nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Metallarga ishlov berish turlari, usullari va jihozlar

|
Metallarga ishlov berish turlari, usullari va jihozlar
|
bet | 1/7 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 1,05 Mb. | | #113489 |
Bog'liq Soft skills for Engineers lecture-16 Soft skills for Engineers. Lecture 16. 16-MAVZU SWOT TAHLIL VA O’Z-O’ZINI BAHOLASH
SWOT TAHLIL TIZIMI
1. SWOT tahlil dastagi 2. O’z-o’zini tekshirish. 3. O’z-o’zini baholash 4. Nazorat savollari. 5. Foydalanilgan va tavsiya etilgan adabiyotlar
REJA
SWOT tahlillari – bu tashkilotning ichki va tashqi muhit omillarini aniqlash va ularni to'rt toifaga ajratishdan iborat strategik rejalashtirish usuli:
- Kuchlar(kuchli),
- Weaknesses (zaif tomonlar),
- Imkoniyatlar (imkoniyatlar)
- Threats (tahdidlar).
SWOT TAHLIL TIZIMI
Korxonaning kuchli tomonlari-bu muvaffaqiyatli bo'lgan yoki qo'shimcha imkoniyatlar taqdim etadigan xususiyatlari. - Korxonaning kuchli tomonlari-bu muvaffaqiyatli bo'lgan yoki qo'shimcha imkoniyatlar taqdim etadigan xususiyatlari.
- Mavjud tajriba, noyob resurslardan foydalanish, ilg'or texnologiyalar va zamonaviy asbob-uskunalar mavjudligi, yuqori malakali xodimlar, va boshqalardan iborat bo'lishi mumkin.
- Korxonaning zaif tomonlari-bu korxonaning ishlashi uchun muhim bo'lgan narsaning yo'qligi yoki boshqa kompaniyalar bilan taqqoslaganda va kompaniyani noqulay holatga keltirib chiqaradigan narsa.
KUCHLI VA ZAIF TOMONLARI
SWOT TAHLIL MATRITSASI
|
Kuchli tomonlar
|
Zaif
tomonlar
|
Imkoniyat-lar
|
S-O
|
W-O
|
Havf-hatarlar
|
S-T
|
W-T
|
SWOT TAHLIL
Uzoq muddatli istiqbol va korporativ rivojlanish dasturida SWOT tahlillari kompaniyanning
VISIONi,
MISSIONi
va uzoq muddatli kursini shakllantirish va uning maqsadlari va maqsadlarini aniqlash o'rtasidagi oraliq aloqadir.
SWOT TAHLIL
SWOT tahlillari amalga oshirilishi mumkin:
- umuman, kompaniya boyicha,
- ayrim biznes yo'nalishlari bo'yicha,
- firma faoliyat yuritadigan alohida bozorlar, mahsulot yki jarayonlar bo’yicha.
SWOT TAHLIL
SWOT tahlilini o'tkazishdan oldin, firma va tashqi muhitning o'zaro ta'siri o'rganiladigan davrni aniqlash kerak.
Bu bo'lishi mumkin:
- joriy davr - kompaniyaning mavjud kuchlari va zaif tomonlari va hozirgi bozor holati o'rganilmoqda,
- qisqa muddatli istiqbol (an'anaviy tarzda, 1-2 yil ichida, umuman, atrof-muhitning turbulentligi darajasi bilan belgilanadi),
- o'rta muddatli istiqbol (an'anaviy ravishda, 3-5 yil ichida),uzoq muddatli istiqbol (5 yildan ortiq bashorat).
|
| |
Magnitografik usul - Lecture 6 mavzu: magnit induksiya usulining fizik mohiyati. Magnit kukuni usuli

6.3 Magnitografik usul
Ushbu usulning mohiyati payvand chokning nazorat qilinadigan qismini va chok atrofini magnitlash va ayni paytda magnit maydonini magnit tasmaga yozib borish (6.5-rasm) hamda keyin olingan axborotni undan magnitografik defektoskoplarning maxsus qurilmalari yordamida o‘qishdan iborat.
6.5-rasm. Magnitografik nazorat sxemasi:
1-magnitlovchi qurilma, 2-payvand chok, 3-nuqson, 4-magnit tasma
Nazorat uslubi. Magnitografik nazorat texnologiyasi quyidagi operatsiyalarni o‘z ichiga oladi (GOST 25225-82):
1. Nazorat qilinayotgan buyumning yuzasini ko‘zdan kechirish va tayyorlash. Bunda nazorat qilinayotgan yuzadan shlak qoldiqlari, sachragan suyuq metall, kir va hokazolar yo‘qotilmog‘i lozim.
2. CHokka magnit tasma bo‘lagini qo‘yish. Ishni boshlashdan oldin magnit tasma magnitsizlantirilishi kerak. Tasma chokka maxsus elastik «yostiqcha» yordamida qisib qo‘yiladi. Quvurlar, idishlar va boshqa buyumlarning halqasimon choklarini nazorat qilishda magnit tasma chok yuzasiga elastik rezinka belbog‘ vositasida butun perimetri bo‘yicha qisib qo‘yiladi.
3. Nazorat qilinayotgan buyumni magnitlovchi qurilmaning turi, payvand chokning qalinligi va magnitlanish xossalariga qarab eng maqbul rejimlarda magnitlash.
4. Nazorat natijalarini rasshifrovka qilish, buning uchun magnit tasmaga defektoskopning o‘quvchi qurilmasi o‘rnatiladi va defektoskopning ekranlaridagi signallarga muvofiq nuqsonlar aniqlanadi.
Magnitografik usul asosan eritib payvandlash orqali hosil qilingan uchma uch payvand choklarni nazorat qilish uchun va birinchi navbatda, asosiy o‘tkazgich quvurlarni defektoskopiyalashda qo‘llaniladi. Bu usul bilan qalinligi 20 – 25 mm gacha bo‘lgan payvand buyum va konstruksiyalarni nazorat qilish mumkin.
|
Paydalanılǵan ádebiyatlar

|
Paydalanılǵan ádebiyatlar
|
bet | 5/5 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 334,91 Kb. | | #159886 |
Bog'liq AVTOMATIKALÍQ SISTEMALARDÍ RETLEW WAQTÍNDAǴÍ ISENIMLILIK KÓRSETKISHIPaydalanılǵan ádebiyatlar
1. I.A. Karimov. Barkamol avlod – O‘zbekiston taraqqiyotining poydevori – T.: “SHarq”, 1997, 63 b.
2. N.R.YUsupbekov, B.I.Muhamedov, SH.M. G‘ulomov. Texnologiyalıq jarayonlarni boshqarish sistemalari: Texnika oliy o‘quv yurtlari uchun darslik, - T.: “O‘qituvchi”, 1997, 704 b.
3. N.R.YUsupbekov, X.Z.Igamberdiev, A. Malikov. Texnologi jarayonlarni avtomatlashtirish asoslari, T.: ToshDTU, 2007,-237 b.
4. A.A.Artikov, A.K.Musaev, I.I.YUnusov Texnologiyalıq jarayonlarni boshqarish tizimi: O‘quv qo‘llanma, T.: TKTI, 2002y.
5. G.I.Lapshenkov, L. M.Poloskiy, Avtomatizasiya proizvodstvennыx prosesovv ximicheskoy promыshlennosti. – M.: «Ximiya», 1991, -180 s.
6. Avtomaticheskoe upravlenie v ximicheskoy promыshlennosti: - Uchebnik dlya vuzov/pod red. E.G.Dudnikova – M.: «Ximiya», 1987, -358 s.
7. A.I.Emelyanov i dr. Proektirovaniya avtomatizirovannыx sistem upravleniya texnologicheskimi prosessami: – M.: «Mashinostroenie» , 1984, 155 s.
8. O.F.SHestixin i dr. ASU predpriyatiyami neftepererabatыvayuщey i nefteximicheskoy promыshlennosti: Uchebnoe posobie. - L.: «Ximiya», 1986, -200 s.
9. O.E.Vershinin. Primenenie makroprosessorov dlya avtomatizasii texnologicheskix prosessov .- L.: «Energoatomizdat», 1866, -208 s.
10. N.G.Farzane i dr. Texnologicheskie izmereniy i priborы. M.: «Vыsshaya shkola», 1989,- 456 s.
11.Promыshlennыe priborы i sredstva avtomatizasii: - Spravochnik /pod red.V.V. CHerenkova.- L.: «Mashinostroenie», 1987, -847 s.
12.M.V.Kulakov. Texnologicheskie izmereniya i priborы dlya ximicheskix proizvodstv. Uchebnik dlya vuzov. – 3-e izd. – M.: «Mashinostroenie», 1983, -424 s.
|
| |
Magnit kukunli usuli - Lecture 6 mavzu: magnit induksiya usulining fizik mohiyati. Magnit kukuni usuli

6.2. Magnit kukunli usuli
Magnit kukunli usulning mohiyati shundan iboratki, bunda magnitlangan detalning sirtiga kerosinli, moyli, sovun eritmali suspenziya ko‘rinishidagi («xo‘l» usul) yoki magnit aerozoli ko‘rinishidagi («quruq» usul) ferromagnit kukuni qoplanadi. Sochilish magnit maydonlarining tortuvchi kuchi ta’sirida kukun zarralari detal sirtida harakatlanadi va nuqsonlar tepasida do‘ngliklar ko‘rinishida to‘planadi. Do‘ngliklarning shakli aniqlanadigan nuqsonlarning qiyofasiga mos keladi.
Nazorat uslubi. Magnit kukunli usul quyidagi operatsiyalarni o‘z ichiga oladi (GOST 21105-75):
1. Nazorat qilishdan oldin yuzalar ishlovga tayyorlanadi va iflosliklar, kuyindidan, payvandlashdan qolgan shlak yuqlaridan tozalanadi.
2. Magnit kukunini tashuvchi suyuqlik bilan tez tez aralashtirgan holda suspenziya tayyorlanadi.
3. Nazorat qilinayotgan yuza magnitlanadi.
6. Suspenziya yoki kukun nazorat qilinayotgan yuzaga qoplanadi.
5. Buyumning yuzasi ko‘zdan kechirilib kukun o‘tirindisi bilan qoplangan joylari aniqlanadi.
6. YUza magnitsizlantiriladi.
Bu usul ingichka va mayda darzlarga yuqori darajada sezgirligi, bajarilishning oddiyligi, tezkorligi hamda natijalarining yaqqolligi bilan ajralib turadi. Ushbu usul magnit materiallardan tayyorlangan buyumlarning bo‘ylama payvand choklarini nazorat qilish uchun, xususan, yoyli usullarda payvandlangan o‘tkazgich quvurlarning uchma uch choklaridagi darzlar va payvandlanmay qolgan tor joylarni aniqlash uchun keng qo‘llaniladi. Nazoratning sezgirligini oshirish uchun sinashdan oldin choklarning kuchaytirgichlarini olib tashlash maqsadga muvofiqdir.
|
Magnit maydonining mohiyati - Lecture 6 mavzu: magnit induksiya usulining fizik mohiyati. Magnit kukuni usuli

Magnit maydonining mohiyati. Magnit maydoni buyum bo‘yicha tarqalar va o‘z yo‘lida nuqsonga duch kelar ekan, nuqsonning magnit o‘tkazuvchanligi asosiy metallnig magnit o‘tkazuvchanligidan ancha (1000 marta) kichik bo‘lgani tufayli uni aylanib o‘tadi. Natijada nuqson magnit-kuch chiziqlarining bir qismini yuzaga siqib chiqarib mahalliy sochilish magnit oqimini yuzaga keltiradi (6.2 - rasm). Mahalliy sochilish oqimi yuzaga kelmagan holda magnit oqimi kuch chiziqlarining taqsimlanishida g‘alayonlanishni keltirib chiqaruvchi nuqsonlarni magnit defektoskopiyasi usullari bilan aniqlab bo‘lmaydi. Nuqson qancha kuchli to‘sqinlik qilsa, oqimning g‘alayonlanishi shuncha kuchli yuz beradi. Masalan, agar nuqson magnit kuch chiziqlarining yo‘nalishi bo‘ylab joylashgan bo‘lsa, u holda magnit oqimi kam g‘alayonlanadi, vaholanki, magnit oqimining yo‘nalishiga perpendikulyar yoki qiya joylashgan o‘sha nuqsonning o‘zi ancha katta sochilish oqimini hosil qiladi.1
6.2-rasm. Magnit okimining sifatli chok (a) va nuksonli payvand chokda (b) taqsimlanishi
Sochilish magnit oqimini qayd qilish usuliga qarab, magnit yordamida nazorat qilish usullari magnit kukunili, magnitografik, ferrozond va magnit-yarim o‘tkazgichli usullarga ajratiladi. Payvand choklar nuqsonlarini aniqlashda asosan uch usul: magnit kukuni, magnitografik va magnitoferrozond usullaridan foydalaniladi. Birinchi usulda sochilish oqimlari magnit kukuni yordamida aniqlanadi, ikkinchisida – magnit tasmada qayd qilinadi, uchinchisida esa ferrozond o‘zgartkichi vositasida topiladi. Payvand birikmalarni nazorat qilish uchun dastlabki ikki usuldan foydalaniladi.
|
1000 V gacha va undan yuqori kuchlanishdagi kommutatsion apparatlar

|
1000 V gacha va undan yuqori kuchlanishdagi kommutatsion apparatlar
|
bet | 1/3 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 0,78 Mb. | | #99633 |
Bog'liq 1000-V-gacha-va-undan-yuqori-kuchlanishdagi-kommutatsion-apparatlar Reja: 1.Uzish apparatlarida eleqtr yoyi va uni so’ndirish usullari. 3.1000 V gacha va undan yuqori kommutatsion apparatlarini turlari. Elektr yoyi. Katta kuchlanishli zanjirlar uzilganda kontaktlar orasida tok mavjud bo’lgan xollarda elektr yoyi hosil bo’ladi. Elektr yoyi yuqori haroratga va o’tkazuvchanlikka ega bo’lgan ionlashgan gazlardan tashkil topgan bo’ladi. Kontaktlar ajralish vaqtida ular orasida potentsiallarning katta farqi hosil bo’ladi va katta kuchlanganlikka ega bo’lgan elektr maydoni hosil bo’ladi (N U L). Bu maydon kontaktlararo bo’shliqdagi erkin elektronlarga ta’sir qilib, ularga kinetik energiya berib, katoddan anodga qarab harakatlanishiga majbur qiladi. - Elektr yoyi. Katta kuchlanishli zanjirlar uzilganda kontaktlar orasida tok mavjud bo’lgan xollarda elektr yoyi hosil bo’ladi. Elektr yoyi yuqori haroratga va o’tkazuvchanlikka ega bo’lgan ionlashgan gazlardan tashkil topgan bo’ladi. Kontaktlar ajralish vaqtida ular orasida potentsiallarning katta farqi hosil bo’ladi va katta kuchlanganlikka ega bo’lgan elektr maydoni hosil bo’ladi (N U L). Bu maydon kontaktlararo bo’shliqdagi erkin elektronlarga ta’sir qilib, ularga kinetik energiya berib, katoddan anodga qarab harakatlanishiga majbur qiladi.
O’zgarmas tokning turg’un yoyidagi kuchlanish U (a) va kuchlanganlik Ye (b)-ning taqsimlanishi.
Uk-katod zonasi;
Uyo.u-yoy ustuni; Ue-yoy kuchlanishi; lyo-yoy uzunligi; lk-katod bo’shlig’i; la-anod bo’shlig’i;
lyo.u-katod cho’g’lanish soxasi; lo-musbat hajmli zaryad soxasi. kontaktlar orasidagi ionlashish hodisasiga bog’liq. Uzish apparatlarida quyidagi ionlashish faktorlari mavjud:
Ua-anod zonasi;
Zarbaviy ionlanish. - Zarbaviy ionlanish.
- Avtoelektron emissiya.
- Termik yoki issiqlik ionlanishi.
- Termoelektron emissiya.
|
| |
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg‘ona filiali

MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
FARG‘ONA FILIALI
5350100 – Telekommunikatsiya texnologiyalari ta’lim yo‘nalishi
IV– kurs, 633-20 guruhi talabasi
Hamidjonov Jasurbek
Optik aloqa tizimlari fanidan tayyorlagan
Amaliyot ishlari
Qabul qildi: Madaminov M.
Farg‘ona 2023
1-amaliyot. Optik tolalar. Optik tolalarning turlari va xarakteristikalari. Optik tolalarning geometrik va fizik parametrlari.
Ishdan maqsad: Optik tolalarning turlari va xarakteristikalari, optik tolalarning geometrik va fizik parametrlarini o’rganish
Nazariy qism
Optik tola va uning tuzilishi
Tolali optik aloqa tizimida optik tebranishlarning tarqalishini chegaralovchi va yorug‘lik energiyasi oqimini berilgan yo‘nalishda yo‘naltiruvchi, uzatish va qabul qilish traktlarini bog‘lab turuvchi muhit optik yorug‘lik uzatgichlar deyiladi. Optik yorug‘lik uzatgichlarning tavsiflari qisman aloqa tizimining sifatini aniqlaydi. Shuning uchun TOATni loyihalashtirishda nurlanish tarqaladigan uzatuvchi muhit - optik yorug‘lik uzatgichlarning tavsiflarini hisobga olish kerak.
TOATda maxsus optik yorug‘lik uzatgichlar-optik tolalar (OT) qo‘llaniladi.
Kichik so‘nish koeffitsientiga ega bo‘lgan optik yorug‘lik uzatgichlar asosida optik signallarni uzoq masofalarga uzatishni ta’minlovchi optik kabellar yaratilgan. Yorug‘lik uzatuvchi optik tolalar o‘zak va qobiqdan iborat bo‘ladi. Ular qiymat bo‘yicha bir-biriga yaqin turli sindirish ko‘rsatkichlariga ega. O‘zak uzatuvchi muhit, qobiq esa o‘zi va o‘zak orasida chegara hosil qiluvchi sifatida ishlatiladi. Bu chegara yorug‘likni yo‘naltiruvchi fizik kanalni shakllantirib, u orqali
uzatilgan signalning tashuvchisi yorug‘lik nuri tarqaladi.
Yorug‘lik nurining faqatgina o‘zak bo‘ylab tarqalishini ta’minlash uchun (1.1-rasm)
n
1>n
2>n
3>n
0,
shart bajarilishi kerak. Mos ravishda bu yerda n1-o‘zakning sindirish ko‘rsatkichi,
n
2, n
3-qobiqlarning sindirish ko‘rsatkichlari, n
0-tashqi muhitning sindirish ko‘rsatkichi [5].
bu yerda -mos ravishda nisbiy dielektrik va magnit o‘tkazuvchanlik.
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 7/7 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #242897 |
Foydalanilgan adabiyotlar
Душутин Н. К., Моховиков А. Ю. „Из истории физики конденсированного состояния“ (http://www.pd.isu.ru/kaf/DocDESS/files/History_PCM.pdf). Из истории физики конденсированного состояния С. 157. Иркутский государственный университет (2014). 2016-yil 27-yanvarda asl nusxadan arxivlangan (https://web.archive.org/web/20160127233618/http://www.pd.isu.ru/kaf/DocDESS/files/History_PCM.pdf). Qaraldi: 2016-yil 21-yanvar.
(http://www.laserportal.ru/content_82). 2019-yil 14-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan (https://web.archive.org/web/20190914131853/http://www.laserportal.ru/content_82). Qaraldi: 2022-yil 28-iyun.
↑ (https://uz.m.wikipedia.org/wiki/Optik_tola#cite_ref-4) „Особенности строительства ВОЛС в России“ (https://www.ruscable.ru/doc/analytic/statya-167.html). 2018-yil 25-martda asl nusxadan arxivlangan (https://web.archive.org/web/20180325201404/http://www.ruscable.ru/doc/analytic/statya-167.html). Qaraldi: 2022-yil 28-iyun.
↑ (https://uz.m.wikipedia.org/wiki/Optik_tola#cite_ref-5) „Телеком в России 2000-2004“ (http://oldtelecoms.kondrashov.ru/companies/rt.html). 2019-yil 6-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan (https://web.archive.org/web/20190906074127/http://oldtelecoms.kondrashov.ru/companies/rt.html). Qaraldi: 2022-yil 28-iyun.
↑ (https://uz.m.wikipedia.org/wiki/Optik_tola#cite_ref-6) История ОАО «Ростелеком
|
| |
Usulning sezgirligi - Lecture 6 mavzu: magnit induksiya usulining fizik mohiyati. Magnit kukuni usuli

Usulning sezgirligi. Magnitografik nazorat usulining sezgirligi K aniqlanadigan eng kichik nuqsonning vertikal o‘lchami (chuqurligi) S ning nazorat qilinayotgan buyum asosiy metalining qalinligiga nisbati sifatida aniqlanadi, ya’ni S:K = S/S.
Magnitografik nazoratning sezgirligi nuqsonlarning o‘lchamlari, shakli, chuqurligi va joylashuviga, yuzaning shakli (geometriyasi) ga, defektoskopning o‘quvchi kallagi parametrlari va magnit tasma turiga bog‘liq. Tekislikdagi nuqsonlar (darzlar, payvandlanmay, erimay qolgan joylar), shuningdek asosan magnit oqimi yo‘nalishiga nisbatan ko‘ndalang joylashgan shlak zanjirlari ko‘rinishidagi uzunchoq nuqsonlar (g‘ovaklar, shlak qo‘shilmalari) ancha yomon aniqlanadi. Ayni usul yordamida vertikal o‘lchami payvand chok qalinligining 8 – 20% ni tashkil etuvchi tekis nuqsonlar ishonchli aniqlanishi amaliyotda aniqlangan. Chokning kuchaytirgichi olib tashlanganda nazoratning ushbu nuqsonlarga nisbatan sezgirligi 5% ga etadi. Dumaloq ichki nuqsonlar ularning balandligi buyum qalinligining 20% idan kam bo‘lganda aniqlanadi. Magnitografik usulning yuzadagi nuqsonlarga nisbatan sezgirligi tahminan magnit kukunli usulidagidekdir yoki undan birmuncha yomondir. Nuqson magnit tasma qo‘yiladigan buyum yuzasidan qancha chuqur joylashgan bo‘lsa, u shuncha yomon aniqlanadi. Zamonaviy apparatlar vertikal o‘lchami buyum qalinligining 10 – 15% iga teng va yotish chuqurligi 20 – 25 mm gacha bo‘lgan nuqsonlarni aniqlashga imkon beradi.
Magnitografik usulning sezgirligiga chok kuchaytirgichining balandligi va shakli, shuningdek yuzasining holati kuchli ta’sir ko‘rsatadi. Nuqsonlar yaxshiroq aniqlanishi uchun payvandlash shunday bajarilishi kerakki, chok kuchaytirgichining balandligi asosiy metall qalinligining 25% idan oshmaydigan, erigan metallning tekislikka o‘tishi ravon bo‘lsin. Bunda chok yuzasining tangachadorligi kuchaytirgich balandligining 25 – 30% idan oshmaydigan, ammo 1 mm dan ortiq bo‘lmaydigan bo‘lsin. Tangachadorligi dag‘al bo‘lgan choklarni nazorat qilishda avval chok tozalanmog‘i lozim. Uchma uch biriktiriladigan qismlarining chetlari siljib qolgan payvand choklarni nazorat qilishga ruxsat etilmaydi. Avtomatik usulda payvandlangan choklar nazorat qilinganda natijalar eng yaxshi bo‘ladi.
Usulning sezgirligini magnit tasmalar sezgirligini oshirish va nazorat natijalarini magnit tasmadan o‘quvchi apparatlarni tanlash hisobiga oshirish mumkin.
|
Maktabgacha yoshdagi bolalarning ijtimoiy-psixologik moslashuvi qo'shimcha ta'limni tashkil etish

Metamaÿlumotlar, iqtiboslar va shunga oÿxshash hujjatlarni core.ac.uk saytida koÿring
CORE tomonidan
sizga taqdim etilgan
Maktabgacha yoshdagi bolalarning ijtimoiy-psixologik moslashuvi
qo'shimcha ta'limni tashkil etish
USPU elektron arxivi
tomonidan taqdim etilgan
Kapustina N.G., t.f.n. ped. fanlar,
Yekaterinburg 2017 yil
Yakuniy malakaviy ish
Ilmiy maslahatchi:
M.A.Ivanenko,
t.f.n. ped. fanlari, dotsent
imzo
______ ____________________
_______ _________________
Psixologiya
kafedrasi dotsenti
Xalqaro munosabatlar va ijtimoiy-gumanitar kommunikatsiyalar fakulteti
Morozova Yekaterina Sergeevna,
OPOP rahbari: "03.44.02 -
______ ____________________
Psixologiya kafedrasi dotsenti
FSBEI HE "Ural davlat pedagogika universiteti"
Bosh
Psixologiya va ijtimoiy
pedagogika kafedrasi
sana
Rossiya Federatsiyasi Ta'lim va fan vazirligi
himoyaga
qabul qilindi
Yakuniy malakaviy ish
___________________________
va
ijtimoiy pedagogika
sana
Ivanenko M.A., t.f.n. ped. fanlar,
imzo
yozishmalar bo'limi
talaba _41zuR
guruhi
Psixologik-pedagogik ta’lim”;
sana
Psixologiya va ijtimoiy pedagogika kafedrasi
Ijtimoiy ta'lim instituti
Ijrochi:
imzo
va ijtimoiy pedagogika
sana
Machine Translated by Google
3
qo'shimcha ta'lim ………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………….
1.3 Maktabgacha yoshdagi bolalarni ijtimoiy-psixologik moslashtirish usullari
ta'lim (MKU DO "CDO" Revda misolida) ....……………………… 37
maktabgacha yoshdagi bolalarni qo'shimcha tashkil etishga moslashtirish
Quyma (qoplama) o‘zgartkichli defektoskoplar

Quyma (qoplama) o‘zgartkichli defektoskoplar. Dumaloq kesimli uzun ob’ektlar (chiviqlar, quvurlar) ni nazorat qilish uchun ob’ekt atrofida aylanuvchi quyma o‘zgartkichli defektoskoplar ishlatiladi. Ular jumlasiga VD-40N, VD-41N, VD-43N asboblari kiradi. Ular ferromagnit va magnit jihatidan bo‘sh po‘latlar hamda rangli metall va qotishmalardan tayyorlangan buyumlar yuzasidagi nuqsonlarni aniqlashga mo‘ljallangan.
Yassi detallarni, yuzasining egriligi kichik bo‘lgan buyumlarni nazorat qilish uchun ob’ekt yuzasiga parallel tekislikda aylanuvchi o‘zgartkichi bo‘lgan bir qancha ko‘chma kichik defektoskoplar ishlab chiqilgan. Bularning ichida eng ko‘p qo‘llaniladigani EDM-65 dir. U alyuminiy qotishmalaridan ishlangan detallarning tozalangan payvand choklari yuzasidagi nuqsonlarni aniqlash uchun mo‘ljallangan.
Kallagining diametri nisbatan katta bo‘lgan skanerlovchi defektoskoplardan murakkab shaklli buyumlarni nazorat qilishda foydalanish qiyin. Bunday hollarda odatda o‘zgartkichining diametri kichik bo‘lgan, statik rejimda ishlaydigan ko‘chma va kichik defektoskoplardan foydalaniladi. Bularning ichida eng ko‘p qo‘llaniladigani DNM va VD-20NST turkumidagi defektoskoplardir. DNM turkumidagi asboblar (DNM-15, DNM-500, DNM-2000) alyuminiy va o‘tga chidamli qotishmalardan tayyorlangan detallar yuzasining sifatini nazorat qilishga mo‘ljallangan. VD-20NST defektoskopi ferromagnit va noferromagnit materiallar yuzasidagi nuqsonlarni aniqlash uchun mo‘ljallangan.
Mayda detallar (asosan, podshipniklar detallari) ni nazorat qilish uchun SK27-MDSH5, SK-39, SK-31, MDR-1, MDR-3 asboblari ishlab chiqilgan bo‘lib, ulardan muayyan tarmoqlarda foydalaniladi.
Xorijiy defektoskoplardan Ferster institutining “Sirkograf” va “Defektometr” turkumidagi turli modifikatsiyali asboblar eng ko‘p qo‘llaniladi. “Sirkograf” turkumidagi asboblar aylanuvchi quyma o‘zgartkichli defektoskoplardan iborat. Bu asboblar almashtiriladigan skanerlovchi kallaklar bilan ta’minlangan bo‘lib, 20 – 120 mm diametrli detallarni nazorat qilishga imkon beradi. Aylanish yuzasining shakli murakkab bo‘lgan kalta detal va buyumlarni nazorat qilish uchun asbobga o‘zgartkichlari erkin harakatlanadigan, maxsus tutgichlarda maxkamlangan taroq ulanadi. Quvurlarning ichki yuzasini nazorat qilish uchun «Sirkograf» aylanuvchi ichki o‘zgartgichlar bilan ta’minlangan, ular ko‘chmas yoki ko‘chma (dastaki drel ko‘rinishidagi) qurilmaga o‘rnatilishi mumkin.
Tayanch so‘zlar va iboralar: magnit defektoskopiya, magnit kukunli usul, magnitografik usul, uyurma tokli defektoskopiya.
Nazorat savollar:
1. Magnit va elektron magnit yordamida nazorat qilish usullarida nuqsonlarni aniqlash nimaga asoslangan?
2. Magnitli va elektron magnitli nazorat usullarining sezgirligiga qanday omillar ta’sir qiladi.
3. Magnitli usullarda nazorat qilishda qo‘llaniladigan magnitlash sxemalarini aytib bering.
4. Magnit yordamida nazorat qilishning turli usullaridan qanday buyumlar uchun foydalanish mumkin?
|
Trixomonadalar - A s daminov, B. S. Salimov

Trixomonadalar ko‘p xivchinli parazitlar bo‘lib, ularning uzunligi 5-40 mkm.
Tanasining oldingi qismida 3-4 ta xivchin mavjud, bitta xivchini tana bo‘ylab orqaga
qaytgan va uning yuzasiga birikib membrana hosil qiladi. Ular odam va
hayvonlarning jinsiy organlarida parazitlik qiladi. Yirik shoxli hayvonlarda
Trichomonas foetus uchraydi. U trixomonoz kasalligini chaqiradi. Odamlarning jinsiy
organlarida L. vaginalis parazitlik qiladi.
3- rasm. Parazit xivchinlilar.
1-tripanosoma, 2-3-leyshmaniya, 2-teridagi xivchinsiz shakli,
3-iskabtopar tanasidagi xivchinli shakli.
3 ”a”-rasm. Trixomonada (Trichomonas).
1-xivchinlar, 2-yadro, 3-yadrocha, 4-aksostil, 5-rul vazifasini bajaruvchi xivchin, 6-
yon ipi, 7-glikogen donachalari, 8-tana.
NAZORAT SAVOLLARI:
1.
Sarkodalilar sinfi qanday turkumlarga bo‘linadi?
2.
Sarkodalilar sinfining boshqa sinflardan farq qiluvchi belgilari.
3.
Sarkodalilar sinfining parazitlik yo‘li bilan hayot kechiruvchi vakillari.
4.
Bir xo‘jayralilarga xos asosiy xususiyatlarni aytib bering.
5.
Xivchinlilar sinfining xarakterli xususiyatlarini ayting.
6.
Xivchinlilar sinfi qanday kenja sinflarga bo‘linadi.
7.
Xivchinlilar sinfining erkin va parazit holda yashovchi vakillarini aytib bering.
8.
Hayvonsimon xivchinlilar kenja sinfining turkumlari va asosiy vakillarini
ayting?
Uyga vazifa: Sporalilar sinfini o‘qib kelish.
14
2-M A SH G‘ U L O T Mavzu: Sinf. Sporalilar - Sporozoa Kerakli jihozlar :
Mikroskoplar,
quyon
eymeriyasi,
bezgak
plazmodiyalarining rivojlanish siklini aks ettiruvchi jadvallar, mikropreparatlar,
quyon tezagidan tayyorlangan hul preparat .
Kiprikli infuzoriyalar - A s daminov, B. S. Salimov

21
KO‘P HUJAYRALI ORGANIZMLAR – Metazoa
Sodda hayvonlardan tashqari hayvonot dunyosiga kiruvchi boshqa barcha
hayvonlar ko‘p hujayralilar deb yuritiladi. Ko‘p hujayralilar tanasi har xil tuzilgan
va turli vazifani bajarishga moslashgan hujayralardan iborat. Bu hujayralar
mustaqil yashash xususiyatiga ega bo‘lmasdan yaxlit organizmning bir qismi
bo‘lib hisoblanadi. Ko‘p hujayrali hayvonlarning tuzilishi turli-tuman bo‘lishiga
qaramasdan ular uchun umumiy xususiyatlar xarakterlidir. Hujayralar soni
ko‘paygan bilan organizmlar ko‘p hujayralilar deb atalavermaydi. Ba’zi bir
organizmlar (misol uchun, volvoks) juda ko‘p hujayralardan tashkil topgan, biroq
hujayralar bir-biridan ajratib yuborilsa mustaqil hayot kechira oladilar. Bunday
organizmlar kolonial organizmlar deb ataladi. Haqiqiy ko‘p hujayralilarda
hujayralar
differensiallashib
(ixtisoslashib)
ular
organizmning
ma’lum
funksiyalarni bajarishga moslashadi. Masalan, muskul hujayralari qisqarish
xususiyatiga ega bo‘lsa, nerv hujayralari ta’sirotlarni sezish va unga javob
qaytarish xususiyatiga ega.
Evolyusiya davomida organizmlar yanada mukammallashib, bir necha
hujayralar to‘plamidan iborat to‘qimalardan tashkil topgan organlar va organlar
sistemasini hosil qiladi. Rivojlanish mukammallashgan sari bog‘lanish
(korrelyasiya)qonuniga binoan organlar o‘rtasida bir-biri bilan bog‘liqlik osha
boradi va nihoyat organizm yaxlit umumiy sistemaga aylanadi.
Asosiy magnitlash usullari - Lecture 6 mavzu: magnit induksiya usulining fizik mohiyati. Magnit kukuni usuli

Asosiy magnitlash usullari
Usulning nomi
|
Magnitlash vositasi
|
Magnitlanishning grafik sxemasi
|
Bo‘ylama (qutbiy) usul
|
Doimiy magnit bilan
Elektromagnit bilan
Solenoid bilan
|
|
Sirkulyar usul
|
Detaldan tok o‘tkazish bilan
Detal teshigiga tiqiladigan tokli sim bilan
Detalga o‘rnatiladigan kontaktlar yordamida
Detal ichida tokni induksiyalash bilan
|
|
Aralash usul
|
Detaldan tok o‘tkazish bilan va elektromagnit bilan
Detaldan o‘zaro perpendikulyar yo‘nalishda faza bo‘yicha siljigan ikkita yoki bundan ortiq toklarni o‘tkazish bilan
Detal ichida tokni induksiyalash bilan va detal teshigiga joylashtiriladigan simdan o‘tuvchi tok bilan
|
|
Plastinalarni sirkulyar usulda magnitlash uchun zarur bo‘ladigan amperdagi tok I = 2H(b+S) formuladan aniqlanadi, bu erda b - plastinaning eni, sm; S - plastinaning qalinligi, sm; H - kuchanganlik, A/sm. agar N = 800 A/sm bo‘lsa, u holda I = 1600(b+h) bo‘ladi.
Qutbiy magnitlash bo‘ylama ko‘ndalang va normal magnitlashga ajratiladi. Bo‘ylama magnitlashda magnitlovchi maydonning yo‘nalishi detal o‘qi yo‘nalishi bilan mos (bir xil) bo‘ladi. Bo‘ylama magnitlash elektromagnitlar, doimiy magnitlar yoki solenoidlar yordamida amalga oshiriladi. U chokning bo‘ylama o‘qiga 20 – 300 burchak ostida joylashgan ko‘ndalang nuqsonlarni aniqlash uchun qo‘llaniladi. Ko‘ndalang magnitlashda magnit maydonining kuchlanganlik vektori yo‘nalishi chokning bo‘ylama o‘qiga perpendikulyar bo‘ladi. Normal magnitlash bo‘ylama va ko‘ndalang magnitlashning xususiy holidir.
Bo‘ylama qoldiq magnitlanganlikda magnitli usulning sezgirligi magnitlovchi maydonning olinish tezligiga ko‘p darajada bog‘liq. Maydonning kuchlanganligi tez kamaytirilganda nuqsonlar ishonchli namoyon bo‘ladi, sekin kamaytirilganda esa bo‘sh namoyon bo‘ladi yoki umuman namoyon bo‘lmaydi (ko‘rinmaydi) tokni eng katta qiymatidan nolgacha kamaytirish vaqti 5 mks dan oshmasligi kerak.
|
Optik aloqaning afzalliklari

|
Optik aloqaning afzalliklari
|
bet | 2/7 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #242897 |
Optik aloqaning afzalliklari
Istalgan aloqa tizimining asosiy vazifasi axborotlarni bir punktdan boshqasiga uzatishdan iborat. Optik to‘lqin va signallar yordamida axborotlarni m a’lum m asofalarga uzatishga m o‘ljallangan, boshqacha aytganda, optik signallarni shakllantirish, qayta ishlash va uzatishni ta'minlovchi optik qurilmalar va optik uzatish liniyasi yig‘indisiga optik aloqa tizimi (OAT) deb ataladi. Optik aloqa tizimlarida axborotlarni uzatish mos keluvchi axborot signallari bilan modulyatsiyalangan elektromagnit tebranishlar, yorug‘lik nuri yordamida amalga oshiriladi, ya’ni yorug‘lik nuri o‘zida elektromagnit tebranishlarni namoyon etadi. Elektromagnit tebranishlar esa o‘zida o‘zgaruvchan magnit va elektr maydonlarni namoyon etadi, bu maydonlarning tarqahsh yo‘nalishi bir-biriga perpendikulyar. Odatda, elektromagnit maydon sinusoidal egri chiziq sifatida tasvirlanadi (1.1-rasm) [2]. Yorug‘lik nurlanishlari chastota yoki to ‘lqin uzunligi biian tavsiflanadi. Chastota bir sekundda sinusoidal tebranishlar soni
bilan aniqlanadi va gersda (Hz) o ‘lchanadi. To‘lqin uzunligi — ikki ketma-ket to‘lqinlarning nuqtalari orasidagi masofa (yoki to‘lqin bir sikl tebranishda o‘tadigan masofa). To‘lqin uzunligi va chastota o‘zaro bogTiq. ToTqin uzunligi (X) toTqin tezligini (5) uning chastotasi (/) ga nisbatiga tenng
Demak, chastota qancha ortsa, toTqin uzunligi shuncha qisqa boTadi. Aloqa tizimlari ko‘pincha elektromagnit tebranishlar va tashuvchi chastota signallari egallagan diapazon bilan tasniflanadi (1.2-rasm). Spektral diapazonga mos holda radiodiapazon, o ‘ta yuqori chastota, millimetrli va optik diapazon tizimlari farqlanadi. Optik aloqa tizimlarida tashuvchi chastota tebranishlari spektrning optik diapazonini egallaydi. Optik diapazon 5 THz (100 mm)dan boshlanib, unga infraqizil, ko‘rinuvchi va ultrabinafsha diapazonlar kiradi. Bu diapazonlar yuqori chastota va qisqa toTqin uzunligiga ega. Infraqizil diapazon 3 1 0 12 dan 4-1014 Hz doirasida joylashib, 100 — 0,75 mkm toTqin uzunligiga mos keladi. Ko‘rinuvchi spektr 4 1 0 14 dan 0,751015 Hz (0,75 — 0,4 mkm) sohani egallaydi. Demak, inson ko‘zi 0,4 - 0,75 mkm spektrdagi nurlarga sezgir. Quyosh spektri 0,3 dan 1,5 mkm diapazonda joylashadi. Ultrabinafsha diapazon juda kichik toTqin uzunliklariga ega. Ko'pincha optik aloqa tizimlarida toTqin uzunligi 0,8—1,5 mkm oraliqli infraqizil diapazon qoTlaniladi, chunki shisha tola ko‘rinuvchi yorugTikka nisbatan infraqizil nurlanishlarga shaffofroq. YorugTik zarrachalari fotonlar deyiladi. Foton kvant yoki nurlanishni namoyon etadi. Kvant nurlanishning elementar birhgi hisoblanadi. Foton energiyasi uning chastotasiga bogTiq. Chastota ortgan sari energiya ortadi. Ultrabinafsha diapazonga yuqori chastota va bunga bogTiq holda yuqori energiya mos keladi. Bir foton energiyasi:
|
| |
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali telekommunikatsiya texnologiyalari

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali telekommunikatsiya texnologiyalari
|
bet | 1/10 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 151 Kb. | | #257137 |
Bog'liq Oltinboyeva Marjona 2
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
SAMARQAND FILIALI
TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI
FAKULTETI
Axborot va kodlash nazariyasi fanidan
MUSTAQIL ISH – 2
Mavzu:Yo‘qotishli va yo‘qotishsiz siqish algoritmlarining qiyosiy tahlili
Bajardi: Oltinboyeva Marjona
Qabul qildi: Kilichov J.R
SAMARQAND – 2024
Mavzu: Yo‘qotishli va yo‘qotishsiz siqish algoritmlarining qiyosiy tahlili
Reja:
1. Matnli axborotlarni kodlash.
2. Tasvirli axborotlarni kodlash
3. Ma’lumot (Matn, audio va video)larni siqish.
4. Yo‘qotishli va yo‘qotishsiz siqish usullari.
5. 5.Zamonaviy modemlarda siqish algoritmlari.
Xulosa
Multimedia axborotlarini uzatish asosi bo‘lib ko‘pincha multiservis tarmoqlari bo‘lib qolayapti. Ular turli xildagi ma’lumotlarni uzatishga va turli trafiklarni integrasiya qilish imkoniyatiga ega. Multiservis tizimlarini yorqin va murakkab misoli bo‘lib audio va video uzatishlar bo‘lib qoldi.
Multimedia axborotlarini uzatish asosi bo‘lib ko‘pincha multiservis tarmoqlari bo‘lib qolayapti. Ular turli xildagi ma’lumotlarni uzatishga va turli trafiklarni integrasiya qilish imkoniyatiga ega. Multiservis tizimlarini yorqin va murakkab misoli bo‘lib audio va video uzatishlar bo‘lib qoldi.
Radio
Radioaloqaning nazariy asosi ingliz olimi D. Maksvell tomonidan ishlab chiqilgan.1864 yilda D. Maksvell yorug‘lik tezligi bilan tarqaladigan elektromagnit maydoni o‘zgaruvchan tok o‘tkazuvchisi atrofida paydo bo‘lishi kerakligini nazariy isbotladi.
1887 yilda nemis fizigi G.Gers elektromagnit to‘lqinlar borligini amaliy ko‘rsatdi.
D. Maksvell tomonidan elektromagnit to‘lqinlar ochilishi va G.Gers tomonidan eksperimental tasdiqlanishi bilan radio rivojlanishi davri boshlandi.
G.Gers g‘oyalarini A. Popov rivojlantirib 1895 yilda birinchi marotaba radio aloqa bo‘yicha axborot uzatdi.Birinchi radiouzatuvchilar Markoni tomonidan qurilgan va patentlangan.
Televideniya
1884 yil Nipkov (Germaniya) diski yordamida ovozni qayta ishlash va uzatishga birinchi harakat qilingan.
1907 yil Rozing elektron nur trubka yordamida tasvirli uzatishdan foydalanishga taklif bergan. 1911 yil dunyoda birinchi televizion uzatish amalda qo‘llanildi.
Elektron nur trubka yordamida – ikonoskop (uzatuvchi) va kinaskop (qabul qilish) asosida televideniya yo‘lga qo‘yilgan.
XX asrning 30 yillari o‘rtalarida televizion uzatish muntazam yo‘lga qo‘yilgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali telekommunikatsiya texnologiyalari
|
Xizmat safari guvohnomasi

ДЕНОВ ФИЛИАЛИ
XIZMAT SAFARI GUVOHNOMASI
24-son
Рахимов Зокир Абдуллаевич
(familiyasi, ismi, otasining ismi)
Денов
филиали
(xizmat safari guvohnomasi berilgan tashkilot nomi)
Тошкент шаҳар
(xizmat safari punkti)
Xizmat safari muddati « 5 » kun.
20.02.2023 yildan 24.02.2023 yilgacha.
Asos: 20.02.2023 dagi 24-son farmoyish.
АВ6426557 raqamli pasport (identifikatsiyalovchi ID kartasi ma’lumotlari)
yoki 1 raqamli guvohnomasi taqdim etilgan taqdirda haqiqiy.
Филиал бошқарувчиси
A.Abdumanotov
ELEKTRON RAQAMLI IMZO:
ABDUMANOTOV ABDUMALIK ABDUMANOTOVICH (stir: 479943618 sana: 27.02.2023)
https://hujjat.uz/doc.jsp?id=8cecf3d1-9c02-4364-8e22-8df33af6b4fc&pin=pG15dJ25
Berildi:
SIRT-AKTIV MODDALARNING TURLARI - Маъруза o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

|
Маъруза o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi
|
bet | 66/69 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #251021 |
Bog'liq Маъруза o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vaz (1)SIRT-AKTIV MODDALARNING TURLARI
Barcha sirt-aktiv moddalar suvdagi eritmalarda dissotsiyalanish qobiliyatiga qarab ionogen va noionogen sirt-aktiv moddalarga bo’linadi.
Ionogen sirt - aktiv moddalar.
Kation Anion Amfoter
sirt-aktiv modda. sirt-aktiv (amfolit)
modda. sirt-aktiv
modda
Kation sirt-aktiv moddalar.
Kation sirt-aktiv moddalar suvda dissotsiyalansa sirt-aktiv kationlar hosil bo’ladi. Bularga birlamchi, ikkilamchi, uchlamchi, alifatik va aromatik aminlarning tuzlari, alkilga almashingan ammoniy asoslarning tuzlari kiradi. Musbat zaryadli zarrachalarga ega bo’lgan dispers sistemalar hosil qilishda ham kation sirt-aktiv moddalardan ko’p foydalaniladi.
Ular yaxshi flokulyant-koagulyant sifatida suvni tozalash va qurilish ishlarida qo’llaniladi.
Anion sirt-aktiv moddalar.
Ular dissotsiyatsiyaga uchraganda sirt-aktiv anionlar hosil qiladi. Ularga karbon kislotalari va ularning tuzlari, (chunonchi S17H35COONa - natriy steorat (sovun), C17H35COONa - natriy oleat, C15H31COONa - natriy palmitat), alkilsulfatlar (alkilsul’fat kislota tuzlari) - ROSO2OMe, alkilarisulfatlar - RArSO2OMe, fosfatlar, tiofosfatlar va boshqalar kiradi.
Xozirgi vaqtda, tarkibida S10 dan S17 gacha uglerod atomlari bo’lgan sintetik yog’ kislotalarining tuzlari xo’jalikda qo’p ishlatilmoqda. Ular o’simlik va xayvonlardan olinadigan organik yog’ kislotalarining o’rnini bosmoqda.
Yana keyingi paytlarda paxta moyidan chiqadigan chiqindi hisoblangan difillangan yog’ kislotalari ham ko’p ishlatilmoqda.
Amfoter sirt-aktiv moddalar.
Bu moddalar tarkibida ikkita funktsional gruppalar bo’lib, ulardan biri kislota, ikkinchisi asos xarakteriga ega. Shuning uchun tarkibida karboksil va amin gruppalari bo’lgan moddalar amfoter sirt-aktiv moddalar jumlasiga kiradi. Ular muxitning rN qiymatiga qarab kation sirt-aktivlik yoki anion sirt-aktivlik namoyon qiladi:
RNH(CH2)hCOO- RNH (CH2)nCOOH RNH2(CH2)nCOOH
anion ishqoriy amfoter kislotali kation
aktiv muhitda sirt-aktiv muhitda aktiv
modda
Demak, muxitning xolatiga qarab (rN ga) sirt-aktiv moddalar anion aktiv yoki kation aktiv bo’lishi mumkin. Masalan, agar muxit kislotali bo’lsa (rN7) kationaktiv bo’ladi, agar asosli bo’lsa (rN7) anion aktiv bo’ladi.
|
| |
-jadval. O’zini-o’zi baholaSh modeli

2-jadval. O’zini-o’zi baholaSh modeli
UShbu model asosida o’z-o’zini baholaSh nihoyatda oson kechadi. Bordi-yu, eriShilgan yutuqlar soni o’z-o’zini rivojlantiriSh vazifalariga nisbatan ko’p (1 dan katta) bo’lsa, u holda pedagog yuqori darajada kasbiy kompetentlikni namoyon etadi. Bordi-yu, yutuqlar va belgilangan o’zini o’zi rivojlantiriSh vazifalari o’zaro (1 ga) teng bo’lsa, u holda u o’zida o’rta darajadagi kasbiy kompetenlikni ifodalaydi. Agarda, yutuqlar soni belgilangan rivojlantiriSh vazifalaridan kam (1 dan kichik yoki 0 ga teng) bo’lsa, u holda pedagogning kasbiy kompetentlik darajasi past hisoblanadi va bu holat pedagogdan o’z kasbiy kompetentligini rivojlantiriShga jiddiy e’tibor beriShini talab qiladi.
Formulada “o’zini o’zi rivojlantiriSh vazifalari” jumlasi qo’llanilgan ekan, eng avvalo, o’zini o’zi rivojlantiriSh nima ekanligini tuShuniSh oliSh lozim.
Bir qator tadqiqotlarda mutaxassis, Shu jumladan, pedagogning o’z-o’zini rivojlantiriShida “Individual rivojlaniSh dasturi” qo’l keliShi aytiladi.
UShbu dasturda kasbiy faoliyatni taShkil etiSh uchun zarur bo’lgan BKM hamda kasbiy kompetentlik sifatlarini ShakllantiriSh va rivojlantiriSh muddatlari belgilanadi.
Har qanday mutaxassis kabi pedagog ham o’zi uchun Shaxsiy-amaliy xarakterga ega “Individual rivojlaniSh dasturi”ni iShlab chiqa oliShi, u asosida pedagogik faoliyatni yo’lga qo’yiShi zarur.
Pedagog tomonidan iShlab chiqiladigan “Individual rivojlaniSh dasturi” quyidagi tarkibiy elementlardan tarkib topadi:
Quyidagi pedagogning “Individual rivojlantiriSh dasturi”ning namunasi keltiriladi (4-jadval):
|
Apparat va materiallar - Lecture 6 mavzu: magnit induksiya usulining fizik mohiyati. Magnit kukuni usuli

Apparat va materiallar. Magnit kukuni yordamida nazorat qilish uchun mo‘ljallangan defektoskoplar tok manbaini, detalga tok keltirish qurilmalarini, qutbiy magnitlash qurimalari (solenoidlar, elektromagnitlar) ni, nazorat qilinayotgan detalga kukun yoki suspenziya qoplash qurilmalarini, tok o‘lchagichni (yoki maydonning kuchlanganligini o‘lchagichni) o‘z ichiga oladi. Defektoskoplarda detal (yoki sterjen) orqali o‘zgaruvchan tok o‘tkazish yo‘li bilan sirkulyar magnitlash va o‘zgarmas tok bilan bo‘ylama magnitlash eng keng tarqalgan. Magnit kukuni yordamida nazorat qilish uchun asosan uch xil: ko‘chmas universal, ko‘chma va maxsus ko‘chmas hamda ko‘chma defektoskoplar ishlatiladi.
Ko‘chmas universal defektoskoplardan turli detallar yirik turkumlab ishlab chiqariladigan korxonalarda keng foydalaniladi. Bunday qurilmalarda har xil shakldagi detallarni (yoki detallar turkumini) soatiga o‘ntadan to bir necha yuztagacha detalga teng unumdorlik bilan nazorat qilish mumkin. Ko‘chmas universal qurilmalarda barcha ma’lum usullar (bo‘ylama, ko‘ndalang, aralash usullar) da magnitlash mumkin. Respublikamiz korxonalarida ko‘chmas qurilmalarning bir necha hili, masalan, UMDE-2500, XMD-10P va MD-5 va boshqalar ishlatiladi. Bu qurilmalar magnitlovchi tokning turi, quvvati va nazorat qilinadigan detallarning o‘lchamlari bilan farq qiladi.
Ko‘chma defektoskoplar guruxidagi PMD-70 va MD-50P defektoskoplari turkumlab ishlab chiqariladi. Magnitli ko‘chma PMD-70 defektoskopi payvand choklarni dala sharoitida magnit yordamida nazorat qilishga mo‘ljallangan. Unda qutbiy bo‘ylama va sirkulyar magnitlash usullari qo‘llaniladi. Ko‘chma MD-50P defektoskopi yirik gabaritli katta buyumlarni qismlari bo‘yicha nazorat qilish uchun mo‘ljallangan.
CHet elda magnit kukuni yordamida nazorat qilish uchun defektoskoplarning anchagina turlari ishlab chiqariladi, masalan, «Karl Deych» firmasining (Germaniya) VN turidagi, «Magnaflyuks» firmasining (AQSH) KRN-4D turidagi defektoskoplar shular jumlasidandir.
Kukun tayyorlash uchun material sifatida asosan mayin tuyilgan, zarrachalarining o‘lchami 5 - 20 mkm bo‘lgan temir oksiddan foydalaniladi. Ba’zan bu maqsadda cho‘kichlash va prokatlashda hosil bo‘ladigan toza temir kuyundisi, shuningdek po‘lat buyumlarni jilvirlashda chiqadigan po‘lat qipiqlari ishlatiladi. Har xil rangli buyumlar nuqsonlarini yaxshiroq indikatsiyalash uchun rangli (qizil, kumushrang va h.k.) kukunlar ishlatiladi. Ular to‘q rangli kukunlarni bo‘yash yoki maxsus texnologiya bo‘yicha kuydirish yo‘li bilan olinadi.
Magnit suspenziyalarini tayyorlash uchun ko‘pincha tarkibida 1 l suyuqlik hisobiga 50 – 60 g kukun bo‘ladigan moy-kerosin aralashmasidan (moy va kerosinning nisbati 1:1) foydalaniladi. Suvdagi suspenziyalar masalan, tarkibida 1 l suv hisobiga 5 – 6 g sovun, 1 g suyuq shisha va 25 – 30 g magnit kukuni bo‘ladigan sovun-suv aralashmasi ham ishlatiladi.
|
-jadval. Pedagogning o’z ustida iShlaSh modeli

|
-jadval. Pedagogning o’z ustida iShlaSh modeli
|
bet | 2/4 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 158,5 Kb. | | #153633 |
Bog'liq 4-seminar1-jadval. Pedagogning o’z ustida iShlaSh modeli
Pedagogning kasbiy kompetentlikka ega bo’liShida o’zini o’zi tahlil qila oliShi ham ahamiyatli sanaladi.
O’zini o’zi tahlil qiliSh orqali pedagog o’zini o’zi ob’ektiv baholaSh imkoniyatiga ega bo’ladi. Zero, pedagoglarning kasbiy kompetentlik sifatlariga ega bo’liShida ularning o’z-o’zini baholaSh malakalariga egaligi ham muhimdir.
O’z-o’zini baholaSh Shaxsning qobiliyatini o’z kuchi bilan yuzaga chiqiShiga yordamlaShiShi zarur. O’z-o’zini baholaSh qiyin, lekin Shaxsni bunga bevosita tayyorlaSh mumkin. Har qanday mutaxassisda bo’lgani kabi pedagogning ham o’zini o’zi samarali baholay oliShiga bir qator omillar ta’sir ko’rsatadi.
O’zini o’zi samarali baholaSh omillari:
1. O’zini tuShuniSh (o’zi haqida aniq ma’lumotlarga ega bo’liSh).
2. SHaxs sifatida o’z qadr-qimmatini anglaSh (o’zi to’g’risidagi ijobiy ma’lumotlarni to’plaSh).
3. O’zini-o’zi nazorat qiliSh (o’zi to’g’risidagi Shaxsiy fikrning atrofdagilar tomonidan unga berilayotgan bahoga mos keliShi.
O’z-o’zini baholaSh darajasi Shaxsning o’z-o’zidan qoniqiShi yoki qoniqmasligini belgilab beradi. Bunda o’z-o’zini baholaSh ko’rsatkichlari Shaxs
imkoniyatlariga mos keliShi lozim. O’zini o’zi oShirib yoki pasaytirib ko’rsatiSh o’z-o’zini baholaSh ko’rsatkichlarining noto’g’ri bo’liShiga olib keladi.
Ko’plab manbalarda Shaxs tomonidan o’z-o’zini baholaSh quyidagi formula asosida aniqlaniShi ko’rsatilgan:
Formulaga ko’ra, qandaydir yutuqqa eriShgach, Shaxs tomonidan o’zini o’zi yuqori baholaSh (yutuqlar hissasini oShiriSh) yoki o’ziga nisbatan qo’yayotgan talablarni pasaytiriSh ro’y beradi.
Bizning fikrimizcha, O’O’Bda xolislikka eriShiShda quyidagi formula ham qo’l keladi:
UShbu formula bilan iShlaShda pedagog quyidagi o’zini-o’zi baholaSh modeliga tayanib iSh ko’riShi mumkin (2-jadval):
|
| |
16-mavzu. Texnologik hujjatlarni tuzish va tushuntirish. Texnologik hujjatlar

|
16-mavzu. Texnologik hujjatlarni tuzish va tushuntirish. Texnologik hujjatlar
|
bet | 1/10 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 1,4 Mb. | | #147605 |
Bog'liq технологик хужжатлар
16-mavzu. TEXNOLOGIK HUJJATLARNI TUZISH VA TUSHUNTIRISH.
Texnologik hujjatlar deb ishlab chiarish jarayonini tashkil etish uchun keralki ma’lumotlarni o’z ichiga olgan, buyumni tayyorlash (ta’mirlash) texnologiyasini aniqlovchi matnli va grafik hujjatlar majmuasiga aytiladi.
Mashinasozlikda davlat standartlari tomonidan “Texnologik hujjatlarning yagona Tizimi” o’rnatilgan (ESTD). ESTD korxonada hujjatlar majmuasining barqarorligini ta’minlab, ularni takroran yaratishni istisno etadi.
Asosiy texnologik hujjatlar umumiy va maxsus ahamiyatga ega hujjatlarga bolinadi.
Umumiy ahamiyatga ega hujjatlar qatoriga eskizlar kartasi (KE) va texnologik yo’riqnoma (TI) kiradi.
Eskizlar kartasi (KE) –buyumni tayyorlash yoki ta’mirlash uchun o’tishlarni yoki operatsiyalarni hamda texnologik jarayonni bajarish uchun tushuntirishlarni, eskizlarni, sxemalarni, jadvallarni, buyumlarni siljitish va nazorat qilishni o’zida aks ettirgan grafik hujjat hisoblanadi. KE har bir operatsiya va o’rnatish uchun rasmiylashtiriladi. Eskizda zagotovkani o’rnatish sxemasi hamda qo’yimlar va o’chamlar, shu operatsiyada yoki o’rnatishda ishlov beriladigan yuzalarning g’adir-budirligi, zarur qo’shimcha ma’lumotlar (buyumning shakliga, o’zaro joylashuviga qo’yiladigan talablar) ko’rsatiladi.
Texnologik yo’riqnoma (TI) – buyumlarni tayyorlashda takrorlanadigan texnologik jarayonni, usullar va uslublarni, texnologik jihozlardan foydalanish qoidalarini bayon qilish uchun mo’ljallangan hujjat hisoblanadi.
Maxsus ahamiyatga ega hujjatlar buyumlarni tayyorlash va ta’mirlash texnologik usullarini avvaldan o’z ichiga oluvchi, ishlab chiqarishning turi va ko’rinishiga bog’liq ravishda texnologik jarayonlarni va operatsiyalarni bayon qilish uchun mo’ljallangan. Majburiy hujjatlar qatoriga marshrut kartasi (MK) kiradi.
Marshrut kartasi (MK) – buyumni texnologik ketma-ketlikda barcha operatsiyalar bo’yicha tayyorlash texnologik jarayonini, buyumni siljitish va nazorat qilshni batafsil bayon qiluvchi hujjat bo’lib, unda qo’llaniladigan jihozlar, moslamalar, moddiy va mehnat resurslari va boshqa xarajatlar ko’rsatiladi.
MK o’rniga mos ravishda texnologik jarayon kartalaridan (KTP) foydalanishga ruxsat etiladi. KTP buyumni tayyorlash yoki ta’mirlash texnologik jarayonining texnologik ketma-ketlikda bitta shal hosil qilish, ishlov berish, yig’ish, ta’mirlash operatsiyalasi bo’yicha, har bitta o’tishlar, texnologik rejimlar va qo’llaniladigan texnologik jihozlar, moddiy va mehnat xarajatlari haqida ma’lumotlarni o’z ichiga oladi.
|
| |