nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Tom ishlarini bajarishda mehnat muhofazasi

Tom ishlarini bajarishda mehnat muhofazasi
Tom ishlarini bajarishda quyidagilarga ahamiyat berish zarur: tomdan materiallar va
ishchilarning tushib ketishi mumkinligiga; yuqori haroratli materiallar, yoqilg’ilar va yengil
alangalanuvchi eritgichlarning ishlatilishiga.
Mehnat muhofazasi bo’yicha asosiy chora-tadbirlar:
− Stropila, yog’och panjaralar va to’siqlarning mustahkam mahkamlanganligini
tekshirish;
− Ishlarni bajarishda sirpanmaydigan oyoq kiyimi, zarur hollarda ko’zoynak va
respiratorlardan foydalanish;
− Ishlarni bajarish jarayonida ishchilarning diametri kamida 15mm bo’lgan arqon
bilan tomning qo’zg’almas elementlariga bog’langan bo’lishi;
− Mastikalarni tayyorlash va qizdrishda alohida shartlarga amal qilish;
− Qaynoq mastikalarni yopiq idishlarda tashish, ularning to’kilib ketishiga yo’l
qo’ymaslik;
− Yaxmalak, jala, tuman, kuchli qor paytida va shamolning tezligi 15m/s dan ortiq
bo’lganda tom ishlarini bajarishni ta’qiqlash.
Tekis va egri sirtli tomlarda tom perimetri bo’ylab balandligi 1m bo’lgan vaqtinchalik
to’siqlar o’rnatilishi kerak.
Benzin, kerosin, emulьsiya va mastikalarni tashish va saqlashda foydalaniladigan
idishlarning qopqoqlari zich berkiladigan bo’lishi kerak. Yuklash va tushirish paytida idishlarni
transport vositasidan tashlash ta’qiqlanadi.
Tom ishlarini bajarish jarayonida elektr tarmog’i soz holatda bo’lishi kerak.
|
Tomning yuk ko’taruvchi va o’rovchi konstruktsiyalari

mastikalar hamda emulsiyalar) va donador materialli (asbesttsement listlar, cherepitsa, tom
po’lati) bo’lishi mumkin (15.1-rasm).
15.1- rasm. Tom qoplamalarining turi va elementlari
a - po’lat varaqli; b,v - tekis asbesttsement varaqlardan; 2 - o’rama materialli;
d - cherepitsali; ye - to’lqinsimon asbesttsement varaqlardan; 1 - suv qabul qiluvchi
voronka; 2- tarnov; 3 - tarnov o’stirmasini tutib turuvchi po’lat element (kostilь);
4 - devorli tarnov; 5 - kartina; 6 - tik falьtslar; 7 - yotiq falьtslar; 8 - yog’och panjara
(obreshetka); 9 - chordoq to’sini (stropila); 10 - mauerlat; 11 - ilmoq; 12 - qo’sh tik falьts;
13, 16 - asbesttsement varaqlar; 14 - o’rama materialli tom qoplamasi;
15 - cherepitsa
Tom ishlari texnologiyasida quyidagi atamalar ishlatiladi:
Tom yopmasi – xonalarni tashqi iqlim ta’siridan
himoyalovchi,
binoning yuqorisida
joylashgan to’siq (o’rovchi konstruktsiya).
Tom qoplamasi – binoni atmosfera yog’ingarchiliklaridan himoyalovchi, tom
yopmasining ustki elementi.
Tom qoplamasi osti asosi – suvdan himoyalovchi
qatlam yopishtiriladigan,
issiqlik
izolyatsiyasi ustida hosil qilingan tekislovchi qatlam sirti. Donador materialli tomlarda bu
vazifani shu materiallarni mahkamlash uchun tayanch bo’lib xizmat
qiladigan progonlar va
obreshetkalar bajaradi.
- rasm. Rejalovchi reykalar yordamida tekislovchi qatlam hosil qilish

|
- rasm. Rejalovchi reykalar yordamida tekislovchi qatlam hosil qilishBog'liq 14 – Ma’ruza Himoya qoplamalarini barpo etish texnologiyasi 15.8- rasm. Rejalovchi reykalar yordamida tekislovchi qatlam hosil qilish
a-tsement-qumli qorishmani tekislash; b-burchaklarni tekislashda ishlatiladigan
poluterka; 1-rejalovchi reyka; 2-yangi yotqizilgan qorishma; 3-reja cho’p (pravilo);
4-qorishma qutisi; 5-tayyor bo’lgan tekislovchi qatlam; 6-rejalovchi reykalar olib
tashlangandan so’ng qorishma bilan to’lg’aziladigan oraliqlar.
Sochiluvchan materiallar asosidagi issiqlik izolyatsiyasi sirtida tsement-qumli qorishma,
asfalьtbeton va beton plitalardan tekislovchi qatlam hosil qilinadi. Tekislovchi qatlam rejalovchi
reykalar bo’ylab to’shaladi (15.8-rasm). Yig’ma yoki quruq tekislovchi qatlam, ayniqsa qish
sharoitida, qalinligi 10mm bo’lgan presslangan asbesttsement listlardan hosil qilinadi. O’rama
materiallar yaxshi yopishishi uchun tekislovchi qatlamga sovuq bitumli gruntovka (eritilgan
bitumning kerosin bilan aralashmasi) surtib chiqiladi. Tayyor gruntovka 16...20oS haroratda
suyuq va bir jinsli bo’lishi kerak. Yangi yotqizilgan tekislovchi qatlamga surtilgan gruntovka
plenka hosil qiladi va qorishma tarkibidagi suvning bug’lanib ketishiga yo’l qo’ymaydi
Asosning tayyorligini tekshirish uchun dastlab o’lchami 1x1m bo’lgan o’rama material
yopishtirib ko’riladi; zarur hollarda asos olovli havoqizdirgichlar bilan quritiladi.
O’rama materiallarni yopishtirish tomning eng past joylaridan boshlanadi. Dastlab yog’in
suvlarini oqizish voronkasi atrofiga shisha mato yopishtiriladi. So’ngra uning ustidan va
yendovaga to’rt qatlam o’rama materialni choklarini qochirib yopishtiriladi. SHundan so’ng
tomning tutash qismlariga qo’shimcha o’rama materiallar yopishtirib chiqilgach, butun tom
yuzasi bo’ylab o’rama materiallarning barcha qatlamlari navbatma-navbat yopishtirib chiqiladi.
O’rama materiallarni qaynoq mastika bilan yopishtirishda barcha qatlamlarni birdaniga
yopishtirib ketishga ruhsat etiladi. O’rama materiallarni birdaniga uch qatlam qilib yopishtirish
uchta tom ishchilari zvenosi, to’rt qatlam qilib yopishtirish
to’rtta tom ishchilari zvenosi tomonidan amalga oshiriladi (15.9-rasm).
|
| |
Gidroizolyatsiyalovchi asosiy to’shama –

|
Gidroizolyatsiyalovchi asosiy to’shama –Bog'liq 14 – Ma’ruza Himoya qoplamalarini barpo etish texnologiyasi Gidroizolyatsiyalovchi asosiy to’shama – mastika bilan yopishtiriladigan o’rama
materiallar qatlami yoki shisha materiallar bilan simlanadigan mastika qatlami; bu qatlamlar tom
qoplamasi osti asosiga ma’lum ketma-ketlikda bajarish yo’li bilan hosil qilinadi.
Gidroizolyatsiyalovchi qo’shimcha to’shama – asosiy to’shamani kuchaytirish
maqsadida tom yendovasi, karnizi va devorlarga tutash qismlarida hosil qilinadigan o’rama
materiallar yoki mastika qatlamlari.
Himoya qatlami – suvdan himoyalovchi asosiy to’shamani mexanik shikastlanishlardan,
quyosh radiatsiyasidan va tom sirtida yong’inning tarqalishidan himoyalovchi element (15.2-
rasm).
15.2- rasm. Tom nishabligining konstruktiv elementlari
1 - to’sin; 2 - tom yopma plitasi; 3 - himoya qatlami; 4 - ko’p qatlamli tom qoplamasi;
5 - tekislovchi qatlam; 6 - issiq saqlagich; 7 - bug’dan himoyalovchi qatlam
O’rama materialli tomlar odatda ustma-ust joylashadigan quyidagi elementlardan tarkib
topadi:
Asos (yuk ko’taruvchi konstruktsiya).
Bug’dan himoyalovchi qatlam – issiqlik izolyatsiyasini xona ichida hosil bo’ladigan bug’lar
ta’sirida namlanishdan himoyalovchi, bir-ikki qatlam ruberoid yoki ohak-bitumli mastikadan
hosil qilingan qatlam.
Issiqlik izolyatsiyasi qatlami – keramzit, shlak, gazobeton, penobeton kabi issiq saqlagich
materiallardan hosil qilinadigan qatlam.
Gidroizolyatsiyalovchi to’shamaga asos bo’lib xizmat qiluvchi tekislovchi qatlam.
Tom qoplamasining suv o’tkazmasligini ta’minlovchi, o’rama yoki mastikali materiallardan
hosil qilingan gidroizolyatsiya qatlami.
Gidroizolyatsiyani atmosfera ta’siri va mexanik shikastlanishlardan saqlovchi, mastikaga
shag’al yoki shlakni sochish yo’li bilan hosil qilinadigan himoya qatlami.
Ayrim hollarda bu elementlardan ba’zilari bo’lmasligi ham mumkin. Masalan, binoning
yuqori qavat xonalarida harorat-namlik tartibi me’yorida bo’lgan hollarda bug’dan himoyalovchi
qatlam hosil qilinmasligi mumkin. Tom yopma plitasi sifatida yengil betonli plitalar
ishlatilganda (keramzitli, shlakli, ko’pikli, pemzobeton) gidroizolyatsiyalovchi qatlam bevosita
plitalar ustiga yopishtirilishi mumkin, ya’ni tekislovchi qatlam hosil qilinmaydi. Bunda o’rama
materialli yoki mastikali qatlamni plitalarni zavodda tayyorlash jarayonida hosil qilish tavsiya
etiladi.
Tom asosi odatda yig’ma elementlardan tarkib topadi. Yig’ma plitalar choklari markasi
kamida 100 bo’lgan tsementli qorishma bilan monolitlanadi. Tom nishabligini yuk ko’taruvchi
asosning nishabligiga bog’liq holda hosil qilish maqsadga muvofiq hisoblanadi. Harorat choklari
yig’ma konstruktsiyalarda 60 m da monolit konstruktsiyalarda 40 m da qoldiriladi.
|
| |
Лекция Основные сведения об операционной системе - bet 9

|
Лекция Основные сведения об операционной системе
|
bet | 9/12 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 0,67 Mb. | | #129634 | Turi | Лекция |
Bog'liq Тема 2Рамка определяет границы окна и используется для изменения его разме-
ров.
Заштрихованная область в правом нижнем уголке окна называется ушком.
Оно создает место для увлечения указателем мыши, чтобы можно было изме- нять размер окна в диагональном направлении.
Управление окнами
Основные операции с одним окном:
открыть (начать работу) – дважды щелкнуть мышью на значке объекта
(папки, файла, приложения);
закрыть (закончить работу) – щелкнуть на кнопке
свернуть на панель задач – щелкнуть на кнопке
развернуть на весь экран – щелкнуть на кнопке
восстановить (перейти от размеров на весь экран к бывшим размерам ок- на) – щелкнуть на кнопке
переместить в другое место на рабочем столе – перетянуть за заголовок;
изменить размеры – перетянуть рамку окна.
Для выполнения аналогичных действий с объектами в рабочей области ок- на необходимо их сначала обозначить, а потом выбрать нужный пункт меню или соответствующую кнопку панели инструментов.
Если на рабочем столе отрыто несколько окон, то действия выполняются только в активном окне, полоса заголовка которого имеет синий цвет, а в ос- тальных окнах – серый. Для перехода из одного окна на другое чаще всего ис- пользуют такие способы:
щелкнуть мышью на любой видимой части нужного окна;
на панели задач щелкнуть мышью на кнопке нужного окна;
удерживая нажатой клавишу , нажимать на клавишу до тех пор, пока на панели, которая появилась, не будет выделен значок нужного окна.
Таким образом, окно на экране может быть представлено в трех различных видах:
|
| |
Silindrik koordinatalar sistemasi

dekart koordinatalar sistemasida silindrlarning o'qi Oz o'qidan iboratdir. Bu dekart
koordinatalar sistemasida konsentrik silindrlar tenglamasi X*+Y*=Ro* ko'rinishda
bo'ladi.
Sferik koordinatalar sistemasi
Fazoda sferik koordinatalar sistemasini kiritish uchun Oxyz —Dekart koordinatalar
sistemasi kiritilgan deb hisoblab, berilgan M nuqta uchun markazi koordinata boshida
bo'lgan va radiusi P+[OM] ga teng bo'lgan sferani qaraymiz. Berilgan M nuqtaning
Oxy tekisligiga proeksiyasini М' bilan, OM vektor va O z o'qi orasidagi burchakni Fi
bilan, OM” vektor va O x o’qi orasidagi burchakni Alfa bilan belgilaymiz.
Burchaklami aniqlashda Fi burchak shunday tanlanadiki, O z o‘qining musbat
yo'nalishi tomonidan qaraganimizda, Ox o’qini OM’ nur bilan ustma-ust tushirish
uchun soat mili yo'nalishiga qarshi yo'nalishda Fi burchakka burish kerak. Yuqorida
aniqlangan Po, Fi,Alfa kattaliklar M nuqtaning sferik koordinatalari deyiladi. Bunga
sabab, fazoning koordinatalari Ro=Const tenglamani qanoatlantiruvchi nuqtalari
to'plami sferani tashkil qiladi. Fazoning har bir nuqtasi radiusi koordinata boshidan
shu nuqtagacha bo'lgan masofaga teng bo'lgan sferada yotadi. Nuqtaning dekart
koordinatalari bilan sferik koordinatalari orasidagi bog'lanish quyidagicha bo'ladi:
Odatda fazo nuqtalari bilan ularning sferik koordinatalari orasidagi moslik o'zaro bir
qiymatli bo'lishi uchun chegaralar qo'yiladi. Fazoda sferik koordinatalar sistemasini
kiritganimizda fazo markazi bitta nuqtada bo'lgan sferalarga ajraladi. Agar nuqtaning
sferik koordinatalari Ro,Fi,alfa bo'lsa, u yotgan sferaning radiusi Ro ga teng boiadi.
Bu masofa nuqtadan koordinatalar boshigacha bo'lgan masofaga tengdir. Nuqta Ro
radiusli sferada yotgan bo'lsa, Fi va Alfa burchaklar uning sferadagi vaziyatini
aniqlaydi.
Ishlab chiqarish va texnologik jarayonlar

|
Ishlab chiqarish va texnologik jarayonlar
|
bet | 2/6 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 57,25 Kb. | | #253580 |
Ishlab chiqarish va texnologik jarayonlar.
Ishlab chiqarish jarayoniga materiallar va yarim tayyor mashinalari (mahsulotlar) ishlab chiqarish uchun amalga oshiriladi individual jarayonlar majmuini anglatadi.
Ishlab chiqarish jarayoni nafaqat asosiy, ya'ni to'g'ridan-to'g'ri qismlarni ishlab chiqarish va ulardan yig'ish bilan bog'liq bo'lgan mashinalar, jarayonlar, shuningdek, ishlab chiqarish imkoniyatini ta'minlaydigan barcha yordamchi (masalan, materiallar va qismlarni keltirish, qismlarni nazorat qilish, qurilmalar va asboblarni ishlab chiqarish, charxlash va h.k.) jarayonlarni qamrab olgan.
Texnologik jarayon deb belgilangan texnik talablarga muvofiq bir qismini yoki mahsulotni ishlab chiqarish uchun shakli, hajmi, moddiy yoki yarim mahsulot xususiyatlari izchil o'zgarishi ataladi.
Texnologik ishlov berish jarayoni butun mashinaning umumiy ishlab chiqarish jarayonining bir qismidir.
Ishlab chiqarish jarayoni quyidagi bosqichlarga bo'linadi:
ish qismlarini ishlab chiqarish — to'qimalarni quyish, zarb qilish, shtamplash yoki dastlabki ishlov berish;
oxirgi o'lchamlari va shakllari bo'lgan qismlarni olish uchun metall kesish mashinalarida ishchi qismlariga ishlov berish;
komponentlar va agregatlarni (yoki mexanizmlarni) :
yig'ish, ya'ni alohida qismlarni birliklar va birliklarga ulash (mexanizmlar);
birlik (individual) ishlab chiqarishda montaj vaqtida ishlab chiqarish joyiga ishlov berish va ehtiyot qismlarni moslashtirish
ketma-ket ishlab chiqarishda bu ishlar kichik hajmda amalga oshiriladi va massa/katta hajmli ishlab chiqarishda — ular qo'llanilmaydi,
butun mashinaning yakuniy yig'ilishi;
mashinani tartibga solish va sinovdan o'tkazish;
mahsulotni bo’yash va bezash.
Mahsulotni bo’yash va bezash jarayoni turli bosqichlarida amalga bir necha operatsiyalar iborat: masalan, elektro forez, primer va to'qimalarining birinchi katlam bo’yash, qismlarni bo’yash, butun mashina yakuniy binoni.)
Ishlab chiqarish jarayonining har bir bosqichida, bu texnologik bosqich sifatida alohida operatsiyalar, tayyor mashina (mahsulot) to'g'ri sifatini ta'minlash uchun jarayonining bu bosqichida ishlab chiqarilgan buyumlar uchun texnik shartlar asosida ehtiyot qismlarning sifatli bo’lib ishlab chiqarish nazorat qilinadi.
Texnologik ishlov berish jarayoni qismlarga mo'ljallangan va eng oqilona va iqtisodiy samarali ishlov berish usullari orqali batafsil talablar (sirtlarni aniqligi va tozaligi, oklar va sirtlarni o'zaro to’g’ri joylashtirish, konturlarning to'g'riligi va boshqalar) o'rnatilgan mashinaning to'g'ri ishlashini ta'minlaydigan tarzda amalga oshirilishi kerak.
Dasturiy ta'minot bilan ishlaydigan mashinalarda ishlash xususiyatlari. Texnologik hujjatlar: operatsion xaritalar, eskizlar, marshrut jarayoni.
|
| |
Ózbekstan respublikasì sanlì texnologiyalar wàzirligi muhammed al-xorezmiy atíndaǵÍ tashkent informaciyalìq texnologiyalarì universiteti nókis filiali telekommunikaciya texnologiyalarí HÁm kásiplik tálim fakulteti

|
Ózbekstan respublikasì sanlì texnologiyalar wàzirligi muhammed al-xorezmiy atíndaǵÍ tashkent informaciyalìq texnologiyalarì universiteti nókis filiali telekommunikaciya texnologiyalarí HÁm kásiplik tálim fakulteti
|
Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 13,49 Kb. | | #148183 |
Bog'liq Ozbetinshe jumis titul
ÓZBEKSTAN RESPUBLIKASÌ SANLÌ TEXNOLOGIYALAR WÀZIRLIGI
MUHAMMED AL-XOREZMIY ATÍNDAǴÍ TASHKENT INFORMACIYALÌQ TEXNOLOGIYALARÌ UNIVERSITETI NÓKIS FILIALI
TELEKOMMUNIKACIYA TEXNOLOGIYALARÍ HÁM KÁSIPLIK TÁLIM FAKULTETI
ÓZBEK TILI HÀM SHET TILLERI KAFEDRASÌ
Sırtqı bólim Telekommunikaciya texnologiyaları baǵdarı
1-kurs studenti Davletmuratov Sultannıń
Akademiyalıq jazıw páninen
ÓZBETINSHE JUMÍSÍ
TEMA: BUL DÚNYANIŃ KÓRKI – ADAM BALASI
TAPSÍRǴAN: _________ S. DAVLETMURATOV
QABÍLLAǴAN: __________ U.JAKSIMOVA
NÓKIS - 2024 jıl
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ózbekstan respublikasì sanlì texnologiyalar wàzirligi muhammed al-xorezmiy atíndaǵÍ tashkent informaciyalìq texnologiyalarì universiteti nókis filiali telekommunikaciya texnologiyalarí HÁm kásiplik tálim fakulteti
|
Учебно-методический комплекс

Министерство высшего образования, науки и инновации республики узбекистан
Учебно-методический комплекс
302,15 Kb.
2
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
2-маъруза тжмоа-2020

|
2-маъруза тжмоа-2020
|
Sana | 08.12.2023 | Hajmi | 492,93 Kb. | | #113831 |
Bog'liq 2-маъруза ТЖМОА-2020
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS
TA’LIM VAZIRLIGI
TOSHKENT KIMYO-TEXNOLOGIYA INSTITUTI
«TEXNOLOGIK JARAYONLARNI MODELLASHTRISH VA OPTIMALLASHTIRISH ASOSLARI»
FANIDAN
2-ma’ruza
FANNING PREDMETI VA USLUBLARI
Toshkent-2020
2-MA’RUZA.
FANNING PREDMETI VA USLUBLARI
Reja
- Matematik modellashtirish masalasini umumiy qо‘yilishi. Modellashtirish – bilish usuli sifatida. Farazlar tizimi tushunchasi. Modellashtirishning falsafiy masalalari.
- Fizik va matematik modellashtirish.
- Matematik model, matematik modellashtirishning texnik va dasturiy ta’minoti tushunchalari. Matematik modellashtirishning tipik masalalari.
Modellashtirish yordamida masalani yechish tartibining sxemasi
Matematik modellashtirish masalasini umumiy qо‘yilishi. Modellashtirish – bilish usuli sifatida. Farazlar tizimi tushunchasi. Modellashtirishning falsafiy masalalari.
GIPOTEZA
Gipoteza ehtimoliy bilim, tushuntirish va tushunishdir
Yetarli ma’lumotga ega bо‘lmagan izohning variantidir
O‘rganilayotgan obyektning sabab-oqibat munosabatlarini taxminiy tushuntirish
Modelli eksperimentlar uchin xos bо‘lgan asosiy operatsiyalar
Real obyektdan modelga о‘tish modelni qurish
Modelni eksperimental о‘rganish
Tadqiqot davomida olingan natijalarni shu obyektga о‘tkazish
FIZIK MODELLASHTIRISH
Matematik modelni ishlab chiqish bosqichlari
MATEMATIK MODELLASHTIRISH
Matematik model, matematik modellashtirishning texnik va dasturiy ta’minoti tushunchalari. Matematik modellashtirishning tipik masalalari.
Matematik modellashtirishning tipik masalalari
ishlab chiqarish tizimlarini tahlil qilish va loyihalash
aloqa tarmog‘i apparat va protokollariga qо‘yiladigan talablarni aniqlash
turli kompyuter tizimlari uchun apparat va dasturiy ta’minotga qо‘yiladigan talablarni aniqlash
texnologik tizimlarni faoliyatini tahlil qilish va loyihalash
ish yuritish sohasidagi turli jarayonlarni modernizatsiya qilish
zahiralarni boshqarish tizimlarining faoliyat turlarini aniqlash
moliyaviy-iqtisodiy tizimlar tahlil qilish
jihoz va uskunalarning turli tizimlari va ularning moddiy texnik ta’minotga qо‘yilgan talablarini baholash
|
| |
Texnologik jarayonlar tizimlarini rivojlantirishning asosiy qonunlari va yo'nalishlari

|
Texnologik jarayonlar tizimlarini rivojlantirishning asosiy qonunlari va yo'nalishlari
|
bet | 6/6 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 57,25 Kb. | | #253580 |
Texnologik jarayonlar tizimlarini rivojlantirishning asosiy qonunlari va yo'nalishlari
Texnologik jarayonlar tizimlarining rivojlanish naqshlari ularning tarkibiy qismlarining rivojlanishi va tizim elementlari o'rtasidagi aloqalardagi o'zgarishlarning tabiati bilan bog'liq. Shu bilan birga, texnologik jarayonlar tizimlarining rivojlanishining muhim xususiyati tizim elementlarining aloqa turi (parallel yoki ketma-ket) hisoblanadi. Texnologik tizimning inqilobiy (evristik) rivojlanishi uning elementlarining tegishli tarzda tashkil etilgan evolyutsion (ratsionalistik) rivojlanishi orqali amalga oshirilishi mumkin. Texnologik jarayonlar tizimlarini rivojlantirishning evolyutsion va inqilobiy yo'llari o'rtasidagi farq shundaki, ilmiy o'zgarishlar tizimning individual elementlari texnologiyasining darajasini oshiradi va tizimning texnologik qurol-yarog'larining keyingi optimal tarzda tashkil etilishi bu o'zgarishlarning tizim texnologiyasi darajasining cheklangan o'sishi shaklida qo'shimcha ta'sirini amalga oshiradi.
Kompleks, sanoat, sub-sektor darajasida texnologik tizimning evristik rivojlanishi uning elementlarining to'g'ri tashkil etilgan ratsionalistik rivojlanishi bilan amalga oshirilishi mumkin
Foydalanilgan adabiyotlar
Mamurov E.T. “MASHINASOZLIK TEXNOLOGIYASI ASOSLARI” fanidan MA’RUZALAR MATNI. Farg’ona. Far’gona politexnika institute, 2020. 164.
Должиков В.П. (2013) Технологии наукоемких машиностроительных производствю Томск. ТПУ. 2013. [Электронный документ] https://sng1lib.org/book/2915267/4fed62?id=2915267&secret=4fed62 4,2 МБ.
Миранович А.В и др. Технология производства и ремонта селдьскохозяйственных машин. [Электронный документ] https://ppt-online.org/214446
Пашкевич М.Ф. Технология машиностроения [Электронный документ] https://ppt-online.org/98155
|
| |
Gidroizolyatsiya - 14 – Ma’ruza. Himoya qoplamalarini barpo etish texnologiyasi. Ma’ruza rejasi

15.3- rasm Tom nishabligining tom qoplamasi materialiga bog’liqlik grafagi
1-taxtachalar; 2-cherepitsa, asbesttsement varaqlar; 3-to’rt qatlamli o’rama materialli tom
qoplamasi; 4-uch qatlamli o’rama materialli tom qoplamasi; 5-himoya qatlamisiz tom
qoplamasi; 6-ikki qatlamli o’rama materialli tom qoplamasi;
7-unifikatsiyalangan to’lqinsimon asbesttsement varaqlar; 8-cherepitsa;
9-kuchaytirilgan profilli asbesttsement varaqlar; 10-po’lat varaq;
11-oddiy profilli asbesttsement varaqlar.
Tom nishabligi 2,5% gacha bo’lganda
o’rama materiallar to’rt qatlam qilib,
foydalaniladigan tomlarda besh qatlam qilib olinadi. Tom to’shamasi sirtida 20mm
qalinlikda
antiseptik mastikali himoya qatlami hosil qilinadi. Tom nishabligi 2,5...10% bo’lganda o’rama
materiallar uch qatlam qilib to’shaladi. Tom qiyaligiga bog’liq ravishda tom qoplamasi ikki
qatlamli va xatto bir qatlamli ham bo’lishi mumkin.
Eriydigan qatlamli o’rama materiallar tom nishabligi 0...1,5% bo’lganda uch qatlam,
nishablik 2% bo’lganda ikki qatlam qilib olinadi. Bunda ostki qatlam uchun changsimon sochma
qatlamli
material, ustki qatlam uchun yirik donador sochma qatlamli material ishlatiladi.
Nishablik katta bo’lgan hollarda tom qoplamasini yirik donador sochma qatlamli materialdan bir
qatlam qilib olishga ruxsat etiladi.
SHisha mato bilan simlanadigan
mastikali tom qoplamasi nishablik 2,5% gacha
bo’lganda to’rt qatlamli, 2,5...10% bo’lganda uch qatlamli qilib olinadi. Tom nishabligi 10...25%
bo’lganda ikki qatlam qilib olishga ruxsat etiladi. Bunda tom qoplamasi
sirtida bitumli yoki
bitum-rezinali mastikaga mayda toshlarni sochish yo’li bilan himoya qatlami hosil qilinadi.
Texnosfera zararli omillari

Texnosfera zararli omillari
Texnosfera bu
odamlar tomonidan texnik vositalarning bevosita yoki bilvosita
ta'siri natijasida o'zgartirilgan biosferaning maydoni hisoblanadi. Shu bilan
birgalikda, texnosfera
doimiy ravishda kengayib boradigan tushuncha bo’lib, Yer
yuzining yangi sun'iy qatlamiga berilgan nom sifatida yuritiladi. Bunga misol
tariqasida, yodgorliklar, fabrika, aeroport, ko'cha va ko'priklar, kitob, kiyim,
mashina, kompyuter va uyali telefon kabi jismlar, ya’ni, odamlar tomonidan
yaratilgan barcha narsalardan tashkil topgan murakkab tizimdir. Yer sathining
ushbu sun'iy qatlami, o'z navbatida, insonning sanoat, konchilik va maishiy inson
faoliyati natijasida hosil bo'lgan barcha chiqindilarni, axlatlarni va qoldiqlarni o'z
ichiga oladi. Demak, umuman olganda, biosferaga texnikaning bevosita yoki
bilvosita ta’siri oshgani sari, texnosfera ham kengayib boradi.
Texnosferaning kelib chiqish tarixiga qaraydigan bo’lsak, ilk bora bu
atama 2014
yilda Dyuk Universitetining geologiya va fuqarolik atrof-muhit muhandisligi
bo'yicha mutaxassisi, professor Piter Xaf tomonidan kiritilgan. Xaf uchun
texnosfera, sayyoramizning yangi qatlami mavjudligini belgilaydigan yangi paydo
bo'layotgan global paradigmani tashkil etadi.
Texnosferani tashkil etuvchi asosiy jihatlardan biri bu inson kapitalidir.
Inson kapitali deganda, insoniyat jamiyat taraqqiyoti va farovonligiga hissa
qo'shadigan, ishonch va o'zaro munosabatlarga asoslangan tarmoqlar, normalar va
tashkilotlar majmuasi tushuniladi.
Ijtimoiy va inson kapitali - bu odamlar birgalikda harakat qilish va ijtimoiy
ehtiyojlarni qondirish uchun kelishilgan holda va o'zaro manfaat uchun birlashish
qobiliyatidir.
Aynan inson kapitali va odamlarning hayot sifatini yaxshilashga bo'lgan qiziqish
tufayli butun jamiyat yangi narsalar va bo'shliqlarni barpo etadi va loyihalaydi.
|
«fazoda dekart koordinatalar sistemasi mavzusini o’qitishda interfaol usullar»

1
7
«FAZODA DEKART KOORDINATALAR SISTEMASI
MAVZUSINI O’QITISHDA INTERFAOL USULLAR»
Rashidov Anvarjon Sharipovich, Shuxratova Durdona Furqat qizi
444
«MATEMATIKA DARSLARIDA INTERFAOL METODLARDAN
FOYDALANIB KOMPLEKS SONDAN KVADRAT ILDIZ
CHIQARISH MAVZUSINI O‘QITISH»
Rashidov Anvarjon Sharipovich, Shukurullayeva Mohinur
Fazliddin qizi
456
«SODDA IRRATSIONAL TENGSIZLIKLARNI YECHISH
USULLARI»
Rashidov Anvarjon Sharipovich, Hikmatova Maftuna Hoshim qizi
468
«SILINDRNING HAJMI MAVZUSINI O’QITISHDA INTERFAOL
METODLAR»
Rashidov Anvarjon Sharipovich, Xoliqova Xolniso Xolis qizi
481
«KO’PYOQLAR VA ULARNING SODDA KESIMLARINI
YASASH MAVZUSINI INTERFAOL METODLAR YORDAMIDA
O‘QITISH»
Rashidov Anvarjon Sharipovich, Nurilloyeva Hilola Ismat qizi
494
«FeBO3 ва FeB03:Mg МАГНИТ СТРУКТУРАСИНИ
ЎРГАНИШ»
Файзиев Шахобиддин Шавкатович
508
«O‘QUVCHILARNI KASBGA YO‘NALTIRISHNING TIZIMLI
BOSQICHLARINI AMALGA OSHIRISH TEXNOLOGIYALARI»
Rasulova Zilola Durdimurotovna
517
«O‘QUV JARAYONLARINI DIDAKTIK QONUNIYATLAR
ASOSIDA TASHKIL ETISHNING AHAMIYATI»
Rasulova Zilola Durdimurotovna
526
«OʻRTA QIYMAT, MODA, MEDIANA»
Jo’rayeva Nargiza Oltinboyevna, Egamova Mahliyo
535
«KO’PHADNI KO’PAYTUVCHILARGA AJRATISHNING BIR
NECHA USULINI QO’LLASH MAVZUSINI O’QITISHNING
O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI»
Jo’rayeva Nargiza Oltinboyevna, Rafqatova Sitora Umid qizi
548
«MASALALARNI TENGLAMALAR YORDAMIDA YECHISH
METODIKASI»
Jo’rayeva Nargiza Oltinboyevna, Baxshulloyeva Dinara
561
«NATURAL KO’RSATKICHLI DARAJANING ARIFMETIK
ILDIZI VA UNING XOSSALARI»
Jo’rayeva Nargiza Oltinboyevna, Boboqulova Nigora
572
«SONLI KETMA-KETLIKLAR MAVZUSINI O’QITISHNING
O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI»
Jo’rayeva Nargiza Oltinboyevna, Boymurodova Sharofat
584
«LOGARIFM VA UNING ASOSIY XOSSALARI»
Jo’rayeva Nargiza Oltinboyevna, Jumayeva Maqsad A’zambek qizi
596
444
ФИО авторов: Rashidov Anvarjon Sharipovich – BuxDU tayanch doktoranti
Shuxratova Durdona Furqat qizi – BuxDU 3- bosqich talabasi
|
boshlang'ich shakllantirishda chiziqli bo'lmagan ba'zi muammolar, bir qator

bo'lgan ob'ektiv funktsiya; chiziqli tenglamalar yoki tengsizliklar tizimi
ko'rinishidagi cheklovlar; o'zgaruvchilardan negativ bo'lmaganlik talabi.
Ikkilаnish nаzаriyasining ikkinchi аsоsiy tеоrеmаsi
Bеrilgаn mаsаlаning jоiz yechimi
X
*
= (x
1*
, x
2*
,…, x
n*
) vа ikkilangan mаsаlаning jоiz
yechimi
Y
*
= (y
1*
, y
2*
,…, y
n*
) оptimаl bo’lishi uchun quyidаgi shаrtlаrning bаjаrilishi
zаrur vа yеtаrlidir.
Bu shаrtlаrni quyidаgichа tаlqin qilish mumkin: аgаr qo’shmа mаsаlаlаrdаn birining
chеgаrаlоvchi shаrtlаri оptimаl yechimdа qаt’iy tеngsizlikkа аylаnsа, u hоldа ikkinchi
mаsаlаning оptimаl yechimidаgi tеgishli o’zgаruvchi 0 gа tеng bo’lаdi; аgаr birinchi
mаsаlа yechimidаgi nоmа’lum musbаt qiymаtgа egа bo’lsа, u hоldа ikkinchi mаsаlаdа
tеgishli shаrtlаr оptimаl rеjаdа tеnglikkа аylаnаdi.
Bundаn ko’rinаdiki: оptimаl yechimning ikkilаngаn bаhоsi – rеsurslаr tаnqisligi
dаrаjаsining o’lchоvidir. Mаhsulоt ishlаb chiqаrishdа to’lа ishlаtilаdigаn хоm аshyo
«tаnqis (dеfisit) хоm аshyo» dеyilаdi. Bundаy хоm аshyoni оshirib sаrf qilish
kоrхоnаdа mаhsulоt ishlаb chiqаrish dаrаjаsini оshirаdi. Mаhsulоt ishlаb chiqаrishdа
to’lа ishlаtilmаydigаn хоm аshyo «nоtаnqis (kаmyob bo’lmаgаn) хоm аshyo»
hisоblаnаdi. Bundаy хоm аshyolаrni ikkilаngаn bаhоsi nоlgа tеng bo’lаdi. Ulаrning
miqdоrini оshirish ishlаb chiqаrish rеjаsini оshirishgа tа’sir qilmаydi.
LP muammosi umumiy shaklda (ma'lum ma'noda) kanonik (standart) shakldagi

|
LP muammosi umumiy shaklda (ma'lum ma'noda) kanonik (standart) shakldagiBog'liq Sotiboldiyev Muxammadjon(Oliy matemaika mustaqil ish)LP muammosi umumiy shaklda (ma'lum ma'noda) kanonik (standart) shakldagi
LP bilan bog'liq muammolarni kamaytiradi. Bu boshlang'ich muammodan
(umumiy shaklda) yangi LP muammosini (umumiy shaklda) qurishning umumiy
usulining mavjudligini anglatadi, uning har qanday optimal echimi asl
muammoning optimal echimiga aylantiriladi va aksincha.
(Aslida, bu vazifalar o'rtasidagi aloqa yanada yaqinroq). Shunday qilib, biz
umumiy yoki yo'qolgan holda, LP bilan bog'liq muammolarni kanonik yoki
standart ko'rinishda o'rganish imkoniyatiga ega bo'lamiz. Shuni hisobga olgan
holda, keyingi LP bilan bog'liq muammolarimiz asosan kanonik shakldagi
muammolarga bag'ishlanadi.
Chiziqli dasturlash usullari yordamida echiladigan vazifalar doirasi ancha keng.
Masalan,
ishlab chiqarishni rejalashtirishda resurslardan maqbul foydalanish muammosi;
aralashtirish muammosi (mahsulot tarkibini rejalashtirish);
omborlarda saqlash uchun turli xil mahsulotlarning maqbul kombinatsiyasini
topish vazifasi (inventarizatsiyani boshqarish yoki "xalta muammosi");
transport vazifalari (korxona joylashgan joy, tovarlar harakati tahlili)
Chiziqli dasturlash bu matematik dasturlashning eng rivojlangan va keng
qo'llaniladigan qismidir (bundan tashqari, ichiga quyidagilar kiradi: butun,
dinamik, nochiziqli, parametrik dasturlash). Bu quyidagicha izohlanadi:
Ko'p sonli iqtisodiy muammolarning matematik modellari kerakli parametrlarga
nisbatan chiziqli;
Ushbu turdagi vazifalar hozirgi kunda eng ko'p o'rganilgan. Uning uchun ushbu
vazifalar echiladigan maxsus uslublar va tegishli kompyuter dasturlari ishlab
chiqilgan;
Bir qator echimlarni topishda ko'plab chiziqli dasturlash muammolari keng
qo'llaniladi;
|
| |
­­­­ Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay­di­gan asosiy omil nima?

|
Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilaydigan asosiy omil nima?
|
bet | 1/76 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 162,87 Kb. | | #262010 |
Bog'liq Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay di
1 вариант
ISTE’MOL, JAMG‘ARMA VA
INVESTITSIYALAR
1. Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilaydigan asosiy omil nima?
a) milliy daromad;
b) soliqlar darajasi;
c) shaxsiy daromad;
d) foiz stavkasi;
e) ish haqi.
2. Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari o‘rtasidagi nisbatga qanday omil ta’sir ko‘rsatadi?
a) aholi jamg‘argan boyligi darajasi;
b) narxlar darajasi;
c) narxlar, daromadlar va tovarlar taklifi o‘zgarishining kutilishi;
d) iste’molchi qarzlari va soliq stavkalari darajasi;
e) yuqoridagilarning barchasi.
3. Shaxsiy daromad 150000 so‘m bo‘lib uning 130000 so‘mi iste’molga ketsa, iste’molga o‘rtacha moyillik necha foizni tashkil qiladi?
a) 83,5 %;
b) 85,4 %;
c) 87,0 %;
d) 86,6%;
e) 84,0 %.
4. 220000 so‘m shaxsiy daromaddan 5000 so‘m jamg‘arma sifatida ishlatilsa, jamg‘armaga o‘rtacha moyillik necha foizni tashkil qiladi?
a) 25,6 %;
b) 26,0 %;
c) 24,0%;
d) 23,0%;
e) 22,7 %.
5. Quyidagilardan qaysi biri investitsiyalarning ichki manbai hisoblanadi?
a) aksiyalarni sotishdan olingan mablag‘lar;
b) obligatsiya zayomlari, bank kreditlari;
c) foyda, amortizatsiya ajratmalari;
d) byudjet mablag‘lari;
e) homiylar mablag‘lari.
6. Quyidagilardan qaysi biri investitsion faollik haqida xulosa chiqarish imkonini beradi?
a) investitsiyalarning tarmoq tuzilishi;
b) real investitsiyalar darajasining o‘zgarishi;
c) investitsiyalarning takror ishlab chiqarish tuzilishi;
d) investitsiyalarning texnologik tuzilishi;
e) investitsiyalarning hududiy tuzilishi.
7. Investitsiyalar darajasini belgilaydigan asosiy omil nima?
a) investitsiyalardan kutilayotgan sof foyda normasi;
b) bank foiz stavkasi;
c) sof foyda normasi va foizning nominal stavkasi;
d) sof foyda normasi va foizning real stavkasi;
e) sof foyda miqdori.
|
| |
Silindrik va sferik koordinatalar

Chiziqli dasturlash iqtisodiy muammolarni echishda, masalan, boshqaruv va ishlab
chiqarishni rejalashtirishda ishlatiladi; uskunalarni kemalarga, ustaxonalarga optimal
joylashtirishni aniqlash vazifalarida; yuklarni tashishning optimal rejasini aniqlash
vazifalarida (transport vazifasi); ramkalarni optimal taqsimlash muammolarida va
boshqalar.
Chiziqli dasturlash (СhD) muammosi, yuqorida aytib o'tilganidek, chiziqli
funktsiyaning minimal yoki maksimal qiymatini chiziqli cheklovlar ostida topishdir.
Texnologik jarayonlar timlarini ilmiy-texnik rivojlanishi

|
Texnologik jarayonlar timlarini ilmiy-texnik rivojlanishi
|
bet | 3/6 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 57,25 Kb. | | #253580 |
Texnologik jarayonlar timlarini ilmiy-texnik rivojlanishi.
Ishlab chiqarishning ilmiy-texnik rivojlanishi bevosita amalga oshiriladigan ishlab chiqarish tizimining bir qismi sifatida texnologik jarayonni tanlash ushbu rivojlanishning ob'ektiv qonunlarini topish uchun old shartlarni yaratadi.
Keyingi qadam-bu rivojlanish uchun mumkin bo'lgan variantlarni tahlil qilish, ratsionalistik yoki evristik, bu rivojlanish qonunlarini aniqlash.
Ratsionalistik turdagi texnik echimlar texnologik jarayonning ushbu variantining texnik-iqtisodiy xususiyatlarini tavsiflovchi quyidagi xususiyatlarga ega:
1) ishlab chiqarish birligiga tirik mehnat xarajatlarining ulushini kamaytirish orqali mehnat unumdorligini oshirish;
2) mehnat unumdorligini oshirish uchun ishlab chiqarish birligiga sarflangan o'tgan mehnatning o'sishi;
3) texnologik jarayonning rivojlanishi bilan ratsionalistik qarorlarning samaradorligini pasaytirish;
4) ratsionalistik turdagi texnik echimlarning vaqt va samaradorligi cheklangan.
Shunday qilib, texnologik jarayonning ratsionalistik rivojlanish qonunini shakllantirish mumkin:
texnologik jarayonning ratsionalistik rivojlanishi jarayonida texnologik jarayonda sarflangan tirik mehnatning to'g'ridan-to'g'ri almashtirilishi, mexanizmlarda ishlaydigan mehnat, ya'ni o'tgan ishga almashtiriladi
mehnat unumdorligining har bir keyingi o'sishi jami mehnat unumdorligining o'sish birligi uchun o'tgan mehnatning barcha xarajatlarini talab qiladi.
Agar texnologik jarayonda o'tgan mehnatning yillik xarajatlarini bir yil ichida Fm (m.so’m) deb belgilasak, unda asbob-uskunalar narxi va texnologik jarayonda boshqa barcha yillik xarajatlarni yillik amortizatsiya yig'indisi deb hisoblash mumkin(mehnat xarajatlari bundan mustasno).
Agar ushbu xarajatlarni bitta xodimga bog'lasak, ushbu texnologik jarayonda ishlaydigan bir kishi tomonidan ish uchun o'tkaziladigan o'tmishdagi ishlarning sonini ko'rsatadigan o'ziga xos xususiyatni olamiz. Bu texnologik qurol-yarog Y "texnologik mehnat qurollari" parametri sifatida ushbu jarayonda ishlaydigan bir kishining ishi uchun olib borilgan o'tmishdagi mehnat miqdorini ko'rsatadi.
|
| |
Министерство цифровых технологий республики узбекистан каршинский филиал ташкентского университета информационных технологий имени мухаммада аль-хорезми

|
Министерство цифровых технологий республики узбекистан каршинский филиал ташкентского университета информационных технологий имени мухаммада аль-хорезмиBog'liq DASTURLASH A I 5 М.ШОДМОНОВ
МИНИСТЕРСТВО ЦИФРОВЫХ ТЕХНОЛОГИЙ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН
КАРШИНСКИЙ ФИЛИАЛ ТАШКЕНТСКОГО УНИВЕРСИТЕТА ИНФОРМАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ ИМЕНИ МУХАММАДА АЛЬ-ХОРЕЗМИ
"ФАКУЛЬТЕТ ТЕЛЕКОММУНИКАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ" НАПРАВЛЕНИЕ ТЕЛЕКОММУНИКАЦИОННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ 2 ЭТАП " ТТ " -15-22 (С)(Р) ГРУППА СТУДЕНТ ПОДГОТОВИЛ ПО ДИСЦИПЛИНАМ ПРОГРАММИРОВАНИЯ
5-ПРАКТИЧЕСКАЯ РАБОТА
ПРЕДСТАВИЛ: М.ШОДМОНОВ
ПОЛУЧИЛ: Д ж.ЗОХИДОВ
9.1- formada a[N][M] massiv elementlarini [N; M] oraliqdagi tasodifiy sonlar bilan to‘ldiring. N va M ni TextBox komponetasi yordamida kiriting.
Elementining qiymatini bir vaqtda 5 ga va 3 ga qoldiqsiz bo‘linadiganlariningsoni 2- formaning label komponentasida chiqaring va
ularni yig‘indisini 3- formaning label komponentasida chiqaring
#include #include #include #include
using namespace std; int main()
{
int n, m;
cout << "N ni kiriting: "; cin >> n;
cout << "M ni kiriting: "; cin >> m;
int a[n][m];
int count5 = 0, count3 = 0, sum = 0; srand(time(0));
for(int i=0; ia[i][j] = rand() % 100 + 1;
if(a[i][j] % 5 == 0 && a[i][j] % 3 != 0) count5++;
else if(a[i][j] % 3 == 0 && a[i][j] % 5 != 0) count3++;
sum += a[i][j];
cout << a[i][j] << " ";
}
cout << endl;
}
cout << "5 ga, lekin 3 ga qoldiqsiz bo’linadigan sonlar: " << count5 << endl; cout << "3 ga, lekin 5 ga qoldiqsiz bo’linadigan sonlar: " << count3 << endl; cout << "Massivning yig'indisi: " << sum << endl;
return 0;}
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Министерство цифровых технологий республики узбекистан каршинский филиал ташкентского университета информационных технологий имени мухаммада аль-хорезми
|
Firmaning ishlab chiqarish xarajatlari

|
Firmaning ishlab chiqarish xarajatlari
|
bet | 9/13 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 27,55 Kb. | | #146040 |
Bog'liq Fanidan umumiy savolnoma-fayllar.org99. Firmaning ishlab chiqarish xarajatlari. O’zgarmas xarajatlar, o’zgaruvchan xarajatlar, umumiy xarajatlar, o’rtacha xarajatlar, chekli xarajatlar.
100. Iste’molchini bozordagi harakatini byudjet chegarasi yordamida taxlil qilish. Iste’molchi byudjeti, byudjet chegarasi, tovar narxlarining o’zgarishi, iste’molchi daromadini o’zgarishi.
101. Naflik va chekli naflik, chekli naflikni kamayish konuni. Naflik, umumiy naflik, chekli naflik, chekli naflikni kamayish konuni.
102. Befarqlik egri chizig’i va tovarlarni chekli almashtirish normasi (MRS). Befarqlik egri chizig’i tushunchasi, chekli almashtirish normasi, befarqlik egri chiziqlar kartasi, xususiyatlari.
103. Daromadga bog’liq elastiklik koeffitsentiga ko’ra tovarlarni kategoriyalarga bo’lish. Normal tovar, oliy kategoriyali tovar, kundalik tovar, past kategoriyali tovar.
104. Firmaning qisqa muddatli oraliqdagi xarajatlari. Firmaning qisqa muddatli oraliqdagi faoliyati, o’zgarmas xarajatlar, o’zgaruvchan xarajatlar, umumiy xarajatlar, chekli xarajatlar.
105. Firmaning uzoq muddatli o’rtacha xarajatlari va firmaning uzoq muddatli muvozanati. Uzoq muddatli o’rtacha xarajat, chekli xarajat, muvozanatlik sharti.
106. Ishlab chiqarish masshtabi samarasiga ko’ra firmaning optimal razmerini aniqlash. Masshtab samarasi, musbat masshtab samarasi, o’rtacha xarajatlarni kamayishi, manfiy masshtab samarasi, o’rtacha xarajatni minimal qiymati, o’rtacha xarajat grafigi.
107. Davlatni iste’molchilarni qo’llab-quvvatlash maqsadida tovarga maksimal narx belgilash va oqibatlari. Muvozanat narx, maksimal narx, bozorda tovar tanqisligi.
108. Davlatni ishlab chiqaruvchilarni kullab-kuvvatlash maksadida tovarga minimal narx o’rnatish va uning oqibatlari. Muvozanat narx, minimal narx, bozorda tovar ortikchaligi.
109. Mukammal raqobatlashgan bozor va raqobatlashuvchi firma mahsulotiga talab. Mukammal raqobatlashgan bozor shartlari, raqobatlashuvchi firma, absolyut elastik talab chizig’i.
|
| |
Proceedings of International Conference on Educational Discoveries and Humanities Hosted online from Plano, Texas, usa. Date

Proceedings of International Conference on Educational Discoveries and Humanities
Hosted online from Plano, Texas, USA.
Date:
1
st
March, 2023
ISSN: 2835-3196
Website:
econferenceseries.com
50 |
P a g e
O'QUVCHILAR BILIMINI NAZORAT QILISH VA BAHOLASHDA
KO'RGAZMALI STEND VA QURILMALARDAN FOYDALANISH
To‘rayev Raxmatillo Siroj o‘g‘li
Buxoro pedagogika instituti ta'lim tarbiya nazariyasi
va texnologik ta'lim fakulteti magistranti
Annotatsiya:
Ushbu maqolada o’quvchilar bilimini baholashga zamonaviy yondashuvlarning
mohiyati va mazmuni shuningdek, formativ va summativ baholashning asosiy
farqlari bayon etilgan.
Kalit so‘zlar:
formativ baholash, testlar, viktorinalar, og’zaki savollar, diagnostik
baholash, summativ baholash.
Abstract:
In this article, the essence and content of modern approaches to the assessment of
student’s knowledge, as well as the main differences in the formative and summative
evaluation, are described.
Keywords:
formative evaluation, tests, quizzes, oral questions, diagnostic
evaluation, summative evaluation.
KIRISH
Bugungi kunda jamiyatimizning barcha sohalarida o’zgarishlar, jahon standartlariga
javob berish uchun jadal rivojlanishlar yuz bermoqda. Jumladan ta’lim tizimida
ham. Davlatimiz rahbari tomonidan 2021 yil 24 dekabrda oliy ta’lim tizimini tub
ijobiy o’zgarishlarga olib keladigan oliy ta’lim muassasalariga moliyaviy, akademik
va tashkiliy boshqaruvda mustaqillik berish borasida ikkita tarixiy qaror imzolandi.
Bu esa o’z navbatida, oliy ta’lim muassasalari boshqaruvida yangicha tizim asosida
yondashuvni talab etadi.
Baholash ta’lim jarayonining muhim qismi hisoblanadi. Ta’lim sifatini hamda
o’quvchilarni bilim darajalarini doimiy ravishda nazorat qilib borish ta’lim
jarayoniga muhim yangiliklar kiritishga asos bo’ladi. Bugungi kunda yangi tizim
|
Sirtqi ta’lim bo’limi boshlig’i - Министерство высшего образования, науки и инновации республики узбекистан

|
Министерство высшего образования, науки и инновации республики узбекистанBog'liq ОБЛОЖКА ОМКSirtqi ta’lim bo’limi boshlig’i
________________ M.Nasirov
2024-yil “____” _________
G umanitar va ijtimoiy fanlarni masafodan o’qitish kafedrasi
“TARBIYAVIY ISHLARNI TASHKIL ETISH METODIKASI”
FANIDAN O‘QUV USLUBIY MAJMUA
(bakalavr ta’lim yo‘nalishi 4-kurs uchun)
Bilim sohasi:
Ta’lim sohasi:
Ta’lim yo`nalishi:
|
100000 –
110000 –
60110200-
|
Gumanitar
Pеdagogika
Maktabgacha ta’lim
|
Nukus – 2024-25
ӨЗБЕКСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЖОҒАРЫ БІЛІМ, ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ИННОВАЦИЯЛАР МИНИСТРЛІГІ
Әжiнияз атындағы нөкiС мемлекеттiк
педагогикалыҚ институты
«Бекiтемiн»
Сыртқы тәлiм бөлiм бастығы
____________M. Насыров
“___”___________2023 жыл
Tiл өсiру әдістемесі
ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕН
(2-курстар үшін)
Бiлiм тарауы: 100000- Гуманитар
Тәлiм тарауы: 110000-Педагогика
Тәлім бағдары: 60110200-Мектепке дейінгі тәлім бағдары
Нөкіс – 2023-24
Оқу-әдістемелік кешен
МАЗМҰНЫ
№
|
Құрамы
|
беттер
|
1.
|
Оқу материалдары
|
|
1.1
|
Дәріс материалдары
|
|
1.2
|
Семинар сабақтарына арналған материалдар
|
|
1.3
|
Практикалық сабаққа арналған материалдар
|
|
2.
|
Өзіндік жұмыс
|
|
3.
|
Глоссарий
|
|
4.
|
Қосымшалар
|
|
4.1
|
Бағдарлама үлгісі
|
|
4.2
|
Жұмыс бағдарламасы
|
|
4.3
|
Үлестірмелі материалдар
|
|
4.4
|
Тестлер
|
|
4.5
|
Бағалау критерийлері
|
|
4.6.
|
Қосымша материалдар
|
|
ÖZBEKISTAN RESPUBLIKASY ÝOKARY BILIM ,YLYM WE INNOWASIÝALAR MINISTRLIGI
AJINIÝAZ ADYNDAKY NÖKÜS DÖWLET PEDAGOGIKA INSTITUTI
“Tassyklaýaryn”
_________________
Sırtqı bilim bölüminiň müdiri
M. Nasirow
2023- yil « »_________
Gumanitar we jemgyýetçilik ylymlaryny aralıqdan öwrenmek
“NUTK ÖSDÜRMEK METODIKASY
DERSI BOÝUNÇA”
Ylym öwretmegiň usulyýeti
(bakalawr biliminiň 2-nji kursy üçin)
Bilim ugry:
Bilim pudagy:
Talimiň ugry:
|
100000 –
110000 –
60110200 –
|
Gumanitar
Pedagogika
Mekdebe çenli bilim
|
Nukus – 2023-2024
Bilim usulyýet toplumy
Mazmuny
№
|
Mazmuny
|
Bet
|
1.
|
Okuw materiallary
|
|
1.1
|
Leksiýa materiallary
|
|
1.2
|
Seminar sapaklary üçin materiallar
|
|
1.3
|
Amaly okuw üçin materiallar
|
|
2.
|
Garaşsyz iş
|
|
3.
|
Sözlük
|
|
4.
|
Goýmalar
|
|
4.1
|
Ylmyň nusgasy
|
|
4.2
|
Işleýän ylym programmasy
|
|
4.3
|
Gollanmalar
|
|
4.4
|
Synaglar
|
|
4.5
|
Bahalandyrmagyň ölçegleri
|
|
4.6.
|
Goşmaça materiallar
|
|
|
| |
Mavzu: III guruh elementlari

|
Mavzu: III guruh elementlari
|
bet | 1/7 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 229,5 Kb. | | #111389 |
Bog'liq Faza,komponent
Mavzu:III guruh elementlari
Вor elementini — 1808-yilda L.Tonar va Gey — Lyussak tomonidan Bor elementi kashf etiladi. Ular В2Оз ga kaliy metali ta’sir ettirib oladi. Bor nomi uning minerali "Bura" nomidan olingan. A1 - 1782-yilda Lavuaz’e achchiqtoshga ishqor ta’sir ettirib, hosil boigan moddani nomaium bo’lgan elementning oksidi deb ataydi. Alyuminiy so‘zi "alyumen" so‘zidan olingan bo’lib "achchiq tosh" ma’nosini anglatadi. Alyuminiy metali avvallari qimmatbaxo boigan. Ga — 1875-yilda Lekoyode bua bodron tomonidan galliy elementi kashf etiladi. Uning nomi olim vatani xurmati uchun Fransiyaning eski nomi "Galliya" nomiga qo'yilgan. In - 1863-yilda F.Reyx va Rixter tomonidan spektral analiz yo’li bilan indiy elementi kashf etiladi. U indigo bo‘yog‘i nomidan olingan boiib, spektrda 2 ta tiniq ko‘k chiziqlar hosil bo’ladi. Ti - 1861-yilda U.Kruks tomonidan spektral analiz yo’li bilan talliy elementi kashf etildi. Spektrda tiniq yashil chiziqlaming hosil bo’lishiga qarab element nomlangan. Uning nomi "yashil novda" ma’nosini bildiradi. Bu guruhcha elementlariga B, Al, Ga, In, Ti kiradi. Tashqi elektron qavatida 2 ta s va 1 p elektronlar bo’ladi. В va Al, Ga, In uchun xarakterli oksidlanish darajasi +3 lekin In da +1, +2 darajali birikmalari ham uchraydi. Talliy uchun +1 va +3 oksidlanish darajasi xarakterli. Tabiatd a tarqalishi. Alyuminiy yer qobig‘ida keng tarqalgan bo‘!ib, uning massa ulushi 8,13% ga teng. U kaolin, dala shpati, korund, kriolit minerallari xolida uchraydi. B, Ga, In, T1 yer qobig‘ida kamroq tarqalgan elementlar bo‘lib, Bor kalsiy va magniy tuzlari tarkibida uchraydi. Buloq suvlarida H3BO3 ham uchraydi. Ga guruhchasi elementlari tarqoq elementlar hisoblanib, polimetallurgik sulfid rudalarining tarkibida uchraydi. Angrenda alyuminiyning minerali - kaolinitning katta zaxirasi jamlangan. Undan alyuminiy ishlab chiqarish imkoniyati kattadir. Olmaliq rux zavodida qimmatbaxo metall indiy ishlab chiqariladi. Surxondaryo viloyatining Xondiza konlarida qo‘rg‘oshin rux bilan birga ishla chiqarish uchun yetarli miqdorda indiy uchraydi.
Olinishi. Bor — magniotermik usulda olinadi. 3B2O3 + 3Mg → 6B + 3MgO
Alyuminiy dastawal 1827-yilda F.Veyler tomonidan quyidagicha olingan:
AICI3 + 3K → A1 + 3KC1
Hozirgi vaqtda hamma ishlab chiqariladigan alyuminiy elektroliz usulida olinadi. Alyuminiyni elektroliz usulida olish uchun boksit (A12O 3 * nH2O ) ga kriolit (Na3AlF6) qo'shib, suyuqlantirilib elektroliz qilinadi. A12O3 ning suyuqlanish haroratsi 2072°C da suyuqlantiriladi. Suyuqlanmani elektrolizida quyidagi jarayonlar sodir bo‘ladi:
|
| |
CNatLanguageRestriction - [ms-wsp]: Windows Search Protocol Intellectual Property Rights Notice for Open Specifications...

|
[ms-wsp]: Windows Search Protocol Intellectual Property Rights Notice for Open Specifications Documentation
|
bet | 9/28 | Sana | 25.03.2020 | Hajmi | 349,46 Kb. | | #8793 |
CNatLanguageRestriction
The CNatLanguageRestriction structure contains a natural language query match for a property. Natural language simply means that the string has no formal meaning. The GSS is free to match on the string in a variety of ways. It can drop words, add alternate forms, or make no changes.
0
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
1
0
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
2
0
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
3
0
|
1
|
_Property (variable)
|
...
|
_padding_cc (variable)
|
...
|
Cc
|
_pwcsPhrase (variable)
|
...
|
_padding_lcid (variable)
|
...
|
Lcid
|
_Property (variable): A CFullPropSpec structure. This field indicates the property on which to perform the match operation.
_padding_cc (variable): This field MUST be 0 to 3 bytes in length. The length of this field MUST be such that the following field begins at an offset that is a multiple of 4 bytes from the beginning of the message that contains this structure. If this field is present (that is, length nonzero), the value it contains is arbitrary. The content of this field MUST be ignored by the receiver.
Cc (4 bytes): A 32-bit unsigned integer. The number of characters in the _pwcsPhrase field.
_pwcsPhrase (variable): A non-null-terminated Unicode string containing the text to search for within the specific property. MUST NOT be empty. The Cc field contains the length of the string.
_padding_lcid (variable): This field MUST be 0 to 3 bytes in length. The length of this field MUST be such that the following field begins at an offset that is a multiple of 4 bytes from the beginning of the message that contains this structure. If this field is present (that is, length nonzero), the value it contains is arbitrary. The content of this field MUST be ignored by the receiver.
Lcid (4 bytes): A 32-bit unsigned integer indicating the locale of _pwcsPhrase, as specified in [MS-LCID].
CNodeRestriction
The CNodeRestriction structure contains an array of command tree restriction nodes for constraining the results of a query.
0
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
1
0
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
2
0
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
3
0
|
1
|
_cNode
|
_paNode (variable)
|
...
|
_cNode (4 bytes): A 32-bit unsigned integer specifying the number of CRestriction structures contained in the _paNode field.
_paNode (variable): An array of CRestriction structures. Structures in the array MUST be separated by 0 to 3 padding bytes such that each structure begins at an offset that is a multiple of 4 bytes from the beginning of the message that contains this array. If padding bytes are present, the value they contain is arbitrary. The content of the padding bytes MUST be ignored by the receiver.
|
| |