-dars. 3D MODELLASHTIRISH DASTURIDA

28-dars. 3D MODELLASHTIRISH DASTURIDA
MATERIAL VA TEKSTURA BILAN ISHLASH
Avval yaratilgan 3D modellar rangi kulrang edi. 3D modellashtirish uchun shakl yaratishning
o‘zi yetarli emas, uni tegishli xususiyatlar bilan ham ta’minlash zarur. Aksariyat hollarda
obyektning xususiyatlari tashqi ko‘rinishiga qarab baholanadi. Masalan, sfera kulrang
rangda bo‘lsa, obyekt salmoqliroq tuyuladi. 3D modellashtirish muhitida 3D obyektning rang
xususiyatlarini o‘zgartirish oddiy grafik muharrirlarida rangni o‘zgartirish kabi emas. Ya’ni bu
yerda obyekt rangni emas, balki materialni biriktiriladi. Bunda obyektning rangi oz bo‘lsa-
da ahamiyatga ega bo‘lib, bu jarayonda boshqa ko‘plab aks ettirish, shaffoflik, yorug‘likning
sinishi kabi vizual xususiyatlar paydo bo‘ladi.
Blender dasturida bir xil material ko‘plab
obyektlarga yoki aksincha, bitta obyektga bir
nechta material qo‘llanilishi mumkin. Masalan,
kubning har bir yuzi bilan alohida materialni
bog‘lash mumkin.
Materiallarni sozlash uchun “Material Proporties”
bandi tanlanadi (1).
Obyektga material qo‘shish uchun “New”
tugmachasini bosish kerak, shunda yangi material
yaratiladi (2).
Materiallar to‘g‘ridan to‘g‘ri ro‘yxatda yoki material
tanlash/yaratish bloki orqali o‘zgartirilishi mumkin.
Agar boshqa material tanlansa yoki nusxa
ko‘chirish orqali yangisi yaratilsa, dastur mavjud
uyadagi eskisini almashtiradi. Agar obyektga bir
nechta material qo‘llanilsa, ularning har biri o‘z uyasiga qo‘shiladi.
“Edit Mode” rejimida “Assign”, “Select” va “Deselect” tugmachalari paydo bo‘ladi. “Assign”
tanlangan uya materialini to‘rli obyektlarning alohida yuzalariga yoki guruhlangan yuzalarga
beradi (3).
98989898
IV BOB.
WWW-TEXNOLOGIYA VA HTML TILI
Keyingi xossa “Preview” deb nomlanib, u oldindan ko‘rish uchun
maxsus panel hisoblanadi. Uning vazifasi materialning obyektda
qanday ko‘rinishini ko‘rsatishdan iborat (4).
“Surface” panelida “Use Nodes” deb nomlangan tugmacha
orqali materialdan foydalanish mumkin.
“Base color” parametri asosiy rangni belgilaydi. Maydonga
bosilganda, rang g‘ildiragi hosil bo‘ladi va kerakli rang tanlanadi.
“Metallic” parametri obyektning sirtiga metall yorqinlikni beradi
(5).
Teksturalar material sirtida qo‘llaniladi. Ular obyektga
biriktirilgan materiallarni yanada real jonlantirish imkonini beradi.
Yaratilgan material obyektga biriktirilmasdan turib, teksturadan foydalanib bo‘lmaydi.
Teksturalardan foydalanish uchun “Shading” rejimiga o‘tiladi.
Ushbu muharrirda masshtablash, harakatlanish 3D
Viewportda bo‘lgani kabi ishlaydi. Agar obyektga
material qo‘shilgan bo‘lsa, u shu zahoti ikkita tugunga
ega bo‘ladi.
Tugunlar yon tomonlarida kichik nuqtalar bo‘lib,
ular orqali tugunlar ulanadi. Natijada, bitta tugun
boshqasining ba’zi xususiyatlariga ta’sir qiladi.
Agar obyektga tekstura qo‘shish kerak bo‘lsa, “Add
→
Tekstura” bandidan foydalaniladi.
999999
99
Masalan, “Brick Texture” qo‘shamiz va tugunni asosiy tugunning “Base Color” xususiyati bilan
ulaymiz.
“Brick Texture” tugunida teksturani moslashuvchan ravishda o‘zgartirish imkonini beruvchi
ko‘plab sozlamalar mavjud. Biroq tekstura kubning barcha tomonlarida aks etavermaydi.
Buning uchun yana boshqa tugunni qo‘shish kerak bo‘ladi: “Add
→
Input
→
Texture
Coordinate”. Hosil bo‘lgan “Texture Coordinate” “UV” tugunni “Brick Texture”dagi “Vector” bilan
bog‘laydi.
AMALIY MASHG‘ULOT
Blender dasturini ishga tushiring. “New file” bandidan “General” buyrugini tanlang.
Sahnadagi kubni belgilab, uni “Delete”
tugmachasi bilan o‘chiring.
|