nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
U.I.Inoyatovning - Buxoro davlat pedagogika instituti

|
Buxoro davlat pedagogika instituti
|
bet | 120/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiU.I.Inoyatovning ta’kidlashicha, ta’lim muassasasi rahbarlarining bilimi, ko‘nikma va malakalari darajasini baholash mezonida baholashning alohida ko‘rsatkichlari sifatida quyidagilarga e’tibor qaratiladi:
1. Kvalifikatsiya – bu rahbarning pedagogika sohasidagi bilimi, ta’lim-tarbiya jarayonini tashkil etish, ta’lim-tarbiya jarayoni ishtirokchilari hamda xodimlarning pedagogik va psixologik xususiyatlari, mutaxassisligi hamda kasbiga nisbatan qo‘yilayotgan ijtimoiy meyor va talablarni bilishi, shuningdek, bo‘lajak mutaxassis kvalifikatsiyasi hamda ta’lim muassasasini boshqarishning nazariy asoslari yo‘nalishida tushunchalarga ega bo‘lishi.
2. Kasbiy mahorat – bu mavjud yagona pedagogik talablar asosida, pedagogik xodimlar hamda o‘quvchilarning imkoniyatlarini o‘rganib, ularni hisobga olgan holda, maktab jamoasini shakllantirish, uning faoliyatini muvofiqlashtirish, jamoa oldida turgan vazifalarni bajarishda mavjud muammolarni va masalalarni hal etish yo‘llarini ko‘rsatish; jamoatchilik tashkilotlarini tuzish va ularni maktabni boshqarish ishlariga jalb etish; o‘zaro munosabatlarni muvofiqlashtirish asosida pedagogik xodimlar bilan ta’lim oluvchilarning hamkorlikdagi faoliyatini tashkil etish, tanqid va o‘z-o‘zini tanqid zaruriyatini hisobga olgan holda ularning xatti-harakatlarini muvofiqlashtirish, tartib-intizomni va uyushqoqlikni saqlash; boshqaruv faoliyatining maqsad va vazifalarini belgilash; maktab jamoasi faoliyati hamda pedagogik xodimlarning faoliyatini baholash mezonlarini ishlab chiqish yo‘nalishlaridagi ijtimoiy-psixologik ko‘nikma va malakalardan iborat.
3. Faoliyat unumdorligi – bu ta’lim oluvchilarning davlat ta’lim standartlari asosidagi o‘zlashtirish ko‘rsatkichlari.
Yuqorida keltirilgan ma’lumotlarga asoslangan holda aytish mumkinki, rahbarlar ta’lim sifatini oshirishda innovatsion yondashuvlarga asoslanishi, kasbiy ahamiyatga ega bo‘lgan shaxsiy sifatlarga ega bo‘lishi, ixtiyoriy vaziyatlarda o‘zini-o‘zi nazorat qila olishi, shuningdek, ta’lim muassasasida hukm suruvchi tarbiyaviy munosabatlarni e’tiborga olgan holda faoliyat olib borishi, turli xil masalalarni va muammolarni hal etishda mavjud huquqiy-meyoriy mezonlarga asoslanishi zarur bo‘lib, bular rahbarning boshqaruv yo‘nalishida kompetentliligini ifodalaydi.
Boshqaruvda kompetentlilik rahbarlarning ma’naviy dunyoqarashi, psixologik-pedagogik va tashkiliy-texnologik salohiyati, ya’ni uning kasbiy imkoniyatlari salohiyatini tasvirlaydi. Mazkur salohiyatni maktabgacha ta’lim muassasalari rahbarlari boshqaruv faoliyati jarayonining o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda boshqaruv faoliyati jarayonining holati va samaradorligi orqali aniqlash mumkin bo‘ladi.
|
| |
qoidaga ko‘ra rasmiy ta’lim bilan, ya’ni maktab(litsey, kollej, OTM) bilan bog‘liq

|
qoidaga ko‘ra rasmiy ta’lim bilan, ya’ni maktab(litsey, kollej, OTM) bilan bog‘liq
|
bet | 96/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunqoidaga ko‘ra rasmiy ta’lim bilan, ya’ni maktab(litsey, kollej, OTM) bilan bog‘liq.
qandaydir ma’noda nafaqat rasmiy, shu bilan birga oilaviy(mustaqil) o‘qishni ham o‘zida namoyon etadi.
57). Test topshiriqlarining rivojlantiruvchi funksiyasi berilgan javobni toping.
Egallangan bilim, ko‘nikma va malakalarni mustahkamlash, rivojlantirish, erishilgan natijalarda o‘zining ulushi muhim o‘rin tutishini e’tiborga olgan shaxs va kelgusi faoliyatidagi ma’suliyatini anglagan holda o‘z-o‘zini rivojlantirishga undaydi
o‘zlashtirilgan bilim, ko‘nikma va malakalardagi tipik kamchiliklarni aniqlash barobarida, talabalarni o‘z bilimlarini orttirish maqsadida muntazam, tizimli fan asoslarini o‘rganishga undaydi.
o‘zlashtirgan bilim, ko‘nikma va malakalardagi tipik kamchiliklarni aniqlash, iroda, ongli intizomni vujudga keltirish, shaxs va kelgusi faoliyatidagi ma’suliyatini anglagan bilimlarni orttirishga undaydi.
Barkamollikka zamin tayyorlaydigan sifatlar: iroda, ongli intizom, muayyan o‘quv muammolarini hal etishga safarbarlik, chidamlilik, sabr-toqat, yutuqlarga erishish uchun bilimi va kuchini sarf etishi orqali shaxs sifatida rivojlanishiga imkoniyat yaratadi
58). 15 yoshli o‘quvchilar uchun o‘tkaziladigan Xalqaro baholash dasturi PISA mezonining birinchi darajasi Blum taksonomiyasining qaysi o‘quv maqsadiga mosligini toping
tahlil sintez.
Bilish
Amalda qo‘llash
Tushinish
59). Test topshiriqlarining didaktik funksiyalari to‘liq berilgan javobni toping.
O‘quv maqsadlariga erishish va nazorat qilish
Ta’limiy, tarbiyaviy, rivojlantiruvchi, nazorat
Maqsadga yo‘naltirish, rag‘batlantirish, nazorat
Ta’limiy, tarbiyaviy, maqsadga yo‘naltirish, rag‘batlantirish
60). Bilimga berilgan to‘liq javobni toping.
narsa va hodisalarning muhim belgi va xususiyatlari, jarayonlar to‘g‘risida fan tomonidan aniqlangan tushunchalardan tarkib topadi.
obyektlarning muhim belgi va xususiyatlari, jarayonlar to‘g‘risida fan tomonidan aniqlangan tushunchalardan tarkib topadi.
narsa va hodisalarning muhim belgi va xususiyatlari, jarayonlar to‘g‘risida fan tomonidan aniqlangan qonunlardan tarkib topadi.
obyektlarning muhim belgi va xususiyatlari, jarayonlar to‘g‘risida fan tomonidan aniqlangan g‘oyalardan tarkib topadi.
61). Testlar shakliga ko‘ra qanday klassifikatsiyalanadi:
ochiq testlar, yopiq testlar
bosma, dasturlashtirilgan testlar
|
| |
Ta’lim sifatini o’zgartirishda o’qituvchining roli

|
Ta’lim sifatini o’zgartirishda o’qituvchining roli
|
bet | 117/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiTa’lim sifatini o’zgartirishda o’qituvchining roli
1.Tashkilotchi-ijtimoiy pedagog: o’quvchilarni mustaqil hayotga tayyorlaydi.
2.Sinf yetakchisi-sinfda ijobiy psixologik muhit yaratadi va ta’sir ko’rsatadi;
3.Metodist-ta’lim jarayonida o’quvchilarning muammoni yechishda yordam beradi va qo’llab-quvatlaydi.
4.Faylasuf-bilim va tajribalarni tahlil qiladi, o’z qarashlarini asoslaydi;
5.Tajribali yaqin do’st-o’quvchilar oldidagi to’siq va muammolarni bartaraf etishga yordam beradi.
6.Tadqiqotchi –novator-yangilik yaratuvchi-muntazam ravishda o’z ustida ishlaydi, yangi g’oyalar yaratadi, tatbiq etadi.
7.O’quv jarayonini rahbari va uni rag’batlantiruvchi-maqsadga yetish vositalari, istiqbolini nazarda tutadi, o’qitish uslublarini tanlaydi, o’quvchilarni o’qishga o’rgatadi, ijodiy yondashadi.
8.O’zaro ta’sir ko’rsatuvchi -jamoa bo’lib ishlay oladi va ishlashga o’rgatadi.
9.Maslahatchi- shaxsiy namunasini o’rgatadi
10.Tarbiyachi-o’quvchilarga jismonan, aqliy va ma’naviy tomondan rivojlanishlariga yordam beradi.
11.Psixolog-o’zini yaxshi biladi va tushunadi
12.O’zgarishlarga yo’naltiruvchi-o’quvchilarni hayotiy ko’nikmalarini yaxshilashga yordam beradi
13.Ma’lumotlarni taqsimlovchi-o’quvchilarga asosiyyangi ma’lumotlarni yetkazadi va amaliyotga tatbiq etishga o’rgatadi.
O’qituvchi o’quv jarayonida maslahatchi sifatida faoliyat qiladi.
Ya’ni:
-O’quvchilarga ko’nikmalarini o’qish jarayonida rivojlantirishga yordam beradi;
-Turli xil yo’nalishdagi reja (strategiya)larni qanday qo’llash kerakligi boyicha maslahat beradi;
-Faol qayta aloqani ta’minlaydi;
-Noan’anaviy usullar bilan o’quvchilarning harakatlarini qo’llaydi va mustahkamlaydi;
-O’quv faoliyatidagi qiyinchiliklarni yengishga yordam beradi;
-O’quv faoliyatini individuallashtirishga yordam beradi;
-O’quvchilarning o’quv jarayonidagi ehtiyojlarini tahlil qiladi.
|
| |
.8 0 -shakl - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

|
‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi Pdf ko'rish
|
bet | 141/237 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 13,35 Mb. | | #116299 |
Bog'liq Chizmachilik.I.Raxmonov. 20166 .8 0 -shakl.
Evolventali shlitsali birikmalaming parametrlari standartlashtirilgan
va modul bo'yicha aniqlanadi.
Asosiy parametr (o‘lcham)lari:
m modul tanlab olinadi; tishlar
soni z vtulka, val diametrlariga bog‘liq; tish profili burchagi a=30°;
2a=60°; bo‘luvchi aylana diametri
d=m-z; tishning nominal qalinligi
s/e=n/2m+2xmtga; nominal diametr D=mz+2xm+\,\m; vtulka tishla-
rining tashqi aylana diametri
D = D - 2 m; valning ichki aylanasi diametri
d= D - 2,2 m; dastlabki konturning siljishi xm=0,5(D - mz - 1,1 m);
chegara nuqtalirining aylanasi diametri
D = d+ E r, val tishlarining tashqi
aylana diametri
d = D - 0,2 m.
D = 50 mm, m=2 mm, tishlaming yon tomonlari bo'yicha markaz-
lashtirilgan tishlaming yon sirtlari bo'yicha o'tqazish
9N/9g evolventali
birikmaning shartli belgilanishiga misol: 40x2x9jV/9g. GOST 6033-80.
Xuddi shu birikmaning vtulkasi 40
x
2
x
9
j
V GOST 6033-80, val esa
40x2x9g GOST 6033-80 ko'rinishida yoziladi.
Tishlaming profil uchburchakli shlitsali birikmalari katta kuchga ega
bo'lm agan aylanma harakatlami uzatish uchun ishlatiladi. Uchburchakli
tishlam ing profili standartlashtirilmagan. Shakli va asosy parametrlari
6.82-shaklda ko'rsatilgan. Bunday birikmalar faqat yon tomonlari
bo'yicha makazlashtiriladi.
Tishli val va tishlami shartli tasvirlash 6.81-shaklda berilgan.
Evolventali va uchburchakli tishli val va teshiklarda tishning bo‘-
luvchi (boshlang'ich) aylanasi va yasovchilari shtrix punktir chiziqda
ko'rsatiladi (6.81-shakl,
b). Vallarda tishlaming ichki (chuqurlik) aylana
diametrlari, teshiklarda tishlaming chuqurlik aylana diametrlari ingichka
a )
b )
d )
251
|
| |
Installation - Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A

|
Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A
|
bet | 166/387 | Sana | 30.05.2021 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #14667 |
3.7.2 Installation
DNF06675
Die Installation von OES (NetWare) entspricht einer Installation von NetWare 6.5 mit eingebautem Support Pack.
Die Installation einer OES mit Linux Kernel dem Installieren einer SLES 9 mit anschliessendem Hinzufügen der aus NetWare bekannten Komponenten NSS, iPrint, iFolder, usw.
3.7.3 XEN
DNF01314
Die Virtualisierungssoftware XEN arbeitet als Hypervisor, sprich emuliert nicht einen kompletten Computer wie beispielsweise VMware, sondern bietet über ein XEN-aktiviertes Linux (z.B. SLES10) eine Schnittstelle für darüber liegende Betriebssysteme (wieder SLES 10, bald auch SLES9, NetWare 6.5 und sicher auch andere Linux Derivate), die damit erkennen, dass sie vertualisiert laufen und darauf reagieren können.
Mit Hilfe aktuelle CPU-Versionen von Intel und AMD können aber auch andere Betriebssystem wie Windows 2000/XP, NetWare 6.5 (aktuelles SP) usw. virtualisiert gestartet werden. Diese wissen aber nichts von ihrem "Glück" und beanspruchen dadurch das System mehr.
Mit dem SLES SP1 steht die neuere Version XEN 3.04 zur Verfügung. Novell bietet für voll virtualisierte Gäste ein kostenpflichtiges Driver Pack an, das "Windows- und Linux-Altanwendungen mit fast nativer Leistung" ermöglichen soll.
Verweis: http://www.novell.com/de-de/products/vmdriverpack/
|
| |
8 -shakl - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

7.1 8 -shakl.
269
oyog'ining balandligi
h= \,2m , chervyakli g'ildirakning eng katta
diametri
d ~ d i2+6m(z +2), chervyakli g'idirakning cho'qqilari diametri
da2~d2+2hm, chervyakli g'ildirakning ichki diametri df2=d, - 2h m,
shartli burchagi 8=arcsin[/^('t/; - 0,5/я)], chervyakning tashqi diametri
da = d+ 2hm , chervyakning ichki diametri d t qadami R=nm.
Chervyakli tishli uzatmaning moduli, chervyak diametrining koef-
fitsiyenti va g'ildirakning tishlari soni m a’lum bo'lsa 7.18-shakl,
a dagi
kabi chervyak va g'ildirakning boshlang'ich aylana diametri
d va d ,
lami
A nuqtada urinadigan qilib chizishdan boshlanadi.
G ‘ildirakning tashqi diametri
d. uning eni b, ga bog‘liq bo‘lib,
chervyakning boshlang'ich aylana diametri c/; bilan kesilgan
В nuqtasi
orqali aniqlanadi.
Qolgan kostruktiv yasash parametlari keltirilgan tenglamalar yor
damida aniqlab chiziladi (7.18-shakl,
b).
Globoidli chervyakning uzatmalarida foydali ish unumi silindrik
chervyakli ilashmalarga qaraganda ko ‘proq bo‘ladi. Lekin bunday
ilashmalami tayyorlash GOST 17696-80 bo'yicha o ‘ta aniqlikni talab
qiladi. Shunga ko ‘ra, ularni tatbiq etish chegaralangan (7.19-shakl).
Chervyak diametrining koeffitsiyenti
q ni chervyak g'ildiragining tishlar
soni z ga nisbatan tanlanadi:
270
7 .2 0 -shakl.
z = 4 0 g a c h a
4 1 ...5 0
5 1 ...6 0
6 0 d an o s h iq b o ‘lsa
<7=6... 8
7 ...1 0
8 ...1 1
9 . . . 13 o lin ad i.
Chervyakni chizish. Chervyak qadami -^- = 1,5...2,5 boMsa, u
val bilan qo'shib tayyorlanadi. Agar -^ > 2 ,5 bo‘lsa, chervyak valga
o ‘tqaziladigan qilib yasaladi. Chervyakning tores profili o ‘rami Arximed
spirali kabi tayyorlangan bo‘lsa,
Arximed chervyagi deyilib, u ZA bilan
belgilanadi. 0 ‘rami evolventasimon bo‘lsa,
evo/ventali chervyak deyilib,
u
Z1 deb belgilanadi.
Chervyakning chizmasi bitta ko‘rinishda chiziladi va tishning profilini
ko‘rsatish maqsadida mahalliy qirqimdan foydalaniladi (7.20-shakl)
hamda quyidagi oicham lari ko‘rsatiladi: chervyak valining diametri -
d (017), chervyakning tashqi diametri - daI (017), chervyakning vint
qirqilgan qismi uzunligi -
(54), qirqilgan vint faskasi - /x 4 5 ° (2x45°),
yumaloqlash radiuslari -
Rt (RI) va R , (R0,5), yon sirtlarining g ‘adir-
budurligi, qolgan parametrlari jadvalda ko‘rsatiladi va qo‘shimcha
m a’lumotlar yozma ravishda beriladi.
Chervyak g ‘ildiragi chizmasi. Chervyak tishli g ‘ildirak bitta
ko‘rinishda chiziladi, val uchun teshikning konturi alohida chizib
ko‘rsatiladi (7.21- shakl). Kichikroq chervyak tishli g ‘ildiraklami tishli
toj va o ‘rtasini alohida tayyorlab, ulami vint yoki boltlar yordamida
biriktiriladi. Chervyak tishli g'ildiraklar silindrik tishli g ‘ildiraklar kabi
chiziladi. Tojining tishli qismi chervyakka moslashtirib tasvirlanadi.
Shuning uchun tishli g ‘ildirakning boshlang‘ich aylana diametriga
urinma qilib, chervyakning boshlang‘ich aylanasi diametri shtrix-punktir
271
|
Xorijiy adabiyotlar - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

222
14.
O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori «Qishloq xo'jaligida
iqtisodiy isloxotlarni amalga oshirishga doir qo'shimcha chora-tadbirlar to'g'risida» 1994 yil 23
fevral. O'zbekiston Respublikasi «Farmonlar va qarorlar» T.: «O'zbekiston» 1994 yil.
15.
O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori «Chorvachilikda isloxotlarni
takomillashtirish hamda dehqon (fermer) xo'jaliklarini va xususiylashtirilgan fermalar
manfaatlarini himoya qilish to'g'risida» 1994 yil 23 fevral. O'zbekiston
Respublikasi
«Farmonlar va qarorlar» T.: «O'zbekiston» 1994 yil 79 bet.
16.
O'zbekiston Respublikasi «Chet el investisiyalari to'g'risida»gi qonuni. «O'zbekistonning
yangi qonunlari» T.: «Adolat» 1992 y.
17.
O'zbekiston Respublikasi Oliy kengashining XI sessiya materiallari 1998 yil.
ta’sirida oksidlangan loyqa yana paydo boiishi mumkin. Mazkur tadbirlardan

|
ta’sirida oksidlangan loyqa yana paydo boiishi mumkin. Mazkur tadbirlardan Pdf ko'rish
|
bet | 279/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbeta’sirida oksidlangan loyqa yana paydo boiishi mumkin. Mazkur tadbirlardan
tashqari yelimlash muvaffaqiyati quyidagi shartlarga rioya qilishga ham bogiiq.
Vino bijgimasligi lozim. Karbonat gazlari pufakchalarini ajralib chiqishi
cho'kma hosil boiishiga qarshilik ko'rsatib, yelimlashni yo‘qqa chiqaradi. Shu
sabab bijgishning tugashini kutish kerak. Vinoda qand miqdori boiib, yelimlash
paytida bijg'ish jarayoni bolanishi xavfi tug'ilganda unga kerakli fazada sulfit
kislota kiritish lozim.
Karbonat kislota vinoda bakterial jarayon masalan, sut oksidlanishi, bijg'ish
natijasida ajralib chiqishi mumkin. Bunday holatlarda bakteriyalar faoliyatini
to'xtatuvchi sulfit kislota bilan ishlov bermasdan vinoni yelimlash mumkin emas.
Semirishi, qorayish kasalliklarga duch boigan vinolar tuzalgandan keyin
yelimlanishi zarur.
Aksariyat oq vinolami yelimlashda dastlab jelatin yordamida yelimlashdan
oldin unga yelimlovchi moddalaming 2/3 qismiga teng bo'lgan tanin qo'shish
kerak. Kasal vinolami yelimlashda katta miqdorda jelatin ishlatilganda shu nisbatda
tanin ham qo'shiladi.
Baliq yelimi yordamida vinolaming tiniqlashtirganda ikkinchi yelimlashda
baliq yelimining yarim vaznidan oshmagan miqdorda tanin qo'shiladi. Qizil va
qo'tir oq vinolami sut bilan yelimlashda taninni qo'shish kerak emas. Tanin vinoga
207
spirt, vino yoki suv aralashmasi sifatida qo'shiladi. Dozalash paytida hisob-kitobni
qulayroq olib borish uchun 20 g quruq taninni 100 ml vino, suv yoki spirtga
aralashtiradi.
Bu eritmalaming har 5 ml da 1 g quruq tanin mavjud. Kuchliroq
konsentratsiyalangan eritmalar ishca noqulayliklar tug'diradi.
Tanin vino bilan yaxshiroq birlashishi uchun yelimlashdan bir sutka oldin
|
| |
qo'shiladi - H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov

|
H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov Pdf ko'rish
|
bet | 280/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbeqo'shiladi.
Yelimlashning
sifati
yelimlovchi
moddaning
miqdori,
tmiqlashtirilayotgan vinoda qancay aralashtirilganligi va bir xil tarqalishiga
bogiiq.
Bochkadagi vinoning yelimlashda yelimning bir bochkaga moijallangan
muayyan miqdori oichab olinadi va tag idishda yaxshi aralashtiriladi. Oz
miqdordagi vinoni yelim bilan kichik sim supurgi ko'pik holigacha shopiriladi va
asta-sekin katta balandlikdan boshqa idishga quyiladi. Aralashma ko'pikka
aylanmaguncha 5-10 minut suziladi,
Aralashtirilgan yelim bochkadagi vinoga quyiladi. Yelim eritmasi sig'ishi
uchun bochkadan 2-3 dkl vino olib qo'yiladi. Yelimni qo'shib aralashtirgich
yordamida uni yaxshilab aralashtiradi.
Yelim aralashtirishga alohida e’tibor qaratish lozim. Ushbu operatsiyalar
muvaffaqiyatli o'tishiga vinoning tiniqlashuvi bog'liqdir. Aralashtirish tugagandan
so'ng hosil boigan ko'pik cho'kmaguncha bochka tinch holatda turadi. Ko'pik tez
cho'kishi maqsadida bochkani yog'och to'qmoqcha bilan urib turish kerak. Ko'pik
cho'kkandan keyin, bochka vino bilan toidiriladi, va ko'ndalang shpunt bilan jips
berkitiladi.
Suzib yuradigan zarrachalarning cho'kishi va vinoning tiniqlashuvi odatda 1 -3
hafta davom etadi. Ba’zida loyqaning xususiyati, yelimning sifati va haroratga
bog'liq holda bu muddat cho'zilishi mumkin.
Yirik vinochilik xo'jaliklarda kupaj va yelimlash uchun maxsus rezervuarlar:
but yoki temir beton sistemalar mavjud. Ulaming ichida motor bilan yurgaziladigan
maxsus aralashtirgichlar mavjud.
Yelimlashning quyidagi usuli juda samaralidir. But yoki sistemadan
yelimlashga moijallangan bir yoki ikki bochka vinoni tag idishga olinadi (50, 100
dkl). Tag idishga oichangan miqdordagi yelimni qo'shib uni vino bilan yaxshilab
|
| |
aralashtiradi. Hosil bo'lgan aralashmani yana butga nasos yordamida qaytarib

|
aralashtiradi. Hosil bo'lgan aralashmani yana butga nasos yordamida qaytarib Pdf ko'rish
|
bet | 281/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbearalashtiradi. Hosil bo'lgan aralashmani yana butga nasos yordamida qaytarib
quyadi. Shundan keyin so'rib oluvchi shlang but krani bilan ulanadi. Yopiq suzish
vino to ia aralashmaguncha 20-30 minut davom etadi.
Katta idishda yelimlashda ye Ho dozasi va vinoni aralashuvi Shleyger apparati
yordamida amalga oshiriladi. Apparat (77-rasm) Simferopol remont-mexanik
zavodda tayyorlanib, ishlab chiqarishda muvaffaqiyatli qoilanilmoqda. Markazga
yo'naltirilgan nasos (2), elektromotor (3) va suv oichagich shishali dozalash
bachok aravachaga (1) o'matilgan.
Vino elektromotor (3) bilan harakatlanuvchi markazga yo'naltiruvchi nasos
bilan (2) so'rilib olinadi. Markazga yo'naltiruvchi nasosga kelib tushishdan oldin
vino aralashtirgichi kameradan (7) o'tadi, bu yerda dozalashtiruvchi klapan (5)
orqali bachokdan (6) yetkazib berilayotgan yelim bilan aralashadi. Markazga
yo'naltirilgan nasosga kelib tushgan vino parrak tez aylanishi tufayli qattiq
aralashib ketadi. Vinoni dozatordar. aralashtirgich kameraga yuboradigan kranni (8)
208
yorsak unda vinoning aralashtirish uchun Shleyger appartidan oddiy
nasos sifatida
foydalanish mumkin. Apparatning ishlab chiqarish quwati 600-800 dkl/soat.
Yelimlashda bochkaga qaraganda but
va
sistemalarda
cho'km a sekinroq hosil
boiadi, chunki katta rezervuarlarda cho‘kayotgan
parchalar
idish
tubiga
yetguncha
ko'proq yo‘l bosib o'tadi.
77-rasm. Kleyni qo‘shish va aralasharuvchi Shleyger apparati
Shu bilan birga katta hajmli rezervuarlarda vinoni yelimlashda ishlab chiqarish
yo‘qotishlar bochkalarda yelimlashga qaraganda kamroq boiadi. Bundan tashqari
|
| |
katta rezervuarlarda yelimlash bir xil tiniqlikdagi vino olishga imkon beradi

katta rezervuarlarda yelimlash bir xil tiniqlikdagi vino olishga imkon beradi. Vinoni yelimdan ajratib olish. Yelimlangan vino tiniqlashib, yelimlovchi moddalar cho‘kkandan keyin vino yelimdan ajratilib olinadi. Tiniqlashgan vinolami toza dudlangan idishlarga o'tkazib ulaming og'zini shpuntlar bilan jipslab berkitadi. Tashqi sharoitni yelimlashga ta’siri. Yelimlash jarayoni kechadigan sharoit yelimlash muvaffaqiyatga katta ta’sir ko'rsatadi. Yuqori atmosfera bosimi, tinch, shamolsiz, ochiq ob-havo, 8° dan 20° gacka boigan harorat yelimlash uchun eng qulaydir. Bunday sharoitlar odatda kuz yoki qish oylariga to'g'ri keladi. Bu davrda yuqori bosim va doimiy harorat barqarorlashadi. Juda past bosim vinodagi parchalar cho'kishini sekinlashtiradi. Masalan, 6° da baliq yelimini tiniqlashtirish uchun ishlatganda qattiq parchalar hosil bo\adi, lekin ular deyarli cho'kmaydi. Yuqori haroratda yelimlovchi moddalaming koagulyatsiyalash xususiyatini pasaytiradi. Natijada ular erimay vinoni xiralashtiradi. Haroratning keskin o'zgarishi, atmosfera bosimining tutib ketshi suyuqlik qatlamini ko'chishiga va gaz pufakchalarini paydo bo'lishiga olib kelib, yelimli cho'kinani loyqalantirishi mumkin. Ortiqcha yelimlangan vinolami tuza:ish. Ortiqcha yelimlangan vinolar havo bilan uchrashganda, harorat o'zgarganda x .ralashib cho'kma hosil qiladi. Bunday 209
vinolar o 'z ta ’mini y o ‘qotadi.
O rtiqcha yelim langan vinolam i to ‘g ‘rilash uchun shunga tnos m iqdorda tanin
q o ‘shish kerak b o ia d i. Tanin dozasini sinov yelim lash yordam ida aniqlaydi.
14.6.Vinoga termik ishlov berish Vinoga termik ishlov berishdan maqsad. Ishlov berish maqsadidan kelib
Nazorat uchun savollar - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

221
8.
Karimov I.A.O'zbekiston buyuk kelajak sari- T.: O'zbekiston, 1999 yil.
9.
Abdug'aniev A. Qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti fani bo'yicha mavzular.T. 2001y.
10.
Abdug'aniev A., Abdug'aniev A.A. Qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti. Darslik. Toshkent,
O'zbekiston yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg'armasi nashriyoti, 2004 y.
11.
Ismoilov A.Q., Murtazaev O. Qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti. Darslik. Toshkent, Moliya, 2005
y.
12.
Jo'raev F. Qishloq xo'jalik korxonalarida ishlab chiqarishni tashkil etish.
Darslik.Toshkent, Istiqlol, 2004 y.
13.
Axmedov U. Effektivnost funktsionirovaniya xlopkovodstva Uzbekistana. T.: GFNTP 1993
g. 270 str.
14.
Grechixin V.N., Kochubey M.I. Zemelniy fond Uzbekistana i perspektivi yego pol`zovaniya.
T. Mehnat 1987 g. 152 str.
15.
Dobrinin V.A. Ekonomika sel`skogo xozyaystva. M.: Kolos 1990 g,
16.
Yemelyanov A.M. Ekonomika sel`skogo xozyaystva. M.: Ekonomika, 1994 g.
17.
Jo'raev A. Qishloq va ijtimoiy hayot. T.: Mehnat 1992 yil.
18.
Kayumov F., Abdullaev R. Arendniy podryad v sel`skom xozyaystve Uzbekistana. T.:
«Mexnat» 1983 yil.
19.
Kayumov F. Effektivnost` APK v usloviyax perexoda k rinku M.: INO «Poligran» 1992 yil.
20.
Nosirov N., Abdullaev M. Bozor iqtisodi asosi. T.: 1991 yil
21.
Xolmo'minov SH.R. Rinok truda. Problemi formirovaniya i regulirovaniya. T.: «Fan» 1994
yil.
Mehnat resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish imkoniyatlari

211
2. Ish kuchidan ish vaqtida to’liq foydalanish;
3. Ish kuchidan foydalanish samaradorligi;
1- va 2-guruh ko’rsatkichlar mehnat resurslaridan ekstensiv
foydalanish darajasini
xarakterlaydi. 3-guruh ko’rsatkichlar esa mehnat resurslaridan intensiv foydalanishni xarakterlaydi.
Qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishiga mehnat resurslarini jalb qilish
darajasini xarakterlaydigan
ko’rsatkich mehnat resurslaridan foydalanish koeffisiyenti(MRFK)dir.
U o’rtacha yillik xodimlar sonini mavjud mehnat resurslari miqdoriga bo’lib hisoblanadi.
MRM
O`rYXS
MRFK
=
Ish kuchidan ish vaqtida to’la foydalanishni aks ettiradigan ko’rsatkichlar quyidagilar:
a) haqiqatda 1 xodim tomonidan ishlangan kishi/kunlari miqdori – HIKK (o’rtacha me’yorda
285 kun).
O`rYXS
k/k
Jami
HIKK
=
b) Ish kuchidan foydalanish koyeffisiyenti (IKFoy.K).
Haqiqatda yil davomida bajarilgan kishi-kunlari miqdorini me’yordagi mumkin bo’lgan ish
vaqti fondiga nisbati bilan topiladi:
Mk/k
Xk/k
IKFoy.K
=
v) Ish kuchidan foydalanishning to’liq koeffisiyenti (IKFoyTK).
Haqiqatdagi sof ish vaqtini
(k/s) mumkin bo’lgan ish vaqti fondiga nisbati bilan topiladi (7-soatlik ish kunida):
MBIV
SIV(k/s)
IKFoyTK
=
g) Ish kuchidan foydalanishning umumiy koeffisiyenti (IKFoyUK).
IKFoyK ni IKFoyTK ga ko’paytirib topiladi.
IKFoyTK;
*
IKFoyK
IKFoyUK
=
Ish kuchidan foydalanishning samaradorligini umumlashtiruvchi ko’rsatkich
mehnat
unumdorligi hisoblanadi.
.2 -shakl - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

7 .3 -shakl.
2-qator: 0,55; 0,7; 0,9; 1,125; 1,375; 1,75; 2,25; 2,75; 3,5; 4,5; 5,5; 7;
9; 11; 14; 18; 22; 28; 36; 45; 36; 45; 55.
Silindrik tishli g ‘ildiraklarni shartli tasvirlash. Chizmada tishli
g'ildiraklarni shartli tasvirlash qabul qilingan (7.3- shakl). G ‘ildirakning
tashqi
d diametri tishlaming tashqi cho‘qqilari orqali o'tadi
va u asosiy
y o ‘gon tutash chiziqda chiziladi hamda tishli g'idirakning tashqi konturi
hisoblanadi. G ‘ildirakning o'yiqlari aylanasi
d.
chizmada ingichka tutash
chiziqda chiziladi. Boshlang‘ich aylana diametri
d
shtrix-punktir
chiziq
bilan ifodalanadi.
Bosh ko'rinishdagi qirqimda tishlar shartli qirqilmagan ko'rinishda
tasvirlanadi. Tishlaming yo ‘nalishi qiyshiq yoki shevronli bo‘lsa, in
gichka chiziq bilan ulaming bir qismi k o ‘rsatiladi (7.3- shakl.
b, d).
K o‘rinmaydigan elementlarini tasvirlash shart emas.
Tishli g'ildiraklam ing konstmksiyasi va ulami tayyorlash usullari
ulam ing o ‘lchamlariga va k o ‘plab ishlab chiqarishga bog‘liq. Tishli
g'ildirak va valning o'lcham lari nisbatiga qarab,
ulam i bir butun val-
shestemya ko'rinishida (7.4 -shakl,
d)
yoki alohida-alohida ishlab chiqa-
riladi. Val-shestemyalami yakka tartibda ishlab chiqarish lozim bo'lsa,
prokat usulida, ko'plab ishlab chiqarilsa, quyma yoki shtampovkalash
usulida ishlab chiqariladi.
S >
2m bo'lsa, tishli g'ildirakda gupchak ishlanmaydi (7.4-shakl,
a).
Tishli g'ildirakning tashqi diametri
dt >
150 mm bo'lsa, yengillatirish
uchun 1,2 mm li gardish tayyorlanadi (7.4- shakl,
b).
Gupchak eni tish
259
VI.
Topshiriqning talabalar tomonidan bajarilishini nazorat qilish, yo’l-yo’riq berish

|
VI.
Topshiriqning talabalar tomonidan bajarilishini nazorat qilish, yo’l-yo’riq berish Pdf ko'rish
|
bet | 307/386 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 8,59 Mb. | | #257248 |
Bog'liq qorakolVI.
Topshiriqning talabalar tomonidan bajarilishini nazorat qilish, yo’l-yo’riq berish.
VII. Topshiriqning yechishning asosiy natijalari bo’yicha xulosa va takliflar.
VIII. Savol-javoblar
IX. Uyga vazifa
Nazorat uchun savollar:
1.Qishloq xo’jaligida yerning asosiy ishlab chiqarish vositasi sifatida xususiyatlari qanday?
2.Respublika yer fondi, uning tarkibiy qismlari qanday?
3.Yerlarning iqtisodiy bahosi nima?
4.Tuproq unumdorligining turlari va uni oshirish yo’llari qanday?
5.Davlat yer kadastrining zaruriyati va tuzilishi?
6.Yerdan foydalanishning iqtisodiy samaradorligi ko’rsatkichlari qaysilar?
Asosiy adabiyotlar.
1.
Karimov I.A. Davlatimiz mulkini xususiylashtirish va ko’p ukladli iqtisodiyot asoslarini
shakllantirish.T.: «O’zbekiston» 1995 yil
2.
Karimov I.A. Qishloq xo’jaligini isloh qilish. Agrar munosabatlarning yangi turini
shakllantirish. T.: «O’zbekiston» 1995 yil 58 bet.
3.
Karimov I.A. Xususiylashtirish jarayonlarini chuqurlashtirish va raqobatchilik muhitini
shakllantirish iqtisodiy islohotlar ikkinchi bosqichni asosiy vazifasi. T.: «O’zbekiston»
1995 yil 179 bet.
4.
Karimov I.A. Dehqonchilik taraqqiyoti – farovonlik manbai. T.: «O’zbekiston» 1996 yil
58 bet.
5.
Karimov I. A. Qishloq istiqboli - yurt istiqboli. T.: 1996 yil 115 bet.
6.
Karimov I.A. Bоsh mаqsаdimiz–mаvjud qiyinchiliklаrgа qаrаmаsdаn, оlib bоrаyotgаn
islоhоtlаrni, iqtisоdiyotimizdа tаrkibiy o’zgаrishlаrni izchil dаvоm ettirish, хususiy
mulkchilik, kichik biznes vа tаdbirkоrlikkа yanаdа keng yo’l оchib berish hisоbidаn
оldingа yurishdir. O‘zbekiston Respublikasi prezidenti Islom Karimovning
mamlakatimizni 2015-yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlari va 2016-yilga
mo‘ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo‘nalishlariga bag‘ishlangan
vazirlar mahkamasining kengaytirilgan majlisidagi ma’ruzasidan. Xalq so’zi, 2016 yil 16-
yanvar.
|
| |
ж
В)
о
D)
6 .8 3 -shakl - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

VII bob. TISHLI UZATMALAR
l- § . Umumiy tushuncha
Turli mashina va mexanizmlarda aylanma harakat bir valdan ik-
kinchi valga turli usullar yordamida uzatiladi.
Agar vallar orasidagi
masofa nisbatan katta bo‘lsa, u holda aylanma harakat tasma yoki zan
jir vositasida uzatiladi. Vallaming o ‘qlari orsidagi masofa deyarli katta
bo‘lmasa, aylanma harakat friksion va tishli uzatmalar vositasida uza
tiladi. Friksion uzatishda ikki silindrik yoki konus sirtlar bir-biriga bir
oz kuch ta’sirida
tegib turadi, aylanma harakat shu kuch ta’sirida hosil
bo ‘ladigan ishqalanish vositasida uzatiladi.
Tishli ilashmalarda aylanma harakat tishli g ‘ildiraklar vositasida uza
tiladi. Bu ilashma uzatish g ‘ildirak tishlarining o ‘zaro ilashishidan hosil
bo ‘ladi. Tishli g'ildiraklar aylanma harakatni
yetakchi valdan yetak-
lanuvchi valga uzatishda ishlatiladi. Shuning uchun tishli g ‘ildiraklardan
biri
yetakchi, ikkinchisi
yetaklanuvchi hisoblanadi. Ikkalasining tish
larining o ‘lchamlari bir-biriga mos kelishi shart.
Yetakchi va yetaklanuvchi vallar bir xil aylanish soni, ya'ni
bir xil
tezlik bilan harakatlansa, u holda bu vallarga tishlarining soni teng bo'lgan
bir xil tishli g ‘ildiraklar o ‘matiladi. Agar yetaklanuvchi val yetakchi
valga nisbatan sekinroq aylanishi kerak bo ‘lsa, u vaqtda yetaklanuvchi
valga tishlaming soni ko ‘proq bo‘lgan tishli g ‘ildiraklar o ‘matiladi yoki
aksincha. Bu yerda tishlarining soni kam bo‘lgan g ‘ildirak
shesternya,
tishlarining soni k o‘proq bo‘lgani
tishlig'ildirakdeyiladi.
Yetakchi va yetaklanuvchi vallaming geometrik o ‘qlari o ‘zaro parallel
bo ‘lsa,
u vaqtda aylanma harakat
silindrik tishli g'ildiraklar yordamida
uzatiladi. Agar yetakchi va yetaklanuvchi vallaming geometrik o ‘qlari
o ‘zaro kesishishsa (to‘g ‘ri yoki o ‘tmas burchak ostida), u holda harakat
konussimon tishli g'ildiraklar orqali uzatiladi. Mabodo vallaming
geometrik o ‘qlari o ‘zaro ayqash (kesishmaydigan, chalmashuvchi) bo‘lsa,
aylanma harakat
vint (chervyak) va
chervyak g'ildiragi orqali uzatiladi.
Bordi-yu shestemyaning aylanma harakatini ilgarilanma harakatga
o ‘zgartirish lozim bo‘lsa, u vaqtda mexanizmga reyka o ‘matiladi.
255
к)
I)
Tishli g'ildirak va shestemyalar tishlarining soni har xil bo'lishiga
qaramay, ulam ing modullari bir xil bo'ladi.
Tishli g'idirakning tasnifi quyidagicha:
- tishlam ing profiliga binoan evolventasimon tishli, qavariq va botiq
tishli (Novikov ilashmasi) va sikloidali tishli;
- tishning turiga qarab to 'g 'ri tishli, qiyshiq tishli, shevronli;
- val o'qlarining o'zaro joylashishiga nisbatan
silindrik uzatmalar
to 'g 'ri tishli (7.1-shakl,
a); qiyshiq tishli (7.1-shakl,
by,
shevronli tishli
(7.1-shakl,
d); konussimon uzatmalar (to 'g 'ri tishli, 7.1-shakl,
e); qiyshiq
Internet saytlari - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

|
Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti Pdf ko'rish
|
bet | 161/386 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 8,59 Mb. | | #257248 |
Bog'liq qorakolInternet saytlari
1.
www.samqxi.uz
– Samarqand qishloq xo’jalik instituti veb-sahifasi
2.
www.lex.uz
– O’zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi.
3.
www.uzreport.com
– Axborot agentligi.
4.
www.agro.uz
– O’zbekiston Respublikasi Qishloq va suv xo’jaligi vazirligi.
MA’RUZADA TA’LIM TEXNOLOGIYASI
O’quv soati:
4 soat
Talabalar soni:
60-80 ta
O’quv mashg’ulotining
shakli
-
ma’ruza
Mavzu-
Qishloq xo’jaligida investitsiya va kapital
qo’yilmalar, ularning samaradorligini oshirish
–
ko’rgazmali ma’ruza
Mavzu rejasi
10.1.Investisiyalar haqida tushuncha, ularning zarurligi,
ahamiyati va samaradorligi
10.2.Kapital qo’yilmalar tushunchasi, foydalanishning asosiy
yo’nalishlari, tarkibi va moliyalashtirish manbalari
10.3.Kapital qo’yilmalardan foydalanish samaradorlik
ko’rsatkichlarini hisoblash usullari
10.4.Yangi mashinalarni iqtisodiy baholash va
ko’rsatkichlarini hisoblash usullari
10.5.Kapital qo’yilmalardan foydalanish samaradorligini
oshirish imkoniyatlari
Ma’ruza mashg’ulotining maqsadi:
Ta’limiy:
Investisiyalar haqida tushuncha, ularning zarurligi, ahamiyati va samaradorligi, kapital
qo’yilmalar tushunchasi, foydalanishning asosiy yo’nalishlari, tarkibi va moliyalashtirish manbalari
haqida ma’lumotlarga, bilimlarga hamda ko’nikmalarga ega bo’ladi.
Tarbiyaviy:
Talabalarda Investisiyalar haqida tushuncha, ularning zarurligi, ahamiyati va
samaradorligi, kapital qo’yilmalar tushunchasi, foydalanishning asosiy yo’nalishlari, tarkibi va
moliyalashtirish manbalari haqida
tasavvurlar shakllanadi.
|
| |
M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish - bet 91

120
Sinov bayonnomalari so‘rovchiga va SI ga taqdim etiladi. Sinov
bayonnomalarining nusxalari sertifikatning amal qilish muddatidan kam
bo‘lmagan muddat davomida saqlanishi lozim. Bayonnoma nusxalarini
saqlashning aniq muddatlari bir turdagi mahsulotlarni sertifikatlashtirish tartibida
va sinov laboratoriyasi hujjatlarida belgilanadi.
Agarda mahsulotning alohida parametrlari bo‘yicha sinovlari har xil
akkreditlangan sinov laboratoriyalarda (markazlarda) o‘tkazilgan bo‘lsa, unda
mahsulotni belgilangan talablarga muvofiqligini ijobiy bahosi bo‘lib zarur
bo‘lgan barcha ijobiy natijalari sinov bayonnomalarining mavjudligi hisoblanadi.
Sinov natijalari salbiy bo‘lganida SI so‘rovchiga sertifikatni berishdan
bosh tortish sabablarini ko‘rsatilgan xulosani beradi.
Kvadrantlarning asosiy metrologik xususiyatlari

195
а
Н
100
С
100
.
Н
А
А
Kvadrantning aniqlik ko‘rsatkichi, nisbiy xatolikka teskari proporsional
bo‘ladi:
Nominal aniqlik T
n
=1/
n
;
Haqiqiy aniqlik T
h
=1/
h.
Nisbiy xatolik va aniqlik ko‘rsatkichi shkalaning joyiga bog‘liq:
boshlanishida aniqlik eng kam miqdorda, oxirida esa aniqlik Yuqori bo‘ladi.
Kvadrantning sezgirligi S shkala ko‘rsatkichining
Y chiziqli siljishini
o‘lchayotgan o‘lcham qiymati
X ning o‘zgarish nisbati bo‘yicha aniqlanadi.
Asbobning sezgirligi quyidagicha aniqlanadi:
S
Y
.
X
Chiziqli siljish esa quyidagicha hisoblanadi:
Y
n
1
bu erda:
n - oraliq soni (ko‘pincha 2-3 oraliq), l-bir oraliqning uzunligi
«S» ko‘pincha mm/g yoki mm/mg da o‘lchanadi.
M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish - bet 144

|
M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish Pdf ko'rish
|
bet | 144/189 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 3,05 Mb. | | #246757 |
Bog'liq Eshonqulova3-
LABORATORIYA ISHI
MAVZU: RM-3-1 UZISH MASHINASINING ASOSIY METROLOGIK
XUSUSIYATINI O‘RGANISH.
Ishdan maqsad:
RM-3-1 uzish mashinasining asosiy metrologik xususiyatini
o‘rganish
to’g’risida ko’nikma va malakalarni shakillantirish
Nazariy ma’lumotlar
Uzish mashinasi (RM-3-1, RM-30) iplarning mustahkamligi va uzilishdagi
uzayishini aniqlash uchun mo‘ljallangan bo‘lib, u quyidagi qismlardan tashkil
topgan: mayatnikli kuch o‘lchagich, passiv va aktiv qisqichlar, o‘tkazgich
mexanizmi aktiv qisqichga bog‘langan (1-nchi rasmga qaralsin), cho‘zilishni
o‘lchagich qismi va elektryuritgich.
Elektryuritgichni harakatga keltirish ishlari «vverx» yoki «vniz»
tugmachalari orqali amalga oshiriladi. Agar namunani uzish vaqtida xatolik ro‘y
bersa, elektrYuritgich avtomatik ravishda to‘xtab qoladi.
Pastki qisqichni yuqoriga, ya’ni o‘zining oldingi holatiga keltirish ishlari
«vverx» tugmachasi orqali bajariladi. Aktiv qisqich o‘zining oldingi holatiga
kelgandan so‘ng, elektryuritgich avtomatik ravishda to‘xtaydi.
Elektryuritgichni hohlagan paytda to‘xtatish uchun «stop» tugmachasi
bosiladi.
Mustahkamlik mayatnikli kuch o‘lchagichda aniqlanadi. Kuch o‘lchagich
mayatnigi sharikli g‘ildirak markaziga o‘rnatilgan.
Ipni uzib, mustahkamligi aniqlanib bo‘lgandan keyin, ko‘rsatkich o‘zining
oldingi holatiga olib kelinadi. Bu ishlar tutqich yordamida amalga oshiriladi.
Tutqichlar asosan tishli g‘ildirakka tegib ushlab turiladi, iplarni uzib bo‘lgandan
so‘ng, olingan natijalarni shkaladagi ko‘rsatkichning to‘xtash joyiga qarab yozib
olish mumkin.
Uzish mashinasi (RM-3-1) ning texnik va metrologik hususiyati:
1)
Eng Yuqorigi uzish qiymati 30 N.
2)
Uzishning o‘lchash oralig‘i: 1 shkala - 1 dan 5 N gacha, 2 shkala - 2 dan
10 N gacha, 3 shkala - 6 dan 30 N gacha.
Kuch o‘lchash shkalasining oraliq bahosi: 1 shkala - 0,02 N, 2 shkala -
0,05 N, 3 shkala - 0,10 N.
4)
Qiymatning nisbiy kuch o‘lchash xatoligidagi belgilangan oraliq
1
foiz.
emas.
5)
Mayatnik ko‘rsatishining siljishi tutqichni to‘g‘rilashda 2 mm dan ko‘p
6)
Deformatsiyaning o‘lchash oralig‘i: 0 dan 300 mm gacha, 0 dan 60
foizgacha.
7)
SHkalaning oraliq bahosi: 1mm yoki 0,2 foiz.
8)
O‘lchash deformatsiyasining qiymat xatolik og‘irligi:
1 mm.
9)
Aktiv qisqichning harakat tezlik oralig‘i 80 dan 800 mm/min. gacha.
10)
Aktiv qisqichning harakat tezlik xatoligi 5 foizdan ko‘p emas.
11)
Aktiv qisqichning harakat tezlik orqali bahosi: 10 mm/min.
198
A
x
12)
Qisg‘ichlar orasidagi masofa: 0 dan 500 mm gacha.
13)
Aktiv qisqichning ishchi 350 mm dan kam emas.
|
| |
Efl prepare Teacher's Book Grade 8 - bet 157

|
Efl prepare Teacher's Book Grade 8 Pdf ko'rish
|
bet | 157/255 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 18,95 Mb. | | #263803 |
Bog'liq {teacherscom library} EFL Grade 8 TB6
Ask the students to look at the names of the three
programmes and say what they know about any of them
before they listen.
Answers
a
7
Ask the students to try to choose the correct words (a or
b) before they listen again.
Answers
1 b 2 a 3 b 4 a 5 a 6 b
8
Before the students listen again, write the table below
on the board (examples are given in italics). Encourage
the class to say what John likes about each of the
programmes and write their ideas in the correct column.
MasterChef Junior
Horrible
Histories
John likes …
watching the
reading
young chefs
about history
Answers
MasterChef Junior: He likes watching the young chefs and he
loves learning new meals.
Horrible Histories: He loves reading about history in French
and in English. He loves telling funny stories.
136
136
136
PROJECT
A TV programme timetable
Ask the students to read the project instructions in bold
and ask ‘Where do you work?’ (
at a TV station
) ‘What are
you making plans for?’ (
a new channel
) ‘What do you need
to plan?’ (
a programme timetable
) ‘When for?’ (
Saturday
mornings from 10 am to 2 pm
). If available, show the
class a copy of the TV timetable for Saturday mornings
in their own country and brainstorm a list of possible TV
programmes onto the board.
Next, organise the students into small groups. Ask the
students to choose some programmes from those written
on the board (or they can use their own ideas) and think
about why they are interesting. Ask each group to copy
the table into their notebook and complete it. It may be
necessary to do one or two examples together as a class.
Rearrange the groups so that the students are now
working with members from different groups and
ask them to compare their timetables. Encourage the
students to make suggestions for improvement. Then, ask
the students to go back to their original group and create
a neat copy of their timetable (either on paper for display
on the wall or an electronic version). Encourage the class
to look at final versions of the different timetables and
vote for the best one.
PROJECT EXTENSION
Ask the students to look at their TV programme
timetables and decide which of the programmes they
would like to watch. Next, tell the groups that they are
going to create one of these TV programmes. Ask the
students to choose one of the programmes and talk
together about how they would produce their show. Then,
they should present their ideas to the class for feedback.
If time allows, ask the students to work on a script for
their show, rehearse their show and then present it to the
class.
|
| |
Tekshirishni o‘tkazish uslubi - M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish

|
M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish Pdf ko'rish
|
bet | 143/189 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 3,05 Mb. | | #246757 |
Bog'liq EshonqulovaTekshirishni o‘tkazish uslubi.
Kvadrantning to‘g‘ri ishlayotganligi
quyidagicha tekshiriladi: ustki holatini tekshirish; sinab ko‘rish; to‘g‘riligi va
ko‘rsatishining bir xilligini tekshirish.
Ustki holatini tekshirish vaqtida kvadrantning belgilangan konstruktorlik
hujjatlari, uning qolgan qo‘shimcha qismlari bo‘lishi kerak. Undan tashqari,
ko‘rsatkich egilmagan, shkalada qo‘shimcha chiziqlar chizilmagan va
tirnalmagan bo‘lishi lozim.
Kvadrantni sinab ko‘rish vaqtida ko‘rsatkich uchi bilan shkala oralig‘i 2
mm bo‘lishi shart.
Kvadrantni ishlatishdan oldin qattiq va tekis joyga joylashtirib, undagi
ko‘rsatkichning oxirini shkalaning boshlanishiga to‘g‘ri kelishi tekshirib
ko‘riladi. Ko‘rsatkich shkalaning boshlanish nuqtasiga to‘g‘ri kelmaslik oralig‘i
0,5 mm dan ko‘p bo‘lmasligi kerak. Uning uchun kvadrant har bir shkalaning
oralig‘ida oltita joyidan tekshirilib ko‘riladi: boshidan, o‘rtasidan va oxiridan.
Tekshirish uchun shayinning o‘ng tomonidagi ilgakka kerakli miqdordagi
Yuk osish bilan olib boriladi.
Kvadrantning ikkinchi oralig‘i birinchi oralig‘i kabi tekshirilib ko‘riladi.
Unda shayinning chap tomondagi ilgagiga kerakli miqdordagi Yuk osilib,
ikkinchi oralig‘ining ko‘rsatkichi tekshiriladi va hokazo.
Kvadrantning asosiy oraliq xatoligi
1 shkala oralig‘idan ko‘p bo‘lmasligi
shart.
196
Ishning bajarilish tartibi
Kvadrantda ishni bajarish uchun birinchi navbatda uning ko‘rinishi va
metrologik ko‘rsatkichlari tekshiriladi, hamda aniqlanadi. Bu ishlar asosan etalon
toshlar yordamida amalga oshiriladi.
8-
jadval
Etalon toshlar
og‘irligi
g, A
e
Asbobning
ko‘rsatishi
A
Haqiqiy
mutloq xatolik
a
h
=A-A
e
Haqiqiy
nisbiy
xatolik
h
= a
h
100/A
e
Haqiqiy
ko‘rsatkich
aniqligi, T
h
T
x
=1/
h
A
e1
A
1
A
1
A
e2
A
2
A
2
A
e3
A
3
A
3
A
e4
A
4
A
4
A
e5
A
5
A
5
A
e6
A
6
A
6
Kvadrantning mutloq va haqiqiy nisbiy xatoligi, mutloq va nisbiy nominal
xatoligi, ko‘rsatkich aniqligi shkalaning har bir qismi uchun 5-6 nuqtasida, uning
sezgirligi esa kvadrant shkalasining boshi, o‘rtasi va oxirida aniqlanadi.
Shkalaning bir qancha joyidan og‘irlik (A) o‘lchangandan keyin haqiqiy
xatolikni hisoblash uchun eng katta farq (A-A
e
) olinadi.
Olingan natijalar quyidagi 8 va 9 jadvalga yoziladi.
9-
jadval
Shkala qismi
Shkalaning
o‘lcham joyi
Yukning
o‘sishi,
X
Ko‘rsatkichni
siljishi,
Y
Sezgirlik,
S
1
boshi
o‘rtasi
oxiri
2
boshi
o‘rtasi
oxiri
Kvadrantning metrologik ko‘rsatkichi, o‘lchash natijalari bo‘yicha
Yuqoridagi jadvalga asosan nominal va haqiqiy mutloq xatolik grafiklari
quriladi.
|
| |
M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish - bet 92

122
O‘zbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kelingan mahsulotlarni
sertifikatlashtirish bojxona nazorati ostida, qonun asosida amalga oshiriladi.
Tashqariga olib chiqib ketilayotgan mahsulotlarni sertifikatlashtirish
masalasi hal qilinguncha, ular joylarida, mahsulotni egalari ixtiyorida va
transportda saqlanishi mumkin.
Mahsulotlarni sertifikatlashtirish “O’zstandart” agentligi o‘rnatgan
muddatda amalga oshiriladi.
Oziq- ovqat va qishloq ho‘jalik mahsulotlari
1 kundan 5 kungacha
Yengil sanoat mahsulotlari
5-10 kungacha
Xom ashyo tarmoq mahsulotlari (yog‘ochni qayta
ishlashdan boshqa)
10 kungacha
Elektrotexnika va texnika mahsulotlari
5-15 kungacha
Mashinasozlik mahsulotlari
10 kungacha
Yog‘ni qayta ishlash natijasida ishlab chiqarilgan
mahsulotlar
15 kungacha
O‘lchash vositalari
5-30 kungacha
Mahsulot sifat va havfsizlik talablariga muvofiq bo‘lmagan holda,
sertifikatlashtirish idorasi nomuvofiq-ligi haqida rasmiy ravishda xulosa beradi.
Muvofiqlik sertifikatida ko‘rsatilgan ma’lumot-larning haqqoniyligi
to‘g‘risida javobgarlik, muddatlarni o‘zaytirish va sertifikatlashtirish qoidalarini
bo’zilishiga sertifikatlashtirish idorasi javobgardir.
Respublikaga olib kelinayotgan maxsulot bojxona nazorati ostida
sertifikatlashtirish uchun bojxona idorasi, sertifikatlashtirish idorasi vakillari
bilan mahsulot egasining yoki uning vakili ishtirokida namuna olinadi. Shunga
asosan sertifikatlashtirish idorasining vakili tomonidan “O‘ztandart” agentliti
tasdiqlagan shaklda namuna olinganligi haqida 3 nusxada dalolatnoma tuzadi,
ikkinchi nusxasi bojxona idorasiga taqdim etiladi.
Mustaqil hamdustlik davlatlarining (keyinchalik MDH) o‘zaro kelishuviga
muvofiq, MDH davlatlariga eksport qilinadigan mahsulotlarga beriladigan
muvofiqlik sertifikati A4 formatda rus tilida to‘lg‘aziladi.
Takrorlash uchun savollar - M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish

124
–
Respublikada sertifikatlashtirishni qo‘llash va takomillashtirishning
umumiy siyosatini ishlab chiqish, qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi tegishli
davlat idoralari bilan aloqalarni o‘rnatish;
–
sertifikatlashtirish masalalari boyicha boshqa mamlakat va xalqaro
tashkilotlarning vakillari bilan o‘zaro kelishilgan asosda aloqalarni o‘rnatish,
kerak bo‘lsa, bu tashkilotlar faoliyatida O‘zbekiston Respublikasining
qatnashishini ta’minlash;
–
sertifikatlashtirishda yagona qoida va ish tartiblarini belgilash.
Vazirlar Mahkamasi qarorini bajarish yo‘lida O‘zstandart Agentligi
o‘zining viloyat markazlarini (SMSXM) to’zib, ularning ishlariga har taraflama
kumak ko‘rsatmoqda. 1993 yilning 28 dekabrdan boshlab
ENTERTAINMENT! - Efl prepare Teacher's Book Grade 8

217
BRITISH TV AROUND THE WORLD
Learning Objectives
• The students learn about British TV programmes.
• In the project stage, they plan a TV programme timetable and
present it to the class.
Vocabulary
scuba diving natural habitat miss planet acrobatics
Resources
CULTURE VIDEO AND CULTURE VIDEO WORKSHEET: The world of
British TV
BACKGROUND INFORMATION
The BBC
(British Broadcasting Corporation) is Britain’s
public media service and also the world’s oldest (and
largest in numbers of employees). It is mainly funded by a
licence fee: most people need to pay for a licence to watch
British TV, although over 75s can get one for free.
The Great British Bake Off
is a baking competition where
contestants compete against each other to become the
‘star baker’.
The Blue Planet
is a nature documentary programme
about the oceans narrated by David Attenborough, a
famous nature presenter.