Nazorat savollari - О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

Nazorat savollari
1. Ishbilarmon tashkilotning faoliyat kо‗rsatishi muhiti qanday shakllanadi?
2. Kuchli menejment madaniyati deganda nimani tushunasiz?
3. Ishbilarmon tashkilotlarni samarali boshqarishda menejment strategiyasi qanday
о‗rin tutadi?
4.
Ishbilarmon
tashkilotlar
samarali
menejmenti
metodologiyasi
qanday
shakllantiriladi?
5. Menejment falsafasi nimaga asoslanadi?
Tayanch iboralar: firmalar, korxonalar, tashqi va ichki muhit, davlat organlari,
jamoat tashkilotlari, milliy siyosat, sheriklar, iste‘molchilar, menejment madaniyati,
menejment falsafasi, menejment strategiyasi.
3.2. Marketingni boshqarish
Marketingni boshqarish – marketing faoliyatini amalga oshirish uchun zarur
bо‗lgan barcha moddiy, moliyaviy, meyoriy va boshqa resurslarning majmui bо‗lib,
uni amalga oshirish jarayonida barcha xodimlar faoliyatini bir maqsadga yо‗naltirish,
uyushtirish va muvofiqlashtirishdan iboratdir. Bunda iqtisodiy, texnikaviy va boshqa
160
qonunlardan ongli ravishda foydalaniladi. Bu faoliyat marketologlardan nihoyatda
katta bilim, shijoat va tuganmas mehnat talab qiluvchi murakkab tizimdir.
Marketingni ishlab chiqarishni boshqarish va bozor yо‗nalishidagi savdo-
sotiqning yagona tizimi sifatida ikki jihatdan qarab chiqish zarur. Birinchisi –
boshqaruv marketingni korxonani boshqarishdagi muayyan tafakkur tarzidan iborat.
Uning о‗ziga xos tomoni shundan iboratki, korxona bozor yо‗nalishida faoliyat olib
boradi, ya‘ni an‘anaviy bо‗lib qolgan ishlab chiqarish talablariga moslanishdan bozor
talablariga moslanishga о‗tadi. Bu esa, rahbariyat (menejerlar) va umuman korxona
faoliyatidagi yanada yuqoriroq bosqich bо‗lib, korxona yangi ilg‗or texnologiyaga
asoslangan holda texnologiya talablari bilan cheklanib qolmay, pirovard maqsad –
bozor talablariga duch keladi. Bu esa boshqaruv sohasida qarorlar qabul qilish tarzini
kо‗p jihatdan о‗zgartirib yuboradi. Ishlab chiqariladigan mahsulotning texnikaviy
kо‗rsatkichlari bilan bir qatorda uning iste‘mol sifatlarini ham takomillashtirishga
kata e‘tibor qaratiladi.
Ikkinchi jihat – marketing bozorda bevosita olib boriladigan faoliyat deb
qaraladi. Agar marketing ishlab chiqarishni boshqarish tizimi sifatida «korxonaning
tafakkur tarzi» hisoblansa, bozordagi bevosita faoliyatdan iborat bо‗lgan marketing
korxonaning «harakat tarzini» shakllantiradi, marketingning turli usul va
vositalaridan tashkil topadi
Marketingni boshqarish - bu jarayon va konsepsiY. Jarayon personalni
boshqarish, moliyaviy boshqaruv kabi muayyan funksiyalar bilan bir qatorda
boshqaruv funksiyasi sifatida kо‗rib chiqiladi. Shu bilan birga, marketing konsepsiya
kо‗rinishida, ya‘ni korxonaning faoliyat kо‗rsatishi sohasidagi asosiy tamoyillar va
ularni amalga oshirish chora-tadbirlari sifatida namoyon bо‗lishi mumkin.
Marketingni boshqarish zamonaviy konsepsiyasi quyidagi harakatlarni nazarda
tutadi: baholash, tekshirish, tashxislash va prognoz qilish (3.3-rasm). «Ilk»
marketingdan farqli о‗laroq uning hozirgi mazmuni bozorni tashxis qilish, ya‘ni
bozor muhiti о‗zgarishining sabablarini aniqlash, uning parametrlarini о‗lchash,
tashxisni tasdiqlash va uni solishtirish faoliyatining keng doirasi bilan tо‗ldiriladi.
Baholash, tekshirish, tashxis qilish harakatlari asosida marketing kichik tizimining
161
ishlashini prognoz qilish marketingni boshqarish mexanizmining mantiqiy yakuni
hisoblanadi.
|