nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ключевые слова - Talabalarni kreativ yondashuv asosida kasbiy kompetentligini rivojlantirishning nazariy asoslari...

|
Talabalarni kreativ yondashuv asosida kasbiy kompetentligini rivojlantirishning nazariy asoslari naimova Jayrona Utkir
|
bet | 2/5 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 87 Kb. | | #262129 |
Bog'liq Naimova Jayrona Ключевые слова: профессиональная компетентность, креативность, креативный подход, компетентность, педагогическая креативность, образование, компетенция, компетентность, специалист, современные подходы, педагогическая деятельность.
Annotation. This article describes the importance, development opportunities and current situation of developing didactic conditions for the development of professional competence of future elementary school teachers based on a creative approach, the content of the pedagogical process, development criteria and levels of formation.
The article discusses the work carried out by the author on the development of professional competencies of future specialists today and the identification of optimal pedagogical conditions that promote self-development, initiative in professional creativity, training creatively thinking specialists, creative professional abilities. Their activities are discussed, as well as an understanding of their experience and development tasks and problems arising in this process.
Keywords: professional competence, creativity, creative approach, competence, pedagogical creativity, education, competence, competence, specialist, modern approaches, pedagogical activity.
KIRISH
Jahon ta’lim muaccacalarida tizimli yondashuv asosida ta’limni tashkil etish, bo‘lajak o‘qituvchilarning kreativ yondashuv asosida kasbiy kompetentligini rivojlantirishning kreativ moduli hamda ta’lim texnologiyalari amaliyotga joriy etilmoqda. Bo‘lajak o‘qituvchilarni kasbiy faoliyatga tayyorlashda bilimlardan sifatli foydalanish, ularning metodik tayyorgarligini taminlashning maqsadli modellari, multimediali elektron resurslarni ta’lim jarayoniga tatbiq etish, kasbiy faoliyatni loyihalashtira oladigan bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini kreativ yondashuv asosida kasbiy faoliyatga tayyorlash bo‘yicha tizimli ishlar amalga oshirilmoqda [1].
Jahon oliy ta’lim va ilmiy tadqiqot muaccacalarida bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini kreativ yondashuv asosida kasbiy tayyorgarligini takomillashtirish, mutaxassislik fanlarini o‘qitish jarayonida kasbiy kompetensiyasini rivojlantirish, talabalarda mustaqil bilim olish faoliyatini takomillashtirish bo‘yicha ilmiy-tadqiqotlar olib borilmoqda. Shu bilan birgalikda, talabalarda kasbiy bilim va ko‘nikmalarni takomillashtirish, bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini innovatsion salohiyati va kasbiy ijodkorligini rivojlantirish, ta’lim jarayonida pedagogik hamkorlik tamoyillarini modellashtirish, o‘qitishning sifat va samaradorligini oshirishda aralash ta’lim Blended Learning texnologiyalaridan foydalanish bo‘yicha ilmiy-tadqiqot ishlariga e’tibor qaratilmoqda [2].
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Talabalarni kreativ yondashuv asosida kasbiy kompetentligini rivojlantirishning nazariy asoslari naimova Jayrona Utkir
|
IV. Murojaatlarni ko‘rmay qoldirish

IV. Murojaatlarni ko‘rmay qoldirish
42. Quyidagi murojaatlar ko‘rib chiqilmaydi:
anonim murojaatlar;
jismoniy va yuridik shaxslarning vakillari orqali berilgan murojaatlar, ularning vakolatini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud bo‘lmagan taqdirda;
qonunda belgilangan boshqa talablarga muvofiq bo‘lmagan murojaatlar.
43. Murojaatni anonim deb e’tirof etish murojaatlar bilan ishlash bo‘yicha bo‘lim yoki murojaatni ko‘rib chiquvchi mas’ul xodim tomonidan amalga oshiriladi.
Murojaat anonim deb e’tirof etilganda bu haqda xulosa tuziladi. Xulosada murojaatni anonim deb e’tirof etish uchun asoslar ko‘rsatiladi. Murojaatni anonim deb e’tirof etish to‘g‘risidagi xulosa murojaatlar bilan ishlovchi bo‘lim rahbari yoki murojaatni ko‘rib chiquvchi mas’ul xodim tomonidan tasdiqlanadi.
"Ishonch telefonlari"ga tushgan murojaatlar Qonunda va ushbu Nizomda nazarda tutilgan tartibda anonim deb e’tirof etilishi mumkin.
Anonim deb e’tirof etilgan murojaatlar xulosa tasdiqlangan paytdan boshlab nazoratdan yoki ijrodan olinadi.
44. Jismoniy va yuridik shaxslarning vakillari orqali berilgan murojaatlar kelib tushganda, murojaatlar bilan ishlash bo‘yicha bo‘lim yoki tarkibiy bo‘lim ularning vakolatlarini tasdiqlaydigan hujjatlar mavjudligini tekshiradi.
Agar murojaatda jismoniy va yuridik shaxs vakilining vakolatlarini tasdiqlaydigan hujjatlar mavjud bo‘lmasa, bu haqda murojaatlar bilan ishlash bo‘yicha bo‘limning rahbari yoki tarkibiy bo‘lim rahbari tomonidan tasdiqlanadigan xulosa tuziladi.
Jismoniy va yuridik shaxs vakilining vakolatlarini tasdiqlaydigan hujjatlar mavjud emasligi to‘g‘risidagi xulosa tasdiqlangan paytdan boshlab ushbu murojaat ko‘rib chiqilmaydi, bu hakda murojaat qiluvchi yozma ravishda xabardor qilinadi.
|
Reja: Axborotni ruxsatsiz foydalanishlardan himoyalash

|
Reja: Axborotni ruxsatsiz foydalanishlardan himoyalash
|
bet | 1/3 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 19,48 Kb. | | #108272 |
Bog'liq M T 1
Reja:
Axborotni ruxsatsiz foydalanishlardan himoyalash
Ijtimoiy injeneriyada xujumlar tahlili
Zamonaviy antivirus dasturiy vositalari va ularning imkoniyatlari
Kiberjinoyat va kiberhuquq
Tarmoqda uzatiluvchi axborotni himoyalashda kriptografiyaning o‘rni
Zararkunanda dasturlar va ulardan himoyalanish (masalan, Malwarebytes misolida)
Axborotni ruxsatsiz foydalanishlardan himoyalash - bu har bir tashkilotning muhim vazifasi. Ruxsatsiz foydalanishlar oqibatida, axborotni yo'qotish, o'zgartirish yoki o'g'irlash mumkin. Bu esa tashkilotning ishonchini, reputatsiyasini va moliyaviy ahvolini buzishi mumkin. Shuning uchun, axborotni himoyalash uchun quyidagi choralar tavsiya etiladi:
- Axborotni shifrlash. Shifrlash - bu axborotni maxfiy kalit yordamida kodlash jarayoni. Shu orqali, ruxsatsiz foydalanuvchilar axborotni o'qiy olmaydi.
- Axborotni nusxalash. Nusxalash - bu axborotni boshqa joyda saqlash jarayoni. Shu orqali, axborotni yo'qotish holatida, uni tiklash mumkin.
- Axborotga kirishni cheklash. Kirishni cheklash - bu axborotga faqat ruxsatlangan foydalanuvchilarga kirish imkonini berish jarayoni. Shu orqali, ruxsatsiz foydalanuvchilar axborotga kirib bo'lmaydi.
- Axborotga kirishni kuzatish. Kuzatish - bu axborotga kim, qachon va qanday maqsadda kirganini aniqlash jarayoni. Shu orqali, ruxsatsiz foydalanishlarni aniqlash va oldini olish mumkin.
Ijtimoiy injeneriyada xujumlar tahlili - bu ijtimoiy tarmoqlarda, ijtimoiy media platformalarida yoki boshqa ijtimoiy aloqalarda o'zgarishlarni yoki ta'sirni amalga oshirish uchun ishlatiladigan usullar va vositalarni o'rganishdir. Ijtimoiy injeneriyada xujumlar tahlili, xujumkorning maqsadli nishonini tanlash, uning zaif nuqtalarini aniqlash, unga ishonch hosil qilish yoki unga xafa bo'lish uchun strategiyalar va texnikalar ishlab chiqishni o'z ichiga oladi. Ijtimoiy injeneriyada xujumlar tahlili, xujumkorning ma'lumotlarni o'g'irlash, parolni tiklash, virus yuborish, spam yuborish, phishing yoki boshqa zararli harakatlarni amalga oshirish uchun foydalanilishi mumkin. Ijtimoiy injeneriyada xujumlar tahlili, ijtimoiy injeneriyani qo'llashda muhim ahamiyatga ega bo'lib, xujumkorning nishonga yetkazish uchun kerakli ma'lumotlarni to'plash va tahlil qilish imkonini beradi.
|
| |
Jarayonlarning sinflanishi va rafinatsiya usullari

|
Jarayonlarning sinflanishi va rafinatsiya usullari
|
bet | 2/51 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 1,07 Mb. | | #157144 |
Bog'liq 1 Moylarni rafinatsiyalash va gidrogenizatsiyalash. Margarin va Jarayonlarning sinflanishi va rafinatsiya usullari: Yog’‘ning tarkibi, sifati va qo‘llanilishiga qarab turli rafinatsiya usullari ishlatiladi.
Asosiy jarayonlarning xarakteri va rafinatsiya jarayoniga reagentlar ta’siriga qarab, ular 3 guruhga bo‘linadi.
1.Gidromexanik (fizikaviy)
2.Fizik-kimyoviy (kimyoviy)
3. Massa almashuvchi (fiz-kimyoviy).
2 – jadval Rafinatsiya usullari klassifikatsiyasi
Jarayonlar
|
Rafinatsiya usullari
|
Asosiy maqsad
|
Gidromexanik
|
Tindirish, Sentrafugalash, Filtrlash
|
Suspenziyalarni yoki aralashmaydigan suyuqliklarni ajratish
|
Fizik-kimyoviy
|
Gidratlash
|
Fosfatidlar va boshqa gidrofill moddalarni ajratish
|
Muzlatish
|
YUqori haroratda eruvchi moddalarni ajratish
|
Neytrallash
|
Erkin yog’‘ kislotalarni olib tashlash
|
YUvish
|
Sovun va suvda eruvchi moddalardan tozalash
|
Quritish
|
Namligini chiqarib yuborish
|
Massa almashuvi
|
Oqartirish
|
Rang beruvchi moddlar, pigmentlardan hamda sovun qoldiqlarini yo‘qotish
|
Dezodoratsiya
|
Hid beruvchi moddalarni xaydab chiqarish
|
Distilyasion rafinatsiya (ishqorsiz)
|
Erkin yog’‘ kislotalari va hid beruvchi moddalarni chiqarib yuborish
|
Gidromexanik jarayonlarga quyidagi rafinatsiya usullari kiradi: tindirish, sentrifugalash, filtrlash.
Fizik-kimyoviy jarayonlarga esa: gidratatsiya, sovutish, neytrallash, yuvish, quritish usullari kiradi.
Massa almashuvchi jarayonlarga: oqlash, dezodoratsiyalash, distillyasiyali rafinatsiya (ishqorsiz) usullari kiradi.
Biroq, yuqorida berilgan rafinatsiya usullarining sinflanishi shartlidir. Hamma aralashmalarni 1 ta usul yordamida yo‘qotish mumkin emas. SHuning uchun amalda 1ta texnologik sxemaga birlashuvchi bir nechta usullar qo‘llaniladi. Masalan: oziq-ovqat uchun ishlatiladigan yog’‘larni rafinatsiya jarayoniga: cho‘ktirish----filtrlash---gidratatsiyalash---ishqorli rafinatsiya--- cho‘ktirish---- tindirish------sentrafugalash-----oqlash---dezodoratsiya usullari kiradi.
|
| |
TINDIRISH, SENTRAFUGALASH, FILTRLASH

|
TINDIRISH, SENTRAFUGALASH, FILTRLASH
|
bet | 3/51 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 1,07 Mb. | | #157144 |
Bog'liq 1 Moylarni rafinatsiyalash va gidrogenizatsiyalash. Margarin va TINDIRISH, SENTRAFUGALASH, FILTRLASH,
Tindirish. Tindirish suyuq muhitda zarrachalarning og‘irlik kuchi ta’sirida tabiiy cho‘kish jarayonidir.
SHartli ravishda sharsimon zarrachalarning cho‘kish tezligi Stoks formulasi bilan aniqlanadi:
=d2 g (p1-ρ)/18
bu erda: - cho‘kish tezligi, m/s;
d - zarracha diametri, m;
g - og‘irlik kuchning tezlanishi (9,81 m/s2);
p1 - qattiq zarrachalar zichligi kg/m3;
ρ - yog’‘ zichligi, kg/m3;
μ - yog’‘ning dinamik qovushqoqligi Pa∙s.
CHo‘kish tezligini oshirish uchun cho‘kish jarayonini yuqori haroratda olib borish kerak. CHo‘ktirish jarayoni yog’‘ning birlamchi tozalashda muallaq va koagulyasiyalangan moddalarni cho‘ktirishda foydalaniladi. Tindirish jarayonini tezlishtirish uchun uzluksiz ishlovchi tindirgichg‘ajratgich uskunasida zarrachalar yupqa qatlamda cho‘ktiriladi.
Uzluksiz ishlovchi tarelkali tindirgich-ajratgichning tuzilishi va ishlash prinsipi quyidagicha:
Vertikal holatdagi silindrik ko‘rinishdagi qopqoqli va tag qismi konussimon uskuna bo‘lib, uning ichki bo‘shlig‘ida bir necha konussimon tarelkalar joylashgan, ular tindirgich-ajratgichning ichki qismini bir necha (a va b) kameralarga bo‘ladi. Har bir kamera tepa va past qismidan tarelka 1 bilan chegaralangan va alohida mustaqil tindirgich-ajratgich sifatida ishlaydi. Tarelkalar soni uskunaning ishlab chiqarish quvvatiga bog‘liq. Tarelkalar samarali ishlashi uchun ular 35-40 burchak ostida joylashtirilgan. Tarelkalarda yog’‘ qatlami balandligi 30-50mm ga teng bo‘ladi. Suspenziya uzluksiz ravishda o‘rtada joylashgan (4) quvur, (3) tirqish orqali kamera b ga beriladi. Yog’‘ tindirish kamera b da xarakatlanib, yuqoridagi tarelkaning chet qismini egib a kameragao‘tadi. Og‘ir fazaning harakatlanishi tezligi pastligi sababli, (1) tarelkaning yuza qismiga yig‘iladi va sirg‘alib tushib tindirgichning pastki qismiga yig‘iladi. Tindirilgan yog’‘ kameraning yuqori tarelkasi past qismida joylashgan (2) teshik orqali har bir kamera uchun alohida bo‘lgan uzatish (6) trubasi orqali chiqariladi.
Hamma uzatish trubalari umumiy kollektorga birlashtirilgan. Har bir uzatish truba kameradan oqib chiqayotgan yog’‘ni kuzatish uchun ko‘rish oynasi o‘rnatilgan.
Tindirish jarayoni moylarni birlamchi tozalashda mualloq va koagulyasiyalangan moddalardan cho‘ktirishda foydalaniladi.
Davriy rafinayiyada tindirish eromchi operatsiya sifatida foydalanalidi. Tindirish jarayonni tezlashtirish uchun uzluksiz ishlovchi tindirgich-ajratgich uskunasida bo‘lakchalar yupqa qatlamda cho‘ktiriladi.
Biron bir kameradan loyqa yog’‘ chiqishi kuzatilsa, shu zahoti to‘xtatiladi yoki chiqayotgan yog’‘ miqdori o‘zgartiladi. Demak, kamerada harakatlanish tezligi o‘zgartiriladi. CHo‘kma davriy yoki uzluksiz ravishda uskunaning past qismida joylashgan patrubok orqali tozalanadi.
|
| |
Sutli margarinlar retsepturasi - 1 Moylarni rafinatsiyalash va gidrogenizatsiyalash. Margarin va margarin mahsulotlari...

|
1 Moylarni rafinatsiyalash va gidrogenizatsiyalash. Margarin va margarin mahsulotlari ishlab chiqarish
|
bet | 51/51 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 1,07 Mb. | | #157144 |
Bog'liq 1 Moylarni rafinatsiyalash va gidrogenizatsiyalash. Margarin va Sutli margarinlar retsepturasi
Komponentlar |
Oshxona
|
sariyog’‘li
|
ekstra
|
miqdori, %
|
Salomas, Ter 31-340S,
qattiqligi 160-320 g/sm |
46
|
50
|
26
|
Salomas, Ter 35-360S,
qattiqligi=350-410 g/sm
|
11
|
8
|
12
|
Paxta palmitini, Ter
18-220S
|
8
|
-
|
8
|
O‘simlik moyi
|
16
|
15
|
10
|
Kokos yog’‘i
|
-
|
-
|
25
|
Sariyog’‘
|
-
|
-
|
-
|
Bo‘yoq
|
0,2
|
0,2
|
0,2
|
Sut
|
12
|
8
|
16
|
Emulgator
|
0,2
|
0,2
|
0,2
|
Tuz
|
0,4
|
0,3
|
0,3
|
SHakar
|
0,4
|
0,3
|
0,3
|
Suv
|
6
|
8
|
2
|
Jami
|
100
|
100
|
100
|
SHu jumladan yog’‘lilik, sut yog’‘i bilan birgalikda
|
82
|
82
|
82
| 15-jadval YUmshoq margarinni retsepturasi Komponentlar |
Miqdori, %
|
Salomas, Ter 31-340S,
qattiq ligi 160-320 g/sm
|
15
|
Salomas, Ter 35-37 0S,
qattiq ligi 550-750 g/sm
|
10
|
O‘simlik moyi
|
25
|
Kokos yog’‘i
|
9
|
Bo‘yoq
|
0,3
|
Emulgator
|
0,4
|
Tuz
|
0,3
|
Sut
|
15
|
Suv
|
25
|
Jami
|
100
|
SHu jumladan yog’‘lilik,
sut yog’‘i bilan birgalikda
|
60,25
|
16-jadval
Kulinar yog’‘larining retsepturasi
Komponentlar
|
Pechene uchun konditer yog’‘i
|
O‘simlik yog’‘i
|
Kulinar yog’‘i
|
Sharq
|
Belorus
|
Salomas, Ter 31-340S, qattiq ligi 160-320 g/sm
|
73
|
70
|
65
|
35
|
Mol yog’‘i
|
24
|
-
|
-
|
30
|
Qo‘y yog’‘i
|
-
|
-
|
15
|
-
|
O‘simlik moyi
|
-
|
10
|
10
|
20
|
Paxta palmitini
|
-
|
20
|
10
|
15
|
Fosfatid konsentrati
|
3
|
-
|
-
|
-
|
Jami
|
100
|
100
|
100
|
100
|
Takrorlash uchun savollar
Margarin ishlab chiqarishning zarurligi.
Margarin retsepturasi
Margarin maxsulotlari assortimenti
Margarin ishlab chiqarish uchun asosiy xom ashyolar.
5. Margarin – bu nima?
6. Margarin kim tomonidan ishlab chiqarilgan
7. Margarinning ozuqaviy qiymati.
8. Emulsiyalar haqida tushuncha.
9. Margarin uchun ishlatiladigan emulgatorlar
10. Sutli margarin retsepturasi
11. YUmshoq margarin retsepturasi
12. Kulinar yog’‘lari retsepturasi.
|
| |
Gidratlanmaydigan fosfatidlarni chiqarib tashlash

Gidratlanmaydigan fosfatidlarni chiqarib tashlash. Gidratatsiya jarayonidan so‘ng yog’‘da 0,1-0,2 % fosfatidlar qoladi. Gidratatsiyalanmagan fosfatidlarni yo‘qotish uchun gidratatsiyalangan yog’‘ni konsentrlangan fosfor kislotasi bilan ishlanadi (yog’‘ og‘irligiga nisbatan 0,05-0,2 % miqdorda olinadi. Suv miqdori: kungaboqar 0,5-3 %
paxta yog’‘i 5 % gacha
loviya yog’‘i 6 % gacha
Gidratatsiya usullari. Turli gidratlash sxemalarda uzluksiz dozalash va gidratlash agentni va yog’‘ni aralashtirishda reaktor-turbulizatorlardan foydalaniladi.
.
5 – rasm. Quyidagi rasmda reaktor-turbulizatorning tuzilishi ko‘rsatilgan
1 - yog’‘ berish patrubkasi
2 - reagent (suv, ishqor) berish patrubkasi
3 - soplo
4 - qabul qiluvchi kamera
5 - aralashtirish kamera
6 - nasadka
7 - aralashma chiqish patrubkasidan iborat
Yog’‘ - fosfatid emulsiyalarini fazalarga ajratish uchun separatorlar yoki tarelkali tindirgichlar qo‘laniladi.
6 – rasm. Gidratlash jarayonida hosil bo‘lgan
fazalarni tarelkali tindirgichda ajratish texnologik sxemasi.
Rafinatsiya qilinmagan moy (1) avtomatik tarozida tortilib, (2) bakga kelib tushadi va (3) filtrlar, (4) nasos, (5) issiqlik almashgichda 45-500 S gacha isitilib, (6) rotametr orqali (8) aralashtirgichga beriladi. Suv (7) sath stabilizatori, (6) rotametr orqali (8) aralashtirgichga keladi. Moy va fosfatid emulsiyasi aralashmasi (9) ekspozitorda 30 min davomida ushlab turiladi, so‘ngra bu yerda 13 ayl/min tezlikda aralashtiriladi, koagulyasiya jarayoni ketadi va fosfatidlar parchasi kattalashib boradi, keyin esa moy va fosfatid emulsiyasi (10) tarelkali tindirgich-ajratgichda ajratiladi. Fosfatid fraksiyasi (11) bakga yig‘iladi gidratatsiyalangan moy esa boshqa (13) bakga kelib tushadi. U yerdan (14) nasos yordamida rafinatsiyaning keyingi bosqichlariga
yuboriladi. Fosfatid emulsiyasi (12) nasos yordamida fosfatid konsentratini quritishga yuboriladi.
|
Termiz muhandislik-texnologiya instituti

|
Termiz muhandislik-texnologiya instituti
|
bet | 1/17 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 8,73 Mb. | | #260035 |
Bog'liq BITIRUV MALAKAVIY ISHI YUZI
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TERMIZ MUHANDISLIK-TEXNOLOGIYA INSTITUTI
SANOAT TEXNOLOGIYALARI FAKULTETI
KIMYOVIY TEXNOLOGIYA KAFEDRASI
BITIRUVCHISI ABDUNAZAROV ELYOR MAMASOAT OʻGʻLI
“Tarkibida oltingugur,fosfor boʻlgan kompleks hosil qiluvchi sorbentlar sintezi va tadqiqi” mavzusidagi
BITIRUV MALAKAVIY ISHI
Ta’lim yo‘nalishi: 5320400 – Kimyoviy texnologiya (ishlab chiqarish
turlari bo‘yicha)
Ish ko‘rildi va himoya qilishga ruhsat berildi.
Kafedra mudiri
________ S.Xodjamkulov
«___» __________2024 y.
|
|
Ilmiy rahbar
_______ N.Choriyeva
«__» _______2024 y.
|
Termiz – 2024 y.
MUNDARIJA
Kirish. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3
Texnik iqtisodiy asoslash. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ……8
I .Nazariy qism. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . … 13
1. 1. Xom-ashyolarning kimyoviy va mineralogik tarkibi . . . . . . . . . . . . . . . . …13
1. 2. Tantal va niobiy rudalarini boyitish va qayta ishlash. . . . . . . . . . . . . ………16
1. 3. Tantal va niobiyni ajratish. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . …….23
II.Asosiy qism . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...27
2. 1. Ekstraksiya usulida tantal va niobiyni ajratib olish . . . . . . . . . . . . …………27
2.2. Ishlab chiqarishning texnologik tizimi sxemasi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . …….30
|
| |
1. Kimyo-"Ilĝor uchlik"tarmoqlardan biri. Òzbekiston kimyo sanoati,tarmoqlar tarkibi,geografiyasi Kimyo sanoatining yirik konlari

|
1. Kimyo-"Ilĝor uchlik"tarmoqlardan biri. Òzbekiston kimyo sanoati,tarmoqlar tarkibi,geografiyasi Kimyo sanoatining yirik konlari
|
Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 9,55 Mb. | | #267378 |
Bog'liq Ashurova Asal kimyo sanoatining asosiy tarmoq yònalishlari
Termiz muhandislik texnologiya instituti sanoat
texnologiyalari fakulteti KT 22-V guruh 2- kurs talabasi Ashurova Asalning Umumiy kimyoviy texnologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti.📚
Mavzu:Kimyoviy sanoatning asosiy taraqqiyot yònalishlari
Reja:
1.Kimyo-"Ilĝor uchlik"tarmoqlardan biri.
2.Òzbekiston kimyo sanoati,tarmoqlar tarkibi,geografiyasi
Kimyo sanoatining yirik konlari
1.Tubagatan
2.Boybichakori
3.Oqpat
4.Xòjakion
5.Lalmikon
E'tiboringiz uchun rahmat
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1. Kimyo-"Ilĝor uchlik"tarmoqlardan biri. Òzbekiston kimyo sanoati,tarmoqlar tarkibi,geografiyasi Kimyo sanoatining yirik konlari
|
Optik nurlanish manbaining ta’minot bloki (NMTB λ=1,3 mkm)

|
Optik nurlanish manbaining ta’minot bloki (NMTB λ=1,3 mkm)
|
bet | 5/20 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 1,73 Mb. | | #270632 |
Bog'liq 3– amaliy mashg‘ulot optik tolalarning sonli aperturasini tajrib2.4. Optik nurlanish manbaining ta’minot bloki (NMTB λ=1,3 mkm). Blok oldingi blokdagi bilan bir xil boshqaruv elementlaridan iborat. Farqi shundaki, RS4-TV elektr ajraladigan ulagich o‘rniga FS-SM optik rozetka o‘rnatilgan. Unga optik tolaning ajraladigan ulagichi bevosita ulanadi.
2.5. FD fotodiod, u λ=0,67 mkm to‘lqin uzunlikdagi nurlanishni qayd etish uchun mo‘ljallangan, shtativda silindrik korpusda joylashgan va foto qabul qilgich blokiga ulanish uchun RS4-TV ajraladigan ulagichli ta’minot shnuri bilan jihozlangan. Fotodiod korpusiga opravka o‘rnatilgan, unga tadqiq etilayotgan optik tola K konnektori mahkamlangan.
2.6. Foto qabul qilgich (FQQ), u λ=0,67 mkm to‘lqin uzunlikdagi nurlanishni qayd etish uchun mo‘ljallangan. 3.6-rasmda FQQ blokining old paneli ko‘rsatilgan. Unga RS4-TV ajraladigan ulagichli ta’minot shnuri yordamida FD ulanadi. Ajraladigan ulagichning blok qismi old panelda joylashgan va unga “OPTIK CHIQISH” deb yozilgan.
3.4-rasm. Maketning funksional sxemasi
3.5-rasm. Optik nurlanish manbaining elektr ta’minoti bloki
3.6-rasm. Foto qabul qilgich
Blok optik quvvatning o‘zgarish chegarasini almashlab ulash imkoniyatini ko‘zda tutadi. Buning uchun old panelda “SEZGIRLIK” tugmachali almashlab ulagich mavjud. Old paneldagi “0,001; 0,01; 0,1; 1” tugmachalarini bosish fototok kuchayish koeffitsiyentining o‘zgarishiga olib keladi.
Optik quvvat nazorati uchun FQQ old panelida “OPTIK QUVVAT, NISB. BIRL.” raqamli indikatori mavjud. FD ning fotosezgir maydoniga tushayotgan optik nurlanish, uning p-n o‘tishi orqali o‘tayotgan tok (fototok) ning o‘zgarishiga olib keladi. Fototok fotodiodning fotosezgir maydonidagi optik quvvat qiymatiga to‘g‘ri proporsional. Shuning uchun raqamli indikator ko‘rsatkichi bu quvvatga proporsional, lekin unga teng emas. Foto qabul qilgich yordamida o‘lchash nisbiy birliklarda amalga oshiriladi.
2.7. “TOPAZ 3000” optik testeri. U λ=1,3 mkm to‘lqin uzunlikdagi nurlanish parametrlarini qayd etish uchun mo‘ljallangan.
|
| |
– amaliy mashg‘ulot - 3– amaliy mashg‘ulot optik tolalarning sonli aperturasini tajriba yo‘li bilan aniqlash

6 – amaliy mashg‘ulot
AJRALADIGAN VA AJRALMAYDIGAN OPTIK ULAGICHLAR, OPTIK ATTENYUATORLARNING XARAKTERISTIKASINI TADQIQ ETISH
6.1. Mashg‘ulotning maqsadi
Optik tolani optik ulagich bilan ulashda kiritiladigan so‘nish qiymatini aniqlash va optik attenyuator tomonidan kiritiladigan so‘nishni o‘lchash ko‘nikmalarini shakllantirish.
6.2. Topshiriq
3.2.1. Mashg‘ulotga tayyorlanishda quyidagi o‘quv materiallarini o‘rganish va 3.3 paragrafda keltirilgan nazorat savollari (NS) ga javob tayyorlash zarur (ulardan 4 ta savolga javob yozma ravishda bayon etilishi kerak): [6.1]-adabiyotning 214-218 sahifalari, [6.2]-adabiyotning 48-51 sahifalari, [6.3]-adabiyotning 61 sahisi, [6.4]-adabiyotning 283-309 sahifalari, [6.5]-adabiyotning 138-154 sahifalaridan foydalaning.
3.2.2. Ajraladigan va ajralmaydigan optik ulagichlarning, optik attenyuatorlarning tuzilishi va ishlash prinsipini o‘rganish. Hisobot uchun nazariy qismning qisqacha mazmuni, qurilmaning tuzilishi va olingan natijalarni qayd etish uchun jadval chizilgan sahifani tayyorlash.
6.3. Nazorat savollari:
6.3.1. Optik ulagichlarning qanday turlarini bilasiz?
6.3.2. Qismlarga ajraladigan va ajralmaydigan optik ulagichlar qaysi hollarda qo‘llaniladi?
6.3.3. Shtekerli ajraladigan optik ulagichning tuzilishini tavsiflang.
6.3.4. Optik tolalarni ajralmaydigan ulashning qanday usullarini bilasiz?
6.3.5. Optik attenyuatorlar qanday maqsadlarda qo‘llaniladi?
6.3.6. Optik attenyuatorlarning qanday turlarini bilasiz?
6.3.7. Optik attenyuatorlar qanday parametrlar bilan tavsiflanadi?
6.4. Amaliy mashg‘ulotga yakun yasash
Hisobotga quyidagilar keltirilishi lozim:
1. Nazariy qismning qisqacha mazmuni.
2. Qurilmaning tuzilish sxemasi.
3. Olingan natijalar tahlili va xulosa.
6.5. Foydalaniladigan adabiyotlar
6.1. Yunusov N.Yu., Isaev R.I., Mirazimova G.X. Optik aloqa asoslari. O‘zbekiston respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi – T.: Cho‘lpon nomidagi NMIU, 2014 y. – 368 bet.
6.2. Mirazimova G.X. Optik aloqa asoslari: O‘quv qo‘llanma., t.f.n., dosent Isaev R.I. mas’ul muharrirligi ostida.-Toshkent, TATU bosmaxonasi, 2006.- 136 b.
6.3. Фриман Р. Волоконно–оптические системы связи: Перевод с английского под ред. Н.Н. Слепова.–М.: Техносфера, 2003. -380 с.
6.4. Дмитриев С.А., Слепов Н.Н. Волоконно–оптическая техника: Современное состояние и перспективы. - 2-е изд., перераб. и доп. / Сб. статей под ред. - М.: ООО "Волоконно – оптическая техника", 2005.
6.5. G.X. Mirazimova, N.Yu.Yunusov. Optik aloqa tizimlari. Laboratoriya ishlarini bajarish bo‘yicha uslubiy qo‘llanma.T.: «Aloqachi», 2017. – 196 bet.
|
Jismoniy tayyorgarlik - Mavzu rejasi: Bolalar tushunchalari jismoniy tarbiyasi fanining maqsadi va predmeti Bolalar...

|
Mavzu rejasi: Bolalar tushunchalari jismoniy tarbiyasi fanining maqsadi va predmeti Bolalar jismoniy tarbiyasi fanining asosiy tushunchalari. Kuzatuvni tashkil etish metodikasi. Maktabgacha ta’lim muassasasi ish hujjatlarini о‘rganish
|
bet | 3/5 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 77,5 Kb. | | #146092 |
Bog'liq M4-Bolalar jismoniy tarbiya nazariyasi va texnologiyalari fanining rivojlanish tizimiJismoniy tayyorgarlik – bu jismoniy tarbiyaning kasbiy yo‘nalganligi
(aktyor, uchuvchi, kosmonavt…va boshqalarning jismoniy tayyorgarligidir). U
konkret kasb xususiyatiga ko‘ra o‘tkaziladigan jismoniy mashqlarning vazifalari,
vositalari, o‘tkazish metodikasining o‘ziga xosligi bilan harakterlanadi.
Jismoniy ta’lim – jismoniy tarbiyaning maxsus bilimlar, harakat ko‘nikma
va malakalarini egallashdan iborat bir turi.
Jismoniy mashqlar – harakatlar, harakat faoliyatlari, harakat faoliyatining
murakkab turlari (harakatli o‘yinlar) bo‘lib, ular jismoniy tarbiya vazifalarini hal
etish uchun vosita sifatida tanlab olingan. “Mashq” iborasi harakat faoliyatini bir
necha bor takrorlash jarayonini ifodalaydi.
Sport – bu musobaqa jarayonida namoyon bo‘ladigan, u yoki bu jismoniy
mashq turida eng yuqori natijaga erishishga yo‘naltirilgan maxsus faoliyat
sanaladi.
Jismoniy madaniyat – umumiy madaniyatning bir qismi, jamiyatning
ijtimoiy-tarixiy amaliyot jarayonida to‘plangan inson jismoniy kamoloti sohasidagi
moddiy va ma’naviy boyliklari majmuasi.
Moddiy boyliklarga sport inshootlari: (stadionlar, sport zallari, basseynlar,
tennes kortlari…), jismoniy tarbiya jihozlari, maxsus kiyim, poyabzal va boshqalar
kiradi, shuningdek, kishilarning jismoniy kamolot darajasi ham kiradi.
Ma’naviy boyliklarga esa jismoniy tarbiya haqidagi fan va san’at asarlari
(adabiyot, haykaltaryoshlik, rang-tasvir, grafika, muzika va yuoshqalar) mansub.
Jismoniy harakat – ijtimoiy harakatning o‘z oldiga aholi jismoniy tarbiyasi
darajasini oshirish va sportni rivojlantirishga yordam berishni maqsad qilib
qo‘ygan maxsus turi. U davlat, jamoat tashkilotlari va xalq ommasining jismoniy
madaniyat va sportni rivojlantirish sohasidagi maqsadga yo‘naltirilgan faoliyatini
ko‘zda tutadi.
Bolalar tarbiya nazariyasi va texnologiyalari fanining tadqiqot metodlari.
Jismoniy tarbiya metodikasida tadqiqot metodlarining о‘ziga xos xususiyatlari
Jismoniy tarbiya nazariyasida tadqiqot metodlaridan foydalaniladi, ular:
1. Nazariy tahlil va umumlashtirish metodlari.
2. Pedagogik tadqiqot metodlari.
3. Eksperimental (tajriba – sinov) metodlari.
a) tabiiy eksperiment.
b) laboratoriya eksperimenti.
4. Matematik metodlar.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu rejasi: Bolalar tushunchalari jismoniy tarbiyasi fanining maqsadi va predmeti Bolalar jismoniy tarbiyasi fanining asosiy tushunchalari. Kuzatuvni tashkil etish metodikasi. Maktabgacha ta’lim muassasasi ish hujjatlarini о‘rganish
|
Topshiriqning 2-bandini bajarish bo’yicha ko’rsatmalar

4.6. Topshiriqning 2-bandini bajarish bo’yicha ko’rsatmalar
Yutilish hisobigi ro‘y beradigan yo‘qotishlar optik tola materialining dielektrik singdiruvchanligi (tg) ga bog‘liq bo‘ladi va quyidagi munosabat bilan aniqlanadi:
, dB/km (4.6.1)
bu yerda -yorug‘lik signalining to‘lqin uzunligi, tg - optik toladagi dielektrik yo‘qotishlar burchagining tangensi, n1- optik tola o‘zagining sindirish ko‘rsatkichi.
Optik tola materialining nobirjinsliklarida sodir bo‘ladigan sochilish tufayli yuzaga keladigan yo‘qotishlarni quyidagi munosabat bilan ifodalash mumkin:
, dB/km (4.6.2)
bu yerda Kr- sochilish koeffisienti (kvars uchun reley sochilish koeffisenting son qiymati ga teng).
Optik toladagi xususiy yo‘qotishlar yut va soch larning yig‘indisi sifatida aniqlanadi:
, dB/km (4.6.3)
Optik tolada yorug‘lik spektrining infraqizil diapazonida beradigan yo‘qotishlar quyidagi munosabat bilan aniqlanadi:
, dB/km (4.6.4)
bu yerda C va k lar - o‘zgarmas koeffisientlar (kvars uchun C=0,9 dB/km, k=0,7-0,9 mkm);
iq-yorug‘lik uzatgichning infraqizil diapazonga mos kelgan to‘lqin uzunligi, iq=2,3 mkm.
Topshiriqni bajarish bo‘yicha misol keltiramiz:
Sindirish ko‘rsatkichlarining taqsimoti “pog‘ona” ko‘rinishga ega bo‘lgan ko‘p modali optik tolaning quyidagi parametrlari berilgan bo‘lsin:
n1=1,53; n2=1,51; =1,3 mkm.
Ushbu optik tolani tafsivlovchi quyidagi parametrlarning son qiymatlarini aniqlang:
αyut=?; αsoch=?; αxusus=?
Yorug‘lik nurlanishining optik toladagi yutilishi hisobiga ro‘y beradigan yo‘qotishlar (4.6.1) miqdoriy munosabat bo‘yicha aniqlanadi. Bunda yorug‘lik uzatgich dielektrik yo‘qotishlarining tangensi tgδ = 0,5∙10-10 ga teng ekanligini e’tiborga olsak, quyidagi natijaga kelamiz:
dB/km
Yorug‘lik nurlanishning optik toladagi sochilishi tufayli sodir bo‘ladigan yo‘qotishlarni (4.6.2) miqdoriy munosabat orqali hisoblaymiz:
U holda optik toladagi yig‘indi xususiy yo‘qotishlar
ga teng bo‘ladi.
Optik tolada yorug‘lik spektrining infraqizil diapazonida beradigan yo‘qotishlari (4.6.4) munosabat yordamida aniqlanadi.
|
Ikkita optik tola OT1 va OT2 qirqimi

|
Ikkita optik tola OT1 va OT2 qirqimi
|
bet | 6/20 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 1,73 Mb. | | #270632 |
Bog'liq 3– amaliy mashg‘ulot optik tolalarning sonli aperturasini tajrib2.8. Ikkita optik tola OT1 va OT2 qirqimi:
- FS-URS turdagi konnektorli himoya qobig‘isiz bir modali optik tola (sariq rangli bufer qoplamasi bilan);
- FS-RS turdagi konnektorli ko‘p modali optik tola OT (olov rangdagi himoya qobig‘i bilan);
OT konnektorlari laboratoriya qurilmasining optik sxema elementlari bilan maxsus opravalar (K) yordamida ulanadi, maxsus opravalar yustirovka qurilmalariga mahkamlangan (ularning ta’rifi quyida keltiriladi).
2.9. Mikroob’yektivli telekamera (TK), tadqiq etiladigan OT kesimidan tushayotgan nurlanishni tahlil qilish uchun xizmat qiladi. Telekameraning ko‘rish maydonida tadqiq etilayotgan OTning bitta kesimi ko‘rinadi.
Telekamera quyidagi xarakteristikalarga ega:
- maksimal ruxsat etish – 700 lin/mm;
- ob’yektivning fokus masofasi F=4,2 mm.
O‘lchovlarni olib borish (sonli aperturani o‘lchash, moda tarkibini tadqiq etish, manbaning kogerentlik darajasini o‘lchash) da telekamera ob’yektivi ishlatilmaydi.
2.10. Oq–qora monitor (OQM), uning ekranida telekamera orqali shakllangan tadqiq etilayotgan optik tola yoritilgan kesimining tasviri kuzatiladi.
2.11. Qatorni ajratish bloki (QAB), uning yordamida telekamera orqali shakllangan tasvirning qatorini ajratish amalga oshiriladi. Bu signal tadqiq etilayotgan optik tolaning ko‘ndalang kesimida intensivlikning taqsimlanishiga mos keladi.
3.7-rasmda qatorni ajratish blokining old paneli ko‘rsatilgan. Unda «↑», «↓», «+» simvollari bilan belgilangan uchta tugma mavjud. «↑», «↓» tugmalari yordamida monitor ekranidagi tasvir orqali ajratilgan qatorni pastga yoki yuqoriga siljitish amalga oshiriladi. «+» tugmasi ajratilgan qatorni tasvir o‘rtasiga o‘rnatadi. Ajratilgan qatorning holati monitor ekrani orqali nazorat qilinadi - tasvirda u yorqin chiziq bilan belgilangan.
3.7-rasm. Qatorni ajratish bloki
Old panelga ikkita (ko‘k va qizil) yorug‘lik diodi joylashgan, ular blokning elektr ta’minotga ulanganligini va uning kirishida video signal mavjudligini nazorat etish imkonini beradi. Ta’minotga ulash old paneldagi «ULASH» tumbleri orqali amalga oshiriladi.
QAB monitorning video chiqishi va ostsillografning kirishi bilan mos keluvchi ajraladigan ulagichli kabel yordamida ulanadi. Ajraladigan ulagichlarning blok qismlari blokning orqa panelida joylashgan.
|
| |
Nazariy qism - 3– amaliy mashg‘ulot optik tolalarning sonli aperturasini tajriba yo‘li bilan aniqlash

3.7. Nazariy qism
Sonli apertura
Optik tolaga bir emas, bir necha yorug‘lik nurlarining dastasi kirish konusini hosil qilib tushadi va faqat kritik burchakdan katta burchak ostida tushgan nurlargina OT o‘zagi bo‘ylab tarqaladi. Nurlarning tola o‘zagiga maksimal tushish konusining yarim burchagi apertura burchagi – qa, sinqa kattalik esa sonli apertura deb ataladi (3.3-rasm). Sonli apertura NA bilan belgilanadi (inglizchadan Numerical Aperture) va o‘zak, qobiq sindirish ko‘rsatkichlari orqali quyidagi munosabat bo‘yicha aniqlanadi:
,
yoki
. (3.7.3)
(3.7.3) munosabatda sonli aperturani hisoblashning adabiyotlarda uchrashi mumkin bo‘lgan ikki formulasi berilgan. Ular sonli aperturaga yaqin qiymatlarni beradi. Birinchi formula nazariy, ikkinchisi esa amaliy hisoblashlar uchun ishlatiladi. Bu yerda o‘lchash usullariga bog‘liq holda k=0,98 yoki k=0,94.
Berilgan n1=1,48, n2=1,46 qiymatlar uchun, (3.7.3) formula bo‘yicha sonli aperturaning (nazariy qiymatlari) 0,242487 yoki 0,237637 (k=0,98) va (amaliy qiymati) 0,227938 (k=0,94) ga teng.
Sindirish ko‘rsatkichlarining nisbiy farqi ∆n quyidagi munosabat bilan aniqlanadi:
(3.7.4)
q≤qa burchak ostida, ya’ni apertura burchagi doirasida tushgan nurlar (3.3-rasmdagi 1-nurga mos keladi) qobiq va o‘zak chegarasidan to‘liq ichki qaytib, optik tola o‘zagi bo‘ylab uzatiladi.
3.3-rasm. Optik tolaning apertura burchagi.
q>qa apertura burchagi doirasidan katta burchak ostida tushgan nurlar sinib, o‘zakdan qobiqqa o‘tadi. Bu nurlarning bir qismi qobiq bo‘ylab tarqalib, qobiqdan chiqib ketib qolgan qismi o‘zak bo‘ylab tarqalishi chog‘ida so‘nib boradi (3.3-rasmdagi mos ravishda 2 va 21 nurlar).
Apertura doirasiga mos keluvchi nurlar yo‘nalgan nurlar (1-nur), aperturadan tashqaridagi nurlar (2 va 21-nurlar) nurlanuvchi nurlar deb ataladi. Aperturadan tashqaridagi qobiq bo‘ylab tarqaladigan nurlar qobiq bo‘ylab uzatiluvchi nurlar deb ataladi.
3.2-jadvalda eng ko‘p tarqalgan optik tolalar parametrlarining odatiy qiymatlari keltirilgan.
3.2-jadval
OT turi (kvars shishasi)
|
O‘zak diametri, mkm
|
NA
|
Tola o‘zagiga maksimal tushish burchagi, grad.
|
∆n
|
Ko‘p modali OT
|
50 – 200
|
0,25 – 0,5
|
20 – 30
|
0,005 – 0,02
|
Bir modali OT
|
5 – 12
|
0,12 – 0,25
|
5 - 8
|
0,002 – 0,01
|
NA optik tolaning muhim parametri hisoblanib, yorug‘lik nuri tolaga qanday kiritilishi va tarqalishini ko‘rsatadi.
NA ning qiymati katta bo‘lgan OT yorug‘likni yaxshi qabul qiladi, kichik sonli aperturali optik tolalarga esa faqat tor yo‘nalishli yorug‘lik dastasini kiritish mumkin.
Yuqori o‘tkazish polosali OT kichik qiymatli NA ga ega. Shu sababli, ularda modalar soni kam, dispersiya qiymati kichik va ishchi o‘tkazish polosasi keng bo‘ladi.
NA katta qiymatga ega optik tolalarda yorug‘lik nurining mumkin bo‘lgan yo‘nalishlari, ya’ni modalar sonining ko‘pligi natijasida modalararo dispersiya yuqori bo‘ladi.
|
R COOH + NaOH RCOONa + H2 O - 1 Moylarni rafinatsiyalash va gidrogenizatsiyalash. Margarin va margarin mahsulotlari...

|
1 Moylarni rafinatsiyalash va gidrogenizatsiyalash. Margarin va margarin mahsulotlari ishlab chiqarish
|
bet | 9/51 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 1,07 Mb. | | #157144 |
Bog'liq 1 Moylarni rafinatsiyalash va gidrogenizatsiyalash. Margarin va R COOH + NaOH RCOONa + H2 O
Sovunning suvli eritmasi katta zichlik hisobiga yog’‘dan ajraladi. Ajralgan sovunli massa soapstok deyiladi. Sovun, o‘zining yuqori adsorbsion xususiyatiga ko‘ra yog’‘dan quyidagi aralashmalarni ajratib oladi: fosfatidlar, oqsillar, shilimshiq moddalar, bo‘yovchi moddalar va x.k. Shuningdek sovun parchalari mexanik aralashmalarni ham ushlab qoladi. Ishqor ma’lum miqdorda neytral yog’‘ (triglitserid)ni sovunlaydi. Ayrim vaqtda yog’‘ni oqartirish uchun ishqorni ko‘p miqdorda qo‘shiladi.
Ishqor sarfini xisoblash. Rafinatsiya uchun zarur bo‘lgan ishqorning nazariy miqdori kislota soniga asosan quyidagi formula bilan topiladi.
In = Q 0,714 K.c. (kg)
bu yerda: Q- neytrallanadigan yog’‘ miqdori, kg
0,714 = 40/56
K.s -kislota soni
Biroq, yog’‘ni to‘liq neytrallash uchun ishqorning nazariy miqdori yetarli emas, chunki ishqorning bir qismi neytral yog’‘ni sovunlanishi uchun sarflanadi.
SH2OCOR1 CH2OH
| |
C HOCOR2 + 3NaOH CHOH + 3RCOONa
| |
CH2OCOR3 CH2OH
Shuningdek ishqorni bir qismi yog’‘dagi ayrim aralashmalar bilan reaksiyaga kirishadi.
Masalan: paxta yog’‘idagi gossipol bilan:
+2H2O
2
2
Va nihoyat ishqor eritmasining ma’lum miqdori soapstok bilan birga chiqib ketadi. Ishqor miqdorining yetishmasligidan esa nordon sovun hosil bo‘ladi.
RCOOH + RCOONa ===> RCOOH * RCOONa
Hosil bo‘lgan nordon sovun yog’‘da yaxshi erib, suvda deyarli erimaydi. Natijada soapstokning yog’‘dan ajralishi qiyin bo‘ladi. Shuning uchun ham ishqorni ortiqcha miqdorda olinadi. Ishqorning ortiqcha miqdori rafinatsiyalanadigan yog’‘ning tabiati va sifatiga bog‘liq. Och rangli yog’‘lar uchun ishqorning ortiqcha miqdori 5-50 % bo‘lsa, to‘q rangli va qiyin rafinatsiyalanadigan yog’‘lar uchun esa 200-300 % ni tashkil qiladi. Ishqor konsentratsiyasi esa yog’‘ning turi va sifatiga bog‘liq holda 10 dan 300 g/l gacha olinadi.
Ortiqcha ishqor miqdori quyidagi formula bilan topiladi.
U – ortiqcha ishqor miqdori, %
Neytralizatsiya uchun ketadigan ishqorning umumiy sarfi quyidagiga teng bo‘ladi.
Iu = In + I0 , kg/m
|
| |
Ichki yonuv dvigatellari uchun yonilg`i va moylash materiallarini olish

Ichki yonuv dvigatellari uchun yonilg`i va moylash materiallarini olish
Download
0,7 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
26.08.2024
Hajmi
0,7 Mb.
#269863
Download
0,7 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ichki yonuv dvigatellari uchun yonilg`i va moylash materiallarini olish
Download
0,7 Mb.
Matnni ko'rish
Tashkilot «ums» mchj berilgan sana

Tashkilot «ums» mchj berilgan sana
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
19.07.2024
Hajmi
0,84 Mb.
#267974
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Tashkilot «ums» mchj berilgan sana
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
Tajribada olingan natijalarni ishlash

|
Tajribada olingan natijalarni ishlash
|
bet | 2/2 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 45,91 Kb. | | #239963 |
Bog'liq 13– laboratoriya ishi maydoniy tranzistorlarda yasalgan kalit sx3. Tajribada olingan natijalarni ishlash.
3.1. 2- bandda olingan uzatish xarakteristikalarini chizing.
3.2. Har bir kalit uchun mantiqiy signal U0 va U1 sathlari va mantiqiy signallar sathlar farqi ΛU = U1 – U0 ni aniqlang. Olingan natijalarni 13.2 – jadvalga kiriting.
13.2 – jadval
Parametr
Yuklama turi
|
U0, V
|
U1, V
|
ΛU, V
|
PO‘RT, mV
|
Qarshilikli yuklama
|
|
|
|
|
Ryu=51kOm
|
|
|
|
|
Ryu=10kOm
|
|
|
|
|
Ryu=3,5kOm
|
|
|
|
|
n – MDYa (p-MDYa) tranzistorli kalit
|
|
|
|
|
3.3. Mantiqiy nol va mantiqiy bir holatlarida manbadan iste’mol qilinayotgan quvvatning o‘rtacha qiymatini aniqlang:
; .
4. Hisobot mazmuni:
5. Nazorat savollari.
1. Tranzistorli kalit, qo‘llanish sohasi.
2. Yuklama sifatida qarshilik ulangan kalit parametrlarining yuklamadagi qarshilik qiymatiga bog‘liqligini tushuntiring.
3. Tranzistorli kalitni ishlash prinsipini tushintiring
4. Vaqt diagrammasi asosida tranzistorli kalitda o‘tish jarayonlarini tushuntiring.
|
| |
«Optik tolalarning xarakteristikalarini tadqiq etish» o‘quv qurilmasi

|
«Optik tolalarning xarakteristikalarini tadqiq etish» o‘quv qurilmasi
|
bet | 4/20 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 1,73 Mb. | | #270632 |
Bog'liq 3– amaliy mashg‘ulot optik tolalarning sonli aperturasini tajrib«Optik tolalarning xarakteristikalarini tadqiq etish» o‘quv qurilmasi
1. Qurilmaning umumiy tavsifi
Ushbu qurilma asosida quyidagi ishlarini bajarish mumkin:
1. Optik tolalarning sonli aperturasini tajriba yo‘li bilan aniqlash.
2. Optik tolaning bukilishi tufayli yuzaga keladigan so‘nish solishtirma koeffitsiyentining tola radiusiga bog‘liqligini tadqiq etish.
Yuqorida qayd etilgan ishlarini bajarish quyidagi maqsadlarga erishish imkonini beradi:
-optik tolalarning sonli aperturasini tajriba yo‘li bilan aniqlash;
-optik tolalarning ruxsat etiladigan bukilish radiuslarini baholash va bukilish kiritadigan so‘nish koeffitsiyentini aniqlash.
2. Maketining tarkibi va uning funksional sxemasi
Maketining funksional sxemasi 3.4-rasmda keltirilgan. Uning tarkibiga quyidagi elementlar kiradi:
2.1. Optik nurlanish manbai - lazer diodi LD1, u λ = 0,67 mkm to‘lqin uzunligidagi nurlanishni ta’minlaydi. Nurlanish quvvati damlash toki Id ga bog‘liq bo‘ladi va Id = 40 mA da 5 mVt qiymatga erishadi.
2.2. Optik nurlanish manbai - yorug‘lik diodi YD, u λ = 0,67 mkm to‘lqin uzunligidagi nurlanishni ta’minlaydi. Nurlanish quvvati damlash toki Id ga bog‘liq bo‘ladi va Id = 40 mA da 5 mVt qiymatga erishadi.
LD1 korpusida mikroob’yektiv mavjud bo‘lib, u nurlanishni optik tolaning kesimiga fokuslash imkonini beradi. YD da mikroob’yektiv mavjud emas. LD1 va YD bir xil diametrli kaprolonli korpuslarda joylashgan va ta’minot blokiga ulanish uchun RS4-TV ajraladigan ulagichli elektr shnurlar bilan ta’minlangan.
Qurilmada ular maxsus opravkada joylashgan, bu o‘lchash jarayonida ularni osonlik bilan almashtirishni amalga oshirish imkonini beradi.
Optik nurlanish manbaining ta’minot bloki (NMTB λ=0,67 mkm). 3.5-rasmda blokning old paneli ko‘rsatilgan. Unga LD1 va YD RS4-TV ajraladigan ulagichli ta’minot shnuri yordamida ulanadi. Ajraladigan ulagichning blokli qismi old panelda joylashgan va “OPTIK CHIQISH” deb belgilangan.
Blok quyidagi imkoniyatlarni ko‘zda tutadi:
- old panelda joylashgan potensiometr ruchkasi yordamida damlash tokini sozlash. Damlash tokining o‘zgarishi lazer diodining nurlanish quvvatini o‘zgartirish imkonini beradi;
- almashlab ulagich tugmasi yordamida damlash tokining o‘zgarish chegarasini (5, 50 mA) almashlab ulash;
- “NURLANTIRGICH TOKI” raqamli indikatori yordamida damlash tokining mavjudligini qayd etish.
NMTB ta’minoti 220 V/50 Hz tarmoqdan amalga oshiriladi. Blokni yoqish old paneldagi qizil rangli “TARMOQ” tumbleri orqali amalga oshiriladi.
|
| |
Kompyuter injiniringi” fakulteti “vlsi tizimini loyihalashtirish

|
Kompyuter injiniringi” fakulteti “vlsi tizimini loyihalashtirish
|
bet | 1/2 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 0,92 Mb. | | #133189 |
Bog'liq VlSI mustaqil ish.2
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI FARG`ONA FILIALI
“Kompyuter injiniringi” fakulteti
“VLSI tizimini loyihalashtirish” fanidan
Bajardi: Xakimova O.M
Qabul qildi: Abduqodirov. A
Farg`ona 2022
Murakkab mantiqiy sxemalarni modellashtirish. ArduinoUno platasi.
REJA:
1. Arduino nima ? Arduino Uno platasi va uning imkoniyatlari
2.Arduino platformasi yordamida mantiq algebrasi funksiyalarini o’rganish.
KIRISH
Diskret qayta ishlovchi qurilma ikkilik signallarni qayta ishlaganidan keyin biror mantiqiy amalning qiymatini chiqarsa, u mantiqiy element deb ataladi. Bunday qiymatlar (signallar)ni qayta ishlovchi qurilmalarga esa diskret qurilmalar deyiladi. Mantiqiy elementlar kompyuterning tarkibiy qismi bo‘lib, ikkilik o‘zgaruvchilar ustida muayyan mantiqiy amallarni bajarish uchun mo‘ljallangan elementlardir.
Shunday muhim mavzularni faqatgina nazariy o’qitish orqali o’quvchi va talabalarda mavzu bo’yicha tasavvur hamda olingan bilmlarni amaliyotga qo’llash ko’nikmasini hosil qilish mushkil ish. Fizika va texnika fanlarini o‘rganishda laboratoriya mashg’uloti muhim o‘rinni egallaydi. Fizik qonuniyatlar tajribada aniqlanadi va tajriba orqali tekshiriladi. O‘quvchilar fizika laboratoriyalarida asosiy fizik hodisalarni o‘rganadilar va ularni tahlil qilish usullari bilan tanishadilar.
Arduino nima ? Arduino Uno platasi va uning imkoniyatlari
Arduino bu kichik hajmdagi proyektlarni yaratish, turli robototexnika qismlarini yoki kichik o'lchamdagi robototexnikada foydalanish uchun mo'ljallangan plata hisoblanadi. Bunda siz professional bo'lmagan proyektlarni yaratishingiz mumkin. Masalan, siz RFID tizimi orqali yoki oddiy raqamli parol qurilmasini yasash orqali eshigingizga qulf qo'yishingiz yoki xonangizga kimdir kirganligini aniqlashda ishlatiluvchi qurilmalarni va yana oddiy haroratni o'lchovchi kabi qurilmalarni yasashingiz mumkin. Aslida Arduino sotuv markasi bo'lib, uning tarkibiga Arduino Uno, Arduino Mega, Arduino Leonardo, Arduino Ethernet, Arduino RS232, Arduino Diecimila, Arduino Pro, Arduino Nano, Arduino LilyPad, Arduino Robot, Arduino Esplora, Arduino Yun, Arduino Due kabi turlari kiradi. Bularning bir-biridan farqi, qo'llash mumkin bo'lgan imkoniyatlaridadir. Masalan, Arduino Uno kichik proyektlar, ko'p bo'lmagan modullarni boshqarish mumkin. Arduino Mega da esa Arduino Uno ga nisbatan ancha ko'p modullarni boshqara olish imkoniyatiga ega sababi unda Uno ga nisbatan portlari ancha ko'proq. Quyida Arduino Uno va Mega platalarining ko'rinishi:
ARDUINO MEGA
|
| |
1-laboratoriya ishi

|
1-laboratoriya ishi
|
bet | 1/9 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #126295 |
Bog'liq 1-Laboratoriya 5-semestr 1-laboratoriya ishi.
Mavzu: Electronics, Workbench, Multism, Quartus amaliy dasturiy paketlarni o’rganish.
Laboratoriya ishining maqsadi. Electronics, Workbench, Multism amaliy dasturiy paketlarni o’rnatish va Electronics, Workbench, Multism amaliy dasturlardan foydalanib raqamli qurilmalarni tadqiq qilish
Laboratoriya ishi topshirig‘i.
Laboratoriya ishlarini virtual dasturlar yordamida bajarish ahamiyati.
Electronics WorkBench virtual dasturi interfeysi bilan tanishish.
Nazariy ma’lumotlar
Electronics Workbench dasturiy kompleksining qisqacha tavsifi
Zamonaviy elektron va raqamli qurilmalarni loyihalash va ishlab chiqish katta aniqlik va chuqur tahlilni talab qiladi. Bundan tashqari, bajariladigan ishlarning katta hajmga egaligi va murakkabliligi sababli kompyuter texnologiyalaridan foydalaniladi.
Electronics Workbench dasturiy kompleksi elektr zanjirlarni dasturiy loyihalash va imitatsiya qilish vositalaridan biri bo’lib hisoblanadi. U elektr zanjirlarni va elektron qurilmalarni loyihalovchi korxonalarda va oliy o’quv yurtlarida qo’llanilishi mumkin.
Electronics Workbench bilan ishlash kompyuter texnikasi bo’yicha chuqur bilimlarni talab qilmaydi. Dasturning interfeysini bir necha soat davomida o’zlashtirib olish mumkin.
Modellash dasturining tarkibi.
Hozirgi vaqtda jahonda ko’plab kompyuterda modellash dasturlari qatorida o’quv yurtlarida eng ko’p qo’llaniladigan dasturlardan biri Interactive Image Technologies firmasining Electronics Workbench dasturidir.
Zanjir elementlarining ma’lumotlar bazasi ko’plab elementlar - rezistorlar, kondensatorlar, g’altaklar, diodlar, tranzistorlar, mantiqiy elementlar,
mikrosxemalar va boshqa elementar to’g’risidagi ma’lumotlarni o’z ichiga olgan. Ma’lumotlar bazasidagi har bir element o’zining ekvivalent sxemasi va parametrlarining tavsifiga ega.
Qurilmaning sxemasini kiritish uchun ma’lumotlar bazasidan kerakli elementlar olinadi (chaqiriladi). Ekranda elementning shartli belgisi, nomi (turi) va asosiy parametrlari hosil bo’ladi. Elementlar bir-biriga simlar bilan ulanadi. Modellash dasturida sxemaning ichki tavsifi hosil qilinadi. U sxemadagi elementlar, har bir element ulangan tugunlarning tartib raqamlari, har bir elementning parametrlari va boshqa zarur qo’shimcha axborotlarni o’z ichiga oladi.
Sxemaning tugunlariga tartib raqamlar avtomatik tarzda berib boriladi.
Sxemaning korpusiga, odatda, 0 tartib raqami beriladi.
|
| |
O‘z-o‘ziga xizmat - 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi

|
1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi
|
bet | 53/279 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #255854 |
Bog'liq 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi-fayllar.orgO‘z-o‘ziga xizmat «Har bir narsaning o‘z o‘rni bor»
Maqsad: O‘z shkafini tartibli saqlashga rgatish
|
Mavzu bo‘yicha suhbat:
«Mening mahallam»
Maqsad: monolog tarzidagi nutqni, qisqa hikoya qilish qobiliyatini rivojlantirish
Individual ishlash
_______________ dan
«Uchadi - uchmaydi» o‘yini
Maqsad: mantiqiy fikrlashni, izchil nutqni rivojlantirish
Harakatli o‘yin
«Ovozidan top »
Maqsad: bolalarni o‘yin qoidalariga rioya qilishni o‘rgatishda davom etish, o‘yinda e’tibor va do‘stlikni rivojlantiring
|
Rasmlarni ko‘rib chiqish
«Mening ona shahrim»
va shaharning diqqatga sazovor joylari haqida qisqacha suhbat
Individual ishlash
_________________ bilan
Antonim so‘zlarni tanlashni o‘rganish uchun «aksini ayting» o‘yini
SHaxsiy gigiena ko‘nikmalari
«Avval nima, keyin nima»
Maqsad: qo‘llarni to‘g‘ri yuvish qobiliyatini mustahkamlash
|
Mavzu bo‘yicha suhbat: «Suhbat - mening do‘stim»
Maqsad: izchil nutqni shakllantirish
Individual ishlash
_____________ dan
«Bunday bo‘ladimi yoki yo‘qmi?» o‘yini
Maqsad: mantiqiy fikrlashni, izchil nutqni rivojlantirish
Madaniy hulq
O‘yinli vaziyat «Xayrli tong»
Maqsad: jamiyatda madaniy xulq-atvor ko‘nikmalarini shakllantirish, kattalar va tengdoshlar bilan salomlashish qobiliyatini shakllantirish
|
Tarbiyachining bolalar bilan mashg‘ulotlari
|
Ta’lim-tarbiya faoliyati
|
|
|
| |