Shifrlash algoritmi - O’zbеkistоn rеspublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarni rivojlantrish vazirligi...

|
O’zbеkistоn rеspublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarni rivojlantrish vazirligi tоshkеnt aхbоrоt tехnоlоgiyalari univеrsitеti urganch filiali mavzu: aes shifrlash algoritmi
|
bet | 3/5 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 15,71 Kb. | | #119837 |
Bog'liq «rsa ochiq kalitli shifrlash algoritimi asosida eri algoritimi t-kompy.infoShifrlash algoritmi
| |
Algoritmning matematik asosi
| |
GOST-28147-89
|
Sanoq sistemalari, bo‘lish munosabatlari, darajaga ko‘tarish, ikkilik sanoq sistemasida amallar bajarish, mulohazalar algebrasi, munosabatlar, o‘rin almashtirishlar, sonlar nazariyasi
|
Ryukzak
|
Vektorlar algebrasi, qoldiqli bo’lish amali, gruppa, halqa, maydon, ikkilik sanoq sistemasi, mulohazalar algebrasi, munosabatlar, o‘rin almashtirishlar, sonlar nazariyasi
|
El-Gamal
|
Tub sonlar, logarifm, qoldiqlar nazariyasi, modul bo‘yicha ko‘paytirish
|
DES
|
Sanoq sistemalari, akslantirishlar, o‘rin almashtirishlar, mulohazalar algebrasi, munosabatlar, o‘rin almashtirishlar, sonlar nazariyasi
|
RIJNDAEL
|
Sanoq sistemalari, bo‘lish munosabatlari, darajaga ko‘tarish, ikkilik sanoq sistemasida amallar bajarish, mulohazalar algebrasi,
|
RSA
|
Tenglamalar yechimlarining mavjudligi. Bo‘lish munosabatlari, tub sonlar, tub ko‘paytuvchilarga ajratish, xalqa, mulohazalar algebrasi, munosabatlar, o‘rin almashtirishlar, sonlar nazariyasi.
| Kiriptografik algoritmlarning solishtirma tahlili
Kiriptografik algoritmlarning qiyosiy tahlili quyidagicha:
Kiriptografik algoritmlarning solishtirma tahlili Kiriptografik algoritmlarning solishtirma tahlili
Shifrlash algoritmlari qanday ?
Shifrlash algoritmlari ikkita katta sinfga bo'lingan - nosimmetrik va assimetrik (yoki assimetrik).
Simmetrik shifrlash algoritmlari ma'lumotni shifrlash va shifrni ochishda xuddi shu kalitdan foydalanadi. Bunday holda, shifrlash kaliti maxfiy bo'lishi kerak.
Simmetrik shifrlash algoritmlari, qoida tariqasida, oson amalga oshiriladi va o'z ishlari uchun ko'p hisoblash manbalarini talab qilmaydi. Biroq, bunday algoritmlarning noqulayligi, masalan, ikkita foydalanuvchi kalitlarni almashtirish kerak bo'lgan holatlarda o'zini namoyon qiladi. Bunday holda, foydalanuvchilar to'g'ridan-to'g'ri bir-biri bilan uchrashishlari yoki kalitni yuborish uchun biron-bir ishonchli, tutib qolish bilan himoyalangan kanalga ega bo'lishlari kerak, ammo bu har doim ham mumkin emas.
Simmetrik shifrlash algoritmlariga misollar - DES, RC4, RC5, AES, CAST.
Asimmetrik shifrlash algoritmlarida ikkita kalit ishlatiladi - biri shifrlash uchun, ikkinchisi esa shifrlash uchun. Bunday holda, ular juft kalit haqida gapirishadi. Juftlikdan bitta kalit ochiq bo'lishi mumkin (hamma uchun mavjud), ikkinchisi esa sirdir.
Asimmetrik shifrlash algoritmlarini amalga oshirish murakkabroq va simmetriklarga qaraganda hisoblash resurslariga ko'proq talab etiladi, ammo ikkita foydalanuvchi o'rtasida kalit almashinuvi muammosini hal qilish osonroq.
Har bir foydalanuvchi o'z juft kalitlarini yaratishi va ochiq kalitni o'z abonentiga yuborishi mumkin. Ushbu kalit faqat ma'lumotlarni shifrlashi mumkin; shifrni ochish uchun sizga faqat uning egasi tomonidan saqlanadigan maxfiy kalit kerak bo'ladi. Shunday qilib, tajovuzkor tomonidan ochiq kalitni olish unga hech narsa bermaydi, chunki shifrlangan ma'lumotlarning shifrini ochib bo'lmaydi.
Asimmetrik shifrlash algoritmlariga misollar - RSA, El-Gamal.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbеkistоn rеspublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarni rivojlantrish vazirligi tоshkеnt aхbоrоt tехnоlоgiyalari univеrsitеti urganch filiali mavzu: aes shifrlash algoritmi
|