Ikki qismga ajraladiganyetakchi ko’prik

|
Ikki qismga ajraladiganyetakchi ko’prik
|
bet | 79/164 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 6,09 Mb. | | #109742 |
Bog'liq yurish qismiga txk O\'MT (2)Ikki qismga ajraladiganyetakchi ko’prik
Engil avtomobillarda,yengil va o’rta yuk ko’taruvchi yuk avtomobillarida hamda avtobuslarda ishlatiladi.
Bunday yetaklovchi ko’prik (79-rasm, a), ikkita kalta 2 va uzun 3 bo’laklardan iborat. Uzun bo’lagi karterining old tomonida bo’rsiq qismi bo’lib, u asosiy uzatmaningyetakchi shesternyali valini o’rnatishga mo’ljallangan. Ikala qismi bog’lanuvchi cho’yandan qo’yib yasalgan. Ko’prikning ikala bo’lagi o’rtasida qistirma joylashtirilib, boltlar yordamida jips qilib biriktirilgan. Karterning har ikala tomoniga po’latdan tayyorlangan quvursimon yarim o’q qobiqlari 1 va 4 zo’rlab kiritiladi. Bundan tashqari, ko’prikda ressorani joylashtirish uchun to’shamcha 5 lar va tormoz mexanizmining tayanch diskini maxkamlashga flanets 6 lar qilingan. Bu tur ko’priklar mustahkam va puxta, lekin vaznliroq, tiklash vaqtida ko’p mexnat sarflaydi. Bo’linmaydiganyetakchi ko’prik (79-rasm, b) karteri ichi bo’sh yaxlit balka 10 ko’rinishida bo’lib, markaziy qismi tomon kengayib yalpoq shakl hosil bo’ladi.
Etakchi ko’prik rama (kuzov) gayetakchi g’ildiraklardan itaruvchi kuchlarni va tormozlanganda esa tormoz kuchlarini uzatadi. U ichki bo’shliqli bikr to’sin (balka) bo’lib, uning uchlarida qotirilgan podshipniklardayetaklovchi g’ildirak gupchaklari o’rnatilgan, ichida esa asosiy uzatma, differentsial va yarim o’qlar joylashtirilgan. Konstruktsiyasi bo’yicha ajraluvchan va ajralmas turlarga bo’linadi.
Ikki qismga ajraladiganyetakchi ko’prik
Engil avtomobillarda,yengil va o’rta yuk ko’taruvchi yuk avtomobillarida hamda avtobuslarda ishlatiladi.
Bunday yetaklovchi ko’prik (79-rasm, a), ikkita kalta 2 va uzun 3 bo’laklardan iborat. Uzun bo’lagi karterining old tomonida bo’rsiq qismi bo’lib, u asosiy uzatmaningyetakchi shesternyali valini o’rnatishga mo’ljallangan.
.Dvigatelni tashqi ko‘rish orqali texnikaviy holatini tekshirish.
2.Dvigatelni to‘la tashxislash .
Dvigatelning buzilishi va unda yuzaga keluvchi nosozliklarning oldini olish maqsadida avtotransport korxonalarida kompleks profilaktik tadbirlar bajariladi. Bu ishlar diagnostikalash, KXK, 1-TXK, 2-TXK va MXK davridagi dvigatel bo'yicha mahkamlash, sozlash va moylash ishlaridir. Shu jumladan, zamonaviy yengil avtomobillar uchun ham davriy servis xizmati ko'rsatish ishlarini bajarishda yuqorida keltirilgan amallar bajariladi. Xizmat ko'rsatish davrida asosiy e'tibor mahkamlash va nazorat-sozlash ishlariga qaratiladi.
Mahkamlash ishlarini bajarishdan maqsad – dvigatel birikmalari qotirilganligi va jipsligini tekshirishdan iborat (dvigatelning rama tayanchiga, silindr kallagi va karterning silindrlar blokiga va h.k.). Gaz va sovutish suyuqligi sizib chiqmasligi uchun silindr kallagining blokka mahkamlash momenti tekshiriladi. Bu vazifa avtomobillarni ishlab chiqaruvchi zavod ko'rsatmasiga binoan belgilangan ketma-ketlikda(2.12-rasm) bajariladi.
Neksiya dvigatellarining silindr kallaklari gaykalarini mahkamlash ketma-ketligi Mahkamlash ishlarini bajarishda dinamometrik kalitdan, avtochilangar asboblari to'plamlaridan foydalaniladi. Cho'yan kallaklar issiq holatda, alyumin kallaklar esa sovuq holatda mahkamlanadi.
Dinamometrik kalit: 1-kallakni o'rnatgich; 2-ko'rsatkich; 3-egiluvchan sterjen; 4-shkala; 5-dastak31 Dvigatellarda KSHM va GTM bo'yicha sozlash ishlari klapan sterjeni-ning yuqori qismi bilan turtkichlar yoki shayin(koromislo)lar oralig'idagi tirqishni sozlash, dvigatel tayanchining rama bilan birikmasini qotirish, silindrlar kallagi va karterni silindr bloke bilan birgalikda qotirish ishlaridan iborat bo'lib, diagnostikalash ishlari natijasiga ko'ra bajariladi.
Klapan tirqishlarini sozlash ishlari 2-TXK da yoki zaruratga ko'ra bajarilib, GTM
ning ravon ishlashi va silindrlarning yonilg'i aralashmasi bilan to'lishini ta'minlaydi, gaz taqsimlash jarayonini me'yorlaydi, bular, o'z navbatida, dvigatel quvvati va kompressiya oshishiga imkon yaratadi.
Silindr, silindr kallagi, shtanga va klapanlarning yuritma mexanizmidagi boshqa
detallar dvigatelning qizishiga qarab 80¼150°S gacha, klapanlar esa 300¼600°S gacha kiziydi. Bunda detallar orasidagi issiqlik tirqishi kamayadi, bu esa detallar issiqlik ta'sirida deformatsiyalanishiga, klapanlarning o'z uyalariga zich o'tirmasligiga olib keladi.
Dvigatel ishlaganda, chiqarish klapanida issiqlik tirqishi haddan ziyod kichik
bo'lsa, tarelka o'ta qizib ketadi, unda yoriqlar paydo bo'ladi, klapan o'rindig'i(egari) yumshab, gazlar chiqib ketishi oqibatida uning yeyilishi tezlashadi. Ikkinchidan, klapanlar yuqori harorat ta'sirida ishlaganda kuchli taqillashlar paydo bo'ladi va gaz taqsimlash mexanizmi detallari jadallik bilan yeyila boshlaydi. Issiqlik tirqishi, odatda, po'lat shchup yordami bilan 20¼25°S haroratda aniqlanadi.
Gaz taqsimlash mexanizmlaridagi issiqlik tirqishini rostlash va shchup bilan
tekshirish shakli.
1-shchup, 2-rostlash vinti, 3-gayka,
4-otvertka.
Buning uchun siqish taktida silindrdagi porshen yuqori chekka nuqtaga keltiriladi,birinchi silindrga tegishli klapanlar bilan shayin orasidagi tirqish shchup yordamidaaniqlanadi va zarur bo'lsa, sozlanadi, qolgan klapanlar va shayinlar orasidagi tirqish esa silindrlarning ishlash ketma-ketligi bo'yicha bajariladi.
Ilova-№7
Uyga vazifa.
O’tilganlarni takrorlab mavzuga doir qo’shimcha ma’lumotlarni o’zlashtirib yozib kelish.
|
| |