Xorijiy investitsiyalarni sug’urtalash

|
Xorijiy investitsiyalarni sug’urtalash
|
bet | 2/3 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 46 Kb. | | #263305 |
Bog'liq Xorijiy investitsiyalarni sug\'urtalash muammolari (2)2.Xorijiy investitsiyalarni sug’urtalash
0’zbekistonda xorijiy investitsiyalami jalb etishni faollashtirishga katta e’tibor qaratilib, investorlarga ko’maklashish va kafolatlar berish uchun ularga investitsiya, soliq tizimida va bojxona toTovlari sohalarida maTum imtiyozlar, sharoitlar va kafolatlar tizimi shakllantirildi. Bunday tizimning tarkibiy qismi boTgan sug’urtaning shakllantirilishi xorijiy investorlarga siyosiy va tijorat xatarlaridan sug’urta kafolatini taqdim etish imkoniyatini yaratdi.
0’zbekiston hukumati tomonidan sug’urta sohasini rivojlantirishga katta e’tibor berilib, sug’urta bozorini bosqichma-bosqich isloh qilish amalga oshirilmoqda.
Hozirgi paytga kelib, sug’urta faoliyatini tartibga soluvchi amaldagi, umumiy, maxsus qonunchilik hamda qonunga asoslangan va ma’muriy - me’yoriy hujjatlarni o’z ichiga oluvchi qonunchilik tizimi yaratildi. Bunday sug’urtalash huquqiy tizimining mavjudligi respublika sug’urta bozorini rivojlantirishga va takomillashtirishga asos boTdi. SHuni alohida ta’kidlash kerakki, 0’zbekiston Respublikasining sug’urta qonunchiligi 0’zbekiston hududida xorijiy yuridik va jismoniy shaxslarga sug’urta tashkilotlarini tashkil etishda investorlaming nizom sarmoyasida qatnashish ulushini qattiq chegaralashni nazarda tutmaydi.
3.O’zbekiston Respublikasida xalqaro kafolatlarni qo’llash masalalari
Xalqaro kafolatlar tovarlar va kapitallar harakatini uzluksiz va doimiy harakat kilinishi taMninlanishiga xizmat qiladi. Xalqaro kafolatlar import qiluvchilarni sifatsiz tovarlar qabul qilishdan, eksport qiluvchilami esa tovarlar haqini ololmay qolish xavfidan saqlaydi.
Xalqaro kafolatlar xalqaro operatsiyalarning barcha asosiy turlarida qoTlaniladi. Jumladan, bularga:
-xalqaro kreditlar bo’yicha beriladigan kafolatlar;
-eksport-import operatsiyalari bo’yicha beriladigan kafolatlar;
-to’gTi va portfelli investitsiyalar bo’yicha beriladigan kafolatlami kiritish mumkin.
Xalqaro kafolatlar markaziy banklar, tijorat banklari, korporatsiyalar, hukumat va xalqaro tashkilotlar tomonidan beriladi. Xalqaro kafolatlar banklar va boshka kafolat beruvchi tashkilotlar uchun muhim daromad manbai hisoblanadi, ammo bular yuqori riskli operatsiyalar hisoblanadi.
Xalqaro kafolatlarda uchinchi bir tomonning ishtirok etishi shartdir. Aynan mana shu kafolat beruvchi tomonning toTovga layoqatliligi asosiy masala boTib hisoblanadi. Xalqaro kafolatlar xalqaro miqyosda tan olingan sub’ektlar tomonidan beriladi.
Xalqaro kafolatlaming quyidagi asosiy turlari mavjud:
10’g’ri kafolat - bu kafolat beruvchi tomonning bevosita eksport-import operatsiyalari uchun beradigan kafolatidir. Bunda mazkur to’lov bo’yicha majburiyatlarni to’liq o’z zimmasiga oladi. Bunday kafolatlar to’lov talabnomalari bo’yicha hisob-kitoblar, hujjatlashtirilgan akkreditiv bo’yicha hisob- kitoblarda keng qoMlaniladi.
Vositalashgan kafolatlarda kafolat beruvchi o’ziga xos tarzda vositachilik vazifasini o’taydi. Bunday kafolatlar eksport-import operatsiyalarida keng ishlatiladi.
Tasdiqlangan kafolatlar berilgan kafolatlarni tasdiqlash shaklida namoyon boTadi. Masalan, bank o’z mijozi boTgan import qiluvchining toTov majburiyatlari bo’yicha kafolat bergan boTsa, eksport qiluvchining banki ham ushbu kafolatlar bo’yicha majburiyatni o’z zimmasiga oladi. Bu esa mavjud kafolatlami tasdiqlash yoTi bilan amalga oshiriladi.
Xalqaro kafolatlaming yana quyidagi asosiy shakllari ham mavjud:
1 .ToTov bo’yicha berilgan kafolatlar.
2.Sifatli mahsulotlar yetkazib berish bo’yicha berilgan kafolatlar (jarima, qo’shimcha xarajatlar).
|
| |