Nasos agregatlaridagi energiya auditi uchun zamonaviy o'lchov

23
nomuvofiqlik ishchi elementlarning eskirganligini yoki suv ta'minoti liniyalaridagi
qochqinlarni ko'rsatishi mumkin.
Nasosning ishlash tartibi to'g'risida ma'lumotlarning etishmasligi ko'pincha
uning ish samaradorligi pastligi va elektr motorining haddan tashqari yuklanishi
bilan uning ish maydonidan tashqarida utib ishlashiga olib keladi. Bunga
qo'shimcha ravishda, oqim tezligining oshishi bilan quvur liniyasi bo'ylab
bosim
yo'qotilishi kuchayadi, bu oqim tezligiga kvadratik bog'liqlikdir. Nasos oqimining
talab qilinadigan qismiga nisbatan 25 foizga ko'payishi quvur liniyasining
qarshiligini bir yarim barobardan ko'proq oshirishga olib keladi. Shuning uchun
o'zgaruvchan texnologik jarayonlarda nasosning ishlashini nazorat qilish doimiy
ravishda tashkil etilishi kerak.
1 jadval. Nasos stantsiyalaridagi energiya auditi ulchov vositalari.
Taxometr
Qurilma aylanish tezligini
kontakt yoki masofaviy optik
usul bilan o'lchanadi. Qurilma
raqamli. O'lchov oralig'i 0 dan
10000 aylanishi/min gacha
bo’ladi. Galvanik manbalardan
quvvat manbai.
Ventilyatorlar, nasoslar,
kompressorlar
va elektr
motorlarining ishlash rejimlarini
tekhirishga mo'ljallangan.
Elektron bosim
ko'rsatkichlari
va differentsial
bosim
ko'rsatkichlari
Qurilmalar pnevmatik va
gidravlik tizimlarda bosim va
bosim tushishini o'lchaydilar.
Ular yuqori o'lchov aniqligiga
ega.
Ventilyatorlar, nasoslar,
kompressorlar, pnevmatik-
gidravlik tizimlarning ishlash
rejimlarini ro'yxatdan o'tkazish
uchun mo'ljallangan.
Instrumental energiya izlanishlari o'lchovlarini tasniflash uchun "tur"
atamasidan foydalaning va o'lchovlarni turlar bo'yicha tasniflanadi:
•
parametrli o'lchovlar - ma'lum bir rejimda ishlaganda ma'lum bir energiya
parametrlari to'plami bilan tavsiflangan alohida ob'ektning energiya samaradorligi
tekshiriladigan o'lchovlar;
•
balans o'lchovlari - har qanday energiya resurslarini ayrim iste'molchilar,
bo’limlar, bo'limlar yoki korxonalar (tashkilotlar)
tomonidan taqsimlanish
balansini tuzishda foydalaniladigan o'lchovlar;
•
intervalli o'lchovlar - ma'lum bir vaqt oralig'ida har qanday energiya
parametrlari qiymatlarining vaqtga bog'liqligini aniqlash uchun ishlatiladigan
o'lchovlar (masalan, elektr yukining kunlik grafigini aniqlash).
Balans o'lchovlarini o'tkazishdan oldin energiya tashuvchisi taqsimotining
aniq diagrammasi bo'lishi kerak, unga muvofiq balanslash uchun zarur bo'lgan
o'lchovlarni amalga oshirish uchun reja tuzilishi kerak. Balans o'lchovlarini amalga
oshirish uchun har xil nuqtalarda bir vaqtning o'zida o'lchash uchun bir nechta
o'lchov vositalariga ega bo'lish maqsadga muvofiqdir. Korxonada mavjud bo'lgan
24
statsionar
qurilmalardan, masalan, energiya manbalarini tijorat va texnik jihatdan
hisobga olish tizimlaridan foydalanish tavsiya etiladi.
Etarli miqdordagi qurilmalar bo'lmagan taqdirda, tarqatish tarmog'iga
ulangan barcha uskunalarning barqaror ishlash tartibi ta'minlanadi va balansni
qo'lda o'zgartirish imkoniyati chiqarib tashlanadi.
Intervalli o'lchovlarni amalga oshirish uchun ichki yoki tashqi ma'lumotlarni
yozib olish va saqlash moslamalari va ularni kompyuterga uzatish qobiliyatiga ega
instrumentlardan foydalanish kerak. Statsionar hisoblagichlarni yozish moslamalari
bo'lmagan holda, ularning o'qishlari ma'lum vaqt oralig'ida olinishi sharti bilan
foydalanishga ruxsat beriladi.
Instrumental energiya izlanishining bir yoki boshqa turlarini amalga oshirish
uchun o'lchovlarning har xil turlari va usullari jalb qilinishi mumkin. Masalan,
parametrik va balans o'lchovlarida energiya parametrining
fizik tabiatiga qarab,
to'g'ridan-to'g'ri va bilvosita o'lchovlardan ham bir martalik, ham ko'p
kuzatuvlardan foydalanish mumkin. Oraliq o'lchovlar qo'shma o'lchov usullarini
qo'shimcha jalb qilishni talab qiladi.
Nasos stantsiyasining FIK, tarmoqdagi iste'mol qilinadigan quvvatga
suyuqlik oqimiga uzatiladigan foydali quvvatning
nisbati sifatida aniqlanadi, har
bir tarmoq uchun bir nechta nasos agregatlarining parallel ishlashining eng oddiy
usuli uchun:
𝜂
𝑛𝑠
=
𝑄
𝑛𝑠
·
р
𝑛𝑠
𝑄1·
р1
𝜂1
+
𝑄2·
р2
𝜂2
+⋯+
𝑄𝑛·
р𝑛
𝜂𝑛
(4)
Bu erda:
• 𝑄
𝑛𝑠
,
р
𝑛𝑠
-nasos stantsiyasining umumiy oqimi va u tomonidan yaratilgan
bosim;
•
Q
i
, p
i
-ishlaydigan nasos moslamasini etkazib berish va u hosil bo'lgan
bosim;
• 𝜂
𝑖
-Ishlaydigan nasos agregati samaradorligi;
•
n -ishlaydigan nasos agregatlari soni.
Boshqarish tizimlaridan foydalanish bilan bog'liq bo'lgan 3 ... 8% quvvat
sarfining muqarrar ravishda yo'qolishini hisobga olgan holda, masalan, chastotani
boshqarish yuritmai, shuningdek o'chirish va boshqarish
ventilarining konstruktiv
xususiyatlari. energiya tejashning asosiy salohiyati ma'lum bir suv ta'minoti
tarmog'ining xususiyatlarini hisobga olgan holda nasos uskunalarini to'g'ri tanlash
va boshqarish algoritmlarini tanlashda bo’ladi.
2-ko'targichning nasos stantsiyasining (NS) ishlashiga misol (17-rasm).
NS ga nominal parametrlari Q = 2000 m
3
/s, H = 100m bo'lgan uchta nasos agregati
o'rnatilgan.
Grafiklardan ko'rinib turibdiki, ushbu regulyatsiya usuli bilan nasos
tomonidan ishlab chiqarilgan bosimning sezilarli qismi (navbati bilan 2 va 1, 4 va
3 nuqtalaridagi bosim) zadvijkada yo'qoladi. Bunga qo'shimcha ravishda, ma'lum
25
oqimlarda nasos o'zining ish joyining
chegaralarida ishlaydi, bu uning ishlash
narxiga salbiy ta'sir qiladi.
NSni modernizatsiya qilishda ikkita asosiy vazifani hal qilish kerak:
i) tartibga solish paytida uskunalarning quvvat yo'qotishlarini kamaytirish.
Uskunaning butun boshqaruv doirasidagi maksimal samaradorligi bilan ishlashini
ta'minlash.
ii) bu holda samarali echim - nasos agregatlarini D2500-62-2 agregatlariga pastki
bosimli nasoslarga almashtirish va chastotali boshkaruv yuritmadan (ChBYu)
foydalanish.