Shaxslararo ziddiyat ­- bu - Modul muhandislik psixologiyasining metodolik va nazariy asoslari. Mavzu Muhandislik...

|
Modul muhandislik psixologiyasining metodolik va nazariy asoslari. Mavzu Muhandislik psixologiyasining predmeti va vazifalari.(2s.)
|
bet | 17/93 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #255101 |
Bog'liq Muhandislik psixologiyasi Shaxslararo ziddiyat - bu turli odamlar o'rtasida ularning manfaatlari, maqsadlari, xatti-harakatlari va boshqalardagi qarama-qarshilik tufayli yuzaga keladigan vaziyat.
Guruhlararo mojaro vaziyatning ishtirokchilari turli maqsadlar, manfaatlar va boshqalarga ega bo'lgan guruhlar bo'lganda yuzaga keladi.
Konflikt tushunchasi ko'pincha mehnat fiziologiyasida ko'rib chiqiladi. Bu ish uchun energiya ehtiyojlari asosiy hayotiy funktsiyalarning gomeostazini ta'minlash qobiliyatiga zid kelganda paydo bo'ladi. Bu holat, masalan, inson reaktsiyasi dinamik nomuvofiqlik xususiyatiga ega bo'lgan noqulay ekologik sharoitlarda insonning maqsadli faoliyatiga xosdir .
Muhandislik psixologiyasi "inson-mashina" tizimi doirasida inson va texnologiya o'rtasida yuzaga keladigan qarama-qarshiliklarning maxsus sinfini o'rganadi. Bu erda ziddiyat manbai operator tomonidan hal qilinadigan vazifalar talablari va ularni hal qilish imkoniyatlari o'rtasidagi ziddiyatdir . F.D. Gorbov, bu hodisani birinchilardan bo'lib ta'kidlagan ma'lumotni ko'rsatish vositalari va odamning uni qabul qilish va qayta ishlash psixofiziologik imkoniyatlari o'rtasidagi nomuvofiqlik holatini odam va qurilma o'rtasidagi ziddiyat deb ataydi. Bundan tashqari, texnologiya bilan ziddiyat operator haddan tashqari yuklangan yoki ma'lumot bilan kam yuklanganida, stressli vaziyatlarning mavjudligi, noqulay ish holati va boshqa ko'plab holatlarda yuzaga keladi. Mojarolar, ayniqsa, operator qiyin, maxsus sharoitlarda faoliyatni amalga oshirganda tez-tez yuzaga keladi. Konfliktlarni tavsiflash va tahlil qilishning nazariy asosi o'yin nazariyasining matematik apparati hisoblanadi. Konfliktning matematik modellari ushbu nazariya asosida qurilgan . To'qnashuvning birinchi o'yin modellaridan biri J. Neumann tomonidan juda o'ziga xos toifadagi ikki kishining o'yinini tasvirlash uchun taklif qilingan. Keyinchalik, ushbu konfliktli model takomillashtirildi, boyitdi va ushbu modelning qo'llanilishi doirasi modellari Neymannikidan farq qiladigan konfliktlarni o'z ichiga olgan holda kengaytirildi, ammo ma'lum bir taxminlarga ko'ra ularni Neymanning o'yin modellariga kamaytirishga imkon berdi va shuning uchun ushbu konfliktlarni hal qilish imkoniyatini berdi. O'yin nazariyasi yechimlari sinfi. Bu holatlar V.F. Venda "inson-mashina" tizimidagi ziddiyatlarni tasvirlash va tahlil qilish uchun o'yin modellaridan foydalanadi.
IMTda nizolarni hal qilishning nazariy va matematik asoslarini yanada rivojlantirish V.V. Pavlov organizm nazariyasi doirasida optimal “inson -mashina” tizimlarini qurish uchun ishlab chiqdi. Bunday holda, nizo bir nechta uyushgan tomonlarni o'z ichiga olgan tizimda yuzaga keladi, deb qaraladi, ularning barchasi yoki bir qismi maqsadlari bir-birini istisno qiladi. Umumiy holda, ijtimoiy boshqaruv tizimining maqsadlari ko'p bosqichli ierarxik tizimni tashkil etishini hisobga olsak, ziddiyatning chuqurligi va kengligi haqida gapirish mumkin. Ushbu tushunchalar mos ravishda uyushgan tizimning har bir darajasidagi maqsadlar darajalari soni va ko'rib chiqilayotgan nizoda ishtirok etuvchi uyushgan quyi tizimlar (tomonlar) maqsadlari bilan bir-birini inkor qiladigan maqsadlar soni bilan taqqoslanadi.
Qarama-qarshilikning chuqurligi va kengligi sub'ektiv tushunchalar, ya'ni uyushgan tizimlarning har biri uchun alohida belgilanadi, ular umumiy holatda farq qiladi. Agar tomonlar biron bir sababga ko'ra har qanday darajadagi maqsadlardagi tafovut tufayli to'qnash kelishsa, ularning apriori tashkil etilishi tufayli ularning xatti-harakatlari tomonlarning butun yoki bir qismining yaxlitligini buzish bilan tahdid qilishi mumkin. berilgan IMTlari va tizimning tegishli yaxlitligi uning maqsadlari. Bunday konflikt uyushmagan deb ataladi va konfliktni hal qilishning asosiy vazifasi uni uyushgan konfliktga aylantirishdir. Bunday holda, nizolarni hal qilish cheklangan vaqt oralig'ida amalga oshirilishi kerak, uning qiymati ziddiyatli vaziyatning rivojlanishi va o'zgarishi mantiqiyligi bilan belgilanadi. Kim tezroq to'g'ri qaror qabul qilsa va amalga oshirsa, u g'alaba qozonadi. Yaxshi qarorlar, lekin kech qabul qilingan, eskirgan va foydasiz bo'lib qoladi. Ushbu jihat, operator tomonidan olingan qarish ma'lumotlari boshqaruv tizimida ziddiyat manbai bo'lganda , axborotning qarishi bilan bog'liq vaziyatlar bilan tavsiflanadi .
Organizm nazariyasi nuqtai nazaridan, IMTdagi konfliktni hal qilishda IMTga nisbatan konflikt nazariyasining asosiy tushunchasi bo'lgan funktsional gomeostaz tamoyilidan kelib chiqish kerakligi ko'rsatilgan. Ushbu tamoyil boshqa tizimlar ta'siri ostida tizim o'z muammolarini hal qilishda ma'lum bir faoliyatni ko'rsatish va bajarilgan harakatlarni amalga oshirishda ma'lum erkinlikka ega bo'lgan holda, o'z xatti-harakatlari stereotipining barqarorligini ta'minlash qobiliyatiga ega bo'lishini talab qiladi. Ushbu qoidalarga asoslanib, nizolarni hal qilishning turli shakllari ko'rib chiqiladi: individual, jamoaviy va kooperativ va umumiy holatda konflikt nazariyasini qurish muammosini texnik ergatik tizimlar sinfida ko'rib chiqish kerakligi ko'rsatilgan, ya'ni "inson-mashina” tizimlari. Quyidagi fikrlar buni tasdiqlaydi.
Operator qarorlarni maxsus qarorlarni qo'llab-quvvatlash tizimi (QQQT) yordamida qabul qiladi. Bunday tizimning asosiy elementlari konfliktli vaziyatlarni tan olish bloklari, ularni hal qilish rejasini shakllantirish, nizoni hal qilishning ahamiyati va ruxsat etilgan vaqtini hisobga olgan holda, nizoli vaziyatlarning mumkin bo'lgan sabablari to'g'risida gipotezalarni ishlab chiqish, sinov va sinov rejasini shakllantirish. yechimlarni amalga oshirish. QQQT ishi Petri tarmoqlari va loyqa to'plamlarning matematik apparati, imitatsion modellashtirish, adaptiv axborot modellari va nutq sintezatorlaridan foydalanishga asoslangan . QQQT-ning o'zi gibrid intellekt printsipi asosida qurilgan inson-mashina moslashtirilgan ma'lumotlar o'zaro ta'siri tizimidir .
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Modul muhandislik psixologiyasining metodolik va nazariy asoslari. Mavzu Muhandislik psixologiyasining predmeti va vazifalari.(2s.)
|