Elektr sxemalarining asosiy ulanishlari, tarmoqlanmagan va tarmoqlangan elektr zanjirlari. Elektr zanjirlarini ekvivalent o’zgartirishlar usulida tahlil qilish

|
Elektr sxemalarining asosiy ulanishlari, tarmoqlanmagan va tarmoqlangan elektr zanjirlari. Elektr zanjirlarini ekvivalent o’zgartirishlar usulida tahlil qilish
|
bet | 3/4 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 197,17 Kb. | | #263771 |
Bog'liq 4-mavzu. O’zgarmas tok elektr zanjirlari va ularning tahlillari. (1)Elektr sxemalarining asosiy ulanishlari, tarmoqlanmagan va tarmoqlangan elektr zanjirlari. Elektr zanjirlarini ekvivalent o’zgartirishlar usulida tahlil qilish.
Elektr zanjiri - bu o'zaro bog'langan turli xil elementlar majmuasi. U elektr tokining oqimi uchun mo'ljallangan, bu yerda vaqtinchalik jarayonlar sodir bo'ladi. Elektronlarning harakati potentsial farqning mavjudligi bilan ta'minlanadi va kuchlanish va oqim kabi atamalar yordamida tavsiflanishi mumkin. Ichki sxema quvvat manbai sifatida kuchlanishni ulash orqali ta'minlanadi. Qolgan elementlar tashqi tarmoqni tashkil qiladi. Maydonning quvvat manbaida zaryadlarning harakati uchun uchinchi tomon kuchini qo'llash talab qilinadi. Bu generator, transformator yoki galvanik manbaning o'rashi bo'lishi mumkin. Bunday tizimning to'g'ri ishlashi uchun uning davri yopiq bo'lishi kerak, aks holda oqim oqmaydi. Bu barcha qurilmalarning muvofiqlashtirilgan ishlashi uchun zaruriy shartdir. Har bir sxema elektr davri bo'lishi mumkin emas. Masalan, tuproq yoki himoya liniyalari bunday emas, chunki ular odatda oqim o'tkazmaydi. Ishlash printsipi tufayli ularni elektr deb atashingiz mumkin. Favqulodda vaziyatda ular orqali oqim o'tadi va kontaktlarning zanglashiga olib, yerga tushadi. Quvvat manbaiga qarab, kontaktlarning zanglashiga olib keladigan kuchlanish doimiy yoki o'zgaruvchan tok bo'lishi mumkin. Elementlarning batareyasi doimiy kuchlanishni beradi va generatorlar yoki transformatorlarning o'rashlari o'zgaruvchan kuchlanishni beradi. Tarmoqsiz zanjirning barcha elementlarida bir xil tok oqadi.
Tarmoq zanjirning ikkita tugun orasiga o'ralgan ketma-ket bog'langan elementlardan hosil bo'lgan qismi sifatida aniqlanadi. Tugun - bu uchta shoxchalar birlashadigan nuqta.
Agar ko'p sonli passiv elementlar, EYK ning manbai bilan birga elektr zanjirini hosil qiladi, ularning o'zaro bog'lanishi turli usullar bilan amalga oshirilishi mumkin. Bunday ulanishlarning quyidagi xarakterli sxemalari mavjud.Elementlarning ketma-ket ulanishi eng oddiy ulanish hisoblanadi. Bunday ulanish bilan kontaktlarning zanglashiga olib keladigan barcha elementlarida bir xil oqim oqadi. Ushbu sxema bo'yicha, yoki sxemaning barcha passiv elementlari ulanishi mumkin va keyin sxema bir zanjirli tarmoqlanmagan bo'ladi (3-rasm., a) yoki ko'p zanjirli zanjir elementlarining faqat bir qismi ulanishi mumkin. Agar n ta element ketma-ket ulangan bo'lsa, unda bir xil oqim I oqadi, u holda kontaktlarning zanglashiga olib keladigan terminallaridagi kuchlanish ketma-ket ulangan n ta elementdagi kuchlanish pasayishi yig'indisiga teng bo'ladi, ya'ni.
(15)
yoki (16)
bu yerda - zanjirning ekvivalent qarshiligi.
Shunday qilib, ketma-ket ulangan passiv elementlarning ekvivalent qarshiligi ushbu elementlarning qarshiliklari yig'indisiga teng. Elektr sxemasi (3-rasm, a) ekvivalent sxema bilan ifodalanishi mumkin (3-rasm, b), ekvivalent qarshilik bo'lgan bitta elementdan iborat.
3-rasm. Chiziqli elementlarning ketma-ket ulanish sxemasi (a) va uning ekvivalent sxemasi (b)
Quvvat manbaining berilgan kuchlanishi va elementlarning qarshiliklari uchun elementlarning ketma-ket ulanishi bilan sxemani hisoblashda, kontaktlarning zanglashiga olib keladigan oqim Om qonuniga muvofiq hisoblanadi:
(17)
K element bo'ylab kuchlanishning pasayishi (18)
nafaqat bu elementning qarshiligiga, balki ning ekvivalent qarshiligiga, ya'ni kontaktlarning zanglashiga olib keladigan boshqa elementlarining qarshiligiga ham bog'liq. Bu elementlarning ketma-ket ulanishining muhim kamchiligi. Cheklovchi holatda, kontaktlarning zanglashiga olib keladigan har qanday elementining qarshiligi cheksizlikka (ochiq kontaktlarning zanglashiga olib) teng bo'lganda, zanjirning barcha elementlaridagi oqim nolga teng bo'ladi.
Ketma-ket ulanishda kontaktlarning zanglashiga olib keladigan barcha elementlaridagi oqim bir xil bo'lganligi sababli, elementlardagi kuchlanishning pasayishi nisbati ushbu elementlarning qarshiliklari nisbatiga teng:
(19)
Elementlarning parallel ulanishi zanjirning barcha elementlariga bir xil kuchlanish qo'llaniladigan ulanishdir. Parallel ulanish sxemasiga ko'ra, sxemaning barcha passiv elementlari ulanishi mumkin (4-rasm, a), yoki ularning faqat bir qismi. Parallel bog'langan har bir element alohida filialni hosil qiladi. Shuning uchun, shaklda ko'rsatilgan elementlarning parallel ulanishi bilan sxema. 4a, rasm
u oddiy zanjir bo'lsa-da (chunki u faqat ikkita tugunni o'z ichiga oladi), bir vaqtning o'zida u tarvaqaylab ketgan.
4-rasm.chiziqli elementlarning parallel ulanishi (a) va uning ekvivalent sxemasi (b)
(20)
Kirxgofning birinchi qonuniga ko'ra (21)
yoki (22)
Bu yerda ekvivalent zanjir o’tkazuvchanligi. Shunday qilib, passiv elementlar parallel ulanganda, ularning ekvivalent o'tkazuvchanligi ushbu elementlarning o'tkazuvchanliklarining yig'indisiga teng bo'ladi. Ekvivalent o'tkazuvchanlik har doim parallel shoxlarning har qanday qismining o'tkazuvchanligidan kattaroqdir. Ekvivalent o'tkazuvchanlik ekvivalent qarshilikka mos keladi . Keyingi ekvivalent zanjir sxemasi 4,a, rasmda tasvirlanganidek ko’rinishga ega bo'ladi 4b-rasm.
Parallel ulangan elementlar bilan zanjirning tarmoqlanmagan qismidagi tokni Om qonuni yordamida ushbu sxema bo'yicha aniqlash mumkin:
(23)
Shuning uchun, agar quvvat manbai kuchlanishi doimiy bo'lsa, u holda parallel ulangan elementlar sonining ko'payishi bilan (bu ekvivalent o'tkazuvchanlikning oshishiga olib keladi)
Bu esa zanjirning tarmoqlanmagan qismidagi toki (tok quvvat manbai ) ortadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Elektr sxemalarining asosiy ulanishlari, tarmoqlanmagan va tarmoqlangan elektr zanjirlari. Elektr zanjirlarini ekvivalent o’zgartirishlar usulida tahlil qilish
|