nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Filtrga bo`lgan talabni spetsifikatsiyalash

|
Filtrga bo`lgan talabni spetsifikatsiyalash
|
bet | 7/8 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 1 Mb. | | #125643 |
Bog'liq Parallel kompyuterlarning dasturiy taminoti Maxsus tillar kutubx
Bu bosqichda tanlab olingan fitr turini tanlash mumkin, masalan past chastotali filtr, kerakli amplituda yoki faza xarakteristikali, diskretlash chastotasi va chiquvchi malumot so`z usunligi kabi parametrlarini tanlash mumkin. Masalan 1000 Hz dan past chastotalarni o`tkazadigan, o`tish oralig`i 300 Hz, pasaytirish oralig`ida tovush balandligining tushishi 50 dB dan kata va diskretlash chastotasi 8 kHz bo`lgan spetsifikatsiyani tuzib chiqamiz.
2.1 rasm. Past chastotali filtr strukturasi
O`tkazish oralig`i chegaraviy chastotasi - fp = 1000 Hz,
O`tish oralig`i ∆F = 300 Hz,
So`ndirish oralig`i chegaraviy chastotasi - fs = fp + ∆F = 1000 + 300 = 1300
Hz,
So`ndirish - δs > 50 dB,
Diskretlash chastotasi – Fs = 8 kHz.
Amaliyotda ko`pincha δs ni detsibelda ifodalash qulay. O`zoro fs bilan fp oralig`i filtrning o`tish oralig`iga teng bo`ladi. Filtrning eng muhim parametrdan biri bo`lib N – filtr uzunligi hisoblanadi, yani filtr koeffitsientlari uzunligini ko`rsatuvchi kattalikdir. Ko`p hollarda ko`rsatilgan parametrlar filtrning chastota xarakteristikasini to`liq ifodalab beradi.
Yuqorida talablarga javob beruvchi filtr koeffitsientlarini hisoblash quyidagi to`rt bosqichdan iborat:
1 – bosqich. Filtrning ideal chastota xarakteristikasini HD(ω) tanlab olish
2 – bosqich. Talab qilinayotgan filtrning impuls xarakteristikasi hD(n) ni tanlab olish. Standart holatda hD(n) uchun ifodani 2.1 – jadvaldan olish mumkin.
3 – bosqich. O`tkazish oralig`i yoki pasaytirish oralig`i talablarini qondiradigan filtr funksiyasi tanlab olinadi va o`tish oralig`i hamda filtr uzunligi orasidagi munosabatdan foydalanib filtr uzunligi aniqlanadi.
4 – bosqich. Filtrning mos funksiyasi ω (n) ning qiymatlarini aniqlash hamda talab etilgan KIX filtrining h(n) koeffitsientlarini hD(n) va ω (n) larni ko`paytirish orqali hosil qilish.
h(n) = hD(n) * ω (n)
Talab qilingan filtrni qurishda yuqoridagi hamma bosqichlarni birin ketin amalga oshiramiz. Past chastotali filtr uchun hD(n) ifodani 2.1 – jadvaldan olamiz.
– jadval.
-
|
Ideal chastota xarakteristikasi, hD(n)
|
|
|
| |
Suyuqliklarda tovushning tarqalishi

|
Suyuqliklarda tovushning tarqalishi
|
bet | 214/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Suyuqliklarda tovushning tarqalishi. Suyuqlikda zarrachalar gazlarga nisbatan zichroq joylashganligi tufayli ularda tovushning tarqalish tezligi kattaroq bo'ladi. Tovushning suvdagi tezligini birinchi marta 1826-yilda J. Kolladon va Yci. Shturm Shveysariyadagi Jeneva ko'lida o'lchashgan. 8°C li suvda o'lchangan tezlik 1440 m/s ni tashkil etgan. Anhorlarda cho'milganda suv tagida ikkita toshni urib ko'rib, uning ovozini eshitgan o'quvchilar bo'lsa kerak. Tashqarida turib suv ichida hosil qilingan ovozlarni nega eshitmaymiz? Shunga qarab baliqlar ovoz chiqarmaydi, degan xulosaga ham borganmiz. Rus tilidagi «Baliqdek soqov» degan ibora shundan qolgan. Aslida baliqlar ham, boshqa suv hayvonlari - kitlar, delfinlar ham ovoz chiqarib, bir-biri bilan muloqotda bo'ladi. Faqat suvda hosil qilingan ovozning 99,9% suv sathidan orqaga qaytib ketadi. Xuddi shunday, havoda hosil qilingan ovoz ham suv ichiga o'tmaydi.
|
| |
DTS talabi: Tovush kattaliklarini bilishi.

Dars turi

DTS talabi: Tovush kattaliklarini bilishi.
Dars turi: Yangi bilim berish.
Darsning usuli: Suhbat, aqliy hujum.
Dars materiallari: 1. Fizika darsligi, multimediya darsligi va plakatlar. 2. Tovush generatori va dinamik. 3. Elektron ossillograf va mikrofon.
Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism Guruhlarni tashkil etish. Taqdimot. (O’qituvchi tanlagan usul bilan jarayon amalga oshadi.)
2. O’tilgan mavzuni so’rash:
1. Baliqlar ovoz chiqarmaydi degan gap rostmi?
2. Oyda Yerdagiga qaraganda tovush uzoqroqqa tarqaladimi yoki aksinchami?
3. Nima sababdan odam o’z ovozi yozilgan magnit tasmasini eshitsa tanimaydi?
Yangi mavzu bo’yicha o’quvchilar fikrini olish. (O’qituvchi tanlagan usul bilan jarayon o’tkaziladi.)
3. Yangi mavzuning bayoni .
Tovushlar yo'g'on va ingichka, baland va past, yoqimli va yoqimsiz bo'ladi. Ular bir-biridan qanday kattaligi bilan farq qiladi? Buning uchun maxsus kattaliklar kiritilgan.
|
Mehnat ta’limi fanidan 8 – sinflar uchun dars ishlanmalar to’plami - bet 48

|
Mehnat ta’limi fanidan 8 – sinflar uchun dars ishlanmalar to’plamiBog'liq 8 sinf texnologiya konspekt [uzsmart.uz]-
ishlab chiqarish sohalarining rivojlanishi bevosita yangi texnika va ilg`or
texnologiyalarni joriy etish bilan bog`liqligini tushintirish.
Dars tipi:
yangi bilimlar berish.
Dars turi:
nazariy.
Darsda qo`llaniladigan o`qitish metodlari:
ma`ruza, suhbat, taqdimot,
tushintirish.
Fanlararo bog`lanish:
texnika, texnologiya, matematika, informatika, fizika
iqtisodiy bilim asoslari va b.
Dars jihozi:
tarqatma materiallar, kompyuter, proyektor, ekran, ishlab
chiqarish sohalariga oid slaydlar, ko`rgazmalar va b.
Darsning borishi:
I.
Tashkiliy qism.
II.
So`rash.
O`tilgan mavzu yuzasidan savol-javob o`tkazish;
1. Mashinalar ishlab chiqarishda va turmushda qo`llaniladigan texnika
vositalari boshqalardan nima bilan farqlanadi?
2. Mashinalar vazifasiga ko`ra qanday tasniflanadi?
3. Hozirgi zamon ishlab chiqarish texnologiyasi qanday yo`nalishlar
bo`yicha takomillashmoqda?
4. Chiqindisiz va kam chiqindili texnologiya nima?
5. Maktab ustaxonasida metall va yog`ochga ishlov berishda hosil bo`ladigan
chiqindilarini qanday qilib kamaytirish mumkin?
III. Yangi mavzu bayoni.
Reja:
1. Materiallarni kesish, qirqish, biriktirish va payvandlash orqali amalga
oshiriladigan texnologik jarayonlar
2. Gazlamalarning olinishi, ularni bichish-tikish, pardozlash mahsulotlarga
birinchi va ikkinchi ishlov berish hamda yarim fabrikatlar orqali amalga
oshiriladigan tehnologik jarayonlar
O`qituvchi uchun metodik tavsiya
Bilamizki, mehnat ta`limi darslari quyi sinflardan boshlab tashkil etiladi.
O`g`il bolalarga “Texnologiya va dizayn”, qizlarga “Servis hizmati” yo`nalishlari
bo`yicha bilim, ko`nikma va malakalar o`rgatiladi. Shu sababli, “Mehnat predmetiga
mexanik ta`sir etish orqali amalga oshiriladigan texnologik jarayonlar” mavzusini
noan`anaviy usulda tashkil etishni maqsadga muvofiq deb topdik. Chunk har ikkala
yo`nalish bo`yicha ham o`quvchilar 5-7-sinflarda va 8-sinfning II-choragida o`tilgan
mavzular bo`yicha kerakli bilim, ko`nikmalarga ega bo`lganlar. Shu bois ushbu
darsni tashkil etishda grafikli foydalanish muhim ahamiyat kasb etadi. Bu esa
o`quvchilarni mehnat ta`limi darslarida faol ishtirok etishini, mehnat ta`limi
mazmuniga oid o`rganilayotgan tushunchalarni, murakkablik darajalari turlicha
bo`lgan mavzularni fanlararo amalga oshirilayotgan aloqadorlik va o`zaro bog`liqlik
o`rnatishni, tahlil qilish, solishtirish va taqqoslash, topshiriqli muammolarini
aniqlash, ularni hal etish va berilgan amaliy topshiriqlarni rejalashtirish, tafakkur
qilish va ijodkorlik qobiliyatlarini rivojlantirishga xizmat qiladi.
|
| |
Yuqorida sanab o’tilgan Davlat reestridan chiqarilishiga sabab

83
5. Germaniyada auditorlik faoliyati qaysi hujjatlar
yordamida tartibga
solinadi?
6. Frantsiyada audit standartlarini qaysi tashkilot ishlab chiqadi?
7. Italiyada qaysi tashkilot auditorlik faoliyatini boshqarib boradi?
8. Ispaniyada auditorlik faoliyatiga qanday litsenziya talablari qo’yilgan?
Mavzu bo`yicha testlar
1. AQShda ichki audit daslab qaysi tarmoqda shakllangan?
А. Temir yo’l
B. Kimyo
С. Energetika
D. Aloqa
2. AQShda “Audit” nomli kitob birinchi marta kim tomonidan yozilgan?
А. Robert Montgomeri
B. David Rikardo
С. Adam Smit
D. Jeyms Lobbek
3. AQShda auditorlar uyushmasi qachon tashkil topgan?
А. 1887
B. 1862
С. 1901
D. 1918
4. Germaniyada auditorlarning kasbiy o’zini-o’zi boshqarish vazifalari kim
tomonidan hal etiladi?
А. Auditorlar Palatasi
B. Auditorlar
Federatsiyasi
С. Auditorlar
Kengashi
D. Moliya vazirligi
5. Angliyalik olim T. Bakster buxgalteriya hisobi va audit rivojlanishini necha
bosqichga ajratadi?
O’quvmashg’ulotiningo’qitish texnologiyasi modeli

Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni
|
|
O’quv mashg’ulot shakli va turi
|
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1. Ma’lumotlarga kirishfoydalanish
2. Ma’lumotlarga kirishfoydalanish haqida
3. Ma’lumotlarga kirish foydalanish umumiy tushuncha
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Kompyuter turlari to’g’risidagi bilim (ko’nikma)larnishakillantirish(mustahkamlash.).
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirishnatijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim ,ko’nikma yoki kompetensiyalar.
|
Pedagogik vazifalar.
1.Ma’lumotlarga kirishfoydalanish bilan tanishtirish.
2. Ma’lumotlarga kirishfoydalanish tasnifini berish.
3. Ma’lumotlarga kirishfoydalanish tushuntirish.
4. Ma’lumotlarga kirishfoydalanish ni ochib berish va boshqa.
|
O’quv faoliyat natijalari.
1. Ma’lumotlarga kirishfoydalanish umumiy ma`lumotga ega bo`ladilar.
2. Ma’lumotlarga kirishfoydalanish ni tasniflaydilar,
3 Ma’lumotlarga kirish foydalanish haqida aytib beradilar,
4. Ma’lumotlarga kirish foydalanish ni tartibli ravishda izohlab beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli - kichik ma’ruza, namoish, «aqliy hujum», munozara
|
O’qitish vositalari
|
O’UM, tarqatma materiallar, slaydlar, proektor, kompyuter, klaster , T-sxema.
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Jamoa va guruhlarda ishlash
|
O’qitish shart-sharoiti
|
Texnikvositalar bilan ta’minlangan auditoriya
|
Qautar aloqaning usul va vositalari
|
Og’zaki nazorat, savol-javob
|
Qattiq jismlarda tovush tarqalishi

|
Qattiq jismlarda tovush tarqalishi
|
bet | 215/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
3. Qattiq jismlarda tovush tarqalishi. Buni o'rganish uchun o'yinchoq telefon yasaymiz. Yog'ochdan yasalgan ikkita gugurt qutisini olib, uning donalarini chiqarib qo'yamiz. Har birida bittadan cho'pni qoldirib, belidan bitta ipning ikkita uchini gugurtga teshib kiritib cho'plarga bog'laymiz. Qutilarni yopib, ipni tarang qilib tortamiz. Telefon tayyor! O'rtog'ingizga birini berib, qulog'iga tutishini so'rang. O'zingizdagi qutini tortib, ipni taranglashtirib qutiga gapirsangiz, o'rtog'ingiz bemalol eshitadi. Bunda tovush ip orqali uzatiladi. Poyezd yo'li relslariga quloq tutgan odam, poyezdni ko'rmasa-da, uning kelayotganini eshitadi. Ba'zi filmlarda «hindu»larning yerga yotib otliqlar yoki hayvonlar to'dasi yaqinlashayotganini bilib olganligini ko'rgan bo'lsangiz kerak. Qattiq jismlarda tovushning tarqalish tezligi eng katta ekanligi jadvaldan ko'rinib turibdi.
Jadval
Gazlar
|
HI, m/s 0°C da
|
Suyuqliklar
|
El, m/s 20°C da
|
Qattiq jismlar
|
E, m/s
|
Azot
|
333,6
|
Dengiz suvi
|
1490
|
Aluminiy
|
6260
|
Kislorod
|
316
|
Aseton
|
1192
|
Temir
|
5850
|
Uglerod (II) oksid
|
338
|
Glitserin
|
1923
|
Oltin
|
3240
|
Argon
|
319
|
Simob
|
1451
|
Mis
|
4700
|
Xlor
|
206
|
Etil spirti
|
1188
|
Kumush
|
3620
|
4.Mustahkamlas:
1. Baliqlar ovoz chiqarmaydi degan gap rostmi?
2. Oyda Yerdagiga qaraganda tovush uzoqroqqa tarqaladimi yoki aksinchami?
3. Nima sababdan odam o’z ovozi yozilgan magnit tasmasini eshitsa tanimaydi?
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriqlar. Darslikdan keyingi mavzuni o’rganish va amaliy topshirig’ini bajarib kelish.
61-dars Sana: 6-sinf
MAVZU: TOVUSH KATTALIKLARI
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: - o’quvchilarda tovush kattaliklari haqida tushunchalar hosil qilish.
Tarbiyaviy : O’z-o’zini salohiyatini oshirishga intilish ruhida tarbiyalash.
Rivojlantiruvchi: Ilmiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
|
| |
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi

O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
Download
2,52 Mb.
bet
216/230
Sana
15.06.2021
Hajmi
2,52 Mb.
#15054
1
...
212
213
214
215
216
217
218
219
...
230
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi:
o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik
bilimlarini rivojlantirish
, turli didaktik
topshiriqlarni bajara olish
, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Matematik
savodxonlik
, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi:
aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda
kundalik rejalarini tuza olish
,
formulalardan foydalanib
,
masalalar yecha olish
; inson mehnatini yengillashtiradigan asboblardan foydalanish.
Download
2,52 Mb.
1
...
212
213
214
215
216
217
218
219
...
230
Download
2,52 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
Download
2,52 Mb.
Idrok haqida tushuncha, idrokning nerv-fiziologik asoslari, idrokning murakkabligi

|
Idrok haqida tushuncha, idrokning nerv-fiziologik asoslari, idrokning murakkabligi
|
bet | 77/169 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #242452 |
Bog'liq Umumiy psixologiyaIdrok haqida tushuncha, idrokning nerv-fiziologik asoslari, idrokning murakkabligi.
Idrok sezgilarga nisbatan murakkab va mazmundor psixik jarayon bo`lib hisoblanganligi sababli barcha ruhiy holatlar, hodisalar, xususiyatlar xossalar va inson ongining yaxlit mazmuni, egallangan bilimlar, tajribalar, ko`nikmalar bir davrning o`zida namoyon bo`ladi, aks ettirishda ishtirok qiladi. Idrok tushunchasi lotin tilida qabul qilish, idrok deb nomlanadi, uning
yuqori bosqichi esa «appertseptsiya» deyiladi.
Appertseptsiya- idrok jarayonini shaxsning oldingi bilimlari, shaxsiy va ijtimoiy tajribala-qiziqishlari, motivatsiyasi, ehtiyojlari va odatlari, umuman, ruhiy hayotning barcha mazmuni bilan belgilanishidir. Appertseptsiya hodisasi tufayli odamlar o`zaro idrokining mazmuni bilan bir-birlaridan muayyan darajada tafovutlanadilar, ya’ni ular aynan bir xil narsani o`zining bilim saviyasi, maslagi, pozitsiyasi, dunyoqarashi ijtimoiy kelib chiqishiga asoslangan holda turlicha idrok qiladilar hamda aks ettiradilar. Masalan, «ildiz» tushunchasini biologlar o`simliklarning moddiy asosi sifatida, matematiklar sonlarning ildiz ostidagi ko`rinishida, ijtimoiy nuqtai nazardan (qarindosh-urug`chilik shaklida ko`z o`ngiga keltiradi. Mazkur tushuncha ba’zi hollarda idrokning aniqlik, to`liqlik, ravshanlilik, predmetlilik, tanlovchanlik kabi sifatlarning ma’nosi o`rnida qo`llanilgan.
Idrokning nerv-fiziologik asoslari.
Psixologiya nazariyalariga ko`ra appertseptsiya xodisasi barqaror va vaqtincha deb yurituvchi ikki ko`rinishga ajratiladi. Barqaror appertseptsiya hodisasi shaxsning dunyoqarashi, ideali, pozitsiyasi, motivatsiyasi, qiziqishi, bilim saviyasi, madaniy darajasi, xulq-atvori, ma’naviyati va kasbiy tayyorgarligiga bog`liq
bo`lib, u o`ta murakab tuzilishga egadir. Muvaqqat appertseptsiya turi esa shaxsning faqat idrok qilish jarayonidagi emotsional holatiga, ya’ni uning kayfiyati, ruhlanishi, shijoati, stress, affektiv ko`rinishdagi xis-tuyg`ularida, ularning sur’ati, davomiyligi, tezligida o`z ifodasini topadi.
Psixologiya fanida idrok muayyan shakllarga ajratilib tadkiq qilinadi, vaqt, harakat, fazo yordami bilan atrof-muhitning, biosferaning, ijtimoiy turmushning mohiyati yuzasidan axborotlar, ma’lumotlar, xususiyatlar aks ettiradi.
|
| |
Topshiriqning maqsadi: - - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

Topshiriqning maqsadi: - o’quvchilarda mavzuga doir amaliy ko’nikmalar hosil qilish.
Materiallari: 1. Fizika darsligi 2. Laboratoriya ishlarini o’tkazishga doir jihozlar.
Asosiy tushuncha va atamalar: - diffuziya; - suyuqliklarda molekulyar harakat;
- diffuziyaning borish tezligi.
Laboratoriya ishini bajarish bo’yicha ko’rsatma.
Laboratoriya ishini bajarish uchun bir-ikki kun vaqt kerak bo’lganligidan, uning birinchi bosqichi dars vaqtida bajariladi. Diffuziyalanuvchi moddalar darslikda ko’rsatilganidek suvli stakanga margansovka solinganidan so’ng oynali shkafga solib qo’yiladi va keyingi darsga qadar kuzatib boriladi. Shunga o’xshash tajriba uyda ham bajariladi. Laboratoriya ishi natijalari keyingi darsda chiqariladi.
|
O’quvmashg’ulotiningo’qitish texnologiyasi modeli

Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni
|
|
O’quv mashg’ulot shakli va turi
|
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1. Maxsus boshqaruv elementlarini yaratish
2. Maxsus boshqaruv elementlarini yaratishfoydalanish haqida
3. Maxsus boshqaruv elementlarini yaratishfoydalanish umumiy tushuncha
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Kompyuter turlari to’g’risidagi bilim (ko’nikma)larnishakillantirish(mustahkamlash.).
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirishnatijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim ,ko’nikma yoki kompetensiyalar.
|
Pedagogik vazifalar.
1.Maxsus boshqaruv elementlarini yaratishfoydalanish bilan tanishtirish.
2. Maxsus boshqaruv elementlarini yaratishfoydalanish tasnifini berish.
3. Maxsus boshqaruv elementlarini yaratishfoydalanish tushuntirish.
4. Maxsus boshqaruv elementlarini yaratish foydalanish ni ochib berish va boshqa.
|
O’quv faoliyat natijalari.
1. Maxsus boshqaruv elementlarini yaratishfoydalanish umumiy ma`lumotga ega bo`ladilar.
2. Maxsus boshqaruv elementlarini yaratishfoydalanish ni tasniflaydilar,
3 Maxsus boshqaruv elementlarini yaratish foydalanish haqida aytib beradilar,
4. Maxsus boshqaruv elementlarini yaratish foydalanish ni tartibli ravishda izohlab beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli - kichik ma’ruza, namoish, «aqliy hujum», munozara
|
O’qitish vositalari
|
O’UM, tarqatma materiallar, slaydlar, proektor, kompyuter, klaster , T-sxema.
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Jamoa va guruhlarda ishlash
|
O’qitish shart-sharoiti
|
Texnikvositalar bilan ta’minlangan auditoriya
|
Qautar aloqaning usul va vositalari
|
Og’zaki nazorat, savol-javob
|
Darsni mustahkamlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

4. Darsni mustahkamlash. Multimediya darslikdan savollar og’zaki muhokama etiladi.
1. Idish hajmining yarmini gaz bilan to’ldirish mumkinmi?
2. Nima sababdan suyuqlik oqadi?
3. Nima sababdan suyuqlik molekulyar harakat tufayli zarrachalarga to’liq ajralib ketmaydi?
4. Moddada uning ayrim molekulalarining hajmi, modda hajmiga tengmi?
Bingo o’yini o’tkaziladi.
Molekulalar tuzilishi bo’yicha farq qilmaydigan moddalar qatorini toping va ustidan chizing.
Muz
|
tosh
|
qor
|
Suv
|
sut
|
spirt
|
Bug’
|
gaz
|
kisloroq
|
Javob: Suv. Muz. Bug’.
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi. 6. Uyga topshiriq: Quyidagi laboratoriya ishini bajarib kelish. Laboratoriya ishi-1: Suyuqliklarda diffuziya hodisasini o’rganish
|
O’quvchilarni baholash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 28/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6.Uyga topshiriq. Nima sababdan uzoq vaqt buralgan holatda bo’lgan gaykani, garchi boltli birikma zanglatmaydigan po’latdan tayyorlangan bo’lsa-da, burab chiqarish qiyin bo’ladi, kabi savollar tuzish va javob yozish.
7-dars Sana: 6- sinf
MAVZU: QATTIQ JISM, SUYUQLIK VA GAZLARNING
MOLEKULYAR TUZILISHI.
Laboratoriya ishi-1: Suyuqliklarda diffuziya hodisasini o’rganish
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: - moddalarning turli holatidagi molekulyar tuzilishi bilan o’quvchilarni tanishtirish. - turli muhitlarda diffuziya hodisasini o’rganish va undan amaliyotda foydalanish ko’nikmalarini hosil qilish.
Tarbiyaviy: O’quvchilarda o’ziga ishonch ruhini tarbiyalash. Jismoniy tarbiya berish.
Rivojlantiruvchi: O’quvchilarning ilmiy dunyoqarashini rivojlantirish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Darsni mustahkamlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

4. Darsni mustahkamlash.
Darsni mustahkamlash uchun sinf o’quvchilariga quyidagi topshiriq beriladi.. Doska o’rtasidari chiziq tortilib, quyidagi yoziladi:
O’quvchilar guruh bo’lib javob yozadilar.
Quyidagi savollar og’zaki muhokama etiladi.
1. Diffuziyaning borish tezligi nimalarga bog’liq?
2. Molekulalar orasidagi itarishish kuchlari diffuziyaga qanday ta’sir ko’rsatadi?
Multimediya darslikdagi savollar ham og’zaki muhokama etiladi.
“Diffuziya” mavzusi FSMU metodi bilan quyidagicha mustahkamlanadi.
Fikr: Molekulalarning o’z-o’zidan bir-biriga qo’shilish hodisasi. Sabab: Molekulalarning uzluksiz va tartibsiz harakati natijasida paydo bo’ladi. Temperatura oshsa diffuziya tezligi oshadi. Gazlarda diffuziya hodisasi tez kechadi, suyuqliklarda sekinroq kechadi, qattiq jismlarda esa juda ham sekin bo’ladi, sababi qattiq jismlarning molekulalari zich joylashgan. Misol: Atirning isi tez tarqaladi. Ovqatning isi. Qandchoy hosil bo’lishi. Go’shtni tuzlash. Tuzli bodring, pamidor tayyorlash. Umumlashtirish: Diffuziya hodisasi molekulalarning o’z-o’zidan bir-biriga aralashib ketish hodisasidir. Bu hodisa molekulalarning uzluksiz va tartibsiz harakati natijasida paydo bo’ladi. Diffuziya hodisasi temperaturaga bog’liq. Temperatura oshsa diffuziya tezligi ham oshadi. Gazlarda diffuziya hodisasi tezroq, suyuqliklarda sekin, qattiq jismlarda juda ham sekin kechadi.
|
O’tilganlarni takrorlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

2. O’tilganlarni takrorlash
O’tilganlarni takrorlash maqsadida savollat tuziladi va baliq shaklida qirqiladi. O’yin quyidagicha o’tkaziladi. Magnit ,ip,ingichka yog’och taxtadan qarmoq yasaladi. Savol yozilgan baliqchalarga skripka mahkamlanadi. Poyafzaldan bo’shagan qutini olib baliqlar solinadi. O’quvchilar navbat bilan kelib baliqni tutib , unga yozilgan savolga javob beradi.
3. Yangi mavzuning bayoni.
Yangi mavzuni o’rganishdan oldin muammoli savol qo’yilishi mumkin. Masalan:
Issig kunda qanday ko’ylakda chidash oson? Paxtadan bo’lgan ko’ylakdami yoki sintetik tolali ko’ylakdami (neylon)? Nima uchun?
Albatta, ko’pchilik o’quvchilar buni o’z boshlaridan kechirgan bo’lishlari mumkin. Shu sababli "paxtali ko’ylakda" deb to’g’ri javob beradilar. Lekin sababini tushuntirishda qiynaladilar. Albatta bu diffuziya mavzusini o’rganishga sifat jihatdan misol bo’la oladi. Sababini ochishni keyinroqqa qoldirib, suvda margansovka erishi, xonada hidning tarqalishi kabi tajribalar namoyish qilinadi. Shundan so’ng diffuziya hodisasi mazmuni to’la ochiladi. Gazlarda, suyuqliklarda diffuziyaning borish tezligining o’ziga xos xususiyatlari ko’rsatiladi. Qattiq jismlarda kuzatilgan tarixiy tajriba (oltin va qo’rg’oshin plastina) gapirib beriladi. Bu darslikda batafsil keltirilgan. Oxirida paxtadan qilingan ko’ylak tolalari orasidan suv bug’lari bemalol o’tib ketishi, sintetika ko’ylak esa o’tkazmasligi aytilib, hodisaning mohiyati ochib ko’rsatiladi. Diffuziya mavzusiga quyidagi maqollarni bog’lash mumkin.
1. Nonning isini yashirib bo’lmas.
2. Isiriqdan jin qochar - mushtumdan jinni.
3. Mis qozonning misi chiqar, yashirganning isi chiqar.
Adabiy tahlili: Biror yegulik yashirib eyilsa, hidi oshkor qiladi yoki mis qozonda ovqatni pishirib tez olish kerak, misi chiqib ovqatning ta’mi buziladi, insonga zarar qilishi mumkin..
Fizikaviy tahlili: Molekulalarning tartibsiz harakati tufayli ikki jism molekulalarining bir-biriga aralashib ketishi diffuziya hodisasi deyiladi.
|
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi

|
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi
|
bet | 29/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
DTS talabi: Qattiq jism, suyuqlik va gazlarning molekulyar tuzilishini bilishi.
|
| |
-dars Sana: 6- sinf - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 33/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
8-dars Sana: 6- sinf
Nazorat ishi - 1
Mavzu: Modda tuzilishi haqida dastlabki ma’lumotlar
Maqsad: O’quvchilar egallagan bilim, ko’nikina va malakalarini aniqlash.
DTS talabi. Modda tuzilishi haqida dastlabki ma’lumotlarni bilishi.
Dars turi: Sinov.
Metod. Test.
Jihozi. Tarqatma materiallar.
Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism
2.Test
Testlar
Fizika so’zi ilk bor qaysi olimning asarlarida paydo bo’ldi?
A) M.V.Lomonosov B)Aristotel C)I.Nyuton D)G.Galiley E)Arximed
2. Fizik bilimlar manbai........ hisoblanadi?
A) Tajriba o’tkazish B) Kuzatishlar C) Kuzatish va tajriba o’tkazish D) O’lchashlar E) Terminlar
3. Moddalar qanday tuzilgan?
A) Moddalarning tuzilishi ularning holatiga bog’liq B) Moddalar juda mayda zarralardan tuzilgan.
C) Moddalar asosan yaxlit holatda uchraydi. D) Moddalarning tuzilishi ularning haroratiga bog’liq
E) Hamma javob to’gri.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Slayd oʻtishlari va animatsiyalari

Slayd oʻtishlari va animatsiyalari
Har bir slayd uchun oʻtishlar va animatsiyalar, foydalaniladigan maxsus effektlar, masalan,
uning davomiyligi, trigger hamda uning sozlamalari, animatsiyalarni amalga oshirish tartibi
haqida axborot boʻlishi kerak.
Strelkalar
Taqdimotning qaysi slayd boshqa slaydlarga havola orqali o‘tish kerakligini koʻrsatish uchun
slaydlar orasida strelkalardan foydalanish kerak. Bu shuningdek, barcha giperhavolalar
qayerga ko‘rsatilishi kerakligini ham koʻrsatadi.
Hozir siz dizayn xususiyatidagi shrift va maket boʻlimlarini toʻldirmoqchisiz.
39
2
Multimediadan maqsadli foydalanish
1.2-mashg‘ulot
Yoqtirgan narsalaringiz haqidagi taqdimot yaratish uchun reja tuzmoqchisiz.
Taqdimotingizga kiritish uchun yoqtirgan narsalaringizdan uchtasini tanlashingiz kerak.
Bu yoqtirgan taomingiz, rangingiz, sevimli hayvoningiz yoki har qanday siz yoqtirgan narsa
boʻlishi mumkin.
Loyiha xususiyati namunasidan foydalanib, taqdimotingiz uchun reja tuzing. Bu vaziyatda
siz faqatgina kontent, slayd raqami, slayd mavzusi, shrift formati va havolalar boʻlimini
kiritishingiz kerak.
Loyiha xususiyatingizni “Design_Favourite_Things_v1.docx” nomi bilan saqlang.
1.3-mashg‘ulot
Rejangizni partadoshingizga koʻrsating va undan quyidagilar aniq aks etganini soʻrang:
• siz kiritmoqchi boʻlgan kontent;
• kontentni slaydning qayeriga joylashtirish;
• foydalaniladigan shriftlar;
• taqdimot slaydlari orasida havolalar.
1.4-masg‘ulot
Loyiha xususiyatingizdan foydalanib, sevimli narsalaringiz haqida taqdimotingiz uchun
slaydlar yarating. Ayni paytda har bir slaydga faqat kontent va havolalarni qoʻshish kerak
boʻladi.
Taqdimotni “My_Favourite_Things_v1.pptx“ deb saqlang.
1.5-masg‘ulot
Taqdimotga oʻzingiz va eng yaqin doʻstingizning fotosuratini qoʻshmoqchisiz.
Sherigingizdan raqamli kamera yoki mobil telefon orqali siz va eng yaqin doʻstingizni
suratga olishni soʻrang.
|
Paydo bo‘lgan oynaning yuqori qismidagi maydonchaga almashtirmoqchi boʻlgan soʻzingizni 
yozishingiz mumkin.
3

Paydo bo‘lgan oynaning yuqori qismidagi maydonchaga almashtirmoqchi boʻlgan soʻzingizni yozishingiz mumkin. 3
7-sinf Informatika kitobi Cambridge
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Paydo bo‘lgan oynaning yuqori qismidagi maydonchaga almashtirmoqchi boʻlgan soʻzingizni yozishingiz mumkin. 3
|
Adaptasiya - Umumiy psixologiya

|
Umumiy psixologiya
|
bet | 76/169 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #242452 |
Bog'liq Umumiy psixologiyaAdaptasiya - yoxud moslashuv - sezgi organlari sezgirligining qo’zg’atuvchi ta'siri ostida o’zgarishi demakdir.
Adaptasiya (yoki moslashish) ikki turga bo’linadi:
a) negativ adaptasiya;
b) pozitiv adaptasiya.
Pozitiv adiaptasiyada kuchsiz qo’zg’atuvchi ta'siri ostida sezgirlik oshadi. Ko’rish analizatorida pozitiv adaptasiya, qorong’ulik adaptasiyasi deyiladi.
Negativ adaptasiya 2 xil bo’ladi:
a) qo’zg’atuvchining davomiy ta'siridan sezgirlik yo’qoladi. Masalan, qo’limizga yuk qo’yilsa sezamiz, ammo vaqt o’tishi biian sezmay qolamiz.
b) kuchli qo 'zg’atuvchi to’siridan sezgirlikning susayishi. Masalan, qorong’u xonadan birdaniga chiqib qolsak, avvaliga hech narsa ko’rmaymiz, vaqt o’tishi bilan sezgirlik pasayib biz normal ko’ramiz. ;
Adaptasiya teri reseptoriarida tez yuzaga keladi, L.P.Pavlov fikricha, "Adaptasiya bosh miya po’stloq qismidagi muhofazalovchi tormozlanishi tufayli hosil bo 'ladi". Haroratga, hidlarga nisbatan ham adaptasiya bo’ladi,
Sensibilizasiya - analizatorlarnlng o’zaro munosabati va mashq qilishi natijasida sezgirlikning kuchayishidir.
Sensibilizasiyaning adaptasiyadan farqi:
1. Adaptasiyada sezgirlik oshadi yoki kamayadi, sensibilizasiyada esa faqat oshadi;
2, adaptasiyada sezgirlikning o’zgarishi tashqi chegaralarga bog’liq bo’lsa,sensibilizasiyada psixologik, fiziologik holatlarga bog’liq bo’ladi.
Sinesteziya qo’zg’atuvchining bir analizatorga ta'siri bilan boshqa analizatorga xos sezgining paydo bo’lishidir. Ko’rish, eshitish sinesteziyasi ko’proq uchraydi. Sinesteziyalar har bir shaxs uchun doimiy bo’iadi. Masalan, kompozitorlardan Skrebin, A.F.Lest, N.Rimskiy Korsakovlarda "rangdor eshitish" qobiliyati bo’lgan. Demak, sinesteziya ikki sezgining bir sezgi bo’lib qo’shilishidir. "Masalan, "shirin so’z", "bag’ri tosh".
Sezgilar kontrasti qarama-qarshi sifatga ega bolgan bir vaqtdagi qo’zg’alish tufayli sezgirlikning o’zgarishidir. Masalan, tinch joyda tovush kuchliroq seziladi. Oqimtir fonda qora rang qoraroq, qoramtir fonda oq rang yana ham och bo’lib seziladi. Odam charchaganda sezgirlik pasayadi, harakat oshganda sovuqqa sezgirlik o’tkirlashadi. Sezgirlik kasbga ham bog’liq. Masalan, rassomlarda rang sezish, musiqachilarda tovush sezish va shu kabilar.
|
| |
Texnologiyalari: muammo va yechimlar mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy

Texnologiyalari: muammo va yechimlar mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
05.02.2024
Hajmi
0,55 Mb.
#151706
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Texnologiyalari: muammo va yechimlar mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
“UMUMIY O’RTA TA’LIM MAKTABLARIDA MADANIY MUHITNI YARATISHNING PEDAGOGIK

“UMUMIY O’RTA TA’LIM MAKTABLARIDA MADANIY MUHITNI YARATISHNING PEDAGOGIK
TEXNOLOGIYALARI: MUAMMO VA YECHIMLAR” MAVZUSIDAGI RESPUBLIKA ILMIY-AMALIY
ANJUMANI, MAY 15-16, 2023
234
2-rasm. Robotlarning asosiy turlari
Robotlarning uchta asosiy turi mavjud: masofadan boshqarish, sun’iy intellekt va gibrid.
Masofadan boshqariladigan robotlar buyruqlar to‘plamiga ega. Masofadan boshqarish pultidan
signal olgandan keyingina buyruqlarni bajaradi. Umuman olganda, odam robotni masofadan
boshqarish uchun asbobdan foydalanadi. Sun’iy intellektli robotlar atrof-muhitga tegishli
qarorlarni qabul qilishadi. Robot tizimida atrof-muhit omillari va ob’ektlariga turli xil
reaktsiyalar qayd etiladi. Sun’iy aqlning o‘zi ushbu reaktsiyalarni hisobga oladi va atrof-muhit
omillariga ta’sir qiladi. Asosan, sun’iy aql inson tafakkuriga o‘xshash bo‘lishi yoki taqlid qilishi
kerak. Gibrid - bu masofadan boshqarish va sun’iy aqlning kombinatsiyasi.
Xulosa qilib aytganda robototexnika o‘quvchiga turli bilim sohalari o‘rtasidagi
munosabatni idrok etish imkonini beradi, bu esa informatika, matematika, fizika, chizmachilik,
tabiiy fanlarni o‘qitilishning rivojlanishi bilan texnologiya fanida texnik ijodkorlik orqali
muhandislik fikrlashni uzviy bog‘lashga yordam beradi.
REFERENCES
1. Grebneva D.M. Proektirovanie soderjaniya kursa «Osnovi robototexnika» dlya studentov
pedagogicheskix vuzov // Sovremenniye naukoemkie texnologii. 2015. № 12-2, S.313-316
2. Bolotova, L.S. Sistemi iskusstvennogo intellekta: modeli i texnologii, osnovannie na
znaniyax : - M. : Finansi i statistika, 2012. - 664 s
3. Borovskaya, E.V. Osnovi iskusstvennogo intellekta : uchebnoe posobie - M. : Laboratoriya
znaniy, 2016. - 130 s.
4. Elektron manzil: http://exujjat.tdpu.uz/exujjat/img/userfiles2/ “Robototexnika”.pdf
Robotlarning asosiy
turlari
masofadan
boshqarish
sun’iy intellekt
gibrid
|
Formani Data View - Cover ict stb indd

4. Formani Data View rejimida oching.
View
menyu oynasidan
Data
bosish orqali formani
qaytadan ko‘rishingiz mumkin.
129
4
Ma’lumotlar bazasidan maqsadli foydalanish
Soʻ rov: muayyan
maʼlumotlarni
qidirish imkonini
beruvchi vosita.
Kalit so‘z
3-masala
Soʻrov yaratish
So‘rov siz ko‘rmoqchi bo‘lgan yoki foydalanmoqchi bo‘lgan ma’lumotni ajratib olish imkoniyatini
beradi. Masalan, siz 18+ yoshdagi barcha insonlarni qidirishingiz mumkin. Bu sizga kerak
boʻlmagan maʼlumotlar orasidan qidirish shart emasini anglatadi.
Yangi soʻrov yaratish
1.
Create
menyu oynasini oching.
2.
Query Design
tugmasini tanlang.
3. Jadval nomining ustiga bosing.
4.
Add
tugmasini bosing.
5. Close tugmasini bosing.
6. Aks ettirish kerak bo‘lgan maydon nomiga ikki marta bosing.
130
Bu soʻrov uchun sizga
hech qanday mezon
kerak emas.
Maslahat
100 dan katta sharti
>100 kabi yoziladi.
Maslahat
7. Criteria qatoridagi maydon uchun tanlab olish shartini yozing.
Masalan, bu yerda shart sifatida
Yoshi faqatgina 18+ boʻlgan yozuvlarni namoyish etishdir.
Agar bu matn boʻlsa, uni qoʻshtirnoq orasiga joylash kerak. Masalan “18+”. Access dasturi
qoʻshtirnoq belgilarini avtomatik tarzda joylaydi.
8. Natijalarni koʻrish uchun Run tugmasini bosing.
4-mashg‘ulot
Musobaqadagi barcha ishtirokchilar qatnashgan oʻyin nomini topish uchun soʻrov yarating.
5-mashg‘ulot
18+ yosh guruhiga kiruvchi barcha oʻyinchilarni topish uchun soʻrov yarating.
6-mashg‘ulot
100 balldan koʻproq ball jamlagan barcha oʻyinchilarni topish uchun soʻrov yarating.
|
Muqova sahifasi hujjatning boshiga qoʻshilishi uchun foydalanmoqchi boʻlgan dizaynni bosing.
3

33
1
Matnli hujjatdan
maqsadli foydalanish
Yakuniy loyiha – internetdan qanday qilib xavfsiz
foydalanish
Maktabingizdagi internet tadbirida oʻqituvchilaringiz ota-onalarga internetdan
xavfsiz foydalanish
haqida kichikroq qoʻllanma berishni istaydi. Ular tomonidan ayrim tasvirlar tanlangan va
qoʻllanmaga kiritilishi kerak bo‘lgan ayrim matnlar kiritilgan. Matn yanada rasmiyroq koʻrinishda
boʻlishi uchun uni formatlashingiz kerak. O‘qituvchingiz sizdagi ajoyib ko‘nikmalarga
va hujjatlarni
formatlash tajribangizga ishonadi!
3-mashg‘ulot
“My_Flowers.docx” hujjatiga gullar rasmi mavjud muqovali sahifa dizaynini qoʻshing. Sarlavhaga
“Gullar haqida hamma narsa” deb yozing va ikkinchi sarlavhani ismingizga oʻzgartiring.
34
1-mashg‘ulot
“Internet_Leaflet.docx”
hujjatini va shuningdek, “internet2.jpg” hamda “internet3.jpg”
tasvirlarini oching. Oʻzlashtirgan formatlash ko‘nikmalaridan foydalanib,
matn va sahifa
maketini qanday formatlashingiz mumkinligi haqida oʻylang.
2-mashg‘ulot
Qoʻllanmani yaxshi koʻrinishga keltirish va tadbirda qatnashuvchi ota-onalar diqqatini
jalb qilish uchun formatlash buyruqlaridan foydalanish tajribangizga suyaning.
Jadvalga
kiritishingiz va belgili roʻyxatga qoʻshish mumkin boʻlgan har qanday maʼlumotlarga
ahamiyat bering.
Maʼlumotlarni xavfsiz saqlash nima uchun muhimligini tushuntiring.
3

137
Glossariy
Imkoniyati cheklanganlar uchun
ing
Accessibility
Kompyuter yoki kompyuter qurilmasidan jismonan yoki
aqliy imkoniyati cheklangan insonlarning iloji boricha to‘liq
foydalanishini yo‘lga qo‘yish tushuniladi. “Accessibility”
jumlasi asosan ixtisoslashtirilgan tashqi (jismoniy) qurilmalar
yoki dasturiy imkoniyatlarni o‘z ichiga olgan vositalarga
nisbatan qo‘llaniladi.
Faoliyatni qayd etish
ing
Activity logging
Bo‘layotgan jarayonlarni yoki bajarilayotgan ishlarni holatini
qayd etib borish. Odatda operatsion tizim yoki axborot tizimi
tomonidan avtomatik ravishda amalga oshiriladi.
Himoya qilish
ing
Advocate
Inson, guruh yoki tashkilot huquqlarni himoya qilish.
Animatsiya
ing
Animation
Paydo bo‘lish, yo‘qolish, harakat effekti qo‘llanilgan grafik
obyekt. Obyekt shaklini o‘zgartirishi ham mumkin. Misol,
taqdimotlar bilan ishlash dasturida matnga, tasvirga, shaklga,
jadvalga SmartArt va boshqa obyektlariga animatsiya
effektlarini qo‘llash mumkin.
Dastur
ing
Application
Yoki Kompyuter dasturi, kompyuterda ishlaydigan dastur. Veb-
brauzer, elektron pochta mijozi, matn bilan ishlash dasturi,
o‘yinlar va utilitlar - barchasi dasturlardir.
o‘zbek tilida ba’zida “ilova” deb nomlanadi, biroq bu
“Application” so‘zining rus tili orqali (Приложение)
tarjimasining noto‘g‘ri ma’nosidir. Aslida “Application” -
“Apply” (Qo‘llamoq, Amallamoq) so‘zidan kelib chiqadi,
rus tilida ham “Приложение” so‘zining boshqa ma‘nosi
“Применение” - “Qo’llamoq”. O‘zbek tilidagi “Ilova”
so‘zi esa, noto‘g’ri ma‘nodan tarjima qilingan va undan
foydalanmaslik maqsadga muvofiq.
Animatsiya effektini qoʻshish

46
Maqsad: taqdimot
mahsulotni reklama
qilish uchun
yaratilgan bo‘ladi.
Kalit so‘z
Sizning animatsiyangizning
maqsadi bor-yo‘qligi haqida o‘ylab ko‘ring. Ikkita sababga koʻra
animatsiyadan foydalanishingiz kerak:
• slayd ichidagi maʼlum bir kontentni ajratib koʻrsatish uchun;
• uditoriya kontentni ularning koʻrishini istagan vaqtingizgacha yashirib turishingiz uchun.
Slayddagi biror kontentga animatsiya qoʻshish uchun, avval kontentni tanlash kerak. Keyin
O‘ylab ko‘ring - Cover ict stb indd

35
1
Matnli hujjatdan
maqsadli foydalanish
3. Nega tasvir oʻlchamini oʻzgartirganda uning tomonlar nisbatini saqlab qolish muhim?
4. Muayyan auditoriya hamda maʼlum bir maqsad uchun hujjat yaratishda nimalarga ahamiyat
berish kerak?
Multimediadan maqsadli foydalanish
Bu modulda quyidagilarni oʻrganasiz:
1
Taqdimot
uchun reja tuzish
2
Tegishli manba materiallarini aniqlash va tanlash
3
Oʻtishlar va animatsiyalarni qoʻshish
4
Vaqtl, audio va trigger effektlarini qoʻshish
5
Auditoriyaning aniq tushunishi
va maqsadini inobatga olish
Bu modulda yuqori sifatli raqamli multimedia taqdimotlarini yaratishda sizga yordam beruvchi
muhim ko‘nikmalarni rivojlantirasiz. Bunday yuqori sifatli taqdimotlarni
yaratishni bilish turli
kasblar uchun foydali bo‘ladi. Ulardan ishxonangizda amalga oshirgan tadqiqotingiz natijalarini,
yil davomidagi savdo koʻrsatkichlarini yoki kompaniyangiz uchun yangi gʻoyani
taqdim etishda
foydalanishingiz mumkin.
Taqdimotlar yaratishda ahamiyat beriladigan ikkita muhim narsa quyidagilar:
1. auditoriya (taqdimotni tomosha qiluvchi insonlar);
2. maqsad (taqdimot axborot
beruvchi, koʻrsatma beruvchi, koʻngilochar yoki uchalasi birgalikda
boʻlishi).
Siz tanlaydigan kontent va formatlash buyruqlari tegishli auditoriya
va taqdimot maqsadlari
uchun mos boʻlishiga ishonch hosil qilishingiz kerak. Siz foydalanadigan har qanday effekt,
jumladan, animatsiyalar va slaydlarning oʻtishlari auditoriya va maqsadlarni
inobatga olgan holda
yaxshi oʻylangan boʻlishi kerak.
Bu modulda Microsoft PowerPoint yordamida siz yaratmoqchi boʻlayotgan multimedia
taqdimotining axborot manbasi hayvonot bogʻi hisoblanadi. Koʻpchilik hayvonot bogʻlari,
muzeylar, galereyalar va istirohat bogʻlari qiziqarli va muhim
axborotlar olishda axborot
manbasiga aylangan.
Bundan tashqari quyidagilarni ham oʻrganasiz:
Kirish
Maqsadni - Cover ict stb indd

|
Cover ict stb indd Pdf ko'rish
|
bet | 31/112 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 38,32 Mb. | | #102461 |
Bog'liq 7-sinf Informatika kitobi Cambridge Kirish
Maqsadni ifodalab beruvchi multimedia taqdimotlarini yarata olish juda qimmatli ko‘nikma
hisoblanadi. Masalan, kelajakda koʻplab kasbiy faoliyat turlari va universitet kurslarida oʻzingiz
haqingizda, shuningdek, tegishli mahsulotlar, xizmatlar yoki mavzular haqida axborotlar taqdim
etishda yordam berishi uchun taqdimot yaratishingizni soʻrashlari mumkin.
Multimediali taqdimot yaratish jarayonida xatolarga yo‘l qo‘yish juda oson ekan achinarli holat.
Chunki bunday taqdimotlarda slaydlar almashinishi uchun
o‘tish effektlari va animatsiyalardan
haddan ziyod ko‘p foydalanish taqdimotni tushunarsiz va chalkash holatga olib kelishi mumkin.
Agar multimedia elementlari, jumladan, slayd o‘tishlari va animatsiyalardan toʻgʻri va samarali
foydalanishni bilib olsangiz, bu taqdimotingizni yanada jozibali, qiziqarli va rasmiyroq koʻrinish
berishi mumkin.
Siz auditoriyangizni zeriktirish yoki chalgʻitish oʻrniga ularning diqqatini jalb qilish uchun bu
elementlardan qanday qilib samarali foydalanishni oʻrganib olasiz. Bundan tashqari, o‘tish
va animatsiyalarni tanlay olish hamda ushbu
effektlarga turli vaqt sozlamalari kabi har xil
triggerlarni yaratish imkonini ham beradi. Shuningdek, taqdimot uchun loyiha xususiyatlariga
mos keluvchi shaklda reja tuzishni o‘rganasiz. Bu ko‘nikmalar sizga qiziqarli va yaxshi
formatlangan multimediali taqdimot yaratish imkonini beradi.
Multimedia:
taqdimotga qoʻshish
mumkin boʻlgan
elementlar, jumladan,
animatsiya, audio va
video.
O‘tish effekti: bir
slayddan keyingi
slaydga oʻtish uchun
foydalaniladigan
animatsiya.
Animatsiya:
slayddagi matn va
tasvirlarga qoʻshish
mumkin boʻlgan turli
harakatlar.
Trigger: animatsiyani
boshlash uchun
tugma
|
| |
"Kim tezroq narsalarni yig'adi?"

"Kim tezroq narsalarni yig'adi?" (o'yin)
Maqsad: Bolalarni tovushlarni farqlash uchun mashq qiling s - w.
O'yin materiallari: O'rtada ikkita chamadon joylashgan xarita.(2-rasm) Kiyim
buyumlari nomlarida tovush bor aylana bo'ylab chizilgan. bilan yoki NS(moʻynali
www.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 47
kiyim, shlyapa, shlyapa, quloqchalar, sharf, sharf; sarafan, etik, sandal, kostyum,
koʻylak). Ob'ektlar orasidagi - birdan to'rtgacha bo'lgan doiralar; Har xil rangdagi 2
ta chip, qirralarning doiralari bo'lgan kub (birdan oltita doiragacha); turli rangdagi
kvadratlar (har biri 8-10), ular harflar bilan bo'lishi mumkin bilan yoki NS.
O'yin jarayoni
Ikki bola o'ynayapti. Bitta bola chamadonga narsalarni to'plashi kerak, ularning
nomlari tovushli bilan, ikkinchisi tovushli narsalardir NS. Bolalar navbatma-navbat
zarlarni aylantiradilar va o'z belgilarini zarning yuqori chetida ko'rsatilgandek ko'p
aylana bo'ylab harakatlantiradilar. Agar chip bolaning nomiga kerak bo'lgan
ovozga ega bo'lgan ob'ektga tegsa, u chamadoniga karton kvadrat qo'yadi. Ko'proq
narsaga ega bo'lgan kishi g'alaba qozonadi chamadoningizda to'planadi (ko'proq
kvadrat to'playdi).
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Andreeva EA Bolalar uchun dunyodagi eng yaxshi topishmoqlar va uch
daqiqalik ta'lim o'yinlari. - M .: RIPOL klassik, 2006 .-- 320 b.
2. Volkova S.I. Matematika topshiriqlari bilan daftar. - M .: Ta'lim, 1993 .-- 158 b.:
kasal.
3. Jikalkina T.K. To'rt yillik boshlang'ich maktabning 1 va 2-sinflarida matematika
darslarida o'yinlar tizimi. - M .: Yangi maktab, 1995 .-- 176 p .: kasal.
4. Kovalko VI Sinfda kichik maktab o'quvchilari: 1000 ta o'quv o'yinlari,
mashqlar, jismoniy tarbiya (1-4 sinflar). - M .: Eksmo, 2007 .-- 512 b.
5. Kudykina N.V. didaktik o'yinlar va qiziqarli vazifalar. - K .: "Ryadanska
maktabi", 1990. - 142 b.
6. Pankratova N.V. Yosh o'quvchilarning nutqini rivojlantirish // Boshlanishi.
maktab. № 6, 2001 y
|
1-mashg‘ulot - Cover ict stb indd

135
4
Ma’lumotlar bazasidan maqsadli foydalanish
O‘ylab ko‘ring
Daftaringizda quyidagi savollarga javob yozing. Darsligingizga yozmang.
1. Odatda bir kunda nechta turdagi maʼlumotlar bazasiga kirasiz?
Kompyuterdan nima maqsadda
foydalanishingiz haqida oʻylang, masalan, internet va shu kabilar. Siz foydalanadigan
dasturlardagi maʼlumotlar roʻyxatini tuzing.
O’quvmashg’ulotiningo’qitish texnologiyasi modeli

Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni
|
|
O’quv mashg’ulot shakli va turi
|
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1. XML web verver boshqaruvidan foydalanish
2. XML web verver boshqaruvidan foydalanishhaqida
3. XML web verver boshqaruvidan foydalanish umumiy tushuncha
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Kompyuter turlari to’g’risidagi bilim (ko’nikma)larnishakillantirish(mustahkamlash.).
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirishnatijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim ,ko’nikma yoki kompetensiyalar.
|
Pedagogik vazifalar.
1.XML web verver boshqaruvidan foydalanishfoydalanish bilan tanishtirish.
2XML web verver boshqaruvidan foydalanishfoydalanish tasnifini berish.
3. XML web verver boshqaruvidan foydalanishfoydalanish tushuntirish.
4. XML web verver boshqaruvidan foydalanishfoydalanish ni ochib berish va boshqa.
|
O’quv faoliyat natijalari.
1. XML web verver boshqaruvidan foydalanish foydalanish umumiy ma`lumotga ega bo`ladilar.
2. XML web verver boshqaruvidan foydalanishtasniflaydilar,
3 XML web verver boshqaruvidan foydalanish haqida aytib beradilar,
4. XML web verver boshqaruvidan foydalanishfoydalanish ni tartibli ravishda izohlab beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli - kichik ma’ruza, namoish, «aqliy hujum», munozara
|
O’qitish vositalari
|
O’UM, tarqatma materiallar, slaydlar, proektor, kompyuter, klaster , T-sxema.
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Jamoa va guruhlarda ishlash
|
O’qitish shart-sharoiti
|
Texnikvositalar bilan ta’minlangan auditoriya
|
Qautar aloqaning usul va vositalari
|
Og’zaki nazorat, savol-javob
|
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 50
hisoblanadi. Masalan, 3-sinf “Oʻqish kitobi”darsligidagi “Tabiatni seving va
asrang” boʻlimida Qambar Otaning “Ona tabiat” she’ri berilgan.
Bu she’rni oʻqish darsida nafaqat oʻquvchilarning ifodali oʻqish malakalari ta
komillashtiriladi, balki ularning ona tabiat haqidagi tushunchalari kengaytiriladi, sh
uningdek, ularga inson ham tabiatning ajralmas bir boʻlagi ekanligi, tabiatni avayla
b-asrash oʻzimizni asrash ekanligini uqtiriladi.
Mazkur boʻlimda oʻrganiladigan Habib Rahmatning “Bogʻim” she’ri ham oʻq
uvchilarda tabiatning bir qismi boʻlgan oʻsimliklar dunyosiga muhabbat uygʻotishg
a xizmat qiladi. She’r:
“Dunyoni bogʻ etishni Orzu qilar odamlar.
Daraxt ekish sirlarin Oʻrgatdilar dadamlar”.
kabi misralari bilan boshlanadi. She’rda bogʻ yaratishning afzalliklari,
daraxtlarning inson hayotidagi oʻrni masalasi yoritiladi. Shu oʻrinda oʻqituvchi
oʻquvchilarga oʻsimliklarning, ayniqsa, daraxtlarning hayotimizdagi oʻrnini
koʻrsatib berishi, atmosferani kislorod bilan boyitishi kabilarni tusuntirishi lozim.
Shuningdek, bolalarga daraxt nihollarini, shox va butoqlarini sindirish
kerakmasligini, daraxtlarni doimo parvarishlash zarurligini uqtirib, xalqimizning:
“Birni kessang, oʻnni ek” maqolining mazmunini izohlashi maqsadga
muvofiqdir
[1]
. Xuddi shu yoʻsindagi ishlar darslikning “Bahor manzarasi va
mehnat” boʻlimida berilgan.
Boshlangʻich sinf oʻquvchilariga ekologik tarbiya berish hikoya oʻqish
darslarida ham amalga oshirilishi mumkin. Xususan, Nosir Fozilovning
“Quyoncha”, Malik Murodovning “Yer sevarni-el sevar”, Zohir A’lamning “Soy
suvi haqida ertak” hikoyalarini (3-sinf), “Tushovli toy”, Gʻayratiyning
“Buzilmagan uya”,, Rauf Tolibning “Quyosh sevgan yurt” hikoyalarini (4-sinf)
oʻqish darslari alohida oʻrin tutadi. Ayniqsa, oʻquvchilarda tabiatga muhabbat va
uni asrash tuygʻusini shakllantirish 4-sinfda oʻqiladigan X.Toʻxtaboyevning
“Nihollarning nolasi” hikoyasi juda katta ahamiyat kasb etadi
[2]
. Bu hikoyada
koʻkalamzorlashtirish oyligida oʻquvchilarning xursand boʻlib koʻchat ekishlari,
ikki yuz niholchaning xursand boʻlib quyoshga boʻy choʻzishlari, ammo keyin bu
|
| |