nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Microsoft PowerPoint - Microsoft office haqida

|
Microsoft office haqida
|
bet | 2/5 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 225,75 Kb. | | #129753 |
Bog'liq 18-mavzu office dasturlar paketida professional foydalanish . word dasturida ishlash!!!Microsoft PowerPoint — maʼlumotlarni taqdimot, reklama qilishga moʻljallangan taqdimot dasturi.
Muqobil dasturlar: OpenOffice.org Impress, LibreOffice Impress, KPresenter, Corel WordPerfect va Apple Keynote.
Microsoft Access— maʼlumotlar ombori (bazasi) bilan ishlashga moʻljallangan dastur.
Oʻrnini bosuvchi dasturlar: OpenOffice.org Base, LibreOffice Base, Kexi.
Microsoft Publisher — har xil koʻrinishdagi noshirlik ishlarini bajarishga moʻljallangan muharrir dastur.
Microsoft Outlook (Outlook Express bilan chalkashtirmang)— elekton pachtadan foydalanishga moʻljallangan dastur va hokazo Uning tarkibiga taqvim, ish rejalashtirgich, qaydnoma, manzillar kitobi va shaxsiy pochta kiradi.
Pochta xizmati uchun — Mozilla Thunderbird/SeaMonkey, Novell Evolution, Claws Mail, Eudora Mail, The Bat!; shaxsiy maʼlumotlar dispetchiri — Mozilla, Lotus Organizer va Novell Evolution.
Microsoft InfoPath — maʼlumot yigʻish va uni boshqarish dasturi.
Microsoft Communicator (Microsoft Lync) — insonlar bilan har tomonlama muloqot qilishni tashkilashtiradigan dastur.
Microsoft Visio — biznes va texnik diagrammalar bilan ishlovchi dastur.
Muqobil dasturlar: LibreOffice Draw, OpenOffice.org Draw, yEd Grapth Editor.
Microsoft Project — loyihalar bilan ishlovchi dastur.
Microsoft Query — maʼlumotlar omboridan maʼlumot oluvchi va koʻrib chiquvchi dastur.
Microsoft OneNote — qaydnomalar yozish uchun moʻljallangan dastur.
Microsoft Groove — birgalikdagi ishni qoʻllab quvvatlovchi dastur.
Microsoft SharePoint Designer — Microsoft SharePoint tizimida dastur yaratish uchun vosita.
Microsoft Picture Manager — rasmlar bilan ishlash.
Muqobil dastur: OpenOffice.org Draw.
Microsoft Document Image Writer — virtual printer.
Microsoft Diagnostics — Microsoft Officening zararlangan dasturlarini diagnostika qiluvchi va tuzatuvchi dastur.
Office dasturlar toʻplamini oʻrnatishda yuqorida koʻrsatilgan dasturlarni tanlash orqali, yaʼni keraklisini oʻrnatish orqali kompyuter qattiq diskidagi joyni tejash mumkin
|
| |
Mavzu:­­­­­­­­­­ Control panel(boshqaruv paneli) yordamida windows tizimini sozlash (tizimini yangilash,litsenziyasini o`rnatish,til va vaqt sozlamalari ). Bajardi: 043-20 guruh talabasi Salimova S. S tekshirdi: Toshkent – 2022

|
Mavzu: Control panel(boshqaruv paneli) yordamida windows tizimini sozlash (tizimini yangilash,litsenziyasini o`rnatish,til va vaqt sozlamalari ). Bajardi: 043-20 guruh talabasi Salimova S. S tekshirdi: Toshkent – 2022
|
Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 21,2 Kb. | | #234037 |
Bog'liq operatsion tizimdan amliy ish Salimova S
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Control panel(boshqaruv paneli) yordamida windows tizimini sozlash (tizimini yangilash,litsenziyasini o`rnatish,til va vaqt sozlamalari ). Bajardi: 043-20 guruh talabasi Salimova S. S tekshirdi: Toshkent – 2022
|
So'ng bizda Windows OT ini o'rnatish jarayoni boshlanadi

|
So'ng bizda Windows OT ini o'rnatish jarayoni boshlanadi
|
bet | 4/4 | Sana | 05.10.2024 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #273652 |
So'ng bizda Windows OT ini o'rnatish jarayoni boshlanadi
O’rnatish tugagandan so’ng bizga kompyuterimizning nomini kiritishimiz talab etiladi va o'zimiz istagan fon rangini tanlashimiz mumkin
«Использовать стандартные параметры» tanlaymiz
Foydalanuvchi nomi, parol va parol uchun kalit so'z kiritamiz (o'tgan darslarda yangi foydalanuvchi yaratishni ko'rgan edik. Bu yerda ham xuddi jarayonni bajaramiz)
Windows OT ining sozlamalari tugashini kutamiz
Sozlamalar tugaganda so'ng bizda quyidagicha yozuv paydo bo'ladi
Mana bizning Windows 8.1 OT miz
|
| |
Virtualna stvarnost se najviše primjenjuje u slijedećim područjima - bet 9

|
Virtualna stvarnost se najviše primjenjuje u slijedećim područjima
|
bet | 9/13 | Sana | 06.07.2020 | Hajmi | 1,87 Mb. | | #11144 |
prstima (CyberTouch)11
Uređaji za povrat sile, za razliku od taktilnih uređaja, ne simuliraju dodir nego zaista vrše silu na dijelove tijela korisnika. Kada korisnik dodirne neki virtualni objekat ili je potrebna neka druga akcija VR sistema, aktiviraju se servo motori koji zatim preko poluga vrše silu na dijelove tijela, tako da korisnik ima stvarni osjećaj da je naišao na prepreku. Ovi uređaji mogu biti montirani na tijelo korisnika (Slika 11.a) ili kao samostojeće jedinice pričvršćene za podlogu (Slika 11.b).
CyberGrasp (b) Phantom
|
| |
BIOS odatda ko’k rangli, zerikarli muhitdir

|
BIOS odatda ko’k rangli, zerikarli muhitdir
|
bet | 3/4 | Sana | 05.10.2024 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #273652 |
BIOS odatda ko’k rangli, zerikarli muhitdir
Hozirgi kunda zamonaviy ko‘rinishdagi BIOS lar ham keng tarqalmoqda
Windows o’rnatilgan diskovod yoki fleshkani ishga tushirish uchun BIOS ga kiriladi va u yerdan BOOT qismi topiladi
U yerda o’zimga kerakli disk/fleshkani 1-o’ringa qo’yamiz.
1-o’ringa qo’yish har bir BIOS tizimida uning yangi eskiligi, ishlab chiqargan firmasiga qarab turlicha amalga oshiriladi. Jumladan, eski turdagi BIOSlarda siz 1-o’rinda turga qurilma nomiga bossangiz, u sizga mavjud qurilmalar ro’yxatini ko’rsatadi, siz shulardan o’zingizga keragini birinchi o’ringa qo’yasiz, birinchi o’rinda turgani esa tanlangan qurilmaning o’rnini egallaydi.
Yangiroq turdagi BIOS larda esa bu amaliyot F5 va F6 tugmalari (yoki boshqa F tugmalarda) amalga oshiriladi. Ya’ni, siz o’zingizga kerakli disk/fleshka nomini belgilaysiz va yo F5 (past) yo F6 (tepa) tugmalarini bosgan holda tartibini o’zgartirasiz.
Boshqa turdagi BIOS larda (“POST” yoki “Boot”) bu boshqacha tarzda amalga oshirilishi mumkin (F1 va F2; “+” va “-” va boshqacha tarzda) .
Biz BIOS ni sozlamasini sozladik endi fleshkani kompyuterga ulaymiz va kompyuterni yoqamiz. Qora ekranimiz chiqishi bilan istalgan klaviaturani klavishlaridan biri bir necha bor bosamiz.
Bizda Windows ni qaysi tilda o’rnatish haqida so’rov chiqadi. Shuni tanlab so’ng «Next» tugmasini bosamiz
Bu oynada «Install» now tugmasini bosamiz
So'ngra biz «Лицензионное соглашение» ga qabul qilaman deb galochkani belgilaymiz va «Next» tugmasini bosamiz
Bu yerda Windows ni o’rnatish boyicha turini tanlimiz. Bizga boshidan o’rnatish kerakligi sababli biz «Выборочная» ni tanlimiz
Windows OT o’rnatadigan joyni tanlaymiz va «Далее» tugmasini bosamiz
|
| |
Ba'zi bir amallar - Microsoft office haqida

|
Microsoft office haqida
|
bet | 5/5 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 225,75 Kb. | | #129753 |
Bog'liq 18-mavzu office dasturlar paketida professional foydalanish . word dasturida ishlash!!!Ba'zi bir amallar
Matnlarni kiritish uchun klaviaturada mavjud boʻlgan xarf va belgilardan foydalaniladi. Belgilar kiritilishi bilan ekrandagi kursor deb nomlanuvchi vertikal chiziq oʻng tomonga suriladi. Satrning oʻng chegarasiga etilgandan soʻng matn avtomatik ravishda keyingi satrga oʻtadi. Bosh xarflarni yozish uchun Caps Lock yoki Shift tugmasidan foydalanamiz. Klaviatura tugmalari bilan quyidagi amallar ham mavjud:
Home — sаtr bоshigа оlib kеlаdi
End — sаtr охirigа оlib kеlаdi
Ctrl+Home — hujjаt bоshigа
Ctrl+End — hujjаt охirigа
PgUp — bir sахifа yuқоrigа
PgDown — bir sахifа pаstgа
Ctrl + — bittа soʻz оldingа
Ctrl + — bittа soʻz оrқаgа
Ctrl + — bir аbzаts оldingа
Ctrl + — bir аbzаts оrқаgа
Backspase — Matnni oxirgi harfidan boshlab oʻchiradi
Delete — Matnni birinchi harfidan boshlab oʻchiradi
Insert — bu tugma yordamida qoldirib ketilgan belgilarni oʻrniga qoʻyish yoki ularni boshqa belgilar bilan almashtirish mumkin
MS office dasturlarini o’rnatish
Buni ko’pincha pulli sotiladi buni o’rnatgandan keyin ham “kalit kodi” kerak
Office dasturlarini bepul yuklab olsak ham bo’ladi lekin yuklangandan so’ng aktivlashtirish so’raladi
|
| |
International scientific practical conference

International scientific practical conference
Download
372,25 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/9
Sana
23.11.2023
Hajmi
372,25 Kb.
#104220
Download
372,25 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
International scientific practical conference
Download
372,25 Kb.
Matnni ko'rish
Neftni kompleks tayyorlash texnologiyasi. Maruza rejasi

Neftni kompleks tayyorlash texnologiyasi. Maruza rejasi
Download
403,68 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
19.12.2023
Hajmi
403,68 Kb.
#124018
Download
403,68 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Neftni kompleks tayyorlash texnologiyasi. Maruza rejasi
Download
403,68 Kb.
Matnni ko'rish
Inercijski senzori - Virtualna stvarnost se najviše primjenjuje u slijedećim područjima

|
Virtualna stvarnost se najviše primjenjuje u slijedećim područjima
|
bet | 6/13 | Sana | 06.07.2020 | Hajmi | 1,87 Mb. | | #11144 |
Inercijski senzori
Inercijski su samostojeći senzori koji služe za mjerenje ili održavanje orijentacije primjenom principa ugaonog pomjeranje i sila koje pri tome nastaju. Takođe mogu mjeriti i brzinu i ubrzanje translacije objekta. Moderni inercijski slijednici koriste MEMS8 tehnologiju. Mikrosenzori i mikroaktuatori, kao dio MEMS tehnologije se koriste za pretvaranje energije iz jedne forme u drugu. U slučaju inercijskih slijednika, ova tehnologija se koristi za pretvaranje mehaničkog signala u električni. Kod upotrebe ove tehnologije, potrebno je precizno definisati početni položaj. Najbolja primjena je kada se kombinuje sa nekim drugim sistemom za povremeno određivanje preciznog položaja.
Senzori sile / momenta sile
Senzori sile mjere silu ili moment sile izvršen na ulaznu jedinicu. Najpoznatiji uređaj ove vrste je Spaceball. Na loptu ovog uređaja se vrši pritisak dlanom koja taj pritisak prenosi na model i pomjera ga (bilo model po ekranu ili recimo kameru prilikom snimanja).
Slika 7. Spaceball9
|
| |
International scientific practical conference - bet 9

“
SUSTAINABLE ECONOMIC DEVELOPMENT OF REGIONS: INTERNATIONAL
AND NATIONAL CONCEPTS”
International scientific - practical conference
19-20 May, 2023| Samarkand branch of Tashkent state university of economics.
www.sbtsue.uz
511
10. Shukirillayevich, U. U. B. (2022). KATTA HAJMDAGI MA‟LUMOTLAR (BIG
DATA) NING ZAMONAVIY IJTIMOIY-IQTISODIY HAYOTDAGI O
„RNI. Current Issues of Bio Economics and Digitalization in the Sustainable
Development of Regions, 538-543.
11. Ablaqul o‟g‟li, A. A., Shukirillayevich, U. U. B., & Azamat Jo„raqul o„g, S. (2022).
EGRI
CHIZIQLI
KOORDINATALAR
SISTEMASIDA
PUASSON
TENGLAMASI UCHUN DIRIXLE MASALASINI YECHISH. Current Issues of
Bio Economics and Digitalization in the Sustainable Development of Regions, 398-
407.
12. Исломов, Б. И., & Убайдуллаев, У. Ш. (2021). ЗАДАЧА С УСЛОВИЯМИ
ПЕРИОДИЧНОСТИ
ДЛЯ
УРАВНЕНИЯ
ПАРАБОЛО-
ГИПЕРБОЛИЧЕСКОГО
ТИПА
ДРОБНОГО
ПОРЯДКА
В
ПРЯМОУГОЛЬНОЙ ОБЛАСТИ. ББК 22.161 C56, 328.
13. Yuldashev, T. K., Islomov, B. I., & Ubaydullaev, U. S. (2021). On boundary value
problems for a mixed type fractional differential equation with Caputo
operator. Вестник Карагандинского университета. Серия: Математика, (1), 127-
137.
14. Убайдуллаев, У. Ш. (2018). Краевая задача для уравнения параболо-
гиперболического типа со спектральным параметром в прямоугольной
области. In Дифференциальные уравнения и смежные проблемы (pp. 234-238).
15. Абдуллаев, З. Ҳ. (2021). Илмий ва инновацион фаолият самарадорлиги ва
олий
таьлим
муассасалар
рейтинги. DEVELOPMENT
ISSUES
OF
INNOVATIVE ECONOMY IN THE AGRICULTURAL SECTOR, 1002-1007.
16. Hasanovich, A. Z. (2021). Analysis of factors affecting income variation in
farms. INTERNATIONAL
JOURNAL
OF
SOCIAL
SCIENCE
&
INTERDISCIPLINARY
RESEARCH
ISSN:
2277-3630
Impact
factor:
7.429, 10(12), 36-39.
17. Aбдуллаев,
З. Х., & Бобомурадова, С. З. (2022). РАҚАМЛИ
ИҚТИСОДИЁТДА ОНЛАЙН-АУКЦИОН ВА ТАНЛОВЛАРНИ ТАШКИЛ
ЭТУВЧИ СУБЪЕКТЛАРДА ДАРОМАДЛАР ҲИСОБИНИНГ МУҲИМ
ЖИҲАТЛАРИ. Current Issues of Bio Economics and Digitalization in the
Sustainable Development of Regions, 15-19.
18. Abdullaev, Z. H., & Quagli, A. (2022). THE METHODOLOGY FOR
RECOGNITION OF BIOLOGICAL ASSETS‟GROWTH, NATIONAL AND
INTERNATIONAL PERSPECTIVES. Current Issues of Bio Economics and
Digitalization in the Sustainable Development of Regions, 1-4.
Ключевые слова - International scientific practical conference

“
SUSTAINABLE ECONOMIC DEVELOPMENT OF REGIONS: INTERNATIONAL
AND NATIONAL CONCEPTS”
International scientific - practical conference
19-20 May, 2023| Samarkand branch of Tashkent state university of economics.
www.sbtsue.uz
505
Hozirgi vaqtda Big Data axborot texnologiyalarining eng tez rivojlanayotgan
sohalaridan biri hisoblanadi, statistika ma‟lumotlariga ko„ra, olingan va saqlanadigan
ma‟lumotlarning umumiy miqdori har 1 yildan oshiqroq vaqtda ikki baravar
ko„paymoqda.
Big Data biznesning ko„plab sohalarida keng tarqalgan va kompaniyalar
rivojlanishida muhim rol o„ynaydigan texnologiya sohasi bo„lib, 2018-yilda Big Data
va biznesni tahlil qilish global bozori 169 milliard AQSh dollarini tashkil etgani va
2022-yilga kelib 274 milliard AQSh dollarigacha o„sishi kuzatildi. Bundan tashqari,
PwC hisobotida 2020-yil oxiriga kelib faqat AQShda Data Science va Analyticsda 2,7
millionga yaqin ish bajarildi. Global Hadoop hisobotida katta analitik bozor hajmi
2020-yilda 12,8 milliard AQSh dollaridan 2025 yilgacha 23,5 milliard AQSh
dollarigacha o„sadi, prognoz davrida yillik o„sish sur‟ati (CAGR) 13,0 foizni tashkil
etadi, deyiladi. Katta hajmdagi Hadoop katta analitik bozori ushbu vaqt oralig„ida
(2018-2023) 36,37% CAGR darajasida rivojlanishi kutilmoqda. Bozor, ehtimol 2023-
yil oxiriga qadar 52 milliard AQSh dollaridan ko„proq qiymatda qolishi mumkin.
AND NATIONAL CONCEPTS” - International scientific practical conference

|
International scientific practical conferenceBog'liq 504-511AND NATIONAL CONCEPTS”
International scientific - practical conference
19-20 May, 2023| Samarkand branch of Tashkent state university of economics.
www.sbtsue.uz
507
Diagrammadan ko„rinib turibdiki, aksariyat kompaniyalar Big Datadan
mijozlarga xizmat ko„rsatish sohasida foydalanishadi, ikkinchi eng mashhur yo„nalish
operatsion samaradorlik, axborot xavfsizligi sohasida Big Data hozirgi paytda
uchinchi o„rinda. Katta ma‟lumotlarni yig„ish va qayta ishlashda foydalaniladigan
texnologiyalarni 3 guruhga bo„lish mumkin:
Dasturiy ta‟minot;
Uskunalar;
Xizmatlar
Ma‟lumotni qayta ishlashning eng keng tarqalgan usullari (dasturiy ta‟minot)
quyidagilarni o„z ichiga oladi:
SQL - ma‟lumotlar bazalari bilan ishlashga imkon beradigan tuzilgan so„rovlar
tili. SQL-dan foydalanib, siz ma‟lumotlarni yaratishingiz va o„zgartirishingiz mumkin
va tegishli ma‟lumotlar bazasini boshqarish tizimi ma‟lumotlar qatorini boshqarish
uchun javobgardir.
NoSQL - atama nafaqat SQL (SQLemas) degan ma‟noni anglatadi. Bu
ma‟lumotlar bazasini amalga oshirishga yo„naltirilgan bir qator yondashuvlarni o„z
ichiga oladi, ular an‟anaviy, bog„langan MBBTlarda foydalaniladigan modellardan
farq qiladi. Ular doimo o„zgarib turadigan ma‟lumotlar tuzilishi bilan foydalanish
uchun qulaydir. Masalan, ijtimoiy tarmoqlarda ma‟lumot to„plash va saqlashda.
Mapreduce - hisob-kitoblarni taqsimlash modeli. U juda katta ma‟lumot
to„plamlari (petabaytlar) bo„yicha parallel hisoblashlarda qo„llaniladi. Dastur
“
SUSTAINABLE ECONOMIC DEVELOPMENT OF REGIONS: INTERNATIONAL
|
| |
AND NATIONAL CONCEPTS” - International scientific practical conference

|
International scientific practical conferenceBog'liq 504-511AND NATIONAL CONCEPTS”
International scientific - practical conference
19-20 May, 2023| Samarkand branch of Tashkent state university of economics.
www.sbtsue.uz
508
interfeysida ma‟lumotlar qayta ishlash uchun dasturga emas, balki dastur
ma‟lumotlarga uzatiladi. Shunday qilib, so„rov alohida dastur bo„lib, jarayon prinsipi
– ikki usulida ma‟lumotlarni ketma-ket qayta ishlaydi, Map (Xarita) dastlabki
ma‟lumotlarni tanlaydi va Reduce ularni agregatlarini qisqartiradi.
Hadoop - Facebook, eBay, Amazon va boshqalarga yuklangan saytlarni qidirish
va kontekstual mexanizmlarini amalga oshirishda foydalaniladi. O„ziga xos xususiyati
shundaki, tizim biron bir klaster tugunlarining ishdan chiqmasidan himoyalangan,
chunki har bir blok tugunda boshqa ma‟lumotlarning kamida bitta nusxasi bor.
SAP XANA - ma‟lumotlarni saqlash va qayta ishlash uchun yuqori samarali
NewSQL platformasi. Yuqori tezlikda so„rovlarni qayta ishlashni ta‟minlaydi. Yana
bir o„ziga xos jihat shundaki, SAPXANA analitik tizimlarni qo„llab-quvvatlash
xarajatlarini kamaytirgan holda, tizim landshaftini soddalashtiradi. Shunindek, Big
Data tegishli vositalar Hive, HBase, MapReduce, Spark RDD, Spark Streaming,
SparkSQL, SparkR, MLlib, Flume, Sqoop, Oozie, Kafka, Data freymlari va GraphX
vositalari bilan ishlaydi. Texnologik uskunalar quyidagilarni o„z ichiga oladi:
1. Serverlar- ma‟lumotlar omborini o„z ichiga oladi.
2. Infratuzilma uskunalari-infratuzilma uskunalari platformani tezlashtirish
vositalari, uzluksiz quvvat manbalari, server konsollari to„plamlari va boshqalarni o„z
ichiga oladi.
3. Xizmatlar-xizmatlar ma‟lumotlar bazasi arxitekturasini yaratish, infratuzilmani
tashkil qilish va optimallashtirish, ma‟lumotlarni saqlashni ta‟minlashni o„z ichiga
oladi.
Big Data ko„plab biznes sohalarida keng qo„llaniladi. Ular sog„liqni saqlash,
telekommunikatsiya, savdo, logistika, moliyaviy kompaniyalarda, shuningdek davlat
boshqaruvida qo„llaniladi. Quyida ba‟zi sohalarda Big Data qo„llanishiga misollar
keltiramiz:
Savdo. Chakana savdo do„konlarining ma‟lumotlar bazasida mijozlar,
inventarizatsiyani boshqarish tizimi, tijorat mahsulotlarini yetkazib berish to„g„risida
ko„plab ma‟lumotlar to„planishi mumkin. Ushbu ma‟lumotlarni do„konlarning barcha
sohalarida foydali bo„lishi mumkin. Shunday qilib, to„plangan ma‟lumotlar yordamida
siz tovarlarni yetkazib berish, uni saqlash va sotishni boshqarishingiz mumkin.
Yig„ilgan ma‟lumotlarga asoslanib, siz tovarlarga talab va taklifni taxmin qilishingiz
mumkin. Shuningdek, ma‟lumotlarni qayta ishlash va tahlil qilish tizimi chakana
sotuvchining boshqa muammolarini hal qilishi mumkin, masalan xarajatlarni
optimallashtirishda yoki hisobotlarni tayyorlashda.
|
| |
Metodologiya - International scientific practical conference

“
SUSTAINABLE ECONOMIC DEVELOPMENT OF REGIONS: INTERNATIONAL
AND NATIONAL CONCEPTS”
International scientific - practical conference
19-20 May, 2023| Samarkand branch of Tashkent state university of economics.
www.sbtsue.uz
506
Katta ma‟lumotlar sferasi quyidagi xususiyatlar bilan tavsiflanadi:
Hajm (volume) - hajm, to„plangan ma‟lumotlar bazasi - bu an‟anaviy
usulda
qayta ishlash va saqlash uchun juda zarur bo„lgan,
yangi yondashuv va
takomillashtirilgan vositalarni talab qiladigan katta miqdordagi ma‟lumotlar.
Tezlik (velocity) - tezlik, bu xususiyat ma‟lumotlarni to„plash
tezligi oshib
borayotganligini (so„nggi 90 yil ichida ma‟lumotlarning 90 foizi to„plangan) va
ma‟lumotlarni qayta ishlash tezligini, yaqinda real vaqt rejimida ma‟lumotlarni qayta
ishlash texnologiyalariga talab ortib borayotganligini ko„rsatadi.
Sog„liqni saqlash - International scientific practical conference

“
SUSTAINABLE ECONOMIC DEVELOPMENT OF REGIONS: INTERNATIONAL
AND NATIONAL CONCEPTS”
International scientific - practical conference
19-20 May, 2023| Samarkand branch of Tashkent state university of economics.
www.sbtsue.uz
509
bo„lgan yana bir sohadir. Quyida katta ma‟lumotlarning sog„liqni saqlash tizimiga
yordam berishi mumkin bo„lgan ba‟zi usullari mavjud:
Katta ma‟lumotlar davolanish xarajatlarini kamaytiradi,
chunki keraksiz tashxis
qo„yish imkoniyatini kamaytiradi. Oldindan epidemiyani bashorat qilishda va uning
oqibatlarni minimallashtirish uchun qanday profilaktika choralarini ko„rish bo„yicha
yordam beradi. Katta ma‟lumotlar kasalliklarni dastlabki bosqichlarida aniqlash orqali
oldini olishga yordam beradi. Sog„liqni saqlash sohasida foylanidigan asboblar va
datchiklarga joriy etilsa, ular bemorning elektron ma‟lumotnomasini real vaqt rejimida
yetkazib bera oladi. Bunday texnologiyalardan biri Apple kompaniyasiga tegishlidir.
Apple
Apple HealthKit, CareKit va ResearchKit-ni ishlab chiqdi. Asosiy maqsad -
iPhone foydalanuvchilari o„zlarining real vaqt rejimidagi sog„liqni saqlash yozuvlarini
(kassalik tarixini) telefonlarida saqlash va ularga kirish huquqini berishdir.
Xulosa
Har qanday davlatda bo„lsin, davlat hukumati deyarli har kuni juda katta
miqdordagi ma‟lumotlar bilan yuzma-yuz keladi.
Buning sababi shundaki, ular o„z
fuqarolari, ularning o„sishi, energiya manbalari, geografik tadqiqotlar va boshqa
ko„plab narsalar haqida turli xil yozuvlar va ma‟lumotlar bazalarini kuzatib borishlari
kerak. Ushbu ma‟lumotlar bilan ishlashda Big data yordam beradi.
Ushbu
ma‟lumotlarni to„g„ri o„rganish va tahlil qilish, hukumatlarga katta yordam beradi.
Ularning bir nechtasi quyidagilar kiradi:
-Turli siyosiy dasturlarni joriy etishda nisbatan tezroq va asosli qarorlar qabul
qilishda-darhol e‟tiborga muhtoj bo„lgan joylarni aniqlash;
-Mavjud barcha yerlar va chorva mollarini hisobga olgan holda qishloq xo„jaligi
sohasida;
-Ishsizlik,
terrorizm, energiya manbalarini qidirish va boshqa ko„plab milliy
muammolarni hal qilish uchun;
-Kiber xavfsizlik, Big Data firibgarlikni oldini olish uchun juda ko„p ishlatiladi.
Bundan tashqari, soliq to„lashdan bo„yin tovlaganlarni aniqlashda ham foydalaniladi.
Ta‟lim sohasi- moslashtirilgan va dinamik ta‟lim dasturlari. Shaxsiy talablarga
foyda keltiradigan moslashtirilgan dasturlar va sxemalar har bir talabaning o„quv tarixi
asosida to„plangan ma‟lumotlar yordamida yaratilishi mumkin.
Bu talabalarning
umumiy natijalarini yaxshilaydi. Qayta ishlash kursi materiallari-talaba nimani
o„rganishi asosida va kurs tarkibiy qismlarini real vaqt rejimida kuzatish orqali qay
darajada to„plangan ma‟lumotlarga muvofiq o„quv materialini
qayta tuzish talabalar
uchun foydalidir. Baholash tizimlari-talabalar ma‟lumotlarini to„g„ri tahlil qilish
Turli 
xil - International scientific practical conference

|
International scientific practical conferenceBog'liq 504-511Turli
xil (variety)-
xilma-xillik,
ya‟ni
bir
vaqtning
o„zida
tarkiblangan(strukturalangan) va tarkiblanmagan (strukturalanmagan) ko„p formatli
ma‟lumotlarni qayta ishlash qobiliyati. Tarkiblangan ma‟lumotlarni tasniflash
mumkin. Bunday ma‟lumotlarga misol sifatida - mijozlar bilan bog„liq operatsiyalar
to„g„risidagi ma‟lumotlarni keltirish mumkin.
Tarkiblanmagan ma‟lumotlarga video, audiofayllar, bepul matnlar, ijtimoiy
tarmoqlardan keladigan ma‟lumotlar kiradi. Bugungi kunda ma‟lumotlarning 80 foizi
tarkiblanmagan guruhga kiradi. Ushbu ma‟lumotlarni keyinchalik qayta ishlash uchun
foydali bo„lishi uchun har tomonlama tahlil qilishga muhtoj.
Aniqlik - ma‟lumotlar ishonchliligi, foydalanuvchilar mavjud ma‟lumotlarning
ishonchliligiga tobora ko„proq ahamiyat bera boshladilar. Shunday qilib, internet
kompaniyalari robot yoki odam tomonidan veb-saytidagi amalga oshiriladigan
harakatlarni ajratishda muammolarga duch kelishadi va natijada ma‟lumotlar tahlilida
qiyinchilik tug„diradi.
Qiymati - to„plangan ma‟lumotlarning qiymati. Katta ma‟lumotlar kompaniya
uchun foydali bo„lishi va unga foyda keltirishi kerak. Masalan, biznes jarayonlarini
takomillashtirish, hisobot berish yoki xarajatlarni optimallashtirishda yordam berishi
zarur.
Tadqiqot natijalari va analizlar
Big Data texnologiyasining foydalanish ko„lami juda katta. Big Data yordamida
siz mijozlarning hohish-istaklari, marketing kompaniyalarining samaradorligi
to„g„risida ma‟lumot olishingiz yoki xavf tahlili o„tkazishingiz mumkin. Quyida IBM
instituti tomonidan kompaniyalarda Big Data-dan foydalanish sohalari bo„yicha
o„tkazilgan so„rov natijalari keltirilgan.
“
SUSTAINABLE ECONOMIC DEVELOPMENT OF REGIONS: INTERNATIONAL
|
| |
2. Neftni qo‘shimchalardan tozalash Neftni kompleks tayyorlash qurilmalarining umumiy chizmasi va texnologik jarayonlari

14-Ma’ruza:Gaz taqsimlash tizimining tasnifi va vazifalari
Reja:
1. Quvurlardan olinayotgan neftni tarkibi va undagi
qo‘shimchalarnisalbiyta’sirlari
2. Neftni qo‘shimchalardan tozalash
3. Neftni kompleks tayyorlash qurilmalarining umumiy chizmasi va
texnologik jarayonlari
Quduqlardan olinayotgan neft “hom” mahsulot bo‘lib, uning tarkibida qatlam
suvida erigan mineral tuzlar, qatlam suvi, organik (S
1
-S
4
) va noorganik (SO
2
, N
2
S)
gazlar va mexanik qo‘shimchalar bo‘ladi.
Neft tarkibida (1 t neftda) qatlam suvining miqdori 200-300 kg bo‘lib, ayrim
hollarda uning miqdori 90 % gacha bo‘ladi. 1 tonna neft tarkibidagi organik gazlar
miqdori50-100 m
3
ni tashkil etadi. Qatlam suvi tarkibidagi mineral tuzlar miqdori
2500 mg/l gacha bo‘ladi. Neftdagi mexanik qo‘shimchalar qum, tuproq
zarrachalaridan, hamda korroziya mahsulotlaridan tashkil topgan bo‘ladi. Yuqorida
keltirilgan qo‘shimchalar orqali jo‘natish, saqlash
va qayta ishlash jarayonlariga,
hamda neftdan olinadigan mahsulotlarning tarkibiga katta ta’sir ko‘rsatadi.
Neft tarkibida suvning bo‘lishi, quvur orqali jo‘natilayotgan mahsulot hajmini
ko‘payishini sodir etadi (ko‘pirishi sababli). Bu o‘z navbatida tashish harajatlarini
qimmatlashtiradi.
Neft tarkibidagi suvning miqdori 0,1 % bo‘lgan holda ham rektifikatsiya
kolonnasida neftning tez ko‘pirishini sodir etib, texnologik jarayonlarini tez izdan
chiqishiga olib keladi.
Neft tarkibidagi yengil uglevodorodlar (S
2
-S
5
) foydali homashyo bo‘lib,
ulardan sanoat miqyosida ishlatiladigan spirtlar, sintetik kauchik, erituvchilar, suyuq
motor yoqilg‘ilari, o‘g‘itlar, suniy tolalar va boshqalar olinadi. Shuning uchun ularni
texnologik jarayonlarda (haydash, saqlash) isrof bo‘lmasligini sodir etish va qayta
ishlash uchun soklash kerak bo‘ladi.
Neft tarkibida mineral qo‘shimchalarning bo‘lishi: quvur va qayta ishlash
zavodining jihozlarini errozik
yemirilishini sodir etadi; neftni qayta ishlashni
qiyinlashtiradi; mazut va gudronlarni kukunini (zolnost) oshiradi,
hamda
sovutkichlarda, pechkalarda issiqlik almashtiruvchi apparatlarda qoldiqlar hosil
qilib, issiqlik berish koeffitsiyentini kamaytiradi va tezda ishdan chiqishiga olib
keladi.
Neft tarkibida kristall ko‘rinishidagi mineral tuzlarning bo‘lishi;
neftni
haydash, qayta ishlash metall qurilmalarini va quvurlarni tez korroziyalanishini
sodir etadi, emulsiya turg‘unligini oshiradi, neftni
qayta ishlash jarayonlarini
qiyinlashtiradi.
Yuqorida keltirilgan qo‘shimchalardan tozalash jarayoni kon havzasida
joylashgan neftni kompleks qayta ishlash qurilmalarida (UKPN) amalga oshiriladi.
Bu qurilmalarda: gazsizlantirish,
suvsizlantirish, tuzsizlantirish texnologik
jarayonlar bajariladi, hamda tozalangan neftni quvurlar orqali qayta ishlash zavodiga
yuboriladi.
Quvur orqali jo‘natishga tayyorlangan neftning tarkibi quyidagicha bo‘lishi
kerak: mineral tuzlarning miqdori 50 mg/l; mexanik qo‘shimchalarning miqdori
0,05% dan va suvning miqdori 0,5% dan ortiq bo‘lmasligi kerak.
International scientific practical conference - bet 8

|
International scientific practical conferenceBog'liq 504-511
“
SUSTAINABLE ECONOMIC DEVELOPMENT OF REGIONS: INTERNATIONAL
AND NATIONAL CONCEPTS”
International scientific - practical conference
19-20 May, 2023| Samarkand branch of Tashkent state university of economics.
www.sbtsue.uz
510
natijasida reyting tizimlarida yangi yutuqlar joriy etildi. Kasbni bashorat qilish-har bir
talabaning yozuvlarini tegishli ravishda tahlil qilish va o„rganish har bir talabaning
rivojlanishi, kuchli tomonlari, zaif tomonlari, qiziqishlari va boshqalarni tushunishga
yordam beradi. Bu kelajakda talaba uchun qaysi kasb eng maqbul bo„lishini
aniqlashda ham yordam beradi.
Katta ma‟lumotlarni qayta ishlash texnologiyalari biz uchun ishlab chiqarishni
rejalashtirish, ta‟lim, sog„liqni saqlash va boshqa sohalarda yangi ufqlarni ochadi.
Agar ularning rivojlanishi davom etsa, BigData texnologiyalari ishlab chiqarish omili
sifatida axborotni mutlaqo yangi sifat darajasiga ko„tarishi mumkin. Axborot nafaqat
mehnat va kapitalga tenglashadi, balki zamonaviy iqtisodiyotning eng muhim
resursiga aylanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro„yxati
1. Davenport, T.H., Barth, P., Bean, R., 2012. How „Big Data‟is Different. MIT Sloan
Management Review 54, p.43- 46.
2. https://www.coursera.org/articles/what-is-big-data-a-laypersons-guide.
3. Brown, B., Chul, M., Manyika, J., 2011. Are you ready for the era of “big data”?
McKinsey Quarterly, Strategy & Corporate Finance Insights. p.24-35.
4. Cherif, E., Grant, D., 2013. Analysis of e-business models in real estate. Electron
Commer Res, 1-26.
5. Исломов Б. И., Убайдуллаев У. Ш. Обратная задача для уравнения
смешанного типа с оператором дробного порядка в прямоугольной области
//Известия высших учебных заведений. Математика. – 2021. – №. 3. – С. 29-46.
6. Davenport, T.H., Barth, P., Bean, R., 2012. How „Big Data‟is Different. MIT Sloan
Management Review 54, p.43- 46
7. Убайдуллаев У. Ш. Обратная задача для смешанного нагруженного уравнения
с оператором Римана-Лиувилля в прямоугольной области //Вестник КРАУНЦ.
Физико-математические науки. – 2020. – Т. 31. – №. 2. – С. 18-31.
8. Fosso Wamba, S., Akter, S., Edwards, A., Chopin, G., Gnanzou, D., 2015c. How
„big data‟ can make big impact: Findings from a systematic review and a
longitudinal case study. International Journal of Production Economics 165, 234-
246.
9. Shukirillayevich U. U. et al. katta hajmdagi ma‟lumotlar (big data) ning zamonaviy
ijtimoiy-iqtisodiy hayotdagi o„rni //Current Issues of Bio Economics and
Digitalization in the Sustainable Development of Regions. – 2022. – С. 538-543.
|
| |
Ma’lumotlar bazasini reviziyadan o‘tkazishnatijalari

Ma’lumotlar bazasini reviziyadan o‘tkazishnatijalari: 1)
Yildan-yilga saldo (soliq qarzi, penya, to‘lov muddatini uzaytirish, ortiqcha
to‘lov, manfiy qoldiq va ChSNNKNNP) summalarinio‘tkazilishi;
2)
ShKlarga kiritilgan to‘lov (qaytarish)larni bankdan elektron ko‘rinishda
olingan tushumlar bilan solishtirib, noto‘g‘ri yoki noqonuniy kiritilgan summalarni
aniqlash, shuningdek, to‘lovni yoki qaytarish (vozvrat)ni boshqa soliq to‘lovchi
hisobiga kiritilganligi yoki kiritilmaganliginianiqlash;
3)
Ro‘yxatdan chiqarilgan korxonalarning soliq qarzlarini yoki ortiqcha
to‘lovlari qoldig‘i, yoki qarzi bo‘la turib ro‘yxatdan chiqarilgan korxonalar ro‘yxati,
jumladan, bankrotlik alomatlari bilan ro‘yxatdan chiqarilgan korxonalar ro‘yxati;
4)
ShKda soliq qarzi bo‘la turib (yoki hosil qilib) boshqa soliq turiga
o‘tkazilgan (yoki qaytarilgan)holatlar;
5)
Hukumat bayonnomalariga asosan haqiqatda mavjud soliq qarzidan ko‘p
yoki kam miqdorda muddati uzaytirilgan yoki hisobdan chiqarilganholatlar;
6)
Soliq qarzi mavjud bo‘lmasdan (yoki yetarli bo‘lmasdan) inkasso
topshiriqnomasi (jumladan, debitori hisobidan) orqali undirilishi natijasida yuzaga
kelgan ortiqcha to‘lovlar holatlarinianiqlash;
7)
Shaxsiy kartochkalardagi noaniqliklarni (nalojeniyelar) aniqlash;
8)
ShKga kiritilgan hisobotlarni to‘g‘ri o‘tkazilganligi hamda ShKda mavjud
bo‘lib«Hisobotlar»da mavjud bo‘lmagan va aksincha holatlarni aniqlash.
3- topshiriq. Davlat Soliq Qo‘mitasining infratuzilmasini izohlang. 4- topshiriq.SIAIJ-4
dasturiy
majmuasining
modullari,
bloklari
va
ularningvazifalarini izohlang.
5- topshiriq.SIAIJ-4 dasturiy majmuasining modullari, bloklari«Yuridik
shaxslar hisobini va shaxsiy kartochkalarini yuritish» dasturiy majmuasi quyidagi
asosiy modullardan iborat bo‘lib, ularning har biri o‘z navbatida bir nechta
bandlardan tashkil topgan hamda tegishli funksiyalarni bajarishga mo‘ljallangan:
- 
topshiriq - 1-Amaliy mashgʻulot: Biznesda axborot tizimlari asoslari. Axborot tizimlari komponentalari. Reja: 1

6
N1Ray,
N1RayPF,
N1RayDF,
N1RayShF
«1-N: Byudjet va byudjetdan
tashqari Davlat maqsadli
jamg‘armalariga mablag‘lar tushumi hisobi» dasturiy
majmuasi
7
ELEKTR 9
«Yuridik shaxslar tomonidan iste’mol
qilingan elektr
energiyasi uchun hisob-kitoblarni amalga oshirilishini nazorat
qilish va to‘lov muddati o‘tgan qarzlarni qisqartirish
natijalari tahlilini olib borish» dasturiy mahsuli.
8
CARN 3
«Soliq to‘lovchi yuridik shaxslar varaqasi» dasturiy majmuasi
9
YER SOLIG‘I «Yuridik shaxslar yer (yagona yer) solig‘i bo‘yicha
hisobotini
yuritish» dasturiy majmuasi
10
Musodara 2005
«Davlat daromadiga o‘tkaziladigan mol-mulkni hisobga
olish, baholash va sotishdan tushgan pul mablag‗larni to‘liq
va o‘z
vaqtida byudjetga tushishini nazorat qilish » dasturiy mahsuli
11
EReports 2006
Davlat soliq organlarida soliq to‘lovchilarning soliq
va moliyaviy hisobotlarini elektron shaklda qabul
qilishva
statistik ma’lumotlarni shakllantirish dasturiy majmuasi
Akustički senzori - Virtualna stvarnost se najviše primjenjuje u slijedećim područjima

|
Virtualna stvarnost se najviše primjenjuje u slijedećim područjima
|
bet | 5/13 | Sana | 06.07.2020 | Hajmi | 1,87 Mb. | | #11144 |
Akustički senzori
Ovi senzori su takođe nekontaktnog tipa. Oni rade na principu odašiljača i prijemnika zvuka. Zvuk visoke frekvencije (ultrazvuk) se odašilje sa odašiljača a prima se preko specijalnih mikrofona. Udaljenost od odašiljača do senzora (mikrofona) se onda izračuna na osnovu razlike zvuka. Međutim, ovako se može izračunati samo udaljenost. Da bi se izračunao položaj, potrebno je emitovati zvuk iz minimalno tri odašiljača, pa zatim triangulacijom izračunati položaj prijemnika. Orjentacija se dobiva tako što se na okvir montiraju tri senzora na međusobno poznatim udaljenostima, pa se iz njihovih položaja izračunava orjentacija. Prednosti su niska cijena i dobar domet, a nedostaci su mali broj istovremenih senzora i činjenica da ne smije biti prepreka između prijemnika i odašiljača.
Optički senzori
Sistemi sa više kamera koji snimaju oznake od sjajnog materijala na predmetima koji se slijede se nazivaju optički sistemi. Oznake se slijede u 2D slici svake kamere i onda kombinovanjem 2D položaja u slikama svih kamera, uz znanje o položajima i karakteristikama kamera, precizno se utvrđuje 3D položaj oznaka. Za razliku od elektromehaničkih ili magnetskih sistema, kod kojih mehanički dijelovi i kablovi sputavaju aktera, ovi sistemi omogućuju akteru potpunu slobodu pokreta. Markeri se postavljaju na jednobojno (najčešće crno) odijelo, te se akter slobodno kreće po sceni čija je veličina ograničena jedino rasporedom i brojem kamera (Sl. 5). Prednosti su odlična preciznost, visoka frekvencija uzorkovanja podataka i mogućnost velikog broja senzora, a nedostaci su složena kalibracija, cijena i obrada podataka u realnom vremenu.
Slika 6. Raspored kamera NaturalPoint OptiTrack7 sistema sa 6, 8, 12, 18 i 24 kamere
|
| |
Mehanički senzori - Virtualna stvarnost se najviše primjenjuje u slijedećim područjima

|
Virtualna stvarnost se najviše primjenjuje u slijedećim područjima
|
bet | 3/13 | Sana | 06.07.2020 | Hajmi | 1,87 Mb. | | #11144 |
Mehanički senzori
Slika 4. Mehanički senzori
Mehanički sklopovi koji se montiraju na objekat i zatim se mjerenjem uglova računa položaj i pozicija u prostoru se nazivaju mehanički senzori. Prvi slijednici pokreta uopšte korišteni u VR simulacijama bila je mehanička ruka. Ovaj senzor je bio pozicioniran na ruci korisnika i pratio je pokret ruke. Mehanički slijednici imaju određene prednosti u poređenju sa ostalim tehnologijama. Jednostavniji su i lakši za korištenje. Preciznost je konstantna i bitno zavisi od upotrebljenih senzora. Za razliku od elektromagnetnih, ovi senzori su imuni na interferenciju sa metalnim predmetima ili magnetnim poljem koje se nalazi u blizini. Takođe, mehanički slijednici imaju jako malo kašnjenje i najmanju latenciju od svih vrsta slijednika. Ova tehnologija omogućava veliku preciznost, ali su senzori glomazni i nepraktični, te otežavaju pokretljivost korisnika. Bez obzira koji načina praćenja pokreta se koristi, on ne bi trebao sputavati pokrete korisnika. Obzirom na tu činjenicu, nekontaktne 3D tehnike praćenja danas imaju prednost nad mehaničkim.
|
| |
Administratormoduli - 1-Amaliy mashgʻulot: Biznesda axborot tizimlari asoslari. Axborot tizimlari komponentalari. Reja: 1

soliq to‘lovchini hisobga olish va uning rekvizitlari to‘g‘risidagi ma’lumot-
lar
hisobini yuritish;
soliq majburiyatlari, ya’ni hisoblangan va to‘langan soliqlar hisobi;
soliq qarzi, shuningdek, to‘lov muddati uzaytirilgan soliq qarzi va hisoblan-
gan penya summalari va ularni undirish maqsadida qo‘yilgan inkasso talabnomalari
hisobi;
Respublika komissiyasi bayonnomalari va boshqa qonun hujjatlariga asosan
to‘lov muddati uzaytirilgan va hisobdan chiqarilgan soliq
qarzlari hamda penyalar
hisobi;
ortiqcha to‘langan mablag‘lar va ularni boshqa soliq turidagi soliq qarzi
hisobiga o‘tkazish yoki soliq to‘lovchiga qaytarish yuzasidan hisob-kitoblar;
tekshiruvlar natijasida qo‘shimcha
hisoblangan soliqlar, moliyaviy jarimalar
va
penyalar hisobi;
boshqa moliyaviy sanksiyalar hamda hisoblangan penyalar hisobi.
Senzori položaja tijela/ruke - Virtualna stvarnost se najviše primjenjuje u slijedećim područjima

|
Virtualna stvarnost se najviše primjenjuje u slijedećim područjima
|
bet | 7/13 | Sana | 06.07.2020 | Hajmi | 1,87 Mb. | | #11144 |
Senzori položaja tijela/ruke
Najpoznatiji uređaji ove vrste su BodySuit i DataGlove.
BodySuit predstavlja odijelo u koji su integrisani senzori (najčešće mehanički, magnetski ili optički). Njihova prednost se ogleda u tome što se prati položaj čitavog tijela u realnom vremenu.
DataGlove je senzorska rukavica koja očitava položaj ruke kao i pregibe prstiju te se tako pokreće model u simulaciji. Ovaj tip uređaja moguće je kombinovati sa simulatorima sile ili dodira čime rukavica postaje i haptički izlazni uređaj.
Slika 8. CyberGlove proizvođača Virtual
Technologies, primjer DataGlove10
|
| |
Elektromagnetni senzori - Virtualna stvarnost se najviše primjenjuje u slijedećim područjima

|
Virtualna stvarnost se najviše primjenjuje u slijedećim područjima
|
bet | 4/13 | Sana | 06.07.2020 | Hajmi | 1,87 Mb. | | #11144 |
Elektromagnetni senzori
Elektromagnetni senzori raspoređeni su unutar elektromagnetnog polja gdje primaju signal i na osnovu primljenog signala se računa položaj senzora unutar polja.
Slika 5. Priprema za analizu pokreta elektromagnetnim senzorima
Izvori elektromagnetnog polja su fiksni i raspoređeni u tri ravni. Senzori primaju elektromagnetni signal i proslijeđuju ga upravljačkoj jedinici koja onda računa položaj i orjentaciju unutar elektromagnetnog polja. Prednosti ove tehnologije su rad u stvarnom vremenu i jednostavnost postavljanja, a nedostaci su mnoštvo kablova, kratak domet, osjetljivost na metal u okolini i mali broj istovremenih senzora, najčešće jedan ili dva, a maksimalno dvadesetak.
|
| |
Uređaji za virtualnu stvarnost - Virtualna stvarnost se najviše primjenjuje u slijedećim područjima

Uređaji za virtualnu stvarnost
Kako bi se omogućila interakcija čovjeka i računara potrebno je koristiti posebne interfejse dizajnirane za ulaz korisničkih naredbi i preuzimanje pripremljenog odgovora računara tj simulacije, korisniku. Današnja VR sučelja su varirala prema funkcionalnost i svrsi tako da su razvijene različite vrste senzora i načina pračenja ljudskih pokreta i gesti.
Na primjer, gibanje tijela se prati 3D senzorima pokreta ili pomoću odijela u kojima su ugrađeni senzori, ručne geste se digitaliziraju pomoću osjetnih rukavica (Data glove), vizualne povratne informacije se prikazuju na stereo HMD (displej montiran na glavu) itd.
Neki od tih ulazno / izlaznih (I / O) uređaja su komercijalno dostupni, a neki su još uvijek u fazi prototipa u polju koje je postalo vrlo aktivno područje istraživanja. Cilj istraživača je omogućiti brže i više prirodnih načina interakcije s računarom i tako prevladati usko grlo komunikacije korisnika i računara (miš i tastatura).
Uređaji koji su potrebni da bi se ostvario princip virtualne stvarnosti generalno se dijele na ulazne i izlazne.
Ulazni uređaji
U ulazne uređaje ubrajamo:
Senzori pozicije/orijentacije (engl. tracker)
Elektromagnetski,
Akustički,
Optički,
Mehanički,
Inercijski
Senzori sile/momenta sile
Spaceball i sl.
Senzori položaja tijela / ruke
DataGlove,
BodySuit
Senzori pokreta
Pokretna traka
Bicikl
Ostalo
Upravljanje putem disanja,
Slijeđenje lica,
Slijeđenje očiju
Senzori pozicije/orijentacije
Navigacija, praćenje balističkih projektila, robotika, biomehanika, arhitektura su samo neka od područja primjene virtualne stvarnosti. Zajedničko za sve ove discipline je potreba za tačnim određenjem položaja i kretanja, ali u realnom vremenu. GPS ima preciznost od 1-5 m (95% vremena) i to je dovoljno za navigaciju. S druge strane, interakcija sa virtualnom stvarnosti ne zahtjeva veliki prostor, ali zahtjeva veliku preciznost.
Pokretni objekat u 3D svijetu zahtijeva 6 stepeni slobode, tj 3 za translaciju i 3 za rotaciju.
VR aplikacije tipično mjere pokrete korisnikove glave, nogu ili ruku, u svrhu kontrole motorike i manipulacije objektom. (Foxlin, 2002).
Slika 3. 6 stepeni slobode u 3D svijetu5
6
|
Statistikma’lumotlar - 1-Amaliy mashgʻulot: Biznesda axborot tizimlari asoslari. Axborot tizimlari komponentalari. Reja: 1

1-Amaliy mashgʻulot: Biznesda axborot tizimlari asoslari. Axborot tizimlari komponentalari. Reja: 1
1-Amaliy mashg ulot Biznesda axborot tizimlari asoslari. Axboro (1)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 1-Amaliy mashgʻulot: Biznesda axborot tizimlari asoslari. Axborot tizimlari komponentalari. Reja: 1
|
-rasm. AI - G’ijduvon tuman 2-son kasb-hunar maktabi Kompyuter grafigi va dizayn fanidan Elektron darslik

|
G’ijduvon tuman 2-son kasb-hunar maktabi Kompyuter grafigi va dizayn fanidan Elektron darslik
|
bet | 5/17 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 3,93 Mb. | | #138424 |
Bog'liq 6unja646F$2-rasm. AI
Qiymati qiymat dizaynning qanchalik qorong'i yoki yorug'roq ekanligini anglatadi. Qiymat kontrastni va diqqatni hosil qiladi.
Hajmi - Grafik dizayndagi elementning o'lchami uning ahamiyatini ko'rsatadi. Katta hajmdagi ma'lumotlar eng muhim ma'lumotni ko'rsatib, tomoshabinning e'tiborini tortadi.
Grafik dizaynning asosiy tamoyillari
Grafik dizayn elementlari samarali sahifa kompozitsiyalari yaratish uchun moslashtirish, muvozanat, takrorlash, yaqinlik, kontrast va bo'sh joy tamoyillari bilan birlashadi.
Grafik dizayni tamoyillari grafika dizaynerlari birma-bir elementlarni birlashtiradigan butun birlashtirishi mumkin bo'lgan usullarni aks ettiradi. Dizaynerlar, ko'zni tabiiy ravishda tushadigan joyda muhim elementni qo'yish orqali tomoshabinning e'tiborini muhim elementga qaratadi. Dizaynning boshqa klassik printsiplari quyidagilardan iborat:
Balans - Eng yaxshi grafik dizaynlar ingl. Markaz haqida nosimmetrik, assimetrik yoki lamel simmetriya yordamida ingl. Muvozanatni ta'minlaydi. Nosimmetrik muvozanatda, sahifa tartibi har ikki tomoni ham og'irlik, shakli, chiziqlar va boshqa elementlarda bir xil bo'ladi. Asimmetrik muvozanat veb- saytning ikki tomoni bir xil bo'lmasa, lekin ular shu kabi elementlarga ega bo'lganda paydo bo'ladi. Radial simmetriya elementlari dumaloq naqsh bilan joylashadi. Bosma nashrlarda mashhur bo'lsa-da, radial simmetriya veb- saytlarda juda ko'p ko'rinmaydi, chunki aylanma joylashtirish qiyin. Eslatma: Ba'zan, grafik dizayner, odatda, e'tiborni yagona elementga qaratishga harakat qilib, beqaror dizayni ishlab chiqaradi.
Hizalama - Alignment elementlarning ustki, pastki, markazi yoki tomonlari bo'ylab dizayni elementlarini joylashtirishni anglatadi. Hizalangan
elementlar bir xil turdagi bo'lishi shart emas. Ular ko'pincha tartibning chap tomonida joylashgan. Turli o'lchamdagi fotosuratlar, yuqorida yoki pastda moslashtirilganda birlik sifatida namoyon bo'ladi.
|
| |
rasm.Sanitariya gigeniya talablari

|
rasm.Sanitariya gigeniya talablari
|
bet | 2/17 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 3,93 Mb. | | #138424 |
Bog'liq 6unja646F$ rasm.Sanitariya gigeniya talablari
Bularni kuzatish oddiy qoidalar, kompyuterdan yordamchingiz sifatida foydalanish imkoniyatiga ega bo'ladi, qoching salbiy oqibatlar va bolani rivojlantiring.
Kompyuterdan foydalanish rejimi
Qoidalarga rioya qilish uchun kompyuteringizga o'rnating maxsus dasturlar keraksiz saytlar va dasturlarni bloklash uchun, belgilangan vaqtdan keyin o'chirish uchun taymerdan foydalaning.
Kompyuter grafikasida avtokard orqali bajarish
|
Avtocard grafikasi
|
|
Kompyuter grafikasida avtocard orqali turli shakillar bajariladi
|
Kamyuter xonasida keraksiz buyumlar qo’yilmaslik
|
Kompyuter oldida diqatni tortuvchi narsalar va ovqatlar qo’yilmasligi
|
|
Kompyuter grafikasi turlari haqida tushuncha malakaga ega bo’linadi va ketma- ketlik bajariladi
|
Kompyuter grafikasi xavfsizlik qoidalari
|
Kompyuter
|
|
Kompyuterdaa ishlashda turli xavfsizlik qoidalarida rioya qilishda turli qoidalarga amal qiliash kerak
|
Kompyuter ekran oldida qomatni to’g’ri o’tirish qoidalari
|
Kompyuter oldida qomatni to’g’ri tutgan xolda 60 sm da ekranda qarash
|
|
Vaqt oralig'ini optimallashtirish uchun chaqaloq shug'ullanadigan aniq vaqtni belgilash tavsiya etiladi.
|
Komyuter turgan harorati yuqori bo’lmasligi
|
Kompyuter xonasida quyosh nuri to’g’ridan tog’ri tushmasligi
|
|
Kompyuterda o'rganishdan ijobiy samara olishda xavfsizlik qoidalariga rioya qilish va bolaning to'g'ri pozitsiyasi muhim rol o'ynaydi
|
|
| |
Bilib olasiz - 1-Amaliy mashgʻulot: Biznesda axborot tizimlari asoslari. Axborot tizimlari komponentalari. Reja: 1

1-
topshiriq.Mavzuga oid SINKVEYN tuzing.
Masalan: “
SINKVEYN TEXNOLOGIYASI” – axborotni lo‘nda, qisqa bayon
qilish, voqea, hodisa, jarayonni bir necha so‘zlar bilan ifodalashdir.
Sinkveyn fran-
suzcha 5ta degan tarjimani beradi.
Tarmoq,
lokal, global,
Yo’naltiradi, uzatadi, qabul qiladi,
Kompyuterlar o’rtasida axborot almashinuvini ta’minlaydi
Kommunikatsiya
коммуникация.
2-
topshiriq. Tarmoqda foydalaniladigan modemlar afzaligini izohlang.
3-
topshiriq. Noutbukda internetdan foydalanganda qaysi qurilmadan foydalan-
gan ma’qul? “VEER”TEXNOLOGIYASI asosida tahlil qiling.
Noutbukda internetdan foydalanganda qaysi qurilmadan foydalangan ma’qul
Aloqa
operatorlari
modemlari
(Bilayn, Usell, UMS)
Tashqi modemlar
(ADSL)
Mobil telefon orqali
(WiFi)
Tezligi
yuqori
+
+
+
Hajmi kichik
+
-
+
Narxi
+
+
+
Og‘irligi
+
-
+
4/0
2/2
4/0
Aloqa operatorlari modemlari(Bilayn, Usell, UMS), Mobil telefon orqali (WiFi)
4-
topshiriq. Telekommunikatsiya: tarmoqlangan ishlov berish, axborot tashuv-
chiga asoslangan sinveynni tushuntiring.
1.
Massivlar;
2. Bir о’lchovli, ikki о’lchovli;
3.
Tartiblanadi, izlanadi, initsializatsiya
qilinadi;
4. Xotirada ketma-ket (regulyar) joylashgan bir xil turdagi qiymatlarga
massiv
deyiladi.
5. Matritsa.