Xabarlarni kodlash - Yuboruvchi qurilmaning strukturaviy diagrammasi

2. Xabarlarni kodlash
2.1. Kodni yaratish metodlari.
Ikkilik va shovqindan himoya qilish kodlari
Kodlash - diskret xabarlarni (ma'lumot) ma'lum belgilar kombinatsiyasiga aylantirish jarayoni. Bu belgilar tizimining elementlarini almashtirish,ko'rsatilgan konvertatsiya qilinadigan qonun yoki qoidalarga kod deb ataladi. Har bir kodning bazasi - kod belgisidir, unda xabarning belgisi va kod kombinatsiyasi o'rtasidagi o'zaro bog'liqlik ramziy shaklda o'rnatiladi.
Zarur bo'lmagan va keraksiz (noaniq) kodlar mavjud. R ortiqcha-koeffitsienti xatoni aniqlash yoki tuzatishning "narxini" xarakterlaydi:
, qayerda
- barcha kod kombinatlari to'plamlari; - ishlatiladigan birikmalar.
Xabarlarni ushbu kanal orqali uzatish uchun mos keladigan shaklda taqdim etish uchun kodlash kerak. Amalda, xabar kodlash - keraksiz signallarni uzatuvchi xabarlarni birma-bir identifikatsiyalash uchun protsedura. Shunday qilib, kodlash jarayoni majmuadan tanlov operatsiyalariga bo'linadi ba'zi bir kichik guruhlar , N signallari va xabarlarning tanlangan signallari bilan bog`liq ma'lumotlarning ishlashi. Bu erda murakkab signallarning pastki qismi , xabarlarni uzatish uchun tanlangan va kod mavjud. Ya'ni, kod faqat axborot uzatiladigan vaqtida emas, balki saqlash va qayta ishlash vaqtida axborot elementlarini ko'rsatishning universal usuli sifatida belgilanishi mumkin, bu elementlarning o'zgarishi mumkin bo'lgan xabar elementlari va signallari o'rtasidagi o'zaro bog'liqlik. Kodlarning ko'pgina xususiyatlaridan asosiylari quyidagilardir: kodning asoslari (ko'pincha ikki tomonlama);kod uzunligi (bit chuqurligi); birlashtiradigan usul; xabarlarni kod kombinatsiyasiga moslashtirish qoidasi; kod alifbosini shakllantirish usullari (impuls belgilar); elementar signallarni uzatish usuli (ajratish).
2.1-Rasm 10 lik sanoq sistemasidan ikkilik sanoq sistemasiga o’tish.
1-jadval
«10»
|
«2»
|
5 razryadli kod
|
3
|
11
|
00011
|
5
|
101
|
00101
|
8
|
1000
|
01000
|
14
|
1110
|
01110
|
18
|
10010
|
10010
|
23
|
10111
|
10111
|
29
|
11101
|
11101
|
30
|
11110
|
11110
|
O'nlik belgilarda, asosi hisoblanadi 10 va 10 raqam raqamlarni yozish uchun ishlatiladi. Har qanday o'nlik raqam mos keladigan koeffitsientlar bilan 10 kuchlar to'plami sifatida ifodalanishi mumkin. Dasturlarni kompilyatsiya qilish (kompyuter uchun) sekundli 8 raqam tizimidan foydalanish qulayroq, chunki rekord ikkilik tizimda 3 marta qisqartiriladi((23= 8).Sektsel tizimda raqamlarni yozish uchun raqamlar: 0,1,2,3,4,5,6,7dan foydalaniladi.
Sakkizinchi raqamning o'nli miqdori tizimning bazasi 8-raqam ekanligini hisobga olgan holda, ikkilik raqam bilan bir xil tarzda aniqlanadi.
2.3. Xatolarni aniqlash bilan kodlarni qurish printsiplari
5 razryadli teskari kod
10 soni ikkilik sanoq sistemasida 10 → 010102 bu sonni berilgan kod turi bo'yicha
quyidagicha kodlaymiz. Avval sonni o'zini so'ng inversiyasiyasini (teskarisi)ni
yozamiz. Masalan 01010 va 01010 = 10101. Biz sonimizni berilgan kod 01010=10101
turi bo'yicha kodladik. 10→0101→010102→0101010101
30→111102→1111000001
2-jadval
«10»
|
«2»
|
5 razryadli kod
|
Himoya kodi
|
3
|
11
|
00011
|
0001111100
|
5
|
101
|
00101
|
001011101
|
8
|
1000
|
01000
|
0100010111
|
14
|
1110
|
01110
|
0111010001
|
18
|
10010
|
10010
|
1001001101
|
23
|
10111
|
10111
|
1011101000
|
29
|
11101
|
11101
|
1110100010
|
30
|
11110
|
11110
|
1111000001
|
|