nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 95
барқарор, турғун, касбий махсус қизиқишлар муҳим омиллар, воситалар
тариқасида хизмат қилади.[7].
Шуни ҳам алохида таъкидлаб ўтиш керакки Ўзбекистонда бугунги кунда
ўсмир ёшларнинг қарийб 70 % интернетдан кенг фойдаланиб келади, лекин
уларнинг қанчаси бу тармоқдан тўғри мақсадда фойдаланиши бизнинг энг
оғриқ нуқтамиз бўлиб қоляпти. Чунки дунёдаги барча бузғунчилик
ҳаракатларининг келиб чиқиш сабаблари вертуал олам орқали ёшларимизга
бузғунчи ёд ғояларни уларнинг онгига таъсир этиш орқали амалга
оширилмоқда. Бизнинг мақсадимиз уларда юқоридаги келтириб ўтилган
қобилиятлар билан бир қаторда танқидий фикрлаш қобилиятларини ҳам
шақллантириб боришимиз керак.
Ойнани ҳар икки тарафи бўлгани каби ижтимоий тармоқларда
маълумотларнинг барчаси ҳам инсон учун манфаатли бўлавермайди.
Ёшларимиз бу тизимдан фойдаланар экан ҳар бир материалларни салбий ва
ижобий томонларини чуқур тафаккур қила олиши, нима учун керақлиги,
қандай мақсадни кўзлаб веб сайтларга жойлаштирилганини онгли тарзда
фаҳмлашлари керак.
Президентимиз таъбири билан айтганда ёшларимизда мафкуравий
иммунитетни шақллантириш учун ёшларимизга таълим-тарбия жараёнида,
оилада, ОАВларда ва ахборот ҳавфсизлигига оид тарғибот-ташвиқот
ишларини олиб боришда ижтимоий тармоқларнидан фойдаланишни
чекламасдан улардан тўғри ва мақсадли фойдаланиш маданиятини
шақллантириб боришимиз керак.
Билдирилган фикрлардан шундай хулоса чиқариш мумкинки, қолган
барча қобилиятлар тузилиши ҳам махсус хусусиятларга эга бўлиб, ўзига хос
касбий аҳамият касб этиши билан кўп жихатдан характерлананишини мактаб
амалиётчи психологларимиз эътиборга олишлари керак бўлади.
Адабиётлар:
1.Каримов
И. Ўзбекистоннинг сиёсий-ижтимоий ва иктисодий
истикболининг асосий тамойиллари. Т:. 1995.
|
| |
Ratsional birlashtirilgan jarayon

|
Ratsional birlashtirilgan jarayon
|
bet | 15/38 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,95 Mb. | | #243559 |
Bog'liq Amaliyot SQL da dasturlashuslubiy ko\'rsatmaRatsional birlashtirilgan jarayon
Ratsional birlashtirilgan jarayon (Rational Unified Process, RUP) - bu dasturiy ta'minotni ishlab chiqishning eng yaxshi metodikalaridan biri. Ko'pgina muvaffaqiyatli dasturiy ta'minot loyihalari tajribasiga asoslanib, RUP sizga sanoatni rivojlantirish usullariga asoslangan murakkab dasturiy ta'minot tizimlarini yaratishga imkon beradi. RUPni rivojlantirish uchun zarur shartlar 1980-yillarning boshlarida boshlangan. Rational Software korporatsiyasida. 2003 yil boshida Rational IBM kompaniyasini sotib oldi. RUP-ning asosiy ustunlaridan biri bu Unified Modeling Language (UML) yordamida modellarni yaratish jarayoni.
RUP - bu spiral dasturiy ta'minotni ishlab chiqish metodologiyalaridan biridir. Metodologiya Rational Software tomonidan qo'llab-quvvatlanadi va ishlab chiqiladi. Birlashtirilgan modellashtirish tili (UML) umumiy bilimlar bazasida modellashtirish tili sifatida ishlatiladi. RUP-da takroriy va qo'shimcha dasturiy ta'minotni ishlab chiqish loyihani ketma-ket bajariladigan bir nechta loyihalarga ajratishni o'z ichiga oladi va rivojlanishning har bir iteratsiyasi takrorlash oxirida erishiladigan maqsadlar to'plami bilan aniq belgilanadi. Yakuniy takrorlash, takrorlash uchun maqsadlar to'plami mahsulot xaridorlari tomonidan belgilangan maqsadlar to'plamiga to'liq mos kelishi kerak, ya'ni barcha talablar bajarilishi kerak deb taxmin qiladi.
Jarayon modellar evolyutsiyasini o'z ichiga oladi; ishlab chiqish tsiklining takrorlanishi dasturiy ta'minot modelining o'ziga xos versiyasi bilan o'ziga xos tarzda bog'liqdir. Har bir takrorlash boshqaruv elementlarini o'z ichiga oladi dasturiy ta'minotning hayotiy tsikli: tahlil qilish va loyihalash (modellashtirish), amalga oshirish, birlashtirish, sinovdan o'tkazish, amalga oshirish. Shu ma'noda, RUP - bu dastur spiral model, garchi u ko'pincha grafik jadval sifatida tasvirlangan bo'lsa ham ..
Ushbu rasm ikki o'lchamni taqdim etadi: gorizontal o'q vaqtni aks ettiradi va jarayonning hayotiy tsiklining vaqtinchalik tomonlarini ko'rsatadi; vertikal o'qi jarayonning fizik tuzilishini belgilaydigan fanlarni aks ettiradi. Vaqt o'tishi bilan loyihadagi aksanlar qanday o'zgarishini ko'rishingiz mumkin. Masalan, dastlabki takrorlashlarda talablarga ko'proq vaqt ajratiladi; keyingi takrorlashlarda ko'proq vaqt amalga oshirishga bag'ishlanadi. Gorizontal o'q vaqt oralig'idan hosil bo'ladi - takrorlash, ularning har biri mustaqil rivojlanish tsikli; tsiklning maqsadi manfaatdor tomonlar uchun foydali bo'lgan yakuniy mahsulotga oldindan aniqlangan aniqlik kiritishdir.
|
| |
-rasm. Raqobatchilarning to’rt turi

|
-rasm. Raqobatchilarning to’rt turi
|
bet | 139/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» faninin3.2-rasm. Raqobatchilarning to’rt turi15
Raqobatga qarshilik kqrsatish va raqobatga nisbatan xulq-atvor strategiyasini ishlab chiqish uchun quyidagi savollarga javob berish lozim:
1.O’zgalarning tovarlari qaysi raqobatbardoshlik omillari eng muhim?
2.Raqobatchi firmalar rekalama amaliyoti qanday?
3. Raqobatchi firmalarning marka nomlariga nisbatan siyosati.
4. Raqobatchi firmalar tovar qrovining qaysi tomonlari o’ziga jalb etadi?
5. Raqobatchi firmalar servis darajasi qanday?
6.Raqobatchilar o’z tovarlarini bilvosita yoki beosita kanallar orqali sotadimi?
Ushbu savollarga javob topgach, raqobatchilarning kuchli va zaif tomonlarini aniqlashga imkon beruvchi axborotni olamiz. Busiz esa bozorni egallab olish juda qiyin.
Muloqot doirasi bu tashkilotga real yoki potentsial qiziqish bildiruvchi yoki uning oldiga qqyilgan maqsadlarga erishishga ta’sir kqrsatuvchi har qanday guruhdir. Muloqot doiralari firmaning sa’y-harakatlariga qarshilik kqrsatishi yoki aksincha, xizmat qilishi mumkin.
Muloqot doiralarining quyidagi turlarini ajratib kqrsatish mumkin:
ommaviy axborot vositalari;
davlat muassasalari (soliq, bojxona, sud va hokazo);
fuqrolar guruhlari (iste’molchilar uyushmasi, jamoatchilik tashkilotlari, «yashillar», partiyalar va hokazo);
mahalliy muloqot doiralari (mahalliy aholi);
jamoatchilik (keng omma);
ichki muloqot doiralari (korxonaning tarkibiy bqlinmalari, direktorlar kengashi, aktsiyadorlar va hokazo).
2.Korxona marketing xizmati.
Porter tomonidan 1982- yili kiritilgan raqobatlashuvning kengaytirilgan konsepsiyasining mazmuni shuki, firmaning asosiy bozordagi raqobatli ustunlikdan foydalana olish qobiliyati faqatgina o‘zi duch kelayotgan bevosita raqobatga emas, balki shu bo-zordagi potensial raqiblar, o‘rinbosar tovarlar, mijozlar va yet-kazib beravchilar kabi kuchlarning ta’siriga ham bog‘liqdir. Potensial raqiblar va o‘rinbosar tovarlar firma uchun bevosita xavf uyg‘otsa, mijozlar va yetkazib beravchilar esa o‘zlarining talab-lari bilan bilvosita tahdid solib turadi (rasmga qarang). Mana shu kuchlarning o‘zaro ta’siri, oxir-oqibatda tovar bozorining renta-belligini belgilaydi. Tabiiyki, raqobat muhitini tashkil qiluvchi asosiy kuchlar turli bozorlarda turlicha bo‘lishi mumkin.
|
| |
Adolf Disterveg (1790-1866) - O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi

|
O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi
|
bet | 59/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mAdolf Disterveg (1790-1866). I.G.Pestalotsining rivojlantiruvchi ta’lim ta`lim, I.F.Gerbartning tarbiyalovchan ta`lim to`g`risidagi g`oyalarini nemis demokrat-pedagogi A.Disterveg davom ettirdi. U Y.A.Komenskiyning tabiatga moslab o`qitish prinsipini yana bir talab-madaniyatga moslab o`qitish g`oyasi bilan to`ldirdi. Uningcha, maktab ta`limi madaniyat taraqqiyoti darajasiga mos bo`lishi zarur.
A.Disterveg fan tarixida birinchilardan bo`lib, formal va moddiy ta`lim nazariyalarini birlashtirishga urindi: formal ta`lim moddiy ta`lim bilan uzviy bog`liqdir; bilim va malakalarsiz formal ta`limning bo`lishi mumkin emas. A.Distervegning fikricha, madaniyat darajasiga mos ta`lim tarbiyaviy qimmatga ega. Bunday ta`lim nafaqat bolaning tafakkuriga, balki uning sezgilari, irodasiga ham ta`sir etadi. Bolani mustaqil faoliyatga yetaklovchi ta`lim haqiqat, go`zallik, ezgulikka xizmat qiladi, xarakter va ishonchni tarbiyalaydi. U mustaqil faoliyat va mustaqillik kategoriyalari mohiyatidan kelib chiqib, mustaqillikni ta`limning etakchi prinsipi sifatida sharhlaydi.
A.Disterveg Y.A.Komenskiy izidan borib, ta`limning uchta bosqichini ajratadi: sezgilar orqali bilish (narsa-hodisani sezish, idrok etish); xotirani ishlatish (bilib olingan narsalarni xotirada olib qolish); aqlni ishlatish (o`rganilgan bilimlar xususida o`ylash, mashq qilish). U ta`lim jarayoni xususiyatlarini o`rganib, fan tarixida birinchilardan bo`lib ta`limning tushunarliligi va puxtaligi prinsipi hamda bu prinsipni amalga oshirish uchun qator normativ qoidalarni belgilaydi: o`z vaqtida o`qitish; ko`rgazmali o`qitish; jadal va qiziqarli o`qitish; narsa-hodisalardan umumlashmalarga qarab borish; oddiydan murakkabga (osondan qiyinga, yaqindan uzoqqa, ma`lumdan noma`lumga) o`tish.
A.Disterveg o`zi asoslagan prinsiplar mohiyatini hisobga olib, ta`lim metodlarini tasnif etadi: rivojlanuvchan bayon, rivojlanuvchan suhbat. U ta`limda ikkinchi guruh metodlaridan ko`proq foydalanishni o`qituvchilarga maslahat beradi. Ikkinchi guruh metodlar, uning ta`kidlashicha, bolalarda izlanish, chog`ishtirish, mulohaza qilish, topa olish ko`nikmalarini taraqqiy ettiradi.
Y.A.Komenskiyning “Buyuk didaktika” (asar 1638-yilda yozib tugatilgan) kitobi bilan A.Distervegning “Nemis o`qituvchilarni tayyorlashga doir qo`llanma” (asar 1835-yilda chop etilgan) asari yaratilguncha 200 yil vaqt o`tgan edi. Ana shu davr ichida ta`lim prinsiplari va metodlarining asosiy xususiyatlari ajratilib, ta`lim jarayonining doimiy komponentlari o`qituvchi va o`quvchi faoliyati, o`quv materiali tushunchalari belgilangan, ma`lumot mazmunini moddiylashtirish darajalari (darslik, ko`rsatma qurol) aniqlangan, ta`limning tashkiliy formalari (masalan, dars) asoslangan edi. Bularning barchasi XIX asrning 1-yarmi oxirlarida ilmiy didaktikaning mustaqil fan sifatida shakllanganidan dalolat beradi.
|
| |
O‘z - o‘zini tekshirish uchun savollar

|
O‘z - o‘zini tekshirish uchun savollar
|
bet | 136/182 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,69 Mb. | | #244351 |
Bog'liq Python sun\'iy intellekt texnologiyasi Dasrlik 2024O‘z - o‘zini tekshirish uchun savollar:
Python katta hajmdagi ma’lumotlar bilan ishlashda qanday afzalliklarga ega?
Katta ma’lumotlarni qayta ishlash sohasida qanday asosiy Python kutubxonalari keng qo‘llaniladi?
Python dasturlash tilining ma’lumotlarni tahlil qilish sohasidagi roli qanday?
PySpark oddiy Python kutubxonalariga nisbatan katta hajmdagi ma’lumotlar bilan ishlashni qanday osonlashtiradi?
Pyspark mashinali o‘qitishni katta ma’lumotlar loyihalariga integratsiya qilish uchun qanday funktsiyalarni taqdim etadi?
Pyspark mashinali o‘qitish muammolarini hal qilishda muvaffaqiyatli ishlatilgan loyihalarga misollar keltira olasizmi?
Python-da sun’iy intellekt yordamida katta hajmdagi ma’lumotlarni qayta ishlash va tahlil qilish bilan bog’liq amaliy muammolarni hal qilish:
Katta hajmdagi ma’lumotlar bilan ishlashda qanday amaliy vazifalar paydo bo‘lishi mumkin?
Katta ma’lumotlarni tahlil qilish muammolarini hal qilish uchun eng ko‘p qo‘llaniladigan mashinali o‘qitish usullari qanday?
Python katta ma’lumotlarni qayta ishlash loyihalarida sun’iy intellektni amalga oshirishni qanday osonlashtiradi?
Mashinali o‘qitish texnologiyalarini katta ma’lumotlar loyihalariga integratsiyalashda qanday qiyinchiliklar paydo bo‘lishi mumkin?
XI.BOB.PYTHON VA SUN’IY INTELLEKT: AVTOMATIK BOSHQARUV VA QAROR QABUL QILISH TIZIMINI ISHLAB CHIQISH 11.1.Avtomatik boshqaruv va qaror qabul qilish tizimlarini yaratishda Pythonning roli
Kalit so‘zlar: Scikit-learn, TensorFlow, PyTorch, Flask, FastAPI, Ekspert, sqlalchemy, Django ORM, PID, simulyatsiya, GPIO.
Python soddaligi, moslashuvchanligi va kutubxonalarning keng ekotizimi tufayli sun’iy intellekt (AI) tizimlarini ishlab chiqish uchun eng mashhur dasturlash tillaridan biridir. Python va sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalangan holda avtomatik boshqarish va qaror qabul qilish tizimini ishlab chiqishning umumiy yondashuvini ko‘rib chiqaylik.
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 86
to’la javob bermaydi. Shu sababdan, informatik ta’limni kasbga yo’naltirish
muammosini yechish muhum ahamiyatga ega deb olingan. Akademik litsey va
kasb-hunar kollejlari o’quv rejasida umumta’lim predmeti sifatida kiritilgan
«Informatika va axborot texnologiyalari» o’quv predmeti ham bundan mustasno
emas.
Uzluksiz ta’lim tizimida informatika va axborot texnologiyalari kursini
o’qitishda ta’lim bosqichlarida uning uzviyligi va uzluksizligini tah’inlash
mexanizmi quyidagi tamoyillarga asoslanadi:
umumiy o’rta ta’lim maktablarida o’quvchilarga axborotlarni olish, uzatish,
saqlash, to’plash va qayta ishlash bilimlarini singdirib borish, zamonaviy
kompyuterlarning tuzilishi, qurilmalari va ularning imkoniyatlari bilan tanishtirish,
tanlangan bilim va ko’nikmadan o’quv masalalarini yechishda foydalana olish,
kompyuterning dasturiy ta’minoti tarkibi, vazifalari va ularni o’z o’rnida qo’llash
imkoniyatlarini aniqlash kabi bilim va malakalar beriladi;
akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida informatika fanini o’qitish o’ziga xos
xususiyatlar bilan belgilanadi, ya’ni unda o’quvchilarning yoshi va fiziologik ruhiy
xususiyatlarini, ularning tayyorgarlik darajasini hisobga olgan holda informatika
fanining asoslarini hayotga tadbiq etish nuqtai nazaridan o’rganiladi. Kursdagi
ayrim mavzular umumo’rta ta’limda “Informatika” fanidagi o’rganilgan mavzular
bo’lsa-da, ular ta’limning bu bosqichida chuqur va amaliy faoliyatga yo’naltirilgan
holda beriladi. Kasb-hunar kollejlarida axborot texnologiyalari haqida asosiy
tushunchalar berilib, uning texnik vositalari bilan to’liq tanishtirish hamda
o’quvchining
ularda
ishlash
ko’nikmalarini
shakllantirish
“Axborot
texnologiyalari” kursini o’qitishda inobatga olinadi;
oliy ta’lim muassasalarida fan “Informatika, axborot texnologiyalari” deb
nomlanib, uning mazmuni O’MKHTda o’qitiladigan “Informatika va axborot
texnologiyalari” fanining uzviy davomi hisoblanadi. Fan mazmunini bo’limlarga
ajratish, ulardagi mazmunlarni belgilash jarayonini oliy o’quv yurtlarida
ixtisosliklarni inobatga olgan holda erkinlik darajasini ta’minlash nazarda tutiladi,
ya’ni fan dasturini 25% gacha mazmun jihatdan o’zgartirish imkoni beriladi, lekin
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 87
fan dasturida berilgan bilim va ko’nikmalar majmuasining majburiy quyi chegarasi
mavjud. Akademik litsey va kasb-hunar kollejlari “Informatika va axborot
texnologiyalari” fanining takomillashgan o’quv dasturi pedagogika fanlari doktori,
professor A.A.Abduqodirov, fizika-matematika fanlari nomzodi, dotsent R.R.
Boqiev, pedagogika fanlari nomzodi, dotsent M.E.Mamarajabovlar tomonidan
takomillashtirilgan DTS asosida o’rta umumta’lim maktablaridagi «Informatika»
va oliy ta’limdagi «Informatika va axborot texnologiyalari» fanlari bilan uzviy
bog’liq ravishda tuzilgan bo’lib, dastur o’rta maxsus ma’lumotli mutaxassislarga
axborot texnologiyalari bo’yicha har bir kasb egasi uchun zarur bo’lgan kasbga
yo’naltirilgan to’liq va mukammal bilim, ko’nikma va malakalarni, ya’ni
kompetentsiyasini shakllantirilishini ta’minlaydi.
Axborot texnologiyasi deganda inson hayotining barcha jabhalarida
axborotlarni to’plash, yig’ish, saqlash, uzatish, qayta ishlash va uzatish jarayonlari
tushuniladi. Axborotni qayta ishlash jarayonlarini keng kompyuterlashtirish
zamonaviy axborot texnologiyasining mazmunini tashkil qiladi. Shuning uchun
kompyuter va uning periferiyasi barcha zamonaviy axborot texnologiyalarining
markazida turadi va ularning texnik ta’minotini tashkil qiladi. Bu asnoda dasturiy
ta’minot, axborot ta’minot, tashkiliy ta’minot va boshqalarni keltirish mumkin.
Keltirilgan to’rt ta’minot turlarini mujassam mavjudligi axborotni qayta ishlash
bo’yicha axborot ta’minot vazifalarini bajarish imkoniyatini beradi.
«Informatika va axborot texnologiyalari» fanini o’qitishning bosh maqsadi
o’quvchilarga informatika va axborot texnologiyalarini o’rta umumta’lim
maktablarida olgan bilimlariga tayangan holda ularning amaliy jihatlari haqida
chuqurroq va kengroq bilim berish, zamonaviy kompyuterlarning dasturiy
ta’minoti, shu jumladan, amaliy va xizmat ko’rsatuvchi dasturlar bilan ishlash
malakasini hosil qilish, axborot–kommunikastiya texnologiyalaridan keyingi
faoliyatlarida unumli foydalana olish ko’niкma va malakalarini shakllantirishdan
iborat. Bu kasb-hunar kollejlari o’quvchilariga:
axborot texnologiyalari usul va vositalaridan o’qish davomida va kelajakdagi
kasbiy faoliyatida foydalana olish;
|
| |
Dasturiy ta’minotni - Dasturiy injiniring kafedrasi

|
Dasturiy injiniring kafedrasi
|
bet | 30/38 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,95 Mb. | | #243559 |
Bog'liq Amaliyot SQL da dasturlashuslubiy ko\'rsatmaDasturiy ta’minotni modellashtirish
4Modellar talablar injiniringi jarayonida tizim uchun talablarni hosil qilishda foydalaniladi. Siz mavjud tizimlarning modelini va ishlab chiqarilayotgan tizimning modelini tuishingiz mumkin.
Mavjud tizim modellari talablar injiringi mobaynida foydalaniladi. Ular mavjud tizimning nima ish bajarishini aniqlashtiradi va tizimning kuchli va kuchsiz tomonlarini muhokama qilishga asos bo’ladi. Bu yangi tizim uchun talablar ishlab chiqishga olib keladi.
Yangi tizim modellari talablar injiniringi davomida yordam berish uchun ishlatiladi. Injinerlar dizayn bo’yicha takliflarni muhokama qilishda modellardan foydalanadi.
Tizim modelining eng muhim tomoni shundaki unda tizim haqidagi batafsil ma’lumotlar tashlab ketiladi. Model o’rganilayotgan tizimning mavhum ko’rinishidir.
Siz tizimni turli xil ko’rinishlarini ko’rsatish uchun turli xil modellarni ishlab chiqishingiz mumkin. Masalan:
Tashqi ko’rinish, tizimning konteksti yoki muhitini modellashtirish.
O’zaro munosabatlar ko’rinishi, tizim bilan muhit yoki tizim komponentalari o’rtasidagi o’zaro munosabatni modellashtirish.
Strukturaviy ko’rinish, tizim tomonidan ishlov berilayotgan ma’lumotlar strukturasi yoki tizim tashkilotini modellashtirish.
Xatti harakatlar ko’rinishi, tizimning dinamik xatti harakatlari va hodisalarga qanday javob berishini modellashtirish.
Tizimning turli xil modellarini yaratish uchun UML bir nechta diagrammalarga ega.
Faoliyat diagrammalari, jarayondagi faoliyatlarni ko’rsatadi
Foydalanish holati diagrammari, tizim va uning muhiti o’rtasidagi munosabatni ko’rsatadi.
Ketma-ketlik diagrammalari, shaxs va tizim va tizim komponentalari orasidagi munosabatlarni ko’rsatadi.
Sinf diagrammalari, tizimdagi obyektlar sinflari va ularning o’zaro munosabatini ko’rsatadi
Holat diagrammari, tizimning ichki va tashqi hodisalarga ta’sirini ko’rsatadi.
UML(Unified Modeling Language) - birlashgan modellashtirish tili dasturiy ta’minot tizimlarini modellashda 13 ta turli xil diagramma turlaridan foydalanadi. UML dasturiy ta’minot tizimlarini modelini yaratishda standart yondashuv deb qabul qilingan.
Konteks modellar tizimning tezkor kontekstini ko’rsatishda foydalaniladi. Arxitekturaviy modellar tizim va uning boshqa tizimlar bilan munosabatini ko’rsatadi.
|
| |
-Amaliy ish - Dasturiy injiniring kafedrasi

|
Dasturiy injiniring kafedrasi
|
bet | 36/38 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,95 Mb. | | #243559 |
Bog'liq Amaliyot SQL da dasturlashuslubiy ko\'rsatma11-Amaliy ish.
Professional dasturiy ta’minotni ishlab chiqish
Ko’p odamlar dasturlar yozishadi. Odamlar ishda o’z ishlarini osonlashtirish uchun elektron jadval ko’rinishli dasturlar tuzushadi, tadqiqotchilar va injinerlar
ilmiy tajribaga oid ma’lumotlarga ishlov berish uchun dasturlar tuzishadi, yoki qiziqish sabab dasturlar tuzishadi. Professional dasturiy ta’minot bu dasturchidan tashqari boshqa insonlar ham foydalanishi maqsadida ishlab chiqiladi va odatda individual bo’lib emas guruh bo’lib ishlanadi.
Dasturiy injiniring professional dasturiy ta’minotni qo’llab quyyatlashga yo’naltirilgan bo’lib u dasturning o’ziga xos xususiyatlari, dizayni va evolutsiyasini ta’minlovchi usullarni o’z ichiga oladi.
Dasturiy injiniring ba’zida dasturiy ta’minot jarayoni ham deyiladi. Dasturiy ta’minot jarayoni dasturiy mahsulotni ishlab chiqish faoliyatlari ketma-ketligidir. Barcha dasturiy ta’minotlar uchun umumiy bo’lgan to’rtta asosiy faoliyat bor. Bular:
1.Dasturiy ta’minot xususiyati
2.Dasturiy ta’minotni ishlab chiqish
3.Dasturiy ta’minotni tekshirish
4.Dasturiy ta’minot evolutsiyasi
Dasturiy ta’minot jarayoni
Dasturiy ta’minot bu dasturiy mahsulotni tayyor holatga olib kelish faoliyatilari to’plamidir. Bu faoliyatlar Java yoki C kabi standart dasturlash tillarida dasturlarni ishlab chiqishni o’z ichiga olishi mumkin.
Dasturiy ta’minot jarayoni modeli bu dasturiy ta’minot jarayonining soddalashtirilgan ko’rinishidir.
Jarayon modellari:
Sharshara modeli
Ortib borish modeli
Qaytib foydalanishga mo’ljallangan dasturiy injiniringi
Sharshara modeli
Sharshara modeli birinchi bo’lib e’lon qilingan dasturiy ta’minotni ishlab chiqish jarayoni modelidir (Royce, 1970).
Sharshara modeli asosiy bosqichlari bevosita dasturiy ta’minotni rivojlantirish bosqichini aks ettiradi:
Requirements analysis and definition Tizim foydalanuvchilari bilan maslahatlashib tizimning servislari, chegaraklari va maqsadlari belgilab olinadi
|
| |
Dasturiy ta'minotni tuzatish

|
Dasturiy ta'minotni tuzatish
|
bet | 11/38 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,95 Mb. | | #243559 |
Bog'liq Amaliyot SQL da dasturlashuslubiy ko\'rsatmaDasturiy ta'minotni tuzatish uning barcha tarkibiy qismlari alohida disk raskadrovka qilinganidan va bitta qismga yig'ilgandan so'ng amalga oshiriladi dasturiy ta'minot.
III... Dasturiy ta'minotni baholash (sinovdan o'tkazish).Ushbu bosqichda dasturiy mahsulot ishlab chiquvchilar bo'lmagan guruh tomonidan qattiq tizim sinovlaridan o'tkaziladi.
Bu tayyor dasturiy mahsulot barcha talablar va spetsifikatsiyalarga javob berishi, foydalanuvchi muhitida ishlatilishi, har qanday nuqsonlardan xoli bo'lishi va dasturiy mahsulotni to'g'ri va to'liq tavsiflovchi zarur hujjatlarni o'z ichiga olishi uchun amalga oshiriladi.
Baholash bosqichi barcha komponentlar (modullar) yig'ilib, sinovdan o'tkazilgandan so'ng boshlanadi, ya'ni. tayyor dasturiy mahsulot to'liq disk raskadrovka qilinganidan keyin. Dasturiy mahsulot barcha sinovlardan o'tganligi va foydalanishga tayyor ekanligi haqidagi tasdiqni olgandan so'ng tugaydi.
Bu dasturlash qadar uzoq davom etadi.
IV. Dasturiy ta'minotdan foydalanish.Agar tizimni tahlil qilish jang uchun signal bo'lsa, dizayn hujum va g'alaba bilan qaytish bo'lsa, unda dasturiy ta'minot mahsulotidan foydalanish kunlik mudofaadir, ammo ishlab chiquvchilar uchun sharafli emas.
Bunday taqqoslash, dasturiy mahsulotdan foydalanish paytida uni loyihalash paytida paydo bo'lgan xatolar tuzatilganligi sababli mos keladi.
Dasturiy ta'minotni ishlatish bosqichi buyum tarqatish tizimiga o'tkazilgandan so'ng boshlanadi.
Bu mahsulot amalda bo'lgan va undan samarali foydalaniladigan vaqt.
Hozirgi vaqtda kadrlar tayyorlash, dasturiy ta'minotni joriy etish, sozlash, texnik xizmat ko'rsatish va ehtimol kengaytirilishi amalga oshirilmoqda - bu doimiy dizayn deb ataladi.
Foydalanish bosqichi mahsulot foydalanishdan chiqarilganda va yuqorida ko'rsatilgan harakatlar tugatilganda tugaydi. Shunga qaramay, dasturiy mahsulot uzoq vaqt davomida boshqasi tomonidan ishlatilishi mumkinligiga e'tibor bering va foydalanish bosqichi tugagandan so'ng, bu erda belgilangan. Chunki bu kimdir dasturiy ta'minot mahsulotini ishlab chiqaruvchining yordamisiz ham uyda samarali ishlatishi mumkin.
Dasturiy mahsulotdan foydalanish uning ishlashi va texnik xizmat ko'rsatishi bilan belgilanadi.
|
| |
Vazifani aniqlash - Image Recognition

|
Image Recognition
|
bet | 137/182 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,69 Mb. | | #244351 |
Bog'liq Python sun\'iy intellekt texnologiyasi Dasrlik 2024Vazifani aniqlash:
AI bilan hal qilmoqchi bo‘lgan aniq muammoni aniqlang. Masalan, bu trafikni boshqarish tizimi, ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirish yoki vaqt seriyasini bashorat qilish bo‘lishi mumkin.
Ma’lumotlarni yig’ish:
Muammoni hal qilish uchun zarur bo‘lgan ma’lumotlarni to‘plang. Ma’lumotlarni qayta ishlash va tahlil qilish uchun Pandas kabi ma’lumotlar bilan ishlash uchun kutubxonalardan foydalaning.
Ma’lumotlarni qayta ishlash:
Ma’lumotlarni chiqindilar va o‘tkazib yuborilgan qiymatlardan tozalang. Ma’lumotlarni qulay formatga o‘tkazing. Kattalashtirish, kategorik xususiyatlarni kodlash va boshqa konversiyalar talab qilinishi mumkin.
Modelni tanlash:
Vazifangiz uchun mos Mashinali o‘qitish modelini yoki neyron tarmoqni tanlang. Python-da Scikit-learn, TensorFlow va PyTorch kabi ko‘plab kutubxonalar mavjud bo‘lib, ular turli xil modellarni amalga oshirishni ta’minlaydi.
Modelni o‘qitish:
Tanlangan modelni o‘rgatish uchun tayyorlangan ma’lumotlardan foydalaning. Optimal ishlashga erishish uchun model sozlamalarini sozlang.
Modelni baholash:
Sinov ma’lumotlarida modelning ishlashini baholang. Vazifangizga mos keladigan ko‘rsatkichlardan foydalaning (masalan, aniqlik, F1-o‘lchov, RMS xatosi).
Boshqaruv tizimi bilan integratsiya:
Modelingizni boshqaruv tizimi bilan birlashtirish uchun interfeysni ishlab chiqing. Tizimning boshqa komponentlari bilan o‘zaro ta’sir qila oladigan API yaratish uchun Flask yoki FastAPI-dan foydalaning.
Qaror qabul qilish:
Modelingizning chiqishi asosida qaror qabul qilish mexanizmini amalga oshiring. Bunga chegaralarni aniqlash, parametrlarni sozlash yoki boshqa strategiyalar kiradi.
Sinov va optimallashtirish:
Tizimingizni Real sharoitlarda sinab ko‘ring va uning ishlashini optimallashtiring. Bunga modelning giperparametrlarini sozlash yoki kodni optimallashtirish kiradi.
Kattalashtirish:
Agar kerak bo‘lsa, katta hajmdagi ma’lumotlar bilan ishlash yoki ko‘plab so‘rovlarga xizmat ko‘rsatish uchun tizimingizni kattalashtiring.
Python sun’iy intellekt (AI) va avtomatik boshqaruv va qaror qabul qilish tizimlarini ishlab chiqishda keng qo‘llaniladi. Bunday tizimni yaratishda ko‘rib chiqishingiz mumkin bo‘lgan ba’zi qadamlar va tushunchalar:
|
| |
Dasturiy mahsulotning ishlashi

|
Dasturiy mahsulotning ishlashi
|
bet | 12/38 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,95 Mb. | | #243559 |
Bog'liq Amaliyot SQL da dasturlashuslubiy ko\'rsatmaDasturiy mahsulotning ishlashi uning bajarilishidan, axborotni qayta ishlash uchun kompyuterda ishlashidan va uni yaratish maqsadi bo'lgan natijalarni olishdan, shuningdek taqdim etilgan ma'lumotlarning ishonchliligi va ishonchliligini ta'minlashdan iborat.
Dasturlarga xizmat ko'rsatish parvarishlash, funktsional rivojlanish va takomillashtirishdan iborat ishlash xususiyatlari dasturiy mahsulotni takrorlash va dasturiy mahsulotni uzatishda turli xil turlari hisoblash vositalari.
Ta'minot operatsion bosqichdan kerakli teskari aloqa rolini o'ynaydi.
Dasturiy ta'minotning ishlashi paytida dasturlarda xatoliklarni aniqlash mumkin va ularni o'zgartirish va funktsiyalarini kengaytirish zarurati tug'iladi.
Ushbu modifikatsiyalar odatda dasturiy mahsulotning joriy versiyasining ishlashi bilan bir vaqtda amalga oshiriladi. Dasturlarning nusxalaridan birida tayyorlangan tuzatishlarni tekshirgandan so'ng, dasturiy mahsulotning keyingi versiyasi ilgari ishlatilgan yoki ularning bir qismini almashtiradi. Bunday holda, dasturiy mahsulotni ishlatish jarayoni deyarli uzluksiz bo'lishi mumkin, chunki dasturiy mahsulot versiyasini almashtirish qisqa muddatli bo'ladi. Ushbu holatlar dasturiy mahsulotning versiyasini ishlatish jarayoni odatda parvarishlash bosqichidan mustaqil ravishda va mustaqil ravishda davom etishiga olib keladi.
Dasturiy ta'minot mahsulotining hayotiy tsikli bosqichlari o'rtasida bir-birining ustiga chiqish. Dasturiy ta'minot mahsulotining hayot tsiklining turli bosqichlari o'rtasida bir-birining ustiga chiqish mumkin va umuman istalgan. Shu bilan birga, qo'shni bo'lmagan jarayonlar o'rtasida hech qanday qoplanish bo'lmasligi kerak.
Bosqichlar o'rtasida qayta aloqa qilish mumkin. Masalan, tashqi dizayn bosqichlaridan birida maqsadlarni shakllantirishdagi xatolar aniqlanishi mumkin, shunda siz darhol qaytishingiz va ularni to'g'rilashingiz kerak. Dasturiy mahsulotning hayotiy tsiklining ko'rib chiqilgan modeli, ba'zi bir o'zgarishlar bilan, kichik loyihalar uchun ham namuna bo'lib xizmat qilishi mumkin. Masalan, bitta dastur tuzilayotganda tizim arxitekturasi ko'pincha va ma'lumotlar bazasini loyihalash; original va batafsil tashqi dizayn jarayonlari ko'pincha birlashadi va hokazo.
Mavzu: Klassik va moslashuvchan hayot tsikli modellari: ta'rifi, tavsifi, o'ziga xos xususiyatlari, bosqichlari ketma-ketligi. Turli mavzularda dasturiy ta'minotni ishlab chiqishda hayot tsikli modelini tanlash usullari.
|
| |
Dasturiy ta'minotni ishlab chiqish strategiyasi

|
Dasturiy ta'minotni ishlab chiqish strategiyasi
|
bet | 13/38 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,95 Mb. | | #243559 |
Bog'liq Amaliyot SQL da dasturlashuslubiy ko\'rsatmaDasturiy ta'minotni ishlab chiqish strategiyasi
Dasturiy ta'minot tizimlarini loyihalashtirishning uchta strategiyasi mavjud:
bitta o'tish (kaskad strategiyasi, yuqorida muhokama qilingan) - dizayn bosqichlarining chiziqli ketma-ketligi;
qo'shimcha strategiya. Jarayon boshida barcha foydalanuvchi va tizim talablari aniqlanadi, dizaynning qolgan qismi versiyalar ketma-ketligi sifatida amalga oshiriladi. Birinchi versiya rejalashtirilgan ba'zi xususiyatlarni, keyingi versiya qo'shimcha funktsiyalarni va boshqalarni to'liq tizim olinmaguncha amalga oshiradi;
evolyutsion strategiya. Tizim bir qator versiyalarda ham tuzilgan, ammo jarayonning boshida barcha talablar aniqlanmagan. Versiyalar natijasida talablar aniqlanadi. IEEE / EIA 12207 standarti talablariga muvofiq dasturiy ta'minotni loyihalash strategiyasining xususiyatlari 1-jadvalda keltirilgan.
Qo'shimcha model
Qo'shimcha model qo'shimcha dizayn strategiyasining klassik namunasidir. U ketma-ket palapartishlik modelining elementlarini prototiplashning iterativ falsafasi bilan birlashtiradi (B. Boem takomillashtirish sifatida taklif qildi kaskadli model). Bu erda har bir chiziqli ketma-ketlik ta'minlangan dasturiy ta'minot o'sishini hosil qiladi. Masalan, so'zlarni 1-sonli qo'shimchada (versiya) qayta ishlash uchun dasturiy ta'minot asosiy fayllarni qayta ishlash, tahrirlash va hujjatlashtirish funktsiyalarini amalga oshiradi; 2-bosqichda - murakkabroq tahrirlash va hujjatlar variantlari; 3-qadamda - imlo va grammatikani tekshirish; 4-bosqichda sahifani joylashtirish imkoniyatlari.
Birinchi o'sish asosiy talablarni amalga oshiradigan asosiy mahsulotga olib keladi (garchi ko'plab yordamchi talablar bajarilmagan bo'lsa ham). Keyingi o'sish rejasi qo'shimcha funktsiyalar va funktsiyalarni ta'minlash uchun asosiy mahsulotni o'zgartirishdir.
O'zining mohiyatiga ko'ra, o'sib boruvchi jarayon takrorlanuvchi hisoblanadi, ammo maketdan farqli o'laroq, qo'shimcha model har bir o'sishda ishlaydigan mahsulotni taqdim etadi.
Bunday hayotiy dasturiy ta'minot modelining diagrammasi rasmda ko'rsatilgan. Qo'shimcha yondashuvni zamonaviy tatbiq etishlaridan biri bu ekstremal dasturlash (juda kichik funktsional o'sishlarga qaratilgan).
|
| |
Nazorat turlari - O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi

|
O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi
|
bet | 147/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mNazorat turlari
|
Maksimal ball
|
saralash bali
|
1
|
Oraliq nazorat
|
50
|
30
|
2
|
Yakuniy nazorat
|
50
|
30
|
1. Oraliq nazorat -50 ball bo’lib, Umumiy psixologiya fanida u o’z ichiga:
− Talabaning davomatiga, faolligiga va amaliy mashǵulot ishlarini vaqtida bajargani va topshirgani uchun - 10 ball
− mustaqil ta´lim vazifalarini bajargani uchun -10 ball
- Oraliq nazorat ishi uchun (test tarzida (yoki yozma ish))-30 ball
2. Yakuniy nazorat - 50 ball, u o'z ichiga 5 savoldan iborat variantlar asosida yozma ish shaklida o'tkaziladi.
Baholash usullari
|
Baholash kriteriyaları
|
Testlar, yozma ishlar, og’zaki savol-javoblar
|
90-100 ball “a´lo”: Fanga tegishli nazariy bilimlarni to’liq o'zlashtira olish; Xulosa va qaror qabul qilish; Ijodiy fikrlay olishi; Erkin fikr yurita olishi; Olgan bilimlarini amalda qo'llay olishi ; Áhamiyatini, ma'nosini tushuntirishi; Bilishi, aytib berishi, yozib bilish; Tushinchaga ega bo'lishi ;
|
70-89 ball “yaxshi”: Ijodiy fikrlay olishi ; Erkin fikr yurita olishi ; Olgan bilimlarini amalda qo'llay olishi ; Áhamiyatini, ma'nosini tushuntirishi ; Bilishi, aytib berishi ; Tushinchaga ega bo'lishi ;
| |
|
| |
-69 ball “qoniqarli” - O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi

|
O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi
|
bet | 148/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw m60-69 ball “qoniqarli”: Áhamiyatini, ma'nosini tushuntirishi ; Bilishi, aytib berishi ; Tushinchaga ega bo'lishi ;
0-59 ball “qoniqarsiz”: Fan bo'yicha nazariy va amaliy bilimlarni bilmaslik
|
Asosiy adabiyotlar
|
1
|
Абдуллаева Ш., Асқаров А. Умумий педагогика. Нопедагогик олий таълим муассасалари учун ўқув қўлланма. -Т: Фан ва ахборот технологиялари, 2019. -280 б.
|
2
|
2. Ходжаев Б.Х., Умумий педагогика. Дарслик.–Тошкент, “Sano-standart”, 2017 й.434 б.
|
3
|
3. Мавлонова Р. ва бошқалар. Умумий педагогика//дарслик. –Т.: 2016 й. - 538 б.
|
4
|
4. Умарова М. Теория и история педагогики. Учебное пособие. – Т.: “Издательско-полиграфичкский дом имени Чулпана”, 2018 г., -348 б.
|
5
|
5. Мухамедова Д.Ғ., Муллабоева Н.М., Расулов А.И., Умумий психология. Дарслик,- Тошкент, “Мумтоз сўз” 2018.-287 б.
|
6
|
6. Лурия А.Р. Лекции по общей психологии. – СПб.: Питер, 2016. – 320 с.
|
Tavsiya qilinadigan qo‘shimcha adabiyotlar
|
1
|
“2017-2021 йилларда Ўзбекистонни ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракаталар стратегияси”. –Т.: “Адолат”, 2017 й.
|
2
|
Мирзиѐев Ш.М. Буюк келажагимизни мард ва олижаноб халқимиз билан бирга қурамиз. – Т.: “Ўзбекистон”, 2017 й. – 491 б.
|
3
|
2019- 2023 йилларда Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университетида талаб юқори бўлган малакали кадрлар тайѐрлаш тизимини тубдан такомиллаштириш ва илмий салоҳиятни ривожлантириш чора- тадбирлари тўғрисида. Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори. ПҚ – 4358 – сон. 2019 йил 17 июнь.
|
4
|
Атаева Н. ва бошқалар. Умумий Педагогика. Дарслик//-Т.: Фан ва технология нашириѐти, 2013 й., -862 б.
|
|
|
| |
II... Dasturiy ta'minot dizayni

|
II... Dasturiy ta'minot dizayni
|
bet | 10/38 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,95 Mb. | | #243559 |
Bog'liq Amaliyot SQL da dasturlashuslubiy ko\'rsatmaII... Dasturiy ta'minot dizayni. Dizayn - bu dasturiy ta'minotning hayotiy tsiklining asosiy va hal qiluvchi bosqichi bo'lib, uning davomida dasturiy mahsulot yaratiladi va 90% yakuniy shaklga ega bo'ladi.
Hayotning ushbu bosqichi loyihaning turli tadbirlarini qamrab oladi va uni uchta asosiy bosqichga bo'lish mumkin: dasturiy mahsulotni loyihalash, dasturlash va disk raskadrovka.
Qurilish dasturiy ta'minot odatda dastlabki texnik maqsadlar va talablar qog'ozga o'rnatilgandan so'ng, texnik-iqtisodiy asoslash bosqichidanoq boshlanadi.
Talablar tasdiqlangunga qadar loyihalash bosqichida ishlar jadal davom etadi.
Dasturiy ta'minot hayotining ushbu qismida ular quyidagilarni amalga oshiradilar:
Hal qilinayotgan muammoning funktsional dekompozitsiyasi, shu asosda ushbu masalaning tizim arxitekturasi aniqlanadi;
Foydalanuvchi bilan tashqi ta'sir o'tkazish shaklida ifodalangan tashqi dasturiy ta'minot dizayni;
Agar kerak bo'lsa, ma'lumotlar bazasini loyihalash;
Dastur arxitekturasini loyihalash - ob'ektlarni, modullarni va ularning interfeysini belgilash.
Dasturlash boshlanadi dasturiy mahsulotning alohida tarkibiy qismlari uchun asosiy xususiyatlar paydo bo'lishi bilanoq, dizayn bosqichida, lekin talablar kelishuvi tasdiqlangunga qadar emas. Dasturlash va loyihalash bosqichlarining bir-birining ustiga chiqib ketishi umumiy rivojlanish vaqtini tejashga olib keladi, shuningdek, dizayn qarorlarining tasdiqlanishini ta'minlashga olib keladi va ba'zi hollarda asosiy masalalarning echimiga ta'sir qiladi.
Ushbu bosqichda dasturiy mahsulotni yig'ish bilan bog'liq ishlar amalga oshiriladi. Bu dasturiy mahsulotning batafsil ichki dizaynidan, tizimning har bir modulining ichki mantig'ini ishlab chiqishdan iborat bo'lib, u keyinchalik ma'lum bir dastur matnida ifodalanadi.
Dasturlash bosqichi dasturchilar hujjatlashtirishni, disk raskadrovka qilishni va dasturiy mahsulotning alohida qismlarini bir butunga yig'ishni tugatgandan so'ng tugaydi.
|
| |
O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi - bet 149

|
O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi
|
bet | 149/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw m5
|
Ғозиев Э.Ғ. Психология. -Т., ЎзМУ «Университет», 2013.
|
6
|
Сластенин В. и другие. Педагогика. Учебное пособие. –М.: Издательский центр “Академия”. 2013г. – 576 стр.
|
|
Internet saytlari
|
|
8. http://textshare.tsx.org
9. http://www.mgimo.ru/fileserver/
10. http://www.ssu.runnet.ru/...
11. http://www.philol.msu.ru/~rlc2001/ru/sch_14.htm
12. http://www.voppsy.ru
13. http://psychol.ras.ru
14. http://psyberia.ru
|
Tuzuvchi: _____________ doc. J. Asamatdinova
Imzo
TARQATMA MATERIALLAR
Shaxs ongini shakllantirishga doir amaliy topshiriqlar
1-topshiriq. Quyida keltirilgan tushunchalardan qaysilari shaxs ongini shakllantirish metodlarini o’zida ifoda etadi?
1) pedagog obro’si; 2) etik suhbat; 3) hikoya; 4) ma`ruza; 5) ijtimoiy fikr; 6) jazolash; 7) musobaqa; 8) ochiqlik; 9) izohlash; 10) tushuntirish; 11) o’git; 12) nasihat; 13) topshiriq; 14) ko’rsatma berish; 15) namuna; 16) adolatlilik; 17) notatsiya; 18) nazorat; 19) munozara; 20) nutq so’zlash.
2-topshiriq. Quyida ko’rsatilgan talablardan qaysilari etik suhbat, izohlash va o’git uchun tegishli ekanligini aniqlang.
1) tarbiyalanuvchi tajribasiga muvofiq bo’lishi; 2) illyustratsiya; 3) tarbiyachining mahorati; 4) tarbiyachi obro’si; 5) tinglovchilarning hayratlanishi; 6) nasihat qilish; 7) o’z vaqtida amalga oshirish.
3-topshiriq. Quyidagi jadvalni to’ldiring. Etik suhbat va munozara uchun tegishli bo’lgan talablarni belgilang.
|
| |
Talablar
  
Etik suhbat - O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi

Talablar
|
Etik suhbat
|
Munozara
|
1. Rejaning mavjud bo’lishi..............................
|
|
|
2. Mavzuning nomi..............................................
|
|
|
3. Muammoning mavjud bo’lishi........................
|
|
|
4. Stsenariyning mavjud bo’lishi.....................
|
|
|
5. O’quvchilarning rivojlanish darajasiga muvofiqligi........................................................
|
|
|
6. Emotsional tajribaga muvofiqligi.............
|
|
|
7. Barcha nuqtai nazarlarni taqqoslash.............
|
|
|
8. O’quvchilarning o’zlari tomonidan vaziyatlarning yaratilishi..................................
|
|
|
9. Fikrlar hujumi.............................................
|
|
|
10. Xulosalarning aniqligi..............................
|
|
|
11. Alohida tayyorgarlik ko’rish........................
|
|
|
12. Auditoriyaning bilimini hisobga olish...
|
|
|
13. Pedagogning mahorati..................................
|
|
|
14. Ishonchli boshqaruv.......................................
|
|
|
15. Ishonarlilik.................................................
|
|
|
1) ma`ruza; 2) suhbat; 3) mashq; 4) munozara; 5) pedagogik talab; 6) o’rgatish; 7) rag’batlash; 8) nasihat; 9) izohlash; 10) namuna; 11) topshiriq; 12) ijtimoiy fikr; 13) munozara; 14) iarbiyalovchi vaziyat; 15) hikoya; 16) musobaqa; 17) jazolash.
Rasm va videolarni qayta ishlash uchun OpenCV va TensorFlow kabi kutubxonalar bilan tanishish

|
Rasm va videolarni qayta ishlash uchun OpenCV va TensorFlow kabi kutubxonalar bilan tanishish
|
bet | 91/182 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,69 Mb. | | #244351 |
Bog'liq Python sun\'iy intellekt texnologiyasi Dasrlik 2024 7.2.Rasm va videolarni qayta ishlash uchun OpenCV va TensorFlow kabi kutubxonalar bilan tanishish
Tensor Flow tomonidan qo‘llab-quvvatlangan OpenCV, CNN va Keras yordamida tasvirni qayta ishlash
Kompyuterda ko‘rishda tasvirni qayta ishlashning turli xil ilovalari mavjud.
Rasmga ishlov berish qo‘shimcha ma’lumot olish uchun raqamli tasvirlarni manipulyatsiya qilishni o‘z ichiga oladi. So‘nggi o‘n yillikda biz kompyuter uskunalarida ko‘plab evolyutsiyalarni ko‘rdik, natijada protsessorlar va GPUlar tezroq bo‘ldi. Bu bizga tasvirni qayta ishlash yordamida yangi va paydo bo‘ladigan muammolarni hal qilish imkonini berdi.
Uning qo‘llanilishi tibbiyotdan tortib o‘yin-kulgigacha, geologik ishlov berish va masofadan zondlash orqali o‘tadi. Zamonaviy axborot jamiyatining ustunlaridan biri bo‘lgan multimedia tizimlari asosan raqamli tasvirni qayta ishlashga tayanadi.
Ushbu maqolada biz tasvirni qayta ishlash yordamida oddiyroq muammoni hal qilishga harakat qilamiz.
Muammo bayoni
Biz klassik tasniflash masalasini hal qilishga harakat qilamiz. Faraz qilaylik, biz tikuvchilik sanoati bilan shug’ullanamiz. Har bir ishlab chiqarish birligidan so‘ng, biz birliklar sotishga tayyor yoki yo‘qligini tekshirishimiz kerak, bu esa o‘z navbatida ishlab chiqarilgan kiyimdagi har qanday nuqsonlarni aniqlashni o‘z ichiga oladi.
Kiyimdagi nuqsonlarning ikki turini aniqlashga harakat qilaylik:
Yirtilgan kiyimlar
Kirli kiyimlar
Har bir ishlab chiqarishdan so‘ng, g’oya ishlab chiqarilgan kiyimlarning tasvirlarini yuqorida aytib o‘tilgan kamchiliklardan birini o‘z ichiga olgan holda tasniflaydigan tizimga o‘tkazishdir.
Old shart
Asosiy tushuncha,
Chuqur neyron tarmoq
Python
Har qanday ML kutubxonasi afzalroq Tensor Flow
CNN
Kontseptsiya
Raqamli tasvir turli qiymatdagi piksellarning ikki o‘lchovli matritsasidir.
Barcha tasvirlar tasvirning xom ashyosi bo‘lgan piksellardan iborat. Tasvirlar griddagi piksellardan iborat. 640 x 480 o‘lchamdagi rasmda 640 ustun (kenglik) va 480 qator (balandlik) mavjud. Ushbu o‘lchamdagi rasmda 640 * 480 = 307200 piksel mavjud.
Asosan, tasvirni qayta ishlash quyidagi asosiy bosqichlarni o‘z ichiga oladi:
Tasvir olish vositalari yordamida tasvirni import qilish.
Tasvirni oldindan qayta ishlash / Tasvirlarni tahlil qilish va manipulyatsiya qilish.
Tasvirni o‘zgartirishingiz yoki uni tahlil qilishingiz mumkin bo‘lgan chiqish.
Bu OpenCV kutubxonasidan rasmni qayta ishlashning barcha vazifalari uchun foydalanamiz. OpenCV qo‘shni xotira joyidan ma’lumotlarni o‘qiydi. Buning uchun biz rasm ma’lumotlarini o‘qish va yozish uchun HDF5 formatidan foydalanamiz.
Yaxshiroq tushunish uchun biz barcha kerakli vositalar/kutubxonalar haqida qisqacha to‘xtalib o‘tamiz.
|
| |
Save 
Cb4+S
Save 
As,..
Save Copy As...
5et Project Folder

Menyuning Edit (Tuzatish) qismida quyidagi
buymqlar mavjud,
33- rasm:
Undo (Bekor qilish), Redo (Qaytarish), bajarilgan buyruq va
operatsiyalami bekor qiladi yoki ortga qaytaradi. Hold (Qayd qilish)
buyrugi yordamida sahnani bufer xotiraga joylash va Fetch (Tanlash)
buyrug‘i yordamida esa xotiradagi saqlangan
sahnani qayta yuklash
mumkin. Undan tashqari Edit (Tuzatish) menyusida Delete ( 0 ‘chirish)
belgilangan sahna obyektlarini o‘chirish, ob-
yektlami Clone (Nusxalash) ko‘paytirish,
Clone Options (Nusxalash parametrlari) nus
xalash sozlashlarini amalga oshirish mumkin.
“Tuzatish” menyusining o‘rta qismida
esa obyektlami belgilash buyruqlari joy olgan.
Select All (Hammasini ajratish)
- Sahna
obyektlarining barchasini belgilaydi.
Select None (Ajratilganlami olib tashlash)
- Hamma belgilangan obyektlami chiqarish.
Select Invert (Ajralganlami o‘girish) -
Ajratilgan obyektlami o‘giradi.
Select By buymg‘i yordamida sahna ob
yektlarini Color (Rangi), Name (Nomi) bo‘-
yicha ajratish imkoniyatini beradi. Bundan
tashqari N klavishasini
bosib Select Objects
(Obyektlami ajratish) oynasini ochish va List
Types (Ro‘yhat turlari) buymg‘i
yordamida
esa, sahnaning turli elementlarini filtratsiyalash
orqali ajratish imkoniyatiga ega boiinadi.
Menyuning Region (Область - soxa) qismida obyektlami belgi-
lashning tegib o‘tuvchi va ichga oluvchi
ramka usullari berilgan boiib,
bir necha usulda obyektlami tanlash imkoniyatiga ega boiadilar. Edit
Named Selection Sets (Belgilangan oblast nomini taxrirlash) buym gi
yordamida esa, sahnada ismlari bo‘yicha turkumlangan obyektlami ajra
tish va nomlash imkoniyati mavjud. Object Properties (Obyekt xu
susiyatlari) qismida esa belgilangan obyektning
xususiyatlami aks etti-
ruvchi oyna namoyon boiadi.
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 170/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 198
yordamida
dastur
tuzishda
qiyinchiliklarga
duch
kelmaymiz.
Shaxsiy
kompyuteringizga bu dasturlash tili o’rnatib olish uchunPYTHONnning rasmiy
rasytiga kiriladi va bepul o’rnatib olinadi. Pythonning alifbosi sifatida kata va
kichik lotin harflari, arab raqamlari, maxsus belgilar va xizmatchi so’zlarni e’tirof
etish mumkin.
Python dasturida matn va uning qismlari bilan ishlash qulay. Uning
yordamida satrdagi ma’lumotlardan ayrimlarini qirqib olish yoki satrlari bir-biriga
bog’lash mumkin. Satrlar bilan ishlashda keng bajariladigan amallardan biri bu--
birlashtirish amali. Buning uchun + belgisi qo’llaniladi. Bu dasturda bitta so’zni
ekranga bir necha marta chiqarish imkoniyati mavjud, buning uchun uni bir necha
marta yozish shart emas. Bir marta yozish kifoya qiladi.
>>>a=’Ogohlik!’
>>>print (a*10)
Satrdagi har bir belgining o’z raqami bo’lib, u belgining turgan o’rnini
bildiradi. Bunday raqam belgining turgan o’rnini aniqlash yoki uni satrdan qirqib
olish uchun kerak bo’ladi. Pythonda satrdagi belgilarni raqamlash 0 raqamidan
boshlanadi va bu index deb ataladi.
Python dasturida satrlar bilan ishlashdan tashqari arifmetik amallar ustida
ham ishlash mumkin. Sodda va mantiqiy masalalarni ham dasturlash ishlarini
amalga oshirsa bo’ladi.
Dars jarayonida o’quvchilar bilan ishlaganda turli interfaol metodlar
orqali ulardagi bilimlarni yanada mustahkamlash mumkin. Kompyuterning
o’zidagi imkoniyatidan kelib chiqib, “Kim chaqqon”, “Tezkoq aql”, “Zinama-zina”
singari metodlar bilan ishlab, o’quvchilardagi shaxsiy fikrni shakllantirish va
kompyuter bilan ishlash savodxonligini yuqori darajaga ko’tarish mumkin. Buning
natijasida o’quvchilardagim zamonaviy ilm-fan sirlarini o’rganishga ishtiyoq
uyg’onsa, ikkinchi tomondan bolaning o’ziga bo’lgan ishonchini mustahkamlab,
jamoa bilan ishlash ko’nikmasini shakllantiradi.
|
| |
Uyga vazifa: 8-9 mashqni dasturini tuzish

|
Uyga vazifa: 8-9 mashqni dasturini tuzish
|
bet | 168/208 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #15865 |
Uyga vazifa: 8-9 mashqni dasturini tuzish.
Sana :______________
Sinf :_______________
III bob. WEB-SAHIFA TAYYORLASH
50- dars. Mavzu: HTML haqida tushuncha
Darsning texnologik xaritasi
Mavzu
|
HTML haqida tushuncha
|
Maqsad
va
vazifalar
|
Darsning maqsadi: O'quvchilarga HTML tili haqida umumiy ma’lumot berish.
Darsning ta'limiy vazifasi: o'quvchilarga Microsoft FrontPage, Macromedia, Microsoft FrontPage, Macromedia HomeSite, Adobe Dremweaver kabi muharrirlar, PHP, ASP,Java Script kabi server skriptlari haqida tushuncha, HTML teglari haqida bilim va ko'nikmalar berish.
Darsning tarbiyaviy vazifasi: o'quvchilarda daqqatini maqsadli yo'naltirish xususiyatlarini shakllantirish.
Darsning rivojlantiruvchi vazifasi: o'quvchilarning kompyuterdan samarali foydalanish haqidagi bilim va tasavvurlarini kengaytirash, kerakli ma’lumotlar almashish madaniyatini shakllantirish.
|
O'quv
jarayonining mazmuni
|
HomeSite, Adobe Dremweaver kabi muharrirlar, PHP, ASP,Java Script kabi server skriptlari haqida tushuncha, HTML teglari. Deskriptor (teglar). Juft va juftmas teglar. HEAD va BODY bolimlari. Web-sahifaga nom kiritish.
|
O'quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi
|
Uslub: Ma'ruza va amaliyotning uyg'unligi.
Shakl: Savol-javob. Jamoa va kichik guruhlarda ishlash.
Vosita: Elektron resurslar, darslik, plakatlar, tarqatma materiallar.
|
|
| |