nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Xo’jalik muomalalarini amalga oshirishga ruxsat etish mazmuni to’g’ri izohlangan javobni aniqlang

|
Xo’jalik muomalalarini amalga oshirishga ruxsat etish mazmuni to’g’ri izohlangan javobni aniqlang
|
bet | 11/50 | Sana | 30.12.2023 | Hajmi | 138,23 Kb. | | #129214 |
Bog'liq Majburiy audit togrisida59.Xo’jalik muomalalarini amalga oshirishga ruxsat etish mazmuni to’g’ri izohlangan javobni aniqlang.
====
bu vazifani xo’jalik muomalalarini rasmiylashtirish huquqiga ega xodimlar bajaradilar. Ruxsat etish ma’lum turdagi muomalalar (masalan, barcha turdagi sotish)ga taalluqli, umumiy, yoki maxsus (masalan, muhim aktivni sotishga ruxsat etish) bo’lishi mumkin.
====
bunda korxonaga tegishli aktivlarga haqiqatda egalik qilish yoki ular ustidan nazorat o’rnatish nazarda tutiladi
====
ko’pchilik korxonalarda xo’jalik muomalalarini yozish (hisob yuritish) va hisobot ishlari kompyuter yordamida bajariladi
====
bu erda aktivlarni muntazam inventarizatsiya qilish va tafovutlar aniqlangan hollarda tegishli choralarni qo’llash tushuniladi
++++
60.Audit natijalarini baholash ishlari asosan nimalarni o’z ichiga oladi.
====
hamma javoblar to’g’ri
====
ishchi hujjatlarni sharhlash va yakuniy ishchi hujjatlarni tayyorlash
====
aniqlangan kamchiliklarning muhimlik darajasini baholash
====
auditorlik dalillarning yetarliligini baholash
++++
61.Auditor qanday hollardagi kabi katta nomuvofiqliklar mavjudligini ko’rsatuvchi holatlarni ob’ektiv baholashi zarur?
====
hamma javoblar to’g’ri
====
xo’jalik yurituvchi sub’ekt xodimlariga ma’lum bo’lgan, ammo auditor tomonidan ochilmagan xatolarni aniqlash faktlari
====
tekshiruv uchun zarur bo’lgan, auditorga o’z vaqtida taqdim qilinmagan dastlabki hujjatlar yoki ma’lumotlarga doir xo’jalik muomalalari
====
tekshiruv uchun tanlab olingan, zarur dastlabki hujjatlar yoki tegishli ruxsat etuvchi ko’rsatmalar taqdim qilinmagan xo’jalik muomalalari
++++
62.Auditning maqsad va vazifalaridan kelib chiqib, umumlashtirilgan va baholangan tekshiruv natijalarini nechta hujjat bilan rasmiylashtirish maqsadga muvofiqdir?
====
kamida ikkita
====
kamida bitta
====
kamida uchta
====
kamida to’rtta
++++
|
| |
Foydalanish vaqti - Geografiya darslarida foydalaniladigan interfaol metodlar xususida

|
Geografiya darslarida foydalaniladigan interfaol metodlar xususidaBog'liq geografiya-darslarida-foydalaniladigan-interfaol-metodlar-xususidaFoydalanish vaqti
uy ishini tekshirish vaqtida,mavzuni mustahkamlashda
foydalanish mumkin.
“Ishonarli tarix” metodi.
Qoidasi
bunda ular keltirilgan tarixiy voqeani diqqat bilan o’rganib
chiqib,to’g’ri yoki noto’g’ri ekanligini aniqlashlari kerak bo’ladi,biron bir
materikning yoki okeanning o’rganilish tarixini o’tayotgan bo’lsak shu mavzu
yuzasidan o’qituvchi to’g’ri va noto’g’ri jumlalarni o’quvchilar esa diqqat bilan
eshitib xatosini topadilar.
Afzalligi
o`quvchilarni xotirasini mustahkamlashga va ijodiy fikirlashga,
tezkorlikka undovchi metoddir.
Foydalanish vaqti
yangi bo’lim yoki bob boshlanish oldidan,mavzu
tugagandan keyin qo’llash mumkin.
“Zanjir o’yini”metodi.
Qoidasi
o’quvchilarni 4 ta guruhga bo’lib olib, har bir guruhdan 1
o’quvchi doska oldiga chiqadi.1- o’quvchi fanga oid atamani aytadi Keyingi
o’quvchi oldingi o’quvchi aytganini va o’zinikini qo’shib aytadi. Undan
keyingisi oldingi 2 o’quvchi aytgan atamalarga yana o’zi yangisini qo’shib
aytadi. O’yin shu tariqa davom etadi.Adashgan o’quvchi o’yindan chiqib ketadi,
eng oxirida o’yindan chiqib ketmay qolgan o’quvchi rag’batlantiriladi.
Afzalliklari
bu o’yin xotirani mustahkamlaydi, fikrni bir joyga jamlashga
o’rgatadi.
Foydalanish vaqti
.Yangi mavzuni mustahkamlash darslarida,o’tilgan
mavzularni takrorlashda qo’llasa bo’ladi.
“Estafeta”o’yini
Qoidasi
bu o’yin uchun qo’yidagi jihozlarni tayyorlash lozim magnit
doskasi, qalin qog’ozdan yasalgan qayiqchalar, ularning cho’ntakchasiga solib
qo’yish uchun savollar yoziladi. O’qituvchi o’yinning sharti bilan tanishtiradi.
Kim quyidagi savolga javob bersa, o’sha o’quvchi oldinda suzib ketayotgan
bo’ladi, g’olib shu tariqa ketma-ket aniqlanadi. O’yinda savolning javobini kim
tez topsa usha o’quvchining kemasi oldinda suzib ketayapti deb o’quvchilarni
rag’batlantirilib borilsa, o’quvchilarda qiziqish shuncha ortadi.
|
| |
Kim chaqqon metodi - Geografiya darslarida foydalaniladigan interfaol metodlar xususida

"Экономика и социум" №3(106)-2 2023 www.iupr.ru
200
Charaqla quyosh
metodi
– ushbu metod 5-sinf o’quvchilariga
qo’llaniladi.Bunda o’qituvchi doskaga quyosh rasmini iladi,biroq
unda quyosh
nurlari porlamagan bo’ladi. Shu bois guruhlarga bo’lingan o’quvchilar o’z
quyoshlarining porlashi va charaqlashi uchun harakat qiladilar.Quyosh
charaqlashi uchun o’quvchilar har bir quyosh nuridagi savolga to’g’ri javob
yozishlari kerak. Shart nihoyasida g’olib guruh aniqlanadi.
Bu metod dars
jarayonida qo’llanilib,o’quvchilarni faollikka va mavzuga e’tiborli bo’lishga
undaydi.
Soatdagi jumboq metodi
– bu metodda soat raqamlarining o’rni
almashib qolgan bo’ladi. Hariflarni raqamlar tartibi bo’yicha
joylashtiriladi,
ya’ni 1 daqiqa davomida. Har bir raqamda 1ta harf joylashgan bo`ladi. Natijada
geografik atama kelib chiqadi va bu atamaga ta’rif beradi. M: Ichki - suvlari,
Tog` - tekislik. 1-t, 2-o, 3-g`, 4-, 5-t, 6-e, 7- k, 8- i 9-s, 10-l, 11-i 12-k.
“5*5
viktorina o’yini”
Bu
metoddan
geografiya
darslarini
mustahkamlash qismida foydalanish mumkin.Yangi
mavzuni mustahkamlashda
“5*5 viktorina o’yini”dan foydalaniladi.5*5 viktorina o’yini 5 ta topshiriqdan
iborat
bo’lib,har
biri
5
ballik
reyting
tizimida
baholanib
boradi.Masalan,”Daryolar. Ko’l va muzliklar”
mavzusiga oid quyidagi
topshiriqlarni o’quvchilar yangi mavzuni mustahkamlash uchun bajarishlari
mumkin.Bunda yangi mavzuni mustahkamlash o’yin
tarzida olib borilgani
uchun o’quvchilarning fanga bo’lgan qiziqishi yanada ortadi.Ularning
topqirlik,ijodkorlik,fikrlash qobiliyatini rivojlantiradi.
1.”BLIS” so’rov topshiriqlari.Shakli:”ha-yo’q”.
2. Kontur karta. (yozuvsiz xarita bilan ishlash ).
3. Tabiiy xarita. (xarita bilan ishlash ).
4. Eng,eng,eng… (jadval to’ldiriladi ).
5. Topgan topaloq. (topishmoqning javobini top ).
"Экономика и социум" №3(106)-2 2023 www.iupr.ru

|
"Экономика и социум" №3(106)-2 2023 www.iupr.ruBog'liq geografiya-darslarida-foydalaniladigan-interfaol-metodlar-xususida"Экономика и социум" №3(106)-2 2023 www.iupr.ru
202
Afzalliklari
o’quvchilarni topqirlikka, chaqqonlikka, ziyraklikka oid
bilim,ko’nikma va malakalarini mustahkamlashda qo’l keladi.
Foydalanish vaqti
o’qituvchi o’yin musobaqa darslarini yil fasllariga
moslab tashkil qilishi katta tarbiyaviy ahamiyatga ega. Bu metoddan 5 -6
sinflarda oydalanish mumkin. Geografiya darslarida o‘rganilayotgan mavzuning
didaktik maqsadi, vazifalari, mazmunidan kelib chiqqan holda o‘quvchilarning
bilish faoliyati individual, kichik guruhlarda va yalpi holda tashkil etish
shakllaridan o‘z o‘rnida va samarali foydalanish tavsiya etiladi.
Darsga
tayyorgarlik
davrida
o‘qituvchi
tomonidan
ijobiy
rag‘batlantirishning ustunligi va muvaffaqiyatga yo‘llovchi o‘qituvchining
muloqot madaniyati, o‘zaro yordami o‘quvchilarning darsga qizg‘in tayyorgarlik
ko‘rishning muhim omili sanaladi. Geografiya o‘qituvchisi darsda
o‘rganiladigan mavzuning ta'limiy, tarbiyaviy va riovjlantiruvchi maqsadlari va
pedagogik texnologiyalarning didaktik funksiyalarini hisobga olgan xolda qaysi
texnologiyadan, interfaol metodlardan foydalanishini ilmiy-metodik asosda
tanlagandagina ko‘zlangan maqsadga va samaradorlikka erishadi. Zero “Eng
katta boylik – bu aql-zakovat va ilm, eng katta meros – bu yaxshi tarbiya, eng
katta qashshoqlik – bu bilimsizlikdir!”
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Mirziyoyev Sh.M.. Milliy taraqqiyot yo‘limizni qat’iyat bilan davom ettirib
yangi bosqichga ko‘taramiz. Toshkent. ―O‘zbekiston‖, 2019
2. Hayitov A., Boymurodov N. Ta’limda noana’naviy darslar va interfaol
usullardan foydalanish. -Toshkent “Yangi asr avlodi” 2006
3. Bahromov Q.X. Shodiyeva N. Geografiya ta’limi metodikasi. Buxoro, 2015
4. Abduvoxidov S.N., G`aniyev Z.A. Geografiya ta’limi metodikasi Samarqand,
2021
5. Mukumova H.I. Geografiya darslarida ob-havo va iqlim mavzularini o’qitish
xususida. Экономика и социум №4 (95) 2022,c/170-173.
|
| |
Zakovat o’yini - Geografiya darslarida foydalaniladigan interfaol metodlar xususida

"Экономика и социум" №3(106)-2 2023 www.iupr.ru
201
bittadan zina chizib ketaveradi.Uyga vazifaga
javob bergani uchun bir
zina,o’qituvchining savoliga javob bergani uchun bir zina. Xullas o’yin shu
tariqa davom etadi va dars yakunida zinalar soni hisoblanib,
qaysi
o’quvchlarining zinalari ko’p chiqsa, o’qituvchi ularga rag’bat beradi.
“Uchta to’g’ri bitta noto`g`ri”metodi.
Qoidasi
har bir ishtirokchi bir varaqdan qog’ozda o’rganilayotgan yoki
o’rganilgan mavzu bo’yicha 3 ta to’g’ri fikr va bitta noto’g’ri fikrni yozadi
Ishtirokchilar juftliklarga to’planadilar, yozgan qog’ozlari bilan almashadilar va
qaysi fikr noto’g’ri ekanligini aniqlaydilar.
Afzalliklari
kuzatuvchanlikni
rivojlantiradi,axborotni tanlab olish
ko’nikmasini
ishlab chiqadi,bolalarni xato topish va fikrlarni ifodalashga
o’rgatadi O’qituvchiga o’quvchilarning bilimlarini tekshirishga imkon beradi.
Atamalar va tushunchalar - Iv “2020 yil brendi” mukofoti uchun ovoz berish ommaviy ofertasi

1. Atamalar va tushunchalar
1.1. “YIL BRENDI” mukofoti (keyingi o‘rinlarda – YIL BRENDI) – “Milliy marketing markazi” korxonalar uyushmasining loyihasi bo‘lib, yakunlangan yilda O‘zbekiston bozorida muvaffaqiyatli marketing ilgarilatishini amalga oshirgan eng faol kompaniyalarga har yilgi ovoz berish va mukofotlar topshirishni o‘zida aks ettiradi.
Mukofot sovrindorlarini tovarlar va xizmatlar iste'molchilari, shuningdek Milliy marketing markazi a'zolari, hamkorlari va ekspertlari ovoz berish yordamida aniqlaydilar.
Mukofotning vazifasi – mahalliy bozorda muvaffaqiyatli faoliyat yuritayotgan kompaniyalarni aniqlash, qo‘llab-quvvatlash va rag‘batlantirish, tadbirkorlik sohasini, O‘zbekiston marketing va reklama xizmatlari bozori infratuzilmasini rivojlantirish.
1.2. Ovoz berish ishtirokchisi. Umumiy asoslarda ovoz berishda 12 yoshdan oshgan istalgan O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi yoki chet el fuqarosi ishtirok etishi mumkin. Tanlovda voyaga yetmaganlarning ishtirok etishi O‘zbekiston Respublikasida amalda bo‘lgan qonunchilikka muvofiq, ularning qonuniy vakillari orqali amalga oshiriladi. Ovoz berishda voyaga yetmaganlarning ishtirok etishi uchun ota-onasidan biri yoki qonuniy vakilining roziligi kerak.
1.3. Mukofot toifalari. “2020 yil brendi” mukofotida ovoz berish quyidagi mezonlarga ko‘ra saralangan toifalar bo‘yicha amalga oshiriladi:
1. B2C segmenti brendi
2. Yorqin marketing ilgarilatishi
3. Reklama va marketingga investisiyalar
4. Nominasiyadagi faol raqobat
5. Brendning O‘zbekiston Respublikasida rasman mavjudligi.
1.4. Ovoz berish o‘tkazilishi hududi: O‘zbekiston Respublikasi.
1.5. Ovoz berish tashkilotchisi: “Milliy marketing markazi” korxonalar assosiasiyasi. Tashkilotchi ofertaga o‘zgartishlarni, Telegram-botda ularni albatta e'lon qilish sharti bilan, kiritish huquqiga ega.
|
Ovoz berish taomili - Iv “2020 yil brendi” mukofoti uchun ovoz berish ommaviy ofertasi

2. Ovoz berish taomili
2.1. Ovoz berish 2021-yil 16-aprel soat 00:00dan 14-may 00:00gacha o‘tkaziladi.
2.2. Ovoz berish @makon_brand_bot Telegram-botida o‘tadi.
2.3 Ovoz berish natijalari nmc.uz saytida real vaqt rejimida aks etadi.
2.4 Mukofotda ovoz berish uchun quyidagilar zarur:
• @makon_brand_bot Telegram-botida ro‘yxatdan o‘tish
• Toifalarda o‘zining sevimli brendlarini tanlash va ularga ovoz berish. Kamida uchta toifada ovoz berish kerak bo‘ladi. Barcha toifalarda ovoz berish tavsiya qilinadi.
2.5. Ovoz berishning bitta ishtirokchisi faqat bir marta ovoz berishi mumkin. Har bir ovoz bendning umumiy hisobiga yozib boriladi.
2.6. Ovoz berish paytida ma'lum bir tovar belgisi uchun ovoz berishga chaqirishga ruxsat beriladi. Sovg'alar, boshqa moddiy qadriyatlarni yutib olish yoki chegirmalar, ovoz berish uchun bonuslarni olish va'da qilingan qo'ng'iroqlarga yoki boshqa faoliyat turlariga yo'l qo'yilmaydi.
2.7. Ovoz berish boshlanganidan keyin ovoz berish ishtirokchisi, to‘g‘ri yozish shartlariga rioya etgan holda “boshqalar” grafasiga brend nomini kiritish orqali, ro‘yxatda mavjud bo‘lmagan brendni brendlar ro‘yxatiga kiritish taklifini berish huquqiga ega. Mukofotda qatnashayotgan brendlar ro‘yxatiga qo‘shish to‘g‘risidagi qarorni tashkilotchi qabul qiladi. toifalarning to‘liq ro‘yxati va ovoz berish uchun brendlar ro‘yxati ovoz berish ishtirokchilariga @makon_brand_bot Telegram-botida ro‘yxatdan o‘tgandan keyin taqdim etiladi.
2.8. Ovoz berish boshlanishidan oldin ishtirokchi sinovdan o'tkaziladi va KAPCHAni kiritadi (Kapcha - bu foydalanuvchi insonmi yoki kompyutermi, avtomatik ravishda ishlab chiqarilgan test-tekshiruv).
2.9. G'oliblar 2021 yil 22-may kuni bo'lib o'tadigan "YIL BRENDI-2020" mukofotlarini topshirish marosimida e'lon qilinadi.
|
Tartibga soluvchi qonunchilik - Iv “2020 yil brendi” mukofoti uchun ovoz berish ommaviy ofertasi

3. Tartibga soluvchi qonunchilik
3.1. Ushbu Shartnoma O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligi bilan tartibga solinadi. Shartnoma bajarilishi bilan bog‘liq shikoyatlar, da'volar, tushunmovchiliklar yoki munozaralar yuzaga kelganda, tomonlar ularni muzokaralar yo‘li bilan hal qilish uchun bor kuchlarini safarbar qiladilar. Aks holda, tomonlarning har biri munozarani ko‘rib chiqish uchun Toshkent tumanlararo iqtisodiy sudiga taqdim etish huquqiga ega.
4. Bildirish
4.1. Axborot va boshqa xabarlar ovoz berish ishtirokchisiga @makon_brand_bot Telegram-botida yuborilishi mumkin.
5. Shaxsiy ma'lumotlarni qayta ishlashga rozilik
5.1. Ushbu Shartnomani tuzish orqali ovoz berish ishtirokchisi shaxsiy ma'lumotlari (jumladan, uyali telefon raqami, FIO, ro‘yxatga olish ma'lumotlari)ni MMM tomonidan qayta ishlanishiga, avtomatizasiya vositalaridan foydalangan yoki bunday vositalardan foydalanmagan holda, ushbu Shartnoma ijrosi maqsadida shaxsiy ma'lumotlarni bloklash, o‘chirish, yo‘q qilishga rozilik bildiradi.
5.2. Ovoz berish ishtirokchisi tomonidan rozilik quyidagi maqsadlarda beriladi: ovozlarni hisoblash; sovrin o‘ynash.
6. Tashkilotchining rekvizitlari va kontakt ma'lumotlari
Milliy marketing markazi
Pochta manzili: 100007, Toshkent sh., Yashnobod tumani, Qamashi ko‘ch., 36
Telefon: (+998) 78-120-10-02
E-mail: info@nmc.uz
Sayt: nmc.uz
|
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES

|
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
|
bet | 4/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 4,93 Mb. | | #126134 |
Bog'liq Mamurjon 013
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
I toifa elektr iste’molchilari bunday elektr iste’molchilarda elektr ta’minotidagi uzilish kishilarning hayotini xavf ostiga qo‘yadi, xalq xo‘jaligi uchun katta zarar keltiradi, qimmatli qurilmalarni buzilishi va ko‘plab hom-ashyoni chiqindiga chiqishiga, murakkab texnologik jarayonni uzoq vaqtga izdan chiqishiga, kommunal xo‘jalikning eng muhim jabhalarida ishning buzilishga olib keladi. I toifali elektr qabul qiluvchilar elektr energiyani kamida ikkita mustaqil ta’minlash manbalaridan olishlari kerak va ularning elektr ta’minotidagi uzilishi vaqti zahiridagi manbani avtomatik ravishda ulashga ketadigan vaqt bilan belgilanadi.
Mustaqil manba sifatida ikkita elektr stansiya yoki podstansiyalarning taqsimlash qurilmalari ishlatilishi mumkin.
Ko‘p korxonalarida I toifali elektr istemolchilarining solishtirma miqdori katta bo‘lmaydi. Neft kimyosi, sintetik kauchik va metallurgiya korxonalarida I toifali elektr qabul qiluvchilarining miqdori 7080 % ni tashkil etadi.
I toifali istemolchilaridan ayrimlari alohida guruh iste’molchilari turkumiga kiradi. Ularni to‘xtovsiz ishlashi ta’minlansa kishilar hayoti xavf ostida qolmaydi, portlashlar, yong‘inlar sodir bo‘lmaydi va qimmat baholi qurilmalar ishdan chiqmaydi. Bularga, masalan kompressorlar, ventilyatorlar, nasoslar, yer osti konlaridan yuqoriga ko‘taruvchi uskunalarining yuritmalari va avariya holatlarda ishlaydigan yoritish qurilmalari kiradi. Bunday alohida guruh iste’molchilari uchun uchinchi qo‘shimcha mustaqil ta’minlash manbasi bo‘lishi kerak.
II toifali elektr iste’molchilari - bunday elektr iste’molchilarining elektr ta’minotidagi uzilish ko‘plab mahsulotlarni ishlab chiqarilmasligiga, ishchilarning ommaviy turib qolishiga, mexanizmlar va korxona transportini ishlamasligiga, shahar va qishloq aholisining ko‘p qismining normal faoliyatini buzilishiga olib keladi. Bu toifadagi iste’temolchilar korxonalarda eng ko‘p qismni tashkil qiladi. Ularning elektr ta’minotini ikkita mustaqil elektr manbalar orqali bajarilishi tavsiya etiladi. II toifali iste’molchilarda elektr ta’minotidagi
|
| |
The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey

|
The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey Pdf ko'rish
|
bet | 11/43 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 363,42 Kb. | | #245457 |
Bog'liq zef dp07The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey
10
Consider a market with inverse demand and supply functions:
Q
b
a
P
−
=
+
(1)
,
dQ
c
P
+
=
−
(2)
where
Q
is quantity,
P
+
is the price paid by the buyer, and
P
--
is the price received by the seller.
The price gap (
G
=
P
+
-
P
--
) between the buying and the selling price may be defined as the
transaction cost.
15
Equilibrium in this market is defined by:
.
)
(
,
)
(
,
*
d
b
bc
d
G
a
P
d
b
G
c
b
ad
P
d
b
G
c
a
Q
+
+
−
=
+
+
+
=
+
−
−
=
−
+
(3)
As noted before and as shown in (3), a key drawback associated with information
deficiency is that it limits the extent of trade and hampers the functioning of markets. In such an
environment, a reduction in the cost of acquiring information should lead to an increase in search
activity and an increase in the quantity and quality of information that is used prior to decision-
making. These increased information flows should, in turn, lead to a reduction in market
uncertainty and encourage increased participation in factor and product markets. This effect may
be readily seen from the comparative statics (
)
0
*
<
∂
∂
G
Q
, i.e., a reduction in transaction costs
leads to an increase in equilibrium quantity. Note that increased participation in product markets
is not restricted to local or national markets. The reduction in transaction costs may make it
easier for firms to sell their products nationally and internationally. This feature also applies to
factor markets. For instance, as Leff (1984) notes, enhanced information flows and reduced
uncertainty may open up new investment opportunities and increase the flow of domestic and
international capital.
The impact of readily available and current information may actually be more far-
reaching. In many developing countries, the existence of markets can not be taken for granted.
For instance, the high degree of self-sufficiency in LDC agriculture seems to indicate that high
transaction and information costs may be precluding the emergence of (factor and product)
markets. In the framework used here, this feature is readily discernible.
15
Several authors have expressed skepticism over the invocation of transaction costs as a means of explaining
economic phenomena. Goldberg (1985) points out that appealing to transaction costs as a way of explaining
economic phenomena is the all-encompassing answer that tells us nothing. While noting that information costs are
an important part of transaction costs, Stiglitz (1989) adopts an information approach citing the lack of specificity of
the transaction-costs approach as its main drawback. To avoid these criticisms, here transaction costs are defined on
the basis of the simple demand-supply framework used above (see Hirshleifer, 1973; Norton, 1992).
|
| |
The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey

|
The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey Pdf ko'rish
|
bet | 13/43 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 363,42 Kb. | | #245457 |
Bog'liq zef dp07The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey
12
Second, it has been argued that one of the reasons for the persistence of inefficient
institutional arrangements is the lack of knowledge about other, more efficient arrangements
(Ruttan, 1984; Krueger, 1988). On a similar note, in his research on Africa, Bauer (1984)
emphasizes the role of the individual trader in bringing in new technology and knowledge of new
institutional arrangements and, as a result, in encouraging people to question existing habits. In
this context, by increasing information flows and by allowing access to a body of public
knowledge, ICTs have the potential to enlarge the set of institutional choices that may be
available to meet a particular need. This increased interaction may spark institutional change by
providing greater knowledge of alternative, more efficient arrangements.
3.4 Caveats
In the
preceding discussion, it has been argued that the spread of ICTs has the potential to
increase the efficiency of organizations, enhance the spread of markets and spark institutional
change. However, it must be noted that increased information flows and reduced transaction
costs are necessary, but not sufficient conditions for these positive outcomes. If the underlying
cause of the inefficiency of organizations or the “thinness” of markets lies not in high transaction
costs or market uncertainty but elsewhere, then clearly the spread of ICTs will have only limited
effects. Furthermore, it is by no means certain that the institutional changes that are foreseen
will actually occur. Competing interests may prevent any change, even when everyone in society
is aware that particular institutional arrangements are inefficient and dysfunctional (see Akerlof,
1976).
3.5 Negative effects
Several authors have pointed out the potential negative distributional consequences that
may be associated with the diffusion of these technologies. The two major channels through
which (the spread of) ICTs may influence income distribution are through their effect on the
distribution of information and their effect on employment.
It has been argued that access to ICTs is a function of existing income and wealth
distributions and that ICT access will accordingly be limited to a small segment of the
population. With such limited access, information gaps and information inequality may be
exacerbated and information monopolies may be perpetuated (Saunders, 1983; Morales-Gomez
and Melesse, 1998).
While this is a possibility, there is no reason to believe that access to these technologies
will be limited to a small segment of the population in every developing country. The
distributional outcome in each country/region may differ and will depend on the prevailing
policy environment and pattern of allocation of these technologies. In fact, before raising the
issue of unequal information access, one must be aware of the situation with which distributional
|
| |
The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey

|
The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey Pdf ko'rish
|
bet | 15/43 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 363,42 Kb. | | #245457 |
Bog'liq zef dp07The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey
14
4 Empirical Evidence
Thus far, the discussion of ICTs’ effects on development has been couched in a priori
terms. There is, however, an increasing body of literature that examines the effect of these
technologies on country growth rates, firm productivity, the spreading of markets, welfare and
labor productivity.
20
While these papers usually focus on developed countries, the evidence they
provide may contribute to the debate regarding ICTs in developing countries. This evidence is
therefore reviewed below.
4.1 Macroeconomic Evidence
Macroeconomic studies that try to evaluate the benefits of information and
communication technologies (ICTs) relate measures of the availability of these technologies to
measures of national aggregate activity, such as GDP. Studies in this genre usually rely on panel
data (information from several countries over a certain time period) and utilize an empirical
framework motivated by a production function such as,
)
,
,
,
(
it
it
it
it
it
A
I
L
K
f
Y
=
(4)
where for country
i
and time period
t
,
Y
,
K
,
L
and
I
are GDP, capital, labor, and a measure
of ICT infrastructure, respectively, and
A
is an overall efficiency factor which captures the level
of technology. Differentiating (4), yields a growth-accounting equation
)
/
(
)
/
(
)
/
(
)
/
(
/
4
3
2
1
A
A
I
I
L
L
K
K
Y
Y
&
&
&
&
&
η
η
η
η
+
+
+
=
,
(5)
where
η
represents the income share of an input (elasticities in the regression context) and the
product
)
/
(
4
A
A
&
η
represents multifactor productivity (the productivity residual in a regression
context).
21
Empirical specifications of (4) and (5) may be used as a basis for analyzing the
effects of ICT on the level and growth of GDP, respectively.
20
In the previous section, it was pointed out that these technologies have the potential to improve the productivity
and performance of public-sector agencies. However, this aspect
is not discussed in much detail as the empirical evidence on this front is rather sparse, and what does exist is largely
anecdotal. A reading of some of the papers (e.g., Hanna, 1993; Kamel, 1998) that have tried to assess the effect of
ICTs on government performance indicates that the effects of these technologies are mixed. In some cases, the
introduction of ICTs may have even increased the incidence of corruption (Heeks, 1998a, 1998b).
21
This neoclassical growth-accounting framework is based on constant returns to scale in production, competitive
input markets and the absence of externalities.
|
| |
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES

|
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
|
bet | 6/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 4,93 Mb. | | #126134 |
Bog'liq Mamurjon 013
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
SANOAT KORXONALARI VA ISTE’MOLCHILARNING ELEKTR YUKLAMA GRAFIKLARI VA ULARNI XARAKTERLOVCHI ASOSIY KO‘RSATKICHLAR
Elektr yuklama grafiklari.
Elektr yuklama deganda, ayrim elektr qabul qiluvchi, sexdagi elektr qabul qiluvchilar guruhi, sex, butun korxonaning elektr ite’moli tushuniladi. Sanoat korxonalarida asosan uch turdagi yuklamalar mavjud: aktiv quvvat P, reaktiv quvvat Q va tok I.
Yuklamaning funksiya ko‘rinishi.
Yuklamaning zinapoya ko‘rinishi
Yuklamalarning vaqt davomida o‘zgarish grafigi.
E'tiboringiz uchun rahmat!
11
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
|
| |
ZEF Discussion Papers on Devlopment Policy 7

|
ZEF Discussion Papers on Devlopment Policy 7 Pdf ko'rish
|
bet | 10/43 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 363,42 Kb. | | #245457 |
Bog'liq zef dp07ZEF Discussion Papers on Devlopment Policy 7
9
A natural corollary of the reduction in information and negotiation costs is that the
diffusion of ICTs may promote the efficacy of organizations by enhancing mutually beneficial
exchanges. Improved information flows and reduced uncertainty may allow firms to access
national and international markets more readily and permit them to open up new product and
factor markets. A more detailed discussion of the effect of ICTs on the spread of markets is
provided in the following section.
Before proceeding, two additional points need to be made. First, as characterized in the
previous section, the effects of these technologies are pervasive. Their role in reducing the cost
of information flows and aiding faster and better economic and administrative decision-making
is not limited to a particular type of organization. Increased use of these technologies can
improve the performance and productivity both of private firms and of public-sector
organizations. Talero and Gaudette (1995), argue that public administration is highly
information-intensive and that the use of modern IT has the potential to increase the efficiency,
transparency and accountability of governments.
Second, the effects of these technologies in reducing uncertainty and leading to quicker
and better decision-making should manifest themselves in a variety of ways. At a macro level,
the use of ICTs may be expected to enhance the productivity of the various factors of production
and should be associated with increases in aggregate output. At a micro level, the use of these
technologies should be associated with increases in firm and factor productivity.
3.2 The Functioning and emergence of markets
By lowering the costs of communicating and transmitting information, i.e., by reducing
transaction costs, the spread of ICTs may enhance the efficiency and encourage the spread of
factor and product markets in developing countries. The potential effects of ICTs on the
functioning and spreading of markets may be considered by borrowing a framework used by
Norton (1992).
14
14
Work on a more complete framework that may be used to estimate transaction costs and to examine whether
these costs are the source of reduced market participation is currently underway. This framework will also allow us
to examine whether diffusion of ICTs is related to a reduction in transaction costs.
|
| |
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES

|
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
|
bet | 3/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 4,93 Mb. | | #126134 |
Bog'liq Mamurjon 013
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
Elektr energetika tizimi qismining soddalashtirilgan sxemasi.
TP - transformator podstansiyasi;
BPP - bosh pasaytiruvchi podstansiya;
TQ - tarqatuvchi qurilma;
TTP - tugun taksimlash podstansiyasi;
NTP - nohiya transformator podstansiyasi;
YUKL- yuqori kuchlanish liniyasi;
IES - Issiqlik elektr stansiyasi;
GES - Gidroelektr stansiya;
IEM - Issiqlik elektr markazi.
3
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
SANOAT KORXONALARNING ELEKTR ENERGIYA ISTE’MOLCHILARINI TASNIFLASH
Iste’molchilarning elektr ta’minoti ishonchliligi va ish rejimlari bo‘yicha tasniflanishi.
Elektr qurilmalari deganda elektr energiyasini ishlab chiqaruvchi, transformatsiyalovchi, uzatuvchi, tarqatuvchi, boshqa turdagi energiyaga aylantiruvchi, tok turini, chastotasini va fazalar sonini o‘zgartiruvchi mashinalar apparatlar, liniyalar va qo‘shimcha jihozlar tushuniladi.
Elektr qurilmalari tokning turi(o‘zgaruvchan va o‘zgarmas), kuchlanishi(1 kV gacha va 1 kV dan yuqori) va ishlatilishi bo‘yicha har xil guruhlarga bo‘linadi.
Ishlatilishi bo‘yicha elektr qurilmalari quyidagilarga bo‘linadi: elektr energiyasini ishlab chiqaruvchilar - elektr generatorlari; o‘zgartiruvchi va taqsimlovchilar - transformator podstansiyalari; o‘zgaruvchan tokni o‘zgarmas tokga yoki boshqa chastotali tokga aylantiruvchi uskunalar; elektr tarmoqlari; iste’molchilar - elektr qabul qiluvchilar. Elektr iste’molchilari deganda, elektr energiyasini boshqa turdagi energiyaga aylantiruvchi agregatlar, mexanizmlar, qurilmalar tushuniladi.
Elektr qurilmalarining neytral nuqtalari holatiga qarab quyidagilarga bo‘linadi:
1) Kuchlanishi 1 kV gacha bo‘lib neytrali to‘g‘ridan-to‘g‘ri zaminlangan qurilmalar;
2) Kuchlanishi 1 kV gacha bo‘lib neytrali izolyatsiyalangan qurilmalar;
3) Kuchlanishi 1 kV dan yuqori, biror liniya erga ulanganda zaminga o‘tadigan toki kichik(Iz 500A) bo‘lgan, neytrali izolyatsiyalashgan qurilmalar;
4) Kuchlanishi 1 kV dan yuqori, bir fazali yerga ulanish sodir bo‘lganda zaminga o‘tadigan toki katta(Iz>500A) bo‘lgan, neytrali to‘g‘ridan-to‘g‘ri zaminlangan elektr qurilmalar;
5) Kuchlanishi kichik(42 Voltgacha) elektr qurilmalari.
Elektr ta’minotining ishonchliliga qo‘yiladigan talablarga qarab elektr
|
| |
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES

|
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
|
bet | 5/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 4,93 Mb. | | #126134 |
Bog'liq Mamurjon 013
UNIVERSITY OF GEOLOGICAL SCIENCES
III toifali elektr iste’molchilariga yuqorida tanishilgan I va II toifali iste’molchilar turkumiga kirmaydigan barcha elektr qabul qiluvchilar kiradi. Ularning elektr ta’minoti bitta manba orqali bajarilishi mumkin. III toifali elektr iste’molchilarida elektr ta’minotidagi uzilish 24 soatdan oshmasligi kerak. Tokning chastotasiga qarab iste’molchilar 50 Gs chastotali, yuqori (10 kGs gacha), o‘ta yuqori (10 kGs dan katta) va past chastotali manbalardan ishlaydigan iste’molchilarga bo‘linadilar. Korxonalarda asosan, 50 Gs chastotali iste’molchilar ishlatiladi. Yuqori va o‘ta yuqori chastotali qurilmalar metallarni eritishda, toblashda, qoliplashda keng ishlatiladi. Bunday manbalarni hosil qilish uchun tristorli, ionli yoki lampali o‘zgartgichlar ishlatiladi. Past chastotali iste’molchilar turkumiga transportda(16 Gs), suyultirilgan metallni aralashtirishda (25 Gs gacha) ishlatiladigan kollektorli elektr yuritgichlar kiradi. Past chastotali elektr iste’molchilar sanoat korxonalarida keng tarqalmagan. 23
Sanoat korxonalaridagi elektr iste’molchilarining ish rejimlariga qarab uch xarakterli guruhlarga bo‘lish mumkin:
1. O‘zgarmas yoki deyarli o‘zgarmas yuklama bilan ishlaydigan iste’molchilar. Bunday rejimda ishlaydigan qurilmalarda uzoq vaqt ishlash davomida ular qismlarining harorati ruhsat etilganidan oshmaydi. Ventilyatorlar, nasoslar, kompressorlarning elektr yuritgichlari ushbu holatda ishlaydilar.
2. Qisqa muddatda ishlaydigan qurilmalar. Bunday holatda mashina yoki apparatlarning ishlash vaqti kichik bo‘lib, ish vaqtida ular qismlarining harorati mo‘ljallangan turg‘un qizish darajasiga etmaydi. Tanaffus vaqti esa uzoq bo‘lib, mashina yoki apparatlar qismlarining harorati atrof-muhit haroratiga tenglashadi. Misol tariqasida bunday iste’molchilarga metallarga ishlov beruvchi stanoklarining yordamchi mexanizmlarining yuritmalarini keltirish mumkin.
3. Takroriy qisqa muddatda ishlovchi iste’molchilar. Bunday qurilmalarda ishlash vaqti qisqa to‘xtash vaqti bilan almashinib turadi.
|
| |
organlarining rasmiy axborotlari va boshqa axborotlar ham uchraydi

|
organlarining rasmiy axborotlari va boshqa axborotlar ham uchraydiBog'liq Huquqiy informatika (Abdujabbor Muhammadiyev)organlarining rasmiy axborotlari va boshqa axborotlar ham uchraydi.
§3. Huquqiy axborot tushunchasi
«Axborot» va «huquqiy axborot» tushunchalari huquqiy axborotlar
milliy tizimini barpo etish dasturida markaziy o'rinni egallaydi.
Ularni o'rganish qonuniylik va huquq-tartibotning mustahkamlani-
shi, axborotlarga doir qonun hujjatlarining takomillashishi bilan
bevosita bog'liq.
70- yillargacha «axborot» atamasi umumiy huquq nazariyasida
ham, tarmoq yuridik fanlarida ham, qonun hujjatlarida ham
qo'llanmagan. Uning «ma’lumotlar», «materiallar», «xabarlar» sin
gari muqobillari qo'llanib kelingan. Biroq 60- yillaming boshidan
e ’tiboran jahonda huquqiy kibernetika bo'yicha tadqiqotlar rivojla-
na boshladi va qonun hujjatlariga doir dastlabki axborot-qidiruv
tizimlari ishlab chiqildi. Axborot va huquqiy axborot tushunchalari
aynan shu tadqiqotlarga nisbatan qo'llana boshlandi. Huquqiy
axborotlarning nazariy masalalarini ishlab chiqish borasidagi dast
labki urinishlar ham aynan shu davrda amalga oshirildi.
Chunonchi, A.B. Vengerov huquqiy axborotlarning ikki turini
ajratadi. Birinchidan, normativ huquqiy hujjatlar ifoda etilgan
axborotlar. «Bu axborotlar preskriptiv (farmoyish) xususiyatiga ega
bo'ladi. Ular birlamchi axborotlar hisoblanadi, ma’lum tuzilishga
www.ziyouz.com kutubxonasi
ega bo'ladi va o'z adresatlarining xatti-harakatlaridagi xilma-xillikni
cheklash vazifasini bajaradi. Bu axborotlarning o'ziga xos sifatlari
- belgilangan qabul qilish protseduralari, tegishli ravishda tushu-
nishning majburiyligi, nazarda tutilgan foydalanish usullari va
hokazolar ularni huquqiy axborotlar jumlasiga kiritadi».
|
| |
lar beradi. Huquq amaliyotini umumlashtirish jarayonida yangi

|
lar beradi. Huquq amaliyotini umumlashtirish jarayonida yangiBog'liq Huquqiy informatika (Abdujabbor Muhammadiyev)lar beradi. Huquq amaliyotini umumlashtirish jarayonida yangi
axborotlar atamalar va tushunchalarni izohlash, jinoyat-huquqiy,
fuqaroviy-huquqiy va sud amaliyotining boshqa sohalaridagi tipik
vaziyatlami tahlil qilish hisobiga vujudga keladi.
Axborot yaratish jarayoni huquqni qo'llash faoliyatida davom
etadi. Konstitutsiyaviy, fuqaroviy, xo'jalik yoki jinoiy sud ish yuritu-
vi jarayonida huquqiy axborotlaming alohida turi - sud dalillari
yaratiladi. Ular qarorlar qabul qilish uchun asos bo'lib xizmat
qiladi. Bu faoliyat natijasida qabul qilingan qaror haqidagi axborotlar
ifoda etilgan protsessual hujjatlar (qaror, hukm, ajrim) yaratiladi.
Huquq normalari o'z holicha huquqiy axborotlar hisoblanmas-
ligini nazarda tutish lozim. Huquq awalambor ijtimoiy boshqaruv
vositasidir. Huquq normalari xabar (ma’lumot) shaklida axborot
tizimlariga kiritilganidan keyingina axborot tusini oladi.
Huquqiy-axborot kanalida huquq normalarining moddiy tarqatu-
vchilari vazifasini odatda tegishli huquq normalari chop etiladigan
bosma nashrlar bajaradi. Biroq huquq normalari aloqa kanallari
www.ziyouz.com kutubxonasi
(jumladan, radio yoki televideniye) orqali og'zaki uzatilishi ham
mumkin. Barcha holatlarda inson ongi va xotirasida huquqiy
axborotlar kanalining hamma texnik bo'g'inlari «birlashadi».
Huquqiy axborotlar rasmiy va hujjatli xususiyatga ega bo'ladi.
Huquqiy axborotlar shubhasiz to'g'ri bo'lishi lozim. Biroq bu
atama mazkur holatda spetsifik m a’noda tushuniladi. Normativ
huquqiy hujjatlarning shubhasiz to'g'riligi — bu mavjud qonun
matnining dastlabki (autentik) matn, namuna («etalon»)ga mosli-
|
| |
to'rt miqyosda taqdim etilishi mumkin

|
to'rt miqyosda taqdim etilishi mumkinBog'liq Huquqiy informatika (Abdujabbor Muhammadiyev)to'rt miqyosda taqdim etilishi mumkin:
www.ziyouz.com kutubxonasi
1. Xalqaro-huquqiy axborotlar - bu xalqaro shartnoma, bitim
va konvensiyalarda ifoda etilgan, xalqlar, xalqaro tashkilotlarning
o'zaro aloqalarini, shuningdek inson huquq va erkinliklariga doir
munosabatlarni ifoda etuvchi ma’lumotlandir.
O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 17-moddasiga mu
vofiq, O'zbekistonning tashqi siyosati xalqaro huquqning
umume’tirof etilgan qoidalari va normalariga asoslanadi. Binobar-
in, huquqiy axborotlaming avtomatlashtirilgan axborot-qidiruv tiz
imlari (AAIT)da qayta ishlanishi lozim bo'lgan hujjatlar va norma
lar soni ancha kengayadi.
2. Respublika miqyosidagi huquqiy axborotlar O'zbekiston
Respublikasi Konstitutsiyasi, respublika konstitutsiyaviy qonunlari,
respublika qonunlari, O'zbekiston Respublikasi Prezidentining far-
monlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va boshqa normativ
hujjatlardagi axborotlarni o'z ichiga oladi.
Axborotlar massiviga sud amaliyoti hujjatlari:
O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy Sudining qarorlari;
qonun hujjatlarining qo'llanishi masalalari yuzasidan tushunti-
rishlar;
sud amaliyotining sharhlari;
eng murakkab ishlar bo'yicha rasmiy e ’lon qilingan qarorlar
ham kiradi.
Amaldagi axborot tizimlari O'zbekiston Respublikasining Adliya
vazirligida ro'yxatdan o'tgan idoraviy huquqiy hujjatlaming katta
qismini ham o'z ichiga oladi.
3. Viloyat (mintaqa) miqyosidagi huquqiy axborotlar jumlasiga
vakillik organlarining hujjatlari, ijro etuvchi hokimiyat organlarining
hujjatlari, sud hokimiyati organlarining hujjatlari kiradi.
|
| |
goriyasidan kelib chiqqan «axborot jarayonlari», «axborotlar so­

|
goriyasidan kelib chiqqan «axborot jarayonlari», «axborotlar soBog'liq Huquqiy informatika (Abdujabbor Muhammadiyev)goriyasidan kelib chiqqan «axborot jarayonlari», «axborotlar so
hasidagi munosabatlar», «axborot tizimlari va resurslari» singari
tushunchalar naz&riy tadqiqotlarda faol ishtirok eta boshladi.
So'nggi yillardagi qonun hujjatlari va boshqa normativ hujjat
larning tahlili ma’lum qonuniyat mavjudligini: respublika qonunlari,
www.ziyouz.com kutubxonasi
O'zbekiston Respublikasi Prezidentining farmon va farmoyishlari,
Vazirlar Mahkamasining qarorlari va boshqa huquqiy hujjatlarda
«axborot» atamasi tobora muhim ahamiyat kasb etib borayotgan-
ligini
ko 'rs a ta d i.
Huquqning ayrim sohalarida axborot haqidagi yangi tushun
chalar, masalan, xizmat va tijorat sirlari tushunchasi (O'zbekiston
Respublikasi FK 98-moddasi) qo'llangan. O'zbekiston Respublika
si JK respublika qonun hujjatlariga axborotlashtirish sohasidagi
jinoyatlar tushunchasini kiritgan (JK 174-moddasi).
Yuqorida aytilganlami xuiosa qilib huquqiy axborotlarga huquq
sohasida sodir bo'luvchi faktlar, hodisalar, predmetlar va shaxslar
haqidagi turli manbalarda ifoda etilgan, davlat va jamiyat tomoni-
dan huquq ijodkorligi, huquqni qo'llash va muhofaza qilish faoli
yati vazifalarini hal qilish, shaxsning huquq va erkinliklarini himoya
qilish uchun foydalaniluvchi ma’lumotlar (xabarlar) deb ta’rif ber
ish mumkin.
Huquqiy axborotlar aw alam bor huquq ijodkorligi jarayonida
vujudga keladi. Huquqiy faollikni ifoda etishning huquq norma-
larini talqin qilish va huquq amaliyoti (masalan, sud amaliyoti)ni
umumlashtirish singari shakllari huquqiy axborotlaming manbai
hisoblanadi. Mantiqiy va sistematik talqin qilish qo'shimcha axborot
|
| |
turli mulk shakllari va boshqa mulkiy huquqlar, shartnoma va

|
turli mulk shakllari va boshqa mulkiy huquqlar, shartnoma vaBog'liq Huquqiy informatika (Abdujabbor Muhammadiyev)turli mulk shakllari va boshqa mulkiy huquqlar, shartnoma va
boshqa majburiyatlarning amalga oshirilishi haqidagi axborotlar;
ijro etuvchi hokimiyat organlarining ma’muriy faoliyati hamda
bu faoliyat jarayonida boshqaruv organlari va fuqarolar o'rtasida
vujudga keladigan huquqiy munosabatlarga doir m a’muriy-huqu-
qiy axborotlar.
2. Inson va fuqaroning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklar-
ining ahvoli va ularga rioya qilinishi haqidagi axborotlar.
3. Ommaviy axborot vositalarida ifoda etilgan jamiyatning hu
quqiy hayoti haqidagi axborotlar.
4. Jinoyatchilik (ma’muriy huquqbuzarlik)ning ahvoli, uning di-
namikasi va ogohlantirish choralari to'g'risidagi axborotlar.
5. Fuqarolarning shikoyat va arizalari.
6. Imtiyozlar haqidagi axborotlar.
7. Muayyan ishlaming tergov qilinishi va sudda ko'rilishi bilan
bog'liq axborotlar:
jinoyat, fuqarolik va xo'jalik ishlarida ifoda etilgan axborotlar;
hukm va qarorlarning nusxalari, sudlanganlik haqidagi
ma’lumotnomalar;
jinoyatni isbotlash hamda jinoyat sodir etgan shaxs yoki bir
guruh shaxslami identifikatsiya qilishda foydalaniladigan kriminal
istik axborotlar;
www.ziyouz.com kutubxonasi
jinoyatni va ayblanuvchining aybini isbotlash (yoki uni oqlash)
uchun sud ekspertizasini o'tkazishda foydalaniladigan sud-eksper-
tiza axborotlari;
jinoiy jazoga tortiladigan qilmishlar sodir etgan va odil sud-
lovdan qochib yashiringan shaxslami aniqlash va qidirish bo‘yicha
tezkor-qidiruv tadbirlarining amalga oshirilishi va natijalarini ifoda
etuvchi tezkor-qidiruv axborotlari, shuningdek boshqa ma’lumot va
|
| |
The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey

|
The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey Pdf ko'rish
|
bet | 41/43 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 363,42 Kb. | | #245457 |
Bog'liq zef dp07The Role of ICT in Economic Development – A Partial Survey
40
Lin Yifu, Justin and Nugent J.B.,1995, ‘Institutions and Economic Development’, in J. Behrman
and
T.N. Srinivasan eds.,
Handbook of Development Economics
, Vol. 3A,
Amsterdam: North Holland.
Loveman, G.W., 1994, ‘An assessment of the productivity impact of information
technologies,” in T.J. Allen and M.S. Scott Morton, eds.,
Information Technology and the
Corporation of the 1990s: Research Studies
, Cambridge, MA: MIT Press.
Morales-Gomez, D. and Melesse, M. ,1998, ‘Utilising information and communication
technologies for development: The social dimensions’,
Information Technology for
Development
, Vol. 8, pp.3-13.
Morrison, C.J. and Berndt, E.R., 1990, ‘Assessing the productivity of information
technology equipment in the U.S. manufacturing industries’, NBER Working
Paper No. 3582.
Moyo, L.M., 1996, ‘Information technology strategies for Africa’s survival in the twenty-
first century: IT all pervasive’,
Information Technology for Development
, Vol. 7, pp. 17-
27.
Murray, M.P., 1994, ‘A drunk and her dog: An illustration of cointegration and error
correction,
The American Statistician
, Vol. 48, No. 1, pp. 37-39.
Negroponte, N., 1998, ‘The third shall be the first’,
Wired
6.01.
http://www.wired.com/wired/6.01.
Niininen, P., 1998, ‘Computers and economic growth in Finland’, Working Paper No. 148,
UNU/WIDER.
Norton, S., 1992, ‘Transaction costs, telecommunications, and the microeconomics of
macroeconomic Growth’,
Economic Development and Cultural Change
, Vol. 41,
pp. 175-196.
OECD, 1988,
New Technologies in the 1990s: A Socio-Economic Strategy
, Paris.
Pohjola, M., 1998, ‘Information technology and economic development: An introduction to the
research issues’, Working Paper. UNU/WIDER.
Quah, D.T., 1997, ‘Increasingly weightless economies’,
Bank of England Quarterly
Bulletin
, February, pp. 49-56.
|
| |
NAZORAT SAVOLLARI - Kutubxona-axborot faoliyati

|
Kutubxona-axborot faoliyati
|
bet | 8/8 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 1,28 Mb. | | #121485 |
Bog'liq 1 Amaliy ish MALOXATNAZORAT SAVOLLARI
1. Kompyuterlarda qanday sanoq sistemalari ishlatiladi va nima uchun?
2. Sonlarni o‘nlik sanoq sistemasidan ikkilik sanoq sistemasiga o‘tkazish qoidasi.
3. Sonlarni o‘nlik sanoq sistemasidan ikkilik o‘nlik sanoq sistemasiga o‘tkazish qoidasi.
4. Sonlarni ikkilik sanoq sistemasidan o‘n oltilik sanoq sistemasiga o‘tkazish qoidasi.
5. To‘ldiruvchi va teskari kod qaysi holatda qo‘llaniladi va nima uchun?
6. Raqamlarni normallashtirish va kompyuter bit panjarasining to‘lib ketishi nima?
7. Qattiq nuqtali va suzuvchi nuqtali sonlarning farqi nimada? Afzalliklari va kamchiliklari.
|
| |
O‘zaro va to‘ldiruvchi kodlarda sonlarni qo‘shish xususiyatlari

|
O‘zaro va to‘ldiruvchi kodlarda sonlarni qo‘shish xususiyatlari
|
bet | 6/8 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 1,28 Mb. | | #121485 |
Bog'liq 1 Amaliy ish MALOXAT3.3 O‘zaro va to‘ldiruvchi kodlarda sonlarni qo‘shish xususiyatlari
Qoidalar:
Ikkining to‘ldiruvchi kodiga raqamlar qo‘shilganda, belgi bitidagi natijada olib boruvchi birlik o‘chiriladi.
Raqamlarni teskari kodga qo‘shganda, natijada belgi bitidagi tashish birligi kodlar yig‘indisining eng kam ahamiyatli bitiga qo‘shiladi.
Agar arifmetik amallarning natijasi manfiy sonning kodi bo‘lsa , uni to‘g‘ridan-to‘g‘ri kodga aylantirish kerak (teskari kod uchun 11.b misol va to‘ldiruvchi kod uchun 12.b misol).
12-misol.
O‘zaro va to‘ldiruvchi kodlarda X va Y raqamlarini qo‘shishni bajaring .
X = 111, Y = –11;
1) Ikkilik arifmetika qoidalaridan foydalanib raqamlarni qo‘shamiz:
X= 111
Y= – 11
X+(-Y)= XY= 100
2) Teskari va to‘ldiruvchi kod yordamida sonlarni qo‘shishni bajaring:
Qo‘shish natijasi ijobiy sonning kodi (0 belgisi) bo‘lganligi sababli, natija to‘g‘ridan-to‘g‘ri koddir.
13-misol.
O‘zaro va to‘ldiruvchi kodlarda X va Y raqamlarini qo‘shishni bajaring .
X = –101 , Y = –11;
1) Ikkilik arifmetika qoidalaridan foydalanib raqamlarni qo‘shamiz:
X = – 101
Y = – 110
X + Y = – 1011
2) Teskari va to‘ldiruvchi kod yordamida sonlarni qo‘shishni bajaramiz:
Yig‘indi manfiy raqamning kodi bo‘lganligi sababli (eng muhim belgi raqamida 1 belgisi), natijalarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri kodga aylantirish kerak:
teskari koddan : belgi raqamidan tashqari kodning barcha raqamlarini qarama-qarshi qiymatlar bilan almashtiring.
( X + Y ) arr =1,1110100 ( X + Y ) arr =1,0001011;
qo‘shimcha koddan : natijani teskari kodga aylantiring va eng muhim raqamga 1 qo‘shing.
( X + Y ) qo‘shimcha =1,1110101 ( X + Y ) pr =1,0001010+0,0000001=1,0001011.
Shunday qilib, X + Y = -1011 va natijada to‘g‘ridan-to‘g‘ri kod bo‘ladi.
|
| |