nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Grafik
ni tanlaymiz va 
Dalee - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti axborot texnologiyalari kafedrasi Pdf ko'rish
|
bet | 129/191 | Sana | 05.09.2024 | Hajmi | 8,87 Mb. | | #270328 |
Bog'liq portal.guldu.uz-Kompyuter ta`minotiGrafik
ni tanlaymiz va
Dalee
tugmasini bosamiz. Bu tugmani bosgandan so’ng
ekranda grafikning namunasi paydo bo’ladi. Bunda grafikni satr yoki ustun bo’yicha
joylashtirish imkoniyatiga ega bo’lamiz. Kerakli parametrlarni tanlab
Dalee
tugmasini
bosamiz. Bundan so’ng ekranda
Master diagramm
muloqot oynasi paydo bo’ladi.
Bu oynada bir qancha parametrlarni o’rnatish imkoniyatiga egamiz: grafikga nom
qo’yish,
x, y, z
o’qlarini belgilash, ularning joylashishin ko’rish,
Legenda
ni yuqorgi
yoki pastga, o’ng tomonga yoki chap tomonga qo’yishimizga bo’ladi. Shu
parametrlarni o’rnatib,
Dalee
tugmasini bosamiz. Ekranda
Master diagramm
oynaci
paydo bo’ladi. Biz bu oynada grafikni qaysi betga joylashtirishimiz kerakligini yoki
bizga kerak bo’lmagan grafiklarni olib tashlash imkoniyatiga egamiz. Kerakli
parametrlarni o’rnatib
Gotovo
tugmasini bosib, natijada bizga kerakli bo’lgan grafikni
olamiz. Biz bu grafikni xohlagan joyga joylashtirishimizga, masshtabini kattalashtirib
yoki kichiklashtirishimizga bo’ladi. Shuningdek grafikning va koordinatalarning
ko’rinishini xohlagan rangda bo’yab olishimizga bo’ladi. Funktsiyaning grafigi
chizmada ko’rsatilgan.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
x
-22,5
-21 -19,5 -18 -16,5 -15 -13,5 -12
-10,5
-9
6 -2,682
-
2,1996
-
1,542
-
0,561
0,0595
0,91 4
1,656
4
2,304
8
2,5496
2,955
3
171
11 12 13 14 15 16
-5,5
-6 -4,5
-3 -1,5 0
2,964
1
2,516
5
2,25
3
1,609
5
0,838
2
0
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti axborot texnologiyalari kafedrasi
|
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari - bet 200

Mavzu bo’yicha o`quv mashg`ulotining texnologik xaritasi Faoliyat bosqichlari Faoliyat mazmuni O’qituvchining
O’quvchilarning
I. Kirish
bosqichi
(10 daqiqa)
1.1. Mаvzu, mаqsаd vа rеjаlаshtirilgаn o’quv
nаtijаlаrini e’lоn qilаdi.
1.2. Rеjа sаvоllаrini ekrаngа chiqаrаdi.
1.3. O’quv fаоliyatini bаhоlаsh mеzоnlаri
mа’lum qilinаdi.
Eshitаdilаr,
yozib
оlаdilаr.
Diqqat qiladilar.
II. Аsosiy
bosqich
(60 daqiqа)
2.1. Tаlаbаlаr bilimini fаоllаshtirish mаqsаdidа
blis-so’rоv o’tkаzаdi:
1.Matnni egri chiziqlarga qanday o’tkaziladi?
2.Logotiplarni
yaratishda
qanday
shrift
tanlanadi?
3.Matnlarni qanday tahrir qilinadi?
2.2. Vizuаl mаtеriаllаrdаn fоydаlаngаn hоldа
mа’ruzа mаtеriаllаrini rеjа sаvоllаri bo’yichа
izchillikdа bаyon qilаdi (1-ilоvа).
Savollarga javob
beradilar.
Tinglаydilаr,
yozаdilаr.
III. Yakuniy
bosqich
(10daqiqa).
3.1. Mаvzugа хulоsа yasаydi. O’quv jаrаyonidа
fаоl ishtirоk etgаn tаlаbаlаrni rаg’bаtlаntirаdi.
3.2. Klаstеr tuzish qоidаlаrini eslаtаdi (2-ilоvа).
Mustаqil ish uchun vаzifа bеrаdi: kompyuter
grafikasi turlari (rastrli, vektorli, fraktal)
bo’yicha
klaster
tuzish.
O’qituvchining
bоshlаng’ich
nаzоrаt
vаriаnti
3-ilоvаdа
kеltirilgаn.
Diqqat qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
64. Mavzu: Shriftni egri chiziqlarga o‘tkazish. Reja: 1.Corel DRAW da konturlar atributlari va matn obyektlari.
2.Matn effektlari.
3.Matnni tahrirlash dialogi.
Sinov savollari? - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

65-MAVZU
Belgilar va maxsus belgilar bilan ishlash.
1.1.O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Amaliy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1.Belgilar va maxsus belgilar.
2.Imloni tekshirish.
3.Umumiy kulgichlar va ularning belgilanishi.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda Belgilar va maxsus belgilar bilan ishlashhaqida
umumiy tasavvur va tushunchalarni shakllantirish
O’qitish natijasi: Belgilar va maxsus belgilar bilan ishlash bo`yicha mavzuni o’zlashtirish
natijasida o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1. Belgilar va maxsus belgilarroli
va o’rni haqida ma’lumot berish.
2. Imloni tekshirish, mazmuni va
vazifalarini yoritib berish.
3. Umumiy kulgichlar va ularning
belgilanishini ochib berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Belgilar va maxsus belgilarroli va o’rni haqida aytib
beradilar.
2. Imloni tekshirish, mazmuni va vazifalarini ko’rsatib
beradilar.
3. Umumiy kulgichlar va ularning belgilanishini sanab
beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv, BBB,
klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv materiali, slaydlar, kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
Matnni egri chiziqlarga o’tkazish

•
Katta hajmli matn yaratish uchun avval harflarni rang bilan to'ldirish kerak, so'ng
EFFECTS / EXTRUDE buyrug'idan foydalanish kerak.
•
BLOW effekti menyusida siz (yorliqlar tartibida) rostlashingiz mumkin: PERSPEKTIV
TURI, ROTASIYA, YORG'ILTIRISH, ShADOW COLOR va
OBJECT FRONT SURFACE OBJECT
(oxirgi yorliq). Bump effekti ishlatilgandan keyin ham matn satrlarga aylanmaydi. Uni
o'zgartirish uchun TEXT asbobini tanlang va harflardan birini bosing.
•
BLEND effekti bir harfdan ikkinchisiga silliq aralashadi. Effektni olish uchun siz matn
yaratishingiz, kerakli rang bilan to'ldirishingiz kerak. Keyin uni takrorlang va dublikatni asl
nusxadan kerakli masofaga o'tkazing, kamaytiring va boshqa soya bilan to'ldiring. Keyin
ikkala tegni ham tanlashingiz va EFFECTS / BLEND buyrug'idan foydalanishingiz kerak. Ta'sir
menyusida BROWNING effekti o'rnatiladi (yorliqlar tartibida): QADAMLAR SAYDI (oraliq
obyektlar soni, sukut bo'yicha 20 ta), Obyektlarning
burilish burchagi, Rangning o'tish
shakli.
Matnni tahrirlash dialogi
•
Matnni kiriting va tahrir qiling, fragmentlarni tanlang va dialogning yuqori qismidagi
tugmalar yordamida ularning formatini o'zgartiring. Matn muharriri
yordamida yaratilgan
hujjatdan matnni joylashtirishingiz mumkin. Tugmani bosing Kiritmoq (Qo'shish) va ekranda
faylni ochish dialogi paydo bo'ladi. Unda siz oddiy matn muharrirlaridan birining
formatidagi faylni tanlashingiz mumkin. Natijada sizning faylingiz
tahrirlanadigan matnli
obyektga kiritiladi. Matnni tahrirlash va formatlashni tugatgandan so'ng, grafik hujjat bilan
ishlashning asosiy rejimiga qaytish uchun dialog oynasidagi OK tugmasini bosing. Bu dialog
bir nechta yorliqlarni o'z ichiga oladi, bu sizga belgilar va paragraflarni formatlashni sozlash,
yorliq to'xtash joylari va matn ustunlarining o'lchamlarini o'rnatish va ba'zi matn effektlarini
qo'llash imkonini beradi.
Nazorat savollari - “Metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlash asoslari”

187
ISO kengashi yiliga bir marta o‗tkazilib, unda tashkilotning faoliyati, xususan, texnikaviy
idoralarning tuzilishi, xalqaro standartlarning chop etilishi, kengash idoralarining a‘zolarini hamda
texnikaviy qo‗mitalarning raislarini tayinlaydi va boshqa masalalar ko‗riladi.
Sobiq Ittifoq parchalangunga qadar Xalqaro standartlash-tirish tashkilotining tarkibi 91
mamlakatning vakillaridan iborat edi.
Respublikamizning dastlabki mustaqillik yillaridagi (1992 yil) muhim voqealardan biri
ushbu nufuzli xalqaro tashkilotga O‗zbekiston Respublikasi 92- davlat sifatida qabul qilinishi
bo‗ldi.
Endilikda O‗zbekiston Respublikasi ISO ning teng xuquqli a‘zolaridan biri hisoblanadi.
Mahsulot sifatini yaxshilash, boshqarish va ta‘minlash bo‗yicha oxirgi vaqtda qilingan
ishlarni mujassamlab, ISO o‗zining bir qator meyoriy hujjatlarini ishlab chiqdi, bu hujjatlarga ISO
9000, 10011 va 10012 raqamli standartlarni ko‗rsatish mumkin.
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari - bet 122

Mavzu bo’yicha o`quv mashg`ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O’qituvchining
O’quvchilarning
I.
Kirish
bosqichi
(10 daqiqa)
1.1. Mаvzu, mаqsаd vа rеjаlаshtirilgаn o’quv
nаtijаlаrini e’lоn qilаdi.
1.2. Rеjа sаvоllаrini ekrаngа chiqаrаdi.
1.3. O’quv fаоliyatini
bаhоlаsh mеzоnlаri
mа’lum qilinаdi.
Eshitаdilаr,
yozib
оlаdilаr.
Diqqat qiladilar.
II.
Аsosiy
bosqich
(60 daqiqа)
2.1. Tаlаbаlаr bilimini
fаоllаshtirish mаqsаdidа
blis-so’rоv o’tkаzаdi:
1 Rastrli tasvirlarni
masshtablash qanday
amalga oshiriladi?.
2.Masshtablashtirishda
interpolyatsiya
metodi ayting?.
3.Kanallar palitrasi qanday?.
2.2. Vizuаl mаtеriаllаrdаn
fоydаlаngаn hоldа
mа’ruzа mаtеriаllаrini rеjа sаvоllаri bo’yichа
izchillikdа bаyon qilаdi (1-ilоvа).
Savollarga javob
beradilar.
Tinglаydilаr,
yozаdilаr.
III. Yakuniy
bosqich
(10daqiqa).
3.1. Mаvzugа хulоsа yasаydi. O’quv
jаrаyonidа
fаоl ishtirоk etgаn tаlаbаlаrni rаg’bаtlаntirаdi.
3.2. Klаstеr tuzish qоidаlаrini eslаtаdi (2-ilоvа).
Mustаqil ish uchun vаzifа bеrаdi:
kompyuter
grafikasi turlari (rastrli,
vektorli, fraktal)
bo’yicha
klaster
tuzish.
O’qituvchining
bоshlаng’ich
nаzоrаt
vаriаnti
3-ilоvаdа
kеltirilgаn.
Diqqat qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
Reja: 
1.Rastrli tasvirlarni masshtablash. 
2.Masshtablashtirishda interpolyatsiya metodi

- «Info» (Info) palitrasi;
- «Komando’» (Navigator) palitrasi;
- «Operaptsii» (Actions) palitrasi;
- «Obozrevatel faylov» (File Browser) palitrasi;
Har bitta palitraning ishlatilishiga qarab chiqamiz.
«Sloi» (qatlamlar) palitrasi qatlamlarni hosil qilish, birlashtirish, nusxalash, o’chirish
uchun shu bilan birga niqob qatlamlarini hosil qilish uchun ishlatiladi.
Bulardan
tashqari, bu palitra tasvirlarning aloxida qatlamlarini boshqarish
imkoniyatini beradi. Qatlam ko’rsatkichlarini aniqlash, ularning joylashish tartibini
o’zgartirish va qatlamlar ustida turli operatsiyalar bajarish imkoniyati ham mavjud.
«Kanal» (kanallar)
palitrasi kanallarni yaratish, nusxalash, o’chirish, ularning
ko’rsatkichlarini aniqlash, kanallarni alohida mustaqil hujjatlarga o’zgartirish
uchun
ishlatiladi. Bundan tashqari kanallarni birlashtirish va aralash tasvirlarni hosil qilishda ham
ishlatiladi. Kanallar palitrasi har bitta kanalni ekranda ko’rinish yoki ko’rinmasligini ham
boshqaradi. Kanallarni alohida mustaqil obektlarga o’zgartirish va bir nechta kanallardan
aralash tasvirni hosil qilish mumkin.
-MAVZU: AUDITORLIK TEKSHIRUVIDA MUHIMLIK VA RISK

|
-MAVZU: AUDITORLIK TEKSHIRUVIDA MUHIMLIK VA RISK
|
bet | 34/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)6-MAVZU: AUDITORLIK TEKSHIRUVIDA MUHIMLIK VA RISK
Reja:
1.Muhimlik tushunchasi, darajasi, uni aniqlash va auditda qo’llash.
2. Muhimlilik darajasi va uni aniqlashda qo’llaniladigan asosiy ko’rsatkichlar tizimini shakllantirish tartibi.
3. Muhimlilik darajasini auditda qo’llash tartibi.
4. Auditorlik riski tushunchasi, auditorlik risklarning maqbul to’plami, uning elementlari va ularni baholash.
5. Auditorlik riski va risklarning maqbul to’plamiga ta’sir ko’rsatadigan shart-sharoitlar.
6. Muhimlilik darajasi va auditorlik riski tushunchalarining o’zaro bog’liqligi.
Tayanch so’z va iboralar: tavakkalchilik, [atar, risk, moddiylik, muhimlik tushuncasi, muhimlik darajasi, ichki xo’jalik riski, nazorat riski, xatoning topilmasligi riski, auditorlik riski,
6.1.Muhimlik tushunchasi, darajasi, uni aniqlash va auditda qo’llash.
O’zbekiston Respublikasining «Auditorlik faoliyati to’g’risida»gi qonunida (yangi tahrirdagi) auditorlik faoliyati «...tadbirkorlik faoliyati...» ekanligi ta’kidlangan (2-modda). Demak, bu faoliyat auditorlik tashkiloti va mijoz-korxona o’rtasida tuziladigan shartnoma asosida amalga oshiriladi. Auditorlik tashkiloti o’z shartnoma majburiyatlarini bajarishda, amalda tekshiruv ob’ektlarini to’liq (100%) qamrab olaolmaydi. Natijada, moliyaviy hisobot ko’rsatkich-larining mutlaqo (shak-shubhasiz) haqqoniy ekanligini kafolatlay olmagani holda, ma’lum darajadagi tavakkalchilik bilan ularni tasdiqlaydi. SHu boisdan, auditor ishida doimo ma’lum darajada tavakkalchilik xavf-xatari mavjud bo’la-di. Ko’rinib turibdiki, auditor xulosasida bayon etilgan fikr har doim ham mutlaqo to’g’ri bo’lishi mumkin emas. Ammo, deyarli hamma vaqt axborotdan foydalanuvchilar uchun foydali bo’lishi lozim. Bunday foydalilikning ta’minlanishi ma’lum darajadagi jiddiylik va risk bilan bog’liq va ularni to’g’ri baholashni talab etadi.
Jiddiylik tushunchasi auditga oid manbaalar (ilmiy asarlar, o’quv adabiyotlari, standartlar va b.)da umumiy negizga asoslangan holda turlicha ta’riflangan. Masalan, professor M. M. To’laxo’jaeva ta’rifiga ko’ra, «Hisobotdagi foyda-lanuvchilarni qarorlar qabul qilishda chalg’itishi mumkin bo’lgan, oqibatda befoyda moliyaviy sarf-xarajatlar, nobudgarchilikka va zararlarga olib keladigan xato va tushirib qoldirishlar jiddiy, muhim (moddiy) hisoblanadi». Umumiy auditorlik amaliyotida jiddiylik chegaralarini quyidagicha belgilash qabul qilingan:
|
| |
Sinov savollari - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

42-MAVZU
Fazoviy elementlar bilan ishlash.
1.1.
O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Amaliy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1. Fazodagi uch o`lchovli
obyektlarni sirtlarini
tasvirlash.
2. Tasvirni ifodalovchi fazo yorug`lik energiyasi.
3. Poligonal setka bu fazoviy obyektni tasvirlash.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda fazoviy elementlar bilan ishlash tushunchalarni
shakllantirish.
O’qitish natijasi: Fazoviy elementlar bilan ishlash bo`yicha mavzuni o’zlashtirish
natijasida o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1.
Fazodagi
uch
o`lchovli
obyektlarni sirtlarini tasvirlash, roli
va o’rni haqida ma’lumot berish.
2.
Tasvirni ifodalovchi fazo
yorug`lik energiyasi,
mazmuni va
vazifalarini yoritib berish.
3. Poligonal setka bu fazoviy
obyektni
tasvirlashning
asosiy
elementlari
va
usullari
xususiyatlarini ochib berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Fazodagi uch o`lchovli obyektlarni sirtlarini
tasvirlash, roli va o’rni haqida aytib beradilar.
2. Tasvirni ifodalovchi fazo yorug`lik energiyasi,
mazmuni va vazifalarini ko’rsatib beradilar.
3. Poligonal setka bu fazoviy
obyektni tasvirlashning
asosiy elementlari va usullarini sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv, klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv materiali,
slaydlar, kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
İshning bajarilish tartibi - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti axborot texnologiyalari kafedrasi Pdf ko'rish
|
bet | 127/191 | Sana | 05.09.2024 | Hajmi | 8,87 Mb. | | #270328 |
Bog'liq portal.guldu.uz-Kompyuter ta`minotiİshning bajarilish tartibi:
Excel
elektron jadvali yordamida funktsiyalarni tadqiq qilish va ularning grafigini
tuzish imkoniyatiga egamiz. Buning uchun funktsiyalarni
Excel
tilida quyidagicha
yozib olamiz:
qf(x
1
,x
2
,...,x
n
).
Funktsiya argumentlari
x
1
,x
2
,...,x
n
qiymatlari 1
, 2,...,n
adreslarda saqlanadi.
Shuningdek, argument sifatida murakkab funktsiyalar ham ishtirok etadi:
qf(
1
(x
1
,x
2
,...,x
n
),
2
(x
1
,x
2
,...,x
n
),...,
n
(x
1
,x
2
,...,x
n
)).
Analitik ko’rinishda berilgan funktsiyaning grafigini yasash uchun, argument va
parametrlarga sonli qiymat berib, berilgan analitik funktsiyani jadval ko’rinishga
keltiramiz. Agar funktsiya jadval ko’rinishda berilgan bo’lsa, o’nda funktsiyaning
qiymatlarini ustun ko’rinishida yozib jadvalga tushiramiz. Yuqorida aytilgan fikrlarni
amaliy tasdiqlash uchun quyidagi misolni ko’rib chiqamiz.
MİSOL.
Uqasin2x
funktsiyasining grafigini
a, x, v
oraliq uchun yasang.
a, 2, a, v
- parametrler, x-argument
Echilishi. Quyidagi ko’rsatilgan amallarni ketma-ket bajaramizU’ 1. Asosiy
menyudan
Vstavka
ni tanlang.
2.
Uning ichki buyruqlarining biri
Funktsiya
ni tanlang.
3.
Ekranda
Master funktsii
muloqot oynasi hosil bo’ladi.
4.
Yoki instrumentlar panelindagi f
x
- tugmasini sichqon ko’rsatkichi yordamida
oling.
5.
Ekranda
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti axborot texnologiyalari kafedrasi
|
2 - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 203/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
1
|
800
|
400mart
|
300avgust
|
|
1600
|
|
|
|
|
|
|
2
|
900
|
600iyul
|
500sentabr
|
|
1800
|
|
|
|
|
|
|
3
|
700
|
300may
|
400noyabr
|
|
1300
|
|
|
|
|
|
|
4
|
800
|
300fevral
|
600dekabr
|
|
1700
|
|
|
|
|
|
|
5
|
1000
|
600iyun
|
300avgust
|
|
2000
|
|
|
|
|
|
|
6
|
1200
|
800 may
|
600oktabr
|
|
2500
|
|
|
|
|
|
|
VARIANT №2
T/r
|
Yil boshidagi qiymat
|
F kiritilgan as.fondlar qiymati
|
F chiqarilgan as.fondlar qiymati
|
F yillik o‘rtacha qiymat
|
Q i/chhajmi (Y)
|
dx
|
dy
|
Fsan
|
Kyang
|
Kchiq
|
Ryxkorxkor.
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
1
|
810
|
410mart
|
310vgust
|
|
1600
|
|
|
|
|
|
|
2
|
910
|
610iyul
|
510sentabr
|
|
1800
|
|
|
|
|
|
|
3
|
710
|
310may
|
410noyabr
|
|
1300
|
|
|
|
|
|
|
4
|
810
|
310fevral
|
610dekabr
|
|
1700
|
|
|
|
|
|
|
5
|
1010
|
610iyun
|
310avgust
|
|
2000
|
|
|
|
|
|
|
6
|
1210
|
810 may
|
610oktabr
|
|
2500
|
|
|
|
|
|
|
VARIANT №3
T/r
|
Yil boshidagi qiymat
|
F kiritilgan as.fondlar qiymati
|
F chiqarilgan as.fondlar qiymati
|
F yillik o‘rtacha qiymat
|
Q i/chhajmi (Y)
|
dx
|
dy
|
Fsan
|
Kyang
|
Kchiq
|
Ryxkorxkor.
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
1
|
820
|
420mart
|
320vgust
|
|
1600
|
|
|
|
|
|
|
2
|
920
|
620iyul
|
520sentabr
|
|
1800
|
|
|
|
|
|
|
3
|
720
|
320may
|
420noyabr
|
|
1300
|
|
|
|
|
|
|
4
|
820
|
320fevral
|
620dekabr
|
|
1700
|
|
|
|
|
|
|
5
|
1020
|
620iyun
|
320avgust
|
|
2000
|
|
|
|
|
|
|
6
|
1220
|
820 may
|
620oktabr
|
|
2500
|
|
|
|
|
|
|
VARIANT №4
T/r
|
Yil boshidagi qiymat
|
F kiritilgan as.fondlar qiymati
|
F chiqarilgan as.fondlar qiymati
|
F yillik o‘rtacha qiymat
|
Q i/chhajmi (Y)
|
dx
|
dy
|
Fsan
|
Kyang
|
Kchiq
|
Ryxkorxkor.
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
1
|
830
|
430mart
|
330vgust
|
|
1600
|
|
|
|
|
|
|
2
|
930
|
630iyul
|
530sentabr
|
|
1800
|
|
|
|
|
|
|
3
|
730
|
330may
|
430noyabr
|
|
1300
|
|
|
|
|
|
|
4
|
830
|
330fevral
|
630dekabr
|
|
1700
|
|
|
|
|
|
|
5
|
1030
|
630iyun
|
330avgust
|
|
2000
|
|
|
|
|
|
|
6
|
1230
|
830 may
|
630oktabr
|
|
2500
|
|
|
|
|
|
|
VARIANT №5
T/r
|
Yil boshidagi qiymat
|
F kiritilgan as.fondlar qiymati
|
F chiqarilgan as.fondlar qiymati
|
F yillik o‘rtacha qiymat
|
Q i/chhajmi (Y)
|
dx
|
dy
|
Fsan
|
Kyang
|
Kchiq
|
Ryxkorxkor.
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
1
|
840
|
440mart
|
340vgust
|
|
1600
|
|
|
|
|
|
|
2
|
940
|
640iyul
|
540sentabr
|
|
1800
|
|
|
|
|
|
|
3
|
740
|
340may
|
440noyabr
|
|
1300
|
|
|
|
|
|
|
4
|
840
|
340fevral
|
640dekabr
|
|
1700
|
|
|
|
|
|
|
5
|
1040
|
640iyun
|
340avgust
|
|
2000
|
|
|
|
|
|
|
6
|
1240
|
840 may
|
640oktabr
|
|
2500
|
|
|
|
|
|
|
VARIANT №6
T/r
|
Yil boshidagi qiymat
|
F kiritilgan as.fondlar qiymati
|
F chiqarilgan as.fondlar qiymati
|
F yillik o‘rtacha qiymat
|
Q i/chhajmi (Y)
|
dx
|
dy
|
Fsan
|
Kyang
|
Kchiq
|
Ryxkorxkor.
|
|
|
| |
x
tugmasini bosish orqali matn muharririda ishni tugating . 
4-

168
a)
Menyudan «Pravka» -«Kopirovat’» yoki
b)
«Standart asboblar panelidan ikkita qog’oz rasmli tugmachani sichqonchaning
chap tugmasi bilan bir marta bosish orqali (2 rasmdagi 1raqamli tugma)
2-Rasm. Cmandapm asboblar paneli.
1-Nusxa olish tugmasi, 2-olingan nusxani qog’ozga qo’yish tugmasi
5.
Matn kursorini yangi abzatsga keltirish. Buning uchun
(Enter) tugmasini bosish
kerak.
6.
Matnning nusxasini qo’yish. Buning ham bir nechta usuli bor a) menyudan "Pravka" -
"Vstavit’" yoki b) "Standart" asboblar panelidan papka va qog’oz rasmli tugmachani
bosish bilan amalga oshiriladi. (2 rasm, 2 raqamli tugma). Bu tugmani 3 marta bosing.
7.
Birinchi qatordagi yozuv o’lchamini 14 va rangini qizil rangga bo’yang. Buning uchun
birinchi qatorni belgilang (3- topshiriq, 3 punkt). 1 - rasmda ko’rsatilgan 1 raqamli
tugmani sichqonchaning chap tugmasi bilan bosib, ochilgan ro’yxatdan 14 sonini
tanlang va enter tugmasini bosing. Bunda shriftlarning kattaroq bo’lganini ko’rasiz.
Shriftlarning rangini o’zgartirish uchun "Rasm chizish" asboblar panelidagi
A
rasmli
tugmacha yonidagi uchburchakni bosing ( 3 rasm, 1 raqamli tugmacha) va kerakli
rangni sichqoncha kursorini olib borib tanglang va chap tugmasini bosing. Rang
o’zgartirishning ikkinchi usuli: Menyudan «Format» - «Shrift» - «Tsvet» bandlari
tanlanadi.
8.
Belgilashni bekor qiling ( 3-topshiriq, 5 punkt).
9.
Shu tarzda qolgan qatorlardagi yozuvlar o’lchamlarini 24, 36, 48 va rangini ko’k,
yashil va binafshaga o’zgartiring.
3- rasm. "Rasm chuzush" asboblar paneli. 1-
Shruftlarnung rangini o’zgarturush.
Hamma amallarni bajarib bo’lgandan keyin faylga nom berib xotiraga saqlab
qo’ying (2 topshiriq , 3 punkt).
2-topshiriq. Matnlar va shriftlar bilan ishlash

167
2-topshiriq. Matnlar va shriftlar bilan ishlash
Word matn muharririda 5-6 qatorli matn terib komp’yuter xotirasiga saqlang.
Bajarish:
1.
Matnni tering.
2.
Menyudan «Fayl» - «Soxranit’ kak» bandlarini tanlang.
3.
Ekranga ochilgan «Soxranenie dokumenta» oynasining «Imya fayla» (Fayl nomi)
bo’limiga klaviatura orqali o’z ismingizni tering va oynadagi ―Soxranit’ tugmasini
bosing.
4.
Menyudan «Fayl» - «Vo’xod» bandini tanlang yoki sarlavhalar qatorining o’ng
tomonida joylashgan
x
tugmasini bosish orqali matn muharriri ishini tugating.
3 topshiriq.
Xotirada saqlagan faylingizni yana ekranga chiqaring va uni formatlang.
(Formatlash deganda matn shriftlarini o’zgartirish, matn chegaralarini to’g’rilash
tushiniladi) .
Bajarush:
1.
Pusk - Vse programmo’- Microsoft Office - Microsoft Word .
2.
«Fayl» -«Otkro’t’» -Fayl nomi (ochilishi kerak bo’lgan fayl)-Otkro’t’
3.
Matn kursorini sarlavhaning birinchi simvoli oldiga olib kelib sichqonchaning chap
tugmasini bosib turgan holda sarlavhaning oxirgi simvoligacha tortiladi va qo’yib
yuboriladi. Bunda matn qopa rangga bo’yaladi, ya’ni belgilanadi.
1 - Rasm. Formatlash asboblar paneli
1-shruftlar o’lchamu, 2-mo’qroq shrift, 3 -matnning ikki tomonini tekuslash tugmasi
4.
Sichqoncha kursorini asboblar panelining
J
tugmachasiga olib kelib, chap tugmasi bir
marta bosiladi.(Rasmga qarang)
5.
Sichqoncha kursorini varaqning belgilanmagan eriga olib kelib, yana bir marta bosiladi
(bunda belgilash bekor qilinadi)
6.
Menyudan «Pravka» - «Vo’delit’ vse» . (Butun matn belgilanadi)
7.
Asboblar panelidagi ikki tomonni tekislash tugmasini bosing.(Rasmga qarang)
8.
Menyudan «Fayl» - «Vo’xod» bandini tanlang yoki sarlavhalar qatorining o’ng
tomonida joylashgan
-mavzu. Korxona faoliyatining moliyaviy natijalari (2 soat)

|
-mavzu. Korxona faoliyatining moliyaviy natijalari (2 soat)
|
bet | 151/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat10-mavzu. Korxona faoliyatining moliyaviy natijalari (2 soat)
10.1.Korxona daromadlari
10.2. Korxonaning foydasi, uni taqsimlash
10.3. Optimal ishlab chiqarish hajmlarini aniqlash va daromadni maksimal darajasini aniqlash
10.4. Korxona rentabelligi
1.Korxona daromadlari
Sanoat korxonalari daromadi – foydasi to‘g‘risida tushuncha.
Daromad — keng ma’noda kirim bo‘lgan har qanday pul mablag‘lari yoki pul qiymatiga ega bo‘lgan moddiy boyliklarni olish, iqtisodiy sub’ekt o‘z faoliyati natijasiga ko‘ra oladigan pul va tovar — moddiy tushum.
Ishlab chiqarish samaradorligi xar bir korxona faoliyatining eng asosiy vazifasi xisoblanadi. U xo‘jalik yuritishning sifat va miqdor ko‘rsatkichlarini, shuningdek, buyumlashgan va jonli mehnat xarajatlari xamda olingan natijalar o‘rtasidagi munosabatni ifodalaydi.
Samarali ishlash degani, mo‘ljallangan foydani olish, ishlab chiqarish quvvatlari va ish kuchidan yaxshirok foydalanish, noishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish, mehnat samaradorligini oshirish, maxsulot sifatini yaxshilashdir.
Samara - ishlab chikarilayotgan maxsulot yoki ko‘rsatilayotgan xizmatning foyda va daromad xajmini oshirish, maxsulot tannarxini kamaytirish kabi ijobiy natijalardir. Natural shaklda ishlab chiqarish samarasini, pul shaklida iqtisodiy samarani ifodalanadi.
Samaradorlik - bu, foydalilik, natijalilikdir. Ma’lumki, qandaydir natija olish uchun mehnat qilish, ishlash, maxsulot ishlab chiqarish yoki xizmat ko‘rsatish va ma’lum miqdorda xarajat qilish kerak. Samaradorlikni aniqlash uchun natijani shu natijaga erishishga sarflangan xarajatlar yoki resurslar bilan takkoslash kerak. Samaradorlik, ishlab chiqarish faoliyati natijalari bilan ularga erishish uchun sarflangan mehnat, moddiy va moliyaviy resurslarning o‘zaro nisbatidir. Korxona o‘zining xo‘jalik, ilmiy-texnik va investitsion siyosatini belgilashda samaradorlikdan kelib chikadi.
Samaradorlikning iqtisodiy va ijtimoiy turlari mavjud.
|
| |
Korxonaning narx siyosati - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 146/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat2.Korxonaning narx siyosati
Bozor iqtisodiyoti sharoitida narx bir qator vazifalarni bajaradi:
Bozor muvozanatini ta’minlash. Bunda narx bozordagi talab va taklifga ta’sir ko‘rsatish orqali ularni muvozanat holatiga keltiradi. Bozor narxi-bu muvozanatli narx bo‘lib, u bozorda talab va takliflarning mos tushganligini bildiradi.
Iqtisodiy regulyatorlik funksiyasi. Narx bozor iqtisodiyotining asosiy mexanizmidir. Ishlab chiqaruvchilar narx o‘zgarishiga qarab ish yuritadilar. U barometr kabi bozor holatini ko‘rsatib turadi. Masalan: «A» tovarga bo‘lgan talab oshsa narx ham oshadi, bu esa tadbirkorlarni shu tovarni ishlab chiqarishga yo‘naltiradi va aksincha.
Raqobat vositasi funksiyasi. Ma’lumki raqobat ham bozor iqtisodiyotining rivojlanishida asosiy rol o‘ynaydi. Raqobat turlarining eng muhimlaridan biri bu narx vositasidagi kurashdir. Narxni pasaytirish orqali bu kurashda yutib chiqish mumkin.
4. Hisob – kitob funksiyasi. Narx – bu almashuv qiymat, boshqacha qilib aytganda, tovar uchun to‘lanadigan pul miqdoridir. SHu asosida u hisob-kitob funksiyasini bajaradi.
5.Sotsial himoya funksiyasi. Bozor iqtisodiyotining o‘tish bosqi-chida ijtimoiy himoya vazifasini o‘tovchi narxlar, aholining keng qatlamlarini hayotiy zarur ist’emolchilik tovarlari bilan minimal darajada ta’minlash maqsadida ham qo‘llaniladi. Qiymatni hisobga olish vazifasi. Tovarni ishlab chiqarishga qilingan xarajatlar, olingan natijalar va uning nafliligi narx yordamida hisobga olinadi.
6. Taqsimlash vazifasi. Narx vositasida daromadlar, mahsulotlar va iqtisodiy resurslar mulkdorlar, tarmoqlar, sohalar hamda hududlar o‘rtasida taqsimlanadi va qayta taqsimlanadi.
Erkin bozor iqtisodiyotida narx asosan talab va taklif asosida tashkil topadi.
Agar erkin bozorda taklif ko‘p bo‘lsa tovarlarning narxi pasayadi va aksincha. Tovar kam bo‘lsa narx ko‘tariladi. Agar talab va taklif bir-biriga mos tushsa bozorda muvozanat narx tashkil topadi. Bu narxni biz bozor narxi deb ataymiz.
Oldinroq ta’kidlab o‘tganimizdek, u tovarning narxi bozorda, talab va taklif, ishlab chiqarish xarajatlari va naflilik asosida tashkil topadi. Bu birinchidan, ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirishga, ikkinchidan, tovarning sifatini yaxshilashga undaydi. Bu esa o‘z navbatida raqobatda yutib chiqishga imkon bersa, ikkinchi tomondan aholini sifatli tovarlar bilan ta’minlashga sharoit yaratib beradi.
|
| |
Narxning shakllanish strategiyasi  va usullari

|
Narxning shakllanish strategiyasi va usullari
|
bet | 147/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat3.Narxning shakllanish strategiyasi va usullari
Narxlarni turkumlashga bir qator mezonlar asos qilib olinadi. Bular narxlarning iqtisodiy mazmuni, tartibga solinish darajasi va amal qilish doirasidir.
Iqtisodiy mazmuniga ko‘ra narxlar quydagi turlarga ajratiladi.
Ulgurji narxlar. Bu narxlarda tovarlar katta partiyalarda, ko‘tarasiga sotiladi. U tarkiban ishlab chiqarish xarajatlari hamda ulgurji-savdo tashkilotlari xarajatlari va foydasini o‘z ichiga oladi.
CHakana narxlar. Bu tovarlar bevosita iste’molchilarga sotiladigan narxlar. CHakana narx o‘z tarkibiga tovarning ulgurji narxi hamda chakana savdo tashkilotlari xarajatlari va foydasini oladi.
Xarid narxlari. Bu narxlar davlat buyurtmasi bo‘yicha ishlab chiqarilgan tovarlarga belgilanadi. Ayrim hollarda bunday narxlarga muayyan ustama va imtiyozlar bo‘lishi ko‘zda tutiladi.
Dotatsion narxlar. Davlat byudjeti hisobidan arzonlashtirilgan narxlardir.
Demping narxlar. Bunday narxlarda ishlab chiqaruvchilar bozordagi mavqeini mustahkamlash va raqiblarini siqib chiqarishda foydalanadi. U bozorga «suqilib kirish» narxi deb ham ataladi.
Nufuzli narxlar. Aloxining yuqori daromad oluvchi qatlami harid qiladigan nufuzli (obro‘-talab) tovarlarga belglanadi.
Ta’riflar. Turli xil xizmatlar (telefon, transport, kommunal va h.k) baxosi sifatida chiqadi.
Tartibga solinishi darajasiga ko‘ra narxining quyidagi turlari mavjud bo‘lishi ko‘zda tutiladi.
Qat’iy belgilangan narxlar. Ma’muriy tarzda belgilanib, bozor kuchlari ta’sir ko‘rsatmaydi va muayyan davr davomida doimiy bo‘lib qoladi.
Erkin narhlar. Talab va taklif ta’siri ostida vujudga keladigan bozor narxlaridir.
Tartibga solinadigan narxlar. Ayrim tovarlarga davlat narxlarning yuqori (iste’molchi manfaatini ko‘zlab) va quyi (ishlab chiqaruvchi manfaatini ko‘zlab) chegarasini belgilaganda, hamda moliyaviy va kreditli dastaklardan foydalanib, narxga ta’sir ko‘rsatganda o‘z o‘rniga ega bo‘ladi.
|
| |
Korxonaning foydasi, uni taqsimlash

|
Korxonaning foydasi, uni taqsimlash
|
bet | 153/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat2. Korxonaning foydasi, uni taqsimlash
Sanoat va uning barcha bo‘g‘inlari ishini tavsiflovchi sifat ko‘rsatkichlaridan biri foyda va rentabellikdir. Foydaning asosiy vazifasi ishlab chiqarish faoliyatining natijasidan olingan iqtisodiy samarani tavsiflaydi, chunki u so‘nggi moliyaviy natijani ifodalaydi.
Foyda sanoat, tarmoq va korxonaning xamma, ishlab chiqarish, xo‘jalik faoliyati natijalarini umumlashtiruvchi ko‘rsatkichdir. Balansdagi foyda yoki foydaning umumiy summasi - tovar maxsulotini sotishdan, ishlab chiqarishdan tashkari, bajarilgan ishlar va xizmatlardan olingan daromadlardan, korxona yordamchi xo‘jaliklarining maxsulotlarini sotishdan olingan daromadlardan tashkil topadi.
Maxsulotni sotishdan olingan yalpi foyda (YaF) - bu, sotishdan olingan sof tushum bilan sotilgan maxsulotning ishlab chiqarish tannarxi o‘rtasidagi farq sifatida aniqlanadi.
bu erda:
YaF – yalpi foyda;
SST – sotishdan tushgan sof tushum;
MT – maxsulotning tannarxi.
Sof foyda (SF) – bu solik to‘langandan keyin xo‘jalik yurituvchi subyekt ixtiyorida koladi,soliklar to‘langunga kadar olingan foydadan minus daromad soliklari va boshqa solik va to‘lovlar ayirmasi sifatida aniqlanadi.
bu erda:
SF – sof foyda;
DS – daromaddan to‘lanadigan soliq;
BS - boshqa soliq va to‘lovlar.
Foyda olishning asosiy manbalari:
"korxonani maxsulotning u yoki bu turini ishlab chiqishdagi monopoliya xolati yoki maxsulotning nodirligi xisobiga shakllanadi;
"ishlab chiqarish va tadbirkorlik faoliyati bilan bog‘liq, bozor konyunkturasini bilish xamda ishlab chiqarishning rivojlanishini, doimiy ravishda o‘zgarib turuvchi bozor konyunkturasiga moslashtirish qobiliyatiga bog‘liq bo‘ladi. Foyda miqdori korxonaning maxsulot ishlab chiqarish bo‘yicha yo‘nalishini to‘g‘ri tanlash, maxsulotlarni sotish va xizmat ko‘rsatish uchun raqobatbardosh sharoitlarni yaratish, ishlab chiqarish xajmi, ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish bilan bog‘liq.
"korxonaning innovatsion faoliyatidan kelib chikib, texnologiyalarni takomillatirish, ishlab chikarilayotgan maxsulotlarni yangilash, raqobatbardoshliligini ta`minlash, sotish xajmi va foyda miqdorini oshirishni anglatadi.
Foydani taksimlash deganda uning bir qismini byudjetga jo‘natish tushuniladi.
|
| |
Qayta tiklash - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 158/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatQayta tiklash bu, faoliyat yuritayotgan korxonani ma’naviy va jismoniy eskirgan kurilma va asbob-uskunalarni ishlab chiqarishni mexanizasiyalashtirish va avtomatlashtirish, texnologik bo‘g‘inlar va yordamchi xizmatdagi nomutanosibliklarni yo‘kotish yo‘li bilan almashtirish yordamida to‘liq yoki qisman o‘zgartirishni anglatadi. Qayta tiklashda eski sexlar o‘rniga yangi sexlarni kurishga ruxsat beriladi.
Texnik qayta qurollantirish alohida ishlab chiqarish turlarini zamonaviy talablarga asosan yangi texnika va texnologiyalarni kiritish, ishlab chiqarish jarayonlarini mexanizasiyalashtirish va avtomatlashtirish, eskirgan kurilma va uskunalarni yangilash va almashtirish, ishlab chiqarish tuzilmasi va tashkil etilishini yaxshilash yo‘li bilan, korxonaning texnik darajasini oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar majmuasidir. U ishlab chiqarish intensivligini kuchaytirish, ishlab chiqarish quvvatlarini oshirish va ishlab chikarilayotgan maxsulotlar sifatini yaxshilashga yo‘naltirilgan.
Moliyaviy resurslar va er tankisligi sharoitlarida, ikkinchi tomondan esa, mavjud ishlab chiqarish quvvatlaridan unumlirok foydalanish uchun yangi kurilishni nisbatan cheklangan xolatda, asosan juda zarur xollardagina amalga oshiriladi. SHu sababli bugungi kunda investitsiyalarning eng ko‘p tarkalgan yo‘nalishlari sifatida, umuman olganda yangi turdagi maxsulot ishlab chiqarishni xam ko‘zda tutuvchi mavjud ishlab chiqarishni kengaytirish, qayta tiklash va texnik jixatdan qayta qurollantirishni ko‘rsatish mumkin.
YAngi kurilish xamda mavjud ishlab chiqarishni kengaytirish va qayta tiklashga yo‘naltiriluvchi kapital ko‘yilmalar asosan kuyidagi elementlardan iborat bo‘ladi:
" kurilish-montaj ishlari xarajatlari;
" mashina va uskunalar sotib olishga sarflanuvchi xarajatlar;
" loyiha kidiruv va boshqa ilmiy ishlanmalarga sarflanuvchi xarajatlar.
Kapital ko‘yilmalarning yuqoridagi turlari investitsiyalarning texnologik tuzilmasini tavsiflaydi. Xozirgi paytda iqtisodiyot rivojlanishiga kiritiluvchi kapital ko‘yilmalarning umumiy xajmida kuyidagi tuzilma vujudga keldi:
kurilish-montaj ishlari xarajatlari - 55-60%, mashina va uskunalar sotib olishga sarflanuvchi xarajatlar - 35-30%, loyiha kidiruv va boshqa ilmiy ishlanmalarga sarflanuvchi xarajatlar - 10%.
Kapital ko‘yilmalarning mulk shakliga ko‘ra tuzilmasi bu, investitsiyalarning davlat, aksiyadorlik, ko‘shma, ijara va boshqa turdagi jamoa korxonalari o‘rtasida taksimlanishidir. Kapital ko‘yilmalarning samarali tuzilmasi ularni tejash, eng kam xarajatlar bilan eng ko‘p foyda olishga tengdir.
Investitsiyalarning takror ishlab chiqarish tuzilmasi yangi kurilish xamda mavjud ishlab chiqarishni kengaytirish, qayta tiklash va texnik jixatdan qayta qurollantirishga sarflanuvchi xarajatlari o‘rtasidagi o‘zaro nisbatni ifodalaydi.
|
| |
Mavzuga oid tayanch tushunchalar

|
Mavzuga oid tayanch tushunchalar
|
bet | 176/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
Bu sahifa navigatsiya:
- Metod
Mavzuga oid tayanch tushunchalar: Mustaqil knyazliklar. Tarqoqlik oqibatlari. Boyarlar respublikasi. Dvoryanlar. Knyazlar va boyarlar o`rtasidagi kurash.
Soatlar soni: 1 soat
Mavzuning qisqacha ta`rifi:
|
O`quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi:
Dars turi: Yangi bilim beruvchi
Metod: suhbat, tushuntirish, “Savol-javob” metodi, “Jadval texnologiyasi” , “Tadqiqotlar yoki loyixa texnologiyasi”,“Rasmlarda aks etgan tarix”
Shakl: jamoa, guruhda ishlash
Jihoz: Siyosiy xarita,tarqatma,rasmli ko`rgazma,slayd,kompyuter.
Nazorat: o`quvchilarning darsda faolligi kuzatilib, hisobga olib boriladi.
Baholash: O`quvchilar bilimi reyting mezonlari asosida baholanib, dars oxirida e`lon qilinadi.
|
|
|
| |
-rasm. Dekompazitsiya qurishga misol

PEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021
202
4 – rasm. Dastur tuzish sxemasi
Diagrammadan koʻrinib
turibdiki, modullarning bir qismi osib qoʻyilganda ma’lumotlar bazasi bilan
oʻzaro aloqalar qolganlar hisobiga davom etadi va modul tiklanganda dastur normal ishlaydi.
Dasturiy ta’minot qurilishining monolitik arxitekturasini taklif qilingan
bilan taqqoslash uchun
hisoblash tajribasi natijasida quyidagilar aniqlandi. Tajriba davomida ma’lumotlar manbai 1000 ta
ma’lumotlar paketini uzatdi. Shuningdek, tekshirilayotgan dasturning ishini g’ayritabiiy ravishda tugatadigan
(monolitik qurilish holatida) yoki taklif qilingan arxitektura uchun modullardan
birini bajaradigan agent
dastur yaratildi. Tajriba natijalari 1-jadvalda keltirilgan.
O‘chirg‘ich - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 445/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAO‘chirg‘ich
diz.
Eraser
ekrandagi rasm yoki belgilarni
o‘chiruvchi uskuna.
O‘g‘rilik
mad.
Theft
o‘zgalarga tegishli narsalarni
ruxsatsiz va yashirincha o‘zlashtirish an’anaviy yoki
elektron shakldagi axborot yoki ma’lumotni ruxsatsiz
o‘zlashtirish ham o‘g‘rilik hisoblanadi.
O‘q nuqta
diz.
Bullet point
roʻyxat yaratishda
qoʻllanadigan dizayn
tish
kti
diz.
Transition
bir slayddan keyingi
slaydga oʻtish amalini ifodalovchi animatsiya video
yoki slaydning bir tasvirdan keyingi tasvirga o‘tishi
uchun qo‘llanadigan vizual effekt
O‘zgarmas
Non-volatile
elektr energiyasi boʻlmaganda
saqlanib turuvchi ma’lumotlar.
O‘zgaruvchan
Volatile
elektr energiyasi boʻlmaganda
saqlanib qolmaydigan ma’lumotlar elektr ta’minotiga
bog‘liq xotira, elektr ta’minoti uzilganda maʼlumotlar
yoʻqoladi
O‘zgaruvchi
dast.
Variable
bir holatda bo‘lmaydigan,
o‘zgarishlarga moyil qiymat maʼlumotlarni xotirada
vaqtincha saqlovchi joy ma’lumotlar saqlanishi va
o‘zgartirilishi mumkin bo‘lgan, xotiradagi identifikator
beriladigan bo‘sh joy.
bro
Reputation
inson yoki tashkilotga nisbatan
boshqalarning fikri
Obyekt
mb.
Entity
bitta narsa haqidagi maʼlumotlar
yigʻindisi (inson, joy, obyekt yoki hodisa)
Obyekt
xlq.
Object
bitta element sifatida
boshqariladigan tasvir yoki tasvirlar kombinatsiyasi.
Obyektlar aloqasi diagrammasi
mb.
Entity
relationship diagram
obyektlar oʻrtasidagi aloqalarni
ifodalovchi diagramma.
|
| |
-modda. Malaka imtihonini topshirishga ruxsat berishni rad etish

|
-modda. Malaka imtihonini topshirishga ruxsat berishni rad etish
|
bet | 284/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)24-modda. Malaka imtihonini topshirishga ruxsat berishni rad etish
Malaka imtihonini topshirishga ruxsat berish rad etilgan taqdirda, vakolatli davlat organi qabul qilingan qaror to‘g‘risida talabgorni rad etish asoslarini ko‘rsatgan holda uch ish kuni ichida yozma yoki elektron shaklda xabardor qiladi.
Malaka imtihonini topshirishga ruxsat berishni rad etish uchun quyidagilar asos bo‘ladi:
talabgorning ushbu Qonun 21-moddasida belgilangan malaka talablariga muvofiq emasligi;
ushbu Qonunning 22-moddasida nazarda tutilgan hujjatlar to‘liq hajmda taqdim etilmaganligi.
Malaka imtihonini topshirishiga ruxsat berish rad etilgan talabgor kamchiliklar bartaraf etilganidan keyin ariza bilan takroran murojaat qilishga haqli. Kamchiliklar o‘n besh ish kuni ichida bartaraf etilganda arizani ko‘rib chiqqanlik uchun yig‘im undirilmaydi.
25-modda. Sertifikatni rasmiylashtirish va qayta rasmiylashtirish, uning dublikatini berish
Sertifikat vakolatli davlat organi tomonidan malaka komissiyasining bayonnomalari olinganidan keyin o‘n kunlik muddatda rasmiylashtiriladi va O‘zbekiston Respublikasi hududida yuridik kuchga ega bo‘ladi.
Auditorning familiyasi, ismi, otasining ismi o‘zgargan taqdirda, u tegishli o‘zgartishlarni tasdiqlovchi hujjatlar berilgan sanadan e’tiboran bir oylik muddatda vakolatli davlat organiga sertifikatni qayta rasmiylashtirish to‘g‘risida ariza berishi shart.
Sertifikatni qayta rasmiylashtirish auditor qayta rasmiylashtirilishi lozim bo‘lgan sertifikatning asl nusxasini va tegishli o‘zgartishlarni tasdiqlovchi hujjatlarning ko‘chirma nusxalarini ilova qilgan holda sertifikatni qayta rasmiylashtirish to‘g‘risida ariza bergan kundan e’tiboran besh ish kuni ichida amalga oshiriladi. Qayta rasmiylashtirish chog‘ida avval berilgan raqam va ilgari belgilangan amal qilish muddati ko‘rsatilgan sertifikatning yangi blankasi beriladi. Ilgari berilgan sertifikat blankasi yo‘q qilinadi.
Yo‘qotilgan yoki yaroqsiz holga kelgan sertifikat o‘rniga auditorning sertifikatning dublikatini berish to‘g‘risidagi arizasiga asosan uning dublikati beriladi. Sertifikat yo‘qolganligi to‘g‘risidagi axborot vakolatli davlat organining rasmiy veb-saytida e’lon qilinadi. Sertifikatning dublikati aynan o‘sha raqamda va ilgari belgilangan amal qilish muddatiga, sertifikatning yangi blankasida “Dublikat” degan yozuv albatta kiritilgan holda beriladi.
Yaroqsiz holga kelgan sertifikat vakolatli davlat organiga qaytarilishi va yo‘q qilinishi lozim.
Sertifikatni qayta rasmiylashtirish yoki uning dublikatini berish to‘g‘risidagi ariza ko‘rib chiqilganligi uchun bazaviy hisoblash miqdorining 25 foizi miqdorida yig‘im undiriladi.
|
| |
-modda. Talabgorning hujjatlarini ko‘rib chiqish tartibi va muddatlari

|
-modda. Talabgorning hujjatlarini ko‘rib chiqish tartibi va muddatlari
|
bet | 283/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)23-modda. Talabgorning hujjatlarini ko‘rib chiqish tartibi va muddatlari
Vakolatli davlat organi sertifikat olish yoki uning amal qilish muddatini uzaytirish uchun ariza kelib tushgan kundan e’tiboran uch ish kuni ichida talabgorga malaka imtihonini topshirishga ruxsat berish haqida yoki ruxsat berishni rad etish to‘g‘risida qaror qabul qiladi.
Talabgorning malaka imtihonini topshirmagan holda sertifikat olish yoki uning amal qilish muddatini uzaytirish uchun arizasini ko‘rib chiqish ushbu moddaning birinchi qismida ko‘rsatilgan muddatda amalga oshiriladi. Talabgorlarga malaka imtihonini topshirmagan holda sertifikat berishni yoki sertifikatning amal qilish muddatini uzaytirishni rad etish mazkur Qonunning 24-moddasida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.
Sertifikat olish yoki uning amal qilish muddatini uzaytirish to‘g‘risidagi arizani ko‘rib chiqish uchun bazaviy hisoblash miqdorining 50 foizi miqdorida yig‘im to‘lanadi.
Malaka imtihonini topshirishiga ruxsat berilgan, shuningdek xalqaro buxgalter sertifikatiga yoki kamida o‘n yillik uzluksiz auditorlik ish stajiga ega bo‘lgan talabgorlar ro‘yxati vakolatli davlat organi tomonidan tasdiqlanadi va uning rasmiy veb-saytida e’lon qilinadi.
Malaka imtihoni topshirishiga ruxsat berilgan talabgorlar malaka imtihoni o‘tkaziladigan sana, vaqt va joy haqida imtihon o‘tkaziladigan kundan kamida o‘n ish kuni oldin yozma yoki elektron shaklda xabardor qilinadi.
Xalqaro buxgalter sertifikatiga yoki kamida o‘n yillik uzluksiz auditorlik ish stajiga ega bo‘lgan talabgorlarga vakolatli davlat organining taqdim etilgan hujjatlarni ko‘rib chiqishi natijalari to‘g‘risida xabarnomalar yuboriladi.
Sertifikatning amal qilish muddati uzaytirilganda ariza taqdim etilgan sanadan to sertifikatning amal qilish muddati tugaydigan sanagacha bo‘lgan vaqt davri auditor sifatidagi uzluksiz ish stajiga qo‘shiladi.
Auditor sifatidagi uzluksiz ish stajini aniqlash chog‘ida auditor lavozimiga tayinlashlar oralig‘idagi bir oydan ko‘p bo‘lmagan vaqt davri uzilish deb qaralmaydi.
Agar talabgor malaka imtihonini topshirishga ikki marta kelmagan bo‘lsa, taqdim etilgan hujjatlar qaytariladi. Bunda sertifikat olish yoki uning amal qilish muddatini uzaytirish uchun arizani ko‘rib chiqish uchun to‘langan yig‘im qaytarilmaydi.
|
| |
Основы пакета - bet 283

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 283/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
391
faqat maxsus dasturni havola qilingandagina paydo bo‗ladi, ular dastlabki holatida
ko‗p xizmat belgili bir xil matndan iborat. Turli xil o‗lchamlarga keltirish
usullarini ishlatish o‗rniga, masalan, katta shirift bilan sarlavhani ajratish, muhim
xulosalarni qalin chiziq bilan ajratishlar o‗rniga, bu turdagi tilda xujjat yaratuvchi
matnni ushbu qismi ekranda u yoki bu holda ajratib ko‗rsatilishi kerakligi haqida
faqat matnga tegishli ko‗rsatma joylashtiriladi. Matndagi xizmatchi belgilar
quyidagicha ko‗rinadi, masalan,
kabi (matnni yarim quyuq
bosmada chiqarishni boshlash va tugatish) va ularni teglar deb ataladi. HTML tili
matnni belgilashning birinchi tili emas, undan oldingi tillar veb-xizmatlar paydo
bo‗lmasdan ancha oldin yaratilgan, masalan, OS UNIX birinchi versiyalarida troff
(bu til yordamida UNIX elektron xujjatlarining sahifalari formatlangan, man-
sahifalari kabi tanilgan) tili mavjud edi.
HTML tiliga buyruq va ko‗rsatkichlarning turli teglari kiritilgan, shu
jumladan matnga joylash uchun tasvirlangan (teg
img src = ‗-‗). HTML-sahifalar
dasturchi o‗ylaganiday ko‗rinishi uchun uni maxsus HTML tilini natijalarini
havola qila oladigan dastur orqali ekranga chiqarish kerak. Bunday til eslatib
o‗tilgan veb-brauzer bo‗ladi.
Tegning maxsus turi mavjuh, u quyidagi ko‗rinishga ega va u
gipermurojaat deb ataladi. Gipermatn o‗zida veb-sahifa yoki obyekt haqidagi
axborotlardan tashkil topadi, u o‗sha kompyuterda ham bo‗lishi mumkun va
Internetning boshqa kompyuterlarida ham bo‗lishi mumkin. Giper murojatning
boshqa teglardan farqi quyidagidan iborat, u orqali bayon qilinadigan element
avtomatik ravishda ekranda paydo bo‗lmaydi, buning o‗rniga tegning joyida
(gipermatnni) ba‘zi shartli tasvirlar chiqariladi yoki ma‘lum shaklda ajratilgan
ma‘tn – gipermatn nomi. Bu gipermurojaar ko‗rsatayotgan obyektga ega bo‗lish
uchun foydalanuvchi unga sichqonchani ko‗rsatkichini to‗g‗rilab tugmasini bosishi
kerak, shu bilan brauzerga kerakli sahifa yoki obyektni topib ekranga chiqarish
buyrug‗ini bergan bo‗ladi. Yangi veb-sahifa yuklanib bo‗lgach foydalanuvchi
|
| |
Основы пакета - bet 141

182
Ishni bajarish tartibi:
Tarmoq konfiguratsiyasini hisoblash usullari quyidagicha:
Ethernet tarmog'ining fizik qatlamining turli xil standartlari uchun
belgilangan ko'plab cheklovlarga rioya qilish tarmoqning to'g'ri ishlashini
kafolatlaydi (albatta, fizik qatlamning barcha elementlari yaxshi holatda).
Ethernet texnologiyasining asosiy xususiyatlari va cheklovlari 1 va 2-
jadvallarda keltirilgan.
1-jadval
Tavsiflari(Xarakteristikalari)
Qiymatlari
Nominal o‗tkazishlar qiymati
10 Mbit/s
Tarmoqdagi maksimal stansiyalar soni
1024
Tarmoqdagi tugunlar orasidagi maksimal masofa
2500 m ( 10Base-FB da -
2750 m)
Tarmoqdagi koaksial segmentlarning maksimal soni
5