nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Rivojlantiruvchi - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 105/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Rivojlantiruvchi: Mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
DTS talabi: Kuch momenti. Richag va uning muvozanat shartlari bilishi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Darsni mustahkamlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 101/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
4. Darsni mustahkamlash.
1. a) Bola uyning 3 qavatiga chiqdi. Bunda uning bajargan ishini qanday hisoblash mumkin.
b) Pastga o’zi bilan 1,5 kg massali sumkasini ko’tarib tushdi. Bunda uning bajargan ishi oldingisidan farq qiladimi ?
2. Energiya qanday qilib ishga aylanadi?
5. O’quvchilarni baholash: O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6. Uyga vazifa: Mavzuni o’qib kelish, mavzu yuzasidan 5 ta test tuzish
28-dars Sana: 6-sinf
MAVZU: JISMLARNING MASSA MARKAZI VA UNI ANIQLASH.
MUVOZANAT TURLARI
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: - o’quvchilarda jismlarning massa markazi va uni aniqlash ko’nikmalarini hosil qilish; - muvozanat va uning turlari haqida ma’lumot berish.
Tarbiyaviy: O’z-o’zini anglash salohiyatini shakllantirish. Jismoniy tarbiya berish.
Rivojlantiruvchi: Mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
O`tganlarni takrorlash va malaka hosil qilish darslari

|
O`tganlarni takrorlash va malaka hosil qilish darslari
|
bet | 101/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw m O`tganlarni takrorlash va malaka hosil qilish darslari.
O`tganlarni takrorlash va malaka hosil qilish darslarining asosiy vazifalari. O`quv predmetlari bo`yicha o`rganilgan bilimlarning puxtaligi ko`p jihatdan takrorlash va malaka hosil qilish darslarini tashkil qilishga bog`liq. Bunday darslarda oldin o`rganilgan bilimlarga, qoida va ta`riflarga takroriy duch kelinadi. O`rganilgan o`quv materialiga takroriy qaytish va shu mavzuga oid fakt to`plash, tahlil etish, solishtirish asosida olib boriladi, mavzu bo`yicha etarli mashq qilinadi. Mashq qilish, bilimlarni turli o`quv sharoitlariga tatbiq etish yo`li bilan o`rganilgan bilimlar takroriy tasavvur etiladi. Ana shular ga ko`ra bu dars tipi oldin o`rganilgan bilimlarni qayta esga tushirish va esga tushirilgan bilimlarni turli o`quv sharoitlariga tatbiq etish shakli sanaladi.
Takrorlash va malaka hosil qilish darslarida, bir tomondan, mashq hamda turli vositalar yordamida o`rganilgan o`quv materiallari doirasida malakalar hosil qilish, ikkinchi tomondan esa bilimlarni konkretlashtirish jarayonlari amal qiladi. Bunday darslarning psixologik zamini o`quv materialini to`liq o`zlashtirish va malaka hosil qilish bilan xarakterlanadi. Shularga ko`ra, bu dars tipini ”o`tganlarni takrorlash va malaka hosil qilish darsi” iborasi bilan atash maqsadga muvofiqdir.
Takrorlash turlari. Takrorlash olti xil bo`ladi:
1.O`quv yili boshida oldingi o`quv yilida o`rgangan bilimlar bo`yicha tashkil etiladi. Masalan, 5-sinfda boshlang`ich sinflarda, 6-sinfda esa 5-sinfda o`rganilgan bilim, hosil qilingan malakalar esga tushiriladi. O`quv dasturlarida bunday takrorlash uchun maxsus o`quv soatlari ajratilgan, darsliklarda mashqlar berilgan.
2. O`quv yili oxiridagi yakuniy takrorlash. Bu xil takrorlash orqali o`quvchilarning bilim, malakalari tizimga solinadi, bilimdagi nuqsonlar tugatiladi, o`quv predmeti bo`yicha yakuniy xulosalar chiqariladi.
3. Oldingi o`quv soatlarida o`rganilgan bilimlarni esga tushirish uchun takrorlash. Bu xil takrorlash o`quvchilarni yangi mavzuni o`rganishga tayyorlash bosqichi sifatida o`tkaziladi. Shu yo`l bilan o`rganilgan va urganilaetgan bilimlar o`rtasidagi vorislik, aloqadorlik o`rnatiladi.
4. Darsda bugun o`rganilgan yangi o`quv materialini takrorlash. Bu xil takrorlash vaqt jihatdan yangi o`quv materiali o`rganilgan zahoti tashkil etiladi. Takrorlashning bu turi ”mustahkamlash” termini bilan yuritiladi.
5. Mustahkamlash o`rganilgan bilimlarning esda chuqurroq saqlanishini, uy topshiriqlarini puxta bajarish, kelgusi soatda takrorlash darslarini ijodiy tashkil etish uchun zamin bo`ladi.
6. O`quv predmetining ma`lum bo`limi o`tilgach, tashkil etiladigan bo`limini takrorlash. Bu xil takrorlash o`quvchilarning bilim, malakalarini ma`lum tizimga solish maqsadida tashkil etiladi. Unga ma`lum o`quv soatlari ajratiladi. O`tganlarni takrorlash va malaka hosil qilish darslari takrorlashning Ana shu turiga to`g`ri keladi.
|
| |
M2UA, M2PA va M3UA moslashish protokollari

307
foydalanuvchilari uchun moslashish sathini M2UA protokoli, UKS7 oddiy
stekida 2 MTP sathi 3 MTP sathiga taqdim etadigan xizmatlar majmuasini
ko‗rib chiqadi.
Protokol, VoIP tarmoqlarda signalizatsiya shlyuzlari va transport
shlyuzini kontrolleri orasida qo‗llaniladi. Signalizatsiya shlyuzi UKS7
xabarini, signalizatsiyaning oxirgi yoki tranzit punktidan MTPni 1 sath va
2 sath interfeysi orqali qabul qiladi. Shlyuz 2MTP sathida UKS7 zveno
uchun oxiri hisoblanadi va 3MTP sathining axborotini va yuqori sathni
transport shlyuzining kontrolleriga yoki IP tarmoqning boshqa oxirgi
punktiga transportlaydi, ya‘ni M2UA protokolni SCTP/IP ustidan qo‗llab.
Bir darajali foydalanuvchilar MTP2 (MTP2 User Peer-to-Peer
Adaptation Layer) uchun moslashish sathining M2PA prtokoli, M2UA
protokolidan farqli ravishda, IP tarmoq orqali o‗zaro ta‘sirlashuvchi UKS7
tarmog‗ini ikkita bog‗lamalari almashadigan 3 MTP sathining xabarlarini
to‗liq masshtabda qayta ishlash uchun qo‗llaniladi.
IP
tarmog‗ining
signalizatsiya
punktlari,
TCP/IP
stekining
protokollarini qo‗llab UKS7 oddiy bog‗lamalari singari ishlaydi.
M2PA
protokoli,
UKS7
signalizatsiyani
qo‗llab
kanalli
kommutatsiya tarmog‗i bog‗lamalarini IP-telefoniya ma‘lumotlar bazasiga
va IP tarmoqni boshqa bog‗lamalariga ulanish imkonini berishi tufayli,
OKS7 va IP tarmoqlarning integratsiyasini yengillashtiradi. Shuningdek
teskarisi, M2RA protokoli IP-telefoniya ilovalarini UKS7 tarmog‗ining
ma‘lumotlar bazasiga ulanish imkonini beradi.
3 MTP (MTP Level-3 User-Adaptation Layer) foydalanuvchilar
uchun moslashish sathining M3UA protokoli, SCTP protokoli vositalari
yordamida, 3 MTP sathini nimtizim-foydalanuvchilar signalli xabarlarni
IP tarmoq bo‗ylab o‗tkazish bilan bog‗liq (masalan, ISUP, SCCP).
M3UA protokoli, signalizatsiya shlyuzlari va transport shlyuzi
kontrollerlari yoki IP-telefoniya ma‘lumotlar bazalari orasida qo‗llaniladi.
U IP–tarmoqni uzoqdagi oxirlarini qamrab, signalizatsiya shlyuzini 3 MTP
sathi xizmatlariga ulanishini kengaytiradi.
Seanslarni boshqarish - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat

199
Lekin
bunday
tarmoqlar
katta
uzatish
tezliklariga
ega
va
foydalanuvchilarni ulash uchun qulayroq.
Mobillik jihati multimediali tarmoqlarni o‗zgarishiga olib keladi. U
mobil terminallarni marshrutlashtirish, simli va simsiz tarmoqlarning
o‗zaro ta‘sirlashishi va boshqa muammolarni ko‗taradi.
FTTB asosidagi keng polosali tarmog‘ini texnik ekspluatasiyasi

188
tarmoqqa kirish uchun parol talab qilinadi. FTTHni buzish yoki imkonsiz
tinglash. Bundan tashqari, FTTH optik kabel zang bo‗lmasligi uchun
jismonan ishonchli. FTTN - Tarmoqqa tolasi, "tarmoq tuguniga optika".
FTTN - birinchi aloqa texnologiyalari. Hozirgi vaqtda FTTN iqtisod
variant sifatida ishlatiladi, chunki bu katta xarajatlar talab qilmaydi. Kabel
infratuzilmasi yyerda ishlab chiqilgan bo‗lsa, FTTN optiklarni tarmoq
tuguniga ulash uchun etarli.
Endi FTTN faqat uzoq joylarda ishlatiladi, bu yerda optikani uzatish
juda qiyin. FTTN - eng arzon aloqa shakli, ammo eng sekin. Shunga
qaramay, FTTN Internet tarmog‗iga ulangan ko‗plab uylarni ta‘minlaydi,
ammo endi bu texnologiyaning zamonaviy va samarali analoglari mavjud.
Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat - bet 139

309
Ovoz va tasvir sinxronizatsiyasi. Multimedia seansi bir nechta oqimlardan iborat bo‗lib, ularning har
biri RTPning alohida seansida uzatiladi. Kodlash formatlari bilan bog‗liq
kechikishlar amaliy farq qiladi, 5.6-rasmda ko‗rsatilganidek, turli xil
oqimlarda boy berish vaqti har xil bo‗ladi.
Odatda sinxronizatsiya tovush va tasvir oqimlarini tenglashtirish
uchun qo‗llaniladi, ammo mazkur texnologiya istalgan turdagi oqimlar
uchun ham qo‗llanilishi mumkin. Ko‗pincha tovush va tasvirni alohida
oqimlarga bo‗lishni sean ishtirokchilarining nimani afzal ko‗rishlariga
bog‗liq bo‗ladi. Ba‘zilar video konferensiyalarda faqat tovushni qabul
qilishni afzal ko‗rishadi. Ayniqsa bu ishtirokchilar soni ko‗p bo‗lgan
konferensiyalar uchun muhimdir.
Jo‘natuvchining o‘zini tutishi.Jo‗natuvchi multimedia oqimlarini
sinxronizatsiyalash jarayonida, umumiy va oqim vaqtini muvofiqlashtirish
to‗g‗risida RTCP paketlari orqali davriy xabardor qilish va umumiy sathni
ishga tushirish yo‗li bilan yordam beradi. Umumiy soat o‗zgarmas tezlikda
yuradi, qabul qiluvchiga esa 5.6-rasmda ko‗rsatilganidek, oqimlardagi
tezliklarni tenglashtirishga yordam beruvchi axborot beriladi.
5.6-rasm. Multimedia oqimlarining sinxronizatsiyasi
Umumiy va oqim vaqti orasidagi muvofiqlik RTCP paketini
shakllantirish vaqtida aniqlanadi. Umumiy Treference vaqti RTP
paketining vaqt belgisida aks ettiriladi:
TRTP = Treference∙ Raudio + Oaudio Bunday soatlarning siljishini (surilishiini) hosil qilamiz:
310
Oaudio = Taudio – (Tailable – Daudio_capture) ∙ Raudio...
5.7- rasm. Umumiy soat bo‗yicha vaqtni tenglashtirish
Tavailable - operatsion tizimdagi kechikishlar bilan, Daidio_capture
esa ma‘lumotlarni kechikish jarayonining davomiyligi bilan aniqlanadi..
5.7-rasmda multimedia oqimlari turli xil manbalardan olingan holatdagi
soatlarni sinxronizatsiyalash zarurati keltirilgan
Sinxronizatsiyaning
yana
bir
muammosi
-
sinxronizatsiya
qo‗llanilishi kerak bo‗lgan oqimlarni identifikatsiya qilishdir. Bu masalani
RTP bog‗langan manbalarga umumiy nomlar (CNAME) berish yo‗li bilan
hal qiladi, shuning uchun qabul qiluvchi bog‗liq bo‗lgan va bog‗liq
bo‗lmagan oqimlarni farq qiladi.
311
5.8-rasm. Turli manbalardan kelayotgan oqimlarni sinxronizatsiyalash
Dars turi: Yangi bilim beruvchi.

Dars usullari

Dars turi: Yangi bilim beruvchi.
Dars usullari: suhbat, demonstratsion usul
Dars materiallari: . Fizika darsligi va multimediya darslik. Kompyuter. CD disk.
2. Namoyish-tajriba jihozlari 3. Plakatlar, doska, bo’r. Kundalik turmushda ishlatiladigan asboblar ombur, qaychi
Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism.
O’quvchilarga sonlar yozilgan kartochkalar tarqatiladi va shu yozuvni topib birlashish taklif etiladi. Taqdimotda birdan yettigacha sonlar qatnashgan sanalarni topib gapiriladi. Maqol aytishi ham mumkin.
2.O’tilgan mavzularni eslash:
1. a) Bola uyning 3 qavatiga chiqdi. Bunda uning bajargan ishini qanday hisoblash mumkin.
b) Pastga o’zi bilan 1,5 kg massali sumkasini ko’tarib tushdi. Bunda uning bajargan ishi oldingisidan farq qiladimi ?
2. Energiya qanday qilib ishga aylanadi?
3. Yangi mavzuning bayoni.
Darsning tashkiliy qismi tugagach, jismlarning massa markazi ma’nosini ochadigan tajriba-namoyishlar o’tkaziladi. Ular darslikda keltirilgan. Shundan so’ng jismlarning massa markazi tushuntiriladi va shunday tajribalarni mustaqil ravishda guruhlarda bajariladi. Bunda turli buyumlar (ruchka, taroq va h.k.)ning massa markazlari ikki nuqtasidan osish usuli bilan topiladi. Har bir guruh 1-2 minutlik hisobotini og’zaki tushuntirib bergach, darsning ikkinchi bosqichiga o’tiladi. Ikkinchi bosqichda jismlarning muvozanat turlari o’rganiladi. Unga doir ham tajriba-namoyish ko’rsatiladi (darslikda keltirilgan).
Dorboz ham sportning bir turi hisoblanadi. Dorbozchi qo’lida uzun tayoq olishining sababi o’z muvozanatini saqlashidir.
Gimnastikachi ham yiqilib ketmasdan o’z namoyishini ko’rsatish uchun fizika qonuniyatlaridan xabardor bo’lishi va unga amal qilishi lozim, aks holda yiqilib shikastlanishi mumkin.:
-Jismning massalar markazi jism ichida va undan tashqarida bo’lishi mumkin. Bu jismning shakliga bog’liq. Buni suvga sakrovchi sportchilar yaxshi bilib bunga amal qilishlari lozim. O’zingiz ham ma’lum balandlikdan suvga o’zingizni tashlaganingizda buni hisobga olishingiz lozim. Gavda holatiga qarab, uning massalar markazi tanasida yoki tana tashqarisida bo’lishi mumkin. Agar massalar markazidan o’tuvchi chiziq tana emas balki tashqarisidan o’tsa u holda sportchi yiqiladi, shuning uchun u gavdani shunday tutadiki massalar markazidan o’tuvchi chiziq har doim o’zining gavdasidan o’tadi. Shundan so’ng ikkinchi mavzu bo’yicha darslikda keltirilgan tajriba-namoyish ko’rsatilib, kuch momenti tushunchasi o’rganiladi. Bunda kuch yelkasini aniqlashda ayrim chalkashliklar chiqmasligi uchun qat’iy ravishda kuch va kuch yelkasi har doim perpendikulyar bo’lishi ta’kidlanadi.
|
DTS talabi - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 110/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
DTS talabi: Masalalar yechib bilishi.
Dars turi: BKMlarni rivojlantirish..
Dars usullari: Induktiv, diduktiv, guruhda. Mustaqil ish.
Dars materiallari: 1. Fizika darsligi va multimediya darslik. Kompyuter. CD disk.
Asosiy tushuncha va atamalar: - kuch yelkasi; - kuch momenti; - aylanish o’qi; - richag, richagning muvozanat sharti
Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism.
O’quvchilarga kuch momenti, richag, qaychi, ombur, shar, doira yozilgan kartochkalar tarqatiladi va shu yozuvni topib birlashish taklif etiladi. O’quvchilar taqdimot davomida o’tgan mavzu bo’yicha o’z fikrlarini bildiradilar
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Yuqori o‘tkazish qobiliyatiga bo‘lgan talablar

196
birga, multimediali oqimlar tarmoqning o‗ta yuklanishini nazorat qilish
mexanizmiga ega bo‗lmagan UDP protokolidan foydalanish bilan
uzatiladi.
1.5-jadval
Multimediani turli elementlari uchun o‗tkazish qobiliyatiga
bo‗lgan talablar
Ovoz
Tanlash tezligi
Bitlar soni
Bitlardagi
tezlik
Telefon bo‗yicha ovoz
( 3,4 kHz gacha)
8000 m/s
12
96 Kbit/s
Keng polosali nutq
( 7 kHz gacha)
1600 m/s
14
224 Kbit/s
Ikki tomonlama keng
polosali nutq
(20 kHz gacha)
44,1 m/s
kanalga 16
Har ikkala
kanalga
1,412
Mbit/s
Tasvir
Piksellar
bit/piksel
Bitli tezlik
Rangli tasvir
512x512
24
6,3 Mbit/s
CCIR TV
720x576x30
24
300 Mbit/s
HDTV
1280x720x60
24
1.327
Gbit/s
1.5-jadvalda eng keng tarqalgan multimedia turlari uchun o‗tkazish
qobiliyatiga bo‗lgan talablar keltirilgan. Ma‘lumotlarni yo‗qotishli va
yo‗qotishsiz siqish turlari mavjud. Ma‘lumotlarni yo‗qotishli siqishda
ma‘lumotlardan ortiqcha ma‘lumotlarni o‗chirishdir, bu ko‗pincha
buzilishlar yoki shovqinlarni paydo bo‗lishiga olib keladi. Ma‘lumotlarni
yo‗qotishsiz siqishda ma‘lumotlar yo‗qolmaydi va olinadigan ma‘lumotlar
uzatiladigan ma‘lumotlar bilan bir xil bo‗ladi. Odatda ma‘lumotlarni
yo‗qotishli siqish ma‘lumotlarni yo‗qotishsiz siqishga qaraganda katta
siqish darajasini
beradi. Lekin
ayrim
ilovalarda
ma‘lumotlarni
yo‗qotilishiga ruxsat etilmaydi (masalan, tibbiyot telemetriyasini
uzatishda).
SUA va IUA protokollari - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat

308
vaqtida
yetkazilmaganligi
natijasidagi
xatolar
va
xabarlarning
yo‗qolganligini bilish xizmatlarini ta‘minlaydi (ya‘ni SCCP 0 dan 3 gacha
xizmatlar sinfi). Ulanishsiz xizmat holatida SCCP va SUA protokollari
signalizatsiya shlyuzida o‗zaro ta‘sirlashadi.
ISDN - foydalanuvchi (IUA) uchun moslashish
sathining protokoli
IP tarmoq orqali Q.931 xabarni o‗tkazishni ta‘minlaydi. IUA protokoli
MTP protokolining qismini signalizatsiya tizimida qo‗llanilishini
ta‘qiqlaydi va yuqori sathning ilovalarini SCTP transport protokollar bilan
bevosita o‗zaro ta‘sirlashishiga imkon beradi.
Multimediali aloqa tarmoqlarida sinxronizatsiya
Sinxronizatsiya deganda aloqa tarmog‗ining
funksional elementlari
bilan axborotni uzatish, kommutatsiyalash va ishlov berishning ayrim
muhim elementlari orasida muvofiqlashtirish tadbiri tushuniladi.
―Sinxronizatsiya‖ atamasi aloqa tarmog‗i va
uning ayrim elementlarining
faoliyat yuritishini turli jarayonlarini tavsiflash uchun qo‗llaniladi.
Raqamli UFTTga nisbatan sinxronizatsiyaning uchta jixatini ko‗rib chiqish
maqsadga muvofiqdir:
- taktli sinxronizatsiya;
- siklli sinxronizatsiya;
- tarmoq sinxronizatsiyasi.
Taktli sinxronizatsiya, umumiy bitlar
oqimidan sinxronizatsiya
signalini ajratib olishga asoslangan. U bitlar darajasida (taktli intervallar)
uzatish va qabul qilish qurilmalarining ishlashini vaqt bo‗yicha
moslashtirish uchun zarur. Siklli sinxronizatsiya, turli manbalardan
kelayotgan
axborotlar, bitlarning umumiy oqimida axborotlar blokining
boshi va oxirini aniqlash uchun zarur, ya‘ni uni qabul qilishda to‗g‗ri
taqsimlash uchun. Tarmoq sinxronizatsiyasi, axborot uzatishda yuqori sifat
taminlanishi uchun tarmoqning turli nuqtalarida (shu
jumladan xalqaro
ulanishlarda)
taktli
signallarning
uzoq
muddatli
aniqliligi
va
barqarorligining berilgan ko‗rsatkichlarini ta‘minlaydi.
Tarmoq sinxronizatsiya uchun kvars va atom generatorlaridan
foydalaniladi. Ular yuqori aniqlikdagi etalon signallarni ishlab chiqaradi.
Masalan odatdagi kvars generatorining barqarorligi bir yilda 10
-6
ni tashkil
etadi. Rubidiyli, seziyli va vodorodli atom generatorlarining
barqarorligi
ancha yuqori. Xususan, seziyli generator bir yilda 10
-13
barqarorlikni
taminlaydi.
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan - bet 164

##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
bet
164/246
Sana
12.12.2020
Hajmi
1,9 Mb.
#12881
1
...
160
161
162
163
164
165
166
167
...
246
2-
3-
A) I-2,II-1,III-3
B) I-1,II-2,III-3
C) I-2,II-3,III-1
D) I-3,II-2,III-1
E) I-3,II-1,III-2
Download
1,9 Mb.
1
...
160
161
162
163
164
165
166
167
...
246
Download
1,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
M illiy iqtisodiyotning asosiy tarm oqlari

va texnologik jarayoni nisbatan bir xil bo'lgan hamda
yaxlit boshqariladigan korxonalar guruhidir. Xalq xo'jaligi
tarm og'i deganda, bir xil
mahsulot ishlab chiqaruvchi
va ishlab chiqarish jarayonlari o'xshash (yoki dastlabki
xomashyosi bir xil) bo'lgan barcha korxonalar yoki
korxonalar guruhi tushuniladi.
Ishlab
chiqarishning
yirik
korxonalarda to'planishi
ishlab chiqarishning
markazlashuvi
deb ataladi. Korxonalami bir xil mahsulot
ishlab chiqarishga ixtisoslashuvi
ishlab chiqarishning
ixtisoslashuvi yoki
ixtisoslashgan korxonalar
To‘g‘ri javob: 536 mln. so‘m

211
2.1.11-masala. Murakkab foiz stavkasi 20%ga teng. Beshinchi yil uchun diskontlash
koeffitsientini hisoblang.
To‘g‘ri javob: 0,402
2.1.12-masala. Besh yillik davrning har bir yili uchun diskontlash koeffitsientini hisoblang.
Diskontlash stavkalari quyidagicha: a) 10%; b) 20%.
To‘g‘ri javob: a) (0,909; 0,826; 0,751; 0,683;0,621;). b) (0,833; 0,694; 0,579; 0,482; 0,402)
2.1.13-masala. Uchinchi yil uchun diskontlash koeffitsienti 0,658ga teng. Foiz stavkasini
toping.
To‘g‘ri javob: 15%
2.1.14-masala. 4 yildan so‘ng 20 mln.so‘m to‘lanishi kerak. Yiliga 10%ga teng bo‘lgan
murakkab stavkani hisobga olgan holda, pullarning zamonaviy qiymatini toping.
To‘g‘ri javob: 13,66 mlrd. so‘m.
2.1.15-masala. 400 mln so‘mga, murakkab foiz bo‘yicha yiliga 15%lik stavkada 1 yil
davomida foiz to‘lanadi. Foiz to‘lovlarining quyidagi holatlari uchun orttirilgan summani hisoblang: a)
yillik; b) choraklik.
To‘g‘ri javob: a) 460 mln. so‘m; b) 463,46 mln. so‘m.
2.1.16-masala. Inflyasiyaning o‘rtacha oylik ko‘rsatkichi 10% deb prognoz qilingan bo‘lsa.
Inflyasiyaning yillik sur'atini toping.
To‘g‘ri javob: 213,8%
2.1.17-masala. Inflyasiyaning yillik sur'ati 120%ga teng bo‘lsa. Inflyasiyaning o‘rtacha
choraklik sur'atini toping.
UMUMIY FOYDALANISHDAGI HUJJAT YARATISH USULLARI

175
Xuddi oficce dasturlari bo‘lgani kabi, Sizga bir necha turdagi tayyor shablonlar taklif
qilinadi. Tayyorlanayotgan hujjat turi qarab kerakli shablonni yoki bo‘sh faylni tanlash
mumkin. Hujjatka kerakli ma`lumotlarni kiritib, zarur shablonni tayyorlaymiz va
saqlaymiz.
2-rasm. Hujjat tarkibini tayyorlash
Keyingi qadam “Murojaat huquqlari” (Настройки доступа)ni o‘rnatish hisoblanadi.
Murojaat oynasida Umumiy murojaat (Общий доступ) bo‘limidan bu yo‘llanma mavjud
barcha foydalanuvchilar (Все, у кого есть этас сылка) bo‘limini tanlaymiz, va o‘ng
tomondagi ochiluvchi ro‘yxatdan Tahrirlovchi (Редактор) maqomini berishimiz kerak.
3-rasm. Murojaat huquqlarini o‘rnatish
Shuning bilan birga, tahrirlovchilar imkoniyatlarini ham cheklaymiz, Sozlash
tugmasidan foydalangan holda ularga hujjat tarkibini va murojaat huquqlarini o‘zgartirish
imkoniyatini olib tashlaymiz.
4-rasm. Imkoniyatni cheklash
Buning qulayligi shundaki, xodimlar bu hujjatga ma`lumot kiritishlari uchun o‘z mobil
qurilmalaridan foydalanishlari mumkin va o‘z ish faoliyatlaridan chalg‘imagan holda to‘g‘ri
ma`lumotlarni kiritishadi. Barcha o‘zgarishlar kiritilgach, Siz hujjatga murojaatni yopib
qo‘yishingiz yoki, uni faqat o‘qish uchun ochiq qoldirishingiz mumkin.
To‘g‘ri javob: 6,57 oydan so‘ng

213
2.3.2-masala. Hisob muddati 150 kunga teng bo‘lganda, yilliga 25% bo‘lgan oddiy foiz
stavkasiga ekvivalent oddiy hisob stavkasini aniqlang. (vaqt bazasi – 360 kun).
To‘g‘ri javob: 22,6%
2.3.3-masala. Ssuda 2 yilga yiliga 12%lik oddiy stavkada berilgan. Murakkab foizdagi
ekvivalent stavkani toping.
To‘g‘ri javob: 11,4%
2.3.4-masala. Veksel qoplanishiga 90 kun qolganda, 12%lik oddiy hisob stavkasi bo‘yicha
hisoblangan holda, murakkab stavkaga o‘tish rejalashtirilgan. Bank moliyaviy ahvoli o‘zgarmasdan
qolishi uchun qanday murakkab stavkani o‘rnatish lozim?
To‘g‘ri javob: 11,47%
2.3.5-masala. Ssudaning birinchi 3 yili uchun 10%lik murakkab stavka qo‘llanilgan, keyingi 2
yili uchun 16%lik. Butun ssuda davri uchun o‘rtacha stavkani toping.
To‘g‘ri javob: 12,4%
3. Qimmatli qog‘ozlar qiymatini baholash
3.1-masala. Yiliga 14%lik murakkab foizda hisoblanadigan sxema bo‘yicha, 4 yil muddatga 10
mln. so‘m qarzga olindi. Har yilning oxirida bir xil summani qaytarish kerak. Yillik to‘lov kattaligini
aniqlang.
yem xashak xarajatlari - Microsoft Word 04 Kishlok xujaligida investitsion jarayonlar

229
yem-xashak
Elektroenergiya xarajatlari ming so‘m
Yoqilgi moylash materiallari ming so‘m
Ko‘zda tutilmagan xarajatlar
Jami
8-jadval davomi
Xarajatlar miqdorining hisob-kitobi.
Ko‘rsatkichlar
Ikkinchi moliyaviy yil
Uchinc
hi
moliyav
iy yil
2011 yil
2010
Jami
2 yil
I
II
III
IV
2 kishi ish haqi ming
so‘m
yem-xashak
Elektroenergiya
xarajatlari sing so‘m
Yoqilgi
moylash
materiallari
ming
so‘m
Ko‘zda
tutilmagan
xarajatlar
200
jami
11820
Maxsulot yetishtirish uchun 3 yil davomida bir necha turdagi xarajatlar qilinadi. Uch yilda jami ----
------------------- ming so‘m xarajat qilinadi.
Uyğunluğu müəyyən edin - ##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan

|
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
|
bet | 165/246 | Sana | 12.12.2020 | Hajmi | 1,9 Mb. | | #12881 |
17. Uyğunluğu müəyyən edin:
I- İşığın təsiri ilə metaldan elektronun qopmasına
II- Atom nüvəsi tərəfindən çox qısa dalğalı şüanın udulması nəticəsində nüvədən nuklonlar buraxılması
III-İki müxtəlif yarımkeçiricinin və ya yarımkeçirici-metalnkontaktların işıqlanması zamanı e. h. q - nin yaranmasına deyilir
1- Ventil fotoeffekti
2- Nüvə fotoeffekti
3-Xarici fotoeffekt
A) I-2,II-1,III-3
B) I-1,II-2,III-3
C) I-2,II-3,III-1
D) I-3,II-2,III-1
E) I-3,II-1,III-2
18. Təcrübələrlə hadisələr arasındakı uyğunluğu müəyyən edin
I-Lebedv təcrübəsi
II-Bote təcrübəsi
III-Devisson-Cermer təcrübəsi
1-İşığın kvant təbiəti
2-Zərrəciyin dalğa təbiəti
3-İşığın təzyiqi
A) I-3, II-1, III-2;
B) I-3, II-2, III-1;
C) I-1, II-3, III-2;
D) I-2, II-1, III-3;
E) I-1, II-2, III-3;
19. Fotonu xarakterizə edən kəmiyyətlərlə düsturları arasındakı uyğunluğu müəyyən edin:
I -fotonun sürəti;
II -fotonun impulsu;
III - fotonun kütləsi;
1- ;
2- ;
3- ;
|
| |
Fan va ta’lim integratsiyasida innovatsion faoliyat adilova Munisa Furkatovna

Fan va ta’lim integratsiyasida innovatsion faoliyat adilova Munisa Furkatovna
Download
339,65 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
06.06.2024
Hajmi
339,65 Kb.
#260885
Download
339,65 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Fan va ta’lim integratsiyasida innovatsion faoliyat adilova Munisa Furkatovna
Download
339,65 Kb.
Matnni ko'rish
Fayllar bilan ishlash mavzusiga oid dasturlar tuzish

Fayllar bilan ishlash mavzusiga oid dasturlar tuzish
1.Sinfdoshlaringizning familiya va ismlaridan tashkil topgan «SINF.TXT» nomli matnli fayl hosil qiluvchi dastur tuzing.
Program Sinf;
Uses crt;
var f : Text; i : Integer; ism : String;
Begin
Assign(fio, 'c:sinf.txt'); Rewrite(f); For i:=l to 7 Do begin
WriteLn(I,'-ovquvchining familiyasi va ismini kiriting='); ReadLn(ism);
Writeln(f,ism);end;
Close(fio); readln;
End.
2.«sinf.txt» faylida berilgan 9-sinf o'quvchilarning familiyalari ichidan «M» harfi bilan boshlanadiganlarini ekranga chiqaruvchi dastur tuzing.
Program misol_2;
Uses crt;
var hafta: array[1..7]of string; f : Text; s: string ; I: integer;
Begin clrscr
Assign(f, 'c:sinf.txt'); Reset(f);
For i:=1 to 7 do begin
Readln(f,s); if s[1]= ‘M’ then Writeln(s); end;
Close(f); readln;
End.
3.«sinf.txt» faylida berilgan 9-sinf o'quvchilarning familiyalari ichidan «B» harfi bilan boshlanadiganlarini ajratib olib, ulardan «bsinf.txt» faylini hosil qiluvchi dastur tuzing.
Program misol_3;
Uses crt;
var hafta: array[1..7]of string; f1,f2 : Text; s: string ; I: integer;
Begin clrscr
Assign(f1, 'c:sinf.txt'); Reset(f1);
Assign(f2, 'c:bsinf.txt'); Reset(f2);
For i:=1 to 7 do begin
Readln(f1,s); if s[1]= ‘B’ then Writeln(f2); end;
Close(f1); Close(f2); readln;
End.
4*. y=sm2x funksiyasining [-, ] oraliqdagi qiymatlarini 0,01 qadam bilan hisoblang. Natijalarni «sinus.out» faylida saqlab qo'ying.
Program misol_4;
Uses crt;
var ism: string; f : Text; I: integer;
Begin clrscr
Assign(f, 'c:sinf.txt'); Rewrite(f);
For i:=1 to 7 do begin
Writeln(I,’-o’quvchining familiyasi va ismini kiriting=’);
Readln(ism); writeln(f, ism); end; Close(f); readln;
End.
5*. «sinus.out» fayliga izoh qo'shuvchi dastur tuzing.
|
I.Tashkiliy qism - 1- dars. Mavzu: Masalalarni kompyuterda yechish bosqichlari Darsning texnologik xaritasi

I.Tashkiliy qism: Salomlashish, navbatchi axboroti, fan yangiliklari bilan tanishish, kompyuterlarni ishchi holatida ekanligini aniqlash.
II. O`tilgan mavzuni so`rash.
1. Faylga yangi ma 'lumotlar qo 'shish uchun uni qaysi protsedura yordamida ochish kerak?
2. Ma 'lumotlarni o 'qish uchun fayl qaysi protsedura yordamida ochiladi?
3. Matnli fayldan ma 'lumotlarni o 'qish uchun qaysi operatorlardan foydalaniladi ?
4. Read operatori bilan ReadLn operatorlarining farqini aytib bering.
5.ReadLn operatorida bir nechta o'zgaruvchi ishtirok etsa, ular qanday yoziladi?
6.Eof funksiyasining vazifasini aytib bering.
|
Salaeva M.S., Koshnazarova M.A., Abdukodirov G

|
Salaeva M.S., Koshnazarova M.A., Abdukodirov GBog'liq 2-сон-7-14Salaeva M.S., Koshnazarova M.A., Abdukodirov G.
&
Radjabova
D.A.
(2022). Professionalism of the Teacher as a Pedagogical Credo in the Age of
Innovation // SPECIALUSIS UGDYMAS / SPECIAL EDUCATION, 1(43).
Pp.10571-10576.
https://www.sumc.lt/index.php/se/article/view/1637
15.
Салаева М.С., Абдурасулова Ш.К. Педагог профессионализмининг
шаклланиши касбий қадрият сифатида намоён бўлиши // EURASIAN JOURNAL
OF SOCIAL SCIENCES, PHILOSOPHY AND CULTURE Innovative Academy
Research Support Center.
www.in-academy.uz
. ISSN 2181-2888. With Impact Factor:
8.2.
Volume
2
Issue
02,
February
2022
Pages
183
-188.
https://doi.org/10.5281/zenodo.6242575
16.
Салаева М.С., Джумабаева М.Б. Педагогнинг кичик мактаб ёшидаги
болаларни ижтимоий мобиллигини оширишга таъсири // IJTIMOIY FANLARDA
INNOVASIYA ONLAYN ILMIY JURNALI, ISSN - 2181-2608. With Impact Factor:
“Ilm-fan va ta’lim” ilmiy jurnali
2181-4325
|
https://ilmfanvatalim.uz/
|
№ 2
~ 14 ~
8.2
SJIF:
5.426
-
Б.
59–62.
Retrieved
from
http://www.sciencebox.uz/index.php/jis/article/view/1552
|
| |
Adabiyotlar - Fan va ta’lim integratsiyasida innovatsion faoliyat adilova Munisa Furkatovna

“Ilm-fan va ta’lim” ilmiy jurnali
2181-4325
|
https://ilmfanvatalim.uz/
|
№ 2
~ 13 ~
9.
Салаева М.С. Педагог профессионализмининг шаклланиши интегратив
психологик ҳодиса сифатида / “Педагогические и психолингвистические
особенности
развития, формирования и становновления личности врача”
мавзусидаги Халқаро илмий-амалий конференция. Самарқанд давлат тиббиёт
институти, 2021 йил 5 май. Электронный сборник. CамГМИ. 5 мая 2021 года. –
С.178-180.
10.
Салаева М.С. Профессионал даражага эришиш мақсадида педагогнинг
виртуал мобиллигини ривожлантириш / “Хорижий тилларни ўқитишнинг
долзарб масалалари: муаммолар ва ечимлар” мавзусидаги Халқаро онлайн
илмий-амалий конференция. Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат Ўзбек
тили ва адабиёти университети, 2021 йил 5 май. Электрон тўплам.. 2021 йил 5
май. – Б..230-234.
11.
Салаева М.С. Таълимни ахборотлаштириш шароитида бўлажак
педагогларнинг виртуал академик мобиллигини шакллантириш // “Образование
и наука в XXI веке” международный научно-образовательный
электронный
журнал. ISSN: 2658-7998. Выпуск №15 (том 3) (июнь, 2021).
- C.480-484.
12.
Салаева М.С., М.Джумабаева. Таълимни модернизациялаш шароитида
педагог шахсининг ижтимоийлашуви ва профессионаллашуви // UzACADEMIA
Ilmiy-uslubiy jurnali. ISSN (E) – 2181 – 1334. Barcha sohalar bo’yicha electron jurnal.
VOL 2, ISSUE 9 (19), July 2021. Part - 1. - C.54-60.
www.academscience.uz
13.
Salaeva M.S. Bo’lajak pedagoglarning kommunikativ kompetentligini
shakllantirishga innovation yondashishning psixologik-pedagogik imkoniyatlari //
Journal of Integrated Education and Research
,
1
(2), 83–91. ISSN 2181-3558.
VOLUME 1, ISSUE 3. AUGUST 2022. DOI raqami: 10.5281/zenodo.6675309.
Retrieved from
https://ojs.rmasav.com/index.php/ojs/article/view/141
14.
ИНТЕРАКТИВНЫХ - download

Qidiruv: ИНТЕРАКТИВНЫХ
«Использование интерактивных приемов в обучении студентов на уроках информатики как средство повышения качества их обученности»
Урок
2,72 Mb.
5
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Uyga vazifa: 6-7- mashqlarni bajarish

|
Uyga vazifa: 6-7- mashqlarni bajarish
|
bet | 114/208 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #15865 |
Uyga vazifa: 6-7- mashqlarni bajarish.
6. M va N sonlar berilgan. Agar ular musbat va yig'indisi 100 dan katta bo'lsa, M sonning N soniga nisbatini, ular musbat va yig'indisi 100 dan katta bo'lmasa M ning N ga ko'paytmasini hisoblash dasturini tuzing.
7. Berilgan N sonning butun qismi kasr qismining 1000 ga ko'pay- tirilganidan katta bo'lsa, sonning butun qismining, aks holda kasr qismining birinchi 3 ta raqamini chiqaruvchi dastur tuzing.
Sana : _________________
Sinf :____________________
33-dars Mavzu: Parametrli takrorlash operatori.
Darsning texnologik xaritasi
Mavzu
|
Parametrli takrorlash operatori
|
Maqsad
va
vazifalar
|
|
|
| |
Sug‘orish tizimi shlanglarini tarqatuvchi quvurga

297
a) quvur va shlang ulangan joyi
b) ulovchi kran
10.11-rasm. Tarqatuvchi qattiq quvurga sug‘orish shlangini
ulash.
Teshiklarga maxsus boshlovchi ulovchilar –
shtuserlar yoki
kran- shtuserlar o‘rnatiladi. Yakunda boshlovchi-ulovchilarga
tomizgichli sug‘orish lentalari ulab chiqiladi.
Yumshoq quvurlar va tomizgichli sug‘orish lentalarini o‘zaro
ulash uchun maxsus ulovchilardan foydalaniladi (10.12-rasm).
a) quvurning yon tomoniga
ulash
b) quvurning tepa tomoniga
ulash
10.12-rasm. Yumshoq quvurga tomizgichli lentalarni ulash.
Uyga vazifa: Mavzuni o`rganish. 4-5-mashq

Uyga vazifa: Mavzuni o`rganish. 4-5-mashq.
4. A[1..17] massiv berilgan. Massivning nolga teng elementlarining indeksini chiqaruvchi dastur tuzing.
Program masala_4;
Uses Crt;
Var i: integer; a: array[1..17]of real;
Begin
For i:=1 to 17 do
Begin writeln(i,’-elementni kiriting=’); Readln(a[i]) ; end;
Writeln(‘Nolga teng elementlarning indekslari’);
For i:=0 to 17 do
If a[i] =0 writeln(i); readln;
End.
5. y = 2x + 19 funksiyaning qiymatini x ning [0, 10] oraliqda 0,25 qadam bilan hisoblash dasturini tuzing (yo'llanma: i= 0 da x=0; i= 1 da x=0,25; ...; /=40 da x=10).
Program masala_5;
Uses Crt;
Var i:integer; x,y:real;
Begin
For i:=0 to 40 do
Writeln(x,’bo’lganda y=’, 5*x+19); x:=x+0.25;
Readln ;
End.
Sana :______________
Sinf :_______________
|
Darsning maqsadi - 1- dars. Mavzu: Masalalarni kompyuterda yechish bosqichlari Darsning texnologik xaritasi

|
1- dars. Mavzu: Masalalarni kompyuterda yechish bosqichlari Darsning texnologik xaritasi
|
bet | 115/208 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #15865 |
Darsning maqsadi: O'quvchilarga parametrli takrorlash operatori yordamida dastur tuzish texnologiyasini o'rgatish.
Darsning ta'limiy vazifasi: o'quvchilarda Paskal das- turlash tilida parametrli takrorlash operatori yordamida dasturlar tuzish ko'nikmasini shakllantirish. Darsning tarbiyaviy vazifasi: o'quvchilarda daqqatini maqsadli yo'naltirish xususiyatlarini shakllantirish. Darsning rivojlantiruvchi vazifasi: o'quvchilarda kompyuterdan samarali foydalanish tuyg'ularani shakllantirish.
O'quv
jarayonining mazmuni
|
Takrorlash parametri va uning qiymatlar to'plami. Tak- rorlanish tanasi. Begin va end ko'rsatmalari. Parametrli takrorlash operatorining ishlash prinsipi. Downto xiz- matchi so'zi va uning qo'llanishi.
|
O'quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi
|
|
|
| |
- dars. Mavzu: Fayllar bilan ishlash mavzusini takrorlash

|
- dars. Mavzu: Fayllar bilan ishlash mavzusini takrorlash
|
bet | 148/208 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #15865 |
45- dars. Mavzu: Fayllar bilan ishlash mavzusini takrorlash
Darsning texnologik xaritasi
Mavzu
|
Fayllar bilan ishlash mavzusini takrorlash
|
Maqsad
va
vazifalar
|
Darsning maqsadi: O'quvchilarga tashqi xotiradagi matnli fayllar bilan ishlash haqida ma’lumot berish.
Darsning ta'limiy vazifasi: o'quvchilarga Paskal dasturlashtilining fayllar bilan ishlash imkoniyatlari va ularni qo’llash bo’yicha bilim berish va ko'nikma hosil qilish.
Darsning tarbiyaviy vazifasi: Paskal dasturlash tilining fayllar bilan ishlash protsiduralarini o’rgatish orqali o'quvchilarni mantiqiy fikirlash qobuliyatini rivojlantirish.
|
|
| |
Sug‘orish tizimi bosh inshootlarini montaj qilish

10.4. Sug‘orish tizimi bosh inshootlarini montaj qilish
Maydonchadagi beton qoplama to‘liq qotgandan keyin
barcha inshootlar o‘z o‘rinlariga joylashtirib chiqiladi va ularni
o‘zaro montaj qilish ishlari bajariladi (10.5-rasm).
Montaj qilish davomida inshootlarni joylashuviga, ayniqsa
nasos qurilmasi o‘qining gorizontal joylashishiga alohida e’tibor
qaratiladi.
Inshootlar bir biri bilan maxsus ulovchi qismlar va quvurlar
yordamida o‘zaro ulab chiqiladi.
293
Bunda inshootlarni o‘zaro ulashda ishlatiladigan adapter-
larning rezbalarini to‘g‘ri joylashganligiga alohida e’tibor
qaratiladi. Adapterlarni inshootlar bilan mustahkam ulanishi va
suv oqib chiqmasligi uchun rezbalar ustiga maxsus qurilish
lentalari (pum lenta) o‘raladi.
Keyingi bosqichda tomchilatib sug‘orish tizimining daladagi
tarkibiy qismlari, shu jumladan magistral quvuri filtrlash
stansiyasidan sektorlargacha o‘tkaziladigan yo‘lga parallel
ravishda (tuproq ostiga 0,5-1,5 m chuqurlikda) yotqiziladi.
10.5. Sug‘orish tizimi quvurlarini yotqizish va montaj
qilish
Magistral quvurlar handaqqa yotqizilgandan keyin, unga
tarqatuvchi quvurlar uchlik, tirsak, o‘tuvchi va soqqali kranlar
yordamida ulab chiqiladi (10.6-rasm).
Tomchilatib sug‘orish tizimining tarqatuvchi quvurlari
magistral quvurga yondosh yoki perpendikulyar yo‘nalishda
tuproq ostiga (0,3-0,5 m chuqurlikda) yotqiziladi.
Tomichilatib sug‘orish tizimining tarqatuvchi quvurlari
magistral quvurlarga tugunlar, gidrantlar yoki soqqali kranlar
yordamida ulanadi (10.7-rasm).
Tarqatuvchi quvurlardagi suvni boshqarish uchun ularning
boshlanish qismlariga bosim rostlagich, kapalak ko‘rinishidagi
kran yoki soqqali kranlar o‘rnatiladi (10.8-rasm).
Tarqatuvchi quvurning oxiri doimo yopgich (tiqin) bilan
berkitib yopib qo‘yiladi (10.9-rasm).
294
a) xandaqqa yotqizish
b) uchlik orqali tarqatuvchi
quvurga ulash
10.6-rasm. Tomchilatib sug‘orish tizimi bosh quvurini yotqizish.
a) uchlik yordamida
b) tirsak yordamida
10.7-rasm. Tarqatuvchi quvurni bosh quvurga ulash
.
a) bosim rostlagich
b) kapalak kran
d) soqqali
kran
10.8-rasm. Tarqatuvchi
quvurni
boshiga
o‘rnatiladigan
uskunalar
.
295
a) quvurni yopgichlar
b) oxiri yopilgan tarqatuvchi quvur
10.9-rasm. Tarqatuvchi quvurning oxirini yopib qo‘yish
.
a) tarqatuvchi quvurda teshik ochish va nippel o‘rnatish
b) shtuser va nippel
d) quvurga o‘rnatilgan shtuser va shlang
10.10-rasm.
Tarqatuvchi quvurga sug‘orish shlangini ulash.
|
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 150/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 176
Chunki bu kursni o'qitish orqali talabalar sayyoramizning tabiiy sharoiti va tabiiy
resurslarni chuqur o'rganadilar hamda tabiiy unsurlarning bir-biriga uzviy bog'liq
va aloqadorlik qonuniyatlarini tushunib etadilar. Natijada sayyoramiz tabiatini
chuqur va har tomonlama biluvchi uni tabiiy boyliklaridan oqilona foydalanib,
muhofaza qilishni yosh avlodga etkazuvchi geografiya o'qituvchilari tayyorlanadi.
O'zbekiston Oliy va o'rta mahsus talim vazirligi tomonidan tasdiqlangan o'quv
rejada tabiiy geografiya kurslarida nazariyaga ajratilgan soatning kamligi sababli,
yer yuzi tabiatining o'ziga hos hususiyatini talabalarga chuqur o'rgatish imkoniyati
cheklangan, aksincha amaliy mashg'ulotlariga va mustaqil ta'limga umumiy
soatning ko'p qismi ajratilgan. Binobarin, topshiriqlarni amaliy mashg'ulot
darslarida va mustqil holda puxta bajarsalar nazariyadan olgan bilimlarini
mustahkamlashdan tashqari talabalarda mustaqil fikrlash malakasi shakllanadi.
Chunki amaliy mashg'ulot darslarida va mustqil holda topshiriqlarni bajarish
jarayonida talabalar darslik, o'quv qo'llanma, har xil adabiyotlar, xarita va
atlaslardan foydalanib berilgan topshiriq va savollarni sinchkovlik bilan puxta
bajarsalar ular uchun muhim ahamiyatga ega bo'lgan quyidagi malaka va
ko'nikmalar shakllanadi: - amaliy mashg'ulotlarda tematik xaritalar va atlaslar bilan
ishlab, ularni taqqoslash orqali talabalarda ma'lum tabiiy geografik obyektlarning
hozirgi holati, unda sodir bo'layotgan va bo'lishi mumkin bo'lgan jarayonlarni
bilish malakasi shakllandi;
-tabiatning tabiiy unsurlarini bir-biriga taqqoslab ularni ajratilgan holda emas,
balki uzviy aloqada bo'lib, agar uning biror unsuriga noto'g'ri tasir etilsa, u o'z
navbatida boshqa tabiat elementlarining holatini o'zgarishiga sababchi bo'lishi
mumkinligi haqida talabalarda mustaqil ravishda hulosalar chiqarish malakasi
vujudga keladi;
- turli hil manbalarda hamda o'quv qo'llanmalarda berilgan jadvallardan
foydalanib raqamli malumotlarni tahlil qilish, profillar tuzish, grafik va
diagrammalar chizish malakasi shakllanadi. Yuqorida keltirib o'tilgan metodlarni
mustaqil o'rganishda qo'llash juda samarali hisoblanib, talabalar ayniqsa o'z ustida
ko'proq ishlovchi talabalar uchun juda foydali metod hisoblanadi. Hozirgi kunning
|
| |
-dars Mavzu: Parametrli takrorlash operatori mavzusini takrorlash

|
-dars Mavzu: Parametrli takrorlash operatori mavzusini takrorlash
|
bet | 120/208 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #15865 |
34-dars Mavzu: Parametrli takrorlash operatori mavzusini takrorlash
Darsning texnologik xaritasi
Mavzu
|
Parametrli takrorlash operatori mavzusini takrorlash.
|
Maqsad
va
vazifalar
|
Darsning maqsadi: O'quvchilarga parametrli takrorlash operatori yordamida dastur tuzish texnologiyasini o'rgatish.
Darsning ta'limiy vazifasi: o'quvchilarda Paskal das- turlash tilida parametrli takrorlash operatori yordamida dasturlar tuzish ko'nikmasini shakllantirish. Darsning tarbiyaviy vazifasi: o'quvchilarda daqqatini maqsadli yo'naltirish xususiyatlarini shakllantirish. Darsning rivojlantiruvchi vazifasi: o'quvchilarda kompyuterdan samarali foydalanish tuyg'ularani shakllantirish.
|
O'quv
jarayonining mazmuni
|
Takrorlash parametri va uning qiymatlar to'plami. Tak- rorlanish tanasi. Begin va end ko'rsatmalari. Parametrli takrorlash operatorining ishlash prinsipi. Downto xiz- matchi so'zi va uning qo'llanishi.
|
O'quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi
|
|
|
| |
Uslub: Ma'ruza va amaliyotning uyg'unligi. 

Shakl

|
Uslub: Ma'ruza va amaliyotning uyg'unligi.
Shakl
|
bet | 116/208 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #15865 |
Uslub: Ma'ruza va amaliyotning uyg'unligi.
Shakl: Savol-javob. Jamoa va kichik guruhlarda ishlash.
Vosita: Elektron resurslar, darslik, plakatlar, tarqatma materiallar.
Usui: Tayyor prezentatsiya materiallari asosida.
Nazorat: Og'zaki, savol-javob, muhokama, kuzatish.
Baholash: Rag'batlantirish, 5 ballik reyting tizimi asosida.
Kutiladigan natijalar
|
O'quvchilarning kompyuter imkoniyatlari to'g'risidagi bilim va ko'nikmalari rivojlanadi. Ularda Paskal das- turlash tilida parametrli takrorlash operatoridan foydalanish malakasi shakllanadi.
|
Kelgusi rejalar (tahlil, o'zgarishlar)
|
O'qituvchi o'z faoliyatining tahlili asosida yoki ham- kasblarining dars tahlili asosida keyingi darslariga o'zgartirishlar kiritadi va rejalashtiradi.
|
|
| |
Darsning rivojlantiruvchi vazifasi

|
Darsning rivojlantiruvchi vazifasi
|
bet | 149/208 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #15865 |
Darsning rivojlantiruvchi vazifasi: o'quvchilarda kompyuterdan samarali foydalanish haqidagi bilim va tasavvurlarini kengaytirish.
O'quv
jarayonining mazmuni
|
Fayilli o’zgaruvchilar, Paskalning text xizmatchi so’zi. Assingn(f,) ; protsidurasi. Rewrite(f)protsidurasi va uning vazifasi. Close(f) protsidurasi va uning vazifasi. Writte(f, ); va Writteln(f, );operatorlarining qo’llanilishi. Append(f) operatorining vazifasi.
|
O'quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi
|
Uslub: Ma'ruza va amaliyotning uyg'unligi.
Shakl: Savol-javob. Jamoa va kichik guruhlarda ishlash.
Vosita: Elektron resurslar, darslik, plakatlar, tarqatma materiallar.
Usui: Tayyor prezentatsiya materiallari asosida.
Nazorat: Og'zaki, savol-javob, muhokama, kuzatish.
Baholash: Rag'batlantirish, 5 ballik reyting tizimi asosida.
|
Kutiladigan natijalar
|
O'quvchilarning kompyuter imkoniyatlari to'g'risidagi bilim va ko'nikmalari rivojlanadi. O’quvchilar fayilli o’zgaruvchilar tushunchasi, text xizmatchi so’zi, tashqi xotira bilan bog’lanish, fayilga yozish , fayildan o’qish va fayilning davomiga yozish protsiduralarining vazifalari bilan tanishadilar va ularning amaliyotda foydalanish ko’nikmasiga ega bo’ladilar
|
Kelgusi rejalar (tahlil, o'zgarishlar)
|
O'qituvchi o'z faoliyatining tahlili asosida yoki ham- kasblarining dars tahlili asosida keyingi darslariga o'zgartirishlar kiritadi va rejalashtiradi.
|
Darsning borishi va vaqt taqsimoti
|
| |
Sug‘orish shlanglarini yoyish va tomizgichlarini

299
a) sug‘orish shlangi
b) tomizgich uchun
teshik ochish
d) suv tomishi
10.14-rasm. Tashqi tomizgichli tomchilatib sug‘orish shlanglari.
Intensiv parvarishlanadigan bog‘lar
va bir yillik ekinlarni
sug‘orish uchun ichki tomizgichli va tomizgichli lenta turidagi
tomchilatib sug‘orish shlanglaridan foydalaniladi (10.15-rasm).
a) bog‘ qatorlariga o‘rnatilgan ichki tomizgichli sug‘orish
shlanglari
b) tomizgichli
lentalar
d) karam dalasi
e) g‘o‘zani
tomchilatib sug‘orish
10.15-rasm. Ekin dalalariga o‘rnatilgan ichki tomizgichli va
tomizgichli lenta turidagi tomchilatib sug‘orish
shlanglari.
300
a) shlang yopgichi
b) yopgichni
o‘rnatish
d) yopilgan shlang
10.16-rasm. Tomchilatib sug‘orish shlanglari oxirini yopish.
Tomizgichli sug‘orish shlanglari va tomizgichli lentalarning
oxiri suv chiqib ketmasligi uchun
va tizimning germetikligini
ta’minlash uchun yoki sug‘orish shlangini ortga qayirib, yoki
maxsus tiqinlar bilan yopib qo‘yiladi (10.16-rasm).
Tomchilatib sug‘orish tizimining
barcha elementlari montaj
qilingandan so‘ng sug‘orish tizimni yuvish ishlari bajariladi.
\AMALIY QISM. TALABALAR TOMONIDAN BAJARILISHI LOZIM BO‘LGAN QISMI

\AMALIY QISM. TALABALAR TOMONIDAN BAJARILISHI LOZIM BO‘LGAN QISMI Talabalar Electronics Workbench dasturida И, ИЛИ, НЕ elementlarini EWB dasturida mantiqiy sxemalar yasashni o‘rganadi va bajargan ishlarini amaliy ishni hisobot shaklda tayyorlaydi. Electronics Workbench dasturida “HAM mantiqiy element”
elementini ishlash sxemasini bajaramiz.
EWB dasturini ishga tushiramiz.
(1-rasm)
Dastavval “Logic Gates” bo‘limidan “AND Gates“ elementini tanlab olamiz. Elementning ustiga sichqoncha kursorini olib borib, sichqonchaning o‘ng tugmasini bosamiz va qo‘yib yubormay tanlagan elementimizni ishchi maydonga joylashtiramiz.
Keyingi bosqichda “ Sources ” bo‘limidan “ +Vcc Voltage Source “ elementini tanlab olamiz. Elementning ustiga sichqoncha kursorini olib borib, sichqonchaning o‘ng tugmasini bosamiz va qo‘yib yubormay tanlagan elementimizni ishchi maydonga joylashtiramiz.
Keyingi bosqichda “Basic” bo‘limidan “Switch” elementini tanlab olamiz. Elementning ustiga sichqoncha kursorini olib borib, sichqonchaning o‘ng tugmasini bosamiz va qo‘yib yubormay tanlagan elementimizni ishchi maydonga joylashtiramiz.
Keyingi bosqichda “Indicators” bo‘limidan “Red Probe va Decoded seven- segment displey” elementlarini tanlab olamiz. Elementning ustiga sichqoncha kursorini olib borib, sichqonchaning o‘ng tugmasini bosamiz va qo‘yib yubormay tanlagan elementimizni ishchi maydonga joylashtiramiz.
Keyingi bosqichda elementlarni bog’lab olamiz. Elementning ustiga sichqoncha kursorini olib borib, sichqonchaning o‘ng tugmasini bosamiz va qo‘yib yubormay tanlagan elementimizga bog’laymiz.
Keyingi bosqichda Switch elmenti orqali o‘chiramiz va yoqamiz. Buning uchun switch ustuga qaysi harfni qo‘ygan bo‘lsak shu harf tugmasi orqali klaviaturadan bosib o‘chirib yoqishimiz mumkin.
Yoki ekranning o‘ng burchagidagi tugma orqali o‘chirb yoqishimiz mumkin.
Agar chiqish signali “1” bo‘lsa “Red Probe” ya’ni lampa yonadi
|