nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Mavzu: birlamchi telekommunikatsiya signallari va ularning parametrlari

|
Mavzu: birlamchi telekommunikatsiya signallari va ularning parametrlari
|
bet | 1/3 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 87,96 Kb. | | #132764 |
Bog'liq abonent kirish tarmoqlari mi1 BAJARDI: BAHROMOVA KOMILA 040-19 REJA: - 1. Umumiy tushunchalar.
- 2. Signallar va ularning parameterlari.
- 3. Aloqa kanallari.
Umumiy tushunchalar
Ilm-fan, texnika va kundalik hayotimizda “axborot”, “xabar” va “signal” atamalaridan tez-tez foydalanib turamiz. Umuman axborot deganda biron-bir voqea, hodisa yoki ob’ektning holati haqidagi ma’lumotlar majmuasi tushuniladi.
Axborotni saqlash, unga ishlov berish va uzatishda turli shartli belgilar (harflar, matematik belgilar, rasmlar, so‘zlar, turli shakldagi tebranishlar va boshqalar) dan, ya’ni axborotni boshqa ko‘rinishda ifodalash usullaridan foydalaniladi
Ma’lum bir shaklga keltirilgan axborot xabar deb ataladi. Misol uchun, telegraf xabarlarida axborot harflar va raqamlar orqali ifodalanadi.
Ushbu belgilar to‘plami orqali xabar uzatiladi. Telefon aloqasi tizimlarida – bu inson qulog‘i yoki uni o‘zgartiruvchi asbob mikrofon menbranasi oldida bosimning uzluksiz o‘zgarishi orqali olinadigan tovushlar, Televideniye tizimida – bu elementlari yorug‘ligi va rangi o‘zgaruvchi tasvir. Ko‘p hollarda axborot ikkilik diskret shaklda, ya’ni uni aks ettirish uchun faqat shartli “1” va “0” simvollaridan foydalaniladi. Bunda uzatilayotgan xabar chekli miqdordagi ikkilik simvollar ketma-ketligidan iborat bo‘ladi.
Xabar almashish nafaqat insonlar orasida, balki inson va avtomatik boshqarish tizimi o‘rtasida, turli texnik tizimlar, EHM va jonivorlar orasida bo‘lishi mumkin. Xabarni ma’lum bir shaklda yaratib beruvchi ob’ekt xabar yoki axborot manbai deb, xabarni iste’mol qiluvchi ob’ekt istemolchi deb ataladi.
Biron-bir ko‘rsatkichi uzatilayotgan xabarga mos ravishda o‘zgaruvchi fizik jarayon signal deb ataladi. O‘z tabiatiga ko‘ra signallar elektrik, yorug‘lik, tovush va shu kabilar shaklida bo‘lishi mumkin. Radiotexnik tizimlarda signal sifatida fazoda yoki biron-bir yopiq muhitda tarqaluvchi yuqori chastotali radiosignallardan foydalaniladi.
|
| |
Munosabatlarning asosiy xususiyatlari

|
Munosabatlarning asosiy xususiyatlari
|
bet | 10/12 | Sana | 22.07.2024 | Hajmi | 193,73 Kb. | | #268172 |
Bog'liq Mustaqil ishga namunaMunosabatlarning asosiy xususiyatlari
Keling, avval berilgan ta'riflardan kelib chiqadigan munosabatlarning ba'zi muhim xususiyatlariga to'xtalib o'tamiz.
Ikki nusxadagi kortejlar yo'q
Munosabatning ikki nusxadagi kortejlarni o'z ichiga olmaydi, degan xususiyat munosabatlarni kortejlar to'plami sifatida aniqlashdan kelib chiqadi. V klassik nazariya to'plamlar, ta'rifiga ko'ra, har bir to'plam turli elementlardan iborat. Bu xususiyat har bir munosabatning birlamchi kalit deb ataladigan - atributlar to'plamiga ega ekanligini anglatadi, ularning qiymatlari munosabatlar to'plamini aniq belgilaydi. Har bir munosabatlar uchun, hech bo'lmaganda, uning atributlarining to'liq to'plami ushbu xususiyatga ega. Biroq, asosiy kalitning rasmiy ta'rifida uning minimal bo'lishini ta'minlash talab qilinadi, ya'ni. birlamchi kalitning atributlari to'plami asosiy xususiyatga zarar etkazmasdan tashlab yuborilishi mumkin bo'lgan bunday atributlarni o'z ichiga olmaydi - kortejni aniq aniqlash uchun.
Birlamchi kalit tushunchasi ma'lumotlar bazasi yaxlitligi tushunchasi bilan bog'liq holda juda muhimdir. Oldinga qarab, shuni ta'kidlaymizki, ko'plab amaliy RDBMS ilovalari so'rovlarni bajarish paytida bevosita hosil bo'lgan oraliq aloqalar uchun kortejning o'ziga xoslik xususiyatini buzishga imkon beradi. Bunday munosabatlar to'plamlar emas, balki ko'p to'plamlar bo'lib, ular ba'zi hollarda ma'lum afzalliklarga erishishga imkon beradi, lekin ba'zida jiddiy muammolarga olib keladi.
Kortejlar tartibining yo'qligi
Munosabat kortejlarining tartiblanmaganligi xossasi ham misol munosabatini kortejlar to‘plami sifatida belgilash natijasidir. Munosabatlar kortejlari to'plamida tartibni saqlash talabining yo'qligi ma'lumotlar bazasini tashqi xotirada saqlashda va ma'lumotlar bazasiga so'rovlarni bajarishda ma'lumotlar bazasiga qo'shimcha moslashuvchanlikni beradi. Bu ma'lumotlar bazasiga so'rovni shakllantirishda, masalan, SQL tilida, siz olingan jadvalni ba'zi ustunlar qiymatlariga muvofiq tartiblashni talab qilishingiz mumkinligiga zid emas. Bunday natija, umuman olganda, munosabat emas, balki kortejlarning tartibli ro'yxatidir.
|
| |
Atributlar tartibining yo'qligi

|
Atributlar tartibining yo'qligi
|
bet | 11/12 | Sana | 22.07.2024 | Hajmi | 193,73 Kb. | | #268172 |
Bog'liq Mustaqil ishga namunaAtributlar tartibining yo'qligi
Aloqa atributlari tartiblanmagan, chunki ta'rifga ko'ra, munosabatlar sxemasi ko'p juftliklarga ega atribut nomi, domen nomi... Atribut nomi har doim munosabatlar kortejidagi atribut qiymatiga murojaat qilish uchun ishlatiladi. Bu xususiyat nazariy jihatdan, masalan, mavjud munosabatlar sxemalarini nafaqat yangi atributlarni qo'shish, balki mavjud atributlarni olib tashlash orqali ham o'zgartirishga imkon beradi. Biroq, ko'pgina mavjud tizimlarda bunday imkoniyatga yo'l qo'yilmaydi va munosabatlarning atributlari to'plamini tartiblash aniq talab etilmasa ham, ko'pincha munosabatlar sxemasini aniqlashning chiziqli shaklidagi tartibidan foydalaniladi. atributlar.
Atribut qiymatlarining atomligi
Barcha atribut qiymatlari atomikdir. Bu domenning oddiy ma'lumotlar turidagi potentsial qiymatlar to'plami sifatida ta'rifidan kelib chiqadi, ya'ni. domen qiymatlari qiymatlar to'plamini (aloqalarini) o'z ichiga olmaydi. Odatda relyatsion ma'lumotlar bazalarida faqat normallashtirilgan munosabatlarga yoki birinchi normal shaklda ifodalangan munosabatlarga ruxsat beriladi, deyiladi. Oddiy bo'lmagan munosabatlarning potentsial misoli rasmda ko'rsatilgan.
Xulosa.
Relyatsion model munosabatlarning to‘plam-nazariy kontseptsiyasiga asoslanadi. Matematik fanlarda "kontseptsiya mavjud" munosabat » (munosabat), uning jismoniy ifodasi stol . Shunday qilib, modelning nomi - aloqador . Ma'lumotlar bazasiga nisbatan "relyatsion ma'lumotlar bazasi" va "jadval ma'lumotlar bazasi" tushunchalari sinonimdir. Relyatsion ma'lumotlar bazalari dunyoda eng keng tarqalgan. 70-yillarning oxiridan beri yaratilgan deyarli barcha ma'lumotlar bazasi mahsulotlari aloqadordir. 1970 yilda turli jadvalli ma'lumotlar modellarini qo'llash imkoniyatlari muhokama qilingan maqolalar paydo bo'ldi. Ulardan eng muhimi IBM xodimi doktor E. Koddning maqolasi edi (Codd EF, A Relational Model of Data for Large Shared Data Banks (Relational Data Model for Large Shared Data Banks). CACM 13: 6, 1970 yil), u birinchi marta ishlatilgan muddat "Relational ma'lumotlar modeli" . System R loyihasi IBM tadqiqot laboratoriyasida ishlab chiqilgan. Ushbu loyiha relyatsion modelning amaliyligini isbotlash uchun ishlab chiqilgan. Relyatsion ma'lumotlar bazasi ma'lumotlar bazasi ma'lumotlar bazasini anglatadi ikkinchi avlod. Relyatsion ma'lumotlar modelini yaratish maqsadlari: 1. Ma'lumotlar mustaqilligining yuqori darajasini ta'minlash. 2. Ma'lumotlarning izchilligi va ortiqcha muammolarini hal qilish uchun mustahkam poydevor yaratish. 3. To'plamlardagi operatsiyalarni kiritish orqali ma'lumotlarni boshqarish tillarini kengaytirish.
|
| |
-bosqich - qo'l tasviriga qo'l belgilarini va qo'l ulanishlarini chizish

|
-bosqich - qo'l tasviriga qo'l belgilarini va qo'l ulanishlarini chizish
|
bet | 3/4 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #105655 |
Bog'liq Machine learning 2-amaliy4-bosqich - qo'l tasviriga qo'l belgilarini va qo'l ulanishlarini chizish
Yuqoridagi kodda biz qo'l nuqtasi raqamini aylantiramiz 20. Bu pushti barmoqning uchi.
O'zingiz aylantirmoqchi bo'lgan qo'l nuqtasi raqamidan foydalaning, chunki ular qo'l belgisi diagrammasida keltirilgan. Keyin kiritilgan rasmga qo'l belgilarini va ular orasidagi bog'lanishlarni chizamiz.
5-qadam - Chiqishni ko'rsatish
Biz yuqoridagi kodni foydalanuvchiga ko'rsatish uchun foydalanamiz. Chiqish foydalanuvchining real vaqtdagi videosidir. Unda foydalanuvchining qo'llari kuzatilgan, qo'l belgilari va qo'llarda chizilgan ulanishlar mavjud.
Natijalar
Dastur va modulning chiqishi bir xil bo'ladi. Ularning har biri xatosiz tugallanganda, natija quyida ko'rsatilgandek bo'ladi:
Xulosa
Endi siz qo'lni kuzatishni amalga oshiradigan dastur yaratish uchun zarur bo'lgan barcha ko'nikmalarni tushunasiz va egasiz. Shuningdek, siz kodni modulga aylantirish uchun zarur bo'lgan ko'nikmalarga egasiz.
Davom eting va modulni Pythonqo'lda kuzatishni talab qiladigan har qanday loyihaga import qiling va modul o'z sehrini bajarishini tomosha qiling.
Iloha dastur kodi
import cv2
import mediapipe as mp
from math import hypot
from ctypes import cast, POINTER
from comtypes import CLSCTX_ALL
from pycaw.pycaw import AudioUtilities, IAudioEndpointVolume
import numpy as np
cap = cv2.VideoCapture(0)
mpHands = mp.solutions.hands
hands = mpHands.Hands()
mpDraw = mp.solutions.drawing_utils
devices = AudioUtilities.GetSpeakers()
interface = devices.Activate(IAudioEndpointVolume._iid_, CLSCTX_ALL, None)
volume = cast(interface, POINTER(IAudioEndpointVolume))
volMin, volMax = volume.GetVolumeRange()[:2]
while True:
success, img = cap.read()
imgRGB = cv2.cvtColor(img, cv2.COLOR_BGR2RGB)
results = hands.process(imgRGB)
lmList = []
if results.multi_hand_landmarks:
for handlandmark in results.multi_hand_landmarks:
for id, lm in enumerate(handlandmark.landmark):
h, w, c = img.shape
cx, cy = int(lm.x * w), int(lm.y * h)
lmList.append([id, cx, cy])
mpDraw.draw_landmarks(img, handlandmark, mpHands.HAND_CONNECTIONS)
if lmList != []:
x1, y1 = lmList[4][1], lmList[4][2]
x2, y2 = lmList[8][1], lmList[8][2]
cv2.circle(img, (x1, y1), 15, (255, 0, 0), cv2.FILLED)
cv2.circle(img, (x2, y2), 15, (255, 0, 0), cv2.FILLED)
cv2.line(img, (x1, y1), (x2, y2), (255, 0, 0), 3)
length = hypot(x2 - x1, y2 - y1)
vol = np.interp(length, [15, 220], [volMin, volMax])
print(vol, length)
volume.SetMasterVolumeLevel(vol, None)
cv2.imshow('Image', img)
if cv2.waitKey(1) & 0xff == ord('q'):
break
|
| |
Dasturini yaratish - O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va
|
bet | 2/4 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #105655 |
Bog'liq Machine learning 2-amaliyDasturini yaratish
Kodlashga o'tishdan oldin, keling, MediaPipeqo'lni kuzatish qanday amalga oshirilishini muhokama qilaylik. Qo'l bilan kuzatish MediaPipeikki bosqichni o'z ichiga oladi:
Kaftni aniqlash - MediaPipeto'liq kiritilgan tasvir ustida ishlaydi va qo'lning kesilgan tasvirini beradi.
Qo'l belgilarini aniqlash - qo'lning kesilgan tasviridagi qo'l belgilarini MediaPipetopadi .21
Aniqlovchi qo'l 21nuqtalari MediaPipequyidagi rasmda ko'rsatilgan:
Yuqoridagi rasmda MediaPipe qo'lni aniqlash uchun foydalanadigan qo'l belgilarini ko'rsatadi. Raqamlangan qismlar qo'l nuqtalaridir.
main.pyPycharm yangi loyihani yaratganingizdan so'ng siz uchun avtomatik ravishda fayl yaratadi . Bu erda biz kodimizni yozamiz.
1-qadam - Import va ishga tushirish
Biz muhokama qilgan ikkita kutubxonani import qilishdan boshlaymiz. Kutubxonalarni import qilish bizga uning bog'liqliklaridan foydalanish imkonini beradi.
capKeyin biz videoga olish uchun ob'ekt yaratamiz . Qolgan uchta ob'ektdan kirishimizni quyidagi yordamida boshqarishni talab qilamiz MediaPipe:
2-qadam - Rasm kiritish va uni qayta ishlash
Quyidagi kod veb-kameradan tasvir kiritishni oladi. Keyin tasvirni dan BGRga aylantiradi RGB. Buning sababi, faqat tasvirlar bilan emas, balki MediaPipeishlaydi .RGBBGR
Keyin RGBrasmdagi qo'llarni aniqlash uchun tasvirni qayta ishlaydi:
3-qadam - har bir qo'l bilan ishlash
Yuqoridagi kodda biz ifqo'l aniqlanganligini tekshirish uchun bayonotdan foydalanamiz. forKeyin biz bir vaqtning o'zida bir qo'l bilan ishlashimizga imkon berish uchun birinchi tsikldan foydalanamiz .
Ikkinchi halqa bizga qo'l belgisi diagrammasida sanab o'tilgan har bir nuqtaning koordinatalarini va koordinatalarini forberadigan qo'l belgisi ma'lumotlarini olishga yordam beradi . Bu halqa bizga har bir nuqtani ham beradi .xyid
Keyin funksiya yordamida rasmimizning height, widthva ni topamiz . Biz nihoyat aniqlangan qo'l nuqtalarining markaziy pozitsiyalarini olamiz.channelimage.shape
|
| |
XULOSALAR - Mundarija Kirish I bob quritish qurilmalari haqida umumiy tushunchalar

|
Mundarija Kirish I bob quritish qurilmalari haqida umumiy tushunchalar
|
bet | 11/12 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 52,22 Kb. | | #108347 |
Bog'liq Mundarija Kirish I bob quritish qurilmalari haqida umumiy tushun-fayllar.org (1)XULOSALAR
Sabzinitng quritish usullari va quritish uchun mashina va jixozlar bo’yicha mavjud bo’lgan adabiyotlar, ilmiy to’plamlar, maqolalar ma‘lumotlarga asoslanib tayyorlangan bitiruv malakaviy ishi bo’yicha quyidagi xulosalar chiqarildi:
Kuritish qurilmalari ustilda olib borilgan izlanishlar va taxlilarni natijasi shuni ko’rsatdiki sabzini quritish uchun makbul kuritgich elevatorli kuritgichdir.
Elevatorli kuritgichning asosiy kamchiligi shundan iboratki sabzini quritish uchun sarflanayotgan issiqlikni, gaz yonishidan xosil bo’lgan parning energiyasidan olganligi sababln sarflanayotgan yonilgi (gaz)ning sarfi katta shu boyis kuritilayotgan sabzining tan narxi ortib ketmokda.
Elevatorli quritgichda sabzini quritishdagi tan narxini kamaytirishning yo’li shuki, pechni ichiga yubolilayotgan atmosfera havosi o’rniga quyosh kollektorida isib kelayotgan havoni pechni ichiga yuborish zvaziga yoqilg’i resurslarini tejashdir.
Mavjud (texnologiya) quritgichda bir sutkada(24 soatda) quritish uchun sarflanayotgan gazning mikdori 86,5 metr kub ni tashkil etdi.
Takomillashtirilgan (texnologiya) quritgichda bir sutkada (24 soatda) quritish uchun sarflanayotgan gazning mikdori 69.0 metr kub ni tashkil etdi.
Taklif etilayogan (texnologiya) kuritgich bilan kuritilganda mavjud kuritgich bilan kuritilganga nisbatan yiliga 157,5 ming so’m iqtisodiy samara olish mumkin.
Mavhum qaynash qatlamli quritgichlardan hozirda kо‘p foydalanilmoqda. Jarayon mavhum qaynash qatlamida olib borilganda qattiq material zarrachalari va qurituvchi agent о‘rtasida kontakt yuzasi kо‘payadi, namlikning materialdan bug‘lanib chiqish tezligi ortadi, namlikning vaqti esa ancha qisqaradi. Hozirgi kunda kimyoviy texnologiyada mavhum qaynash qatlamli quritgichlar sochiluvchan donasimon materiallar, pastasimon moddalar, eritmalar, qotishmalar va suspenziyalarni suvsizlantirish uchun ishlatilmoqda.
Uzluksiz ishlaydigan bitta kamerali quritgichlar keng tarqalgan (10.3 - rasm). Nam material bunkerdan ta’minlagich orqali quritgich kamerasiga beriladi. Kameraning pastki qismida tarqatuvchi tо‘r joylashtirilgan. Havo oqimi ta’sirida qattiq material donachalari mavhum qaynash holatiga keltiriladi. Quritilgan material tо‘rdan bir oz tepada joylashgan shtuser orqali tashqariga chiqariladi va transportyorga tushadi. Ishlatilgan gazlar siklon va batareyali chang ushlagichda tozalanadi. Bunday konussimon qurilmaning pastki qismida gazning harakatlanish tezligi eng katta zarrachaning chо‘kish tezligidan katta, tepa qismida esa eng kichik zarrachaning chо‘kish tezligidan kam bо‘ladi. Bunday holatda qattiq zarrachalarning nisbatan tartibli sirkulyasiyasi mavjud bо‘lib, zarrachablar qurilmaning markaziy qismida kо‘tariladi, uning chekka qismlarida esa patsga qarab tushadi. Natijada material bir meyorda isiydi va kameraning ish balandligi kamayadi.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va
|
bet | 1/4 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #105655 |
Bog'liq Machine learning 2-amaliy
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA
KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKЕNT AXBOROT TЕXNOLOGIYALARI UNIVЕRSITЕTI
AMALIY MASHG’ULOT
MACHINALI O’QITISH FANI
Guruh: 711-20
Bajardi: Halimov. Sh
Tekshirdi: Qobilov. S
Toshkent 2022
Python yordamida qo’l harakatlari yordamida kompyuter dasturlarini boshqarish
Reja:
Kirish
Muhitni sozlash
Dasturini yaratish
Natijalar
Xulosa
Kirish
Qo'lni kuzatish - bu kompyuterning kirish tasviridan qo'lni aniqlash va qo'l harakati va yo'nalishiga e'tibor berish uchun kompyuter ko'rish qobiliyatidan foydalanadigan jarayon. Qo'lni kuzatish bizga qo'l harakati va yo'nalishini kiritish sifatida ishlatadigan ko'plab dasturlarni ishlab chiqishga imkon beradi.
Biz dasturimizning bir qismi sifatida qo'l kuzatuvini amalga oshirish uchun turli loyihalarda bir xil kodni yozishga moyilmiz. Qo'lni kuzatish modulini yaratish bu muammoni hal qiladi, chunki biz kodni bir marta yozamiz.
Keyin ushbu kod qismini modulga aylantiramiz. Biz ushbu modulni biz ishlayotgan har qanday python loyihasiga import qilishimiz mumkin va u qo'lni kuzatishni amalga oshiradi.
Qo'lni kuzatishni amalga oshiradigan dasturni yaratish uchun bizga ikkita Python kutubxonasi kerak bo'ladi. Bular openCVva MediaPipe.
openCV Biz kompyuterni ko'rish bilan bog'liq operatsiyalarni bajarish uchun foydalanamiz . MediaPipeBiz kiritilgan rasmda qo'lni haqiqiy aniqlash va kuzatishni amalga oshirish uchun foydalanamiz . Bizga nihoyat IDE kerak bo'ladi. Ushbu qo'llanma uchun biz IDE dan foydalanamiz Pycharm.
Ushbu o'quv qo'llanma ikki qismga bo'linadi. Birinchi bo'lim qo'lda tikishni amalga oshiradigan dasturni qanday yaratishga qaratiladi. Ikkinchi bo'limda dasturni modulga aylantirish haqida so'z boradi. Windows, Linux yoki macOS dan foydalanadigan odam buni kuzatishi mumkin.
Muhitni sozlash
Ilovani ishga tushiring Pycharmva quyidagilarni bajaring:
create a new project Ko'rsatilgan birinchi oynani bosing . Bu quyidagi skrinshotda ko'rsatilgan:
Keyingi paydo bo'lgan oynada yaratish-ni bosing.
Biz muhokama qilgan ikkita python kutubxonasini o'rnating. Buning uchun quyidagi skrinshotda ko'rsatilgandek terminalni oching va uning ostidagi amallarni bajaring.
O'rnatish uchun terminalda quyidagi buyruqni kiriting MediaPipe:
O'rnatish uchun openCVquyidagi buyruqdan foydalaning:
Endi bizda muhit tayyor. Biz qo'lni kuzatishni amalga oshiradigan dastur yaratishdan boshlaymiz.
|
| |
Поиск - download

|
Qidiruv: Поиск | Ishning maqsadi: Ms Excel dasturida “поиск решения “ bo’limida ishlash. Nazariy qisim Amaliy mashg'ulot ms Excel dasturining “поиск решения “ bo’limi yordamida ma’lum ekin maydonlaridan sermahsul hosil olishning optimal yechimini toppish 1,15 Mb. 1 | o'qib | | Natijada Excel dasturining ish sahifasi 15 rasmda tasvirlangan ko‘rinishni oladi «Поиск решения» dasturini faollashtiramiz. Natijada Excel dasturining ish sahifasida «Поиск решения» muloqot oynasi hosil bo‘ladi. Uning «Установить целевую ячейку» 0,72 Mb. 4 | o'qib | | Книга Безимянний Excel dasturida “Поиск решения” bo‘limi yordamida qanday masalalarni hal etish mumkin? Книга 299 Kb. 1 | o'qib | | Сортировка, поиск и сложность Ma'lumotlarni qayta ishlash, saralash va qidirish algoritmlari to'g'risida tasavvurga EGA bo'lish 2,27 Mb. 3 | o'qib | | 8-Laboratoriya topshiriqlari. 1-topshiriq. Web server nima? Internet tarmog‘idan foydalanib shu savolga javob yozing. 2-topshiriq Birorta qidiruvni amalga oshiring. Yandeks brauzeri oynasidagi Поиск, Картинки, Видео, Карты, Новости, Переводчик, vkladkalari vazifalarini tasniflang 19,46 Kb. 1 | o'qib |
1
| |
Registrga sezuvchanlik - Mavzu: pythonga kirish

|
Mavzu: pythonga kirish
|
bet | 3/8 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 49,28 Kb. | | #101088 |
Bog'liq Mavzu pythonga kirish-fayllar.org (1)Registrga sezuvchanlik. Python – registrga sezuvchan til hisoblanadi. Shuning uchun print, Print yoki PRINT ifodalar turli ifodalarni anglatadi. Agarda print berilganlarni chiqarish ifodasi o‟rniga Print ishlatilsa xatolik yuz berganligini ifodalovchi “ name
„Print‟ is not defined” shaklidagi xabar chiqadi.
Kommentariyalar (Izohlar). Pythonda u yoki bu dastur kodlari qismlari nima ish qilishini qayd qilib ketish uchun izohlardan foydalaniladi. Interpretator
dasturni baytkodga tarjima qilayotganda yoki bajarayotganda izohlarni e`tiborsiz qoldiradi. Shuning uchun izohga olingan berilganlar dastur ishlashiga hech qanday ta`sir ko‟rsatmaydi.
Python dasturlash tilida izoh qo‟yish uchun “#” belgisidan foydalaniladi. Odatda izohlar blokli va satrli izohlarga ajratiladi. Lekin har ikkalasi ham “#” belgisi orqali hosil qilinadi. Farqi satr izohlar dastur kodi yozilgan qatorda koddan keyin yoziladi va u shu satr nima ish bajarishi to‟g‟risidagi ma`lumotlardan tashkil topadi, ya`ni:
|
print("Shart bajarildi") # xabarni konsolga chiqarish
|
Blokli izohlar esa dasturning biror qismi nima ish bajarishi yoki shu qism mazmunini foydalanuvchiga qisqacha ochib berish uchun ishlatilib, dasturni shu qismi kodlaridan oldin alohida satr yoki satrlarda “#” va bitta probel bilan yoziladi, masalan:
3
7
| |
# ushbu funksiya 1 dan n gacha bo`lgan butun sonlarning
# yigindisini hisoblaydi
|
|
| |
Maxsus belgilar - Mavzu: pythonga kirish

|
Mavzu: pythonga kirish
|
bet | 8/8 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 49,28 Kb. | | #101088 |
Bog'liq Mavzu pythonga kirish-fayllar.org (1)Maxsus belgilar: Pythonda boshqa tillardagi kabi quyidagi maxsus belgilar mavjud:
\t – tabulyatsiya belgisi;
\n – yangi satrga o‟tish belgisi;
\’ – apostrof belgisi;
\” – qo‟shtirnoq belgisi.
Quyidagi misolda yuqoridagi barcha maxsus belgilarni qo‟llangan holat uchun dastur keltirilgan.
|
print("1-chi kurs\n\"O\'MU\"\ttalabasi")
|
Konsol ekraniga quyidagicha natija chiqariladi:
1-chi kurs
"O'MU" talabasi
Satrlarni taqqoslash: Satrlarni taqqoslashda satrda ishtirok etayotgan belgilarning registriga alohida e`tibor qaratish lozim. Har qanday raqam ixtiyoriy alfavit belgisidan shartli kichik hamda katta registrli alfavit belgilari kichik registrli avfavit belgilaridan shartli kichik sanaladi. Masalan:
Yuqoridagi dasturda “1a”>”ab” sharti False qiymat qaytaradi. Chunki raqam alfavit belgisidan shartli kichik hisoblanadi. Shuni alohida ta`kidlash kerakki, ikki satr solishtirilganda ularning mos tarkibiy elementlari solishritiladi(“1a”>”ab” holatda, dastlab 1 va “a” tekshiriladi). Agarda solishtirish natijasi teng bo‟lsa navbatdagi mos elementlari solishtiriladi. Jarayon birinchi teng bo‟lmagan holat topilganda yoki satrlardan birining oxiriga yetib kelinganda tugatiladi. Agar satrlarning dastlabki barcha mos elementlari teng, faqat ularning uzunliklari farqli bo‟lsa, u holda uzunligi katta satr shartli katta bo‟ladi. Masalan: “abcd”<”abcde” sharti True
Bundan tashqari satrlar ustuda amal bajaradigan upper() va lower() funksiyalari mavjud bo‟lib, satr tarkibidagi alfavit belgilarni mos ravishda kichik va katta registrlilariga almashtirish uchun ishlatiladi. Masalan:
http://fayllar.org
|
| |
Logistik regressiya C++ - O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va
|
bet | 4/4 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #105655 |
Bog'liq Machine learning 2-amaliyLogistik regressiya C++
#include
#include
#include
#include
#include
using namespace std;
int main() {
double x[100],y[100],y1[100],loss[100];
srand(time(0));
ofstream Logistik;
Logistik.open("Logistik_reg.csv");
for(int i=0;i<100;i++){
x[i]=rand()%10;
y[i]=rand()%10;
cout<<"\n x["< cout<<" y["< y1[i]=1/(1+exp(-y[i]));
cout<<" y1["< if(y[i]<=x[i]) {
cout<<" -> True "<<1;
}
else {
cout<<" -> False "<<0;
}
loss[i]=fabs((1-y[i])*log(1-y1[i])+y[i]*log(y1[i]));
} Logistik<<" Y1 "< for(int i=0;i<100;i++){
if(y1[i]<=0.5) y1[i]=0;
else y1[i]=1;
Logistik< } Logistik<<" Loss "< for(int i=0;i<100;i++){
Logistik< }
return 0;
}
|
| |
Galit yoki osh tuzi - Mavzu: Minerallar klassifikatsiyasi sulfatlar, karbonatlar

|
Mavzu: Minerallar klassifikatsiyasi sulfatlar, karbonatlar
|
bet | 8/15 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 165 Kb. | | #156355 |
Bog'liq Minerallar klassifikatsiyasi sulfatlar, karbonatlarGalit yoki osh tuzi — NaS1, galoidlar sinfiga kiradi. Qattiqligi —2-2,5. Solishtirma og‘irligi —2-2,2 g/sm3, shishasimon yaltiroq, ulanishi mukammal. Rangsiz, oq, kulrang, sariq, qizil, pushti, qo‘ngir, tiniq, chizig‘ining rangi oq. Kub singoniyali, galit murt, mazasi sho‘r, suvda yaxshi eriydi. Kelib chiqishiga ko‘ra kimyoviy cho‘kindi bo‘lib, dengiz va kul suvlarining bug‘lanishidan, osh tuzining cho‘kishidan hosil bo‘ladi. Ishlatilishi: galit asosan oziqovqat sanoatida, qishloq xo‘jaligida qo‘llaniladi. Ot tuzidan xlorid kislotasi, xlor, sodalar olinadi, bular metallurgiyada, meditsinada ishlatiladi.
16. Karnallit — KS1 • MgSl2 • 6H2O, galoidlar sinfiga xos, qattiqligi —2-3. Solishtirma og‘irligi—1,6 g/sm3, shishasimon yaltiroq. Toza karnallit rangsiz, sutga o‘xshash oq, och qizil, pushti, chizig‘ining rangi oq, ulanishi yo‘q. Romboedr siigoniyali. Murt mineral, mazasi achchiq-sho‘r, achituvchi, suvda engil eriydi. Dengizda kimyoviy cho‘kindilardan paydo bo‘ladi. Karnallit qishloq xo‘jaligida kaliy o‘g‘iti olishda xom ashyo sifatida ishlatiladi. Kimyo sanoatida karnallit kaliy va magniy tuzlari olishda qo‘llaniladi.
17. Kalsit ohakli shpat — SaSOz, karbonatlar sinfiga xos. Qattiqligi —3. Solishtirma og‘irligi—2,7 g/sm3, shishasimon yaltiroq, rangi oq, sariq, kulrang, yashil. CHizig‘ining rangi oq, ulanishi mukammal, trigonal singoniyali. Murt mineral, kuchsiz xlorid kislota ta’sirida engil eriydi, gaz ajralib chiqadi. Kelib chiqishiga ko‘ra ko‘pchilik kalsitlar issiq va sovuq suv eritmalaridan hosil bo‘lgan. Bundan tashqari, kalsit organik qoldiqlardan — dengiz, okeanlarda yashaydigan har xil chig‘anoqlar, mollyuskalar, marjonlar, trelobolitlar va boshqa hayvonlar qoldiqlaridan kelib chiqadi. Kalsit metamorfik jarayonlarda marmarni tashkil etadi. Tiniq rangli kristallari Islandiya shpati deyiladi. Islandiya shpati nurni ikkiga bo‘lib o‘tkazadi, ular polyarizatsion priborlar, nikel prizmalari tayyorlashda qo‘llaniladi. Oxaktoshlar va sement materiallari qurilishda qotishma sifatida, metallurgiya sanoatida ishlatiladi.
18.
|
| |
dn  , (3.9)


(3.9) - Mavzu: Kirish. Tabiatni o'rganishda fizikaning o'rni va uning boshqa fanlar taraqqiyotidagi...

|
Mavzu: Kirish. Tabiatni o'rganishda fizikaning o'rni va uning boshqa fanlar taraqqiyotidagi ahamiyati. Reja
|
bet | 38/197 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 8,06 Mb. | | #149719 |
Bog'liq Fizikadan maruza matnidn , (3.9)
(3.9) ga Maksvell taqsimot funksiyasi deyiladi ( bu yerda v0 - nisbiy tezlik, vo - oniy tezlik, ve – eng katta ehtimolli tezlik). Taqsimot funksiyasi gazning turiga va holat parametriTga bog’liq ekan, lekin R va V gabog’liq emas. Taqsimot funksiyasining maksimum qiymatiga mos keluvchi tezlikning ehtimoli ravshanki eng katta bo’ladi. Uni eng ehtimolli tezlik deyiladi.
ve . (3.10)
Maksvell taqsimot funksiyasidan foydalanib, molekulyar fizikada muhim rol o’ynaydigan kattaliklar: o’rtacha arifmetik tezlik v, o’rtacha kvadratik tezlik vkv ni topish mumkin;
v . (3.11)
vkv . (3.12)
Endi gaz tashqi maydonda masalan, og’irlik kuchi maydonida bulsin. Bu holda gazning bosimi hamma yerda har xil bo’ladi. Bu holni L. Bolsman o’rgangan va gaz molekulalarining og’irlik kuchi maydonida taqsimlanishi uchun shunday formula chiqargan:
n n0*exp(- ) . (3.13)
bu yerda: Er— potensial energiya, pa— potensial energiya nol bo’lgan nuqtadagi molekulalarning zichligi.
Bu formula Bolsman formulasi deyiladi va u gazning zichligini potensial energiya bilan o’zgarishini ko’rsatadi. Gaz bosimi molekulalar zichligidan kT o’zgarmas kattalik bilan farq qiladi.
Shuning uchun (3.13) formulani shunday yozish mumkin:
p p0*exp(- ). (3.14)
Erdan h balandlikda molekulaning potensial energiyasi
Ep mgh. (3.15)
bo’ladi. SHu sababli (3.14) ni quyidagicha ifodalash mumkin:
p p0*exp(- ). (3.16)
Bu formulani barometrik formula deyiladi, bunda r0 - yersathidagi gaz bosimi.
Gazlar molekulyar- kinetik nazariyasining asosiy tenglamasi.
Absolyut elastik urilgan molekula tezligining moduli o’zgarmaydi, yo’nalishi esa teskarisiga o’zgaradi.
Ideal gazning bosimi. te nglamaga gazlar molekulyar – kinetik nazariyasining asosiy tenglamasi deyiladi.
Agar molekulalarning o’rtacha kinetik energiyasi
bo’ladi.
Demak; ideal gazning bosimga molekulalar konsentratsiyasi bilan molekulalar ilgarilanma harakatining o’rtacha kinetik energiyasining ko’paytmasiga to’g’ri proporsionaldir.
|
| |
Tarkibning yagona identifikatorlari (tarkib URIlari) tuzilishi

4.Tarkibning yagona identifikatorlari (tarkib URIlari) tuzilishi.
Kontent-provayderdan ma'lumot olish uchun siz URI-ni faollashtirishingiz kerak. Biroq, kontent-provayder bilan ishlashda shu tarzda topilgan ma'lumotlar qatorlar va ustunlar to'plami sifatida ifodalanadi va Android kursor ob'ektini hosil qiladi . Ma'lumotlarni olish uchun ishlatilishi mumkin bo'lgan URI tuzilishini ko'rib chiqamiz.
Android Content URI-lari HTTP URI-lariga o'xshaydi, lekin ular tarkibdan boshlanadi va quyidagicha tuzilgan:
content://*/*/*
yoki
content://authority-name/path-segment1/path-segment2/etc...
Ma'lumotlar bazasida 23-raqamli yozuvni aniqlaydigan URI namunasi:
content://ru.alexanderklimov.provider.notepad/notes/23
Tarkibdan so'ng , URI tarkibida kontent provayderini tegishli registrda topish uchun ishlatiladigan yagona manba identifikatori mavjud. Ru.alexanderklimov.provider.notepad URI qismi manba hisoblanadi.
/ notes / 23 - bu har bir alohida kontent-provayderga xos bo'lgan yo'l bo'limi. Yo'lning yozuvlari va 23 qismi yo'l segmentlari deb ataladi. Kontent-provayderning funktsiyalaridan biri URI-da joylashgan bo'lim va yo'l segmentlarini hujjatlashtirish va sharhlashdir.
Provayder UriMatcher sinfining maxsus ob'ektiga ega , u tashqi tomondan ma'lumotlarni qabul qiladi va olingan ma'lumotlarga asoslanib ma'lumotlar bazasiga kerakli so'rovni yaratadi.
Provayder keyingi harakatlarni tushunadigan maxsus doimiylarni o'rnatishingiz kerak. Agar bitta jadval ishlatilsa, unda odatda ikkita doimiy ishlatiladi - har qanday ikkita butun son, masalan, jadval uchun 100 va jadvalning alohida qatori uchun 101. U quyidagicha sxematik tarzda tasvirlanishi mumkin.
|
MakroiQtisodiy tahlil va prognozlashtirish

|
MakroiQtisodiy tahlil va prognozlashtirish
|
bet | 1/8 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,82 Mb. | | #237517 |
Bog'liq Raximov Diyorbek prognozlash usullari
O’zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universititeti Nukus filiali
Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasbiy ta’lim fakulteti Raqamli Iqtisodiyot yo'nalishi talabasining
Amaliy ekonometrika fanidan
mustaqil ishi
Mavzu: Prognozlash usullari
Bajardi: Diyorbek Raximov
O’qituvchi: Uringul Maxambetova
Reja:
prognozlash usullari
1) prognostik usullarni to‘liq qamrab oladigan rasmiylilik darajasi hisoblanadi.
2) tasnifiy belgilari sifatida progozlash usuli amal qilishining umumiy tamoyili
3) prognoz axborotini olish uslubi hisoblanadi
4) asosiy belgisi esa prognoz ob’yektlarini o‘ziga xos xususiyatlaridir.
1. Iqtisodiy prognozlash usullarining tasnifi
Prognozlash usulining eng muhim tasnifiy belgilari:
1. Iqtisodiy prognozlash usullarining tasnifi
9.1.1-rasm. Prognozlash usullarning tasnifi
1. Iqtisodiy prognozlash usullarining tasnifi
Intuitiv usullar
Prognozlashning intuitiv usullardan prognozlash ob’ektining juda murakkab bo‘lganligi tufayli ko‘plab omillarning ta’sir etishini hisobga olish imkoniyati bo‘lmaydigan hamda prognoz ob’ekti bo‘yicha etarli axborot bo‘lmagan holatlarda foydalaniladi.
Rasmiylashgan usullar
Ekstrapolyasiya: bu guruhga quyidagi usullar kiradi: eng kichik kvadratlar, eksponensial tekislash, o‘rtacha ko‘rsatkichlarni tekislash.
Modellashtirish: bu guruhga tarmoqli va matritsali modellashtirish kiradi.
Rasmiylilik darajasi bo‘yicha iqtisodiy prognozlashning usullarini quyidagi usullarga bo‘lish mumkin:
|
| |
Bo’shliqda elektromagnit maydon uchun Maksvell tenglamasi

|
Bo’shliqda elektromagnit maydon uchun Maksvell tenglamasi
|
bet | 5/5 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 89,5 Kb. | | #132543 |
Bog'liq ELEKTR SISTEMALARNI HOLATINI IFODALOVCHI NOCHIZIQLI TUGUNLARI7. Bo’shliqda elektromagnit maydon uchun Maksvell tenglamasi
Material jisimlar bilan egallanmagan bo’sh fazoda (bu sohada ) inersial koordinatalar sistemasida bu tenglamalar quyidag ko’rinishga ega.
(1.11)
(1.12)
(1.11) va (1.12) Maksvell tenglamalarini tajribaviy kuzatishlarning asosiy matematik abstrak formuluravkasi sifatida olish Kulon va elektrodinamikaning bosh qonunlari nisbatan ancha qulay (1.11) va (1.12) formulalarda C – tezlik o’lchoviga ega, uni elektromagnit qo’zg’lishlarning tarqalish tezligi sifatida qarash kerak, ya’ni g’o’rig’lik tezligi. (1.11) va (1.12) tenglamalar fuzikaning asosini tashkil qiladi. Ular bo’shliqda yorig’liq va umuman elektromagnit to’lqinlarning bo’shliqda tarqalishini va bosh ko’pgina hodisalarni ifodalashadi.
Ko’pgina elektromagnit xarakteristikalar o’lchovli miqdorlardir. Konkret formula va tenglamalar yozish, ularning tarkibiga kiruvchi miqdorlar uchun o’lchov birliklari orasida aniq bog’lanishlarini talab qiladi.
(1.11) va (1.12) tenglamalardagi o’lchovli miqdorni yoki gravvtasiya qonunidagi f ni birga teng deb olish mumkin. Ammo, agarda (1.11) va (1.12)da c=1 bo’lsa, u holda bu shuni ko’rsatadiki yoruqlik tezligi tezlik o’zgarishining o’lchovi sifatiga olinadi yoki larning o’lchov birligiga ega.
(1.11) va (1.12) tenglamalar sistemasi elektromagnit maydanning faqat 6 ta noma’lum xarakteristikasini aniqlovchi 8 ta tenglamalardan iborat Ammo bu sistema to’g’ri sistemadir sababi
munosabatlarni (1.11) va (1.12) dagi 1- tenglamalarning natijasi sifatida qarash mumkin. (1.11) va (11.12) ko’rinishdagi maksbell tenglamalari ellektromagnit maydonni nafaqat bo’shliqda jisimlardagi ellektromagnit maydoniniifodalash uchun ham qo’llash mumkin, ularda makroskopik zaryadlar yo’q, tashqi elektromagnit maydoni ta’sirida ularda makroskopik polyarizasiya, magnitlanish elektr toki paydo bo’lmaydi.
Adabiyotlar:
Седов Л.И. Механика сплошной среды. - М.: Наука, 1973 г. В 2-х томах.
Ильюшин А.А. Механика сплошной среды. - М.: Изд-во Моск. ун-та, 1990.- 310 с.
Механика сплошных сред в задачах. В двух томах. М.: «Московский лицей», 1996. Под ред. М.Э. Эглит.
|
| |
Elektr va magnit kuchlanish vektori

|
Elektr va magnit kuchlanish vektori
|
bet | 3/5 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 89,5 Kb. | | #132543 |
Bog'liq ELEKTR SISTEMALARNI HOLATINI IFODALOVCHI NOCHIZIQLI TUGUNLARI4. Elektr va magnit kuchlanish vektori
Faraz qilaylak, fazoda biror bir Kinersional koordinatalar sistemasiga nisbatan tinch holatda turgan zaryadlar to’plami berilgan bo’lsin. Fizikada fazoning berilgan nuqtasida joylashgan e elementor zaryadiga zaryadlar sistemasi tomonidan ta’sir qiluvchi elektir kuchlarini o’zgarish mumkun. Ma’lumki qo’zg’lmas zaryadga ta’sir qiluvchi kuch faqat uning holati va miqdoridan bog’liq.
(1.2)
ga teng, buerda E elektir kuchlanish vektori deb biror bir ventor, vektor maydoni alohida zaryadlar maydoni yig’indisi sifatida hosil bo’ladi.
Zaryad va maydon orasidagi munosabatga 2ta nuqtai nazar bo’lishi mumkin. Mayda zaryadlar yordamida paydo bo’ladi yoki zaryadlar mavjud elektir maydonining xos nuqtalaridan iborat deb hisoblash mumkun.
Xuddi elektir kuchlanganlik Q vektoriga o’xshash elementor tok ta’sirini yig’ish yo’li bilan magnit maydon xarakteristkasi sifatida magnit kuchi langanlik vektori kiritiladi, uning yordamida magnit o’zaro ta’sir kuchlaini hisobga olish mumkin.
Elementarmagnit yoki tok xarakteristikalariuchun kichik magnit dipol moment shunday kiritiladiki, maydon tomonidan momentli elementor magnit strelkasiga ta’sir qiluvchi kuch juflari momentlari ushbu
(1.3)
Formula orqali hisoblanadi. Agarda magnit maydon bir jinsli bo’lsa, H = const, U holda maydonning elementar bipolga ta’siri holga teng. Faqatgina F. moment farqli. Agarda magnit maydon H bir jinsli bo’lmasa, u holda F. momentdan tashqari quyidagi formula bilan aniqlanuvchi kuch ham paydo bo’ladi:
bu yerda –elementar tok joylashgan nuqtada bipol yo’nalishi bo’yicha fazoning berilgan nuqtasida elektir va magnit maydoni kuchlanligi bu nuqtada joylashgan qo’zg’lmas elektir zaryadlari va har xilorien tirlangan elementar magnitlarga ta’sir qiluvchi (1.2) kuch va (1.3) moment o’zgarishlari bo’yicha aniqlanishi mumkun.
Shunday qilib, elektromagnit maydon bo’shliqda fazoning har bir nuqtasida va vaqtning har bir momentida 2 ta vektor bilan xarakterlanadi – elektir maydoni kuchlanganligi va H – magnit kuchlanganligi. vektorlar, - zaryad zichligi, elektir toki zichligi ventori elektrodinamikaning asosiy tushunchalaridan iborat.
|
| |
Elektrostatikada Maksvell tenglamalari

|
Elektrostatikada Maksvell tenglamalari
|
bet | 4/5 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 89,5 Kb. | | #132543 |
Bog'liq ELEKTR SISTEMALARNI HOLATINI IFODALOVCHI NOCHIZIQLI TUGUNLARI5. Elektrostatikada Maksvell tenglamalari
Ko’rsatish qiyin emaski inersval koordinatalar sistemasida qo’zg’lmas nuqtali yoni taqsimlangan zaryadlarning maydonini aniqlovchi Kulon qonunini differensial shaklda quyidagicha yozish mumkun.
(1.4)
(1.4) tenglamalar sistemasining umumiy ychimi cheksiz fazoda F. vektorning cheksizlikda yo’q bo’lishi sharti bilan kulon qonuniga keladi .
6. N’yuton mexanikasida gravvtasion maydon differensial tenglamalari
Agarda ikkita m va m massali material nuqtalarni qarasak, ular N’yuton qonuni bo’yicha bir biriga va m nuqtaga m nuqta tomonidan quyidagi kuch ta’sir qiladi.
,
buyeeda - m va f nuqtalar orasidagi masofa, f-gravitasion o’zgarmas ga qarab yo’nalgan birlik vektori. Ma’lumki, bu kuch potensiallar, ya’ni va potensial
Agarda fazoda n va m massali ( ) material nuqta berilgan bo’lsa va ularning bitta m=1 massali nuqtaga ta’siri qaralsa hamda bu nuqta fazoning har xil nuqtalarida joylashishimumkinbo’lsa, u holda barcha f nuqtalar tomonidan m=1 massaga ta’sirqiluvchi kuch va uning potensiali
(1.5)
massalarning taqsimlanishi fazoda U potensialli qravvtasion maydonni paydo qiladi va uni fazoning berilgan nuqtasida joelashgan massa yordamida aniqlash mumkin.
Tortish kuchi potensiali U ni qanoatlantiruvchi differensial tenglamani yozamiz f funksiya garmonik funksiyadir, bu yrda
N=1 massa joylashgn x,y,z nuqta va gravvtasion maydonni paydo qiluvchi k- massa joylashgan nuqta orasidagi masofa. Ushbu # 0 shart o’rinli bo’lgan barcha x, y, z nuqtalarda funksiya aplas tenglamasiniganoatlantiradi:
Demak, bitta material nuqtaning gravvtasion maydon potensial quyidagi tenglamalarni qanoatlantiradi yoni
ya’ni rot (1.6)
aplas tenglamasi chiziqli tenglamadir. Biror bir V hajm bo’yicha masalalarning uzluksiz taqsimlanishini (1.5)ga ko’ra
(1.7)
ko’rinishda yozish mumkin
Ayonki bu U (x,y,z) funksiya masalalar mavjud bo’lmagan nuqtalarda Laplas tenglamasini qanoatlantiradi:
U(x,y,z) funksiya uchun Laplas T- masi quyidagi tenglamalarga envivalent:
div (1.8)
zichlik taqsimlanishiga nisbatan umumiy amaliy qullaniladigan farazlarda, (1.7) gravitasion maydon potensial U V hajm ichida joylashgan x,y,z nuqtalar uchun pnasson tenglamasini qanoatlantiradi:
(1.9)
(1.9) tenglama quyidagi tenglamalarga ekvivalent
(1.10)
|
| |
Kurs ishi mavzusining dolzarbligi

|
Kurs ishi mavzusining dolzarbligi
|
bet | 2/11 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #264678 |
Bog'liq Termiz davlat pedagogika instituti matematika va informatika fak (1)Kurs ishi mavzusining dolzarbligi. 2020-yil mamlakatimizda “Ilm-ma’rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish” yili deb e’lon qilindi va yurtimizda avvaldan shakllangan ilmiy maktablar salohiyatini hisobga olib, hozirgi bosqichdagi milliy manfaatlarimiz va taraqqiyotimiz yo’nalishlaridan kelib chiqqan holda, bu yil matematika, kimyo, biologiya, geologiya fan va sohalarini rivojlantirishga alohida e’tibor qaratildi.
O’zbekistonning matematika fani bo’yicha salohiyati dunyo miqyosida tan olinib, funksional tahlil va differensial tenglamalar, ehtimollar nazariyasi va algebra yo’nalishlari bo’yicha nufuzli maktablarimiz shakllanib faoliyat yuritib kelmoqda. Hozirgi kunda yetti nafar matematik olim Butunjahon fanlar akademiyasi a’zosi hisoblanadi.
Har bir tuman markazida bittadan matematika faniga ixtisoslashgan maktab tashkil qilish va ularda ishlaydigan o’qituvchilarga qo’shimcha ustama haqlari to’lash ta’kidllab qo’yildi.
Prezidentimiz tomonidan mamlakatimizda matematika fani bo’yicha nufuzli xalqaro anjumanlar o’tkazish, davlat byudjeti va ,,El-yurt umidi” jamg’armasi hisobidan har yili 100 nafar olimni xorijdagi ilmiy tadbirlar va stajirovkalarga yuborish yuzasidan topshiriqlar berilgan
O’tgan asrda va hozirda ayniqsa xorij adabiyotlarida, turli xil matematik turnirlar va olimpiadalarda qatnashchilar uchun yechishga tavsiya etilayotgan misol va masalalar tarkibida funksional tenglamalar uchramoqda. Ammo bizning adabiyotlarda bu mavzuga kam e’tibor qaratilganligini hisobga olib, mazkur kurs ishida avvalida o’rta maxsus ta’limida tahsil olayotgan talabalar ommasi uchun muhim ahamiyatga ega bo’lgan funksional tenglamalar mavzusi yoritib o’tilgan. Bundan asosiy maqsad esa funksional tenglamalarni klassifikatsiyalash, elementar ko’rinishdagi misollarni yechilish usullarini namoyon qilish, klassik funksional tenglamalar va ularning yechilish usullarini, funksional tenglamalarga oid ko’plab misollarni yechishdan namunalar keltirish ko’zda tutilgan.
Ta’limiy islohotlar jarayonida jahon andozalariga mos keladigan uzluksiz ta’lim tizimini yaratish,ta’lim samaradorligini yuqori bosqichlarga ko’tarish masalalarining ijobiy hal etilishiga erishish dolzarb pedagogik vazifalar sifatida kun tartibiga qo’yildi.Rivojlangan xorijiy mamlakatlar ta’lim tajribalarini o’rganish so’nggi yillarda ta’lim samaradorligini ta’minlovchi muhim omil-pedagogik texnologiyalar va ularning imkoniyatlari ekanligini ko’rsatdi.Shu sababli ta’limiy islohotlarning muhim yo’nalishi o’qitish ishlarini tashkil etadigan va barkamol shaxs tarbiyasi uchun mas’ul bo’lgan muassasalar faoliyatiga ilg’or pedagogik texnologiyalarni samarali tashkil etishdan iborat etib belgilandi.
|
| |
-masala - Termiz davlat pedagogika instituti matematika va informatika fakulteti matematika va informatika ta

|
Termiz davlat pedagogika instituti matematika va informatika fakulteti matematika va informatika ta
|
bet | 8/11 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #264678 |
Bog'liq Termiz davlat pedagogika instituti matematika va informatika fak (1)2-masala. Soat 8:00 da Tashkent shahridan Qo`qon shahriga yo`lga chiqqan poyezd uzunligi 500 m va yerdan 15 m yuqorida joylashgan ko'prikdan 1 minutda, svetafor yonidan shu tezlikda 20 sekundda o'tadi. Poyezd Qo`qon shahriga soat 12:05 da kirib keldi. Poyezdning uzunligini toping.
Yechilishi: Masaladagi voqeani tasavvur etamiz (2-rasm).
Poezdning uzunligi 𝑙 m bo’lsin. U holda poyezdning ko`prik ustidan o`tib
ketish vaqtidagi tezligi 𝑣 = 𝑙+500
60
bo`lishi ma`lum. Endi svetafor oldidan o`tib
ketayotgandagi tezligi 𝑣 = 𝑙
20
. Masala shartiga ko`ra tezliklar bir xil bo`lgani uchun
quyidagi tenglikni tuzishimiz mumkin:
𝑙 = 𝑙+500 20 60
bu yerdan 𝑙 = 250 m ekanini topamiz.
Javob: 250 m.
Masala yechilishining tahlili:
Masalani yechishda avvalo o`quvchidan qaysi malumot masala yechimi uchun kerak va qaysi malumotlar kerak emasligini aniqlab olishi lozim (bu matematik o`qish savodxonligi rivojlantirishga xizmat qiladi).
Tezlik, vaqt va masofa orasida qanday bog`liqlik bor ekanini bilish ham talab etiladi ( bilish harakatini rivojlantiradi).
Keyin masala shartiga mos keluvchi tenglamani tuzish kerak ( bu matematik modellashtirish ko`nikmasini rivojlantiradi).
Tenglamani yechish, bunda o`quvchi avval o`rgangan xossalarini esga oladi va tenglmani yechishda foydalanadi (bilimlarni qo`llash faoliyatini rivojlantiradi) Masalani yechish jarayonida o`quvchiga quyidagicha savollar bilan murojaat qilish ham mumkin. Toshkent – Qo`qon yo`nalishidagi poyezdlar qatnovi nechanchi yilda yo`lga qo`yilgan.
3-masala. A va B shaharlari orasidagi masofa 256 km. A dan B ga qarab 66km/soat tezlik bilan yuk poyezdi yo‘lga chiqdi. Oradan 20 minut o‘tgach, B dan A ga qarab 90 km/soat tezlik bilan tezyurar poyezd yo‘lga chiqdi. Yuk poyezdi yo‘lga chiqqanidan qancha vaqtdan so‘ng tezyurar poyezd bilan uchrashadi:
Yechilishi: Bu masalada ham voqeani tasavvur etish lozim.
Masalani yechish uchun tenglamalarni quyidagicha tuzish mumkin:
𝑎) 66𝑥 + 90 (𝑥 − 1 = 256
)
3
|
𝑏) 256 − 66 ∙ 1 = (66 + 90) (𝑥 − 1
)
3 3
|
𝑐) 𝑥 + 256−𝑥 = 1 66 90 3
|
𝑑) 256 − 90𝑥 = 66 ∙ (𝑥 − 1
)
3
|
O`quvchilarga bunday masalaning yechimini turli xil tenglamalar orqali yechish mukinligi ko`rsatish orqali o`quvchida fanga bo`lgan muhabbatni kuchaytirish mumkin bo`ladi va bu o`z navbatida o`qitish samaradorligini oshishiga xizmat qiladi.
O`quvchilarga quyidagicha murojaat qilish maqsadga muvofiq:
Har bir tenglamada 𝑥 nimani bildiradi?
Har bir tenglamada qanday miqdorlar tenglashtirilgan?
Yuqoridagi savollarga javob berayotganda o`quvchida matematik o`qish savodhonligi rivojlanadi, chunki berilgan tenglamani ya`ni masalaning matemtik modelini o`qish uchun ham o`quvchi masalani to`liq tushunishi va matematik modelni hayotiy voqelikka ko`chirish faoliyati shakllangan bo`lish lozim.
|
| |
Kurs ishiningmaqsadi - Termiz davlat pedagogika instituti matematika va informatika fakulteti matematika va informatika ta

|
Termiz davlat pedagogika instituti matematika va informatika fakulteti matematika va informatika ta
|
bet | 3/11 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #264678 |
Bog'liq Termiz davlat pedagogika instituti matematika va informatika fak (1)Kurs ishiningmaqsadi: Maktabda ratsional va irratsional tenglama va tengsizliklar mavzularini yondashuv asosida o’qitish metodikasini takomillashtirish.
Kurs ishining obyekti: Maktabda ratsional va irratsional tenglama va tengsizliklar mavzularini o’qitish jarayoni.
Kurs ishining predmeti: Maktabda ratsional va irratsiobnal tenglama va tengsizliklar mavzularining mazmuni, o’qitish metodlari, vositalari va shakllari.
Kurs ishi Kirish,ikki bob, jami 4 paragraph,xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro’yxatidan iborat.
BOB.MAKTABDA RATSIONAL VA IRRATSIONAL TENGLAMA VA TENGSIZLIKLAR MAVZUSINI O’QITISHNING NAZARIY ASOSLARI Ko’phadlar haqida umumiy ma’lumotlar
Biz ushbu mavzuda K orqali haqiqiy sonlar to‘plami R yoki kompleks sonlar to‘plami C ni belgilaymiz.
Ta’rif. Ixtiyoriy 𝑎𝑖 ∈ 𝐾, 𝑖 ∈ {0} 𝖴 𝑁 uchun
f(x)=𝑎0 + 𝑎1𝑥 + 𝑎2𝑥2 + ⋯ + 𝑎𝑛𝑥𝑛 (1) ifoda haqiqiy(kompleks) koeffitsiyentli ko’phad deyiladi.
ifodadagi x noma’lum o’zgaruvchi , 𝑎𝑖 ∈ 𝐾 lar ko’phadning koeffitsiyentlari
𝑎𝑖 𝑥𝑖 lar esa ko’phadning hadlari deyiladi.
Agar 𝑎𝑛 ≠ 0 bo’lsa 𝑎𝑛 ga bosh koeffitsiyent 𝑎𝑛𝑥𝑛 esa bosh had deyiladi,ko’phadning 𝑎0hadiga ozod had deyiladi.Ko‘phadda qatnashgan noma’lumning eng katta darajasiga ko‘phadning darajasi deyiladi va deg f(x) kabi belgilanadi, ya’ni 𝑎𝑛 ≠ 0 bo’lsa deg f(x)=n Barcha koeffitsientlari nolga teng bo‘lgan ko‘phad nol ko‘phad deyiladi. Bir hil darajalari oldidagi koeffitsientlari teng bo‘lgan ko‘phadlar o‘zaro teng ko‘phadlar deyiladi. K da berilgan barcha ko‘phadlar to‘plamini K[x] orqali belgilaymiz. Shuningdek, f(𝛼 ) bilan f (x) ko‘phadning x=𝛼 nuqtadagi qiymati belgilanadi. Endi [x] to‘plamda algebraik
amallarni aniqlaymiz.
|
| |