-rasm. 13-rasm - Mavzu: Radial tizimi bo'yicha yoritish Reja: Elektr yuklama (nagruzka) va elektr energiya sarfini hisoblash

12-rasm. 13-rasm.
Korxonaning ichki elektr ta’minotining kuchlanishidan qat’i nazar BPP, taqsimlash uskunasi, sex va bo‘linmalar radial yoki magistral sxemada qurilishi mumkin. Radial sxema bo‘yicha barcha sex yoki bo‘linma podstansiyalari BPP yoki taqsimlash uskunasidan alohida kabel EUL orqali elektr bilan ta’minlanadi. Magistral sxemada sex yoki bo‘linma podstansiyalari ketma-ket ulanadi. 11rasmda TPl, TP2, TP3, TP4 magistral sxema bo‘yicha elektr bilan ta ’minlash ko‘rsatilgan. TP5 magistral sxemani kiritish befoyda, chunki bu holda kabel EULning uzunligi oshadi. Vaholanki, magistral sxemani qo‘llashdan asosiy maqsad korxonaning ichki elektr ta’minotida kabel EULning uzunligini iloji boricha kamaytirish, ya’ni tejashdir. Magistral sxema qo‘llanilganda butun elektr
ta’minoti tarmoqlarning ishonchliligini kamaytirmasligi kerak.
Shuning uchun iste’molchilar yuqori ishonchlilikni talab qilganda, elektr t a’minot tizimi 12-rasmda ko‘rsatilganday radial sxemada bajariladi.
13-rasmda elektr ta’minot tizimining magistral bir liniyali sxemasi ko‘rsatilgan.
Elektr ta’minoti tizimining texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlari
Hozirgi bozor iqtisodiyoti tobora rivojlanib borayotgan vaqtda iqtisodiy ko‘rsatkichlar katta ahamiyatga ega.
Iqtisodiy ko‘rsatkichlarni chuqur o‘rganish talab etiladi.
Elektroenergetikada iqtisodiyotning asosiy ko‘rsatkichlari quyidagilar:
Kapital mablag‘, K bilan belgilanadi. Davlat va boshqa muassasalar, xorijiy banklar va shaxsiy mablag‘lar hisobidan shakllanuvchi mablag‘ bo‘lib, inshootlar, ya’ni elektr uzatish liniyalari, stansiya, podstansiya va boshqa
elektroenergetika inshootlari qurilishiga sarflanadi.
1 k W *soat elektr energiyasining narxi, p bilan belgilanadi.
Elektr tarmoqdan yil davomida foydalanishning umumiy xarajatlari, / bilan belgilanadi.
Elektr energiyasi tannarxi, po bilan belgilanadi.
Ziyon. Elektr bilan ta’minlash uzilganda sanoat korxonasi ko‘rgan ziyon, U bilan belgilanadi.
Elektr stansiya, EUL, podstansiyalar xarajatlarining sof daromad hisobidan qoplanadigan vaqt, TQ bilan belgilanadi.
Elektr sistemaning kapital mablag‘i uning tashkil qiluvchilari, ya’ni elektr stansiya, podstansiya, EULning kapital mablag‘laridan iborat.
Ko‘pincha, taqsimlash uskunalari deganimizda elektr podstansiya tushuniladi. Lekin ayrim hollarda taqsimlash uskunalari alohida quriladi.
Elektr sistema inshootlaridan yil davomida foydalanish xarajatlari. Bu kattalik quyidagi tashkil qiluvchilardan iborat:
bunda H1 – inshootdan foydalanishdagi xarajatlar, ya’ni joriy ta’mirlash va xizmatchilarning maoshi; H2 – renovatsion xarajatlar, ya’ni fizika va ma’naviy jihatdan eskirgan uskunalarni almashtirish uchun sarflanadigan xarajatlar:
Ht = a0 *K,
bunda: a0 – ma’lumotnomalardan olinadigan koeffltsiyent; K – kapital mablag‘.
Hali foydalansa bo‘ladigan, lekin texnik ko‘rsatkichlari iqtisodiy talablarga javob bermaydigan asbob-uskunalar ma’naviy eskirgan deyiladi. Fizik jihatdan eskirganlari foydalanib b o‘lmaydigan uskunalardir:
H2=a1 *K,
bunda a – ma’lumotnomalardan olinadigan koeffitsiyent.
Elektr tarmoq isrofining qiymati:
AH= AA *pj,
bunda AA – elektr tarmoqda, ya’ni elektr uzatish liniyalarida va transformatorda isrof b o‘lgan elektr energiya miqdori; pj – 1 kW • soat elektr energiyasi miqdori.
Transformatorlarda va elektr uzatish liniyalaridagi elektr energiyasi isrofining ifodasini avvalgi boblarda tahlil qilgan edik.
Ikki va undan ortiq elektr tarmoq yoki sanoat korxonasining elektr ta’minot tizimini tuzish variantlari orasida, yuqorida ko‘rib chiqqan sxemalar asosida, eng arzoni quyidagi ifoda asosida topiladi:
Z = E * K+ H + y ,
b unda: Z – barcha xarajatlarning keltirilgan qiymati, samaradorlik koeffitsiyenti. Bu koeffitsiyent sof daromad hisobidan kapital xarajatni qoplash
vaqtiga teskari proporsionaldir. Agar T0 – 6 yil bo‘lsa,
Elektr tarmoqlaridan foydalanishda eng muhim narsa bu isrofni kamaytirishdir.
http://fayllar.org
|