nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 242/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
266
Psixologik lug‘atda shunday izoh beriladi: "Refleksiya - faqat sub’ektning o‘z-
o‘zini bilishi va tushunishi emas, balki boshqalar uning shaxsiy xislatlari, his qilish
tuyg‘usi va bilish (kognitiv) tasavvurlarini bilish hamda tushunishini aniqlab
olishini ham anglatadi.
Innovatsionlik pedagogik jarayonni ifodalab, nafaqat uning didaktik qurilmasiga,
balki o‘qituvchining ijtimoiy mohiyatli natijalari va ruhiy qiyofasiga ham
taalluqlidir.
Innovatsionlik ochiqlikni, boshqalar fikrining tan olinishini bildiradi.
O‘qituvchining innovatsion faoliyati turli xildagi qarashlarning to‘qnashuvi va
o‘zaro boyitilishi dinamikasida amalga oshishini ko‘zda tutadi.
O‘qituvchining innovatsion faoliyatini samarali amalga oshirish bir qator shart-
sharoitlarga bog‘liq. Unga o‘qituvchining tayinli muloqoti aks fikrlarga nisbatan
beg‘araz munosabat, turli holatlarda ratsional vaziyatning tan olinishini uqtirishga
tayyorligi kiradi. Buning natijasida o‘qituvchi o‘z bilim va ilmiy faoliyatini
ta’minlaydigan keng qamrovli mavzu (motiv)ga ega bo‘ladi.
O‘qituvchi faoliyatida o‘z-o‘zini faollashtirish, o‘z ijodkorligi, o‘z-o‘zini bilishi va
yaratuvchiligi mavzu (motiv)lar muhim ahamiyat kasb etadi. Bu esa o‘qituvchi
shaxsining kreativligini shakllantirish imkoniyatini beradi.
Yangilik kiritishning muhim sharti muloqotning yangi vaziyatini tug‘dirishdir.
Muloqotning yangi vaziyati - bu o‘qituvchining o‘z mustaqillik mavqeini,
dunyoga, pedagogik fan, o‘ziga bo‘lgan yangi munosabatni yarata olish
qobiliyatidir. O‘qituvchi o‘z nuqtai nazarlariga o‘ralashib qolmaydi, u pedagogik
tajribalarning boy shakllari orqali ochilib, mukammallashib boradi. Bunday
vaziyatlarda o‘qituvchining fikrlash usullari, aqliy madaniyati o‘zgarib boradi,
hissiy tuyg‘ulari rivojlanadi.
Keyingi sharti - bu o‘qituvchining madaniyat va muloqotga shayligi
.
O‘qituvchining innovatsion faoliyati voqelikni o‘zgartirishga, uning
muammolari va usullarini yechishni aniqlashga qaratilgandir.
O‘qituvchi va talaba o‘rtasidagi muloqot namunasining o‘zgarishi innovatsion
faoliyat shartlaridan biridir.
Yangi munosabatlar an’analarda bo‘lganidek, qistovlar, hukmga bo‘ysunish kabi
unsurlardan holi bo‘lishi lozim. Ular tenglarning hamkorligi, o‘zaro boshqarilishi,
o‘zaro yordam shaklida qurilgan bo‘lishi darkor. Ular munosabatlaridagi eng
muhim xususiyati bu o‘qituvchi va talabaning ijoddagi hamkorligidir.
Innovatsion faoliyat quyidagi asosiy funksiyalar bilan izohlanadi:
kasbiy faoliyatning ongli tahlili;
me’yorlarga nisbatan tanqidiy yondashuv;
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 418/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
456
заинтересованы в таких выпускниках
заведений общего среднего
образования и профессионального образования, которые
имеют высокий
уровень
компетенций:
инновационных,
адаптивных,
социально-
профессиональных,
интеллектуальных,
психолого-педагогических,
информационно-коммуникационных и т.д.
В настоящее время развивается «рынок труда» и «рынок личностей»,
предъявляющих к подрастающему поколению высокие требования.
Сегодняшним выпускникам в скором будущем предстоит принять на себя все
бремя проблем, которые необходимо решать в постиндустриальном обществе
современных цивилизованных рыночных отношений. В этой связи, одной из
приоритетных задач современной школы становится создание условий для
формирования конкурентоспособной личности,
способной самостоятельно,
результативно, ответственно и морально решать общественные и свои
личные (профессиональные и непрофессиональные) проблемы. Создание
соответствующих
условий
для
развития
личности
участников
образовательного процесса
позволит,
учебным заведениям
повысить
качество подготовки
выпускников и специалистов-профессионалов,
к
профессиональному
самоопределению,
самостоятельной
жизни,
самореализации, социализации, и сформировать высокий уровень их
конкурентоспособности
в быстроизменяющихся условиях инновационных
преобразований.
Именно поэтому особое значение приобретает актуальность и важность
изучения и решения проблемы «научно-методического обеспечения
формирования компетентностей конкурентоспособности личности в
условиях инновационной деятельности», которая является одной из
составляющих темы «Научно-методическое обеспечение подготовки учителя
к реализации компетентно-ориентированного обучения».
С целью подготовить учителя к реализации компетентностно-
ориентированного обучения необходимо определить и сформировать
ключевые компетентности в учащихся, но прежде всего, ими должен
овладеть и сам учитель. Как можно научить кого-нибудь тому, в чем сам не
компетентен? При этом, чтобы производить эффективную трансформацию в
учащихся при формировании ключевых компетентностей, учителю нужно
овладеть объективными научными знаниями об их индивидуальных
особенностях. А для этого необходимо овладеть навыками использования
инструментарием
психологической
диагностики
и
коррекционно-
развивающими методами, особое внимание требует изучения вопроса
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 415/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
452
2. President Decree 4947 “On Uzbekistan’s development strategy “ February 7,
2017.
3. Bhela, B. 1999. Native language interference in learning a second
language:
4. Exploratory case studies of native language interference with target
language usage. 1 (1), 22-31.
5 Carstair-McCarty, Andrew. 2002. An Introduction to Morphology: Words
and t heir Structure. Edinburgh: Edinburgh University Press Ltd.
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
453
2-SHO`BA: TA’LIMDA NEYROLINGVISTIK
DASTURLASHNING AMALIY ASOSLARI
2-СЕКЦИЯ:ПРАКТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ
ЕЙРОЛИНГВИСТИЧЕСКОГО ПРОГРАММИРОВАНИЯ
В ОБРАЗОВАНИИ
SECTION 2: PRACTICAL BASIS OF NEUROLINGUISTIC
PROGRAMMING IN EDUCATION
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
|
| |
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr

|
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr Pdf ko'rish
|
bet | 416/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
454
Чудакова Вера Петровна,
доктор PhD по психологическим наукам; старший научный сотрудник,
тренер, мастер-практик системного NLP и глубинного консультирования;
коуч. Институт педагогики Национальной академии педагогических наук
Украины; Институт психологии имени Г. С. Костюка Национальной
академии педагогических наук Украины
Номер телефона ( с кодом)
+380987167380
E-mail
nika777vera@gmail.com
РЕАЛИЗАЦИЯ ТЕХНОЛОГИИ И РЕФЛЕКСИВНО-
ИННОВАЦИОННОГО ТРЕНИНГА «СОВРЕМЕННЫЕ
ПСИХОТЕХНОЛОГИИ ФОРМИРОВАНИЯ КОМПЕТЕНТНОСТЕЙ
КОНКУРЕНТОСПОСОБНОСТИ ЛИЧНОСТИ В УСЛОВИЯХ
ИННОВАЦИОННОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ», С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ
ПРАКТИК NLP
Аннотация:
В статье представлен общий дизайн, структура авторской
«Психолого-организационная технологии формирования компетентностей
конкурентоспособности личности в условиях инновационной деятельности»
(В. Чудакова). Описаны модели ее реализации: 1). «Диагностическая модель
экспертизы
компетентностей
конкурентоспособности
личности»;
2). «Коррекционно-развивающая
модель».
Раскрыто
содержание
рефлексивно-инновационного тренинга «Современные психотехнологии
формирования компетентностей конкурентоспособности личности в
быстроизменяющихся
условиях
инновационной
деятельности»,
с
использованием практик NLP.
Ключевые слова:
конкурентоспособность личности, психолого-
организационная
технология,
инновационная
деятельность,
инновационность, экспертиза, психокорекция, рефлексивно-инновационный
тренинг, коучинг основанный NLP.
Annotation:
The article presents the general design, structure of the author's
«Psychological and organizational technologies for the formation of competencies
of a person's competitiveness in the context of innovative activity»
(V. Chudakova). Models of its implementation are described: 1). «Diagnostic
model for the examination of the competence of a person's competitiveness»; 2).
«Correctional and developmental model». The content of the reflexive-innovative
training «Modern psychotechnologies of the formation of competencies of the
|
| |
Uslubiy ta’minot va mashg‘ulot jihozlanishi

|
Uslubiy ta’minot va mashg‘ulot jihozlanishi
|
bet | 257/517 | Sana | 01.07.2021 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #15312 |
Uslubiy ta’minot va mashg‘ulot jihozlanishi: VR-1; VR-5; VR-20; VR-100 qo’l torozi va toshlar (DTST 7328-61); VKT-1000 torozi (DTST 7328-61); turli kattalikdagi hovonchalar dastasi bilan; tozalangan suv uchun byurеtka; pipеtkalar, shisha voronka; o’lchov silindirlari; diamеtri 10-15 sm li chinni kosacha; paxta; doka; filtr qog’ozi; pеrgamеnt qog’ozi; mumlangan qog’oz kapsulalari; qo’ng’ir rangli (OS, OS-1 navli) va rangsiz (MTO navli) hajmi 50 va 100 ml li shisha idishlar, ular uchun polietilеn probkalar va burama plastmassa qopqoqlar; ”Ichish uchun”, „Sirtki”, „Kukun dori” dеgan asosiy va „Bolalar uchun”, „Salqin joyda saqlansin”, „Yorug’lik tushmaydigan joyda saqlansin”, „Qollashdan oldin chayqatilsin” kabi qo’shimcha yorliqlar va kraxmal shilimshig’i.
Asosiy matn
|
| |
«Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического програмирования» - bet 248

“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
273
Nabijanov Yusufjon Inomiddin o‘g‘li
NamDU lingvistika: o‘zbek tili 2-kurs magistranti
yusufjonnabijanov@gmail.com
GRAFIK ORGANAYZER TURLARI
Annotatsiya:
Ushbu maqolada bir necha grafik organayzer turlari haqida so‘z
boradi. Til ta’limi samaradorligini oshirishda grafik organayzerlarning har biridan
oqilona foydalanish mumkinligi yoritilgan.
Kalit so‘zlar:
“Semantik xaritalar” (“Semantic maps”), “KWL diagrammasi”,
“Compare & contrast matrix” (“Taqqoslash va farqlash matritsasi”), “Iyerarxiya
diagrammasi” (“Hiyerarchy diagram”), “Asosiy tushunchalar xaritasi” (“Main
concepts map”), “Ko‘p ma’noga ega xarita” (“Multiple meaning map”), “Word
web” (“So‘z tarmoqlari”), “Venn diagrammasi” (“Venn diagram”), “Uch ustunli
eslatma” (“Three column notes”), “Taqqoslash va farqlash xaritasi” (“Compare
and contrast map”), “Doira organayzeri” (“Circle organizer”).
Аннотация:
В этой статье рассматриваются несколько типов графических
органайзеров. Каждый из графических органайзеров можно использовать с
умом для повышения эффективности обучения языку.
Ключевые слова:
«Семантические карты», «Диаграмма KWL», «Матрица
сравнения и сопоставления», «Диаграмма иерархии», «Базовые концепции,
«Карта основных концептов »,« Карта множественных значений », « Веб
Word», « Диаграмма Венна »), «Три колонки», «Сравнить и сопоставить
карту», «Круглый органайзер».
Abstract:
This article discusses several types of graphic organizers. Each of the
graphic organizers can be used wisely to improve your language learning
efficiency.
Keywords:
Semantic Maps, KWL Diagram, Comparison and Comparison Matrix,
Hierarchy Diagram, Basic Concepts, Basic Concept Map, Multiple Meanings Map,
Web Word, Venn Diagram ), "Three Columns", "Compare and Match Map",
"Round Organizer".
Grafik organayzerlarni turli xil ko‘rinishlarda shakllantirish mumkin. Eng
avvalo, grafik tashkilotchilar “vizual tasvirlar” ekanligini unutmasligimiz kerak.
Ushbu vizual tasvirlar, so‘zlar, tasviriy va konseptual, iyerarxik, siklik va ketma-
ketlik kabi ramziy naqshlarni o‘z ichiga olganligi sababli ular og‘zaki, vizual va
mantiqiy ta’lim uslublari yordamida talabalar bilan samarali bo‘lib tuyuladi[3, 3].
|
Turli xil fayl turlari va ulardan foydalanishni

Turli fayllarni eksport va import qilish
Yuqorida o‘rgangan bilimingizga qaramay, maʼlumot faylini
import qilish zarur boʻlgan holatlar haligacha koʻp uchraydi.
Ushbu talab tufayli turli dasturlar tushuna oladigan standart
fayl turlari ishlab chiqilgan.
Standart turdagi fayllarga misollar: ovozli ma’lumot uchun
.mp3 fayl kengaytmasi, grafik ma’lumot uchun .gif va .jpg fayl
kengaytmasi, matn va elektron jadvalli maʼlumotlar uchun ham
standart fayl turlari mavjud.
Agar elektron jadvalni
comma separated values (vergul bilan
ajratilgan qiymat, .csv) formatida saqlasangiz, u har qanday
elektron jadval dasturida ishlatilishi mumkin. Ushbu formatdagi
fayl elektron jadval turidan farq qilib, har qanday .csv
kengaytmali faylda bor dona jadval boʻlishi mumkin va u katak,
ustun yoki formatlash xususiyatlarini saqlamaydi; formulani
ham saqlamaydi. Maʼlumotlar o‘zaro vergul bilan ajratilgan
holda matnli fayl shaklida saqlanadi.
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 245/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
270
masalalarni hal qilish, bir qarorga kelish, oqilona ish tutish, voqea-hodisalarni
oldindan koʻra bilish layoqati. Intellekt tarkibiga idrok qilish, xotirlash, fikr
yuritish, soʻzlash va h.k. psixik jarayonlar kiradi. Intellektning rivojlanishi tug'ma
isteʼdod, miya imkoniyatlari, joʻshqin faoliyat, hayotiy tajriba kabi ijtimoiy
omillarga bogʻliq[1].
Amerikalik tadqiqotchi Devid Veksler uchun intellekt "bu shaxsning oqilona
harakat qilish, oqilona fikrlash va hayot sharoitlariga bardosh bera oladigan global
qobiliyatidir"[3].
Intellektni umumlashtirish mumkin emas: har bir inson o‘zining iste'dodi, kuchli
va zaif tomonlariga ega. Masalan, arifmetik hisoblashga no‘noq insonni
boshqalarga nisbattan aqlsiz yoki qobiliyatsiz deb ayta olmaymiz. Arifmetikasi zaif
insonlar, boshqa sohalarda masalan lingvistikada yoki ijtimoiy sohalarda iqtidorli
bo‘lishi mumkin.
Yuqori intellektual salohiyatga ega bo’lish uchun, ko’proq kitob o’qish, uni
mutolaa qilish va aqliy mashqlarni bajarish talab qilinadi. Jismoniy mashqlar
mushaklarni rivojlantirgani kabi, aql mashqlari miyani rivojlantiradi. Muntazzam
aql mashqlarini bajarib borish, miyani chidamliligini oshiradi va fikrlash qobiliyati
yaxshilanadi. Muntazzam mashqlar orqali diqqatni jamlay olish qobiliyati
yaxshilandi.
Intellekt turli xil aqliy qobiliyatlar majmuidir. Masalan, munosabatlar
o‘rtasidagi o‘zaro aloqadorlikni aniqlash va xulosalar chiqarish, muammolarni
mantiqiy fikrlash orqali hal qilish va notanish vaziyatlarda to‘g'ri harakat qilish
qobiliyati.
Dasturlashni o’rgatish davomida ushbu qobiliyatlarni rivojlantirish mumkin.
Dasturlashni o’rgatish davomida lingvistik intellektni rivojlantirish uchun
dasturchi avvalambor lingvistik intellekt mashqlarini bajarib, so’ng uni dasturlashi
kerak bo’ladi.
Lingvistik intellekt mashqlariga quyidagilarni kiritish mumkin:
1.
So’zlarni ma’no jihatidan guruhlarga bo’lish, ularni umumlashtiruvchi
xususiyatni topish, qatordan ortiqcha so’zni aniqlash.
2.
Gaplarni ma’no jihatidan tahlil qilish, ularni chinligini abaholash.
3.
So’zlarning boshlanish va oxirini to’g’ri topa olish
4.
So’zlarni ma’no jihatidan qanday munosabatni ifodalashini (umulashtirish,
butun-bo’lak, oqibat…) topa olish.
5.
Otga mos felni topish.
6.
So’zning sinonim, omonim va antonimini topa olish.
Ushbu topshiriqlarni shakllantirib, dasturlash tili bilan integratsiya qilish mumkin.
|
| |
-LABORATORIYA MASHG’ULOTI - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

8-LABORATORIYA MASHG’ULOTI
MAVZU: Bolalarga mo‘ljallangan qattiq va yumshoq dori turlari texnologiyasi
Mavzuni ahamiyati: Pеdiatriya amaliyotida ishlatiladigan zamonaviy qattiq va yumshoq dorilarni tayyorlash, sifatini baholash asoslarini o’zlashtirish. Bolalar amaliyotida qo’llaniladigan yordamchi moddalarni qollash asoslarini o‘rganish.
Vaziyatli masalalar:
1. „Quyida kеltirilgan tarkibda bеrilgan dozalar to’g’riligini hisoblang.” – dеgan vazifaga talaba „Rеtsеpt to’g’ri bеrilgan” - dеb javob qaytardi. Talabaning fikri to’g’rimi, javobni hisob-kitob bilan tasdiqlang:
Rp: Dimedroli
Ephedrini hydrochloridi ana 0,03
Sacchari 0,3
M.f.pulv.
D.t.d. N 10
S. Bir poroshokdan kuniga 3 mahal (8 yoshli bolaga).
2. Yumshoq dori turlaridan bolalar amaliyotida eng istiqbolli deb shamchalar hisoblanadi, chunki ular in’eksion dori turiga tenglashtirilib, ularni o‘rnini bosuvchi deb hisoblanadi. Fikrni asoslang va misollar bilan kengaytiring…
3. Surtma va pastalar, bolalarni teri kasalliklarida keng ishlatiladi (tanin surtmasi). Ayrim surtmalar bolalar uchun ishlatishga qat’iyyan man etiladi. Bularga tarkibida xloroform, mentol, kamfora ("Efkamon", kamfora surtmasi, "Sapiniment", "Murakkab metilsalitsilat linimenti" va b.), kamoraning spirtli eritmasini, kamfora va salitsilat kislotasining spirtli eritmasini hamda borat kislotasini saqlaydigan dori turlarini qo‘llash mutlaqo mumkin emas. Fikrni asoslang va misollar bilan kengaytiring…
Taklif etilgan vaziyatli masalalar «Bumerang» ilg‘or pedagogik texnologiya usulida muhokama etilishi kerak.
|
Lingvistik intellekt mashqlari - «Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы...

“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
272
4.
gul(_ _ _) sur(_ _ _) bu(_ _ _) tu(_ _ _) choy(_ _ _)
5.
bay(_ _ _) chi(_ _ _) baqi(_ _ _) ta(_ _ _) yap(_ _ _)
Dastur tuzish uchun topshiriq:
5 ta so’zning oxiri bo’la oladigan bo’g’inni
toping. So’zlarni natija.txt fayliga tagma-tag yozib qo’yuvchi dastur tuzing.
bio(_ _ _), filo(_ _ _), epi(_ _ _), dia(_ _ _), mono(_ _ _)
Dastur kodi
:
from
math
import
*
a=
open
(
'natija.txt'
,
'w'
)
a.write(
'biolog
\n
filolog
\n
epilog
\n
dialog
\n
monolog'
)
a.close()
Natija:
Lingvistik intellekt mashqlarining asosiy afzalligi shundan iboratki, yuqoridagi
misolda keltirilgan singari mashqlarni ko’plab tuzish mumkin. Ularni dasturlashni
topshiriq berib, o’qituvchi har bir o’quvchi uchun individual dasturlash
topshiriqlarini berishi va o’quvchi layoqatidan kelib chiqib yondashishi mumkin
bo’ladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi .// Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil 2.
Ричард Нисбетт Что такое интеллект и как его развивать// «Альпина
Диджитал» 2009-yil
3. Мартин Симон Развитие интеллекта и подготовка к тестам//
СанктПетербург 2010
4. Kamalova Nilufar Intellektni rivojlantirish. IQ testlarning qo’llanilishi//
“Durdona” nashriyoti, Buxoro 2021 yil ISBN 978-9943-7898-0-0
Matnni kodlash - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

|
9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari Pdf ko'rish
|
bet | 230/382 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 132,8 Mb. | | #103163 |
Bog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslikMatnni kodlash
.txt fayl kengaytmasidan foydalanish – matnni qanday
saqlanganini bilmasdan ham matnli faylni almashinish mumkin
ekanligini anglatadi. Agar matnli faylni boshqa dasturlash
tilidan foydalanuvchi insonlar yoki boshqa kompyuter tizimlari
foydalanuvchilari bilan almashmoqchi bo‘lsangiz hamda
ochish yoki saqlash amallarini bajarish uchun standart fayl
kengaytmasidan foydalangan ma‘qul.
Sizning ekraningizdagi matn matnli fayl shaklida saqlansa ham
kompyuter xotirasida raqamli qiymat sifatida saqlanadi va
kompyuter bu qiymatni siz oʻqiy oladigan belgiga oʻgiradi. Buni
kodlash standarti yordamida amalga oshiradi.
Kodlash standarti – biror belgi terilganda, ushbu matnli
belgiga raqamli qiymat beradigan raqamlash sxemasi
hisoblanadi. Belgilar toʻplami alifbo belgilari, raqamlar va
boshqa belgilardan iborat boʻlishi mumkin. Turli tillarda
odatda turli xil belgilar toʻplamidan foydalniladi.
Xulosa
●
Tarkibidagi maʼlumotni bilib olishni osonlashtirish uchun faylni nomlashda mazmunli nomdan foydalaning.
●
Fayllarni ierarxik tuzilishda saqlang.
●
Ma’lumotlarni siqish texnologiyasi hech qanday maʼlumot yoʻqolmasligi uchun asosan hujjatlar, matn va raqamli maʼlumot uchun
ishlatiladi.
●
Yoʻqotishli siqish maʼlumotning baʼzi bitlarini oʻchirish, keraksiz maʼlumotlarni oʻchirib tashlash yordamida fayl hajmini kamaytiradi.
●
Zip siqish texnologiyasi – bu namunalarni aniqlash va bitta belgi bilan almashtirish yordamida ishlaydigan, yoʻqotishsiz siqish
turidir.
●
Hujjatni chop etish mumkin boʻlgan juda koʻp turdagi formatlar mavjud boʻlib, chop etilishi kerak boʻlgan formatni oʻylab topishingiz
va tasavvur qilishingiz muhim ahamiyat kasb etadi.
ASCII va Unicode atamalari haqida tadqiqot olib boring va
ular nima ekanligi hamda .txt fayllari bilan qanday ishlashi
haqida hisobot yozing.
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 249/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
274
Keltirilgan iqtibosdan foydalangan holda grafik organayzerga quyidagicha ta’rif
berish mumkin: “Grafik tashkilotchi – bu mavzu bo‘yicha bilim va tushunchalarni
yorliqlar yordamida mantiqiy naqshga joylashtirish orqali konsepsiya yoki
mavzuni ifodalash uchun ishlatiladigan vizual ramkadir”[3; 2]. Xaritalar,
grafikalar, diagrammalar yoki klasterlar deb nomlangan turli xil grafik
tashkilotchilar mavjud[3; 2].
Grafik organayzerlarning bir nechta turlari mavjud bo‘lib, ularning har biri
o‘ziga xos vazifani amalga oshiradi. Masalan, “Semantik xaritalar” (“Semantic
maps”) o‘quvchilarning vaqtini tejashga yordam beradi va talabalar allaqachon
bilgan narsalariga ma’lumot qo‘shadi[3; 19].
Grafik organayzerlarning bir nechta tasniflari bo‘lib, ularni ishlatilish holatiga
qarab klassifikatsiyalashtirilgan.
Grafik organayzerlar o‘qish, matnni tahlil qilish mahoratini o‘rgatuvchi
samarali vositalar ekanligini muallifi Hoang Tang Duc bo‘lgan “Graphic
organizers – effective tools for teaching reading skills” maqolasida keng yoritilgan
bo‘lib, ushbu maqolada aynan oltita asosiy grafik tashkilotchilar: “Venn
diagrammasi”, “Sabablar va natijalar xaritasi”, “Muammolar va yechimlar
xaritasi”, “Taqqoslash va farqlash matritsasi”, “Tarmoq daraxti” va “KWL
diagrammasi” kabilar hamda ularning tavsiflari berilgan[3].
Hoang Tang Duc tomonidan olib borilgan tadqiqotlarni o‘zida mujassam
qilgan yuqorida nomi qayd etib o‘tilgan maqolada matnni o‘qish, o‘rganish hamda
tahlil qilishda aynan ana shu oltita grafik tashkilotchilarning ustuvor vazifalari
belgilab berilgan.
Ushbu grafik organayzerlardan
“KWL
diagrammasi”
bizning metodik
ta’limda ham keng tarqalgan va ishlatib kelinmoqda. Ushbu grafik tashkilotchisi
o‘zbek metodikasi sohasida “BBB” metodi sifatida qayd etilgan. Hatto
maktablarda
ham
aynan
ushbu
grafik
tashkilotchisidan amaliy mashg‘ulotlarda mavzuni
o‘zlashtirish jarayonida keng foydalaniladi.
K-W-L (Ogle, 1986) jadvali o‘quvchilarga nimani
bilishini (K), nimani bilmoqchi ekanligini (W) va
nimani o‘rganganligini (L) mavzuni o‘qish yoki
tadqiq qilishda yordam beradi. Bu o‘quvchilarni
oldingi bilimlarini ishga solish va o‘rganish uchun
o‘zlarining maqsadlarini belgilashga imkon berish
orqali ularni takomillashtirish uchun samarali vizual vositadir[3; 15].
“KWl jadvali” uch ustundan iborat bo‘lib, har bir ustunning tepasiga K, W, L
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 243/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
267
kasbiy yangiliklarga nisbatan shaylik;
dunyoga ijodiy yaratuvchilik munosabatida bo‘lish;
o‘z imkoniyatlarini ro‘yobga chiqarish, o‘z turmush tarzi va intilishlarini
kasbiy faoliyatida mujassam qilish
.
Demak, o‘qituvchi yangi pedagogik texnologiyalar, nazariyalar, konsepsiya-
larning muallifi, ishlab chiqaruvchisi, tadqiqotchisi, foydalanuvchisi va
targ‘ibotchisi sifatida namoyon bo‘ladi.
Hozirgi jamiyat, madaniyat va ta’lim taraqqiyoti sharoitida o‘qituvchi innovatsiya
faoliyatiga bo‘lgan zaruriyat quyidagilar bilan o‘lchanadi:
ijtimoiy-iqtisodiy yangilanish ta’lim tizimi, metodologiya va o‘quv
jarayoni texnologiyasining tubdan yangilashni talab qiladi. Bunday sharoitda
o‘qituvchining innovatsiya faoliyati pedagogik yangiliklarni yaratish, o‘zlashtirish
va foydalanishdan iborat bo‘ladi;
ta’lim mazmunini insonparvarlashtirish doimo o‘qitishning yangi tashkiliy
shakllarini, texnologiyalarini qidirishni taqozo qiladi;
pedagogik yangilikni o‘zlashtirish va uni tatbiq etishga nisbatan
o‘qituvchining munosabati xarakteri o‘zgarishi.
O‘qituvchining innovatsion faoliyati tahlili yangilik kiritishning samaradorligini
belgilovchi muayyan me’yorlardan foydalanishni talab qiladi. Bunday me’yorlarga
- yangilik, maqbullik (optimalnost), yuqori natijalilik, ommaviy tajribalarda
innovatsiyani ijodiy qo‘llash imkoniyatlari kiradi
Yangilikpedagogik yangilik me’yori sifatida o‘zida taklif qilinadigan yangini,
yangilik darajasi mohiyatini aks ettiradi. Pedagog olimlar yangilikning qo‘llanish
mashhurligi darajasi va sohasiga ko‘ra farqlanadigan mutlaq, chegaralangan
mutlaq, shartli, sub’ektiv darajalarini farqlaydilar.
Maqbullik me’yori o‘qituvchi va talabaning natijaga erishish uchun sarflangan
kuch va vositalarini bildiradi.
Natijaliliko‘qituvchi faoliyatidagi muayyan muhim ijobiy natijalarni bildiradi.
O‘qituvchining innovatsion faoliyati o‘z ichiga yangilikni tahlil qilish va unga
baho berish, kelgusidagi harakatlarning maqsadi va konsepsiyasini shakllantirish,
ushbu rejani amalga oshirish va tahrir qilish, samaradorlikka baho berishni qamrab
oladi.
Innovatsion faoliyatning samaradorligi pedagog shaxsiyati bilan belgilanadi.
Shunday qilib, intrgratsion differesial ta’limda o‘qituvchi inovatsion kasbiy-
pedagogik mahoratini rivojlantirishda, uning umumiy, siyosiy va kasbiy
tayyorgarligini malaka oshirish jarayonida ta’minlashda, aniqrog‘i, tinglovchilarda
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 254/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
279
- axborotni o'zlashtirish va undan foydalanish maqsadida o'qish.
Badiiy va axborot (ommabop) matnlarni o'qishda tadqiqot o'qish qobiliyatining
to'rtta guruhini baholaydi:
- aniq berilgan ma'lumotlarni topish;
- xulosalarni shakllantirish;
- axborotni talqin qilish va umumlashtirish;
- matn mazmuni, lingvistik xususiyatlari va tuzilishini tahlil qilish va baholash.
Tadqiqot natijalarini sharhlash imkonini beruvchi omillar holati to'g'risida
ma'lumot to'plash uchun so‘rovnomalar to'plami quyidagilarni o'z ichiga oladi:
• O’quvchilar so'rovnomasi;
• O'qituvchi uchun so'rovnoma;
• Ota-onalar uchun so'rovnoma;
• Maktab ma'muriyati uchun so'rovnoma.
2021-yilda tadqiqot birinchi marta kompyuter asosida olib boriladi. Ammo
O‘zbekiston o‘quvchilari birinchi marta qatnashayotganligi sababli yozma, qogʻoz
shaklda o‘tkazildi.
Joriy yilning 5-14-aprel kunlari Oʻzbekiston maktablaridagi 4-sinf
oʻquvchilarining matnni oʻqib tushunish darajasini baholash boʻyicha (PIRLS)
xalqaro tadqiqotlar oʻtkazildi. 2001-yildan beri har besh yilda bir marotaba
oʻtkazib kelinayotgan ushbu tadqiqotlarda mamlakatimiz ilk marotaba, dunyoning
60 dan ortiq davlatlari qatorida ishtirok etdi.
Taʼlim sohasidagi yutuqlarni baholash xalqaro assotsiatsiyasi (IEA)
tomonidan amalga oshirilayotgan mazkur tadqiqot oʻquvchilarning umumiy oʻrta
taʼlim muassasalarining boshlangʻich sinfida toʻrt yil mobaynida qay darajada
bilimga ega boʻlganliklarini aniqlab, butun dunyo boʻylab qiyosiy tahlil oʻtkazadi.
Mazkur tadqiqotlarda respublikamizdagi 180 ta maktabda tahsil oluvchi 5
948 nafar 4-sinf oʻquvchilari hamda ularning ota-onalari, maktab direktorlari va
sinf rahbarlari ishtirok etishi koʻzda tutilgan boʻlib, tadqiqotda ishtirok etuvchi
maktablar va oʻquvchilar tasodifiylik tamoyillari asosida tanlangan. Bunda
maktablardagi taʼlim tili, shahar yoki qishloqda joylashganligi va oʻquvchilar soni
kabi mezonlar ham inobatga olindi.
PIRLS asosiy tadqiqoti qogʻoz shaklida oʻtkazildi va unda 4-sinf
oʻquvchilari matnni oʻqib tushunish darajalarini baholovchi test topshiriqlarini
bajardilar hamda taʼlimga qiziqishlari, uy va maktab sharoitlari toʻgʻrisidagi
shaxsiy fikrlarini namoyon etuvchi oʻquvchi soʻrovnomasini toʻldirdilar.
Shuningdek, ishtirokchi maktablar rahbarlari va tanlangan sinf rahbarlari taʼlim
muassasasidagi taʼlim muhitini oʻrganuvchi maktab va oʻqituvchi soʻrovnomasini,
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 417/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
455
competitiveness of an individual in the rapidly changing conditions of innovative
activity», using the NLP practices, is disclosed.
Key words:
individual competitiveness, psychological and organizational
technology, innovative activity, innovativeness, expertise, psychocorrection,
reflexive and innovative training, coaching based on NLP.
Annotatsiya:
Maqolada umumiy dizayn, tuzilishi muallifning «Innovatsion
faoliyat
kontekstida
shaxsning
raqobatbardoshligi
kompetentsiyalarini
shakllantirishning psixologik va tashkiliy texnologiyalari» (V. P. Chudakova) ning
umumiy dizayni, tuzilishi keltirilgan. Uni amalga oshirish modellari tavsiflangan:
1). «Shaxsning raqobatbardoshligi kompetentsiyasini tekshirishning diagnostik
modeli»; 2). «Tuzatuvchi va rivojlanish modeli». NLD amaliyotlaridan
foydalanilgan holda refleksiv-innovatsion trening «Innovatsiyalarning tez
o'zgaruvchan
sharoitida
shaxsning
raqobatbardoshligi
kompetentsiyalarini
shakllantirishning zamonaviy psixotexnologiyasi»,.
Kalit so'zlar:
individual raqobatbardoshlik, psixologik va tashkiliy
texnologiya, innovatsion faoliyat, innovatsionlik, ekspertiza, psixokorreksiya,
refleksiv va innovatsion trening, NLD asosidagi murabbiylik.
Характеристикой современного общества и сферы образования XXI века
становится рынок компетенций и компетентностей в условиях быстро
меняющихся инновационных преобразований. В Законе Украины «Об
образовании» указано, что
«компетентность
– динамическая комбинация
знаний, умений, навыков, способов мышления, взглядов, ценностей, других
личных качеств, что
определяет способность личности успешно
социализироваться, проводить профессиональную и/или дальнейшую
учебную деятельность»
.
Обращаясь к проблеме, разработке классификаторов специальностей и
квалификаций в условиях стандартизации образования, можно отметить
особенности современного рынка компетенций: − с
одной стороны,
это
предлагаемые учебными заведениями знания, умения и навыки,
необходимые для
освоения предметных компетенций
в процессе
образовательного процесса;
− с
другой стороны,
это компетенции, которыми
уже владеют отдельные лица, а также компетенции, востребованные сферой
труда и в которых заинтересованы работодатели, то есть так называемые
ключевые компетенции, которые в дальнейшем составляются в
компетентности.
В современных социально-экономических условиях
работодатели
|
| |
-mavzu. Auditorlik tekshiruvida muhimlik va risk

6-mavzu. Auditorlik tekshiruvida muhimlik va risk
Auditda muhimlik. Muhimlik darajasini aniqlashda bazaviy ko’rsatkichlar tizimini shakllantirish tartibi. Muhimlik darajasini aniqlash tartibi va uni auditda qo’llash. Muhimlik darajasini auditda qo’llash tartibi. Auditorlik riski va uning yuzaga kelish sabablari. Auditorlik risklarning maqbul to’plami. Auditorlik risklar maqbul to’plamining elementlarini baholash. Auditorlik riskini aniqlash modeli. Auditorlik riskiga ta’sir qiluvchi omillar. Muhimlik darajasi va auditorlik riski tushunchalarining o’zaro bog’liqligi.
7-mavzu. Auditorlik tekshiruvida firibgarlikni aniqlash
Firibgarlik tushunchasi. Firibgarlik uchburchagi. Firibgarlik oqibatidagi muhim buzib ko’rsatishning riskini aniqlash va baholash. Moliyaviy hisobotdagi firibgarliklar. Firibgarlikni oldini olish va aniqlash. Firibgarlik aniqlanganida auditorning hatti-harakati. Auditor uchun kelishuvni davom ettirish imkonsizligi.
8-mavzu. Auditorlik tekshiruvi vaqtida ichki nazorat tizimini o’rganish hamda baholash
Tekshiriladigan korxona (mijoz) faoliyatini o’rganish. Buxgalteriya hisobining tashkil yetilishini o’rganish. Korxona buxgalteriyasining tashkiliy tuzilmasi, tashkiliy tuzilmada ko’rsatilgan har bir xodimning vazifalari va mas’uliyatlarining bayoni; hisob siklining muhim uchastkalari bo’yicha hujjatlar aylanish reja-grafigini tekshirish. Korxona hisob siyosatini o’rganish. Ichki nazorat tizimini tashkil yetishda qo’yiladigan maqsadlar. Ichki nazorat tizimining mohiyati va uni o’rganishdan maqsad. Ichki nazorat tizimining elementlari. Ichki nazorat tizimini o’rganish va baholashni hujjatlashtirish. Audit strategiyasini ishlab chiqish. Nazorat riskini baholash.
9-mavzu. Auditorlik dalillar
Auditorlik dalillarining mohiyati va uning ishonchliligini belgilovchi mezonlar. Auditorlik dalillarini olish amallari. Ekspert ishlaridan dalil sifatida foydalanish. Boshqa auditor ishlaridan foydalanish. Dalillarni auditorlik tashkilotining ishchi hujjatlarida aks ettirish.
|
Auditning maqsadi - Buxgalteriya hisobi va audit

|
Buxgalteriya hisobi va audit
|
bet | 156/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)Auditning maqsadi. Moliyaviy qo’yilmalar to’g’risidagi buxgalteriya hisobotini haqqoniyligini va uning samaradorligini tasdiqlash.
Auditning asosiy vazifalari:
Uzoq muddatli va qisqa muddatli moliyaviy qo’yilmalar, aktivlar to’g’risida ma’lumotlarni olish.
Moliyaviy qo’yilmalarni yuridik jihatdan haqqoniyligini aniqlash.
Qimmatbaho qog’ozlar muomalalarini buxgalteriya hisobida to’g’ri aks ettirilishini va qonuniyligini tekshirish.
Qimmatbaho qog’ozlar muomalalari bo’yicha hisob-kitoblarni soliq qonunchiligiga amal qilinishini tekshirish.
Qimmatli qog’ozlar bo’yicha olingan dividendlarning to’lash bo’yicha muomalalarini tekshirish.
1-masala. O’tgan yili «XXX» kompaniyasi 50000 so’mlik vekselni 2500 so’m diskont bilan sotib oldi. Vekselni amal qilish muddati 1,5 yil. Buxgalteriya hisobida veksel sotib olish qiymatida kirim qilingan, so’ngra vekseldan suv ta’minoti bo’yicha to’lovni amalga oshirish uchun foydalanildi.
Talab qilinadi: Korxona buxgalteri tomonidan yuqoridagi muomalalar to’g’ri hisobga olinganligini tekshiring va holatga baho bering.
2-masala. Iyun oyida №138 guvoxnomaga asosan tashkilotning boshqa tashkilotga qarashli bo’lgan aktsiyalari tovar-fond birjasida sotildi.
Guvohnomada ko’rsatilishicha:
Aktsiyani sotish qiymati - 8000
Auktsionda xizmatlar uchun to’lov - 1600
Buxgalteriya hisobi ma’lumoti bo’yicha aktsiya qiymati - 1800
Tashkilot buxgalteriya hisobida quyidagicha buxgalteriya yozuvlari qilingan:
D-t 5010 K-t 0610 - 6400
D-t 0610 K-t 9320 - 4600
Talab qilinadi: Korxona buxgalteri tomonidan yuqoridagi muomalalar to’g’ri hisobga olinganligini tekshiring va holatga baho bering.
3-masala. Korxona qimmatli qog’ozlar sotib olish maqsadida uch oyga yillik stavkasi 55% 300000 so’m kredit oldi. Remoliyalashtirish stavkasi 60%.
To’lanishi shart bo’lgan kreditdan foydalanish foiz summasi quyidagicha hisoblangan.
300000 55% / 12x3=41250
Qimmatli qog’ozlar 300000 so’mga sotib olingan buxgalteriyada quyidagicha provodkalar berilgan.
D-t 5110 K-t 6810 300000 Olingan kredit summasiga
D-t 0610 K-t 5110 300000 Kirimga olingan aktsiyalarga to’langan summa
D-t 9439 K-t 6810 41250 Kredit foizi hisoblangan
D-t 6810 K-t 5110 41250 Kredit foizi to’lab berilgan
|
| |
Topshiriq - Buxgalteriya hisobi va audit

|
Buxgalteriya hisobi va audit
|
bet | 154/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)Topshiriq Yuqoridagi ma’lumotlar asosida to’g’ri buxgalteriya provodkalarini bering va auditorlik hisoboti uchun ma’lumot tayyorlang.
Masala №4
Ishlab chiqarish korxonasi boshqa korxonani 100 mln. so’mga sotib oldi. sotib olinayotgan korxonaning balans ma’lumotlariga ko’ra, uning aktivlari qiymati 80 mln. majburiyatlar summasi 15 mln. so’mga teng. Hosil bo’lgan gudvill summasi 20 mln. korxona hisob siyosatiga ko’ra gudvillning foydali xizmat muddati 10 yil deb belgilangan.
Dt 2010-83333
Kt 0480- 83333
Topshiriq Buxgalteriya tomonidan hisoblangan gudvillning summasini to’g’ri hisobdan chiqarilganligini aniqlang.
Masala №5
Korxona jismoniy shaxsdan xususiylashtirilgan kvartira sotib oldi, va uni nomoddiy aktiv sifatida qabul qildi. Notarial idorasiga sotish va uni sotib olish shartnomasini rasmiylashtirish uchun uning xizmatiga 52100 so’m to’landi. jismoniy shaxsning schetiga 11000 ming so’m o’tkazdi. bank hizmati uchun 78000 so’m to’langan natariusga va bank xizmati uchun to’langan mablag’ chet tashkilotlar xizmati xaridorlariga qo’shildi.
1) Dt 2010-52100 2) Dt 0490-11000
Kt 5010 - 52100 Kt 5010-11000
3) Dt 2010-78000
Kt 5110 - 78000
Topshiriq Buxgalter tomonidan berilgan pravodkalarning to’g’riligini tekshiring.
Masala №6
Korxona tovar belgisidan foydalanish xuquqini 5 yilga 100 ming so’mga (QQS summasi 20 ming), sotib oldi. Buxgalteriya hisobida berilgan muomalalar quyidagicha aks etgan. 1) Dt 6010-120000 2) Dt 0420-120000
Kt 5110 - 120000 Kt 6010-120000
Topshiriq Buxgalter tomonidan berilgan pravodkalarning to’g’riligini tekshiring.
Masala №7
2005 yilda ochilgan “AVS” korxonasi ma’lum turdagi mahsulot ishlab chiqarish bilan shug’ullanadi. korxona 2006 yil 1-fevralda shu maxsulotni sotish uchun litsenziyani sotib olish bahosi 100 ming so’m. xaqiqiy tannarxi -120000 so’m. o’sha vaqtnig o’zida korxona buxgalteri
1) Dt 0830- 100000 2) Dt 0410-100000
Kt 6010- 83667 Kt 0830- 100000
Kt 6410- 16333
Topshiriq Yuqoridagi ma’lumotlar asosida to’g’ri buxgalteriya provodkalarini to’g’riligini tekshiring va auditorlik hisoboti uchun ma’lumot tayyorlang.
Masala №8
MChJda Ustav kapitali ikki muassis hisobiga shakillandi. Muassislaridan biri o’z ulushini Nomoddiy aktiv sifatida kiritdi. ushbu nomoddiy aktivning qiymati taraflarning kelishuviga ko’ra 500 ming so’mga baholandi.
Dt 0400-500000
Kt 4610- 500000
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
269
Kamalova Nilufar Ilxomovna
Buxoro viloyati
XTXQTUMOHM
“Aniq va tabiiy fanlar”
kafedrasi o‘qituvchisi
DASTURLASH TILLARINI O’QITISH DAVOMIDA LINGVISTIK
INTELLEKTNI RIVOJLANTIRISH
Annotatsiya:
Maqolada intellekt va unga berilgan ta’rif, lingvistik intellekt va uni
dasturlashga integratsiya qilish hamda intellekt topshiriqlarini dasturlashga
misollar keltirib o’tilgan.
Kalit so’zlar:
Intellekt, lingvistik intellekt, dasturlash, aqliy qobiliyat, python
Аннотация:
В статье приведены примеры
интеллекта и его определения,
лингвистический интеллект и его интеграция в программирование, а также
программирование интеллектуальных задач.
Ключевые слова:
Интеллект, лингвистический интеллект, программирование,
умственные
способности, python
Annotation:
The article provides examples of intelligence and its definitions,
linguistic intelligence and its integration into programming, as well as
programming intellectual tasks.
Keywords:
Intelligence,
linguistic intelligence, programming, mental ability,
python
Intellekt jamiyatimizda muhim ahamiyatga ega.
Intellektual salohiyatli
kishilarga atrofdagilar havas bilan qarashadi. Bunday insonlar hayotda omadli
bo‘lib, o‘z aql-idroki bilan jamoa o‘rtasida alohida hurmat va e’tirofga ega
bo‘lishadi.
Intellekt - bu miyaning qabul qilingan ma'lumotlarini qayta ishlash qobiliyatidir.
Unga mantiq, xotira, o‘rganish qobiliyati,
ijodkorlik, hissiyotlarni ajrata olish,
muammolarni yechish kabi qobiliyatlar kiradi.
Aslida intellektning umum qabul qilingan ta'rifi yo‘q. Ushbu mavzu bo‘yicha
ko‘plab tadqiqotlar va nazariyalar mavjud. O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasida
unga quyidagicha ta’rif berilgan:
Intellekt (lot. intellects — bilish,
tushunish, idrok qilish) — insonning aqliy
qobiliyati; hayotni, atrof muhitni ongda aynan aks ettirish va oʻzgartirish, fikrlash,
oʻqish-oʻrganish, dunyoni bilish va ijtimoiy tajribani qabul qilish qobiliyati;
turli
Suppozitoriylar, shamchalar — - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori...

Suppozitoriylar, shamchalar — xona haroratida qattiq, tana haroratida erib ketadigan, tanadagi har xil tabiiy yoki biror kasallik natijasida hosil bo’lgan bo’shliqlarga qo’yiladigan, dozalarga bo’lingan yumshoq dori shakli; silindr shaklidagi yoki bir tomoni uchli kilib ishlangan konussimon dori shakli; to‘јri ichakga kiritib ko‘yib davolashga mo‘ljallangan
Bolalar uchun mo‘ljallangan shamchalar nomenklaturasi. Hozirgi paytda maxsus bolalarga mo‘ljallangan shamchalar taklif qilinib, farmatsevtika sanoatida ishlab chiqilmokda:
- spazmolitik ta’sirga ega bo‘lgan shamchalar (atropin sulfat, efedrin gidroxlorid, papaverin gidroxlorid, kellin bilan);
- teofillin saklovchi shamchalar ("Rektoseptal", "Kelledrin", "Kobedoz", "Kinetozin");
- pirozolon, barbituratlar, kofein, salitsilatlarni saklovchi shamchalar ("Gibalgin", "Donozon", "Meliobol", "Neopirin").
Shamcha dori turida beriladigan dorilarni terapevtik ta’siri albatta olingan asosga bog‘lik bo‘ladi. Asoslar ikkita guruhga bo‘linadi: gidrofob va gidrofil. Texnologik va biofarmatsevtik tomondan hamda bolaning orga-nizmini o‘ziga xosligini hisobga olgan holda, bolalar amaliyotida ishla-tiladigan shamchalarda faqat suvda erimaydigan asoslar qo‘llash tavsiya etiladi, chunki suvda eriydigan asoslar bolalar to‘g‘ri ichak nozik shillik pardalariga mos kelmadi (suvsizlantirish xossaga ega). Shuning uchun hozirgi paytda bolalarga mo‘ljallangan shamchalar uchun kakao moyi, vitepsol, kakao moyining gidrogenizatlari va parafin bilan aralashgan asos, lanol, GXM - 5T asoslari tavsiya etiladi. Masalan, hozirgi paytda tuberkulez kasalligini davolashda ishlatiladigan solyutizon, ftivazid, izoniazid preparatlarining shamchalari ishlab chiqilgan, maksad – moddalarning salbiy ta’sirini kamaytirib, biologik faolligini oshirish. Solyutizon 0,05 g shamchalari gidrogenizatsiyalangan yog‘lar (60%), kakao moyi (30%) va parafin (10%)dan iborat bo‘lgan asos yordamida tayyorlangan. Ftivazid shamchalarini - lanol, izoniazid shamchalarini - kakao moyi asoslarida tayyorlash maqsadga muvofiqdir.
Bolalar amaliyotida steroid gormonlarni va vitamin preparatlarini shamcha dori shaklida berish dolzarb. Masalan, V avitaminozlarni davolashda fosfotiamin (tiaminning fosfor efiri) tabletka o‘rniga shamcha sifatida berish tavsiya etiladi (vitepsol asosida). V12 va V6 vitaminlarni ham shamcha dori turida ishlatish maqsadga muvofiqligi ko‘rsatildi. Undan tashqari, shamchalar faqat umumiy ta’sir ko‘rsatmasdan, mahalliy ta’sirga ega bo‘lishi mumkin. Ular suvda erimaydigan asos (kakao moyi) va uglerod dioksidini ajratib chiqaradigan aralashmadan (natriy gidrokarbonat va kislota (askorbin yoki limon) tashkil topgan bo‘ladi.
Masalan: FERROLAKS shamchalari
Tarkib:
Natriy gidrokarbonat 0,05
Temir laktat 0,08
Askorbin kislotasi 0,01
Kakao moyi 2,0
KALSILAKS shamchalari
Tarkib:
Natriy gidrokarbonat 0, 20
Kalsiy laktat 0,10
Askorbin kislotasi 0,05
Kakao moyi 2,0
Bu shamchalar quyish usuli bilan tayyorlanadi. Ta’siri 10-15 daqiqadan so‘ng namoyon bo‘ladi.
|
Suv-moy holatidagi surtmalar - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

IX DF bo’yicha kaliy yodid surtmasi ofitsinaldir (Unquentum Kalii Jodidum).
Rp.:Kalii Iodidi 50,0
Natrii thiosulfatis 1,0
Aquae purificatae 44,0
Lanolini anhydrici135
Basis Emulsiones 270,0
M.f.ung.
D.S. Buqoqqa qarshi surtma.
Tayyorlash jarayoni quyidagicha: 44 ml suvda 50 g kaliy yodid va 1 g natriy tiosulfat
havonchada eritiladi. Eritmaga 135 g suvsiz lanolin qo’shib, to suv to’liq shimguncha
aralashtiriladi, so’ngra unga 270 g cho’chqa yog’i yoki emulsiyali asos qo’shib aralashtiriladi.
Surtma tarkibiga natriy tiosulfatni qo’shishdan maqsad, saqlash jarayonida
erkin holda ajralishi
mumkin bo’lgan yodni bog’lashdir. Cho’chqa yog’idan surtmalar ex tempore tayyorlanadi.
Buqoqda limfatik tugunlar shishganda ishlatiladi. Magistral dorixatlarga misol keltiramiz:
Rp.:Argenti nitratis 0,1
Vinylini
Lanolini anhydrici aa 1,0
Vaselini 8,0
M.f. ung.
D.S. Antiseptik surtma
Bu shakli o’zgargan Mikulich surtmasi (peruan balzami o’rniga, vinilin — Shostakovskiy
balzami ko’rsatilgan). Kumush nitratni bir necha tomchi tozalangan
suvda eritib lanolin bilan
aralashtiriladi, so’ngra qisman vazelin qo’shiladi. Shundan keyin qolgan vazelin bilan
Shostakovskiy balzami (ya’ni vinilin) aralashmasi aralashtiriladi.
Peruan balzamidan farqli
o’laroq, bu vazelinda eriydi, shuning uchun kumush nitratning
qaytarilishi Mikulich
surtmasidagiga nisbatan tezroq ketadi.
Rp.: Aethacridini lactatis 0,05
Lanolini anhydrici
Vaselini
Aq.purificatae aa 10,0
M.f. ung.
D.S.Antiseptik surtma.
Tozalangan suvda etakridin laktat eritilib (yarim kolloid eritma) avval lanolin bilan, so’ngra
vazelin qo’shib aralashtiriladi.
Kolloid eritmalar ham dispers fazaga kiritilishi mumkin, masalan: kollargol:
Rp.: Collargoli 1,5
Aq. purificatae 0,5
Cerae flavae 1,0
Adipis suilli 9,0
M.f. ung.
D.S. YAraga surtish
uchun va piodermiyada
Kollargol surtmalarga gidrogel holida qo’shiladi. Buning uchun kollargolni suv bilan
ishqalab, so’ngra sovutilgan mum va cho’chqa yog’i qotishmasi bilan aralashtiriladi.
Surtmalar tarkibiga quyuq ekstraktlar ham eritma holida qo’shiladi.
Ular avval teng
miqdordagi spirt-suv-glitserinli (1:6:3 nisbatda) aralashmada eritiladi, so’ngra surtma aralashmasi
tarkibiga kiritiladi.