Ish haqining ishlab chiqarilgan mahsulot qiymatidagi ulushi

|
Ish haqining ishlab chiqarilgan mahsulot qiymatidagi ulushi
|
bet | 5/7 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 26,18 Kb. | | #254321 |
Bog'liq 5-mavzu muhandislik iqtis.ru.uzIsh haqining ishlab chiqarilgan mahsulot qiymatidagi ulushi
Dunyo mamlakatlari
|
Ish haqining ulushi
|
Rossiya
|
0,217
|
kurka
|
0,250
|
Meksika
|
0,313
|
Yaponiya
|
0,556
|
AQSH
|
0,588
|
Polsha
|
0,714
|
Koreya
|
0,769
|
Germaniya
|
0,833
|
Haqiqiy ma'lumotlar jadvali. 5.1. mamlakatlar iqtisodiyoti rivojlanishining ularning ijtimoiy rivojlanishiga bog'liqligini ishonchli tarzda ko'rsating.
Biroq, milliy iqtisodiyotda korxonalarning davlat mulki ulushi ahamiyatsiz (3 foizga yaqin) bo'lgan mamlakatda o'z ishchilarining daromadlarini sezilarli darajada oshirishni xohlaydigan tadbirkorlarni topish qiyin. Aksiyadorlik va boshqa korxonalar xalq xo‘jaligini rivojlantirishdan ko‘ra ko‘proq o‘z faoliyatini kengaytirishga harakat qilmoqda.
Demak, ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarni diversifikatsiya qilish orqali investitsiya daromadlarining multiplikativ samarasini milliy darajadan xususiy korxonalarga o‘tkazish orqali bu muammoni hal qilish mumkin. Har bir tadbirkor o'z biznesining rivojlanishini tezlashtirishdan manfaatdor. Buning uchun sanoat mahsulotlarini chiqarish bilan bir qatorda qisqa ishlab chiqarish tsikliga ega bo'lgan mahsulot va iste'mol tovarlarini chiqarishni tashkil etish maqsadga muvofiqdir, ularning amalga oshirilishi aylanma mablag'lar aylanishining tezlashishini, tezlashtirilgan foyda va ulushini ta'minlaydi. uning iste'moli ish haqining oshishi, turdosh tarmoqlarning kengayishi va ish bilan ta'minlanishi. Bir muncha vaqt o'tgach, munosib ish haqi bilan korxonaning asosiy fondlarida jamg'armalar ulushini oshirish mumkin bo'ladi, texnologik jihozlarni yangilash va sanoat mahsulotlari ishlab chiqarishni kengaytirish. Shu bilan birga, korxona foydasi ham sezilarli darajada oshadi. Shu tariqa tadbirkorlik va mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirishda shaxsiy va milliy manfaatlar uzviy ravishda uyg‘unlashishi mumkin.
Mehnatga haq to'lash tizimi orqali korxonada ish beruvchi va xodim o'rtasidagi iqtisodiy munosabatlar quriladi. Ish kuchi tovardir, ish haqi esa bu tovarning narxini ifodalaydi.
Ish haqi yordamida mehnat resurslarini iste'mol qilish natijasi to'lanadi. Bu holat ish bo'yicha taqsimlash tamoyiliga asoslanadi. Bundan tashqari, ish haqi miqdori ishchi kuchini kengaytirilgan takror ishlab chiqarish uchun zarur bo'lgan vaqt miqdori, shuningdek, iste'mol tovarlari va xizmatlar bozorining holati bilan belgilanadi.
Shuni hisobga olgan holda ishlab chiqarishni boshqarishning turli darajalarida (davlatdan tortib to har qanday korxonagacha) mehnatga haq to'lash tamoyillarini quyidagicha shakllantirish mumkin:
ish haqining mehnat bozoridagi mehnat narxiga muvofiqligi - ish haqi mehnat resurslariga bo'lgan talab va taklif bilan belgilanadi;
eng kam ish haqi iste'molchi byudjetidan kam bo'lmasligi kerak; u federal qonun bilan tartibga solinishi kerak;
ish haqi individuallashtirilishi kerak: ularning hajmi ishning miqdori, murakkabligi, mas'uliyati va natijalariga mos kelishi kerak;
ish haqini uning uchun odatiy bo'lmagan kompensatsiya funktsiyalaridan ozod qilish - noqulay mehnat sharoitlari, agar ularni bartaraf etishning iloji bo'lmasa, ish haqi bilan emas, balki xodimlarning sog'lig'i va mehnat qobiliyatini saqlashga imkon beradigan yanada samarali ijtimoiy sog'liqni saqlash choralari bilan qoplanishi kerak;
ish haqi rag'batlantiruvchi rol o'ynashi kerak - xodimni o'z faoliyatida yuqori natijalarga erishishga, malakasini oshirishga undash;
davlat har qanday mulkchilik shaklidagi korxonalarda ish haqini qonun hujjatlari bilan o‘z vaqtida to‘lanishini kafolatlashi shart va kafolatlanishi mumkin.
Xodimning korxona yoki uning bo'linmasi faoliyati natijalariga individual hissasini baholash ko'pincha qiyin, hatto imkonsiz bo'lganligi sababli, ba'zi mavjud ish haqi tizimlari uning davomiyligi, murakkabligi va mas'uliyatini baholashga asoslanadi. Bunga qo'shimcha to'lovlar (mahsulot miqdorini ko'paytirish va sifatini yaxshilash, materiallar, xom ashyo va boshqa resurslarni tejash uchun) ko'rinishidagi turli xil rag'batlantirishlar qo'shiladi. Dastlabki norma, uning asosida uning hosilalari aniqlanadi (ishlab chiqarish stavkalari, texnik xizmat ko'rsatish, boshqarilishi, soni) mahsulot yoki ish birligini ishlab chiqarish uchun zarur bo'lgan vaqt normasidir. Ish haqi shakllari mehnat me'yorlariga asoslanadi: vaqt bo'yicha (ishlangan soatga mutanosib) va ish haqi (ishlab chiqarilgan mahsulot hajmiga mutanosib); shuningdek, to'lov tizimlari (vaqt-bonus, parcha-bonus, xodimlar-ish haqi, bir martalik to'lov va boshqalar). Vaqt bo'yicha shakl soatlik tarif stavkasi h, xodimlarning malaka (darajali) darajasini aks ettiruvchi k- ” tarif koeffitsientlari tarmog'iga asoslanadi. Ushbu shaklga muvofiq, /-chi toifadagi xodimning tarif (asosiy) daromadi 3T | formuladan foydalanib hisoblash mumkin
3T; - CchLg/Tf,', (5-4)
bu erda /([)/ - haqiqiy ishlagan soatlar, h.
2005 yildan boshlab davlat sektori xodimlari uchun 18 toifani o'z ichiga olgan Yagona tarif shkalasi (UTS) amal qiladi (5.2-jadval).
5.2-jadval
|
| |