nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
II bob, DON MAHSULOTLAMNI SAQLASH

Konusli vagon shupi 26.1-rasm shuplaming asosiy tori hisoblanib,
idishga joylanmagan to'plamlardan namuna materiali oiishda
foydalaniladi. Ushbu shup konus shaklidagi stakandan, qopqoq va
shtangadan tashkil topgan, Stakan hajmi 150-180 ml. Shtanganing
quyi tarafi qopqoqqa mahkamlangan, yuqori tarafi vintli rezbaga ega
bo‘lib, imga tirsak yoki qo‘shimcha shtanga buralgan boladi. Namuna
materiali olish uchun konusli shupni yopiq holatda don uyumiga
toshuriladi. Shtangani ko‘tarishda shup qopqog‘i ochiladi va stakan
donga toldiriladi. So'ngra shup olinadi va stakandagi don brezent
yoki qop matosiga to‘kiladi.
Qop shupi qoplarga joylangan donlardan namuna qismi oiishda
foydalaniladi (26.2-rasm). Shupni ichki qismining uzunligi 20-30 sm,
tutqichi 10 sm atrofida. Don chiqish darchasi diametri 1-2 sm. Shup
yog‘och g‘ilofda saqlanadi.
Silindrli shupda 2 latun quvurchalar bir-biriga o‘matilgan. Ichki
quvurcha kameralarga bolingan (26.3-rasm). Ichki, shuningdek tashqi
quvurchalar ichki quvurchadagi kamera miqdoriga to‘g‘ri keladigan
26
Tuzuvchi kat.o‘qit. J.U.Shonazarov

|
Tuzuvchi kat.o‘qit. J.U.Shonazarov
|
bet | 108/150 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 5,55 Mb. | | #255011 |
Bog'liq Xalqaro innovatsion universitet pedagopgika fanlari kafedrasi peTuzuvchi kat.o‘qit. J.U.Shonazarov
«TASDIQLAYMAN»
“Pedagogika fanlari” kafedrasi mudiri
______________J.U.Shonazarov
Pedagogika va iqtisodiyot fakulteti 60110100 – “Pedagogika va psixologiya” ta’lim yo‘nalishi 1 kurs talabalari uchun «Pedagogika nazariyasi va tarixi» fanidan ON bo‘yicha yozma ish savollari
Variant № 6
1. O‘zbekiston Respublikasi Ta’lim to‘g‘risidagi Qonuni (maqsadi, vazifalari, ta’limmoddalari)
2. Shaxs rivojlanishiga ta'sir etuvchi omillar.
3. Pedagogik faoliyat va pedagog shaxsi
4. Ta'lim mazmuni va uni belgilovchi hujjatlar.
Tuzuvchi kat.o‘qit. J.U.Shonazarov
«TASDIQLAYMAN»
“Pedagogika fanlari” kafedrasi mudiri
______________J.U.Shonazarov
Pedagogika va iqtisodiyot fakulteti 60110100 – “Pedagogika va psixologiya” ta’lim yo‘nalishi 1 kurs talabalari uchun «Pedagogika nazariyasi va tarixi» fanidan ON bo‘yicha yozma ish savollari
Variant № 7
1. Ta'lim mazmuni. Davlat ta'lim standartlari.
2. O‘quv rejalari, o‘quv dasturlari va darsliklar, ularning mazmunan aloqadorligi.
3. Hozirgi jamiyatda pedagoglik kasbi va o‘qituvchining asosiy vazifalari.
4. Ta‘limda nazariyaning amaliyot bilan bog‘liq bo‘lish qoidasi (bilish, ta’lim jarayoni, nazariya, amaliyot shakllari).
Tuzuvchi kat.o‘qit. J.U.Shonazarov
«TASDIQLAYMAN»
“Pedagogika fanlari” kafedrasi mudiri
______________J.U.Shonazarov
Pedagogika va iqtisodiyot fakulteti 60110100 – “Pedagogika va psixologiya” ta’lim yo‘nalishi 1 kurs talabalari uchun «Pedagogika nazariyasi va tarixi» fanidan ON bo‘yicha yozma ish savollari
Variant № 8
1. Ta‘lim jarayoni mohiyati va uning ikki tomonlama xususiyati(ta’lim nazariyasi, ta’lim jarayoni, o‘qituvchi va o‘quvchi faoliyati)
2. Pedagogika fanining asosiy kategoriyalari (ta'lim, tarbiya, ma'lumot, irsiyat, o‘qitish)
3. Ta'limning ko‘rsatmalilik qoidasi va uning ta'lim jarayonidagi ahamiyati.
4. Ta'lim usullari va vositalari (ta'lim jarayoni, usul, metod, vosita, og‘zaki, amaliy, ko‘rgazmali usullar)
|
| |
Tuzuvchi kat.o‘qit. J.U.Shonazarov

|
Tuzuvchi kat.o‘qit. J.U.Shonazarov
|
bet | 107/150 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 5,55 Mb. | | #255011 |
Bog'liq Xalqaro innovatsion universitet pedagopgika fanlari kafedrasi peTuzuvchi kat.o‘qit. J.U.Shonazarov
«TASDIQLAYMAN»
“Pedagogika fanlari” kafedrasi mudiri
_______________J.U.Shonazarov
Pedagogika va iqtisodiyot fakulteti 60110100 – “Pedagogika va psixologiya” ta’lim yo‘nalishi 1 kurs talabalari uchun «Pedagogika nazariyasi va tarixi» fanidan ON bo‘yicha yozma ish savollari
Variant № 3
1. Shaxs rivojlanishida irsiyat, muhit va tarbiyaning o‘rni.
2. Ta'lim tamoyillari va qonuniyatlari.
3.Shaxs shakllanishi va rivojlanishiga ta‘sir etuvchi omillar (irsiyat, ta‘lim-tarbiya, muhit, shaxs mustaqilligi)
4. O‘zbekiston Respublikasi Ta’lim to‘g‘risidagi Qonuni (maqsadi, vazifalari, ta’lim moddalari)
Tuzuvchi kat.o‘qit. J.U.Shonazarov
«TASDIQLAYMAN»
“Pedagogika fanlari” kafedrasi mudiri
_______________J.U.Shonazarov
Pedagogika va iqtisodiyot fakulteti 60110100 – “Pedagogika va psixologiya” ta’lim yo‘nalishi 1 kurs talabalari uchun «Pedagogika nazariyasi va tarixi» fanidan ON bo‘yicha yozma ish savollari
Variant № 4
1. Didaktika, uning mohiyati va tamoyillari (didaktika, ta’lim nazariyasi, ta’lim jarayoni, ta’lim-tarbiya, ilmiy, faollik)
2. Uzluksiz ta’lim turlari va unda mutaxassislar tayyorlash masalalari.
3. Pedagogika fanining ilmiy-tadqiqot metodlari (ilmiy tadqiqot usullari, kuzatish, suhbat usuli, eksperiment, test-so‘rovnomalar usuli).
4. Hozirgi jamiyatda pedagoglik kasbi va o‘qituvchining asosiy vazifalari.
Tuzuvchi kat.o‘qit. J.U.Shonazarov
«TASDIQLAYMAN»
“Pedagogika fanlari” kafedrasi mudiri
________________J.U.Shonazarov
Pedagogika va iqtisodiyot fakulteti 60110100 – “Pedagogika va psixologiya” ta’lim yo‘nalishi 1 kurs talabalari uchun «Pedagogika nazariyasi va tarixi» fanidan ON bo‘yicha yozma ish savollari
Variant № 5
1. Pedagogika fanlar tizimi. Ilmiy-pedagogik tadqiqot metodlariga tavsif.
2. Pedagogik jarayon yaxlit hodisa sifatida.
3. Didaktika, uning mohiyati va vazifalari(didaktika, ta’lim nazariyasi, ta’lim jarayoni, ta’lim-tarbiya, boshqarish)
4. Pedagogika fani va uning asosiy kategoriyalari.
|
| |
Qayta ishianadigan mevalarni presslash qurilmasi

Qayta ishianadigan mevalarni presslash qurilmasi
Sharbat olishda mevalarni ezishdan oldin urugli mevalar
universal KDP-Zm maydalagich yordamida, bashqa mevalar maxsus
pichoqli uskunada maydalanadi. Sharbat chiqishni ko'paytinsh
maqsadida ezilgan mevalar (80-85 °S) isitiladi.
Sharbat
ishlab
' chiqishda
turli
xil
konstruksiyali
shibbalagichlardan foydalaniladi. Navbatdagi jarayon sharbatni
tindirish hisoblanadi.
Tindirilgan
sharbatlar maxsus
vakuum
apparatlarda pasterizatsiya qilinadi (25-rasm).
25-rasm.
Tindirilgan olma sharbatini pasterizatsiyalovchi
qurilma
Tinishi qiyin bolgan sharbatlaming (olma, olxo‘ri) tinishni
tezlash maqsadida mog‘or zamburug‘lar yoki oshlovchi moddalar
(jelatin) dan foydalaniladi.
Bundan tashqari quyuqlashtirilgan sharbatlar ham ishlab
chiqariladi. Buning uchun sharbatlar (tarkibida 10-12 foiz quruq
moddalar mavjud) maxsus vakuum asboblarda 50-60 °S da
qaynatiladi. Qaynatish sharbatning zichligi 1,274 kg/m kub
bolguncha davom etadi. Sharbat 20 S gacha sovutilib, keyin zichlik
aniqlanadi. Sharbatda quruq modda miqdori 50-60 foizgacha bolishi
mumkin. Quyuqlashtirilgan sharbat 10-15 °S haroratda qorong‘u
xonalarda saqlanadi.
Meva va rezavor mevalar sharbatiga shakar qo‘shib turli xil
qiyomlar tayyorlanadi. Qiyomlarda quruq modda 60-65 foizgacha
boladi. Mevalarning taxirligiga qarab sharbatlarga 5-15% shakar
qo‘shiladi. Bunda 3296 kg sharbatga 604 kg shakar qo‘shiladi.
Jihozlar va materiallar:
shisha idishlar, xomashyo, shakar,
qopqoqlar, avtoklav, har xil mevalardan tayyorlangan tiniq va laxmli
0 ‘zlashtirish uchun savollar
1. Sharbatlar tayyorlash uchun qanday mevalar tanlanadi?
2. Meva sharbatlariga qanday talablar qo‘yiladi?
3. Tindirilgan va tindirilmagan sharbatlaming parxezboplik
sifatlarini bilasizmi?
4. Assorti sharbatlar qanday tayyorlanadi?
5. Assorti
sharbatlar
ishlab
chiqarishda
qaysi
sabzavot
mahsulodaridan foydalanish mumkin?
|
II
BOB - Kegl cc pechat indd

44
KIRISH SUHBATI
Kundalik turmushda harakatlanayotgan juda ko‘p jismlar,
mashina
va mexanizmlarga duch kelamiz. Avtomobillar, ventilyatorlar, osma va
qo‘l mexanik soatlari va h.k. Avtomobilning harakatiga nazar tashlasak,
uning turli qismlari turlicha harakatda bo‘lishiga e’tibor beramiz.
Avtomobil korpusi, yuki, hay dovchisi bilan oldinga yoki orqaga harakat
qilsa, uning g‘ildiraklari, dvigatelini sovituvchi
parragi aylanma harakat
qiladi. Bundan buyon oldinga, orqaga,
yuqoriga, pastga, o‘ngga yoki
chapga bo‘ladigan harakatlarni umumiy holda
ilgarilanma harakat
deymiz. Devorga osilgan mexanik soat mayatnigi esa takrorlanib
turuvchi harakat qilganligidan,
uning harakatini
tebranma harakat
deyiladi.
Shunday qilib, bizni o‘rab turgan olamdagi barcha jismlarning hara-
katini uch turga ajratish mumkin.
1. Ilgarilanma harakat.
2. Aylanma harakat.
3. Tebranma harakat.
Jismlarning hammasi ham har doim harakatda bo‘lmaydi. Masalan,
osib qo‘yilgan yuk, imoratga qo‘yilgan ustun,
kir yoyilgan arqon va
h.k. Bir qarashda ularda hech qanday qonuniyatlar yo‘qdek ko‘rinadi.
Aslida ular muvozanat holatida bo‘lib, ma’lum qonun va qoidalar
bajariladi.
Jismlarning mexanik harakatlari hamda ularning muvo
Gusev bo‘lgichi - S. Y. Is kamov

tahlil uchun namunachalar ajratishga o‘tiladi.
Misol: Donning iflosligini aniqlash uchun 50 g namuna ajratish
zarur. Buning uchun ikkala cho‘michdan donni bo‘lgich voronkasiga
to‘kiladi, jumrak ochiladi. Don o'tkazilganidan keyin jumrak
berkitiladi va don pastki cho‘michda shunday miqdorda don qolsinki,
uning og irligi tahlil uchun zarur namunachadan birmuncha ortiq
bo'lishi kerak.
Bo‘lgichdan oxirgi marta o'tkazilgandan keyin don torozi
pallachalariga to‘kilib tortiladi. 50 g va undan ortiq namunani
tortishdagi aniqlik 0,5 g atrofida bolishi shart. Agar donni ortiqchaligi
namuna oglrligining 10% idan oslrmasa (masalan, 50 g namuna
uchun 5 g ortiqcha), bu ortiq miqdorini tarozi pallasidan qoshiqcha
bilan butun qatlam qalinligi bo‘yicha turli yerlardan olinadi. Agar
namunadagi ortiqcha miqdor
10
% dan ortiqcha bo Isa, unda hamma
ajratilgan don stolning tekis sathiga to ‘kiladi, yupqa qatlam qilib
tekislanadi va qatlamning butun qalinligining turli joylaridan
xokondozcha bilan ortiqchasi olinadi.
Bolgich apparatida eng kamida 50 g namuna ajratish mumkin, 50
g kam namuna ajratish uchun quyidagicha ish yuritiladi: aw al
boigichda 50 g miqdorda don namunasi ajratiladi, so'ngra don
ajratish taxtasiga o‘tkaziladi va kesma holida bo'lishi bilan zarur
hajmli namunacha izchil usulda ajratiladi.
-rasm.
Tomat halimi ishlab chiqariluvchi texnologik tram

■ V _ U K H 2 . l f f . K 4 .
= 2 2 0 ю
(100 — 5) - б • (100 ~ б)
Tomat mahsulotlarida amaldagi standartlar bo‘yicha quruq
moddalar miqdori quyidagi konditsiyada bo‘Iishi kerak: tomat shar
bati 4,5 foizdan; tomat bo‘tqasi 12 foizdan; tomat halimi 30 foizdan
(tuzsiz) va tomat qaylasi 17 foizdan kam bolmasligi shart.
Tomat mahsulotlari aslida to‘q qizil rangda va qoraymagan
bo‘lishi zarur. Ularda qo‘rg‘oshin bo‘3masligi, qalay miqdori tomat
sharbatda 5 mg/1; tomat bo‘tqada 20 mg/1; tomat xalimda 120 mg/1 dan
ortiq bo‘lmasligi shart.
Qish vaqtida talabalar o'zlari tayyorlagan mahsulotni degustatsion
baholashadi va biokimyoviy ko'rsatkichlarini aniqlashadi. Aniqlangan
ko‘rsatkichlar texnik shartlarda berilgan me’yorlar bilan qiyoslanadi.
Jihozlar та materiallar:
shisha idishlar, xomashyo, tomat
mahsulotlari namunalari, qopqoqlar, kalkulyator, avtoklav.
va materiallar - S. Y. Is kamov

berkitilgan idishlar to‘nkarilgan holda saqlanadi.
Tomat pyure.
Eziiib istilgan tomat hajmi emallangan idishga
solinib, quruq inodda miqdori 12% boTgungacha pishiriladi. Albatta
past
alangada
mahsulot
har
doim
aralashtirilgan
holatda
kuydirilmasdan pishiriladi. Tomat pyure 3 litrli bonkalarga issiq
holida to‘ldiriladi, U sterilizatsiya qilinmaydi.
Tomat halimi.
Halim ishlab chiqarish sharoitlarida vakuum-
apparatlarda (
22
-rasm) tayyorlanadi, chunki u oddiy sharoitlarda tagi
kuyib ketishi mumkin. Shu bois halim tayyorlanish texnologiyasi bilan
talabalar konserva zavodlariga ekskursiya vaqtida tanishtiriladi.
Tuzuvchi kat.o‘qit. J.U.Shonazarov

|
Tuzuvchi kat.o‘qit. J.U.Shonazarov
|
bet | 109/150 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 5,55 Mb. | | #255011 |
Bog'liq Xalqaro innovatsion universitet pedagopgika fanlari kafedrasi peTuzuvchi kat.o‘qit. J.U.Shonazarov
«TASDIQLAYMAN»
“Pedagogika fanlari” kafedrasi mudiri
_______________J.U.Shonazarov
Pedagogika va iqtisodiyot fakulteti 60110100 – “Pedagogika va psixologiya” ta’lim yo‘nalishi 1 kurs talabalari uchun «Pedagogika nazariyasi va tarixi» fanidan ON bo‘yicha yozma ish savollari
Variant № 9
1. Pedagogning professional pozitsiyasi. O‘qituvchining axloqiy fazilatlari.)
2. Pedagogika fanining ilmiy-tadqiqot metodlari (kuzatish, suhbat, maktab hujjatlarini o‘rganish).
3. Ta`lim mazmuni haqida tushuncha.
4. Pedagogik faoliyat va u bilan shug‘ullanish. (pedagogik faoliyat, o‘qituvchi shaxsi, axloqiy fazilatlar, pedagogik mahorat, shaxsiy sifatlar)
Tuzuvchi kat.o‘qit. J.U.Shonazarov
«TASDIQLAYMAN»
“Pedagogika fanlari” kafedrasi mudiri
________________J.U.Shonazarov
Pedagogika va iqtisodiyot fakulteti 60110100 – “Pedagogika va psixologiya” ta’lim yo‘nalishi 1 kurs talabalari uchun «Pedagogika nazariyasi va tarixi» fanidan ON bo‘yicha yozma ish savollari
Variant № 10
1. Ta'lim o‘qituvchi va o‘quvchilarning birgalikdagi faoliyati jarayonidir.
2. Pedagogik faoliyat va u bilan shug‘ullanish. (pedagogik faoliyat, o‘qituvchi shaxsi, axloqiy fazilatlar, pedagogik mahorat, shaxsiy sifatlar)
3. Shaxs shakllanishi va rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar (irsiyat, ta’lim-tarbiya, muhit, shaxsning mustaqil faoliyati).
4. Ta'limda o‘quvchi (talaba)ga xos xususiyatlarni hisobga olish va moslik qoidasi.
Tuzuvchi kat.o‘qit. J.U.Shonazarov
«TASDIQLAYMAN»
“Pedagogika fanlari” kafedrasi mudiri
_______________J.U.Shonazarov
Pedagogika va iqtisodiyot fakulteti 60110100 – “Pedagogika va psixologiya” ta’lim yo‘nalishi 1 kurs talabalari uchun «Pedagogika nazariyasi va tarixi» fanidan ON bo‘yicha yozma ish savollari
Variant № 11
1. O‘qitishning yetakchi qoidalari. Ta'limda nazariyaning amaliyot bilan bog‘liq bo‘lish qoidasi.
2. Ta’limni tashkil etish shakllari (sinf-dars tizimining vujudga kelishi, dars, darsga qo‘yilgan talablar)
3. Ta'lim jarayoni yagona tizim sifatida.
4. O‘quv rejalari, o‘quv dasturlari va darsliklar, ularning mazmunan aloqadorligi.
|
| |
AAS va MIMO texnologiyalarini solishtirish

474
Tarmoqning o‘tkazish polosasi
AAS texnologiyasi bu ko‘rsatkich bo‘yicha MIMOga qaraganda
yuqori natijalar beradi. Bir tipdagi tarmoqlar uchun har bir sek-
torda chastota spektridan foydalanish samaradorlik ko‘rsatkichlari
quyida keltirilgan (33.2-jadval).
Natijalar ko‘rsatadiki, AAS texnologiyasidan foydalanish bilan
tarmoqning xizmat ko‘rsatish aloqa sifatini 90% gacha oshirishni
ta’minlash mumkin.
MIMO texnologiyasi mikrosotali tizimlarda juda yuqori o‘tka-
zish qobiliyatini ta’minlaydi, lekin bunga abonent uskunalarini
qo‘shimcha murakkablashtirish hisobiga erishiladi. Yana, eslatib
o‘tish kerakki, TS va AU bevosita ko‘rinish holatlarida MIMOli
sxema yomon ishlaydi.
33.2-jadval
Signallarni qayta ishlash - Labaratoriya ishi Mavzu: qnxda signallarni qayta ishlash Ishdan maqsad

|
Labaratoriya ishi Mavzu: qnxda signallarni qayta ishlash Ishdan maqsad
|
bet | 2/3 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 8,41 Kb. | | #116211 |
Bog'liq Labaratoriya ishi Mavzu qnxda signallarni qayta ishlash Ishdan -hozir.orgSignallarni qayta ishlash
Agar ilovangiz signallarni qayta ishlashi kerak bo'lsa, siz signal ishlov beruvchisini o'rnatishingiz kerak bo'ladi. Muammo shundaki, siz foton funksiyalarini signal ishlovchisidan chaqira olmaysiz, chunki vidjetlar kutubxonasi signal uchun xavfsiz yoki qayta kirish imkoniyatiga ega emas.
Ushbu muammoni hal qilish uchun Foton kutubxonasi signal ishlov beruvchisini o'z ichiga oladi. Siz signalni qayta ishlash funksiyasini ro'yxatdan o'tkazasiz va Photon uni keyin chaqiradi
va
|
Signallarga shu tarzda ishlov berish orqali siz real vaqtda qattiq ishlashga erisha olmaysiz, chunki signalni qayta ishlash funksiyangiz darhol chaqirilmaydi.
|
Signalni qayta ishlash funktsiyasini qo'shish
Signalni qayta ishlash funktsiyasini qo'shish uchun PtAppAddSignalProc() funksiyasidan foydalaning. Siz odatda qo'ng'iroq qilasiz
Yoki
Siz ni kiritishingiz kerak .
PtAppAddSignalProc() sintaksisi quyidagicha:
int PtAppAddSignalProc( PtAppContext_t ilovasi ,
sigset_t const * to'plami ,
PtSignalProc_t funktsiyasi ,
bekor * ma'lumotlar );
Argumentlar quyidagicha:
ilova
Ilova konteksti manzili, ushbu ilova bilan bog'liq barcha ma'lumotlarni boshqaradigan PtAppContext_t tuzilmasi. Standart kontekstdan foydalanish uchun ushbu argument uchun NULLni belgilang .
o'rnatish
Signalni qayta ishlash funktsiyasini chaqirishga olib keladigan signallar to'plamiga ko'rsatgich. Ushbu to'plamni yaratish uchun sigemptyset() va sigaddset() funksiyalaridan foydalaning. Qo'shimcha ma'lumot uchun QNX Neutrino kutubxonasi ma'lumotnomasiga qarang.
func
Signalni qayta ishlash funktsiyasi. Foton kutubxonasi ma'lumotnomasida PtSignalProc_t ga qarang .
ma'lumotlar
Funktsiyaga uzatiladigan har qanday ma'lumotlar.
PtAppAddSignalProc() muvaffaqiyatga erishilganda 0, xatolik yuzaga kelganda esa -1 qaytaradi.
Signalni qayta ishlash funksiyangiz quyidagi prototipga ega:
int signalProcFunctions (int signum
void * data );
Argumentlar quyidagilardir:
imzo
Ishlov beriladigan signal raqami.
ma'lumotlar
PtAppAddSignalProc () ga qo'ng'iroqda ko'rsatilgan ma'lumotlar parametri .
Signal ishlov beruvchisi oʻrnatilgan boʻlishini istasangiz, Pt_CONTINUE ni qaytaring . Joriy signal uchun uni olib tashlash uchun Pt_END ni qaytaring (agar funktsiya boshqa signallar uchun ro'yxatdan o'tgan bo'lsa, ular ko'tarilgan bo'lsa ham chaqiriladi).
|
| |
Signalni qayta ishlash funktsiyasini olib tashlash

|
Signalni qayta ishlash funktsiyasini olib tashlash
|
bet | 3/3 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 8,41 Kb. | | #116211 |
Bog'liq Labaratoriya ishi Mavzu qnxda signallarni qayta ishlash Ishdan -hozir.orgSignalni qayta ishlash funktsiyasini olib tashlash
Signalni qayta ishlash funksiyasini olib tashlash uchun:
(signalni qayta ishlash funktsiyasi, ma'lumotlar) juftligining bir yoki barcha holatlarini olib tashlash uchun PtAppRemoveSignal() ga qo'ng'iroq qiling .
Signalni qayta ishlash funksiyasidan Pt_END ni qaytaring . Agar funktsiya bir nechta signal uchun ro'yxatdan o'tgan bo'lsa, u endigina qayta ishlanganidan boshqa signallar uchun o'rnatilgan bo'lib qoladi.
Boshqa kiritish-chiqarish mexanizmlari
Agar ilovangiz quvurdan o'qish yoki unga yozish kabi kiritish/chiqarishni amalga oshirishi kerak bo'lsa, fd ishlov beruvchisini qo'shishingiz kerak . Fd ishlov beruvchisi ma'lum bir fayl identifikatori (fd) kiritish yoki chiqarish uchun tayyor bo'lganda, asosiy voqea sikli tomonidan chaqiriladigan funksiyadir:
Ilovangizga fd ishlov beruvchisini qo'shish uchun PtAppAddFd() yoki PtAppAddFdPri() ga qo'ng'iroq qiling .
Fd ishlov beruvchisi prototipi haqida batafsil ma'lumot uchun PtFdProc_t ga qarang .
FD ishlov beruvchisi uchun qiziq bo'lgan rejimni o'zgartirish uchun PtAppSetFdMode() ga qo'ng'iroq qiling.
Fd ishlov beruvchisini olib tashlash uchun undan Pt_END ni qaytaring yoki PtAppRemoveFd() ga qo'ng'iroq qiling .
Ushbu funktsiyalar Foton kutubxonasi ma'lumotnomasida tasvirlangan .
|
Agar fd ishlov beruvchisi displeyni o'zgartirsa, displey yangilanganligiga ishonch hosil qilish uchun u PtFlush() ni chaqirishi kerak.
|
http://hozir.org
|
| |
-rasm.
Har xil mevalardan tayyorlangan yuqori sifatli

ham tiniq bo‘lmaydi. Shunday bo‘lmasligi uchun murabbo bir necha
marotaba pishiriladi. Har gai qiyom bir necha daqiqa (2-3, 4-8 daqiqa)
qaynatilib, so‘ngra bir necha soat (
8-12
soat) olovdan olib qo'yiladi va
sovutiladi. Shun da qiyomdagi shakar meva ichiga singib,
ulami
bujmayishdan saqlab qoladi.
Pishirish paytida murabbo ustida yig'ilgan ko£pik vaqti-vaqti
bilan olib turiladi. Qaynatish oxirida shakar qismining yopishqoqligini
oshirish uchun kraxmal qiyomi qo'shiladi.
Sifatli murabbo tayyorlash uchun uning pishganligini to‘g ‘ri
aniqlash muhim hisoblanadi. Tayyor murabbo tomizilganda yoyilib
ketmaydi, qiyom ipga o‘xshab cho‘ziluvchan boladi. Pishgan meva
idishning yuzida qalqimasdan tiniqroq tusga
kirib qiyom ichida bir
tekis tarqalgan boladi. Tayyor murabboning qaynash harorati 106-107
°S
atrofida boladi.
Murabboning pishganligini
refraktometr
yordamida aniqlash ham mumkin.
Murabboda quruq modda 70-75 foiz boladi. Shisha idishlarga
solingan murabbolar qopqogl zich berkitilib 25 daqiqa 90 °S da
pasterizatsiyalanadi. Murabboni quruq va salqin omborda (10 °S dan
15 °S gacha haroratda) saqlash tavsiya etiladi.
Past haroratda saqlangan murabbo shakarlanib qolishi mumkin.
Olma, nok, o'rik va shunga o‘xshash kam kislotali mevalar murabbosi
ko'proq shakarlanib qoladi. Shunday bolmasligi uchun bu xil
murabbolarga limon kislotasi (100 kg x o l mevaga 300 gr gacha) yoki
limon sharbati qo‘shiladi.
Agar murabbo
chala qaynatilgan bo Isa, bir qancha muddatdan
so£ng achib ko£piklana boshlaydi. Murabbo tayyorlashni talabalar
yozgi amaliyot vaqtida о‘quv manzilida yoki xo£jalikda o‘rganadi. Har
bir talaba murabbo tayyorlashni o‘qituvchi topshirig‘i bo‘yicha
bajaradi keyin murabboga ketgan xomashyo Jiisoblanadi. Qishki
mavsum paytida degustatsiya bilan birgalikda biokimyoviy tahlillar
ham o‘tkaziladi.
Jem.
Jem pishirish uchun tarkibida
yetarli miqdorda kislota va
pektin moddasi bolgan mevalar (olma, olxo£ri, behi, va b.) ishlatiladi.
Mevalar va qiyom murabbodagi singari tayyorlanadi. Odatda qiyom
mevaga 100-150 qism shakar va 15 qismgacha pektin moddasiga boy
meva va rezavor mevalaming sharbati yoki pyuresini qo‘shish tavsiya
etiladi.
Jem pishirish uchun meva va rezavor mevalar qozonga yoki
vakiuim qurilmaga solinib, shakar yoki qiyom qo‘shiladi va tayyor
bolguncha, ya’ni ko‘pigi o‘rtaga yig‘ilib, meva bo‘laklari esa shirani
yaxshi shimib, tiniq bo‘lgunga qadar pishiriladi.
Shakaming yuqori
darajada
qaynqlashishi
mikroorganizmlaming
rivojiga
y o l
qo‘ymaydi. Shuning uchun ham jem uzoq vaqt buzilmay saqlanishi
mumkin. Jemning tayyor bolganligini refiraktometr yordamida
aniqlanadi. Pastenzatsiy al angan jem uchun quruq modda miqdori
birinchi holda 62 va ikkinchi holda 65% bo‘lishi lozim.
1-vazifa. Jem tayyorlash va murabbo tayyorlash darsini bir kunda
olkazish mumkin. Bunda talabalar guruhi ikkiga bolinib,
bir qismi
murabbo, ikkinchi qismi jem tayyorlaydi.
Ildizmevalar - S. Y. Is kamov

15% gacha yengil so‘ligan, 15% dan yuqori namlik yo‘qotganlari esa
kuchli so‘liganlar hisoblanadi.
Qand lavlagining qandliligini aniqlash.
Ushbu kolsatkich
saxarometrda issiq suv yoki sovuq suv digerlash usulida tayyorlangan
namuna (bo‘tqa)da aniqlanadi. Bunday tajriba olib borish uchun
ildizmevalardan
dastlab
maydalangan
massa-bolqani
bo‘tqa
tayyorlovchi yoki ildizmeva to‘qimalarini maydalovchi moslamalarda
tayyorlanadi. Ba’zi qand zavodlarida buning uchun avtomatik tizimlar
mavjud.
Ishlash tartibi - S. Y. Is kamov

bu yerda:
Mr — massa farqi, (g);
Mbr - brutto massasi, (g);
Mp — netto massasi (g).
Umumiy ifloslik va aralashmani mexanizatsiyalashtirilmagan
usulda aniqlash. Ildizmevalardan olingani namuna tog‘oraga joylanib
brutto
massasi
10
grammgacha
aniqlikda topildi.
So'ngra
Ildizmevalami 1 sm va undan kam yon ildizchalar va dumchalar, barg
va o'simtalar, shuningdek, palak, begona o‘tlar, organik va mineral
aralashmalardan tozalanadi. Ildizchalarga yopishib qolgan tuproq
pichoqning о4mas tomoni va shyotka yordamida tozalanadi. Ba’zida
(nam havoda) ildizmevalar yuvilib, quritiladi. Shundan so‘ng toza va
aralashmasiz ildizmevalar tog'oraga joylanib, netto va brutto
massalari aniqlanadi.
-MAVZU
LABORATORIYA ISHI

|
-MAVZU
LABORATORIYA ISHIBog'liq 6-sinf fizika uzb17-MAVZU
LABORATORIYA ISHI.
QATTIQ JISMNING ZICHLIGINI ANIQLASH
Kerakli asboblar.
Shayinli tarozi (toshlari
bilan), o‘lchov chizg‘ichi, to‘g‘ri burchakli
parallelepiped shaklidagi yog‘ochdan, plast-
massadan, metalldan yasalgan narsalar.
To‘ g‘ri geometrik shaklga ega bo‘lmagan
predmetlar (kichik qaychi, qalamtarosh),
suv, menzurka.
20-rasm.
Ishni bajarish.
1. To‘g‘ri burchakli paral-
lele piped shaklidagi jismlardan biri olinib,
uning bo‘yi (
l
1
), eni (
l
2
) va balandligi (
l
3
)
chizg‘ich yor
damida o‘lchanadi (20-rasm). Natija
larga ko‘ra
V
=
l
1
·
l
2
·
l
3
hajm hisob lanadi.
2. Tarozining bir pallasiga to‘g‘ri bur
chakli parallelepiped, ikkinchi
palla siga toshcha
lar qo‘yilib, muvoza
natga keltiri
ladi. Tosh
chalarga
qarab jism massa si
m
aniq lanadi.
3.
formula yordamida jism zich ligi hisoblab topiladi.
4. Yuqorida ko‘rsatilganidek, tajriba bosh
qa parallelepipedlar bilan
o‘tkazilib, ularning ham zichliklari aniqlanadi.
5. O‘lchash va hisoblash natijalari quyidagi jadvalga yoziladi.
Jism
Eni,
sm
Bo‘yi,
sm
Baland ligi,
sm
Hajmi,
sm
3
Mas sasi,
g
Zichligi,
g/sm
3
Yog‘och parallelepiped
Plastmassa parallelepiped
Metall parallelepiped
6. To‘g‘ri geometrik shaklga ega bo‘lmagan jismlardan birining
massasi
m
jism
tarozida tortib olinadi.
7. Menzurkaga jism solinganda suv sathi o‘lchov chizig‘idan o‘tib
ketmay digan darajada suv quyiladi. Dastlabki suv sathi
V
1
yozib
olinadi.
8. Massasi aniqlangan jismni ipga bog‘lab, menzurkaga tushiriladi.
Bunda suv sathi ko‘tariladi (17-rasmga qarang). Suvning jism
botirilgandagi sathi
V
2
o‘lchab olinadi.
9.
V
jism
=
V
2
V
1
formuladan jism hajmi hisoblanadi.
38
10.
dan jism zichligi hisoblab topiladi.
11. Tajriba boshqa jism bilan takrorlanadi va natijalar jadvalga
yoziladi.
Jism
V
1
, sm
3
V
2
, sm
3
V
jism
, sm
3
m
, g
, g/sm
3
1.
2.
|
| |
‘zlashtirish uchun savollar

qiyom, jem, marmelad, shinni va boshqalar kiradi.
Murabbo - meva
hamda shakar qiyomidan tayyorlangan shirinlik. Bunda meva yoki
uning bo‘laklari butim qiyom bo‘yicha to‘g ‘ri taqsimlangan va butun-
Hgicha bo‘hshi lozim.
Murabbo
(23-rasm) tayyorlashda
shakar qiyomi bilan meva
hujayralari shirasi o‘rtasidagi nisbatini boshqarish muhim hisoblanadi.
Bunda shakar qismini meva hujayrasi so‘rib oladi, shu bilan birga
hujayra shirasi shakar qiyomiga chiqadi.
Ushbu jarayonning teng
bo‘lib o‘tishi murraboning sifatini belgilaydi. Agar shakar qismi
mevaning ichiga bir tekis yoki hamma qismiga singib bormasa>-meva
yengil bo‘lib qoladi. Agar hujayra shirasi
juda tez qiyomga chiqib
ketsa, meva burishib, bujmayib qoladi.
Povidlo - S. Y. Is kamov

31-ish. Meva sharbatlari tayyorlash
Darsning maqsadi:
meva sharbatlari tayyorlash texnologiyasi
bilan tanishish. Talabalarga turli mevalardan asl sharbat tayyorlashni
o ‘rgatish.
Ishlash tartibi:
meva sharbatlari yangi uzilgan, yetilgan meva va
rezavor rpcvalarni siqib yoki shibbalab olinadi. Konserva qilingan
meva sharbatlarida hamma ozuqa moddalar yaxshi saqlanadi.
Meva va rezavor mevalardan sharbat chiqishi turli xom ashyo-
larda har xil bo'ladi va mahsulotning sifatiga, maydalash,
shibbalashga bogTiq. Olmadan 55-80, gilosdan 60-70, olxo‘ridan 70-
80, qizil qorag‘atdan 70-80, qora qorag‘atdan 55-70 va uzumdan 70-
80 foizgacha sharbat chiqadi.
Sharbat olish uchun mevalar aw al maxsus
1
mashinalarda yoki
dush ostida yuviladi. So‘ngra shnekli isitgichlarda sterillangan
tozalash mashinasiga tushadi. Dastlabki mashinada danagi, urug‘i va
po‘stlog‘idan tozalanib bo4qaga aylantiriladi. Ikkinchi mashinada
bo‘tqa diametri 0,5 mm li teshikli elakdan o'tkaziladi. Ba’zan shar-
batlarga maxsus idishlarda qiyom qo'shiladi. Sentrofuga yordamida
sharbat oxirgi qoldiq, yirik quyqalardan tozalanib tiniq sof sharbatga
aylantiriladi. Nihoyat sharbat qizdirilib (50-60 °S) deaeratsiyalanadi
(tarkibidagi
kislorod
kefikaziladi)
va
idishlarga
solinib
pasterizatsiyalanadi.
Tiniq va quyuq (laxmli) sharbatlar olish uchun meva va rezavor
mevalar tozalab yuvilgandan so‘ng presslanadi, eziladi va shibbalanib
olinadi (24rasm).
[Я**?
24-rasm.
xo6ri quritish - S. Y. Is kamov

foizli ishqor qo'shib qaynatiladi. Unga olxo‘ri mevasi botirib olinad
Bu muddat 15-30 soniyadan oshmasligi kerak.
Ayrim rangli mevalarni dudlash mumkin. Keyin patnislarg
joylab oftobda 3-4 kun quritiladi va yana 5-7 kun o‘tib mevalarni nan
qochgandan keyin patnislar soyada taxlab quritiladi.
01
xo‘ri mayd;
yirikligiga qarab 8-20 kun quritiladi. Undan 24-36 foiz qoqi olinadi.
0 ‘rik (turshak) qjiritish. 0
‘rikni quyidagi navlari turshak%ol
hisoblanadi: Yubileyniy Navoiy, Ko‘rsodiq, Komsomolskiy, Subxo?r
Isfarak, Xandon, Gulongi bodomi,
Turshak tayyorlash texnikasi.
Turshak danagi bilan quritilgari
o'rikdir. Olib kelingan mevalar olchamiga qarab navlarga ajratiladi
(saralanadi). Shu maqsadda har xil kalibrlash mashinalaridap
foydalaniladi. O'rikni yetilish darajasiga qarab saralanadi, chunk),
xomashyoni qayta ishlash - dudlash, quritish rejimi mevalarning
yetilish darajasiga uzviybogliq,
’
Quritiladigan o‘rik chang va loydan tozalash uchun yuviladi.
0 ‘tikni qaynagan suvda yoki eritmada blanshirlanadi. Bu ish oltir*
gugurt bilan dudlash va quritish jarayonlarini tezlashtiradi. Keyu
mevalar darhol taxta patnislarga bir qator qilib qo'yiladi va dudlas*
kamerasiga yuboriladi. Dudlash uchun 1 kg mahsulotga 2-2,5 gran-:
oltingugurt va 1,5 soat vaqt kerak boladi.
Dudlangan mevalar ochiq joyda 3-4 kun quritiladi. Oradan 2
kun olgach mevalar ag‘darib qo'yiladi. Hammasi b o lib quritish
kun davom etadi. Mevalar bir tekis qurib po‘sti ajralmaydig
bolganda quritish tugallanadi. Narni 16 foizga keltiriladi, mahsulc^ :
kilogramm sig‘imli karton qutilarda yoki kraft qoplarga joylashtiril
Mahsulot harorati 0-10 °S, nisbiy namligi 60-65 foizli omborlar
saqlanadi.
Blanshirlash, sterilizatsiyalashni o ‘tkazish tartibi va

xo'jaligi da yoki konserva zavodlarida o‘rganadilar. Hax bir talaba
mevalaming bir turi, navidan kompot tayyorlaydi va buning uchun
mustaqil ravishda hamma ishlami bajarishadi, ya’ni mahsulotni
tayyorlashdan to pasterizatsiyalashdan keyin qopqoqlami berkitishga
qadar. Qishki mavsumda talabalar tayyorlagan kompotlari bilan
degustatsiya o‘tkazishadi va laboratoriya sharoitida bu mahsulotlami
qand, kislota, vitamin miqdorini aniqlashadi. Shunday tartibda
talabalar nav va mahsulotni sifatini konservalangan mahsulot sitatiga
ta’sirini aniqlashadi.
Jihoz va materiallar:
shisha idishlar, qopqoq, xom ashyo,
pichoq, shakar, qopqoq yopuvchi moslama.
0 ‘zlashtirish uchun savollar
1. Meva kompotlari qanday foydali xususiyatlarga ega?
2. Har xil mevalardan kompot tayyorlashning o‘ziga xos
xususiyatlari nimada?
3. Qiyom nima uchun turli konsentratsiyada tayyorlanadi?
4. Tayyor kompotlar nima uchun germetik yopilishi lozim?
Oltingugurt bilan dudlatish (sulfitlash)

|
Oltingugurt bilan dudlatish (sulfitlash)Bog'liq kitob 00617a84a6c9428Oltingugurt bilan dudlatish (sulfitlash).
Mevalarni balondagi
gazsimon sulfit angidrid bilan oltingugurt yondirib dorilash yoki quruq
sulfitlash mumkin. Sulfit kislotasi kuchli antiseptik bo‘lib, meva va
uzumni chirituvchi mikroorganizmlar faoliyatini daf etadi.
Sulfit kislota bilan ishlangan mevalar ranggi aynimaydi; ularda S
vitamini saqlanib qoladi. Ammo sulfit kislotaning odam organizmiga
kirgan ozgina miqdori tez orada oksidlanib sulfitga aylatiadi, modda
almashinuvida qatnashadi va organizmdan chiqib ketadi. Ammo
quritilgan mahsulotda sulfit angidrid 0,01% dan oshmaslik lozim. Oq
hamda och pushti tusli meva va uzumlar taxta patnislarga solinib,
oltingugurt gazi bilan dudlanadi. Mahsulot dudlash qutilarida yoki
statsionar kameralarda dudlanadi. Qutilar fan er dan yasaladi.
Meva va uzumni dudlash uchun begona aralashmalari 2 foizdan
oshmagan kolloid oltingugurt ishlatiladi. Oltingugurt tarkibida
margumush bo‘lmasligi lozim. Oltingugurt sarflash va dudlash
muddati xom ashyoning turiga, naviga, yetilganligiga bog‘liq. O'rta
hisobda har kub litr qutiga 250 gr oltingugurt sarflanadi va dudlash
30-120 daqiqagacha davom etadi.
18-rasm.
Quriffladigan mevalarni bianshirlash
Xom ashyoni quritish.
Meva va uzum aslida ikki marotaba
quritiladi. Birinchi marta mevaning turiga qarab 1-2 kundan 5-6
kungacha oftob tik tushadigan joyga yoyib qo‘ydadi (19-rasm).
Oftobga yoyilgan mevalarning nami qochirilgandan so‘ng
xomashyo patnislarga solinadi va taxlanib 4-10 kun davomida obdon
quritiladi (19-jadval).
19-rasm.
Mevalarni ochiq havoda offtobda quritish
19-jadval
Mevalar namini qochirish va obdon quritishning taxminiy
M eva turlari
N am ini qochirish
O bdon quritish
Pirovardi nam lik
(foiz)
O lm a
1-2
2-3
20
Nok
2-3
3-5
24 . ..
O lx o 'ri, olcha
3-5
10
25
0 ‘rik
3-5
2-4
turshak-19, qaysa-23,
quraga-22
Shaftoli
3-5
4-7
18
A njir
3-5
4-5
24
20-rasm.
|
| |
Jihoz va materiallar - S. Y. Is kamov

Jihoz va materiallar: texnik tarozi, areometrlar, stakan, soat
oynasi, voronka, fiitr, degistion idish, polyarimetrik trubka.
0 ‘zlashtirish uchun savollar 1. Ildizmevalaming sifat ko'rsatkichlari qanday aniqlanadi?
2. Qand lavlagi tarkibidagi qand qanday aniqlanadi?
3. Issiq va sovuq suvli digerirlash deganda nimani tushunasiz?
50-ish. Moyli urug‘lar tahlili Darsning maqsadi: moy olinadigan donli ekinlar bilan tanishish.
Talabalarga moyli urug‘laming tarkibini tahlil qilishni o'rgatish.
Ishlash tartibi: kungaboqar rushankasi va mag'zi, loviyaning
maydalanganini va u elangandan qolgan po‘stloq miqdori aniqlanadi.
Kungaboqar urug‘ining barabanli maydalash apparatidan chiqqan
(mag'iz, po'choq, maydalanmagan butun urug', yog'li gard) ara-
lashmasi rushanka deyiladi.
Barabanli maydalash apparatining to 'g ‘ri ishlayotganligini va
texnologik jarayonning to‘g‘ri borayotganligini tekshirib turish uchun
rushanka tahlil qilinadi. Buning uchun o'rtacha namuna olinib,
shundan 25 gramm tekshirishga ajratib olinadi. So'ng uni torozida
torlib, yog'li chang elakdan o‘tkaziladi, qolgan aralaslnna shisha
likopchaga solinib, urug' mag'izlari butuni va sinig'i ajratib chiqiladi
hamda ular torozida alohida-alohida tortiladi. Har qaysisining og'irligi
100 ga ko'paytiriladi va namuna og'iriigiga bo'linadi. Chiqqan natija
rushankadagi ushoqlaming miqdorini ko'rsatadi. Me’yor bo'yicha
rushankada:
yarim (oqishsimon) mag'iz - 15,0 foiz;
butun va chala yorilgan urug' -
10,0 foiz;
yog'li gard (chang) -
8,0 foiz bo'lishi kerak.
Kungaboqar mag‘zmi tahlil qilish. Rushanka shamol mashi-
nalarida mag'iz va po'choqqa ajratilib elanadi. Elash mashinasidan
chiqib kelayotgan mag'izdan avtomat yordamida namxma olinadi.
Bir smenada olingan bir necha namunani aralashtirib, 25 gr
analitik torozida o'lchab olinadi. So'ng teshiklari 1 mm li elakda elab,
u fraksiyalarga (po'choq, butun urug') ajratiladi. Po'choqning
miqdorini bilish uchun, barcha po‘choqlami birga tortib,
100 ga
ko'paytirib, mag‘zining og'irligiga bolish kerak. Me’yor bo‘yicha
pressli zavodlarda kunjaradagi qoldiq po'choq 1,6 dan 3,0 foizgacha
bo‘lishi, ekstraksion zavodlarda esa
-ish. Sabzavotdan as! konservalar tayyorlash

ganizmlar halok bo‘ladi.
Umuman sabzavotdan konservalami tayyorlash qiyin bo‘lganligi
sababli talabalami konserva korxonasiga ekskursiyaga olib borish
yo‘li bilan o‘rganish maqsadga muvofiq bo‘ladi.
Mahsulotga bo'lgan talab quyidagicha: yashil no'xat - konser-
valash uchun hamma navlami ishlatsa bo‘ladi.
Ulami dumbulligida
teriladi, chunki bu vaqtda unda qand moddasi ko‘p bo‘lib, kraxmal
moddasi kam bo‘ladi.
Konservalashda asosan yashil no'xat uch o‘lchamga bo‘linib
saralanadi (mayda, o‘rta, yirik no‘xatlar). Meva 2-4 daqiqa davomida
blanshirlanadi (96-98 °S da), keyin sovuq
suvda sovutiladi va bon-
kalarga solinib, issiq eritma (2,5% osh tuzi, 2,3% shakar) quyib
aralashtiriladi.
Bodring mevalarining mayda dumbulchaiaridan
yaxshi konserva
tayyorlanadi. Yirik mevalari mayda bo'laklarga bo‘linib, issiq
6
% li
namakob quyiladi. Bu eritmaga 1% li sirka kislotasi va har xil ziravor
- ukrop, qorag‘at, estragon va h.k qo'shiladi. Sterilizatsiyalash
harorati 100 °S.
Pomidor. Mayda mevali navlar konservaga yaxshi ishlatiladi.
Yuvilgan
mevalar bonkalarga solinib, 2-3% li namakob quyiladi.
Ayrim vaqtda (Bolgariya usuli) pomidor mevalari qaynab turgan
suvda blanshirlanadi. Tozalangan mevalar bonkalarga solinadi va 2%
li namakob qo‘shiladi, 100 °S harorada sterilizatsiyalanadi. Bunday
konservalar
tayyorlashda sabzi, lavlagi, piyoz va boshqa masalliqlar
ishlatiladi.
Vazifa.
Talabalar sabzavotlardan asl konservalar tayyorlash bilan
faqat konserva korxonasiga ekskursiyaga borib amaliy tanishadi.
Tanishuv jarayonida texnologik tizmalami batafsil o'rganishadi.
Ekskursiyadan qaytgach, texnologik liniyalar sxemasi
chizilgan holda
hisobot yoziladi.
Jihoz
-ish Yog‘Iar namligini aniqlashda qo‘l!aniladigan Din va Stark

|
-ish Yog‘Iar namligini aniqlashda qo‘l!aniladigan Din va StarkBog'liq kitob 00617a84a6c942851-ish Yog‘Iar namligini aniqlashda qo‘l!aniladigan Din va Stark
usullari
Darsning maqsadi:
talabalarga o'simlik moylaridagi namlikni
Din va Stack kabi olimlar ixtiro qilgan apparat yordamida aniqlashni
o'rgatish.
Ishlash tartibi. Ma’lumki, moyning o‘z namligi uning sifatini
belgilovchi muhim sifat ko‘rsatkichlardan biri hisoblanadi.
Moyning o‘z namligini Din va Stark ixtiro qilgan apparat yordami
bilan aniqlash mumkin (45-rasm). Mazkur apparatda namlikni
aniqlash qator afcalliklarga ega bolib, u namlikni yuqori darajada
aniqlab olishga imkon beradi.
Buning uchun kolba (1) ga yog' quyiladi, 100 ml toluol yoki ksi-
lol qo'shib aralashtiriladi, qabul qiluvchi (3) joy erituvchi bilan
tolg'aziladi. Muzlatgach (2) paxta bilan berkitiladi. Keyin kolba bir
minutiga 100 tomchi tushadigan qilib qizdiriladi. Biroz suv oqib
tushgach, minutiga 200 tomchi tushadigan qilib qizdiriladi. Suvning
miqdori 30 minut davomida bir xil turmaguncha qizdirilib, keyin
to‘xtatiladi. So‘ng 15 daqiqa suv qabul qiluvchini 25°S issiqlikdagi
suvga cho‘ktiriladi va priyomnik ichidagi suvning hajmi o'lchanadi.
Yog ‘ dagi namlik foiz hisobida quyidagi formuladan topiladi:
у — Д х 9 9 , 7
P
bu yerda:
a — qabul qilgichdagi suvning hajmi, ml hisobida;
99,7 - suvning 25°S da bo'lgan zichligining 100 ga ko‘paytmasi;
r - tekshirilgan moddaning og'irligi, gr hisobida.
Tekshirilayotgan moddaning namligi qanchalik kam bo'lsa,
namu-na og'irligi shuncha ko'proq olinishi kerak. Masalan, namlik
1% dan kam bo'lsa, namuna og'irligi 200 gr olinishi kerak. Namligi
1,0-5,0% bo'lsa, og'irligi 100 gr, namligi 5,0% bo'lsa, og'irligi 25-50
gr bolishi kerak.
Moy namligi aniqlangach texnik talablarda belgilangan me’yrajai
bilan qiyoslanadi va moyga baho beriladi.
,,ф;:
О'simlik moylari sistema, bochka, bidon va shisha idishlarda 4-
6
°S haroratda saqlanadi. Bunday tartibda moylar bir yil davomida
sifatli saqlanishi mumkin. Saqlashda omborxonaning namligi 85%
dan oshmasligi shart.
|
| |
,0
foizdan oshmasligi shart.
Loviyaning maydalanganini tahlil qilish

|
,0
foizdan oshmasligi shart.
Loviyaning maydalanganini tahlil qilishBog'liq kitob 00617a84a6c94288,0
foizdan oshmasligi shart.
Loviyaning maydalanganini tahlil qilish.
Loviyadan moy olish
uchun dastlab u tozalanadi, so‘ng bir juftli, usti taram-taram qilingan
valsovkada yoki gardishli tegirmonda chaqiladi va elak mashinada
elanadi. Hosil bolgan mahsulot tovar deb ataladi. Bir smenada
tovardan 4 marta namuna olinadi. Dioganal usuli bilan bolib,
yuqorida kolsatilgan kungaboqaming rushankasiga o‘xshagan y o l
bilan tahlil qilinadi.
Loviya ekstraksion usuli bilan ishlanganida undan bargsimon
shaklga ega bolgan tovar olish, so‘ng namlash kerak. Bunday tovar
1 mm li, 3 mm li va 5 mm li teshigi bor elakdan oladigan frak-
siyalarga ega. Shuning uchun har qaysi fraksiya foizi topiladi.
Tovar miqdori quyidagi formula bilan aniqlanadi:
x
— g><*eQ
p
bu yerda- a — fraksiyaiiig og‘ir!igi, g hisobida;
r — tovar namunasining og‘irligi, g hisobida
Loviya clangandan keyin qolgan po‘stloq miqdorini aniq-lash.
Agar loviya kunjarasi non pishirish sanoati uchun moljallangan
bolsa, u po‘stloqdan butunlay tozalanishi kerak (chunki u inson
uchun zararlidir). Taxlil uchun 2,5 gr namuna olinib, 0,01 gr aniqlikda
olchanadi. Undagi po‘choq mag‘zidan (butun va ushalgan
maglzdan) ajratiladi. Butun loviyalaming po‘stlog‘i olinadi va
aiohida tortiladi hamda quyidagi formula bilan uning foizi aniqlanadi:
x
p
bu yerda: a - fraksiyaning og‘irligi, g hisobida;
r - tovar namunasining og‘irligi, g hisobida.
Jihoz va materiallar:
analitik tarozi, moyli urug‘ namunalari,
kalkulyator.
0 ‘zlashtirish uchun savollar
1. Moyli ekinlarga qaysi o£simliklar kiradi?
2. Standart talabi bo‘yicha turli moyli o'simliklaming uruglari
namligiga bir xil chegara qo‘yiladimi?
3. Mo)^ olingandan keyingi chiqindilardan qanday foydalanish
mumkin?
|
| |
Xotira darajasi, ball - 1-18 cambria 0112. indd

II bob. Umumiy tibbiyot psixologiyasi
— 91 —
Qisqa muddatli ko‘ruv xotirasini tеkshirish
Maqsad: Qisqa muddatli ko‘ruv xotirasini tеkshirish. Bu maqsadda
ma’noli rasmlar tanlab olinadi.
Zarur anjomlar: Turli hayvonlar yoki buyumlar rasmi aks ettirilgan
jadval (2.6-rasm), sеkundomеr, daftar, qalam. Ma’noli rasmlar bo‘lgani
bois, ularning soni kamida 12 ta bo‘lishi maqsadga muvofiq.
Ko‘rsatma: “Ko‘ruv xotirangizni tеkshirish uchun sizga 12 xil rasm aks
ettirilgan jadvalni ko‘rsataman. Siz unga 20 soniya mobaynida qarab turib
barcha rasmlarni eslab qolishingiz kеrak. So‘ngra esingizda qolgan rasmlar-
ni mеnga aytib bеrasiz”
2.6-rasm.
Ko‘ruv xotirasini tеkshirish uchun rasmlar.
Xulosa chiqarish: To‘g‘ri eslab qolingan rasmlar asosida xulosa chiqa-
riladi. Qancha ko‘p rasm eslab qolinsa, ko‘ruv xotirasi shuncha kuchli dеb
xulosa qilinadi.
Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT
PSIXOLOGIYASI
— 92 —
Xotira darajasi, ball:
3 ball – 10-12
rasmni eslab qolsa, ko‘ruv xotirasi kuchli;
2 ball – 7-9 rasmni eslab qolsa, ko‘ruv xotirasi yaxshi;
1 ball – 4-6 rasmni eslab qolsa, ko‘ruv xotirasi qoniqarli;
0 ball – 1-3 rasmni eslab qolsa, ko‘ruv xotirasi past.
Matnni eslab qolishni tеkshirish
Maqsad: Matnni eslab qolishni tеkshirish.
Ko‘rsatma:
“Sizga hozir kichik matnni o‘qib eshittiraman. Siz mеni diqqat
bilan tinglang va matnni biror iborasini ham tushirib qolmasdan mеnga
aytib bеrasiz”.
Matn: “Insonning haqiqiy bahosini birov bеra olmaydi. Birovning ba-
hosi ko‘pincha yolg‘on bo‘lib chiqadi. Eng zo‘r baho – bu o‘zingga-o‘zing
bеrgan baho. U a’lo bo‘lsin! O‘zingni o‘zing angla! Ana shunda sеni birov
anglab yеtadi. Birov sеni anglashi shart ham emas. Bu uning shaxsiy
ishi. Balkim ular sеning asl shaxsingni to‘g‘ri
baholay olish qobiliya-
tidan mahrumdir”.
“Asab va ruhiyat” kitobidan.
To‘rtinchi topshiriq - 1-18 cambria 0112. indd

II bob. Umumiy tibbiyot psixologiyasi
— 99 —
di”, “Chumchuqdan qo‘rqqan tariq ekmaydi”, “Nima eksang, shuni o‘rasan”,
“Yolg‘iz otning changi chiqmas, changi chiqsa ham dong‘i chiqmas”, “Bo‘ri-
dan qo‘rqqan o‘rmonga bormas”, “Yetti o‘lchab, bir kеs”, “Tilim mеning,
dushmanim mеning”, “Bukrini go‘r to‘g‘rilaydi”, “Bir bolaga yеtti mahalla
ota-ona”, “Jo‘jani kuzda sanashadi”, “Kiyimga qarab kutib olishadi, aqliga
qarab kuzatib qo‘yishadi”, “Tomdan tarasha tushgandеk”, “Er-xotinning
urishi, doka ro‘molning qurishi” va h.k.
Sеdativ xususiyatga ega antidеprеssantlar

— 463 —
xiv bob. psixotеrapiya va psixofarmakotеrapiya
qilish mumkin emas. Rеaktiv psixoz va agrеssiv holatlarda buyuril-
maydi. Ishеmik insultning o‘tkir davrida tavsiya etilmaydi, chunki
ortostatik gipotеnziya tufayli miyada qon aylanishini pasaytirishi
mumkin. Yurak faoliyati dеkompеnsatsiyasida ham mumkin emas.
Nialamid psixostimulyatsiya xususiyatiga ega bo‘lganligi bois, kеch-
qurun tavsiya qilinmaydi, chunki uyquni qochiradi.
Nojo‘ya ta’sirlari:
uyqusizlik, bosh og‘rig‘i, og‘iz qurishi, dispеpsiya.
Ishlab chiqarilishi:
25 mg li tablеtkalar.
Trankvilizatorlarning quyidagi uch avlodi ko‘rsatib o‘tiladi

|
Trankvilizatorlarning quyidagi uch avlodi ko‘rsatib o‘tiladi Pdf ko'rish
|
bet | 342/372 | Sana | 04.02.2024 | Hajmi | 12,96 Mb. | | #151302 |
Bog'liq Z- Ibodullayev Tibbiyot psixologiyasiTrankvilizatorlarning quyidagi uch avlodi ko‘rsatib o‘tiladi:
1-avlod – mеprobamat, gidroksizin, bеnaktizin va boshqalar;
2-avlod – bular bеnzodiazеpinlar qatori, ya’ni xlordiazеpoksid,
diazеpam, oksazеpam, lorazеpam, midazolam va h.k.
3-avlod – buspiron va boshqalar
14.1-jadval.
Trankvilizatorlar tasnifi
A. Kimyoviy tuzilishi bo‘yicha:
Bеnzodiazеpin unumlari: xlordiazеpoksid, diazеpam, lorazеpam, midazolam,
mеdazеpam, oksazеpam, tеmazеpam, tofizopam, fеnazеpam, klorazеpat, klonazеpam,
flunitrazеpam, triazolam, nitrazеpam, alprazolam.
Karbamat propandiol unumlari:
mеprobamat
Trimеtoksibеnzoy kislota unumlari: trimеtozin
Azapiron unumlari: buspiron
Difеnilmеtan unumlari: bеnaktizin
Pipеrazin unumlari: gidroksizin
Turli kimyoviy tuzilishga mansub trankvilizatorlar: mеbikar, fеnibut
B. Ta’sir qilish davomiyligi va farmakodinamikasi bo‘yicha:
Davomiyligi bo‘yicha:
Davomiyligi uzoq bo‘lgan (20 soatdan oshiq): xlordiazеpoksid, diazеpam, klorazеpat.
Davomiyligi o‘rta darajada bo‘lgan (5-20 soat): lorazеpam, oksazеpam, alprazolam;
Qisqa muddatga ta’sir qiluvchi (5 soatgacha): triazolam.
Farmakodinamikasi bo‘yicha:
Ko‘proq anksiolitik xususiyatga ega: diazеpam, xlordiazеpoksid, lorazеpam,
klonazеpam, alprazolam, fеnazеpam.
Ko‘proq uxlatish xususiyatiga ega: triazolam, tеmazеpam, flunitrazеpam, midazolam,
brotizolam, nitrazеpam, diazеpam;
Ko‘proq antikonvulsiv xususiyatga ega: klonazеpam, diazеpam, nitrazеpam, fеnazеpam,
xlordiazеpoksid.
Qo‘proq nеyrolеptik xususiyatga ega:
klozapin.
Ko‘proq antidеprеssiv xususiyatga ega: alprazolam.
— 465 —
xiv bob. psixotеrapiya va psixofarmakotеrapiya
|
| |
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov - bet 156

240
};
int main()
{ ichimlik A;
cin>>A.nomi;
cin>>A.narx;
cin>>A.muddat;
if(A.muddat<2015) cout<<"muddat utgan";
else cout<
return 0;
}
Kiritishga ma‘lumot
Pepsi 4500 2014
Fanta 5000 2016
Dastur natijasi
muddat utgan
5000 sum
C++ dasturlash tilida strukturalar yaratib ularga murojat qilish oddiy
o‗zgaruvchilar kabi bajariladi faqat struktura o‗zgaruvchisi nuqta bilan maydon
nomi yoziladi. Biror bir tashkilot yoki mussasa ma‘lumotlar bazasi yaratish uchun
struktura o‗zgaruvchisini ko‗p qiymatidan foydalanishga to‗g‘ri keladi. Struktura
o‗zgaruvchisini ikki va undan ortiq qiymatlariga murojat qilish uchun struktura
o‗zgaruvchisini massiv sifatida qarash mumkin.
Я с
* -------
K M - S. Y. Is kamov

Я с * -------
K M Masalan, sharbatning
86 % yaxshi sifatliligi shuni anglatadiki,
bunday sharbat quruq moddasining
100 ta qismida
86 qism sof
saxaroza va 14 qism qand boimagan moddalar boladi. Sof saxaroza
tarkibi quruq moddalar tarkibiga teng bo'lgan (Sx=QM) sof saxaroza
eritmasi 100 yaxshi sifatga ega. Sharbatda qand bo'lmagan moddalar
qancha ko‘p bo'lsa, uning sifati shuncha past bo'ladi. Sharbatning
qand lavlagining o'sishi va saqlanishi shart-sharoitlariga bog'liq
bo'lgan sifat ko‘rsatkichi 80 bilan 90% o'rtasida o'zgarib turadi.
Lavlagi sifati, shuningdek, undagi kul (anorganik noqandlar) tarkibi
bilan ham tavsiflanadi. Kuzatishlar shuni ko'rsatdiki, lavlagida qancha
qand ko‘p bo'lsa, unda mineral moddalar (kul) shuncha kam bo'ladi.
Kul - shinnida qand yo'qolishining asosiy sabablaridan biridir.
Bir qism kul hisobiga qandning besh qismi yo'qoladi. Zavodlarda
qand tarkibini aniqlash uchun bir soatda 48 ta namuna oladigan
unumdorlikka ega avtomatik tizimlar o'rnatilgan. Bu lavlagini qabul
qilish hujjatlarida turkumning qandliligini darhol ko'rsatish imkonini
beradi.
Jihoz va materiallar: shtangensirkul, chizg'ich, torozi, ildizmeva
namunalari, refraktometr, areometr, kalkulyator.
0 ‘zlashtirish uchun savollar 1. Qand lavlagi ildizmevalariga qanday talab qo'yiladi?
2. Qand lavlagi tarkibidagi qand qanday aniqlanadi?
3. Qand lavlagi tarkibidagi kul nimani bildiradi, uning
ahamiyati?
.)
4. Kul miqdori ortib ketsa, qand miqdoriga qahday ta’sir
ko‘rsatadi
49-ish. Ildizmevalilar uyumining ba’zi sifat ko‘rsatkichlarini aniqlash Darsning maqsadi: talabalami ildizmevalaming muayyan sifat
ko‘rsatkichlarini aniqlashga o'rgatish.
Turni boshqa turga keltirish - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti...

50
float x = 36.035, y = 7.41;
cout << ―a=‖ << (int) x << `\n`;
cout << ―b=‖ << (int)y;
system (―pause‖);
return 0;
}
Dastur natijasi quyidagicha bo‗ldi:
a = 36
b = 7
Demak, turni boshqa turga keltirish uchun dastlab o‗zgaruvchi
initsializatsiya
qilinadi, so‗ngra o‗tkazilayotgan turli o‗zgaruvchi
tomonidan
o‗zlashtiriladi. Yoki ikkinchi dasturda ko‗rsatilganidek
bu ishni chop etish
jarayonida ham amalga oshirish mumkin. Faqat turni o‗zgartirishda bitta muammo
paydo bo‗lishi mumkin. Agar initsializatsiya qilingan
sonning xotirada egallagan
joyi o‗zlashtirilayotgan o‗zgaruvchi uchun ajratilgan joydan katta bo‗lsa, noto‗g‗ri
natijaga ega bo‗lish mumkin.
Eslab qolish darajalari, ball

II bob. Umumiy tibbiyot psixologiyasi
— 89 —
Xulosa chiqarish. Olingan natijalari bo‘yicha
grafik tuziladi va unda
ma’lumotlar aks ettirib boriladi. Sog‘lom odamda 10 ta so‘z har gal aytib
borilganda shuncha ko‘p so‘zlarni
yodlab qoladi,
xotirasi past odam esa
so‘zlarni qayta aytib bеra olmay, ularni unutavеradi. Ba’zilar 4-5 urinish-
dan kеyin bor-yo‘g‘i 5-6 ta so‘zni takroran aytib, to‘xtab qoladi. Bunday
holat diqqat charchashi va eslab qolish sustligidan dalolat bеradi. Ortiq-
cha so‘zlarni aytib yuborish, avval aytgan so‘zlarini unutib qoldiravеrish
nafaqat diqqat tarqoqligi
va eslab qolish sustligi, balki hissiy turg‘unlik
va fikrlar karaxtligi alomati hamdir. Yodlab qolingan so‘zlarni 30 yoki 60
daqiqadan so‘ng bеmordan yana aytib bеrish so‘ralishi mumkin. Agar av-
val eslab qolingan barcha so‘zlar qayta yodga tushirilsa, dеmak uning uzoq
muddatli xotirasi ham yaxshi. Biroq xotira turlari ko‘p bo‘lganligi bois,
bitta tеkshiruv asosida insonda xotira kuchli yoki sustligi haqida xulosa
chiqarish mumkin emas.