K s - sun'iy yo'ldoshni sotib olish uchun kapital qo'yilmalar

|
K s - sun'iy yo'ldoshni sotib olish uchun kapital qo'yilmalar
|
bet | 13/16 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #260151 |
Bog'liq Zamonaviy sunK s - sun'iy yo'ldoshni sotib olish uchun kapital qo'yilmalar;
K m - uskunani o'rnatish xarajatlari;
K tr - transport xarajatlari;
Sun'iy yo'ldosh aloqasining asoslari nazariya sifatida ingliz olimi Artur Klark tomonidan taklif qilingan va u 1945 yilda "Yerdan tashqari takrorlanuvchilar" nomli maqolasini nashr etgan. Ingliz o'z ixtirosini patentlamadi, chunki o'sha paytda u o'z g'oyasini amalga oshirib bo'lmaydigan deb hisobladi. Klark nazariyasi aloqa texnologiyasida o'ziga xos sakrash va radiorele aloqasi rivojlanishining keyingi bosqichiga aylandi. Olim rele modulini sayyora sirtidan tashqariga olib chiqib, uni orbitaga joylashtirishni taklif qildi. Shunday qilib, yangi texnologiya, nazariy jihatdan, bir qator afzalliklarni berishi mumkin:
yer usti takrorlagichlarining keng tarmog'ini qurishning hojati yo'q;
signal hatto bitta sun'iy yo'ldosh bilan ham katta masofalarga uzatiladi;
ma'lumotni uzatish va dunyoning istalgan nuqtasida qabul qilish qobiliyati.
Oxirgi nuqta, ayniqsa, o'n yildan so'ng yangi texnologiyani faol o'zlashtira boshlagan amerikalik olimlar uchun qiziqarli bo'ldi. Deyarli bir vaqtning o'zida Sovet Ittifoqi ingliz olimining ishlanmalariga qiziqish uyg'otdi va sun'iy yo'ldosh aloqalari davrining boshlanishini birinchi sun'iy yo'ldoshlar ishga tushirilgandan beri o'tgan asrning oltmishinchi yillari deb hisoblash mumkin. Ishlash printsipi juda oddiy edi - signal yerosti stansiyasidan takrorlagichga kosmosga yuboriladi va sun'iy yo'ldosh uni to'g'ridan-to'g'ri uning qamrov zonasida joylashgan qabul qilgichga yuboradi.
Bugungi kunda ushbu soha doimiy ravishda takomillashtirilmoqda, nafaqat yuqori tezlikdagi sun'iy yo'ldosh aloqasini, balki sayyoramizning deyarli istalgan nuqtasida barqaror signallarni qabul qilishni ta'minlaydigan yangi texnologiyalar joriy etilmoqda.
Sun'iy yo'ldosh aloqalarining barqaror ishlashi uchun zarur bo'lgan uskunalar
Tizimning barqaror ishlashini va to'liq ishlashini ta'minlash uchun quyidagi sun'iy yo'ldosh aloqa vositalari va ma'lum uskunalar talab qilinadi:
qo'mondonlik va boshqaruv stantsiyasi. Kompleks yerda joylashgan bo‘lib, uning jihozlari radiosignalni repetitorga uzatish va javob ma’lumotlar paketlarini qabul qilish imkonini beradi. Sun'iy yo'ldosh aloqalarining keng doirasi katta hajmdagi ma'lumotlar bilan o'zaro aloqada bo'lish imkonini beradi;
orbital sun'iy yo'ldosh relesi. Ikkita asosiy tur mavjud - passiv (u faqat signallarni qabul qilish va uzatish uchun ishlaydi) va faol (maxsus uskunalar qabul qilingan signalni kuchaytirishga, uning buzilishini tuzatishga va keyin uni qamrab olish radiusi ichida tarqatishga imkon beradi). Hozirgi vaqtda passiv repetitorlar texnik jihatdan eskirganligi sababli foydalanilmayapti;
signallarni qabul qilish va qayta ishlash uchun tuproqli terminallar;
qo'shimcha mobil stantsiyalar. Bular maxsus jihozlar bilan jihozlangan alohida avtonom komplekslardir. Ular transportda joylashganki, bu ularni harakatchan qiladi. Bunday stantsiyalar tufayli mos aloqa infratuzilmasi mavjud bo'lmagan deyarli har qanday hududda sun'iy yo'ldosh aloqasini o'rnatish mumkin.
Sun'iy yo'ldosh aloqalarining chastota diapazoni 1 dan 40 gigagertsgacha bo'lgan diapazonda bo'lib, bu sizga shaxsiy kanallarni harbiy va korporativ kanallardan ajratish imkonini beradi, liniyalar xavfsizligini va foydalanuvchilar soni bo'yicha deyarli cheksiz resursni ta'minlaydi.
|
| |