nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Portable WiMAX - Tarmoq skanerini tadqiq qilish

|
Tarmoq skanerini tadqiq qilish
|
bet | 5/5 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 85 Kb. | | #244128 |
Bog'liq 8-Laboratoriya ishi - Tarmoq skanerini tadqiq qilish -Portable WiMAX. Portable rejimida foydalanuvchining baza stansiyalar aro aloqani uzmagan holda avtomatik ravishda ulanishi imkoni mavjud. Lekin ushbu rejimda foydalanuvchining joydan-joyga ko’chish tezligi 40 km/soat dan oshmasligi lozim. To’g’ri, ushbu rejimdan shaxarda foydalanish mumkin, lekin avtomobillarda foydalanish biroz muammoni tug’diradi.
Mobile WiMAX. 802.16e-2005 standartida ishlab chiqilgan bo’lib, foydalanuvchining joydan-joyga ko’chib yurish tezligini maksimal 120 km/soatgacha bo’lganda sifatli aloqani taminlay oladi. Mobile rejimning yutuqlarini quyidagi keltirilganlar orqali sanab o’tishimiz mumkin:
Ko’pnurli signal tarqalishi hamda shaxsiy xalaqitlarga bardoshliligi.
Kanalning yuqori o’tkazuvchanligi.
Time Division Duplex (TDD) texnologiyasi yordamida assimetrik traffikni qayta ishlab, kanallarning estafeta shaklidagi sessiyasi orqali antenalarning boshqaruvini osonlashtiradi.
Hybrid-Automatic Repeat Reqest (H-ARQ) texnologiyasi esa foydalanuvchining tezkor joydan-joyga ko’chishidagi aloqani stabilligini tamillab beradi.
Yuklanmaning kattaligida ham foydalanuvchi qurilmasidan kanalning yuqori tezlikdan eng maksimal darajada foydalana olishi.
Kutish rejimida energiyaning minimal darajadagi sarf harajati
Network-Optimized Hard Handoff (HHO) texnologiyasi kanaldan kanalga ulanishdagi vaqtni 50 millisekund va undan kam vaqtni tashkil etishida.
Multicast and Broadcast Service (MBS) texnologiyasi DVB-H, MediaFLO hamda 3GPP E- UTRA fuksiyalarini o’zida jamlagani.
Smart Antenna texnologiyasi kanallar aro sessiyalarning ulanishida subkanallar hamda estafeta shaklidagi yuborishni ta’minlaydi.
Fractional Frequency Reuse texnologiyasi kanallarning qayta ishlashidagi minimal yo’qotishlarni boshqara olishni ta’minlaydi.
Xulosa.
Hotimada shuni takidlab o’tishimiz lozimki, hozirda WiMAX texnologiyasi yer yuzasining oz bo’lsada ba’zi bir shaxarlarda ishlatilmoqda hamda sinovdan o’tkazilmoqda. Bizning O’zbekistonimizda esa ushbu texnologiyada xizmat ko’rsatish uchun hozircha MTS (ИП UZDUNROBITA) litsenziyaga ega.
|
| |
Chang bostirish - 1. karyer atmosferasi

28
Bu qurilma burg'ilash kukunidagi yirik changlarni cho'ktirish
(o'tqazish) uchun chang qabul qilish separatori, yirik chang
zarrachalarini tutib qolish uchun QN-5 rusumli 8 ta siklonlar
batareyasi va havoni mayda chang zarrachalarini tozalash uchun
matoli yengsimon filtrdan tashkil topgan bo'ladi.
Yengsimon matoli filtr - filtrlash maydoni 18 m
2
, uzunligi 2 m va
diametri 0,35 m bo'lgan 8 ta yengdan iborat bo'lib, mato- ning
regenatsiyasi siqiq havoning teskari oqimi yo'nalishida hara-
katlanishi
mobaynida, avtomatik ravishda sodir bo'ladi.
Ushbu
qurilmani ishlab chiqarish sharoitida sinab ko'rilganda
havoni
changdan tozalash darajasi 99,5 % ni tashkil qilgan.
3.2- rasm. Sharoshkali burg'ilash stanoklari uchun chang tutish
qurilmasi konstruksiyasining sxemasi: 1 - markazdan qochirish
qurilmasi; 2 - chang qabul qilish kamerasi; 3 - shnek; 4 - siklon
batareyasi; 5 - havo yig'gich; 6 - elektromagnit ventili; 7 - chiqarish
trubkasi; 8 - ventilator; 9 - yengsimon filtr;
10 - puflash qurilmasi; 11 - elektr dvigateli reduktori bilan.
Regional simsiz tarmoqlar

|
Regional simsiz tarmoqlar
|
bet | 3/5 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 85 Kb. | | #244128 |
Bog'liq 8-Laboratoriya ishi - Tarmoq skanerini tadqiq qilish - Regional simsiz tarmoqlar.
Ethernet texnologiyasi. Local tarmoq texnologiyasining eng keng tarqalgan turi bo’lib, 10 Mbit/s, 100 Mbit/s (Fast Ethernet), 1 Gbit/s hattoki 10 Gbit/s tezlik bilan ulanib turish imkoniyatiga egadir.
Ethernetning yutug‘i tarmoq strukturasi tanlanishidagi qulayligidir. Ammo ushbu texnologiya kamchiligi, bu uning ma’lum masofadagina ishlay olishidir. Agarda vitaya para kabelini oladigan
bo’lsak, u holda tarmoq masofasi 100 metrdan oshmasligi aniq. Uzaytirish uchun esa har 100 metrda qurilma qo’yishga to’g’ri keladi yoki optik toladan foydalanish zarur. Lekin qo’shni binolarni 1 tarmoqda jamlash uchun bu juda qiyin hamda qimmatga tushishi mumkin.
Wi-Fi texnologiyasi orqali ma’lumot uzatish. Ushbu texnologiya Wi-Fi (802.11a/b/g/n standartida) ishlab, bino ichida 45 metr uzoqlikda, 100 metr ochiq joyda bemalol katta tezlikda stabil tarmoqqa ulanish imkonini beradi. Lekin katta hududda sifatli tezlikni ta’minlash uchun esa juda ham ko’p Wi- Fi nuqtalari o’rnatilishi lozim bo’ladi. Bu esa texnologiyaga bo’lgan harajatni oshishiga olib keladi. Muammolardan yana biri shuki, abonent, yani foydalanuvchini bir nuqtadan ikkinchi nuqtaga ko’chganida, ma’lumot almashinish hamda ulanishda to’xtovlar vujudga kelishidir.
Yuqorida ko’rib chiqilgan tarmoq texnologiyalari bugungi kunda qo’yilayotgan yuqori o’tkazuvchanlik, ishonchlilik hamda mobillik darajalarini o’zida qizman yohud to’liq aks ettira olgani bilan, narh bo’yicha bugungi operatorlarga to’g’ri kelmaydi. Aynan ushbu muammoni simsiz texnologiyaning yangi avlodi bo’lmish IEEE 802.16 standartli WiMAX (Worldwide Interoperability for Microwave Access) texnologiyasi hal qilishi mumkin.
WiMAX texnologiyasi: WiMAX maqsadi, vazifasi hamda imkoniyati.
WiMAX texnologiyasini rivoji hamda ko’tarilishi uchun 1999 yili IEEE 802.16 bazasi qoshida WiMAX-forum tashkil qilingan edi. Forumga Nokia, Harris Corporation, Ensemble, Crosspan hamda Aperto kabi mashhur kompaniyalar qo’shilishgan.
2005 yil may oyiga kelib ushbu forumda 230dan ortiq qatnashchilarni birlashtirgan. O’sha yiliyoq WSIS (World Summit on Information Society) tomonidan WiMAX texnologiyasiga quyidagi maqsad va vazifalarni qo’ygan.
WiMAX yordamida kichik qishloqlar, uzoq regionlarda information hamda kommunikatsion
texnologiyalarni rivojlantirish (ko’pgina chekka hududlarda telefon hamda kabel tarmoqlarning umuman mavjud emasligini hisobga olgan holda).
WiMAX yordamida yer sharining yarim aholisini information hamda kommunikatsion texnologiyalarga yo’lni ochish.
|
| |
Osiyo davlatlari Muallif: Sanjarbek Ibodullayev

|
Osiyo davlatlari Muallif: Sanjarbek Ibodullayev
|
bet | 1/3 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 122,44 Kb. | | #149671 |
Bog'liq Osiyo davlatlari Muallif: Sanjarbek Ibodullayev Osiyo davlatlari haqida kirish
Markaziy Osiyo davlatlari
Janubiy Sharq Osiyo davlatlari
Janubiy Osiyo davlatlari
Qozog'iston, O'zbekiston, Turkmaniston, Qirg'iziston va Tojikiston, ularning boy va murakkab madaniyati bilan mashhur.
Tailand, Vyetnam, Indoneziya, Malayziya va Filippin kabi Janubiy Sharq Osiyo davlatlari, tabiati, madaniyati va ovqatlari bilan mashhur.
Hindiston, Pokiston, Bangladeş, Nepol va Shri-Lanka kabi Janubiy Osiyo davlatlari, qadimiy medeniyati, diniy farqliliklari va shaharlarining shovqinliligi bilan mashhur.
Osiyo davlatlarining geografiyasi va iqlimi
Murakkab yeryurt shakllari
Osiyo davlatlari Nepoldagi Himaloylaridan Mongoliyadagi dengizlarga qadar murakkab yeryurt shakllariga ega.
Farzandli iqlimlar
Osiyo davlatlarida iqlim katta farq qiladi, Malayziyadagi tropik musimlar va Turkmanistondagi arid dengizlar bilan.
Qishloq xo'jaligiga ta'siri
Osiyo davlatlarining geografiyasi va iqlimi to'g'ridan-to'g'ri qishloq xo'jaligiga ta'sir qiladi, shundaydek, Vitnamda bug'doy ekish va Qozog'istonda bug'doy mahsuloti.
Osiyo davlatlarining iqtisodiy manzili
1
2
3
Rivojlangan iqtisodiyotlar
O'sayotgan bozorlar
Resursga bog'liq iqtisodiyotlar
Yaponiya, Janubiy Koreya va Singapur kabi Osiyo davlatlari, sanoat sohasida sifatli texnologiyalarni yaratishlari bilan ajralib turadi, ular rivojlangan iqtisodiyotlar sifatida hisoblanadi.
Xitoy, Hindiston va Vyetnam kabi mamlakatlar tez rivojlanayotgan iqtisodiy o'sish bilan ajralib turadi, katta miqdordagi xorijiy investitsiyalarni jalb qilish va global savdoda muhim o'yinchi bo'lishadi.
Saudiya Arabistoni, Qatar va Qozog'iston kabi davlatlar neft va tabiiy gaz eksportiga katta e'tibor qaratadi, ularning iqtisodiy manzarasi va hukumat siyosatlari shakllanadi.
|
| |
Bajargan ishning asosiy natijalari

|
Bajargan ishning asosiy natijalari
|
bet | 5/7 | Sana | 07.06.2021 | Hajmi | 4,87 Mb. | | #14814 |
Bajargan ishning asosiy natijalari. Auto cad grafik dasturida chizmalarni tez va sifatli bajarish juda qo`l keladi. Bularni kompyuter grafik dasturi bilan o`tilishi video taqdimot lavhasini bosqichma-bosqich o`rganish samaradorligiga erishildi.
MBIning tuzulishi va hajmi. Bitiruv malakaviy ishida 2ta bobdan iborat kirish mavzuning dorzarbligi asosiy qismning birinchi bobida 2 ta paragraf ikkinchi bobida 2 ta pragrafdan iborat, umumiy xulosa, foydanilgan adabiyotlar ro`yxati 17 ta. Ishning hajmi 80 betdan iborat.
|
| |
Toppish kerak - Moddiy nuqtaning ilgarilanma harakati

|
Moddiy nuqtaning ilgarilanma harakati
|
bet | 5/7 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 390,22 Kb. | | #101841 |
Bog'liq 1-MAVZU amaliy topshiriq (2)Toppish kerak:
Yondashuv. Masalani yechish uchun o‘rtacha tezlik ifodasidan foydalanamiz.
Yechim. O‘rtacha tezlik:
E’tibor bering. Ikkala tezlikning o‘rtachasini (50 km/soat + 100 km/soat )/2 = 75 km/soat deb hisoblasak, xato javob bo‘lar edi.
Mustaqil yechish uchun masalalar
1 – masala. Avtomobil tezlikni o‘zgartiradi. Avtomobil o‘zgarmas 36 km/soat tezlik bilan 200 km yurdi. Keyin u tezligini 90 km/soat ga oshirdi va yana 50 km yo‘l yurdi. Avtomobilning 250 km masofadagi o‘rtacha tezligi qanday bo‘lgan?
2 – masala. Avtomobil tezlikni o‘zgartiradi. Avtomobil o‘zgarmas 18 km/soat tezlik bilan 100 km yurdi. Keyin u tezligini 36 km/soat ga oshirdi va yana 50 km yo‘l yurdi. Avtomobilning 150 km masofadagi o‘rtacha tezligi qanday bo‘lgan?
3 – masala. Avtomobil tezlikni o‘zgartiradi. Avtomobil o‘zgarmas 54 km/soat tezlik bilan 90 km yurdi. Keyin u tezligini 72 km/soat ga oshirdi va yana 50 km yo‘l yurdi. Avtomobilning 140 km masofadagi o‘rtacha tezligi qanday bo‘lgan?
4 – masala. Avtomobil tezlikni o‘zgartiradi. Avtomobil o‘zgarmas 72 km/soat tezlik bilan 100 km yurdi. Keyin u tezligini 90 km/soat ga oshirdi va yana 100 km yo‘l yurdi. Avtomobilning 200 km masofadagi o‘rtacha tezligi qanday bo‘lgan?
5 – masala. Avtomobil tezlikni o‘zgartiradi. Avtomobil o‘zgarmas 18 km/soat tezlik bilan 100 km yurdi. Keyin u tezligini 54 km/soat ga oshirdi va yana 50 km yo‘l yurdi. Avtomobilning 150 km masofadagi o‘rtacha tezligi qanday bo‘lgan?
6 – masala. Avtomobil tezlikni o‘zgartiradi. Avtomobil o‘zgarmas 10 km/soat tezlik bilan 10 km yurdi. Keyin u tezligini 20 km/soat ga oshirdi va yana 20 km yo‘l yurdi. Avtomobilning 30 km masofadagi o‘rtacha tezligi qanday bo‘lgan?
|
| |
Ilmiy yangiligi - O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti Badiiy...

|
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti Badiiy grafikasi fakulteti «Muhandislik grafikasi»
|
bet | 4/7 | Sana | 07.06.2021 | Hajmi | 4,87 Mb. | | #14814 |
Ilmiy yangiligi. Proyeksion chizmachilik mavzularini Auto CAD dasturida baja olish usullarini va imkoniyatlarni rivojlantirishga erishish.
Tadqiqot natijalarining ilmiy va amaliy ahamiyati. Kompyuter muhandislik grafikasi fanini o`qitilishini sifat va samaradorligini oshirishga erishish.
Himoyaga olib chiqilayotgan asosiy holatlar. Proyeksion chizmachilik mavzularini Auto CAD dasturida bajara olish usullarini va imkoniyatlarni rivojlantirish.
Muammoning o`rganilganlik darajasi – Muhandislik grafikasi fani Auto cad grafik dasturi bo`yicha o`quv qo`llanmalar yaratilganlardan B.B. Qulnazarov, X.M. Ibragimov, Ikromjon Rahmonov, Umronxo`jayev, D.Q.Mamatov o`z kitoblarida Auto CAD grafik vositasida proyeksion chizmachilik mavzularini bajarish bo`yicha ma`lumotlar yozilgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti Badiiy grafikasi fakulteti «Muhandislik grafikasi»
|
adabiyotlar ro`yxati - O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti...

|
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti Badiiy grafikasi fakulteti «Muhandislik grafikasi»
|
bet | 7/7 | Sana | 07.06.2021 | Hajmi | 4,87 Mb. | | #14814 |
adabiyotlar ro`yxati
M.Aripov, A.Haydarov : Informatika asoslari.
A.Sattorov : Informatika va axborot texnologiyalari.
T.X.Xolmatov, N.I.Tayloqov, U.A.Nazarov: Informatika va hisoblash texnikasi
Qulnazarov B.B. Ibragimov X.M. Chizmachilik va kompyuter grafikasi asoslari (o‘quv qo‘llanma). Samarqand, 2006 y. - 256 bet.
Ibragimov X.M. Kompyuter grafikasi asoslari (ma’ruzalar matni). Samarqand, 2008 y. -105 bet.
Yodgorov J. Sobirov T.R. «Geometrik va proyeksion chizmachilik» T. 2008.
Fyodorenkov, Kimaev «Auto CAD 2002» - M., 2001g.
Elen Filkenshteyn. AutoCad 2007 bibliya pol’zovatelya. M.: Dialektika – 2007.1309 s.
T.Rixsiboyev. Kompyuter grafikasi, T., 2006.
B.Xayitov. Muhandislik kompyuter grafikasi, B., 2014.
M.Badiyev, D.Mamatov,G’.Safarov. Kompyuter grafikasi, B., 2014.
Elektron ta’lim resurslari
www.tdpu.uz
www.pedagog.uz
www.Ziyonet.uz 4. www.edu.uz
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti Badiiy grafikasi fakulteti «Muhandislik grafikasi»
|
Tadqiqot maqsadi – - O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti Badiiy...

|
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti Badiiy grafikasi fakulteti «Muhandislik grafikasi»
|
bet | 3/7 | Sana | 07.06.2021 | Hajmi | 4,87 Mb. | | #14814 |
Tadqiqot maqsadi – proyeksion chizmachilik mavzularini Auto CAD dasturida bajara olish usullarini va imkoniyatlarini ko`rsatish.
Tadqiqotning vazifalari quyidagicha belgilandi:
Chizmachilik fani bo`yicha darslik, standartlar va qo`shimcha adabiyotlar mazmunini tahlil qilish.
Auto CAD grafik dasturida imkoniyatlari bo`yicha ma`lumot to`plash
Proyeksion chizmachilik mavzularini Auto CAD dasturida bajarish usullarining video taqdimotini ishlab chiqish.
Tadqiqot obyekti – Proyeksion chizmachilik mavzularini Auto CAD dasturida baja olish
Tadqiqot predmeti – Proyeksion chizmachilik mavzularini Auto CAD grafik dasturida bajarish mazmuni.
Tadqiqot metodlari – kasb-hunar kollejlari va o`rta umumiy ta`lim maktabida proyeksion chizmachilik mavzularini Auto CAD grafik dasturida baja olish imkoniyatlarini takomillashtirish.
Tadqiqot farazi – Proyeksion chizmachilik mavzularini Auto CAD grafik dasturida bajarishda talaba va o`quvchilarning fazoviy tassavurlarini va grafik savodxonligini rivojlantirishga erishish mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro davlat universiteti Badiiy grafikasi fakulteti «Muhandislik grafikasi»
|
Uchinchi bosqich - Mavzu: O’qituvchisiz o’qitish. Mundarija: Kirish. Asosiy qismi

|
Mavzu: O’qituvchisiz o’qitish. Mundarija: Kirish. Asosiy qismi
|
bet | 5/11 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,86 Mb. | | #125713 |
Uchinchi bosqich - chatishtirish («krossingover») va mutatsiya.
Chatishtirish, mutatsiya va seleksiya – bular genetik operatorlar. Xuddi tabiatdagiday, chatishtirish ehtimolligi mutatsiya ehtimoligiga qaraganda bir qancha darajaga yuqoriroqdir. Populyasiyada chatishtirish cheksiz ko‘p holatlarni qo‘llab- quvvatlaydi, bu ota-onaning genetik materialini qayta taqsimlashdir, natijada nasllarda genlarning yangicha birlashmalari paydo bo‘ladi. Genetik algoritmda “xromosoma” – parametrlar to‘plami, mumkin bo‘lgan yechimlarni aniqlaydigan, “gen” esa – bu “xromosoma” satrida bitta “harf”, qoidaga binoan ikkilik qiymatga ega bo‘lgan (0 yoki 1).
Mavzuni kengroq o‘rganuvchilar uchun F.Herrera, M.Losano, A.M.Sanches Hybrid Crossover Operators for Real-Coded Genetic Algorithms: An Experimental Study [16] maqolasini tavsiya qilamiz.
Mutatsiya – genetik operator, u birorta ehtimollik bilan
«xromosomalar»ning tasodifiy pozitsiyalaridagi bitta yoki bir qancha “genlar”ni o‘zgartiradi. Mutatsiya bu genetik koddagi o‘zgarishlar. Mutatsiya tabiatda mavjud, ular nasllarni yaxshi yashab ketishiga imkoniyat yaratadimi? Bu maqola genetika to‘g‘risida emas, esdan chiqarmaslik kerakki, aynan shu maqola genetik algoritmni yaratuvchi olim Xolland (1975) uchun ijod manbai bo‘ldi. Genetik operatorlar ta’siriga uchragan nasllar yangi populyasiyani hosil qiladi – bunda yana navbatdagi GA iteratsiyasi boshlanadi.
2-rasm. Genetik algoritmni blok-sxemasi
Yangitdan yaroqlilik funksiyasini qiymati hisoblanadi, tabiiy tanlov amalga oshiriladi, undan keyin esa agar belgilangan shart bajarilgan bo‘lsa, to‘xtatiladi, yoki yana yangi seleksiyaga o‘tiladi. Genetik algoritmni qiziqarli tadbiqlaridan kommivoyajer – dayti savdogar (travelling salesman problem) masalasi, hamda ryukzakga narsalarni joylash (knapsack problem) masalasini keltirish mumkin. Bu ikkala masala asosan kombinatorika masalasi hisoblanadi.Biz oxir oqibatda optimal variantni izlaymiz. GA metodni ijobiy va salbiy tomonlarini keltiramiz.
|
| |
GA ning - Mavzu: O’qituvchisiz o’qitish. Mundarija: Kirish. Asosiy qismi

|
Mavzu: O’qituvchisiz o’qitish. Mundarija: Kirish. Asosiy qismi
|
bet | 6/11 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,86 Mb. | | #125713 |
GA ning ijobiy tomonlari. Bu algoritmning kuchli tomonlari mavjud:
GA ning salbiy jihatlari:
GA qo‘llab yechiladigan masalalar bir butun spektr: NASA ni antennasini yaratishdan tortib to beloklarning strukturasini anglab yetadigan programmalarni ishlab chiqish.
GA moliyaviy ishlarda iqtisodiy agentlarni modellashtirish uchun samarali qo‘llanilmoqda. Qiziqarli masalalardan bittasi – moliyaviy portfelni optimallash (portfolio optimization). O‘yinlar nazariyasida optimal strategiyani aniqlash uchun. Robototexnikada insonga o‘xshagan robotlarni boshqarish uchun qo‘llanilmoqda, marshrutni rejalashtirishni optimallashtirish (routing) masalalarida. Samolyotsozlikda: General Electric va Rensselerovskiy politexnika instituti olimlari GA ni zamonaviy avialaynerlarida qo‘llaniladigan reaktiv dvigatelning turbinasini konstruksiyasini ishlab chiqishga tadbiq etishdi. Ishlab chiqarish sohasida ishlab chiqarishni rejalashtirish jadvalini tuzishda, yirik ta’lim muasasalarida o‘quv jarayonini rejalashtirishda. GA ning imkoniyatlari ijodiy ishlar uchun cheki yo’q.
|
| |
Pensilvaniya - Pensilvaniya

|
|
|
Shtat
|
|
|
Pensilvaniya bayrogʻi
|
Pensilvaniya tamgʻasi
|
Pensilvaniya bayrogʻi
|
Pensilvaniya tamgʻasi
|
|
|
|
Shtat laqabi: Keystone Shtati
(Keystone State)
|
|
|
Fayl:Pensylvania in United States.svg
|
|
|
Mamlakat
|
AQSh
|
|
|
Poytaxt
|
Harrisburg
|
|
|
Eng yirik shaharlar
|
Filadelfiya
Pittsburg
Allentown
|
|
|
Maydon
• Butun
• % suv
|
AQSh: 33-oʻrinda
119,283 km²
2.69 %
|
|
|
Aholi
• Butun (2021)
• Zichlik
• Senat oʻrinlari
• Elektoral ovozlari
|
AQSh: 6-oʻrinda
12,429,616
105.8 kishi/km²
20
21
|
|
|
YIM
• YIM
• YIM/kishi
|
AQSh: 6-oʻrinda
$495,089 million
$39,766
|
|
|
Ittifoqqa kirish
• Sana
|
2-boʻlib
12 dekabr 1787
|
|
|
Vaqt
|
UTC-5 (EST)
|
|
|
Qisqartma
|
PA [42]
|
|
|
Shtat guli
|
Mountain Laurel
(Kalmia latifolia)
|
|
|
Shtat daraxti
|
Eastern Hemlock
(Tsuga canadensis)
|
|
Mehnat statistikasi byurosi ma'lumotlariga ko'ra, Pensilvaniyada ishsizlik mart oyida o'tgan yilga nisbatan 1,9 foiz punktga o'sdi, 4,1 yildagi 2019 foizdan 6,0 yilda 2020 foizgacha.
Bu shtatlar orasida uchinchi eng katta o'sish bo'ldi: faqat Luiziana va Nevada shtatida.
Pensilvaniya AQShning shimoli-sharqidagi shtat. Uning maydoni 117,4 ming kvadrat metrni tashkil qiladi. km, bu erda 12,6 million kishi yashaydi (bu Qo'shma Shtatlardagi aholi soni bo'yicha 6-o'rinda). U 1787-yil 12-dekabrda tashkil topib, AQShning ikkinchi shtatiga aylandi.
Pensilvaniya iqlimi shunchalik xilma-xilki, u orqali sayohat qilish juda katta masofalarni bosib o'tgandek tuyuladi. Bu relyefning o'ziga xos xususiyatlari bilan bog'liq: Pensilvaniyadagi balandlik farqi taxminan bir kilometrni tashkil etadi - Appalachi tog'lari shtatdan janubi-g'arbdan shimoli-sharqgacha o'tadi, shimoli-g'arbda Allegheny platosi joylashgan. Vodiylardan Delaver, Suskeganna va Allegani daryolari oqib o'tadi va shtat Eri ko'li qirg'oqlarining bir qismiga ham egalik qiladi.
Pensilvaniya haqida ba'zi ma'lumotlar:
Rasmiy nomi: Pensilvaniya Hamdoʻstligi
Pensilvaniya poytaxti: Xarrisburg
Eng katta shahar: Filadelfiya
Boshqa yirik shaharlar: Pitsburg, Panksutauni, Allentaun, Eri, Riding, Skranton, Baytlahm, Lankaster, Altoona, Xarrisburg.
Shtat taxalluslari: Keystone State, Quaker State.
Davlat shiori: Amerika shu erdan boshlanadi
Davlat tashkil topgan sana: 1787 yil (2-tartibda)
Maydoni: 119 ming kv.km. (mamlakat bo‘yicha 33-o‘rin).
Aholisi: 12 million kishidan ortiq (mamlakatda 6-oʻrin).
Pensilvaniya shtati xaritasi
17-asrning 1-yarmida. P. hududi inglizlar, gollandlar va shvedlar oʻrtasidagi kurash obyekti boʻlgan. 60-yillarda 17-asr 80-yillarda bu yerda asos solgan inglizlar tomonidan qo'lga olindi. sizning koloniyangiz. 60-70-yillarda. 18-asr Ingliz mustamlakachilari Falastin hududida tubjoy hind aholisiga qarshi qirg'in urushlarini olib bordilar. Pensilvaniya Qo'shma Shtatlarning 13 asl shtatidan biridir. 1776 yilda Shimoliy Amerikadagi mustaqillik urushi (1775—83) davrida Filadelfiyada AQSH tuzilganligi eʼlon qilindi. 1861-65 yillardagi Amerika fuqarolar urushida Pensilvaniya aholisi Shimol tomonida qatnashgan.
|
Mashinali o‘qitishda o‘qituvchisiz o‘qitish algoritmlarini o’qitish

|
Mashinali o‘qitishda o‘qituvchisiz o‘qitish algoritmlarini o’qitish
|
bet | 7/11 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,86 Mb. | | #125713 |
2. Mashinali o‘qitishda o‘qituvchisiz o‘qitish algoritmlarini o’qitish
va ularni dasturlash
O'qituvchisiz o'qitish deganda , ma'lumotlar to'plamlarida tasniflanmagan va etiketlanmagan ma'lumotlar nuqtalarini o'z ichiga olgan namunalarni aniqlash uchun sun'iy intellekt algoritmlaridan foydalanish tushuniladi .
Boshqacha qilib aytganda, O'qituvchisiz o'qitish tizimga ma'lumotlar to'plamlari ichidagi namunalarni o'z-o'zidan aniqlashga imkon beradi .
O'qituvchisiz o'qitishda AI tizimi hech qanday toifalar mavjud bo'lmaganiga qaramay, o'xshashlik va farqlarga ko'ra saralanmagan ma'lumotlarni guruhlaydi.
O'qituvchisiz o'qitish algoritmlari o'qituvchili o'qitish tizimlariga qaraganda ancha murakkab ishlov berish vazifalarini bajarishi mumkin . Bundan tashqari, tizimni O'qituvchisiz o'qitishga bo'ysundirish sun'iy intellektni sinash usullaridan biridir.
Biroq, O'qituvchisiz o'qitish O'qituvchili o'qitish modelidan ko'ra oldindan aytib bo'lmaydi. O'qituvchisiz o'rganiladigan AI tizimi, masalan, itlardan mushuklarni qanday saralashni o'zi hal qilishi mumkin bo'lsa-da, g'ayrioddiy nasllar bilan shug'ullanish uchun kutilmagan va keraksiz toifalarni qo'shib, tartib o'rniga tartibsizliklarni yaratishi mumkin.
O'qituvchisiz o’qitishga qodir bo'lgan sun'iy intellekt tizimlari ko'pincha generativ ta'lim modellari bilan bog'liq, ammo ular qidiruvga asoslangan yondashuvdan ham foydalanishlari mumkin (bu ko'pincha O'qituvchili o'qitish o’qitish bilan bog'liq). Chatbotlar, o'z-o'zini boshqaradigan mashinalar, yuzni tanib olish dasturlari, ekspert tizimlari va robotlar nazorat qilinadigan yoki o'qituvchisiz o'rganiladigan yondashuvlardan yoki ikkalasidan ham foydalanishlari mumkin bo'lgan tizimlar qatoriga kiradi.
O’qituvchili o’qitish (Supervised learning) – bu modelni xususiyatlari aniq bo’lgan ma’lumotlar bilan o’qitish. (Regressiya, sinflashtirish)
O’qituvchisiz o’qitish (Unsupervised learning) – bu modelni xususiyatlari aniq bo’lmagan ma’lumotlar bilan o’qitish.(Klasterlash)
Semi-supervised learning – bu modelni ham aniq ham aniq bo’lmagan xususiyatli ma’lumotlar bilan o’qitishdir.
Reinforcement – bu o’qitishning mukammal usuli bo’lib, bunda model o’zini-o’zi qayta o’qitish va natijalarni yaxshilash imkoniyatiga ega bo’ladi
|
| |
Klasterlash va O'qituvchisiz o'qitishning boshqa turlari

|
Klasterlash va O'qituvchisiz o'qitishning boshqa turlari
|
bet | 9/11 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,86 Mb. | | #125713 |
Klasterlash va O'qituvchisiz o'qitishning boshqa turlari
O'qituvchisiz o’qitish ko'pincha klasterlarga yo'naltirilgan.
Klasterlash - bu bir-biriga o'xshash va boshqa klasterlardagi ob'ektlarga o'xshash bo'lmagan ob'ektlarni yoki ma'lumotlar nuqtalarini guruhlash.
Mashinasozlik bo'yicha muhandislar va ma'lumotlar bo'yicha olimlar klasterlash uchun turli algoritmlardan foydalanishlari mumkin, bunda algoritmlarning o'zi qanday ishlashiga qarab turli toifalarga bo'linadi. Kategoriyalar quyidagilarni o'z ichiga oladi:
eksklyuziv klasterlash
bir-birini takrorlovchi klasterlash
ierarxik klasterlash
ehtimollik klasteri
Ko'proq qo'llaniladigan algoritmlarning ba'zilari orasida k-vositalarni klasterlash algoritmi va loyqa k-vositalari algoritmi, shuningdek, ierarxik klasterlash va zichlikka asoslangan klasterlash algoritmlari mavjud.
Klasterlashda Latent Dirichlet Allocation (LDA) modeli va Gauss aralashmasi modellari ham keng qo'llaniladi.
Ma'lumotlarning kosmosda qanday taqsimlanishini aniqlash uchun klasterlashdan tashqari, O'qituvchisiz o'qitish ham qo'llanilishi mumkin (zichlikni baholash).
Kamchiliklari
O'qituvchisiz mashina orqali o’qitish ma'lumotlarda ilgari noma'lum bo'lgan namunalarni aniqlashi mumkin. O'qituvchili o'qitishgi o’qitishga qaraganda foydalanish osonroq, tezroq va arzonroq bo'lishi mumkin, chunki O'qituvchisiz o'qitish talab qilinadigan ma'lumotni etiketkalash bilan bog'liq qo'lda ishlashni talab qilmaydi. Va O'qituvchisiz o'qitish namunalarni aniqlash uchun real vaqtda ma'lumotlar bilan ishlashi mumkin.
Garchi tashkilotlar O'qituvchisiz o'qitishning ushbu xususiyatlarini qadrlashsa-da, ba'zi kamchiliklari mavjud, shu jumladan:
O'qituvchisiz ta'lim natijalarining aniqligi to'g'risida noaniqlik;
O'qituvchisiz o'quv natijalarining to'g'riligini tekshirishda qiyinchilik, chunki natijalarni tekshirish uchun belgili ma'lumotlar to'plamlari mavjud emas;
muhandislar va ma'lumot olimlarining o'qituvchisiz o'qitish bilan natijalarni izohlash va etiketkalashga ko'proq vaqt sarflashlari zarurligi, ular nazorati ostida o’qitishdan ko'ra; va
o'qituvchisiz tizim o'z natijalariga qanday yoki nima uchun erishishi to'g'risida to'liq tushunchaning etishmasligi.
Klasterlash bilan bir qatorda qo'shimcha kamchilik ham mavjud, chunki klaster tahlili kirish ob'ektlaridagi o'xshashliklarni yuqori baholashi va shu bilan ba'zi bir foydalanish holatlari uchun muhim bo'lishi mumkin bo'lgan ayrim ma'lumotlar nuqtalarini yashirishi mumkin, masalan, mijozlar segmentatsiyasi, bu erda maqsad individual mijozlarni tushunish va ularning noyob sotib olish odatlari.
|
| |
Yo‘l: A → F 2-qadam - Mavzu: O’qituvchisiz o’qitish. Mundarija: Kirish. Asosiy qismi

|
Mavzu: O’qituvchisiz o’qitish. Mundarija: Kirish. Asosiy qismi
|
bet | 4/11 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,86 Mb. | | #125713 |
Yo‘l: A → F 2-qadam:
F tugundan G va H tugunga borish mumkin.
A* algoritm f(G) va f(H) larni qiymatini hisoblaydi.
f(G) = (3+1) + 5 = 9
f(H) = (3+7) + 3 = 13
f(G) < f(H), bo‘lgani uchun, G tugunga boriladi deb yechim qabul qilamiz.
Yo‘l: A → F → G 3-qadam:
G tugundan faqat I tugunga borish mumkin. A* algoritm faqat f(I) ni qiymatini hisoblaydi.
I tugunga boriladi deb yechim qabul qilamiz..
Yo‘l: A → F → G → I 4-qadam:
I tugundan E, H va J tugunlarga borish mumkin.
A* algoritm f(E), f(H) va f(J) larni qiymatini hisoblaydi.
f(E) = (3+1+3+5) + 3 = 15
f(H) = (3+1+3+2) + 3 = 12
f(J) = (3+1+3+3) + 0 = 10
f(J) qiymati eng kichik bo‘lgani sababli , J tugunga boriladi deb yechim qabul qilamiz.
Yo‘l: A → F → G → I → J
Yo‘lni eng kam qiymatli bahosi f(J) = 10.
Sun’iy intellekt. Genetik algoritm
Genetik algoritm: tabiiy tanlashga asoslangan sun’iy intellekt instrumenti sifatida. Bilamizki, evolyasiyaning asosiy postuloti irsiy o‘zgaruvchanlikdir, uning harakatlantiruvchi kuchi esa – yashash uchun kurash va tabiiy tanlash hisoblanadi.
Genetik algoritm (GA) – bu izlash va optimallashtirish algoritmi, bu algoritmning proobrazi bo‘lib tabiiy tanlovning biologik prinsipi hisoblanadi.
Genetik algoritmning ishlash prinsipi (2-rasm).
Birinchi bosqich – ko‘payishni tashkil qilish. Mazkur holatda populyasiya – bu biologik zotlar majmuasi emas, balki muammoning yechimini mumkin bo‘lgan to‘plamlari bo‘lib, izlash fazosini tashkil qiladi (space search).
Ikkinchi bosqich – yaroqlilik funksiyasini hisoblaydi (moslashuvchanlik, fitness function). Mazkur funksiya kirishda muammoning potensial yechimini qabul qiladi(candidate solution), keyin esa uning yaroqliligini baholaydi va qiymatini beradi. Klassik genetik algoritm holatida maqsad funksiyasi va yaroqlilik funksiyasi bitta ma’noga ega. Algoritm o‘z ishini yakunlaydi, agar kutilayotgan optimal yechimga erishilgan bo‘lsa, agar olingan qiymatni yanada yaxshilashni imkoni bo‘lmasa yoki belgilangan vaqt ichida (iteratsiyalar soni) erishilmasa. To‘xtagandan keyin o‘zi moslashgan xromosomani tanlash amalga oshiriladi. Agar algoritmni to‘tash sharti bajarilmasa, u holda tabiiy tanlash natijasida nasl qoldirish uchun xromosomalar seleksiyasi ishlab chiqariladi.
|
| |
O'zgaruvchilar va ma'lumotlar turlari O'zgaruvchilar

O'zgaruvchilar va ma'lumotlar turlari
O'zgaruvchilar
O'zgaruvchilar ma'lumotlarni saqlash uchun mo'ljallangan. Python tilidagi
o'zgaruvchi nomi alifbo belgisi yoki pastki chiziq bilan boshlanishi kerak va alfavit-raqamli
belgilar va pastki chiziqni o'z ichiga olishi mumkin. Bundan tashqari, o'zgaruvchining nomi
Python tilidagi kalit so'zlarning nomi bilan mos kelmasligi kerak. Kalit so'zlar ko'p emas,
ularni eslab qolish oson:
Masalan, o'zgaruvchi yarataylik:
name
Bu yerda "Tom" qatorini o
’zlashtiradi.
Python o'zgaruvchilar nomlashning ikki turidan foydalanadi:
camel case
va
underscore
notation
Camel case
o'zgaruvchi nomidagi har bir yangi so'z bosh harf bilan boshlanishini
bildiradi. Masalan:
Underscore notation o'zgaruvchi nomidagi qatorli so'zlar pastki chiziq bilan ajratilishini
anglatadi. Masalan:
.
Shuningdek, biz katta-kichik harf sezgirligini hisobga olishimiz kerak, shuning uchun
o'zgaruvchilar turli ob'ektlarni name ifodalaydi Name.
O'zgaruvchini
aniqlab,
biz
uni
dasturda
ishlatishimiz
mumkin. Masalan,
o'rnatilgan
print
funksiyasidan foydalanib, uning mazmunini konsolga chop etishga
harakat qiling:
Masalan, PyCharm muhitida o'zgaruvchini aniqlash va ishlatish:
O'zgaruvchining o'ziga xos xususiyati shundaki, biz dastur ishlayotgan vaqtda
uning qiymatini o'zgartirishimiz mumkin:
Ma'lumotlar turlari
O'zgaruvchi ma'lumotlar turlaridan birining ma'lumotlarini saqlaydi. Python-
da turli xil ma'lumotlar turlari mavjud. Bunday holda, biz faqat eng asosiy turlarni
ko'rib chiqamiz: bool, int, float, kompleks va str.
Mantiqiy qiymatlar
Bool turi ikkita mantiqiy qiymatni ifodalaydi: True (to'g'ri) yoki False
(noto'g'ri). True qiymati biror narsaning haqiqat ekanligini ko'rsatish uchun
ishlatiladi. Boshqa tomondan, False nimadir noto'g'ri ekanligini ko'rsatadi. Ushbu
turdagi o'zgaruvchilarga misol:
Butun sonlar
int
turi 1, 4, 8, 50 kabi butun sonni ifodalaydi. Misol
Odatiy bo'lib, standart raqamlar o'nlik sonlar sifatida qabul qilinadi. Ammo
Python ikkilik, sakkizlik va o'n oltilik tizimlardagi raqamlarni ham qo'llab-
quvvatlaydi.
Raqam ikkilik ekanligini ko'rsatish uchun raqamga
0b
prefiksi qo'yiladi:
Raqam sakkizlik tizimni ifodalashini ko'rsatish uchun raqamga
0o
prefiksi
qo'yiladi:
Raqam o'n oltilik sonni ifodalashini ko'rsatish uchun raqamga
0x
prefiksi
qo'yiladi:
Shuni ta'kidlash kerakki, har qanday tizimda biz konsolga chiqarish uchun
chop etish funktsiyasiga raqamni o'tkazmaymiz, u sukut bo'yicha o'nlik tizimda
chiqariladi.
Haqiqiy sonlar
Float
turi suzuvchi nuqta sonini ifodalaydi, masalan, 1,2 yoki 34,76. Butun
va kasr qismlar orasidagi ajratuvchi sifatida nuqta ishlatiladi.
|
– Sog‘lom ona va bola yili - Reja. 2016-yil O’zbekiston uchun tarixiy o’zgarishlar davri bo’ldi

|
Reja. 2016-yil O’zbekiston uchun tarixiy o’zgarishlar davri bo’ldi
|
bet | 2/3 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #262297 |
Bog'liq Diyorbek2016 – Sog‘lom ona va bola yili
Xalqimizning asriy an’analarini hisobga olib, “Ona va bola sog‘lom bo‘lsa, oila baxtli, oila baxtli bo‘lsa, jamiyat mustahkam bo‘ladi” degan hayotbaxsh qadriyat va olijanob g‘oya jamiyatda chuqurroq anglab yetilishiga va qaror topishiga yo‘naltirilgan keng chora-tadbirlar kompleksini amalga oshirish, oilani, onalik va bolalikni muhofaza qilish tizimini yanada takomillashtirish, jamiyatda onalarga alohida hurmat-e’tibor muhitini shakllantirish, sog‘lom va barkamol avlodni tarbiyalash, oilaning mustahkam, sog‘lom va ahil bo‘lishida mahalliy davlat hokimiyati organlari va jamoat tashkilotlarining hamkorligini kuchaytirish maqsadida, shuningdek 2016 yil O‘zbekiston Respublikasida “Sog‘lom ona va bola yili” deb e’lon qilinganligi munosabati bilan:
“Sog‘lom ona va bola yili” Davlat dasturi ilovaga muvofiq tasdiqlansin, quyidagilar uning ustuvor vazifalari va amalga oshirilishi yo‘nalishlari etib belgilansin:oilani, onalik va bolalikni muhofaza qilish, ayollar manfaatlarini himoya qilish, sog‘lom bolani tarbiyalashda ularning rolini oshirish, kuchli, barqaror va ravnaq topayotgan davlatning negizi sifatida oila institutini mustahkamlashga yo‘naltirilgan qonunchilik va normativ-huquqiy bazani yanada takomillashtirish;
O‘zbekiston Milliy axborot agentligi, O‘zbekiston milliy teleradiokompaniyasi, O‘zbekiston matbuot va axborot agentligi, O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi:Davlat dasturining maqsad va vazifalari, uni amalga oshirish bo‘yicha asosiy yo‘nalishlar va chora-tadbirlar bosma va elektron ommaviy axborot vositalari, shu jumladan Internet tarmog‘I jalb etilgan holda aholi orasida muntazam, tizimli va keng yoritilishini;davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, mahallalar, nodavlat notijorat tashkilotlari Davlat dasturida nazarda tutilgan tadbirlarni amalga oshirishda amalda ishtirok etishi va aniq ulush qo‘shishi aks ettirilgan holda uning amalga oshirilishidan keng jamoatchilik doimiy ravishda xabardor qilinishini ta’minlasinlar.
|
| |
Axborotsiz (ma’lumotsiz) izlash

Axborotsiz (ma’lumotsiz) izlash.
Odatda axborotsiz izlash masalasida beshta strategiya o‘rganiladi – bunda masalaning shartida berilgan axborotdan tashqari hech qanday axborot ishlatilmaydi. Axborotsiz izlashning beshta strategiyasi quyidagilar:
kenglik bo‘yicha izlash;
chuqurlik bo‘yicha izlash;
chuqurlikni cheklanganlik bo‘yicha izlash;
ketma-ket chuqurlashish bilan chuqurlik bo‘yicha izlash;
baho mezoni bo‘yicha izlash;
ikki yo‘nalishli izlash.
Kenglik bo‘yicha izlash ( Breadth first search, BFS) algoritmini ko‘rib chiqamiz. Masalaning qo‘yilishi:
Kenglik bo‘yicha izlash algoritmi grafni o‘tib chiqish va eng qisqa yo‘l izlash metodi hisoblanadi.
Kiruvchi ma’lumotlar:
Graf, boshlang‘ich uch, oxirgi uch.
Maqsad: boshlang‘ich uchda oxirgi uchgacha boradigan eng qisqa yo‘lni topish.
Belgilash kiritamiz:
qadam
qadam
qadam
qadam
qadam
Shuning bilan barcha uchlar va barcha bog‘lanishlar bir martadan ko‘rib chiqiladi. Natijada boshlang’ich uchga bo‘g’langan barcha uchlar ko‘rib chiqiladi.
Algoritm ishlash vaqti O(n+m). n – uchlar soni, m – bog’lanishlar soni.
Chuqurlik bo‘yicha izlash(inglizcha Depth-first search, DFS.
Chuqurlik bo‘yicha izlash (inglizcha Depth-first search, DFS) graflar nazariyasining eng muhim algoritmlaridan biri grafni o‘tib chiqish uchun qo‘llaniladi.
Chuqurlik bo‘yicha izlash algoritmi strategiyasi uning nomiga mos ravishda grafda chuqurlik bo‘yicha qancha borish mumkin bo‘lsa ,shuncha yuradi, toki yo‘l qolmagunga qadar.
Berilgan yo‘nalishli graf:
Tugunlar soni – 6 ta, qirralar soni – 9 ta. Tugunlarning bog‘lanishlari:
1-2, 1-3, 1-4, 3-4, 3-5, 4-2, 5-4, 5-6, 6-3.
Uchlarning holatlari:
15
qadam
qadam
qadam
qadam
|
yilda O‘zbekiston YAIM hajmi 80,4 mlrd dollarga ko‘tarildi

|
yilda O‘zbekiston YAIM hajmi 80,4 mlrd dollarga ko‘tarildi
|
bet | 3/3 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #262297 |
Bog'liq Diyorbek2022 yilda O‘zbekiston YAIM hajmi 80,4 mlrd dollarga ko‘tarildi
O‘zbekistonda 2022 yilda yalpi ichki mahsulot (YAIM) hajmi joriy narxlarda 888,34 trln so‘mga yetdi, deb xabar berdi prezident huzuridagi Statistika agentligi2021 yil darajasiga nisbatan real o‘sish sur’ati 5,7 foizni tashkil etdi. YAIMda sanoat mahsulotlarining ulushi 484,7 trln so‘mga (+5,2 foiz), xizmatlar ko‘rsatish — 343,3 trln so‘mga (+8,5 foiz), mahsulotlarga sof soliqlar — 60,3 trln so‘mgacha oshdi.Savdo, turar joy va oziq-ovqat xizmatlari sohasi 9,3 foizga, transport, axborotlashtirish va aloqa sohasi 14,7 foizga o‘sdi. Qishloq, o‘rmon va baliq xo‘jaligida (3,6%) nisbatan past o‘sish sur’atlari kuzatildi.
O‘rtacha kurs bo‘yicha AQSh dollarida hisoblanganda nominal YAIM 80,38 mlrd dollarni tashkil etdi, bu 2021 yilga nisbatan 11,18 mlrd dollarga ko‘p.Aholi jon boshiga YAIM real ko‘rinishda 3,5 foizga — 21,15 mln so‘mdan 24,91 mln so‘mga (2254,9 dollar) o‘sdi. Taqqoslash uchun, 2021 yilda 5,3 foizga, 2020 yilda pandemiya yilida esa 0,1 foizga o‘sish qayd etilgan.
2022 yil «Inson qadrini ulug‘lash va faol mahalla yili» deb e’lon qilindi
«Inson qadrini ulug‘lash — yurtimizda yashayotgan har bir odamning huquq va erkinliklari, qonuniy manfaatlarini ta’minlash demakdir. Bu borada jamiyatimiz asosi bo‘lgan mahalla hal qiluvchi o‘rin tutadi», — dedi u
Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga kiritilgan oʻzgartirishlar (2022)
Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga kiritiladigan oʻzgartirishlar — Oʻzbekiston Respublikasi prezidenti Shavkat Mirziyoyev 6-noyabr 2021-yilda inauguratsiya marosimidagi nutqida konstitutsiyaviy islohatlarni oʻtkazishni taklif qildi.
Konstitutsiyaning 127-moddasiga koʻra, unga oʻzgartirishlar tegishli ravishda Qonunchilik palatasi deputatlari va Senat a’zolari umumiy sonining kamida uchdan ikki qismi ovozi bilan qabul qilingan qonun yoki referendum yoʻli bilan kiritiladi. Konstitutsiyaning 70, 71, 72, 73, 74 va 75 moddalarini oʻzgartirishlar sababli Qoraqalpogiʻstonda namoyishlar sodir boʻldi. Namoyishlardan soʻng Shavkat Mirziyoyev Konstitutsiyaning ushbu moddalari oʻzgarmasligini aytdi.
|
| |
O'qituvchisiz o’qitish ishlash prinsipi

|
O'qituvchisiz o’qitish ishlash prinsipi
|
bet | 8/11 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,86 Mb. | | #125713 |
O'qituvchisiz o'qitish mashinasozlik bo'yicha muhandislar yoki ma'lumotlar olimlari ma'lumotlar to'plamlarini ularni o'qitish uchun algoritmlar orqali o'tkazgandan so'ng boshlanadi .
Avval aytib o'tganimizdek, bunday tizimlarni o'qitish uchun foydalaniladigan ma'lumotlar to'plamida hech qanday belgi yoki toifalar mavjud emas; trening davomida algoritmlardan o'tayotgan har bir ma'lumot belgisiz kirish ob'ekti yoki namunadir.
O'qituvchisiz o'qitishning maqsadi - algoritmlarni o'quv ma'lumotlari to'plamidagi namunalarni aniqlash va tizim o'zi aniqlaydigan namunalar asosida kirish ob'ektlarini tasniflash. Algoritmlar ma'lumotlar to'plamining asosiy tuzilishini tahlil qilib ulardan foydali ma'lumotlarni yoki xususiyatlarni oladi
Shunday qilib, ushbu algoritmlarda har bir namuna yoki kirish ob'ekti o'rtasidagi munosabatlarni izlash orqali tuzilmaga ega bo'lmagan ma'lumotlardan ma'lum natijalarni ishlab chiqish kutilmoqda.
Hayvonlarni yana misol sifatida ishlatib, algoritmlarga hayvonlar tasvirini o'z ichiga olgan ma'lumotlar to'plami berilishi mumkin. Keyinchalik algoritmlar hayvonlarni mo'ynali, o’lchami va patlar kabi toifalarga ajratishi mumkin. Keyin u har bir toifadagi farqlarni aniqlashni o'rganayotganda rasmlarni tobora aniqroq kichik guruhlarda guruhlashi mumkin.
Algoritmlar buni namunalarni aniqlash va aniqlash orqali amalga oshiradi, garchi O'qituvchisiz o'qitishda ushbu namunani tanib olish tizim tomonidan ta'minlanmagan holda sodir bo'ladi - bu misolda sutemizuvchilar, baliqlar va qushlar orasidagi farqni yoki sutemizuvchilardan farqlashni o'rgatadi. Masalan, itlar va mushuklar o'rtasidagi toifani.
3. O'qituvchisiz va O'qituvchili o'qitish
O'qituvchili o'qitish va O'qituvchisiz o'qitishni taqqoslaganda , O'qituvchili o'qitish belgilangan belgilar asosida aniqlash va saralash algoritmlarini o'rgatish uchun belgilangan ma'lumotlar to'plamidan foydalanadi .
Kiritilgan ob'ekt yoki namunada tegishli belgi mavjud, shuning uchun algoritmlar bir xil belgi bilan mos keladigan kirish moslamalarini aniqlash va tasniflashni o'rganadi.
Boshqacha qilib aytadigan bo'lsak, algoritmlar mashinalarni o’qitish bo'yicha muhandislar yoki ma'lumotlar olimlar tomonidan belgitlangan o'qitish ma'lumotlaridan kelib chiqqan holda berilgan ma'lumotlardan aniq natijalarga qadar xaritalar yaratadi.
Bundan tashqari, O'qituvchili o'qitish o’qitish ikka o'quv ma'lumotlaridan va belgilangan tasdiqlash ma'lumotlaridan foydalanadi. Bu O'qituvchili o'qitishgi natijalarini aniqligini O'qituvchisiz o’qitishni o'lchab bo'lmaydigan darajada tekshirishga imkon beradi. Mashinasozlik bo'yicha muhandislar yoki ma'lumotlar bo'yicha olimlar o'zlarining algoritmlarini o'rgatish uchun belgilii va belgisiz ma'lumotlarning kombinatsiyasidan foydalanishni afzal ko'rishlari mumkin. Ushbu oraliq variant mos ravishda yarim O'qituvchili o'qitish o’qitish deb nomlanadi.
|
| |
qadam  
 

  
qadam
 
 

   qadam

|
qadam
qadam
qadam
|
bet | 3/11 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,86 Mb. | | #125713 |
qadam
qadam
qadam
qadam
va hakozo
Algoritmni ishlash vaqti:
Barcha uchlar va barcha qirralar ko‘rib chiqiladi. Demak, algoritmning umumiy ishlash vaqti O(n+m).
Bu yerda n – uchlar soni, m – qirralar soni.
Agar bog‘lanishlar qo‘shnilik matritsasida berilsa u holda O(n2)
Algoritmni qo‘llasnilishi:
grafning komponentalarni aniqlash.
leksikografik tartibdagi birinchi yo‘lni aniqlash.
grafni ikki rangga bo‘yash.
grafda ajralish nuqtalarini topish.
grafda ko‘ptiklarni topish.
kun algoritmida(grafni maksimal juftliklarga ajratish).
Ierarxik grafda bir uch ikkinchi uchning ajdodi ekanligini yoki eng kichik umumiy ajdodni(LCA) tezkor topish.
Agar ko‘proq ma’lumotlarni bilmoqchi bo‘lsangiz, «Искуственный интеллект: современный » (Styuart Rassel, Piter Norvig) kitobini o‘qishni tavsiya qilamiz.
Axborotli (ma’lumotli) izlash algoritmi [10,11]. Axborotli izlash strategiyasi ,umuman olganda, yechimni izlashni ancha samarali ta’minlaydi. Bunday algoritmlarning umumiy prinsipi – birinchi mos tushishni izlash (Best- First-Search).
Ochko‘z izlash birinchi eng yaxshi mos kelish bo‘yicha, yoki ochko‘z izlash “birinchi – yaxshi”, ko‘p jihatdan chuqurlik bo‘yicha izlash algoritmiga o‘xshash, ammo u shunday tugunni tanlaydiki, u boshlang‘ich nuqtaga yaqin bo‘ladi. Bu algoritmda shunday bir baholash funksiyasi (evristik) mavjud, ko‘rilayotgan tugun maqsadga yetish tugunidan qanchalik uzoq ekanligini ifodalovchi. Bu algoritm ham chuqurlik bo‘yicha izlash algoritmi kabi optimal emas, bundan tashqari to‘liq emas.
Turli evristik baholash funksiyalariga ega bo‘lgan algoritmlar oilasi mavjud. Algoritmlarning bir-biridan farqlanishi ifodalanadigan evristik funksiyalarga bog‘liq, ya’ni h(n): h(n) = biror tugundan p tugunga boradigan yo‘lni yuqori qiymatli bahosi. Misol tariqasida ochko‘z izlash algoritmini (A* algoritmni) ko‘rib chiqamiz.
Masalaning qo‘yilishi. Quyidagi grafda (1-rasm) A tugundan J tugungacha bo‘lgan eng qisqa va eng kam qiymatli yo‘lni izlash zarur.
Maqsad. Yechimning umumiy bahosini qiymatini minimallashtirish. A* izlash – eng yaxshi mos keladigan eng mashhur izlash algoritmi. Algoritmning samaradorligi baholash funksiyasi bilan xarakterlanadi – har bir qadamda algoritm ancha ratsional yechimni qabul qiladi. Matematik ko‘rinishda quyidagicha ifodalash mumkin:
f(n) = biror tugundan p tugunga boradigan yo‘lning yuqori qiymatli bahosi.
f(n) = g(n) + h(n), bu erad g(n) — birorta tugunga boradigan yo‘lning qiymati, h(n) — birorta tugundan maqsadgacha boradigan yo‘lning qiymati.
3
1-rasm
Algoritmni ishlashini qadamba -qadam ko‘rib chiqamiz.
qadam:
A tugundan harakatni boshlaymiz.
A tugundan B va F tugunga borish mumkin.
A* algoritm f(B) va f(F) larni qiymatini hisoblaydi.
f(B) = 6 + 8 = 14
f(F) = 3 + 6 = 9
f(F) < f(B) bo‘lgani uchun, F tugunga boriladi deb echim qabul qilamiz.
|
| |
Uyga vazifa - Chilangari kasbi bo’yicha

|
Chilangari kasbi bo’yicha
|
bet | 49/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov XUyga vazifa:
1. Taminlash tizimi.
2. Avtomobil dvigatellari uchun qo’llaniladigan yoqilg’ilarning turi.
3. Ularning tasnifi va xususiyatlari
“TASDIQLAYMAN”
O’quv ishlari bo’yicha
direktor o’rinbosari
U.Aminov ________
(Imzo)
“____”______20__yil
10. Mavzu: Yoqilgini, xavoni tozalash va uzatish asboblarining vazifasi.
O’QUV MASHG'ULOTNING O’QITISH TEXNOLOGIYASI MODELI
Vaqt: 80 daqiqa
|
O’quvchilar soni: ______ ta
|
O’quv mashg’ulotning shakli va turi
|
Nazariy mashg’ulot
|
O’quv mashg’ulotning rejasi:
|
1. Yoqilgini, havoni tozalash.
2. Uzatish asboblarining vazifasi.
3. Gaz bilan ishlaydigan dvigatellar.
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi:” Yoqilgini, xavoni tozalash va uzatish asboblarining vazifasi.”mavzusi bo’yicha bilim va ko’nikmalarga ega bo’lish bilimlarini mustahkamlash.
|
Pedagogik vazifalar:
1. Yoqilgini, havoni tozalash.
2. Uzatish asboblarining vazifasi.
3. Gaz bilan ishlaydigan dvigatellar.
|
O’quv faoliyati natijalari:
1. Yoqilgini, havoni tozalash.
2. Uzatish asboblarining vazifasi.
3. Gaz bilan ishlaydigan dvigatellar.
|
|
|
| |
O’qitish usullari - Chilangari kasbi bo’yicha

|
Chilangari kasbi bo’yicha
|
bet | 44/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov XO’qitish usullari:
|
Tushuntirish, ko’rsatish, “Blits – so’rov”, “Klaster”, “Nima uchun”,Aqliy hujum. VENN diagrammasi
|
O’quv faoliyatini tashkil etish:
|
Guruhiy, guruhlarga bo’lib o’tish
|
O’qitish vositalari:
|
Ko’rgazmali qurollar, proektor, kodoskop. stendlar.
|
O’qitish sharoiti:
|
Kichik guruxlarda, Jihozlangan o’quv honasi.
|
Qayta aloqaning usul va vositalari.
|
Nazorat, bajarilgan ishlarni tekshirish, ogzaki savol - javob va boshqalar.
|
MASHG’ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
Ish
bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
O’quvchi
|
1-bosqich. Mavzuga kirish
(10 daq)
|
Tashkiliy qism:
1.1. O’quvchilarning davomatini tekshiraman ;
1.2.O’quvchilarning darsga tayyorgarligini nazorat qilaman.
|
Mashg’ulotga
tayyorgarlik ko’radilar
|
Maqsad va vazifani belgilanishi:
1.3. Mashg’ulot nomi, rejasi, maqsad va kutila-yotgan natijalar bilan tanishtiraman. (1-ilova)
1.4. Mashgulotning baholash mezonlari bilan tanishtiraman.
|
Yozadilar. Tinglaydilar.
|
2-bosqich. Asosiy qism
(60 daq)
|
O’quvchilar bilimini faollashtirish
2.1. O’tilgan mavzuni savol-javob orqali takrorlayman.
2.2. Blits savollar bilan o’quvchilar bilimini faollashtiraman.(2-ilova)
Yangi o’quv material bayoni
2.3. Aqliy hujum bilan mavzuni bayon etaman.(3-ilova)
2.4. Klaster, Nima uchun, VENN diagrammasi bilan mavzuni bayon qilaman.
Yangi o’quv materialini mustahkamlash (4-ilova)
2.5. Tarqatma materiallar bilan yangi mavzuni mustahkamlayman.
2.6. Guruhlarga bo’lib savol-javob bilan mavzuni mustahkamlayman..
2.7.Piyodalar to’plangan joylarda avtomobilni boshqarishda YTH sodir bo’lganda qanday choralar ko’rilishini Nima uchun diagrammasi bilan mustahkamlayman.
2.8. O’tilgan yangi mavzu bo’yicha baxs-munozara o’tkazaman.
|
Savollarni eshitib , o’ylab, tahlil qilib javob beradilar.
Tinglaydilar,berilgan ma’lumotlarni yozib boradilar.
Muhokama qiladilar, faol qatnashadilar
O’quvchilar guruh bilan birga topshiriuqlarni bajaradi.
|
3-boskich.
Yakuniy qism (10 daq)
|
Mashg’ulot yakuni
3.1. Mavzuni umumlashtirib, mashg’ulotni yakunlayman. Faol qatnashgan o’quvchilar baholayman.
Uyga vazifa berish
. Uyga vazifa berib reja bo’yicha darsga yakun yasayman..
|
Tinglaydilar.
Vazifani yozib oladilar.
|
O’qituvchi: Sharipova Dilfuza.
|
| |