nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
KEYS “Tarkibida metiluratsil saqlovchi dermatologik pardalarni texnologiyasiga oid”

KEYS “Tarkibida metiluratsil saqlovchi dermatologik pardalarni texnologiyasiga oid”
Bemorning terisidagi qiyin bituvchi yarani samarali davolash (regeneratsiya va epitelizatsiya jarayonlarni tezlatish) maqsadida shifokor -dermatolog bemorga metiluratsilni xozirda zamonaviy dori turi- polimer dorivor pardalar shaklida qo‘llashni tavsiya etdi.
Shifokor ko‘rsatmasiga binoan, farmatsevt quyidagi keltirilgan tarkibli polimer massadan 10-ta metiluratsil saqlovchi polimer pardalarni tayyorlab berish kerak edi:
Metiluratsil - 0,4
Parda xosil qiluvchi polimer -metilsellyuloza (MS)–– 2,8
Plastifikator 1,0
Tozalangan suv - 100 g gacha
Shifokor tomonidan plastifikator sifatida olinadigan yordamchi modda ko‘rsatilmaganligi sababli farmatsevt adabiyotlarda keltirilgan ma’lumotlarni o‘rganib, dermatologik polimer pardalarda asosan glitserin plastifikator sifatida ishlatib kelinganligini aniqladi.
Polimer pardalarni tayyorlash jarayonini olib borishda farmatsevt MS polimerini tortib ( chinni kosachaga) unga tozalangan suvning tarkibda keltirilgan ½ qismini quyib, suv xammomiga isitish uchun joylashtirdi. Qolgan suvga metiluratsilni qo‘shib aralashtirdi. Hosil bo‘lgan polimer eritmasiga metiluratsil eritmasini va glitserinni qo‘shdi va 3MM magnit aralashtirgich yordamida massani aralashtirdi.
Tayyorlangan polimer massani 10 g dan koliplarga quydi va 30-33 0 S xaroratda quritdi.
Qurigan polimer pardalarni sifatini baxolash jarayonida ularning yuzasi birxil emasligi va ayrimlarida esa mayda ko‘zga ko‘rinadigan oq zarrachalar paydo bo‘lgani kuzatildi.
|
Insert vositalar 
panelidagi 
Shapes

|
Insert vositalar
panelidagi
Shapes Pdf ko'rish
|
bet | 344/382 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 132,8 Mb. | | #103163 |
Bog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslikInsert vositalar
panelidagi
Shapes tugmasini bosish orqali topish mumkin.
Chiziqlar, strelkalar va call-out boxlarning turlari koʻp.
Qalam/ruchka sifatida qoʻllanishi mumkin boʻlgan
Scribble
vositasi qiziqarli vositalardan biridir. Bu vositadan foydalanib
slaydingizda qoʻlyozma yozishingiz mumkin. Agar faqat
sichqoncha yoki trekpaddan foydalansangiz, toʻgʻri chiziq
chizish qiyin boʻladi. Siz bu buyruqdan faqat boshqa variant
boʻlmagan hollarda foydalanishingiz mumkin.
Action buttons (Navigatsiya tugmalari) oʻz nomiga koʻra
havolali ikonkalar hisoblanadi.
Home tugmasini aks ettiruvchi
uy tasviri tushirilgan ikonkani, misol uchun, istalgan slaydga
joylashtirsangiz, xuddi veb-saytning bosh sahifasi kabi u sizni
birinchi slaydga olib oʻtadi. Keyingi slaydga oʻtishni istasangiz,
oʻng tomonga qaragan strelkali ikonkani joylashtirishingiz
mumkin. Oxirgi Action button hech qanday amalsiz
tugmadir. Uni ehtiyojga qarab moslashtirishingiz va unga link
belgilashingiz mumkin.
Slaydlar oʻrtasida uyg‘un almashishlarni
yaratish
Taqdimot slaydlari oʻrtasida uyg‘un almashishlar fikrni
jamlashga qaratilgan. Chunki turli almashishlar natijasida
auditoriya keyingi almashish qanday boʻlishini oʻylab
chalgʻishi mumkin. Yetuk yoki katta yoshdagi auditoriya uchun
almashishlar ravon va oddiy boʻlishi kerak. Yosh auditoriyaga
esa
vortex stilidagi koʻproq eʼtiborni tortuvchi almashishlar
maʼqul kelishi mumkin. Bu taqdimot namoyish etilayotgan
vaziyatga ham bogʻliq. Eʼtiborni tortuvchi almashishlar oʻquv yili
tugashi marosimiga mos kelishi mumkin. Bu holda butun tadbir
davomida slaydli taqdimotda oʻquvchilarning suratlari almashib
turadi. Ammo, slaydlar orasidagi bu kabi almashishlar kengash
uchrashuvida yillik byudjet hisobotini taqdim qilayotgan
mutaxassis uchun mos kelmaydi.
|
| |
Quloqdagi yot (begona) jismlar

|
Quloqdagi yot (begona) jismlar
|
bet | 92/152 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,44 Mb. | | #245279 |
Bog'liq Klinika 2023й Равшанова И .Э.Quloqdagi yot (begona) jismlar. bu holatlar ham tezkor tibbiy yordamga muhtoj bo’lib, ko’p bolalarda uchraydi, ko’pincha bolalar o’zini yoki o’rtog’ini qulog’iga o’ynab har-xil narsalarni solib yoki tiqib qo’yishi mumkin. Yozda ochiq havoda uxlab qolinsa quloqqa turli tirik hashoratlar pashsha, chivin hatto suvarak bo’lishi ham mumkin. Bunday holatlarda quloqqa spirt yoki yog’ tomizilib, so’ngra tashqi eshituv yo’lini yuvish lozim.
Esda tuting, hech qachon yot jismlarni o’zicha olishga harakat qilmang (shpilka yoki pinset bilan) yot jismni ichkariga kirgizib, nog’ora pardani teshib, eshituv suyakchalarini buzib, ichki quloqqa o’tishi yoki tashqi eshituv yo’lini suyak qismida tiqilib qolishi mumkin – bunda yot jismni faqat operasiya yo’li bilan olish mumkin.
Esda tuting – yot jismlar quloqqa tushsa 1-2 kun ichida hech qanday ziyon keltirmaydi, shuning uchun bemorni imkon boricha shifokor-mutaxassisga olib boorish kerak.
Nog’ora parda kasalliklari. Parda nuqsonlari, jarohatlanishi alohida kam uchraydi. Uning tug’ma yo’q bo’lishi tashqi quloq atreziyasi bilan, nog’ora bo’shlig’ini rivojlanmay qolishi bilan, eshituv suyakchalarini, o’rta quloqni mushaklarini rivojlanmay qolishi bilan o’tadi.
Nog’ora pardani teshilishi odatda shpilka bilan kovlaganda (gugurt cho’pi bilan yoki boshqa narsa bilan), yot jismlarni olishga harakat qilganda yuz beradi. Atmosfera bosimini tez o’zgarishi ham nog’ora pardasini teshilishiga olib keladi. Nog’ora pardani teshilishi eshitish qobiliyatiga uncha ta’sir etmaydi. Havfli tomoni – nog’ora bo’shlig’iga infeksiya o’tib – o’rta quloqning yiringli yallig’lanishiga olib keladi. Bu holda quloqni yuvish man etiladi!
Otgematoma – quloq suprasida qon yig’ilishi. Bu kasallikda quloq suprasi ezilishi yoki jaroxatlanishi va teri ostiga qon yig’ilishi natijasida bo’ladi. Klinikasida quloq suprasida qizg’ish ko’kimtir shish, paypaslab ko’rilganda yumshoq shish, ichida suyuqlik flyuktuatsiya bo’ladi.
Kasallik boshlang’ich davrida shu joyga muz qo’yish, kechiktirilgan holatlarda igna yordamida punksiya qilinadi va ichidagi suyuqlik tortib olinadi, quloq suprasi esa siqib bog’lanadi.
|
| |
Nazorat savollar - Pedagogika instituti

|
Pedagogika instituti
|
bet | 90/152 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,44 Mb. | | #245279 |
Bog'liq Klinika 2023й Равшанова И .Э.Nazorat savollar:
1. Inson eshitish organlarini qanday asosiy patologiyasi bor?
2. Inson eshitish organlari patologiyasining asosiy ko‘rinishlarini bilasizmi?
3. Ularning inson salomatligiga ta’siri bormi?
13 – Mavzu: Eshitish a’zolarining asosiy patologiyasi. Eshitish organlari kasalliklari tasnifi. Surdologiya va surdopedagogika tamoyillari.
REJA:
1. Tashqi quloqning tuzilishi. Tashqi quloq funksiyalarining buzilishi va kasalliklari etiologiyasi.
2. O‘rta quloqning tuzilishi. O‘rta quloq funksiyalarining buzilishi va kasalliklari etiologiyasi.
3. Ichki quloqning tuzilishi. Ichki quloq funksiyalarining buzilishi va kasalliklari. Ularni aniqlash metodlari
Tayanch so’z va iboralar: Tashqi, o’rta, ichki quloq, makrotiya, mikrotiya, anotiya, atreziyaga, kuyish, jarohatlanish, ekzema, otomikoz, perixondrit
Inson tashqi qulog’i kasalliklari
Insonning tashqi muhit bilan bog’laydigan sezgi organlaridan biri bu eshituv analizatoridir. Eshituv analizatori funksiyasining buzulishiga quloqning shamollash kasalliklari, o’rta va ichki quloqqa ayrim zaxarli moddalarning ta’siri, modda almashinuvining buzulishi, dori moddalarining ta’siri olib keladi. Quloq suprasini tuzilishi hammada har xil bo’ladi, masalan, mikrotiya-quloq suprasining rivojlanmay faqatgina ayrim bo’laklarinigina bo’lishi. Makrotiya – quloq suprasini katta xajmda bo’lishi. Anotiya – butunlay quloq suprasini bo’lmasligi.
Tashqi eshituv yo’lini kasalliklari– yallig’lanishi tashqaridan har-xil infeksiyalarni tushishidan hosil bo’ladi (quloqni har-xil narsalar bilan kovlash, qashish). Yallig’lanish atreziyaga olib keladi– ya’ni tashqi eshituv yo’lining o’sib, bekilib qolishiga.
Atreziyaga ya’ni (kuyish, jarohatlanish, o’q otish natijasida) chandiqlar hosil bo’lishi natijasida yuz beradi va eshitish qobiliyati turg’un pasayadi. Agar tashqi eshituv yo’lida ozgina yoriq bo’lsa ham eshitish qobiliyati o’zgarmaydi. O’rta quloqda yiringli jarayon bo’lsa tashqi quloqni berk holati yomon oqibatga olib keladi, chunki yiring tashqariga oqib chiqolmay, balki ichki quloqqa va miya pardalariga o’tadi.
Tashqi eshituv yo’li bekilib qolganda asosan tovush o’tkazish apparati buziladi, ya’ni past tovushlarni qabul qilish buziladi; yuqori tovushlar qabul qilinadi, suyak o’tkazuvchanligi saqlanishi mumkin.
|
| |
umumiy internet aloqasini

|
umumiy internet aloqasini Pdf ko'rish
|
bet | 75/382 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 132,8 Mb. | | #103163 |
Bog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslikumumiy internet aloqasini (ICS - Internet Connection Sharing)
– rejalashtirayotgan boʻlsangiz, qaysi kompyuter host boʻlishini belgilab olishingiz
kerak. Oʻsha kompyuter bevosita internet aloqasiga ega boʻladi va internetni
tarmoqdagi boshqa kompyuterlarga tarqatadi.
3
Foydalanish uchun tarmoq texnologiyasi
turini belgilab oling.
Masalan, WLAN texnologiyasi.
4
Endi sizga kerak boʻladigan barcha
qurilmalar roʻyxatini tuzing va uni 1-
qadamda tayyorlagan roʻyxat/sxema
bilan taqqoslang. Baʼzi elementlarni sotib
olishingiz kerak boʻlishi mumkin.
Agar WLAN tarmoqni tanlagan boʻlsangiz, har bir kompyuter uchun NIC kerak
boʻladi. Yana nima kerak boʻlishi mumkinligini tekshiring.
Masalan, agar hali mavjud bo‘lmasa, internet provayderdan akkaunt ochasiz.
5
Tarmoq adapterlarini oʻrnatish hamda
host kompyuterga modemni o’rnating.
Bu har bir kompyuterga tarmoq ulanishini yaratadi.
6
Yoqing!
Tarmoqqa ulanishi uchun barcha kompyuterlar, printer va boshqa tashqi
qurilmalarni yoqing.
7
Host kompyuter internetga ulanganini
tekshiring.
Host kompyuterda internet aloqasini oʻrnatish uchun yangi ulanish vositasini
ishga tushiring.
8
Host kompyuterda tarmoqni sozlash
oynasini ishga tushiring.
Bu tarmoq adapterini (NIC) sozlaydi, hamda kompyuterlarni bitta ulanish vositasidan
foydalanadigan qilib sozlaydi. Har bir kompyuterni aniqlash uchun ularga nom
kerak boʻladi. Umumiy fayllar papkasi yarating, shunda oʻsha papkaga qoʻyilgan
barcha fayllarga har bir kompyuterdan kirish mumkin boʻladi. Printerdan umumiy
foydalanish imkoniyati, shuningdek, internet aloqasi xavfsizligi ham yaratiladi.
9
Tarmoqdagi boshqa kompyuterlarda
tarmoqni sozlash oynasini ishga tushiring.
Buni tarmoqdagi har bir kompyuterda amalga oshirish kerak boʻladi. Bu jarayon
davomida host kompyuterda internet aloqasi mavjud ekaniga ishonch hosil
qilishingqiling,
4.01-jadval. Tarmoq yaratish rejasi.
|
| |
Mahsulotning hidini aniqlash - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori...

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 106/517 | Sana | 01.07.2021 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #15312 |
Mahsulotning hidini aniqlash. Kosmetika mahsulotlarning hidini aniqlash uchun organoleptik usuldan foydalanadilar: tayyor mahsulot tasdiqlangan retseptura bo‘yicha tayyorlangan etalon namuna bilan solishtiriladi.
Qovishqoqlik har bir mahsulot uchun alohida belgilangan diametrga ega NILKa voronkasidan 100 ml mahsulot namunasining oqib tushish vaqtiga aytiladi. Pastki teshigi berkitilgan, aniq vertikal holatda joylashtirilgan voronkaga chetiga etgunicha yaxshilab aralashtirilgan mahsulot namunasi quyiladi. Voronkaning ichki qavatiga suv yuborilib, namunaning harorati aniq 200 S da ushlab turiladi. Voronka tagiga hajmi 100 ml li silindr qo‘yiladi. Mahsulot namunasining qovishqoqligini aniqlash uchun voronka krani va sekundomer bir vaqtda qo‘yib yuboriladi. Silindra oqib tushgan mahsulotning hajmi 100 ml etishi bilan, sekundomer to‘xtatiladi va oqib tushishga sarflangan vaqt hisoblanadi.
Izoh. Vazelin, yog‘li asoslar va kremlarning qovushqoqligi viskozimetrik usulda aniqlanadi. Buning uchun Ostvald-Piknevich (o‘lchov birligi - santistoks) yoki Engler viskozimetrida (o‘lchov birligi – Engler gradusida) aniqlanadi.
Kremlar tashqi ko‘rinishi: hidi va rangi bo‘yicha, bir xilligi bo‘yicha va boshqa fizik-kimyoviy ko‘rsatkichlari bo‘yicha baholanish mezonlari 5-jadvalda keltirilgan.
5-jadval
Kremlarning fizik-kimyoviy xossalarini baholash
|
| |
Slaydlarga belgilar, chiziqlar, strelkalar va

19.14-rasm. Standart klaviaturada
keltirilmagan belgilarni
joylash.
Chiziqlar, strelkalar va call-out boxlari
Chiziqlar, strelkalar va call-out box (gap yoki fikrni sig‘diruvchi
katak elementi) eskiz va diagrammalardagi elementlarini
belgilashga xizmat qiladi.
Call-out boxlar yordamida
diagrammalarni izohlashingiz mumkin. Ammo obyektlar
ulardan ilgari qoʻyilgan har qanday boshqa matnni tahrir
qilganingizda ular sizning matningiz
yoki tasviringizga
moslashmaydi hamda shu sabab matn joyi oʻzgarib qolishi
mumkin. Bu muammoni hal qilish uchun strelka,
chiziq
yoki call-out box tasvirini skrinshot qilib olib, tegishli joyga
joylashtirsangiz, unga tasvir xossalari qoʻllaniladi
va uning
ustidan istalgan matnni qoʻyib tahrir qilishingiz mumkin
boʻladi.
Chiziqlar, strelkalar va call-out boxlarni
9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

Brauzerdan foydalanish
Internetdan foydalanish uchun turli xil dasturiy ilovalar mavjud.
Qaysi brauzerni birlamchi brauzeringiz sifatida oʻrnatishni
tanlashingiz mumkin; bu uchun Windows 7 yoki 8 tizimida
amaldagi birlamchi brauzerni ochasiz va quyidagilarni
tanlaysiz:
Tools > Internet Options > Connections (4.06-
rasm). Agar allaqachon boshqa bir brauzerni oʻrnatgan
boʻlsangiz, uning nomi shu yerda koʻrinadigan roʻyxatda paydo
boʻladi. Agar roʻyxatda boʻlmasa,
Select tugmasini tanlab,
foydalanmoqchi boʻlgan brauzeringiz ustiga bosing va
Select
tugmasini bosing.
Agar tizimingiz Windows 10 boʻlsa, quyidagilarni tanlash
orqali birlamchi brauzerni oʻrnatasiz:
Start menyusi >
Settings ikonkasi >
System >
Default Apps > Siljitib, pastga
tushib va
Web browser tugmasini bosing > Ochiladigan
mavjud brauzerlar roʻyxatidan oʻrnatmoqchi boʻlgan
brauzeringiz nomi ustiga bosing.
Shuningdek, oʻzgartirishlar kiritish uchun har bir varaqni
koʻrib chiqishingiz mumkin: pop-ap blokerini yoqishingiz yoki
oʻchirishingiz, brauzer koʻrinishini oʻzgartirishingiz, brauzer
tarixini oʻchirishingiz, barcha maxfiylik sozlamalaringizni
sozlashingiz va boshqa koʻplab amallarni bajarishingiz mumkin.
4.07-rasm. Odatiy brauzerning manzil satri.
Veb-saytga kirish uchun foydalaniladigan manzil Yagona
resurs lokatori (Uniform Resource Locator – URL) deb ataladi.
Veb-saytdagi har bir sahifa, tasvir yoki fayl yuqoridagi kabi URL
manzilga ega.
Masalan, https://rtmuz.uz/ URL manzilini olaylik. Bu sizni
Respublika Ta’lim markazi saytining bosh sahifasiga olib
boradi; quyidagi URL manzil sizni shu saytdagi muayyan
manzilga olib boradi: https://rtmuz.uz/e-resurs/e-kutubxona/
media-kompetensiya. Ushbu URL manzilning turli elementlari
4.02-jadvalda tushuntirilgan.
http
Bu brauzer va veb-server oʻrtasidagi aloqada
foydalaniladigan
protokolni bildiradi
(ushbu holatda gipermatn uzatish protokoli).
Protokollar – brauzerlar va veb-serverlar bir-
birini tushuna olishi uchun aloqa maqsadida
foydalaniladigan qoidalar toʻplamidir.
:
Ikki nuqta, shunchaki, protokol maʼlumotlarini
manzilning qolgan qismidan ajratib turish
uchun xizmat qiladi.
//
Server bilan aloqa zarurligini koʻrsatadi.
www
Http protokol yordamida bogʻlanilishi kerak
boʻlgan server nomi.
rtmuz.uz
Domen nomi, internetda muayyan joyga borish
uchun manzilga oʻxshaydi.
/
Bu sizning Cloud School saytidagi tub papkaga
(boshqa barcha papkalar saqlanadigan papka)
borishni xohlashingizni koʻrsatadi.
e-resurs/
Bu tub papka ichidagi qaysi papkaga borishni
koʻrsatadi.
e-kutubxona/ Bu elektron resurslardagi ichki papka/papkaga
borishni koʻrsatadi.
media-
kompetensiya
e-kutubxona papkasida qaysi faylni koʻrishni
xohlashingizni koʻrsatadi.
4.02-jadval. Qismlarga ajratilgan URL manzil.
Mastoidit - Pedagogika instituti

|
Pedagogika instituti
|
bet | 97/152 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,44 Mb. | | #245279 |
Bog'liq Klinika 2023й Равшанова И .Э.Mastoidit - so’rg’ichsimon o’simtaning suyak elementlarini parchalaydigan o’rta quloqning o’tkir yiringli yallig’lanishidir. Aynan so’rg’ichsimon o’simtaning suyak to’qimasi destruksiyasi tufayli mastoidit o’tkir o’rta otitdan farqlanadi. Mastoidit g’or tomi, labirint, yuz nervini jaroxatlanishi kabi asoratlar qoldirishi mumkin.
Belgilari:o’tkir o’rta otit kechayotgan paytda, yoki 2-3 hafta o’tgach quloqda, quloq orti sohasida og’riq kuchayadi, og’riq spontan bo’ladi, eshitish pasayadi, quloqda shovqin, quyuq sarg’imtir yiring oqishi, tana haroratining 38-390C gacha ko’tarilishi, umumiy ahvolni og’irlashishi kuzatiladi.
Otoskopiya: tashqi eshituv yo’li orqa devori suyak qismi osilishi, shish, ba’zida yiring oqishi, nog’ora parda qizargan, qalinlashgan, perforatsiyadan yiring oqib turishi ko’rinadi. Tashqi ko’rikda quloq suprasi oldinga va pastga egilgan, quloq orqasi terisi shishgan, qizargan bo’ladi. So’rg’ichsimon o’simta bosilganda og’riq kuzatiladi. Chakka suyagi rentgenografiyasida so’rg’ichsimon o’siq sohasida soyalanish va ba’zi katakchalarini suyak devorini destruksiyasi kuzatiladi.
Davosi: xirurgik - mastoidotomiya.
Miyacha ichi asoratlari.
Etiologiyasi: streptokokk, stafilokokk, protey, ko’k yiring tayoqcha va h.k. Patogenezi: mikroorganizmni miya ichiga kirish yo’llari:
1. Kontakt yo’l–infeksiya chirigan suyakdan to’g’ridan to’g’ri miya chanog’iga kirib boradi.
2. Tabiiy yo’llar orqali ya’ni qon –tomir va nerv tolalari bo’ylab.
3. Labirintit yo’li–bunda infeksiya nerv tolalari bo’ylab ichki eshituv yo’li orqali perilimfatik tarqalishi mumkin.
4. Limfogen.
5. Gemotagen.
Otogen meningit
Kasallikning asosiy belgilari: eng birinchi va ko’p uchraydigan simptomi- qattiq bosh og’rig’i, ko’ngil aynishi, qusish. Bemorning umumiy ahvoli og’ir, kasallik avj olgan sari bemor hushidan ketadi va alahsiraydi, boshi orqaga egilgan, oyoqlari tanaga bukilgan, tana harorati 390-400C, yurak urishi tezlashgan, meningial belgilari kuzatiladi.
|
| |
Keys (muammo)ni echish yuzasidan topshiriqlar

Keys (muammo)ni echish yuzasidan topshiriqlar:
-yuqorida sodir bo‘lgan xolatning sabablarini tushuntirib bering;
- xosil bo‘lgan pardalar sifatli yoki sifatsiz ekanligi bo‘yicha o‘z xulosangizni bering;
- muammoni bartaraf etish yo‘llarini taklif eting (polimer pardalarning mo‘‘tadil texnologiyasini).
Keysni echish yuzasidan uslubiy ko‘rsatmalar
1. Keys (muammo) bilan tanishing.
2. Muammoning dolzarbligini baholang va dalillar yordamida izohlang.
3. Keys (muammo)ni samarali echish yo‘llarini aniqlang.
4. Keys (muammo)ning samarali echimini belgilovchi metod va texnologiyalarni tanlang.
5. Keys (muammo)ning samarali echimini kafolatlovchi faraz (ilmiy faraz)larni shaklantiring
|
4-bob: Kompyuter tarmoqlari va ulardan foydalanish taʼsirlari

Wi-Fi hotspotlar
Hotspotlarni
poyezd bekatlari, aeroportlar, mehmonxonalar,
kofe-shop va restoranlar kabi jamoat joylaridan topish
mumkin.
Bunday yerlarda smartfon, planshet yoki
noutbukingizni muassasaning internet xizmatiga simsiz uash
imkoningiz bo’ladi.
Hotspotlarning koʻpchiligi bepulligi va ancha oson topilishi
kabi afzalliklarga ega.
Kamchiligi shundaki, agar restoranda boʻlsangiz,
ushbu
“bepul” hotspotlarning baʼzilari sizdan kofe yoki taom sotib
olishni talab qiladi.
Internet kafe
Internetga ulanishning yana bir usuli internet kafedagi
kompyuterlardan foydalanishdir (qarang: 4.08-rasm). Bu
internetga kirishning bosh usuli boʻlmaganda foydali boʻlsa-
da, bepul emas hamda boshqa koʻplab kishilar tomonidan
ishlatiladigan kompyuterlardan foydalanganda xavfsizlik
muammolari ham boʻladi (qarang: 8-bob).
4.8-rasm. Internet-kafe.
Modem rejimi
Agar smartfoningiz boʻlsa, undan
noutbukingiz uchun modem
sifatida foydalanishingiz mumkin. Bu jarayon modem rejimi
deyiladi.
4.02 Tarmoq muammolari va
kommunikatsiya
Kompyuter tarmoqlari xavfsizligi
1-bob va ushbu bobning boshida baʼzi
xavfsizlik masalalari
bilan tanishasiz; bu 8-bobda ham batafsil koʻrib chiqiladi.
Tarmoq xavfsizligi – bu tarmoq administratori muammolar
yuzaga kelishining oldini olish uchun foydalanadigan siyosatdir.
Xavfsizlik faqatgina xakerlar, viruslar va zararli dasturlardan
iborat emas. Xavfsizlik muammosi, masalan, insonning bexosdan
qilingan xatolari tufayli yuzaga kelishi mumkin. Tarmoq xavfsizligi
muammosi har doim ham tashqi xavflar bilan bogʻliq boʻlmaydi,
balki tarmoqning vakolatli foydalanuvchilari tomonidan oddiy
xatoga yoʻl qoʻyilishi, masalan, qaysidir tugmaning notoʻgʻri
bosilishi
kabi oddiy holat, tajriba yoki bilimning yetishmasligi
sababli ham ro’y beradi. Mualliflik huquqining buzilishi ham
xavfsizlik masalasidir. Maʼlumot toʻplash uchun tarmoq
tizimlariga kirish uchun qasddan qilinadigan boshqa harakatlar
ham mavjud, ularni tashkilotda “sanoat josusligi”
deb atash
mumkin.
tarmoq muammolariga yana chaqmoq yoki shu kabi
tabiiy hodisalar sabab bo’ladi. Ammo eskirgan yoki buzuq
uskunalardan foydalanish, dasturiy taʼminotdagi
nosozliklar va
xatolar kengroq tarqalgan
Internet nazorat qilinmasligini hech qachon yoddan
chiqarmaslik kerak (qarang: 9-bob, 9.2-boʻlim).
Tarmoq xavfsizligi ID kartalar yoki biometriya (qarang: bob
8.03-boʻlim kabi jismoniy vositalar tarmoq serveri manzilini
xavfsiz saqlashda foydalaniladi.
Talabalarini o‘zlashtirishini tekshirish

Talabalarini o‘zlashtirishini tekshirish:
“POLIMER DORIVOR PARDALAR TAYYORLASH ASOSLARI” MAVZUSI BO‘YICHA KEYS ( muammoli vaziyat)5
Metiluratsil saqlovchi polimer pardalar texnologiyasi
Keys bo‘yicha pedagogik annotatsiya.
O‘quv predmeti va mavzu: Taqdim etilgan keys 5 kurs talabalariga (farmatsiya yo‘nalishi) “Maxsus dori turlari texnologiyasi” fanining “Polimer dorivor pardalar tayyorlash asoslari” laboratoriya mashg‘uloti uchun tuzilgan.
Keysning ahamiyati (dolzarbligi, maqsadi, o‘quv faoliyatidan kutiladigan natijalar): Bugungi kunda qo‘llanilayotgan zamonaviy dori vositalari ishlatishga qulay, ta’siri samarali va albatta bemor uchun bezarar bo‘lishi talab etiladi. Bu borada dorivor polimer pardalarni qo‘llash afzalliklari qator ilmiy izlanishlar natijalari tasdiqlamoqda. SHundan kelib chiqib polimer dermatologik pardalarni texnologik asoslarini chuqur egallash maqsadga muvofiqdir.Taqdim etilgan keys talabalarga polimer pardalarni tayyorlash bosqichlarini amalga oshirishdagi muammoli vaziyatlarni hal qilish asosida bilimlarni faol o‘zlashtirishlari uchun imkoniyat yaratadi.
Keys muvaffaqiyatini ta’minlovchi bilim va ko‘nikmalar:
Keysdagi muammoli vaziyatni xal qilish uchun talaba polimer pardalarni ta’rifi, ularning texnologiyasida qo‘llaniladigan yordamchi moddalar - polimer va plastifikatorning nomenklaturasini; aloxida polimerlardan eritma tayyorlashning o‘ziga xos tomonlarini, pardalar tarkibiga kiritiladigan dorivor moddalarni eruvchanligi va eritish sharoitlarini bilishi kerak;
Talaba polimer pardalarni asosiy texnologik jarayonlarini to‘g‘ri amalga oshira olishi kerak;
Talaba polimer pardalarni texnologiyasida qo‘llaniladigan polimerlardan eritmalar tayyorlash va kerakli bo‘lgan asboblarni ishlatish malakasiga ega bo‘lishi kerak.
Foydalanish uchun tavsiya etiladigan adabiyotlar ro‘yxati:*
Nazarova Z.A., Tureeva G.M. Maxsus dori turlari texnologiyasi . Toshkent 2009y.- 163 b
Karieva YO.S.,G.M.Tureeva,N.S.Fayzullaeva, N.X.Aripova.Zamonaviy dorilar texnologiyasi.O‘quv qo‘llanma, Toshkent, 2017- 180 b.
Nazarova Z.A. va boshq. YAngi avlod dorilar texnologiyasi fanidan o‘quv-uslubiy qo‘llanma.-Toshken 2014y.-56 b.
Саримсаков А.А., Ли Ю.Б., Рашидова С.Ш. Биоразлагаемые полимерные плёнки-матрица для биологически активных соединений. Т.: «Фан ва технология», 2015- 148с
Лосенкова С.О., Крикова А.В. Лекарственные плёнки // учебно-методическое пособие. Смоленск, 2007.- 36с
*Tarqatma material sifatida ushbu adabiyotlardan tegishli boblari talabalarga taqdim etiladi.
Echiladigan topshiriqli keys talaba faoliyatini tahlil qilish va baholash imkoniyatini beruvchi va muammoning echimi va qarorlarni tahlil qilishga yo‘naltirilgan keyslarga mansub
Kirish
Keysda echiladigan topshiriqlar:
- sodir bo‘lgan muammo sababini tushuntirib berish;
- xosil bo‘lgan dori vositani sifatli yoki sifatsiz ekanligi bo‘yicha
xulosa berish;
- muammoni bartaraf etish yo‘llarini taklif etish.
Keys (muammo)ning bayoni
|
-SAVOL
a - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

Internetga kirish
Internetga ulanish uchun sizga quyidagi qurilmalar va dasturlar
kerak boʻladi:
• kompyuter;
• modem yoki telefon liniyasi;
• internet provayder (ISP);
• sizni internet provayderga ulaydigan dastur;
• internet brauzer.
Agar internetga kirish uchun telefon liniyasidan
foydalanayotgan boʻlsangiz, modem zarur boʻladi. Internet
provayder sizni simsiz router, elektron pochta xizmati va
internetga kirish imkoniyati bilan taʼminlaydi. Internet
provayderda hisobingiz boʻlsa, bu ularning xizmati orqali
internetga kirish uchun har oy to’lov toʻlashingizni anglatadi.
Sizga kerak boʻladigan ikki turdagi dasturlar bor:
Swb (Shvabax sinamasi) - Pedagogika instituti

|
Pedagogika instituti
|
bet | 106/152 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,44 Mb. | | #245279 |
Bog'liq Klinika 2023й Равшанова И .Э.Swb (Shvabax sinamasi).
Qo’zg’atilgan S128 kamerton oyoqchasi bemor antrumi sohasiga suyakka qo’yiladi va kasal «bo’ldi, boshqa eshitmayapman»–degach, tekshiruvchi kamertonni o’zining antrumi sohasiga qo’yadi. Normada bemordan keyin vrach eshitmasligi kerak. Bu holda Shvabax (N) qilib tegishli katakka yoziladi.
Agar kasalning tovush qabul qiluvchi apparatida kasallik bo’lsa, vrach bemordan keyin yana qo’shimcha eshitadi. Ya’ni, bemorning eshitishi tekshiruvchiga nisbatan qisqa. Bu holda tegishli quloq katagiga «qisqargan» so’zi yoziladi.
Qulog’i oqayotgan bemorlarda (tovush o’tkazuvchi apparati shikastlanganlarda) yuqoridagining teskarisi, ya’ni tekshiruvchiga nisbatan bemorning uzoqroq vaqt suyak orqali eshitishi kuzatiladi. Bunda Shvabax sinamasi «uzaygan» deyiladi.
Shvabax sinamasi tekshirilayotganda tekshiruvchining o’ziga rang bo’lsa yoki past eshitsa natijalar noto’g’ri bo’ladi.
(Jelle sinamasi).
Qo’zg’atilgan S128 kamerton oyoqchasi bemor antrumi sohasiga suyakka qo’yiladi va tashqi eshituv yo’lidagi havo bosimi politser balloni yordamida oshiriladi. Bunda bosim nog’ora pardasi undan suyakchalar orqali oval darchaga beriladi va uzangicha plastinkasining harakatini chegaralaydi. Natijada normada eshitish pasayadi yoki Jele sinamasi manfiy. Otoskleroz kasalligida uzangicha plastinkasi azaldan suyakdagi distrofik jarayonlar tufayli yopishib darchaga ketganligi bois ovoz balandligi o’zgarmaydi.
Jelle sinamasi otoskleroz kasalligini tashxislaydigan spetsifik sinamalardan biri hisoblanadi.
(Bing sinamasi).
Bu sinama ham otoskleroz kasalligini aniqlash uchun qo’llaniladi. Buning uchun qo’zg’atilgan S128 kamerton antrum sohasiga qo’yiladi. Barmoq bilan ushbu quloq tashqi eshituv yo’li yopilib, suyak orqali va yopiq quloq orqali eshitish qobiliyati solishtiriladi. Normada tashqi eshituv yo’li yopilganda suyak orqali eshitish yaxshilanadi yoki eshitish vaqti uzayadi. Otosklerozda esa o’zgarmaydi.
|
| |
F (Federichchi sinamasi) - Pedagogika instituti

|
Pedagogika instituti
|
bet | 107/152 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,44 Mb. | | #245279 |
Bog'liq Klinika 2023й Равшанова И .Э.F (Federichchi sinamasi).
Qo’zg’atilgan S128 yoki S512 kamerton oyoqchasi bemor antrumi sohasiga suyakka qo’yiladi. Kasal «bo’ldi, boshqa eshitmayapman» – degach, tekshiruvchi kamertonni quloq do’mbog’i (tragus) ustiga qo’yadi. Eshitishi buzilmagan odam quloq do’mbog’I orqali so’rg’ichsimon o’simtaga nisbatan ko’proq yoki qattiqroq eshitadi. Otosklerozda esa teskari–so’rg’ichsimon o’simta orqali yaxshiroq eshitadi.
Chaqaloqlar eshitish qobiliyatini tekshirish.
90 db 3000 Gts polosali shovqin ta’sir ettirilganda yangi tug’ilgan chaqaloqlarda kuzatiluvchi reaktsiyalar:
Ko’zni yumushi;
Cho’chib tushishi – Moro reaktsiyasi;
Jimib qolishi (harakatining to’xtashi);
Oyoq va qo’llarini harakatga keltirishi;
Yurak ritmining o’zgarishi;
Boshini yonga burishi;
Aftini burishtirishi;
Emish harakati paydo bo’lishi;
Uyg’onishi;
Nafas olish ritmining o’zgarishi;
Ko’zini ochishi
Quloqning vestibulyar funksiyasini tekshirish Quloqning vestibulyar funksiyasini tekshirish bemordan so‘rash va uni ko‘zdan kechirishdan boshlanadi. Vestibulyar apparati kasallangan bemorlar odatda boshi aylanishi, yurganda gandiraklashi, ko‘ngil aynishi va qayt qilishidan shikoyat qiladilar. Kasallik anamnezi yig‘iladi. Romberg holatidagi turg‘unligini tekshirish. Bemor paypoqda, oyoqlarini juft qo‘ygan holda turib, qo‘llarini ko‘krak sathida cho‘zadi, qo‘l barmoqlari orasi ochilgan, ko‘zlari yumilgan (bemorni ehtiyot qilish kerak, u yiqilib tushishi mumkin) bo‘ladi. Labirint funksiyasi buzilgan bo‘lsa bemor nistagmga qarama-qarshi tomonga yiqilib tushadi. Bemor boshini 90° chapga bursa labirint zararlanganda yiqilishning yo‘nalishi o‘zgaradi, boshini o‘ng tomonga burganda ham xuddi shunday bo‘ladi. To‘g‘ri chiziq bo‘ylab va yon tomonga qadam tashlash.
1. To‘g‘ri chiziq bo‘ylab. Bemor ko‘zlarini yumgan holda to‘g‘ri chiziq bo‘ylab 5 qadam orqaga tashlaydi. Vestibulyar analizator funksiyasi buzilganda bemor to‘g‘ri chiziqdan boshqa tomonga, nistagmga qarama-qarshi tomonga chiqadi. Miyacha funksiyasi buzilganda zararlangan tomonga chiqadi.
2. Yon tomonga qadam tashlash. Bemor o‘ng oyog‘ini o‘ng tomonga surib qo‘yadi, keyin chapini qo‘yadi va shunday holatda besh qadam tashlaydi, shunga o‘xshash 5 qadam chap tomonga ham yuradi. Vestibulyar funksiya buzilganda bemor yon tomonga qadam tashlashni har ikki tomonda ham yaxshi bajaradi. Miyacha funksiyasi buzilganda bemor zararlangan tomonning yon tomoniga qadam tashlashni bajara olmaydi (yiqilib tushishi sababli).
|
| |
II. O`quv (modul) dasturining maqsadi va vazifalari

|
II. O`quv (modul) dasturining maqsadi va vazifalari Pdf ko'rish
|
bet | 390/436 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 7,28 Mb. | | #149752 |
Bog'liq farmatsevtik texnologiya II. O`quv (modul) dasturining maqsadi va vazifalari
Fan dasturining maqsadi - talabalarda dorixona sharoitida ishlab chiqariladigan dori
turlarini tayyorlash usullari, dori ishlab chiqarishda ishlatiladigan yordamchi moddalar, ularning
sifati va mutanosibligini, dorixonada dori tayyorlashda hozirgi zamon talablarini o‘rgatish hamda
ularni amaliyotda tatbiq etish ko‘nikmasini hosil qilishdan iborat.
Ushbu maqsadga erishish uchun fan talabalarning nazariy bilimlar, amaliy ko‘nikmalar, dori
tayyorlashga va sifatini baholashga uslubiy yondoshuvni shakllantirish vazifalarini bajaradi.
Fan dasturining vazifalari:
-
farmatsevtik texnologiyaning asosiy tushunchalari, uning maqsad va vazifalari, rivojlanish
bosqichlari, dorilar texnologiyasi sohasidagi ilmiy tekshirishlarning asosiy yo‘nalishlari;
-
bugungi kundagi dori turlari nomenklaturasi va tasnifi;
-
dori turlarini tayyorlashning asoslari, qadoqlash va jihozlash masalalari;
-
dori turlarini sifatini MH asosida nazorat qilish tartibi;
- dori turlarining tibbiyot amaliyotida qo‘llanilishi to‘g‘risida asosiy ma’lumotlarni bilishi;
- talabalarni nazariy ma'lumotdan boshlangich amaliy ko’nikmalarni bajarish darajasiga
qadamma-qadam o’rgatish;
- zamonaviy pеdagogik tеxnologiyalarni dars jarayoniga tadbiq etib, talabani fikrlash va
bilimini saqlash darajasini oshirish.
Fan bo’yicha talabalarning bilim ko’nikma va malakalariga quyidagi talablar qo’yiladi.
Tаlabа:
- tarozini metrologik tavsifini hamda uni tuzatish va ishlata olishni;
- kichik mexanizatsiya asboblari va anjomlari bilan ishlashni;
- kerakli hisob-kitoblarni qilishni;
- aseptik sharoit yaratishni va unda ishlashni;
- hajm o‘lchov asboblarini tasnifi, tavsifi va ishlash qoidalarini bilishni;
- dori turlarini berish va jihozlashni;
- dorilarni saqlash sharoitlari va saqlash muddatini;
- laboratoriya va korxona sharoitida ish joyini tashkil qilishni;
- mutaxassislik bo‘yicha muammolarni yechishda me’yoriy-texnik hujjatlar, ma’lumotnoma va
ilmiy adabiyotlardan foydalanishni (DF, reglament, DST va boshqalar).
- moddalarning fizik-kimyoviy va texnologik xossalariga binoan bog‘lovchi moddalarni tanlashni;
- in’yeksion eritmalarning, ko‘z dori turlarining barqarorligini ta’minlash usullarini tasavvurga ega
|
| |
ILOVALAR:
O`ZBЕKISTON RЕSPUBLIKASI SOG’LIQNI SAQLASH VAZIRLIGI

I. O`quv fanining dolzarbligi va ahamiyati, oliy kasbiy ta'limdagi o`rni
Ushbu fan dasturi O`zbekiston Respublikasi Kadrlar tayyorlash milliy dasturining asosiy
maqsadi ta’lim sohasini tubdan isloh etish, rivojlangan davlatlar darajasida, yuksak ma’naviy va
ahloqiy talablarga javob beruvchi yuqori malakali kadrlar tayyorlashdir. Oliy farmatsevtika ta’lim
tizimida “Farmatsevtik texnologiya” fani muhim o’rin egallaydi hamda yuqori malakali kadrlarni
tayyorlashda asosiy fanlardan biri hisoblanadi. Mazkur tayyorlangan dastur O`zR Prezidentining
“O`zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo`yicha harakatlar strategiyasi to`g`risida”gi
2017 yil 7 fevraldagi PF-4947-son farmoni va O`zbekiston Respublikasi Oliy va o`rta maxsus ta'lim
vazirligining “O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 13 fevraldagi 81-sonli buyrug`ida
belgilangan vazifalar hamda xorijiy adibiyotlardan foydalanilgan holda ishlab chiqilgan.
Ushbu dasturda farmatsevtik texnologiya fanini ta’rifi, uning maqsadi va vazifalari, fan
bo‘yicha talabalarning bilimiga, o‘quv ko‘nikmasiga qo‘yiladigan talablar, ma’lum maqsadga
qaratilgan masalalari mutaxassislik fanlarning o‘zaro bog‘liqligi, hozirgi zamon tibbiyotida dori
preparatlarining tutgan o‘rni, dori turlari texnologiyasida farmatsevtik texnologiya asoslarini
mukammallashtirish omillari, dorixonada dori tayyorlashda xom ashyoga bo‘lgan talablar, dori
tayyorlash xonalariga, ishlovchi mutaxassislarga dorixonada tayyorlanadigan dori turlarini sifatini
me’yorlashda alohida e’tibor berish ko‘rsatib o‘tilgan.
Dasturda dorixona sharoitida ishlab chiqariladigan dori turlarini tayyorlash usullari asosiy
o‘rin tutadi. Dori ishlab chiqarishda dorixona sharoitlari va ularni tashkillashtirish belgilangan.
Internet 
provayder - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

Agar biror (uy, ish yoki umumiy) tarmoqqa birinchi marta
ulanayotgan boʻlsangiz, ushbu tarmoqni tanlashingiz kerak
boʻladi.
KALIT SOʻZLAR
Internet provayder: oylik to’lov evaziga internet xizmatlarini
taqdim etadigan kompaniya. Sizga internetga ulanish uchun
internet-provayder kerak boʻladi.
Bluetooth orqali tarmoqqa ulanish
Bluetooth – tashqi qurilmalarni simsiz ulash uchun standart.
Bluetooth qurilmasini kompyuterga ulash uchun, dastlab,
ulanishi kerak boʻlgan qurilma yoniqligini hamda uni
“discoverable (topish mumkin)” ekanligini tekshirasiz. Bu
qurilma oʻzini kompyuter tomonidan “topilishi” mumkin holda
ekanini anglatadi.
Kompyuteringizda Bluetooth ikonkasini tanlang, soʻng
Add a
Device yoki
Pair with a Wireless Device tugmasini bosing.
Bir necha soniyadan keyin ulamoqchi boʻlgan qurilma
koʻrinishi kerak. Agar qurilmaga parol kiritish kerak boʻlsa,
sizdan ekranda raqam terish soʻraladi.
Shundan keyin qurilma kompyuterga ulanishi kerak.
KALIT SOʻZLAR
Umumiy internet aloqasi: ICS faqat bitta ulanish va Ip-
manzildan foydalangan holda LAN tarmoqdagi bittadan koʻp
kompyuterni internetga ulash usulidir.
Qanday qilib kichik tarmoq yaratish va uni
sozlash mumkin
Agar kichik tarmoq yaratishni hohlasangiz, avval uning
rejasini tuzib, keyin ishni shu reja boʻyicha qadam-baqadam
bajarsangiz, u qadar qiynalmasdan oʻz tarmogʻingizni yarata
olasiz. 4.01-jadvalda shunday reja namunasi ishlab chiqilgan.
1
Barcha mavjud qurilmalar roʻyxatini
tuzing.
Qurilmaning qayerda joylashganini koʻrsatuvchi taxminiy sxemani chizing. Bunda
tarmoqdagi har bir kompyuterda mavjud tarmoq qurilmasini koʻrsatishingiz kerak.
2
Qaysi kompyuter ICS host boʻlishini
belgilab oling.
Agar barcha kompyuterlarning bitta internet aloqasi va IP-manzildan
foydalanishni –
Birlamchi va ikkilamchi guruhlar

|
Birlamchi va ikkilamchi guruhlar
|
bet | 42/108 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #269317 |
Bog'liq Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti «sotsiologiya»Birlamchi va ikkilamchi guruhlar. Shaxslarning yaqinligiga ko‘ra, kichik guruhlar birlamchi va ikkilamchi guruhlarga bo‘linadi. Fanga birlamchi guruh termini birinchi bo‘lib XX asrning boshlarida amerikalik sotsiolog Ch.Kuli(1864-1926) tomonidan kiritilgan. Unga ko’ra, birlamchi guruhlarda muhit samimiy bo‘ladi va a’zolarning sidqidildan o‘zaro munosabatlari bilan belgilanadi. Mana shu xususiyati bilan birlamchi guruh boshqa guruhlardan farq qiladi.
Birlamchi guruhlarning xarakterli belgilari quyidagilardan iborat: a’zolar sonining kamligi, guruh a’zolarining hududiy yaqinligi, bevosita samimiy munosabatlar, yashashning uzoq davom etishi, maqsadlarning umumiyligi, guruhga a’zo bo‘lishning erkinligi va a’zolar xatti-harakati ustidan norasmiy nazorat. Shunga muvofiq, birlamchi guruh termini turli ko‘rinishdagi kichik guruhlarni aniqlash va «ikkilamchi guruh» terminiga qarama-qarshi tarzda qo‘llaniladi.
Birlamchi guruh, eng avvalo oiladir, guruhni birinchi navbatda a’zolarning manfaatlari bog‘laydi. Bunday xarakterga ega insonning bolalik va o‘smirlik chog‘idagi tengdoshlar guruhiga ham ega, qo‘shnilar, mahalla ham birlamchi guruhga aylanishi mumkin. Birlamchi guruhlar rasmiy aloqaga ega emas. Agar birlamchi guruh a’zolari o‘rtasida rasmiy aloqalar paydo bo‘lsa, bu guruh kichik rasmiy guruhga aylanganligini bildiradi.
Birlamchi guruhning shaxsga ta’siri katta. Ular a’zolarining axloqiy tomonini shakllantiradi va yangilaydi, mustahkamlaydi. Bu guruhlarda kishilarning birinchi sotsializatsiyasi amalga oshadi, kishilar o‘zlarining hislari va xatti-harakatlarini jamiyat talabiga muvofiq keladigan tarzda shakllantirishadi.
Ikkilamchi guruhlar deb, biror bir aniq maqsadga erishish uchun tuzilgan har qanday turdagi guruhlarga aytiladi. Ularda moddiy alqoqalar muhim aqamiyatga ega. Ularning faoliyati tartib-intizom qoidalari bilan boshqariladi. Umuman, ikkilamchi guruhlar — bu katta guruhlardir. Ba’zan birlamchi guruhlar ham ikkilamchi guruh bo‘lishi mumkin. Ikkilamchi guruhlarga kasbiy, diniy, siyosiy guruhlarni kiritish mumkin.
|
| |
• Agar shunday boʻlsa, qanday turdagi internet aloqasidan 
foydalanishni istayman?
•

|
• Agar shunday boʻlsa, qanday turdagi internet aloqasidan
foydalanishni istayman?
• Pdf ko'rish
|
bet | 80/382 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 132,8 Mb. | | #103163 |
Bog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslik• Agar shunday boʻlsa, qanday turdagi internet aloqasidan
foydalanishni istayman?
• Faqat oʻqish, ish yoki uydan internetga kirishni
xohlaymanmi?
Intranetning afzalliklari
Intranetning kamchiliklari
Axborot xavfsizligi va maxfiy maʼlumotlarga shifrlangan holda
kirish imkoniyati
Maʼlumotlarga kirishning turli darajalaridan foydalanilgani
sababli foydalanuvchilar parollarini xavfsiz saqlashi zarur
Maʼlumotlarga faqat tashkilot ichidagi kishilar kira oladi
Ruxsatsiz kirish imkoniyatini suiisteʼmol qilish
Xodimlar oʻrtasida xavfsiz aloqa
Joriy etish xarajatlari
Hamkorlik va jamoaviy ish osonlashadi, chunki ruxsat etilgan
foydalanuvchilarning barchasi bir xil maʼlumotlarga kira oladi
Texnik xizmat koʻrsatish xarajatlari
Bu korporativ madaniyatni kuchaytirishi mumkin
Unumdorlik oshiradi, chunki intranet foydalanuvchilarga
maʼlumotlarni tezroq topish va koʻrish hamda oʻz vazifa va
majburiyatlariga aloqador boʻlgan dasturlardan foydalanishga
yordam bera oladi
4.04-jadval. Intranetdan foydalanishning afzallik va kamchiliklari.
Qurilma
Afzalliklari
Kamchiliklari
Mobil
telefon
Simsiz texnologiya yordamida istalgan joydan kirish. Portativ
internetga kirish imkoniyati.
Shaxsiy muhit va ish muhitini alohida saqlay oladi.
Internet-kafeda internetga kirish badalini toʻlash oʻrniga
noutbukingiz uchun simsiz modem sifatida ishlatishingiz mumkin.
Internetga kirish uchun qoʻshimcha tarif rejasi
xarajati. Kichik ekran.
Planshet
Portativ internetga kirish imkoniyati.
Simsiz texnologiya yordamida istalgan joydan ulana oladi.
Yoʻlda yurganda noutbukdan qulayroq. Shaxsiy kompyuteringiz
kabi koʻplab funksiyalarga ega.
Yigʻilishda qaydlar yozish uchun smartfondan koʻra yaxshiroq.
Nihoyatda katta hajmdagi maʼlumotlar bilan ishlay
olmaydi. Uyali qurilma uchun haq toʻlash kerak yoki
internetga kirish faqat hotspotlar bilan cheklangan.
Smartfonga qaraganda kattaroq oʻlchamdagi ekran.
Noutbuk
Simsiz texnologiya yordamida internetga ulana oladi. Planshet
yoki smartfondan koʻra kattaroq xotira sigʻimiga ega, shu
sababli katta hajmli yuklamalar uchun yaxshiroq.
Portativ internetga kirish imkoniyat, lekin mobil
telefon yoki planshetdan ogʻir.
Desktop
kompyuter
Internetdan yuklab olish uchun boshqa gadjetlarga qaraganda
kattaroq xotira sigʻimiga ega boʻlishi mumkin.
Portativ emas, shu sababli faqat internetga kirish
mumkin.
Alohida klaviatura (agar monoblok boʻlmasa) va
odatda, sichqoncha kerak boʻladi.
4.05-jadval. Turli qurilmalarning afzalliklari va kamchiliklari.
|
| |
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti «sotsiologiya» - bet 44

|
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti «sotsiologiya»
|
bet | 44/108 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #269317 |
Bog'liq Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti «sotsiologiya»Maqsad-vazifa – bu yuqori turuvchi tashkilotning quyi turuvchi takshilotga buyurgan bajarilishi kerak bo‘lgan vazifalari, rejalari. Misol uchun vazirlik kombayn ishlab chiqaruvchi zavodga ma'lusm miqdordagi mashinalarni ishlab chiqarish bo‘yicha vazifa beradi. Maqsad-vazifa o‘ta muhim sanaladi, shuning uchun mazkur maqsad yuzasidan va uning atrofida tashkilot birlashadi. Maqsad-vazifaning xususiyati shundavn iboratki, odatda ular tashkilot a'zolarining motivlari asosida shakllanmaydi. Misol uchun kombaynni ishlab chiqaruvchi ishchiga kombaynning kenragi yo‘q. U tashqilotning vazifasini bajarish uchungina va moddiy manfaat yo‘lida harakat qiladi.
Maqsad-yo‘nalish (orientatsiya) – ko‘pchilikning maqsadini ifodalaydi, ya'ni ishtirokchilarning umumiy maqsadlarini o‘zida mujassamlashtiradi. Bunday maqsadlarni faqatgina umumiy kuch bilan va tashkilotga birlashish orqali amalga oshirish mumkin. Albatta har bir individning o‘z maqsadlari bo‘ladi. Biroq ba'zi hollarda umumiy maqsadlar tashkilot uchun birlamchi va doimiy, o‘zgarmas tus oladi. Guruhiy maqsad sifatida ishchilarning ko‘proq maosh olish manfaati namoyon bo‘lishi mumkin.
Tizim maqsadi – bu sotsial tashkilotni imkon qadar mustaqil bir tizim sifatida saqlab qolishga harakatdir. Bunda elementlar o‘rtasidagi aloqalarni tartiblashtirish, tashkilotdagi muvozanatni saqlab qolish, uning barqarorligi va butunligini saqlab qolish nazarda tutiladi. Tashkitlot mustahkam bo‘lishi uchun uning ishchilari o‘rtasidagi aloqalar, norma va talablar doimiy bo‘lishi lozim. Tashkilotning mustahkamligini ta'minlash maqsadi har doim dolzarb sanaladi. Tashkilot kun tartibining ishchi personal xususiyatlariga mos ravishda tashkil etilishi, guruhda nizolar sonining kamaytirilishi, kadrlar qo‘nimsizligining pasaytirilishi kabi chora-tadbirlarni amalga oshirish orqali sotsial hamda ishlab chiqarish tashkilotlarida faoliyatning samaradorligi va tizimning mustahkamligi oshiriladi.
Bugungi kunda tizimning maqsadlari ko‘p tashkilotlar uchun birlamchi o‘ringa chiqib olmoqda. Tashkilotlar mavjud bo‘lgan sharoit va raqobat holatida barcha imkoniyatlarni ishga solib o‘z faoliyatini saqlab qolish uchun harakat qilishmoqda.
Yuqorida keltirilgan asosiy maqsadlardan farqli ravishda tashkilotlar o‘z oldiga ko‘plab oraliq va ikkilamachi maqsadlarni qo‘yishadi. Misol uchun o‘z xodimlarini rag‘batlantirish, ularning xulq-atvorlarini tartibga solish, mehnat sharoitini yaxshilash, mehnat samaradorligini oshirish va h.k.
Shu o‘rinda aytib o‘tish kerakki, tashkilot o‘z tarkibiga bo‘limlarni olgan bo‘lishi mumkin. Shu sharoitda mazkur bo‘limlar asosiy va birlamchi maqsadga yetishishni ta'minlovchi qator oraliq va ikkilamchi vazifalarni bajarishi mumikn.
|
| |
Oila instituti - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti «sotsiologiya»

|
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti «sotsiologiya»
|
bet | 54/108 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #269317 |
Bog'liq Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti «sotsiologiya»Oila instituti.Oila sotsiologiyasi — sotsiologiyaning asosiy yo‘nalishlaridan bo‘lib, bu fan oilani nikoh asosida tashkil topgan, jamiyat taraqqiyotida muhim ijtimoiy vazifalarni bajaruvchi sotsial institut sifatida uning paydo bo‘lishi, rivojlanishi va mavjudlik qonuniyatlari, oilaning mohiyati va faoliyatining o‘zgarib borishi, nikoh va oila turlari evolyutsiyasini o‘rganish orqali tadqiq qiladi. Fanda oilaga quyidagicha ta’rif beriladi: «Oila – insonlarning tabiiy - biologik, nikoh, qon-qarindoshlik, iqtisodiy, huquqiy, ma’naviyat munosabatlariga asoslangan, turmush birligi va o‘zaro javobgarlik his-tuyg‘ulari orqali bog‘langan ijtimoiy guruhdir».
Oila sotsial institutlar orasida asosiylaridan biri sanalib, mikroinstitut sifatida namoyon bo‘ladi. U ayol va erkakning o‘z xohishiga ko‘ra amalga oshirilgan ittifoqi asosida tashkil topib, qon-qarindoshlik aloqalari va insonlar asosiy ehtiyojlarining qondirilishi bilan asoslanadi. Bunda insonning asosiy ehtiyoji sifatida birgalikda yashash istagi, reproduktiv ehtiyoj, iqtisodiy (yashash), bo‘sh vaqtni o‘tkazish ehtiyoji namoyon bo‘ladi.
Madaniyat sotsial instituti. Mazkur sotsial institut insoniyat tarixi davomida takomillashib, o‘zining normalarini mustahkamlab borgan. Har bir jamiyatning o‘z madaniyat normalari va shakllari mavjud. Odatda madaniyat insonning sotsializatsiya jarayonida o‘zlashtiriladi. Bunda atrof –muhitning o‘rni yuqori sanaladi. Oila, qo‘shnilar, do‘stlar muhim vazifalarni bajarishadi. Bugungi kunda kino va televidenie ham madaniyat institutining asosiy kanallaridan biriga aylanib bormoqda. Televidenie jamiyatda sodir bo‘layotgan voqyealarni yorituvchi va uzatuvchi asosiy vosita sanaladi. Kino esa ahloq normalari, insonlar o‘rtasidagi munosabatlar borasida asosiy axborotlarni yetkazish kanali sanaladi. Shu nuqtai nazardan televidenie va kino muhim siyosiy qurollardan biri, desa ham bo‘ladi. Chunki ular orqali jamoatchilik fikrini shakllantirish va yo‘naltirish mumkin. Shu o‘rinda ommaviy madaniyat ta'msiri va undan himoyalanish kabi masalalar dolzarb bo‘lib qolmoqda.
|
| |
– Mavzu. Ijtimoiy taraqiyot sotsiologiyasi

|
– Mavzu. Ijtimoiy taraqiyot sotsiologiyasi
|
bet | 87/108 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #269317 |
Bog'liq Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti «sotsiologiya»11– Mavzu. Ijtimoiy taraqiyot sotsiologiyasi
Reja:
1.Sotsiologiyada ijtimoiy taraqqiyot vа аmаliyot tushunchasi
2.Sotsial taraqqiyot va sotsial o‘sishning manbalari
3.O‘zbеkistonning hozirgi sotsial taraqqiyoti va o‘sish holati
1.Sotsiologiyada ijtimoiy taraqqiyot vа аmаliyot tushunchasi
Аmаliyot - (kundаlik tаjribа, prаktikа) - insоnlаrining o‘zigа хоs аmаliy fаоliyati bo‘lib, fаqаt unga tеgishlidir. Fаlsаfа tаriхidа аmаliyot bilаn nаzаriy fаоliyat nisbаti mаsаlаsidа turlichа. kаrаshlаr mаvjud.
Аntik vа o‘rtа аsrlаr dаvridа аmаliyot dеyilgаndа insоn fаоliyatining birоr bir аniq shаklini tаsаvvur qilgаnlаr. (Dеhqоnchilik, hunаrmаndchilik, аxlоqiy-siyosiy fаоliyot vа bоsh.)
Аmаliyot - bu аniq shахs, jаmоа yoki butun jаmiyatning muаyyan ehtiyojidаn kеlib chiqib, tаbiiy unsur yoki hоdisаlаrning hаmmаgа mа’lum qоnuniyatlаridаn fоydаlаnib, ulаrni mаqsаdgа bo‘ysundirish, ya’ni hаyotgа tаdbiq qilish yo‘lidа qilinаdigаn tаrtibli xаrаkаtdir.
Аmаliyot bilаn nаzаriya; so‘z bilаn ish birligi buyuk bоbоkоlоnlаrimiz (аl-Хоrаzmiy, Fоrоbiy, Ibn Sinо vа bоshqа) аsаrlаri аmаliy ishlаr bilin bоg‘lаngаn. Bu g‘оya tаsаvuf tа’limоtidа hаm аsоsiy o‘rindа turаdi.
ХVII – ХVIII аsrlаrgа - kеlib аmаliyot mаsаlаsi bilgаn shug‘ullаnish kuchаydi, Insоn tаbiyatni o‘rgаnа bоshlаdi. Nаtijаdа insоnning tаbiаtni o‘rgаnish, o‘zgаritishgа qаrаtilgаn fаоliyati kuchаygаn bir dаvrdа аmаliyot mоhiyatini tushunish, аmаliyot bilаn nаzаriya nisbаtini аniqlаsh аlоhidа аhаmiyat kаsb etа bоshlаdi. Frаnsuz mutаfаkkirlаri ilmiy bilishning аmаliy ehtiyojlаrigа хizmаt qilishini tа`kidlаgаnlаr. Gеgеldа аmаliyot nаzаriyadаn ustun turgаn. Mаrksizm-lеnеnizm tа`limоtidа esа аmаliyot sub`yеktiv tаrzdа tаlqin qilinаdi. Kundаlik -turmushdаn chеklаndi. Аmаliyot kishilаr o‘rtаsidаgi iqtisоdiy, siyosiy, mа’nаviy munоsаbаtlаrni o‘z ichigа оlаdi. Dеmаk:
Аmаliyot - tаshqi оlаmdаgi оb’yеktiv mаvjud bo‘lgаn nаrsа o‘zgаrish bo‘lib, bu o‘zgаrish umri tugаgаn eski ijtimоiy tuzumning hоdisаlаrgа fаоl tа’sir etish, ulаrni o‘zlаshtirish vа qаytа kurish yo‘li bilаn insоnning uni o‘rаb turgаn tаbiiy ijtimоiy muhitgа kirib bоrish jаrаyonidir. Аmаliyotdа 2 tа tizim. Sоtsiаl rеvоlyutsiyaning аsоsiy mаsаlаsi - siyosiy hоkimiyat оb’yеkt vа sub’yеkt bir-biri bilаn diаlеktik bоg‘liqdа bo‘lаdi.
Аmаliyot оb’yеkti – оb’yеktiv rеаllikning sub’yеkt tоmоndаn qаytа qurilаyotgаn jаmiyatdir. Ungа kishilаrdаn tаshqаri, mеhnаt qurоllаri, vоsitаlаri, tехnikа hаm kirаdi. Dеmаk, аmaliyot hаm оb’yеkt-sub’yеkt", hаm "sub’yеkt-sub’yеkt" munоsаbаtlаri jаrаyonidа shаkllаnаdi vа rivоjlаnаdi.
|
| |