nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-rasm. Botritis sinerea - H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov

faqat sifatli nozik vinolar tayyorlashda qo'llaniladi.
Uzumni tanlab terish faqat yaxshi ob-havo sharoitda amalga oshiriladi.
Uzum hosilini yig‘ishda m eteorologik sharoitlarning ta ’siri.
Uzum hosilini yig‘ishda ob-havo butunlay vinochilik natijalariga katta ta’sir
etadi.
Qachonki u yoki bu sharoitlar ta’sirida yetishtirilgan past sifatli (zararkunanda
va kasalliklar bilan shikastlangan) uzum b o isa , yaxshi ob-havo sharoitida
vinochilik kasallangan uzum boshlarini ajratish imkonidan foydalanib qoniqarli
sifatli vino tayyorlash mumkin. Aksincha, noqulay ob-havoda hosil yig‘ishni
tashkil etib, yaxshi yetilgan uzumdan yomon sifatli vino olish mumkin.
Yog‘inli ob-havoda mog‘or rivojlanishi uchun yaxshi sharoit yuzaga keladi va
undan tashqari ildiz orqali k o ‘p suv o'tadi, natijada g ‘ujumlaridagi sharbat
suyuqlashadi va uzum qandligi pasayadi. Bunday hollarda odatda hosilni yig‘ish
qandlilik m a’qul darajaga yetishga qadar to‘xtatiladi. Yaxshi ob-havoda bu odatda
tezda 1-2 kunda erishiladi. Ko‘pincha yomg‘ir paytida g‘ujum p o ‘sti yoriladi. Bu
holatda irish ayniqsa tez tarqaladi.
Terim paytida issiq havo shamol bilan kuzatilsa (garmsel), shuningdek, uzum
sifatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Bunda uzum boshlari so'limasdan quriydi. Bunday
uzum boshlaridaa sifatli vine olish mumkin emas, shuning uchun ular terim paytida
odatda ajratiladi.
Running qaysi payti hosil yig‘ish ham katta ahamiyatga ega.
Qrim, Kavkazorti va Markaziy Osiyo respublikalarida kunduz soatlarda issiq
havoda terilgan uzum yuqori haroratga ega. Aksincha, shimoliy hududlarda vino
ishlab chiqarish davrida ko‘pincha salqin havo qaror topadi va kechasi sovuq
ertalab terilgan hosil vinoxonalarga sovuq holda keladi. Yuqori harorat yoki sovuq
holda qabul qilingan uzum hosili haroratni sun’iy boshqarish zaruriyatini
tug'diradi, bunda bo‘tqa va sharbat sovutiladi yoki qizdiriladi.Vinochi ishlarida
qiyinchilik yuzaga keltiruvchi ortiqcha tadbirlarga yo‘l qo‘ymaslik uchun vino,4
ishlab chiqarishi vaqtida uzum hosilini terish uchun shundan soatlami hisobga olish
tanlash kerakki, uzum qayta ishlashga olib borilganda texnologiya harorati
talablarigajavob berishi shart.
Minimal nazorat - Neyron tarmoqlarning afzalliklari va kamchiliklari

|
Neyron tarmoqlarning afzalliklari va kamchiliklari
|
bet | 5/5 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 20,21 Kb. | | #116478 |
Bog'liq Neyron tarmoqlarning afzalliklari va kamchiliklari AzamatMinimal nazorat
Sun'iy neyron tarmoqlar dasturlari tashkillashtirilmagan ma'lumotlarni tartibga solishda juda foydali bo'lsa-da, ular juda zararli bo'lishi mumkin. Bu murabbiylar ANN ning haqiqiy ishlashi va umumiy ishlashi ustidan minimal nazoratni nazarda tutadi.
Mumkin bo'lgan qiymatdan noma'lum ish bosqichlarigacha sun'iy neyron tarmoqlar o'zlarining haqiqiy tuzilishida deyarli yashiringan. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchining qulayligi bo'yicha ushbu tarmoqlarni boshqarish uchun ko'p tashqi ta'sir yoki nazorat o'tkazilmaydi.
Xulosa
Xulosa qilib aytadigan bo'lsak, neyron tarmoqlar xuddi bizning miyamizga o'xshaydi, ular kiritilgan ma'lumotlarni qabul qiladi, ma'lumotlarni qayta ishlaydi va olingan ma'lumotlarga mos ravishda chiqish hosil qiladi. Garchi bu jarayon juda oson va sodda ko'rinsa-da, aslida u ancha murakkabroq.
Ko'pgina vositalar va ilovalar yordamida ANNni aniqroq, o'zgartirilishi mumkin bo'lgan va natijalariga tayanadigan bo'lishga o'rgatish mumkin.
Afzalliklari va kamchiliklaridan tashqari, sun'iy neyron tarmog'i kontseptsiyasi texnologiya ko'rinishini va mashinalarning ishlash usulini tubdan o'zgartirgan yagona yangilikdir.
https://www.analyticssteps.com/backend/media/thumbnail/8302121/3872274_1656676338_Neural Networks 1Artboard 1.jpg
|
| |
Uskunaga bo'lgan talab - Neyron tarmoqlarning afzalliklari va kamchiliklari

|
Neyron tarmoqlarning afzalliklari va kamchiliklari
|
bet | 4/5 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 20,21 Kb. | | #116478 |
Bog'liq Neyron tarmoqlarning afzalliklari va kamchiliklari AzamatUskunaga bo'lgan talab
Ular ishlashlari kerak bo'lgan maqsadning o'zgaruvchan talablariga tezda moslashish qobiliyatiga qaramay, neyron tarmoqlarni tartibga solish va tartibga solish biroz og'ir bo'lishi mumkin. Bu shuni anglatadiki, ular har qanday dastur uchun ishlash uchun og'ir mashina va apparat uskunalarini talab qiladi.
Yangi boshlanuvchilar yoki cheklangan byudjetga ega bo'lganlar uchun bu neyron tarmoqlarning to'siqlaridan biri bo'lishi mumkin. Bundan tashqari, bu jarayonning asosiy tarkibiy qismidan ko'ra ko'proq qo'shimcha narsalarga sarmoya kiritish kerakligini anglatishi mumkin.
Shunday qilib, sun'iy neyron tarmoqlari, ularning apparat sozlamalari, tashkil etilishi va joylashuvi haqida gap ketganda, biroz muammoli bo'lishi mumkin.
Tugallanmagan natijalar
Neyron tarmoqlarning ikkinchi kamchiligi shundaki, ular ko'pincha to'liq bo'lmagan natijalar yoki natijalarni yaratishi mumkin. ANN neyron tarmoqlarning o'zgaruvchan ilovalariga moslashishga o'rgatilganligi sababli , ular ko'pincha butun jarayon uchun o'qitilmagan holda qoladilar.
ANN ning afzalliklari haqida gap ketganda, bu juda oson jihat bo'lib tuyulsa-da, chiqish vaqti kelganda u tezda noqulay ahvolga tushib qolishi mumkin. To'liq bo'lmagan natijalar tufayli, ANN ko'p vaqtlar shaharning nutqiga aylangan. Ko'pgina teoremalar yordamida bunday tarmoqlar uchun faqat taxminiy qiymat yoki taxminni hisoblash mumkin.
Ma'lumotlarning mosligi
Neyron tarmoqlarning muammolaridan yana biri shundaki, ular ularga taqdim etilgan ma'lumotlarga juda bog'liq. Bu shuni ko'rsatadiki, har qanday neyron tarmoqning samaradorligi qayta ishlash uchun qabul qilingan ma'lumotlar miqdori bilan to'g'ridan-to'g'ri proportsionaldir.
Bundan tashqari, agar ularga taqdim etilgan ma'lumotlar etarli darajada mos kelmasa, ANN ham ta'sir qiladi. Shunday qilib, sun'iy neyron tarmoq algoritmlari kichik hajmdagi ma'lumotlarni tahlil qilishda xato qilishi mumkin va ular osonlikcha izohlay olmaydi.
Ushbu tarmoqlar o'qitilganda ham, ularni kelajakka tayyorlash uchun katta ma'lumotlar bilan oziqlanishi kerak. Agar shunday bo'lmasa, natijalar noto'g'ri bo'lib chiqishi va hisoblash, qo'llash yoki oddiygina topshiriqning haqiqiy topilmalarini buzishi mumkin.
|
| |
Vinoda uchraydigan kasalliklami bartaraf etish choralari?

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RUYXATT
1.Валуйко
Г.Г. Стабилизация виноградных вин - Симферополь: "Таврида".
2002 - 208 с.
2. А. Синеева «Виноделие Российской империи конца 19-начала 20 века:
Краткая история в лицах, фактах, этикетках», Том 2. БАРНАУЛ, 2020. - 384
С.
3. Литовченко Л.М., Тюрин С.Т. Технология плодово-ягодных вин. -
Симферополь: Таврида, 2004 - 368 с.
4. Magnum Edition: Wine Folly. The Master Guide Hardcover - Illustrated,
September 25, 2018-256
5. Методы технохимического контроля в виноделии. Под ред. Гержиковой
В.Г. - Симферополь: «Таврида», 2002 г. - 260 с.
6. Джексон
Р.С.
Дегустация
вин.
Руководство
профессионального
дегустатора/ Пер. с англ. — СПб.: Профессия, 2006 — 360 с.
7. Технологические правила виноделия. В 2 тт./ Под ред. Г.Г. Валуйко и В. А.
Har xil texnologik hajmlarni baholash

mumkin, ularga qarash unchalik qiyin emas va eng asosiysi mahsulot isrofi kamroq
bo‘ladi. Kamchiliklariga ulaming devori vinoga havo o'tkazmavdi, oqibatda
ulardan vinoning yetilishi sekin kechadi. Shuning sababli
temir beton rezervuarlar
vinoni ushlash uchun yaroqsizdir. Ularda vino yetilishini sekinlatish yoki saqlash
muddati qisqa bo‘lganda foydalanish mumkin.
Temir beton hajmlami achitishda foydalanishda ulaming yomon issiq chiqarishi
oqibatida m a’lum qiyinchiliklar yuzaga kelishini qayd etish zarur. Shubhasiz, ichki
yuzasi shisha, chini va boshqa plitkalar bilan qoplangan
temir beton rezervuarlar
yaxshi hisoblanadi, lekin bu rezervuarlarda plitkalami ko‘chish hollarida ulami
ta’mirlash juda qiyin. Bir qator afzalliklarga ega bo‘lgan po‘lat rezervuarlar keyingi
paytlarda sezilarli darajada vinochilik ishlab chiqarishda bochka, but va chanlami
keyingi o ‘ringa surib qo‘ydi.
Temir beton hajmlaming barcha ijobiy sifatlariga ega po‘lat rezervuarlar
yog'och bochka va butlarga qaraganda bir qator afzalliklarga ega. Po‘lat
rezervuarlarni yengil toza saqlash va ifios hamda mog‘orlardan ehtiyotlash
mumkin. Ular bilan yog‘och hajmlar kuchli ta’sirlangan bo‘lib, ishlab chiqarishda
qattiq kurashishga to‘g‘ri keladi. Bosimda (12 atm) sinalgan, zich yopilgan tanklar
ko‘m ir kislotasi bosimida achitish o ‘tkazishga imkon berib, oddiy atmosfera bosimi
sharoitiga qaraganda katta afzalliklarga ega.
Nihoyat, vinoni quyishdan oldingi yetilishi va uni quyish muddati cho‘zilganda
po‘lat rezervuarlar yog'och hajmlarga yordam berishi mumkin.
Vinoni germetik
yopiladigan rezervuarlarga quyish uni keyinchalik butilkalarga quyish singari
sifatini ko‘tarilishiga imkon beradi. Yog‘och hajmlarga nisbatan kamchiliklariga
temir beton rezervuarlar kabi, chunonchi po‘lat rezervuarlaming
devorlari vinoga
kislorodni o'tkazmasligi sababli ular vino ushlash uchun yaroqsizdir. Shuning
uchun ular vinoni vaqtincha saqlash va quyishda ataylab kislorod ta’siridan
muhofaza qilinadi (shampan vino materiallarini).
UE sxemasi bo‘yicha yig‘ilgan tranzistorli generator rejimini hisoblashga misol

|
UE sxemasi bo‘yicha yig‘ilgan tranzistorli generator rejimini hisoblashga misol
|
bet | 5/10 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #127903 |
Bog'liq Maqsadov Akbar Loyiha1 UE sxemasi bo‘yicha yig‘ilgan tranzistorli generator rejimini hisoblashga misol
Quyidagilar berilgan:
1) generatorning quvvati P1 = 4,9 Vt;
2) ishchi chastota f=900 MGs;
Tanlagan KT913 V tranzistor quyidagi parametrlarga ega:
EK =28 V; UK.RUX=55 V; β0 =10; fT= 900 MGs; rTO‘Y = 1,12 Om;
SKA=2,7 pF; rb = 1,1 Om; , Le = 0,25 nGn; Lb = 2,5 nGn; Lk= 2 nGn; E´ = 0,7 V (3-ilova).
Kesish burchagini Ө=90º; α0(Ө)=0,319; α1(Ө)=0,5; cosӨ=0; γ1(Ө)=0,5 tanlaymiz.
Ish rejimi kritik.
Kollektor zanjirini hisoblash quyidagi tartibda o‘tkaziladi:
;
;
;
;
Rtarq = 6,36 – 4,9 = 1,46 Vt
.
Kirish zanjirini hisoblash quyidagi tartibda o‘tkaziladi:
;
A
Vt
= 10,1 ≥ 2,2.
1.4. Qarshiliklarni transformatsiyalash uchun G-simon reaktiv ko‘p qutblilardan foydalanish
Ketma-ket va parallel zanjirlarning ekvivalentligi
G-simon to‘rt qutblilardan bir qiymatdagi qarshilikni boshqasiga o‘zgartirish xossasi shunga asoslanganki, reaktiv va aktiv qarshiliklardan iborat har qanday ketma-ket zanjir u bilan to‘liq bir xil qarshilikka ega bo‘lgan ekvivalent zanjirga almashtirilishi mumkin. Buni quyidagi tarzda isbotalsh mumkin. Ketma-ket zanjirning to‘liq qarshiligi moduli (4,a-rasm) quyidagiga teng bo‘ladi:
(1)
Bunday zanjirning aslligi quyidagiga teng bo‘ladi:
. (2)
SHunga o‘xshash parallel zanjirning to‘liq qarshiligi moduli (4, b-rasm) quyidagiga teng bo‘ladi:
. (3)
Paralell zanjirning aslligi quyidagiga teng bo‘ladi:
. (4)
(1) va (3) formulalar o‘ng qismlarini tenglab va ularni (2) formulaga qo‘yib quyidagiga ega bo‘lamiz:
. (5)
(5) formuladan ko‘rinib turibdiki, ketma-ket yoki parallel zanjirning aslligini tanlash bilan bir qarshilik boshqasiga transformatsiyalanishi amalga oshirilishi mumkin.
Reaktiv qarshilik induktiv yoki sig‘imli bo‘lishi mumkin. Qarshiliklarni transformatsiyalash har ikkala holatlarda o‘z o‘rniga ega.
a) b
4-rasm. Ketma-ket va parallel zanjirlarning ekvivalentligi
|
| |
Qarshiliklarni transformatsiyalash uchun  G- simon reaktiv to‘rt qutblidan foydalanish

|
Qarshiliklarni transformatsiyalash uchun G- simon reaktiv to‘rt qutblidan foydalanish
|
bet | 6/10 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #127903 |
Bog'liq Maqsadov Akbar Loyiha1 Qarshiliklarni transformatsiyalash uchun G- simon reaktiv to‘rt qutblidan foydalanish
G-simon to‘rt qubli eng oddiy moslashtirish zanjiri (MZ) hisoblanadi, bunda qarshiliklarni transformatsiyalash maqsadlarida ketma-ket va parallel zanjirlarning ekvivalentligi prinsipi ishlatiladi.
Bu prinsipdan foydalanish g‘oyasi quyidagidan iborat. R1 qarshilikni R2 (R12) qarshilikka transformatsiya qilish talab qilinsin. R2 qarshilikka o‘zgartirish uchun R1=Rkk qarshilikka ketma-ket Xkk reaktiv qarshilikni ulaymiz (5,a-rasm). Ketma-ket va parallel zanjirlar ekvivalentligi xossasiga muvofiq sxemada (5,a-rasm) parallel ulangan Rpar va Xpar qarshiliklardan iborat unga ekvivalent zanjir mos bo‘ladi (5,b-rasm).
Quyidagi munosabatga muvofiq Q qiymatini tanlashda:
, (6)
Rpar qarshilik R2 qarshilikka teng bo‘ladi.
Хkk
Хpar
Rpar=R2
Ryu=Rkk
a) b)
|
| |
Avtonom invertorlar - bet 4

|
Avtonom invertorlar
|
bet | 4/4 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 398,53 Kb. | | #152013 |
Bog'liq Avtonom-invertorlar (1)Asinxron motorlarning o‘zgarmas tok motorlariga nisbatan ishlatilishining osonligi, massa – og‘irlik ko‘rsatkichlari kichikligi va ishonchlilik darajasining yuqoriligi bilan ajralib turadi. Shuning uchun ham asinxron motorlar asosida «tok manbai – motor» elektr yuritma tizimlarini yaratish maqsadga muvofiqdir. Bunday tizimning negizini induktiv – sig‘imli parametrik o‘zgartkich hosil qilib, u faza rotorli asinxron motor fazasidagi tokni stabillashga hizmat qiladi. Asinxron motor hosil qiladigan aylantirish momenti stator chulg‘ami magnit oqimi maydonining o‘zgarmas qiymatida rotor tokining haqiqiy qiymatiga to‘g‘ri proparsional bo‘lib, stabillashgan rotor tokini o‘zgartirib unga mos keluvchi M=const tavsiflari to‘plamini hosil qilish mumkin. Agar elektr yuritma tizimida tezlik bo‘yicha manfiy teskari bog‘lanish qo‘llanilsa, u holda const bo‘lgan tavsiflar to‘plamini hosil qilish mumkin bo‘ladi. - Asinxron motorlarning o‘zgarmas tok motorlariga nisbatan ishlatilishining osonligi, massa – og‘irlik ko‘rsatkichlari kichikligi va ishonchlilik darajasining yuqoriligi bilan ajralib turadi. Shuning uchun ham asinxron motorlar asosida «tok manbai – motor» elektr yuritma tizimlarini yaratish maqsadga muvofiqdir. Bunday tizimning negizini induktiv – sig‘imli parametrik o‘zgartkich hosil qilib, u faza rotorli asinxron motor fazasidagi tokni stabillashga hizmat qiladi. Asinxron motor hosil qiladigan aylantirish momenti stator chulg‘ami magnit oqimi maydonining o‘zgarmas qiymatida rotor tokining haqiqiy qiymatiga to‘g‘ri proparsional bo‘lib, stabillashgan rotor tokini o‘zgartirib unga mos keluvchi M=const tavsiflari to‘plamini hosil qilish mumkin. Agar elektr yuritma tizimida tezlik bo‘yicha manfiy teskari bog‘lanish qo‘llanilsa, u holda const bo‘lgan tavsiflar to‘plamini hosil qilish mumkin bo‘ladi.
TKR
ISO’
Т
1
Т
2
А
TG
U
TG
R
n
IFBT
К
(
-
)
U
v
А
В
С
|
| |
Moslashuvchan tuzilma - Neyron tarmoqlarning afzalliklari va kamchiliklari

|
Neyron tarmoqlarning afzalliklari va kamchiliklari
|
bet | 3/5 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 20,21 Kb. | | #116478 |
Bog'liq Neyron tarmoqlarning afzalliklari va kamchiliklari AzamatMoslashuvchan tuzilma
Neyron tarmoqlarning uchinchi afzalligi shundaki, ularning strukturasi adaptiv xususiyatga ega. Bu shuni anglatadiki, ANN qanday maqsadda qo'llanilishidan qat'i nazar, u maqsadga muvofiq strukturaning yo'nalishini o'zgartiradi.
Mashinaning kognitiv qobiliyatlarini rivojlantirishdan tortib murakkab ilovalarni bajarishgacha neyron tarmoqlarning tuzilishi o'zgarishi mumkin. Bu ko'plab mashina o'rganish algoritmlari va ilovalarining boshqa darajada qattiq tuzilmalaridan farqli o'laroq.
O'zgarmas tuzilmalardan farqli o'laroq, sun'iy neyron tarmoqlar tezda o'zgaradi, moslashadi va yangi muhitlarga moslashadi va shunga mos ravishda o'z mahoratini namoyish etadi. Bu shuningdek, ushbu tarmoqlarni o'qitishga kiruvchi trening turi nisbatan kamroq va qulayroq ekanligini ko'rsatadi.
Foydalanuvchi uchun qulay interfeys
Boshqalar orasida oxirgi afzallik shundaki, ular foydalanuvchilarga qulay interfeysni tasvirlaydi. Har qanday mashina yoki sun'iy uskuna muvaffaqiyatli bo'lishi uchun uning interfeysi va undan foydalanish qulayligi foydalanuvchilarga qulay bo'lishi kerak.
Xuddi shunday, u bilan ishlash juda murakkab bo'lmasligi va butun foydalanish uchun oddiy bo'lishi kerak. Bu sun'iy neyron tarmoqlarni eng yaxshi tarzda tasvirlash uchun ketadi. Foydalanuvchi uchun qulay interfeys bilan ANN juda ko'p murakkabliklarsiz o'qitilishi mumkin.
Xuddi shunday, ular o'z tuzilmalarini moslashtirishga qodir, bu esa ularni yarim malakali va malakali mutaxassislar uchun yanada foydali qiladi. Bu ushbu kontseptsiyaning eng katta afzalliklaridan biri, chunki u bilan ishlashni maqsad qilgan har qanday professionallar jamoasi bilan osongina moslasha oladi.
Neyron tarmog'ida mustaqil ishlaydigan va ko'plab kichik vazifalarni bajaradigan turli xil tarmoqlar mavjud. Hisoblash jarayonida bir-birining har qanday o'zaro ta'siriga ehtiyoj yo'q.
Neyron tarmoqlarning kamchiliklari
Neyron tarmoqlarning afzalliklari ularning kamchiliklaridan ko'p bo'lsa ham, ularni hisobga olish va hatto ularning qayerdaligini chuqur o'rganish muhimdir. Keling , neyron tarmoqlarning ba'zi taniqli kamchiliklari haqida o'qib chiqamiz .
|
| |
ADABIYOTLAR - Muhammal al-xorazimiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti radio va mobil aloqa fakulteti

|
Muhammal al-xorazimiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti radio va mobil aloqa fakulteti
|
bet | 10/10 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #127903 |
Bog'liq Maqsadov Akbar Loyiha1ADABIYOTLAR
1.Справочник. Мощные полупроводниковые приборы. Транзисторы. /Под ред. А. В. Голомедова. М. : Радио и связъ, 1995
2. Радиопередающие устройства / Под ред. В.В. Шахгильдяна М.: Связь, 2005.
3. Устройства генерирования и формирования радиосигналов.2-е издание/ Под ред. Г.М. Уткина, В.Н. Кулешова, М.В. Благовещенского - М.: Радио и связь, 1994.
4. Проектирование радиопередающих устройств / Под ред. В.В.Шахгильдяна - М.: Радио и связь, 1993.
5. Радиопередающие устройства / Под ред. В.Н. Каганов М.: Связь, 2002
6. А.Абдуазизов, Д.Давронбеков. Радиоузатиш ва қабул қилиш қурилмалари. Ўқув қўлланма. –Т.: “Фан ва технология”, 2011, 272 б.
|
| |
2 - Muhammal al-xorazimiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti radio va mobil aloqa fakulteti

|
Muhammal al-xorazimiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti radio va mobil aloqa fakulteti
|
bet | 7/10 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #127903 |
Bog'liq Maqsadov Akbar Loyiha12
2
Xpar
Rpar
Rpar
RE
Xpar
2
2
c) c) e)
5-rasm. Qarshiliklarni transformatsiyalash uchun G - simon to‘rt qutblilardan foydalanish
Parallel zanjirning qarshiligi faqat aktiv bo‘lishi uchun (5,b-rasm) X`par reaktivlikka parallel, qiymati bo‘yicha unga teng va ishorasi bo‘yicha qarama qarshi Xpar reaktiv qarshilikni ulaymiz (5,c-rasm). Xpar va X`par reaktivliklar juda katta Re ekvivalent qarshiligili parallel tebranish konturini tashkil etadi va demak, 5,v-rasmdagi sxemani Rpar va Re qarshiliklarning parallel ulanishi sifatida tasavvur qilish mumkin (6,d-rasm), chunki, Re>>Rpar bo‘ladi. Binobarin, Re>>Rpar 22 uchlardagi qarshiliklarni taxminan Rpar qarshilikka teng deb hisoblash mumkin. 6,c-rasmdagi sxemada Rpar va X`par parallel ulanishni Xkk i Rkk ketma-ket zanjir bilan quyib Xkk va Xpar elementlardan iborat moslashtiruvchi G-simon to‘rt qutblilini olamiz (5,e-rasm)
6-rasm. G - simon to‘rt moslashtirish zanjiri
Agar olingan to‘rt qutblini 11 klemmalar tomonidan Rkk=R1 qarshilikka yuklansa, uning qarshiligi 22 klemmalar tomonidan Rpar=R2 qarshilikka teng bo‘ladi yoki aksincha. G-simon MZ ning boshqa varianti 6-rasmda ko‘rsatilgan. Bu sxemalar imkoniyatlari chegaralaridagi berilgan moslashtirish har ikkala hollarda yaxshi bajariladi, shuning uchun u yoki bu sxemani tanlash aniq bir loyihalashtirish shartlari orqali aniqlanadi.
|
| |
Avtonom invertorlar - bet 2

|
Avtonom invertorlar
|
bet | 2/4 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 398,53 Kb. | | #152013 |
Bog'liq Avtonom-invertorlar (1) 90a,b – rasmdagi kuchlanishlar diagrammasi invertorning chiqish qismiga aktiv yuklanish ulangan hol uchun to‘g‘ri bo‘lib, agar yuklanishning xarakteri aktiv – induktiv bo‘lsa, u holda elektromagnit jarayonlarning kechishi ancha murakkab bo‘ladi va ularning tahlilini asoslashda barcha turdagi avtonom invertorlarni kuchlanish avtonom invertorlari – KAI va tok avtonom invertorlari – TAI guruhlarga bo‘lib qarash maqsadga muvofiq bo‘ladi. Uch fazali KAI chiqish kuchlanishini impuls kengligini o‘zgartirib rostlash jarayonidagi tiristorlarning holatlari, liniya (a) va faza kuchlanishlari (b) o‘zgarishlari diagrammalari Tok avtonom invertori to‘liq bo‘lmagan boshqariluvchi yarim o‘tkazgichlarda bajarilishi mumkin (14a – rasm). TAI yuklanishga parallel ulangan kondensator S ning vazifasi, bir juft tiristorlar ulangan holatda bo‘lganida ikkinchi juft tiristorlarning o‘chiq holda bo‘lishi uchun ularga boshqariluvchanlik xususiyatlarini tiklanish davri oralig‘ida manfiy kuchlanish bilan to‘siq hosil qilishdan iboratdir. Manbadan chiqayotgan tokning pulsatsiyasini kamatirish maqsadida TAIning kirish qismiga yetarli darajeada induktivlikka ega bo‘lgan reaktor ulanadi. Agar kondensatorni ham yuklanishning bir qismi deb qaraydigan bo‘lsak, yuklanish tokining formasi to‘g‘ri burchakli formada bo‘ladi - Tok avtonom invertori to‘liq bo‘lmagan boshqariluvchi yarim o‘tkazgichlarda bajarilishi mumkin (14a – rasm). TAI yuklanishga parallel ulangan kondensator S ning vazifasi, bir juft tiristorlar ulangan holatda bo‘lganida ikkinchi juft tiristorlarning o‘chiq holda bo‘lishi uchun ularga boshqariluvchanlik xususiyatlarini tiklanish davri oralig‘ida manfiy kuchlanish bilan to‘siq hosil qilishdan iboratdir. Manbadan chiqayotgan tokning pulsatsiyasini kamatirish maqsadida TAIning kirish qismiga yetarli darajeada induktivlikka ega bo‘lgan reaktor ulanadi. Agar kondensatorni ham yuklanishning bir qismi deb qaraydigan bo‘lsak, yuklanish tokining formasi to‘g‘ri burchakli formada bo‘ladi
|
| |
Induktiv – sig‘imli parametrik o‘zgartkichlar

|
Induktiv – sig‘imli parametrik o‘zgartkichlar
|
bet | 3/4 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 398,53 Kb. | | #152013 |
Bog'liq Avtonom-invertorlar (1)Induktiv – sig‘imli parametrik o‘zgartkichlar - O‘zgarmas tok tiristorli o‘zgartkichlar kuchlanish manbai sifatida ishlatiladigan bo‘lsa, yuklanishning tok qiymati o‘zgargan paytda ham kuchlanishning qiymati deyarli o‘zgarmay qolib va uning o‘zgarishi esa faqat vazifalovchi boshqaruv kuchlanishining qiymatigagina bog‘liq bo‘ladi. Ammo bunday TO‘ ma’lum sxemalar asosida, masalan, tok bo‘yicha kritik musbat teskari bog‘lanishli sxema asosida yig‘iladi, kuchlanishning qiymati o‘zgargan holda yuklanishdagi tokning qiymati o‘zgarmay qolib o‘zgartkich tok manbai vazifasini bajaradi. Sanoatda tok manbai o‘zgartkichlari, misol uchun elektr yoy pechlarida yoy tokining qiymatini bir xil ushlab turishda, kabel va sim o‘rovchi qurilmalarining motorlarida bir xil mexanik kuchlanish hosil qilishda, tajriba – sinov stendlarida o‘zgarmas qiymatli moment hosil qiluvchi yuklanish qurilmalarda keng qo‘llaniladi.
Uch fazali induktiv – sig‘imli TMning sxemasi (a) va uning kuchlanishlar diagrammasi (b)
A B
C
U
CA
U
AB
U
DC
Z
C
Z
L
Z
L
Z
L
Z
С
Z
С
R
yuk
R
yuk
R
yuk
I
C
I
L
I
yuk
А
U
C
U
L
U
yuk
U
C
U
А
U
В
В
С
М
N
|
| |
Umumiy emitterli sxemada yig‘ilgan tranzistorli generatorni hisoblash

|
Umumiy emitterli sxemada yig‘ilgan tranzistorli generatorni hisoblash
|
bet | 4/10 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #127903 |
Bog'liq Maqsadov Akbar Loyiha1 1.3. Umumiy emitterli sxemada yig‘ilgan tranzistorli generatorni hisoblash
Asosiy hisoblash munosabatlari
Umumiy emitterli sxema bo‘yicha ulangan tranzistordagi generatorni hisoblashda quyidagi dastlabki berilganlar bo‘lishi kerak:
1) R1OK – chiqish quvvati;
2) fish – ishchi chastota;
3) EK yoki UK.rux – mos kollektor ta’minoti kuchlanishi va ruxsat etiladigan kollektor-emitter kuchlanishi (3-ilova);
4) Ө – kollektor tokining kesish burchagi;
5) α1(Ө), α0(Ө), γ1(Ө), γ0(Ө) – impulslar davriy ketma-ketligiga yoyish koeffitsientlari. Jadvallardan berilgan Ө bo‘yicha topiladi;
6) tranzistorning turi va uning parametrlari:
- fT – chegaraviy chastota;
- β0 – umumiy emitter ulanishli sxemadagi kuchaytirish koeffitsienti;
- E’ – bo‘sag‘aviy kuchlanish;
- rto‘y – to‘yinish qarshiligi;
- SKA – kollektorning aktiv sig‘imi;
- SK – kollektor o‘tishning sig‘imi;
- SE – emitter o‘tishning sig‘imi;
- rb, rk, re – mos ravishda baza, kollektor, emitter qarshiliklari;
- Lb, Lk, Le – mos ravishda emitter, baza va kollektor chiqishlarning induktivliklari;
- IKrux – maksimal ruxsat etiladigan kollektor toki.
Umumiy baza sxemasi bo‘yicha generatorni hisoblash uchun qo‘shimcha munosabatlar:
– umumiy baza sxemasida tok bo‘yicha statik kuchaytirish koeffitsienti;
– umumiy baza sxemasida tokni kuchaytirish chegaraviy chastotasi.
Kollektor tokining rejimini hisoblash quyidagi tartibda o‘tkaziladi.
Kritik rejimda kollektor kuchlanishidan foydalanish koeffitsienti:
Kollektor kuchlanishi birlamchi garmonikasining amlplitudasi quyidagicha aniqlanadi:
.
Kollektordagi maksimal kuchlanish quyidagicha aniqlanadi:
UK.maks = EK + UK ≤ UK.rux
Kollektor toki birinchi garmonikasining amplitudasi quyidagicha aniqlanadi:
.
Kollektor tokining o‘zgarmas tashkil etuvchisi quyidagicha aniqlanadi:
Baza va emitter toklarining o‘zgarmas tashkil etuvchilari quyidagicha aniqlanadi:
; .
Kallektor tokining maksimal qiymati quyidagicha aniqlanadi:
Kollektor kuchlanishi manbai ist’emol qilinadigan quvvat quyidagicha aniqlanadi:
.
Kollektor zanjirining foydali ish koeffitsienti quyidagicha aniqlanadi:
Tranzistor kollektoridagi tarqaladigan quvvat quyidagicha aniqlanadi:
.
Kollektor yuklamasining qarshiligi quyidagicha aniqlanadi:
.
Kirish zanjirining rejimini hisoblash quyidagi tartibda ishlaydi.
O‘lchamsiz parametr quyidagicha aniqlanadi:
Kirish toki amplitudasi quyidagicha aniqlanadi:
bu erda .
Emitter o‘tishdagi siljitish kuchlanishi quyidagicha aniqlanadi:
Tranzistornin kirish qarshiligi quyidagicha aniqlanadi:
Zkir = Rkir +jXkir
Qo‘zg‘atish quvvati quyidagicha aniqlanadi:
Pkir = 0,5Ikir2 Rkir
Quvvat bo‘yicha kuchaytirish koeffitsienti quyidagicha aniqlanadi:
.
|
| |
bioxol
ishlab chiqariladi (1.6-rasm).
1.6-rasm
.
Biomassa etishtiriladigan qishloq xo‘jalik ekin maydonlari

bioxol ishlab chiqariladi (1.6-rasm). 1.6-rasm . Biomassa etishtiriladigan qishloq xo‘jalik ekin maydonlari
Nazariy qism
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa bioxol ishlab chiqariladi (1.6-rasm). 1.6-rasm . Biomassa etishtiriladigan qishloq xo‘jalik ekin maydonlari
|
Amaliy mash - Aliy mashg’

Amaliy mashg’ulot№2
Uch fazali quruq transformatorlarga doir masalalar
Nominal quvvat S H 1000 kB A , birlamchi va ikkilamchi cho’lg’amlar kuchlanishi UIH=10kB va U2H=400B, o’zakning kesim yuzasi Q=450 sm2, magnit induksiyaning amplituda qiymati VM=1,5 Tl, tok chastotasi f=50 Gs. Elektr energiya isrofi? O’zakda Ro‘=2,45 kvm, cho’lg’amlarda esa R4=12,2 kvm.
Iste‘molchining quvvati R2=810 kvm, quvvat koeffisiyenti cos 2 0,9 . Cho’lg’amlarni biriktirish usuli
Y (uchburchak-yulduz). Quyidagilarni aniqlang:
1. Birlamchi va ikkilamchi cho’lg’amlardagi haqiqiy toklar. 2. Cho’lg’am o’ramlari soni.
3. Haqiqiy va nominal yuklanishlarga muvofiq foydali ish koeffisiyenti.
Yechish:
1. Cho’lg’amdagi toklar:
S H 3 I1 H U 1 H ; демак
S H 1000
I
1 H 3 U 1 H
1000 1000 58 A,
1,73 10000
S H 1000
I
2 H 3 U 2 H
1000 1000 1445 A
1,73 400
2. Transformatorning yuklama-koeffisiyenti:
K ю Р 2 cos 2 810 1000 0,9 0,9 S H
3. Cho’lg’amlardagi haqiqiy yuklanishdagi toklar:
I1 K ю I1 H 0,9 58 52 A,
I 2 K ю I 2 H 0,9 1445 1300 A
141
2
4.Cho’lg’amlardagi kuchlanishlar tushishi hisobga olinmasa: -birlamchi cho’lg’amning faza E.Yu.K
E1Ф U 1 H 10000 B
ikkilamchi cho’lg’amning faza E.Yu.K
E 2 ф U 2 H 3 400 3 230 B
5.Cho’lg’amning o’ramlar soni quyidagi tenglamadan topiladi:
Е1ф 4,44 f W 1 Ф м , Ф м В м Q 1,5 450 10 4 67 ,5 10 3 B б Demak:
E1ф 4,44 50 W1 67 ,5 10 3
W1 Е1ф 4,44 50 67 ,5 10 3 10000 4,44 50 67 ,5 10 3 667
W1 E1ф , W 2 Е 2 ф
W W1 E 2 ф 667 230 15 ,3 Е1ф 10000
6. Transformatorning foydali ish koeffisiyentlari:
-nominal yuklanishda;
Н
S H cos 2
S H cos 2 Py Pч 1000
haqiqiy yuklanishda:
1000 0,9 98 ,4%
0,9 2,45 12 ,2
К ю S H cos 2 0,9 1000 0,9 98 ,5% K ю S H cos 2 PY Pч 0,9 1000 0,9 2,45 12 ,2
№ 0
S T 1600
U1H 6 U2H 400
Q(sm2 ) 400 VM 1,5
Ro‘ 2,5
R4 12 R2 220 cosϕ 0,7
1 2 1000 400
10 6 660 400
380 400 1,51 1,52
2,6 2,65
15 17 200 210
0,75 0,8
3 4 5 160 250 1000
35 10 6
400 400 400 0
390 410 380
1,54 1,5 1,53
2,67 2,5 2,65
12 18 15 250 230 240
0,75 0,85 0,7
6 7 400 2500
10 10 400 400
420 430
1,5 1,53 4
2,5 2,6 5
16 18
245 250
0,8 0,85 2
8 9 400 2500
35 6 660 240
415 390
1,5 1,56 5
2,7 2,75
20 17 220 225
0,7 0,9 5
10 11 1600 250
10 10 400 660
380 400 1,57 1,58
2,8 2,85
15 20 217 218
0,86 0,87
12 13 14 15 16
160 400 250 160 160 0
10 10 35 10 6
400 240 400 240 400
410 420 415 450 440
1,57 1,5 1,5 1,5 1,6 6 8 9
2,7 2,8 2,9 3 2,9
22 17 15 18 22 225 235 240 250 230
0,85 0,9 0,8 0,8 0,7 8 5
№ 17 ST 1650
U1H 6 UQ2(sHm2 ) 440000 VM 1,52 Ro‘ 2,4
18 19 20 1100 420 180 10 6 35 660 400 400 380 400 390 1,53 1,52 1,54 2,5 2,63 2,65
21 22 220 1100 10 6 4000 400 410 380 1,51 1,54 2,52 2,64
142
R4 15 R2 210 cosϕ 0,72
18 20 16 205 215 245 0,74 0,81 0,76
18 19 220 230 0,84 0,74
|
Daryo va dengiz oqimi energiyasi foydalanib elektr

10
SHaxobiddin
Ayrim mamlakatlarda undan fermentatsiya usuli bilan suyuq yonilg‘i xususan,
etanolni ishlab chiqaradi. Misol uchun Braziliyada, o‘simlik massasidan katta
miqdordagi etil spirti olinadi va bu mamlakatdagi avtomobil yoqilg‘isiga bo‘lgan
ehtiyojining to‘liq qanoatlantiradi. Etanolni ommaviy ishlab chiqarishni tashkil etish
uchun zarur bo‘lgan xom-ashyo asosan shakarqamishdir.
Shakarqamish fotosintez jarayonida faol ishtirok etadi va ishlov beriladigan
har bir gektar yer maydoni hisobiga boshqa o‘simliklarga nisbatan ko‘proq energiya
ishlab chiqaradi.
Ayni paytda uni ishlab chiqarish Braziliyada 8,4 mln tonnani tashkil etadi va u
5,6 mln. tonna yuqori sifatli benzinga to‘g‘ri keladi. Amerika Qo‘shma Shtatlarida
avtomobillarni yonilg‘i bilan ta’minlash uchun makkajo‘xori(kukuruza)dan 10%
gacha etanoli bo‘lgan
Suv oqimlari energiyasiga asoslangan elektr stansiyalar

7
SHaxobiddin
vakuum havoga to‘ladi. Jarayoning bir necha bor takrorlanishi oqibatida har gal
gidro trubina boshqatdan yangi aylanish impulsini oladi. Mutaxassislarning
hisobkitoblariga ko‘ra bunday elektrostansiyalardan oqim energiyasining 45
foizigacha miqdorda foydalanish mumkin.
Ikkinchi tur
oqim elektrostansiyalarining tuzilishi va ishlash prinsipi 1.4 -
rasmda keltirilgan. Bunday elektrostansiyalar to‘lqinning zarb kuchi ostida vintning
aylanishiga asoslangan. Har galgi suv to‘lqini vintlarni aylantirib vintga uzatish
mexanizmi orqali biriktirilgan generator elektr energiyasini ishlab chiqaradi.
1.4-rasm.
Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati
|
bet | 7/7 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 133 Kb. | | #129716 |
Bog'liq mustaqil ish axborotning analitigi 1Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati
1. Kutubxona darslari, oddiy va noodatiy: Uch kitob to'plami // Maktabdagi kutubxona: adj. gazga "PS".-2002.-No16.
2. Voyxanskaya K.M., B.A.Smirnova “Kutubxonachilar va kitobxonlar axborot madaniyati haqida”. 1974 yil
. Vorobyova G.G. "Sizning axborot madaniyatingiz", 1988 yil
4. Voxrisheva M.G. Axborot madaniyati fanining shakllanishi / M. G. Voxrisheva // Axborot madaniyati muammolari: maqolalar to'plami: 6-son. Axborot va madaniy tadqiqotlarning metodologiyasi va tashkil etilishi / Ilmiy. ed. Yu.S.Zubov, V.A.Fokeev.- M.; Magnitogorsk: Magnitogorsk davlat nashriyoti. nomidagi konservatoriya M.I.Glinka, 1997 yil.
5. Gendina N.I. Axborot madaniyatini shakllantirishning didaktik asoslari / N.I.Gendina // Maktab kutubxonasi.-2002.-№1.
6. Gendina N.I. Kutubxonalar va ta'lim muassasalarida shaxsiy axborot madaniyatini shakllantirish tajribasi / N.I. Gendina // Maktab kutubxonasi. - 2002. - 10-son.
. Maktab kutubxonalarining turli xil o'qish guruhlarining axborot madaniyati darajasini shakllantirish va takomillashtirish bo'yicha o'quv dasturlarini ishlab chiqishning didaktik va uslubiy asoslari // Maktab kutubxonachisi uchun qisqacha ma'lumotnoma. - Sankt-Peterburg: Kasb. - 2001.
8. Zinovieva N.B. Shaxsning axborot madaniyati. Kursga kirish: O'quv qo'llanma. - Krasnodar, 1996 yil.
|
| |
Quyosh elektrostansiyalari - Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent...

6
SHaxobiddin
AQSHda eng ko‘p rivojlangan (faqat Kaliforniya shtatining o‘zida 15 ming shamol
tegirmoni mavjud).
Ta’kidlash joizki, shamolning doimiy yangilanib turishi undan doimiy energiya
olish imkonini beradi. Shamol stansiyalari atrof-muhitni ifloslantirmaydi. Shamol
energetikasi yordamida dunyoning har qanday chekka va ovloq joylarini ham elektr
energiyasi bilan ta’minlash mumkin.
Misol uchun, Guadalupedagi Desirat orolining 1600 kishidan iborat bo‘lgan
aholisi 20 ta shamol generatori tomonidan ishlab chiqariladigan elektr
energiyasidan foydalanadi.
Shaharchadagi aholining iste’moli uchun 440 MW quvvatli elektrostansiya zarur bo‘ladi. Agar uzatish tarmog‘idagi kuchlanish 800 kV bo‘lsa, undan qancha tok o‘tadi?

|
Shaharchadagi aholining iste’moli uchun 440 MW quvvatli elektrostansiya zarur bo‘ladi. Agar uzatish tarmog‘idagi kuchlanish 800 kV bo‘lsa, undan qancha tok o‘tadi?
|
bet | 11/12 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 429,5 Kb. | | #116824 |
Bog'liq 8-синф назорат15. Shaharchadagi aholining iste’moli uchun 440 MW quvvatli elektrostansiya zarur bo‘ladi. Agar uzatish tarmog‘idagi kuchlanish 800 kV bo‘lsa, undan qancha tok o‘tadi?
A) 5500A B) 550A C) 55 A D) 5,5 A
16.Gapni to`ldiring. …. suvning mexanik energiyasi elektr energiyaga aylantiriladi.
A)…elеktrodvigatеlda B) …gеnеratorda
C)…transformatorda D) …gidroelеktrstansiyada.
17. Birinchi bo‘lib radioni kim kashf etgan?
A) Maykl Faradey B)J. Maksvell С)G. S. Om D) A.S.Popov
18. Kеtmа-kеt ulаngаn kоndеnsаtоr vа induktiv g‘аltаkdаn ibоrаt zаnjir …… ataladi?
A)……tebranish konturi B)…..pаrаllеl kоntur
C) ……kеtmа-kеt kоntur D)……uchburchаk kоntur
19.Sig`imi 2 mkF va induktivligi 0,8 mHz bo’lgan konturdagi elektramagnit tebranishlarning xususiy tebranish davri T ni toping.
A) 2,5 . 10-3 s B) 2,5 . 10-5 s C) 1,5 . 103 s D) 25 . 10-5 s
20. Elektromagnit to‘lqinning tebranish davr i 5∙10-5 s ga teng bo‘lsa, uning to‘lqin uzunligini aniqlang.
A) 25 . 103 m B) 15 . 103 m C) 1,5 . 103 m D) 2,5 . 103 m
Javob
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Shaharchadagi aholining iste’moli uchun 440 MW quvvatli elektrostansiya zarur bo‘ladi. Agar uzatish tarmog‘idagi kuchlanish 800 kV bo‘lsa, undan qancha tok o‘tadi?
|
Gapni to‘ldiring. Mexanik energiyani elektr energiyaga aylantiruvchi asbob …deyiladi

|
Gapni to‘ldiring. Mexanik energiyani elektr energiyaga aylantiruvchi asbob …deyiladi
|
bet | 10/12 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 429,5 Kb. | | #116824 |
Bog'liq 8-синф назорат7. Gapni to‘ldiring. Mexanik energiyani elektr energiyaga aylantiruvchi asbob …deyiladi.
A) ….induksion generator B)…elеktrodvigatеl C) …induktsion gеnеrator D)…mikrafon
8.O‘zgaruvchan tokning xossalarini ayting.
1. O‘zgaruvchan tok o‘tganda o‘tkazgich isiydi.
2.O‘tkazgich atrofida magnit maydon hosil bo‘ladi.
3.Tok kuchi va kuchlanish noldan maksimal qiymatga uzluksiz davriy ravishda o‘zgarib turadi.
4. O‘tkazgich atrofida magnit maydon hosil bo‘lmaydi.
A) 1,2,3,4 B) 2,3,4 C) 1,2,3 D) 1,3,4
9. Elеktr enеrgiyasini uzatish liniyalarida enеrgiya isrofini kamaytirish qanday amalga oshiradi?
A) Tok kuchini o‘zgartirmay saqlash orqali;
B) Tok kuchini kamaytirib, kuchlanishni orttirish orqali;
C) Tok kuchini orttirish orqali;
D) Kuchlanishni kamaytirish orqali;
10. O‘zbеkitson hududida birinchi GЕS qayеrda va qachon qurilgan?
A) Bo‘zsuv, 1926 yil B) Tovoqsoy, 1940-41 yil
C) Toshkеnt, 1913 yil D) Bo‘zsuv, 1923 yil
11. Gapni to‘ldiring. “O‘zgaruvchan tok chatsotasini o‘zgartirmagan holda, kuchlanishini bir qiymatidan ikkinchi qiymatiga o‘zgartirib bеradigan elеktr mashinasiga....dеyiladi”.
A)…elеktrodvigatеl B) …gеnеrator C)…transformator D) …elеktromagnit rеlе.
12. Transformatorning birinchi chulq’ami 1220 o‘ramga ega. Birinchi chulq’amini 220 V li kuchlanish manbaiga ulab, ikkinchi chulq’amdan 18 V kuchlanish olish uchun, ikkinchi chulq’amda nеchta o‘ram bo‘lishi kеrak?
A) 220 ta B) 20 ta C) 100 ta D) 36 ta
13. Gapni to‘ldiring. Magnit maydon yordamida o‘tkazgichda elektr toki hosil bo‘lish hodisasi … hodisasi deyiladi.
A)…elеktrodvigatеl B) …elektromagnit induksiya
C)…transformatorda D) …gidroelеktrstansiya.
14.Gapni to‘ldiring. …. suvning mexanik energiyasi elektr energiyaga aylantiriladi.
A)…elеktrodvigatеlda B) …gеnеratorda
C)…transformatorda D) …gidroelеktrstansiyada.
|
| |
ISSIQLIK ALAMASHINISH QURILMALARI VA ULARNING ISHLASH PRINSIPI

|
ISSIQLIK ALAMASHINISH QURILMALARI VA ULARNING ISHLASH PRINSIPI
|
bet | 5/13 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #248217 |
Bog'liq Gossipol smolasini qizdirish uchun Quvur ichida quvur tipidagi issiqlik2.1. ISSIQLIK ALAMASHINISH QURILMALARI VA ULARNING ISHLASH PRINSIPI
K oʻp yoʻlli, “truba ichida truba” tipidagiissiqlik almashinish qurilmasi. 2.1.2-rasmda toʻrt yoʻlli qurilma tasvirlangan.
Trubalar boʻshligʻi seksiyalanishi tufayli, seksiyadagi trubalar soni butun qurilmanikiga qaraganda kamayadi. Bu esa, suyuqlik oqimi harakatlanadigan koʻndalang kesim yuzasi kamayishiga va issiqlik eltkich tezligining ortishiga olib keladi.
Masalan, toʻrt yoʻlli qurilmada bir yoilikka qaraganda suyuqlikning tezligi toʻrt marta koʻp boʻladi. Ushbu hoi esa, trubalar boʻshligʻida issiqlik berish koeffitsiyentini oʻsishiga sababchi boʻladi.
Shuni nazarda tutish kerakki, har doim termik qarshiligi yuqori issiqlik eltkichning tezligini oshirish maqsadga muvofiqdir. Trubalararo boʻshliqda suyuqlik oqimi tezligini va harakat yoʻlini uzaytirish maqsadida segment toʻsiqlar oʻmatiladi (2.1.2-rasm).
Gorizontal issiqlik almashinish qurilmalarida ushbu segment toʻsiqlar truba oʻrami uchun oraliq tayanchlar vazifasini ham bajaradi. Odatda, gorizontal qurilmalar koʻp yoʻlli qilib yasaladi va ularda suyuqliklar tezligi yuqori boʻladi. Bunday qilishdan maqsad, temperatura va zichliklar farqi ostida suyuqliklarning qatlamlarga ajralib hamda harakatsiz zonalar hosil qilmasligini taʼminlashdir.
Agar issiqlik almashinish qurilmasi qoʻzgʻalmas teshik panjara tuzilishi, qobiq va trubalar temperaturalarining oʻrtacha farqi 50 °C dan katta boʻlsa, qobiq va trubalar uzayishi har xil boʻladi. Bu hoi oʻz navbatida teshikli panjarada katta kuchlanishlar hosil qiladi va panjaradagi trubalar zichlanishini, payvand choklarini buzadi va yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan issiqlik eltkichlar aralashishiga olib keladi. Shuning uchun, temperaturalar farqi katta boʻlganda, temperatura taʼsirida uzayishini kompensatsiya qiladigan issiqlik almashinish qurilma konstruksiyalari qoʻllaniladi.
Linza kompensatorli issiqlik almashinish qurilmasi. Ushbu turdagi qurilmalar suyuqliklar temperatura farqi katta boʻlganda ishlatiladi. Linzali kompensatorlar temperatura deformatsiyasini bartaraf qiladi. Bu turdagi qurilmalar truba va trubalararo boʻshliqlarida bosimlar R ≤ 6-106 N/m² boʻlganda ishlatiladi (2.1.3.-rasm).
Linzali kompensator issiqlik almashinish qurilmalar qobigʻga payvandlab qoʻyiladi va u elastik deformatsiya ostida siqiladi yoki uzayadi. Bunday qurilmalar tuzilishi sodda va ixcham. Undan tashqari, vertikal qilib yasalgan linza kompensatorli qurilmalar koʻp joy egallamaydi.
|
| |
MAVZUGA DOIR ATAMALAR.(GLOASSARY)

|
MAVZUGA DOIR ATAMALAR.(GLOASSARY)
|
bet | 10/13 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 269,89 Kb. | | #253063 |
Bog'liq ish haqi va mehnat munosabatlari kurs ishiMAVZUGA DOIR ATAMALAR.(GLOASSARY).
Shaxsiy tarkib – korxona muassasa harbiy qism va sh.k da ishlaydigan, xizmat qiladigan kishilar tarkibi.
Mehnat haqi – bu tovarning puldagi ifodasi “ishchi kuchi” yoki “ishchi kuchining narxi”. Uning miqdori ishlab chiqarish sharoiti hamda bozor omillari – talab va taklif, ya’ni bu omillar ta’sirida bozorda ishchi kuchi narxi va ish haqi o‘rtasida tafovut yuzaga keladi (ish haqi haqiqiy narxidan oshishi yoki kamayishi mumkin).
Jamoa kelishuvi – muayyan kasb, tarmoq, hudud xodimlari uchun mehnat shartlari, ish bilan ta’minlash va ijtimoiy kafolatlar belgilash borasidagi majburiyatlarni o‘z ichiga oluvchi normativ hujjatdir.
Jamoa shartnomasi – korxonada ish beruvchi bilan xodimlar o‘rtasidagi mehnatga oid, ijtimoiy-iqtisodiy va kasbga oid munosabatlarni tartibga soluvchi normativ hujjatdir.
Ishsizlar – o‘n olti yoshdan to pensiya bilan ta’minlanish huquqini olishgacha bo‘lgan yoshdagi, haq to‘lanadigan ishga yoki daromad keltiradigan mashg‘ulotga ega bo‘lmagan, ish qidirayotgan va ish taklif etilsa, unga kirishishga tayyor bo‘lgan yoxud kasbga tayyorlashdan, qayta tayyorlashdan o‘tishga yoki malakasini oshirishga tayyor bo‘lgan mehnatga layoqatli shaxslar (bundan ta’lim muassasalarida ta’lim olayotganlar mustasno).
Mehnat shartnomasi – bu xodim bilan ish beruvchi o‘rtasida muayyan mutaxassislik, malaka, lavozim bo‘yicha ishni ichki mehnat tartibiga bo‘ysungan holda taraflar kelishuvi, shuningdek mehnat to‘g‘risidagi qonunlar va boshqa normativ hujjatlar bilan belgilangan shartlar asosida haq evaziga bajarish haqidagi kelishuvdir.
Ish vaqtining normal muddati – bu haftasiga 40 soatdan ortiq bo‘lishi mumkin emas.
Tarif stavkasi – bu bir birlik ish vaqti uchun to‘lanadigan mehnat haqimiqdorini pul shaklida ifodalanganidir. Odatda, tarif stavkasi birinchi razryad uchun belgilanib, qolgan razryadlar uchun esa birinchi razryad tarif stavkasini qolgan razryadlar tarif koeffitsientlariga ko‘paytirish yo‘li bilan aniqlanadi.
Tarif tizimi – bu mehnatning murakkabligi va sharoitlaridan, ishlarni bajarishning tabiiy-iqlim sharoitlaridan, mehnatningtezkorligi hamda tavsifidan kelib chiqqan holda, mehnatga haq to‘lashni tabaqalashtirishga yordam beradigan me’yorlar jamlamasidir.
|
| |
U-simon trubali issiqlik almashinish qurilmasi

|
U-simon trubali issiqlik almashinish qurilmasi
|
bet | 6/13 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #248217 |
Bog'liq Gossipol smolasini qizdirish uchun Quvur ichida quvur tipidagi issiqlikU-simon trubali issiqlik almashinish qurilmasi. Bunday qurilmalarda bitta teshikli truba panjarasi boʻlib, U-simon trubaning ikkala uchi unga mahkamlanadi.
Shuni alohida aytish kerakki, trubalarning oʻzi kompensatsiyalovchi moslama funksiyasini bajaradi (2.1.4-rasm). Qurilma tuzilishi sodda va trubalarning tashqi yuzasini tozalash oson. Undan tashqari, ikki va undan ortiq yoʻlli boʻlgani uchun issiqlik almashinish jarayoni intensiv boʻladi. Trubalarning ichki yuzasini tozalash qiyin va teshikli panjarada koʻp miqdorda trubalar joylashtirish murakkab.
Harakatchan qalpoqchali issiqlik almashinish qurilmasi. Truba va qobiqning katta siljishini taʼminlash zarur boʻlgan hollarda harakatchan qalpoqchali issiqlik almashinish qurilmalaridan foydalaniladi (2.1.4-rasm).
2.2. “QUVUR ICHIDA QUVUR” TIPIDAGI ISSIQLIK ALMASHINISH QURILMASINING ISHLASH PRINSIPI
«Truba ichida truba» tipidagi issiqlik almashinish qurilmasi bir nechta elementlardan tarkib topgan boʻladi (2.2.1-rasm).
Har bir element katta diametrli tashqi truba 1 (odatda 25 — 159 mm) va konsentrik joylashtirilgan ichki truba 2 (odatda 57 — 219 mm) lardan tashkil topgan. Sovuqlik eltkich I truba ichida harakatlansa, issiqlik eltkich II trubalararo boʻshliqda harakatlanadi. Issiqlik almashinish ichki trubaning devori orqali amalga oshadi.
Ushbu qurilmalarning truba va trubalararo boʻshligʻda yuqori tezliklarga (3,0 m/s gacha) erishsa boʻladi. Agar katta yuzalar zarur boʻlsa, bir necha seksiyalardan batareya hosil qilish oson va mumkin.
Bu turdagi qurilmalarda suyuqliklar sarfi katta va «suyuqlik-suyuqlik», “suyuqlik-bugʻ” sistemalarida issiqlik almashinish uchun qoʻllaniladi.
«Truba ichida truba» issiqlik almashinish qurilmaning afzalliklari: tuzilishi va yasalishi sodda; suyuqliklar tezliklari katta boʻlgani uchun issiqlik oʻtkazish koeffitsiyenti yuqori.
Kamchiliklari: qoʻpol; metall sarfi koʻp, trubalararo boʻshliqni tozalash qiyin.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Kimyoviy texnologiya” fakulteti “kimyoviy texnologiya” kafedrasi

|
Kimyoviy texnologiya” fakulteti “kimyoviy texnologiya” kafedrasi
|
bet | 13/13 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #248217 |
Bog'liq Gossipol smolasini qizdirish uchun Quvur ichida quvur tipidagi issiqlikFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. N.R. Yusupbekov “Kimyoviy texnologiya asosiy texnologik jarayonlar va qurilmalar” Toshkent 1995 y.
2. Mazur L.S. Texnik termodinamika va issiqlik texnikasi. Darslik. -M.: Geotar-Med, 2003. -352 b.
3. Leites I.L., Sosna M.X., Semenov V.P. Kimyoviy energiya texnologiyasi nazariyasi va amaliyoti/ed. IL Leitesa.-M.: Kimyo, 1988.-280 b.
4. Rustamov X.R. "Fizikaviy kimyo"-T.: "Oʻzbekiston". 2000.
5. H.I. Akbarov., B.U. Sagdullayev., A.J. Holikov. “Fizikaviy kimyo”. Darslik. -T.: “Universitet”, 2019. 540 garov.
6. O.M.Yoriyev., D.A.Karimova. “Fizikaviy kimyo”. -T.: “Tafakkur boʻstoni”. 2013. -240 b.
7. Bayramov V.M. Asos kimyoviy kinetik va katalizdir. -M.: Akademiya, 2003 yil.
8. Tubolkin A.F., Tumarkina E.S. va boshqalar Kimyoviy va texnologik jarayonlarni hisoblash. -L.: Kimyo, 1976. -304 b.
9. Madaliev E.Oʻ. Issiqlik muhandisligi. darslik for Oliy oʻquv yurtlari.: "Fargʻona" nashriyoti; 2009.-266 garov.
10. Kudinov V.A., Kartashov E.M. Texnik termodinamika, Vtuzov uchun oʻquv qoʻllanma. M.: Universitet. 2000-261 c.
11. R.A. Zohidov., M.M. Alimova.,SH.S.Mavjudova.issiqlik texnikasi: oʻquv qoʻllanma T.: “Oʻzbekiston faylasuflari milliy sociedad” nashriyoti, 2010.- 200b.
12. Nurmatov J. va boshqalar. Issiqlik muhandisligi. Oliy oʻquv yurtlari talabalari uchun oʻquv qoʻllanma.-T.: «Oʻqituvchi», 1998, -256 b.
13. Nemtsev Z., Arsenyev G.V. Issiqlik elektr stantsiyalari va issiqlik taʼminoti: oʻquv qoʻllanma.-M.: "Energoizdat", 1982, 432 b.
14. Leites I.L., Sosna M.X., Semenov V.P. Kimyoviy energiya texnologiyasi nazariyasi va amaliyoti / pod ed. I.L. Leitesa-M: Kimyo, 1988 yil.-280 soat.
Oʻzbekiston Respublikasining “Taʼlim toʻgʻrisida”gi qonuni. 1997 yil 29 avgust. T.: “Adolat”, 1997.
Oʻzbekiston Respublikasining “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”, 1997 yil 29 avgust. T.: “Adolat”, 1997.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligining “Oliy taʼlim muassalarida talabalar bilimini baholashning reyting tizimi toʻgʻrisida muvaqqat Nizom”i, 2005 yil 30 sentyabr, 217-son.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligining “Talabalar mustaqil ishini tashkil etish, nazorat qilish va baholash tartibi toʻgʻrisida Namunaviy nizom”i, 2005 yil 21 fevral, 34-son.
Internet saytlari
http://www.google.uz
Iskandarova S
Tekshirdi
Bajardi
Fan nomi
|
| |
– rasm «Truba ichida truba» tipidagi isitkich

|
– rasm «Truba ichida truba» tipidagi isitkich
|
bet | 7/13 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #248217 |
Bog'liq Gossipol smolasini qizdirish uchun Quvur ichida quvur tipidagi issiqlik
Ajraluvchan konstruksiyali «truba ichida truba» tipidagi issiqlik almashinish qurilmalarida temperatura ortishi bilan tashqi trubalarga bogʻliq boʻlmagan holda, ichki trubalar uzayishi mumkin (2.2.2-2.2.3-rasm). Qurilmaning konstruksiyasi issiqlik almashinish trubalarining ichki yuzasini ifloslik va quyqalardan muntazam ravishda mexanik tozalab turish imkonini beradi. Undan tashqari, bu qurilmalarda trubalarni almashtirish jarayonini amalga oshirish uchun ularni yechib olish oson va tashqi yuzasini tozalash mumkin.
Koʻp oqimli issiqlik almashinish qurilmalaridagi (2.2.2-rasm) taqsimlash kamerasi 1 oqimlarni truba 6 larga boiib beradi. Truba-qobiq 4 va truba 2 larning teshikli panjarasi orasida taqsimlash kamerasi 3 joylashgan. Ushbu kamera trubalararo boʻshliqda harakatlanayotgan muhit uchun moʻljallangan. Koʻp oqimli qurilmalarning ichki va tashqi trubalari ikkita yoʻlli boʻladi.
Bu turdagi qurilmalarda oqimlarning harakat tezligi “truba ichida truba” tipidagiqurilmalarnikiga qaraganda ancha yuqori. Shu sababli issiqlik oʻtkazish koeffitsiyenti va truba yuzasining issiqlik kuchlanishi katta boʻladi. Undan tashqari, issiqlik almashinuvchi muhitlarni qarama-qarshi yoʻnalishda harakat qilishini tashkil etish oson.
Bir va koʻp oqimli qurilmalarning turbalarida issiqlik eltkichlar tarkibidagi agressiv va mexanik iflosliklar kamroq oʻtirib qoladi. Koʻpchilik hollarda, «turba ichida truba» qurilmalarining issiqlik koʻrsatkichlari qobiq-turbali qurilmalarnikiga qaraganda ancha yuqori boʻladi.
Ayrim hollarda, qurilmaning ichki turbalarning tashqi yuzasi qirrali qilib yasaladi. Natijada, issiqlik almashinish yuzasi 4 — 5 marotaba ortadi. Odatda, bu usuldan trubaning birorta muhit harakatlanayotgan tomonida issiqlik berish koeffitsiyentini oshirish qiyin boʻlganda (gaz, qovushoq suyuqlik harakatida yoki larninar rejimda) foydalaniladi. Bunday hollarda, qirrali turbalarni qoʻllash, uzatilayotgan issiqlik miqdorini anchaga oshirish imkonini beradi.
|
| |