nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Gazlamani o’ngini o’ngiga qaratib andazani ko’rsatilganidek 
joylashtiriladi. 
3

IY.Mustahkamlash. Savollar:
1.
Yubka uchun gazlama tanlashni nimalarga bog’liq?
2. To’g’ri va klyosh yubkalar uchun qanday gazlama tanlanadi?
3. Gulli gazlamalardan qanday yubkalar tikiladi?
4. Yubka tikishda qanday qaviqlardan foydalaniladi?
5 Yubka tikishda qanday harakat qoidalariga rioya qilish kerak?
6.
Yubka tikish uchun ish joyi qanday tashkil etiladi?
Test
1. Yubka uchun gazlama tanlash nimaga bog’liq?
A. Fasoniga. B. Qaysifasldakiyilishiga. S.
Qachonkiyilishiga.
D. Iptanlashga. F. Hammajavoblarto’g’ri.
2. Yubkani tikish ishini bajarish necha bosqichdan iborat?
A. 5 ta B. 11 ta. S. 7 ta. D. 9 ta. F. 6 ta.
3. Yubkani bichish necha bosqichda bajariladi?
A. 5 ta. B. 11 ta. S. 7 ta. D. 9 ta. F. 6 ta
Sinusoidal açılış - Və vasiTƏLƏRİ fənnindən mühazirələr toplusu hazirladi qaim cəFƏrov metrologiya haqqında ümumi məlumat

|
Və vasiTƏLƏRİ fənnindən mühazirələr toplusu hazirladi qaim cəFƏrov metrologiya haqqında ümumi məlumat
|
bet | 21/59 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 1,11 Mb. | | #255270 | Turi | Mühazirə |
Bog'liq V vasiT L R f nnind n m hazir l r toplusu hazirladi qaim c F rSinusoidal açılış
Bu cür açılış rabitə texnikasında geniş istifadə edilir. Ossilloqrafın X girişinə sinusoidal ux = Um sin ωt gərginlikli siqnal verilir. Bu vaxt ekranda üfüqi xətt - açılış xətti alınır.
Əgər sinusoidal açılış gərginliyi ilə tədqiq olunan periodik siqnalın periodları bir – birinə bərabər olarsa, o zaman qeyri – xətti açılış əldə etmiş olarıq. Sinusoidal formalı 2 siqnalı Lissaju fiqurları metodu ilə dəqiq tədqiq etmək olar. Lissaju fiqurlarını almaq üçün ossilloqrafın hər iki meyletmə lövhələrinə sinusoidal gərginlik verirlər. y lövhələrinə verilən naməlum sinusoidal gərginliklə x lövhələrinə verilən açılış sinusoidal gərginliyin tezlikləri və amplitudları eyni olarsa, o zaman gərginliklərin faza fərqindən asılı olaraq ekranda ya düz xətt, ya dairə, ya da ellips alınacaq, bu isə φ = 0 ; 45; 90; 135; 1800 hallarında alınır.
Sinusoidal açılışdan istifadə edərkən elektron – şüa borusunun üfiqi meyledici lövhəsinə sinusoidal açılış gərginliyi verilir.
Şəkil 8.3. Sinusoidal açılış
Dairəvi açılış
Dairəvi açılış almaq üçün y və x lövhələrinə eyni tezlikli, lakin fazaca bir – birindən 900 fərqlənən hər hansı sinusoidal gərginliklər verilir. ( şəkil 8.4 )
Ux = Umak sin ωt
Uy = Umak sin (ωt+900)
Bu vaxt ossilloqrafın ekranında şüanın trayektoriyası siqnalın amplitudundan asılı olaraq ellips, yaxud dairə formasında alınacaqdır. Xətti mişarvari açılış zamanı məqsəd siqnalı x oxu üzərində almaq idisə, dairəvi açılış zamanı siqnalı dairə üzərində almaqdır. Dairəvi açılışın üstünlüyü uzadılmış zaman xəttinin olması və şüanın əks gedişinin olmamasıdır. Belə açılışın məqsədi ossilloqrafın ekranında ölçmə aparılan zaman faza və tezlikdən daha səmərəli istifadə etməkdir.
|
| |
Gazlama ustiga andozani joylashtirish

O’tilgan mavzuni mustahkamlash.
“
Taqqoslash”
Bu metodda o’quvchilar ikki xil fasondagi yubkalarni tikilish tartibi
xamda qulayliklarini jadval asosida taqqoslaydi .
Ikki chokli yubkalar
Klenli yubkalar
Savollar: 1. Yubka uchun gazlama tanlash nimalarga bog’liq.
2. To’g’ri va klyosh yubkalar uchun qanday gazlama tanlanadi.
3. Gulli gazlamalardan qanday yupkalar tikiladi.
4. Nima uchun yubka chizmasini tekshirib olamiz.
5. Andazani bichishga tayyorlash tartibini aytib bering. Gazlamani
bichishga tayyorlash qanday amalga oshiriladi.
6. Gulli gazlamadan yubka bichishga andaza gazlamaga qanday
joylashtiriladi.
7 Gazlama yo’l-yo’l gulli bo’lsa andazani qo’yganda yo’llari va bir-
biriga qay tartibda tutish kerak.
II. Yangi mavzuni bayon qilish. Reja:
1. Gazlama ustiga andozani joylashtirish.
2. Yubkanibichish.
3. Yubkani tikish/
1.
Nazariy ma’lumot
.
Gazlamadan bo’ylama ipi bo’yicha belbog’
uchun eni 7 sm, uzunligi Bel A+5=67,7+5=72,7 sm bichib olinadi, agar
gazlama uzunasiga, ya’ni belbog’ning uzunligiga yetmasa, shunday
kenglikda yana qo’shimcha belbog’ bichib olinadi.
Mövzu 3.3 Optik verliş sistemlərində optik rabitənin

Mövzu 3.3 Optik verliş sistemlərində optik rabitənin
təşkili sxeminin öyrənilməsi
Təcrübə işi
Sxemdən göründüyü kimi, ötürücü vasitəsi ilə abonentin verdiyi məlumat elektrooptik çevirici (EOÇ) rolunu oynayan lazer (1) və ya işıqdioduna (İD) daxil olur. Burada elektrik siqnalı optik siqnala çevrilərək və OK-ya yönəlir. Qəbulda optik siqnal optik siqnalı elektrik siqnalına çevirən (OEÇ) optik elektrik çeviricisi rolunu oynayan fotodioda (FD) daxil olur. Beləliklə ötürücü tərəfdən ötürücüdən EOÇ-yə qədər eyni zamanda OEÇ-nin qəbulu tərəfındən qəbulediciyə qədər elektrik siqnalı, EOÇ-dən OEÇ qədər optik kabellə optik siqnal ötürülür.
Tezlik və zaman metodu ilə emal olunmuş elektrik siqnalım, optik apacı-modulyator-modullanmış halda işıq siqnalmı OK-lə ötürülür. Əsas optik aparıcı modulyasiya kimi intensivliyə görə modulyasiyadan istifadə olunur, beləki, elektrik siqnalmın amplitudasından OK-ya ötürülən şüalanmanm gücü asılı olur. Optik ötürücü sistemlər əsasən rəqəm (impuls) şəkildə olurlar. Bu onunla izah olunur ki, analoq siqnallarımn ötürülməsi optik sistemdə təmin olunması çətin olan aralıq gücləndiricilərinin xəttliyinin yüksək dərəcəsini tələb edir.
Müəyyən olunmuş məsafələrdə (5. 10. 50 km) aparatın şərtlənmiş energetik potensialı və OK-də enerjinin itki həddi yüksək olduğu üçün optik xətt boyunca xətt regenratorları XR yerləşir, burada siqnal bərpa olunur və tələb olunan həddə qədər gücləndirilir. Bundan başqa kodun dəyişdirilməsi və sxemin elementlərinin razılaşdırılması üçün kodlaşdırılmış qurğu KQ və razılaşdırıcı qurğu RQ-da vardır. OVS-də giriş və çıxış şüalanma qurğusu, optik lif və kabellərin birləşdirilməsi, istiqamətləndirilmiş ayrıcılar, süzgəclər və digər optik trakt elementləri tətbiq olunur.
Müasir optik elektron və mövcud olan iki lifli ötürücü sistem eyni zamanda yüz və minlərlə abenentə informasiyanm ötürülməsini təmin edir. OK-in xüsusiyyətləri əsasən iki ötürücü xarakterlə:
Sönmə və dispersiya ilə təyin olunur. Sönmə reqeneratorlar arası sahənin uzunluğunu və kabellə ötürmənin uzunluğunu məhdudlaşdırır. Dispersiya -ötürülmüş siqnalların tərifınə səbəb olur və kabelin ötürmə qabiliyyətinin və traktın tezlik enini təyin edir.
Mövcud OLÖ-sistemlər və OK-lər təyinatına görə beş növə bölünürlər Ma^istiraq, zonadaxili, şəhər, obentdaxili və sualtı Montaj olunmuş OK-lər ayrı qrupa bölünür. Aşağıda müxtəlif təyinatlı, şüalandırıcı, qəbuledici, ötürücü passiv elementlər və trakt qurğuları OLRX-ni təyin edən bütün elementlər araşdırılır.
Şəkil 1. OVS – də optik rabitənin təşkili sxemi
|
Yoxlama sualları - Azərbaycan memarliq və İNŞaat universiteti NƏQLİyyat fakultəsi

Avtomobilin qaçırılmağa qarşı təhlükəsizliyi məsələlərinə əsasən son 20-30 il
ərzində diqqətlə yanaşmağa başlanmışdır. Bunun səbəblərini bizim fikrimizçə aşa-
ğıdakı səbəblərlə izah eləmək olar:
-avtomobillərin sayı artdıqça onların (xüsusən də bahalı biznes klas qpupuna aid
olanların) qaçırılma faktlarının sayıda artmağa başlamışdır;
-müəyyən model avtomobillərin qiyməti həddindən artıq baha olduğundan on-
ların sahiblərinin özlərini maşının qaşırılma faktından səğortalama istəyi;
-qaçırılan avtomobillərlə çoxlu sayda müxtəlif növ yol qəzalarının və digər
cinayətlərin törədilməsi.
XX-cu əsrin 50-60-cı illərində avtomobillərin sahibləri maşınlarının qaçırılma-
ması üçün əsasən mexaniki vasitələrdən istifadə edirdilər (məsələn təkərlərin
disklərini zəncirlə harasa bağlayırdılar, ilişmə muftası əyləcini sükan çarxına xüsu-
si alətlə birləşdirirdilər və s.). Bəziləri avtomobilin elektrik sisteminə müdaxilə
edərək orada xüsusi ayərəcı açarlar qoyurdular.
90-cı illərdə mühəndislər tərəfindən Great Guard qaçırılmağa qarşı təhlükəsizlik
sistemi yaradılmışdır. Bu sistem özünü çox effektiv və səmərəli göstərdiyindən
təkmilləşdirilərək bu günə kimi istensal olunur. Bu sistemin əsas elemntləri aşağı-
dakılardır:
-metal qutunun içərisində yerləşdirilmiş idarəedici blok (o mexaniki zərbələrə,
yüksək temperatura və nəmliyə davam gətirir);
-avtomobilin salonunda yerləşdirilən və 7 rəqəmli kodla təmin edilmiş sistemə
qoşulub-ayrılma pultu.
Sistemin iş prinsipi ondan ibarətdir ki, qorunma işə salındıqda
avtomobilin
hidravlik tormoz intiqalı konturları bloklayır. Bu sistemin müasir modifikasiyala-
rında tormozlarla bərabər, kapot altındakı qıfıl, starterin, benzin nasosunun və s.
bliklanma dövrələri də idarə edilir.
Qaşırılmağa qarşı elektron sistemlərin tətbiqi avtomobilin mühafizə olunma
səviyyəsini yüksəldir. Bu gün əksər avtomobillərdə vahid aşardan istifadə edilir.
Hər bir avtomobilin fərdi elektronikası alışdırma açarının elektron sxemi ilə daimi
60.
şəkildə mübadilədə olur. Yəni, alışdırma, starter və yanacaq verilişi sistemləri o
zaman işə düşürlər ki, avtomobil öz aşarını “tanısın”.
Son on illikdə avtomobillərdə qaşırılmağa qarşı peyk sistemlərinin quraşdırıl-
ması başlamışdır. Bunun əsas iş prinsipi ondan ibarətdir ki, avtomobilin hər hansı
bir uzaq küncündə peyk siqnallarının qəbuledicisi yerləşdirilir. Onun vasitəsi ilə
dispetçer məntəqəsi (qəbuledicinin “görmə” zonasında ən azı 3 peyk olmalıdır)
avtomobilin yerləşmə koordinatlarını daimi izləyə bilir.
Yubkani tikish ishini bajarish necha bosqichdan iborat? 
A. 5 ta B. 11 ta. S. 7 ta. D. 9 ta. F. 6 ta. 
12

11-12 M avzu:19-amaliy mashg’ulot. Yubkaning bel va
etak qismlariga ishlov berish. Yubkаni bеzаsh vа охirgi
ishlоv bеrish. (1- Soat)
Darsning maqsadi:
a) ta ’limiy - o’quvchilarga yubkaning bel va etak qismlariga ishlov berish
ishlarini o’rgatish;
b) tarbiyaviy - o’quvchilarni kiyim tikishga oid estetik didini rivojlantirish;
c )rivojlantiruvchi -o’quvchilarni gavdaga munosib va qulay kiyim kiyishga
o’rgatish.
Kasbga yo’naltiruvchi maqsad: o’quvchilarni modelyer, bichuvchilik
va tikuvchilik kasblariga qiziqtirish.
Darsning vazifasi: o’quvchilarga yubkalarga
ishlov berish ishlarini
o’rgatish.
Dars tipi: yangibilimlar berish.
Darsning turi: nazariy va amaliy.
Darsda qo’llaniladigan metodlar: suhbat, bahs-munozara,
tushuntirish,
kichik guruhlarda ishlash, klaster, taqdimotva “nimauchun” usullari.
Darsning jihozi; ishqutichasi, belbog’ning bichig’i, yubka, mavzuga oid
rangli rasmlar, plakatlar.
Fanlararo bog’lanish:
chizmachilik, tibbiyot, kimyo, iqtisod.
Darsning borishi:
Tashkiliy qism.
O’tilgan mavzuni mustahkamlash Savollar:
1. Yubka uchun molniya tanlashda nimalarga e’tibor berish kerak?
2. Molniya tikishda qanday choklardan foydalaniladi? Chok kengligi
qanday bo’lishi kerak?
3. Molniya tikishda maxsus tepkidan nima maqsadda foydalaniladi.
4.Molniya tikishda qanday xavfsizlik texnikasi
qoidalariga amal qilish
kerak? Ularni aytib bering.
Yangi mavzuni bayon qilish.
Reja:
1. Belboqqa ishlov berish.
2. Yubkani etak qismiga ishlov berish.
Amaliy ish. Belboqqa ishlov berish.
Asbob va moslamalar:
ish qutichasi, belbog’ning bichig’i.
Ishni bajarish tartibi:
Agar belbog’ bo’ylamasiga ikki qismdan iborat bo’lsa, choki 1 sm
qoldirib tikiladi va uni yorib dazmollanadi.
O’ngini ichiga olib buklov chizig’idan ikkiga buklanadi, to’g’nog’ich qadab,
quyidagicha ko’rsatilgan dektikiladi
Amaliy ish. Yubkaga belbog’ o’tkazish.
Asbob va moslamalar: ish qutichasi, yubka, belbog’.
Ishni bajarish tartibi:
Fanga oid atamalar va belgilar (mavzuga oid) Matematik statistika

|
Fanga oid atamalar va belgilar (mavzuga oid) Matematik statistika
|
bet | 1/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 42,03 Kb. | | #145086 |
Bog'liq FANGA OID ATAMALAR VA BELGILAR
FANGA OID ATAMALAR VA BELGILAR
(mavzuga oid)
Matematik statistika - statistik ma’lumotlarni to‘Plash, ularni tizimga solish, qayta ishlash hamda ulardan ilmiy va amaliy xulosalar chiqarish usullarini o‘rganadigan fan.
Bevosita o‘lchash-o‘lchangan miqdor qiymati o‘lchash quroli bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘lchab olinsa(m-n: biror uchburchaklikning ikkita α va β burchagi teodolit bilan o‘lchab topilsa).
Bilvosita o‘lchash-shartli o‘lchash- o‘lchangan miqdor qiymati o‘lchangan boshqa miqdor qiymati orqali matematikaviy munosabatlarga asoslanib hisoblab topilsa.
Geodezik ishlarda o‘lchash-o‘lchov birliklari bir xil bo‘lgan ikkala miqdordan birini ikkinchisiga taqqqoslash va unda shu birlikdan qancha borligini aniqlash.
Ehtimollar nazariyasi-ko‘plab tasodifiy hodisalarning sonli qonuniyatini o‘rganadigan matematik fandir, ya’ni bir tajribani ko‘p marta qayta-qayta sinash natijalaridan kelib chiqadigan hodisa bo‘lib, xar safar turlicha sodir bo‘ladigan hodisalarda.
(mavzuga oid)
Kuzatish-barcha ilmiy izlanishlarni asosi hisoblanadi; kuzatilayotgan ob’ektning sodir bo‘ladigan belgi natijalari, ham sifat ifodasi, ham qiymat ifodasiga ega bo‘ladi.
Tasodifiy kattalik(o‘zgaruvchi)-tajribada, oldindan noma’lum bo‘lgan hisobga olinmaydigan qiymatni oladigan va tasodifiy sabablarga bog‘liq bo‘lgan qiymat.
Tasodifiy hodisa-shartlar to‘Plami bajarilganda ro‘y berishi xam , ro‘y bermasligi xam mumkin bo‘lgan hodisaga aytiladi.
Sinash-har qanday alohida kuzatish, tajriba va o‘lchashlarni amalga oshirish.
Sinashning natijasini hodisa deyiladi.
Oddiy tasodifiy hodisa-bu bir (va faqat bitta) hodisa bilan to‘liq tasvirlanadigan sinov natijasidir. Oddiy hodisani hodisalarga bo‘lish mumkin emas.
Murakkab hodisa-ikki yoki undan ortiq oddiy hodisalardan iborat bo‘lgan hodisa.
|
| |
D Ə m I ryoln ə q L i yyatind a h ə r ə k ə t I n t ə n z I m L ə m ə s I steml ə r I

D Ə M İ R Y O L
N Ə Q L İ Y Y A T I N D A
H Ə R Ə K Ə T İ N
T Ə N Z İ M L Ə M Ə
S İ S T E M L Ə R İ
AVTOMATİKA, TELEMEXANİKA VƏ İŞARƏVERMƏ QURĞULARI HAQQINDA ÜMUMİ MƏLUMAT.
Dəmir yolunun bütün təsərrüfat sahələrinin istehsalat prosesləri müasir avtomatik və telemxanik idarəetmə sistemləri və qurğuları ilə təchiz edilmişdir. Bu gün dəmir yolu kompüter texnikası, teleidarə, teleölçmə, sərnişinlərə avtomatlaşdırılmış xidmət sahələri və digər informasiya-nəzarət sistemləri ilə təmin olunmuşdur. Bu fəsildə qatarların hərəkətinin tənzimlənməsi, onların stansiya və mənzillərdə təhlükəsizliyini təmin edən avtomatika-telemexanika vasitələri və qurğuları haqqında ümumi məlumat veriləcəkdir. Bu qurğulara avtomatik bloklama, avtomatik lokomotiv işarəvermə, qatarların hərəkətinə nəzarət edən dispetçer mərkəzləşməsi, yoldəyişənlərin avtomatik işarəvericisi və çəpərləyicisi, yarımavtomat bloklama, yoldəyişənin və siqnalların elektrik mərkəzləşməsi, çeşidləmə təpəsinin mexanikləşdirmə və avtomatlaşdırma qurğuları və s. daxildir.
Avtomatika, telemexanika və rabitə yaxud dəmiryol mütəxəssislərinin dili ilə desək, İMB –işarəvermə, mərkəzləşmə və bloklama – qatarların hərəkətinin idarə olunması proseslərinin avtomatlaşdırılması, hərəkət təhlükəsizliyini və dəmir yolunun lazımi qatarburaxma qabiliyyəti və əmək məhsuldarlığının artırılmasını təmin edir. Adətən, avtomatik idarəetmə nizamlama, nəzarət obyektlər arası çox da böyük olmayan məsafədə mümkün olur. Əgər idarə ediləcək məntəqələr bir-birindən və idarəetmə mərkəzindən nəzərə çarpacaq dərəcədə uzaq məsafədə yerləşirsə, onda telemexanika sistemindən istifadə edirlər.
Dəmir yol nəqliyyatında təyinatına görə İMB qurğuları iki qrupa bölünürlər: stansiya və mənzillərin İMB qurğuları.
Birinci qrupa avtomatik bloklama, avtomatik lokomotiv işarəvericisi, yol yarımavtomat bloklaması, qatarların hərəkətinə dispetçer nəzarəti sistemi və avtomatik keçid işarəvericisi, ikinci qrupa elektrik və dispetçer mərkəzləşdirilməsi, avtomatik təpəcik qurğuları kompleksi və s. daxildir. Mənzillərdə qatarların hərəkəti, stansiyada qatarların hərəkəti və manevr işləri, fasiləsiz dəyişən şəraitdə yerinə yetirilir. Belə şəraitdə müxtəlif əmr və göstərişlər lokomotiv briqadalarına və qatarların hərəkəti ilə sıx əlaqədə olan işçilərə dəmiryolu işarələri ilə çatdırılır. Belə işarələr stansiyalarda və mənzillərdə qatarların hərəkətini və manevr işlərini təhlükəsiz həyata keçirməyə imkan verir.
|
Birinchi kiydirib ko’rishni o’tkazish. 
3

2.
Birinchi kiydirib ko’rishni o’tkazish.
3.
Kiydirib ko’rishdan so’ng kamchiliklarni tuzatish.
Amaliyish. Yubkani birinchi kiyib ko’rishga tayyorlash.
Asbob va moslamalar: ish qutichasi, yubkaning bichig’i.
Kiyim loyiq va sifatli chiqishi uchun mashina choki bilan tikishdan avval
birinchi kiyib ko’rish qilinadi, uning kamchiliklarini tuzatib keyin mashina
chokida tikiladi. Uni birinchi kiyib ko’rishga tayyorlashda vitochkasi, skladkasi,
yon choklari ko’klash qavig’I bilan tikiladi. Etak va bel qismi ochiq buklov
chokida ko’klab chiqiladi, chok uzunligi 0,5- 0,7 sm bo’ladi.
Ish bajarish tartibi:
1.
Teskari tomondan to’g’nog’ich qadab belgilangan joydan ko’klab
qaviq solinadi, chokning oxiri mustahkamlanadi.
2.
Yubkaning qismlari birlashtiriladi.
3.
Yubkaning tomonlarini birlashtirib, to’g’nog’ich qadaladi va beldan
pastga qarab bo’ksa chizig’ini bir-biriga tushirib sirma qaviq solinadi. Chap
tomonini esa beldan pastga 14-16 sm (zastyojka) tugmalash uchun qoldirib
o’sha joydan pastga qarab sirma qaviq solinadi. Etak va bel qismini
belgilangan joydan buklab, ochiq buklov chokida ko’klab chiqiladi.
Birinchi kiyib ko’rishni o’tkazishda ko’rilgan kamchiliklar
tuzatiladi. Bunda belga kengroq tasmani taqib, yubkani kiydiriladi, old o’rtasini,
orqa o’rtasini to’g’rilab to’g’nog’ich bilan to’g’nab qo’yiladi. Tekshirish o’ng
tomondan boshlanadi, to’g’ri kelmagan joyini bo’r bilan belgilanadi. Agar
kamchilik ko’p bo’lsa, ikkinchi kiyib ko’rish o’tkaziladi .Tekshirishda
aniqlangan kamchiliklar to’g’rilanadi (30-31- rasm). Skladka va yon qirqimlari
qanday ishlanadi? Vitochkalarning turishi, skladkalarning tushishi, etak
qismining bir xil kenglikda qayirilishi, yon choklari va boshqalar ko’rib chiqiladi.
Masalan, vitochkano to’g’ri tikilgan bo’lsa, yana uning o’rnini belgilab qaytadan
tikiladi.
IV.
Mustahkamlash. Savollar:
1. Kiyimlar tekshirishda nimalarga e’tibor beriladi?
2. Vitochka va yon choklar qanday to’g’rilanadi?
3. Qaysiva iqtda ikkinchi marta tekshiriladi?
4. Tuzatib bo’lmaydigan xatolar ham uchraydimi?
|
“Mоlniya” tаqilmаsini tikish

“Mоlniya” tаqilmаsini tikish.
( 2- soat)
Darsning maqsadi:
a) ta ’limiy - o’quvchilarga yubkalarga molniya taqilmasini tikishni o’rgatish;
b) tarbiyaviy - o’quvchilarni kiyimlarni tayyorlashga oid estetik didini
rivojlantirish;
c)rivojlantiruvchi - o’quvchilarni yubkalarga ishlov berish ko’nikmalarini
rivojlantirish.
Kasbga yo’naltiruvchi maqsad: o’quvchilarni modelyer, bichuvchilik va
tikuvchilik kasblariga qiziqtirish.
Darsning vazifasi: o’quvchilarga yubkalarga ishlov berishni o’rgatish.
Dars tipi: yangi bilimlar berish.
Darsning turi: nazariy va amaliy.
Darsda qo’llaniladigan metodlar: suhbat, bahs-munozara, tushuntirish, kichik
guruhlarda ishlash, klaster, taqdimot va “nima uchun” usullari.
Darsning jihozi: ish qutichasi, yubka, 14-16 sm li molniya, uni tikish uchun
maxsus tepki va boshqa jihozlar, mavzuga oid rangli rasmlar, plakatla;r.
Fanlararo bog’lanish: chizmachilik, tibbiyot, kimyo, iqtisod.
Darsning borishi:
I.
Tashkiliy qism.
O’tilgan mavzuni mustahkamlash. Savollar:
1. Kiyimlarni tekshirishda nimalarga e’tibor beriladi?
2. Yubkani birinchi kiydirib ko’rishdan maqsad nima?
3. Vitochka va yon choklar qanday to’g’rilanadi?
4. Bo’ksa chizig’i bichiqda qanday belgilanadi?
5. Kontrol chiziqlarni nima uchun chiziladi?
6. Qaysi vaqtda ikkinchi marta tekshiriladi?
7. Tuzatib bo’lmaydigan xatolar ham uchraydimi?
4.
Kamarli kiyimlarga qaysi kiyimlar kiradi?
A. Xalat, lozim, ko’ylak, shim. B. Yubka, xalat, ko’ylak, lozim.
S. Yubka, lozim, shim, short. D. Yubka, sarafan, lozim, ko’ylak.
F. Yubka, kalson, lozim, ko’ylak.
5.
Yubkalar tuzilishi bo’yicha necha xil bo’ladi?
A. To’g’ri, klinli, klyosh, konussimon. B. To’g’ri, burmali,
konussimon, klyosh. S. Pless, burmali, konussimon, klyosh.
D. To’g’ri, burmali, klyosh, klin. F.To’g’ri, gofri, burmali, klin.
6.
Yubkaning chizmasini chizish uchun qanday o’lchovtar olinadi?
A. KU, BelAyar, BKAyar. B. KU, Beldan bo’ksagacha, BkA
S. KU, Kiyim kengligi, BelA. D. KU, BelA, OrtBu. F. KU,
BelAyar.
7.
Masshtabda chizilgan chizma qaysi asbob yordamida
kattalashtirib chiziladi?
A. Sm.lenta. B. Transportir. S. Oddiychizg’ich.
D.Logorifmikchizg’ich. F). Sirkul.
8.
Klinli yubkalar necha xil bo’ladi?
A. 5 xil: 4,6,8,10,12, B. 8 xil: 4,9,12,3,7,9,11,5.
S. 2 xil: 6,7.
D. 4 xil: 6,7,12,8. F. Hamma javoblar to’g’ri.
9.
Klinli yubkalarni chizg’ichda nima uchun aylana o’lchovlari to’liq
olinadi? Chunki...
A. Yubkaning uzunligi shunga bog’liq. B. Klinlar son bel va
bo’ksa aylanasidan keltirib chiqariladi. D. Klinlar soni shunga
bog’liq. S. Klinlar kengligi shunga bog’liq. F. B,D,S javoblar
to’g’ri
10.
Yubka uchun gazlama tanlash nimaga bog’liq?
A. Fasoniga. B. Qaysifasldakiyilishiga. S.
Qachonkiyilishiga.
D. Iptanlashga. F. Hammajavoblarto’g’ri.
|
Yubka eskizini chizish va modellashtirish

1.
Yubka chizmasini chizish uchun qanday o’lchovlar va qo’shimcha
o’lchovlardan foydalaniladi?
2. To’g’ri bichimli yubka chizmasini chizish qanday bosqichlardan
iborat?
3. Vitochka nima uchun solinadi?
4. Vitochkani uzunligi va kengligi qanday olinadi?
II. Yangi mavzu bayoni.
1. Yubka eskizini tayyorlash.
2. Yubkaning turli modellarni yaratish.
Moda yaratish kiyimning asosiy andozasining chizmasiga yangi
chuziqlar kiritish bilan bajari. Tanlangan fason bo’yicha asosiy chizmadagi
biror chiziqning o’zgartirilishi yoki qo’shilishi va ba’zi shakillarning
boshqacha qilinishi modellashtirish deyiladi.To’g’ri yubkaning asosiy
andazasi asosida quydagicha yubkalarni tikish mumkin.
V.Darsni yakunlash - Texnologiya darslarini tashkil etish

7-8 Mavzu: 17- amaliy mashg’ulot. Birinchi kiydirib ko’rish.
Kiydirib ko’rishdаn so’ng kаmchiliklаrni tuzаtish. Yubkani tikish.
Darsning maqsadi:
a) ta’limiy - o’quvchilarga yubkalarning kamchiliklarini aniqlashni va
tuzatishni o’rgatish;
b)tarbiyaviy - o’quvchilarni kiyim tanlash va kiyishga oid estetik didini
rivojlantirish;
c)rivojlantiruvchi - o’quvchilarni gavdaga munosib va qulay kiyim
tayyorlashga hamda kiyishga o’rgatish.
Kasbga yo’naltiruvchi maqsad: o’quvchilarni modelyer,
bichuvchilik va tikuvchilik kasblariga qiziqtirish.
Darsning vazifasi: o’quvchilarga yubkalarni farqlashni, tanlashni,
kamchiliklarini tuzatishni o’rgatish.
Dars tipi: yangi bilimlar berish.
Darsning turi: nazariy va amaliy.
Darsda qo’llaniladigan metodlar: suhbat, bahs-munozara, tushuntirish,
kichik guruhlarda ishlash, klaster, taqdimotva “nimauchun” usullari.
Darsning jihozi: tayyorlangan yubkalar, mavzuga oid ranglirasmlar,
plakatlar.
Fanlararobog’lanish:chizmachilik, tibbiyot, kimyo, iqtisod.
Darsning borishi:
Tashkiliy qism.
O’tilgan mavzuni mustahkamlash
Savollar:
1. Yubka uchun gazlama tanlash nimalarga bog’liq?
2. To’g’ri va kfyosh yubkalar uchun qanday gazlama tanlanadi?
3. Gulli gazlamalardan qanday yubkalar tikiladi?
5. Yubka tikishda qanday qaviqlardan foydalaniladi?
6. Yubka tikishda qanday harakat qoidalariga rioya qilishi kerak?
7. Yubka tikish uchun ish joyi qanday tashkil etiladi?
Yangi mavzuni bayon qilish.
Reja:
1.
Kiyim tikishda kiydirib ko’rishning ahamiyati.
Baholash: 
Uyga vazifa - Texnologiya darslarini tashkil etish

qadab, gazlama qismidan tikib chiqiladi. Molniyani yopib, ikkinchi tomoni
ham tikiladi.
2.
O’ng tomonining chetidan 0,1va 0,2 sm qoldirib mashinada bahya
qator bostirib tikiladi. 14-16 smli molniyada gorizontal tikib chok
mustahkamlanadi. Molniyaning chetini yubkaning ochiq qoldirilgan joyiga
qo’lchokida yo’rmab tikiladi
E’tibor bering! Molniyaning chetidagi chokning kengligi bir xil bo’lishi
lozim. Molniya tikilganda uning ustidan tishli qismi ko’rinmasligi kerak.
Mustahkamlash. Savollar:
1. Yubka uchun molniya tanlashda nimalarga e’tibor berish kerak.
2. Molniya tikishda chetidagi chok kengligi qanday bo’lishi kerak?
3. Molniya tikishda maxsus tepkidan nima maqsadda foydalaniladi.
4. Molniya tikishda qanday xavfsizlik texnikasi qoidalariga amal qilish
kerak? Ularni aytib bering.
Yubkani tikish (2- soat) - Texnologiya darslarini tashkil etish

Amaliyish.Birinchikiyibko’rishdankeyinishlovberish.
Asbobvamoslamalar:ishqutichasi, yubka, nina, ip, qaychi,
angishvona, bo’r.
Ishni bajarish tartibi:
1.
Vitochkani tikiladi, chokning oxiri mustahkamlanadi, vitochka
tomonlarini markaziy chiziqqa qaratib bostirib dazmollanadi.
2.
Skladkani yuqorida belgilangan joyigacha tikiladi, chokning oxiri
mustahkamlanadi va dazmollanadi.
3.
Yon choki yuqoridan pastga qarab tikiladi, chap tomondan 14-16 sm
qoldiriladi Chokni yorib dazmollanadi.
IV. Mustahkamlash. Savollar:
1. Kiyimlar tekshirishda nimalarga e’tibor beriladi?
2. Vitochka va yon choklar qanday to’g’rilanadi?
3. Qaysiva iqtda ikkinchi marta tekshiriladi?
4. Tuzatib bo’lmaydigan xatolar ham uchraydimi?
V.Darsni yakunlash.
Alqoritmlər nəzəriyyəsi fənnindən I Kollokvium sualları

|
Alqoritmlər nəzəriyyəsi fənnindən I Kollokvium sualları
|
bet | 2/6 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 25,6 Kb. | | #117184 |
Bog'liq Alqoritmlər-nəzəriyyəsi.Alqoritmlər nəzəriyyəsi fənnindən I Kollokvium sualları
Alqoritmlər nəzəriyyəsinin əsas tədqiqar sahələri:
Alqoritmlərin qrafik təsviri
Alqoritmlərin xüsusiyyətləri
Alqoritmik dil anlayışı
Alqoritmlər nəzəriyyəsi fənninin məqsəd və vəzifələri
Alqoritmlərin nəzəri modellərinin üç əsas qurulma xətti
Alqoritm anlayışının dəqiqləşdirilməsinə yanaşmalar
Alqoritm anlayışının formalaşmasında tələbə nəyi bilməlidir
Markovun normal alqoritmləri
Post Və Türinq Maşınlarının İşləmə Prinsipi
Proqramın Post maşınında yerinə yetirilməsi
Türinq maşını
Hesablanabilən və hesablanabilməyən funksiyalar
Türinq tezisi
Alqoritmik həll oluna bilən məsələlər üçün alqoritmin təsvir formaları
Xətti alqoritmlərin tərtibinə aid proqram nümunəsi
Budaqlanan alqoritmlərin tərtibinə aid proqram nümunəsi
Dövrü alqoritmlərin tərtibinə aid proqram nümunəsi
N! Alqoritminin tərtibi
N!! Alqoritminin tərtibi
1-dən n-ədək ədədlərin toplanması alqoritmi
2 ölçülü matrislərin toplanması alqoritmi
2 ölçülü matrislərin toplanması alqoritmi
2 ölçülü matrislərin vurulmasıması alqoritmi
Alqoritmlərin mürəkkəblik məsələsinin qoyuluşu.
Mürəkkəblik anlayişi
Alqoritmin zamana görə mürəkkəbliyi
Proqram mətninə əsasən çeşidləmə alqoritminin mürəkkəbliyinin qiymətləndirilməsinə misal
n*n ölçülü 2 matrisin hasili alqoritminin mürəkkəbliyinin qiymətləndirilməsi.
NP – mürəkkəb məsələlər.
Determinə olunan alqoritmlər
Formal dillər nəzəriyyəsi.
Tərcümə və kompilyasiya
Alqoritmin təsvirinin müxtəlif üsulları
Alqoritmin blok-sxem şəkilli təsvirinin konstruksiyası.
Əsas alqorimik konstruksiyalar:
Alqoritm anlayışının riyazi dəqiqləşməsi.
Kompyuterlər üçün proqram tərtibinin yeni metodologiyası.
Funksiyaların alqoritmlərinin tərtibi
Max elementin axtarışı alqoritminin tərtibi
Min elementin axtarışı alqoritminin tərtibi
Müəllim R.Gülarə Əli qızı.
Kafedra müdiri: E.Ağayev
|
| |
Darsning vazifasi - Texnologiya darslarini tashkil etish

Savollar;
1. Modellashtirish nima?
2. Modellashtirish qanday chizma asosiy amalga oshiriladi?
3. Modellashtirishda yubkaga qanday o`zgarishlar kiritiladi?
4. Yubka uchun qanday bezak materiallaari ishlatiladi?
5.yubka chizmasini chizish uchun gavdadan qanday o`lchamlar olinadi?
6. Bo`ksa chizig`I qanday aniqlanadi?
7. Yubka kengligi qaysi o`lcham orqali aniqlanadi?
8. Yubka chizmasini chizishda qanday chiziqlar ishlatiladi?
3.Yangi mavzuni bayon qilish; Reja;
1.Yubka chizmasini tekshirish.
2.Andoza va gazlamani bichishga tayyorlash.
Nazariy ma`lumot. Hurmatli o`quvchilar! Biz o`tgan darsda sizlar bilan to`g`ri
ikki chokli yubka chizmasini chizib, o`rgandik. Endigi vazifa-yubka chizmasini
tekshirib olishimiz kerak. Buning uchun bel kengligini,bo`ksa chizig`ini, bo`ksa
kengligini va vitochkalarni o`rnini, chuqurligini
formulalar orqali bir qator
tekshirish chiqamiz. Yubka chizmasini tekshirib bo`lganimizdan so`ng andoza va
gazlamani bichishga tayyorlaymiz.
Amaliy ish. Andozani bichishga tyyorlash. Bu quyidagi 24-rasmda
ko`rsatilgan.
Oturacaqlar - Azərbaycan memarliq və İNŞaat universiteti NƏQLİyyat fakultəsi

|
Azərbaycan memarliq və İNŞaat universiteti NƏQLİyyat fakultəsiBog'liq NVT və ATE- mühazirə (əsas)Oturacaqlar
Oturacaqlaq qövdə, yastıq, söykənəcək, döşəkçə və amortizasiya qurğula-
rından ibarətdir (bax şəkil 1). Sürücü oturacaqda elə oturmalıdır ki, onun
bədəninin yaratdığı bicaqlar bu və ya digər əməliyyatları yerinə yetirdikdə əlavə
əzələ gərqinlikləri yaratmasın. Sürücünün düzgün oturması idarəetmə orqanlarının
oturacaqa nisbətən yerləşməsindən də çox asılıdır.Sürücünün ayaqları pedalları
asan tapmalı və sükan çarxını tutan əlləri dirsəkdən azca qatlanmalıdır. Tədqiqatlar
nəticəsində sürücünün düzgün oturması zamanı bədənin müxtəlif hissələri arasında
yaranan bucaqlar aşağıdakı şəkil 2-də göstərilmişdir.
Döşəkçələr elastiki olmalı və oturacaq səthində təzyiq bərabər paylanmalıdır.
Təzyiqin azalması üçün dayaq səthi qabarıq hazırlanmalıdır. Avtomobil hərəkət
şəraitini və istiqamətini dəyişdikdə əvvəlcə düzxətli, sonra isə mərkəzdənqaçma
istiqamətində təcil yaranır. Nahamar yollarda hərəkət zamanı şaquli istiqamətdə də
təcil yaranır. Ümumiyyətlə dəfələrlə aparılan ardıcıl sürətlənmələr, tormozlamalar
və dönmələr zamanı yaranan təcillər 10-15m/san
2
çatır. Bu təcillərin təsiri nəticə-
sində yaranan rəqslər müəyyən tezliklərdə insan orqanizminə mənfi təsir göstərir.
39.
Metalik elastik elementli oturacaqların rəqsləri ikiqat təsirli hidravlik və pnev-
matik amortizatorların köməyi ilə söhdürülə bilər. Yumşaq asqılı avtomobillərin
oturacaqları yay elementləri olmadan hazırlanır. Oturacaqların yük götürmə qa-
biliyyətinə müəyyən tələblər qoyulur. Belə ki, döşəkçələr üçün yük 650-1000N,
söykənəcəklər üçün isə 290-600N həddində məhdudlaşdırılır. Oturacaqların səthi
də sürücülərin rahatlığının təmin olunmasında mühüm rol oynayır.
Şəkil 1.
40.
|
| |
Yoxlama sualları - Azərbaycan memarliq və İNŞaat universiteti NƏQLİyyat fakultəsi

Yoxlama sualları: 1.Avtomobilin dayanıqlığı dedikdə nə başa düşülür?
2.Avtomobilin dayanıqlığı neçə növə bölünür?
3.Avtomobilin eninə dayanıqlığl hərəkətin təhlükəsizliyində nə kimi rol
30.
oynayır?
4.Döngələrdə avtomobilin sürüşməyə görə kritik sürəti necə hesablanır?
5.Döngələrdə avtomobilin aşmaya görə kritik sürəti necə hesablanır?
6.Avtomobilin sürüşməyə və aşmaya görə kritik sürətlərinə hansı amillər əsasən
təsir göstərir?
7.Avtomobilin idarə olunma qabiliyyəti dedikdə nə başa düşülür və onun hansı
növləri var?
8.Avtomobilin hərəkət səlistliyi dedikdə nə nəzərdə tutulur?
Ə D Ə B İ Y Y A T 1.Bayramov R.P., Cobanzadə İ.M. “Yol nəqliyyat hadisələrinin tədqiqi və
avtotexniki ekspertizası” Bakı, “Təhsil NPM”, 2005, 352 səh.
2.Heydərov Ş.H., Bayramov R.P. “Nəqliyyat vasitələrinin təhlükəsizliyi və
avtotexniki ekspertizası”Bakı, “Təhsil”, 2009, 336 səh. (I hissə)
Mövzu № 10. Avtomobilin informativliyi Mühazirənin planı:
1. SAYM sistemində informasiya mənbələri və qəbul- ediciləri
2. Avtomobilin informativliyini xarakterizə edən xüsusiyyətləri (forması,
qabarit ölçüləri, rəngi və s.) və onların YHT-nin təmin olunmasında əhəmiyyəti
3. Avtomoiblin xarici və daxili informativliyi
Avtomobilin sürücüləri və digər hərəkət iştirakçılarını hərəkətin təhlükəsizliyi-
ni tımin olunması üçün lazım olan məlumatlarla təmin etmək xüsusiyyəti informa- tivlilik adlanır.
Sürücünün avtomobili idarə etmə prosesi informasiyanın qəbulu, analiz edilmə-
si və bunların əsasında lazımi tədbirlərin həyata keçirilməsindən ibarətdir.
Tədqiqatlar göstərir ki, sürücünün düzgün qərar qəbul etməsi birinci növbədə
informasiyanın həcmindən və onun keyfiyyətindən çox asılıdır. Belə ki, infor-
masiyanın həcmi çox olduqda sürücü onun hamısını vaxtın azlığından təhlil edə
bilmir və nəticədə HT-nin təmin olunması üçün vacib olan məlumatları nəzərdən
qaçıra bilər. İnformasiya az və ya keyfiyyətsiz olduqda isə, sürücü yaranmış
31.
vəziyyəti düzgün qiymətləndirməyə bilər və nəticədə səhv qərar qəbul edər.
İnformasiya (yəni məlumatlar) sürücüyə müxtəlif siqnallar vasitəsilə çatdırılır.
Onlar hən kənardan, həm də avtomobilin daxilindən gələ bilərlər. Bu siqnallar iki
aktiv. 
Passivə - Azərbaycan memarliq və İNŞaat universiteti NƏQLİyyat fakultəsi

Sürücülərin günün qaranlıq vaxtında yilu yaxşı görməsi üçün avtomobillərdə
faralardan istifadə olunur. Onların iki tipi var:
avropa və amerika. Bu faralar öz
xüsusiyyətinə və quruluşuna görə bir-birindən müəyyən qədər fərqlənir (bax şəkil-
lərə). Avropa tipli faraların yaxın işığı amerikan tipinə nisbətən yolu daha yaxın
məsafədə işıqlandırır, lakin sürücünün gözünü qamaşdırmır. Amerika tipli faralar-
da isə əsas məqsəd yolu daha uzaq məsafəyə içıqlandırmaq. O ki, qaldı sürücülərin
gözünün qamaşmasına bu məsələyə önəm çox verilmir.
Yoxlama sualları:
1.Avtomobilin informativlik xüsusiyyəti dedikdə nə başa düşülür?
2.İnformativliyin hansı növləri mövcuddur?
3.Sürücü informasiyanı hansı analizatorlar vasitəsi ilə alır?
4.Təbii və süni siqnallar bir-birindən nə ilə fərqlənirlər?
5.Xarici vizual informasiyalılığa nə aiddir?
6.Daxili vizual informasiyalılığa hansı cihazlar aiddir?
7.Cihazlar lövhəsinin göstəricilərinə qoyulan əsas tələblər hansılardır?
8.Sürücü tərəfindən informasiyanın qəbul edilməsi və düzgün qiymətləndiril-
məsinə hansı amillər təsir edir?
9.Avropa və Amerika tipli qabaq faraları fərqləndirən əsas xüsusiyyətlər nədir?
Sürücününi iş yerində fiziki-kimyəvi şəraitlər

Sürücününi iş yerində fiziki-kimyəvi şəraitlər
42.
Sürücünün işçi yerinin fiziki xarakteristikaları dedikdə səs-küy, titrəyişlər,
mikroiqlim, kimyəvi xarakteristikaları dedikdə isə havanın tərkibi və onda
zərərli maddələrin olması başa düşülür.
Səs-küy dedikdə müxtəlif tezlik və qüvvəyə malik olan səslərin nizamsız ahəngi
başa düşülür. O, aşağıda qeyd olunan mənfi halların yaranmasına səbəb olur:
-sürücünün iş şəraitini pisləşdirir;
-sürücünün diqətini yayındırır;
-diqqətsizliyi artırır;
-reaksiya vaxtını artırır.
Səs-küy sabit və fasiləli, həmçinin, geniş zolaqlı, impulslu (sıçrayışlarla) və
tonal ola bilər. Elə səs-küylər sabit hesab olunur ki, onların sıviyyəsi müəyyən vaxt
ərzində 5,0dBA-dan çox dəyişməsin.
Temperatur, nəmlik və havanın hərəkətliliyi müəyyən edilən sürücünün iş
yerinin mikroiqlimi hərəkət rahatlığında mühüm rol oynayır. Sürücünün iş yerində
ən əlverişli temperatur rejimi 18-24
0
C hədlərində olur. Bundan yüksək temperatur-
larda sürücünün yorğunluğü artır. 17
0
C və ondan kiçik temperaturlarda insan bədə-
ni soyuyur və 11
0
C temperatur minimum buraxılabilən hədd hesab olunur.
Havanın hərəkətliliyi də sürücü bədəninin istilik tənzimlənməsinə əhəmiyyətli
dərəcədə təsir göstərir. Hərəkətliliyin sürəti 0,25m/san-dən sonra hiss olunmağa
başlayır. Avtomobilin kabinasında havanın hərəkətliliyinin 1m/san-dən çox olması
məsləhət görülmür.
Avtomobilin kabinasında havanın lazımi təmizliyi aktiv təhlükəsizliyin əsas
tələblərindən biridir. Avtomobilin kabinasında zərərli qarışıqların miqdarının bu-
raxılabilən hədləri mq/l-lə aşağıdakı kimidir:
Karbon oksidi – 0,02
Karbon 2-oksidi – 0,4
Benzin buxarları – 0,1
Sülfat turşusu oksidləri – 0,001
Mineral toz – 0,0005
43.
|
növə bölünür: təbii və süni. Təbii

rının vəziyyəti barədə məlumatlar lazımdır. Məlumatlar əksedici vasitə kimi ci-
hazlar lövhəsi avtomobilin daxili vizual informasiyalılığının müəyyən edilməsində
çox mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Əksetdirici quruluşların göstəriciləri elə layihə-
lndirilməlidir ki, onlar tez və səhvsiz oxunsun. Avtomobil cihazlar lövhəsinin nə-
zarət-olçü cihazlarının göstəriciləri və siqnalları kifayət qədər müxtəlif məlumatlar
daşıyır. Onlar mənasının əhəmiyyətinə görə aşağıdakı məlumatlara bölünürlər:
-avtomobilin bilavasitə HT-yini təmin edən sistemlərin vəziyyəti haqqında;
-avtomobilin məkanda hərəkət xarakteristikaları, sistem və aqrqqatların istismar
vəziyyəti haqqında;
-digər məlumatlar.
Tədqiqatlarla müəyyən edilmişdir ki, cihazlar göstəricisinin sayılmasının
dəqiqliyi və sürətinə şkalanın ölçüsü, gözə qədər olan məsafə və qiymətlər arasında
olan interval təsir edir. Şkalalı cihazlarda əqrəblər gözə çarpan olmalıdır.Belə ki,
sürücü əvvəlcə əqrəbi aşkar etməli, sonra isə onun göstərdiyi rəqəmi oxumalıdır.
Cihazlar göstəricilərinin düzgün sayılmasının etibarlılığının yüksəldilməsində ci-
hazlar lövhəsinin işıqlandırılması böyük rol oynayır. Bunun üçün siqnal vericiləri
ən azından iki rejimli (gündüz və gecə hərəkət şəraitləri üçün) və ən yaxşı halda
yolun işıqlandırma dərəcəsindən asılı olan çoxrejimli olmalıdır.
Bu günə qədər avtomobilin daxili siqnallarına qoyulan tələbləri nizama salan
beynalxalq təlimatlar mövcud deyil.
Avtomobilin xarici vizual informasiyalılığını iki növə bölmək olar:
passiv və
Setup prerequisites - Notable Changes in Windows 7 and Windows Server 2008 R2 Service Pack 1

|
Notable Changes in Windows 7 and Windows Server 2008 R2 Service Pack 1
|
bet | 3/12 | Sana | 31.03.2021 | Hajmi | 101,5 Kb. | | #13809 |
The following conditions are prerequisites for the installation of SP1:
• Your current operating system must be the Release to Manufacturing (RTM) version of Windows 7 or Windows Server 2008 R2 (build 7600).
• Users updating through Windows Update/WSUS must install the Servicing Stack Update (SSU) that handles the installation and removal of software updates, language packs, and optional Windows features. This update is necessary to successfully install or uninstall the service pack; it also improves the performance and reliability of the service pack installation. This update is part of the standalone update package and will be offered as a separate package on Windows Update.
|
| |
Introduction - Notable Changes in Windows 7 and Windows Server 2008 R2 Service Pack 1

Microsoft® continuously collects feedback on Windows® 7 and Windows Server® 2008 R2 operating systems from its customers and partners. This feedback results in enhancements that help improve compatibility, reliability, performance, and user experience. These enhancements are typically made available in the form of regular updates delivered via Windows Update and, in some cases, the Microsoft Download Center. All updates are then rolled-up, along with additional enhancements, into a single package called a Service Pack. By integrating these updates into a thoroughly tested single service pack, Microsoft aims to provide a single high-quality update that will minimize both deployment and testing complexity for customers.
Service Packs help ensure that your systems are up-to-date. Updates to the Windows operating system, including updates released with bulletins from the Microsoft Security Response Center, are only built for currently-supported service packs. Installing the latest service pack ensures customers have the maximum support lifecycle for their investment.
Service Pack 1 for Windows 7 and Windows Server 2008 R2 includes previously released updates and will deliver a number of powerful new features for Windows Server 2008 R2 for virtualization and Virtual Desktop Infrastructure (VDI). New techniques in memory management with the addition of Dynamic Memory functionality, as well as the ability to deliver full-fidelity graphic experiences in remote and virtualized environments with Microsoft RemoteFX™, enable organizations to realize the greatest possible potential from their infrastructure. The resulting increase in efficiency and functionality allows for accelerated server consolidation, a more powerful virtualized desktop infrastructure, and an increased return on technology investments.
The impact of SP1 on the Windows 7 client operating system is considered to be minimal. Included changes address minor usability issues in specific scenarios, as outlined in this document.
This document describes some of the notable changes in Service Pack 1 for Windows 7 and Windows Server 2008 R2. Note that many of the updates listed are already publically available and have been released via the Microsoft Download Center or Windows Update. This is also not a complete list.
|
Ə D Ə B İ Y Y A T - Azərbaycan memarliq və İNŞaat universiteti NƏQLİyyat fakultəsi

-avtomobil üfiqi meydançada dayandıqda “qaranlıq” zonaların bal ilə qiymət-
ləndirilən həndəsi ölçüləri və sahəsi.
Müahidəliliyin təklif olunan parametrləri 5,5-41m/san sürətlərində avtomobili
təhlükəsiz idarə etmək üçün sürücünün görməli olduğu yol vəziyyətinin müxtəlif
obyektlərinin yerləşməsinin təhlilinə əsasən müəyyən edilir.
Qabaq pəncərənin müşahidəliliyin yuxarı həddini məhdudlaşdıran yuxarı sər-
həddinin maksimum hündürlüyü iki tələb əsasında müəyyən edilir:
-avtomobil “Stop” xəttində svetofordan 12m məsafədə durduqda, sürücü yolun
hərəkət hissəsinin mərkəzində 5m hündürlükdə asılan svetoforu görə bilsin;
-qabaq pəncərə çox hündür olmamalıdır.Əks halda sürücü müşahidəliliyin
yuxarı bucağının 30
0
-dən yüksək qiymətlərində müşahidə olunan parlaq işıq və is-
tilik çualarının təsirindən əziyyət çəkəcəkdir.
Ətraf mühitin metereoloji vəziyyətindən asılı olmayaraq yaxşı müşahidəliliyin
təmin edilməsində şüşə təmizləyicilər, həmçinin, şüşələrin yuyulması və qızdırıl-
ması sistemləri böyük əhəmiyyət daşıyır. Şüşənin üfürmə və qızdırma sistemləri
xarici mühitin aşağı temperaturlarında qabaq küləj şüşəsinin tərləməsinə və don-
masına imkan verməməlidirlər.
İxtisas, kurs: Riyaziyyat İnformatika müəllimliyi, II kurs

|
İxtisas, kurs: Riyaziyyat İnformatika müəllimliyi, II kurs
|
bet | 4/6 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 25,6 Kb. | | #117184 |
Bog'liq Alqoritmlər-nəzəriyyəsi.İxtisas, kurs: Riyaziyyat İnformatika müəllimliyi, II kurs
Fənn: Alqoritmlər nəzəriyyəsi
Kollokvium №1
Bilet №6
Alqoritm anlayışının riyazi dəqiqləşməsi.
Alqoritmin zamana görə mürəkkəbliyi
Alqoritmlərin xüsusiyyətləri
Müəllim: R.Gülarə Əli qızı
Kafedra müdiri: E.Ağayev
İxtisas, kurs: Riyaziyyat İnformatika müəllimliyi, II kurs
Fənn: Alqoritmlər nəzəriyyəsi
Kollokvium №1
Bilet №7
Alqoritmlərin qrafik təsviri
Determinə olunan alqoritmlər
Funksiyaların alqoritmlərinin tərtibi
Müəllim: R.Gülarə Əli qızı
Kafedra müdiri: E.Ağayev
İxtisas, kurs: Riyaziyyat İnformatika müəllimliyi, II kurs
Fənn: Alqoritmlər nəzəriyyəsi
Kollokvium №1
Bilet №8
Alqoritm anlayışının dəqiqləşdirilməsinə yanaşmalar
Max elementin axtarışı alqoritminin tərtibi
N!! Alqoritminin tərtibi
Müəllim: R.Gülarə Əli qızı
Kafedra müdiri: E.Ağayev
İxtisas, kurs: Riyaziyyat İnformatika müəllimliyi, II kurs
Fənn: Alqoritmlər nəzəriyyəsi
Kollokvium №1
Bilet №9
1.Alqoritm anlayışının formalaşmasında tələbə nəyi bilməlidir
2.Tərcümə və kompilyasiya
3. Min elementin axtarışı alqoritminin tərtibi
Müəllim: R.Gülarə Əli qızı
Kafedra müdiri: E.Ağayev
İxtisas, kurs: Riyaziyyat İnformatika müəllimliyi, II kurs
Fənn: Alqoritmlər nəzəriyyəsi
Kollokvium №1
Bilet №10
Alqoritm anlayışının riyazi dəqiqləşməsi.
Alqoritmin zamana görə mürəkkəbliyi
Proqram mətninə əsasən çeşidləmə alqoritminin mürəkkəbliyinin qiymətləndirilməsinə misal
Müəllim: R.Gülarə Əli qızı
Kafedra müdiri: E.Ağayev
|
| |
Service Pack 1 size - Notable Changes in Windows 7 and Windows Server 2008 R2 Service Pack 1

|
Notable Changes in Windows 7 and Windows Server 2008 R2 Service Pack 1
|
bet | 4/12 | Sana | 31.03.2021 | Hajmi | 101,5 Kb. | | #13809 |
Service Pack 1 size
In order to make the improvements detailed in this document, various individual files and components have been updated. Also, the language-neutral design of Windows necessitates that the service pack be able to update any possible combination of the basic languages supported by Windows 7 with a single installer, so language files for the 36 basic languages are included in the standalone installer.
For System Administrators, there is a standalone installation package available. However, most home and small business users will receive SP1 through Windows Update. Windows Update utilizes an efficient transfer mechanism to download only the bytes that are needed, resulting in a download that ranges in size from 44 megabytes (MB) to 96 MB depending on the system architecture.
|
| |
Microsoft RemoteFX - Notable Changes in Windows 7 and Windows Server 2008 R2 Service Pack 1

Microsoft RemoteFX
Businesses are increasingly looking to leverage the efficiency and cost savings that can come from a virtualized desktop infrastructure. With the addition of Microsoft RemoteFX in Windows Server 2008 R2 SP1, a new set of remote user experience capabilities that enable a media-rich user environment for virtual desktops, session-based desktops and remote applications is introduced. Harnessing the power of virtualized graphics resources, RemoteFX can be deployed to a range of thick and thin client devices, enabling cost-effective, local-like access to graphics-intensive applications and a broad array of end user peripherals, improving productivity of remote users.
RemoteFX can function independently from specific graphics stacks and supports any screen content, including today’s most advanced applications and rich content (including Silverlight and Adobe Flash), ensuring that end users maintain a rich, local-like desktop experience even in a virtualized thin-client environment.
RemoteFX also adds mainstream USB device support to virtual desktop computing, including support for USB drives, cameras and PDAs connected to the client device. RemoteFX also provides a platform for hardware and software partners to enhance RemoteFX capabilities in a variety of possible host, client and network configurations.
To use RemoteFX, the virtualization server must be running Windows Server 2008 R2 with SP1, the virtual machine must be running Windows 7 Enterprise with SP1 or Windows 7 Ultimate with SP1, and the remote client computer must be running either Windows Server 2008 R2 with SP1 or Windows 7 with SP1. To connect to the virtual machine, the remote client computer requires an updated version of Remote Desktop Services (included in the service pack for all editions of Windows 7).
|
Yubkaning teskari tomoniga belbog’ning teskari tomonini qo’yib 
to’g’nog’ich qadaladi (to’g’naladi) va chetidan 1

Yubkaning etak qismiga ishlov berish. Yengil
kiyimlarning etak qismini
turli usul bilan ishlash mumkin. Tanlangan modelga va gazlamaning xususiyatiga
qarab tikish tartibi belgilanadi . Yashirin qaviq, shakldor qaviq, tasma qo’yib va
adip bilan tikib chiqiladi. Ko’proq qo’llanadigan usuli yopiq buklov bo’lib, uni
yashirin qaviq qatorda tikiladi. Yubkaning etak
qismi yashirin chokda tikib
chiqiladi
4 .Mustahkamlash Savollar:
1. Belboqqa qanday tartibda ishlov beriladi?
2. Agar belbog’ bo’ylamasiga ikki qismdan iborat bo’lsa, necha sm qoldirib
tikiladi?
3. Belbog’ qanday tartibda dazmollanadi?
4.Yubkani etak qismi qanday qaviqda tikiladi?
5. Yubka tikishda qanday xavfsizlik texnikasi qoidalariga amal qilish kerak?
Darsni yakunlash.
Yubkаni bеzаsh vа охirgi ishlоv bеrish. (2-soat)
Darsning maqsadi:
a) ta ’limiy - o’quvchilarga yubkani bezash
va oxirgi ishlov berish
ishlarini o’rgatish;.
b) tarbiyaviy - o’quvchilarni kiyim tikishga va kiyishga oid estetik didini
o’stirish, tejamkorlikka o’rgatish;
c) rivojlantiruvchi - o’quvchilarning yubkalarni
tikish ishlari haqidagi
ko’nikmalarini kengaytirish.
Recommended Usage - Notable Changes in Windows 7 and Windows Server 2008 R2 Service Pack 1

|
Notable Changes in Windows 7 and Windows Server 2008 R2 Service Pack 1
|
bet | 5/12 | Sana | 31.03.2021 | Hajmi | 101,5 Kb. | | #13809 |
Recommended Usage
|
Download size (x86)
|
Download size (x64)
|
Download size (ia64)
|
Standalone Package
| |
About 537 MB
|
About 903 MB
|
About 511 MB
|
Windows Update
| |
About 44 MB (Windows 7)
|
About 74 MB (Windows 7)
About 96 MB (Windows Server 2008 R2)
|
n/a
|
Integrated DVD
| |
n/a
|
n/a
|
n/a
|
Table 1 Delivery mechanisms for SP1
Changes specific to Windows Server 2008 R2 Dynamic Memory
Constraints on the allocation of physical memory represents one of the greatest challenges organizations face as they adopt new virtualization technology and consolidate their infrastructure. With Dynamic Memory, an enhancement to Hyper-V™ introduced in Windows Server 2008 R2 SP1, organizations can now make the most efficient use of available physical memory, allowing them to realize the greatest possible potential from their virtualization resources. Dynamic Memory allows for memory on a host machine to be pooled and dynamically distributed to virtual machines as necessary. Memory is dynamically added or removed based on current workloads, and is done so without service interruption.
Virtual machines running a wide variety of operating systems can use Dynamic Memory; for a complete list, see the “Dynamic Memory Evaluation Guide” at http://go.microsoft.com/fwlink/?LinkId=192444. The guide also discusses Dynamic Memory settings and usage in detail.
|
| |