Yangi qatlam yaratish - Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi

47
Qatlamga nom berish
Qatlamga yangi nom berish qatlam
yaratilgan paytda bajariladi, agarda qatlamga nom
berilgan bo‘lsa uni nomini o‘zgartirmoqchi buldsangiz Переименовать (Rename)
buyrug‘i bilan amalga oshiriladi.
Qatlamni joryi qilish
Hoqlagan yangi yaratilga obyekt joriy qatlamga joylashtiriladi, shu sababli obyektni
o‘zimiz hoqlagan qatlamga qoyish uchun, qatlamni Диспетчер объектов (Object
Manager) panelida qatlam nomiga sichqoncha bilan chertib belgilash kerak.
Qatlamning joriy bo‘lganligini bilish ushun qatlam nomi rangiga qarash kerak, agarda
u qizil rangda bo‘lsa qatlam joriy holda deb tushiniladi.
Qatlamlarning joylashish
tartibini o‘zgartirish
Qatlamlarni tartibi Диспетчер объектов (Object Manager)dan o‘zgartiladi, uning
uchun kerakli qatlamlarni sichqonsha yordamida pastga yoki yoqariga surib joylashish
tartibini o‘zgartirish mumkin.
Qatlamlarni o‘chirish
Palitradagi ajratilgan qatlamni va unda joylashgan obyektlarni o‘chirish uchun quyidagi
amallar bajariladi:
•
tugmasini bosish kerak;
•
Menudan Удалить (Delete) buyrug‘ini tanlab enter bosish kerak;
•
Menudagi Диспетчер объектов (Object Manager) buyrig‘idan Удалить слой
(Delete Layer) tanlanishi kerak
Master Grid, Master Guides, Master Desktop- standart qatlamlarini o‘chirich
mumkin emas.
Qatlamlarni fikserlash
Fikserlangan qatlam bitta butun hisoblanib unda joylashgan obyektlar
ajratilmaydi, o‘zgartirilmaydi, siljitilmaydi va uchirilmaydi. Fikserlanganlik belgisini
Диспетчер объекта (Object
Manager) panelidan qatlamlar satrida «kuk rangdagi kalam» joylashganligidan bilishga
bo‘ladi.
Qatlamlarni fikserlash uchun qalamning piktogrammasiga sichqoncha bilan
chertish kifoya, qalam o‘zinig rangini o‘zgartiradi. Ikkinch marta chertilsa fikserlash
qilinadi.
Qatlamlarni vaqtincha ekrandan olib qo‘yish
Fikserlangan qatlamni muharrilashga mumkin emas. Qatlamda joylashgan
obyektlar ekranda ko‘rinish beradi. Agarda foydalanuvchiga bu qatlam kerak bo‘lmasa
uni ekrandan olib qo‘yish mumkin. Bu uchun qatlamni ekrandan vaqtincha o‘chirib
qo‘yish imkoniyatlari mavjud.
Диспетчер объектов (Object Manager) panelidagi Свойства слоя (Layer Properties)
oynasidagi Видимыё (Visible) bayroqchasini belgilash (olib tashlash) orqali amalga
oshiriladi.
48
Мастер слоя (Master Layer)dan foydalanish
Qatlamni xossasi Свойства слоя (Layer Properties) oynasidan
Мастер слоя (Master Layer) ga bayroqcha qo‘yish yoki kontekst menudagi
Мастер-слой (Master) buyrug‘i hoqlagan qatlamni Мастер-слойga
aylantiradi. Uning vazifasi ko‘p sahifali hujjatlarda hamma sahifalaridagi
joylashgan obyektlar ko‘rinadigan holga keltiriladi.
Agarda faqat joriy sahifada ko‘rinadigan holga keltirish kerak bo‘lsa
Применить свойства слоя только к текущей страницы (Apply all
property changes to the current page only)ga bayroqcha qo‘yish
orqali
amalga oshiriladi.
Obyektlani bitta qatlamda ikkinchi qatlamga ko‘chrish
Har xil qatlamlarda joylashgan obyektlarni ko‘chirish va ulardan
nusqasini olishga bo‘ladi. Bu uchun menuning panelidagi Переместить на
слой (Move To Layer…) va Копировать на слой (Copy To Layer…)
buyruqlaridan foydalaniladi. Amal bajarilganda ekranda qatlam nomini
ko‘rsativchi yo‘nalishi chiqariladi.
Agarda obyektlarni joriy qatlamdan ko‘chirish kerak bo‘lsa u sichqoncha
bilan amalga oshiriladi. Bu uchun obyekt yoki obyektlar tuplamini tanlash
kerak va sichqoncha yordamida ko‘chrish kerak bo‘lgan joyga olib borib
quyiladi.
CorelDraw dasturida
maxsus effiktlar yaratish, menyular satrining
<
> bo‘limi orqali yoki uskunalar paneli yordamida amalga oshiriladi.
Biz quyidagi interaktiv uskunalardan foydalanib, effektlar yaratish tartibini
keltiramiz.
Эффекты (Effects) bo‘limi
Murakkab
turdagi
vektorlar
bilan
ishlash
menuning
Эффекты
(Effects)orqali bajariladi. Эффекты (Effects) yettita buyruqdan tashkil topgan
bo‘lib obyektlar yoki obyektlarning yig‘indisi ustida har xil effektlar bajaradi.
Перспектива (Add Perspective) buyrug‘i
49
Перспектива (Add Perspective) buyrug‘i Эффекты (Effects) menyusida
joylashgan bo‘lib obyektlarni perspektivasini yaratish uchun obyektlarni har xil
deformatsiya qiladi. Bu buyruq ajratilgan obyektni shtrixlangan
burchakalarida tortta
markerli ramkaga oladi. To‘griturtburchak ichida foydalanuvchi tomonidan gorizontal
va vertikal chiziqlarga deformatsiya berishga muljallangan tor joylashtirilgan.
Markerlarni silzitish orqali obyektni transformatsiya qiladi va bir yoki ikki nuqtali
perspektivasini olamiz. Perspektiva ko‘rinishini o‘zgartirish uchun nuqtalarni surish
kerak.
Эффекты (Effects) menyusidagi Копировать (Сору) buyrug‘i har xil effektlar
ruyhati chiqariladi Bu buyruq yordamida perspektiva parametrlarini ikkinchi
belgilangan obyektga qullasa bo‘ladi.
Berilgan buyrug‘da Удалить < effekt nomi > (Clear < effekt nomi >) bilan
effekt, perspektiva parametrlari uchiriladi.
Jild yoki Obloshka (Envelope) buyrug‘i
Эффекты (Effects) menudagi Оболочка (Envelope) buyrug‘i vektor obyektlarni
qobiqga qo‘yishni bajaradi..
CorelDRAW dasturida bu amal quyidagicha bajariladi:
•
Docker turidagi panel;
•
Свойства (Property Bar) asboblar satri;
•
Интерактивная оболочка (Interactive Envelope) asbobi
Dockers turidagi panelni ekranga chaqirish uchun:Windows menyusidan
Toolbars tanlaniladi va payda bo‘lgan oynadan chap tomonda Menus dan Customize
menyusi tanlaniladi.Oynani o‘ng tomonida ikkinchi kolonkada &Windows – &Dockers
menyusini ochamiz, birinchi kolonkadan Effects jildi ochiladi, va kerakli asbob
tanlaniladi (bizlar & Envelope buyruqni tanlaymiz) va Add, OK tugmalarini bosish
kerak. Shunday qilib bizlar Windows – Dockers
menyusiga Envelope buyruqni
qo‘shdiq.Amal bajarilganda ekranda Dockers turidagi Envelope paneli ko‘rinadi.
Интерактивная оболочка (Interactive Envelope) asbobni ishga tushirilsa
ajratilgan obyekt atrofida turtburchak paydo bo‘ladi, markerlarni silzitish orqali
obyektni hoxlagan shaklga olib kelishga bo‘ladi. Markerlarni silzitish to‘rta
muharrirlash rejimidan iborat:
1.
По прямой липни (Straight Line) rejimi qobiqning segmentlarini turg‘i chiziq
ko‘rinishida beradi.
50
2.
По дуге (Single Arc) rejimi segmantlarni duga ko‘rinishida beradi.
3.
По двойной дуге (Double Arc) rejimi ikkita duga ko‘rinishida beradi.
4.
Свободный режим (Unconstrained Mode) rejimi qobiq konturlarini Форма
(Shape) asbobi bilan muharrirlaganday o‘zgartirish mumkin. Bu deganimiz tayanch
nuqtalar va boshqarich richaglar bilan ishlash imkoniyati tugiladi. Obyektga tayanch
nuqta qo‘shish yoki uni olib tashlash mumkin bo‘ladi.
Yuqoridagi uchta rejimni maxsus tugmalar bilan amalga oshirsa bo‘ladi:
•
tugmasini ushlagan holda silzitish qarama-qarshi nuqtani berilgan
yonalish boyicha siljidi.
•
tugmasini ushlagan holda silzitish qarama-qarshi nuqtani berilgan
yonalishga qarshi yo‘nalishga siljitadi
•
( + ) tugmalari bilan ushlagan holda silzitish tayanch nuqta
qolgan uchta nuqtalarni bir-biriga teskari tomanga silzitishni taminlaydi.
Добавить готовую оболочку (Add Preset) tugmasi tayor qobiqlar ruyxatidan
bittasini tanlashni bildiradi.
Dasturda qobiqni muharrirlashdan tashqari qobiqni xaritalashning to‘rtta usuli
mavjud:
1.
Угловой (Putty) rejimi burchakdagi tayanch nuqtaga markerlar qo‘yishni
bildiradi.
2.
Оригинальный (Original) rejimi burchak markerlari burchak tayanch nuqtalarda
joylashtiriladi, boshqa tayanch nuqtalar qobiq chizig‘iga bo‘lib beriladi.
3.
Горизонтальный (Horizontal) rejimi obyektni gorizontal chiziqlarini saqlagan
holda
joylashtiradi
4.
Вертикальный (Vertical) rejimi obyektni vertikal chiziqlarini saqlagan holda
joylashtiradi Cохранить прямые (Keep lines) bayroqchasi obyektdagi
to‘grichiziqni saqlashni bildiradi.
Har xil o‘zgartirishlarni Свойства (Property Bar) panelidan yoki Эффекты
(Effects) menyusidan Отменить обводку (Clear Envelope) buyrug‘i bilan orqaga
qaytariladi.
Пошаговый переход (Blend) buyrug‘i
Эффекты (Effects) menyusidagi Blend (Пошаговый переход) buyrug‘i
obyektning bir shaklidan ikkinchisiga o‘tganda bajarilgan ketma-ketlikni ko‘rsatadi.
CorelDRAW dasturida bu effektlarni quyidagicha boshqaramiz:
51
•
Docker tipidagi panel;
•
Свойства (Property Bar) asboblar satri;
•
Интерактивный переход (Interactive Blend) asbobi.
Bu effektning eng yaxshi berilgani Docker tipidagi panelda ,u turtta : Шаги (Steps),
Ускорение
(Acceleration), Превращение цвета (Color Direction) и Разное (Miscellaneous)
tugmalaridan iborat.
Amaldi bajarish uchun asbob ishga tushiriladi kursor yordamida obyekt tanlanadi
sichqoncha tugmasi bosilib shtrix chizigini oxirgi olingan obyektgacha suramiz.
Natijada bajarilgan amallar guruhi nomayon bo‘ladi.