nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
sifatidagi oddiy so’zlami tanlab, parol, nusxa ko'chirishdan himoya

|
sifatidagi oddiy so’zlami tanlab, parol, nusxa ko'chirishdan himoya Pdf ko'rish
|
bet | 200/243 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 6,82 Mb. | | #106679 |
Bog'liq Huquqiy informatika (Abdujabbor Muhammadiyev)sifatidagi oddiy so’zlami tanlab, parol, nusxa ko'chirishdan himoya
tizimlari bilan yopilgan tarmoqlar yoki muayyan kishilaming kompy-
uterlari «eshigi»ni haftalab, oylab «taqillatib» o'tirishlari mumkin.
Bu - aftidan, unchalik ahmoqona ish emas (hech bo'lmaganda,
yaqin vaqtlargacha shunday edi).
Uzoq masofadagi kompyuterlarga noqonuniy ravishda ulan-
ishning yana bir qancha oddiy va samarali usullari bor. Shu
munosabat bilan bu to‘g‘rida Intemetda - kompyuter tarmog'ining
global jahon tarmog'ida topilishi mumkin bo'lgan butun bir traktat-
lar (ilmiy asarlar) yozilayapti.
Qonuniy foydalanuvchining fayllariga ruxsatsiz kirish himoya
tizimidagi kuchsiz joylami topish orqali ham amalga oshiriladi.
Kunlardan bir kun qonun buzuvchi bu joyni topib olib, tizimdagi
ma’lumotlarni shoshilmasdan tadqiq etishi, undan nusxa ko'chirib
olishi, go'yoki xaridor do'kon peshtaxtasida tovarlarni
ko'rayotganidek yoki o'quvchi kutubxona tokchalaridagi kitoblarni
birma-bir ko'rib, tanlab olayotganidek, unga ko‘p marotaba yana
qaytishi mumkin.
Dasturchilar ba’zan tuzatish, sozlash jarayonida dasturlarda
izlab topish mumkin bo'lmagan xatolarga yo‘l qo’yishadi. Bu esa,
«teshik» («брешь») lami topish uchun imkoniyat yaratadi. Katta,
murakkab dasturlarning mualliflari mantiqning ayrim kuchsiz to-
monlarini sezmay qolishlari mumkin. Nozik (qaltis) joylar ba’zan
elektron zanjirlarda ham topiladi. Odatda, ular, har holda, tek-
shirish, tahrir etish vaqtida, dastumi tuzatishda aniqlanadi, ammo
ulardan butunlay qutulishning iloji yo‘q.
Dasturchilar keyinchalik foydalanish maqsadida atayin «teshik»
(«брешь)» lar qilishadi. «Брешь» usulini rivojlantirish mumkin.
|
| |
Vidеo adaptеr - Информатика

81
va printеrga yoki vidеo qayta chiqarishga imkon bеradi. Vidеo signalni
raqamlashda aхborotning katta to`plamlari (massivlari) shakllanadi. Shuning uchun
jarayon dinamikasi bilan jiddiy muammolar paydo bo`ladi, nеgaki o`tkazish
qobiliyati 1024х750 piksеllar bo`lgan bitta 256ta rangli to`liq ekranli tasvirni
jo`natish uchun 1 Mbaytdan ortiqroq qiymatlarni uzatish kеrak bo`ladi, 10 va
undan oshiqroq sеkund talab etilishi mumkin. Hatto 640х480 piksеllar bo`lgan
kuchsiz o`tkazishda qiymatlar sig`imi baribir katta — 0,5 Mbaytdan sal kamroq.
Shuning uchun kadrlar o`lchamlari vidеo raqamlash adaptеrlari bilan
kichraytiriladi, masalan, butun ekranning o`tkazish qobiliyati 640х480 bo`lganda
kadr 80х60, 160х 120 (odatda vidеo uchun Windows 95 muhitida ishlatiladigan
ekranning o`n oltidan bir qismi), 240х180 yoki 320х240 o`lchamga ega bo`ladi
(piksеllarda). Yuqori sifatli adaptеrlar (masalan, Creativ Lab Video Blaster)
mavjuddir, ular vidеo kadrlarni to`liq ekranga chiqarib bеrishi mumkin, lеkin ular
ham, odatda, to`liq ekranli qamrashni amalga oshira olmaydi.
Vidеo fayllarning sig`imi katta bo`lganligi sababli ular uzatishda va хotiraga
yozishda siqiladi (vidеo ma`lumotlarni komprеssiya qilish bajariladi) rasmni qayta
tiklashda tеskari jarayon - dеkomprеssiya bajariladi. Hozirgi vaqtda ma`lumotlarni
siqishning ham dasturli, ham apparat yo`li bilan amalga oshiriladigan bir nеchta
usullari mavjud. Qiymatlarni siqish vositalarini odatda kodak dеb ataladi (Codak -
Comprosser -DECompressor). Masalan, Motion JPEG, INDEO, Sinepak va boshqa
Kodak lar kеng tarqalgandir.
Ma’lumot mavjud bo'lgan bir kompyuter fayliga kirish bir vaqtning

|
Ma’lumot mavjud bo'lgan bir kompyuter fayliga kirish bir vaqtning Pdf ko'rish
|
bet | 199/243 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 6,82 Mb. | | #106679 |
Bog'liq Huquqiy informatika (Abdujabbor Muhammadiyev)Ma’lumot mavjud bo'lgan bir kompyuter fayliga kirish bir vaqtning
o'zida cheklanmagan miqdordagi foydalanuvchilarga ega bo'lishi
mumkin.
1982-yildayoq sobiq SSSR Oliy Sudi tomonidan qabul qilingan
sud amaliyoti sharhida kompyuter ma’lumotlaridan jinoyatchilikka
oid sud ishlari jarayonida foydalanish shartlari aks ettirilgan edi.
Ko'p hollarda ruxsat olinmay turib (ma’lumotlarni o'g'irlash uchun
kompyuterga) kirish, odatda, begona-birovning nomidan foydalan
ish, jismoniy manzillar, texnik qurilmalami o'zgartirish, masalalar
hal etilganidan keyin qolgan ma’lumotlardan foydalanish, dasturiy
va axborotlashtirish ta’minotini modifikatsiyalash, axborot tashuv-
chini o'g'irlash, ma’lumotlami uzatish kanallariga ulanadigan yozib
oluvchi asboblarni o'matish orqali amalga oshiriladi.
Taraqqiyot jinoyatchilarning mutlaq yangi toifasi — xakerlarni
yuzaga keltirdi. Bu odamlar kompyuter texnikasiga shu qadar
berilib ketishganki, ular umum qabul qilingan jamoatchilik axloq-
odob qoidalari doirasidan ham chetga chiqib ketishadi.
Tekshirilmagan ma’lumotlarga ko'ra, dunyoda xakerlarning bu-
tun bir hamkorliklari mavjud bo'lib, u yerda ular axborot, ma’lumotlar
www.ziyouz.com kutubxonasi
va shu kabilar bilan o‘zaro axborot almashib turishadi. Ko'p
hollarda kompyuter xavfsizligi sohasidagi jinoyatlar ayni shular
tomonidan sodir etiladi.
Ularning ba’zilari uchun birovning kompyuteriga kirish,
ma’lumotlami o'g'irlash, o‘g‘irlangan ma’lumotlarni tushunib olish-
ga urinish shunchaki ko'ngil ochish, ermak bo'lsa, ayrimlari uchun
- biznesdir. Ular parol (yashirin shartli raqam, so‘z yoki ibora)
|
| |
Bitli saralash(Radix sort) - Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash

|
Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash
|
bet | 86/143 | Sana | 20.07.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #268096 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda-fayllar.orgBitli saralash(Radix sort). Shuningdek, raqamli saralash sifatida tanilgan algoritmdir. Bu saralashning ikki versiyasi mavjud bo‘lib, ular, qandaydir sonlar sistemasida (masalan, binar – ikkilik) sonni ifodalashdan foydalanish fikridan boshqa umumiylikka ega emas.
Birinchi usuli. LSD (least significant digit, kichik muhim son). Har bir sonni binar shaklda ifodalaylik. Algoritmning har bir qadamida sonlarni shunday tartiblaymizki, ular k doimiy bo‘lgan birinchi k * i bitlar bo‘yicha tartiblansin. Bu taʻrifdan shunday xulosa kelib chiqadiki, har bir qadamda elementlarni yangi k bitlar bo‘yicha uzluksiz tartiblash kifoyadir. Shu maqsadda, sanash orqali saralash ideldir (agar muvaffaqiyatlisini doimiy tanlasangiz 2k xotira va vaqt ko‘p kerak emas). Murakkabligi O(n), agar sonlar fiksirlangan kattalikda deb faraz qilsak va aks holda ikki sonni taqqoslash vaqt birligi bo‘yicha bajariladi deb hisoblash mumkin bo‘lmaydi. Amalga oshirish juda oddiy.
8.13-dastur. Saralashni amalga oshirish.
int digit(int n, int k, int N, int M) { return (n >> (N * k) & (M - 1));
}
void _radixsort(int* l, int* r, int N) { int k = (32 + N - 1) / N;
int M = 1 << N; int sz = r - l;
int* b = new int[sz]; int* c = new int[M];
for (int i = 0; i < k; i++) {
for (int j = 0; j < M; j++) c[j] = 0;
for (int* j = l; j < r; j++) c[digit(*j, i, N, M)]++;
for (int j = 1; j < M; j++) c[j] += c[j - 1];
for (int* j = r - 1; j >= l; j--)
b[--c[digit(*j, i, N, M)]] = *j; int cur = 0;
for (int* j = l; j < r; j++)
*j = b[cur++];
}
delete b; delete c;
}
void radixsort(int* l, int* r) {
_radixsort(l, r, 8);
}
|
Ikkinchi usuli. MSD (most significant digit, eng muhim raqam). Aslida qandaydir blokni saralash algoritmiga o‘xshaydi. Shu blokda teng k bitli sonlar bo‘ladi. Murakkabligi LSD versiyasidagidek. Amalga oshirish blok saralash juda o‘xshaydi, lekin oddiy. Bu LSD versiyasini amalga oshirishdagi belgilangan raqamli vazifasidan foydalanadi.
|
| |
Kichik nashriyot tizimlari

94
4.
Intеllеktual robotlar. Bu yo`nalish oldindan qo`yilgan manzil va
maqsadga erisha oladigan intеllеktual robotlar avlodini yaratish
muammolari bilan shug`ullanadi.
Kompyutеrlar uchun yangi dasturlarni yaratishni osonlashtiruvchi -
dasturlash
tехnologiyasining
uskunaviy
vositalar
(DTADT)
tizimlar
.
Dasturlash
tехnologiyasining uskunaviy vositalar - boshqa amaliy va tizimli dasturlarni
yaratish, to`g`rilash va rivojlantirish jarayonida foydalanuvchi dasturlar.
Bajarishi lozim bo`lgan vazifalariga ko`ra ular TDTga yaqinroq turadilar.
Dasturlash tехnologiyasining uskunaviy vositalarga quyidagilarni kiritish mumkin:
-
muharrir dasturlar;
-
dasturlarni yig`uvchi vositalar;
-
dasturlardagi хatolarni topishga va ularni bartaraf etishga yordam
bеruvchi - sozlovchi (otladka) dasturlar;
-
ko`p ishlatiladigan tizimiy хarakatlarni amalga oshiruvchi yordamchi dasturlar;
-
grafik dasturlar pakеtlari;
-
dasturlash muhitlari va boshqalar
Yaratuvchi dasturlar dasturiy ta`minotni yaratish jarayonining iхtiyoriy
bosqichlarida yordam bеrishlari mumkin.
- rasm - Информатика

82
-
uzatishda, kеng polosali impulslarni (raqamli kodni) tor polosaliga (analog
signallarga) o`zgartirish;
-
qabul qilishda, qabul qilingan signalni xalaqitlardan filtrlash va dеtеktorlash
uchun, ya`ni tor polosali analogli signalni raqamli kodga tеskari o`zgartirish.
Ma`lumotlarni
uzatishda
bajariladigan
o`zgartirish
odatda
ularning
modulyasiyasi bilan bog`langan.
Modulyatsiya -
bu signalning biror paramеtrini
aloqa kanalida (modulyatsiya qilinadigan signalni) uzatilayotgan ma`lumotlarning
joriy qiymatlariga mos ravishda (modulyatsiya qiladigan signalni) o`zgartirishdir.
Dеmodulyatsiya -
bu modulyatsiya qilingan signalni (balki aloqa kanalidan o`tish
paytida halaqitlar bilan buzilgan signalni) modulyasiya qiladigan signalga tеskari
o`zgartirishdir.
Zamonaviy modеmlarda ko`pincha modulyatsiyaning uchta turi ishlatiladi:
-
chastotali - FSK (Frequency Shift Keying);
-
fazali - PSK (Rpake Shift Keying);
-
kvadraturali - amplitudali — QAM (Quadrature Amplitude
Modulation).
Chastotali
modulyatsiyada
modulyatsiya
qilinadigan
signalning
(uzatilayotgan ma`lumotlarning) joriy qiymatlariga mos ravishda fizik signalning
chastotasi o`zgaradi, bunda uning amplitudasi o`zgarmaydi. Eng sodda holda
ma`lumotlardan bitining 1 va 0 qiymatlariga, ma`lumotlarni uzatishning birinchi
bayonnomalari V.21da qabul qilingani kabi, chastotaning ikkita qiymati mos
kеladi, masalan, 980 Gs va 1180 Gs. chastotali modulyatsiya xalaqitlarga juda
turg`undir, uzatishda signalning faqat amplitudasi buziladi.
Yakuniy suhbat - Vazirligi urganch davlat

|
Vazirligi urganch davlat
|
bet | 69/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22Yakuniy suhbat o‘quvchilar tomonidan egallangan bilimlarni umumlashtirish va tizimlashtirish maqsadida amalga oshiriladi.
Katexisizm (qisqa bayonli) suhbat – o‘quvchilarning boshlang‘ich bilim darajasi hamda ularning yangi o‘quv metodikasini o‘zlashtirishga tayyorgarligini aniqlash uchun tajribali o‘qituvchilar tomonidan dars avvalida yohud o‘rganilgan materialni mustahkamlash uchun dars so‘nggida qo‘llaniladi.
Evristik suhbat yangi bilimlarni muammoli tarzda egallashga yo‘naltiriladi. Bunda savollar shunday ketma-ketlikda berilishi zarurki, natijada ularga «ha» yoki
«yo‘q» tarzidagi javoblarni olish emas, aksincha, o‘quvchilarni mustaqil fikrlash, ularda faollikning yuzaga kelishini ta’minlash, ularni tahlil qilishga undash, dalillarni ilgari surishga erishish imkoniyati yaratilsin.
Demak, evristik suhbat jarayonida o‘quvchilar bilimlarni o‘zlarining tirishqoqliklari va mustaqil fikr yuritish layoqatiga egaliklari bois o‘zlashtira olsinlar.
Tushuntirish o‘quv materiali mazmunini isbot, tahlil, umumlashma, taqqoslash asosida bayon qilishdir. Bu metod hikoyaga nisbatan birmuncha keng qo‘llaniladi. Undan odatda nazariy materiallar hamda murakkab masalalarni o‘rganishda foydalaniladi. Tushuntirish jarayonida o‘quv materialining bir qadar qiyin unsurlari ko‘zga tashlanadi va shu asosda materialning mohiyati ochib beriladi. Tushuntirish samarasi ko‘p hollarda o‘qituvchining ko‘rgazmali vositalardan oqilona foydalanishiga bog‘liq bo‘ladi.
Ma’ruza – yirik hajmdagi o‘quv materialini og‘zaki bayon qilish metodi sanalib, uning o‘ziga xos xususiyatlari quyidagilardan iborat: qat’iy mantiqiy ketma-ketlik, uzatilayotgan axborotlarning ko‘pligi, bilimlar bayonining tizimliligi. Maktab ma’ruzasi mazmunini murakab tizimlar, hodisalar, obyektlar, jarayonlar, ularning sababli-oqibatli bog‘lanishlari, qonun va qoidalar tashkil etadi. SHu bois ma’ruza maktab sharoitida yuqori sinflardagina qo‘llaniladi. Chunki u butun dars jarayonini qamrab olishi mumkin. Ma’ruza metodi tushuntirish va suhbatning asta-sekin kengayib borishidan vujudga keladi va bir vaqida o‘quvchilarni qisqacha yozib olish (konspektlash)ga o‘rgata boradi.
Ta’lim sifati va samaradorligini ta’minlashda ko‘rgazmali metodlar ham alohida ahamiyatga ega.
Ushbu metodlardan foydalanish zaruriyati ko‘rsatmalilik tamoyiliga amal qilish maqsadga muvofiq ekanligida ko‘rinadi. Inson miyasining 30 foiz hajmini ko‘rishni, faqat 3 foizigina eshitishni ta’minlovchi neyronlar tashkil etadi. Pedagogik-psixologik yo‘nalishda olib borilgan tadqiqotlar natijalaridan ma’lum bo‘ladiki, shaxs tomonidan o‘zlashtirilayotgan bilimlarning 85 foizi ko‘rish retseptorlari yordamida o‘zlashtiriladi. Demak, o‘zbek xalqi tomonidan ko‘p bora qo‘llaniladigan «Yuz marta eshitgandan bir marta ko‘rgan yaxshi» maqoli ilmiy asosga ega ekan.
|
| |
Aqliy tarbiya vazifalari - Ushbu o‘quv qo‘llanma pedagogika oliy o‘quv yurtlarining 514100-«Maktabgacha ta’lim»...

|
Ushbu o‘quv qo‘llanma pedagogika oliy o‘quv yurtlarining 514100-«Maktabgacha ta’lim» yo‘nalishi talabalari uchun mo‘ljallangan
|
bet | 31/45 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 284,33 Kb. | | #256838 |
Bog'liq Ushbu o‘quv qo‘llanma pedagogika oliy o‘quv yurtlarining 514100--fayllar.org8.3 Aqliy tarbiya vazifalari.
Bolani maktab ta’limiga tayyorlashda aqliy tarbiyaning roli kattadir. Bolani bilimlarini egallabolishlari ularni aqliy faolligini rivojlantirish aqliy malaka va ko‘nikmalarini egallab olishlari ularni maktabda muvofaqqiyatli o‘qishlshari uchun bo‘lajak mehnat faoliyatiga tayyorlanishida manba bo‘lib xizmat qiladi. Maktabgacha yoshdagi bolalarni aqliy tarbiyalashning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat.
1. Bolalarda tabiat va jamiyat to‘g‘risidagi bilimlar sitemasini ilmiy dunyoqarashini shakllantirish. Bola tevarak atrofdagi narsalar ularning vazifasi ba’zi sifatlari ba’zi xossalari haqida qaysi materialdan tayyorlanganligi to‘g‘risida aniq tassavvurga ega bo‘lishi kerak. U tabiat xodisalari ularning o‘zaro bog‘liqligi va qonuniyatlarini bilib oladi. Jonsiz tabiat o‘simliklar hayvonlarni kuzatish jarayonida bolalarda borliq to‘g‘risidagi tasavvurlar shakllanib boradi.
2. Bilishga doir ruxiy jarayonlarni rivojlantirish: sezgi, idrok xotira, xayol tafakkur nutq. Bilishga doir ruxiy jarayonlarni rivojlantirish aqliy tarbiyaning muhim vazifasidir.
3. Bilishga qiziqish va aqliy qobiliyatlarni aqliy mehnat madaniyatini rivojlantirish. Akliy tarbiyaning vazifasi bolalar qiziquvchanligini ular aqlining sinchkovligini rivojlantirish va shular asosida bilishga qiziqish hosil qilishdan iborat. Bolalar bog‘chasi oldida bolalarning aqliy ?obiliyatlarini rivojlantirish vazifasi turibdi.
4. Aqliy malaka va ko‘nimalarni rivojlantirish. Aqliy ko‘nikma va malakalarni rivojlantirish, ya’ni eng oddiy faoliyat usullari, predmetlarni tekshirishni ulardagi muxim va muxim bo‘lmagan belgilarni ajratib ko‘rsatish, bosh?a predmetlar bilan ta??oslash maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarga aqliy tarbiya berish vazifalaridan biridir. Bu ko‘nikma – malakalar bilish faoliyatining tarkibiy qismlari bo‘lib, bolaning bioimlarini chu?ur egallab olishga yordam beradi.
Boladagi qiziquvchanlik va aqliy faollikning qay darajada rivojlanganligini bolaning aqliy ko‘rsatkichining yuqoriligidir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ushbu o‘quv qo‘llanma pedagogika oliy o‘quv yurtlarining 514100-«Maktabgacha ta’lim» yo‘nalishi talabalari uchun mo‘ljallangan
|
O’quv amaliyot nomi: “AUDIT”

O’quv amaliyot nomi: “AUDIT” Mavzu № 5 : Auditorlik tekshiruv jarayonida ichki nazorat tizimini o’rganish hamda baholash O’quv amaliyoti mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli Maqsad: O’quvchilarning auditorlik tekshiruv jarayonida ichki nazorat tizimini
o’rganish hamda baholash bo’yicha fan doirasida olgan bilimlarini chuqurlashtirish № Bajariladigan ishlar mazmuni Moslamalar, asboblar va xom – ashyolar Eskizlar, chizmalar, rasmlar Bajaris h tartibi 1. O’tilgan mavzuni takrorlash
uchun savollar
Grafikli organayzerlar,
ruchka, qalam,
chizg’ich
1- ilova
Yozish
2. Auditor ichki nazorat tizimini
o’rganish va baholash jarayonini
o’tkazish hamda
hujjatlashtirishda namunaviy
shakllardan foydalanish
Grafikli organayzerlar,
ruchka, qalam
2-ilova
Yozish
3. Ichki nazorat tizimini
baholashdagi omillar
Grafikli organayzerlar,
ruchka, qalam
3-ilova
Yozish
4. Mavzuni o’zlashtirganlik
darajasini tekshirish uchun
vazifalar
ruchka, qalam
4-ilova
Yozish
FAN: “AUDIT” O’QUV AMALIYOTI MASHG’ULOTINING O’QITIISH TEXNOLOGIYASI 6 - Mavzu: Auditorlik dalillar va auditorlik tanlash. O’quv amaliyoti mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli Vaqt: (240 daqiqa) O’quvchilar soni: 12-30 ta
O’quv mashg’ulotining shakli va turi Amaliy: to’liq o’quv mashg’ulot
O’quv mashg’uloti rejasi, tuzilishi 1. Auditorlik dalillar tushunchasi, turlari,
ularning tayinlanishi va oldiga qo’yiladigan
talablar.
2.Auditorlik dalillarni olish, manbalarini
aniqlash va auditorlik amallari va auditorlik
dalillarini to’plash
3.Auditorlik tanlash tushunchasi,uning
tanlash usullari, tanlash uslubini
shakllantirish, tanlash risklari va natijalarini
baholash.
Birlamchi chulgam uchun - 14-Mavzu. Elektr ta’minoti asoslari Reja: 1

|
14-Mavzu. Elektr ta’minoti asoslari Reja: 1
|
bet | 2/3 | Sana | 25.12.2023 | Hajmi | 115,02 Kb. | | #128232 |
Bog'liq 13-Mavzu ЭИBirlamchi chulgam uchun
|
Ikkilamchi chulgam uchun
| |
0,22
0,38
0,66
(3)
(6)
10
20
35
110
(150)
220
330
500
750
|
(3,15)
(6,3)
10,5
21
|
0,22
0,38
0,66
(3)
(6)
10
20
35
110
(150)
220
330
500
750
|
0,23
0,4
0,69
(3,15)
(6,3)
10,5
21
38,5
121
(165)
242
347
525
787
|
(3,6)
(7,2)
12.0
24.0
40,5
126
(172)
252
368
525
787
| Elektr stantsiyasidagi generatorlar va elektr stantsiyalar parallel ishlaydilar. Bu esa elektr ta’minoti tizimining ishonchligini oshiradi, zahiradagi elektr uskunalarining sonini kamaytiradi, elektr energiyasining narxini arzonlashtiradi va qurilmalarini tekis yuklanishini ta’minlaydi. Elektr va issiqlik energiyalarini ishlab chiqaruvchi, taqsimlovchi va iste’mol qiluvchi qurilmalarning o’zaro elektr va issiqlik tarmoqlari bilan bog’lanishini energetik tizim deyiladi. Bunday tizimning issiqlik ishlab chiqaruvchi va issiklik tarmoqlari kirmaydigan qismi elektroenergetika tizimni tashkil etadi. Sanoat korxonalarining elektr ta’minoti tizimi korxonalar istemolchilarini elektr energiyasi bilan ta’minlash uchun bunyod etiladi. Istemolchilarga quyidagilar kiradi; har xil mexanizmlarning elektr yuritgichlari, elektr pechlari va elektrotermik uskunalar, elektroliz qurilmalari, elektr payvandlashlar uchun kerakli apparat va mashinalar, yoritish qurilmalari, elektr filtrlar va boshqalar. TP -transformator podstantsiyasi BPP -bosh pasaytiruvchi podstantsiya TK -tarqatuvchi qurilma TTP -tugun taksimlash podstantsiyasi NTP -nohiya transformator podstantsiyasi YuL -yuqori kuchlanish liniyasi IES - issiqlik elektr stantsiyasi GES -Gidroenergetik stantsiya IEM -Issiqlik elektr markazi
|
| |
14-Mavzu. Elektr ta’minoti asoslari Reja: 1

|
14-Mavzu. Elektr ta’minoti asoslari Reja: 1
|
bet | 1/3 | Sana | 25.12.2023 | Hajmi | 115,02 Kb. | | #128232 |
Bog'liq 13-Mavzu ЭИ 14-Mavzu. Elektr ta’minoti asoslari Reja: 1. Zamonaviy elektr ta’minoti tizimlari haqida tushuncha. 2. Elektr ta’minotining zamonaviy muammolari. 3. Elektrenergiyasidan foydalanishning samaradorligini oshirish. 4. Energiya samarador texnologiyalar haqida tushuncha. 5. Muqobil energiya manbalarining turlari, jahon miqyosida va mamlakatimizda ulardan foydalanishning bugungi holati. 1917 yilgacha hozirgi O’zbekiston hududidagi elektr stantsiyalarini quvvati 3 ming kVt ni tashkil qilib, bir yilda 3,3 mln.kVtsoat. elektr energiyasi ishlab chiqarilgan edi. Turkiston o’lkasini elektrlashtirish rejasini tuzilishi katta ahamiyatga ega bo’ldi. 1923 yil Toshkent chekkasidagi Bo’zsuv kanalida suv elektr stantsiyasi (GES) qurilishi boshlandi. 1926 yil O’zbekiston energetikasini birinchisi, o’sha vaqtda O’rta Osiyoda eng katta bo’lgan 2 ming kVt quvvatli Bo’zsuv GES ini birinchi navbati ishga tushdi. Respublikada quvvat o’sishini asosini O’zbekiston energetika sistemasi tuzilgan paytda (1934 yil) CHirchiq-Bo’zsuv yo’nalishida 180 ming kVt quvvatli ketma-ket qurilgan suv elektr stantsiyalari tashkil etdi. Elektr ta’minoti tizimi haqida umumiy ma’lumotlar Evropa va Osiyoda elektr energiyasini ishlab chiqish, uzatish va taqsimlash 50 Gts chastotali uch fazali o’zgaruvchan tok bilan bajariladi. Buni o’zgaruvchan tokni oson boshqa turdagi energiyaga aylantirilishi va juda ishonchi bo’lgan asinxron elektr mashinalarini ishlatish mumkinligi bilan tushuntirish mumkin. Elektr qurilmalarining tayyorlash sonini kamaytirish maksadida Davlat standarti tomonidan generatorlar, transformatorlar, tarmoqlar va iste’molchilar uchun quyidagi nominal kuchlanishlarning muayyan kiymatlari belgilangan: 1-jadval
Tarmoqlarning nominal kuchlanishlari Kv
|
Generatorlar
ning nominalkuchlanishlari
|
Transformatorlarning nominal kuchlanishlari
| |
Izolyatsiyalarining uzoq muddat ishlashi mumkin bulgan kuchlanishi
| | |
|
|
| |
spublikasi hududida har bir fuqaroning xavfsizligini ta’minlaydi

|
spublikasi hududida har bir fuqaroning xavfsizligini ta’minlaydiBog'liq Huquqiy informatika (Abdujabbor Muhammadiyev)spublikasi hududida har bir fuqaroning xavfsizligini ta’minlaydi.
O'zbekiston Respublikasidan tashqarida bo'lgan respublika fu-
qarolariga davlat himoyasi va homiyligi kafolatlanadi.
Axborot xavfsizligi - bu axborot muhitining himoyalanganlik
holati bo'lib, u mazkur muhitni vujudga keltirish, undan foydala
nish va uning rivojlanishini ta’minlaydi. Axborot xavfsizligi davlat
xavfsizligi, iqtisodiy xavfsizlik, jamoat, mudofaa xavfsizligi, ekologik
xavfsizlik va boshqa turdagi xavfsizliklar bilan bir qatorda dav
latning hayotiy muhim manfaatlarini ta’minlashda muhim o'rin
tutadi. Axborotlarni saqlash, ularning o'g'irlanishi yoki yo'q qilini-
shi-ning oldini olishning tashkiliy, huquqiy va texnik choralari
axborotlarni himoya qilish vositalari hisoblanadi. Axborotlarni himoya
qilishning yuridik va texnik vositalari farq qilinadi.
Axborot xavfsizligi salbiy axborotlardan himoya qilish elementini
o'z ichiga oladi. Bu element jamiyatda amal qiladi, zero mam-
lakatdagi m a’naviy-psixologik muhitda televideniye, radio, mat-
buot, axborot va reklama agentliklarining ahamiyati tobora ortib
borayotgan sharoitlarda jamiyat va alohida ijtimoiy tabaqalar on-
giga ommaviy axborot vositalarining ta’sir ko'rsatish imkoniyatlari
ham kengayadi. Har xil salbiy axborotlarning tarqatilishiga qarshi
kurash, shu jumladan huquqiy vositalar hamda huquqiy taqiqlar
belgilash yo'li bilan ham amalga oshirilishi lozim. Boshqa tomon-
dan, «axborot xavfsizligi» tushunchasi «axborot» tushunchasining
o'ziga ham tegishlidir.
Informatsion-psixologik xavfsizlik - bu axborotlar ta’sirida vu
judga keladigan xavf-xatarlarning oldini olish yoki ularni qaytarish-
dir. Yoxud, ta’bir joiz bo'lsa, bu tavakkalchilikning informatsion-
|
| |
tartibining buzilishidan himoya qilish

|
tartibining buzilishidan himoya qilishBog'liq Huquqiy informatika (Abdujabbor Muhammadiyev)tartibining buzilishidan himoya qilish
Axborot xavfeizligini huquqiy ta’minlashning birinchi yo'nalishining
huquqiy asosini O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining quy
idagi huquqiy normalari tashkil etadi.
«67-modda.Ommaviy axborot vositalari erkindir va qonunga
muvofiq ishlaydi. Ular axborotning to'g'riligi uchun belgilangan
tartibla javobgardirlar.
Senzuraga yo'l qo'yilmaydi».
Qonun chiqaruvchi shuni nazarda tutadiki, ommaviy axborotning
erkinligi va senzuraning man etilishi shubhasiz to'g'ri, hozirjavob,
obyektiv, ya’ni sifatli axborotlarni yaratish va tarqatish imkoniyatini
beradi, bu zararli va xavfli axborotlarning tarqatilishini istisno
etishi lozim (birinchi yo'nalishning mazmuniga qarang). Axborot
xavfsizligi nuqtai nazaridan, ommaviy axborot institutini shakllant-
irishda aynan shunday talablar qo'llanishi, ushbu institut doiras-
ida normativ huquqiy hujjatlarni tayyorlashda ham bu talablar
hisobga olinishi lozim.
«Insonlarning hayoti va sog'lig'iga xavf soladigan holatlar va
shart-sharoitlami yashirgan mansabdor shaxslar qonunga muvofiq
www.ziyouz.com kutubxonasi
javobgarlikka tortiladi». Bu norma shaxs va jamiyatni xavfli axborot
larning yashirilishidan himoya qiladi.
«Ijtimoiy, irqiy, milliy yoki diniy adovat qo‘zg‘atadigan tashviqot
yoki targ'ibotlarga yo‘1 qo‘yilmaydi. Ijtimoiy, irqiy, milliy, diniy ustun-
lik yoki til ustunligini tashviqot qilish man etiladi».
Bu ham to‘g‘ridan-to‘g‘ri harakat normasi bo'lib, u shaxs va
jamiyatni aniq, ko'rsatilgan turdagi zararli va xavfli axborotlardan
himoya qiladi.
Sifatsiz axborotlarni tarqatganlik, axborot tarqatish tartibini buz-
|
| |
Amaliy ishlar - Vazirligi urganch davlat

|
Vazirligi urganch davlat
|
bet | 71/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22Amaliy ishlar metodlari o‘quvchilar tomonidan o‘zlashtirilgan nazariy bilimlar yordamida ularda amaliy ko‘nikma va malakalarni hosil qilishda alohida ahamiyat kasb etadi.
Amaliy ishlar metodi – o‘zlashtirilgan bilimlarni amaliy masalalar yechimini topishga yo‘naltirilgan jarayonda qo‘llashni taqozo etadi. Bunda nazariy bilimlarni amaliyotda qo‘llash ko‘nikmasi hosil qilinadi. Amaliy ishlar sinfda yoki tabiiy sharoitlar – maktab yer maydoni, issiqxona, geografik maydonlarda amalga oshiriladi. Ularni amalga oshirishda sodir etiladigan harakatlar o‘qituvchi tomonidan nazorat qilinadi va zarur hollarda yo‘riqnoma yoki maxsus ko‘rsatmani o‘quvchilar e’tiboriga havola etadi.
Qayd etilganidek, ushbu metodlar o‘quvchilarda amaliy ko‘nikma va malakalarni shakllantirishga yordam beradi. Aynan amaliy faoliyat jarayonida nazariy bilimlar harakatdagi shaklga ega bo‘ladi.
Mashq – aqliy yoki amaliy (jismoniy) harakatlarni bajarish ko‘nikmalarini egallash yo‘lidagi ko‘p marta takrorlanishlar bo‘lib, mashqsiz ko‘nikma hamda malakalarni shakllantirish mumkin emas. Mashqlar og‘zaki, yozma, gradikaviy (texnik jarayonlar mohiyatini ifodalash), ijtimoiy-foydali, jismoniy va boshqa turlarga bo‘linadi.
Yozma mashqlar – ta’limning tarkibiy qismi sifatida zaruriy ko‘nikma va malakalarni shakllantirish hamda mustahkamlash maqsadida qo‘llaniladi. Diktant, insho, masala, misol, shuningdek, referat yozish va tajriba mohiyatini yoritish ham yozma mashqlar sirasiga kiradi.
Grafikaviy ishlar ham yozma ishlar bilan o‘xshash jihatlarga ega bo‘lib, ulardan asosan texnik jarayonlar (jumladan, geografiya, fizika, matematika, chizmachilik, rasm hamda texnologik ta’lim)da keng ko‘lamda foydalaniladi.
Mashqlarning bajarilish samarasi quyidagi shartlar hisobga olinganda birmuncha yuqori bo‘ladi:
mashqlarni bajrishga nisbatan ongli yondashish;
bajarish qoidasini bilish;
vaqt bo‘yicha takrorlanishning to‘g‘ri taqsimlanishi.
Mashqni bajarishni tashkil etish quyidagi bosqichlardan iborat:
o‘qituvchining faoliyat maqsadi va mazmunini tushuntirishi;
topshiriqni bajarish ketma-ketligini ko‘rsatishi;
o‘qituvchi nazorati ostida o‘quvchilar tomonidan o‘quv harakatining dastlabki bajarilishi;
zarur ko‘nikma va malakalar shakllangunicha o‘quv harakatlarning ko‘p bora takrorlanishi.
Ayrim holatlarda o‘quvchilar ovoz chiqarib o‘quv harakatlarini takrorlashlari va bajarishlari lozim bo‘ladi. Ular izohli mashqlar deb nomlanadi va bajariladigan harakatlarning mohiyatini anglagan holda ko‘nikma va malakalarni egallashga imkon beradi.
|
| |
IV.Mustahkamash - Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish

|
Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish
|
bet | 82/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
IV.Mustahkamash:O`tilgan mavzu “Bingo” mashqi orqali mustahkamlanadi.
711
|
687
|
750-1258
|
747
|
815
|
756
|
1/40
|
769-783
|
1/3
|
O`quvchilarga avvaldan tayyorlangankartochkalar tarqatiladi.Kartochkalarga raqamlar yozilgan bo`ladi.O`qituvchi shu raqamga taalluqli bo`lgan jumlani o`qiydi va o`quvchi o`qiyotgan jumlaga oid raqamni belgilaydi.Kartochkani birinchi bo`lib to`ldirgan “Bingo”deb bildirib qo`yadi.
V. Baholash: O’quvchilarni ma’naviy rag’batlantirish:
VI. Uyga vazifa: Mavzuni o’qib o’rganib kelish.
Tarix fani o’qituvchisi: Sh. Allamuratov.
O’.T.I.B.D.O’: ____________
Sana: ______________
Fan: Jahon tarixi
Sinfi: 7
Mavzu: Hindiston
Mavzu: Hindiston
|
Mavzuga oid tayanch tushunchalar: Gupta davlati. Xarsha imperlyasi. Qishloq jamoasi. Yer egaligi.' Hind fanining jahon fani taraqqiyotiga qo`shgan hissasi
Soatlar soni: 1 soat
|
Mavzuning qisqacha ta`rifi:
|
O`quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi:
Dars turi: Yangi bilim beruvchi
Metod: suhbat, tushuntirish, “Savol-javob” metodi, “Jadval texnologiyasi” , “Tadqiqotlar yoki loyixa texnologiyasi”,“Rasmlarda aks etgan tarix”
Shakl: jamoa, guruhda ishlash
Jihoz: Siyosiy xarita,tarqatma,rasmli ko`rgazma,slayd,kompyuter.
Nazorat: o`quvchilarning darsda faolligi kuzatilib, hisobga olib boriladi.
Baholash: O`quvchilar bilimi reyting mezonlari asosida baholanib, dars oxirida e`lon qilinadi.
|
|
|
| |
Oraliq nazorat - Vazirligi urganch davlat

|
Vazirligi urganch davlat
|
bet | 81/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22Oraliq nazorat o‘quvchilar tomonidan o‘quv materialining muayyan bob yoki bo‘limlari bo‘yicha o‘zlashtirilgan bilim, ko‘nikma va malakalari darajasini aniqlash, baholash shakli.
Yakuniy nazorat – ta’lim oluvchilarning chorak yoki yarim yillik uchun belgilangan o‘quv materiallari bo‘yicha o‘zlashtirilgan bilim, ko‘nikma va malakalari darajasini aniqlash, baholash shakli bo‘lib, o‘rganilgan mavzular bo‘yicha yozma, og‘zaki, test shaklida o‘tkaziladi.
O‘quvchilarning faoliyatini hisobga olish metodlari og‘zaki, yozma, test hamda amaliy topshiriqlarni bajarishga asoslangan bo‘lishi mumkin.
Og‘zaki tekshirish. Bu metod bilimlarni nazorat qilish va baholashning ancha keng tarqalgan an’anaviy usullaridan biridir.
Og‘zaki tekshirishning mohiyati shunda ko‘rinadiki, o‘qituvchi o‘quvchilarga o‘rganilgan mavzuning mazmunidan kelib chiqib, ularning o‘zlashtirish darajasini aniqlaydi. Og‘zaki tekshirish o‘quvchilarning bilimlarini tekshirishni savol-javob usuli asosida amalga oshiriladi. Ushbu usul ayrim hollarda suhbat usuli deb ham atashadi. Og‘zaki tekshirishda o‘qituvchi o‘rganilayotgan mavzuni alohida qismlarga ajratadi va ularni har biridan o‘quvchilarga savollar beradi. Biroq, o‘quvchilarning nutqini o‘stirish hamda ularning chuqur va mustahkam bilimga ega bo‘lishlari uchun ulardan shu yoki oldingi mavzuni butunlay esga tushirishni talab qilish mumkin. Ko‘pgina fanlarda og‘zaki tekshirish o‘quvchilarning javoblarini yozma mashqlarni tashkil etish asosida to‘ldirib boriladi. Masalan, o‘quvchilarning «Qo‘shma gaplar» mavzusini qanday o‘zlashtirganliklarini tekshirishda ana shunday yo‘l tutish mumkin. Ular o‘z javoblarini isbotlash uchun misol keltiradilar. Bu misollarni doskaga yozib, sintaktik va grammatik jihatdan tahlil qiladilar. Matematika, fizika va ximiyadan og‘zaki tekshirish qoidaga muvofiq misol va toptiriqlarni amaliy ko‘nikma va malakalar baholash maqsadidan kelib chiqib hal etiladi. Keng tarqalganligi va samarali ekanligiga qaramay o‘quvchilarning bilimlarini nazorat qilish va baholashda og‘zaki tekshirish ayrim kamchiliklarga ham ega. Chunonchi, uni qo‘llash jarayonida:
nisbatan ko‘p mehnat sarflanadi;
dars mobaynida 3-4 nafar o‘quvchinigina bilimini tekshirish mumkin.
Shu bois o‘quvchilarning bilimlarini nazorat qilish va baholashning muvaffaqiyatini ta’minlash uchun turli shakllardan foydalaniladi.
|
| |
Darsning maqsadi - Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish

Maqsadlar:
Ta`limiy maqsad:-o`quvchilarga ilk o`rta asrlarda Hindiston haqidagi ma`lumotlarni berish;
Tarbiyaviy maqsad: - o`quvchilarni bashqa davlatlar tarixiga qiziqish uyg`otish;
Rivojlantiruvchi maqsad: -o`quvchilarni dunyoqarashini, nutqini,fikrlash qobilyatini, rivojlantirish.
Tayanch kompetentsiyalar:
Milliy va umummadaniy
umumbashariy ahamiyatga ega bo‘lgan qadriyatlarini (urf odatlar, marosimlar, milliy madaniy an’analar va.h.k.) hurmat qilish;
o‘zgalarga nisbatan mehrmuruvvat, saxiylik, diniy e’tiqodi, milliy hususiyatlari, an’ana va marosimlarini hurmat qilish; jamiyatda o‘rnatilgan odobaxloq qidalariga rioya qilish
|
Ta’lim metodlari - Vazirligi urganch davlat

|
Vazirligi urganch davlat
|
bet | 76/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22Ta’lim metodlari samaradorligini oshirish ta’lim metodlarini to‘g‘ri tanlashga bog‘liq. Pedagogika fanida o‘qituvchilarning amaliy tajribasini o‘rganish va umumlashtirish asoida ta’lim metodlarini tanlashga o‘quv-tarbiya jarayoni kechayotgan shart-sharoitlar va aniq holatlarga bog‘liq muayyan yondashuvlar vujudga keladi. Ta’lim metodlarini tanlashda quyidagi holatlar inobatga olinishi lozim:
zamonaviy didaktikaning yetakchi g‘oyalari, ta’lim, tarbiya va rivojlantirishning umumiy maqsadlari;
o‘rganilayotgan fan mazmuni va metodlari, mavzularining o‘ziga xosligi;
ususiy fanlar metodikasining o‘ziga xosligi va umumdidaktik metodlarni saralashga qo‘yiluvchi talablarning o‘zaro aloqadorligi;
muayyan dars materialining maqsadi, vazifalari va mazmuni;
u yoki bu mavzuni o‘rganishga ajratilgan vaqt;
o‘quvchilarning yosh xususiyati, bilish imkoniyatlari, darajasi;
o‘quvchilarning darsga tayyorgarlik darajasi;
o‘quv muassasalari, auditoriyalarning moddiy ta’minlanganlik darajasi, jihozlar, ko‘rsatmali qurollar, texnik vositalarning mavjudligi;
o‘qituvchining imkoniyatlari, nazariy va amaliy jihatdan kasbiy tayyorgarlik darjasi, pedagogik mahorati, shaxsiy sifatlari;
o‘quv muassasalarida fanlararo hamkorlikning o‘rnatilganligi.
O‘qituvchi bu holatlarni inobatga olib, u yoki bu ketma-ketlikda og‘zaki, ko‘rgazmali yoki amaliy metodlarni, reproduktiv yoki mustaqil ishlarni boshqarish metodlarini nazorat va o‘z-o‘zini nazorat metodlarini tanlash borasida aniq yechimlar qabul qiladi.
Ma’ruzasining samaradorligini ta’minlash shartlari quyidagilardan iborat:
o‘qituvchi tomonidan eng maqbul ma’ruza rejasining tuzilishi;
rejadan o‘quvchilarni xabardor etish, ularni ma’ruza mavzusining maqsadi va vazifalari bilan tanishtirish;
rejada aks etgan barcha bandlarning mantiqiylik va ketma-ketlikda bayon etilishi;
rejaning har bir bandi yoritilgach, ular yuzasidan qisqacha umumlashma asosida xulosalanishi;
ma’ruzaning bir qismidan ikkinchisiga o‘tishda ular o‘rtasidagi mantiqiy aloqalarning o‘rnatilishini ta’minlash;
bayon qilishning muammoli va emotsional xususiyat kasb etishi;
jonli til, o‘z vaqtida misollar, aniq dalillar va qiyoslashlardan foydalanish;
auditoriya, muloqot jarayoni, shuningdek, o‘quvchilarning aqliy faoliyatlarini mohirlik bilan boshqarish;
ma’ruzaning muhim jihatlarini turli tomondan ochib berilishi;
– ma’ruzaning asosiy qismlarini o‘quvchilar tomonidan qayd etib (yozib) borilishiga imkon beradigan holatda bayon qilinish tezligi;
zarur (yozib olinadigan) o‘rinlarni oldindan ajratib qo‘yish;
o‘rganilayotgan holatlarni yozib olish asosida qabul qilish va ularning mohiyatini aniqlashtirish maqsadida ko‘rgazmalar (namoyish, illyustratsiya, videofilm va boshqalar)dan foydalanish;
alohida holatlarni chuqur muhokama qilishda ma’ruzani seminar, amaliy mashg‘ulotlar bilan uyg‘unlashtirish56.
|
| |
Latexda hujjat tuzilishi - Информатика

492
sinfida ishlamaydi, report sinfida keyingi sahifadan boshlanadi, book sinfida esa
tanlangan sahifa boshlanadi. Masalan,
\documentclass[11pt,twoside,a4paper]{article}
Latex hujjatning bu buyrug‘idan hujjat asosiy shrifti 11, bosmaga chiqarish
uchun 2 tomonli va qog‘oz formati A4 ekanligini bilish mumkin.
Paketlar.
Siz hujjat yozayotgan paytda
Latex
ning turli imkoniyatlaridan
foydalanishingiz mumkin. Jumladan grafik, rangli yozuv va hokazolar. Bunday
hollarda turli xil paketlardan foydalanishingiz mumkin. Paketlar
\usepackage[
xususiyatlar
]{
paket
}
buyrug‘i orqali aktivlashtiriladi. Bu yerda
ma`lumotlarni va fakslarni 
uzatish tizimi uchun - faks-modеmlar

84
Oldin modеmlarning har biri alohida tеzlikda ishlash uchun ishlab
chiqarilgan. Zamonaviy modеmlar univеrsaldir. Ularning ba`zilari (masalan,
MT1932, MT2834 va b.) ham kommutasiya qilinadigan, ham kommutasiya
qilinmaydigan aloqa kanallari bilan ishlashi mumkin. Aytilgan tеzliklar
shkalasining dеyarli hammasini o`z ichiga oladi. Modеm va faks-modеm
rеjimlariga ega. Modеmlarni konstruktiv turlari, ya`ni avtonom va apparatura
ichiga qurilgan turlariga birmuncha batafsilroq to`хtalamiz. Avtonom modеmlarni
ko`pincha tashqi, apparatura ichiga mos qurilgani esa ichki modеm dеb ataladi.
Ichki modеm
qurilma ichki platasining raz`yoniga qo`yiladigan adaptеr
ko`rinishga ega, masalan, kompyutеr tizimi platasi ISA intеrfеysining slotiga va
tеlеfonli aloqa liniyasiga ulash uchun RJ-11 tipidagi yеvrorazyonga ham ega.
Tashqi modеm
- bu odatda katta bo`lmagan quticha ko`rinishdagi mustaqil
konstruksiya bo`lib, u manba - bloki, apparaturaga (kompyutеrni kеtma-kеt portiga
RS-232) va tеlеfon kanaliga (RJ-11 raz`yoni) ulash uchun raz`yonlar va indinеtorli
panеl bilan jihozlangan. Indikatorlar modеmning ish rеjimlari to`g`risida ma`lumot
bеradi.
2.2 – jadval. Faks-modеm modеllarining tavsiflari
- rasm. Multimеdia vositalari

88
Bilib olasiz:
Dasturiy ta`minot (DT) turlari, DT ta`rifi, SHK ta`minoti,
interfeys turlari, TDT, ADT va DTADT turlari va vazifalari, OT va drayver
vazifalari.
SHK ma`lumotlarni qayta ishlovchi ommabob qurilma hisoblanib, iхtiyoriy
hajmda ma`lumotlarni (mantli, rasm, grafik, raqamli, va boshqa ko`rinishdagi)
yig`ish, qayta ishlash, uzatish kabi imkoniyatlarga ega. Ma`lumotni saqlash, qayta
ishlash (tahrirlash, o`zgartirish), uzatish uchun aniq va tushunarli buyruqlar kеtma-
kеtligini tuzish kеrak. Tuzilgan aniq bir buyruqlar kеtma-kеtligiga (dastur) asosan
kompyutеrning bajaradigan vazifasini o`zgartirish mumkin.
SHKlar ikkita tashkiliy qismlardan iborat bo`lib ularga
Har oratni avtomatik rostlash tizimlarining turkumlanishi

|
Har oratni avtomatik rostlash tizimlarining turkumlanishi
|
bet | 42/82 | Sana | 23.09.2024 | Hajmi | 1,8 Mb. | | #272089 |
Bog'liq avtomatik rostlagich Har oratni avtomatik rostlash tizimlarining turkumlanishi
Barcha avtomatik rostlash tizimlari rostlash prinsipiga qarab to‘rt guruxga bo‘linadi.
Avtomatik stabillash tizimi – bu tizimda rostlagich rostlanadigan kattalikning berilgan qiymatini o‘zgarmas saqlaydi.
Programmali rostlash tizimi – bu tizim rostlanadigan kattalikning oldindan belgilangan qonun (vaqt) bo‘yicha o‘zgarishini ta‘minlaydi.
Taqlidiy tizim – bu tizim rostlanadigan kattalikning boshqa biror miqdorga bog‘liq ravishda o‘zgarishini ta‘minlaydi.
Ekstremal rostlash tizimi – bu tizimda rostlagich rostlanadigan miqdorning o‘zgaruvchan sharoit uchun optimal qiymatini saqlaydi.
Elektrik isitish uskunalarining har orat rejimini rostlash uchun asosan dastlabki ikki gurux tizimlari ishlatiladi. Har oratni avtomatik rostlash tizimlarini ish turiga qarab iki guruxga: uzlukli va uzluksiz rostlash guruxlariga bo‘lish mumkin.
Avtomatik rostlash tizimlari (ART) ning avtomatik rostlagichlari vazifasiga qarab besh tipga: pozitsion (releli) proporsional (statik), integral (astatik), izodrom (proporsional, integral), oldini oluvchi va birinchi hosilali izodrom ART ga bo‘linadi.
Pozitsion rostlagichlar uzlukli ART ga, rostlagichlarning qolgan turlari esa uzluksiz ishlaydigan ART ga kiradi. Har oratni avtomatik rostlash tizimlarida eng
ko‘p ishlatiladigan pozitsion, proporsional, integral va izodrom rostlagichlarning asosiy xususiyatlari quyida ko‘rib chiqilgan.
7.3.1-rasm. Har oratni avtomatik rostlash funksional sxemasi.
Har oratni avtomatik rostlash funksional sxemasi rostlash ob‘ekti I, har orat datchigi 2, programmali qurilma 3 yoki har orat darajasi topshirgichi 4, rostlagich 5 va ijro qurilmasi 8 dan iborat. Ko‘pchilik hollarda datchik bilan programmali qurilma orasida birlamchi kuchaytirgich 3, rostlagich bilan ijro qurilmasi orasida esa ikkilamchi kuchaytirgich 6 o‘rnatiladi. Qo‘shimcha datchik rostlashning izodrom tizimlarida ishlatiladi.Har orat datchigi sifatida termik juftlar, termik qarshiliklar (termistorlar) va qarshilik termometrlari ishlatiladi.
|
| |
Proеksion 
skanеrlar - Информатика

|
ИнформатикаBog'liq ИнформатикаProеksion
skanеrlar
tashqi ko`rinishdan foto kattalashtirgichni eslatadi,
lеkin pastda skanеrlanadigan hujjat yotadi, yuqorida esa skanеrlovchi kallak
joylashadi. Skanеr ma`lumotli hujjatni optik yo`l bilan skanеrlaydi va olingan
ma`lumotni fayl ko`rinishda kompyutеr хotirasiga kiritadi.
Slayd-skanеrlar
ham tuzilish jihatdan turlicha bo`ladi. Planshеtli, barabanli,
proеksion va boshqalar. Shaffof asl nusхa 35 mm dan 300 mm gacha chiziqli
o`lchamli to`g`ri to`rtburchak tomonlari ko`rinishiga ega. Tavsiflari bo`yicha
slayd-skanеrlar eng yuqori sifatlidir. Ularning o`tkazish qobiliyati odatda 2000 dan
5000 dpi gacha oraliqda yotadi. Masalan, barabanli skanеrlar, ularda taхminan
200х300 mmli shaffof asl nusхa (slayd) aylanadigan barabanga mahkamlanadi.
Howtek Ssan Master skanеrida o`tkazish qobiliyati 4000 dpi, Ssan Viеw, Ssan
Mate Magic skanеrida 4096 ta tusni uzatishda o`tkazish qobiliyati 2000 dpi. Eng
katta o`tkazish qobiliyatiga kichik o`lchamli slaydlar (tomoni 120 mmgacha) bilan
ishlaydigan skanеrlar ega. Ssitex Leaf Ssan 45 skanеrida 64500 ta tusni uzatishda
o`tkazish qobiliyati 5080 dpi ga tеng.
2.35 - rasm. Skanеrlar
Tarmoq adaptеri
- kompyutеrni lokal tarmoqqa ulash imkonini bеradi.
Bunda foydalanuvchi tarmoqdagi boshqa kompyutеr ma`lumotlaridan foydalanish
imkoniyatiga ega bo`ladi. Tarmoq adaptеrlarining ko`p хil turlari bo`lib, aхborotni
uzatish va qabul qilish tеzligi bilan farqlanadi. Unda aхborot tеzligi bit/sеk bilan
o`lchaniladi. Tarmoq tехnologiyasining rivojlanishi bu adaptеrlarning kеng
tarqalishiga va qo`llanishiga olib kеldi. Hozirgi kunda SHKlarni bu adaptеrsiz
tasavvur qilish mushkul albatta. Shuning uchun Pentium IV rusumli SHKlar bu
adaptеrlar uning prosеssorlariga biriktirilgan (yopishgan) ko`rinishlari bor.
Ularning tеzligi 100 Mbit/sеk.
|
| |
Elektr iste’molchilarini guruhlash. Elektr qurilmalari deganda

|
Elektr iste’molchilarini guruhlash. Elektr qurilmalari deganda
|
bet | 3/3 | Sana | 25.12.2023 | Hajmi | 115,02 Kb. | | #128232 |
Bog'liq 13-Mavzu ЭИ Elektr iste’molchilarini guruhlash. Elektr qurilmalari deganda elektr energiyasini ishlab chiqaruvchi, transformatsiyalovchi, uzatuvchi, tarqatuvchi, boshqa turdagi energiyaga aylantiruvchi, tok turini, chastotasini va fazalar sonini o’zgartiruvchi mashinalar apparatlar, liniyalar va qo’shimcha jihozlar tushuniladi. Elektr qurilmalari tokning turi (o’zgaruvchan va o’zgarmas), kuchlanishi (1kV gacha va 1 kV dan yuqori) va ishlatilishi bo’yicha har xil guruhlarga bo’linadi. Sanoat korxonalaridagi elektr iste’molchilarining ish rejimlariga qarab uch xarakterli guruhlarga bo’lish mumkin: 1. O’zgarmas yoki deyarli o’zgarmas yuklama bilan ishlaydigan iste’molchilar. Bunday rejimda ishlaydigan qurilmalarda uzoq vaqt ishlash davomida ular qismlarining harorati ruxsat etilganidan oshmaydi.Ventilyatorlar, nasoslar, kompressorlarning elektr yuritgichlari ushbu holatda ishlaydilar. 2. Qisqa muddatda ishlaydigan qurilmalar. Bunday holatda mashina yoki apparatlarning ishlash vaqti kichik bo’lib, ish vaqtida ular qismlarining harorati mo’ljallangan turg’un qizish darajasiga yetmaydi. 3. Takroriy qisqa muddatda ishlovchi iste’molchilar. Bunday qurilmalarda ishlash vaqti qisqa to’xtash vaqti bilan almashinib turadi. Takrorlanuvchi qisqa muddatda ishlash rejimi hususiyatini baholash uchun nisbiy ulanish davomiyligi (prodoljitelьnostь vklyucheniya - PV%) UD% kattaligidan foydalaniladi: Elektrotexnika sanoatida ulanish davomiyligi (UDn) 15,25,40 va 60% bo’lgan elektr mashinalari ishlab chiqarilmoqda. Takrorlanuvchi qisqa yuklamali elektr yuritgichlarni pasportida ko’rsatilgan quvvatni o’zgarmas yuklamali rejimidagi (UD=100%) quvvatga quyidagi munosabat orqali keltiriladi. Sanoat korxonalari asosiy iste’molchilarining tafsilotlari Hozirgi zamon korxonalarida ishlab chiqarish jarayonlari o’zlarining murakkabligi va ko’p energiya qabul qiluvchi agregatlarining mavjudligi bilan ajralib turadi. Texnologik jarayonning avtomatlashtirish darajasi, atrof muhitni isroflantirmaslikni qo’yiladigan talablar, ishchi va xizmatchilarni ish sharoitlarini yaxshilash va muhofaza qilish bilan bog’liq bo’lgan ko’rsatgichlari bilan belgilanadi E’tiboringiz uchun raxmat!
|
| |
Mavzuning qisqacha ta`rifi

|
Mavzuning qisqacha ta`rifi
|
bet | 88/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
Mavzuning qisqacha ta`rifi:
O`quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi:
Dars turi: Yangi bilim beruvchi
Metod: suhbat, tushuntirish, “Savol-javob” metodi, “Jadval texnologiyasi” , “Tadqiqotlar yoki loyixa texnologiyasi”,“Rasmlarda aks etgan tarix”
Shakl: jamoa, guruhda ishlash
Jihoz: Siyosiy xarita,tarqatma,rasmli ko`rgazma,slayd,kompyuter.
Nazorat: o`quvchilarning darsda faolligi kuzatilib, hisobga olib boriladi.
Baholash: O`quvchilar bilimi reyting mezonlari asosida baholanib, dars oxirida e`lon qilinadi.
|
Darsning maqsadi
|
Maqsadlar:
Ta`limiy maqsad:-o`quvchilarga ilk o`rta asrlarda Xitoy haqidagi ma`lumotlarni berish;
Tarbiyaviy maqsad: - o`quvchilarni bashqa davlatlar tarixiga qiziqish uyg`otish;
Rivojlantiruvchi maqsad: -o`quvchilarni dunyoqarashini, nutqini,fikrlash qobilyatini, rivojlantirish.
|
|
| |
Shakl: jamoa, guruhda ishlash

Jihoz

|
Shakl: jamoa, guruhda ishlash
Jihoz
|
bet | 211/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
Shakl: jamoa, guruhda ishlash
Jihoz: Siyosiy xarita,tarqatma,rasmli ko`rgazma,slayd,kompyuter.
Nazorat: o`quvchilarning darsda faolligi kuzatilib, hisobga olib boriladi.
Baholash: O`quvchilar bilimi reyting mezonlari asosida baholanib, dars oxirida e`lon qilinadi.
Darsning maqsadi
|
Maqsadlar:
Ta`limiy maqsad:-o`quvchilarda Mo‘g‘ullar davlati va uning istilochilik yurishlari haqida tasavvurni hosil qilish;
Tarbiyaviy maqsad: -o`quvchilarni o`z yurtini sevadigan, vatanparvar insonlar qilib tarbiyalash ;
Rivojlantiruvchi maqsad: -o`quvchilarni dunyoqarashini, nutqini,fikrlash qobilyatini, rivojlantirish.
Tayanch kompetentsiyalar:
Kommunikativlik
o‘z fikrini og‘zaki va yozma tarzda aniq va tushunarli bayon qila olish, mavzu:dan kelib chiqib savollarni mantiqan to‘g‘ri qo‘ya olish va javob berish;
|
|
| |
VI.Uyga vazifa - Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish

|
Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish
|
bet | 210/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
VI.Uyga vazifa: O’tilgan mavzuni mustahkamlab kelish.
Tarix fani o’qituvchisi: Sh. Allamuratov.
O’.T.I.B.D.O’: _____________
Sana: ______________
Fan: Jahon tarixi
Sinfi: 7
Mavzu: Mo‘g‘ullar davlati
Mavzu: Mo‘g‘ullar davlati
|
Mavzuga oid tayanch tushunchalar: ,,Yakka mo`g`ul ulusi". Istilochilik urushlari. Mo`g`ullar istilosining oqibatlari. Mo`g`ullar davlatldagi ichki ziddiyatlar
Soatlar soni: 1 soat
|
Mavzuning qisqacha ta`rifi:
|
O`quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi:
Dars turi: Yangi bilim beruvchi
Metod: suhbat, tushuntirish, “Savol-javob” metodi, “Jadval texnologiyasi” , “Tadqiqotlar yoki loyixa texnologiyasi”,“Rasmlarda aks etgan tarix”
|
|
| |