nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ishlash tartibi - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi bekkamov. Ch. I, Hamdamova. E....

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi bekkamov. Ch. I, Hamdamova. E. I, Narbayeva. M. K, Ismatullayev. H. TBog'liq Ipakchilik fanidan amaliy laboratoriya mashgulotlariIshlash tartibi:
1-topshiriq. Tut ipak qurtining ichki anatomik tuzilishidagi organlari bilan
tanishib, kuzatilgan obyektning rasmini ish daftarga chizib oling.
2-topshiriq. Tut ipak qurtining zapas oziq moddasi qanday va qayerda
to’planishini o’rganing.
3-topshiriq. Tut ipak qurtining siquvchi apparati tuzilishini rasmlardan
foydalangan holda o’rganing.
4-topshiriq. Asosiy tushunchalardan foydalanib, mashg’ulotning qichqacha
tushunchasini ish daftariga yozib oling.
42
Ipak qurtining anatomik tuzilishi qanday organlardan iborat?
«Qanday» organayzerini to’ldiring
Qanday?
Qanday?
Qanday?
Qanday?
Qanday?
Qanday?
Qanday?
Qanday?
Qanday?
Qanday?
Qanday?
“T” sxemadan foydalanib, ipak suyuqligi tarkibini o’rganing.
Ipak suyuqligi tarkibi
Miqdori, %
Fibroin
Serisin
Mineral va mumsimon moddalar
Ipak qurtining
anatomik tuzilishi
qanday
organlardan
iborat?
Blits-so`rov:
1. Ipak qurti ichki organlariga qaysilar kiradi?
2. Ovqat hazm qilish organi qanday tuzilgan va qancha barg ipak qurti
organizmida hazm bo`ladi?
3. Ipak qurti muskullari qanday tuzilgan va qaysi vazifalarni bajaradi?
4. Ipak qurtida nafas olish vazifasini qaysi organ bajaradi?
5. Ipak qurtida nerv sistemasi qanday tuzilgan?
6.
Ipak qurtida qon tarkibi va qon aylanish sistemasi qanday bo`ladi?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi bekkamov. Ch. I, Hamdamova. E. I, Narbayeva. M. K, Ismatullayev. H. T
|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali telekommunikatsiya Mustaqil ishi-2

Operatsion tizimlarning jarayonni rejalashtirish algoritmlari.
Operatsion tizimlarning jarayonni rejalashtirish (scheduling) algoritmlari,
jarayonlar va ulardan iborat vazifalarni effektiv bajarish uchun qo'llaniladigan
qoidalar va strategiyalardir. Bu algoritmlar tizim resurslarini (protsesslar,
vazifalar,
yordamchi qurilmalar) optimal ravishda ishga tushirish, vazifalarni tashkil etish va
vazifalar orasidagi tartibni belgilashda yordam beradi.
Quyidagi turdagi ba'zi operatsion tizimlarning
jarayonni rejalashtirish
algoritmlari mashhur:
1. FIFO (First In, First Out): Bu algoritm jarayonlarni kelgan tartibda bajarishni
ta'minlaydi. Uning asosiy tamoyili, birinchi kelgan jarayonning
birinchi ravishda
bajarilishi, keyingi jarayonlarga imkon berishidir. FIFO algoritmi oddiy va osonlik
bilan qo'llaniladi, lekin ishga tushirish vaqti katta jarayonlarda muammolar
tug'dirishi mumkin.
2. SJF (Shortest Job First): Bu algoritm jarayonlarni
vazifalarning ishga
tushirish vaqti bo'yicha tartibga soladi. Uning asosiy tamoyili,
eng qisqa ishga
tushirish vaqti bo'lgan jarayonlarni birinchi o'rinda bajarishdir. SJF algoritmi ishga
tushirish vaqtlari qisqa jarayonlarda yuqori samarali bo'ladi, lekin katta jarayonlarda
yo'qotish vaqti katta muammolar tug'dirishi mumkin.
3. Round Robin: Bu algoritm jarayonlarni belgilangan vaqt kesimlarida ishga
tushiradi. Har bir jarayon belgilangan vaqt kesimida ishga tushiriladi,
keyingi
jarayon esa o'tgan jarayonlar ro'yxatining oxiriga qo'yiladi. Round Robin algoritmi
adil ishga tushirishni ta'minlaydi, ammo katta jarayonlarda qo'pol o'tkazish va o'tish
vaqti muammolarini tug'dirishi mumkin.
4. Priority Scheduling: Bu algoritm jarayonlarni ularga berilgan prioritetlar
bo'yicha tartibga soladi. Har bir jarayonga
bir prioritet belgilanadi, va yuqori
prioritetga ega bo'lgan jarayonlar boshqa jarayonlardan oldin ishga tushiriladi.
Priority Scheduling algoritmi jarayonlarni maqsadlarga qarab tashkil etishda yordam
beradi, ammo qisqa ishga tushirish vaqti bo'lgan
jarayonlar uchun boshqa
jarayonlarni to'xtatish muammolariga olib kelishi mumkin.
Internetda mavjud elеktron to’lovlar xavfsizligini ta’minlash

|
Internetda mavjud elеktron to’lovlar xavfsizligini ta’minlash
|
bet | 2/5 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 38,99 Kb. | | #254642 |
Bog'liq 9-Mavzu Tarmoq xavfsizligi asoslari Internetda mavjud elеktron to’lovlar xavfsizligini ta’minlash
Hozirgi kunda Internetda ko‘pgina axborot markazlari mavjud, masalan, kutubxonalar, ko‘p sohali ma’lumotlar bazalari, davlat va tijorat tashkilotlari, birjalar, banklar va boshqalar.
Internetda bajariladigan elеktron savdo katta ahamiyat kasb etmokda. Buyurtmalar tizimining ko‘payishi bilan ushbu faoliyat yana kеskin rivojlanadi. Natijada, haridorlar bеvosita uydan yoki ofisdan turib, buyurtmalar bеrish imkoniga ega bo‘lishadi. Shu bois ham, dasturiy ta’minotlar va apparat vositalar ishlab chiqaruvchilar, savdo va moliyaviy tashkilotlar ushbu yo’nalishni rivojlantirishga faol kirishishgan.
Elеktron savdo — global axborot tarmoqlari orqali maxsulotlarni sotish va pulli xizmatlar ko’rsatish dеmakdir.
Elеktron savdoning asosiy turlari quyidagilardir:
• axborotlar sotuvi;
• elеktron dukonlar;
• elеktron banklar.
Axborotlar sotuvi asosan ma’lumotlar bazasidan On-line rеjimda foydalanish uchun takdim etilishi mumkin.
Elеktron dukonlar Internetda Web-site orqali tashkillashtiriladi. Bunda tovarlar ro’yxati, to’lov vositalari va boshqalar kеltiriladi. Harid qilingan maxsulotlar oddiy pochta orqali jo’natilishi yoki agar ular elеktron maxsulot bulsa, bеvosita internetdan manzilga еtkazilishi mumkin.
Elеktron banklarni tashkil etishdan asosiy maqsad bankning doimiy harajatlarini kamaytirish va kеng ommani qamrab olishdir. Shu bois, elеktron banklar uz mijozlariga yukori foiz stavkalarini taklif qilishlari mumkin.
Elektron pochtaga ruxsatsiz kirish.
Internet tizimidagi elektron pochta juda ko‘p ishlatilayotgan axborot almashish kanallaridan biri hisoblanadi. Elektron pochta yordamida axborot almashuvi tarmoqdagi axborot almashuvining 40%ini tashkil etadi. Bunda axborot almashuvi bor-yo‘g‘i ikkita protokol: SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) va ROR-3 (Post Office Rgolosol)larni ishlatish yordamida amalga oshiriladi. ROR-3 multimedia texnologiyalarining rivojini aks ettiradi, SMTP eca Appranet proyekti darajasida tashkil etilgan edi. Shuning uchun ham bu protokollarning hammaga ochiqligi sababli, elektron pochta resurslariga ruxsatsiz kirishga imkoniyatlar yaratilib berilmoqda:
|
| |
SMTP server - Ma’ruza mashg’ulotlari

|
Ma’ruza mashg’ulotlari
|
bet | 3/5 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 38,99 Kb. | | #254642 |
Bog'liq 9-Mavzu Tarmoq xavfsizligi asoslariSMTP server — dasturlarining nokorrekt o‘rnatilishi tufayli bu serverlardan ruxsatsiz foydalanilmoqda va bu texnologiya «spam» texnologiyasi nomi bilan ma’lum;
elektron pochta xabarlariga ruxsatsiz egalik qilish uchun oddiygina va samarali usullardan foydalanilmokda, ya’ni quyi qatlamlarda vinchesterdagi ma’lumotlarni o‘qish, pochta resurslariga kirish parolini o‘qib olish va xokazolar.
Elektron pochtadan foydalanish jarayonning asosiy maqsadi muhim xujjatlar bilan ishlashni to‘g‘ri yo‘lga qo‘yish hisoblanadi.
Bu yerda quyidagi yunalishlar bo‘yicha takliflarni e’tiborga olish zarur:
E-mail tizimidan tashkilot faoliyati maqsadlarida foydalanish;
shaxsiy maqsadda foydalanish;
maxfiy axborotlarni saqlash va ularga kirish:
elektron xatlarni saqlash va ularni boshqarish.
E-mail asoslari
Internetda asosiy pochta protokollariga quyidagilar kiradi:
SMTP (Simple Mail Transfer Protocol);
POP (Post Office Protocol);
IMAP (Internet Mail Access Protocol);
MIME (Multi purpose Internet Mail Extensions).
Bular bilan birma-bir tanishib chiqamiz:
SMTP — ushbu protokol asosida server boshqa tizimlardan xatlarni qabo‘l qiladi va ularni foydalanuvchining pochta ko‘tisida saqlaydi. Pochta serveriga interaktiv kirish xuquqiga ega bo‘lgan foydalanuvchilar o‘z kompyuterlaridan bevosita xatlarni o‘qiy oladilar. Boshqa tizimdagi foydalanuvchilar esa o‘z xatlarini ROR-3 va IMAP protokollari orqali o‘qib olishlari mumkin;
POP — eng keng tarkalgan protokol bo‘lib, serverdagi xatlarni, boshqa serverlardan qabul qilingan bo‘lsa-da, bevosita foydalanuvchi tomonidan o‘qib olinishiga imkoniyat yaratadi. Foydalanuvchilar barcha xatlarni yoki xozirgacha o‘qilmagan xatlarni ko‘rishi mumkin. Xozirgi kunda POP ning 3-versiyasi ishlab chiqilgan bo‘lib va autentifikatsiyalash usullari bilan boyitilgan;
IMAP — yangi va shu bois ham keng tarqalmagan protokol sanaladi.
Ushbu protokol quyidagi imkoniyatlarga ega:
pochta qutilarini yaratish, o‘chirish va nomini o‘zgartirish;
yangi xatlarning kelishi;
xatlarni tezkor o‘chirish;
xatlarni qidirish;
xatlarni tanlab olish.
IMAR sayoxatda bo‘lgan foydalanuvchilar uchun RORga nisbatan qulay bo‘lib hisoblanadi;
MIME — Internet pochtasining ko‘p maqsadli kengaytmasi so’zlari qisqartmasi bo‘lib, u xatlarning formatini aniqlash imkonini beradi, ya’ni:
matnlarni har xil kodlashtirishda jo‘natish;
xar xil formatdagi nomatn axborotlarni jo‘natish;
xabarning bir necha qismdan iborat bo‘lishi;
xat sarlavhasida har xil kodlashtirishdagi ma’lumotni joylashtirish.
Ushbu protokol elektron raqamli imzo va ma’lumotlarni shifrlash vositalaridan iborat bo‘lib, bundan tashqari uning yordamida pochta orqali bajariluvchi fayllarni xam jo‘natish mumkin. Natijada, fayllar bilan birga viruslarni xam tarqatish imkoniyati tug‘iladi.
|
| |
Ma'lumotlar bazasini tashkil qilish tamoyillari

|
Ma'lumotlar bazasini tashkil qilish tamoyillari
|
bet | 2/101 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,17 Mb. | | #124746 |
Bog'liq SanjarMa'lumotlar bazasini tashkil qilish tamoyillari
Axborotga bo`lgan talablarning turli-tumanligi, masalalar ko`lamining tobora ortib borishi va boshqalar zamonaviy Atlari oldiga bir qator talablar qo`ymoqda. Bunday talablar jumlasidan quyidagilar kiradi:
Ma'lumotlarning aniqligi. Ma'lumki, ma'lumotlar bazasi tеgishli sohaning axborat modеlini tashkil qiladi. Shu sababli ham MB da saqlanayotgan axboratlar ob'еktlarning holati, xususiyati va ular o`rtasida alaqalarni to`liq va aniq ifodalash lozim. Aks holda tashkil qilingan MB xatarli bo`lishi va zarar kеltirishi mumkin.
Tеzkorlik va unumdorlik. Tizimning tеzkorligi qo`yilgan talabga javob bеrish vaqti bilan aniqlanadi. Bunda nafaqat EHM ning tеzkorligini, balki malumotlarning joylanishi, izlash usullari, talabning qiyinligini va boshqa olimllarni ham hisobga olish zarur. Tizimning umumdorligi esa vaqt birligi ichida bajarilgan talablarning miqdori orqali aniqlanadi.
MBdan foydalanishning odiyligi va qulayligi. Bu talab tizimdan foydalanuvchi barcha im'tеmolchilar tomonidan qo`yiladi. Shu sababli ham MB dan foydalanishning oson, sodda va qulay usullarini yaratish muhim ahamiyatga ega.
Ma'lumotlarni himoyalash. Tizim ma'lumotlar bazasida saqlanilayotgan axborat va dasturlarni tashqi ta'sirlardan, bеgona foydalanuvchilardan himoyalashni ta'minlash lozim.
Tizimning rivojlanishi. Tizim tarkibi doimo yangi elеmеntlar, dasturlar bilan taxminlanishi, axborot massivlari o`zgartirilishi, yangilanib borishi zarur.
Yuqorida kеltirilgan talablarga javob bеradigan MB quydagi tamoyillarga asoslangan holda tashkil qilinishi mumkin:
Ma'lumotlarning intеgratsiyalashtirish tamoyili. Bu tamoyilning mohiyatiga ko`ra o`zaro bog`lanmagan axboratlar yagona ma'lumotlar bazasiga birlashtiriladi. Buning natijasida ma'lumotlar foylalanuvchi va uning amaliy dasturlariga axborat massivlari ko`rinishida taqdim etiladi. Axborat massivlaridan foydalanilganda kеrakli ma'lumotlarni qidirish, qayta ishlash jarayonlarini boshqarish osonlashadi, ma'lumotlarning ortiqchaligi kamayadi, MBni yuritish еngillashadi.
|
| |
Tabiatda suv va uning ahamiyati - bet 3

|
Tabiatda suv va uning ahamiyati
|
bet | 3/3 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #103434 |
Bog'liq 22-YM-23 UMARJONOV ISMOILSuvning kamayishi sababli global oziq-ovqat xavfsizligi ham tahdid ostida. Hozirda dunyoda sug‘oriladigan maydonlarning 60 foizi qurib bormoqda. Ayniqsa, shakarqamish, bug‘doy, sholi, makkajo‘xori yetishtirish bilan shug‘ullanuvchi fermer xo‘jaliklari. Ushbu muammoga mutaxassislar bir qator yechimlarni taklif qilishadi. Ular orasida suv-botqoq va o‘rmonlarni saqlash, fermerlar tomonidan sug‘orishning yana-da samarali usullarini joriy etish hamda qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanish kiradi. Singapur va Amerikaning Las-Vegas shaharlari allaqachon suv tanqisligi sharoitida han gullab-yashnash mumkinligini isbotlashga muvaffaq bo‘lishgan. Bunga oqava suvlarni tozalash va qayta ishlatish orqali erishildi. Biroq, hamma mamlakatlar ham buni qilolmaydi. Dunyoda chuchuk suvga talab hech qachon bunchalik yuqori bo‘lmagan. Ma’lumotlarga ko‘ra, ushbu hududlarda suv tanqisligi ko‘p jihatdan qishloq xo‘jaligi va sanoatda suvdan foydalanishning yomon tashkil etilgani, shuningdek, suv xo‘jaligi infratuzilmasining qoniqarsiz holati, uni saqlash va rivojlantirish uchun ajratilayotgan mablag‘larning yetarli emasligi bilan bog‘liq. - Ma’lumotlarga ko‘ra, ushbu hududlarda suv tanqisligi ko‘p jihatdan qishloq xo‘jaligi va sanoatda suvdan foydalanishning yomon tashkil etilgani, shuningdek, suv xo‘jaligi infratuzilmasining qoniqarsiz holati, uni saqlash va rivojlantirish uchun ajratilayotgan mablag‘larning yetarli emasligi bilan bog‘liq.
- Umuman olganda, Markaziy Osiyoda aholi jon boshiga suv olish sovet davriga nisbatan ikki baravar kamaydi — 3 500 metr kubdan 2018-yilda 1 540,7 metr kubgacha.
- Markaziy Osiyo davlatlari suv tanqisligini boshdan kechirishda davom etmoqda va xalqaro tasnifda suv resurslari bilan “yetarlicha ta’minlanmagan” davlatlar toifasiga kiradi.
- Markaziy Osiyodagi vaziyat rivojlanishining mo‘tadil ssenariysiga ko‘ra, bu tendensiya uzoq muddatli istiqbolda ham davom etadi.
- Mintaqaviy iqtisodiy hamkorlik yetarli bo‘lmagan taqdirda (shu jumladan, qoniqarsiz suv-energetika integratsiyasi) 2050-yilgacha Markaziy Osiyo davlatlari “suv tanqisligi” holatiga yaqinlashishi mumkin.
XULOSA - Suv tabiatda hayot uchun zarur element hisoblanadi. Suvning o'zgaruvchanligi va uning yo'qligi hayotning davomiylikligi uchun katta ahamiyatga ega. Suvning ekologik ahamiyati hamda tuzilishi hayotning davomiylikligi uchun muhimdir
- Shuning uchun suvni asraylik
E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT NAMMQI MKK FAFULTETI 22-YM-23 GURUH TALABASI UMARJONOV ISMOILNING ,,YO’L MUHANDISLIGIDA ATROF MUHIT MUHOFAZASI’’ FANIDAN TAYYORLAGAN MUSTAQIL ISHI
|
| |
Foydalanilgan internet saytlari

www.lex.uz
http://oac.dsmi-qf.uz
http://vasilievaa.narod.ru/
https://yuz.uz/uz/news/madaniyat-va-sanat-sohasini-yanada-rivojlantirishga-doir-qoshimcha-chora-tadbirlar-togrisida
https://lex.uz/docs/-5849580
https://lex.uz/ru/docs/-4828880
https://www.gazeta.uz/oz/2019/07/10/madaniyat-dxsh/
https://Madaniyatkun.uz/uz/news/2019/07/13/madaniyat-va-sanat-sohasidagi-biznesni-moliyalashtirish-tartibi-tasdiqlandi
http://oac.dsmi-qf.uz
Rivojlangan davlatlarda madaniyat sohasini byudjetdan moliyalashtirish tajribasini va O’zbekiston madaniyati

Rivojlangan davlatlarda madaniyat sohasini byudjetdan moliyalashtirish tajribasini va O’zbekiston madaniyati XIV-XV asrlarda O’zbekiston — turkiy etnosni shakllanishi bilan O’zbekiston madaniyati ham rivojlanadi. Oʻzining muqobil markaziga ega boʻlmagan bu madaniyatni Usmoniylar madaniyatidan ajratish qiyindir. XV asrda O’zbekiston madaniyatining ikki markazi shakllanadi: Janubiy O’zbekiston va Tekislikli Qorabogʻ. XVI — XVIII asrda ushbu madaniyat markazlarining shakllanishi yakunlanadi. XIV — XV asrlar O’zbekiston madaniyati haqida gapirar ekanmiz, O’zbekiston adabiyoti va madaniyatning boshqa qismlari til bilan chambarchas bogʻliqligini taʼkidlash kerak. Aholi turkiylashganidan soʻng Moddiy madaniyat anʼanaviy boʻlib qoldi. Mustaqillikdan soʻng, O’zbekiston madaniyati Eron hamda Arab madaniyatlari bilan uzviy aloqalarini saqlab qoladi. Ular umumiy din va umumiy madaniy — tarixiy anʼanalarga ega.
Hozirgi davrgacha yetib kelgan arxeologik topilmalar va moddiy yodgorliklar O’zbekiston hududida tarixdan ilgari davrda (Gobuston petrogliflari), shuningdek, Kavkaz Albaniyasi davrida (Kum va Lekit qishloqlaridagi ibodatxonalar) madaniyat rivojlanganini koʻrsatadi. Islomni tarqalishi bilan, O’zbekistonda musulmon madaniyati rivojlangan, masjid, madrasa, maqbaralar qurilgan, ayniqsa, bezak sanʼatining ornamentli shakli rivojlandi. XIX asrda O’zbekistonni Rossiya bilan birlashishi bilan, bu yerda yashaydigan aholi Rossiya madaniyati bilan tanishadi va u orqali jahon madaniyatiga yaqinlashadi. Sovet O’zbekistoni davrida, O’zbekiston madaniyati rivojlanishida tubdan oʻzgarishlar sodir boʻldi. XXI asrda O’zbekiston madaniyat sohasida yangilandi.
O’zbekiston musulmon mamlakatlari orasida birinchi boʻlib milliy teatr (Mirza Fatali Axundovning „Sargyuzashti-vaziri-xani-Lenkoran“), opera (Uzeir Gadjibekovning „Layli va Majnun“) hamda baletga (Afrosiyob Badalbeylining „Qiz qal’asi“) asos solgan mamlakatlardan biridir. 1918-1920-yillarda O’zbekiston Demokratik Respublikasi islom dunyosi hamda islom mamlakatlari orasida ayollar ovoz berish huquqiga ega boʻlgan birinchi davlat hisoblanadi.
YUNESKO umumjahon Merosi roʻyxatiga O’zbekistondan Icherisheher, Gobuston petrogliflari, nomoddiy madaniy merosi roʻyxatiga esa mugʻom, oshiq sanʼati, Navroʻz bayrami, anʼanaviy gilamchilik sanʼati, tor ijrosi sanʼati, Qorabogʻ otlarida Chovgan oʻyini, kalagai, mis idishi sanʼati, anʼanaviy lavash yopish kirgan. ANNA Qoʻlyozma Institutida saqlanib qolgan „Tibbiyot va farmatevtika haqidagi oʻrta asrlar qoʻlyozmasi“ YUNESKOning „Umumjahon xotirasi“ roʻyxatiga kiritilgan.
|
Excel → Вставка - Ehtimollar va statistika 3-shaxsiy topshiriq Bajardi: Alisherov Izzatullo Tekshirdi

|
Ehtimollar va statistika 3-shaxsiy topshiriq Bajardi: Alisherov Izzatullo Tekshirdi
|
bet | 4/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 5,47 Mb. | | #245672 |
Bog'liq ES3Bu sahifa navigatsiya:
- Excel
Excel → Вставка → Диаграммы → Гистограмма → Гистограмма с накоплением buyruqlaridan foydalanamiz:
Natijada hosil boʻlgan gistogrammadagi toʻrtburchaklar yuzalari yigʻindisi 1 ga teng boʻladi. Bu esa variatsion qator gistogrammasi oʻrganilayotgan tasodifiy miqdor zichlik funksiyasining taqribiy ifodasi ekanligidan dalolat beradi. (Esingizda boʻlsa, tasodifiy miqdor [a,b] da berilgan boʻlsa, zichlik funksiyadan ushbu oraliq boʻyicha olingan integral 1 ga teng edi)
8)Emperik taqsimot funksiya grafigini chizish uchun, yigʻma chastotalar ustunidagi ajratib koʻrsatilgan sonlar massivi uchun gistogramma chizishda qilingan ishlar ketma-ketligini amalga oshirsak boʻladi:
Tanlanma oʻrta qiymat - ni hisoblaymiz:
Tanlanma oʻrta qiymatni qoʻlda hisoblashni soddalashtiradigan quyidagicha formuladan hisoblaganimiz maqsadga muvofiq, bunda k- varianta larning oʻzgarish qadami, c-umuman olganda ixtiyoriy son, lekin eng koʻp qatnashgan ga teng deb olinsa hisoblashlar soddalashadi: k=13; c=83.5, zarur boʻlgan barcha hisoblashlar jadvalda amalga oshirilgan, kerakli miqdorlarni formulaga qoʻyib tanlanma oʻrta qiymat miqdorini topamiz:
Ushbu ishni Excel dasturlar paketida maxsus buyruqlar yordamida amalga oshirsak ham boʻladi:
Excel → 𝒇𝒙 → категория oynasidan → статистические → СРЗНАЧ →
Число1 → tanlanma maʼlumotlari kiritilgan yacheykalar oʻrnini koʻrsatish kifoya
Tanlanma dispersiyani hisoblashni quyidagicha formula bilan amalga oshirish mumkin, buning uchun zarur boʻlgan barcha hisoblashlarni jadvalda topib qoʻyganmiz:
Excel → 𝒇𝒙 → категория oynasidan → статистические → ДИСП.Г → Число1 → tanlanma maʼlumotlari kiritilgan yacheykalar oʻrnini koʻrsatish kifoya
Tanlanma oʻrtacha kvadratik chetlanish:
|
| |
E-maildagi mavjud muammolar

|
E-maildagi mavjud muammolar
|
bet | 4/5 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 38,99 Kb. | | #254642 |
Bog'liq 9-Mavzu Tarmoq xavfsizligi asoslari
Elektron pochta bilan ishlash jarayonida quyidagi xatolarga yo‘l quyish mumkin:
xatni tasodifan jo‘natish;
xatning noto‘g‘ri manzil bo‘yicha jo‘natilishi;
xatlar arxivining keskin oshib ketishi oqibatida tizimning ishdan chiqishi;
yangiliklarga noto‘g‘ri obuna bo‘lish;
xatni tarqatish ro‘yxatida xatoga yo‘l quyish.
Agar tashkilotning pochta tizimi bevosita Internetga ulangan bo‘lsa, yo‘l qo‘yilgan xatolar oqibati keskin oshib ketadi.
Ushbu xatolarning oldini olish usullarining ba’zi birlari quyidagilar:
- foydalanuvchilarni o‘qitish;
- elektron pochta dasturlarini to‘g‘ri konfiguratsiyalash;
- Internetdagi protokollarga to‘liq amal qiluvchi dasturlarni qo‘llash.
Bundan tashqari elektron pochtaning shaxsiy maqsadda ishlatilishi tashkilot raxbariyati uchun ba’zi bir muammolarni keltirib chiqarishi mumkin, chunki E-mail manzilida tashkilot nomlari aks ettirilgan bo‘lishi extimoldan xoli emas. Natijada, shaxs jo‘natayotgan xat tashkilot nomidan deb qabul qilinishi mumkin. Shu bois, telefonlar kabi YE-maildan shaxsiy ishlar uchun foydalanishni cheklab quyish zarur bo‘ladi. Albatta, buni joriy qilish qiyin masala.
Elektron pochtada mavjud xavflar.
Elektron pochta bilan ishlash jarayonida quyidagi xavflar mavjud:
1. Jo‘natuvchining kalbaki manzili. Qabul qilingan xatni E-mail manzili aniqligiga to‘liq ishonch xosil qilish qiyin, chunki xat jo‘natuvchi o‘z manzilini qalbakilashtirishi mumkin.
2. Xatni qo‘lga kiritish. Elektron xat va uning sarlavhasi o‘zgartirilmasdan, shifrlanmasdan jo‘natiladi. Shu bois, uni yo‘lda qo‘lga kiritish va mazmunini o‘zgartirishi mumkin.
3. Pochta «bomba»si. Pochga tizimiga ko‘plab elektron xatlar jo‘natiladi, natijada tizim ishdan chiqadi. Pochta serverining ishdan chiqish xolatlari quyidagilardir:
disk to‘lib qoladi va keyingi xatlar qabul qilinmaydi. Agar disk tizimli bo‘lsa, u xolda tizim tamomila ishdan chiqishi mumkin;
kirishdagi navbatda turgan xatlar sonining oshib ketishi natijasida keyingi xatlar umuman navbatga quyilmaydi;
• olinadigan xatlarning maksimal sonini o‘zgartirish natijasida keyingi xatlar qabul qilinmaydi yoki o‘chiriladi;
foydalanuvchiga ajratilgan diskning to‘ldirilishi natijasida keyingi xatlar qabul qilinmaydi va diskni tozalab bo‘lmaydi.
4. «Qo‘rqinchli» (noxush) xat. Internet orqali olinadigan elektron xatlarning umuman noma’lum shaxslar tomonidan jo‘natilishi va bu xatda foydalanuvchilarning shaxsiyatiga teguvchi so‘zlar bo‘lishi mumkin.
|
| |
Adabiyotlar ro‘yxati - Harakatli o‘yinlarni tashkil etish va o‘tkazish metodikasi

|
Harakatli o‘yinlarni tashkil etish va o‘tkazish metodikasi
|
bet | 6/6 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 28,06 Kb. | | #150058 |
Bog'liq Harakatli o‘yinlarni tashkil etish va o‘tkazish metodikasi (1) Adabiyotlar ro‘yxati:
Salomova R.S. «Jismoniy tarbiya nazariyasi va uslubiyati» T.: 2014.
Maxkamdjonov K.M. Jismoniy madaniyat nazariyasi va metodikasi.
T.: “Iqtisod-moliya”, 2008.
Nuriddinova M.M. «Maktabgacha ta’lim muassasalarida jismoniy tarbiya yo‘riqchilari uchun me’yoriy hujjatlar majmui». -T.: “Muxarrir”, 2013.
Fayzullayeva M. va boshq. “Sog‘ tanda-sog‘lom aql”. T.: 2014
Usmonxo‘jayev T. va boshq. “500 harakatli o‘yinlar”. -T.: “Yangi asr avlodi”, 2014.
|
| |
Maktabgacha yoshdagi bolalar uchun sport o‘yinlari

|
Maktabgacha yoshdagi bolalar uchun sport o‘yinlari
|
bet | 5/6 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 28,06 Kb. | | #150058 |
Bog'liq Harakatli o‘yinlarni tashkil etish va o‘tkazish metodikasi (1)Maktabgacha yoshdagi bolalar uchun sport o‘yinlari.
Bolalarning harakat faoliyatini tashkil etishda sport o‘yinlari va mashqlariga katta o‘rin beriladi.
Chang‘ida yurish, konkida, chanada uchish, velosipedda, samakatda, sport rollerda yurish, shuningdek suzish sport mashqlariga mansubdir. Ularning barchasi asosiy mushak gruhlarini mustahkamlashga, suyak, yurak-tomir, nafas olish va nerv tizimlarining rivojlanishiga yordam beradi. Bundan tashqari mashg‘ulotlar jarayonida bolalarda jismoniy sifatlar (chaqqonlik, tezkorlik, chidamkorlik…), shuningdek, ritmlilik, harakatlar koordinatsiyasi, fazoda mo‘ljal olish malakasi rivojlanadi. Velosipedda yurish, konkida uchish vestibulyar barqarorlikni rivojlantiradi.
Tegishli kiyimda turli temperaturada toza havodagi mashg‘ulotlar quyosh nurida, shuningdek suvda chiniqish modda almashishini kuchaytiradi va chiniqtirishga xizmat qiladi.
Sport mashg‘ulotlaridan iborat mashg‘ulotlar bolalarga tabiat xodisalarini bilishga (qor, shamol, muz, suv…) sirg‘alish, tormozlanish haqidagi tushunchalarni, shuningdek sportroller, velosiped tuzilishi haqidagi bilimlarini egallashiga imkon beradi.
Sport mashqlari – mushaklarni mustahkamlashga, suyak, yurak, qon-tomir, asab tizimini rivojlantirishga yordam beradigan mashqlardir.
Ochiq havoda tashkil etiladigan jismoniy tarbiya mashg‘ulotlarida bolalarni sport mashqlari va sport o‘yinlari elementlariga o‘rgatadi. Bu ishni asosan tarbiyachi olib boradi, lekin bolalarning sport mashqlarini bajarish malakalarini egallab va sport o‘yinlarini o‘ynashni bilib olishlari uchun ularni doimo sayrlar vaqtida takrorlash va mustahkamlab borish kerak.
Ob-havo sharoiti, sport jihozlarining bor-yo‘qligi, bolalarning u yoki bu sport o‘yini va mashqlarini egallab olish darajasiga qarab, tarbiyachi rejada ko‘rsatilagn sport turlarini hafta bo‘yicha (ertalabki va kechki) hamma sayrlarga taqsimlaydi. Ayrim hollarda bolalar bir necha o‘yin turlarini mashq qilishlari mumkin. Masalan: ba’zi birlari velosiped uchadilar, ayrimlari stol tennisi va badminton o‘ynaydilar keyin esa ular o‘zaro o‘rin almashadilar,
Dastlab tarbiyachi sport o‘yinlari va mashqlarida ishtirok etishga jismoniy tarbiya mashg‘ulotlarida mashqni yetarlicha o‘zlashtirmagan bolalarni jalb etadi.
Keyinroq esa hamma bolalarning faol bo‘lishiga harakat qilishi kerak. Bolalar faqat sport o‘yinlari elementini o‘zlashtirib olishlari emas, balki ularning asosiy qoidalarini foydalanayotgan sport inventarlarining qismlari nomini, ularni asrab-avaylab saqlashni bilishlari lozim. Agar tarbiyachining o‘zi sport o‘yinlarida faol ishtirok etsa, bolalarning xatti-harakatiga rahbarlik qilsa, sport o‘yinlariga o‘rgatish ancha tezlashadi.
|
| |
Excel → ???????? → категория oynasidan

|
Excel → ???????? → категория oynasidan
|
bet | 5/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 5,47 Mb. | | #245672 |
Bog'liq ES3Bu sahifa navigatsiya:
- Excel
Excel → 𝒇𝒙 → категория oynasidan → статистические → СТАНДОТКЛОН.Г → Число1 → tanlanma maʼlumotlari kiritilgan yacheykalar oʻrnini koʻrsatish kifoya
Oraliqli variatsion qatorlarda Moda, ranjirlangan va diskret variatsion qatorlardan farqli ravishda quyidagicha formula bilan aniqlanadi:
Bizning holda 𝑥𝑀𝑜-eng koʻp qatnashgan oraliq - moda oraligʻining boshi, 𝑛𝑀𝑜-moda oraligʻining chastotasi, 𝑛𝑀𝑜−1 va 𝑛𝑀𝑜+1 mos ravishda moda oraligʻidan bitta oldingi va bitta keying oraliqlarning chastotalari. Agar birinchi oraliq moda oraligʻi boʻlsa, 𝑛𝑀𝑜−1 = 0 deb olinadi. Agar oxirgi oraliq moda oraligʻi boʻlsa, 𝑛𝑀𝑜+1 = 0 deb olinadi. Bizning holda:
Excel → 𝒇𝒙 → категория oynasidan → статистические →МОДА.ОДН→
Число1 → tanlanma maʼlumotlari kiritilgan yacheykalar oʻrnini koʻrsatish kifoya
Oraliqli variatsion qatorlarda Mediana, ranjirlangan va diskret variatsion qatorlardan farqli ravishda, quyidagicha formula bilan topiladi:
Natijada B tanlanma boʻyicha qilingan statistik tahlilni Excel dasturlar paketida bitta varroqqa sigʻdirish mumkin. Statistik tahlil boʻyicha xulosalar qilish talabaga havola .
ORALIQ BAHO. ISHONCHLILIK EHTIMOLI VA ISHONCHLILIK ORALIGʻI
|
| |
Bolalarni yangi o‘yin bilan tanishtirish

|
Bolalarni yangi o‘yin bilan tanishtirish
|
bet | 2/6 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 28,06 Kb. | | #150058 |
Bog'liq Harakatli o‘yinlarni tashkil etish va o‘tkazish metodikasi (1)Bolalarni yangi o‘yin bilan tanishtirish.Uning mazmuni va qoidalarini tushuntirishi tarbiyachidan puxta tayyorgarligini talab etadi. Ayrim o‘yinlarning mazmuni oldindan bo‘ladigan suhbatlar asosida bolalarni bilimlarini oydinlashtirish mumkin. Ularning tasavvurlari aniqlashadi, o‘yin obrazlarga nisbatan munosabat tarkib topadi, asosiy xayol o‘sadi.
O‘yinlarni tushuntirish ularning turlariga ko‘ra har-xil o‘tishi mumkin, biroq bu tadbir doimo emotsional jihatdan qizig‘arli, bolalarni quvnoq o‘yin faoliyatiga tayyorlaydigan, o‘yinni tezroq boshlash istagina tug‘diradigan va o‘yin topshiriqlarini ishtiyoq bilan bajarishga undaydigan bo‘lishi kerak.
Mazmunsiz o‘yinni tushuntirish qisqa, aniq va ifodali ohangda bo‘lishi lozim. Tarbiyachi o‘yin harakat izchilligini tushuntiradi, bolalar va o‘yin atributlarining joylashish o‘rni (kichik va o‘rta guruhda buyumlarni mo‘ljallab, katta guruhlarda esa mo‘ljalga olmay ko‘rsatadi) fazo iborasidan foydalangan holda ko‘rsatadi va qoidalarni aniqlashtiradi. Shundan so‘ng tarbiyachi bolalarga bir necha savollar beradi.
O‘yinni qoidasi bolalarga tushunarli bo‘lsagina o‘yin quvnoqlik va uyushqoqlik bilan bilan o‘tadi.
Musobaqa elementlari mavjud o‘yinlarni o‘tkazishda tarbiyachi o‘yinni tushuntirayotib qoidalarni, o‘yin usullarini, musobaqa shartlarini aniqlashtiradi, bolalarni topshiriqlarni yaxshi bajarishga harakat qilishlar va yaxshi uddalashga ishonch bildirgan holda rag‘batlantiradi. Tarbiyachi bolalarning jismoniy komoloti va yakka o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda musobaqalashayotgan kuchlari teng guruhlar – komandalarni birlashtiradi; o‘ziga ishonchsiz, tortinchoq bolalarni faollashtirish maqsadida ularni jasur, faol bolalar bilan qo‘shib qo‘yadi.
Ba’zan o‘yinga sport ko‘rinishini berish uchun komanda sardorlari, hakam va uning yordamchilarini saylash mumkin.
Mazmunli o‘yinlarni tushuntirish. Tarbiyachining vazifasi bolalar ko‘zi o‘ngida o‘yin vaziyatining ko‘rgazmali manzarasini gavdalantirishdan, o‘yin obrazlarini yorqin tasvirlashdan, bolalar tasavvuri va hislariga ta’sir etishdan, ularning ijodiy tashabbusni faollashtirishdan iboratdir. Buning uchun kichik gruhlarda o‘yinchoq va hikoyadan foydalanishi mumkin.
O‘rta guruhlarda – tanish o‘yinni taklif etib, qoidalarini eslatib o‘tish bilan cheklanishi kifoya.
Katta guruhlarda o‘yin mazmuni eslashni bolalarning o‘zlariga taklif etish maqsadga muvofiqdir. Ulardan biri o‘yin harakatlarining borishini bayon qiladi, ikkinchisi qoidalarni sanab beradi. Keyinchalik bolalar o‘zlari tarbiyachining yordamisiz o‘yinni tashkil eta boshlaydilar.
|
| |
Excel → ???????? → категория oynasidan

|
Excel → ???????? → категория oynasidan
|
bet | 2/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 5,47 Mb. | | #245672 |
Bog'liq ES3Bu sahifa navigatsiya:
- Excel
Excel → 𝒇𝒙 → категория oynasidan → статистические → СРЗНАЧ → Число1 → tanlanma maʼlumotlari kiritilgan yacheykalar oʻrnini koʻrsatish kifoya (izoh: ajratib koʻrsatishda boʻsh yacheykalarni ham kirishi natijaga taʼsir qilmaydi, dastur ularni 0 emas, balki hech narsa yoʻq deb qabul qiladi)
Tanlanma dispersiyani hisoblashni quyidagicha formula bilan amalga oshirish mumkin, buning uchun zarur boʻlgan barcha hisoblashlarni jadvalda topib qoʻyganmiz:
Excel → 𝒇𝒙 → категория oynasidan → статистические → ДИСП.Г → Число1
→ tanlanma maʼlumotlari kiritilgan yacheykalar oʻrnini koʻrsatish kifoya
Natijada qoʻlda hisoblashda ham Excelda hisoblashda ham ham bir xil natijaga ega boʻlamiz.
Tanlanma oʻrtacha kvadratik chetlanish:
Excel → 𝒇𝒙 → категория oynasidan → статистические → СТАНДОТКЛОН.Г → Число1 → tanlanma maʼlumotlari kiritilgan yacheykalar oʻrnini koʻrsatish kifoya
Moda
Diskret variansion qatorda eng kata chastotaga ega boʻlgan 𝑥𝑖 variantaga teng boʻladi:
𝑀𝑜 = 7
Excel → 𝒇𝒙 → категория oynasidan → статистические →МОДА.ОДН→
Число1 → tanlanma maʼlumotlari kiritilgan yacheykalar oʻrnini koʻrsatish kifoya
Mediana – Me. Tanlanma hajminig yarmi toʻgʻri keladigan 𝑥𝑖 variantaga teng boʻladi.
Me=6
Excel → 𝒇𝒙 → категория oynasidan → статистические →МОДА.ОДН→
Число1 → tanlanma maʼlumotlari kiritilgan yacheykalar oʻrnini koʻrsatish kifoy
Shunday qilib A tanlanma boʻyicha Excelda qilingan hisoblashlar bor yoʻgʻi bir varroqni tashkil etadi:
|
| |
-rasm. Оdam tanasi qarshiligining ekvivalent sxemasi

|
-rasm. Оdam tanasi qarshiligining ekvivalent sxemasi
|
bet | 2/2 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 394,91 Kb. | | #246404 |
Bog'liq HFX Mustaqil sh 23-rasm. Оdam tanasi qarshiligining ekvivalent sxemasi.
Mazkur sxema asоslanib kоmpleks kоrinishda оdam tanasining tоʻliq qarshiligi Zh ni aniqlash ifоdasi quyidagi kоʻrinishda bоʻladi: 𝑍𝑛 = 2𝑍𝑡 + 𝑅0 = 2 1 𝑅 + 𝐽𝜔𝐶𝑡 + 𝑅0 yоki mоs оʻzgartirishlardan keyin –haqiqiy shaklda Zn, (Оm)
𝑍𝑛 = √ 4𝑅𝑡(𝑅𝑡 + 𝑅0) 1 + 𝜔2𝑅𝑡 2𝐶𝑡 2 + 𝑅0 2 bоʻladi. Bu yerda Zh - kоmpleks shaklda teri tashqi qatlamining qarshiligi, Оm; ω = 2p·f - burchak tezlik, rad/sek; f – tоk chastоtasi, Gs; Оdam tanasi qarshiligini parallel ulangan Rn qarshilik va Ct sigʻim sifatida faraz qilib yuqоridagi sxemani sоddalashtirish mumkin (4-rasm). Bunda mоs ravishda оdam tanasining qarshiligi Rn = 2Rt + Rо, sigʻimi esa Ct = 0,5·Ct ga teng bоʻladi.
4-rasm. Оdam tanasi qarshiligining sоddalashtirilgan sxemasi.
Bu hоlatda haqiqiy shaklda оdam tanasining qarshiligi (Zn, Оm) bоʻladi. 𝑍𝑛 = √ 𝑅𝑛 1 + 𝜔2𝑅𝑛 2𝐶𝑛 2 Agar sigʻim kichik qiymatga ega bоʻlsa (sigʻimni nоlga tenglashtirish mumkin bоʻlsa) оdam tanasi qarshiligi epidermisning har ikkala qarshiligi va tana ichki qarshiligining yigʻindisiga teng bоʻladi, ya`ni 𝑍𝑛 = 2𝑅𝑡 + 𝑅0 = 𝑅𝑛 Qayd etish kerakki, terining qarshiligi shikastlangan paytdagi hоlatiga jiddiy ravishda bоgʻliq. Оdam terisi quruq, nam, hоʻl, tоk оʻtkazuvchi materiallar bilan kirlangan, tuz eritmalari bilan qоplangan yоki zararlangan bоʻlishi mumkin. Bundan tashqari, tоk turi va chastоtasi ham оdamning elektr tоki bilan shikastlanish оqibatlariga ta’sir qiladi. Kuchlanish 300 V gacha bоʻlganda оʻzgarmas tоk 50-60 Gts chastоtali оʻzgaruvchan tоkka nisbatan 3-4 marta xavfsizrоq. Katta kuchlanishlarda оʻzgarmas tоkning xavfi оshib bоrib, оʻzgaruvchan tоkdan ham xatarlirоq bоʻlib qоladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.Кузносов.К.Б. Основы электробезопасности в электроустановках: учеб, пособие. -М.: ФГБУ ДПО «Учебно-методический центр по образованию на железнодорожном транспорте», 2017. — 495 с. ISBN 978-5-89035-966-7 2.Sirоjiddinоv Оʻ.S. Elektr xavfsizligi: Darslik/ - T.: «Lessоn press», 2021. – 1
|
| |
Termojuftliklar - Mavzu: Impuls va avtomatik boshqarish sistemalari

|
Mavzu: Impuls va avtomatik boshqarish sistemalari
|
bet | 5/5 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,29 Mb. | | #237173 |
Bog'liq saoda bsst.2Termojuftliklar
Fotodiodlar
Pezoelektrik
kabi sezgir elementlar misol bo’lishi mumkin.
Tarkibiy tuzilish sxemasi avtomatik tizimni tashkiliy qismlarining o'zaro bog'lanishlarini ko'rsatib, ularning dinamik xususiyatlarini tavsiflaydi. Tarkibiy tuzilish sxemalari funksional va prinsipial sxemalar asosida ishlanadi.
Tarkibiy tuzilish sxemasida aniq vosita, rostlagich, element ko'rsatilmasdan, balki o'tayotgan fizikaviy jarayonning matematik modeli ko'rsatiladi. Tarkibiy tuzilish sxemasida elementlar to'rtburchak shaklida ifodalanadi va ulaming ichida elementning matematik modeli yoziladi.(
W1(p)
W2(p)
W3(p)
W4(p)
W5(p)
TE
xb
xk
ych
ych
Passiv datchikdan farqli ravishda aktiv datchiklar uchun o’yg’otish (kirish) signali sifatida tashqi energiya manbasi zarur bo’ladi. Chiqish signalini shakllanishida aktiv datchikda tashqi signallaming o’zgarishiga nisbatan ulaming tavsifnomalari o’zgaradi, shuning uchun ularni ko’p hollarda parametrik datchiklar deb ham yuritiladi. Aktiv datchiklarda ulaming ichki tavsiflarining elektr signaliga o’zgarishi kuzatiladi, ya’ni bu holda aktiv datchiklaming ma’lum bir parametrlari o’yg’otish signali modulyatsiyasini bajaradi va bu modulyasiya o’lchanayotgan kattalik haqidagi axborotni bildiradi. Masalan, termistorlar harorat-sezgir elementlar hisoblanadi. O’z holicha termistorlar hech qanday elektr signalini hosil qilmaydi, lekin undan elektr tok o’tishi natijasida (uyg’otish signali) tokning o’zgarishi yoki ulardagi kuchlanish tushishi asosida ulaming qarshiligi o’zgaradi.
Qishloq va suv xo'jaligi ishlab chiqarishida qo'llaniladigan o'zgartirgichlar asosan, 6 guruhga bo'linadi:
Mexanik
Elektromexanik
Issiqlik
Elektrkimeviy
Optik
Elektron - ion
Foydalanilgan adabiyotlar : - www.jizpi.uz
- www.fayllar.org
- www.Wikipedia.org
- www.booksite.ru
- www.cxem.net
|
| |
Excel → ???????? → Cтатистические

|
Excel → ???????? → Cтатистические
|
bet | 3/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 5,47 Mb. | | #245672 |
Bog'liq ES3Bu sahifa navigatsiya:
- Excel
Excel → 𝒇𝒙 → Cтатистические → МИН → Число1→tanlanma maʼlumotlari kiritilgan yacheykalar oʻrnini koʻrsatish kifoya
Mos ravishda tanlanmada qatnashgan variantalar maksimumini topish uchun;
Excel → 𝒇𝒙 → Cтатистические → МАКС → Число1→tanlanma maʼlumotlari
kiritilgan yacheykalar oʻrnini koʻrsatish kifoya
Shunday qilib berilgan tanlanmada 𝑥𝑚𝑖𝑛 = 31 va 𝑥𝑚𝑎𝑥 = 153 ekanligi aniqlandi.
2), 3), 4), 5) savollarga javoblar quyidagi jadvalda oʻz aksini topgan:
Quyidagicha yordamchi jadval toʻldirib olamiz:
Bu jarayonda oraliqli variatsion qatorning oraliqlarida qatnashgan variantalar chastotalari yigʻindisi Excel dasturlar paketida
Excel → 𝒇𝒙 →Cтатистические→СЧЁТЕСЛИМН→Диапазон_условия1
→tanlanma maʼlumotlari turgan yacheykalar oʻrni koʻrsatiladi→ Условия1→ >=25 shart kiritiladi→Диапазон_условия2→tanlanma maʼlumotlari turgan yacheykalar oʻrni koʻrsatiladi→ Условия2→ <38 shart kiritiladi→ natijada 25 dan katta yoki teng va 38 dan kichik boʻlgan elementlar soniga ega boʻlamiz:
Qolgan oraliqlar chastotalarini hisoblashda ham xuddi shunday buyruqlar ketmaketligidan fodalaniladi. Faqatgina Условие1 va Условие2 da qoʻshtirnoq ichida yacheykadagi qiymatni qabul qilmagani uchun, har bir oraliq uchun shartlarni alohida kiritib borish kerak.
6) Variatsion qator poligoni qanday chizishlishi haqida 5-laboratoriyada toʻliq toʻxtalgan edik, shunga koʻra:
Excel → Nisbiy chastotalar turgan ustunni ajratib olib →
Вставка→Диаграммы→График → График с маркерами buyruqlaridan foydalanamiz:
Variatsion qator gistogrammasi:
Buning uchun variatsion qatordagi nisbiy chastotalar ustunidagi sonlarni oraliqlar uzunliklariga boʻlish natijasida hosil boʻlgan sonlarni ajratib olib,
38>
|
| |
Mavzu: Avtomatik boshqarish sistemasi sezgirligi

|
Mavzu: Avtomatik boshqarish sistemasi sezgirligi
|
bet | 3/5 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,29 Mb. | | #237173 |
Bog'liq saoda bsst.2 - Element sezgirligi
- Sezgirlik chegarasi
- Datchiklar
Avtomatika elementlarining funksiyalari har xil bo'lishiga qaramay, ulaming parametrlari umumiy hisoblanadi va ularga quyidagilar kiradi: statik va dinamik rejimlardagi tavsifnomalari;
Uzatish koeffitsiyenti (sezgirlik, kuchaytirish va stabilizasiya koeffisiyentlari), xatolik (nostabillik), sezgirlik chegarasi.
Har bir avtomatika elementi uchun turg'unlashgan rejimda kirish x va chiqish signallari и orasida u=f(x) bog‘liqlik mavjud. Ushbu bog‘liqlik elementning statik tavsifnomasi deyiladi.
Ularni 3 guruhga ajratiladi:
Сhiziqli
Uzluksiz nochiziqli,
Nochiziqli uzlukli
Element sezgirligi Avtomatika elementining ishlash sharoitlari turg'unlashmagan, ya’ni x va u qiymatlarining vaqt davomida o'zgarishi dinamik rejim deyiladi. Chiqish qiymatining vaqt davomida o'zgarishi esa dinamik tavsifnomasi deyiladi. Avtomatika elementlari ma’lum inersionlikka ega, ya’ni chiqish signali kirish signaliga nisbatan kechikish bilan o'zgariladi. Elementlaming bu xususiyatlari avtomatik tizimning dinamik rejimdagi ishini aniqlaydi. Har bir elementning umumiy va asosiy tavsifnomasi uning o'zgartirish koeffitsiyenti, ya’ni element chiqish kattaligining kirish kattaligiga bo'lgan nisbatiga teng. Avtomatik tizimlaming elementlari miqdor va sifat o'zgartirishlami bajaradi. Miqdor o'zgartirishlar kuchaytirish, stabillash va boshqa koeffisiyentlami nazarda tutadi. Sifat o'zgartirishida bir fizikaviy kattalik ikkinchisiga o'tadi. Bu holda o'zgartirish koeffitsiyenti element sezgirligi deyiladi. Sezgirlik chegarasi Avtomatika elementining yana bir muhim tavsifnomasi - element (kirish kattaligi o'zgarishiga bog'liq bo'lmagan) chiqish kattaligining o'zgarishidan hosil bo'lgan o'zgartirish xatosidir. Bu xatoga sabab atrofmuhit haroratining, ta’minlash kuchlanishining o'zgarishi va shu kabilar bo'lishi mumkin. Element xarakteristikalarining o'zgarishi natijasida paydo bo'ladigan xato nostabillik deb ataladi.
|
| |
BQ
BO - Mavzu: Impuls va avtomatik boshqarish sistemalari

|
Mavzu: Impuls va avtomatik boshqarish sistemalari
|
bet | 2/5 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,29 Mb. | | #237173 |
Bog'liq saoda bsst.2BQ
BO
X
Z
Y
F
Y0
Raqamli avtomatik boshqaruv tizimlarining dinamikasi.
Raqamli kompyuterlar (DCM) va turli xil raqamli hisoblash qurilmalari yaqinda turli xil avtomatik boshqaruv tizimlarida keng qo'llanilmoqda. Raqamli EHMlarning keng imkoniyatlari boshqaruv jarayonining yuqori sifat ko'rsatkichlariga erishish uchun ularni avtomatik tizimlarda qo'llash imkonini beradi. Raqamli kompyuterning boshqaruv tizimiga qo'shilishi, garchi u doimiy jarayonlarni diskret va qaytariladigan o'zgarishlarga aylantirish imkonini beruvchi qo'shimcha yordamchi qurilmalarni talab qilsa ham, deyarli har qanday boshqaruv qonunini amalga oshirish imkoniyati bilan birga keladi, bu butun tizimni yaxlit qiladi. bu juda samarali. Dinamik nuqtai nazardan raqamli tizimlar vaqt va darajada signal kvantlanishining mavjudligi bilan tavsiflanadi. Bunday tizimlar signalli impuls-kod modulyatsiyasi bilan tavsiflanadi. Darajani kvantlashning mavjudligi raqamli tizimga mohiyatan chiziqli bo'lmagan xususiyatni beradi, lekin ko'p hollarda, masalan, tizimda ko'p bitli raqamli sensorlar ishlatilganda, darajani kvantlashning ta'sirini e'tiborsiz qoldirish va raqamli tizimni tavsiflash mumkin. faqat vaqt bilan kvantlangan impuls tizimi sifatida.
Avtomatika – fan va texnikaning alohida sohasi bo‘lib, bu soha avtomatik boshqarish nazariyasi, avtomatik tizimlar yaratish prinsiplari va bu tizimda qo‘llaniladigan texnik vositalar bilan shug‘ullanadi.
Avtomatika so‘zi grekcha so‘zdan olingan bo‘lib, o‘zi harakatlanuvchan moslamani anglatadi. Avtomatika fan sifatida 18-asrning ikkinchi yarmida, ya’ni ip-yigiruv, tikuv stanoklari va bug‘ mashinalari kabi birinchi murakkab mashina – qurilmalarining paydo bo‘lish davrida ishlatila boshlandi.
Raqamli jarayonni boshqarish tizimining asosiy tuzilishi.
Biz analog tizimlardan ajralib turadigan boshqaruv tizimlari bilan jihozlangan tizimlarning ayrim xususiyatlarini eslatib o'tamiz:
To'g'ridan-to'g'ri yoki teskari aloqa bilan nazorat qilish qonunlari dasturiy ta'minot yordamida dasturlashtirilgan algoritmlar shaklida amalga oshiriladi;
Qayta ishlangan quantizatsiyalangan (vaqtida diskret) signallar; signallar analog-raqamli va raqamli-analog konvertorlarda va markaziy protsessorda amplitudali kvantlash tufayli faqat muayyan alohida qiymatlarni olishi mumkin;
Dasturiy vositalarning moslashuvchanligi tufayli nazorat qilish algoritmlarining qurilish imkoniyatlari cheklanmagan; boshqarish ob'ektini tavsiflash uslubi va uning matematik modeli etalonligi darajasini tanlash dizayn usullarining hisoblash murakkabligi, jarayonlarning sifati va boshqaruv xarajatlari o'rtasidagi munosabatlar, shu jumladan, olingan algoritmlarning xususiyatlari,
Ob'ektdan obyektga o'tish vaqtida va turli xil tartibsizliklar mavjud bo'lganida algoritmlarning xususiyatlarida o'zgarishlar,
Ob'ektlarning dinamikasidagi o'zgarishlarga sezuvchanlik. Bunday tizimlarning dasturiy ta'minotini ishga tushirish vaqtida ham, ularning ishlashi paytida ham osonlikcha o'zgartirish mumkin;
|
| |
Tarkib Nanotubalar va ularning hosilalari va uglerodning kimyoviy xossalari

Tarkib Nanotubalar va ularning hosilalari va uglerodning kimyoviy xossalari
Download
6,38 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/58
Sana
18.12.2023
Hajmi
6,38 Mb.
#122328
Download
6,38 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Tarkib Nanotubalar va ularning hosilalari va uglerodning kimyoviy xossalari
Download
6,38 Mb.
Matnni ko'rish
Uglerod nanostrukturalariga kirish

Uglerod nanostrukturalariga kirish
Xulosa
Ushbu bobda turli xil uglerod allotroplari va grafen, fullerenlar va bir devorli
uglerod nanotubalarining (SWCNTs) strukturaviy, elektron va kimyoviy
xossalarining chuqur tafsilotlari haqida ma'lumot berilgan. Biz uglerod
nanostrukturalarining turli xususiyatlarini tushunish uchun qo'llaniladigan turli
xil hisoblash usullarining umumiy ko'rinishini yozdik. Turli o'lchamdagi
fullerenlar va ularning izomerlarini o'rganishda hisoblash usullarini qo'llashning ahamiyati berilgan.
Machine Translated by Google
3
1-rasm Mashhur uglerod materiallari
Uglerodning asosiy strukturaviy, elektron va kimyoviy xossalari...
Fulleren
Olmos
Grafit
Qurum
uglerod
Yangi materiallarni loyihalash va kashf qilish har doim yangi ilovalar va xususiyatlarning
potentsiali uchun qiziqarli bo'ladi (Cohen
1993;
Serra va boshq.
1999).
Ushbu bobda biz
grafen, fulleren va uglerod nanotubalarining strukturaviy, elektron va kimyoviy xususiyatlariga
alohida qiziqish bilan uglerod nanostrukturalari haqida umumiy ma'lumot berishni maqsad
qilganmiz. Grafen, fullerenlar va uglerod nanotubalardagi muhim topologik nuqsonlar
aniqlanadi. Shunday qilib, ushbu bob uglerod nanostrukturalari bo'yicha ma'lumot beruvchi
qo'llanma bo'lishi va joriy hisoblash usullarining tavsifini berish uchun mo'ljallangan.
Iijima tomonidan CNTlarning elektron mikroskop (TEM) tasvirlari keng jamoatchilikni "pastki
qismida juda ko'p joy bor" va nano o'lchovda ko'plab yangi tuzilmalar mavjud bo'lishi
mumkinligiga ishontirishda hal qiluvchi omil bo'ldi.
2
-rasmda uglerodning sakkiz allotropi
ko'rsatilgan. Grafen, fullerenlar va uglerod nanotubalariga qo'shimcha ravishda nanohorns
(Iijima va boshq.
1999;
Poonjarernsilp va boshq.
2009),
nano-piyoz (Palkar va boshq.
2008;
Zhou va boshq.
2009 )
kabi boshqa kam uchraydigan uglerod nanostrukturalari ham
mavjud. ), nanobudlar (He va Pan
2009;
Nasibulin va boshq.
2007a,
b; Wu va Zeng
2009),
peapodlar (Launois va boshq.
2010;
Li va boshq.
2009a;
Smith va boshq.
1998),
nanokupalar
(Chun va boshq.
2009)
va nanotori (Liu va boshq.
1997;
Sano va boshq.
2001).
Biz SciFinder-da "fulleren", "uglerod nanotubalari" va "grafen" bo'yicha tezkor qidiruv
o'tkazdik, ularning hozirgi fan, muhandislik va texnologiyadagi ahamiyati va o'sishini
aniqlash uchun. Biz 2015-yil noyabr oyida ushbu mavzularni qidirganimizda “fulleren” so‘zi
uchun 60 000 ga yaqin, “uglerod nanotubalari” uchun 145 000 va “grafen” uchun 110 000
ta havola oldik. nanotexnologiyani zamonaviy fan va texnikaning harakatlantiruvchi kuchi
sifatida rivojlantirish. Turli xil uglerod nanostrukturalari orasida CNTlar nanotexnologiya
davrida alohida rol o'ynaydi.
Machine Translated by Google
|
-rasm (a) bitta grafen qatlamining HRTEM tasviri (atomlar oq rangda ko'rinadi). (b)

|
-rasm (a) bitta grafen qatlamining HRTEM tasviri (atomlar oq rangda ko'rinadi). (b)Bog'liq dinadayalane2016 (1) o\'zbekcha copy (1)5-rasm (a) bitta grafen qatlamining HRTEM tasviri (atomlar oq rangda ko'rinadi). (b) Stone-Wales
nuqsoni bo'lgan grafen tasviri (atom konfiguratsiyasi oson tanib olish uchun qo'yilgan). (c) atom
konfiguratsiyasi bilan bo'sh joy nuqsoni tasviri. (d) to'rtta beshburchak (yashil) va to'rtta ettiburchak
(qizil) dan tashkil topgan atom konfiguratsiyasiga ega nuqsonli tasvir . (e) Uchta beshburchak (yashil)
va uchta yettiburchak (qizil) dan iborat atom konfiguratsiyasiga ega nuqsonli tasvir (Rasmlar Meyer va
boshq.
(2008)
maÿlumotnomasi ruxsati bilan qayta nashr etilgan ). Mualliflik huquqi 2008 Amerika Kimyo Jamiyati)
TC Dinadayalane va J. Leszczynski
8
1985 yilda fullerenlarning ajoyib kashfiyotidan beri (Kroto va boshq.
1985),
bu yangi
uglerod allotroplari ilmiy hamjamiyat tomonidan katta e'tiborga sazovor bo'ldi va
hanuzgacha katta qiziqish uyg'otmoqda (Lu va Chen
2005;
Thilgen and Diederich
2006).
1996-yilda kimyo boÿyicha Nobel mukofoti fullerenlarni kashf etgani uchun ser
Garold V. Kroto, Robert F. Körl va marhum Richard E. Smolliga berildi.
Asosan, fullerenlar oilasining eng ko'zga ko'ringan vakili C60 hisoblanadi. 1990 yil
boshida ushbu ajoyib molekuladan makroskopik miqdorda ishlab chiqarish usuli topildi
(Krätschmer va boshq.
1990).
Ushbu yutuq olimlarga C60 ning xususiyatlarini o'rganish
va uning kimyosini tushunish imkonini berdi. Krätschmer va boshqalar. fulleren C60 ni
mass-spektroskopiya, infraqizil spektroskopiya, elektron difraksiyasi va rentgen nurlari
diffraktsiyasi yordamida tavsifladi (Krätschmer va boshq.
1990).
Kroto va boshqalar.
(1985)
va Krätschmer va boshqalar.
(1990)
mass-spektroskopiya yordamida fulleren
C70 ni ham tavsiflagan. Sof C60 va C70 fullerenlar izolyatsiya qilingan va
Shu kabi beshburchak va olti burchakli tuzilmalar asosida geodezik gumbazlarni
loyihalashtirgan Bukminster Fuller. C60 fulleren tarkibidagi uglerod atomlari xuddi
oddiy futbol topida topilgan charm yamoqlari kabi, juda kichikroq bo'lsa-da, xuddi
shunday joylashtirilgan ( 6a-rasm).
Machine Translated by Google
|
| |