Do`ppi tikish uchun ish o`rnini tashkil etish

|
Do`ppi tikish uchun ish o`rnini tashkil etish
|
bet | 32/69 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #129770 |
Bog'liq Hujjat (1)Do`ppi tikish uchun ish o`rnini tashkil etish. Do`ppi tikuvchining ish o`rni qulay, yorug`lik soya qilmagan holda, chap tomondan tushgani ma`qul. Ish stoli chevarakning bo`yiga mos bo`lishi lozim. Ish jarayonida gavda holatiga ahamiyat berilishi zarur. Gavda ish stoliga bir oz egilgan, lekin stolga ko`krak bilan suyanmagan holda bo`lishi kerak. Stolni suyanishga qulay qilib, stolga yaqin qilib olinadi. Qo`l stol ustida bemalol harakat qiladigan bo`lishi lozim. Ko`z bilan ish o`rtasidagi oraliq 25-30 sm dan oshmasligi lozim. Kergi bilan ishlangan vaqtda chap qo`l kergining tagida, ong qo`l esa kergining ustki tomonida harakat qiladi.
Ish stolining ustida ortiqcha buyumlar bo`lmasligi kerak.Do`ppining bichilgan qismlari (tepa va kizak qismlarining avra-astari, jiyagi) alohida bir qutichada, ishlatiladigan asboblar alohida, ipaklar, iplar alohida, pilta materiallari alohida qutichada, ninalar ninasanchgichda ehtiyot qilinib, alohida tartib bilan joylanishi kerak. Kashta sxemalari, rasmlari va oldindan tayyorlangan andazalar ham alohida papkalarda saqlangani ma`qul. Qaychining uchi hech qachon ochiq holda qolmasligi kerak. Narsa bichayotganda qaychining uchi pastga qilib ushlanadi.
O`lcham olish. O`lcham olish uchun santimetr lentasidan foydalanamiz. O`lcham peshananing eng baland nuqtasi bo`ylab gorizantal yo`nalish orqali aylantirib o`lchanadi. O`lchamda ko`rsatilgan sonni yozib olamiz. Shu son bosh kiyimning o`lchami bo`ladi (12-rasm).
12-rasm
Do`ppining andazasini tayyorlash. Do`ppilar shakli, ko`rinishi jihatidan dumaloq, uchburchaksimon taxlanadigan, konussimon, yarim konussimon shakllarda bo`ladi.
1. Dumaloq shakldagi do`ppilarning andazasini tayyorlash. Dumaloq shalkdagi do`ppilarning andazasini tayyorlash uchun avval kerakli o`lchamni aniqlash, yozib olamiz (aytaylik, 54-o`lcham.)
13-rasm
Tepa qismining andazasini tayyorlash. Olingan o`lcham asosida do`ppining tepa qismi radiusini aniqlash. Uni aniqlash uchun quyidagi formuladan foydalanamiz:
R=L:6,28=8,6 sm.
Bu yerda: L-o`lcham uzunligi, 54 sm; 6,28- o`zgarmas son.
O`lcham uzunligi L ni tepa qismning radiusini topish formulasiga qo`yamiz. Mana, formula yordamida 54-o`lcham uchun tepa qismining aylana radiusi 8,6 sm bo`lishini aniqlab oldik. Endi pargor yordamida radiusi R=8,6 sm bo`lgan aylana chizamiz. Chizilgan aylanani qaychi yordamida qirqib olamiz. Qirqib olingan doirani karton qog`ozga ko`chirib, do`ppining tepa qismi andazasini tayyorlab olamiz. Kizak qismining andazasini tayyorlash. Endi kizak qismining andaza chizmasini chizamiz. Buning uchun eni 4 sm, uzunligi L ga ya`ni o`lcham uzunligiga ( u kizak uzunligiga teng, bizning misolimizda L=54 sm ) teng bo`lgan to`g`ri to`rtburchak chizib olamiz (15- rasm):
15- rasm
Mana, kizak qismining ham andazasi tayyor bo`ldi. Kizakning enini ixtiyoriy ravshda 4 sm dan oshirib olish ham mumkin. Bu do`ppining chuqurroq bo`lishini taminlaydi.
Uchburchaksimon taxlanadigan do`ppilarning andazasini tayyorlash (16-rasm)
16-rasm
Avval do`ppi uchun kerakli o`lchamni aniqlab, yozib olamiz (misol uchun 54o`lcham). Uchburchaksimon taxlanadigan do`ppilarning tepa qismining andaza chizmasi quyidagicha tayyorlanadi.Kizak qismining uzunligini tortga bo`lamiz:
54:4=13,5 sm.
Tomonlari 13,5 sm ga teng bo`lgan to`g`ri to`rtburchakning burtbuklarini chizg`ich yordamida markaziy O nuqtada kesishuvchi A-E VA B-D to`g`ri chiziqlar orqali tutashtiramiz.
.
H osil qilingan chizmada to`g`ri to`rtburchakning markaziy nuqtasi O dan istalgan burchak nuqtasigacha bo`lgan masofani (O-A, O-E yoki O-D ni) chizg`ich yordamida o`lchab aniqlaymiz. (Bizning misolimizda 9,5 sm ga teng.) Endi pargor yordamida to`g`ri to`rtburchakning markazi O nuqtada, radiusi 9,5 sm ga teng bo`lgan aylana chizib olamiz.
Aylananing to`rtburchak tashqarisiga chiqib turgan qismini ikki yoki uch bo`lakka bo`lib chizib chiqamiz. Chizib olingan bo`lakning 19-rasm birinchi yoki 20-rasm ikkinchisini qoldirib, qirqib olamiz. Buni ham karton qog`ozga ko`chirib, qirqib andaza tayyorlab olamiz. Mana, uchburchaksimon taxlanadigan do`ppining tepa qismi andazasi tayyor bo`ldi. Kizak qismining andazasi uzunligi 54 sm bo`lgan, eni esa do`ppilarning turiga qarab, 4 sm dan 6 sm gacha bo`lgan to`g`ri to`rtburchak holida tayyorlanadi. Mana, siz bilan dumaloq va uchburchaksimon taxlanadigan do`ppiolarning andazalarini tayyorlashni o`rganib oldik.
|
| |