nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
ARP protokoli - Tarmoq texnologiyalari

|
Tarmoq texnologiyalariBog'liq Begbutayev A Yusupov RUquv qollanma tarmoq texnologiyalari Kitob3.1.5. ARP protokoli
Deytagrammalarni uzatish chog‘ida bir vaqtning o‘zida tarmoq
sathidagi manzillar(Internetning IP-manzili) va kanal sathidagi manzillar
(LAN-manzillar) dan foydalaniladi, shu sababdan bir turdagi manzilni
boshqa turdagi manzilga o‘zgartirish zaruriyati yuzaga keladi. Internetda
bu ishni
ARP protokoli
(Address Resolution Protocol— manzillarni hal
qiluvchi protokol) bajaradi. Internetga ulangan har bir xostda va lokal
tarmoqqa ulangan marshrutizatorda
ARP-moduli
(RFC826) bor.
Deytagrammalarni lokal tarmoqlar doirasidagi tugunga uzatish
ARP protokoli nima uchun kerakligini tushunish uchun 3.1.4-
rasmda tasvirlangan tarmoqni ko‘rib chiqamiz. Bu oddiy misoldahar bir
tugunda IP-manzil, tugunning har bir adapterida esa, LAN-manzil bor.
IP-manzillar to‘rtta o‘nli son ko‘rinishida taqdim etiladi, LAN-manzillar
esa, o‘n olti-lik raqamlar ko‘rinishda ko‘rsatilgan. Endi faraz qilaylik,
222.222.222.222 IP-manzilli tugunIP-deytagrammani 222.222.222.222
tugunga uzatmoqchi. Bu masalani yechish uchun, uzatuvchi tugun
adapterga nafaqat IP-deytagrammani, shuningdek, 222.222.222.222
tugunning
LAN-
manzilini
uzatishi
kerak.
Tugunning
IP-
deytagrammasini va LAN-manzilni olib, uzatuvchi tugun adapteri qabul
qiluvchi tugunLAN-manzilida kanal sathidagi kadrni shakllantiradi va
uni lokal tarmoqqa uzatadi. Biroq, uzatuvchi tugun qanday qilib,
222.222.222.222 IP–manzilli tugunning LAN-manzilini aniqlaydi? U bu
ishni ARP moduli yordamida, unga IP-manzilni uzatgan holda bajaradi.
Bunga ARP-modul tugunning tegishli LAN-manzili, ya’ni49-BD-D2-
C7-56-2A manzil bilan javob beradi.
105
3.1.4-rasm. Lokal tarmoqning har bir tugunida IP-manzil, tugunning
|
| |
har bir adapterida esa LAN-manzil bor

106
222.222.222.220 tuguni 222.222.222.222 tuguniga deytagramma
jo‘natishni hohlasin. Bu holda uzatuvchi tugunARP protokoli yordamida
unga kerakli manzilni aniqlaydi.
Avvaliga uzatuvchi tugunmaxsus ARP paketini shakllantiradi. Bu
paketda bir necha maydon mavjud bo‘lib, ular orasida uzatuvchi va
qabul qiluvchi tugunlarning IP-manzillari i LAN-manzillari bor. Ikkala
ARP-paketlar uchun (so‘rov va javoblar uchun) bitta formatdan
foydalaniladi. So‘rovli ARP-paketning maqsadi lokal tarmoqning barcha
boshqa tugun-larini so‘roqlab chiqish va bizni qiziqtirayotgan IP-
manzilga tegishli LAN-manzilni aniqlashdan iborat.
Biznes rejaning kompleksligi deganda nima tushuniladi?

142
6. Quyida qayd qilinganlarning qaysi biri biznes rejaning bo’limiga kirmaydi:
A)
loyihaning rentabilligi
B) mahsulot va xizmat turlari
C) xulosa (rezyume)
D) noto’g’ri javob yo’q.
7. Bozor kon’nyukturasi nima?
A) talab va taklif o’rtasidagi munosabat;
B) narxning darajasi;
C)
tovarning xarajati;
D) zahiradagi tovarlar.
8. Marketingda bozorni segmentga bo’lishning asosiy sababi nima?
A) xaridorlarning ehtiyojlari va sotib olish imkoniyatlaridagi farq;
B) tovar sotish shaxobchalarini guruhlarga bo’lish;
C) ishlab chiqaruvchilarni aniqlash;
D) demografik xususiyatlarni aniqlash.
9. Rentabellikning chegaraviy nuqtasi, ya’ni «zararsizlik nuqtasi» deganda:
A) yalpi xarajatlarning o’zgaruvchan xarajatlarga bo’lgan nisbati tushuniladi
B) o’zgaruvchan xarajatlarning doimiy xarajatlarga bo’lgan nisbati tushuniladi
C) foyda va zarar zonalarini bir-biridan ajratib turadigan marjinal nuqta tushuniladi
D) korxonaning savdo belgisi qayerlarda ma’lumligi
va uning asosiy xaridorlari
kimlar
ekanligi
10. Marketingda narxning mohiyati
A) bozor unsurlari ichida
eng murakkabi
B) o’zgaruvchan mexanizm
C) bozordagi tebranishlarga
moslashuvchan
D) tovar qiymatining puldagi ifodasi.
Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh - bet 86

Bog'liq Korxonalar iqtisodiyoti va menejmenti-ASHUROVA N.B
8.1-rasm. Тannarxni pasaytirishning asosiy yo’nalishlari. Masala: Bazis davrida korxonada tovar mahsulotining tannarxi 400,0 mln.
so’mni tashkil etdi. Hisobot davrida mehnat unumdorligini 7%ga va o’rtacha ish
haqini 5%ga oshirish ko’zda tutilgan. Doimiy xarajatlar miqdori o’zgarmas
sharoitda ishlab chiqarish hajmi 9%ga oshadi. Mahsulot tannarxida ish haqi - 23%ni,
doimiy xarajatlar - 20% ni tashkil etagan bo’lsa, tannarxning necha foizga
pasayganligini va keltirilgan omillar ta’sirida qilingan tejam hajmini aniqlash talab
etiladi.
Yechim: 1. Mehnat unumdorligining oshishi va ish haqining oshishi hisobiga mahsulot
tannarxining pasayishi:
U ish haq. rej. 1,05 S rejt =(1- —————)
D rej =(1- ———)
23%=0,46% U rej 1,07 Tannarxni pasaytirishning asosiy
yo‘nalishlari
Import qilinadigan resurslar
narxlarini qayta ko‘rib chiqish va
pasaytirish
Materiallar sarfi me'yorlarini
pasaytirish
Mahalliy xomashyo va
materiallardan foydalanish
darajasini oshirish
Mahsulotlar ishlab chiqarish
texnologiyasini takomillashtirish
Foydalanilmayotgan ishlab
chiqarish quvvatlarni
konservatsiya qilish
Ma'muriy boshqaruv xodimlari
sonini qisqartirish
153
2. Doimiy xarajatlar o’zgarmagan holda ishlab chiqarish hajmining oshishi
natijasida mahsulot tannarxining pasayishi:
U i/ch.r. 1 S o.t =(1- ———)
D rej =(1- ———)
20%=1,6% U i/ch.x. 1,09 3. Ikkala omil ta’siri natijasida mahsulot tannarxining pasayishi:
0,46%+1,6%=2,06%. 4. Mahsulot tannarxining pasayishi natijasida erishilgan tejam:
400,0 x 2,06 E= ———————=8,24 mln.so’m. 100
-rasm. IGMP-xabarning formati

113
boshqarishga nisbatan oson deb tasdiqlashadi. ICMP-xabarlarga
o‘xshab, IGMP protokoli xabarlari IP-deytagrammalarda bir joydan
boshqa joyga ko‘chiriladi (inkapsullanadi).
Bugungi kunda Internetda qo‘llaniladigan guruhli jo‘natmaga
asoslangan xizmat ko‘rsatish modelini ko‘rib chiqamiz. Bu modelda har
qanday xost jo‘natma guruhiga tarmoq sathida qo‘shilishi mumkin. Xost
o‘zi bilan ulangan marshrutizatorga shunchaki IGMP-
membership
report
xabarni yuboradi, bu marshrutizator Internetdagi boshqa
marshrutizatorlar bilan birgalikda tezlikda guruhlideytagrammalarni
bildirgi yuborgan xostga jo‘natadi. Shunday qilib, guruhga qo‘shilishni
oluvchi boshqaradi. Yuboruvchi oluvchilarni jo‘natma guruhiga
qo‘shish bilan shug‘ulanmaydi. U hatto oluvchilar guruhi tarkibini
nazorat qilaolmaydi. O‘xshash holda oluvchi deytagrammmalarni
jo‘natma guruhiga kim jo‘natayotganini nazorat qilaolmaydi. Turli
xostlar tomonidan jo‘natilgan diagrammalar turli oluvchilarga turlicha
navbat bilan yetib kelishi mumkin. Buzg‘unchi jo‘natuvchi o‘z
deytagrammalarini guruhli jo‘natma diagrammalari oqimiga oson
kiritishi mumkin. Hatto qonunga rioya qiluvchi jo‘natuvchilar ham
tarmoq sathida muvofiqlashtirish mavjud bo‘lmagani uchun jo‘natma
guruhlarini yaratishda tasodifan ikkita bir xil manzilnitanlashlari
mumkin. Guruhli jo‘natmalardan foydalanuvchi ilova nuqtai nazaridan
bu shunga olib keladiki, u (ilova) aralashiga bitta oqim o‘rniga birdaniga
ikkita oqimdagi deytagrammalarni qabul iladi.
Yuqorida sanab o‘tilgan muammolar guruhli jo‘natmadan
foydalanuvchi qo‘llanish tusidagi dasturlarni ishlab chiqishda bartaraf
etib bo‘lmaydigan to‘sqinliklar bo‘lib ko‘rinishi mumkin. Biroq
bularning barchasi u qadar yomon emas. Tarmoq sathi filtrlashni
ta’minlamasligiga qaramay guruhli deytagrammalarni tartiblashtirish va
ular sirining maxfiyligi – bu barcha mexanizmlar qo‘llanish sathida
ro‘yobga chiqarilishi mumkin. Bundan tashqari hozirgi vaqtda bu
funksiyalarning ba’zilarini tarmoq sathiga kiritish bo‘yicha ishlar olib
borilmoqda.
Internet kutubxona - Matematik tasavvurlarni shakllantirish

Matematik tasavvurlarni shakllantirish
Download
156,11 Kb.
bet
7/7
Sana
28.11.2023
Hajmi
156,11 Kb.
#107151
1
2
3
4
5
6
7
Bog'liq
Matematik tasavvurlarni shakllantirish
Internet kutubxona:
1. www.google.uz
2. www.psy.ru
3. www.ziyonet.uz
4. www.doc.uz
5. www.bilim.uz
1
Bikbaеva N.U. Ibragimova Z.I. Kosimova X.I. «Maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarda elеmеntar matеmatik tasavvurlarni shaklantirish» T. «¤qituvchi» 1995 y
2
Kutuzova I. O'yin faoliyatini rivojlantirish [Matn] / I.B. Kutuzova // Maktabgacha ta'lim. - 2003. - 5-son.
3
Bolalar bog'chasida ta'lim va tarbiya dasturi. [Matn] / Ed. Vasilyeva M.A., Komarova T.S., Herbova V.V. – M.: 2006 yil.
4
Bolalar bog'chasida ta'lim va tarbiya dasturi. [Matn] / Ed. Vasilyeva M.A., Komarova T.S., Herbova V.V. – M.: 2006 yil.
5
Bikbaеva N.U. Ibragimova Z.I. Kosimova X.I. «Maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarda elеmеntar matеmatik tasavvurlarni shaklantirish» T. «¤qituvchi» 1995 y
6
Karimova V.Psixologiya. O`quv qo`llanma.
Toshkent
, A.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti. “O`AJBNT” markazi, 2002.
Download
156,11 Kb.
1
2
3
4
5
6
7
Download
156,11 Kb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Matematik tasavvurlarni shakllantirish
Download
156,11 Kb.
a) Temir yо‘l transportida

|
a) Temir yо‘l transportida
|
bet | 50/201 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 7,87 Mb. | | #264582 |
Bog'liq Αquv – uslubiy majmuaning tarkibia) Temir yо‘l transportida avariya va fojia bо‘lishining asosiy sababi, yо‘llarning tо‘g‘ri bо‘lmasligi, harakatlanuvchi tarkibning kamchilikka ega bо‘lishi, ya’ni boshqarishda texnik nosozliklarning mavjudligi (signal bо‘lmasligi va b.) yurish qoidalarini buzilishi va boshqa sabablardir.
Bundan tashqari temir yо‘llarda avariyalar: poyezdlarning izdan chiqib ketishi, bir-biri bilan tо‘qnashishi, yong‘in chiqishi va vagonlarda olib ketilayotgan portlovchi moddalarning portlashi bilan ham sodir bо‘ladi. Yana temir yо‘l transportlarida avariya va fojialar tabiiy ofatlar natijasida ham bо‘lishi mumkin. Masalan, 1988 yil 4-iyunda Arzamas-1 stansiyasida Gorkiydan Qozog‘istonga olib ketilayotgan yuk poyezdining 3 ta vagonida portlash yuz berib, natijada 2 ta lokomotiv, 11ta vagon, 250 m temir yо‘li va unga yaqin bо‘lgan inshootlar talafot kо‘rgan. Bu voqeadan keyin tezlikda qutqarish ishlari olib borilib, vagonlar ag‘darilib bosib qolingan joylardan odamlar olib chiqilgan va ularga darhol tibbiy yordam kо‘rsatilgan. Sо‘ngra avariya-texnik, yong‘inga qarshi kurash bо‘linmalari о‘z vazifalarini bajarishga kirishganlar va avariya oqibatlari tezlik bilan tugatilgan.
Temiryо‘l transportida bо‘ladigan avariyalar oqibatini tugatish tartibi, talofot kо‘rganlar soniga, ularni holatiga, talafot kо‘rgan transport hajmiga, olib ketayotgan yuk tavsifiga, joyning relyefiga, ob-havo sharoitiga, kunning vaqtiga va boshqa omillarga qarab olib boriladi. Shuning uchun favqulodda vaziyat tavsifiga qarab fuqarolar muhofazasi tizimlari о‘z yо‘nalishlarini amalga oshirishda huquqiy hujjatlarga asoslangan holda olib boradilar.
О‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 558-sonli qaroriga muvofiq «О‘zbekiston temir yо‘llari» davlat aksiyadorlik kompaniyasiga, temiryо‘l transporti vositalaridan avariyasiz foydalanish, tashish chog‘ida portlovchi, yong‘in xavfi bо‘lgan va KTZM xavfsizligini ta’minlash vazifalarini amalga oshirish yuklatilgan.
b) Avtomobil transportida bо‘ladigan avariyalar ham katta fojiali hodisalarni keltirib chiqaradi. Bunday ofatlar yuz berishining bir qancha sabablari bor:
Yо‘l qoidalarining buzilishi;
Avtomobilni texnik nosozligi;
Tezlikning haddan tashqari yuqori bо‘lishi;
Avtomobil haydovchining etarli malakaga ega bо‘lmasligi.
Eng yomon sabablardan biri - bu avtomobilni mast holda boshqarilishi. Bulardan tashqari avtomobilda xavfli yuklarni tashish va ularni tashish qoidalariga rioya qilmaslik oqibatida ham avariya va fojialar rо‘y beradi.
Avtomobil transportida bо‘ladigan ofatlarda jabrlanganlarga birinchi navbatda tibbiy yordami kо‘satiladi va og‘irlari kasalxonaga yoki tibbiy yordam kо‘rsatish shahobchalariga yuboriladi.
|
| |
Kompyuter tarmoqlari fani bo‘yicha

802.3/LLC kadrining tuzilishi. IP-paketning tuzilishi. Aloqa tizimlarining vositalari va
ma’lumotlarni uzatish kanallari. Fizik kanallarning xarakteristikalari. Ma’lumotlarni
uzatish va kommutatsiyalash usullari. Modulyatsiya tushunchasi.
Fizik sath
texnologiyalari. Birlamchi tarmoqlar – PDH, SONET/SDH va DWDM tarmoqlari.
Ma’lumotlarni simsiz uzatish. Simsiz tizimlar va ularning xillari. Ochiq tizim
tushunchasi.
Ochiq tizimlarning o‘zaro birgalikda ishlash modeli – OSI modeli va uning
umumiy tavsifi. Interfeys, protokol va protokollar steki tushunchalari.
OSI
modelining
sathlari va ularning bajaradigan vazifalari. Kanal sathida ma’lumotlar almashinish
jarayonini tashkil qilish. Kanal sathining kompyuter tarmoqlarida ma’lumotlarni uzatish
jarayonida tutgan o‘rni. Lokal va global kompyuter
tarmoqlarida kanal sathi
vositalarining bajaradigan vazifalari. Kanal sathining MAS va LLC sath osti sathlari,
hamda ularning vazifalari. Tarmoq sathida ma’lumotlar almashinishni jarayonini tashkil
qilish. Kommutatsiyalashning umumlashgan masalasi. Axborot oqimlarini aniqlash.
Axborot oqimlarini marshrutlash. Ma’lumotlar oqimini xarakatlantirish.
Oqimlarni
multiplekslash va demultiplekslash. TSR/IP protokollari asosida tarmoqda o‘zaro
ishlashni tashkil qilish. TSR/IP protokollari stekining tuzilishi. OSI modeli va
kommunikatsion protokollar orasidagi bog‘lanishlar.
TSR/IP protokollari asosida
tarmoqda o‘zaro ishlashni tashkil qilish. Tarmoq sathi protokollari. IP-protokoli.
Transport
sathi
protokollari.
TSR
va
UDP
protokollari.
Tarmoqlarning
konvergensiyalashuvi. Lokal va global kompyuter tarmoqlarining yaqinlashuvi.
Kompyuter tarmoqlarini loyihalash. Strukturalangan kabel tizimi. Kompyuter
tarmoqlarini sozlash va administratsiyalash qoidalari.
DNS va DHCP tizimlari, hamda
Active Directory haqida tushunchalar.
Atmosfera havosini ifloslanishidan muhofaza qilish

|
Atmosfera havosini ifloslanishidan muhofaza qilish
|
bet | 174/201 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 7,87 Mb. | | #264582 |
Bog'liq Αquv – uslubiy majmuaning tarkibiAtmosfera havosini ifloslanishidan muhofaza qilish. Ma’lumki, atmosfera о‘z-о‘zini tabiiy tozalash jarayoniga ega. Ulardagi yog‘ingarchiliklar iflos moddalarni, havoni yuvadi, shamollar havodagi ifloslovchi moddalarni uchirib, bir joyda tо‘planishiga yо‘l qо‘ymaydi, tuproqqa yoki suv yuzasiga tushgan iflos moddalar reaksiyaga kirishib oqibatda neytrallashib qoladi. Lekin sanoat, transport rivojlanishi, qishloq xо‘jaligi mashinalashgan va kimyolashtirilgan hozirgi sharoitda havoning sun’iy ifloslanishi ortib bormoqda. Shuning uchun atmosferaning sun’iy ifloslanishidan tozalash yо‘llarini joriy etish, uning oldini olish bugungi kunning asosiy vazifasidir.
Havo atmosferasining ifloslanishiga qarshi chora-tadbirlar quyidagilardan iborat:
1) Tutun chiquvchi quvurlarni balandroq qurish; buning natijasida iflos chang va gazlar keng maydonga yoyilib, uning konsentratsiyasi kamayadi.
Masalan: balandligi 100 m bо‘lgan quvurdan chiqayotgan chang va gazlar radiusi 20 km bо‘lgan mintaqaga tarqalsa, balandligi 250 m bо‘lgan quvurdan chiqqan chang, gazlar radiusi 75 km mintaqaga tarqaladi.
2) Pechlarda kо‘mir, torf, qoramoy yoqishning о‘rniga, elektr energiyadan, gazlardan foydalanilsa - atmosferaga chang, qurum, tutun va zaharli gazlar kam chiqariladi. Olimlarning ma’lumotiga kо‘ra, kо‘mir bilan ishlovchi korxonalar gazga о‘tkazilsa, havoga chiqariladigan oltingugurt gazi miqdori 10.000 marta, uglerod oksidi miqdori 2000 marta, azot oksidlari miqdori 5 marta kamayadi.
3) Sanoat korxonalarida zararli moddalarni tozalovchi uskunalar qurish.
4) Sanoat korxonalarida chiqitsiz texnologiyalarni joriy etish hisoblanadi. Kabelni sintetik qoplama bilan о‘raydigan yangi texnologiyaga о‘tilishi, atmosferaga qо‘rg‘oshinni chiqishi yо‘qotildi.
5) Sanoatda yer osti termal suvlardan (issiq suv-90oC li) foydalanish orqali ifloslanishni kamaytirish mumkin.
6) Avtotransportlardan chiqadigan gazlarni, dudlarini kamaytirish orqali (benzin о‘rniga, propan yoqilg‘isini qо‘llash orqali) havoni ifloslanishini kamaytirish mumkin.
7) Shahar va qishloqlarda yashil о‘simliklarni kо‘paytirish orqali havoni ifloslanishidan saqlash mumkin.
Masalan: darahtlar, butalar va о‘tlar changining 80 foizini SO3 gazini 60 foizini ushlab qoladi.
О‘zbekiston havosini ifloslanishini kuzatishga О‘zbekiston Gidro metereologiya boshqarmasi rahbarlik qiladi va uning tarkibiga quyidagilar kiradi: О‘zbekiston Respublikasi atrof-muhitni ifloslanishini kuzatish markazi, Farg‘ona va Navoiy shaharlaridagi kompleks laboratoriya, atmosfera havosini ifloslanishini kuzatuvchi 7 ta laboratoriya (Olmaliq, Andijon, Samarqand, Angren, Bekobod), havo ifloslanishini kuzatuvchi 4 ta guruh (Buxoro, Guliston, Nukus va Namangan shaharlarida), atrof-muhitni ifloslanishini kuzatuvchi Sariosiyo idoralararo laboratoriyasi va ikki monitoring (Chotqol qо‘riqxonasi, Abramov muzligi) stansiyalari kiradi.
|
| |
-ras - Toshkent davlat transport universiteti

|
Toshkent davlat transport universiteti
|
bet | 77/125 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 4,71 Mb. | | #99646 |
Bog'liq ENG SO\'NGGI Birinchi qism tipografiya uchun (1)12.4-rasm. Tranzistorli quvvat kuchaytirgichining prinsipial sxemasi (a) va ish rejimi (b)
Unda tranzistorning ishchi sohasi kollektor-emitter orasidagi kuchlanishning Ukemax - yo’l qo’yiladigan maksimal qiymati, kollektor tokining Ikmax - yo’l qo’yiladigan maksimal qiymati, kollektor-emitter kuchlanishining Ukemin - minimal qiymati, kollektor tokining Ikmin- minimal qiymati bilan chegaralangan.
Tranzistorning xarakteristikasidan to’liq foydalanilganda kollektor manbaining kuchlanshsi 0,5Ukemax - qiymatga erishishi mumkin, chunki bu kuchlanish bilan transformatorniig birlamchi cho’lg’amidagi kuchlanishning yig’indisi Ukemax qiymatdan katta bo’la olmaydi: Ek +Uk < Ukemax.
Tranzistordan to’liq foydalanilganda kollektor tokining Iko o’zgarmas tashkil etuvchisini kollektor toki maksimal qiymatining yarmiga teng deb qarash mumkin, chunki Iko bilan Ik o’zgaruvchi tashkil etuvchi tok amplitudasiniig yig’indisi Ikmax dan ortiq bo’lishi mumkin emas: Iko+Ik<ktax. Shunga asosan tranzistorning kollektor zanjirida ajraladigan foydali quvvatning eng katta qiymati quyidagicha:
(12.4a)
Bunda - kollektor kuchlanihidan foydalanish koeffitsienti,
impulslanuvchi tok shakli deb ataladi.
Shunga asosan kuchaytirgichning foydalanish koeffitsienti
(12.4b)
bo’ladi.
Odatda χ va ξ=0,9÷0,95 tartibida bo’lgani uchun kuchaytirgichning foydali ish koeffitsienti 45 foizgacha yetadi.
Quvvat kuchaytirgichining foydali ish koeffitsientini oshirish uchun kuchaytiruvchi elementning chiziqli bo’lmagan ish rejimiga o’tiladi. Bunda kuchaytiruvchi elementning chiqishidagi tok shaklining buzilnshi (χ) keskin ortib, manba quvvatidan foydalanish keskin kamayadi. Buning uchun boshlang’ich ishchi nuqta kuchaytiruvchi element volt-amper xarakteristikasining pastki egri chiziqli qismiga joylashtirilib, kirish signalining amplitudasi yetarlicha katta qilib olinadi.
Kuchaytirgichning chiziqli bo’lmagan rejimidan foy- dalanishda ikki taktli sxema katta ahamiyatga ega. U rezistorlarda tuzilgan yoki transformator bog’lanishli kuchaytirgich sxemasi asosida yasaladi. 12.5-rasmda transformator bog’lanishli ikki taktli quvvat kuchay tirgichining sxemasi tasvirlangan.
|
| |
Mavzudagi barcha ma’lumotlar

|
Mavzudagi barcha ma’lumotlar
|
bet | 55/201 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 7,87 Mb. | | #264582 |
Bog'liq Αquv – uslubiy majmuaning tarkibiMavzudagi barcha ma’lumotlar Fundamentals of occupational safety and health / Mark A. Friend and James P.Kohn.—4th ed. 12 bobidan olingan.
Mehnatni va sog’liqni saqlashning ilk tarixiy tadqiqoti
Qadimiy Yunon va Rim shifokorlari
Mehnatni va sog’liqni saqlash haqida bezovtalik yaqinda paydo bo’lgan muammo emas. Bugungi ko’p salomatlik va xavfsizlik muammolari avval 2000 ming yil oldin kuzatilgan. Barvaqt hisob, taxminan eramizdan avvalgi 2100 yilga tegishli bo’lgan, Xammurapi Kodeksi bilan bog’liq. Bu eng avval badanning shikastlanishilari va yo’qotishlarga tegishli edi, va bu shikastlanganlarga kompensatsiya qilish harakatida, jazo chorasi hamda to’lovlar belgilangan grafikini tasdiqladi.
Eramizdan avvalgi 300 va 400 yillar o’rtasida amaliyot o’tagan yunon va rim shifokorlari, shu davrda foydalanilgan metallar tas’iriga uchragan insonlar salomatligiga nisbatan xavotirlik bildirganlar. Ular tibbiyot asoschisi Gippokrat, rim shifokori va olimi, Plinium Kattasi, ular 6 bobda muhokama qilingan.
Ikkinchi asr davomida yashagan, rim shifokori, Galen professional kasalliklar va mis qazib olish bo’yicha konchilar uchun mo’ljallangan kislotali aerozollar haqida yozgan. Yana u tog’ sanoati, oshlash va kimyoviy kasblardan xavotir olgan, jismoniy kontaktlar olib borgan shu kasblarga mehnat qilayotganlarning qator kasalliklarini belgilagan.
Yevropa Renessansi va sanoat inqilobi
Tiklanish davri boshlanishiga qadar jarahotlanish, kasallanish va moddiy zararni oldini olish haqida ma’lumot kam. O’rta asr kitobchilarining, qo’rg’oshindan zaharlanishda, tillarining suyoqning metal eritmasi chuqur joyi o’rtasida igna bilan umumiy amaliyotda amalga oshirilgan aziyat chekganlar haqida 15 asrga qadar bir necha bor qayd qilingan. Afsuski, ushbu davr davomida mehnatni va sog’liqni saqlashga nisbatan oz narsa qayd qilingan. Yevropa Tiklanish davrida olimlar va kimyogarlar ishchining professional faoliyati va salomatlik hamda xavfsizligi o’rtasidagi aloqani seza boshlashgan. Masalan, Ulrix Ellenborg, “zaharli va zararli bug’lar va metal bug’larini” tan oldi, ularni aniqladi va ular haqida ma’lum qildi. 1973 yilda qo’rg’oshin va simobni hisobga olganda, ayrim metallarning bug’lari xavfli bo’lgani hamda ushbu manbalardan sanoatlashgan zaharlanishning alomatlarini tavsiflab bergan.Va unga asbest kasalligi va konchilar o’rtasidagi o’pka kasalliklar haqida ma’lum bo’ldi.
Bernardo Ramatsini, italiyalik shifokor, 1700 yilda professional kasalliklar haqidagi birinchi traktat hisoblangan, “De morbis artificum diatriba” yoki “Ishchilarning kasalliklari” ni nashr qildi.
Ayrimlarning fikri bo’yicha, tibbiyot asoschisi va ikkinchilarning Sanoat gigiyenasi asoschisi, shifoklarga bemorlaridan “Siz nima bilan shug’ullanasiz” deb so’rashni maslahat bergan. U talabarni professional kasallliklarning tabiyatini do’konlarda, zavodlarda, kon va inson mehnat qilgan hamma joyda o’rganishga chaqirgan.
|
| |
DARSNING MAQSADI - Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy

|
Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy
|
bet | 157/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
DARSNING MAQSADI:
a) ta’limiy: o‘quvchilarga mustaqillik davri adabiyoti, mustaqillik davri nasrida inson ichki olamining yangicha estetik qamrovda yoritilishi haqida yangi bilim berish;
b) tarbiyaviy: o‘quvchilarni ommaviy madaniyat ta’sirlariga tushib qolmasliklari choralarini ko‘rishga o‘rgatish;
d) rivojlantiruvchi: o‘quvchilarni o‘z-o‘zini rivojlantirishga o‘rgatish, mavzu yuzasidan olgan bilimlarini hayotiy vaziyatlarga qo‘llay bilishiga erishish.
Mavzuga oid shakllantiriladigan kompetensiyalar:
a) tayanch kompetensiya(lar): TK1, TK2;
b) fanga oid kompetensiya(lar): FK1.
Dars turi: yangi tushuncha, bilimlarni shakllantiruvchi.
Dars uslubi: an’anaviy.
Dars jihozlari: darslik, adabiyotshunoslik atamalari lug‘ati, mavzuga oid ilmiy adabiyotlar, slaydlar, bukletlar, tarqatma materiallar, ko‘rgazmali qurollar (audio, video, fotolavhalar, jadvallar) jamlanmasi.
|
| |
ADABIYOTLAR RO‘YXATI - Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги

|
Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлигиBog'liq ¡çáåêèñòîí àëî à âà àõáîðîòëàøòèðèø àãåíòëèãè (2)ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1.
Мирзиёв Ш.М. “Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича
ҳаракатлар
стратегияси
тўғрисида”
Ўзбекистон
Республикаси
Президентининг фармони. 2017 йил 7 феврал.
2.
Ian Sommerville. Software Engineering, 10
th
Edition. –England: Pearson
Education Limited 2016, Inc., publishing as Addison-Wesley. –P. 811.
3.
Pierre Bourque, Fairley R.E. Guide to The Software Engineering. Body of
Knowledge. Version 3.0. Swebok. A Project of the IEEE Computer Society. 2014.
–P. 355.
4.
Roger S Pressman. Software Engineering: A practitioner’s approach, 6
th
Edition.
McGraw Hill Education (India) Edition 2010.
5.
Herbert Schildt. Java. A Beginner’s Guide. Sixth Edition. McGraw-Hill Education
(Publisher). 2014, 699 p.
6.
Bjarne Stroustrup. Programming. Principles and practice using C++. Second
edition. Addison-Wesley. 2014, 1274 p.
7.
Герберт Шилдт. Java8. Полное руководство. 9-е издание. "Вильяме", 2015,
1375 c.
8.
Васильев А.Н. Java. Объектно-ориентированное программирование. ПитеР.
2011, 400 c.
9.
Ian Sommerville, Software engineering. 9th ed., Pearson Education, 790 p
10.
С.В.
Синицын,
Н.Ю.
Налютин.
Верификация
программного
обеспечения//Курс лекций, Москва 2006
11.
А.Якобсон, Г.Буч, Дж.Рамбо. Унифицированный процесс разработки
программного обеспечения. Питер, 2002.
12.
А.Н.
Коробейник.
Краткие
основы
тестирования
программного
обеспечения//Киев, 2012.
13.
Paul Ammann and Jeff Offutt. Introduction to Software Testing// Cambridge
University Press, Cambridge, UK.
14.
Ron Patton. Software Testing// SAMS publishing.
15.
Glenford J.Myers, Corey Sandler and Tom Badgett. The art of Software Testing.
John Wiley & Sons, 2011. Third Edition.
16.
Adam Drozdek. Data structures and algorithms in C++. Fourth edition. 2013.
17.
Кормен Т., Лейзерсон Ч., Ривест Р. «Алгоритмы. Построение и анализ», 2013
г.
18.
Томас Х.Кормен «Алгоритмы. Вводный курс» 2014 г.
19.
Г.Уоррен «Алгоритмические трюки для программистов», 2014 г.
20.
Ф.Ш.Джўраев. Ассемблер тили ва компьютердаги жараёнлар. Т.: Фан ва
технологиялари. 2012. – 272 б.
|
| |
v) Aviatsiyada avariya - Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта

|
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта
|
bet | 51/201 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 7,87 Mb. | | #264582 |
Bog'liq Αquv – uslubiy majmuaning tarkibiv) Aviatsiyada avariya - aviatexnikani biror elementlarning ishlamay qolishi, bevaqt ob-havoni о‘zgarishi, uchish-qо‘nish qoidalarini notо‘g‘ri bajarilishi oqibatida sodir etiladi.
Ba’zan katta avariyalar ikkita aviatexnikaning bir-biri bilan tо‘qnashishi yoki yerga, qushlarga urilishi oqibatida ham sodir bо‘ladi. Aviatsiyada avariyalar kо‘pchilik hollarda fojialar bilan yakunlanadi.
Aviatsiyadagi avariyalarda qutqarish va tuzatish ishlarini 2 guruhga bо‘lish mumkin:
1) boshqarayotgan ekipaj xodimlari tomonidan kamchilikni tugatish ishlari;
2) yerdagi xizmatchilarning olib boradigan ishlari.
Aviatsiyadagi avariya juda tezlik bilan hal qilinishi lozim. Imkoni boricha aviatexnikadagi kamchilikni tо‘g‘rilash, iloji bо‘lmasa darhol yerga qо‘ndirish maqsadga muvofiqdir. Bunda albatta ekipaj komandiri va aerodrom boshlig‘i butun mas’uliyatni о‘z zimmalariga oladilar.
Aviatexnikani qо‘ndirish chog‘ida qidiruv, avariya-qutqaruv, birinchi tibbiy yordami kо‘rsatish, evakuatsiya hamda fuqarolar muhofazasining boshqa qismlari qatnashadilar. Umuman, havo transportlarida bо‘ladigan favqulodda vaziyatlarda О‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga muvofiq «О‘zbekiston havo yо‘llari» milliy aviakompaniyasi va unga qarashli «Avariya-qutqaruv» va «Qidiruv xizmatlari»ga parvozlar xavfsizligini ta’minlash vazifalari yuklatilgan.
Bu xildagi avariyalar yer yuzida tez-tez uchrab turadi. Jumladan, О‘zbekiston aviatsiyasida ham bunday hodisa rо‘y bergan va mudhish halokat bilan yakunlangan holatlar mavjud. Masalan, 1979 yil avgust oyida «Paxtakor» futbol jamoasi a’zolari tushgan samolyot Minskka ketayotganda osmonda boshqa samolyot bilan tо‘qnashib, fojia bilan yakunlangan edi. Buni albatta, Respublikada yashovchi har bir fuqaro yaxshi biladi. 1999 yilda Toshkent-Tо‘rtkо‘l yо‘nalishidagi YAK-40 samalyotining Tо‘rtkо‘l aerodromiga qо‘nish paytida samolyot shassisining ishlamay qolishi oqibatida favqulodda vaziyat yuzaga kelib, 2 kishi qurbon bо‘lgan va 8 kishi turli darajadagi tan jarohatini olgan.
|
| |
O‘quvchilarni baholash - Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy

|
Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy
|
bet | 159/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
O‘quvchilarni baholash: O‘quvchilar darsdagi ishtirokiga ko‘ra belgilangan baholash mezonlari asosida baholanadilar. Baholar o‘quvchilarning kundalik daftarlarida va sinf jurnalida aks ettiriladi. Darsda faol ishtirok etmagan o‘quvchilar bilan ishlanadi.
Uyga vazifa: o‘quvchilarga uyga vazifa sifatida mazkur mavzuni o‘qib-o‘rganish, qo‘shimcha materiallar izlab topish va tushunchalarini boyitish topshiriq qilib beriladi.
O‘TIBDO‘: _______ A.Azizov
Sana: “__” ___________ 201__-yil. Sinflar: 11-“_____”. O‘qituvchi: S.Nuriddinov
|
| |
ADABIYOTLAR RO‘YXATI - Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги

|
Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлигиBog'liq ¡çáåêèñòîí àëî à âà àõáîðîòëàøòèðèø àãåíòëèãè (3)ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1.
Мирзиёв Ш.М. “Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича
ҳаракатлар
стратегияси
тўғрисида”
Ўзбекистон
Республикаси
Президентининг фармони. 2017 йил 7 феврал.
2.
Ian Sommerville. Software Engineering, 10
th
Edition. –England: Pearson
Education Limited 2016, Inc., publishing as Addison-Wesley. –P. 811.
3.
Pierre Bourque, Fairley R.E. Guide to The Software Engineering. Body of
Knowledge. Version 3.0. Swebok. A Project of the IEEE Computer Society. 2014.
–P. 355.
4.
Roger S Pressman. Software Engineering: A practitioner’s approach, 6
th
Edition.
McGraw Hill Education (India) Edition 2010.
5.
Herbert Schildt. Java. A Beginner’s Guide. Sixth Edition. McGraw-Hill Education
(Publisher). 2014, 699 p.
6.
Bjarne Stroustrup. Programming. Principles and practice using C++. Second
edition. Addison-Wesley. 2014, 1274 p.
7.
Герберт Шилдт. Java8. Полное руководство. 9-е издание. "Вильяме", 2015,
1375 c.
8.
Васильев А.Н. Java. Объектно-ориентированное программирование. ПитеР.
2011, 400 c.
9.
Ian Sommerville, Software engineering. 9th ed., Pearson Education, 790 p
10.
С.В.
Синицын,
Н.Ю.
Налютин.
Верификация
программного
обеспечения//Курс лекций, Москва 2006
11.
А.Якобсон, Г.Буч, Дж.Рамбо. Унифицированный процесс разработки
программного обеспечения. Питер, 2002.
12.
А.Н.
Коробейник.
Краткие
основы
тестирования
программного
обеспечения//Киев, 2012.
13.
Paul Ammann and Jeff Offutt. Introduction to Software Testing// Cambridge
University Press, Cambridge, UK.
14.
Ron Patton. Software Testing// SAMS publishing.
15.
Glenford J.Myers, Corey Sandler and Tom Badgett. The art of Software Testing.
John Wiley & Sons, 2011. Third Edition.
16.
Adam Drozdek. Data structures and algorithms in C++. Fourth edition. 2013.
17.
Кормен Т., Лейзерсон Ч., Ривест Р. «Алгоритмы. Построение и анализ», 2013
г.
18.
Томас Х.Кормен «Алгоритмы. Вводный курс» 2014 г.
19.
Г.Уоррен «Алгоритмические трюки для программистов», 2014 г.
20.
Ф.Ш.Джўраев. Ассемблер тили ва компьютердаги жараёнлар. Т.: Фан ва
технологиялари. 2012. – 272 б.
|
| |
Тarmoq va korxona tavsifi

Bog'liq Korxonalar iqtisodiyoti va menejmenti-ASHUROVA N.B
4. Тarmoq va korxona tavsifi. Bo’limdan maqsad – tanlangan biznes sohasidagi real vaziyatni hisobga
olgan holda amaldagi harakatlarni bayon qilish yo’li bilan Sizning tadbirkorlik
ishingizning realligini ko’rsatish va isbotlashdan iborat. Ushbu bo’limda ikki asosiy
jihatni aniq va qisqa tushuntirish zarur:
-
Korxona foyda olish vositasi sifatida nimadan iborat;
-
Uning mavaffaqiyatli faoliyati nimaga asoslanadi.
Bo’limning taxminiy tarkibi:
-
Korxona nima bilan shug’ullanadi (qo’shimcha nima qiladi), mahsulot
(xizmat) nimadan iborat, mijozlari kimlar bo’ladi;
-
Sizning biznes sohangizdagi vaziyat tavsifi (korxonangiz tanlangan biznes
sohasida qanday qo’shiladi, sohadagi ishlarning ahvoli, rivojlanish
istiqbollariga baho berish);
-
Korxonaning tashkilish-huquqiy shakli, tashkiliy tarkibi, ta’sischilar,
xodimlar va hamkorlar, asos solingan sana. Korxona moliya-iqtisodiy
faoliyatining ko’rsatkichlari;
-
Korxona joylashgan joy (qisqacha korxona manzili, bino yoki xona
belgilari, mulkchilik shakli yoki ijara, ta’mirga ehtiyojlik darajasi, ushbu
joyning biznesingiz uchun qulay tomoni) bayon qilinadi;
-
Ishning spetsifikatsiyasi (mavsumiylik darajasi, ish vaqti (soatlar va hafta
kunlari) va biznes sohasi o’ziga xosliklari yoki foydalanilayotgan
resurslar bilan bog’liq boshqa o’ziga xosliklar);
Agar korxona endigina tashkil qilingan bo’lsa, ushbu bo’limda qo’shimcha
ravishda yaratilayotgan korxona muvaffaqiyati nimaga asoslanishi va sizning ushbu
biznes sohasidagi tajribangiz ham bayon qilinishi kerak. Jumladan, yetkazib
beruvchilar yoki iste’molchilar bilan oldindan tuzilgan shartnomalarni ko’rsatib
o’tish maqsadga muvofiq. Agar loyiha yakka tadbirkorlik faoliyati doirasida amalga
oshirilayotgan bo’lsa, unda o’zingiz shug’ullanayotgan biznesning tavsifini
keltirasiz.
132
Bo’lim sarmoyadorni loyihani taklif qilayotgan shirkatning ishonchli va
istiqbolli ekanligiga ishontirishi kerak.
http://www.sweetrush.com/

Bog'liq Begbutayev A Yusupov RUquv qollanma tarmoq texnologiyalari Kitob
http://www.sweetrush.com/ ) elektron va mobil ta’lim uchun
ta’lim yechimlarini ishlab chiqadi va sinovdan oʻtkazadi. Oʻqituvchi –
yoʻriqchi rahbarligida real vaqt rejimida qayta muloqot qilish imkonini
beradigan individual ta’lim olish mumkin. Kurs musobaqali oʻyinlar va
audio - video animatsiyalar kabi vositalardan tashkil topgan boʻlib, ular
ishtirokchilarni koʻplab jalb qilishga yordam beradi.
AQSH
ning
Sietl
shahridagi
PROMETHEAN
tizimi
(
http://www.prometheanworld.com/ ) oʻzida multi-touch, dry-erase va
tabiiy yozish (natural writing) texnologiyalarini birlashtirgan interaktiv
displeylar ishlab chiqaradi. Displey shuningdek dars mashgʻulotlarini
bulutli texnologiya asosida etkazib beruvchi dasturiy taʻminot hamda
oʻqituvchilar uchun maxsus treyninglarni ham oʻz ichiga olgan.
Kolorado shtatidagi Palmer oʻrta maktabi ta’lim oluvchilarni oʻquv
materiallari bilan taʻminlashni yanada yaxshilash maqsadida ingliz tili
boʻyicha
repititorlik
markazlarida
ushbu
texnologiyadan
foydalanmoqda.
AQSHning
Vashington
shahrida
BLACKBOARD
(
https://www.blackboard.com ) tizimi K-12 va undan keyingi ta’lim
bosqichlari uchun “Bogʻlangan ta’lim malakasi va qoʻllab quvvatlash
tarmogʻi” deb ataluvchi tizimni yaratgan. Raqamli ta’lim muhiti shaxsga
yoʻnaltirilgan ta’limni shakllantirsa, virtual sinflar texnologiyasi oʻzaro
hamkorlik imkoniyatlarini kengaytiradi. Maxsus veb saytlar ota-onalar
va talabalarga oxirgi olingan baholar, yangiliklar va tadbirlar haqida
maʻlumotlar taqdim etadi. Blackboard Mobile Credential kompaniyasi
talabalarga talaba ID larini iPhone va Apple Watch lardagi maxsus
dasturdan roʻyxatdan oʻtkazish bilan kampus binosiga kirish va
ovqatlanish hamda boshqa xizmatlar uchun toʻlovlarni amalga
oshirishga yordam beradi.
Buyuk Britaniyaning Ueymut shahrida Magicard tizimi talabalar
uchun turli xildagi smart kartalar ishlab chiqaradi. Ushbu kartalar IoT
(Internet of things) lar yordamida talabani autentifikatsiya qiluvchi
nazorat tizimlariga ulanadi. IoT lar yordamida talabalar turli xil
manbalarga (kurs ishlari, masofaviy ta’lim uchun elektron resurslar,
printerlar va internet) kirishga va ulardan foydalanishga ruxsat oladilar,
turli xizmatlar uchun toʻlovlarni amalga oshiradilar. Bulardan tashqari
kartada talaba sogʻligi haqida (kasallik tarixlari) maʻlumotlar ham
287
saqlanadi. Yaqinda kompaniya Magicard 600 deb nomlangan toʻgʻridan
toʻgʻri kartadan chop qiladigan “raqamli parchalash” ("digital
shredding") funksiyasiga ega printer ishlab chiqardi.
Parallel kompyuter arxitekturasi va dasturlash fani bo‘yicha

bering. Kompyuterning asosiy xotirasi qanday tuzilgan va u nima uchun mo‘ljallangan.
Asosiy xotirada adreslash qanday amalga oshiriladi.
Baytlarni to‘g‘ri va teskari tartibda joylashtirish nima ekanligini tushuntirib
bering. Asosiy xotraga murojaat qilish qanday amalga oshiriladi? Asosiy xotiraga
murojat qilishning qanday rejimlarini bilasiz, ularni mohiyatini tushuntirib bering.
Kesh-xotira nima uchun mo‘ljallangan, uning qanday xillari mavjud va u qanday
qo‘llaniladi. Xotira modullarining qanday xillarini bilasiz va ular qanday yig‘ilgan
bo‘ladi. Tezkor xotira qurilmalarining qanday xillari mavjud.
Pentuim 4 va UltraSPARC III protsessorlariga ega kompyuterlarning asosiy
xotirasi chizmasini keltiring va ularni tushuntirib bering. Ma’lumotlarni kiritish-
chiqarish arxitekturasi deganda nima tushuniladi. Kompyuter shinasi qanday tuzilgan.
Magnitli disklarda – vinchesterlarda, yo‘lka, sektorlararo-interval, silindir, zona degan
atamalarga tushunchalar bering. Assembler tilida qanday xildagi buyruqlar mavjud.
Sinxron va parallel shinalar va ularning ishlash prinsiplari. Kompyuter parallel
shinalarining tuzilishi va qanday ishlashini tushuntirib bering. PC (IP), CS va DS
registrlari deganda qanday registrlar tushuniladi va ular nima uchun ishlatiladi. Intel
8088 protsessori, uning tuzilishi va qanday ishlashi haqida tushunchalar bering. USB
shinasi, uning tuzilishi va qanday ishlashi haqida ma’lumot bering. PCI Exspress
shinasi, uning tuzilishi va qanday ishlashi haqida ma’lumot bering.
Kompyuter tarmoqlari fani bo‘yicha

802.3/LLC kadrining tuzilishi. IP-paketning tuzilishi. Aloqa tizimlarining vositalari va
ma’lumotlarni uzatish kanallari. Fizik kanallarning xarakteristikalari. Ma’lumotlarni
uzatish va kommutatsiyalash usullari. Modulyatsiya tushunchasi. Fizik sath
texnologiyalari. Birlamchi tarmoqlar – PDH, SONET/SDH va DWDM tarmoqlari.
Ma’lumotlarni simsiz uzatish. Simsiz tizimlar va ularning xillari. Ochiq tizim
tushunchasi.
Ochiq tizimlarning o‘zaro birgalikda ishlash modeli – OSI modeli va uning
umumiy tavsifi. Interfeys, protokol va protokollar steki tushunchalari.
OSI modelining
sathlari va ularning bajaradigan vazifalari. Kanal sathida ma’lumotlar almashinish
jarayonini tashkil qilish. Kanal sathining kompyuter tarmoqlarida ma’lumotlarni uzatish
jarayonida tutgan o‘rni. Lokal va global kompyuter tarmoqlarida kanal sathi
vositalarining bajaradigan vazifalari. Kanal sathining MAS va LLC sath osti sathlari,
hamda ularning vazifalari. Tarmoq sathida ma’lumotlar almashinishni jarayonini tashkil
qilish. Kommutatsiyalashning umumlashgan masalasi. Axborot oqimlarini aniqlash.
Axborot oqimlarini marshrutlash. Ma’lumotlar oqimini xarakatlantirish. Oqimlarni
multiplekslash va demultiplekslash. TSR/IP protokollari asosida tarmoqda o‘zaro
ishlashni tashkil qilish. TSR/IP protokollari stekining tuzilishi. OSI modeli va
kommunikatsion protokollar orasidagi bog‘lanishlar.
TSR/IP protokollari asosida
tarmoqda o‘zaro ishlashni tashkil qilish. Tarmoq sathi protokollari. IP-protokoli.
Transport
sathi
protokollari.
TSR
va
UDP
protokollari.
Tarmoqlarning
konvergensiyalashuvi. Lokal va global kompyuter tarmoqlarining yaqinlashuvi.
Kompyuter tarmoqlarini loyihalash. Strukturalangan kabel tizimi. Kompyuter
tarmoqlarini sozlash va administratsiyalash qoidalari. DNS va DHCP tizimlari, hamda
Active Directory haqida tushunchalar.
Mustahkamlash uchun savollar

|
Mustahkamlash uchun savollar
|
bet | 52/201 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 7,87 Mb. | | #264582 |
Bog'liq Αquv – uslubiy majmuaning tarkibiMustahkamlash uchun savollar.
Avariyalar va unga sababchi bо‘lgan omillar nimalardan iborat?
KTZM ta’siridagi avariyalarda fuqarolar muhofazasining xatti-harakatlarini tushuntiring.
Fojealar sodir bо‘ladigan tarmoqlar va ularning oqibatlari qanday bо‘ladi?
Fojea oqibatlarini tugatishda fuqarolarning xatti-harakatlari qanday bо‘ladi?
Gidrotexnik inshootlaridagi avariyalarning sodir bo’lishiga qanday omillar sabab bo’ladi ?
Temiryo’l transportidagi avariyalarning sodir bo’lishiga qanday omillar sabab bo’ladi ?
7-MA’RUZA. MEHNAT GIGIENASI VA ISHLAB CHIQARISH SANITARIYASI.
Reja
1.Mehnatni va sog’liqni saqlashning ahamiyatini tushuntirib berishga.
2.Ushbu sohaga o’z hissasini qo’shgan mashhur tarixiy shaxslarni aniqlashga.
3.Mehnatni va sog’liqni saqlashda foydalaniladigan terminlarni aniqlashga.
4.Mehnatni va sog’liqni saqlash kasbini bajarayotgan alohida shaxslarning lavozim(vazifa)larini sana chiqishga.
5.Xavfsizlik va sog’liq bo’yicha ekspertlarning rollari va majburiyatlarini aniqlashga.
Muammoli vaziyat
11 oylik ish tajribasiga ega bo’lgan 22 yoshli quruvchi- ishchi bo’lgan Bob va nihoyat ishini uddaladi. O’rta maktabni yakunlagach, Bob ko’p ishda o’zini sinab ko’rdi, lekin ularning hech biri ungahech qachon to’g’ri kelmaydigandek tuyulardi. U bir yil davomida ijtimoiy kollejda ta’lim oldi, keyin esa borishni to’xtatdi. Uning dunyoqarashiga to’g’ri kelmagan, nazariya juda ko’p bo’lgan. Bob ko’p ishda o’zini sinab ko’rdi, ammo eng ka mish haqi uni ota- onasi bilan birga yashashga majbur qilgan. Uning ota – onasi juda yaxshi inson edilar, lekin u o’z hayotini bir o’zibosib o’tishga tayyor edi. Yangi ishida umuvaffaqiyatlarga erisha boshladi. Bob yaxshi maosh olaboshladi. U tezda yangi kvartiraga ko’chib o’tdi, u yerda Bob o’rta maktabdagi do’sti Tim bilan yashay boshladi.Ertasi kuni umutlaqo yangi pikap uchun qog’ozlarga qo’l qo’yishga tayyor edi.
Bob qog’ozlarga qo’l qo’yish uchun hech qachon bitimlar bilan shug’ullanmagan edi. Balki u erishmoqchi bo’lgan o’sha «qotil» pikap haqidagi o’ylar bilan chalg’igandir. Ehtimol u haqiqatdan ham shu taxtasupada ishlash qanchalik xavfli ekanligini tushunmagandir. Axir yerdan 20 fut balandlikda edi, va unchalik xavfli ko’rinmas edi.
Bob avval ho’l taxtasupalarda ishlagan, ular kechasi yoqqan yomg’irdan keyin ho’l bo’lib qolgan bo’lsa ham, hech narsa uni shu balandlikdagi ish haqida xavfsirash kerak ekanligiga majburlamagan.
Bobning dunyosiu shu bir necha fut balandlikdan yerga yiqilib tushganidan keyinginao’zgardi. Yiqilish uning belidan pastini falaj qilib, nogironlar aravachasiga mixlab qo’ydi.
|
| |
Тayanch iboralar - Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh

141
Mavzuni mustahkamlash uchun test savollari
1. Biznes reja – bu:
A) korxona (firma)ning rivojlanish strategiyasini belgilab beruvchi asosiy hujjatdir
B) asosan ishlab chiqarish bo’limining rejasidir
C) asosan marketing bo’limining rejasidir
D) asosan moliyaviy rejadir.
2. Bozor munosabatlariga o’tish sharoitida biznes reja qaysi korxonalar uchun
zarur?
A) Barcha turdagi korxonalar
uchun
B) Yangidan tashkil qilinayotgan korxonalar uchun
C)
Mavjud korxonalar uchun
D) Davlat tassarufidagi korxonalar uchun
3. Biznes rejani tuzishdan asosiy maqsad nimadan iborat?
A) Barcha faoliyat turlarini yangi sharoitga mos holatda
rejalashtirish
B) Bozor kon’yunkturasi, undagi talab va taklifni o’rganish va natijada iste’mol
uchun zarur bulgan mahsulotlarni ishlab chiqish rejasini tuzish uchun
C) Firma xo’jalik faoliyatini bozor talablariga mos ravishda hamda kerakli bo’lgan
resurslarni olish imkoniyatiga ta’luqli ravishda yaqin
va uzoq davlatlar uchun
rejalashtirish
D) Ishni to’g’ri tashkil etish uchun
Darsning tarkibiy qismi - Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy

Darsning tarkibiy qismi
(bosqichlari)
|
Ajratiladigan vaqt (reglament)
|
1
|
Tashkiliy qism
|
5 daqiqa
|
2
|
Ma’naviyat daqiqasi
|
3
|
O‘tilgan mavzuni takrorlash
|
5 daqiqa
|
4
|
Yangi mavzuni tushuntirish
|
25 daqiqa
|
5
|
Mustahkamlash
|
5 daqiqa
|
6
|
O‘quvchilarni baholash
|
5 daqiqa
|
7
|
Uyga vazifa berish
|
DARSNING BORISHI:
Tashkiliy qism: O‘quvchilar bilan salomlashib, sinf xonasining darsga tayyorlik darajasini tekshirish, davomatni aniqlash.
Ma’naviyat daqiqasi: O‘quvchilar bilan kunning muhim iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy-ma’rifiy, axloqiy-tarbiyaviy yangiliklari xususida qisqacha suhbat tashkil etish, ularga nisbatan o‘quvchilarning mustaqil yondashuvini tinglash, bahs-munozara uyushtirish.
O‘tilgan mavzuni takrorlash: O‘quvchilar bilan quyi sinflarda olingan bilimlarni og‘zaki yoki tarqatmali materiallar asosida takrorlash – savol-javob o‘tkaziladi. Mustaqil o‘qish uchun berilgan topshiriqlar o‘quvchilardan so‘raladi.
Yangi mavzu bayoni: O‘quvchilarga yangi mavzu yuzasidan quyidagi tushunchalar beriladi.
Mustaqillik davri nasrida inson va tabiat masalasi adiblar tomonidan ko‘p qalamga olindi. Zero, tabiat og‘ushidagi minglab, millionlab xilqatlarning o‘z fazilati, fitrati, xususiyati bor. Inson esa ular ichida eng go‘zal, eng mukarram, barchasi ichra gultoj sanaladi. Inson tabiatiga xos qandaydir fazilat yoki qusurlarni yozuvchilar o‘z asarlarida hayvonot olami tili bilan ham bayon qiladi. Ot va inson munosabatlari to‘g‘risida maxsus asarlar bitildi. Bularning barchasidan maqsad – inson. Hayvonlarning insoniy fazilatlari ko‘rsatilgan asarlarda odamlarning hayvondek tubanlashgan vaziyatlari namoyon bo‘ladi. Istiqlol yillarida turli ovozga mansub adiblarning o‘nlab kitoblari nashrdan chiqdi. Ularning ayrimlari roman, boshqalari qissa va hikoyalardan tarkib topgan. To‘g‘risi, mustaqillik davri o‘zbek nasrini tugal tasavvur qilish uchun iste’dodli yozuvchilarning asarlaridan namunalar topib o‘qish zarur. Bu asarlar Sizga ma’naviy ozuqa beradi hamda
Mustahkamlash: Darsning ushbu qismida o‘quvchilar dars yakunida quyida berilgan topshiriqlar va savollarga javob beradilar:
1. Tarix fanidan olgan bilimlaringizga tayangan holda epopeyadan olingan parchadagi tarixiy haqiqatning badiiy ifodasi haqida o‘zaro fikr almashing.
2. Romandan berilgan parchada tilga olingan tarixiy shaxslarni sanab o‘ting va ularga matn asosida tavsif bering.
3. Parchada uchraydigan tarixiy geografik nomlarning ro‘yxatini tuzing. Ular orasidan O‘zbekiston hududi bilan bog‘liq geografik nomlarni alohida ajratib ko‘rsating va ularga qisqacha izoh bering.
|
кириш, эгалланадиган билим­

була бош лади.
Буларга:
янги билимларни эгаллаш, янги
куникмаларни хосил килиш, билимларни умумлаштириш ва
тизимга келтириш, билим ва куникмаларни текшириш хамда
хатоларни тузатиш, билим ва куникмаларни амалиётда синаб
куриш машгулотларн.
Бу маш гулот типлари ш ундай номлангани
билан, м аш гулот ичидаги аралаш маш гулотларнинг турт унсу-
рининг бири узайтирилиб, колганлари кискартирилган булади.
М асалан, м аш гулотларга аж ратилгаи 80 дакикани, янги билим лар
ни эгаллаш м аш гулот типида, маш гулотни таш кил килиш ва утган
м аш гулотни кайтариш кисм ига 2-3
дакика берилади. Бу вакдда
уки тувчи
утган маш гулотни кайтармай, кискача эслатиб утади.
П едагоги када хам
методика
деган туш унча мавжуд. Бу ту-
ш унча, таълим ий максадга эриш иш да кулланиладиган педагогик
усул ёки чора ва тадбирларни куллаш йурикномаси сиф атида ту-
ш унилади.
П едагогикада усул атамаси устида бош ка туш унчалар хам м ав
жуд. Ч унончи, усулларни педагог
куллайдиган булса - укитиш
усули, талаба куллайдиган булса - урганиш усули дейилади.
У китувчи ва талабаларнинг билим эгаллаш максадида биргаликда
куллайдиган усулларни маърифий ёки педагогик усуллар дейилади.
Таълим усули
- таълим берувчи билан талабанинг, билим
бериш ва билим эгаллаш максадида хдмкорликда олиб бориладиган
харакатлар тартиби. Баъзи м утахассислар
буни кура била туриб
укитиш м етодлари деб ю ритмокда.
Таълим услуби
- таълим усулларининг таркибий кисми булиб,
таъли м ж араёнини ам алга ош ириш да, учрайдиган муаммоларни х,ал
ки лиш га хизм ат киладиган тад б ир ва чоралардир. Рус ти лида
«П едагоги к приём» дейилади.
П едагоги к усуллар таркиби да
Таълим воситалари - Мамаражаб тожиев камолиддин мамадалиев

Таълимвоситалари PowerPoint дастурида ишланган такдимот, ФЕТВ (фикрларни ёзиш ва такдим этиш учун воситалар). Таълим шакллари Якка холда. жамоавий, оммавий. Укитиш шароитлари Мультимедиа воситалари билан жихозланган ау д и тория. М ониторинг ва бахолаш Кузатиш, мунозаралар давомида бериладиган жавоблар, тест. 8.5-жадвал К и ч и к м о д у л л а р н и н г пед агоги к ж ар а ён и д а ф о й д ал а н и л а д и га н
а х б о р о т -к о м м у н и к а ц и о н тех н о л о ги я лар и ва д и д ак ти к м а т е р и а л л а р
У к и ти ш н и н г техн н к воситалари
Д идактик м атериаллар
Биринчи, иккинчи ва учинчи кичик м одуллар давом ида мавзуга мос слайд- лар намойиш килинади. Ш унингдек, н азорат саволлари ва
шу саволлар а со си д а тузилган т ест слайдлар оркали нам ойиш килинади. Педагогик технологияга о и д маш - гулотликлар, лойихаланган укув ва илмий-услубий кулланмалар, тавсияномалар ва курсатмали ку- роллар О хи ри да м аш гулот сценарий келтирилади.
Э.5.-МАВЗУ: Педагогик технология тамойиллари асосида математика укув машгулотларини лойихалаш методикнси К ичик модуллар. 1. У кув ф ан и н и н г ум умий жадвалларини тузиш.
2. У кув ф ан и н и н г хусусий жадвалларини тузиш.
3. « П едаго ги к технология тамойиллари асосида м а гс м п м н п
у к у в
м аш гулотларин и
лойихалаш
методикаси»
мшмусмдш и
н азар и й м аш гуло тн и н г лойихаси.
137
М уайян ф ан н ин г укув маш гулоти лойихаларини яратиш учун