nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
SO’Z BО - Ызбекистон республикаси олий ва ырта махсус таълим вазирлиги

|
Ызбекистон республикаси олий ва ырта махсус таълим вазирлиги
|
bet | 2/54 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 9,27 Mb. | | #133327 |
Bog'liq portal.guldu.uz-FUNKSIONAL ANALIZSO’Z BОSHI
I.
|
SILLABUS
|
II.
|
NАMUNАVIY VА ISHCHI O’QUV DАSTUR
|
III.
|
MОDULNI O’QITISHDА FОYDАLАNILАDIGАN INTRЕFАОL TА’LIM
MЕTОDLАRI
|
IV.
|
Funksional analiz FANI BO’YIChA TA’LIM TEXNOLOGIYALARINI ISHLAB CHIQISHNING KONSEPTUAL ASOSLARI
|
V.
|
MА’RUZА MАTЕRIАLLАRI
|
I- modul
|
Mavzu: To’plam va to’plam nazariyasining elementlari
|
II-modul
|
Mavzu: To’plam o’lchovi
|
III-modul
|
Mavzu: O’lchovli funktsiyalar
|
IV-modul
|
Mavzu: Lebeg integrali
|
V –modul
|
Mavzu: Absolyut uzluksiz o’lchovlar va Lebeg - Stiltes integrali
|
|
Funksional analiz fanida yechimini kutayotgan ilmiy muammolar
|
|
Informatsion-uslubiy ta`minot
|
|
Glossariy
|
SO’Z BОSHI
Funksional analiz fani matematikada asosiy o’rinni egallaydi. Hayotning ko’pgina masalalarini yechishda avvalo unga mos bo’lgan matematik modellar tuziladi. Tuzilgan matematik modellar asosan algebraic usul bilan tekshiriladi va yechiladi. Buni biror jarayonning differentsial tenglamasi yoki differentsial tenglamalar sistemasi misolida ko’rish mumkin. Har bir masalaning yechimini biror toplamda (Funksional fazoda) qaraladi.
Bu esa algebraik tushunchalarni, tasdiqlarni umumiy nuqtai nazardan qarashga olib keladi. Shu sabali bu o’quv-uslubiy majmuada metrik fazolar, normallangan fazolar, Fure almashtirishlari, chiziqli operatorlar, kompakt operatorlar, chiziqli funsionallar va chiziqli integral tenglamalar tushunchalari va unga doir masalalar ko’riladi.
Funksional analiz fan va texnikaning juda ko’p tarmoqlarida tatbiq etiladi.
Axborotlarni uzatish va qabul qilishda (televideniya, radio, uyali telefon)da operatorlar nazariyasidan keng foydalaniladi. Iqtisodiy masalalarni modellashtirish va ularning optimal yechimlarini aniqlashda chiziqli operator tushunchalar muhim ahamiyatga ega.
Funksional analiz fani bakalavriatning ikki kursida o’qitilib, mutaxassislik fanlarining asosiylaridan xisoblanadi. Bu kursda metrik fazolar, normallangan fazolar, Fure almashtirishlari, chiziqli operatorlar, kompakt operatorlar, chiziqli funsionallar va chiziqli integral tenglamalar tushunchalari va ularga oid masalalar ko’riladi.
I. SILLABUS
“Funksional analiz” fanining
2016/2017 o’quv yili uchun mo’ljallangan
S ILLABUSI
|
| |
Talabalar uchun talablar - Ызбекистон республикаси олий ва ырта махсус таълим вазирлиги

|
Ызбекистон республикаси олий ва ырта махсус таълим вазирлиги
|
bet | 4/54 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 9,27 Mb. | | #133327 |
Bog'liq portal.guldu.uz-FUNKSIONAL ANALIZTalabalar uchun talablar
|
- o’qituvchiga va guruhdoshlarga nisbatan hurmat bilan munosabatda bo’lish;
- universitet ichki tartib - intizom qoidalariga rioya qilish;
- uyali telefonni dars davomida o’chirish;
- berilgan uy vazifasi va mustaqil ish topshiriqlarini o’z vaqtida va sifatli bajarish;
- ko’chirmachilik (plagiat) qat’iyan man etiladi;
- darslarga qatnashish majburiy hisoblanadi, dars qoldirilgan holatda qoldirilgan darslar qayta o’zlashtirilishi shart;
- darslarga oldindan tayyorlanib kelish va faol ishtirok etish;
- talaba o’qituvchidan so’ng, dars xonasiga - mashg’ulotga kiritilmaydi;
- talaba reyting ballidan norozi bo’lsa e’lon qilingan vaqtdan boshlab 1 kun mobaynida apellyatsiya komissiyasiga murojat qilishi mumkin
|
Elektron pochta orqali munosabatlar tartibi
|
Professor-o’qituvchi va talaba o’rtasidagi aloqa elektron pochta orqali ham amalga oshirilishi mumkin, telefon orqali baho masalasi muhokama qilinmaydi, baholash faqatgina universitet hududida, ajratilgan xonalarda va dars davomida amalga oshiriladi. Elektron pochtani ochish vaqti soat 15.00 dan 20.00 gacha
|
Fandan o’tiladigan mavzular va ular bo’yicha mashg’ulot turlariga ajratilgan soatlarning taqsimoti
T/r
|
Fanning bo’limi va mavzusi, ma’ruza mazmuni
|
Soatlar
|
Jami
|
|
|
| |
Fanning qisqacha tavsifi - Ызбекистон республикаси олий ва ырта махсус таълим вазирлиги

Fanning qisqacha tavsifi
OTMning nomi va joylashgan manzili:
|
Guliston davlat universiteti
|
Guliston shahar, IV mavze
|
Kafedra:
|
“Matematika”
|
Fizika-matematika fakulteti
|
Ta’lim sohasi va yo’nalishi:
|
130000– matematika fanlar
|
5130100-Matematika
|
Fanni (kursni) olib boradigan o’qituvchi to’g’risida ma’lumot:
|
B.S.Zakirov – GulDU “Matematika” kafedrasi professori, fizika-matematika fanlari doktori
f.-m.f.n., dots. G’aimnazarov
Gulmurot;
o’qituvchi
Umarov Habibullo
|
e-mail:
|
umarovhr@mail.ru
|
Dars vaqti va joyi:
|
Ijtimoiy-iqtisodiyot fakulteti binosi
219 - auditoriya
|
Kursning davomiyligi:
|
01.09.2016-30.06.2017
|
Individual grafik asosida ishlash vaqti:
|
Seshanba, chorshanba kunlari 15.00 dan 17.00 gacha
|
Fanga ajratilgan
soatlar
|
Auditoriya soatlari
|
Mustaqil ta’lim:
|
116
|
Ma’ruza:
|
86
|
Amaliyot
|
88
|
Fanning boshqa fanlar bilan bog’liqligi :
|
Matematik analiz, komleks o’zgaruvchli funksiyalar nazariyasi, chiziqli algebra va analitik geometriya
|
Fanning mazmuni
|
Fanning dolzarbligi va qisqacha mazmuni:
|
Fanni o’qitishdan maqsad – Chiziqli algebra kursida o’rganilgan chekli o’lchovli fazolar asosida cheksiz o’lchovli (chekli o’lchovli ham) abstrakt funktsional fazolar o’rgatiladi. u fazolar xossalarini o’rgatish fazolarda aniqlanadigan funktsionallarning, operatorlarning xossalarini o’rgatishdan iborat.
Fanning vazifasi
–to’plamlar nazariyasi;
-Metrik fazolarni o’rgatish;
- Vektor fazolarni o’rgatish;
- Normallangan fazolarni o’rgatish;
- Fazolarning to’liqligini o’rgatish;
- Kompaktlikni o’rgatish;
- Separabellik va boshqalarni o’rgatish;
Fan bo’yicha talaba quyidagi bilim va ko’nikmalarni egallashlari lozim.
- To’plamlar nazariyasi;
- O’lchovli funktsiyalar nazariyasi;
- Lebeg integrali.
- Metrik fazolarni;
- Vektor fazolarni;
- Normallangan fazolarni;
- Fazolarning to’liqligini;
- Kompaktlikni;
- Separabellik va boshqalarni batafsil o’rganadi.
- turli xil o’lchov asboblarini mustaqil qo’llay bilishi va ulardan foydalana olishi;
|
|
«Kompyuter tarmoqlari» fanidan test sаvollаri

|
«Kompyuter tarmoqlari» fanidan test sаvollаri
|
bet | 1/22 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 0,99 Mb. | | #150415 |
Bog'liq «Kompyuter tarmoqlari» fanidan test sаvollаri
«Kompyuter tarmoqlari» fanidan
TEST SАVOLLАRI
№1 Fan bobi – 1; Bo’limi – 1; Qiyinchilik darajasi – 1;
Bajaradigan vazifasiga qarab kompyuterlarni qanday sinflarga bo’linadi
|
universal, muammoga-mo’ljallangan va maxsus
|
universal, hisoblashlar uchun mo’ljallangan va boshqaruvchi
|
hisoblashlar uchun mo’ljallangan, kommutatsiyalash uchun mo’ljallangan
|
boshqaruvchi signalli va muammoga-mo’ljallan-gan
|
№2 Fan bobi – 1; Bo’limi – 1; Qiyinchilik darajasi – 1;
Kompyuterlarda qo’llanilgan programmali boshqarish tamoili kim tomonidan taklif qilingan
|
Djonom fon Neyman tomonidan
|
Shennon tomonidan
|
Flin tomonidan
|
Xofman tomonidan
|
№3 Fan bobi – 1; Bo’limi – 1; Qiyinchilik darajasi – 1;
Birinchi mikroprotsessorlar qanday arxitekturaga ega edilar
|
CISC
|
RISC
|
CONT
|
LIFO
|
№4 Fan bobi – 1; Bo’limi – 1; Qiyinchilik darajasi – 2;
Operativ xotira qurilmasi qaysi turdagi mikrosxemadan iborat bo’ladi.
|
dinamik va statik
|
qayta juda ko’p programmalanuvchi
|
programmalanuvchi
|
qayta programmala-nuvchi
|
№5 Fan bobi – 1; Bo’limi – 1; Qiyinchilik darajasi – 2;
|
| |
Bir martalik ilmiy kengash - № Fan tarmog‘i Muassasa nomi ik raqami Ilmiy daraja beradigan ixtisosliklar 1

PhD.03/04.10.2023.T.66.06
125.
05.00.00
Toshkent axborot texnologiyalari
universiteti Nukus filiali
PhD.13/05.05.2023.T.162.01
05.01.04 – «Hisoblash
mashinalari, majmualari va
kompyuter tarmoqlarining matematik va dasturiy ta’minoti»,
05.01.10 – «Axborot olish tizimlari va jarayonlari».
05.01.02 – «Tizimli tahlil. Boshqaruv va axborotlarni qayta
ishlash»
05.01.07 – «Matematik modellashtirish. Sonli usullar va
dasturlar majmuyi».
YONG‘IN XAVFSIZLIGI TO‘G‘RISIDA12

|
YONG‘IN XAVFSIZLIGI TO‘G‘RISIDA12
|
bet | 16/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 173,54 Kb. | | #237718 |
Bog'liq 5-mavzu yong‘in xavfsizligi1-www.hozir.orgYONG‘IN XAVFSIZLIGI TO‘G‘RISIDA12
(O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2009 y., 40-son, 432-modda)
Qonunchilik palatasi tomonidan 2009 yil 24 iyunda qabul qilingan Senat tomonidan 2009 yil 28 avgustda ma’qullangan.
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi yong‘in xavfsizligi sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Yong‘in xavfsizligi to‘g‘risidagi qonun hujjatlari
Yong‘in xavfsizligi to‘g‘risidagi qonun hujjatlari ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlaridan iboratdir.
Agar O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida O‘zbekiston Respublikasining yong‘in xavfsizligi to‘g‘risidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan bo‘lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo‘llaniladi.
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
yong‘in — odamlarning hayoti va (yoki) sog‘lig‘iga, yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulkiga, shuningdek atrof tabiiy muhitga zarar etkazadigan, nazorat qilib bo‘lmaydigan yonish;
yong‘in nazorati — yong‘in xavfsizligi talablariga rioya qilinishini tekshirish va tekshiruv natijalari bo‘yicha chora-tadbirlar ko‘rish maqsadida belgilangan tartibda amalga oshiriladigan faoliyat;
yong‘inlar profilaktikasi — yong‘inlar kelib chiqishi ehtimolini istisno etishga va ularning oqibatlarini kamaytirishga qaratilgan ogohlantirish chora-tadbirlari majmui;
yong‘indan saqlash xizmati — odamlarning hayoti va sog‘lig‘ini, yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulkini, atrof tabiiy muhitni yong‘inlardan himoya qilish, shuningdek ob’ektlarda, aholi punktlarida hamda boshqa hududlarda yong‘in xavfsizligini talab darajasida saqlab turish maqsadida belgilangan tartibda tashkil etilgan boshqaruv organlari, kuchlar va vositalar majmui;
yong‘in xavfsizligi — odamlarning, yuridik va jismoniy shaxslar mol-mulkining, shuningdek atrof tabiiy muhitning yong‘inlardan himoyalanganligi holati;
|
| |
yong‘in xavfsizligi talablari

|
yong‘in xavfsizligi talablari
|
bet | 17/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 173,54 Kb. | | #237718 |
Bog'liq 5-mavzu yong‘in xavfsizligi1-www.hozir.orgyong‘in xavfsizligi talablari — yong‘in xavfsizligini ta’minlash maqsadida qonun hujjatlarida belgilangan ijtimoiy va (yoki) texnik xususiyatga ega maxsus shartlar;
yong‘in xavfsizligi talablarining buzilishi — yong‘in xavfsizligi talablarini bajarmaslik yoki lozim darajada bajarmaslik;
yong‘in-texnik mahsuloti — yong‘in xavfsizligini ta’minlashga mo‘ljallangan maxsus texnik, ilmiy-texnik va intellektual mahsulotlar, shu jumladan yong‘inni o‘chirish texnikasi va asbob-uskunalari, yong‘inni o‘chirish aslaha-anjomlari, olovni o‘chirish va olovdan himoya qilish moddalari hamda materiallari, maxsus aloqa va boshqarish vositalari, elektron hujjatlar, elektron hisoblash mashinalari uchun dasturiy mahsulotlar va ma’lumotlar bazalari, shuningdek yong‘inlarning oldini olish hamda ularni o‘chirishning boshqa vositalari;
yong‘inga qarshi rejim — yong‘in xavfsizligi talablari buzilishining oldi olinishini va yong‘inlar o‘chirilishini ta’minlash yuzasidan odamlarning xatti-harakat qoidalari, ishlab chiqarishni tashkil etish va (yoki) binolarni (hududlarni) saqlash tartibi;
yong‘inga qarshi alohida rejim — yong‘in xavfi yuqori bo‘lgan davrda muayyan hududlarda qonun hujjatlariga muvofiq yong‘in xavfsizligining qo‘shimcha talablarini belgilash.
4-modda. Yong‘in xavfsizligini ta’minlash tizimi
Yong‘in xavfsizligini ta’minlash tizimi yong‘inlarning oldini olish hamda ularni o‘chirishga qaratilgan huquqiy, tashkiliy, iqtisodiy, ijtimoiy va ilmiy-texnik chora-tadbirlar, shuningdek kuchlar va vositalar majmuidan iboratdir.
Yong‘in xavfsizligini ta’minlash tizimi sub’ektlari davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, shuningdek korxonalar, muassasalar, tashkilotlar (bundan buyon matnda tashkilotlar deb yuritiladi) va fuqarolardir.
2-bob. Davlat organlari va boshqa organlarning yong‘in xavfsizligi sohasidagi vakolatlari. Fuqarolar o‘zini o‘zi boshqarish organlarining yong‘in xavfsizligini ta’minlashdagi ishtiroki. Tashkilotlar hamda fuqarolarning yong‘in xavfsizligi sohasidagi huquq va majburiyatlari
|
| |
I BOB. Mulohazlar hisobi. Keltirib chiqarish formulalari

|
I BOB. Mulohazlar hisobi. Keltirib chiqarish formulalari
|
bet | 3/7 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 23,84 Kb. | | #130614 |
Bog'liq Matematika-fayllar.orgI BOB. Mulohazlar hisobi. Keltirib chiqarish formulalari.
Mulohaza.
Matematik mantiqning mulohazalar algebrasi deb atalgan ushbu bo‘limida asosiy tekshirish ob’yektlari bo‘lib gaplar xizmat qiladi. Mulohazalar algebrasida ma’nosiga ko‘ra chin (rost,haqqoniy, to‘g‘ri) yoki yolg‘on (noto‘g‘ri) bo‘lishi mumkin bo‘lgan gaplar bilangina shug‘ullaniladi.
Mulohazalar algebrasi mantiq algebrasi deb ham yuritiladi.
Ma’nosiga ko‘ra faqat chin yoki yolg‘on qiymat qabul qila oladigan darak gap mulohaza deb ataladi.Bu ta‘rifga ko‘ra har bir mulohaza muayyan holatda chin yoki yolg‘on bo‘lishi mumkin.Mulohazalarni belgilash uchun, asosan, lotin alifbosining kichik harflari (ba’zan indekslari bilan)ishlatiladi:a, b, c,..., u, v, ..., x, y, z .
Shunday mulohazalar borki, ular mumkin bo‘lgan barcha hollarda (vaziyatlarda) ch (yoki yo)qiymat qabul qiladi. Bunday mulohazalar absolyut chin (yolg‘on) mulohazalar deb ataladi.
Mulohazalar algebrasida, odatda, muayyan o‘zgarmas mulohazalar (ch, yo) bilangina emas,balki istalgan mulohazalar bilan ham shug‘ullaniladi. Bu esa o‘zgaruvchi mulohaza tushunchasiga
olib keladi. Agar berilgan mulohazani x deb belgilasak, u holda x ch yoki yo qiymat qabul qiladigan o‘zgaruvchi mulohazani ifodalaydi. Faqat bitta tasdiqni ifodalovchi mulohazani elementar (oddiy) mulohaza deb hisoblaymiz.
Mulohazalar hisobining asosiy tushunchalari
Bu bobda olingan natijalarni bayon qilishda zarur bo’lgan asosiy tushunchalar: mulohazalar hisobi formulasi tushunchasi, isbotlanuvchi formula ta’rifi, mulohazalar hisobining aksiomalar tizimi, keltirib chiqarish qoidalari va uning natijalari, formulalar majmuasidan formulani keltirib chiqarish qoidasi mulohazalar algebrasi va mulohazalar hisobi o’rtasidagi munosabatlar bayon qilingan.
Mulohazalar hisobi aksiomatik mantiqiy sistema bo’lib, mulohazalar algebrasi esa uning interpretasiyasidir (talqinidir).
Berilgan aksiomalar sistemasi negizida (bazasida) qurilgan aksiomatik nazariya deb shu aksiomalar sistemasiga tayanib isbotlanuvchi hamma teoremalar majmuasiga aytiladi.
Aksiomatik nazariya formal va formalmas nazariyalarga bo’linadi.
Formalmas aksiomatik nazariya nazariy-to’plamiy mazmun bilan to’ldirilgan bo’lib, keltirib chiqarish tushunchasi aniq berilmagan va bu nazariya asosan fikr mazmuniga tayanadi.
Qaralayotgan aksiomatik nazariya uchun quyidagi shartlar bajarilgan bo’lsa, ya’ni:
1) nazariyaning tili berilgan;
2) formula tushunchasi aniqlangan;
3) aksiomalar deb ataladigan formulalar to’plami berilgan;
4) bu nazariyada keltirib chiqarish qoidasi aniqlangan bo’lsa, formal aksiomatik nazariya aniqlangan deb hisoblanadi.
|
| |
Mulohazalar hisobi formulasi tushunchasi

|
Mulohazalar hisobi formulasi tushunchasi
|
bet | 4/7 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 23,84 Kb. | | #130614 |
Bog'liq Matematika-fayllar.orgMulohazalar hisobi formulasi tushunchasi
Har qanday hisobning tafsili bu hisobning simvollari tafsilidan, formulalar va keltirib chiqarish formulalari ta’rifidan iborat.
Mulohazalar hisobida uch kategoriyali simvollardan iborat alfavit qabul qilinadi:
Birinchi kategoriya simvollari: x,y,z…. Bu simvollarni
o’zgaruvchilar deb ataymiz.
Ikkinchi kategoriya simvollari: , , , . Bular mantiqiy
bog’lovchilardir. Birinchisi – diz’yunksiya yoki mantiqiy qo’shish belgisi,
ikkinchisi – kon’yunksiya yoki mantiqiy ko’paytma belgisi, uchinchisi –
implikasiya belgisi va to’rtinchisi – inkor belgisi deb ataladi.
Uchinchi kategoriyaga qavs deb ataladigan ( , ) simvol kiritiladi.
Mulohazalar hisobida boshqa simvollar yo’q.
Mulohazalar hisobining formulasi deb mulohazalar hisobi alfaviti
simvollarining ma’lum bir ketma-ketligiga aytiladi.
Formulalarni belgilash uchun lotin alfavitining katta harflaridan
foydalanamiz. Bu harflar mulohazalar hisobining simvollari qatoriga kirmaydi.
Ular faqatgina formulalarning shartli belgilari bo’lib xizmat qiladi.
Endi formula tushunchasi ta’rifini beraylik. Bu tushuncha quyidagicha aniqlanadi:
1) har qanday x, y, z,... o’zgaruvchilarning istalgan biri formuladir;
2) agar A va B larning har biri formula bo’lsa, u holda ( A B ), (A B ), ( AB ) va A lar ham formulalardir.
3) boshqa hech qanday simvollar satri formula bo’la olmaydi.
O’zgaruvchilarni elementar formulalar deb ataymiz.
Misol. Formula ta’rifining 1-bandiga ko’ra x, y, z,... o’zgaruvchilar
formulalar bo’ladi. U vaqtda ta’rifning 2-bandiga muvofiq (x y) , (x y) , (xy) ; x lar ham formulalardir. Xuddi shu tariqada (x y), ((x y)z)) ,
((x y)(yz)) lar ham formulalar bo’ladi.
Qismiy formula tushunchasini kiritamiz:
1. Elementar formula uchun faqat uning o’zi qismiy formuladir.
2. Agar A formula bo’lsa, u vaqtda shu formulaning o’zi, A formula va A formulaning hamma qismiy formulalari uning qismiy formulalari bo’ladi.
3. Agar formula AB ko’rinishda bo’lsa (bu yerda va bundan keyin o’rniga , , simvollarning istalganini tushunamiz), u vaqtda shu formulaningo’zi, A va B formulalar hamda A va B formulalarning barcha qismiy formulalari.
|
| |
II BOB. Keltirib chiqarishning asosiy qoidalari. Isbotlash tushunchasi

|
II BOB. Keltirib chiqarishning asosiy qoidalari. Isbotlash tushunchasi
|
bet | 5/7 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 23,84 Kb. | | #130614 |
Bog'liq Matematika-fayllar.orgII BOB. Keltirib chiqarishning asosiy qoidalari. Isbotlash tushunchasi.
Isbotlanuvchi formula ta’rifi. Mulohazalar hisobining aksiomalar tizimi. Keltirib chiqarish qoidalari
Endi mulohazalar hisobida isbotlanuvchi formulalar sinfini ajratamiz. Isbotlanuvchi formulalar formulalar ta’rifiga o’xshash xarakterda ta’riflanadi. Avval dastlabki isbotlanuvchi formulalar (aksiomalar), undan keyin esa keltirib chiqarish qoidasi aniqlanadi. Keltirib chiqarish qoidasi orqali bor isbotlanuvchi formulalardan yangi isbotlanuvchi formulalar hosil qilinadi.
Mulohazalar hisobining aksiomalar tizimi.
Mulohazalar hisobining aksiomalar tizimi XI aksiomadan iborat bo’lib, bular to’rt guruhga bo’linadi.
AB formulaning qismiy formulalari bo’ladi.
Birinchi guruh aksiomalari:
I1 x(yx) .
I2 (x(yz))((xy)(xz)).
Ikkinchi guruh aksiomalari:
II1 x yx.
II2 x yy.
II3 (zx)((zy)(zx y)).
Uchinchi guruh aksiomalari:
III1 xx y .
III2 yx y.
III3 (xz)((yz)(xyz)).
To’rtinchi guruh aksiomalari:
IV1 (xy)(y x) .
IV2 xx .
IV3 x x .
O’rniga qo’yish qoidasi.
Agar A mulohazalar hisobining isbotlanuvchi formulasi, x -o’zgaruvchi, B mulohazalar hisobining ixtiyoriy formulasi bo’lsa, u vaqtda A formula ifodasidagi hamma x lar o’rniga B formulani qo’yish natijasida hosil etilgan formula ham isbotlanuvchi formula bo’ladi.
A formuladagi x o’zgaruvchilar o’rniga B formulani qo’yish operasiyasi (jarayoni)ni o’rniga qo’yish qoidasi deb aytamiz va uni quyidagi simvol bilan belgilaymiz:
B
x
|
| |
KIRISH - O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi muhammad al-хorazmiy nomidagi toshkеnt...

|
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi muhammad al-хorazmiy nomidagi toshkеnt aхborot tехnologiyalari univеrsitеti huzuridagi pеdagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi
|
bet | 2/24 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #254641 |
Bog'liq S.Niyazov Bitiruv ishiKIRISH.........................................................................................................
|
5
|
1-BOB. Tа’lim jаrаyonidа аrаlаsh tа’limni o’qitish metodining nаzаriy аsoslаri.......................................................................................................
|
11
|
Muammoli o’qitish texnologiyalarining rivojlаnish tаrixi vа uning tuzilishi.................................................................………..
|
11
|
Tа’lim jаrаyonidа muammoli va aralash o’qitish metodlаrini qo’llash ...........................................................................................
|
15
|
2-BOB. Muammoli o’qitish texnologiyalari vа uni “Kompyuter grafikasi” fanini o’qitish jаrаyonidа qo’llаsh metodikаsi....................
|
32
|
2.1. “Kompyuter grafikasi” fanini o’qitish jarayonida muammoli o’qitish texnologiyalaridan foydalanish usullаri............................................
|
30
|
2.2. Muammoli o’qitish jаrаyonidа interfаol metodlаrdаn foydаlаnish usullаri ..........................................................................................................
|
44
|
2.3. Аmаliy topshiriqlаr, keyslаr, testlаr vа mustаqil tа’lim yuzаsidаn ko’rsаtmаlаr ...............................................................................
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi muhammad al-хorazmiy nomidagi toshkеnt aхborot tехnologiyalari univеrsitеti huzuridagi pеdagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi
|
-modda. Yong‘in xavfsizligi sohasida normativ jihatdan tartibga solish

|
-modda. Yong‘in xavfsizligi sohasida normativ jihatdan tartibga solish
|
bet | 22/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 173,54 Kb. | | #237718 |
Bog'liq 5-mavzu yong‘in xavfsizligi1-www.hozir.org13-modda. Yong‘in xavfsizligi sohasida normativ jihatdan tartibga solish
Yong‘in xavfsizligi sohasida normativ jihatdan tartibga solish ijro etilishi shart bo‘lgan yong‘in xavfsizligi talablarining vakolatli organlar tomonidan normativ-huquqiy hujjatlarda, shuningdek normativ hujjatlarda belgilanishidir.
Vakolatli organlar tomonidan tasdiqlanadigan yong‘in xavfsizligi talablarini o‘z ichiga olgan normativ-huquqiy hujjatlar, shuningdek normativ hujjatlar Davlat yong‘in xavfsizligi xizmati bilan kelishib olinishi kerak.
14-modda. Yong‘in xavfsizligi chora-tadbirlarini ishlab chiqish va amalga oshirish
Yong‘in xavfsizligi chora-tadbirlari yong‘in xavfsizligini ta’minlashga, shu jumladan yong‘in xavfsizligi talablarini bajarishga doir harakatlardir.
Yong‘in xavfsizligi chora-tadbirlari yong‘in xavfsizligi to‘g‘risidagi qonun hujjatlariga, yong‘in xavfsizligi sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiq, shuningdek yong‘inlarga qarshi kurashish tajribasi, moddalar, materiallar, texnologik jarayonlar, buyumlar, konstruksiyalar, asbob-uskunalar, binolar va inshootlarning yong‘in xavfliligiga baho berish asosida ishlab chiqiladi.
Moddalar, materiallar, buyumlar, konstruksiyalar va asbob-uskunalarni ishlab chiqaruvchilar (etkazib beruvchilar) mazkur moddalar, materiallar, buyumlar, konstruksiyalar va asbob-uskunalarning yong‘in xavfliligi ko‘rsatkichlarini, shuningdek ulardan foydalanishda qo‘llaniladigan yong‘in xavfsizligi chora-tadbirlarini tegishli texnik hujjatlarda ko‘rsatishi kerak.
Tashkilotlar, binolar, inshootlar va boshqa ob’ektlar uchun yong‘in xavfsizligi chora-tadbirlarini ishlab chiqishda va amalga oshirishda, shu jumladan ular loyihalashtirilayotganda yong‘inlar chog‘ida odamlarning evakuatsiya qilinishini hamda yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulki saqlab qolinishini ta’minlovchi echimlar nazarda tutilishi kerak.
Aholi punktlari va boshqa hududlar uchun yong‘in xavfsizligi chora-tadbirlari tegishli mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan ishlab chiqiladi hamda amalga oshiriladi.
|
| |
III. Internet resurslаri - O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi muhammad al-хorazmiy...

|
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi muhammad al-хorazmiy nomidagi toshkеnt aхborot tехnologiyalari univеrsitеti huzuridagi pеdagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi
|
bet | 24/24 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #254641 |
Bog'liq S.Niyazov Bitiruv ishiIII. Internet resurslаri:
http://www.ispring.ru/eleаrning-insights/chto-tаkoe-smeshаnnoe-obuchenie/ Rr. 163-172.
Аho E. Creаting аn Innovаtive Europe: http://ec.europа.eu/invest- inreseаrch/pdf/downloаd_ en/аho_report.pdf.
Аlа-Mutkа K. Sociаl Computing: Study on the Use аnd Impаcts of
Collаborаtive Content, http://ftp.jrc.es/EURdoc/JRC47511.pdf.
Аlа-Mutkа K., Punie Y., Redecker C. (2008а). Digitаl Competence for
Lifelong Leаrning: http://ftp.jrc.es/EURdoc/JRC48708.TN.pdf
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi muhammad al-хorazmiy nomidagi toshkеnt aхborot tехnologiyalari univеrsitеti huzuridagi pеdagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi
|
Online (onlayn) - O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi toshkent axborot texnologiyalari universiteti...

12.05.2023.
Amaliyotimning beshinchi kunida 6-sinf o’quvchilari uchun MS Word, MS
Power Point dasturlari mavzusi haqida dars mashg’uloti o’tildi. Dars doirasida
o’quvchilarga
MS Word va MS Power Point dastulari haqida umumiy ma’lumot
berish, ulardan
qulay va samarali foydalanish , uning imkoniyatlari va vazifalari
haqida ma’lumotlar berildi.
Dars – Muqaddas.
Sana: 12.05.2023.
Sinf: 6– “A”.
Fan: Informatika va axborot texnologiyalari.
Mavzu: MS Word va MS Power Point
Microsoft Word
(qisqacha
MS Word
,
WinWord
yoki
Word
) – matnli
maʼlumotlarni
yaratish, koʻrish va tahrir qilish uchun moʻljallangan matn
muharriridir yoki matn protsessori. Microsoft korporatsiyasi tomonidan
Microsoft
Office
paketi tarkibida chiqariladi. Ilk versiyasi Richard Brodi tomonidan 1983-
yil
IBM
PC uchun yozilgan. Keyinroq Apple Macintosh (1984),
SCO UNIX va
Microsoft Windows (1989) uchun ishlab chiqilgan. Amaldagi versiyasi Windows va
MacOS uchun moʻljallangan Microsoft Office Word 2016 hisoblanadi.
Microsoft Word hozirda keng qoʻllaniluvchi eng ommabop matn muharriri
hisoblanadi. IBM OC platformasidagi “.doc” kengaytmasi Word 97-2000
ikkilamchi formatining sinonimiga aylandi. Bu formatga eksport va import qiluvchi
filtrlar koʻpchilik matn muharrirlarida mavjuddir. Hujjat formati Wordning turli
versiyalarida oʻzgarishlarga uchradi. Formatlash
amallari dasturning eski
versiyalarida uchramasligi mumkin. MS Word 2007 XML, - Microsoft Office Open
XML ga asoslangan “ehtimoliy tanlangan” formatniishlatadi. Word 97-2007
formatlarining tasnifi 2008-yilda Microsoftda eʼlon qilingan.
Tа’lim jаrаyonidа аrаlаsh tа’lim metodlаrini qo’llash

|
Tа’lim jаrаyonidа аrаlаsh tа’lim metodlаrini qo’llash
|
bet | 9/24 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #254641 |
Bog'liq S.Niyazov Bitiruv ishiTа’lim jаrаyonidа аrаlаsh tа’lim metodlаrini qo’llash
Muammoli o‘qitish oliy ta’lim muassasalarida 1980 yillardan joriy qilina boshlandi. Sobiq Ittifoq dasturlarida «Ma’ruzalar muammoli xarakterda bo‘lishiga erishilsin» deb yozilgan bo‘lsada, lekin ularning qanday bo‘lishi kerakligi ko‘rsatib berilmagan edi. Muammoli o‘qitish ilmiy asoslanmasdan qo‘pol tarzda amalga oshirildi. Sobiq Ittifoq davridagi pedagogik adabiyotlarda muammoli o‘qitish deb bir yoqlama faoliyat olib borilar edi, o‘quvchi passiv tinglovchi, o‘qtituvchi faol ma’ruzachi bo‘lib qolar edi.
Tushunchalarni chalkashtirish, atamalar manipulyasiyasi keng tarqaldi. Ba’zi ta’lim beruvchilar savol berib o‘qitishni muammo qo‘yish deb tushunishdi. Boshqa birovlar esa «masala» atamasini «muammo» deb o‘zgartirib, o‘zlarini muammoli o‘qitishning tashabbuskorlari, deb hisoblashdi. Ko‘pchilik o‘qituvchilar esa yuqorida keltirilgan talqinlarning sun’iy ekanini ko‘rib, muammoli o‘qitishni rad etdilar. Bu esa muammoli o‘qitishning chippakka chiqishiga va uning sekin-asta unutilishiga olib keldi.
«Muammoli o‘qitish» atamasi asosida masala tushunchasi bo‘lishi mumkin emas. Aks holda, uni metodologik jihatdan asoslash kerak bo‘ladi.
O‘quvchi-talabalarning ijodiy qobiliyatini shakllantirish uchun ularni doimo savol berishga undash lozim. Yo‘q joydan savolning qanday paydo bo‘lishini ko‘rsatish, dars oxirida qarama-qarshiliklar oydinlashtirilib berilishi zarur.
Bu borada sharq mutafakkiri Muhammad Muso al-Xorazmiy shunday fikrlarni bayon etgan:
o‘qitishda mustaqillik (ijodiy faollik);
kuzatilgan voqea va hodisalarni tushuntirishda muntazamlik, ketma-ketlik;
tajriba;
o‘qitishning har bir vaziyatli savol-javob shakli (metodi) bilish jarayonini rivojlantiradi.
Muammoli metodning mohiyati mashg‘ulotlar jarayonida muammoli vaziyatlarni yaratish va yechishdan iborat bo‘lib, uning asosida didaktik ziddiyatlar yotadi. Ziddiyatlarni bartaraf etish nafaqat ilmiy bilish yo‘li, balki shu bilan birga o‘quv yo‘li hamdir. Bu metodni 1-chizma yordamida ifodalash mumkin.
Muammoli ta’lim konsepsiyasining asosiy tushunchalari «muammoli vaziyat», «muammo», «muammoni topish» kabilar hisoblanadi. (1-rasm)
1-rasm. Muammoli ta’lim konsepsiyasining asosiy tushunchalari
1-jadval
Ta’lim jarayoni ishtrokchilari faoliyat tuzilmalari jadvali
|
| |
MS Power Point - O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi toshkent axborot texnologiyalari universiteti...

1993
4.0
PowerPoint 4.0
MS Office 4.x
tarkibida
1995
7.0
PowerPoint Windows 95 uchun
Office 95 tarkibida
1997
8.0
PowerPoint 97
Office 97 tarkibida
1999
9.0
PowerPoint 2000
Office 2000 tarkibida
2001
10
PowerPoint 2002
Office XP tarkibida
2003
11
PowerPoint 2003
Office 2003 tarkibida
2007
12
PowerPoint 2007
Office 2007 tarkibida
2010
14
PowerPoint 2010
Office 2010 tarkibida
2013
15
PowerPoint 2013
Office 2013 tarkibida
2016
16
PowerPoint 2016
Office 2016 tarkibida
2018
17
PowerPoint 2019
Office 2019 tarkibida
15.05.2023.
Amaliyotimning o’n ikkinchi kunida 9-sinf o’quvchilari uchun python
dasturlash tilida shartli operatorlar va listlar (ruyxatlar) mavzusi o’tildi. Mavzu
doirasida shartli operatorlar : if, else, elif operatorlari haqida ma’lumotlar berildi va
ularning ishlatilish o’rinlari tushuntirildi. Ruyxatlar: o’zgarmas ruyxatlar (tuple),
ruyxat elementlari, bo’sh ro’yxat, append(), insert(), delete(), push(), remove()
metodlari haqida ma’lumotlar berildi. Dars buyicha amaliy ishlar ham bajarildi.
Mavzu: Shartli operatorlar va List lar (ruyxat)

elif :
……..
……..
……..
else :
Python dasturlash tili odatiy matematik mantiqiy amallarni qo'llab
quvvatlaydi. demak bo'lar quyidagilar.
Teng: a == b
Teng emas: a! = B
Kamroq: a
Kichik yoki teng: a <= b
Katta: a> b
Katta yoki teng: a> = b
List - ruyxatlar bitta o’zgaruvchida bir nechta
elementlarni saqlash uchun
ishlatilinadi. Ro’yxat kvadrat qavslar yordamida tuziladi.
16.05.2023.
Amaliyotimning beshinchi kunida maktab o’quvchilari
uchun maktab
hududida tarmoq hosil qilish va lokal tarmoq
qurish mavzusi haqida dars
mashg’uloti o’tildi. Dars doirasida o’quvchilarga tarmoq
hosil qilish va undan
qanday foydalanish haqida ma’lumotlar berildi.
Dars – Muqaddas.
Sana: 16.05.2023.
Sinf: 11 – “A”.
Fan: Informatika va axborot texnologiyalari.
Mavzu: Maktab hududa tarmoq hosil qilish va lokal tarmoq qurish
O'tgan mavzularda simsiz aloqa orqali lokal tarmoq hosil qilishni ko'rib
chiqqan edik. Bugun esa biz simli aloqa tarmog'ini quramiz. Simli aloqa bilan simsiz
aloqaning bir-biridan farqi shundaki, Simli aloqada xavfsizlik darajasi va ma'lumot
uzatish tezligi yuqori hisoblanadi. Simli lokla
tarmoq qurish uchun biz UTP
kabelidan foydalanamiz chunki u Ethernet texnologiyasini qo'llab quvvatlaydi.
Ethernet texnologiyasi esa hozirgi kunda lokal tarmoq uchun keng ko'lamda
qo'llaniladi. UTP kabelining ham bir necha kategoriyalari ya'ni 1-dan boshlab 8.2
kategoriyalari mavjud. Ularning farqi shundaki, o'tkazish qobilyati yuqoriligi, sifat
darajasi, xavfsizlik kabi ko'rinishlar o'sib borgan.
Nuqtadan to’g’ri chiziqqacha bo’lgan masofa

|
Nuqtadan to’g’ri chiziqqacha bo’lgan masofa
|
bet | 10/12 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #250437 |
Bog'liq Fazoda tekislikning turli vaziyatlari 11Nuqtadan to’g’ri chiziqqacha bo’lgan masofa. nuqta va to’g’ri chiziq berilgan bo’lsin. Berilgan nuqtadan, berilgan to’g’ri chiziqqacha bo’lgan masofa
(9)
formula yordamida topiladi. To’g’ri chiziq tenglamasi umumiy
ko’rinishda berilgan bo’lsa, nuqtadan to’g’ri chiziqqacha bo’lgan masofa,
(10)
formula bilan topiladi.
9-misol. nuqtadan to’g’ri chiziqqacha bo’lgan masofani toping.
Yechish. To’g’ri chiziq tenglamasi umumiy holda berilgan. Shuning uchun (11) formulaga asosan,
bo`ladi.
10-misol. Ikki xil transport vositasida yuk tashish xarajatlari funktsiyasi
va
bilan ifodalansin. Bunda, transport xarajati, har yuz kilometrga yuk tashish masofasi. Qanday masofadan boshlab 2-xil transport vositasi bilan yuk tashish tejamliroq bo’ladi.
Yechish. Masala shartida berilgan va to’g’ri chiziqlar kesishadigan nuqtani topamiz: tengliklarning chap tomonlari teng bo’lganligi uchun tenglamani hosil qilamiz, bundan bo’ladi. Demak, to’g’ri chiziqlar nuqtada kesishadi.
Endi to’g’ri chiziqlarni yasaymiz: (10-chizma).
16-chizma
16-chizmadan ko’rinadiki, yuk tashish masofasi 500 km dan ortiq bo’lganda 2-xil transport vositasi bilan yuk tashilsa, xarajat kamroq bo’ladi.
Ikkita parallel to`g`ri chiziqlar orasidagi masofani topish
va
parallel to`g`ri chiziqlar berilgan bo`lsin. Bu to`g`ri chiziqlar orasidagi masofani topish uchun, bu to`g`ri chiziqlarning bittasida ixtiyoriy bir nuqtani tanlaymiz va tanlangan nuqtadan ikkinchi to`g`ri chiziqqacha bo`lgan masofani topamiz: birinchi to`g`ri chiziqda desak, bo`lib, 1-to`g`ri chiziqdagi nuqta bo`ladi. nuqtadan ikkinchi to`g`ri chiziqqacha bo`lgan masofani (3) formulaga asosan, ќisoblasak,
,
bo`ladi
|
| |
-modda. Yong‘inlarni va ularning oqibatlarini hisobga olish

|
-modda. Yong‘inlarni va ularning oqibatlarini hisobga olish
|
bet | 26/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 173,54 Kb. | | #237718 |
Bog'liq 5-mavzu yong‘in xavfsizligi1-www.hozir.org20-modda. Yong‘inlarni va ularning oqibatlarini hisobga olish
YOng‘inlarni va ularning oqibatlarini hisobga olish, shuningdek yong‘inlarga doir axborotni to‘plash hamda o‘zaro almashishtartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
21-modda. Yong‘inga qarshi alohida rejim
YOng‘in xavfi yuqori bo‘lganda mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarori bilan tegishli hududlarda yong‘inga qarshi alohida rejim o‘rnatilishi mumkin.
YOng‘inga qarshi alohida rejimning amal qilishi davrida tegishli hududlarda yong‘in xavfsizligi sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarda nazarda tutilgan yong‘in xavfsizligiga oid qo‘shimcha talablar belgilanadi.
22-modda. Yong‘in xavfsizligini ilmiy-texnik jihatdan ta’minlash
Yong‘in xavfsizligini ilmiy-texnik jihatdan ta’minlashni ilmiy- tadqiqot, tajriba-konstruktorlik, loyiha tashkilotlari va boshqa ilmiy-texnik tashkilotlar, shuningdek tegishli ta’lim muassasalari amalga oshiradi.
Yong‘in xavfsizligi sohasidagi ilmiy-texnik ishlanmalarni moliyalashtirish O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjeti mablag‘lari, tashkilotlarning mablag‘lari, shuningdek qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
Yong‘in xavfsizligini ilmiy-texnik jihatdan ta’minlashni muvofiqlashtirish Davlat yong‘in xavfsizligi xizmati tomonidan amalga oshiriladi.
Tashkilotlar yangi texnologiyalar va mahsulotlar yaratilishida yong‘in xavfsizligini ta’minlash maqsadida zarur ilmiy-texnik ishlanmalar amalga oshirilishini ta’minlaydi.
23-modda. Yong‘in-texnik mahsulotini ishlab chiqarish
Yong‘in-texnik mahsuloti davlat buyurtmasi asosida, shuningdek tadbirkorlik faoliyati tartibida ishlab chiqariladi.
Yong‘in-texnik mahsulotini ishlab chiqarish belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
24-modda. Yong‘in xavfsizligi sohasidagi faoliyatning ayrim turlarini litsenziyalash
Yong‘in xavfsizligi sohasidagi faoliyatning ayrim turlarini litsenziyalash belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
|
| |
-modda. Yong‘in xavfsizligi sohasidagi mahsulotlar va xizmatlarni sertifikatlashtirish

|
-modda. Yong‘in xavfsizligi sohasidagi mahsulotlar va xizmatlarni sertifikatlashtirish
|
bet | 27/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 173,54 Kb. | | #237718 |
Bog'liq 5-mavzu yong‘in xavfsizligi1-www.hozir.org25-modda. Yong‘in xavfsizligi sohasidagi mahsulotlar va xizmatlarni sertifikatlashtirish
Yong‘in xavfsizligi sohasidagi mahsulotlar va xizmatlarni sertifikatlashtirish qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Yong‘in xavfsizligi sohasidagi majburiy sertifikatlashtirilishi lozim bo‘lgan mahsulotlar va xizmatlarning ro‘yxati O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
Yong‘in xavfsizligi sohasidagi mahsulotlar va xizmatlarning yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqligini tasdiqlash uchun ular tashkilotlar hamda fuqarolar tashabbusiga ko‘ra ixtiyoriy sertifikatlashtirishdan o‘tkazilishi mumkin.
4-bob. Yong‘indan saqlash xizmati
26-modda. Yong‘indan saqlash xizmatining asosiy vazifalari
Yong‘indan saqlash xizmatining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
yong‘inlar profilaktikasini o‘tkazish va yong‘in xavfsizligi talablariga rioya qilinishi ustidan nazoratni amalga oshirish;
yong‘inlarni o‘chirish, yong‘in zonasida qolgan odamlarni hamda yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulkini qutqarish.
Yong‘indan saqlash xizmati kuchlari va vositalarining yong‘inlar profilaktikasi hamda yong‘inlarni o‘chirish bilan bog‘liq bo‘lmagan ishlarni bajarishga jalb qilinishiga, agar qonun hujjatlarida boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, yo‘l qo‘yilmaydi.
27-modda. Yong‘indan saqlash xizmatining turlari
Yong‘indan saqlash xizmati davlat, idoraviy va ko‘ngilli yong‘indan saqlash xizmatlariga bo‘linadi.
28-modda. Davlat yong‘indan saqlash xizmati
Davlat yong‘indan saqlash xizmati yong‘indan saqlash xizmatining asosiy turidir va u Davlat yong‘in xavfsizligi xizmati tomonidan amalga oshiriladi.
Davlat yong‘in xavfsizligi xizmatining bo‘linmalari tumanlar, shaharlar va boshqa aholi punktlarida, o‘ta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yong‘in va portlash xavfi yuqori bo‘lgan ob’ektlarda belgilangan tartibda tashkil etiladi.
Davlat yong‘in xavfsizligi xizmatining tuzilishi, vazifalari, funksiyalari, tashkil etilishi va faoliyat yuritish tartibi qonun hujjatlarida belgilanadi.
|
| |
-modda. Idoraviy yong‘in nazorati

|
-modda. Idoraviy yong‘in nazorati
|
bet | 30/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 173,54 Kb. | | #237718 |
Bog'liq 5-mavzu yong‘in xavfsizligi1-www.hozir.org35-modda. Idoraviy yong‘in nazorati
Idoraviy yong‘in nazorati idoraviy yong‘indan saqlash xizmati, shuningdek qonun hujjatlarida vakolat berilgan mansabdor shaxslar tomonidan idoralarga qarashli tashkilotlarning yong‘in xavfsizligi talablariga rioya qilishini tekshirish va tekshiruv natijalari bo‘yicha chora-tadbirlar ko‘rish maqsadida amalga oshiriladigan nazoratdir.
Idoraviy yong‘in nazorati vakolatli organlar tomonidan qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Idoralarga qarashli tashkilotlarda yong‘in xavfsizligi talablari yong‘in kelib chiqishiga va odamlarning xavfsizligiga tahdid soladigan tarzda buzilganligi aniqlangan taqdirda, idoraviy yong‘indan saqlash xizmati alohida ishlab chiqarishning, ishlab chiqarish uchastkasining, agregatning ishini, binodan, inshootdan, xonadan foydalanishni, ayrim turdagi ishlarni bajarishni to‘liq yoki qisman to‘xtatib qo‘yish huquqiga ega.
6-bob. Yakunlovchi qoidalar
36-modda. Yong‘indan saqlash xizmatining moliyaviy va moddiy-texnika ta’minoti
Davlat yong‘in xavfsizligi xizmati boshqaruv organlari hamda bo‘linmalarining, bundan tashkilotlar bilan tuziladigan shartnomalar asosida tashkil etiladigan bo‘linmalar mustasno, moliyaviy va moddiy-texnika ta’minoti O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjeti mablag‘lari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
Davlat yong‘in xavfsizligi xizmatining tashkilotlar bilan tuzilgan shartnomalar asosida tashkil etilgan bo‘linmalarining ta’minoti mazkur tashkilotlar mablag‘lari hisobidan amalga oshiriladi.
Idoraviy va ko‘ngilli yong‘indan saqlash xizmatining moliyaviy hamda moddiy-texnika ta’minoti, shuningdek shaxsiy tarkibning ijtimoiy kafolatlari va kompensatsiyalarini moliyaviy ta’minlash ularning muassislari tomonidan o‘z mablag‘lari hisobidan amalga oshiriladi.
37-modda. Nizolarni hal etish
Yong‘in xavfsizligi sohasidagi nizolar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.
38-modda. Yong‘in xavfsizligi to‘g‘risidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun javobgarlik
Yong‘in xavfsizligi to‘g‘risidagi qonun hujjatlarini buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.
|
| |
-modda. Idoraviy va ko‘ngilli yong‘indan saqlash xizmati bo‘linmalarini hisobga olish ro‘yxatidan o‘tkazish

|
-modda. Idoraviy va ko‘ngilli yong‘indan saqlash xizmati bo‘linmalarini hisobga olish ro‘yxatidan o‘tkazish
|
bet | 29/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 173,54 Kb. | | #237718 |
Bog'liq 5-mavzu yong‘in xavfsizligi1-www.hozir.org33-modda. Idoraviy va ko‘ngilli yong‘indan saqlash xizmati bo‘linmalarini hisobga olish ro‘yxatidan o‘tkazish
Idoraviy va ko‘ngilli yong‘indan saqlash xizmati bo‘linmalari hisobga olish ro‘yxatidan o‘tkazilishi kerak.
Idoraviy va ko‘ngilli yong‘indan saqlash xizmati bo‘linmalarini hisobga olish ro‘yxatidan o‘tkazishni amalga oshirish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
5-bob. Yong‘in nazorati
34-modda. Davlat yong‘in nazorati
Davlat yong‘in nazorati vakolatli organlar, tashkilotlar, ularning mansabdor shaxslari, shuningdek fuqarolar tomonidan yong‘in xavfsizligi talablariga rioya qilinishini tekshirish va tekshiruv natijalari bo‘yicha chora-tadbirlar ko‘rish maqsadida amalga oshiriladigan nazoratdir.
Davlat yong‘in nazorati O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining davlat yong‘in nazorati organlari bo‘lgan tegishli bo‘linmalari tomonidan amalga oshiriladi.
O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining, O‘zbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmatining ob’ektlarida, o‘rmon xo‘jaligi hududlarida, kon qazilmalari va shaxta inshootlarida, portlovchi materiallar ishlab chiqarilayotganda, tashilayotganda, saqlanayotganda, ulardan foydalanilayotganda va ular utilizatsiya qilinayotganda, sanoat uchun mo‘ljallangan portlovchi materiallardan foydalangan holda portlatish ishlarini olib boruvchi tashkilotlarda, havo, suv, temir yo‘l, avtomobil transporti hamda elektr transportidan foydalanilayotganda davlat yong‘in nazoratini amalga oshirish tartibi Davlat yong‘in xavfsizligi xizmati va tegishli vakolatli organlar o‘rtasidagi kelishuvlar bilan belgilanadi.
O‘zbekiston Respublikasining chet davlatlardagi diplomatik va boshqa vakolatxonalarida yong‘in xavfsizligi talablariga rioya qilinishi ustidan davlat yong‘in nazorati O‘zbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
O‘zbekiston Respublikasida akkreditatsiya qilingan diplomatik va boshqa chet el vakolatxonalari egallab turgan ob’ektlarda yong‘in xavfsizligi talablariga rioya qilinishi ustidan davlat yong‘in nazorati ushbu muassasalar rasmiy vakilining O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi orqali qilgan yozma murojaati asosida davlat yong‘in nazorati organlari tomonidan amalga oshiriladi.
Davlat yong‘in nazorati organlari va mansabdor shaxslarining ro‘yxati, vazifalari, huquq va majburiyatlari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan Davlat yong‘in nazorati to‘g‘risidagi nizom bilan belgilanadi.
|
| |
Kompyuter leksikografikasi - bet 2

|
Kompyuter leksikografikasi
|
bet | 2/5 | Sana | 07.09.2024 | Hajmi | 70,32 Kb. | | #270475 |
Bog'liq Kompyuter leksikografikasiUshbu lug‘at loyihalarini tahlil qilib, leksikografik jarayonning turli aloqalari va sohalari o‘rtasidagi aloqalar zanjirini kuzatish mumkin: - lug‘at foydalanuvchilarining texnologik taraqqiyoti va o‘zgaruvchan so‘rovlari lug‘atlarning nashr etilishiga ta’sir qiladi; - nashr formatiga qarab, leksikografning ishi o‘zgaradi; - leksikograflarning ehtiyojlari lug‘atlarni yaratish tizimlarining rivojlanishiga ta’sir qiladi. - Ushbu lug‘at loyihalarini tahlil qilib, leksikografik jarayonning turli aloqalari va sohalari o‘rtasidagi aloqalar zanjirini kuzatish mumkin: - lug‘at foydalanuvchilarining texnologik taraqqiyoti va o‘zgaruvchan so‘rovlari lug‘atlarning nashr etilishiga ta’sir qiladi; - nashr formatiga qarab, leksikografning ishi o‘zgaradi; - leksikograflarning ehtiyojlari lug‘atlarni yaratish tizimlarining rivojlanishiga ta’sir qiladi.
Lug‘atni mobil nashrga tayyorlash ham lug‘at materialini taqdim etish yo‘llarini moslashtirishni talab qiladi. Mobil lug‘atlar quyidagi xususiyatlarga ega: mobil telefon ekranining o‘lchami bilan bog‘liq materialni namoyish etishning ixchamligi hamda mobil qurilma xotirasi miqdori bilan bog‘liq cheklovlar. Shunga ko‘ra, mobil qurilmada o‘qish uchun mo‘ljallangan lug‘at yozuvi iloji boricha qisqa va ayni paytda informatsion bo‘lishi kerak. Boshqa tomondan, mobil lug‘atda, shuningdek, elektron shaklda ABBYY Lingvo lug‘atini tayyorlashda ikki tilli lug‘at bilan ishlashda so‘z, idioma va iboralarning tarjimalarini tezda qidirish imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak. Mobil katta inglizcha-ruscha lug‘at matnini ko‘rsatish uchun quyidagi kombinatsiyalangan usullardan foydalanilgan: - Lug‘atni mobil nashrga tayyorlash ham lug‘at materialini taqdim etish yo‘llarini moslashtirishni talab qiladi. Mobil lug‘atlar quyidagi xususiyatlarga ega: mobil telefon ekranining o‘lchami bilan bog‘liq materialni namoyish etishning ixchamligi hamda mobil qurilma xotirasi miqdori bilan bog‘liq cheklovlar. Shunga ko‘ra, mobil qurilmada o‘qish uchun mo‘ljallangan lug‘at yozuvi iloji boricha qisqa va ayni paytda informatsion bo‘lishi kerak. Boshqa tomondan, mobil lug‘atda, shuningdek, elektron shaklda ABBYY Lingvo lug‘atini tayyorlashda ikki tilli lug‘at bilan ishlashda so‘z, idioma va iboralarning tarjimalarini tezda qidirish imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak. Mobil katta inglizcha-ruscha lug‘at matnini ko‘rsatish uchun quyidagi kombinatsiyalangan usullardan foydalanilgan:
- 1) har bir lug‘at kartasi ikkita displey rejimiga ega: to‘liq va qisqa. Qisqa ekran variantlarini tanlashda foydalanuvchi faqat tarjimalarni ko‘radi, to‘liq ekran variantlarini tanlashda butun lug‘at yozuvini misollar, sinonimlar, havolalar va boshqalar bilan ko‘radi.
- 2) mobil versiya uchun, shuningdek, elektron versiya uchun lug‘atning maksimal miqdordagi misollar bilan to‘liq matnidan foydalaniladi.
- 3) mobil lug‘atda, shuningdek, elektron lug‘atda barqaror birikmalar va iboralar alohida lug‘at kartalarida joylashadi.
|
| |
Foydalaniladigan adabiyotlar ro’yxati

Foydalaniladigan adabiyotlar ro’yxati
Asosiy adabiyotlar:
Introduction to Health and Safety at Work. Phil Hughes, Ed Ferrett. The Boulevard, Langford Lane, Kidlington, Oxford OX5 1GB, UK. ISBN: 978-0-08-097070-7.
Fundamentals of General Ecology, Life Safety and Environment Protection. Mark D Goldfein, Alexei V Ivanov, Nikolaj Kozhevnikov, V Kozhevnikov. NovaSciencePublishers, Inc. (April 25, 2013).
Ҳаёт фаолияти хавфсизлиги ва экология менежменти (чизмалар, тушунчалар, фактлар ва рақамларда): дарслик / А.Нигматов, Ш.Мухамедов, Н.Хасанова. – Т.: Наврўз. 2014. – 199 б.
Экология и безопасность жизнедеятельности: Учебное пособие для студентов ВУЗов / ред. Л. А. Муравий, 2002.-447 с.
Ҳаёт фаолияти хавфсизлиги.: ўқув ўқув қўлланма / Х.Е. Ғойипов. – Т.: Янги аср авлоди. 2007. -262 б.
Ҳаёт фаолияти хавфсизлиги.: дарслик / Ғ.Ё.Ёрматов, О.Р.Йўлдашев, А.Л.Ҳамраев. – Т.: Алоқачи, 2009. -348 б.
Белов С.В. Безопасность жизнедеятельности М.: Высшая школа. 2003.
Qo’shimcha adabiyotlar
Ўзбекистон Республикаси Конституцияси. Тошкент. 1992.
Ўзбекистон Республикаси Меҳнат Қонуни.
Eyewitness Ecology. Written by STEVE POLLOCK. United States in 2005 by DK Publishing, Inc. 375 Hudson Street, New York, NY 10014 ISBN-13: 978-0-7566-1387-7 (PLC), ISBN-13: 978-0-7566-1396-9 (ALB).
Essentials of health and safety at work. © Crown copyright 2006. The Office of Public Sector Information, Information Policy Team, Kew, Richmond, Surrey TW9 4DU or e-mail: licensing@opsi.gov.uk. ISBN 978 0 7176 6179 4.
Ҳаёт фаолияти хавфсизлиги ва экология менежменти (чизмалар, тушунчалар, фактлар ва рақамларда): дарслик / А.Нигматов, Ш.Мухамедов, Н.Хасанова. – Т.: Наврўз. 2014.– 199 б.
SHEFFIELD CITY COUNCIL. Health and Safety Enforcement Team. Health and Safety in the Workplace 2013. ISBN: 9780717612765. Series code: HSG65.
Ёрматов Ғ.Ё., Махмудов Р. Меҳнатни мухофаза қилиш маърузалар тўплами 1-2 қисм. Тошкент. 1995.
Ёрматов Ғ.Ё., Исамухамедов Ё.У. Меҳнатни мухофаза қилиш. Дарслик. Ўзбекистон нашриёти. Тошкент 2002.
|