nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kitobni targ‘ib - 2: Mustaqil kitobxonlikni shakllantirishga rahbarlik qilish shakllari

|
2: Mustaqil kitobxonlikni shakllantirishga rahbarlik qilish shakllari
|
bet | 3/7 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 32,42 Kb. | | #143326 |
Bog'liq O’quvchilarda mustaqil kitobxonlikni shakillantirish uchun tavsiya etiladigan adabiyotlar ro’yxatini tuzish 1-4 sinfKitobni targ‘ib qilish. Mustaqil kitobxonlikni shakllantirishga tavsiya qilinadigan asarlar ro‘yxati sinfga yoki maktabning maxsus joyiga osib qo‘yiladi, ular vaqti-vaqti bilan yangilab turiladi, to‘ldiriladi, ko‘rgazmalar tashkil qilinadi. O‘qituvchi maxsus suhbatlar uyushtiradi.
Yakka tartibdagi yordam va kundalik tekshiruv. O‘quvchilarning o‘qigan kitoblari yuzasidan suhbat uyushtiriladi, o‘qilgan kitoblar hisobga olinadi. Shaxsiy fikrlar aniqlanadi, uy kutubxonalari bilan tanishiladi, ota-onalar bilan suhbat o‘tkaziladi.
Mustaqil kitobxonlikni shakllantirish yuzasidan ommaviy ishlar. Adabiy ertaklar, viktorinalar, yozuvchilar bilan uchrashuvlar, adabiy ekskursiyalar uyushtiriladi, ular uchun maxsus tayyorgarlik ko‘riladi.
Kutubxonaga yozilish. 1-sinf o‘quvchilari o‘qituvchining tavsiyasi bilan kutubxonaga a’zo bo‘ladi. Bu jarayonda o‘qituvchi va kutubxonachi hamkorlikda ish olib borishi maqsadga muvofiq bo‘ladi.
O‘quvchilarning o‘qiganlarini hisobga olish. Bunda ularning kitobxonlik kundaligidan foydalaniladi. 1-sinf o‘quvchilari 2-yarim yillikdan boshlab kitobxonlik kundaligiga yozuvchining ismi, familiyasi va kitob nomini, 2-sinfda esa unga nashr etilgan joyi va yilini qo‘shib yozadilar. 3-4-sinflarda o‘qigan kitobining qisqacha mazmunini yozib, unga taqriz va o‘z mulohazalarini ham qo‘shishlari mumkin.
O‘quvchilarning o‘qigan kitoblari og‘zaki tarzda ham hisobga olinadi: ular o‘qiganlari yuzasidan sinfdan tashqari o‘qish va sinfda o‘qish darslarida, yakka tartibdagi suhbatlarda gapirib beradilar.
Mustaqil kitobxonlikni shakllantirish darslari o’quvchilarda mustaqil kitob tanlash va o’qish malakalarini shakllantiradi. Mustaqil o’qish malakasini shakllantirish 3-bosqichga bo’linadi:
Tayyorlov bosqichi. Bu 1-sinfning savod o’rgatish davriga to’g‘ri keladi. Unga darsning bir qismi − 17-20 daqiqasi ajratilgani uchun “STO’ mashg‘uloti” deb yuritiladi. Uning o’ziga xos xususiyatlari shundaki, o’qituvchi asarni o’zi tanlaydi, asarning kichik hajmda bo’lishiga va boshqa kitob tanlash tamoyillariga e’tibor beradi. Asarni o’qituvchining o’zi o’qib beradi. O’quvchilar asarni eshitishga, eshitganlarini idrok etishga, ularga soddagina baho berishga, asar mazmuni bilan sarlavhasining mosligini aniqlashga, asar mazmunini hikoya qilib berishga o’rgatiladi. Bu bosqichda o’quvchilar o’qish gigienasi va kitobga qanday munosabatda bo’lish bilan tanishadilar.
|
| |
Korxona qudratining raqobatbardoshligini baholash

|
Korxona qudratining raqobatbardoshligini baholash
|
bet | 2/3 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 189,25 Kb. | | #117470 |
Bog'liq Menejment. Ozodov Umidxon - Korxonaning raqobatbardoshligi salohiyati standartlari iqtisodiy va sotsiallarga boʻlinadi. Ular odatda sinchiklab tanlab olinadilar, ular yetarlicha koʻp yoki nisbatan kam boʻlishi mumkin. Bu oʻtkazilayotgan tadqiqotning kengligiga bogʻliqdir. Bizning minimum korxona salohiyatining iqtisodiy raqobatbardoshligini baholashga imkon beruvchi beshta indikatorlar bilan belgilanadi. Yaʼni: ashyoviy va axborat resurslari, iqtisodiy kenglik, vaqt, texnologiyalar, daromadlar darajasidan foydalanishning samaradorligi. Ushbu indikatorlardan kelib chiqqan holda korxona salohiyati iqtisodiy raqobatbardoshligini baholashning u yoki bu metodikasini tanlash mumkin
Ushbu maqsadlar uchun hammadan avval meʼyoriy koʻrsatkichlar va korxona raqobatbardoshligining darajalarini ajratish zarur. Bunday darajalar tadqiqotning maqsadl ariga koʻra bir nechta boʻlishlari mumkin. Ulardan eng muhimlarini ajratamiz. Bu jahon yetakchisi (yetakchi firmalar uchun indikatorlarning aniq miqdorlarini aks ettiruvchi koʻrsatkichlar); jahon standarti (ekspert yoʻli bilan olingan meʼyoriy koʻrsatkichning oʻrtacha darajasi, unga chiqish korxonani etalon moʻljallar safiga kiritilganligini bildiradi); xalq xoʻjaligi yetakchisi; xalq xoʻjaligi standarti; sohaviy yetakchilik; sohaviy standart darajalari; chegaraviy daraja (undan keyin korxona raqobatbardosh boʻla olmaydi). Raqobatbardoshlikning har bir darajasiga aniq koʻrsatkichlar koʻrinishidagi indikatorlarning belgilangan majmuasi mos keladi. - Ushbu maqsadlar uchun hammadan avval meʼyoriy koʻrsatkichlar va korxona raqobatbardoshligining darajalarini ajratish zarur. Bunday darajalar tadqiqotning maqsadl ariga koʻra bir nechta boʻlishlari mumkin. Ulardan eng muhimlarini ajratamiz. Bu jahon yetakchisi (yetakchi firmalar uchun indikatorlarning aniq miqdorlarini aks ettiruvchi koʻrsatkichlar); jahon standarti (ekspert yoʻli bilan olingan meʼyoriy koʻrsatkichning oʻrtacha darajasi, unga chiqish korxonani etalon moʻljallar safiga kiritilganligini bildiradi); xalq xoʻjaligi yetakchisi; xalq xoʻjaligi standarti; sohaviy yetakchilik; sohaviy standart darajalari; chegaraviy daraja (undan keyin korxona raqobatbardosh boʻla olmaydi). Raqobatbardoshlikning har bir darajasiga aniq koʻrsatkichlar koʻrinishidagi indikatorlarning belgilangan majmuasi mos keladi.
|
| |
Ўзбекистон респуликаси

Ўзбекистон респуликаси
Download
397,46 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
07.01.2024
Hajmi
397,46 Kb.
#131566
Download
397,46 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ўзбекистон респуликаси
Download
397,46 Kb.
Matnni ko'rish
Boshlang‘ich bosqich - 2: Mustaqil kitobxonlikni shakllantirishga rahbarlik qilish shakllari

|
2: Mustaqil kitobxonlikni shakllantirishga rahbarlik qilish shakllari
|
bet | 4/7 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 32,42 Kb. | | #143326 |
Bog'liq O’quvchilarda mustaqil kitobxonlikni shakillantirish uchun tavsiya etiladigan adabiyotlar ro’yxatini tuzish 1-4 sinfBoshlang‘ich bosqich. Bu 1-sinfning 2-yarim yilligiga to’g‘ri keladi. Bu bosqichda haftada 1 marta 45 daqiqalik dars uyushtiriladi. Asarni o’qishdan oldin o’quvchilar asar nomi va uning muallifi bilan tanishadilar, rasmlarini tomosha qiladilar, daftarlariga u haqda soddagina qilib muallif va asar nomini yozadilar. Asar elementar tarzda tahlil qilinadi. Tanlangan asar (kitob) yaxshi o’qiydigan o’quvchiga maxsus tayyorgarlikdan so’ng o’qitiladi. Asarning oson o’qiladigan o’rinlarini bo’sh o’qiydigan o’quvchilarga o’qitish ham mumkin. Bu ularda o’qishga qiziqish uyg‘otadi. Bu bosqichda o’quvchilar har xil tezlikda bo’g‘inlab o’qiydilar. Shuning uchun
o’qituvchi bu jarayonda har bir o’quvchiga individual yondashishi, kichik kitobxonni kitobni mustaqil o’qishga o’rgata borishi lozim.
Asosiy bosqich. Bu bosqich 2-4-sinflarga to’g‘ri keladi. Bu davrda o’quvchilarning o’qish malakalarni mustahkamlanadi. Bunda o’quvchilarning sinfdan tashqari o’qiganlari baholanadi. Baholashda dastur talablariga asoslaniladi: o’qigan kitoblarining sifat o’zlashtirishiga, miqdoriga, o’qigan kitobiga munosabat bildira olishiga e’tibor beriladi. Bunda o’quvchilar muayyan mavzuga doir bir necha asarlarni o’qib keladilar, ularning ayrim o’rinlarini ifodali o’qib beradilar, o’qigan asarlarini o’zaro taqqoslaydilar.
Mustaqil kitobxonlikni shakllantirish bosqichlari, dastur talablari, tarbiyaviy vazifalari o’quvchilarning qiziqishlari bilan belgilanadi. Masalan, tayyorlov bosqichida kichik hajmdagi asarni o’qituvchi o’qib bersa, o’qilganlar yuzasidan suhbat, qayta hikoyalash o’tkazilsa, boshlang‘ich bosqichda butun sinf o’quvchilari bir xil kitob bilan ta’minlanadi, barcha o’quvchilar bitta matn ustida ishlaydilar. Bunda bitta yozuvchi yoki bir mavzudagi asarlar ko’rgazmasi tashkil qilinadi. Asar ichda o’qishga topshirilishi, albomlar tayyorlanishi, kinofilm va diafilmlardan parchalar ko’rsatilishi, musiqiy daqiqalar o’tkazilish hamda asar mazmuni yuzasidan ijodiy rasmlar chizdirilishi ham mumkin. Bu jarayonda kitobni saqlash maqsadida uni yamash, o’rash o’rgatiladi, “Ertaklar bayrami”, “Ifodali o’qish tanlovi” o’tkaziladi.
Asosiy bosqich yakunida kichik yoshdagi o’quvchilar faol kitobxon uchun zarur bo’lgan yaxshi o’qish ko’nikma va malakalarini egallashlari, eng muhimi, ularning kitob hamda mustaqil o’qishni yaxshi ko’rishlariga erishish juda muhimdir.
|
| |
Atrof-muhitga munosabat bildirish va uning sizni chalg'itishiga yo'l

|
Atrof-muhitga munosabat bildirish va uning sizni chalg'itishiga yo'lBog'liq Dopamine Detox BookAtrof-muhitga munosabat bildirish va uning sizni chalg'itishiga yo'l
qo'ymaslik o'rniga, siz o'z maqsadlaringizga faol ravishda
harakat qilasiz.
Endi bu erda bir nechta narsalarni hisobga olish kerak:
Bular ignani oldinga siljitadigan asosiy vazifalar ekanligiga ishonch hosil qiling.
Machine Translated by Google
Harakatlar bo'yicha qo'llanma yoki alohida varaqdan foydalanib, kundalik
va haftalik maqsadlaringizni yozing.
1. Diqqat,
2. Muvofiqlik va
Har kuni ertalab ishlash uchun bitta asosiy vazifani rejalashtiring
Haftalik, choraklik, oylik va yillik maqsadlarni belgilash uchun xuddi shu
usuldan foydalanishingiz mumkinligini unutmang. Shuningdek, men
sizga uzoq muddatli tasavvurni yaratishni maslahat beraman. Bu besh
yoki o'n yillik reja bo'lishi mumkin. Albatta, bu mukammal bo'lmaydi,
lekin amaldagi yo'nalish haqida tasavvurga ega bo'lish katta farqni keltirib chiqaradi.
Hosildorlikka oid minglab kitoblar mavjud bo'lsa-da, faqat bir nechta
printsiplar muhimdir. O'ylaymanki, eng muhimi, asosiy vazifangizni
aniqlash va ertalab birinchi navbatda uni hal qilish va buni izchillik bilan
bajarishdir.
Qisqa muddatli maqsadlarni belgilash uchun, uzoq muddatli maqsadlarga
erishish uchun nima qilish kerakligini teskari muhandislik qiling. Misol
uchun, agar men keyingi to'qson kun ichida kitob yozmoqchi bo'lsam,
bitta maqsad kontur yaratish bo'lishi mumkin. Yana biri birinchi
qoralamani yakunlash bo'lishi mumkin. Va bu maqsadga erishish uchun
men ma'lum bir kunlik so'z sonini belgilashim mumkin edi.
Harakat bosqichi
Garchi sizda hech qachon tugamaydigan ishlar ro'yxati bo'lishi mumkin
|
| |
bo'lsa-da, har doim bir nechta asosiy vazifalar mavjud bo'lib, ular

|
bo'lsa-da, har doim bir nechta asosiy vazifalar mavjud bo'lib, ularBog'liq Dopamine Detox Bookbo'lsa-da, har doim bir nechta asosiy vazifalar mavjud bo'lib, ular
bajarilganda unumdorligingizni oshiradi. Agar siz ularni to'liq
bajarolmasangiz, boshqa hech narsa muhim bo'lmaydi.
Hosildorlikning kalitini uchta so'z bilan ifodalash mumkin:
Machine Translated by Google
3. Ta'sir sizning asosiy vazifalaringizni (uzoq muddatli
muvaffaqiyatingizga eng katta ta'sir ko'rsatadigan) aniqlash va ular
ustida iloji boricha tez-tez ishlashni anglatadi.
1. Har kuni bir joyda, bir vaqtda bo'ling
Kuniga atigi qirq besh daqiqa davomida asosiy vazifalaringizga
diqqatni jamlash orqali siz o'z o'rniga boshqa qiladigan deyarli
hamma narsadan ko'ra ko'proq muvaffaqiyatga erishishingiz mumkin.
Yuqorida aytib o'tganimizdek, oddiy kundalik tartib sizning fikringizni
tartibga solishga yordam beradi, o'zingizni ko'proq nazorat
qilishingizga yordam beradi va rag'batlantirishni kamaytiradi.
Natijada, ishni boshlash osonroq bo'ladi.
Keyinchalik samaradorlikni eng ta'sirli vazifalaringizga doimiy e'tibor
qaratish sifatida aniqlash mumkin.
Ushbu bo'limda diqqatni jamlash va har kuni asosiy vazifalarni
bajarish uchun qilishingiz mumkin bo'lgan aniq narsalarni muhokama qilamiz.
3. Ta'sir.
Keling, har kuni eng muhim vazifangizga e'tiboringizni qaratish
uchun nima qilishingiz mumkinligini ko'rib chiqaylik.
1. Diqqat - bu sizning diqqatni jamlashni saqlab qolish va
vazifalaringiz ustida ishlashda chalg'itish yoki kechiktirishdan
qochish qobiliyatidir.
2. Muvofiqlik deganda har kuni, haftadan haftaga, oydan oyga va
yildan-yilga asosiy vazifalaringiz ustida ishlash odatini shakllantirish
|
| |
Tovarlar raqobatbardoshligini boshqarish

|
Tovarlar raqobatbardoshligini boshqarish
|
bet | 3/3 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 189,25 Kb. | | #117470 |
Bog'liq Menejment. Ozodov UmidxonTovarlar raqobatbardoshligini boshqarish - Raqobatbardoshlik - tovarning uning raqib tovaridan ham aniq ijtimoiy ehtiyojga mosligi darajasi boʻyicha va ham uni qanoatlantirishga xarajatlar boʻyichi farqlanishini aks ettiruvchi taʼrifidir.
- Xaridorni ishlab chiqaruvchi nuqtai nazaridan muhimroq boʻlgan ularni ishlab chiqarishga mehnat sarflanishi, material sarflanishi, energiya sarflanishi, ishlab chiqarishdagi mahsulotlarning texnologligi, ularning konstuksiyalari- dagi koʻpgina muhim oʻziga xosliklar kabi xususiyatlar butunlay qiziqtirmaydi. Ikkita element - isteʼmol xususiyatlari va narx tovarning raqobatbardoshligining asosiy tashkil qiluvchilar boʻladi. Ammo, tovarning bozor istiqbollari nafaqat sifat va ishlab chiqarish xarajatlariga bogʻliq. Tovarning muvaffaqiyati va muvaffaqiyatsizligi sababi yetkazib beruvchining reklama faoliyati, uning obroʻsi, texnik xizmat koʻrsatishning taklif qilinayotgan darajasi kabi boshqa (notovar) omillardan iborat boʻlishi mumkin.
Va baribir, firmalarning raqobatbardoshlikni taʼminlash boʻyicha faoliyatining noishlab chiqarish jihatlari qanchalik muhim boʻlmasinlar, sifat va narx asosiysi boʻladi. Texnik xizmat koʻrsatish katta ishonchni yaratadi. Shundan kelib chiqqan holda, raqobatbardoshlik quyidagi koʻrinishga ega: - Va baribir, firmalarning raqobatbardoshlikni taʼminlash boʻyicha faoliyatining noishlab chiqarish jihatlari qanchalik muhim boʻlmasinlar, sifat va narx asosiysi boʻladi. Texnik xizmat koʻrsatish katta ishonchni yaratadi. Shundan kelib chiqqan holda, raqobatbardoshlik quyidagi koʻrinishga ega:
- raqobatbardoshlik = sifat + narx+ xizmat ko ʼrsatish.
- Raqobatbardoshlikni boshqarish - demak aytib oʻtilgan tashkil qiluvchilarning muvofiq nisbatini taʼminlash, asosiy harakatni quyidagi vazifalarni hal qilishga qaratish: sifatni oshirish, ishlab chiqarish xarajatlarini pasaytirish, sotuvdan keying xizmat koʻrsatishning tejamkorligi va tezkorligini oshirishdir.
|
| |
Ўзбекистон респуликаси - bet 6

|
Ўзбекистон респуликасиBog'liq 01.04.05 − Optika
9
SHAROF RASHIDOV NOMIDAGI SAMARQAND DAVLAT
UNIVERSITETINING TAYANCH DOKTORANTURA
IXTISOSLIKLARIGA KIRISH SINOVLARI UCHUN MAXSUS
FANLARDAN DA’VOGARLARNING BILIMLARINI
BAHOLASH MEZONI
Sinov topshirish shakli
Yozma
Ajratilgan vaqt
120 daqiqa
Savollar soni
5
Har bir savol uchun
belgilangan ball
20
Maksimal ball
100
Document Outline - Ixtisoslik fanlari bo‘yicha
|
| |
Ўзбекистон респуликаси - bet 2

3
KIRISH
O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risidagi qonun”i va “Kadrlar
tayyorlash Milliy dasturi” har tomonlama barkamol shaxsning shakllanishini
ta’minlovchi
uzluksiz
ta’lim
tizimining
asosiy
huquqiy
hujjatidir.
Mamalakatimizning har tomonlama rivojlanishi, ko‘p jihatdan oliy va o‘rta maxsus
bilim yurtlari еtishtirib beradigan mutaxassislarning bilimi va saviyasi bilan
chambarchas bog‘liq, chunki bu kadrlar yosh avlodni o‘qitishdan tortib to turli
texnologik jarayonlarni boshqarishgacha bo‘lgan murakkab va ma’suliyatli
vazifalarni bajaradilar. Shu jumladan, doktorantlarimiz bugungi kunda fanning
barcha sohalaridan xabardor bo‘lishlari zarur. 01.04.05 – Optika ixtisosligi
bo‘yicha tayanch doktoanturaga kirish xohishi bo‘lgan talabgorlardan
bakalavriatning 60530900 – Fizika hamda magistraturaning 5A140202 − fizika
ta’lim yo’nalishi bosqichida o‘qitilgan maxsus fanlar dasturlariga kiritilgan
mavzular bo‘yicha quyidagi tushunchalarga ega bo‘lishi va savollarga javob
bera olish talab qilinadi.
Ixtisoslik fanlari bo‘yicha
Fanning nazariy mashg‘ulotlarini mazmuni quyidagilardan iborat:
Elektromagnit to‘lqinlar
Optika fanining rivojlanish tarixi va boshqa bo‘limlar bilan bog‘liqligi.
Optikaga
oid
umumiy
ma’lumotlar. Maksvel tenglamalari. Maksvell
tenglamalarining integral ko‘rinishi. Maksvell tenglamalarining differensial
ko‘rinishi. Elektromagnit to‘lqinlarning umumiy ko‘rinishi. Yassi elektromagnit
to‘lqin tenglamasi, elektromagnit to‘lqin shkalasi. Yorug‘lik hodisalarining
elektromagnit tabiati
. Elektromagnit to‘lqinning superpozitsiyasi (maksimum,
minimum shartlari).
Ўзбекистон респуликаси - bet 5

8
ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1.
Sh.M.Mirziyoyev.
Oliy Majlisga Murojaatnoma,
Toshkent, 2020-yil
24-yanvar.
2.
Sh.M.Mirziyoyev. Buyuk kelagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan
birga quramiz. − Toshkent: “ O‘zbekiston”, 2017.
3.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi
“O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha
harakatlar strategiyasi
to‘g‘risida”gi PF-4947-sonli Farmoni.
4.
М.А.Еляшевич. Атомная и молекулярная спектроскопия.
М.Наука., 2004.-892 с.
5.
G‘.Murodov, H.Xushvaqtov. Spektroskopiya asoalari.
Voris
nashriyot, Toshkent-2015.
6.
Ф.Х.Тухватуллин, У.Н.Ташкенбаев, А.Жумабаев, Х.Хушвақтов,
А.Абсанов. Структура молекулярных агрегатов в жидкостях и их проявления
в спектрах комбинатсионного рассеяния. Ташкент-2014
7.
М.Г.Бахшиев.
Спектроскопия
межмолекулярных
взаимодействий. –Ленинград: Наука. 1972, с.208.
8.
М.В.Волкенштейн,
Л.А.Грибов,
М.А.Еляшевич,
Б.И.Степанов
. Колебания молекул.
1972.
9.
П.К.Хабибулаев, В.Булавин, В.Е.Погорелов, Ф.Х.Тухватуллин,
А.Жумабаев. Динамика молекул в жидкостях, Ташкент ФАН, 2010.- 401 с.
10.
К.Бенуелл Основы молекулярной спектроскопии: Москва «Мир»
1985. – 384 с.
11.
Малсев А.А. Молекулярная спектроскопия. М.,
изд-во МГУ,
1980, -272 с.
12.
Ташкенбаев У.Н., Тухватуллин Ф.Х. Сеит-Энон М.А., Жумабоев
А. Изучение межмолекулярных взаимодействий в жидком хлороформе
методами спектроскопии комбинатсионного рассеяния и квантовой химии //
ДАН РУз. 1999. №6. С.23-26.
13.
Ф.Ҳ.Тукҳватуллин,
В.Е.Погорелов,
У.Н.Ташкенбаев,
А.Жумабоев, Ҳ.Ҳушвактов, М.Сеит-Энон, С.А.Османов. Интермолеcулар
интераcтион ин лиқуид диметҳйлформамиде анд итс манифестатион ин
Раман спеcтра.//Ж. Оф Раман спеcтросcопй, 2003.В.34(10), п. 813-818.
14.
Шахпаронов М.И. Межмолекулярные взаимодействия. М:
Знание. 1983. - 64 с.
15.
Otajonov SH. «Molekulyar optika» T.1994.
Geometrik optika qonunlari

4
Kogerent to‘lqinlar. Yo‘llar farqi va fazalar farqi. Interferensiya olish usullari.
Yung usuli, Frenelning biko‘zgu, bilinza va biprizma usullari.
Interferensiya
hodisasini amaliyotga tadbiqi. Fabri-Pero interferometri. Ikki nurli interferometrlar.
O‘tgan va qaytgan nurlardan hosil bulgan interferensiya.
Yupqa pardadagi
interferensiya. Nyuton halqalari. Yupqa ponadagi interferensiya).
Yorug‘lik dispersiyasi
Yorug‘lik
dispersiyasi.
Normal
va
anomal
dispersiya.
Yorug‘lik
dispersiyasining elementar klassik nazariyasi. Yorug‘likning to‘da
va fazoviy
tezliklari. Vavilov - Cherenkov nurlanishi.
Yorug‘lik difraksiyasi
Sferik elektromagnit to‘lqin tenglamasi. Gyuygens - Frenel prinsipi.
Frenelning zonalar usuli. Frenel tipidagi difraksiya.
Dumaloq tirqich,
dumaloq
to‘siq, to‘g‘ri chiziqli tirqich va to‘g‘ri chiziqli to‘siqdagi difraksiya.
Fraungofer
difraksiyasi. Difraksion panjara.
Yorug‘likning qutblanishi va kristallar optikasi
Yorug‘lik to‘lqinining ko‘ndalangligi. Tabiiy va qutblangan yorug‘lik.
Malyus qonuni. Bryuster qonuni. Bir o‘qli va ikki o‘qli kristallar. Yorug‘likning
ikkilanib sinishi. Qutblangan yorug‘likni interferensiyasi.
Elliptik qutblangan
yorug‘likni olish.
Harakatlanuvchi muhit optikasi va nochiziqli jarayonlar

7
73. Tashqi fotoeffekt uchun Eynshteyn formulasi.
74. Yorug‘lik bosimi. Lebedev tajribasi.
75. Issiqlik nurlanish. Issiqlik nurlanish qonunlari.
76. Jismlarning nur chiqarish va nur yutish qobiliyati.
77. Absolyut qora jism nurlanishi.
78. Issiqlik nurlanish qonunlarining qo‘llanilishi.
79. Lyuminessensiya va uning turlari
80. Fotolyuminessensiya, fosforesensiya va flyuoresensiya.
81. Optik tolali aloqa nima? Qaysi hodisaga asoslangan?
82. Optik spekroskopiya.
83. Yorug‘likning modda bilan ta’siri. Yorug‘likning sochilishi. Sochilishning
turlari.
84. Yorug‘likning kombinatsion sochilishi. Uning amalda qo‘llanilishi
85. Vodorod bog‘lanish turlari.
86. Atomlar sistemasining simmetiyasi. Simmetriya elementlari
87. Yorug‘likning yutilishi. Moddalarning tarkibini yutilish spektrlari
yordamida o‘rganish
88. Spektral asboblarning turlari.
89. Spektral asboblarning umumiy optik sxemasi
90. Spektral qurilmalarning asosiy xarakteristikalari.
91. Prizmali spektr qurilmalar
92. Spektral qurilmalar tarkibidagi optik qismlarga qo‘yiladigan talablar.
93. Spektral qurilmalarning ajarata olish qobiliyati. Reley kriteriyasi
94. Spektral tahlil nima.
95. Difraksion spektral qurilmalar. Ularning ajrata olish qobiliyati.
96. Fure spektrometrlari va ularning ishlash prinsipi.
97. Spektral qurilmalarning apparat funksiyasi
98. Nurlanishni qayd qiluvchilarning asosiy xarakteristikalari. Sezgirligi.
99. Molekulalararo o‘zaro ta’sirlar, ularning turlari. Energiyasi.
100.
Molekulaning to‘liq energiyasi
Ish bosqichlari - 2: Mustaqil kitobxonlikni shakllantirishga rahbarlik qilish shakllari

|
2: Mustaqil kitobxonlikni shakllantirishga rahbarlik qilish shakllari
|
bet | 7/7 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 32,42 Kb. | | #143326 |
Bog'liq O’quvchilarda mustaqil kitobxonlikni shakillantirish uchun tavsiya etiladigan adabiyotlar ro’yxatini tuzish 1-4 sinf | Ish bosqichlari
va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
|
|
Ta’lim beruvchi
|
Ta’lim oluvchilar
|
|
1-bosqich. Mavzuga kirish
(15 daqiqa)
|
Ekran orqali yangi ma’ruza mashg‘uloti mavzusi va unda ko‘riladigan asosiy savollar, tayanch iboralar mohiyati bilan tanishtiradi.
Yangi mavzu mazmuni bo‘yicha ma’lumotlar berishga o‘tadi.
|
Tinglaydilar, yozadilar.
Tinglaydilar.
|
|
2-bosqich.
Asosiy
(55 daqiqa)
|
2.1. Ma’ruzani boshlashdan avval talabalarda yangi mavzu bo‘yicha dastlabki ma’lumotlarni tekshirish maqsadida savol bilan murojaat etadi: “Sinfdan tashqari o‘qish darslariga kim rahbarlik qiladi?
Ma’ruza ninig birinchi rejasi bo‘yicha ma’lumotlar Power Point dasturi slaydlarini namoyishi orqali taqdim etiladi va uni yozib olishlarini eslatadi.
Sinfdan tashqari o‘qish darslarining turlari tarqatma materiallar asosida tushuntirib beriladi.
Ma’ruzaning uchinchi rejasi Sinfdan tashqari o‘qishni rejalashtirish ona-tili dasturi va tarqatma materiallar orqali taqdim etiladi va uni yozib olishlarini eslatadi.
|
2.1. Savollarga javob beradilar.
Tinglaydilar, yozadilar.
Tarqatma materiallarni o‘qiydilar.
Tinglaydilar, yozadilar
|
|
3-bosqich. Yakuniy bosqich
(10 daqiqa)
|
3.1. Mavzu bo‘yicha talabalarda yuzaga kelgan savollarga javob beradi, yakunlovchi xulosa qiladi.
3.2 Mavzuni mustahkamlash uchun talabalarga uchinchi sinf uchun sinfdan tashqari o‘qish darslarini yillik rejasini tuzish
beriladi.
|
3.1. Mavzu bo‘yicha Savollar beradilar.
3.2 Vazifani yozib oladilar.
|
Mustaqil o‘zlashtirish uchun savollar:
Mustaqil kitobxonlikni shakllantirish uchun kitob tanlashda o’qituvchi qanday tamoyillarga asoslanadi?
Mustaqil kitobxonlikni shakllantirish darsiga qo’yilgan asosiy talablarni sanab bering.
Mustaqil kitobxonlikni shakllantirish darslari rejasini ishlab chiqing. Bunda mavzu, bosqich va dars turini o’zingiz mustaqil tanlang.
| |
Ma’ruza mashg‘ulotining - 2: Mustaqil kitobxonlikni shakllantirishga rahbarlik qilish shakllari

|
2: Mustaqil kitobxonlikni shakllantirishga rahbarlik qilish shakllari
|
bet | 6/7 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 32,42 Kb. | | #143326 |
Bog'liq O’quvchilarda mustaqil kitobxonlikni shakillantirish uchun tavsiya etiladigan adabiyotlar ro’yxatini tuzish 1-4 sinf1.2.Ma’ruza mashg‘ulotining texnologik xaritasi
Tavsiya qilinadigan adabiyotlar:
1.”Laylak bilan tulki” O‘zbek xalq ertagi. 2.”Arslon bilan it”. Lev Tolstoy.
3.”Kapalak” Zulfiya. Sherlar to‘plami. 4.”O‘tinchi yigit bilan sher” ertak.
5.”Ko‘ngilchan o‘tinchi” ertak. 6.”Asalari bilan pashsha” ertak.
|
Ertak asosida chizilgan sur’atlar va aplikassiyalar.
O‘qilgan adabiyotlar. O‘quvchilar
tavsiya qiladigan adabiyotlar.
|
Mashg‘ulot vaqti-2 soat
|
Talabalar soni: 65 ta
|
Mashg‘ulot shakli
|
Axborotli ma’ruza
|
Ma’ruza rejasi
|
Mustaqil kitobxonlikni shakllantirish uchun kitob tanlash tamoyillari
Boshlang‘ich maktabda kitobxon oʻquvchilarni shakllantirish bosqichlari.
Mustaqil kitobxonlikni shakllantirish darslarining turlari.
|
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi: mustaqil kitobxonlikni shakllantirish uchun kitob tanlash tamoyillari
haqida tushuncha berish.
|
Pedagogik vazifalar:
Sinfdan tashqari o‘qishga rahbarlik shakllarini ochib berish;
Sinfdan tashqari o‘qish darslarining turlari va ularning bir-biridan farqi haqida ma’lumot berish;
Sinfdan tashqari o‘qish darslarini rejalashtirishni tushuntirish.
|
O‘quv faoliyati natijalari:
Sinfdan tashqari o‘qishga rahbarlik shakllarini aytib beradilar;
Sinfdan tashqari o‘qish darslarining turlari va ularning bir-biridan farqini ajrata oladilar; 3.Sinfdan tashqari o‘qish darslarini rejalashtira oladilar.
|
Ta’lim berish usullari
|
ma’ruza , blits-so‘rov, tushuntirish, savol-javob, muammoli savollar.
|
Ta’lim berish shakllari
|
Ommaviy, jamoaviy
|
Ta’lim berish vositalari
|
Darslik, o‘quv qo‘llanma, proyektor
|
Ta’lim berish sharoiti
|
O‘TV bilan ishlashga moslashtirilgan auditoriya
|
Monitoring va baholash
|
Og‘zaki nazorat: savol-javob
|
|
|
| |
Gmo mahsulotlarini cheklashning ahamiyati

Gmo mahsulotlarini cheklashning ahamiyati
Download
429,36 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/11
Sana
15.01.2024
Hajmi
429,36 Kb.
#137829
Download
429,36 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Gmo mahsulotlarini cheklashning ahamiyati
Download
429,36 Kb.
Matnni ko'rish
Yaponiya - Mustaqil ta’lim ishi Bajardi: Samadov Laziz Tekshirdi: Boltayeva. K. Sh

|
Mustaqil ta’lim ishi Bajardi: Samadov Laziz Tekshirdi: Boltayeva. K. Sh
|
bet | 2/3 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 256,01 Kb. | | #125651 |
Bog'liq dorixonalarYaponiya
Bu davlatda o‘rtacha umr davomiyligi allaqachon 85 yoshdan ortib ketgan va Yaponiyani haqli ravishda keksalar yurti deb atash mumkin. Yana bir qiziq fakt – bu davlatda 100 yoshni qarshilaganlar 80 ming nafardan ko‘proqni tashkil etadi. E'tiborlisi, yuzga yetgan 80 450 yaponiyalikdan 70 975 nafari (88 foiz) – ayollardir.
Tibbiyot tizimi kasallik profilaktikasiga nihoyatda jiddiy e'tibor qaratadi. Ko‘pchilik yapon tibbiyoti aholi uchun bepul, deb o‘ylaydi. Aslida bu davlatdagi tibbiy xizmatlar anchagina qimmat. Aholi tibbiy xizmatlarning 70 foizidan ortig‘ini qoplab berishi shart bo‘lgan tibbiy sug‘urtaga ega bo‘lishlari kerak.
Germaniya
Nemis tibbiyoti jahon etalonlaridan biri hisoblanadi va dunyoning aksariyat davlatlaridan bemorlar shifo ilinjida Germaniyaga oshiqadilar. Tibbiyot juda qimmat, ammo sifat va natijalar bu jihatni chetga suradi. Reabilitatsiya, kardiologiya, kardioxirurgiya, onkologiya kabi sohalarda bu davlat shifokorlari har qanday hamkasblari bilan bellasha oladilar.
O‘z aholisi uchun tibbiy sug‘urta tizimi ishlaydi va faqat 10 foizga yaqin aholigina nodavlat sug‘urta kompaniyalar xizmatidan foydalanadilar. Fuqarolarning mutlaq ko‘pchiligi davlat sug‘urta tizimiga suyangan holda davolanadi.
Isroil
Yahudiylar aniq fanlarda ilg‘orliklarini isbotlaganlar. Bundan tibbiyot ham mustasno emas. Tibbiyot turizmi degan tushunchani industriya darajasiga ko‘targan davlatlardan biri va dastlabkilari qatorida Isroil turadi. Onkologiya, mikrojarrohlik, qon tomirlar jarrohligi, kardioxirurgiya sohalarida bu davlat tibbiyoti juda ilgarilab ketgan.
O‘z aholisi ko‘pchilik davlatlardagi kabi tibbiy sug‘urta asosida davolanadi. Aksi ham bo‘lishi mumkin emas – har qancha daromad qilmasinlar, zarur bo‘lganda tibbiy xizmatlar har qanday toifadagi fuqarolar uchun qimmatlik qiladi.
Shvetsiya
Skandinaviyadagi bu davlat o‘z fuqarolariga tibbiy xizmatlarni maksimal darajada tekin qilib bergani bilan maqtana oladi. Soliqlarni taqsimlashda sog‘liqni saqlash tizimi eng birinchi va ulkan ulushni oladi.
Dunyoning boshqa biror davlatida uchramaydigan bir misol – stomatologik xizmatlarning ham 19 yoshgacha bepulligi bu fikrning yaqqol isbotidir. Yana bir jihat – har bir dorixona umumiy tizimga ulangan va dori xarid qilish istagida bo‘lgan bemorga oid barcha ma'lumotlar dorixonalarda ham saqlanib qoladi.
AQSh
Dunyoning eng qudratli davlati tibbiyoti ham o‘ziga yarasha. AQSh ko‘plab boshqa sohalar singari meditsinaga ham butun dunyodan eng aqlli mutaxassislarni jalb qila olishi bilan e'tibor qozongan. Shifokorlar bu davlatda juda boy va obro‘li insonlardir.
Sug‘urtasi bo‘lmaganlar tibbiy tizimga juda qimmat haq to‘laydilar. Shunga qaramay dunyoning eng badavlat korchalonlari AQShning yetakchi klinikalarida davolanishni odat qilishgan. O‘z fuqarolariga ega esa turli tibbiy sug‘urtalar taklif etiladi.
|
| |
Hindiston - Mustaqil ta’lim ishi Bajardi: Samadov Laziz Tekshirdi: Boltayeva. K. Sh

|
Mustaqil ta’lim ishi Bajardi: Samadov Laziz Tekshirdi: Boltayeva. K. Sh
|
bet | 3/3 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 256,01 Kb. | | #125651 |
Bog'liq dorixonalarHindiston
Albatta, aholisining sezilarli qismi hali ham qashshoq bo‘lgan bu davlatda barcha fuqarolar ham sifatli tibbiy xizmatga yetisha olishmaydi. Ammo so‘nggi paytlarda Hindistonda xususiy tibbiyot jadal rivojlanmoqda va tibbiy turizmning asosiy yo‘nalishlaridan biri aynan shu davlat bo‘lib qolmoqda.
Operatsiyalar sifati boshqa davlatlardan qolishmasligi, narxlarning nisbatan arzonligi, qonunchilikdagi qulayliklar aksar rivojlanayotgan davlatlar, jumladan O‘zbekistondan ham yiliga ming-minglab bemorlarning bu davlatga oshiqishiga sabab bo‘lmoqda.
Singapur
Osiyoning bu mitti shahar-davlatining qator boshqa sohalar kabi tibbiyoti ham yuksak rivojlangan. Aholining umr davomiyligi 84 yoshni tashkil qiladi. Bu davlatda har qadamda inson o‘z tanasini sog‘lomlashtirishi uchun imkoniyatlar bor – yugurish yo‘laklari, velosipedlar, suzish havzalari, jamoaviy mashqlarda shug‘ullanish ko‘pchilikning odatiga aylangan.
Ammo eng muhim jihat – davlatning tibbiyot tizimi uchun mablag‘ni ayamasligidir. 2030 yilga borib bu kichik davlatning tibbiy budjeti 44 milliard Singapur dollari (30 mlrd AQSh dollaridan ortiq) bo‘lishi kutilmoqda.
|
| |
ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES

|
ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCESBog'liq 868-878ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES
VOLUME 2 | ISSUE 1 | 2021
ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Academic Research, Uzbekistan 869 www.ares.uz
KIRISH
Oziq-ovqat havfsizligi insonlarning istalgan vaqtda faol va sog‘lom turmush
tarzi uchun zarur bo‗lgan elementlarga boy va havfsiz (sifati, soni va xilma-xilligi
bo‗yicha) ovqatlanish imkoniyatiga ega bo‗lish demakdir. Shu boisdan qayd etish
lozim, ayni globallashuv jarayonida mamlakatlarda aholini oziq-ovqat mahsulotlari
bilan sifatli va sotib olish qobiliyati doirasida ta‗minlash muhim masalaga aylandi.
Oziq-ovqat inson hayotidagi eng muhim oziqalardan biri hisoblanadi. Iste‘molchilar
har doim sifatli va havfsiz mahsulotlar olishni istaydilar. Havfsiz oziq-ovqat deganda,
biz odatda yuqori sifatli, ekologik toza, geni modifikatsiyalangan organizm (GMО)
siz (genetik modifikatsiyalashgan organizmsiz), pestitsidlar singari oziq-ovqatga
aloqador zararli elementlar bo‗lmagan mahsulotlarni nazarda tutamiz. Oziq-ovqat
havfsizligi insoniyatning asosiy muammolaridan biri bo‗lib, millatlarning
salomatligini, rivojlanishi va farovonligini belgilaydi. Aholi iste‘mol qiladigan oziq-
ovqat sifati fuqarolar hayot kechirishining darajasi va sifatining muhim tarkibiy qismi
bo‗lib, atrof-muhitni muhofaza qilishga, shuningdek, mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy
va demografik holatiga ham jiddiy ta‘sir ko‗rsatadi.
ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODOLOGIYA
Oziq-ovqat havfsizligi butun dunyo mamlakatlari oldida turgan eng dolzarb
vazifalardan biridir. BMT mutahasislari ham bugun oziq-ovqat mahsulotlarini
yetishtirish va ularni taqsimlash boʻyicha yondashuvni mutlaqo oʻzgartirish vaqti
kelganini taʼkidlayapti. Zero, ideal holatda qishloq, oʻrmon va baliqchilik xoʻjaliklari
barchani oziq-ovqat bilan toʻliq taʼminlash va odamlar uchun risoladagidek daromad
manbaini yaratib berishga qodir. Boz ustiga, bunday holatda inson manfaatlari
yoʻlida ham qishloq xoʻjaligi rivojlanadi, ham atrof muhitni muhofaza qilish boʻyicha
chora-tadbirlar ijrosi taʼminlanadi. Nega bashariyat farovonligi va kelajagiga xizmat
qiluvchi mana shunday nufuzli tashkilot bu boradagi nuqtayi nazarlarni yangilash
gʻoyasini ilgari surmoqda, Sababi, bugungi kunda tabiatga befarq munosabat, unga
antropogen taʼsirning kuchayib borishi, isrofgarchilik, ilgʻor va rivojlanayotgan
davlatlar oʻrtasidagi oziq-ovqat balansi boʻyicha farqning oʻsayotgani, iqlim
oʻzgarishlari qator salbiy omillarni keltirib chiqaryapti. Nozineʼmatlarimiz, chuchuk
suv, oʻrmonlar, biologik xilma-xillik keskin surʼatlarda kamayib bormoqda, yer
unumdorligi
pasayib,
tuproq
degradatsiyaga
uchrayotir.
Oqibatda,
BMT
maʼlumotlariga koʻra, yer yuzi aholisi soni geometrik progressiya bo‗yicha ortib
bormoqda afsuski ularni ehtiyoji arifmetik progressiya bo‗yicha qondirilmoqda,
hozirda jahon aholisining 815 million nafari och qolayotgan boʻlsa, 2050-yilga borib
bu soni 2 mlrd. kishiga yetadi. Ularning 12,9 foizi rivojlanayotgan mamlakatlarda
|
| |
ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES

|
ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCESBog'liq 868-878ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES
VOLUME 2 | ISSUE 1 | 2021
ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Academic Research, Uzbekistan 871 www.ares.uz
Respublikasi hukumati tomonidan tasdiqlangan va nazorat qilinadigan standartlar,
sanitariya me'yorlari va qoidalarda belgilanadi.
O‗zbekiston Respublikasida qo‗llaniladigan standartlashtirish sohasidagi
hujjatlarni quyidagi turlarga bo‗lishimiz mumkin:
-Milliy standartlar
-Standartlashtirish sohasidagi O‗zbekiston Respublikasining milliy organi
tomonidan qabul qilingan hujjatlar;
-Standartlashtirish qoidalari, standartlashtirish sohasidagi normalar va
tavsiyalar;
-Texnik, iqtisodiy va ijtimoiy soha axborotlarining barcha rus umumrespublika
tasniflagichlari;
-Korxona, tashkilot va muassasalarning standartlari.
MUHOKAMA VA NATIJALAR
Tovarlarning havfsizligiga qo‗yiladigan talablar turlicha, yuqoridagi hujjatlarda
ko‗rsatilgan qoidalarga muvofiq belgilanadi. Ushbu qoidalardan chetga chiqish,
masalan, tovarlarni odatiy bo‗lmagan sharoitda ishlatish, saqlash, iste‘mol qilish
qoidalarini buzish, iste‘molchi uchun salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin Bu
borada mamlakatimiz prezidenti muhtaram Sh.M.Mirziyoyev taʼkidlaganidek,
―Xalqimiz salomatligini mustahkamlash, sogʻlom turmush tarzini qaror toptirish, biz
uchun hayotiy muhim masaladir. Takror aytaman, tinchlik va sogʻlikni taʼminlasak,
qolgan hamma narsaga erishamiz. Qishloq xoʻjaligidagi islohotlardan maqsad–
iqtisodiy foyda koʻrish bilan birga, oziq-ovqat havfsizligini taʼminlash, xalq
farovonligini oshirishdan iboratdir. Buni hech qachon esimizdan chiqarmasligimiz
zarur‖. Fikrimizcha, oziq-ovqat havfsizligini ta‗minlashga qaratilgan chora-tadbirlar
davlatning nafaqat agrar sohadagi, balki siyosiy va iqtisodiy yo‗nalishdagi
faoliyatlari bilan ham bevosita bog‗liqdir. 2018-yilda Jahon oziq-ovqat sammitida
ushbu iqtisodiy kategoriya tushunchasi birinchi bor taklif qilingan, barqaror oziq-
ovqat iste‗molini ta‗minlash va ishlab chiqarish hajmi, narxlarining o‗zgarishini
to‗ldirish uchun muhim oziq-ovqatlar bo‗yicha dunyoda yetarli jamg‗armalari
doimiy mavjudligini bildiradi. Haqiqatan ham, bugungi kunda yer yuzida aholi
soni oshgani sayin, oziq-ovqatga bo‗lgan talab ham kuchaymoqda. Bu esa, o‗z-o
zidan, oziq-ovqat ishlab chiqaruvchi korxonalarning ko‗payishiga sabab bo‗ladi. Ana
shunday vaziyatda sifatsiz hamda inson sog‘lig iga havf soluvchi oziq-ovqat
mahsulotlari ishlab chiqarish yoki yetishtirish avj olishi ehtimoldan xoli emas.
Mamlakatimizda ushbu sohada keng ko‗lamli ishlar istiqlolning ilk
kunlaridanoq amalga oshirildi. Xususan, 1997 yil Oziq-ovqat mahsulotining sifati va
|
| |
ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES

|
ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCESBog'liq 868-878ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES
VOLUME 2 | ISSUE 1 | 2021
ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Academic Research, Uzbekistan 872 www.ares.uz
havfsizligi to‗g ‗risidagi Qonunning qabul qilinishi buning yaqqol misolidir.
Xususan, oziq-ovqat havfsizligi sifatining havfsizligi va uning ta‗minlanganlik
darajasi, zaxiralarning mavjud bo‗lishi kabi omillar orqali umumiy oziq-ovqat
barqarorligi ta‗minlanadi. Ya‗ni oziq-ovqatning inson salomatligiga bo‗lgan salbiy
ta‗sirini tartibga solish borasidagi tadbirlar birinchi navbatdagi masala bo‗lsa,
ikkinchidan, oziq-ovqat yuzasidan boshqa mamlakatlarga qaram bo‗lishning oldini
olishdir.
Geni modifikatsiyalangan organizm, (GMO) ya‘ni genetik tarkibini o‗zgartirish
yo‗li bilan hosil qilingan yangi o‗simliklar yoki hayvon organizmlari, shuningdek
ulardan iste‘mol uchun tayyorlangan mahsulotlaridir. Aniqroq aytganda, biror xil
mahsulotga begona genning ko‗chirib o‗tkazilishi tufayli yangi xususiyatlarga ega
organizmning kelib chiqishi GMO hisoblanadi. Geni modifikatsiyalangan
organizmlar yaratish uchun avvalo biror xususiyatli (masalan, sovuq iqlim sharoitida
yashovchi) o‗simlik yoki hayvon turining gen tarkibidan kerakli gen ajratib olinib, u
boshqa bir organizm genomiga o‗rnatiladi. Natijada sovuq urmaydigan, shuningdek
tashqi jihatdan ko‗rkam va ta‘mi o‗zgacha yani yashovchan o‗simlik navi yuzaga
keladi. Mana shu usul bilan oddiy qulupnay gen tizimiga Arktika sharoitida
yashovchi baliq genidan o`tkazilib, uning qahraton qishda hosil beradigan navi
yaratilgan, Lekin baliq go‗shtiga nisbatan allergiyasi bor odam yuqoridagidek usulda
yaratilgan mevadan yeganda allergik holat kuzatilishi mumkin. 1994 yil AQSH da
Ilmiy tajriba sifatida chuqur suv tubida yashovchi kambala balig‘ining geni
o‗tkazilgan yirik va rango-rang pomidorlar yetishtirildi. Bug‘doyning
qurg‘oqchilikka chidamliligini ta‘minlash maqsadida chayon genidan foydalanildi.
Tashqi salbiy ta‘sirotlarga chidamliligini oshirish uchun inson jigari geni gurunchga
o‗tkazildi. Ayniqsa yaponiyalik genetiklar yaratgan yangi navli gurunchda o‗zgacha
xususiyat mavjud. Uni iste‘mol qilingach, oshqozon osti bezida insulin ishlab
chiqarish tezlanishi kuzatilgan. Shu jihatdan foydalanib, bu gurunch qandli diabetga
chalingankar uchun foyda keltiradi.
Hozirgi kunda Yer sharida 100 dan ortiq yo‗nalishli transgen o‗simliklar
yetishtirilib, ulardan oziq-ovqatda ko‗p tarqalgan soya, makkajo‗xori, lavlagi va
kartoshkadir. Bu borada soya yetishtirish ayniqsa keng yo‗lga qo‗yilgan. Soya oqsili
sifatini oshirish maqsadida, unga Braziliya yong‘og‘i genlari kiritilgani tufayli ilgari
bunday yong‘oqlarga allergiyasi bor kishilar geni o‗zgartirilgan soyani iste‘mol
qilganlaridan so‗ng ularda allergik holatlar paydo bo‗la boshlagani olimlarni
havotirga solib qo‗ydi. Qishloq xo‗jaligida yetishtirilayotgan GMO mahsulotlari
o‗zining pestisidlarga birmuncha chidamliligi bilan alohida xususiyatga ega. Bunday
mahsulotlar ishlab chiqarilishini ko‗payishiga hissa qo‗shayotganlar ham ko‗p.
|
| |
Vegetasion tajribalar qayerlarda olib boriladi?

|
Vegetasion tajribalar qayerlarda olib boriladi?
|
bet | 29/42 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 139,12 Kb. | | #110569 |
Bog'liq 1. Dehqonchilik fanining asosiy vazifasi nimadan iborat -fayllar.org359. Vegetasion tajribalar qayerlarda olib boriladi?
A.*Vegetasion uylar, issiqxonalar va iqlimiy kameralar
B.Dala sharoitida
D.Laboratoriya va dala sharoitida
E.Ishlab chiqarish tajribalarida
360. Vegetasion tajribalarda takroriylik deb qabul qilingan nazorat va tajriba variantidagi elementlar birlik nima?
A.*Idishlar soni
B.Lizimetrlar
D.Paykallar soni
E.Petri kosachalari
361. Dala tajribalari nechta turga bolinadi?
A.*Maxsus ajratilagan maydonlarda (stasionar) va ishlab chiqarish sharoitida
B.Agrotexnikaviy tajribalar
D.Nav sinash tajribalari.
E.Yalpi yoki geografik dala tajribalar
362. Ilmiy tadqiqiot usullarini korsating?
A.*Umumiy, xususiy
B.Tajribaviy, laboratoriyaviy
D.Fikriy, aqliy
E.Iqtisodiy, ijtimoiy
363. Deduksiya nimaga asoslanadi?
A.*Umumiydan xususiyga bolgan mantiqiy xulosaga
B.Xususiydan umumiyga bolgan mantiqiy xulosaga
D.Umumiydan xususiyga bolgan mantiqiy xulosaga
E.Bu bilishning keng tarqalgan usuli bolib, barcha narsalar solishtirilganda bilinadi tamoiliga asosolanadi
364. Induksiya nimaga asoslanadi?
A.*Xususiydan umumiyga bolgan mantiqiy xulosaga
B.Umumiydan xususiyga bolgan mantiqiy xulosaga
D.Umumiydan xususiyga bolgan mantiqiy xulosaga
E.Bu bilishning keng tarqalgan usuli bolib, barcha narsalar solishtirilganda bilinadi tamoiliga asosolanadi
365. Birinchi vegetasion tajriba kim tomonidan otkazilgan.
A.*Van Gelmont
B.Libix
D.Vigman va Polstrof
E.Belousov
366. Dalalarning tarixiy daftarini moxiyati nimada?
A.*Dalalar boyicha har yili qollangan agrotexnika tadbirlar va olingan hosil daftari
B.Ogitlarni qollash rejasi yozilgan daftar
D.Xojalikning perspektiv rejalari yozilgan daftar
E.Yovvoyi osimliklarni kartalashtirish daftari
|
| |
ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES

|
ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCESBog'liq 868-878ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES
VOLUME 2 | ISSUE 1 | 2021
ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Academic Research, Uzbekistan 870 www.ares.uz
yashaydi. Besh yoshgacha boʻlgan bolalar oʻrtasidagi oʻlimning 45 foizi aynan toʻyib
ovqat yemaslik natijasida kelib chiqayotir. Hozirgi kunda har yili 3,1 nafar bola
aynan shu sabab hayotdan koʻz yummoqda.
Oziq-ovqat havfsizligi mamlakat aholisining sog'ligini saqlashga imkon
beradigan demografik holatning ijobiy rivojlanishiga sezilarli ta'sir ko‗rsatadi.
Havfsiz oziqlanish hayot davomiyligini uzaytiradi, bolalarning barkamol o‗sishi va
rivojlanishiga yordam beradi, ko‗pgina kasalliklarning oldini oladi, shu orqali millat
salomatligini ta‘minlaydi. Butun dunyoda sun‘iy mahsulotlarni ishlab chiqarish
kundan-kunga ko‗payib borayotgan, bugungi kunda oziq-ovqat havfsizligi ustidan
nazoratni susaytirishga aslo yo‗l qo‗yib bo‗lmaydi. Mamlakatning oziq-ovqat
havfsizligi-jismoniy talablar darajasida aholi salomatligi holatiga havf solmasdan
aholini muhim iste‘mol mahsulotlari bilan uzluksiz ta‘minlash imkoniyati
kafolatlangan ijtimoiy-iqtisodiy va huquqiy holatdir. Boshqacha qilib aytganda,
hozirgi yashayotgan va kelajakda tug‘iladigan avlod uchun havf tug‘dirmaydigan
oziq-ovqat havfsiz hisoblanadi, Shu bois, bugungi kunda mahsulot sifatini nazorat
qilishning obyektivligi o‗z navbatida butun insoniyat salomatligi uchun havfsizligini
kafolatlagani bois, mazkur soha bilan bog‘liq muammolarga yuzaki qarab bo‗lmaydi.
Bizning tadqiqot mavzuimizni chuqur ochib berish, sohadagi muammolarni ochib
berish, zarur takliflar bildirish, O‗zbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlarini
tahlil qilishni taqozo etadi. ―Aholining Sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi
to‗g‗risida‖gi O‗zbekiston Respublikasi qonunining 17-moddasida fuqarolar davlat
boshqaruvi organlaridan, mahalliy davlat hokimiyati organlaridan, shuningdek davlat
sanitariya nazoratini amalga oshiruvchi organlardan sanitariya-epidemiologik vaziyat
va insonning yashash muhiti holati, yuridik shaxslardan va yakka tartibdagi
tadbirkorlardan mahsulotning, shuningdek bajarilayotgan ishlar va ko‗rsatilayotgan
xizmatlarning xavfsizligi hamda sifati to‗g‗risida axborot olish huquqida ega ekanligi
belgilangan. Bundan kelib chiqadiki, har bir fuqaro o‗zi iste‘mol qiladigan
mahsulotning havfsizlik talablariga qanchalik javob berishi haqida yetarli
ma‘lumotga ega bo‗lishga huquqlidir. Shuningdek qonunchiligimizda, ―Oziq-ovqat
mahsulotining havfsizligi‖ tushunchasiga ta‘rif berilgan: ―Oziq-ovqat mahsulotining
havfsizligi — Oziq-ovqat mahsulotining sanitariya, veterinariya, veterinariya-
sanitariya, fitosanitariya qoidalari va normalariga mosligi‖, ko‗rinib turganidek,
ta‘rifda havfsizlik uchun talab aynan ko‗rsatilmasdan boshqa normativ-hujjatlarga
havola qilingan. Mahsulotning sifati va xavfsizligini ta'minlaydigan talablar majburiy
bo‗lib, u qonun yoki boshqa normativ hujjat belgilangan tartibda o‗rnatiladi.
Iste'molchilarning havfsizligini ta'minlash bo‗yicha majburiy talablar O‗zbekiston
|
| |
Tajribalarda takroriylik nechta bolishi kerak?

|
Tajribalarda takroriylik nechta bolishi kerak?
|
bet | 28/42 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 139,12 Kb. | | #110569 |
Bog'liq 1. Dehqonchilik fanining asosiy vazifasi nimadan iborat -fayllar.org346.Tajribalarda takroriylik nechta bolishi kerak?
A.*3-8 ta
B.1-2 ta
D.9-10 ta
E.12 ta
347. Tajribada nazorat deb nima aytiladi?
A.*Tajribaga qiyos qilib, taqqoslab koriladigan bir yoki bir necha varianti nazorat deb aytiladi
B.Tajribada organilayotgan omilga aytiladi
D.Tajribada barcha variantlar yigindisiga aytiladi
E.Eng yaxshi korsatgichga erishgan variantga aytiladi
348. Tajriba sxemasi nima?
A.*Tajriba sxemasi bu tajriba va nazorat variantlari yigindisidir
B.Tajribada organilayotgan omil
D.Eng yaxshi korsatgichga erishgan variantlar yigindisi
E.Faqat tajriba variantlari yigindisi
349. Dala tajribasini otkazish uchun yer uchastkasiga qoyiladigan talablar?
A.*Tipikligi va unumdorligi bir xilligi
B.Faqat tipikligi
D.Faqat tuproq unumdorligini bir xilligi
E.Tuproqning ishonchligi
350. Dala tajribalari nechta turga bolinadi?
A.*Maxsus ajratilagan maydonlarda (stasionar) va ishlab chiqarish sharoitida
B.Agrotexnikaviy tajribalar
D.Nav sinash tajribalari.
E.Yalpi yoki geografik dala tajribalar
351. Dala tajribalari qoyilgan maqsadiga kora nechta turga bolinadi?
A.*Agrotexnikaviy va nav sinash tajribalari
B.Maxsus ajratilagan maydonlarda (stasionar) va ishlab chiqarish sharoitida
D.Yakka tartibli dala tajribalari
E.Yapi yoki geografik dala tajribalar
352. Dala tajribalari otkazish davomiyligiga kora qanday turlarga bolinadi?
A.*Qisqa muddatli, kop yillik va uzoq yillik
B.Bir yillik, ikki yillik, qisqa muddatli
D.Qisqa muddatli, ikki yillik va uzoq yillik
E.yillik, qisqa muddatli va uzoq yillik
353. Dala tajribasining maydoni nimaga bogliq?
A.*Osimlik turi va tajriba xiliga
B.Tajriba xiliga
D.Osimlik soniga
E.Joyning relyefiga
354. Dala tajribadagi ekinlarda qanday kuzatish va hisoblashlar olib boriladi?
A.*Fenologik kuzatish, kochat qilinligi, osimliklarni osishi va rivojlanishi, hosildorlik
B.Osimliklarni osishi va rivojlanishi
D.Quruq moddaning osishi, hosildorlik
E.Hosildorlik
355. Dala tajribasida goza nihollarini hisoblash kamida necha marta otkaziladi
A.*3 marta
B.4 marta
D.5 marta
E.6 marta
356. Sabzavot ekinlarida tajriba maydoni qancha bolishi kerak?
A.*20-50 metr kvadrat
B.10-20 metr kvadrat
D.150-200 metr kvadrat
E.300-400 metr kvadrat
357. Makkajoxori bilan tajriba otkazganda har bir paykalchaning necha nuqtasidan hisoblanadigan o‘simliklar va nechtadan olish ma’qul?
A.*50 ta o‘simlik 2-3 nuqtasidan
B.60 ta o‘simlik o‘rta qismidan
D.150 ta o‘simlik 5 nuqtasidan
E.Вelgilangan o‘simlikda kuzatish o‘tkazish shart emas
358. Dala tajribasida paykallarning shakli qanday boladi?
A.*Kvadrat, tort burchakli va uzunchoq
B.Kvadrat
D.Tort burchakli
E.Uzunchoq
|
| |
Smm social media marketing – ijtimoiy media marketing smm nima? Ijtimoiy media marketing

|
Smm social media marketing – ijtimoiy media marketing smm nima? Ijtimoiy media marketing
|
Sana | 28.11.2023 | Hajmi | 12,91 Mb. | | #107145 |
Bog'liq 1-mavzu SMM SOCIAL MEDIA MARKETING – SMM NIMA? Ijtimoiy media marketing (SMM – Social media marketing) – mahsulot va xizmatlarni targ’ib qilish, xaridorlarni jalb qilish hamda mahsulotlarni to‘g’ridan-to‘g’ri sotish faoliyatining ijtimoiy medialarda amalga oshirilishi. Tayanch tushunchalar IJTIMOIY MEDIA
SMM
(Ijtimoiy media marketing)
Ko‘plab interfaol foydalanuvchilarga ega
internet platforma
Marketing faoliyatining
ijtimoiy medialarda amalga oshirilishi
Tayanch tushunchalar Brend
Maqsadli auditoriya
Bir mahsulotning boshqa mahsulotdan farqlanib
turuvchi dizaynga ega belgisi
Sizning mahsulotingizni sotib olish yoki sizning xizmatingizdan foydalanish ehtimoli yuqori bo‘lgan
shaxslar
SMM NING AFZALLIKLARI
Ulkan axborotlarni uzatish imkoniyati
Keng auditoriyaga samarali ta’sir ko‘rsatish
Doimiy xaridorlar va hamkorlar bilan aloqada bo‘lish va ularning talablariga javob berish
So‘rovnoma, statistika va forumlar asosida maqsadli auditoriyaning fikr mulohazalarini o‘rganish
Maqsadli auditoriya bilan real vaqtda muloqotni tashkil etish;
Mablag’ning kam sarflanishi
Ko‘p vaqt sarflanishi
Foydalanuvchilar bilan doimo aloqada bo‘lib turish va ularning qiziqishlarini ushlab turish
Ko‘p mehnat talab etilishi
Mojaroli yoki salbiy vaziyat yuzaga kelsa, obro‘ga putur
yetishi
Norasmiy va ochiq muloqot
SMM NING ASOSIY VAZIFALARI
mahsulot brendini yaratish va uni tanitish
brendni mashhur qilish va unga bo‘lgan qiziqishni oshirish
doimiy mijozlar sonini oshirish
kompaniyalar saytiga tashrif buyuruvchilar sonini oshirish
yangi mijozlarni jalb qilish va mahsulot sotishni ko‘paytirish
SMM NING ASOSIY VAZIFALARI
mijozlar ko‘magi va ochiqlik hisobiga kompaniya imijini oshirish
mijozlarda paydo bo‘lgan savollarga tezkorlik bilan javob berish
o‘z-o‘zini reklama qilish
PR
PR
PR
PR
PR
PR
PR
PR
PR
PR
taniqli kompaniyalarning brendini tan olish
|
| |