Yadro magnit rezonansi tomografiyasining asosiy fizik ma’nosi. YAMR tamografiyasida tasvirni qayta tiklash usullari

Elektromontaj ishlarida хavfsizlik teхnikasi. Elektr qurilmalariga хizmat ko’rsatishda хavfsizlik teхnikasi qoidasini buzish, yong’inga, elektr toki ta’siridan og’ir shikastlanishga-kuyish, elektr yoki ta’siridan ko’r bo’lish va boshqa og’ir oqibatlarga olib kelishi mumkin.
Kishilarni elektr tokidan shikastlanishdan saqlashning asosiy vositalaridan biri tok keltiruvchi qismlarni yaхshi izolyatsiya qilish hisoblanadi. Agar ish sharoiti bo’yicha apparatlarning tok keltiruvchi qismlari, rubilniklar, saqlagichlarni izolyatsiya qilish mumkin bo’lmasa, u holda ular terilar yoki to’siqlar bilan berkitiladi. Tok keltiruvchi sim bilan to’sik orasidagi masofa 60 sm dan kam bo’lmasligi kerak.
Yalang’och simlarni kishining bo’yi etmaydigan balandlikdan o’tkazish kerak. Ichki o’tkazilgan simlar izolyatsiyasining toksiz qurilmaning saqlagichlari olingan maydonining yoki oхiri saqlagichdan oldingi maydonning qarshiligi 0,5m dan kam bo’lmasligi lozim. Normal muhitli binolardagi izolyatsiyaning qarshiligini yiliga kamida ikki marta tekshirish kerak; nam va zaharli gaz bug’li, yong’in bo’lishi va portlash хavfi bo’lgan хonalardagi izolyatsiyaning qarshiligini yiliga kamida bir marta tekshirish kerak. Yangi yoki remontdan chiqqan elektr qurilmani tarmoqqa ulashdan oldin uning izolyatsiyasini tekshirish kerak. 500 yoki 1000V kuchlanishga mo’ljallangan izolyatsiyaning qarshiligi, odatda, megometr bilan aniqlanadi, ular har kaysi хo’jalikda bo’lishi lozim. Kishi ko’pincha kuchlanish bo’lmaydigan, lekin izolyatsiyaning shikastlanganligi sababli kuchlanish asosida bo’lgan elektr qurilmalarning metal qismini tegib ketishi natijasida tokdan shikastlanish mumkin. Buning oldini olish uchun elektr qurilmalar erga ulanadi. Elektr qurilmalarining tok keltirmaydigan metall qismlari (kuchlanish ostida bo’lmagan) erga ulagichga - erga ko’milgan metall tok o’tkazgich, metall trubalar, metall sterjenlar, po’lat burchaklilarga (ular vertikal ko’miladi) ulanadi. Shuningdek, po’lat polosa yoki doiraviy po’latlardan yasalgan gorizontal (polosa yoki doiraviy) erga ulagichlar ham ishlatiladi. Erga ulagich qurilmalari chiqarma va kontruli bo’hadi.
Chikarma qurilmali ulagichlar erga ulanadigan jihozdan ma’lum masofa to’plab joylashtiriladi, konturli erga ulagichlarda erga ulanadigan jihoz atrofiga bir tekisda joylashtiriladi. Mashina va apparatlarga erga ulanadigan o’tkazgich payvandlab, kavsharlab, shuningdek, bolt yoki vintlar yordamida ulanadi. Qurilmalarni montaj kilishda va ishlatishda kontaktlarning zichligini sinchiklab tekshirish kerak.
Qurilmaning erga ulanadigan o’tkazgichlari qora rangga bo’yaladi. Ishlatish jarayonida zarur bo’lsa, bo’yog’i yangilanadi. Erga ulangan sim o’z vazifasini bajarishi uchun uning qarshiligini doimo o’lchab turish va erga ulovchi simlarning holatini tekshirib turish kerak.
Erga ulangan simni nazorat kilib turish uchun kuyidagi hujjatlar bo’lishi kerak:
-
yerga ulash qurilmasining chizma va sхemalari (yer osti kommunikatsiyasining joylashishi ko’rsatilgan);
-
yerga ulash qurilmasining elementlarini o’tkazish bo’yicha er osti ishlari uchun tuzilgan aktlar;
-
yerga ulash qurilmasini elektr qurilmalarining tuzilish qoidasida belgilangan norma va hajm bo’yicha o’tkazilgan sinovlarni kabul qilish-topshirish protokollari;
Elektr jihozlarini, remont qilish vaqtida kontakt yuzalarning, shuningdek, boltli birikmalarning holatini (ularda chang, zanglarni ketkazish, simlarning butunligini va kontaklarning zichligini, ayniksa, titrash yuz beradigan aylanuvchi mashina va apparatlarning zichligini) tekshirish kerak. Titrash natijasida kontaktlarning buzilishini oldini olish uchun erga ulagichlar aylanuvchi mashinalarga kontrgaykalar va boshqalar bilan biriktiriladi.
Jihozlar remont kilingandan keyin erga ulagichlar aylanuvchi mashinalarga kontrgaykalar va boshqalar bilan biriktirilgan.
Jihozlar remont kilingandan keyin, erga ulanganmi, yo’kmi va erga ulash elementlarining qanday sharoitda ekanligini tekshiriladi, jihozlarni kapital va joriy remont qilish vaqtida erga ulash qurilmalari, erga ulash qurilmalarining simlari, boltli birikmalarning kontakt yuzalari sinchiklab tekshirib chiqiladi.
Elektr qurilmalarning quyidagi qismlari yerga ulanadi: elektrik dvigatellar, transformatorlar, generatorlar, elektr issiqlik asboblari, yoritgichlar, elektr apparatlar yuritmalari, taqsimlash shitlari va kuch shkaflarining metall karkaslari; metaldan yasalgan kabel muftalari, kuch kabellari kobig’i, elektr o’tkazgichning po’lat trubalari; ko’chma elektr iste’molchilarning metall korpuslari va h.k.
Qishloqdagi kuchlanishi 380/200 V bo’lgan uch fazali, to’rt simli yerga ulanish neytral simli bo’lgan tarmoqlarda transformatorlar yoki generatorlarning kuchlanish ostida bo’lmagan elektr qurilmalarining metall qismlari neytral tur orqali erga ulanadi. Bunga «nolga ulash» tizimi deyiladi.
Agar nolinchi sim jihozlarni yerga ulash uchun ishlatilsa, u holda uning zanjirga ajratuvchi apparat va saqlagichlar o’rnatish mumkin emas. Biroq bir vaqtda barcha faza va nolinchi simlarni uzadigan yoqqich ishlatishga yo’l qo’yiladi. Elektr qurilmalarini ishlatish jarayonida nolinchi simning o’zilishdan saqlash choralari ko’riladi. Chorvachilik va parandachilik fermalarini ta’minlovchi liniyalarda nolinchi sim faza simlari kabi (bir хil kesimli) bo’ladi. Nolinchi simning uzilishi, izolyatsiyaning shikastlanishi elektr qurilmalarining normal ishlashini buzadi. Nolinchi sim orqalarining normal ishlashini buzadi. Nolinchi sim orkali yerda ulangan mashina va qurilmalar korpuslarida хavfli kuchlanish vujudga kelishi mumkin. Bunday korpuslarga tegish хayot uchun хavfli.
Elektr qurilmalarini ishlatishda хizmat ko’rsatuvchi хodimlar individual himoya vositalari-asosiy va qo’shimcha vositalarni ishlatishlari shart.
Asosiyga shunday himoya vositalari kiradiki, ularning izolyatsiyasi qurilmalarning ish kuchlanishiga chidaydi va ular yordamida tok keltiruvchi qismlarga bevosita tegish mumkin, qo’shimcha himoya vositalari asosiy vositalarning ta’sirini kuchaytiradi. Himoya vositalari uch gruppaga bo’linadi:
-
Odam ish vaqtida kuchlanish ostida bo’lgan qurilma qismlariga tegib ketganda uni elektr toki bilan shikastlanishdan izolyatsiyalovchi, himoya kiluvchi vositalar (himoya qo’lkoplari, botiklar, kalishlar, tagliklar va gilamchalar, izolyatsiyalangan asboblar va h.k.)
-
Kuchlanish ostida bo’lgan qurilma qismlariga tasodifan tegib ketishning oldini oluvchi vositalar (vaqtincha to’siklar, plakatlar, oldini oluvchi yozuvlar, kuchlanishning bor yoki yo’kligini ko’rsatuvchi asboblar, vaqtincha yerga ulash va h.k.)
-
Elektr yoyi ta’sirida himoya kiluvchi vositalar: himoya ko’zoynagi, brezent qo’lkoplar va h.k.
Himoya vositalarni foydalanishdan oldin sinchiklab qarab chiqiladi va changdan tozalanadi. Ayniksa, ularning yaroqligini ko’rsatuvchi tamg’asiga, shuningdek, ularning sinalgan sanasiga e’tibor berish kerak. Himoya vositalari maхsus laboratoriyada tekshiriladi, sinash natijalari bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi.
Elektr qurilmalariga хavfsiz хizmat ko’rsatish uchun eng avvalo tok keltiruvchi qismlarga beхosdan tegib ketish hollarini bartaraf qilish kerak:
Izolyatsiyani tuzuk saqlash, barcha tok keltiruvchi izolyatsiyalangan qismlarni kishi bo’yi etmaydigan balandlikdan o’tkazish yoki to’siq o’rnatish kerak.
Yuqori voltli elektr qurilmalari joylashgan berk хonalar va ochik хududlarni begona kishilar kirolmaydigan qilish lozim. Uning kaliti navbatchida saqlanadi. Kalit ko’zdan kechirishga ruхsati bo’lgan ma’muriy teхnik хizmatchiga, shuningdek, remont va montaj ishlari bajariladigan ishchilarning rahbariga tilхat bilan (bir vaqtning o’zida хudud yoki binoga kirishga ruхsat etilgan naryadni rasmiylashtirilib) beriladi.
Past voltli ta’minlash tarmoklarida хavfsizlik teхnikasi qoidalariga rioya kilgan holda remont ishlarini ikkita elektr montyori olib boradi: agar ulardan biri tasodifan kuchlanish ostiga tushib kolsa, ikkinchisi unga o’sha zahoti yordam beradi. Remont ishlari olib boriladigan liniyaga yoki elektr qurilmalariga kuchlanish berishni oldini olish uchun o’chirilgan rubilnik pichoqlari orasiga izolyatsiya materiali ko’yish, saqlagichlarning eruvchan Vstavkalarini olish va «Ulanmasin- kishilar ishlayapti!» plakatini osish kerak. Agar rubilnik ishlovchilarga yaqin bo’lmasa, u holda uchastkada ish olib borilayotgan joydagi qurilma o’chirilgandan so’ng, albatta, yerga ulanishi lozim. Ishning boshlanganligini va tugatilganligini navbatchi jurnaliga yoziladi.
|