nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Texnik xarakterga ega bo`lgan ishlab chiqarish jarohatlarining sabablariga quyidagilar kiradi

|
Texnik xarakterga ega bo`lgan ishlab chiqarish jarohatlarining sabablariga quyidagilar kiradi
|
bet | 2/7 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #127259 |
Bog'liq 15-AMELIYTexnik xarakterga ega bo`lgan ishlab chiqarish jarohatlarining sabablariga quyidagilar kiradi:
1. Ishchining aybisiz texnologik uskuna yoki qurilmaning biror bir qismini avariya sabab ishdan chiqishi;
2. Murakkab operatsiyalarni bajarayotgan biror bir mexanizmni ogohlantirilmasdan elektr energiyasidan ajratish;
3. Yuk ko`tarish mexanizmining yuk ko`tarish vaqtida kutilmaganda po`lat arqonini uzilishi;
4. Har xil o`zgaruvchan tebranma yuk ostida elektr uzatish simini o`zilishi;
5. Qisilgan gaz ballonini quyosh nuridan yoki boshqa issiqlik manbai ta`sirida qizib ketishi natijasida portlashi;
6. Gazogeneratorli qurilmalarni ximiyaviy reaktsiyalar jarayonida iki kuchli qizishidan portlashi;
7. Ishlab chiqarishni ichki sistemalarini ta`minlovchi gaz, issiq suv yoki bug’ quvurlarini o`zilishi;
8. Yuqori bosim ostida ishlovchi idishlarni portlashi;
9. Har xil meteorologik omillar (kuchli jala, kalin kor, dovul va boshqa) ta`sirida binolar tomi va konstruktsiyalarini qo`lashi;
Yuqorida qayd etilgan sabablardan tashqari, ishlab chiqarishda jarohatlarni oldini olishning eng samaralisi tashkiliy tadbirlardir. Bu tadbirlar quyidagi ishlarni o`z ichiga oladi:
1. korxona ma`muriyati, texnika xavfsizligi bo`yicha mutaxassis hamda usta va brigadirlarni ishchilar tomonidan texnika xavfsizligi qoidalariga rioya qilinishini, mehnatni to`g’ri tashkil etilishini doimiy nazorat qilish va tekshiruv ishlarini olib borilishi;
2. narkotik modda yoki alkogol ta`siri ostida xushyorlikni yo`qotgan, texnika xavfsizligi qoidalarini bo`zgan ishchilarni zudlik bilan ishdan ozod etish;
3. funktsional rejimi buzilgan yoki nosoz mexanizm va uskunalarda ishlashni to`xtatish;
4. murakkab, ko`p diqqat talab etadigan ishlar bilan band bo`lgan ishchilarni doimiy tibbiy ko`rikdan o`tkazish;
5. ishchilarni xavfsizlik texnikasi bo`yicha asosiy ma`lumotlarni o`z ichiga olgan texnik o`kishga doimiy va davriy jalb etish ishlarini tashkil etish;
6. ishga qabul qilingan har bir ishchini texnika xavfsizligi qoidalari bilan tanishtirish, ularga sanitar-texnik yo`riqnomalar o`tish;
7. ishchini qo`shimcha ishga yoki asosiy mutaxassisligidan (kasbidan) boshqa ishda ishlashiga yo`l qo`ymaslik.
|
| |
-rasm. Arteriyani ostki suyaklarga barmoqlar bilan qisish usullari

|
-rasm. Arteriyani ostki suyaklarga barmoqlar bilan qisish usullari
|
bet | 4/7 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #127259 |
Bog'liq 15-AMELIY4.-rasm. Arteriyani ostki suyaklarga barmoqlar bilan qisish usullari:
1-chakkaga oid; 2-pastki jag’ga oid; 3- bo`yinga oid;
4-bilakka oid; 5-kaftga va kaft ustiga oid; 6-songa oid.
Vena va kapillyar qon oqishini jarohatlangan joyni moddiy bilan jips bog’lash orqali to`xtatiladi. Buning uchun jarohatlangan joyga mikroblarni o`ldiruvchi doka bo`lakchasi buklab qo`yilib uning ustiga paxa qatlami qo`yiladida bint bilan mahkam bog’lanadi.
Arteriyadan qon oqishi eng xavfli hisoblanadi. Bunday jarohatlanishda qonni to`xtatish uchun jarohat joyidan yuqoriroqdan arteriyani mahkam qisib bog’lash, agar bu bilan qon to`xtamasa jgut yoki buramadan foydalanish kerak bo`ladi (3, 4.-rasm). Buning uchun rezina quvur, ip, yumshoq, rumol va boshqalardan foydalaniladi. Jgut bilan arteriyaning jarohatlangan joyini yuqorisidan ma`lum no`qtalardan tanaga mahkam qisib bog’lanadi. Tanadagi jarohatlangan joylardan qonlarni oqishini to`xtatish no`qtalari 5.-rasmda ko`rsatilgan.
Oyoqlar jarohatlanganda, qon oqimini to`xtatishning eng muhim usuli oyoqni, belning yuqori qismiga mahkam qisib bog’lash hisoblanadi. Jgutni bog’lashdan oldin oyoqlar ko`tariladi. Shuningdek bilak tirsaklar jarohatlanib arteriyadan qon oqishini kuzatilganda jarohatlanish ko`rinishiga qarab jgut yoki uning o`rnini bosadigan materiallar bilan bog’lanadi 6.-rasm.
Jgutni qon to`xtaguncha qisish kerak. Jgutni qisilgan holatda 1,5…2 soatdan ortiq qoldirish mumkin emas, aks holda to`qimalarda hujayralarni o`lishi boshlanadi. Bu vaqtda shikastlangan odamni yaqin tibbiyot muassasasiga etkazish zarur bo`ladi.
1 2 3 4
5.-rasm. Arteriyadan okayotgan qonni to`xtatishda oyoqlarni maksimal egish;
1-elka oldi; 2-elka; 3-bel; 4-boldir.
Agar jarohat muskul ostida yoki shu kabi noqulay joylarda, murakkab holatlarda bo`lsa jgutdan foydalanish mumkin emas. Bunda qorin bilan son orasiga porol’on yoki boshqa yumshoq material qo`yiladi. So`ng oyoqlar maksimal egiladi va u belning yuqori qismiga mahkam bog’lanadi.
Qo`l va oyoqlarni va boshqa joylarni suyaklari singanda va chiqqanda jarohatlanganlarga birinchi yordamni singan joylarini qimirlamaydigan qilib mahkam bog’lash va ularni qulay holatda yotqizishdan boshlash kerak. Singan joylarni bog’lashda qulay va uni og’riqsizligini taminlashda yupka taxta, tayoqcha va karton qog’ozlardan foydalaniladi va ularni bog’lash bint, yumshoq, ip va boshqalar bilan amalga oshiriladi (6.-rasm).
Jarohatlangan joylarni taxtakachlashda taxta va shunga o`xshashlardan shunday foydalanish kerakki, bunda ular singan joylarni pastki hamda yuqori joylarini ham qamrab olsin. Ochiq sinish holatda uni bog’lashdan oldin qon oqishini to`xtatish kerak.
|
| |
Nazorat savollari - 1- ma’ruza. Kuchaytirish qurilmalari

|
1- ma’ruza. Kuchaytirish qurilmalari
|
bet | 7/7 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #117925 |
Bog'liq 1- ma’ruza. Kuchaytirish qurilmalariNazorat savollari
1. Kuchaytirgichlarning vazifasi va ishlash prinsipi.
2. Kuchaytirish qurilmalarining texnik ko‘rsatkichlarini sanab o‘ting.
3. Kuchaytirgichlarning A rejimda ishlashining o‘ziga xos xususiyatlari.
4. Kuchaytirgichlarning B rejimda ishlashining o‘ziga xos xususiyatlari.
5. Kuchaytirgichlarning AB rejimda ishlashining o‘ziga xos xususiyatlari.
6. Kuchaytirgichlarning C rejimda ishlashining o‘ziga xos xususiyatlari.
7. Kuchaytirgichlarning D rejimda ishlashining o‘ziga xos xususiyatlari.
8. Soddalashtirilgan kuchaytirgich sxemasining ishlash prinsipi.
9. Soddalashtirilgan kuchaytirgichni vaqt diagrammalarining shakllanishi.
10. D sinfdagi kuchaytirgichlarning afzalliklari va kamchiliklari.
|
| |
Tranzistorlarning ulanish sxemalari

1.2. Tranzistorlarning ulanish sxemalari
Kuchaytirgichni to‘rtqutbli ko‘rinishida berilishi
Kuchaytirgich qanday kuchaytirgich (audio kuchaytirgich, lampali kuchaytirgich yoki radiochastota kuchaytirgichi) bo‘lishidan qat’iy nazar ikkita uchlari kirish va ikkita uchlari chiqish hisoblanadigan to‘rt qutbli hisoblanadi. Kuchaytirgichning ulanishi tuzilish sxemasi 1.4- rasmda keltirilgan.
1.4- rasm. Kuchaytirgich ulanishining tuzilish sxemasi
Asosiy kuchaytiruvchi element – tranzistor atigi uchta chiqishga ega, shuning uchun tranzistorning uchlaridan birini bir vaqtda signal manbai (kirish uchi sifatida) va yuklamani ulash (chiqish uchi sifatida) ulash uchun ishlatishga to‘g‘ri keladi.
Tranzistorning qaysi uchi ham kirish, ham kuchaytirgichning chiqishi kuchaytirgichning kirishi uchun umumiy hisoblanishiga bog‘liq ravishda tranzistorning ulanish sxemalari quyidagicha nomlanadi:
- bipolyar tranzistorlar uchun:
umumiy emitterli sxema;
umumiy bazali sxema;
umumiy kollektorli sxema;
- maydoniy tranzistorlar uchun:
umumiy istokli sxema;
umumiy stokli sxema;
umumiy zatvorli sxema.
Bipolyar tranzistorning ulanish sxemalari
Umumiy emitterli (UEli) sxema
UEli sxema quvvat bo‘yicha eng katta kuchytirish koeffitsientiga ega, shuning uchun yuqori chastotali kuchaytirgichlar uchun eng keng tarqalgan yechim bo‘lib qolmoqda.
Umumiy emitterli sxema bu tranzistorning emitteri ham kirish signalini ulanishi uchun, ham yuklamani ulanishi uchun ishlatiladigan kuchaytirgich hisoblanadi. Umumiy emitterli sxema bo‘yicha ulangan tranzistorli kuchaytirgichning funksional sxemasi 1.5- rasmda keltirilgan.
Bu sxemada to‘rt burchak fonda 1.4- rasmda keltirilgan kuchaytirgichning chegaralari ko‘rsatilgan. Unda tranzistorning ta’minot zanjirlari ko‘rsatilmagan. Hozirgi vaqtda umumiy emitterli sxema ovoz kuchaytirgichlarida deyarli qo‘llanmaydi, lekin televizion signal kuchaytirgichlari, GSM kuchaytirgichlari va boshqa yuqori chastotali kuchaytirgichlarda ular keng qo‘llanadi.
1.5- rasm. Tranzistorning umumiy emitterli sxema bo‘yicha ulanishining funksional sxemasi
Tranzistorni umumiy emitterli sxema bo‘yicha ulanishi sxemasining kirish qarshiligi tranzistorning kirish xarakteristikasi orqali aniqlanadi. U tranzistorning baza toki, demak, kollektor tokiga bog‘liq bo‘ladi. Tranzistorni umumiy emitterli sxemasining amplituda-chastota xarakteristikasida yuqori kuchaytirish chastotasi tranzistorning boshqa ulanish sxemalariga qaraganda minimal bo‘ladi. Umumiy emitterli sxema bo‘yicha tranzistorning yuqori kuchaytirish chastotasi fβ (fh21e) chastota orqali cheklangan.
Umumiy bazali sxema
Umumiy bazali sxema odatda yuqori chastotalarda qo‘llanadi. Tranzistorning bunday ulanish sxemasining quvvat bo‘yicha kuchaytirish koeffitsienti umumiy emitterli sxemaga qaraganda kichik bo‘ladi. Bu tranzistorning umumiy bazali ulanishi sxemasi tok bo‘yicha kuchaytirmasligiga bog‘liq. Bu sxemada kuchaytirish faqat kuchlanish bo‘yicha bo‘lib o‘tadi. Tranzistorning umumiy bazali ulanishi funksional sxemasi 1.6- rasmda keltirilgan.
|
Kuchaytirgichlarning ish rejimlari

|
Kuchaytirgichlarning ish rejimlari
|
bet | 5/7 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #117925 |
Bog'liq 1- ma’ruza. Kuchaytirish qurilmalari1.3. Kuchaytirgichlarning ish rejimlari
O‘tish xarakteristikasida dastlabki ishchi nuqtani tanlashga bog‘liq ravishda ish rejimlar A, B, AB, C va D rejimlar bo‘lishi mumkin.
A rejim. Bunda signal bo‘lmaganida sxemaning holatini aniqlaydigan va Ik0 osoyishtalik toki deyiladigan IN dastlabki ishchi nuqta xarakteristika chiziqli qismining taxminan o‘rtasida joylashadi (1.12- rasm). Bu rejimda Usil siljitish kuchlanishi Ukirm kirish kuchlanishidan doimo katta, ya’ni Usil > Ukirm bo‘ladi, kollektor tokining o‘zgarmas tashkil etuvchisi esa o‘zgaruvchan tashkil etuvchidan katta bo‘ladi yoki taxminan unga teng, ya’ni Ik0 ≥ Ikm bo‘ladi. Sinusoidal kirish signaliga sinusoidal chiqish toki mos keladi, nochiziqli buzilishlar minimal, lekin kaskadning foydali ish koeffitsienti atigi 20-30% ni tashkil etadi.
1.12- rasm. A ish rejimi
B ish rejimi. Bu rejimda dastlabki ishchi nuqta koordinatalar boshi bilan mos tushadi, ya’ni osoyishtalik toki Ik0=0 bo‘ladi. Kirishga sinusoidal signal berilganida chiqish zanjiridagi tok davrning yarmi davomida oqib o‘tadi va θ=π/2 kesish burchagili impulslar shakliga ega bo‘ladi. V rejimda ishlaydigan kaskadning foydali ish koeffitsienti 60–70%. Lekin chiqish signalining shakli o‘tish xarakteristikasining nochiziqli oralig‘i tufayli buziladi (1.13- rasm).
AB rejim oraliq holatni egallaydi (1.14- rasm). Bu rejimda kesish burchagi dastlabki IN ishchi nuqtani Iko osoyishtalik toki yordamida noldan uzatish xarakteristikasining chiziqli oralig‘i boshlanishiga surish hisobiga birmuncha katta bo‘ladi.
1.13- rasm. B ish rejimi
1.14- rasm. AB ish rejimi
C ish rejimi. Bunda ik tok kirish signali davrining yarmidan kam vaqt oralig‘i davomida, θ<π/2da oqib o‘tadi. Osoyishtalik toki nolga teng bo‘ladi. Bu rejim yuklamasi tebranish konturi bo‘lgan tanlovchan kuchaytirgichlarda ishlatiladi.
D rejimi. Bu kalit rejimi bo‘lib, bunda tranzistor faqat ikki holatda to‘liq ochiq (to‘yinish rejimi) yoki to‘liq yopiq (kesish rejimi) bo‘lishi mumkin (1.15- rasm).
1.15- rasm. D ish rejimidagi chiqish xarakteristikasi
D rejimning afzalligi yuqori foydali ish koeffitsientidan, kamchiligi esa kuchaytirish sxemasining murakkabligidan iborat.
|
| |
Bu sxemada ham kollektor va baza ta’minoti zanjirlari ko‘rsatilmagan

|
Bu sxemada ham kollektor va baza ta’minoti zanjirlari ko‘rsatilmagan
|
bet | 3/7 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #117925 |
Bog'liq 1- ma’ruza. Kuchaytirish qurilmalari Bu sxemada ham kollektor va baza ta’minoti zanjirlari ko‘rsatilmagan.
Tranzistorning umumiy bazali ulanishi sxemasining kirish qarshiligi sifatida tranzistorning emitter qarshiligi xizmat qiladi, shuning uchun umumiy bazali ulanishi sxemasining kirish qarshiligi kichik bo‘ladi. Uning kirish qarshiligi barcha ulanish sxemalaridan eng kichigi hisoblanadi, lekin bu sxema uchun bu kamchilik hisoblanmaydi, chunki yuqori chastotali kuchaytirgichlarning kirish qarshiligi 50 Omga teng bo‘lishi kerak.
1.6- rasm. Tranzistorni umumiy emitterli sxema bo‘yicha ulanishining funksional sxemasi
Umumiy bazali sxemaning amplituda-chastotaviy xarakteristikasi barcha ulanish sxemalari ichida eng keng polosali hisoblanadi, shuning uchun u yuqori chastotali radiochastota kuchaytirgichlarida ishlatiladi. Umumiy bazali sxemaning chastotaviy xarakteristikasi tranzistorning fα (fh21b) chegaraviy kuchaytirish chastotasi bilan cheklanadi.
Umumiy kollektorli sxema odatda yuqori kirish qarshiligini olish uchun qo‘llanadi. Tranzistorning bunday ulanish sxemasining quvvat bo‘yicha kuchaytirish koeffitsienti umumiy emitterli sxemaning kuchaytirish koeffitsientiga qaraganda kichik va umumiy bazali sxemaning kuchaytirish koeffitsientiga deyarli teng bo‘ladi. Bu tranzistorning umumiy bazali ulanish sxemasi kuchlanish bo‘yicha kuchaytirmasligiga bog‘liq. Bu sxemada kuchaytirish faqat tok bo‘yicha bo‘lib o‘tadi. Tranzistorning umumiy kollektorli ulanishi funksional sxemasi 1.7- rasmda keltirilgan.
1.7- rasmda keltirilgan sxemada kollektor va bazaning ta’minoti zanjirlari ko‘rsatilmagan. Tranzistorning umumiy kollektorli ulanishi sxemasining kirish qarshiligi sifatida tranzistor bazasining qarshiligi (umumiy emitterli sxemadagi kabi) va kirish qayta hisoblangan emitter zanjiridagi rezistorning qarshiligi yig‘indisi xizmat qiladi, shuning uchun umumiy kollektorli ulanishi sxemasining kirish qarshiligi juda katta bo‘ladi. Uning kirish qarshiligi barcha ulanish sxemalaridan eng kattasi hisoblanadi.
1.7- rasm. Tranzistorning umumiy kollektorli ulanishining funksional sxemasi
Tranzistorning umumiy kollektorli ulanishi sxemasining amplituda-chastotaviy xarakteristikasi etarlicha keng polosali hisoblanadi. lekin kuchaytirgichning o‘tkazish polosasi umumiy kollektorli ulanishi sxemasining katta kirish qarshiligini parazit sig‘imlar bilan shuntlanish tufayli jiddiy cheklanishi mumkin, shuning uchun, asosan, umumiy kollektorli ulanish sxemasi katta kirish qarshiligili bufer kuchaytirgichi sifatida qo‘llanadi. Ba’zan u yuqori chastotali generatorlar va chastota sintezatorlarining xarakteristikalariga yuklamaning ta’sirini kuchsizlantirish uchun qo‘llanadi.
1.8- rasmda UE, UK va UBli kuchaytirish kaskadlarining ishlatilish sxemalari keltirilgan.
|
| |
Elektroliz qonunlari - I kirish elektroliz qonunlari

|
I kirish elektroliz qonunlari
|
bet | 2/4 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 59,5 Kb. | | #111387 |
Bog'liq sultonova iroda fizik kimyoElektroliz qonunlari
Elektr energiya bilan kimyoviy jarayonlar orasida miqdoriy bog’lanish borligini dastlab (1836-yilda) ingliz olimi M.Faradey aniqladi.
Faradey o’z tajribalarini bajarishda bir necha galvanik elementni ketma-ket o’lchab batareya hosil qildi, elektroliz qilishda ana shu batareyadan elektr manbai sifatida foydalandi va elektroliz qonunlarini tavsiflab berdi. Elektrolizning birinchi qonuni quyidagicha.
Elektroliz vaqtida elektroddan ajralib chiqadigan moddaning og’irlik miqdori eritmadan o’tgan elektr miqdoriga to’g’ri proporsionaldir.
Agar elektrodda ajralib chiqqan moddaning og’irlik miqdorini t bilan, elektr miqdorini Q bilan, tok kuchini i bilan, vaqtni t bilan belgilasak, Faradeyning 1 qonuni quyidagicha yoziladi.
M = KQ = Kit;
bu yerda K - ayni elementning elektrokimyoviy ekvivalenti, ya’ni eritma orqali 1 kulon elektr o’tganda ajralib chiqadigan miqdori.
Elektrolizning 2-qonuni: agar bir necha elektrolit eritmasi orqali ketma-ket ulangan holda, bir xil miqdorda elektr o’tkazilsa, elektrodlarda ajralib chiqadigan moddalarning og’irlik miqdorlari o’sha moddalarning kimyoviy ekvivalentlariga proporsional bo’ladi. Faradeyning ikkinchi qonuni:
formula bilan ifodalanadi.
Uning birinchi va ikkinchi qonunlari uchun ifoda kelib chiqadi. Bu yerda E-moddaning kimyoviy ekvivalenti.
Elektroliz vaqtida asosiy jarayondan tashqari turli qo’shimcha xossalar ham sodir bo’lishi sababli ma’lum miqdorda elektr berilganda elektrodlarda ajralib chiqadigan moddaning miqdorlari Faradey qonunlari bilan hisoblanadigan miqdordan kamroq bo’ladi. Shunga ko’ra "elektroliz unumi" yoki "tokka nisbatan unum" degan tushuncha kiritilgan.
Bu yerda:
m1 - amalda ajralib chiqadigan modda miqdori
m - nazariy miqdor
Ya’ni ;
Binobarin ga ega bo’lamiz.
O’ta kuchlanish
Elektrolitning parchalanish kuchlanishi elektroliz jarayoniga qarshi reaksiya natijasida sodir bo’ladigan qaytar galvanik elementning elektr yurituvchi kuchidan kam bo’lmasligi kerak. Lekin ko’pchilik hollarda, ayniqsa, gazlar ajralib chiqarilgan hollarda elektrolitni parchalash uchun haqiqatda beriladigan potensiallar ayirmasi o’sha moddalardan tuzilgan qaytar galvanik elementning elektr yurituvchi kuchidan farq qiladi. Ular orasidagi ayirma o’ta kuchlanish deyiladi: Bu yerda,
η = E – E1
η – o’ta kuchlanish;
E - haqiqatda beriladigan parchalanish kuchlanish
E1 - qaytar galvanik elementning elektr yurituvchi kuchi.
|
| |
Mavzu: kirish. Termodinamikaning birinchi qonuni. Entalpiya. Termokimyo - bet 25

Agar bir necha elektrolit eritmasi orqali (ketma-ket ulangan holda) bir xil miqdorda elektr o`tkazilsa, elektrodlarda ajralib chiqadigan moddalarning og`irlik miqdorlari ayni moddalarning kimyoviy ekvivalentlariga proporsional bo`ladi.
Bu xulosa Faradeyning 2-qonuni deb ataladi va uning matematik
ifodasi:
Э 96500 К
ligidan
K 1 Э
965000
kelib chiqadi.
Agar bu qiymat Faradeyning 1- qonuni formulasi o`rniga qo`yilsa:
m Э i t
965000
kelib chiqadi va bu formula Faradeyning 1- va 2-
qonunlarining matematik ifodasidir.
Elektroliz jarayonida asosiy jarayondan tashqari turli qo`shimcha hodisalar ham sodir bo`lib turadi. Shuning uchun ham ma`lum miqdor elektr berilganda elektrodlarda ajralib chiqadigan moddaning miqdorlari Faradey qonunlari bilan hisoblanadigan miqdordan kamroq bo`ladi. Shunga ko`ra «tokka nisbatan unum» yoki «elektroliz unumi» degan
tushuncha kiritilgan. Agar elektroliz unumi -(nyu) harfi bilan
belgilansa:
m1 100%
m
Bu yerda m – Faradey qonuni bo`yicha ajralib chiqadigan moddaning massasi, m – amalda ajralib chiqadigan moddaning massasi. Agar bu qiymatga Faradeyning 1-va 2- qonunlari ifodasiga qo`yilsa:
m1 96500 100%
Э J t
formulaga ega bo`lamiz.
Test masalalarinida ko`pchilik hollarda vaqt soatlarda beriladi, bunday holatda 1 soat = 3600 sekund ekanligini hisobga olinsa, 96500:3600 = 26,8 amper-soat qo`yib echilsa ham bo`ladi.
|
ARALASHMA TARKIBI, HAMDA UNI KOMPONENTLAR KO’RSATKICHLARI ORQALI IFODALASH

|
ARALASHMA TARKIBI, HAMDA UNI KOMPONENTLAR KO’RSATKICHLARI ORQALI IFODALASH
|
bet | 2/2 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 39,68 Kb. | | #120698 |
ARALASHMA TARKIBI, HAMDA UNI KOMPONENTLAR KO’RSATKICHLARI ORQALI IFODALASH
Agar aralashmaning tarkibi berilgan va komponentlarining termodinamik xossalari ma’lum bo‘lsa, hamda aralashmaning umumiy bosimi berilgan bo‘lsa, u holda aralashmaning termodinamik xossalarini topish mumkin.
Masalan, aralashma 3 ta komponentdan iborat bo‘lsin. Xar qaysi komponent uchun Klapeyron tenglamasini yozamiz:
р1v = m1R1T
р2v = m2R2T
р3v = m3R3T
bu yerda р1, р2, р3 – komponentlarning parsial bosimlari; v – aralashmaning hajmi; m1, m2, m3 – komponentlarning massalari; Т – barcha komponentlar uchun bir xil bo‘lgan absolyut harorat.
Yuqoridagi ifodalarni qo‘shamiz:
(р1 + р2 + р3 )v = (m1R1 + m2R2 + m3R3 )T
bunda Dalton qonuniga ko‘ra р1 + р2 + р3 = Р bo‘ladi, u holda:
Рv = (m1R1 + m2R2 + m3R3 )T (64)
Рv = mRT (65)
(64) ni (65) ga bo‘lamiz va aralashmaning gaz doimiysini aniqlaymiz:
(66)
yoki
R = g1R1 + g2R2 + g3R3 (67)
ni etiborga olsak,
R = g1R1 + g2R2 + g3R3 = (68)
Aralashmaning solishtirma hajmi:
РV = mRT
dan
bunda
Рv = RT
yoki
Gazning parsial bosimi massaviy ulush orqali Klapeyron tenglamasidan aniqlash mumkin:
(69)
Agar gazning tarkibi hajmiy ulushlarda berilsa, Boyl – Mariott qoninidan foydalanib, parsial bosimni Т – const da quyidagi tenglamadan aniqlanadi:
РiV = PVi ва Рi = = riP (70)
(70) tenglamaga asosan, xar bir gazning parsial bosimi gazlar gazlar aralashmasi umumiy bosimining hajmiy ulushiga ko‘paytmasiga teng. Gazlarning
hajmiy ulushlari maxsus qurilmalar – gazoanalizatorlar yordamida aniqlanadi.
Nazorat uchun savollar:
Bosim deb nimaga aytiladi va u qanday birliklarda o‘lchanadi?
Ideal gaz qonunlarini ta’riflab bering.
Universal gaz doimiysining mohiyati nimadan iborat?
Dalton qonunini ta’riflang.
Aralashmaning gaz doimiysi qanday aniqlanadi?
Real gazlarning ideal gazlardan farqi nimada?
|
| |
Adabiyotlar - I kirish elektroliz qonunlari

|
I kirish elektroliz qonunlari
|
bet | 4/4 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 59,5 Kb. | | #111387 |
Bog'liq sultonova iroda fizik kimyoAdabiyotlar
Волцкий A.В., Сергеевская E.С. Teoрия металлургических процессов. -M.: Meтaллургия, 1996. - 380 с.
Филиппов С.И. Teoрия металлургических процессов. - M.: Meтaллургия, 2000. - 230 с.
Eсин O.A., Гелд П.В. Физическая химия пирометаллур-гических процессов. I часть. - Свердловск, 1992. – 671 с.
Рахимов В.Р. Физикавий ва коллоид кимё. – Т.: Ўқитувчи, 1978.
www.misis.ru;
http://www.weimar.de;
info4ru.de
Ленник Г.A., Пехсин П.O. Современная техника изотермического нанесения покрытий. - M.: Meталлургия, 2000.-123 с.
Ганин Н И. Диаграмма состояния металлургических систем. - M.: Meталлургия, 1998. -8 с.
|
| |
Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
SAMARQAND FILIALI
TELEKOMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI KAFEDRASI
“Multimedia aloqa tarmoqlari” fanidan
Amaliy ish №1.
Tayyorladi :20-04-guruh talabasi: Normahmadov B
Fan o‘qituvchisi: G’aybullayev A.
SAMARQAND-2023 y
SIGNALLARNING UZATISH SATHI. LOGARIFMIK O‘LCHOV BIRLIKLARI
1. Mashg‘ulotning maqsadi
Signallarning tok, kuchlanish va quvvat bo‘yicha uzatish sathlari, shuningdek haqiqiy, nisbiy va o‘lchov uzatish sathlari. Kanal va traktlarda uzatish sathlarini o‘lchash usullari va o‘lchov qurilmalarni o‘rganish, ularni hisoblash usullarini o‘zlashtirish.
3. Nazariy qism
Signallarning uzatish sathlari
elektr aloqa liniyalari uzluksiz ravishda xabarlarni uzatishga mo‘ljallangan. Umumiy holatda xabar birorta ob’ektning holati haqidagi ma’lumotlar yig‘indisidan iborat, shuning uchun uzatish punktining oxirgi abonent apparatida birlamchi deb ataluvchi elektrik signal shakllanishi va bu uzatiladigan xabarlarga mos holda ajratilishi lozim. Qabul quluvchi punktning abonent apparatida teskari jarayon amalga oshadi, ya’ni qabul qilingan birlamchi signalga mos holda xabar shakllanadi. Ovozli eshittirish signallarini uzatishda ovoz bosimini o‘zgartirishi xabar hisoblanadi, uzatishning oxirgi apparati - mikrofon, qabul qiluvchi tomonda esa ovoz balandlatgichdir.
Signallarni quvvat, kuchlanish va tok bilan xarakterlash mumkin. Buning uchun elektr aloqasida ko‘pgina hisoblarni soddalashtirish maqsadida logarifmik xarakteristikalar (uzatish sathlari)dan foydalaniladi. O‘nli logorifmlar asosida hisoblangan uzatish sathlari detsibel (dB), natural logoriflar asosida hisoblangan uzatish sathlari neper (Np) deb ataladi. Hozirgi paytda detsibeldan foydalaniladi. Quvvat kuchlanish va tok bo‘yicha uzatish sathlari quyidagi formula bo‘yicha aniqlanadi:
, dB (1.1)
bu erda Rx, Ux, Ix- qaralayotgan x nuqtadagi quvvat, kuchlanish va toklarning qiymatlari; R0, U0, I0 - boshlang‘ich deb qabul qilingan qiymatlar.
dB va Np da ifodalangan uzatish sathlari o‘rtasida quyidagi munosabatlar mavjud: 1Np = 8,686 8,7 gB va 1dB = 0,115 Np.
Agar Rx va R0 quvvat ajratib chiqadigan qarshilikning Zx, Z0 qiymatlari ma’lum bo‘lsa, quvvat, kuchlanish va toklarni uzatish sathlari orasidagi ma’lum nisbat asosida
bog‘lanishlarni topish mumkin:
(1.2)
(1.3)
agar bo‘lsa, rquv=rkuch=rtok ga teng.
Agar Rx quvvat, Ux kuchlanish yoki Ix tok kattaliklari R0 quvvat, U0 kuchlanish, I0 tokning boshlang‘ich kattaliklaridan katta bo‘lsa, uzatish sathlari musbat, aks holda uzatish sathlari manfiy qiymatga ega bo‘ladi. Rx=R0, Ux=U0 va Ix=I0 bo‘lgan holda yuqorida aytilgan uzatish sathlari nol qiymatli bo‘ladi.
Uzatish sathlari haqiqiy va o‘lchash sathlariga bo‘linadi.
Quvvat, kuchlanish yoki tokning logarifmik birliklaridan quyidagi ma’lum formulalar bilan ularning haqiqiy kattaliklariga o‘tish oson:
|
Nazorat savollari - Mavzu: kirish. Termodinamikaning birinchi qonuni. Entalpiya. Termokimyo

|
Mavzu: kirish. Termodinamikaning birinchi qonuni. Entalpiya. Termokimyo
|
bet | 20/52 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 330,13 Kb. | | #146929 |
Bog'liq Mavzu kirish. Termodinamikaning birinchi qonuni. Entalpiya. Ter-fayllar.org (2)Nazorat savollari:
1. Elektrolitik dissosilanish nazariyasi
2. Boskichli dissosilanish
3. Kuchsiz elektrolitlarning dissosilanish konstantasi
4. Kuchli elektrolitlarning eritmadagi xolati
5. Ionli reaksiyalar.
6. Tuzlarning gidrolizini molekulyar va ionli tenglamalari.
7. Gidroliz darajasi va ta'sir etuvchi faktorlar.
14-MAVZU: GALVANIK ELEMENTLARNING TERMODINAMIKASI
Oksidlanish potensiali haqida tushuncha. Har bir element yoki ionning oksidlovchilik va qaytaruvchilik xususiyatining miqdoriy tavsifnomasi sifatida oksidlanish potensiali qiymati xizmat qiladi. Oksidlanish potensiali (o.p.) tushunchasini quyidagi misol bilan tushunib olaylik.
Rux metali bo‘lakchasini (xohlagan biror metall bo‘lakchasi ham xuddi shunday xossaga ega) uning tuzi (ZnSO4) eritmasiga tushirilsa, rux elektrodi hosil bo‘ladi va elektrodda metallning sirti bilan eritma sirti chegarasida elektrokimyoviy reaksiya boradi. Bu reaksiya natijasida Zn – plastinkasi tarkibidagi rux atomlari ikkitadan elektron chiqarib oksidlana boshlaydi:
Zno – 2e- → Zn2+
Elektronlar metall plastinkasida qoladi, eritmaga Zn2+ ionlari o‘tadi. Natijada eritma bilan metal plastinka sirtida sirtida qo‘sh elektr (metal manfiy va eritma musbat) zaryadli qavat hosil bo‘ladi.
Hosil bo‘lgan qo‘sh elektr qavatda zaryadlarni bir nuqtadan ikkinchi nuqtaga ko‘chishi ro‘y beradi.
Eritma bilan metal plastinkasi sirt chegaralarida zaryadning (yoki elektronlarning) bir nuqtadan ikkinchi nuqtaga ko‘chishi tufayli bajarilgan ish – shu metal (ion)ning oksidlanish potensiali deyiladi. Har qanday element (ion)ning oksidlanish potensiali Eoksid/qayt holida belgilanadi va “volt – v”, “millivolt – mv” birliklarda o‘lchanadi.
Har bir elektrod potensialining qiymati elementning yoki eritmadagi ionning tabiatiga, miqdori (konsentratsiyasi) va haroratiga bog‘liq. Bu bog‘lanishni Nernst tenglamasi orqali ifodalash mumkin:
Bu yerda: E – oksidlanish potensiali, v;
– standart oksidlanish potensiali, v;
R – univaersal gaz doimiysi 8,314 J/(mol·K);
T – mutlaq harorat (standart sharoit uchun), T=298 K (t=25 oC);
n – berilgan yoki qabul qilingan elektronlar soni;
F – Faradey soni, 96500 Kl;
[oksid] – moddaning oksidlangan shakli konsentratsiyasi, mol/l;
[qayt] – moddaning qaytarilgan shakli konsentratsiyasi, mol/l.
Agar R, T, F larning son qiymatlarini o‘rniga qo‘ysak, Nernst formulasi quyidagi ko‘rinishga keladi:
Metall elektrodlarida qaytarilgan shakl metal atomiga to‘g‘ri kelgani uchun tenglamadagi [qayt]=[Meo]=1 mol/l gat eng, deb qabul qilinadi va u holda Nernst tenglamasi quyidagi ko‘rinishda yoziladi:
Agar 1-jadvalda keltirilgan metallarning Eo qiymatlarini manfiy ishorali qiymatidan boshlab o‘sib borishi tartibida joylashtirib chiqilsa, metallarning oksidlanish potensiali qatori – metallarning kuchlanishlar qatori hosil bo‘ladi.
|
| |
Elektrolizning amaliy axamiyati - Mavzu: kirish. Termodinamikaning birinchi qonuni. Entalpiya. Termokimyo

|
Mavzu: kirish. Termodinamikaning birinchi qonuni. Entalpiya. Termokimyo
|
bet | 30/52 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 330,13 Kb. | | #146929 |
Bog'liq Mavzu kirish. Termodinamikaning birinchi qonuni. Entalpiya. Ter-fayllar.org (2)Elektrolizning amaliy axamiyati
Kimyoviy ishlab chiqarishda elektroliz katta ahamiyatga ega bo`lib, avvalo faol elementlar – Li, K, Ca, Ba, Na, Mg, Al ni ajratib olish uchun kimyo sanoatida ishlab chiqarish uchun qo`llaniladi. Ular tuzlarini suyuqlanmalarini elektroliz qilib ajratib olinadi.
Shuningdek qimmatbaho metallar - Cu, Ag, Pt, Au, Hg elementlari ham ularning suvda eruvchi tuzlarini elektroliz qilish yo`li bilan ajratib olinadi. Yuqoridagi metallar samolyotsozlik, mashinasozlik, radio- elektrotexnika va hisoblash texnikasi ishlab chiqarishda muhim amiyatga ega.
Ko`pchilik hollarda suvni parchalab, vodorod va kislorod olish mumkin. Biroq bu usul vodorod va kislorod olishning boshqa usullariga qaraganda iqtisodiy jihatdan ancha qimmatga tushishini unutmaslik kerak. Odatda vodorod metanni parchalab, kislorod va havoni juda past haroratda sovutib so`ngra uni fraksiyalarga ajratish yo`li bilan olinadi.
Elektrolizdan galvonoplastik usullar bilan bosmaxona qoliplari tayyorlashda metallar sirtlarini qimmatbaho metallar bilan koplashda (Au, Ag) elektrolizdan foydalaniladi.
Elektrolizdan kimyoviy toza metallar olishda metallarni rafinasiyalashda keng foydalaniladi. Bunda tozalanishi lozim bo`lgan metall anod elektrod sifatida qo`yiladi. Katod sifatida ko`mir tayoqcha ishlatiladi. Bu o`rinda shuni aytish kerakki:
Elektroliz jarayonida erib ketmaydigan elektrodlar inert – indeferent elektrod deb ataladi.
Elektroliz jarayonida erib, elektrolizda qatnashuvchi elektrodlar - aktiv elektrodlar deb ataladi.
Demak, metallarni rafinasiyalashda – tozalanishi lozim bo`lgan metall aktiv elektrod vazifasini o`ynaydi.
Masalan: nikelni uning tarkibidagi boshqa metallardan ajratish uchun «ifloslangan» nikel aktiv elektrod sifatida olinsa va bu elektrodlar nikel tuziga tushirilsa:
katodda: Ni - 2 e- Ni
anodda: Ni - 2 e- Ni
Eritmadagi nikel ionlarining konsentrasiyasi o`zgarmay qoladi.
|
| |
NO 
6 
     
[7] 

Job Hopping

[7]
Job Hopping
…
Do you think switching jobs frequently is a good idea? …
1. It will surely help you learn new work skills.
It widens your skill set and adds to your
knowledge of various fields.
2. Any job is accompanied with a set routine,
which is bound to make you bored sooner or
later. Changing your job, thus, serves as a
good break and will keep you enthusiastic
about life and work.
3. As you change jobs, you will meet new
people, and this will add to your contacts in
various industries.
4. Through working in different fields, you
could find the field that is best for you and
you are truly interested in.
5. It is difficult to keep your skills sharp when
you deal with the same group of people for
an extended period of time.
6. Working up to higher pay and benefits within
a company can take many years, while
switching jobs can allow workers to get
significant increases in pay, benefits and
responsibilities quickly.
7. Changing jobs lets workers escape dead-
end jobs and continue to learn and grow.
8. In some cases, frequent job changes can
indicate great adaptability.
YES
1. It affects trust and confidence. Very often,
employers are wary of hiring employees
who have a record of frequent job changes
in their résumé. This is because they
believe they cannot be trusted in the long
run.
2. It adversely influences your image. Negative
qualities like lack of commitment and
immaturity are associated with a person
who changes their jobs frequently.
3. Job hoppers generally lack in-depth
knowledge. A person gains comprehensive
knowledge of a subject only after they work
on it for a certain duration of time.
4. A person with a history of too many job
changes often comes across as someone
who lacks expertise. People believe they
just know a little about many things. Jack of
all trades, master of none.
5. Those who stay with a single company are
able to rise in seniority while job hoppers
have to compete for a stronger role at each
new company they go to.
6. The longer you stay at a position, the easier
it becomes. You learn the ropes and how to
"recycle" your knowledge. This means you
could have free time to work on personal
projects, go back to school or work toward
another goal.
Ielts ideas ultimate - bet 18

[17]
Celebrities
…
Do celebrities like actors and athletes deserve
the money they earn? …
1. What they offer is completely unnecessary.
We could all live happily without
professional soccer for example.
2. Those who provide essential services (e.g.
surgeons, who save people’s lives) are
poorly-paid by comparison.
3. Why should they earn millions of dollars
when there is so much poverty in the
world?
4. Many of them lack real talent, and they have
succeeded in spite of this.
5. They often set a bad example to the youth
// They exert undesirable influence in
society.
6. Personal profit is their sole motive and they
never use their wealth and power to exert
good influence.
7. They create fashions and their way of life
and style of dress are considered as ideal.
8. Their salaries should be compatible with the
wages/salaries most people earn.
NO
1. They endure a lot of inconveniences:
It is dangerous for them to make
unscheduled appearances in public.
They have no privacy and are
constantly in the public eye.
They are always followed by the
paparazzi, who pry into their lives.
Their lives are stressful and they have
no security.
2. Many of them earn vast sums in foreign
currency and the taxman can only be
grateful for their massive annual
contributions to the Treasury.
3. They have taken enormous risks and have
worked extremely hard to get to the top.
4. As role models, they could have a positive
influence on the public.
5. They possess talents that others lack.
6. They entertain millions of people.
7. Only the most talented among them will
reach the top.
8. A sports career lasts only a few years.
NO 
7 
     
[8] 

Adoption

[8]
Adoption
…
Would you ever consider adopting a child/baby? …
1. You could rescue a child. When a good
family adopts a child, he/she receives the
love and support necessary to have a good
childhood. Some adopted children come
from an abusive or neglecting background,
but get to enjoy peace in a loving family
when adopted.
2. In many cases, adoption could enormously
help the biological parents, who in most
cases are physically, financially, or
emotionally unable to raise the child.
3. Adoption allows those who cannot have a
biological child to experience the
completeness and satisfaction that could be
felt in raising children.
4. Many people do not want to go through
pregnancy process, which could be very
tough.
5. Those who cannot take the necessary time
off from work to have a child can still get to
have a child of their own.
6. Adoption is just as joyful as giving birth.
7. It is beneficial for the society. Adopted
children can often have resources and
opportunities that they could not have if they
had not been adopted. This could help them
be successful individuals and useful
members of the society.
YES
1. Parents cannot get to experience the joy of
childbirth.
2. You cannot control what the birth mom eats,
drinks, or does during pregnancy. This is
particularly troublesome when you adopt a
child whose birth mother was an addict or
physically unhealthy.
3. Adoption can be a long and challenging
process.
4. Some children feel they were to blame for
their adoption. As a result, they may have
low self-esteem, or experience depression
or other emotional problems.
5. Adoption is still a taboo in many
conservative societies and the parents who
decide not to adhere to the set societal
belief are often criticized.
6. Some people believe because the child
does not have the same genes as them, it
will be difficult to bring him/her up!
7. The biological mother of the child might
suddenly appear and claim her child
back. This is a common happening wherein
the biological mother feels a sudden urge to
get back to her child.
NO 
8 
     
[9] 

Old Buildings

[9]
Old Buildings
…
Should old buildings be preserved? …
1. Once a historic building is gone, it is gone
forever, but who knows what will be valued
in the future?
2. Preservation shows respect for those that
came before us and those who will come
after.
3. Restoration is often cheaper than building
new structures.
4. They are an integral part of our heritage and
history. Without them, we lose contact with
our origins.
5. Preserving them is good for the
environment:
Preserving a building is the ultimate in
recycling and keeps construction
materials out of the landfill.
Many traditional building practices in
historic buildings are “green”. (e.g.
thick walls maintain interior
temperatures and save energy).
Constructing a building requires huge
amounts of energy and could raise
pollution levels.
6. Tourism could be a lucrative source of
revenue for every community, and many old
buildings are real tourist magnets.
7. The architectural style of many of these
buildings is unique, and once they are
gone, these styles could not be learnt by
our architects.
8. Some of them are aesthetically pleasing,
adding to the beauty of our cities.
YES
1. Most of them are unsafe and will
eventually collapse, injuring and taking the
life of many citizens.
2. They are ugly and spoil our cityscape.
3. In the modern world, land is valuable. If they
are demolished,
high-rise residential buildings could be
built to accommodate many people
and as a result solve housing problem.
This would also prevent urban sprawl.
huge shopping malls, office blocks,
etc. could be constructed, which would
create employment for many.
modern amenities could be provided
for citizens to make their life more
comfortable and enjoyable.
4. Many of them are empty and threaten the
safety of our society:
They are the best place for addicts to
do drug.
Many other illegal activities could
happen in such buildings.
They can be a great hideout for
criminals and fugitives.
5. The cost of maintenance and renovation
could be huge.
6. They could be home to many disease-
spreading creatures.
NO 
9 
     
[10] 

Gun Ownership

[10]
Gun Ownership
... Should civilians be allowed to own guns? …
1. Individuals have
the right to protect
themselves.
2. Criminals or those with vicious intentions will
always find a way to acquire guns. Why
shouldn’t us have one to defend ourselves?
3. It deters criminals. Criminals tend to think
twice before attacking
potential victims with
guns.
4. Things like cars can be dangerous too, but
no one wants to ban them.
5. Hunting and shooting are legitimate sports.
People should
have guns to practice their
skills.
6. Hunting, gun collecting, and firearm sports
stimulate the economy:
Millions of dollars can be collected by
the government from firearm-related
sales.
A lot more money
can be made
through licensing and fees.
The number of people employed by
the firearms industry is high.
7. It is better to be safe than sorry. Would you
rather be prepared for
a fire in your house
with a fire extinguisher or without one?
8. Guns provide protection, when law
enforcement cannot. You could end
up losing your life or a loved one before the
cops can even get to your location.
YES
1. The rate of violent crimes
increases when
guns are available // Guns create violent
societies with high murder rates.
2. Suicide rates
have been reported to rise
when guns are available.
3. Studies have shown that shooting someone
by accident would be far more likely than
shooting a home invader.
4. According
to research, people carrying a
gun for self-defense are 4.5 times more
likely to be shot during an assault or a fight
than those without a gun in the same
situation.
Bill Geyts - Omadsizlikka uchrab, keyin milliardlar topgan boylardan maslahatlar

Bill Geyts
“Microsoft” kompaniyasining asoschisi va dunyoning eng boy kishilaridan biri Bill Geytsning daromadlari 86 milliard AQSh dollari atrofida deb taxmin qilinadi.
Uning birinchi ishi Traf-O-Data deb nomlangan. Kompaniya yo‘l holati bo‘yicha avtomatik hisobot tuzib, yo‘l qurilish xizmatchilariga yuborish bilan shug‘ullangan. Ularning birinchi qurilmasi, Traf-O-Data 8008 o‘z xaridorini topa olmadi. Kompaniya o‘z xizmatini mahalliy boshqarmalarga taklif qiladi, lekin birinchi taqdimotning o‘zida omadsizlikka to‘qnash keldi.
Xulosa: Bill izlanishdan to‘xtamadi, keyinroq, u iste’molchiga kerakli bo‘lgan mahsulot ishlab chiqarishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘ydi va “Microsoft”ga asos soldi.
Jeyms Dayson
Mashhur ingliz kashfiyotchisi va sanoat dizayneri, “Dyson” kompaniyasining asoschisi Jeyms Dayson 3 milliarddan ortiq mablag‘ga egalik qiladi.
Ko‘pchilik odamlar kashfiyotchi tug‘ma qobiliyat egasi bo‘ladi, deb o‘ylaydi. Lekin amalda kashfiyotchi mashaqqatli mehnat va sabrdan tug‘ilishini Dayson isbotlab bergan. Misol uchun, o‘zining changyutgichini yaratish uchun 5127 marta uringan. Namunalarning barchasi o‘n besh yil davomida omadsizlikka uchragan. So‘nggida, aniqrog‘i 1993 yil u o‘z mahsulotini bozorga olib chiqadi.
Xulosa: Jeyms kashfiyoti har gal omadsizlikka yuz tutganda, yanada katta ishtiyoq bilan uni so‘nggi daqiqalargacha mukammalashtirdi.
|
Korporativ birlashishlar va qoʻshib olishlar tayyorladi: Sheraliyev Abbos

|
Korporativ birlashishlar va qoʻshib olishlar tayyorladi: Sheraliyev Abbos
|
bet | 1/5 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 71,58 Kb. | | #250110 |
Bog'liq 15- Mavzu KORPORATIV BIRLASHISHLAR VA QOʻSHIB OLISHLAR KORPORATIV BIRLASHISHLAR VA QOʻSHIB OLISHLAR Tayyorladi: Sheraliyev Abbos REJA - 1.Korporativ birlashishlar va qoʻshib olishlarning iqtisodiy mohiyati va bozor iqtisodiyoti sharoitidagi ahamiyati
- 2.Korporativ birlashish va qoʻshib olishlarga sabab boʻluvchi holatlar
- 3.Korporativ birlashishlar va qoʻshib olishlarning yuridik shakllari
- 4.Oʻzbekistonda korporativ birlashishlar va qoʻshib olishlarning oʻziga xos xususiyatlari
Korporativ birlashishlar va qoʻshib olishlarning iqtisodiy mohiyati va bozor iqtisodiyoti sharoitidagi ahamiyati - Bir kompaniya boshqa bir kompaniya ustidan nazorat oʻrnatsa va oʻzini ushbu kompaniyaning yangi xoʻjayini, deb e’lon qilsa, bu bitim qoʻshib olish deb ataladi. Yuridik nuqtai nazardan, qoʻshib olingan kompaniya oʻz faoliyatini tugatadi, qoʻshib olgan kompaniya esa xarid qilingan (qoʻshib olingan) kompaniyaning butun boshli biznesini va aksiyalarini oʻz tasarrufiga oladi.
Korporativ qoʻshib olishlarning tasniflanishi - Moliyaviy tahlilchilar kompaniyalar oʻrtasidagi integratsiyadan kelib chiqqan holda korporativ birlashish va qoʻshib olishlarni odatda, uchta tipga ajratadilar:
- Gorizontal birlashish va qoʻshib olish.
- Vertikal qoʻshib olish.
- Konglomerat qoʻshib olish
Gorizontal birlashish va qoʻshib olish - Bu tipga bitta tarmoqda faoliyat koʻrsatuvchi kompaniyalarning oʻzaro birlashishi yoki qoʻshib olinishi holatlarini kiritish mumkin. Bunday kompaniyalar bozorda oʻzaro raqobatchilar hisoblanadi. Bunga 2005-yilda “Oʻzuyjoyjamgʻarmabank” va “Zaminbank”ning oʻzaro birlashishini misol sifatida keltirish mumkin.
Vertikal qoʻshib olish. - Vertikal qoʻshib olish oʻzaro bogʻliq tarmoqlarda yirik kompaniya tomonidan biznesning turli bosqichlaridagi kompaniyalarni oʻziga jalb etish orqali faoliyatni tashkil etishni koʻzda tutadi. Masalan, aviakompaniyalarning turizm agentliklarini oʻziga qoʻshib olishini vertikal qoʻshib olish sifatida keltirish mumkin.
|
| |
Gen muxandisligi yordamida noyob oqsillarni sintezlash 018-61-guruh - bet 5

|
Gen muxandisligi yordamida noyob oqsillarni sintezlash 018-61-guruh
|
bet | 5/7 | Sana | 09.10.2024 | Hajmi | 20,78 Kb. | | #274191 |
Bog'liq Gen muxandisligi yordamida noyob oqsillarni sintezlash fayllar org (2)Tasavvur qiling, yaqin kelajakda karta aniq tuziladi va har bir kishi shu tarzda tavsiflanishi mumkin. Savol bor - bu ma'lumotlarga kim kiradi? Odamning o'zi haqidagi eng muhim ma'lumotni qay darajada ushlab turishi mumkin? Jinsda har qanday saraton turiga moyil bo'lgan kishini ish bilan ta'minlash uchun ish beruvchilar undan bosh tortadimi? Har bir shaxsning avlodlari barcha potentsial kasalliklar haqida ma'lumot taqdim etadigan vaziyatda tibbiy sug'urta bo'ladimi? Toni Bler jinoyatchilarning genetik portretlarini kompilyatsiya qilish zarurligini e'lon qildi. Aftidan, olimlar odamlarning sodiq xatti-harakati uchun javobgar bo'lgan maxsus genlarni ochishda ishlashga tayyor. Biroq, ko'plab mutaxassislar yaqin kelajakda jamiyat turli muammolarni - jinoyat, qashshoqlik, irqchilik va boshqa masalalarni hal qilishdan umidvor bo'lishdan qo'rqishadi. - Genetika va genetik muhandislik bo'yicha: "Ular genlarda, genlarda, agar biror narsa noto'g'ri bo'lsa, bu jamiyatning genetik moyilligi emas." Axir, umuman olganda, juda kam kamchiliklar faqat genetik - saraton kasalligi, yurak-qon tomir kasalliklari bilan faqat genetik xususiyatga ega bo'lgan kasalliklarga olib keladi, ularda faqat qisman genetik xususiyatga ega.
Tasavvur qiling, yaqin kelajakda karta aniq tuziladi va har bir kishi shu tarzda tavsiflanishi mumkin. Savol bor - bu ma'lumotlarga kim kiradi? Odamning o'zi haqidagi eng muhim ma'lumotni qay darajada ushlab turishi mumkin? Jinsda har qanday saraton turiga moyil bo'lgan kishini ish bilan ta'minlash uchun ish beruvchilar undan bosh tortadimi? Har bir shaxsning avlodlari barcha potentsial kasalliklar haqida ma'lumot taqdim etadigan vaziyatda tibbiy sug'urta bo'ladimi? Toni Bler jinoyatchilarning genetik portretlarini kompilyatsiya qilish zarurligini e'lon qildi. Aftidan, olimlar odamlarning sodiq xatti-harakati uchun javobgar bo'lgan maxsus genlarni ochishda ishlashga tayyor. Biroq, ko'plab mutaxassislar yaqin kelajakda jamiyat turli muammolarni - jinoyat, qashshoqlik, irqchilik va boshqa masalalarni hal qilishdan umidvor bo'lishdan qo'rqishadi. - Genetika va genetik muhandislik bo'yicha: "Ular genlarda, genlarda, agar biror narsa noto'g'ri bo'lsa, bu jamiyatning genetik moyilligi emas." Axir, umuman olganda, juda kam kamchiliklar faqat genetik - saraton kasalligi, yurak-qon tomir kasalliklari bilan faqat genetik xususiyatga ega bo'lgan kasalliklarga olib keladi, ularda faqat qisman genetik xususiyatga ega.
|
| |
Gen muxandisligi yordamida noyob oqsillarni sintezlash 018-61-guruh - bet 7

|
Gen muxandisligi yordamida noyob oqsillarni sintezlash 018-61-guruh
|
bet | 7/7 | Sana | 09.10.2024 | Hajmi | 20,78 Kb. | | #274191 |
Bog'liq Gen muxandisligi yordamida noyob oqsillarni sintezlash fayllar org (2)Genetik injiniring - Axloqiy faol genetik tuzilmalarni (rebatbinant DNK) yoki boshqa usulda - sun'iy genetik dasturlarni yaratish (BAMA I.A.). E.S. tomonidan Peebian genetik muhandisligi sun'iy genetik tuzilmalarni prombinant yoki gibrid DNK molekulalari shaklida ishlab chiqarish usullari.
Genetik injiniring - Axloqiy faol genetik tuzilmalarni (rebatbinant DNK) yoki boshqa usulda - sun'iy genetik dasturlarni yaratish (BAMA I.A.). E.S. tomonidan Peebian genetik muhandisligi sun'iy genetik tuzilmalarni prombinant yoki gibrid DNK molekulalari shaklida ishlab chiqarish usullari.
Adabiyotlar ro'yxati
Adabiyotlar ro'yxati
2. Li A., Tinglandiya B. DNN DNKning Genome-dagi: Prototip va haqiqat // o'simlik fiziologiyasi. 2000. - 47-jild. № 3.
3. Lutova L. A., N., Prexteev O. N. va boshqalar. O'simliklarni rivojlantirish genetikasi. - SPB .: ilm, 2000. - 539c.
4. Legaykaya m. Genetik muhandislik hamma narsani qilishi mumkin - hatto bog'da vaktsinani o'stiradi // Farmatsevtika byulleteni. - 2000. 2000 yil.
5. Romanov G. A genetik muhandisligi va o'simliklarning bioniologiya muammosini hal qilish usullari, 2000-jild. - 47-jild.
6. Salya R. afsonalari va genetik muhandislik // fanati Sibirda. - 2002. 2002 yil.
7. Gerovaova O. O. Genesni davolash - xayol yoki haqiqatmi? // farmatsevtika byulleteni. - 2002. №5.
http://fayllar.org
|
| |