nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
maxsus - Muhammad Al-Хorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari universiteti Urganch filiali

|
Muhammad Al-Хorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari universiteti Urganch filiali
|
bet | 2/3 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 22,87 Kb. | | #132124 |
Bog'liq 2 5411265270876487234maxsus ob'ekt bo'lib, u sinf ob'ekti yaratilganda avtomatik ravishda chaqiriladi. Konstruktor yaratish uchun sinf bilan bir xil nomdan foydalaning, so'ngra qavslar bilan yozing ():
Ushbu sinfning yangi ob'ekti yaratilganda konstruktorlar chaqiriladi. Konstruktorlar ob'ektni ishga tushirishni amalga oshiradilar. Ushbu sinfning yangi ob’ekti yaratilganda konstruktorlar chaqiriladi. Konstruktorlar ob’ektni ishga tushirishni amalga oshiradilar va sinflarni initsializatsiyalashga imkoniyat beradi, sinfning obyektini hosil qilganimizda, u xotiradan joy ajratadi. Ya’ni konstruktor – bu oddiy (struktura bo’yicha) funksiya, kirish ma’lumotlarini olib, sinf maydonlarini o’zlashtiradi. Konstrukto hosil qilingan har qaysi obyekt uni chaqiradi. Konstruktorlar biz biladigan metodlardan bir farqli jihati bor ekan bu esa hech qanday qiymat qaytarmaydi: na int tipi, na float tipi, na double tipini va hattoki void tipini ham.Shunaqa metod ham bularkanmi mana bularkanu. C# tilida biz agar konstruktor yozish esimizdan chiqib qoladigan bulsa o’zi jimlik buyicha sinf bitta konstruktorni yaratadi ammo u bizga kurinmaydi.Bunday konstruktorlarni standart konstruktorlar ham deb atashadi. Bunday konstruktorning parametrlari va tanasi yo‘q. Buni kurishingiz uchun oddiy misolni siz uchun tayorlab quydim:
using System;
namespace HelloApp
{
public class Talaba
{
public string ismi ;
public int yoshi ;
}
class Program
{
static void Main(string[] args)
{
Talaba Diyorbek =new Talaba();
}
}
}
Kurdingizmi qanday aqlli tilni o’rganayapsiz. Konstruktorni asosiy qoidalaridan biri bu konstruktorning nomi sinf nomi bilan bir xil buladi. Konstruktorlarni asosiy qolipi bir xil bulgani bilan ular parametrlarining turlar bilan( int, string) farq qilishi mumkin. Talaba nomli class yaratamiz va uning ob’ekttini hosil qilamiz.
using System;
namespace Hello
{
public class Talaba
{
public string ismi ;
public int yoshi ;
}
class Program
{
static void Main(string[] args)
{
Talaba a = new Talaba();
a.ismi = "Shohzod";
a.yoshi = 24;
Console.ReadKey();
}
}
}
Talaba ob’ektini yaratish uchun
|
| |
Pedagogik kompetentlik va pedagogik maxorat tushunchasi

|
Pedagogik kompetentlik va pedagogik maxorat tushunchasi
|
bet | 2/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,91 Mb. | | #232992 |
Bog'liq PedPsix (1)Pedagogik kompetentlik va pedagogik maxorat tushunchasi. Pedagogik kompetentlik va pedagogik maxoratning ilmiy-nazariy asoslari. Pedagogik kompetentlik va pedagogik maxorat tushunchasining mazmun-mohiyati va ta’lim-tarbiya jarayoni smaradorligini oshrishda ushbu tushunchalarni ahamiyati. Pedagogik kompetentlik va pedagogik maxoratning rivojlantirsh metod va vositalari tahlili.
|
Verbal va noverbal muloqot turlari va vazifalari. Muloqotning vaerbal va noverbal vositalari. Verbal muloqot og'zaki va yozma muloqotni o'z ichiga oladi va ma'lumot uzatish, fikrlarni ifodalash hamda munosabatlarni o'rnatishga xizmat qiladi. Noverbal muloqot yuz ifodalari, imo-ishoralar, intonatsiyalar va yuzma-yuz aloqalarni o'z ichiga oladi, verbal muloqotni to'ldirishga, his-tuyg'ularni ifodalashga yordam beradi
|
|
Pedagogik konflikt turlari va ularni bartaraf etish yo’llari. Pedagogik ziddiyatlar o'qituvchilar, talabalar va ota-onalar o'rtasidagi qarashlar va yondashuvlardagi farqlar bilan bog'liq vaziyatlarni o'z ichiga oladi. Ular sinfdagi nizolar, pedagogik kelishmovchiliklar yoki intizom buzilishi bilan bog'liq muammolar bo'lishi mumkin. Mojarolarni bartaraf etish ochiq muloqot, hamdardlik, murosaga va ijobiy ta'lim natijalariga erishish uchun hamkorlikni o'z ichiga oladi.
|
|
Pedagogok reflektsiyaning maqsad va vazifalari. Pedagogik refleksiya - bu pedagogik jarayonda o'z-o'zini tahlil qilish va o'zini o'zi baholash jarayoni hisoblanadi. Uning maqsadi ta'lim sifati va o'qitish samaradorligini oshirishdir. Asosiy vazifalarga quyidagilar kiradi: darsni tahlil qilish, faoliyatdagi kuchli va zaif tomonlarni aniqlash, takomillashtirishni ishlab chiqish va kasbiy ko'nikmalarni rivojlantirish, bu pedagogik faoliyatning doimiy o'sishi va yaxshilanishiga yordam beradi
|
|
|
|
| |
Internet resurslari - Pedagogika. Psixologiya

|
Pedagogika. Psixologiya
|
bet | 8/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,91 Mb. | | #232992 |
Bog'liq PedPsix (1)Internet resurslari:
http://allbest.ru
http://www.auditorium.ru
http://www.bibliothek.uni-regensburg.de/ezeit/http://dictionary.fio.ru
http://www.edulib.ru
http://www.universitas.ru
www.ziyonet.uz
Fan o`qituvchisi to`g`risida ma’lumot
Muallif:
|
Qodirov Xasanboy Oribjonovich, dotsent, PhD
|
E-mail:
|
qodirovxasanboy68@gmail.com
|
Tashkilot:
|
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Farg‘ona filiali, “Axborot-ta’lim texnologiyalari” kafedrasi
|
Taqrizchilar:
|
I. Bilolov – pedagogika fanlari nomzodi, proffesor v.v.b.
Z. Teshaboev – pedagogika fanlari nomzodi, Fag‘ona viloyati PYaMO‘MM. dotsenti
|
Fanning sillabusi TATU Farg‘ona filiali kengashining 2023 yil
“___” __________ dagi “____” – sonli bayoni bilan tasdiqlangan.
Fanning sillabusi «Axborot-ta’lim texnologiyalari» kafedrasining 2023 yil
“___” __________ dagi “____” – sonli yig‘ilishida muhokama qilingan.
O‘quv uslubiy bo‘lim boshlig‘i: Sh.Umarov
Fakultet dekani:
|
B. Daliyev
|
Kafedra mudiri:
|
J.Otajonov
|
Tuzuvchi:
|
X.Qodirov
|
|
| |
Oraliq nazorat - Pedagogika. Psixologiya

|
Pedagogika. Psixologiya
|
bet | 7/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,91 Mb. | | #232992 |
Bog'liq PedPsix (1)Oraliq nazorat:
|
20
|
O‘tkazish vaqti
|
oraliq nazorat yozma ish yoki test (ma’ruza mashg’ulot o‘qituvchisi tomonidan qabul qilinadi).
|
20
|
O‘quv jarayoni grafigi bo‘yicha
|
Yakuniy nazorat
|
50
|
|
Fan bo‘yicha jami
|
100
|
|
Asosiy adabiyotlar
|
1.
|
T. Jalilov, A. Ahmedov, Pedagogika, Toshkent, 320 – b., 2023 yil
|
2.
|
О‘quv qo’llanma A.A.Xoliqov Pedagogik maxorat T.:Iqtisod moliya 2018 yil.
|
3.
|
X. Sulaymonov, A. Qayumov, Pedagogika asoslari, Toshkent, 2022 yil, 320 b.
|
4.
|
N. Ibragimov, M. Usmonov, Oliy maktab pedagogikasi, Toshkent, 2021 yil, 400 b.
|
Qo`shimcha adabiyotlar
|
5.
|
2019 yil 8 oktabrdagi “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5748 son
|
6.
|
2020 yil 27 fevraldagi “Pedagogik ta’lim sohasini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4623-son
|
7.
|
2020 yil 6 noyabrdagi “Ta’lim-tarbiya tizmini yanada rivojlantirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-4884-sonli Qarorlari
|
8.
|
А.В. Хуторской, Педагогическая теория и её практическое применение, Москва, Академия, 2023 г., 528 с.
|
9.
|
И.Ф. Исаева, Е.Н. Шкатова, История, теория и методика педагогики, Москва, Академия, 2022 г., 464 с.
|
10.
|
Курс лекций по педагогике: Н.В. Бордовский, А.А. Реан, Санкт-Петербург, 2021.
|
|
| |
Qatlamlar bilan ishlash - 14-ma’ruza. Adobe Photoshopda ranglar va qatlamlar bilan ishlash. Ma’ruza rejasi

|
14-ma’ruza. Adobe Photoshopda ranglar va qatlamlar bilan ishlash. Ma’ruza rejasi
|
bet | 2/2 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 7,32 Kb. | | #111581 |
Bog'liq 5-ma’ruza Adobe Photoshopda ranglar bilan ishlash-fayllar.orgQatlamlar bilan ishlash: Adobe Photoshop dasturi tasvirdagi biror ob’ekt прямоуголная област, эллиптическая област, лассо, волшебная палочка, бистрая маска yordamida tasvirdagi detallar belgilanib, ularning nushalari dasturda yangi qatlam hosil qiladi. Bu qatlam alohida obyekt bo‘lib, uni tahrir qilish ham alohida tarzda bo‘ladi. Bir necha tasvirlardagi ayrim detallarni yagona tasvirga jamlanganda Photoshop dasturi ko‘chirib o‘tilgan tasvir bo‘laklarini qatlamlarga ajratadi. Ayni jarayon tasvir detallarini joylashtirish uchun juda qulay. Bir nechta qatlamlar bilan ishlaganda ularni boshqarish qiyinlashadi. Bu oynada tasvirdagi yangi qatlamalar haqidagi axborotlar joylashgan. Yangi qatlam hosil qilinganda, Photoshop dasturi uni слой oynasida ro‘yxatga oladi. Bu oynada qatlamlar tartibli tarzda joylashtiriladi. Shuningdek, qatlamalarning o‘rnini almashtirish yoki vaqtincha o‘chirib qo‘yish mumkin. Qatlamlarni o‘chirish uchun avval kerakli qatlam слой darchasidan belgilab olinadi va menyular satrida слой menyusi tarkibidagi удалить слой buyrug’i tanlanadi. Dasturda qatlamlarni birlashtirish imkoniyati ham mavjud, buning uchun объединить слой (Ctrl+E), aksinchasi esa объединить видимые (Shift+Ctrl+E).
Matnlar bilan ishlash: Photoshop dasturi tasvirlar ustiga matnlarni kiritish uchun yana bir keng imkoniyatni ochib beradi. Tasvir ustiga matn kiritish uchun oynalar panelida maxsus Текст oynasi mavjud. Bu oyna asosan tasvirga turli mantlarni kiritish uchun xizmat qiladi. Текст oynasi tirkibida Текст маск, Вертикалной текст kabi oynalar yashiringan. Bu oynalar aktivlashtirilib, kursor tasvir ustida bir marta bosilishi bilan yangi Тестовой инструмент oynasi hosil bo‘ladi. Bu oynalar tasvirga faqat matnlar kiritish uchun xizmat qiladi. Uning yordamida mavjud matnlarni tahrir qilishning iloji yo‘q.
Nazorat savollari:
1. Adobe Photoshop dasturida ranglar bilan ishlash asboblari?
2. Adobe Photoshopda tayyor tasvir faylini ochish qanday amalgam oshiriladi?
3. Fayl ustida quyidagi amallarni bajaring?
- Tasvir rangini o‘zgartiring;
- Tasvirni ekrandagi ko‘rinishini kattalashtiring;
- Tasvir rangi yorqinligini orttiring;
- Tasvirga mos tekst kiriting;
- Tasvirning keraksiz qismlarini olib tashlang.
4. Hosil bo‘lgan tasvirga yangi nom bering?
5. Photoshop dasturida tasvirga matn kiritish tartibi?
http://fayllar.org
|
| |
baho «yaxshi» (70-89) - Pedagogika. Psixologiya

|
Pedagogika. Psixologiya
|
bet | 6/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,91 Mb. | | #232992 |
Bog'liq PedPsix (1)baho «yaxshi» (70-89)
3 baho «qoniqarli» (60-69)
Ta’limda raqamli texnologiyalar faniga oid asosiy tushuncha va usullari borasida tasavvurga ega bo‘lish;
Ta’limda raqamli texnologiyalar faniga oid terminlarni bilishi;
o‘rganilgan nazariy materiallar asosida berilgan topshiriqlarni qisman bajara olishi;
2 baho «qoniqarsiz» (0-59)
Ta’limda raqamli texnologiyalar faniga oid asosiy tushunchalarni tushuntira olmaslik;
Raqamli texnologiyalar dasturlarini o‘rnata olmaslik va foydalana olmaslik;
o‘rganilgan nazariy materiallar asosida berilgan misol va masalalarni yecha olmaslik.
|
Reyting baholash turlari
|
Maksimal
ball
|
O‘tkazish vaqti
|
|
Joriy baholash:
|
30
|
|
1.1. Joriy nazorat
|
15
|
Semester davomida
|
1.2. Mustaqil ish topshiriqlarini o‘z vaqtida va sifatli bajarish
|
15
|
Semester davomida
|
|
|
| |
Tolipova fazilat solixjon qizi

Ushbu ruxsatnoma pasportsiz haqiqiy deb
hisoblanmaydi!
Davlat test markazining rasmiy telegram kanali:
t.me/dtmuzb
T A L A B G O R R U X S A T N O M A S I
2021-2022-o‘quv
yili uchun qabul
ID:
6076276
F.I.Sh.:
TOLIPOVA
FAZILAT SOLIXJON QIZI
Pasport:
AB0241807
Tug‘ilgan sana:
29.07.1991
Xorijiy til:
Ingliz tili
Test sinovi topshirish hududi va hududga kelish vaqti:
Toshkent shahri,
28-avgust, soat 07:00
Test topshirish manzili:
Bunyodkor shox ko‘chasi, 47-uy
Test topshirish joyi nomi:
Bunyodkor futbol klubi (stadioni) 2-sektor
1
- smena,
111
- guruh.
Ta'lim shakli:
kunduzgi. Ta'lim tili:
o'zbek.
TANLANGAN TA'LIM YO‘NALISHLARI
1
Toshkent
davlat texnika universiteti
Yarimoʻtkazgichli materiallar nanotexnologiyasi
ABITURIYENTGA ESLATMA
• 2021-yil 28-avgust soat 07:00 ga qadar test topshirish hududiga yetib kelib, nazorat posti orqali abituriyent
ruxsatnomasi va pasportingiz (ID-karta) bilan hududga kirishingiz zarur. Shaxsi tasdiqlanmagan va kechikib
kelgan abituriyentlar test sinoviga qo‘yilmaydi.
• Javoblar
varaqasini buklash, belgilanmagan joylarga yozish taqiqlanadi.
• Test sinovlarini topshirish vaqtida guruhdan zarurat bilan chiqqan abituriyentga qo‘shimcha vaqt berilmaydi.
• Mikrokalkulyator, lug‘at, jadval, kitob, uyali telefon, kompyuter, telekommunikatsiya qurilmalari va boshqa
vositalar, shpargalkalar olib kirishga harakat qilgan abituriyentlar test sinovidan chetlatiladi. Shuningdek, test
materiallarini boshqa abituriyentga uzatish, yordam berish hamda bir-biri bilan gaplashish, test materiallariga
ziyon yetkazish, hududdan tashqariga olib chiqish, test sinovlari uchun ajratilgan vaqt tugaganidan so‘ng test
materiallarini topshirishdan bosh tortish sizni test sinovlaridan chetlatishga asos bo‘ladi.
• Test sinovlari ochiq maydonlarda o‘tkazilishi sababli abituriyentlar test sinovlariga bosh kiyim (kepka, panama)
bilan kelishlari mumkin.
2-Ma’ruza: Atrof-muhit obektlari analizida qo’llaniladigan asosiy usullar

2-Ma’ruza: Atrof-muhit obektlari analizida qo’llaniladigan asosiy
usullar
Reja
1.
Atrof-muhit obektlarini analiz qilishda qo’llaniladigan asosiy usullar
2.
Analiz usullari:
kimyoviy, klassik usullar,
elektrokimyoviy,
xromatografik, spectral, atom-adsorbsion, mass-spekral, neytron-aktivasion, termik
usullar.
3.
Namunalar olish va ularni analizga tayyorlash
Atrof muhit obyektlarini analizida qо‘llaniladigan asosiy usullar.
Obyektlar tahlillarini aniqlash belgilari sifatida uni xarakteri turli bо‘lgan aniq
va noaniq zaharli modda birikmalarini aniqlash tushuniladi. Bu obyektlarni
quyidagi bо‘limlarga bо‘lish mumkin.
1. Zaharli modda bilan zaharlanib о‘lgan murdadan olinadigan obyektlar.
Bularga murda a’zolari (jigar, о‘pka,
oshqozon, ichak, miya va shu kabilar)
hamda qon, peshob, qusuq qoldiqlari kabilar kiradi. Kishi kuchli zaharlanib tirik
qolgan
xolatlarda, tahlil uchun oshqozon yuvindi suvlari, qusuq,
qon va peshob
obyekt sifatida ishlatiladi. Toksikologik kimyoda bunday tahlil obyektlari umumiy
nom "biologik obyekt" deb yuritiladi.
2. Zaharlanishga sabab bо‘lgan obyektlar: ovqat mahsulotlari, suv,
ichimliklar, о‘simlik qismlari, dorivorlar, zaharli ximikatlar kiradi. Ishlab chiqarish
korxonasi va uy havosi xam zaharlanish manbai sifatida obyekt qisoblanadi.
3. Kiyim va kiyimdagi dog‘lar, doridan bо‘shagan idishlar, zaharli moddalarni
iste’mol qilishda ishlatilgan asboblar va xuquq buzarlikka sababchi bо‘lgan
obyektlar. Obyektlarni konservlash. Bioobyektlarni
havoni issiq kunlarida uzoq
joyga yuboriladigan xolda obyekt konservlanadi. Bunda konservant sifatida etil
spirti ishlatiladi. Agar obyektni etil spirti va nitritga
tekshirish tavsiya etilgan
bо‘lsa, unda etil spirti bilan konservlash man etiladi.
Konservlangan
obyekt
bilan
etil
spirtini
namunasi
sud
kimyo
laboratoriyalariga yuborilishi shart. Biologik obyekt solingan banka yaxshilab
berkitilib, sо‘rg‘uchli muxr bosilib, bankadagi etiketkaga murdani ismi, familiyasi,
tug‘ilgan yili bankadagi a’zo nomi, yuborilgan sud tibbiy ekspertizasi akt nomeri,
bankani tartib nomeri yozilib sud kimyo lobaratoriyasiga yuboriladi.
Sud kimyo
laboratoriyaga bioobyekt bilan bir qatorda sud tibbiy ekspertining yо‘llanmasi yoki
sud tergov tashkilotlarini ekspertiza olib borish tо‘g‘risidagi qarori yuboriladi
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус

Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус
Download
476,39 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/10
Sana
11.01.2024
Hajmi
476,39 Kb.
#134559
Download
476,39 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус
Download
476,39 Kb.
Matnni ko'rish
Psixologiya fani haqida tushuncha va uning ilmiy tadqiqot metodlari

|
Psixologiya fani haqida tushuncha va uning ilmiy tadqiqot metodlari
|
bet | 3/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,91 Mb. | | #232992 |
Bog'liq PedPsix (1)Psixologiya fani haqida tushuncha va uning ilmiy tadqiqot metodlari. Psixologiya-bu insonning xulq-atvori, tafakkuri va ichki jarayonlarini o'rganadigan fan sanaladi. Psixologiya fan sifatida inson ruhiyatini, shu jumladan his-tuyg'ular, motivatsiya, xotira, rivojlanish va boshqa ko'plab jihatlarni o’rganadi. Uning ilmiy tadqiqot metodlari, kuzatuvlar, so'rovnomalar, neyrofiziologik tadqiqotlar va ma'lumotlarni tahlil qilishni o'z ichiga oladi, bu talabalarda inson tabiati va xulq-atvori haqidagi bilimlarimizni kengaytirishga imkon beradi.
|
Psixologiyada shaxs tushunchasi. Temperament turlari. Psixologiyada shaxs har bir insonning o'ziga xosligini belgilaydigan noyob psixologik xususiyatlar to'plami sifatida qaraladi. Shaxs xarakter, motivatsiya, qadriyatlar, qobiliyat va ijtimoiy rollar kabi jihatlarni o'z ichiga oladi.
|
|
Shaxs taraqqiyotining yoshga bog’liq xususiyatlari. Yosh taraqqiyoti davrlarining ham sifat, ham mikdor o'zgarishlariga ega bo'lgan ko'rsatgichlari borki, amaliy psixologiya har bir yosh xususiyatlarini ana shu ikkala ko'rsatgich nuqtai nazaridan o'rganishi va shaxs xulqini boshqarish va ta'sir ko'rsatishda ularga tayanmog'i lozim
|
|
Shaxs taraqqiyotining yoshga bog’liq xususiyatlari. Shaxs individual taraqqiyotining muhim omillaridan yana biri uning yoshiga bog'liq bo'lgan xususiyatlaridir. Chunki taraqqiyotning har bir yosh bosqichi o'zining rivojlanish omillariga, qonuniyatlariga, yangiliklari va o'zgarishlariga ega bo'lib, ular shaxsning xarakteri, temperamenti, iqtidori, bilish jarayonlariga bevosita ta'sirini o'tkazadi
|
|
Shaxs rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar. Shaxsiy rivojlanish ko'plab omillarga duch keladi. Ular irsiyat, atrof-muhit, tarbiya, ijtimoiy-madaniy me'yorlar va qadriyatlar, ta'lim, shaxsiy tajriba, boshqa odamlar bilan o'zaro munosabatlar va tashqi muhitni rag'batlantirishni o'z ichiga oladi. Ushbu omillar o'zaro ta'sir aloqada bo’lib shaxsning fe'l-atvori, xulq-atvori, e'tiqodi va qadriyatlarini shakllantiradi.
|
|
|
|
| |
Ijtimoiy xulq motiv va motivatsiyasi

|
Ijtimoiy xulq motiv va motivatsiyasi
|
bet | 4/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,91 Mb. | | #232992 |
Bog'liq PedPsix (1)Ijtimoiy xulq motiv va motivatsiyasi. Motiv-bu odamni ma'lum bir harakat yoki maqsadga undaydigan ichki yoki tashqi kuch. Ijtimoiy xulq-atvor motivatsiyasi ijtimoiy omillar va mexanizmlarning inson motivlariga ta'sirini anglatadi. Bunga ijtimoiy e'tirofga intilish, ijtimoiy ehtiyojlarni qondirish, ijtimoiy umidlar va me'yorlarga rioya qilish kiradi. Ijtimoiy xulq-atvorning motivatsiyasi ijtimoiy-madaniy kontekst va individual xususiyatlarga qarab farq qilishi mumkin
|
Stress va uning turlari. Stress-bu salbiy holatlarga yoki atrof-muhit talablariga fiziologik va psixologik reaktsiya hisoblanadi. Uni ikkita asosiy turga bo'lish mumkin:
Qisqa muddatli va shiddatli hodisalarga javoban yuzaga keladigan akut stressi.
Uzoq muddatli va takroriy kuchlanish omillari natijasida hosil bo'lgan surunkali stress.
Stressning ikkala turi ham insonning jismoniy va ruhiy salomatligiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin, shuning uchun farovonlikni saqlash uchun stressni boshqarish strategiyasini ishlab chiqish muhimdir.
|
Mashg‘ulotlar shakli: Amaliy mashg`ulot (A)
|
A1
|
Pedagogika fanining maqsadi, vazifalari va ilmiy tadqiqot metodlari
|
A2
|
Shaxs tarbiyaning ob’ekti va sub’ekti sifatida
|
A3
|
Didaktika - ta’lim nazariyasi. Ta’lim metodlari.
|
A4
|
Tarbiya nazariyasi. Tarbiya metodlari va turlari.
|
A5
|
Pedagogik kompetentlik va pedagogik maxorat tushunchasi
|
|
|
| |
Tasodifiy o'zgaruvchining ehtimollik zichligi ta'rifi bo'yicha

|
Tasodifiy o'zgaruvchining ehtimollik zichligi ta'rifi bo'yicha
|
bet | 4/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #243195 |
Bog'liq 2-Mustaqil ishiTasodifiy o'zgaruvchining ehtimollik zichligi ta'rifi bo'yicha: - Tasodifiy o'zgaruvchining ehtimollik zichligi ta'rifi bo'yicha:
- Uzluksiz tasodifiy o'zgaruvchining ehtimollik zichligi funktsiyasiga asoslangan ma'lum bir intervalga tushish ehtimoli:
bular. - Ta'rifga ko'ra, uzluksiz tasodifiy o'zgaruvchining matematik kutilishi quyidagilarga teng:
Ta'rifga ko'ra, uzluksiz tasodifiy o'zgaruvchining dispersiyasi: - Ta'rifga ko'ra, uzluksiz tasodifiy o'zgaruvchining dispersiyasi:
Uzluksiz tasodifiy miqdorlarni taqsimlashning asosiy qonunlari Uzluksiz tasodifiy miqdorlarni taqsimlashning asosiy qonunlari Uzluksiz X tasodifiy miqdor [ a oraliqda bir xil taqsimot qonuniga (doimiy zichlik qonuni) ega ; b ], agar ushbu segmentda tasodifiy miqdorning ehtimollik zichligi funktsiyasi doimiy bo'lsa, ya'ni f( x ) ko'rinishga ega bo'ladi: taqsimot funksiyasi shaklga ega taqsimot funksiyasi shaklga ega M[X] = ( b + a )/ 2. Bir xil taqsimlangan tasodifiy o'zgaruvchining dispersiyasi : D[X] = ( b - a ) 2 / 1 2. 2. Oddiy taqsimot qonuni - Oddiy taqsimot eng keng tarqalgan taqsimot turidir. Oddiy taqsimotning paydo bo'lishining eng muhim sharti X belgisining shakllanishi hisoblanadi Qanaqasiga Ko'p sonli mustaqil atamalar yig'indisi , ularning hech biri boshqalarga nisbatan juda katta dispersiya bilan tavsiflanmaydi.
- Oddiy taqsimotning asosiy xususiyati shundaki, u chegaralangan bo'lib , kuzatuvlar soni ortishi bilan boshqa taqsimotlar ham shunga intiladi.
- Uzluksiz tasodifiy o'zgaruvchi X, agar uning ehtimollik zichligi quyidagi ko'rinishga ega bo'lsa, m va s parametrlari bilan normal taqsimot qonuniga (Gauss qonuniga) ega :
|
| |
Oddiy taqsimot qonuniga ega bo'lgan tasodifiy o'zgaruvchining xususiyatlari

|
Oddiy taqsimot qonuniga ega bo'lgan tasodifiy o'zgaruvchining xususiyatlari
|
bet | 6/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #243195 |
Bog'liq 2-Mustaqil ishiOddiy taqsimot qonuniga ega bo'lgan tasodifiy o'zgaruvchining xususiyatlari - Normal taqsimlangan tasodifiy miqdorning berilgan intervalga tushish ehtimolini topish (x 1 ; x 2 ) formuladan foydalaniladi:
- m matematik kutilmasidan chetlanishi e > 0 dan (mutlaq qiymatda) oshmasligi ehtimoli quyidagilarga teng:
- 3. “Uch sigma qoidasi”. Agar X tasodifiy o'zgaruvchisi parametrlari bilan normal taqsimot qonuniga ega bo'lsa m Va s bo'lsa , uning qiymatlari oraliqda ( m - 3 s ; m + 3 s ) mavjudligi deyarli aniq (ehtimol P = 0,9973) . (Chetning ehtimoli 0,0027 ga teng.)
|
| |
Ehtimollik zichligi X tasodifiy miqdorning (tarqatish zichligi , differentsial funktsiyasi) integral taqsimot funktsiyasining birinchi hosilasi

|
Ehtimollik zichligi X tasodifiy miqdorning (tarqatish zichligi , differentsial funktsiyasi) integral taqsimot funktsiyasining birinchi hosilasi
|
bet | 3/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #243195 |
Bog'liq 2-Mustaqil ishiEhtimollik zichligi X tasodifiy miqdorning (tarqatish zichligi , differentsial funktsiyasi) integral taqsimot funktsiyasining birinchi hosilasi f(x) = F'(x). Ehtimollar zichligi funksiyasining xossalari Ehtimollar zichligi funksiyasining xossalari - 1. Ehtimollik zichligi funksiyasi kamaymaydigan taqsimot funksiyasi F ( x ) hosilasi sifatida
f ( x )>0. - x 1 dan x 2 gacha bo'lgan oraliqga tushish ehtimoli ushbu chegaralar ichida ehtimollik zichligi funktsiyasining
- 3. Uzluksiz tasodifiy miqdorning taqsimot funksiyasi ehtimollik zichligi funksiyasining integraliga teng. - x ga :
- Ehtimollik zichligi funktsiyasining cheksiz holatlaridagi integrali 1 ga teng ( X tasodifiy o'zgaruvchining barcha mumkin bo'lgan qiymatlarining ehtimolliklari yig'indisi sifatida ):
Uzluksiz tasodifiy miqdorning asosiy raqamli xarakteristikalari - 1. Uzluksiz tasodifiy miqdorning
- 2. Uzluksiz tasodifiy miqdorning dispersiyasi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
- 3. Standart og‘ish quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Misol. X tasodifiy miqdorning taqsimot funksiyasi berilgan : - Tasodifiy o'zgaruvchini sinab ko'rish natijasida 0,3 dan katta, lekin 0,7 dan kichik qiymat olish ehtimolini aniqlang. Tasodifiy miqdor taqsimotining ehtimollik zichligini va uning dispersiyasini toping.
- Yechim.
- Integral taqsimot funktsiyasining xususiyatiga ko'ra:
P ( x 1 < X < x 2 ) = F ( x 2 ) - F ( x 1 ), ya'ni P( 0,3 < X < 0,7) = F (0,7) - F (0,3) = 0,7 - 0,3 = 0,4.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ehtimollik zichligi X tasodifiy miqdorning (tarqatish zichligi , differentsial funktsiyasi) integral taqsimot funktsiyasining birinchi hosilasi
|
F ( x 2 ) ≥ F ( x 1 ) agar x 2 ≥ x 1 bo'lsa

|
F ( x 2 ) ≥ F ( x 1 ) agar x 2 ≥ x 1 bo'lsa
|
bet | 2/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #243195 |
Bog'liq 2-Mustaqil ishiF ( x 2 ) ≥ F ( x 1 ) agar x 2 ≥ x 1 bo'lsa . X tasodifiy o'zgaruvchining barcha mumkin bo'lgan qiymatlari intervalga tegishli bo'lsa (x 1 , x 2 ), u holda F (x) = 0, X < x 1 uchun , X > x 2 uchun F (x) = 1 . Ehtimollar zichligi funksiyasi uzluksiz tasodifiy o'zgaruvchi - Tasodifiy nuqtaning uzluksiz tasodifiy o'zgaruvchining mumkin bo'lgan qiymatlari mintaqasining turli qismlariga tushishi ehtimolini aks ettiruvchi ba'zi funksiyalarni aniqlaylik, ya'ni p i ehtimolliklarini ba'zi bir almashtirishni taqdim etamiz. uzluksiz holatda diskret tasodifiy miqdor uchun.
- Uzluksiz tasodifiy miqdorning har qanday individual qiymatining ehtimoli nolga teng. Shuning uchun ma'lum bir intervalga tushish ehtimolini hisobga olish kerak .
- Ushbu bo'limda uzluksiz va differensiallanuvchi taqsimot funksiyasi F ( x ) ga ega bo'lgan doimiy X ning x uzunlikdagi elementar kesmasiga (x, x) tasodifiy nuqta tushish ehtimolini ko'rib chiqamiz . Tarqatish funktsiyasining xususiyatiga ko'ra:
P(x < X < x + x) = F ( x + x ) - F ( x ). Endi bu ehtimolning kesma uzunligiga nisbatini, ya'ni ko'rib chiqilayotgan kesma uzunligi birligiga to'g'ri keladigan o'rtacha ehtimollikni aniqlaymiz va x dagi chegarani ko'rib chiqamiz. 0: Endi bu ehtimolning kesma uzunligiga nisbatini, ya'ni ko'rib chiqilayotgan kesma uzunligi birligiga to'g'ri keladigan o'rtacha ehtimollikni aniqlaymiz va x dagi chegarani ko'rib chiqamiz. 0: Uzluksiz tasodifiy o'zgaruvchining qiymatlari ma'lum bir nuqtada taqsimlanadigan zichlikni tavsiflovchi funktsiya taqsimot zichligi funktsiyasi yoki ehtimollik zichligi funktsiyasi deb ataladi. f(x) . Ehtimollik zichligi X tasodifiy miqdorning (tarqatish zichligi , differentsial funktsiyasi) integral taqsimot funktsiyasining birinchi hosilasi
|
| |
bu erda m - X ning matematik taxmini

|
bu erda m - X ning matematik taxmini
|
bet | 5/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #243195 |
Bog'liq 2-Mustaqil ishibu erda m - X ning matematik taxmini , s 2 - dispersiya ( s - standart og'ish). Normal taqsimot qonunining ehtimollik zichligi funksiyasi (Gauss egri chizig'i) xossalari Normal taqsimot qonunining ehtimollik zichligi funksiyasi (Gauss egri chizig'i) xossalari 2. f ( x ) x da 0 . 3. Maksimal qiymat f ( x ) x 0 nuqtada oladi = m , bu holda x = m to'g'ri chiziqqa nisbatan simmetrikdir . 5. Oddiy taqsimot qonunining zichlik egri chizig'i koordinatali ikkita burilish nuqtasiga ega Oddiy taqsimot qonuniga ega bo'lgan tasodifiy miqdorning taqsimot funksiyasini hisoblaymiz. Tarqatish funktsiyasining ta'rifi bo'yicha: - Oddiy taqsimot qonuniga ega bo'lgan tasodifiy miqdorning taqsimot funksiyasini hisoblaymiz. Tarqatish funktsiyasining ta'rifi bo'yicha:
- Bunday turdagi integral elementar funksiyalarda ifodalanmaydi . Uni topish uchun ehtimollik integrali yoki Laplas funktsiyasi deb ataladigan maxsus funktsiyadan foydalaning F(x), ular uchun jadvallar tuzilgan.
- Laplas funktsiyasining turlaridan biri shaklga ega
Laplas funksiyasining xossalari: - 1. F( x ) - toq funksiya, ya'ni. F(- x ) = -F( x ).
- 2. F( x ) monoton ortib boruvchi funksiya, ya’ni F( x ) 1 da x .
Demak, ehtimollik integrali yoki Laplas funksiyasi F( x ) yordamida normal qonunning taqsimot funksiyasini ifodalashimiz mumkin : Demak, ehtimollik integrali yoki Laplas funksiyasi F( x ) yordamida normal qonunning taqsimot funksiyasini ifodalashimiz mumkin :
Tarqatish funksiyasi
oddiy qonun
Laplas funktsiyasi
(ehtimollik integrali)
Oddiy taqsimot qonuniga ega bo'lgan tasodifiy o'zgaruvchining xususiyatlari
|
| |
A6
  
Verbal va noverbal muloqot turlari va vazifalari
    
A7

|
A6
Verbal va noverbal muloqot turlari va vazifalari
A7
|
bet | 5/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,91 Mb. | | #232992 |
Bog'liq PedPsix (1)A6
|
Verbal va noverbal muloqot turlari va vazifalari
|
A7
|
Pedagogik konflikt turlari va ularni bartaraf etish yo’llari
|
A8
|
Pedagogok reflektsiyaning maqsad va vazifalari
|
A9
|
Psixologiya fani haqida tushuncha va uning ilmiy tadqiqot metodlari
|
A10
|
Psixologiyada shaxs tushunchasi. Temperament turlari.
|
A11
|
Shaxs taraqqiyotining yoshga bog’liq xususiyatlari
|
A12
|
Boshqaruv psixologiyasi.Shaxslararo munosabat.
|
A13
|
Shaxs rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar.
|
A14
|
Ijtimoiy xulq motiv va motivatsiyasi
|
A15
|
Stress va uning turlari
|
|
Mustaqil ta’lim (MT)
|
1.
|
Amaliy mashg`ulotlarga tayyorgarlik ko`rish va uy vazifalarini bajarish
|
2.
|
Vaziyatli masalalar(kazuslar) tuzish
|
3.
|
Internet manbalari bilan ishlash
|
4.
|
Anjumanlarga tezislar tayyorlash
|
5.
|
Berilgan mavzular bo`yicha interfaol taqdimotlar tayyorlash
|
6.
|
Xorijiy mamlakatlardagi oliy va kasb ta’limi tizimi
|
7.
|
Psixologiya fani va milliy psixologiyani o’rganish axamiyati
|
8.
|
Inson psixikasining imkoniyatlari
|
9.
|
Intellektual rivojlanish
|
10.
|
Shaxsning kasbiy yo’naltirilganligi
|
11.
|
Shaxsning ma’naviy rivojlanishi asoslari
|
12.
|
Insonlarda insonparvarlik va vatanparvarlik xis tuyg’ularining kelib chiqishi va ularni rivojlantirish yo’llari
|
Baholash usullari
|
Shaxsiy topshiriqlar, mustaqil ishlar, yozma ishlar, og‘zaki so‘rov, prezentatsiyalar.
|
Baholash mezonlari
|
5 baho «a’lo» (90-100)
Ta’limda raqamli texnologiyalar faniga oid asosiy tushuncha va usullarni tushuntirish;
Ta’limda raqamli texnologiyalarning asosiy tushunchalarining ta’riflarini tushuntirish;
Ta’limda raqamli texnologiyalarining asosiy tushunchalari, ularning tarkibi, tartibi va turlari, dasturlarni o‘rnatish haqida nazariy tasavvurga ega bo‘lishi;
tahlil qilish usullarini qo‘llash;
Tarmoq texnologiyalari, raqamli taʻlim resurslari dasturiy taʻminotlaridan foydalanish, ko‘p ustunli hujjat yaratish ko‘nikmalariga ega bo‘lishi;
Alyx and Minecraft Education Edition dasturiy vositalari, GoogleMeet, NavekMeet dasturiy dasturiy vositalarida ishlash va boshqarish bo‘yicha ko‘nikmalarga ega bo‘lishi kerak
|
|
| |
Aniqlash usuli - 2- laboratoriya ishi turli manbalardan olib kelingan neftlarning bir –biridan farqli tomonlarini...

|
2- laboratoriya ishi turli manbalardan olib kelingan neftlarning bir –biridan farqli tomonlarini aniqlash. Neft mahsulotlarining tarkibidagi oltingugurtni aniqlash
|
bet | 3/3 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 108,4 Kb. | | #243172 |
Bog'liq 2-neft laboratoriyaAniqlash usuli.
Neft mahsuloti benzinni taxlil qilish uchun 0,05dan 0,2gr gacha miqdorda namuna tarozida o`lchab olinishi kerak. Shu jarayonda ishlatiladigan chinnidan tayyorlangan qayiqcha vaznining o`lchab xatoligi 0,0002gr. ortmasligi lozim. Namuna qayiqchaning hamma qismlarida bir xilda tekis taksimlangan bo`lishi kerak, keyin qayiqchaga yaxshi maydalangan qo`shimcha tarzda 900 – 950 0C da toblantirilgan qum solinadi.
Neft koksini yoqish vaqtida bunday qilish kerak emas. Tayyorlangan qayiqchaga kvarsdan tayyorlangan naycha o`rnatilib, pechning oldingi tomoniga o`rnatiladi. Tiqin orqali naychaning ochiq qismini tezda yopib uni vakum – nasosga ulaymiz. Nasos orqali havoni surish tezligi 500ml/min bo`lishi kerak. Qachonki pech temperaturasi 900 0C ga yеtganda yonish boshlanadi. Doimiy tarzda pechdan chikayotgan issiqlik qayiqcha tomon intila boradi. Namunaning to`la yonishi uchun 30 – 40 min. Isitish yеtarlidir. Shu vaqt o`tgandan keyin pech va vakum – nasos uchirilib, absorber ham ajratiladi. So`ngra 26ml distillangan suv bilan birlashtiruvchi kvars naycha tirsakli qismi yuvilib absorberga solinadi.
Bundan so`ng absorberni tarkibini o`yuvchi natriy eritmasi bilan 0,02n. Mikrobyuritka yordamida 8 tomchi aralashgan indikator tomizilib rangi to qizil- binafshadan ko`ng`ir yashil ranga kirguncha titrlaydilar. Xuddi shunday usul orqali neft mahsulotlarida tajribalar o`tkaziladi.
Tarkibidagi oltingugurtni quyidagi formula bilan xisoblanadi.(mass.%).
V -o`yuvchi natriyning 0,02n teng hajmi, tajriba uchun titrlashga sarflanadigan.
V1 -tekshiriladigan tajriba uchun hajm, ml
0,00032 – 2li 0,02n.o`yuvchi natriy eritmasiga teng bo`lgan oltingugurt, gr.
G – neft mahsulotining namunasi, gr.
Joriy nazorat savollari:
Neft va neft mahsulotlari tarkibidagi oltingugurt miqdori qanday aniqlash mumkin?
Turli manbalardan olib kelingan neftlarning bir –biridan farkli tomonlarini qanday aniqlash mumkin ?
Neft va neft mahsulotlari tarkibidagi oltingugurt miqdorini naychada yondirish uslubi bilan qanday aniqlash mumkin?
4. Neft va neft mahsulotlari tarkibidagi oltingugurt miqdorini naychada yondirish uslubida foydalaniladigan reaktivlar ?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
2- laboratoriya ishi turli manbalardan olib kelingan neftlarning bir –biridan farqli tomonlarini aniqlash. Neft mahsulotlarining tarkibidagi oltingugurtni aniqlash
|
Etuvchi asosiy omillar

SCIENTIFIC PROGRESS
VOLUME 3
ǀ ISSUE 1
ǀ 2022
ISSN: 2181-1601
Uzbekistan
www.scientificprogress.uz
Page 784
NEFT MAHSULOTLARINI GIDROTOZALASH JARAYONIGA TA`SIR
ETUVCHI ASOSIY OMILLAR
Nodir Sirojiddinovich Hasanov
Buxoro muhandislik-texnologiya
instituti
Saidjon Abdusalimovich G’aybullayev
Buxoro muhandislik-texnologiya instituti
ANNOTATSIYA
Mazkur maqolada neft mahsulotlari tarkibidagi geteroatomli
birikmalar hamda
neft mahsulotlarini keraksiz komponentlardan gidrotozalash jarayonlariga ishchii
parametrlar va asosiy omillar ta’sirlari haqida fikrlar yuritilgan.
Kalit so’zlar: neft mahsulotlari, oltingugurtli birikmalar, oltingugurtli birikmalar
hosilalalri, vodorod sulfidi, merkaptan, sulfid, disulfid, gidrotozalash.
THE MAIN INFLUENCING FACTORS ON THE HYDROTREATING OF
PETROLEUM PRODUCTS
ABSTRACT
This article discusses the effects of heteroatomic
compounds in petroleum
products and working parameters and key factors on the process of hydrotreating
petroleum products from unwanted components.
Keywords: petroleum products, sulfur compounds,
derivatives of sulfur
compounds, hydrogen sulfide, mercaptan, sulfide, disulfide, hydrotreating.
KIRISH
O’zbekistonning yoqilg’i energetika sohasidagi ishlab chiqarish quvvatlarini
chuqur modernizatsiya qilish hamda texnik va texnologik
qayta jihozlash borasidagi
islohotlari uglevodorod xomashyosini chuqur qayta ishlash negizida eksportga
yo’naltirilgan tayyor mahsulotlar ishlab chiqarishni ko’paytirish
va ularning
raqobatbardoshligini oshirishga qaratilgan.
Dunyo miqyosida motor yoqilg’isiga va uning sifatiga bo’lgan talabning doimiy
oshishi hamda ekologik talablarning tobora qat’iylashib borishi neftni qayta ishlash
sxemasini ixchamlashtirish
va takomillashtirishni, texnik-texnologik qayta jihozlash,
modernizatsiyalashni taqozo qilmoqda.
Понятие риска

|
Понятие риска
|
bet | 1/5 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,87 Mb. | | #256000 |
Bog'liq 1-maruza FAN: AXBOROT XAVF XATARLARINI BOSHQARISHGA KIRISH Jami 180 soat: Maruza 30 soat; Amaliy 60 soat; Mustaqil ta’lim 90 soat
Bajariladiga ishlar
|
%
|
Semestr
|
50
|
Mustaqil ishlar
|
10
|
Amaliy ishlar
|
20
|
Oraliq nazorat
|
20
|
Yakuniy ishlar
|
50
| FAN: AXBOROT XAVF XATARLARINI BOSHQARISHGA KIRISH Har qanday tashkilotning faoliyati xavf bilan bog’liq. Bu shuni anglatadiki, kelajakda qanday nojo’ya hodisalar sodir bo’lishi yoki bo’lmasligini aniqlashning iloji yo’q. Axborot muhim ahamiyatga ega bo’lganligi sababli axborot xavfsizligi masalalari birinchi o’ringa chiqdi. Tashkilot axborot xavfsizligi insidenti yuz berganda zarar ko’rishi, shu jumladan kutilmagan xarajatlar va mijozlarning ehtimoliy yo’qotishi mumkin. Ayniqsa, muhim obyektlar uchun uning oqibatlari ancha jiddiy bo’lishi aniq. Shunday qilib, tashkilot xavfsizligi axborot tahdidlaridan himoyasini ta’minlash uchun axborot xavfsizligi risklarini boshqarish zarur.
FANNING MAQSADI :
- axborot xavfsizligi xavflarini (risk) boshqarish tizimi, axborot xavfsizligi xavflarini aniqlash, qayta ishlash, bartaraf etish usullari va vositalarini qo’llash, risklarni tahlil qilishga doir bilimlar va ko’nikmalar hosil qilishdan iborat.
Fanni o’qitishdan maqsad
FANNING VAZIFALARI:
Fanning vazifasi
-NAZARIY BILIMLAR; -AMALIY KO’NIKMALAR;
-AXBOROTNI HIMOYALASHDA RISKLARNI BAHOLASH AHAMIYATINI OCHIB BERISH
1-Ma’ruza Mavzu:Axborot xavfsizligi risklarini (xavf) boshqarish bo’yicha asosiy tushunchalar, fanning maqsadi va vazifalari
|
| |
Rikslar menejmenti Rikslar menejmenti

|
Rikslar menejmenti Rikslar menejmenti
|
bet | 5/5 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,87 Mb. | | #256000 |
Bog'liq 1-maruzaRikslar menejmenti Rikslar menejmenti - Ayonki, axborot xavfsizligi risklarini boshqarish jarayoni rikslarni baholash va / yoki qayta ishlash kabi faoliyat uchun takrorlanishi mumkin. Riskni baholashga iterativ yondashuv har bir takrorlashda baholashning darajasi va aniqligini oshirishi mumkin. Takroriy yondashuv boshqaruvni aniqlashga sarflanadigan vaqt va kuchni qisqartirish o'rtasida yaxshi muvozanatni saqlaydi, shu bilan birga yuqori darajadagi risklarni to'g'ri muolaja qilishga ishonchni ta'minlaydi.
Rikslar menejmenti - Kontekst birinchidan yuqori darajadagi riskni baholashda o'rnatiladi. Agar u xavfni maqbul darajaga tushirish uchun zarur bo'lgan harakatlarni samarali aniqlash uchun yetarli ma'lumotni taqdim etsa, u holda vazifa tugallangan va xavf -xatarni davolash amalga oshiriladi. Agar ma'lumot yetarli bo'lmasa, xavfni baholashning yana bir takrorlanishi qayta ko'rib chiqilgan kontekst yordamida amalga oshiriladi (masalan, riskni baholash mezonlari, riskni qabul qilish mezonlari yoki ta'sir mezonlari)
Rikslar menejmenti - Xavfni qayta ishlash samaradorligi xavfni baholash natijalariga bog'liq. Ehtimol, xavf -xatarni qayta ishlash qoldiq xavfning maqbul darajasiga olib kelmasligi mumkin. Bu holat, agar kerak bo'lsa, o'zgartirilgan kontekst parametrlari bilan (masalan, riskni baholash, riskni qabul qilish yoki ta'sir mezonlari) so'ngra qo'shimcha xavflarni qayta ishlash xavfni baholashning yana bir takrorlanishini talab qilishi mumkin(rasmga qarang, 2 -sonli risk).
Savollar?
E’tiboringiz uchun rahmat!
|
| |
Noaniqlikning maqsadlarga ta'siri

|
Noaniqlikning maqsadlarga ta'siri
|
bet | 3/5 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,87 Mb. | | #256000 |
Bog'liq 1-maruzaNoaniqlikning maqsadlarga ta'siri - Ta'sir - kutilganidan chetga chiqish (ijobiy va / yoki salbiy)
- Maqsadlar har xil aspektlarga ega bo'lishi mumkin (moliyaviy, sog'liq va xavfsizlik, ekologik maqsadlar) va har xil darajalarda (strategik, tashkilot, loyiha, mahsulot yoki jarayon) qo'llanilishi mumkin.
- Xavf odatda mumkin bo'lgan hodisalar va oqibatlar yoki ularning kombinatsiyasi bilan tavsiflanadi.
- Xavf odatda hodisaning oqibatlari (shu jumladan vaziyatning o'zgarishi) va uning yuzaga kelish ehtimoli kombinatsiyasi sifatida ifodalanadi.
- Noaniqlik - bu ma'lumotlarning yetishmasligi (hatto qisman).
- Axborot xavfsizligi axborot aktivlari yoki axborot aktivlari guruhining zaifliklaridan foydalanadigan va shu orqali tashkilotga zarar yetkazadigan tahdidlar bilan bog'liq.
Hodisa
Hodisa
Muayyan holatlarning paydo bo'lishi yoki o'zgarishi
Hodisa bir yoki bir necha marta sodir bo'lishi mumkin va bir necha sabablarga ko'ra bo'lishi mumkin.
Hodisa, biror kutilmagan narsa sodir bo'lishidir.
Ba'zida hodisani "insident" yoki "voqea" deb atash mumkin.
Insident
Insident
bu standart operatsiyalar qatoriga qo‘shilmaydigan hamda xizmat holatini uzib qo‘yish yoki xizmat sifati yomonlashishi holatlariga olib keladigan har qanday hodisaga aytiladi.
Hodisa turlari Hodisaning uchta asosiy turi mavjud: - Normal. Normal hodisa kritik komponentalarga ta’sir qilmaydi yoki ko‘rsatma (rezolyutsiya)ni boshlanishidan oldin o‘zgartirishni nazorat etishni talab qiladi.
Hodisa turlari Avariyaviy hodisa. Avariyaviy hodisa shaxs xavfsizligi va sog‘ligiga ta’sir ko‘rsatadi. Hodisa turlari - Hodisalarni kengayishi va ko‘payishi (Eskalatsiya). Hodisalarni ko‘payishi tizimga jiddiy ta’sir ko‘rsatadi yoki amalga oshirilgan ko‘rsatma (rezolyutsiya) o‘zgartirishni nazorat etish jarayonini kuzatishini ta’minlab berishi shart.
|
| |
Imkoniyat - Понятие риска

|
Понятие риска
|
bet | 4/5 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,87 Mb. | | #256000 |
Bog'liq 1-maruzaImkoniyat - biron bir hodisaning yuzaga kelish ehtimoli
- Xavflarni boshqarish terminologiyasida "imkoniyat" atamasi aniqlanishi, o'lchanishi, ob'ektiv yoki sub'ektiv, sifatiy yoki miqdoriy tarzda sodir bo'lishi yoki umumiy atamalar yoki matematik tarzda tasvirlash (masalan, ehtimollik yoki chastotada berilgan muddatda sodir bo'lishi) mumkin bo'lgan narsani anglatadi..
Oqibat (natija) - maqsadga ta'sir qiladigan hodisaning natijasi.
- Voqea bir yoki bir nechta oqibatlarga olib kelishi mumkin.
- Natijalarni ijobiydan salbiygacha ajratish mumkin. Biroq, xavfsizlik jihatlari haqida gap ketganda, oqibatlari har doim salbiy bo'ladi.
- Natijalarni sifat va miqdoriy ifodalash mumkin
- Dastlabki oqibatlar zanjirli reaktsiya orqali o'sishi mumkin
Xavf tasnifi - aniqlanishi mumkin bo'lgan xavf, uning miqdorini aniqlash va uni kamaytirish bo'yicha rejalashtirilgan harakatlar (masalan, kommunal xizmatlarning ishlamay qolish xavfi, yong'in xavfi va boshqalar); - ta'sirini to'liq aniqlash mumkin bo'lmagan xavf (masalan, odamlarning Grippi(Cov-19) yoki hayvonlar kasalliklari epidemiyasi); - tashkilotga jiddiy ta'sir ko'rsatishi mumkin bo'lgan xavf.
- 2007 yilda Nassim Nikolas Taleb tashkilotni kutilmagan hodisalarini tasvirlab berish maqsadida "qora oqqushlar" atamasini kiritdi, masalan, 2011 yildagi Yaponiya zilzilasi, sunami va undan keyingi yadroviy avariya..
Riskni tashkil etuvchilari - Boshqaruv elementlari har doim mo'ljallangan yoki ko'zlangan o'zgartirishlarni amalga oshira olmasligi mumkin.
Aktiv - bu tashkilot uchun eng qimmatli narsa.
Tahdid - bu tizim yoki tashkilotga zarar yetkazishi mumkin bo'lgan kutilmagan hodisaning mumkin bo'lgan sababi.
Zaiflik - bu xavfsizlik tizimining kamchiligi, bu xavfni ro'yobga chiqarishga imkon beradi.
Boshqarish - bu xavfni o'zgartirish chorasi.
Boshqarish vositalariga xavfni o'zgartirishga qaratilgan har qanday jarayonlar, siyosatlar, qurilmalar, protseduralar yoki boshqa harakatlar kiradi.
- Rikslar menejmenti - bu risk sohasidagi tashkilotni boshqarish va boshqarishning muvofiqlashtirilgan faoliyati.
- Axborot xavfsizligi xavfini boshqarish jarayoni kontekstni aniqlash, xavfni baholash, xavfni davolash, riskni qabul qilish, risk haqida ma'lumot almashish, riskni kuzatish va ko'rib chiqishdan iborat.
|
| |
ELEMENTAR ZARRACHALARNING STANDART MODELI

4
buzilish. Kabayashi-Maskava-Kabibbo matritsasi.
KVANTLANGAN MAYDONLAR NAZARIYASI
fani bо‘yicha
Klassik maydonlar uchun ta’sir integrali. Nyoter teoremasi. Klassik
maydonlar: skalyar maydon, elektromagnit maydon, spinor maydon. Ular uchun
ta’sir integrali, harakat tenglamalari, energiya va impuls uchun ifodalar. Garmonik
ossillyator misolida ikkilamchi kvantlash. Kvantlash prinsipi. Kommutatsion
munosabatlarning о‘rnatilishi. Bozonlar va fermionlar. Pauli-Iordanning D-
funksiyalari.
GRAVITATSIYA NAZARIYASI VA RELYATIVISTIK ASTROFIZIKA
fani bо‘yicha
Eynshteynning nisbiylik prinsipi. Tenzor va tenzor analiz. Riman
geometriyasi. Umumiy nisbiylik nazariyasida masofalar va vaqt oraliqlari. Li
hosilasi va Killing vektorlari. О‘zgarmas fazo-vaqt. Umumiy nisbiylik
nazariyasida aylanish. Umumiy nisbiylik nazariyasining variasion prinsiplari.
Modda va nurlanishning energiya-impuls tenzori. Gravitatsion maydonning
energiya-impuls psevdotenzori. Eynshteyn tenglamalari va Nyuton qonuni.
Sinxron hisobot sistemasi. Shvarsshild yechimi. Gravitatsion kollaps. Kuchsiz
gravitatsion tо‘lqinlar. Egrilangan fondagi kuchsiz gravitatsion tо‘lqinlar.
Relyativistik kosmologiya
N.B.Eshqobilov - Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус

3
KIRISH
Nazariy fizika fizikaning tarixiy rivojlanishiga mos ravishda, eksperimental
ravishda kuzatiladigan fizik hodisalar qonuniyatlarini, ichki aloqalarni analitik
hisoblar yoki sonli hisoblar va eksperimental ma'lumotlar bilan taqqoslash orqali
o'rganadi.
01.04.02 − Nazariy fizika ixtisosligining vazifasi: Klassik va kvant,
makroskopik va mikroskopik tizimlarning kondensatsiyalangan moddalar
nazariyasi, moddaning turli holatlarini va ulardagi fizik hodisalarni o'rganish.
Statistik fizika va muvozanatli va muvozanatsiz tizimlarning kinetik nazariyasi,
umumiy nisbiylik nazariyasi va relyativistik astrofizika, koinotdagi materiya va
fazoviy vaqtning fizik xususiyatlari, klassik va kvant kosmologiya va tortishish
kuchi, fundamental o'zaro ta'sirlar nazariyasi va kvant maydon nazariyasi, kichik
va yuqori energiyalardagi hodisalarni o'rganish. Maydon nazariyasining matematik
usullarini ishlab chiqish. Kvant mexanikasining umumiy savollari: asoslar,
o'lchovlar nazariyasi, tarqalishning umumiy nazariyasi; Yadro, atom va
molekulalardagi fizik hodisalarning kvant nazariyasi, mezoskopik tizimlar
nazariyasining rivojlanishi, axborot va kvant hisoblashlarning kvant nazariyasi;
kuchli
muvozanatda
bo'lmagan
tizimlarning
umumiy
xususiyatlari
va
qonuniyatlarini batafsil o'rganish va tadqiqotini ishlab chiqishdir.
01.04.02 − Nazariy fizika ixtisosligi bо‘yicha tayanch doktoranturaga
kiruvchi da’vogarlar uchun 5A140201 – Nazariy fizika magistratura mutaxassisligi
о‘quv rejasiga asosan 3 ta ixtisoslik fanlari bо‘yicha: “Elementar zarralar standard
modeli”, “Kvantlangan maydonlar nazariyasi”, “Gravitatsiya nazariyasi va
relyativistik astrofizika” hamda bakalavriat bosqichida о‘tiladigan Nazariy fizika
(Nazariy mexanika, Elektrodinamika, Kvant mexanikasi, Termodinamika va
statistik fizika) fanlaridan savollar bazasi shakllantirilgan.
Bu fanlar о‘z negizida qamrab olingan ma’lumotlar quyida batafsil
keltirilgan.
TERMODINAMIKA VA STATISTIK FIZIKA

8
gaz. Aynigan boze-gaz. Boze-Eynshteyn kondensatsiyasi. Kora nurlanish.
Kattik
jismning issiqlik sig‘imi – quyi va yuqori temperaturalar (Debay nazariyasi).
Manfiy temperaturalar. Van-der-Vaals tenglamasi. Virial yoyilma. Klassik
plazmaning termodinamikasi. Fazaviy muvozanat sharti. Kо‘p komponentali
sistemalarda fazalar qoidasi. Birinchi tur fazaviy о‘tishlar.
Klapeyron-Klauzius
tenglamasi. Kritik nuqta. Uchlamchi nuqta. Ikkinchi tur fazaviy о‘tishlar – Erenfest
tenglamalari. Ikkinchi tur fazaviy о‘tishlar – Landau nazariyasi. Ginzburg-
Landauning о‘ta-о‘tkazuvchanlik nazariyasi asoslari. Osmotik bosim.
Kimyoviy
reaksiyalar. Gauss taqsimoti. Asosiy termodinamik kattaliklarning fluktuatsiya-
lari. Foton gazida fluktuatsiY. Yorug‘likning molekulyar sochilishi.
Lokal
muvozanat. Saqlanish qonunlari. Oqimlar va termodinamik kuchlar. Chiziqli
qonunlar. Onzagerning о‘zarolik munosabati. Bolsman kinetik tenglamasi. H-
teorema. Erkin yugurish yо‘li. Tо‘qnashishlar soni. Gidrodinamika tenglamalari.
Birjinslimasligi sust bulgan gaz uchun kinetik tenglama.
Gazning issiqlik
о‘tkazuvchanligi. Metallning elektr о‘tkazuvchanligi. Fokker-Plank tenglamasi.
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус - bet 4

5
markazi sistemalari tushunchasi. Sochilishning effektiv kesimi. Rezerford
formulasi. Barqaror (turg‘un) muvozanat holati. Bir о‘lchamli
erkin va majburiy
tebranishlar. Kо‘p erkinlik darajasiga ega sistemaning tebranishlari. Normal
koordinatalar tushunchasi. Molekulaning tebranishlari. Sо‘nuvchi tebranishlar.
Rezonans. Sо‘nish bor vaqtdagi majburiy tebranishlar. Nochiziqli tebranishlar
.
Adiabatik invariantlar. Parametrik rezonans. Tez tebranib о‘zgaruvchi maydondagi
harakat. Gamilton funksiyasi. Gamiltonning kanonik tenglamalari.
Relyativistik
mexanikada Gamilton funksiyasi. Gamilton tenglamalarini variatsiya prinsipi
asosida keltirib chiqarish. Kanonik almashtirishlar. Puasson qavslari va ularning
xususiyatlari. Mexanikaning simmetrik tenglamasi. Luivill teoremasi.
Gamilton-
Yakobi metodi
. Gamilton-Yakobi tenglamasi. О‘zgaruvchilarni ajratish usuli.
Ta’sir-burchak о‘zgaruvchilari va adiabatik invariantlar. Eyler burchaklari.
Burchak tezlik. Kattiq jism kinetik momenti va energiyasi. Inersiya tenzori va
uning hususiyatlari. Qattiq jism harakat tenglamalari. Eyler tenglamalari.
Simmetrik pirildoq harakati. Inersiya kuchlari. Tutash muhit - kо‘p zarrali
sistemaning modeli sifatida. Ideal suyuqlik harakat tenglamalari. Gidrostatika.
Bernulli integrali. Tovush tо‘lqinlari.