nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Tarbiyalanadigan holatlar - 16-mavzu. O‘qituvchining tarbiya texnologiyalari asosida faoliyat olib borishi. Reja

|
16-mavzu. O‘qituvchining tarbiya texnologiyalari asosida faoliyat olib borishi. Reja
|
bet | 11/14 | Sana | 14.08.2024 | Hajmi | 293,04 Kb. | | #269505 |
Bog'liq 16-mavzu. O‘qituvchining tarbiya texnologiyalari asosida faoliyaTarbiyalanadigan holatlar - bu o`qituvni tomonidan ziddiyatli holatlarda mustaqil tarzda amalga oshiriladigan o`kuvchilarda ijobiy fe`l-atvor ko`nikmalarini shakllantiruvchi murakkab vositalardan biridir. Buning uchun tasodifiy ziddiyatli holatlarni modellashtirish, guruxda nizolarni bartaraf etishda foydalanish, muammoni to`g`ri hal qilish yo`llarini tanlash kabi vositalardan foydalaniladi.
Rag`batlantirish - tarbiyalanuvchilarning qizg`in faoliyatga moyillik ko`rsatishga jalb etish maqsadida ma`naviy va moddiy rag`batlantirish usullari va vositalarining yig`indisidir. Mazkur metod tarbiyalanuvchi yoki guruhning ijobiy bahosi, xususiyatlarini ma`kullash va e`tirof etish, xatgi-harakatlari va xulq-atvorining ifodasi sifatida ham qaralishi mumkin. U o`quvchilarning o`z faoliyatidan qoniqishini, o`z kuchiga ishonch hissini, o`z-o`ziga ijobiy baho berishni yuzaga keltiradi, o`quvchilarni axloqiy me`yorlar asosida xulq-atvorini yaxshilashga tomon rag`batlantiradi. Rag`batlantirish vositalariga o`qituvchi va otaonalarning, ta`lim muassasasi xodimlarining maqtovi, minnatdorchiligi, turli mukofotlar, “Faxriy yorliq”lar bilan taqdirlash yoki boshqa modtsiy mukofotlar kiradi. Bunda tarbiyachining so`z bilan maqgovi, minnatdorchshgak bildirishi, imo-ishoralari, mimikasi va baholash muhokamalari, rag`batlantirish vositalari ko`rinishida namoyon bo`ladi. Rag`batlantirish nafaqat natijani, balki faoliyatning sababi va usulini ham ma`qullashni, tarbiyalanuvchilar ijobiy faoliyatini ma`qullashning dalilini emas, balki uning moddiy hissasini qadrlashga o`rgatshshsh tavsiya etadi. Rag’batlantirishni, ayniqsa, kichik yoshdagi maktab o`kuvchilariga va o`zlarining imkoniyatlariga ishonmaydigan o`smirlarga berish talab etiladi. Katta yoshdagi o`quvchilar uchun ham ulardan foydalanish tarbiyaviy samara beradi.
Tanqid asosida o`qituvchi tomonidan tarbiyalanuvchilar shaxsiy sifatlarida namoyon bo`ladigan salbiy odatlariga baho beriladi yoki jamoa faoliyatida ro`y beradigan tasodifiy salbiy hodisalar o`quvchilar bilan taxdil qilinib ko`rib chiqiladi. Bunda, o`qituvchi ma`lum bir maqsadga bog`liq holda tanqidning turli usullarini vaziyatga qarab ko`llaydi. CHunonchi, sinf jamoasida bir shaxsga taalluqli bo`lgan yoki sinf jamoasiga nisbatan tanqid, kamchiliklarni bartaraf etishga undovchi rag`batlantiruvchi tanqid, kutilmagan hodisalarni bayon etuvchi afsusli tanqid, jamoa bilan birgalikda ro`y bergan kamchilik uchun qayg`urish tanqidi, ta`nali tanqid kabilar.
|
| |
Internetning tarkibiy qismlari

|
Internetning tarkibiy qismlariBog'liq okInternetning tarkibiy qismlari.
Internet o’z-o’zini shakllantiruvchi va boshqaruvchi murakkab
tizim bo’lib, asosan
uchta tarkibiy qismdan tashkil topgandir:
·
Texnik
·
Dasturiy
·
Informatsion
Internetning xizmat turlari:
•
Veb sayt
– biror bir sohaga, faoliyatga, voqyea va xodisaga bag’ishlangan ma’lumotlarni
o’zida jamlagan Internet sahifalar majmui.
•
Internet provayder
– Internet tarmog’i xizmatlaridan foydalanishni ta’minlab beruvchi
yuridik shaxs.
•
Elektron pochta
– Internet tarmog’i orqali tezkor ma’lumotlar va xabarlar almashish tizimi
•
Chat
– Internet tarmog’i orqali tezkor muloqotni yozishuv asosida tashkil qilish xizmati
•
Forum
– Internet tarmog’i orqali turli toifadagi masalalarni o’zaro muhokama qilish tizimi
•
Internet konferensiya
– Internet tarmog’i xizmatlari orqali turli anjumanlarni tashkil etish
•
Trafik
- bu Internet aloqa kanallari orqali uzatilgan ma’lumotlar oqimi hajmi.
•
Internet manzil (URL)
– Internet tarmog’ida joylashtirilgan axborot resurslarining murojaat
manzillari.
• Internet qidiruv tizimlaridan foydalanish
• Internet o’yinlar, madaniy xordiq, radio va televideniye
• Internet do’konlar va boshqalar.
3.5. Distansion (masofaviy) ta'lim texnologiyasi
Keyingi yillarda
masofaviy ta’lim
(lotincha
distantia
- masofa) uzluksiz ta’lim tizimida
keng qo’llanilmoqda.
Masofaviy ta’lim
– bu masofadan turib o’qitishning usullariga asoslangan holda aholining
keng qatlamlariga taqdim etiluvchi zamonaviy ta’lim texnologiyasidir. U o’quv adabiyotlarining
almashinish vositalari (Yer sun’iy yo’ldosh, televideniye, radio, kompyuter aloqa va
boshqalar)ga tayanib, ixtisoslashtirilgan axborot muhiti yordamida masofadan mamlakat
aholisining keng qatlamiga va xorijiy davlatlarga taqdim etiladigan ta’lim xizmatlar majmuidan
iborat.
Masofaviy ta’lim tizimida bo’lajak mutaxassislarni tayyorlashning samaradorligini
oshirishda ta’lim beruvchi va ta’lim oluvchi shaxsining muntazam aloqasini ta’minlash
|
| |
Arduino va kristall displeylarga kirish

|
Arduino va kristall displeylarga kirish
|
bet | 1/2 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 2,96 Mb. | | #236733 |
Bog'liq prizintatsiya.en.uz (3)
Arduino va kristall displeylarga kirish
Ochiq manba elektron platformasi bo'lgan Arduino kuchini va innovatsion loyihalar uchun kristall displeylarning ko'p qirraliligini bilib oling. Ushbu texnologiyalar interaktiv va vizual tarzda ajoyib ilovalar yaratish uchun qanday birlashtirilishi mumkinligini o'rganing.
Translated from English to Uzbek - www.onlinedoctranslator.com
Kristal displeylarda matnni ko'rsatish
Kristalli displeylar matnni namoyish qilish uchun noyob tuvalni taklif etadi, bu sizga vizual jihatdan ajoyib va ma'lumot beruvchi interfeyslarni yaratishga imkon beradi. Ushbu displeylar aniq, yuqori kontrastli matnni namoyish etishda ustunlik qiladi, bu ularni sanoat boshqaruv panellaridan tortib aqlli uy qurilmalarigacha bo'lgan turli ilovalar uchun ideal qiladi.
- Tadqiq qilingmoslashtirilgan shrift uslublarimatnga asoslangan kontentingizning vizual jozibadorligi va foydalanish imkoniyatini optimallashtirish uchun va o'lchamlar.
- dan foydalaningenergiya tejamkorkristall displeylarning tabiati qimmatli energiya resurslarini sarflamasdan matnli dizaynlarni amalga oshirish uchun.
Kristalli displeylar uchun matnni formatlash
Kristalli displeylarda vizual jozibali matnni yaratish strategik formatlashni talab qiladi. Leveragesozlanishi shrift o'lchamlariturli masofalardan optimal o'qilishini ta'minlash. bilan tajriba qilingqalin, kursiv va tagiga chizilgan uslublarasosiy ma'lumotlarni ajratib ko'rsatish va vizual ierarxiyani yaratish.
Ehtiyotkorlik bilanmatn satrlarini ajratib olinghaddan tashqari to'lib ketishining oldini olish va o'qishni yaxshilash. O'ylabmatnni tekislangdispleyning joylashuvi va dizayn maqsadlaringiz asosida chapga, o‘ngga yoki markazga.
Matn funksiyalarini amalga oshirish
Kuchli matn funksiyalarini amalga oshirish orqali kristall displeylarning barcha imkoniyatlarini oching. Vizual maftunkor va interaktiv displeylarni yaratish uchun maxsus shrift renderlash, dinamik matn joylashuvi va ilg‘or string manipulyatsiyasidan foydalaning.
|
| |
aks ettirish - Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi

to'g'ridan-to'g'ri bir-biringizning ko'zingizga tikiling. Har
bir qahramon o'zini o'zi uchun beradi
Ko'zgularni ko'rsatishda odamlar taxminan bir vaqtning o'zida ko'zoynaklaridan ichimliklar olishadi. Ular
majbur ko'rinadi. Ular vaqti-vaqti bilan chiqib ketishadi
avtomatik ravishda
ko'zlar u yoqdan-bu yoqqa almashadi. Ikkala ko'z ham bir ko'zga, so'ngra boshqa ko'zga e'tibor qaratadi (
bir-birining kompaniyasida qulaylik. Ularning tana tili ular butun dunyo bilan
birga ekanliklarini ko'rsatadi. Ular qiladi
Ularning ovqatlari bilan OK va o'zlari kabi harakat qilishadi. Boshqa odamga ular borligini ko'rsatish uchun
Er-xotin bo'lganda
sinxronlash.
Ikki belgi uzoq muddatli munosabatlarda bo'lganida
bir-birlari uchun
birinchi sana, agar ular bir-biriga jalb qilingan bo'lsa
ular o'z shaxsiyatini mustahkamlashga harakat qiladilar. Ular birga bo'lganda
Ikki
belgi sevib qolganda, ular sevib qolishadi
boshqa odam va hech narsani yashirmaydi va ular bir-birlariga baxtli savol nigohi bilan qarashadi. Chunki har bir
qahramon boshqa odamning ikki ko'ziga, o'zining ko'ziga qaraydi
aks ettiradi
xatti-harakati. Ular bir-birlarini aks ettirishga shunchalik
harakat qilishadiki, ularning
harakatlari ham mumkin
pozalar. To'xtatilganda ular bir-birlarini aks ettira boshlaydilar, chunki bu ularning tabiiy holati.
va his qilish
bir vaqtning o'zida ovqatlaridan tishlab oladi. Birgalikda yurganda, ularning qadamlari bo'ladi
ular chalg'itganda aks ettirish; masalan, ofitsiant hamma narsa bor yoki yo'qligini so'raganda
jalb qilingan, ularni aks ettirishni o'rganishlari kerak.
bilishgan
Qachonki, er-xotin
bu masalada juda muhim
bir-biri bilan zerikish darajasi bo'lishi mumkin. Natijada,
yurganda qo'llarini ushlash yoki quchoqlash.
Yana bularning barchasi qahramonlarning bir-birlarini
qanchalik yaxshi bilishlariga va ularning
munosabatlariga bog'liq.
deyarli ataylab bir-birlarining tana tilini aks ettirmaslikka moyil. Biri gazeta o'qishi, ikkinchisi esa atrofga nazar
tashlashi mumkin. Ular ataylab turli xil egallaydi
ular oxir-oqibat
boshqa odamni aks ettiradi
bir muddat ular
212
3D-da belgilar animatsiyasi
ekrandagi ikkita belgi birgalikda

Buni aytganda, shaxsiy
makonni qisqartirish kerak
bo'lgan holatlar mavjud. Yaxshi misol, biz to'liq temir
yo'l vagoni kabi kichkina joyga tiqilib qolganimizda.
Bunday vaziyatda odamlar ko'z bilan aloqa qilmaslik
uchun yuqoriga qarashadi yoki ko'zlarini yumadilar.
Buni kuzatish uchun eng yaxshi
joylardan biri bu yer
osti poyezdida.
Aytgancha, biz o'zimizni qabul qilinganimizni his
qilishni va boshqalarni qabul qilinganini his qilishni
yaxshi ko'ramiz. Shuning uchun biz boshqalardan
imkon qadar uzoqroqda o'tirmaymiz yoki turmaymiz.
Biz parkdagi skameykada
yoki poezd vagonida
o'tirganimizda, biz bilmagan odamlardan maqbul
masofada o'tiramiz. Navbatda turganimizda, o'zingizni
qulay his qilish uchun bir-birimizga xona beramiz.
Agar biz juda yaqin bo'lsak, bu bizni juda noqulay his qiladi.
shaxsiy makon - Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi

Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi
Character Animation in 3D Use traditional drawing techniques to produce stunning CGI animation (Focal Press Visual Effects and Animation) ( PDFDrive )
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi
|
asosiy pozitsiyalarni ishlab chiqish

Uchinchi kalit pozitsiyasi 15-ramkada.
Bu nuqtada
belgi blok tomon qadamning yarmida.
Beshinchi kalit pozitsiyasi 33-ramkada. Tana bir
oz oldinga siljiydi,
lekin blok darhol
harakatlanmasligi sababli, qo'llar bir joyda qoladi
va tirsaklar egilib, qo'llar
va elkalar orasidagi
bo'shliqni yopadi.
To'rtinchi kalit pozitsiyasi 25-ramkada. Bizning
xarakterimiz qo'llarini blokka qo'yadi.
Ikkinchi asosiy pozitsiya 9-ramkada. Bu erda bizning xarakterimiz blok tomon qadam
tashlashni kutgan holda pastga tushadi.
oddiy
xarakterning qurilishi, uning artikulyatsiyasi va muvozanati
69
Machine Translated by Google
Bu asosiy pozitsiya to'rtinchi asosiy pozitsiyaga juda o'xshaydi,
lekin bir qadam oldinda.
Sakkizinchi kalit pozitsiyasi 69-ramkada.
Tana
harakatlana boshlaydi, lekin blok
va qo'llar bir joyda qoladi,
shuning uchun
qo'llar bir oz egiladi.
Ettinchi kalit pozitsiyasi 61-ramkada. Blok to'xtab qolganda, belgi
unga bir qadam tashlaydi.
Oltinchi kalit pozitsiyasi 49-ramkada. Qo'llar to'g'rilanganda va tana oldinga
burchak ostida va oyoqlar
egilganda blok harakatlana boshlaydi. Tana hozir to'liq cho'zilgan va blok harakatni to'xtatadi.
To'qqizinchi kalit pozitsiyasi 85-ramkada. Tana hozir to'liq
cho'zilgan va blok ko'chgan.
3D-da belgilar animatsiyasi
70
Machine Translated by Google
Uchinchi kalit pozitsiyasi (15-ramka) va
to'rtinchi kalit pozitsiyasi (25-ramka)
o'rtasidagi oraliqda qo'lni blokga qo'yishdan
oldin bilak orqali yoyni tasvirlab bering.
To'rtinchi kalit pozitsiyasi (25-ramka) va beshinchi kalit pozitsiyasi (33-ramka)
orasidagi intervalda
belgi biroz oldinga siljiydi, lekin blok bermaydi.
bir-biriga o'xshash harakat yoki oshib ketish

bir-biriga o'xshash harakat yoki oshib ketish
Character Animation in 3D Use traditional drawing techniques to produce stunning CGI animation (Focal Press Visual Effects and Animation) ( PDFDrive )
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa bir-biriga o'xshash harakat yoki oshib ketish
|
-rasm. Ta’lim jarayonida hayotiy faoliyatga jarayoni kabi axborotlar bilan ishlash

|
-rasm. Ta’lim jarayonida hayotiy faoliyatga jarayoni kabi axborotlar bilan ishlash
|
bet | 10/16 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 285,25 Kb. | | #134570 |
Bog'liq dissertatsiya2.1-rasm. Ta’lim jarayonida hayotiy faoliyatga jarayoni kabi axborotlar bilan ishlash
Axborotlar bilan ishlash kompetentligini rivojlantirishda ta’limni hayotiy faoliyatlar bilan uyg‘unlikda olib borishda: o‘quv axboroti→ muhim axborotlar→ muhim savollar (o‘quvchilarni qiziqishini faollashtirish va kuchaytirish)→mezonlar→ tahlil qilish→ sintez qilish→ baho berish → eslab qolish→axborotning ahamiyatini tushunish→ tushuncha (kerakli axborotlar zahiralarini to‘plash)→ qo‘llash (faollashish, jalb qilish) ketma-ketligida o‘quv faoliyati amalga oshiriladi.
Axborotlar bilan ishlashda o‘quvchilar mustaqil hayotiy faoliyatlari kabi dastlab axborotlarni tahlil qilish, ularni sintez qilish, axborotlarga baho berish asosida zarur axborotlarni eslab qolish, axborotlarni ahamiyatini tushunish va axborotlarini qo‘llash orqali axborotlarini yig‘ish, tahlil qilish va yakuniy xulosani sintezlash mumkin. Faqat shundagina bilim asosli bo‘ladi. Bu yondashuv asosida o‘quvchilar xuddi fayotiy faoliyatlar kabi. gipotezalar yaratishadi, tajribalar o‘tkazishadi, ulardan xulosa chiqarishadi va kerak bo‘lsa xulosalarni qayta ko‘rib chiqishadi.
Ta’lim jarayonida hayotiy faoliyatlar jarayoni kabi axborotlar bilan ishlashga o‘rgatishda muhim jihat bu o‘quvchilarning fundamental axborotlar zaxirasini yaratish. O‘quvchilarning o‘quv materiallarini o‘zlashtirishiga yordam beruvchi muhim jihatlardan biri o‘quvchining fundamental bilimlar bilan qurollanganligidir. Ularning fundamental axborotlar zaxirasini yaratish ta’lim jarayonini doimiy yangi axborotlar bilan ta’minlash va o‘quvchilar tomonidan mustaqil axborot zaxiralarini yaratish asosida amalga oshiriladi.
1) Doimiy yangi axborotlar bilan ta’minlash. Agar o‘quv jarayoni tadqiqot shaklida bo‘lsa o‘qituvchilar o‘quvchilar izlayotgan tushunchaga yo‘l ko‘rsatish uchun qo‘shimcha axborotlar bilan ta’minlanishlari lozim. Faollashtiruvchi axborotlar muammo yechimining yangi yo‘llarini ochib beradi va yangi g‘oyalar yaratilishiga zamin bo‘ladi.
2). O‘quvchilar tomonidan mustaqil axborot zaxiralarini yaratish. O‘quvchilar mustaqil qatnashadigan darslar o‘zlashtirilgan axborotlarni tahlil qilish, ularni sintez qilish, axborotlarga baho berish, eslab qolish, tushunish va qo‘llashga yordam berib, axborotlar ma’nosini tadqiqot o‘tkazish, kashf qilish asosida anglash axborotlarni interpretatsiya qilishga o‘rgatadi.
Tadqiqot davomida ilmiy manbalarning tahlili, axborotlardan samarali foydalanishning asosini axborotlarning mazmun – mohiyati va funksiyasini tushunish tashkil etishi aniqlandi. Demak, o‘quvchilarning axborotlar mazmuni va funksiyasini ongli ravishda o‘zlashtirib borishi, axborotlarni hayotiy faoliyat davomida o‘rinli qo‘llay olishlariga imkoniyat yaratadi. Ushbu omillarni hisobga olib, o‘quv faoliyatlari davomida o‘quvchilarning axborotlar bilan ishlash bosqichlari aniqlandi (2.2-rasm).
|
| |
-rasm. O‘quvchilarning o‘quv faoliyatlari davomida axborotlar bilan ishlash jarayonining bosqichlari

|
-rasm. O‘quvchilarning o‘quv faoliyatlari davomida axborotlar bilan ishlash jarayonining bosqichlari
|
bet | 11/16 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 285,25 Kb. | | #134570 |
Bog'liq dissertatsiya2.2-rasm. O‘quvchilarning o‘quv faoliyatlari davomida axborotlar bilan ishlash jarayonining bosqichlari.
«Algebra» fani dasturi o‘quv materiallari zaruriy umumlashtirishlarni shakllantirish uchun eng qulay sharoitlar yaratish maqsadida faqat mazmunga emas balki, o‘quv materialining joylashish sistemasi ham javob berishi lozim. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, «Algera» fani dasturida o‘quv materiali chiziqli va konsentrik joylashgan bo‘lib, chiziqli tuzilish dasturda materialning mantiqiy ketma-ketlikga asoslanganligidir. Algera kursida arifmetik materialning konsentrik joylashuvi saqlanadi. O‘quv materialini konsentrlashtirish axborotlarni o‘zlashtirishga ajratilgan vaqtga asoslangan holda, o‘quv materiallarini tizimlashtirishni talab etib, o‘quv materiallarini konsentrlarga jamlash o‘quv materiallarini tizimlashtirilganlik darajasi, ma’lum belgilangan vaqt oralig‘ida o‘quvchilar tomonidan o‘zlashtiriladigan o‘quv axborotlari hajmi, o‘quv jarayonini tashkil etish va amalga oshirishdir .
2.2-§. O‘quvchilarning axborotlar bilan ishlash kompetensiyasini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish va amaliyotga joriy qilishning metodik tizimi.
Algera o‘quv fanini o‘qitish jarayonida o‘quvchilarning axborotlar bilan ishlash kompetensiyasini rivojlantirish metodikasini takomillashtirishning metodik tizimi deganda, o‘qitishning maqsadi, mazmuni, usullari, shakllari va vositalari hamda dars loyiha (ishlanma) larini o‘z ichiga olgan tuzilma tushuniladi.
Tadqiqot davomida olingan nazariy natijalarni amaliyotga joriy qilish metodik tizimining modeli ishlab chiqildi. Algera darslarida o‘quvchilarning axborotlar bilan ishlash kompetensiyasini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish yuzasidan ishlab chiqilgan tashkiliy – tuzilmaviy model «maqcadli», «konseptual», «tashkiliy-texnologik» va «natijaviy–baholash» komponentlaridan tashkil topgan hamda maqsad, yondashuvlar, tamoyillar, bosqichlar, didaktik shart-sharoitlar kabi elementlarni o‘z ichiga oladi. Shuningdek, model erishiladigan natija va o‘quvchilarda axborotlar bilan ishlash kompetensiyasini rivojlanganligini belgilovchi mezonlar hamda darajasini belgilovchi tartiblashgan sxema sifatida o‘zida aks ettiradi (2.3-rasm).
Ilmiy tadqiqotlarda model asosan, pedagogik jarayon va natijani ochib berishga xizmat qiladi. O‘quvchilarning axborotlar bilan ishlash kompetensiyasini rivojlantirish jarayonini samarali tashkil etish tanlangan yonashuvlar, shart-sharoitlar bilan o‘zaro bog‘liq.
Tashkiliy-tuzilmaviy modelning maqcadli, konseptual, jarayonli va natijaviy – baholash komponentlari:
|
| |
-jadval
O‘quvchilarning axborotlar bilan ishlash kompetensiyasini rivojlantirish texnologiyasining bosqichlari

|
-jadval
O‘quvchilarning axborotlar bilan ishlash kompetensiyasini rivojlantirish texnologiyasining bosqichlari
|
bet | 13/16 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 285,25 Kb. | | #134570 |
Bog'liq dissertatsiya2.1-jadval
O‘quvchilarning axborotlar bilan ishlash kompetensiyasini rivojlantirish texnologiyasining bosqichlari
Bosqich
|
Mazmuni
|
Amalga oshiriladigan ishlar
|
Motivatsion
|
O‘quvchilarning manbalardan zarur axborotlarni izlab topish hamda ulardan samarali foydalanishga qiziqish va ehtiyojini rivojlantirish
|
Ta’lim jarayonini zarur axborotlar bilan ta’minlash, o‘quv axborotlarini o‘zlashtirishning o‘quv va hayotiy faoliyatdagi ahamiyatini tushuntirish asosida o‘quvchilarning qiziqish hamda ehtiyojini rivojlantirish, o‘quv materiallari sifatida taqdim etiladigan axborotlar mazmunini ta’lim sifatini baholash sohasidagi xalqaro tadqiqotlar natijalarining tahlillari asosida takomillashtirish.
|
Kognitiv
|
O‘quvchilarning o‘quv axborotlari bilan ishlay olishi uchun zarur axborotlarni bilim sifatida o‘zlashtirishi
|
O‘quvchilarning Algera fani o‘quv axborotlarini o‘zlashtirishlari uchun nazariy bilimlar va zarur tayanch tushunchalarning mazmun–moxiyatini anglash asosida tushuntirishi, interpretatsiya qila olishiga erishish, axborotlashgan muhitda moslashuvini ta’minlash.
|
Kreativ
|
O‘quvchilarning o‘quv axborotlari bilan ishlash davomida ijodiy yondashuvini qaror toptirish
|
O‘zlashtirilgan axborotlarni tegishli fan sohalari bo‘yicha standart va nostandart vaziyatlarda qo‘llay olishi uchun vaziyatlarni baholay olish, kerakli farazlarni ilgari surishda o‘quvchilarning axborotlar bilan ishlash jarayonida ijodiy yondashuvni yuzaga keltiruvchi omillarni takomillashtirish.
|
Jarayonli
|
O‘quvchilarning hayotiy va o‘quv faoliyati davomida axborotlarni ongli ravishda qo‘llay olishi
|
O‘quvchilarning axborotlashgan jamiyat talablari bo‘yicha hayotiy va o‘quv faoliyatlari davomida axborotlarni qo‘llay olish jarayonida faolligini ta’minlash, o‘z faoliyatlarini baholay olish hamda axborot resurslarini o‘zlashtirishga o‘rgatish.
|
|
| |
tashqi ta'sirlar - Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi

ikki kishi birga yuradi. Ikki kishi o'zaro
muloqot
qilganda, ular "ko'zgu" deb ataladigan ishni qiladilar. Agar siz ikki kishining pabda birga o'tirganini
ko'rsangiz, ular ko'pincha bir-biriga o'xshash holatda o'tirishadi. Ular taxminan bir vaqtning o'zida
sigaretani tortib olishadi yoki ichimlikdan qultumlar ichishadi. Shuningdek, ularning boshlarini tirnang
yoki qo'llarini taxminan bir xilda katlayÿn. Ko'zgu miqdori odamlar bir-birini
qanchalik yaxshi bilishiga
qarab o'zgaradi. Yaxshi do'st bo'lganlar ko'proq aks etadi. Bir-
birlarining kompaniyasiga o'rganib qolgan turmush qurgan juftliklar
(ehtimol, ular bir-birlaridan zerikib qolishgan) o'zlarining shaxsiyatini
qanchalik ta'kidlashni
xohlashlariga qarab, kamroq ko'zguga moyil
bo'lishadi, lekin ularning o'zaro munosabatlari davomida ma'lum
nuqtalarda aks ettirishga qaytadilar. Ikki kishining birga yurishi
haqida ham shunday deyish mumkin.
Ular tez-tez yurishlarini
tezlashtiradi yoki sekinlashtiradi (yoki qadamlarini qisqartiradi yoki
uzaytiradi), shuning uchun ular taxminan bir vaqtning o'zida
qadam tashlashadi, ayniqsa ular birgalikda gaplashganda. Agar
ularning e'tiborini boshqa narsa jalb qilsa (masalan, afishada) ular
o'zlarining tabiiy yurish tezligiga qaytadilar (plakatga qaraganlarida),
ular bir-birlarining e'tiborini jalb qilganda birdam yurishlarini
tiklaydilar.
Planshetli skanerlar - Mavzu: san'at sohasida axborot texnologiyalari faninig predmeti, maqsadi va vazifalari

|
Mavzu: san'at sohasida axborot texnologiyalari faninig predmeti, maqsadi va vazifalari
|
bet | 10/13 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #155163 |
Bog'liq Multimedia mobilPlanshetli skanerlar - bu shunday skanerlarki, ularda original (qo'g'ozli hujjat) skanerning ustki qopqog'i ostidagi oyna ustiga qo'yiladi va siljib yuruvchi matritsa qurilmasi yordamida skaner qilinadi. Matrisa - bu yoqori darajada yorug’likni sezuvchi elementlardardan tashkil topgan qurilma. Bu elementlarning soni skanerning mumkin bo'lgan nuqtalar soni (paapemeHue) bilan aniqlanadi. Planshetli skanerlarda yorug’lik manbai va fotoelementdan tashkil topgan skaner qiluvchi qurilma qadamli dvigatel yordamida skaner oynasiga qo'yilgan qog'oz bo'ylab harakatlanadi. Bunda oq lampadan chiqqan yorug'lik nuri qog'ozga tegib qaytadi. Bu qaytgan yorug’lik nuri optik prizma va oyna tizimi yordamida fotoelementga tushiriladi. Fotoelement bu yorug’lik nurini intensivligiga mos holda analogli signalga o'tkazadi. Bu analogli signallar raqamli signalga o'tkazish qurilmasi yordamida raqamli (0 va 1) signallarga o'tkazilib, kompyuter xotirasiga yoziladi. Quyidagi rasmga qarang.
1.30-rasm. Planshetli skanerning ishlash prinsipi
Planshetli skanerlar hajmi uncha katta bo'lmagan rasm yoki matnli hujjatlarni (300 sahifagacha) skaner qilishga mo'ljallangan. Bu turli skanerlarga hos xususiyatlar - uning loyihasining soddaligi, hujjatlar qo'lda qayta ishlanashi va samaradorligining pastligidir.
Tortuvchi yoki g’ildirakli skanerlarda original qog’oz qimirlamaydigan zaryadli aloqa matritsasi ustidan o'tadi va skaner qilinadi. Bunday skaner turlariga misol qilib faks-apparatlarni keltirish mumkin. Bu skanerlar planshetli skanerlarga nisbatan ancha tez ishlaydi. Bir minutda 180tagacha va undan ortiq originallarni skaner qila oladi. Bu turli skanerlar qo'shimcha imkoniyatlarga ham ega, ya'ni:
Tortuvchi yoki g’ildirakli skanerlarning asosiy xususiyatlari - loyihasining yuqori darajada mustahkamligi, hujjatlarni paketli qayta ishlashi va ishlash samaradorligining yuqoriligidir.
|
| |
Ovoz kartasi - Mavzu: san'at sohasida axborot texnologiyalari faninig predmeti, maqsadi va vazifalari

|
Mavzu: san'at sohasida axborot texnologiyalari faninig predmeti, maqsadi va vazifalari
|
bet | 12/13 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #155163 |
Bog'liq Multimedia mobilOvoz kartasi (ovoz platasi, ovoz adapteri) - bu audio signallarni kompyuter xotirasiga kiritish-chiqarish uchun mo’ljallangan qo’shimcha qurilma hisoblanadi. Ovoz kartasi analogli tovush signalini kompyuterga uzatiladigan raqamli signalga o’zgartiradi va aksincha.
Ovoz kartalari loyihaviy tuzilishiga ko’ra 3 turga bo’linadi:
1.31-rasm. Ovoz kartalari: a) tashqi; b) integrallashgan ichki; c) diskret ichki.
Odatda ofis kompyuterlarida bosh plataga integrallashgan ovoz kartalaridan foydalaniladi. Multimediyali kompyuterlarda esa bosh plataning kengaytirish slotlaridan biriga joylashtirilgan ichkli diskret yoki tashqi ovoz karatalari o’rnatiladi. Chunjki bu turli ovoz kartalari audio ma’lumotlarni sifatini saqlagan holda kompyuter hotirasiga kiritadi. Ular yordamida san’atkorlar ijro etadigan kuy va qo’shiqlar yoziladi.
TV tyunerlar - bu kompyuterning tizimli blokiga o'rnatiladigan qurilma bo’lib, u televizor signalini qabul qiladi va uni shaxsiy kompyuter monitorida ko’rish uchun dekoderlaydi. Bundan tashqari, tashqi televizor tyunerlari ham mavjud, ular kompyuterning USB portlariga ulanadi.
Ichki turdagi televizor tyunerlari to’g’ridan-to’g’ri tizim blokiga o’rnatiladi, televizion ko’rsatuvlarni faqat kompyuter ishlayotganida ko’rish mumkin. Uning ishlashini ta’minlash uchun drayverlarni va ba’zi dasturlarni o’rnatishni talab qiladi.
Shuningdek radio signallarni qabul qiluvchi va kompyuter orqali radio eshittishlarni taklif qiluvchi FM tyunerlar ham mavjud.
a)
b)
rasm. TV tyunerlar: a) TV tyuner; b) TV/FM tyuner
|
| |
Phrase
  
Translation - Chapter I. Theoretical foundations and approaches to the study of politeness 7

|
Chapter I. Theoretical foundations and approaches to the study of politeness 7
|
bet | 9/24 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #102138 |
Bog'liq Ergashaliyeva Yulduz contentdanPhrase
|
Translation
|
I am writing to inform you / to ask you / to thank you...
|
Men sizga xabar berish / so'rash / rahmat aytish uchun yozyapman ...
|
I regret to inform you...
|
Sizga xabar berganimdan afsusdaman...
|
I would like to thank you...
|
Men sizga rahmat aytmoqchiman ...
|
Thank you for your email (letter) of 11th July, asking about
|
Sizning maktubingiz (11-iyul sanasi) haqida so'raganingiz uchun tashakkur...
|
I am writing in connection with …
|
Men ... bilan bog'liq holda yozyapman.
|
If you are writing a letter to a friend, you can start it like this:
Phrase
|
Translation
|
Many thanks for your recent letter.
|
Yaqinda yozgan xatingiz uchun katta rahmat.
|
It was nice to hear from you recently.
|
Yaqinda siz haqingizda eshitish juda yoqimli edi.
|
How are things?
|
Nima gaplar?
|
Attachments
Quite often, we do not just send a letter, but send a document or photo by e-mail. In this case, be sure to inform the recipient that you are attaching an additional file to the letter.
In both formal and informal writing, the following phrases can be used:
|
| |
Level of knowledge of the problem

|
Level of knowledge of the problem
|
bet | 2/24 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #102138 |
Bog'liq Ergashaliyeva Yulduz contentdanLevel of knowledge of the problem. In world and Uzbek linguistics, a number of researches devoted to the study of explicit and implicit features of politeness have been carried out. In particular, we can cite the works of Sh. Iskandarova (1993), S. Mo’minov (2000), H.K.Turdiyeva (2020), M.Qodirova (2021), Al-shalawi (2001), P. Brown, and S. Levinson (1978), Z. Dienes, J. Perner (1999), N. Kitamura (2000), R. Lakoff (1973), R. Watts (2005), В.З.Демьянков (2006) 2, as evidence.
The object of research: units representing politeness in written speech culture of English and Uzbek languages.
The subject of the research is the English and Uzbek units expressing politeness in the culture of written speech, in particular, the explicit and implicit characteristics of the politeness units used in e-mail messages.
The aim of the work: It consists of cross-research and scientific analysis of explicit and implicit features of politeness in written speech culture of English and Uzbek languages.
This aim determines the following tasks:
to study interpretation of the concept of "politeness" and to determine the explicit and implicit features of politeness category in linguistics;
to explore and describe the role of the category of politeness in written speech;
to provide a scientific justification of explicit and implicit forms of politeness in English and Uzbek written speech etiquette (based on the analysis of e-mail correspondence);
to do a contrastive analysis of politeness strategies in e-mails (based on English and Uzbek materials).
Research methods: conceptual analysis method, component analysis method, linguistic experiment method, linguistic description method, comparative, as well as semantic and functional analysis methods.
The novelty of the work:
- when studying the category of politeness from the point of view of linguistics, its implicit and explicit features are determined;
- in researching explicit and implicit forms of politeness in English and Uzbek written speech etiquette, its phraseological features, morphological characteristics and syntactic features were deeply analyzed based on e-mail correspondence;
- the role of politeness strategies in writing emails was determined through the collected factual materials;
- politeness expressions and sentence frames in e-mails were divided into positive and negative types and analyzed.
|
| |
Addressing word - Chapter I. Theoretical foundations and approaches to the study of politeness 7

|
Chapter I. Theoretical foundations and approaches to the study of politeness 7
|
bet | 8/24 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #102138 |
Bog'liq Ergashaliyeva Yulduz contentdanAddressing word
|
A comment
|
Dear Mr. Jenkins,
|
Addressing to a specific man.
|
Dear Ms. Jenkins,
|
Universal addressing to both married and unmarried ladies.
|
Dear Sir or Madam,
|
It is used when you do not know who will answer your letter.
|
To whom it may concern,
|
Usually used in business correspondence when you write to corporate mail and do not know which employee will answer your letter.
|
Dear partners, / Dear managers
|
used when referring to a group of people: Dear partners, / Dear managers, etc.
|
An informal letter can be started in the following ways:
|
A comment
|
Hello / Hi / Hi there / Hello again Tom,
|
An informal friendly greeting.
|
Greetings / Good morning / Good afternoon Tom,
|
Greetings that sound a little more formal than Hello or Hi.
|
Dear Tom,
|
This greeting has a touch of formality, so it is used when writing a letter to the exam.
|
Text of the letter
In the first paragraph, you need to tell the recipient why you are writing a letter to him. If you want to express several thoughts in your email, then start writing each of them with a new paragraph.
Proper formatting of the letter is a guarantee that it will be read carefully and your thoughts will be correctly understood. Use formatting to make your email more readable and easier to read. This is especially important to consider when you are writing long formal letters. A solid canvas of text runs the risk of being sent to the trash immediately after opening.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi - bet 7

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi
|
bet | 7/8 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 1,69 Mb. | | #135378 |
Bog'liq Igamberdiyeva Sohiba
Satrlar ustida turli amallarni bajarishga mo‘ljallangan bir qancha funksiyalar mavjud. Satr uzunligini aniqlash strlen() bilan amalga oshiriladi. Satrlarga oid misol 11 ko‘ramiz. Berilgan satrdagi unli harflarni ajratib ko‘rsating.
Natija: 1 11 0 0 0 Agar bu usulda vektor yaratiladigan bo‘lsa, push_back() va push_front() funksiyalari vektor uzunligini oshiradi. Misol uchun: #include
Natija: 1 11 0 0 0 123 Vektor ustida quyidagi funksiyalar orqali amal bajarish mumkin: test.front() – vektor ko‘rsatkichini 1-elementga o‘rnatish; test.back() - vektor ko‘rsatkichini oxirgi elementga o‘rnatish; test.swap(test2) – test vektori tarkibi bilan test2 vektori tarkibini almashtirish test.empty() – vektor bo‘shligini tekshirish; Vektorga oid misol ko‘ramiz. Quyidagicha masala qo‘yilgan bo‘lsin: massivning juft qiymatli elementlaridan vektor hosil qiling.
Strukturalar turli toifadagi maydonlardan tashkil topgan yozuv hisoblanadi. Strukturalarni e’lon qilish uchun struct kalit so‘zi ishlatiladi. Undan keyin toifaga nom beriladi va {} qavs ichida maydonlar toifalari va nomlari e’lon qilinadi. struct G{ } talaba, talabalar[10]; Yaratilgan toifa bilan e’lon qilingan o‘zgaruvchi talaba - yozuv hisoblanadi, massiv esa talabalar[10] - jadvalni tashkil etadi. Yozuv va jadval yozuvi maydoniga qiymat berish quyidagicha:
|
| |
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi - bet 5

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi
|
bet | 5/8 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 1,69 Mb. | | #135378 |
Bog'liq Igamberdiyeva Sohiba Bir qancha qiymatlardan birini qabul qila oladigan o‘zgaruvchiga sanaladigan toifadagi o‘zgaruvchilar deyiladi va bunday o‘zgaruvchilarni e’lon qilishda enum kalit so‘zi va undan keyin toifa nomi hamda figurali qavs ichida vergullar bilan ajratilgan o‘zgarmas qiymatlar ro‘yhati ishlatiladi. Masalan: enum Ranglar{oq, qora, qizil, yashil}; Bu yerda Ranglar nomli sanoqli toifa yaratildi. Ushbu toifaning 4 ta o‘zgarmas elementlari mavjud va ular dastlab 0 dan boshlab sanaladigan butun sonli qiymatga ega bo‘ladilar. Ayrim hollarda foydalanuvchi tomonidan o‘zgarmaslarga ixtiyoriy sonli qiymat ham o‘zlashtirilishi mumkin. O‘zgarmaslarga qiymatlar o‘sish tartibida berilishi kerak. Masalan, enum Ranglar{oq=100,qora=200,qizil,yashil=400}; Bu yerda qizil o‘zgarmasning qiymati 201 ga teng bo‘ladi. Endi shu toifadagi 8 birorta o‘zgaruvchini e’lon qilish mumkin. Ranglar r=qizil; Endi r o‘zgaruvchi ranglar toifasida aniqlangan o‘zgarmaslardan ixtiyoriy birini qiymat sifatida qabul qila oladi.
Masalan:
Ko‘rsatkichli toifa Ko‘rsatkichlar ma’lumotlarni emas, balki bu ma’lumotlar joylashgan xotiradagi manzilni o‘zida saqlaydi. Ko‘rsatkichlar xotirada bor yo‘g‘i 4 bayt joyni egallab, u ko‘rsatayotgan ma’lumotlar ancha katta joyni egallagan bo‘lishi mumkin. Ko‘rsatkichlar qanday ishlashini bilish uchun mashina xotirasi tashkil etilishining tayanch prinsiplarini bilish lozim. Mashina xotirasi 16 lik sanoq sistemasida raqamlangan yacheykalar ketma-ketligidan iboratdir. Har bir o‘zgaruvchining qiymati uning adresi deb ataluvchi alohida xotira yacheykasida saqlanadi. Ko‘rsatkichli toifadagi o‘zgaruvchilar o‘zida ana shu kabi o‘zgaruvchilar yoki boshqa ma’lumotlarning xotiradagi adresini saqlaydilar. C++ da o‘zgaruvchini ko‘rsatkichli toifada e’lon qilish uchun o‘zgaruvchi nomidan oldin * belgisi qo‘yiladi. Har bir o‘zgaruvchining toifasi bilan e’lon qilingani kabi ko‘rsatkichli o‘zgaruvchilar ham ma’lum bir toifa bilan e’lon qilinadi. Bunda ko‘rsatkichli o‘zgaruvchining toifasi – shu ko‘rsatkich ko‘rsatayotgan xotira yacheykasidagi ma’lumotning toifasi bilan bir xil bo‘lishi kerak. Masalan, int a=1 bo‘lsin. Ushbu o‘zgaruvchining adresini o‘zida saqlovchi b ko‘rsatkichli o‘zgaruvchini e’lon qilishda ham int toifasi ishlatiladi, ya’ni int *b. Endi bunday toifadagi o‘zgaruvchiga a o‘zgaruvchining adresini o‘zlashtirish uchun a ning oldiga & - adres operatorini qo‘yish zarur, ya’ni b=&a.
|
| |
Mantiqiy qiymatni xotirada saqlash uchun bitta bit yetarli

|
Mantiqiy qiymatni xotirada saqlash uchun bitta bit yetarli
|
bet | 4/8 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 1,69 Mb. | | #135378 |
Bog'liq Igamberdiyeva Sohiba
Asosiy mantiqiy funksiyalarning chinlik jadvali
C++ da and mantiqiy amalining yana bir yozilish shakli &&, or yoki ||, not yoki ! va “inkor-yoki” amali xor kabi yozilishi mumkin. bool toifasiga bitta misol ko‘rib chiqamiz.
Belgili toifa
Belgili toifaga belgilarning chekli to‘plami yoki liter, ularga lotin alifbosidagi harflar va unda yo‘q kirill harflar, o‘nlik raqamlar, matematik va maxsus belgilar kiradi. Belgili ma’lumotlar hisoblash texnikasi bilan inson o‘rtasidagi aloqani o‘rnatishda katta ahamiyatga ega. Belgili toifadagi o‘zgaruvchilar ustida turli matematik amallarni bajarish mumkin. Bunda amallar belgilarning ASCII kodlari ustida bajariladi. Shu sababli, belgili toifalarni taqqoslash ham mumkin va taqqoslashlarning natijalari bool toifasiga kiradi. C++ tilida belgili toifalarning qiymatlari qo‘shtirnoq ichida beriladi va u bitta belgidan iborat bo‘lishi mumkin
Satr (qator) – bu qandaydir belgilar ketma-ketligi bo‘lib, satr bitta, bo‘sh yoki bir nechta belgilar birlashmasidan iborat bo‘lishi mumkin. C++ tilida satrlarni e’lon qilish belgilar massivi shaklida amalga oshiriladi. Bu haqda keyinroq batafsil to‘xtalamiz. 7 Belgili toifadagi o‘zgaruvchilar ustida o‘zlashtirish, taqqoslash va turli matematik amallarni bajarish mumkin. Bunda agar belgili toifalar ustida matematik amallar bajariladigan bo‘lsa, belgilarning ASCII kodlari olinadi.
Belgilar va qatorlarga doir quyidagi sodda dasturni keltiramiz:
|
| |
yozuv.maydon_nomi=qiymat;  Masalan

|
yozuv.maydon_nomi=qiymat; Masalan
|
bet | 8/8 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 1,69 Mb. | | #135378 |
Bog'liq Igamberdiyeva Sohiba yozuv.maydon_nomi=qiymat; Masalan: talaba.ch=’a’; Agar jadval yozuvi maydoniga qiymat beriladigan bo‘lsa, bunda jadval yozuv massivi shaklida tashkil qilinadi va shu massiv elementiga indeks bilan murojaat orqali amalga oshiriladi: Jadval_elementi[indeks].maydon_nomi=qiymat; Ya’ni, talabalar[i].ch=’a’; Misol. Talabalar tartib raqami va ism-familiyasidan iborat jadval tuzib, ma’lumotlarni kiritish va ekranga chiqarish dasturi.
Bu yerda Guruh nomli nostandart toifa yaratildi va uning 2 ta maydoni mavjud: talabaning tartib raqami n va familiyasi, ismi, otasining ismi uchun uzunligi 30 bo‘lgan satrli maydon fio[30].
1. Data structure and algorithms. Made easy guide. Fast track student edition. 2014. \https://play.google.com/books/readerid=jnnCAwAAQBAJ&printsec=frontcover&outpu t=reader&hl=ru&pg=GBS.PA8 2. AdamDrozdek. Data structure and algorithms in C++. Fourthedition. 2013. 3. SedjvikRobert. Fundamentalnыye algoritmы na S++. 2001. 4. StefanR.Devis. C++ dlya chaynikov. 2003, Dialektika. 5. DinmanM.I. C++ osvoynaprimerax. SPb. BXV-Peterburg. 2006. 6. O.J.Dahl, E.W.Dijkstra. Structured programming. Academik press. NewYork and London. 1972.
http://www.intuit.ru
www.ziyonet.uz
www.etuit.uz
https://prog-cpp.ru/
https://function-x.ru/
https://gist.github.com/
|
| |
Misol - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi
|
bet | 6/8 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 1,69 Mb. | | #135378 |
Bog'liq Igamberdiyeva Sohiba
Misol.
Ko‘rsatkichli toifalar yordamida fayllarga ham murojaat qilsa bo‘ladi, masalan quyida f.txt faylidagi ma’lumotlarni ekranga chiqarish dasturi keltirilgan:
F .txt fayli tarkibi: Dastur natijasi:
bilan ishlash dasturi
Massiv bu bir toifaga mansub elementlar to‘plami bo‘lib, uning 2 xil ko‘rinishi mavjud: 1 o‘lchovli va 2 o‘lchovli massivlar. 1 o‘lchovli massivda har bir element 1 ta indeksga, 2 o‘lchovli massiv (matritsa) da esa elementlar 2 ta indeksga ega bo‘ladi. 1 o‘lchovli massivda elementlarning indeksi ularning turgan o‘rni, ya’ni tartib raqami bilan belgilanadi. 2 o‘lchovli massivlarda esa elementlarning 1-indeksi uning joylashgan satri va 2-indeksi esa u joylashgan ustun tartib raqami bilan belgilanadi. Har ikkala holatda ham massiv elementlari indekslari 0 dan boshlanadi. C++ dasturlash muhitida massivlarni e’lon qilish uchun ularning oldiga toifasi ko‘rsatilib, massivga nom va [] kvadrat qavs ichida massiv uzunligi, ya’ni elementlar soni ko‘rsatiladi, ya’ni masalan: int a[10]; char b[10][20];
Ikki o‘lchamli massiv elementiga murojaatni amalga oshirish uchun uning indeksi qiymatlari zarur bo‘ladi. Fizik bosqichda ikki o‘lchamli massiv ham xuddi bir o‘lchamli massiv kabi ko‘rinishga ega bo‘ladi hamda translyatorlar massivni qator yoki ustun ko‘rinishida ifodalaydi.
Agar massiv toifasi char bo‘lsa, u holda massiv satr hisoblanadi, ya’ni simvollar ketma-ketligi. Satr belgilariga murojaat xuddi massivdagi kabi indeks bilan amalga oshiriladi. Masalan: char str[10]; str[0]=’q’;
|
| |
Sozlangan toifalar. Butun toifa – int

|
Sozlangan toifalar. Butun toifa – int
|
bet | 2/8 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 1,69 Mb. | | #135378 |
Bog'liq Igamberdiyeva SohibaSozlangan toifalar. Butun toifa – int
Mazkur toifa butun sonlar to‘plamining qandaydir qism to‘plami bo‘lib, uning o‘lchami mashina, ya’ni kompyuter konfiguratsiyasiga bog‘liq ravishda o‘zgarib turadi. Mazkur toifaga kiruvchi sonlar ikkiga bo‘linadi: ishorali (signed) va ishorasiz (unsigned). Sonlarmi xotirada tasvirlashda eng chapdagi bit ishora uchun belgilanadi. Toifalarni signed (ishorali), unsigned (ishorasiz) kalit so‘zlari bilan modifikatsiyalash mumkin. Bunda ishorali toifa uchun ajratilgan joyning eng chap biti ishora uchun, qolgan bitlar qiymatlarni Ma’lumotlar toifasi bazaviy keltirilgan bo‘sh skalyar void Butun sonli haqiqiy mantiqiy simvolli butun bool skalyar tuzilmaviy sanaladigan enum Ko’rsatkichlar murojaatlar toifa_nomi * toifa_nomi& classlar strukturalar birlashma massivlar union class struct char wchar_t short int long float double long double bool 2 saqlash uchun ishlatiladi, ya’ni 0 – plus, 1 - minus. Ishorasiz toifalarda esa barcha bitlar qiymatlarni saqlash uchun ishlatiladi. Ularning har biri uchun mos ravishda qiymat qabul qilish oralig‘i mavjud: a) ishorasiz sonlar uchun (0...2n -1); b) ishoralilar uchun (-2 n-1… 2n-1 -1). Butun sonlar ustida turli matematik (+, -, /, *) va solishtirish amallarini bajarish mumkin, ya’ni ==, !=, <, <=, >, >= operatorlar bilan binar amallarni bajarish mumkin. Ammo bu operatsiyalarning natijalari int toifasiga kirmaydi, ular bool toifasiga kiradi. Butun qiymat qabul qiluvchi o‘zgaruvchilarni e’lon qilish uchun int, short int, long int xizmatchi so‘zlaridan foydalanish mumkin. Butun qiymatli toifalarning barchasi bunda keltirilgan:
Butun toifa shakllari
Bu sanab o‘tilgan toifalar o‘zlarining qiymatlar qabul qilish oralig‘i va xotiradan egallagan joyining katta yoki kichikligi bilan farqlanadi. Shuning uchun, o‘zgaruvchilarning qabul qiladigan qiymatlarini katta yoki kichikligiga qarab, yuqoridagi toifalardan mosini tanlash maqsadga muvofiqdir. Toifalar uchun xotira hajmining ajratilishi kompyuter konfiguratsiyasiga va kompilyatorga bog‘liq bo‘ladi. Ixtiyoriy bir toifaning xotirada egallaydigan hajmini bilish mumkin. Buning uchun sizeof() funksiyasini ishlatish mumkin.
Bu yerda natija baytlarda chiqadi, ya’ni Funksiyaga kirish parametri 3 sifatida toifa nomi beriladi
Butun toifaning quyidagicha ko‘rinishlari mavjud.
|
| |
Multimediyali kompyuterlarning ishlash prinsipi

|
Multimediyali kompyuterlarning ishlash prinsipi
|
bet | 2/24 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,87 Mb. | | #148699 |
Bog'liq Maqsadi va vazifalari Multimediyali kompyuterlarning ishlash prinsipi
Ma’lumki, barcha Fon Neyman arxitekturasi asosida yaratilgan kompyuterlarning ishlash prinsipi bir-biriga о’xshash bо’lib, ular ba’zi texnik detallari bilangina farqlanadi. Fon Neyman arxitekturasining asosiy tashkil etuvchilaridan biri buyruqlar manzili hisobchisidir. Boshqarish qurilmasining bu maxsus ichki registri doimo dasturdagi keyingi buyruq saqlanayotgan xotira yacheykasini manzilini kо’rsatib turadi. Kompyuterlar о’chirilgan yoki qayta yuklanayotgan vaqtda buyruqlar manzili hisobchisi registriga kompyuterlarning doimiy xotirasida joylashgan va kompyuterlar barcha asosiy qurilmalari ishini tо’xtatib qayta yuklashni amalga oshiruvchi dastur manzili yoziladi.
Kompyuterlarning boshlang’ich yuklanishidagi keyingi amallar shu dasturdagi buyruqlarga kо’ra ketma-ket bajariladi. Shunday qilib, kompyuterlarning ishi – u yoki bu dasturdagi buyruqlarni uzluksiz bajarishdan iborat, bundan tashqari bu dasturlar о’z navbatida bоshqa yangi dasturlarni xotiraga yuklashi mumkin. Har qanday dastur bir qancha mashina buyruqlaridan tashkil topadi. Har bir mashina buyruqlari о’z navbatida bir necha elamentar tashkil etuvchilardan iborat bо’ladi. Bu tashkil etuvchilarni “takt”lar deb atash qabul qilingan. Buyruqlar murakkablik darajasiga kо’ra bir yoki bir necha taktdan iborat bо’lishi mumkin. Masalan, ma’lumotlarni protsessorning bir ichki registridan boshqasiga о’tkazish buyrug’i bir necha taktdan iborat. Yoki ikki sonning kо’paytmasini hisoblashni olsak, bu ham bir necha taktlardan tashkil topgan.
Kompyuterlar har bir mashina buyrug’ini bajarishda quyidagi ishlarni amalga oshiradi:
Buyruqlar manzili hisobchisi registrida joylashgan manzilga kо’ra keyingi buyruq chaqiriladi, yani bu buyruqqa mos kod vaqtincha saqlanish uchun maxsus buyruqlar registriga yoziladi;
Buyruqlar manzili hisobchisi avtomatik ravishda keyingi buyruqni manzilini о’zida saqlaydi. Bu jarayon oldingi buyruq manziliga buyruqni uzunligi bilan aniqlanadigan о’zgarmas sonni qо’shish bilan amalga oshiriladi;
Buyruqlar registriga chaqirilgan buyruqda keltirilgan amallar bajariladi va natija tezkor xotiraga yoziladi.
Kompyuterlarning ishlash prinsipini signallar doirasida tahlil qilanadigan bо’lsa, quyidagilar о’rinli bо’ladi:
Kiruvchi ma’lumotlar kо’rinishidan qat’iy nazar, elektr yoki noelektr signallar kо’rinishida bо’ladimi barchasi elektr signali kо’rinishiga о’tkaziladi;
Bu signallar qayta ishlash bloki yordamida qayta ishlanadi;
Qayta ishlangan chiquvchi signallar qayta ifodalovchi yordamida noelektr signallarga о’tkazilib, kompyuter ekranida tasvirlanadi.
|
| |
MIDI-klaviatura - Multimediyali kompyuterlarning texnik ta’minoti

|
Multimediyali kompyuterlarning texnik ta’minoti
|
bet | 24/24 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,87 Mb. | | #148699 |
Bog'liq Maqsadi va vazifalariMIDI-klaviatura – bu MIDI standarti asosida musiqa hosil qilishga mо’ljallangan qurilma bо’lib, tovush kartaning MIDI razyо’miga ulanadi. Bu
sintezator klaviaturasiga о’xshagan klaviatura bо’lib unda musiqali signallar kompyuter signallariga о’tkazib beriladi.
1.35-rasm. MIDI-klaviatura
Web kamera – bu real vaqt rejimida video ma’lumotlarni kompyuter xotirasiga kiritish uchun xizmat qiladi. Bu qurilmadan video konferensiyalar о’tkazishda foydalaniladi.
1.36-rasm. Web kamera
Savollar va topshiriqlar
Kompyuter nima?
Dastur nima?
Zamonaviy shaxsiy kompyuterlar arxitekturasining asosini qanday prinsip tashkil etadi?
Kompyuterlarning ishlash prinsipini aytib bering.
Fon Neyman arxitekturasi qanday arxitektura?
Kompyuterlar har bir mashina buyrug’ini bajarishda qanday ishlarni amalga oshiradi?
Shaxsiy kompyuterlarning asosiy qurilmalariga qaysi qurilmalar kiradi?
Monitorlar haqida nimalarni bilasiz?
Tizimli blok qanday tashkil etuvchilardan iborat?
Klaviatura haqida nimalarni bilasiz?
Microprotsessor qanday qurilma?
Kompyuterda ma’lumotlar nimalarda saqlanadi?
Tezkor xotira nima?
Kesh xotira qanday xotira?
Kompakt disklarning qanday turlarini bilasiz?
Kiritish qurilmalarini sanab bering.
Shaxsiy kompyuterlarni qо’shimcha qurilmalarini sanab bering.
Necha xil printerlar mavjud?
Printerlarning asosiy parametrlarini sanab bering.
Modem qanday qurilma?
|
| |