nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Topshiriq №8 - Laboratoriya №1

|
Laboratoriya №1
|
bet | 37/46 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 6,93 Mb. | | #228057 |
Bog'liq Atadjanova Nozima Oquv qollanma 123 oxiri c2a31-convertedTopshiriq №8
1-13 so‘rovlar Мастер rеjimida, 2-12 so‘rovlar Конструктор
rеjimida shakllantiriladi.
"Boshlangich ma'lumotlar " so‘rovi
Oddiy so‘rov Ustasi (Mastеr prostogo zaprosa) rеjimida asosiy jadvallardan barcha ma'lumotlarni aks ettirish imkonini bеruvchi, tanlanmaga so‘rov shakllantirilsin.
“Boshlang‘ich ma'lumotlar" so‘roviga kiritiluvchi maydon nomlari, laboratoriya ishida variantlar bo‘yicha kеltirilgan. *Bosh jadvaldagi birlamchi kalitli maydonlarni takrorlanishini istisno qiling.
"Bеrilgan manzil bo‘yicha yashovchilar" so‘rovi
Konstruktor rеjimida, shaxsiy ma'lumotlarni saqlovchi bosh jadval asosida, bir ko‘chada yashovchilar ro‘yxatini chiqarib bеruvchi tanlash so‘rovi tuzilsin.
Ko‘cha nomini mustaqil tanlab oling. Misol MBda Mirzo Ulug‘bеk ko‘chyasida yashovchi, Nexiya mijozlari ro‘yxati tuzilsin.
Условие отбора: Like ”Mirzo Ulug‘bеk”
"Alfavitli ro‘yxat" so‘rovi
Konstruktor rеjimida, shaxsiy ma'lumotlarni saqlovchi bazaviy jad- val asosida bеrilgan harflar oralig‘idagi familiyalar ro‘yxatini chiqa- ruvchi, tanlanma so‘rovini shakllantiring. Boshlang‘ich va oxirgi harflar o‘ralig‘ini mustaqil tanlang. Alfavit tartibida ro‘yxatni saralab oling.
Misol. Nexiya MB mijozlari ro‘yxatini shakllantiring, unda fami- liyalarni A dan S (kiritilgan) gacha harflar oralig‘ida shakllantiring
Topshiriq №9
Guruhli amallar bilan so‘rov
So‘rovni shakllantirish uchun bazaviy jadvallar variantga mos ra- vishda, mustaqil tanlansin.
Konstruktor rеjimida, tanlangan bazaviy jadvallar asosida (mos gu- ruhli amaldan foydalanib) tanlanma so‘rovini shakllantiring, u quyi- dagilarni aniqlash imkonini bеrsin:
1 daqiqa so‘zlashuvning minimal tarifini;
Tovarning maksimal narxini;
Maksimal soatbay stavkani;
Kitoblarning o‘rtacha bahosini;
Minimal badal summasini;
Bеkatgacha minimal masofani (*yo‘l haqining o‘rtacha qiymatini);
Fotoxizmatning maksimal narxini;
Kvartiraning minimal maydoiini;
Ijaraning o‘rtacha qiymatini;
Stipеndiyaning minimal miqdorini;
O‘rtacha rеyting bahoni;
Minimal lavozim maoshini;
Pitssaning maksimal bahosini;
Yo‘llanmaning minimal bahosini;
Vidеokassеtani o‘rtacha narxini.
|
| |
Конструктор - Laboratoriya №1

|
Laboratoriya №1
|
bet | 36/46 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 6,93 Mb. | | #228057 |
Bog'liq Atadjanova Nozima Oquv qollanma 123 oxiri c2a31-convertedКонструктор rejimiga o‘ting;
Условия отбора (Tanlov shartlari) qatorida Familiya maydonini qavslar orasiga olgan holda quyidagi gapni kiriting: [O‘qituvchining fa- miliyasini kiriting (Введите фамилию преподавателя)];
Выполнить tugmasini bosing va so‘rovni bajaring;
Hosil bo‘lgan oynada Malikova familiyasini kiriting va OK tug- machasini bosing. Ekranda Malikova ismli o‘qituvchining ma’lumot- larini, ya’ni uning ismi-familiyasi va oqitadigan fanini o‘z ichiga olgan jadval hosil bo‘ladi;
so‘rovni saqlang;
so‘rov oynasini yoping.
3.O‘qituvchilar jadvali asosida mansablar bo‘yicha guruhlantiril- gan hisobot tuzish.
Topshiriqni bajarish tartibi
Hisobot hosil qilish uchun quyidagi ishlar ketma-ketligini bajarish talab qilinadi:
Мастер отчетов (Hisobotlar ustasi) punktini tanlang;
bu oynaning pastki qismidagi strelkali belgichani turtib, ro‘yxatni oching;
hosil bo‘lgan ro‘yxatdan O‘qituvchilar jadvalini tanlang va OK tugmachasini bosing;
hosil bo‘lgan oynadan formada ko‘rinishi kerak bo‘lgan maydon- larni tanlang va har bir tanlovdan so‘ng > tugmachasini bosing. Ushbu hisobotda jadvalning barcha maydonlari bo‘lishi kerakligi uchun >> tasvirli tugmachani va so‘ngra Далее tugmachasini bosing;
ekranda paydo bo‘lgan oynada maydonlar ro‘yxatini ko‘rasiz. Mansab maydonini ajratib qo‘ying ;
endi > tasvirli tugmachani bosing. Ushbu amal oqibatida mansab bo‘yicha guruhlashtirish kerakligini ko‘rsatdingiz;
keyin Далее tugmachasini turting;
hosil bo‘lgan oynaning ko‘rsatkichlarini o‘zgartirishsiz qoldiramiz va so‘ngra Далее tugmachasini bosamiz;
hosil bo‘lgan navbatdagi oynadan hisobotning stilini tanlab olamiz va so‘ng Далее tugmachasini bosamiz;
ushbu yangi oynada hisobot nomini O‘qituvchilar deb kiritamiz;
endi Готово (Tayyor) nomli tugmachani turtamiz. Bunda ekranda tayyor hisobot namoyon bo‘ladi;
hisobotni ko‘rib chiqqandan so‘ng, yopib qo‘ying .
|
| |
Конструктор - Laboratoriya №1

|
Laboratoriya №1
|
bet | 34/46 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 6,93 Mb. | | #228057 |
Bog'liq Atadjanova Nozima Oquv qollanma 123 oxiri c2a31-convertedКонструктор rejimiga o‘ting ;
O‘qitadigan fani maydonida sichqonchaning o‘ng tugmachasini bosing (u maydon nomining chap tomonida joylashgan). Hosil bo‘lgan menyudan Свойства (Xususiyatlar) punktini tanlab olamiz. Ekranda O‘qitadigan fani maydonining xususiyatlarini aks ettirgan oyna hosil bo‘ladi;
Подпись deb nomlangan qatorni turtamiz (u yerda, O‘qitadigan fani degan so‘z turibdi);
O‘qitadigan fani degan so‘zni o‘chirib, Fanlar so‘zini kiriting;
Natijani ko‘rib chiqish uchun Режим формы buyrug‘idan foydalangan holda forma rejimiga kiring.
Formani ko‘rib chiqish uchun quyidagilarni bajarasiz:
Uskunalar panelidagi tegishli tugmachadan foydalaning yoki Forma, Предварительный просмотр buyruqlarini bajaring. Bunda formani xuddi qog‘oz varag‘ida ko‘rgandek ko‘rishingiz mumkin;
Ko‘rish oynasini yoping.
Bir varaqda formaning bir qancha varaqlari joylashadi. Formalar
chop qilinmaydi, chunki uning asosiy maqsadi ma’lumotlarni bosmaga chiqarish emas, balki ushbu jadvalli ma’lumotlarni qulay ravishda kiri- tish va ko‘rib chiqishdir.
2. Ma’lumotlar bazasidan so‘rovlar hosil qilish
O‘qituvchilar jadvali asosida tanlov uchun oddiy so‘rov hosil qi- ling. Unda o‘qituvchilarning familiyalari, ismlari, otalarining ismlari va mansablari aks ettirilsin.
So‘rov natijalarini mansablar bo‘yicha tartiblashtiring.
So‘rovni saqlang.
O‘qituvchilarning familiyalari, ismlari, otalarining ismlari va ular dars beradigan fanlarni o‘zida aks ettiradigan ko‘rsatkichli so‘rov hosil
qiling. Ko‘rsatkich sifatida o‘qituvchining familiyasini ishlating va ush- bu so‘rovni Malikova familiyali o‘qituvchi uchun amalga osiring.
Topshiriqni bajarish tartibi
Oddiy so‘rov hosil qilish uchun quyidagi amallarni bajaring:
|
| |
O’qitish usullari - Tasdiqlayman” ктbdo’ ­­­­­­ Boymatov m “ ” 2023yil

|
Tasdiqlayman” ктbdo’ Boymatov m “ ” 2023yil
|
bet | 27/40 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 90,9 Kb. | | #142066 |
Bog'liq badiiy ijodiy tex xaritaO’qitish usullari
|
Tushuntirish, ma’ruza mashq, yoʻriqnoma, amaliy ish, koʻrsatish
|
O’qitish vositalari
|
Yoʻriqli texnologik xarita qaychi, rangli qogʻoz, karton chizgʻich, karton,yelim,
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakli
|
Juftlik, individual
|
O’qitish sharoiti
|
Guruhlarda ishlashga moʻljallangan ayditoriya
|
Qayta aloqaning usul va vositalari
|
Bajarilgan ishlar taqdimoti, ogʻzaki savol-javob
|
O’quv amaliyot mashg’ulotining texnologik xaritasi
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
Ta’lim beruvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
1-bosqich.
O’quv mashg’ulotiga kirish (__-daq.)
|
Tashkiliy qism:
1.1 salomlashish, oʻquv xonasining tozaligi va oʻquvchilar davomati, oʻquvchilarning darsga tayyorgarligini tekshiradi.Jurnalni toʻldiradi va yoʻqlama qiladi
1.2. Mavzuni e’lon qiladi. Mavzu boʻyicha vazifalarni tushuntiradi.
1.3. Oʻquvchilarni baholash mezonlari bilan tanishtiradi
1.4 Xavfsizlik texnikasi qoidalariga amal qilishni eslatadi.
|
Mashgʻulotga tayyorgarlik koʻradilar. Amaliyotga xavfsizlik texnikasi sanitariya va gigiyena talablarigarioya qiladi. Eshitadi, kuzatadi,
|
|
|
| |
O’quv amaliyoti o’qituvchi: S. Jabborova

|
O’quv amaliyoti o’qituvchi: S. Jabborova
|
bet | 26/40 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 90,9 Kb. | | #142066 |
Bog'liq badiiy ijodiy tex xaritaO’quv amaliyoti o’qituvchi: S. Jabborova
“KO’RIB CHIQILDI”
КIBDO’ _____ Boymatov M
“_____”_________2023yil
O’quv amaliyoti mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi
10-Mavzu Qiziqarli ertak kitobchalar tayyorlash.
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
Vaqt:___ daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni _____nafar
|
O’quv mashg’ulotining shakli va turi
|
Amaliy: o’quv amaliyoti
|
O’quv mashg’ulotining rejasi
|
1.MTTda qiziqarli ertak kitobchalarining ishlatilishining
ahamiyati
2.Qiziqarli ertak kitobchalar yasash uchun kerakli
jihozlar
3. Qiziqarli ertak kitobchalar yasash usuli
|
O’quvmashg’ulotimaqsadi Qiziqarli ertak kitobchalar tayyorlash boʻyicha nazariy
bilimlar toʻgʻrisida ma’lumot berish va ularda mavzunu mustahkamlash,koʻnikma va
malakalarini shakllantirish
|
O‘qitish natijasi
|
Qiziqarli ertak kitobchalar haqida
aytib beradilar
MTTda qiziqarli ertak kitobchalarining
ishlatilishining ahamiyati haqida gapirib
beradilar
Qiziqarli ertak kitobchalar
tayyorlaydilar.
|
Pedagogik vazifalar:
|
Qizqarli ertak kitobchalar haqida
tushuncha berish
MTTda qizaqarli ertak kitobchalarining
ishlatilishining ahamiyati haqida ma’lumot
berish
Qiziqarli ertak kitobchalar yasash
boʻyicha yoʻl yoʻriq koʻrsatish
|
|
|
| |
-rasm. Kon-metallurgiya majmuasi bilan jihozlangan kompressor stansiyasining texnologik sxemasi

|
-rasm. Kon-metallurgiya majmuasi bilan jihozlangan kompressor stansiyasining texnologik sxemasi
|
bet | 3/4 | Sana | 26.06.2024 | Hajmi | 148,03 Kb. | | #265815 |
Bog'liq Компресс. станции.ru.uz3.1-rasm. Kon-metallurgiya majmuasi bilan jihozlangan kompressor stansiyasining texnologik sxemasi
1-gaz quvuridan kelayotgan gaz chang yig‘uvchilarda 2 tozalanadi va kollektorga 3 jo‘natiladi, u yerdan kon-metallurgiya majmuasiga 6. Siqilgan gaz inyeksiya kollektoriga 5, so‘ngra kerak bo‘lganda, purkagich sovutgichga 7 yoki quritgichga 8. Shundan so'ng, gaz odorizatsiya 9 va o'lchash bo'limi 10 va undan keyin magistral gaz quvuriga beriladi. Yog'ni ushlab turish uchun yog 'tutqichlari 4 o'rnatiladi, bu sxemada barcha MMClar parallel ravishda ulanadi va agar kerak bo'lsa, ularning har birini zaxiraga qo'yish mumkin.
Mamlakatimizda gaz kompressor agregatlarining asosiy harakatlantiruvchi kuchi gaz turbinali agregatlari bo‘lib, ularning quvvati kompressor stansiyasi umumiy quvvatining qariyb 85 foizini tashkil qiladi. Texnik-iqtisodiy asoslashlar natijasida diametri 700 dan 1400 mm gacha bo'lgan kompressor stantsiyalarining optimal parametrlarini ta'minlash uchun quyidagi quvvatlar diapazoni qabul qilindi: 6,3; 10; 16; 25 ming kVt.
Gaz turbinasi o'rnatilishi quyidagilarni o'z ichiga oladi: turbo kengaytirgich 1, vites qutisi 2, havo kompressori 3, yonish kamerasi bloki 4, yuqori bosimli turbinalar 5 va past bosimli 6-rasm. 3.2. Turboekspander o'rnatishning boshlang'ich dvigateli bo'lib, tabiiy gazda ishlaydi. Qurilmani sovuq holatdan ishga tushirishning taxminiy davomiyligi 15 minut. Turboekspander 1, vites qutisi 2 orqali havo kompressorini ishga tushiradi 3. Atmosfera havosi kompressor tomonidan so'riladi va unda ish bosimiga qadar siqiladi.
Keyinchalik, siqilgan havo yonish kamerasi blokiga 4 yo'naltiriladi, u erda tabiiy gazni yoqish orqali isitiladi. Yonish mahsulotlari gaz turbinasiga (avval yuqori, keyin esa past bosim) yuboriladi, u erda ular kengaytiriladi. Kengayish jarayoni bosim va haroratning pasayishi bilan birga keladi, ammo turbina rotorini aylantirish uchun ishlatiladigan gaz oqimi tezligining oshishi. Egzoz gazi egzoz trubkasi orqali atrof-muhitga chiqadi.
|
| |
Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги

Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги
Download
0,69 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/44
Sana
24.05.2024
Hajmi
0,69 Mb.
#252112
Download
0,69 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги
Download
0,69 Mb.
Matnni ko'rish
kо‘nikmalariga ega bо‘lishi kerak

4
umumkasbiy (mashina va mexanizmlar nazariyasi, metrologiya, standartlashtirish va
sertifikatlashtirish, gidravlika va gidro yuritma mashinalar
va avtomatlashtirishning
texnik vositalari va h.k.) va ixtisoslik (texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish va
avtomatlashtirish
sistemalarini loyihalash, o`rnatish va sozlash) fanlaridan yetarli
bilim va ko`nikmalarga ega bo`lishlikni talab etadi.
Fanning ishlab chiqarishdagi o„rni
Sanoat korxonalarining barchasidagi texnologik
jarayonlar zamonaviy
avtomatlashtirish vositalari yordamida avtomatlashtirilgan. Ular asosida murakkab va
ko„p parametrli jarayonlar rostlanadi va boshqariladi.
Shuning uchun texnologik jarayonlarni avtomatlashtirishga alohida talablar qo„yadi.
Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish asosida juda yuqori iqtisodiy samara va
ko„rsatkichlariga erishishi mumkin. Shuning uchun ushbu
fan asosiy ixtisoslik fani
hisoblanib, ishlab chiqarishning ajralmas bо„g„inidir.
1.4 Fanni o„qitishda zamonaviy axborot va pedagogik texnologiyalar
Talabalarning avtomatlashtirishning texnik vositalari
fanni o„zlashtirishlari
uchun o„qitishning ilg„or va zamonaviy usullaridan foydalanish, yangi informatsion-
pedagogik texnologiyalarni tadbiq qilish muhim axamiyatga egadir. Fanni
o„zlashtirishda darslik, o„quv va uslubiy qo„llanmalar, ma'ruza
matnlari, tarqatma
materiallar,
elektron materiallar, virtual stendlar hamda ishchi holatdagi tajriba
stendlari va texnologik jarayonlar maketlaridan foydalaniladi. Ma'ruza,
amaliy va
laboratoriya darslarida mos ravishdagi ilg„or pedagogik texnologiyalardan hamda
ishchi
holatdagi tajriba stendlari, virtual texnologik jarayonlarni maketlaridan
foydalaniladi.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari

|
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalariBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur) (1)
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, ajurali arra, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q6
4-ma‟ruza.
Avtomatik rostlash sistemalarining turlari va xossalari.
Avtomatik rostlash sistemalarining (ARS) o„ziga xos jihatlari, ARSlarni boshqarish
vazifasining maksadiga ko„ra turlari, ARSlarning elektr signal xarakteriga ko„ra turlari,
statsionar va nostatsionar ARSlar, determenik va stoxastik ARSlar, statik va astatik sistemalar.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, ajurali arra, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q6, Q7
5-ma‟ruza.
Boshqarish obyektlarini analiz qilish. Dinamik va statik xarakteristikalarini
aniqlash.
Differensial tenglamasi, uzatish funksiyasi, Laplas almatirishi, vakt xarakteristikasi,
chastotaviy xarakteristikalari, o„zicha
muvozanatlashuvchanlik, kechikuvchanlik.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, Q3, Q4, Q6, Q7
6-ma‟ruza.
Boshqarish
obyektlarining
vaqt
xarakteristikalarini
olish
va
approksimatsiyalash.
Rostlash obyektlarining o„tish xarakteristikalari. O„tish
xarakteristikalarini olish usullari. O„z-o„zini to„g„irlovchi bir sig„imli rostlash obyektlarining
o„tish xarakteristikasi. O„z-o„zini to„g„irlamaydigan bir sig„imli rostlash obyektlarining o„tish
xarakteristikasi. Ko„p sig„imli rostlash obyektlarining o„tish xarakteristikalari. Rostlash
obyektining impuls xarakteristikalari.
|
| |
chastotali mezoni. Sistema turg„unligining ko„rsatgichlari. 
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari

|
chastotali mezoni. Sistema turg„unligining ko„rsatgichlari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalariBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur) (1)
chastotali mezoni. Sistema turg„unligining ko„rsatgichlari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, Q3, Q4, Q6, Q7
11-ma‟ruza.
Rostlashning asosiy sifat ko„rsatkichlari.
To„g„ridan-to„g„ri, ildizli,
chastotaviy va integral sifat ko„rsatkichlari. Tipik optimal jarayonlar. Sifatni baxolash usullari.
Rostlash sifatining
ko„rsatgichlari. Rostlash sifatining integral mezoni.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, Q3, Q4, Q6, Q7
12-ma‟ruza.
Avtomatik rostlagichlar tuzilishi va sinflanishi.
Avtomatik rostlash sistemasi funksional sxemasi, energiya turi bo„yicha klassifikatsiyasi,
rostlash konunlari bo„yicha turlari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, Q3, Q4, Q6, Q7
13-ma‟ruza.
Uzluksiz rostlagichlarning tipik algoritmlari.
Chiziqli va nochiziq rostlash
qonunlari. Proporsional (P), proporsional-integral (PI), proporsional-integral-differensial (PID)
rostlash qonunlari va rostlagichlar.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, Q3, Q4, Q6, Q7
|
| |
Internet saytlari - Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги

Internet saytlari:
33. www.gov.uz- O„zbekiston Respublikasi xukumat portali.
34. www.lex.uz - Ўзбекистон Республикаси Қонун ҳужжатлари
маълумотлари миллий базаси.
35. www.ziyonet. uz
36. http: www.allbest.ru
37. www. knowledge.ru
38. www.e-lib. kemtipp.ru
39. www.nevlibrariy. ru
3.3 Ko„rgazmali qurollar, diafilmlar va o„qitishning texnik vositalari
Zamonaviy
shaxsiy kompyuterlar, Internet ma‟lumotlari,
fandan tayyorlangan
slaydlar.
V. Ishchi dasturga kiritilgan o„zgartirishlar
202__/202__ o„quv yilida ishchi dasturga quyidagi tuldirishlar va o„zgartirishlar
kiritildi______________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
Ishchi
dasturga
kiritilgan
o„zgartirishlar
«Texnologik jarayonlarni
avtomatlashtirish va boshqaruv»
kafedrasi (bayon № ___ «___» ______ 202__ yil)
va “Elektronika va avtomatika” fakulteti uslubiy komissiyasi (bayon № ___ «___»
______ 202__ yil) majlislarida ko„rib chiqildi va ma„qullandi.
«Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish va boshqaruv»
kafedrasi mudiri:
Elektronika
va avtomatika fakulteti
o„quv-uslubiy kengash raisi:
________________
Kiritilgan o„zgartirishlarni tasdiqlayman:
Elektronika va avtomatika fakulteti dekani : _____________________
«_____» _________ 202__ yil
O„qitishning usullari va texnikasi

|
O„qitishning usullari va texnikasiBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur) (1)O„qitishning usullari va texnikasi.
Ma‟ruza (kirish, mavzuga oid, vizuallash),
muammoli ta‟lim, keys-stadi, pinbord, paradoks va loyihalash usullari, amaliy ishlar.
O„qitishni tashkil etish shakllari:
dialog, polilog, muloqot hamkorlik va
o„zaro o„rganishga asoslangan frontal, kollektiv va guruh.
O„qitish vositalari:
o„qitishning an‟anaviy shakllari (darslik, ma‟ruza matni)
bilan bir qatorda – kompyuter va axborot texnologiyalari.
Kommunikatsiya usullari:
tinglovchilar bilan operativ teskari aloqaga
asoslangan bevosita o„zaro munosabatlar.
Teskari aloqa usullari va vositalari:
kuzatish, blits-so„rov, oraliq va joriy,
yakunlovchi nazorat natijalarini tahlili asosida o„qitish diagnostikasi.
Boshqarish usullari va vositalari:
o„quv mashg„uloti bosqichlarini belgilab
beruvchi texnologik karta ko„rinishidagi o„quv mashg„ulotlarini rejalashtirish,
qo„yilgan maqsadga erishishda o„qituvchi va tinglovchining birgalikdagi harakati,
nafaqat auditoriya mashg„ulotlari, balki auditoriyadan tashqari mustaqil ishlarning
nazorati.
Monitoring va baholash:
o„quv mashg„ulotida ham, butun kurs davomida
ham o„qitishning natijalarini rejali tarzda kuzatib borish. Kurs oxirida test
topshiriqlari yoki yozma ish variantlari yordamida tinglovchilarning bilimlari
baholanadi.
1.5
“Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish”
fanidan mashg„ulotlarning
mavzular va soatlar bo„yicha taqsimlanishi
Ta`lim
yo`nalishi
se
m
es
tr
Mashg„ulotlar tarkibi
Ma`ruza
Amaliy
mashg`ulot
Laboratoriya
|
| |
Reaktorlarning strukturaviy sxemasi. Reaktorning matematik modelini 
qurish

Adabiyotlar: A2, Q1, Q3, Q5, Q7, Q9, Q16 32-ma‟ruza. Issiqlik jarayonlarini rostlash. Aralashtirish issiqlik almashtirgichlarni rostlash. Adabiyotlar: A2, Q1, Q3, Q5, Q8, Q9 34-ma‟ruza. Bug„latgichlar va kondensatorlarni rostlash. |
Reaktorlarning strukturaviy sxemasi. Reaktorning matematik modelini
qurishBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur) (1)Bu sahifa navigatsiya:
- Adabiyotlar: A2, Q1, Q3, Q5, Q7, Q9, Q16 32-ma‟ruza. Issiqlik jarayonlarini rostlash. Aralashtirish issiqlik almashtirgichlarni rostlash.
- Adabiyotlar: A2, Q1, Q3, Q5, Q8, Q9 34-ma‟ruza. Bug„latgichlar va kondensatorlarni rostlash.
Reaktorlarning strukturaviy sxemasi. Reaktorning matematik modelini
qurish.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A2, Q1, Q3, Q5, Q7, Q9, Q16
32-ma‟ruza.
Issiqlik jarayonlarini rostlash. Aralashtirish issiqlik almashtirgichlarni
rostlash.
Aralashtirish issiqlik almashtirgichlari rostlash obyekti sifatida
taxlili. Aralashtirish
issiqlik almashtirgichlarining prinsipial va struktura sxemalari. Aralashtirish
issikdik
almashtirgichlari jarayonlarini rostlash variantlari
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A2, Q1, Q3, Q5, Q7, Q9, Q16
33-ma‟ruza.
Qobiq quvurli issiqlik almashtirgichlar jarayonlarini rostlash.
Qobiq
quvurli issiqlik almashtirgichlar rostlash obyekti sifatida. Bug„- suyuqlik issiqpik
10
almashtirgichlarning prinsipial va struktura sxemalari.
Bug-suyuqlik issiqlik almashtirgichlarni
rostlash variantlari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A2, Q1, Q3, Q5, Q8, Q9
34-ma‟ruza.
Bug„latgichlar va kondensatorlarni rostlash.
Bug„latgichlarning prinsipial
va struktura sxemalari. Buglatgichlar va
|
| |
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari

|
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalariBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur) (1)
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, Q3, Q4, Q6, Q7
7-ma‟ruza.
ARSlarni matematik modellashtirish usullari
ARSlarning differensial
tenglamasini tuzish usullari. Statik
xarakteristikalarni chiziqlantirish. Releli elementlarning
static xarakteristikalari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, Q3, Q4, Q6, Q7
7
8-ma‟ruza.
Rostlash sistemalarining turg„unligi. Turg„un rostlash sistemalari
tushunchasi.
Turg„un bo„lmagan rostlash sistemalari tushunchasi. Turg„unlik chegarasidasgi
rostlash sistemalari tushunchasi.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, Q3, Q4, Q6, Q7
9-ma‟ruza.
Turgunlikning algebraik meznonlari
Turg„unlikning asosiy shartlari.
Rausning turg„unlik mezoni. Gurvits
mezoni.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, Q3, Q4, Q6, Q7
10-ma‟ruza. Turg„unlikning chastotali mezonlari
Turg„unlikning Mixaylov chastotali
mezoni. Turg„unlikning Naykvist
|
| |
Shaxsga yo„naltirilgan ta‟lim

5
obyektiv qarama-qarshiligi va uni hal etish usullarini,
dialektik mushohadani
shakllantirish va rivojlantirishni, amaliy faoliyatga ularni ijodiy tarzda qo„llashni
mustaqil ijodiy faoliyati ta‟minlanadi.
Axborotni taqdim qilishning zamonaviy vositalari va usullarini qo„llash
-
yangi kompyuter va axborot texnologiyalarini o„quv jarayoniga qo„llash.
Билет - download

|
Qidiruv: Билет | Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) Internet orqali buyurtma qilingan elektron chipta bilan sayohat qilish, shuningdek, foydalanilmagan 234,64 Kb. 1 | o'qib | | Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number Internet orqali buyurtma qilingan elektron chipta bilan sayohat qilish, shuningdek, foydalanilmagan 141,32 Kb. 6 | o'qib | | Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number Internet orqali buyurtma qilingan elektron chipta bilan sayohat qilish, shuningdek, foydalanilmagan 105,29 Kb. 1 | o'qib | | Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number Internet orqali buyurtma qilingan elektron chipta bilan sayohat qilish, shuningdek, foydalanilmagan 123,71 Kb. 4 | o'qib | | Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number Internet orqali buyurtma qilingan elektron chipta bilan sayohat qilish, shuningdek, foydalanilmagan 105,15 Kb. 1 | o'qib | | Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number Internet orqali buyurtma qilingan elektron chipta bilan sayohat qilish, shuningdek, foydalanilmagan 105,05 Kb. 1 | o'qib | | Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number Internet orqali buyurtma qilingan elektron chipta bilan sayohat qilish, shuningdek, foydalanilmagan 118,02 Kb. 1 | o'qib | | Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number Internet orqali buyurtma qilingan elektron chipta bilan sayohat qilish, shuningdek, foydalanilmagan 116,92 Kb. 4 | o'qib | | Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number Internet orqali buyurtma qilingan elektron chipta bilan sayohat qilish, shuningdek, foydalanilmagan 105,39 Kb. 1 | o'qib | | Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number Internet orqali buyurtma qilingan elektron chipta bilan sayohat qilish, shuningdek, foydalanilmagan 104,83 Kb. 1 | o'qib | | Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number Internet orqali buyurtma qilingan elektron chipta bilan sayohat qilish, shuningdek, foydalanilmagan 123,62 Kb. 3 | o'qib | | Elektron chipta raqami Электронный билет (номер) e-ticket number 70895281165680 Internet orqali buyurtma qilingan elektron chipta bilan sayohat qilish, shuningdek, foydalanilmagan 117,77 Kb. 1 | o'qib |
1
| |
-ma‟ruza.
Rostlash algoritmini tanlashninig soddalashtirilgan uslubi (metodika

|
-ma‟ruza.
Rostlash algoritmini tanlashninig soddalashtirilgan uslubi (metodikaBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur) (1)14-ma‟ruza.
Rostlash algoritmini tanlashninig soddalashtirilgan uslubi (metodika
).
Rostlagichlarining optimal sozlash parametrlarini xisoblashning (tablitsa) formaula usuli.
Rostlagichlarni kengaytirilgan chastotaviy xarakteristika usulida sozlash. Rostlagichlarni
sozlashning so„nmas tebranishlar usuli.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, Q3, Q4, Q6, Q7
15-ma‟ruza.
Rostlagichlarni parametrlarini rostlashning muxandislik usullari.
Obektning o„z-o„zidan tug„rilanish xossasi. Statik, astatik va noturg„un obektlar. Bir konturli
avtomatik rostlash sistemalari parametrlarini sozlanishini hisoblash. Rostlagichlarini o„zicha
muvozanatlashuvchan va o„zicha muvozanatlashmaydigan obyektlar uchun tanlash va sozlash
usullari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
16-ma‟ruza.
Releli rostlagichli ARSlarni tadqik qilish.
Rostlashning rele prinsipi. Vakt
relelari asosidagi rostlagichlar.
Dasturlanadigan releli rostlagichlar. Releli rostlagichlar
yordamida avtomatik rostlash sistemalarini tahlil qilish.
8
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
|
| |
mashg`uloti - Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги

6
II. ASOSIY QISM
2.1. Ma‟ruza mashg„ulotlarining mavzulari
1-ma‟ruza.
Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirishning asosiy tushuncha va
qoidalari.
Avtomatlashtirish tushunchasi va uning ta‟rifi. Avtomatlashtrishning maqsadi.
Avtomatlashtirilgan boshqarish sistemalarining (ABS) ta‟rifi. Avtomatik nazorat,
rostlash va
boshqarish tushunchalari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, ajurali arra, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q6
2-ma‟ruza. Texnologik jarayonlarning boshqarish obyekti sifatidagi sinflanishi.
Avtomatlashtirish bosqichlari. Rostlash obyektini tavsiflovchi o„zgaruvchilarning asosiy
guruxdari. ABS larning klassifikatsiyasi.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, ajurali arra, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q6
3-ma‟ruza.
Boshqarishning asosiy prinsiplari.
Berilgan
algoritm tushunchasi, boshqarishning asosiy vazifalari,
ochiq boshqarish
prinsipi, g„alayon bo„yicha boshqarish prinsipi, yopiq boshqarish prinsipi.
Bulutli texnologiyalarning xususiyatlari

|
Bulutli texnologiyalarning xususiyatlari
|
bet | 9/77 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 6,73 Mb. | | #258613 |
Bog'liq Kitob. 1 2.3. Bulutli texnologiyalarning xususiyatlari
Bulut resurslarini tashkilot xodimlarining ishlarini tashkil qilinishiga o‘xshash ko‘rinishda tinglovchilarning o‘qish jarayonini ratsional tashkil qilish imkoniga ega bo‘lish maqsadida ta’limda samarali foydalanish mumkin. Ta’limda bulut texnologiyasidan foydalanishga misol sifatida talabalar, professor-o‘qituvchilar va boshqalar uchun shaxsiy kabinetlar, elektron kundalik va jurnallarni ko‘rsatish mumkin. Bulutli texnologiya axborot texnologiyalarining barcha afzalliklaridan foydalanib turli xil ijtimoiy dasturiy ta’minotlarga kirishni tashkil qilish imkonini beradi, ular mobil o‘qishni tashkil qilish uchun platforma sifatida xizmat qilishi mumkin. Shu bois bulutli texnologiyadan foydalanish o‘qish jarayoniga sarflanadigan xarajatlarni kamaytirish, o‘quv materiallarini shakllantirish, unga kirishni ta’minlash, o‘quv rejalarini tezkor o‘zgartirish hisobiga o‘qish sifatini oshirish imkonini beradi.
2.3.1-rasm. Bulutli xizmatlarning turlari.
Bulut tizimlarining xususiyatlarini uchta muhim sinfga bo‘lish mumkin:
• Asosiy;
• texnologik;
• iqtisodiy.
Asosiy xususiyatlarni ko‘rib chiqing.
Elastiklik - bu xususiyat o‘lchash qobiliyatini anglatadi. Shuni ta’kidlash kerakki, ishlatilgan resurslar sonining dinamik o‘sishiga qo‘shimcha ravishda ajratilgan hisoblash quvvatini kamaytirish imkoniyati ham talab qilinadi. Aynan mana shu xususiyat bulutli tizimlarni klassik axborot tizimlariga nisbatan bir qator iqtisodiy afzalliklarni beradi.
Xatolarga bardoshlik - xatolarga chidamliligining yuqori darajasini ta’minlash ortiqcha mablag‘larni talab qiladi. Bulutli tizimlarda virtualizatsiya yordamida asosan undan xalos bo‘lish mumkin.
Belgilangan xizmat sifatini ta’minlash - bu nafaqat xizmatlarning yuqori darajada bo‘lishini ta’minlash, balki boshqa muhim ahamiyatga ega bo‘lgan xususiyatlarni ham o‘z ichiga oladi: foydalanuvchi harakatlariga javob berish vaqti, e’lon qilingan ishlarning bajarilishi va hokazo. Ko‘rsatilayotgan xizmatlarning sifati kafolatlarisiz bulutli tizimlardan foydalanish (ayniqsa tashqi provayder tomonidan ta’minlanadigan). ) biznes uchun o‘ta xavfli bo‘lib qoladilar. Dinamiklik - IT tizimi o‘zgaruvchan biznes ehtiyojlariga javob bera oladigan vaqt, hozirgi vaqtda juda muhim parametrga aylanmoqda. Agar tizim mijozlarning talablarini o‘zgartirgan holda tezda qayta tiklana olsa, u biznesning uzlyuksizligini ta’minlash uchun asos bo‘ladi va bulutli infratuzilmalar uchun siz ortiqcha sarflangan resurslar bilan to‘lashga majbur emassiz.
|
| |
Katta ma’lumotlarni tahlil qilish usullari

|
Katta ma’lumotlarni tahlil qilish usullari
|
bet | 14/77 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 6,73 Mb. | | #258613 |
Bog'liq Kitob. 1 3.4. Katta ma’lumotlarni tahlil qilish usullari.
McKinsey, strategik menejment bilan bog‘liq muammolarni hal qilishga ixtisoslashgan xalqaro konsalting kompaniyasi, katta ma’lumotlarga nisbatan qo‘llaniladigan 11 usul va tahlil usullarini aniqlaydi.
Data Mining - ma’lumotlar bo‘yicha qaror qabul qilish uchun zarur bo‘lgan ilgari noma’lum, arzimas, amaliy foydali bilimlarni aniqlash usullari to‘plami. Bunday usullar, xususan, uyushma qoidalarini o‘rganish, tasniflash (tasniflash), klaster tahlili, regression tahlil, og‘ishlarni aniqlash va tahlil qilish va boshqalarni o‘z ichiga oladi.
• Kraudsorsing - bu ishlarni mehnat munosabatlariga kirmasdan amalga oshiradigan keng, noma’lum odamlar guruhlari bo‘yicha ma’lumotlarni tasniflash va boyitish.
• Ma’lumotni birlashtirish va integratsiyalash (data fusion and integration) - turli xil manbalardan olingan turli xil ma’lumotlarni chuqur tahlil qilish uchun (masalan, raqamli signallarga ishlov berish, tabiiy tilga ishlov berish, shu jumladan ohanglar tahlili va boshqalar) turli xil manbalardan ma’lumotlarni yig‘ish imkonini beradigan texnikalar to‘plami.
• Mashinali o‘qitish, shu jumladan o‘qituvchisiz va o‘qituvchisiz o‘qitish - statistik tahlil asosida yaratilgan modellardan foydalanish yoki asosiy modellar asosida murakkab prognozlarni olish uchun mashinani o‘rganish.
• Sun’iy neyron tarmoqlar, tarmoq tahlillari, optimallashtirish, shu jumladan genetik algoritmlar (genetic algorithm - genetik algoritm - tabiatdagi tabiiy seleksiyaga o‘xshash mexanizmlardan foydalangan holda kerakli parametrlarni tasodifiy tanlash, birlashtirish va o‘zgartirish orqali optimallashtirish va modellashtirish muammolarini echishda ishlatiladigan evristik qidiruv algoritmlari)
• Naqshni aniqlash,
• Bashoratli tahlil..
Simulyatsiya (simulation) - bu jarayonlarni haqiqatda bo‘lgandek tasvirlaydigan modellarni yaratishga imkon beradigan usul. Simulyatsiyani eksperimental sinovlarning bir turi sifatida ko‘rib chiqish mumkin.
|
| |
Soursera. Rasmiysayti: www.coursera.org

|
Soursera. Rasmiysayti: www.coursera.org
|
bet | 77/77 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 6,73 Mb. | | #258613 |
Bog'liq Kitob. 1Soursera. Rasmiysayti: www.coursera.org
Ushbu ingliz tilidagi loyiha har xil bilimlar bosqichi bo‘yicha kurs tizimlarini o‘tkazadigan universitetlar bilan hamkorlik qiladi. Tinglovchilar faqatgina kurslarni oqibgina qolmasdan, kursdoshlari bilan gaplasha oladilar, Soursera OOOKtestlar va imtihonlar topshiradilar.
Khan akademiyasi. Rasmiy sayti: https://www.khanacademy.org
Bir kuni MIT va Garvardni bitirgan qobiliyatli talaba Salmanxan boshqa shaharda yashaydigan kichkina amakivachchasini matematika fanidan qiynalishini bilib qoladi. U «YouTube» saytiga videodarslarni joylashtirib, unga yordam bermoqchi bo‘ladi va mashhur bo‘lib ketadi. Endi Khan akademiyasi saytida har xil mavzudagi 42000 dan ortiq bepul mikroma’ruzalar bor. Ulardan ko‘pchilig rus tilida ham mavjud. Garvard Universiteti hamda Massachuses Texnologiya Instituti birgalikda “barcha yoshdagilar va turli millat vakillari uchun tekin, internet orqali interfaol ta’lim olishlari uchun” notijoriy tashkilot tashkil qilishdi. EdX – bir so‘z bilan aytganda, ta’lim platformasi, endi siz ingliz tilida Garvard Universiteti, MIT va yana Berkeley Kaliforniya Universitetlarida (hamda 2013-yildan Texas Universiteti ham qo‘shilmoqda) o‘rgatiladigan kurslardan bilim olishingiz mumkin.
Hozircha maskur EdX platformasida kimyo, tibbiyot, informatika, fizikaga oid kurslar qo‘yilgan.
Intuit. Rasmiy sayti: www.intuit.ru
Oliy ta’lim va ikkinchi oliy ta’limni olish imkoniyati mavjud bo‘lgan, shuningdek, professional qayta tayyorlash va malakani oshirish imkoniyatlarini taqdim qila oladigan yirik Rossiya internet-universitetidir. To‘liq o‘qish pullik, ammo intuit saytida turli sohadagi: informatika, fizika, matematika, iqtisodiyot va falsafa bo‘yicha 500 dan ortiq kurslarni bepul o‘qish (tinglash) mumkin. Hozirgi kunda ko‘pgina kurslar video darslar shaklida ham berilmoqda. Ta’lim kurslarini tugatganda bepul elektron sertifikat olish mumkin.
Yandex maktabi. Rasmiy sayti: https://yandexdataschool.ru/edu-process/courses
Bu yerda Yandex ma’lumotlar tashxisi maktabi ma’ruzalari joylashtirilgan. Uning asosiy maqsadi aynan Yandex uchun, shuningdek, AKT industuriyasida ma’lumotlarni tashxis qilish va qayta ishlash hamda internetdan ma’lumotlarni olish bo‘yicha malakali insonlarni tarbiyalashdir.
Ma’lumotlar 22.08.13 bo‘yicha.
Bu mavzuga oid maxsus infografikalar mavjud bo‘lib ularni https://ru.pinterest.com/vkhamidov/дан yuklab olishingiz mumkin.
Mavjud LMS to‘liqro‘yixatini Vendors of Learning Management and E-learning Products,By Don McIntosh,
Ph.D.(2013). For Trimeritus eLearning Solutions, Inc. http://www.trimeritus.com,Updated Nov. 20, 2013 danolishingizmumkin
Bu mavzuga oid maxsus infografikalar mavjud bo‘lib ularni https://ru.pinterest.com/vkhamidov/ dan yuklab olishingiz mumkin.
Bu mavzuga oid maxsus infografikalar mavjud bo‘lib ularni https://ru.pinterest.com/vkhamidov/ dan yuklab olishingiz mumkin.
|
| |
Chakkaga taqiladigan taqinchoqlar

|
Chakkaga taqiladigan taqinchoqlar
|
bet | 19/23 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 125,79 Kb. | | #140813 |
Bog'liq Ma’ruza II o‘zbek xalqining etnografiyasi, etnogenezi va etnik t-fayllar.orgChakkaga taqiladigan taqinchoqlar. Har-xil gajaklar, taqinchoqlardan iborat. Buxoro gajaklaridan “qushduo” gajagi ikki girx shakl bilan bezatilgan to‘g‘riburchakli tumorlardan iborat. Unga turli zulflar qistirilgan.
Gajak taqinchoqlar ichida “butun tirnoq”, “yarim tirnoq”, “naycha” degan taqinchoqlar yirikligi va murakkab ishlangani bilan ajralib turadi. “Butun tirnoq” gajagi “zalvorli” besh burchak g‘ilofdan iborat. Burchaklarida feruza ko‘zli qublari bor. “olma guli” naqshli ko‘zga yaqqol tashlanib turadi.
Quloqqa taqiladigan taqinchoqlar. Quloqqa sirg‘a taqish juda qadim zamonlardan buyon davom etib kelayotgan odat. Sirg‘alar katta-kichikligi, bezagi jihatidan nihoyatda rang-barang xilma-xildir. Mitti sirg‘alardan tortib yelkagacha osilib tushgan sirg‘alar yasalgan, ayniqsa, xalqa sirg‘alar keng tarqalgan, Farg‘ona vodiysida qoshqarbaldoq sirg‘ani yaxshi ko‘rishgan.
Sirg‘alar kumush, asal marjon, dur shisha, qimmatbaho tosh parchalaridan nozik sim to‘qimalar bilan zarxal berib ishlangan.
Sochga taqiladigan taqinchoqlar. O‘rilgan sochga “sochpopuk”, “sochbog‘”, “ruqta do‘mbiroq”, “yumaloq” degan nomlari bilan ma'lum bo‘lgan bezaklar taqilgan. Ularga xilma-xil shokilalar osilgan bo‘lib, shokilalar qubba, yaproq, uchli, tomchinusxa ko‘rinishlarida yasalgan. Sochpopuklar orasida “zarkokil” yoki “chulpa” nomli sochpopuklar kumush yoki tilla tangachalar tizmasidan qilingan. Katta soch o‘ramlarini tutib turish uchun “tufak” deb ataladigan taqinchoq ishlatilgan.
Burunga taqiladigan taqinchoqlar orasida eng ko‘p tarqalgani arabak deb ataladigan sirg‘adir. Arabak taqish juda sharafli ish hisoblangan. Bu odat Arabiston yo Hindistondan kirib kelgan bo‘lsa ajab emas. Arabak taqish uchun burun katagi teshilgan. Samarqanddagi davlat tarix-arxeologik muzey-qo‘riqxonasida XIXasr– XX asr boshida ishlangan arabak (buloqi) sirg‘a saqlanmoqda. U kumush, dur, shisha, qimmatbaho tosh parchalaridan ishlangan.
Bo‘yinga taqiladigan taqinchoqlar. Bo‘yinga turli-tuman marjon, munchoq, dur tumor taqishgan. Jevak deb atalgan taqinchoq ham ishlatilgan. Jevak arpa donlariga o‘xshagan mayda shokilalardan yasalgan. Shokilalarga bosma gul tushirilib, tilla suvi yugurtirilgan. U bir yoki bir necha marjon shodasi, tizimidan tuzilgan bo‘lib, o‘rtaga turli shakldagi turunj joylashtirilgan.
Jevaklar kumush, asl marjon, feruza, la'ldan ishlangan. Bosma usulda, zarhal berib yasalgan.
|
| |
Boshga kiyiladigan (taqiladigan) zeb-ziynat buyumlari

|
Boshga kiyiladigan (taqiladigan) zeb-ziynat buyumlari
|
bet | 17/23 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 125,79 Kb. | | #140813 |
Bog'liq Ma’ruza II o‘zbek xalqining etnografiyasi, etnogenezi va etnik t-fayllar.orgBoshga kiyiladigan (taqiladigan) zeb-ziynat buyumlari. Bunday buyumlarga toj, chanbar, takyado‘zi (takyatuzi), xilma-xil jig‘a, to‘g‘nag‘ichlar kiradi. Ayollarning zargarlik zeb-ziynatlari bilan bezatilgan va to‘y libosi sifatida kiyiladigan zeb-ziynat buyumlari orasida eng asosiysi hisoblanadi.
Toj, chambara, podshohlarning hokimiyati, hukmronligi ramzi bo‘lgan. Har bir podshoh, sulton, amir, bekning toji betakror va nihoyatda serbezak, qimmatbaho bo‘lgan. Bir qator yozma manbalarda miloddan oldingi IV – III asrlardagi Xorazm dubulg‘alari, milodning III asriga oid tojlar haqida qimmatli ma'lumotlar saqlanib qolgan.
Temuriylar davrida asosiy bosh kiyim-qalpoq, nodir zeb-ziynat buyumi hisoblangani to‘g‘risida mojor sayyohi H. Vamberining “Buxoro yohud Movarounahr tarixi” asarida shunday hikoya qilinadi: “Qizil movutdan dubulg‘aga o‘xshash uchli qalpoq kiyilgan. Qalpoq usti qizil yoqut, zabarjad, durlar bilan bezatilgan, atrofida tishli qosh bo‘lib, undan go‘yo oq patlar tikilib turgan. Bu patlarning ba'zilari to ko‘zlarigacha tushib, yurgan vaqtdagi harakati bilan yuzga o‘zgacha go‘zallik berar edi”.
Zeb-ziynatlangan bosh kiyimi takyaduzning Xorazm namunalari saqlanib qolgan. “takyaduzi” sirtiga tikilgan yoki qadab chiqilgan degan ma'noni anglatsa kerak. Takyaduzi usti ochiq yoki yopiq ko‘rinishda ishlangan bo‘lib, turli rangdagi toshlar va shishalar bilan ziynatlangan.
Boshga taqiladigan zeb-ziynatlardan jig‘a, har xil to‘g‘nag‘ichlar ayniqsa ko‘p ishlatilgan. Jig‘ani nafaqat ayollar, ayni vaqtda erkaklar ham taqishgan. Hatto, amir, sulton, beklarning otiga ham jig‘a tikilgan.
Buxoro jig‘asi qiyg‘oz ochilgan gul butog‘iga “aylanib qolgan” qush yoli shaklidagi uzun to‘g‘nagich ko‘rinishida bo‘lib, o‘rtasiga har xil toshlar va shishalar qadalgan, islimiy va “tole zanjiri” naqshlari bosilgan yupqa tillarang plastinkadan yasalgan. Ustida pat qadaydigan naychasi bor. Jig‘a singari ishlangan to‘g‘nag‘ichlardan yana sanchoq, sarsuzaklarni, shuningdek bobishoh yoki ot tuyog‘i, mohitillo degan ziynat buyumlarni ham eslatib o‘tish o‘rinli bo‘ladi. Sanchoq bilan sarguzak to‘g‘nog‘ichlar ro‘molga, do‘ppi, qalpoqqa qadash uchun mo‘ljallangan. Xorazmda uning naycha ko‘rinishdagi parxona deb ataladigan turi saqlanib qolgan.
Bibishoh ikki shohli oyga o‘xshaydi. Ba'zilar uni ot tuyog‘iga o‘xshatishsa, boshqalar darveshlarning muqqaddas boltasiga, qurbonlik jonivorlarini so‘yadigan oyboltaga o‘xshatishadi. Bibishoh taqinchok juda ajoyib ishlangan. Yarim oy ko‘rinishdagi bibishohning ikkala uchidan bittadan qushbosh mavjud bo‘lib, qoq o‘rtasida romb yoki g‘uncha gul qo‘ndirilgan.
|
| |
Texnologik ta’lim yo`nalishi 202-gugruh talabasi ning

Texnologik ta’lim yo`nalishi 202-gugruh talabasi ning
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
18.12.2023
Hajmi
0,51 Mb.
#122416
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Texnologik ta’lim yo`nalishi 202-gugruh talabasi ning
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
Kerakli o’quv-jihoz, asbob-uskuna va ashyolar

6
Mavzu bo`yicha umumiy malumоt.
Bog`cha yoshidagi qiz bolalar kiyimlarining assortimenti turli ko`ylaklar,
halatlar sarafan, kofta, shim, yarim kombinzonlardan iborat: Bog`cha
yoshidagi
bolalar ko`p harakat qilganligi sababli kiyimlar qulay sodda,
kiyish va yechish
uchun oson bo`lishi kerak. Ko`proq to`g`ri va pasti kengaygan shakllar ishlatiladi.
Vishovka, mag`iz, tesma, to`r, ablikatsiyalar esa bolalar kiyimiga turli tumanlik
bag`ishlaydi. Bog`cha yoshidagi qiz bolalar ko`ylagi bichimlarining turli bo`lishi
bilan ajralib turadi. Bog`cha yoshidagi qiz bolalar ko`ylagi
asosan paxta tolali
gazlamadan tikiladi. Paxta tolali gazlamalar namlikni oson yutadi va tez quriydi,
yaxshi
yuviladi, dazmol qilishda yuqori haroratga chidamli. Shuning uchun bu
turdagi gazlamalardan bolalar kiyimlarini
tikishda keng foydalaniladi
. Bolalar
kiyimi modelini yaratishda dizaynerlar tomonidan
ularning qiziqishlari, sevimli
mashg‘ulotlari, xarakterlari va yosh xususiyatlariо‘rganiladi.
Kiyim eskizlarini
yaratayotganda albatta ularning tana tuzilishlarini о‘rganish va shunga mos kiyim
yaratish talab etiladi. Har bir yosh guruhi о‘zining tana tuzilishi bilan ajralib turadi,
ya’ni bola yoshi о‘zgargan sayin uning tana proporsiyasi о‘zgarib boradi.
Texnologik ta’lim yo`nalishi 202-gugruh talabasi ning - bet 7

26
Ziy va bezak choklari turlari va ularning tikilishi (Yo’riqli texnologik xarita)
Bajariladi
gan ishlar
mazmuni
Moslamalar va
asboblar
Eskizlar, chizmalar,
rasmlar.
Bajarilish tartibi
ZIY CHOKLAR
1. Ag’darma chok
1.1. Oddiy
ramkali
Gazlama, qay chi,
tikuv
mash
ina,
sm.lenta, mel,
dazmol
Bo’lak
ramkasi
buklab
dazmollanadi
(teskari
tomoni
ichiga qilib) va kiyimga tikiladi,
so’ngra chok yonidan buklab
dazmollanadi. Ramka kengligi
0,4-0,7 sm
1.2.
Murakkab
ramkali
Gazlama, qay chi,
tikuv
mash
ina,
sm.lenta, mel, dazmol
Asosiy matodan mag’izli o’ngini
bo’lakning
o’ngiga
qo’yib
ag’darma chokda tikiladi. (1
chok).
So’ng
chok
yorib
dazmollanadi, mag’iz o’ngiga
ag’dariladi,
shunda ramka hosil
bo’ladi. U mag’iz tikilgan chokka
tikiladi. (2 chok)1-chok kengligi
0,4-0,7 sm.2-chok kengligi 0,4-
0,7 sm
1.3 Kant.
Gazlama, qay chi,
tikuv
mash
ina,
sm.lenta, mel, dazmol
Bo’lak o’ngini o’ngiga qaratib
ag’darma chok bilan tikiladi.
Chok to’g’rilanib,
kant chiqarib
yolg’on kesiq bilan yoki bezak
chok tikiladi. Kant kengligi 0,1-
0,3 sm
2. Bukma chok
2.1. Ochiq
qirqimli
Gazlama, qay chi,
tikuv
mash
ina,
sm.lenta, mel, dazmol
Qirqim teskari tomonga buklanib
bostirib tikiladi. Bo’lak qirqimi
teskarisiga 0.5-0.7 sm bukiladi.
Chok kengligi 0,1-0,3 sm
28
Хulоsa
Mоdadagi yangi yo‘nalish оdatda maktabgacha yoshdagi qiz bolalar ko‘ylagida
sinоvdan o‘tkazib ma‘qullanadi. Maktabgacha yoshdagi qiz bolalar ko‘ylaklari qiz
bolalarga yarashadigan, chiroyliligi,
zamonaviy moda xosligi, uning eng yaхshi
хususiyatlarini ko‘zga ko‘rintiradigan bo‘lishi kеrak, dеb хulоsaladim. Kurs
ishimning хulоsa qismida quyidagilarni kеltiraman: 1.Mоdеl zamоnaviy mоda
yo‘nalishiga mоsligi, poplin gazlamadan fоydalanib, bеzak tоshlar ishlatilganligi
istе‘mоlchilarni didlarini qоndirish bilan ajralib turadi. 2.Mоdеl
gazlamasi tabiiy
paxta tolali iplardan to‘qilgan, kiyim old bo‘laklari taxlamalardan iborat. Bu
ko‘ylagimizda ham bezaklar mavjud. 3.Tanlangan mоdеl bo‘yicha va оlingan
o‘lcham asоsida kоnstruktsiya ishlab chiqildi. 4.Mоdеllashtirish jarayonini qismiga
mоdеlning ayrim qismlariga o‘zgartirishlar kiritiladi. 5. Kiyim dеtallarga andaza
tayyorlashda chizmasidagi vitоchkalar, yon chiziq bоshqa jоylar alоhida e‘tibоrga
оlinadi va gazlamaga jоylashtirishda tеjamkоrlikda fоydalanish kеrak. Texnologik
jarayonlarni loyihalashda men zamonaviy asbob - uskunalardan ya‗ni, dunyodagi
yetakchi
hisoblangan
Germaniya
davlatining
PFAFF,
MAIER
tikuv
mashinalaridan va Italiyaning ROTONDI press va dazmollaridan foydalangan
holda tuzdim. Ushbu firmalarning asbob-uskunalarini
tanlashimdan asosiy sabab
shundaki, bu korxonalar ishlab chiqarayotgan asbob-uskunalari hozirgi jahon
inovatsiyalariga asoslangan holda yaratilganligi bilan bir qatorda ekspluatatsion
talablarga to‘liq javob berib, mahsulotlarni sifat darajasini
dunyo standartlariga
mos ravishda ishlab chiqarish imkonini beradi. O‘zidan-o‘zi ko‘rinib turibdiki,
ushbu texnologiyalar va uskunalar orqali yaratilgan mahsulot bozorda
raqobatbardosh bo‘la oladi