Ta'limiy o’yinlar – o’qitishning amaliy

|
Ta'limiy o’yinlar – o’qitishning amaliy
|
bet | 10/17 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 239,51 Kb. | | #140776 |
Bog'liq Mullajonova NargizaTa'limiy o’yinlar – o’qitishning amaliy metodlaridan biri sifatida
Ta'limiy o’yinlar darsda yoki darsdan tashqari o’tkazilishidan qat'i nazar, beixtiyor eslab qolish jarayonlarini ancha faollashtirishda, bilish faoliyatiga qiziqishini oshirishda, mustaqil mehnatga tayyorlashda katta ahamiyatga molikdir.
O’yinlarni psixologik-pedagogik tashkil etish, tayyorlash va o’tkazish bosqichlari o’qituvchining o’yinni tashkil qilish va o’tkazishga nazariy-metodik tayyorgarligi:
- kichik maktab yoshidagi o’quvchidarning yoshi, o’ziga xos psixologik va tipologik xususiyatlarini o’rganish, ana shu xususiyatlarni hisobga olish hamda ular o’yinining maqsadi, vazifasi va mazmuniga muvofiq ravishda tuzatishni rejalashtirish;
- o’quvchilarning hayotiy tajribasini, qiziqishlarini, mayllari va qobiliyatlarini o’rganish hamda o’yinda ulardan foydalanib, har bir o’quvchida to’la qoniqish hosil qilishni rejalashtirish;
- texnik vositalardan foydalanib, namunaviy o’yinlarni ko’rsatish va tushuntirish;
- o’quvchilarni o’yinning mazmuni, syujeti, maqsadi va vazifalari, bosqichlari, borishi va qoidalari bilan tanishtirish;
- o’quvchilarni o’yin jarayonida o’zini o’zi nazorat qilishga shaylash;
- o’yinga rahbarlikning xarakterini, o’yinda o’qituvchining o’zi ham hakam yoki kuzatuvchi sifatida qatnashishini yoki rahbarlikni peshqadam o’quvchiga berishini belgilash;
- o’yin jarayonida o’qituvchining o’quvchilarga tarbiyaviy ta'sir ko’rsatishi;
- o’tkazilgan o’yinni muhokama qilish: qo’yilgan vazifalar yuzasidan o’yinning natijalarini, ishtirokchilarning harakatlarini baholash va ularni rag’batlantirish;
- mazkur o’yinning o’quvchilarni vatanparvarlik va baynalmilalchilik ruhida tarbiyalashdagi samaradorligini pedagogik tahlil qilishdan iboratdir.
O’yinlarni tashkil qilishda quyidagi pedagogik omillarni hisobga olish zarur:
- o’quvchilarning o’yinning mohiyati, mazmuni, bosqichlari va natijasini to’la tushunishini;
- ularning navbatdagi o’yin faoliyatiga shaxsan qiziqish bilan ijobiy munosabatda bo’lishini:
o’yinda zarur bilim, ko’nikma va malakalarini safarbar etishini;
- o’yingacha, o’yin jarayonida va undan keyin o’qituvchining barcha talablarini bajarishlarini.
Muammoni hal qilishning optimal psixologik-pedagogik shartlari quyidagilardan iboratdir:
- mazmunan dolzarb o’zbek xalq o’yinlari majmuasini tanlash;
- o’quvchilarni o’yin faoliyatiga emotsional jihatdan shaylash;
- o’qituvchining kichik maktab yoshidagi o’quvchilarni o’zbek xalq o’yinlariga qiziqtira olishi;
- o’zbek xalq o’yinlariga rahbarlik qilish mazmuni, shakllari va metodlarining birligi;
- o’yin jarayonining hayotiyligi, uning haqqoniyligi;
- kichik maktab yoshidagi o’quvchilarning o’yin faoliyatida qatnashuvining ixtiyoriyligi;
- o’yinlarning mazmunini asta-sekin murakkablashtirib borish.
O’zbek xalq o’yinlarini tanlashga qo’yiladigan talablar:
- o’yinlar mazmunining hayotiyligi va haqqoniyligi;
- mazmuni bo’yicha mosligi;
- syujetning soddaligi, qiziqarliligi va hissiyotliligi;
- o’yinda faol fikrlashni, ijodkorlikni, sezgirlikni, tashabbuskorlik va faollikni, hissiy ta'sirchanlikni, o’tkir zehn va kuzatuvchanlikni, diqqat-e'tiborlilikni talab qilish;
- o’yinning o’quvchilar yoshiga, psixologiyasi va ularning pedagogik tayyorgarligiga mosligi.
O’qituvchi sinflar bo’yicha o’yinlarni "Milliy harakatli o’yinlar" (T. Usmonxo’jaev va b. Milliy harakatli o’yinlar. Toshkent, "O’qituvchi", 2000) kitobidan yoki mahalliy bolalar o’yinlaridan foydalanishi mumkin. O’yinlarni o’tkazishning tarbiyaviy maqsadi va vazifalari uchta (boshlang’ich, asosiy, yakunlovchi) bosqichda amalga oshiriladi.
|
| |