nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Yangi sanoat korxonalarini yaratish va amaldagilarini zamon talablari darajasiga

|
Yangi sanoat korxonalarini yaratish va amaldagilarini zamon talablari darajasiga
|
Sana | 09.10.2024 | Hajmi | 15,75 Kb. | | #274189 |
Kirish
Yangi sanoat korxonalarini yaratish va amaldagilarini zamon talablari darajasiga
keltirish ishlab chiqish jarayonlarini avtomatlashtirishni ham qamrab olib,u
mehnat unumdorligini oshirish, mahsulot sifatini yaxshilash, sarf-harajatlar
miqdorini kamaytirish, ishlab chiqarish sharoitlarini talab darajasiga
keltirish kabi ijobiy samaralarga olib keladi. Texnologik jarayonlarni
avtomatlashtirish to`xtovsiz rivojlanib, u fan-texnikaning ko`pchilik sohalari
bilan bevosita bog‘langandir. Moddiy ne`matlarni ishlab chiqarishda yangi
texnologiyalarni qo`llash,ma`naviy eskirganlarini yangilash va amaldagi
avtomatika vositalarini yanada zamonaviy hamda takomillashganlari bilan
almashtirish uzluksiz davom etadigan jarayondir. Har qanday avtomatlashtirish sistemalarining
hayotiy siklini shartli tarzda to`rt bosqichga ajratish mumkin, bular: loyihalash,
montaj qilish, sozlashishlari va foydalanish (ekspluatatsiya) bosqichlaridir.
Ushbu fanda asosan avtomatlashtirish sistemalarini loyihalash bosqichi
o`zlashtiriladi. Bu fanni o`rganish natijasida talabalar quyidagilarni bilishlari
kerak: me`yoriy, standart va ko`rsatma hujjatlar tarkibi bilan avtomatlashtirish
sistemalari loyiha hujjatlarining mazmuni bilan loyihalash uchun zarur bo`lgan
topshiriqlarni tuzish ishchi va texnik loyihalash bosqichlarida hisoblash
ishlari texnologik jarayonlarning avtomatlashtirish darajasini oshirish va uni
baholash
Bu fanni o`zlashtirish o`quv rejasida nazarda tutilgan quyidagi fanlar bilan
uzviy bog‘langan: avtomatik boshqarish nazariyasi sanoat
elektronikasi avtomatikaning texnik vositalari metrologiya, texnologik
parametrlarni o`lchashusullari va
asboblari soha texnologik jarayonlarini avtomatlashtirish.
|
| |
Pusat pengembngan bahan ajar

Modul - 4
KONSTANTA
Tujuan :
-
Mengenal Bentuk Umum Konstanta
-
Mengenal Jenis Konstanta
-
DEFINISI
Konstanta digunakan untuk mendefinisikan suatu nilai yang dituliskan sebanyak satu kali pada bagian deklarasi dan nilai yang dideklarasikan programmer tersebut dapat dipanggil berulang kali setiap kali dibutuhkan oleh program dengan cara mencantumkan nama konstanta
-
PENULISAN DEKLARASI KONSTANTA:
Bentuk Umum
Const
NamaKonstanta1 = nilai_konstanta1;
NamaKonstanta2 = nilai_konstanta2;
....
Diawali dengan:
Const
program lingkaran;
uses
wincrt;
const
phi=3.14;
var
jari:integer;
kel,luas:real;
Begin
write ('masukkan jari-jari lingkaran:');
readln (jari);
kel:=2*phi*jari;
luas:=phi*jari*jari;
writeln ('keliling lingkaran:',kel:2, ' cm');
writeln ('luas lingkaran :',luas:2, ' cm');
readln;
end.
DEKLARASI
KONSTANTA
Konstanta bilangan real
Seperti yang telah dijelaskan sebelumnya, pada konstanta bilangan real, nilai konstanta mengandung nilai desimal. Layaknya sebuah angka desimal maka pada angka tersebut terdapat tanda koma (,). Untuk penulisan desimal pada konstanta bilangan real dalam bahasa Pascal, tanda yang digunakan sebagai tanda koma adalah tanda titik (.) (Kadir, 2007). Sedangkan untuk nilai eksponensial akan digunakan lambang “e” atau “E” (Kadir, 2007).
Contoh :
-
Angka desimal
const
phi = 3.14;
-
Angka eksponensial
Pada penulisan konstanta bilangan real, untuk nilai eksponensial tidak diperkenankan adanya spasi di depan maupun di belakang huruf “E” (Kadir, 2007).
Contoh penulisan yang benar :
const
nilai_rupiah = 9.5E3;
Contoh penulisan yang salah :
const
nilai_rupiah = 9.5 E 3;
Konstanta karakter
Jenis konstanta terakhir yang akan dibahas adalah konstanta karakter. Kosntanta ini khusus untuk menyimpan nilai dalam bentuk huruf/kata/simbol. Penulisan nama konstanta karakter pada program diawali dan diakhiri dengan tanda petik tunggal (‘) (Kadir, 2007).
Contoh :
const
bulan_1 = ‘Januari’;
Contoh 2
program percobaan2;
uses
wincrt;
const
buah=3;
var
harga,total :integer;
begin
clrscr;
write ('Harga buah mangga/kg : ');
readln (harga);
writeln ('Ibu membeli buah mangga sebanyak ',buah,' kg');
total := buah*harga;
writeln ('Ibu harus membayar sebesar Rp.', total);
readln;
end.
Konstanta
Keterangan :
Program diatas dibuat dengan tujuan untuk mengetahui berapa biaya yang dikeluarkan Ibu untuk membeli buah mangga. Pada program ini terdapat satu konstanta yaitu konstanta “buah” yang merupakan konstanta bilangan bulat dengan nilai positif. Nilai pada konstanta “buah” bersifat tetap yaitu 3.
Output program :
Harga buah mangga/kg :
(diinputkan dengan nilai harga buah mangga per kg nya. Nilai ini akan tersimpan dalam variabel “harga”)
Ibu membeli buah mangga sebanyak 3 kg
(angka 3 merupakan nilai yang tersimpan pada konstanta “buah”)
2012
Pemrograman Komputer
Pusat Bahan Ajar dan eLearning
Euis Nina S. Kompyuter (ing . computer - hisoblayman), EHM (Elektron Hisoblash Mashinasi) - oldindan berilgan dastur (programma) boʻyicha ishlaydigan avtomatik qurilma. Elektron hisoblash mashinasi (EHM) bilan bir xildagi atama. Y, ST., MT
http://www.mercubuana.ac.id
|
Sh. I. Mustafakulov, O. A. Raximberdiyev, M. Sh. Egamberdiyeva iqtisodiy atamalarning - bet 5

qarorlarini qabul qilish bo'yicha axborotlar olish uchun aniq
sharoitlarga qarab belgilanadi. Korxonaning moliyaviy va
boshqaruv faoliyatlarini tahlil qilish uchun obyektiv analitik
ma’lumotlar kerak. Analitikhisobniyuritish uchun analitik schyotlar
qo'llaniladi. Analitik hisob sintetik hisob bilan uzluksiz bog'langan
bo'lib, uning ma’lumotlarini detallashtirish maqsadida yuritiladi.
Analitik hisobda yozuvlar buxgalteriya hujjatlari va boshqa
zaruriy ma’lumotlarga ishora qilinadi. Analitik hisob registrlari
sifatida qo'llaniladigan buxgalteriya hisobi shakllariga ko'ra,
mashinagrammalar, vedomostlar, jurnal-orderlar, kartochkalar,
daftarlar bo'lishi mumkin.
ANALITIK HISOB SCHYOTLAR! - analitik hisob yurituvchi buxgalteriya
hisobi schyotlari. Ular ma’lum sintetik schyotning ko'rsatkichlarini
detallashtirish uchun faqat murakkab sintetik schyotlarga ochiladi.
Analitik hisob schyotlari sintetik hisob schyotlariga o'xshab debet va
kreditga ega. Ular bo'yicha aylanmalari va saldosi chiqariladi. Bunda
bir sintetik schyot bo'yicha ochilgan barcha analitik schyotlarning
debet va kredit aylanmalarining jami hamda saldolarining jami so'm
hisobida shu sintetik schyotning debet va kredit aylanmalari hamda
saldosigatengbo'lishi kerak. Buxgalteriya hisobini takomillashtirish
jarayonida analitik hisobni yuritishning samaraliroq prinsiplari
ishlab chiqildi. Hisobning jurnal-order shaklida analitik hisob
yordamchi (jamg'aruvchi) vedomostlarda yuritiladi, ayrim hollarda
esa sintetik schyotlar bilan birga bir jurnal-orderda olib boriladi.
ANALITIK HISOB-KITOB - hisob-kitobni aniqlashtirish va rivojlantirish
maqsadida olib boriladigan xo'jalik subyektlari faoliyatini nazorat
qilish, shuningdek, hisobotlar tuzish uchun zarur bo'lgan xo'jalik
jarayonlari va mablag'lari aylanishining buxgalteriya hisob-kitobi.
ANALITIK SCHYOTLAR - sintetik schyotlardagi
Sh. I. Mustafakulov, O. A. Raximberdiyev, M. Sh. Egamberdiyeva iqtisodiy atamalarning

Sh. I. Mustafakulov, O. A. Raximberdiyev, M. Sh. Egamberdiyeva iqtisodiy atamalarning
Download
22,32 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/32
Sana
19.01.2024
Hajmi
22,32 Mb.
#140856
Download
22,32 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Sh. I. Mustafakulov, O. A. Raximberdiyev, M. Sh. Egamberdiyeva iqtisodiy atamalarning
Download
22,32 Mb.
Matnni ko'rish
So‘z b o s h i - Sh. I. Mustafakulov, O. A. Raximberdiyev, M. Sh. Egamberdiyeva iqtisodiy atamalarning

|
Sh. I. Mustafakulov, O. A. Raximberdiyev, M. Sh. Egamberdiyeva iqtisodiy atamalarningBog'liq Sh. I. Mustafakulov, O. A. Raximberdiyev, M. Sh. Egamberdiyeva iSo‘z b o s h i ..............................................................................
3
0
‘zbek alifbosi........................................................................
4
Shartli qisqartmalar...............................................................
4
A a ..............................................................................................
6
B b ..........................................................................................
43
D d .........................................................................................
94
Е е ..................................................................................
120
F f ......................................................................................
127
G g ......................................................................................
140
H h ......................................................................................
144
I I ..........................................................................................
149
J j ..........................................................................
203
K k ......................................................................................
212
L I ......................................................................................
243
M m ......................................................................................
249
N
n ......................................................................................
295
О О .........................................................................................
307
|
| |
Sh. I. Mustafakulov, O. A. Raximberdiyev, M. Sh. Egamberdiyeva iqtisodiy atamalarning - bet 3

AGRAR SIYOSAT - davlatning agrar munosabatlar (qishloq xo'jaligi) sohasidagi
faoliyatibo'lib, u agrar masalalar, qishloq xo'jaligi, yer mulkchiligi va
hokazolarni rivojlantirish yo'llari haqidagi masalalami hal qilishga
qaratilgan iqtisodiy siyosatning bir turi.
AGRARSANOAT MAJMUASI - qishloq xo'jalik mahsulotlarini ishlab
chiqarish (yetishtirish), taqsimlash, qayta ishlash va iste’mol qilish
bo'yicha o'zaro iqtisodiy munosabatlar bilan bog'liq xalq xo'jaligi
tarmoqlari yig'indisi. Qishloq xo'jaligi, sanoat va qayta ishlash
sanoatini o'z ichiga oladi.
AGREGIRLASH - alohida birliklar yoki ma’lumotlarni bitta ko'rsatkichga
birlashtirish. Masalan, bozor iqtisodiyotida qog'oz va tanga pullar,
chekli qo'yilmalar, kredit kartochkalari, muddatli yirik qo'yilmalar
va shu kabilar mavjud. Agregirlash natijasida ular guruhlarga
ajratilgan, ular pul agregatlari deyiladi (
Modul perkuliahan

|
Modul perkuliahan
|
bet | 1/9 | Sana | 25.03.2020 | Hajmi | 1,06 Mb. | | #8783 |
|
|
|
MODUL PERKULIAHAN
|
|
|
|
Aplikasi komputer
|
|
|
|
Lanjutan Sistem Operasi Sejarah dan Pengoperasian Windows 7
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Fakultas
|
Program Studi
|
Tatap Muka
|
Kode MK
|
Disusun Oleh
|
|
|
FT
|
Arsitektur
|
03
|
90001
|
Nawindah, S.Kom, M.Kom
|
|
-
Abstract
|
Kompetensi
|
|
|
Berisi lanjutan sistem operasi dan
sejarah sistem operasi windows 7
|
Mahasiswa mampu mengetahui fungsi
sistem operasi, secara umum dan khususnya Windows 7.
Mahasiswa mampu untuk mengikuti dan mengadakan suatu perubahan Sistem operasi.
|
|
| |
Nega Flutterni o'rganishingiz kerak?

|
Nega Flutterni o'rganishingiz kerak?
|
bet | 2/4 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #244293 |
Bog'liq Mobilni mustaqil ish1 Nega Flutterni o'rganishingiz kerak?
Developerlar Flutterni yoqtirishining sabablarini va kelgusi yilda nima uchun undan foydalanishni xohlashlarining tafsilotlari ushbu maqola davomida birma-bir ko'rib chiqamiz.
Flutterdan foydalanadigan kompaniyalar
O'rganish va ishlatish uchun oddiy
Flutter - bu zamonaviy framework va buni undan foydalanish davomida o'zingiz ham his qilishingiz mumkin! U bilan mobil ilovalarni yaratish osonroq. Agar siz Java, Swift yoki React Nativedan foydalansangiz, Flutterning farqi nimada ekanligini bilib olishingiz yanada osonlashadi. Flutterning qulayliklaridan biri yana shundaki siz bir dunyo dastur kodi yozmasdan ham ajoyib dasturiy ilova yaratishingiz mumkin bo'ladi.
Tez kompilyatsiya: maksimal unumdorlik
Flutter tufayli siz kodingizni o'zgartirishingiz va ilovadagi o'zgarish natijalarini real vaqt rejimida ko'rishingiz mumkin. U "Issig'ida yuklash" deb nomlanadi. Ilovani o'zi yangilash uchun yangi kodni saqlaganingizdan so'ng juda oz vaqtni oladi.
Muhim o'zgarishlar sizni ilovani qayta yuklashga majbur qiladi. Ammo, masalan, agar siz dizayn kabi narsalarda ishlasangiz yoki element hajmini o'zgartirsangiz, u real vaqt rejimida!
Boshlang'ich MVPlar uchun juda mos keladi
Agar siz o'z mahsulotingizni investorlarga imkon qadar tezroq namoyish qilmoqchi bo'lsangiz, Flutter - yaxshi tanlov.
Uni MVP uchun ishlatishimning eng yaxshi 4 sababi:
Flutter yordamida mobil dasturni ishlab chiqish arzonroq, chunki ikkita mobil dasturni yaratishingiz va unga texnik xizmat ko'rsatishingiz shart emas (biri iOS uchun, ikkinchisi Android uchun).
Bitta dasturchi bu sizning MVPni yaratishingiz uchun kerak bo'lgan yagona narsa.
Bu ijrochi - mahalliy dastur va Flutter ilovasi o'rtasidagi farqni sezmaysiz.
Chiroyli - Flutter tomonidan taqdim etilgan vidjetlardan osongina foydalanishingiz va mijozlar uchun qimmatbaho foydalanuvchi interfeysi yaratish uchun uni shaxsiylashtirishingiz mumkin.
|
| |
elektr qurilmasi - O’zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining qarori

|
O’zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining qarori
|
bet | 16/55 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 102,24 Kb. | | #138 |
elektr qurilmasi - elektr energiyasini ishlab chiqarish, transformatsiya qilish, uzatish, taqsimlash hamda uni energiyaning boshqa turiga aylantirish uchun mo’ljallangan mashinalar, apparatlar, elektr uzatish liniyalari va yordamchi uskunalar yig’indisi (ular o’rnatilgan inshootlar va binolar bilan birga);
elektr energiyasini hisobga olishni nazorat qilish priborini ulash sxemasini tekshirish" (tekshirish) - hududiy elektr tarmoqlari korxonasi tomonidan vakil qilingan shaxs tomonidan ayni bir vaqtda belgilangan namunadagi dalolatnoma rasmiylashtirilgan, keyinchalik axborot dasturiy kompleksining tegishli reyestriga kiritilgan holda instrumental usul bilan hisobga olishni nazorat qilish pribori ulanishi sxemasining to’g’riligi, iste’molchining o’lchov transformatorlari tekshirilishi; (O’zR VM 01.11.2013 y. 295-son Qaroriga muvofiq kiritilgan xatboshi)
|
| |
elektr ta’minotining texnologik broni

elektr ta’minotining texnologik broni
Download
102,24 Kb.
bet
15/55
Sana
15.03.2017
Hajmi
102,24 Kb.
#138
1
...
11
12
13
14
15
16
17
18
...
55
elektr ta’minotining
texnologik broni
- texnologik jarayonni
, ishlab chiqarish siklini tugallash uchun zarur bo’lgan elektr
energiyasi yoki quvvati hajmi
;
hisobga
olish nuqtasi
- elektr ta’minoti
sxemasidagi nuqta
, unda o’lchash pribori (yoki hisobga olish tizimi) yordamida elektr energiyasi (quvvati)
sarfining hajmi aniqlanadi
;
elektr ta’minoti
korxonasi
- hududiy elektr
tarmoqlari korxonasining tuman
, shahar, iqtisodiy zona (sanoat zonasi) doirasida elektr energiyasini taqsimlash va sotishni amalga oshiruvchi bo’linmasi;
Download
102,24 Kb.
1
...
11
12
13
14
15
16
17
18
...
55
Download
102,24 Kb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
elektr ta’minotining texnologik broni
Download
102,24 Kb.
hisobga olishni nazorat qilish priboridagi ko’rsatkichlarni nazorat tartibida tekshirish (aylanib chiqish)

|
hisobga olishni nazorat qilish priboridagi ko’rsatkichlarni nazorat tartibida tekshirish (aylanib chiqish)
|
bet | 17/55 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 102,24 Kb. | | #138 |
hisobga olishni nazorat qilish priboridagi ko’rsatkichlarni nazorat tartibida tekshirish (aylanib chiqish) - hududiy elektr tarmoqlari korxonasi tomonidan vakil qilingan shaxs tomonidan iste’molchilarning hisobga olishni nazorat qilish priborlaridan elektr energiyasi (quvvati)ning haqiqiy sarfi ko’rsatkichlarini olish, ularning holatini, "O’zstandart" agentligi va hududiy elektr tarmoqlari korxonasi plombalarining butligini, ulash sxemalarini ko’zdan kechirish; (O’zR VM 01.11.2013 y. 295-son Qaroriga muvofiq kiritilgan xatboshi)
|
| |
elektr energiyasi bilan ta’minlashdagi tanaffus (uzib qo’yish)

|
elektr energiyasi bilan ta’minlashdagi tanaffus (uzib qo’yish)
|
bet | 11/55 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 102,24 Kb. | | #138 |
elektr energiyasi bilan ta’minlashdagi tanaffus (uzib qo’yish) - iste’molchiga elektr energiyasi yetkazib berishni to’xtatish, avtomatik qurilmalarning muvaffaqiyatli ishlashi tufayli yoki elektr energiyasi iste’mol qilishning cheklanishiga olib kelmaydigan, bir vaqtning o’zida bir nechta liniyalar bo’yicha elektr energiyasi oluvchi iste’molchilar uchun bitta yoki bir nechta elektr energiyasi yetkazib berish liniyalarining uzib qo’yilishi tufayli sodir bo’ladigan tanaffuslar bundan mustasno;
rejali uzib qo’yish - hududiy elektr tarmoqlari korxonasining elektr qurilmalarini rejali - ehtiyotan ta’mirlash jadvali bo’yicha ta’mirlash yoki profilaktika qilish davrida iste’molchilarni oldindan (kamida 3 sutka oldin) ogohlantirgan holda iste’molchiga elektr energiyasi berishni to’liq yoki qisman to’xtatish, agar elektr ta’minoti shartnomasida boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo’lsa;
to’lov hujjati - to’lov talabnomasi yoki to’lov topshiriqnomasi, uning asosida hududiy elektr tarmoqlari korxonasining hisob-kitob raqamiga pul mablag’lari o’tkaziladi, shuningdek bildirishnoma (schyot), uning bo’yicha to’lov naqd pul bilan amalga oshiriladi;
|
| |
Yakunlovchi pardozlash turlari

|
Yakunlovchi pardozlash turlari
|
bet | 2/7 | Sana | 03.10.2024 | Hajmi | 34,7 Kb. | | #273280 |
Bog'liq 10- MA\'RUZAYakunlovchi pardozlash turlari.
To`qimachilik matolariga oxirgi pardozlashda beriladigan xususiyatlarning ko`pligi sababli bajariladigan jarayonlar ikki guruhga bo`linadi: fizika-mexanikaviy va kimyoviy .
Fizika-mexanikaviy jarayonga qirqish, pat berish, enni kengaytirish, dazmollash, presslash va boshqalar kiradi.
Yakunlovchi pardoz berish uchun ishlatiladigan jarayonlarni barchasini ikki xilga bo`lish mumkin:
Mexanik yakunlovchi pardoz jarayonlari
Kimyoviy yakunlovchi pardoz jarayonlari
Mexanik yakunlovchi pardoz jarayonlari quyidagilardan iborat:
Quritish
Gazlamalarni eniga kengaytirib standart o`lcham bnrish
Gazlamani arqoq va tanda iplarini bir biriga perperdikulyar holatga keltirish.
Gazlamani turli kalandrlarga tekistlash, silliqlash.
Gazlama sirtini tukini qirqish.
Kimyoviy yakunlovchi pardoz berish jarayoniga quyidagilar kiradi:
Ғijimlanishga karshi pardoz
Kirishishga qarshi pardoz.
Olovga chidamlilik uchun pardoz
Suvni itaruvchi pardoz.
Ifloslanishga qarshi pardoz va boshqalar.
Ana shu kimyoviy pardoz berish uchun ishlatiladigan moddalarning umumiy nomi appret deyiladi.
Kimyoviy moddalar va ular kompoziciyasining tabiatiga ko`ra to`qimachilik matoda hosil bo`lgan pardozning ta`siri - yuvish paytida va kimyoviy tozalashda turlicha bo`ladi. Shunga asoslanib pardozlash materiallarni va kompoziciyalarni obdan yuviladigan, kam yuviladigan va umuman yuvilmaydigan turlarga bo`linadi. Yuviladigan appretlar mahsulotlarni ishlatganda va birinchi yuvish ketadi.
Kam yuviladigan appretlar mahsulotni 4-5 marotaba yuvgandan keyin ketadi.
Yuvilmaydigan appretlar keng qo`llaniladi. Ular yordamida hosil bo`ladigan pardoz juda ko`p yuvgandan so`ng yoki umuman ketmaydi.
|
| |
Takrorlash uchun savollar

|
Takrorlash uchun savollar
|
bet | 7/7 | Sana | 03.10.2024 | Hajmi | 34,7 Kb. | | #273280 |
Bog'liq 10- MA\'RUZATakrorlash uchun savollar:
1. Nima sababdan to`qimachilik mahsulotlarga pardozlash jarayoni o`tkaziladi?
2. Oxirgi pardozlash jarayoni turlari.
3. Pardozlashda yuviladigan appretalar qo`llashni aytib bering.
4. Pardozlashda kam yuviladigan appretlar qo`llashni tushuntiring.
5. Pardozlashda yuvilmaydigan appretlar qo`llash tuo`risida tushuntiring.
6. Karbomol CeM va karbomol GL ning nima maqsadda ishlatilishini ayting.
7. Pardozlash jarayonida sellyuloza bilan pardozlashda qo`llaniladigan moddaning bog’lanishini tushuntiring.
8. Kam g’ijimlanish, kamqiskarish xususiyati deganda nimani tushunasiz.
9. Matoga suv itaruvchanlik xususiyati berishning qaysi turlarini bilasiz va ular qanaqa bo`ladi?
10. Xromolan yordamida suv itaruvchanlik beruvchi jarayonni tushuntiring.
11. Velan yordamida suv itaruvchanlik xususiyati beruvchi jarayonni tushuntiring.
12. Kremniy organik birikmalar yordamida suv itaruvchan xususiyati beruvchi jarayonni tushuntiring.
13. Matoga yaltillash, naqsh berish xususiyati qanday beriladi?
14. Tabiiy ipak tolalardan tayyorlangan matolarni pardozlash jarayonini tushuntiring.
16. Jun va jun bilan boshqa tolalardan tayyorlangan matolarni pardozlashni qisqacha tushuntiring.
Tayanch iboralar: yuviladigan, kamyuviladigan, kraxmal, dekstrin, kley, polietilen, polivinilacetat, polimetilmetakrilat, karbomol, metazin, melamin, allyuminiy, mis tuzi, sovun, parafin, xromolan, velan, gidroksisilan, GKJ, kalandr, sirka kislota.
|
| |
Matoga yaltillash na - Mavzu: yakunlovchi pardozlash

|
Mavzu: yakunlovchi pardozlash
|
bet | 6/7 | Sana | 03.10.2024 | Hajmi | 34,7 Kb. | | #273280 |
Bog'liq 10- MA\'RUZAMatoga yaltillash naqsh kumushsimon ipakli pardoz berish.
Bunaqa xususiyatlarga maxsus uskuna kalandrlar bilan ishlov berish natijasida erishiladi. Kalandrning asosiy ishchi organi vallar bo`lib, ulardan biri metaldan yasalgan, isitiladi, qolganlar elastik to`plamdan iborat.
Kalandrda ishlov berish fizika-mexanikaviy jarayonga kiradi.
Hosil bo`lgan effekt suvli ishlov berishga chidamsiz, shuning uchun kimyoviy va mexanikaviy ishlov berish qo`shib olib boriladi.
Pardozlashning xiliga qarab turli xil kalandrlardan foydalaniladi. Pardozlovchi (dazmollash, tig’izlash va mo`tadil toblanish berish uchun), friksion (turli yaltillash, kuchsiz va kuchli toblanish berish), kumushsimon (kumushdek xususiyat berish), naqsh beruvchi (naqshli rasmlar olish uchun).
Tabiiy ipak tolalaridan tayyorlangan matolarga pardoz berish.
Tabiiy ipakdan tayyorlangan matolarni pardozlashda toladagi nodir xususiyatlar- alohida o`ziga xos mo`tadil tovlanish, yumshoqlik egiluvchanlik kabilarni ko`rsatishdan iborat. Bundan tashqari matoga kam kirishish, tovar ko`rinishi berish, mustahkam shakl beriladi. Ipakli g’ijirlaydigan matolar plyusovkada 1% li sirka kislotasi bilan ishlov berilib, quritib en beradigan mashinada quritiladi. Matoni mashinaga ilgari o`tkazib uzib berish hisobidan mato qisqaradi va bunda yaxshi aniq ko`rinishdagi g’ijirlash "krepoviuy" effekt olish erishiladi.
Tabiiy jun va jun bilan boshqa tolalardan tayyorlangan aralashma matoni pardozlash.
Oxirgi pardozlash cexlarida mato bir paytning o`zida en berib quritiladi, tozalanadi, yuzasi tekislanadi va dekatirovka qilinadi. Shu bilan bir qatorda yumshatish, kamkirishuvlik, antistatik va boshqa xususiyatlar berish uchun jun matolari va aralash tolalardan tayyorlangan matolarga appretalar yurgiziladi.
Maxsus korjomalar uchun ishlatiladigan matolarga alohida xususiyat (kislotaga chidamli,suv va yog’ o`tkazmaydigan, olovbardosh) berish uchun ishlov beriladi.
Ba`zi sukno matolarga (qimmatbaxo draplar, ratinlar, kastorlar va boshqalar) murakkab ishlov beriladi-ki, quruq va ho`l jarayonlar takrorlanib turadi. Bunda ko`p marotaba vors qilinadi, quritiladi va qirqiladi va xokazo.
|
| |
Geodeziya fanidan

|
Geodeziya fanidan
|
bet | 1/6 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 2,3 Mb. | | #126640 |
Bog'liq 1-amaliy mashg\'ulot O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O`RTA TA`LIM VAZIRLIGI URGANCH DAVLAT UNIVERSITETI TABIIY FANLAR FAKULTETI GEODEZIYA, KARTOGRAFIYA VA KADASTR YO’NALISHI 211- GURUH TALABASI SHAMURATOV VALIJONNING GEODEZIYA FANIDAN
1 - AMALIY ISHI
MAVZU: Aniq optik T5 va elektron VEGA TEO5 teodolitlarini tuzulishi va tekshirishlarni bajarish
BAJARDI: SHERMETOV FIRDAVS
QABUL QILDI: XAMRAYEV ERGASH
URGANCH-2023
1-amaliy mashg’ulot
Mavzu: Aniq optik T5 va elektron VEGA TEO5 teodolitlarini tuzulishi va tekshirishlarni bajarish
T5 teodoliti
Hozirgi vaqtda zichlash tarmoqlarida burchak o‘lchash uchun T5, T5K va boshqa turdagi aniq optik teodolitlar qo‘llanadi.
1-kremaler halqa;
2-to‘r qopqog‘i;
3-okulyar;
4-mikroskop dioptri;
5-trubani qaratish vinti;
6-trubani qotirish vinti;
7-tepki;
8-fiksator;
9-ko‘targich vint vtulkasi;
10-ko‘targich vint;
11-tregerni qotirish vinti;
12-alidadani qaratish vinti;
13-alidadani qotirish vinti;
14-adilakni mikrometr vinti;
15-darcha;
16-lupa-prizma;
17-adilak qopqog‘i;
18-vizir;
19-alidada adilagi;
20-kolonkalar.
1-rasm. T5 teodoliti tuzilishi.
T5 teodoliti (2-rasm) aniq shkalali optik teodolit bo‘lib, sanoqlar doiralar bo‘yicha ko‘rish trubasining okulyari yonida joylashgan shkalali mikroskop yordamida olinadi. Shkalali mikroskopining ko‘rish maydonini yuqori qismida „V“ harfi bilan vertikal doira bo‘laklari va shkalasi, pastda esa „G“ harfi bilan gorizontal doira limbining bo‘laklari va shkalasi ko‘rinib turibdi. Limbning bir bo‘lagi shkala yordamida 60 ta bo‘lakka bo‘lingan. Shunga ko‘ra shkalaning bir bo‘lagining burchak qiymati 1' ga teng. Sanoqni 0,1' gacha aniqlikda olish mumkin. 2-rasmda keltirilgan shkalali mikroskop ko‘rish maydonidagi doiralar bo‘yicha sanoqlar - gorizontal doira bo‘yicha 304o23,6'; vertikal doira bo‘yicha +2o47,5'.
|
| |
Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi muxammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti

|
Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi muxammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
bet | 1/9 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 2,07 Mb. | | #251316 |
Bog'liq Xushvatshoyev Sanjar loyiha
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALARI VAZIRLIGI
MUXAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
FARG‘ONA FILIALI
“Kompyuter injiniringi” fakulteti “
“SANTEXNIKA DO‘KONINING AVTOMATLASHTIRILGAN TIZIMINI YARATISH”
mavzusiga tayrlangan
I N D I V I D U A L L O Y I H A
bajardi (imzo)
691-21 guruh talabasi Xushvaqtshoyev Sanjar
« » 2024 y.
|
ball bilan
qabul qilindi (imzo)
Xakimov Axrorbek « » 2024 y.
|
Komissiya a’zolari
|
|
qabul qilindi (imzo)
______________________
« » 2024 y.
|
qabul qilindi (imzo)
_____________________
« » 2024 y.
|
ANOTATSIYA
Santexnika do'koning avtomatlashtirilgan tizimini yaratish jarayoni oldukka kompleks bo'lishi mumkin, chunki bu tizimlar ko'p qismlardan iborat bo'lishi mumkin, masalan:
1. Boshlang‘ich loyiha yaratish: Tizimning nima qilishini va qaysi funksiyalarga ega bo'lishini aniqlash kerak. Bu loyiha to'g'risida o'rganish va taklif etilgan funktsiyalarni belgilashning muhim qismidir.
2. Talablar tuzilishi: Ma’lumotlar bazasi, foydalanuvchilar, buyurtmalar va savdo jarayoni kabi talablarni aniqlash kerak.
3. Dasturlash va dizayn: Tizimni dasturlash, interfeyslarni yaratish va ishlab chiqishni o'z ichiga oladi.
4. Test va tekshirish: Har qanday dasturning ishlashini sinab ko'rish, xato topish va uni tuzatish.
5. Integratsiya: Boshqa tizimlar bilan integratsiya - masalan, savdo hisob tizimlari yoki ma'lumotlar almashish tizimlari bilan integratsiya.
6. O‘rnatish va intizom: Tizimni do‘kon ichida o‘rnatish va uning ishlashi bilan bog‘liq masalalar.
Ushbu tizim yaratish jarayonida dasturlash tillari (masalan, Java, Python, C++ va boshqalar) va ma’lumotlar bazasi tizimlari (masalan, SQL yoki NoSQL) foydalaniladi.
Agar sizning savolingizni yana batafsilroq yoki ma'lum bir qismiga oidroq yordam kerak bo'lsa, yordam berishdan mamnun bo'lar edim!
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi muxammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
Chet el va oʻzbekiston taʼlim tizimi oʻrasidagi munosabatlar kirish Reja

|
Chet el va oʻzbekiston taʼlim tizimi oʻrasidagi munosabatlar kirish Reja
|
bet | 1/5 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 37,88 Kb. | | #135269 |
Bog'liq CHET EL VA OʻZBEKISTON TAʼLIM TIZIMI OʻRASIDAGI MUNOSABATLAR
CHET EL VA OʻZBEKISTON TAʼLIM TIZIMI OʻRASIDAGI MUNOSABATLAR
Kirish
Reja:
O’zbеkistonda xalq ta'limi tizimi va uni tashkil etish tamoyillari.
O’zbеkiston Rеspublikasining ta'limga oid qonunlari.
Rеspublikamizda DTSni ishlab chiqish va uni amalga kiritilishi.
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar
Kirish
Xalq ta`limi tizimi - muayyan mamlakatning ichki va tashqi kamolotiga ta`sir ko`rsatuvchi hamda ma`lum bir qoidalar asosida tashkil etilgan barcha ta`lim-tarbiya muassasalarining tuzilishiga aytiladi.
Standart - ta'limda yaratilgan mе'yoriy rеja, dastur, darsliklarni o’zlashtirish ekvivalеnti, ya'ni ta'lim mazmunini o’zlashtirish darajasidir.
O’quv reja – har bir mutaxassislik bo’yicha malaka va DTSda keltirilgan talablarni ta’minlovchi muayyan ta’lim yo’nalishi bo’yicha o’quv faoliyati turlari, o’quv fanlari va kurslarining tarkibi, ularni kurs va semester davomida o’rganishning izchilligi va soatlaridagi qatnashishni belgilaydigan hujjat.
O’quv rejasining moduli – uzluksiz ta’lim mazmunining asosiy invariant tarkibiy komponentlarini aks ettiruvchi o’quv rejasini taqdim etish shakli.
O’quv fani – ta’lim muassasalarida o’rganish uchun fan, texnika, san’at, ishlab chiqarish faoliyatining muayyan sohasidan saralab olingan bilimlar, o’quv va ko’nikmalar tizimi.
O’quv fani dasturi – o’quv rejasi kabi muhim davlat hujjati bo’lib, unda muayyan o’quv predmeti ochib beriladi va o’quv yili davomida ta’lim oluvchilar tomonidan o’zlashtirilishi zarur bo’lgan bilim, ko’nikma va malakalar hajmi ko’rsatiladi.
Asosiy qism
Darslik – DTS, o’quv dasturi, uslubiyati va didaktik talablari asosida belgilangan, milliy mafkura g’oyalari singdirilgan, muayyan o’quv fanining mavzulari to’liq yoritilgan, tegishli fan asoslarini mukammal o’zlashtirishga qaratilgan hamda turdosh ta’lim yo’nalishlarida foydalanish imkoniyatlari hisobga olingan nashr.
|
| |
Pardozlashda kamg’ijimlanish, kam

|
Pardozlashda kamg’ijimlanish, kam
|
bet | 4/7 | Sana | 03.10.2024 | Hajmi | 34,7 Kb. | | #273280 |
Bog'liq 10- MA\'RUZAPardozlashda kamg’ijimlanish, kamqiskarish, mustahkam shakl berish.
G’ijimlanmaslik deganda to`qimachilik matolarning bo`yashdan keyin tezda oldingi o`z holiga kelishi va hosil bo`lgan katlarni taxlash deb tushuniladi. Odatda g’ijimlanmaslik mato g’ijimlangandan keyin uning katlari burchagini tiklash ko`rsatkichi bilan tavsiflanadi va gradus bilan ifodalanadi. Masalan, paxtadan tayyorlangan matolar uchun pardozlashdan so`ng katlarning burchak tiklanishi 70-85 oS.
To`qimachilik mahsulotlar o`lchamining o`zgarishi ko`p omillarga bog’liq: tola tabiatiga, to`qimachilik ipning strukturasiga, matoni to`qilishiga, ishlov berish texnologiyasiga. Sellyuloza tolasi juda yaxshi suv o`tkazadi, suvda bo`kadi, natijada eniga kengayadi va buyiga qisqaradi. Paxtadan tayyorlangan mahsulotlarni pardozlash jarayonida turli ishlov berish natijasida ular qisqaradi va bu texnologik qisqarish deyiladi. Texnologik qisqarishni ikki usulda fizika - mexanikaviy va kimyoviy usulda kamaytiriladi.
Kamg’ijimlanish va kamqiskarish uchun bir xil pardozlovchi preparatlar qo`llaniladi, amalda bu ikki pardoz ko`pincha qo`shiladi va natijada bir vaqtning o`zida matoga kamg’ijimlanish va kamkirishuvchanlik xususiyatlari beriladi.
Amalda sellyuloza tolalaridan tayyorlangan matolar mutlaq g’ijimlanmaydigan va kirishmaydigan xususiyatga ega bo`lmaydi, shuning uchun ham jarayonga kam termini ishlatiladi.
Matoni predkondensatlar bilan ishlov berishda uning qattiqligi ancha oshadi, shuning uchun ham pardozlash eritmasiga turli qo`shimchalar qo`shib, pardozlashni sifati oshiriladi. Masalan yumshatuvchi, ho`llovchi, termoplastik polimerlar qo`shiladi. Yumshatuvchilar sifatida: preparat AM, stearoks-6, stearoks - 920, alkamon OS-2, alamin M va boshqalar. To`qimachilik matolarga kamg’ijimlanish va kamkirishuvchanlik berishning asosiy boskichlari:
1. Uch valli plyusovkada 20-30 oS haroratda mato appretaga botiriladi. Bunda siqish 80-90%.
2.Botirib oziqlantirilgan mato, asta-sekin harorati ko`taradigan (110 dan 140 gacha) ignali kengaytirib quritadigan mashinaga quritiladi.
3.Termik ishlov berish. hozirgi paytda ko`pincha 140-150 oS haroratda termik ishlov beriladi, bunda o`zaro bog’lanib smola hosil bo`ladi. Jarayonni jadallashtirish uchun quritish va termik ishlov berishni birga bir vaqtning o`zida 180 - 200 oS haroratda, radiacion termik kamerada, isitilgan bug’ bilan olib boriladi.
4. Matoga termik ishlov berishdan keyin, tola bilan o`zaro ta`sirlashmagan mahsulotlarni yaxshilab yuvib chiqariladi.
To`qimachilik mahsulotlari shaklining mustahkamligi katta ahamiyatga ega. Sellyuloza tolasidan tayyorlangan mahsulotlar shaklining mustahkamligi etarli emas uni mustahkamlash kerak. Kamg’ijimlanish va kam kirishish pardozdan o`tgan matoga, anchagina mustahkam shakl ham beriladi.
To`qilgan tayyor mahsulotlarga jarayon oxirida maxsus uskunalarda termik ishlov berish natijasida ularning shakli mustahkamlanadi.
|
| |
Suvni elektroliz qilish qismini tayyorlash

|
Suvni elektroliz qilish qismini tayyorlash
|
bet | 4/5 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 105,71 Kb. | | #107723 |
Bog'liq L3-laboratoriyaSuvni elektroliz qilish qismini tayyorlash.
Suyuqlikni gaz bilan to'yintiirsh uchun:
O'zgarmas quvvat manbaini yoqing, kuchlanish U 0 ni30 V (quvvat manbaining musbat va manfiy qutblari orasida) ga to'g'irlang, va 5 daqiqalar atrofida elektroliz borishini kuzating.
– Kuchlanish U0 ni o'chiring.
Har ikkala gaz jo'mraklarini ehtiyotkorlik bilan oching. Shundan keyin kislota balandligini darhol darajalash idishi ko'tarish orqali gaz jo'mraklari balandligidan pastga tishiring.
Ikkala gaz jo'mraklarini yoping.
Joul-vattmetr:
Joul-vattmetrni yoqing va 15 daqiqa qizish uchun kuting.
Vaqt doimiysini 1 s, kuchlanish o'lchash sohasini 30 V va vazifa tanlagichni "Ws" ga to'g'irlang.
Chetlashishlarni to'g'irlash:
Nazorat murvatini “Reset”, so'ngra “Run”ga to'g'irlang.
Displeyni nol moslagich bilan barqaror holga keltiring.
Nazorat murvatini yana “Reset” ga to'g'irlang.
1rasm. Faradey doimiysini suvni elektroliz qilish qismi yordamida aniqlash qurilmasi.
O'lchashlar:
Suyuqlik sathi 5-ml belgiga kelgandan so'ng:
Joul-vattmetr nazorat murvatini “Run”ga to'g'irlang.
Suyuqlik sathi 25-ml belgiga kelgandan so'ng:
U0 ni o'chiring va joul-vattmetrdagi elektr toki ishini W qayd qiling.
Xona temperaturasini T o'lchang va bosim p bilan birga yozib oling.
|
| |
II. O‘lchash uslubining va qurilmasining tavsifi

|
II. O‘lchash uslubining va qurilmasining tavsifi
|
bet | 3/5 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 105,71 Kb. | | #107723 |
Bog'liq L3-laboratoriyaII. O‘lchash uslubining va qurilmasining tavsifi
Elektrolizda tok oqimi kimyoviy ajralis,h bilan birgalikda keladi. Ajralgan modda miqdori elektrolit orqali o'tgan zaryad miqdoriga Q proporsional bo'ladi. Tashilgan zaryad Faradey doimiysi F yordamida hisoblanishi mumkin. Bu doimiylik, elementar zaryad e va Avogadro soni NA orasida quyidagi bog'liqlik bor:
(1).
Bu esa Faradey doimiysi F 1 mol elektronlarning zaryad miqdori ekanligi anglatadi.
Ajralgan modda miqdori n va ajralgan ionlarning valentligi z ni kiritib, tashilgan zaryad uchun quyidagi bog'liqlikni hosil qilamiz:
(2).
Bu tajribada Faradey doimiysi elektroliz yordamida aniq miqdordagi vodorodni hosil qilish orqali aniqlanadi. Elektrolizda ajralgan vodorod gazi tashqi bosim p va xona temperaturasi T da yig'iladi.
So'ngra uning hajmi V o'lchanadi. Hosil bo'lgan vodorod molekulalari miqdori n1 ideal gaz holat tenglamasi yordamida hisoblanadi:
(3)
Bu yerda (universal gaz doimiysi)
Har bir H+ ioni elektrolit tokidagi elektron bilan neytrallanadi,bunda vodorod ionlarining valentligi z 1 ga teng. 1 mol H+ ionlarini neytrallash 1 mol elektronlarni talab qiladi va 1 mol H2 olish uchun 2 mol elektron kerak. Olingan vodorod atomlarining modda miqdori n1 talab etilgan elektronlarning mol miqdoriga to'g'ri keladi:
(4)
Shu paytda doimiy kuchlanish U0 da bajarilgan ish W ham o'lchanadi. Unda zaryad miqdori quyidagicha aniqlanadi
(5)
Faradey doimiysi esa (2), (4) va (5) tenglamalarga ko'ra quyidagicha
(6)
Izoh: Suvni elektroliz qilish qismi tajribadan keyin ham to'la qolishi va undan darhol boshqa tajriba uchun foydalanish mumkin.
1 – rasm. Tajriba qurilmasining prinspial qurilmasi.
Tajriba qurilmasi 1 rasmda ko'rsatilgan.
Suvni elektroliz qilish qismi:
Suvni elektroliz qilish qismini qo'llash varag'iga (666 446) binoan yig'ing va uni patnisga qo'ying.
Darajalash idishini (a) gaz jo'mragi (b) balandligigacha ko'taring va har ikkala jo'mrakni oching.
Darajalsh idishi suyultirilgan sulfat kislota (1mol/l atrofidagi) bilan suyuqlik sathi gaz jo'mraklari balandligiga yetgunicha to'diring.
Har ikkala gaz jo'mraklarini yoping.
Elektr simlar:
O'zgarmas quvvat manbaining musbat va manfiy qutblarini (c) joul-vattmetrva voltmetrga (o'lchash sohasi: 30V-) rozetkalariga parallel ulang.
Suvni elektroliz qilish qismining elektrodlarini joul-vattmetr rozetkalariga (d) ulang.
III. Ishni bajarish tartibi
Eslatma xavfsizlik belgisi: Distillanga suvning elektr o'tkazuvchanligi pastligidan suvning elektrolizida 1 mol/l konsentratsiyali suyultirilgan sulfat kislota qo'llaniladi. Suyultirilgan sulfat kislota ko'z va teriga tushsa yallig'laydi.
Ko'zga sulfat kislota tekkanda yaxshilab oqar suvda yuving va shifokorga murojaat qiling.
|
| |
Elektroliz qonunlari - Faradey doimiysini va elektronning zaryadini aniqlash

|
Faradey doimiysini va elektronning zaryadini aniqlash
|
bet | 2/5 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 105,71 Kb. | | #107723 |
Bog'liq L3-laboratoriya1.2. Elektroliz qonunlari. Elektroliz hodisasi bo‘ysunadigan qonunlarni ingliz fizigi Faradey dastlab tajribada kashf qilgan. Biroq, ularning ifodalarini quyidagicha nazariy mulohazalar yuritib, keltirib chiqarish mumkin. Faraz qilaylik, elektrolitik dissosiasiya tufayli hosil bo‘lgan ionning zaryadi qi=ze (z – ionning valentligi, e – elektronning zaryadi) bo‘lsin. Elektrodga (katodga) yetib kelgan N ta ionning katoddan olgan zaryadi
(1)
ga teng bo‘ladi. Ikkinchi tomondan, elektrodda ajralgan modda (Cu ionlari) massasi
(2)
ga teng bo‘ladi.
(1) va (2) ifodalardan quyidagi ifodani olamiz:
. (3)
Bizga molekulyar fizika kursidan ma’lumki, modda bitta ionining absolyut massasini topish uchun, uning molyar massasini (M) Avogadro soniga bo‘lish kerak:
. (4)
Bu ifodani (3) ga qo‘yib quyidagini olamiz:
. (5)
Bundagi
, (6)
kattalik har bir modda uchun o‘zgarmas bo‘lib, unga shu moddaning elektrokimyoviy ekvivalenti deyiladi. Shuni hisobga olib (5) dan Faradey birinchi qonunining ifodasini olamiz:
(7)
Faradeyning birinchi qonuni: elektroliz paytida elektrodda ajraladigan moddaning massasi, shu paytda elektrolit orqali o‘tgan zaryad miqdoriga to‘g‘ri proporsional
(7)dan q=1 Kl bo‘lganda, son jihatdan k=m tenglikni olamiz. Bundan k ning fizik mohiyati kelib chiqadi: moddaning elektrokimyoviy ekvivalenti shu modda erigan eritma orqali 1 Kl zaryad oqib o‘tish vaqtida uning elektrodda ajralib chiqqan massasini aniqlaydi. Amalda uning o‘lchov birligi uchun – qabul qilingan.
Eritmadan o‘tadigan q – zaryadni, elektrolit orqali o‘tayotgan tok kuchini (J) tokning o‘tish vaqtiga (t) ko‘paytirish bilan hisoblash mumkinligini (q=Jt) hisobga olsak, (7) dan elektrokimyoviy ekvivalentni tajribadan hisoblash mumkin bo‘lgan quyidagi ifodani olamiz:
(8)
– kattalikka moddaning kimyoviy ekvivalenti deyiladi. (6) ifodadagi NAe=F – barcha moddalar uchun bir xil bo‘lgan doimiy son hisoblanib, unga Faradey soni deyiladi. Buni hisobga olsak, (6) ifodadan quyidagi ifodani olamiz:
. (9)
Bu ifoda quyidagicha ta’riflanadigan Faradey ikkinchi qonunining ifodasi hisoblanadi: moddalarning elektrokimyoviy ekvivalentlari ularning ximiyaviy ekvivalentlariga to‘g‘ri proporsionaldir.
(8) ifodani (9) ifodaga qo‘yib, quyidagi ifodani, ya’ni Faradeyning birlashgan qonuni ifodasini olamiz:
(10)
Bu ifodadan son jihatdan bo‘lganda, q=F tenglik kelib chiqadi. Bu shart Faradey sonining fizik mohiyatini aniqlaydi: elektroliz paytida elektrodda ajraladigan moddaning massasi, son jihatidan, uning kimyoviy ekvivalentiga teng bo‘lishi uchun, elektrolit orqali shu vaqt ichida Faradey soniga teng kattalikdagi zaryad oqib o‘tishi kerak. F – xalqaro birliklar sistemasida Kl/mol birlikda o‘lchanadi. Agar tajribadan k topilsa, (9) ifodadan Faradey sonini hisoblash mumkin bo‘lgan, quyidagi ifodani olamiz:
. (11)
Faradey soni aniq bo‘lganda, elementar zaryad – elektronning zaryadini quyidagi ifoda yordamida hisoblash mumkin bo‘ladi:
. (12)
|
| |
Qo'shimcha ma'lumot - Faradey doimiysini va elektronning zaryadini aniqlash

|
Faradey doimiysini va elektronning zaryadini aniqlash
|
bet | 5/5 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 105,71 Kb. | | #107723 |
Bog'liq L3-laboratoriyaQo'shimcha ma'lumot
Kislorod va boshqa gazlar elektrolitda erishi, gaz pufakchalari shisha devoriga yopishib elektrolit temperaturasini oshirishi va tok oqimi tufayli gaz sababli sistematik xatoliklar uchraydi. Elektroliz davomida ajralgan atomar kislorodning bir qismi reaksion ta'sirlashib per-sulfat kislotani hosil qiladi. Shuning uchun yig'ib olingan kislorod miqdori ajralgan kislorodnikiga qaraganda biroz kamroq bo'ladi. Shu sababli o'lchashlar vodorod miqdori orqali olib boriladi.
Nazorat savollari.
Elektrolitlar ionli elektr o‘tkazuvchanligining mexanizmini tushuntiring.
Elektrolitik dissosiasiya va elektroliz hodisalarining mohiyatini ayting. Elektroliz qo‘llaniladigan sohalarni ayting.
Faradeyning birinchi qonunini ayting va uning ifodasini nazariy jihatdan asoslang. Modda elektroximiyaviy ekvivalentining fizik mohiyatini ayting.
Faradeyning ikkinchi qonunini ayting. Ximiyaviy ekvivalent deb nimaga aytiladi?
Faradey qonunlarining birlashgan ifodasini yozing va undan foydalanib Faradey sonining fizik mohiyatini tushuntiring.
Elektrolitik vannadan o‘zgarmas elektr toki o‘tkazish tajribasidan elektrokimyoviy ekvivalentni (k) aniqlashni tushuntiring. O‘zgaruvchan elektr toki o‘tkazish yo‘li bilan ham k-ni aniqlab bo‘ladimi?
Tajriba nisbiy xatoliklarini aniqlaydigan (13), (16) va (12) ifodalarni nazariy jihatdan asoslab bering.
Adabiyotlar
Frish S.E., Timoreva А.V. Umumiy fizika kursi. 2-tom. – Тoshkent: O‘qituvchi, 1972. – 567 b.
Эллиот Л., Уилкокс У. Физика. – Москва: Наука, 1975. – 736 с.
Kamolov J. va boshqalar. Umumiy fizika kursidan praktikum. Elektr. Optika. – Т.: “O`qituvchi”, 1984. – 264 b.
Рымкевич П. А. Курс физики. – М.: “Высшая школа”, 1975. – 463 с.
Майсова Н. М. Практикум по курсу общей физики. – М.: “Высшая школа”, 1970. – 448 с.
|
| |
Аsfaltbeton va sementbeton qoplamalarini qurish Reja: Аsfaltbeton qorishmalarining turlari. Ishlatilish sohalari va ularga qoʼyilgan talablar. Аsfaltbeton qorishmalarini tayyorlash texnologik jarayonlari - bet 2

|
Аsfaltbeton va sementbeton qoplamalarini qurish Reja: Аsfaltbeton qorishmalarining turlari. Ishlatilish sohalari va ularga qoʼyilgan talablar. Аsfaltbeton qorishmalarini tayyorlash texnologik jarayonlari
|
bet | 2/3 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 79,87 Mb. | | #238831 |
Bog'liq Аsfaltbeton va sementbeton qoplamalarini qurishMineral materiallarni bitumga aralashtirish me’yorini nazorat qilishda: A). Dozirovkani amalga oshirish qurilmasining ishlashini xar oyda 1 marotaba, mineral kukun, bitum, SFM (PAV) va aktivlashtirgichni oʻlchashni 1 oyda 2 martaba tekshiriladi B). Asfaltbeton qorishmasidagi bitum miqdorini tashkil etilishini va uni toʻliq aralashib ketishini xar bir 3 – 4 ish kunida 1 marta tekshirib qorishmaning yuzaki koʻrinishi koʻriladi. V). Tayyorlanayotgan asfaltlbeton qorishmasini ekstrasiyadan oʻtkazib xarish kunida bir martaba sheben, qum, mineral kukun tarkibi koʻrib chiqiladi.Asfaltbeton qorishmalarini tayyorlash jaryonida har 2 – 3 soatda qozonda qizitilayotgan bitumning harakatini termopara yordamida , u boʻlmagan vaqtda alohida choʻmichda olingan bitumni termometr yordamida oʻlchanib boriladi. Asfalt-beton aralashmasi asosida qurilgan yo'l eng daromadli qoplamalardan biri hisoblanadi. Bu amaliy, arzon va umuman ishlash uchun zarur bo'lgan xususiyatlarni taqdim etishga imkon beradi. Albatta, bu kamchiliklarsiz amalga oshirilmaydi, lekin ular, qoida tariqasida, yotqizish texnologiyasiga rioya qilmaslik holatlarida paydo bo'ladi. Boshqa tomondan, yaxshi tashkil etilgan asfalt-beton qoplamasi etarlicha yuqori yuk ko'tarish qobiliyatini va elastikligini ta'minlaydi. Shu bilan birga, bunday yo'llar va uchastkalarni yaratishda turli xil yondashuvlar mavjud bo'lib, ulardagi farqlar aralashmaning tarkibi va yotqizish texnologiyalari bilan belgilanadi. - Asfalt-beton aralashmasi asosida qurilgan yo'l eng daromadli qoplamalardan biri hisoblanadi. Bu amaliy, arzon va umuman ishlash uchun zarur bo'lgan xususiyatlarni taqdim etishga imkon beradi. Albatta, bu kamchiliklarsiz amalga oshirilmaydi, lekin ular, qoida tariqasida, yotqizish texnologiyasiga rioya qilmaslik holatlarida paydo bo'ladi. Boshqa tomondan, yaxshi tashkil etilgan asfalt-beton qoplamasi etarlicha yuqori yuk ko'tarish qobiliyatini va elastikligini ta'minlaydi. Shu bilan birga, bunday yo'llar va uchastkalarni yaratishda turli xil yondashuvlar mavjud bo'lib, ulardagi farqlar aralashmaning tarkibi va yotqizish texnologiyalari bilan belgilanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Аsfaltbeton va sementbeton qoplamalarini qurish Reja: Аsfaltbeton qorishmalarining turlari. Ishlatilish sohalari va ularga qoʼyilgan talablar. Аsfaltbeton qorishmalarini tayyorlash texnologik jarayonlari
|
Xusinova Nodira

|
Xusinova Nodira
|
bet | 1/13 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 111,81 Kb. | | #120403 |
Bog'liq Xusainova-Nodira Xusinova Nodira
Ta’lim sohasidagi qonun hujjatlarida ta’lim tizimini boshqarish
Reja :
1. Ta’lim sohasidagi qonun hujjatlarida ta’lim tizimini boshqarish asoslari.
2. O‘zbekiston Respublikasining qonuni ta’lim to‘g‘risida
3. Ta’lim tizimini boshqarish haqida moddalar
Ta’lim sohasidagi qonun hujjatlarida ta’lim tizimini boshqarish asoslari.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining ta’lim sohasidagi vakolatlari. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining ta’lim sohasidagi vakolatlariga quyidagilar kiradi:
— ta’lim sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshirish;
—ta’lim sohasidagi davlat boshqaruvi organlariga rahbarlik qilish;
—ta’limni rivojlantirish dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish;
—ta’lim tashkilotlarini tashkil etish, qayta tashkil etish va tugatish tartibini belgilash;
—ta’lim tashkilotlarini akkreditatsiyadan, pedagog, ilmiy kadrlarni attestatsiyadan o‘tkazish tartibini belgilash;
—boshqa davlatning ta’lim muassasalariga O’zbekiston Respublikasining hududida ta’lim faoliyati bilan shug‘ullanish huquqini beruvchi ruxsatnomalar berish;
—qonun hujjatlariga muvofiq xorijiy davlatlarning ta’lim to‘g‘risidagi hujjatlarini tan olish va bu hujjatlarning ekvivalent ekanini qayd etish tartibini belgilash;
—davlat ta’lim standartlarini tasdiqlash;
—davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi ma’lumot to‘g‘risidagi hujjatlarni tasdiqlash va ularni berish tartibini belgilash;
—davlat grantlari miqdorini va ta’lim muassasalariga qabul qilish tartibini belgilash;
—davlat oliy ta’lim muassasasining rektorlarini tayinlash;
—ta’lim oluvchilami akkreditatsiya qilingan bir ta’lim muassasasidan boshqasiga o‘tkazish tartibini belgilash;
— qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlar.
Ta’limni boshqarish bo‘yicha vakolatli davlat organlarining huquq doirasiga quyidagilar kiradi:
—ta’lim sohasida yagona davlat siyosatini ro‘yobga chiqarish;
—ta’lim tashkilotlari faoliyatini muvofiqlashtirish va uslubiy jihatdan ularga rahbarlik qilish;
—davlat ta’lim standartlari mutaxassislarning bilim saviyasi va kasb tayyorgarligiga bo‘lgan talablar bajarilishini ta’minlash;
—o‘qitishning ilg‘or shakllari va yangi pedagogik texnologiyalarni, ta’limning
texnik va axborot vositalarini o‘quv jarayoniga joriy etish;
o‘quv va o‘quvuslubiy adabiyotlarni yaratish va nashr etishni tashkil qilish;
—ta’lim oluvchilarning yakuniy davlat attestatsiyasi va davlat ta’lim
muassasalarida eksternat to‘g‘risidagi nizomlarni tasdiklash;
—davlat oliy ta’lim muassasasining rektorini tayinlash to‘g‘risidagi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritish;
—pedagog xodimlarni tayyorlash, ularning malakasini oshirish v qayta tayyorlashni tashkil etish;
—qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlar.
|
| |
iste’molchining ulangan quvvati

|
iste’molchining ulangan quvvati
|
bet | 13/55 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 102,24 Kb. | | #138 |
iste’molchining ulangan quvvati - iste’molchining elektr energiyasini (bevosita elektr qabul qilgichlarni ta’minlaydigan) ishchi kuchlanishga aylantiruvchi transformatorlarining va 1000 Voltdan yuqori kuchlanishli elektr dvigatellarining elektr tarmoqlariga ulangan jami quvvati. Iste’molchilarning elektr qurilmalari tarmoq transformatorlardan yoki hududiy elektr tarmoqlari korxonasining past kuchlanishli tarmoqlaridan ta’minlanganda, iste’molchining ulangan quvvati uchun foydalanishga ruxsat etilgan quvvat qabul qilinadi, uning miqdori hududiy elektr tarmoqlari korxonasi tomonidan belgilanadi hamda elektr ta’minoti shartnomasida ko’rsatiladi;
|
| |