Katta kishilarda agressiv xulq-atvor

|
Katta kishilarda agressiv xulq-atvor
|
bet | 5/6 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 39,88 Kb. | | #121788 |
Bog'liq 1 Agressiv xulq va uning namoyon bo’lishi Agressiv xulq atvorni3. Katta kishilarda agressiv xulq-atvor
Bochkareva G.P. bolalar va o'smirlardagi tajovuzkor xatti-harakatlarning shakllanishiga hissa qo'shadigan oilalarning turlarini aniqlaydi:
1) ota-onalar nafaqat befarq, balki qo'pol, farzandlariga nisbatan hurmatsizlik qiladigan noqulay hissiy muhitda;
2) uning a'zolari o'rtasida hissiy munosabatlar mavjud bo'lmagan, bolaning ehtiyojlariga befarq munosabatda bo'lgan tashqi farovonligi. Bunday holatlarda bolaning oiladan tashqarida hissiy jihatdan ahamiyatli munosabatlar topishga intilishlari;
3) bolaga ijtimoiy jihatdan kiruvchi ehtiyojlar va qiziqishlarni keltirib chiqaradigan noto'g'ri axloqiy muhit bilan, u axloqsiz hayot tarzida ishtirok etadi.
Baerunas Z.V. deviant harakatlarning paydo bo'lishiga hissa qo'shadigan ta'lim sharoitlari uchun variantlarni aniqlaydi:
1) ongsizlik o'quv jarayoni bola haqida;
2) ta'lim sohasida yuqori darajadagi bosim va hatto zo'ravonlik, odatda, o'smirlik davrida o'z-o'zidan charchagan;
3) bola mustaqilligining o'ziga xosliklaridan kelib chiqadigan shubhalar;
4) ota-onalarning kelishmovchiligi sababli tarbiyalashda tasodifiylik.
Lichko A.E. oiladagi 4 noqulay vaziyatni aniqlab beradi, bolalar va yoshlarning tajovuzkor va umuman agressiv xatti-harakatlarini shakllantirish orqali tajovuzkor va umuman og'zaki xatti-harakatlarning shakllanishiga hissa qo'shadi,
1) Har xil darajadagi gipotezani: bolaning ichki hayotini (uning fikrlarini, his-tuyg'ularini, xatti-harakatlarini) oilaviy zulmga qarshi barcha ko'rinishlarida sherik bo'lish istagidan;
2) ko'pincha e'tiborsiz bo'lib qolgan hipopopa;
3) oilaning "butini" yaratadigan holat - bolaning har qanday ta'siriga doimiy e'tibor va juda kamtarlikdagi muvaffaqiyatlar uchun asossiz maqtash;
4) oilada "shaffof" lar yaratadigan vaziyat - ota-onalar o'zlariga va bir nechta bolalarga katta e'tibor qaratadigan ko'plab oilalar mavjud.
Gor'kovaning I.A. So'rovda qatnashgan 100 nafar jinoyatchilarning 92 foizi (SpetsPTU, Kolpino) juda noqulay ahvolda o'sdi: 40% yakka oilalarda o'sdi, 11% ota-onalaridan ota-onalar huquqlaridan mahrum bo'lgan, 19% zudlik bilan yaqin qarindoshlari bo'lgan. Ota-onalar oilasining 88 foizida ota-onalardan kamida bitta spirtli ichimlik suiiste'mol qilinishi qayd etildi. Ota-onalarning xatti-harakatlarini nazoratdan o'tkazmaslik, kelajakda o'smirning kelajak taqdirida befarq bo'lish hollari 76% hollarda qayd etilgan.
Umuman, oilada agressiv xatti-harakatlar uchta mexanizmdan tashkil topgan, deya yozadi N.M. Platonov:
1) tajovuzkorga taqlid qilish va identifikatsiyalash;
2) bolaga qaratilgan tajovuz holatida mudofaa reaktsiyasi;
3) asosiy ehtiyojlarning umidsizlikka qarshi norozilik bildirishi.
Shunday qilib, agressiv xatti-harakatlarning sabablari haqida turli fikrlar mavjud, biroq ko'plab olimlar har bir holatda turli sabablar borligini va ko'pincha bir emas, balki bir vaqtning o'zida bir-biriga ishonishadi.
18
Kirish
Agressiya. Nima uchun paydo bo'ladi? Har kim tajovuzga moyil bo'ladimi? Nima uchun zamonaviy dunyoni tajovuzsiz tasavvur qilmang? Bu savollarning barchasi, ehtimol, barcha insonlar uchun erta yoki kech bo'lishi mumkin.
Jamoat transportida yurish va tajovuzkor xatti-harakatlarga duch kelmaslik mumkin emas. Agar tajovuzkor "urushlarda" ishtirok etmasangiz, siz, albatta, kuzatuvchi bo'lasiz.
Agressiv xatti-harakatning ko'rinishi ko'plab odamlarning yig'indisida, ya'ni do'kon yoki olomon ko'chada bo'lishi mumkin, bu erda bir-birlarining yo'lovchilarga tezroq borishlariga to'sqinlik qiladilar.
Biroq, agressiya har doim ham odamlarning do'sti va faqat inson bo'lganmi? Biz hech qachon bir-biriga tajovuzkor bo'lgan hayvonlarni tomosha qilishimiz kerak emasmidi? Va bu borada menda bir savol bor, "tajovuz" bu qadar "yomon", chunki bu zararli, deb o'ylardik.! Agressiv xatti-harakatlarda yashirin, ko'rinmas motivlar bormi?
Yaxshi tasvirlangan sahnada kamida bir lahza tasvirlangan, barcha odamlar, hatto tashqarida ham, tajovuzkor xatti-harakatlarning oldini olishi mumkin, ammo ular o'zlari ichida tajovuzni boshdan kechirishadi.
Muayyan vaziyatda agressiyaning vazifasi nima va bu holatlarga qarab, qanday shakllarda tajovuzkor xatti namoyon bo'ladi?
Uni tushunishga harakat qilaylik.
AGGRESSIYA VA AGGRESSIVE DAVRANIQ QABULI
Agressiya odamlarning jismoniy shikastlanishiga olib keladigan yoki ularga psixologik noqulaylik tug'diradigan (salbiy tajriba, keskinlik, qo'rquv, ruhiy tushkunlik va boshqalar) jismoniy zarar etkazadigan (jonli yoki jonsiz) zararli ob'ektlarga zarar etkazadigan jamiyatdagi insonlarning yashash huquqi normalari va qoidalariga ziddir, .).
Boshqacha qilib aytganda, agressiya har qanday sababga ko'ra zarar etkazishga qaratilgan xatti-harakatlardir.
Agressiv xatti-harakatlar hayot sharoitida stressni, umidsizlikni va boshqa shunga o'xshash vaziyatlarni keltirib chiqaradigan turli jismoniy va psixologik vaziyatlarga javob berish shaklidir.
Bu erda siz hayvonlarning agressiv harakatini tanlashingiz mumkin. Bunday xatti-harakatlar bir xil yoki boshqa turdagi hayvonlar vakillariga qarshi qaratilgan. Hayvonlarning haqiqiy va hayoliy kurashlari mavjud. Haqiqiy kurash yirtqich va o'lja o'rtasida paydo bo'ladi. Hayvonlarning, xususan, erkaklar raqobatchilarining intraspesifik tajovuzkor harakatlarining namoyon bo'lishining shakli xayoliy (yoki ritual) kurashdir.
Ushbu tushunchalar bilan bir qatorda, agressivlik tushunchasi ham farqlanadi. Agressivlik - shaxsiyatning o'ziga xos xususiyatlari. V.Averin agressivligini quyidagicha tushuntirdi: "Har qanday xatti-harakatlar har doim ma'lum bir odamning xulqidir. Va u faqat u mavjud bo'lgan vaziyat bilan emas, balki u bilan o'zaro aloqada bo'lgan odamlar tomonidan ham belgilanadi, shuningdek, uning o'ziga xos xususiyatlari bilan belgilanadi. Buni, ehtimol, xulq-atvorni taxmin qilish mumkinligini bilgan holda, uni psixologik fazilatlardan xarakterlovchi shaxslar. Biz ko'pincha bu tasavvurda xatolar qilamiz, chunki ular o'zlarining xislatlari faqatgina bu imkoniyatni yoki ishni bajarishning imkoniyatlari, oldingi shartlari hisoblanadi. Ular o'zlarini xatti-harakatlarida namoyon qila olmaydilar. Oxir-oqibat, qanday qilib qaror qabul qilish har doim sifatga emas, balki insonga bog'liq. Shu nuqtai nazardan, tajovuzkorlikning barqaror shaxs sifati sifatida qarashlari agressivlik agressiv xatti-harakatning zaruriy omilidir. Har qanday tajovuzkor odam tajovuzkor odamning ortida qolmaydi, xuddi har qanday tajovuzkor odam majburiy ravishda tajovuzkor xatti-harakatlarni ko'rsatishi shart emas.
2. AGGRESSIYANING TURLARI
Agressiya turli sabablarga ko'ra sodir bo'lishi mumkin. Ular umidsizlik va stress, umumiy jismoniy va psixologik holat bo'lishi mumkin.
Va agressiv davlat paydo bo'lishining turli sabablari borligi uchun, mavjud turli xil turlari tajovuz.
Bu turlar quyidagilar: 1) jismoniy tajovuz (hujum) - boshqa shaxs yoki ob'ektga qarshi jismoniy kuch ishlatish (qoida tariqasida, jismoniy tajovuz erkaklarning xususiyatlariga ko'ra yoki hayvonlar bo'lsa, erkaklar bo'lsa); 2) og'zaki tajovuz - salbiy his-tuyg'ular shaklida (tortishuv, yig'lash, chayqalish) va og'zaki reaktsiyalarning mazmuni (tahdid, la'nat, qasamyod). Ushbu tajovuz shakllari ayollarga xosdir; 3) to'g'ridan-to'g'ri tajovuz - har qanday ob'ekt yoki sub'ektga bevosita yo'naltirilgan; 4) bevosita tajovuz - boshqa shaxsga nisbatan zo'ravonlik bilan qilingan (yomon gaplar, hazillar, va hokazo) va noxush holatlar va tartibsizliklar bilan ajralib turadigan harakatlar (hayqirib baqirish, oyoqlari bilan stomalanish, stolni yumshatish va boshqalar) p.); 5) maqsadga erishish vositasi bo'lgan asabiy tajovuz; 6) tajovuzkor tajovuz - tajovuz ob'ektiga zarar etkazish maqsadidagi harakatlarda ifodalanadi; 7) avtokratiyalik tajovuz - o'z-o'zini ayblash, o'zini siqish, badanga zarar etkazish, o'z joniga qasd qilish va o'z joniga qasd qilish kabi holatlarda namoyon bo'ladi.
3. shakllanishiga hissa qo'shadi
tajovuzkor xatti
Bolalar tajovuzkor xatti-harakatlar modelini, asosan, ota-onadan yoki ota-onalarni almashtirishdan, ya'ni oilada bo'lgan kishilardan modellarga ega bo'lishadi. Bolalarning tajovuzkor xatti-harakati ularning uyda tajovuzkor namoyon bo'lishi bilan bog'liqligiga bog'liq. Shuningdek, tengdoshlari bilan o'ynab, tajovuzkor xatti-harakatlarning foydalari haqida bilib, tajovuzni o'rganishadi. Bundan tashqari, tajovuzni o'rganishning yana bir manbai ommaviy axborot vositalarida yangiliklar, zamonaviy murakkabliklar, urushlar yoki urushlarga bog'liq bo'lgan zamonaviy filmlar kabi ramziy misollardir. .
3.1. Oilaviy munosabatlar
Bola uchun oila dunyodagi birinchi ma'lumot manbai. Ota-onalar bilan bunday munosabatlarning misolidan bolani boshqa odamlar bilan va butun dunyo bilan bo'lgan munosabatlaringizni qanday qilib yaratishingiz mumkin. Ulardan o'rgangan narsalari asosan kelajakda qanday o'sib borayotganiga bog'liq. Ular hech narsa deyishmaydi: "Hamma narsa bolalikdan keladi". Xuddi shunday tajovuzkor xatti-harakatlar bilan, asosan, ota-onalarning xatti-harakatiga bog'liq.
Ota-onalarning bolaning g'ayritabiiy xatti-harakatiga, ota-onalar va farzandlar o'rtasidagi munosabatlarning tabiati, oilaviy kelishuv yoki nikohlilik darajasi, aka-ukalar bilan munosabatlar tabiati bolaning oila ichidagi va tashqarisidagi tajovuzkor xatti-harakatlarini aniqlashi, shuningdek, etuk yillarida boshqalar.
Xulosa
Bu erda siz muntazam ravishda maqsadlarning etishmasligi haqida gapirishingiz mumkin. Bunday holatda shunday vaziyat mavjud: "agar qilmagan bo'lsam, ishlamaydi". Bu erda tajovuzkor xatti-harakatlar har qanday noxushlikdan kelib chiqishi mumkin. Bu ish joyiga kechikkan bo'lishi mumkin emas, lekin ob'ektdan tasodifiy yo'qotish, keyingi xonada juda baland ovozda gapirishadi, quyosh juda porloq, va hokazo. Lekin maqsadga erishilgandan so'ng - agressiya yo'qoladi.
Agressiv reaksiyalarning intensivligi umidsizlik darajasiga bog'liq ekanligi aniqlandi. Boshqacha qilib aytganda, inson qanchalik yaqin bo'lsa, maqsadga erishishning mumkin emasligi uning tajovuzkor reaktsiyasidan kuchliroq bo'ladi. Ko'pgina hollarda past darajadagi umidsizlik yoki agressiyaning namoyon bo'lishiga olib kelmaydi yoki past zo'riqishdagi tajovuzkor reaktsiyalarni keltirib chiqaradi.
Agressivlik darajasiga ta'sir ko'rsatadigan yana bir omil - bu umidsizlikning kutilmaganligi. Odamlar tahdid va tajovuzlarning ancha yuqori darajasi bilan xarakterlanadi, agar umidsizlik kutilmagan va kutilmagan bo'lsa.
Mumkin bo'lgan tajovuzkorning aqliy jarayonlari ham uning umidsizlikka bo'lgan munosabatini oldindan belgilab beradi. Agar umidsizlik salbiy his-tuyg'ularga olib kelmasa (yuqorida tavsiflangan qo'shnim bilan misolning ikkinchi holida salbiy oqibatlarga olib kelmasa, bu holda ishlash uchun siz so'ragan choyni nima qilish kerakligini o'ylab ko'rishingiz mumkin), unda agressiya bo'lmaydi . Masalan, istalgan natijaga erisha olmaslik agressiya uchun zaruriy shart emas. Agar biror kishi har qanday maqsadga erishishdan lazzatlansa, u yo'lda paydo bo'ladigan to'siqlarni agresif harakatlarga olib boradi. Haqiqatan ham umidsizlik yuzaga keladi sHni his qilish, boshqa psixologik jarayonlar, shu jumladan, tajriba haqida o'ylash (bilim jarayoni) haqiqiy xatti-harakatlarga ta'sir qiladi. Biror kishi his-tuyg'ularini tushuntirishi, his-tuyg'ularini tahlil qilishi va / yoki his-tuyg'ularni va xatti-harakatlarni nazorat qilishga urinishi mumkin. Misol uchun, qo'rquv salbiy tuyg'u bo'lsa, unda eng katta reaktsiya parvoz yoki vaziyatdan qochish istagi bo'ladi. Tajribaning g'azabi deb talqin qilingan bo'lsa, agressiv tendentsiyalar yuzaga keladi.
Va agar haqiqatan ham sizning qo'shningiz bilan bir xil vaziyatni esdan chiqarmasangiz, lekin birinchi versiyada biz kognitiv jarayonga ergashamiz: "... siz xo'jayiningizning yuzini tasavvur qilasiz, kim sizni ertalab ishda qayta ishlamayotganingizni ko'rsa ..." Bu holatda g'azab g'azabga aylanadi, natijada agressiya paydo bo'ladi.
4.2. Agressiyani qo'zg'ash
Jismoniy harakatlar bilan bevosita provokatsiya ko'pincha shunga o'xshash javobni keltirib chiqaradi va ochiq tajovuzning kuchli ogohlantiruvchisi hisoblanadi. Jismoniy tahdidlarning aksariyati jismoniy holatda javob berish bilan yakunlanadi, ayniqsa, har ikkala tomon bir-biridan kuchliroq bo'lsa, og'zaki shaklda javob berish holatlari yoki umuman konfliktdan qochish hollari mavjud.
|
| |