nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Oddiy grafika vaqt o’tishi bilan o’zgarmaydigan tasvirlarni yaratish bilan shug’ullanadi. Ularga misol sifatida rasmlar, fotosuratlar, chizmalarni keltirish mumkin

|
Oddiy grafika vaqt o’tishi bilan o’zgarmaydigan tasvirlarni yaratish bilan shug’ullanadi. Ularga misol sifatida rasmlar, fotosuratlar, chizmalarni keltirish mumkin
|
bet | 4/4 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,83 Mb. | | #145196 |
Bog'liq 10.11.1 Oddiy grafika vaqt o’tishi bilan o’zgarmaydigan tasvirlarni yaratish bilan shug’ullanadi. Ularga misol sifatida rasmlar, fotosuratlar, chizmalarni keltirish mumkin. Kompyuter animatsiyasi vaqt o’tishi bilan o’zgaradigan tasvirlar yaratadi. Masalan, multfilmlar, videoclip va videoroliklar. Multimedia mahsulotlari rasmlar va animatsiyalar bilan birga boshqa turdagi axborotlarni, masalan, ovoz va matinni ham o’z ichiga oladi. Multimediaga yorqin misol sifatida butun olam to’ri WWW ni va undagi saytlar va sahifalarni keltirish mumkin. 1. Ilmiy grafika. Ilmiy izlanishlar va ularning natijalarini tasvirlash uchun.
Grafika turlari
1. Ilmiy grafika. Ilmiy izlanishlar va ularning natijalarini tasvirlash uchun. 2. Tijorat grafikasi. Iqtisodiy ko’rsatkichlar va jarayonlarni yaqqol ko’rsata bilish uchun xizmat qiladi. 3. Konstruktorlik grafikasi. Iqitsodiyot, texnika, qurilish va boshqa sohalarda loyihalash ishlarini osonlashtirish, yaxshilash jadallashtirish va avtomatlashtirishni taminlaydi. 4. Illyustrativ grafika. Xizmat ko’rsatishning turli sohalarida bezatish ishlarida foydalaniladi. 5. Badiiy grafika. San’at asarlarini yaratishda keng qo’llaniladi. Monitor, displey deb nimaga aytiladi? Ularning qanday farqi bor?
Savol va topshiriqlar
- Monitor, displey deb nimaga aytiladi? Ularning qanday farqi bor?
2) Piksel deganda nimani tushunasiz? 3) Kompyuter grafikasinig turlari va sinflarini aytib bering.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Oddiy grafika vaqt o’tishi bilan o’zgarmaydigan tasvirlarni yaratish bilan shug’ullanadi. Ularga misol sifatida rasmlar, fotosuratlar, chizmalarni keltirish mumkin
|
Optik giroskoplar nima? - 1-Mustaqil ish Mavzu: Giroskoplar Nima, Ular Qanday Ishlaydi Va Ularning Ahamiyati

|
1-Mustaqil ish Mavzu: Giroskoplar Nima, Ular Qanday Ishlaydi Va Ularning Ahamiyati
|
bet | 4/10 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 33,83 Kb. | | #103189 |
Bog'liq 1-Mustaqil ish Mavzu Giroskoplar Nima, Ular Qanday Ishlaydi Va -www.fayllar.orgOptik giroskoplar nima?
Giroskopning yana bir shakli optik giroskopdir. Ushbu qurilma harakatlanuvchi qismlarga ega emas va odatda zamonaviy tijorat reaktiv samolyotlarida, raketalarni ko'taruvchi va aylanuvchi sun'iy yo'ldoshlarda ishlatiladi.
Sagnac effect deb nomlangan narsadan foydalanib, ushbu qurilmalar mexanik giroskoplarga o'xshash funktsiyani ta'minlash uchun yorug'lik nurlaridan foydalanadilar. Effekt birinchi marta 1911 yilda Franz Xarris tomonidan namoyish etilgan, ammo sababni to'g'ri aniqlagan frantsuz olimi Jorj Sagnak edi.
Agar yorug'lik nurlari bo'linib, perimetri bo'ylab ko'zgular o'rnatilgan aylanuvchi platformadagi yopiq yo'l bo'ylab ikki qarama-qarshi yo'nalishda yuborilsa va u holda nurlar qayta birlashtirilsa, ular interferentsiya effektlarini namoyish etadi. 1913 yilda Sagnak yorug'lik manba tezligidan mustaqil tezlikda tarqaladi degan xulosaga keldi.
Shuningdek, u nurlarning ikkalasi ham yopiq tsiklda bo'lishiga qaramay, xuddi shu aylanish yo'nalishi bo'yicha harakatlanuvchi nur, boshlang'ich nuqtasiga ikkinchisidan biroz kechroq etib kelganini aniqladi.
Britannica entsiklopediyasiga ko'ra, "natijada aylanuvchi stolning aylanish tezligiga bog'liq bo'lgan" chekka interferentsiya "sxemasi (yorug'lik va qorong'ulikning muqobil chiziqlari) aniqlandi".
O'ng qo'l qoidasi
Buni tasavvur qilish uchun olimlar "o'ng qo'l qoidasi" deb nomlangan narsadan foydalanadilar.
Buning uchun o'ng qo'lingizni oling va to'g'ri burchak hosil qiling. Keyin siz barmoqlaringizni g'ildirak radiusi bo'ylab cho'zishingiz mumkin.
Agar siz barmoqlaringizning uchini spin yo'nalishi bo'yicha burishtirsangiz, bosh barmog'ingiz burchak momentum yo'nalishi bo'yicha ishora qiladi. Asosan, g'ildirakning o'qi butun aylanadigan g'ildirak harakat qilishni "xohlagan" yo'nalish bo'ladi.
Ushbu video to'xtatilgan velosiped g'ildiragi yordamida bizga juda oddiy tushuntirish beradi.
Gyroskoplarning qo'llanilishi
Giroskoplarning qiziqarli xususiyatlari olimlar va muhandislarga ajoyib dasturlarni taqdim etdi. Ularning kosmosda ma'lum bir yo'nalishni saqlab qolish qobiliyati ba'zi ilovalar uchun ajoyibdir.
Ba'zi datchiklarni urib qo'ying, shunda siz foydali retseptini topdingiz. Shuni yodda tutib, zamonaviy dunyomizda gyroskoplardan foydalanishning ajoyib namunalari.
|
| |
Mavzu:O`zgaruvchan massali jismning harakat tеnglamasi

Mavzu:O`zgaruvchan massali jismning harakat tеnglamasi.
Reja:
1.
2.
3.
Ba'zi bir jismlarning harakati davomida uning massasini o`zgarib borishi ko`zatib boriladi. Masalan rakеtaning massasi yoqilg`ining yonishi hisobiga kamayib boradi. Agar sistеma harakati davomida aniq yo`nalish bo`yicha massasini yo`qotib borsa, u qarama-qarshi tomon harakat miqdori oladi.
Rakеtalar tеxnikasida rеaktiv harakat printsipi xuddi sho`nga asoslangan .
Rakеta misolida o`zgaruvchan massali jismning harakat tеnglamasini kеlitirib chiqaramiz. Agar t vaqtda rakеtaning massasi m bo`lib , tеzligi esa V bo`lsin, dt vaqt o`tgandan kеyin uning massasi
m - dm bo`lib qolib, tеzligi esa V + d V bo`ladi.
Harakat miqdorining o`zgarishi
(1)
yoki
(2)
bundagi U rakеtada chiqayotgan gazning tеzligi . Agar sistеmaga tashqi kuchlar ta'sir qilsa, unda
(3)
shuning uchun
F dt + md v - u dm (4)
yoki
(5)
formuladagi qo`shimcha rеaktiv kuch
Fp - dеyiladi.
Ya'ni
(6)
shunday qilib, o`zgaruvchan massali jismning harakat tеnglamasini hosil qilamiz
(7)
bu tеnglama (1-bo`lib,) I.V. Mеshеrskiy (1859-1935) tomonidan yozilgan.
Rеaktiv kuchlarni uchuvchi aparatlarga qo`llanilishi mumkinligini 1881 yili I.N. Kibalchich (1854- 1881) tomonidan aytilgan bo`lib, kosmonavtikaning asoschilaridan K.E. Sialkovskiy (1857-1935) 1903 yili suyuqlikli rakеtalarning asosi bo`lgan nazariyasini e'lon qildi.
Kеltirilgan (5) tеnglamani rakеtaning harakatiga unga tashqi kuchlar ta'sir etmagan holi uchun qo`llaylik. Tashqi kuchlarni F= 0 dеb olib va rakеtadan chiqayotgan gaz tеzligi rakеtaning harakatiga qarama-qarshiligini hisobga olib,
(8)
dеb yoza olamiz, yoki skalyar ko`rinishda
(9)
bo`ladi.
Bundan
(10)
Tеnglamadagi intеgral doimiysi S ni boshlang`ich shartlardan aniqlaymiz. Agar boshlang`ich holda rakеtaning tеzligi nolga tеng bo`lib, uning massasi m0 bo`lsa, unda
C = U ln m0 (11)
ekan.
Unda U ln m0/m) (12)
Bu ifoda Sialkovskiyning formulasi dеyiladi . Bundan ko`rinadiki:
1. Foydali massa qancha katta bo`lsa, rakеtaning boshlang`ich massasi ham katta bo`lishi kеrak.
2. Bеrilgan rakеtaning massasida chiqayotgan gazning tеzligi qancha katta bo`lsa, foydali yuklama ham katta bo`lishi mumkin.
Hosil qilingan (10) va (12) tеnglamalar rеlyativistik bo`lmagan harakatlar uchun to`g`ri bo`lib, ya'ni va U tеzliklar Yorug`lik tеzligidan bir nеcha marta kichik.
Adabiyotlar
1.O.Axmadjonov. Fizika kursi. Mеxanika va molеkulyar fizika. Toshkеnt . O`qituvchi 1981. (63:66)
2. U.K.Nazarov, X.Z.Ikromova, K.A. Tursinmеtov. Umumiy mеxanika kursi. Mеxanika va molеkulyar fizika. Toshkеnt. “O`zbеkiston”. 1992. (28:36)
3. A.S.Nu'monxujaеv. Fizika kursi. I qism .Mеxanika va statistik fizika tеrmodinamika. Tosh. “O`qituvchi” 1992. (16:17)
4. I.V.Savеlеv .Umumiy fizika kursi .I tom . Tosh. “O`qituvchi”.
5.T.I.Trofimova. Kurs fiziki. M; - Vo`ssh. shk. 1985 (17:18)
6. A.S. Safarov «Umumiy fizika kursi » . Toshkеnt «O`qituvchi» 1992 y
7. M.Ismoilov, P. Habibullaеv, M.Haliulin. «Fizika kursi» Toshkеnt «O`zbеkiston» 2000
8. O`.Q. Nazarov «Umumiy fizika kursi » Toshkеnt «O`zbеkiston» 2002
MANBA:
https://uz.denemetr.com
Mavzu:Reaktiv harakat
Reja:
1.
2.
3.
Vikipediya, ochiq ensiklopediya
|
Jins (erkaklar va ayollar)

36
40
43
31
Baxt, muvaffaqiyat, tabiat yoki tarbiya
Hayot uchun bir xil ish, o'z-o'zini ish bilan
ta'minlash, ishsizlik,
ishsizlik nafaqalari,
4
29
Davlat uy-joylari, eski binolar,
zamonaviy/yashil binolar
16. Pul
Atrof-muhitga ijobiy, salbiy ta'sirlar, turizmning kelajagi
Toza suvning ahamiyati, suv ta'minoti,
suv va
siyosat, suv bepul bo'lishi kerak,
24. Ish
Parhez, jismoniy mashqlar, hukumatlarning roli, davlat
sog'liqni saqlash tizimlari, xususiy sog'liqni saqlash,
Professional/raqobatbardosh sport, sport
maoshlari,
sport va siyosat
15. Til
44
23. Suv
Qurolga egalik qilish va unga egalik qilish,
politsiya va qurollar, qurol savdosi, yadroviy qurollar,
14. Uy-joy va arxitektura
20. Turizm
37
21. An'anaviy va zamonaviy
ish/hayot muvozanati, texnologiya va ish,
22. Transport
13. Salomatlik
Ingliz tili xalqaro til sifatida: ijobiy va salbiy
tomonlari
Pul
va jamiyat, iste'molchilik
38
17. Shaxsiyat
shisha suv
48
muqobil tibbiyot, stress
35
19. Televizor, Internet, Telefonlar Ijobiy, negativ, fikrlar, Internet, gazeta va kitoblar, mobil
telefonlar
Yo‘l harakati muammolari, yo‘l harakati yechimlari,
jamoat
transporti, yo‘l harakati xavfsizligi
46
qurolli kuchlar
34
5 dan gacha ielts writing topshirig'i 2

5 dan gacha ielts writing topshirig'i 2
Download
1,37 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/40
Sana
20.05.2024
Hajmi
1,37 Mb.
#245251
Download
1,37 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
5 dan gacha ielts writing topshirig'i 2
Download
1,37 Mb.
Matnni ko'rish
Insonning atrof-muhitga ta'siri

Axlat
Ular qadoqlashda qonuniy cheklovlar qo'yishlari kerak.
Biz foydali materiallarni qayta ishlashimiz va qayta ishlatishimiz kerak.
Mahsulotlar uzoq umr ko'rish uchun ishlab chiqarilmaydi.
Ular ko'chalarni tozalash
uchun kimdir pul oladi, deb taxmin qilishadi.
Biz ishlab chiqaradigan chiqindilar miqdori ortdi.
Biz iloji boricha qayta ishlashimiz kerak.
Maishiy chiqindilar miqdori ortib bormoqda.
Ular juda ko'p qadoqlashdan foydalanmasliklari kerak.
Biz haydashdan ko'ra jamoat transportida yurishimiz kerak.
Qayta ishlash va boshqa echimlar
Qadoqlash sotishning muhim qismidir.
Shaxslar ham yashil bo'lishga harakat qilishlari kerak.
Agar
biror narsa buzilsa,
biz uni tashlab, yangisini sotib olamiz.
Iste'molchilar haddan tashqari qadoqlangan mahsulotlarni sotib olishdan qochishlari kerak.
Plastik qadoqlash osonlikcha buzilmaydi.
18
Bu muammo bizning iste'mol madaniyatimiz natijasidir.
Sferik aberratsiya - Fizika-texnika fakulteti

|
Fizika-texnika fakulteti
|
bet | 5/10 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 2,63 Mb. | | #258353 |
Bog'liq kurs ishi (3)Sferik aberratsiya - katta diametrli va qisqa fokusli qavariq linza yordamida oddiy tajriba oʻtkazib, bu nuqsonning qanday yuzaga kelishini koʻrish mumkin.
Yigʻuvchi linzaning bosh optik oʻqiga L yorugʻlik manbai joylashtiramiz. Buning uchun katta E ekran olib, uning oʻrtasida taxminan 1 mm diametrli S teshik ochamiz va oldiga M xira shishani mahkamlab qoʻyamiz. Soʻng uncha katta boʻlmagan, lekin yorqin chogʻlanma lampani xira shisha yaqiniga joylashtirsak, yoritilgan teshik yorugʻlik manbai vazifasini bajaradi.
Yorugʻlik nurining keng dastasidan foydalanilganda linzaning chetlari nurlarni oʻrta qismiga qaraganda kuchliroq sindiradi. Natijada katta diametrli E ekranda manbaning nuqta tasviri emas, balki nuqsonli yoyilib ketgan dogʻ koʻrinishidagi tasviri hosil boʻladi.
1.Optik aberratsiya - optik tizimda nurning ideal optik tizimda ketadigan yo'nalishdan chetlanishi natijasida yuzaga keladigan xato yoki tasvir xatosi. Aberratsiya optik tizimdan chiqadigan nurlar nurlari tuzilishidagi gomosentriklikning[1] turli xil buzilishi bilan tavsiflanadi va u optik tasvirlarning to'liq ravshan emasligi, ob'ektga aniq mos kelmasligi yoki o'zini namoyon qilishi bilan namoyon bo'ladi. rangli [2].
2.Aberratsiyaning kattaligini aniq geometrik-optik formulalar yordamida to'g'ridan-to'g'ri hisoblash yo'li bilan nurlarning koordinatalarini solishtirish va taxminan aberratsiyalar nazariyasi formulalaridan foydalanish orqali olish mumkin.
3.Bunda aberratsiyani ham nur optikasi mezonlari, ham to'lqin optikasi tushunchalari asosida tavsiflash mumkin. Birinchi holda, gomosentriklikdan voz kechish nuqta tasvirlarida geometrik aberratsiyalar va nurlarning tarqalish raqamlari g'oyasi orqali ifodalanadi. Ikkinchi holda, optik tizimdan o'tadigan sferik yorug'lik to'lqinining deformatsiyasi baholanadi, bu to'lqin aberratsiyasi tushunchasini kiritadi. Ta'riflashning ikkala usuli ham o'zaro bog'liq bo'lib, bir xil holatni tavsiflaydi va faqat tavsif shaklida farqlanadi.SII — кома;
4. SIII - astigmatizm;
|
| |
SIV - tasvir maydonining (sirtning) egriligi

|
SIV - tasvir maydonining (sirtning) egriligi
|
bet | 6/10 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 2,63 Mb. | | #258353 |
Bog'liq kurs ishi (3) 5. SIV - tasvir maydonining (sirtning) egriligi; 6. SV - buzilish. Haqiqiy tizimlarda monoxromatik aberatsiyalarning ayrim turlari deyarli hech qachon sodir bo'lmaydi. Haqiqatda barcha aberratsiyalarning kombinatsiyasi kuzatiladi va aberratsiyalarning alohida turlarini (har qanday tartibdagi) ajratib olish yo'li bilan murakkab aberatsiyaning tarqalish figurasini o'rganish hodisani tahlil qilishni osonlashtiradigan sun'iy texnikadan boshqa narsa emas. Yuqori tartibli monoxromatik aberratsiyalar[tahrirlash | kodni tahrirlash] Zonnar 1:1,5 linzalaridan olingan nurlarning eksenel va qiya nurlari uchun murakkab sochilish raqamlariga misol Qoidaga ko'ra, tarqaladigan raqamlarda nurlarning taqsimlanishi tasviri sezilarli darajada murakkablashadi, chunki yuqori tartibli aberatsiyalar barcha uchinchi tartibli aberatsiyalarning kombinatsiyasiga qo'shiladi. Ushbu taqsimot ob'ekt nuqtasi va tizim teshigi holatidagi o'zgarishlar bilan sezilarli darajada o'zgaradi. Masalan, beshinchi tartibli sferik aberratsiya, uchinchi tartibli sferik aberratsiyadan farqli o'laroq, optik o'qning bir nuqtasida yo'q, lekin ayni paytda u undan masofa kvadratiga mutanosib ravishda o'sib boradi. Yuqori tartibli aberratsiyalarning ta'siri linzalarning nisbiy diafragmasining ortishi bilan kuchayadi va shunchalik tezki, amalda yuqori diafragmali linzalarning optik xossalari aniq aberratsiyalarning yuqori tartiblari bilan aniqlanadi. Yuqori tartibli aberratsiyalarning kattaliklari optik tizim (tracing) orqali nurlar yo'lini aniq hisoblash asosida hisobga olinadi. Qoida tariqasida, optik modellashtirish uchun ixtisoslashtirilgan dasturlardan (Code V, OSLO, ZEMAX va boshqalar) foydalanish. Xromatik aberatsiyalar optik tizim hosil bo'lgan optik muhitning dispersiyasidan kelib chiqadi - ya'ni optik tizim elementlari yaratilgan optik materiallarning sinishi ko'rsatkichining uzatiladigan yorug'lik to'lqinining uzunligiga bog'liqligi.
Ular tasvirning tashqi ranglanishida va ob'ektda mavjud bo'lmagan ob'ekt tasvirida rangli konturlarning paydo bo'lishida namoyon bo'lishi mumkin. Bu aberatsiyalarga pozitsiyaning xromatik aberatsiyasi (xromatizmi), ba'zan "bo'ylama xromatizm" deb ataladi va kattalashtirishning xromatik aberatsiyasi (xromatizmi) kiradi.
|
| |
Fizika-texnika fakulteti - bet 2

|
Fizika-texnika fakulteti
|
bet | 2/10 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 2,63 Mb. | | #258353 |
Bog'liq kurs ishi (3) Optik tizimlardagi aberatsiyalar haqiqiy nurlarning ideal optik tizimda harakatlanishi kerak bo'lgan geometrik yo'nalishlardan har qanday og'ishi natijasida yuzaga keladigan tasvir xatosi. Aberratsiyalarni monoxromatik (ya'ni monoxromatik nurlarga xos - bir xil to'lqin uzunligidagi nurlar) va xromatiklarga ajratish mumkin. Monoxromatik aberatsiyalar. Monoxromatik aberatsiyalar har qanday haqiqiy optik tizimga xos bo'lgan xatolardir. Ushbu hodisa nurlarni sindiruvchi sirtlarning katta burchak ostida ularga tushadigan keng nurlar nurlarini bir nuqtaga to'play olmasligi bilan bog'liq. Monoxromatik aberratsiyalar nuqta tasvirining ma'lum bir tarqalish figurasiga aylanishiga olib keladi, bu tasvirning ravshanligini pasaytiradi va tasvir va ob'ektning o'xshashligini buzadi. Monoxromatik aberatsiyalar beshta Seidel aberatsiyasiga bo'linadi:
Optik tizimning sferik aberratsiyasi. Optik tizimning o'qiga parallel bo'lgan nurlar bir nuqtada emas, balki belda birlashadi.
Optik o'qdan turli masofalarda o'tadigan yorug'lik nurlari uchun fokuslarning mos kelmasligi tufayli optik tizimlarning sferik aberatsiyasi. U yorug'lik nurining gomosentrikligini buzadi, lekin simmetriyani buzmaydi.
Sferik aberatsiyani tuzatishning bir necha yo'li mavjud:
Birinchidan, linzalarning egriligini kamaytirish (linzalar sirtlarining radiuslarini oshirish bilan birgalikda yuqori sinishi indeksiga ega oynadan foydalanish va shu bilan uning optik kuchini saqlab qolish).
Ikkinchidan, ijobiy va salbiy linzalarning kombinatsiyasidan foydalanish. Odatda, sferik aberatsiyani tuzatish bilan parallel ravishda, xromatik aberatsiya ham tuzatiladi.
Uchinchidan, diafragma ishlatiladi - keng nurning chekka nurlarini kesish. Usul tarqalish qiymatini kamaytirishga imkon beradi, lekin yuqori diafragma nisbatini talab qiluvchi optik tizimlar uchun mos emas.
Sferik aberatsiyadan butunlay qutulish mumkin emas, lekin uni kamaytirish usullari mikroskopda samarali qo'llaniladi.
SII - koma
Koma aberatsiyasi. Optik o'qga burchak ostida kelgan nurlar bir nuqtada yig'ilmaydi SIII – астигматизм Optik tizimning astigmatizmi. Aberratsiya, bunda o'qdan uzoqda yotgan va tor nurlar dastasidan hosil bo'lgan nuqta tasviri Gauss tekisligining turli masofalarida joylashgan ikkita perpendikulyar segmentni ifodalaydi (aberatsiyasiz fokus tekisligi). Astigmatizmni to'xtatish bilan tuzatib bo'lmaydi, chunki. U tor nurlarda ham paydo bo'ladi. Astigmatizmni tuzatish uchun ijobiy va salbiy linzalarning dubletlari qo'llaniladi.
|
| |
Reja: Sanoat yo`llarining bajaradigan vazifalari

Reja: Sanoat yo`llarining bajaradigan vazifalari
Download
0,72 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
14.05.2024
Hajmi
0,72 Mb.
#231483
Download
0,72 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Reja: Sanoat yo`llarining bajaradigan vazifalari
Download
0,72 Mb.
Matnni ko'rish
Katta ma'lumotlar va axborot xavfsizligi

|
Katta ma'lumotlar va axborot xavfsizligi
|
bet | 9/10 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 99,84 Kb. | | #129290 |
Bog'liq Katta ma\'lumotlar uchun Business IntelligenceKatta ma'lumotlar va axborot xavfsizligi
Keng ma'noda, axborot xavfsizligi bu tabiiy yoki sun'iy tabiatning tasodifiy yoki qasddan salbiy ta'siridan axborot xavfsizligi va yordamchi infratuzilma.
Axborot xavfsizligi sohasida Big Data quyidagi muammolarga duch keladi:
- ma'lumotlarni himoya qilish va ularning yaxlitligini ta'minlash muammolari;
- maxfiy ma'lumotlarni buzish va yashirinish xavfi;
- maxfiy ma'lumotlarni noto'g'ri saqlash;
- ma'lumotni yo'qotish xavfi, masalan, boshqa birovning zararli harakatlari tufayli;
- shaxsiy ma'lumotlardan uchinchi shaxslar tomonidan noto'g'ri foydalanish xavfi va boshqalar.
Blokchain echishga mo'ljallangan katta ma'lumotlarning asosiy muammolaridan biri, axborot xavfsizligi sohasida. Uning barcha asosiy tamoyillariga rioya qilinishini ta'minlash, taqsimlangan ro'yxatga olish texnologiyasi ma'lumotlarning yaxlitligi va ishonchliligini kafolatlashi mumkin va bitta nosozlik nuqtasi yo'qligi sababli blockchain axborot tizimlarini barqaror qiladi. Tarqalgan ro'yxatga olish texnologiyasi ma'lumotlarga bo'lgan ishonch muammosini hal qilishga yordam beradi, shuningdek, ularni umumiy ravishda baham ko'rish imkoniyatini beradi.
Axborot muhim ahamiyatga ega, demak, axborot xavfsizligining asosiy jihatlarini ta'minlash masalasi birinchi o'rinda turadi. Raqobatda omon qolish uchun kompaniyalar vaqtni bosib o'tishlari kerak, ya'ni ularni blockchain texnologiyasi va Big Data vositalari mavjud bo'lgan imkoniyatlar va afzalliklarga e'tibor bermaslik kerak.
Faqat dangasa Big ma'lumotlar haqida gapirmaydi, lekin u nima ekanligini va qanday ishlashini deyarli tushunmaydi. Eng sodda - terminologiyadan boshlaylik. Rus tilida gapirsangiz, Katta ma'lumotlar bu har xil vositalar, yondashuvlar va tarkibiy tuzilmalar va ishlov berilmagan ma'lumotlardan ularni aniq vazifa va maqsadlarda foydalanish uchun ishlatishdir.
Tuzilmaydigan ma'lumotlar - bu oldindan belgilangan tuzilishga ega bo'lmagan yoki ma'lum tartibda tashkil etilmagan ma'lumotlar.
"Katta ma'lumotlar" atamasi 2008 yilda Tabiat muharriri Clifford Lynch tomonidan dunyo miqyosidagi ma'lumotlar hajmining keskin o'sishiga bag'ishlangan maxsus sonida kiritilgan. Albatta, katta ma'lumotlarning o'zi oldin ham mavjud edi. Mutaxassislarning fikriga ko'ra, kuniga 100 Gb dan ortiq ma'lumotlar oqimining katta qismi Katta ma'lumotlar toifasiga kiradi.
|
| |
Marketingda Big Data-dan foydalanish ishbilarmonlarga

|
Marketingda Big Data-dan foydalanish ishbilarmonlarga
|
bet | 6/10 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 99,84 Kb. | | #129290 |
Bog'liq Katta ma\'lumotlar uchun Business IntelligenceMarketingda Big Data-dan foydalanish ishbilarmonlarga:
- iste'molchilar bilan tanishish, Internetda shunga o'xshash auditoriyani jalb qilish yaxshiroqdir;
- mijozlarning qoniqishini baholash;
- taklif etilayotgan xizmat istiqbol va ehtiyojlarga javob berishini tushunish;
- mijozlar ishonchini oshiradigan yangi usullarni topish va amalga oshirish;
- talabga javob beradigan loyihalarni yaratish va boshqalar.
Masalan, Google.trends xizmati sotuvchiga ma'lum bir mahsulotga mavsumiy talab faolligi, tebranishlar va chertish geografiyasini bashorat qilishi mumkin. Agar siz ushbu ma'lumotni o'z saytingizdagi tegishli plagin tomonidan to'plangan statistika bilan taqqoslasangiz, oylik, mintaqa va boshqa parametrlar bilan reklama byudjetini taqsimlash rejasini tuzishingiz mumkin.
Ko'pgina tadqiqotchilarning fikriga ko'ra, Trump saylov kampaniyasining muvaffaqiyati Big Data-ni segmentatsiyalash va undan foydalanish bilan bog'liq. AQShning bo'lajak prezidentining jamoasi auditoriyani to'g'ri taqsimlay oldi, uning xohish-istaklarini tushundi va saylovchilar ko'rishni va eshitishni istagan xabarni aniq ko'rsatdi. Shunday qilib, Data-Centric Alliance vakili Irina Belyshevaning so'zlariga ko'ra, Trumpning g'alabasi katta ma'lumotlar, psixologik va xulq-atvor tahlillari va shaxsiy reklamalarga asoslangan Internet-marketingga nostandart yondashuv tufayli mumkin bo'ldi.
Trumpning siyosiy strateglari va sotuvchilari maxsus ishlab chiqilgan matematik modeldan foydalandilar, bu bizga AQShning barcha saylovchilarining ma'lumotlarini ularni tizimlashtirish uchun chuqur tahlil qilishga imkon berdi, bu nafaqat geografik belgilar, balki saylovchilarning niyatlari, qiziqishlari, ularning psixotiplari, xulq-atvor xususiyatlari va hokazolarida ham o'ta aniq nishonga olishga imkon berdi. shundan kelib chiqib, sotuvchilar har bir guruh fuqarolarning ehtiyojlari, kayfiyati, siyosiy qarashlari, psixologik xususiyatlari va terining rangi asosida deyarli har bir saylovchi uchun o'z xabarlaridan foydalangan holda shaxsiy aloqa tashkil etishdi.
Xillari Klintonga kelsak, u o'z kampaniyasida u sotsiologik ma'lumotlar va standart marketingga asoslangan "vaqt sinovidan o'tgan" usullarni qo'llagan va elektoratni faqat rasmiy bir hil guruhlarga (erkaklar, ayollar, afroamerikaliklar, Lotin amerikaliklari, kambag'allar, boylar va boshqalar) ajratgan. .
Natijada, yangi texnologiyalar va tahlil usullarining potentsialini qadrlagan kishi g'olib bo'ldi. Shunisi e'tiborga loyiqki, Hillari Klintonning kampaniya xarajatlari raqibidan ikki baravar ko'p bo'lgan:
|
| |
McKinseyning katta ma'lumotlar va tahlil qilish usullari

|
McKinseyning katta ma'lumotlar va tahlil qilish usullari
|
bet | 10/10 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 99,84 Kb. | | #129290 |
Bog'liq Katta ma\'lumotlar uchun Business IntelligenceMcKinseyning katta ma'lumotlar va tahlil qilish usullari:
Crowdsourcing;
Aralashtirish va ma'lumotlarni birlashtirish;
Mashinasozlik;
Sun'iy neyron tarmoqlari;
Naqshni aniqlash;
Bashoratli tahlil
Simulyatsion modellashtirish;
Mekansal tahlil;
Statistik tahlil;
Analitik ma'lumotlarni vizualizatsiya qilish.
Ma'lumotni qayta ishlashga imkon beradigan gorizontal kengayish katta ma'lumotlarni qayta ishlashning asosiy printsipidir. Ma'lumotlar hisoblash tugunlariga taqsimlanadi va ishlov berish ishlashning yomonlashuvisiz amalga oshiriladi. McKinsey shuningdek qo'llaniladigan kontekstda aloqalarni boshqarish tizimlari va Business Intelligence-ni o'z ichiga oldi.
Texnologiya:
NoSQL
MapReduce
Hadoop;
Uskuna echimlari.
|
| |
Alkinlash jarayonlari asosida etil benzol va izopropilbenzol ishlab chiqarish texnologiyasi

|
Alkinlash jarayonlari asosida etil benzol va izopropilbenzol ishlab chiqarish texnologiyasi
|
bet | 1/9 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #158003 |
Bog'liq vazira Alkinlash jarayonlari asosida etil benzol va izopropilbenzol ishlab chiqarish texnologiyasi
Reja:
Olefinlarni alkillash mohiyati;
Alkillash jarayoniga ta’sir etuvchi omillar;
Alkillash reaktorlari:
Sul’fat kislotali alkillash sanoat qurilmalari;
Vodorod ftoridli alkillash sanoat qurilmalari.
Tarmoqlangan alkanlarni alkenlar bilan alkillash
To’yinmagan gazlarni bo’lishda olingan uglevodorodli fraksiyalarpropan-propilenli va butan-butilenlilar benzinning yuqori oktanli komponentlarini alkillash bilan olishda qo’llaniladi.
Alkillashning teхnologik jarayoni asosida alkanlarga alkenlarni birikishi reaksiyasi yotadi, bu reaksiya umumiy holda quyidagi tenglama bilan ifodalanadi.
CnH2n+2+ CnH2n →Cn+nH2(n+n)-2+ Q
Tegishli dastlabki uglevodorodlarni tanlab turib bir bosqichda istalgan parafin uglevodorodini olish mumkin. Amaliyotda bunday yo’l bilan motor yoqilg’isining koponenti sifatida qo’llaniladigan yuqori oktanli parafin uglevodorodlarning aralashmasi bo’lgan alkilatni ishlab chiqaradilar.
Molekulyar massasi past bo’lgan uglevodorodlarni ham, yuqori molekulalarni ham alkillashga uchratish mumkin. Ammo benzinning komponentlarni olish uchun faqatgina S3-S5 uglevodorodlarning reaksiyalari amaliy ahamiyatga esa. Parafin uglevodorodlaridan metan va etan bu reaksiyaga kirishmaydi. Uchlamchi uglerod atomida harakatchan vodorod atomini saqlagan izobutan oson alkinllanadi.
Bundan tashqari izobutanning tarmoqlangan strukturasi sintez mahsulotlarining antidetonasion nuqtai-nazaridan eng qulay tuzilishini belgilab beradi. SHuning uchun barcha sanoat alkinlash jarayonlarida dastlabki izoparafinli хom ashyo bo’lib izobutan hisoblanadi. Olefin uglevodorodlardan izobutanni alkillash uchun S3-S5 uglevodorodlarni qo’llash zarur.
Alkillash issiqlikning ajratish va hajmning kamayishi bilan sodir bo’ladi. Demak, Le-SHatel’e prinsipiga binoan bu reaksiyaga past harorat va yuqori bosim imkon yaratadi. 0ºS ga yaqin bo’lgan haroratda alkillashni o’tkazib maqsadga muvofiqdir, bunda olefinning molekulyar massasi qancha yuqori bo’lsa harorat shuncha past bo’lishi kerak. Ammo katalizator bo’lmaganda alkillash reaksiyasi past harorat deyarli bormaydi shuning uchun katalitik alkillash sanoatda keng tarqalgan. Bu reaksiyalar uchun kislotali kopleks hosil qiluvchi katalizatorlar: alyuminiy хloridi, vodorod хlorid bilan promotirlangan sul’fat kislota, suyuq vodorod ftoridlar eng yaхshi katalizatorlardir1.
Tarmoqlangan parafinlarni alkenlar bilan alkillashni keng tarqalgan izobutanni olefinlar bilan alkillash misolida ko’rib chiqamiz.
|
| |
Avval ushbu sahifani o'qing

Tarkib
IELTS mavzulari uchun g'oyalar
ielts-simon.com
6. Atrof-muhit
oliy ma'lumot, uyda ta'lim, yomon
Oila kattaligi, ishlaydigan ota-onalar: bolalarga
salbiy ta'sir,
ajralish, g'amxo'rlik
Urbanizatsiya, shahar hayotining salbiy
tomonlari, piyodalar hududlari
yagona jinsiy ta'lim, oqim (guruhlash
9. Genetika muhandisligi
11. Hukumat va jamiyat
6
2. Hayvonlar huquqlari
9
muammolar, chiqindilar/axlat, axlat, qayta ishlash,
oilada ayollar va erkaklarning roli
smart-kartalar,
nogironlar
Ijobiy, salbiy, fikrlar
11
Politsiya va jinoyatlarning oldini olish, jazolar /
qamoqxonalar, reabilitatsiya, o'lim jazosi,
20
ko'p
madaniyatli jamiyatlar, globallashuv
______________________________________________________________________
17
keksa odamlar
8
bolalar qobiliyatiga ko'ra)
Ijobiy, salbiy, genetik jihatdan
o'zgartirilgan
ovqatlar
10. Global muammolar
27
3. Shaharlar
Hayvonlar, vegetarianizm, hayvonot bog'larida sinov
Imtiyozlar, chet elda o'qish, ta'limda
texnologiya,
rivojlanayotgan mamlakatlarda ta'lim
atom energiyasi
maktabdagi xatti-harakatlar, jismoniy jazo,
22
24
5-sahifa
jamoat xizmati, ommaviy
axborot vositalarida jinoyat
Global isish, odamlarning atrof-muhitga ta'siri,
atrof-muhitga yechimlar
Hayvonlarni sinash uchun dalillar

Hayvonot bog'larining ijobiy tomonlari
Fermer xo'jaliklari organik oziq-ovqat ishlab chiqarishi kerak.
Hayvonot bog'i hayvonlari sun'iy muhitda saqlanadi.
Hayvonot bog'lari yovvoyi tabiatni saqlashda muhim rol o'ynaydi.
Ular qafaslarda saqlanadi yoki cheklangan joyga ega.
Hayvonot bog'i hayvonlari odamlarga tayanadi.
Biz ularni oziq-ovqat uchun o'ldirishimiz mutlaqo tabiiydir.
Hayvonot bog'lari ish bilan ta'minlaydi.
Hayvonlardan o'yin-kulgi va foyda uchun foydalanishga haqqimiz yo'q.
Bizning maqsadimiz dehqonchilik usullarini takomillashtirish bo'lishi kerak.
IV.Foydalanilgan adabiyotlar - Mavzu; Piroliz benzini olish kimyosi va texnologiyasi Reja Kirish: I. Asosiy qism:...

Пиролиз углеводородного сырья / Т. Н. Мухина [и др.]. – М.: Химия, 1987. – 240 с.
Ахметов С. А. Технология глубокой переработки нефти и газа: учебное пособие для вузов / С. А. Ахметов. – Уфа: Гилем, 2002. – 672 с.
Гутник С.П. Расчеты по технологии органического синтеза: Учеб. пособие для техникумов / С. П. Гутник, В. Е. Сосонко, В. Д. Гутман. – М.: Химия, 1988. – 272 с.
Черных С. П. Новые процессы органического синтеза / С. П. Черных. – М.: Химия, 1989. – 399 с.
Кузнецов А. А. Расчеты процессов и аппаратов нефтеперерабаты-вающей промышленности. - 2-е изд., пер. и доп. / А. А. Кузнецов, С. М. Кагерманов, Е. Н. Судаков. – Л.: Химия, 1974. – 344 с.
Кузнецов А. А. Расчеты основных процессов и аппаратов переработки углеводородных газов: справочное пособие / А. А. Кузнецов, Е. Н. Судаков. – М.: Химия, 1983. – 224 с.
Клименко А. П. Получение этилена из нефти и газа / А. П. Кли-менко. – М.: Готоптехиздат, 1962. – 652 с.
Масальский К. Е. Пиролизные установки. - 2-е изд., пер. и доп. / К. Е. Масальский, В. М. Годик. – М.: Химия, 1974. – 156 с. 9. Дубовкин Н. Ф. Справочник по углеводородным топливам и их продуктам сгорания / Н. Ф. Дубовкин. – М.: Госэнергоиздат, 1962. – 228 с.
Флореа О. Расчеты по процессам и аппаратам химической технологии / О. Флореа, О. Смигельский. – М.: Химия, 1971. – 448 с.
Бахшиян Ц. А. Трубчатые печи с излучающими стенами топки / Ц. А. Бахшиян. – М.: ГОСИНТИ, 1960. – 192 с.
Касаткин А. Г. Основные процессы и аппараты химической технологии / А. Г. Касаткин. – М.: Химия, 1971. – 784 с.
Павлов К. Ф. Примеры и задачи по курсу процессов и аппаратов химической технологии / К. Ф. Павлов, П. Г. Романков, А. А. Носков. – Л.: Химия, 1981. – 560 с.
Гуревич И. Л. Технология переработки нефти и газа / И. Л. Гуревич. – М.: Химия, 1972. – 360 с.
Сарданашвили А. Г. Примеры и задачи по технологии переработки нефти и газа / А. Г. Сарданашвили, А. И. Львова. – М.: Химия, 1973. – 272 с.
Ishsizlik nafaqalari: salbiy tomonlari

Boshqa mamlakatlarda bolalarni ishga olish taqiqlangan.
Hukumatlar ta'limga ustuvor ahamiyat berishlari kerak.
Ko'pchilik bolalar bolaligidan zavqlanishlari uchun erkin bo'lishi kerak deb o'ylashadi.
Ular yangi maktablar qurishlari kerak.
Ayrim mamlakatlarda bolalar ekspluatatsiya qilinadi.
Bolalar ko'pincha qishloq xo'jaligida va zavod ishlarida qo'llaniladi.
Ular juda kam maosh evaziga takrorlanadigan ishlarni bajaradilar.
Bolalar mehnati
Ular bolalarni o'qitish uchun resurslarni etkazib berishlari kerak.
51
Bolalarga kattalar hayoti uchun bilim va ko'nikmalar berilishi kerak.
ielts-simon.com
IELTS mavzulari uchun g'oyalar
Omad,
Ushbu elektron kitobni xarid qilganingiz uchun tashakkur. Buning uchun pul toÿlash
orqali
siz ielts-simon.com veb-sayti uchun bepul IELTS materiallarini
ishlab chiqishda davom
etishimga yordam berasiz.
Simon (elektron pochta: ieltssimon@gmail.com)
Machine Translated by Google
Chet elda o'qishning afzalliklari

Ular matn protsessorlaridan imlo tekshirgichlaridan foydalanadilar.
Texnologiya kundalik hayotning bir qismidir.
Talabalar uy vazifasini bajarishda yordam berish uchun onlayn manbalardan foydalanishlari mumkin.
Kattalar masofaviy ta'lim kurslarida qatnashishi mumkin.
Odamlar qo'lda xat yozish imkoniyatiga ega bo'lishi kerak.
Talabalar onlayn manbalardan foydalangan holda tadqiqot qilishlari mumkin.
Texnologiya talabalarni jalb qilish uchun kuchli vositadir.
Odamlar kompyuterga juda ko'p ishonadilar.
Ta'limda texnologiya: fikr
Notanish madaniyatda yolg'iz yashash uyni sog'inishga olib kelishi mumkin.
Tajribali o'qituvchi qanday materiallarni tanlashni biladi.
Masalan, ular matn protsessoridan foydalanib hisobot yozishni o'rganadilar.
Talabalar turar joy topishlari va to'lovlarni to'lashlari kerak.
Talabalar xohlagan vaqtda va xohlagan joyda o'qishlari mumkin.
Bu o'qituvchining darslarini yaxshilashi mumkin.
Texnologiya haqiqiy o'qituvchining o'rnini bosa olmaydi.
12
Talabalar o'z tezligida o'qishlari mumkin.
Texnologiya darslarni yanada qiziqarli qilishi mumkin.
Yosh o'quvchilar ba'zi asosiy ko'nikmalarga ega bo'lmaydilar.
Institutlar an'anaviy o'qitishni texnologiyadan foydalanish bilan to'ldirishlari kerak.
Ularning qo'l yozuvi va imlosi yomonlashishi mumkin.
Ichki yonuv dvigatelining umumiy tuzilishi, mexanizm va tizimlarning vazifalari

|
Ichki yonuv dvigatelining umumiy tuzilishi, mexanizm va tizimlarning vazifalari
|
bet | 2/6 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,69 Mb. | | #148913 |
Bog'liq Dvigatelar tuzilishi. RejaIchki yonuv dvigatelining umumiy tuzilishi, mexanizm va tizimlarning vazifalari. Porshenli ichki yonuv dvigatellari qo’yidagi mexanizm va tizimlardan tuzilgan: krivoship–shatunli mexanizm, gaz taqsimlash mexanizmi, hamda sovutish, moylash, yonilg’i bilan ta’minlash, yondirish (karbyuratorli dvigatelda) va yurgizish tizimlari.
Krivoship shatunli mexanizm tsilindr ichida ishchi yonuvchi aralashmaning yonishidan hosil bo’lgan gazning bosimini o’ziga qabul qilib, porshenning tsilindr ichida to’g’ri chiziqli ilgarilama va qaytma harakatini tirsakli valda aylanma harakatiga aylantirib beradi. Dvigatel tsilindr va ostki qismi taglik bilan yopilgan karterdan iborat.
2.1-rasm. Porshenli ichki yonuv dvigatelning tuzilishi.
A- ko’ndalang ko’rinish, B-bo’ylama ko’rinish.
a) TSilindr ichida kompressorli (zichlovchi) porshen halqalari (11) bo’ladi, usti yuqoriga qaragan stakan shakldagi porshen (6) harakatlanadi. Porshen barmog’i (12) va karterda joylashgan tayanch podshipniklarda aylanuvchi tirsakli val (15) bilan bog’langan. Tirsakli val tayanch bo’yinlari (17), jag’lar (15) va shatun bo’ynidan (14) iborat. TSilindr, porshen, shatun va tirsakli val birgalikda krivoship shatunli mexanizmni tashkil etadi.
b) Bu mexanizm porshenning ilgarilanma-qaytma harakatini tirsakli valning aylanma harakatiga aylantirib beradi.
TSilindr (5) yuqori tomondan tsilindr kallagi (7) bilan berkitilgan. Bu kallakda kiritish va chiqarish klapanlari (8, 9) o’rnatilgan bo’lib, ularning ochilishi va yopilishi porshenning harakatiga hamda tirsakli valning aylanishiga mos tushadi.
Gaz taqsimlash mexanizm. Yonuvchi ishchi aralashma yoki havoning tsilindrga kirishini hamda ishlatilgan gazlarni chiqarib yuborishni bajarish uchun xizmat qiladi. Bu mexanizm tarkibiga gaz taqsimlash vali, valni yuritgich shesternyasi, turtkichlar, klapanlar, klapan prujinalari, koromislo, koromislo o’qi, shtangalar kiradi.
Yonilg’i bilan ta’minlash tizimi benzin va havoni tozalaydi, ulardan yonuvchi aralashma tayyorlaydi, uni dvigatel tsilindrlariga uzatadi va ishlatilgan gazlarni tashqi muhitga chiqarib yuboradi.
Sovutish tizimi. Dvigatelning qizigan qismlardan ajralgan issiqlikni tashqi muhitga tarqatadi va uni eng qulay issiqlik maromda ishlashni ta’minlaydi. Dvigatel suyuqlik yoki havo bilan sovitiladi.
Moylash tizimi dvigatelni ishqalanuvchi qismlar orasiga yuqori bosim bilan moy yuborib, ularning yeyilishini kamaytiradi, ishqalanuvchi qismlarni yuzalarini qisman sovitadi, ishqalanuvchi yuzalardagi kirlarni va yeyilish zarrachalarini yuvadi xamda moyni tozalab beradi.
O’t oldirish tizimi karbyuratorli dvigatelni majburiy ravishda o’t oldirish uchun elektr toki uchqunini hosil qiladi va uni tsilindrlarga tartib bilan yuboradi.
Yurgizish tizimi dvigatelni yurgizish uchun xizmat qiladi.
|
| |
Ichki yonuv dvigatelarning atrof-muhitga ta’siri

|
Ichki yonuv dvigatelarning atrof-muhitga ta’siri
|
bet | 6/6 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,69 Mb. | | #148913 |
Bog'liq Dvigatelar tuzilishi. RejaIchki yonuv dvigatelarning atrof-muhitga ta’siri.
Avtomobillar soni yildan-yilga ko’payib bormoqda, chet ellardan turli xildagi avtomobillar kirib kelmokda. U avtomobillar atrof-muhit va inson salomatligiga katta salbiy ta’sir ko’rsatadi. Masalan, bir avtomobilь dvigateli o’z tsilindrlari orqali 60 sekund ichida taxminan 5000 litr yonilg’i aralashmasini o’tkazadi, shu vaqt ichida 100 ta odam nafas olishi uchun kerak bo’lgan xavo sarflanishi mumkin. Bitta avtomobilь bir yilda tashqi muhitga 800 kg SO, 220 kg, SO2 va 40 kg NO gazi xamda bir qancha boshqa zaxarli gazlar chiqaradi. SHu bilan birga avtomobilь dvigatelining ishlashi natijasida hosil bo’lgan shovqin ham odamlarning salomatligiga salbiy ta’sir ko’rsatadi. Avtomobilning atrof-muhit va odam organizmiga ko’rsatayotgan zararli ta’sirini biroz kamaytirish uchun dvigatelning ish maromini aniq tanlash, yonilg’i berish asboblarini o’z vaqtida rostlash, vaqti-vaqti bilan moylash tizimini yuvib turish, dvigatelni suyuqlashgan aralashmada ishlatish yo’llari bilan undan chiqayotgan zaxarli gazlar miqdorini kamaytirish mumkin. Ishlatiladigan gazlar tarkibidagi zaxarli moddalarni kamaytirish uchun ularni tashqi muhitga chiqarish oldidan tozalash lozim. Buning uchun tovush pasaytirgichlar o’rnida maxsus soflagich (neytrolizator)lar o’rnatilmokda. Avtomobilь dvigateli ishlaganda va avtomobilь harakatlanganda shovqin xosil bo’ladi. SHovqinni kamaytirish uchun tovush so’ndirgichlarning takomillashgan nusxalarni o’rnatish va avtomobilning yurish qismlarini takomillashtirish lozim. Avtomobillardan chiqayotgan chiqindi suvlarni tozalash kerak.
Nazorat savollari
Avtomobilda dvigatelning vazifasi nimadan iborat?
Ish tsiklidagi takt nimani bildiradi?
Dvigatel qanday mexanizm va tizimlardan tashkil topgan?
TSilindrning qaysi xajmini ish xajmi va qaysinisini to’la xajm deyiladi?
TSilindrning qaysi bo’shlig’ini yonish kamerasining xajmi deyiladi?
Dvigatelning litraji va siqish darajasi deb nimalarga aytilinadi?
To’rt taktli dizel dvigatelida taktlarning ketma-ketligi qanday tartibda bo’ladi?
Nima sababdan bir tsilindrli dvigatelda tirsakli valning aylanishi ko’p tsilindrlikka nisbatan tekis bo’lmaydi.
Dizelni benzinli dvigatelga nisbatan afzalliklari nimalardan iborat?
Dvigatelning litrli quvvati nimani ko’rsatadi?
Dvigatelning ish tsikli deb nimaga aytiladi?
|
| |
Absorbsiyaga misol - Qarshi davlat unversiteti tibbiyot fakulteti tibbiy kimyo oraliq savollariga javoblar qarshi -2023

|
Qarshi davlat unversiteti tibbiyot fakulteti tibbiy kimyo oraliq savollariga javoblar qarshi -2023
|
bet | 14/22 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 350,34 Kb. | | #229858 |
Bog'liq Tibbiy kimyo javoblari44.Absorbsiyaga misol.
Fazalar chegarasida moddalar konsentratsiyasining ichkari hajmidagiga
nisbatan o‘zgarishiga adsorbsiya deyiladi. Birinchi marta ko‘mirda gazlarni adsorbsiyalash qobiliyati borligini 1777 yilda D. Fontana topgandir. Keyinchalik ko‘mirni bu xossasidan eritmalarni tozalashda T.E.Lovits foydalandi.
Boshqa moddalarni o‘ziga yutish (adsorbsiyalash) qobiliyatiga ega bo‘lgan moddalar adsorbentlar deyiladi. Yutilgan ya’ni adsorbsiyalangan
modda adsorbtiv deb yuritiladi. Agarda sirtda boshlangan yutilish adsorbent ichiga tomon davom etsa bunday jarayonga absorbsiya deyiladi. Gazlarning suyuqliklarda erishi absorbsiyaga misol bo‘ladi. Bundan shuni hulosa qilishimiz
mumkinki, adsorbsiya - sirt, absorbsiya esa hajm hodisasidir. Agarda yutilish natijasida kimyoviy reaksiya sodir bo‘lsa bunday jarayonga xemosorbsiya deyiladi. Xemosorbsiya sirtda ham, hajm bo‘ylab ham borishi mumkin.
Xemosorbsiyaga misol qilib CO2 ni CaO ga yutilishini keltirishimiz mumkin:
CaO + CO2 = ↓CaCO3
Xemosorbsiyada yangidan hosil bo‘ladigan molekulalar adsorbent moddaning ichiga diffuziyalanadigan bo‘lsa, sorbsion muvozanat birmuncha sekin sodir bo‘ladi, chunki u diffuziya tezligiga bog‘liqdir.
45.Difill moddalar.
Bir vaqtning o‘zida ham qutbli ham qutbsiz guruxlar tutgan moddalarga difil
moddalar deyiladi. Difil moddalarga misol qilib amil spirtini keltirishimiz mumkin
46.Dyuklo Traube qoidasi.
Dyuklo-Traube qoidasiga binoan uglevodorod radikalini bitta metilen guruxiga ortishi moddaning sirt tarangligini kamaytirish qobiliyatini 3-3,5 marotaba orttiradi. Masalan: moy kislota CH3(CH2)2 –COOH valerian kislotaga CH2- (CH2)3 - COOH nisbatan 1 ta metilen guruxga kamligi bilan farqlanadi.
Ana shu ikkala kislotani sirt faolligini solishtiradigan bo‘lsak valerian kislotasiniki moy kislotaga nisbatan 3,2 marta ortiqdir. Sirt aktiv moddalar fazalar orasidagi sirt taranglikni kamaytirganligi sababli tirik organizmlarda
boradigan fiziologik jarayonlarda katta ahmiyatga ega. Biologik suyuqliklar
suvga nisbatan ancha kam sirt taranglikga ega . Shuning uchun ham sirt faol moddalar (CFM) (yog‘ kislotalar) hujayra membranalari devorida yig‘ilishi natijasida ularning va boshqa moddalarning shu membranalardan o‘tishi
osonlashadi.
|
| |
-va 2-tipdagi diabetda davo turlari

|
-va 2-tipdagi diabetda davo turlari
|
bet | 22/22 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 350,34 Kb. | | #229858 |
Bog'liq Tibbiy kimyo javoblari80 .1-va 2-tipdagi diabetda davo turlari.
Qandli diabetni davolashmetabolik jarayonlarni normal holatga keltirishqondagi glyukoza darajasini normal holatga keltirishkasallik asoratlari ehtimolini yo'qotish lozim Qandli diabetni davolashning asosini parhez tashkil etadi. Bemorning ratsioni yoshi, jinsi, jismoniy faolligi va vaznini hisobga olgan holda shifokor tomonidan tanlanadi. 1-tipdagi diabetda uglevodlar qat'iy ravishda har kuni aynan bir vaqtda iste'mol qilinadi, bu orqali qondagi shakar darajasini va insulinni kerak paytda yuborishni nazorat qilish mumkin bo`ladi. Yog'li ovqatlardan voz kechish muhimdir
Agar bemorda 2-tipdagi diabet bo'lsa, unda u umuman shirinliklardan voz kechish lozimdir. Ovqatlarning umumiy kaloriya miqdori ham kamaytiriladi, bo`lib-bo`lib ovqatlanish tavsiya etiladi hamda fruktoza va shakar o`rnini bosuvchi moddalarda foydalanish mumkin.
Parhez yordamida faqat yengil darajadagi qandli diabet davolanadi. Agar bemorda kasallikning og'irroq shakllari mavjud bo'lsa, dori-darmonlarsiz davolanishning iloji yo`q. 1-tipdagi diabetda insulin terapiyasi qo'llaniladi, 2-toifa diabetda qondagi qand darajasini pasaytirish uchun maxsus dorilar qo'llaniladi.
81.Gipoglikemik koma haqida malumot bering.
Gipoglikemiya - bu simpatik asab tizimning faollashishi yoki markaziy asab tizimining disfunktsiyasi bilan tavsiflangan sindromdir, bu patologik jihatdan plazmada glyukozaning miqdori pastligi tufayli yuzaga keladi, bu juda ko'p belgili sabablarga ega. Gipoglikemik koma - bu gipoglikemiyaning o'ta xavfli darajasi, va o'tkir holat bo'lib, qonda glyukozaning tez pasayishi va miya tomonidan glyukozani iste'mol qilish keskin pasayishi bilan rivojlanadi. Gipoglikemik koma ko'pincha, diabet kasalligi bilan og'rigan bemorlarda, insulinni, shakarni kamaytiruvchi dorilarni ko’p dozasida (ayniqsa salitsilatlar, alkogol, beta-blokaterlar bilan birgalikda) qabul qilish. Uglevodlarni etarli miqdorda iste'mol qilmaslik, mushaklarning intensiv mashqlari, turli xil hissiy holatlar, infektsiyalar bilan yuzaga keladi.
|
| |
Adabiyotlar - Qarshi davlat universiteti «tasdiqlayman»

|
Qarshi davlat universiteti «tasdiqlayman»
|
bet | 2/2 | Sana | 28.06.2024 | Hajmi | 2,01 Mb. | | #266143 |
Bog'liq Логистика фани дастуриAdabiyotlar:
6.1. Asosiy adabiyotlar:
1. B.A.Xo’jaev - YAgona transport tizimi va har xil transportlar o‗zaro yo’ndoshuvi‖. T.: Mehnat‖, 2004 – 253 b.
2. Л.Б. Миротин Транспортная логистика М.: «Экзамен» 2022. – 512 с.
3. В.С. Лукинский Модели и методы теории логистики СПБ: Питер, 20007-448 с.
4. Джонсон Дж. Современная логистика М.: Вильямс. 2022, 624 с
5. В.В. Дыбская, Е.И. Заецев, В.И. Сергеев,А.Н. Стерликова. Логистика М.: «Эксмо» 2011 981 с.
6.2. Qo‘shimcha adabiyotlar
8. Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob halqimiz bilan birga quramiz, T.: “O‘zbekiston” NMIU, 2017, 488 b.
9. O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo’yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida. - T.: 2017 yil 7 fevral, PF-4947-sonli Farmoni.
10. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. - T.: O‘zbekiston, 2017. – 46 b.
11. 2022-2026- yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF-60-son farmoni
12. Ю.И. Аксенов – Единая транспортная система. M.:- Высшая школа,1993 г.
13. Ю.И. Куликов. - Автомобильный транспорт в транспортной системе России. Xaбаровск, Из-во TOГУ, 2007 г.- 282 с
6.3.Internet saytlari
14. http://do.gendocs.ru/docs/index-180206.html
15.window.edu.ru/resource/215/80215
16.moodle.dstu.edu.ru/course/view.php?id=2730
17. www.twirpx.com/file/466324/
7
|
O’quv dasturi Qarshi davlat universitetining 202__ yil “___” _____dagi ______ - sonli buyrug‘i bilan ma’qullangan va tasdiqlangan.
|
8
|
Fan/ Modul uchun mas’ullar:
O‘tayev S.A. Qarshi DU Muqobil va qayta tiklanuvchi energiya manbalari kafedrasi dotsenti_______________________
|
9
|
Taqrizchilar:
Tilovov Yu.S. t.f.n. QarshiDU Mexnat ta’limi kafedrasi dotsenti_______________
Boynazarov O’. t.f.n. QarMII kafedrasi dotsenti ________________
|
|
| |
Geterohalqali birikmalar nechta turga bo’linadi

|
Geterohalqali birikmalar nechta turga bo’linadi
|
bet | 2/22 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 350,34 Kb. | | #229858 |
Bog'liq Tibbiy kimyo javoblari2.Geterohalqali birikmalar nechta turga bo’linadi.
1. Halqadagi atomlar soniga ko'ra
2. Geteroatom tabiatiga ko'ra
3. Halqadagi geteroatomlar soniga ko'ra
4. Halqalar soniga ko'ra
5. To'yinganlik darajasiga ko'ra
Halqadagi a'zolarining soniga ko'ra uch, to'rt, besh, olti a'zoli geterohalqali birikmalar. Ular ichida 5 va 6 a'zoli halqalardan tashkil topgan geterohalqali birikmalar keng tarqalgan va biologik ahamiyatga ega.
Geteroatomning tabiatiga ko'ra kislorod, azot, oltingugurt, tellur, selen, fosfor va boshqa element saqlovchi geterohalqali birikmalar bo'ladi:
To'yinganlik darajasi bo'yicha geterohalqali birikmalar to'yingan, to'yinmagan va aromatik turlariga bo'linadi. To'yingan geterohalqali birikmalarga etilenoksid, etilenimin, tetrogidrofuran va oshqalar kiradi.
Halqalar soniga ko'ra geterohalqali birikmalar bir(pirimidin), ikki(purin), uch(akridin) halqali bo'ladi.
3.Pirrol va uning tibbiyotdagi ahamiyati.
Besh a'zoli bitta geteroatom azot saqlovchi geterohalqali birikmalar ichida eng ahamiyatlisi pirrol. Pirrol rangsiz, xloroformga o'xshash hidli, tez oksidlanadigan, shuning uchun havoda tez qorayadigan, kislotalar ta'siriga chidamsiz suyuq modda.
Pirrolda asoslilik xossasi juda kuchsiz namoyon bo'lib, aksincha pirrol kuchsiz kislotali xossani namoyon qiladi. Pirrol atsidofob xossaga ega, ya'ni kislotalar bilan reaksiyaga kirishmaydi: Pirrolga kislota qo'shilsa, noturg'un modda hosil qilib smola (mum)ga aylanadi.
Pirrol galogenlanganda, masalan yodlanganda, avval 2-yodpirrol, so'ngra 2,3,4,5- tetrayodpirrol hosil bo'ladi 2,3,4,5-tetrayodpirrol (yodol) deb nomlanadi va tibbiyotda antiseptik modda sifatida qo'llanadi.
Pirrol kuchli qaytaruvchi ta'sirida (HI) qaytarilganida pirrolin va pirrolidinlarni hosil qiladi.
4.Tiofen va uning tibbiyotdagi ahamiyati
Tiofen tarkibida bitta geteroatom (S) saqlovchi besh a'zoli geterohalqali birikma. Tiofen ilk bor benzol bilan aralashgan holda topilgan. Rangsiz, benzol hidiga o'xshash hidli suyuq modda.
Tiofenda pirrol va furanga nisbatan atsidofob xossasi kuchsiz roq namoyon bo'ladi.
Geterohalqali birikmalar orasida tiofenning aromatiklik xossasi eng kuchli. Uning molekulasida ikki valentli oltingugurt bo'lishiga qaramay, tiofen oksidlovchilar ta'siriga chidamli.
Shu sababli tiofen kislotalar ta'siriga barqarorroq boʻlib, benzoldan ham faol ravishda galogenlash, nitrolash, sulfolash va oksidlanish reaksiyalarga oson kirishadi.
Tiofenning gidrogenlangan (qaytarilgan) shakli tetragidrotiofen biologik ahamiyatga ega bo'lgan moddalar tarkibiga kiradi.
Tetragidrotiofen organizmda oqsil va yog'larning almashinuvi- da katta ahamiyat kasb etuvchi biotin (vitamin H) tarkibiga kiradi. Vitamin <> ning organizmda yetishmasligi oqsil va yog' almashinuvi buzilishi va teri kasalliklariga olib keladi. Tiofen surtma dorivor modda ixtiol tarkibiga kiradi. Ixtiol yallig'lanishga qarshi antiseptik ta'sirga ega. U ba'zi teri kasalliklarini, jumladan samarasni davolashda ishlatiladi.
|
| |