Sql tilining select operatori bilan murakkab so’rovlar yaratish

|
Sql tilining select operatori bilan murakkab so’rovlar yaratish
|
Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 15,94 Kb. | | #256392 |
Bog'liq 4-mavzu. Sql tilining select operatori bilan murakkab so’rovlar yaratish
SQL tilining SELECT operatori bilan murakkab so’rovlar yaratish.
Ko’pgina amaliy masalarni yechishda ma’lum shartlar asosida axborotlarni ajratib olish talab etiladi. Masalan: STUDENT jadvalidan Petrov familiyali talabalarni chiqarish kerak. SELECT surname, same, FROM student WHERE surname=’Petrov’;
Where shartida solishtirish amallari jumladan, =>, <, <=, >=, shuningdek, mantiqiy amallar “and”, “or”, “not” amallari ishlashi mumkin. Ular yordamida murakkab shartlar tuziladi.
Masalan: 3-kurs stipendiya oladigan talabalarni ismi familiyasini chiqaring.
SELECT name, surname FROM student WHERE kurs=3 and stipend>0;
Mantiqiy shartlarni berishda WHERE parametri tarkibida IN, BETWEEN, LIKE, IS NULL amallari ham ishlatiladi. IN, NOT parametrlari ishlatilganda tekshirilayotgan maydon qiymati berilgan ro’yxat bilan solishtiriladi. Bu ro’yxat IN operatori o’ng tomonidan () ichida yoziladi.
Jadvaldan imtihon baholari «4» va «5» baholi talabalar ro’yxatini chiqaring.
SELECT * FROM exam-marks WHERE mark IN (4, 5);
Birorta ham 4 va 5 olmagan talaba haqidagi ma’lumotlar olish uchun NOT IN yoziladi. BETWEEN amali maydon qiymatini berilgan intervalga kirganligini tekshirish uchun ishlatiladi.
30 va 40 soat doirasida o’qitiladigan fanlarni chiqarish so’rovini tuzing.
SELECT* FROM subject WHERE hour BETWEEN 30 AND 40;
BETWEEN amali maydonlar sonli va simvolli bo’lganda ham ishlatiladi.
LIKE amali f-t simvolli toifadagi maydonlar uchun ishlatiladi. Bu amal maydonni satrli matnlarni LIKE dan so’ng ko’rsatilgan qism satr bilan solishtiradi.
Studentlar jadvalida familiyasi «M» xarfi bilan boshlanadigan talaba haqida ma’lumot
chiqaring.
SELECT * FROM student WHERE surname LIKE M%;
% - foiz belgisi shu pozitsiyada ixtiyoriy simvollar ketma-ketligi kelishini anglatadi.
Bu amallarni maydonda o’tkazib yuborilgan qiymatlarni yoki noaniq qiymatlarni topishda ishlatib bo’lmaydi.
Sonli ma’lumotlarni uzunlik o’zgartirish uchun atribut amallardan foydalanamiz. Bunda quyidagi amallar ishlatiladi: «-», «+», «*», «/».
Misol: SELECT surname, name, stipend kurs, (stipend*kurs)/2 FROM student WHERE kurs=4 and stipend > 0;
SQL tilining SELECT operatori.
SELECT (tanlash) SQL tilining eng muhim va ko’p ishlatiladigan operatori hisoblanadi. U ma’lumotlar bazasi jadvalidan axborotlarni tanlab olish uchun mo’ljallangan.
SELECT operatori sodda holda quyidagi ko’rinishda yoziladi.
SELECT [DISTINCT] <atributlar ro’yxati> FROM <jadvallar ro’yxati>
[WHERE <tanlash sharti>] [ORDER BY < atributlar ro’yxati >] [GROUP BY < atributlar ro’yxati >] [HAVING <shart>]
[UNION <ON SELECT operatorli ifoda>];
Bu yerda kvadrat qavslarda yozilgan elementlar har doim ham yozilishi shart emas. SELECT xizmatchi so’zi ma’lumot bazasidan axborotni tanlab olish operatori yozilganini anglatadi. SELECT so’zidan keyin bir-biridan vergul bilan ajratilib so’ralayotgan maydon nomlari (atributlar ro’yxati) yoziladi. SELECT so’rov operatorini zarur xizmatchi so’zi FROM hisoblanadi. FROM so’zidan keyin axborot olinayotgan jadval nomlari bir biridan vergul bilan ajratilib yoziladi.
Masalan: SELECT Name, Surname FROM STUDENT;
SELECT operatorini yaratishdagi birinchi qоidа, SELECT ifоdаsi o‘z ichigа аlbаttа, hech bo’lmaganda bitta, FROM ifоdаsini оlishi kerаk. Qоlgаn ifоdаlаr kerаk hollarda ishlаtilаdi. Ikkinchi qoida, SELECT kalit so’zidan so‘ng chiqarilishi lozim bo’lgan ustunlаr ro‘yхаti ko’rsatilishi lozim. Uchinchi qoida, FROM kalit so’zidan so‘ng so‘rоvni bаjаrish uchun kerakli jаdvаllаr nоmi yozilаdi.
WHERE kalit so’zidan so‘ng kerakli ma’lumotlarni izlаsh shаrti yozilаdi. GROUP BY ifоdаsi guruhlаr asosida nаtijаviy so‘rоvlarni yarаtishgа imkоn berаdi. HAVING ifоdаsi GROUP BY ifodasi bilan birgalikda ishlatilib, unda guruhlаrni qаytаrish shаrti yozilаdi. ORDER BY ifоdаsi natijaviy mа’lumоtlаrni olishda ularni qanday tаrtiblаsh yo‘nаlishini bildiradi. SQL tili muhitidа har bir fоydаlаnuvchi mахsus identifikаtsiyali nоm va murоjaаt identifikаtоrigа (ID) egа bo’ladi.
Mа’lumоtlаr bаzаsigа berilgan buyruq mа’lum fоydаlаnuvchi bilаn yoki bоshqаchа аytgаndа mахsus murоjааt identifikаtоri bilаn bоg‘lаnаdi. SQL mа’lumоtlаr bаzаsidаgi ID ruхsаt – bu fоydаlаnuvchi nоmi vа SQL buyrug’i bilаn bоg‘lаngаn murоjааt identifikаtоrigа ilоvа qiluvchi mахsus kаlit so‘z USER dir.
|
| |