nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Topshiriq №5 - «amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim...

|
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
bet | 9/20 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #112363 |
Bog'liq Лаборатория намунаTopshiriq №5:
Fanlar bo'yicha semestr baholaringiz jadvalini tuzing va diagramma ko'rinishda tasvirlang.
Topshiriq №6:
Guruh talabalarini fanlardan olgan ballarini o'rtachasini kiriting va eng yuqori o'zlashtirgan talabani aniqlang (diagramma ko'rinishda).
Xulosa: Talabalar MS Excel dasturi haqida ma'lumotga ega bo'ladilar, Excel jadval muharririda ma'lumotga ega bo'ladilar. MS Excel electron jadvalida yacheyka, qator va ustunlarni, diappazonlar haqida amalda qo'llay oladilar.
V.Adabiyotlar:
1. Internet resurslari
2."Computer Graphics: Principles and Practice" - James D. Foley, Andries van Dam, Steven K. Feiner, John F. Hughes
5-LАBОRАTОRIYA ISHI
I.MAVZU: TAQDIMOT DASTURI BILAN ISHLASH.
II.Ishning maqsadi: O'quv jarayoni uchun o'rgatuvchi taqdimotlar yaratishni o`rgatish va amaliy ko`nikmalar hosil qilish.
III.Laboratoriya uchun kerakli jihozlar: Kompyuter, Windows_10 operatsion tizimi, Microsoft office 2016 Power Point ilova paketi.
IV.Ishni o'tkazish tartibi:
1. Microsoft Power Point dasturi haqida ma’lumot.
2. «Slayd» (slayd) va «Prezentatsiya» (taqdimot) tushunchalari.
3. «Sozdanie prezentatsii» (taqdimot yaratish) orqali taqdimotdan foydalanish.
4. «Novaya prezentatsiya» (yangi bo'sh taqdimot) yoki «Pustuyu prezentatsiyu» (bo'sh taqdimot) orqali taqdimot yaratish.
5. «Shablon oformleniya» (rasmiylashtirish qolipi) orqali taqdimot yaratish.
6. «Master avtosoderjaniya» (avtomundarija ustasi) orqali taqdimot yaratish.
Microsoft Power Point dasturiga kirish ketma-ketligi.
[Pusk][Programmo'][Microsoft Power Point]
«Slayd» (salyd) va «Prezentatsiya» (taqdimot) tushunchalari.
«Slayd» (salyd) – ma’lum bir o'lchamga ega bo'lgan muloqot varaqlari hisoblanadi. Unda biror maqsad bilan yaratilayotgan namoyish elementlari joylanadi, ya’ni «Prezentatsiya» (taqdimot)ni alohida kadri bo'lib, matnni, sarlavhalarni, grafik va diagrammalarni o'z ichiga oladi.
«Prezentatsiya» (taqdimot) – bu slaydlar va maxsus effektlar to'plami bo'lib, ularni ekranda ko'rsatish, namoyish etish uchun tarqatiladigan material, ma’ruza matni Shaklida bitta faylda saqlanadi.
«Sozdanie prezentatsii» (taqdimot yaratish) orqali taqdimotdan foydalanish.
Bu muloqot darchasi orqali taqdimot yaratish turini tanlab olish mumkin bo'ladi. U quyidagi 4 ta asosiy bo'limdan iborat: «Novaya prezentatsiya» (yangi bo'sh taqdimot) yoki «Pustuyu prezentatsiyu» (bo'sh taqdimot), «Shablon oformleniya» (rasmiylashtirish qolipi), «Master avtosoderjaniya» (avtomundarija ustasi), «Otkro't prezentatsiyu» (taqdimotlarni ochish).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
Uch o‘lchamli modellashtirish dasturida ishlash bosqichlari

|
Uch o‘lchamli modellashtirish dasturida ishlash bosqichlari
|
bet | 2/14 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,56 Mb. | | #138053 |
Bog'liq Документ Microsoft WordUch o‘lchamli modellashtirish dasturida ishlash bosqichlari
Uch o‘lchamli (3D) grafika kompyuter grafikasi bo‘limlaridan biri bo‘lib, shakl va rang yordamida hajmli obyektlarni yaratish imkonini beruvchi usullar va asbob-uskunalar to‘plami hisoblanadi. U ikki o‘lchamli tasvirlardan shunisi bilan farq qiladiki, maxsus dasturlar yordamida tekislikda uch o‘lchamli sahna (virtual makon) modelining geometrik proyeksiyasini qurishni nazarda tutadi. Natijada hosil bo‘lgan obyekt aniq va hayotiy biror-bir obyektga xos bo‘lishi yoki butunlay abstrakt voqealikni tasvirlashi mumkin.
Bugunki kunda uch o‘lchamli grafika bizning hayotimizga shiddat bilan kirib borganini o‘zimiz ham sezmay qolamiz.
Uch o‘lchamli grafika tasvirini yaratish bosqichlari:
Modellashtirish - umumiy sahna va uning obyektlarining matematik 3D modelini qurish.
Tekstura tarkibiga yaratilgan modellar ustiga materiallar kiritish, sozlash va modellarni haqiqatga aylantirish kiradi.
Yoritishni sozlash.
Animatsiya yaratish (harakatlanuvchi obyeklar).
Render - avval yaratilgan modeldan foydalanilgan holda obyekt tasvirini yaratish jarayoni.
Kompozitsiyalash yoki joylashtirish - olingan tasvira qayta ishlov berish, sayqallashtirish.
Modellashtirish - virtual makon va uning ichidagi obyekt- larini yaratish, turli xil geometrik shakl, materiallar, yorug‘lik manbalari, vizual kameralar, qo‘shimcha maxsus effektlarni yaratishni o‘z ichiga oladi.
Material - obyektning xususiyatlari va materiallarni ko‘rsatishga imkon beruvchi rastr yoki vektorli rasmning uch o‘lchamli model yuza (sirt)ga beruvchi qoplama. Materialni tekstura deb atash mumkin. Material qoplamalari o‘zining shakl-shamoyiliga ega.
Yoritish - yaratilgan sahnada yorug‘lik manbalarni yaratish, yo‘nalishini belgilash va sozlash. 3D grafik muharrirlari qoida tariqasida yorug‘lik manbalarining quyidagi turlaridan foydalaniladi: tabiiy yorug‘lik manbai, yorug‘lik nuri (tar- qaluvchi nurlar), yo‘naltiruvchi yorug‘lik, parallel nurlar va boshqalar.
Animatsiya - harakatlanuvchi obyektni yaratish, aniqrog‘i modelning harakatini siljitish. Zamonaviy 3D tahrirlovchilar vositalarni yaratish uchun ko‘plab vositalarni o‘z ichiga oladi. Uch o‘lchamli modellarni qurishga asboblar bilan animatsiyalar yaratish uchun maxsus dasturiy mahsulotlar mavjud.
|
| |
Globallashuv jarayonida axborot madaniyatning ahamiyati

|
Globallashuv jarayonida axborot madaniyatning ahamiyati
|
bet | 3/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 70,17 Kb. | | #111151 |
Bog'liq 1. Axborot,ma`lumotga nisbatan kuch,biznes va bilim sifatida qar-fayllar.org8.Globallashuv jarayonida axborot madaniyatning ahamiyati.
Globallashuv (globalizatsiya) - lotincha “glob” so‘zidan olingan bo‘lib, aynan uni “dumaloqlashuv”, “kurralashuv” deb tarjima qilish mumkin. Yer sharining, Yer kurrasining fan-texnika yutuqlari tufayli insoniyat ixtiyoridagi xuddi bir butun sharga, kurraga aylanishini tushuntirish uchun ishlatiladi. “Global” tushunchasi lug‘aviy ma'nosi nuqtai nazaridan fransuz tilida “umumiy”, lotin tilida esa “globus”-Yer shari” ma'nolarini bildiradi. Demak, globalizm tushunchasi ana shu ikki ma'noda ham bevosita insoniyat hayoti va taqdiri bilan bog‘liq bo‘lgan katta muammolarni, “sayyoraviy”, “dunyoviy” muammolarni, global taraqqiyot istiqbollarini o‘ziga qamrab oladi.
Global axborotlashuv asri nomi bilan tarixga kirgan XXI asrni zamonaviy ommaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, xususan, radiotelevidenie, Intyernet tarmog`isiz tasavvur qilish qiyin. Ayniqsa, intyernetning imkoniyatlari keng va cheksiz bo`lib, u gazeta, radio va hatto televideniedan ko`ra ham kuchliroq ta`sirga ega. Axborot uzatish, almashinish va qabul qilish jarayonida tezkorlik, aniqliq, sifat va tasirchanlikni ta`minlash, axborotni global miqyosda keng yoyilish imkoniyatlarini ochib byerishi “butun jahon o`rgimchak to`ri”ning ahamiyatini, undan foydalanish ehtiyojini orttirmoqda. O`zbekistonga ham Intyernet shiddatli qadamlar bilan kirib kelmoqda va kundalik hayotimizda o`zining o`ringa ega bo`lmoqda. 2008 yilga kelib O`zbekistonda Intyernet foydalanuvchilari soni 2 mln 200 ming kishidan oshib ketdi. Fan-texnikaning yutuqlari insoniyat foydasiga, ezgu maqsadlarga xizmat qilishi ijobiy holat. Lekin, virtual olamdan ayrim kuchlarning g`arazli niyatlarini amalga oshirish uchun foydalanayotganligi ham haqiqatdir. Jamiyatni global axborotlashtirish – axborot resurslarini faol shakllantirish va ulardan keng miqyosda foydalanish global, umumbashariy jarayonidir. Jamiyatni axborotlashtirish jarayonida ishlab chiqarishning odatdagi texnologik usuli va turmush tarzi kibyernetika vositalari va usullaridan foydalanishga asoslanadigan yangicha, postindustrial shakl-shamoyil va mazmun-mohiyat kasb-etadi.
Axborot jamiyati – postindustrial jamiyat kontseptsiyasi; tsivilizatsiya rivojlanishining yangi tarixiy bosqichi bo`lib, unda axborot va bilim ishlab chiqarishning bosh mahsullari hisoblanadi. Axborot jamiyatining o`ziga xos xususiyatlari:
- jamiyat hayotida axborot va bilimlar rolining ortishi;
- yalpi ichki mahsulotda axborot kommunikatsiyalari, mahsullari va xizmatlari ulushining ko`payishi;
- quyidagilarni ta`minlovchi global axborot maydonining yaratilishi: a) odamlar samarali informatsion o`zaro aloqa qilishini; b) ular jahon axborot resurslaridan bahramand bo`lishini; v) ularning axborot mahsullari va xizmatlariga bo`lgan ehtiyojlari qondirilishini.
|
| |
-mashq - «amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish...

|
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
bet | 4/20 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #112363 |
Bog'liq Лаборатория намуна1-mashq. Ko‘z mushaklarini 4 soniya qattiq yumib turing, so‘ngra ularni ochib, 6 soniya uzoqlarga tikilib turing. Bu mashqni 3–4 marta takrorlang.
2-mashq. Ko‘zlaringizni 4 soniya burun uchiga qarating, so‘ngra 6 soniya uzoqlarga tikilib turing. Bu mashqni ham 3–4 marta takrorlang.
1-LABORATORIYA ISHI
I. ZAMONAVIY TEXNIK VA DASTURIY VOSITALARI BILAN TANISHISH
II. Laboratoriya ishining maqsadi:
Zamonaviy texnik va dasturiy vositalari bilan tanishish.
Zamonaviy texnik va dasturiy vositalari imkoniyatlari foydalanish
Zamonaviy texnik va dasturiy vositalarining o’zaro farqlari
III. Laboratoriya uchun kerakli jihozlar: Kompyuter.
IV. Laboratoriya ishini o‘tkazish tartibi:
Zamonaviy texnik va dasturiy vositalarini kompyuterga o’rnating.
Barcha dasturiy ta’minotlarni uchta kategoriya bo’yicha tasniflash mumkin:
─ sistemaviy dasturiy ta’minot;
─ amaliy dasturiy ta’minot;
─ dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari
V. Laboratoriya ishini olingan natija:
W indows 32 yoki 64 mos dasturlarni o’rnatiladi:
O‘quvchilar kompyuter va kompyuter qurilmalarni bir biriga bog’lash uchun mos drayver va interfacelar o‘zgartirib va natijalarni ekranda namoyish etishadi.
VI. Laboratoriya ishini xulosasi:
1. Zamonaviy texnik va dasturiy vositalarining foydalanish malakasiga ega bo‘lishdi.
2. Zamonaviy texnik va dasturiy vositalarining imkoniyatlaridan foydalanish malakasiga ega boʻlishdi.
3. Texnik va dasturiy bilan tanishdi.
VII. Adabiyotlar:
M.E.Mamarajabov, S.Q.Tursunov, L.M.Nabiulina “Kompyuter grafikasi va web dizayn” darslik. Toshkent, 2013
U.Yuldashev, M.E.Mamarajabov, S.Q.Tursunov “Web dizayn” uslubiy qo‘llanma. Toshkent, 2007
U.A.Yuldashev, «Kompyuter grafikasi va Web dizayn», o‘quv qo‘llanma, Guliston, GulDU, 2022.
U.A.Yuldashev, «Web dizayn», o‘quv qo‘llanma, Guliston, GulDU, 2022.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
XAVFSIZLIK TEXNIKASI QOIDALARI - «amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat...

|
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
bet | 3/20 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #112363 |
Bog'liq Лаборатория намунаXAVFSIZLIK TEXNIKASI QOIDALARI
1. O’qituvchining ruxsatisiz o‘zboshimchalik bilan kompyuterlarni ishga tushirish;
2. Kompyuter xonasiga ustki kiyimlarda kirib o‘tirish;
3. Elektr toki manbalariga va ulanish simlariga tegish;
4. O‘zboshimchalik bilan kompyuterda sozlash ishlarini olib borish;
5.Kompyuter ekraniga qo‘l bilan tegish, ishlab turgan kompyuterlarda tozalash ishlarini olib borish;
6. Uzoq vaqt davomida ishlab turgan kompyuterlarni nazoratsiz qoldirish;
7. Kompyuter yonida boshqa elektr va isitish asboblaridan foydalanish;
8. Kompyuter yonida ovqatlanish, suv ichish;
9. Tez alangalanuvchi buyumlar va qurilmalarning ichki elementlariga salbiy ta’sir etuvchi (kislotali, tarkibida xlor bo‘lgan) moddalarni olib kirish;
10. Klaviatura va kompyuter sich qonchasini ho‘l qo‘llar bilan boshqarish;
11. Klaviatura va «sichqoncha»dan foyda langanda kuch ishlatish;
12. Kompyuterni ruxsatsiz o‘chirib, ishni yakunlash ta’qiqlanadi.
SANITARIYA-GIGIYENA TALABLARI
Esda tuting, kompyuterda ishlash davomida kerakli talablarga rioya etmaslik inson salomatligiga katta zarar yetkazishi mumkin. Ayniqsa, ko‘z, qon aylanish tizimi, bosh miya faoliyati, umurtqa pog‘onasi zaifl ashuvi va turli kasalliklarning kelib chiqishiga sababchi bo‘ladi.
Bularning oldini olish hamda kompyuterda ishlash davomida salomatligingizga zarar yetmasligi uchun quyidagi talablarga rioya qili shingiz va ularni esdan chiqarmasligingiz kerak:
kompyuter stolidan 20 sm uzoqlikda o‘tiring;
ko‘zingiz kompyuter ekranidan 50–60 sm uzoqlikda bo‘lsin, har
20–30 daqiqadan so‘ng ko‘zga dam berib turish va kompyuterda ishlash kuniga 180 daqiqadan oshmasligi zarur;
yelka va qo‘l tirsagi orasidagi burchak 90–120° ni tashkil qilsin;
kompyuter oldida o‘tirganingizda gavdangizni tik tuting;
oyoq kaftingiz polga to‘laligicha tegib tursin;
qo‘l kaftingizni va barmoqlaringizni erkin tuting;
qo‘lingizni tanangizga yaqin masofada ushlang;
tizza osti burchagi 90° ni tashkil qilsin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
IV.Ishni o‘tkazish tartibi - «amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat...

|
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
bet | 6/20 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #112363 |
Bog'liq Лаборатория намуна IV.Ishni o‘tkazish tartibi: Talabalarda MS Word dasturida grafik obyektlar bilan ishlashda amaliy ko‘nikmalar hosil qilinadi.
Grafik ob`ektlar bilan ishlash (WordArt, Paint).
Grafik ob`ektlar bilan ishlash (WordArt, Paint)
Hujjatga grafiklarni joylashtirish quyidagicha:
“Vstavka”→ “Risunok”→ “Kartinki, Iz fayla.. , Avtofigura, Ob'ekt WordArt”;
Qurollar panelidan → “Risovanie”; “WordArt”;
Funksional tugmalar yordamida: Crtl+Print Screen, Crtl+C, Crtl+Insert, Shift+Insert, Crtl+V, Kontekst menyudan Kopirovat, Vstavit;
Tasvirlarni guruhlash uchun dastlab birinchi grafikni keyin Shift tugmasini bosgan holda navbatdagi tasvirlarni sichqoncha ko`rsatkichini tanlash orqali belgilab olib, Kontekstmenyu→Gruppirovat→Gruppirovka orqali bajarish mumkin.
Hujjatga grafik muharriri yuklash quyidagicha:
Vid→ Paneli instrumentov→ Risovanie:
Tasvirni formatini berish uchun tasvir ustiga olib kelib o`ng tugmasini bosiladi kontektmenyu→ Format risunka yoki bosh menyudan Vstavka→ Risunok buyrug`i beriladi.
Laboratoriya ishlarini o‘tkazish qoidalari va xavfsizlik choralari.
Berilgan nazariy ma’lumot bilan tanishib chiqiladi va topshiriqlar variantlari ketma-ket bajariladi va natijalar olinadi.
Kompyuter xonasida xavfsizlik texnikasi qoidalari va sanitariya – gigiyena talablariga amal qilinadi.
V.Xulosa:
Talabalarga matnli axborotlarni ishlashda fayillarni kengaytmalari xaqida ma'lumotlarga ega bo'laadi. Tabiatdagi tuyoqli hayvonlar tasvirini kolleksiyadan joylashtiring.
Tasvir o`lchamini o`zgartiring.
VI.Laboratoriy topshiriqlari
Hujjatga *.jpg kengaytmali grafikli fayllarni joylashtiring.
Joylashtirgan rasmni formatini o`zgartiring.
Tabiatdagi tuyoqli hayvonlar tasvirini kolleksiyadan joylashtiring.
Tasvir o`lchamini o`zgartiring.
Tasvirlarni guruhlang.
Ixtiyoriy tasvirni matn orqasiga joylashtiring.
Tekislikdagi geometrik figuralarni chizing.
Fazodagi geometrik figuralarni chizing.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«amaliy matematika va axborot texnologiya» kafedrasi 5320500 «Biotexnologiya» bakalavriat ta’lim yo’nalish bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun
|
Shaxsning ijtimoiylashuvida media-madaniyat va media-ta`limning o`rni

|
Shaxsning ijtimoiylashuvida media-madaniyat va media-ta`limning o`rni
|
bet | 4/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 70,17 Kb. | | #111151 |
Bog'liq 1. Axborot,ma`lumotga nisbatan kuch,biznes va bilim sifatida qar-fayllar.org9.Shaxsning ijtimoiylashuvida media-madaniyat va media-ta`limning o`rni. jtimoiylashtirish uchun ma'lum ijtimoiy guruhlarning ommaviy axborot vositalari tomonidan chizilgan tasvir katta ahamiyatga ega. Agar shaxs ular bilan o'zaro munosabatda bo'lishning haqiqiy tajribasiga ega bo'lmasa, televidenie tasviri u uchun ularni ifodalashning yagona shakliga aylanadi. Hatto shaxs to'g'ridan-to'g'ri muloqot qiladigan guruhlarning idrokiga ham televizion versiyalar sezilarli ta'sir ko'rsatishi mumkin (ayollar, etnik ozchiliklar, jinoyatchilar, boshqa mamlakatlar aholisi, siyosatchilar, yoshlar submadaniyatlari, diniy guruhlar va boshqalar). Masalan, televidenie reklamalarida ko'pincha yoshlarning suratlaridan foydalaniladi. Ular, birinchi navbatda, ma'lum tovarlarning iste'molchilari sifatida, dam olish sharoitida paydo bo'ladi. Ichimliklar, oziq-ovqat, kiyim-kechak, maishiy texnika - yigitni o'rab turgan narsalar doirasi. Bu hech narsa qilmaydigan - ishlamaydigan va o'qimaydigan beparvo gedonist qiyofasini yaratadi. Uning yagona mashg'uloti - bu o'yin-kulgi va unchalik murakkab emas (bizga yoshlarga, masalan, teatrga tashrif buyurish yoki kitob o'qish ko'rsatilmaydi).
10. Media savodxonlik — Odamlarga turli media shakllarini va xabarlarni tahlil qilish, baholash va yaratishga imkon beradigan koʻnikmalar toʻplami.
Media savodxonlik isteʼmolchilarga axborot va ommaviy dasturlarda tashviqot, senzura yoki biron vaziyatni faqat bir tomondan koʻrsatish kabi holatlarga ommaviy axborot vositalarini nima majbur qilayotganligini tahlil qilish, shuningdek, ommaviy axborot vositalarining egasi, ularning moliyalashtirish modeli kabi tarkibiy elementlarni tushunish imkonini beradi. Medisavodxonlikning maqsadi har bir medianing ustuvorliklari va kamchiliklarini tushungan holda ular tomonidan tarqatilayotgan axborotni saralay bilish va zarurini qabul qilish ko‘nikmalarini shakllantirish bo‘lsa, asosiy vazifasi insonlar tomonidan iste’mol qilinadigan har qanday axborotning manipulyativ kuchini anglagan holda undan chegaralanishdir. Shuningdek, odamlarga OAV hamda fuqarolik jurnalistika rolini tushunishga yordam berishdir.
|
| |
Internetning ta`lim xususiyatlari

|
Internetning ta`lim xususiyatlari
|
bet | 5/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 70,17 Kb. | | #111151 |
Bog'liq 1. Axborot,ma`lumotga nisbatan kuch,biznes va bilim sifatida qar-fayllar.org11.Internetning ta`lim xususiyatlari. Internet (lotincha: inter – aro va net – tarmoq) – standart minimal internet protokoli (I) orqali maʼlumot almashuvchi kompyuter tarmoqlarining butunjahon va omma uchun ochiq toʻplamidir. Bu maʼlumotlarning asosiy tashuvchi protokoli TCP/IP dir. Internet tizimi 20-asr. 60-yillarida paydo boʻldi. Oʻsha paytlarda Amerika mudofaa departamenti tashabbusi bilan kompyuterlar telefon tarmoqlariga ulana boshladi. Dastlab, bunday faoliyat takomillashtirilgan loyihalar agentligi (AKRA) tadqiqotlari doirasida olib borildi. Bu tadqiqotlar sovuq urush avj olgan davrga toʻgʻri keldi. AQSH mudofaa departamenti urush boʻlib qolgan taqdirda oddiy kommunikatsiya vositalari ishdan chiqqudek boʻlsa, oʻrniga yangi qoʻshimcha kommunikatsiya vositalarini izlash bilan faol shugʻullandi. 60-yillar oxiri va 70-yillarda Internet tarmogʻi uncha keng rivojlanmadi. Dastlabki oʻn yillik xalqaro tarmoq, asosan, harbiylar va yirik olimlarning shaxsiy elektron liniyalari faoliyati doirasi bilan cheklandi. Internetning beqiyos rivojlanish surʼati davlat, taʼlim, akademik va ijtimoiy tuzilmalarning oʻziga xos umumiy moliyaviy va intellektual ulushiga bogʻliq boʻldi.
12.YUNESKOning global media makonida madaniy xilma-xillik bo`yicha umumjahon deklaratsiyasi. YUNESCO tashkiloti tomonidan XXI asrda media taʼlimni targʻib qilish madaniy-maʼrifiy rivojlanishning ustuvor yoʻnalishi sifatida eʼtirof etildi hamda aynan shu yoʻl bilan media savodxonlikni oshirish mumkinligi takidlandi.UNESCO odamlarning tanqidiy fikrlash va toʻgʻri qaror qabul qilish darajasini yaxshilash uchun ommaviy axborot vositalari va media savodxonlikni rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlaydi. Tashkilot, ayniqsa, siyosatchilar, oʻqituvchilar, ommaviy axborot vositalari mutaxassislari, yoshlar tashkilotlari va ushbu sohadagi nochor aholi qatlamlarining salohiyatini oshirishga intiladi, aʼzo davlatlarga milliy ommaviy axborot vositalari va axborot savodxonligi siyosati va strategiyalarini shakllantirishda yordam beradi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Mustaqil ish m irzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti jizzax filiali fan

|
Mustaqil ish m irzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti jizzax filiali fan
|
bet | 6/6 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 50,62 Kb. | | #160119 |
Bog'liq Loyihalarni boshqarish Mustaqil ishFoydalanilgan adabiyotlar
1. Mirziyoyev Sh.M. Tanqidiy tahlil, qat‘iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik – har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo’lishi kerak. O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2016- yil yakunlari va 2017- yil istiqbollariga bag’ishlangan majlisidagi O’zbekiston Respublikasi Prezidentining nutqi. //Xalq so’zi gazetasi. 2017- yil 16- yanvar, №11.
2. Mirziyoyev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik O’zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti lavozimiga kirishish tantanali marosimiga bag’ishlangan Oliy Majlis palatalarining qo’shma majlisidagi nutqi. - Toshkent: O’zbekiston, 2016.-56 b.
3. John Sloman, Alison W ride . Economics. Seventh edition. 2009, England. 4. Neil Ritson. Strategic M anagement 2nd edition ,2013
5. Philip T.Kotler, Kevin Lane Keller. M arketing Management. - 15-th edition, U pper Saddle River, N.J.: Pearson Education, 2016
6. Fred R. David Francis Marion Strategic Management concepts and cases thirteenth edition University Florence, South Carolina, 2016 page 256
7. Rodionova O.L., Shashnikova N.K. Production and production management. Tomsk Polytechnic University Publishing House 2008.
8. Production Management Module 1 Course notes. Vinay V. Panicker A ssistant Professor
9. F.Robert Jakobs, W illiamL.Berry Manufacturing Planning and Control for Supply Chain Management. 12 th edition , 2011 by Parson Education. 544.
10. Волгин В.В. Производство и менеджмент. Практическое пособие 2-е изд. М.: «Дашков и К». 2005. - 520 с.
11. Малюк В.И., Немчин А.М. Производственный менеджмент. Учебное пособие. C-Пб. Питер, 2010. - 288 с.
12. Фатхутдинов Р.А. Производственный менеджмент. Учебник. СПб. Питер, 2008. - 496 с.
|
| |
Kantselyariya - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 28/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininKantselyariya |
Boshliq
|
korxonaga keladigan va jo‘natiladigan xat-xabarlarni, xujjatlar tayyorlashni nazorat qilish;
arxiv ishlarini uyushtirish;
ish yuritish, xizmat xujjatlarini bosish va ko‘paytirish va x.k.
|
Tayanch iboralar
|
boshqarish maqsadi
uzluksiz maqsad
fursatli maqsad
muammoli maqsadlar
innovatsion maqsadlar
maqsadlar kaskadi
"maqsadlar shajarasi"
maqsadli boshqaruv usuli
rahbar funktsiyalari
|
boshqarish funktsiyasi
tashkiliy funktsiyalar
umumiy funktsiyalar
aniq funktsiyalar
iqtisodiy funktsiyalar
sotsial funktsiyalar
xududiy funktsiyalar
tarmoq funktsiyalari
ijrochi funktsiyalari
|
O‘z-o‘zini tekshirish uchun savollar
1. Boshqarish maqsadi nima? U qanday talablarga javob berishi kerak?
2. Boshqarish maqsadi qanday turlarga bo‘linadi?
3. Joriy va istiqboldagi maqsadlar bilan uzluksiz va fursatli maqsadlar o‘rtasida qanday farq bor?
4. Muammoli va innovatsion maqsadlar to‘g‘risida nimalar deyaolasiz?
5. Yakka maqsadlar deganda nimani tushunasiz?
6. Maqsadga qanday sifatlar xos?
7. “Maqsadlar shajarasi” (“Derevo tseley”) yoki maqsadlar ierarxiyasi deganda nimani tushunasiz?
8. Boshqarishda maqsadli yondoshuv usulining moxiyati nimada?
9. Maqsadli boshqarish usulining qanday afzallik tomonlari bor?
10. Funktsiya nima? Boshqarish funktsiyasi deganda nimani tushunasiz?
11. Boshqarish funktsiyalari qanday turkumlanadi?
12. Boshqarishning umumiy va aniq funktsiyalari to‘g‘risida nimalar deya olasiz?
13. Boshqaruvning asosiy funktsiyalari va ularning zaruriyati nimada?
14. Boshqarishning iqtisodiy, sotsial, ma’naviy va tashkiliy funktsiyalari nimalardan iborat?
15. Boshqarishning xududiy va tarmoq funktsiyalari to‘g‘risida nimalar deya olasiz?
16. Boshqarishning o‘ziga xos aniq funktsiyalari deganda nima tushuniladi?
|
| |
Chiziqli strukturaning ijobiy va salbiy tomonlari

|
Chiziqli strukturaning ijobiy va salbiy tomonlari
|
bet | 32/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininChiziqli strukturaning ijobiy va salbiy tomonlari
Ijobiy tomonlari
|
Salbiy tomonlari
|
bunday struktura bir-biriga zid, chalkash topshiriqlar berilish xollarini kamayti-radi;
yakka boshchilikni va shaxsiy javobgarlikni mustaxkam-laydi;
bu struktura oddiy, puxta va tejamlidir;
bosqichlar soni kam bo‘lganda:
boshqariluvchi ob’ekt ishi-ga kam kishi aralashadi;
vazifalar tezkor xal etiladi;
butun tizim samarali ishlaydi.
xodimlar faqat o‘z rax-bariga hisobot beradilar, natijada ijrochilik va intizom darajasi ancha oshadi.
|
bunday struktura oddiy, barqaror masalalarni echishga mo‘ljallanganligi sababli uning doirasida kompleks masalalarni echish ancha qiyin kechadi;
bunday sharoitda rahbarlar ko‘proq tezkor ishlar bilan band bo‘lib strategik kompleks muammolarni e’tibordan chetda qoldiradilar;
bunday boshqarishda teng xuquqli struktura birliklari negizida garizontal bog‘lanish bo‘lmaydi;
bunday boshqarish sharoitida buyruqbozlik va rasmiyatchilik-ning paydo bo‘lish xavfi kuchli. Bunga sabab, strukturaning xar bir bo‘g‘inida rahbar o‘z lavozim bo‘yicha farmoyish berish uchun xuquqlariga ega bo‘ladi.
|
Chiziqli-funktsional boshqaruv strukturasida asosiy boshqaruv chiziqli boshqaruv bo‘lib hisoblanadi. Hamma boshqaruv bosqichlarida va mustaqil uchastkalarni boshqarish faoliyatida chiziqli rahbarlar ajratiladi. Ularga ishlab-chiqarishi-xo‘jalik faoliyatini yakkaboshchilik boshqarish xuquqi berilgan bo‘lib, u olingan natijalarga to‘liq javob beradi.
Funktsional struktura xam o‘zining ijobiy sa salbiy tomonlariga ega.
Funktsional strukturaning ijobiy va salbiy tomonlari
|
| |
Narxga bog‘liq qarorlarning raqobatli muhitning xarakteriga

|
Narxga bog‘liq qarorlarning raqobatli muhitning xarakteriga
|
bet | 179/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininNarxga bog‘liq qarorlarning raqobatli muhitning xarakteriga bog‘liqligi
Tovarning his qilinadigan qiymati
|
Raqobatning intensivligi
|
|
past
|
yuqori
|
quyi
|
differensiallanmagan oligopoliya
|
sof raqobat
|
yuqori
|
monopoliya yoki differensiallangan oligopoliya
|
monopolistik raqobat
|
Ushbu ikki orriil ikki xil darajada ko‘rib chiqiladi, u esa narx belgilash muammosi turlicha hal qilinadigan to‘rt xil vaziyatni ajratib olishga imkon beradi. Real voqelikda bu oson kechmasa ham, o‘z tovari uchun ushbu to‘rt kvadratdan birida joy topish narx belgilash muammosini to‘g‘ri tushunish uchun foydadan xoli bo‘lmaydi:
agar raqobatchilar kam bo‘lsa va tovarning his qilinadigan qiymati katta bo‘lsa, vaziyat monopoliya yoki differensiallangan oligopoliyaga yaqin bo‘ladi;
raqobatchilar ko‘p bo‘lib, tovarlar bir xil bo‘lsa, vaziyat sof yoki mukammal raqobatga yaqin bo‘ladi, bozor narxi talab va taklifning o‘zgarishiga bog‘liq bo‘ladi;
raqobatchilar kam va his qilinadigan qiymat past bo‘lsa, differensiallanmagan oligopoliya yuzaga keladi. Bun da peshqadamga yaqinlashib olib, unga ergashish taklif qilinadi;
ko‘plab raqobatchilar tomonidan kuchli differensiallanmagan tovarlar taklif qilinayotgan bo‘lsa, monopolistik yoki nomukammat raqobat vujudga keladi, narx belgilashdagi erkinlik raqobatning keskinligiga bog‘liq bo‘ladi.
Raqobatchilarning xatti-harakatini oldindan bilish uchun ko‘pgina vaziyatlarda raqobatchilar bir-biriga ta’sir ko‘rsatadi va ular uchun asosiy bo‘lgan ,,bozor narxi" mavjud bo‘ladi.
Narx sohasida raqobatni tahlil qilishdan maqsad - raqobatchilarning biror harakat yoki qarshi harakat qilish qobiliyatini tahlil qilishdir. Bunda birinchi navbatda eng xavfli raqobatchi reaksiya-sining elastikligi aniqlanadi.
|
| |
Tovarning ,,qabu! qilinadigan qiymati" tushunchasi

|
Tovarning ,,qabu! qilinadigan qiymati" tushunchasi
|
bet | 178/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininTovarning ,,qabu! qilinadigan qiymati" tushunchasi. Tovarning ,,qabul qilinadigan qiymati" tovarning pirovard iste’molchi to-monidan qanday foydalanilishini to‘liq bilish va tushunishga asoslanadi. Ushbu yondashuvning asosiy g‘oyasi shuki, xaridor to-varni sotib olishdan oldin xaridning ustunliklarini va unga ketadi-gan xarajatlarni solishtirib ko‘radi. Bu g‘oya bir tomondan oddiy ko‘rinsada, uning amalda qo‘llanishi doim ham oson bo‘laver-maydi.
Xaridor tovar uchun qanday narxni to‘lashga tayyor ekan-ligini bilishi uchun tovar ta’minlaydigan qoniqish hissi yoki u ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan xizmatlarning turli shakllarini hamda uni sotib olishga ketadigan xarajatlarni yaxshi bilishi kerak bo‘ladi.
Shu yerda maksimal maqbul narx tushunchasini kiritish maqsadga muvofiqdir. Maksimal maqbul narx bu xarajatlardan te-jash nolga teng bo‘lgan narxdir. Narx ushbu chegaradan ko‘tarilgan sari, tovar xaridor uchun qimmatlashib boradi va ak-sincha, narx ushbu ko‘rsatkichdan kamaysa, xaridorning unga bo‘lgan qiziqishi ortadi. Ushbu yondashuvda quyidagi harakatlar ketma-ketligiga rioya qilish taklif qilinadi:
• tovarning qanday maqsadda va qanday sharoitlarda ishlatilishini aniqlash;
• tovarning xaridor uchun narxga bog‘liq bo‘lmagan ustunliklarini aniqlash;
• xaridorning tovardan foydalanishdagi narxga bog‘liq bo‘lmagan barcha (obyektiv va subyektiv) xarajatlarni aniqlash;
• “ustunlik-xarajatlar” muvozanatining maksimal maqbul narxga to‘g‘ri keladigan darajasini belgilash.
Agar maqsadli bozor segmentlangan bo‘lsa, bunday tahlil barcha xaridorlar guruhlari uchuh olib borilishi kerak.
Raqobatdagi narx. Firmaning narx strategiyasini tanlashdagi erkinligi ikki omilga: sektordagi raqobatchilar soniga bog‘liq bo‘lgan raqobat vaziyati va xaridorlar tomonidan his qilinadigan tovar qiymatining roliga bog‘liqdir.
Raqobat vaziyati: monopoliya sharoitida firmaning narx musta-qilligi juda katta bo‘lib, sof raqobatda esa eng kichik bo‘ladi. Oli-gopoliya va monopolistik raqobat bu ikki vaziyatning oralig‘idan o‘rin oladi.
Tovarning his qilinadigan qiymati: firmaning tashqi raqobatli ustunlikka erishish maqsadida differensiatsiyaga intilishi bilan belgilanadi. Agar xaridor differensiatsiya elementini qiymat deb his qilsa, u yuqoriroq narxni to‘lashga ham tayyor bo‘ladi. De-mak, firma narxga nisbatan ma’lum darajada mustaqillikka eri-shadi.
9.1-jadval
|
| |
Ilmiy va badiiy adabiyotning axborot,ma`lumot manbai sifatida qiyosiy darajasi??

|
Ilmiy va badiiy adabiyotning axborot,ma`lumot manbai sifatida qiyosiy darajasi??
|
bet | 7/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 70,17 Kb. | | #111151 |
Bog'liq 1. Axborot,ma`lumotga nisbatan kuch,biznes va bilim sifatida qar-fayllar.org18.Ilmiy va badiiy adabiyotning axborot,ma`lumot manbai sifatida qiyosiy darajasi??
19.O`rta asr Sharq va G`arbning uyg`onish davrida axborot,ma`lumotga bo`lgan munosabat??
20.Hozirgi davr Yevropada OAV haqida nimani bilasiz??
21.Ilmiy va ommaviy axborotni qiyosiy tahlil qilishga ta`rif bering.Axborotlashgan jamiyat termini Yaponiyada paydo bo'ldi. Mutaxassislar ushbu termin yuqori sifatli axborot mo'l-ko'l bo'lgan va uni saqlash, taqsimlash va foydalanish uchun barcha vositalarga ega bo'lgan jamiyatni ifodalaydi, deb e'tirof etadilar. Axborotlar manfaatdor kishilarga tez va oson hamda qulay shaklda etkazib beriladi.Axborot xizmatlari uchun narxlar shu darajada past bo'lishi kerakki, jamiyatning har bir a'zosi undan ehtiyojiga qarab foydalana ilsin. Arademik V.A. Izvozchikov axborotlashgan jamiyat xususiyatlarini ifoda etuvchi quyidagi ta'rifni taklif etgan: "Axborotlashgan jamiyat deb, jamiyatning barcha sohalari hamda a'zolari hayoti va faoliyatida kompyuter, telematika va boshqa vositalar aqliy mehnat qurollari sifatida ishlatiluvchi, kutubxonalardan foydalanish, katta tezlik va aniqlikda axborotlarni qayta ishlash, real va prognozlashtirilgan hodisalarni modellashtirish,, ishlab chiqarishni boshqarish, ta'limni avtomatlashtirish va boshqa vazifalarni bajarish imkoniyatiga ega bo'lgan jamiyatga aytiladi.
22.Iqtisodiyot,siyosat va ma`naviyatning uzviyligi va o`ziga hosligi?
23.Milliy o`zlik va milliy ma`naviyatga doir axborotni uzviyligi va o`ziga hosligi. Ommaviy axborot vositalari (qisqartmasi: OAV) keng ommaga axborot yetkazuvchi vositalardir. Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida davriy tarqatishning doimiy nomga ega boʻlgan hamda bosma tarzda (gazeta, jurnal, axborotnoma, bulleten va boshqalar) va/yoki elektron tarzda (tele-, radio-, video-, kinoxronikal dasturlar, umumfoydalanishdagi telekommunikatsiya tarmoqlaridagi veb-saytlar) olti oyda kamida bir marta nashr etiladigan yoki efirga beriladigan shakli hamda ommaviy axborotni davriy tarqatishning boshqa shakllari OAV, deb koʻrsatilgan. BUGUNGI KUNDA INSONLAR MINGLAB axborOTLARNI QABUL QILADILAR VA ULARNI TAHLIL HAM QILADILAR. BIROQ DOIM HAM TO'G'RI MA'LUMOTLARNI QABUL QILMAYDILAR. ISHONCHLI MA'LUMOTLARNI QABUL QILISHDA OAV NING O'RNI JUDA KATTA. HOZIRGI KUNDA AXBOROT URUSHI DEGAN TUSHUNCHA KENG OMMALASHDI. BUNING MISOLINI HOZIRGI KUNDA KETAYOTGAN ROSSIYA-UKRAINA URUSHIDA HAM KO'RISHIMIZ MUMKIN. AXBOROT URUSHI-AXBOROT ORQALI QARSHI TOMONGA BOSIM O'TKAZISH DEMAKDIR. BIRGINA AXBOROTNING BUTUN INSONIYATGA YETIB BORISHI UCHUN 1 SONIYA KIFOYA QILADIGAN BUNDAY DUNYODA AXBOROT URUSHI ENG MUHIMI B''LIB QOLDI. DEMOQCHIMANKI,OAV NING O'RNI HAYOTIMIZDA SHUNCHALIK KATTAKI ULAR ASOSIDA BIR URUSHNI BOSHLASH YOKI TUGATISH HAM MUMKIN.
|
| |
-mavzu. Boshqarishning tashkiliy strukturalari

|
-mavzu. Boshqarishning tashkiliy strukturalari
|
bet | 29/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» faninin4-mavzu. Boshqarishning tashkiliy strukturalari
1. Boshqarish strukturasining mazmuni. Boshqarish organlari, boshqarish bug‘inlari,boshqarish bosqichi.
2. Boshqarish strukturasini belgilovchi omillar: Boshqarish strukturasining tashkiliy turlari, chiziqli struktura , chiziqli-shtabli struktura, chiziqli funktsional struktura, dasturli maqsadli struktura,boshqarishning matritsali strukturasi.
3. Boshqarish srukturasining afzalligi va kamchiliklari.
4. Boshqarish strukturasini tashkil qilish usullari,shakllari va takomillashtirish yullari.
5. O‘zbekiston Respublikasining boshqarishdagt tarmoq organlari.
1. Boshqarish strukturasining mazmuni. Boshqarish organlari, boshqarish bug‘inlari, oshqarish bosqichi.
“Struktura” lotincha so‘z bo‘lib, narsalar tarkibiy qismlarining o‘zaro bog‘liq ravishda joylashishi, tuzilishini bildiradi.
Boshqarish strukturasi deganda boshqaruv maqsadlarini amalga oshiruvchi va funktsiyalarini bajaruvchi bir-biri bilan bog‘langan turli boshqaruv organlari va bo‘g‘inlarining majmuasi tushuniladi.
Boshqarishning u yoki bu vazifalarini xal qilish uchun muayyan organlar tuziladi. Boshqarish organlari tizimi, qo‘yi organlarining yuqori organlariga bo‘ysinish va ular o‘rtasidagi o‘zaro aloqa boshqarish strukturasi tushunchasini tashkil qiladi. Bunday struktura odatda “boshqaruv apparati strukturasi” deb yuritiladi. U biron-bir boshqaruv organining (vazirlikning boshqaruv apparati, korxonaning boshqaruv apparati va x.k) bo‘limlari tarkibini bildiradi.
Boshqarish strukturasi ishlab chiqarish strukturasi bilan xam ifodalanadi. Bunda boshqarishni tashkl etishning dastlabki va belgilovchi omili ishlab chiqarish jarayoni bo‘lib hisoblanadi. U o‘zaro bog‘langan asosiy, yordamchi va xizmat ko‘rsatuvchi jarayonlardan iborat bo‘lib, bu jarayonlar bo‘limlar va xodimlar o‘rtasida mexnat taqsimotini talab qiladi. Shu maqsadda ishlab chiqarish bo‘limlari va ularga xos bo‘lgan boshqaruv apparati tuziladi.
Bo‘linmalar yig‘indisi, ularning tarkibi va o‘zaro aloqa shakllari korxonalarning ishlab chiqarish strukturasini tashkil etadi. Har bir korxona o‘ziga xos ishlab chiqarish strukturasiga egadir.
Shunday qilib, boshqarishning maqsadlari, funktsiyalari, vazifalari, ob’ektlari va organlari uning tashkiliy strukturasini belgilab beradi.
Tashkiliy strukturalarni xosil qiladigan boshqarish organlari boshqaruv bo‘g‘inlari va boshqaruv bosqichlari shaklida bo‘ladi.
Boshqarish bo‘g‘ini - bu boshqarishning ayrim yoki qator funktsiyalarini bajaruvchi mustaqil strukturali bo‘limlardir (2.5-jadvalga qarang) Bu bo‘limlar o‘rtasidagi bog‘lanish va aloqalar gorizontal xarakterga ega.
Boshqarish bosqichi - bu ierarxiyaning muayyan darajasida amal qiladigan bo‘g‘indir. Masalan:
-
|
| |
Особенности психического развития человека на ранних этапах онтогенеза

|
Особенности психического развития человека на ранних этапах онтогенеза
|
bet | 1/4 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 307,15 Kb. | | #252761 |
Bog'liq G. Raximova. ONTOGENEZNING ILK BOSQICHLARIDA PSIXIK RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI
URGANCH DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI “ANIQ VA AMALIY FANLAR” FAKULTETI “TEXNOLOGIK TA’LIM” YO’NALISHI 2-BOSQICH 222- GURUH TALABASI RAXIMOVA GULMIRANING “Umumiy psixologiya” FANIDAN “ONTOGENEZNING ILK BOSQICHLARIDA PSIXIK RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI ” MAVZUSI BO’YICHA TAYYORLAGAN MUSTAQIL TA’LIM TOPSHIRIG’I BAJARDI : G. RAXIMOVA QABUL QILDI : M. MATNIYOZOVA
Reja : - Perinatal davrning xususiyatlari
- Chaqaloqlik davridagi psixofiziologik rivojlanish xususiyatlari, perinatal inqiroz haqida umumiy tushuncha
- Bolalikning o'ziga
- Erta bolalik davrida aqliy rivojlanishning xususiyatlari .
- Erta bolalik davrida o'z-o'zini anglashni rivojlantirish va 3 yoshli inqiroz haqidagi nazariy bilimlarning mazmuni .
chaqaloqlik - Zigota bosqichi (1-2 hafta )
- Embrion bosqichi (3-8 hafta )
- Homila bosqichi (9-38 hafta )
chaqaloqlik chaqaloqlik - 1. Tuxumdonlar va embrionlarning farqlanishi
- 2. Qon tomir tizimining faoliyati
- 3. Xomilaning harakatini ona tomonidan idrok etish .
- 4. Homiladorlikning boshida soch chizig'ining shakllanishi .
- 5. Emish va yutish faoliyati.
- 6. Miyaning maxsus faoliyati.
- 7. Homiladorlik davri.
- 8. Tez vazn ortishi .
- 9. To'g'ri .
Chaqaloqlikning - Birinchi davr - Neonatal 0-1 oy
- Ikkinchi davr: 1 oy - 6 oy
- Uchinchi davr: 6 oy - 12 oy
Bola va kattalar o'rtasidagi o'zaro munosabatlarning birinchi shakllari
Yosh
|
Ko'rinishlar
|
2-3 haftalik hayot
|
Yangi tug'ilgan chaqaloq odamlarga hech qanday qiziqish bildirmaydi, aloqa belgilari yo'q; konsentratsiya "ko'krak ostida" holatida paydo bo'ladi
|
|
|
| |
O’zlashtirish savollari - O‘zbekiston respubilkasi

O’zlashtirish savollari
1.Fuqarolik ishlari sudining hal qiluv qarorlari, ajrim va qarorlarini nazorat tartibida qayta ko’rishning mohiyati va ahamiyati.
2. Nazorat tartibida sudning hal qiluv qarorlari, ajrim va qarorlari ustidan protest keltirish va uni qayta ko’rish uchun asoslar.
3.Protest keltirishga vakolatli bo’lgan mansabdor shaxslarning doirasi.
4.Sud nazorati tartibida ishlarni qayta ko’rish vakolatiga ega bo’lgan sudlar.
5.Nazorat tartibida keltirilgan protestlarni ko’rib hal qilishning protsessual tartibi.
6. Nazorat instantsiya sudining vakolatlari.
7.Nazorat tartibida sud hal qiluv qarorlari, ajrim va qarorlarini qayta ko’rishning kassatsiyadan farqi (ob`ekti, sub`ekti, protsessual tartibi va vakolatlari bo’yicha).
27-Mavzu. QONUNIY KUCHGA KIRGAN HAL QILUV QARORLARI, AJRIMLAR VA QARORLARNI YANGI OCHILGAN HOLATLAR BO’YICHA QAYTA KO’RISH
(Mustaqil o’zlashtirish uchun mavzu)
|
Tayanch iboralar: f - O‘zbekiston respubilkasi

|
O‘zbekiston respubilkasi
|
bet | 124/144 | Sana | 16.03.2017 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #171 |
Tayanch iboralar: fuqarolik ishlari sudining hal qiluv qarorlari, ajrim va qarorlarini nazorat tartibida qayta ko’rishning mohiyati va ahamiyati, nazorat tartibida sudning hal qiluv qarorlari, ajrim va qarorlari ustidan protest keltirish va uni qayta ko’rish uchun asoslar, protest keltirishga vakolatli bo’lgan mansabdor shaxslarning doirasi, sud nazorati tartibida ishlarni qayta ko’rish vakolatiga ega bo’lgan sudlar, nazorat tartibida keltirilgan protestlarni ko’rib hal qilishning protsessual tartibi, nazorat instantsiya sudining vakolatlari, nazorat tartibida sud hal qiluv qarorlari, ajrim va qarorlarini qayta ko’rishning kassatsiyadan farqi (ob`ekti, sub`ekti, protsessual tartibi va vakolatlari bo’yicha).
Dars o’tish vositalari: mavzu nazariy ahamiyat kasb etishi bilan uni asosan ma`ruza tarzida O’zbeksiton Respublikasining protsessual qonunchiligi haqida, Prezident asarlarida sud -huquq sohasini isloh qilishga qaratilgan vazifalarni hamda Oliy sudning Plenum qarorlarining - normalarini sharhlash orqali yoritiladi hamda zaruratga qarab savol-javoblar uyushtiriladi.
Dars o’tish usullari: darsning mohiyatini ijtimoiy-gumanitar fanlar yutuqlaridan foydalangan holda yorqin tahlil qilish va seminarda har bir talabaning fikrini eshitish bilan yakunlanadi.
|
| |
Tayanch iboralar: ya - O‘zbekiston respubilkasi

|
O‘zbekiston respubilkasi
|
bet | 126/144 | Sana | 16.03.2017 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #171 |
Tayanch iboralar: yangi ochilgan holatlar bo’yicha sud hal qiluv qarorlari, ajrim va qarorlarni qayta ko’rish uchun asoslar, ishni yangi ochilgan holatlar bo’yicha qayta ko’rish haqidagi ishlarni ko’zg’atish huquqiga ega bo’lgan shaxslarning doirasi, ishni qayta ko’ruvchi sudlar, yangi ochilgan holatlar bo’yicha ishni qaytadan ko’rish tartibi, sud ajrimi va uning mazmuni, yangi ochilgan holatlar bo’yicha ish ko’rishning nazorat tartibida ish ko’rishdan farqi.
Dars o’tish vositalari: mavzu nazariy ahamiyat kasb etishi bilan uni asosan ma`ruza tarzida O’zbeksiton Respublikasining protsessual qonunchiligi haqida, Prezident asarlarida sud -huquq sohasini isloh qilishga qaratilgan vazifalarni hamda Oliy sudning Plenum qarorlarining - normalarini sharhlash orqali yoritiladi hamda zaruratga qarab savol-javoblar uyushtiriladi.
Dars o’tish usullari: darsning mohiyatini ijtimoiy-gumanitar fanlar yutuqlaridan foydalangan holda yorqin tahlil qilish va seminarda har bir talabaning fikrini eshitish bilan yakunlanadi.
|
| |
O‘zlashtirish savollari - O‘zbekiston respubilkasi

O‘zlashtirish savollari
1. Boshqa shaxslarning huquqlarini himoya qilishda davlat boshqaruv organlari, tashkilotlar va ayrim fuqarolarning fuqarolik protsessida ishtirok etish asoslari va maqsadlari.
2. Davlat boshqaruv organlarning fuqarolik protsessida ishtirok etish shakllari.
3. Fuqarolik protsessida ishtirok etuvchi davlat boshqaruv organlarining turlari.
4. Ishda ishtirok etuvchi davlat boshqaruv organlarining prokuror-dan, uchinchi shaxslardan, ekspertlardan, vakillardan va protsess-ning boshqa ishtirokchilaridan protsessual huquqiy holatidagi farqi.
|
Saccharomyces cerevisiae - Amaliy mashg’ulot materiallari mashg‘ulot№1 Mavzu: Farmatsevtik biotexnologiya va uning...

|
Amaliy mashg’ulot materiallari mashg‘ulot№1 Mavzu: Farmatsevtik biotexnologiya va uning zamonaviy yo’nalishlari Mashg'ulot shakli
|
bet | 19/74 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 4,64 Mb. | | #230250 |
Bog'liq Amaliy mashg’ulot materiallari mashg‘ulot№1 Mavzu Farmatsevtik Saccharomyces cerevisiae
Saccharomyces cerevisiae zamburug'i – nopatogen bir hujayrali mikroorganizm. Hujayra diametri – 5 mkm. Ko'p jihatdan ichak tayoqchasiga o'hshaydi. Saccharomyces cerevisiae metabolizmi, genetikasi va molekulyar biologiyasi yahshi o'rganilgan. Saccharomyces cerevisiae ichak tayoqchasi kabi oddiy ozuqa muhitida ham ko'payaveradi. Bu zamburug' qandlarni etanol va karbonat angidridga aylantira oladi. Qadimda zamburug'ning ushbu hususiyatidan alkogol ichimliklar, non mahsulotlari tayyorlashda foydalanilgan. Bugungi kunda butun dunyoda 1 mln.tonna Saccharomyces cerevisiae zamburug'i ishlatiladi. S. cerevisiae ilmiy tadqiqotlar uchun ham kerakli mikroorganizmdir. Hususan, eukariotlarni, jumladan, inson hujayralarini o'rganishda S. cerevisiae juda qulay model bo'lib hizmat qiladi. Chunki zamburug'ning aksariyat genlari insonnikiga o'hshashligi aniqlangan. Bu kashfiyot inson tanasida turli o'simtalarni paydo bo'lishiga sabab bo'luvchi genlarni topish va ularni tavsiflashga imkon berdi. Shuningdek inson DNK sini o'rganishda albatta S. cerevisiae genetik sistemasidan foydalaniladi.
1996 yilda eukariotlar orasida eng birinchi bo'lib S. cerevisiae zamburug'i hromosomalaridagi barcha nukleotidlar ketma-ketligi aniqlandi. Bu esa zamburug'ning ilmiy ahamiyatini yanada oshirdi.
Bakteriya hujayralarida sintezlangan oqsillarni ko'pincha fermentlar bilan ishlov berishga to'g'ri keladi. Buning uchun oqsil molekulasiga quyi molekulyar moddalar ham ulanadi. Agar yuqorida aytib o'tilgan ishlar amalga oshirilmasa, oqsil o'z funktsiyasini noto'g'ri bajarishi mumkin. Afsuski E. coli va boshqa prokariotlar oqsil molekulasida bunday modifikatsion o'zgarishlarni amalga oshira olmaydi. Shuning uchun eukariotlarga mos oqsil ishlab chiqarish uchun Saccharomyces cerevisiae, Kluyveromyces lactis, Saccharomyces diastaticus, Schizisaccharomyces pombe, Yarrowia lipolytica, Pichia pastoris, Hansenula polymorpha kabi zamburug'lar ishlatiladi. Ular orasida rekombinant oqsillar sintezi uchun eng samarador produtsent P. pastoris va N. polymorpha.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Amaliy mashg’ulot materiallari mashg‘ulot№1 Mavzu: Farmatsevtik biotexnologiya va uning zamonaviy yo’nalishlari Mashg'ulot shakli
|
-4 hafta - Особенности психического развития человека на ранних этапах онтогенеза

|
Особенности психического развития человека на ранних этапах онтогенеза
|
bet | 2/4 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 307,15 Kb. | | #252761 |
Bog'liq G. Raximova. ONTOGENEZNING ILK BOSQICHLARIDA PSIXIK RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI3-4 hafta
|
Voyaga etgan odamning yuzini tekshirishni va uning harakatlarini kuzatishni boshlaydi
|
4-5 hafta
| - Katta odamning tabassumiga javoban tabassum qila boshlaydi, keyin o'z tashabbusi bilan tabassum qila boshlaydi.
| Yangi tug'ilgan chaqaloqning yutuqlari (sotib olishlari). -uyquni hushyorlikdan ajratish, hushyorlikni bosqichma-bosqich maxsus faoliyat va faoliyat davriga aylantirish; - atrofdagi voqelikdagi birinchi ob'ektni tanlash (bolaga g'amxo'rlik qilayotgan kattalar), - kattalar ta'siriga javoban birinchi javobning paydo bo'lishi; - sezgi organlarining rivojlanishi, ko'rish va eshitish konsentratsiyasining paydo bo'lishi. Rivojlanishning ijtimoiy holati - Voyaga etgan odam bilan birgalikdagi faoliyat, mavzu vositachiligida: "bola - sub'ekt - kattalar "
- Bu holat allaqachon qarama-qarshilikni o'z ichiga oladi: ob'ektlarning xususiyatlari va harakat uslubi haqidagi bilim kattalarga tegishli, kattalar ob'ekt haqidagi bilimlarning tashuvchisi va yangi ob'ektlar bilan harakatlarga muhtoj bo'lgan bola uni qondira olmaydi. kattalar ishtirokisiz. Bola kattalarni ob'ektiv dunyo bilan aloqa vositasi sifatida ishlata boshlaydi.
Rivojlanishning ijtimoiy holati - Ijtimoiy vaziyatning asosiy xususiyati shundaki, bola ob'ektiv dunyoga - "doimiy narsalar dunyosiga" kiradi, ob'ektlarning funktsiyalarini, ularning nomlarini, ma'nolarini va ma'nosini o'zlashtiradi. Bolaning ob'ektlar dunyosiga yangi munosabati shundaki, ular bola uchun ma'lum bir maqsad va ulardan foydalanishning ma'lum usuliga ega bo'lgan narsalar sifatida harakat qila boshlaydi (V.S.Muxina, 1985).
Ruhiy jarayonlarning rivojlanishi - Idrok
- davrida nomukammal bo'lib qoladi. Bola doimiy ravishda ob'ektga qaray olmaydi, ob'ektning turli tomonlarini ta'kidlay olmaydi. Bola kontur ob'ektlarini qanday tan olishni bilmaydi, u o'zini shakli va o'lchamiga yo'naltiradi.
- Taxminan 2 yoshida bola ob'ektlarni tanib olishni va ularni ma'lum bir toifaga ajratishni o'rganadi, yorqin belgilarga (shakli, o'lchami yoki u allaqachon biladigan maxsus funktsional xususiyatlar) e'tibor qaratadi, ya'ni umumlashma paydo bo'ladi. .
- 3 yoshga kelib, bola avval vaziyatni vizual baholashga qodir, so'ngra harakatni amalga oshiradi (masalan, ob'ektni uning uchun chuqurchaga moslash). U atrofdagi narsalarni shakli bo'yicha taniy oladi va ularni taniqli nomlar bilan chaqira oladi (sabzi kabi, to'p kabi).
|
| |