nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
BIOS-ning 4 ta funksiyasi - Bios bios (asosiy kirish/chiqish tizimi) bu kompyuter mikroprotsessori uni yoqilgandan...

|
Bios bios (asosiy kirish/chiqish tizimi) bu kompyuter mikroprotsessori uni yoqilgandan keyin kompyuter tizimini ishga tushirish uchun foydalanadigan dastur
|
bet | 2/3 | Sana | 04.09.2024 | Hajmi | 43,5 Kb. | | #270285 |
Bog'liq BIOSBIOS-ning 4 ta funksiyasi
BIOS kompyuter yoqilgandan so'ng darhol kompyuter uskunasini aniqlaydi, sozlaydi, sinovdan o'tkazadi va operatsion tizimga ulaydi. Ushbu bosqichlarning kombinatsiyasi yuklash jarayoni deb ataladi.
Ushbu vazifalarning har biri BIOS-ning to'rtta asosiy funktsiyasi tomonidan amalga oshiriladi:
O'z-o'zini yoqish sinovi (POST). Bu operatsion tizimni yuklashdan oldin kompyuterning apparatini tekshiradi.
Bootstrap yuklovchi. Bu operatsion tizimni aniqlaydi.
Dasturiy ta'minot / drayverlar. Bu ishlagandan so'ng OS bilan interfeysga ega bo'lgan dasturiy ta'minot va drayverlarni topadi.
Qo'shimcha metall oksidi yarimo'tkazgichni (CMOS) sozlash. Bu foydalanuvchilarga apparat va tizim sozlamalarini o'zgartirish imkonini beruvchi konfiguratsiya dasturi. CMOS - bu BIOS-ning doimiy xotirasining nomi.
BIOS-ga kirish
BIOS yordamida operatsion tizim va uning ilovalari biriktirilgan kiritish-chiqarish qurilmalari haqidagi aniq ma'lumotlarni, masalan, kompyuter apparat manzillarini tushunishdan ozod qilinadi. Qurilma tafsilotlari o'zgarganda, faqat BIOS dasturini o'zgartirish kerak. Ba'zida bu o'zgarish tizimni o'rnatish vaqtida amalga oshirilishi mumkin.
Foydalanuvchilar BIOS-ga kirishlari va uni BIOS Setup Utility orqali sozlashlari mumkin. BIOS Setup Utility dasturiga kirish foydalanilayotgan kompyuterga qarab bir oz farq qiladi. Biroq, quyidagi qadamlar odatda foydalanuvchilarga Setup Utility orqali BIOS-ga kirish va sozlash imkonini beradi:
Kompyuterni qayta o'rnating yoki o'chiring.
Kompyuter qaytadan yoqilganda, "sozlamaga kirish" yoki shunga o'xshash xabarni qidiring. Ushbu xabar bilan birga foydalanuvchi tizim konfiguratsiyasiga kirish uchun bosishi kerak bo'lgan kalit bo'ladi. Bu foydalanuvchi ko'rishi mumkin bo'lgan misol xabari: "BIOS sozlamalariga kirish uchun [tugmachani] bosing." Ko'pincha so'rov sifatida ishlatiladigan ba'zi tugmalar Del, Tab, Esc va har qanday funktsiya tugmalari (F1-F12).
So'rovni ko'rganingizdan so'ng, ko'rsatilgan tugmachani tezda bosing.
BIOS Setup Utility dasturiga kirgandan so'ng, foydalanuvchilar apparat sozlamalarini o'zgartirishi, xotira sozlamalarini boshqarishi, yuklash tartibini yoki yuklash qurilmasini o'zgartirishi va boshqa konfiguratsiya vazifalari qatorida BIOS parolini tiklashi mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bios bios (asosiy kirish/chiqish tizimi) bu kompyuter mikroprotsessori uni yoqilgandan keyin kompyuter tizimini ishga tushirish uchun foydalanadigan dastur
|
Xulosa (mulohaza) - Faol va interfaol shakllari va usullari

•
O'yin natijalarini baholash korxona faoliyatining oraliq va yakuniy natijalarini umumlashtirish
maqsadida amalga oshiriladi. Baholashning asosiy vazifasi o'yinda ishtirok etayotgan jamoalarning
harakatlarining tabiati haqida tasavvurga ega bo'lishdir. O'yin natijalarini baholash uchun ikkita variant
qo'llaniladi: o'yinni uning ishtirokchilari tomonidan baholash; uning rahbari tomonidan o'yinni baholash.
O'yin har bir korxona uchun uning ishtirokchilari tomonidan baholanadi va o'yinning barcha davrlarini
qamrab oladi. O'yinni uning direktori tomonidan baholash o'yin davrlari yig'indisining yakuniy bahosi
sifatida amalga oshiriladi va o'yinning barcha ishtirokchilarining faoliyati natijalarini qiyosiy tahlil qilish
orqali amalga oshiriladi, ya'ni. umumiy xarakterga ega bo'lib, korxona faoliyatining asosiy yo'nalishlarida
amalga oshiriladi.
jamoada va jamoada ishlash ko'nikmalarini rivojlantirish; bo'lajak
mutaxassisning ijodiy shaxsini tarbiyalash, professionallik, tashkilotchilik qobiliyati
va mustaqillikni uyg'unlashtirish.
Ishbilarmonlik o'yini natijalarini sarhisob qilish, ishtirokchilarni tartiblash bilan
bir qatorda, etakchilarning muvaffaqiyat omillarini va o'yinda autsayderlarning ortda
qolishi sabablarini chuqur tahlil qilish bilan
birga bo'lishi kerak. Biznes o'yini modellashtirish jarayonini aniq va sodda
tarzda taqdim etish imkonini beradi. Ishbilarmonlik o'yini natijasida olingan
ko'nikmalar va ko'nikmalar boshqa an'anaviy o'qitish usullariga nisbatan yuqori
darajada o'zlashtiriladi.
umumiy muammolarni hal qilish:
•
iqtisodiy, huquqiy, tijorat va boshqa ma'lumotlarni qidirish, to'plash, qayta ishlash va tahlil qilish
ko'nikmalarini rivojlantirish; olingan bilim va ko'nikmalarni tadbirkorlik, tashkiliy-huquqiy faoliyatning amaliy
holatlarini hal qilishda qo'llash;
Bir-biridan ta'lim maqsadlarida, biznes o'yinlarida farqlanadi
Muayyan vaziyatni tahlil qilish usuli (vaziyat tahlili, aniq vaziyatlarni tahlil
qilish, keys-study) - bu vaziyatni modellashtirishga yoki berilgan ishni tahlil qilish,
muammolarni aniqlash, muqobil echimlarni izlash va muammoni hal qilish uchun
real vaziyatdan foydalanishga asoslangan pedagogik texnologiya. muammolarga
optimal yechimlarni ishlab chiqish.
Vaziyatni tahlil qilish (aniq vaziyatlarni tahlil qilish, keys-study) murakkab yoki hissiy ahamiyatga
ega bo'lgan muammolarni haqiqiy hayotda emas, balki xavfsiz muhitda o'rganish imkonini beradi, uning
tahdidlari, xavf-xatarlari va noto'g'ri qaror qabul qilingan taqdirda noxush oqibatlar haqida tashvishlanish.
Vaqt 
(daqiqa) - Faol va interfaol shakllari va usullari

fikrlarni diqqat bilan tinglash;
o'qituvchi bilan kelishilgan holda taqsimlaydi, o'rtasida joylashadi
Ishbilarmonlik o'yinlarining kutilayotgan samaradorligi:
•
u o'qituvchi bilan;
•
spektaklda faol ishtirok eting.
•
•
3) O'yin ishtirokchilari:
• ular har tomonlama har tomonlama xususiyat kasb etib, turli fanlarning
integratsiyalashuviga hissa qo‘shganda;
•
•
Rivojlanayotgan: ishbilarmonlik o'yinlari jarayonida mantiqiy fikrlash,
savollarga javob topish qobiliyati, nutq, munozara paytida muloqot qilish qobiliyati
rivojlanadi. Ishbilarmonlik o'yinlarining
samaradorligi bir qator omillar bilan ta'minlanadi:
•
kognitiv: ishbilarmonlik o'yinlari jarayonida talabalar muammoni (muammoni) o'rganishda
bahslashish va fikrlash usullari, jamoaviy ishlarni tashkil etish, shaxsiy misol orqali o'zlarining "pozitsiyasi"
funktsiyalari bilan tanishadilar;
jamoalar.
savollar va qo'shimchalar tayyorlash;
muvofiq vazifalarni bajarish va muammolarni muhokama qilish
•
• ishbilarmonlik o‘yinlari mazmuni, rahbar va mutaxassislar faoliyatini modellashtirish aniq
korxonalardan olingan amaliy materiallarga, nazariy ta’lim va ishlab chiqarish o‘rtasidagi bog‘liqlikka
asoslangan bo‘lsa.
jamoalar faoliyatini baholash natijalarini taqdim etadi;
jamoaviy hamkorlik sxemasi;
Kirish - Faol va interfaol shakllari va usullari

4. Xulosa (mulohaza). Interfaol usullardan foydalanganda talaba idrok etish jarayonining to'laqonli
ishtirokchisiga aylanadi, uning tajribasi ta'lim bilimlarining asosiy manbai bo'lib xizmat qiladi. O`qituvchi tayyor
bilim
bermaydi, balki o`quvchilarni mustaqil izlanishga undaydi. Darslarni o'tkazishning an'anaviy shakllari bilan
taqqoslaganda, interfaol ta'limda o'qituvchi va o'quvchi o'rtasidagi o'zaro munosabatlar o'zgaradi: o'qituvchining
faoliyati o'quvchilarning faolligiga o'z o'rnini bosadi va o'qituvchining vazifasi ularning tashabbuskorligi uchun
sharoit yaratishga aylanadi. O'qituvchi o'quv ma'lumotlarini o'zi orqali uzatuvchi filtr rolini rad etadi va ma'lumot
manbalaridan biri bo'lgan ishda yordamchi vazifasini bajaradi. Interfaol ta'lim o'zaro
tushunish, o'zaro ta'sir va
o'zaro boyitishni ta'minlaydi. Interfaol usullar hech qanday tarzda ma'ruza materialini almashtirmaydi, balki uni
yaxshiroq o'zlashtirishga hissa qo'shadi
va eng muhimi, fikr, munosabat va xulq-atvor ko'nikmalarini shakllantiradi.
Vaqt
5 daqiqa
4. Xulosa (mulohaza)

•
qisqa vaqt ichida maksimal g'oyalar;
his-tuyg'ular, hislar)
Optimal guruh tarkibi 6 dan 12 kishigacha. Aqliy hujum
- bu:
bu o'zining
va boshqalarning rivojlanishi, kombinatsiyasi va o'zgarishi
•
Usul quyidagi bosqichlarni o'z ichiga oladi: 1)
Ob'ekt (mavzu) tanlanadi; 2) Ob'ektning
asosiy belgilari yoki qismlari ro'yxati tuziladi; 3) Har bir xususiyat yoki qism uchun uning mumkin
bo'lgan bajarilishi sanab o'tilgan;
hamdardlik (o'zingizni vazifangizning bir qismi deb hisoblang
g'oya qanchalik kutilmagan bo'lsa, shuncha yaxshi, bizga g'ayrioddiy, eng "yovvoyi" g'oyalar kerak);
•
•
inversiya (aksini bajaring)
Aqliy hujumning maqsadi - yangi g'oyalarni yaratish, yaxshiroq g'oya yoki
yaxshiroq
yechim olish, shuningdek, muammoni hal qilishning eng keng yo'nalishlarini
izlash.
fantaziya (fantastik narsa qilish)
dam olish, xayolparastlik parvozi, o'z-o'zidan qoniqish (dan
g'oyalar.
hech qanday tanqidning yo'qligi (g'oyaning har qanday bahosi keyingi
davrga qoldiriladi);
•
Inson.
muammolarni hal qilishning innovatsion usuli;
•
•
•
analogiya (boshqa yechimda bo'lgani kabi bajaring)
Aqliy hujum usulining asosiy vazifasi muammoni hal qilish uchun mos keladigan
eng ko'p sonli va maksimal xilma-xil g'oyalarni ishlab chiqish (hosil qilish) dir. Qisqa vaqt
ichida ko‘p sonli g‘oyalarga ega bo‘lish uchun yechimga butun
bir guruh odamlar jalb
qilingan bo‘lib, ular bir bosh miya kabi ko‘tarilgan muammoni bo‘ron qiladi. Ular odatda
bir xonada bir-ikki soat davomida yig'iladi. 7-11 guruhlari optimal hisoblanadi
Usulning mohiyati shundan iboratki, g'oyalarni ilgari surish va taklif qilish jarayoni
ularni tanqidiy baholash va tanlash jarayonidan ajralib turadi. Bundan tashqari, echimlarni
topishda "sof insoniy" potentsialdan yaxshiroq foydalanish uchun fantaziyani "yoqish"
uchun turli usullar qo'llaniladi.
Misol uchun, ba'zida u nodonlik tufayli "aqldan ozgan"
takliflarni kiritishi mumkin bo'lgan mutaxassis bo'lmaganlarni jalb qilish uchun ishlatiladi,
bu esa o'z navbatida "mutaxassislar" ning tasavvurini uyg'otadi.
•
"Bo'ron" paytida g'oyalarni yaratish jarayonini faollashtirish uchun ba'zi usullardan foydalanish
tavsiya etiladi:
Gipotezalar 10 balllik tizim yordamida baholanadi va o‘rtacha ball barcha
ekspertlarning baholari asosida hisoblanadi.
Machine Translated by Google
Doska va bo'r
Hujumdan bir yoki ikki kun oldin siz ishtirokchilarga mavzu va vazifaning qisqacha tavsifi bilan hujum haqida
xabar tarqatishingiz kerak. Ehtimol, kimdir tayyor g'oyalar bilan keladi.
•
Birinchi bosqichning davomiyligini belgilang. Ishtirokchilar
vaqt cheklanganligini bilishlari kerak va ular qisqa vaqt ichida iloji boricha ko'proq g'oyalarni
ishlab chiqishlari kerak.
U faollashtiradi, kuchlantiradi
Fikrlarni yozib olish va namoyish qilish uchun zarur bo'lgan hamma narsani tayyorlashingiz kerak
•
Тошкент Молия Институти «Статистика» кафедраси

|
Тошкент Молия Институти «Статистика» кафедраси
|
bet | 1/11 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #112232 |
Bog'liq 12- Mavzu. Dinamika qatorlarini qayta ishlashning statistik usullari O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI TOSHKENT MOLIYA INSTITUTI “STATISTIKA VA EKONOMETRIKA” KAFEDRASI DOTSENTI B.X. MAMATKULOV TOMONIDAN “STATISTIKA” FANIDAN “Dinamika qatorlarini qayta ishlashning statistik usullari” MAVZUSIDA TAYYORLANGAN MA’RUZA REJA: - Biznesda prognozlash (bashoratlash).
- Vaqtli qatorlarning multiplikatli modelining klassik komponentlari.
- Yillik dinamik qatorlarini silliqlash (tekislash).
- Eng kichik kvadratlar usuli yordamida trendlarni aniqlash va prognozlash.
- Avtoregressiya va prognozlash yordamida trendni aniqlash.
- Prognozlashning adekvatli modelini tanlash.
- Vaqtli qatorlarni mavsumiy malumotlar asosida prognozlash.
1. Biznesda prognozlash (bashoratlash). Iqtisodiy sharoitlar vaqt oralig’iga qarab o’zgarar ekan, menejerlar o’z komponiyalariga tasir etuvchi shu sharoitlarni prognoz (bashorat) qila olishlari lozim. Aniq rejalashtirishni amalga oshirishni taminlovchi usullardan biri bu prognozlash yani, bashoratlash (forecasting)dir. Prognozlash- ijtimoiy- iqtisodiy hodisa va jarayonlarni rivojlanish tendentsiyalari va o’zaro bog’liqligini tahlil qilgan holda kelajakdagi xolatini baholashga yoki aytib berishga aytiladi. Prognozlashga (bashoratlashga) yondashishning ikki usuli mavjud:1.sifatli ; 2.Hajmli(sonli). Agar izlanuvchiga hajmli maumotlar malum bo’lmasa, unda u sifatli prognozlash usuli (qualitative forecasting methods)dan foyda lanishi mumkin. Bu usul subektiv xarakterga ega. Agar izlanuvchi tadqiqot obektining tarixi to’g’risidagi maumotlar ega bo’lsa, unda hajmli (sonli) prognozlash (quantitative forecasting methods) usulini qo’llashi lozim. Bu usullar obektning kelajakdagi holatini uning o’tgan davrdagi holatidan kelib chiqib, prognozlash imkoniyatini beradi. Bu usullar obektning kelajakdagi holatini uning o’tgan davrdagi holatidan kelib chiqib, prognozlash imkoniyatini beradi.
|
| |
Ma’lumotlar tuzilmasi elementlarini saralash usullari?

Saralash – bu tuzilma elementlarini qandaydir kriteriya asosida tartiblash.
Kriteriya sifatida odatda kalit deb ataluvchi sonli maydon qo’llaniladi.
Elementlarni kalit maydonlarining har bir keyingisi o’zidan oldingisidan kichik bo’lsa, bunday saralash kamayish tartibida saralash deyiladi.
Agarda har bir keyingi kalit maydoni o’zidan oldingisidan katta bo’lsa, o’sish tartibida saralash deyiladi.
Saralash algoritmi – bu elementlarni saralash uchun qo’llaniladigan algoritm hisoblanadi.
Saralash maqsadi – ma’lumotlarni qayta ishlashda berilgan qiymat (kalit) bo’yicha elementni qidirib topishni yengillashtirishdan iborat
Saralashning barcha algoritmlari ikki guruhga bo’linadi:
- ichki saralash algoritmlari (massivda (ichki xotirada) saralash uchun qo’llaniladi);
- tashqi saralash algoritmlari (faylda (tashqi xotirada) saralash uchun qo’llaniladi).
Agar saralanayotgan yozuvlar xotirada katta xajmni egallasa, u holda ularni almashtirishlar ko’p vaqt va katta hajmdagi xotira sarfini talab qiladi.
Ushbu sarfni kamaytirish maqsadida, saralash kalitlar adresi jadvalida amalga oshiriladi. Bunda faqatgina ma’lumot ko’rsatkichlari almashtirilib, elementlar o’z joyida qoladi.
Bu usul adreslar jadvalini saralash usuli deyiladi.
Педагогик махорат - bet 4

|
Педагогик махорат
|
bet | 4/7 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 2,01 Mb. | | #136279 |
Bog'liq 14 gurux o‘chiq darsXususiy tadbirkorlik faqat muayyan doiradagina faollik ko`rsata oladi, shu sababli kichik biznes faoliyatini rivojlantirish uchun kerakli sharoitni yaratish zarur. Buning uchun bizningcha, moliya jamg`armalarini tashkil etish kerak. Bu jamg`armalar tadbirkorlar tijorat banklarida imtiyozli kreditlar olish uchun kafil bo`lishlari, subsidiyalarga, shu jumladan qaytarib berilmaydigan subsidiyalarga (iqtisodiyotning alohida ustuvor sohalaridagi korxonalarni rivojlantirish uchun) manba bo`lib xizmat qilishlari lozim. O`zbekistonda kichik korxonalarni moliyaviy qo`llab-quvvatlash tizimining takomillashtirilishi kichik biznes va xususiy tadbirkorlikka xizmat ko`rsatadigan banklar, fondlar, investiiyalar va sug`urta tashkilotlarining faoliyatlarini rag`batlantirish yo`nalishida olib borilishi lozim. Xorijiy mamlakatlardagi kabi O`zbekiston Respublikasida ham agar korxona ustuvor davlat dasturida (yangi texnikani yaratish, uzoq hududlarni rivojlantirish va boshqalar) qatnashayotgan bo`lsa, imtiyozli qarzlar olishi mumkin. Bunda foizning eng kam me`yori va qarzni uzishda uzoq muddat berilishi – qarz berishdagi asosiy shartlardandir. Hozirgi vaqtda yosh tadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlash uchun qator imkoniyatlar taqdim etilmoqda. Ulardan biri – bu yoshlarning investision tadbirkorlik loyihalarini moliyalashtirish uchun taqdim etilayotgan imtiyozli kreditlar. Demak, ushbu kreditlar aynan qaysi loyihalar uchun va qanday shartlar asosida taqdim etilishini quyida ko‘rib chiqamiz. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021 yil 21 apreldagi “Yoshlar sanoat va tadbirkorlik zonalari faoliyatini tashkil etish hamda yoshlarning tadbirkorlikka oid tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-5088 sonli qaroriga muvofiq, yoshlar sanoat va tadbirkorlik zonalari hamda Yosh tadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi tashkil etiladi. Ushbu Sanoat zonalarida «startaplar» tashkil etish, yoshlarga tadbirkorlik faoliyatini boshlashi va yuritishlari, shu jumladan, innovasion mahsulotlarni ishlab chiqarish jarayoniga joriy etish va natijalarini tijoratlashtirish, yirik sanoat korxonalari bilan kooperatsiya aloqalarini o‘rnatish uchun barcha sharoitlar ta'minlanadi.
|
| |
Педагогик махорат - bet 3

|
Педагогик махорат
|
bet | 3/7 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 2,01 Mb. | | #136279 |
Bog'liq 14 gurux o‘chiq darsKichik biznes va xususiy tabdirkorlikning xususiyatlari (muomala kapitalining kichikligi, uning tez aylanuvchanligi, ishlab chiqarish vositalarini tezda almashtirish imkoniyatlari va b.) uning bir qancha afzalliklarga ega bo`lishi imkoniyatlarini yaratadi: --izlanish, yangi mahsulotlarni maromiga etkazish va o`zlashtirish, ularni talabning tez o`zgarib turishi xatarini hisobga olgan holda kichik uyushmalarda ishlab chiqarish; --tezkor texnik servisning ishonchliligi va iste`molchilar bilan mustahkam aloqalar o`rnatish; --ishlab chiqarishni moslashuvchan tarzda tashkil etish va mahsulot sotishni bozor talablariga hamda bozor vaziyatlari o`zgarishlariga muvofiq olib borish; --xom ashyo va mehnat resurslari, ishlab chiqarish chiqindila-ridan to`liqroq va samaraliroq foydalanish --boshqarishning oddiyligi, katta ma`muriy apparatning yo`qligi, qurilish va loyiha quvvatlarini o`zlashtirishda qisqa muddat, kapital sarflarining tez o`zini oqlashi, kapital aylanmasida yuqori tezlik; Mehnat resurslari tez o`sayotgan va ishlab chiqarish joylashuvidagi o`ziga xoslik sharoitlarida O`zbekistonda kichik korxonalar tizimini vujudga keltirish quyidagi imkoniyatlarni yaratadi: --erkin mehnat resurslarining, yangi xo`jalik munosabatlarining joriy etilishi, yangi mulkchilik shakllarining paydo bo`lishi natijasida ishlab chiqarishda bo`shatiladigan shaxslarning ijtimoiy ishlab chiqarishga ko`proq jalb etish, mulkchilikning yangi shakllari paydo bo`lishi; --aholining, birinchi navbatda, yoshlarning, moddiy, ma`naviy va kasb darajasini ko`tarish; --aholining sust harakatchanligini hisobga olgan holda sanoat ishlab chiqarishini aholi yashaydigan joylarga yaqinlashtirish hamda aholining xalq iste`moli mollariga bo`lgan ehtiyojlarini to`laroq qondirish; --milliy va badiiy hunarmandchilikni tiklash, shuningdek, kichik va o`rta shaharlarni, qishloq aholi punktlarini rivojlantirishga yordam ko`rsatish, umuman, har bir mintaqa uchun g`oyat muhim bo`lgan iqtisodiyot samaradorligini oshirish.
|
| |
Педагогик махорат - bet 6

|
Педагогик махорат
|
bet | 6/7 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 2,01 Mb. | | #136279 |
Bog'liq 14 gurux o‘chiq dars2021 yilda mazkur farmonda yoshlar bandligiga ko‘maklashish va ularning ijtimoiy himoyasini kuchaytirish bo‘yicha nazarda tutilgan chora-tadbirlarni moliyalashtirish uchun Yoshlar ishlari agentligiga Davlat byudjetidan qo‘shimcha ravishda 100 milliard so‘m ajratiladi. 1 maydan boshlab dehqon xo‘jaligi faoliyati bilan shug‘ullanayotgan yoshlarni sektor, klaster va fermer xo‘jaliklari rahbarlari tomonidan patronajga olish tizimi joriy qilinadi. Bunda, sektor, klaster va fermer xo‘jaliklari rahbarlari tomonidan “ustoz-shogird” tamoyili asosida yoshlarga ajratilgan yer uchastkalarini o‘zlashtirish, agrotexnik tadbirlarni o‘tkazish, yerlar hosildorligini oshirish, yetishtirilgan mahsulotni realizatsiya qilish va boshqa masalalarda yordam ko‘rsatiladi. Shuningdek, “Yoshlar daftari"ga kiritilgan dehqon xo‘jaligi faoliyati bilan shug‘ullanayotgan yoshlarga “Yoshlar daftari”, “Temir daftar” hamda “Ayollar daftari” jamg‘armalari hisobidan urug‘liklar va ko‘chatlarni xarid qilish uchun BHMning 8 baravari miqdorigacha subsidiya ajratiladi. Imtiyozli kreditlar qanday maqsadlar uchun ajratiladi? Imtiyozli kreditlar yosh tadbirkorlarga barcha yo‘nalishdagi investision loyihalar uchun ajratiladi: - meva-sabzavot va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini chuqur qayta ishlash, saqlash va qadoqlash; - to‘qimachilik, poyabzal va charm-galantereya; - kimyo, farmasevtika; - oziq-ovqat; - elektrotexnika sanoati, mashinasozlik, zamonaviy qurilish materiallari; - hunarmandchilik hamda axborot-kommunikasiya texnologiyalari. Yosh tadbirkorlarga o‘z faoliyatini amalga oshirish uchun bino va inshootlardan foydalanish bo‘yicha ham imtiyozlar mavjud.
1. Yosh tadbirkorlar Yoshlar sanoat zonalaridagi bino va inshootlardan ijara asosida foydalanishlari mumkin. Bunda, bo‘sh bino va inshootlar davlat ko‘chmas mulkidan foydalanganlik uchun belgilanadigan ijara to‘lovining eng kam miqdoridan oshmagan stavkalarida ijaraga beriladi.
2. Keyinchalik bino yoki inshootlarni o‘z balansida aktiv sifatida ko‘rishni xohlovchi yosh tadbirkorlar lizing asosida binolarni sotib olish imkoniyatiga ega.
|
| |
Yoshlarni tadbirkorlikka jalb etish mamlakatimizda tadbirkorlikni rivojlantirish, yoshlar bandligini ta’minlash, yangi ish o‘rinlari tashkil etishga imkon yaratadi

|
Yoshlarni tadbirkorlikka jalb etish mamlakatimizda tadbirkorlikni rivojlantirish, yoshlar bandligini ta’minlash, yangi ish o‘rinlari tashkil etishga imkon yaratadi
|
bet | 2/7 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 2,01 Mb. | | #136279 |
Bog'liq 14 gurux o‘chiq dars. Yoshlarni tadbirkorlikka jalb etish mamlakatimizda tadbirkorlikni rivojlantirish, yoshlar bandligini ta’minlash, yangi ish o‘rinlari tashkil etishga imkon yaratadi Yoshlar tadbirkorligi ko‘lamini yanada kengaytirish borasida quyidagi chora-tadbirlar majmuyi amalga oshiriladi: – yoshlar o‘rtasida tadbirkorlik faoliyatini ommalashtirish; – ularni tadbirkorlikka ommaviy jalb etish; – biznes yuritish malakasini shakllantirish; – biznes g‘oyalarini moliyalashtirish; – bozordagi faoliyatini olib borishda har jihatdan ko‘maklashish. O`zbekiston Respublikasida xususiy tadbirkorlik, kichik biznes faoliyati bilan shug`ullanuvchi korxonalar iqtisodiyotning barcha tarmoqlarida tashkil etilmoqda. Shu bilan kichik korxonalarning iqtisodiyotdagi o`rni va ahamiyati ortib bormoqda. Xususiy tadbirkorlik va kichik biznesning milliy iqtisodiyotni rivojlantirishdagi ahamiyati quyidagilar bilan tavsiflanadi: O`zbekiston Respublikasida xususiy tadbirkorlik, kichik biznes faoliyati bilan shug`ullanuvchi korxonalar iqtisodiyotning barcha tarmoqlarida tashkil etilmoqda. Shu bilan kichik korxonalarning iqtisodiyotdagi o`rni va ahamiyati ortib bormoqda. Xususiy tadbirkorlik va kichik biznesning milliy iqtisodiyotni rivojlantirishdagi ahamiyati quyidagilar bilan tavsiflanadi: --xususiy tadbirkorlik bozor iqtisodiyoti sharoitida zarur tezkorlikni ta`minlab, ishlab chiqarishdagi chuqur ixtisoslashuv va tarmoqlashgan kooperastiyani yaratadi, bularsiz yuksak samaradorlikni ta`minlab bo`lmaydi; --bozor uchun zarur bo`lgan raqobatchilik muhitini yaratadi hamda o`zgarib turadigan bozor talabiga moslab tezda ishlab chiqarish turini o`zgartirib olish qobiliyatiga ega ekanligi bilan ajralib turadi; --iste`molchilik sohasida yuzaga keladigan bo`shliqni tezda to`ldirishga qodir bo`lib, eng zamonaviy mashina uskunalari va texnologiyadan foydalanib sarflangan sarmoyaning o`rnini juda tez qoplay oladi. Kichik biznes va xususiy tabdirkorlikning xususiyatlari (muomala kapitalining kichikligi, uning tez aylanuvchanligi, ishlab chiqarish vositalarini tezda almashtirish imkoniyatlari va b.) uning bir qancha afzalliklarga ega bo`lishi imkoniyatlarini yaratadi:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Yoshlarni tadbirkorlikka jalb etish mamlakatimizda tadbirkorlikni rivojlantirish, yoshlar bandligini ta’minlash, yangi ish o‘rinlari tashkil etishga imkon yaratadi
|
Mexanik kengayish termometrlari

|
Mexanik kengayish termometrlari
|
bet | 2/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 188,07 Kb. | | #245414 |
Bog'liq 4-ma’ruza kengayish termometrlariMexanik kengayish termometrlari
Mexanik termometrlarga dilotametrik va bimetallik termometrlar kiradi. Ularning ishlashi xar xil chiziqli kengayish temperatura koeffitsiyentiga ega bо‘lgan ikki qattiq jismning temperatura ta’sirida xar xil kengayishiga asoslangan. Qattiq jism uzunligining L uning temperaturasiga bog‘liqligi quyidagi tenglama orqali ifodalanadi
L0 –00S da jism uzunligi; - jismning о‘rtacha chiziqli kengayish temperatura koeffitsiyenti, grad-1.
Dilatometrik termometr (rasm.8), chiziqli kengayish temperatura koeffitsiyenti katta bо‘lgan (mis, latun yoki alyumin) materialdan yasalgan va о‘lchanayotgan muxitga joylashtirilgan bir tomoni berk bо‘lgan trubka 1 dan, hamda bu trubka ichiga о‘rnatilgan va prujina 4 va richag3 bilan uning tubiga siqib turilgan sterjen 2 dan tashkil topgan. Sterjen chiziqli kengayish temperatura koeffitsiyenti kichik bо‘lgan material (farfor, kvars, yoki invar qotishmasi)dan tayyorlanadi. Obyektdagi temperatura о‘zgarishi bilan trubka 1 uzunligi о‘zgaradi va bu chiziqli о‘lchamlari deyarli о‘zgarmagan sterjenni siljishiga sabab bо‘ladi. Bu siljish richaglar orqali о‘lchov asbobi strelkasiga uzatiladi.
Rasm. 8
Bimetallik termometr (rasm.9) ikkita egilgan va о‘zaro kovsharlangan metall poloskalardan tashkil topgan bо‘lib, poloska 1, chiziqli kengayish temperatura koeffitsiyenti ( ) katta materialdan va poloska 2, chiziqli kengayish temperatura koeffitsiyenti koeffitsiyenti ( )
kichik bо‘lgan materialdan tayyorlangan bо‘ladi. Ushbu poloskalardan tashkil topgan bimetallik plastinka, temperatura о‘zgarishiga qarab egilish darajasini о‘zgartiradi va bu tyaga 3 va richag 4 orqali о‘lchov asbobi strelkasiga uzatiladi. Temperatura oshganda bimetallik plastinka chiziqli kengayish temperatura koeffitsiyenti kichik bо‘lgan metall tomonga qarab buriladi ( )
Mexanik termometrlar asosan signallovchi asboblar sifatida ishlatiladi. Bimetallik termometrlar temperatura kompensatorlari sifatida, boshqa о‘lchov asboblariga о‘rnatilib, ularning kо‘rsatishiga atrof muxit temperaturasining ta’sirini kompensatsiyalash uchun qо‘llaniladi.
Rasm.9
|
| |
Suyuqlikli manometrik termometrlar

|
Suyuqlikli manometrik termometrlar
|
bet | 5/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 188,07 Kb. | | #245414 |
Bog'liq 4-ma’ruza kengayish termometrlariSuyuqlikli manometrik termometrlar -150 °C dan + 300 °C gacha haroratni o‘lchash uchun mo‘ljallangan. Termosistemani to‘ldiradigan ishchi moddasi sifatida simob, propil spirti, metaksilol va boshqa suyuqliklar ishlatiladi. O‘lchash sistemasi termometrik modda bilan yuqori boshlang‘ich bosimda (to‘ldirish vaqtidagi haroratda) to‘ldiriladi. Bu hol bo‘lish ehtimoli mavjud qo‘shimcha xatoliklarni suyuqlikning gidrostatik bosimi hisobidan kamaytirish uchun zarur.
Atrof-muhitning harorati o‘zgarganida suyuqlikli termometrlarning manometrida va ayniqsa kapillarda, termometrik moddaning termik kengayishi hisobiga, qo‘shimcha xatolik hosil bo‘ladi. Harorat tufayli paydo bo‘ladigan xatolikni kamaytirish uchun termoballondagi termometrik moddaning miqdorini uning kapillar va manometrdagi miqdoriga ko‘ra nisbatan ko‘p oshirishga harakat qilinadi. Boshqacha qilib aytganda, termoballonning ish hajmi ko‘paytirilib, manometrining ish elementi va kapillarining ichki o‘lchami kamaytiriladi.
Suyuqlikli manometrik termometrlarning shkalalari o‘zgarmas bo‘linmali bo‘ladi, chunki o‘zgarmas bosimda suyuqlik bosimining haroratga bog‘liqligi chiziqlidir.
Kondensatsion manometrik termometrlar -50 °C dan 300 °C gacha haroratni o‘lchash uchun mo‘ljallangan. Termoballoni hajmining taxminan 3/4 qismi oson qaynaydigan suyuqlik bilan, qolgan qismi esa shu suyuqlikning to‘yingan bug‘i bilan to‘ldirilgan. Termoballondagi suyuqlik miqdori shunday bo‘lishi kerakki, bunda eng yuqori haroratda suyuqlikning hamma miqdori bug‘ga aylanib ketmasligi lozim. Ishchi suyuqlik sifatida freon — 22, propilen, metil xloridi, atseton, etilbenzoldan foydalaniladi. Kapillar va manometrik prujina odatda boshqa suyuqlik bilan to‘ldiriladi (ko‘p hollarda glitserin, spirt yoki suv aralashmasi ishlatiladi).
Kondensatsion manometrik termometrlarda quyidagi qo‘shimcha xatoliklari bo‘lishi mumkin.
1. Gidrostatikli (termoballon va manometrning har xil balandlikda joylashishi hisobiga).
2. Atmosferali (atmosfera bosimining o‘zgarishi hisobiga, ayniqsa, shkalaning ko‘tarilishi boshlanishida)
Kondensatsion termometrlarning shkalasi qaynash harorati va tegishli bosim orasidagi bog‘lanish chiziqli emasligi tufayli tekis emas. Shkalaning ishchi qismi uning yuqori qismida joylashgan bo‘ladi. Ulanuvchi kapillar uzunligi 60 m ga yetadi.
Maxsus tayyorlangan kondensatsion termometrlar o‘ta past haroratlarni o‘lchash uchun qo‘llaniladi. Geliy bilan to‘ldirilgan kondensatsion termometrlar, haroratlarni 0,8 K dan boshlab o‘lchash uchun ishlatiladi.
Manometrik termometrlar tuzilishining soddaligi va avtomatik yozishi bilan ajralib turadi, muhim afzalliklaridan yana biri yong‘in va portlash xavfi bor bo‘lgan sharoitlarda foydalanish mumkinligidir. Uning kamchiliklari sistemaning germetikligi buzilganda tuzatish qiyinligi va ko‘p hollarda termoballon o‘lchamlarining kattaligidir.
Gazli va suyuqlikli manometrik termometrlarning aniqlik klassi -1; 1,5 va 2,5; kondensatsion termometrlarniki -1,5; 2,5 va 4.
|
| |
Mavzu: Manometrik termometrlar

|
Mavzu: Manometrik termometrlar
|
bet | 4/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 188,07 Kb. | | #245414 |
Bog'liq 4-ma’ruza kengayish termometrlariMavzu: Manometrik termometrlar
Manometrik termometrlarning ishlash prinsipi germetik berkitilgan termosistemadagi bosim (p) ning haroratga bog‘liqligiga asoslangan. Manometrik termometrning chizmasi 6.1- rasmda ko‘rsatilgan.
Asbobning termosistemasi termoballon 1, kapillar naycha (3) va manometrik prujinadan iborat. Uning bir uchi kapillar bilan, boshqasi, ya’ni kavsharlangan uchi esa o‘lchash asbobining (2) ko‘rsatkichi bilan ulangan.
Manometrik termometrlar ishchi moddasiga ko‘ra gazli, suyuqlikli va kondensatsion (bug‘-suyuqlikli) termometrlarga bo‘linadi. Bu asboblar suyuq va gazsimon muhitning — 200° dan +600 °C gacha bo‘lgan haroratini o‘lchashga mo‘ljallangan.
6.1-rasm. Manometrik termometr chizmasi.
Ishlatish jarayonida termometr termoballoni o‘lchanayotgan muhitga tushiriladi va termoballondagi ishchi moddasi o‘lchanayotgan muhit haroratini qabul qiladi. Bunda termosistemada o‘lchanayotgan muhit harorati bilan belgilanadigan bosim o‘rnatiladi. Harorat ko‘tarilishi bilan bosim ortadi, harorat pasayishi bilan kamayadi.
Ishchi moddasi bosimining o‘zgarishi egiluvchan kapillar orqali manometrik termometrning bir qismini tashkil qiladigan o‘lchash asbobiga uzatiladi. O‘lchash asbobi prujinali manometrdir, u manometrik termometr termosistemasida o‘rnatilgan bosimni o‘lchash ko‘lamiga hisoblangan bo‘ladi.
Gazli manometrik termometrlar -200 °C dan + 600 °C gacha haroratni o‘lchash uchun mo‘ljallangan. Gazli termometrlarda ishchi moddasi sifatida azot ishlatiladi. Gaz bosimining bir xil (o‘zgarmas) hajmda haroratga bog‘liqligi quyidagi tenglamaga ko‘ra aniqlanadi:
pt = p0 (1 + bt), (6.1)
Bunda: pt va p0 — gazning t va 0 °C haroratlarda bosimi; b — gazning kengayish harorat koeffitsiyenti; b — 1/273,15.
Gazli manometrik termometr shkalasining tenglamasi ham chiziqli bo‘ladi:
p0 - pb = pb [(b (t0 - tb) / (1 + btb)], (6.2)
Bunda: pb va p0 — termometr shkalasining boshlang‘ich tb va oxirgi t0 haroratlariga to‘g‘ri keladigan gaz bosimlari.
Gazli manometrik termometr termoballoning uzunligi 400 mm dan ortmasligi lozim, unining diametri esa 5, 8, 10, 12, 16, 20, 25 va 30 mm li qatordan tanlab olinadi. Kapillarning uzunligi 0,6 dan 60 m gacha bo‘lishi mumkin. Harorat xatoligini kamaytirish uchun ayrim o‘lchash asboblari ichiga termokompensatorlar o‘rnatiladi.
Maxsus tayyorlangan gazli manometrik termometrlar 0 °C dan past haroratlarni ham o‘lchash uchun qo‘llanishi mumkin. Masalan, vodorod gazli termometr -250 °C gacha, geliyligi esa -267 °C gacha haroratlar uchun ishlatilishi mumkin.
|
| |
«Elеktr mеxanik tizimlar va komplеkslarni boshqarish» fanining faning o’quv dasturi - bet 12

15
383-00918-5.
2. Хошимов О.О., Имомназаров А.Т., Электромеханик курилмалар ва
мажмуапарнинг элементлари. Олий укув юртлари учун дарслик. Т.:
«УАЖБНТ» Маркази, 2003.
3. Ключев В. И. Теория электропривода: Учеб. для вузов.— 2-е изд.
перераб. и доп. — М.: Энергоатомиздат, 2001 -----704 с: ил.
4. Г.Б.Онищенко и др. Автоматизированный электропривод
промышленных установок. М.2001
5. А.Ю.Чернышев, Ю.Н.Дементьев. Электропривод переменного тока.
Томск 2011.-213стр.
6. А.В. Башарин, А.А.Новиков. Автоматической управление
электроприводами. Санкт-Петербург. 2014г
7.Москаленко В.В., Электрический привод.
Учебное пособие, Академия,
2004 г.
) Mavzular bo‘yicha konspekt - «Elеktr mеxanik tizimlar va komplеkslarni boshqarish» fanining faning o’quv dasturi

1) Mavzular bo‘yicha konspekt (referat, taqdimot) tayyorlash. Nazariy
materiallarni puxta o‘zlashtirishga yordam beruvchi bunday usullar, o‘quv
materiallariga diqqatni ko‘proq jalb etishga yordam beradi. Talabaning
konspekti turli nazorat ishlariga tayyorgarlik ishlarini oson-lashtiradi va vaqtni
tejaydi;
2) O‘qitish va nazorat qilishning avtomatlashtirilgan tizimlari bilan ishlash. Olgan bilimlarini o‘zlashtirishlari, turli nazorat ishlariga tayyorgarlik
ko‘rishlari uchun tavsiya etilgan elektron manbalar, innovat-sion dars loyihasi
namunalari, o‘z-o‘zini nazorat uchun test topshiriqlari va boshqalar;
3) Fan bo‘yicha qo‘shimcha adabiyotlar bilan ishlash. Mustaqil o‘rganish
uchun berilgan mavzular bo‘yicha talabalar tavsiya etilgan asosiy
adabiyotlardan tashqari qo‘shimcha o‘quv-ilmiy adabiyotlardan foydalanadilar.
Bunda rus va xorijiy tillardagi adabiyotlardan foydalanish rag‘batlantiriladi;
4) Internet tarmog‘idan foydalanish. Fan mavzularini o‘zlashtirish, amaliy
mashg‘ulot va mustaqil ishlarni yozishda mavzu bo‘yicha internet manbalarini
topish, ular bilan ishlash nazorat turlarining barchasida qo‘shimcha reyting
ballari bilan rag‘batlantiriladi;
5) Mavzuga oid masalalar, keys-stadilar va o‘quv loyihalarini ishlab chiqish,
shuning bil-an birga ishtirok etish;
6) Amaliyot turlariga asosan materiallar yig‘ish, amaliyotdagi mavjud
muammolarning echimini topish, hisobotlar tayyorlash;
7) Ilmiy seminarlar va anjumanlarga tezis va maqolalar tayyorlash va ishtirok
etish;
8) Mavjud amaliy mashg‘ulot ishlarini takomillashtirish, masofaviy
(distansion) ta’lim asosida mashg‘ulotlarni tashkil etish bo‘yicha metodik
ko‘rsatmalar tayyorlash va h.k.
Yangi bilimlarni mustaqil o‘rganish, kerakli ma’lumotlarni izlash va ularni
topish yo‘llarini aniqlash, Internet tarmoqlaridan foydalanib ma’lumotlar
to‘plash va ilmiy izlanishlar olib borish, ilmiy to‘garaklar doirasida yoki
mustaqil ravishda ilmiy manbalardan foydalanib ilmiy maqola (tezis) va
ma’ruzalar tayyorlash kabilar talabalarning darsda olgan bilimlarini
chuqurlashtiradi, ularning mustaqil fikrlash va ijodiy qobiliyatini rivojlantiradi.
Vazifalarini tekshirish va baholash amaliy mashg‘ulot olib boruvchi o‘qituvchi
tomonidan, konspektlarni va mavzuni o‘zlashtirishni ma’ruza darslarini olib
boruvchi o‘qituvchi tomonidan har darsda amalga oshiriladi.
Mustaqil ishni tashkil etish bo‘yicha uslubiy ko‘rsatma va tavsiyalar, keys-
stadi, vaziyatli masalalar to‘plami ishlab chiqiladi. Ma’ruza mavzulari bo‘yicha
14
amaliy topshiriq, keys-stadilar yechish uslubi va mustaqil ishlash uchun
vazifalar belgilanadi.
RHEL(Oracle Linux) 5.9 operatsion tizimini sozlash

Oracle Linux(RedHatEnterpriseLinux(RHEL))5.9 o‘rnatilgandan so‘ng, qilinishi kerak bo‘lgan sozlashlarni ko‘rib chiqamiz. Bu operatsion tizimni o‘rnatish mana bu maqolada to‘liq yozib o‘tilgan.
Operatsion tizim o‘rnatilgandan so‘ng, tizimni qayta yuklash kerak bo‘ladi(ya’ni reboot). Qayta yuklash sodir bo‘lgandan so‘ng, sozlash ishlarini amalga oshirish kerakligini ko‘rsatuvchi quyidagi oyna paydo bo‘ladi.
Forward(bu yerda NEXT o‘rniga shu so‘z ekan).
Shundan so‘ng hamma dasturlarda bo‘lgani kabi litsenziya haqidagi ma’lumot ekranga chiqadi va siz yuqoridagi matnni o‘qib(kim ham o‘qirdi) rozilik bildirasiz. Forward.
Shundan so‘ng navbatdagi oyna “Firewall” haqidagi ma’lumot chiqadi.
Firewall – bu to‘siq degani. Hizmatlarni ishga tushirish yoki tushirmaslikni nazorat qilib turadi. Undan tashqari portlarni ham ko‘zdan kechirib, ularni ham bloklab qo‘yadi.
Bu oynada siz ENABLE punktini tanlab, firewall ni yoqishingiz mumkin bo‘ladi, bunda bloklash kerak bo‘lmagan xizmatlarni va portlarni belgilab chiqishingiz kerak bo‘ladi. Belgilanmagan barcha xizmat va portlar avtomat bloklanadi va ishga tushishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Agar siz Disable punktini tanlasangiz firewall o‘chiriladi va siz istalgan xizmatlarni(slujba) va portlarni ishlatishingiz mumkin bo‘ladi. Keyingi sozlashga o‘tamiz FORWARD.
SElinux ni sozlash oynasi.
Selinux – Security Enhanced linux. Bu ham xavfsizlikni oshiruvchi sozlash hisoblanadi. Bunda tarmoq bilan ishlash jarayonida bloklash ishlari amalga oshiriladi. Biz bu punktni Disable qilib, o‘chirib qo‘yamiz. Chunki biz oddiy shaxsiy kompyuter uchun operatsion tizim o‘rnatmoqdamiz. Agar serverlarga o‘rnatilish kerak bo‘lsa, sozlash ishlarini boshqacha amalga oshiramiz. FORWARD.
Keyingi sozlash amalimiz bu Kdump oynasi.
Kdump – operatsion tizim ishdan chiqganda avtomat qayta tiklash uchun ishlatiladi. Agar bu xizmatni yoqib qo‘ysangiz, xotiraning siz belgilagan qismini olib, shu yerga tizimni nusxasini oladi va kerak bo‘lib qolganda bu nusxa ishlatiladi. Kdump uchun ishlatilgan xotira boshqa ishlar uchun ishlatilmaydi. Biz bu xizmatni ishlatmaymiz, shuning uchun uni belgilamaymiz. Forward
Keyingi oyna kun va vaqtlarni o‘rnatish oynasi.
Undan tashqari bu oyna orqali NTP(network time protocol) xizmatini ham sozlasangiz bo‘ladi. Bu xizmat bir necha serverlar qo‘shilib, klaster shaklida ishlayotgan bo‘lsa, bu serverlarni vaqtini sinxronizatsiya qilish uchun ishlatiladi. Davom etamiz Forward
Tizim uchun foydalanuvchi yaratish oynasi.
Root superfoydalanuvchisidan tashqari boshqa foydalanuvchi yaratish. Kerak bo‘lsa yaratamiz va Forward
Oxirgi oynamiz qo‘shimcha softlar o‘rnatish kerak bo‘lsa, disk tiqib, shu diskdan o‘rnatish kerakligini bildiruvchi oynadir. Bizning holatda bunga ehtiyoj yo‘q. Biz qolgan paketlarni tizim ichidan o‘rnatamiz. Demak dastlabki sozlash ishlari yakunlandi Finish. REBOOT
|
Linuxning asosiy komandalari

|
Linuxning asosiy komandalari
|
bet | 6/8 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 22,52 Kb. | | #138720 |
Bog'liq 4-Mavzu. Linux server administratsiyalash-fayllar.org
Tizim ma’murining ishini yengillashtirish va tezlashtirish uchun ayrim eski operatsiyalarni avtomatlashtirishda ayrim oddiy buyruqlarni qarab chiqamiz:
Bu tizimda, komandalarni yozishda katta kichik harflarga e’tiborliroq bo‘lish lozim, Linux OSda katta-kichik harflar farqlidir.
Operatsion tizim ma’lumotlarini ekranga chiqaruvchi komandalar haqida to‘liq ma’lumotlarni linux ning “man” komandasi orqali olishingiz mumkin bo‘ladi.
man, info — birinchi ishlovchi odam uchun juda foydali buyruq bo‘lib, ma’lumotnomani chaqirish uchun xizmat qiladi, masalan:
$ man man $ man cp $ info sed
man fdisk
Tizim haqida axborot olish buyruqlari:
uname — tizim haqida axborotni chiqaradi
$ uname -a Linux sandbox 2.6.29-gentoo-r3 #2 PREEMPT Tue May 26 22:19:41 MSD 2009 x86_64 AMD
Sempron(tm) Processor 3000+ AuthenticAMD GNU/Linux
uptime — o‘chmasdan ishlayotganlik vaqtini, foydalanuvchilar sonini va vaqt intervalida yuklamalarni ko‘rsatadi,
$ uptime 04:35:36 up 7 days, 13:24, 8 users, load average: 0.00, 0.02, 0.02
hostname — xost nomini chiqaradi,
arch — arxitekturani ko‘rsatadi ('uname -m'),
date — sanani chiqaradi,
$ date Ptn Iyun 19 04:41:41 MSD 2009 $ date +%F 2009-06-19 $date +%s 1245372182
pwd — joriy direktoriya (katalog)ni chop etadi,
tty — standart kiritish bilan bog‘liq terminal nomini chop etadi.
grep MemTotal /proc/meminfo — Doimiy xotira haqida ma’lumot olish(RAM).
grep SwapTotal /proc/meminfo — Swap haqida ma’lumot olish.
free — Swap va RAM xotira haqida umumiy ma’lumot olish.
df — Qattiq disk(vinchester) hajmi haqida ma’lumot olish.
cal – Hozirgi kalendarni ko‘rish. cal 2007 terib 2007 yilning kalendarini chiqarish mumkin bo‘ladi.
w – online bo‘lib turgan foydalanuvchilarni ko‘rish.
whoami – ishlab turgan foydalanuvchi nomini ko‘rish.
finger user – user nomli foydalanuvchi haqida ma’lumot olish.
cat /proc/cpuinfo – protsessor haqida ma’lumot olish(CPU).
whereis app — app dasturi qayerda joylashganini ko‘rish.
cat /etc/issue – operatsion tizim versiyasini bilish.
uname –r – kernel(yadro) versiyasini bilish.
setup – tizimni sozlash oynasini ochish.
hostname – operatsion tizim nomini bilish.
df -k /home — /home katalogi hajmini ko‘rish.
fdisk —l – tizimdagi barcha disklarni ko‘rish.
ps –ef | grep user – user nomli foydalanuvchi ishga tushirgan prsesslarni ko‘rish.
uname –m yoki arch – kompyuter arxitekturasini ko‘rish.
dmidecode –q — SMBIOS/DMI haqida ma’lumot olish.
cat /proc/mounts – montirovka qilingan fayl tizimlarini ko‘rish.
|
| |
Tizimni to‘xtatuvchi komandalar

|
Tizimni to‘xtatuvchi komandalar
|
bet | 7/8 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 22,52 Kb. | | #138720 |
Bog'liq 4-Mavzu. Linux server administratsiyalash-fayllar.orgTizimni to‘xtatuvchi komandalar:
shutdown -h now yoki init 0 yoki telinit 0 — tizimni to‘xtatish
shutdown -h hours:minutes & — belgilangan vaqtda tizimni to‘xtatish
shutdown –c – belgilangan vaqtda tizimni o‘chirish vazifasini bekor qilish
shutdown -r now yoki reboot – tizimni qayta yuklash(perezagruzka)
logout – tizimdan chiqish
Asosiy operatsiyalar
cd — ishchi direktoriyani o‘zgartirish
'cd'(argumentsiz) — direktoriyani uy katalogiga almashtiradi
'cd -' oldingi direktoriyaga o‘tish va nomini chop etish
'cd /var/log' — /var/log ga o‘tish
ls — direktoriya tarkibiy ro‘yxatini chiqaradi.
'ls -la' — batafsil ro‘yxat (yashirin fayllar bilan)
cp — fayl i direktoriylarni nusxalash.
'cp -t dir f1 f2 f3' — f1,f2, f3 fayllarni dir direktoriyasiga nusxalash
dd — fayllarni nusxalash va o‘zgartirish.
'dd if=/dev/zero of=./zero bs=1K count=1024' — 1 megabaytli va nollar bilan to‘ldirilgan faylni yaratish
$ dd if=/dev/zero of=./zero bs=1K count=1024 1024+0 records in 1024+0 records out 1048576 bytes (1.0 MB) copied, 0.0129177 s, 81.2 MB/s
'dd if=/dev/sda of=./boot count=1 bs=512' — diskning but-sektorini boot faylga nusxalash
$ dd if=/dev/sda of=./boot count=1 bs=512 1+0 records in 1+0 records out 512 bytes (512 B) copied, 0.0127466 s, 40.2 kB/s
mv — peremeshayet fayli i katalogi
rm — udalyayet fayli i katalogi.
'rm -rf ./temp/' — udalit katalog temp so vsem yego soderjimim iz tekushey direktorii
Monitoring ispolzovaniya diska
du — otsenivayet ispolzuyemoye faylami prostranstvo.
$ du -sh . 6.9G .
df — pokazivayet ispolzovaniye mesto faylovix sistem
$ df -h /var Filesystem Size Used Avail Use% Mounted on /dev/sda5 9.9G 3.2G 6.3G 34% /var
Nazorat savollari:
Operatsion tizim deb nomlangan dasturlar to'plami nima qiladi?
Kompyuter texnikasini boshqarishni ta'minlaydigan, fayllar bilan ishlashni tashkil etuvchi va foydalanuvchi bilan o'zaro aloqani amalga oshiradigan dasturlar majmuasi qanday nomlanadi?
1970 -yillarning oxirida UC Berkli xodimlari UNIX manba kodiga bir qator yaxshilanishlarni kiritdilar. Rivojlanish BSD deb nomlandi. Qanday yaxshilanishlar bor edi?
BSD -da nima yangilik va UNIXda etishmayapti?
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati
|
bet | 8/8 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 22,52 Kb. | | #138720 |
Bog'liq 4-Mavzu. Linux server administratsiyalash-fayllar.orgFoydalanilgan adabiyotlar ro'yxati:
Linux. От новичка к профессионалу. — 6-е изд., перераб. и доп. — СПб.: БХВ-Петербург, 2018. —672 с.
A Practical Guide to Linux Commands, Editors, and Shell Programming. Mark G. Sobell [MGS]
Linux Users Resource (Prentice Hall PTR Developer's Resource Series). Jim Mohr [JM]
Internet manbalari ro'yxati:
https://intuit.ru/studies/courses/493/349/lecture/8337?page=3
https://computefreely.org/
https://linuxnewbieguide.org/
http://fayllar.org
|
| |
Muhofaza ma’muri - - 4-Mavzu. Linux server administratsiyalash

|
4-Mavzu. Linux server administratsiyalash
|
bet | 2/8 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 22,52 Kb. | | #138720 |
Bog'liq 4-Mavzu. Linux server administratsiyalash-fayllar.orgMuhofaza ma’muri - Avtomatlashtirilgan tizimni undagi axborotlardan ruxsatsiz foydalanishdan muhofaza uchun javobgar sub’ekt.
Tarmoq ma’muri - avtomatlashtirilgan tizim va/yoki hisoblash tarmog‘i resurslarining me’yoriy ishlashi va ularni ishlatish uchun javobgar mutaxassis.
Axborot xavfsizligi ma’muri - tashkilotning axborot xavfsizligini ta’minlash masalalari bilan shug‘ullanuvchi shaxs.
Ma’lumotlar bazasi ma’muri - Tashkilot yoki muassasa ma’lumotlar bazasining ahvoli, rivojlanishi va undan foydalanishga javobgar shaxs yoki shaxslar guruhi. Ma’lumotlar bazasi ma’muri ma’lumotlar bazasi faoliyatini ta’minlaydi, ma’lumotlarning to‘liqligi, to‘g‘riligi, qarama-qarshi emasligi va butunligi hamda kerakli muhofaza darajasini nazorat qiladi va qo‘llab-quvvatlaydi. Dasturlari ma’lumotlar bazasidan foydalanishda qo‘llaniladigan foydalanuvchi va dasturlovchilar bilan o‘zaro ish olib boradi.
Linux OTni administratsiyalash deganda Elektron hisoblash mashinasi yoki dasturli-raqamli qurilma xotirasiga Linux OT yadrosini o‘rnatish, uni yuklash va to‘xtatish, tizimga kirish ruxsatlarini tayinlash, texnik tizim komponentalarini boshqarishni sozlash, jarayonlarni va oqimlarni boshqarishni sozlash va foydalanuvchilarni tayinlash fayllarini yaratish, joylashtirish va taxrirlash tushuniladi.
Linux operatsion tizimi kundan-kunga rivojlanib bormoqda va ko‘pchilik bu tizimni o‘rganishga harakat qilishmoqda. O‘rganishni endi boshlaganlar uchun, bu tizimni o‘rganish biroz qiyin ko‘rinishi mumkin, lekin unday emas. Bu tizim, windows tizimidan keskin farq qilgani uchun, windows foydalanuvchilari linux bilan ishlaganda ko‘p noqulayliklarni his qilishmoqda(keyin ko‘nikib ketishmoqda.. Kerak bo‘lgandan keyin ko‘nikadide).
Hozirgi kunda, linux tizimining juda chiroyli grafik ko‘rinishlari chiqib ketgan va grafika orqali barcha ishlarni amalga oshirish mumkin bo‘lmoqda, bu albatta yaxshi, lekin grafik ko‘rinishlar bir hil emas. Barcha distibutivlarda grafik interfeys xar hil qilib yaratilgan, bu esa biror distributivda ishlagan foydalanuvchi boshqa distributivga o‘tganda yuklatilgan vazifani bajarishga qiynalmoqda.
Linux operatsion tizimi, bir necha distributivlarga ega bo‘lib, ularning tashqi ko‘rinishlari bir-biridan farq qiladi, lekin asosi yagona hisoblanadi. Asos yagona bo‘lgani uchun bu tizimda ishlovchi komandalar bir hildir. Bu degani, agar siz linux komandalarini yaxshi bilib olsangiz, istalgan distributivda bemalol ishlay olasiz. To‘g‘ri, ba’zi komandalar distributivga qarab o‘zgarishi mumkin, lekin bular juda kam.
|
| |
Корпоратив - download

Форсайт технологияси асосида корпоратив бошқарувнинг самарали тизими Forsayt kompetentlik”ni shakllantirish zamon talabi hisoblanadi. O’zbekistonda Forsayt nisbatan yangi texnologiya hisoblanadi, shu sababli iqtisodiyot tarmoqlari sohasida hamda ta’lim sohasida forsayt tadqiqotlar olib borilmagan va forsayt bo’yicha ilmiy 21,07 Kb. 1
«Elеktr mеxanik tizimlar va komplеkslarni boshqarish» fanining faning o’quv dasturi - bet 10

12
bajarish asinxron motorning tabiy va chastotani o’zgartrib mexanik tavsifini
qurush kuchlanish aftonom invertroni tanlash uning parametrlarini
xisoblash
ochiq va yopiq tizimning statik tavsiflarini qurish tizimni dinamikasini
xisoblash.
Kurs bloyixalari faning asosiy qisimlarini o’z ichiga olgan mavzular asosida
bajariladi. Kurs loyxalri xisob-kitobli matinlarni, chizmalaridan va
modelashtrish diagramalaridan iborat bo’ladi.
2.6.
Mustaqil
ta’lim
va
mustaqil
ishlar
Mustaqil ta’lim uchun tavsiya
etiladigan
mavzular:
1 Elektr mexanik tizimlarini avtomatik
boshkarishning elektr
sxemalari.
2 Elektr mexanik tizimlarini avtomatik boshkarishning elektr
sxemalarining
klasifikatsiyasi, shartli belgilari va elementlarini
belgilanishi.
3 Uzgaruvchan va o’zgarmas tok
motorlarini boshkarishning
andozaviy sxemalari.
4 Teskari aloka turlari va ularga mos statik va dinamik
shakllanish.
5 Elektr yuritmani rostlashning
buysunuvchan tizimini
xisoblash.
6 Sinxron elektr yuritmalarni avtomatik boshkarishni
uzlashtirish.
7 Tezligi rostlanmaydigan nasos kurilmasi
elektr yuritmasida
energiyadan samarali foydalanish imkoniyatlari.
8 Konveyerlarning elektr yuritmalarvda energiyadan samarali
foydalanish imkoniyatlari.
9 Avtonom invertorlar.
10 Zamonaviy tranzistorlar tuzilishi va ishlash prinsipi.
13
Mustaqil ta’limni tashkil etishda ushbu fanning xususiyatlarini hisobga olgan
holda quyidagi shakllardan foydalanish tavsiya etiladi
va joriy nazorat sifatida
baholanadi: