Diagramma 1.2.2 Koreyaning 2010 yildan 2016 yilgacha bo`lgan online xaridorlar soni (million)

|
Diagramma 1.2.2 Koreyaning 2010 yildan 2016 yilgacha bo`lgan online xaridorlar soni (million)
|
bet | 9/20 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 336,04 Kb. | | #148727 |
Bog'liq sayidmurodov individual loyiha Diagramma 1.2.2 Koreyaning 2010 yildan 2016 yilgacha bo`lgan online xaridorlar soni (million)
Manba: muallif tomonidan Statista statistic agentligi malumotlari asosida tuzilgan
Tovarlarning qolgan toifalari, masalan rossiyaliklar ma’qul ko‘ruvchi uyro`zg`or buyumlari deyarli talabga ega emas. Koreyada umuman boshqacha vaziyat — u yerda barcha narsani xarid qiladilar, toifalar to‘plami deyarli Buyuk Britaniyada bo‘lgani kabi. Shu tarzda internet-evolyutsiyaning bosqichlarini kuzatish mumkin. Foydalanuvchilar kam bo‘lgan bozorlarda onlayn-xaridlar ham endi boshlanmoqda: xaridorlar internet-auditoriyaning kichik ulushini tashkil qilmoqda, asosan mayda elektronikani va kitoblarni xarid qilishmoqda. Internetning kirib borishi bilan nafaqat internet-foydalanuvchilarning soni, balki xaridorlarning ulushi ham o‘sib bormoqda, talab toifalarning katta soniga tarqalib bormoqda, xaridlar soni yanada oshmoqdi. Elektron tijorat tezda iqtisodiyotning katta qismiga aylanmoqda, onlayn chakana savdo mamlakat umumiy chakana savdosining 10% dan oshadi.
Hozirgi vaqtda Koreyada internet-xaridorlarning soni 350 mln. kishiga yetdi, bu ko‘rsatkich AQShdagi internet-xaridorlarning sonidan (170 mln.) Oshadi,
Yaponiyadagiga nisbatan ikki barobar ko‘p va Buyuk Britaniyadagiga nisbatan besh barobar ko‘p. 2015 yilda Koreyaning internet-bozori AQSh bozori bilan raqobatlashadi, - bashorat qilgan Boston Consulting group.9
Koreyadagi onlayn-savdo bir qator g‘ayriodatiy xususiyatlarga ega, ular uni g‘arb davlatlarining shunga o‘xshash bozorlaridan farqlab turadi. Birinchidan, o‘ta arzon ish kuchi tufayli yetkazib berish bilan bog‘liq muammo hal etiladi. Masalan, shanxayda atigi besh yuan ($0,73) evaziga kurer skuterda tovarni shaharning istalgan rayoniga bir soat ichida yetkazib berishga tayyor.
Koreya internet-do‘konlaridagi narxlar oflayn do‘konlardagi narxlarga qaraganda o‘rtacha 20% past, bu yuqori raqobat bilan bog‘liq. Credit Suisse ma’lumotlariga ko‘ra, dunyoning hech bir mamlakatida bu kabi narxlarda katta farq mavjud emas.
Nielsen tahlil kompaniyasining ma’lumotlariga ko‘ra, Koreyadagi internetdan foydalanuvchilarning qariyb uchdan ikki qismi oxirgi olti oy mobaynida bir marotaba bo‘lsa ham xaridni amalga oshirgan.
Dokladga ko‘ra, 2011 yilga nisbatan bozor 66,5% o‘sgan. O‘tgan yilda 242 mln.
tarmoq foydlanuvchilari internet-do‘konlardan xaridni amalga oshirish uchun foydalanishgan. Internet savdo iste’mol tovarlari sotuvining umumiy hajmini 6,1%ini tashkil qildi. Mazkur o‘sishga asosan mobil uskunalarining foydalanuvchilari sabab bo‘lgan. 2012 yilning ikkinchi yarmida 40,7% xaridorlar smartfon va planshetlardan tarmoqdagi tovarlarni ko‘rish uchun foydalanishgan. Har bir xaridor internetda tovar xarid qilish uchun o‘rtacha $843 sarflagan, bu $211 ga ko‘p va bu ko‘rsatkich 2011 yilga nisbatan 25% o‘sgan. 2012 yilning ikkinchi choragida eng ko‘p Koreya aholisi kiyim-kechak va oyoq kiyimini sotib olgan (81,8%), keyingi o‘rinda ikkinchi ehtiyoj tovarlari turgan (31,6%), elektrotexnika esa 29,6%ni tashkil qilgan.10
Ko‘plab tahlilchi va ekspertlar Koreya bozori o‘sishi va u bu ko‘rsatkichlar bo‘yicha AQShdan o‘tib ketishi mumkin, deb hisoblaydilar. Koreyadagi eng ulkan elektron tijorat bozorlaridan biri Alibaba group hisoblanadi, uning daromadlari 2012 yilda $170 mlrd.dan oshgan.
2011 yilda Koreya internetdagi savdolar oqibatida $117 mlrd. Ishlagan, bu 2010 yildagiga nisbatan 66% ko‘p, - xabar qiladi boshqa Barclays Capital kompaniyasi. Koreya elektron tijorat bozorining hajmi keyingi uch yil ichida 2 marotabadan ortiqqa, sotuvlar 2015 yilga kelib 420 mlrd.ga yetishi kutilmoqda.
Bashoratlarga ko‘ra, o‘sha yilda AQSh elektron tijorati bozori 20%dan ko‘pga o‘sishini anglatadi.
Koreya bozorining asosiy xususiyati monopollashtirishning yuqori darajasidan iborat. Tarmoqdagi savdo operatsiyalarining 71% (190 mlrd doll. dan 160 mlrd doll) Alibaba kompaniyasining resurslari orqali amalga oshirilgan.
Kompaniyaning aylanmasi Shimoliy Amerika elektron tijorat yetakchilari Amazon va Ebay ko‘rsatkichlarining yig‘indisidan oshadi. Alibaba rahbari Djek
Maning so‘zlariga ko‘ra, bu kabi rekord yillik ko‘rsatkichlarga faqat ikkita kompaniya, Wal-Mart va Alibaba erishgan.
Koreya internet-savdosi yetakchisi asosan keyingi to‘rt yil ichida Koreyadagi o‘rta sinfning farovonligining oshishi munosabati bilan faol rivojlandi. Bugungi kunda
Alibaba ulushiga mamlakatdagi butun chakana savdoning qariyb 5%i to‘g‘ri keladi.
Kompaniya tomonidan yuborilayotgan posilkalarning soni esa 2011 yildagi kuniga 8 milliondan 2012 yilda kuniga 12 millionga o‘sdi. Bu Koreya ichida jo‘natilayotgan barcha posilkalarning 60%ini tashkil qiladi.
Alibaba bu yilda erishgan rekordlardan yana biri — $3 mlrd miqdoridagi sutkalik savdo hajmi.
Analysys international ma’lumotlariga ko‘ra, o‘tgan yilda Taobao va
Tmall.comlarning Koreya elektron savdosi bozoridagi ulushi 71%ni tashkil qilgan.11 Bugungi kunda Alibaba — Tmall tarzidagi yuritgichga ega, minglab Koreya kompaniyalarining savdo operatsiyalarini boshqaruvchi va Ebayning Koreyacha ekvivalenti – Taobao savdo maydoniga ega murakkab mexanizm. To‘lovlarni amalga oshirish uchun 700 milliondan ortiq ro‘yxatdan o‘tgan foydalanuvchilarga ega Alipay shaxsiy to‘lov tizimidan foydalaniladi.
O‘tgan yilda elektron tijorat bozorining aylanmasi 131,61 mlrd. yevrodan 156,28 mlrd. yevroga qadar o‘sgan. O‘sish sur’ati 18,4%ni tashkil qildi. Elektron tijorat bozorining aylanmasi 2015 yilda ham shu tezlikda o‘sishi va yilning oxiriga kelib 185,39 mlrd. yevroni tashkil qilishi kutilmoqda.
Bu bashoratlar RetailMeNot kompaniyasining dokladida keltirilgan, ushba kompaniya chakana savdoni tadqiqon qilish markazi bilan birgalikda Yevropa elektron tijorat bozorini tahlil qilgan. Dokladning ma’lumotlariga ko‘ra, Yevropada onlayn-savdolar 18,4% o‘sadi, chakana savdo esa, aksincha 1,4% pasayadi.
Tadqiqon ma’lumotlariga ko‘ra, Yevropa onlayn-xaridorlari uchun ko‘proq pul sarflaydilar. 2015 yilda o‘rtacha buyurtma narxi 61,85 yevroni tashkil qiladi, bu o‘tgan yildagiga nisbatan 6% ko‘p. O‘rtacha Yevropa internet-do‘konlarining xaridorlari yiliga 970 yevro sarflashni rejaleshatirmoqdalar. 2014-yilda Yevropaliklar atigi 874 yevro sarflaganlar, o‘tgan yilda bu ko‘rsatkich 874 yevroga teng bo‘lgan.
RetailMeNot nafaqat Yevropa mamlakatlaridagi elektron tijorat holatini tahlil qilgan, balki Yevropa va AQShda e-commerce sohasining kutilayotgan o‘sish darajasini taqqoslagan. Shu paytga qadar AQShda onlayn-savdo aylanmasi ancha yuqori bo‘lgan (2014 yildagi 156 mlrd. Yevroga nisbatan 224 mlrd. Yevro). Biroq 2015-yilda vaziyat o‘zgarishi mumkin. Ekspertlar Yevropa elektron tijorat bozori amerikanikiga nisbatan tezroq o‘sishini bashorat qilishmoqda. Agar AQShda onlaynsotuvlar 14% o‘ssa, u holda Yevropdada – 18% o‘sadi.
Buyuk Britaniya, Germaniya va Fransiya Yevropadagi elektron tijoratning yetakchilari hisoblanadi. Joriy yilda Britaniyadagi onlayn-savdolar 16,2% o‘sadi. 2016 yilda elektron tijorat aylanmasi 61,84 mlrd. yevroni, Germaniyada – 52,79 mlrd. yevroni, Fransiyada esa – 36,53 mlrd. Yevroni tashkil qiladi.
|
| |