nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ma’ruzaning qisqacha matni - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari...

Ma’ruzaning qisqacha matni:
Gomeopatiyada granula, trituratsiya, tomchilardan tashqari kamroq bo‘lsa ham yumshoq dori turlaridan surtmalar, yog‘lar, opodeldok va shamchalar ishla-tiladi.
Gomeopatiya surtma dori turi sirtga ishlatiladigan yumshoq dori bo‘lib, dorivor modda va asosdan iboratdir. Dispersologik tasnifi asosida ular shaklsiz dispersion muhit qovushoq-elimshak bo‘ladi. Surtma dorilar juda qadimiy dori turi bo‘lishiga qaramay, zamonaviy tibbiyotda va ayniqsa gomeopatiya davolash usulida alohida va katta ahamiyatga ega. Gomeopatiyaning asosiy maqsadi dori turlari ichga granula, poroshoklar shaklida qabul qilib, kasal organizmini ichidan, ya’ni tubdan yo‘qotish, shu organizmning o‘zining himoya kuchlarini oshirish va tanadan umuman faqat kasalni yo‘q qilish bo‘lmay, balki uni belgilarini ham yo‘qotishdir.
Lekin biz bilamizki, bemorlar miazmalari bo‘yicha 3-toifaga bo‘linadi: psora, sikoz va sifilina. Demak psora miazmali kasallarda ichki a’zolardan tashqari ko‘pincha yara-chaqalar chipqon, allergiya, xusn buzar, bo‘g‘imlarning og‘rishi, dermatitlar bo‘ladi. Shuning uchungomeopatiya vositalaridan yog‘lar, liniment, surtmalar,spirtlar,opodeldoklar ishlatiladi. Surtma dorilarni qo‘llanishi keng bo‘lib ularni quyidagi guruhlarga bo‘lish mumkin: avvalo ular asosan dermatologik surtmalar vaterining jaroxatlanganida, kasalliklarida ishlatiladi,tanaga so‘rilib chuqur ta’sir ko‘rsatishi mumkin va yuzaki ta’sirli surtmalar ham bo‘ladi. Surtma dorilar asosdan va dorivor moddadan iborat. Asoslar surtmani 80%dan yuqorisini tashkil qiladi, shuning uchunasoslarning ahamiyati juda katta.
Birinchidan ular surtmani og‘irligini, dori moddalarning konsen-tratsiyasini qattiq-yumshoqligini va ayniqsa dori moddani so‘rilish dara-jasini belgilaydi. Demak, asos bu surtmani faol qismi ekan va u dorining terapevtik ta’sirini barobar dorivor modda bilan ta’minlaydi.Gomeopatiya farmakopeyasida surtmadori turini tayyorlashda vazelin va lanolin olinsin deyilgan. Lekin, bu farmakopeya chiqqaniga necha yillar bo‘lib, hozirgi zamonaviyasoslar topilgan va asoslar assortimenti ko‘paygan. Surtmalarda qo‘llaniladigan asoslar tabiati bo‘yicha gidrofob, gidrofil va difil asoslarga tasniflanadi. Gidrofob asoslarga suvga nisbatan: yog‘li asoslar, yog‘ga yaqinlari, uglevodorodlar va silikonlar kiradi. Gidrofil asoslardan: sellyuloza xosilalari (MS, KMS, Na-KMS), bentonitlar, fitosterin va kollagenlar, jelatin-glitserinli asoslar, uchinchi guruhlardan-emulsion asoslardan -emulsiya tipidagi asoslar tarkibida SFM emulgatorlar saqlagan (T-2, pentol, sorbitan oleat, PGS va boshq) qo‘llaniladi. Hozirgi talablarga binoan keltirilgan asoslardan eng to‘g‘ri keladi-ganini, ya’ni dori moddaning xususiyatiga, surtmani qo‘llanishiga ko‘ra tanlab olinadi.
|
Yig‘malarning xususiy texnologiyasi

haltachalarga qadoqlanadi.
Issiq suv bilan qorishtirib, bo‗tqa tayyorlanib, toza surpga o‗rab,
og‗riyotgan joyga qo‗yiladi.
Yig‗malar qadimdan dorixonada tayyorlangan. Hozirgi vaqtda
ularning asosiy qismi
farmatsevtika korxonalarida ishlab chiqarilmoqda. Farmakologik qo‗mita tomonidan ishlab
chiqilgan yig‗malarning hozirgi zamon retsepturasi davolovchi shifokorlarni to‗liq qoniqtiradi.
To‘zg‘uvchi moddalar bilan poroshoklar tayyorlash

Tayyorlash vaqtida rangli modda rangsiz moddalar o‘rtasiga solib aralashtiriladi.
Rp.: Riboflavini 0,01
Sacchari 0,2
Misce fiat pulvis
Da tales doses N6
Signa. Kuniga bitta poroshokdan 3 mahal ichilsin.
Pasporti: Riboflavin 0,06 g
0,01*6=0,06g
qand poroshogi 1,2g
0,2*6 =1,2
m
umumiy
=0,06q1,2=1,26g
m 1 ta poroshokning og‘irligi 1,26∕6=0,21 g
Bu retseptni 2 xil tayyorlanishi mumkin:
1 usul rangli moddalar bilan poroshoklar tayyorlash.
Tayyorlanishi: hovonchaga 1,2 g qand kukunini solib maydalanadi.
Maydalangan
qandning 1G`2 qismini xavonchada qoldirib, uning ustiga 0,6 g riboflavin solinadi,
yaxshilab
aralashtiriladi va olib qo‘yilgan rangsiz modda qanddan oz ozdan solib, aralashtirish davom
ettiriladi. Bir xil rangli aralashma hosil bo‘lgandan so‘ng, tayyor poroshokni 0,21 g dan 6 ta
mumli kapsulaga qadoqlanib, qog‘oz xaltachaga solinadi.
2 usul bo‘yovchi moddalar bilan poroshoklar tayyorlash ―qavatlash‖ usuli bo‘lib
hisoblanadi.
Tayyorlanishi: havonchaga rangsiz
moddaning qolgan qismi solinib, asta sekin bir xil
rangli massa xosil bo‘lguncha aralashtiriladi.
Tayyor poroshokni 0,21 g dan 6 ta mumli kapsulaga qadoqlanib,
qogoz xaltachaga
solinadi.
Milliymadaniyatgaqiziqishturizmibu-

267
d)xalqlar, ellar, urug‘lar, ularningyashashtarzi,
millatlarningurf-odatlari,
kelibchiqishitarixi,
joylashishi,
o‘zaroaloqalari.
Xalqlarning,
millatlarningharxilsabablarbilandunyobo‘ylabtarqalibketishi.
e) milliysan’at, milliyfolklor, qo‘shiqchilik, milliyraqslar, askiyalar, laparlar,
aytishuvlar, rassomchilikvahaykaltaroshlik.
3.Milliy san’at turizmi qanday yo‘nalishlarga bo‘linadi?
a)
qo‘shiqchilik
va
raqs
san’ati
yo‘nalishlari.
Baxshilarqo‘shiqchiligimaktablari. Askiyalar, laparlar, aytishuvlargaqiziqish.
Milliy rassomchilik va haykaltaroshlik. Milliyfolklorturlari.
b)
xalqimizningurf-odatlari,
tildagishevalar,
oilahayoti,
kattalarvayoshlarmunosabatlari, salomlashish, mehmonkutishvamehmondorchilik.
d)
tog‘qoyatoshlaridagiqadimiyrasmlar,
o‘lkashunoslikvamilliyxalqhayotitarixiymuzeylarigaqiziqish.
e)
oilabayramlari,
oiladagihuquqlar,
kelinvasunnatto‘ylari,
uytutishvahokazolar.
4. Milliyo‘yinlarturizmiqandayyo‘nalishlargabo‘linadi?
a)ko‘pkari-uloq.
Milliykurash.
Qo‘chqorurishtirish. Bedanaurishtirish.
Xo‘rozurishtirish. Darbozlik.
b)
qo‘shiqchilikvaraqssan’atiyo‘na-lishlari.
Baxshilarqo‘shiqchiligimaktablari. Askiyalar, laparlar, aytishuvlargaqiziqish.
d)xalqimizningurf-odatlari,
tildagishevalar,
oilahayoti,
kattalarvayoshlarmunosabatlari, salomlashish.
e) qo‘chqorurishtirish. Bedanaurishtirish. Xo‘rozurishtirish. Darbozlik.
Raqobat brendini yaratish tamoyillari

|
Raqobat brendini yaratish tamoyillari
|
bet | 6/8 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 78,73 Kb. | | #116547 |
Bog'liq amirbrendRaqobat brendini yaratish tamoyillari
Brendning raqobatbardoshligi brendni boshqarish tamoyillariga rioya qilish asosida oshirilishi mumkin, bunga quyidagilar kiradi:
1. Iqtisodiy qonunlar (talab va taklif qonuni, inson ehtiyojlarini yuksaltirish qonuni, miqyosi ta'siri qonuni, raqobat qonuni, vaqtni tejash qonuni, hosilni kamaytirish to'g'risidagi qonun va boshqalar) ta'sir mexanizmini tahlil qilish.
2. Tuzilmalar va jarayonlarni tashkil etish qonunlarining harakat mexanizmini tahlil qilish (maqsadlar daraxtini qurish uchun kompozitsion qonun, mutanosiblik qonunlari, sinergiya, o'z-o'zini himoya qilish, rivojlanish va boshqalar).
3. Boshqarish uchun ilmiy yondashuvlarning (birinchi navbatda, tizimli, kompleks, marketing, funktsional, xulq-atvor, tizimli, takrorlanuvchi)
4. Turli ob'ektlarni boshqarish tamoyillariga rioya qilish.
5. Muayyan bozorlar va ehtiyojlarni yo'naltirish.
6. Zamonaviy axborot texnologiyalarini qo'llash (masalan, CALS) tizim va kompleks boshqaruvni avtomatlashtirish uchun.
7. Tahlil qilish, prognozlash, tartibga solish, optimallashtirishning zamonaviy usullarini qo'llash (masalan, tizim tahlillari, boshqa tahlillarning funktsional asoslari, dinamik dasturlash).
8. Raqobatdoshligini baholash, nazorat qilish va tezkor boshqarish uchun miqdoriy usullarni yo'naltirish.
Ob'ekt, xizmat ko'rsatish sifati, talab va xaridor taxminlar raqobat afzalliklari bashorat quyidagi tamoyillarga muvofiq amalga oshirish uchun tavsiya etiladi: tizimli; murakkabligi; uzluksizligi; imkoniyatlari; etarliligi; optimallik va boshqalar.
Tizimiylik printsipi prognozlash va prognozlash ob'ektlarini rivojlantirish prognozlarining o'zaro bog'liqligi va bo'ysunishini talab qiladi. Uzluksizlik printsipi prognozni tuzatishni talab qiladi, chunki prognozlash ob'ekti yoki prognoz fonida yangi ma'lumotlar mavjud.
Prognozning ob'ektiv naqshlarga etarliligi printsipi nafaqat aniqlash jarayonini, balki ishlab chiqarishni rivojlantirishda barqaror tendentsiyalar va munosabatlarni baholashni va haqiqiy iqtisodiy jarayonlarning nazariy analogini to'liq va aniq taqlid bilan yaratishni ham tavsiflaydi.
|
| |
Muhammad Al Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti Sotib olish tamoyillari fanidan Mustaqil Ish

Muhammad Al Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti
Sotib olish tamoyillari fanidan
Mustaqil Ish.
Guruh: 110-21
O’qituvchi: Malika Parpiyeva
Bajardi : Ravshanov Amirshoh
Toshkent – 2023.
Mavzu: Brend.
Reja:
1.Brendingning mohiyati, turlari va ularning tuzilishi
2.Brend yaratish va uning shakllanishi
3.Brend samaradorligini baholash va raqobat brendini yaratish tamoyillari
4. Brending qonunlari va brendni targ'ib qilish usullari
5.Zamonaviy brending tajribasi. Asosiy xalqaro brendlar
6.Xulosa
Mavzuning dolzarbligi.
Bugungi kunda bozorga kirishga va kuchli pozitsiyalarni egallashga intilayotgan kompaniyalar asosan yangi raqobat vositalaridan foydalanishlari kerak, bu esa marketing kommunikatsiyalarining tabiatiga mutlaqo boshqacha qarashga imkon beradi. So'nggi yillarda tobora ommalashib borayotgan bunday vositalardan biri Brendlash, ya'ni brendlarni yaratish (va tovar belgilari). Turli aloqa texnologiyalarining iste'molchilarga o'z xabarlarini samarali etkazib berish qobiliyatiga qarshi kurashida, brend, albatta, alohida o'rin tutadi, chunki u universal muloqotning bir turi. "Brend" atamasi qadimgi norvegiyalik brandr - kuydirishdan kelib chiqadi, bu bizni chorva va qullar markali paytlarni eslatadi. F. Kotlerning ta'rifiga ko'ra, brend-bir ishlab chiqaruvchi (yoki ishlab chiqaruvchilar guruhi) muayyan turdagi mahsulot yoki xizmatni ko'rsatuvchi va boshqa ishlab chiqaruvchilarning tovarlari va xizmatlari orasida ajratib turadigan ism, atama, ramz yoki dizayn (yoki bu tushunchalarning kombinatsiyasi). Masalan," Ariel", "Tide" va "pampers" - "Procter va Gamble", "Snickers"brendlari-" Mars " brendi.1
Brending-tovar belgisi, qadoqlash, reklama murojaatlari, "savdo promoushn" materiallari va tadbirlari iste'molchisiga, shuningdek, ma'lum bir g'oya va xarakterli birlashtirilgan dizayn bilan birlashtirilgan reklama faoliyatining boshqa elementlariga, raqobatbardosh tovarlar orasida tovarlar ajratib turadigan va uning imidjini yaratadigan tovarlarning uzoq muddatli afzalliklarini yaratish faoliyati.2
Brendni ishlab chiqish va amalga oshirish faoliyati brending (Branding) deb ataladi. Mahsulotlar va etkazib beruvchilarning lentasini yanada aniqroq qurish uchun
Brending nazariyasi asoslari sakkizta monografiya va ushbu mavzu bo'yicha ko'plab maqolalar chop etgan Kaliforniya universiteti professori Devid Aaker tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqilgan. Keyinchalik brending nazariyasining turli jihatlari J. Yakobi va R. Chesnut, V. Weilbaxer, D. Xeyg kabi mutaxassislarning ishlarida rivojlangan.
Brending muayyan usullar, usullar va usullar yordamida amalga oshiriladi, bu sizga ishlab chiqilgan brendni xaridorga etkazish imkonini beradi va nafaqat uning ongida tovar belgisi imidjini shakllantiribgina qolmay, balki xaridorning tovarlarning funktsional va hissiy elementlarini idrok etishiga yordam beradi.
Marketingning samaradorligi nafaqat marketing vositalarini qo'llashning ratsionalligiga, balki mahsulotning muvofiqligi, bozor ehtiyojlarining iste'mol xususiyatlariga bog'liq.
|
Poroshoklarni dt sifatida afzalliklari

|
Poroshoklarni dt sifatida afzalliklariBog'liq farmatsevtik texnologiya Poroshoklarni dt sifatida afzalliklari
Tayyorlash tеxnologiyasi soddaligi;
Qo‘llanilishi qulayligi;
Yuqori biosamaradorligi, ya'ni tеrapеvtik faolligi (tablеtkalarga nisbatan). Bu esa
ayniqsa, geriatriya va pеdiatriyada katta ahamiyatga ega. Poroshokning zarrachalarni qancha
mayda bo‘lsa, shuncha faolligi yuqori bo‘ladi, chunki bunda eruvchan, ayniqsa qiyin eruvchan
moddalarning so‘rilishi yеngillashadi;
Erimaydigan moddalar (faollashtirilgan ko‘mir, oq gil, vismut nitrat asosiy va b.) yuqori
dispеrslik holatida maksimal darajada adsorblash, o‘rab olish, va antisеptik ta'sirga ega bo‘ladi;
Tarkibning univеrsalligi, chunki bitta dori shaklida turli xususiyatlarga ega bo‘lgan dorivor
modalarni saqlash mumkin;
Dozalashni aniqligi;
Ixchamligi va saqlash davomida turg‘unligi.
Poroshoklarni dt sifatida kamchiliklari
Suyuq DT nisbatan tеrapеvtik faolligi sеkinroq namoyon bo‘ladi
Yuzasi katta bo‘lganligi sababli tashqi muhit omillariga ta'sirchan bo‘ladi (oksidlanadi,
namikni yutadi va b.
Noxush hidli, achchiq ta'mli va va bo‘ovchi moddalarni qo‘llash noqulay
Ba'zi bir dorivor moddalar (bromidlar, xloralgidrat va b.) oshqozon-ichak shilliq qavatiga
qitiqlovchi ta'sir ko‘rsatadi
Poroshoklarga qo‘yiladigan asosiy talabalar
Sochiluvchanlik
Dispеrslik (barcha tarkibiy qismlarning optimal maydalik darajasida bo‘lishi)
Bir xilligi (murakkab poroshoklarda barcha tarkibiy qismlarni bir xil
tarqalganligi) Dozaning aniqligi
Turg‘unligi (saqlanish jarayonida moddalarning o‘zgarmasligi)
Ba'zi bir poroshoklar uchun stеrillik (ochiq yaralar uchun sеpmalar, yangi tug‘ilgan
chaqaloqlar uchun poroshoklar va b.)
Poroshoklarning xususiyati
Kimyoviy xususiyatlari
3
Dori moddalari miqdori (massa ulushi), odatda, 98-99% kam bo'lmagan holda
hisoblanadi.
Gazlarning tarkibdagi miqdori ishlab chiqarish jarayonida yoki keyingi qayta ishlash
paytida gaz zarrachalari yuzasiga adsorbsiyalanadi va ichki gazlar tarkibi (O
2
, SO
2
, N
2
, va
hokazo). Gazlarning katta miqdorda bo‘lishi, poroshoklarning sochiluvchanligini oshirshi va
qiyin qayta ishlashni yomonlashtiradi, dozalanishi qiyinlashtiradi..
|
| |
Evtektik aralashmalar hosil qiluvchi poroshoklar

Kamfora
74-80
Bromkamfora
74-76
Xloralgidrat
49-55
4. Ekstraktlar bilan poroshoklar tayyorlash
Ekstraktlar (Extractum) deb, o‘simlik xom ashyosidan
biologik faol moddalar suv, spirt,
efir yoki boshqa ajratuvchilar yordamida ajratib olingan va ajratuvchisi qisman, ba'zan butunlay
bug‘latilgan ajratmalarga aytiladi.
Ekstraktlar konsistentsiyasiga qarab quyidagicha tasniflanadi:
uta qovushqoq,
idishdan tukilmaydigan
asalsimon chuziluvchan massa bo‘lib, 25% gacha namlik saqlaydi. Ular 3:1, 4:1, 5:1, 6:1
nisbatlarda tayyorlanadi.
Quruq ekstrakt (Extractum siccum 1:2), quruq poroshok holida bo‘lib, 5% gacha namlik
saqlaydi.
Suyuq ekstrakt (Extractum fluidum 1:2) kontsentrlangan ajratmalar bo‘lib, 50% dan
ko‘p namlik saqlaydi. Ajratuvchi sifatida har xil quvvatdagi etil spirti ishlatiladi.
Agarda retseptda ekstrakt turi ko‘rsatilmagan bo‘lsa, DF XI nashriga
asosan quyuq ekstrakt
olinadi.
Rp.: Extracti Belladonnae 0,015
Calcii carbonatis 0,3
Misce fiat pulvis.
Da tales doses N6.
Signa. Kuniga bitta poroshokdan 3 mahal ichilsin.
эритмалар - download

Qidiruv: эритмалар
Эритмалар. Эритмалар назарияси. Эритмаларнинг хоссалари. Электролит эритмалари
Eritmalar nazariyasi bilan tanishtirib, gazlarning suyuqlikda erishi qanday omillarga bog’liqligini ko’rsatish va shu bog’liqliklarni ifodalash uchun qanday qonunlarga asoslanish kerakligini tushinib yetish
1,34 Mb.
5
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Poroshoklarni sifatini tekshirish

0,05g dan kam bulganda trituratdan foydalanish tavsiya etiladi.
Triturat tarkibidagi indiffеrеnt
modda sifatida sut qandi
tavsiya etiladi. Sut qandining
solishtirma ogirligi kopchilik alkaloidlarning solishtirma ogirligiga yaqin va u gigroskopik emas.
Trituratlar «zaharli moddalar» ro‘yxatidagi moddadan 1:100 (1+99) va «kuchli ta‘sir qiluvchi
moddalar» ro‘yxatidagi moddadan 1:10(1+9) nisbatda tayyorlanadi.
Trituratlarni tayyorlash zaxarli moddalardan poroshoklar tayyorlash qoidasiga tula boysunadi.
Triturat tayyorlash:
Masalan: Atropin sulfatdan 10
g triturat tayyorlash kеrak, dеb faraz kilaylik. Buning uchun
xovonchaga 9,9 g
sut kandini solib maydalanadi, xovoncha tagida taxminan 0,1 g sut qandini
qoldirib, kolgani kogozga olib kuyiladi. Xovonchadagi sut kandi ustiga juda extiyotlik bilan 0,1
g atropin sulfat kushib yaxshilab aralashtiriladi va kolgan sut kandini oz-ozdan xovonchaga
solib, poroshok
bir xil bulguncha yana
aralashtiriladi. Atropin sulfat « zaharli moddalar »
ruyxatiga kiradi.
Triturat solingan idish ustiga uning kontsеntratsiyasi
va
qanday modda ekanligini
kursatuvchi yorliq yopishtirilgan bulishi kеrak.
Таркиби - download

Qidiruv: Таркиби
Электрон дарслик таркиби ва даражалари
Сценарий
275,89 Kb.
4
o'qib
Электрон дарслик таркиби ва даражалари
Elektron darslik turlari va darajalari Асосий атамалар, тушунчалар ва таърифлар
111,19 Kb.
5
o'qib
3-мавзу. Ахборот тизимларидаги жараёнлар ва уларни таркиби, маълумотлар базаси тушунчаси ва уни тузилмаси
Kоmpyutеr buyruqlari alоhida bitlar bilan emas, balki sakkiz bit bilan birgalikda
336,48 Kb.
2
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Internet saytlari - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

Internet saytlari: 7. www.ziyonet.uz
8. www.nuph.edu.ua
9. www.samsmu.ru/university/chairs/pharmtechnology
10. www.rzgmu.ru
11. www.fesmu.ru/kaf/k56/j56f082.shtml
12. www.bsu.edu.ru/pharm/about/struct.php
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирининг
буйруғи
Дори воситаларини ва тиббий буюмларни тайѐрлаш, сақлаш, уларнинг сифатини назорат
қилиш ҳамда уларни расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2018 йил 3 апрелда рўйхатдан
ўтказилди, рўйхат рақами 2990]
Ўзбекистон Республикасининг «Дори воситалари ва фармацевтика фаолияти тўғрисида»ги
Қонунига
ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 14 февралдаги
ПҚ-3532-сон «Фармацевтика тармоғини жадал ривожлантириш бўйича қўшимча чора-
тадбирлар тўғрисида»ги
қарорига
мувофиқ буюраман:
Дори воситаларини ва тиббий буюмларни тайѐрлаш, сақлаш, уларнинг сифатини
назорат қилиш ҳамда уларни расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низом
иловага
мувофиқ тасдиқлансин.
Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.
Вазир А. ШАДМАНОВ Тошкент ш.,
2018 йил 27 март,
17-сон
Ўзбекистон Республикаси соғлиқни сақлаш вазирининг 2018 йил 27 мартдаги 17-сон
буйруғига
ИЛОВА
Дори воситаларини ва тиббий буюмларни тайѐрлаш, сақлаш, уларнинг сифатини назорат
қилиш ҳамда уларни расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги
НИЗОМ Ушбу Низом «Дори воситалари ва фармацевтика фаолияти тўғрисида»ги Ўзбекистон
Республикаси
Қонунига
мувофиқ дори воситалари ва тиббий буюмларни тайѐрлаш,
тайѐрланган дори воситаларини сақлаш, уларнинг сифатини назорат қилиш ва
расмийлаштириш тартибини белгилайди.
1-боб. Умумий қоидалар
Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилган:
Qo‘shimcha adabiyotlar - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

|
Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi Pdf ko'rish
|
bet | 424/436 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 7,28 Mb. | | #149752 |
Bog'liq farmatsevtik texnologiya Qo‘shimcha adabiyotlar:
1. Mirziyoyev Sh. M. “O`zbеkiston Rеspublikasini yanada rivojlantirish bo`yicha harakatlar
stratеgiyasi to`grisida”gi Farmoni. Toshkеnt.: O’zbеkiston, 2017 yil 7 fеvral.
2. Mirziyoyev Sh. M. O`zbеkiston Rеspublikasi Prеzidеntining “Oliy ta'lim tizimini yanada
rivojlantirish chora-tadbirlari to`grisida”gi qarori. Toshkеnt.: O’zbеkiston, 2017 yiл 20 aprеl.
3. Mirziyoyev Sh. M. Tibbiyot sohasidagi islohotlar aholining hayotdan roziligi, el-yurtimiz
taraqqiyotiga xizmat qilsin.Sog`liqni saqlash tizimini yanada takomillashtirish, tibbiy xizmat sifati
va samaradorligini oshirish, aholi salomatligini mustahkamlash, sifatli dori-darmon bilan ta'minlash
borasidagi
islohotlar
tahliliga
bag`ishlangan
yig`ilishida
so`zlagan
nutqi. Toshkеnt.:
O’zbеkiston,2017 yil 18 oktyabr.
4. Mirziyoyev Sh. M. Buyuk kеlajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. –
Toshkеnt.: O’zbеkiston, 2017. -488b.
5. Jones David. Pharmaceutics Dosage Form and Design.- Pharmaceutical Press.- London.-2008.-
286 p, учебник.
6. Ллойд В. Аллен, Гаврилов А.С. Фармацевтическая технология изготовления
лекарственных препаратов.-«ГЭОТАР-Медиа».- Mосква.-2014, учебное пособие.
7. Тихонов А.И., Ярных Т.Г. Технология лекарств.- Xарьков.- 2002.-704 с., учебник.
8. Синев Д.Н., Марченко Л.Г.. Синева Д.Т. Справочное пособие по аптечной технологи
лекарств.- Санкт-Петербург. - 2001. – 315 с.
9.
И.И.Краснюк [и др.]; под ред. И.И.Краснюка, Г.В. Михайловской Фармацевтическая
технология. Технология лекарственнқх форм: учебник.-М.:ГЭОТАР-Медиа, 2015.- 656 с.
10. Государственная фармакопея X изд.. – Москва. – Изд. «Медицина».- 1968.-1079 с.
11. Государственная фармакопея XIII изд. – Москва.- Электронное издание
12. Yunusxo‘jaev A.N. O‘zbekiston Respublikasida farmatsevtika faoliyati.- 1 (287 b.), 2 (334 b.),
3 (433 b.) tomlar.- Toshkent.-2001, 2001, 2003., qo`llanmalar to`plami.
|
| |
Internet Explorer Security Integration

|
Internet Explorer Security Integration
|
bet | 44/75 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 0,92 Mb. | | #15679 |
Outlook 2000 takes advantage of the Security Zones functionality offered in Internet Explorer 4.0 and later to protect users from potentially harmful HTML mail. Users can set different levels of security on different Security Zones. Based on these levels, users can determine whether scripts or active content are run in HTML messages. Administrators can also preconfigure these Security Zone settings upfront, providing better safeguards for corporate users and intranets.
|
| |
Ёшига қараб бериладиган дорилар. Болаларга мўлжалланган дори турлари

Ёшига қараб бериладиган дорилар. Болаларга мўлжалланган дори турлари
Ёшига қараб бериладиган дориларни таърифи, таснифи, яратиш зарурлиги. Болаларга мўлжалланган суюқ ва қаттиқ дори турларини таърифи, таснифи, уларга қўйилган талаблар. Болаларга мўлжалланган дори турларини технологиясини ўзига хослиги. Эритмалар, уларнинг органолептик хусусиятлари (ранги, таъми, хиди) ниқоблаш усуллари. Корригентлар таърифи, турлари. Гранулалар, сепмалар, осилмалар, таблеткалар, драже, капсулалар, уларнинг педиатрия амалиётида ишлатилиши ва аҳамияти.Болаларга мўлжалланган дориларни замонавий номенклатураси. Ўзбекистон Республикасида педиатрик дори турларини яратилишининг ҳозирги холати.
Янги туғилган чақалоқларга мўлжалланган дорилар. Педиатрия амалиётида қўлланиладиган юмшоқ дори турлари.
Янги туғилган чақалоқларнинг организмининг ўзига хос томонлари. Янги туғилган чақалоқларга мўлжалланган дори-лар(сиртга ва ичиш учун мўлжалланган эритмалар, сепмалар, мойлар) таърифи, уларга кўйилган талаблар. Янги туғилган чақалоқларга мўлжалланган дорилар таснифи, технологиясининг ўзига ҳослиги.
Педиатрия амалиётида қўлланиладиган юмшоқ дори турлари. Болаларга мўлжалланган юмшоқ дори турлари (суртма ва кремлар), ректал дори турлари (шамчалар, пипеткалар, клизмалар, тампонлар) таърифи, технологияининг ўзига хослиги. Янги туғилган чақалоқлар учун мўлжалланган дориларни яратишдаги муаммоларни республикамизда ечилиши.
|
Гериартрия амалиётида қўлланиладиган дори турлари

Гериартрия амалиётида қўлланиладиган дори турлари
Гериятрия амалиётида қўлланиладиган дори турлари, уларни яратиш зарурлиги. Қариялар организмида дориларни фармакокинетикасининг ўзига хос томонлари. Гериатрия амалиётида қўлланиладиган дори турлари таърифи, таснифи, уларга қўйилган талаблар. Гериатрия амалиётида қўллашга мўлжалланган суюқ, юмшоқ, қаттиқ дори турлари, уларнинг технологияси. Гериатрик препаратлар номенклатураси.
Косметология амалиётида қўлланиладиган косметик воситалар технологияси
Косметологиянинг асосий вазифалари, ривожланиш тарихи. Терининг тузилиши, турлари ва фаолияти.
Косметик воситалар таснифи. Косметик воситаларга қўйилган талаблар, технологиясининг ўзига хос томонлари ( лосьонлар ва кремлар мисолида). Косметик воситаларни яратилишнинг республикада ҳозирги холати.
|
Save as Web Page - Microsoft® Outlook™ 2000

|
Microsoft® Outlook™ 2000
|
bet | 49/75 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 0,92 Mb. | | #15679 |
Users can easily save their Outlook Calendar as a Web page using a single command. Once published, the Web page can be viewed with any Web browser, so it can be displayed on a Web site or sent in e-mail. Users have the option to omit appointments marked as private when publishing.
In addition to publishing personal Calendar folders, users can make any project or team Calendar available on the Web or send it as HTML e-mail.
As illustrated in the following figure, the published calendar is attractively formatted and has a navigation pane on the right side for accessing the details of appointments and events.
Outlook Calendar saved as Web page
Note that within organizations using Microsoft Exchange Server, users can easily share live calendars on Exchange Server without publishing them as HTML files, which allows more complete and higher performance calendar features provided by Outlook and Exchange instead of an HTML browser. Also note that Exchange Server’s Outlook Web Access feature allows users to securely access their e-mail, Calendar and Contacts folders on Exchange Server using only a Web browser.
|
| |
Calendar Enhancements - Microsoft® Outlook™ 2000

|
Microsoft® Outlook™ 2000
|
bet | 47/75 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 0,92 Mb. | | #15679 |
Group Scheduling via the Internet
In addition to providing advanced Group Scheduling with Exchange Server, Outlook is also a leader in supporting the iCalendar Internet standard, so users can now easily share calendar free/busy information, and send and receive meeting requests and responses over the Internet.
Free/Busy
As shown in the following figure, users of Outlook 2000 have the option to easily publish their free/busy information, in iCalendar standard format, to a user-specified URL. For Exchange Server users, free/busy information can be concurrently published to both Exchange Server and the Internet.
Free/Busy Options for Internet mail users
Users can easily access free/busy information from invitees within their own organization on Exchange Server as well as external invitees who use Outlook 2000 or another iCalendar-compliant application via the Internet. The path (URL) to an Internet invitee’s free/busy information is stored in the Contact record in Outlook for that invitee.
The following figure shows the Meeting Planner in Outlook. Free/busy information for Exchange Server users and external iCalendar users is consolidated into a single view used for finding a free time.
Outlook Meeting Planner displaying internal Exchange Server invitees and external invitees reached via Internet
|
| |
Ветеринария амалиётида қўлланиладиган дори турлари

Ветеринария амалиётида қўлланиладиган дори турлари
Ветеринария амалиётида қўлланиладиган дорилар таърифи, таснифи. Ветеринарияда ишлатиладиган дори турларини ўзига хослиги. Ветеринар дориларни дозалаш. Ветеринар дори турлари (бўтқалар, болюслар. гранулалар, эритмалар, суртмалар ва бошқ.) технологияси. Ветеринария амалиётида қўллани-ладиган дориларни яратилишининг республикада ҳозирги холати.
Таъсири узайтирилган дори турлари
Таъсири узайтирилган дориларни таърифи, таснифи, афзалликлари, яратиш зарурияти. Дориларни таъсирини узайтириш усуллари. Перорал таъсири узайтирилган дори турлари таърифи, таснифи, асосий вакиллари. Спансулалар таърифи, тузилиши, таъсир этиш механизми. Структурали таблеткалар таснифи, асосий вакиллари. Полимер доривор пардалар таърифи,технологияси, сифатини бахолаш.
Таъсир этувчи моддани организмга олдиндан белгиланган тезликда сўрилишини таъминловчи дори турлари. Терапевтик доривор системалар
Терапевтик доривор системалар таърифи, яратиш зарурияти, афзалликлари, уларнинг таснифи. Трансдермал терапевтик системалар тузилиши.
Мембранали ва матрицали трансдермал системаларнинг таърифи, тузилиши, таъсир этиш механизми.
Перорал ва бошқа турдаги терапевтик системалар. Орос перорал терапевтик система.
|
Гомеопатия амалиётида ишлатиладиган юмшоқ дори турлари

Гомеопатия амалиётида ишлатиладиган юмшоқ дори турлари
Гомеопатия амалиётида юмшоқ дори турлари: гомеопатик суртмалар, линиментлар, оподельдоклар, шамчаларнинг тутган ўрни. Гомеопатик суртмалар таърифи, қўлланиладиган асослар технологияси. Гомеопатик мойлар ва оподельдоклар таърифи, таснифи, технологиясини ўзига хос тарафлари.
Гомеопатик шамчаларни тайёрлаш усуллари, қўлланиладиган асослар, сифатини бахолаш.
Гомеопатия амалиётида ишлатиладиган қаттиқ дори турлари ( тритурациялар, гранулалар, таблеткалар)
Гомеопатик тритурациялар таърифи, технологияси, сифатини текшириш усуллари, cақлаш ва ишлатиш тартиблари. Гомеопатик гранулалар таърифи, таснифи, технологияси. Гомеопатик дори моддалари билан гранулаларни тўйинтириш усуллари. Гомеопатик гранулаларни сифатини бахолаш ва қўллаш тартиби. Гомеопатик таблеткалар таърифи, технологияси.
|
9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
Download
132,8 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/382
Sana
22.11.2023
Hajmi
132,8 Mb.
#103163
Download
132,8 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
Download
132,8 Mb.
Matnni ko'rish
1-bob: Kompyuter tizimlarining turlari va komponentlari

Ikkilik sanoq tizimi faqatgina 0 va 1
raqamlaridan tashkil topgan
va dasturlash davomida “1” – “yoniq” yoki “0” – “oʻchiq” ekanini
bildiradi. Chiroqni yoqib-o‘chirgich bilan taqqoslang,
yoniq
holatini 1 deb belgilang, o‘chiq holatini 0 deb tasavvur qiling.
Kompyuterlar maʼlumotni ikkilik sanoq tizimida saqlaydi
va qayta ishlaydi. Masalan, kompyuter “B” harfini 01000010
sifatida saqlaydi. Maʼlumotlar
nollar va birdan tashkil
topgan qatorlar koʻrinishida saqlanadi, chunki kompyuter
“salom” yoki “oʻqituvchi” kabi soʻzlarni, “49”
kabi sonni
tushuna olmaydi; u faqat yoqiluvchi yoki oʻchiriluvchi elektr
signallarini tushuna oladi. Bu signallar 0 (signal yoq) yoki
1 (signal bor) kabi tasvirlanishi mumkin. Qolgan barcha
narsalar elektr signallarining mavjudligi yoki mavjud emasligi
kombinatsiyalaridan iborat boʻladi.
Bir signal birligining nomi
(0 yoki 1) “bit” deb ataladi, u inglizcha ikkilik raqam (
binary
dig
it) soʻzlari qisqartmasidan olingan.
Kompyuter bir nechta bitlarni birlashtirib, turli maʼlumotlarni
taqdim etishi mumkin. Masalan, 01000001 “A”
harfini va
01000010 esa “B” harfini ifodalaydi.
Ahamiyat qilsangiz, har ikki misoldagi A va B harflari sakkizta
bitdan iborat. Buning sababi aksariyat hollarda sakkiz bit o‘zaro
birlashtirilib ishlatilishidadir. Ya’ni
sakkiz bit
bir bayt deb ataladi.
KALIT SOʻZLAR
Audio karta: audio axborotni audio qurilmaga, jumladan,
karnay yoki quloqchinga yuborish imkonini beruvchi qurilma.
Video karta: tasvirni ekranda aks
ettirish imkonini beruvchi
ichki sxema.
Ichki qurilmalar
Video karta, ushbu qurilma grafik karta deb ham ataladi.
U tasvir hosil qilish, ularni inson tushunadigan ko‘rinishga
o‘zgartirish va displey orqali chiqarish vazifasini bajaradi.
Kompyuter qurilmalari (Hardware)

panel, mikrofon, shtrix-kod rider, skaner,
raqamli kamera,
joystik.
•
Protsessor
kiritish qurilmasi orqali kiritilgan maʼlumotlar
asosida turli amallarni bajaradi.
•
Chiqarish qurilmalaridan
protsessor ishining natijasini
namoyish qilishda foydalaniladi. Chiqarish qurilmalari ham
tashqi qurilmalar toifasiga kiradi.
Chiqarish qurilmalariga
printer, karnay, plotter, proyektor va displey ekranlarini
misol qilish mumkin.
•
-amaliy topshiriq - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

|
9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari Pdf ko'rish
|
bet | 382/382 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 132,8 Mb. | | #103163 |
Bog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslik21.06-amaliy topshiriq
Agar veb-sahifangizga animatsiyali rasm qoʻshishni xohlasangiz,
oddiy rasmlar oʻrniga animatsiyali GIF ishlatishingiz mumkin.
Yuqorida koʻrsatilganidek
src atributidan foydalaning va rasmga
muqobil matn qoʻshishni unutmang:
onsxwAbM8xUNa/giphy.gif” alt=“happy dog”
width=“500” height=“280”>
Yuqoridagi HTML kodda quyidagilarga eʼtibor berish zarur:
• Rasm tegining qismi qoʻshtirnoq ichida
URL manzilni koʻrsatish orqali rasmning qayerdan olinishini
tushuntiradi.
• Rasm tegining width=“500” height=“280” qismi ushbu
rasmning veb-sahifangizdagi oʻlchamini belgilaydi.
Tomonlar nisbati
Biror rasmning oʻlchamini oʻzgartirganingizda, rasmda
tomonlar nisbati saqlanishi uchun uning balandligi va kengligini
bir xil oʻlchamda orttirish yoki kamaytirishda eʼtiborli boʻling.
Bu uning torroq yoki kengroq boʻlish orqali qiyshaymasligini
Quyidagi HTML kod bilan tanishing va keyingi ikkita
savolga javob bering.
Mo‘s Music Page
Types of Music
There are many different types of
music that are enjoyed by people all
over the world. Some types of music
are very old and can be traced back
to centuries ago, such asclassical
i> music. On the other hand, rap
i> music is a very modern type of
music dating back to the last 40
years.
Some of the more traditional
i> types of music, dating back even
further, use no musical instruments,
yet can be very pleasant to listen
to. Yet other types of music use
very primitive styled instruments and
are very important in a cultural
sense.
My First CSS Example
This is a paragraph.
|
| |
v
     
Kirish - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

Kirish
Ushbu darslik Cambridge IGCSE ICT kitobi asosida ishlab
chiqildi. Izlanishlar natijasida o‘quvchilarni koʻproq axborotni
bilib olishga qiziqtirish maqsadida AKTdan foydalanishga oid
zamonaviy va qiziqarli misollarni ham qoʻshishga qaror qilindi.
AKT sohasidagi doimiy oʻzgarishlar darslikning ushbu nashrini
chop etishni taqozo qildi. Mavzudagi nazariy ma’lumotlarni
yozish vaqtida chetda qoldirilgan koʻplab jihatlar amaliy
boblarning skrinshotlarida misollar orqali tushuntirilgan.
Bundan tashqari, ushbu nashrda AKTning ayrim sohalaridagi
yangicha qarashlar haqida axborotlar yoritilgan.
Darslik mazmuni
Dastlabki 11 ta bob oʻzingiz yoki sinf bilan birgalikda
bajarishingiz mumkin boʻlgan nazariya, tadqiqot mavzulari va
ayrim mashqlardan iborat. Keyingi 12–21- boblar esa amaliy
mavzudagi boblar boʻlib, ular nashriyot hujjatlarini chop etish,
elektron jadvallar yordamida masalani modellashtirish, veb-
saytlar yaratish va maʼlumotlar bazalaridan foydalanishdan
iborat vazifalarni bajarishingizda yordam beradi. 12–21-
boblardagi amaliy mashqlarda CD - ROM orqali bajariladigan
topshiriqlar mavjud.
Asosiy maqsad
Ushbu darslik informatika va AT fanidan tadqiqotlar oʻtkazish,
mustaqil fikrlash hamda tizimli yondashuvlar asosida yangi
amaliy koʻnikmalarga ega boʻlishingiz uchun imkoniyat va
koʻmak beradi.
Darslikni oʻrganish jarayonida turli savollarga javob topishingiz
va oʻqish davomida duch kelishingiz mumkin boʻlgan amaliy
usullarni tushunishga yordam beruvchi tayanch bilimlarni
olasiz.
Bilim olishingizda yordam berishi uchun koʻplab boblarda
imtihon usulida ishlab chiqilgan savollar mavjud.
Faqat siz uchun
Bu darslikning afzalliklaridan biri shundaki, muhokama uchun
berilgan mavzular sizni mustaqil fikrlashga hamda savollarni
oʻrganib chiqib, boshqalarni tinglaganingizdan keyin o‘z
javoblaringizni tushuntirib berishga undaydi.
Shu sababli, darslik Informatika va AT fanini o‘rganish
davomida va kelgusi oʻqish jarayonlaringizda asosiy bilim va
amaliy koʻnikmalarni oʻrgatishga moʻljallangan. Umid qilamizki,
fanni o‘rganish davomida bu kitob sizga juda foydali boʻladi.
Kompyuter tizimining asosiy

Doimiy xotira (ROM – Read-Only Memory) kompyuter
yoqilganda ishga tushishi uchun koʻrsatmalarni saqlaydi. ROM
kontentini oʻzgartirib boʻlmaydi.
KALIT SOʻZLAR
Tezkor xotira: RAM, operativ xotira deb ham ataladi.
U joriy
vaqtda foydalanilayotgan maʼlumotlar va dasturlarni saqlaydi.
Tezkor xotira ma’lumotlarni faqat kompyuter yoniq boʻlganda
saqlaydi, lekin kompyuterni oʻchirsangiz, RAMdagi hamma
narsa yoʻqoladi. Bu holat “
Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali - bet 2

(LPT) va ketma-ket (COM) portlari orqali ko`plab tashqi qurilmalarni ulash
mumkin.
Boshqaruv qurilmasi deb ataluvchi maxsus
qurilma hozir qanday operator bajarilishi va
undan keyin qaysi operator bajarilishi ustidan
nazorat o`rnatadi va uning bajarilishini
ta’minlaydi. Amal
esa
protsessor deb
ataluvchi qurilmada bajariladi. Dastur ishlash
natijasi
to`g`ridan
–
to`g`ri ekranda
yoki
tashqi qurilma (chop qiluvchi
mexanizm, grafik chizuvchi qurilma, video qurilma va boshqalar) deb ataluvchi
qurilmada
ko`rilishi
mumkin.
Odatda
kompyuterlar
ikki
qismdan:
Hardware (kompyuterni tashkil etuvchilari –
kompyuterning qattiq qismlari)
va
Software (kompyuterning dastur ta’minoti –
kompyuterning yumshoq qismlaridan)
tashkil topgan deyiladi.
va boshlig`i bo`lgan Bill Geyts “Altair” shaxsiy kompyuter
(ShK) uchun birinchi bo`lib BASIC tilining interpretatorini yaratdi. Natijada bu
kompyuterlar, avval faqat o`yinlar uchun mo`ljallangan edi. Shu bilan birga
foydalanuvchilar tomonidan biznesda va murakkab bo`lmagan muhandislik hisob –
kitoblarida ham ishlatib kelingan. 1981 yilda IBM firmasi o`ziga xos ShK variantini
yaratdi va u IBM PC deb nom oldi. Bu kompyuter juda ko`p ishlab chiqarila boshladi
va jahonda ShK larning standartiga aylandi.
Boshqaruv qurilmasi deb ataluvchi maxsus qurilma hozir qanday operator bajarilishi
va undan keyin qaysi operator bajarilishi ustidan nazorat o`rnatadi va uning
bajarilishini ta’minlaydi. Amal esa
protsessor deb ataluvchi qurilmada bajariladi.
Dastur ishlash natijasi to`g`ridan – to`g`ri ekranda yoki
tashqi qurilma (chop qiluvchi
mexanizm, grafik chizuvchi qurilma, video qurilma va boshqalar) deb ataluvchi
qurilmada
ko`rilishi
mumkin.
Odatda
kompyuterlar
ikki
qismdan:
Hardware (kompyuterni tashkil etuvchilari –
kompyuterning qattiq qismlari)
va
Software (kompyuterning dastur ta’minoti –
kompyuterning yumshoq qismlaridan)
tashkil topgan deyiladi.
va boshlig`i bo`lgan Bill Geyts “Altair” shaxsiy kompyuter
Kompyuter qurilmalari va - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

|
9-sinf Informatika va axborot texnologiyalariBog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslik1.01 Kompyuter qurilmalari va
dasturiy taʼminot
Kompyuter tizimi asosan ikki qismdan tashkil topgan.
1.01-rasmda an’anaviy kompyuter tizimi aks etgan bo‘lib,
u qurilmalar va dasturiy taʼminotdan iborat. Bu boʻlimda
kompyuter qurilmalari, ularning qismlari hamda dasturlar va
operatsion tizim orasidagi farqni bilib olasiz.
Kompyuter qurilmalari kompyuter tizimi qismlaridan, yaʼni
tegish mumkin boʻlgan jismlardan tashkil topadi. Bularga keys,
monitor, klaviatura, sichqoncha, printer, fleshka, shuningdek,
keys ichidagi barcha qismlar, masalan, qattiq disk, asosiy
plata, video karta kabi qismlar kiradi.
KALIT SOʻZLAR
Asosiy plata: CPU, RAM va boshqa qurilmalarga quvvat
taqsimlovchi va ularning oʻzaro aloqasini taʼminlovchi plata.
Qurilmalarning har xil turlari mavjud, hatto mobil telefon ham
kichik qurilmalardan tashkil topgan bo‘ladi. Shunchaki, ular
telefon korpusi ichida joylashgan, agar korpusini yechsangiz,
ularni ushlab ko‘rishingiz mumkin! Shuning uchun ham ularni
qurilmalar deb atash mumkin bo‘ladi.
Kompyuter dasturiy taʼminoti esa buning aksi: uni ushlash
mumkin emas. Dasturiy taʼminot – kompyuterda maxsus
amallarni bajarish uchun yaratilgan muayyan koʻrsatmalar
toʻplami. Kompyuter tizimi ishlashi uchun sizga qurilma va
dasturiy taʼminot kerak bo‘ladi.
Desktop kompyuter va laptop
Desktop kompyuterida odatda tizimli blok, alohida monitor,
klaviatura va sichqoncha boʻladi. U stol ustiga joylashgani
uchun “desktop” (oʻzbekcha – stol usti) deb ataladi.
Shuningdek, “all in ones” (barchasi bittada) deb nomlanuvchi
desktop kompyuterlar ham mavjud. Bunday kompyuterlarda
qurilmalar monitor ichida joylashgan boʻladi. Ikkala turdagi
kompyuter ham portativ kompyuter hisoblanmaydi.
Noutbuk kompyuterda ham desktop kompyuterdagi
kabi qurilmalar bor, lekin unda monitor, klaviatura va sensorli
panel bitta qurilmaga birlashtirilgan bo‘ladi. Ushbu bobning
1.04-boʻlimida bu haqda batafsil maʼlumot beriladi.
|
| |
Audio karta ovozlarni tinglash, yozib olish va ijro qilish 
imkonini beradi.
Elektr taʼminoti

|
Audio karta ovozlarni tinglash, yozib olish va ijro qilish
imkonini beradi.
Elektr taʼminotiBog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslikAudio karta ovozlarni tinglash, yozib olish va ijro qilish
imkonini beradi.
Elektr taʼminoti elektr tarmogʻidagi oʻzgaruvchan (AC)
tokni doimiy (DC) elektr tokiga aylantiradi va uni boshqa
komponentlarga yetkazadi.
Qattiq disk (1.03-rasmga qarang) dasturlar va maʼlumotlarni
saqlash uchun foydalaniladigan xotira turi. Kompyuter
undan ma’lumotlarni oʻqishi va yozishi mumkin (Biz “undan
oʻqishi” deganda qattiq diskdagi faylni ochishi va kontentni
xotiraga yuklashni nazarda tutamiz; “unga yozish” deganda
esa qattiq diskka saqlash tushuniladi). Disk o‘quvchi
qurilma(diskovod)-ning har xil turlari mavjud boʻlib, ular
asosan diskni aylantirish orqali ishlaydi va oʻqish/yozish uchun
disk golovkasidan foydalanadi. Qattiq disklar uchun magnitli
golovka ishlatiladi.
1.03-rasm. Tashqi qattiq disk.
Tashqi qurilmalar
Kompyuterning turli tashqi qurilmalari mavjud bo‘lib, koʻp
uchraydiganlari klaviatura, sichqoncha, trekpad, printer va
skaner qurilmalari hisoblanadi. 1.01-SAVOL
Dasturiy taʼminot (Software)
Kompyuter tizimini ishga tushiruvchi koʻrsatmalar toʻplami
dasturiy taʼminot deb ataladi. Kompyuter tizimi juda
takomillashgan, zamonaviy yoki qimmatbaho qurilmalardan tashkil
topgan boʻlishi mumkin. Ammo ishlashi uchun bajarilishi kerak
boʻlgan koʻrsatmalar boʻlmasa, ushbu qurilmalar orqali ishni tashkil
etib bo‘lmaydi. Dasturiy taʼminotning ikkita asosiy turi mavjud:
• tizimli dasturiy ta’minot kompyuter ish faoliyatini tashkil
etish uchun zarur bo‘lgan dasturlar;
• amaliy dasturiy ta’minot kundalik vazifalarni kompyuterda
bajarish imkonini beruvchi dasturlar. Amaliy dasturlarda ishlay
olish uchun operatsion tizim kerak boʻladi.
KALIT SOʻZLAR
Amaliy dasturlar: maʼlum bir yo‘nalishdagi amallarni
bajaruvchi dasturlardir. Jumladan, matn muharrirlari, elektron
jadvallar yoki raqamli taqdimotlar. Amaliy dasturlarni tizimli
dasturiy ta’minotsiz ishga tushirib boʻlmaydi.
|
| |
Xotira qurilmasi - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

|
9-sinf Informatika va axborot texnologiyalariBog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslikXotira qurilmasi
barcha maʼlumotlar va dasturiy taʼminotni
saqlaydi.
KALIT SOʻZLAR
Protsessor: CPU deb ataladi, u markaziy protsessor bloki
tushunchasining qisqartmasi hisoblanadi.
Ichki qurilmalar
Tizimli blok ichidagi qurilmalardan biri (1.02-rasmga qarang)
protsessor
yoki CPU (asosiy plataga biriktiriladigan chip)
hisoblanadi. Protsessor kompyuter dasturlarini ishga tushirish
davomida murakkab hisoblash amallari va mantiqiy amallarni
bajaradi. Shu bilan birga kompyuterning boshqa qismlariga
koʻrsatmalar yuboradi.
CPU qanday vazifani bajaradi?
CPU asosiy platadagi soketga qotiriladi va turli qismlardan
tashkil topadi:
• arifmetik mantiqiy blok (ALU), unda hisoblash amallari
bajariladi:
•
mantiqiy amallar, jumladan,
AND, OR, NOT va
boshqalar;
•
bitlarni siljitish amallari, bunda bitlar joylashuvining
chap yoki oʻngga ko‘chirilishi yoki “siljitish” jarayoni
nazarda tutiladi (xuddi koʻpaytirish amalini
bajargandek);
•
qoʻshish va ayirish kabi arifmetik amallar (chunki
koʻpaytirish uchun qoʻshish amalidan va boʻlish uchun
ayirish amalidan foydalanish mumkin);
• boshqaruv bloki (CU), kompyuterning turli qismlarini
boshqaradi, shuningdek, xotiradagi koʻrsatmalarni oʻqiydi
va interpretatsiya qiladi hamda hisoblash amallarining turli
qismlarini faollashtirish uchun ularni signallarga aylantiradi;
• koʻrsatmalar va maʼlumotlardan nusxa olish hamda ochish
mumkin boʻlgan yuqori tezlikda ishlovchi kesh xotirasi.
Yuqorida keltirilgan hisoblash amallari qanday bajarilishini
tushunish uchun ikkilik sanoq tizimi haqida biroz maʼlumotga
ega boʻlish kerak.
Elektr kabellari
CD ROM, optik
disk qurilmasi
CPU
(Kuler tagida)
CPU kuleri
Video karta
Keys kuleri
Elektr taʼminoti
Asosiy plata
(Bosh plata, Ona plata)
Maʼlumot
uzatish kabeli
Asosiy xotira
1.02-rasm. Kompyuterning ichki qismlari.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent...

Foydalanilgan adabiyotlar
1. "Computer Organization and Design: The Hardware/Software Interface" by David
A. Patterson, John L. Hennessy
- Bu asar, kampyuter arxitekturasi va dasturlash sohasidagi tanqid etarli umumiy
adabiyotlar orasida taniladi. "Computer Organization and Design", RISC-V
mikrokontrollerlarini ham o'z ichiga olgan oxirgi versiyalari bilan keng mashhurdir.
2. "Computer Architecture: A Quantitative Approach" by John L. Hennessy, David A.
Patterson
-Bu kitob, kampyuter arxitekturasi sohasida san'atkorlik qilingan keyingi versiyasini taqdim
etadi. Umumiy kompyuter arxitekturasi prinsiplari, kompyuterlarning tejovsiz ishlash
prinsiplari va tarmoq arxitekturasi bo'yicha keng malumotlar beradi.
3. "Computer Systems: A Programmer's Perspective" by Randal E. Bryant, David R.
O'Hallaron
-Bu adabiyot dasturlash sohasidagi umumiy tushunchalarni kompyuter
arxitekturasiga bog'lashni ta'minlaydi. Bu kitob, dasturchilarga kompyuter
arxitekturasi va sistem dasturlash prinsiplarini o'rganishga yordam bera oladi.
4. "Computer Architecture: Concepts and Evolution" by Gerritt A. Blaauw, Frederick
P. Brooks Jr.
- Bu kitob, kampyuter arxitekturasi tarixi, asosiy tushunchalar va rivojlanayotgan
texnologiyalar haqida tafsilotlar beradi. Gerritt A. Blaauw va Frederick P. Brooks Jr.,
kompyuter arxitekturasi sohasidagi ekspertlar hisoblanadi.
5. "Structured Computer Organization" by Andrew S. Tanenbaum
Tanenbaum, kampyuter arxitekturasi va tizim arxitekturasi mavzusidagi klasik
kitoblarning muallifi hisoblanadi. Bu kitob, kompyuterlar tizimini tushunish va
boshqarish uchun asosiy tushunchalarni o'rgatadi.
Foydalanilgan saytlar
https://kompy.info/reja-kirish-avr-va-pic-mikrokontroller-arxitekturasi-avr-mikro.html
https://uz.wikipedia.org/wiki/Kompyuter_arxitekturasi
https://chat.openai.com/
|
Baliqdan tiniq qaynatma (uxa) - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti pedagogika fakulteti Mehnat ta’limi kafedrasi Amrullayeva Mohinur Fayzullayevna
|
bet | 35/49 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 153,27 Kb. | | #247736 |
Bog'liq O’zbek milliy taomlaridan suyuq ovqatlar tayyorlash texnologiyas-www.hozir.orgBaliqdan tiniq qaynatma (uxa). Baliq qaynatmasi 50°C gacha sovutilgach, unga tiniqlashtiradigan mahsulotlar, xom petrushka yoki selderey ildizi qo'shib aralashtiriladi, olovni qaynash darajasigacha ko'tarib, ko'piklari suzib olinadi, so'ng olov pasaytirilib 20—30 minut qaynatiladi. Tayyor qaynatmadagi mahsulotlar cho'kkuncha tindirilib, yuzidan suzib elakdan o'tkaziladi. Baliq qaynatmasini tiniqlashtirish uchun xom tuxum oqi sovuq qaynatma yoki suv bilan aralashtiriladi, tuz va mayda to'g'ralgan piyoz qo'shiladi.
Bunday aralashmani yana cho'rtan baliq yoki sudak uvuldurug'idarr ham tayyorlash mumkin. Buning uchun baliq uvuldurug'i ezilib, bir xil quyuqlikka kelguncha suv bilan, so'ng mayda to'g'ralgan piyoz, tuz qo'shib aralashtiriladi va hosil bo'lgan mahsulot 4—5 barobar ko'p miqdordagi sovuq suv bilan aralashtiriladi.
Tiniq suyuq oshlarni tarqatish va ular uchun garnir tayyorlash. Tiniq suyuq oshlar kosa, chuqur likopcha, suyuq taom uchun mo'ljallangan idishlarga suzib tarqatiladi. Alohida kichik likopchaga esa garniri solib beriladi. Tarqatishda likopchaga avval garnir solinib, so'ng qaynatma suziladi. Qaynatma porsiyasining sof og'irligi 300 yoki 400 g hisobida bo'ladi. Garnir sabzavotlardan, yormalardan, makaron, tuxum, go'sht, baliq va boshqa mahsulotlardan tayyorlanadi.
Tuxumli tiniq qaynatma sho'rva. Tuxum chala pishirilib, ehtiyotlik bilan po'sti tozalanib, tarqatilguncha harorati 50—60°C li tiniq qaynatamada biroz saqlanadi. Tarqatishda likobcha yoki kosaga tuxum solinib, ustidan tiniq qaynatma suzib beriladi.
Qotirilgan pishloq va nonli tiniq qaynatma sho'rva. Bug'doy unidan yopilgan baton qobig'i tozalanib, qalinligi 0,5—0,6 sm da tilim-tilim shaklda kesilib,tovaga teriladi, ustidan qirg'ichda qirilgan pishloq sepilib, uning ustidan margarin yoki sariyog' sachratilib qovurish shkafida sarg'ish qobiq hosil bo'lguncha ushlanadi.
Tarqatishda tiniq qaynatma sho'rva kosaga suzilib, alohida likobchaga 3—4 dona qotirilgan pishloqli non beriladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti pedagogika fakulteti Mehnat ta’limi kafedrasi Amrullayeva Mohinur Fayzullayevna
|