nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Мақолага муаллифлар ҳақида маълумот илова қилинади

|
Мақолага муаллифлар ҳақида маълумот илова қилинади Pdf ko'rish
|
bet | 342/344 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 3,37 Mb. | | #113345 |
Bog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yilМақолага муаллифлар ҳақида маълумот илова қилинади.
Муаллиф(лар) ҳақидаги маълумот қуйидагиларни ўз ичига олади:
– муаллиф(лар)нинг фамилияси, исми ва отасининг исми (тўлиқ)
– илмий даражаси (агар бўлса)
– иш жойи, бўлим, вазифаси (қисқартирмаган ҳолда).
Муаллиф ҳақида инглиз тилидаги маълумотлар қуйидагиларни ўз ичига олади:
1) муаллиф(лар)нинг фамилияси, исми ва отаси исмининг инглиз тилидаги варианти, мақола
номи ва муаллиф иш жойининг инглиз тилига таржимаси, масалан: Dilmurod H. Quronov, Andijan
State University (Andijan, Usbekistan). E-mail:
kuronov@rambler.ru
COMPOSITIONOF LYRICAL WORK
2) калит сўзларнинг инглиз тилига таржимаси;
Фойдаланилган адабиётларнинг инглиз тилидаги варианти (References) APA-2010
стандарти бўйича тайёрланиши зарур.
1. Китобларни бериш тартиби:
Esin, A.B. (2000) Printsipy i priyemy analiza literaturnogo proizvedeniya [Principles and techniques
of analyzing literary work]. Moscow: Flinta.
Rakhimzhonov, N. (2012) Intellektual sheriyatning tabiati [Nature of intellectual Poetry] In: Istiqlol
va bugungi adabiyot [Independence and Modern Literature]. Toshkent: Teacher. pp. 145–155.
2.Мақолаларни бериш тартиби:
Suyarov, M. (2008) Peyzazh she’riyatida kompozitsiya [Composition in landscape poetry]. Oʻzbek tili
va adabiyoti [Uzbek language and literature]. 1. pp. 72–75 (In Uzb.).
3. Интернет манбаларини бериш тартиби:
Belova, E. A., Kilkeeva, Yu. A., & Trenogina, A. A. (2014). Tendencies of the world market of
transportation and logistics services development. Retrieved from
http://pnu.edu.ru/media/ejournal/articles-
2014/TGU_5_336.pdf
(in Russ.)
https://buxdu.uz
|
| |
Y A N G I M A V Z U N I M U S T A H K A M L A S H

|
Y A N G I M A V Z U N I M U S T A H K A M L A S H
|
bet | 25/63 | Sana | 22.05.2021 | Hajmi | 1,81 Mb. | | #14576 |
Y A N G I M A V Z U N I M U S T A H K A M L A S H
Savol – javob kartochkalari
Savol kartochkasi № 1
Operatsion sistema nima??
|
Javob kartochkasi № 1
Operatsion sistemakompyuterni ishlatadigan, ishlatadigan, yoqadigan, xullas bor etadigan va yo’q etadigan dasturlar majmuasi hisoblanadi. OS EHM ning ajralmas qismidir.
|
Savol kartochkasi № 2
OS yordamida nima vazifalarni bajarish mumkin?
|
Javob kartochkasi № 2
OS yordamida boshqarish, ko’chirish, yozish, farmotlash, kompyuter bilam muloqot vazifasini bajaradi.
|
Savol kartochkasi № 3
OS ga qanday talablar qo’yilgan?
|
Javob kartochkasi № 3
OS ga ishochlilik, himoyalash, samaradorlik, oldindan aniqlash xususiyati, qulaylilik talablari qo’yilgan
|
MAVZUGA DOIR MAQOLLAR.
Bilmagam odam ming urinsa ham, Operatsion sistemani tushunmas.
Bulbul chamanni sevar, Ijrochi operatsion sistemani
Operatsion sistemang soz bo’lsa, mashaqqating oz bo’lar.
Operatsion sistemasi nosoz kishining – mazasi yo’q ishining.
Virusning mushugi – fayl ovlaydi.
IZOH: darsda bundan tashqari diafilm, diapozitiv, kinolenta va kodoskopdan foydalanish ko’zda tutilgan. O’qituvchining imkoniyatidan kelib chiqib juda ko’p xil usul va metodlardan foydalanib dars ishlanmasi olib boriladi.
«TASDIQLAYMAN»
o'quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari___________________.
O’qituvchi salomidan so’ng o’quvchilar shiori –
“Zamonaviy fanni o’rganmoqqa, Biz tayyormiz saboqqa ”.
|
| |
Kiritish –chiqarish asosiy tizimi

|
Kiritish –chiqarish asosiy tizimi
|
bet | 3/7 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 176,5 Kb. | | #153028 |
Bog'liq ProtsessorlarKiritish –chiqarish asosiy tizimi
Barcha tizimli platalarda BIOS va ROM BIOS deb ataluvchi dasturiy ta’minot yozilgan mikrosxemalar mavjud.Bu mikrosxema tizimni ishga tushirish va asosiy uskunali ta’minot ishi uchun zarur bo‘lgan boshlang‘ich dasturlar va drayverlarni o‘z ichiga oladi. Unda yana POST protsedurasi (ta’minot ulanishi bilan o‘z-o‘zini testlash) va tizimli tarkibiy tuzilma ma’lumotlari ham mavjud bo‘ladi. Bu parametrlarning hammasi, tizimli platada o‘rnatilgan, batareykadan ta’minlanuvchi CMOS-xotiraga yozilgan.Bu CMOS-xotira, ko‘p hollarda NVRAM (Non-Volatile RAM) deb ham ataladi.
Shunday qilib, BIOS bir yoki bir nechta mikrosxemalarda saqlanuvchi dasturlar to‘plamini ifodalaydi. Bu dasturlar kompyuterni ishga tushirishda operatsion tizim yuklanganga qadar bajariladi. Ko‘pchilik PC-moslashuvchi kompyuterlarda BIOS to‘rtta asosiy funksiyani bajaradi.
POST — ta’minotga ulanishda protsessor, xotira,tizimli mantiq mikrosxemalar majmui, videoadapter, disk nazoratchisi, disk yurituvchisi,klaviatura va boshqa tizimning ishlashi uchun muhim bo‘lgan tizim tarkibiy qismlarini o‘z-o‘zidan testlash.
BIOS (Setup BIOS ) parametrlarini o‘rnatish dasturi —tizim parametrlarini konfiguratsiyalash.Bu dastur POST protsedurasining bajarilishi jarayonida aniq bir klavishni bosish orqali yuklanadi (yoki klavishlar kombinatsiyasida). 286 va 386 protsessorlari bazasidagi eski kompyuterlarda bu dasturni yuklash uchun maxsus disketa zarur bo‘ladi.
Tizimning boshlang‘ich yuklovchisi — disk qurilmalardagi bosh yuklovchi sektorni qidiruvning bajarilishi.Agar bu sektorning ikki oxirgi baytlari 55Aah ga teng bo‘lsa, berilgan kod bajariladi.
BIOS — tizimni yuklashda operatsyo‘n tizim va apparat ta’minotining o‘zaro ta’sirlashuvi uchun mo‘ljallangan drayverlar to‘plami.DOS va WINDOWS ni himoya rejimida to‘xtab qolishdan saqlash uchun, faqat BIOS qurilmalarining drayverlaridan foydalaniladi.
|
| |
Uzilishlar
Uzilishlar uchun talablarning kanallari (IRQ), yoki uskuna uzilishlari

|
Uzilishlar
Uzilishlar uchun talablarning kanallari (IRQ), yoki uskuna uzilishlari
|
bet | 4/7 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 176,5 Kb. | | #153028 |
Bog'liq ProtsessorlarUzilishlar
Uzilishlar uchun talablarning kanallari (IRQ), yoki uskuna uzilishlari, tizimli plataga (protsessorga) biror talabni qayta ishlash zaruriyati haqida xabar berishi uchun foydalaniladi. Uzilishlar kanallari, tizimli platadagi o‘tkazgichlar va ulanish joylaridagi mos kontaktlardan tashkil topgan. IRQ ni olgandan so‘ng kompyuter uni qayta ishlash uchun, styokda protsessor registrini tashkil etuvchilarini saqlashdan iborat bo‘lgan, maxsus protsedurani bajarishga kirishadi.
Uzilishlarning aniq nomerlariga (kanallariga) mos keluvchi xotira manzillarining ro‘yxatlari saqlanuvchi, uzilishlar vektorlarining jadvaliga murojat amalga oshiriladi.
Hosil qilingan uzilish nomeriga bog‘liq, shu kanalga tegishli bo‘lgan dastur ishga tushiriladi. Vektorlar jadvalidagi ko‘rsatkichlar, talab jo‘natgan plataga xizmat ko‘rsatuvchi dastur drayverlari yozilgan xotira manzillarini aniqlaydi.
Masalan, tarmoq platasi uchun uzilishlar vektori,u bilan ishlash uchun mo‘ljallangan tarmoq drayverlarining manzillarini o‘z ichiga oladi; qattiq disk nazoratchisi uchun vektor nazoratchiga xizmat ko‘rsatadigan BIOS dasturiy kodiga ko‘rsatma beradi.
Talab jo‘natilgan qurilmaga xizmat ko‘satish uchun zarur muolajalar bajarilganidan so‘ng, uzilishlarni qayta ishlash protsedurasi ptotsessor registridagi ma’lumotlarni (styokdan chiqarib olib) qayta tiklaydi va kompyuter boshqaruvini uzilishdan oldin bajarilayotgan dasturga yuklaydi.
Uzilish sababli kompyuter tashqi hodisalarga o‘z vaqtida ta’sir ko‘rsata oladi. Masalan, tizimga ketma-ketli portdan har yangi bayt kelib tushganda, IRQ ishga tushadi. Uskunali uzilishlar prioritetlar ierarxiyasiga ega:Uzilishlar nomeri qancha kichik bo‘lsa,prioriteti shuncha yo‘qori bo‘ladi.Yo‘qori prioritetli uzilishlar imtiyozga ega bo‘lib “uzilishlarda uzilish” hosil qilishi mumkin. Natijada kompyutyerda, ichiga solingan, uzilishlar hosil qilinadi. Katta miqdordagi uzilishlarni generatsiyalashda styok to‘lib ketishi mumkin va buning natijasida,kompyuter osilib qoladi.
Tashqi asbob –uskunali uzilishlar ko‘p hollarda niqoblangan uzilishlar deb ataladi,ya’ni protsessor boshqa kritik operatsiyalarni berayotganda, ularni vaqtincha o‘chirib turish mumkin (“niqoblash”).
|
| |
Mavzuni mustahkamlash uchunsavollar

|
Mavzuni mustahkamlash uchunsavollar
|
bet | 53/63 | Sana | 22.05.2021 | Hajmi | 1,81 Mb. | | #14576 |
Mavzuni mustahkamlash uchunsavollar.
1.Qanday nomli electron jadvallarni bilasiz. 2. Elektron jadvallar asosiy vazifasi nima.
3. Elektron jadvalar qanday sohalarda qo`llanilmoqda. 4.Excelda tayyorlangan hujjat qanday kengaytmadan iborat bo`ladi. 5. Excel atamasida hujjat nima deb ataladi. 6. Ish kitobida nechatagacha sahifa joylashtirish mumkin.
Uyga vazifa : Mavzu oxiridagi topshiriqlarni bajarish, savollarga javob yozish.
TASDIQLAYMAN»
o’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari______Halimova M..
20- D A R S R E J A S I.
Dars o’tish vaqti __________ Fan – Informatika 8 – sinf
Mavzu: ЕXCEL elеktron jadvalining asosiy elеmеntlari
Dars maqsadi:
a) Talimiyligi: O’quvchilarga elektron jadvalni o’rgatish
b) Tarbiyaviyligi: Bilimga chanqoqlik ruhida tarbiyalash
v) Rivojlantiruvchi: O’quvchilarning kompyuter savodxonlik malakasini oshirish
|
| |
ЗАМОНАВИЙ - download

Qidiruv: ЗАМОНАВИЙ
Компьютернинг замонавий техник ва дастурий таъминоти а. Авлоний номидаги миллий-тадқиқот институти
Eшнинг тeзлиги 1- пағонадаги кeшдан кичик бўлсада хотира хажми каттароқ бўлади; 3- пoғонада турган кeш тeзлиги энг паст бўлсада хотира хажми катта. Лeкин шу 3- пoғонадаги кeш билан маълумот алмашиш тeзлиги энг паст бўлсада Опeратив хотираникидан анча
0,8 Mb.
4
o'qib
1
2
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Dars turi - Hisoblash texnikasining qisqacha tarixi

Dars turi Yangi bilim berish
(Yangi bilim beruvchi , bilimlarni mustahkamlash , bilimlarni sinash , umumlash –
tiruvchi takrorlash , bilim ko`nikma va malakalarini rivojlantirish aralash .)
Dars metodlari: Suhbat
(Sayohat , ertak , musobaqa , izlanib o`rganish birgalikda o`qitish , sahnalashtirish ,
hamkorlik , ponarama , viktorina , disput , muloqot , mustaqil ijodiy faoliyat ,
zakovat , sinov , parlament , mantiqiy fikrlash , tanlov , kim ochdi ( auksion ) dars.)
O’quvchilarga qo’yiladigan talablar DTS
1. O’quvchi bilishi kerak: Elektron jadval vazifalari
2. O’quvchi bajara olishi kerak :
3. Uyga vazifa : Savollarga javob yozish
Dars jihozi: kompyuterlar,
Oqituvchi: Boltayev A.
Darsning borishi:
Ayni vaqtda soliq va bank tizimida, sanoat korxonalarida, tadbirkorlik faoliyatida hamda yana bir qator tizimlarda elektron jadvallardan keng foydalanib kelinmoqda.
Elektron jadval nima? U qanday maqsadda qo'llaniladi? Biz quyida shu savollarga javob beramiz.
Elektron jadval ham, matn muharrirlari Leksikon, Word kabi foydalanuvchilar tomonidan eng ko'p qo'llaniladigan dasturlar qatoriga kiradi.
Kompyuterlarda ma'lumotlarni jadval ko'rinishida tasvirlash, ularni tahlil qilish, hisob-kitob ishlarini olib borish uchun maxsus amaliy dasturlar — Super Calc, Excel (bir nechta versiyalari mavjud) yaratilgan bo'lib, ular elektron jadvallar yoxud jadval protsessori deb yuritiladi. Ayni vaqtda elektron jadvallarning qo'llanadigan sohalari ko'p, xususan buxgalteriya, bank va soliq tizimlarida, iqtisodiy masalalarni yechishda foydalanilib kelinmoqda. Ana shunday dasturlardan bin Microsoft Excel dasturi xususida to'xtalib o'tamiz.
MS Excel Microsoft Office paketi tarkibiga kiruvchi hamda Windows operatsion qobiq dasturi boshqaruvida ishlovchi ma'lumotli jadvallami tayyorlash va qayta ishlashga mo'ljallangan dasturdir.
MS Excelda tayyorlangan har bir hujjat (ma'lumotli jadval) ixtiyoriy ism va .XLS kengaytmadan iborat fayl bo'ladi. Excel atamasida bunday fayl «Ish kitobi» (Workbook) deb yuritiladi. Har bir .XLS faylida 1 tadan 255 tagacha elektron yacheykalar joylashishi mumkin, ularning har biri Excelning ish varag'i deb yuritiladi.
Microsoft Excelning asosiy ish maydoni bu «Ish kitobi» bo'lib, u bir yoki bir nechta ish varaqlaridan iborat. Ish varag'ida buxgalter (hisobchi) kitobi kabi, sonlar, matnlar, arifmetik ifodalar, hisoblar qator va ustunlarda joylashgan bo'ladi. Excelning buxgalter kitobidan asosiy farqi barcha hisob ishlarini uning o'zi bajaradi, lekin ma'lumotlarni kiritish foydalanuvchi zimmasida qoladi.
|
Amaliy ish bajaruvchi: Xamidov Jonibek. Tekshiruvchi: Ruzimboy Sobirov. Samarqand-2024 Buyruqlar Tizimi Arxitekturasi Kirish

|
Amaliy ish bajaruvchi: Xamidov Jonibek. Tekshiruvchi: Ruzimboy Sobirov. Samarqand-2024 Buyruqlar Tizimi Arxitekturasi Kirish
|
bet | 1/3 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 387,07 Kb. | | #239012 |
Bog'liq K T E 5
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
KOMPYUTER INJINIRING MASOFAVIY TA’LIM FAKULTETI
KOMPYUTERNI TASHKIL ETISH
AMALIY ISH
Bajaruvchi: Xamidov Jonibek.
Tekshiruvchi: Ruzimboy Sobirov.
Samarqand-2024
Buyruqlar Tizimi Arxitekturasi
Kirish
Buyruqlar tizimi arxitekturasi (Instruction Set Architecture - ISA) kompyuterning dasturiy ta'minoti va apparat vositalari o'rtasidagi interfeysni aniqlaydi. ISA kompyuterning qanday buyruqlarni bajarishi mumkinligini, ma'lumot turlarini, registrlarini, manzil tizimini va boshqa ko'rsatkichlarini belgilaydi. Ushbu mustaqil ishda buyruqlar tizimi arxitekturasi asosiy komponentlari, turli xil arxitektura turlari va ularning amaliyoti haqida to'liq ma'lumot beriladi.
Ko'rsatmalar to'plami arxitekturasi
A.1 Ko'rsatmalar to'plami
Biz RISC (qisqartirilgan ko'rsatmalar to'plami kompyuter) mashinasiga xos bo'lgan ko'rsatmalar ro'yxatini taqdim etamiz. Ma'lumotlarni ko'chirish va boshqarish ko'rsatmalarida manzillar bevosita #X, to'g'ridan-to'g'ri (xotira) M, bilvosita (xotira) [M], r registr yoki bilvosita [r] manzillar bo'lishi mumkin. Ma'lumotlarni qayta ishlash bo'yicha ko'rsatmalar zudlik bilan yoki registr manzilidan foydalanadi. Kompyuter dastur hisoblagichi va a < b b ning qiymati a ga joylashtirilganligini bildiradi.
1. Buyruqlar Tizimi Arxitekturasi Komponentlari
1.1. Buyruqlar To'plami (Instruction Set)
Buyruqlar to'plami kompyuter tomonidan bajarilishi mumkin bo'lgan barcha buyruqlarni o'z ichiga oladi. Buyruqlar to'plami quyidagi turlarga bo'linadi:
Arifmetik va mantiqiy buyruqlar: Qo'shish, ayirish, ko'paytirish, bo'lish, AND, OR, XOR, NOT va boshqalar.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Amaliy ish bajaruvchi: Xamidov Jonibek. Tekshiruvchi: Ruzimboy Sobirov. Samarqand-2024 Buyruqlar Tizimi Arxitekturasi Kirish
|
COMMAND.COM, DASTUR.TXT va h.b

|
COMMAND.COM, DASTUR.TXT va h.b
|
bet | 30/63 | Sana | 22.05.2021 | Hajmi | 1,81 Mb. | | #14576 |
COMMAND.COM, DASTUR.TXT va h.b.
Fayl nomining kengaytmasini yozish majburiy emas, lekin u faylda saqlanayotgan ma'lumot turini bildirgani sababli, undan foydalanishda qulaylik tug'diradi. Ko'pgina dasturlar fayl nomi kengaytmasini o'zlari qo'shib yozadilar. Bu kengaytmadan mazkur fayl qaysi dastur tomonidan tashkil etilganini bilib olish mumkin. Masalan:
com, exe — kompyuter «tili»ga o'girilgan dasturlar yoki buyruqlar ketma-ketligini o'z ichiga olgan fayllar kengaytmasi;
bat — buyruqlar majmuini o'z ichiga olgan fayllar;
bas — Beysik dasturlash tilida yaratilgan dastur;
pas — Paskal dasturlash tilida hosil qilingan dastur;
chi —Chi Writer matn muharririda hosil qilingan matn.
Bat kengaytmali fayllar, ya'ni buyruq fayllari matn ko'rinishida bo'lib, u operatsion sistema buyruqlaridan tuziladi. Bunday fayllar ketma-ket bajarilishi lozim bo'Igan bir necha buyruq yoki fayllarni har safar qaytadan yozmaslik uchun tashkil qilinadi. Buyruq fayllari matn muhamrlari yordamida hosil qilinishi mumkin (masalan, yuqorida ko'rilgan AUTOEXEC.BAT fayli).
«Pravets-8», «Agat» kabi kompyuterlarda fayl nomi kengaytmasi bo'lmagani sababli, turli tipdagi fayllarni nomiga qarab ajratib bo'lmaydi. Lekin EMD dagi fayllar ro'yxati ekranga fayl tipiga mos belgi bilan chiqadi. Bu belgilar quyidagicha:
A — Beysik dasturlash tilida hosil qilingan dastur;
В — mashinaning ichki tilida (assemblerda) tuzilgan dastur;
Т'— matn ko'rinishidagi fayl;
I — butun qiymatii Beysik tilidagi dastur.
Ro'yxatdagi fayl nomi quyidagi ko'rinishda bo'lishi mumkin:
|
| |
Uyga vazifa : Savollarga javob yozibg

Uyga vazifa : Savollarga javob yozibg.
1. «Provodnik» dasturi nima uchun xizmat kiladi?
2. «Provodnik» dasturi kanday ishga tushiriladi?
3. «Provodnik» ilovasi mеnyusi bulimlarini sanab bеring.
4. «Provodnik» ilovasi oynasining tuzilishini aytib bеring.
5. Ob'еktlar nomlari oldida joylashgan «Q» va «—» bеlgilari nimani bildiradi?
«TASDIQLAYMAN»
o’quv ishlari bo’yicha direktor
o’rinbosari______Halimova M..
19- D A R S R E J A S I.
Dars o’tish vaqti __________ Fan – Informatika 8 – sinf
Mavzu: Elektron jadvalning vazifalari va imkoniyatlari
Dars maqsadi:
a) Talimiyligi: O’quvchilarga elektron jadvalni vazifalarini o`rgatish o’rgatish
b) Tarbiyaviyligi: O`quvchilani bilimga chanqoqlik ruhida tarbiyalash
v) Rivojlantiruvchi: O’quvchilarning kompyuter savodxonlik malakasini oshirish
|
Xotiraga to‘g‘ridan – to‘g‘ri kirish kanallari

|
Xotiraga to‘g‘ridan – to‘g‘ri kirish kanallari
|
bet | 5/7 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 176,5 Kb. | | #153028 |
Bog'liq ProtsessorlarXotiraga to‘g‘ridan – to‘g‘ri kirish kanallari
Xotiraga to‘g‘ridan – to‘g‘ri kirish kanallari (XTK) yuqori tezlikdagi ma’lumotlar almashuvini amalga oshiruvchi qurilmalarda foydalaniladi.
Masalan, ketma-ketli va parallel portlari, tovush platasi yoki SCSL adapteridan farqli ravishda XTK dan foydalanmaydi. XTKining bitta kanalidan turli qurilmalar turli vaqtlarda foydalanishi mumkin. Masalan, XTK 1 kanalidan tarmoq adapteri va magnit tasmasining to‘plovchisi ham foydalanishi mumkin, biroq siz tarmoq bilan ishlash jarayonida axborotni tasmaga yoza olmaysiz. Buning uchun har bir adapter o‘ziga XTK kanalini ajratishi kerak.
Nazorat savllari:
1. Tizmli mantiq mikroshemelar qanday arxitekturaga ega?
2. Mikrosxemalarning North Bridge va South Bridge bloklari qanday funksiyani bajaradi?
3.Protsessor qanday qurilma deb hisoblanadi va uning asosiy funksiyalari nimadan iborat?
4. Protsessor uchun qanday uyalar mavjud?
5. HUB arxitektura tushunchasi.
6. BIOS tizimi kompyuerda qanday vazifalarni bajaradi?
7. Uzilishlar qanday tushuncha va ulardan qanday maqsatda foydalaniladi?
8. Xotiraga to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirish anallari qaysi qurilmalarda foydalaniladi va nima uchun?
Shaxsiy kompyuterlar uchun mikroprotsessorlar
Mikroprotsessorlar yoki markaziy protsessorlar shaxsiy kompyuterlarning “miyasini” tashkil qiladi
— CPU (Central Processing Unit). Mikroprotsessor hisoblashlar va ma’lumotlarni qayta ishlashni amalga oshiradi (soprotsessorga ega bo‘lgan kompyuterlarda amalga oshiriluvchi ba’zi bir matematik operatsiyalardan tashqari) va kompyuterning eng qimmat mikrosxemasi hisoblanadi.
Barcha PC-moslashuvchi kompyuterlarda Intel mikrosxemalarining oilasi bilan moslashuvchi bo‘lgan protsessorlardan foydalaniladi, lekin ular faqat Intel firmasi tomonidangina emas, AMD, Cyrix, IDTva Rise Technomanies kompaniyalari tomonidan ham chiqariladi va loyixalashtiriladi.
Xozirgi vaqtda Intel protsessorlar bozorida boshchilik qilmoqda. Biroq 70-yillar oxirida bu bozorda Ziman (Z-80 rusum) va MOS Technomany (6502 rusum) firmalari etakchilik qilar edi .
Z-80 protsessori Intel 8080 protsessorining yaxshilangan va qimmat bo‘lmagan nushasi edi.
|
| |
Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления - bet 2

Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления
Download
1,09 Mb.
bet
2/114
Sana
30.12.2019
Hajmi
1,09 Mb.
#6590
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
114
где
– вектор состояния,
– измеряемый выход,
Download
1,09 Mb.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
114
Download
1,09 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления
Download
1,09 Mb.
MEHNAT MUHOFAZASI - Tizimli mantiq mikrosxemalarining majmui

|
Tizimli mantiq mikrosxemalarining majmui
|
bet | 7/7 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 176,5 Kb. | | #153028 |
Bog'liq ProtsessorlarMEHNAT MUHOFAZASI
Kompyuter xonasida quyidagilar mumkin emas :
Sinfga ustki kiyimda kirish;
Kompyuter va uning qurilmalarini elektr tarmog’iga ruxsatsiz ulash yoki o’chirish;
Kompyuterni tashqi qurilmalar printer, disk yuritgich, “sichqon”, joystick va boshqalar bilan ulash;
O’qituvchining ruhsatisiz sinfda yurish gaplashish;
Monitorlarning yorug’lik, tovush balandligi va boshqa vazifalrni bajaruvchi muruvatlarini buurash hamda himoya qopqoqlarini ochishn.
Displey eekranlariga qo’l va boshqa narsalarni tekkazish hamda urilmalarning ulanish joylariga va elektr tarmoq manbalariga tegish;
Kompyuter xonasida quyidagilar taqiqlanadi:
kompyuter yaqinida isitish asboblaridan foydalanish va o’t yoqish;
Qurilmalar yaqinida tez yonuvchi moddali idisshlarni ochish va ishlatish;
Xonaga kislotali, tarkibida xlori bor bo’lgan moddalarni va umuman qurilmaning ichki elementlari ishiga salbiy ta’sir qiluvchi moddalarni olib kirish;
Kompyuter va uning boshqa qurilmalari ustiga turli buyum va kiyimlarni qo’yish;
Qurilmalarga ho’l qo’l bilan tegish va ularni ulash;
Qurilmalarning teshiklariga avtoruchka, chizg’ich va boshqa narsalarni tiqish;
Tugmalarni bosishda kuch ishlatish;
Ishylab turgan qurilmani qarovsiz qoldirish;
Bo’r ishlatish;
Umumiiiy manba ulagich yoqilgan holaatda tozalsh islarini olib borish.
Kompyuter xonasiga tushayotgan yorug’lik o’quvchining ish joyiga tepadan va chapdan tushishi, display ekrani va tugmalar ko’zni qamashtirmaydigan bo’lishi maqsadga mujvofiq.
Xonadagi xavo harorati o’rtacha 20 -240C atrofida bo’lishi lozim
O’quvhcilarning shaxsiy kompyeter bilan uzluksiz ishhhlash vaqti 25 -30 minutdan , bir kun davomida esa 50 minutdan oshmasligi maqul.
O’quvchi kompyuterdan eng kamida 40sm narida o’tirishi kerak.
Kompyuter honasida o’tkazilayotgan dars paytida o’quvchilarga tana mushaklarda va ko’zlarda zo’riqish hosil bo’lmasligi uchun davomi 2-3 minutdan iborat dam berishi lozim. Shu lahzalarda o’quvchilarga yengil kuy eshitish, kursida o’tirgan holda qo’l va bo’yin mushaklari toliqmasligi uchun yengil jismoniy mashqlar bajarish tavsiya etiladi.
Har bir o’quv gurihi shunday kichik guruhlarga bo’linishi kerakli mashg’ulotda qatnashayotgan o’quvchilarning umumiy soni 20 tadan oshmasligi kerak.
Adabiyotlar
A. Sattorov. Informatika va axborot texnologiyalari. Toshkent – “O’qituvchi”. 2009 y.
V. Broydo. Ofis texnikasi. Toshkent – “Mehnat”. 2001 y.
N. Sodiqova. Periferiya va ofis qurilmalarini ta’mirlash va ishlatish. Toshkent. 2012 y.
|
| |
VI. Построение предполагаемой модели замкнутой системы

VI. Построение предполагаемой модели замкнутой системы
Список литературы Льюнг Л. Идентификация систем. Теория для пользователя. М.: Наука, 1991. 432 с. Фомин В.Н., Фрадков А.Л., Якубович В.А. Адаптивное управление динамическими объектами. М: Наука, 1981. 448 с. Александров А.Г. Частотное адаптивное управление, I, II // АиТ. 1994. Т. 55. No12. С. 93-104. //АиТ. 1995. Т. 56. No 1. С. 117-128. Дьяконов В.П., Круглов В. MATLAB. Анализ, идентификация и моделирование систем. Специальный справочник. СПб.: Питер, 2002. 448 с. Александров А.Г., Орлов Ю.Ф. Пакет программ АДАПЛАБ: Новые возможности для идентификации // Идентификация систем и задачи управления. SICPRO'2000, М.: Институт проблем управления РАН, 2000, CD-ROM No ISBN 5-201-09605-0, С. 123-131. Mikhailova L.S., Isakov R.V. CACSD GAMMA-2РС: NEW POSSIBILITIES FOR DIRECTIVES CREATION Александров А. Г. Конечно-частотная идентификация: многомерный объект //Международная конференция по проблемам управления. Москва, ИПУ РАН, Избранные труды, 1999, Т. 1, С. 15-28. Орлов Ю.Ф. Способ конечно-частотной идентификации многомерного объекта // Идентификация систем и задачи управления. SICPRO'2000, М.: Институт проблем управления РАН, 2000, CD-ROM No ISBN 5-201-09605-0, С. 237-244. Alexandrov A.G., Orlov Yu.F. Frequency adaptive control of multivariable plants // Preprints of the 15th Trienial World Congress of the IFAC, Barcelona, 2002, CD-ROM, T-Th-M03-3. Александров А.Г. Частотное адаптивное управление устойчивым объектом при неизвестном ограниченном возмущении // АиТ. 2000. Т. 61. No 4. С. 106-116. Александров А.Г. Метод частотных параметров // АиТ. 1989. Т. 50. No12. С. 3-15. Орлов Ю.Ф. Определение структурных инвариантов многомерного объекта по его частотным характеристикам // Идентификация систем и задачи управления. SICPRO'2000, М.: Институт проблем управления РАН, 2000, CD-ROM No ISBN 5-201-09605-0, С. 221-237. Орлов Ю.Ф. Идентификация объекта на компакте// Обратные и некорректно поставленные задачи. M.: Московский государственный университет, 2001, С. 63. Александров А.Г., Честнов В.Н. Синтез многомерных систем заданной точности. II. Применение процедур -оптимизации// АиТ. 1998. Т. 59. No 8. С. 124-138. Александров А.Г. Синтез регуляторов многомерных систем. М.: Машиностроение, 1986. 272 с. Download 1,09 Mb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa VI. Построение предполагаемой модели замкнутой системы
|
Fakulteti: kif csf001-1 Topshirdi: Sattorov Samariddin Tekshirdi: Olimov Iskandar

Toshkent 2024
Fakulteti: kif csf001-1 Topshirdi: Sattorov Samariddin Tekshirdi: Olimov Iskandar
Download
197,62 Kb.
Pdf ko'rish
Sana
13.02.2024
Hajmi
197,62 Kb.
#155403
Bog'liq
Киберхафсизлик 1-амалий иш ССС
Bu sahifa navigatsiya:
Toshkent 2024
O’zbekiston Respublikasi
Axborot Texnologiyalari
va Kommunikatsiyalarini
Rivojlantirish Vazirligi
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi
Toshkent Axborot
Texnologiyalari Universiteti
1-Amaliy ish
Fakulteti: KIF csf001-1
Topshirdi:
Sattorov Samariddin
Tekshirdi:
Olimov Iskandar
Toshkent 2024
Download
197,62 Kb.
Download
197,62 Kb.
Pdf ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Fakulteti: kif csf001-1 Topshirdi: Sattorov Samariddin Tekshirdi: Olimov Iskandar
Download
197,62 Kb.
Pdf ko'rish
Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления - bet 14

Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления
Download
1,09 Mb.
bet
14/114
Sana
30.12.2019
Hajmi
1,09 Mb.
#6590
1
...
10
11
12
13
14
15
16
17
...
114
(4)
Download
1,09 Mb.
1
...
10
11
12
13
14
15
16
17
...
114
Download
1,09 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления
Download
1,09 Mb.
Elektrostatik maydonning grafik tasviri

1.6. Elektrostatik maydonning grafik tasviri
Elektrostatik maydon ekvipotensial yuza va maydon vektori chiziqlari orqali tasvirlanadi. Ekvipotensial yuzalar = const tenglamasi yordamida aniqlanadi. Doimiy qiymatni o‘zgartirish orqali ekvipotensial yuzalar guruxini xosil qilish mumkin. Tasvirlashda ekvipotensial yuzalar shunday joylashtiriladiki, bunda yonma-yon joylashgan qo‘shni yuzalar potensiallar farqi bir hil qiymatga ega bo‘lishi lozim.
2=1 + :
3 =2 + =1 + 2 : (1.29)
n+1 =n + =1 + n .
Ekvipotensial yuzalar yaqin joylashgan joyda maydon kuchlanganligi yuqori bo‘ladi va ular o‘zaro kesishmaydi..Elektr maydon kuch chiziqlari ekvipotensial yuzaning urunmatashkil etuvchisi bilan mos keladi va to‘g‘ri burchak ostida kesishadi. Vektor chiziqlarining differensial tenglamasi
[E dl] = 0. (1.30)
Dekart koordinatlar tizimida
Ey dz - Ez dy = 0 : Ez dx - Ex dz = 0: Ex dy - Ey dx = 0. (1.31)
Ekvipotensial yuzalarning bittasi to‘g‘ri burchakli bo‘laklarga bo‘linadi. Bo‘laklarning o‘lchamini shunday tanlash lozimki, bunda maydon vektorining barcha bo‘laklar orqali oqimi bir xil qiymatga ega bo‘lsin. Chizmada xar bir bo‘lakka bittadan vektor chizig‘i o‘tkaziladi va bu chiziq xar bir bo‘lakning markazidan o‘tishi kerak. Maydonning kuchlanganlik yuqori bo‘lgan hududlarida vektor chiziqlari soni ko‘payadi, ya’ni zichroq joylashtiriladi. Elektrostatik maydonda Ye vektorining chiziqlari tutashmagan, egri, xamda ular musbat zaryaddan manfiy zaryad tomonga yo‘nalgan bo‘ladi. Bunda musbat va manfiy zaryadlar kuch chiziqlarining boshlanish va tugash nuqtalari sifatida namoyon bo‘ladi.
Nazorat savollari
1. Garmonik tebranishlar deb nimaga aytiladi?
2. Qanday harakat tebranish deyiladi?
3. Tebranish davri nima?
4. Tebranish chastotasi nima?
5. Davr va tebranish chastotasi o'rtasida qanday bog'liqlik bor?
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
1. Пименов Ю.В, Вольман В.И. , Техническая электродинамика, - М: Радио и Связь, 2002 г.
2. Витевский В. И., Павловская Э. А. Электромагнитные волны в технике связи, - М: Радио и связь, 1995-125с.
3. Сборник упражнений и задач по электродинамическим дисциплинам: Учебное пособие для вузов. / Под ред. Э.А. Павловской. - М.; Радио и связь,1996- 197с.: ил.
|
Elektrostatik maydonning uyurmasiz tavsifi

1.4. Elektrostatik maydonning uyurmasiz tavsifi
Maydon kuchi bilan q zaryadni bir nuqtadan ikkinchi nuqtaga siljitilganda bajariladigan ish quyidagi ifoda orqali aniqlanadi
. (1.19)
Maydon kuchining yopiq egri chiziq bo‘yicha bajargan ishi nolga teng. Buning uchun vektorining sirkulyatsiyasi nolga tengligini isbotlash kerak.
, (1.20)
Nuqtaviy zaryad holatida
(1.21)
Madomiki, quyidagi ifodalar o‘rinli ekan
demak, keltirilgan (1.20) ifoda, chindan xam o‘rinli.
Stoks teoremasidan foydalanib quyidagi tenglamani xosil qilamiz
(1.22)
Bu tenglama elektrostatik maydonning uyurmasiz ekanligini ifodalaydi.
1.5. Elektr potensiali
Elektr maydoni uyurmasiz bo‘lganligi uchun ( ), skalyar funksiya ni topish mumkin. Bunda funksiyaning «+» yoki «-» ishora bilan olingan gradiyenti elektr maydon kuchlanganligi vektoriga teng.
grad = E. (1.23)
Maydonlar nazariyasida «-» ishora tanlanadi va bu maydon kuchlanganligi ning so‘nishi tomoniga yo‘nalganligini ko‘rsatadi. Skalyar funksiya ni potensial funksiya yoki shunchaki potensial deyiladi.
Istalgan nuqtadagi potensial quyidagicha aniqlanishi mumkin
. (1.24)
Bunda integrallash doimiysi nol potensialli nuqtani berish orqali aniqlanadi. SI tizimida [φ]=[V].
Potensiallar farqi esa
. (1.25)
Nuqtaviy zaryad potensiallar farqi integrallash usuliga bog‘liq emas. Nuqtaviy zaryad maydonining potensiali
. (1.26)
Xarakatsiz hajmiy, yuza va chiziqli zaryadlarning maydon potensiallari
. (1.27)
Potensialni aniqlagandan so‘ng elektr maydon kuchlanganligi «Ye» ni xisoblab olsa bo‘ladi. Buning uchun quyidagi ifodadan foydalanish lozim
Ye = - grad . (1.28)
Hajmiy zaryadlar maydonida «Ye» vektori doimo uzluksiz va tugallangan. Yuza zaryadlari maydonida «Ye» doimo tugallangan, biroq «S» yuzada uzilishlarga duch keladi. Chiziqli zaryadlar maydonida esa, «Ye» vektori zaryadlar taqsimalangan l chiziqda cheksizlikka aylanadi.
|
Примечание 1 - Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления

|
Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления
|
bet | 8/114 | Sana | 30.12.2019 | Hajmi | 1,09 Mb. | | #6590 |
Примечание 1 Моделирование (решение дифференциальных уравнений) в директивах осуществляется при помощи MATLAB-функции Lsim пакета Cont-rol System Toolbox. Внешние возмущения и помехи измерения, действующие на объект (1), формируются MATLAB-функцией Dist.
Выходы объекта подаются на входы фильтра Фурье (программно реализованного MATLAB-функцией Fourier), выходы которого дают оценки
|
| |
-mavzu (Kovalent yarim o’tkazgichlarni elektr o’tkazuchanlik koeffisienti) bo‘yicha seminar mashg‘ulotni o‘qitish texnologiyasi

|
-mavzu (Kovalent yarim o’tkazgichlarni elektr o’tkazuchanlik koeffisienti) bo‘yicha seminar mashg‘ulotni o‘qitish texnologiyasi
|
bet | 6/50 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 1,68 Mb. | | #158962 |
Bog'liq 11066 амалий2-mavzu (Kovalent yarim o’tkazgichlarni elektr o’tkazuchanlik koeffisienti) bo‘yicha seminar mashg‘ulotni o‘qitish texnologiyasi
Vaqti – 2 soat
|
Talabalar soni: 25-30 nafar
|
O‘quv mashg‘ulotining shakli
|
seminar mashg‘ulot
|
seminar mashg‘ulotning rejasi
|
1. Elektr koeffisiyentini xisoblash
|
. O‘quv mashg‘ulotining maqsadi: Talabalarda sochilish mexanizmlariga doir masalalar echish ko‘nikmasini hosil qilish.
|
Pedagogik vazifalar:
- atom tuzilishi va zarraning nishonga olish masofasini hisoblash formulalarini talabalarga eslatish;
- Erginsoy formulasini talabalarga eslatish.
|
O‘quv faoliyatining natijalari:
Talaba:
- rezonans sochilish kesimini hisoblash formulalarini eslaydi;
- Erginsoy formulasini eslaydi.
|
O‘qitish uslubi va texnikasi
|
Blits-so‘rov, munozara.
|
O‘qitish vositalari
|
Ma’ruza matni, masalalar to‘plami, proektor, doska..
|
O‘qitish shakli
|
Bilimlarni chuqurlashtirish va kengaytirish, individual va guruh bo‘yicha o‘qitish.
|
O‘qitish shart-sharoiti
|
Kompyuter texnologiyalari, proektor bilan ta’minlangan, guruhda
dars o‘tishga moslashtirilgan auditoriya.
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-mavzu (Kovalent yarim o’tkazgichlarni elektr o’tkazuchanlik koeffisienti) bo‘yicha seminar mashg‘ulotni o‘qitish texnologiyasi
|
-Vizual materiallar - Amaliy mashgulotlat 1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi)...

|
Amaliy mashgulotlat 1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi) seminar mashg‘ulotning texnologik kartasi
|
bet | 8/50 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 1,68 Mb. | | #158962 |
Bog'liq 11066 амалий2-Vizual materiallar
Aynimagan yarim o‘tkazgichlarda elektronlar sistemasi klassik statistika qonunlariga bo‘ysunadi, ya’ni Maksvell taqsimotiga. Unga ko‘ra elektr o‘tkazuvchanlik koeffitsienti:
, (2.1)
o‘tkazuvchanlik zonasidagi elektronlar konsentratsiyasi ( ).
, (2.2)
, .
( ), (2.3)
( ). (2.4)
neytral atomlarning to‘la konsentratsiyasi.
(2.5)
Masala echildi.
3-mavzu: Kristallarning o‘stirish va polimorfizm.
Qimyoviy bog‘lanish turlari.
(2 soat)
3.1. Ma’ruza mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi
Vaqti – 2 soat
|
Talabalar soni: 50-55 nafar
|
O‘quv mashg‘ulotining shakli
|
Kirish, vizual ma’ruza
|
Ma’ruza mashg‘ulotining rejasi
|
Kristallarda uchraydigan bog‘lanish turlari.
Kristallarni o‘stirish usullari.
3. Polimorfizm hodisasi. Teskari panjara.
|
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi: Talabalarga kristallarda uchraydigan bog‘lanish turlari,
kristallarni o‘stirish usullari, polimorfizm hodisasi to‘g‘risida bilim berishdan iborat.Ularni kristallarni strukturasini mahsus tekshirish usullari bilan tanishtirish.
|
Pedagogik vazifalar:
O‘qituvchi׃
- Kristallarda uchraydigan bog‘lanish turlari bilan tanishtirish.
- Kristallarni o‘stirish usullari haqida ma’lumot berish.
- Polimorfizm hodisasi bilan tanishtirish.
|
O‘quv faoliyatining natijalari:
Talaba:
- kristallarda uchraydigan bog‘lanish turlari.
bilan tanishish.
Laue usuli bilan tanishish.
kristallarni o‘stirish usullari bilan tanishish.
- polimorfizm hodisasi bilan tanishish.
- CHoxralskiy usuli bilan tanishish.
- kristalarda rentgen nurlari difraksiyasi bilan tanishish.
- kristallni aylantirish usuli bilan tanishish.
|
O‘qitish uslubi va texnikasi
|
Vizual ma’ruza, blits-so‘rov, bayon qilish, “FSMU” , klaster,insert, “Qanday” texnikasi
|
O‘qitish vositalari
|
Ma’ruzalar matni, proektor, lar, grafik, organayzerlar.
|
O‘qitish shakli
|
Jamoa, guruh va juftlikda ishlash.
|
O‘qitish shart-sharoiti
|
Proektor, kompyuter bilan jihozlangan auditoriya.
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Amaliy mashgulotlat 1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi) seminar mashg‘ulotning texnologik kartasi
|
Elektr zaryadi - 1-ma’ruza. Kirish. Emm tushunchasi. Reja

1.2. Elektr zaryadi
Elektr zaryadini cheksiz bo‘linuvchan deb hisoblash mumkin va «zaryad zichligi» tushunchasi orqali ifodalanadi. Agar «q» zaryad fazoda taqsimlangan bo‘lsa, unda zaryadning xajmiy zichligi
, (1.1)
zaryad esa quyidagicha aniqlanadi
. (1.2)
Agar «q» zaryad «S» yuzada taqsimlangan bo‘lsa, unda yuzadagi zaryad zichligi
, (1.3)
u holda umumiy zaryad
, (1.4)
ifoda yordamida aniqlanadi.
Zaryadning chiziqli zichligi
, (1.5)
bu yerda dl – zaryad taqsimlangan chiziqning bir qismi.
Shunga ko‘ra zaryad
. (1.6)
Bir hil ishorali ikkita nuqtaviy zaryad bir-birini itaradi. Itarish kuchi vakumda Kulon qonuni asosida aniqlanadi.
(1.7)
bu yerda
q1 va q2 - nuqtaviy zaryad
k - proporsionallik koeffitsiyenti.
, (1.8)
bu yerda 0 - elektr doimiysi
. (1.9)
Agar zaryadlangan jismlar birjinsli izotrop muhitda joylashgan bo‘lsa,
(1.10)
bu yerda - muhitning nisbiy dielektrik singdiruvchanligi.
q zaryadga ta’sir etuvchi kuch vektor ko‘rinishida quyidagicha yoziladi
(1.11)
1.3. Elektrostatik maydon kuchlanganligi
Elektr maydon kuchlanganligi bu sinov zaryadi q nolga intilgan holda unga ta’sir etayotgan kuch va zaryad o‘rtasidagi munosabat orqali aniqlanadigan tushunchadir.
. (1.12)
Nuqtaviy zaryadning elektr maydon kuchlanganligi
(1.13)
Nuqtaviy zaryadning SI tizimidagi elektr maydon kuchlanganligi o‘lchov birligi .
Ikkita nuqtaviy zaryadnining o‘zaro ta’sir kuchi
(1.14)
Agar maydonda sinov zaryadi q mavjud bo‘lmasa, u holda mexanik ta’sir kuchi nolga teng, ammo har bir nuqtadagi maydon kuchlanganligi Ye noldan farq kiladi.
Elektr siljishi yoki elektr induksiyasi D deb birjinsli va izotrop muhitlarda elektr maydon kuchlanganligiga proporsional bo‘lgan kattalikka aytiladi.
- vakuumda
- muxitda
SI tizimida [ ] = [Kl/m2 ]
Agarda maydon bir necha zaryadlar tomonidan yuzaga keltirilayotgan bo‘lsa, unda fazoning istalgan nuqtasidagi umumiy kuchlanganlik quyidagi geometrik yig‘indiga teng
. (1.15)
Umuman, elektrostatik maydonni harakatsiz hajmiy, yuza va chiziqli zaryadlar xosil qila oladi.
V hajm, S yuza va l chiziqlarni dv,ds,dl larga bo‘lib, quyidagini yozish mumkin
(1.16)
Bu yerda q – hajmiy zaryad zichligi, σ –yuza zaryadi zichligi, τ- chiziqli zaryad zichligi.
Shunda
,
, (1.17)
,
Geometrik vektorlar ni V xajm bo‘yicha, ni S yuza bo‘yicha, ni esa l chiziq bo‘yicha qo‘shib quyidagiga ega bo‘lamiz
. (1.18)
Keltirilgan tenglama, zaryadlarning fazodagi taqsimoti aniq bo‘lganda, elektr maydon kuchlanganligi vektorini xisoblash imkonini beradi. Xisoblashlar, vektorning proyeksiyalarini osonroq xisoblab olish mumkin bo‘lgan tizimni aniqlashga qaratilgan bo‘lishi lozim.
|
-mavzu (Kovalent yarim o’tkazgichlarni elektr o’tkazuchanlik koeffisienti)  seminar mashg‘ulotning texnologik kartasi

|
-mavzu (Kovalent yarim o’tkazgichlarni elektr o’tkazuchanlik koeffisienti) seminar mashg‘ulotning texnologik kartasi
|
bet | 7/50 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 1,68 Mb. | | #158962 |
Bog'liq 11066 амалий2-mavzu (Kovalent yarim o’tkazgichlarni elektr o’tkazuchanlik koeffisienti) seminar mashg‘ulotning texnologik kartasi
Bosqichlar,
vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O‘qituvchi
|
Talaba
|
1-bosqich.
Kirish (10 min.)
|
1.1. Mavzu, uning maqsadi, o‘quv mashg‘ulotidan kutilayotgan natijalar ma’lum qilinadi ( 1-ilova).
|
1.1. Eshitadi, yozib
oladi.
|
2-bosqich.
Asosiy
(60 min.)
|
2.1. Mavzuga oid echiladigan masalalar raqamlarini talabalarga taqdim etadi (2-ilova).
2.2. Talabalarga vazifani bajarishda o‘quv materiallari (ma’ruza matni, o‘quv qo‘llanma, masalalar to‘plami) dan foydalanish mumkinligini eslatadi.
2.3. Masalalarni echish uchun guruhlarda ish boshlashni taklif etadi.
2.4. Ma’lum bir vaqtdan keyin guruhlarda ishlangan masalalarni taqdimoti boshlanganini e’lon qiladi.
2.5. Guruh tarkibiga kirgan talabalar taqdimotini sharxlaydi, masala echish yuzasidan talabalar qilgan xulosalarga e’tibor beradi, ularga aniqlik kiritadi.
2.6. Talabalarga B.B.B usuli bo‘yicha ifodalangan jadvalni namoyish qiladi va uning ustunlarni to‘ldirishni aytadi ( 3-ilova).
2.7. Jadvalni to‘ldirishda ishlatilgan tushunchalarga berilgan izohlarni to‘g‘rilaydi va talabalarning savollariga javob qaytaradi.
2.8. Guruhlar faoliyatiga umumiy ball beradi ( 4-ilova).
|
2.1. Taqdim etilgan masalalarni echa boshlaydi.
2.2.O‘quv materiallaridan foydalanib, masalalarni echa boshlaydi.
2.3.Guruhlardan birortasini tarkibiga kirib, berilgan masalalarni ishlay boshlaydi.
2.4.Ishlagan masalalarini taqdimot qiladi.
2.5. Eshitadi va qilgan xatolarini to‘g‘rilaydi.
2.6. Jadvalni to‘ldiradi.
2.7. Eshitadi va qilgan xatolarini to‘g‘rilaydi.
2.8. Eshitadi.
|
3-bosqich.
YAkuniy
(10 min.)
|
3.1. Mashg‘ulotni yakunlaydi, talabalarni va faol ishtirokchilarni rag‘batlantirish maqsadida baholaydi (5-ilova).
3.2. Mustaqil ish sifatida talabalarga uy vazifa beradi.
|
3.1. Eshitadi.
3.2. Topshiriqni
oladi.
|
|
| |
Анварoff undefined

Анварoff undefined
Download
66,37 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
01.07.2024
Hajmi
66,37 Kb.
#266316
Download
66,37 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Анварoff undefined
Download
66,37 Kb.
Matnni ko'rish
Asosiy qazib olinadigan yoqilg'ilar: gaz, neft va ko'mir

|
Asosiy qazib olinadigan yoqilg'ilar: gaz, neft va ko'mir
|
bet | 7/10 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 0,68 Mb. | | #254080 |
Bog'liq Ishlab chiqarish va uni joylashtirishga ta`sir etuvchi omillar Kurs Ishi ..Asosiy qazib olinadigan yoqilg'ilar: gaz, neft va ko'mir.
Fotoalbom yoqilg'ilarni yoqish bir qator salbiy tashqi ta'sirlarga ega. Barcha qazib olinadigan yoqilg'ilar yonganda CO2 ni chiqaradi, bu esa iqlim o'zgarishini tezlashtiradi. Yonayotgan ko'mir va kamroq darajada neft va uning hosilalari atmosfera zarralari, tutun va kislotali yomg'irlarga hissa qo'shadi.
2000 yil ichida global sirt haroratini qayta qurish grafigi.
2020-yilda qayta tiklanadigan manbalar birinchi marta Yevropa Ittifoqining asosiy elektr energiyasi manbayi sifatida qazib olinadigan yoqilg'idan o'tib ketdi.
Iqlim o'zgarishi asosan CO2 kabi issiqxona gazlarining chiqishi bilan bog'liq bo'lib, qazib olinadigan yoqilg'ilarning yonishi bu chiqindilarning asosiy manbayi hisoblanadi. Dunyoning aksariyat qismlarida iqlim o'zgarishi ekotizimlarga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda. Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti iqlim o'zgarishi 21-asrda inson salomatligi uchun eng katta tahdid ekanligini ta'kidlagan holda, global haroratning doimiy ko'tarilishi ham ekotizimlar, ham odamlar uchun keyingi salbiy oqibatlarga olib keladi .
Qazib olinadigan yoqilg'ilarning yonishi natijasida sulfat va nitrat kislotalar hosil bo'ladi, ular kislotali yomg'ir sifatida yerga tushadi va tabiiy hududlarga, qurilgan atrof-muhitga salbiy ta'sir qiladi.
Qazib olinadigan yoqilg'i tarkibida radioaktiv moddalar, asosan uran va toriy mavjud bo'lib, ular atmosferaga chiqariladi. 2000-yilda butun dunyo bo'ylab 12 000 tonnaga yaqin toriy va 5 000 tonna uran, ko'mirni yoqish natijasida ajralib chiqdi.
Yonish natijasida yuzaga keladigan ta'sirlardan tashqari, qazib olinadigan yoqilg'ilarni yig'ish, qayta ishlash va tarqatish ham atrof-muhitga ta'sir qiladi. Ko'mir qazib olish usullari, xususan, tog' cho'qqilarini olib tashlash va chiziqlarni qazib olish atrof-muhitga salbiy ta'sir ko'rsatadi va dengizda neft burg'ulash suv organizmlari uchun xavf tug'diradi. Fotoalbom yoqilg'i quduqlari qochqin gaz emissiyasi orqali metan chiqishiga hissa qo'shishi mumkin. Neftni qayta ishlash zavodlari ham atrof-muhitga salbiy ta'sir ko'rsatadi, jumladan havo va suvning ifloslanishi. Ko'mir ba'zan dizel teplovozlarida tashiladi, xom neft esa odatda tanker kemalarida tashiladi, bu esa qo'shimcha qazilma yoqilg'ilarni yoqishni talab qiladi.
Fotoalbom yoqilg'ilarning salbiy ta'siriga qarshi kurashish uchun turli yumshatish choralari ko'rildi. Bunga muqobil energiya manbalaridan, masalan, qayta tiklanadigan energiyadan foydalanish harakati kiradi. Atrof-muhitni tartibga solish ushbu chiqindilarni cheklash uchun turli yondashuvlardan foydalanadi; masalan, kul kabi chiqindilarni atmosferaga chiqarishga qarshi qoidalar.
|
| |
Maqsad va vazifalar - Mavzu: Ishlab chiqarish va uni joylashtirishga ta`sir etuvchi omillar. Reja: Kirish

|
Mavzu: Ishlab chiqarish va uni joylashtirishga ta`sir etuvchi omillar. Reja: Kirish
|
bet | 3/10 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 0,68 Mb. | | #254080 |
Bog'liq Ishlab chiqarish va uni joylashtirishga ta`sir etuvchi omillar Kurs Ishi ..Maqsad va vazifalar
1.Ishlab chiqarish tushunchasi va mohiyatini o’rganish:
Ishlab chiqarishning iqtisodiy ta’rifi va tarixiy rivojlanishini ko’rib chiqish.
Ishlab chiqarish jarayonlarini tahlil qilish: xom ashyo, texnologiya, mehnat va boshqaruv jarayonlari.
2.Ishlab chiqarishni joylashtirishga ta’sir etuvchi omillarni aniqlash:
Xom alakaa resurslar: xom ashyo manbalari va resurslarning mavjudligini tahlil qilish.
Mehnat resurslari: ishchi kuchi mavjudligi, alaka va ish haqi darajasini o’rganish.
Bozor va iste’molchilar: mahsulot bozorlariga yaqinlik va transport xarajatlarini baholash.
Transport va logistika: transport tarmoqlarining rivojlanishi va logistika xarajatlarini aniqlash.
Energiya manbalari: energiya narxi va mavjudligini tahlil qilish.
Texnologiya va innovatsiyalar: texnologik rivojlanish darajasi va innovatsiyalarni o’rganish.
Ekologik omillar: atrof-muhitga ta’sir va ekologik cheklovlarni baholash.
Ijtimoiy va madaniy omillar: mahalliy aholi va madaniyatning ta’sirini o’rganish.
Qonunchilik va davlat siyosati: soliq imtiyozlari, davlat grantlari va regulyativ omillarni aniqlash.
3.Ishlab chiqarishni joylashtirishning misollarini tahlil qilish:
Sanoat mintaqalari va ularning joylashuvini ko’rib chiqish.
Yirik korporatsiyalarning ishlab chiqarishni joylashtirish strategiyalarini o’rganish.
Mahalliy misollarni tahlil qilish: O’zbekiston va mintaqadagi ishlab chiqarish korxonalari misolida.
4.Ishlab chiqarishni joylashtirishning samaradorligini baholash:
Samaradorlik ko’rsatkichlarini aniqlash va ularni o’lchash usullarini o’rganish.
Ishlab chiqarishning iqtisodiyotga qo’shgan hissasini tahlil qilish.
5.Optimal joylashtirish strategiyalarini ishlab chiqish:
Ishlab chiqarishni joylashtirishning samarali yo’llarini aniqlash va tavsiyalar berish.
Qo’shimcha qiymat yaratish imkoniyatlarini ko’rib chiqish va ularni amalga oshirish yo’llarini tavsiflash.
|
| |
Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления - bet 9

Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления
Download
1,09 Mb.
bet
9/114
Sana
30.12.2019
Hajmi
1,09 Mb.
#6590
1
...
5
6
7
8
9
10
11
12
...
114
,
(3)
Download
1,09 Mb.
1
...
5
6
7
8
9
10
11
12
...
114
Download
1,09 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления
Download
1,09 Mb.
Navoiy KMK - Mavzu: Ishlab chiqarish va uni joylashtirishga ta`sir etuvchi omillar. Reja: Kirish

|
Mavzu: Ishlab chiqarish va uni joylashtirishga ta`sir etuvchi omillar. Reja: Kirish
|
bet | 5/10 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 0,68 Mb. | | #254080 |
Bog'liq Ishlab chiqarish va uni joylashtirishga ta`sir etuvchi omillar Kurs Ishi ..Navoiy KMK
O‘zbekiston Respublikasi prezidenti “Yer qa'rini geologik jihatdan o‘rganishni yanada takomillashtirish va 2020-2021 yillarda mineral-xomashyo bazasini rivojlantirish va qayta tiklash davlat dasturini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorni imzoladi.
Qayd etilishicha, Davlat geologiya va mineral resurslar qo‘mitasi tomonidan xalqaro konsalting kompaniyalarini jalb etgan holda, zamonaviy xalqaro standartlar va ilg‘or xorijiy tajribani joriy qilishni hisobga olib O‘zbekiston Respublikasi mineral-xomashyo bazasini rivojlantirish strategiyasi ishlab chiqilgan.
Davlat geologiya qo‘mitasi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Iqtisodiyot va sanoat vazirligi,“Navoiy KMK” DK va “Olmaliq KMK” AJ bilan birgalikda ishlab chiqilgan, konlarni topishni davom ettirish uchun qidiruv zaxiralarini ko‘paytirish maqsadida foydali qazilmalarning istiqbolli maydonlarini qidirishni 2020 yilda 35 foizga, 2021 yilda esa 40 foizga yetkazishni nazarda tutuvchi va quyidagilarni o‘z ichiga olgan 2020-2021 yillarda mineral-xomashyo bazasini rivojlantirish va qayta tiklash davlat dasturi ma'qullandi:
respublikaning geologik-iqtisodiy hududlari kesimida foydali qazilmalar prognoz resurslari va zaxiralari o‘sishining yig‘ma parametrlari;
yer osti suvlari zaxiralarining o‘sish parametrlari;
Davlat geologiya qo‘mitasining geologiya tashkilotlari moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va modernizatsiya qilish uchun xarid qilinadigan zamonaviy geologiya asbob-uskunalari va maxsus texnika vositalari, dasturiy mahsulotlar va materiallar ro‘yxati.
O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Davlat dasturini amalga oshirish uchun budjet ajratmalari, shu jumladan, O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti va Davlat geologiya qo‘mitasining O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi G‘aznachiligidagi maxsus maqsadli hisob raqamlaridan ajratilishini ko‘zda tutadi.
O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga mineral-xomashyo bazasini rivojlantirish va qayta tiklash bo‘yicha yillik davlat dasturlarini kelishish jarayonida Davlat dasturini amalga oshirish uchun Davlat geologiya qo‘mitasiga ajratiladigan mablag‘lar manbalariga aniqlik kiritish huquqi berildi.
Geologiya-qidiruv ishlarini olib borishni yanada takomillashtirish, yer qa'rini oqilona o‘rganish va o‘zlashtirish, shuningdek, kon-geologiya sohasining investitsiyaviy jozibadorligini oshirish bo‘yicha “Yo‘l xaritasi” tasdiqlandi.
|
| |