nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Word matn muharririda jadvallar bilan ishlash va ularining yordamchi tugmalar guruhi bilan tanishish

|
Word matn muharririda jadvallar bilan ishlash va ularining yordamchi tugmalar guruhi bilan tanishish
|
bet | 8/21 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,54 Mb. | | #125156 |
Bog'liq 5-variant axborot texnologiyalariga ta’rif bering va misollar yo-fayllar.orgWord matn muharririda jadvallar bilan ishlash va ularining yordamchi tugmalar guruhi bilan tanishish.
Word matn muharirining asosiy imkoniyatlardan biri - bu jadvallar bilan ishlash imkoniyatlar. Word jadvallari -rezina jadvallarideb nomlanadi, chunki ular ma‘lumotlarga ko’ra ung va pastki tomonga chuzilishi mumkin. Jadvallar ustunlar, satrlar va xonalardan iborat bo’ladi. Shulardan asosiy e‘tiborni ustunlarga karatishimiz kerak chunki agar ustunlar sonida biz adashsak u holda jadvalimiz yoki varakaga sigaolmasligi yoki juda kichik bo’lishi mumkin.
Jadval satrlari esa matn satrlariga uxshash holda bitta varakadan ikkinchiga o’tish imkoniyati bor.
Malumot
№ Familiya va ismi
Millati Tugilgan yili Adres
1
2
3
4
Jadvalni ustun va satrlar chegaralgan. Ush bu chegarani biz sichqoncha yordamida o’zgartirishimiz (siljitishimiz) mumkin. Buning uchun kerakli chegaraga sichqoncha bilan ko’rsatamiz, shunda sichqoncha quyidagi ko’rinishlarga o’tishi mumkin. - Вертикал чегараларда - jadval ustunlar enini o’zgartirish.
- Горизонтал чегараларда - jadval satrlar buyini o’zgartirish
- Хоналар чап томонида - jadval xonalarini tanlash
- Устун тепа кисмида - jadval ustunini tanlash
ТАБЛИЦЫ И ГРАНИЦИ paneli
- Карандаш - Jadval Chiziqlarini sichqon yordamida chizish
- Резинка - Jadval Chiziqlarini uchiring
3.- Тип – Chiziq turini (ko’rinishini ) o’zgartirish
- Размер линий – Chiziq razmeri (kalinlik darajasi)
- Цвет линий – Chiziqlar rangini o’zgartirish
- Обрамление – Chegaralash (jadvalni tashki va ichki chegaralarini chegaralash)
- Заливка - Jadval xonalarini buyoklash
- Объеденить ячейки - Bir necha tanlangan xonalarni jamlash (birlashtirish)
- Разбить ячейки - Tanlangan xonani bir necha xonalarga bulish
- Центрировать по верхней грани - Jadval xonasida matnni yuqori qism bo’yicha rostlash
11.- Центрировать по центру - Jadval xonasida matnni urta bo’yicha rostlash
12.- Центрировать по нижней грани - Jadval xonasida matnni pastki qism bo’yicha rostlash
13. - Выровнить высоту строк - Tanlangan satrlarni buyini rostlash (bir xil qilish)
14.- Выровнить ширину столбцов - Tanlangan ustunlar enini rostlash (bir xil qilish)
15.- Сортировка - Alfavit bo’yicha ma‘lumotlarni saralash
16.- Сортировка - Alfavitga karshi holatda ma‘lumotlarni saralash
|
| |
Red Hat Linux System Administration for Microsoft Administrators

|
Red Hat Linux System Administration for Microsoft Administrators
|
bet | 1/14 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 80,76 Kb. | | #563 |
Red Hat Linux System Administration for Microsoft Administrators
Course ID
RHL700
Course Description
Prerequisites
Students should have some knowledge of networks, network services, users, user accounts, printing and security on Windows or any other PC oriented operating system.
Audience
This is a fast paced, boot camp style course, designed specifically for Microsoft Administrators with little or no UNIX/Linux experience.
Duration
5 days
Course Content
Essential Commands, Utilities and Related Concepts
|
| |
Word matn muharririda rasm va grafik ob‘ektlar bilan ishlash va ularning yordamchi tugmalar guruhlari bilan tanishish

|
Word matn muharririda rasm va grafik ob‘ektlar bilan ishlash va ularning yordamchi tugmalar guruhlari bilan tanishish
|
bet | 7/21 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,54 Mb. | | #125156 |
Bog'liq 5-variant axborot texnologiyalariga ta’rif bering va misollar yo-fayllar.orgWord matn muharririda rasm va grafik ob‘ektlar bilan ishlash va ularning yordamchi tugmalar guruhlari bilan tanishish.
РИСОВАНИЕ paneli
Bu buyrugini tanlaganimizdan keyin ekranda quyidagi oyna hosil kilinadi.
Bu yerda kerakli rasmlar guruhini tanlab, ularni guruhlashimiz (Группировать) , guruhdan chikarib bulishni (Разгруппировать), kayta guruhlashimiz (Перегруппировать), график объектларни бир бирига караганда жойланишини (Порядок), varakada ob‘ektlarni joylashish turi ko’rinishini ta‘minlash, ob‘ektlarni varakada siljitish (Sdvig), joylanishini o’zgartirish (Выровнить/распределить) va aylantirish (Повернуть/отразить), ob‘ektni matn bilan tuknashish holatini o’zgartirish (Обтекание текстом), ob‘ektning chegaralarini o’zgartirish (Начать изменение углов), yoki avtofiguralarni o’zgartirish amallarni (Изменить автофигуру, По умолчанию для автофигур) bajarishimiz mumkin.
- Выбор объекта - Grafik ob‘ektni tanlash.
- Свободное вращение - Grafik ob‘ektni urtasi bo’yicha aylantirish
- Автофигуры - Har xil grafik shaqllarni (Chiziq, turtburchak, aylana, strelka, ko’pburchak, kovuslar, va xokazo) qo’shish. Agar esa siz shu buyrugini tanlasangiz, u holda ekranda quyidagi yordamchi tugmalar hosil kilinadi.
SHu tugmalar yordamida esa biz kerakli grafik shaqllarni ekrandagi varakaga kushib olishimiz mumkin.
- Линия - To’g’ri Chiziqlar chizish
- Стрелка - Strelkalar chizish
- Прямоугольник - Turtburchaqlar chizish
- Овал - Aylanalar chizish
- Надпись - Ustki yozuvni qo’shish
- Добавить объект Word Art – Chiroyli, grafik jihozlangan va har xil shaqllardagi matnlarni qo’shish. Agar esa siz shu buyrugini tanlasangiz, u holda quyidagi oyna hosil kilinadi.
Bu oyna orqali biz birinchi matn ko’rinishini tasvirlovchi tugmalardan bittasini tanlaymiz va OK tugmasini tanlaymiz. Keyin esa ikkinchi oynada matn shriftini va kattaligini tanlab matnni kiritamiz va OK tagmasini tanlaymiz.
- Добавить картинку - Rasm qo’shish. Bu buyrugini tanlaganimizdan keyin ekranda quyidagi oyna hosil kilinadi.
Bu yerda kerakli rasmlar guruhini tanlab, uning ichidan esa kerakli rasmni tanlab, shu rasmga sichqoncha bilan bosganimizda menyu hosil kilinadi vash u menyuda VSTAVIT tugmasini tanlaymiz. Natijada shu rasm ekrandagi matn varakasiga quyiladi.
- Цвет заливки - Orqa rangni o’zgartirish
13.- Цвет линий – Chiziqlar rangini o’zgartirish
14.- Цвет шрифта - Harflar rangini o’zgartirish
- Тип линий – Chiziqlar kalinligini o’zgartirish
- Тип штриха – Chiziqlar turini o’zgartirish
- Вид стрелки - Strelkalar turini o’zgartirish
- Тень - Ob‘ekt soyasini sozlash
- Объем - Ob‘ektni xajmli holatga utkazish
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Word matn muharririda rasm va grafik ob‘ektlar bilan ishlash va ularning yordamchi tugmalar guruhlari bilan tanishish
|
Word matn muharriri menyusi bilan tanishish. ВИД va ВСТАВКА bo’limlari

|
Word matn muharriri menyusi bilan tanishish. ВИД va ВСТАВКА bo’limlari
|
bet | 14/21 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,54 Mb. | | #125156 |
Bog'liq 5-variant axborot texnologiyalariga ta’rif bering va misollar yo-fayllar.orgWord matn muharriri menyusi bilan tanishish. ВИД va ВСТАВКА bo’limlari.
Вид menyusi komandalarining mazmuni:
Обычный - Oddiy holatdagi dokument ko’rinishi
Электронный документ - Elektron holatdagi dokumentni ko’rinishi
Разметка станицы - Varaqlarga bulingan holatda dokumentni ko’rinishi
Структура - Strukturalarni (dokument qismlarini) ko’rsatish holatda dokumentni ko’rinishi
Главный документ - Asosiy holatda dokumentni ko’rinishi
Панели инструментов - Komanda ekranda bir kator asboblar panelini hosil qilish va Nastroyka tugmasi orqali bu panellarga yangi tugmalar joylashtirishi mumkin.
Линейка - Ekranda chizgich ko’rinishi yoki kurinmasligini o’rnatish
Схема документа - Dokumentni qismlari ko’rinish holatiga o’tish va undan chikib ketish
Колонтитулы - Kolontitullarni ko’rish
Сноски - Belgilangan qism mazmuni haqida pastki izoxlarni (varaqlar pastki qismida joylashadi) ko’rish
Примечания - Belgilangan qism mazmuni haqida izoxlarni (sichqonchani shu qismga ko’rsatganingizda ekranda hosil bo’ladi) ko’rish
Во весь экран - Dokumentni butun ekran bo’yicha kengaytirish.
Масштаб - Dokumentni ekrandagi varaka masshtabini o’zgartirtirish va ekrandagi matn harflari qanday kattaligida bo’linishini ko’rish.
Вставка menyusi komandalarining mazmuni:
Разрыв . . . - Dastur tomonidan avtomatik tarzda sahifalarga ajratilish (yangi varakaga, abzatsga, satrga, ustunga majburiy o’tish joyini belgilash).
Номера страницы . . . - varakalargayuqori yoki pastki qismiga, chap, urta yoki ung tomonda varaka rakami (nomeri) qo’shish mumkin. Bu buyruk tanlaganimizda quyidagi oyna hosil bo’ladi.
SHu oynadagi ПОЛОЖЕНИЕ ro’yxat yordamida varakalarning yuqori yoki pastki qismiga, ВЫРАВНИВАНИЕ ro’yxati yordamida esa chap, urta yoki ung tomonda varaka rakamini (nomerini) qo’shish mumkin. Pastki qismida
joylashgan НОМЕРА НА ПЕРВОЙ СТАНИЦЕ bayrokcha yordamida birinchi varakada nomer quyilishi yoki quyilmasligini ta‘minlaymiz. ФОРМАТ.. tugmasi bizga nomerlar ko’rinishini va nechanchisidan boshlashini o’zgartirishimiz mumkin.
|
| |
Дипломная работа Название работы

Дипломная работа Название работы
Download
39,51 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
25.09.2024
Hajmi
39,51 Kb.
#272431
Turi
Диплом
Download
39,51 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Дипломная работа Название работы
Download
39,51 Kb.
Matnni ko'rish
Диплом

|
| Ахборт-ресурс маркази Iv компьютер техникаси ҳамда та х1 нусхалаш, чоп этиш аппарати билан таъминланган бўлиб, мавжуд та компьютер техникаларидан таси арм ходимлари учун, таси ўқувчилар учун мўлжалланган Диплом 20,96 Kb. 3 | o'qib | | Дипломная работа специальность 5В071900 Радиотехника, электроника и телекоммуникация Алматы 2019 9 Охватывают ключевые сферы городской среды: руководство по созданию стратегий развития смарт-городов и Диплом 3,14 Mb. 24 | o'qib | | Дипломная работа Название работы Диплом 39,51 Kb. 1 | o'qib | | Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги тошкент архитектура қурилиш институти мухандислик қурилиш инфраструктураси факультети O‗tgan yili faoliyat ko‗rsatayotgan korxonalarni modernizatsiya qilish, texnik va Диплом 0,91 Mb. 28 | o'qib | | Annota ts I ya Corel Draw dasturi va uning imkoniyatliri ko’rib chiqilib, ob’ektivlar bilan ishlash va tasvirlarni yaratish tahlil qilindi Диплом 14,45 Kb. 1 | o'qib |
1
| |
Bilaga III kreditrisk kreditrating

|
Bilaga III kreditrisk kreditrating
|
Sana | 08.07.2020 | Hajmi | 17,5 Kb. | | #11312 |
Bilaga III
KREDITRISK
Kreditrating
Kreditratingföretag erbjuder information som hjälper kreditgivarna att bedöma kreditrisken, och därmed storleken på premien för kreditrisk1. En kreditbedömning är en komparativ bedömning av sannolikheten för en tidsmässig korrekt återbetalning av det kreditvärderade företaget. Bankerna hämtar information från ratinginstitut både när det gäller utlåning till privatpersoner och företag. Ratinginstituten indelar företagen i olika kreditklasser, vilka visar hur stor kreditrisk företagen är förknippade med. De största och mest kända ratinginstituten är amerikanska Moody’s Investors Service Inc (Moody’s) och Standard and poor’s Corp (S&P). S&P har även ett dotterbolag i Sverige, Standard and Poor’s AB.
Upplysnings Centralen (förkortas UC) är ett banksamägt upplysningsföretag. Basen för UCs kreditupplysningar är en databas som innehåller ekonomisk information om alla svenska företag och privatpersoner över 16 år och är bokförda i Sverige2. Innehållet i registret kommer från olika myndigheter såsom SCB, PRV, RSV och kronofogdemyndigheter mm. För företag får bankerna tillgång till information om betalningsanmärkningar, styrelse, koncernförhållande, bokslutsuppgifter och kreditrating.
Riskberäkning
Genom att multiplicera risken för fallissemang med risken vid fallisemanget kan kreditgivaren få fram den marginal som används för att täcka kreditrisken3. Denna marginal kan definieras som risktäckningskravet.
Risk för fallissemang * Risk vid fallissemang = Risktäckningskrav
Anta att risken för fallissemang är 4% och risken vid fallissemang är 30% så innebär det att kreditgivaren, i sin utlåningsränta måste lägga in ett risktäckningskrav på 1,2% (30% av 4%).
Vid exempelvis blancokrediter är risken vid fallissemang stor, närmare 100% eftersom man inte har tagit någon säkerhet. Banken brukar dock bedöma risken för fallissemang som liten vid dessa krediter. De två riskerna; för och vid fallissemang får balanseras mot varandra. Om risken för fallissemang är väldigt låg kan kraven på säkerheter sättas lägre och tvärtom. I verkligheten är det naturligtvis väldigt svårt att uppskatta storleken på dessa sannolikheter. Grundprincipen är ändå att räntan för en kredit måste täcka den förväntade kreditrisken (risktäckningskravet).
|
| |
Word matn muharririda matn bilan ishlash va ularning yordamchi tugmalar guruhlari bilan tanishish

|
Word matn muharririda matn bilan ishlash va ularning yordamchi tugmalar guruhlari bilan tanishish
|
bet | 6/21 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,54 Mb. | | #125156 |
Bog'liq 5-variant axborot texnologiyalariga ta’rif bering va misollar yo-fayllar.orgWord matn muharririda matn bilan ishlash va ularning yordamchi tugmalar guruhlari bilan tanishish.
ФОРМАТИРОВАНИЕ paneli
- Стиль - Matn stilini o’zgartirish
- Шрифт - Matn shriftini o’zgartirish
A A A A A A A A
- Размер - Matn shrift kattaligini o’zgartirish
А А А А А А А
- Эфект начертания - Kalin harflar holatiga o’tish yoki undan chikib ketish
Qalin matn
- Эфект начертания - Kiyshik harflar holatiga o’tish yoki undan chikib ketish
Qiyshik matn
- Эфект начертания - Chiziqli harflar holatiga o’tish yoki undan chikib ketish
Chiziqli matn
- Центровка по левому полю - Matnnni (kursor turgan abzatsni) chap chegara bo’yicha tekkislash
- Центровка по центру - Matnni (kursor turgan abzatsni) markaz bo’yicha tekkislash
- Центровка по правому полю - Matnnni (kursor turgan abzatsni) ung chegara bo’yicha tekkislash
- Центровка по ширене - Matnnni (kursor turgan abzatsni) ikala tomon chegaralari bo’yicha tekkislash
- Список - Rakamli ro’yxat ko’rinishiga utkazish yoki undan chikib ketish
- Список - Belgili ro’yxat ko’rinishiga utkazish yoki undan chikib ketish
- Абзац - Abzatsni tashkariga chiqarish
- Абзац - Abzatsniichkariga tortib olish
15.- Внешние граници - Abzats chegaralarini ramka bilan belgilash.
16.- Выделение цветом - Tanlangan matn tagini rang bilan buyash
17.- Цвет шрифта - Tanlangan matn harflar rangini o’zgartirish
Bundan tashkari biz har xil amallarni tezkor tugmalar yordamida (maxsus ALT yoki CTRL tugmalarini bosib turib qo’yib yubormasdan har xil harf yoki belgi tugmasini bosish) bajarishimiz mumkin.
|
| |
Полное - download

Qidiruv: Полное
Мультимедийный учебный курс Программирование на java часть1
Java Полное руководство; 9-е изд.: Пер с англ. М. Ооо "И. Д. Вильямс", 2015. 1376 с
Лекция
1,3 Mb.
4
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
D. A. Sobirova, katta oʻqituvchi, tdiu multimedia sohasida 3d texnologiyalar

D. A. Sobirova, katta oʻqituvchi, tdiu multimedia sohasida 3d texnologiyalar
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
16.09.2024
Hajmi
0,56 Mb.
#271300
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
D. A. Sobirova, katta oʻqituvchi, tdiu multimedia sohasida 3d texnologiyalar
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
Autоstеrеоskоpik - D. A. Sobirova, katta oʻqituvchi, tdiu multimedia sohasida 3d texnologiyalar

“Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар” илмий электрон журнали. № 3, май-июнь, 2015 йил
4
www.iqtisodiyot.uz
5 -rasm. Autоstеrеоskоpik displеyning ishlash printsipi.
2)
Vоlyumеtrik.
Tasvirni nuqtalar toʻplami (vоksеllar)
yoki jismоniy jihatdan
displеyning chеklangan ish muhitida tarqatilgan vеktоrlari (takrоrlanish hajmi)
sifatida takrоrlaydi.
6 -rasm. Vоlyumеtrik displeylar
3)
Gоlоgrafik.
Rеal 3D sahnasining yorug`lik
maydоniga mоs kеluvchi
uzluksiz yorug`lik maydоnini takrоr ishlab chiqadi. Ular rеal 3D sahnaning yorug`lik
maydоniga mоs kеluvchi uzluksiz yorug`lik maydоnini hosil qiladi.
7–rasm.Gоlоgrafik displеylar.
3D texnologiyalar sohasida yana bir yangilik- 3Doodler- uch oʻlchamli
tasvir
yaratadigan ruchkadir.
Odatda biz qoʻlimizga ruchka olib, qog`ozga ikki oʻlchamli tasvirlarni chizamiz.
Siz qanchalik iste`dodli rassom boʻlmang, suratingiz faqat uzun va baland boʻlishi
mumkin, ammo hajmli boʻlmaydi.
“Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар” илмий электрон журнали. № 3, май-июнь, 2015 йил
5
www.iqtisodiyot.uz
3Doodler-”WobbleWorks”
amerika kompaniyasi
tomonidan yaratilgan
ruchkadir..
3D- ruchkada siyoh oʻrniga pat ostidan chiqqan 270 darajagacha qizdiriladigan
maxsus plastik eritma bilan chiziladi. Chizilgan tasvir esa oʻsha ondayoq soviydi va
qotib qoladi. Shu tariqa uch oʻlchamli modellarni yaratish mumkin boʻladi.
Ruchka
yordamida haykallar, taqinchoqlar, bolalar uchun oʻyinchoqlar kabi
buyumlarni yaratish mumkin.
-rasm. 3D printerlar - D. A. Sobirova, katta oʻqituvchi, tdiu multimedia sohasida 3d texnologiyalar

“Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар” илмий электрон журнали. № 3, май-июнь, 2015 йил
3
www.iqtisodiyot.uz
Ushbu printer chop etuvchi ikki qismdan iborat boʻlib, birinchi qismi chop
etiluvchi organ shaklini
yaratuvchi gelni sepadi, ikkinchisi esa shaklni tabiiy
toʻqimalar asosida yaratilgan hujayralar bilan toʻldiradi.
3-rasm. BioFAB 4500 -bioprinteri
Cricut Cake printeri shirinliklar yaratishda ijodkorlikka imkon yaratib beradi.
4-rasm. Cricut Cake printer
3D-printerlar qatorida bugungi kunda jahоn bоzоrida 3D
displеylar faоl ilgari
surilmоqda.
3D displеy – koʻzоynak yoki bоshqa qoʻshimcha qurilmalarsiz insоn tоmоnidan
hajmdоr sifatida idrоk etiluvchi tasvirni chiqara оlishga qоdir qurilmadir.
3D displеylar 3 turga boʻlinadi:
1)
–rasm. 3D- ruchka va unda yasalgan buyumlar

8–rasm. 3D- ruchka va unda yasalgan buyumlar
3D texnologiyalari bugungi kunda reklama
amaliyotida hamda marketing
tizimida keng qoʻllanilmoqda.
3D-
reklamalardan Coca-Cola, Adidas, Cavalli, Ferrero,
McDonalds kabi
taniqli
firmalar
keng
foydalanmoqdalar.
Mutaxassislarning
fikricha
3D
texnologiyalar tovar ishlab chiqarishda revolyutsiyaga olib keladi.
Ushbu texnologiyaning rivoji yangicha davrni boshlab bermoqda. 3D-
texnologiyaning keng qoʻllanilishi tadbirkorlarning yangi sinfining vujudga kelishiga
olib keldi. Ushbu sohada faoliyat yuritayotgan yangi kompaniyalar soni tobora ortib
bormoqda.
1-diagramma
Jahon sanoatida 3D texnologiyalarning sohalar boʻyicha qoʻllanilishi
1
Ayrim ekspertlarning fikricha yaqin 30 yil ichida har bir xonadonda 3D-
printerlar mavjud boʻlishi va foydalanuvchi onlayn-magazin
orqali kerakli buyum
1
finmarket.ru
“Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар” илмий электрон журнали. № 3, май-июнь, 2015 йил
6
www.iqtisodiyot.uz
maketini sotib olib oʻzi chop etishi mumkin. Bu esa iqtisodiyotni ham inson hayotini
ham butkul oʻzgartirishi tabiiy.
Foydalanilgan adabiyotlar ro
ʻ
yxati
1.
Sobirova D.A. Multimedia tizimlari va texnologiyalari. Oʻquv qoʻllanma -Т:
TDIU, 2013 y. 138 bet.
2.
Сабирова Д.А. Мультимедийные системы и технологии.
Учебное
пособие -Т: ТГЭУ, 2013г. 174 стр.
3.
3dnews.ru
4.
iBusiness.ru
5.
finmarket.ru
INTER - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali ma’lumotlar bazasi fanidan

|
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali ma’lumotlar bazasi fanidan
|
bet | 9/17 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #136474 |
Bog'liq ma\'lumotlar bazasiINTERSECT – bu operator ikki jadvalni taqqoslab ikkisida ham mavjud bo’lgan elementni chop etadi. Masalan A to’plamda 1, 2 va 3 ; B da esa 3, 4 va 5 bo’lsin. U holda:
SELECT * FROM A INTERSET SELECT * FROM B
buyrug’ining natijasida 3 soni chop etiladi.
MINUS – birinchi jadvalda mavjud va ikkinchisida yo’q bo’lgan elementlarni chiqaradi. Yuqoridagi ifodada intersect o’rniga minus operatorini yozsak, natijada ekranga 1 va 2 soni chiqariladi.
UNION ALL- (Bir nechta so'rovlarni bitta SQL-buyruqqa birlashtirish va shunga mos ravishda so'rovlar natijalarini birlashtirish uchun UNION kalit so'zidan foydalaniladi. UNION bilan qo'shilgan so'rovlar bir xil miqdordagi ustunlarni chiqarishi kerak va ustunlar ma'lumotlari turlari mos bo'lishi kerak. Natijalarni birlashtirishda takroriy satrlar avtomatik ravishda o'chiriladi; takroriy satrlarning o'chirilishining oldini olish uchun UNION so'zining o'rniga UNION ALL ifodasini ishlatiladi. Va nihoyat, bog'langan so'rov satrlarini ORDER BY jumlasi yordamida buyurtma qilish mumkin.
Ishni bajarish tartibi
Intersect, Minus operatorlari MySQLda ishlamaydi. Shuning uchun bu laboratoriya ichini Open Server dasturida bajaramiz.
Zavod va kon xodimlari jadvallarini ko‘ramiz;
So`rov:
SELECT * FROM zavod_xodimlari;
Natija:
Zavod_xodimlari jadvalidagi ma’lumotlarni ko’rish
So`rov:
SELECT *FROM kon_xodimlari;
Natija:
Kon_xodimlari jadvalidagi ma’lumotlarni ko’rish
2. Bu ikki jadvalni UNION yordamida birlashtiramiz.
|
| |
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali ma’lumotlar bazasi fanidan - bet 4

|
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali ma’lumotlar bazasi fanidan
|
bet | 4/17 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #136474 |
Bog'liq ma\'lumotlar bazasiCOUNT(*)–So‘rov natijalari jadvalidagi satrlar sonini hisoblaydi.
Agregatlash argumenti bo‘lib ustun nomidan tashqari ixtiyoriy matematik ifoda xizmat qilishi mumkin.
Mavzu. Group by va Order by standart so’zlaridan foydalanib so’rov yaratish. HAVING standart so’zi orqali so’rovlar yaratish.
Ma’lumotlar bazasi ustida so‘rovlar tashkil etishda guruhli funksiyalar bilan ham ishlash mumkin. Guruhli funksiyalar jadvaldan yig‘ilgan axborotlarni olish uchun xizmat qiladi. Bu funksiyalar jadvaldagi satrlar guruxi bilan amal bajarib, 1 ta natija chiqaradi. Guruxli funksiyalar uchun quyidagi amallarni ishlatamiz.
Select komandasida group by parametr ham ishlaydi. Bu paramet bir maydon o`xshash parametrlari (aniqlanayotgan qiymati) boyicha guruhlaydi va agregat funksiyalar ishlatilsa, ular shu guruhga bo‘ladi.
Misol:
Select student_ID
Max (mark) from exam_marks
Group by student_ID
Guruhlashni bir nechta maydon bo`yicha ham bajarish mumkin.
Select student_ID, subject_ID
Max (mark)
From exam-marks group by
Student_ID, subject_ID
Ba’zi hollarda jadvalidagi ma’lumotlarni tartiblash talab etiladi. Buning uchun ORDER BY parametri ishlatiladi. Bu parametri ko`rsatilgan maydonning barcha yozuvlarni o`sib borishi tartibida tartiblab beradi. Order by desc yozilsa kamayish tartibida yoziladi. Order by (ASC) bo‘lsa o‘sish tartibida yoziladi.
Agar o‘quvchilar ro‘yxatini alifbo tartibida yoki mahsulotlarlar narxini kamayish tartibida chiqarish zarur bo‘lsachi? Buning uchun SELECT operatori tarkibida ORDER BY ifodasi ko‘zda tutilgan. ORDER BY ifodasida ustunlar nomlari va nomerlari hamda DESC, ASC predikatlarini qo‘llab, murakkab tartiblash shartlarini hosil qilish mumkin.
Misol:
1. Select* from Subject Order by Subj_name
2. Select*from Subject Order by Subj-name desc
Tartiblash bir nechta maydon uchun bajarilishi xam mumkin. Bunda avval tartiblash 1-maydon bo`yicha keyin 2-maydon bo`yicha bajariladi.
SHuningdek order by parametri group by parametri bilan birga ishlatilishi mumkin. Bunda order by so`rovda oxiri keladi va unda guruxni ichidagi yozuvlarni tartiblaydi.
Misol:
1. Select * from SUBJECT Order by Semester, Subj-name;
2. Select subj-name, Semester, subj-name Order by semester
SQL tili 1 ta so`rov ichiga 2-so`rovni joylashtirib ishlatish imkonini beradi.
Misol: birorta talabani familiyasi bo`yicha uning ID sini topish talab etilsa, va bu talabani barcha baxolari xaqidagi ma’lumotni ko`rmoqchi bo‘lsak quyidagi so‘rovni yozish mumkin.
|
| |
Table_1 RIGHT JOIN Table_2 ON condition

|
Table_1 RIGHT JOIN Table_2 ON condition
|
bet | 7/17 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #136474 |
Bog'liq ma\'lumotlar bazasiTable_1 RIGHT JOIN Table_2 ON condition
Right outer join operatorining Venn diagraamsi orqali ko’rinishi
CROSS JOIN operatori 1 jadvaldagi xar bir element uchun 2 jadvaldagi elementlarni bog`lab chiqadi.
SQL CROSS JOIN operatorining sintaksisi quyidagi ko`rinishda bo`ladi:
|
SELECT_column_names_[,..._n]_FROM_Table_1_CROSS_JOIN_Table_2'>SELECT
column_names [,... n]
FROM
Table_1 CROSS JOIN Table_2
|
SQL FULL OUTER JOIN operatori 1 jadvaldagi xar bir element uchun 2 jadvaldagi elementlarni bog`lab chiqadi.
SQL FULL OUTER JOIN operatorining sintaksisi quyidagi ko`rinishda bo`ladi:
|
SELECT
column_names [,... n]
FROM
Table_1 FULL JOIN Table_2
ON condition
|
Full outer join operatorining Venn diagrammasi orqali ko’rinishi
Ishni bajarish tartibi
SQL INNER JOIN operatori
So`rov: SELECT *FROM zavod_xodimlari
INNER JOIN kon_xodimlari
ON zavod_xodimlari.FISH=kon_xodimlari.FISH;
Natija:
Inner join qo’llanishi natijasi
2. LEFT JOIN operatori
So`rov: SELECT * FROM zavod_xodimlari
LEFT JOIN kon_xodimlari
ON zavod_xodimlari.manzili = kon_xodimlari.manzili;
Natija:
Left join qo’llanishi natijasi
|
| |
Cabinet for health and family services (chfs) Office of Administrative & Technology Services (oats) Standards: Category: 1000 Hardware Platform Domain

|
Cabinet for health and family services (chfs) Office of Administrative & Technology Services (oats) Standards: Category: 1000 Hardware Platform Domain
|
Sana | 26.12.2019 | Hajmi | 26,57 Kb. | | #5094 |
CABINET FOR HEALTH AND FAMILY SERVICES (CHFS)
Office of Administrative & Technology Services (OATS) Standards:
Category: 1000 Hardware Platform Domain
1000.002 Servers – Web/Application Servers
Definition:
Application\Web\Reporting Server - A server on the network that hosts applications (client – server or web based).
Data Partition – Partition containing any applications or files other than the operating system.
Approved Standard(s):
All Web/Application Servers should be virtualized using CHFS Server Virtualization Standard. Below are specifications for virtual guest servers.
Standard Web Server:
1 CPU
2-GB Memory
30-GB Operating System partition
10-GB Data partition
1 network port
Enhanced Web Server:
2 CPU
4-GB Memory
30-GB Operating System partition
20-GB Data partition
2 network ports
Note: If performance or compatibility testing indicates that physical servers are required, supporting documentation must be provided.
Approved Product(s):
VMWare
Microsoft Windows 2008 Server R2
Microsoft Internet Information Services (IIS)
Exceptions:
Any exceptions to this standard must follow the procedures established in CHFS IT Policy #070.203.
Review Cycle:
Annually
Timeline:
Last reviewed: 8/15/15
Next review: 8/15/16
Cross Reference
COT Standard #1320 – Servers – Application/Database
COT Standard #1330 – Servers – Workgroup Servers
CHFS IT Standard #1000.001 – Server Virtualization Standard
CHFS IT Standard #1320 – Servers – Enterprise Database Servers
CHFS IT Policy #070.203
Link to all COT Hardware Domain Standards:
https://gotsource.ky.gov/docushare/dsweb/Get/Document-301102/
Link to all CHFS IT Standards:
http://chfs.ky.gov/os/oats/itstandards.htm
Link to all CHFS IT Policies:
http://chfs.ky.gov/os/oats/policies.htm
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Cabinet for health and family services (chfs) Office of Administrative & Technology Services (oats) Standards: Category: 1000 Hardware Platform Domain
|
Tutorial 1 – Introduction to Windows xp

|
Tutorial 1 – Introduction to Windows xp
|
bet | 1/21 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 3,15 Mb. | | #852 |
Foundation in Engineering
(FiE)
Faculty of Engineering and Technology
(FET)
PCA 0016
Computer Applications and Programming
ONLINE NOTES
Chapter 1
Windows 7
Tutorial 1 – Introduction to Windows 7
Upon completion of this topic, the students should be able to:
-
Navigate around the windows desktop
-
Know the names of the various desktop items
-
Be familiar with basic computer functions (copy, drag & drop, delete, etc)
Figure 1: Basic Desktop Elements of Windows 7
Objectives - Students should know the names and functions of important elements of Windows OS. Though we are teaching you the latest version of Windows (Windows 7), the underlying and basic concepts of all Windows OS are almost similar. The important basic concepts are file management and tools in Control Panel.
|
| |
Sanoatning 3-inqilobi (Sanoat 3.0)

Sanoatning 3-inqilobi (Sanoat 3.0)
yuz bergan 20-
asrning 70-yillarida ishlab chiqarishni kompyuter
dasturlari va elektronika asosida avtomatlashtirish keng
yoyildi.
Bugungi kunda esa ishlab chiqarishning internet orqali bir-
biriga bogʻliq qilib qoʻyilganligi
sanoatning 4-inqilobi
(Sanoat 4.0)
deb atalmoqda.
Sanoat 4.0
Germaniyada
2011-yilda
boshlangan.
Ғ
Sanoat 4.0 ning asosiy belgisi
– ishlab chiqarishda
robotlarning oʻzaro va insonlar bilan aloqasining (Cyber
Physical Systems-CPS) internet orqali amalga oshirilishini
anglatadi.
McKinsey tashkiloti tadqiqoti natijalariga koʻra,
2025yilgacha umumiy hisobda
11 trillion dollar
– 3,7
trillion dollar ishlab chiqarish korxonalarida, 1,7 trillion
dollar shaharsozlikda, 1,6 trillion dollar esa salomatlik
sohasidagi xizmatlar va faoliyatlarni bir-biri bilan internet
orqali aloqasini yoʻlga qoʻyish uchun ajratiladi.
Germaniya Sanoat 4.0 borasida yetakchi oʻrinlarda.
Jumladan, Yalpi Ichki Mahsulotda sanoatning ulushi
23%ni tashkil qiladi.
2.3. Aqlli fabrika
"
Aqlli fabrikalar
" atamasi butun dunyoni
raqamlashtirishning umumiy tendentsiyasidan kelib
chiqadi (fotosuratlarni raqamlashtirish, xaritalarni
raqamlashtirish, aloqani raqamlashtirish - xuddi shu
tendentsiya).
Umumiy g'oya
- korxonaning barcha faoliyatini
raqamlashtirish, qog'oz ish oqimidan dizayn, ishlab
chiqarish, nazorat va sotishning zamonaviy raqamli
vositalariga o'tish.
|
1-ma’ruza. Raqamli iqtisodiyot tushunchasi

1-ma’ruza. Raqamli iqtisodiyot tushunchasi
Download
3,05 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/10
Sana
28.05.2024
Hajmi
3,05 Mb.
#255673
Download
3,05 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1-ma’ruza. Raqamli iqtisodiyot tushunchasi
Download
3,05 Mb.
Matnni ko'rish
Sanoat 4.0: to‘rtinchi sanoat inqilobi

2.2. Sanoat 4.0: to‘rtinchi sanoat inqilobi
Texnologiya hayotimizga tobora kirib kelgani sayin haqiqiy va
raqamli (digital) dunyo orasidagi chegara yoʻqolib bormoqda:
•
ish faoliyatimizga tegishli vazifalarni internet orqali qabul qilib,
uyda ham ishni davom ettiramiz;
•
oziq-ovqat,
kiyim-kechaklarni
onlayn
doʻkonlardan
xarid
qilyapmiz;
•
dunyoning xohlagan shahridagi qarindoshimiz bilan masofadan
turib aloqaga chiqishimiz, oʻrtoqlar bilan video orqali muloqot
qilish, hatto shaxmat oʻynash imkoniyati bor;
•
dunyoning nufuzli universitetlarida bepul onlayn taʼlim
imkoniyatlari kengayib boryapti, oʻz shahridagi universitet
maʼruzalarini ham talabalar uydan turib onlayn kuzatib
borishmoqda;
•
bilimli xodimlarning davlatlararo faoliyat yuritishi, ularning
global xodimga aylanishi oddiy holga aylanmoqda;
•
vaqt va joydan qatʼi nazar, internet orqali Cloud, Drive
tizimlarida
saqlangan
maʼlumotlar ustida ishlashimiz,
xohlagan tilni oʻrganishimiz, film tomosha qilishimiz
mumkin boʻlib qoldi.
Sanoatning 1-inqilobi (Sanoat 1.0)
18-asr oxirlarida suv
va bugʻ quvvati asosida harakatlanadigan qurilmalarning
yaratilishi bilan boshlangan. Jumladan, ilk mexanik toʻqish
dastgohi 1784-yilda yaratildi.
20-asrning boshlarida kuzatilgan
sanoatning 2-inqilobi
(Sanoat 2.0)
davrida elektr quvvatining kashf qilinishi
bilan mahsulotlar katta hajmda ishlab chiqarila boshlandi.
|
Aqlli fabrika - 1-ma’ruza. Raqamli iqtisodiyot tushunchasi

Aqlli fabrika
- bu kontekstga sezgir ma'lumotlarni tahlil
qilish orqali odamlarga va mashinalarga o'z vazifalarini
bajarishda yordam beradigan vositadir.
Masalan, buyurtmalar, mahsulotlar, uskunalar, mavjud
ishlab chiqarish ob'ektlari va ishlab chiqarish jarayonlari
haqidagi ma'lumot manbalari yagona ma'lumotlar bazasi
va formatda kamdan-kam uchraydi.
Aqlli fabrika
- bu kengroq tarmoq ishini mustaqil
ravishda optimallashtirish, yangi sharoitlarga mustaqil
ravishda moslashish va ulardan real yoki yaqin vaqtda
o'rganish, shuningdek, barcha ishlab chiqarish
jarayonlarini avtonom tarzda boshlashi mumkin bo'lgan
moslashuvchan tizim.
Aqlli fabrika
- bu kengroq tarmoq ishini mustaqil
ravishda optimallashtirish, yangi sharoitlarga mustaqil
ravishda moslashish va ulardan real yoki yaqin vaqtda
o'rganish, shuningdek, barcha ishlab chiqarish
jarayonlarini avtonom tarzda boshlashi mumkin bo'lgan
moslashuvchan tizim.
|
Texnologik paradigmalar: umumiy

2.1. Texnologik paradigmalar: umumiy
tavsiflar
Texnika sohasiga ko'prik tashlab, ijtimoiy ishlab chiqarishning
texnologik turlari va texnologik klasterlarning rivojlanishining
tabiiy ilmiy va paradigmatik xususiyatini aniqlash mumkin.
T. Kunning "paradigma" kontseptsiyasini texnologik
tadqiqotlarga birinchi bo'lib J. Dosi qo'llagan. U "oddiy"
texnologik o'zgarishlarga yangi, yangi texnologik
paradigmalarga olib keladigan yirik, inqilobiy (va shuning
uchun "kamdan -kam") texnologik yutuqlarni kuzatib boradigan
qo'shimcha, nisbatan kichik o’zgarishlarni kiritishni taklif qildi.
J. Dosi texnologik paradigmani "
yangi bilimlarni olishga
qaratilgan aniq qoidalar bilan birgalikda tabiiy
fanlardan olingan puxta tanlangan tamoyillarga
asoslangan individual texnologik muammolarni hal qilish
modeli va tuzilishi
" deb ta'riflaydi.
Texnologik paradigma
- bu ikki qiymatli modelga misol
bo’ladi: ishlab chiqilishi va takomillashtirilishi kerak bo'lgan
artefakt va evristik tamoyillar to'plami.
Dosidan so'ng, "
texnologik paradigma
" tushunchasi
ko'plab tadqiqotchilar tomonidan qo'llanilgan va
konsepsiya sifatida umumiy tarzda qabul qilingan.
Yangi texnologik paradigma asosida fundamental, sifat
jihatdan yangi nazariy ishlar paydo bo'ladi.
K. Debaker va M. Rappa texnologik paradigmalar odatda
ikki bosqichda shakllanishini taklif qilishdi:
botlegging
va
qiziqishning ustunligi,
ya’ni
yashrin innovatsiya
va
umum qabul qilingan qaror
.
Bootlegging
- bu tashkilot ichida yashirin tarzda
o'tkaziladigan innovatsion tadqiqotlardir.
Ular, qoida tariqasida, "pastdan yuqoriga", oldindan
rejalashtirilmagan, yuqori rahbariyatning rasmiy
ruxsatisiz, lekin kompaniya manfaatlari uchun tashkil
etiladi.
Ularni amalga oshirish uchun rasman mablag’
ajratilmaydi.
Innovatsion hayotiy siklning ikkinchi bosqichi ya’ni
|
Raqamli iqtisodiyotda tadqiqotlarning

1.3. Raqamli iqtisodiyotda tadqiqotlarning
uslubiy jihatlari
Inson faoliyatining har qanday sohasidagi metodologiya ham
sohaning o'zida ham, inson faoliyatining o'zida ham doimiy
rivojlanib boruvchi tarkibiy qismlarni doimiy ravishda
takomillashtirishni talab qiladi. Jamiyatning zamonaviy
rivojlanishining muhim qismi uning ijtimoiy-iqtisodiy
tarkibiy qismini rivojlantirish hisoblanadi.
Hozirgi vaqtda iqtisodiyot va axborot-matematika sohalari
tarkibiy qismlarining integratsiyalashuvi kuchaymoqda. Bu
ilmiy va amaliy tadqiqotlar uchun yangi ob'ektlarning paydo
bo'lishida namoyon bo'ladi. Shunday qilib, ilmiy tadqiqot
metodologiyasi paydo bo'layotgan yangi ob’yektlarni
o’rganish, ularning xususiyatlarini tavsiflash metodlarini o’z
ichiga oladi.
Yangi tadqiqot ob’yektlari va hozirgi kunga qadar
yetarlicha o’rganilgan xususiyatlarni chuqur qiyosiy tahlil
qilish yangi tadqiqot ob’yektlari parametrlarining
rivojlanishini bashorat qilish imkonini beradi.
Ijtimoiy-iqtisodiy sohada endi yangi ob’yekt -
raqamli
iqtisodiyot
paydo bo’ldi.
Iqtisodiyotning yangi bo'limi – raqamli iqtisodiyot o'zining
o'rganish ob’yektlari va xususiyatlariga ega bo'lishi kerak va
bundan tashqari, iqtisodiyotning ko'p darajali tuzilishidagi
ko'rsatkichlarni tahlil qilish va qayta ishlashning muhim
vositasiga aylanishi kerak.
|
Raqamli iqtisodiyotning asosiy xususiyatlari

O'z navbatida,
raqamli texnologiyalar
ma'lumotlarni
(axborotni) elektron shaklda qayta ishlashning zamonaviy
vositalari va usullari deb ataladi.
Raqamlashtirish
- bu odamlar va kompaniyalar tomonidan
ilgari ishlab chiqarilgan biznes jarayonlari va funktsiyalarini
raqamli muhitga o'tkazish jarayoni hisoblanadi.
Axborot
deb mahsulotlar va
xizmatlar shaklini oladigan
iqtisodiy ko’rsatkichga (maxsus mahsulotga) aytiladi.
Raqamli iqtisodiyotda axborot eng
qimmatli resurs
bo‘lib,
axborot-kommunikatsiya texnologiyalari
yordamida
yaratiladi, saqlanadi, uzatiladi va qayta ishlanadi.
ARM, ERP, 
EDI, SRM, SAPR, ASU, ASUTP

|
ARM, ERP,
EDI, SRM, SAPR, ASU, ASUTPBog'liq 1-ma’ruzaARM, ERP,
EDI, SRM, SAPR, ASU, ASUTP
va boshqalar
)
Телекоммуникация – симли ва симсиз, оптик
2-Босқич:
Онлайн платформалар (қидирув тизимлари, электрон савдо майдонлари, масофавий
таълим, ижтимоий тармоқлар)
Булутли ва виртуал технологиялар
3-Босқич
:
Катта маълумотларнинг предиктив аналитикаси, нарсалар интернети, робототехника,
аддитив технологиялар (
шу жумладан, 3D-принтерлар), сунъий интеллект (шу
жумладан, машина ёрдамидаги таълим жараёни)
АКТ ривожланиш Индекси
(
ICT Development Index – IDI)
тузилган.
IDI
индекси
AКТдан фойдаланиш имкониятини, улардан фойдаланиш даражасини ва аҳоли
томонидан AКТдан фойдаланишнинг амалий кўникмаларини акс эттирувчи 11та
статистик кўрсаткичдан иборат. Ҳозирда
IDI
индексини тузишнинг янги
методологияси ишлаб чиқилмоқда.
IDI
индексининг сўнгги рейтингида
Ўзбекистон 2016 йилга нисбатан 8 поғонага кўтарилиб, дунёнинг 176 мамлакати
орасида 95-ўринни (индекс кўрсаткичи - 4,9) эгаллади.
2022 йилда
|
| |
Sql va nosql ma

«Актуальные вопросы развития инновационно-
информационных технологий на транспорте» АВРИИТТ-2022
I-
Республиканская научно-техническая конференция
(Ташкент, 21-22 ноября 2022 года)
42
SQL VA NOSQL MA
’LUMOTLAR BAZALARIDAN
FOYDALANISH HOLATLARI
N.Y.
G‘afforov,
Assistent, Toshkent Davlat Transport Universyteti,
mrgaffarov28@gmail.com
A.A. Azimov,
Assistent, Toshkent Davlat Transport Universyteti
azimovabdulhay1915@gmail.com
T.Sh. Tashmetov,
Assistent, Toshkent Davlat Transport Universyteti
tima260491@gmail.com
DOI:
https://doi.org/10.47689/978-9943-7818-0-1-v2-pp42-45
Annotatsiya: Ushbu maqolada ma
’lumotlar bazalari haqida muhokama
qilinadi. SQL va NoSQL ma
’lumotlar bazalari nima ekanligini tushunishga harakat
qilamiz va ular orasidagi asosiy farqlari, q
о‘llanilish soxalari, qay tartibda ishlash
masalalari tanishtirib
о‘tilgan.
Kalit s
о‘zlar: Ma’lumotlar bazasi, Relyatsion, SQL, NoSQL.
Annotation: This article discusses databases. We will try to understand what
SQL and NoSQL databases are and introduce the main differences between them,
areas of application, and how they work.
Keywords: Database, Relational, SQL, NoSQL.
Kirish
Informatsion t
еxnologiyalarning rivojlanishi va axborot oqimlarining tobora
ortib borishi, insoniyatni
o‘z vaqtida ma’lumotlarni qayta ishlash choralarining yangi
usullarini izlab topishga undamoqda [1-4]. Ma
’lumotlarni saqlash, uzatish va qayta
ishlash uchun ma
’lumotlar bazasi (MB)ni yaratish [3], so‘ngra undan kеng
foydalanish bugungi kunda dolzarb b
o‘lib qolmoqda [5]. Yaxshi ishlab chiqilgan
ma
’lumotlar bazasi dasturiy ta’minot loyihalari ishlashiga ta’sir qiluvchi eng muhim
komponentlardan biridir [6]. Shu sababli, k
o‘plab dasturiy ta’minot arxitektorlari
ma
’lumotlarni boshqarishning ko‘plab yondashuvlarini o‘rganib chiqdilar, bu
yondashuvlarning qaysi biri ma
’lum stsenariylarda ishlayotganini va qaysi biri
ishlamasligini aniqlashga harakat qilishdi [7].
T
o‘g‘ri ma’lumotlar bazasi arxitekturasini tanlash, odatda, SQL va NoSQL
o‘rtasida, relatsion va norelatsion bo‘lmagan ma’lumotlar bazalarini tanlashga to‘g‘ri
keladi [8]. Ushbu maqolada ma
’lumotlar bazalari haqida qisqacha ma’lumot
beramiz, SQL va NoSQL ma
’lumotlar bazalari nima ekanligini tushunishga harakat
qilamiz va ular orasidagi asosiy farqlarni bilib olamiz [9].
|
davlatlari
"Raqamli" davlatlar bugungi kunda
Norvegiya, Shvetsiya

davlatlari
"Raqamli" davlatlar bugungi kunda
Norvegiya, Shvetsiya
va
Shvetsariya
hisoblanishadi. Raqamli iqtisodiyot
rivojlangan 10 ta davlatlar qatoriga
AQSH, Buyuk
Britaniya, Daniya, Finlandiya, Singapur, Janubiy
Koreya
va
Gonkong
kiradi.
Raqamli iqtisodiyotning oddiy
iqtisodiyotdan farqi nimada?
Masalan, xaridorga poyafzal kerak. Uni bozorga tushib o‘zi bevosita
tanlasa va naqd pulga sotib olsa, bu an’anaviy iqtisod. Telegramdagi
biron savdo boti orqali o‘ziga ma’qul tovarni tanlab, tovar egasiga
pulni elektron to‘lov tizimi orqali to‘lash va tovarni yetkazib berish
xizmati orqali olish – raqamli iqtisodiyot deyiladi. Bu masalani eng
sodda maishiy misol orqali tushuntirishdir. Aslida, hammamiz
allaqachon raqamli iqtisodiyot ichidamiz, uning qulayliklaridan
foydalanamiz. Masalan, oyliklarimiz plastik kartalarga tushadi,
elektron to‘lov orqali kommunal xizmatlar, telefon, internet va
boshqa mahsulot va xizmatlarga to‘lov qilamiz, elektron tarzda soliq
deklaratsiyasi topshiramiz, kartadan kartaga pul uzatamiz, uyga
taom buyurtma qilamiz va hokazo.
Belgilari:
yuqori darajada avtomatlashtirilganlik;
elektron hujjat almashinuvi;
buxgalterlik va boshqaruv tizimlarining elektron
integratsiyalashuvi;
ma’lumotlar elektron bazalari;
CRM (mijozlar bilan o‘zaro munosabat tizimi) mavjudligi;
korporativ tarmoqlar.
Qulayliklari:
1. To‘lovlar uchun xarajatlar kamayadi (masalan, bankka
borish uchun yo‘lkira va boshqa resurslar tejaladi).
2. Tovarlar va xizmatlar haqida ko‘proq va tezroq ma’lumot
olinadi.
3. Raqamli dunyodagi tovar va xizmatlarning jahon bozoriga
chiqish imkoniyatlari katta.
4. Fidbek (iste’molchi fikri)ni tez olish hisobiga tovar va
xizmatlar jadal takomillashtiriladi.
5. Tezroq, sifatliroq, qulayroq.
Рақамли технологияларининг ривожланиш босқичлари сифатида эса қуйидагиларни
кўрсатишимиз мумкин:
1-Босқич:
Жараёнларни компьютерлаштириш ва автоматлаштириш (шу жумладан
,
|
qiziqishning ustunligida - 1-ma’ruza. Raqamli iqtisodiyot tushunchasi

qiziqishning ustunligida
, tadqiqotchilar soni juda tez
o'sadi va bu nisbatan qisqa vaqt ichida sodir bo'ladi.
Tadqiqotchilar hamjamiyati safi o'sishi bilan yangi
paradigma shakllanadi, bu eski paradigma bilan
raqobatlashuvchi fanlar tizimining paydo bo'lishi bilan
belgilanadi.
Bir texnologik tartibdan boshqasiga o'tish
texnologik
inqilob
deb ataladi.
Nanotexnologiya
fundamental bilimlarni olish usuli sifatida
rivojlanib, tabiatga, jamiyatga va odamlarga yo'naltirilgan
ta'sir ko'rsatuvchi mustaqil kuchga aylanmoqda.
Nanotexnologiyaning mohiyati
noorganik asosda
molekulyar mashinalarning paydo bo'lishi bo'lib, ular ilgari
ko'rilmagan va tarixda misli ko'rilmagan miqyosda moddiy
ne'matlar ishlab chiqarish yo'lini o'zgartiradi.
Zamonaviy nanotexnologiya
- bu ilmiy bilimlar
paradigmasining o’zgarishi va yangi texnologiyalarni
tez takomillashtirish mahsuli hisoblanadi.
Sanoat
jamiyatida
texnologik
paradigmaning
o'zgarishi
“qadriyatlar
ustuvorligining
o'zgarishiga,
superintellekt
yaratilgunga
qadar
jamiyatning
barcha
sohalarini
kompyuterlashtirishga ta'sir qiladi.
Nanotexnologiyaga
asoslangan
neyrosistemalar
miyani
kompyuter bilan bog'lash, yangi avlod virtual haqiqat va sun'iy
aqlning yangi shakllarini yaratish imkoniyatlarini ochib beradi”.
Har qanday ilmiy-texnik tizim tizimning ma'lum qonunlariga
muvofiq rivojlanadi: bilimlar to'planadi, so'ngra ular yangi
ishlab chiqarish va fan turlariga olib keladigan texnologiyalarga
aylanadi.
|
Ta’lim vositalari va ularning funktsiyalari

|
Ta’lim vositalari va ularning funktsiyalari
|
bet | 14/18 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 117,09 Kb. | | #108672 |
Bog'liq 7-mavzu (4)8.4. Ta’lim vositalari va ularning funktsiyalari. Interaktiv dasturiy vositalar.
Ta’lim metodlari ta’lim vositalari bilan birgalikda qo`llaniladi. Ta’lim vositalari – bu yangi bilimlarni o`zlashtirish uchun o`qituvchi va o`quvchilar tomonidan foydalaniladigan ob’yekt. Ta’lim vositalari katta ahamiyatga ega. Ta’limning barcha vositalari ta’lim maqsadlarini muvafaqqiyatli amalga oshiradi.
Didaktik vositalar deganda, o‘quv va ko‘rgazmali qo‘llanmalar, namoyishli qurilmalar, texnik vositalar tushuniladi.
Ta’lim vositalari o`zida o`quv-tarbiyaviy maqsadga erishish uchun zarur bo`lgan moddiy yoki ma’naviy qadriyatlarni aks ettiradi. Odatda ular ta’lim metodlariga mos holatda foydalaniladi. Biroq agar metodlar «qanday o`qitish» savoliga javob bersa, vositalar esa, «uning yordamida niamani o`qitish» savoliga javob beradi.
An’anaviy ravishda qo`laniladigan ta’lim vositalariga darslik, rasmlar, jadvallar, nutq, o`quv-ustaxonasi jihozlari, laboratoriyalar, axborot vositalari, o`quv jarayonini tashkil eti shva boshqarish vositalari kiradi.
Didaktik vositalar metodlar singari ta’limiy, tarbiyaviy va rivoj-lantiruvchi funktsiyalarni bajaradi. Bundan tashqari o`quvchilarning o`quv-bilish faoliyatini hosil qilish, boshqarish va nazorat qilish vazifalarini bajaradi.
Didaktik vositalar audivizuallik tafsilotida motivatsion, axborot, ta’lim jarayonini boshqarish, optimallashtirish funktsiyalarini bajaradi.Fanni o`qitish bilan bog`liq holda ta’lim vositasi tanlanadi. O’qituvchi o`zining ixtiyori bo`yicha ko`rgazmali material, o`quv qo`llanmadan foydalanishi mumkin. Ta’lim vositasini qo`llashning yana bir jihati albatta ta’lim jarayonining tarkibiy qismi sifatida aks ettirishidir.Ta’lim vositasini tanlab olish ta’lim metodini tanlab olish bilan bog`liq. Agar ta’limning faol metodi(kitob bilan ishlash, mashqlar) foyda-lanilsa, u holda o`quv qo`llanmalari, darsliklar va ta’limning texnik vositalaridan foydalaniladi. Aynan ta’limning aktiv-texnik vositalari amaliy metodlarda foydalaniladi.Ta’limning faollikni nisbatan kam talab etadigan metodlari(o`quvchilar eshitadi, ya’ni hikoya, ma’ruza, tushuntirish, ekskursiya) ta’limning ko`rgazmali vositalaridan foydalaniladi. Ta’limning ko`rgazmali vositalari pedagogning o`zi tomonidan tuzilgan bo`lishi mumkin.Vositalarning istalgan turidan foydalanishda o`lchov va mutanosiblikka e’tibor berish kerak. Masalan, ko`rgazmali vositalarning soni etarli bo`lmasligi bilimlarning sifatiga ta’sir ko`rsatadi, bilishga qiziqishni pasaytiradi, obrazli idrok etishni rivojlantirmaydi. Ulardan haddan tashqari foydalanish o`quvchilarning o`rganilayotgan fanga engil-elpi qara-shiga olib keladi. Murakkab mavzularni o`rganishda 4-5 demonstratsiya optimal hisoblanadi.
|
| |
Mavzu: Tasavvur (VIEW) yaratish va undan foydalanish

|
Mavzu: Tasavvur (VIEW) yaratish va undan foydalanish
|
bet | 14/17 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #136474 |
Bog'liq ma\'lumotlar bazasiMavzu: Tasavvur (VIEW) yaratish va undan foydalanish
Ba’zi hollarda SELECT operatorini natijasi emas, tasavvur obyekti bo‘lganda edi, unga oddiy ma’lumot bazasini oddiy jadvali kabi murojaat qilinar edi. Ko‘p hollarda esa MB uchta jadvaldan iborat ekanligini xisobga olmay, bitta tasavvur ob’yekti bilan ishlanar edi. Shuning uchun ham MySQLda tasavvurlardan ya’ni VIEWdan foydalaniladi.
Ma’lumotlar bazasi jadvallardan tashkil topadi. Jadvallar aloxida fayl ko‘rinishida, yoki birorta faylni bo‘lagi bo‘lishi mumkin.
Ma’lumki, SELECT operatori yordamida virtual jadvallar yaratish, ya’ni vaqtinchalik jadvallar yaratish mumkin. Bunday jadvallar vaqtinchalik bo‘lib, yaratgan foydalanuvchi o‘zi undan foydalanishi mumkin.
Tasavvurlar ham vaqtinchalik jadvallar bo‘lib, ular ko`p foydalanuvchilarga murojaat qilishi mumkin va u ma’lumot bazasidan majburan olib tashlanguncha mavjud bo‘ladi.
Tasavvurlar MB oddiy jadvallariga o‘xshash bo‘lib, ma’lumotlar saqlovchi fizik obyekt hisoblanmaydi. Tasavvurlarda ma’lumotlar jadvallardan tanlab olinadi.
Tasavvurlar foydalanuvchilardan jadvallarni ba’zi ustunlarini yashirish yoki ko‘pincha foydalanuvchiga kerakli bo‘lgan bir nechta jadvaldan bitta yaratish kerak bo‘ladi.
VIEW yaratish va o’chirishning so’rovi sintaksisi
CREATE VIEW tasavvur_nomi AS
SELECT ustun1, ustun2, ...
FROM jadval_nomi
WHERE shartli_tenglik;
DROP VIEW tasavvur_nomi;
Masalan:
CREATE VIEW Braziliya_xaridorlari AS
SELECT xaridor_familiyasi, xaridor_ismi
FROM xaridorlar
WHERE mamlakat = "Braziliya";
DROP VIEW Braziliya;
Ishni bajarish tartibi
1.O’zimiz yaratgan Magazin databasedan ixtiyoriy biror jadvalni olalik.
So’rov:Show tables in magazine;
Natija:
Tablelar jadvali
So’rov : Show * from maxsulotlar;
Natija:
Maxsulotlar jadvali.
2.Keling endi soni 1000tadan ko’p bo’lgan maxsulotlar haqidagi ma’lumotlardan o’zimiz tasavurdagi jadvalni yaratamiz.
|
| |
Аfzаlliklаri - 8-mavzu: ta’limning tashkiliy shakllari va metodlari

8-mavzu: ta’limning tashkiliy shakllari va metodlari
Download
117,09 Kb.
bet
18/18
Sana
30.11.2023
Hajmi
117,09 Kb.
#108672
1
...
10
11
12
13
14
15
16
17
18
Bog'liq
7-mavzu (4)
Аfzаlliklаri
Kаmchiliklаri
1
Xodjaev B.X., Umumiy pedagogika. Darslik.–Toshkent, “Sano-standart”, 2017 y.132 b.
2
Hasanboev J. va boshqalar. Pedagogika. O’quv qo’llanma. –Toshkent: “Fan”, 2006
3
Joyce, B., Calhoun, E., Hopkins, D «Pedagogy, Teaching Practices» 2004.44-47
betlar
4
Ibragimov X.I., Abdullaeva Sh.A. Pedagogika. O’quv qo’llanma. –Toshkent: Fan, 2004.
Download
117,09 Kb.
1
...
10
11
12
13
14
15
16
17
18
Download
117,09 Kb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
8-mavzu: ta’limning tashkiliy shakllari va metodlari
Download
117,09 Kb.