nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Bufer eritmalar - Isabekova Munira

|
Isabekova Munira
|
bet | 7/8 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 122,6 Kb. | | #111991 |
Bog'liq Isabekova Munira Taqdimot 2Bufer eritmalar Bufеr eritmаlаr dеyarli bаrchа fiziоlоgik jаrаyonlаr bu jаrаyon uchun vоdоrоd iоnlаrini dоimiy kоntsеntrаtsiyasigа egа bo`lgаn muxitdа bоrаdi. pH qiymаtini оshishi yoki kаmаyishi bu jаrаyonni buzilishigа yoki umumаn to`xtаb qоlishigа оlib kеlishi mumkin. - Mаsаlаn, qоnni pHi оrgаnizmni nоrmаl hоlаtidа 7,3 gа tеng (kuchsiz ishqоriy rеаktsiya). Qоngа dоimiy rаvishdа mоddа аlmаshinishni kislоtаli mаxsulоtlаri, mаsаlаn, kаrbоnаt аngidrid, tushib turаdi, lеkin shungа qаrаmаsdаn uning pHi o`zgаrmаs bo`lаdi.
Bu qоndа, оrgаnizmning bоshqа to`qimаlаridаgi kаbi, vоdоrоd iоnlаrini kоntsеntrаtsiyasini dоimiy sаqlаb turuvchi rоstlоvchilаr bоrligi bilаn tushuntirilаdi. Bundаy rоstlоvchilаrgа bufеr eritmаlаr kirib, ulаr kuchsiz kislоtа vа uning ishqоriy mеtаlli tuzi yoki kuchsiz аsоs vа uning kuchli kislоtаli tuzi аrаlаshmаsi shаklidа bo`lаdi. Mаsаlаn, sirkа kislоtа vа uning nаtriyli tuzi yoki аmmоniy gidrоksid vа аmmоniy xlоrid eritmаlаri аrаlаshmаlаri. Bu qоndа, оrgаnizmning bоshqа to`qimаlаridаgi kаbi, vоdоrоd iоnlаrini kоntsеntrаtsiyasini dоimiy sаqlаb turuvchi rоstlоvchilаr bоrligi bilаn tushuntirilаdi. Bundаy rоstlоvchilаrgа bufеr eritmаlаr kirib, ulаr kuchsiz kislоtа vа uning ishqоriy mеtаlli tuzi yoki kuchsiz аsоs vа uning kuchli kislоtаli tuzi аrаlаshmаsi shаklidа bo`lаdi. Mаsаlаn, sirkа kislоtа vа uning nаtriyli tuzi yoki аmmоniy gidrоksid vа аmmоniy xlоrid eritmаlаri аrаlаshmаlаri. - Bufеr eritmаlаr mа`lum chеgаrаdа ulаrgа оz miqdоrdа kislоtа yoki ishqоr eritmаsi sоlingаndа, yoki suyultirilgаndа vоdоrоd iоnlаri kоntsеntrаtsiyasini dоimiy sаqlаydilаr.
Suvning ionlanishi, suvning ion koʻpaytmasi Ks, eritmada [H⁺] va [OH⁻] ionlari miqdorining oʻzaro bogʻliqligi - Asosiy tushunchalar
- Suv H2O+ va OH- ionlarini hosil qilib avtoionlanishi mumkin.
- Suvning 25°da avtoionlanish muvozanat doimiysi Ks=10-¹⁴
- Neytral eritmada {H3O+} = {OH-}
- Kislotali eritmada {H3O}>{OH-}
- Asosli eritmada {OH-}> {H3O}
|
| |
Alisher navoiyning farhod va shirin dostonini 9- sinflarda organilishi

Alisher navoiyning farhod va shirin dostonini 9- sinflarda organilishi
Download
304,56 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/20
Sana
27.11.2023
Hajmi
304,56 Kb.
#106199
Download
304,56 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Alisher navoiyning farhod va shirin dostonini 9- sinflarda organilishi
Download
304,56 Kb.
Matnni ko'rish
I.Ijtimoiy-siyosiy adabiyotlar - Alisher navoiyning farhod va shirin dostonini 9- sinflarda organilishi

I.Ijtimoiy-siyosiy adabiyotlar:
1. Каримов И.А.Юксак маънавият ─ енгилмас куч. –Т.: Маънавият,2008.
2. Каримов И.А.Баркамол авлод ─ Ўзбекистон тараққиётининг
пойдевори.–Т.: Шарқ, 1997.
3. Каримов И.А.Ўзбекистон ХХI асрга интилмоқда.–Т.: Ўзбекистон, 1999.
4. Каримов И.А.Адабиётга эътибор ─ маънавиятга, келажакка эътибор. .–
T.: Ўзбекистон, 2009.
II. Ilmiy-nazariy adabiyotlar:
1.
Адабий мерос (Ҳужжат ва тадқиқотлар). – Т.: Фан, 1968.
2.
Алишер Навоий ҳаёти ва ижоди (Алъбом). – Т. 2010.
3.
Бадриев Ф. Синфдан ташқари ишлар комил инсон тарбияси воситаси
сифатида.//Адабий таълим ва ёшлар тарбияси (илмий-амалий
конференция материаллари 2011 йил 28- октябръ). – Т. 2011.
4.
Бадриев Ф., Худойбердиев А. Бадиий адабиётни ўқитиш мезони.//
Бадиий матн таҳлили ва талқини муаммолари (Н.М.Маллаев
таваллудининг 90 йиллигига бағишланган илмий-назарий конференция
материаллари). – Т.2012.
5.
Badriyev F., Xudoyberdiyev A. Adabiyot o‘qitish metodikasi. Sam. 2003.
6.
Бадриев Ф., Худойбердиев А. Алишер Навоийнинг “Фарҳод ва Ширин”
достони ҳақида// Til va adabiyot ta’limi. 2011, 8-son.
7.
Dolimov S., Ubaydullayev H., Ahmedov Q. Adabiyot o‘qitish metodikasi.–T.:
O‘qituvchi, 1967.
8.
Эркинов С. Шарқ адабиётида Фарҳод қиссаси. – Т.: Фан, 1985.
9.
Маллаев Н. Ўзбек адабиёти тарихи.–Т.: Ўқитувчи, 1976.
10.
Орифий Ш. Мактабда лиро-эпик асарларни ўрганиш. . – Т.: Ўқитувчи,
1981.
11.
Qayumov A. Alisher Navoiy (Mashhur siymolar hayoti). –T.: Kamalak,1991.
12.
Qosimov B., To‘xliyev B., Yo‘ldoshev Q. Adabiyot.. O‘rta umumta’lim
maktablarining 10-sinfi uchun darslik. –T.: O‘qituvchi, 2004.
70
13.
Сарибоева М.“Фарҳод ва Ширин” достони матни устида ишлаш.//
Адабий таълим ва ёшлар тарбияси (Республика миқёсида ўтказилган
илмий-назарий анжуман материаллари асосидаги мақолалар тўплами) 2-
китоб. – Т .2010.
14.
Тўхлиев Б. Адабиёт ўқитиш методикаси (Амалий ва лабаратория
машғулотлари) – Т. 2012.
15.
To‘xliyev B. Adabiyot o‘qitish metodikasi. – T.: Yangi asr avlodi,2010.
16.
Валихўжаев Б. Ўзбек адабиётшунослиги тарихи.–Т. 1993.
17.
Валихўжаев Б. Мумтоз сиймолар.I жилд. – Т . 2002.
18.
Yo‘ldoshev Q. Adabiy saboqlar. – T. 2004
19.
Yo‘ldoshev Q., Qodirov V., Yo‘ldoshbekov J. Adabiyot. O‘rta umumta’lim
maktablarining 9-sinfi uchun darslik. –T.: O‘qituvchi, 2010.
20.
Зуннунов А.,Эсонов Ж. Адабиёт ўқитиш методикаси. – Т.: Ўқитувчи,
1985.
21.
Зуннунов А. Ўзбек адабиёти методикаси тарихидан очерклар. – Т.:
Ўқитувчи, 1980.
22.
Зуннунов А. Педагогика тарихи. – Т.: Шарқ. 2004.
23.
Зуннунов А. Адабиёт ўқитиш методикаси. – Т.: Ўқитувчи, 1991.
24.
Ўзбек адабиёти тарихи. II том. –Т.1978
25.
Fаниева С. Алишер Навоийнинг прозаик асарлари. – Т.:
Ўзбекистон,1981.
III. Lug‘atlar:
1.
Алишер Навоий асарлари тилининг изоҳли луғати.Тўрт томли.I т. – Т.:
Фан, 1983.
2.
Алишер Навоий асарлари тилининг изоҳли луғати.Тўрт томли.III т. –
Т.: Фан, 1984.
3.
Алишер Навоий асарлари тилининг изоҳли луғати.Тўрт томли.IV т. –
Т.: Фан, 1985.
4.
Алишер Навоий асарлари тилининг изоҳли луғати.Тўрт томли.II т. – Т.:
Фан, 1983.
71
|
Pitlik László, Balogh Anikó, Szani Ferenc, Apertus Non-profit Kft - bet 7

Az azonosságot jelentő 3-as relációkód és a nem válaszolást jelentő 4-es relációkód kapcsán a sorrendek lényege: minél kisebb a döntésképtelenség mértéke adott objektum esetén, annál nagyobb egy objektum fontossága.
Pitlik László, Balogh Anikó, Szani Ferenc, Apertus Non-profit Kft - bet 9

A modellezés eredményeinek értelmezése kapcsán fontos tudni, hogy
a becslés oszlop értéke minél nagyobb (zöldebb), annál fontosabb egy fogalom
a becslés oszlop sok-sok sárgás árnyalata azt sejteti, hogy a fogalmak alapvetően a minden-másként-egyforma jelenségkörbe tartoznak, csak kevés norma-sértő fogalom létezik
a véletlen számok ellenére a becslések validitása (vagyis az inverz tanulási minta klasszifikáló erejének és a direkt tanulási minta klasszifikáló erejének szimmetriája) csak kevés esetben sérül, abból is két esetben technikai jelleggel (vö. sárga 0.1-es becslési hiba, ami kerekítési hibaként értelmezendő a delta oszlopban)
az utolsó sor %-os értékei azt fejezik ki, mennyire kell felértékelni egy-egy attribútum információ-tartalmát annak érdekében, hogy a minden-másként-egyforma elv maximálisan közelíthető legyen – vagyis a 3-as és 4-es kódok (nem orientáló válaszok – 17-32-21%) számát kell felértékelni, hogy ne lehessen rangsort képezni – ami tautologikus igazságként erősíti a modellezés logikáját
az egyik legkisebb hatásmérték az utolsó sorban (2%) az átlag_darab_o1 kapcsán látható, mely primer adatként a becsléssel 0.59 feletti korrelációt mutat, vagyis a súlyozott átlagokhoz áll legközelebb a becslés
a következő táblázat (l1-l2…l24-l25) sorfejléce alapján látható, hogy a modellből a korrigált_átlag_O2 változó (mely a legkisebb hozzájárulást adja 1%-kal a becslésekhez) lényegében hatástalanul kiesett, hiszen a hasonlóságelemzés lépcsős függvényeiben minden szomszédos lépcsőpár különbsége a kötelező 1-es értéken maradt…
A tanulási mintában a becslés alapján győztes objektum egyes attribútumok esetén a 25 versengő objektum kapcsán kétjegyű helyezésekkel is bír (23., 13., 11.). Összességében mégis ez tűnik validált módon a győztesnek.
Ez az eredmény (ismét kiemelendő: teljesen a véletlen szám-generálásra és riport-alapú attribútum-képzésre hagyatkozva) az emberi komplexitás-kezelést meghaladó dimenziórendszerben jön létre. Emberi agy ezt a kihívást nem képes alapvetően kezelni. Az iskolai értékelésből ismert jegyátlagok (jelen esetben sorrend-átlagok/összegek) alapján egy durva becslés mégis kialakítható, melyben az egyes attribútumok és ezek lépcsői azonos súllyal hatnak. Jelen esetben a sorrendek átlaga és a modellezett becslés-sorrend kapcsolata 0.8-as korrelációt mutat, s az első helyen a 6. fogalom áll mindkét esetben…
Az eredmény kapcsán a legtöbb fogalom a norma közelében található – vagyis a minden másként egyforma elv érvényes rá. Következésképpen nincs lehetőség érdemi rangsorolásra az objektumok zöme kapcsán – ahogy az egy véletlen minta esetében racionális is.
A masszív invalidátások a normaszegőkhöz kötődnek, ami tovább erősíti azt, hogy néhány objektum (min. 1 fogalompár) kivételével inkább az azonosság vélelme legitim. Az invaliditás ugyanis azt jelenti, hogy ezen fogalmak kapcsán a „szám-misztika” nem szimmetrikus alakzatokat talált, vagyis a szépségversenyt és a csúnyaságversenyt ugyanaz az objektum akarja megnyerni, ami lehetetlen, ha hiszünk a szép és a csúnya fogalmainak inverz jellegében (a tagadás tagadása = igazság alakzatban).
|
Xavfsizlikni ta'minlash usullari, ta`riflari

Xavfsizlikni ta'minlovchi vositalarga, jamoa (kollektiv) va shaxsiy himoya
vositalari kiradi. (JXV va SHXV). Ular o`z navbatida xavflarning turi, tuzilishi,
ishlatish sohasiga ko`ra guruhlarga bo`linadi.
Hayotiy faoliyat xavfsizligini boshqarishning - uslubiy asoslari
HFX boshqarilishida - inson - muhit sistemasi tushuniladi.
HFXni boshqarish - bu aqlan (atay) obyektni xavfli holatdan, kam xavfli
holatga o`tkazish. Bunda iqtisodiy va texnik maqsadga muvofiqlik shartlariga amal
qilinadi. HFXning boshqarish sxemasi 2-rasmda keltirilgan.
2 – rasm. Hayotiy faoliyat xavfsizligini boshqarish sistemasi
Hayot fоliyati хavfsizligining aspеktlarga lоyiq juda ko`p bоshqaruv vоsitalari
mavjud. Bular qatоriga хalq оmmasining ma‟rifati, kasbni tanlash va o`rganish,
оdamlarda intizоm madaniyatini tarbiyalash, bоshqaruvchi shaхslarga ruhiy ta‟sir,
shaхsiy va jamоa, himоya хamda tехnik vоsitalar kabilar kiradi.
Boshqarish organlariga qo`yiladigan kuch kattaligi

Ishning va ishchi holatlarning xarakteriga bogliq hamda har xil turdagi
ishchi stollar va o`rindiqlarni konstruksiyalash bo`yicha umumiy tavsiyalar
yaratiladi.
Ish joyini rejalashtirish va joylashtirishda quyidagi prinsiplarga amal qilish
tavsiya qilinadi: boshida to`liq rejalashtirish, key in qismlarini, oldin optimal
holda, keyin amaliy ruxsat qilinganini; ish jarayoni va jihozni rejalashtirishga
yagona tizim talablari bilan yondashish.
Ish joyini loyihalashda antropometriya ma`lumotlarini hisobga olish
muhimdir. Ergonomika bo`yicha manbaalarda maxsus ta`kidlanadiki, konstruktor
o`zining antropometrik va psixofiziologik tavsiflarini boshqa odamlar uchun ham
namunaviy deb qaramasligi va shu asosda narsalarni loyihalash jarayonini tashkil
qilmasligi kerak.
Faqat inson tanasi o`lchamlari va a`zolari haqida, uning yoshi va jinsi
o`rganilgan holda keng to`plangan tizimli tanlangan ma`lumotlarni jalb qilganda
olcham standartlarini loyihalash uchun mustahkam ilmiy baza bo`lishi mumkin.
I BOB. Buyuk daho Alisher Navoiyning hayoti va ijodiy faoliyatini o‘rganish

16
Ayrim yangi, o‘quvchilar uchun ma’nosi notanish bo‘lgan so‘zlar izohi ham
kirish mashg‘ulotlarining mazmunini tashkil eta oladi. Demak, kirish
mashg‘ulotlari mazmunini qat’iy tarzda chegaralab qo‘yish mumkin emas. Bu vaqt
nuqtai nazardan ham shunday xususiyatga ega. Ba’zan kirish mashg‘ulotlari
darsning bir qismini, deylik 3-5 minutdan 15-20 minutgacha bo‘lgan qismini
qamrab olsa, ayrim hollarda butun boshli bir dars faqat kirish mashg‘ulotlariga
ajratilishi mumkin. Bu o‘quvchilarning yosh xususiytlari, adabiy tayyorgarlik
darajalariga hamda o‘rganilayotgan asar yoki mavzuning mohiyatiga bog‘liq holda
amalga oshiriladi. Shundan so‘ng o‘qituvchi umumbashariyat xazinasiga o‘zining
umrboqiy lirik she’rlari kitobxonni hayratda qoldiruvchi dostonlari, ayniqsa, inson
ruhiyatiga, uning ma’naviy olamiga ijodiy ta’sir etuvchi, aniqrog‘i, o‘zida komil
insonga xos xislata ega bo‘lgan qahramonlarning sarguzashtlari bilan dunyoga
tanilgan buyuk daho Alisher Navoiyning hayoti, uning madrasada tahsil olagan
davri adabiyotga bo‘lgan ixlosi, ayniqsa, buyuk ijodkor Fariduddin Attorning
“Mantiq ut-tayr” asarini yod olishi, ustozlari Lutfiy, Atoyi, Sakkokiy va fors-tojik
adabiyotining daholaridan Abdurahmon Jomiy bilan do‘stlashganligi, ota-bola
tutunganligi, eng muhimi shoirning Nizomiy Ganjaviy, Xisrav Dehlaviy
tomonidan yaratilgan “Xamsa” asarini chuqur tahlil etganligi va ustozi
Abdurahmon Jomiyning qistovi bilan tamoman xamsachilikda yangi davr, yangi
uslub, yangi g‘oya eng muhimi boshqalarda uchramaydigan poetik mahorat
yaratganligi, Alisher Navoiyning “Xamsa” asari dunyo san’atida yangi davrni
boshlab berganligi haqida ma’lumot beradi.
Isabekova Munira - bet 4

|
Isabekova Munira
|
bet | 4/8 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 122,6 Kb. | | #111991 |
Bog'liq Isabekova Munira Taqdimot 2Har xil konsentratsiyani eritmalarda sezilarli darajada dissotsilanadigan birikmalar kuchli elektrolitlar deb ataladi va a → 1 ga, yoki 100% ga yaqinlashadi. Bunday elektrolitlarga deyarli barcha tuzlar, kuchli kislotalar (HC1, HBr, HJ, HJO4, H2SO4, HNO3 va boshq.), kuchli ishqorlar (L i- Cs qatordagi ishqoriy metallar gidroksidlari), ishqoriy-yer metallar (Ca— Ra) qatoridagi ishqorlar) gidroksidlari kiradi. - Har xil konsentratsiyani eritmalarda sezilarli darajada dissotsilanadigan birikmalar kuchli elektrolitlar deb ataladi va a → 1 ga, yoki 100% ga yaqinlashadi. Bunday elektrolitlarga deyarli barcha tuzlar, kuchli kislotalar (HC1, HBr, HJ, HJO4, H2SO4, HNO3 va boshq.), kuchli ishqorlar (L i- Cs qatordagi ishqoriy metallar gidroksidlari), ishqoriy-yer metallar (Ca— Ra) qatoridagi ishqorlar) gidroksidlari kiradi.
Demak, kuchli elektrolitlarnig tajribada topilgan dissotsilanish darajasi va Arrenius nazariyasi asosida va yana to’la dissotsilanish nazariyasi asosida hisoblab topilgan α ga barvar bo’ladi. Suvning ion ko’paytmasi Suv juda kuchsiz elektrolit bo’lsa ham oz miqdorda dissotsilanadi. Bu jarayon qaytar xususiyatga ega bo’ladi: - 2H2O ⇄ H3O+ + OH–
Yoki sodda ko‘rinishda H2O ⇄ H+ + OH– «, shu sababli bu jarayon uchun muvozanat konstantasi Kc ={H+} {OH-}=10-⁷—10-¹⁴ K h2O qiymati 22 °C da 1,8*10-16 ga teng ekanligi tajribalarda aniqlangan. - 1000 ml suvdagi dissotsilanmagan suv molekulalarining modda miqdori [H2O] = 1000/18=55,56 mol kattaligini yuqoridagi formulaga qo‘ysak
K =[H+][OH–] =1,8 •10-16 • 55,56= 1 •10-14 ni olamiz. {H+][OH–] ni suvning ion ko’paytmasi deb ataladi va uning qiymati faqat temperaturaga bog’liq: 0°C da 1,14*10-15 dan 100 °C da 5,9*10-13 gacha (518 marta) ortadi. Suvga kislota qo‘shilganda [H+] ionlar konsentratsiyasi ortadi, (HO–] ionlari miqdori kamayadi, lekin ular ko‘paytmasi uchun toza suvdagi qiymati saqlanib qoladi. Vodorod ko’rsatkich pH - Manfiy darajali qiymatlar bilan hisoblar olib borish noqulay bo‘lganligi sababli [H+] konsentratsiyasini manfiy logarifmi orqali vodorod ko‘rsatkich (pH)ni qo’lashga kelishilgan: -lg [H+] = pH
- [HO–] konsentratsiyasi uchun pOH ishlatiladi. Har doim pH +pOH= 14 ga teng bo’ladi.
- pH nima-?
- pH shkalasi moddaning kislotalilik yoki asosliligini o’lchash uchun keng qo’llaniladigan o’lchovdir. pH shkalasi bo’yicha qiymatlar 0 dan 14 gacha bo’ladi. Kislotali moddalar 1 dan 7 gacha bo’lgan pH qiymatlariga ega (1 pH shkalasidagi modda eng kuchli kislotalilikga ega) va ishqoriy yoki asos moddalar pH qiymatlari 7 dan 14 gacha. Mutlaqo neytral moddaning pH qiymati 7 ga teng bo’ladi.
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative - Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences (E)issn: 2181-1784

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(1), Jan., 2023
625
11. Ramatov, J., Umarova, R., Baratov, R., Jurabayev, N., &
Artikova, B. (2022,
June). Constructive and optimal solutions for the formation of a stable ecological
situation in the Aral Sea region of Uzbekistan. In AIP Conference Proceedings (Vol.
2432, No. 1, p. 030113). AIP Publishing LLC.
12. Baratov, R. (2021). Prospects of Higher Education System (on the Example of
Uzbekistan). International Journal on Orange
Technologies, 3(3), 128-131.
13. Баратов,
Р.
Ў.
(2022).
ТРАНСПОРТ
ТИЗИМИДА
ТАЪЛИМ
ИСЛОҲОТЛАРИ ВА ИСТИҚБОЛЛАРИ. Academic research in educational
sciences, 3(TSTU Conference 1), 90-95.
14. Baratov, R. U. (2019). INTEGRATION OF A SCIENCE, FORMATION, AND
MANUFACTURE IN THE COURSE OF PROFESSIONAL TRAINING. In
ОБЩЕСТВЕННЫЕ НАУКИ В СОВРЕМЕННОМ МИРЕ: ПОЛИТОЛОГИЯ,
СОЦИОЛОГИЯ, ФИЛОСОФИЯ, ИСТОРИЯ (pp. 51-54).
15. Baratov, R., & Uzbekova, S. (2022).
INTEGRATION OF SCIENCE,
EDUCATION AND PRODUCTION IN THE PROCESS OF TRAINING. World
scientific
research journal, 4(2), 7-11.
16.
Абдурашидова, Н. А., & Ҳасанов, М. (2022). ЁШЛАР ДУНЁҚАРАШИДА
ДИН ВА АХЛОҚНИНГ ЎЗАРО МУТАНОСИБЛИГИ.
Oriental renaissance:
Innovative, educational, natural and social sciences,
2(10), 1226-1235.
17.
Ramatov, J. S., Valiev, L. A., & Xasanov, M. N. (2022). XIX ASRDA
HINDISTONDAGI IZHTIMOII-FALSAFIY JARAYONLAR.
18.
Кушаков, Ф. А., Ҳасанов, М. Н., Баратов, Р. Ў., Раматов, Ж. С., &
Султанов,
С. Ҳ. (2022). ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОНДА ИНСОН ҲУҚУҚЛАРИ ВА СЎЗ
ЭРКИНЛИГИ.
Academic research in educational sciences,
3(10), 803-810.
19. Раматов, Ж. С., Муратова, Д., Султанов, С. Ҳ., Тухтабоев, Э., Кушаков, Ф.,
& Хасанов, М. Н. (2022). ИЖТИМOИЙ AДOЛAТ ВA ҚAДРИЯТЛAР
ПЛЮРAЛИЗМИ. World scientific research journal, 8(1), 102-108.
20. Раматов, Ж.С., Баратов, Р.Ў., Султанов, С.Ҳ., Муратова, Д.А., Хасанов,
М.Н., & Эрниёзов, У.К. (2022). ЁШЛAP ЗAМOНAВИЙ МAДAНИЙ ҚИЁФACИ
ВA УМУМИНCOНИЙ ҚAДPИЯТЛAP ТУШУНЧACИНИНГ МAЗМУН-
МOҲИЯТИ. Oriental renaissance: Innovative, educational,
natural and social
sciences, 2 (10), 376-386.
Ish joyini tashkil qilishda quyidagilarni ta`minlash maqsadga muvofiq

Energetik jihatidan mohiyati- mashinaning boshqarish qismlari bilan
operator optimal imkoniyatlarining kelishuvi ko`riladi. Bunda operator tomonidan
qo`yilgan kuch, sarflangan quvvat hamda mashina harakatining tezligi va aniqligi
nazarda tutiladi.
Fazoviy-antropometrik jihatida - ish jarayonida odam tanasining
o`lchamlarini, tashqi fazoning ko`rinish imkoniyati va operatorning holatini
hisobga olish nazarda tutiladi. Bu masalani yechish uchun ish joyining hajmi,
operatorning yeta olish qobiliyati va uning pultgacha bo`lgan masofasi
va.boshqalar aniqlanadi.
Ergonomikaning texnikaviy-estetik jihatilari - mehnat jarayonida insonning
mashina bilan muloqotda bo`lishi natijasida qay darajada qanoatlanganligining
ta`minlanishini ko`rsatadi.
pH shkalasiga kirish - Isabekova Munira

|
Isabekova Munira
|
bet | 5/8 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 122,6 Kb. | | #111991 |
Bog'liq Isabekova Munira Taqdimot 2 - PH shkalasi, asosan, pH qiymati xalqaro qo’mita tomonidan tanlangan eritmalar to’plamiga bog’liq. Shu bilan bir qatorda, birlamchi pH standart qiymatlari vodorod elektrodi va standart elektrod o’rtasidagi potentsial farq o’lchanadigan uzatishga ega konsentratsiyali yachayka yordamida aniqlanadi. Odatda, suvli eritmaning pH qiymati shisha elektrod yoki pH o’lchagich yordamida o’lchanadi. Rangni o’zgartiruvchi indikator ham ishlatiladi. Qanday bo’lmasin, pH o’lchovi va pH shkalasi kimyo, tibbiyot, suvni tozalash va boshqa ilovalarning turli sohalarida juda muhimdir.
pH shkalasi xususiyatlari - pH shkalasi foydalanish uchun juda qulay. Bu qiyin sonlardan iborat bo’lgan, masalan 1,24 × 10 -4 ni 3,89 yagona raqamga aylantiriladi.
- Bu masshtab juda katta diapazonni qamrab oladi [H+] [H+].
- Nol va 1 o’rtasidagi bo’linish chiziqli o’lchovga kengaytiriladi. pH shkalasi, shuningdek, taqqoslash uchun ixcham o’lchovni katta miqyosga kengaytiradi.
- pH diapazoni pastki yoki yuqori chegaraga ega emas. Buning sababi, pH H+ kontsentratsiyasining ko’rsatkichidir.
pH shkalasining cheklovlari - pH qiymatlari kislota yoki asoslarning nisbiy kuchini bevosita aks ettirmaydi. pH = 1 bo’lgan eritmasi vodorod ionining konsentratsiyasi pH = 3 bo’lgan eritmasidan 100 marta ko’p (uch marta emas). 4 x 10 -5 N HCI va 2 x 10 -5 N HCI eritmalarida farq ikki martaga teng, ammo bu eritmalarning pH qiymatlari 4,40 va 4,70 (ikki marta emas).
- Kuchli kislotaning 1 N eritmasi uchun pH qiymati nolga teng. 2 N, 3 N, 10 N va boshqalarning konsentratsiyasi manfiy pH qiymatlarini beradi.
- Juda past konsentratsiyali kislota eritmasi, aytaylik, 10-8 N, pH 8 ni ko’rsatadi va shuning uchun asosli bo’lishi kerak, lekin haqiqiy pH qiymati 7 dan kam.
- pH qiymati 0 dan 14 gacha bo’lgan diapazon o’lchanadi(lekin mutlaq emas). Vodorod ionlari yoki gidroksid ionlarining konsentratsiyasi bir molyardan oshib ketishi mumkinligi sababli biz noldan pastga tushib, ba’zan suvda 14 dan yuqori bo’lishimiz mumkin bo’lgan holatlar mavjud.
|
| |
Badiiy asarni ifodali o‘qish va sharhlab o‘qishga oid metodik 
fikrlar. 
3.2

5
Kirish
Mavzuning dolzarbligi. Prezidentimiz Islom Karimovning “Yuksak ma’naviyat –
yengilmas kuch” nomli asari barcha fanlarda bo‘lganidek, adabiyot metodikasi
fanining ilmiy metadologik asosini belgilab beradi. Zotan, asarda hozirgi zamon
yoshlari kelajak avlodning yashashi, istiqlolga erishish yo‘llari yaqqol belgilab
berilgan.Buning isboti hazrat Alisher Navoiyga berilgan baho bo`ldi.Kitobda
buyuk dahoning insoniyat olamiga qo‘shgan xizmatlari, uning adabiyotimiz
sohasida yaratgan kashfiyotlari, ayniqsa, Navoiy asarlarining yoshlarimizning
barkamol bo‘lib yetishishlaridagi ahamiyati, badiiy kuchi, qimmati alohida qayd
etilgan. Alisher Navoiyning badiiy ummoni nodir dur-u javohirlarga to‘la.
Masalan, “Farhod va Shirin” dostonidagi Chin xoqoning o‘g‘li Farhodning
yoshlikdagi bilimga chanqoqligi, uning piri komili Suqrot nasihati bilan sof sevgi
va ma’naviy yuksalish yo‘lidagi kurashi, mamlakat obodonchiligi yo‘lida tog‘dan
ariq qazib, qaqragan yerlarga obi – hayot bag‘ishlashi, sevgilisi Shirin mamlakatini
bosqinchi, xudbin Xisravdan himoya qilishi, go‘zal Shirinning sof sevgi yo‘lidagi
barcha harakatlari, “Layli va Majnun” dostonidagi Qaysning – Majnunning
Layliga bo‘lgan insoniy va ilohiy sevgisi, o‘z navbatida, Laylining Qays yo‘lida
halok bo‘lishi, ”Sab’ai sayyor” dostonidagi shoh Bahrom va Diloromning
sarguzashtlariga bag‘ishlangan barcha hikoyatlar komil insonning voyaga yetishida
saboq va namuna vazifasini bajaradi. Binobarin, “Barchamiz yaxshi anglab
olishimiz kerakki,- deydi I.Karimov,- hayotimizning barcha sohalaridagi ahvol,
amalga oshirilayotgan islohotlarimizning samaradorligi, avvalo, xalq
ma’naviyatining tiklanishi, boy tarixiy merosimizning keng o‘rganilishi,
an’analarimizning saqlanishi, madaniyat va san’at, fan va ta’lim rivoji bilan uzviy
bog‘liqdir”.
1
Bug’doy donining tuzilishi va kimyoviy tarkibi

Bug’doy donining tuzilishi va kimyoviy tarkibi. Shakllangan don xususiyatlario’rim-yig’imdan keyin uni qayta ishlash, saqlash va qayta ishlashning ko’plab jarayonlariga hal qiluvchi ta’sir ko’rsatadi, lekin ko’pincha bu jarayonlar natijasida o’zlari o’zgaradi. Shuning uchun tashqi (morfologiya) va ichki (anatomiya) tuzilish bilan tanishish don tarkibidagi jarayonlarni chuqur bilishning boshlanishidir. Meva va urug’larning morfologiyasi va anatomiyasi donning texnologik xususiyatlarining muhim qismidir. Morfologik va anatomik don tuzilishiba’zi xususiyatlari bundan mustasno, don deyarli bir xil. Har qanday madaniyat donasining morfologik xususiyatlarini tavsiflash uchun uning shakli, o’lchami, yuzasi, rangi va boshqa o’ziga xos xususiyatlari tavsifi berilgan.
Barcha tarkibdagi moddalar don tarkibiorganik (uglevodlar, oqsillar, lipidlar, pigmentlar, fermentlar, vitaminlar) va noorganik (suv, mineral elementlar) ga bo’linadi. Kimyoviy tarkibiga ko’ra, barcha don mahsulotlarining yadrolari kraxmalli o’simlik materiallari guruhiga kiradi, chunki kraxmal ular ichida miqdordagi, dukkaklilar – oqsillar guruhiga kiradi, chunki ularda oqsillar ko’payib, moyli o’simliklar tarkibida asosan lipidlar mavjud[3].
Boshoqli ekinlar (bug’doy, javdar, arpa, suli, tariq, sholi, makka-jo’xori, oq jo’xori) asosiy donli ekinlar hisoblanadi. Bug’doy, javdar va makkajo’xori ochiq urug’li ekinlarga kirib, bu ekinlarning donlari faqat meva qobig’i bilan qoplangan. Arpa, suli, tariq va sholi qobiqli ekinlarga kirib, ularning donlari meva qobig’idan tashqari yana gul qobig’i bilan ham o’ralgan. Ekish vaqtiga qarab bug’doy, javdar, arpa bahorgi va kuzgi turlarga bo’linadi. Bahorgi donlar bahorda, kuzgi navlar kuzda ekiladi. Qolgan o’simliklar, asosan, bahorda ekiladi.
Asosiy boshoqli ekinlardan bug’doy, javdar, arpa, suli, makkajo’xori, sholining donlari oziq-ovqat ishlab chiqarishda ishlatiladi.
Asosiy boshoqli ekinlardan bug’doy, javdar, arpa, suli, makkajo’xori, sholining donlari oziq-ovqat ishlab chiqarishda ishlatiladi.
Bug’doy va javdar, asosan, un ishlab chiqarishda qo’llaniladi. Sholi, suli, arpa va makkajo’xori texnikaviy maqsadlarda, yorma va omixta yem tayyorlashda, ishlatiladi.
[2]M.N. Valixonov. Biokimyo. Toshkent: 2010.
Bug’doy donining tuzilishi va kim-yoviy tarkibi. Bug’doy eng muhim oziq-ovqat ekini hisoblanadi. U dunyo bo’yicha, shu jumladan, MDH mamlakatlarida, don ishlab chiqarishda birinchi o’rinni egallaydi. Bug’doyning asosiy xossalari bo’lib, donning tuzilishi va kimyoviy tarkibi, tashkil qiluvchi to’qimalarning tuzilishi va tarkibi hisoblanadi. Bug’doy doni qobiq,
|
Theory of intelligent control

|
Theory of intelligent control
|
bet | 1/14 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 37,2 Kb. | | #230951 |
Bog'liq [Theory of intelligent control] week-1-Introduction to intelligent control
“THEORY OF INTELLIGENT CONTROL”
WEEK-1. INTRODUCTION TO INTELLIGENT CONTROL
“INTELLEKTUAL BOSHQARISH NAZARIYASI” FANIDAN
№ 1-MA’RUZA
MAVZU: INTELLEKTUAL BOSHQARUVGA KIRISH
Reja:
Kirish. Intellektual boshqaruv tushunchasi
Boshqarish asoslari. Boshqarishning asosiy tushunchalari va tamoyillari
Boshqarishda inson omili
Intellektual tizimlar va sun'iy intellekt
Kalit so‘zlar: bilimlarni boshqarish, bilimlar bazasini tashkil etish, axborot qidirish, taksonomiya, ontologiya, semantik veb
KIRISH. INTELLEKTUAL BOSHQARUV TUSHUNCHASI
Intellektual boshqaruv zamonaviy dunyoda faol rivojlanayotgan va biznes va sanoatdan tortib hukumat boshqaruvi va tibbiyotgacha bo'lgan turli sohalarda boshqaruv samaradorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etuvchi sohadir. Ushbu fan va texnologiya sohasi sun'iy intellektning yuqori texnologiyali usullaridan, shuningdek, ma'lumotlarni tahlil qilish va jarayonlarni avtomatlashtirishning ilg'or usullaridan foydalanishga asoslangan.
«Intellektual boshqarish nazariyasi” fanining maqsadi oʻzgaruvchan muhitga moslasha oladigan, katta hajmdagi maʼlumotlarni tahlil qila oladigan, qabul qilingan maʼlumotlar asosida qarorlar qabul qiladigan va jarayonlarni optimallashtiradigan avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlarini yaratishga qaratilgan texnologiyalar va usullarni tadqiq qilish, ishlab chiqish va qoʻllashdan iborat. Ushbu fanning asosiy maqsadi faoliyatning turli sohalarida boshqaruv samaradorligini oshirishdir.
«Intellektual boshqarish nazariyasi” fanining muhim maqsad va vazifalari:
1. Intellektual tizimlarni ishlab chiqish: Turli manbalardan maʼlumotlarni yigʻish, tahlil qilish va izohlash hamda ulardan qaror qabul qilishda foydalanishga qodir boʻlgan intellektual tizimlarni yaratish.
|
| |
) aksionerlik m ablagiari va investitsiyalar

|
) aksionerlik m ablagiari va investitsiyalar
|
bet | 5/5 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 56,14 Kb. | | #102663 |
Bog'liq Energiya tejamkorlik siyosati6) aksionerlik m ablagiari va investitsiyalar. - 6) aksionerlik m ablagiari va investitsiyalar.
- Chet elda soliqni rostlash sifatida quyidagilar qollaniladi:
- - korxonalar tomonidan energiya tejamlash bo‘yicha o‘tkaziladigan tadbirlarning tezkorligi va samaradorligiga bogliq holda soliqlarni differensiallash:
- - korxona energiyani qaysi manbalardan, an’anaviy yoki noan’anaviy manbalardan ishlab chiqariladigan energiyadan sotib olishga bogliq holda. soliqlarni differensiallash.
- A n’anaviy manbalardan ishlab chiqarilayotgan energiyaning narxi, noan’anaviy manbalardan ishlab chiqarilayotlgan energiya narxidan past, lekin soliq yuqori.
- Shunday qilib davlat noan’anaviy energetikani rivojlantirishni rag'batlantiradi. Yoqilgiga boigan baholar va soliqlar birinchi navbatda davlat budjetini toldirishga manba boiib, ikkinchi tomondan iste’molchilarni uni sarfini pasaytirishga harakat qilishga ta'sir ko'rsatadi.
- Natijada yoqilgini kam sarf qiladigan jihozlarga talab ortadi. bozor esa talabni ortishiga javob berib. bunday jihozlarni ko'plab ishlab chiqarishga olib keladi. Shunday qilib davlat yoqilgiga narxlarni va soliqlarni o‘rnatish bilan, bilvosita sanoat ishlab chiqarishda texnologiyalarni yangilashga ta’sir ko'rsatadi.
|
| |
Ichki fotoeffekt - Buxoro davlat universiteti fizika-matematika fakulteti

|
Buxoro davlat universiteti fizika-matematika fakulteti
|
bet | 2/2 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 1,17 Mb. | | #234692 |
Bog'liq Fotoelektrik effekt. Fotonlar Ichki fotoeffekt. Yarimo‘tkazgichlar yorug‘lik nuri bilan nurlantirilganda kuchsiz bog‘langan elektronlar fotonlarni yutib, erkin elektron holiga o‘tadi. Bunda yarimo‘tkazgichlarda erkin zaryad tashuvchilar konsentratsiyasi hamda yarimo‘tkazgichning elektr o‘tkazuvchanligi ortadi.
Yarimo‘tkazgichlarga nur ta’sir etishi natijasida unda erkin zaryad tashuvchilarning hosil bo‘lishiga ichki fotoeffekt deyiladi.
Nur ta’sir etish natijasida yarimo‘tkazgichlarda hosil qilingan qo‘shimcha elektr o‘tkazuvchanlik fotoo‘tkazuvchanlik deyiladi. Bu esa fotoqarshiliklarni ishlab chiqarishda qo‘llaniladi.
Fotoqarshilik – bu o‘tkazuvchanligi yorug‘lik ta’sirida o‘zgaradigan qarshiliklar bo‘lib, uni radiotexnikada fotorezistorlar deb ataladi.
Fotonlar. Yorug‘likning kvant nazariyasiga binoan modda yorug‘lik nurini yutishda va nurlashda yorug‘lik o‘zini zarralar oqimi kabi namoyon qiladi. Yorug‘likning bu zarrasi fotonlar yoki yorug‘lik kvantlari deyiladi. Fotonning energiyasi E=hv ga teng.
Foton vakuumda yorug‘lik tezligi c bilan harakatlanadi. Foton tinchlikda massaga ega emas, ya’ni m0 = 0. Nisbiylik nazariyasidagi E=mc2 dan foydalanib fotonning harakatdagi massasini aniqlash mumkin:
Yorug‘likni zarralar – fotonlar oqimidan iborat deb qarash korpuskulyar nazariya bo‘lib, bunda Nyuton mexanikasiga qaytish bo‘ldi, deyish mumkin emas. Uning harakat qonunlari kvant mexanikasining qonunlariga bo‘ysunadi. XX asrning boshiga kelib, yorug‘lik ikki xil tabiatga ega ekanligi ma’lum bo‘ldi. Yorug‘lik tarqalishida uning to‘lqin xossalari (interferensiya, difraksiya, qutblanish) va moddalar bilan ta’sirlashganda (fotoeffekt, yorug‘lik bosimi va b.) korpuskulyar – zarra xossalari namoyon bo‘ladi. Bu xossalar zarra – to‘lqin dualizmi deb atala boshlandi.
Keyinchalik fanda elektronlar, protonlar, neytronlar oqimlari ham to‘lqin xossaga ega ekanligi ma’lum bo‘ldi. Shu asosda moddaning yorug‘likni nurlantirishi va yutishi, chiziqli spektrlar, fotoeffekt hodisasi, yorug‘lik bosimi va boshqa jarayonlar tushuntirib berildi.
E'TIBORINGIZ UCHUN
TASHAKKUR!
|
| |
Berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti

|
Berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti
|
bet | 1/11 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 0,82 Mb. | | #100395 |
Bog'liq Rescue41
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
BERDAQ NOMIDAGI QORAQALPOQ DAVLAT UNIVERSITETI
Matematika fakulteti
Funksional analiz, algebra va geometriya kafedrasi
3A(kechki)-kurs talabasi O'rinboyev Jamshidning
Ehtimollar nazariyasi va matematik statistika fanidan
Kurs ishi
Mavzu: Ishonchli intervallar
Bajargan: Orinboyev.J
Qabul qilgan: Seytaxov R
Reja:
I. Kirish
II. Asosiy qism:
1. Ishonchlilik intervallarini qurish
1.1 Aniq ishonchli intervallar
1.2 Statistika yordamida ishonchlilik intervalini tuzish
1.3 Asimptotik ishonchli intervallar
2. Normal taqsimot bilan bogliq taqsimotlar
2.1 Gamma taqsimot va uning xossalari
2.2 X i - kvadrat taqsimot va uning xosslari
Styudent taqsimoti va uning xossalari.
2.4 Leman-Rozenblattning omega kvadrat kriteriysi
III. Xulosa
IV. Foydalangan adabiyotlar
Kirish
Bu kurs ishi Ehtimolliqlar nazariyasi ham matematikaliq statistika fanining o'ziga xos mavzularining biri bo'lgan “Statistik kriteriyalar” mavzusida yozilib va shu asnodada kengroq tushintirish maqsadida aniqlama hamda teoremalar siymosida tushintirilip isbotlashlar ham keltirib o'tilgan. Ehtimolliklar nazariyasi “tasodifiy tajribalar ”, yani natiyjasini oldinnan aytib bo'lmaytugin tajriybalardagi qonunlarni o'rganuvchi matematikalik fan bo'lib , bunda shunday tajribalar koriladiki , ulardi o'zgarmas shartlar kompleksiningda hech bo'llarmaganda nazariy ravishta hohlagan sonda takrorlash mumkin deb hisoblanadi. Bunday tajriybeler har biriniing natijasi tasodifan hodisa yuz berishining iborat bo'lardi. Insoniyat rivojlanishining derlik hamma sohalarda shunaqa vaziyatlar bor bo'llarib, u yoki bu tajribalarni bitta xil sharoitda ko'p marta takrorlash mumkin bo'lardi. Ehtimolliqlar nazariyasi sinovdan-sinovga o'tishida natiyjalari turli bo'lgan tajriybalar qiziqtiradi. Nimadir tajriybada yuz berish yoki bermasligi oldinnan aytip bo'lmaydigan hodisa tasodifiy hodisa delinedi. Ehtimolliqlar nazariyasi rivojlanishinda yetarli darajada oldinga siljish Gauss (1777-1855) oti bilan bogliq bo'llaradi. U normal qonuniyatga va shu asnodada umumiy asos deb berdi ham tajriybadan olingan sonli malumotlarni takroriy ishlashning o'ziga xos usili - “kichik kvadratlar usili” in yaratadi. XVII ham XIX asirlar ortalarida ehtimolliqlar nazariyasining keskin rivojlanishi ham u bilan har tamonlama qiziqish kuchayip boshladi. Oqirǵi yillarda iqtisodiyot yo'lanishi bo'yicha olingan Nobel sovrini laureatlari ham shu fanning ayirim yonalishlari iqtisodiyotliq jarayonlarinda qollanib, makroekonomika ko'rsatkichlarini riyoziy modellarini tahlil qilgannan song oldinnan bashoratlar qilish usillarin yaratgani uchtalarini Jahon olimlari tomonindan tán olinmaqda. Keyinchalik bo'lsa, ehtimolliqlar nazariyasi rivojlanishina Rossiya olimlari V. Ya. Bunyakovskiy (1804-1889), P. L. Chebishev (1821-1894), A. A. Markov (1856-1922), A. M. Lyapunov (1857-1918), A. Ya. Xinchin (1894-1959), V. I. Romanovskiy (1879-1954), A. N. Kolmogorov (1903-1987) ham ularding shogirtlari kata hissa qoshgan.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

5.Foydalanilgan adabiyotlar
Xodiyev B.Yu., Bekmurodov A.Sh., G'afurov U.V. va boshqalar O'zbekiston iqtisodiyoti mustaqillik yillarida. T.: TDIU, 2007.
2. Bekmurodov A.Sh., G'afurov U.V. O'zbekistonda iqtisodiyotni liberallashtirish va modernizastiyalash: natijalar va ustuvor yo'nalishlar. O'quv qo'llanma. T.: TDIU, 2007.
3. Shodmonov Sh., G'afurov U. Iqtisodiyot nazariyasi. Ma'ruzalar matni. - T.: TDIU, 2009.
4. Shodmonov Sh, Minovarova G va Xalilov M. ''Iqtisodiyot nazariyasi” fani bo'yicha o'quv uslubiy majmuasi.
5. Shodmonov Sh va Minovarova G.”Iqtisodiyot nazariyasi” fani bo'yicha o'quv uslubiy ta'lim texnologiyasi. “Iqtisodiy ta'limdagi o'qitish texnologiyasi” seriyasidan. T.: TDIU, 2007 , 323 b.
6. Shodmonov Sh., Alimov R., Jo'raev T. Iqtisodiyot nazariyasi. -T.: Moliya. 2002.
|
M t normuradov, B. E umirzaqov, A. Q tashatov nanotexnologiya asoslari

|
M t normuradov, B. E umirzaqov, A. Q tashatov nanotexnologiya asoslariBog'liq NANOTEXNOLOGIYA ASOSLARI (UMUMIY) 22.06.2020 (1)
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
M.T NORMURADOV, B.E UMIRZAQOV, A.Q TASHATOV
NANOTEXNOLOGIYA ASOSLARI
O‘quv qo‘llanma
TOSHKENT «NIF MSH», 2021.
UDK: 53
BBK: 106.73
N 67
Normuradov M.T., Umirzaqov B.E., Tashatov A.Q. Nanotexnologiya asoslari.
O‘quv qo‘llanma: –T.: « NIF MSH » 2020.-234 bet. ISBN: 978-9943-7011-4-4
Qo‘llanmada nanotexnologiya materiallari ya’ni, qattiq jismlarning sirti va
sirt osti holatlarini o‘rganish uchun foydalaniladigan ikkilamchi elektron
spektroskopiyasi usullari haqida ma’lumotlar yoritilgan. Turli usullarning fizikaviy
ma’nolari va amaliyotda qo‘llaniladigan asbob uskunalari haqida fikr yuritiladi.
Qo‘llanma Toshkent davlat texnika universitetlarining 5310800 –
«Elektronika va asbobsozlik» (asbobsozlik) ixtisosligi va davlat universitetlarining
«Fizika» ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha ta’lim olayotgan bakalavr talabalari ham
foydalanishi mumkin.
The manual provides information on nanotechnology materials, ie secondary
electron spectroscopy methods used to study the surface and surface conditions of
solids. The physical meanings of the different methods and the equipment used in
practice are discussed.
The manual can also be used by undergraduate students of Tashkent State
Technical University, majoring in 5310800 - "Electronics and Instrumentation"
and "Physics" of state universities.
Taqrizchilar:
|
| |
Mediasavodxonlik va axborot madaniyati fanidan test savollari

|
Mediasavodxonlik va axborot madaniyati fanidan test savollari
|
Sana | 18.02.2024 | Hajmi | 17,27 Kb. | | #158532 |
Bog'liq Mediasavodxonlik va axborot madaniyati fanidan test savollari
Mediasavodxonlik va axborot madaniyati fanidan test savollari
Tuzuvchi: Assistant O’.M.Jurayev
1 chi mavzuga oyid savollar (Media va axborot savodxonligi ta’limi)
“Media”so’zi qaysi tildan olingan va nima degan ma’noni anglatadi ?
Lotincha Medium “o‘rta,oraliq,oraliqdagi” ma’nolarini
Arabcha Mediyum “o‘rta,oraliq,oraliqdagi” ma’nolarini
Forscha Medium “o‘rta,oraliq,oraliqdagi” ma’nolarini
Ruscha Medium “o‘rta,oraliq,oraliqdagi” ma’nolarini
Qaysi qatorda “axborot” tushunchasiga to‘g‘ri ta’rif berilgan?
Ma’lumotlar tadqiqotlar jarayonida olingan bilimlar
Ma’lumotlar tadqiqotlar jarayonida olingan bilimlar,tajriba yoki tahsil olish,shuningdek,signal yoki belgilarni anglatishi mumkin
Tajriba yoki tahsil olish
Axborot bu bizning hissiyotlarimiz
Axborotni kibernetika fanining asoschisi Norbert Vener qanaqa ta’riflagan?
Ma’lumot -bu bizning va uning bizning hissiyotlarimizga moslashuvchi,tashqi dunyodan olingan mazmun tavsifidir
Axborot hissiyotlarimizga moslashuvchi,tashqi dunyodan olingan mazmun tavsifidir
Axborot-bu biz unga va uning bizning hissiyotlarimizga moslashuvchi,tashqi dunyodan olingan mazmun tavsifidir
Axborot hissiyotlarimizga tashqi dunyodan olingan mazmun tavsifidir
Satsiologlarning fikricha axborot qanchalik ko’p to’plansa jamiyat …… nuqtalar o‘rniga kerakli so’zni qo‘ying?
tez rivojlanadi
tez rivojlanishiga to‘sqinlik qiladi
foydali axborot bo‘lsa tez rivojlanadi
befoyda axborotlar internetda ko‘p
Axborotga bo‘lgan ehtiyoj nima?
Aynan vazifalarni bajarish uchun lozim bo’lgan axborotni olishga bo‘lgan ehtiyojdir
Vazifalarni bajarish uchun lozim bo’lgan axborotni olishga bo‘lgan ehtiyojdir
Aynan ma’lum bir ijtimoiy rol va vazifalarni bajarish uchun lozim bo’lgan axborotni olishga bo‘lgan ehtiyojdir
Ijtimoiy rol va vazifalarni bajarish uchun lozim bo’lgan axborotni olishga bo‘lgan ehtiyojdir
Lotincha “information” nima degan ma’noni anglatadi?
tushintish,bayon qilish
anglash,bayon qilish
ma’lumot berish,ma’lumot olish
to’g’ri javob yo’q
|
| |
Nutq shakllari va turlari - Mavzu: Mutolaa jarayonida notiqlikka xos marom, ohangning retseptiv vazifa bajarilishi Reja

|
Mavzu: Mutolaa jarayonida notiqlikka xos marom, ohangning retseptiv vazifa bajarilishi Reja
|
bet | 6/6 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 26,37 Kb. | | #125482 |
Bog'liq Mutolaa jarayonida notiqlikka xos marom, ohangning retseptiv vazifa bajarilishiNutq shakllari va turlari.
Og‘zaki nutq xususiyatlari. To‘g‘ri talaffuz me’yorlari. O‘zbek tilida urg‘u. Olinma so‘zlar talaffuzi.
Yozma nutq xususiyatlari. Yozma nutqda oldindan hozirlanish xosligi hamda unda tahrir imkoniyatining mavjudligi. Matnni tahrirlash. Yozma nutqning nisbatan to‘g‘ri va aniqligi. Imlo me’yorlari: yozma nutqda uchraydigan tipik xatolar va ularning tasnifi.
Nutq madaniyati va uslubiyat.
O‘zbek adabiy tilining vazifaviy uslublari. Jonli so‘zlashuv uslubi. Adabiy til uslublari: ilmiy uslub, rasmiy uslub, publitsistik uslub, badiiy uslub. Ushbu uslublarning o‘ziga xos xususiyatlari. Badiiy uslubning keng qamrovliligi. Uning tarmoqlanishi: poetik nutq, dramatik nutq, nasriy nutq kabilar.
Tilning tasviriy vositalari
Ko‘chimlar: metafora, metonimiya, sinekdoxa, vazifadoshlik, ironiya, ironiyaning nutq emotsiyasini tashkil etishdagi o‘rni. Ekspressiv-emotsional leksika. Sintaktik figuralar: inversiya, ellipsis, gradatsiya, antiteza, ritorik so‘roq, takrorlarning nutq ta’sirchanligini ta’minlashdagi ahamiyati.
Badiiy nutqda adabiy til me’yorlaridan ma’lum maqsadda chekinishga yo‘l qo‘yilishi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
Mirziyoyev Sh. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. – Toshkent: O‘zbekiston. 2017.
Mirziyoyev Sh. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2017.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi PF-4947-sonli «O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida»gi Farmoni.
Karimov I.A. Adolatli jamiyat sari. – Toshkent: O‘zbekiston, 1998.
Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent: Ma’naviyat, 2008.
|
| |
Oʻzbek muloqot xulqining gender xususiyatlari

|
Oʻzbek muloqot xulqining gender xususiyatlari
|
bet | 5/6 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 26,37 Kb. | | #125482 |
Bog'liq Mutolaa jarayonida notiqlikka xos marom, ohangning retseptiv vazifa bajarilishiOʻzbek muloqot xulqining gender xususiyatlari
Oʻzbek muloqot xulqining jins jihatdan xoslanishining asosiy sabablari, kasb-hunar va yosh bilan bogʻliq jihatlari. Oʻzbek erkak va ayollari muloqot xulqiga xos boʻlgan farqli xususiyatlar.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Blis, munozara, o’z-o’zini nazorat.
Pedagogning nutqiy madaniyati
Axloq, kasb axloqi, pedagogik axloq tushunchalari. Pedagogik muloqot tushunchasi. Pedagog muloqotida nutq madaniyatining tutgan oʻrni.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Blis, munozara, o’z-o’zini nazorat.
Istiqlol va notiqlik san’ati
Mustaqillik sharoitida oʻzbek tilshunosligining rivojlanish shart-sharoitlari. Oʻzbek xalqi taraqqiyotining mustaqillik davrida til va nutq madaniyati. Globallashuv va til siyosatining ayrim masalalari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Blis, munozara, o’z-o’zini nazorat
Nutq madaniyati va adabiy til me’yorlari
Til me’yori lingvistik tushuncha sifatida. O‘zbek adabiy tili – umumxalq o‘zbek tilining oliy shakli. Hozirgi o‘zbek adabiy tilining shakllanishi. Adabiy tilga ta’rif. Adabiy tilga xos muhim belgilar: me’yorlashganlik, xalqchillik, umummajburiylik, ko‘p vazifalilik, uslubiy tarmoqlanganlik, qayd etilganlik, tanlanganlik, barqarorlik va o‘zgaruvchanlik, zamonaviylik.
Me’yor ko‘rinishlari: fonetik, leksik, orfografik, orfoepik, so‘z yasash, so‘z qo‘llash me’yorlari; punktuatsion, sintaktik, stilistik me’yorlar.
Me’yoriylikdan maqsadli chekinish. Lug‘atlarning nutq madaniyati bo‘yicha universal manba sifatidagi ahamiyati.
Adabiy til nutq madaniyatining asosi sifatida. Adabiy til me’yorlarini egallashga to‘siq bo‘luvchi ba’zi holat va sabablar.
Nutqning kommunikativ sifatlari
Nutq sifatlari. Nutqning to‘g‘riligi – nutq madaniyatining birlamchi sharti. Nutqning aniqligi, mantiqiyligi, jo‘yaliligi, maqsadga muvofiqligi va ta’sirchanligi.
Til sofligi, nutq sofligi uchun kurash – umuxalq ishi. Nutq boyligi va ta’sirchanligi, ularga erishi yo‘llari.
|
| |
Nutq madaniyati va uslubiyat - Mavzu: Mutolaa jarayonida notiqlikka xos marom, ohangning retseptiv vazifa bajarilishi Reja

|
Mavzu: Mutolaa jarayonida notiqlikka xos marom, ohangning retseptiv vazifa bajarilishi Reja
|
bet | 4/6 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 26,37 Kb. | | #125482 |
Bog'liq Mutolaa jarayonida notiqlikka xos marom, ohangning retseptiv vazifa bajarilishiNutq madaniyati va uslubiyat.
O‘zbek adabiy tilining vazifaviy uslublari. Jonli so‘zlashuv uslubi. Adabiy til uslublari: ilmiy uslub, rasmiy uslub, publitsistik uslub, badiiy uslub. Ushbu uslublarning o‘ziga xos xususiyatlari. Badiiy uslubning keng qamrovliligi. Uning tarmoqlanishi: poetik nutq, dramatik nutq, nasriy nutq kabilar.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Blis, munozara, o’z-o’zini nazorat.
Tilning tasviriy vositalari
Ko‘chimlar: metafora, metonimiya, sinekdoxa, vazifadoshlik, ironiya, ironiyaning nutq emotsiyasini tashkil etishdagi o‘rni. Ekspressiv-emotsional leksika. Sintaktik figuralar: inversiya, ellipsis, gradatsiya, antiteza, ritorik so‘roq, takrorlarning nutq ta’sirchanligini ta’minlashdagi ahamiyati.
Badiiy nutqda adabiy til me’yorlaridan ma’lum maqsadda chekinishga yo‘l qo‘yilishi.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Blis, munozara, o’z-o’zini nazorat.
Ritorika va zamonaviy adabiyot.
Ritorika, mutolaa zamonaviy adabiyot rivojini ta’minlovchi, o‘quvchi va badiiy asar munosabatini mustahkamlovchi vosita ekanligi, badiiy asarni o‘qish, tushunish, tushuntirish jarayonida ritorika mezonlarining ulkan ahamiyat kasb etishi. Zamonaviy epik, dramatik, lirik janrlarga xos semantik-struktural mohiyat bevosita mutolaa san’ati va ritorika bilan bog‘liqligi
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Blis, munozara, o’z-o’zini nazorat.
O‘zbek nutqi madaniyatining asosiy xususiyatlari.
Nutqning toʻgʻriligi. Nutqning aniqligi. Nutqning mantiqiyligi. Nutqning tozaligi. Nutqning ta’sirchanligi. Nutqda tashqi koʻrinish, talab, toʻgʻrilik, mantiqiylik, chiroylilik, yorqinlik, ta’sirchanlik, jozibadorlik, obrazlilik, ortologiya, notiqlik san’ati, fonetik, leksik, grammatik, urgʻu, morfologik va sintaktik chalkashliklar, ta’sir, ruhiyat, tildan tashqari omil, mavzu, muvofiqlik, ruhiy vaziyat, auditoriya, bilim, savodxonlik, samimiyat, e’tibor, subyektiv mulohaza, nutq rejasi, nutqiy mashq kabilarning ahamiyati.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Blis, munozara, o’z-o’zini nazorat.
|
| |
Rim notiqlik san’ati - Mavzu: Mutolaa jarayonida notiqlikka xos marom, ohangning retseptiv vazifa bajarilishi Reja

|
Mavzu: Mutolaa jarayonida notiqlikka xos marom, ohangning retseptiv vazifa bajarilishi Reja
|
bet | 3/6 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 26,37 Kb. | | #125482 |
Bog'liq Mutolaa jarayonida notiqlikka xos marom, ohangning retseptiv vazifa bajarilishiRim notiqlik san’ati.
Rim notiqlik maktabining o‘ziga xosliklari. Sitseronning notiqlik san’ati haqidagi qarashlari. Notiqlik vazifalari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Blis, munozara, o’z-o’zini nazorat
Sharqda voizlik san’ati.
Sharq notiqligi haqida ma’lumot. Sharq voizlarining qarashlari. Mumtoz asarlarda voizlik san’atining ulug‘lanishi.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Blis, munozara, o’z-o’zini nazorat
Nutq madaniyati va adabiy til me’yorlari
Til me’yori lingvistik tushuncha sifatida. O‘zbek adabiy tili – umumxalq o‘zbek tilining oliy shakli. Hozirgi o‘zbek adabiy tilining shakllanishi. Adabiy tilga ta’rif. Adabiy tilga xos muhim belgilar: me’yorlashganlik, xalqchillik, umummajburiylik, ko‘p vazifalilik, uslubiy tarmoqlanganlik, qayd etilganlik, tanlanganlik, barqarorlik va o‘zgaruvchanlik, zamonaviylik.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Blis, munozara, o’z-o’zini nazorat.
Me’yoriylikdan maqsadli chekinish. Lug‘atlarning nutq madaniyati bo‘yicha universal manba sifatidagi ahamiyati.
Adabiy til nutq madaniyatining asosi sifatida. Adabiy til me’yorlarini egallashga to‘siq bo‘luvchi ba’zi holat va sabablar.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Blis, munozara, o’z-o’zini nazorat.
Nutqning kommunikativ sifatlari
Nutq sifatlari. Nutqning to‘g‘riligi – nutq madaniyatining birlamchi sharti. Nutqning aniqligi, mantiqiyligi, jo‘yaliligi, maqsadga muvofiqligi va ta’sirchanligi.
Til sofligi, nutq sofligi uchun kurash – umuxalq ishi. Nutq boyligi va ta’sirchanligi, ularga erishi yo‘llari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Blis, munozara, o’z-o’zini nazorat.
Nutq shakllari va turlari.
Og‘zaki nutq xususiyatlari. To‘g‘ri talaffuz me’yorlari. O‘zbek tilida urg‘u. Olinma so‘zlar talaffuzi.
Yozma nutq xususiyatlari. Yozma nutqda oldindan hozirlanish xosligi hamda unda tahrir imkoniyatining mavjudligi. Matnni tahrirlash. Yozma nutqning nisbatan to‘g‘ri va aniqligi. Imlo me’yorlari: yozma nutqda uchraydigan tipik xatolar va ularning tasnifi.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Blis, munozara, o’z-o’zini nazorat.
|
| |