nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Klaster - Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yicha

|
Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yicha
|
bet | 52/80 | Sana | 06.07.2024 | Hajmi | 13,43 Mb. | | #266748 |
Bog'liq Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yichaKlaster ko'plab mustaqil kompyuterlar va ularni bog'laydigan tarmoqdan iborat mahalliy (geografik jihatdan bir joyda joylashgan) hisoblash tizimi. Bundan tashqari, klaster - bu mahalliy tizim, chunki u alohida ma'muriy domen doirasida bitta kompyuter tizimi sifatida boshqariladi. Kompyuter tugunlari shulardan iborat bo'lib, turli sohalarda va turli xil dasturlarda ishlatiladigan standart, umumiy maqsadli (shaxsiy) kompyuterlardir. Hisoblash tugunida bitta yoki bir nechta mikroprotsessor bo'lishi mumkin, ikkinchidan, nosimmetrik (SMP-) konfiguratsiyani hosil qiladi.
Kompyuter tugunlari shulardan iborat bo'lib, turli sohalarda va turli xil dasturlarda ishlatiladigan standart, umumiy maqsadli (shaxsiy) kompyuterlardir. Hisoblash tugunida bitta yoki bir nechta mikroprotsessor bo'lishi mumkin, ikkinchidan, nosimmetrik (SMP-) konfiguratsiyani hosil qiladi.
Klasterning tarmoq komponenti oddiy mahalliy tarmoq bo'lishi mumkin yoki klaster tugunlari o'rtasida ultra tezkor ma'lumotlarni uzatishni ta'minlaydigan maxsus tarmoq texnologiyalari asosida qurilishi mumkin. Klaster tarmog'i klaster tugunlarini birlashtirish uchun ishlab chiqilgan va odatda tashqi tarmoqdan ajratilgan bo'lib, u orqali foydalanuvchilar klasterga kirishadi.
Klaster dasturi ikki komponentdan iborat:
• ishlab chiqish / dasturlash vositalari va
• resurslarni boshqarish vositalari.
Loyihalash vositalariga tillar uchun kompilyatorlar, turli maqsadlar uchun kutubxonalar, ishlashni o'lchash vositalari va tuzatuvchilar kiradi, bular hammasi parallel dasturlarni yaratishga imkon beradi.
Resurslarni boshqarish dasturi o'rnatish, boshqarish va ish oqimlarini rejalashtirish uchun vositalarni o'z ichiga oladi.
Parallel ishlov berish uchun ko'plab dasturlash modellari mavjud bo'lsa-da, hozirgi vaqtda dominant yondashuv MPI (Message Passing Interface) standarti sifatida amalga oshirilgan xabarlarni uzatish modelidir. MPI - bu C yoki Fortran dasturlaridagi parallel jarayonlar orasidagi xabarlarni uzatish, shuningdek ushbu jarayonlarni boshqarish uchun ishlatilishi mumkin bo'lgan funktsiyalar kutubxonasi.
Ushbu yondashuvga alternativalar "global bo'linadigan manzil maydoni" (GPAS) ga asoslangan tillar bo'lib, ular uchun tipik HPF (High Performance Fortran) va UPC (Unified Parallel C).
Vikipediyadan, bepul ensiklopediya
|
| |
Agar siz Windows operatsion tizimini ISO obrazidan o'rnatmoqchi

• CD/DVD tashuvchi – “Brauzer” tugmasini bosing va ma'lumotlar saqlovchi
qurilmasidan (“Datastore”) o'rnatish joyini toping.
Operatsion tizimni o'rnatish obrazini toping va tanlang. Bizning misolimizda
biz
Windows
serverini
o‘rnatish
faylini
tanladik:
SW_DVD9_Windows_Svr_Std_and_DataCtr_2012_R2_64Bit_English_-
4_MLF_X19-82891.ISO
ISO faylidan operatsion tizimni o'rnatish
uchun siz Vmware ISO
repozitoriysini o'rnatishingiz kerak.
Virtual mashina yordamchisini yoping. Yangi virtual mashinani yoqing.
Tizim avtomatik ravishda operatsion tizimni yangi o'rnatishni boshlashi kerak.
Tabriklaymiz!
Siz ISO obrazidan foydalanib,
Vmware ESXi ga yangi
Windows virtual mashinasini o'rnatdingiz.
2. Kompyuteringizga VMware Remote Console ni o’rnatish va u orqali
VMware ESXi gipervizoridagi virtual mashinaga ulanish.
VMware Remote Console (VMRC) ni yuklab olish sahifasiga o'ting va
Windows uchun VMRC ni yuklab oling. Siz shuningdek yuklash sahifasini vSphere
Client yoki VMware Host Client da ochishingiz mumkin.
VSphere Client da har qanday
virtual mashinani tanlang, Xulosa yorlig'ini
bosing va Masofaviy konsolni ishga tushirish> Masofaviy konsolni yuklash
ni bosing.
VMware Host Client dasturida har qanday virtual
mashinani tanlang va
Console> Load VMRC ni bosing.
Faylni vaqtinchalik katalogga oching va o'rnatish ustasini ishga tushiring.
O'rnatishni boshlash uchun Keyingiga bosing.
Litsenziya shartnomasi shartlarini o'qing va qabul qiling va Keyingiga bosing.
O'rnatish katalogini ko'rsating va Keyingiga bosing.
Mahsulot yangilanishlarini tekshirishni va mijozlar
tajribasini yaxshilash
dasturiga (CEIP) qo'shilishni tanlang.
CEIP haqida qo'shimcha ma'lumot olish uchun mijozlar tajribasini yaxshilash
dasturiga qo'shilish va undan chiqish bo'limiga qarang.
O'rnatishni bosing.
VMware ESXi gipervizorida yaratilgan virtual mashinaga ISO obraz

quvvatlaydigan boot qurilmasini o'rnatishingiz mumkin. Bu qurilma ko'rsatilgan
operatsion tizimga bog'liq bo'lishi kerak.
7. Shaxsiy kompyuterga VMware Remote Console (VMRC) ni o’rnatish
jarayonini tushintiring.
VMware veb-saytiga kirish:
Birinchi navbatda, VMware veb-saytiga kirib
o'ting.
Mijoz hisobingizga kirish yoki yangi hisob yaratish:
Agar allaqachon
VMware mijoz hisobingiz bo'lsa, uni kiriting. Aks holda, yangi hisob yaratishingiz
mumkin.
Yuklab olish: VMware veb-saytidan, yuklab olish sahifasiga o'ting
va mos
versiyani tanlang.
O'rnatish: Yuklab olingan faylni tanlang va o'rnatish jarayonini boshlash
uchun "Next" (Keyingi) tugmasini bosing.
Litsenziyani qabul qilish: O'rnatish
jarayonida, litsenziya shartlarini qabul
qiling va "I accept the terms in the license agreement" (Men litsenziya shartlarini
qabul qilaman) ni belgilang. Keyin "Next" tugmasini bosing.
O'rnatish: Sozlovchilarni tanlang (masalan, o'rnatish manzilini o'zgartirish,
menyuylarga qisqartirish yoki boshqa parametrlarni tanlash).
O'rnatishni yakunlash: Sozlovchilarni sozlashdan so'ng, "Install" (O'rnatish)
tugmasini bosing va o'rnatish jarayoni tugab, VMRC o'rnatiladi.
8. VMware ESXi gipervizorida VMware Remote Console orqali virtual
mashinaga ulanish qanday amalga oshiriladi?
VMRC-ni oching: Kompyuteringizda VMRC dasturini oching.
Gipervizorga ulanish: VMRC dasturini ochganingizdan so'ng, "Connect to
Server" (Serverga ulanish) yoki o'rnatingan bo'limni tanlang.
Gipervizorni aniqlash: "Connect to Server" (Serverga ulanish)
tugmasini
bosing va gipervizor nomi yoki IP manzilini o'rnatish orqali gipervizorni aniqlang.
Autentifikatsiya: Gipervizorga ulanishdan so'ng, autentifikatsiya oynasiga
kiring. Bu sizning gipervizor hisobingizni va parolingizni talab qiladi.
Virtual mashinani tanlash: Autentifikatsiya
muvaffaqiyatli amalga
oshirilgandan so'ng, gipervizor tomonidan ko'rsatilgan virtual mashinalardan birini
tanlang.
Virtual mashinaga ulanish: Tanlangan virtual mashinaga ulanish uchun
"Connect" (Ulanish) tugmasini bosing. Bu sizni tanlangan virtual mashinaga VMRC
orqali ulanish imkonini beradi.
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi

|
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi
|
bet | 30/90 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 228,83 Kb. | | #154660 |
Bog'liq 005.model, tex xarita O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
1-O’quv mashg’ulotiga kirish(10 daq)
|
Tashkiliy qism:
1.O‘quvchilarni mashg‘ulotga tayorgarligi va davomatini tekshiradi
|
Mashg’ulotga tayyorlanadilar
|
2- bosqich.
Asosiy (60 daq)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish:
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o‘tilgan mavzu bo‘yicha o‘quvchilarga savollar beradi, ularni baholaydi.
Maqsad va vazifani belgilanishi:
2.Mashg‘ulotning nomi, rejasi, maqsad va o‘qitish natijalar bilan tanishtiradi.
3.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
4.O‘quv mashg‘ulotida o‘quv ishlarni baholash mezoni va ko‘rsatkichlari bilan tanishtiradi (ilova).
Ta’lim oluvchilar bilimini faollashtirish:
5.Tezkor-so‘rov, savol-javob, aqliy xujum, pinbord, ―o‘ylang va juftlikda fikr almashing‖, va boshqa texnikalar orqali bilimlarni faollashtirish.
6. Nazariy mashg‘ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq, o‘qitish jarayonini tashkil etish bo‘yicha xarakatlar tartibini bayon etadi. Asosiy holatlarni yozdiradi;
7.Slaydlarni Power point tartibida namoyish va shathlash bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy xolatlarni bayon qiladi. (ilova).
Yangi o‘quv materialini mustaxkamlash:
8. Mustaxkamlash uchun savollar beradi (ilova). Jarayon kichik guruxlarda davom etishini ma‘lum qiladi.
9. Kichik guruxlarga bo‘ladi, kichik guruxda ishlash qoidasi bilan tanishtiradi (ilova) har bir guruxga topshiriq beradi (ilova) va baxolash mezoni bilan tanishtiradi (ilova). Ishni bajarish yo‘riqnomasini beradi (ilova);
10.Guruxlarda ishlarni boshlashga ruxsat beradi. Har bir kichik gurux ishtirokchisi vazifani bajarish tartibini tushunganligini aniqlash maqsadida qata aloqa o‘tkazadi.
Bajarish jarayonini kuzatadi, maslahatlar beradi.
11.Ishga ajratilgan vaqt tugaganini ma‘lum qiladi, guruxlar taqdimotini tashkil etadi.
Guruxlar a‘zolariga diqqat bilan eshitishlarini va savollar berishlarini, shu bilan birga o‘zaro bir-birlarini baxolashlarini eslatadi.
Javoblarni to‘ldiradi va qisqacha hulosalar qiladi;
12. Guruhlar ishini o‘zaro baholashni o‘tkazadi, mavzuning har bir qismi bo‘yicha hullosalar qiladi, eng asosiylariga e‘tibor qaratadi, berilayotgan ma‘lumotlarni daftarga qayd etishlarini eslatadi. Mavzuning kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyati bilan bog‘lab mavzuni yakunlaydi
|
Uy vazifasini taqdim etadilar. Savollarga javob beradilar. Mavzu nomi va rejasini yozib oladilar.
Diqqat qiladilar.
Savollarga javob beradilar.
Yozib oladilar.
Diqqat qiladilar.
Savollarga javob beradilar.
Topshiriqni bajaradilar.
Kichik guruxlarga bo‘linadilar.
Kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishadilar.
Har bir guruh o‘z topshiriq varaqlari bo‘yicha faoliyetini boshlaydi.
Har bir guruh sardorlari chiqib o‘z ishlarini taqdim qilishlarini aytadi.
Berilgan qo‘shimcha savollarga javob beradilar.
Gurux ish natijalarini o‘zaro baholaydilar.
Ma‘lumotlarni daftarga qayd qiladilar.
|
|
|
| |
- bosqich. Yakuniy - 1-mavzu: (Nomi) Ofis dasturlari paketi va uning tarkibi O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli

|
1-mavzu: (Nomi) Ofis dasturlari paketi va uning tarkibi O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
|
bet | 23/90 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 228,83 Kb. | | #154660 |
Bog'liq 005.model, tex xarita 3- bosqich. Yakuniy
(10 daq)
|
Mashg‘ulot yakuni:
Faol ishtirok etgan o‘quvchilarni Faol ishtirok etgan o‘quvchilarni baholari e‘lon qilinadi
|
Baholari bilan tanishadilar.
Topshiriqni yozib beradilar
|
O’qituvchi: Yu.Tojibayev
12-mavzu: (Nomi) Power Point dasturining meyular qatori.
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni
|
O’quv mashg’uloti shakli va turi
|
N.A
|
O’quv mashg’uloti rejasi
|
Power Point dasturining meyular qatori.
POWER POINT dasturi va inter-feysi.
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Axborot va uning turlari to’g’risida bilim va ko’nikmalarni shakllantirish va mustahamlash.
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim, ko’nima yoki kompetensiyalar
|
Pedagogik vazifalar:
Mashg'ulotni bajarish tartibi tushuntirish va ko’rsatish
Mashq bajarish
|
O’quv faoliyati natijalari:
Power Point dasturining meyular qatori.
POWER POINT dasturi va inter-feysi.
Tushunganlarini aytib beradilar
|
O’qitish metodlari:
|
Kichik axborotli, ma’ruza,hikoya,tushuntirish, ko’rsatma berish, namoyish. Ko’rsatish, video usul, kitob bilan ishlash, taqdimot, insert, mashq, suxbat, baxs, aqliy hujum,ta’limiy o’yin, pinbord, BBB, va boshqalar (qo‘yidagilardan maqsadga ko‘ra tanlab olinadi)
|
O’qitish vositalari:
|
Matnlar, yozuv taxtasi, slaydlar, proyektor, kompyuter, proektor, flipchart, videofilm grafikli organizatorlar, model, mulyajlar, chizma, grafiklar, diagrammalar, namunalar, ekspert varog‘i, yo‘riqnoma, electron yo‘riqnoma.
|
O’quv faoliyatini tashkil qilish shakli:
|
Ommaviy, jamoaviy, guruxli, jiftlikda, yakka tartibda
|
O’qitish sharoiti
|
Maxsus texnik vositalar bilan jixozlangan guruxlarda ishlashga mo‘ljallangan xona.
|
Qayta aloqaning uzul va vositalari
|
Tezkor-so‘rov, savol-javob, test, misol va mashqlar, bajarilgan o‘quv topshiriqlarni baholash.
|
|
| |
VMware Tools nima uchun ishlatiladi?

Boshqaruv interfeysiga kirish uchun vSphere Client yoki vSphere Web Client
dasturlaridan birini oching va ESXi gipervizorining
IP manziliga kirib,
foydalanuvchi haqidagi ma'lumotlar bilan autentifikatsiyadan o'ting. ESXi
gipervizori boshqaruv panelida, "Create / Register VM"
tugmasini yoki boshqa
nomlangan tugmani bosing. Bu sizga yangi virtual mashinani yaratish imkonini
beradi.
4. VMware ESXi gipervizorida yaratilgan virtual mashinaga operatsion
tizimni qanday o’rnatish mumkin?
Kerakli operatsion tizimning disk imijasini
olish uchun bir ISO faylini
olishingiz kerak. Misol uchun, Windows operatsion tizimini olish uchun Windows
10 yoki Windows Server 2019 ISO faylini yuklab olishingiz kerak. O'rnatish
jarayonida, ko'rsatilgan qadam-qadam tartibda operatsion tizimni o'rnatishingiz
kerak bo'ladi. Bu qadam-lar odatda mashina boshlangandan so'ng oynaga chiqqan
maslahatlarda ko'rsatiladi.
5. VMware ESXi gipervizorida yaratilgan virtual mashinaga CD/DVD
yordamida operatsion tizim o’rnatish jarayonini tushintiring.
Operatsion tizimning disk imijasini olish uchun kerakli ISO faylini olishingiz
kerak. Bu, o'rnatingan operatsion tizimni olishingiz uchun zarur bo'ladi. CD/DVD
drive" ni tanlaganingizda, "Datastore ISO file" tanlovini
tanlang va kerakli ISO
faylini tanlash uchun "Browse" tugmasini bosing. Virtual mashinani yuklash uchun
"Power on" tugmasini bosing. Virtual mashina yuklanganda,
operatsion tizimni
o'rnatish jarayonini boshlash uchun mashinani boshlash uchun yuklab olingan ISO
faylini ishga tushirishingiz kerak.
-mavzu: (Nomi) - 1-mavzu: (Nomi) Ofis dasturlari paketi va uning tarkibi O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli

|
1-mavzu: (Nomi) Ofis dasturlari paketi va uning tarkibi O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
|
bet | 78/90 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 228,83 Kb. | | #154660 |
Bog'liq 005.model, tex xarita 48-mavzu: (Nomi) HTML da jadvallar
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni
|
O’quv mashg’uloti shakli va turi
|
N.A
|
O’quv mashg’uloti rejasi
|
HTML da jadvallar
HTML da jadvallar teglari
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Axborot va uning turlari to’g’risida bilim va ko’nikmalarni shakllantirish va mustahamlash.
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim, ko’nima yoki kompetensiyalar
|
Pedagogik vazifalar:
Mashg'ulotni bajarish tartibi tushuntirish va ko’rsatish
Mashq bajarish
|
O’quv faoliyati natijalari:
HTML da jadvallar haqida tushunchaga ega bo’ladi
HTML da jadvallar teglarini o’rganadi
Tushunganlarini aytib beradilar
|
O’qitish metodlari:
|
Kichik axborotli, ma’ruza,hikoya,tushuntirish, ko’rsatma berish, namoyish. Ko’rsatish, video usul, kitob bilan ishlash, taqdimot, insert, mashq, suxbat, baxs, aqliy hujum,ta’limiy o’yin, pinbord, BBB, va boshqalar (qo‘yidagilardan maqsadga ko‘ra tanlab olinadi)
|
O’qitish vositalari:
|
Matnlar, yozuv taxtasi, slaydlar, proyektor, kompyuter, proektor, flipchart, videofilm grafikli organizatorlar, model, mulyajlar, chizma, grafiklar, diagrammalar, namunalar, ekspert varog‘i, yo‘riqnoma, electron yo‘riqnoma.
|
O’quv faoliyatini tashkil qilish shakli:
|
Ommaviy, jamoaviy, guruxli, jiftlikda, yakka tartibda
|
O’qitish sharoiti
|
Maxsus texnik vositalar bilan jixozlangan guruxlarda ishlashga mo‘ljallangan xona.
|
Qayta aloqaning uzul va vositalari
|
Tezkor-so‘rov, savol-javob, test, misol va mashqlar, bajarilgan o‘quv topshiriqlarni baholash.
|
|
| |
Chizma yaratish - Kompyuter savodxonligi

|
Kompyuter savodxonligi
|
bet | 50/81 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 348,1 Kb. | | #139448 |
Bog'liq Kompyuter savodxonligiChizma yaratish.
Wordda chizma yaratish uchun bosh menyuning Vstavka (Joylash) bo‘limidan
Risunok (Rasm) bandidagi Sozdat risunok (Rasm yaratish)ni tanlash kerak.
Natijada ekranda to‘g‘ri to‘rtburchak shaklidagi maydoncha hosil bo‘ladi va unga
turli tayyor geometrik shakllarni joylashtirib, vektor grafikasi asosida chizma
tayyorlash mumkin:
Bunda ekranda paydo bo‘lgan Risovanie (Rasm chizish)
uskunalar panelidan foydalanish mumkin. Odatda bu
panel ekranning pastki qismida paydo bo‘ladi.
Uning Risovanie (Chizish) tugmasi asosiy chizish
amallari joylashgan menyuga yo‘l ochadi. Avtofigurы
(Tayyor shakllar) tugmasi mavjud geometrik
shakllarni tanlashga imkon yaratadi. 3-tugma yordamida to‘g‘ri chiziq kesmasini, 4-
tugma yordamida paykon shaklidagi kesmani, 5-tugma bilan to‘g‘ri to‘rtburchakni, 6-
tugma bilan aylana va ellipslarni chizish mumkin. 7-tugma rasmga matn kiritish
uchun, 8-tugma matnni geometrik shaklda tasvirlash uchun xizmat qiladi. 9-, 10- va
11-tugmalar hujjatga mos ravishda diagramma, tasvir va rasm kiritishga xizmat
qiladi. 12-, 13- va 14-tugmalar mos ravishda qog‘ozning, chiziqlarning va matnning
rangini tanlashga yordam beradi. 15-, 16- va 17-tugma yordamida chiziqlarning
qalinligi, ularning va uchlarining turlari o‘zgartiriladi. Oxirgi ikki tugma
geometrik shakllarga soya berish va ularni qavariq ko‘rinishda tasvirlash uchun
ishlatiladi.
Rasm chizish panelida asosiy geometrik shakllar keltirilgan bo‘lib,
ularning qolganlarini panelning Avtofigurы (Tayyor shakllar) bandidagi menyu
orqali chaqirish mumkin. Ularning ko‘pchiligi quyidagi rasmda keltirilgan.
Ular orasida chiziqlar alohida o‘rin egallaydi. Geometrik shakllar ma’lum
sohani egallaydilar va bu sohani biror rang bilan bo‘yash mumkin. Ulardan farqli
o‘laroq, chiziqlar (yopiq chiziqlardan tashqari) ekranda biror sohani egallamaydilar
va ular uchun sohani bo‘yash (Zalivka) va sohani shaffof qoldirish (Net zalivki)
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19
81
kabi amallarning ma’nosi yo‘q. Lekin Wordda bunday chiziqlarning uchlari birbiri bilan ko‘rinmas chiziq yordamida birlashtiriladi va ular ham ma’lum bir
sohani egallaydilar.
Chizish panelining Avtofigurы (Tayyor shakllar) menyusining Linii
(Chiziqlar) bo‘limidan chap past burchagidagi Krivaya (Egri chiziq)ni tanlaymiz.
Sichqonni uning boshi turadigan joyga olib kelib chertamiz, so‘ngra burilish
nuqtalarining har birida sichqonni chertib chiqib, oxirida ikki marta chertamiz.
Hosil bo‘lgan chiziq ustiga sichqonni olib kelib, o‘ng tugmasini chertamiz, paydo
bo‘lgan kontekst menyudan Format avtofigurы bandini tanlaymiz. Paydo bo‘lgan
muloqot oynasida sveta i linii (Ranglar va chiziqlar) jildini tanlab, shablon
(qolip)dan chiziqlarni, tolщina (qalinligi)dan chiziq qalinligini 1,5 punkt
qilib, nachalo (boshi) va kones (oxiri)dan bir uchini to‘mtoq, ikkinchisini o‘q-yoy
kabi uchli qilib tanlaymiz. Natijada chiziqning ko‘rinishi o‘zgaradi.
82
|
| |
Microsoft Excel dasturida diagrammalar va gistogrammalar yaratish

|
Microsoft Excel dasturida diagrammalar va gistogrammalar yaratish
|
bet | 56/81 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 348,1 Kb. | | #139448 |
Bog'liq Kompyuter savodxonligi8.3. Microsoft Excel dasturida diagrammalar va gistogrammalar yaratish.
Microsoft Excel dasturining yana bir imkoniyati bu diagrammalar bilan
ishlashdir. Buning uchun u Office paketi tarkibiga kiruvchi qo‘shimcha Microsoft
Graph dasturiga murojaat etadi. Diagrammada tasvirlanadigan grafikning asos
sonlarini kiritganimizdan keyin Standart (Standartnaya) uskunalar panelidan
Master diagramm (Diagrammalar ustasi) uskunasini tanlaymiz. Natijada
diagrammalarni yaratish ustasi yuklanadi. Diagramma yaratish jarayoni 4 ta
bosqichdan iborat.
1-bosqich. Diagramma turini va shaklini tanlash.
Bu bosqichda biz Tip (Tur) ro‘yxatidan biror bir diagramma turini va Vid
(Ko‘rinish) guruhidan tashqi ko‘rinishini tanlab Dalee (Davom et) tugmasini
bosamiz. Diagrammalarning bir qator turlari mavjud: gistogramma, chiziqsimon
(lineychataya), grafik, doiraviy (krugovaya), nuqtaviy (tochechnaya), sohali (s
oblastyami), halqali (kolsevaya), yaproqli (lepestkovaya), sirt ko‘rinishida
(poverxnost) va hokazo.
Diagramma yaratish jarayonini bekor qilish uchun Otmena (Bekor qilish)
tugmasini bosish kerak.
2-bosqich. Diagrammada asos bo‘ladigan sonlar manzilini ko‘rsatish.
Bu bosqichda diagrammaga asos bo‘ladigan sonlar manzili ko‘rsatiladi va
zarurat tug‘ilsa, Ryad (Qator) bo‘limida grafik va qator nomlari belgilanadi.
95
3-bosqich. Diagramma parametrlarini, nomini va h.k.larni kiritish.
96
Bu bosqichda Nazvanie diagrammы (Diagramma nomi) satrida diagramma
nomini, X o‘qi (Os X) va Y o‘qi (Os Y) satrlarida X va Y o‘qlarining nomlari
kiritiladi va Dalee (Oldinga) tugmasi bosiladi. Avvalgi oynaga (bosqichga)
qaytish uchun Nazad (Ortga) tugmasini bosish kerak.
|
| |
Nazorat savollari - 5-mavzu: kompyuterga ma’lumotlarni kiritish-chiqarish tizimlari

Ma’lumotlami kiritish-chiqarish arxitekturasi deganda nima tushuniladi?
Kompyuter shinalarining tuzilishi va qanday ishlashini tushuntirib bering.
Ma’lumotlami kiritish-chiqarish qurilmasi qanday tuzilgan va u qanday ishlaydi? Misol bilan tushuntiring.
Kompyuter shinalarining qanday xillari ishlab chiqarilgan? Ularning hozirgi kompyuterlarda ishlatilayotganlari haqida ma’lumot bering.
Sinxron shinadagi o‘qish jarayoni vaqt diagrammasini keltiring va uni tushuntirib bering.
ISA, EISA va PCI shinalari haqida ma’lumotlar bering.
PCI Exspress shinasi, uning tuzilishi va qanday ishlashi haqida ma’lumot bering.
USB shinasi, uning tuzilishi va qanday ishlashi haqida ma’lumot bering.
Pentium protsessorlari asosida qurilgan dastlabki kompyuterning arxitekturasi qanday tuzilgan?
Pentium 4 protsessori asosida qurilgan zamonaviy kompyuter (tizim) shinalari qanday joylashtirilgan va ular qanday ishlaydi?
Kompyuterlarda qo‘llaniladigan telekommunikatsion qurilmalar haqida ma’lumot bering.
VMware ESXi gipervizoridagi virtual mashinaga VMware Tools ni

Agar VMware Tools virtual mashinaga allaqachon o'rnatilgan bo'lsa, menyu
bandi VMware Tools ni qayta o'rnatish sifatida o'zgaradi. Agar virtual mashinaga
VMware Tools ning eskirgan versiyasi o'rnatilgan bo'lsa,
menyu bandi VMware
Tools ni yangilashga o'zgaradi.
3. Mehmonlarning operatsion tizimiga VMware Tools ni o'rnating.
Batafsil ko'rsatmalar uchun VMware Tools foydalanuvchi qo'llanmasining
VMware Tools ni o'rnatish bo'limiga qarang.
4. VMware Remote Console da virtual mashina sozlamalarini oching.
Windowsda VMRC ni tanlang> Manage>
Virtual Machine Settings ni
tanlang;
Linuxda Virtual Machine ni tanlang> Virtual Machine Settings ni tanlang.
5. Tanlovlar ko'rinishida VMware Tools ni bosing va kerakli konfiguratsiyani
tanlang.
Siz mehmon operatsion tizimi va xost OS vaqtini sinxronlashtirishni, VMware
Tools ni qo'lda yoki avtomatik ravishda yangilashni tanlashingiz mumkin.
NAZORAT SAVOLLARI
1. VMware Remote Console (VMRC) nima v anima uchun ishlatiladi?
VMware Remote Console (VMRC), virtual mashinalarga (VM)
kirish va
ularni boshqarish uchun foydalaniladi. Bu dastur, VM'lar bilan ishlashni boshqarish
uchun grafik interfeysni taqdim etadi va VM'ga SSH
yoki RDP orqali kirishni
qo'ldan to'liqroq qiladi. Quyidagi muhim vazifalarni o'z ichiga oladi:
Microsoft Excel dasturida formula va funksiyalar bilan ishlash

|
Microsoft Excel dasturida formula va funksiyalar bilan ishlash
|
bet | 55/81 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 348,1 Kb. | | #139448 |
Bog'liq Kompyuter savodxonligi8.2. Microsoft Excel dasturida formula va funksiyalar bilan ishlash.
Excel kataklariga uch xil ma’lumotlar kiritish mumkin:
Matnli ma’lumotlar – sarlavha, belgi, izohlarni o‘z ichiga oladi;
Sonli ifodalar – bevosita jadval ichiga kiritiladigan sonlar;
Formulalar – kiritilgan sonli qiymatlar bo‘yicha yangi qiymatlarni
hisoblaydigan ifodalar.
Ulardan birinchi ikkitasi bevosita jadval katagiga kiritilishi mumkin.
Formulalar esa maxsus formulalar satriga kiritiladi. Formulalar har
doim «=» belgisini qo‘yish bilan boshlanadi. Formula yacheykaga kiritilgandan
so‘ng shu formula asosida hisoblanadigan natijalar yana shu yacheykada hosil bo‘ladi.
Agar shu formulada foydalanilgan sonlardan yoki belgilardan biri o‘zgartirilsa,
dastur avtomatik tarzda yangi ma’lumotlar bo‘yicha hisoblash ishlarini bajaradi va
yangi natijalar hosil bo‘ladi. Excel dasturida hisob-kitoblarni olib borishda,
iloji bo‘lsa, ma’lumot joylashgan katakni ko‘rsatishga harakat qilish kerak.
Masalan:
Excel dasturida mavjud standart arifmetik, statistik va boshqa turdagi
funksiyalardan foydalanish mumkin. Birorta funksiya yoki (arifmetik, matematik
va hokazo) amalni hisoblashdan oldin asos bo‘ladigan qiymatlarni kiritish lozim.
Bundan keyin esa ular ustida funksiya va amallarni bajarish mumkin bo‘ladi.
Kerakli sonlar (qiymatlar) jadvalga kiritilganidan keyin, Standartnaya
(standart) uskunalar panelidan Vstavka funksii (Funksiyani joylash)
uskunasini tanlaymiz.
Natijada quyidagi oyna hosil bo‘ladi:
Noto‘g‘ri kiritilgan formula To‘g‘ri kiritilgan formula
93
U ikkita qismdan iborat:
Kategoriya – funksiya turlari guruhi. U quyidagilarni o‘z ichiga olgan:
10 nedavno ispolzovavshixsya (Oxirgi qo‘llanilgan o‘nta) – oxirgi 10 ta
qo‘llanilgan funksiya ro‘yxati;
Polnыy alfavitnыy perechen – to‘liq funksiyalar ro‘yxati;
Finansovыe (Moliyaviy) – moliyaviy funksiyalar ro‘yxati;
Matematicheskie (Matematik) – matematik funksiyalar ro‘yxati;
Statisticheskie (Statistik) – statistik funksiyalar ro‘yxati.
Funksiya – funksiyani tanlash qismi. Masalan, Matematicheskie
(matematik) guruhi quyidagi funksiyalarni o‘ziga olgan:
ABS – sonning absolyut qiymatini hisoblash;
ACOS – sonning arkkosinusini hisoblash;
ACOSH – sonning giperbolik arkkosinusini hisoblash;
ASIN – sonning arksinusini hisoblash;
SIN – sonning sinusini hisoblash;
COS – sonning kosinusini hisoblash;
ATAN – sonning arktangensini hisoblash;
EXP – sonning eksponentasini hisoblash;
LN – sonning natural logarifmini hisoblash;
TAN – sonning tangensini hisoblash;
Koren (Ildiz) – sonning ildizini hisoblash;
Seloe (Butun) – sonni butun songa aylantirish;
Summa (Yig‘indi) – bir nechta sonlar yig‘indisini hisoblash;
Proizved (Ko‘paytma) – bir nechta sonlar ko‘paytmasini hisoblash.
Kerakli funksiyani tanlaganimizdan keyin 2-chi bosqich oynasi hosil
bo‘ladi:
u yerda biz son (Chislo) satrida hisoblanadigan son(lar) manzil(lar)ini
ko‘rsatib, OK tugmasini bosamiz.
94
|
| |
Uskunalar paneli - Kompyuter savodxonligi

|
Kompyuter savodxonligi
|
bet | 53/81 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 348,1 Kb. | | #139448 |
Bog'liq Kompyuter savodxonligiUskunalar paneli.
Excel elektron jadvallar muharririda bir qancha uskunalar paneli mavjud.
Ulardan asosiylari quyidagilardir:
Standartnыe (standart uskunalar)
Formatirovanie (formatlash uskunalari)
Diagrammы (Diagrammalar)
Uskunalar panelidagi buyruqlar tugma ko‘rinishiga ega bo‘lib, agar sichqon
ko‘rsatkichini biron-bir tugma ustida bir necha soniya ushlab turilsa, shu tugmaning
nomlanishi ekranga qalqib chiqadi.
Standart uskunalar paneli.
Standart uskunalar panelining ko‘rinishi quyidagicha:
Uskunalar paneldagi ba’zi tugmalar vazifalari Fayl va Pravka
menyularidagi mos farmoyishlar bilan bir xil, ya’ni:
(Chapdan o‘ngga) – Sozdat (Yaratish), Otkrыt (Ochish), Soxranit (Saqlash),
Pechat (Chop etish), Predvaritelnыy prosmotr (Yakuniy nazorat), Vыrezat
(Kesib olish), Kopirovat (Nusxa ko‘chirish), Vstavit (Joylash), Spesialnaya
Vstavka (Maxsus joylash), Otmenit (Bekor qilish), Povtorit (Takrorlash).
tugmasi berilgan diapazonda kataklardagi sonlar yig‘indisini hisoblaydi
yoki ular ustida boshqa funksiyalarni tanlash orqali boshqa amallarni
bajarish imkonini beradi.
Mazkur tugma funksiyalar ustasini ishga tushiradi. Bunda alohida muloqot
oynasi ochiladi. Uning ko‘rinishi quyidagicha:
88
Ko‘rib turganingizdek, bu muloqot oynasida funksiyalar turlari bo‘yicha
turkumlagan (finansovыe (moliyaviy), data i vremya (sana va vaqt), buxgalterskie
(iqtisodiy), logicheskie (mantiqiy) va boshqalar)
Bu tugma yordamida belgilangan diapazondagi kataklar
ma’lumotlarini alifbo bo‘yicha tartibga solinadi.
|
Bu tugma ma’lumotlarni alifboga teskari tartibda saralaydi.
|
Bu tugma chizish uskunalari joylashgan panelni ochadi.
|
Mazkur tugma ishchi kitobiga xaritani joylashtirishga yordam
beradi.
|
Bu tugma grafiklar va diagrammalar ustasini ishga tushiradi.
|
Bu tugma bosilganidan keyin, quyidagicha muloqot oynasi ochiladi.
89
Bu tugma ish kitobining ko‘rinishini ko‘rsatilgan darajada
kattalashtirish uchun ishlatiladi. Ish kitobining ko‘rinishi
kattalashgani bilan uning chop etiladigan sahifadagi hajmi o‘zgarmaydi.
|
| |
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi

|
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi
|
bet | 18/90 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 228,83 Kb. | | #154660 |
Bog'liq 005.model, tex xarita O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
1-O’quv mashg’ulotiga kirish(10 daq)
|
Tashkiliy qism:
1.O‘quvchilarni mashg‘ulotga tayorgarligi va davomatini tekshiradi
|
Mashg’ulotga tayyorlanadilar
|
2- bosqich.
Asosiy (60 daq)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish:
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o‘tilgan mavzu bo‘yicha o‘quvchilarga savollar beradi, ularni baholaydi.
Maqsad va vazifani belgilanishi:
2.Mashg‘ulotning nomi, rejasi, maqsad va o‘qitish natijalar bilan tanishtiradi.
3.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
4.O‘quv mashg‘ulotida o‘quv ishlarni baholash mezoni va ko‘rsatkichlari bilan tanishtiradi (ilova).
Ta’lim oluvchilar bilimini faollashtirish:
5.Tezkor-so‘rov, savol-javob, aqliy xujum, pinbord, ―o‘ylang va juftlikda fikr almashing‖, va boshqa texnikalar orqali bilimlarni faollashtirish.
6. Nazariy mashg‘ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq, o‘qitish jarayonini tashkil etish bo‘yicha xarakatlar tartibini bayon etadi. Asosiy holatlarni yozdiradi;
7.Slaydlarni Power point tartibida namoyish va shathlash bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy xolatlarni bayon qiladi. (ilova).
Yangi o‘quv materialini mustaxkamlash:
8. Mustaxkamlash uchun savollar beradi (ilova). Jarayon kichik guruxlarda davom etishini ma‘lum qiladi.
9. Kichik guruxlarga bo‘ladi, kichik guruxda ishlash qoidasi bilan tanishtiradi (ilova) har bir guruxga topshiriq beradi (ilova) va baxolash mezoni bilan tanishtiradi (ilova). Ishni bajarish yo‘riqnomasini beradi (ilova);
10.Guruxlarda ishlarni boshlashga ruxsat beradi. Har bir kichik gurux ishtirokchisi vazifani bajarish tartibini tushunganligini aniqlash maqsadida qata aloqa o‘tkazadi.
Bajarish jarayonini kuzatadi, maslahatlar beradi.
11.Ishga ajratilgan vaqt tugaganini ma‘lum qiladi, guruxlar taqdimotini tashkil etadi.
Guruxlar a‘zolariga diqqat bilan eshitishlarini va savollar berishlarini, shu bilan birga o‘zaro bir-birlarini baxolashlarini eslatadi.
Javoblarni to‘ldiradi va qisqacha hulosalar qiladi;
12. Guruhlar ishini o‘zaro baholashni o‘tkazadi, mavzuning har bir qismi bo‘yicha hullosalar qiladi, eng asosiylariga e‘tibor qaratadi, berilayotgan ma‘lumotlarni daftarga qayd etishlarini eslatadi. Mavzuning kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyati bilan bog‘lab mavzuni yakunlaydi
|
Uy vazifasini taqdim etadilar. Savollarga javob beradilar. Mavzu nomi va rejasini yozib oladilar.
Diqqat qiladilar.
Savollarga javob beradilar.
Yozib oladilar.
Diqqat qiladilar.
Savollarga javob beradilar.
Topshiriqni bajaradilar.
Kichik guruxlarga bo‘linadilar.
Kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishadilar.
Har bir guruh o‘z topshiriq varaqlari bo‘yicha faoliyetini boshlaydi.
Har bir guruh sardorlari chiqib o‘z ishlarini taqdim qilishlarini aytadi.
Berilgan qo‘shimcha savollarga javob beradilar.
Gurux ish natijalarini o‘zaro baholaydilar.
Ma‘lumotlarni daftarga qayd qiladilar.
|
|
|
| |
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi

|
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi
|
bet | 24/90 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 228,83 Kb. | | #154660 |
Bog'liq 005.model, tex xarita O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
1-O’quv mashg’ulotiga kirish(10 daq)
|
Tashkiliy qism:
1.O‘quvchilarni mashg‘ulotga tayorgarligi va davomatini tekshiradi
|
Mashg’ulotga tayyorlanadilar
|
2- bosqich.
Asosiy (60 daq)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish:
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o‘tilgan mavzu bo‘yicha o‘quvchilarga savollar beradi, ularni baholaydi.
Maqsad va vazifani belgilanishi:
2.Mashg‘ulotning nomi, rejasi, maqsad va o‘qitish natijalar bilan tanishtiradi.
3.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
4.O‘quv mashg‘ulotida o‘quv ishlarni baholash mezoni va ko‘rsatkichlari bilan tanishtiradi (ilova).
Ta’lim oluvchilar bilimini faollashtirish:
5.Tezkor-so‘rov, savol-javob, aqliy xujum, pinbord, ―o‘ylang va juftlikda fikr almashing‖, va boshqa texnikalar orqali bilimlarni faollashtirish.
6. Nazariy mashg‘ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq, o‘qitish jarayonini tashkil etish bo‘yicha xarakatlar tartibini bayon etadi. Asosiy holatlarni yozdiradi;
7.Slaydlarni Power point tartibida namoyish va shathlash bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy xolatlarni bayon qiladi. (ilova).
Yangi o‘quv materialini mustaxkamlash:
8. Mustaxkamlash uchun savollar beradi (ilova). Jarayon kichik guruxlarda davom etishini ma‘lum qiladi.
9. Kichik guruxlarga bo‘ladi, kichik guruxda ishlash qoidasi bilan tanishtiradi (ilova) har bir guruxga topshiriq beradi (ilova) va baxolash mezoni bilan tanishtiradi (ilova). Ishni bajarish yo‘riqnomasini beradi (ilova);
10.Guruxlarda ishlarni boshlashga ruxsat beradi. Har bir kichik gurux ishtirokchisi vazifani bajarish tartibini tushunganligini aniqlash maqsadida qata aloqa o‘tkazadi.
Bajarish jarayonini kuzatadi, maslahatlar beradi.
11.Ishga ajratilgan vaqt tugaganini ma‘lum qiladi, guruxlar taqdimotini tashkil etadi.
Guruxlar a‘zolariga diqqat bilan eshitishlarini va savollar berishlarini, shu bilan birga o‘zaro bir-birlarini baxolashlarini eslatadi.
Javoblarni to‘ldiradi va qisqacha hulosalar qiladi;
12. Guruhlar ishini o‘zaro baholashni o‘tkazadi, mavzuning har bir qismi bo‘yicha hullosalar qiladi, eng asosiylariga e‘tibor qaratadi, berilayotgan ma‘lumotlarni daftarga qayd etishlarini eslatadi. Mavzuning kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyati bilan bog‘lab mavzuni yakunlaydi
|
Uy vazifasini taqdim etadilar. Savollarga javob beradilar. Mavzu nomi va rejasini yozib oladilar.
Diqqat qiladilar.
Savollarga javob beradilar.
Yozib oladilar.
Diqqat qiladilar.
Savollarga javob beradilar.
Topshiriqni bajaradilar.
Kichik guruxlarga bo‘linadilar.
Kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishadilar.
Har bir guruh o‘z topshiriq varaqlari bo‘yicha faoliyetini boshlaydi.
Har bir guruh sardorlari chiqib o‘z ishlarini taqdim qilishlarini aytadi.
Berilgan qo‘shimcha savollarga javob beradilar.
Gurux ish natijalarini o‘zaro baholaydilar.
Ma‘lumotlarni daftarga qayd qiladilar.
|
|
|
| |
- bosqich. Yakuniy - 1-mavzu: (Nomi) Ofis dasturlari paketi va uning tarkibi O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli

|
1-mavzu: (Nomi) Ofis dasturlari paketi va uning tarkibi O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
|
bet | 25/90 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 228,83 Kb. | | #154660 |
Bog'liq 005.model, tex xarita 3- bosqich. Yakuniy
(10 daq)
|
Mashg‘ulot yakuni:
Faol ishtirok etgan o‘quvchilarni Faol ishtirok etgan o‘quvchilarni baholari e‘lon qilinadi
|
Baholari bilan tanishadilar.
Topshiriqni yozib beradilar
|
O’qituvchi: Yu.Tojibayev
13-mavzu: (Nomi) Slaydlar ustida amallarni bajarish
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni
|
O’quv mashg’uloti shakli va turi
|
N.A
|
O’quv mashg’uloti rejasi
|
Slaydlar ustida amalllarni bajarish
Animatsiyalar joylash
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Axborot va uning turlari to’g’risida bilim va ko’nikmalarni shakllantirish va mustahamlash.
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim, ko’nima yoki kompetensiyalar
|
Pedagogik vazifalar:
Mashg'ulotni bajarish tartibi tushuntirish va ko’rsatish
Mashq bajarish
|
O’quv faoliyati natijalari:
Slaydlar ustida amalllarni bajarish
Animatsiyalar joylash
Tushunganlarini aytib beradilar
|
O’qitish metodlari:
|
Kichik axborotli, ma’ruza,hikoya,tushuntirish, ko’rsatma berish, namoyish. Ko’rsatish, video usul, kitob bilan ishlash, taqdimot, insert, mashq, suxbat, baxs, aqliy hujum,ta’limiy o’yin, pinbord, BBB, va boshqalar (qo‘yidagilardan maqsadga ko‘ra tanlab olinadi)
|
O’qitish vositalari:
|
Matnlar, yozuv taxtasi, slaydlar, proyektor, kompyuter, proektor, flipchart, videofilm grafikli organizatorlar, model, mulyajlar, chizma, grafiklar, diagrammalar, namunalar, ekspert varog‘i, yo‘riqnoma, electron yo‘riqnoma.
|
O’quv faoliyatini tashkil qilish shakli:
|
Ommaviy, jamoaviy, guruxli, jiftlikda, yakka tartibda
|
O’qitish sharoiti
|
Maxsus texnik vositalar bilan jixozlangan guruxlarda ishlashga mo‘ljallangan xona.
|
Qayta aloqaning uzul va vositalari
|
Tezkor-so‘rov, savol-javob, test, misol va mashqlar, bajarilgan o‘quv topshiriqlarni baholash.
|
|
| |
Turli xil tovush signallari?

bilan yakorni (6) o'zakka (7) tortadi. Turtgichi (8) bolgan yakor prujina (9) bilan bog'langan.
Yakor harakatlanganda turtgich kontaktlarni ajratadi, cho'lg'am zanjiridagi tok yo'qoladi va
yakor memb¬rana kuchi ta'sirida boshlang'ich vaziyatga qaytadi, kontaktlar tutashadi va sikl
yana qaytariladi. Konlaktlarning kuyishini pasaytirish uchun ularga parallel qilib uchqun
so'ndiruvchi rezistor ulangan. Signal rostlash gaykalari (12) yordamida rostlanadi. Soat mili
bo'yicha burish tok kuchining kamayishiga va tebranish chastotasining ortishiga olib keladi.
Signal iste'mol qiladigan tok 7A dan ko'p emas. Yakori va o'zak oralig'idagi (0,95±0,05) mm li
tirqish qistirmalar bilan rostlanadi. Avtomobillarga komplekt qilib o'rtacha va yuqori ohangdagi
signallar o'rnatiladi. O'rtacha va yuqori ohangli signallarning konstruksiyasi deyarli bir xil.
Faqat membrana qalinligi yakor va o'zak oralig'idagi tirqish (o'rtacha ohangli uchun
(0,95±0.05)mm, yuqori ohangli uchun (0,7+0,05) mm) va rezonatorlar bir-biridan farq qiladi.
Akustik tovushlarning binolarda tarqalishi?

silindrsimon yoyilish. Tarqalishi natijasida tovush tarqalish yo'qotishlari odatda manbadan
masofaning ikki baravar oshishi uchun x dB bilan ifodalanadi
Masalan, nuqta manbasidan sferik tarqalish holatida , shovqin manbai tovushni barcha
yo'nalishlarda teng ravishda chiqaradi, tovush darajasi manbadan masofani har ikki baravar
oshirish uchun 6 dB ga kamayadi ( teskari kvadrat qonuniga qarang). ). Band bo'lgan avtomobil
yo'li chiziqli manbaga yaqinlashadi , ya'ni magistral uzunligi birligiga teng ovoz quvvati
chiqishi. Chiziq manbai silindrsimon yoyilish hosil qiladi, natijada masofa har ikki baravarga 3
dB ga tovush darajasi pasayadi
tovushning gazda tarqalish tezligi gaz haroratiga bog'liq. Yuqori haroratlar yuqori tezlikda
tovush hosil qiladi. Atmosfera harorati bir xil bo'lmaganligi sababli tovush tezligida mahalliy
o'zgarishlar mavjud. Masalan, normal sharoitda atmosfera balandroq joylarda sovuqroq bo'ladi.
Bu tovush to'lqinlarining yuqoriga "egilishiga" olib keladi (qarang . REFRAKSIYA ). Bu esa,
soya zonasining paydo bo'lishiga olib keladi, bu tovush kirib bormaydigan hududdir. Haqiqatda
bu zonaga qandaydir tovush tarqalish tufayli kiradi.Tarqalish tovush to'lqinlari atmosfera
bo'ylab tarqalib, bir xil bo'lmagan hududga (tovush tezligi yoki havo zichligining mahalliy
o'zgarishi) duch kelganda sodir bo'ladi va ularning energiyasining bir qismi boshqa ko'plab
yo'nalishlarga qayta yo'naltiriladi. Atrof-muhit shovqini sharoitida tarqalish havo turbulentligi,
qo'pol yuzalar va daraxtlar kabi to'siqlar tufayli yuzaga keladi. Oddiy chastotalarda yomg'ir, qor
yoki tuman orqali ovozning tarqalishi ahamiyatsiz.
Infratoshning tabiiy va texnogen manbalari?

Infrasonik to'lqinlar havo va suv muhitida tarqaladi va yer qobig'ida ham (seysmik to'lqinlar).
Infratovushning asosiy xususiyati, past chastotasi, kichik so'rilishi tufayli. Tarqalganda chuqur
dengiz va atmosferada yer darajasida chastotali infrasonik to'lqinlar 10-20 Gts 1000 km
masofada bir necha desibeldan ko'p bo'lmagan holda zaiflashadi.
Ma'lumki, vulqon otilishi va atom portlashlarining tovushlari mumkin yer sharini ko'p marta
aylanib chiqing. Katta to'lqin uzunligi tufayli oz va bor infratovushlarning tarqalishi. Tabiiy
muhitda sezilarli tarqalish faqat tomonidan yaratiladi juda katta ob'ektlar - tepaliklar, tog'lar,
baland binolar.
Infratovushning tabiiy manbalari meteorologik, seysmik va vulqon hodisalari. Infratovush
atmosfera tomonidan ishlab chiqariladi va okeandagi turbulent bosimning tebranishlari, shamol,
dengiz to'lqinlar (shu jumladan to'lqinlar), sharsharalar, zilzilalar, ko'chkilar.
Inson faoliyati bilan bog'liq infratovush manbalari, portlashlar, o'q ovozlari, tovushdan yuqori
zarba to'lqinlari samolyotlar, qoziq haydovchilarining zarbalari, reaktiv dvigatellarning ishlashi
va boshqalar. Infratovush dvigatellar va texnologik uskunalar shovqinida mavjud. tebranishlar
binolar, sanoat va maishiy patogenlar tomonidan yaratilgan, kabi odatda infrasonik
komponentlarni o'z ichiga oladi. ga muhim hissa qo'shgan atrof-muhitning infrasonik
ifloslanishi transport shovqinini keltirib chiqaradi. Masalan, avtomobillar 100 km/soat tezlikda
harakatlanadigan transport vositalari intensivlik darajasiga qadar infratovush hosil qiladi 100
dB. Katta tomirlarning dvigatel bo'linmasida infrasonik ishlaydigan dvigatellar tomonidan
yaratilgan tebranishlar, chastotasi 7-13 Gts va intensivlik darajasi 115 dB. Ko'p qavatli
binolarning yuqori qavatlarida, ayniqsa kuchli shamollarda infratovushning intensivlik darajasi
100 dB ga etadi.
Infratovushni izolyatsiya qilish deyarli mumkin emas - past chastotalarda hamma narsa tovushni
yutuvchi materiallar deyarli butunlay yo'qotadi samaradorlik.1/28/2023
Akustik tovushlarning suyuqliklarda tarqalishi?

1.
Files oynasi. Dasturga yuklanadigan fayllar dastlab shu oynaga tashlanadi. So’ngra bu
fayllar Editor oynasida paydo bo’ladi.
2.
Effects Rack oynasi.
3.
Editor oynasi. Bu oynada yuklangan fayllarning qanday holatda ekanligini ko’rish
mumkin.
4.
Levels oynasi. Bu oynada audio fayl ovozining qanday dB larda yangrayotganligini
kuzatish imkoniyatini beradi.
Audiomontajni ko’rib chiqishga o’tishdan oldin montajning asosiy tushunchalarini, ularning
ekrandagi yoki sof ovozli asar yaratishning tеxnologik jarayoni bilan o’zaro aloqasini qisqacha
aniqlab olishimiz kеrak.
Adobe Audition dasturi ishga tushgandan so’ng qora oyna hosil bo’ladi bu ishchi
oynasidir.Ishchi oynaning chap tomon yuqori qismida File funksiyasi orqali yangi fayl
ochishimiz, faylni saqlash, eksport va import kabi dasturlar bilan ishlashimiz mumkin. Edit
ishchi funksiyasi orqali belgilashimiz, kanalni yoqishimiz, ajratishimiz, markerlashimiz
mumkin.
Multitrack ishchi dasturi orqali trek hosil qilishimiz, fayllarni aralashtirishimiz, treklar ustida
turli amallarni amalga oshirishimiz mumkin.
Doppler effekti? - 1. Musiqa akustikasi?

|
1. Musiqa akustikasi?
|
bet | 37/57 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 221,56 Kb. | | #160941 |
Bog'liq 1. Musiqa akustikasi -fayllar.org53. Doppler effekti?
Doppler effekti yoki Doppler siljishi kuzatuvchining manbaga nisbatan harakati (yoki
aksincha) to'lqin uzunligi yoki chastotasining o'zgarishiga olib kelganda sodir bo'ladi. 1842
yilda avstriyalik fizik Kristian Doppler tomonidan kashf etilgan bu hodisa ko'p turli yo'llar bilan
boshdan kechiriladi, masalan, tez yordam mashinasi sizning yoningizdan o'tib ketsa va ovoz
balandligidagi o'zgarishni eshitasiz.
Doppler effektini amalda boshdan kechirishning eng keng tarqalgan usullaridan biri bu
statsionar kuzatuvchi atrofida harakatlanuvchi tovush manbai yoki harakatsiz tovush manbai
atrofida harakatlanuvchi kuzatuvchi tomonidan yuzaga keladigan balandlikning o'zgarishi.
Ovoz manbai harakatsiz bo'lsa, biz eshitadigan tovush tovush manbasidan chiqadigan tovush
bilan bir xil balandlikda bo'ladi. Statsionar tovush manbasidan bir xil oqimda tarqaladigan
tovush to'lqinlari (bu doimiy tezlikda harakatlanadigan manbaga mos keladi). Ovoz manbai
harakat qilganda, biz sezadigan tovush o'zgaradi. Tez yordam mashinasi misoliga qaytadigan
bo'lsak, tez yordam mashinasi bizdan o'tib ketsa, sirena biz uning yonida turganimizdan farq
qiladi. Harakatlanayotgan tez yordam mashinasi yaqinlashganda, bizga eng yaqin bo'lganda va
bizdan o'tib, haydab ketayotganda boshqacha balandlikka ega. 0:10 Tez yordam mashinasi biz
tomon harakatlanar ekan, har bir keyingi tovush to'lqini oldingi to'lqinnikiga qaraganda
yaqinroq joydan chiqariladi. Pozitsiyadagi bu o'zgarish tufayli har bir tovush to'lqinining bizga
etib borishi oldingisiga qaraganda kamroq vaqt oladi. Shunday qilib, to'lqin cho'qqilari
orasidagi masofa (to'lqin uzunligi) kamayadi, ya'ni to'lqinning qabul qilinadigan chastotasi
oshadi va tovush balandroq bo'ladi. Aksincha, tovush manbai uzoqlashganda, uzoq va uzoqroq
bo'lgan manbadan to'lqinlar chiqariladi. Bu ko'tarilgan to'lqin uzunligini, idrok etilgan
chastotani va pastroq tovushni hosil qiladi.
|
| |
Akustik tovushlarning ochiq fazoda tarqalishi?

bilan, tembr – to‘lqin shakli bilan, balandlik - tebranish chastotasi bilan bog‘liq bo‘lishi
mumkin.
Geshtalt terapiya (gestalt, nemischa - “yaxlit tasvir”) eshitish tizimiga bir vaqtning o‘zida
turli manbalardan keladigan turli xil tovush ma’lumotlarini ajratish va tanib olish uchun
(orkestr chalishi, ko‘plab suhbatdoshlarning suhbati va boshqalar) eshitish tizimi ( vizual kabi)
ba’zi umumiy tamoyillardan foydalanadi:
- segregatsiya - audio oqimlarga bo‘linish, ya’ni. Ma’lum bir
guruh tovush manbalarini
subyektiv tanlash, masalan, musiqiy polifoniya bilan, quloq alohida asboblarda
ohangning
rivojlanishini kuzatishi mumkin;
-
o‘xshashlik - tembriga o‘xshash tovushlar birlashtirilib, bir manbaga tegishli bo‘ladi,
masalan, o‘xshash balandlik va o‘xshash tembrli nutq tovushlari bir suhbatdoshga
tegishli deb
ta’riflanadi;
- uzluksizlik - eshitish tizimi masker orqali bitta oqimdan tovushni interpolyatsiya
qilishi
mumkin, masalan, agar nutq yoki musiqa oqimiga shovqinning qisqa qismi kiritilsa, eshitish
tizimi buni sezmasligi mumkin, doimiy holda tovush oqimi idrok etilishida
davom etadi;
DHcp va DNS farqlari - «Kompyuter injiniringi» fakulteti «Kompyuter injiniringi»

|
«Kompyuter injiniringi» fakulteti «Kompyuter injiniringi»
|
bet | 3/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 283,45 Kb. | | #231564 |
Bog'liq 2-ishiiDHcp va DNS farqlari
Bu ikki pratakolarning asosiy farqi biri domen nomlar bilan biri esa IP adreslar bilan ishlaydi masalan olma mevasini olsak olmani tartib raqami 15 bolsin biz olma desek bizga olmani korsatadi va bu vazifa DNS tomonidan amalga oshiriladi. Agar 15 desek unda ham ilma boladi lekin biz uning manziliga murojat qilyabmiz yani bu vazifani DHCP amalga oshiradi
DHCP
Biz mana shu rasmda barcha host va serverlarga ip addres tarqatdik DHCP orqali
DNS
Mana biz olmani nomi orqali chaqirdik ikkalasini vazifasini asosiy farqi ham shunda.
|
| |