-jadval 
Sintetik schyotlar bo‘yicha oborot vedomosti

20-jadval
Sintetik schyotlar bo‘yicha oborot vedomosti
Nomi
(schyotlar №)
|
_________ga qoldiq (oy boshiga)
|
___ oyi oboroti
(oy davomida)
|
________ ga qoldiq
(oy oxiriga)
|
debet
|
kredit
|
debet
|
kredit
|
debet
|
kredit
|
|
|
|
|
|
|
|
Agar sintetik schyotlarga memorial-orderlardan faqat mazkur oy uchun jami oborot vedomostiga o‘tkaziladigan oborotlar yozilsa, u holda sintetik schyotlar birlashadigan hisob registri shaxmat nazorat vedomosti deb ataladi.
Memorial-order shaklida analitik hisob sintetik hisobga parallel ravishda va memorial-orderlarga ilova qilinadigan hujjatlar asosida undan mustaqil ravishda yuritiladi. Analitik hisob registrlari sifatida daftarlar va kartochkalardan foydalaniladi.
Quyida memorial-order shaklida ishlatiladigan hisob registrlarini keltirib o‘tamiz:
21-jadval
1- Memorial - order 5010–»Kassa» 201__ yil iyul oyiga
N
|
Sana
|
Operatsiya mazmuni
|
Debet
|
Kredit
|
Summa
|
1
|
02.07
|
Hisobdor shaxsdan ishlatilmay qolgan xizmat qilgan safari summalari qabul qilindi
|
5010
|
4220
|
10000
|
2
|
04.07
|
Xodimning korxonaga etkazgan zarar summalari qabul qilindi
|
5010
|
4730
|
12000
|
3
|
17.07
|
Mehnat haqi berish uchun hisob-kitob schyotidan pul olindi
|
5010
|
5110
|
780000
|
4
|
18.07
|
Tovarlarni naqd pulga sotishdan tushumlar qabul qilindi
|
5010
|
9020
|
540000
|
5
|
20.07
|
Inventarizatsiya natijasida ortiqcha chiqqan pul mablag’i kirim qilindi
|
5010
|
9390
|
1000
|
debet oborot jami
|
1343000
|
6
|
05.07
|
Kassadagi limitdan ortiqcha pul mablag’i bankka topshirildi
|
5110
|
5010
|
12000
|
7
|
17.07
|
Xodimlarga mehnat haqi berildi
|
6710
|
5010
|
730000
|
8
|
18.07
|
Tovarlarni sotishdan olingan naqd pullar inkassatorga topshirildi
|
5710
|
5010
|
540000
|
9
|
20.07
|
Olinmagan ish haqi bankka qaytarildi
|
5110
|
5010
|
50000
|
kredit oborot jami
|
1332000
|
Sintetik va analitik hisobning to’g’riligi sintetik va analitik schyotlar bo‘yicha oborot vedomostlarini solishtirish yo‘li bilan tekshiriladi. Memorial-order shaklining umumiy chizmasi quyidagicha (18-chizma).
Bayon qilinganlardan ko‘riniib turibdiki, hisobning memorial-order shakli unchalik murakkab emas. Unda hisob ishlari buxgalteriya xodimlari o‘rtasida ularning malakasi va tajribasiga qarab taqsimlanishi oson.
Memorial -order buxgalteriya hisob shaklini quyidagi afzalliklari mavjud:
Hisob jarayonlarini qat’iy ketma-ketligi;
Registrlar andozaviy shakllaridan foydalanishni imkoniyati mavjudligi;
Hisob texnikasini oddiyligi va tushunarligi;
Buxgalteriya xodimlari malakasiga ko‘ra, hisob ishlarini taqsimlash imkoniyatini mavjudligi.
18-chizma. Hisobning memorial-order shakli
Memorial-order shakli yuqoridagi afzalliklarga ega bo‘lishi bilan birga, ba’zi bir kamchiliklarga egadir:
Hisob ishlarini ko‘p mehnatliligi;
Analitik va sintetik hisobni alohida yuritilishi, ya’ni hisobni alohida yuritilishi natijasida sintetik hisobdan analitik hisobni orqada qolishi vujudga keladi;
Turli hisob registirlarda bitta xo‘jalik jarayonini qayta, qayta yozilishi.
Buxgalteriya hisobining Bosh daftar shakli
Buxgalteriya hisobi shakllari vujudga kelishi, qo‘llanishi, hisob ishlarini hajmidan, hisob xodimlarini malakasidan kelib chiqadi. Buxgalteriya hisobining Bosh daftar shaklini vujudga kelishi XIX asr boshlariga to’g’ri keldi va hozirgi davrda ham kichik firma va korxonalarda qo‘llanilmoqda. Buxgalteriya hisobining ushbu shakli sintetik schyotlar ham qo‘llaniladigan buxgalteriyalarga xosdir. Tabiiyki, kichik firma va korxonalar faoliyati doirasi katta bo‘lmaganligi sababli, qo‘llaniladigan sintetik schyotlar miqdori ham kam bo‘ladi.
Buxgalteriya hisobining ushbu shaklida dastlabki xujjat ma’lumotlari Bosh daftar deb ataladigan sintetik registrda yuritiladi. Bosh daftarda xronologik va tizimli yozuvlar birgalikda olib boriladi, shuning uchun ham kombinatsiyalashgan registr hisoblanadi.
Buxgalteriya hisobining Bosh daftar shaklida hisob ishlarida qulaylik yaratish maqsadida oy davomidagi xo‘jalik jarayonlari reestrini ham yuritish mumkin. Xo‘jalik jarayonlari reestri asosida esa Bosh daftar to‘ldiriladi
|