GNU / Linux-da Bash - Raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti

GNU / Linux-da Bash
Bu buyruqlarni talqin qilish vazifasi bo'lgan kompyuter dasturi. Bunga asoslanadi Unix qobig'i va qo'llab-quvvatlaydi POSIX. U GNU loyihasi uchun yozilgan va ko'pgina Linux tarqatish uchun standart qobiqdir.
GNU / Linux-da Shell skript
Shell skriptlari ular juda foydali. Bizda mavjud bo'lgan ehtiyojlarni yozib, keyin biz uchun ushbu ishni bajaradigan skriptlarni tahrirlash yaxshidir. Hozirga kelib, aniq ssenariy nima ekanligini so'rash vaqti keldi. Bu tizim buyruqlar ketma-ketligini o'z ichiga olgan matnli fayl bo'lib, tizim yuqoridan pastga qarab tartibli ravishda bajariladi. Ularni tahrirlash uchun sizga mavjud bo'lgan ko'plab muharrirlar orasida faqat Emacs, Vi, Nano kabi matn muharriri kerak. Ular ".sh" kengaytmasi bilan saqlanadi (yoki u holda, ba'zi hollarda) va buyruq yordamida Shell-dan boshqariladi: sh skript name.sh. Ssenariylar qobiq buyruqlari singari o'zini tutadi.
Shaxsan men foydalanadigan o'qitish uslubi "Shell skriptini o'rganing" Har bir element qanday ishlashini va uning qanday ishlashini tushunmaguningizcha, bu juda amaliy va to'g'ridan-to'g'ri, ya'ni to'liq ishlaydigan Ssenariyni o'rganish, uni parchalash, jumla, satr, buyruq, buyruq, o'zgaruvchiga qarab o'rganish. umumiy kodda. Bu bir xil Teskari muhandislik yoki dasturiy injiniring. Bularning barchasi bilimlarni o'zlashtirish, takomillashtirish (optimallashtirish) va baham ko'rish uchun jamoaviy manfaat va bepul operatsion tizimlarni boshqarish va optimallashtirish uchun.
GNU / Linux Shell-da ishlash
Shell bilan ishlashning birinchi bosqichi qobiqni ishga tushirishdir. Truizmga o'xshab ko'rinadigan narsaning sababi bor. Ba'zi oxirgi foydalanuvchiga yo'naltirilgan GNU / Linux tarqatishlarida qobiq juda yashiringan. Odatda, u shunday nomlanadi: Konsole, Terminal, X Terminal yoki shunga o'xshash narsalar. Boshqa variant - virtual konsoldan foydalanish. Foydalanish: Siz foydalanadigan GNU / Linux tarqatilishiga qarab Ctrl + Alt + f1, yoki f2, yoki f3 dan f7 yoki f8 gacha. GNU / Linux-da eng ko'p ishlatiladigan Shell Bash hisoblanadi, ammo ksh yoki C Shell kabi boshqalar mavjud. Mening ishimda, ayniqsa nashrlarim uchun Bash Shell-dan foydalanaman.
Bash Shell da chaqirilgan skript berilgan salom_world.sh quyidagilarni tushuntirish mumkin:
Kontent:
#! / bin / bash
echo salom dunyo
Buzilmoq:
Ssenariyning birinchi satri
#! / bin / bash
Skript ishlashi kerak bo'lgan dasturni bildiradi. Agar dastur topilmasa, xato bo'ladi.
Ssenariyning ikkinchi satri
echo salom dunyo
Echo buyrug'ini Hello World argumentlari bilan bajaring, bu ularning ekranda ko'rsatilishiga olib keladi.
Ijro etilishi: Ssenariyni ikki usulda bajarishimiz mumkin
Skriptni ishga tushirish uchun tarjimonni chaqirish:
# bash hello_world.sh
Uni quyidagicha ishlatish mumkin:
# sh salom_world.sh
Ammo sizning to'g'ri Shell-ga murojaat qilinmaganligi sababli, u yarmi ishlashi mumkin. Ideal holda, birinchi satrda chaqirilgan Shell uni bajarish uchun ishlatiladi.
Shuningdek, skriptni to'g'ridan-to'g'ri quyidagi tarzda bajarishingiz mumkin:
# ./hello_world.sh
Fayl – (File- inglizcha ma’lumot) biror nomga ega bo’lgan va kompyuterning tashqi xotirasida joylashgan bir turdagi ma’lumotlar majmuidir. Fayllarga windows operatsion tizimida 255 tagacha belgidan foydalanib nom qo’yish mumkin. Fayllarda fayl nomidan tashqari uning kengaytmasi ham mavjud bo’ladi. Kengaytmalar 3 tagacha belgidan iborat bo’ladi. Kengaytma fayl nomi bilan nuqta (.) bilan ajratiladi. Faylning kengaytmasi bo’lishi majburiy emas. Lekin kengaytma fayl qaysi dasturda yozilganligini bildirib turganligi uchun, uni yozmasak yoki ishlatmasak fayllarni turlarga ajratishda qiyinchilikka uchrashimiz mumkin. Fayllar kengaytmalariga qarab 2 turga ajratiladi. Bular: bajarailadigan va bajarilmaydigan.
Kataloglar. Disklardagi fayl nomlari kataloglarda joylashadi. Kataloglar- Direktoriya, papka deb ham yuritiladi.
Katalog – bu fayllar nomlari ularning hajmi, atributlari, so’nggi yangilangan vaqti va h.k.larni saqlanadigan diskdagi maxsus joy hisoblanadi. Agar katalogda biror faylning nomi bo’lsa shu fayl o’sha katakogda joylashgan deb yuritiladi. Har bir katalogga bir qancha fayl joylashadi. Ammo bir katalogga bir nomdagi bitta fayl joylashadi.
Kataloglar aslida maxsus ko’rinishdagi fayllar bo’lib, bosh katalog bundan mustasno.
Disk formatlanganda hosil bo’lgan har bir yo’lakdagi sektor adres va ma’lumot maydonidan iborat bo’ladi. Adres maydoniga disk, yo’lak, sektor tartiblari va nazorat yig’indisi deb ataluvchi kod yoziladi.
Biror nomga ega bo’lgan va kompyuterning tashqi xotirasiga joylashgan bir turdagi ma’lumotlar majmui fayl deb yuritiladi. Har bir fayl o’z nomiga egadir. Fayldagi ma’lumotlar matn, chizma, dastur va h.k. bo’lishi mumkin.
Windows -da foydalanuvchi huquqlarini cheklash uchun guruh siyosatidan foydalanish
Menimcha, bu vaziyatda quyidagi retsept ishlashi mumkin: siz ikkita guruh yaratishingiz kerak, ularni PCComission va UserComission deb ataymiz.
Tarkibiga mos ravishda kompyuterlar va komissiya bo'limining foydalanuvchilarini kiriting.
Keyin, guruh siyosati ob'ektini yarating va OU SUS -ga bog'laning, amaldagi siyosatni Auth Users guruhidan olib tashlang va uning o'rniga PCComission guruhiga qo'shing. Shundan so'ng, siyosat xususiyatlarida, guruh a'zoligini cheklash mexanizmidan foydalanib, mahalliy foydalanuvchilar guruhidan Domen foydalanuvchilari domen guruhini chiqarib tashlang, lekin UserComission guruhini qo'shing. Administrator huquqlari bilan ishga tushirilgan barcha dasturiy mahsulotlar shaxsiy kompyuterda to'liq harakat erkinligiga ega, bundan albatta zararli kod ishlab chiqaruvchilari (viruslar va xavfli skriptlar) foydalanadilar.
Masalan, virus sizning operatsion tizimingizda "ro'yxatdan o'tishi" uchun, u ro'yxatga olish kitobi yozuvlariga o'zgartirishlar kiritishi kerak. Foydalanuvchi, s cheklangan huquqlar, OS sozlamalariga o'zgartirishlar kirita olmaydi. Shunday qilib, xuddi shunday cheklangan huquqlar bilan ishga tushirilgan zararli virus tizim sozlamalarini himoya qila olmaydi va ro'yxatga olish kitobida "iz" qoldirmaydi.
Administrator huquqlari bilan Internetga kirganingizda, siz tajovuzkorga OS tizim fayllarida saqlangan parollaringizni, hisob ma'lumotlarini o'g'irlashga yordam berasiz. Administrator huquqlariga ega bo'lgan xavfli skript sizning barcha sirlaringizni o'qiydi va ularni egasiga topshiradi. Foydalanuvchi hisobini cheklashni yaratib, siz nafaqat bu muammolarni hal qilasiz, balki keng tarqalgan virusning (kompyuter ishini bloklaydigan porno banner) kompyuteringizga kirishiga to'sqinlik qilasiz.
2. Administrator huquqlariga ega bo'lgan, tajribasiz foydalanuvchilar tasodifan tizimga jiddiy o'zgarishlar kiritishi mumkin Windows fayllari, operatsion tizimni ishlamaydigan holatga keltirish. Tizimingizni tasodifiy xatolardan himoya qiling - foydalanuvchi huquqlarining pasayishi. Foydalanuvchi hisobining huquqlarini o'zgartirish
Bizning operatsion tizimimiz allaqachon o'rnatilgan va normal ishlayotgani uchun biz quyidagi yo'lni bosib o'tamiz: biz ilgari yaratilgan hisob turini o'zgartiramiz (uning huquqlarini pasaytirish orqali) va Administrator huquqlariga ega bo'lgan yangi foydalanuvchini qo'shamiz (uning nomidan biz olib boramiz). ga o'zgartirishlar kiritadi tizimfayllari OS va ro'yxatga olish kitobi).
1. Birinchi qadam - mavjud hisoblarni tartibga solish. Buning uchun Hisobni boshqarish markaziga o'ting ( o'ngtugmasinibosing"Mening kompyuterim" -> "Boshqaruv" -> "Mahalliy foydalanuvchilar va guruhlar" -> "Foydalanuvchilar" belgisini bosing).
Mavjud va mehmondan tashqari barcha yozuvlarni o'chirib tashlang (o'chirib qo'yish kerak).
Joriy hisob huquqlarini darajaga tushirish oddiy foydalanuvchi tizim administrator huquqlariga ega foydalanuvchi bo'lishi kerakligi sababli ishlamaydi. Shuning uchun biz avval boshqa administrator yaratamiz va shundan keyingina joriy foydalanuvchining huquqlarini pasaytiramiz. Buning uchun "Foydalanuvchilar" bandini o'ng tugmasini bosing -> tanlang. Yangi foydalanuvchi… ”. Ochilgan oynada yangi administratorning ismini, uning parolini ko'rsating, "Parol muddati tugamaydi" bandini belgilang va "Yaratish" tugmasini bosing.
Biz yaratgan hisob oddiy foydalanuvchi huquqlariga ega bo'ladi. Haqiqiy administrator maqomini berish uchun uni tegishli foydalanuvchilar guruhiga qo'shish kerak. Buning uchun yangi hisobni ikki marta bosing, "Guruh a'zoligi" yorlig'iga o'ting -> "Qo'shish" tugmasini bosing. Siz odatdagidek tizimda ishlaysiz, tanish dasturlarni ishga tushirasiz. Agar siz to'satdan tizim fayllariga o'zgartirish kiritishingiz kerak bo'lsa, ro'yxatga olish kitobiga kiring yoki o'rnating yangi dastur, siz buni ikki usulda qilishingiz mumkin: yoki joriy sessiyani tugating va Administrator hisobiga kiring, joriy hisobdan chiqmasdan, administratorning "kuchidan" foydalaning. "Ob'ekt nomini kiriting" blokiga "Administratorlar" deb yozing va "OK" -> "Ilova" tugmasini bosing.
3. Endi joriy foydalanuvchining reytingini tushirish bilan shug'ullanish vaqti keldi. Buning uchun ro'yxatdagi joriy foydalanuvchini tanlang va yuqorida aytib o'tilgan amallarni bajaring. Faqat endi "Foydalanuvchilar" yozuvini qo'shish va "Administratorlar" yozuvini o'chirish kerak.
4. Hammasi bajarilgandan so'ng, tizimdan chiqing va komputerni qayta ishga tushiring.
Shunday qilib, siz barcha sozlamalarni saqladingiz, lekin foydalanuvchining maqomini pasaytirib, uning huquqlarini chekladingiz. Endi tizimga o'zgartirish kiritish uchun siz yangi yaratilgan administrator hisobiga kirishingiz kerak bo'ladi.
|