nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Yulduz topologiya tarmoqlarini afzalligi

|
Yulduz topologiya tarmoqlarini afzalligi
|
bet | 7/12 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #240526 |
Bog'liq Abdullo mi-302 kurs ishi yangisi (1)Yulduz topologiya tarmoqlarini afzalligi
Habning ishdan chiqishi butun tarmoqning ishlashiga ta’sir oʻtkazadi;
Koʻp kabel sarflanadi yulduz topologiya
Yulduz topologiyasi asosida qurilgan tarmoqda har bir ish stansiyasi simi (burma juftlik) orqali markaziy konsentratorga yoki habga ulanadi. Hab shaxsiy kompyuterning parallel ulanishini ta’minlaydi va buning natijasida tarmoqqa ulangan barcha kompyuterlar bir-biri bilan aloqa qilishlari mumkin.
Uzatuvchi tarmoq stansiyasidan ma’lumotlar hab vositasida mavjud aloqa liniyalari orqali barcha shaxsiy kompyuterlarga uzatiladi. Ma’lumotlar barcha ish stansiyalariga tarqatiladi, biroq u faqat moʻljallangan stansiyalar tomonidangina qabul qilinadi. Fizik yulduz topologiyasida signalizatsiya uzatilinishi, ya’ni shaxsiy kompyuter signallari bir vaqtning oʻzida barcha yoʻnalishlarda tarqalgani bois, bu lokal tarmoqning mantiqiy topologiyasi mantiqiy shina hisoblanadi.
Ushbu topologiya 10Base-T Ethernet arxitekturasiga ega mahalliy tarmoqlarda qoʻllaniladi.
Yulduz topologiya tarmoqlarini afzalligi
Yangi kompyuterni ulash oson;
Мarkazlashgan boshqaruv imkoniyati mavjud;
Тarmoq alohida shaxsiy kompyuterlarning ishdan chiqishiga va alohida shaxsiy kompyuterlarning uzilishiga chidaml
Yulduz topologiya tarmoqlarini kamchiligi
Habning ishdan chiqishi butun tarmoqning ishlashiga ta’sir oʻtkazadi;
Koʻp kabel sarflanadi
Halqa topologiya „Halqa“ topologiyasiga ega boʻlgan tarmoqda barcha tugunlar aloqa kanallari orqali ma’lumotlar uzatiladigan ajralmas halqa(zanjir)ga ulanadi. Bir shaxsiy kompyuterning chiqishi boshqa shaxsiy kompyuterning kirishiga ulanadi. Bir nuqtadan boshlangan ma’lumotlar harakati oxir-oqibat uning boshiga tutashadi. Halqadagi ma’lumotlar har doim bir xil yoʻnalishda harakatlanadi. Halqa topologiya Qabul qiluvchi ish stansiyasi faqat unga yuborilgan xabarni taniydi va qabul qiladi. Fizik halqa topologiyali tarmoqda tokenga kirish qoʻllaniladi, bu esa stansiyaga halqadan ma’lum tartibda foydalanish huquqini beradi. Ushbu tarmoqning mantiqiy topologiyasi mantiqiy halqadir. Uni yaratish va sozlash juda oson.Halqa topologiyasi tarmoqlarining asosiy kamchiligi shundaki, aloqa liniyasining bir joyda shikastlanishi yoki shaxsiy kompyuterning ishdan chiqishi butun tarmoqning ishlamay qolishiga olib keladi.
Qoidaga koʻra, „halqa“ topologiyasi ishonchsizligi sababli u sof shaklda qoʻllanilmaydi, shu sababli amalda halqa topologiyasining turli xil modifikatsiyalari qoʻllaniladi.
|
| |
Agricultural Applications - Ibodullayev M. X., Norqulov J. F., Yo‘lliyev Sh. R., Xonto‘rayev S. O’

|
Ibodullayev M. X., Norqulov J. F., Yo‘lliyev Sh. R., Xonto‘rayev S. O’Bog'liq ilmiy axborot 7 son 2024 1 removedAgricultural Applications.
Allelopathic Effects on Other Plants: Allelopathy is the study of how
Russian Knapweed's production of allelochemicals might impede the growth of nearby plants. It can be
advantageous to use these allelopathic qualities in weed control techniques.
Acroptilon repens chemicals can increase crop yields by reducing competition for nutrients, water, and
light by inhibiting the growth of weeds.
On desirable crops, however, caution must be exercised to prevent allelopathic effects, as
overstimulation may impede growth. Compounds with insecticidal and herbicidal effects can be discovered
in certain Acroptilon repens plants.
Russian knapweed extracts or essential oils could be used as natural substitutes for manufactured
chemical pesticides [14].
These substances can be used to agricultural fields to manage weed species and insect pests,
decreasing the need for traditional pesticides and their negative effects on the environment. Possibility of
Biocontrol for Pathogens and Pests: Against agricultural pests and infections, Acroptilon repens and the
microbiota it is associated with may have biocontrol potential.
Certain Russian knapweed-associated microbes may have antagonistic effects on plant diseases,
providing crops with naturally occurring protection.
Additionally, by limiting the availability of host plants or changing pest behavior, Russian Knapweed's
allelopathic actions might indirectly lower pest populations.
Impact on Soil Microbiota and Nutrient Cycling: Acroptilon repens has the ability to affect the
processes involved in the soil microbiota and nutrient cycling.
The release of organic compounds into the soil by decomposing plant debris and root exudates affects
the makeup and activity of soil microbial populations.
By improving soil organic matter decomposition or modifying nutrient availability in the soil through
allelopathic interactions, Russian knapweed may also have an impact on nutrient cycling. In agricultural
settings where Russian knapweed is present, controlling soil health and fertility requires an understanding of
these consequences.
Although chemicals derived from Acroptilon repens have potential advantages in agriculture, their use
needs to be carefully controlled to prevent unforeseen repercussions [15].
To reduce hazards and maximize effectiveness, integrated pest management (IPM) techniques that
incorporate a variety of tactics—such as chemical, biological, and cultural control methods—are advised. To
create safe and long-lasting procedures for using Acroptilon repens chemicals in crop production systems,
more research is required to understand the precise mechanisms underpinning these applications.
|
| |
Picture 1. Kakra (Acroptilon repens) plant; a. seeds, b. green parts, c. flower structure, d

BIOLOGY
SCIENTIFIC REPORTS OF BUKHARA STATE UNIVERSITY 2024/7 (112)
165
methods of high-performance liquid chromatography, gas chromatography, and spectrophotometry were
used.
Chemical constituents.
Water Content: Water makes up a substantial proportion of the total weight of
a plant, typically ranging from 80% to 90%. It plays a crucial role in supporting the structure of cells,
metabolic processes, the transportation of nutrients, and the process of photosynthesis. The roots of plants
absorb water from the soil, which is then transported throughout the plant via the xylem.
Nutrients: Plant life is sustained by essential organic and inorganic nutrients. Carbohydrates, proteins,
and lipids are examples of organic compounds that contain carbon. Inorganic compounds such as potassium
and nitrogen are essential for both growth and metabolic processes in plants [1].
Terpenoids in Acroptilon repens: An analysis using gas chromatography-mass spectrometry (GC-MS)
has revealed that terpenoids are major components found in A. repens. These compounds play critical roles
in the functioning of the plant and its interactions with the surrounding environment [2].
Phytochemicals and Medicinal Properties: Traditionally, A. repens has been utilized as a
phytomedicine due to its beneficial properties. The hydroalcoholic extract of this plant contains terpenoids
along with other bioactive compounds. Various research studies have investigated its impact on acute and
subchronic toxicity, oxidative stress, as well as mitochondrial dysfunction [3].
Antibacterial and Anti-Biofilm Effects: A. repens has demonstrated antibacterial activity against gram-
positive bacteria such as Staphylococcus aureus and Staphylococcus epidermidis. Additionally, the ethanolic
extract and water fraction of this plant exhibit potent antibiofilm effects without causing significant
cytotoxicity [4].
BIOLOGY
SCIENTIFIC REPORTS OF BUKHARA STATE UNIVERSITY 2024/7 (112)

BIOLOGY
SCIENTIFIC REPORTS OF BUKHARA STATE UNIVERSITY 2024/7 (112)
168
7. Kytidou K, Artola M, Overkleeft HS, Aerts JMFG. Plant Glycosides and Glycosidases: A Treasure-
Trove for Therapeutics. Front Plant Sci. 2020 Apr 7;11:357. DOI: 10.3389/fpls.2020.00357. PMID:
32318081; PMCID: PMC7154165.
8. Akhgari, Zahra, et al. ―Biological and Antibacterial Features of Acroptilon Repens (L.) DC. //
Crescent Journal of Medical and Biological Sciences, vol. 9, no. 2, 22 Apr. 2022, pp. 116–122,
https://doi.org/10.34172/cjmb.2022.20.
9. Norouzi-Arasi, Hassan, et al. ―Chemical Constituents and Antimicrobial Activities of the Essential
Oil OfAcroptilon Repens (L.) DC. // Flavour and Fragrance Journal (Print), vol. 21, no. 2, 1 Jan. 2006, pp.
247–249, https://doi.org/10.1002/ffj.1568. Accessed 5 Apr. 2024.
10. Norouzi-Arasi, Hassan, Issa Yavari, Firoozeh Chalabian, Vahid Kiarostami, Fatimeh
Ghaffarzadeh and Abdolhamid Nasirian. Chemical constituents and antimicrobial activities of the essential
oil of Acroptilon repens (L.) DC. // Flavour and Fragrance Journal 21 (2006): 247-249.
11. Yu Hsin Chen, et al. Structural Characterization and Anti-Inflammatory Activity Evaluation of
Chemical Constituents in the Extract ofTrifolium RepensL. Vol. 43, no. 9, 21 July 2019,
https://doi.org/10.1111/jfbc.12981. Accessed 10 June 2023.
12. Nohtani, F and Iran Pouraboli. ―Antidiabetic and Anti-lipid Peroxidative Effects of
Hydroalcoholic Extract of Acroptilon repens in Male Rats.‖ // Journal of Rafsanjan University of Medical
Sciences 14 (2016): 841-852.
13. Zarenezhad, E., Sanei-Dehkordi, A., Babaalizadeh, B. et al. Repellent efficacy of the nanogel
containing Acroptilon repens essential oil in comparison with DEET against Anopheles stephensi. BMC Res
Notes 16, 261 (2023). https://doi.org/10.1186/s13104-023-06538-1
14. Zahra, Akhgari., Asghar, Tanomand., Razieh, Nazari., Mohsen, Zargar. (2022). Biological and
Antibacterial Features of Acroptilon repens (L.) DC. // Crescent Journal of Medical and Biological
Sciences, DOI: 10.34172/cjmb.2022.20
15. Guangyan, Ni., Guangyan, Ni., Guangyan, Ni., Urs, Schaffner., Shaolin, Peng., Ragan, M.,
Callaway. (2010). Acroptilon repens, an Asian invader, has stronger competitive effects on species from
America than species from its native range. // Biological Invasions, DOI: 10.1007/S10530-010-9759-Y
15. Gaskin, John F., and Jeffrey L. Littlefield. ―Invasive Russian Knapweed (Acroptilon Repens)
Creates Large Patches Almost Entirely by Rhizomic Growth. // Invasive Plant Science and Management
10.2 (2017): 119–124. Web.
16. Koloren, O., et al. ―Response of Acroptilon Repens to Simulated Herbivory and Soil Disturbance.‖
// Annals of Applied Biology, vol. 147, no. 1, Aug. 2005, pp. 101–107, https://doi.org/10.1111/j.1744-
7348.2005.00014.x. Accessed 9 July 2019.
https://buxdu.uz
|
ЭКОЛОГИЧЕСКОЙ НАУКИ - Ibodullayev M. X., Norqulov J. F., Yo‘lliyev Sh. R., Xonto‘rayev S. O’

|
Ibodullayev M. X., Norqulov J. F., Yo‘lliyev Sh. R., Xonto‘rayev S. O’Bog'liq ilmiy axborot 7 son 2024 1 removedЭКОЛОГИЧЕСКОЙ НАУКИ
Аннотация.
Русский василѐк (Acroptilon repens) — инвазивный вид из Центральной Азии,
оказывающий значительное экологическое и экономическое воздействие. Он процветает во всѐм мире
в нарушенной окружающей среде. Аллелопатические эффекты растения, деградация почвы и
воздействие на среду обитания диких животных способствуют его инвазивности. Он содержит
терпеноиды, фенольные соединения и алкалоиды, что даѐт потенциальные преимущества в
медицинских и сельскохозяйственных целях. Его аллелопатические свойства позволяют бороться с
сорняками, но для предотвращения непредвиденных последствий необходим тщательный уход. Для
контроля его распространения рекомендуются комплексные стратегии борьбы с вредителями.
Василек русский также демонстрирует потенциал в фиторемедиации, что подчѐркивает
необходимость понимания его взаимодействия с почвенной микробиотой и круговоротом
питательных веществ.
Ключевые слова:
Acroptilon repens, инвазионные виды, аллелопатия, деградация почвы,
терпеноиды, фармакологические свойства, сельскохозяйственное применение, фиторемедиация.
AKROPTILON REPENS (RUS KNAPWEED) KIMYOVIY TARKIBINI O‘RGANISH:
FARMAKOLOGIYA, QISHLOQ XO`JALIGI VA ATROF-MUHITNI MUHOFAZA QILISH
FANLARIGA TA’SIRI
Annotatsiya.
Kakra (Acroptilon repens) O'rta Osiyodan katta ekologik va iqtisodiy ta'sir ko'rsatadigan
yovvoyi tur hisoblanadi. U global miqyosda ochiq dala muhitda rivojlanadi. O'simlikning allelopatik ta'siri,
tuproqning degradatsiyasi va yovvoyi hayvonlarning yashash joylariga ta'siri uning invazivligiga yordam
beradi. U terpenoidlar, fenolik birikmalar va alkaloidlarni o'z ichiga oladi, bu dorivor va qishloq xo'jaligida
potentsial foyda keltiradi. Uning allelopatik fazilatlari begona o'tlarni nazorat qilishi mumkin, ammo
kutilmagan oqibatlarning oldini olish uchun ehtiyotkorlik bilan davolash kerak. Uning tarqalishini nazorat
qilish uchun zararkunandalarga qarshi kurashning integratsiyalashgan strategiyalari tavsiya etiladi. Kakra
shuningdek, fitoremediatsiyada potentsialni ko'rsatib, uning tuproq mikrobiotasi va ozuqa moddalarining
aylanishi bilan o'zaro ta'sirini tushunish zarurligini ta'kidlaydi.
https://buxdu.uz
|
| |
Chiziqli dasturlar tuzish

|
Chiziqli dasturlar tuzish
|
bet | 7/7 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 257,05 Kb. | | #110844 |
Bog'liq 8 lectureChiziqli dasturlar tuzish - Dasturlash tillari imkoniyatlari va operatorlari haqida ko’p gapirish mumkin. Har bir dasturlash tili uchun alohida qo’llanmalar yozish mumkin.
- Chiziqli algoritmlarning dastur shaklida yozilishi chiziqli dastur deb ataladi. Demak, chiziqli dasturdagi amallarni bajarishda hech qanday shart tekshirilmaydi, barcha operatorlar (algoritmdagi ko’rsatmalar) kelish tartibida bajariladi. Yana shuni yodda tutingki, biz DELPHI tilini PASCAL ga o’xshab ketadigan Console Application ilovasida dastur tuzamiz. Shuni inobatga olgan holda dasturning boshida {$apptype console} direktivasi yozilgan bo’lishi kerak
O’tish va tarmoqlanish operatorlari - Biz hozirgacha chiziqli, ya’ni buyruqlari ketma-ket bajariladigan dasturlar bilan tanishdik. Lekin ko’pincha berilgan masalani hal qilishda operatorlarning bajarilish tartibini buzishga, ya’ni boshqarishni dastur bo’yicha orqaga yoki oldinga o’tkazish zarur bo’ladi.
- Buning uchun dasturning boshqarish uzatilayotgan operatoriga nishon qo’yiladi. Nishon o’zgaruvchining nomi kabi lotin harflari va raqamlar yordamida hosil qilinadi
Foydalanilgan adabiyotlar - Informatika va informatsion texnologiyalar, M.Aripov va boshqalar. Oliy o‘quv yurti talabalari uchun darslik. Toshkent-2019 y.
- Axborot texnologiyalari, M.Aripov va boshqalar. Oliy o‘quv yurti talabalari uchun o‘quv qo‘llanma. Toshkent-2019 y.
- Delphi tilida dasturlash asoslari, Sh.Nazirov. Toshkent-2018 y
8-darsimiz tugadi E’TIBOTINGIZ UCHUN RAXMAT
|
| |
Nishonlar - Algoritm va dasturlash tillari

|
Algoritm va dasturlash tillari
|
bet | 5/7 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 257,05 Kb. | | #110844 |
Bog'liq 8 lectureNishonlar - Nishonlar — dasturda boshqarish uzatilayotgan operatorni ko’rsatadi. Har bir dasturlash tili yuqoridagi tushunchalar bilan bog’liq o’z sintaksisiga, maxsus xizmatchi so’zlariga ega. Dastur yozishdan avval unda ishtirok etadigan miqdorlarni aniqlab olish, o’zgaruvchilarga nom berish va ularni tavsiflash (turini ko’rsatish) kerak bo’ladi. Shundan so’nggina dasturning asosiy qismi boshlanadi.
- Har qanday dasturlash tili, odatda, quyidagi ikki qismdan tashkil topadi: tavsiflash qismi, PASCAL va DELPHI da VAR xizmatchi so’zi bilan boshlanib va BEGIN xizmatchi so’zidan oldin tugaydi; asosiy qism, PASCAL va DELPHI da BEGIN xizmatchi so’zi bilan boshladi hamda END xizmatchi so’zi bian tugaydi.
O’zgarmas, O’zgaruvchi va Massiv - Dasturlash tillarida asosan uch xil: o’zgarmas, o’zgaruvchi va massiv ko’rinishidagi miqdorlar qo’llaniladi. Ular belgili, satrli, mantiqiy va sonli turdagi qiymatlarni qabul qilishi mumkin.
- Belgili o’zgarmaslar ajratish belgisi ichiga olingan bitta belgi - harf, raqam yoki maxsus belgidan iborat
- Mantiqiy o’zgarmaslar faqat True (rost) yoki False (yolg’on) qiymatlardan birini qabul qiladi.
- Sonli o’zgarmaslar ikki turda — butun yoki haqiqiy bo’lishi mumkin. Haqiqiy sonlar o’z navbatida qo’zg’almas nuqtali va qo’zg’aluvchi nuqtali sonlarga bo’linadi.
- Qo’zg’almas nuqtali sonlar — o’nli kasr ko’rinishidagi sonlardir.
O’zgaruvchi miqdorlar - Dasturning bajarilish jarayonida qiymati o’zgaradigan miqdorlar o’zgaruvchi miqdorlar yoki qisqacha o’zgaruvchilardeyiladi. O’zgaruvchilar barchasida kamida 1 ta belgi, BASIC da 40 ta belgidan oshmaydigan, PASCAL da 63 ta belgidan oshmay- digan, DELPHI da (nom va keyingi yozuvlar sig’ishiga qarab) 1000 ta belgidan ortiq o’z nomiga ega bo’ladi. O’zgaruvchi nomi uchalasida lotin harfi yoki PASCAL va DELPHI da tagchiziq belgisidan boshlanadi. O’zgaruvchi nomida faqatgina raqamlar, lotin harflari va aytib o’tilgan holda, tagchiziq belgisi qo’llanilishi mumkin.
- Bu tillarda o’zgaruvchilarning nomida qo’llanilgan katta va kichik lotin harflari farqlanmaydi. Bunday yozish xizmatchi so’zlar uchun ham o’rinlidir.
|
| |
Algoritm va dasturlash tillari

|
Algoritm va dasturlash tillari
|
bet | 1/7 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 257,05 Kb. | | #110844 |
Bog'liq 8 lecture Dasturlash tillari va ularning turlari - Ma'lumki, kompyuter texnikasidan samarali foydalanish ikki qism texnik va dasturiy ta'minotning uzviyligini talab etadi. Bu uzviylik kompyuter texnik ta'minotining jadal sur'atlar bilan takomillashib borishiga mos dasturiy ta'minotni ham keskin sur'atlar bilan rivojlanishiga sabab bo'ladi, va aksincha.
- Buning sababi ma'lum, mos dasturiy ta'minotsiz har qanday kompyuter «qimmatbaho o'yinchoq» bo'lib qolaveradi.
Dastur - Ma'lumki, kompyuterda biror masalani hal qilish uchun avval uning qandaydir nusxasi olinadi va algoritmi tuziladi, so'ng mazkur algoritm ma'lum bir qonun-qoidalar asosida kompyuter tushunadigan ko'rsatma va buyruqlar shaklida yoziladi. Hosil bo'lgan matn kompyuter tilida yozilgach, dastur deb ataladi. Demak, dastur — biror masalani yechish uchun kompyuter bajarishi mumkin bo'lgan ko'rsatmalarning izchil tartibi ekan.
- Kompyuter uchun dastur tuzish jarayoni dasturlash va dastur tuzadigan kishi dasturchi deyiladi.
Dasturlash tili - Kompyuter tushunadigan «til» esa dasturlash tili deb ataladi.
- Dasturlash tillari tarixidan. Dasturlash tillari, asosan, ikkinchi jahon urushidan keyin yaratila boshlandi. Ammo uning boshlanish tarixi ancha olis yillarga borib taqaladi.
- Arxeologik qazilmalarda topilgan sopol taxtachada bundan 3800 yil oldin Bobilda foiz bilan bog'liq murakkab amallar algoritmi keltirilgan. Unda aniq masala ishlangan bo'lib, agar bug'doy hosili yiliga 20% dan oshib borsa, uning miqdori ikki marta o'sishi uchun necha yil va oy kerak bo'lish algoritmi tuzilgan.
- XIX asr fransuz kashfiyotchisi Jozef Mari Jakkard 1804 yilda yupqa mato ishlab chiqish jarayonida to'quv dastgohlari uchun perfo- kartani eslatuvchi tasma ishlatgan va shu bilan perfokartaga asos solgan edi.
Charlz Bebbij - 1836 yilda ingliz olimi Charlz Bebbij hozirgi kompyuterlarning bevosita ajdodi bo'lmish analitik mashina ishlab chiqishga kirishdi va bu masalani nazariy hal qildi. Bu mashinaning asosiy xususiyati uning dastur asosida ishlashi va hisob-kitob natijalarini «eslab» qolishida edi.
|
| |
Bildirgi ushbu bildirgi orqali Sizdan “Umumiy kimyo va kimyoviy texnologiyalar” kafedrasi dodsenti Ismatov Sunnatullo shamsulloyevich tomonidan Ismatov S bildirgi

|
Bildirgi ushbu bildirgi orqali Sizdan “Umumiy kimyo va kimyoviy texnologiyalar” kafedrasi dodsenti Ismatov Sunnatullo shamsulloyevich tomonidan
|
Sana | 27.09.2024 | Hajmi | 12,85 Kb. | | #272728 |
Bog'liq Ismatov S bildirgi
Denov tadbirkorlik va pedagogika
instituti rektori O.A. Ruziyevga
Aniq va tabiiy fanlr fakulteti
dekani B.Iraliyev tomonidan
BILDIRGI
Ushbu bildirgi orqali Sizdan “Umumiy kimyo va kimyoviy texnologiyalar” kafedrasi dodsenti Ismatov Sunnatullo SHamsulloyevich tomonidan, O‘zbekiston Respublikasi Oliy attestatsiyasi komissiyasi Buxoro muhandislik-texnologiya instituti huzuridagi ilmiy kengashining 2024-yil 7-iyun sanasidagi 355/1-bayonnomasiga binoan texnika fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olganligi sababli moddiy rag‘batlantirishingizni so‘rayman.
Aniq va tabiiy fanlr fakulteti dekani B.Iraliyev
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bildirgi ushbu bildirgi orqali Sizdan “Umumiy kimyo va kimyoviy texnologiyalar” kafedrasi dodsenti Ismatov Sunnatullo shamsulloyevich tomonidan
|
BIOLOGY
SCIENTIFIC REPORTS OF BUKHARA STATE UNIVERSITY 2024/7 (112)

|
BIOLOGY
SCIENTIFIC REPORTS OF BUKHARA STATE UNIVERSITY 2024/7 (112)Bog'liq ilmiy axborot 7 son 2024 1 removedBIOLOGY
SCIENTIFIC REPORTS OF BUKHARA STATE UNIVERSITY 2024/7 (112)
164
c
d
Kalit so'zlar:
Acroptilon repens, invaziv turlar, allelopatiya, tuproq degradatsiyasi, terpenoidlar,
farmakologik xususiyatlar, qishloq xo'jaligida qo'llanilishi, fitoremediatsiya.
Introduction.
Acroptilon repens, commonly known as Russian Knapweed or Creeping Knapweed, is
a perennial herbaceous plant that falls within the Asteraceae family. Provided below is a concise summary of
its classification, distribution, and environmental implications:
Taxonomy: Realm: Plantae Division: Angiosperms Category: Eudicots Sequence: Asterales Family:
Asteraceae Genus: Acroptilon Species: Acroptilon repens Distribution: Indigenous Range: Central Asia,
encompassing areas of Kazakhstan, Uzbekistan, and Tajikistan. Introduced Range: Russian Knapweed has
been introduced to various regions in North America, Europe, Australia, and New Zealand. It prospers in
disturbed environments, such as roadsides, fields, pastures, and deteriorated ecosystems. Ecological Impact:
Invasive Species: Russian Knapweed is acknowledged as a profoundly invasive plant species in numerous
regions of introduction. Its vigorous growth patterns and capacity to outcompete indigenous flora present
notable ecological hazards. Allelopathic Effects: Acroptilon repens generates allelopathic substances that
impede the growth of nearby plants, diminishing biodiversity and modifying ecosystem dynamics. Soil
Degradation: The extensive root system of Russian Knapweed can deteriorate soil composition and diminish
soil fertility, resulting in erosion and habitat loss for native species. Impact on Wildlife: The prevalence of
Russian Knapweed can influence wildlife habitats and the availability of forage for native herbivores,
disrupting ecological equilibriums. Economic Costs: The management and containment of Russian
Knapweed infestations entail substantial economic expenditures for agriculture, land stewardship, and
rehabilitation initiatives (picture 1.).
|
| |
Chemical Constituents of Acroptilon repens

|
Chemical Constituents of Acroptilon repensBog'liq ilmiy axborot 7 son 2024 1 removedChemical Constituents of Acroptilon repens.
Alkaloids: Alkaloids represent a class of nitrogen-
containing organic compounds exhibiting a wide array of pharmacological characteristics. Ingestion of
Acroptilon repens may result in exposure to alkaloids like pyrrolizidine alkaloids, which are recognized for
their toxic effects on herbivores and humans when consumed in large amounts. The presence of pyrrolizidine
alkaloids is frequently linked to plant defense strategies against herbivory. Phenolic Compounds: Phenolic
compounds serve as secondary metabolites crucial for plant defense against various stressors including
pathogens, UV radiation, and oxidative damage.
Acroptilon repens is believed to harbor phenolic acids (e.g., caffeic acid, chlorogenic acid), flavonoids
(e.g., quercetin, kaempferol), and tannins. These constituents are characterized by antioxidant, anti-
inflammatory, and antimicrobial properties, potentially contributing to the allelopathic effects of the plant.
Terpenoids: Terpenoids, or isoprenoids, constitute a diverse group of compounds originating from isoprene
building blocks.
Acroptilon repens has the capacity to synthesize terpenoids like sesquiterpenes and diterpenes. Certain
terpenoids identified in Russian Knapweed may exhibit insecticidal or allelopathic attributes, influencing its
ecological dynamics.
Flavonoids, a subset of phenolic compounds, display a wide spectrum of biological functions.
Acroptilon repens may contain flavones, flavonols, flavanones, and other derivatives of flavonoids. These
components play a role in the plant's pigmentation, UV shielding, and defense mechanisms against
pathogens and herbivores. Glycosides: Glycosides are compounds comprising a sugar moiety (glycone)
linked to a non-sugar moiety (aglycone).
Acroptilon repens could potentially house glycosides with diverse pharmacological properties,
including cardiac glycosides, cyanogenic glycosides, and saponins. These compounds may exhibit medicinal
attributes or serve as protective measures against herbivores and pathogens.
Essential oils are volatile substances synthesized by plants, often possessing distinct fragrances and
medicinal qualities. Acroptilon repens has the ability to generate essential oils containing components like
monoterpenes, sesquiterpenes, and their derivatives. Extracts of essential oils from Russian Knapweed may
demonstrate antimicrobial, anti-inflammatory, or insecticidal effects [5,6,7].
|
| |
Environmental Implications - Ibodullayev M. X., Norqulov J. F., Yo‘lliyev Sh. R., Xonto‘rayev S. O’

BIOLOGY
SCIENTIFIC REPORTS OF BUKHARA STATE UNIVERSITY 2024/7 (112)
167
ability to affect nutrient cycling and soil microbiology. Soil microbial communities are impacted by organic
chemicals released into the soil by decaying plant waste and root exudates.
Additionally, through accelerated organic matter decomposition or allelopathic interactions, Russian
knapweed may change the availability of nutrients in the soil.
Possibility of Phytoremediation of Contaminated Sites: Research has been done on Russian
knapweed's capacity to remove heavy metals from contaminated soils, including cadmium (Cd).
Soils contaminated with Cd may be restored through inoculation with plant growth-promoting
rhizobacteria (PGPR) and arbuscular mycorrhizal fungus (AMF).
Ecological Hazards and Their Mitigation Techniques: The invasive plant known as Russian knapweed
spreads by both rhizomic growth and seed. Reducing soil disturbance and specifically harming Russian
knapweed to increase interspecific plant competition are two possible effective management tactics [16,17].
Discussion.
Russian Knapweed (Acroptilon repens) poses significant environmental challenges due to
its invasive nature, allelopathic effects, and impact on soil health. Its proliferation in various regions outside
its native range has led to ecological imbalances and economic burdens.
The chemical constituents of Acroptilon repens, particularly terpenoids, phenolic compounds, and
alkaloids, play crucial roles in its ecological interactions and potential medicinal properties. These
compounds contribute to its allelopathic effects, antimicrobial activity, and antioxidant properties, suggesting
potential applications in agriculture and pharmacology.
In agricultural contexts, the allelopathic qualities of Russian Knapweed can be harnessed for weed
control, potentially reducing reliance on synthetic pesticides. However, careful management is essential to
prevent unintended consequences on desirable crops and soil health. Integrated pest management strategies
incorporating biological, chemical, and cultural controls offer a holistic approach to mitigate the spread of
Russian Knapweed while minimizing environmental impacts.
Furthermore, research indicates the potential of Acroptilon repens in phytoremediation efforts,
particularly in the removal of heavy metals from contaminated soils. Understanding its interactions with soil
microbiota and nutrient cycling processes is crucial for implementing effective remediation strategies and
minimizing ecological hazards.
Plankalkyul - Algoritm va dasturlash tillari

|
Algoritm va dasturlash tillari
|
bet | 3/7 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 257,05 Kb. | | #110844 |
Bog'liq 8 lecturePlankalkyul - Yuqori darajadagi dastlabki dasturlash tili "Plankalkyul" deb nomlanib, u 1946 - yilda nemis olimi Konrad Suzi tomonidan tuzildi. Bu til o'z vaqtida ma'lum sabablarga ko'ra keng jamoatchilikka tanish emas edi. U 1972 yildan amalda qo'llanila boshlandi
- 1949 yilda amerikalik Jon Mouchli dasturlashda 8 ta va 10 ta raqamli sanoq sistemalaridan foydalanmaslik taklifi bilan chiqdi. Ana shunga asoslangan dasturlash tili "Qisqacha kod"nomi bilan Greys Holler tomonidan yaratildi va dastlabki EHM larda ishlatildi.
- Hozirgi kunda dasturlash tillarini u yoki bu bеlgisi bo’yicha tasniflash mumkin.Dasturlash tilining kompyuterga bog’liqlik darajasi bo’yicha tasniflash eng umumiy hisoblanadi.Yuqorida aytilgan bеlgiga qarab, dasturlash tillari kompyutera bog’liq vakompyuterga bog’liq bo’lmagan tillarga bo’linadi. Kompyuterga bog’lik tillar, o’z navbatida, kompyuter tillari va kompyuterga mo’ljallangan tillarga ajratiladi.
- Dasturlash tilining kompyuter tiliga yaqinligi darajasini tariflash uchun tildarajasi tushunchasi qo’llaniladi.
Kompyuter tili - Kompyuter tili 0 daraja dеb qabul qilingan bo’lib, sanoq boshi hisoblanadi. Odamning tabiiy tili “eng yuqori darajadagi til” dеb qaraladi. Kompyuterga bog’liq bo’lmagan tillar ham ikkita turga bo’linadi: birinchisi protsеduraga mo’ljallangan tillar, ikkinchisiga - muammoga mo’ljallangan tillar.
- Protsеduraga mo’ljallangan tillar turli masalalarni еchish algoritmlarini(protsеduralarni) tavsiflashga mo’ljallangan; shuning uchun ular ko’pincha oddiyqilib “algoritmik tillar" dеb ataladi.Ushbu tillar еchilayotgan masalalar xususiyatlarini to’la hisobga oladi va kompyuterning turiga dеyarli bog’liq emas. Bu xildagi tillar tarkibi kompyuter tiliga qaraganda tabiiy tilga, masalan, ingliz tiliga yaqinroq.
Dasturlash tillari - FORTRAN tili 1954 yili ishlab chiqilgan bo’lib, FORmula TRANslator- formulalar translyatori dеgan manoni anglatadi va ilmiy va muhandis – tеxnik masalalarni hisoblashlarda qo’llaniladi.
- ALGOL tili 1960 yili yaratilgan bo’lib, ALGORITMIC Langauge -algoritmik til dеgan ma'noni anglatadi va ilmiy-tеxnik masalalarni hisoblashlarda qo’llaniladi.
- KOBOL tili 1959 yili yaratilgan bo’lib, Common Businees Oriented Langauge - “savdo-sotiq masalalariga mo’ljallangan til” dеgan ma'noni anglatadi. Korxona va tarmoqning moddiy boyligini, moliyasini, ishlab chiqargan mahsulotini hisobga olishbilan bog’liq iqtisodiy masalalarni еchish uchun qo’llaniladi.
|
| |
Ogasta Ada Bayron - Algoritm va dasturlash tillari

|
Algoritm va dasturlash tillari
|
bet | 2/7 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 257,05 Kb. | | #110844 |
Bog'liq 8 lectureOgasta Ada Bayron - 1843 yilda ingliz matematigi Ogasta Ada Bayron (Lavleys) — shoir lord Bayronning qizi analitik mashina buyruqlar asosida ishlashi lozimligini ta'kidladi. U berilgan shartlar bajarilmagunga qadar qadamlar ketma-ketligini ta'minlovchi buyruqlarni yozdi. Ana shu holat bilan u dasturlash tiliga asos soldi
Quyi darajadagi dasturlash tillari - Quyi darajadagi dasturlash tillari kompyuter qurilmalari bilan bevosita bog'liq bo'lib, buyruqlar maxsus raqamlar (kodlar) yordamida yoziladi. Bu kabi buyruqlardan tashkil topgan dasturlar katta hajmli bo'lib, ularni tahrir qilish ancha mushkul ish hisob- lanadi. Dastlabki elektron hisoblash mashinalarida («ENIAK», «MESM» va boshqalar) masalalarni yechish uchun ana shunday buyruqlar yordamida dasturlar tuzilgan. Buning asosiy qiyinchiligi — bir tomondan buyruqlarning raqamlar yordamida ifodalanishi bo'lsa, ikkinchi tomondan das- turchidan har bir amalni bajarilishida jamlagichdagi sonli qiymatning qaysi o'zgaruvchiga tegishliligini va boshqa o'zgaruvchilarning qiymatlari qaysi adresda joylashganligini bilish talab etiladi.
O’rta darajadagi dasturlash tillari - Dastur tuzishni osonlashtirish maqsadida inson tiliga yaqin bo'lgan buyruqlar tizimini tuzish va qo'llash masalasi qo'yildi hamda hal etildi. Bu kabi dasturlash tillari o'rta darajadagi dasturlash tillari (ba'zan assemblerlar) deb yuritila boshlandi.
- Bunday tillarga AVTOKOD-BEMSH, AVTOKOD-MADLEN va boshqalar kiradi. Ular BESM-6, Minsk-22, Minsk-32, IBM- 360 elektron hisoblash mashinalarida ishlatildi.
Yuqori darajali dasturlash tillari - Yuqori darajali dasturlash tillaridagi ko'rsatmalar inson tiliga yaqin bo'lgan so'zlar majmuidan iborat. Ular yordamida amallarni bajarish quyi darajadagilaridan ko'ra yengil bo'lib, biror maxsus ko'rsatma bo'lmasa, dasturchidan adreslar, qurilmalar bilan bevosita bog'liq axborotlarni bilish talab etilmaydi. Bu tilda tuzilgan dasturlarni translyatorlar deb nomlanuvchi maxsus dasturlar kom- pyuterlar bajara olishi uchun raqamli ko'rinishga o'tkazib beradi.
- Keyingi yillarda juda ko'p yuqori darajadagi dasturlash tillari yaratilgan bo'lib, ular qatoriga Paskal, dBase, Ada, KARAT, C++, Delphi, Visual Basic va boshqa tillarni qo'shish mumkin. Hozirgi kunda yaratilayotgan dasturlash tillari biror yo'nalishdagi masalalarni hal qilishga mo'ljallangandir.
|
| |
PASKAL - Algoritm va dasturlash tillari

|
Algoritm va dasturlash tillari
|
bet | 4/7 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 257,05 Kb. | | #110844 |
Bog'liq 8 lecturePASKAL - PASKAL tili 1971 yilda e`lon qilingan bo’lib, frantsuz olimi Blеz Paskal nomiga qo’yilgan. Turli xildagi masalalar еchimini olishda tartiblangan (strukturaviy) dasturlar tuzishda qo’llaniladi. Ushbu til univеrsal tillar turkumiga kiradi. Bu tilda ishlab chiqilgan dasturlar kompyuterni yangisi bilan almashtirilgandaqaytadan tuzib chiqilishi zarur emas.
BЕYSIK - BЕYSIK (BASIC - Beginner's All Purpose Sumbolic Instruction Code - boshlovchilar uchun ko’p maqsadli dasturlash tili) hisoblash algoritmlarini yozish uchun qo’llaniladigan algoritmik tildir. Bu til 1965 yilda Dartmut kollеji xodimlari Kеmini va Kurtslar tomonidan ishlab chiqilgan. Protsеduraga mo’ljallangan tillardan masalalarning matеmatik ifodalari, algoritmlar va dasturlash usullari bilan tanish bo’lgan mutaxassislar foydalaniladilar. Bunda ulardan kompyuterning tuzilishini mukammal bilish talab qilinmaydi.
- Muammoga mo’ljallangan tillar kompyuterda masala еchish usullari va dasturlash usullari bilan tanish bo’lmagan foydalanuvchilar uchun yaratilgandir. Foydalanuvchi masalani tariflashi, boshlang’ich malumotlarni bеrishi va natijani chiqarishning talab qilingan ko’rinishini aytishi kifoya.
- Lotin alifbosining 26 ta harfi: Aa, Bb, Cc, Dd, Ee, Ff, Gg, Hh, li, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Qq, Rr, Ss, Tt, Uu, Vv, Ww, Xx, Yy, Zz;
- O’nta arab raqami: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9;
- Arifmetik amal belgilari: + (qo’shish), — (ayirish), * (ko’paytirish), / (bo’lish);
- Munosabat belgilari: =(teng), <> (teng emas), <(kichik),
- <= (katta emas), >(katta), >= (kichik emas);
- Maxsus belgilar: (nuqta), (vergul), (nuqtali vergul), (apostrof), (qo’shtirnoq), (undov), (so’roq), % (foiz), $ (dollar belgisi), @ (tijorat belgisi), & (ampersand), (bo’shliq, ekranda tasvirlanmaydi), (,), {,}, [,] (turli qavslar);
Mantiqiy amallar - AND («VA» — mantiqiy ko’paytirish amali),
- OR («YOKI» — mantiqiy qo’shish amali),
- NOT («EMAS» — mantiqiy inkor amali).
- Yodingizda bo’lsa, nom va qiymati o’zgaradigan miqdorlar haqida aytib o’tgan edik. Yana dasturlash tillarida quyidagilar qo’llaniladi:
- Konstantalar (o’zgarmaslar) — dastur ishlashi davomida qiymati o’zgarmaydigan miqdorlar;
- O’zgaruvchilar — dastur ishlashi davomida qiymati o’zgaradigan miqdorlar;
- Algebraik ifodalar — arifmetik amallar bilan bog’langan o’zgarmaslar, o’zgaruvchilar va funksiyalar;
- Operatorlar — dasturlash tilining biror tugallangan amalini berish uchun mo’ljallangan buyrug’i, operatorlar BASIC da «: » bilan, PASCAL va DELPHI da «; » bilan ajratiladi;
|
| |
Jadval ko’rinishidagi miqdorlar

|
Jadval ko’rinishidagi miqdorlar
|
bet | 6/7 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 257,05 Kb. | | #110844 |
Bog'liq 8 lectureJadval ko’rinishidagi miqdorlar - Kundalik hayotimizda ko’p turdagi jadvallardan foydalanamiz: dars jadvali, shaxmat yoki futbol o’yinlari bo’yicha musobaqa jadvali, lotereya jadvali, karra jadvali, matematik jadval va boshqalar. Biz foydalangan tokchalar ham jadvalga misol bo’ladi. Jadvalni tashkil etuvchilar uning elementlari deyiladi.
- Jadval ko’rinishidagi miqdorlar bir o’lchovli (chiziqli), ikki o’lchovli uch o’lchovli va hokazo bo’ladi. Biz, odatda, chiziqli va to’g’ri to’rtburchakli jadvallardan foydalanamiz.
- Chiziqli jadvallar satr yoki ustun shaklida ifodalanadi. Masalan, sinfingizdagi o’quvchilar ro’yxati sinf jurnalida ustun shaklidagi jadval ko’rinishida yozilgan. O’quvchilarning familiyalari bu jadvalning elementlarini tashkil etadi. Ularning har biri o’z tartib raqamiga ega va har bir tartib raqamga faqat bitta o’quvchining familiyasi mos keladi.
- Ikki o’lchovli jadvallar ustunlar va satrlardan tashkil topadi (elektron jadvallarga oid mavzularni eslang). Ularning elementlari ustun va satrlar kesishgan kataklarda joylashadi. Bunday jadvallarda biror elementni ko’rsatish uchun uning nechanchi satr va nechanchi ustunda joylashganligini, ya’ni satr va ustun bo’yicha tartib raqamlarini bilish kerak bo’ladi.
Massiv - Dasturlash tillarida jadvallar bilan ishlash uchun massiv tushun- chasi kiritilgan. Massiv — jadval ko’rinishidagi miqdor bo’lib, u ma’lum (aniq) sondagi bir turli va tartiblangan (tartib raqamiga ega) elementlar majmuidan iborat. Massiv elementlarining tartib raqami butun sonlarda ifodalanadi. Ular BASIC da manfiy emas, PASCAL va DELPHI da manfiy bo’lishi ham mumkin.
- Dasturlash tillarida har bir massiv o’z nomiga ega bo’lib, ularni nomlash o’zgaruvchilarni nomlash kabidir. Masalan: a5, dars_jadvali, tub_sonlar.
- Massiv element (tokcha) larning tartib raqami indeks deb ataladi. Indeks BASIC da oddiy qavs, PASCAL va DELPHI da kvadrat qavs ichida ko’rsatiladi. Masalan, PASCAL va DELPHI da a [5] yozuvi — a nomli massivning beshinchi elementini bildiradi.
|
| |
V a z ir L ig I sa m a r q a n d d a V l a t u n IV e r sit e t I in teg ra L sx em a la r n I l o y ih a L a s

Fanning o ’quv dasturi Samarqand davlat universiteti
fizika fakulteti kengashida
k o ’rib chiqilgan va tavsiya qilingan (2 0
d)
yil
V_______ dagi
“rf/f”-
sonli bayonnoma).
0
F ak u ltet k engashi r
dots. A .A b san ov
Fan d astu ri Sam arq an d davlat u n iversitetid a ish lab ch iq ild i
T u zuvchilar:
A rziqulov E.U. Qattiq jism lar
fizikasi kafedrasi dosenti,
fizika-matematika
fanlari nomzodi
Toshboyev T.U. Qattiq jism lar fizikasi kafedrasi dosenti, fizika-matematika
fanlari nomzodi
T aq rizch ilar:
A bdukarimova X.R. Qattiq jism lar fizikasi kafedrasi dotsenti, fizika-matematika
fanlari nomzodi
Rajabov R.M. Umumiy fizika va
magnetizm kafedrasi dotsenti, fizika-
matem atika fanlari nomzodi
Fanning dasturi Samarqand davlat universiteti o ’quv-uslubiy kengashning 20___ yil
“__ ” _______ dagi “____” - son m ajlis bayoni bilan m a’qullangan.
O ’q u v-uslubiy kengash raisi:
2
KIRISh
Ushbu dastur in te g r a l s x e m a la r n i lo y ih a la s h v a k o n s tr u k s iy a la s h
elektronika sohasida ishlatiladigan o ’lchash
asboblari tasnifi, ulam ing tuzilishi va
hisoblash usullari, fan tarixi va rivojining an’anasi, istiqboli
xam da respublikam izdagi
ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar natijalari va xududiy muammolarning elektronika sohasida
ishlatiladigan o ’lchash asboblari istiqboliga ta’siri masalalarini qamraydi.
Tasvir parametrlari va fayl hajmi orasidagi bog‘lanish

|
Tasvir parametrlari va fayl hajmi orasidagi bog‘lanish
|
bet | 4/4 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 21,29 Kb. | | #143550 |
Bog'liq 6-mavzuTasvir parametrlari va fayl hajmi orasidagi bog‘lanish
Rastrrli grafika bo‘yicha hosil qilinadigan tasvirlar yuqori aniqlik va ranglar jilosidan foydalanishni talab qiladi. Ammo bunday tasvirlarning aniqligini oshiruvchi «ruxsat»ning kattalashuvi fayl hajmining keskin oshishiga olib keladi. Masalan, 10 × 15 santimetrli fotosurat 200–300 dpi ijozatli tasvir TIFF formatda 4 Mbayt hajmga ega. A4 formatli rangli surat 120–150 Mbayt bo‘ladi.
Rastrrli tasvirlarni masshtablashtirish
Agar maxsus choralar ko‘rilmasa, rastrli tasvirlarni kattalashtirish tasvirining asl holati buzilishiga olib kelishi mumkin. Chunki rastrli grafikada tasvirni aniq sondagi nuqtalar (piksellar) hosil qiladi. Shaklni kattalashtirganda nuqtalar sonini oshirish mumkin bo‘lmaganligi sababli ba’zi bir buzilishlar hosil bo‘lishi mumkin.
Bu hol ro‘y bermasligi uchun original (asl) tasvirni oldindan raqamlashtirish kerak bo‘ladi. Bu usulga o‘xshash boshqa usul, ya’ni ma’lum diapazonda piksellashtirish effektini kamaytiruvchi stoxastik rastrlashni qo‘llash kerak bo‘ladi va, nihoyat, masshtablashtirishda interpolatsiya usuli oraliq qo‘shimcha nuqtalarni qo‘shish orqali tasvir kattaligini oshirish keng qo‘llaniladi.
|
| |
Shtrixli tasvir uchun kvantlashtirish jadvali

|
Shtrixli tasvir uchun kvantlashtirish jadvali
|
bet | 2/4 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 21,29 Kb. | | #143550 |
Bog'liq 6-mavzuShtrixli tasvir uchun kvantlashtirish jadvali
Original tasvirdagi diskret yacheyka oq rangda bo‘lsa, matritsaning mos yacheykasiga «bir» yoziladi, qora rangda bo‘lsa, «nol» yoziladi. Matritsaning barcha yacheykalari to‘liq toidirilgandan so‘ng berilgan tasvirni kodlashtirish jarayoni yakunlanadi.
Matematik matritsa raqamlar to‘plami bilan toidirildi – bu tasvirning raqamli ko‘rinishi, ya’ni raqamli tasvir. Shunday qilib, olingan jadvalga kompyuterli usulda qandaydir ikkili sonlar, impulslar ketma-ketligi yozilishi mumkin. Informatsiyani bunday ko‘rinishda hisoblash sistemalari vositasida saqlash, uzatish va cheklanmagan marta nusxalash mumkin. Foydalanuvchiga bunday informatsiyaga umuman ruxsat yo‘q. Tasviming qaysidir qismini o‘zgartirish uchun bitli kartada namoyish etish (vizualizatsiya), ya’ni tasvirni ko‘zga ko‘rinarli qilish mumkin, birinchi navbatda monitor ekranida.
Tasvirni oydinlashtirish zaruriyati. Umumiy holda to‘liq rangli tasvir (rangli fotosurat, rangli slayd ) uzluksiz (continuous) signalni ifodalaydi. Tasviming tarkibida rasman (formal) ifodalangan elementlar mavjud emas. Tasvirni raqamli ko‘rinishda ifodalashning birinchi sharti majburiy oydinlashtirish hisoblanadi.
Tasvirni oydinlashtirish xarakteri. Tasvirni kerakli yo‘nalishda harakatlantirish uchun dastlab o‘ziga xos grafik signallarni aniqlash zamr. Barcha ajoyib tasvirlar dunyosining an’anaviy (rassomchilik, grafika va fototasvirlar) yo‘nalishining mahsuli tekislikda joylashadi. Bundan kelib chiqqan holda oydinlashtirish usuli ikki o‘lchamli yuzaga ega bo‘lgan tekislik elementlariga asoslangan bo‘lishi kerak. Tasviming namunaviy xarakteri uning aniq elementlardan tashkil topganlidan bo‘lib, u binolarni bezashda ishlatiladi.
Uni yasashda turli o‘lcham va ko‘rinishdagi toshlardan foydalaniladi.
Bunda hech qanday asoslangan chegara yo‘q. Rassom tasvirning maydoni, rangining talabidan kelib chiqqan holda erkin ravishda toshlarni tanlashi mumkin, biroq, birinchi navbatda, ijodiy manyovr va tarkibini inobatga oladi. Bu holatda yagona mumkin bo‘lgan qaror – har bir alohida tasvir uchun qandaydir maxsus elementlarni tanlashga harakat qilmaslik kerak. Tasvir yuzasini majburiy oydinlashtirish shartli elementlarni bir xillashtirish va maksimal sodda (geometrik) ko‘rinishga keltirish.
Majburiy oydinlashtirish hech vaqt tasvirning tarkibini inobatga olmaydi. Majburiy oydinlashtirish uchun biz tasvirning qaysi elementi (fon, muhim detalni, rasm qismini yoki uni o‘rab turgan maydon)ni qismlarga bo‘laklayotganimiz muhim emas. Tasvirni majburiy oydinlashtirish kodlashtirish va kvantlashtirish uchun elementlarni yasashda universial usulni hosil qilish imkoniyatini beradi.
Majburiy oydinlashtirish yuqorida qo‘yilgan vazifani yengil va ko‘rkam qilib bajarish imkonini beradi.
|
| |
Ko’rsatkichlar nomi - Suyuq azotli o’g’itlar ishlab chiqarish

|
Suyuq azotli o’g’itlar ishlab chiqarish
|
bet | 3/4 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 1,79 Mb. | | #151918 |
Bog'liq Презентация Microsoft PowerPointKo’rsatkichlar nomi - Ko’rsatkichlar nomi
- Azotning jamlangan massa ulushi %
27,0÷33,0 Karbamid va ammiakli selitra o’rtasidagi massa nisbati 0,5÷0,8 Ishqoriyligi erkin ammiakka qayta hisoblanganda, % 0,05÷0,50 Boshqa moddalar bilan aralashtirish qat'iyan man etiladi! - Xavfsizlik talablari: Suyuq azotli o’g’it - yong’inga xavfli hisoblanmaydi va issiqqa chidamlidir. Mahsulot bilan ishlashda yoki undan foydalanishda qo’lqop kiyib olish zarur. Ish paytida ichish, ovqat iste'mol qilish va chekish mumkin emas. Teriga tushganda sovun bilan yuvish kerak. Agarda o’g’it ko’zga tushsa, uni darhol mo’l suv bilan yuvish zarur. Oshqozonga tushganda, kaliy permangantning nim pushti rangli eritmasidan bir necha stakan ichib, qayt qilish kerak. Ish tugatilgandan so’ng, yuz va qo’lni sovun bilan yuvib, og’izni chayish kerak.
Joylash: temir yo’l va avtomobil sisternalari, 3 dm3 gacha hajmdagi polimer butilkalarga, 5 dm3 gacha hajmdagi kanistralarga, iste'molchilar bilan kelishilgan holda 100 dm3 gacha bo’lgan iste'molchilarning idishlariga joylanadi. - Joylash: temir yo’l va avtomobil sisternalari, 3 dm3 gacha hajmdagi polimer butilkalarga, 5 dm3 gacha hajmdagi kanistralarga, iste'molchilar bilan kelishilgan holda 100 dm3 gacha bo’lgan iste'molchilarning idishlariga joylanadi.
- Tashish: temir yo’l sisternalarida, transportning ushbu turiga amal qiladigan yuklarni tashish qoidalariga muvofiq tashiladi.
- Saqlash: quruq, salqin, bolalar qo’li yetmaydigan joylarda, oziq-ovqat mahsulotlaridan uzoqda saqlash zarur.
- Kafolatlangan saqlash muddati: 6 oy.
Tabiiyki suyuq azotli o’g’itlar ishlab chiqarilgandan so’ng ekin maydoni va parniklarga yetib borguniga qadar normal haroratda saqlanishi va yuk eltuvchi avtomashinaga zarar yetkazmasligi kerak. Buning uchun suyuq azotli o’g’itlarga maxsus idishlar ichlab chiqariladi.
|
| |
Suyuq azotli o’g’itlar ishlab chiqarish - bet 2

|
Suyuq azotli o’g’itlar ishlab chiqarish
|
bet | 2/4 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 1,79 Mb. | | #151918 |
Bog'liq Презентация Microsoft PowerPointSuyuq kompleks oʻgʻitlar fosforni qiyin oʻzlashtiruvchi ekinlar uchun juda qoʻl keladigan fosforli oʻgʻitdir. Tarkibida 27% gacha azot, fosfor, kaliy boʻlgan suyuq kompleks oʻgʻitlarning ekinlar uchun agrokimyoviy samaradorligi darajasi ularning qoʻllanish texnologiyasiga bogʻliq. Suyuq kompleks oʻgʻitni yozning oxiri va kuzda ham yerga solish mumkin. Su. plug yoki kultivatorga maxsus oʻrnatilgan oʻgʻitlagichlarda yerga (yengil tuprokli yerlarga 16—20 sm, ogʻir tuprokdi yerlarga 12—5 sm chuqurlikda) solinadi. Suyuq kompleks oʻgʻitlar fosforni qiyin oʻzlashtiruvchi ekinlar uchun juda qoʻl keladigan fosforli oʻgʻitdir. Tarkibida 27% gacha azot, fosfor, kaliy boʻlgan suyuq kompleks oʻgʻitlarning ekinlar uchun agrokimyoviy samaradorligi darajasi ularning qoʻllanish texnologiyasiga bogʻliq. Suyuq kompleks oʻgʻitni yozning oxiri va kuzda ham yerga solish mumkin. Su. plug yoki kultivatorga maxsus oʻrnatilgan oʻgʻitlagichlarda yerga (yengil tuprokli yerlarga 16—20 sm, ogʻir tuprokdi yerlarga 12—5 sm chuqurlikda) solinadi. Suyuq azot – Kalsiyli o’g’itlar (JACU) narxi – (1 400 000) Farg’onada - Suyuq azot – Kalsiyli o’g’itlar (JACU) narxi – (1 400 000) Farg’onada
- Suyuq azotli o’g’itlar (CAS) narxi – (1 035 000) Farg’onaazot mchj
- Suyuq azotli o'g'itlar (CAS) Mineral o'g'itlar o'simliklar uchun zarur bo'lgan elementlarni o'z ichiga olgan noorganik birikmalardir. Intensiv dehqonchilikning asosiy usullaridan biri mineral o'g'itlardan foydalanish hisoblanadi, bu esa hosildorlikni oshiradi. Tarkibiga qarab turli xil sharoitlarda ishlatiladigan juda ko'p turli xil mineral o'g'itlar mavjud. Ishlatishdan oldin turli xil kasalliklarning oldini olish uchun kompozitsion bilan tanishib chiqishingiz kerak. Suyuq o'g'itlarni saqlash uchun juda katta hajmdagi agrotanklar ishlatiladi.
SUYUQ AZOTLI O’G’IT (KAS) - SUYUQ AZOTLI O’G’IT (KAS)
- Suyuq azotli o’g’it (KAS) - karbamid va ammiakli selitradan iborat bo’lgan suyuq holdagi o’g’itdir. KAS qishloq xo’jaligida mineral o’g’it sifatida qo’llash uchun mo’ljallangan.
- KASni qishloq xo’jaligida qo’llash qattiq o’g’itlarga qaraganda o’z afzalliklariga egadir. Ular erkin oquvchanlikka ega bo’lib, chang hosil qilmaydi va yopishib qolmaydi. Namgarchilik va hattoki yomg’ir ham unga yomon ta'sir ko’rsatmaydi. O’g’it tarkibida erkin ammiak mavjud emas, shuning uchun uni shudgor va kultivasiya yuzasiga yoki ekin ekishda ariqlarga solish mumkin. Shuningdek KASni ildiz orqali oziqlantirish uchun qo’llash mumkin.
|
| |