Tayanch iboralar - Ekologiya va demografiya (aholini o’sishi). R e j a

|
Ekologiya va demografiya (aholini o’sishi). R e j a
|
bet | 2/5 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 168,78 Kb. | | #255330 |
Bog'liq Ekologiya va demografiya (aholini o’sishi). R e j aTayanch iboralar: demografiya, aholining takror barpo bo’lishi, tug’ilish, o’lim, nikoh, ajralish, oila, demografik tadqiqotlar.
G‘arb va Osiyo mintaqasining rivojlangan mamlakatlarida insonning tabiatga ta’siri chegaralarini, o‘sha chegaralarni, undan tashqariga o‘tish ekologik muvozanatning jiddiy buzilishiga olib kelishini o‘rganishga azaldan alohida e’tibor bera boshladi. Kambag'al mamlakatlar bunday tadqiqotlarni o'tkazishga qodir emas. Diagrammada siz insoniyat oldida turgan asosiy ekologik muammolarni aniq ko'rishingiz mumkin.
Ekologik muammolar: issiqxona effektining ta'siri, ocharchilik, yer sharining bir qator hududlarida ichimlik suvining etishmasligi, tuproq qatlamining eroziyasi va buzilishi, o'rmon maydonlarining qisqarishi, ko'plab hayvonlar va o'simliklarning odamlar ta'sirida yo'q bo'lib ketishi. faoliyat, odamlarning Yer yuzasida notekis joylashishi, migratsiya jarayonlari, daryolarni ortga qaytarish kabi yirik loyihalar.
Bir qator omillar mavjud muammolarni yanada kuchaytiradi:
Tabiiy resurslardan foydalanishning ortishi.
Insonning o'zi yashaydigan muhitga halokatli ta'siri. Natijada, uning yashash joylarida ekologik vaziyat yomonlashdi.
Rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar o'rtasidagi turmush darajasi, texnologik rivojlanish va boshqa ko'plab parametrlardagi farqlarning oshishi.
Ommaviy qirg'in qurollari, birinchi navbatda yadroviy sinovlar.
Yuqoridagi muammolarni hal qilish uchun yangi fanlar - ijtimoiy ekologiya va ekologik demografiya yaratildi. Birinchi fan jamiyat va tabiat o'rtasidagi munosabatlarni, ularning bir-biriga ta'sirini o'rganish bilan shug'ullanadi. Ikkinchisi, demografiyaning uslubiy arsenalidan foydalanib, odamlarning bevaqt o'lim sabablarini ochib beradi, ularni bartaraf etish choralarini izlaydi. Ko'pgina olimlar global ekologik inqiroz boshlangan deb hisoblashadi. Tabiatni muhofaza qilish muammosi insonning tur sifatida omon qolish muammosiga aylandi.
Odamlar, albatta, mavjud vaziyatdan chiqish yo'llarini topishlari, to'plangan ekologik muammolarni hal qilishga o'tishlari kerak. Aks holda, dunyo aholisining ko'pchiligining hayoti doimo har xil ekologik ofatlar tahdidi ostida qoladi. Hozirgi ekologik vaziyatga baho berib, mubolag'asiz aytish mumkinki, u halokatli, muhim bosqichga yaqinlashmoqda. Asosiy ekologik muammolar:
Hayvonlar va o'simliklarning ko'p turlarining yo'q bo'lib ketishi.
Ommaviy ravishda o'rmonlarni kesish.
Ko'pgina foydali qazilmalar zahiralarining tez tugashi.
Jahon okeanidagi resurslarning qisqarishi.
Atmosfera ifloslanishining ortishi.
Ozon teshiklari.
Tabiiy landshaftlarning xo'jalik va inson faoliyati natijasida vayron bo'lishi, yer yuzasining ifloslanishi.
Shu bilan birga, odamlarning moddiy ehtiyojlari doimiy ravishda o'sib bormoqda, tabiat resurslari esa cheklangan va qisqarishda davom etmoqda. Ekologik muammolarning ikkita asosiy turi mavjud: tabiiy jarayonlar (vulqon otilishi, suv toshqini va boshqalar) natijasida yuzaga keladigan va insonning aybi bilan yuzaga keladigan muammolar. Demografiya va ekologik muammolar erta, shoshilinch choralar ko'rishni talab qiladi.
|
| |