Robotlarning yuritmalari

|
Robotlarning yuritmalari
|
bet | 1/5 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 176,23 Kb. | | #237753 |
Bog'liq Robotlarning yuritmalari
ROBOTLARNING YURITMALARI
Reja:
1. Sanoat roboti tuzilishi, ishlashi va vazifasi.
2. Sanoat robotlari turlari.
3. Sanoat roboti ko’chish koordinatalari turlari.
4. Sanoat robotlari yuritmalari.
Sanoat roboti tuzilishi, ishlashi va vazifasi
Robot nima? Oddiy qilib aytganda, robot (chex tilidan “robota” – majburiy mehnat) — bu insonning jismoniy va aqliy faoliyati bilan bog’liq operatsiyalarni bajarishi mumkin bo’lgan kibernetik tizim. Robot tarkibiga mexanik tuzilmani boshqaruvchi, shuningdek robotni tashqi muhit (uskunalar va foydalanuvchi) bilan bog’laydigan dasturlashtiriladigan boshqaruv tizimi kiradi.
Robot va unga tegishli tushunchalarning aniqroq ta’rifi: Robot – bu ikki yoki undan ortiq o’qlar bo’ylab dasturlash mumkin bo’lgan, ma’lum darajadagi avtonomiyaga ega, ish muhitida harakatlanadigan va vazifalarni bajaradigan harakatlanuvchi mexanizm. Bu erda “avtonomiya – bu mahsulotning hozirgi holati va inson aralashuvisiz ma’lumotlarni o’qish xususiyatlariga asoslangan holda vazifalarni maqsadga muvofiq ravishda bajarish qobiliyati”.
Va nihoyat, kengroq ma’noda, zamonaviy robot – bu atrofdagi dunyoni sensorlar (sensorlar, mikrofonlar, kameralar) yordamida idrok etadigan, ma’lum bir dasturni amalga oshirish uchun xulq-atvor modellarini yaratadigan va jismoniy dunyoga u yoki bu tarzda ta’sir o’tkazishga qodir bo’lgan dasturlashtirilgan harakatlarni amalga oshiruvchi mexanizm.
Robotlashtirishning qisqacha tarixi
So’nggi 100 yil ichida robotlar nafaqat rivojlanib, balki bizning kundalik hayotimizning bir qismiga aylandi. “Robot” so’zi 1920 yilda Karl Czapekning sun’iy odamlar haqidagi pyesasi nashr etilgandan so’ng qo’llanila boshlandi. Va bu juda ramziy ma’noga ega, chunki “shovullayotgan” yigirmanchi yillar iqtisodiy o’sish va fan va texnikada yangi kashfiyotlar davri.
Keyingi o’n yilliklarda kibernetika, mexatronika, informatika, elektronika, mexanika kabi turli xil fanlar bo’yicha ajoyib kashfiyotlar amalga oshirildi va robototexnika ularga asoslanadi. 20-asrning 30-yillariga kelib, eng oddiy iboralarni harakatga keltiradigan va talaffuz qila oladigan birinchi androidlar paydo bo’ldi.
Dastlab boshqariladigan manipulyator mexanizmlari 1930-yillarda AQShda ishlab chiqilgan. Genri Fordning avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish liniyasini yaratish bo’yicha ishi turtki bo’ldi. 1930 va 1940-yillarning boshlarida SSSRda qismlarini qayta ishlash uchun avtomatik liniyalar paydo bo’ldi va 1940-yillarning oxirida dunyoda birinchi marta barcha jarayonlarni avtomatlashtirish bilan traktor dvigatellari uchun piston ishlab chiqarildi – xom ashyoni yuklashdan tayyor mahsulotni qadoqlashgacha.
1950 yilda Turing, Computing Machine and Intelligence-da, mashinaning o’ylash xususiyatini aniqlash usulini tavsifladi (Turing testi). 1950-yillarda operator qo’llarining harakatlarini nusxa ko’chiradigan va radioaktiv materiallar bilan ishlay oladigan birinchi mexanik manipulyatorlar paydo bo’ldi. 1956 yilda amerikalik muhandislar Jozef Devol va Jozef Engelberg dunyodagi birinchi “Universal Automation” so’zi bilan qisqartirilgan Unimation kompaniyasini tashkil etishdi va 1960 yillarning boshlarida dunyodagi birinchi sanoat robot General Motors zavodning ishlab chiqarish liniyasida ishlay boshladi.
|
| |