nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
?Akademik lisey qanday ta’lim beradi?

|
?Akademik lisey qanday ta’lim beradi?
|
bet | 9/52 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 290 Kb. | | #271592 |
Bog'liq Boshlang\'ich ta\'lim test?Akademik lisey qanday ta’lim beradi?
+professional ta’lim;
-kasb-hunar ta’lim;
-to’liqsiz oliy ta’lim;
-o’rta ta’lim;
?Kasb-hunar kolleji qanday ta’lim beradi?
+professional ta’limi;
-umumiy o’rta ta’lim;
-mustaqil ravishdagi ta’lim;
-oliy ta’lim;
?Akademik liseylar va kasb-hunar kollejlarining bitiruvchilariga qanday hujjat beriladi?
+diplom
-shaxodatnoma
-guvoxnoma
-attestat
?Umumiy o’rta ta’lim necha yillik?
+11 yillik
-9 yillik
-2 yillik
-3 yillik
?Dastur tuzishda muallif bir necha qoidalarga rioya qiladi. Ular qaysi javobda ko’rsatilgan?
+barcha javoblar to’g’ri;
-dasturning qat’iyligi, nazariyaning amaliyot bilan bog’liqligi qoidasiga rioya qilish kerak;
-o’quv dasturida ilmiylik, o’quv matnlarini, mazmunini to’g’ri tanlash, o’quv mantlarini to’gri tanlashda o’quvchilar yoshiga mos bo’lgan isbotlangan misollar, ma’lum qoidalar asosida-tuzilgan bo’ladi;
dastur o’quvchilarni har tomonlama barkamol bo’lishi, mehnatsevar, vatanparvar qilib tarbiyalash, uni badiiy, ma’naviy, iqtisodiy, axloqiy sifatlar;
?Dars mavzulari o’quvchilarga mos va tushunarli bo’lishi uchun qaysi qoidalarga amal qilish kerak?
+xamma javoblar to’g’ri;
-o’tilayotgan mavzuning ma’nosi va xajmi o’quvchilar tayyorgarligiga jismoniy rivojlanishiga va yoshiga mos bo’lishi kerak;
-mavzular soddadan murakkablashib borishi kerak;
-o’tilayotgan mavzuning ma’nosi va xajmi rivojlanishiga va yoshiga mos bo’lishi kerak;
?Metodologiya tushunchasi nima ?
+Nazariy va amaliy faoliyatni tashkillashtirish va qurishning prinsip va usullari tizimi
-Ta’lim jarayonida qo’llaniladigan metodlar majmuasi
-«Ta’lim to’g’risida»gi Qonun va Kadrlar tayyorlash milliy dasturi
-Dars jarayonini tashkil qilishda o’qituvchi va o’quvchining muloqot shakllari
|
| |
?Professional ta’lim yo’nalishiga qaysilar kiradi?

|
?Professional ta’lim yo’nalishiga qaysilar kiradi?
|
bet | 5/52 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 290 Kb. | | #271592 |
Bog'liq Boshlang\'ich ta\'lim test?Professional ta’lim yo’nalishiga qaysilar kiradi?
+akademik lisey, kasb-hunar kolleji;
-akademik lisey;
-kasb-hunar kolleji;
-institut, universitetlar;
?Professional ta’lim muassasalari bitiruvchilariga beriladigan malaka darajasini belgilang?
+kichik mutaxassis;
-o’rta mutaxassis;
-oliy mutaxassis;
-o’rta ma’lumotli mutaxassis.
?Ta’lim turlarining ketma-ketligini aniqlang: 1) maktabgacha ta’lim va tarbiya; 2)maktabdan tashqari ta’lim; 3) professional ta’lim; 4) umumiy o’rta va maxsus ta’lim; 5) Oilada ta’lim olish; 6) oliy ta’lim; 7) oliy o’quv yurtidan keyingi ta’lim; 8) Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash.
+1,4,3,6,7,8,2
-4,3,8,7,6,5,2;
-5,2,7,6,3,4,1;
-1,2,3,5,6,7,8;
?O’zbekiston Respublikasida Kadrlar tayyorlash milliy modelining asosiy tarkibiy qismlari?
+Shaxs, davlat va jamiyat, uzluksiz ta’lim, fan, ishlab chiqarish;
-maktabgacha ta’lim va tarbiya; umumiy o’rta va maxsus ta’lim; professional ta’lim; oliy ta’lim; oliy o’quv yurtidan keyingi ta’lim; Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash; maktabdan tashqari
-Oliy Majlis, Vazirlar Mahkamasi, Oliy sud, Matbuot;
-Respublika, viloyatlar va mahalliy boshqaruv organlari.
?O’quv jarayonini rejalashtirishda o’quv adabiyotlar bilan ishlash tayyorgarlikning qaysi turiga kiradi?
+tashkiliy tayyorgarlik;
-Metodik tayyorgarlik;
-Ilmiy tayyorgarlik;
-Sinf xonasini tayyorlash;
?Og’zaki ta’lim metodlari qaysi javobda ko’rsatilgan?
+Hikoya, suhbat, ma’ruza
-Hikoya, suhbat, mashq
-Ma’ruza, trening, suhbat
-Ma’ruza, seminar, laboratoriya ishi
?Savol-javob usuli keltirilgan qaysi ta’lim metodida ko’proq qo’llaniladi?
+Suhbat.
-Hikoya;
-Ma’ruza;
-Seminar;
?Quyidagi tushunchalarning soddadan-murakkabga tomon to’g’ri joylashish tartibini ko’rsating
+Usul → metod → metodika → metodologiya → texnologiya
-Metodika → metodologiya → metod → texnologiya → usul
-Metod → metodika → usul → metodologiya → texnologiya
-Texnologiya → metodologiya → usul → metod → metodika
|
| |
?Pedagogik faoliyat deganda nimani tushuniladi?

|
?Pedagogik faoliyat deganda nimani tushuniladi?
|
bet | 3/52 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 290 Kb. | | #271592 |
Bog'liq Boshlang\'ich ta\'lim test?Pedagogik faoliyat deganda nimani tushuniladi?
+Yosh avlodni hayotga, mehnatga tayyorlash uchun xalq oldida davlat oldida javob beradigan, ta’lim-tarbiya berishda maxsus tayyorlangan odamlarining mehnat faoliyati
-Bolalar va o’smirlar orasida ta’lim tarbiya ishiga ma’sul kishilarning faoliyati
-Pedagogik jarayon-inson shaxsini shakllantirishning qaratilgan jarayon
-Bolalarga ta’lim-tarbiya berishga maxsus tayyorlangan shaxslar
?Tarbiya metodlarini klassifikasiyalash qaysi javobda to’g’ri berilgan?
+ijtimoiy ongni shakllantirish, ijtimoiy xulq-atvor normalarini shakllantirish va faoliyatni tashkil etish, pag’batlantirish va jazolash, o’z-o’zini tarbiyalash
-ijtimoiy xulq-atvor normalarini shakllantirish va faoliyatni tashkil etish, suhbat, disput, leksiya, shaxsiy namuna
-suhbat, kuzatish, anketa, ilmiy amaliyotdan o’tkazish, reyting
-ijtimoiy xulq-atvor normalarini shakllantirish va faoliyatni tashkil etish, og’zaki, ko’rgazmali, amaliy topishmoq, pedagogik talab, maqtash, jazolash
?O’qitishning texnik vositalaridan foydalanish metodlari qaysi metodlar guruhiga kiradi?
+O’qitishning ko’rgazamlilik metodlari
-O’qitishni og’zaki bayon qilish metodi
-O’qitishni amaliy metodlari
-Mustaqil ish metodlari
?Testni ishonarli bo’lishi nimaga bog’liq?
+topshiriqlar soniga
-topshiriqlarni turli xil mazmunda bo’lishiga
-testni tuzish metodikasiga
-topshiriqlarni oson yoki qiyinligiga
?Muammoli o’qitish texnologiyasi bosqichlarini belgilang:
+muammoli vaziyat, muammoli savol, muammoli vazifa, muammo yechimi
-muammoli vaziyat, o’quv muammosi, o’quv muammosini yechish uchun izlanish, muammoning yechilishi
-o’quv muammosi, o’quv muammosini yechish, muammoning yechilishi
-muammoli holat, o’quv muammosi, muammoni yechilish
?Muammoli darsning tuzilishi elementlari – bu…
+talabalar egallagan bilimlarini faollashtirish, yangi bilimlarni o’zlashtirish, ko’nikma va malakalarni shakllantirish
-egallangan bilimlarni takrorlash, yangi ma’lumotni o’zlashtirish
-ko’nikma va malakalarni shakllantirish, egallangan bilimlarni nazorat qilish va baholash
-O’quvchilarni aqliy qobiliyatlarini o’stirish va barkamol bo’lib yetishishlarini ta’minlash
|
| |
?Texnologiya so’zi qanday ma’noni anglatadi?

|
?Texnologiya so’zi qanday ma’noni anglatadi?
|
bet | 14/52 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 290 Kb. | | #271592 |
Bog'liq Boshlang\'ich ta\'lim test?Texnologiya so’zi qanday ma’noni anglatadi?
+yunoncha so’zdan olingan bo’lib – “mahorat”, “san’at”, “ta’limot” ma’nosini anglatadi
-grekcha so’zdan olingan bo’lib – “san’at tushunchasi” ma’nosini anglatadi
-inglizcha so’zdan olingan bo’lib – “mahoratli mehnat” ma’nosini anglatadi
-nemis tilidan olingan bo’lib – “ishlab chiqarish” ma’nosini anglatadi
?O’quv rejasi deb nimaga aytiladi?
+O’qitiladigan fanlar, o’qitish uchun ajratilgan soatlar va o’quv yilining tuzilishini belgilab beruvchi davlat hujjati
-Rejaga kiritilgan fanlar miqdori, kanikullar kuni, mustaqil ishlar kiritiladigan davlat hujjatidir
-Kasb-hunar kollejlari uchun tuziladigan darslar miqdori kiritiladigan davlat hujjati.
-Barcha o’qitiladigan fanlar majmuasi
?Ta’lim bu …?
+bilim berish, malaka va ko’nikma hosil qilish jarayoni, kishini hayotga, mehnatga tayyorlashning asosiy vositasi
-ta’lim jarayonining ma’lum bosqichida o’quv maqsadlariga erishilganlik darajasini oldindan belgilaydigan mezonlar asosida o’lchash.
-o’zlashtirilgan bilimlar va hayotiy tajribalar asosida barcha amaliy ish-harakatlarini kam kuch va kam vaqt sarflab bajarish.
-bilim va ko’nikmalarni hosil qilish
?Dars rejasi.
+Barcha javoblar to’g’ri;
-Dars rejasi tanlangan shakl va metodlar asosida mashg’ulotni qanday tashkil etish, uning tuzilishi va mazmunini qanday izchillikda amalga oshirishni ko’rsatuvchi hujjat;
-O’qituvchi tomonidan har bir mashg’ulot uchun alohida-alohida tuziladi va maktab direktorining o’quv ishlari bo’yicha o’rinbosari tomonidan har bir mashg’ulotdan oldin tasdiqlanadi;
-Dars rejasining tuzilishi nazariy mashg’ulot, amaliy mashg’ulot, aralash va ekskursiya mashg’ulotlari bo’yicha bir-biridan farq qiladi;
?Dars matni (konspekti).
+Barcha javoblar to’g’ri;
-Dars rejasi va dars matnini tayyorlash o’qituvchining darsga tayyorlanganligining oxirgi bosqichi hisoblanadi;
-Dars matni dars rejasida ko’rsatilgan izchillikda yozilishi lozim bo’lib, unda o’quvchilarga yetkazilishi zarur bo’lgan asosiy tushunchalar, sxema va chizmalar hamda esda saqlab qolishi nisbatan qiyin bo’lgan ma’lumotlar aks ettiriladi;
-Bunda o’quv dasturida ko’rsatilgan me’yordan chetga chiqib ketmaslik talab etiladi;
?Ta’lim metodi.
+Barcha javoblar to’g’ri;
-Ta’lim metodi – o’qituvchi tomonidan o’quvchilar ongiga bilim, ko’nikma va malakalarni singdirish va o’quvchilar tomonidan bu bilim, ko’nikma hamda malakalarni o’zlashtirish usullarini tavsiflaydi;
-Ishlab chiqarish talimi metodlari deganda ustoz bilan o’quvchilarning birgaliklikda tashkil qilingan faoliyatining turlari tushiniladi;
-Mehnat ta’limi jarayonining eng muhim jihatlaridan biri ta’lim metodlaridir;
|
| |
?Ta’limning tarbiyalovchi hususiyatlari nimalardan iborat?

|
?Ta’limning tarbiyalovchi hususiyatlari nimalardan iborat?
|
bet | 4/52 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 290 Kb. | | #271592 |
Bog'liq Boshlang\'ich ta\'lim test?Ta’limning tarbiyalovchi hususiyatlari nimalardan iborat?
+O’quvchilarni axloqiy va jismoniy tarbiyalash
-O’quvchi-talablarga ilmiy bilimlar berish, ilmiy dunyoqarashlarini shakllantirish
-O’quvchilarni aqliy qobiliyatlarini o’stirish va barkamol bo’lib yetishishlarini ta’minlash
-O’quvchilarning aqliy va ma’naviy sifatlarini shakllantirish
?O’zbekistonda Ta’lim to’g’risidagi yangi qonun qachon qabul qilindi va u nechta moddadan iborat?
+2020 yil, 75 moddadan
-1997 yil, 34 moddadan
-1995 yil, 35 moddadan
-1993 yil, 43 moddadan
?Pedagogik faoliyatning samarali bo’lishi uchun o’qituvchiga zarur bo’lgan qobiliyat turini aniqlang?
+Bilim, tushuntira olish, kuzatuvchanlik, nutq, tashkilotchilik, obro’ orttira olish, to’g’ri muomala qila olish va boshqalar;
-Hamma javob noto’g’ri.
-Diqqatni taqsimlay olish, yangilikka intilish, o’ziga va o’zgalarga talabchanlik, tashkilotchilik, obro’ orttira olish;
-Aniq maqsadni ko’zlash, qat’iylik, mehnatsevarlik, kamtarlik, kuzatuvchanlik, tashkilotchilik, kelajakni ko’ra bilish, diqqatni taqsimlay olish;
?O’z-o’zini tarbiyalash metod va usullariga quyidagilar kiradi:
+O’z-o’zini boshqarish, o’quvchi shaxsini tushunish, muomalada o’zini ko’rsata olish va boshqalar.
-Ekstensiv, taxminiy, metodologik, kommunikativ, psixologik, hamkorlikdagi ijodkorlik.
-O’z-o’ziga ko’rsatma berish, o’z-o’zini nazorat qilish, o’z-o’ziga hisobot berish, o’z-o’zini ishontirish, o’z-o’ziga buyruq berish, o’z-o’zini majbur etish.
-O’z ustida ishlash, o’z-o’zini tarbiyalash, o’z-o’zini takomillashtirish.
?O’zbekiston Respublikasining amaldagi «Ta’lim to’g’risida»gi qonuni qachon qabul qilingan?
+2020 yil 23 sentyabrda
-1991 yil 24 sentyabrda
-1993 yil 15 noyabrda
-1997 yil 29 avgustda
|
| |
Nima uchun aynan Pythonni o‘rganish kerak ?

|
Nima uchun aynan Pythonni o‘rganish kerak ?
|
bet | 2/3 | Sana | 03.10.2024 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #273316 |
Bog'liq Dasturlash 1 2-mavzu Nima uchun aynan Pythonni o‘rganish kerak ? - Oddiy, o‘rganishga oson, sodda sintaksisga ega, dasturlashni boshlash uchun qulay, erkin va ochiq kodlik dasturiy ta'minot.
- Dasturni yozish davomida quyi darajadagi detallarni, misol uchun xotirani boshqarishni hisobga olish shart emas.
- Ko‘plab platformalarda hech qanday o‘zgartirishlarsiz ishlay oladi. (Windows, Mac, Linux, Raspberry Pi va boshqalar)
- Interpretatsiya(Интерпретируемый) qilinadigan til.
- Kengayishga (Расширяемый) moyil til. Agar dasturni biror joyini tezroq ishlashini xoxlasak shu qismni C yoki C++ dasturlash tillarida yozib keyin shu qismni python kodi orqali ishga tushirsa(chaqirsa) bo‘ladi.
- Juda ham ko‘p xilma-xil kutubxonalarga ega.
Nima uchun aynan Pythonni o‘rganish kerak ? - xml/html fayllar bilan ishlash;
- http so‘rovlari bilan ishlash;
- GUI(grafik interfeys);
- Web dastur tuzish;
- FTP bilan ishlash;
- Rasmli audio video fayllar bilan ishlash;
- Robot texnikada;
- Matematik va ilmiy hisoblashlarni dasturlashda juda ham qo‘l keladi.
Tilning alifbosi va lug‘ati - lotin bosh va kichik harflari
- (A, B, C, ..., X, Y, Z, a, b, c, ..., x, y, z)
- Arab raqamlari (0, 1, 2, ..., 7, 8, 9);
- maxsus belgilar (pastki chiziq; tinish belgilari; dumaloq, kvadrat qavslar;
- arifmetik amallar belgilari, # - izoh belgisi va boshqalar).
- Quyidagi belgilar ketma-ketligi boʻlinmas elementlar (kompozit belgilar) sifatida qaraladi: >= va <= (≥ va ≤ belgilari);
- """ va """ yoki ''' va ''' uch qo'shtirnoq yoki apostrof (izohning boshi va oxiri).
Pythonda sintaksis juda sodda tuzilishga ega. Quyida “Salom dunyo” gapini ekranga chiqaruvchi kod ko‘rsatilgan - Har bir qator boshidagi bo‘sh joy(отступ) muhim ahamiyatga ega. Kiritilgan amallar bo‘sh joylarning kattaligiga qarab bloklarga birlashadi. Bo‘sh joy istalgancha bo‘lishi mumkin asosiysi bitta kiritilgan blok chegarasida bo‘sh joy bir xil bo‘lishi kerak. Noto‘g‘ri qo‘yilgan bo‘sh joylar xatolik yuz berishiga olib kelishi mumkin. Bitta probel bilan bo‘sh joy hosil qilish yaxshi qaror emas uni o‘rniga to‘rta probel yoki Tab belgisini ishlatish kerak.
|
| |
Massiv elementlarini saralash usullarining ichida quicksort

1
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM,
FAN VA INNOVATSIYALAR
VAZIRLIGI
Urganch davlat universiteti
“Fizika - Matematika” fakulteti “Kompyuter ilmlari”
kafedrasi “Dasturlash” fanidan
Mavzu:
Tez saralash(Quick sort)
Guruhi:
233- Kompyuter ilmlari
va dasturlash
texnologiyalari
Bajardi:
Xaytbayeva Zuxra
Ilmiy rahbari:
Jumanazarova O.
Topshirgan sanasi:
Himoya qilingan sanasi:
Baho:
Urganch - 2024
3
Kirish
Dastur so‘zi ham komandalarning alohida blokini (berilgan kodini)
aniqlovchi
so‘z, ham yaxlit holdagi bajariluvchi dasturiy mahsulotni belgilovchi so‘z sifatida
ishlatiladi. Dasturlashga talabni o‘zgarishi nafaqat tillarning o‘zgarishiga balki uni
yozish texnologiyasini ham o‘zgarishiga olib keldi. Dasturlash evolyusiyasi tarixida
ko‘pgina bosqichlar bo‘lishiga qaramay biz bu kursimizda protsedurali
dasturlashdan ob’ektlarga mo‘ljallangan dasturlashga o‘tishni qaraymiz.
Keyingi yillarda amaliy dasturchilarga juda ko‘p
integratsion dastur tuzish
muhitlari taklif etilayapti. Bu muhitlar u yoki bu imkoniyatlari bilan bir–biridan farq
qiladi. Aksariyat dasturlashtirish muhitlarining fundamental asosi C++ tiliga borib
taqaladi.
Vaqt o‘tishi bilan dasturchilar oldiga quyilgan masalalar o‘zgarib boryapti.
Bundan yigirma yil oldin dasturlar katta hajmdagi ma’lumotlarni qayta ishlash
uchun tuzilar edi.
Bunda dasturni yozuvchi ham, uning foydalanuvchisi ham
kompyuter sohasidagi bilimlar bo‘yicha professional bo‘lishi talab etilardi. Hozirda
esa ko‘pgina o‘zgarishlar ro‘y berdi. Kompyuter bilan ko‘proq
uning apparat va
dasturiy ta’minoti, haqida tushunchalarga ega bo‘lmagan kishilar ishlashyapti.
Kompyuter odamlar tomonidan uni, chuqur o‘rganish
vositasi emas, ko‘proq
o‘zlarining oldilariga qo‘yilgan, o‘zlarining ishlariga tegishli bo‘lgan
muammolarini echish instrumenti bo‘lib qoldi.
Foydalanuvchilarning ushbu yangi avlodini dasturlar bilan ishlashlarini
osonlashtirilishi bilan bu dasturlarning o‘zini murakkabligi darajasi oshadi.
Zamonaviy dasturlar - foydalanuvchi bilan do‘stona
munosabatni yuqori darajada
tashkil qiladigan ko‘p sondagi oynalar, menyu,
muloqot oynalari va vizual
grafikaviy muhitlardan tarkib topgan interfeysga ega bo‘lishi lozim.
?Metod tushunchasi nimani ifodalaydi?

|
?Metod tushunchasi nimani ifodalaydi?
|
bet | 6/52 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 290 Kb. | | #271592 |
Bog'liq Boshlang\'ich ta\'lim test?Metod tushunchasi nimani ifodalaydi?
+Ta’lim berish usullari va shakllari
-Tadqiq qilish yoki bilish yo’li
-Pedagogik qonuniyatlarini ta’limda ifodalanishi
-Talabalarga bilim berish va baholash jarayoni
?Dastlab qaysi didaktik tizim paydo bo’lgan?
+predmet (buyum) tizimi;
-operasiya tizimi;
-konstruksion texnologik tizim;
-operasion buyum tizimi;
?Ta’lim metodi tushunchasining to’g’ri javobini ko’rsating?
+Ta’lim jarayonida o’qituvchi va o’quvchilarning kutilgan maqsadga erishishga qaratilgan birgalikdagi faoliyati
-Dars jarayonida tabiiy va sun’iy ko’rgazmali vositalardan foydalanish
-Ma’lum o’qitish usulini muvvafaqiyatli amalga oshirish uchun zarur bo’lgan yordamchi o’quv materiallari
-O’quvchiga yordam berish lozim bqlgan ilmiy bilimlar majmuasi
?Metodologiya tushunchasining javobini ko’rsating
+Nazariy va amaliy faoliyatni tashkillashtirish va qurishning tamoyil va usullari tizimi
-Ta’lim jarayonida qo’llaniladigan metodlar majmuasi
-Metodlarni o’rganish to’g’risidagi fan
-«Ta’lim to’g’risida»gi Qonun va Kadrlar tayyorlash milliy dasturi
?Quyida tushirib qoldirilgan so’z qaysi javobda ko’rsatilgan? … so’zi izlanish yoki bilish (maqsadga eltuvchi) yo’li degan ma’noni anglatadi
+Metod
-Shakl
-Didaktika
-Pedagogika
?Konstruksion texnologik tizim nimadan iborat?
+o’quvchilarning ijodiy faoliyatini oshirishdan iborat;
-operasiyani ichiga olgan kompleks ishlarni bajarish;
-ko’nikma va malakalarni ongli o’zlashtirish;
-izchillikni belgilash;
?Dars maqsadi qanday yo’nalishlarda belgilanadi:
+3 yo’nalishda: ta’limiy, tarbiyaviy, rivojlantiruvchi;
-3 yo’nalishda: ta’limiy, estetik, iqtisodiy;
-2 yo’nalishda: estetik, ta’limiy;
-3 yo’nalishda: ta’limiy, rivojlantiruvchi, iqtisodiy;
|
| |
?Didaktika tushunchasi qaysi javob to’g’ri ko’rsatilgan?

|
?Didaktika tushunchasi qaysi javob to’g’ri ko’rsatilgan?
|
bet | 8/52 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 290 Kb. | | #271592 |
Bog'liq Boshlang\'ich ta\'lim test?Didaktika tushunchasi qaysi javob to’g’ri ko’rsatilgan?
+pedagogika fanining ta’lim va tarbiya nazariy asoslarini ochib beruvchi tarmog’i;
-pedagogika fanining asosiy qonunlari majmuasi;
-ta’lim-tarbiya nazariyasi;
-ta’lim-tarbiyani amaliyotda tadbiq etish yo’llari;
?Ta’limda proyeksion uskunalar va slaydlarni qo’llash qaysi didaktik tamoyilda o’z ifodasini topgan
+Ko’rgazmalilik
-Ta’lim va tarbiyaning birligi
-Nazariya va amaliyotning birligi
-Onglilik va faollik
?Berilgan tushunchalarni shakllantirish ketma-ketligi qaysi javobda to’g’ri ifodalangan?
+Tushuncha-bilim-ko’nikma-malaka
-Malaka-ko’nikma-bilim-tushuncha
-Ko’nikma-bilim-malaka-tushuncha
-Ko’nikma-bilim-tushuncha-malaka
?Davlat ta’lim standartlari (DTS) ta’lim mazmuniga qo’yiladigan qanday talablarni ifodalaydi?
+Minimal talablarni
-Maksimal talablarni
-Me’yoriy talablarni
-Standart talablarni
?O’quv rejasi qaysi javobda to’g’ri ifodalangan
+Xalq xo’jaligi tarmoqlari uchun mutaxassislar tayyorlashda asos bo’ladigan, fanlarning bloklar bo’yicha taqsimoti berilgan tarmoq hujjati
-Xalq ta’limi va Oliy ta’lim Vazirliklarining ta’lim jarayonlarini tashkillashtirish borasida hamkorlikdagi shartnoma hujjati
-Barcha fanlarni soatlari, o’quv haftalari va mashg’ulot shakllariga ko’ra o’tilishiga oid ko’rsatmalar majmuasi
-Har bir mutaxassislik uchun kasb klassifikatori asosida ishlab chiqilgan me’yoriy hujjat
?Hikoya metodi turlarining qo’llanilish tartibi
+Hikoya-nutq → hikoya-bayon → hikoya-xulosa.
-Hikoya-bayon → hikoya-nutq → hikoya-xulosa;
-Hikoya-xulosa → hikoya-nutq → hikoya-bayon;
-Hikoya-bayon → hikoya-nutq → hikoya-xulosa;
?Boshlang’ish ta’lim nazariyasi fani qanday fan?
+maxsus fan;
-ijtimoiy fan;
-aniq fan;
-tibiiy fan;
?«Ta’lim to’g’risida»gi qonunning asosiy vazifalarini ko’rsatib bering
+chuqur bilimli, erkin fikrlay oladigan, o’zida yuksak insoniy fazilatlarni o’zida mujassam etgan barkamol shaxsni tarbiyalash;
-o’zida yuksak insoniy fazilatlarni mujassam etgan barkamol shaxsni tarbiyalash;
-chuqur bilimli shaxsni tarbiyalash;
-erkin fikrlay oladigan shaxsni tarbiyalash;
|
| |
m e ’y o r i d a - Avtomobil elektr jihozlarini ishlatish, diagnostika qilish va

Zaryad va razryad jarayonlarida tok m iqdori katta bo‘lmaganligi
sababli bu q arsh ilik n in g ta ’siri un ch alik sezilm asa-da, am m o
startyor rejim id ag i tokning k atta q iy m atlarid a bu qarshilikda
kuchlanishning pasayishi ancha sezilarli b o ‘ladi va ishga tushirish
tizim ining ish qobiliyatini susayishiga olib keladi. Bu hodisaning
oldini olish m aqsadida chiqish elektrodlari va qisqichlarni m un-
tazam ravishda tozalab turish, texnik vazelin surish tavsiya etiladi.
A k ku m ulato rlar bankasining chiqish elektrodlari va qisqichlar
orasidagi o ‘tish qarshiligidagi kuchlanishni pasayishini vaqt-vaqti
bilan tekshirib turish va faqat zarurat b o ‘yicha elektrod va qisqich
larni tozalash ishlarini amalga oshirish yaxshi natija beradi. Bu
birinchi to m o n d a n ortiqcha m ehnat sarfini kamaytirsa, ikkinchi-
dan ak k u m u lato rn in g chiqish elektrodlarini m uddatidan oldin
yeyilib ketishining oldini oladi.
0 ‘tk azgichlarni akkum ulator batareyasidan ajratishda, avval
manfíy elektrodga ulangan qisqichni yechib olish kerak. Ulash
jarayonida esa bu qisqich oxirgi navbatda ulanadi. Bu ketm a-ket-
likka rioya qilish ak k u m u latorlar batareyasini avtom obil bort
zanjiridan ajratish va ulash jaray o n larid a tasodifiy qisqa tu ta -
shuvlarning old in i oladi. Chiqish elektrodida mahkam o ‘tirgan
qisqichni o ‘tkazgich yordam ida kuch bilan silkash, tagiga otvyortka
tiqib k o ‘tarish yoki uni urib chiqarish
yo‘li bilan yechishga urinishlarga y o ‘l
q o ‘yib bo‘lmaydi. 0 ‘tkazgich qisqichini
chiqish elektrodidan yechib olish uchun
m axsus ajratg ich (syom nik) ishlatish
maqsadga muvofiq b o ‘ladi (2.2-rasm ).
0 ‘tkazgich qisqichini chiqish elektro-
diga m ahkam lashda 2.3-rasm da ko‘rsa-
tilgan xatolik b o ‘lmasligi kerak.
A k k u m u latorlar batareyasini avto-
mobilga m ahkam lash m oslam alarining
bo‘shab qolishiga yo‘l q o ‘ymaslik kerak.
H ar texnik xizmat ko'rsatish jarayonida
akk um ulatorlar batareyasini m ah k am
lash gaykalarini ehtiyotkorlik bilan tor-
2.2-rasm. Batareyaning
^ib
yish lozim. M ahkamlash mosla-
chiqish elektrodidan
masi gaykalarini
Ijtimoiy tarmoqlarga kirish - Atributlar yordamida tarmoq vizualizatsiyasini yaratish netdraw yordamida ijtimoiy...

|
Atributlar yordamida tarmoq vizualizatsiyasini yaratish netdraw yordamida ijtimoiy tarmoqlarni tahlil qilishni boshlash Reja: netdraw yordamida ijtimoiy tarmoqlarni tahlil qilishni boshlash
|
bet | 2/13 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 29,99 Kb. | | #244477 |
Bog'liq Atributlar yordamida tarmoq vizualizatsiyasini yaratish netdraw -kompy.info Tashkiliy tadqiqotlarda uzoq vaqtdan beri rasmiy, majburiy tashkilot va maqsadga erishish uchun zarur bo'lgan norasmiy, stixiyali tashkilot o'rtasida farq mavjud. 1 va 2-rasmlarda firmaning rasmiy tashkiliy tuzilmasi va bir xil firma xodimlari o'z ishida muhim deb hisoblaydigan munosabatlarning norasmiy tuzilmasi farqlanadi.
Rasm-1. Rasmiy tashkilot.
Rasm-2. Norasmiy tashkilot.
Tashkilotdagi norasmiy munosabatlarning namoyon bo'lishi jismoniy shaxslardan to'plangan ma'lumotlarning ijtimoiy tarmoq tahlili natijasidir. Ijtimoiy tarmoq tahlili (SNA) - bu shaxslar, guruhlar, tashkilotlar yoki ijtimoiy artefaktlar bo'ladimi, ijtimoiy ob'ektlar o'rtasidagi o'zaro ta'sir modellarini aniqlash va ifodalash usullari to'plami. Bu sezgi va umumiy taxminlar o'rniga aniq va aniq tushuncha beradi. Ijtimoiy tarmoqni tahlil qilishda birinchi navbatda grafik usullar, grafiklar nazariyasi matematikasining qo'llanilishi qo'llaniladi. Ushbu yondashuv to'rtta asosiy vositadan foydalanadi, birinchi ikkitasi 2- rasmda ko'rsatilgan: - ijtimoiy ob'ektlar nuqtalar sifatida ifodalanadi, ularning har biri "tugun" yoki deb nomlanadi - "cho'qqi"; munosabatlar "bo'g'inlar", "qirralar" yoki "yoylar" deb nomlanuvchi chiziqlar bilan ifodalanadi. Tashkilotdagi norasmiy munosabatlarning namoyon bo'lishi jismoniy shaxslardan to'plangan ma'lumotlarning ijtimoiy tarmoq tahlili natijasidir. Ijtimoiy tarmoq tahlili (SNA) - bu shaxslar, guruhlar, tashkilotlar yoki ijtimoiy artefaktlar bo'ladimi, ijtimoiy ob'ektlar o'rtasidagi o'zaro ta'sir modellarini aniqlash va ifodalash usullari to'plami. Bu sezgi va umumiy taxminlar o'rniga aniq va aniq tushuncha beradi. Ijtimoiy tarmoqni tahlil qilishda birinchi navbatda grafik usullar, grafiklar nazariyasi matematikasining qo'llanilishi qo'llaniladi. Ushbu yondashuv to'rtta asosiy vositadan foydalanadi, birinchi ikkitasi 2- rasmda ko'rsatilgan: - ijtimoiy ob'ektlar nuqtalar sifatida ifodalanadi, ularning har biri "tugun" yoki deb nomlanadi - "cho'qqi"; munosabatlar "bo'g'inlar", "qirralar" yoki "yoylar" deb nomlanuvchi chiziqlar bilan ifodalanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Atributlar yordamida tarmoq vizualizatsiyasini yaratish netdraw yordamida ijtimoiy tarmoqlarni tahlil qilishni boshlash Reja: netdraw yordamida ijtimoiy tarmoqlarni tahlil qilishni boshlash
|
Temir-beton mahsulotlari va konstruksiyalarini armaturalash

Temir-beton mahsulotlari va konstruksiyalarini armaturalash
Download
92,36 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
11.12.2023
Hajmi
92,36 Kb.
#115950
Download
92,36 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Temir-beton mahsulotlari va konstruksiyalarini armaturalash
Download
92,36 Kb.
Matnni ko'rish
?O’rta osiyoda ilmiy-pedagogik ishlarning paydo bo’lishi qaysi tarixiy davrga to’g’ri keladi?

|
?O’rta osiyoda ilmiy-pedagogik ishlarning paydo bo’lishi qaysi tarixiy davrga to’g’ri keladi?
|
bet | 52/52 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 290 Kb. | | #271592 |
Bog'liq Boshlang\'ich ta\'lim test?O’rta osiyoda ilmiy-pedagogik ishlarning paydo bo’lishi qaysi tarixiy davrga to’g’ri keladi?
+VII-VIII asrlar
-XIII-XV arslar
-IX-XII asrlar
-VI-XIX asrlar
?“Fozil odamlar shahri”, “Iixso-al-ulum” asarlarining muallifi kim?
+Forobiy
-Al-Xorazmiy
-Beruniy
-Ibn Sino
?Kasb-hunar kollejlariga berilgan ta’rif?
+o‘quvchilarning kasb-hunarga moyilligi, mahorat va malakasini chuqur rivojlantirishni, tanlagan kasblar bo‘yicha bir yoki bir necha ixtisos olishni ta’minlaydigan uch yillik o‘rta maxsus kasb-hunar o‘quv yurti
-o‘quvchilarning intellektual qobiliyatlarini jadal o‘stirishni, ularning chuqur, tabaqalashtirilgan va kasb-hunar yo‘naltirilgan bilim olishlarini ta’minlaydigan uch yillik o‘rta maxsus o‘quv yurti
-o‘quvchilarning yakka tartibdagi ehtiyojlarini qondirish, ularning bo‘sh vaqti va dam olishini tashkil etish uchun turli yo‘nalishlarda ta’limni tashkil etishga yo‘naltirilgan ko‘p yillik faoliyatni olib boradigan o‘quv yurti
-ta’lim yo‘nalishlaridan biri bo‘yicha puxta bilim beradigan, o‘qish muddati kamida uch yil bo‘lgan o‘rta maxsus o‘quv yurti
?Kaykavus nechanchi yillarda yashab ijod etgan?
+XI-asrda
-XI-XII asrlar
-IX-X asrlar
-VIII-IX asrlar
|
| |
Reja Assembler tushunchasi va uning vazifalari 2

17-MAVZU:
Assembler dasturlash tili va uning imkoniyatlari. Assembly
dasturlash tili operatorlari va ularning qo'llanilishi, montaj
jarayoni
Reja
1.
Assembler
tushunchasi va uning
vazifalari
2.
Assembler tilida operatorlarning
formatlari va ularni qo‘llash
3.
Assemblerda makroslar yaratish
4.
Assembler
dasturni
kompilyatsiyalash usullari
Tayanch so‘zlar.
Assembler, ASM, jmp, jz, jnz, test, megabayt, kilobayt, intel,
borland int., turbo assembler, tlink.exe, tasm.exe, td.exe.ADD, MOV, SUB,INC,
metkalar, amallar, operandalar va izohlar,
. UltraSPARC, Motorola protsessorlari,
Makroslar, MASM (Macro Assembler), TASM (Turbo Assembler), WASM
(Watcom Assembler), FASM (Flat Assembler),
Kompilyatsiyalash (TASM da).
Assembler tushunchasi va uning vazifalari
Yuqori sath tillari hisoblangan
C, C+
va
Java
kabi dasturlash tillari- da
yozilgan bitta operatorni amalga oshirish uchun, bir
nechta mashina buyruqlarini
bajarish kerak bo‘ladi. Har bir operatorga bittadan mashina buyrng‘i to‘g‘ri
keladigan til esa -
assembler tili
deb ataladi. Har bir assembler tili yoki
assemblerlar,
mashina
buyruqlarining
nomlari
qisqartirib
yozilgan
-
mnemonikalarga,
ya’ni ma’noga ega qiskartirilgan so‘zlarga asoslanadi. Masalan:
qo‘shish -
ADD,
ayrish -
SUB,
ko‘chirib yozish -
MOV,
bir
qiymatga orttirish -
INC
va boshqa mashina buyruqlari kabi. Assembler tilida ham - konstantalarni,
o‘zgaruvchilarni, xotira adreslarini ifodalovchi metkalarni tavsiflash uchun,
simvollardan iborat nomlar qo‘llaniladi. Assembler tilida yozilgan dasturni
assembler- lash yoki translyasiya (kompilyasiya) qilish natijasida, real apparat mu-
hitda - Pentium 4,
Motorola, UltraSPARC yoki 8051 protsessorlaridan bi- ri
o‘rnatilgan kompyuterda bajarilishga tayyor
ikkilik sonlarda ifodalangan
dastur
hosil bo‘ladi. Ushbu holatni UMK80 o‘quv mikroprotsessorli
komplekti uchun
yozilgan, keltirilgan dastur yordamida tushuntirish mumkin. Bu dastur tezkor
xotira qurilmasining
0B00
adresi bo‘yicha yozilgan sonni o‘qiydi, uning inkorini
aniqlaydi
hamda natijani
0B01
adresi bo‘yicha tezkor xotira qurilmasiga qaytib
yozib qo‘yadi.
Dasturlarni yozishda barcha sonlar o‘n oltilik sanoq sistemasida ifodalanadi.
Dasturdagi buyruqlar -
bir, ikki yoki uch baytli
bo‘lib, mos holda hotiraning bitta,
ikkita yoki uchta yacheykasini egallashlari mumkin. Buni 17.1-rasmdagi dasturni
assemblerlagandan keyingi holatini ko‘rsatuvchi 17.2 va 17.3- rasmlar asosida
tushunib olish mumkin.
Buyruqlarning formatlari qanday ekanligini tushinib olish uchun, dasturni 17.4-
rasmdagi
bitta qatorda, bitta buyruq keltirilgan ko‘rinishda yozib olamiz. Bunda
har bir buyruqning boshlang‘ich adresi ko‘rsatiladi va buyruqning uzunligiga qarab
(1, 2
yoki
3
baytli buyruq), u xotiraning ketma-ket joylashgan
1, 2
yoki 3-ta
yacheykasini egallaydi.
Ad res
So
n
Izoh
?Yangi bilim berish darsida asosiy o’rinni nima belgilaydi?

|
?Yangi bilim berish darsida asosiy o’rinni nima belgilaydi?
|
bet | 7/52 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 290 Kb. | | #271592 |
Bog'liq Boshlang\'ich ta\'lim test?Yangi bilim berish darsida asosiy o’rinni nima belgilaydi?
+yangi mavzu bayoni;
-laboratoriya;
-mustaqil ish;
-takrorlash;
?Darsning tashkiliy qismi necha minutdan iborat bo’ladi?
+3-5 minut;
-10-15 minut;
-20-25 minut;
-2-6 minut;
?O’quv materialini tanlashda qaysi qoidaga rioya qilishi kerak?
+o’quv materialining soddadan murakkabga tomon rivojlanib borishini;
-osondan boshlash kerak;
-o’quvchilarga faqat oson mavzularni o’tish kerak;
-faqat murakkab;
?O’qituvchining yangi o’quv yiliga tayyorgarligi qachon boshlanadi?
+joriy yilning tugashi bilan;
-oldindan tayyorlangan bo’ladi;
-yangi o’quv yili boshlanganda;
-to’g’ri javob yo’q;
?Ta’limi jarayonida ta’lim metodlarini tanlash nimalarga bog’liq?
+dars mavzusiga;
-o’quv xonasining jihozlanishiga;
-o’quv materiali va uy vazifalarining xarakteriga bog’liq;
-o’qituvchi bilimiga
?Qaysi javobda seminar mashg’uloti to’g’ri ko’rsatilgan?
+o’quvchilarning mavzudagi muhim masalalarni chuqur o’rganish yuzasidan mustaqil ishlashini, keyinchalik ularni jamoa bo’lib muhokama qilishni tashkil etish;
-o’quv ishlarining asosiy shakli va metodi;
-o’quv ishlarining asosiy yuklamasi bajariluvchi markaziy qismi;
-bevosita o’qituvchining rahbarligida muayyan o’quvchilar guruhi bilan olib boriladigan ta’lim mashg’uloti.
?Professional ta’limdagi o’quv rejasi kim tomonidan tasdiqlanadi?
+Respublika oliy va o’rta maxsus ta’limi Vazirligi tomonidan;
-maktab direktori tomonidan;
-avgust kengashi yig’ilishida o’qituvchilar tomonidan;
-o’kuv ishlari bo’yicha direktor muovini;
?Kalendar-mavzuli reja kim tomonidan tuziladi?
+fan o’qituvchilari;
-o’quv ishlari bo’yicha direktor muovini;
-ta’lim vazirligi;
-maktab direktori;
?Sinf-dars tizimini birinchi bo’lib yaratgan olim
+Yan Amos Komenskiy
-Abu Rayhon Beruniy
-Charlz Darvin
-K.D.Ushinskiy
|
| |
Avtomobil elektr jihozlarini ishlatish, diagnostika qilish va - bet 14

qismining ifloslanishi, nam lanishi yoki elektrolit sachrashi oqiba-
tida har xil ishorali qisqichlari orasida elektr o ‘tkazuvchi ko‘p-
rikchalarning hosil b o ‘lishi oqibatida yuz berishi m um kin.
Elek-
trolitning ifloslanishi yoki tarkibida yot aralash m alarn in g mav-
judligi ham o ‘z -o ‘zidan razryadlanishga olib keladi. Shu sababli
akkum ulatorlar batareyasiga xizm at ko‘rsatilg an d a (distillangan
suv quyilganda, elektrolit zichligi o ‘lchanganda va h.k.)
yuqori
darajadagi tozalikka rioya qilish zarur. Agar akku m ulatord a m e’yor-
dan ortiq o ‘z -o ‘zidan razryadlanish hodisasi yuz berayotganligi
aniqlansa, batareyaning uski yuzasi ifloslik va n am lik d an yaxshi-
lab tozalanadi, ehtiyotkorlik bilan undagi elektrolit t o ‘kiladi. Shun-
dan keyin akkum ulator bankalari distillangan
suv b ilan bir necha
bor yaxshilab yuviladi, so ‘ngra unga zichligi t o ‘kilgan elektrolit
zichligiga teng bo‘lgan yangi elektrolit quyiladi.
Musbat plastina panjaralarining korroziyalanishi. Bunday no-
sozlik o qibatida a k k u m u la to rla r batareyasi k o ‘p
h o llard a ish
qobiliyatini batam om yo‘qo tad i. Plastina p an jarasi tarkibiga ki-
ruvchi q o ‘rg‘oshin bilan su rm a qotishmasi p an jara uyachalarida
joylashgan qo‘rg‘oshin oksidi bilan galvanik ju ftlik n i tashkil etadi.
Bu juftliklar orasida yuzaga keladigan «parazit» to k t a ’sirida p an
jara tarkibidagi qo‘rg‘oshin sekin-asta q o ‘rg‘oshin sulfat tuziga ay-
lanadi va yemirila boshlaydi.
Plastina panjaralarini k orroziyalanishini y o ‘q
q ilish n in g im -
koni y o ‘q, lekin o ‘z vaq tid a va to ‘g‘ri olib b o rilg a n profilaktik
ishlar hisobiga bu ja ra y o n n i sekinlashtirish m u m k in . E lektro-
litning zichligi va h aro ratin i
fe5 fe7 17.fg3 hf2 18.eg1 ed6 19.ce7 df6 20.eg7 hf8 21.gf2 fe7?

|
fe5 fe7 17.fg3 hf2 18.eg1 ed6 19.ce7 df6 20.eg7 hf8 21.gf2 fe7?
|
bet | 7/139 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 31,19 Mb. | | #117717 |
Bog'liq Shashka bo\'yicha o\'quv qo\'llanma 100000 16.fe5 fe7 17.fg3 hf2 18.eg1 ed6 19.ce7 df6 20.eg7 hf8 21.gf2 fe7?
Maglubiyatga sabab bo’luvchi yurish. 21…ba5 durangga imkon berib turgandi.
22.fg3 ed6. Endi 22…ba5 ham yordam bermaydi 23.dc5X .
23.de3 gh4 Qochishning iloji yo’q!
24.cb4 hf2 25.eg1 ba5 26.bc3 cb6 27.de5! df4 28.gf2
Qoralar taslim bo’lishdi. Oqlar 15…fg5 dagi xatodan so’ng, markazdagi ustunlikdan yaxshi foydalanishdi.
M.Norel – N.Abatsiyev
1.ed4 dc5
Yagona yurish. 1…ef6 2.fe5 df4X 3.dc5 bd4 4.cg7 X.
2.de5 fg7
2 … cd4 3.ab4 df6 4.bc5X .
3.fe3 gf6
3 … ed6 4.gf2 gf6 ning davom ettirilishi durang natijaga olib keladi.
4.eg7 hf8 5.cd4 fg7 6.bc3 gh6 7.gf2 ef6 8.fe5 fg5?
7 … hg5 8.eg7 gf4 9.eg5 cg1 10.gh8 hf6 11.ha7 gh2 dan so’ng o’yin durang bilan tugashi aniq.
9.ab4! Kutilmaganda dona qurbon qilinmoqda.
9 … ca3 10.fg3 hf2 11.eg1
Qoralarning o’ng qanoti harakatsizlantirib qo’yilgan va ularning o’zlari e5 dagi shashkaga damka uchun yo’l ochib berishmoqda.
11 … gh4?
11 … ba7! 12.ed6 ce5 13.ac7 ab6 14.ca5 ab2=
12.ef6 hg5 13.fg7 gf4 14.gh2?
Vaqt tigizligi sababli oqlar xatoga yo’l qo’yishmoqda.
14.gh8 dan so’ng oson g’alabaga erishish mumkin edi.
14 … fe3! 15.df2 bc5 16.gh8 cb4 17.hg7 bd2 18.gh6 dc1
Durangga rozi bo’lishdi.
M .Raxunov – I.Grinblat
10.bc5 ed6
10…gf6? 11.cb2 ed6 12.ce7 fd6 13.dc5! db4 14.ba3 de7 15.ac5 bc7 16.cb4 ac3 17.db4 cd6 (17 … cb6 18.ed4 ge3 19.ba5X) 18.gh2! fe5 19.hg3 ab6 20.ca7 ed4 21.ec5 gg1 22.gf4 gb6 23.ac5 hg5 24.fh6 hg3 25.hg7 gh2 26.cb6 va oqlar o’inni o’ foydalariga hal qilishadi.
11.ce7 fd6
Oqlarning ustunligi aniq va ular quyidagi yurish bilan markazdagi bosimni yanada oshirishmoqda.
12.de5
12.cb2 dc5! dan keyin 13.db6 ac5 14.cd4 gf6 15.db6 ac7 vaziyatni qutqarish uchun yagona yo’l. Qolgan yurishlar yaxshi emas. Masalan, 12 … gf6 13.dc5 db4 14.ba3 oqlardakatta ustunlik.12…ab6 13.fe5 df4 14.dc5 bd4 15.cg3 bu vaziyatda ham oqlar qiyinchiliksiz galabaga erishadi.
|
| |
Kasb-hunar kollejlari uchun o 'quv qo ‘llanma

Kasb-hunar kollejlari uchun o 'quv qo ‘llanma T osh k en t — « IL M Z IY O » — 2009 M uharrir /. Usmonov B adiiy m u h arrir R. Chigatayev T ex n ik m uharrir F. Samatov M u sa lih ih a F. Temirxojayeva 2 0 0 9 -y il 17-apreld a c h o p e tis h g a ruxsat bcrildi. B ic h im i 6 0 x 9 0 ' / 1(). «T aym s» harfida terilib , o fs e t u su lid a c h o p etild i. B o sm a ta b o g 'i 9 .0 . N a s h r ta b o g 'i 9 ,0 . 6 9 3 5 nu sxa. B uyu rtm a № 312 B ahosi s h a r tn o m a asosid a. «1LV1 Z IY O » nashrivot u y i. T o s h k e n l. N a v o iy k o 'c h a s i. 3 0 -u y . S h a rtn o m a Na 11 — 2 0 0 9 . O 'z b e k isto n M atbuot v a a x b o ro t a g en tlig in in g G 'a fu r G ‘u lo in n o m id a g i n a s h r iy o t-m a tb a a ijodiy u yid a c h o p e tild i. T o sh k e n t. S h a y x o n to h u r k o 'c h a si, 8 6 -u y .
А 1 5 J A M O A . A v t o m o b i l e l e k t r j i h o z l a r i n i i s h l a t i s h ,
d ia g n o s tik a qilish va t a ’mirlash.
K a sb -h u n a r kollejlari u ch u n o ‘q u v q o 'lla n m a . — T.: «IL M Z IY O » , ">009- 144 b. I. M u a llifd o sh . B B K 3 9 .3 3 - 0 8
g5-h6! a3-b2 2.f4-g5! c5:a3 3.g3-f4! e5:g3 4.e3-f4 g3:e5 5.f2-g3 h4:f2 6.e1:g3! f6:f2 7.d4:d8 b2:d4 8.g1:e7 f8:d6 9.h6:c5! b6:d4 10.d8:e3 X

|
g5-h6! a3-b2 2.f4-g5! c5:a3 3.g3-f4! e5:g3 4.e3-f4 g3:e5 5.f2-g3 h4:f2 6.e1:g3! f6:f2 7.d4:d8 b2:d4 8.g1:e7 f8:d6 9.h6:c5! b6:d4 10.d8:e3 X
|
bet | 139/139 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 31,19 Mb. | | #117717 |
Bog'liq Shashka bo\'yicha o\'quv qo\'llanma 100000 133. 1.g5-h6! a3-b2 2.f4-g5! c5:a3 3.g3-f4! e5:g3 4.e3-f4 g3:e5 5.f2-g3 h4:f2 6.e1:g3! f6:f2 7.d4:d8 b2:d4 8.g1:e7 f8:d6 9.h6:c5! b6:d4 10.d8:e3 X.
134. 1.c3-d4! a5:e1
(1 … a5:e5 2.d2-e3 b6:d4 3.e3:c5 d6:b4 4.f4:h6 X.)
2.a1-b2! d6:b4 3.f2-e3! e1:h4 4.c1-d2! a3:c1 5.h2-g3 h4:e5 6.f4:h6 c1:g5 7.h6:d8 f6-e5 8.g1-f2 e5-f4 9.d8-e7 a7-b6 10.e7-b4 h8-g7 11.b4-e1! g7-h6 12.f2-e3 f4:d2 13.e1:d8 X.
135. 1.e5-d6! c7:g7 2.a5:c7 d8:b6 3.e1-f2 c3:e1 4.a1-b2 a3:c1 5.g5-h6 c1:g5 6.h6:d6 c5:e7 7.g3-h4 e1:g3 8.h4:h4 X.
136. 1.c1-b2! a5:a1 2.c5-d6 e7:c5 3.d4:d8 f6:f2 4.d8:h4 g3:e5 5.e1:g3 h2:f4 6.d2-c3 a1:d4 7.h4-e7 f8:d6 8.h6:g5! a7-b6 9.g5-e7 X.
138. 1.g1-f2!!
(1.d2-e3? f4:d2!! 2.h6:b8 c3:a5! 3.c1:e3 h2:d2 va qoralarda ustunlik.)
1 … c3:e1
(1 … c3:a5 2.d2-e3 f4:d2 3.h6:b8 h2:f4 4.c1:e7 f8:d6 5.b8:h8 X.)
2.a1-b2! e1:a5 3.a3-b4! a5:a1 4.f2-e3 f4:d2 5.h6:b8 h2:f4 6.c1:e7 f8:d6 7.b8:h8 X.
139. 1.g7-h8! a5:c3 2.a1-b2! c3:a1 3.c1-b2 a1:c3 4.a3-b4 c3:a5 5.g3-f4 e5:g3 6.h8:c3! a5:d2 7.h2:f4 d2:g5 8.h4:g1 X.
140. 1.c1-d2! a3:c1 2.d2-c3 d4:b2 3.e1-d2 c5:a3 4.d2-c3 b2:d4 5.e3:e7 f8:d6 6.g5-h6 c1:g5 7.h6:b4! a3:c5 8.h4:d8X.
141. 1.g3-f4! e5:e1 2.c1-d2! e3:c1 3.a1-b2! c3:a1 4.g1-f2 e1:g3 5.h2:f4 c1:g5 6.h4:f6 a1:g7 7.h4:b4 X.
142. 1.f2-g3 g5:e3 2.d2:f4 b4:d2 3.c1:e3 a3:c1 4.f4-e5 c1:h2 5.c5-b6 a5:c7 6.d6:b8 h2:d6 7.b8:h8 X.
143. 1.b2-c3! h2:f4
(1…d4:b2 2.f2:d8 h2:f4 3.g3:e5 b2-a1 4.e3-f4! va oqlarda yutuq vaziyat.)
2.c1-b2! a3:c1 3.e1-d2 d2:b2 4.f2:d8 c1:e3 5.g1-f2 e3:g1 6.g5:e3 g1:d4 7.d8-f6 d4:g7 8.h6:c1 X.
144. 1.f2-g3! c3:e1 2.e3-d4! C5:g5 3.h4:d8 e1:h4 4.g1-f2 h4:e1 5.c1-d2 e1:c3 6.d8-f6 c3:g7 7.h6:a3 X.
MUNDARIJA
So‘z boshi 3-4-betlar
Shashka o’ynining asosiy tamoyillari 5-6-betlar
B.M. Blinder, A.M Kosenko. 64 katakli shashka o‘yini o‘rtasidagi holatlar:
Kuchli markaz 7-27-betlar
Markaz uchun kurash 27-53-betlar
Markazni o‘rab olish 53-90-betlar
Qanotga hujum va yorib o‘tish 91-95-betlar
Amaliy o‘yinlarda kombinatsiya 96-107-betlar
Donani qurbon qilish 108-116-betlar
Kuchli shashkachilar o‘yinlarining tahlili 117-171-betlar
Kombinatsiya - o‘yindagi taktik usul 182-bet
Mustaqil yechish uchun topshiriqlar (kombinatsiyalar) 183-194-betlar
Berilgan topshiriqlar javoblari 195-203-betlar
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
g5-h6! a3-b2 2.f4-g5! c5:a3 3.g3-f4! e5:g3 4.e3-f4 g3:e5 5.f2-g3 h4:f2 6.e1:g3! f6:f2 7.d4:d8 b2:d4 8.g1:e7 f8:d6 9.h6:c5! b6:d4 10.d8:e3 X
|
ce7 fd6 12.de5 dc5 13.ed4! ce3

|
ce7 fd6 12.de5 dc5 13.ed4! ce3
|
bet | 14/139 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 31,19 Mb. | | #117717 |
Bog'liq Shashka bo\'yicha o\'quv qo\'llanma 100000 11.ce7 fd6 12.de5 dc5 13.ed4! ce3
13 … ge3 14.ed6 ce7 15.cb4 va qoralar uchun xavfli vaziyat yuzaga keladi.
14.fd4! hf2
14 … gc5 15.cb4! ac3 16.cd2 hf2 17.db8X.
15.ge3
Amalga oshirilgan yangilik tufayli oqlar kuchli ustunlikka ega bo’lishdi.
15 … bc5 16.db6 ac5 17.cd4 cb6 18.cd2 gh4
Bu yerda boshqa yurish ham mavjud, ya’ni: 18 … de7 19.dc3 ef6 20.ed2 gh4 21.ed6 ce7 22.ab4 hg3! 23.fh2 ed6 24.hg3 fg5 25.gf4 26.fe5 df4 27.bc5 va ushbu vaziyatda qoralar durangga erishadi.
19.dc3
19 … gf6? Yutqazadi.
19 … dc7 20.ef2 gf6 21.eg7 hf8 22.fe5 ab4! 23.ca5 fe7 24.ed6 cc3 25.ac7 ed6! 26.ce5 cd4 27.ec5 cd6 bilan o’ynash kerak edi hamda durangga umid qilsa bo’ladi.
20.eg7 hf8 21.de5 fg7 22.ef2 dc7 23.cd4 cd6
23…ab4 24.fg3X.
24.ec7 bd8 25.db6 ac7
Ushbu vaziyatda oqlar osonlik bilan galabaga erishishlari mumkin,lekin o’yinda katta xatolik yuz berdi.
26.fe5
26.ab4 yurishidan keyin oqlar bundan ham oson g’alabaga erishardi.
26 … de7 27.ab4 cb6 28.ba5?
O’yinning oxirigacha sergak turish kerak.Oqlar quyidagicha yurishlar bilan yutishlari mumkin edi: 28.ed4 ba5 29.bc5 ef6 30.ed6 fg5 31.de5 gf6 32.eg7 gf4 33.gh8 fg3 34.fe3 gh2 35.cb6 ae5 36.hd4X.
28 … hg3! 29.fh4 ef6 30.ac7 ff2 Durangga rozi bo’lishdi.
Z.Tsirik – V.Kalinin
Qoralar partiyaning debyut qismini xavfli o’ynashdi. Natijada ularning chap qanoti kuchsizlangan va d4 xonasidagi donasini himoya qilish ham kerak bo’ladi.
13.hg5
Ochiq reja shoshilinch tuzilganga o’xshaydi, 13.hg5 orqali d4 ni o’rab olish yaxshiroq yo’l edi, bu esa raqibni to’g’ri himoya rejasini topishga majbur qilardi.
13…de3?
Daxshatli xato, shundan so’ng qoralar o’yinning oxirigacha og’ir himoyalanishga majbur bo’lishadi. 13 … ef6 14.ge7 df6 dan keyin qoralarning vaziyatini himoya qilish mumkin, masalan: 15.cd2 bc7 16.ab2 fe5 tenglik bilan, 15.ab2 bilan o’ynalsa, unda fe5 16.ed2 bc7 17.de3 cb6 18.ec5 bd4 19.ba5 ef4 20.bc3 db2 21.ca3 gf6 22.ab4 fe5 23.bc5 hg7 24.ab6 ed4 25.cg5 ac5 =.
|
| |
… dc5 13.cd4 ab4 - Shashka haqiqiy xalq o’yini

|
Shashka haqiqiy xalq o’yini
|
bet | 8/139 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 31,19 Mb. | | #117717 |
Bog'liq Shashka bo\'yicha o\'quv qo\'llanma 100000 12 … dc5 13.cd4 ab4 Eng yaxshi davom ettirish yo’li.
14.db6 ac5 15.dc3 bd2 16.ec3 bc7? Bu yurish maglubiyatga olib boradi. Ba’zi o’yinchilar, boshqa yo’llarni hisoblab chiqish o’rniga, himoyalanishga o’tishadi va xatolikka yo’l qo’yishadi. Osonlik bilan durangga erishish mumkin edi: 16…dc7 17.cb2 cd6 18.ec7 bd6=
17.cb2 cb6 18.cd4!
(18.ba3 yurishi durangga olib boradi 18…ba5 19.cd4 de7 20.db6 ac7 21.ab4 ed6 22.gh2 gf6! 23.eg7 hf8 24.fh6 cb6=)
18…de7
18 … ba5 yurishi ham hech qanday yordam bermaydi 19.db6 ac7 20.bc3 de7
21.gh2! cb6 22.hg3! gf6 23.eg7hf8 24.fh6 ed6 25.cd4 dc5 26.gf4 hg3 ( 26 … cb4 27.fg5 hf6 28.de5X) 27.fh4 cb4 28.de5X.
19.ed6 cb4 20.df8 bc3 21.dc5 bd4 22.ec5 ca1 23.fe3 gf6 24.fd6 ab2 25.cb6 bc1 26.b6-c7 fe5 27.df8 eg3 28.cb8 cf4 29.fd6 Qoralar taslim bo’ldi.
V.Vigman – Vaychus
Yurish qoralardan.
Oqlar markazni nazorat qilishmoqda, lekin buni jiddiy ustunlik deb bo’lmaydi, chunki o’ng qanotni kuchsizlantirib turgan ‘qoloq dona’ h2 tufayli qoralarda durang imkoniyati bor.
11…gh4?
“Kol”ni bartaraf qilishga yordam beruvchi dona (f8) yo’qligi sababli, yuqoridagi yurish xatodir va oqlarning quyidagi yurishi aniq va to’g’ri, chunki 12…fe5 orqali qanotni harakatsizlantirib qo’yish mumkin. 11…ba7 yurishini amalga oshirib o’yinni davom ettirish to’g’ri yo’l, bu qoralarga c5 xonasi uchun kurashish imkonini beradi, bu esa raqib tomonida g1 donasining yo’qligida juda muhim hisoblanadi.
12.dc5! db4 13.ac5 fg5 14.bc3 ef6 15.ab2 de7 16.ba3 ed6 17.ce7 fd8
Qoralarning oldinga harakatsiz yurishlari natijasida oq donalar raqiblaridan oldinlab ketishdi va hali ham markazda hukmronlik qilishmoqda, endi qoralar himoyalanishga majburlar, qiyin vaziyatlarni himoya qilish esa katta mahorat talab etadi va bunday mahoratga kamdan-kam shashkachilar ega.
18.cd4 hg7 19.ab4 de7?
Ko’rinishidan, o’in barbod bo’ldi. 19..cd6! dan keyin qoralar aniq o’yin orqali durangga umid qilishlari mumkin edi.
20.ed2 ed6
Qoralar to’g’ri yo’ldan ketishayotganga va durang yaqinga o’xshaydi, lekin oqlar oldindan hisoblab qo’yishgan va qoralarni kuchli qarshi hujum kutmoqda.
|
| |
B.M. Blinder, A.M. Kosenko

|
B.M. Blinder, A.M. Kosenko
|
bet | 3/139 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 31,19 Mb. | | #117717 |
Bog'liq Shashka bo\'yicha o\'quv qo\'llanma 100000 B.M. Blinder, A.M. Kosenko
64 katakli shashka o’yini o’rtasidagi holatlar
Birinchi bob.
Kuchli markaz.
Yon tomondagi harakatsiz donalar h4, h6 qoralar vaziyatining mag’lubiyatiga olib kelmoqda.
1.fe3
f4 xonasining egallanishini ta’minlamoqda.
1 …cb4 2. ef4
Oqlarning g’alaba qozonishi aniq. Endi bitta oq dona ikkita qora donaga qarshi chiqmoqda. Bu esa o’yindagi markaziy maydonlarni egallash qanchalik ahamiyatli ekanini ko’rsatmoqda.
N.Zaozerskiy.
Oqlarning markazi shunaqangi kuchliki,natijada raqiblar oqlarning c5 xonasidagi “kol” donasini yutib olishlaridan havotir olmasa ham bo’ladi.
1.bc3 cb6 2. cd4 ab4
2. …ef6 dan so’ng 3.de5 fd4 4.ce3 bc5 (4 …hg3 5.fh2 bc5 6.fg3 va oqlarda yutuq vaziyat) 5.fe5 X.
3.de5 bf6 4.ac5 ed6
4…fg5 5.fh6 ef6 6.cd6 ab6 7.de7 fd8 8.hg7X
5.cg5 hf6 6.fe3 ab6 7.ed4 ba5 8.bc5X.
Yon tomondagi harakatsiz donalar h4,h6 ning borligi tufayli qoralarning vaziyati ancha yomon.1.cd4
Oqlar markazda erishilgan ustunlikni amalga oshirishga kirishmoqda.
1… bc5 2.db6 ac7 3.ed4 cb6 4.de5 ba5
4…ef6 5.eg7 hf8 dan so’ng oqlarning g’alabasi quyidagicha: 6.ab4 fg7 7.fe5 gh6 8.ef6 ba5 9.bc5 hg5 10.fe7 gf4 11.ed8 fe3 12.fd4 hg3 13.dh4 gh2 14.he1X
5.fe3 ef6 6.eg7 hf8 7.ed4 fg7 8.de5 gh6 9.ed6!
hg510.fh6 hg3 11.dc7 gf2 12.cb8 fg1 13.ba7 gh2 14.hg7X
Z. Tsirik – V.Novikov
Yurish qoralardan.
19…cb6??
Bunday vaziyatda burchaklarda yashirinish – katta xato. 19…ed6 bilan o’ynash kerak edi, bu esa aniq variantlarni hisoblashga va durangga olib kelardi.
20.bc5ba5
20…ba7 21.hg3 dc7 22.gf4 cd6 23.fh6 db4 24.dc5 bd6 25hg7 bc5 26.ef4 cb4 27.gh8 ba3 28.fg5 ab6 29.fg3! ba5 30.ha1 ab4 31.gf4 bc3 32.ad8! ab2 33.df6 bc1 34.fe7! df8 35.gh6 cg5 36.hf4 va oqlar galaba qozonadi.
21.hg3 gh4
Boshqa yurishlar ham o’yinni qutqara olmasdi.Qoralarning kuchsiz o’ynashiga e’tibor bering, chunki 21…bc7 dagi kuchliroq yurishdan so’ng, oqlar g’alabaga erishish uchun ancha harakat qilishlari kerak bo’lardi.
|
| |
dc3 gf6 22.dc5 - Shashka haqiqiy xalq o’yini

|
Shashka haqiqiy xalq o’yini
|
bet | 9/139 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 31,19 Mb. | | #117717 |
Bog'liq Shashka bo\'yicha o\'quv qo\'llanma 100000 21.dc3 gf6 22.dc5 Uzoqdan hisoblaganda qoralar bunaqangi kutilmagan yurishni ko’ra olmagan.
22...fe5
Qolgan yurishlar ham mag’lubiyatga olib keladi.
22 … ba7 23.ce7 fd8 24.bc5 de7 25.cd4 X.
22 … de5 23.fd6 ce5 da esa, 24.hg3X.
23.ce7 ee1 24.ef8!
Noyob vaziyat, qoralarda donalar soni bittaga ko’p, yurish navbati ham ularda, lekin katta qurbonlar ham ularning damkasini saqlab qola olmaydi.
24 … cd6
24 … hg3 26.hf4 eh4 26.ba5 dan so’ng qora damka ertami-kech baribir e1 da tayyorlab qo’yilgan tuzoqqa tushishga majbur bo’ladi.
25.fc5 gf4 26.eg6 hf6
26 … hf4 27.cg1 eg3 28.ga7 bc7 29.ag1 cd6 30.ga7 de5 31.ag1X.
27.cg1 eh4 28.hg3! he1 29.ba5 eb4 30.ac3 hg5 31.gh2
Bir necha yurishdan so’ng qoralar taslim bo’lishdi. Oqlar markazdagi ustunlikdan oqilona foydalanishdi.
V.Sokov – S.Lioznov
Oqlar o’z kuchini bir maromda rivojlantirib olishgan va quyidagi yurish bilan nafaqat c5 xonasini himoya qilishmoqda, balki markazdagi ustunligini yanada oshirishmoqchi.
12.ed2cb6?
Ko’rinishidan, mag’lubiyatga olib keladi. 12…ef6 dan keyin 13.dc3 de7 14.cd4 ed6 15.ce7 fd8 16.bc3! kelishi mumkin edi va qoralarning ahvoli yomon.
Eng yaxshi himoya rejasi 12 … ed6 13.ce7 df6! 14.bc3 fe5 15.fd6 ce5 16.ed4 bc7 17.df6 ge7 orqali biroz yomon, lekin himoyali vaziyat bilan oqlarni c5 xonasidagi donasini bartaraf qilishdan iborat edi.
13.dc3 bd4 14.ce5 dc7
Qoralar uchun og’ir vaziyat boshlandi va yurishlar soni sanoqligina, lekin ular ham vaziyatni qutqara olmaydi.
15.bc3 ab6 16.cd4 ba5 17.gh2!
Ko’rinishidan, bu o’ng qanotni kuchsizlantiradiganga o’xshaydi, lekin aslida – g’alabaga eltuvchi yagona yo’l. Aynan shu kutilmagan yurishda butun vaziyatning nozikligi yashiringan. 17.bc5? dan so’ng, 17 …cd6 18.ec7 bb4 19.ac5 ef6 20.fe5 fe7 21.eg7 hf8 22.de5 gf4! 23.eg3 ed6 24.ce7 df6=.
|
| |