Upload yuklab qo‘yish - 20-Mavzu. Ms power Point dasturida ishlash va menyulardan foydalanish

|
20-Mavzu. Ms power Point dasturida ishlash va menyulardan foydalanish
|
bet | 10/13 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #156984 |
Bog'liq 20 mavzu Microsoft Power Point dasturida ishlash va menyulardanUpload yuklab qo‘yish . Ma'lumotlarni (fayllarni) kompyuterdan tarmoqdagi yoki Internetdagi boshqa kompyuterga yoki serverga yuklab qo‘yish .
Download yuklab olish. Ma'lumotlarni (odatda faylni) tarmoqdagi yoki Internetdagi boshqa kompyuterlar va serverlardan o'z kompyuteriga yuklab olish.
4. Tarmoq resurslari va ulardan umumiy foydalanish. Internet tarmogʽi
Internet (Xalqaro tarmoq, World Wide Web) – hozirgi kungacha yaratilgan eng qulay aloqa va tadqiqot o’tkazish (ma’lumot qidirish va olish) vositasidir. Internetni dunyo bo’ylab bir-biri bilan maxsus til (IP, Internet protocol) orqali bog’langan kompyuter tarmoqlari majmuasi deb bilish lozim. Internetning yaratilishiga asos AQSH Mudofaa vazirligining Tadqiqotlar Agentligi (ARPA) loyihasi bo’lib, bir-biri bilan o’zaro bo’g’langantarmoqlar majmuini yaratishdan iborat edi. Bunday tarmoqda har bir bo’g’in alohida ishlay olish xususiyatiga ham ega bo’lishi lozim edi. Hozirda Internet aynan shunday talabga to’la javob bera oladi.
Internetning qisqach rivojlanish tarixi:
1960 yillar AQSHda ARPANET (Advanced Research Projects Agency - Network) loyihasi amalga oshirildi.
1972 yilda elektron pochta xizmati ishga tushirildi.
1989 yilga kelib ARPANETga ulangan kompyuterlar soni 100 000 taga yetdi.
1989 yildan World Wide Web (WWW) standarti ish boshladi. Uning ixtirochisi Tim Berne’s Lee hisoblanadi.
1990 yilda ARPANET tarmog’i kengaydi va Inter-Net-Network ko’rinishida Internet deb atala boshlandi.
1993 yilga kelib Mosaic brauzeridan foydalanuvchilar soni 340% ga o’sdi.
Internet har xil yo’nalishda keskin o’sishda davom etmoqda. Hozirda hech kim yoki hech bir kompaniya yoki davlat uning egasi emas.
Turli xil xizmatlarni bajaruvchi va har qanday mehnat faoliyatida bo’lgan kishilar (axborot texnologiyasi sohasi mutaxassislaridan tortib, to shifokor, o’qituvchi, maktab o’quvchilari, talabalar, hatto bog’cha yoshidagi bolalar, nafaqaxo’rlar, harbiylar, huquq-tartibot organi vakillari, artistlar va davlat xizmatchilari va h.k.) turli maqsadlarda foydalanishadi, xususan, axborot almashish va muloqat qilish (ijtimoiy tarmoqlar), ma’lumotlarni qidirish va olish, o’z mahsulotlari va xizmatlarini ommaga taklif etish, sotish, ilmiy izlanishlar olib borishda va h.k. Ayniqsa hozirda ommaviy axborot vositalari, jurnalistika sohasini Internetsiz tasavvur qilish qiyin.
5. Internetda adres tushunchasi va uning turlari, Web - saytlar va ularning turlari. Web brouzerlar va ularning turlari
HTML hujjatlar shaklidagi tarmoq resurslari URL (Uniform Resourse Locator) yordamida identifikatsiyalanadi va quyidagi formatda bo‘ladi: http://server_adresi:{port nomeri}/direktoriya_nomi/fayl_nomi.
Web-sahifa – HTML formatidagi hujjat bo‘lib va quyidagi berilgan elementlardan iborat bo‘lishi mumkin:
matn;
matnni formatlash kodlari;
sarlavhalar;
ro‘yxatlar;
jadvallar;
ajratish chiziqlari;
chizmalar, animatsiya va tovushlar;
boshqa Web-varaqlarga murojaatnomalari;
bayroqchalar, matnli maydonlar va ochiladigan ro‘yxatlar;
va boshqalar.
Saytlarni rivojlanishi o‘z navbatida portal (portal) tushunchasini paydo bo‘lishi olib keldi. Portal – bu har xil zaxiralar va servislarni ko‘p pog‘onali tizimlar ko‘rinishida tashkil etilgan saytdir.
Portalning quyidagi xususiyatlari mavjud bo‘lishi kerak:
portalning tashqi ko‘rinishi, mundarijasi va interfeysi har bir foydalanuvchi uchun alohida bo‘lishini ta’minlaydi;
foydalanuvchini ishchi o‘rnini tashkillashtiradi;
foydalanuvchilarga qay darajadagi pog‘onagacha chiqishga ruxsat berish;
foydalanuvchi ma’lum bir darajadagi bajarilayotgan ishlarni nazorat qilish imkoni ega ;
har xil ko‘rinishdagi ma’lumotlar bazasidan, hujjatlarni boshqaruv tizimidan, E-mail tizimidan, web-serverlardan va boshqa tizimlardan ma’lumotlarni o‘qiy olishi imkoni bo‘lishi kerak;
ma’lumotlarni qidirib topishda eng oddiy usullardan foydalangan bo‘lishi.
Portallarni yaratishda hozirgi kunda Lotus Domino texnologiyasi keng qo‘llanilmoqda. Portalda quyidagi keltirilgan bandlar bo‘lishi shart:
shaxsiy ma’lumotlar, masalan E-mail, kalendar, ish jadvali, shaxsiy manzillar kitobchasi va boshqalar;
ishchilar guruhi uchun mo‘ljallangan ma’lumotlar, masalan mahsulotlar, mijozlar va xizmat ko‘rsatish to‘g‘risidagi ma’lumotlar;
korporativ ma’lumotlar, masalan
tashqi tarmoqdan (extranet) olinadigan ma’lumotlar, masalan boshqa korxonalar tomonidan qilingan buyurtmalar;
Internet tarmog‘idan olinadigan ma’lumotlar, masalan aksiyalarni narxi, yangiliklar, ob-havo va boshqalar.
Bu holda yozilgan hujjatlarni tabiiy ko’rinishda (keng ommaga tushunarli bo’lgan) kompyuter ekranida tasvirlash uchun maxsus dasturlar ishlatiladi. Bunday dasturlar Browser (ko’ruvchi, sharhlovchi)lar deb ataladi. Xususan Windows XP tarkibida mavjud dasturlar sharhlovchi nomi bilan yuritiladi.
Internet Explorer
|
Opera
|
Firefox
|
Web - Internet tarmoqlarida joylashgan fayllar to’plami bo’lib, ularning soni soat sayin ko’payib bormoqda. Bu fayllarda ma’lumotlarning turli xillarini: matn, grafik, tasvirlar, video, audio ma’lumotlarini uchratish mumkin.
Webning eng asosiy xususiyatlaridan biri unda turli ob’yektlarga (matn, video, grafik) gipermurojaatning mavjudligidir. Matnlarda kalit so’zlar deb ataluvchi so’zlar orqali dunyoning ixtiyoriy burchagida Internet doirasida joylashgan ma’lumotlarga murojaat qilish va u orqali ma’lumotlarni topish gipermurojaat deb ataladi. Ajratilgan so’z va iboralar - gipermatn aloqalari, qisqacha giperaloqalar deb yuritiladi. Bu giperaloqalar orqali boshqa hujjatlarga murojaat qilib, unda yangi giperaloqalarni yaratish mumkin va hokazo. Shunday qilib, Web - gipermatnli tizim bo’lib, unda ma’lumotlar ixtiyoriy tartibda (chiziqsiz) joylashadi. Unda ma’lumotlar ixtiyoriy joyda joylashgan bo’ladi. Bunday ma’lumotlar faqat giperaloqalar bilan bog’langan xolos. Hozirda giperaloqalar faqat matndagi ajratilgan so’zlar bilangina emas, hatto tasvirlar, grafiklar, ularning qismlari orqali ham amalga oshèrilishi mumkin. Masalan, Webda biror mamlakatning geografik kartasi mavjud bo’lsa, uning bir bo’lagiga sichqonchani yo’llab bosilsa, u orqali Web ma’lumotlariga kiriladi. Web da ma’lumotlar Web sahifalari shaklida beriladi. Bu sahifalar maxsus HTML tilida tashkil qilinadi.
Bosh sahifa biror sub’yektning, shaxs yoki tashkilotlarning borligi belgisi bo’lgan Web sahifadir. Odatda asosiy sahifa shaxsning rasmi, uning tarjimayi holi, mutaxassisligi va boshqa ma’lumotlarni aks ettiradi. Tashkilotlarda esa uning nomi, tuzilishi va faoliyati bilan bog’liq bosh ma’lumotlar bo’ladi.
6. Internet tarmogʽi qidiruv tizimlari. Mutaxassislikka oid axborotlarni qidirish usullari
O‘zbekistonda yaratilgan milliy qidiruv tizimi www.uz orqali UzNet domenida joylashgan saytlar haqida ma’lumotlar olish imkoniga egamiz.
Respublikada qabul qilingan dasturlar doirasida hozirgi kunda www.gov.uz , www.edu.uz, www.ziyonet.uz va boshqa portallar keng rivojlanmoqda. Ushbu portallar orqali nafaqat iqtisodiy balkim yurtimiz hayotiga ta’luqli barcha ma’lumotlar bilan doimiy tanishib borish mumkin.
Qidiruv tizimlarining xususiyati –axborot va so’rovlarni nafaqat ingliz tilida ifodalash imkonini beradi, balki rus, ispan, fransuz, nemis va dunyoning boshqa tillarida ifodalash imkonini beradi:
Tizimlar bilan axborotni Internet tarmog’ida qidirish so’rovlar orqali amalga oshiriladi. Lekin ba’zi bir qidiruv tizimlari oddiy kutubxonalaridagidek qo’shimcha ravishda axborotni tematik kataloglar bo’yicha qidirish imkoniyatini beradi. Internetda axborotni qidirish uchun tuziladigan so’rovlar o’zbek, rus yoki ingliz tilidagi bir yoki bir necha so’zdan tashkil topishi mumkin. So’rovlarga misol:
So’rov: Internet.
So’rov: informatika darsliklari
So’rov: computer sciense
So’rov: uchebnik po matematike
So’rovlarga javob – ko’rsatilgan kalit so’zlarga ega bo’lgan sayt va gipermatnlarga murojaatlar. Bunday murojaatlarning har biri berilgan kalit so’ziga ega bo’lgan gipermatnni ko’rsatadi.
Qidiruvni samarali amalga oshirish uchun turli tematik lug’atlarda ma’lumotnomalarda, ensiklopediyalarda, mol-ashyo kataloglarida ko’rsatilgan, eng ko’p qo’llaniladigan so’zlarni ishlatish kerak.
|
| |