Tayyor mahsulot deb - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim
|
bet | 78/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49Tayyor mahsulot deb - barcha ishlov operatsiyalaridan o‘tib, tayyor holga keltirilgan, belgilangan davlat standarti yoki texnik talablarga javob beradigan, texnik nazoratdan o‘tgan mahsulotga aytiladi. Tayyor mahsulot tarkibiga buyurtmachi korxonalar uchun bajarilgan ish va xizmatlar hamda ushbu korxonaga qarashli ishlab chiqarishdan tashqari xo‘jaliklar uchun bajarilgan ish va xizmatlar ham kiradi.
Sotish uchun mo‘ljallangan mahsulot tovar mahsuloti deb nomlanadi. Uning tarkibiga sotish uchun mo‘ljallangan tayyor mahsulotlar, yarim tayyor mollar, buyurtmachi korxona va muassasalar uchun bajarilgan sanoat xarakteriga ega bo‘lgan ishlar kiradi.
Bozor iqtisodiyoti sharoitida narx turlari ko‘payadi: ulgurji, chakana narxlardan tashqari yana ichki, xalqaro narxlar mavjuddir. Ichki narx tovarlarga davlat ichkarisidagi belgilangan narx, xalqaro narx esa tovarlarga xalqaro bozorda belgilangan narxdir. Bulardan tashqari bozor iqtisodiyoti sharoitida ikki xil narx amal qiladi :
Erkin narx.
Davlat tomonidan belgilanadigan narx.
Davlat tomonidan belgilanadigan narx keyinchalik qisqarib boradi, erkin narxning doirasi kengayib boradi. Korxonalar o‘z ishlab chiqargan mahsulotlarini erkin narxda iste’molchilar bilan kelishilgan narxda so- tishga intiladilar. Kamyob mollarni tovar birjasi orqali sotish, kim oshdi savdosi orqali sotish keng rivojlanadi.
Omborga qabul qilingan va xaridor korxonalarga jo‘natilgan mah- sulot buxgalteriya hisobida haqiqiy ishlab chiqarish tannarxi bo‘yicha aks ettiriladi, biroq sexlardan mahsulot omborga qabul qilinganda uning haqiqiy tannarxi ma’lum bo‘lmagani uchun mahsulot harakatini hisobda qabul qilingan reja tannarxi yoki ulgurji bahoda hisobga olinadi, ya’ni baholanadi.
Korxonaning barcha erishgan natijaviy ko‘rsatkichlari to‘g‘ridan- to‘g‘ri mahsulotlar ishlab chiqarish va ularni sotish bilan bevosita bog‘liqligini e’tiborga olsak, bu boradagi iqtisodiy tahlilning muhim vazifalari quyidagilar hisoblanadi:
Mahsulotlar ishlab chiqarishning biznes-rejada mo‘ljallangan
hajmda bajarilganligiga baho berish.
Ishlab chiqarishning tarkibi, dinamikasi va o‘zgarish sabablarini omilli tahlil etish.
Mahsulotlarning sifati va standart talablariga javob berish daraja- sini o‘rganish.
Mahsulotlarning ishlab chiqarish hajmini ko‘paytirish imkoniyat- larini aniqlash.
Mahsulot nomenklaturasi va assortimentiga baho berish hamda o‘rtacha assortiment rejasining bajarilishini tahlil etish.
Mahsulot ishlab chiqarish maromiyligi va unga ta’sir etuvchi omillarga baho berish.
Mahsulot ishlab chiqarish va sotish hajmini ko‘paytirish bo‘yi- cha mavjud imkoniyatlarni ko‘rsatib berish.
Aniqlangan imkoniyatlarni hayotga tatbiq etish borasida takliflar ko‘rsatish.
Mahsulot (ish, xizmat)lar sotish hajmi bo‘yicha belgilangan biznes-rejaning asosliligini aniqlash.
Mahsulot (ish, xizmat)lar sotish rejasining umumiy hajmda hamda shartnoma majburiyatlarini hisobga olgan holda bajarilishiga obyektiv baho berish.
Mahsulot (ish, xizmat)larning sifat ko‘rsatkichlarini o‘rganish va ularning sotish hajmiga ta’sirini aniqlash.
Mahsulot sotish hajmlarining dinamik o‘zgarish sabablarini aniqlash va baho berish.
Mahsulot sotish hajmiga ta’sir etuvchi omillarni hisoblash va ularga baho berish.
Shartnoma majburiyatlarini buzilishi, bajarilmaslik sabablarini aniqlash va unga baho berish.
|
| |