtning o'zida uzatishni boshlaganda to'qnashuvlar mumkin. Buzilgan xabarlar qayta uzatiladi.
Tashuvchi sezgisiga kirish va to'qnashuvni aniqlash bilan abonent tarmoqni "tinglaydi", bo'shatilgan tarmoqqa xabarni uzatadi va xabarlar to'qnashuvi ehtimolini nazorat qiladi. Agar abonentlar bir vaqtning o'zida uzatishni boshlasa, to'qnashuv xabarlari buzilgan xabarlarni uzatish bilan vaqt talab qilmasdan darhol yo'q qilinadi. CSMA va GSMA / CD usullari ALOHA usuliga qaraganda ko'proq tarmoq yuklari bilan qo'llaniladi.
Tasodifiy kirish usullari har bir shaxsiy kompyuterning EMVOS yordamida amalga oshiriladi, shuning uchun ular NCC dasturiy ta'minoti tomonidan amalga oshiriladigan markazlashtirilgan kirish usullaridan ko'ra ishonchliroqdir.
Tarmoqning afzalliklari:
Harakatlanuvchi abonentlar bilan aloqa qilish imkoniyati;
Tarmoqni to'xtatmasdan abonentlarni ulash va o'chirish imkoniyati.
Kamchiliklari:
Barcha abonentlarni tinglash imkoniyati;
Sanoat va atmosfera shovqinlari;
Binolar va binolarni qurish tufayli "o'lik zonalar" mavjudligi.
Mavjud abonentlar bilan aloqa zarur bo'lgan joylarda radiokanal tarmoqlari endi ko'proq qo'llanila boshlandi.
|
| |
Amaliy


  
Kompyuter, noutbuk

|
Amaliy
Kompyuter, noutbuk
|
bet | 44/69 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #157806 |
Bog'liq Компютер tarmoqlari 60 soatAmaliy
|
Kompyuter, noutbuk,
|
|
Tarmoqqa kirish usuli abonentni aloqa tugunida (MC) kontaktlarning zanglashiga olib, tarmoq nomi bilan chaqirishdir. Kanalni almashtirish usuli abonentlarning xabarni uzatish muddati davomida MC orqali ulanishini ta'minlaydi. Shu bilan birga, Buyuk Britaniyada abonentlar tarmog'iga ustuvor kirishni tashkil qilish mumkin
|
Amaliy
|
Kompyuter, noutbuk, kodoskop, proyektor
|
|
Tarmoq tuzilishi bir tugunli tarmoqqa o'xshaydi, faqat tarmoqdagi xabarlar simli aloqa liniyalari orqali emas, balki radio aloqalari orqali uzatiladi. Buning uchun har bir kompyuter abonent radiostansiyasi (ARS) bilan jihozlangan.
|
7-Mavzu: Mahalliy tarmoqlarining tarmoq topologiyasi
Reja
1. Bir tugunli tarmoqlar
2. Simli aloqa liniyalari bo'lgan tarmoqlar
3. Radiokanal tarmoqlari. Ring tarmoqlari.
Bir tugunli tarmoqlar
Lokal tarmoqlarda asosan bir tugunli (yulduzli) tarmoqlar qo'llaniladi. Aloqa vositasi sifatida tashkilot, korxonalar, firmalar va boshqalarning telefon liniyalari va ATSlar, maxsus yotqizilgan kabel liniyalari va signallarni radio orqali uzatish uchun kanallardan foydalanish mumkin.
Simli aloqa liniyalari bo'lgan tarmoqlar
Tarmoqqa kirish usuli abonentni aloqa tugunida (MC) kontaktlarning zanglashiga olib, tarmoq nomi bilan chaqirishdir. Kanalni almashtirish usuli abonentlarning xabarni uzatish muddati davomida MC orqali ulanishini ta'minlaydi. Shu bilan birga, Buyuk Britaniyada abonentlar tarmog'iga ustuvor kirishni tashkil qilish mumkin.
Ushbu turdagi tarmoqning afzalliklari quyidagilardan iborat:
Tarmoq foydalanuvchilarini ulashning soddaligi va arzonligi;
Tarmoqni boshqarish qulayligi;
Tarmoqni to'xtatmasdan abonentlarni ulash va o'chirish imkoniyati;
Uning kamchiliklari ham bor:
Xabarni uzatish tezligi abonentlar soniga, xabarlarni qabul qilish va uzatish intensivligiga va CMning texnik imkoniyatlariga bog'liq;
Tarmoqning ishonchliligi CMning ishonchliligi bilan belgilanadi;
Signalni uzatishning jismoniy vositasidan foydalanishning katta umumiy uzunligi va past samaradorligi;
Ishonchliligini oshirish uchun MCs modulli asosda qurilgan bo'lib, ular ishchi va zaxira modullarni ta'minlaydi. Diagnostika tizimi ishchi modulning ishlashini baholaydi va agar kerak bo'lsa, tarmoqni zaxira moduli bilan ishlashga o'tkazadi.
Bir tugunli tarmoqqa misol Arcnet (AQSh). Tarmoq xalqaro standart maqomiga ega bo'lmasa-da, kichik ofis tarmoqlarini qurish uchun keng qo'llaniladi. Tarmoq 8 kanalli CCni o'z ichiga oladi. Yangi boshqaruv kompaniyalarini ulash orqali abonentlar sonini oshirish mumkin.
|
| |
Tarmoq texnologiyalari LAN-tarmoqlar

|
Tarmoq texnologiyalari LAN-tarmoqlar
|
bet | 35/70 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #157807 |
Bog'liq Компютер Yangi2022Tarmoq texnologiyalari LAN-tarmoqlar
Ular orasida har qanday ma'lum bir tarmoqning asosi yaratilishi mumkin bo'lgan asosiy texnologiyalar ajratilgan. Misol sifatida, Ethernet (1980), token halqasi (1985) va Fddi (885 oxiri) keltirilishi mumkin.
90-yillarning oxirida. LAN texnologiyasining rahbarlari klassik variantlarini 10 Mbit / s gacha, shuningdek tezkor Ethernet (100 Mbit / s gacha) va Gigabitga (1000 Mbit / s gacha) birlashtirgan Ethernet texnologiyasidan chiqdi. Barcha Ethernet texnologiyalari ularning texnik xizmatlarini soddalashtirish va ularda qurilgan LAN-tarmoqlarni birlashtirishni soddalashtiradigan ishlarning muhim tamoyillariga ega.
Shu davrda yuqoridagi tarmoq ma'lumotlari tomonidan amalga oshirilayotgan tarmoq funktsiyalari ishlab chiqaruvchilarning deyarli barcha kompyuterlari yadrosiga o'rnatildi. Hatto iOS kompaniyasining Cisco tizimlari kompaniyasi kabi ixtisoslashgan aloqa ham paydo bo'ldi.
GKS texnologiyasi qanday rivojlandi
Analog telefon kanallari bo'yicha GKS texnologiyasi ularda buzilish darajasi katta nazorat va ma'lumotlarni qayta tiklash algoritmlari bilan ajralib turdi. Ularga misol 70-yillarning boshqa boshlanishining x.25 texnologiyasini ishlab chiqish. XX in. Zamonaviy tarmoq texnologiyalari - bu ramka bino, ISDN, ATM.
ISDN - qisqartirish, "Xizmatlarni birlashtirish bilan raqamli tarmoq" degan ma'noni anglatadi, masofadan turib konferentsiyalarga imkon beradi. Masofadan kirish har qanday modemlarga qaraganda ko'p marta ishlaydigan ISDN moslashuvlarini o'rnatishda ta'minlanadi. Shuningdek, mashhur OS va brauzerlarga ISDN bilan ishlashiga imkon beradigan maxsus dastur mavjud. Ammo uskunaning yuqori narxi va maxsus havolalarni yotqizish zarurligini inhibe qiladi.
Global tarmoq texnologiyasi telefon tarmoqlari bilan rivojlandi. Raqamli telefon aloqasi paydo bo'lganidan so'ng, plitsioxronokning maxsus texnologiyasi (PDH) 140 Mbit / s gacha tezlikni qo'llab-quvvatlab, o'z tarmoqlari korxonalarini yaratishda foydalaniladi.
Baholash mezoni va ko‘rsatkichlari
|
| |
Kompyuter va telekommunikatsiya tarmoqlarining konvergentsiyasi

|
Kompyuter va telekommunikatsiya tarmoqlarining konvergentsiyasi
|
bet | 34/70 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #157807 |
Bog'liq Компютер Yangi2022Kompyuter va telekommunikatsiya tarmoqlarining konvergentsiyasi
GClar takroriy va boshqa global tarmoqlar - telefondan kelgan aloqa liniyasining merosiga chiqishdi, chunki yangi chiziqlar yotqizish juda qimmat edi. Shuning uchun, ko'p yillar davomida ular faqat bitta suhbatni o'tkazish uchun analog telefon kanallaridan foydalanishgan. Raqamli ma'lumotlar ularda juda past tezlikda (o'nlab kbit / s) va ma'lumotlar fayllari va elektron pochtasini uzatish imkoniyatiga ega edi.
Biroq, telefonning meros qilib olingan telefonlar asosiy texnologiyasini boshdan kechirish printsipiga asoslanib, har bir ikki marta obunachilar doimiy tezkor kanalga ega bo'lishdi. GCS Kichik tezlikda ishlaydigan kompyuter tarmoqlari printsipiga asoslangan yangi kompyuter tarmoqlari texnologiyalaridan foydalanib, paketlarga doimiy tezlikda paketlar beriladi va ularning tarmog'idagi paketga o'rnatilgan manzildagi manzillar bilan qabul qilinadi sarlavhachilar.
70-yillarning oxirida paydo bo'lishi. XX in. BIS past narx va boy funktsiyalar bilan mini-kompyuterni yaratishga olib keldi. Ular haqiqatan ham katta kompyuter bilan raqobatlashdilar.
PDP-11 oilasining mini-kompyuter keng tarqalgan. Ular texnik qayta ishlash va individual texnologik instalektsiyalarni boshqarish, shuningdek korxona vazifalarini bajarish uchun korxonalarni boshqarish uchun hamma narsada o'rnatila boshlandi.
80-yillarning o'rtalarida. XX in. GCSda bo'lgani kabi ma'lumotlar paketlarini almashtirish asosida tarmoq paketlarini almashtirish asosida tarmoqdagi mini-kompyuterni birlashtirish uchun texnologiyalar kiritildi.
Ular mahalliy (LAN-tarmog'i) deb nomlangan bitta korxona tarmog'ini deyarli ahamiyatsiz vazifalarni bajardilar. Uni yaratish uchun siz faqat Ethernet, standart kabel tizimida, masalan, Ethernet tizimi, o'rnatgichlarni o'rnatish va mini-kompyuter bilan moslashtirish va ushbu kabellar bilan bog'langan holda tarmoq adapterlarini sotib olishingiz kerak. Bundan tashqari, LAN tashkilotiga mo'ljallangan kompyuterda OS kompyuterida o'rnatilgan. Shundan so'ng u ishlay boshladi va har bir yangi mini-kompyuterning keyingi birlashuvi hech qanday muammolarga olib kelmadi.
|
| |
Amaliy


  
Kompyuter, noutbuk, kodoskop, proyektor

|
Amaliy
Kompyuter, noutbuk, kodoskop, proyektor
|
bet | 52/70 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #157807 |
Bog'liq Компютер Yangi2022Amaliy
|
Kompyuter, noutbuk, kodoskop, proyektor
|
|
TCP/IP protokollari to'plamini tashkil etuvchi protokollarni OSI mos yozuvlar modeli nuqtai nazaridan ham tavsiflash mumkin. OSI modelida tarmoqqa kirish darajasi va TCP / IP modelining dastur qatlami ushbu qatlamlarda bo'lishi kerak bo'lgan alohida funktsiyalarni tavsiflash uchun qo'shimcha ravishda bo'linadi.
|
Amaliy
|
Kompyuter, noutbuk, kodoskop, proyektor
|
|
CP/IP protokoli (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) Internet va shunga o'xshash boshqa tarmoqlar uchun keng qo'llaniladigan tarmoq protokollari to'plamidir (masalan, ushbu protokol Landa ishlatiladi).
|
8-Mavzu:Tarmoq muammosining parchalanishi. OSI ma’lumotnoma modeli. Muloqot protokollari
Reja
1. Tarmoq muammosining parchalanishi.
2. OSI ma’lumotnoma modeli.
3. Muloqot protokollari
Tarmoqlarni rejalashtirish va amalga oshirish uchun ishlatiladigan ikkita asosiy model bilan tanishib chiqamiz: OSI va TCP / IP Qatlamli modeldan foydalanishning afzalliklari
Tarmoq protokollari va operatsiyalarini tavsiflash uchun qatlamli modeldan foydalanishning afzalliklari quyidagilar:
Protokollarni loyihalashda yordam berish, chunki ma'lum bir qatlamda ishlaydigan protokollar o'zlari bajaradigan ma'lumotni va yuqoridagi va pastdagi qatlamlarni aniqlaydigan interfeysga ega.
Raqobatni rivojlantirish, chunki turli xil sotuvchilarning mahsulotlari birgalikda ishlashi mumkin.
Bir qatlamdagi texnologiya yoki qobiliyat o'zgarishini yuqoridagi va pastdagi boshqa qatlamlarga ta'sir qilishining oldini olish.
Tarmoq funktsiyalari va imkoniyatlarini tavsiflash uchun umumiy tilni taqdim etish.
|
| |
TCP / IP modeli va Open Systems Interconnection (OSI) modeli tarmoq funksiyalarini muhokama qilishda foydalaniladigan asosiy modellardir. Ularning har biri qatlamli tarmoq modellarining asosiy turini

|
TCP / IP modeli va Open Systems Interconnection (OSI) modeli tarmoq funksiyalarini muhokama qilishda foydalaniladigan asosiy modellardir. Ularning har biri qatlamli tarmoq modellarining asosiy turini
|
bet | 53/70 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #157807 |
Bog'liq Компютер Yangi2022 TCP / IP modeli va Open Systems Interconnection (OSI) modeli tarmoq funksiyalarini muhokama qilishda foydalaniladigan asosiy modellardir. Ularning har biri qatlamli tarmoq modellarining asosiy turini ifodalaydi:
Rasmda ko'rsatilgandek, TCP / IP modeli va Open Systems Interconnection (OSI) modeli tarmoq funksiyalarini muhokama qilishda foydalaniladigan asosiy modellardir. Ularning har biri qatlamli tarmoq modellarining asosiy turini ifodalaydi:
Protokol modeli - ushbu turdagi model ma'lum bir protokol to'plamining tuzilishiga juda mos keladi. TCP / IP modeli protokol modeli, chunki u TCP / IP to'plami ichida har bir protokol qatlamida sodir bo'ladigan funktsiyalarni tavsiflaydi. TCP / IP ham mos yozuvlar modeli sifatida ishlatiladi.
Yo'naltiruvchi model - ushbu turdagi model ma'lum bir qatlamda bajarilishi kerak bo'lgan narsalarni tavsiflash orqali tarmoq protokollari va xizmatlarining barcha turlarida izchillikni ta'minlaydi, ammo bunga qanday erishish kerakligini belgilamaydi. OSI modeli Internet tarmog'ida keng tanilgan mos yozuvlar modeli, ammo ayni paytda OSI protokoli to'plami uchun protokol modeli hisoblanadi.
OSI ma'lumotnoma modeli
OSI modeli har bir qatlamda bo'lishi mumkin bo'lgan funktsiyalar va xizmatlarning keng ro'yxatini taqdim etadi. Shuningdek, u har bir qatlamning to'g'ridan-to'g'ri yuqoridagi va pastdagi qatlamlar bilan o'zaro ta'sirini tavsiflaydi.
Har bir qatlamning funktsional imkoniyatlari va qatlamlar o'rtasidagi munosabatlar ushbu mustaqil ish davomida yanada aniqroq bo'ladi, chunki protokollar batafsilroq muhokama qilinadi.
Eslatma: TCP / IP modellari qatlamlari faqat nomlari bilan atalgan bo'lsa, OSI ning ettita qatlamlari ko'pincha ismlar bilan emas, balki raqamlar bilan ataladi. Masalan, jismoniy qatlam OSI modelining 1-qatlami deb ataladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
TCP / IP modeli va Open Systems Interconnection (OSI) modeli tarmoq funksiyalarini muhokama qilishda foydalaniladigan asosiy modellardir. Ularning har biri qatlamli tarmoq modellarining asosiy turini
|
-bosqich.  
Yakuniy - Kompyuter tarmoqlarini adminstratorlash

|
Kompyuter tarmoqlarini adminstratorlash
|
bet | 39/70 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #157807 |
Bog'liq Компютер Yangi20223-bosqich.
Yakuniy
(25 daq)
|
Yakunlash:
1. O‘quvchilarni amaliy mashgulot bo‘yicha
baholarini e’lon qiladi
2. Kelgusi kasbiy faoliyatlarida amaliyotda bajargan
ishlarining ahamiyati va muhimligiga o‘quvchilar
e’tiborini qaratadi,
3. Kelgusi mashgulot mavzusi bilan tanishtirib uyga
vazifa beradi
|
Tinglaydilar.
Topshiriqni yozib
oladilar.
|
YO’RIQLI-TEXNOLOGIK XARITA (240 minut)
Kasb kodi va nomi: 352 01 04Axborot vositalari mashinalari va kompyuter tarmoqlari operatori
O’quv amaliyot nomi: Kompyuter tarmoqlarini administratorlash
Mavzu: Kirish usullari CSMA/CD/CSM/CA belgilagichlar.
Amaliy masg’ulot maqsadi: O’quvchilarda amaliy ish bajarish ko’nikmalarini shakllantirish
Bajariladigan ishlar mazmuni
|
Moslamalar asboblar va xom-ashyolar
|
Eskizlar, chizmalar, rasmlar
|
Bajarish tartibi
|
Ishning maqsadi
Internet tarmoqlari bilan ishlash bo’yicha tushuncha hosil qilish
|
Kompyuter, noutbuk, kodoskop, proyektor
|
|
Birinchi mahalliy tarmoqlar paydo bo‘lgan vaqtdan beri yuzlab turli xil tarmoq texnologiyalari yaratildi, lekin keng miqyosda tanilib, tarqalgan tarmoqlar bir nechagina xolos. Taniqli firmalar bu tarmoqlarni qo‘llab-quvvatlashlariga va yuqori darajada ularni ish faoliyatini tashkiliy tomonlarini standartlashganiga nima sabab bo‘ldi. Bu tarmoq qurilma va uskunalarini ko‘p ishlab chiqarilishi va ularning narxi pastligi, boshqa tarmoqlarga qaraganda ustunligini ta’minladi.
|
|
|
| |
-bosqich.  
Yakuniy - Kompyuter tarmoqlarini adminstratorlash

|
Kompyuter tarmoqlarini adminstratorlash
|
bet | 51/70 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #157807 |
Bog'liq Компютер Yangi20223-bosqich.
Yakuniy
(20 daq)
|
Yakunlash:
1. O‘quvchilarni amaliy mashgulot bo‘yicha
baholarini e’lon qiladi
2. Kelgusi kasbiy faoliyatlarida amaliyotda bajargan
ishlarining ahamiyati va muhimligiga o‘quvchilar
e’tiborini qaratadi,
3. Kelgusi mashgulot mavzusi bilan tanishtirib uyga
vazifa beradi
|
Tinglaydilar.
Topshiriqni yozib
oladilar.
| Tarmoq muammosining parchalanishi OSI ma’lumotnoma modeli Muloqot protokollari mavzusidao’quv amaliyotining texnologik xaritasi
YO’RIQLI-TEXNOLOGIK XARITA (240 minut)
Kasb kodi va nomi: 352 01 04 Axborot vositalari mashinalari va kompyuter tarmoqlari operatori
O’quv amaliyot nomi: Kompyuter tarmoqlarini administratorlash
Mavzu: Tarmoq muammosining parchalanishi. OSI ma’lumotnoma modeli. Muloqot protokollari
Amaliy masg’ulot maqsadi: O’quvchilarda amaliy ish bajarish ko’nikmalarini shakllantirish
Bajariladigan ishlar mazmuni
|
Moslamalar asboblar va xom-ashyolar
|
Eskizlar, chizmalar, rasmlar
|
Bajarish tartibi
|
Ishning maqsadi
Internet tarmoqlari bilan ishlash bo’yicha tushuncha hosil qilish
|
Kompyuter, noutbuk, kodoskop, proyektor
|
|
Internet tarmog'idagi aloqa uchun TCP / IP protokoli modeli 1970-yillarning boshlarida yaratilgan va ba'zida Internet modeli deb ham ataladi. Rasmda ko'rsatilgandek, u aloqa muvaffaqiyatli bo'lishi uchun yuzaga kelishi kerak bo'lgan to'rtta toifadagi funktsiyalarni belgilaydi. TCP / IP protokoli to'plamining arxitekturasi ushbu modelning tuzilishiga mos keladi. Shu sababli, Internet modeli odatda TCP / IP modeli deb nomlanadi
|
|
|
| |
Amaliy Ish va ish joylarini tashkil etish bo’yicha baxolash

|
Amaliy Ish va ish joylarini tashkil etish bo’yicha baxolash
|
bet | 41/70 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #157807 |
Bog'liq Компютер Yangi2022Amaliy Ish va ish joylarini tashkil etish bo’yicha baxolash.
1
|
O’quvchi o’tilgan mavzudan kelib chiqib savollarga to’liq javob bera olsa amaliy ishni bajara olsa.
|
5
|
2
|
O’quvchi o’tilgan mavzudan kelib chiqib savollarga to’liq javob bera olsa va amaliy ishda ustaning ko’magiga tayansa
|
4
|
3
|
O’quvchi o’tilgan mavzudan kelib chiqib savollarga to’liq javob bera olmasa va amaliy ishda xatolikka yo’l qo’ysa
|
3
|
4
|
O’quvchi o’tilgan mavzudan kelib chiqib savollarga javob bera olmasa va amaliy ishda xatolikka yo’l qo’ysa
|
2
|
UYGA VAZIFA
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Tarmoqlarni rejalashtirish va qurish. A.A.Qahhorov “Noshir” Toshkent-2012 yil
2. Kompyuter tarmoqlarini yig’ish M.M.Musayev, A.A.Qahhorov. M.M.Karimov “Ilm-ziyo” Toshkent-2006 yil
3. G’aniyev S.K., Karimov M.M., Toshev K.A. Axborot xavfsizligi. Darslik. -2016.
O‘QUV AMALIYOT MASHG‘ULOTINING O‘QITISH TEXNOLOGIYASI
Mavzu: № 7 Maxalliy tarmoqlarining tarmoq topologiyasi mavzusida
O‘quv mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi modeli
Vaqt 240 daqiqa
|
O‘quvchilar soni 25-30 ta
|
|
|
| |
Radiokanal tarmoqlari - Kompyuter tarmoqlarini adminstratorlash

|
Kompyuter tarmoqlarini adminstratorlash
|
bet | 46/70 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #157807 |
Bog'liq Компютер Yangi2022Radiokanal tarmoqlari
Tarmoq tuzilishi bir tugunli tarmoqqa o'xshaydi, faqat tarmoqdagi xabarlar simli aloqa liniyalari orqali emas, balki radio aloqalari orqali uzatiladi. Buning uchun har bir kompyuter abonent radiostansiyasi (ARS) bilan jihozlangan. Abonent radiostansiyalari markaziy radiostansiya (TsRS) orqali ulanadi.
Tarmoqqa kirish usullari tasodifiydir. Eng oddiy ALOHA usuli - abonent tarmoqda boshqa xabarlar bor yoki yo'qligidan qat'i nazar, kanalni suratga oladi va xabar beradi. Bu tarmoqdagi xabarlarning to'qnashuviga va ularning o'zaro buzilishiga olib kelishi mumkin. Buzilgan xabarlar tasodifiy oraliqlarda qayta uzatiladi. Xabarlar to'qnashuvi bo'lsa, faol tarmoq vaqti yo'qoladi, bu ikkala xabarni uzatish vaqtining yig'indisiga teng.
To'qnashuvlar ehtimolini kamaytirish uchun ushbu usulning modifikatsiyalari qo'llaniladi: tashuvchini his qilish imkoniyati (CSMA) va to'qnashuvni aniqlash bilan tashuvchini his qilish (CSMA / CD). Mavjud bo'lmagan kirish abonentning tarmoqni "tinglashi" va xabarni faqat bepul tarmoqqa uzatishini anglatadi. Ikki yoki undan ortiq abonent bir vaqtning o'zida uzatishni boshlaganda to'qnashuvlar mumkin. Buzilgan xabarlar qayta uzatiladi.
Tashuvchi sezgisiga kirish va to'qnashuvni aniqlash bilan abonent tarmoqni "tinglaydi", bo'shatilgan tarmoqqa xabarni uzatadi va xabarlar to'qnashuvi ehtimolini nazorat qiladi. Agar abonentlar bir vaqtning o'zida uzatishni boshlasa, to'qnashuv xabarlari buzilgan xabarlarni uzatish bilan vaqt talab qilmasdan darhol yo'q qilinadi. CSMA va GSMA / CD usullari ALOHA usuliga qaraganda ko'proq tarmoq yuklari bilan qo'llaniladi.
Tasodifiy kirish usullari har bir shaxsiy kompyuterning EMVOS yordamida amalga oshiriladi, shuning uchun ular NCC dasturiy ta'minoti tomonidan amalga oshiriladigan markazlashtirilgan kirish usullaridan ko'ra ishonchliroqdir.
Tarmoqning afzalliklari:
Harakatlanuvchi abonentlar bilan aloqa qilish imkoniyati;
Tarmoqni to'xtatmasdan abonentlarni ulash va o'chirish imkoniyati.
Kamchiliklari:
Barcha abonentlarni tinglash imkoniyati;
Sanoat va atmosfera shovqinlari;
Binolar va binolarni qurish tufayli "o'lik zonalar" mavjudligi.
Mavjud abonentlar bilan aloqa zarur bo'lgan joylarda radiokanal tarmoqlari endi ko'proq qo'llanila boshlandi.
|
| |
Qayta aloqa o’rnatishning usul va vositalari

|
Qayta aloqa o’rnatishning usul va vositalari
|
bet | 50/70 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #157807 |
Bog'liq Компютер Yangi2022
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O‘qituvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
1-bosqich.
O‘quv
mashg‘ulotga
kirish
(20 daq)
|
Tashkiliy qism:
1. Ta’lim oluvchilarning davomatini tekshiradi.
2. Ta’lim oluvchilarning mashg‘ulotgatayyorgarligini nazorat qiladi.
3.Amaliy mashg‘ulotning baholash mezonlari bilan tanishtiradi.
5. Xavfsizlik texnikasi qoidalariga amal qilishni eslatadi.
|
Mashg‘ulotga
tayyorgarlik ko‘radilar.
Amaliyotga xavfsizlik
texnikasi, sanitariya va
gigiyena qoidalarga
rioya qilishadi.
Xavfsizlik texnikasi
jurnaliga imzo qo‘yadilar.
Tinglaydilar
|
2-bosqich.
Asosiy
(200 daq)
|
Kirish yo‘riqnomasi
O‘quvchilar bilimini faollashtirish:
1.Tezkor-so‘rov orqali bilimlarni faollashtiradi. Yangi o‘quv material bayoni:
2. O‘quv amaliyoti mavzusi bo‘yicha umumiy ma’lumot beradi, ish jarayonini tushuntiradi;
Joriy yo‘riqnoma
Yangi o‘quv material bo‘yicha amaliy mashq bajarish.
3. Ta’lim oluvchilarni ish joylariga taqsimlab amaliy ish yuzasidan yo‘riqnomali texnologik xarita hamda mustaqil ish bajarish uchun homashyo tarqatadi va ko‘rsatmalar beradi.
4. Mustaqil ishlarni bajarilishini maqsadli aylanish vaqtida nazorat qiladi va ish jarayonida o‘quvchilar tomonidan qo‘ygan xatolarni ko‘rsatadi.
5. Mashgulot tugaganidan so‘ng ish joylarini talab darajasiga keltiradi. Tayyorlangan mahsulotni qabulqildi
|
Savollarga javob beradi.
Tinglaydilar, chizadilar,
yozib oladilar.
Ta’lim oluvchilar o‘z ish
joylariga turadilar,
mashgulot rahbari
ko‘rsatmalari va yo‘riqli
texnologik xaritaga rioya
qilgan holda bajaradilar.
Xatolarni to‘girlaydilar.
Foydalanilgan jihozlarni
mashgulot rahbariga
topshiradilar. Ish joyini
tozalaydilar.
|
|
|
| |
O‘quv mashg‘ulotining shakli va turi

O‘quv mashg‘ulotining shakli va turi
|
Amaliy (o‘quv amaliyoti)
|
O‘quv mashg‘uloti rejasi tuzilishi
|
1. Kirish usullari CSMA/CD/CSM/CA belgilagichlar haqida tushuncha.
3.Ethernet tarmoq topologiyasi
|
O‘quvmashg‘ulotimaqsadi: KirishusullariCSMA/ CD /CSM / CABelgilagichlarmavzusidao’quvchilardako’nikmaxosilqilish
|
O‘qitish natijasi
|
Kirish usullari CSMA/ CD /CSM / CA Belgilagichlar mavzuni o‘zlashtirish natijasida o‘quvchida shakllanadigan ko‘nikma
|
Pedagogik vazifalar:
1 Kirish usullari CSMA/ CD /CSM / CA Belgilagichlar nima? Savoliga o’quvchilarga javob berish;
|
O‘quv faoliyat natijalari:
1 Kirish usullari CSMA/ CD /CSM / CA Belgilagichlar nima? Savoliga o’zlarining tushunchalarini aytib beradi;
2. Kirish usullari CSMA/ CD /CSM / CA Belgilagichlar va biznesning aksariyat- muammolari to‘g’risida gaprib beradi;
|
O‘qitish usullari
|
Tushuntirish, ko‘rsatish, yo‘riqnoma berish
|
O‘qitish vositalari
|
Slayd kompyuter proektor,
|
O‘qitish faoliyatini tashkil etish shakli
|
2 guruxga bo’linadilar tezkor savollarga javob beradilar
|
O’qitish sharoiti
|
Jixozlangan kompyuter xonasi
|
|