nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
1 - Efl prepare Teacher's Book Grade 8

264 WORKBOOK ANSWER KEY AND AUDIOSCRIPTS
3
1
have
2
have
3
I have
4
have
5
don’t have
6
We have
4
1
can, don’t have to
2
can, can
3
doesn’t have to, can’t,
have to
VOCABULARY
1
1
d
2
a
3
g
4
b
5
h
6
e
7
f
8
c
2
1
lessons
2
tests
3
marks
4
textbooks
5
projects
6
notes
7
homework
8
exercises
READING
1
1, 3, 4
2
1
2
3
4
5
6
7
8
LISTENING
1
1
10.30
2
drinks
3
hat
4
aquarium
5
Thursday
You will hear a teacher telling his class about a school trip.
Teacher:
Right class, I’m going to talk to you about the
school trip next week, so please listen carefully. As you
know, we’re going to Ireland. Ireland is a beautiful country
and I’m sure you’re all going to have a brilliant time
there. You need to get to the airport at eight o’clock in the
morning, because our flight leaves at half past ten.
Lots of people have asked me, ‘Do we need to bring
anything for the journey?’ and the answer is, yes, you do.
The journey is quite long, so you should bring something to
eat, like crisps or fruit. Oh, and don’t forget to bring drinks,
too. Water or juice is better than cola.
Now, what clothes do you need to pack? You should bring
comfortable clothes and trainers, as you’re going to do a lot
of outdoor activities. It can be quite sunny at this time of year
in Ireland, so please remember to bring a hat, too. You don’t
need to bring your uniform, so please leave that at home.
Last week, we gave you a timetable of activities for the
trip, but this has changed. Unfortunately, we can’t visit the
museum on Saturday afternoon because it’s closed. We’re
going to visit the aquarium instead. Remember, we return
from Ireland on Tuesday. You don’t have to come to school
on Wednesday because you’ll be tired, so I’ll see you all
back here on Thursday.
WRITING
Amaliy mashg’ulot№

AMALIY MASHG’ULOT№
Mavzu: AutoCAD 2004 tizimi bilan tanishish
Ishning maqsadi:
1. AutoCAD tizimi ishi bilan tanishish;
2. Menyu tarkibini o’rganish va interfeys bilan ishlash tartibi bilan tanishish;
3. AutoCAD tizimini boshqarishning asosiy prinsiplari bilan tanishish;
4. Sodda chizmalar yaratish ko’nikmasini hosil qilish.
I. TAVSIYALAR VA USLUBIY KO’RSATMALAR:
I. AutoCAD tizimini ishga tushirish.
AutoCAD 2004 tizimini ishga tushirishning standart usulida quyidagi amallar ketma – ket bajariladi:
Start (Пуск) tugmasi bosiladi (1.1-rasm).
2. All Programs (Programmi) bo’limiga kiriladi.
3. Autodesk bo’limiga kiriladi.
4. AutoCAD 2004 dasturi tanlanadi.
AutoCAD 2004 tizimini yorliq yordamida ham ishga tushirish mumkin. Buning uchun Rabochiy stol menyusidagi AutoCAD 2004 tizimi yorlig’i ustida “Sichqon”cha chap tugmasi ikki marotaba tez-tez bosib yuklanadi. Natijada AutoCAD 2004 dasturning grafik interfeysi (1.2-rasm) namoyon bo’ladi.
1.2-rasm. Dasturning bosh oynasi ya’ni loyihalash muhiti.
Ushbu loyihalash muhitining tarkibiga quyidagi asosiy elementlar kiradi:
1. Muharrirlanayotgan chizma (fayl) nomi ko’rsatilgan sarlavha;
2. Asosiy menyu;
3. Asboblarning standart paneli;
4. “Ob’yektning xususiyati” paneli;
5. “Chizish” paneli;
6. “O’zgartirish” paneli;
7. Muloqotlar paneli (buyruqlar satri);
8. Holatlar satri;
9. Asosiy ishchi maydon;
10.Chizmadagi joriy holatni ko’rsatuvchi kursor(sichqoncha) holati.
AutoCAD 2004 tiziminini interfeysi rostlanuvchan bo’lib, uning ko’rinish 1.2-rasmdagidan farq qilishi mumkin.
II. Foydalanish interfeysi stoli
AutoCAD ning asosiy menyusiga quyidagilar kiradi:
AutoCAD 2004 tizimi interfeysining birinchi satrida [ ] sarlavha chiqariladi, bu yerda ‘Drawing1’ muharrirlanayotgan chizma (fayl) nomi, ‘.dwg’ esa fayl kengaytmasidir.
AutoCAD 2004 tizimi interfeysining ikkinchi satrida iyerarxik menyu satri joylashgan (1.3-rasm) u quyidagi bo’limlardan tashkil topgan:
1.3-rasm.
1.“Файл” – fayllar bilan ishlash menyusi;
2.“Редактировать” – Windows stolidagi grafik maydon qismlarini taxrir qilish menyusi;
3.“Вид” – Ekran ko’rsatgichlarini boshqarishda kerakli asboblar paneli va boshqa buyruqlarni o’rnatadi;
4.“Вставка” – ilovadagi va tashqi obektlarni bloklarga qo’yishni ta’minlash;
5.“Формат” – rang va chiziq turlari, matn holatini va o’lchamini boshaqarish, o’lchamlar birligini o’rnatish, chizma chegaralarini aniqlash kabi buyruqlar menyusi;
6.“Инструменты” – ekranda foydalanishda tizimlarni boshqarish buyruqlari menyusi. Ular yordamida muloqot darchasidan foydalanib, chizma ko’rsatgichini o’rnatish kabi buyruqlar bajariladi;
7.“Рисовать” – turli shakllar chizish va hajmini o’zgartirish kabi buyruqlarni bajaradi;
8.“Размер” – o’lcham ko’rsatgichlarini boshqarish va ularni qo’yish buyruqlari ochiladi;
9.“Изменить” – chizma elementlarini o’zgartirish – chizmani va undagi yozuvlarni tarir qilish buyruqlari ochiladi;
10.“Express” – servis xizmati ko’satish;
11.“Окно” - bir vaqtda foydalanishda bo’lgan axborotlarni fayldan faylga o’tib ularni ochadi;
12.“Справка” – AutoCAD 2004 dasturi haqida yangi foydalanuvchilar uchun to’liq ma’lumot berilgan.
|
-- DISTINCT ---------------------------------------------------------------------

80
Ekstremumlarni
topish
funksiyalari
yani
MIN(),
MAX()
funksiyalarini ko„ramiz.Bu
funksiyalar sonli ustunlar,
sanalar va satrli
o„zgaruvchilar Bilan ishlaydi. Eng soda qo„llanishi sonlar bilan ishlash.
Masalan quyidagi so„rov yozamiz: Rejadagi eng ko„p
va kam sotuvlar
xajmi qancha?
SELECT MIN(QUOTA), MAX(QUOTA) FROM SALESREPS
Bu sonlarni o„z ichiga olgan ustunlardir. Yana bir so„rov beramiz:
Bazadagi buyurtmalarning ichida eng oldin berilgan so„rov sanasi?
SELECT MIN(ORDER_DATE) FROM ORDERS
Satrlar Bilan ishlaganda xar xil SQL serverlardagi kodirovkalar xar
xil natija berishi mumkin. YOzuvlar sonini sanash uchun COUNT()
qo„llanadi. Bu funksiya son qiymat qaytaradi. Masalan: Kompaniyamiz
mijozlari soni nechta?
II. TAJRIBA  ISHINING  TOPSHIRIG’I

|
II. TAJRIBA ISHINING TOPSHIRIG’I
|
bet | 4/4 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 343 Kb. | | #143059 |
Bog'liq AMALIY MASHG\'ULOTII. TAJRIBA ISHINING TOPSHIRIG’I
1. AutoCAD 2004 tizimini ishga tushiring.
2. Foydalanish interfeysi stoli. AutoCAD ning asosiy menyu bo’limlari va ularning asosiy vazifasini qisqacha tushuntiring.
3. Standart asboblar paneli uskunalari va ularning vazifalarini tushuntiring.
5. “Свойства объекта”- “Ob’yektning xususiyati” paneli uskunalari va ularning vazifalarini tushuntiring.
6. “Рисования”- “Chizish” paneli uskunalari va ularning vazifalarini tushuntiring.
7. “Изменить”- “O’zgartirish” paneli uskunalari va ularning vazifalarini tushuntiring.
III. ISHNING BAJARILISH TARTIBI
1. Uslubiy qismni o’rganib chiqing.
2. Uslubiy qismda tushuntirilgan tartibda topshiriqni bajaring.
3. Tushuntirish matnlari va izohlar kiritib, talabga javob beradigan qilib ishni rasmiylashtiring
|
| |
III. Standart asboblar paneli

|
III. Standart asboblar paneli
|
bet | 2/4 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 343 Kb. | | #143059 |
Bog'liq AMALIY MASHG\'ULOTIII. Standart asboblar paneli.
Standart asboblar paneli asosiy menyu ostida joylashgan (1.4-rasm). Asboblarning standart panelida ko’p ishlatiladigan menyu buyruqlarining chaqirish uchun maxsus tugmachlar joylashtirilgan.
1.4-rasm.
1.“Новый” - yangi list ochish buyrug’ tugmasi;
2.“Открыть (Ctrl+O)” – mavjud faylni ochish buyrug’i;
3.“Сохранить (Ctrl+S)” - faylni hotirada saqlash buyrug’i;
4.“Печать (Ctrl+P)” – chizmani qog’ozga chiqarish tugmasi;
5.“Настройки печати”- chizmani chop qilishga tayyorlash;
6.“Публиковать”- DWF formatida chop qilish;
7.“Поместить в буфер (Ctrl+X)”- chizmadan belgilab olinganlarni – elementlarni buferga kesib olish;
8.“Kопировать в буфер (Ctrl+C)”- tanlab olingan elementlarni buferga nusxasini olish;
9.“Вставить из буфера (Ctrl+V)”- buferdagi nusxani belgilangan o’ringa qo’yish;
10.“Учитывать свойства”- ob’ekt haqidagi ma’lumotlarni inobatga olish;
11.“Отменить действие”- oxirgi amalni bekor qilish;
12.“Повторить действие”- oxirgi bekor qilingan amalni qayta tiklash;;
13.“Панораmа реального времени”- foydalanuvchiga model fazosini-chizmani qulay joyga siljitish;
14.“Mасштаб реального времени”- ayni vaqtda ko’rinishlarni kattalashtirish yoki kichiklashtirish;
15.“Mасштаб окна”- ekran masshtabi;
16.“Прежний масштаб”- dastlabki masshtabga qaytish;
17.“Свойства (Ctrl+1)”- xossalar;
18.“Дизайн-центр (Ctrl+ 2)”- dizayn – markaz;
19.“Палитры инструментов (Ctrl+3)”- uskunalar palitrasi;
20.“Справка”- ma’lumotnoma;
21.“Mенеджер стилей текста”- matn stillari boshqaruvchisi;
22.“Управления стилями”-stillar bilan boshqarish;
23.“Mенеджер стилей размера”-o’lcham stillari menedjeri;
24.“Стили размеров”- o’lchamlar stillari;
|
| |
Ekskursiya 
xizmatida - Samarqand iqtisodiyot va servis instituti r. S. Amriddinova, N. E. Ibadullayev, G. R. Tursunova,...

134
Mazkurbalandbo‘yli,
to‘g‘riburchakli,
marmarlimaydondao‘zvaqtidaShayboniylarningSamarqanddagiavlodiqabrlariqo‘ni
mtopgan. Madrasata’surotgaboydir. Unibirko‘rishbilanbirumresdasaqlashmumkin.
Reportajusulijurnalistikajanrigaxosbo‘lib,
aynidamdagid
ko‘zoldidasodirbo‘layotganhodisanitezkorlikbilanyetkazibberishdaniborat.
Mazkurjanrniqo‘llayotganjurnalisthardoimsodirbo‘layotganvoqeayokihodisaningg
uvohigaaylanadi.
Gidekskursiyaxizmati
davomidaekskursantlarguvohibo‘layotganhodisa,
jarayonnisharhlabboradi
(masalan,
hamirnibo‘lakchalargaajratib,
«Samarqandcha»
nonniyasayotgannonvoyharakatlari),ekskursantlaresa
ko‘zo‘ngidajarayonrivojlanibborayotganliginikuzatadilar.
Ushbuusuldanfoydalanishningmurakkabligishundaki,
hikoyaningma’lumqismigaoldindantayyorgarlikko‘rilmaydivaindividualmatngakiri
tilmaydi.
Uimprovizatsiyaxususiyatigaegabo‘lib,
gidtomonidanyo‘l-
yo‘lakayvoqea-hodisakuzatilayotgandatuziladi.
Ko‘rish orqali rekonstruksiyalash usuli bu-

125
b) tarixiy voqealar yoki biror bir hodisani aynan bo‘lib o‘tganidek, aniq
sharoitda ko‘rsatishdir. Tiklanayotgan tarixiy voqea «mana shu yerda»,»shu
yo‘nalishda», «shu joyda» iboralari bilan ifodalanadi
d) ekskursantlarga aniq bir nuqtadan bir nechta ob’ektlarni umumiy
tanishtirishdir.
e) ko‘rilayotgan ob’ektni boshqa ob’ektlar bilan taqqoslashdir.
4. Voqealarni jonlantirish usuli bu-
a) tarixiy voqealar yoki biror bir hodisani aynan bo‘lib o‘tganidek, aniq
sharoitda ko‘rsatishdir.
b) qisman saqlanib qolgan ob’ektning avvalgi holatini xayolan tiklashdir.
d) ekskursantlarga aniq bir nuqtadan bir nechta ob’ektlarni umumiy
tanishtirishdir.
e) ko‘rilayotgan ob’ektni boshqa ob’ektlar bilan taqqoslashdir.
5. Panoramali ko‘rsatish bu –
a) ekskursantlarga aniq bir nuqtadan bir nechta ob’ektlarni umumiy
ko‘rsatishdir.
b) tarixiy voqealar yoki biror bir hodisani aynan bo‘lib o‘tganidek, aniq
sharoitda ko‘rsatishdir.
d) qisman saqlanib qolgan ob’ektning avvalgi holatini xayolan tiklashdir.
e) ko‘rilayotgan ob’ektni boshqa ob’ektlar bilan taqqoslashdir.
6. Ob’ektlarni taqqoslash usuli bu-
a)ko‘rilayotgan ob’ektni boshqa ob’ektlar bilan hajmini, tashqi ko‘rinishini,
rangini solishtirishdir.
b) ekskursantlarga aniq bir nuqtadan bir nechta ob’ektlarni umumiy
tanishtirishdir.
d) tarixiy voqealar yoki biror bir hodisani aynan bo‘lib o‘tganidek, aniq
sharoitda ko‘rsatishdir.
e) qisman saqlanib qolgan ob’ektning avvalgi holatini xayolan tiklashdir.
Ob’ektlarni hikoyaqilishningusullari

132
8.1.-rasm.Ekskursiyaxizmatidaob’ektlarnihikoyaqilishningusullari
Ekskursiyama’lumotiusuliob’ektniko‘rishorqalirekonstruksiyalashvalokalizat
siyalashusullaribilanbirgaqo‘llaniladi.
Gido‘rganilayotganob’ekthaqidaqisqachama’lumotlarhavolaetadi:
qurilishi
(restavratsiya)
sanasi,
loyihamuallifi,
hajmi,
maqsadivaboshqalar.
Qo‘shimchaob’ektlarniko‘rsatishdaesagidushbuusuldanfoydalanib,
guruhgaob’ekthaqidalo‘ndama’lumotberibo‘tadi.
O‘ziningmazmunivatarkibigako‘raushbuusulyo‘l-
yo‘lakayekskursiyaaxborotinieslatadi.
Tasvirlashusuliekskursantlarongidaob’ektningshakl-shamoyili,
hajmi,
qandaymaterialdantayyorlanganligi,
atrofdagiob’ektlarganisbatanjoylashuvihaqidato‘g‘ritaasurotlarhosilbo‘lishigayorda
mberadi.
Tasvirlashusuligaaniqlik,
konkretlikxosdir.
Ekskursantlarningharakatlanishitartibi

Bog'liq 2-y-Eks.-xizmatini-tash.-qilish.-Oquv-qollanma.-R.S.Amriddinova-N.E.Ibadullayev-va-bosh.-S-2015
Ekskursantlarningharakatlanishitartibi (avtobusdanob’ekttomonga, ob’ektdanavtobustomonga, ob’ektlaroralig‘ida).Ekskursantlarguruhiharakatlanayotgandagidningo‘rni ularning
o‘rtasidabo‘lib,
birnechtasioldinda,
birnechtasiyonidan,
qolganlariorqadanyurishadi.
Muhimi,ekskursantlarningtarqalibketmasligi
va
guruhboshiyuoxiridagi
masofa
5-7
metrdanoshmasligikerak.
Gidekskursantlarningjipslashuvini ta’minlashi zarur. Agarda ular tarqalib
ketsagidning
hikoyasinieshitmay
qolishi,
mavzuning
mohiyatini
anglayolmasligimumkin.
Tajribaligidlarmarshrutdaekskursantlar
harakatini
boshqarishni ham eplaydi.
Ekskursantlarningbir maromda harakatlanishiularningtarkibiga (bolalar,
yoshlar,
o‘rtayoshlilar, qarikishilar), joyningrelefiga (tog‘zonasi, yo‘llar
holati,zavodlarda va sh.k.) bog‘liqdir. Piyodaekskursiyada ob’ektlarningbir-
birigayaqinjoylashganligisababliekskursantlarning harakatiham sekin, bir maromda
bo‘ladi. Avtobusliekskursiyadaekskursantlar harakatinibir maromda ushlash
qiyinroqkechadi.
Shuning
uchun,
gid
avtobusdantushishi
bilanbirdanigaharakatlanmasdan,
barchaning
tushishini
kutadi
(ayniqsa,
ko‘riladigan ob’ektuzoqroqdajoylashganbo‘lsa).
Gidmarshrut
jarayonidaekskursantlarning
mustaqilharakatlarini
ham
boshqaradi. Masalan, ekskursantlarob’ektdagi yozuvlarni mustaqilo‘qiydilar,
me’moriy jozibadorligini tahlil qiladilar, cho‘qqigauningbalandligini ko‘rish uchun
142
chiqadilar,
minoralarga
uning«g‘aroyibzinalari»bo‘ylabko‘tariladilar.
Bundayharakatlarularningtaassurotlarini boyitadi, qo‘shimchama’lumotlarolishiga
hamdaob’ektningbetakror xususiyatlarini his qilish imkoniyatiniberadi.
NMTOKEN and NMTOKENS Attributes

- 82 -
Notation attribute types essentially specify a list of predeclared notations, which are
defined earlier in the Document Type Declaration. In doing so, the
value of the attribute is
constrained to one of these notation values. It is a little like the enumerated attribute type
with two exceptions. First, you are declaring the values as notations instead of text.
Second, the default value is implicitly defined; therefore, it is not followed by our
mysterious
default
statement. Notations are discussed
later in this chapter, but let’s look
at an example of how they are used in the context of declarations of notation attribute
types.
For this notation declaration:
"http://mysite.com/my_format_processor.exe">
this NOTATION attribute declaration could be used:
and this element would be considered valid:
If you have several notations declared beforehand, you can specify a list of choices in
your attribute declaration. For example, in
my_code elements have the format attribute values of either my_format or
some_other_format. That is, both
and
are considered valid under this declaration.
Table 3.7 summarizes these attribute type declarations.
Memorial taxtani ko‘rsatish usuli

124
Amaliy mashg‘ulotlarga tayyorgarlik ko‘rish uchun topshiriqlar:
Topshiriqlarni
kichik
guruhlarga bo‘lingan holda bajaring.O‘tgan
mavzularda tanlagan ekskursiya mavzuingizdan biror-bir ob’ektni ko‘rsatish
usullaridan birini qo‘llagan holda hikoya qiling.
Test savollari:
1. Ekskursiya xizmatida ob’ektlarni ko‘rsatish usullari nimalarga
bog‘liq?
a) harakat vositasi, ishtirokchilar tarkibi;ob’ektning ommaviy qiymati,
mashhurligi, namoyonligi, saqlanganlik holati.
b)aniq bir reja, texnologik xarita.
d) harakat vositasi, ishtirokchilar tarkibi.
e) so‘zli-obrazli material gid mahoratiga bog‘liq.
2. Ekskursiya xizmatida ob’ektlarni ko‘rsatish usullari qaysilar?
a) oldindan ko‘rib chiqish; ko‘rish orqali rekonstruksiyalash; voqealarni
jonlantirish; ko‘rganlarni taqqoslash; «gid portfeli»dagi ko‘rgazmali vositalarni
ko‘rsatish;. panoramali ko‘rsatish.
b) oldindan ko‘rib chiqish; ko‘rish orqali rekonstruk-siyalash; voqealarni
jonlantirish; ko‘rganlarni taqqoslash; «gid portfeli»dagi ko‘rgazmali vositalarni
ko‘rsatish;. ekskursantlar xavfsizligini ta’minlash.
d) oldindan ko‘rib chiqish; ko‘rish orqali rekonstruksiyalash; voqealarni
jonlantirish; ko‘rganlarni taqqoslash; «gid portfeli»dagi ko‘rgazmali vositalarni
ko‘rsatish;. adabiy montaj.
e) oldindan ko‘rib chiqish; ko‘rish orqali rekonstruksiyalash; voqealarni
jonlantirish; ko‘rganlarni taqqoslash; «gid portfeli»dagi ko‘rgazmali vositalarni
ko‘rsatish.
Ko‘rish orqali rekonstruksiyalash (qayta tiklash)

123
umumiylikdan xususiylikka o‘tishni nazarda tutadi. Masalan, Samarqand vino
zavodidagi ekskursiya xizmatida «Aynan shu joylarda dunyoda tanilgan vinolar
tayyorlanadi» deb gapirib o‘tish mumkin.
Ko‘rganlarni taqqoslash usuli. Ekskursiya xizmati metodikasida
taqqoslashning har xil turlari qo‘llaniladi: ko‘z oldida turgan ob’ektni boshqa bir
ob’ekt bilan taqqoslash, xayolan tiklanayotgan yoki avval ko‘rsatilgan ob’ekt bilan
taqqoslash. Ushbu jarayonda bir-biriga o‘xshash ob’ektlar yoki turlicha ob’ektlar
ham solishtirilishi mumkin. Taqqoslash usuli ekskursantlarga ob’ektning haqiqiy
o‘lchamini tasavvur qilish(ob’ektninng balandligi, uzunligi, kengligi va sh.k.),
hikoyadagi raqamlar, dalillar, misollar sonini kamaytirish, tushuntirishga ketadigan
vaqtni tejash imkonini beradi. Ushbu usulning vazifasi – ob’ektning o‘ziga
xosligini, jozibadorligini aniqlab berishdir.
Sitatalardanfoydalanishusuli - Samarqand iqtisodiyot va servis instituti r. S. Amriddinova, N. E. Ibadullayev, G....

135
asinibajaradi,
xolos.
Savollarnibirnechaturgabo‘lishmumkin:
odatdagidjavobinikutmasdano‘zijavobberadigansavollar,
tarixiymazmungaegabo‘lgansavollar,
ekskursantlare’tiborinikuchaytiradigansavollar.
Guvohlarga havolaqilishusulivoqea - hodisalarni obrazli tarzda tiklash
imkonini beradi. Masalan, «Hamid Olimjon teatrining mashhur obrazlari» nomli
ekskursiya xizmatida mazkur teatr sahnasida obraz yaratgan aktyorlar bilan
hamsuhbat
bo‘lish
mumkin.Mashhurshaxslarhayotiniyorituvchiekskursiyamavzularidaesaularniyaqind
anbilgan, taniganlarnisuhbatgatortishmumkin.
Tadqiqoto‘tkazishusulidagidekskursiyamavzusinimustahkamlashmaqsadidae
kskursantlargaturlitopshiriqlarberibularnifaollashtirishimumkin.
Ayniqsa,
ekskursiyaxizmati
tabiatqo‘ynidabo‘lsa,
masalan,
to‘nkadagihalqalarnisanabdaraxtningyoshini,
yonayotganqog‘oznitashlabchuqurlikni,
bargvaignayordamidaqutblarnianiqlashkabitadqiqotlarnio‘tkazishimumkin.
Gidqanchaliktajribalibo‘lsa,
shunchalikhikoyaqilishusullarinio‘zo‘rnidaqo‘llayoladivaekskursantlarningmavzug
anisbatanqiziqishiortibboradi.
-ob’ekt. Buxoro bug‘usi - Samarqand iqtisodiyot va servis instituti r. S. Amriddinova, N. E. Ibadullayev, G. R....

229
Buxorobug‘ulariyashaydiganqo‘riqxonalarhamdabuyurtmaxonalargaXalqaroekolo
gik tashkilotlar tomonidan amaliy yordamko‘rsatildi.
2006
yil
12
-sentyabrdan
16-
sentyabrgaqadarZarafshonqo‘riqxonasidabirqatorekologiktadbirlaro‘tkazildi.
Butadbir«Poisk»nodavlatnotijorattashkilotitashabbusibilantashkiletilib,
uZarafshonqo‘riqxonasima’muriyatihamda«Eremurus»ekologikklubiko‘magidatas
hkiletildi.
Shuningdek, 16-sentyabrkuniqo‘riqxonadato‘qayo‘tihamdamajnuntoldaraxti
barglariterimibo‘yichaaksiyatashkiletilib,
aksiyaningmaqsadiBuxorobug‘ulari
uchunqishmavsumigayemishjamlashbo‘ldi. Ayrimbug‘ularmaxsus maydonchada
saqlanib,
ularningqishmavsumidaovqatlanishinitashkiletishmuhimmasalaetibbelgilangan.
Shuningdek, Butunjahonyovvoyitabiatnisaqlabqolishfondi (WWF)tashabbusibilan
qo‘riqxonagaqo‘shimchaozuqalarhamolibkelindi.
Bug‘ulargako‘rsatilayotganyordamnikuchaytirishmaqsadida,
seminarlardaengfaolishtiroketganyoshlartaklifetildi.
Ularyemishjamlashbo‘yicha
o‘zlarininghissalariniqo‘shdilar.
(Ekskursantlarga qo‘riqxonadagi Buxorobug‘ularini tomosha qilish va rasmga
tushishlari uchun 2 daqiqa vaqt beriladi. Savollarga javob beriladi).
11.3-rasm.
Zarafshon qo‘riqxonasidagi Buxoro bug‘usi
!ELEMENT
to (
#PCDATA - Microsoft Word Applied xml a toolkit for Programmers Wiley doc

- 91 -
supposed to have the same format (say string or NMTOKEN). Instead of changing each
attribute from CDATA to NMTOKEN, you could assign an internal parameter entity called
code_format that is referenced each time for each attribute’s type. Similarly, let’s say you
do the same for each attribute’s default value. By changing the internal parameter entity
statements, you instantly change the attribute type and default value for all concerned
attributes.
For example:
<
Yadro va radiatsiya xavfsizligi

|
Yadro va radiatsiya xavfsizligi
|
bet | 3/3 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 365,35 Kb. | | #107484 |
Bog'liq Sabirova Samandar,Yadro va radiatsiya xavfsizligi
“Atom elektr stansiyalarining xavfsizligi atrof-muhitga ionlashtiruvchi nurlanish va radioaktiv moddalarning tarqalishiga qarshi jismoniy to‘siqlar tizimi hamda texnik va tashkiliy chora-tadbirlar tizimidan foydalanish asosida mudofaa ishlarini chuqur amalga oshirish orqali ta’minlanishi kerak. To'siqlarni himoya qilish va ularning samaradorligini saqlab qolish, shuningdek, xodimlar, aholi va atrof-muhitni muhofaza qilish.
"Reaktor zavodining ichki o'zini o'zi himoya qilish - bu tabiiy qayta aloqa, jarayonlar va xususiyatlar asosida xavfsizlikni ta'minlash qobiliyatidir."
Baxtsiz hodisa sabablari
- Harorat va bosimning oshishi bilan birga reaktorning nazoratsiz tezlashishi paytida yonilg'i elementlari va ular joylashgan texnologik kanallarning bir qismi yo'q qilindi.
- Bugʻ portlashi. Shikastlangan kanallardan bugʻ reaktor bo'shlig'iga kira boshlaydi, bu uning qisman vayron bo'lishiga, yuqori reaktor plitasining ajralishiga va ko'tarilishiga va avariyaning yanada halokatli rivojlanishiga, shu jumladan yadro materiallarining atrof-muhitga chiqishiga olib keldi.
- Portlashning kimyoviy tabiati. Yuqori haroratda reaktorda hosil bo'lgan vodorod portlashi.
- Termal portlash - yadroviy tabiati. Yadroning to'liq suvsizlanishi natijasida tez neytronlar yordamida tezlashishi natijasida reaktor portlashi.
Baxtsiz hodisa sabablari
INSAG avariyaga sabab bo'lgan bir qator muammolarni aniqladi:
- Oʻrnatish amaldagi xavfsizlik standartlariga amal qilmadi va hatto xavfli dizayn xususiyatlariga ega edi;
- xavfsizlik tahlilining etarli emasligi;
- xavfsizlikni mustaqil tekshirishga etarlicha e'tibor bermaslik
- xavfsizlikni tahlil qilishda foydalanish qoidalari etarli darajada asoslanmagan;
- operatorlar o'rtasida ham, operatorlar va dizaynerlar o'rtasida ham muhim xavfsizlik ma'lumotlarining etarli darajada va samarasiz almashinuvi;
- xodimlarning o'z zavodining xavfsizlik jihatlarini tushunmasligi
- xodimlarning foydalanish qoidalari va sinov dasturlarining rasmiy talablariga to'liq rioya qilmasligi.
- yadroviy masalalarda xavfsizlik madaniyatining umumiy yo'qligi.
- Shunday qilib, Chernobil avariyasining asosiy sababi "past xavfsizlik madaniyati" deb tan olindi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.Andreev V.M., Grilikhes V.A., Rumyantsev V.D. "Konsentrlangan quyosh radiatsiyasining fotoelektrik konversiyasi"
2. Shutov S.V., Appazov E.S., Maronchuk A.I. "Fotoelektrik konvertorlarni haroratning haddan tashqari o'zgarishi sharoitida sinovdan o'tkazish"
3 http://ru.wikipedia.org
|
| |
Atom elektr stansiyasi - Mustaqil ish: Atom elektr stansiya xavfsizlik choralari

|
Mustaqil ish: Atom elektr stansiya xavfsizlik choralari
|
bet | 2/3 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 365,35 Kb. | | #107484 |
Bog'liq Sabirova Samandar,Atom elektr stansiyasi
- Dunyoning 31 davlatida 193 ta atom elektr stansiyasi ishlamoqda.
- Rossiyada 10 ta atom elektr stansiyasi mavjud;
- 6 ta atom elektr stansiyasi qurilmoqda;
- 7 ta atom elektr stansiyasini qurish rejalari ishlab chiqilmoqda;
- Yigirmanchi asrning oxirida qurilib boʻlishi yoki qurilishni qayta tiklash mumkin.
Ekologik xavfsizlik
- Atom elektr stantsiyalarini qurish uchun yerlarni musodara qilish.
- Yerga mahalliy mexanik ta'sir - qurilish vaqtida termal ifloslanish.
- Tutib bo'lmaydigan asil gazlarning gazsimon radioaktiv chiqindilari.
- Reaktorni sovutish uchun katta hajmdagi suvdan foydalanish zarurati
Atom energiyasining ekologik muammolari
Atom elektr stansiyalari ishga tushirilgandan beri dunyoning
14 ta davlatida 150 dan ortiq turli darajadagi murakkablikdagi avariyalar sodir bo‘ldi.
Ulardan eng mashhurlari:
1957 yil - Windscale shahrida (Angliya)
1957 yil - Mayak kimyo zavodida (Chelyabinsk viloyati, SSSR)
1979 yil - Three Mile Island atom elektr stantsiyasida (AQSh)
1986 yil - Chernobil AESda (SSSR)
2011 yil Fukusima-1 atom elektr stansiyasida (Yaponiya) va boshqalar.
Bular. katta baxtsiz hodisa taxminan 20 yilda bir marta sodir bo'ladi
Atom energiyasi bo'yicha xalqaro shartnomalar
- Yadroviy zarar uchun fuqarolik javobgarligi to'g'risidagi Vena konventsiyasi 1997 yil
- Yadro xavfsizligi to'g'risidagi konventsiya, 1994 yil
- Yadroviy avariya haqida erta xabardor qilish to'g'risidagi konventsiya, 1986 yil
- Yadroviy materialni jismoniy himoya qilish to'g'risidagi konventsiya, 1979 yil
- va hokazo.
Xavfsizlik turlarining ta'riflari
- Radiatsion xavfsizlik - "odamlarning hozirgi va kelajak avlodlarini ularning sog'lig'iga zarar yetkazuvchi ionlashtiruvchi nurlanish ta'siridan himoya qilish holati"
- "Atom energiyasidan foydalanishda xavfsizlikni ta'minlash - shaxslarni, aholini va atrof-muhitni radiatsiyaviy xavflardan himoya qilish"
- Atom elektr stantsiyasining yadroviy va radiatsiyaviy xavfsizligi-bu"atom elektr stantsiyasining xodimlarni, aholini va atrof-muhitni radiatsiya ta'siridan foydalanish sohasidagi federal standartlar va qoidalarga muvofiq qabul qilinishi mumkin bo'lmagan radiatsiya ta'siridan ishonchli himoya qilish qobiliyatidir. Atom energiyasi" (OPB AES).
- Yadro xavfsizligi - "ma'lum bir ehtimollik bilan yadroviy avariya sodir bo'lishining oldini olish uchun reaktor zavodlari va atom elektr stantsiyalarining mulki" (PBYa RU AS).
- Jismoniy himoya - bu "yadroviy materiallar, yadro inshootlari va qurilmalariga nisbatan sabotaj va o'g'irlikning oldini olish maqsadida atom energiyasidan foydalanish sohasidagi faoliyat"
|
| |
UPDATE University1 SET Rating=Rating*2

78
INSERT INTO Student1 SELECT * FROM Student WHERE
Univ_ID IN (SELECT Univ_ID FROM University WHERE City=
‘Moskva’);
Nazorat savollari
1. SQL tilining jadval yaratish operatori sintaksisi qanday?
2. Indeks operatorini ko„rinishi va uning vazifasi?
3. SQL tilining jadvalga yozish va takomillashtirish
komandalarini
tavsiflang.
4. Insert opretori haqoda ma`lumot bering.
5. IN predikati nima vazifa bajaradi?
6. Drop va Delete operatorlarining farqi nimada?
7. Update operatori sintaksisi qanday yoziladi?
-mavzu. SQLda jarayonlar va standart funksiyalar

79
COUNT(*) – So„rov natijalari jadvalidagi satrlar sonini xisoblaydi.
Komandalar sintaksisi ko„rinishi:
-- SUM ------------- ( --- ifoda ---------------- ) -------------------------------
---DISTINCT – ustun nomi ----------------------------------------------------
-- AVG ------------- ( --- ifoda ---------------- ) -------------------------------
-- DISTINCT -- ustun nomi ---------------------------------------------------
-- MIN ------------- ( ifoda ) ----------------------------------------------------
-- MAX ------------- ( ifoda ) ---------------------------------------------------
-- COUNT ------------- ( --------------------- ustun nomi) -------------------
-ob’ekt. Qo‘riqxonadagi o’simlik turlari

227
olashaqshaq, buxoro chittagi, mayna, so’fito’rg’ay, dala chittagi kabi qush
turlariyashaydi.
TustovuqbuGruziyaningmilliyqushihisoblanadi.
BuqushdanGruziyaning«chaxoxbili»taomitayyorlanadi.
Shuningdek,
buqushAQShningDakotashtatihamdaYaponiyaningIvateprefekturasiningramziyqus
hidir.
(Ekskursantlarga qo‘riqxonadagi qush turlarini tomosha qilish va rasmga
tushishlari uchun 2 daqiqa vaqt beriladi. Savollarga javob beriladi).
11.2-rasm
. Zarafshon qo‘riqxonasidagi mavjud qushlar turlari.
Suyuq ekstrakt, tindirma va efir moyi saqlovchi preparatlar bilan miksturalar

Natriy brom eritmasiga tindirmalar qo‘shilganda tinik eritma xiralashib, och-jigar rang tusli
mikstura hosil bo‘ladi. Buni quyidagicha tushuntirish mumkin. Tindirmalar 70% li etanolda
tayyorlanadi. Demak, ularning tarkibiga kiruvchi moddalar shu erituvchida erigan holda bo‘ladi.
Mikstura tayyorlanganda erituvchining konsentratsiyasi keskin pasayadi. Natijada erigan
moddalarning eruvchanligi kamayadi va ular mayda gidrofob zarrachalar holida miksturada
tarqaladi, bu esa miksturaning xiralashishiga olib keladi.
Rp.: Codeini phosphatis 0,15
Natrii benzoatis 3,0
Liq. Ammonii anisati 2 ml
Sirupi Althaeae 30 ml
Aq. purif. 180 ml
M.D.S. 1 osh qoshiqdan kuniga 3 mahal
Miksturaning umumiy hajmi 212 ml. Belgilangan idishga 135 ml tozalangan suv, 15 ml
kodein fosfat eritmasi (1:100), 30 ml natriy benzoat (1:10) eritmasi solib aralashtiriladi (kodein
fosfat dozasi tekshirilib olinadi). Stakanga 30 ml gulxayri sharbati; 2 ml novshadil arpabodiyon
tomchisi solib aralashtiriladi va belgilangan idishga solinadi. Tegishli yorliq epishtiriladi.
Kimyoviy disperslash usuli
Mayin suspenziyalar kimyoviy reaksiya bilan olinib bularni asosida almashinish,
parchalanish reaksiyasi yotadi. Maqsad yaxshi suspenziya tayyorlash bo‘lsa, unda olinadigan
moddalar juda mayda, disperslangan holatda bo‘lishi kerak.
Quyida keltirilgan namuna ham kimyoviy dispergirlash asosida tayyorlanib, xuqna qilish
uchun qo‘llaniladi.
Rp.: Zinci sulfatis
Plumbi acetatis 0,25
Aquae purificatae 180,0
M.D.S. Xukna uchun
Ishlatishdan oldin chayqatilsin.
Dispersion usulda suspenziyalar tayyorlash

Rp.: Magnesii trisilicati 5,0
Magnesii carbonatis light 5,0
Natrii bicarbonatii 5,0
Peppermint aqua 2,5 ml
Aq. purif. ad. 180 ml
M.D.S. Ichish uchun.
Pasporti: Magniy trisilikat-5 g
Magniy karbonat-5 g
Natriya gidrokarbonat-5 g
Yalpizli suv 2,5 ml
Tozalangan suv 100-5-5-5-2,5=82,5ml
M um=100 g
Havonchada quruq moddalar yaxshilab eziladi, so‘ngra 7,5 ml tozalangan suvi bilan
hovonchada yaxshilab bo‘tqasimon massa xosil bo‘lguncha maydalanadi. Hosil bo‘lgan pulpa
tozalangan suv bilan suyultiriladi (aralashtirib turgan holda). 2—3 minutga qoldiriladi. So‘ng
ustki qismi shisha idishga solinadi. Havonchadagi cho‘kma yana tozalangan suv bilan
aralashtiriladi. Bu jarayon cho‘kma tugaguncha davom ettiriladi. Eng oxirida yalpizli suv
qo‘shib, «Ishlatishdan oldin chayqatilsin» deb ezilgan yorliq yopishtiriladi.
22
Bu gidrofil xususiyatli moddalar bilan suspenziyalar tayyorlashga misol bo‘ladi.
Gidrofil bo‘kuvchi moddalarga tanalbin, tealbin, sanalbinlar kiradi. Bunday moddalardan
suspenziya tayyorlashda ularni quruq holda maydalab olish zarur.
Loyqalash yo‘li bilan suspenziyalarni tayyorlash

maydalashdir. Kukunlarni quruq hovonchada ezilganda 50±5 mkm dan kam bo‘lgan zarrachalar
olish mumkin emas. Dispergirlash davrida suyuqlik qo‘shilganda zarrachalarni katta-kichikligini
5—0,1 mkm gacha etkazish mumkin. Bu quyidagicha tushuntiriladi: maydalanadigan moddalar
qattiqligini kamaytirish va undan keyin suyuqliklarni bo‘laklarga bo‘lish xossasiga asoslanib,
suyuqlik moddalarni mayda teshiklarga kirib olib, ularni kengaytiradi va yana ham
maydalanishiga olib keladi.
Shunday qilib, moddalar parchalanishini osonlashtiradi va yaxshi natijalar beradigan
kuchdir. B. V. Deryagin aniqlashicha 1 g qattiq moddaga 0,4—0,6 ml suyuqlik (40—60%)
qo‘shilganda suyuq muxitda yuqori darajada dispergirlash vujudga keladi. Dispersion usul bilan
mikstura-suspenziyalar juda ko‘p tayyorlanadi — ularni chayqatiladigan miksturalar (Muxturae
agitandae) deb ataladi. Bunday miksturalarning barchasiga "Ichishdan oldin chayqatilsin", degan
yorliq yopishtiriladi.
Almashib birikish reaksiyasi natijasida

Quruq qoldiq: Ma‘lum hajmni o‘lchanib, quritiladi va quruq qoldiq massasi tortib
aniqlanadi.
Qatlamlarga bo‘linish vaqti – qanchalik qatlam kam bo‘lsa, suspenziyaning
barqarorligi shunchalik yaxshi.
Dispers faza zarrachalarini bir xilligini aniqlash uchun mikroskopda ko‘riladi,
ularning kattaligi 50 mkm dan oshmasligi kerak.
5.
Mikrobiologik tozaligini aniqlash. YUqorida keltirilgan talablar bilan bir qatorda
suspenziyalar mikrobtologik tozalikka xam javob berishi kerak. Mikrobiologik tozalikka javob
berishi uchun suspenziyalar tarkibiga konservant qushish maqsadga muvofiq bo‘ladi. Buning
uchun ko‘pincha parabenlar ishlatiladi. 0025-0,20% metilparaben, 0,01-0,02 % propilparaben
suspenziya tarkiba qo‘shish tavsiya etiladi. Bu ikkala preparat qaynab turgan suvda yaxshi eriydi
va antibakterial xususiyati bo‘yicha yaxshi ximoya qiladi. Lekin bu moddalarni kiritishdan avval
shifokor bilan maslaxatlashish kerak.
20
International scientific journal 2022 №2

International scientific journal 2022 №2
Download
0,76 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
16.06.2024
Hajmi
0,76 Mb.
#264089
Download
0,76 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
International scientific journal 2022 №2
Download
0,76 Mb.
Matnni ko'rish
Pediatriya amaliyotida ishlatiladigan yumshoq dori turlari

Pediatriya amaliyotida ishlatiladigan yumshoq dori turlari
Yumshoq dori turlaridan bolalar amaliyotida rektal dorilar /shamchalar, kapsulalar, rektiolalar/ va surtmalar, kremlar, linimentlar ishlatiladi. Ular retsepturada 10 % atrofida uchraydi. Hozirgi paytda bolalarga mo‘ljallangan dorilarning umumiy hajmida rektal dorilarning miqdori o‘sib borish tendensiyasi kuzatilmokda.
Agar 1990 y shamchalarga 3,4% (chet elda 17%) to‘g‘ri kelgan bo‘lsa, hozirgi vaqtda esa bu ko‘rsatkich 50% dan oshdi. Bu rektal dorilarni o‘ziga xos ijobiy taraflariga bog‘lik:
- dorilarning ayrim yoqimsiz hidi va mazasi bilinmaydi;
- dorilar tanaga tezrok so‘riladi, natijada tez ta’sirko‘rsatadi;
- og‘rik muammosi echiladi;
- allergik reaksiyalar kamayadi;
- oshqozon ichak shilliq pardalariga preparatlarning yallig‘lovchi ta’siri bo‘lmaydi.
Hozirda, tarkibida isitma tushuruvchi, analgetik, spazmolitik, aller-giyaga qarshi ta’sirga ega bo‘lgan dorilar va gormonal preparatlar saqlovchi shamchalar taklif qilingan. Rektal dori turlarini, ayniksa bronxial va boshqa nafas yo‘llari kasalliklarini davolashda qo‘llash maqsadga muvofiq bo‘ladi.
Farmatsevtika sanoatida maxsus bolalarga mo‘ljallangan shamchalar hozirda ishlab chiqilmokda. Ulardan quyidagilarni misol keltirish:
|
Qattiq dori turlari - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 74/517 | Sana | 01.07.2021 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #15312 |
Qattiq dori turlari
Yangi tug‘ilgan chaqaloqlar uchun mo‘ljallangan qattiq dori turlaridan asosan sepmalar va poroshoklar keng qo‘llaniladi.
Sepmalar
Sepmalar tayyorlashda ham mikrobiologik tozalikga rioya qilinadi, ya’ni ular aseptik sharoitda tayyorlanadi. Moddalar tortiladi, maydalanadi (subtillisimus) va DFXI talabiga binoan sterillanadi. Buning uchun maydalangan dori modda 10 g sterillangan shisha idishlarga joylash-tiriladi va 1800S - 30 daqiqa yoki 2000S -20 daqiqa davomida havo sterilizatorlarida sterillanadi. Asosan sepmalarda dermatol, kseroform beriladi.
|
| |
TADQIQOT MATERIALLARI VA METODOLOGIYASI

TADQIQOT MATERIALLARI VA METODOLOGIYASI Darak gaplar - Ma’lum voqea, hodisa, belgi-xususiyat haqida tasdiq yoki inkor yo‘li
bilan xabar beruvchi gaplarga darak gaplar deyiladi.
ISSN: 2181-3337
SCIENCE AND INNOVATION INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
2022 № 2 470
Buyruq gaplar- Kesimi buyruq maylidagi fe’llardan ifodalangan gaplar buyruq gap
hisoblanadi.
Istak gaplar- Kesimi shart-istak maylidagi fe’llardan foydalangan gaplar istak gaplar
sanaladi. Istak gaplar so‘zlovchining istak-xohishini ifodalash uchun xizmat qiladi. Bunday
gaplar so‘zlovchining axborot berishi belgisida ko‘ra darak gaplar bilan umumiylikni hosil
qiladi. Lekin til sathida o‘zining alohida modeli mavjudligi va nutqda konnotativ ma’no ma’lum
axborot berish bilan birga, so‘zlovchining istagi, xohishini ifodalanishiga ega bo‘ladi. Istak
gaplar so‘zlovchining istagini ifodalaganligi uchun ham u kelgusida bo‘lishi orzu qilinayotgan
voqea-hodisa, belgi-xususiyat haqida axborot beradi
So‘roq gaplar- So‘zlovchi o‘ziga noma’lum bo‘lgan voqea-hodisa haqida ma’lumot
olish maqsadida ishlatiladigan gaplar so‘roq gap hisoblanadi. So‘roq gaplar gapning boshqa
turlaridan maxsus grammatik vositalari bilan ajralib turadi. So‘roq gaplarning shakiliy
paradigmasi so‘roq gaplar xilma-xil vositalar bilan hosil bo‘ladi.
.
ISSN: 2181-3337
SCIENCE AND INNOVATION INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
2022 № 2 471
So‘roq gaplarning mazmuniy paradigmasi
XULOSA - International scientific journal 2022 №2

XULOSA
Bunday natijaga erishish amaliyotda, o’quv jarayonida innovatsion va axborot
texnologiyalarini qo’llashni taqozo etadi. Ular juda xilma-xildir. Ushbu yuqorida keltiriladigan
zamonaviy metodlar va grafik organayzerlar talabalarda mantiqiy, aqliy, ijodiy, tanqidiy,
mustaqil fikrlashni shakllantirishga, qobiliyatlarini rivojlantirrishga, raqobatbardosh, estetik
tarbiya berishga, talabani psixologik jihatdan o’rganishga, aqliy charchoqlikni olishga,
talabalarda yaratuvchanlik qobiliyatini shakllantirishga, psixologik iqlim yaratish, muammoni
yechishga, yetuk mutaxassis bo’lishlariga hamda mutaxassislarga kerakli bo’lgan kasbiy
fazilatlarni tarbiyalashga yordam beradi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Sayfullayeva R., Mengliyev B., Boqiyeva G., Qurbonova M., Yunusova Z., Abuzalova
M., Hozirgi o‘zbek adabiy tili.- Toshkent, Fan va texnologiya, 2009.
ISSN: 2181-3337
SCIENCE AND INNOVATION
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
2022
№ 2
473
2.
Махмудов Н., Нурмонов Ўзбек тилининг назарий грамматикаси (синтаксис).-
Тошкент: Ўқитувчи, 1995.
3.
Sayfullayeva R. ,Mengliyev B., Boqiyeva G., Qurbonova M., Yunusova Z., Abuzalova
M., Hozirgi o‘zbek adabiy tili. T., Fan va texnologiya, 2009.
4.
Махмудов. Н. Нурмонов А.ўзбек тилининг назарий грамматикаси (синтаксис) Т.
Ўкитувчи 1995.
5.
Махмудов. Н. Нурмонов А.ўзбек тилининг назарий грамматикаси (синтаксис) Т.
Ўкитувчи 1995.
|
DELETE * FROM Exam_Marks1

DELETE * FROM Exam_Marks1; Buning natijasida jadval bo„sh bo„lib qoladi (bundan so„ng
jadvalni DROP TABLE komandasi bilan o`chirish mumkin).
Jadval bir yo„la birorta shartni qanoatlantiradigan bir nechta satrni
olib tashlash uchun WHERE parametridan foydalanish mumkin.
DELETE * FROM Exam_Marks WHERE STUDENT_ID=103; UPDATE komandasi jadval satrlari yoki mavjud satrni ba‟zi bir
yoki barcha maydonlari qiymatini yangilash, Ya‟ni o„zgartirish imkonini
beradi. Masalan Universitet1 jadvalidagi barcha universitetlarni
reytingini 200 qiymatga o„zgartirish uchun quyidagi so`rovni ishlatish
mumkin:
UPDATE University1 SET Rating=200; Jadvaldagi maydon qiymatlarini o„zgartirish kerak bo„lgan aniq
satrlarni ko„rsatish uchun UPDATEkomandasi WHERE parametrida
predikat ishlatish mumkin.
UPDATE UNIVERSITY1 SET RATING=200 WHERE CITY=
„Moskva‟;
Bu so„rov bajarilganda faqat Moskvada joylashgan universitetlarning
reytingi o„zgartiriladi.
UPDATE komandasi faqat bitta ustun emas balki ustunlar
to„plamini o„zgartirish imkonini beradi. Qiymatlari modifikatsiya
qilinishi zarur bo„lgan aniq ustunlarni ko„rsatish uchun, SET parametri
ishlatidi. Masalan o„qitilayotgan fan nomi “Matematika” (uning uchun
SUBJ_ID=43) “Oliy matematika” nomiga o„zgartirish talab etilsa va
bunday indetifikatsion nomeri saqlab o„zgarish qoldirish kerak bo„lib,
lekin shu bilan birga jadvaldagi mos satr maydonlariga o„qitiladigan fan
haqida yangi ma‟lumotlar kiritish uchun so„rov quyidagi ko„rinishda
bo„ladi.
UPDATE Subject1 SET Subj_Name=‘Oliy matematika’, Hour=36,
77
Semester=1 WHERE SUBJ_ID=43; UPDATEkomandasini SET parametrida skalyar ifodalarni
ishlatish mumkin. Skalyar ifodada maydon sifatida o„zgartirilayotgan va
boshqa maydonlar kiritilib, u maydon qiymatini o„zgarish usulini
ko„rsatadi
International scientific journal 2022 №2 - bet 3

ISSN: 2181-3337
SCIENCE AND INNOVATION
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
2022
№ 2
472
TADQIQOT NATIJALARI VA MUHOKAMA
Ushbu maqolamizda biz kasb-hunar maktablari o’quvchilari uchun samarali metodlar
bo’lib hisoblanadi. Umumiy o’rta ta’limini bitirgan o’quvchi berilgan ma’lumotni matn
ko’rinishida qabul qilib o’rgangan bo’lsa, kasb-hunar maktablarida tahsil olayotgan
o’quvchilarga berilgan ma’lumotni jadval ko’rinishida, yoki aniqroq qilib aytadigan bo’lsak,
grafik organayzerlardan foydalanib o’rgatilsa ijobiy samara beradi.
Poroshoklar ( ichish uchun) - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori...

Poroshoklar ( ichish uchun)
Ichish uchun mo‘ljallangan poroshoklar retsepturaning taxminan - 40% tashkil etadi. Ularning texnologiyasining o‘ziga xosligi quyidagilardan iborat:
- aseptik sharoitda tayyorlanishi;
-dori moddalar kichik dozalarda bo‘lishi;
-to‘diruvchilar qo‘shilishi ( asosan saxaroza va glyukoza);
Tayyorlangan poroshoklarni qadoqlash uchun mumlangan kog‘oz ishlatiladi. Poroshoklar bir yoki ko‘pkomponentli ( asosan ikki) bo‘lishi mumkin. Yangi tug‘ilgan chaqaloqlar retsepturasida ko‘pincha quyidagi aralashmalar uchraydi:
1.Eufillin 0,003
Saxaroza 0,2
2.Dimedrol 0,005
Saxaroza 0,2
Tarkibida dibazol, fenobarbital, vitaminlar saqlovchi poroshoklar ham keng qo‘llaniladi.
In’eksion eritmalar.In’eksion eritmalar ham yangi tug‘ilgan chaqaloqlar uchun qo‘llaniladi, lekin ularni o‘tkir zaruriyat bo‘lganda ishlatish maqsadga muvofiqdir.
|
-Ma’ruza

Mavzu: Geriatriya amaliyotida qo‘llaniladigan dori turlari

8-Ma’ruza
Mavzu: Geriatriya amaliyotida qo‘llaniladigan dori turlari
Ma’ruza maqsadi: geriatriya amaliyotida ishlatiladigangeriatrik preparatlari texnologiyasini o’ziga xosligini bilish, tasnifi va nomenklaturasi bilan tanishish.
Tayanch atama va iboralar: geriatriya, geriatrik preparatlar, geroprotektorlar, tenzidlar, penitrantlar
Reja:
1. Maxsus geriatrik dori turlarini yaratish dolzarbligi.
2. Qariyalar organizmining o‘ziga xos taraflari.
3. Geriatriya amaliyotida ishlatiladigan dorilar ta’rifi.
4. Geriatrik dorilarning tasnifi, texnologiyasining o‘ziga xosligi.
|
«JONLI TABIATNIASRAYLIK»nomliekskursiya xizmatining

224
Ekskursiyao‘tkazilishirejalashtirilganguruh:kattavakichikyoshdagio‘quvc
hilarguruhi, maktab, litsey va kollej o‘quvchilari
Ekskursiya mavsumiyligi: bahor oylarida
GIDNING INDIVIDUALMATNI NAMUNASI
Hurmatli
ekskursantlar!
BugungikundaO‘zbekistonningto‘qayzorlarihududlaridajami
5
taqo‘riqxonatashkiletilgan.Zarafshonqo‘riqxonasi
shulardanbirihisoblanadi.
Qo‘riqxonaga
1975-yildaasossolingan.
UninghududiCho‘ponotatog‘iningbalandliklaridanboshlanib, o‘ngqirg‘oqibo‘ylab
47
kilometruzoqlikdadavometadi.
Qo‘riqxona
hududi2352
gektarhimoyaqilinadiganhududhisoblanadi.
Ulardan
680
gektarinio‘rmontashkiletadi.
Qo‘riqxonanitashkiletishdanmaqsad-
bugungikundayo‘qolish arafasidabo‘lganturliqushlar, Buxoro bug‘ulari, hududning
flora-faunasi vadorivoro‘simliklardunyosinisaqlabqolishhisoblanadi. Buyerda 17
turdagisutemizuvchilar,
170
danortiqqush
turlarihamdabirnecha
o‘nlabturdagisudralibyuruvchilarbor.
Qo‘riqxonadaZarafshontustovuqlariniko‘paytirishgaqaratilganmaxsus joylar
tashkiletilganbo‘lib,
tustovuqlarnisun’iyravishdako‘paytirishmetodikasiishlabchiqilganhamdauning
«genetikbankini» yaratishishlariolibborilmoqda.
Butunjahonyovvoyitabiatnisaqlashfondi
(WWF)
tomonidanBuxorobug‘ularinio‘zyashashhududlarigaqaytarishishlaritashkiletilgan.
NatijadaBuxorobug‘ulariZarafshonqo‘riqxonasihududigaqaytarilganedi.
Amalgaoshirilganchora-tadbirlarnatijasida
2006-
yildaMarkaziyOsiyodaularningsoni 1000 tanitashkiletdi.
Endi o’simlik turlari bilan yaqindan tanishishni boshlasak! Marhamat!
Biologiya (2) — копия cdr - bet 175

|
Biologiya (2) — копия cdr Pdf ko'rish
|
bet | 175/192 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 5,73 Mb. | | #261392 |
Bog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGI
Axborot o'g'irlash
Axborot mazmunini buzib qo'yish, egasidan iznsiz o'zgartirib
qo'yish
Tarmoqqa va serverlarga o'g'rincha suqulib kirish
Tarmoqqa tajovuz qilish: avval qo'lga kiritilgan transaktsiya
(amallarning yaxlit ketma-ketligi)larni qayta yuborish, "xizmatdan yo
axborotga daxldorlikdan bo'yin tovlash" , jo'natmalarni ruxsat
berilmagan yo'l orqali yo'naltirish.
Axborot xavfsizligini ta'minlash quyidagi uch asosiy muammoni
yechishni nazarda tutadi. Bular:
Pinhonalik(Confidentiality)
Butunlik(Integrity)
Qobillik(Availability)
2. Fakt va raqamlar.
AQSH dagi kompyuter xavfsizligi instituti va FBR tomonidan
kompyuter jinoyatlari bo'yicha 1999 yilda o'tkazilgan so'rov natijalariga
ko'ra so'rovda qatnashgan tashkilotlarning 57 foyizi Internet bilan
ulanish joyi "ko'pincha tajovuzlar tashkil etiladigan joy" deb, 30 foyizi
ularning tarmog'iga suqulib kirish yuz berganini, 26 foyizi esa tajovuz
vaqtida pinhona axborotni o'g‘irlash sodir bo'lganini ma'lum qilishgan.
AQSH kompyuter jinoyatlariga qarshi kurash Federal markazi -
FedCIRC ma'lumotlariga ko'ra 1998 yilda 1100000 kompyuterli 130000
ga yaqin davlat tarmoqlari tajovuzga duchor bo'lgan.
"Kompyuter tajovuzi" deganda kishilar tomonidan kompyuterga
beruxsat kirish uchun maxsus dasturni ishga tushirishni nazarda tutiladi.
Bunday tajovuzlarni tashkil etish shakllari har xil. Ular quyidagi turlarga
bo'linadi
Kompyuterga olisdan kirish: Internet yoki intranetga kimligini
bildirmay kirishga imkon beruvchi dasturlar
O'zi ishlab turgan kompyuterga kirish: kompyuterga kimligini
bildirmay kirish dasturlari asosida.
Kompyuterni olisdan turib ishlatmay qo'yish: Internet (yo tarmoq)
orqali olisdan kompyuterga ulanib, uning yoki uni ayrim dasturlarining
ishlashini to'xtatib qo'yuvchi dasturlar asosida(ishlatib yuborish uchun
kompyuterni qayta ishga solish yetarli).
|
| |
Kondensatsion usulda suspenziyalar tayyorlash

|
Kondensatsion usulda suspenziyalar tayyorlashBog'liq farmatsevtik texnologiya Kondensatsion usulda suspenziyalar tayyorlash
Kondensatsion yo‘l bilan suspenziya tayyorlash 2 xil usulda bo‘ladi:
erituvchining o‘zgarishi hisobiga eruvchanlikni kamayishi natijasida;
kimyoviy reaksiya natijasida.
Erituvchini almashtirish usuli
Moddalarning molekulalarini dispers holatidan suspenziya holatiga o‘tishi bir necha
bosqichdan iborat bo‘lib, ko‘pdan-ko‘p qo‘pol dispers darajali sistemalarni tashqil qiladi. Oxirida
ko‘p dispersli sistema bo‘lib, shunday bir qancha kolloid zarrachalarni birlashtiradi. Moddalarni
yangi dispers muxitga o‘tkazishda gidrofob xossasi bo‘lgan flokulyasiya hodisasini hosil
qilmaslik uchun stabilizator kiritilishi kerak. Qaysi biri zaryad bilan zarrachalarni xabardor qilsa,
shunga o‘xshash dispersion muhitda suyuqlik pardasini va adsorbsion pardani hosil qiladi.
Erituvchini almashtirish usuli bilan mexaniq dispergirlashga qaraganda turg‘unroq suspenziya
hosil bo‘ladi.
Ko‘rinishidan bu xira (kattaligi zarrachani 0,1-1 mkm gacha) Shunga ko‘ra bu guruhdagi
miksturalar xira miksturalar (Mixcturae turbidae) nomi bilan ataladi. Suvli eritmalarga
nastoykalarni, suyuq ekstraktlarni va boshqa galen preparatlarini qo‘shsak, xira miksturalar hosil
bo‘ladi.
Nastoykalar va suyuq ekstraktlardan miksturalar tayyorlash.
Keng tarqalgan yozmalarni ko‘ramiz.
Rp.: Sol. Natrii bromidi 6,0:200 ml
Tincturae Convalariae
Tincturae Valerianae ana8 ml
M. D. S. 1 osh qoshiqdan 3 marta ichilsin.
Agar suzilgan natriy bromid eritmasi ustiga tindirmalarni qo‘shsak, undagi tiniq rangsiz
eritmada xira, ochroq, qo‘ngir suyuqlik hosil bo‘ladi. Nastoykalar tarkibidagi erigan moddalar,
(70°) spirtda tayyorlangan (suyultirish natijasida o‘sha erigan moddalar) mayda gidrofil
zarrachalari cho‘kmaga tushadi. Mikstura tarkibiga elektrolitlar kirsa (dorixatda keltirilishicha,
bunday miksturalarda turishi natijasida galen preparatlaridan o‘tgan engil, parcha-parcha
cho‘kmalar paydo bo‘lib), ekstrafaol moddalarning cho‘kishini ko‘ramiz.
Nastoykalar bilan tayyorlangan miksturalarga qaraganda suyuq ekstraktlarda tayyorlangan
miksturalar xiraroq bo‘ladi. Nastoykalarga ko‘ra, suyuq ekstraktlar 1:1 nisbatda tayyorlangan
bo‘lib, o‘zida ko‘p miqdorda ekstrafaol moddalar saqlaydi. Shuni aytish kerakki, miksturalardagi
tuzli eritmani suzilgandan keyin galen preparatlarini quyish lozim.
|
| |