BISKVIT VA YUMSHOQ HAMIR TAYYORLASH TEXNOLOGIYASI

3.7. BISKVIT VA YUMSHOQ HAMIR TAYYORLASH TEXNOLOGIYASI.
Yangi tuxum biskvit hamir uchun asosiy masalliq hisoblanadi; gardi hamirga tushmasligi uchun foydalanishdan oldin u tozalab yuviladi. Biskvit hamirga oliy navli un ishlatiladi. Biskvit hamirni kartoshka uni qo’shib ham tayyorlash mumkin. Lekin kartoshka uni qo’shib tayyorlangan biskvit quruqroq bo’ladi. Hamirga mayda shakar ishlatilgani ma’qul, qand upasi hamirni suyultirib yuboradi. Biskvit xushbo’y, xushta’m bo’lishi uchun limon sharbati yoki sedra qo’shish tavsiya etiladi. Hamirga kakao uni qo’shilsa, rangi to’qroq bo’ladi.
Biskvit pishirishda avval hamirdan tayyorlanadigan mahsulotlarni pishirish uchun ishlatiladigan qolipni hozirlash lozim. Qolip ichiga tekis qilib toza qog’oz (yog’ surtilgan) solinadi. Agar qog’oz bo’lmasa, qolipni yog’lab, ustiga elangan suxari tolqoni yoki un sepish ham mumkin.
Tuxumning oqi sarig’idan ajratilib, muzqaymoqqa qo’yiladi; sovitilgan tuxum oqi tez ko’piradi. Agar ko’pirtirish oldidan tuxum oqiga (1 ta tuxum oqiga 7g oshqoshiq hisobida) suv qo’shilsa, uning hajmi ko’payadi. Obdan ko’pirtirilgan tuxum oqi nisholdasimon quyuq bo’lmog’i lozim. Bunday tuxum oqi darhol ishlatilgani ma’qul, aks holda u cho’kib qoladi. Tuxum sarig’i shakar bilan atalanadi. Bu jarayon qanchalik uzoq davom etsa, massa shunchalik oqarib, hajmi ko’payadi, biskvit esa yaxshiroq chiqadi. Tuxum sarig’i bilan shakar obdan aralashtirilgach, hosil bo’lgan massaga un, so’ngra ko’pirtirilgan tuxum oqi qo’shiladi. Tayyor suyuq hamir qolipga quyiladi va darhol gaz duxovkasiga pishirish uchun qo’yiladi. Biskvit 200°S haroratda pishiriladi. Agar duxovka issiqligini aniqlash mumkin bo’lmasa, qolipni namroq qog’oz bilan (biskvitga yopishib qolmaydigan qilib) yopib, 10 minutlardan so’ng teksharib ko’rish lozim; agar biskvit och rangda bo’lsa, qog’ozni olib tashlab, pishirishni davom ettirish mumkin. Biskvit pishmaguncha duxovkadan olmaslik shart. Uning pishgan yoki pishmaganligini 30 minutlardan keyingina gaz patnisini ohistalik bilan tortib olib ko’rish mumkin. Tayyor biskvit qolipning o’zida sovitiladi.
Biskvitdan rulet, tort, pirojniy va pechenelar tayyorlash mumkin.
Agar biskvit rulet tayyorlash uchun mo’ljallangan bo’lsa, u sovitilmaydi, chunki rulet issiqligida o’raladi. Pishirish vaqtida rulet bir oz kuygan bo’lsa, sovigandan so’ng kuygan joyi qirib tashlanadi.
Yumshoq hamirdan pirog, pechene, shuningdek pirojniy tayyorlash mumkin. Yumshoq hamir tayyorlashning reseptlari ko’p bo’lib, ular uchun asosan bir xil masalliqlar ishlatiladi: yog’, shakar, tuxum va bug’doy uni, lekin tayyorlanadigan mahsulot turiga qarab ularning nisbati o’zgarishi mumkin.
Hamirga solinadigan sariyog’ (yoki margarin) yumshatilishi lozim, lekin olovda eritish tavsiya etilmaydi; yaxshisi kechqurun muzlatgichdan olib qo’yilgani ma’qul. Ishlatiladigan un quruq va elangan bo’lmog’i lozim. Un bilan yog’ bir tekisda aralashtirilishi kerak Hamir idishga yopishmay silliq bo’lsa, demak u tayyor hisoblanadi. Tayyor hamir bir oz qotishi uchun muzlatgichga qo’yiladidi, so’ngra esa undan mahsulot tayyorlanadi. Hamir ohistalik bilan yoyilishi kerak Agar hamir rulet uchun yoyiladigan bo’lsa, oldin qo’l bilan uzun-uzun tasmalar ajratilib, so’ngra bu tasmalar kerakli hajmgacha jo’valanadi. Jo’valangan hamir jo’vaga o’rab olinib, ohistalik bilan gaz patnisiga yozib qo’yiladi. Yumshoq hamirni yog’li va quruq qilib qorish mumkin. Yog’li hamir yog’lanmagan patnisda, quruq hamir esa yog’lanib, suxari tolqoni yoki un sepilgan qolip yoki patnisda pishiriladi. Yumshoq hamirga limon, vanilin, dolchin, shuningdek yong’oq, kakao va shokolad qo’shish mumkin. Mahsulotlar sirtiga ko’pirtirilgan tuxum yoki faqat tuxum oqi surtiladi.
Yumshoq hamir, ayniqsa yog’li yumshoq hamirni pishirish uchun duxovka oldindan qizdirilishi lozim. Yumshoq hamirdan tayyorlangan mahsulot gaz duxovkasida 180-200°S .da pishiriladi. Mahsulotning pishganligini rangidan (tilla rang bo’ladi) bilish mumkin. Mahsulot sovigandan so’ng kesiladi.
Mustahkamlash uchun savollar:
1.Biskvit hamiri qanday tayyorlanadi?
2.Biskvit hamiri qaysi taomlarga ishlatiladi?
3.Yumshoq hamir qanday tayyorlanadi?
4. Yumshoq hamir qaysi taomlarga ishlatiladi?
3.8. BO’TQALAR TAYYORLASH TEXNOLOGIYASI
Yormalar pishirishdan avval saralanib, oqlanmagan yoki bulinmagan donalardan tashqari mahsulotlardan va moddalardan tozalanadi, elakda elanib maydasi ajratiladi. Yormalarni pishirganda yopishqoq bulib qolishini va noxush mazasini yuqotish uchun ularni yuvish kerak bo’ladi. Yormalardan: suk, guruch, arpa avval iliq, sung issiq suvda yuvilishi, suli esa faqat iliq suvda (1 kilogrammga 2-3 litr suv hisobida) yuvilishi kerak Yormalar 2-3 martadan suvi almashtirilib yuvilishi kerak Grechixa yormasini (butun yoki bulingan holdagisi) yuvmaslik kerak, chunki yuvilgan yormadan tayyor-langan bo’tqa mazasi va quyuq-suyuqligi, xushxurlik darajasi, ko’rinishini yuqotadi. Umumiy ovqatlanish korxonalariga bunday yormalar xom holda yoki gidrotermik (tez pishuvchi) ishlovdan o’tkazib keltiriladi. Gidrotermik ishlovdan utgan yorma tez pishish xususiyatiga ega bo’ladi.
Bo’tqalar solinadigan suyuqlik va yormalar miqdorning nisbatiga ko’ra suyuq, yopishqoq va gargusha bo’ladi.
Suyuq va yopishqoq bo’tqalar suv, sut yoki suv bilai sut aralashmasida pishiriladi. Bunda asosan suk, guruch, suli, manniy, grechixa, va boshqa yormalardan foydalaniladi. Bunday bo’tqalar alohida taom sifatida iste’mol qilinadi.
Butqalarni xar xil yormalardan suvda, sutda, suv sut aralashmalarida tayyorlanadi. O’z quyuq-suyuqligi bo’yicha bo’tqalar sochiluvchan ilashimli, va suyuq bo’ladi. Bo’talarning quyuq-suyuqligi suyuqlik va yormalarning o’zaro nisbatiga bog’liq bo’ladi. Pishirish jarayonida yormalar ko’p miqdorda suv yutishiga sabab, tarkibidagi kraxmalning kleyster holiga kelishidir. Buning hisobiga yorma hajmi kattalashadi va og’irligi oshadi. Yormaning yumshashi protopektinni pektinga aylanishi hisobiga ruy beradi. Ko’zda tutilgan quyuqlikdagi bo’tqalarni tayyorlash uchun taom tayyorlash reseptida ko’rsatilgan yorma va suv nisbatiga qat’iy rioya qilish lozim. Agar bo’tqalar 150-200 l. li qozonlarda tayyorlansa, bir oz suyuqlik mikdori kamroq, kichikroq idishlarda tayyorlansa nisbiy ko’proq suv ishlatilishi mumkin. Yuvilmay pishiriladigan yormalardan (grechixa, mannaya va boshqa) bo’tqa tayyorlansa, reseptda ko’rsatilgan suv tuz solib, qaynatilib, sung yorma solinadi. Yuvilib pishiriladigan yormalardan (guruch,suk,arpa va boshqalar) bo’tqa tayyorlanadigan bo’lsa, yormani yuvish natijasida u bilan qoladigan suyuqlik quruq yormaga nisbatan 10-20% gacha hisobga olinishi kerak.
Butqa pishirishning asosiy qonunlari. Bo’tqa pishirish uchun osti qalin va hajmini ulchash mumkin bo’lgan idish olinishi kerak. Aslida bo’tqani bug’ qo-zonlarida pishirish maqsadga muvofiqdir. Tuz va shakar sochiluvchan bo’tqa uchun 1 kg. yormaga 10 gramm, suyuq bo’tqa uchun 5 gramm hisobida solinadi. Yormani suyuqlikka solishdan avval yuviladi sung iliq suvli qozonga solinadi va yog’och kapgir bilan aralashtirib turiladi. Yorma shishib suyuqlikni tula tortgandan sung olovni pasaytirib, kovlash to’xtatiladi, qozon qopqog’i yopilib, 90-100°S li haroratda damlab qo’yiladi.
Sochiluvchan bo’tqalarni taerlashda tashqi ko’rinishi va mazasini yaxshilash uchun yormani suyuqlikka solishdan avval kuzda tutilgan yog’ning 5% ni, ya’ni 1 kilogramm yormaga 50 grammdan 100 grammgacha miqdorda yog’ solish mumkin. Mannaya yormasi qaynab turgan suyuqlikka naycha usulda oz-ozdan solinib, aralashtirib turib pishiriladi.
Suk, guruch va arpa yormalarining sutda ezilib pishishi qiyin. Shuning uchun ularni avval qaynab turgan suvda 5-10 daqiqa qaynatib olib, sung qaynab turgan sutga solib, tayyor holga kelguncha pishiriladi. Bundan tashqari yormalarni miqdori ko’proq suvda-5-10 daqiqa qaynatib, suyuqligi tukib, yormani qaynab turgan sut yoki sut-suv aralashmasiga solib tayyor holga keltirish ham mumkin.
Qumoq-qumoq bo’tqalarni suk, guruch, grechixa, arpa, suli yormalaridan tayyorlanadi. Ular taom yoki garnir sifatida ishlatiladi. Suv yoki qaynatmada pishiriladi.
Guruchli sochiluvchan bo’tqani 3 usulda tayyorlash mumkin. Birinchi usulda qaynab turgan tuzli suvga guruch vaznining 5-10% hisobida yog’ quyilib, saralab, ivitilgan guruch solinadi va suvini tortguncha qaynatiladi. Sung olov pasaytirilib duxovka yoki plita ustida 1 soat damlanadi. Bunda yorma va suv nisbatiga qat’iy rioya qilinishi kerak. Ikkinchi usul. (oz suvda pishirilgan guruch)da guruch saralab, yuvilgandan sung, namagi pastroq suvda bir oz ivitilib, suvi tukiladi, qaynab turgan go’sht yoki tovuq kaynatmasiga solib, suyuqligini tortguncha qaynatiladi. Yuzi tekislanishdan avval yog’ solib aralashtirish yoki o’rtasini ochib bir necha xom piyoz va donador murch solinishi ham mumkin. Butqani damlab tayyor holga keltirilgandan sung piyoz va murch ajratib olinishi kerak. Bunday usulda tayyorlangan guruch bo’tqasi taom sifatida yoki qiyma sifatida ishlatiladi. Uchinchi usul (suvda pishirib olingan guruch)da saralab, yuvilgan guruch qaynab turgan tuzli suvga (1 kg. guruchga 6 l. suv hisobida) solinib past olovda vaqti-vaqti bilan aralashtirilgan holda 25-30 daqiqa qaynatiladi. Yerma shishib bir oz yumshagandan sung elak yoki alyumin g’alvirga solinib suziladi, qaynoq suvda bir oz chayilib, suyuqligi silkitilib-yog’ bilan aralashtirilib, qovurish shkafi yoki suv bug’ hammomlarida 30-40 dakiqa ushlanib iste’molga tayyor holga keltiriladi. Biroq bu usulda tayyorlangan bo’tqa uz tarkibidagi ozuqa moddalarining ko’p qismini yuqotadi.
Suk bo’tqasi 2 xil usulda tayyorlanadi. Birinchi usulda qaynab turgan tuzli suvga, kuzda tutilgan saralab yuvilgan suk yormasi solinib, vaqti-vaqtibilanaralashtirilgan holdasuvini tortguncha qaynatiladi. Sung, qovurish shkafida past olovda damlanib, 1,5 soat davomida tayyor holga keltiriladi.
Ikkinchi usul (suyuqligi tukilgan bo’tqa)da 1 kilogramm yormaga 6 litr suv, 50 gramm tuz solib, suyuqlik qaynash darajasiga ko’tarilib, suv qaynagach saralab, yuvilgan yorma solinib, 5-7 daqiqa qaynatiladi, suyuqligi tukilib yog’ bilan aralashtirilib, qovurish shkafida 30-40 daqiqa davomida past olovda, usti berkitilgan holda damlanadi. Bo’tqani taom yoki garnir sifatida issiq holda sariyog’ bilan tarqatiladi. Sovuq bo’tqa sovuq sut bilan tarqatiladi.
Arpa bo’tqasi. Qaynab turgan tuzli suvga saralab, yuvilgan (yoki bir oz quritilgan holdagi yorma) arpa solinib, qaynatiladi. Bir oz qaynatilgandan sung suyuqligi tukilib, yana qaynab turgan tuzli suvga solinib quyuqlashguncha vaqti-vaqti bilan aralashtirilgan holda qaynatiladi va yog’ solib aralashtirilib, duxovkada past olovda 2-3 soat damlanib, tayyor holga keltiriladi. Iste’molga berilayotganda bo’tqani sariyog’ bilan tarqatiladi.
Ilashimli bo’tqalar sutda, sut, suv aralashmasida har qanday yormalardan, umumiy qoida asosida tayyorlanadi. Lekin sutda qiyin pishuvchi (guruch, arpa, suli, bug’doy) yormalar avval yarim tayyor holgacha suvda pishirilib, so’ng qaynab turgan sutga solinib iste’molga tayyor holga keltiriladi.
Guruch ilashimli bo’tqasi. Qaynab turgan namagi past suvga saralab yuvilgan guruch solinib, 5-7 daqiqa qaynatiladi, so’ng qaynab turgan sut solinib, yumshoq holga kelguncha qaynatilib shakar, sariyog’ qo’shib aralashtiriladi.
Sutli manniy bo’tqasi. Sut yoki sut-suv aralashmasi qaynatilib tuz, shakar solingandan sung, oz-ozdan naycha usulida elangan manniy yormasi solinib, aralashtirilgan holda 5 daqiqa qaynatiladi. Agar 4-6 kilogramm yormadan bo’tqa tayyorlansa bir kishi yormani qozonga solib turishi, ikkinchi kishi yog’och kapgirda aralashtirib turishi lozim. Butqaning issiq holda sariyog’, shakar, murabbo bilan, sovuq holdagilari shakar bilan iste’molga tortiladi.
1 kilogramm yormadan 5-6 kilogramm btqa hosil bo’lsa, bunday bo’tqalar suyuq bo’tqa deb ataladi. Ularni tayyorlash usuli xuddi ilashimli bo’tqalarga uxshash bulib, lekin suyuqlik miqdorining ko’pligi bilan farqlanadi. Ularni sutda, suv-sut aralashmasida yoki suvda tayyorlanadi. Ular taom sifatida sariyog’, shakar yoki eritilgan sariyog’ bilan, suvda pishirilganlari esa ozuqali ahamiyatga ega bo’lgan yog’ bilan iste’molga tortiladi. Suyuq bo’tqalar bolalar va parhez taomlarida ko’proq ishlatiladi.
Sulidan tayyorlangan bo’tqa. Suyuqlik qaynatilib, tuz, shakar solinadi. Sung yorma qushilgan holda qaynatilib olov pasaytiriladi va 15,-20 daqiqa davomida iste’molga tayyor xolga keltiriladi. Tayyor bo’tqa issiq holda sariyog’ yoki shakar solib tarqatiladi.
Ilashimli bo’tqalardan zapekankalar, pudinglar, kotlet, bitochkilar tayyorlanadi. Bu taomlarni tayyorlashda bo’tqa quyuqroq tayyorlanishi kerak Butqalarga yog’, xom tuxum, shakar, shirin bo’tqalarga vanilin qushiladi. Yorma zapekankalari shirin yoki shakar qushilmay tayyorlanishi mumkin. Ularni qovoq suzma mevalar bilan ham tayyorlash mumkin. Grechixa yoki poltava yormasi bo’tqasiga suzma qo’shib tayyorlangan zapekankani krupyanik deb nomlanadi. Pudinglarni zapekankalardan farqi, ularga maxsus formaga solinib, ko’pirtirilgan tuxum oqi qushiladi. Bu bilan tayyorlanadigan mahsulotning g’ovaklik va shishish darajasi oshiriladi.
Tayyorlangan ilashimli bo’tqa -60°S gacha sovitilib, xom tuxum, shakar, ba’zi hollarda kishmish, turshak, vanilin qo’shib aralashtiriladi, yog’lanib, urvoq sepilgan tovaga solinadi. Tovaga solingan aralashmaning qalinligi 3-4 santimetrdan oshmasligi kerak. Maxsulot yuzi tekislanib, tuxum, nordon qaymoq aralashmasi surtiladi va qovurish shkafida qizg’ish qobiq xosil bul-guncha pishiriladi. Tayyor zapekanka bir oz sovitilib, porsiyalarga taqsimlanadi. Tarqatishda tarelkaga quyilib, ustidan eritilgan sariyog’ quyib beriladi yoki alohida sardak idishida. nordonroq qaymoq bilan iste’molga tortiladi.
Yumshoq donador. grechixa bo’tqasi suv-sut aralashmasidan tayyorlanadi va 60°S gacha sovitilib ezilgan suzma, xom tuxum, nordon qaymoq, shakar solib aralashtiriladi. Tayyorlangan mahsulot yog’lanib urvoq sepilgan tovaga solinadi yuzi tekislanib, tuxum, nordonroq qaymoq aralashmasi surtilib, qovurish shkafida yuzida qizg’ish qobiq hosil bo’lguncha pishiriladi. Tayyor krupyanik bir oz sovitilib 250 gramm hisobida porsiyalarga taqsimlanadi. Tarelkaga quyib, ustidan eritilgan sariyog’ quyib beriladi, yoki alohida sardak idishida nordonroq qaymoq bilan iste’molga tortiladi.
Manniyli kotlet yoki bitochki. 60°S gacha sovitilgan ilashimli bo’tqaga shakar, xom tuxum qo’shib yaxshilab aralashtiriladi. Aralashma issiq paytida porsiyaga taqsimlanib kotlet yoki bitochki shakli beriladi, urvoqqa belanib, asosiy usulda 2 yoqlama qobiq hosil kilib qovuriladi. Tarqatishda tarelkaga 2 donadan quyilib bir chetidan shirin sardak yoki kisel quyib beriladi. Guruch, suk, arpa kotletiga quziqorin sardagi berilsa, bo’tqasiga shakar qushmay tayyorlanadi.
Gargusha bo’tqalar suv yoki go’shtni quruq sho’rvada pishiriladi. Bunday bo’tqalar tayyorlashda asosan guruch va suk yormalari ko’proq ishlatiladi. Gargusha bo’tqalar alohida taom (nonushta, tushki va kechqurungi ovqat) sifatidagina emas, balki go’shtli taomlarning garniri sifatida ham keng qo’llaniladi. Baliq taomlari uchun yormali garnirlar deyarli ishlatilmaydi. Bunday taomlar uchun asosan guruch (qaynatilgan baliqlar bilan) va grechixa (qovurilgan baliqlar bilan) bo’tqalari ishlatiladi.
Gargusha bo’tqalar pirojki, pirojniy va ruletlar ichiga solinadigan qiymaga qo’shib ham ishlatiladi. Manniy yormasi, guruch, suk kabilardan shirin bo’tqalar ham tayyorlanadi. Ular shirin qayla (sous)lar, kisel, murabbo, ho’l meva pyuresi va qaymoq bilan dasturxonga tortiladi. Maniiy va yormalardan tashqari, barcha yorma va donlar pishirish oldidan tozalanadi va yaxshilab yuvilali. Ayniqsa, suk yaxshilab va qayta-qayta yuviladi, chunki tariq doni mag’zidagi achchiq va taxir ta’mi yuvish jarayonida kamayadi (deyarli yo’qoladi). Agar suk juda achchiq bo’lsa, u oldindan qaynoq suvga solib olinadi.
Bo’tqalar kishi organizmida osongina hazm bo’ladi va ular yuqori to’yimlilik xususiyatiga ega. Shuning uchun ham ular bolalar ovqati va parxez ovqatlar sifatida keng foydalaniladi. Bunda ayniqsa, quyuq va yopishqoq bo’tqalar ko’proq ishlatiladi.
Grechixa bo’tqasi (gargusha). Tozalangan yorma qozonda qizartib olinadi, so’ng ustidan qaynoq suv quyiladi, bir oz tindirilgach, suvi to’kib tashlanib, qozonga tuzli (qaynoq) suv qo’yiladi va quyulguncha pishiriladi. Taom pishgach yopiq holda bir oz dam ediriladi. Dasturxonga qizdirilgan yog’ va mayda to’g’rab qovurilgan piyoz bilan tortiladi.
Kerakli masalliqlar: 1,5 staakan yorma uchun 3 stakan suv, 0,5 choyqoshiq tuz kerak bo’ladi.
Suk bo’tqasi. Yorma tozalanib, issiq suvda yaxshilab yuviladi, so’ng qaynoq suvga chayib olinib, qozonga solinadi, ustidan qaynoq suv quyiladi; yog’, tuz (ta’bga ko’ra), shakar qo’shib pishiriladi. Bo’tqa quyulguncha, vaqt-vaqti bilan kovlab turiladi. Bo’tqa pishgach, bir oz «dam ediriladi», so’ng likoplarda qizdirilgan mol yog’i solib, dasturxongl tortiladi.
Kerakli masalliqlar: 2 stakan suk uchun 4 stakan suv, 1 oshqoshiq sariyog’, 1 choyqoshiq tuz, 1 oshqoshiq shakar kerak bo’ladi.
Qovoqli suk bo’tqasi. Po’choq va urug’idan tozalangan qovoq lo’nda-lo’nda qilib kesiladi, ustiga qaynab turgan suv qo’shilgan sut quyiladi. Shakar, tuz qo’shib, 5-10 minut davomida qaynatiladi. So’ngra suk qo’shiladi, yaxshilab aralashtirib 30-40 minut qaynatiladi.
Kerakli masalliqlar:1 stakan suk uchun 600 g qovoq, 1 stakan sut (yoki suv, 1 oshqoshiq shakar, 1/2 choyqoshiq tuz, 2-3 oshqoshiq sariyog’ kerak bo’ladi.
Manniy bo’tqasi. Qayiab turgan sutga manniy yormasi solib, sust olovda quyilguncha (10-15 minut) qaynatiladi. Taom pishguncha kovlab turiladi. Pishgach, shakar, tuz qo’shib aralashtiriladi. Sariyog’ bilan dasturxonga tortiladi.
Mustahkamlash uchun savollar:
1.Qanday bo’tqalarni bilasiz?
2.Grechixa burqasi qanday tayyorlanadi?
3.Suk suk bo’tqasi qanday tayyorlanadi?
4.Qovoqli suk bo’tqasi qanday tayyorlanadi?
5.Butqalardan qanday taomlar tayyorlanadi?
3.9. BLINCHIKLAR UCHUN HAMIR TAYYORLASH VA PISHIRISH TEXNOLOGIYASI
Blin va oladya uchun hamirlar tayyorlashda ma’lum miqdordagi sut yoki suvda tuz, shakar va suyuqlikda eritilgan hamirturush aralashtirilib elakdan o’tkaziladi, 35-40°S haroratdagi suyuqlikda aralashtiriladi. Elangan un, tuxum solingan idishga tayyorlangan suyuqlik solinib bir xil aralashma hosil bo’lguncha aralashtiriladi va hamir tayyor bo’lishidan avval eritilgan yog’ solinadi. Qorilgan hamir issik, joyga quyib 3-4 soat achitiladi. Bu vaqt ichida hamir bir necha marta aralashtirib havosi chiqariladi. Tayyorlanayotgan mahsulot g’ovakligini oshirish uchun hamirga tuxum oqini yaxshilab ko’pirtirib qo’shish mumkin. Ba’zi hollarda blin hamirini qorishda yarim bug’doy, yarmi grechixa unidan foydalanish ham mumkin. Oladya hamiri blinga nisbatan quyuqroq qorilishi bilan birga, unga eritilgan yog’ qushilmaydi. Shu sababdan 1 kg undan oladya hamiri qorilsa 1 l suyuqlik ish-latiladi, blin hamiri uchun esa 1,5 l suyuqlik ishlatiladi. Ba’zi hollarda blin hamiri uchun grechixa» uni urnigamanna yormasi ham ishlatiladi.
Oshirilgan blin hamiri diametri 15 sm bo’lgan chuyan tovada asosiy usulda ikki yoqlama qovuriladi. Qizib turgan tovaga yog’ surtilib, ma’lum ulchovga ega bo’lgan qoshiq yordamida oladya uchun tayyorlangan hamirdan qalinligi 3 mm. qilib quyiladi va ikki yoqlama qizg’ish qobiq hosil bo’lguncha qovuriladi. Tayyor blin ustma-ust issiq holda taqsimchaga yoki qopqoqli baranchikga qo’yiladi. Tarqatishda blin uchun alohida idishda eritilgan sariyog’ yoki nordonroq qaymoq uldurug idishida esa osetr yoki keta balig’i uldurugi taqsimchada seld, dudlangan osetr baliqlari beriladi. Maxsus blin tayyorlaydigan oshxonalarda usti ochiq blin tovarlaridan foydalaniladi.
Un 72, tuxum 4, shakar 3, oshxona margarini 3, tuz 1,5, hamirturush 3, hamir uchun suv 115, qovurish uchun yog’ 5. Sof og’irligi 150.
Oladya. Osti qalin chuyan tova qizdirilib yog’ solinadi, blinga nibatan qalinroq qilib doyra shaklida, tayyor hamirdan suvda ho’llangan qoshiq yordamida uzib olib quyiladi va ikki yoqlama qizg’ish qobik, hosil bo’lguncha qovuriladi. Tayyor hamirni yana qandolatchilik qopchig’idan chiqarib ham quyish mumkin. Oladyalarni ikki tomonida qobiq hosil qilib qovuriladi. Ba’zan oladyalarni ko’p yog’da ham qovuriladi. Qovurilgan oladyalarning qalinligi 5-6 mm dan oshmasligi kerak. Tarqatishda porsiyasiga-3 donadan solinib ustidan shakar yoki shakar uni yoki asal, murabbo, nordonroq qaymoq solib beriladi.
Blinchik - hamirdan taysrlanadiran taom turi. 20 ta blinchik pishirish uchun 2 stakan bug’doy uni, 3 stakan suyuqlik (sut, suv yoki sut bilan aralashtirilgan sup), 2 ta tuxum, 0,5 choyqoshik, shakar va tuz, 100 g dumba yoki 2 oshqoshiq sariyog’ kerak bo’ladi. Tuxum, tuz, shakar, sariyog’ (yumshatilgan) qoshiq bilan yaxshilab atalanadi, sung suyuqlik (suv, sut) qushiladi va oz-ozdan unga kumib, qumoklari yuqolguncha yama atalanadi. Hosil bo’lgan atalasimon hamir katta qoshiqda yog’ surtilgan qizib turgan tovaga quyiladi va pushti rang bo’lguncha qovuriladi. Agar blinchik ichiga biror narsa solinadigan bo’lsa - bir tomoni, xech narsa solinmasa - ikki tomoni (kanat-kanat pirog uchun) qovuriladi. Har bir blinchikni qovurishdan oldin tovaga yog’ surtib turiladi. Blinchikni ichiga go’sht, guruch, tvorog, olma solib yoki hech narsa solmay pishirish mumkin. Xech narsa solmay pishirilgan blinchikni qaymoq asal, varene, shakar bilan eyish juda mazali.
Blinchiklar (34-rasm). Kerakli masalliqlar(kishi uchun):
2ta tuxum, 2stakan sut, 1stakan un (8-9 osh qoshiq), 1/4osh-qoshiq o’simlik yog’I, 0.5 choy qoshiq ichimlik sodasi, tuz (0.5 choy qoshiq)
Tayyorlash:
Tuxum bilan ichimlik sodasi tuzni yaxshilab aralashtirib, so’ng sut solib yana aralashtiramiz Unni avval 3osh qoshiq solib, aralshtirib, so’ng yana 3osh qoshiq solib yana aralashtiramiz. So’ngra yana 3osh qoshiq unni solamiz (agar 2soatdan ko’p vaqtda blinchiklarni qilmoqchi bo’lsangiz, 2osh qoshiq solganingiz maqul, chunki hamir vaqt o’tishi bilan oshadi. Uzoq vaqtga usti yopilgan holda sovutgichga qo’yilishi lozim), keyin yog’ni ham solib aralashtiramiz. Avval tovani baland olovda qizitib olib, kerakli miqdorda (bir cho’mich) hamirdan quyamiz va hamirimiz tovaning hamma qismiga etib borishi uchun tezda tovani har tomonga aylantiramiz. Hamirning ostki qismi qizargach, pishmagan tomonini pastga qilib ag’daramiz. Pishgan blinchiklarni olib(shu vaqt tova ostidagi olovni balandlatib qo’yamiz), laganga solib, ustini kattaroq kenglikdagi narsa bilan yopib qo’yamiz). Suyuq hamirimizdan olib, tova olovini psaytirib, hamirni tovaga solamiz va yuqoridagi jarayonni yana takrorlaymiz. Har gal blinchik pishganda tovadan olayotib, tova olovini balandlatamiz va har gal pishgan blinchiklar ustini tezda qopqoq bilan yopib qo’yamiz.
Shokoladli blinchiklar.
Kerakli masalliqlar(4 kishi uchun):
1stakan sut, 1ta tuxum, 1chimdim tuz, 1oshqoshiq shaker, 1stakan un, 1oshqoshiq o’simlik yog’i, yuzasiga shokolad siropi yoki shokoladli glazur (36-rasm).
Tayyorlash:
Avval tuxumni aralashtirib, so’ng sut, tuz, shakar, yog’ni solib aralashtiriladi. So’ng 0.5 stakan un solib aralashtirilali. Yana 0.5 stakan un solib aralashtiriladi. So’ng qaynab turgan suvdan 2 oshqoshiq solib (suyuqligi blinchikdagidek bo’lguncha) aralashtiriladi. Tovaga 1choyqoshiq o’simlik yog’i solib, hamma eriga yoyiladi va masalliqdan yarim cho’mich miqdorida olib quyib, tez tovani ko’tarib, masalliqni tovaning hamma yuziga yoyiladi. Ikkala tomoni qizartirib olinadi. Blinchiklarni o’rab, o’rtasidan kesib, ustidan shokolad siropi yoki asal quyib chiqiladi (37-rasm).
Mustahkamlash uchun savollar:
1.Blinchiklar qanday tayyorlanadi?
2.Blinchiklar tarkibi qanday?
3.Shkoladli blinchik qanday tayyorlanadi?
4. Shkoladli blinchikni dasturxonga tayyorlab qo’yish.
|