Nazorat savollari - О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

Nazorat savollari
1. Tadbirkorlik komponentasining rivojlanishiga nisbatan qanday yondoshuvlarni
bilasiz?
2. Raqobatbardoshlikni tashkil etuvchi omillarga nimalarni kiritish mumkin?
3. Rahbar va xodimlar funksional munosabatlarining tarkibini tushuntiring.
4. Yirik korxonalarda personalni boshqarish apparatining asosiy funksiyalariga
nimalar kiritiladi?
5. Kooperativ rahbarlik uslubidan foydalangan holda, birgalikda ishlashda qanday
о‗zaro bog‗liq omillar amalga oshirilgan taqdirda muvaffaqiyatga erishiladi?
Tayanch iboralar: tadbirkorlik, komponenta, tashabbuskorlik, motivatsiya,
maqsadlar, vazifalar, xodimlarning bilimlari, qobiliyatlar, kutishlari va ehtiyojlari,
kasbiy kо‗nikmalar, bilimlarni egallash, rag‗batlantirish, rivojlantirish.
6.3. Personal faoliyatini optimallashtirishda uning tadbirkorlik kо„nikmalarini
shakllantirish
Tashkilot faoliyati bilan personaldagi mavjud kasbiy kо‗nikmalarni
uyg‗unlashtirish imkoniyatlarini tahlil qilish uchun, birinchi galda xodimlarning
biznes bо‗yicha sheriklar hamda tovarlar va xizmatlar iste‘molchilari bilan о‗zaro
tashkiliy aloqalarini yо‗lga qо‗yish borasidagi harakatlarining xususiyatlari
aniqlanadi.
E‘tibor qaratish lozim bо‗lgan birinchi holat, bu tashkilot doirasidagi о‗zaro
sheriklik munosabatlari tajribasi. Xususan, ish beruvchilar bilan kasaba uyushmalari
о‗rtasida yuzaga keladigan nizo odatda taraflar manfaatlarini muvazanatlashgan va
kelishilgan holatga keltiruvchi kafolatlar haqidagi kelishuv asosida hal etiladi.
Bunday kelishuvlarda odatda kuyidagi muammolar kо‗rib chiqiladi:
-
tamoyil masalalariga doir ziddiyatlarni hal etish;
-
hamkorlik tо‗g‗risida yakuniy hujjatni shakllantirish va uni xodimlar
hukmiga havola etish;
295
-
yig‗ilishlar о‗tkazishning davriyligi va ularning kun tartibini shakllantirish;
-
konsensus asosidagi asosiy qoidalar va shaxslararo munosabatlar qoidalari.
Personalni boshqarish dasturi doirasida uning biznes bо‗yicha sheriklar hamda
tovarlar va xizmatlar iste‘molchilari bilan о‗zaro tashkiliy aloqalarini yо‗lga qо‗yish
borasidagi harakatlarini kо‗rib chiqishni xodimlarning qisqa muddatlarda ishlab
chiqarish hajmining о‗sishini ta‘minlovchi kasbiy kо‗nikmalari shakllantirish orqali
amalga oshirish darkor. О‗zgarishlarga kо‗maklashuvchi mexanizm sifatida ishchi
guruhlar yig‗ilishlari, tashkilotdagi muhitni muntazam tadqiq etish, turli ishchi
guruxdarining birgalikdagi faoliyat masalalari yuzasidan yig‗ilishlari, islohotlar
haqida puxta о‗ylab kо‗rish, ijro natijalarini baholash, tashqi maslahatchilarning
davriy tashriflari va muvaffaqiyatli о‗zgarishlar uchun rag‗batlantirish kabilardan
foydalanish mumkin.
Rivojlanishning muayyan usulini qidirib topish uchun о‗zgartirishga bо‗lgan
xohishni tug‗dirishdan tashqari, ishga kо‗maklashuvchi yoki unga tо‗sqinlik qiluvchi
omillarni aniqlash lozim.
Bundan, albatta, firma personalining barcha tashkiliy harakatlarini,
personalning kasbiy faoliyatida umuman firmaning faoliyatini yoki uning alohida
bosqichlarini optimallashtirivza yо‗naltirilgan yangi harakat qismlarini aniqash orqali
sheriklar bilan mazkur firma mahsulotining iste‘molchilari о‗rtasida о‗zaro
aloqalarini yо‗lga qо‗yishni nazarda tutuvchi chora-tadbrlarni farqlash zarurati paydo
bо‗ladi.
Ushbu maqsadda rivojlanish uslubini va jarayon ishtirokchilarining shaxsiy
tayyorgarligini aniqlab olish zarur, bunda rahbarning vakolatiga alohida e‘tibor
qaratiladi.
U. Reddinning yetakchilik uslublari matritsasining asosida shuni ta‘kidlashni
istardikki, о‗zgarishlarni boshqarishning hal qiluvchi usuli qо‗llaniladigan rivojlanish
strategiyasiga ta‘sir kо‗rsatadi (6.7-rasmga qarang).
296
Tashkilotning
birgalikdagi
harakatlarini talab qiluvchi
muayyan
vazifalarni
va
maqsadlarini belgilash orqali
rioglantirish
Personalning
kasbiy
bilimlarini
va
innovatsion
faoliyatini
rag‗batlantirish
uchun istiqbolli motivatsion
makonni
yaratish
asosida
tashkilotni
strategic
rivojlantirish
Tashkilotning
oz
menegmtntini
rivoglantirish
asjsida tabiiy rivoglanishi
Korporativ
munosabatlarni
rag‗batlantirish
asosida
tashkilotni
boshqariladigan
tarzda rivojlantirish
|