nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
«Novaya prezentatsiya» - «amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat...

|
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
bet | 10/20 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #112363 |
Bog'liq Лаборатория намуна«Novaya prezentatsiya» (yangi bo'sh taqdimot) yoki «Pustuyu prezentatsiyu» (bo'sh taqdimot) orqali taqdimot yaratish.
«Novaya prezentatsiya» (yangi taqdimot) yoki «Pustuyu prezentatsiyu» (bo'sh taqdimot) — bu bo'sh taqdimot orqali mustaqil ravishda yangi taqdimot yaratish imkonini beradi.
«Shablon oformleniya» (rasmiylashtirish qolipi) orqali taqdimot yaratish.
«Shablon oformleniya» (rasmiylashtirish qolipi) — bu taqdimotni ma’lum bir qolip asosida, tashqi ko'rinishini (rangli jihozlanishini) tanlash orqali, ularda ish olib boorish, taqdimot yaratish imkonini beradi.
«Master avtosoderjaniya» (avtomundarija ustasi) orqali taqdimot yaratish.
«Master avtosoderjaniya» (avtomundarija ustasi) — bu ma’ruzachi ismi, familiyasi, mavzu nomi, taqdimot turi, uslubi, rangli chizmasini tanlab, bir necha slayddan iborat bo'lgan tayyor taqdimotni chiqaradi.
Laboratoriya ishlarini o'tkazish qoidalari va xavfsizlik choralari.
Berilgan nazariy ma’lumot bilan tanishib chiqiladi va topshiriqlar variantlari ketma-ket bajariladi va natijalar olinadi.
Kompyuter xonasida xavfsizlik texnikasi qoidalari va sanitariya – gigiyena talablariga amal qilinadi.
V.Laboratoriya topshiriqlari.
Tarjimai holingiz ifodalangan yangi matnli slayd yarating.
O'zingizni manzilingiz aks etgan slayd yarating.
Fanlaringiz aks etgan dars jadvali slaydini yarating.
Barcha yaratilgan slaydlarga animatsiya joylashtiring.
VI.Xulosa: Talabalar taqdimot muxarrirlarini o'quv jarayoniga qo'llay oladilar. Microsoft Power Point dasturi bilan muloqat qila oladilar.Slayd, taqdimot, annimasiyala va maxsus effektrlar xaqida ma'lumotga ega bola oladilar.
VII.Adabiyotlar:
Internet resurslari
"Computer Graphics: Principles and Practice" - James D. Foley, Andries van Dam, Steven K. Feiner, John F. Hughes
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
“Ilm-fan muammolari yosh tadqiqotchilar talqinida”

“Ilm-fan muammolari yosh tadqiqotchilar talqinida”
mavzusidagi 1-sonli respublika ilmiy-onlayn konferensiyasi
24
reglamentlangan dinamik texnologik jarayonga aytiladi. Axborotni himoyalashning
maqsadlari quyidagilardan iborat:
-
axborotning kelishuvsiz chiqib ketishi, o‘g‘irlanishi, yo‘qotilishi,
o‘zgartirilishi, soxtalashtirilishlarning oldini olish;
- shaxs, jamiyat, davlat xavfsizliligiga bo‘lgan xavf – xatarning oldini olish;
- axborotni yo‘qqilish, o‘zgartirish, soxtalashtirish, nusxako‘chirish, to‘siqlash
bo‘yicha ruxsatetilmagan harakatlarning oldini olish;
Xulosa qilib aytganda, bugun kibernetika fani rivojlantirish va axborot sohasini
rivojlantirishga qaratilgan chora tadbirlarni kuchaytirish.
Yurtimizda aholi o‘rtasida kompyuter savodxonligini oshirish: Dunyo
standartlariga javob beradigan ishonchli serverlar va platformalarni yartish chora
tadbirlarini kuchaytirish yurtimizda bu sohani yanada rivojlantirishga olib keladi.
Axborot hisoblash tizimlarida axborot xavfsizligini ta’minlash nuqtai nazaridan
o‘zaro bog‗liq bo‘lgan uchta tashkil etuvchini ko‘rib chiqish maqsadga muvofiq:
1) axborot;
2) texnik va dasturiy vositalar
3) xizmat ko‘rsatuvchi personal va foydalanuvchilar.
Har qanday axborot hisoblash tizimlarini tashkil etishdan maqsad
foydalanuvchilarning talablarini bir vaqtda ishonchli axborot bilan ta’minlash hamda
ularning konfedensialligini saqlash hisoblanadi. Bunda axborot bilan ta’minlash
vazifasi tashqi va ichki ruxsat etilmagan ta’sirlardan himoyalash asosida hal etilishi
zarur.\ Axborot tarqab ketishiga konfedensial ma’lumotning ushbu axborot ishonib
topshirilgan tashkilotdan yoki shaxslar doirasidan nazoratsiz yoki noqonuniy tarzda
tashqariga chiqib ketishi sifatida qaraladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami. 2007 y., 52-son, 532-
modda
2.www.stat.uz
3.
www.tami.uz
|
“Ilm-fan muammolari yosh tadqiqotchilar talqinida”

|
“Ilm-fan muammolari yosh tadqiqotchilar talqinida”Bog'liq axborot-xavfsizligi-tushunchasi“Ilm-fan muammolari yosh tadqiqotchilar talqinida”
mavzusidagi 1-sonli respublika ilmiy-onlayn konferensiyasi
23
foydalana olishlilikni blokirovka bo‘lib qolishi natijasida yuzaga keladi. Axborotdan
foydalana olishlilik – axborot aylanuvchi, sub’ektlarga ularni qiziqtiruvchi
axborotlarga o‘z vaqtida qarshiliklarsiz kirishini ta’minlab beruvchi hamda ixtiyoriy
vaqtda
murojaat
etilganda
sub’ektlarning
so‘rovlariga
javob
beruvchi
avtomatlashtirilgan xizmatlarga tayyor bo‘lgan tizimning xususiyatidir.
Tez rivojlanib borayotgan axborot-kommunikatsiya texnologiyalari bizning
kundalik hayotimizning barcha jabhalariga sezilarli o‘zgarishlarni olib kirmoqda.
Hozirda ― axborot tushunchasi‖ sotib olish, sotish, biror boshqa tovarga almashtirish
mumkin bo‘lgan maxsus tovar belgisi sifatida tez-tez ishlatilmoqda.Shu bilan birga
axborotning bahosi ko‘p hollarda uning o‘zi joylashgan kompyuter tizimining
bahosida bir necha yuz va ming barobarga oshib ketmoqda. Shuning uchun tamomila
tabiiy holda axborotni unga ruxsat etilmagan holda kirishdan, qasddan
o‘zgartirishdan, uni o‘g‗irlashdan, yo‘qotishdan va boshqa jinoiy harakatlardan
himoya qilishga kuchli zarurat tug‗iladi. Ammo, jamiyatning avtomatlashtirishni
yuqori darajasiga intilishi uni foydalaniladigan axborot texnologiyalarning xavfsizligi
saviyasiga bog‗liq qilib qo‘yadi.
Axborotning muhimlik darajasi qadim zamonlardan ma’lum. Shuning uchun
ham qadimda axborotni himoyalash uchun turli xil usullar qo‘llanilgan. Ulardan biri
– sirli yozuvdir. Undagi xabarni xabar yuborilgan manzil egasidan boshqa shaxs
o‘qish imkoniga ega bo‘lmagan. Asrlar davomida bu san’at – sirli yozuv jamiyatning
yuqori tabaqalari, davlatning elchixonarezidensiyalari va razvedkamissiyalaridan
tashqariga chiqmagan. Faqat bir necha o‘n yil oldin hamma narsa tubdan o‘zgardi,
ya’ni axborot o‘z qiymatiga ega bo‘ldi va keng tarqaladigan mahsulotga aylandi. Uni
endilikda ishlabchiqaradilar, saqlaydilar, uzatadilar, sotadilar va sotiboladilar.
Bulardan tashqari uni o‘g‘irlaydilar, buzib talqin etadilar va soxtalashtiradilar.
Shunday qilib, axborotni himoyalash zaruriyati tug‘iladi.
Axborotning himoyasi deb, boshqarish va ishlab chiqarish faoliyatining axborot
xavfsizligini ta’minlovchi va tashkilot axborot zahiralarining yaxlitliligi,
ishonchliligi, foydalanish osonligi va maxfiyligini ta’minlovchi qat`iy
|
| |
VI.Tekshirish uchun savollari - «amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat...

|
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
bet | 13/20 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #112363 |
Bog'liq Лаборатория намунаVI.Tekshirish uchun savollari:
Konstruktor qanday rejim?
Jadval yaratish usullari?
Ma’lumotlar bazasi boshqarish tizimlari imkoniyatlari?
VII.Adabiyotlar ro‘yxati:
M.X.Hakimov, S.M.Gaynazarov. “Berilganlar bazasini boshqarish tizimlari”. Darslik. Toshkent 2013 Y.
R.X.Alimov, G.T.Yulchiyeva, O.Q.Rixsiboev, SH.A.Alishov. “Axborot texnologiyasi va tizimlari”. Darslik. Toshkent. 2011 y.
J.D.Saidov. “Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari”. darslik. Guliston. 2023
J.D.Saidov. “Ma’lumotlar bazasi”. O‘quv qo‘llanma. Guliston. 2021 y.
S.P.Allayorov. “Axborot tizimlari”. O‘quv qo‘llanma. Guliston 2020 y.
A.Sattorov. Ma'lumotlar bazasini boshqarish sistemasi Access (Windows 9x/2006). O‘quv qo‘llanma. Т.: "Fan va texnologiya", 2006 y.
8-LАBОRАTОRIYA ISHI
I.MAVZU: AXBOROT TIZIMLARINI LOYIXALASHTIRISH VA QURISH.
II.ISHDAN MAQSAD:
1.Axborot tizimlari bilаn tаnishish.
2.Axborot tizimlarini lоyihаlаsh ishlаri bilаn tаnishish.
3.Axborot tizimi loyixalash usullari.
III.LABORATORIYA MASHG’ULOTIGA KERAK BO’LADIGAN JIHOZLAR:
1.Kompyuter.
2.Videoprektor.
IV.ISHNI BAJARISH TARTIBI:
1.MS Access dasturida tablitsa yaratib olamiz.
2.MS Access sohaga oid ma’lumotlari bazasini yaratiladi.
3.MS Access ma’lumotlarni saralash va turlarga ajratib olinadi.
4.MS Access ma’lumotlarni qidirish uchun so‘rovlar yaratiladi.
V.LABORATORIYA ISHI NATIJASIDA OLINGAN NATIJALAR:
MS Access dasturida boʻyicha nazariy va amaliy bilimga ega boʻlishdi.
MS Access dasturida ma’lumotlar yaratib boʻyicha amaliy koʻnikmaga ega boʻlishdi.
MS Access dasturida so’rovlar hosil qilish bo‘yicha amaliy ko‘nikmaga ega bo‘lishdi.
VI.XULOSALAR:
Talabalar ushbu laboratoriya ishini mustaqil bajarish natijasida:
1. MS Access dasturida foydalanish malakasiga ega boʻlishdi.
2. MS Access dasturida ma’lumotlar yaratib boʻyicha malakasiga ega boʻlishdi.
3. MS Access dasturida so’rovlar hosil qilish bilan tanishdi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
K
  
L - «amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish...

|
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
bet | 18/20 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #112363 |
Bog'liq Лаборатория намунаK
|
L
|
А
|
L
|
I
|
Y
|
T
|
А
|
А
|
YO
|
А
|
L
|
D
|
Y
|
D
|
R
|
Е
|
SH
|
L
|
А
|
R
|
R
|
Т
|
R
|
M
|
I
|
S
|
I
|
Natijada, 4x7 o‘lchovli jadval tashkil qilinadi. Endi shifrlangan matn qatorlar bo‘yicha aniqlanadi, ya’ni o‘zimiz uchun 4 tadan belgilarni ajratib yozamiz.
KLAL_IYTA_AYAL_DUDR_YoShLA_RRTR_MISI Bu erda kalit sifatida jadval o‘lchovlari xizmat qiladi. Oddiy o‘rin almashtirish usulidan tashqari kalit yordamida o‘rin almashtirish usuli xam mavjud. Shifrlash jadvalidan kalit orqali foydalaniladi.
V.Xulosa: Talabalarga axborot xavfsizligi tushunchasiga ega bo'ladilar, axborotlarni shifirlashda oddiy o'rin almashtirish usullarini amalga qo'lay oladilar.
VI.Adabiyotlar:
1.Richard E.Smith. Elementary Information Security. Jones &Barlett Learning.
2. Виталий Леонтьев, Безопасность в сети Интернет. - М.: ОЛМА Медиа
3. Ganiev C.K., Karimov M.M., Tashev K.A. Axborot xavfsizligi. O'quv qo'llanma.
4. Kamilov Sh.M., Masharipov A.K., Zakirova T.A., Ermatov Sh.T., Musaeva M.A. Kompyuter tizimlarida axborotni himoyalash. O'quv qo'llanma - T.: TDIU, 2005.
5. Aripov M., Pudovchenko Yu. «Основы криптологии» Tashkent, O'zMU 2004 g.
6. Щеглов А.Ю. Защита компьютерной информации от несанкционированного доступа. - СПб.: Наука и техника, 2004.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
VI.Foydalanish uchun adabiyotlar - «amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya»...

|
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
bet | 15/20 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #112363 |
Bog'liq Лаборатория намунаVI.Foydalanish uchun adabiyotlar:
S.S.G‘ulomov va boshqalar “Axborot tizimlari va texnologiyalari”. Oliy o'quv yurti talabalari uchun darslik. - T: “Sharq”, 2000 y. 529 b.
A.Abduqodirov, A.Xaitov, R.Shodiyev “Axborot texnologiyalari”. Akademik litsey va kasb-hunar kollejlari uchun darslik. - T: “O'zbekiston”, 2001 y.
A.Axmedov, N.Toyloqov “Informatika”. Akademik litsey va kasb-hunar kollejlari uchun darslik. - T: “O'zbekiston”, 2001 y. 272 b.
10-LАBОRАTОRIYA ISHI
I.MAVZU: BULUTLI TEXNOLOGIYALAR. GOOGLE ASBOB USKUNALAR VA XIZMATLARIDAN FOYDALANISH.
II.ISHDAN MAQSAD:
1.Bulutli texnologiyalar bilan tanishish.
2.Google asbob uskunalar va xizmatlar bilan ishlash.
III.LABORATORIYA MASHG’ULOTIGA KERAK BO’LADIGAN JIHOZLAR:
1.Kompyuter.
2.Internet.
3.Google chrome.
4.Google Disk
IV.ISHNI BAJARISH TARTIBI:
1.Google asbob uskunalar panelidan google diskka kirib Papka yaratamiz.
2.Google tablisa va dokumentda online guruh bilan ishlaymiz.
3.Kerakli ma’lumotlarini google diska yoki yandex diskka saqlaymiz.
4.Ma’lumotlarni ulashish uchun dostup beramiz va uning havolasini yuboramiz.
V.LABORATORIYA ISHI NATIJASIDA OLINGAN NATIJALAR:
1. Talabalar bulutli texnologiyada ma’lumot saqlash va qayta izlash bo’yicha nazariy va amaliy bilimga ega boʻlishdi.
2. Online hujjarlar bilan ishlash boʻyicha nazariy va amaliy bilimga ega boʻlishdi.
3. Google asbob uskunalari bilаn tаnishtirildi.
VI.XULOSALAR:
Talabalar ushbu laboratoriya ishini mustaqil bajarish natijasida:
1. bulutli texnologiyada ma’lumot saqlash va qayta izlash bo’yicha malakasiga ega boʻlishdi.
2. Online hujjarlar bilan ishlash boʻyicha malakasiga ega boʻlishdi.
3. Google asbob uskunalari bilan tanishdi.
VII.ADABIYOTLAR RO’YXATI:
Аripоv M.M., Kаbiljаnоvа F.А., Yuldаshеv Z.Х. «Infоrmаtsiоnnые tехnоlоgii» (uchеbnое pоsоbiе dlya studеntоv VUZоv), Tаshkеnt 2004, NUUz.
U. Yuldashev, M.Mamarajabov, S.Q. Tursunov; Pedagogik Web-dizayn: Pedagogika oily ta’lim muassasalari uchun/ U. Yuldashev, O’zbekiston Respublikasi Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi. T.: “Voris-nashriyot”, 2013.-
Kayumov A., Rosulov R., Murodov O. Tarmoq mashinalarini ta’mirlash. Toshkent, TTYESI, 2019, 515 b.
Исаев, В. В. Устройство, наладка и ремонт швейных машин, Москва: Легкая и пищевая промышленность, 1983 г.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
-LАBОRАTОRIYA ISHI - «amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim...

|
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
bet | 19/20 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #112363 |
Bog'liq Лаборатория намуна13-LАBОRАTОRIYA ISHI
I.Mavzu: Micrasoft Access dasturida hisobotlar yaratish.
II.Ishning maqsadi: Micrasoft Access dasturida hisobotlar yaratish va ma’lumotlar bazasini tashkil qilish foydalanishni o‘rganish.
III.Kerakli jixozlar: Kompyuter, video proektor, ma’ruza matnlari va boshqalar.
IV.Ishni bajarish tartibi:
Micrasoft Access dasturi tashkil etuvchilari haqida malumot toplang.
4-rasm. Micrasoft Access dasturida hisobotlar.
Micrasoft Access dasturida hisobot tayyorlang.
Tayyorlagan hisobotinggizga rasmli maydonlar qatnashsin.
Tayyorlangan ishlaringizni saqlang.
V.Tekshirish uchun savollari:
Sun'iy intellekt tizimi nima?
Bilimlar bazasi nima?
Bilimlar bazasi boshqarish tizimlari nima?
VI.Laboratoriya ishi natijasida olingan natijalar:
1. Talabalar Micrasoft Access dasturida hisobotlar yaratish boʻyicha nazariy va amaliy bilimga ega boʻlishdi.
2. Talabalar Micrasoft Access dasturida hisobotlar yaratish imkoniyatlari va uni yaratish bo‘yicha nazariy va amaliy bilimga ega boʻlishdi. .
VII.Xulosalar:
Talabalar ushbu laboratoriya ishini mustaqil bajarish natijasida:
1. Talabalar Micrasoft Access dasturida hisobotlar yaratish malakasiga ega boʻlishdi.
2. Talabalar Micrasoft Access dasturida hisobotlar yaratishni lоyihаlаshtirish malakasiga ega boʻlishdi.
VIII.Tekshirish uchun savollari:
Micrasoft Access dasturida hisobotlar yaratish qanday amalga oshiriladi?
Ma’lumotlar bazasida hisobot nima?
Ma’lumotlar bazasi boshqarish tizimlari nima?
Adabiyotlar ro‘yxati:
M.X.Hakimov, S.M.Gaynazarov. “Berilganlar bazasini boshqarish tizimlari”. Darslik. Toshkent 2013 Y.
R.X.Alimov, G.T.Yulchiyeva, O.Q.Rixsiboev, SH.A.Alishov. “Axborot texnologiyasi va tizimlari”. Darslik. Toshkent. 2011 y.
J.D.Saidov. “Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari”. darslik. Guliston. 2023
J.D.Saidov. “Ma’lumotlar bazasi”. O‘quv qo‘llanma. Guliston. 2021 y.
S.P.Allayorov. “Axborot tizimlari”. O‘quv qo‘llanma. Guliston 2020 y.
A.Sattorov. Ma'lumotlar bazasini boshqarish sistemasi Access (Windows 9x/2006). O‘quv qo‘llanma. Т.: "Fan va texnologiya", 2006 y.
И.П. Карпова. “Базы данных”. Уч.пос. Москва, 2009 г.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
Tayanch iboralar - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 175/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininTayanch iboralar:
Tovar siyosati
Tovarning hayotiylik jarayoni
O‘sish jarayoni
Ulg‘ayish jarayoni
Qulash jarayoni
Innovatsion siyosat
Asosiy raqobatchilar strategiyasi
Ko‘rinishli raqobat
Bahosiz raqobat
Raqobatbardoshlikni baholash darajasi.
O‘z-o‘zini tekshirish uchun savollar:
Marketingda tovar siyosati deb nimaga aytiladi?
Marketing operatsiyalarining predmeti deganda nimalarni tushunasiz?
Tovarga qanday asosiy talablar qo‘yiladi?
Yangi tovar kontseptsiyasi qanday ishlab chiqiladi va amalga oshiriladi?
Ekspertlarning tuzilgan guruhlarida ish qanday tashkillashtiriladi?
Istiqbolli g‘oya deb nimaga aytiladi?
Tovarning raqobatbardoshligi deganda nimani tushunasiz?
Tovarning hayotiylik davrida qanday bosqichlar mavjud?
Maxsulot assortimenti deganda nimani tushunasiz?
Innovatsion siyosat qanday bo‘ladi?
17-Mavzu.Marketing tizimida narx siyosati
1. Marketing tizimida narx tushunchasi va narxning shakllanishi.
2. Foyda olishda mahsulot narxining o‘rni va rolini aniqlash.
3. Narxlarni aniqlash uslublarini tanlash.
4. Narx belgilash strategiyasi.5.
Marketing tizimida narx tushunchasi va narxning shakllanishi.
Har bir tovar o‘z narxiga ega, ammo hamma firmalar ham o‘z tovarini sotmoqchi bo‘lgan narxni mustaqil belgilashga qodir bo‘lavermaydi. Agar tovarlar differensiyalanmagan bo‘lib, raqo-batchilari’soni ko‘p bo‘lsa, firma bozorda salohiyatga ega boi-maydi va bozor belgilagan narxni qabul qilishga majbur bo‘ladi. Agar firma strategik marketingni rivojlantirib, shu tufayli bozorda ma’lum bir salohiyatga erishgan bo‘lsa, narxni belgilash tanlan-gan strategiyaning muvaffaqiyati uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega boiadi. Yaqin paytlargacha ham narx to‘g‘risidagi qarorlar faqat moliyaviy yondashuv doirasida qabul qilinib kelinar edi, ya’ni narxlar, asosan, xarajatlar va rentabellik nuqtayi nazaridan belgilanar edi. Iqtisodiy turbulentligi inqirozli yillarning ahvolini o‘zgartirib yubordi: yuqori inflyatsiya, xomashyo narxlarining o‘sishi, foiz stavkalarining o‘sishi, narxlarning nazorat qilinishi, raqobatning kuchayishi, xarid qobiliyatining pasayishi, konsyu-merizm - bu omillarning barchasi narx shakllanishining strategik rolini kuchaytirib yubordi. Narx belgilashning marketingdagi ahamiyatini qayd etib o‘tgan holda, xarajatlar, raqobat va talab-dan kelib chiqadigan narx strategiyalarini izchillik bilan tahlil qilib chiqamiz.
Firma miqyosida narx ikki xil rol o‘ynaydi: bir tomondan, u reklamaga o‘xshab talabni rag‘batlantirish vositasi bo‘lsa, shu bilan birga, ayni paytda, u uzoq muddatli rentabellikning asosiy omili hamdir. Shuning uchun narx strategiyasini tanlashda xarajatlar va rentabellik bilan bog‘liq ichki cheklashlarni ham, bo-zorning xarid qobiliyati va raqobatchi tovarlarning narxlari bilan bog‘liq tashqi cheklashlarni ham hisobga olish lozim. Undan tashqari, narxlarga oid qarorlar tovarni pozitsiyalashga oid qarorlar bilan va sotish strategiyasi bilan muvofiqlashtirilgan bo‘lishi , kerak.
|
| |
Deputatlik birlashmalari tarkibi

1. O`zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasini qabul qilish, unga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish;
|
2. O`zbekiston Respublikasi ¡onunlarini qabul qilish xamda ularga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish;
|
3. O`zbekiston Respublikasi ichki va tashqi siyosatining asosiy yo‘nalishlarini belgilash va davlat strategik dasturlarini qabul qilish;
|
4. O`zbekiston Respublikasining qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud xokimiyatlari tizimini va vakolatlarini belgilash;
|
5. O`zbekiston Respublikasi tarkibiga yangi davlat tuzilmalarini qabul qilish va ularning O`zbekiston Respublikasi tarkibidan chiqishi xaqidagi qarorlarin tasdiqlash;
|
6. Boj, valyuta va kredit ishlarini qonun yo‘li bilan tarktibga solish;
|
7. Ma’muriy-xududiy tuzilish masalalarini qonun yo‘li bilan tartibga solish, O`zbekiston Respublikasining chegaralarini o‘zgartirish;
|
8. Vazirlar Maxkamasining taqdimiga binoan O`zbekiston Respublikasining byudjetini qabul qilish va uning ijrosini nazorat etish, soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlarni joriy qilish;
|
9. O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga va maxalliy vakillik organlariga saylov tayinlash; Markaziy saylov komissiyasini tuzish;
|
10. Vakolati tugashi munosabati bilan O`zbekiston Respublikasi Prezidenti saylov kunini tayinlash;
|
11. O`zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Raisini va uning o‘rinbosarlarini saylash;
|
12. O`zbekiston Rsepublikasi Konstitutsiyaviy sudini saylash;
|
13. O`zbekiston Respublikasi Oliy sudini saylash;
|
14. O`zbekiston Respublikasining Oliy xo‘jalik sudini saylash;
|
15. O`zbekiston Respublikasi Prezidentining taqdimiga muvofiq O`zbekiston Respublikasi Tabiatni muxofaza qilish davlat qo‘mitasining raisini tayinlash va vazifasidan ozod etish;
|
16. O`zbekiston Respublikasi Prezidentining Bosh Vazir, uning birinchi o‘rinbosari va o‘rinbosarlarini, VazirlarMaxkamasi a’zolarini tayinlash va lavozimidan ozod etish to‘g‘risidagi farmonlarini tasdiqlash;
|
17. O`zbekiston Respublikasi Prezidentining O`zbekiston Respublikasi Bosh prokurori va uning o‘rinbosarlarini tayinlash va lavozimlaridan ozod etish to‘g‘risidagi farmonlarini tasdiqlash;
|
18. O`zbekiston Respublikasi Prezidentining taqdimiga O`zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining raisini tayinlash va lavozimidan ozod etish;
|
19. O`zbekiston Respublikasi Prezidentining vazirliklar, davlat qo‘mitalari va boshqa davlat boshqaruv organlarini tuzish va tugatishi xaqidagi farmonlarini tasdiqlash;
|
20. O`zbekiston Respublikasi Prezidentining umumiy yoki qisman safarbarlik e’lon qilish, favqulotda xolat joriy etish; uning muddatini uzaytirish va to‘xtatish to‘g‘risidagi farmonlarini tasdiqlash;
|
21.Xalqaro shartnomalarni va bitimlarni ratifikatsiya (tasdiqlash) va denonsatsiya (barvaqt to‘xtatish) qilish;
|
22. Davlat mukofatlari va unvonlarini ta’sis etish;
|
23. Tumanlar, shaxarlar, viloyatlarni tashkil etish, tugatishi, nomini o‘zgartirishi va ularning chegaralarini o‘zgartirish;
|
24. Ushbu Konstitutsiyada nazarda tutilgan boshqa vakolatlarini amalga oshirish kiradi.
|
Buyumning kam-ko‘stini to‘ldirish

|
Buyumning kam-ko‘stini to‘ldirish
|
bet | 172/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininBuyumning kam-ko‘stini to‘ldirish
Test natijasida olingan ma’lumotlar buyumning muvaffaqiyatsiz chiqib qolgan xususiyatlarini o‘zgartirish va pirovardida uni ma’lum bir bozorga moslashtirish uchun kerak bo‘ladi. Javob olinishi kerak bo‘lgan savollar quyidagilar:
- Tovarlarning tashqi ko‘rinishi xaridorga yoqdimi?
- O‘rami o‘z rolini bajaradimi?
- Tovarning nomi to‘g‘ri tanlanganmi?
- Tovar do‘konda mavjud bo‘lgan shunday tovarlarning orasida ajralib turibdimi?
- Reklamani tarqatish uchun ommaviy kommunikatsiyaning qanday vositalarini tanlash kerak?
Tovarning raqobatbardoshligi
Har bir xaridor o‘ziga yoqqan tovarni sotib oladi, sotuvchilar esa raqiblar tovariga nisbatan ko‘proq ijtimoiy ehtiyojlarga mos keluvchilarini tanlashadi. Raqobatbardoshlik nisbiy tushuncha, aniq bozorga va unga kirish vaqtiga bog‘liqdir.
Xaridorlarning tovar va xizmatlar sotib olishlari uchun qilgan sarf-xarajatlari ikki qismdan iborat. Birinchisi, tovarga to‘langan baho va uni topish uchun ketgan vaqt va ishlatish xarajatlaridir. Ularning hammasi jamiyat uchun iste’mol xarajatlarini, ya’ni bahosini tashkil etadi. Iste’mol bahosi tovarning xarid qilib olish narxidan ancha ko‘p. Masalan: yuk mashinasining xarid narxi umumiy iste’mol bahosining 15 foizini, samolyotniki 11 foizini, sovitgichniki 10 foizini, traktorniki 19 foizini tashkil etadi. Shu sababli tovarlar ichida eng raqobatbardoshi bo‘lib, boshlang‘ich bahosi pasti emas, balki iste’molchi qo‘lida ishlatilishi qulayligi, kam sarfligi va umumiy xarajati kamroqligi bilan farqlanadigani hisoblanadi.
Xaridorlar tovarlarni taqqoslashda, qaysinisini ishlatish samaradorligi (R) sotib olish xarajatlariga (S) nisbatan yuqori bo‘lsa, o‘sha tovarni ko‘proq tanlashadi. Demak, tovarni raqobatbardoshligi (K) umumiy ko‘rinishda K=R/S bo‘ladi. Tovarning raqobatbardoshligini baholash quyidagi bosqichlarni o‘z ichiga oladi:
- bozorni tahlil qilib, korxonada ishlab chiqarilayotgan tovarga o‘xshash tovar namunasini topib olish;
- korxonada ishlab chiqarilayotgan tovar bilan solishtiriladigan tovarlardagi asosiy ko‘rsatkichlarni belgilash;
- korxonada ishlab chiqarilayotgan tovardagi integral raqobatbardoshlik xususiyatini aniqlash.
|
| |
Kontsortsium - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 41/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininKontsortsium - bu aniq vazifalar: yirik maqsadli dastur va loyixalar, shu jumladan, ilmiy-texnikaviy, qurilish, tabiatni ximoya qilish va boshqa dasturlarni amalga oshirish maqsadida tashkil etiladigan muvaqqat birlashmadir. U ko‘ptomonlama qo‘shma korxona, moliyaviy operatsiyalarni xamkorlikda amalga oshirish uchun tuzilgan banklararo yoki sanoat korxonalararo bitimdir.
Kontsortsiumning o‘ziga xos xususiyati - bu mustaqil yuridik sherik bo‘lgan xar bir ishtirokchi - korxona bilan bitim tuzilishdadir. Boshqaruvni markazlashtirish xam kontsortsiumga xos xususiyat. Kontsortsiumlarga boshqaruv bo‘yicha qo‘mitalar, direktorlar kengashi kabilar boshchilik qiladi. Kontsortsiumlar yuridik shaxslar tomonidan va bitimlarga asoslanib tashkil qilingan kontsortsiumlarga bo‘linada.
Kontsortsiumlar aviatsiya, kosmos, kompyuterlar, aloqa kabi yuksak texnologik va katta miqdordagi sarmoyali soxalar bo‘yicha tashkil qilinadi. Dastur bajarilgandan so‘ng konsartsium o‘z faoliyatini to‘xtatadi yoki boshqa turdagi birlashmaga aylantiriladi.
Xolding kompaniyasi - bu eng avvalo moliyaviy jamg‘arma bo‘lib korxonalarni emas, balki sarmoyalarni birlashtiradi. Xolding kompaniyasi tarkibiga kiruvchi aktsionerlar jamiyatlari “aktsiyalarining nazorat paketi” kompaniyaning ixtiyorida bo‘ladi. Bundan maqsad aktsionerlik jamiyatlari faoliyatlari ustidan nazorat o‘rnatish va dividendlar ko‘rinishida foyda olishdir.
1996 yil boshida Respublikamizda “O`zqishloqmashxolding” ochiq turdagi aktsiyadorlik jamiyati - Xolding kompaniyasi tashkil etildi.
Bu kompaniyani tuzishdan maqsad qishloq xo‘jaligi mashinasozligida maqsadli markazlashgan boshqaruv tizimini yaratish va shu asosida O`zbekistonning ish soxada tutgan o‘rnini qo‘ldan bermaslik, dexqonlarni zarur texnika bilan to‘la ta’minlash uchun tarmoqni yuksaltiri va bunday texnikani xorijdan mmkin qadar kamroq keltirishga erishishdir. Shu bilan birga respublikamizda ishlab chiqarilayotgan qishloq xo‘jalik texnikasining jaxon bozoridagi raqobatbardoshligini oshirib, uni eksport qilishga erishishdir.
Bugungi kunda Respublikamizda:
“O`zbekiston temir yo‘llari” davlat aktsionerlik temir yo‘l kompaniyasi (14.11.1994);
“Kumush tola” aktsionerlik kompaniyasi (3.02.1995)
“Xonatlas” aktsionerlik kompaniyasi (03.02.1995)kabilar faoliyat ko‘rsatishmoqda (10-12 ilovalarga qarang).
|
| |
Uyushma (ittifoq) - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 40/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininUyushma (ittifoq) - bu jismoniy va yuridik shaxslarning ko‘ngilli jamoat birlashmalaridir. Bunday ubshmalar o‘z faoliyatini muvofiqlashtirish, manfaatlarini ximoya qilish va yagona ilmiy-texnik siyosatni ta’minlash maqsadida respublika xududida keng tarmoq yozgan. Bunday birlashmaga misol qilib:
O`zbekiston respublika savdo-xarid uyushmasi “O`ztayyorlovsavdo” (05.08.1994);
“Oziqovqatsanoat” va “Yog‘maytamakisanoat” uyushmalari (26.09.1994);
“O`zmevasabzavotuzum sanoat” uyushmasi (28.10.1994)
“Pilla” uyushmasi (03.02.1995)
“Uzmaishiyuyushma”, ya’ni axoliga maishiy xizmat ko‘rsatish korxonalari va tashkilotlarining O`zbekiston Respublikasi uyushmalarini keltirish mumkin. Bu uyushmalarning ijro etuvchi apparati tuzilmalari 3-7 ilovalarda keltirilgan.
Assotsiatsiya - bu korxonalarning paychilik asosida ko‘ngilli birlashmasidir. U bir yoki bir necha ishlab chiqarish - xo‘jalik vazifalarini birgalikda amalga oshirish maqsadida korxonalarning shartnomaviy asosida birlashishi natijasida tashkil topadi. Assotsiatsiyalar tarkibiga, odatda, muayyan xududa joylashgan va turdosh kasbga ixtisoslashgan korxonalar kiradi.
Assotsiatsiyani Muasislar kengashi boshqaradi. Bu kengash raisni saylaydi, boshqaruvni tuzadi.
Assotsiatsiyaga misol qilib:
“O`zkimyosanoat”, ya’ni sanoat korxonalari assotsiatsiyasi;
“O`zmontajmaxsusqurilish”, ya’ni montaj va maxsus ishlar bo‘yicha O`zbekiston assotsiyatsiyasi;
“O`zbeksavdo” va boshqa assotsiatsiyalarni keltirish mumkin.
Viloyatlardagi savdo va umumovqatlanish boshqarmalari negizida xududiy savdo ishlab chiqarish kontsernlari tashkil etildi. Ular muassislar sifatida assotsiatsiya tarkibiga kirdilar va viloyatlarning xokimlari tasarrufiga olindilar. “O`zbeksavdo” va uning joylardagi organlarini assotsiatsiya raisi boshqaradi.
Korporatsiya - bu rivojlangan yiri aktsionerlar jamiyat va trestlar birlashmasidir. Korporatsiyalar negizi aktsioner jamiyatlari hisoblanadi. Ular bir xil maxsulotlarning asosiy ishlab chiqaruvchilarini birlashtiradi, natijada ishlab chiqarish monopollanadi: Ayni paytda korporatsiyalar:
investitsiya kapitalining markazlashuviga yordam beradi;
ilmiy-texnika taraqqiyotiga turtki beradi;
maxsulotning raqobatdoshligi va uzoq xayotiy tsiklini ta’minlaydi.
Bulardan tashqari faoliyatining tijoriyligi, ya’ni foyda olishni maqsad qilib qo‘yishi, cheklangan javobgarlik, markaziy boshqaruv, aktsiyadorning aktsiya sarmoyasining o‘ziga tegishli qismi bilan erkin tasarruvf etishi va boshqalar korporatsiyaga xos bo‘lgan asosiy xususiyatlardir.
Bugangi kunda O`zbekistonda:
“O`zdonmaxsulot” (20.06.1994)
“O`zbaliq” (18.08.1994)
“Maxalliy sanoat” kabi korporatsiyalar faoliyat ko‘rsatishmoqda (8-9 ilovalarga qarang).
|
| |
O‘zlashtirish savollari - O‘zbekiston respubilkasi

O‘zlashtirish savollari
1. Taalluqlilik tushunchasiva turlari. Fuqarolik ishlarining sudlarga taalluqliligi.
2. Fuqarolik ishlarini sudga taalluqliligi haqidagi qoidalarga rioya qilmaslik oqibatlari.
3. Fuqarolik, mehnat, oila, uy-joy va boshqa huquqiy munosabat-lardan kelib chiqadigan nizoli ishlarning sudga taalluqliligi.
4. Davlat organlari va boshqa organlar, Shuningdek mansabdor shaxslarning xatti-harakatlari (qarorlari) ustidan berilgan shikoyat va ariza bo‘yicha ish yuritish hamda alohida tartibda ko‘riladigan ishlarning sudga taalluqliligi.
5. Bir-biri bilan bog‘lik bir kancha talablarning sudga taalluqliligi.
|
O‘zlashtirish savollari - O‘zbekiston respubilkasi

O‘zlashtirish savollari
1. Sudga ariza berish tartibi.
2. Da’vo arizasi, ariza va shikoyatlarga ko‘yilgan talablar, ularning tuzilishi, mazmuni va unga rioya qilmaslik oqibatlari.
3. Arizani qabul qilishni rad qilish asoslari va uni rasmiylashtirish tartibi.
4. Arizani harakatsiz qoldirish.
5. Fuqarolik ishlarini ko‘zg‘atishning huquqiy okibatlari.
MUSTAQIL TA’LIM MAVZUSI: FUQAROLIK ISHLARINI SUDDA KO‘RISHGA TAYYORLASH
Tayanch iboralar: fuqarolik ishlarini sudda ko‘rishga tayyorlash boskichining maqsadi va ahamiyati, ishlarni sudda ko‘rishga tayyorlash vazifalari, ishni tayyorlash tartibida taraflarni so‘roqlash, ishni sudda ko‘rishga tayyorlash bo‘yicha sudyaning‘ harakatlar, fuqarolik ishlarini sudda ko‘rishga tayyorlash muddatlari, O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining «Fuqarolik ishlarini sudda ko‘rishga tayyorlash va uni ko‘rish muddatlari to‘g‘risida «gi 1999 yil 24 sentyabrdagi qarori va uning ahamiyati, ishni sudda ko‘rishga tayinlash, sud xabarnomalari va chaqiruvlari, sudning chaqiruv qog‘ozlari va uning mazmuni, sud chaqiruv qog‘ozini topshirish tartibi va muddati, chaqiruv qog‘ozini qabul qilishdan bosh tortish oqibatlari, javobgarni (qarzdorni) qidirish.
Ushbu mavzuning kengroq mazmuni FPK ning158-161-moddalarida belgilangan asoslar va tartiblarda ko‘rib chiqiladi.
|
Mustaqil ta’lim mavzulari

Mustaqil ta’lim mavzulari
1. Fuqarolik protsessining manbalari.
2.Fuqarolik protsessual huquqida javobgarlik.
3. Fuqarolik protsessual qonunchiligini takomillashtirish masalalari.
4. Boshqa shaxslarning huquq va manfaatlarini sudda himoya qilishda prokuror vakolatini ta’minlash masalalari.
5. Javobgar manfaatlarini himoya qilish shakllari.
6. Boshqa shaxslarning huquq va manfaatlarini himoya qilishda advokatning protsessda ishtirok ztish xususiyatlari.
7. Prokurorning huquqiy hujjatni g‘ayriqonuniy deb topish to‘g‘risidagi arizasi bo‘yicha ishlarni sudda ko‘rish xususiyatlari.
8. Mehnatga oid etkazilgan moddiy zararni undirishdan kelib chiqadigan nizoli ishlarni sudda ko‘rishning protsessual xususiyatlari.
9. Sud jarimalari.
10. Protsessual muddatlar.
11. Fuqarolik ishlarining taalluqliligi.
12. Fuqarolik ishlarining sudlovligi.
13. Isbotlash va dalillar.
14. Da’vo.
15. Sudda fuqarolik ishlarini qo‘zg‘atish.
16. Ishni sudda ko‘rishga tayyorlash.
17. Fuqarolik ishlarining sudda muhokama qilinishi.
|
O’zlashtirish savollari - O‘zbekiston respubilkasi

O’zlashtirish savollari
1.Kassatsiya instantsiyasining tashkil topishi va rivojlanishi. Kassatsiya tartibida shikoyat va protest keltirish huquqi.
2.Shikoyat qilish va protest keltirish ob`ekti va sub`ektlari.
3.Kassatsiya shikoyatining va kassatsiya protestining mazmuni.
4.Shikoyat va protestni ko’radigan sudlar.
5.Kassatsiya tartibida keltirilgan shikoyat va protestlarning ko’rilishi va uning protsessual tartibi.
6.Shikoyat, protest yuzasidan kassatsiya instantsiya sudining vakolatlari (hal qiluv qarorini o’zgartirish, bekor qilish yoki yangi hal qiluv qarorini chiqarish uchun asoslar).
7.Birinchi instantsiya sudining ajrimlari ustidan shikoyat berish va protest keltirish.
26-Mavzu. KONUNIY KUCHGA KIRGAN HAL QILUV QARORLARI, AJRIMLAR VA QARORLARNING KONUNIY, ASOSLI VA ADOLATLI EKANLIGINI TEKSHIRISH
(Mustaqil o’zlashtirish uchun mavzu)
|
Tayanch atamalar va iboralar izohi

Tayanch atamalar va iboralar izohi: - Demobilizatsiya (fr.) - harbiy xizmatdan bo‘shatish. - Doktrina (lot.) - ta’limot, siyosiy qarashning ifoda etilishi. M.: Harbiy doktrina - davlatning qurolli kuchlari vazifalarini belgilovchi nazariya. - Ijtimoiy siyosat - insonlar tub manfaatini himoya qilishga, ularning moddiy, madaniy, ma’naviy hayotini yaxshilashga, sog‘lig‘ini saqlashga, iqtisodiy, madaniy, ilmiy, texnikaviy, estetik, darajasini ko‘tarishga mo‘ljallangan asosli tadbirlar. - Imperiya (lot.) - hokimiyat, saltanat ma’nosini anglatadi. Ko‘p hollarda o‘z tarkibiga boshqa xalqlar va mamlakatlar hududlarini qo‘shib olgan katta davlatni anglatadi. M.: Rim imperiyasi, Amir Temur imperiyasi.
NA`ZORAT SAVOLLARI:
1. Nima uchun urushdan kеyingi 50-yillarda totalitar rеjim kuchaydi?
2. Siyosiy qatog‘onliklarning yangi to‘lqinida kimlar qurbon bo‘ldi?
3. 1946-1960 - yillarda O‘zbеkiston xalq xo‘jaligi qanday rivojlangan?
4. O‘zbekiston sanoatida qanday siyosat olib borildi?
5. O‘zbekiston qishloq xo‘jaligida qanday o‘zgarishlar sodir bo‘ldi?
6. O‘zbеkiston ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy hayotida qarama-qarshiliklar qay tariqa paydo bo‘ldi?
7. O‘zbеkistonning 1985-1991 - yillardagi ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli qanday bo‘lgan?
8. Milliy tuyg‘u, o‘z-o‘zini anglash, an'analarni tiklash harakatlari qachondan boshlandi?
ADABIYOTLAR:
1. I.A.Karimov. O‘zbеkistonning o‘z istiqlol va taraqqiyot yo‘li. Asarlar, 1-jild, T., O‘zbеkiston, 1996, 36-86-bеtlar.
2. I.A.Karimov. O‘zbеkiston – bozor munosabatlariga o‘tishning o‘ziga xos yo‘li. T., O‘zbеkiston, 1993.
3. To‘xliyеv N. O‘zbеkiston iqtisodiyoti (savollar va javoblar). T., O‘zbеkiston, 1991.
4. Q. Usmonov, M.Sodiqov va b. O‘zbеkiston qaramlik va mustaqillik yillarida. T., O‘qituvchi, 1996.
5. Yo.Xo‘jambеrdiyеv. O‘zbеklar ishi. T., Yozuvchi, 1990.
6. O‘zbеkiston tarixi (1917-1993). T., O‘zbеkiston, 1994.
7. Murtazaеva R.X., Doroshеnko T.I. i dr. Istoriya Uzbеkistana. Elektronniy uchеbnik dlya vuzov. – Tashkеnt. 2010.
8. Murtazayеva R.X. va boshqalar. O`zbеkiston tarixi. O`quv qo`llanma. –T.: Akadеmiya, 2010.
9. Murtazayeva R.X. O`zbеkistonda millatlararo munosabatlar va bag`rikеnglik. O`quv qo`llanma –T., Univеrsitеt, 2007.
10. Oblomurodov N., va boshqalar. O`zbеkiston tarixi. O`quv qo`llanma. –T.: Yangi asr avlodi, 2011.
11. Jo`rayev N., Karimov Sh. O`zbеkiston tarixi: O`zbеkiston sovet mustamlakachiligi davrida. Ikkinchi kitob. -T.: Sharq, 2011.
|
Tarbiyachi - Mening jonajon O`zbekistonim

88
Tarbiyachi: Bolalar sizlar ham ayiqchaga achinyabsizlarmi? Kelinglar uni kayfiyatini
ko`tarish uchun koinotga sayr qilamiz. Koinot deganda osmon, oy, quyosh, yulduzlarni
tushunamiz.
Bolajonlar topishmoq aytaman topasizlar.
Tilla sandiq ochildi
Olamga nur sochildi
(Quyosh)
Barakalla bolajonlar bu quyosh edi.
Guruh xonasiga quyosh bobo kirib keladi.
Men quyosh nurlarim bilan
Iliq, issiq, taftlarim bilan
Har tong men ham shoshaman
Yayrab nurim chochaman
Tarbiyachi: Quyosh bobo bilasizmi ayiqcha sizni juda ham sog`ingan u qishning qattiq
sovug`idan yotaverib toliqqa. Bolalar bilan qaysi fasllarda butun borliqni qizdirishingizni
tushuntirsak.
Quyosh: Men har kuni yer sirtining bir tomonidan chiqib kun bo`yi osmonda harakat
qilaman, kechga borib yer sirtining boshqa bir tomoniga boatman. Yer mening atrofimda
aylanadi.
Tarbiyachi: Bolajonlar diqqatingizni kompyuterga qarating, yer quyosh atrofida aylanishini
kuzatamiz. Quyosh atrofida 8 ta sayyora aylanadi Merkuriy, Venera, Yer, Mars, Yupiter,
Saturn, Uran, Neptun
Quyosh: Bolalar men haqimda she’rlar bilasizlarmi?
Bolalar: Oltinquyosh (Miraziz A’zam)
Quyosh chiqdi,
Oltin quyosh
Oltin quyosh ufqda,
Oltin quyosh chiqganini
Kalaytamiz qo`shiqda
Turing qani o`rningizdan
Turing oppoq bolalar
Oltin quyosh chiqqaniga
Qutlamoqda dalalar
Tarbiyachi: Bolalar sizlarga “Shamol va quyosh” hikoyasini so`zlab beraman.
Bir kuni shamol va quyosh baxslashib qolibdi. Ular bu tortishuvni yo`lda keayotgan
yo`lovchi yordamida hal qilishga kelishibdi. Kim birinchi bo`lib yo`lda kelayotgan
yo`lovchining egnidagi po`stinini yecha olsa o`sha kuchli hisoblanadigan bo`ldi. Shamol o`z
navbatidan foydalanib qattiq esa boshlabdi yo`ldagi odam yurishga qiynalib zo`rga qadam
tashlabi. Shamol kuchaygan sari yo`lovchi ham kiyimiga mahkamroq o`ranib olibdi qancha
harakat qilmasin yo`lovchining kiyimini yecha olmabdi. Navbat quyoshga kelibdi. Quyosh
o`zining nurlarini sochibdi keyin esa taftini zo`raytirib yo`lovchini qizdira boshlabdi. Shunda
yo`lovchi isib ketganini his qilib p`ostinini yechibdi.
Qissadan qissa shuki ko`p narsaga zo`ravonlik bilan emas oliyjanoblik bilan erishsa bo`ladi.
Tarbiyachi - Mening jonajon O`zbekistonim

|
Mening jonajon O`zbekistonim Pdf ko'rish
|
bet | 103/121 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #124460 |
Bog'liq Nutq o`stirish mashg`ulot ishlanmasi
Tarbiyachi: Bolalar shamol va quyoshning baxslashishidan qanday hulosa chiqardingiz?
89
Bolalar javobi:
Guruh xonasiga Qimmat tashrif buyuradi.
Qimmat: Uff bu quyosh qizdiraverib jonimga tegib ketti qachon kech tushadiyu va
yulduzlarni tomosha qilib yotaman.
Tarbiyachi:Qimmatxon senga topishmoq aytaman topsang quyosh o`z navbatini oy va
yulduzlarga beradi, agar topa olmasang quyosh taftidan uhlayolamay yuraverasan.
Qimmat: Kelishdik men albatta topaman
Tarbiyachi: Unday bo`lsa diqqat bilan tingla
Dum dumaloq barkash non
Ko`k yuzida suzadi (Oy)
Tarbiyachi: Bolalar u to`g`ri javob berdimi
Bolalar: Yo`q topishmoqning javobi Oy
Tarbiyachi: Senga yana bir topishmoq aytaman
Tunda ko`rib cho`g deysan
Tongda ko`rib yoq deysan (Yulduz)
Qimmat: Axir bu olovku topdimmi
Tarbiyachi: Sen topishmoqning javobini topa olmading bu yulduz edi. Bolajonlar
Qimmatxon kun va tunni farqlay olmas ekan. Kunduzi quyosh charaqlab chiqib bepayon
olamga yorug`lik tarqatib turadi. Yerdagi butun tirik tabiat, o`simlik va hayvonlar, insonlar
quyosh yorug`ligi tufayli mavjuddir. Tunlari esa osmonda son sanoqsiz yulduzlar ko`rinadi.
Yulduzlar bizga mitti bo`lib ko`rinsada aslida ularning har biri juda ulkan. Yulduzlar rang
barang ayrim yulduzlar oqish yoki ko`kimtir bo`ladi. Bolajonlar Odil Abdurahmonning “Oy
allasi” she’rini kim aytib beradi.
Bolalar:
Oy ona emish
Bolasi yulduz
Alla aytarmish
Oppog`im qunduz
Ko`zim nurini
Senga tutdimo
Otangday bo`l deb
Yo`ling kutdimo
Otam qayda deb
So`rama bolam
Otang quyoshdan
Bahramand olam
Tarbiyachi: barakalla bolajonlar qani aytinglarchi oy ona bolasiga yulduzga nimalar haqida
so`zladi? Quyosh oy yulduzlar kimlarga o`xshatilgan?
Demak bolajonlar inson tirik tabiatning hayotida bu osmon jismlarining ahamiyati muhim
ekan. Ayiqvoy. Quyoshbobo, Qimmatxon kelinglar bolalar bilan birga “kun va tun” o`yinini
o`ynaymiz. Guruh ikki jamoaga bo`linib 1-quyosh, 2- yulduzlar
Bolajonlar sizlar bilan muassasa atrofiga sayrga chiqamiz. O`yinimizni kunning ikkinchi
yarmida davom ettiramiz.
|
| |
O‘zlashtirish savollari - O‘zbekiston respubilkasi

O‘zlashtirish savollari
1. Suddagi dalillar va isbotlash vositalarining tushunchasiva maq-sadi. Dalillarning daxldorligi va isbotlash vositalariga yo‘l ko‘yilishi.
2. Isbotlashdan ozod qilish asoslari. Dalil prezumtsiyasi, tushunchasi va uning mohiyati.
3. Taraflar o‘rtasida isbotlash burchini taqsimlash. Dalillarning turlari (klassifikatsiyasi): shaxsiy va ashyoviy; boshlang‘ich va unga bog‘lik bo‘lgan (xosila) dalillar; to‘g‘ri va egri, og‘zaki va yozma dalillar. Dalillarga baho berish.
4. Isbotlash vositalarining turlari. Taraflar va uchinchi shaxslarning tushun tirishlari.
5. Guvohlarni so‘rok qilishning protsessual tartibi. Guvohlarning huquq va burchlari. YOzma dalillar. Yozma dalillarning turlari (mazmuni va shakli bo‘yicha).
6. Ashyoviy dalillar, ashyoviy dalillarning yozma dalillardan farqi. Ashyoviy dalillarni taqdim qilish va ularni saqlash tartibi.
7. Ekspertiza, sud ekspertizasini tayinlash tartibi, uni sud majlisida va suddan tashqarida o‘tkazish uchun asoslar. ekspertning xulosasi va mazmuni. ekspertning protsessual huquq va burchlari.
8. Qo‘shimcha va qayta ekspertiza tayinlash. Sudga mutaxassisni jalb qilish. Ularning protsessual huquq va burchlari. Mutaxassisning ekspertdan farqi.
9. Dalillarni ta’minlash uchun asoslar va protsessual tartibi. Da’voni qo‘zg‘atishga qadar va qo‘zg‘atgandan keyin dalillarni ta’minlash.
10. Sud topshiriklari. Sud topshiriklarini berish va ularni bajarishning protsessual tartibi.
|
O‘zlashtirish savollari - O‘zbekiston respubilkasi

O‘zlashtirish savollari
1. Sudda da’vo ishlarini yuritish tartibida ko‘riladigan ishlar.
2. Da’vo tushun chasi, uning elementlari va turlari.
3. Da’voga bo‘lgan huquq va da’vo qo‘zg‘atish huquqi. Bir necha talabni birlashtirish va ajratish. Javobgarning manfaatlarini himoya qilish.
4. Da’voga karshi e’tiroz bildirish (moddiy huquqiy va protsessual huquqiy e’tiroz). Qarshi da’vo, qarshi da’voni qo‘zg‘atish tartibi. Kelishuv bitimi va uning oqibatlari.
5. Da’voni ta’minlash va uni bekor qilish tartibi. Da’voni ta’minlash choralari.
6. Jinoiy ishlarda fuqaroviy da’volar.
|
x –lipaza faolligi.
a - Amaliy mashg’ulot materiallari mashg‘ulot№1 Mavzu: Farmatsevtik biotexnologiya va uning...

|
Amaliy mashg’ulot materiallari mashg‘ulot№1 Mavzu: Farmatsevtik biotexnologiya va uning zamonaviy yo’nalishlari Mashg'ulot shakli
|
bet | 59/74 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 4,64 Mb. | | #230250 |
Bog'liq Amaliy mashg’ulot materiallari mashg‘ulot№1 Mavzu Farmatsevtik x –lipaza faolligi.
a-tekshirilayotgan namunani titrlash uchun ishlatilgan uyuvchi kaliy 0.1 n eritmasini miqdori, ml;
b- suvda eritilgan ferment preparatini titrlash uchun ishlatilgan uyuvchi kaliy 0.1 n eritmasini miqdori, ml;
𝓀- 0.1 n kaliy yod eritmasini tuzatuvchi koeffitsent;
n- olingan massa o’lchami,g.
Laboratoriya ishida o’tkaziladigan jarayonlar tavsifi
Sentrifugalash. Emulsiyadagi suyuqlik tomchilarini va suspenziyadagi qattiq zarrachalarni markazdan qochma kuchlar maydonida ajratish jarayoniga tsentrifugalash deyiladi. Sentrifugalash jarayonini amalga oshiradigan qurilma tsentrifuga deb nomlanadi. Sentrifuga ishlash paytida hosil bo´ladigan markazdan qochma kuchcho´ktirish jarayonidagi og´irlik va filtrlashdagi gidrostatik kuchlarga nisbatan ancha katta bo´ladi. Shuning uchun turli jinsli sistemalarni ajratishuchun qo´llaniladigan cho´ktirish va filtrlash jarayonlariga qaraganda tsentrifugalash juda samarali hisoblanadi.Sentrifuganing asosiy qismi gorizontal yoki vertikal o´qqa o´rnatilganva katta tezlikda aylanuvchi tsilindrik rotor bo´lib, u elektr yuritkich yordamida aylanma harakatga keltiriladi. Markazdan qochma kuch ta'sirida turlijinsli sistemadagi qattiq zarrachalar cho´kmaga tushib, suyuqlikdan ajraladi.
Quritish. Qattiq va pastasimon materiallarni suvsizlantirish yo´li bilan ularga zarur hossalar berish ularni transport vositalarida uzatish va uzoq muddat davomida saqlash imkonini beradi.Qattiqva pastasimon materiallar tarkibidagi namlikni bug´latish va hosil bo´layotgan bug´larni chetga olib chiqishga quritish jarayoni deyiladi.
Laboratoriya ishida ishlatiladigan jihozlar
Sentrifuga.
Vakuum eksikator.
Chinni hovoncha.
48-rasm.Elektron tarozi.
49-rasm. Magnit aralashtirgich.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Amaliy mashg’ulot materiallari mashg‘ulot№1 Mavzu: Farmatsevtik biotexnologiya va uning zamonaviy yo’nalishlari Mashg'ulot shakli
|
Bolalar: Raketa deb javob beradilar. 
Tarbiyachi

|
Bolalar: Raketa deb javob beradilar.
Tarbiyachi Pdf ko'rish
|
bet | 101/121 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #124460 |
Bog'liq Nutq o`stirish mashg`ulot ishlanmasiBolalar: Raketa deb javob beradilar.
Tarbiyachi: juda ham to`gri men endi sizlarga raketa haqida tushuncha beraman.
Bolalar raketa kosmik kemalarni tepaga olib chiqadi. Ko`smik kema esa osmonda uchib
yuradi. Ko`smik kemalarni fazogirlar boshqaradi. Ular osmon jismlarini o`rganib tushadi.
Bolalar biz yer sayyorasida yashaymiz
Raketa va samalyotlarda osmonga parvoz qilamiz.
Yer sayyorasida insonlar, daraxtlar, hayvonlar, katta kichik jonivorlar, qushlar yashaydilar.
Ular nafas oladilar, quyoshdan energiya olib yashaydilar. Bolalar mana bugungi
mashg`ulotimizda osmon jismlari, havoda uchuvchi transportlar va ularning turlari haqida
suhbatlashdik. Ularni bir birlaridan farqlashni o`rgandik, endi sizlar bilan Oy haqida she’r
bilan mashg`ulotimizni yakunlaymiz.
Oy ona emish,
Bolasi yulduz.
Alla aytarmish,
Oppog`im qunduz.
Tarbiyachi: Bolalarni Faoliyat yuzasidan savol javob qilib yaxshi qatnashgan bolalar
rag`batlantiriladi.
60-Mavzu: Fazoga sayoxat
Maqsad: Bolalarni koinot haqidagi tushuncha va tasavvurlarini kengaytirish. Quyosh
sistemasi haqidagi bilimlarini videorolik orqali mustahkamlash. She’r, topishmoq hikoyalar
orqali bolalarda mashg`ulotga qiziqish uyg`otish.
E’tiborga molik jixat: Bolalar quyosh, yer, yulduz, oy, sayyoralar haqida tushunchaga ega
boladilar.
Kerakli jixozlar: Quyosh, yer, yulduz, oy tasviri tushurilgan suratlar kompyuter
Faoliyatning borishi: Tarbiyachi bolalar doira bo`lib turib oladilar. Endi bolalar kichkina
mashq qilib olamiz.
Mening quloqlarim hamma narsani eshtadi
Bolalar: quloqlarini silyadilar
Ko`zlarim ham yaxshi ko`radi
Bolalar: ko`zlarini silaydilar
Quyosh taftini his qilamiz
Bolalar: nafas chiqaradilar
Barakalla bolalar endi biz ko`ra olamiz, eshtamiz, savollarga to``gri javob berish va hikoya
qilib berishga tayyormiz.
Guruhga ayiqcha hafa holda kirib keladi.
|
| |
O’zlashtirish savollari - O‘zbekiston respubilkasi

O’zlashtirish savollari
1.Qonuniy kuchga kirmagan sudning hal qiluv qarorlari ustidan shikoyat va protest keltirish va ularni tekshirish institutining mohiyati va ahamiyati.
2.Apellyatsiya instantsiyasining tashkil topishi va rivojlanishi. Apellyatsiya tartibida shikoyat va protest keltirish huquqi. SHikoyat qilish sub`ektlari.
3.Apellyatsiya shikoyatining va protestining mazmuni.
4.Sudning shikoyat va protestni olgandan keyingi harakatlari. Sudning ajrimi.
5.Birinchi instantsiya sudining ajrimlari ustidan shikoyat berish va protest keltirish.
6.Xususiy shikoyat ob`ekti, shikoyat qilish tartibi, xususiy shikoyatni ko’rish bilan bogliq ikkinchi instantsiya sudining vakolati.
25-Mavzu. BIRINCHI INSTANTSIYA SUDINING HAL QILUV QARORLARI VA AJRIMLARI USTIDAN KASSATSIYA SHIKOYATI BSRISH (PROTEST KELTIRISH)
|