nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ovozni rivojlantirish - Nizomiy nomidagi toshkent davlat

|
Nizomiy nomidagi toshkent davlat
|
bet | 6/16 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #228078 |
Bog'liq Madina kurs ishi tayyorrrrrOvozni rivojlantirish.Dizartrik bolalarda ovozni rivojlantirish va korreksiyalash uchun turli xil ortofonik mashqlardan foydalaniladi, bu mashqlar nafas faoliyati, fonotsiya va artikulyatsiyani rivojlantirishga yo‘naltirilgan bo‘ladi.
Ovoz ustida ishlash artikulyatsion gimnastika va massajdan so‘ng olib boriladi. Bular bilan birga yana bo‘yin muskullarini bo‘shashtiruvchi, boshning har tomonlama harakatini bajarish bo‘yicha maxsus mashqlar, shu mashq bilan bir vaqtning o‘zida i-e-o-u-a unli tovushlarni talaffuz etish maqsadga muvofiq hisoblanadi.
Ovozni korreksiyalash uchun yumshoq tanglay harakatini faollashtirish katta ahamiyat kasb etadi. Buning uchun suv tomchilarini yutish, yo‘talish, esnash imitatsiyalarini bajarish, qattiq atakada «a» unlisini talaffuz etish mashqlarini bajarish tavsiya etiladi. Ushbu mashqlar oyna oldida hisob ostida o‘tkaziladi. Quyidagi usullardan foydalaniladi: tilni orqa qismini qo‘zg‘atish va til yordamida tanglayni taqillatish harakatini bajarish; ixtiyoriy yutish harakatini bajarish; bunda logoped tomizg‘ich bilan halqumning qarshi devoriga suv tomizadi, bu vaqtda bolaning boshi biroz orqaga egilgan bo‘ladi.
Ovoz hosil qilishda jar harakatlari muhim ahamiyat kasb etadi. Buning uchun og‘izning ochish va yopish, chaynash imitatsiyasi mashqlaridan foydalaniladi.
Shuningdek, pastki jag‘ni tushirish bo‘yicha maxsus mashqlardan foydalaniladi. Logoped muskullar bo‘shashganidan so‘ng pastki jag‘ni 1 – 1,5sm pastga tushirishga yordam beradi (bola og‘zini mustaqil ravishda yopadi).
Harakatlar hajmi va suratini ixtiyoriy nazorat qilish turli ko‘rgazmali usullardan foydalanib amalga oshiriladi (quduqqa chelakning tushayotgani, arqonga borlangan sharcha tasvirlangan rasmlar va hokazo). So‘ngra bu mashqar so‘z ko‘rsatmasi bo‘yicha bir vaqtning o‘zida turli tovushlar birikmasini (don-don, pap-pap, kar-kar) talaffuz qilish bilan birgalikda bajariladi.
Tanglay muskullarini mustahkamlash uchun uni bo‘shashtirish va taranglashishni navbati bilan almashtirish mashqlaridan foydalaniladi. Bolaga esnash harakatining tugashida «a» tovushi talaffuz etish, og‘izning katta ochiq holatida «a» tovushini talaffuzidan «p» tovushiga nafasni bosim ostida ushlab turib o‘tiladi. Bolaning diqqati tanglay holatini sezishga qaratiladi. Shuningdek, ovoz kuchi tembri va balandligini rivojlantirish mashqlaridan foydalaniladi. Masalan, o‘nliklar bo‘yicha ovozni kuchaytirib to‘g‘ri sanash va ovozni asta-sekin pasaytirib teskariga sanash mashqlaridan foylaniladi. Ovoz tembri, balandligi va ovoz intonatsiyasini rivojlantirishda turli o‘yinlar ertaklarni rollarga bo‘lib o‘qish, instsenirovkalar katta ahamiyatga ega.
|
| |
Kurs ishining obyekti - Nizomiy nomidagi toshkent davlat

|
Nizomiy nomidagi toshkent davlat
|
bet | 2/16 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #228078 |
Bog'liq Madina kurs ishi tayyorrrrrKurs ishining obyekti: Dizartriya nutq nuqsoniga ega bo‘lgan bolalar
Kurs ishining maqsadi: Dizartrik bolalarda nutqiy va umumiy motorikani rivojlantirishda logopedik o‘yinlarni qo‘llash
Kurs ishing vazifasi:
Dizartriyaning ilmiy va nazariy asoslari
Dizartriyaning kelib chiqishi va sabablarini o‘rganish
Dizartriyani bartaraf etishda logpedik o‘yinlardan foydalanish texnikasi
Kurs ishining metodologik asoslari: O‘zbekiston Respublikasining “Ta'lim to‘g‘risida”gi Qonuni, “Kadrlar tayyorlash Milliy Dasturi”, O‘zbekiston Respublikasi birinchi Prezidenti I.A.Karimov asarlarida olg‘a surilgan ma'naviyat haqidagi g‘oyalari, O‘zbekiston Respublikasi prezidenti Sh.M.Mirziyoyev asarlari, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasi tomonidan qabul qilingan Davlat Dasturlari, sharq mutafakkirlarining ma'naviy milliy o‘zlikni anglash, komil insonni tarbiyalash va mehnat tarbiyasi haqidagi falsafiy-axloqiy qarashlari; Nutqni tekshirish A.R Luriya, F.G.Daskalova. O.S.Ushakova, E.M. Strunina, E.S. Zaitseva, V.K. Sheptunova.
Kurs ishining metodlari: Dizartrik bolalarda nutqiy va umumiy motorikani rivojlantirishda logopedik o‘yinlardan artikulatsion mashqlardan va didaktik metodlardan foydalanish
Kurs ishining tuzilishi: Kirish, ikki bob, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati.
I-BOB DIZARTRIYANING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI
Dizartriya nutq nuqsonini kelib chiqish sabablari,turlari
Dizartriyani bartaraf etish bo‘yicha olib boriladigan logopedik ta’sir tizimi kompleks ravishda amalga oshiriladi, ya’ni artikulyatsion apparat massaji va gimnastik mashqlari, ovoz va nafas ustida ishlash, umumiy davolash, davolovchi jismoniy - tarbiya, fizioterapiya va dori - darmonlar bilan davolash ishlari.
Asosiy diqqat bolada nutkning rivojlanishi holatiga, nutqning leksik-grammatik tomoniga hamda nutqning aloqa funksiyasi xususiyatlariga qaratiladi. Maktab yoshidagi bolalarda yozma nutq holati ham xisobga olinadi.
Uzoq vaqt davomida muntazam ravishda olib borilgan mashg‘ulotlar sekin-asta artikulyatsion apparat, apparat motorikasini normallashtiradi, artikulyatsion harakatlarni rivojlantiradi, artikulyatsiya a’zolarida ixtiyoriy harakatlarni bir harakatdan boshqa bir harakatga o‘tish qobiliyatini shakllantiradi, hamda fonematik eshituvni to‘la qonli ravishda rivojlantirishga yordam beradi.
Dizartrik bolalar bilan olib boriladigan logopedik ishlarning usullari AG. Ippalitova, O.V. Pravdina, V.V. Ippalitova, YE.M. Mastyukova, G.V. Chirkina, I.I. Panchenko, va boshqalar tomonidan ishlab chiqilgan.
|
| |
) Pantokrin hansı heyvanın üzvlərindən alınır?

976) Pantokrin hansı heyvanın üzvlərindən alınır?
A) İt
B) Maral
C) İnək
D) Donuz
E) Qoyun
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев.Технология лекарственных форм.»Медицина»,Москва 1988 səh 462
977) Pepsin hansı heyvanın mədəsinin selikli qişasından alınır?
A) İnəklərin
B) Atların
C) Maralların
D) Donuzların
E) İtlərin
Ədəbiyyat: IX DF səh 350, Moskva 1961
978) Kardiovalenin tərkibinə hansı təzə dərilmiş bitkilərin şirələri daxildir?
A) İnciçiçəyi, pişikotu
B) Üskükotu, xanımotu
C) Sarıçiçəyi otu, çobanyastığı
D) Əzvay, bağayarpağı
E) Xoruzgülü otu, dərgil meyvəsi
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев.Технология лекарственных форм.»Медицина»,Москва,1988 səh 472
979) Naşatır cirə mayesinin tərkibində hansı efir yağı var?
A) Cirə yağı
B) Çobanyastığı yağı
C) Qızılgül yağı
D) Şüyüd yağı
E) Nanə yağı
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев.Технология лекарственных форм.»Медицина»,Москва,1988 səh 466
|
Pedaqoji heyətin peşəkar inkişafına şərait

|
Pedaqoji heyətin peşəkar inkişafına şəraitBog'liq İKTPedaqoji heyətin peşəkar inkişafına şərait
Azərbaycan Təhsil Şəbəkəsinə qoşulmuş təhsil müəssisələrində elektron təhsil
resurslarına, dərsliklərə, videomateriallara internet trafiki istifadə olmadan daxil olmaq
mümkündür. Bu isə təhsilverənlər üçün özünütəhsil, araşdırma və biliklərin tətbiqi istiqamətində
geniş imkanlar yaradır. Eyni zamanda, şəbəkə vasitəsi ilə aparıcı müəllimlərin dərslərinin digər
ölkələrin təhsil müəssisələrində video nümayiş etdirilməsi imkanı vardır. Nəticədə müəllimlər
digər ölkələrdən olan həmkarları ilə birgə təhsilin inkişafı yönümündə müxtəlif layihələr icra
edir, beynəlxalq təcrübəni öyrənirlər. Qeyd edək ki, Azərbaycan 2013-cü ildən etibarən
“eTwinning Plus” layihəsində iştirak edir. Sözügedən layihə çərçivəsində müəllimlər təhsil
müəssisəsini tərk etmədən, onlayn şəkildə avropalı həmkarları ilə ortaq layihələrdə yeni bilik və
bacarıqları səmərəli yolla əldə etməyi öyrənir, müxtəlif təlim və kurslarda iştirak edirlər. Sözsüz
ki, bu imkanların tətbiqi və istifadəsində Azərbaycan Təhsil Şəbəkəsinə çıxışın olması mühüm
rol oynayır.
GEANT şəbəkəsi elmi-tədqiqat işlərinin aparılmasında ali məktəblər üçün qabaqcıl texniki
və intellektual imkanlar
Azərbaycan Təhsil Şəbəkəsi milli təhsil sistemi üçün nəinki texnoloji, eləcə də elmi-intellektual
müstəvidə geniş imkanlar təqdim edir. Şəbəkənin potensialı bu gün orta ümumtəhsil məktəbləri
ilə yanaşı, respublikanın ali təhsil müəssisələri üçün də innovativ elmi-tədqiqat imkanları
yaradır.
Belə ki, ölkə üzrə ali təhsil verən bütün müəssisələr Azərbaycan Təhsil Şəbəkəsinə qoşularaq
şəbəkənin resursları üzərindən GEANT beynəlxalq akademik şəbəkəsinə çıxış əldə edə və bu
şəbəkənin elmi araşdırma potensialından yararlana bilərlər.
GEANT - Avropa ali təhsil, elm və tədqiqat müəssisələrini informasiya texnologiyaları (IT)
şəbəkələri səviyyəsində özündə birləşdirən ümumavropa elektron elm və təhsil şəbəkəsidir.
Hazırda dünyanın ən nəhəng elmi araşdırma və tədqiqat şəbəkəsi olan GEANT-ın əhatə dairəsinə
müxtəlif ölkələri təmsil edən 38 milli təhsil və tədqiqat şəbəkələri daxildir. Avropa Komissiyası
tərəfindən maliyyələşdirilən GEANT layihəsi bütün Avropa üzrə hazırda 10 000 elmi-tədqiqat
müəssisəsini və orada çalışan 50 milyondan çox istifadəçini əhatə edir. GEANT-ın əsas
şəbəkəsinin maksimal fəaliyyət gücü 500 Gbit/saniyəyə-dək təşkil edir. Gündəlik olaraq
GEANT-ın şəbəkələri üzərindən 1000 Tbaytdan artıq məlumat ötürülür.
GEANT şəbəkəsi bütün iştirakçılarına elmi fəaliyyət üçün bir araya gəlmək və birgə elmi
tədqiqatlar aparmaq, eləcə də müştərək təhsil proqramlarını tərtib etmək üçün şərait yaradır.
GEANT şəbəkəsinin texniki olaraq üzərinə götürdüyü başlıca vəzifə elmi araşdırmaların
aparılması üçün İKT infrastrukturunun və resurslarının təmin edilməsindən ibarətdir. Bu, o
deməkdir ki, vahid GEANT şəbəkəsinə daxil olan bütün elmi-tədqiqat və akademik təhsil
müəssisələri bir-birinin elmi nailiyyətləri və nəticələri ilə tanış ola və onlardan yararlana bilərlər.
|
| |
) Bu şərbətlərdən hansı şərbət müalicəvi məqsədlə istifadə olunmur?

972) Bu şərbətlərdən hansı şərbət müalicəvi məqsədlə istifadə olunmur?
A) Biyan şərbəti
B) Rəvənd şərbəti
C) Şəkər şərbəti
D) Gülxətmi şərbəti
E) Dərgil şərbəti
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев.Технология лекарственных форм.»Медицина»,Москва,1988 səh 471
973) Maksimal təmizlənmiş orqanopreparata hansı aiddir?
A) Pantokrin
B) Adrenalin-hidroxlorid
C) Pepsin
D) Pankreatin
E) Tireoidin
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев.Технология лекарственных форм.»Медицина»,Москва,1988 səh 464
974) İnsulinin bioloji standartlaşdırılması hansı heyvan üzərində aparılır?
A) Qurbağa
B) Göyərçin
C) İt
D) Ev dovşanı
E) Pişik
Ədəbiyyat: Moskva 1968 X DF səh 372
975) Dadverici şərbətlərə hansı aiddir?
A) Rəvənd şərbəti
B) Dərgil şərbəti
C) Gülxətmi şərbəti
D) Şəkər şərbəti
E) Biyan şərbəti
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев.Технология лекарственных форм.»Медицина»,Москва,1988 səh 471
|
) Apteklərdə narkotik dərmanlar üçün təbii itki norması necə hesablanmalıdır?

182) Apteklərdə narkotik dərmanlar üçün təbii itki norması necə hesablanmalıdır?
A) Fərdi hazırlanan dərmanların miqdarının 0,65 %-i mislində
B) Fərdi hazırlanan dərmanların miqdarının 0,35 %-i mislində
C) Fərdi hazırlanan dərmanların miqdarının 0,45%-i mislində
D) Fərdi hazırlanan dərmanların miqdarının 0,95%-i mislində
E) Fərdi hazırlanan dərmanların miqdarının 1,9 %-i mislində
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002. Səh 59
183) Aptekdə hazırlanan dəmləmə və bişirmələrin saxlanma müddəti nə qədərdir?
A) 2 sutka
B) 10 sutka
C) 7 sutka
D) 3 sutka
E) 1 sutka
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002. Səh 47
184) İdarəetmə uçotunun vəzifəsi nədən ibarətdir?
A) Müəssisənin maliyyə vəziyyətini müəyyən edir
B) Təsərrüfat əməliyyatlarının gedişinə nəzarət edir
C) Uçot informasiyasının əsas növlərini əhatə edərək, müəssisənin fəaliyyətinə nəzarət edir
D) İqtisadi ehtiyatların hərəkətini əks etdirir
E) Müxtəlf fondların hərəkətini əks etdirir
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, A. Ş. Əlizadə. “Əczaçılığın menecmenti”. II hissə. Bakı 2004. Səh 9
|
) Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin 130 saylı əmri neçənci ildən qüvvədədir?

175) Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin 130 saylı əmri neçənci ildən qüvvədədir?
A) 3 may 2007-ci ildən
B) 18 sentyabr 2008-ci ildən
C) 1 may 2001-ci ildən
D) 5 sentyabr 2003-cü ildən
E) 1 dekabr 2005-ci ildən
Ədəbiyyat: Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin 130 saylı əmri
176) Azərbaycan Respublikası ərazisində bu narkotik vasitələrdən hansının dövriyyəsi qadağan edilmişdir?
A) Tebain
B) Noksiron
C) Fenamin
D) Dipidolor
E) Fepranon
Ədəbiyyat: “Narkoik vasitələr, psixotrop maddələr və prekursorlara nəzarət haqqında ” Azərbaycan Respublikasının Qanunu
|
ábra - Az IRCAM bejárati rámpája háttérben a Sztravinszkij szökőkúttal

12.6. ábra - Az IRCAM bejárati rámpája háttérben a Sztravinszkij szökőkúttal
Az IRCAM épülete (12.7. ábra) nemcsak a kutatás, oktatás és alkotó stúdiómunka színtereként funkcionál, hanem koncerthelyszínként is; itt található a világ első változtatható akusztikájú hangversenyterme. Az elektroakusztikus zene mellett kiemelt szerepet kap a kortárs hangszeres zene is. Az IRCAM állandó együttese az Ensemble InterContemporain, amely modellül szolgált más hasonló kortárszenei együttesek számára: ilyen például az 1980-ban alapított német Ensemble Modern, vagy az 1985-től létező osztrák Klangforum Wien. Az IRCAM támogatásában több olyan zeneszerző részesült (például Gérard Grisey, Tristan Murail vagy Kaija Saariaho), akik a kortárs hangszeres zene spektrálisnak nevezett irányzatát képviselik – az instrumentális komponálásban hasznosítják az elektroakusztikus zene gyakorlatának tanulságait, különösen a hang spektrumának elemzésére irányuló kutatások eredményeit, mely kutatásokban az IRCAM élen jár.
Míg a CCRMA egyetemhez kötődik, és ez tevékenységét, munkatársi körét is meghatározza, addig az IRCAM független és nagy hangsúlyt fektet a nemzetközi együttműködésre, vezető szerepét a nemzetközi kutatói elit bevonásának köszönheti. Olasz fizikus, Giuseppe Di Giugno (1939–) tervezte például az IRCAM 4X nevű zenei célszámítógépét 1979-ben, a CCRMA Samson Boxának mintájára.
|
Dizartrik bolalar bilan olib boriladigan logopedik ishlarning vazifalari quyidagilardan iborat

|
Dizartrik bolalar bilan olib boriladigan logopedik ishlarning vazifalari quyidagilardan iborat
|
bet | 3/16 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #228078 |
Bog'liq Madina kurs ishi tayyorrrrrDizartrik bolalar bilan olib boriladigan logopedik ishlarning vazifalari quyidagilardan iborat:
– tovushlarning to‘g‘ri talaffuzini o‘rgatish, ya’ni artikulyatsion motorikani, nutqiy nafasni rivojlantirish va tovushni nutqga qo‘yish va mustahkamlash;
– fonematik idrokni rivojlantirish, tovush analiz malakasini shakllantirish;
– nutqning ritm, ohangdorligi va ifodaliligi tomonidagi kamchiliklarni bartaraf etish.
– paydo bo‘lgan nutqning umumiy rivojlanmaganligini to‘g‘rilash.
Dizartrik bolalarda tovushlar talaffuzidagi kamchiliklarni bartaraf etish, tuzatish ishning eng asosiy vazifalaridan biridir. Tovushlar talaffuzidagi kamchiliklarining asosiy sababi nutq apparati a’zolarining harakatchanligida kuzatiladigan kamchiliklardir. Shuning uchun logoped asosiy diqqatni artikulyatsion apparat harakatchanligini rivojlantirishga qaratishi lozim.
Tovushlar talaffuzi ustida ishlash quyidagi holatni hisobga olib tashkil etiladi:
– dizartriya shakli, bolaning nutqini rivojlanish holati va bola yoshi-ni hisobga olish.
– nutq kommunikatsiyasining rivojlanishi. Tovushlar talaffuzining shakllanishi komunikatsiyaning rivojlanishiga yo‘naltirilgan bo‘lishi lozim.
– motivatsiyaning rivojlanishi, bor bo‘lgan buzilishlarini bartaraf etishga intilish, o‘z-o‘zini anglashni, o‘ziga ishonch, o‘zini boshqarish va nazorat qilish, o‘z qadrini bilish hamda o‘z kuchiga ishonish.
– differensial eshitish idroki va tovush analizi qobiliyatini rivojlantirish.
– ko‘ruv-kinestetik tuyg‘uni rivojlantirish yo‘li bilan artikulyatsion tartib va artikulyatsion harakatni kuchaytirish.
– ishni bosqichma-bosqich tashkil etish. Korreksion ish bolada talaffuzi saqlanib qolgan tovushlardan boshlanadi. Ba’zan tovushlar ancha sodda motor koordinatsiyalari tamoyiliga ko‘ra tanlab olinadi, ammo artikulyatsiyaon buzilishni hisobga olingan holda birinchi navbatda ilk ontogenez tovushlari ustida ish olib boriladi.
7—Yeng og‘ir buzilishlarda, ya’ni bola nutqi atrofdagilar uchun umuman tushunarsiz bo‘lganda korreksion ish alohida ajratilgan tovushlar va bo‘g‘inlardan boshlanadi. Agarda bola nutqi atrofdagilar uchun nisbatan tushunarli bo‘lsa va u ayrim so‘zlarda nuqsonli tovushlarni to‘g‘ri talaffuz qila olsa, unda ish «tayanch» so‘zlardan boshlanadi. Har qanday hollarda va turli nutqiy holatlarda tovushlar nutqda mustahkamlanishi zarur.
8 – Markaziy asab tizimi shikastlangan bolalarda nutqdan oldingi davrda logopedik ishlarni muntazam olib borish yo‘li bilan tovushlar talaffuzidagi murakkab buzilishlarning oldini olish muhim ahamiyatga ega.
|
| |
ábra - The Knoll, a CCRMA jelenlegi épülete

12.4. ábra - The Knoll, a CCRMA jelenlegi épülete
2. IRCAM
Franciaország 1969 és 1974 közötti köztársasági elnöke, Georges Pompidou (1911–1974) 1970-ben felkérte Pierre Boulez (1925–; 12.5. ábra) zeneszerzőt és karmestert egy kortárs zenei műhely és kutatóközpont alapítására. A felkérés nyomán létrejövő IRCAM (Institut de Recherche et Coordination Acoustique/Musique, Akusztikai-Zenei Kutató- és Koordinációs Intézet) a köztársasági elnök egy átfogóbb kulturális tervének része volt. A később róla elnevezett Pompidou Központ, melynek épületkomplexuma 1971 és 1977 között épült meg Párizs 4. kerületében, az IRCAM-on kívül otthont ad a Bibliothèque publique d'information, Párizs első számú közkönyvtára számára (ezt a komplexum ádatásakor, 1977-ben hozták létre), valamint a kortárs képzőművészet nemzeti gyűjteménye, az 1947-ben alapított Musée National d'Art Moderne számára is. Az IRCAM stúdiói nagyrészt a föld alatt kaptak helyet.
12.5. ábra - Pierre Boulez
Az épületkomplexum 1983-ban látványos elemmel bővült: Jean Tinguely és Niki de Saint Phalle szobrászok Sztravinszkij szökőkútjával (12.6. ábra), mely tizenhat kompozícióval reflektál a zeneszerző műveire – a témát Pierre Boulez javasolta a művészeknek. A szoborcsoport elkészítésekor fontos szempont volt a könnyű anyagok használata, ugyanis a szökőkút alatt vannak az IRCAM stúdiói.
|
3-Laboratoriya ishi

3-Laboratoriya ishi.
Ishning maqsadi: Elektron doska yordamida amaliy-laboratoriya mashg‘ulotlarini o‘tkazishni o‘rganish.
Ish uchun kerakli jihozlar: Kompyuter, proyektor, elektron doska
Ish haqida nazariy ma’lumot
StarBoard interaktiv doska – bu kompyuterdagi tasvirlarni proyektor orqali namoyish etadigan sensorli ekrandir. Maxsus dasturiy ta’minot matn, rasm, video va audio ma’lumotlar va obyektlar, hamda Internet-resurslar bilan ishlash va ular ustiga yozuv va izohlar tushirish imkonini beradi.
Quyida foydalanuvchi uchun boshlang‘ich amallarni bajarish usullari keltirilgan. Keltirilgan amallarni o‘qish bilan birga bajarish tavsiya etiladi.
Tayyorlash:
StarBoard ulanishini tekshiriladi (zarur holatda kalibrovka amalga oshiriladi).
1-rasm.
Salomlashish oynasi:
StarBoard Software ishga tushirilganda quyidagi ekran namoyon bo‘ladi.
2-rasm.
Bu ekran ish rejimini tanlash imkonini beradi. Misol uchun interaktiv doskadan foydalanish uchun [Интерактивная доска] tanlanadi.
Uskunalar paneli: StarBoard Software Uskunalar Paneli rejimi ishga
Hollandia (Philips) és Németország (Siemens)

4. Hollandia (Philips) és Németország (Siemens)
Az 1950-es évek végén két európai elektronikai nagyvállalat is stúdiót nyitott: 1957-ben a holland Philips Eindhovenben és 1959-ben a német Siemens Münchenben.
Edgard Varèse az eindhoveni Philips Stúdióban komponálta Poème électronique-ját az 1958-as brüsszeli világkiállításra (ld. a 4. fejezetet). Tom Dissevelt (1921–1989) és Dick Raaymakers (1930–, álnevén Kid Baltan) – közös nevükön The Electrosoniks – itt készítették Song of the Second Moon című számukat az 1950-es végén, melyet a magyar tévénézők az 1964-től sugárzott Delta című ismeretterjesztő műsor szignáljaként ismerhetnek.
9.3. ábra - Henk Badings
Az eindhoveni stúdió 1960-ban bezárt, berendezéseit elköltöztették, és STEM (STudio voor Electronische Muziek) néven új műhelyt alakítottak ki belőlük az Utrechti Egyetemen. A STEM-et 1960–1961-ben Henk Badings (1907–1987; 9.3. ábra) zeneszerző vezette, aki már az 1950-es évek elejétől foglalkozott elektronikus zenével a Delfti Műszaki Egyetem stúdiójában, első teljesen elektronikus darabja az 1956-os Kain című balettje. A műveiben többek között felhangokkal és mikrotonális skálákkal kísérletező komponista 1961-től 1977-ig akusztikát tanított az intézményben. 1964-től 1986-ig a Kölnben kezdett pályáját Hollandiában folytató Gottfried Michael Koenig volt a STEM vezetője.
1967 óta a stúdió Instituut voor Sonologie (szonológiai intézet) néven működik. 1986-ban újabb költözés történt, ezúttal Hágába, s az intézmény azóta a Hágai Királyi Konzervatórium részét képezi.
A Siemens müncheni stúdiója 1959-től 1966-ig működött, s végig Josef Anton Riedl (1927/29-; 9.4. ábra) volt a vezetője és meghatározó egyénisége. Riedl Carl Orff és Hermann Scherchen tanítványa volt, elektronikus zenei tájékozottságát részben Scherchen 1954-től működő gravesanói kísérleti magánstúdiójában szerezte.
9.4. ábra - Carl Orff (középen) és Josef Anton Riedl (jobb oldalt) a Siemens stúdiójában
|
) Daxili sekresiya vəzilərinin preparatları hansı heyvanlardan alınmır?

970) Daxili sekresiya vəzilərinin preparatları hansı heyvanlardan alınmır?
A) Donuzlardan
B) İribuynuzlu heyvanlardan
C) Atlardan
D) Xırdabuynuzlu heyvanlardan
E) Vəhşi heyvanlardan
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев.Технология лекарственных форм.»Медицина»,Москва,1988 səh 461
971) Tireoidin heyvanların hansı orqanlarından alınır?
A) Heyvanların qalxanabənzər vəzisindən
B) Heyvanların böyrəküstü vəzilərindən
C) Heyvanların mədəaltı vəzisindən
D) Donuzların mədəsinin selikli qişasından
E) Maralların buynuzundan
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев.Технология лекарственных форм.»Медицина»,Москва,1988 səh 464
|
) Aşağıdakı reseptin dəyəri nə qədərdir? Göstəriş

198) Aşağıdakı reseptin dəyəri nə qədərdir? Göstəriş:
Rp: İnfusi herbae Adonidis vernalis 6,0-18,0,0 Yaz xoruzgülü otunun 10,0= 0,6man
Natrii bromidi 4,0 Natrium bromid 1,0=0,2 man
Tincturae Valerianae 10,0 Pişikotu cövhəri 10,0=0,3 man
Misce. Da. Signa. 1 xörək qaşığı ilə 200,0-lıq butil= 0,1 man gündə 3 dəfə
A) 1,56 man
B) 1,7 man
C) 1,38 man
D) 1,0 man
E) 1, 58 man
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002.Səh 44
199) Aptek avadanlığının və hesablama texnikasının illik amortizasiya norması nə qədərdir?
A) 15 %
B) 10 %
C) 7 %
D) 25 %
E) 20 %
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, A. Ş. Əlizadə. “Əczaçılığın menecmenti” II hissə. Bakı 2004. Səh 50
200) Fəaliyyətdə olan aptek müəssisələri üçün amortizasiya fondunun ayrılması Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin hansı qərarı ilə təsdiqlənmişdir?
A) 1997-ci il 87 saylı qərarı ilə
B) 1995-ci il 94 saylı qərarı ilə
C) 1997-ci il 71 saylı qərarı ilə
D) 1998-ci il 46 saylı qərarı ilə
E) 1997-ci il 19 saylı qərarı ilə
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, A. Ş. Əlizadə. “Əczaçılığın menecmenti” II hissə. Bakı 2004. Səh 50
|
) 5 ilə qədər stajı olan işçiyə aylıq əmək haqqının neçə %-i ödənilməlidir?

188) 5 ilə qədər stajı olan işçiyə aylıq əmək haqqının neçə %-i ödənilməlidir?
A) 70%-i
B) 50% -i
C) 80% -i
D) 60%-i
E) 100%-i
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, A. Ş. Əlizadə. “Əczaçılığın menecmenti” II hissə. Bakı 2004. Səh 111
189) Mal balansı formuluna görə dövrün axırına olan mal ehtiyatı necə hesablanır?
A) Dövrün axırına olan mal ehtiyatı= Dövrün əvvəlinə olan mal ehtiyatı + Daxil olan mal – Realizə olunan mal
B) Dövrün axırına olan mal ehtiyatı = Dövrün əvvəlinə olan mal ehtiyatı - Daxil olan mal- Realizə olunan mal
C) Dövrün axırına olan mal ehtiyatı = Realizə olunan mal + Dövrün əvvəlinə olan mal ehtiyatı + Daxil olan mal
D) Dövrün axırına olan mal ehtiyatı = Daxil olan mal + Realizə olunan mal - Dövrün əvvəlinə olan mal ehtiyatı
E) Dövrün axırına olan mal ehtiyatı = Realizə olunan mal + Dövrün əvvəlinə olan mal ehtiyatı - Daxil olan mal
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, A. Ş. Əlizadə. “Əczaçılığın menecmenti”, I hissə. Bakı 2004. Səh 71
190) Mal balansı formuluna görə dövrün əvvəlinə olan mal ehtiyatı necə hesablanır?
A) Dövrün əvvəlinə olan mal ehtiyatı = Realizə olunan mal + Dövrün axırına olan mal ehtiyatı - Daxil olan mal
B) Dövrün əvvəlinə olan mal ehtiyatı = Daxil olan mal + Realizə olunan mal - Dövrün axırına olan mal ehtiyatı
C) Dövrün əvvəlinə olan mal ehtiyatı = Realizə olunan mal – Dövrün axırına olan mal ehtiyatı - Daxil olan mal
D) Dövrün əvvəlinə olan mal ehtiyatı = Realizə olunan mal + Dövrün axırına olan mal ehtiyatı + Daxil olan mal
E) Dövrün əvvəlinə olan mal ehtiyatı = Daxil olan mal– Realizə olunan mal - Dövrün axırına olan mal ehtiyatı
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002.Səh 71
|
) Strofant tinkturası aptekdə hansı şəraitdə saxlanmalıdır?

966) Strofant tinkturası aptekdə hansı şəraitdə saxlanmalıdır?
A) “A” siyahısı üzrə
B) Sərin yerlərdə
C) Adi şəraitdə
D) Kip qapalı qablarda
E) “B” siyahısı üzrə
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев.Технология лекарственных форм.»Медицина»,Москва,1988 səh 426
967) Əczaçılıq zavodunda hansı bitkidən yağlı çıxarış alınır?
A) Badam bitkisindən
B) Çaytikanı bitkisindən
C) Qarğıdalı bitkisindən
D) Günəbaxan bitkisindən
E) Gənəgərçək bitkisindən
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев.Технология лекарственных форм.»Медицина»,Москва,1988 səh 442
968) Əczaçılıq zavodunda tinktura və ekstraktların hazırlanmasında hansı çıxarıcıdan istifadə edilmir?
A) Qliserin
B) Su
C) Bitli yağları
D) Etil efiri
E) Etanol
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев.Технология лекарственных форм.»Медицина»,Москва,1988 səh 422
969) Heyvanların müxtəlif orqan və toxumalarından alınan preparatlar necə adlanır?
A) Yığıntılar
B) Orqanopreparatlar
C) Suspenziyalar
D) Emulsiyalar
E) Dəmləmələr
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев.Технология лекарственных форм.»Медицина»,Москва,1988 səh 460
|
Ekologiyalıq tárbiya - Nukus davlat pedagogika instituti "kelishilgan"

|
Nukus davlat pedagogika instituti "kelishilgan"Bog'liq Nukus davlat pedagogika instituti kelishilgan Ekologiyalıq tárbiya.
Ekologiyalıq tárbiya haqqında túsinik. Ekologiyalıq tárbiyanıń tiykarǵı
wazıypaları. Ekologiyalıq tárbiyanı ámelege asırıw jolları.
Dene tárbiyası
Dene tárbiyası haqqında túsinik. Dene tárbiyasınıń wazıypaları. Dene
tárbiyasınıń beriliw jolları.
Shańaraq tárbiyası tiykarları
Shańaraq tárbiyası haqqında túsinik. Shańaraq tárbiyasınıń wazıypaları.
Tárbiyasınıń beriliw jolları.
Didaktikanıń tiykarǵı wazıypaları
Didaktikanıń payda bolıwı, Oraylıq Aziya pedagog alımlarınıń didaktika
haqqındaǵı pikirleri. Didaktikanıń rawajlanıwı. Didaktikalıq tiykarǵı túsinikler.
Oqıtıw protsessiniń mánisi.
Oqıtıw protsessi haqqında túsinik. Oqıtıw protsesiniń atqaratuǵın xızmetleri.
Oqıtıw protsesiniń qarama- qarsılıqları. Oqıwshılardıń bilimdi iyelewiniń
tiykarǵı basqıshları. Oqıwshılardıń oqıw motivleri, onı rawajlandırıw.
Oqıtıw printsipleri, nızamlıqları hám qaǵıydaları haqqında túsinik.
Oqıtıw printsipleri haqqında túsinik. Oqıtıw printsiplerin klassifikatsiyalaw.
Oqıtıw printsiplerine sıpatlama. Oqıtıw metodları, quralları
Oqıtıw metodları, quralları haqqında túsinik. Oqıtıw metodların
klassifikatsiyalaw. Oqıtıw metodlarına sıpatlama. Oqıw quralları, olarǵa
qoyılatuǵın gigienalıq talaplar.
Oqıtıw islerin shólkemlestiriw.
Oqıtıw islerin shólkemlestiriw haqqında túsinik. Oqıtıw islerin
shólkemlestiriw túrleri . Sabaq túrleri, qurılısı. Dástúriy hám dástúriy emes
sabaqlar.
Oqıwshılardıń úydegi oqıw islerin shólkemlestiriw hám basshılıq etiw .
úlgermewshiliktiń aldın alıw .
Mektep tálimi mazmunı
Mektep tálimi haqqında túsinik. Mektep oqıw pánleriniń bilim beriwshilik,
tárbiyalıq, rawajlandırıwshılıq áhimiyeti. Mektep oqıw jobası, baǵdarlaması,
sabaq lıqlarınıń d6ziliw prinsipleri.
Oqıwshılar bilimin tekseriw hám bahalaw
Oqıwshılar bilimin tekseriwdiń hám bahalawdıń pedagogikalıq áhmiyeti.
Bilimdi tekseriwge hám baxalawǵa qoyılatuǵın talaplar. Bilimdi tekseriwdiń
hám baxalawdıń túrleri. Bilimdi tekseriw hám baxalaw ólshemleri.
|
| |
Nukus davlat pedagogika instituti "kelishilgan" - bet 62

77
5A111201 – O„zbek tili va adabiyoti
Tuzuvchi: S.Matyakupov – NDPI, O‗zbek adabiyoti kafedrasi mudiri, f.f.n.,
dotsent.
Taqrizchilar: Sh.Yuldasheva – NDPI, O‗zbek tili kafedrasi mudiri, p.f.n., dotsent
I.Qurbonboev – Qoraqalpoq davlat universiteti O‗zbek tili va
adabiyoti kafedrasi mudiri, f.f.n., dotsent.
KIRISH
O‗zbek tili va adabiyoti qadimiy va boy tarixga ega bo‗lib, uning
shakllanishida qadim turkiy, mumtoz adabiyotimizning Mahmud Qoshg‗ariy,
Yusuf Xos Hojib, Ahmad Yugnakiy, Atoiy, Sakkokiy, Lutfiy kabi
namoyandalarining xizmati va qoldirgan merosi muhim o‗rin egallaganini qayd
etish joiz. O‗zbek adabiy tili, ayniqsa, XIV-XV asrlarda – Amir Temur va
temuriylar davrida rivojlanishning yangi, yuksak bosqichiga ko‗tarildi. Buyuk
shoir va mutafakkir Alisher Navoiy umumbashariyat madaniy xazinasidan
munosib o‗rin olgan o‗lmas asarlarini aynan ona tilimizda bitib, uning shuhratini
butun olamga yoydi. Ana shu bebaho meros asosida ma‘naviy yetuk, barkamol
avlodni tarbiyalash, zamon talablariga javob bera oladigan malakali milliy kadrlar
tayyorlash islohotlarning mohiyatini tashkil etadi. O‗zbek tili va adabiyoti
mutaxassislari zimmasiga esa milliy tilimiz va adabiyotimizni yanada
rivojlantirish, ona tilimizning jamiyat hayotida tutgan mavqeyini yuksaltirish,
uning tarixiy taraqqiyoti, bugungi holati, istiqboli bilan bog‗liq masalalarni ilmiy
asosda chuqur o‗rganish kabi qator vazifalar yuklatiladi. Ayniqsa, ona tili va
adabiyotini jahon andozalariga mos keluvchi zamonaviy pedagogik texnologiyalar
asosida chuqur o‗rgatish, o‗zbek tili va adabiyotining asl tabiati va xususiyatlarini
to‗la aks ettiradigan mukammal akademik va o‗quv grammatikalarini yaratish
masalasida soha uchun nazariy va amaliy ko‗nikmaga ega bo‗lgan mutaxassislarni
tayyorlash dolzarblik kasb qiladi.
ASOSIY QISM
Til va adabiyot xazinasi, tarixiy taraqqiyoti, hozirgi o‗zbek tilining
strukturaviy va sistemaviy xususiyatlari, tarixiy ildizlari va dialektal asoslari,
fonetik va fonologik, grafik va orfografik tizimlari, talaffuz me‘yorlari, lug‗at
boyligi, morfologik va sintaktik qurilishlari, ularning tadrijiy rivoji bo‗yicha
nazariy bilimlar va ularni tadqiq qilish usullari.
Kishi mektep jası dáwiriniń psixologiyası

65
Muǵallim psixologiyası
Pedagogikalıq xızmettiń psixologiyalıq mexanizmleri haqqında. Oqıtıwshınıń
qarım-qatnası. Onıń funktsiyaları. Pedagogikalıq sheberlik. Pedagogikalıq
uqıplılıqlar, onıń dúzilisi. Pedagogikalıq takt hám etika, onıń mexanizmleri.
Pedagogikalıq qarım – qatnas.
Pedagogikalıq qarım – qatnas. Pedagogikalıq kasiplik xızmet dúnyasında
pedagogtıń shaxsıy sıpatları. Pedagogikalıq jámáát. Pedagog xızmetiniń
psixofiziologiyalıq tiykarları.
Pedagogikanıń páni, wazıypaları, ilim-izertlew metodları
Pedagogika hám onıń páni, Tárbiya jámiyetlik qubılıs. Tárbiyanıń tariyxıy
xarakteri. Pedagogikanıń ilim-izetlew metodları.
Kadrlar tayarlaw milliy baǵdarlaması. Pedagogikalıq kásiptiń
Kimyo o‟qitish metodikasi fani

189
34. Elеktrolitik dissotsiyalanish nazariyasi bo`limini maktab kimyo kursida
o`qitilishi.
35. Zamonaviy tuzilish nazariyasi – organik kimyoning fundamеnti ekanligi.
36. Оrgаnik kimyo kursidа оrgаnik mоddаlаrning kimyoviy vа elеktrоn
tuzilish nаzаriyasi.
37. Uglеvоdоrоdlаr bo‗limini o‗qitish nаzаriyasi.
38. Kimyoviy ishlаb chiqаrish аsоslаrini o‗rgаnish mеtоdikаsi.
39. Akadеmik litsеy va kasb-hunar kollеjlarida kimyo o`qitishning o`ziga xos
xususiyatlari.
40. Zamonaviy asboblarda ishlash ko`nikma va malakalarni shakllantirish.
41. Kimyo darslariga axborot tеxnologiyalarini joriy qilishning ahamiyati
42. Kimyo darslariga innovatsion talim tеxnologiyalarini joriy qilish
mеtodikasi.
43. Mavzularni o‗qitishda olimpiada masalalaridan kеng foydalanish.
44. Masofaviy ta'lim. Zаmоnаviy tехnоlоgiyasi-mаsоfаdаn o‗qitish tizimi.
Mаsоfаdаn o‗qitish tехnоlоgiyasi.
45. Ekskursiya darslarini dashkil qilish.
46. Kimyo kechalarini pedagogik amaliyot vaqtida o‘tkazish metodikasini
ishlab chiqish.
47. Organik moddalarning fazoviy tuzilishini o`qitish mеtodikasi.
48. Organik rеaktsiyalarning mеxanizmini o‘qitish mеtodikasi.
49. O'quvchilаrni rivоjlаtirishdа umumlаshtirish dаrslаridаn fоydаlаnish.
50. Nostandart test savollarini o‘rganish orqali metallar . mavzusini yoritish
51. Nostandart test savollarini o‘rganish orqali galogenlar mavzusini yoritish
52. Nostandart test savollarini o‘rganish orqali mis guruhchasi mavzusini
yoritish
53. Zamonaviy pedagogik texnologiyalarini joriy qilib, kimyoning muhim
mavzularini o‘qitish
54. Anorganik birikmalarning muhim sinflari mavzusini o‘qitishda inetrfaol
ta‘lim texnologiyasidan foydalanish
55. Uglеvodorodlarning tabiiy manbalari mavzusini o`qitishda «Klastеr»
mеtodini joriy qilish.
56. Yangi pedagogik tehnologiyalar tadbiqi bilan darslarni tashkil qilish va
o‘rganish
57. Masofadan o‘qitish tizimini takomillashtirish va kimyo ta‘limida qo‘llash
58. Kimyoviy ta'lim-tarbiya jarayonida didaktik o‘yin tеxnologiyasidan
foydalanish
59. Maktabda kimyo to‘garaklarini tashkil qilish.
60. Elektrolitik dissosiatsiyalanish mavzusini o‘qitishda muammoli
metodlarni qo‘llash.
Ózbekistan hám Qaraqalpaqstan Respublikasında xalıq bilimlendiriw

67
Mektepte oqıw
tárbiya jumısların qadaǵalaw haqqında túsinik. Oqıw-
tárbiya jumısların qadaǵalaw barısında materiallar toplaw hám talıqlaw.
Oqıw-tárbiya jumısların qadaǵalawda inspektorlardıń atqaratuǵın xızmetleri.
Pedagogika teoriyasi páni boyinsha temalar
Pedagogikanıń páni, wazıypaları, ilim-izertlew metodları
Pedagogika hám onıń páni, Tárbiya jámiyetlik qubılıs. Tárbiyanıń tariyxıy
xarakteri. Pedagogikanıń ilim-izetlew metodları.
Kadrlar
tayarlaw
milliy
baǵdarlaması.
Pedagogikalıq kásiptiń
jámiyettegi ornı.
Kadrlar tayarlawdıń milliy baǵdarlaması. Kadrlar tayarlawdıń milliy modeli.
Oqıwshı shaxsınıń rawajlanıwı, tárbiyası hám qáliplesiwi . Shaxstıń
rawajlanıwı, tárbiyası, qáliplesiwi haqqında túsinik. Oraylıq Aziya oyshılları
shaxstı qáliplestiriw faktorları haqqında. Oqıwshı shaxsınıń rawajlandırıw hám
qáliplestiriw faktorları (násillik, ortalıq tárbiya). Oqıwshınıń jetik insan bolıp
qáliplesiwinde onıń jedelli xızmeti, qarım- qatnaslarınıń áhmiyeti.
Oqıwshılardı tárbiyalawdıń mánisi hám printsipleri
Oqıwshılardı tárbiyalawdıń ózine tán ózgeshelikleri. Tárbiya printsiplerin
klassifikatsilaw. Tárbiya printsipleri sıpatlama.
Oqıwshılar jámáátin tárbiyalaw hám sotsiallıq jedellestiriwdi arttırıw.
Oqıwshılar jámááti haqqında túsinik. Oqıwshılar jámááti túrleri. Oqıwshılar
jámáátiniń shólkemlesiw hám rawajlanıw basqıshları. Oqıwshılar jámáátin
jedellestiriw jolları.
Fizikaviy va kolloid kimyo fani

192
30. Ishlab shiqarish jarayonida va tabiatni muhofaza qilishda dispers
sistemalarning roli.
Havoni gaz holidagi qattiq chang chiqindilaridan tozalash. Suvning
ifloslanishi va uni muhofaza qilish. Suvni tozalash usullari. Ishlab chiqarish
jarayonida uchraydigan dispers sistemalar va ulardan foydalanish.
IV. O‘rganilgan mavzuni mustahkamlash

|
IV. O‘rganilgan mavzuni mustahkamlash
|
bet | 51/103 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #156399 |
Bog'liq 10 s-d-i-tIV. O‘rganilgan mavzuni mustahkamlash:
1.Savol-javob va mavzuning asosiy mazmunini takrorlash orqali amalga oshiriladi.
2..Guruhlarda ishlash yakunlarini chiqarish.
V. Dars yakunlarini chiqarish:
O‘qituvchi o‘quvchilar bajargan yozma va og‘zaki javoblar uchun qo’yilgan baholarni e’lon qiladi va yuzaga kelgan savollarga javob qaytaradi.
VI. Uyga vazifa:O’rganilgan mavzu savollariga javoblar tayyorlash.
O`quv – tarbiyaviy ishlar bo`yicha direktor o`rinbosarining imzosi: ________________
Sana “ ”_____________________201___-yil.
Mavzu: SPIRTLAR. TO’YINGAN BIR ATOMLI SPIRTLARNI
O‘quvchilarda shakllantiriladigan tayanch kompetensiyalar elementlari:
Kommunikativ kompetensiya:
B1
Jamiyatda o‘zaro muloqotga kirishish uchun kundalik hayotda uchraydigan kimyoviy birikmalar va mazkur birikmalarning nomini faqatgina ona tilida emas, balki xorijiy tillarda ham bilish.
B1+
o‘zaro samarali muloqotga kirisha olish layoqati.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi:
B1
mediamanbalardan zarur ma’lumotlarni izlab topa olish. Xavfsizlik choralari haqida bilish.
B1+
mediamanbalardan olingan ma’lumotlarni saralash va ulardan samarali foydalana olish.
O‘zinio‘zi rivojlantirish kompetensiyasi:
B1
kimyo fani va undagi asosiy qonuniyatlar haqida bilish, doimiy ravishda o‘zini o‘z rivojlantirib, kamolotga intilish, kimyo bo‘yicha bilimlarni mustaqil ravishda oshirib borish.
|
Darsning blok sxemasi:
|
| |
Yangi dars bayoni - Sana “ ” 201 yil

|
Sana “ ” 201 yil
|
bet | 53/103 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #156399 |
Bog'liq 10 s-d-i-tYangi dars bayoni:
IV. O‘rganilgan mavzuni mustahkamlash:
1.Savol-javob va mavzuning asosiy mazmunini takrorlash orqali amalga oshiriladi.
2..Guruhlarda ishlash yakunlarini chiqarish.
V. Dars yakunlarini chiqarish:
O‘qituvchi o‘quvchilar bajargan yozma va og‘zaki javoblar uchun qo’yilgan baholarni e’lon qiladi va yuzaga kelgan savollarga javob qaytaradi.
VI. Uyga vazifa:O’rganilgan mavzu savollariga javoblar tayyorlash.
O`quv – tarbiyaviy ishlar bo`yicha direktor o`rinbosarining imzosi: ________________
Sana “ ”_____________________201___-yil.
Mavzu: TO’YINGAN BIR ATOMLI SPIRTLARNING FIZIK VA KIMYOVIY XOSSALARI. ISHLATILISHI
O‘quvchilarda shakllantiriladigan tayanch kompetensiyalar elementlari:
Kommunikativ kompetensiya:
B1
Jamiyatda o‘zaro muloqotga kirishish uchun kundalik hayotda uchraydigan kimyoviy birikmalar va mazkur birikmalarning nomini faqatgina ona tilida emas, balki xorijiy tillarda ham bilish.
B1+
o‘zaro samarali muloqotga kirisha olish layoqati.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi:
B1
mediamanbalardan zarur ma’lumotlarni izlab topa olish. Xavfsizlik choralari haqida bilish.
B1+
mediamanbalardan olingan ma’lumotlarni saralash va ulardan samarali foydalana olish.
O‘zinio‘zi rivojlantirish kompetensiyasi:
B1
kimyo fani va undagi asosiy qonuniyatlar haqida bilish, doimiy ravishda o‘zini o‘z rivojlantirib, kamolotga intilish, kimyo bo‘yicha bilimlarni mustaqil ravishda oshirib borish.
|
Darsning blok sxemasi:
|
| |
T I Y K A R G‟ I B O‟ L I M

73
Ilimiy dunyag‘a ko‘z-qarastı rawajlandırıw. Oqıwshılardın‘ aqıl ta‘rbiyası
Puqaralıq ha‟m huqıq ta‟rbiyaları
Puqaralıq ha‘m huqıq ta‘rbiyaları haqqında tu‘sinik. Puqaralıq ha‘m huqıq
ta‘rbiyalarının‘ wazıypaları. Puqaralıq ha‘m huqıq ta‘rbiyaların beriw jolları.
Yangi dars bayoni - Sana “ ” 201 yil

|
Sana “ ” 201 yil
|
bet | 55/103 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #156399 |
Bog'liq 10 s-d-i-tYangi dars bayoni:
Fizik xossalari. Spirtlarning dastlabki to‘rt vakillari suyuqliklar bo‘lib o‘ziga xos hidga ega. Yuqori spirtlar (C12H25OHdan boshlab) qattiq moddalardir va ular suvda amalda erimaydilar. Spirtlarning molekular massasi ortishi bilan qaynash temperaturasi ham ortib boradi.Тegishli uglevodorodlarga qaraganda spirtlarning qaynash harorati anchagina yuqori. Bunga sabab spirtlarda molekulalararo vodorod bog‘lanishning borligidir. Spirtlar va suv molekulalarida vodorod bog‘ kislorod atomlaridagi
erkin elektron juftlar hisobiga hosil bo‘ladi: bir molekuladagi kislorod atomi boshqa molekuladagi vodorod atomi bilan o‘zaro molekulalararo vodorod bog‘lanish hosil qiladi. Vodorod bog‘lar spirt molekulalari o‘rtasida ham, shuningdek, spirt bilan suv molekulalari o‘rtasida ham yuzaga kelishi mumkin.
Ishlatilishi. Etanol tibbiyotda dezinfeksiyalovchi vosita sifatida ishlatiladi. Haroratni o‘lchashda termometrlarda ishlatiladi. Etil spirt organizmga kuchli ta’sir etadi. U asab tizimi, ovqat hazm qilish a’zolarini va yurak qon-tomirlarining ish faoliyati ishdan chiqib og‘ir kasalliklarga olib keladi.
Mavzuga oid masala va mashqlar.1. Spirtlarning qaynash harorati tegishli uglevodorodning qaynash haroratidan baland bo‘lishining sababi nimada?
2. 18 g propil spirtining yetarli miqdordagi natriy metali bilan ta’sirlashishidan qancha hajm (l n.sh.) vodorod olish mumkin?
3. 23 g etil spirtining yetarli miqdordagi natriy metali bilan ta’sirlashishidan qancha hajm (l n.sh.) vodorod olish mumkin?
4. 9,6 g metil spirtining yetarli miqdordagi natriy metali bilan ta’sirlashishidan qancha hajm (l n.sh.) vodorod olish mumkin?
IV. O‘rganilgan mavzuni mustahkamlash:
1.Savol-javob va mavzuning asosiy mazmunini takrorlash orqali amalga oshiriladi.
2..Guruhlarda ishlash yakunlarini chiqarish.
V. Dars yakunlarini chiqarish:
O‘qituvchi o‘quvchilar bajargan yozma va og‘zaki javoblar uchun qo’yilgan baholarni e’lon qiladi va yuzaga kelgan savollarga javob qaytaradi.
VI. Uyga vazifa:O’rganilgan mavzu savollariga javoblar tayyorlash.
O`quv – tarbiyaviy ishlar bo`yicha direktor o`rinbosarining imzosi: ________________
|
| |
Oqıtıw printsiplerin klassifikatsiyalaw

69
Ádebiyatlar:
1.Мирзиѐев Ш.М. Taнқидий тахлил қатыий тартиб интизом ва шахсий
жавобгарлик ҳар бир раҳбар фаолиятини кундалик қоидаси бўлиши
керак
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар махкамасининг 2016 йил якунлари ва
2017
йил
истиқболларига
бағишланган
мажлисидаги
Ўзбекистон
Республикаси Президентининг нутқи //Халқ сўзи газетаси 2017 йил 16 январ
№11.
2..Мирзиѐв Ш.М.
Эркин ва фаровон, демократик Ўзбекистон давлатини
биргаликда барпо этамиз. ―Ўзбекистон‖ 2016.
3..Мирзиѐв Ш.М. Буюк келажагимизни мард ва олийжаноб ҳалқимиз
билан
бирга қўрамиз. ―Ўзбекистон‖ 2017
4..Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиѐев 2017—2021 йилларда
Ўзбекистонни ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича
ҳаракат стратегияси. 7 январ 2017 йил.
5.Davletshin M.G. «Umumiy psixologiya» T.: TDPU 2002
6. Климов Е.А «Психология» Спб.: Реч 2000.
7. Шакирова Г.М. ―Общая психология‖ Т.: ТГПУ 2000.
8.Psychology as the Behaviorist Views it John B. Watson (1913)
First published in
Psychological Review, 20, 158-177
9.Michael W. Eysenck, Mark T. Keane Cognitive psychology. Psychology press
USA, 2005 130 bet
10.J. A. Groegerd, Memory and Remembering (1997)
11.Гиппенрейтпер Ю. Б, Введение в общую психологию: Курс лекций: Учебное
пособие для вузов. — М.: ЧеРо, 1997.
12.Davletshin M.G Umumiy psixologiya T-2002 y
13.Джемс В. Психология.- М., 1991
14.Дружинин В. Н. Психология общих способностей. — 2-е изд. — СПб.: Питер,
1999.
15.Karimova V.M. Psixologiya T-2002 y
16.Кузмина Н. В. Способности, одаренность, талант учителя. — Л., 1985.
17.Маклаков А.Г Общая психология М.; ―Питер‖ 2003
18. Немов Р. С. Психология: Учебник для студ. высш. пед. учеб. заведений: В 3-
х кн. Кн. 19.Общие основы психологии. — 2-е изд. — М: Владос, 1998.
20. Общая психология: Курс лекций/ Сост. Е.И.Рогов.-М.: Владос, 1995
21. Psixologiya qisqacha izohli luǵat T-1998 y
22.Рубинштейн С. Л. Основы общей психологии. — СПб.: Питер, 1999.
23. Теплов Б. М. Избранные труды: в 2-х т. Т. 1. — М.:
Педагогика, 1985.
24. Turǵunov Q. Psixologiya terminlarining ruscha-ózbekcha izohli luǵati T;
"Óqituvchi" nashriyoti 1975 y
25. Umumiy psixologiya (A.V.Petrovskiy tahriri ostida) T; "Óqituvchi" 1992 y
26. Ǵoziev E.Ǵ Umumiy psixologiya 1-2 kitob T-2002 y
27. Pеdаgоgikа. M.Tохtахоdjаеvаning umumiy tаhriri оstidа (Darslik). – T., 2010.
70
28. Ibragimov X.I.., Abdullayeva Sh.A. Pedagogika nazariyasi (o‗quv qo‗llanma). -
T., 2008.
29. Хошимов К., Нишонова С., Иномова М., Хасанов Р. Педагогика тарихи
(ўқув қўлланма). – Т., 1996.
30. Hoshimov K., Nishonova S. Pedagogika tarixi (Darslik).. – T., 2005.
31. Хошимов К., C.Очил. Ўзбек педагогикаси антологияси. – Т., 2010.
32. Сластенин В.А., Исаев И. Ф., Шиянов Е. Н. Общая педагогика (Учебное
пособия). – М., 2003.
33. Подласый И. П. Педагогика. В 2-х кн. (Учебное пособия). – М., 2003.
34. Латышина Д.И. История педагогики. (Учебное пособия). – М., 2003.
Sana “ ” 201 yil - bet 57

|
Sana “ ” 201 yil
|
bet | 57/103 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #156399 |
Bog'liq 10 s-d-i-t4.
|
Mustahkamlash
|
12 daqiqa
|
5.
|
Baholash
|
2 daqiqa
|
6.
|
Uyga vazifa
|
2 daqiqa
|
Darsning maqsadi:
o‘quvchilarni 10-sinfga mo‘ljallangan ,,kimyo “ darsligi bilan tanishtirish;
darslikning maqsadlari va vazifalari haqida tushuncha berish;
darslikdagi materiallarni o‘rganish usullarini tushuntirish;
o'quvchilarga o‘rganiladigan ma’lumotlar haqida tushunchalar berish.
Dars materiallari va jihozlari: 10 sinf, kimyo “ darsligi. .
2.,,Mavzuga oid chizmalar
3.Doska, bo‘r, daftar.
4.Tarqatma material: darsda o‘rganiladigan asosiy atamalar va tushunchalar yozilgan kartochkalar.
I. Tashkiliy qism:
5.Sinfda o‘quvchilarni darsga jalb qilib, ishchi muhitni yaratish.
6.Sinf holati bilan tanishish va davomadni aniqlash
II. Darsning mazmuni:
7.Darslikning dasturi, maqsadlari va vazifalari.
8.Darslikdagi materiallar tizimi va uni o'rganish uslubiyati va usullari.
9.O‘rganiladigan ma’lumotlar hayotiy bog’liqligi..
III. Dars mazmunini ro‘yobga chiqarish ustida ishlash:
11. O'qituvchining 10-sinfdagi ,, kimyo “ fani vazifalari va xususiyatlari, darslikdagi materiallar tizimi, uni o’rganish uslubiyati va usullari to‘g‘risida tushuntirish.
Yangi dars bayoni:
Tarkibida bir nechta gidroksil guruh tutgan organik moddalarga ko‘p atomli spirtlar deyiladi.
Ular to‘yingan uglevodoroddagi bir nechta vodorod atomi o‘rniga bir nechta gidroksil guruhlari almashinishidan hosil bo‘ladi.
Uchta vodorod atomi gidroksil guruhlarga almashgan uglevodorodlar uch atomli spirtlar deyiladi. Bularga gliserin misol bo‘ladi.Hamma ko‘p atomli spirtlarda gidroksil guruhlarining har biri alohida-
alohida uglerod atomlariga birikkan bo‘ladi. Ikkita gidroksil guruh bir uglerod atomiga birikkan spirtni hosil qilib bo‘lmaydi, chunki bunday spirtlar beqaror bo‘ladi.Fizik xossalari. Ko‘p atomli spirtlarning vakillari etilenglikol, glitserin va boshqa spirtlar shirin ta`mga ega bo‘lgan suyuqlik. Etilenglikol va glitserin suvda yaxshi eriydi. Shirin ta’mli bo‘lishi bilan birga etilenglikol zaharli modda hisoblanadi.
Kimyoviy xossalari. Gidroksil guruhga ega moddalar sifatida, ko‘p atomli spirtlar bir atomli spirtlarning ko‘plab xossalarini o‘zida namoyon etadi.Masalan, natriy metali etilenglikol gidroksil guruhlaridagi vodorodga almashinadi.
|
| |
Darsning qismlari - Sana “ ” 201 yil

|
Sana “ ” 201 yil
|
bet | 52/103 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #156399 |
Bog'liq 10 s-d-i-tDarsning qismlari
|
Belgilangan vaqt.
|
1.
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2.
|
O`tilgan mavzuni takrorlash
|
12 daqiqa
|
3.
|
Yangi mavzu bayoni
|
14 daqiqa
|
4.
|
Mustahkamlash
|
12 daqiqa
|
5.
|
Baholash
|
2 daqiqa
|
6.
|
Uyga vazifa
|
2 daqiqa
|
Darsning maqsadi:
o‘quvchilarni 10-sinfga mo‘ljallangan ,,kimyo “ darsligi bilan tanishtirish;
darslikning maqsadlari va vazifalari haqida tushuncha berish;
darslikdagi materiallarni o‘rganish usullarini tushuntirish;
o'quvchilarga o‘rganiladigan ma’lumotlar haqida tushunchalar berish.
Dars materiallari va jihozlari: 10 sinf, kimyo “ darsligi. .
2.,,Mavzuga oid chizmalar
3.Doska, bo‘r, daftar.
4.Tarqatma material: darsda o‘rganiladigan asosiy atamalar va tushunchalar yozilgan kartochkalar.
I. Tashkiliy qism:
5.Sinfda o‘quvchilarni darsga jalb qilib, ishchi muhitni yaratish.
6.Sinf holati bilan tanishish va davomadni aniqlash
II. Darsning mazmuni:
7.Darslikning dasturi, maqsadlari va vazifalari.
8.Darslikdagi materiallar tizimi va uni o'rganish uslubiyati va usullari.
9.O‘rganiladigan ma’lumotlar hayotiy bog’liqligi..
III. Dars mazmunini ro‘yobga chiqarish ustida ishlash:
11. O'qituvchining 10-sinfdagi ,, kimyo “ fani vazifalari va xususiyatlari, darslikdagi materiallar tizimi, uni o’rganish uslubiyati va usullari to‘g‘risida tushuntirish.
|
| |