nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-MA’RUZA: YOG‘OCH CHIQINDILARI VA BOSHQA SANOAT

41
Yog‘och chiqindilaridan tashqari boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlari
chiqindilari(g‘o‘zapoya, sholipoya, zig‘irpoya va boshqalar)dan to‘ldiruvchi
sifatida betonda qo‘llash mumkin.
Bunday betonlardan biri bu arbolit bo‘lib, unda to‘ldiruvchi
sifatida
maydalangan yog‘och chiqindilari ishlatiladi. Maydalangan yog‘och uzunligi
40mm gacha, eni va qalinligi 2-5 mm bo‘lgan bo‘laklardan iborat bo‘ladi.
Bunday to‘ldiruvchilar va portlandsementlar asosida zichligi 600-700 kg/m
3
bo‘lgan betonning siqilishdagi mustahkamlik chegarasi 2,5-3,5 MPa va issiqlik
o‘tkazuvchanligi 0,18Vt/(m·
0
S)
ni tashkil etadi, bu esa devor panellari va boshqa
konstruksiyalar olish imkonini beradi.
Shu bilan birga qipiqli betonlar ham qurilishda keng ishlatiladi,
bunda
to‘ldiruvchi sifatida yog‘och qipiqlari va ba'zan tabiiy qum aralashmasi
qo‘llaniladi. Zig‘irpoya asosidagi beton ham keng ishlatiladi.
Yuqorida keltirilgan barcha turdagi mineral to‘ldiruvchilardan farqli o‘laroq,
yog‘och chiqindilari va boshqa qishloq xo‘jalik mahsulotlarini qayta ishlash
chiqindilari organik to‘ldiruvchilar hisoblanadi.
Bunday to‘ldiruvchilarni sementli betonda qo‘llashda sementning qotishi va
gidrotatsiya jarayoniga salbiy ta'sir ko‘rsatishi mumkinligini inobatga olish zarur.
Ular tarkibidagi vaqt o‘tishi bilan yuzaga keluvchi
organik kislotalar va
qandli moddalar betonning qotishini sekinlashtiradi, sement toshini yemirilishiga
olib keladi.
Shu sababli bunday to‘ldiruvchilarni qo‘llashdan oldin maxsus qayta ishlash
kerak. Ayniqsa yog‘och
chiqindilarini suvga solish, ohakda ekstrakt moddalarni
neytrallash, kimyoviy qo‘shimchalarni qo‘llash yaxshi samara beradi.
Yig‘ma temir-beton sanoati chiqindilari bo‘lgan yaroqsiz beton va temir-
beton
buyumlar va konstruksiyalar, tovar betonlarning qoldiqlari, hamda
ekspluatatsiya muddatini o‘tagan buyumlar yetarli hajmda yig‘iladi
va ularni
qurilishda betonga to‘ldiruvchi sifatida qayta ishlatish mumkin.
Beton uchun to‘ldiruvchi sifatida oddiy keramik g‘ishtni maydalashda
olingan g‘isht asosidagi chaqiq toshni qo‘llash mumkin. G‘isht, gilli xomashyoni
kuydirishda olingan boshqa keramik materiallar singari yetarlicha mustahkamlikka
ega.
G‘ishtning zichligi-1,7 g/sm
3
ni, u asosida chaqiq tosh uyma zichligi 800-
900 kg/
m
3
ni tashkil etadi va u yengil to‘ldiruvchi hisoblanadi.
G‘isht asosida chaqiq toshni qo‘llab zichligi 1800-2000 kg/m
3
va
mustahkamligi 10-15 MPa bo‘lgan beton olish mumkin va bunday betonlar oddiy
og‘ir to‘ldiruvchili betonga nisbatan 20% gacha yengil bo‘ladi.
Hozirda zamonaviy texnologiyalarni qo‘llab shahar maishiy chiqindilariga
termik va qayta ishlov berib, maydalangan tog‘ jinslari bilan birga yo‘l qurilishida,
hamda beton olishda ishlatish mumkin.
Qumning namligi, % - 2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan...

28
idishga solinadi, tarkibidagi havo pufakchalarini yo‘qotish
maqsadida u
aralashtiriladi va shtikovkalanadi. Keyin qumning to‘liq suvga solingan holatidagi
hajmi o‘lchanadi-
V
N
.
Agar qumning dastlabki hajmi –
V
V
bo‘lsa, u holda qumning
shishish koeffifsienti quyidagi formula orqali aniqlanadi:
Nam holatdagi qumni hajm bo‘yicha dozirovkasida,
uning shishini inobatga
olish zarur. Qumni hajm bo‘yicha ta'minlashda shishish koeffitsienti-K ga
ko‘paytirish lozim.
Uch xil turdagi qumning shishish koeffitsientining namlikka bog‘liqligi 5.19-
rasmda keltirilgan. Shishish koeffitsientini quruq qumning uyilma hajmiy og‘irligi-
D
c
va nam qumning uyilma hajmiy og‘irligi-D
v
bilan aniqlash mumkin. Bir hajmli
qumdagi namlik miqdori quyidagini tashkil etadi:
U holda shishish koeffitsienti quyidagicha ifodalash mumkin:
Agar D
c
quruq qumning og‘irligini-W, uning
uyilma zichligi- V
H
ga nisbatini
ifodalasa, u holda koeffitsientni ikkala ifodasi ham bir xil bo‘ladi.
Ma'lumotlar bazasiNİ rejalashtiRİSH, loyixalash - bet 5

|
Ma'lumotlar bazasiNİ rejalashtiRİSH, loyixalash
|
bet | 5/5 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 48,53 Kb. | | #109876 |
Bog'liq 6-Mavzu глава 9. Планирование, проектирование и администрирование
базы данных. 331-366 страницы
глава 10. Методики сбора фактов 367-396- страницы.
43.
NAZORAT SAVOLLARİ
1. MB ni loyixalash bosqichini opishite protsess
etish yonddoshuvlari?
proektirovanie bd.
10. Ma'lumotlar
bazasini
2. Ma'lumotlar bazasi qanday
qanoatlantirish kerak?
talabalarni
loyixalashga
yondoshuvlar.
11. Ma'lumotlar bazasini loyixalashning 3 ta
3. MB ni loyixalashning hayot tsikli qanday
bosqichi.
bosqichlardan tashkil topgan? bosqichlar12. MB
ni
kontseptual
(infologicheskoe)
sxemasini kelitirng.
loyixalash. predmet soxasini kontseptual
4. MB ni loyixalashning hayot tsiklining har bir
bosqichini qisqacha ta'riflang.
5. Ma'lumotlar
bazasini
rejalashtiring.
ishlab
(infologicheskoe)
yondoshuvlari.
loyixalashning
asosiy
chiqishni13. MB ni mantiqiy (datalogik) loyixalash.
14. MB ni fizik loyixalash.
6. Ma'lumotlar bazasi loyixasi uchun texnik15. MBBT ni tanlashning asosiy bosqichlarini
topshiriq va texnik talablar qanday tuziladi.
keltiring va «optimal» MBBT ni tanlashning
ularning tarkibi.
tipik yondoshuvini ta'riflang.
7. Ma'lumotlar bazasi ilovalarini yaratishdagi16. Ma'lumotlarni va ma'lumotlar bazasini
foydalanuvchilar
tasavvurlari
nima
administratsiyalashning
maqsad
va
maqsadda qo'llaniladi?
vazifalarini tushuntiring?
8. Ma'lumotlar bazasi ilovalarini yaratishda
foydalanuvchilar talablarini yig'ish va taxlil
etish maqsadlari?
9. Ma'lumotlar bazasi ilovalarini yaratishda
foydalanuvchilar talablarini yig'ish va taxlil
English РусскийПравила
онлайн
|
| |
Ma'lumotlar bazasiNİ rejalashtiRİSH, loyixalash - bet 2

|
Ma'lumotlar bazasiNİ rejalashtiRİSH, loyixalash
|
bet | 2/5 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 48,53 Kb. | | #109876 |
Bog'liq 6-Mavzu17.
4. TİZİM TALABLARİNİ ANİQLASH
DreamHome rieltorlik kompaniyasi ma'lumotlar bazasi ilovalar
tizimini masalalari
18.
4. TİZİM TALABLARİNİ ANİQLASH
FOYDALANUVCHİLAR TASAVVURLARİ
Foydalanuvchilar
tasavvurlari.
aniq
kategoriyadagi
foydalanuvchilarning (menedjerlar yoki inspektorlar)va ashkilot
bo'limlarining (maketing bo'limi yoki ta'minot bo'limi)
ma'lumotlar bazasi illovalariga bo'lgan talablarini aniqlash.
Ma'lumotlar
bazasi
ilovalarida
bir
yoki
bir
nechta
foydalanuvchilar asavvurlari ko'rilishi mumkin. foydalanuvchilar
tasavvurlarini aniqlash ma'lumotlar bazasi ilovalarini ishlab
chiqishda muxim tarkibiy qism xisoblanadi. chunki bu yangi ilova
talablarini
ishlab
chiqishda
xech
bir
kategoriyadagi
foydalanuvchilar
tasavvurlarini
istisno
qilinmasligini
kafolatlaydi. Foydalanuvchilar tasavvurlari ayniqsa nisbatan
murakkab ma'lumotlar bazasi ilovalarni ishlab chiqishda qulaylik
yaratadi, chunki ma'lumotlar bazasiga bo'lgan barcha talablar
to'plamini oson taxlil etiladigan guruxlarga ajratadi.
19.
4. OPREDELENİE TREBOVANİY K SİSTEME
POLZOVATELSKOE PREDSTAVLENİE.
Ixtiyoriy bir foydalanuvchilar tasavvurlari ma'lumotlar bazasiga
bo'lgan talablarni aniqlaydi. foydalanuvchi tasavvuri talabi faqat joriy
tasavvurga tegishli bo'lishi yoki boshqa tasavvurlar talablari bilan mos
kelishi mumkin.
20.
5. FOYDALANUVCHİLAR TALABLARİNİ YİG'İSH VA
TAXLİLİ
PREDMET SOHASİ HAQİDA FAKTLARNİ YİG'İSH USULLARİ
Tashkilotning yaratilayogan ma'lumotlar bazasi yordamida qo'llab
quvvatlanadigan qismi haqidagi ma'lumotlarni yig'ish va taxlil
etish jarayoni bo'lib, bu ma'lumotlar har bir foydalanuvchining
tizimga bo'lgan talablarini aniqlashga xizmat qiladi.
Ma'lumotlarni yig'ishni ko'pgina usullari mavjud bo'lib, ular
umumiy xolda faktlarrni yig'ish metodlari deb ataladi:
Xujjatlarni o'rganish;
Suhbatlashish;
Tashkilot faoliyatini kuzatish;
Tadqiqot o'tkazish;
Anketa o'tkazish.
21.
5. FOYDALANUVCHİLAR TALABLARİNİ YİG'İSH
VA TAXLİLİ
Bir nechta foydalanuvchilarga ega ma'lumotlar bazasi ilovalariga
bo'lgan talablarni aniqlash uchun quyidagi yondoshuvlardan biri
tanlanadi.
• Markazlashgan yondoshuv. har bir foydalanuvchi tasavvuriga
bo'lgan talab ma'lumotlar bazasining umumiy talablar to'plamiga
birlashtiriladi.
Tasavvurlarni
integratsiyalash
metodi.
har
bir
foydalanuvchi tasavvuriga mos talablar alohida ma'lumotlar
modelini qurish uchun qo'llaniladi. ma'lumotlar bazasini loyixalash
davomida bu ma'lumotlar modellari birlashtiriladi.
• Ikkala yondoshuv birgalikda qo'llaniladi.
22.
5. FOYDALANUVCHİLAR TALABLARİNİ YİG'İSH
VA TAXLİLİ
1-3 foydalanuvchilar tasavvurlarini boshqarishning marazlashgan
yondoshuviga misol. har bir foydalanuvchi tasavvuriga bo'lgan
talab ma'lumotlar bazasining umumiy talablar to'plamiga
birlashtiriladi.
|
| |
Qumning shishi - 2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan...

27
Qumning shishish darajasi qumda mavjud bo‘ladigan namning foiziga, hamda
qumning o‘rtacha yirikligiga bog‘liq bo‘ladi. Qum hajmining suvga shimdirilgan
va yuza-quruq qum bilan birgalikdagi
hajmiga nisbatan ortishi, qumning
namligining 5-8%
gacha ortishida yuzaga keladi, bu holatda hajmning maksimal
ortishi 20-30% ni tashkil etadi.
Qumning keyinchalik namligini ortib borishi
natijasida suv qobiqlarini
birlashtiradi va donalar orasidagi bo‘shliqlarni to‘ldiradi. Qumning to‘liq suv bilan
shimiganida uning hajmi quruq qum hajmiga teng bo‘ladi. Rasm-3.6 da keltirilgan
grafik bo‘yicha mayda qum yirik qumga nisbatan hajmini keskin oshiradi, hamda
o‘ta yuqori namlikda maksimal shishiga olib keladi. O‘ta mayda qum 10%
namligida 40% gacha shishadi. Bunday qum istalgan maqsadlar bo‘yicha ham
sifatli beton ishlab chiqarish uchun yaroqsiz hisoblanadi.
i - 2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan 2021 yil...

33
Dastlabki elash, maydalashga tushayotgan materialdan mayda sinfga mansub
bo‘laklarni ajratish uchun bajariladi (6.4-rasm). Natijada maydalagichlarning
ishlash sharoiti yaxshilanadi va mahsuldorligi ortadi.
Nazorat elash, yopiq siklda qayta maydalashga yo‘naltirilgan mahsulotdan
alohida sinflarni ajratib olish uchun xizmat qiladi.
Yopiq sikl maydalashning
yakuniy bosqichida nazarda tutiladi (6.5-rasm). Yopiq siklda maydalashda kerakli
fraksiyaning chiqishi ortadi va chaqiq tosh dona shakli yaxshilanadi.
Yakuniy elash, iste'molchiga tovar fraksiyali chaqiq toshni olish va jo‘natish
(6.6-rasm) uchun bajariladi.
Barcha tog‘ konlari u yoki bu darajadagi mustahkamligi bo‘yicha bir jinsli
bo‘lmagan toshlardan tashkil topgan.
6.4-rasm. Har bir bosqich
6.5-rasm. Maydalashning maydalash
oldidan elash sxemasi: yakuniy bosqichida yopiq sikl
1- g‘alvir; 2- maydalagichni chetlab
sxemasi:1-nazorat elash; 2-yakuniy
o‘tish
uchun transportyor; 3-(tovar) elash.
maydalagich: “+” va “-” panjara usti
va panjara ostidagi (mayda sinflar) mahsulotlarga mos keladi.
Hattoki nisbatan bir jinsli bo‘lgan yuqori mustahkamlikdagi granit jinslari
tarkibida ham bo‘sh qo‘shimchalar uchraydi. Ohaktoshlar eng ko‘p bir jinsli
bo‘lmagan holda
uchraydi, ya'ni turli zichlikdagi qatlamlar shaklida hosil bo‘ladi.
Tog‘ konlarini geologik qidiruv ishlari asosida undan sifatli chaqiq tosh olish
uchun, faqat o‘ta mustahkam toshlarni qazib olish kerak bo‘ladi. Biroq bu narsa ish
jarayonini murakkablashtiradi va chaqiq tosh tannarxini oshiradi. Hozirgi
zamonaviy chaqiq tosh ishlab chiqarishda konlarni to‘la qayta ishlash va
mahsulotni mustahkamligi bo‘yicha alohida sinflarga ajratish nazarda tutiladi.
Chaqiq toshni boyitish yuqorida keltirilgan kabi shag‘al
singari amalga
oshiriladi.
Chaqiq tosh uchun saylanma maydalash prinsipi asosida boyitish maqsadga
muvofiqdir. Bu usul quyidagilarga asoslangan. Maydalanayotgan toshning
maydalik darajasi
nafaqat maydalagich turi, ishlash rejimi va uni to‘g‘irlashga,
balki toshning mustahkamligiga bog‘liq.
Agar doimiy rejimda ishlayotgan maydalagichdan turli mustahkamlikdagi
toshlarni o‘tkazsak, u holda tosh mustahkamligi qancha kichik bo‘lsa,
maydalangan mahsulot ham mayda bo‘ladi. Shu sababli maydalagandan so‘ng
34
mahsulotdan mayda fraksiyani elashda, panjara ostida qoladigan mahsulot nisbatan
bir jinsli va mustahkam hisoblanadi.
Bu yerda qo‘shimcha elashning yana bir afzalligini ko‘rish mumkin, ya'ni
mustahkamligi past fraksiyalarni ajratib, yakuniy mahsulotni
boyitish imkonini
beradi ( rasm-6).
2 1
Asosiy qism - Sarlavha: “Tabiiy-ilmiy savodxonlik darajasini oshirish: pisa xalqaro tadqiqoti uchun kontekstli vazifalarning...

|
Sarlavha: “Tabiiy-ilmiy savodxonlik darajasini oshirish: pisa xalqaro tadqiqoti uchun kontekstli vazifalarning keng qamrovli kompilyatsiyasi” Annotatsiya
|
bet | 4/6 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 34,45 Kb. | | #134660 |
Bog'liq maqolaAsosiy qism
Ushbu qismda talabalarni xalqaro baholash dasturining (PISA) tabiiy-ilmiy savodxonlik sohasidagi kompetentsiyasini baholashga qaratilgan kontekstli topshiriqlar to'plami o'rganiladi. PISA tadqiqoti butun dunyo boʻylab oʻquvchilarning bilim va koʻnikmalarini baholash uchun keng eʼtirof etilgan mezondir. Shu bilan birga, PISAning tabiiy-ilmiy savodxonlikni baholashdagi samaradorligi sinchkovlik bilan tekshirishni taqozo etadi, bu esa kontekstli vazifalar majmuasini ishlab chiqish va amalga oshirishga olib keladi. Ushbu maqola qo'llanilgan metodologiyani taqdim etadi, topilmalar muhokama qiladi va PISA baholash usullarini takomillashtirish oqibatlari haqida tushuncha beradi.
Metodologiya
Vazifalarni ishlab chiqish:
Kontekstli vazifalar to'plamini tuzish uchun biz tabiiy-ilmiy savodxonlik bilan bog'liq mavjud PISA topshiriqlarini ko'rib chiqishdan boshladik. Keyinchalik, biz ilmiy bilimlarning amaliy qo'llanilishini baholashda mumkin bo'lgan bo'shliqlar va cheklovlarni aniqladik. Mavzu bo'yicha ekspertlar, o'qituvchilar va o'quv dasturlari bo'yicha mutaxassislar bilan hamkorlikda biz muammolarni hal qilishning real stsenariylariga urg'u beradigan kontekstli vazifalarni ishlab chiqdik. Bu topshiriqlar o‘quvchilarning ilmiy tamoyillarni turli kontekstlarda qo‘llash qobiliyatini baholash, tabiiy fanlarni chuqurroq tushunishga yordam berish uchun ishlab chiqilgan.
Pilot sinovi:
Tuzilgan kontekstli topshiriqlar dolzarbligi, ravshanligi va madaniy betarafligini ta'minlash uchun turli talabalar populyatsiyalarida qattiq sinovdan o'tkazildi. Tajriba sinovlaridan olingan fikr-mulohazalar vazifalarni aniqlashtirishda muhim rol o'ynadi va ularni turli xil ma'lumotga ega bo'lgan talabalar uchun qulayroq qildi. Tajriba bosqichi, shuningdek, topshiriqni tushunish va bajarishda yuzaga kelishi mumkin bo'lgan muammolarni aniqlash imkonini berdi.
Amalga oshirish:
Yakuniy kontekstli topshiriqlar to‘plami an’anaviy PISA baholash bilan bir qatorda vakillik namunasidagi talabalarga o‘tkazildi. An'anaviy va kontekstli baholashlar o'rtasidagi qiyosiy tahlilning to'g'riligini ta'minlash uchun PISA tomonidan qo'llaniladigan randomizatsiya va tanlab olish tartib-qoidalarini saqlashga ehtiyotkorlik bilan e'tibor qaratildi. Amalga oshirish bosqichi haqiqiy sinov muhitida yangi tuzilgan vazifalarni har tomonlama baholash imkonini berdi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Sarlavha: “Tabiiy-ilmiy savodxonlik darajasini oshirish: pisa xalqaro tadqiqoti uchun kontekstli vazifalarning keng qamrovli kompilyatsiyasi” Annotatsiya
|
Nazorat savollari - Fan: Operatsion tizimlar 9-maruza. Operatsion tizimda jarayonlarni boshqarish, rejalashtirish,...

|
Fan: Operatsion tizimlar 9-maruza. Operatsion tizimda jarayonlarni boshqarish, rejalashtirish, dispetcherlash va sinxronizatsiyalash
|
bet | 6/6 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 11,33 Kb. | | #228176 |
Bog'liq Fan Operatsion tizimlar 9-maruza. Operatsion tizimda jarayonlar
1.
2. Jarayon komponentalari nimalar va ularga izoh bering?
3. Jarayon holatlari qaysilar?
4. Jarayonlarni yaratish uchun UNIX tizimida qanday operatordan foydalaniladi
5. Jarayonlarni yaratishda qanday ketma-ketlik amalga oshiriladi
1. Andrew S. Tanenbaum, Albert S. Woodhull. Modern Operating Systems: Third Edition, Chapter 2, Procces and Streams, 2.1. Proccesses
2. Гордеев А.В. Операционные системы, Глава 2
3.http://www.tutorialspoint.com/operating_system/os_processes.htm
4.http://www.tutorialspoint.com/operating_system/os_process_scheduling.htm
http://azkurs.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Fan: Operatsion tizimlar 9-maruza. Operatsion tizimda jarayonlarni boshqarish, rejalashtirish, dispetcherlash va sinxronizatsiyalash
|
Har bir navbatning balansni saqlab turuvchi o’z rejalashtirish navbatlari mavjud

|
Har bir navbatning balansni saqlab turuvchi o’z rejalashtirish navbatlari mavjud
|
bet | 5/6 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 11,33 Kb. | | #228176 |
Bog'liq Fan Operatsion tizimlar 9-maruza. Operatsion tizimda jarayonlarHar bir navbatning balansni saqlab turuvchi o’z rejalashtirish navbatlari mavjud:
Interaktiv jarayonlarda RR(Round Robin);
Fon rejimdagi jarayonlarda FIFO(First in First Out).
Ko’p bosqichli navbat jarayonlari
Interaktiv jarayonlar
Fon rejimidagi jarayonlar
Navbatlar orasidagi rejalashtirish
Prioritetlar asosida rejalashtirish:
- birinchi bo’lib barcha interaktiv jarayonlar bajariladi keyin fon rejimidagilari.
Vaqtlarni bo’lish asosida:
- o’zining jarayonlari orasida rejalastirish uchun har bir navbatga MP vaqtining bir qismi ajratiladi, masalan, MP vaqtining 80 % interaktiv jarayonlar uchun RR (Round Robin) orqali, 20 % fon rejimidagi jarayonlar uchun FIFO orqali.
Ko’p bosqichli navbat qayta aloqa bilan
Tizimli
Interaktiv (“aynan”)
Interaktiv (“joriy”)
Paketli jarayonlar
Foydalanuvchi ishga tushirgan
Ko’p bosqichli navbat qayta aloqa bilan (Multilevel Feedback Queue Scheduling) Sarflangan vaqt asosida rejalastirish, agar jarayon aniq kvant vaqt sarflagan bo’lsa, u dinamik qayta rejalshtiriluvchi navbatga joylashtiriladi. Agar keraklicha tez bajarilsa unda u birinchi “tezkor” jarayonlar navbatiga tushadi. Agar o’rtacha vaqt talab qilsa, unda o’rta navbatga tushadi. Agar ko’p vaqt talab etsa, unda FIFO ning oxirgi navbatiga tushadi. Buning hisobiga jarayonlar doim navbatlar orasida ko’chib yuradi. Shuning uchun ham jarayonlarni joylashtirish va uning holatini o’zgartirish kerak emas.
Kvant 32 ms
Kvant 64 ms
FIFO
First Come First Serve (FCFS) rejalashtirish algoritmi Sinxronlashtirish Windows va Linux operatsion tizimlaridagi oqimlar va ularning umumiy resurslarga kirishga to'sqinlik qiladigan sinxronizatsiya mexanizmlarini qaraylik.
|
| |
Process Control Block (PCB)  Operatsion tizim jadvali

|
Process Control Block (PCB) Operatsion tizim jadvali
|
bet | 3/6 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 11,33 Kb. | | #228176 |
Bog'liq Fan Operatsion tizimlar 9-maruza. Operatsion tizimda jarayonlarProcess Control Block (PCB) Topshiriq, jarayon, oqim CPU tominidan jarayondan jarayonga o’tishni boshqarish
Navbat ishi
Tayyor navbat
Navbat qurilmasi
winword.exe, notepad.exe, TOTAL64.exe tayyor navbat va turli xil kiritish/chiqarish qurilmalari
0x00000000
0xFFFFFFFF
Virtual
address space
code
(text)
static data
heap
(ajratilgan dinamik xotira)
Kernel Code and Data
PC
SP
User Space
stack
(dynamically allocated)
Kernel Space
32-bit Linux & Win XP – 3G/1G user space/kernel space
Jarayon – adreslari maydoni
Deskriptor – operatsion tizimda jarayonlarni saqlaydi .
Bir jarayondan boshqasiga o‘tish
Jarayonlarni boshqarishda OT ularning ketma-ket bajarilishini ta’minlaydi. Ushbu vazifa OT rejalashtiruvchisi tomonidan hal qilinadi.
Masalan, ikkita jarayon berilgan - J0 va J1.
J0 jarayonida uzilishlar yoki tizim chaqirig‘i bo‘lsa, operatsion tizim o‘z holatini PCBda saqlaydi va protsessorni J1 jarayoniga o‘tkazadi (J1 jarayoni ham shunga o‘xshash tarzda ishlanadi). Har bir jarayonning bajarilish va to‘xtash muddatlari ko‘rsatilgan bo’ladi.
Bir jarayondan boshqasiga o‘tish Tayyor jarayonlar va kiritish/chiqarish qurilmalari uchun navbat diagrammasi
Qachonki kompyuter ko'p vazifali rejimda ishlasa, unda ko'pincha bir vaqtning o'zida protsessordan foydalanadigan bir nechta jarayon yoki oqimlar ishlaydi. Bu holat bir vaqtning o'zida ikki yoki undan ortiq jarayon yoki oqimlar tayyor holatda bo'lganda yuzaga keladi.
Agar faqat bitta protsessor mavjud bo'lsa, jarayonlar navbat bilan ishga tushishi tanlanishi kerak. OTning bunday tanlovga ega bo'lgan qismi rejalashtiruvchi, ishlatadigan algoritm esa rejalashtirish algoritmi deb ataladi.
|
| |
Adabiy ta‘limning asosiy maqsadlari quyidagilar

Adabiy ta‘limning asosiy maqsadlari quyidagilar:
o‘quvchilarning yosh va psixofiziologik xususiyatlarini e’tiborga olib, milliy va jahon adabiyotining eng munosib namunalari bilan tanishtirish asosida ularning qalbida vatanparvarlik, ezgulik, insonparvarlik singari yuksak insoniy fazilatlarga nisbatan rag‘bat, mehr va muhabbat uyg‘otish;
fuqarolik va vatanparvarlik ruhida, adabiyotga, milliy, madaniy-ma‘rifiy qadriyatlarga nisbatan hurmat ruhida tarbiyalash;
boy ma‘naviy dunyosini shakllantirish;
badiiy asar va uning poetik xususiyatlarini o‘rganish asosida o‘quvchida tanqidiy fikrlashga oid ko‘nikma va malakalarni hosil qilish;
ulardagi mustaqil fikrlash, ijodkorlik qobiliyatlarining shakllanishi va rivoji uchun imkoniyat yaratish;
har qanday ma‘naviy xurujlarga nisbatan sog‘lom va baquvvat e’tiqodga tayanadigan immunitetni shakllantirish;
so‘z san’ati vositasida o‘quvchining individual va shaxslik fazilatlarini rivojlantirish.
Mazkur maqsadlarni amalga oshirish uchun quyidagi vazifalarning bajarilishi zarur:
o‘quvchilarda badiiy adabiyotga nisbatan mehr uyg‘otish;
badiiy adabiyotning janr va uslubiy xususiyatlaridan kelib chiqqan holda, asarni tahlil qilishning munosib shakllarini topishi va amalda qo‘llashiga ko‘nikma hosil qilishiga erishish;
og‘zaki nutqlarining adabiy til me’yorlari asosida shakllanishi va rivojini ta‘minlash, nutqiy kompetentsiyani o‘stirish;
18
yozma nutqlarida yuksak savodxonlik, adabiy til me’yorlariga rioya etish, uslubiy rang-barangliklardan foydalana olishga oid ko‘nikma va malakalarning shakllanishiga erishish;
adabiy-badiiy asar mohiyatini, uning asosiy nuqtalarini og‘zaki va yozma tarzda ifodalay olish, bu haqdagi o‘z fikrlarini boshqalarga og‘zaki va yozma tarzda etkazish yo‘llarini egallash;
badiiy asar mazmun va mohiyatini, undagi go‘zallik va nafosatni his etishga o‘rgatish;
badiiy matnni emotsional tarzda idrok etish va qabul qilishni, obrazli va analitik tafakkur hamda ijodiy fikrlashni, kitobxonlik madaniyatini, adabiyotning boshqa san’at asarlari bilan yaqin va farqli jihatlari haqidagi tasavvurlarini, ularning og‘zaki va yozma nutqlarini rivojlantirish.
|
Xulosa va takliflar - “raqamli iqtisodiyot” ilmiy-elektron jurnali

|
“raqamli iqtisodiyot” ilmiy-elektron jurnali
|
bet | 8/9 | Sana | 16.08.2024 | Hajmi | 135,41 Kb. | | #269556 |
Bog'liq raqamli-iqtisodiyot-va-biznesda-raqamli-texnologiyalardan-foydalanishning-samaradorligiXulosa va takliflar
Xulosa o‘rnida ta’kidlash joizki, iqtisodiyot tarmoqlariga raqamli texnologiyalarni joriy etish natijasida qator ustunliklarga ega bo‘lib ular quyidagilarda o‘z ifodasini topadi: кorxonalar faoliyatini avtomatlashtirilishi va jarayonning to‘liq raqamlashtirilishiga erishilishi natijasida raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqariladi, ishlab chiqarish va mehnat resurslaridan samarali va tejamkorlik bilan foydalanish yo‘lga qo‘yiladi, korxonalar investitsion jozibadorligi va ishlab chiqarish jarayonining shaffofligi ta’minlanadi.
Biznes korxonalarida raqamlashtirish jarayoni o‘ziga hos xususiyatlarga egaligi, moliyaviy resusrlar va shartli infratuzilmaga muhtojligi nuqtai nazaridan ehtimoliy yo‘qotishlarga olib kelishi ham mumkinligi ayniqsa O‘zbekistondek rivojlanayotgan mamlakatda faoliyatini olib boradigan korxonalarda ushbu jarayonni to‘g‘ri rejalashtirish, raqamli transformatsiyalash strategiyasini to‘g‘ri shakllantirish, ushbu
jarayonni korxona holatiga va faoliyat turiga muofiq holatda rejalashtirish muhim ahamiyat kasb etadi.
Biznesda raqamli texnologiyaning tegishli modellaridan, yani jarayon, tarmoq, texnologik modellaridan birini tanlash esa biznes korxonalarida bajarilishi kerak bo‘lgan ishlarni spetsifikatsiya qilishga, samaradorlikni izchillikda va aniq belgilangan harakatlar rejasi orqali oshirish imkonini beradi.
Shunday ekan, korxonalarda biznesda raqamli texnologiyalarni amalga oshirish uchun quyidagilar taklif etiladi:
Mehnat jarayonida zarur kompetentsiyaga ega bo‘lgan yuqori malakali ishchilardan iborat jamoaga ega bo’lish;
Mavjud sharoit va vaqtni inobatga olgan holda innovatsion mehnat vositalari va obyektlari bilan eng samarali uyg‘unlashishga imkon beruvchi usullar, uslublar va chora-tadbirlar majmuini ishlab chiqish;
Ishlab chiqarishni raqamli texnologiya qilish sur’atlarini oshirish zaruratidan kelib chiqqan holda, manfaatdor tashkilot va korxonalar, ixtisoslashtirilgan oliy ta’lim muassasalari, kasb-hunar maktablari bilan faol hamkorlikni yo‘lga qo‘yish zarur [9].
Raqamli iqtisodiyot va biznesda raqamli texnologiyalardan foydalanishning samaradorligi shuni ko‘rsatadiki, bir vaqtning o‘zida keng sohalarda rivojlanmoqda va cheklangan miqdordagi kompaniyalar tomonidan, ularga maxsus vakolatlar va resurslar berilgan bo‘lsa ham, odatda qurilmaydi. Shuning uchun raqamli iqtisodiyotd va biznesda raqamli texnologiyalardan foydalanishning asosiy rolni kuchli tadbirkorlik va innovatsion yondashuvga ega bo‘lgan xususiy biznes egallashi, davlat esa xususiy tashabbus uchun infratuzilma va sharoit yaratishi bilan shug‘ullanish kerak [10].
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
|
bet | 7/7 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 46,77 Kb. | | #240556 |
Bog'liq Xo\'jamurotova MFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – T.: Ma’naviyat,
2008.
2. Mirziyoyev Sh. Buyuk kelajagimizni mard va oliyjanob xalqimiz
bilan birga quramiz. – T.: O‘zbekiston, 2017.
3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Алишер Навоий
номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетини ташкил
этиш тўғрисида” ги ПФ-4797 сонли Фармони. 2016 йил 13 май.
4. Mirziyoyev Sh. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash –
yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. – T: O‘zbekiston, 2017.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasini
yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi 2017- yil 7-
fevraldagi farmoni.
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Oliy ta’lim tizimini yanada
rivojlantirish chora-tadbirlari” to‘g‘risidagi qarori. – Xalq so‘zi, 2017-yil, 21-aprel.
7. Ўзбекистон Республикасининг Kонституцияси. – T.: O‘zbekiston,
2014.
8. Ўзбекистон Республикасининг «Давлат тили ҳақида»ги Қонуни
//Ўзбекистоннинг янги Қонунлари: Тўплам. –Т., 1996. – Б. 20-30.
9. Ўзбекистон Республикасининг «Таълим тўғрисида»ги Қонуни //
Баркамол авлод – Ўзбекистон тараққиётининг пойдевори. – Т.: Шарқ, 1998. –
Б. 20-29.
10. Ўзбек мактабларида она тили таълими концепцияси // Тил ва
адабиёт таълими. – 1994. – № 1. – Б. 8-13.
11. Kompetensiyaga yo‘naltirilgan Davlat ta’lim standarti va o‘quv
dasturi: Ona tili, adabiyot, o‘zbek tili (5-9 sinflar). – Toshkent. 2016.
|
| |
Tahlil va natijalar - “raqamli iqtisodiyot” ilmiy-elektron jurnali

|
“raqamli iqtisodiyot” ilmiy-elektron jurnali
|
bet | 5/9 | Sana | 16.08.2024 | Hajmi | 135,41 Kb. | | #269556 |
Bog'liq raqamli-iqtisodiyot-va-biznesda-raqamli-texnologiyalardan-foydalanishning-samaradorligi
Korxonaning biznesda raqamli texnologiyalardan asosiy maqsad, bizningcha, uning raqobatbardoshligini oshirish va ishlab chiqarish faoliyatining iqtisodiy
samaradorligini oshirish uchun shart-sharoitlarni taominlashdan iborat. Biznesda raqamli texnologiyalardan vazifasining maqsadiga muvofiq korxonalarni quyidagicha tasniflash mumkin:
raqobatbardosh mahsulot ishlab chiqarishni tashkil etish;
yuqori samaradorlikka, ishlab chiqarish va tashkiliy jarayonlarning moslashuviga erishish;
korxonaning investitsion jozibadorligini oshirish;
korxonaning iqtisodiy samaradorligini kafolatlaydigan boshqaruv tizimining moslashuvchanligi va shaffofligini oshirish va boshqalar.
Korxonaning biznesda raqamli texnologiyalarni loyihalash uchun raqamli texnologiyalarning korxonada joriy etilishining mavjudligi va maqsadga muvofiqligi mezoniga ko‘ra tasnifini ishlab chiqish kerak. Shunday qilib, asosiy raqamli texnologiyalar uchta guruhga birlashtirilgan [4].
jadval
Raqamli texnologiyalarning guruhlanishi [5]
Guruhlarning nomlanishi
|
Ushbu guruhlar tavsifi
|
Asosiy texnologiyalar
|
bu korxonalarni raqamli o‘zgartirish mumkin bo‘lmagan texnologiyalar (bulutli texnologiyalar, simsiz aloqa texnologiyalari, qog’ozsiz texnologiyalar va boshqalar);
|
Muhim texnologiyalar
|
bu korxonaning to‘liq raqamli transformatsiyasini taominlaydigan texnologiyalar (katta ma’lumotlar, bulutli hisoblash, uchuvchisiz texnologiyalar va boshqalar);
|
|
|
| |
Amaliy dars № Passiv elektron komponentlarning tasnifi, asosiy formulalari va tenglamalari. Faol

Amaliy dars № 1.
Passiv elektron komponentlarning tasnifi, asosiy formulalari va
tenglamalari.
Faol elektron komponentlar elektr oqimini nazorat qila oladigan komponentlardir. Aksariyat
elektron bosma platalar kamida bitta faol komponentga ega. Faol elektron komponentlarning
ba'zi misollari tranzistorlar, vakuum naychalari, silikon rektifikatorlar (tiristorlar).
Passiv elektron komponentlar - bu boshqa elektr signali yordamida oqimni boshqarish
qobiliyatiga ega bo'lmaganlar. Passiv elektron komponentlarga misollar kondensatorlar,
rezistorlar, induktorlar, transformatorlar va diodlardir.
Rezistorlar
Rezistorlar - bu zanjirlar va elektron elementlar o'rtasida elektr energiyasini tartibga solish va
taqsimlash yordami bilan amalga oshiriladigan element. Rezistorlarning ishlash printsipi elektr
tokiga qarshilik ko'rsatish uchun turli materiallarning xususiyatlaridan foydalanishga asoslangan.
Bu nima uchun kerak? Zanjirdagi tokni kamaytirish uchun: chiroqda lampochkaning yorqinligini
kamaytirishimiz kerak; buning uchun biz unga rezistor orqali tok o'tkazamiz va chiroqning
yorqinligi pastroq bo'lsa, chiroqning qarshiligi shunchalik katta bo'ladi. qarshilik.
Rezistorlar asosan barcha radioelektron qurilmalarning elektr pallasida oldindan belgilangan
kuchlanish va oqimlarni hosil qilish uchun ishlatiladi. Kerakli elektr rejimlarini yaratish,
shuningdek , elektr davrlarini muvofiqlashtirish uchun ma'lum faol komponentlardan foydalanish
ham mumkin .
Diagrammalarda qarshilik R harfi bilan belgilanadi.
Rezistorlarning tasnifi 1.1.1-rasmda ko'rsatilgan
1.1.1.1-rasm Rezistorlarning tasnifi
sozlash bo'lishi mumkin .
Doimiy rezistorlar qarshilik qiymati doimiy bo'lgan va tashqi ta'sirlarga (harorat, yorug'lik, u
orqali o'tadigan oqim, qo'llaniladigan kuchlanish va boshqalar) bog'liq bo'lmagan rezistorlardir.
Zanjirlarda sanoatda ishlab chiqarilgan qattiq rezistorlar 1.1.2-rasmda ko'rsatilgan:
1.1.1.2-rasm a) Yevropada b) AQSHda
Doimiy rezistorlarning quvvati 1.1.3-rasmda keltirilgan:
1.1.1.3-rasm Ruxsat etilgan rezistorlarning quvvati
0,05 Vt, 0,125 Vt, 0,25 Vt va boshqalar nimani anglatadi? Bu rezistorlar quvvatining belgisi,
ya'ni u hali ham ishlaydi va qoraymaydi va yonmaydi.
|
Jarayonlarni rejalashtirish - Fan: Operatsion tizimlar 9-maruza. Operatsion tizimda jarayonlarni boshqarish, rejalashtirish,...

|
Fan: Operatsion tizimlar 9-maruza. Operatsion tizimda jarayonlarni boshqarish, rejalashtirish, dispetcherlash va sinxronizatsiyalash
|
bet | 4/6 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 11,33 Kb. | | #228176 |
Bog'liq Fan Operatsion tizimlar 9-maruza. Operatsion tizimda jarayonlar
Jarayonni rejalashtirishga oid masalalarning aksariyati oqimlarni rejalashtirishga ham o’xshaydi ammo ba'zi farqlar mavjud.
Qachonki yadro oqimlarni boshqarganda, oqimlarni rejalashtirish odatda ularning har biriga tegishli bo'lib, ular qaysi jarayonga tegishli ekanligining farqi yo’q.
Birinchi navbatda jarayonlar va oqimlarga tegishli bo'lgan rejalashtirish masalalariga e'tibor qaratiladi. Shundan so'ng, faqat oqimlarni rejalashtirish va u bilan birga keladigan ba'zi unikal muammolarga e'tibor qaratiladi.
First Come First Serve (FCFS) Scheduling – birinchi kirganga birinchi xizmat
Shortest-Job-First (SJF) Scheduling – Vaqtni qisqartirish
Priority Scheduling – prioritetga mos rejalashtirish
Round Robin(RR) Scheduling – Har bir jarayon uchun aniq vaqt belgilanadi va shu vaqtda bajariladi
Multilevel Queue Scheduling – har bir jarayonlar to’plamining o’z algoritmi va shunga mos prioriteti mavjud bo’ladi
Rejalashtirish algoritmlari
Rejalashtirish algoritmlaridan biri ko’p bosqichli navbat (Multilevel Queue Scheduling) 1950-60-yillardan beri qo’llanilib keladi. Bu strategiya jarayonlarni bir necha guruhga klassifikatsiyalash imkoni bo’lganda qo’llaniladi.
Navbatlar quyidagi qoida asosida ishlaydi: birorta ham kichik prioritetga ega jarayon to undan prioriteti katta bo’lgan jarayon tugallanmaguncha ishga tushmaydi
Multilevel Queue Scheduling – Ko’p bosqichli navbat
Ko’p bosqichli navbat (Multilevel Queue) da har xil navbatdagi jarayonlar 2 ga ajratiladi:
Interaktiv jarayonlar navbati (kam vaqt talab qiluvchi);
Fon rejimidagi jarayonlar navbati (ko’p resurs talab qiluvchi, ammo tez bajarilishi shart bo’lmagan).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Fan: Operatsion tizimlar 9-maruza. Operatsion tizimda jarayonlarni boshqarish, rejalashtirish, dispetcherlash va sinxronizatsiyalash
|
Adabiyotlar - Sarlavha: “Tabiiy-ilmiy savodxonlik darajasini oshirish: pisa xalqaro tadqiqoti uchun kontekstli vazifalarning...

|
Sarlavha: “Tabiiy-ilmiy savodxonlik darajasini oshirish: pisa xalqaro tadqiqoti uchun kontekstli vazifalarning keng qamrovli kompilyatsiyasi” Annotatsiya
|
bet | 6/6 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 34,45 Kb. | | #134660 |
Bog'liq maqolaAdabiyotlar:
Organization for Economic Co-operation and Development (OECD). (2021). PISA 2018 Results.
Craft, A. (2005). Creativity in Schools: Tensions and Dilemmas.
Heyneman, S. P. (2003). Education and Cultural Revival in Post-Communist Countries.
Yin, R. K. (2016). Case Study Research and Applications: Design and Methods.
Hargreaves, A., & Shirley, D. (2009). The Fourth Way: The Inspiring Future for Educational Change.
Organization for Economic Co-operation and Development (OECD). (2021). "PISA 2018 Results." Retrieved from https://www.oecd.org/pisa/
TIMSS & PIRLS International Study Center. (2019). "TIMSS 2019 International Results." Retrieved from https://timssandpirls.bc.edu/
PIRLS International Study Center. (2016). "PIRLS 2016 Results." Retrieved from https://timssandpirls.bc.edu/
Mullis, I. W. S., Martin, M. O., & Kennedy, A. M. (2017). PIRLS 2016 International Results in Reading. TIMSS & PIRLS International Study Center, Boston College.
Cropley, A. J. (2019). Definitions of Creativity. In The Palgrave Handbook of Creativity at Work (pp. 3-29). Palgrave Macmillan.
Joncas, M., & Foy, P. (2020). Utilizing TIMSS for Longitudinal Analyzes of Educational Development: Examples from the United States and Worldwide. Large-scale Assessments in Education, 8(1), 12.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Sarlavha: “Tabiiy-ilmiy savodxonlik darajasini oshirish: pisa xalqaro tadqiqoti uchun kontekstli vazifalarning keng qamrovli kompilyatsiyasi” Annotatsiya
|
To‘ldiruvchilarda zararli qo‘shimchalar

29
qo‘shimchalar bu o‘simlik moddalarining chirishi maxsuloti bo‘lib, eng
asosan dubil kislotasi yoki uning shakllari bo‘lib, gumus yoki organik gil shaklida
uchraydi. Organik qo‘shimachalar yirik to‘ldiruvchilarga nisbatan qumlarda ko‘p
uchraydi. To‘ldiruvchilardagi organik bog‘lovchilarning
barchasi ham zararli
bo‘lmaydi, shu sababli ham ularni beton kublarida sinash lozim bo‘ladi. Biroq
vaqtnt tejash maqsadida to‘ldiruvchi tarkibidagi organik bog‘lovchilarning
miqdori standartda keltirilgan miqdordan oshmasligini bilish zarur. ASTM C 40-04
standartiga mos holda to‘ldiruvchilar tarkibida organik qo‘shimchalarning borligini
tekshirish uchun kolorometrik namuna tanlanadi. Agar kolorometrik namunada
organik qo‘shimchalar uchrasa, u holda to‘ldiruvchilar betonda sinaladi.
Buning
uchun tarkibida yuqori miqdorda organik qo‘shimchalar bo‘lgan sinalayotlan
to‘ldiruvchi asosida beton namunalar tayyorlanadi, hamda bu kub namunalarning
mstahkamligi, yaxshi sifatli to‘ldiruvchilar
asosidagi kub namunalarning
mustahkamligiga solishtiriladi. Bir qancha davlatlarda to‘ldiruvchilar tarkibidagi
organik qo‘shimchalar olingan to‘ldiruvchi namunasini vodorod perekisi
yordamida qayta ishlab aniqlanadi.
Shuni aytish kerakki, ba'zan organik
qo‘shimchalarning ta'siri
vaqtinchalik xarakterga ega bo‘ladi. Organik qo‘shimchalardan tashkil topgan
qum asosida tayyorlangan beton 24
soatlik yoshida mustahkamligi, toza qumda
tayyorlangan betonning mustahkamligiga teng holatda 53% ni tashkil etdi. 3
sutkali betonning yoshida mustahkamlik 82%ga, 7
sutkali betonning yoshida
mustahkamlik 92%ga, 28 sutkali betonning yoshidagi mustahkamligi toza qumda
tayyorlangan beton mustahkamligiga tenglashdi.
Mavzuga oid adabiyotlar tahlili

|
Mavzuga oid adabiyotlar tahlili
|
bet | 3/9 | Sana | 16.08.2024 | Hajmi | 135,41 Kb. | | #269556 |
Bog'liq raqamli-iqtisodiyot-va-biznesda-raqamli-texnologiyalardan-foydalanishning-samaradorligi
Iqtisodiyot va jamiyatning “raqamlashtirish” jarayoni (ingliz tilida - digitization ya’ni, raqamlashtirish, ba’zan esa digitalization ya’ni raqamlashtirilishi ma’nosini bildiradi) haqida gapirganda, birinchi navbatda, terminologiyaga aniqlik kiritish kerak. Eng keng ma’noda “raqamlashtirish” jarayoni, odatda, raqamli texnologiyalarni keng qo‘llash va assimilyatsiya qilish tashabbusi bilan boshlangan ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishni anglatadi.
Raqamli iqtisodiyot tushunchasiga bir qator ta’riflar berilgan. Jumladan, professor V.Ivanov “Raqamli iqtisod - haqiqatimizni to‘ldiradigan virtual muhit" deb ta’rif bergan. Professor D.Kungurovning fikricha, “raqamli iqtisod” atamasiga ikkita - klassik va an’anaviy yondashish mavjud.
Raqamli texnologiyalar asosida iqtisodiyotning va elektron tovar va xizmatlar eksklyuziv domen tavsiflovchi raqamli iqtisodiyot: birinchi yondashuv “klassik” deb nomlanib, klassik misollar - teletibbiyot, masofaviy ta’lim, dori-darmonlarni sotish (filmlar, televizorlar, kitoblar va boshqalar). Ikkinchi yondashuv: “raqamli iqtisod” ilg‘or raqamli texnologiyalardan foydalangan holda iqtisodiy ishlab chiqarishdir. M.L. Kalujskiy raqamli iqtisodiyot - iqtisodiy internet faoliyati, shuningdek, shakllari, usullari, vositalari va uni amalga oshirish aloqa muhitidir, deb ta’riflagan [4].
Manbalarda keltirilishicha “Raqamli iqtisodiyot” iqtisodiyotning bunday turi ma’lum darajada amalda ishlaydigan turdagi model hisoblanadi. Raqamli iqtisodiyot - bu ishlab chiqarish kompleksi, inson uchun hayot va qulaylikni ta’minlaydigan mahsulot va xizmatlarni yaratadigan ishlab chiqarish tizimi bo‘lib, u yerda ma’lum bir kiber-jismoniy (kiberfizicheskaya) tizim paydo bo‘ladi. Fikrimizcha, raqamli iqtisodiyot bu ishlab chiqarish kompleksi insonlar uchun qulayliklarni ta’minlaydigan mahsulot va xizmatlarni yaratadigan virtual muhit bo‘lib, raqamli texnologiyalardan foydalangan holda iqtisodiy ishlab chiqarish tizimi sanaladi.
Raqamli iqtisodiyotga bo‘lgan qiziqish jamiyat va iqtisodiyotda ro‘y bergan jiddiy o‘zgarishlar tufayli sezilarli darajada o‘sdi. Zamonaviy texnologiyalar va platformalar mijozlar, hamkorlar va davlat tashkilotlari bilan shaxsiy muloqotni minimallashtirish hisobiga korxonalar va jismoniy shaxslarga xarajatlarni qisqartirishga yordam berdi, shuningdek, o‘zaro muloqotni yanada tez va oson yo‘lga qo‘yishga imkoniyat yaratdi. Natijada tarmoq resurslariga asoslangan, raqamli yoki elektron iqtisodiyot paydo bo‘ldi [5].
“Raqamlashtirish” so‘zi aslida yangi atama bo‘lib, innovatsion boshqaruv va ish yuritish jarayoniga IT yechimlarning jalb etilishini, buning samarasi o‘laroq esa internet buyumlardan tortib, elektron hukumatgacha bo‘lgan barcha tizimlarda axborot texnologiyalarini qo‘llashni ko‘zda tutadi.
|
| |
10-laboratoriya ishi mavzu: Tarmoqda xavfsiz soketlarlarni yaratish Ishning maqsadi Secure Socket

10-LABORATORIYA ISHI
Mavzu: Tarmoqda xavfsiz soketlarlarni yaratish
Ishning maqsadi: Talabalarda Java dasturlash tilining javax.net.* va
javax.net.ssl.* paketlari klasslaridan foydalanib tarmoqda xavfsiz soketlarlarni
yaratish bo‘yicha amaliy ko‘nikmalar hosil qilish.
Ishni bajarish tartibi
Secure Socket bilan ishlash uchun avval keyStore-lar generatsiya qilib
olinishi kerak. Bular bizga Client va Server ma’lumot almashayotganda xabarlarni
maxfiy holatda saqlash uchun shifrlash va deshifrlash uchun xizmat qiladi.
Birinchi bo’lib ixtiyoriy diskingiz ichida papka yarating, (misolda rabochiy
stolda “TDA Secure Sockets” papkasi yaratildi). Va u papka ichida kontekst
menyu orqali ”Open in Windows Terminalini ishga tushiring.
Quyidagicha oyna hosil bo’ladi.
U yerga keytool -genkey -keyalg RSA -keysize 2048 -validity 360 -alias mykey -
keystore myKeyStore.jks komandasini kiriting.
Keyin password yaratish xabarini beradi, esingizda qoladigan va 6 ta
belgidan kam bo’lmagan parolni ikki marta kiriting (Boshqa qismlarida ham ushbu
parolni yozishingiz tavsiya qilinadi). Sizdan quyidagi ma’lumotlarni kiritishingizni
talab qiladi. Kerakli joylarni to’g’ri holatda to’ldiring hamda keyStore.jks fayli
sizga generatsiya qilib beriladi.
Endi navbat myKey.cert faylini generatsiya qilishga keldi.
Buning uchun siz davomidan ushbu komandani kiritishingiz kerak: keytool -export
-alias mykey -keystore myKeyStore.jks -file myKey.cert
Keyin oxirgi fayl myTrustStore.jts faylini generatsiya qilish kerak: keytool -import
-file mykey.cert -alias mykey -keystore myTrustStore.jts
Natijada sizda yaratgan papkangiz ichida uchta fayl hosil bo’lganini ko’rishingiz
mumkin:
Va nihoyat java application project yaratamiz. Ushbu fayllarni yaratgan
projectingizning src package qatoriga (ichiga emas) qo’shib olamiz.
|
-rasm. Saylanma maydalash prinsipi bo‘yicha chaqiq toshni boyitish

35
Turli g‘ovak tog‘ jinslaridan yengil betonlar uchun yaroqli to‘ldiruvchilar
ishlab chiqariladi. Bu to‘ldiruvchilar ham kerakli mustahkamlikka ega bo‘lib, zich
tog‘ jinslariga nisbatan mustahkamligi past bo‘lishiga qaramay beton olish uchun
keng qo‘llaniladi.
G‘ovak to‘ldiruvchilar donasi yirikligi bo‘yicha qum (5mm gacha) va
shag‘alga bo‘linadi. Shag‘al esa quyidagi fraksiyalarga bo‘linadi: 5.10mm,
10...20mm va 20...40 mm. Shag‘al quyidagi yiriklik bo‘yicha ham ruxsat etiladi:
5..20mm yoki 5...40mm.
G‘ovak to‘ldiruvchilarning markalari uyma zichligi bo‘yicha o‘rnatiladi.
Agar uning uyma zichligi 400 - 500kg/m
3
bo‘lsa, bu to‘ldiruvchi 500 markaga mos
keladi, uyma zichligi 600 kg/m
3
bo‘lsa, bu to‘ldiruvchi 600 markaga mos keladi va
boshqa. QMQ bo‘yicha g‘ovak shag‘alning markasi 300,350,400 va hokazo
1200gacha 100kg/m
3
oraliqda o‘rnatiladi. G‘ovak qumning markasi 500...1400
kg/m
3
ni tashkil etadi.
Bundan
tashqari, yirik g‘ovak to‘ldiruvchilarning markasi uning
mustahkamligi bo‘yicha ham o‘rnatiladi, ya'ni silindrda maydalanishdagi
mustahkamligi bo‘yicha aniqlanadi. G‘ovak to‘ldiruvchining
mustahkamligini
betonda sinash yaxshi samara beradi. Standart bo‘yicha g‘ovak to‘ldiruvchilarni
turli markalari bo‘yicha yengil betonlarda qo‘llash tavsiya etilgan. Shu sababli
to‘ldiruvchilarning asosiy xususiyatlari va ularni betonlarda qo‘llash bir-biri bilan
bog‘liqdir. Aytish mumkinki, g‘ovak to‘ldiruvchilarning fraksiyalari qancha kichik
bo‘lsa, uning donalari zichligi va uyma zichligi shuncha yuqori bo‘ladi. Bu
to‘ldiruvchilarning g‘ovakligi maydalashda kamayadi, ya'ni
materialning yirik
g‘ovakligi buzilishida yuzaga kelishi bilan tushuntiriladi.
G‘ovak tog‘ jinslarini maydalashda donalari zichligi ortishidan, uning
mustahkamligi xam ortadi. To‘ldiruvchi donalari mustahkamligi, u olinadigan tog‘
jinsi mustahkamligidan yetarlicha yuqori bo‘ladi. Shag‘alning
yumshash
koeffitsienti g‘ovak tog‘ jinslaridan olinsa, u holda konstruksion-teploizolyasion
betonlar uchun 0,6 dan kam bo‘lmasligi, konstruksion betonlar uchun esa 0,7dan
kam bo‘lmasligi kerak.
Tabiiy g‘ovak to‘ldiruvchilar kelib chiqishi bo‘yicha vulqon va cho‘kindi
turlarga bo‘linadi.
Jarayonni boshqarish tizim osti asosiy tushunchalari

|
Jarayonni boshqarish tizim osti asosiy tushunchalari
|
bet | 2/6 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 11,33 Kb. | | #228176 |
Bog'liq Fan Operatsion tizimlar 9-maruza. Operatsion tizimda jarayonlar
Multidasturli operatsion tizimlar bir vaqtda bir nechta jarayonlarni bajarishi mumkin.
Jarayonlar ko‘pincha foydalanuvchi tashabbusi va uning ilovalari bo‘yicha paydo bo‘lishi mumkin, va bu foydalanuvchi jarayoni deyiladi.
O‘zining funksiyalarini bajarish uchun operatsion tizim tashabbusi bilan bajariladigan jarayonlar tizim jarayoni deb ataladi.
Jarayonga ajratilgan operatsion tizim tezkor xotirasi sohasi majmui, manzilli fazosi deb ataladi.
Jarayonni yaratish va yo‘q qilish (jarayon bilan bog‘liq bo‘lgan ma’lumotlar tuzilishi);
Resurslarga jarayon talabi navbatini qo‘llab-quvvatlash;
Birgalikda resurslardan foydalanishga tashkil qilingan boshqa jarayonlardan joriy jarayonga ajratilgan resurslarni himoya qilish;
Ayrim jarayonlarni to‘xtalishi va yangidan paydo bo‘lishini ta’minlash;
Jarayonlaro bog‘lanish vositasini taqdim etish.
Jarayonni boshqarish bloki (Process Control Block – PCB) – bu har bir jarayon bilan bog‘liq quyidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan jarayonni boshqarish uchun foydalanadigan tizim ma’lumotlari tuzilishi hisoblanadi
Jarayonni boshqarish bloki
Jarayon identifikator raqami (ID si);
Jarayon holati;
Buyruq hisoblagichining joriy qiymati (jarayonni bajarilishini davom ettirishda foydalaniladi);
Protsessor registeri qiymatlari (jarayonni qayta tiklashda ham foydalaniladi);
Protsessorni rejalashtirish uchun ma’lumot (jarayon stekiga ko‘rsatgich, jarayon raqami);
Xotirani boshqarish uchun ma’lumot (jarayon xotira maydonining chegaralari);
Resurslar (jarayon bajarilishi uchun ajratilgan);
Hisob ma’lumotlari (e’lon qilingan ijro vaqtidan qolgan jarayonning umumiy bajarilish vaqti, jami kiritish/chiqarish vaqti va boshqalar);
Kiritish/chiqarish holatlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar (ochiq fayllar ro‘yhati).
|
| |
Mavzu: Borland c ++ Builder – integrallashgan muhit, uning komponentlari Reja

Mavzu:Borland C ++ Builder – integrallashgan muhit, uning komponentlari
Reja :
Borland C++ Builder 6 dasturlash muhiti komponentlar palitrasi.
2.Standart komponentlar palitrasi
C++Builder 32 rаzryadli tаkоmillаshtirilgаn Vizuаl Kоmpоnеntаlаr Kutubхоnаsi VCL (Visual Component Library) bilаn birgаlikdа еtkаzib bеrilаdi. Bu kutubхоnа eng murаkkаb ilоvаlаrni qurish uchun mo‘ljаllаngаn 100 dаn оrtiq tаkrоrаn qo‘llаnаdigаn kоmpоnеntаlаrdаn ibоrаt. Kutubхоnаning аsоsiy kоmpоnеntаlаri Pаlitrаlаr kоmpоnеntаlаrining instrumеntаl Pаnеlidа bеrilgаn. Kоmpоnеnаtlаr bеlgilаri dаsturingiz shаkligа оlib o‘tilаdi.
Kutubхоnа Windows vа Windows 95 оpеrаtsiya tizimlаridаgi Fоydаlаnuvchi Grаfik Intеrfеysi stаndаrt intеrfеys оb’еktlаrining to‘liq inkаpsulаlаnishini o‘z ichigа оlаdi. Ulаr оrаsidа, iхtisоslаshgаn kоmpоnеntаlаr bilаn bir qаtоrdа, rеlyatsiоn mа’lumоtlаr bаzаsini bоshqаrish uchun mo‘ljаllаngаn kоmpоnеntаlаr аlоhidа o‘rin egаllаydi. Ishоnchli vа sаmаrаli dаsturlаrni yarаtishdа S++Builder оb’еktgа mo‘ljаllаngаn dаsturlаsh (ОMD) imkоniyatlаridаn to‘liq fоydаlаnаdi. C++Builder bu ОMD ekаn, OLE (OCX) bоshqаruvchi elеmеntlаrni kiritish unchа qiyinchilik tug‘dirmаydi. O‘z mаsаlаlаringiz tаlаblаrini kеrаkli dаrаjаdа qоndirish uchun, Kutubхоnаning mаvjud kоmpоnеntаlаridаn fоydаlаning, hоsilа kоmpоnеntаlаr imkоniyatlаrini kеngаytiring.
C++Builder bоsh хususiyati аvvаlаm bоr uning dаsturni vizuаl ishlаsh jаrаyonidа nаfаqаt tаyyor kоmpоnеntаlаrdаn fоydаlаnish, bаlki yangi kоmpоnеntаlаrni yarаtish qоbiliyatidа hаm nаmоyon bo‘lаdi. YAngi kоmpоnеntаlаr, dаstlаbki kоmpоnеntаlаr kаbi, sоddа bo‘lishi mumkin, bundа ulаrning funktsiоnаl imkоniyatlаri sаl-pаl kеngаytirilgаn yoki o‘zining mutlаqо o‘zigа хоs ko‘rinishi, хulq-аtvоri vа kоdining mаzmuni bilаn fаrqlаnаdigаn bo‘lаdi. Kоmpоnеntаlаrning yarаtilishi ОMD ning vоrislik mехаnizmigа tаyanаdi, chеklаnishlаrgа dеyarli egа bo‘lmаydi hаmdа quyidаgi bоsqichlаrdаn o‘tаdi:
Qidirish оsоn bo‘lishi uchun, Pаlitrа funktsiоnаl jihаtdаn o‘хshаsh kоmpоnеntаlаrni birlаshtirаdigаn qo‘shimchа ilоvаlаr bilаn bo‘lingаn. Tаnlаb оlingаn kоmpоnеntаning kоntеkst mеnyusini ungа sichqоnchаning o‘ng tugmаsini bоsib оchish mumkin.
|