Kurs ishining obyekti - Mavzu: Taqsimot va zichlik funksiyasi Reja: Kirish. I -bob. Tasodifiy miqdorlar

|
Mavzu: Taqsimot va zichlik funksiyasi Reja: Kirish. I -bob. Tasodifiy miqdorlar
|
bet | 2/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 341,11 Kb. | | #229666 |
Bog'liq Mavzu Tasodifiy miqdor va uning taqsimot funksiyasi. Reja KiriKurs ishining obyekti. Oliy ta’lim muassasalarida Ehtimollar nazariyasini oʻqitish jarayoni.
Kurs ishining predmeti. Oliy ta’lim muassasalarida Tasodiy miqdor va uning taqsimot funksiaysi va ularni yechishga doir nazariy va amaliy bilimlarni oʻrgatish usullari va vositalari.
Kurs ishining maqsadi. Oliy ta’lim muassasalarida Tasodifiy miqdor va uning taqsimot funksiyasi va ularni yechish mavzusi yuzasidan masalalar yechish metodikasini ishlab chiqish.
Kurs ishining vazifalari.
Oliy ta’lim muassasalarida uchun DTS, taqvimrejasi, mavzuga oid mavjud adabiyotlar, internet ma’lumotlarini toʻplash va tahlil qilish;
“Tasodifiy miqdor va uning taqsimot funksiyasi va ularni yechish” mavzusida masalalar ishlashning muammolarini, fanda tutgan oʻrni va ahamiyatini oʻrganib chiqish;
Oliy ta’lim muassasalarida Tasodifiy miqdor va taqsimot funksiyasi va ularni yechish mavzusining asosiy tushunchalarini tahlil qilish, innovatsion texnologiyalardan foydalangan holda mavzuni oʻqitish metodikasini ishlab chiqish.
Oliy ta’lim muassasalarida Tasodifiy miqdor va uning taqsimot funksiyasi va ularni yechishga doir masalalar yechish metodikasini ishlab chiqish.
Kurs ishining tuzilishi. Kurs ishi kirish, 2 ta bob, 5 ta paragraf, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati hamda ilovadan iborat.
I -bob. Tasodifiy miqdorlar.
Tasodifiy miqdor tushunchasi.
Ta’rif. Tajriba natijasida u yoki bu qiymatni qabul qilish oldindan ma’lum bo’lmagan miqdor tasodifiy miqdor deyiladi.
Tasodifiy miqdorlar lotin alifbosining boshharflari (yoki grek alifbosining kichik harflari (ksi), (eta), ζ(dzeta),…) bilan qabul qiladigan qiymatlari esa kichik harflar , bilan belgilanadi.
Tasodifiy miqdorlarga misollar keltiramiz: 1) X-tavakkaliga olingan mahsulotlar ichida sifatsizlari soni; 2) Y-n ta o‘q uzilganda nishonga tekkanlari soni; 3) Z-asbobning beto‘htov ishlash vaqti; 4) U-[0,1] kesmadan tavakkaliga tanlangan nuqtaning koordinatalari; 5) V-bir kunda tug‘iladigan chaqaloqlar soni va h.k..
Agar tasodifiy miqdor(t.m.) chekli yoki sanoqli qiymatlar qabul qilsa, bunday t.m. diskret tipdagi t.m. deyiladi.
Agar t.m. qabul qiladigan qiymatlari biror oraliqdan iborat bo‘lsa uzluksiz tipdagi t.m. deyiladi.
Demak, diskret t.m. bir-biridan farqli alohida qiymatlarni, uzluksiz t.m. esa biror oraliqdagi ehtiyoriy qiymatlarni qabul qilar ekan. Yuqoridagi X va Y t.m.lar diskret, Z esa uzluksiz t.m. bo‘ladi.
Endi t.m.ni qat’iy ta’rifini keltiramiz.
elementar hodisalar fazosida aniqlangan X sonli funksiya t.m. deyiladi, agar har bir elementar hodisaga X() sonni mos qo‘ysa, yani X=X(), .
Masalan, tajriba tangani 2 marta tashlashdan iborat bo‘lsin. Elementar hodisalar fazosi bo‘ladi. X-gerb chiqishlari soni bo‘lsin, u holda X t.m. qabul qiladigan qiymatlari: X(1)=2, X(2)=1, X(3)=1, X(4)=0.
Agar chekli yoki sanoqli bo‘lsa, u holda da aniqlangan ixtiyoriy funksiya t.m. bo‘ladi. Umuman, X() funksiya shunday bo‘lishi kerakki: xR da hodisa S -algebrasiga tegishli bo‘lishi kerak.
tasodifiy miqdorning taqsimot funktsiyasini topamiz:
|
| |