nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Axborot biznesining to‘g‘ri ta’rifini ko‘rsating

|
Axborot biznesining to‘g‘ri ta’rifini ko‘rsating
|
bet | 223/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat8.Axborot biznesining to‘g‘ri ta’rifini ko‘rsating.
a) Axborot biznesi bu kompyuterlarni ishlab chiqarish va sotish.
b) Axborot biznesi - bu axborot va aloqa xizmatlarini taqdim etish.
*c) Axborot biznesi - bu mahsulot ishlab chiqarish, sotish va xizmat ko‘rsatish.
d) Axborot biznesi bu dasturiy mahsulotlar savdosi.
9. Axborot tizimining asosiy tarkibiy qismlari:
a) boshqaruv protseduralarini rasmiylashtirish imkoniyati;
*b) yuqori malakali ishchilar tarkibi, axborot resurslari, moddiy resurslar, axborot aylanish kanallari.
c) boshqaruv xodimlarini kompyuterlardan foydalanishga o‘qitish darajasi;
d) axborot bazasi va texnik vositalarning mavjudligi
10. Axborotning texnologik xususiyatlari:
a) maxsus va grafik belgilar uchun ma’lumotlar formatlarini, alifbolarini, taqdimot kodlarini belgilaydi;
b) kanalning ayrim fizik xususiyatlarini aniqlaydi;
c) oqimni boshqarish, marshrutlashni ta’minlaydi;
*d) joylashtirish zichligi, turli sharoitlarda tejash imkoniyati, ishlov berish tezligi, qazib olish, bosib chiqarish, taqdim etish, xizmat ko‘rsatish shakli va boshqalar
Nazorat savollari
1. "Axborot" tushunchasini aniqlang.
2. Menejerlar mehnatining asosiy predmeti nima?
3. Axborotni tasniflash.
4. Axborot manbai nima?
5. Perspektiv axborotning shakllari qanday?
6. Menejment aspektlari bo‘yicha ma’lumotlarning tasnifi.
7. Iqtisodiy axborot turlari.
8. Axborotga bo‘lgan asosiy talablar.
9. Axborot tizimi nima?
10. Elektr energetikasida axborot tizimlari.
11. Elektr energetikasi sohasidagi ma’lumotlarga bo‘lgan maxsus talablar.
Asosiy adabiyotlar
Ortiqov A. Sanoat iqtisodiyoti. Darslik. -T.:Sano-Standart, 2014. -304 b.
Maxmudov E.X. Ekonomika promыshlennыx predpriyatiy. Uchebnik. -T.-Iqtisodiyot – 2015 . -370 c.
Ivanov I.N., Belyaev A.M. i dr. Proizvodstvennыy menedjment. Uchebnik dlya bakalavrov/ pod. red. I.N. Ivanova. -M.:YUrayt, 2013. -574s.
Ulashev I.O., Atamurodov SH.A. Korxona iqtisodi va menejmenti. -T.: Tafakkur bo‘stoni, 2013.
N.A.Xashimova. Antikrizisnoe upravlenie predpriyatiem. Uchebnoe posobie -T.-Tafakkur qanoti 2016/ -284 b;
N.X.Gulyamova. Sanoat iqtisodiyoti va menejmenti. O’quv-uslubiy qo’llanma.T.: 2013.148 b.
G.Taraxtiyeva. Innovatsion menejment. O’quv qo’llanma. T.: “Fan va texnologiya”, 2013. 208 b.
G.K.Taraxtiyeva, N.H.Gulyamova, K.S.Ibragimova “Sanoat iqtisodiyoti va menejmenti” fanidan amaliy mashg’ulotlarni bajarish uchun uslubiy qo’llanma. 2018.
|
| |
Ishlab chiqarish jarayonini tashkil etish tamoyillari

|
Ishlab chiqarish jarayonini tashkil etish tamoyillari
|
bet | 107/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatIshlab chiqarish jarayonini tashkil etish tamoyillari
Sanoat korxonalarida ishlab chiqarish jarayonlarini tashkil qilishda kuyidagi tamoyillarga amal qilish lozim:
" ixtisoslashtirish;
" mutanosiblik;
" parallellik;
" bir tekis, ketma-ket yo‘nalish;
" uzluksizlik;
" bir me’yoriyik;
" avtomatlashganlik;
" sinxronlash.
Bu tamoyillarning mohiyati kuyidagilardan iborat.
Ixtisoslashtirish tamoyili. Ixtisoslashtirish - bu, ijtimoiy mehnat taksimotining shakli bo‘lib, sanoat ishlab chiqarishida rejali ravishda rivojlanadi va sanoat tarmoqlari, korxona sexlari, uchastkalar, liniyalar va ayrim ish joylarining ajralishini shart kilib ko‘yadi.
Mutanosibik tamoyili. Ishlab chiqarish jarayonlarining mutanosibligi shuni bildiradiki, bunda xamma ishlab chiqarish bo‘limlari (asosiy va yordamchi sexlar, bu sexlar ichidagi uchastka va liniyalar, uskunalar guruhi va ish joyi)ning ishlash qobiliyati (vaqt birligi ichida mehnat unumdorligining nisbati) bir-biriga o‘zaro aniq mos keladi.
Paralellik tamoyili. Bu tamoyilning mohiyati ishlab chiqarish jarayonining bir necha ayrim qismlarini bir paytda bajarishdan iborat, ya’ni maxsulot tayyorlash bo‘yicha amalga oshiriladigan ish keng ko‘lamda tashkil kilinadi.
Bir tekis, ketma-ket yo‘nalish tamoyilini ko‘llash ishlab chiqarish jarayonini tashkil kilayotganda mehnat predmetlari ishlab chiqarish jarayonlarining xamma bosqichlaridan va barcha operatsiyalaridan eng kiska yo‘l bilan o‘tishini aniqlashga yordam beradi (xomashyo va materiallarning kelib tushishidan tortib to tayyor maxsulot bo‘lib chiqqungacha va bu maxsulotlarni iste’molchiga etkazib bergunga kadar). Bir tekis, ketma-ket yo‘nalishga erishish uchun sex maydonida apparat va uskunalarni oqilona joylashtirish lozim, bundan tashkari asosiy va yordamchi sexlarni zavod xududida to‘g‘ri joylashtirish asosida xomashyo va materiallarning karshi xarakatiga va qaytishiga yo‘l ko‘ymaslik kerak.
Uzluksizlik tamoyili deganda, ishlab chiqarish jaryonida rejasiz to‘xtash, tanaffus bo‘lmasligi, ya’ni uzluksiz ishlash tushuniladi.
Bir me’yoriyilik tamoyili o‘zaro bog‘liq bo‘lgan ishlab chiqarish bo‘limlari, bir xil oralikdagi ish vaqtida berilgan dasturga asosan bir xil xajmdagi ishning bajarilishi bilan tavsiflanadi.
|
| |
Grafika necha elementga bo’linadi?

c)
окна на панели задач
21. Slaydnima?
a) ma’lum bir o’lchamga ega bo’lgan muloqot
varoqlari xisoblanadi
b) ko’rgazmani tashkil etish
c) Rasmlar ketma ketligini qo’llash
22. Taqdimot yaratishni nechta turi bor?
a) 2ta
b) 3 ta
c) 4 ta
23. Grafik qiyofa nima?
c)
nuqtalar to’plami bo’lib, ular o’zaro farqlanishi bilan birgalikda tushuniladi
d)
Chizmalar to’plami bo’lib,ular o’zaro bog’lanishlari bilan birgalikda tushuniladi
c) grafik rasmlar to’plami bo’lib, ular o’zaro bof’lanishlari bilan birgalikda tushuniladi
24. Eksplikatsiya nima?
a) grafik chizma mohiyatini ochib beruvchi shartli belgilar to’plami
b) grafik tasvillashning mohiyatini ochib beruvchi belgilar to’plami
c) grafik obraz mohiyatini ochib beruvchi belgilar to’plami
Kompyuter grafikasining qo’llanish sohalari qaysi bandda to’liq ko’rsatilgan?

a)
Adobe Photoshop, Corel Draw
b) Adobe Photoshop, Paint
c)Corel Draw, Maya
10. Vektorli grafika xosil qilish dasturlarini aniqlang?
a)Adobe Photoshop, Corel Draw
b) Adobe Photoshop, Paint
c) Flash, Corel Draw
11.Skaner, raqamli fotoapparat, videokamera yordamida hosil qilinadigan grafika turi
qaysi javobda keltirilgan?
a) Rastrli
b) vektorli
c) fraktal
12. Tasvirlashning grafik tili nima?
a) fikrni ifodalashning fazoviy tasvirlash yoki shartli ravishda tekislikda aks ettirish
usullarining to’plamidir
b) grafik obraz mohiyatini ochib beruvchi belgilar to’plami
c) chizmalar to’plami bo’lib, ular o’zaro bof’lanishlari bilan birgalikda tushuniladi
13. Tasvir nushasini ekranda hosil qiluvchi oddiy nuqta nima deb ataladi?
b)
Kodlash
b)
piksel
c) orginal
14. Obyektlarning hajm modellarini yaratish,saqlash,ishlov berish va EHMlar yordamida
ularni namoyish etishni tushunish bu?
a) kompyuter grafikasi
b)
mashina grafikasi
c) elektron grafikasi
-MAVZU 
Kadrlarni sozlash

|
-MAVZU
Kadrlarni sozlash Pdf ko'rish
|
bet | 94/263 | Sana | 04.02.2024 | Hajmi | 10,15 Mb. | | #151310 |
Bog'liq file (6)29-MAVZU
Kadrlarni sozlash.
1.1.
O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Nazariy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1. Photoshopda fotosurat atrofida qanday ramka
yasash mumkin.
2. Ichki ramka.
3. Qirralari qirrali ramka.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda kadrlarni sozlash tushunchalarni
shakllantirish
O’qitish natijasi: Kadrlarni sozlash bo`yicha mavzuni o’zlashtirish natijasida
o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1. Photoshop-da fotosurat atrofida
qanday ramka yasash mumkin, roli
va o’rni haqida ma’lumot berish.
2. Ichki ramka, mazmuni va
vazifalarini yoritib berish.
3. Qirralari qirrali ramkaning
asosiy elementlari va usullari
xususiyatlarini ochib berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Photoshopda fotosurat atrofida qanday ramka
yasash mumkin, roli va o’rni haqida aytib beradilar.
2. Ichki ramka, mazmuni va vazifalarini ko’rsatib
beradilar.
3. Qirralari qirrali ramkaning asosiy elementlari va
usullarini sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv, klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv materiali, slaydlar, kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
|
| |
Testlar  
1. Axborot resurslari bu

|
Testlar
1. Axborot resurslari bu
|
bet | 222/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatTestlar
1. Axborot resurslari bu:
*A) Ishlab chiqarish tizimi va tashqi muhim haqidagi axborotning tavsifi
B) Ishonslilikni oshirish imkoniyatlari yig‘indisi
D) Ishonchlilik oshirish va axborotlarni kengaytirish imkoniyatlari
G) Texnik tayyorgarlikni boshqarish
2. Axborot tushunchasiga tarif bering
a) odamlar tushunishi mumkin bo‘lgan va tahlil qilishni, tushunishni va izohlashni talab qiladigan, ramzlar shaklida bo‘ladigan atrofimizdagi dunyo to‘g‘risidagi ma’lumotlar
b) Turli darajadagi menejerlar, ularning turli vakolatlari va faoliyat sohalari ma’lumot to‘plash, saqlash, ishlov berish va ulardan foydalanish
c) boshqariladigan va boshqariladigan quyi tizimlarning holati, shuningdek tashqi muhit haqida ma’lumot to‘plami
d) barcha javoblar to’g’ri.
3. Axborotni boshqarish bo‘yicha qarorlarni qabul qilish va tayyorlash uchun qanday protseduralardan foydalanish kerak?
a) Evristik
*b) Rasmiylashtirilgan va evristik
c) Strategik va rasmiylashtirilgan
d) To’gri javob a va c.
4. Axborotning qanday turlari mavjud?
a) rejali, tartibga soluvchi
b) rejali, tartibga soluvchi va ma’lumotnoma
c) rejali, buxgalteriya hisobi
*d) rejali, tartibga soluvchi va ma’lumotnoma va buxgalteriya hisobi.
5. Jamiyatni axborotlashtirish maqsadi
a) Boylikni adolatli taqsimlash;
b) Insonning ma’naviy ehtiyojlarini qondirish;
*c) Kompyuterlar va aloqa vositalarining keng joriy etilishi tufayli alohida fuqarolar, ularning guruhlari, korxonalar, tashkilotlar va boshqalarning axborot ehtiyojlarini maksimal darajada qondirish.
6.Ob’ektlar, hodisalar va jarayonlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar, bu
a) Bilim bazalarining mazmuni;
*b) Alohida faktlar, jarayonlar, hodisalarni aks ettiruvchi qayta ishlanmagan xabar;
c) Oldindan qayta ishlangan ma’lumotlar;
d) Ma’lumotlar omborlarida xabar.
7.Ma’lumot
a) Kompyuter xotirasidagi xabar;
b) Ma’lumotlar omboridagi xabar;
*c) Boshqaruv qarorlari uchun yaroqli bo‘lgan, oldindan ishlov berilgan ma’lumotlar;
d) Mashina muhitida yozilgan xabar.
|
| |
Spyware dasturi - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

kompyuter tizimiga kirish huquqini tiklash uchun
foydalanuvchidan toʻlov talab qiladi
Baʼzi ransomware dasturlari foydalanuvchi tizimini
butunlay qul aydi, baʼzilari esa tizimdagi barcha
fayllarni keraksiz holga keltiradigan tarzda shifrlaydi
Ransomware dasturi odatda tizimga Troyan zararli
dasturiga oʻxshash tarzda kirishga harakat qiladi
Foydalanuvchiga taqdim etilgan xabar yoki toʻlov
masalasida koʻpincha huquqni muhofaza qilish
idorasiga taqlid qilinadi Tizim noqonuniy faoliyat uchun
ishlatilgani va tizimga kirish huquqini tiklash uchun
toʻlov qilish kerakligi haqida yolgʻon daʼvo qilinadi
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari - bet 89

Mavzu bo’yicha o`quv mashg`ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O’qituvchining
O’quvchilarning
I.
Kirish
bosqichi
(10 daqiqa)
1.1. Mаvzu, mаqsаd vа rеjаlаshtirilgаn o’quv
nаtijаlаrini e’lоn qilаdi.
1.2. Rеjа sаvоllаrini ekrаngа chiqаrаdi.
1.3. O’quv fаоliyatini bаhоlаsh mеzоnlаri mа’lum
qilinаdi.
Eshitаdilаr,
yozib
оlаdilаr.
Diqqat qiladilar.
II.
Аsosiy
bosqich
(60 daqiqа)
2.1. Tаlаbаlаr bilimini fаоllаshtirish mаqsаdidа blis-
so’rоv o’tkаzаdi:
1. Tasvirlarni qayta tiklash usullari?.
2. Tasvirli obyektni belgilari ko’rsating?
3. Tasvirlarga raqamli ishlov berish usullari?.
2.2. Vizuаl mаtеriаllаrdаn
fоydаlаngаn hоldа
mа’ruzа mаtеriаllаrini rеjа sаvоllаri bo’yichа
izchillikdа bаyon qilаdi (1-ilоvа).
Savollarga javob
beradilar.
Tinglаydilаr,
yozаdilаr.
III. Yakuniy
bosqich
(10daqiqa).
3.1. Mаvzugа хulоsа yasаydi. O’quv
jаrаyonidа fаоl
ishtirоk etgаn tаlаbаlаrni rаg’bаtlаntirаdi.
3.2. Klаstеr tuzish qоidаlаrini eslаtаdi (2-ilоvа).
Mustаqil ish uchun vаzifа bеrаdi:
kompyuter
grafikasi turlari (rastrli,
vektorli, fraktal) bo’yicha
klaster tuzish. O’qituvchining bоshlаng’ich nаzоrаt
vаriаnti 3-ilоvаdа kеltirilgаn.
Diqqat qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
27. Mavzu: Suratlarni qayta tiklash.
Reja:
1. Tasvirlarni qayta tiklash.
Sinov savollari - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

27-MAVZU
Suratlarni qayta tiklash.
1.1.
O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Nаzаriy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1. Tasvirlarni qayta tiklash.
2. Tasvirli obyektni belgilari
3. Tasvirlarga raqamli ishlov berish.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda suratlarni qayta
tiklash tushunchalarni
shakllantirish
O’qitish natijasi: Suratlarni qayta tiklash bo`yicha mavzuni o’zlashtirish natijasida
o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1.
Tasvirlarni qayta tiklash, roli
va o’rni haqida ma’lumot berish.
2.
Tasvirli obyektni belgilari,
mazmuni
va vazifalarini yoritib
berish.
3. Tasvirlarga raqamli ishlov
berishning
asosiy elementlari va
usullari
xususiyatlarini
ochib
berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Tasvirlarni qayta tiklash, roli va o’rni haqida aytib
beradilar.
2. Tasvirli obyektni belgilari, mazmuni va vazifalarini
ko’rsatib beradilar.
3. Tasvirlarga raqamli
ishlov berishning asosiy
elementlari va usullarini sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv, klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv materiali,
slaydlar, kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
Asosiy fondlar amortizatsiyasi va emirilishi

|
Asosiy fondlar amortizatsiyasi va emirilishi
|
bet | 118/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat2.Asosiy fondlar amortizatsiyasi va emirilishi
Asosiy fondlar jismoniy va ma’naviy jixatdan eskirishi mumkin.
Jismoniy (moddiy) eskirish - asosiy fondlarning birlamchi xislatlarini ishlab chiqarishda katnashishi natijasida yo‘kotishi va tabiiy eskirishida yuzaga keladi.
Ma’naviy eskirish - asosiy fondlarning kadrsizlanishi yoki texnik jixatdan muddatidan avval ish qobiliyatini yo‘qotishidir. Ma’naviy eskirish 2 xil ko‘rinishga ega:
" asosiy fondlar ularning ishlab chiqarish qiymatlari pasayishi natijasida kadrsizlanadi.
" asosiy fondlar fan-texnika taraqqiyoti ta’siri ostida yanada samaralirok fondlarning paydo bo‘lishi natijasida kadrsizlanadi.
Asosiy fondlarni qayta ishlab chiqarish, ya’ni jismoniy va ma’naviy jixatdan eskirgan asosiy fondlarning o‘rnini iqtisodiy to‘ldirish uchun korxona bu vositalar qiymatidan amortizatsion ajratmalarni ayirib tashlaydi xamda bu ajratmalar keyinchalik xarajatlar sifatida maxsulot tannarxiga kiritiladi.
bu erda:
Na - to‘liq qayta tiklash uchun yillik amortizatsiya me’yori, %;
Fb - asosiy fondlarning boshlang‘ich qiymati, so‘m;
Ta - asosiy fondlarning me’yoriy xizmat vaqti, yil.
Yillik amortizatsiya ajratmalari (Aa) miqdori kuyidagicha aniqlanadi.
bu erda:
Tk – xizmat muddati davomida kapital ta’mirlashga sarflangan
xarajatlar;
M– modernizatsiya qilishga sarflangan xarajatlar.
Amortizatsiya mablag‘lari asosiy fondlarni to‘liq qayta tiklash (renovatsiya), kapital ta’mirlash va uskunalarni modernizatsiya qilish uchun alohida ravishda yo‘naltiriladi. SHu sababli, amortizatsiya me’yori ikki qismdan - fondlarni renovatsiya qilish (Nt.t) xamda kapital ta’mirlash va modernizatsiya qilish (Nk.t.)dan iborat.
Birinchi xolda:
bu erda:
Th - asosiy fondlarning xaqiqiy xizmat qilish vaqti, yil.
Ikkinchi xolda:
Ishlab chiqarish jarayonida asosiy fondlar asta-sekinlik bilan eskirishi sababli, ularning ish qobiliyatini ta’mirlash orqali tiklash zaruriyati tug‘iladi. Asosiy fondlarni ta’mirlash kapital, o‘rta va joriy turlarga bo‘linadi. Bino va inshootlarni ta’mirlash o‘z mazmuni, talab kilinuvchi muddat va mablag‘lariga ko‘ra mashina va uskunalarni ta’mirlashdan farq qiladi.
Mashina va uskunalarni kapital ta’mirlashda ular to‘liq qismlarga bo‘linadi va eskirgan qismlar almashtiriladi.
Uskunalarni ikki marta kapital ta’mirlash orasidagi muddat ta’mirlash sikli deb ataladi. Mashina va uskunalar maxsus zavodlarda ta’mirlanadi.
O‘rtacha ta’mirlash - texnik mazmuni, murakkabligi, bajariladigan ish xajmi va davriyligiga ko‘ra, kapital ta’mirlashdan farq qiladi xamda sarflanuvchi mablag‘, vaqt va kuchni nisbatan kamrok talab qiladi. Bu jarayon
korxonaning o‘zida amalga oshiriladi.
Joriy ta’mirlashda, asosan, asbob-uskunalar tozalanadi, moylanadi, tekshiriladi, mayda kamchikliklari bartaraf kilinadi, ya’ni uskunalarning foydalanishga doimiy tayyorligi ta’minlanadi.
|
| |
Korxonaning ishlab chiqarish quvvati va uni hisoblash usuli

|
Korxonaning ishlab chiqarish quvvati va uni hisoblash usuli
|
bet | 111/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat3.Korxonaning ishlab chiqarish quvvati va uni hisoblash usuli
Ishlab chiqarish quvvati ma’lum bir vaqt davomida ilg‘or texnologiyalardan foydalanib, ishlab chiqarish va mehnatni tashkil qilishning ilg‘or sharoitlarida ishlab chiqarish mumkin bo‘lgan maxsulotlarning darajasidir.
Ishlab chiqarish quvvati ishlab chiqarilayotgan maxsulot nomenklaturasi xamda xizmat ko‘rsatish doirasini xisobga olgan xolda aniqlanadi. Ishlab chiqarish quvvati sifatli maxsulot ishlab chiqarish bo‘yicha salohiyat imkoniyatlarini ifodalaydi.
Bozor sharoitida xo‘jalik faoliyatining sub’ekti u yoki bu maxsulotga bo‘lgan talabni kondirishga mo‘ljallangan.
Iste’molchilar talabi, bozorni marketing izlanishlari orqali aniqlanadi va talabdan kelib chikib, korxonaning to‘liq ishlab chiqarish quvvatini belgilaydi. Avvalo ishlab chiqarishning mavjud quvvatlari aniqlanadi, so‘ngra quvvatni oshiruvchi ko‘shimcha resurslar aniqlanadi. Talabning oshishi ko‘shimcha ishlab chiqarish quvvati kiritilishini talab qiladi. Iqtisodiy mustaqillik sharoitida iste’molchilar bilan o‘zaro munosabatlar xam o‘zgara boshlaydi:
birinchi navbatda ishlab chiqarishni xar tomonlama o‘zgartira olish, ikkinchidan tashki o‘zgarishlarga o‘z vaqtida moslashish kerak bo‘ladi.
Ishlab chiqarish quvvati bir qator omillarga bog‘liq:
" ishlab chiqarish dasturining mehnat sig‘imiga;
" xo‘jalik subektining ish vaqtiga;
" asbob-uskunalarning ishlash vaqtiga;
" maxsulot ishlab chikarilayotgan xomashyo va materiallar tarkibi va sifatiga;
" ishlatilayotgan texnika va texnologiyalarning darajasiga;
" ishchilarning malakasiga.
Ishlab chiqarish quvvatining ko‘rsatkichlari uzoq muddatli strategiyani ishlab chiqishda muhim xisoblanadi. Quvvatning loyiha, kiruvchi, chiquvchi va o‘rtacha yillik turlari mavjud. Loyiha quvvati qurilish loyihasida ko‘zda tutilgan bo‘ladi. Qayta tiklash, kengaytirish va texnik jixatdan qayta qurollantirish natijasida loyiha quvvati kattalashtirilishi mumkin.
Kiruvchi quvvat - bu rejalashtirilgan davr boshidagi quvvat, buxgalteriya xisob-kitoblari asosida aniqlanadi.
CHiqish quvvati - bu xisobot davri oxiridagi quvvat. U xisoblash yo‘li bilan aniqlanadi.
bu erda:
Mox - ohirgi xisobotga asoslangan quvvat;
Mb - boshlang‘ich quvvat;
Mya- yangi kurilish (kengaytirish, ta’mirlash) natijasidagi quvvat;
Me.ch - ekspluatatsiyadan chikkan quvvat.
|
| |
Ombor maydonidan samarali foydalanish ko ‘rsatkichlari

/
m2 foydali maydonga tushadigan о ‘rtacha solishtirma yuk
og'irlig‘i —
bu om bo r foydali m aydonining
h ar bir kvadrat
metriga bir vaqtning o ‘zida qancha m iqdorda yuk joylashishini
k o ‘rsatadi:
bunda g — 1
m2
foydali maydonga tushadigan solishtirma yuk
ogMrligM, t
/m 2\ Zmax —
bir vaqtning o ‘zida saqlanishi mumkin
boMgan yuk soni yoki om borda saqlanayotgan
m ateriallam ing eng
katta zaxirasi, t.
M —
om bor umumiy maydonining 1
m2
bir yilda to ‘g‘ri kela-
digan yuk qizgMnligi quyidagi formula bo ‘yicha aniqlanadi:
м
M = —L~,
Sum
bunda
Q\ —
omborning bir yilgi tovar aylanishi miqdori, tonnada.
Yuk qizg‘inligi koeffitsiyenti om bordan foydalanishni va ko'rib
chiqilayotgan davrda
omborga qancha yuk qabul qilib, qancha
yuk chiqarish mumkinligini solishtirishga imkon beradi.
Om bor ishlarini mexanizatsiyalashtirish ko'rsatkichlari quyida-
gilarni o ‘z ichiga oladi:
• ishchilarning mexanizatsiyalashtirilgan mehnatga jalb etilgan-
lik darajasi — mexanizatsiyalashtiriigan
usulda ishlayotgan
ishchilar sonining om bor ishlarida band boMgan ishchilarning
um um iy soniga boMgan
nisbati orqali aniqlanadi;
• om bor ishlarining m exanizatsiyalashtirilganlik darajasi —
mexanizatsiyalashtirilgan ishlar hajmining bajarilgan ishlar
hajmiga boMgan nisbati orqali aniqlanadi;
• mexanizatsiyalashtirilgan ishlar hajmi — mexanizmlar orqali
qayta ishlangan yuk oqimining mexanizmlar orqali yuklarni
tushirib, boshqatdan ortish sonining ko‘paytmasiga teng.
-jadval - Iqtisod-moliya

Elektrоn biznes tizimlarini tashkil etish metоdоlоgiyasi 5.10-jad-
valda keltirilgan.
Olingan ma’lumоtlarga ko‘ra Internetdan fоydalanuvchilarning 25
fоizi banner reklama ta’sirida tоvar xarid qilgan. Bu gazeta va jurnal
reklamasi (14 fоiz), televideniye (11 fоiz), radiо (4 fоiz) оrqali qilingan
reklamalar natijalaridan оrtiqdir.
Shunday qilib, Internet-marketing an’anaviy marketingga qaraganda
marketshunоslar оladigan bir qatоr muhim afzalliklarni ta’minlab beradi:
ishlab chiqaruvchi firma jo‘shqin o‘zgarib bоrayotgan bоzоr sha-
rоitlariga nisbatan tez mоslashadi (mahsulоt assоrtimentini, uning nar-
xini, texnik-iqtisоdiy va bоshqa ko‘rsatkichlarini оperativ ravishda yan-
gilash vоsitasida);
har xil mahsulоtlar bilan tanishish uchun elektrоn katalоglardan fоy-
dalanish bunday katalоglarni оddiy bоsma usulda tayyorlash va pоchta оr-
qali tarqatishga qaraganda ancha arzоn bo‘ladi;
bo‘lajak xaridоrlardan tayyor mahsulоtning iste’mоl xоssalarini
maqsadga muvоfiq tarzda yaxshilash xususida оperativ tavsiyalar оlish
(qarshi alоqa), shuningdek, fоydali maslahatlar, reklama materiallarini
mijоzlarning kоmpyuteriga bepul uzatish;
muayyan firmaning web-saytiga (Internet tarmоg‘idagi “jоyga”,
serverga) kirgan bo‘lajak xaridоrlar sоni haqidagi axbоrоtni avtоmat
usulda to‘plash. Bu firmaga o‘z savdо takliflarini, shuningdek, reklama-
sini takоmillashtirish imkоnini beradi;
sоtishga tavsiya qilinayotgan mahsulоtni ko‘rsatish uchun bоsma
yoki efir usuliga nisbatan amalda cheksiz elektrоn makоnga ega bo‘lish.
Ishlab chiqarishni ixtisoslashtirish, uning turlari va samaradorligi

|
Ishlab chiqarishni ixtisoslashtirish, uning turlari va samaradorligi
|
bet | 109/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatIshlab chiqarishni ixtisoslashtirish, uning turlari va samaradorligi.
Ishlab chiqarishni ixtisoslashtirish deb, ishlab chiqarish jarayonining turli bosqichlarida milliy iqtisodiyotning turli tarmoqli korxonalari o‘rtasidagi, shuningdek tarmoqlar va korxonalar ichidagi ijtimoiy mehnat taqsimoti shakllariga aytiladi. U korxonalarda muayyan turdagi maxsulotlar ishlab chiqarishni bir erga to‘plashni ko‘zda tutadi.
Ixtisoslashtirishning kuyidagi asosiy shakllari mavjud: tarmoq va korxona bo‘yicha ixtisoslashtirish; korxona ichida ixtisoslashish; tarmoq bo‘yicha ixtisoslashish, bunda korxona yoki bo‘limlar shu tarmoqning o‘ziga taallukli bo‘lgan tuzilishi, texnologiyasi va materiallari jixatidan bir-biriga o‘xshash bo‘lgan maxsulotlarni ishlab chiqaradi.
Korxona bo‘yicha ixtisoslashishda korxona o‘z maxsulotining ma’lum chegaralangan turlarini ishlab chiqarishga ixtisoslashgan bo‘ladi. Korxona ichida ixtisoslashishda korxonaning sexlari, bo‘limlari, ish joylari aniq turdagi maxsulotni ishlab chiqarishga yoki ma’lum texnologik jarayonlarni bajarishga ixtisoslashgan bo‘ladi.
Sanoatda ishlab chiqarishni ixtisoslashtirish 4 shaklda rivojlanadi:
" buyum jixatidan ixtisoslashda korxonalar tuzilishi va bajaradigan ishi bir xil bo‘lgan cheklangan tayyor maxsulot ishlab chiqaradi. Masalan: traktorlar, avtomobillar, dastgoxlar va x.k.;
" detal jixatidan ixtisoslashishda korxonalar tayyor maxsulotning ayrim qismlarini va detallarni ishlab chiqaradi. Masalan: reduktorlar, podshipniklar, tishli g‘ildirak va x.k.;
" texnologik jixatdan ixtisoslashishda korxonalar texnologik jarayonning alohida bosqichlarini bajaradi. Masalan: avtomatlashtirilgan detal kuyish, shtamplash va x.k.;
" yordamchi ixtisoslashgan korxonalar. Bular jumlasiga po‘lat kuyish, temirchilik, asbob-uskuna ishlovchi korxonalar kiradi.
Buyum jixatidan ixtisoslashish bular ichida eng ko‘p tarkalgan shaklidir.
Ishlab chiqarishni yiriklashtirish va kombinatsiyalashtirish.
Ishlab chiqarishni yiriklashtirish deb, bir necha turdagi ishlab chiqarishlarni bir yirik korxonada jamlashga aytiladi. Yiriklashgan korxonalarda asosiy ishlab chiqarish bilan birgalikda yordamchi ishlab chiqarish xam mavjuddir.
YOrdamchi ishlab chiqarish asosiy ishlab chiqarish uchun bo‘lgan asbob - uskuna, energiya turlari bilan, zarur bo‘lganda dastgoxlarni ta’mirlash va tuzatish uchun xizmat qiladi. Masalan: asbobsozlik, moslama, energiya ishlab chiqarish sexlari xamda mexanik ta’mirlash sexlari kiradi. Ishlab chiqarishni yiriklashtirishning asosiy maqsadi murakkab, juda katta xajmga ega bo‘lgan va ishlab chiqarishda uzoq davr xukm surmaydigan maxsulotlarni etkazib berishdan iborat. Masalan: samolyotsozlik, kemasozlik va x.k.
|
| |
Taqdimotni yaratish bu? - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

26-MAVZU
Filtr menyusi.
1.1.
O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Amaliy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1. Mediana usulida filtrlash.
2. Tasvirda halaqitlarida qo`llaniladigan filtrlar.
3. Ishonchli filtrlash.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda filtr menyusi tushunchalarni
shakllantirish.
O’qitish natijasi: Filtr menyusi bo`yicha
mavzuni o’zlashtirish natijasida o’quvchida
shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1. Mediana usulida filtrlash, roli va
o’rni haqida ma’lumot berish.
2.Tasvirda
halaqitlarida
qo`llaniladigan
filtrlar, mazmuni
va vazifalarini yoritib berish.
3. Ishonchli
filtrlashning asosiy
elementlari
va
usullari
xususiyatlarini ochib berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Mediana usulida filtrlash, roli va o’rni haqida aytib
beradilar.
2.Tasvirda halaqitlarida qo`llaniladigan filtrlar,
mazmuni va vazifalarini ko’rsatib beradilar.
3.Ishonchli filtrlashning
asosiy elementlari va
usullarini sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv, klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv materiali,
slaydlar, kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
Usullar 
Narx shakllantirish

|
Usullar
Narx shakllantirish Pdf ko'rish
|
bet | 111/191 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 3,23 Mb. | | #252938 |
Bog'liq A T KENJABOYEV, M YU JUMANIYAZOVA ELEKTRON BIZNES ASOSLARI O`quvUsullar
Narx shakllantirish
usulining mazmuni
Afzalliklari
Kamchiliklari
Hisоb-kitоb
uchun ma’-
lumоt
Qo‘llanish
shartlari
1. Xarajatga asоs-
langan usullar
Narxlarni hisоblashda xara-
jatlarga qanchadir fоyda
miqdоrini qo‘shishni ko‘zda
tutadi. Xarajatga asоslangan
usullarning asоsiy mоdifika-
tsiyalari quyida ko‘rib chi-
qilgan.
Sоddalash, qo‘llash-
ning qulayligi, hisоb
-kitоblar uchun ma’-
lumоtlarning оsоn tо-
pilishi.
Narxlar mazkur tоvar uchun xari-
dоrlar to‘lashga tayyor bo‘lgan narx-
lardan yuqоrirоq yoki pastrоq bo‘-
lib qоlishi mumkin, chunki narxlarni
asоslashda talab оmili hisоbga оlin-
maydi. Narxlar xarajatlarga to‘g‘ri-
dan-to‘g‘ri bоg‘liq bo‘lmaydi. Bоzоr
sigmentatsiyasi va xaridоrlarning
narxlarga bo‘lgan munоsabati inkоr
etiladi. Tоvar sifati va uning atrоfida-
gi raqоbatchilar hisоbga оlinmaydi.
Xarajatlar,
mahsulоt
rentabelligi,
maqsadli fоyda
Mahsulоt uchun
qo‘llash yaxshi-
rоq, narxlarning
quyi chegarasi-
ni hisоblash
uchun fоydala-
nish mumkin.
1.1. Xarajatlar
plyus fоyda
Narxlar sоlishtirma jоriy xara-
jatlarga ma’lum fоyda summa-
sini qo‘shish bilan hisоblanadi.
Usulning o‘zgargan shakllari:
o‘rta (to‘la) va eng yuqоri jоriy
xarajatlarni qo‘llash.
Mоs qo‘shimcha summa darajasini
tоpishning murakkabligi, chunki
uni hisоblashning aniq usuli yoki
standart shakli mavjud emas.
1.2. Zarar ko‘rmas-
lik.
Narx maqsadli fоyda hajmi-
ga erishishni ta’minlоvchi da-
rajada o‘rnatiladi.
Narx o‘rnatish uchun ma’lumоt si-
fatida o‘zi ham tоvar narxiga bоg‘-
liq bo‘lgan ishlab chiqarish hajmi-
dan fоydalaniladi.
2. Mo‘ljalni talab
bo‘yicha оlish
Dasturiy mahsulоt narxi da-
rajasi talab o‘zgarishiga bоg‘-
Tоvar bоzоri hоlati-
ni aks ettiradi.
Talab egri chizig‘ini ishоnchli ra-
vishda prоgnоz qilish katta qiyin-
Tоvarni xari-
dоrlar qanday
149
|
| |
“pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4 - bet 118

Литература 1. Oʻzbekiston Respublikasining «Yoshlarga oid davlat siyosati toʻgʻrisida»gi Qonuni, https://lex.uz.
2. Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va mavqeyini tubdan
oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi farmoni, https: // lex.uz.
3. Sayfullayeva R., Mengliyev B., Raupova L., Qurbonova M., Abuzalova M., Yuldasheva D. Hozirgi
oʻzbek tili. Darslik. – Buxoro: Durdona, 2021.–555 b. http://library.ziyonet.uz/ru/book/119110
4. Sayfullayeva R., Abuzalova M., Mamadaliyeva N., Yuldasheva D. Tilshunoslikka kirish. Darslik. –
Buxoro: Durdona, 2021.–296 b. http://library.ziyonet.uz/ru/book/119111
5. Yuldasheva Dilorom Nigmatovna. Oʻzbek tilini oʻqitish metodikasi. –Buxoro: Durdona, 2021.–428
b. http: // library.ziyonet.uz/ru/book/119112
6. Yuldasheva D., Yusupova D. Tilshunoslik mavzulariga oid nostandart topshiriqlar. Metodik
qoʻllanma. –Toshkent: Paradigma, 2018. ‒ 48 b.
7. Yuldasheva D., Gʻulomova Sh. “Til va nutq munosabati” modulini oʻqitishda grafik
organayzerlardan foydalanish. Metodik qoʻllanma. –Toshkent: Paradigma, 2018. ‒ 92 b.
8. Йўлдошева Д.Н. Синтактик хусусият синтактик омил билан баҳоланиши зарур // BuxDU
ilmiy
axboroti
(ISSN
2181-6875).–Buxoro,
2019,
№
4
(75).
–
124-130-b.
http://journal.buxdu.uz/index.php/journals_buxdu/article/view/721
“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
116
9. Юлдашева Д.Н. Особенности некоторых профессиональных фразеологизмов узбекского и
английского
языков//«Сўз
санъати»
халқаро
журнали.
Том
4
№
1-2
(2021)
/
art.tadqiqot.uz/index.php/art/article/view/446/416
10.
Taqdimot bilan ishlash dasturi

|
Taqdimot bilan ishlash dasturi Pdf ko'rish
|
bet | 465/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJATaqdimot bilan ishlash dasturi
Presentation
soft are
ketma-ket slaydlardan tashkil topgan, tasvir,
audio, video, animatsiyalar joylashtirilgan hujjat turini
yaratuvchi dasturiy taʼminot
Tarmoq
tar.
Network
bir-biriga ulangan ikki yoki
undan ortiq kompyuter oʻzaro aloqa qilish va
resurslar bilan almashish uchun bir-biriga bogʻlangan
kompyuterlar va qurilmalar toʻplami
Tarmoq arxitekturasi
Network architecture
tarmoq
tuzilmasi.
Tarmoq operatsion tizimi
tar.
Network operating
system
bir nechta kompyuterning bir-biri bilan
muloqot qilishi hamda maʼlumot va resurs
almashishiga imkon beruvchi operatsion tizim.
Tartib
Order
predmetlarning joylashish ketma-ketligi
ro‘yxatni muayyan tartibda joylashtirish.
Tartiblash
Sort
tartibga solish yoki guruhlarga
ajratish.
Tartibli fayl
mb.
equential le
maʼlumotlari mantiqiy
tartibda, masalan, alifbo tartibida saqlangan fayl.
artibsiz ro y at
diz.
Unordered list
raqamlanmagan
roʻyxat
Tashqi kalit
mb.
Foreign key
jadvalning boshqa
jadvaldagi birlamchi kalitga ulangan katagi.
Tashqi xotira qurilmasi
External storage device
maʼlumotlarni saqlash uchun foydalaniladigan,
kompyuterga USB orqali ulanadigan qurilma.
Tasma
Ribbon
sahifa yuqorisidagi maydon
unda menyu bo‘limlarini topish mumkin
Microsoft ord
va
Excel
kabi
ice
dasturlarida
an’anaviy menyu bo‘limlari va uskunalar paneli o‘rnini
bosuvchi maydon.
|
| |
Tabulyatsiya - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 464/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJATabulyatsiya
Tabulation
matnning chap yoki oʻng
tarafdan cheklanishini koʻrsatuvchi uskuna
Tahqirlash
mad.
Bullying
boshqalarga nisbatan
qoʻllanadigan ogʻzaki yoki jismoniy shakldagi noma’qul
va tajovuzkor xatti-harakatlar, zugʻum o‘tkazish
Tahrirlash
diz.
Edit
matn, tasvir, manba va
boshqalarga oʻzgartirish kiritish, moslashtirish yoki
takomillashtirish.
Tajovuzkor
mad.
Predator
internet orqali notanish
shaxslarning zaif tomonlaridan o‘z foydasi va hirsi
yo‘lida foydalanadigan, ularni ekspluatatsiya qiladigan,
qo‘rqitadigan, muayyan xatti-harakatlarga majbur
qiladigan shaxs.
Takrorlanmas
Unique
bir xil boʻlmagan tushuncha,
predmet va h.k.
Takrorlanmas parol
xavf.
Unique password
topish qiyin bo‘lgan maxfiy so‘z boshqa joylarda
foydalanilmagan parol.
Takrorlash
dast.
Repetition
bitta harakat yoki amalni
bir necha marta bajarish.
Takrorlash lupi
dast.
Repeat loop
harakatni bir
martadan ortiq bajarish uchun buyruq muayyan shart
bajarilguniga qadar amallar to‘plamini qayta-qayta
takrorlovchi dastur tuzilmasi.
Talablar xususiyati
equirements speci cation
yangi
tizimni yaratish uchun talab qilinadigan qurilma,
mahorat va h.k.
Talqin qilish
Interpreting
bir faoliyat turini boshqa
faoliyat turiga o‘tkazish yoki boshqa faoliyat turi bilan
tushuntirish.
10/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
340
ICT_STB_G10-11_Glossary_321-342_NT_R7_2023.indd 340
31.10.2023 10:04:13
|
| |
Нестандартное задание 1: Определите производные от данных единиц языка, речи и

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
115
Б.
Лисон является важным (первичным) средством социальной и духовной коммуникации
человека, позволяющим формировать (кодировать) мышление, организовывать его в жёсткой системе
памяти, передавать и получать информацию.
В
. Лисон ‒ всеобщности, сущности, возможности, причины (ВСВП) представляет собой
сложную, иерархическую систему многослойных уровней естественно-языковых единиц,
сочетающую в себе имманентную способность изменяться, развиваться, приспосабливаться к
внешней среде.
Г.
Норма - внешний фактор по отношению к внутренней структуре языка, языковая
возможность - синонимические ряды, дублеты, аллюванты и варианты языковых единиц,
определяющие место и характер каждой из отраслевых единиц.
Д.
Речь есть возникновение языка в одной из определённых духовных форм, прошедших 
норму. 
Е

|
Д.
Речь есть возникновение языка в одной из определённых духовных форм, прошедших
норму.
Е Pdf ko'rish
|
bet | 117/163 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,09 Mb. | | #229627 |
Bog'liq 05.12.2021 To`plam Ped mahorat OAKД.
Речь есть возникновение языка в одной из определённых духовных форм, прошедших
норму.
Е.
Фердинанд де Соссюр пытался объяснить языково-речевые отношения по правилам игры в
шахматы.
Ж.
Для того чтобы понять связь между лисоном и речью, необходимо прежде всего иметь
ясное представление о самой речи и о том, что это за приём.
Отвечать:
A
Б
В
Г
Д
Е
Ж
Нестандартное задание 3: Определите термины, характерные для языка и речи, и
поместите их в таблицу на основе чисел.
1) силлабус 2) фразовый глагол 3) интонация 4) фонограф 5) привативность 6) [В+К]
7)
просодемограф 8) лексема 9) сонор 10) морфема 11) символы 12) логограф 13) валентность 14)
ассоциативное отношение 15) [Wpm] 16) партонимия 17) связь 18) соотносительный признак 19) [а]
20) [-ча]
Отвечать:
соответствующий (лисон)
соответствующая (речь)
Учащийся не сможет подобрать примерный ответ для нестандартных языково-мыслительно-
речевых заданий. И опять же, они не ограничиваются одним ответом [6].
Субстанциональная лингвистика доказала, что и лисон, и речь представляют собой структурное
целое, и смогла объяснить в узбекских парадигмах, что язык представляет собой систему систем
(Соссюр).
Мышление, язык, лисон, его речевые явления, значение языка в человеческом факторе ‒
явления многогранные, по сути, частично прокомментированные нами выше замечания ‒ результат
содержательного подхода к сущности языка.
|
| |
Smartfon
Smartphone 
kompyuter bajaradigan 
funksiyalarning koʻpini bajara oladigan mobil telefon
Smishing

vaqtning oʻzida koʻp foydalanuvchilarga elektron
pochta orqali yuboriladi bir vaqtning o‘zida juda koʻp
foydalanuvchilarga reklama shaklida yuboriladigan
elektron xat.
Spamer
jrg. int.
Spamer
elektron pochta orqali spam
xat joʻnatuvchi shaxs SMS yoki tezkor xabar almashish
dasturida bir vaqtning o‘zida juda koʻp foydalanuvchilarga
reklama xabarini jo‘natuvchi shaxs.
Sprayt
jrg. dast.
Sprite Scratch
dasturidagi
boshqariladigan obyekt.
Spyware
jrg. xavf.
Spyware
foydalanuvchi
kompyuterda amalga oshirayotgan faoliyatni
kuzatuvchi va bu axborotni maʼlum shaxsga
yuboruvchi zararli dastur.
Ssenariy
xlq.
Scenario
biror vaziyatning taʼrifi
SSL
qsq. int.
SSL Secure Socket Layer
internetda
xabarlarni xavfsiz yuborishni boshqarish protokoli.
tatik maʼlumot
dast.
Static data
odatda
oʻzgarmaydigan ma’lumotlar
Statik obyekt
diz.
Static object
jonsiz obyekt.
Storyboard
jrg.
Storyboard
taqdimot yaratish uchun
reja ishlab chiqilishi rejalashtirilayotgan veb sayt
yoki videolavhani qog‘ozda turli qismlarga ajratib
ko‘rsatuvchi reja yoki vizual taqdimot bajariladigan
amallarni oldindan koʻrsatish uchun tasvir va chizmalar
yordamida jarayonni rejalashtirish uskunasi biror
hikoyani qismlarga bo‘lib, zarur bo‘lganda grafik
elementlar (kadrlar) shaklidagi ko‘rgazmali shakli
(raskadrovka)ni yaratish
Strimer
jrg.
Streamer
oʻz videosi yoki mahsulotini
boshqalarga internet orqali real vaqtda translyatsiya
qiladigan foydalanuvchi oʻynalayotgan kompyuter oʻyinini
internet orqali translyatsiya qiladigan oʻyinchi
Striming
jrg.
Streaming
video yoki audioni qismlarga
boʻlgan holda yuklanishi sari namoyish etish usuli,
masalan,
etflix
yoki
Spotify
striming xizmatlari
internet orqali video yoki audioni translyatsiya qilish.
Tadbirkorlik biriashmalari, assotsiatsiyalar to ‘g ‘risida

Belgilangan m uddatlarda yoki talabnomalar b o ‘yicha axborotlar
foydalanuvchiga kelib tu sh ad i va q a ro rla rn i
qabul qilishda
qo‘llaniladi.
Axborot logistik tizimlari korxonada tashkil etilishi, regionni
qamrashi, ratsional masshtabda faoliyat ko‘rsatishi mumkin.
9.2-jadvalda Axborotlar tizimi yordamida hal
qilinadigan asosiy
masalalar va ulam ing turkum lanishi keltirilgan.
9.3. Axborot infratuzilmasi
Axborot logistikasi ta ’m inot, ishlab
chiqarish va sotuvni bir-
lashtirib turuvchi b o ‘g‘indir.
Axborot to'liqligi va m a’lum otlam ing qayta ishlash tezkorli-
gining o ‘sib
borishi bilan barobar, rejalashtirish sifati ortib borishi
tufayli ishlab chiqaruvchi korxonalarning moddiy ta ’m inot xiz
matlar i intem etga kirish imkoniyatiga ega bo'lgan yagona tarm oqni
tashkil etuvchi zamonaviy hisoblash texnikasi bilan ta ’minlanishi
kerak. Bunday boshqaruv punktlarining
atrof-m uhit bilan alo-
qasini 9.1-rasm da ko‘rish mumkin.
152
Subject maydoni - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 463/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJASubject maydoni
int.
Subject line
elektron xatga
muqaddima yoki sarlavha yoziladigan joy.
M
e-jad.
SUM
yigʻindini hisoblash funksiyasi
unʼiy int ll kt
mad.
Arti cial intelligence
avval
sodir boʻlgan voqealar tajribasi asosida ishlaydigan,
qoidalarni oʻzgartira oladigan ekspert tizim odatda
inson intellekti yordamida bajariladigan topshiriqlarni
amalga oshiradigan kompyuter tizimlari.
un iy yo l osh
Satellite
samoda orbita yoʻli boʻylab
harakatlanuvchi obyekt kattaroq dastur yoki veb
saytga kichikroq yordamchi dastur yoki veb sayt.
Superkompyuter
Supercomputer
kuchli kompyuter
yoki kompyuterlar birlashmasi ma’lumotlarni qayta
ishlash tezligi yuqoriligi sababli ob-havo bashorati kabi
katta hajmdagi hisob-kitoblarni bajaruvchi dasturlar
uchun mos keladi.
Suv belgisi
diz.
Watermark
shaffof tasvir yoki matn,
undan hujjatda fon sifatida foydalanish mumkin.
Switch (kommutator)
tar.
Switch
kompyuterlarni
bir-biriga bogʻlaydigan komponent ulangan
kompyuterlarning identifikatorini aniqlaydi hubga
oʻxshash qurilma, maʼlumotlarni barcha qurilmalarga
emas, faqat belgilangan qurilmalarga yuboradi
murakkab tarmoqlarda trafikni kamaytiradi
Syujet
Plot
badiiy asar yoki hikoyaning asosiy
mazmunini ochib beruvchi harakat va hodisalar
majmuyi.
Ta’lim yo‘li
mad.
Educational pathway
inson hayoti
davomidagi ta’lim olish, malaka oshirish imkoniyatlari.
Ta’rif
Description
muayyan obyekt, kontent haqidagi
ma’lumot.
ab M nyu bo limi
jrg.
Tab
aksariyat sozlamalar,
dasturlar yoki menyu oynalarining yuqori yoki pastki
qismida joylashgan “tortma”lar.
|
| |
Vishing
ararli dastur turli shakllarda boʻlishi mumkin va biz 
ularning bir nechtasini koʻrib chiqamiz
Troyan zararli dasturi

iloji boʻlmaydi Koʻpincha odamni shunchaki
asabiylashtiradi
Baʼzi hollarda reklamali dastur qonuniy dasturiy
taʼminotni yuklash jarayonida qoʻshilib keladi Bu
dastur yuklab olinayotganda yuz beradi, bunda sizga
yuklab olinadigan narsalarni tanlash imkoniyati beriladi
Masalan, siz foydalanayotgan veb brauzeringizga
qoʻshilgan yashirin variant boʻlishi mumkin
U yuklovchi
qoʻshimchani yoki qidirish qatorini saqlab olishga
yoʻnaltirilgan boʻladi Adware dasturini olmaslik uchun
yuklab olish jarayonini sozlashingiz va katakdagi tasdiq
belgisini olib tashlashingiz lozim
Ammo buni qanday
qilishni bilmasangiz, oʻzingiz bilmagan holda adware
dasturini yuklab olasiz uklab olingandan soʻng adware
dasturini oʻchirish qiyin hisoblanadi
Dastur zararli
taʼsir koʻrsatmasligi mumkin, lekin aksariyat hollarda
kompaniya reklamasi uchun xizmat qiladi
Internet-iqtisоdiyotda narxni shakllantirilishi

Tоvarlar va xizmatlarga narx belgilash sоhasida bоshqaruv qarоrla-
rini asоslash va qabul qilish bilan bоg‘liq masalalarni kоmpleks hal qi-
lish zarur.
Tоvarlar va xizmatlar narxini belgilashni bоshqarish amaliyotida
mamlakat mutaxassislari tоmоnidan fоydalanilayotgan narx belgilash
usullari оrasida quyidagilar ajralib turadi:
bоzоrning maqsad segmentida to‘lоvga qоbiliyatli talabni belgi-
lash asоsida;
“tannarx plyus fоyda” usuli;
funksiоnal vazifasi va murakkabligi jihatidan o‘xshash bo‘lgan tо-
varlar va xizmatlarning bоzоrdagi narxlari darajasi bilan mоs keluvchi
narxni belgilash.
Notijorat tashkilotlar - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 66/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODNotijorat tashkilotlar
Bozor iqtisodiyoti sharoitida foyda olishga intilmaydigan, faol iqtisodiy faoliyat bilan shug‘ullanadigan bir nechta korxonalar mavjud. Bunday notijorat tashkilotlari tarkibiga iste’mol kooperativlari, jamoat va diniy tashkilotlar, jamg‘armalar, uyushmalar va boshqalar kiradi.
Iste’mol kooperativlari o‘z a’zolarining moddiy ehtiyojlarini qondirish maqsadida aksiyaviy badallarni birlashtirish orqali tashkil etiladi. Kooperativ tomonidan olingan daromad ustavga muvofiq taqsimlanadi, kooperativ a’zolari qo‘shimcha aktsiyalar orqali qo‘shimcha yordam berishadi. Bunday kooperativning nomi uning faoliyatining asosiy maqsadi, shuningdek "kooperativ" yoki "iste’molchilar jamiyati" so‘zlarini o‘z ichiga olishi kerak.
Jamoat va diniy tashkilotlar umumiy manfaatlar, ilmiy va diniy qarashlar asosida tuziladi. Ular tadbirkorlik faoliyatini faqat o‘zi yaratgan maqsadga erishish uchun amalga oshirish huquqiga egadirlar. Ishtirokchilar berilgan mulkka va a’zolik badallariga bo‘lgan mulk huquqlarini saqlab qolmaydilar va jamoat va diniy tashkilotlarning majburiyatlari bo‘yicha javob bermaydilar.
Jamg‘armalar - bu fuqarolar, yuridik shaxslar tomonidan ijtimoiy, madaniy, xayriya, ma’rifiy va boshqa maqsadlarni amalga oshirish uchun ixtiyoriy mulkiy badallar asosida tuzilgan, a’zoligi bo‘lmagan notijorat tashkilotlari. Korxonalar tomonidan fondga berilgan mol-mulk fondning mulki hisoblanadi. Ta’sischilar fondning majburiyatlari bo‘yicha va fond o‘z ta’sischilari majburiyatlari bo‘yicha javob bermaydi. Jamg‘arma maqsadga erishish uchun zarur bo‘lgan tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanish, shuningdek tadbirkorlik subektlarini tashkil etish va ularda ishtirok etish huquqiga ega. Jamg‘arma o‘z mol-mulkidan foydalanish to‘g‘risida yillik hisobotlarni e’lon qilishga majburdir.
Uyushmalar (yoki birlashmalar) tijorat tashkilotlari tomonidan ularning biznes faoliyatini muvofiqlashtirish, umumiy mulkiy manfaatlarning vakili va himoyasi uchun tuziladi. Uyushma a’zolari o‘z mustaqilligini va yuridik shaxs huquqlarini saqlab qoladilar, garchi ular o‘z majburiyatlari uchun ta’sis hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda yordamchi javobgar bo‘ladilar. Uyushma nomi "uyushma" yoki "birlashma" so‘zini o‘z ichiga olgan holda uning a’zolari faoliyatining asosiy mavzusini ko‘rsatishi kerak.
Tijorat tashkilotlarining jamg‘armalar va birlashmalarda ishtirok etishining samaradorligi shundan iboratki, ular uchun qulay asoslar mavjud. Iqtisodiyotda firmalar bilvosita reklama, o‘qitish va boshqalarni amalga oshiradilar.
|
| |
Ishlab chiqarish tizimlarini rivojlantirish strategiyasining shakl va bosqichlari

|
Ishlab chiqarish tizimlarini rivojlantirish strategiyasining shakl va bosqichlari
|
bet | 71/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD2.3. Ishlab chiqarish tizimlarini rivojlantirish strategiyasining shakl va bosqichlari
Tovarlarning ko‘pligi va bu borada raqobatning kuchayishi natijasida yuzaga kelgan o‘zgarishlar, kompaniyadan ma’lum iste’molchiga e’tibor berishini va ushbu xususiyatlarni hisobga olgan holda ishlab chiqarishni tashkil etishning rivojlanish strategiyasini ishlab chiqishni talab qiladi.
Rivojlanish strategiyasini tanlashga ta’sir qiluvchi birinchi omil bu korxonaning tashqi muhiti. Korxonaning maqsadlariga erishish uchun ular strategiya amalga oshirilgunga qadar vujudga keladigan vaziyatda real bo‘lishi kerak. SHuning uchun atrof-muhit omillarini har birini hisobga olish kerak. Xususiyatlarning birinchi guruhi sizga korxonaning tashqi muhitini ishlab chiqarishni tashkil etishni rivojlantirish uchun dasturni tanlash va vaqtiga ta’sirini baholashga imkon beradi. Asosiy atrof-muhit o‘zgaruvchilari quyidagilardir: uning barqarorligi va noaniqligi, mahsulotga talabning o‘zgarishi, iqtisodiy aloqalarning ishonchliligi va kengligi, raqobat darajasi, mintaqaviy xususiyatlar va boshqalar. Tashqi muhitning tahlili savolga javob berishga imkon beradi: korxonada qanday rivojlanish imkoniyatlari mavjud?
Ishlab chiqarishni tashkil etishning rivojlanish strategiyasini belgilovchi ikkinchi omil - bu korxonaning tashkiliy salohiyati.
Tashkiliy potensial ishlab chiqarishni tashkil etishning rivojlanish strategiyasini ishlab chiqish va amalga oshirish uchun mavjud resurslar va imkoniyatlarning umumiy xususiyatini tavsiflaydi. Tashkiliy potensialning xususiyatlari strategik tanlovga ta’sir ko‘rsatadigan korxonaning oltita asosiy xususiyatlarini aniqlaydi: uning hajmi, zaxira resurslari miqdori, ishlab chiqarish va mehnatni tashkil qilishning progressiv usullari, xodimlarning innovatsiyalarga tayyorligi, o‘zgarishlarni tashkil etish tajribasi va uning tashkiliy tuzilishi. Belgilangan o‘zgaruvchilar tahlili bizga korxonani ishlab chiqarishni tashkil etish sohasidagi asosiy afzalliklarini, iqtisodiy manevr imkoniyatlarini baholashga, qarshilikni engib o‘tish usullarini va o‘zgarish strategiyasini tanlashga imkon beradi.
|
| |