nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O’lchov transformatorlarini yig’ish va sozlash

|
O’lchov transformatorlarini yig’ish va sozlash
|
bet | 101/104 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #113156 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi q-hozir.orgO’lchov transformatorlarini yig’ish va sozlash
| | | |
|
O’lchov transformatorlarini yig’ish va sozlash.
O’lchash transformatorlarini o’rnatishdan oldin montaj oldi tartibidan o’tkaziladi; ularni pasport qiymatlarini loyixadagi bilan solishtirish; farfor izolyatorlarini yaroqligini tekshirish; havo xaydash qurilmalarini berkitgichlarini olib tanlash; moyni darajasini va uni oqib kelayotganligini tekshirish; elektr mustaxkamlikka moyni tekshirish; yuqori va past kuchlanish chulg’amlarini izolyatsiyasini qarshiligini bir-biriga va korpusga nisbatan o’lchash; chulg’amlarni sozligini va transformatsiyalash koeffitsienti tekshirish; tok transformatorlarini qutblilikka tekshirish va ikkilamchi chulg’am chiqishlarni markalashga to’g’ri kelishligini tekshirish.
Moy to’ldirilgan o’lchov transformatorining chiquvchi qismini bakdan ko’rish uchun ajratib olish, agarda uning ichki detallarida shikastlanganligiga ko’rsatilgan bo’lsa; Ajratib olish jarayoni quruq, toza xonada bo’lishi va uni moysiz 12 soatdan ortiq turmasliliga erishish.
| | |
O’lchov kuchlanish transformator
|
Transformatorlarini ishlatishda xavfsizlik texnikasi qoidalari.
|
|
Transformatorlarini ishlatishda xavfsizlik texnikasi qoidalari.
Tok transformatorlarini ikkilamchi chulg’amlariga ulangan zanjirlarni (simlarni) uzish qatoiyan mann qilinadi.
Agar bu zanjirni uzish zaruriyati tug’ilgan taqdirda, avval uzish kerak bo’lgan yerdan oldinroq joyga (tok transformatori tarafga qarab) tok tarnsformatori tomonini maxsus ulagich bilan qisqa tutashtirib qo’yilishi shart. Maxsus ulagich bilan qisqa tutashtirishni bajarayotganda dastasi izolyatsiyalangan asbobdan foydalanish zarur.
Tok transformatorlarida yoki uning ikkilamchi chulg’amlariga ulangan zanjirlarda ish bajarilganda quyidagi ehtiyotkorlik choralariga rioya qilish talab qilinadi:
tok transformatorlarini ikkilamchi chulg’ami, unga ulanishi kerak bo’lgan zanjirlardagi montaj ishlari tamom bo’lgunga qadar, qisqa tutashtirib qo’yilishi shart. Montaj qilingan zanjirlari tok transformatorlarini ikkilamchi chulg’amiga ulangandan keyin qisqa tutashtirgich yaqinroqdagi qisqichlar yig’imiga ko’chirilishi va u faqat xama montaj ishlari batamom bitirilib, montaj qilingan zanjirlarni to’g’ri ulanganligini tekshirib chiqilgandan keyingina olib tashlanishi zarur;
tok transformatorlrini ikkilamchi chulg’amiga o’lchov asboblari ulangandan keyingina, uni birlamchi chulg’amga qutblarni tekshirish uchun impul’s beriladi.Tok transformatorlarini birlamchi chulg’amini montaj va kavsharlash ishlarini bajarish uchun tok o’tkazuvchi sifatida qo’llash qatoiyyan mann etiladi.
|
|
| |
(ilova) 
YO’RIQLI-TEXNOLOGIK XARITA

O’quv amaliyotining nomi

|
(ilova)
YO’RIQLI-TEXNOLOGIK XARITA
O’quv amaliyotining nomi
|
bet | 102/104 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #113156 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi q-hozir.org2.2(ilova)
YO’RIQLI-TEXNOLOGIK XARITA
O’quv amaliyotining nomi: Elektrmontaj va siozlash ishlari.
Amaliy mashg’ulot: Elektromontaj va sozlash ishlari
Faoliyat
Turi
|
Asbob uskuna
|
Ko’rinishi
|
O’quvchilar bajaradigan ishlar ketma-ketligi
|
Yuqori kuchlanjshli saqlagichlar xavfsizlik usullari va yong’inga qarshi tadbirlar
|
|
|
Yuqori kuchlanjshli saqlagichlar.Saqlagich — kommutatsiyalash elektr apparati bo‘lib, himoyala- nuvchi zanjimi manbadan maxsus element yordamida ajratadi. U tok qiymati ma’lum bir miqdordan oshganda ma’lum bir tok o'tkazgichning erishi va zanjirni uzishga olib kelishiga asoslangan. Bir vaqtning o‘zida uzilishi davomida hosil bodadigan yoy ham somdiriladi. Saqlagich TK ning eng sodda apparati hisoblanib, elektr qurilmani o‘ta yuklanish va QT tokida himoyalash uchun xizmat qiladi.
Eruvchi saqlagichlarning eng qimmatli xususiyati — qurilmaning oda soddaligi, arzonligi, QT tokida juda tez zanjirni uzishi (hatto ba’zi bir saqlagichlarning QT tokini cheklashi) va boshqalar.
Kuchlanishi lkV gacha bo‘lgan elektr tarmoqlarida saqlagichlarning PR turi (patroni ajratiladigan va hech narsa toddirilmagan), PN turi (ajraluvchi va toddirilgan patronli), NOTN turi (ajralmas to‘ldirilgan patronli), shuningdek, tezkor turlari PNV, PW va PVF qodlaniladi.
Kuchlanishi 1 kV dan yuqori bodgan elektr tarmoqlarda saqlagichlarning PK turi (patron kvars bilan toddirilgan), PKTN turi (otuvchi tashqi qurilma uchun), PSN turi (otuvchi tashqi qurilma uchun, boshqariluvchi) va itarib chiqariluvchi PVT turidagilar qodlaniladi. Har xil turlaridan GTKU (kuchaytirilgan), PKE (ekskavatorlar uchun) saqlagichlar mavjud.
|
Yuqori kuchlanishli saqlagichlar konstruksiyalari
|
| |
|
| |
10-Mavzu: smart o’qitish ta’lim vositalari. Smart interaktiv ta’lim vositalari

10-Mavzu: SMART o’qitish ta’lim vositalari. SMART interaktiv ta’lim vositalari.
Ishdan maqsad: Talabalarga Smart - elektron o‘quv qo‘llanmalardan o‘qitishga qo‘llashni, Smart - o‘qitish muhiti elementlari bilan ishlashni va ularning imkoniyatlari haqida ma'lumotlar berish. Smart - o‘qitish muhiti elementlari bilan ishlashni o’rgatish. Talabalar olgan nazariy bilimlarini amaliyotda qo’llashi uchun bilim, ko’nikma va malaka hosil qilishdan iborat
.
USLUBIY KO’RSATMALAR
Hozirgi zamonda biror-bir sohada ishni boshlash va uni boshqarishni axborot texnologiyalarisiz tasavvur qilish qiyin. Har bir mutaxassis, u qaysi sohada ishlashidan qat’iy nazar, o’z vazifasini zamon talabi darajasida bajarishi uchun axborotga ishlov beruvchi vositalarni, ularni ishlatish uslubiyotini bilishi va ularda ishlash ko’nikmasiga ega bo’lishi zarur. Shu sababli bugungi kunda mustaqil Respublikamizda ta’lim sohasida amalga oshirilayotgan tub islohatlarning mazmun-mohiyati, maqsadi va vazifalari aniq belgilab olingan. Ayniqsa ta’limda electron darslikdan foydalanish, uning samaradorligini oshirish yordam beradi. Masalan ta’limda elektron darslikdan foydalanishning muammo va yechimlarini tillarni o’rganish misolida qarasak.
Smart-qo‘lqopi ishoralar tilini o‘rganishga yordam beradi
London universiteti talabasi Xadil Ayob (Hadeel Ayoub) ishoralarni oddiy nutqqa aylantiruvchi ajoyib smart-qo‘lqopini ishlab chiqdi. Ko‘pchilik qo‘l va barmoq harakatlari bilan muloqot qilayotgan eshitish va nutqida muammosi bo‘lgan insonlarni uchratgan bo‘lsa kerak. Biroq hamma ham (ayniqsa, sog‘lom odamlar) bu ishoralar mazmunini tushunmaydi.
Taqdim etilayotgan qurilma oddiy qo‘lqop ko‘rinishiga ega bo‘lib, ishoralarni displeyda tushunarli matnga aylantiradi yoki ovozli tarzda ifodalaydi. SignLanguageGlove qo‘lqopi prototip rivojining uch bosqichini bosib o‘tishga ulgurdi. Tizimning birinchi versiyasiga datchiklar, mikrokontrollerli platasi va to‘rt belgili raqamli displey kiritilgandi. Beshta egiluvchan sensori qo‘lqopga ulanib, besh barmoq traektoriyasini kuzatish imkonini beradi. Ikkinchi prototipga kichik dasturiy ta’minot, uchinchi versiyasiga esa matnni ovozli nutqqa aylantiradigan chip kiritilgan.
Hozirgi vaqtda ixtirochi Wi-Fi bo‘yicha qo‘lqop va mobil qurilmasi o‘rtasida aloqa o‘rnatish imkoniga ega smartfonlar uchun ilovali qurilma versiyasi ustida ishlamoqda. Rejalarda
haqiqiy vaqt rejimida bir necha tilga tarjima qilish funksiyasiga ega, shuningdek, bolalar uchun kichraytirilgan versiyasi ishlab chiqilmoqda.
120
Tasmali transportyorlarning ish unumi va talab etadigan

bu yerda
- tasma tezligi, m/sek;
- yukni uzatish masofasi
(transportyorning gorizontal proektsiyasi), m;
- tasmaning eniga
nisbatan olinadigan koeffitsient, eni 600 mm li tasmalar uchun
;
- mutunosiblik koeffitsienti, tasmali transportyorlar
uchun
qabul qilinadi.
Transportyorning yetakchi barabani valiga yuk tashishda sarf
bo’ladigan quvvat
bu yerda
- tasma uzunligiga qarab qo’shimcha qarshilikni hisobga
oluvchi koeffitsient; konveyer uzunligi 15 m bo’lsa,
va 15
dan 40 metrgacha bo’lsa,
ga tengdir.
Agar tasmali konveyer oxirida tushirgich o’rnatilgan bo’lsa,
unga sarflanadigan quvvat (kVt) quyidagicha bo’ladi
Umumiy quvvat (kVt):
Elektromotor quvvati
bu yerda
- o’rnatilgan quvvat koeffitsienti;
- yurish mexanizmlarining F.I.K.;
Yong’in haqida umumiy ma’lumotlar va uni oldini olish

bilinmas sezgisini hosil qiladigan tovush kuchiga mos keladigan tovush kuchiga
mos keladi, ya’ni tovush eshitilishi bo’sag’asida turadi. Quvvatning maksimal
oxirgi ta’sirni «og’riq bo’sag’asiga» mos keladi-tovush quvvati keyinchalik
zo’rayganda tovushning kuchayishi eshitilmay, balki ikkala quloq ham zirqirab
og’riy boshlaydi.
Professional shovqin boshni aylantirib, miyada og’riq turg’azadi va quloq
shang’ib nerv sistemasiga ham yomon ta’sir qiladi. Ayniqsa, fikrni to’plab, aqliy
ish bilan shug’ullanishga imkon bermaydi. Uzoq vaqt mobaynida shovqinning
odamga sezilmas darajada ta’sir qilishi nerv sistemasini ishdan chiqishiga olib
keladi. Shovqin ta’sirida turli a’zolar va sistemalarning, masalan; xazm qilish, qon
aylanish va shunga o’xshashlarning normal faoliyati buziladi [10].
Strategik rejalashtirish va uning afzalliklari

|
Strategik rejalashtirish va uning afzalliklari
|
bet | 2/3 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 465,49 Kb. | | #115496 |
Bog'liq Strategik boshqaruv va rejalashtirishStrategik rejalashtirish va uning afzalliklari Strategik rejalashtirish va uning afzalliklari Strategik rejalashtirish bo’limining roli va vazifalari axborotlar to’plash va ularni ishlash, strategiyani har yili qayta ko’rib chiqish tizimini yaratish va kelajakda uni boshqarishdan iborat bo’ladi. Direktorlar kengashi muhim strategik yo’nalishlarni ko’rib chiqadi va yuqori boshqaruv tizimi tavsiya etgan strategik rejalarni rasmiy 22 jihatdan tasdiqlaydi. Mana shu marosim davomida kengash oxir-oqibatda qabul qilingan strategiya uchun javobgar bo’ladi. Direktorlar kengashining vazifasi - bu barcha korxonalar yetarli darajada tahlil qilib va ko’rib chiqilganligiga hamda taklif etilgan strategik chora-tadbirlar mavjud variantlardan eng yaxshisi ekanligiga ishonch hosil qilishdan iboratdir. Strategik rejalashtirishning afzalliklari: Strategik rejalashtirishning afzalliklari: 1.Ishni tashkil etishni strategiyaning «biz nima qilish uchun harakat qilayapmiz va nimaga erishyapmiz?» degan asosiy aspektga yo’naltirilganligini ta’minlash; 2.Vujudga kelayotgan o`zgarishlar, yangi imkoniyatlar va taxdid solayotgan tendensiyalarga menejerlarning yanada aniq reaksiya ko’rsatish zaruriyati; 3.Kapital qo’yilmalar va personal sonini kengaytirishning muqobil variantlarini baholash, ya’ni resurslarni strategik asoslangan va yuqori rentabelli loyihalarga oqilona yo’naltirish imkoniyati; 4.Boshqarishning barcha darajalari rahbarlarini qarorlarini birlashtirish imkoniyati; 5.Faol rahbarlikka yaxshi imkoniyatlar yaratadigan va o`zgarishlarga passiv reaksiya ko’rsatish tendensiyalariga qarshilik qiladigan muhitni yaratish. Strategik ko’rishni shakllantirish Kompaniya menejerlarining «tashkilot faoliyatning qanday turlari bilan shugullanmoqchi va kelajakda qanday bo’lmoqchi?» - degan masalaga qarashlari strategik ko’rish deyiladi. Strategik ko’rish - «biz kimmiz, nima qilyapmiz, nima qilmoqchimiz» degan savollarga javob beradi. Ba’zan kompaniyalar o’zining vazifasini noto’gri belgilab, uni faqat foydada ifodalaydilar. Biroq foyda kompaniya bajaradigan ishning natijasidir. Faqat foyda olishga qaratilgan kompaniyaning missiyasi korxonalarni bir-biridan farqlash imkonini yo’qotadi. Vaxolanki, har bir kompaniya o’zining qiyofasiga - imidjiga ega bo’lishi kerak.
|
| |
Bilim va ko'nikmalarni tekshirish uchun savollar

|
Bilim va ko'nikmalarni tekshirish uchun savollar
|
bet | 3/3 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #125501 |
Bog'liq 1-Amaliy mashg'ulotBilim va ko'nikmalarni tekshirish uchun savollar:
“Xavf” ni aniqlang
Xavf tahlili nimaga mo'ljallangan?
Xavf tahlilining asosiy maqsadlari nimadan iborat.
Xavfni sifatli tahlil qilish nima?
Xavfning miqdoriy tahlilini aniqlang.
Uyga bajarib kelish uchun topshiriq.
Ishdan maqsad: AnVir Task Manager dasturini sozlash hamda dastur ishga tushgandan keyin tizimdagi barcha dasturlarni ishlash jarayoni bo’yicha tahlil qilib, tizimda ishlab turgan dasturiy vositalarning xavf darajasini aniqlash va ko’rsatib berish.
AnVir Task Manager - bu kompyuterda ishlaydigan barcha dasturlarni boshqarish, Windows-ni sozlash va dasturiy vositalarning ishlash jarayonini kuzatib boorish imkonini beradi. Bu yerda dastur o’rnatilish jarayoni ko’rsatib o’tilgan.
DASTURNI O”RNATISH TARTIBI
Har bir talaba ushbu dastur yordamida o’z shaxsiy kompyuterida foydalanayotgan holda dasturiy vositalanining ishlash jarayonini tahliliy o’rganish hamda xavf darajasi yuqori bo’lgan jarayonlarni aniqlab tushintirib berishi lozim.
ESLATMA: Agarda ko’chirmachilik halotlari kuzatilsa ushbu ish bo’yicha berilgan ballning 50% ni olib tashlanadi.
|
| |
«k savdo» avtomatlashtirilgan axborot tizimi ko'chma savdo joyining sxemasi № sx150013

«k savdo» avtomatlashtirilgan axborot tizimi ko'chma savdo joyining sxemasi № sx150013
Download
0,59 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
21.05.2024
Hajmi
0,59 Mb.
#247104
Download
0,59 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
«k savdo» avtomatlashtirilgan axborot tizimi ko'chma savdo joyining sxemasi № sx150013
Download
0,59 Mb.
Matnni ko'rish
Yaxshi o’ylab ko’rilgan strategik ko’rish va kompaniya missiyasini asoslash quyidagi 3 ta jihatdan iborat

|
Yaxshi o’ylab ko’rilgan strategik ko’rish va kompaniya missiyasini asoslash quyidagi 3 ta jihatdan iborat
|
bet | 3/3 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 465,49 Kb. | | #115496 |
Bog'liq Strategik boshqaruv va rejalashtirishYaxshi o’ylab ko’rilgan strategik ko’rish va kompaniya missiyasini asoslash quyidagi 3 ta jihatdan iborat: 2) Kompaniyaning strategik ko„rishi va missiyasini aniq, lo„nda va ilxom bilan tushuntirib berish; 3) Kompaniya strategik ko’rishi va missiyasini o’zgartirish haqida o’z vaqtida qaror qabul qilish; Faoliyat doirasini to’g’ri aniqlash uchun quyidagi omillarni hisobga olish lozim: - axolining ehtiyoji, ya‟ni nima ishlab chiqarish kerak
- xaridorlar guruhi, yoki tovarni kim uchun ishlab chiqaramiz
- texnik va funksional ijro, ya‟ni xaridorlar ehtiyojini qanday qondiramiz Shunday qilib, birinchi masalani to’g’ri xal qilish uchun «nimaga bo’lgan ehtiyojni, qanday qilib va kimning ehtiyojini qondiramiz» - degan savollarga javob topish lozim
Kompaniya strategiyasini aniqlashga ko’plab omillar ta’sir qiladi. Bu omillarning o’zaro ta’siri har bir tarmoqda o’ziga xos xususiyatlarga ega bo’lib, vaqt davomida o’zgarib turadi. Strategiyani belgilovchi omillar doim bir-biridan farq qiladi. Firma hamisha ham o’zi xoxlagan strategiyani tanlay olmaydi. Uning harakatlari qonun , davlat siyosati, ijtimoiy tartiblash va jamiyat mavqei bilan chegaralanadi. Kompaniya strategiyasini aniqlashga ko’plab omillar ta’sir qiladi. Bu omillarning o’zaro ta’siri har bir tarmoqda o’ziga xos xususiyatlarga ega bo’lib, vaqt davomida o’zgarib turadi. Strategiyani belgilovchi omillar doim bir-biridan farq qiladi. Firma hamisha ham o’zi xoxlagan strategiyani tanlay olmaydi. Uning harakatlari qonun , davlat siyosati, ijtimoiy tartiblash va jamiyat mavqei bilan chegaralanadi. Strategiyani ijtimoiy talablarga moslashtirish quyidagilarni nazarda tutadi: - jamiyat manfaatlari va odob me’yorlari doirasida ishchanlik ko’rsatish;
- ijtimoiy afzalliklar va jamiyat ehtiyojlariga ijobiy qarab o’z faoliyatini tartibga solish;
- tartiblashtiruvchi me’yorlar bilan ziddiyatga bormaslik uchun zarur harakatlarni o’z vaqtida a
- malga oshirish;
- aksiyadorlar manfaati va jamiyat manfaatlari o’rtasida muvozanatni saqlash;
- jamiyatda kompaniyaning fuqarolik pozitsiyasini ta’minlash.
Tarmoqning jozibadorligi
Ijtimoiy, siyosiy sharoitlar va qonunchilik
Kompaniya uchun imkoniyatlar
Kompaniya strategic imkoniyati
Ayrim omillarning muhimligi va ularning strategiyaga tasiri xaqidagi xulosa
Strateguk tashbbuslarni baholash
Vaziyatga mos strategiyani tanlahs
Kompaniyaning kuchli va zaif tomonlari.
Shaxsiy nafsoniyat, biznes falsfasi
Aksiyalarning qiymati va kompaniya madaniyati
Tashqi omillar
Ichki omillar
|
| |
Tahdid nomi
  
Vujudga kelish ehtimoli

|
Tahdid nomi
Vujudga kelish ehtimoli
|
bet | 2/3 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #125501 |
Bog'liq 1-Amaliy mashg'ulotTahdid nomi
|
Vujudga kelish ehtimoli
|
Zarar ko'rish miqdori
|
Xavf yig’indisi
|
Xavf nomi
|
Tabiiy va suniy xavflar.
|
|
|
|
|
Tasodifiy foydalanuvchi
|
|
|
|
|
Tarmoqdagi xavflar
|
|
|
|
|
Dastur o’rnatish orqali xavfi
|
|
|
|
|
Foydalanuvchi befarqligi
|
|
|
|
|
Ma’lumotlar bazasidagi xavflar
|
|
|
|
|
Signallar orqali xavflari
|
|
|
|
|
Xodimlar orqali vujudga keladigan xavflar
|
|
|
|
|
Jadvalga yuzaga kelish ehtimoli koeffitsientini va tahlikadan 3 balli shkala bo'yicha zarar koeffitsientini qo'ying. Ushbu tarkibiy qismlarning mahsuloti xavfni aniqlaydi. Xavfning umumiy miqdorini hisoblang. Olingan ma'lumotlar asosida xavfning uchta turini ajratish mumkin: past ( 2 ), o'rta ( 4 ), yuqori ( 6 ). Toifalar bo'yicha xavflarni baholash jadvalini tuzing. Xulosa chiqaring.
Xavfni tahlil qilishdan maqsad – bo’layotgan xavfni baholash, tahdidni bartaraf etish , MUTdagi zaif joylarni aniqlash, axborot tizimini himoyalanganligini yetarli darajasini ta’minlash va axborot xavfsizligini ta’minlashning qonun qoidalarini ishlab chiqishdan iboratdir[1].
Xavfni tahlil qilish jarayoni quyidagi bosqichlardan iborat:
— himoya o’lchovi va obyektni tasvirlash;
— resurslarni identifikatsiyalash (tenglashtirish) va ularni sonli ko’rsatkichlarini tahlil qilish;
— axborot xavfsizligida tahdidlarni tahlil qilish;
— MUTning zaif tomonlarini tahlil qilish;
— axborot xavfsizligini ta’minlashdagi mavjud va gumon vositalarni tahlil qilish;
— xavfni tahlil qilish.
Xavfni tahlil qilish- axborot xavfsizligi xavflarini, MUTning zaif joylarini , yuzaga kelishi mumkin bo’lgan zararlarni aniqlash jarayonidir.
Xavfni tahlil qilish sxemasi
Xavfni tahlil qilish jarayoni ko’rilayotgan zararlarni sifat va son jihatdan baholashni talab
qiladi. Buning uchun xavfni darajalarini hisoblashimiz kerak.. Xavfni darajalarini hisoblashda 3 ta ko’rsatmaga amal qilamiz:
• axborotni narhiga;
• tahdid darajasiga;
• zaiflik darajasiga.
|
| |
Механика ва технология илмий журнали

Механика ва технология илмий журнали
Download
1,75 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
06.01.2024
Hajmi
1,75 Mb.
#131283
Download
1,75 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Механика ва технология илмий журнали
Download
1,75 Mb.
Matnni ko'rish
Ҳисобий вариант - Механика ва технология илмий журнали

АВТОМОБИЛ ВА ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИК МАШИНАЛАРИ
МЕХАНИКА ВА ТЕХНОЛОГИЯ ИЛМИЙ ЖУРНАЛИ, МАХСУС СОН 2023, № 3 (6)
70
ш
э
V
= 3% га мос келади. Демак, берилган
σ
к
= 4 см,
σ
э
= 1 см параметрларда ва танланган
ҳимоя зонасининг
в
з
= 10 см кенглигида ўсимликларнинг эҳтимолий шикастланиш
миқдори 3 фоизни ташкил этади.
σ
к
= 4 см,
σ
э
= 1 см ўзгармасдан қолиб,
в
з
= 12,5 см
бўлганда
э
< 1% бўлиши номограммадан яққол кўриниб турибди.
ҚАТОР ОРАЛАРИГА ИШЛОВ БЕРИШДА АГРЕГАТ РАЦИОНАЛ ҲИМОЯ

АВТОМОБИЛ ВА ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИК МАШИНАЛАРИ
МЕХАНИКА ВА ТЕХНОЛОГИЯ ИЛМИЙ ЖУРНАЛИ, МАХСУС СОН 2023, № 3 (6)
69
барқарор сақлашнинг иложиси йўқлиги сабабли ишчи органларни жойлаштиришда
қаторларнинг ҳар икки томонидан ҳимоя зонасини қолдириб кетадилар [9-12]. Ҳимоя
зонасининг кенглиги катта бўлганда ўсимликларни шикастланиш эҳтимоллиги камаяди,
аммо бир вақтнинг ўзида культиватор билан ишлов берилмаган юза миқдори ортиб кетади
[11,12].
Чопиқ экинлари етиштириладиган суғориладиган майдонларда кенг ҳимоя
зоналарини қолдириш ёмон, зеро ўсимлик тупларининг шундоқ ёнбошидан ўтлар кўкариб
чиқади, суғоришдан кейин ниҳолларни қисиб, ривожланишига халақит берадиган қаттиқ
қатлам ҳосил бўлади. Шу сабабли культивациядан сўнг тупроққа кўпинча қўл кучи
ёрдамида қўшимча ишлов беришга тўғри келади [13-16]. Демак, культивация жараёнида
ҳимоя зонаси кенглигини тўғри танлаш ҳам агротехник, ҳам иқтисодий жиҳатдан катта
аҳамиятга эга [2,17].
Қатор оралига ишлов беришда ҳимоя зонасининг кенглиги
в
з
бўлганда
шикастланадиган ўсимликларнинг эҳтимолий улуши қўйидаги ифода орқали аниқланди:
3
3
(
) (
)100%
К
з
Э
з
Э
Э
К
в
в
V
ф
ф
(1)
(1) формула
з
в
кенгликдаги ҳимоя зонасига эга бўлган ўсимликларни
шикастланиш эҳтимолини ўсимликларни қатор ўқидан силжиши (
Э
) га ва культиватор
пичоғи чекка нуқтасини ҳаракат йўналишидан силжиши (
К
) га боғлиқ равишда
ҳисоблаш имконини беради [3].
O’ zbеkiston rеspublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim vazirligi buxoro muhandislik- tеxnologiya instituti - bet 20

imkoniyatlardan ratsional foydalanish, atrof-muhitni ifloslantirilishiga barham
berish, mamlakat barcha jamoatchiligini ekologik bilimlarga o’qitish va tarbiyalash
hisoblanadi.
Tevarak atrof, tabiiy-muhitini huquqiy jihatdan muhofazalash deganda
muhofaza ob’ekti va uni ta’minlovchi tadbirlar hisoblanadigan me’yoriy aktlarni
tayyorlash asoslash va amalda qo’llash tushuniladi. Bu tadbirlar jamiyat va tabiat
o’rtasidagi munosabatlarni tartibga solib turadigan ekologik huquqni tashkil etadi.
Atrof muhitni himoya qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish
murakkab va ko’p rejali muammolardir. Bu muammolarni echimlari inson va
tabiatni o’zaro munosabatlarini tartibga solinishi, ularni ma’lum qonuniyatlarga,
yo’riqnomaga va qoidalarga bo’ysunishi bilan bog’liqdir. Bizning mamlakatimizda
bunday sistema qonunchilik tartibida o’rnatilgan [10].
O‘zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’lim vazirligi farg’ona viloyati maktabgacha va maktab ta’lim boshqarmasi

|
O‘zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’lim vazirligi farg’ona viloyati maktabgacha va maktab ta’lim boshqarmasi
|
Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 106,42 Kb. | | #233079 |
Bog'liq yangi firminiy суровна
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIM VAZIRLIGI
FARG’ONA VILOYATI MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIM BOSHQARMASI
|
|
FARG’ONA SHAHAR MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI TASARRUFIDAGI
28- O’RTA TA’LIM MAKTABI
|
Farg’ona, Farg’ona shahar, A.Qodiriy ko’chasi 13-a uy tel.: 73. 225–28–42,
ShHR: 100022860304017092100075030 INN: 203247135
|
|
|
“ ----” - sentabr 2023 yil № 46-sonli
|
|
Farg‘ona shahar __________
Ergashevga
Farg’ona shahar Maktabgacha va maktab
ta’limi tasarrufidagi 28-o‘rta ta’lim maktabi
direktori M.T.Ziyayevdan
Farg'ona shahar maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limi tasarrufidagi 28-umumiy o’rta ta’lim maktabida 2012-yidan buyon Texnologiya fanidan 18soat dars va 1soat to‘garak dars, 14soat pedagogik yuklama, bilan ishlab kelayotgan Dehqonova Qanoatxon G‘ofurovnaga 2023-yil 6-iyul kunidan,2023-yil 6-sentyabr kunigacha mehnatga layoqatsizlik ta’tili berilgan . Xodimga 06.09.2023-yildan xodimga II-guruh nogironlik to’g’risidagi № 249247- sonli ma’lumotnomasi berilgan,nogironlik sababi Umumiy kasallik (ko’z bo’yicha),(ko’zdan)
Maktab direktori: M.T.Ziyayev
aa
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’lim vazirligi farg’ona viloyati maktabgacha va maktab ta’lim boshqarmasi
|
Korxonalarda atrof - muhitining meterologik

havoning qo’shimcha suvni qabul qilish xususiyati juda cheklangan bo’ladi yoki
tamoman yo’qoladi [10].
3.3. Ishlab chiqarish mikroiqlimining gigienik normalari.
Sanoat korxonalari xonalarining xarakteri, yil fasllari
va ish kategoriyasiga
qarab, ulardagi harorat, nisbiy namlik va havo harakatining ish joylari uchun
ruxsat etilgan normalari belgilangan.
Og’ir jismoniy ishlar (111 kategoriya)-muntazam jismoniy zo’riqish
xususan
og’ir yuklarni (10 kg dan ortiq) muttasil bir joydan ikkinchi joyga ko’chirish va
ko’tarish bilan bog’liq ishlar kiradi. Bunda energiya sarfi soatiga 250 kkal (293
J.S) dan yuqori bo’ladi. Bunday ishlar temirchilik,kuyuv va boshqa qator sexlarda
bajariladi [12].
Harorat, nisbiy namlik va havo harakatining tezligi risoladagi va yo’l
qo’yilishi mumkin bo’lgan miqdorlar ko’rinishida normalanadi. Risoladagi
miqdorlar deganda odamga uzoq muddat va muntazam ta’sir qilganda tashqi
muhitga moslashuv reaktsiyalarini kuchaytirmasdan organizmning normal
faoliyatini va issiklik holatini saqlashini ta’minlaydigan miqroiqlim
ko’rsatgichlarining
yiqindisi tushunilib,ular issiqlik sezish mo’’tadilligini vujudga
keltiradiva ish qobiliyatini yuksaltirish uchun shart-sharoit hisoblanadi. Yo’l
qo’yilishi mumkin bo’lgan mikroiqlim sharoitlari-organizmning faoliyatini va
issiqlik holatdagi o’zgarishlarini,fiziologik moslanish imkoniyatlaridan chetga
chiqmaydigan tashqi muhitga moslashish reaktsiyalarining kuchayishini bartaraf
etadigan va tez normaga soladigan mikroiqlim ko’rsatgichlarining yig’indisidir.
Bunda sog’liq uchun xatarli holatlar vujudga kelmaydi,biroq nomo’’tadil issiqlik
sezgilari, kafiyatning yomonlashuvi va ish qobiliyatining pasayishi kuzatilishi
mumkin. 1,2,3 jadvalarda mikroiqlimning risoladagi va yo’l qo’yilishi mumkin
bo’lgan normalari keltirilgan. Doimiy ishlarda 1-jadvalda keltirilgan miqdorlar
ta’minlanishi lozim, ular havoni mutadillashtirishda ham majburiydir [10].
O’ zbеkiston rеspublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim vazirligi buxoro muhandislik- tеxnologiya instituti - bet 19

2.10. Vintli konveyerlarni hisoblash.
Bitiruv-malakaviy ishini bajarishda yangi konstruktsiyasi taklif
etilgan chigitli paxtani saqlashga tayyorlash qurilmasining asosiy
ishchi organlaridan biri bo’lib hisoblanadigan qoziqli shnek vintsimon
harakatlanishi tufayli, uning ba’zi ko’rsatkichlarini hisoblash
usullarini ko’rib chiqamiz.
Tarnovdagi material qatlamining ko’ndalang kesim yuzasi
quyidagi formula bo’yicha aniqlanadi:
bunda
- vint diametri, m;
- vint ko’ndalang kesimining material bilan to’lish koeffitsienti;
odatda, tashilayotgan material turiga qarab qabul qilinadi; mayda
bo’lakli materiallar uchun
- konveyer qiya o’rnatilganda to’lishning kamayishini hisobga
oluvchi koeffitsient,
.
Konveyyerda tashilayotgan yukning tezligi quyidagicha
aniqlanadi:
- qiya konveyer vintining qadami gorizontalnikiga nisbatan
kichik; qiya konveyerlarga tavsiya qilinadigan qadam
ga teng; bunda
- vint qadami, mm;
- vintning
aylanishlar soni, ayl/min.
Vintli konveyerning ish unumdorligi quyidagi formula bo’yicha
aniqlanadi:
, (3)
(t/soat)
bunda
- tashilayotgan material zichligi, kg/m
3
.
Agar berilgan ish unumdorligi bo’yicha vint diametri
ni
aniqlash kerak bo’lsa, u holda oldindan hisobiy
koeffitsientlarning qiymatlari mos ravishda
,
qilib olinadi va agar
deb qabul qilinsa, unda
Agar
bo’lsa, hisoblangan
ning qiymati yuk turiga qarab
quyidagi ifoda orqali tekshiriladi, ya’ni
- saralangan yuk uchun;
- oddiy yuklar uchun;
- o’rtacha bo’lakli yukning chiziqli o’lchami.
ning qiymati Davlat standarti 2037-75 dan yaqin qiymatiga
yaxlitlanib olinadi. Gorizontal vintli konveyerning quvvati
quyidagicha aniqlanadi:
Qiya yo’nalishli konveyer uchun
bunda
- empirik usulda aniqlanadigan qarshilik koeffitsienti.
Vint validagi burovchi moment
Vintga ta’sir etuvchi eng katta yo’nalgan kuch
bunda - radius, ya’ni vintga qo’yilgan yukning ishqalanish kuchi;
- vint qadamiga bog’liq bo’lgan, vint chizig’ining ko’tarilish
burchagi;
- vint ustidagi yukning keltirilgan ishqalanish burchagi,
,
-
vint ustidagi yukning keltirilgan ishqalanish
koeffitsienti.
Val bo’ynining diametri:
Tayanchli podshipniklar o’rnatiladigan valning o’rta diametri
Podshipniklararo qadam ruxsat etilgan solqilik bo’yicha
aniqlanadi va uni quyidagi formuladan aniqlash mumkin:
O’q bo’ylab yo’nalgan kuch quyidagicha aniqlanadi:
, bunda
bunda
|
Qiyosiy pedagogika fani rivojlanishida xalqaro tashkilotlar va ularning faoliyati. Yunesko tashkilotining ta’lim sohasidagi faoliyati - bet 2

|
Qiyosiy pedagogika fani rivojlanishida xalqaro tashkilotlar va ularning faoliyati. Yunesko tashkilotining ta’lim sohasidagi faoliyati
|
bet | 2/3 | Sana | 23.06.2024 | Hajmi | 114,12 Kb. | | #265308 |
Bog'liq 3-Taqdimot 1992 yil 2 martda O‘zbekiston Birlashgan Millatlar Tashkilotiga a‘zo qilib qabul qilingach, BMTning barcha tashkilotlariga a‘zo bo‘lish huquqiga ega bo‘ladi. Shu bois Respublikamiz 1993 yil 26 oktabridan boshlab YUNESKOga a‘zo bo‘ldi. Yuqoridagi sanalardan ko‘rinib turibdiki, O‘zbekiston YUNESKOga a‘zo bo‘lganiga ikki yildan ko‘proq vaqt o‘tdi. Lekin shu qisqa vaqt ichida ko‘p ishlar amalga oshirildi. YUNECKO tashabbusi bilan Fransiyaning Parij shahrida, Samarqandlik olim, davlat arbobi Muhammad Tarag‘ay Ulug‘bek tavalludining 600 yillik yubiley tantanalari bo‘lib o‘tdi. Samarqand, Buxoro, Xiva shaharlarining butun jahon tarixiy obidalar ro‘yxatiga kiritish bo‘yicha ko‘pgina ishlar qilindi. YUNESKO ana shu muammolarni, boshqa xalqaro va hududiy hamjamiyat tashkilotlari bilan hamkorlikda bartaraf etish yo‘lida ishlashga o‘zining tayyor ekanligini izhor etdi. YUNESKO Markaziy Osiyoda ommaviy axborot vositalarini rivojlantirish istiqbollarini o‘rganish ishida ham katta amaliy yordam ko‘rsatmoqda. Bu ish shunisi bilan katta ahamiyatga molikki, butun Markaziy Osiyo Respublikalari Orol dengizining qurib borayotganligi munosabati bilan jiddiy ekologik tanglikka, sanoat chiqindilaridan atrof-muhitni ifloslanishi kabi muammolarga duch kelmoqdalar. Endilikda bu ulkan tadqiqotlar to‘rt asosiy yo‘nalishda olib borilmoqda: 1. Ipak yo‘li mamlakatlariga kiruvchi xalqlarning tili va yozuvini o‘rganish; 2. Karvonsaroylar o‘rnini aniqlash va ularni qayta tiklash, pochta aloqalarini yo‘lga qo‘yish; 3. Kosmik arxeologiya‘ni qayta jonlantirish; 4. Jahon turistik tashkiloti bilan hamkorlikda ipak yo‘li bo‘ylab turistik yo‘nalishlarni ochish va uni harakatga keltirishdan iborat. YUNISEF 1946 yilning 11 dekabrida Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining birinchi sessiyasidayoq bir ovozdan YUNISEF — BMTning Favqulodda Bolalar Fondi nomi bilan tarkib topdi. YUNISEF tashkil topgan dastlabki yillarda uning mablag‘i urushdan qattiq jabrlangan Yevropa va Xitoy bolalariga oziq-ovqat, dori-darmonlar uchun sarf qila boshladi. 1950 yil dekabrda BMT Bosh Assambleyasi YUNISEF vakolatini yanada kengaytirdi. Uning mablag‘lari rivojlanayotgan davlatlardagi son-sanoqsiz bolalar uchun sarflana boshladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Qiyosiy pedagogika fani rivojlanishida xalqaro tashkilotlar va ularning faoliyati. Yunesko tashkilotining ta’lim sohasidagi faoliyati
|
Qiyosiy pedagogika fani rivojlanishida xalqaro tashkilotlar va ularning faoliyati. Yunesko tashkilotining ta’lim sohasidagi faoliyati - bet 3

|
Qiyosiy pedagogika fani rivojlanishida xalqaro tashkilotlar va ularning faoliyati. Yunesko tashkilotining ta’lim sohasidagi faoliyati
|
bet | 3/3 | Sana | 23.06.2024 | Hajmi | 114,12 Kb. | | #265308 |
Bog'liq 3-Taqdimot 1953 yilning oktabridan BMT Bosh Assambleyasi YUNISEFni o‘zining doimiy organiga aylantirdi. Endi u Birlashgan Millatlar Tashkilotining bolalar fondiga aylandi. Lekin uning kafolatlari va vazifalari to‘laligicha saqlab qolindi. 1960 yillardan boshlab YUNISEF bolalar manfaatlarini global himoya qiluvchi zabardast organga aylandi. 1965 yilda YUNISEFning Nobel mukofotiga sazovor bo‘lishi, xalqaro bolalar hayotida naqadar xayriya va saxovat manbai bo‘lib shakllanganligini to‘la e‘tirof etilishi bo‘ldi. Hozirgi kunda ham YUNISEF bolalar manfaatlarini himoya qilishga, ularni sog‘lom, o‘qimishli bo‘lib o‘sishlariga ko‘maklashish, bolalar o‘limini oldini olish, ommaviy qirg‘in keltiruvchi va boshqa xavfli kasalliklardan muhofaza qilish, onalik va bolalikni himoya qilish, loaqal qizlar hamda o‘g‘il bolalarga bepul boshlang‘ich ma‘lumot berish, ular farovonligini ta‘minlash ishlariga asosiy e‘tiborni qaratmoqda. MOT (XMT) Inson huquqlarini hurmat qilish, ularning mehnat turmush sharoitini yaxshilash, ish bilan ta‘minlashni yo‘lga qo‘yish, mehnatkashlarning jamiyat talablariga mos kasb bilan ta‘minlash ularning kasb mahoratlarini oshirish, iqtisodiy ahvolini yaxshilash kabi ijtimoiy adolat tamoyillarini amalga oshiruvchi xalqaro tashkilot — MOT (xalqaro mehnat tashkiloti) birinchi jahon urushidan keyin tashkil qilingan edi. Respublikamizda YUNISEF faoliyatining asosiy yo‘nalishlari onalik va bolalikni himoya qilish, ularga kerak tibbiy yordam ko‘rsatish, to‘laqonli ta‘lim berish, turmush sharoitini yaxshilashning ijtimoiy kafolatini himoya qilishdan iborat. Shuningdek, YUNISEF respublikamizda onalar va bolalar kasalliklarini oldini olish, ularni 100 foiz immunizatsiya qilish, bolalarni chechak, ich terlama, difteriya, poliomilit, ko‘k yo‘tal, quturish kabi kasalliklardan himoya qilish kabi amaliy ishlarni bajarmoqda. XMT hozir quyidagi vazifalarni bajarmoqda: 1. Mehnatkashlarning ish sharoitini va turmush tarzini yaxshilash, ishga joylasha olish qobiliyatini oshirish; 2. Xalqaro mehnat normativlarini joriy etish, uni qo‘llanishini nazorat qilish; 3. Keng ko‘lamda xalqaro texnik-texnologik hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, bu sohada davlatlar o‘rtasida faol hamkorlikni va bu siyosatni samarali amalga oshirishni yo‘lga qo‘yish; 4. Professional tayyorgarlik, hunar-texnika ta‘limi umumiy tadqiqotlar, nashriyotlar sohasida faoliyat ko‘rsatish va hokazolar. E'TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Qiyosiy pedagogika fani rivojlanishida xalqaro tashkilotlar va ularning faoliyati. Yunesko tashkilotining ta’lim sohasidagi faoliyati
|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YHATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YHATI
|
bet | 2/2 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 81 Kb. | | #240310 |
Bog'liq 2-Mustaqil ishFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YHATI:
1. Karimov I.A. O’zbеkiston buyuk kеlajak sari. Toshkеnt: «O’z-bеkiston». 1998. 684 b.
2. To’htaеv A. Ekologiya va tabiatni muhofaza qilish asoslari. Toshkеnt: «Mеhnat». 1994. 34 b.
3. Ilyosova Z.F. «Нayot faoliyati xavfsizligi asoslari». Toshkеnt: «Mеhnat». 2001. 98 b.
4. Nurxo’jaеv A.K., Yunusov M.Yu., Xabibullaеv I.X. Favqulodda vaziyatlar va muhofaza tadbirlari. Toshkеnt: «Univеrsitеt». 2001. 67 b.
5. Tadjiev М., Ne’matov I. va boshq. Favqulodda vaziyatlarda fuqaro muhofazasi. Т. 2003. 260 b.
6. Bеlov S.V., Dеvisilov V.A. i dr. Bеzopasnost jiznеdеyatеlnosti. Moskva: «MGU». 2003. 360 s.
7. Farmonov A.Е., Igambеrdiеv A.R. va boshq. Hayot faoliyati xavfsizligi. Toshkеnt: «Univеrsitеt». 2006. 96 b.
8. Ramazanova R.A., Sadikova H.A. va boshq. Favqulotda vaziyat-lar uchun tibbiy hamshiralar tayyorlash. O’quv qo’llanma. T.: «Yangi asr avlodi». 2006. 515 b.
9. Shefer I.F., Shaxmurova G.A. Bеzopasnost i zashita cheloveka pri chrezvichaynix situatsiyax. Uchebnoe posobie po laborator-nim zanyatiyam. Т.: ТDPU im. Nizami. 2007. 126 s.
10. Mixaylov L.A., Solomin V.P., Bezpamyatnix Т.А. i dr. Bеzopas-nost jiznеdеyatеlnosti. 2-izd. М. 2008.
http://fayllar.org
|
| |
-jadval - Loyihaning kapital byudjetini ishlab chiqish va moliyalashtirish manbalarini shakllantirish reja

|
Loyihaning kapital byudjetini ishlab chiqish va moliyalashtirish manbalarini shakllantirish reja
|
bet | 5/5 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 41,19 Kb. | | #126071 |
Bog'liq 9-мавзу (3) 6.2-jadval.
Muqobil investitsiya loyihalarini amalga oshirish tahlili
Loyiha
|
Keltirilgan
investitsiyalar, ming doll.
|
Keltirilgan
tushumlar, ming doll.
|
Foyda indeksi
|
Loyiha reytingi
|
A B V G D E J Z
I
|
10 000
30
300
80
120
160
600
150 000
120 000
|
24 000
80
360
78
170
240
680
190 000
175 000
|
2,4
2,67
1,2
0,98
1,48
1,5
1,13
1,27
1,46
|
2
1
7
9
5
3
8
6
4
|
Foydalilik (PI) indeksi bo’yicha yuqoriroq reytingga ega bo’lgan va umumiy qiymati kompaniya byudjetiga to’g’ri keladigan quyidagi loyihalarni tanlab olamiz.
Tanlab olingan loyihalar guruhi bo’yicha daromadning sof joriy qiymatini (sof keltirilgan qiymatini) hisoblab topamiz:
NPV = 199320 - 130190 = 69130 ming doll.
PI= 1,53
6.3-jadval.
Optimal samaraga ega loyihalar
Loyiha
|
Keltirilgan
investitsiyalar, ming doll.
|
Keltirilgan
tushumlar, ming doll.
|
B A E
I
|
30
10 000
160
120 000
|
80
24 000
240
175 000
|
Jami
|
130190
|
199320
|
Tahlil natijalaridan ko’rinib turibdiki, mazkur to’rtta investitsiya loyihalarini amalga oshirish uchun qabul qilish kompaniya uchun foydali bo’lib, uning kapitalining sof joriy qiymati 69130 ming doll.ga o’sishi ta’minlanishi va investitsiyalar rentabelligi esa 53% ni tashkil etishi ko’rinib turibdi.
Muqobil investitsiya loyihalarining bunday taqqoslama tahlili ular ichidan eng samarali loyihani tanlab olishga va loyihani moliyalashtirish uchun to’g’ri qaror qabul qilishga imkon beradi. Umuman, muqobil loyihalar tahlili investorning moliyalashtirish uchun qabul qilgan loyihasining bexato tanlanishini va ishonchliligini ta’minlaydi.
Nazorat va muhokama uchun savollar:
Investitsiya turlari?
Loyihalarni moliyalashtirish manbaalari?
Optimal samara nima?
Loyihani baholash jarayoni?
|
| |
Differensial va integral hisob komandalarining hususiyatlari 1-§. O‘rta qiymat haqidagi teoremalar

|
Differensial va integral hisob komandalarining hususiyatlari 1-§. O‘rta qiymat haqidagi teoremalar
|
bet | 1/13 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 0,55 Mb. | | #146231 |
Bog'liq Differensial va integral hisob komandalarining hususiyatlari 1-§-fayllar.org
Differensial va integral hisob komandalarining hususiyatlari 1-§. O‘rta qiymat haqidagi teoremalar
Differensial va integral hisob komandalarining hususiyatlari 1-§. O‘rta qiymat haqidagi teoremalar
Matematik analiz kursida o‘rganiladigan asosiy va amaliy masalalarni yechishda katta ahamiyatga ega bo‘lgan funksiyalar sinflaridan (to‘plamlaridan) biri-bu uzluksiz funksiyalar sinfi hisoblanadi. Oldingi bobda biz differensiallanuvchi funksiyalar sinfi uzluksiz funksiyalar sinfining qismi bo‘lishini ko‘rsatgan edik. Differensiallanuvchi funksiyalar o‘ziga xos ahamiyatga ega, chunki ko‘pgina tatbiqiy masalalarni yechish hosilasi mavjud funksiyalarni o‘rganishga keltiriladi. Bunday funksiyalar ba’zi bir umumiy xossalarga ega. Bu xossalar ichida o‘rta qiymat haqidagi teoremalar nomi bilan birlashgan teoremalar alohida ahamiyatga ega. Ushbu teoremalar [a;b] kesmada o‘rganilayotgan funksiya uchun u yoki bu xossaga ega bo‘lgan [a;b] kesmaga tegishli s nuqtaning mavjudligini ta’kidlaydi.
1. Ferma teoremasi
Teorema. Agar f(x) funksiya (a,b) oraliqda aniqlangan va biror ichki c nuqtada eng katta (eng kichik) qiymatga erishsa va shu nuqtada chekli f’(c) hosila mavjud bo‘lsa, u holda f’(c)=0 bo‘ladi.
Isbot. f(c) funksiyaning eng katta qiymati bo‘lsin, ya’ni ∀x∈(a;b) da f(x) ≤ f(c) tengsizlik o‘rinli bo‘lsin. Shartga ko‘ra bu s nuqtada chekli f’(c) hosila mavjud.
Ravshanki,
f'( c ) = lim f (x)− f (c)= lim f (x)− f (c)= lim f (x)− f (c) x→c x − c x→c−0 x − c x→c+0 x − c
Ammo x bo‘lganda f va x>s bo‘lganda
f ⇒ f' ( c ) ≤0 bo‘lishidan f’(c)=0 ekani kelib chiqadi.
Eng kichik qiymat holi shunga o‘xshash isbotlanadi.
Ferma teoremasi sodda geometrik ma’noga ega. U f(x) funksiya grafigiga (c;f(c)) nuqtada o‘tkazilgan urinmaning Ox o‘qiga paralell bo‘lishini ifodalaydi ( 19-rasm).
1- eslatma. Ichki s nuqtada f’(s)=0 bo‘lsa ham bu nuqtada f(x) funksiya eng katta (eng kichik) qiymatni qabul qilmasligi mumkin. Masalan,
f(x)=2x3-1, x∈(-1;1) da berilgan bo‘lsin. Bu
funksiya uchun f’(0)=0 bo‘ladi, lekin 19-rasm
f(0)=-1 funksiyaning (-1;1) dagi eng katta yoki eng kichik qiymati
bo‘lmaydi.
|
| |
TEMPERAMENT XUSUSIYATLARI

|
TEMPERAMENT XUSUSIYATLARI
|
bet | 5/8 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 250,41 Kb. | | #236444 |
Bog'liq TEMPERAMENT3. TEMPERAMENT XUSUSIYATLARI
Agar turli odamlar temperamentlari taqqoslab ko`rilsa, unda temperamentlarning xususiyatlari jihatidan o`xshash juda ko`p guruhi borligi aniqlangan. Ana shu asosda eramizning 1-asrlarida bir necha turli temperament tiplari haqida taxmin qilingan. Bunda temperament tipi deganda, odamlarning qandaydir juda ko`p guruhlarini ifodalovchi psixik xususiyatlarini yig`indisi tushunilgan. Temperamentni 1 - marta eramizdan oldingi 5 asrda yashagan vrach Gippokrat 4 ta tipga ajratadi, hozir bu tiplar Gippokrat tiplari deb ataladi. Tiplar quyidagicha nomlangan: ”Sangvinik”(qon),“Xolerik”(safro), “Flegmatik”(balg`am), “Melanxolik” (qora o`t). Hozirgi paytda tushunchalar yangicha mazmun kasb etmoqda. Temperament tiplarining psixologik tavsifi quyidagi asosiy xususiyatlar bilan aniqlanadi:
1. Senzitivlik, ya`ni psixik reaktsiyani yuzaga keltirmoq uchun zarur bo`lgan nihoyatda kuchsiz tashqi taassurot kuchiga qarab xulosa chiqarish.
2. Reaktivlik - bir xil kuch bilan ta`sir qiluvchi tashqi va ichki taassurotlarga odam qanday kuch bilan emotsional reaktsiya qilishiga qarab xulosa chiqarish - hissiylik va ta`sirlanuvchanlik.
3. Faollik - odam qanday faollik darajasi bilan tashqi olamga ta`sir etishi va maqsadlarini amalga oshirilishida tashqi hamda ichki qarshiliklarni faollik bilan engishidir.
4. Reaktivlik va faollikning o`zaro munosabati - bu hakda biz odamning faoliyati ko`p jihatdan nimaga bog`liqligiga qarab, ya`ni tasodifiy tarzdagi tashqi yoki ichki sharoitlariga (kayfiyat va boshqa) yoki maqsadlarga intilish va niyatlarga bog`liqligiga qarab xulosa chiqarish.
5. Reaktsiya tempi - bu hakda har turli psixik reaktsiyalar va jarayonlarning o`tish tezligiga, ya`ni harakat tezligiga, nutq tempiga, farosatlilikka, aql tezligiga qarab xulosa chiqaramiz.
6. Harakatlarning silliqligi va unga qarama -qarshi sifat bo`lgan rigidlik (qotib qolganlik). O`zgaruvchan tashqi sharoitlarga qanday engillik bilan yoki sust va qoloqlik bilan moslasha olish.
7. ekstrovertirovanlik va introvertirovanlik .
|
| |
OLIY NERV FAOLIYATI TIPLARI VA TEMPERAMENT

|
OLIY NERV FAOLIYATI TIPLARI VA TEMPERAMENT
|
bet | 2/8 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 250,41 Kb. | | #236444 |
Bog'liq TEMPERAMENT2. OLIY NERV FAOLIYATI TIPLARI VA TEMPERAMENT
I.P.Pavlov ta`limotiga ko`ra, shartli reflekslar hosil bo`lishining xususiyatlari asab tizimining xususiyatlariga bog`liqdir. I.P.Pavlov ana shunday xususiyatlardan uchtasini ajratgan:
1) qo`zg`alish va tormozlanish jarayoni kuchi;
2) qo`zg`alish kuchi bilan tormozlanish kuchi o`rtasidagi muvozanatlilik darajasi;
3) qo`zg`alishning tormozlanish bilan almashinish tezligi yoki nerv jarayonlarining harakatchanligi.
Bu xususiyatlar doimo qo`shilib kelgan, uni I.P.Pavlov asab tizimining tipi deb atagan va
to`rtta asosiy tipga ajratgan:
1) kuchli, muvozanatli, epchil.
2) kuchli, muvozanatsiz, epchil.
3) kuchli, muvozanatli, sust.
4) kuchsiz, muvozanatsiz, sust.
Hozirgi paytda temperamentning yaxlit tavsifi bilan uning alohida xususiyatlari bo`lgan asab tizimining o`z davrida hayvonlarda I.P.Pavlov tomonidan ajratilgan 4 ta tipi o`rtasida aloqa borligi aniqlangan. Temperament bog`liq bo`lgan asab tizimining ochilgan tiplari inson va hayvonlar uchun umumiy bo`lib, ular umumiy tiplar deb ataladi. SHunday qilib, temperamentning fiziologik asosini asab tizimining umumiy tiplari tashkil qiladi. Ayrim chet el olimlari - nemis psixologi Krechmer, amerika psixologi SHeldon fikriga ko`ra, temperament asab tizimining umumiy tipiga emas, balki tana, gavda tuzilishining nisbatiga bog`liq deb hisoblaydilar, ya`ni vistserotonik - semiz, qorin bo`shlig`i kuchli rivojlangan odam uchun shodlik, dilxushlik, yaxshi ovqatlanishga mo-
yillik xosdir. Skelet muskullari yaxshi rivojlangan odamlar uchun g`ayratlilik, faollik, somatotoniklarga xosdir. Asab tizimi va xususan bosh miyasi kuchli taraqqiy etgan odamlar uchun yuksak sezgirlik, tashvishlanish, o`z xayollari bilan band bo`lish - tserebrotonikka xosdir. Bunday nazariya noto`g`ridir. Temperamentning psixologik xususiyatlari asab tizimining umumiy tipining fiziologik xususiyatlariga ko`p tomoni tobedir. SHuning uchun asab tizimi umumiy tipi xususiyatlarini fiziologik tadqiqotlar garchi zarur bo`lsa ham, temperament hosil bo`lishi qonuniyatlarini o`rganish uchun etarli emas. Asab tizimi umumiy tipi xususiyatlarini fiziologik tadqiqot qilish bilan birga psixologik jihatdan ham tadqiq qilish kerak.
XX asrning 20-30-yillarida I.P. Pavlov tomonidan asab tizimi tiplari haqida ta’limot ishlab chiqildi. Pavlovning tasdiqlashiga ko‘ra, hulq-atvorning individual xususiyatlari, psixik faoliyat dinamikasi asab tizimi faoliyatidagi individual farqlarga bog‘liqdir. Asab tizimi faoliyatidagi individual farqlarning esa turli xil ifodalanishlar, nerv jarayonlarining aloqasi va nisbati – qo‘zg‘alish va tormozlanish sanaladi.
I.P. Pavlov asab tizimining uch asosiy xossasini ajratdi, bular qo‘zg‘alish va tormozlanish jarayonlarining kuchi, mutanosibligi va harakatchanligidir.
|
| |
Oson deploy - Ta'limni boshqarish tizimlari uchun monolit va mikroservis arxitekturasini baholash va tahlil qilish

|
Ta'limni boshqarish tizimlari uchun monolit va mikroservis arxitekturasini baholash va tahlil qilish
|
bet | 2/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 73,07 Kb. | | #232333 |
Bog'liq Maqola Xudayberganov TohirjonOson deploy — Oson joylashtirish bo’ladi chunki siz faqat bitta ilovani deploy qilish kerak xalos. Har doim yangi qo’shimchalar qo’shilsa yoki xatoni tuzatish qilinganda yagona ilovani deoplay qilinadi.
Tushunish oson — Deyarli barcha dasturchilar monolit ilova bilan ishlagan, shuning uchun loyihaga tez kirishib, boshlab keta oladi.
Oson debug — Debug (nosozlikni tuzatish) qilish oson barcha biznes mantiqlar bitta ilovada joylashganligi sabab qo’shimcha konfiguratsiyalarsiz oson dubug qilish mumkin
Test qilish oson — hamma kodlar va konfiguratsiyalar bitta ilovada bo’lganligi sabab qo’shimcha konfiguratsiylar, boshqa servislarni holatini(ishlayotganligini) va boshqa qo’shimcha ishlarni bajarish shart emas. Qo’shimchasiga oxirigacha testlarni oson implementatsiya qilinadi.
Oson Monitoring — tizimda qandaydir xatoliklar yoki nosozliklar yuzaga kelsa aniqlash juda oson bo’ladi.
Monolit arxitekturaning kamchiliklari:
Tizim kattalashganda xizmat ko’rsatish qiyinlashishi — Loyiha boshlanganida uni boshqarish anchayin oson bo’ladi lekin yillar o’tib kattalashgani sari uni boshqarish qiyinlashib boradi. Monolit ilovalar kichik va o’rta tizimlar uchun ideal yechim hisoblanadi.
Deploy payti ishlamay turishi — Ilova yangilash paytida butun boshli tizim ishlamaydi, toki tizimi ishga tushmagunicha.
Jamoa kattalashgan sari ishlash qiyinlashib boradi — Tasavvur qiling, katta jamoada bitta Monolit ilova bilan ishlayapti, har bir kichik jamoa o’ziga biriktirilgan turli xil vazifalarni yoki xatolarni tuzatish qiladi.
Qisman Mahstablash(scalability) imkoni yo’q — Bilamizki, Monolitni ham mashtablash mumkin. Lekin aynan ko’p talab bo’layotgan qisminigina mashtablay olmaymiz, faqatgina to’liq mashtablashimiz mumkin. Bundan tashqari har doim ham gorizontal mashtablashdan foydalana olmaymiz. Natijada vertikal masshtabdan foydalanishga majbur bo’lamiz. Bu esa qimmat va chegaralangan masshtab hisoblanadi.
|
| |
Texnologiyalarni cheklangaligi - Ta'limni boshqarish tizimlari uchun monolit va mikroservis arxitekturasini baholash...

|
Ta'limni boshqarish tizimlari uchun monolit va mikroservis arxitekturasini baholash va tahlil qilish
|
bet | 3/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 73,07 Kb. | | #232333 |
Bog'liq Maqola Xudayberganov TohirjonTexnologiyalarni cheklangaligi — Monolit ilova bitta texnologiyada yaratilganiligi uchun boshqa bir texnologiyani yoki tilni qo’shish juda qiyin. Misol uchun javada yaratilgan ilovaga python ni qo’shish juda qiyin.
Butun tizimni o’chib qolishi — Ilova o’chib qolsa mikroservisdan farqli o’laroq butun tizim o’chib qoladi. mikroservisda esa bitta qisimgina ishlamay turishi mumkin bo’ladi.
Mikroservis Arxitektura
Mikroservis arxitektura, ilovani kichik servislarga ajratib, har bir servis bir-biridan mustaqil bo’lgan, texnoligik agnostik va har bir servisning o’zining mustaqil ma’lumotlar bazasiga ega bo’lgan servis hisoblanadi. Ushbu turdagi arxitektura juda ko’p afzalliklarga ega va yuqorida aytganimizdek yutuqlar bilan birga ko’plab kamchiliklar va murakkabliklarga ega. Mikroservislar bilan ishlash jamoadan ko’proq tajriba talab qiladi. Agar jamoa yetarlicha mikroservis bilan tajribaga ega bo’lmasa, kelajakda ko’plab muammolar kelib chiqishi mumkin.
Mikroservislar arxitekturasi kichik, avtonom xizmatlar to'plamidan iborat. Har bir xizmat o'z-o'zidan mavjud va cheklangan kontekstda yagona biznes qobiliyatini amalga oshirishi kerak. Cheklangan kontekst biznes ichidagi tabiiy bo'linish bo'lib, domen modeli mavjud bo'lgan aniq chegarani ta'minlaydi.
Mikroservislar qanchalik kichik bo’lishi kerak?
Bu eng ko’p beriladigan savol bo’lib, ko’pchilik mikroservislarda ishlashni boshlayotganda shunday savolga duch keladi. Mikroservis qanchalik katta yoki kichik bo’lishi kerakligi haqida hech qanday qoidalar yo’q. Bu servislarni murakkabligi, uning funksionalligining va dasturga qo’yilayotgan talabga qarab aniqlanadi.
Mikroservis arxitekturasining ba’zi afzalliklari:
Oson yangilanish — Mikroservis katta ilova bo’lmaganligi sabab servisni o’zgartirish, yoki butun boshli frameworkni almashtirish oson bo’ladi.
Tushunish oson — Kichik ilova bo’lganligi sabab tizimni tushunish uchun katta vaqt talab qilmaydi.
|
| |