nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
LIK QOBILIYATLARI - Buxoro davlat pedagogika instituti

|
Buxoro davlat pedagogika instituti
|
bet | 131/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiLIK QOBILIYATLARI
fikr ravonligi
qiziquvchanlik
fikrni maqsadga
muvofiq qo’llay olish
O’ziga xoslik
(originallik)
Xayol qila olish
(fantaziya)
Farazlar yaratish
qobiliyati
8-rasm. Individual qobiliyatlar.
lik zamonaviy o’qituvchilardan o’z faoliyatiga ijodiy-innovatsion yondashuvlarni talab qiladi. Shu nuqtai nazardan, krerativ tafakkur zamonaviy ta’lim jarayonining eng muhim vazifalarini amalga oshiradi. Pedagoning ligi – ta’lim-tarbiyaviy faoliyatni boshqarish jarayoniga ijodiy, noan’anaviy yondashuv asosida samarali natijaga erishishdan iboratdir. Shaxsning ligi uning tafakkurida, muloqotida, his-tuyg’ularida namoyon bo’ladi. lik iqtodorning muhi belgisi sifatida ham aks etadi.
O’qituvchi faoliyatida lik tushunchalar sifatlari amerikalik psixolog E.P.Torrens fikricha, “lik” tushunchasi negizida quyidagi maqsadlar qo’yiladi:
- muammo yoki ilmiy farazlarni ilgari surish;
- farazni tekshirish va o’zgartirish;
- qaror natijalarini shakllantirish asosida muammoni aniqlash;
- muammo yechimini topishda bilim va amaliy xarakterlarning o’zaro qarama-qarshiligiga nisbatan ta’sirchanlik;
fikrlash har bir ijtimoiy sohada yaqqol aks etishi mumkin. O’qituvchining ijodkorligi esa u tomonidan tashkil etiladigan kasbiy faoliyatni yondashuvida aks etadi. So’nggi yillarda ushbu holat “Pedagogik lik” tushunchasi bilan ifodalanadi. pedagogika quyidagi ikki holatni ifodalaydi:
O’qituvchilar tomonidan o’quv fanlarini past o’zlashtirayotgan va ularni o’rganishni zerikarli deb, hisoblayotgan o’quvchilar e’tiborlarini fan asoslarini o’zlashtirishga jalb qilish;
O’quvchilarda fikrlash va ijodiy faoliyat natijalarini rag’batlantirishga xizmat qiladigan strategiya va vositalarni tavsiya etish orqali auditoriyada ulardan samarali foydalanishlari uchun imkoniyat yaratish;
Pedagogning sifatlariga ega bo’lmasligi tufayli o’quvchilar ham, talabalar ham qiziqarli va ajoyib g’oyalarga ega bo’lsalarda biroq, ularni ifodalashda sustkashlikka yo’l qo’yadi. Buning sababi ta’lim jarayonida qo’llaniladigan metodlar talabalarda erkin, mustaqil fikrlash ko’nikmalarini shakllantirishga xizmat qilmasligi bilan belgilanadi. jihatdan rivojlanish har bir shaxs hayotida davr va bosqich muhim ahamiyatga egadir. Demak, lik rivojlanish davri ma’lum li sifatlarining rivojlanishi yakuniga yetgan qandaydir vaqt birligi rivojlanish bosqichi muayyan lik sifatlarining rivojlanish darajasi. Pedagoglarda faoliyatni tashkil etiishga imkon beradigan malakalar guruhlari:
Bilimga oid (gnosik) bilimlar;
Loyihalash malakalari;
Ijtimoiy-amaliy (konstruktiv) malakalar;
Tadqiqotchilik malakalari;
Muloqotga kirishuvchanlik (kommunikativ) malakalari;
Tashkilotchilik malakalari;
Izchillikni ta’minlovchi (protsessual) malkalar;
Texnik-texnologik malakalar;
|
| |
-yo’l: amaliy harakat ko’nikmalarini shakllantirish

|
-yo’l: amaliy harakat ko’nikmalarini shakllantirish
|
bet | 133/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika instituti2-yo’l: amaliy harakat ko’nikmalarini shakllantirish. Pedagoglar talaba-yoshlarda harakat ko;’nikmalarini shakllantirish va rivojlantirishda ko’rsatmali metod va vositalardan foydalaniladi. Bu o’rinda savollardan foydlanish faqat qisqa muddatda yordam berishi mumkin, biroq talablarda interfaollik va kirishimlilikni rivojlantirmaydi.
3-yo’l: faqat faoliyat jarayolarini tashkil etish. Mazkur yo’l talabalarni muammoni yechish va innovatsion g’oyalarni ilgari surish jarayonida kteativ, ijodiy fikrlashga urg’u beradi. Mazkur jarayonlarda metod va usullari faol qo’llanmasada kretaiv fikrlash yuz beradi. Masalan, “Didaktika” tushunchalari bilim, ko’nikma, malaka va boshqa kategoriyalar bo’yicha topshiriqlar bajarilar ekan, talabalar bu tushunchalar o’rtasida o’zaro bog’lanish borligi haqida fikr yuritadilar va turli didaktik muammolar tahli qilinadi. Natijada bu jarayonda ko’p tomonlama fikrlash, mushohada yuritishga yo’l ochadi.
4-yo’l: mahsulot (ishlanmalar)da foydalanish. Bu yo’lni tutishda pedagog talabalarga “Didaktikaning ta’limdagi o’rni” mavzusida “Power Point” dasturi yordamida prezentatsiya (taqdimot) tayyorlab, topshiriqni bajargan holda yangilik yaratish mumkin. Taqdimotni tayyorlash jarayonida talabalarda yondashuv ko’nikmalari faol rivojlanadi. Dars davomida kompetentli pedagog amaliy darslarda ma’lum mavzularda badiiy asarlar va filmlar, ta’limda yosh muammolari, tarbiyadagi muammolar, oilada ota-ona va farzand muammolari mavzusida talabalarga fikrlash bo’yicha turli topshiriqlar berish mumkin. Kasbiy faoliaytga mutlaqo bog’liq bo’lmagan ixtiyoriy ravishda mavzular tanlanishi mumkin. Kasbiy faoliyatingizga bog’liq, biroq bir-biriga zid ikkita obyektni oling (10-rasm):
BIR-BIRIGA BOG’LIQ BO’LMAGAN YOKI JUDA KAM BOG’LANGAN OBYEKTLAR
Tarbiyaviy tadbir
Sayohat
10-rasm. Namuna.
Kasbiy faoliyatingiz bilan bog’liq fikrlarni chap tomondagi grafik asosida izohlang. Zid bo’lgan ikki so’zni va fikrlarni ikkinchi grafikda shakllantiring hamda izohlab bering.
|
| |
Amerikalik psixolog E.P.Torrens

|
Amerikalik psixolog E.P.Torrens
|
bet | 132/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiAmerikalik psixolog E.P.Torrens pedagog tomonidan darsda turli tugallanmagan kishik-kichik mavzular, tugallanmagan rasmlar, erkin mavzular tematikasini tavsiya qilib talabalarda likni rivojlantirishini tavsiya beradi.
Aytib o’tilganidek, barcha shaxslarda bo’lgani kabi, pedagoglarda ham sifatlar o’z-o’zidan rivojlanmaydi. Shunga ko’ra, tadqiqotlarda pedagoglarning lik sifatlarini muvaffaqiyatli rivojlantirishning bir qator yo’llari yoritiladi. Amerikalik pedagog Patti Drepeau tomonidan pedagoglarning lik sifatlarini rivojlantirishning 4 yo’li ko’rsatilgan4 (9-rasm):
ASOSIY YO’LLAR
mahsulotlardan
foydalanish;
faoliyat
jarayonlarini
shakllantirish;
Amaliy
harakat ko’nikmasini
rivojlantirish;
fikrlash
ko’nikmasini
rivojlantirish;
9-rasm. lik sifatlarini rivojlantirish yo’llari.
1-yo’l: fikrlash ko’nikmasini shakllantirish. Bunda asosiy urg’u fikrlash ko’nikmalarini shakllantirish asosida e’tibor markazida bo’lib, talabalar tayanch so’zlar yordamida xarakterdagi harakatlarning mohiyatini ifodalashga qaratilgan. Xususan, talabalar fikrlash ko’nikmasini samarali shakllantirish maqsadida talabalarga ularni fikrlashga undovchi savollar tarkibidan zarur so’zlarning m’nolariga e’tibor qaratiladi. Masalan, “Didaktika” o’qitish o’qitish nazariyasi sifatida pedagogic texnologiya, o’qitish texnologiyasi, ta’lim texnologiyasi, ularning mazmuni bir fikrni ifodalaydi, talaba xohlagan tayanch so’zni o’z fikrida ifodalashi mumkin. O’qituvchi savollar beradi: “fikrni mantiqan ifodalang!, “tasavvur qiling va ulardan o’z maqsadingizda foydalaning!”. Talablar o’qituvchi rahbarligida lik ko’nikmalarini o’zlashtirishlari egallab, “lik xaritasi”dan foydalanishlari mumkin.
|
| |
Pedagogik kreativlik - Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot

|
Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot
|
bet | 113/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunPedagogik kreativlik
Texnik ijodkorlik
52). "Andragogika" tushunchasi qaysi olim tomonidan fan sifatida amaliyotga kiritilgan
V.V Kraevskiy
Aleksandr Kapp
Ya.A. Komenskiy
Adolf Disterveg
53). Qulay muhitni yaratuvchi o‘qituvchi bu:
tyutor
moderator
fasilitator
edvayzer
54). Pedagog o‘zining qaysi tomonlarini boshqarishni o‘rganishi kerak?
Diqqatini, ruhiyatini, mahoratini, hatti harakatini
Nutq madaniyatiga doir bilimlarini
Pedagogik mahoratini
His tuyg‘usi bilimi, nutqi, hatti harakatini
55). 15 yoshli o‘quvchilar uchun o‘tkaziladigan Xalqaro baholash dasturi PISA mezonining ikkinchi darajasi Blum taksonomiyasining qaysi o‘quv maqsadiga mosligini toping
Bilish, tushunish
Amalda qo‘llash
tahlil sintez.
xulosa
56). Talabalar bilimini nazorat qilish va baholashning ta’limiy funksiyasining mohiyatini toping.
Bilimlarni tizimlashtiradi, umumlashtiradi, mukammallashtiradi
burch-ma’suliyat, majburiyat, javobgarlik kabi ahloqiy sifatlar shakllanadi
O‘quv-bilish va aqliy faoliyatni rivojlantirish
talabalar bilimi va ko‘nikmalaridagi nuqsonlar, kamchiliklar, bo‘shliqlar va ularning sabablari aniqlanadi.
57). Ta’riflarni aniqlash uchun uchun qanday qiyinlik darajasiga ega bo‘lgan testlar tuziladi?
Reproduktiv
Qisman izlanishli
Ijodiy (kreativ)
Produktiv
58). Kredit-modul tizimiga berilgan javobni toping.
oliy ta’limning muayyan bosqichida ushbu ta’lim
o‘qitishning modul texnologiyalari jamlamasi va kredit o‘lchovi asosida baholash modeli
oliy ta’limni tugatishiga asos bo‘ladigan talaba tomonidan to‘plangan ramziy o‘lchov birligi.
yaxlit, muayyan o‘quv natijalariga erishishga qaratilgan, Reyting tizimi mezonlariga ega bulgan tizimli, izchil o‘qish va o‘rganish harakatlari jamlanmasi.
59). Talabalar bilimini nazorat qilish va baholashning tarbiyaviy funksiyasining mohiyatini toping.
O‘quv-bilish va aqliy faoliyatni rivojlantirish
Bilimlarni tizimlashtiradi, umumlashtiradi, mukammallashtiradi
talabalar bilimi va ko‘nikmalaridagi nuqsonlar, kamchiliklar, bo‘shliqlar va ularning sabablari aniqlanadi.
|
| |
Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot - bet 112

|
Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot
|
bet | 112/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunilmiy jurnallarning sitatalanganlik darajasini, ya’ni jurnalga ilmiy hamjamiyat tomonidan bo‘lgan talabni aks ettiruvchi bibliometrik ko‘rsatkichlarni aniqlovchi kategoriya.
43). Nutqning toza bo‘lishiga xalaqit beruvchi unsurlarni belgilang.
ovoz tembri
intonatsiya
Rezonator va diapazon
Dialektizm va varvarizm
44). Ta’limiy mazmunga ega loyiha, o‘qituvchi tomonidan tuzilishi majburiy bo‘lgan hujjat
savollar to‘plami
tadqiqot hisoboti
dars ishlanmasi
ishlar rejasi
45). Mimika bu -
Butun tana orqali o‘z fikrini ifodalashdir.
Qo‘l, oyoq orqali o‘z sezgisi, fikri, kayfiyatini ifodalashdir.
Yuz muskullari orqali o‘z sezgisi, fikri, kayfiyatini ifodalashdir.
Bosh, gavda orqali o‘z sezgisi, fikri, kayfiyatini ifodalashdir.
46). Qaysi rus olimi Akmeologiya-“Etuk odamlarning rivojlanishi” haqidagi fan sifatida e’tirof etgan?
Nikolay Aleksandrovich Ribnikov
Choshanov Murat Ashirovich
Sharlotta Byuler
Markova Anastasiya Konstantinovna
47). “Relaksatsiya” qanday holat?
Jismonan va ruhan bo‘shashish, butunlay osoyishtalik
Jizzakilik va asabiylik, o‘zini boshqara olmaslik
Jismoniy charchash, baqirish yoki so‘kish
Jismonan va ruhan tetiklik, jizzakilik
48). O‘quvchilarning muloqot asosida ma’naviy madaniyatini shakllantirish mezonlari ifodalanmagan javob?
Jizzakilik va asabiylik, o‘zini boshqara olmaslik
Vatanga muhabbat, sadoqat, o‘z manfaatlarini jamiyat, xalq manfaatlaridan ustun qo‘ymaslik
Inson hayotida mehnatning o‘rnini tushunish, insonparvarlik, mehr oqibat, iymon, e’tiqod, milliy qadriyatlarni e’zozlash
Har bir insonning qiziqishlarini hurmat qilish, milliy ma’naviy madaniyat manbalarini o‘rganish
49). Pedagogning kasbiy kompetentligi tarkibiy asoslari qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
Ijtimoiy kompetentlik; Kommunikativ kompetentlik
Maxsus yoki kasbiy kompetentlik;Ijtimoiy kompetentlik; Shaxsiy kompetentlik; Individual kompetentlik
Psixologik kompetentlik; Ijtimoiy kompetentlik; Kommunikativ kompetentlik
Texnologik kompetentlik; Ektremal kompetentlik; Ijtimoiy kompetentlik;
50). Ayrim so‘z va bo‘g‘inlarning aytilish muddati va to‘xtalishi, nutq va ifodalarning navbat bilan o‘z o‘rnida ishlatilishi nimani bildiradi?
Takt
Ritmika
Diksiya
Artikulyatsiya
51). Pedagogning an’anaviy pedagogik fikrlashdan farqli ravishda ta’lim va tarbiya jarayonini samaradorligi ta’minlashga xizmat qiluvchi yangi g‘oyalarni yaratishi bu - …
Texnik kompetentlik
Pedagogik kompetentlik
|
| |
verlorenes Admin-Paßwort - Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A

|
Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A
|
bet | 175/387 | Sana | 30.05.2021 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #14667 |
3.8.9 verlorenes Admin-Paßwort
DNF00143
Man kann das Admin Paßwort wie bei Netware 3.x (siehe "verlorenes Supervisor-Paßwort") umstellen. Dazu können die gleichen Tools verwendet werden, wobei zuvor der Bindery Kontext (evtl. zusätzlich) auf den Container gesetzt werden muß, in dem der Admin oder der jeweilige Benutzer steht.
Bei NW 4.x und NW 5 ist im Vorfeld allerdings zu beachten, daß man zusätzliche Admins nicht zum bestehenden Admin äquivalent macht (siehe "zusätzlicher Admin").
Das Löschen des Admins selbst ist nicht so trivial zu beheben. Dazu gibt es bei NetwareFiles.de die Demoversion eines Utilities, alternativ ruft man Novell an und läßt den Admin gegen Bezahlung online wieder herstellen.
Verweis: "Hacker", "Ausspähen von Daten", "Einbruch in NetWare Server"
|
| |
Konsolenmeldung: "Synthetische Zeit..."

|
Konsolenmeldung: "Synthetische Zeit..."
|
bet | 171/387 | Sana | 30.05.2021 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #14667 |
3.8.4 Konsolenmeldung: "Synthetische Zeit..."
DNF95755
Synthetische Zeit wird auf Partition "MY_TREE." angegeben
Alle Objekte in der NDS haben einen Timestamp. Bei der obigen Fehlermeldung gibt es Objekte, die einen Timestamp haben, der in der Zukunft liegt. Das passiert z.B., wenn beim Einrichten der NDS eine falsche Zeit eingestellt war. Das Verändern der Systemzeit hat ziemlich weitreichende Folgen in der NDS.
Eigentlich dürfte man jetzt keinerlei Objekte mehr ändern, bis dieser Zeitpunkt erreicht wird, da ja alle Änderungen älter wären als das Ursprungsobjekt. Da das nicht praktikabel ist, nimmt Netware eine synthetische Zeit. Da das aber nur eine Notlösung ist, erscheint eben die Fehlermeldung.
Wenn die Zeit jedoch nur um 2-3 Wochen verstellt wurde, was sich durch ein "local dsrepair" feststellen läßt, sollten Sie aufgrund der Warnung unten diesen Zeitpunkt einfach abwarten. Die Konsolenmeldungen verschwinden dann automatisch.
Reparieren kann man das bei einer ansonsten intakten NDS mit DSREPAIR.NLM. Unter Advanced Options, Replica Operations, Repair time stamps and declare a new epoch bzw. bei der deutschen Version mit Erweiterte Optionen, Reproduktions- und Partitionsoperationen, Zeitstempel reparieren und eine neue Epoche angeben.
Dieser Menupunkt ist bei den neuen DSREPAIR Versionen (z.B. Version 4.56) scheinbar nicht mehr vorhanden. Man kann ihn nur noch erreichen, wenn man DSREPAIR mit dem Parameter -A startet.
Alle future time stamps werden damit auf die aktuelle Zeit gesetzt, gleichzeitig wird mit der neuen Epoche verhindert, daß es zu Konflikten mit falschen time stamps von anderen Replicas kommt.
Warnung! Beachten Sie aber unbedingt, dass dieser Vorgang in Multiserverumgebungen (vor allem im WAN) erheblichen Datenverkehr verursacht und auch nicht unproblematisch ist, weil temporär alle Replikas außer dem Master gelöscht werden. Bei Problemen während der Neusynchronisation ist dann die gesamte NDS zerschossen.
Verweis: TID 10011031
|
| |
NDS Trees mergen und splitten

|
NDS Trees mergen und splitten
|
bet | 177/387 | Sana | 30.05.2021 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #14667 |
3.8.12 NDS Trees mergen und splitten
DNF00225
Wer mehrere File Server mit NDS installiert, ohne während der Installation der neuen Server eine Verbindung zum ersten Server zu haben, kann diese nicht automatisch im gleichen Tree verwalten, auch wenn alle Server den gleichen Treenamen besitzen.
Die einfachste Lösung ist das Löschen auf dem unwichtigen Server und das Neuanlegen der NDS auf demselben bei bestehender Verbindung zum bestehenden Hauptserver.
LOAD INSTALL - Directory Options
Dabei werden aber natürlich alle Directory-Informationen gelöscht und die NDS des Hauptservers komplett übernommen.
Wer dagegen zwei Trees tatsächlich zusammenführen und dabei keine Informationen verlieren möchte, kann dies mit DSMERGE.NLM erreichen.
Hinweis: Die NDS8 unterstützt das Mergen und auch Umbenennen von Trees allerdings nicht. Sie können allerdings das DSMerge aus dem neuen (kostenlos erhältlichen) NDS 8.5 benutzen, das auch mit der NDS8 funktioniert.
Dieses Dienstprogramm wird auf dem Server mit der Master Replica der Root-Partition des Quell-Verzeichnisbaums geladen. Dabei sollten die vor dem eigentlichen Verknüpfen liegenden Schritte (DSRepair in beiden Bäumen, einheitliche DS Schemata, Auflösung identischer Namen unterhalb des Root-Verzeichnisses und Sicherung der Trustees des Root-Verzeichnisses für spätere Wiederherstellung) beachtet werden, damit das Zusammenfügen der Bäume fehlerfrei ausgeführt werden kann. Angesichts der kritischen Operationen in den Verzeichnisbäumen empfehle ich dringend, die Vorgehensweise zuvor in der Online Dokumentation bzw. der unten angegebenen TID nachzulesen.
Nach dem Abschluß von DSMerge befinden sich die Inhalte der beiden Verzeichnisbäume in einem gemeinsamen Root-Verzeichnis und können dort weiter bearbeitet werden. Auch hier sollten zuvor die einem DSMerge nachgelagerten Arbeitsschritte (Überprüfen des korrekten Verzeichnisnamens für alle Server-Objekte) ausgeführt werden.
Hinweis: Ein (Intra)NetWare for Small Business 4.11 Server kann nicht in den gleichen Baum wie "richtige" Netware-Server eingebunden werden!
Des weiteren sollten die DS Versionen bei allen eingesetzten Servern möglichst übereinstimmen und die Zeit muss auf allen Servern synchron laufen.
Verweis: TID 10011011: enthält eine sehr ausführliche Anleitung zum Mergen von Trees
Um einen Tree zu teilen, gibt es bei Novell eine Möglichkeit, die es erlaubt, die Trees später wieder zu mergen. Diese ist aber relativ gefährlich und wird von Novell selbst nicht unterstützt: TID 10050607
Eine weitere TID erklärt das Splitten eines Trees: TID 10053915
|
| |
.2 8 -shakl - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

7.31-shakl.
7.32-shakl.
7 .33-shakl.
Chizmada diametri yoki qalinligi 2 mm va undan kam bo ‘lgan
vintsimon va plastinkasimon prujinalar o'lcham lari 0
,
6
. . .
1,5 mm li
yo ‘g ‘on chiziq bilan tasvirlanadi (7.32-shakl, a,
b).
Prujinalar ish chizmalarda standartga muvofiq shartli chiziladi.
Bunda silindrik va konussimon prujinalar o ‘ramlari,
prujina konturining
tegishli uchastkalarini tutashtiruvchi to‘g ‘ri chiziqlar bilan ko‘rsatiladi.
Qirqimda prujina o ‘ramlari kesimlami tutashtiruvchi to‘g ‘ri chiziq
tarzida tasvirlanadi.
Ish chizmalarida prujinalar doim erkin holatda tasvirlanadi. Vintsimon
prujinalar gorizantal vaziyatda chiziladi (7.28-shakl). Diagrammada
prujinaning erkin holatdagi
uzunligi va dastlabki kuch
Rt eng katta ish
kuchi
R, va maksimal kuch
R f ta’siridan qanday o ‘zgarishi ko‘rsatiladi.
Bu m a’lumotlar prujinani o ‘rnatish joyidagi nagruzka va o ‘lchamga mos
kelishi lozim.
Ayrim prujinaning ish chizmalaridagi tasviri
va texnikaviy talablari
parametrlari 7.28-shakllarda ko ‘rsatilgan. Ish chizmalarni bajarishda
oicham lam ing harfiy belgilari o ‘rniga ularning son qiymatlari
ko‘rsatiladi.
Prujinaning siqilgan tayanch o'ram larini yasash misollari 7.33-shakl,
a,
b,
d larda ko'rsatilgan.
9-§. Podshipniklar (GOST 3395-75)
Podshipniklar yumalash va sirpanish turlariga bo'linadi.
Yumalash podshipniklarining asosiy konstruktiv
elementlarni ichki
va tashqi halqalar orasidagi yumalash sirti va ulami ajratib, m a’lum
vaziyatda ushlab turuvchi separatorlardan iborat.
Standart bo ‘yicha barcha yumalash podshipniklari yumalovchi
sirtlarinng shakliga
qarab sharikli va rolikli, nagruzkalarni qabul qilish
yo'nalishiga qarab radial, tirakli, radial-tirakli va tirakli-radialli bo'ladi.
Yumalash sirtlarining joylashishi
bir qatorli, ikki qatorli va to ‘rt qatorli
bo‘ladi. Konstruksiyaning xususiyatiga qarab o ‘z-o‘zidan to'g'rilanuvchi
va o ‘z-o‘zidan to'g'rilanm aydigan bo'ladi. Ichki halqaning silindrik yoki
konussimon teshigi ham bo'ladi va boshqalar.
Radial oMchamlariga qarab
halqadagi teshigi bir xil o'lcham li diametrdagi podshipniklar o ‘ta yengil,
maxsus yengil, yengil, o ‘rta va og 'ir seriyalarga b o iin ad i; eniga qarab
ensiz, normal, keng va maxsus keng podshipniklar bo ‘ladi.
Yumalash podshipniklari standartlashtirilgan buyum bo'lib, yig'ish
chizmalarida ham O 'zD St 2.420:2003 ga muvofiq
shartli tasvirlanadi
(7.34-shakl) va ulaming turi hamda kostruksiyasi ko'rsatilmaydi.
1
1
1
L J
! z
____
1
1
□
■I—
—
a)
b)
d)
e)
f)
g)
- 0,01 - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

d
U\0,02\A
|
//\0 ,l\A
a)
b)
VWWA
Я Ш .'A
ops
d)
8.14-shakl.
/ /
9 0 ,2 A
I
1
0,02
a)
ЩЩ.
ЦШШ
а
?ZZZZZZZA
a
h)
i .
\Фо,аг\a 1
.
.
1
С
d)
e)
8.15-shakl.
q o ‘yimi 0,05 mm (8.14-shakl,
d). A teshik o ‘qiga
nisbatan teshik
o ‘qining parallelik qo‘yimi 0 0,2 mm (8.14-shakl,
e).
7.
Perpendikularlikqo ‘yimi. A sirtga nisbatan sirtning perpendikularlik
qo‘yimi 0,02 mm (8.15- shakl,
a). A teshik o ‘qiga nisbatan teshik o ‘qining
peфendikularlik qo‘yimi 0,06 mm (8.15-shakl,
b).
A sirtga nisbatan
chiqiq o ‘qining peфendikularlik qo‘yimi 0 0,02 mm (8.15-shakl,
d).
Asosiga nisbatan chiqiq o ‘qining peфendikularlik qo'yim i 0,1 mm
(8.15-shakl,
e).
8.
Qiyalik qo'yimi. A sirtiga nisbatan qiyalik qo‘yimi 0,08 mm
(8.16-shakl,
a). A sirtga nisbatan teshik o ‘qining qiyalik qo‘yimi 0,08 mm
(8.16- shakl.ning,
b).
9.
O'qdoshlik qo'yimi. Ikkita teshikning umumiy o ‘qqa nisbatan
o ‘qdoshlik qo‘yimi 0 0,01
mm (8.17-shakl,
a).
10.
Simmetriklik qo'yimi. Teshikning simmetriklik qo‘yimi
T 0,05 mm
(8.17-shakl,
b). A sirtning tekislik simmetriyasi bazasi hisoblanadi.
11.
Vaziyatlik qo'yimi. Teshik o‘qining vaziyatlik qo‘yimi 0 0,06 mm
(8.18-shakl,
a). Teshik o ‘qlarining vaziyatlik qo‘yimi 0 0,2 mm
(8.18-shakl,
b).
289
IO
\PO.Q1 I
A
M
.
2
.
2
j
.
■5-|Г4Д
у
|
л
; : ф
Л)
8.16-shakl.
a)
b)
8.17-shakI.
A
4
tesh Ф
❖ 1
0O,Z
{ <
m
J X 1 S ~
(7J]
a)
b)
8.18-shakl.
8.19-shakl.
12.
O'qlar kesishish qo'yimi. Teshik o'qlarining kesishish qo'yimi
T
0,06 mm (8.19-shakl).
13.
Radial tepish qo'yimi. Val o'qining konus o'qiga
nisbatan tepish
qo'yim i 0,01 mm (8.20-shakl,
a). A va В sirtning umumiy o'qiga nisbatan
tepish qo'yim i 0,1 mm (8.20-shakl,
b).
14.
Tores tepish qo'yimi. A sirt o'qiga nisbatan tores tepish qo'yim i
20 mm li diametrga 0,1 mm (8.21-shakl,
a).
15.
Berilgan yo'nalish bo'yicha teshik qo'yimi. A teshikning o'qiga
nisbatan konusning tepish qo'yim i konus
yasovchisiga perpendikular
yo'nalishda 0,01 mm (8.21 -shakl,
b).
16.
Sirt o'qiga nisbatan sirtning to'liq tores tepish qo'yimi 0,1 mm
(8.21- shakl,
d).
17.
Sirtning tekislik va parallellik yig'itidisi qo'yimi 0,1 mm
(8.22-shakl,
a).
18.
Sirtning buyum asosiga nisbatan sirtning tekislik va perpendiku-
larlikyig ‘indisi qo'yimi 0,02 mm (8.22-shakl,
b).
19.
Sirtning buyum asosiga nisbatan sirtning tekislilik va qiyalik
yig'indisi qo 'yimi 0,02 mm (8.22-shakl,
d).
290
g)
g)
8.20-shakl.
8.21-shakl.
/ \ 0,1/*2Q fJ]
i f o,i \
-
—
g)
8.22-shakl.
O ‘z-o‘zini tekshirish uchun savollar
1. Nominal o'lcham qanday o ‘lcham hisoblanadi?
2. Qanday oMcham chetga chiqish deyiladi?
3. Q o‘yim haqida aytib bering.
4. Qanday o4qzish taranglikka kiradi?
5. 0 ‘tkazish qo‘yimi qanday belgilanadi?
Vorwort - Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A

|
Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A
|
bet | 302/387 | Sana | 30.05.2021 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #14667 |
3.20.1 Vorwort
DNF03518
Faxdienste gibt es für NetWare seit langem, Maildienste wurden erst mit dem Internet bekannt und verbreitet. Für beide Aufgaben gibt es in diesem Kapitel Hilfestellungen und Lösungen für Fehler und Probleme.
Links
• Tobit Faxware und David: http://www.tobit.com bzw. Newsgroups über news.tobit.com
• ferrariFax: http://www.ferrari-electronic.de
• Pegasus Mail und Mercury Messageserver: http://www.pmail.com
• (Inoffizielle) deutschsprachige Support Seite für Pegasus Mail:
http://wwwbzs.tu-graz.ac.at/software/pegasus/
3.20.2 PMAIL und Netware 4.xx
DNF99847
Pegasus Mail funktioniert auch mit Netware 4.x einwandfrei, ältere Versionen bringen aber evtl. folgende Fehlermeldung:
WINMPAIL KANN DIE CONTAINERDATEI FÜR IHRE NACHRICHT NICHT ERZEUGEN
Der User, der Mails versenden soll, braucht *create-rechte* im gesamten Mail-Directory.
Unter NW 3.xx wird für jeden neu angelegten User automatisch ein mail- directory angelegt - dies ist bei NW 4.xx nicht der Fall. Umgehen kann man das, indem man sich einmalig mit jedem Usernamen in der Bindery anmeldet: LOGIN username /B
Dann wird auch unter Netware 4 das mail-directory angelegt.
Außerdem gibt es für Pegasus Mail einen Aufsatz für die NDS: WPMNDS*.*
|
| |
NDS entfernen - Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A

|
Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A
|
bet | 170/387 | Sana | 30.05.2021 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #14667 |
3.8.3 NDS entfernen
DNF96872
Falls die NDS defekt ist und man sich nicht mehr anmelden kann, ist es auch nicht möglich, die NDS von einem NetWare Server zu entfernen.
Es gibt allerdings einen undokumentierten Befehl, der die NDS löscht, ohne sich als Admin anzumelden. Der undokumentierte Befehl Load install -dsremove bzw. nwconfig -dsremove ermöglicht das Entfernen der NDS im Punkt Directory Options ohne vorherige Adminanmeldung. Anschließend kann die NDS erneut installiert werden.
Unter NetWare 4.10 gibt es zwar einige Fehlermeldungen, die einen erstmal zweifeln lassen, ob es wirklich geklappt hat. Trotzdem ist die NDS entfernt. Ab Netware 4.11 geht es völlig ohne Fehlermeldungen, fast schon zu schnell.
Hinweis: Versionen aus aktuellen Support Packs beinhalten diese Funktion nicht mehr. Hier gibt es Alternativen, die die NDS (zumindest die Versionen 6 und 7) fast genauso einfach löschen:
Den Server mit SERVER -NDB starten (bzw. die NDS mit UNLOAD DS schließen) und mit einem Dateimanager für die Server Konsole (siehe NetwareFiles.de) bestimmte Dateien aus SYS:_NETWARE löschen: block.nds, partitio.nds, value.nds und entry.nds . Als Freeware Tool zum reinen Löschen der Dateien bietet sich hier auch remfile.nlm von Novell Consulting an.
Mit RCONSOLE können Sie auch jede dieser Dateien durch Darüberkopieren einer leeren Datei ersetzen.
|
| |
vino hisoblanadi. Bijg'ishdan so'ng shirasiz qand ta’mi sezilmaydi. Shira ta’mi

|
vino hisoblanadi. Bijg'ishdan so'ng shirasiz qand ta’mi sezilmaydi. Shira ta’mi Pdf ko'rish
|
bet | 173/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbevino hisoblanadi. Bijg'ishdan so'ng shirasiz qand ta’mi sezilmaydi. Shira ta’mi
sezilmaydigan va mutlaq shirasiz deb qabul qilingan vinolarda 1/2 g/1 qand bo'ladi.
Vinoning shakllanishi. Vino shakllanishida kimyoviy, biokimyoviy va fizik
o'zgarishlar. Vino shakllanishi bijg'ishdan keyin boshlanib birinchi suzishgacha
davom etayotgan fizik, kimyoviy biologik o'zgarishlami o'z ichiga oladi. Shu
paytga kelib achitqilar chiqib, vino tiniqlashadi.
Vino shakllangan davrda quyidagi jarayonlar bo'lib o'tadi:
l.Sut oklid bakteriyalar faoliyati ta’sirida olma kislotasi sut kislotasiga va
karbonat mezga parchalanadi.
Olma-sut oksid bijg'ish jarayon vinoning shakllanish bosqichiga oid bo'lib,
yerto'la va vinoning harorati bijg'ishdan so'ng juda past to'g'ri kechadi. Aks
holatda bu jarayon sekinlashadi. Sut-olma oksid bakteriyalar rivojlanishi kechikadi,
olma-sut oksid bijg'ish birinchi yoki hatto ikkinchi suzishda yuzaga kechadi.
Adabiyotlarda olma-sut oksid bijg'ish bir yildan va undan keyin ham
boshlanganligi aks etilgan. Bu jarayon sabablari oxirigacha tadqiq etilmagan.
Amaliyotda bu hodisa ba’zida hato ravishda yosh vinodagi bijg'ishning oxiri
deb hisoblashadi.
Olma-sut oksid bijg'ishning yuzaga kelishida nafaqat o'ziga xos bo'lgan
bakteriyalar balki ta’sir tabiati hali o'rganmagan qator biokimyoviy omillar muhim
ahamiyat kasb etadi. Kislotalilikni pasaytiruvchi olma-sut oksid bijg'ish
bakteriyalar alkogol bijg'ishdan so'ng, ba’zida ancha vaqtdan keyin ya’ni achitqilar
avtolizga o'tish jarayonidako'payadi. Bu jarayon tasodifiy emas u olma-sut oksid
bijg'ish bakteriyalaming rivojlanishiga kerak bo'lgan o'suvchi moddalami
achitqildar tomonidan ajratib chiqishi bilan bogiiqdir.
Buni sut oksid bakteriyalar organik ko'mirdan filtrlatib o'tkazilgan achitish
|
| |
R3mx 
'\R2eax - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

Tekislik
Ko'ndalang kesim Qiyalik To'g'ri chiziqlilik Simmetriklik
qo'yimi
profili qo'yimi
qo'yimi qo'yimi
qo'yimi
90"
SO"
i
SO '
/
SO '
0 ‘qlar
kesishish
qo 'yimi
Baza
Yumaloqlik Silindriklik Parallellik Perpendikutarlik
qo'yimi
qo'yimi
qo'yimi
qo'yimi
3h<
O'qdoshtik Radial, torets To'la radial,
qo'yimi
qo'yimi
tepish qo'yimi
Vaziyat
qo 'yimi
Ramka
8.8-shakl.
Yuzalaming
bazalar komplektiga
nisbatan joylashish qo'yim ini bel-
gilashga misol 8.9-shaklda ko'r-
satilgan.
Chizmalarda
sirtlaming shakli
va joylashish qo‘yimini ko‘rsatishga
misollar berilgan.
1.
To ‘g ‘ri chiziqlilik qo ‘yimi. Ko
nus yasovchisining to ‘g ‘ri chiziqlilik
qo‘yimi 0,01 mm (8.10-shakl,
a).
Teshik o ‘qining to ‘g ‘ri chiziqlilik qo'yim i 0 0,08 mm (8.10-shakl,
b).
Sirtning to‘g'ri chiziqlilik qo'yimi ko'ndalang yo'nalish bo'yicha 0,05 mm,
bo'ylam a yo'nalish bo'yicha 0,01 mm (8.10-shakl,
d, e).
2. Tekslilikqo ‘yimi. Sirtning tekislilik qo'yim i 0,1 mm (8.11-shakl,
a).
Sirtning tekislilik qo'yim i 100x100 mm maydonga 0,1 mm (8.11-shakl,
r
г
30
ф|ФО,2 IA RI
287
birga tuzlar hosil qiluvchi metallar kiradi

|
birga tuzlar hosil qiluvchi metallar kiradi Pdf ko'rish
|
bet | 170/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbebirga tuzlar hosil qiluvchi metallar kiradi.
Sanab o'tilgan moddalaming ba’zi birlari, masalan, kaliy, vino kislotasining va
temir tuzlari, oqsil va pektin moddalar kimyoviy jihatdan o'zgarmasdan qisman
chiqadi va ulaming miqdori vinoda kamayadi. Fosforotsidli birikmalar miqdori turli
sharbatlarda har xil bo'lib sharbat vinoga aylanganda kamayadi, chunki ular azotli
moddalar kabi achitqilar tomonidan iste’mol qilinadi. Sharbat bijg'ishi oldidan
sulfatlansa sulfit kislotaning miqdori oshadi.
Sharbat tarkibidagi moddalaming boshqa bir guruhi vinoga o'tganda ularda
kimyoviy o'zgarishlar kuzatiladi. Birinchi navbatda bu hoi qand (glyukoza va
fruktoza) xos bo'lib, u achitqilar ta’sirida etil spirt va karbonat gazga aylanadi.
Spirt va karbonat gazidan tashqari ikkilamchi mahsulot hisoblanadigan glitserin,
yantar va sut kislotalar, sirka aldegidi, sirka kislotasi hosil bo'ladi.
Tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, vino tarkibida glitserin miqdori nisbatan ko'pdir.
(ba’zi vinolarda 1 1 da 10-12 g gacha). Boshqa barcha moddalar vinodan mutlaq
yo'q bo'lib ketadi (masalan, karbonat gazi) yoki kam miqdorda qoladi.
Bijg'ish me’yorida sharbatdagi qand yetarlicha bo'lganda qand deyarli to'liq
hamda spirtga aylanadi, hosil bo'lgan vinoda uning faqat kam miqdori qoladi.
Qizil bo'tqa bijg'iganda oshlovchi moddalar miqdori oshib ketadi, ulaming bir
qismi oksidlanadi, oqsillar bilan birga tanitlar shaklida cho'kma hosili qiladi.
144
Azotli moddalar ham alkogol bijg'ish paytida o'zgaradi, natijada vinoga
o'tadigan yangi moddalar hosil bo'ladi.
Erlix o'z tadqiqotlarida vinodagi oliy spirtlar (amil, propil, izobutan spirtlar)
bijg'iyotgan sharbatdagi tegishli aminokislotalaming bijg'iyotgan sharbatdagi
|
| |
tegishli aminokislotalaming mahsulot ekanligini isbotladi. Oliy spirtlar miqdori

|
tegishli aminokislotalaming mahsulot ekanligini isbotladi. Oliy spirtlar miqdori Pdf ko'rish
|
bet | 171/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbetegishli aminokislotalaming mahsulot ekanligini isbotladi. Oliy spirtlar miqdori
vinoda kam bo'ladi, lekin ular muayyan rol o'ynaydi. Erlix fikricha «konyak va
aroqdagi turli xil xushbo'ylilar va vinodagi har xil dastalar ham oqsil moddalaming
ko'p sonli o'zgarishlari bilan aloqadordir».
Shunday qilib, bijg'ish jarayonida achitqilar ta’sirida uglevod va oqsillaming
hosil bo'lishi tufayli vinoga o'tib uning buketiga ta’sir etuvchi qator moddalar hosil
bo'ladi. Batafsil tadqiqotlar vinoda yana bir qator moddalar ya’ni itozit, yog'li
moddalar, kremniy, silatsil kislotalari borligini aniqladi. Bu moddalar vino sifatiga
va yetilishiga ta’sir qilmaydi. Sharbatdagi vinoga o'zgarmasdan o'tgan moddalar
yosh vino tarkibida mavjud bo'ladi.
Bijg'ish tugallangan ho'raki vinolami tayyorlashda sharbatning bijg'ishdagi
o'zgarishlari aniq namoyon bo'ladi. Desertli vino turlarini tayyorlashda bijg'ish
darajasiga qarab bu o'zgarishlar turlicha bo'ladi.
Tajribadan shu narsa ma’lumki, bir yo'nalishdagi kimyoviy jarayonlar bijg'ish
yaxshi kechganda muayyan sabablarga o'zgarib ketishi mumkin. Natijada vinoda
yo'q bo'lgan yoki kam miqdordan bo'lgan mahsulotlami yuzaga keladi.
Bijg'ish jarayoni me’yoridan chiqib ketishining sababi fizik va biologik
mazmunga ega bo'lishi mumkin. Ulaming eng asosiysi-harakat sharoiti va bijg'ish
mikroflorasming tarkibidir.
Haroratning pasayishi yoki ko'tarilishi. Vino achitqilari rivojlanayotgan
harorati nisbatan bijg'ish haroratining pasayishi yoki ko'tarilishi bijg'ish jarayoniga
katta ta’sir o'tkazadi. Haroratning past bo'lishi bijg'ishni to'xtatib qo'yadi, harorat
talab darajaga qaytganda bijg'ish jarayoni yana boshlanadi. Sharbat harorati
belgilangan miqdordan ko'tarilib ketsa, bijg'iyotgan sharbatning harorati 40o gacha
|
| |
Bertlo va Busengo bilan Paster orasida bo'lib o'tgan tarixiy bahs Paster tarafdorlari

|
Bertlo va Busengo bilan Paster orasida bo'lib o'tgan tarixiy bahs Paster tarafdorlari Pdf ko'rish
|
bet | 176/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbeBertlo va Busengo bilan Paster orasida bo'lib o'tgan tarixiy bahs Paster tarafdorlari
g'alabasi bilan tugab, vino hayotining turli bosqichlarida kislorod rolini aniqladi.
Bertlo vinodagi gazlaming tadqiqot natijalariga asoslanib, bochka va butilkalarda
yetilgan vinolarda kislorod yo'qligini aniqladi. Busengo va undan so'ng Bertlo
yetilgan nozik burgund vinolarmi olib havo bilan aralashtirganda ulaming sifati
tushib ketganligini qayd etishdi. Vinolaming ajoyib buketi yo'q bo'lib, «ta’mi
uchgan» vinolarga aylanardi. Bu tadqiqotchilar hammaga ma’lum bo'lgan
voqelikni ya’ni amaliyotchi vinosozlar vinoni parvarish qilishda havo tegmasligi
uchun to'liq bochka yoki berkitilgan butilkalarda saqlashganini e’tirof etishgan.
Kuzatilganda olingan ma’lumotlarga asoslanib Bertlo kislorod barcha
holatlarda vino uchun zararli ekanligi haqida xulosaga keldi.
Paster o'z tadqiqotlariga asoslanib bu xulosa to'g'ri emasligini, ba’zi bir
147
holatlarda kislorod salbiy ta’siri ko‘rsatmaslgini hatto uning yetilishi uchun kerakli
omil ekanligini isbotlab berdi. Paster vinolaming yetilish va qarish oksidlanish
jarayon boiib, unda kislorod ishtirok etishini, agarda uning ta’siri boim asa vinolar
yoshlik xususiyatini saqlab yetilmaydi va qarimaydi deb ta’kidlagan edi. Demak,
Paster nuqtai nazari bo‘yicha kislorodsiz vinolar yetilmaydi va qarimaydi. Paster
ishining chop etilganligiga 100 yildan ko‘p vaqt o‘tganligiga qaramay uning
xulosalari bugungi kunda ham o ‘z ahamiyatini yo‘qotgani yo‘q.
Oksidlanish-tiklanish jarayonlar, kislorod ta’siri bilan b ogiiq vinoning yetilish
va qarishi vaqtida sodir boiayotgan oksidlanish-tiklanish jarayonlar mohiyatini
aniq tasawur qilish uchun turli sharoitlarda kislorodning vinodagi eruvchanligi va
|
| |
Bundan tashqari, temirning oksidi tuzlari bilan reaksiyaga kirishish natijasida

|
Bundan tashqari, temirning oksidi tuzlari bilan reaksiyaga kirishish natijasida Pdf ko'rish
|
bet | 273/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbeBundan tashqari, temirning oksidi tuzlari bilan reaksiyaga kirishish natijasida
hosil boigan berlin lazuri kolloid xususiyatiga ega boiib, oqsil birikmalami
adsorblashtiradi. Qonli sariq tuz va vino tozalashda hosil boigan sianidlar zaharli
sinil kislotani yuza, keltiradi degan gumonlar asossizdir. Ko'p yillik vinochilik
amaliyoti buni tasdiqlagan. Vinoni birinchi suzishdan so'ng kislorod o'z ta’sirini
ko'rsatganda unga ushbu tuz bilan ishlov beriladi. Ikkinchi qayta suzishdan keyingi
vaqt ham ishlov berish uchun kulaydir. Shamollash natijasida cho'kma hosil
boiishi uchun kerak boigan vaqtdan keyin ishlov beriladi.
Vinochilik amaliyotida vinoni tozalash uchun kaolin, bentonit, mayda qum,
diatomit (qizelgur), qog'oz, asbest, sellyuloza va boshqa moddalar ishlatiladi.
Vinolami tozalashda bu moddalaming ta’siri yelimlashga emas, balki filtrlashga
o'xshaydi. Chunki ular vinoning tarkibiy qismlari bilan birikmay adsorbentlar kabi
ta’sir etadi (vino komponentlari bilan qisman birikadigan kaolin va bentonit bundan
mustasno).
Kaolin. Adsorbsiyalashtirish xususiyatiga ega boigan maydalangan oq kukun
ko'rinishida qoilaniladi. Cho'kish paytida mexanik ta’siridan tashqari u rang
bemvchi moddalarini, vinodagi ba’zi hid va ta’mlami adsorblashtiradi (uning
tarkibida alyuminiy silikati borligi tufayli). Muallaq suzib yuradigan parchalami
204
o ‘zi bilan cho'ktirib u vinoga o ‘z tarkibidagi
gidrat
oksid
krcmniy borligi tufayli
vinoga kimyoviy ta’sirini ham o'tkazadi.
U
vinoning tarkibiy
qismlari bilan
birlashganda katta hajmli parchalar bilan hosil boiib, loyqani cho‘ktirishda ishtirok
etadi. Shirin quyuq, shuning ham, shilimshiq yoki semizlik kasallikka duch bo'lgan
|
| |
ko'proq emvchanligi xususiyatiga ega

|
ko'proq emvchanligi xususiyatiga ega Pdf ko'rish
|
bet | 175/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbeko'proq emvchanligi xususiyatiga ega.
Bijg'ish jarayonida spirt hosil bo'lish najasida vino bor idishning tubi va
devorlariga vino toshining kristallari cho'kadi. Bijg'ish va vinoning shakllanishi
paytida vinodagi nordon tuzlaming cho'kishi to'g'ri kechayotgan jarayon bo'lib,
uning ta’m sifatiga ijobiy ta’sir etadi.
Vino shakllanish bosqichdagi barcha o'zgarishlar uning harorati bilan uzviy
bog'liqdir. Amaliyotda eng qulay harorat (12o ga yaqin) belgilangan. Shundan
yuqoriga yoki pastga qarab bo'lgan haroratdagi o'zgarishlar vino shakllanishida
kechayotgan jarayonlarga muayyan ta’sir o'tkazadi. Haroratning ko'tarilishi
karbonat angidrid gazini chiqishini tezlatadi, vino tuzlari cho'kishini kamaytiradi,
olma kislotasini bakterial parchalanish jarayonini jadallashtiradi. Haroratning
pasayishi teskari holatlami yuzaga keltiradi.
Hatto oz miqdorda sulfitlash olma sut-achitqi bijg'ish bakteriyalaming
rivojlanishiga to'sqinlik qiladi. Sulfit angidrid fazasini oshirish (80-85 mg/1)
ulaming rivojlanishini to'xtatadi.
Shakllanishi davrida vinoda katta miqdorda karbonat angidrid gazi erigan
holatda bo'lib, havo kislorodi ta’siridan himoyalaydi. Vaqt o'tib erigan karbonat
kislotaning miqdori kamayadi vash u vaqt doirasida havo kislorodi vinoga bo'lgan
ta’sirini oshirib, oksidlanish jarayonini yuzaga keltiradi. Vino shakllanish
bosqichida oksidlanish jarayoni sodir bo'lishligini qayd etib, ulami yetilish
bosqichida ko'rib chiqamiz.
Vinoni yetilishi. Vino yetilishida kislorodning roli. Bijg'ish tugab uglekislota
ajralib chiqishi tugaganda, vino bilan o'tkazildigan barcha operatsiyalar jarayonida
havo kislorodi unga o'z ta’sirini o'tkazadi. Bu ta’sir nimalardan iborat va vino
sifatini rivojlanishida u qanday ijobiy yoki salbiy kuchga ega? Bu masala bo'yicha
|
| |
Suv va alkogolda erishiga qarab tanin sifatiga baho berish mumkin. Tanin

|
Suv va alkogolda erishiga qarab tanin sifatiga baho berish mumkin. Tanin Pdf ko'rish
|
bet | 271/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbeSuv va alkogolda erishiga qarab tanin sifatiga baho berish mumkin. Tanin
qancha toza b o isa eritma shuncha tiniq eritma rangi biroz sarg'ish rangda boiishi
lozim.
Cho'kmasi bor rangli eritmalar hosil qiluvchi tanin vinochilik sohasida
ishlatishga yaramaydi. Taninning tashqi ko'rinishidan biri-bu uning rangidir. Tanin
rangi qancha qoraroq b o isa uning sifati shuncha past. Toza tanin oqsil rangda
boiishi lozim.
Taninlashtirish va yelimlash uchun kerak boigan tanin va yelim miqdorini
aniqlash uchun sinov yelimlash va dastlabki taninlashtirish o'tkazish kerak boiadi.
Albumin, kazein, jelatin, baliq yelimi va boshqalar kabi yelimlovchi moddalar
tarkibiga kirmaydi, lekin yelimlash jarayonida bevosita ishtirok etadi.
Vinolami tiniqlashtirishda faqat yelimlovchi moddalami qo'llash tavsiya
etiladi. Chunki bu holatda vino tarkibi kam o'zgaradi.
Ba’zi vinolar, asosan qizil vinolar tarkibida yelimlash uchun kerak boigan
miqdoridan ham ko'p tanin mavjud boiadi. O'z tarkibida tanin miqdori 0,5 g/1
boigan Qizil qoradengiz vinolar o'z tarkibida 2 g/1 tanin, qizil kaxetin vinolar 2,7
g/1 dan 7,4 g/1 gacha tanin mavjud boiadi.
Tanin miqdori ko'p boigan vinolaming ta’mi dag'al. Ularga yelimlash foydali
b oiib, uning tanin miqdori kamayadi, vino mayinlashadi. O'zi oqqan sharbatdan
olingan oq vinolarda 0,5 g/1 dan oz miqdorda tanin mavjud.
203
Vinoda taninning turli miqdorda bo'lishi yelimlovchi moddalaming (albumin,
jelatin va boshqalar) qoilash dozalarini belgilab beradi. Tanin oz boigan oq
vinolami yelimlashda m aium miqdorda tanin qo‘shiladi.
Shampan ishlab chiqarish amaliyotida vinomaterialga egalizatsiyalashda ularga
|
| |
vinolami tozalashda kaolin ishlatiladi

|
vinolami tozalashda kaolin ishlatiladi Pdf ko'rish
|
bet | 274/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbevinolami tozalashda kaolin ishlatiladi.
Kaolin 0,5-1 kg/gl miqdorda vinoga qo'shiladi. Kaolinni qoilashdan oldin
vinoga solib bo‘shashtiradi. Bo'shashgandan keyin oz miqdordagi vinoda eritib
bochka solib yaxshilab aralashtiradi.
Vinoni qorayib ketishiga olib keladigan kaolin tarkibidagi temir birikmalar
uning katta kamchiligida biri b oiib hisoblanadi. Shuning uchun kaolinni
ishlatishdan oldin unda temir birikmalar va karbonat ohak bor yoki yo‘qligini
aniqlash maqsadida tahlil qilish kerak. Kaolin asta-sekin cho'kadi. Ba’zida vino bu
oy va udan ko‘p muddatdan keyin tiniqlashadi. Kaolin qoilanilganda vino kamdan-
kam toza tiniqlashadi. Shuning uchun uni yelimlaydigan moddalar ya’ni jelatin,
baliq yelimi bilan qoilash maqsadga muvofiqdir. Kaolin bilan ishlov berish
natijasida vinoda tuproq ta’mini oldini olish maqsadida unga oz miqdorda hayvon
ko‘miri qo‘shiladi.
Bentonit. Keyingi yillarda vinochilikda vinolami tiniqlashtirish uchun kamida
80% kolloid fraksiyasi bor boigan bentonit loylaridan foydalanilmoqda. Nozik
dispersion moddalaming bunday katta hajmli bentonit loylaming qimmatbaho
sifatlarini belgilab beradi: yuqori darajadagi adsorbsiyalash xususiyati, muayyan
sharoitda suyuqlikda nozik suspenziyalami hosil qilish. Bentonitlar suvda eritilgnda
polidispersion eritmalar hosil qiladi. Ulaming kolloid zarrachalari nisbiy
zaryadlangan. Bu esa zarrachalari manfiy zaryadlangan vinolami tiniqlashtirishda
ishlatsa boiishligidan dalolat beradi. Oqsillar bilan loyqalangan vinolami kaolin
bilan tiniqlashtirishda yaxshi natijalarga erishiladi. Oqsillar bilan xiralashgan
vinolami bentonit bilan tiniqlashtirishda bentonitning nisbiy zaryadlangan kolloid
parchalari
oqsil
moddalaming
|
| |
Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti - bet 301

379
1.Resurslar nima?
2.Resurslar ningcheklanganligidegandanimanitushunasiz?
3.Cheklanganresurslarqandaytaqsimlanadi?
4.Resurslarnitaqsimlashdanarxningahamiyatiqanday?
5.Muvozanatnarxninima?
6.Bozorvauningvazifasi.
7.Naflilik nazariyasi.
8.Ishlab chiqarish omillari va ularning turlari.
9.O‘zgaruvchi omilning yalpi o‘rtacha, chekli mahsulotlari va ular o‘rtasidagi bog‘liqlik.
10.Ishlab chiqarish omillaridan samarali foydalanish.
11.Ishlab chiqarish omillari chekli mahsuldorligining kamayish qonuni.
12. Ishlab chiqarish funksiyasi tushunchasi. Ishlab chiqarish funksiyalari.
Asosiy adabiyotlar.
1.
Karimov I.A. Davlatimiz mulkini xususiylashtirish va ko’p ukladli iqtisodiyot asoslarini
shakllantirish.T.: «O’zbekiston» 1995 yil
2.
Karimov
I.A.
Qishloq
xo’jaligini
isloh
qilish.
Agrarmunosabatlarningyangiturinishakllantirish. T.: «O’zbekiston» 1995 yil 58 bet.
3.
Karimov
I.A.
Xususiylashtirishjarayonlarinichuqurlashtirishvaraqobatchilikmuhitinishakllantirishiqtiso
diyislohotlarikkinchibosqichniasosiyvazifasi. T.: «O’zbekiston» 1995 yil 179 bet.
4.
Karimov I.A. Dehqonchiliktaraqqiyoti – farovonlikmanbai. T.: «O’zbekiston» 1996 yil 58
bet.
5.
Karimov I. A. Qishloqistiqboli - yurt istiqboli. T.: 1996 yil 115 bet.
6.
Karimov I.A. Bоsh mаqsаdimiz–mаvjud qiyinchiliklаrgа qаrаmаsdаn,
оlib bоrаyotgаn
islоhоtlаrni, iqtisоdiyotimizdа tаrkibiy o’zgаrishlаrni
izchil dаvоm ettirish,
хususiy
mulkchilik, kichik biznes vа tаdbirkоrlikkа yanаdа keng yo’l
оchib berish hisоbidаn
оldingа yurishdir. O‘zbekiston Respublikasi prezidenti
Islom Karimovning
mamlakatimizni 2015-yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlari va 2016-yilga
mo‘ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo‘nalishlariga bag‘ishlangan
vazirlar mahkamasining kengaytirilgan majlisidagi ma’ruzasidan. Xalq so’zi, 2016 yil 16-
yanvar.
tanin qo'shiladi - H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov

|
H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov Pdf ko'rish
|
bet | 272/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbetanin qo'shiladi.
Uzluksiz ishlaydigan pressdan chiqqan sharbatlardan olingan vinolar taninga
muhtoj bo'lmasdek ko'rinadi. Chunki ular tarkibida tizimli pressdan olingan
vinolarga nisbatan ko'proq tanin mavjud. Lekin amaliyotda teskari hoi yuz beradi:
izchil ishlayotgan pressdan olingan oq vinolar qiyin tiniqlashadi. Sababi shuki, bu
pressdan uzumlar qattiq eziladi, oqibatda sharbatga tanindan tashqari pektin va
boshqa kolloid moddalar o'tadi. Ular esa tanin qo'shilmasa vinoning tiniqlashishiga
xalaqit beradi. Bu sharbatlami suffitlashtiradi, aeratsiyalashtirib jelatin bilan
yelimlashtiradi. Keyin esa 6:1 nisbatda diatomit qo'shadi. Diatomit hosil
boiayotgan parchasimon cho'kmaning solishtirma og'irligini oshirib, uni
cho'kishini va vinoning tiniqlashishini tezlashtiradi.
Anorganik yelimlash moddalari. Qonli sariq tuzi. Vinolami sariq qon tuzi bilan
yelimlash alohida ahamiyat kasb etadi. Bu yerda tiniqlashtiruvchi modda sifatida
vinodagi og'ir metallar va oqsil moddalar bilan anorganik kimyoviy birikmalar
reaksiyaga kiradi.
Qonli sariq tuzi yordamida vinolarga ishlov berish asosan maqsadi ya’ni vinolar
xiralashishiga sabab boiuvchi og'ir metallar, asosan temirdan qutulishdir. Ushbu
uslubning kimyoviy mohiyati quyidagidan iborat.
Oksidlanish-tiklanish jarayonlarga qarab vinolarda chala oksid va oksidli temir
tuzlari ham boiishi mumkin. B ijgish paytida sharbatda kislorod tugaganda
tiklanish jarayonlari ta’sirida temirning oksid tuzlari chala oksid holatiga o'tadi.
Oksidlanish jarayoni bilan bog'liq vinoni qayta suzish ulami yana oksidli
tuzlarga aylantiradi. Bochkada havosiz yetiltirishda vino tarkibidagi mavjud
moddalar ta’sirida temirning oksid tuzlari yana chala oksid tuzlarga tiklanadi.
|
| |
Internet sаytlаri - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

|
Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti Pdf ko'rish
|
bet | 299/386 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 8,59 Mb. | | #257248 |
Bog'liq qorakol
Internet sаytlаri:
http://www.gov.uz
http://www.ziyonet.uz
http://economics.uzreport.uz/news_u_112571.html
http://www.ref.uz
http://www.stat.uz
http://www.mf.uz
http://www.agro.uz
http://www.mintrud.uz
http://www.mfer.uz
http://www.mineconomy.uz
6
-
MASHG’ULOT
.
RESURSLAR CHEKLANGANLIGI VA IQTISODIYOTNING
BOSH MUAMMOSI
Reja
:
6.1.Resurslarning cheklanganligi. CHeklangan resurslarni taqsimlash.
6.2.Resurslarni taqsimlashda narxning ahamiyati. Muvozanat narxning shakllanishi.
6.3.Ishlab chiqarish omillari va ularning turlari.
6.4.Bir o‘zgaruvchan omil (mehnat) asosida ishlab chiqarishni tashkil etish. O‘zgaruvchi omilning
yalpi o‘rtacha, chekli mahsulotlari va ular o‘rtasidagi bog‘liqlik. Ishlab chiqarish omillaridan
samarali foydalanish.
6.5.Ishlab chiqarish omillari chekli mahsuldorligining kamayish qonuni. Ishlab chiqarish
funksiyasi tushunchasi. Ishlab chiqarish funksiyalari.
I. Darsning maqsadi:
Talabalarga qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishi uchun ahamiyatli bo’lgan
barcha resursining miqdori chegaralanganligi va uning tarkibi to’g’risida tushuncha berish. Bozor
iqtisodiyoti sharoitida resurslarga bo’gan mulkchilikni takomillmashtirish va uni avaylab asrash
zaruriyatini singdirish. Resurslargamunosabat va iqisodchi sifatida undan foydalanish yo’larini
o’rgatish.
II. Darsning ta’minoti
: 8,10,12. Х. 1,2,3,4
III. Darsning borishi:
A) O’tgan darsni so’rash;
B) Yangi mashg’ulot mavzusini tushuntirish;
D) Talabalarningmustaqilishlashiuchuntopshiriq.
377
Berilgan quyidagi izokvantalar ma’lumotlari asosida izokvantalar egri chizig‘ini
|
| |