nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Operatsion tizimlarning turlari (Type operating systems)

|
Operatsion tizimlarning turlari (Type operating systems)
|
bet | 2/12 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 39,06 Kb. | | #235778 |
Bog'liq RUSTAMOV JOperatsion tizimlarning turlari (Type operating systems). Hozirgi paytda
eng ko’p tarqalgan operatsion tizimlar MS DOS, OS/2, Windows, UNIX tizimlaridir.
MS DOS operatsion tizimlari (Microsoft Disk Operating Systems) –
Microsoft kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan eng dastlabki va eng ishonchli
operatsion tizimlardir. Ko’pincha boshqa operatsion tizimlar boshqaruvida ishga
tushishga injiqlik qilayotgan komp’yuterlar yoki dasturlar MS DOS orqali osonlik
bilan ishga tushishi mumkin. Birdan-bir kamchiligi – foydalanuvchi bilan muloqot
qilish usullarining noqulayligidir. Lekin bu kamchilik maxsus ishlab chiqilgan
faylmenedjerlar (qobiq dasturlar) yordamida bartaraf qilingan. Bunday
faylmenedjerlarga Norton commander (NC) va uning takomillashtirilgan versiyasi
Volcov commander (VC) kabi vositalar misol bo’la oladi.
SHu paytgacha ishlab chiqarilgan MS DOS operatsion tizimining turlari
quyidagi jadvalda keltirilgan.
№
|
MS DOS
Turi
|
Yaratilgan yili
|
Asosiy xarakteristikalari
|
1.
|
MS DOS 1.0
|
1981
|
IBM XT, IBM AT komp’yuterlariga
mo’ljallangan.
|
|
|
|
|
2.
|
MS DOS 3.0
MS DOS 3.3
|
1986
1987
|
IBM 286 komp’yuterlariga mo’ljallangan
|
3.
|
MS DOS 5.0
MS DOS 6.0
|
1989
1990
|
IBM 386 va undan yuqori markadagi
komp’yuterlarga mo’ljallangan bo’lib,
kengaytirilgan va qo’shimcha xotiralardan
foydalanish imkoniyatiga ega
|
4.
|
MS DOS 6.20
|
1991
|
MS DOS 6.0 ning takomillashtirilgan ko’rinishi
bo’lib, unga nisbatan ishonchliroq va tezroq ishlaydi.
Qattiq diskka ma’lumotlarni Stack Elektronics
firmasi tomonidan ishlab chiqilgan usul bilan qisib
yozish imkoniyatiga ega.
Zamonaviy Pentium komp’yuterlariga
mo’ljallangan.
|
5
|
MS DOS 6.21
MS DOS 6.22
|
1992
1993
|
MS DOS 6.20 ning takomillashtirilgan ko’rinishi
bo’lib, unda qattiq diskka ma’lumotlarni qisib
yozishda Microsoft kompaniyasi tomonidan ishlab
chiqilgan samarali usullar qo’llanilgan. Zamonaviy
Pentium komp’yuterlariga mo’ljallangan.
|
|
| |
Ritchi va Tompson - O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi

|
O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi
|
bet | 9/12 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 39,06 Kb. | | #235778 |
Bog'liq RUSTAMOV JRitchi va Tompson terminologiyasiga asosan dastur bajariladigan muxit-xolat
(obraz) deyilar ekan. Xolat tarkibiga dastur va unga boglik bulgan berilganalar, ochik
fayllar xolati va joriy mundarija kiradi.
Berilganlar segmentiga foydalanuvchi berilganlarni kiritishi mumkin va bu
segment boshka foydalanuvchilardan ximoyalangan. Foydalanuvchi bu oralikni
dasturiy usul Bilan kengaytirishi yoki kiskartirishi mumkin. Berilganlar segmenti
xajmi OT da kabul kilingan oralik Bilan aniklanadi yoki real foydalanuvchi extiyojiga
karab tashkil kilinadi. Xotira chegaralanganligi tufayli foydalanuvchi OT dan exiyoji
boricha foydalanila olmasligi mumkin.
Bulinmas stek segmenti xotiraning bosh chegarasidan boshlab pastga karab usadi. Bu oralik zarurat tugilsa avtomatik tarzda usishi mumkin.Real sistemada stek segmentini boshka kurilmalarda (masalan, virtual tashki xotira) xam tashkil kilish mumkin. OT shunday tashkil kilinishi kerakki, bulinmas stek segmenti xajmi etarli bulmasa OT uz o’rnini, sistemaning ishonchlilik darajasini kamaytirgan xolda, bulinmas stek segmentiga bushatib berish imkoniyatiga ega bo’lishi kerak.
Jarayonni boshkarish jarayon turli xolatda bo’lishi mumkin. Xolatni aniklash OT dasturlari yoki foydalanuvchi tomonidan ayrim xollarda boshkarilishi kuzda tutilgan.
Uzgaruvchi xolat Biron-bir ish bajarilishi natijasiga kura xosil buladigan xolat. Xolatni turlicha bo’lishi muxitga va real ishlovchi dasturga boglik buladi. Ishga tayyor xolat- bu karalayotgan dastur uchun kerak bulgan fizik xamda dasturiy resurslar ishga tayyor xolda turadi va karalayotgan dastur fakat buyrukni kutadi. Ishlovchi –bunda jarayonni boshkarish dasturi ishlovchi dastur uchun kerakli resurslarni ishga tayyor xolatga keltiradi va aktiv xolatdagi dastur yukori imtiyozli xisoblanadi.
Blokirovka kilingan- bu dastur ishlashi uchun fyrim resurslar etarli bulmasa sistema bunday dasto’rni blokirovka kilib kuyadi. Ya’ni bunda dasturga nisbatan sistema xolati aniklanmagan xisoblanadi.
|
| |
amal qiladigan turli-tuman faoliyatlar yaxlit qilib, bir so’z bilan, iqtisodiy

|
amal qiladigan turli-tuman faoliyatlar yaxlit qilib, bir so’z bilan, iqtisodiyBog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIamal qiladigan turli-tuman faoliyatlar yaxlit qilib, bir so’z bilan, iqtisodiy
faoliyat deb ataladi.
Qadimda iqtisodiy faoliyatning asosiy shakli uy xo’jaligi doirasida ro’y bergan.
Shuning uchun qadimgi grek olimlarining (Ksenofont, Platon, Aristotel) asarlarida
iqtisodiyot – uy xo’jaligi va uni yuritish qonunlari deb tushuntirilgan. Arab
leksikonida «iqtisod» tejamkorlik ma’nosida tushunilgan, chunki islom diniga oid
adabiyotlarda tejamkorlikka alohida e’tibor berilgan. Lekin, hozirgi davrda
iqtisodiyot tushunchasi faqat uy, individual xo’jalik yuritish yoki tejamkorlik ma’nosi
bilan cheklanmaydi. Balki
iqtisodiyot
– mulkchilikning turli shakllariga
asoslangan
xo’jaliklardan,
xo’jaliklararo,
davlatlararo
birlashmalar,
korporatsiyalar, kontsernlar, qo’shma korxonalar, moliya va bank tizimlaridan,
davlatlar o’rtasidagi turli iqtisodiy munosabatlardan iborat o’ta murakkab
ijtimoiy tizimni anglatadi.
Buning ustiga barcha resurslarimiz – tabiiy boyliklar, malakali ishchi kuchlari,
ishlab chiqarish vositalari, iste’mol tovarlari, pul mablag’lari va boshqa resurslarning
barchasi cheklangan miqdordadir. Xattoki, ishlab chiqarishning bugungi darajasida
insoniyat ixtiyoridagi turli tabiiy boyliklarning taxminan qancha vaqtga yetishini
oldindan bashorat qilish mumkin. Jumladan, insoniyat 2500 yilga kelib, barcha metall
zaxiralarini sarflab bo’lishi bashorat qilinib, bunda temir rudasi 250 yilga, alyuminiy
570, mis 29, rux 23, qalayi 35, qo’rg’oshin 19 yilga yetishi taxmin qilinmoqda.
Amalda hozir yashayotgan avlod ham ishlab chiqarishda qo’rg’oshin, qalayi, rux,
oltin, kumush, platina, nikel, volfram, misdan foydalanish muammosiga duch
kelmoqda. Yaqin yuz yil ichida ishlab chiqarishni energoresurslar: neft, gaz, ko’mir
bilan ta’minlash muammosi ham alohida muammo bo’lib qolishi ehtimoldan holi
emas
1
.
|
| |
Kutilayotgan natija - O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi

|
O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi
|
bet | 6/12 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 39,06 Kb. | | #235778 |
Bog'liq RUSTAMOV JKutilayotgan natija: mavzu yuzasidan bilim, koʻnikma va malakaga ega
boʻladi.
Nazariy qism:
Tizim
|
qurilmasi himoya
|
g‘ilofiga о‘ralgan
|
elektron
|
sxemalar
|
va
|
|
qurilmalardan
|
iborat.
|
Shaxsiy
|
kompyuterning
|
asosiy
|
arxitekturasi
|
tizim
|
qurilmasining asosiy tarkibiy qismlari bo‘lib, unga barcha texnik hamda
qo‘shimcha qurilmalar ulanadi.
2-rasm.Tizim qurilmasining tarkibiy tuzilishi
Ona plata – bu tizim platasi yoki asosiy plata (inglizcha motherboard, MB,
shuningdek, inglizcha mainboard-bosh plata; ona plata atamasiga o‘xshash) —
murakkab ko‘p qatlamli bosma plata bo‘lib, unga shaxsiy kompyuterning asosiy
komponentlari (markaziy protsessor, OXQ va uning kontrollyori, yuklanuvchi
doimiy xotira qurilmasi (YDXQ), kiritish-chiqarish bazaviy interfeyslarining
nazoratchilari) ulanadi.
Protsessor – bu arifmetik va mantiqiy amallarni bajaradi, xotira bilan
bog‘lanadi va barcha qurilmalar ishini boshqaradi.
4-rasm.Protsessorlarning ko‘rinishi
Sovutish tizimi (kuler) – bu protsessordan ajralib chiqayotgan issiqlikni
sovutish uchun xizmat qiladi. Protsessor kuchiga qarab, havo sovutish tizimining
o‘lchamlari ham farq qiladi. Issiqlik miqdori qancha ko‘p bo‘lsa, protsessor
sovutgichlarining o‘lchamlari shunchalik katta bo‘ladi.
|
| |
Paket rejimi - O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi

|
O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi
|
bet | 8/12 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 39,06 Kb. | | #235778 |
Bog'liq RUSTAMOV JPaket rejimi- bu masalalar majmuasiga ishlov beruvchi sistema, ya’ni bir yoki bir
necha foydalanuvchi tomonidan tayyorlangan topshiriklarni bajaruvchi sistema. Vaktni taksimlash- bu bir vaktning o’zida bir necha foydalanuvchiga xizmat kili shva
foydalanuvchiga uz masalasi bilan mulokat kilish imkonini beradi.
Real vakt- sistema berilgan real vakt oraligida topshirikning bajarilishini
ta’minlaydi. Komp’yuter bunday OT Bilan odatda bir dasturli rejimda ishlaydi.
Mulokat operatsion sistemasi- yakka foydalanuvchi uchun muljallangan bo’lib
komp’yuter Bilan mulokatning kulay ko’rinishini ta’minlaydi. OT odatda bir dasturli
rejimda ishlaydi.
O’zilishga ishlov beruvchi modul’ OT tarkibiga kiritilgan asosiy modullardan biri
xisoblanadi. U foydalanuvchi dasturi Bilan alokani ta’minlaydi. O’zilishga ishlov
beruvchi modul’ operativ xotiraga yuklanadi va u erda komp’yuter bilan ishlash seansi
vaktida saklanib turadi. Bu modul’ komponentalari kism dasturlaradan iborat bo’lib
fay l sistemasi ishlashini, disk Bilan berilganlarni almashishni vash u Bilan birga
maxsus xolatlarni taxlil kilishni ta’minlaydi. Amaliy dasturdan bu kism dasturlarga
murojaat kilinganda o’zilishga ishlov beruvchi modul’ bajariladigan amallar
parametrlarini oladi, uni taxlil kiladi va xolatni ko’rinishiga karab kerakli modullarga
bir yoki bir necha murojatni xosil kiladi.
Buyruk protsessori funktsiyalari kuyidagilardan iborat:
1. Klaviatura va buyruk faylidan kiritilgan buyrukni kabul kilish va sintaktik analiz
kilish.
2. OT ichki buyruklarini bajarish
3. OT tashki buyruklarini va foydalanuvchining Amaliy dasturlarini yuklash va
bajarish.
Buyruk protsessori tomonidan bajariladigan buyruklar ichki buyruklar deyiladi.
Foydalanuvchi tomonidan bajariladigan buyruklar tashki buyruklarni tashkil etadi. OT
tashki buyruklari diskda aloxida saklangan dasturlar yordamida bajariladi.
Ixtiyoriy OTga turli amallarni bajarishga muljallangan unlab dasturlar kiritilgan.
Masalan, barcha OT Larga kiritilgan kurilma drayveri deb nomlanadigan maxsus
rezedent dasturlar kiritish-chikarish sistemasini tuldirish uchun kullaniladi. Ushbu
drayverlar kushimcha tashki kurilmalarni yoki mavjud kurilmalarni nostandart
ishlatilishini ta’minlab beradi.
Sistemada bajariluvchi dastur jarayonni tashkil kiladi. Jarayon-bu xolatlarning
yagona ketma-ketligidir. Jarayon Bilan komp’yuter resurslari va fayllar Bilan boglik
buladi. Xaar bir jarayon uz jarayonini Yangi jarayon Bilan almashtirib boshkaruvni
Yangi jarayonga berishi xam mumkin.
|
| |
№3 – Amaliy mashg‘ulot Windows optimallashtirish dasturlari. Ishning maqsadi

№3 – Amaliy mashg‘ulot Windows optimallashtirish dasturlari. Ishning maqsadi
Download
2,01 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
24.11.2023
Hajmi
2,01 Mb.
#104694
Download
2,01 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
№3 – Amaliy mashg‘ulot Windows optimallashtirish dasturlari. Ishning maqsadi
Download
2,01 Mb.
Matnni ko'rish
Ish vaqtini o‘rganish usuli - Reja: Mehnatni ilmiy tashkil etishning mazmuni va asosiy yo‘nalishlari

|
Reja: Mehnatni ilmiy tashkil etishning mazmuni va asosiy yo‘nalishlari
|
bet | 3/18 | Sana | 17.03.2021 | Hajmi | 275,33 Kb. | | #13235 |
Ish vaqtini o‘rganish usuli
Mehnat jarayonini o‘rganish va unga ilmiy yondoshish iqtisodiy, ijtimoiy, ruhiy, fiziologik va boshqa usullar asosida olib borilishi kerak. Mehnat jarayonini o‘rganish va ish vaqtining nimalarga sarflanishi mehnatni ilmiy tashkil etishning asosiy elementlaridan biri hisoblanadi. Buni hisobga olish mehnat jarayonini samaradorligini oshirilishiga olib keladi.
1. Xronometraj yo‘li bilan kuzatish - ish jarayonini o‘rganish, ishlab chiqarishda ish vaqtini sarflanishini, ba’zi ishlarni qaytarilishini, qo‘l kuchi bilan bajariladigan ishlarni, mahsulot bo‘yicha ketma-ketligini va uni bajarish uchun ketgan vaqtni aniqlaydi.
2. Ish vaqtini fotografiya qilish - mehnat jarayonini o‘rganish bo‘lib, ishchining ish vaqtini qayerlarga sarflanishini (ish vaqti davomida yoki biror vaqt birligida) kuzatiladi va uni ma’lum bir davrda qancha mahsulotni tayyorlaganini aniqlaydi.
|
| |
Mehnatni ilmiy tashkil etishning iqtisodiy samaradorligi

Mehnatni ilmiy tashkil etishning iqtisodiy samaradorligi
Mehnatni ilmiy tashkil etishda, uning samaradorligini aniqlash bozor iqtisodiyotining asosiy talablaridan biridir. Iqtisodiy samaradorlikni quyidagi usullar orqali ifodalaymiz:
A) Ishlarni mexanizatsiyalash orqali iqtisodiy ko‘rsatkichni hisoblash usuli.
Ishlarni bajarish uchun bir necha xil mashinadan foydalanilgan va unga qo‘shimcha kapital mablag‘lar talab qilinmagan bo‘lsa, quyidagi ma’lumotlar orqali iqtisodiy samaradorlik aniqlanadi:
Bajarilgan ishning yillik hajmi (son va pul hisobida), A - harf bilan belgilaymiz)
Bajariladigan har bir ishning tannerх narxi (so‘m hisobida); mehnatni ilmiy tashkil etish usullarini qo‘llashdan oldin - Т1 ; qo‘llash natijasida T2;
Ishni bajarishda qatnashgan mashinaning narxi so‘m hisobida; qo‘llanishdan oldin F1; qo‘llash vaqtida F2;
Me’yoriy samaradorlik koeffitsienti - En mexanizatsiyani qo‘llash samaradorligi quyidagi formula bilan aniqlanadi.
B) Yangi materialning ishlab chiqarishga tadbiq etilishi natijasida erishilgan iqtisodiy samaradorlikni hisoblash usuli.
Agar ishlab chiqarishda qo‘llanilayotgan materialni o‘rniga yangisini tadbiq etsak, u holda iqtisodiy samaradorlikni ikki xil usulda aniqlaymiz. Yangi materialni qo‘llash natijasida ishlarni tashkil qilishda, kapital xarajatlar talab qilinmasa, u paytda yillik iqtisodiy samaradorlik quyidagi formula bilan ifodalanadi.
2. Yangi materiallarni qo‘llashda kapital xarajatlar sarflangan bo‘lsa, unda:
bu yerda,
Kd - qo‘shimcha kapital xarajatlari.
V) Texnologiya va ishni tashkil etishni takomillashtirish natijasida iqtisodiy samaradorlikni aniqlash usuli.
Texnologiya va tashkil etishni takomillashtirishda yangi texnikani qo‘llash natijasida iqtisodiy samaradorlik:
bu yerda,
A-ishning yillik hajmi.
G) Ustama xarajatlarning hajmini kamaytirish orqali iqtisodiy samaradorlikni aniqlash.
Mahsulot tayyorlash uchun ketgan vaqtni qisqartirish orqali (Sn):
bu yerda,
Kp - koeffitsienti, mahsulotni bajarilish vaqti.
N - ustama xarajatlar miqdori,
T - me’yoriy bajarish vaqti,
T1 - yangiliklarni qo‘llash natijasida vaqtdan unumli foydalanish, vaqtni qisqartirish.
D) Ustama xarajatlarni qisqartirish:
bu yerda,
Kz - koeffitsient, ustama haqi bo‘lib, u asosiy ish haqining
bir qismini tashkil qiladi.
Z - mehnatni ilmiy tashkil etish tadbirlarni tadbiq qilishdan
oldingi ish haqi,
Z1 - tadbiq qilingandan keyingi ish haqi.
Tayanch iboralar:
Mehnatdan oqilona foydalanish, asosiy omillar, takomillashtirish, tajribalarni ommalashtirish, ta’sir etuvchi omillar, samaradorlikka ta’siri, asosiy, xronometraj, rasmga olish, o‘zini-o‘zi rasmga olish, kuzatishni birdaniga o‘rganish, tayyorlov bosqichi, kuzatishni olib borish bosqichi, kuzatish natijalarini tahlil qilish bosqichi, kuzatuv varaqasi, ish joyi, ish joyini joylashuvi, ta’minlanganlik darajasi, xizmat qilish, ishchining holati, qulay chegarani aniqlash, antropometrik ko‘rsatkich, samaradorlikni aniqlash.
|
O‘z ish vaqtini fotografiya qilish

|
O‘z ish vaqtini fotografiya qilish
|
bet | 4/18 | Sana | 17.03.2021 | Hajmi | 275,33 Kb. | | #13235 |
O‘z ish vaqtini fotografiya qilish - ishchining ish vaqti mehnat jarayonini va ish vaqtini o‘rganish bo‘lib, ishchi o‘zini mehnat faoliyatidan tashqari bajaradigan ishlarni ma’lum vaqt birligida hisobga oladi.
Kuzatishni birdaniga o‘rganish usuli
1.bosqich - tayyorlov-bu bosqichda quyidagi ishlar bo‘ladi:
Kuzatish uchun joy tanlash (brigada, smena, ishchilar guruhi va h.k).
Kuzatishni maqsadini aniqlash (ishchilarni ish vaqtidan foydalanishni o‘rganish).
Har bir kuzatadigan obyektni guruhlarga bo‘lish va ularni jurnalga yozib qo‘yish (harflar va sifrlar orqali).
O‘rganish muddati aniqlanadi.
Kuzatish marshruti belgilanadi.
Marshrutlarga ketadigan vaqt aniqlanadi.
Smena ichida necha marta kuzatiladi?
Har bir kuzatish uchun qancha vaqt ketishi aniqlanadi.
Rasmga olish listlarini tayyorlash (1 va 2 jadvalda ko‘rsatilgan).
|
| |
Запустить tugmasini bosishimiz qoldi halos. 
Запустить

Запустить tugmasini bosishimiz qoldi halos.
Запустить tugmasini bosamiz va Windows 7 operatsion tizimi o’rnatila boshlaydi.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
Windows 7 operatsion tizimini o’rnatish jarayoni tugadi.
Mana endi Windows XP operatsion tizimini o`rnatishni ko’rib o’tamiz. Windows XP
operatsion tizimini o`rnatishda master mavjud qurilamalrni avtomatik tarzda tekshiradi va mumkin
konfliktlar xaqida habar beradi. Windowsa XP ni yuklovchi kompakt-disklar orqali o`rnatishda
kompyuter BIOSi CD/DVD-ROM orqali yuklashga ruhsat bergan bo`lishi kerak. Buni BIOS
orqali sozlash mumkin. Zamonvaiy kompyuterlarda CD/DVD-ROM orqali yuklash sozlangan
bo`ladi. Keling, Windows XP ni CD/DVD-ROM orqali o`rnatishni ko`rib chiqamiz:
1-Yuklovchi CD/DVD diskni CD/DVD-ROM ga qo`yamiz va kompyuterni qayta
yuklaymiz. Agar BIOS da CD/DVD-ROM orqali yuklashga ruhsat berilgan bo`lsa kompyuter
CD/DVD diskdagi sistema orqali yuklanadi. Bunda foydalanuvchiga Widows ni o`rnatuvchi
master dan tashqari turli hil utilitalar, ya`ni qattiq disk bilan, BIOS bilan, parollar bilan ishlovchi
utilitalar, antiviruslar, arxivatorlar, navigatorlar ni ishlatish mumkin. Taxminan quyidagi rasmda
berilgan holatdagidek:
2-Windows ni o`rnatuvchi masterni yuklaymiz. Bunda kompyuterda dinamik yuklanish
jarayoni sodir bo`ladi:
3-Shundan so`ng o`rnatishnign ilk bosqichlari boshlanadi. Bunda litsenziya kelishivi ekranda
chiqadi, F8 bosildi. Bazi disklarda litsenziya kelishuv qismi olib tashlangan bo`lishi ham
mumikin:
4-Quyidagi ishlarni bajarish mimkin: Windows ni o`rnatish uchun [Enter] Tiklash konsoli
yordamida Windows ni tuzatish [R] O`rnatish dasturidan chiqish [F3]:
5-[Enter] ni bosib o`rnatishda davom etamiz: Bunda mavjud qattiq diskdagi bo`limlardan birini
tanlash kerak. Bu bo`limga Windows OT o`rnatildi. Bo`limda albatta kamida 15 Gb joy bo`lishi
kerak. Windows ni tanlangan раздель ga o`rnatish uchun [Enter] Yangi раздель hosil qilish uchun
klaviaturadan [C] ya’ni (Создать раздель) tugmasini bosamiz. Tanlangan раздель ni o`chirish
uchun esa klaviaturadan [D] ya’ni (Удалить раздель) tugmasi bosiladi:
6-[Enter] ni bosib o`rnatishda davom etamiz: Tanlangan раздель ni formatlaymiz. Bunda
quyidagi usullar taklif etiladi: NTFS tizimida tez formatlash FAT tizimida tez formatlash NTFS
tizimida to`liq formatlash FAT tizimida to`liq formatlash:
7-NTFS tizimida to`liq formatlashni tanlab davom etamiz: bunda formatlash vaqti tanlangan
razdel xajmiga bog`liq ravishda kop` yoki kam bo`ladi.
|
Fizika-vi-x p65

Fizika-vi-x p65
Download
6,62 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
10.02.2024
Hajmi
6,62 Mb.
#154268
Download
6,62 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Fizika-vi-x p65
Download
6,62 Mb.
Matnni ko'rish
-Formatlash jarayoni tugaydi va masterni yuklash uchun zarur bo`lgan fayllar qattiq diskka 
ko`chiriladi: 
9-

8-Formatlash jarayoni tugaydi va masterni yuklash uchun zarur bo`lgan
fayllar qattiq diskka
ko`chiriladi:
9-Kompyuter qayta yuklanadi:
Qayta yuklangandan so`ng o`rnatuvchi master ishga garafik rejimda tushadi:
10-O`rnatish jarayonida master foydalanuvchidan kerakli sozlashlarni (hududiy
parametrlarni,
fodalanuvchi va tashkilot nomini, vaqt va sanani, tarmoq parametlarini) kiritishni so`raydi:
14-Va nihoyat foydalanuvchi ish stoli ishga tushadi:
Amaliy mashg’ulotlarini o’tkazish qoidalari va xavfsizlik choralari.
Berilgan nazariy ma’lumot bilan tanishib chiqiladi va topshiriqlar
variantlari ketma-ket
bajariladi va natijalar olinadi.
Kompyuter xonasida xavfsizlik texnikasi qoidalari va sanitariya –
gigiyena talablariga
amal qilinadi.
Topshiriqlar variantlari (masala, misol, keyslar).
1. Windows XP operatsion tizimini VirtualBox dasturi orqali o’z kompyuteringizda ornatib
rasm holatida taqdim eting va tushuntirib bering.
2. Windows 7 operatsion tizimini VirtualBox dasturi orqali o’z
kompyuteringizda ornatib
rasm holatida taqdim eting va tushuntirib bering.
Nazorat savollari.
1. Windows XP, 7 operatsion tizimlarining bir – biridan farqi qanday?
2. Windows operatsion tizimining asoschisi kim?
3. Windows operatsion tizimini kompyuterning hotirasiga
yozish uchun qaysi axborot
tashuvchi qurilmalardan foydalaniladi?
4. Qanday operatsion tizim turlarini bilasiz?
5. Operatsion tizimni o’rnatishda operativ hotiraning ro’li nimadan iborat?
6. Mikroprotsessorning vazifasi nimalardan iborat?
Monitorning vazifasi nimalardan iborat?
Nazorat savollari - Reja: Mehnatni ilmiy tashkil etishning mazmuni va asosiy yo‘nalishlari

Nazorat savollari:
1.Mehnatni ilmiy tashkil etish deganda nimani tushunasiz?
2.Tashkil etish usullariga nimalar kiradi?
3.Mehnatni tashkil etishdan maqsad nima?
4.Mehnatni tashkil etishning asosiy elementlarini sanab bering. Ular nimalardan iborat?
5.Mehnatni ilmiy tashkil etish nimaga asoslanadi?
6.Yosh ishchilarga qanday talablar qo‘yiladi?
7.Mehnatni ilmiy tashkil etishni asosiy yo‘nalishlarini sanab bering.
8.Ish vaqtini xronometraj yo‘li bilan qanday kuzatiladi?
9.Ish vaqti qanday rasmga olinadi?
10.O‘z o‘zini rasmga olishni qanday tashkil qilsa bo‘ladi?
11.Mehnatga haq to‘lashni tashkil qilish qanday omillarga bog‘liq?
12.«Ish haqi» tushunchasini izohlab bering.
13.Pul va natura shaklida to‘lanadigan ish haqini tushuntiring.
14.Bozor iqtisodiyoti sharoitida mehnatga haq to‘lashni tashkil etish xususiyatlarini tushuntiring.
15.Shartnoma asosida mehnatga haq to‘lash qanday amalga oshiriladi?
16.Ish haqining tarif sistemasi deganda nimani tushunasiz?
17.Yagona tarif malaka ma’lumotnomasida nimalar aks ettiriladi?
18.Tarif jadvali nima?
19.Tarif koeffitsienti nima?
20.Tarif stavkasi nima va u qanday aniqlanadi?
21.Mehnatga tarif asosida haq to‘lash shartlarini ayting.
22.Yagona tarif jadvali qanday ishlab chiqilgan?
23.Moddiy rag‘batlantirish deganda nimani tushunasiz?
24.Ish haqiga qo‘shimcha va ustamalar miqdori qanday belgilanadi?
25.Kompensatsiya to‘lovlari nima va ular necha guruhga bo‘linadi?
26.Rag‘batlantirish yo‘nalishidagi to‘lovlar haqida gapirib bering.
27.Ish tartibi va mehnat sharoitlari bilan bog‘liq bo‘lgan kompensatsiya to‘lovlariga qaysilar kiradi?
28.Ish haqi fondiga ajratmalarni izohlab bering?
29.Rahbarlar, xodimlar va mutaxassislarga ish haqi belgilash tartibini tushunti-ring?
30.Rahbarlar, xodimlar va mutaxassislarni rag‘batlantirish qanday tartibda amalga oshiriladi?
|
Detal ikki ko‘rinishi bo‘yicha uchinchi ko‘rinishini yasash hamda kerakli qirqim va kesimlarni bajarish uchun tavsiyalar va uslubiy ko‘rsatmalar berish

|
Detal ikki ko‘rinishi bo‘yicha uchinchi ko‘rinishini yasash hamda kerakli qirqim va kesimlarni bajarish uchun tavsiyalar va uslubiy ko‘rsatmalar berish
|
bet | 11/12 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #148872 |
Bog'liq AutoCAD dasturida 3D muhitda oʼyish chiziqlari orqali berilgan yangiDetal ikki ko‘rinishi bo‘yicha uchinchi ko‘rinishini yasash hamda kerakli qirqim va kesimlarni bajarish uchun tavsiyalar va uslubiy ko‘rsatmalar berish. Olingan vazifani o‘quvchi va talabalar, avval o‘z vazifalarini daftariga ko‘chirib oladilar. Vazifada variantida detalning ikki proektsiyasi berilgan bo‘ladi. Uning etishmovchi uchinchi proektsiyasi topiladi, zarur qirqimlar bajaradi hamda o‘lchamlar qo‘yiladi. So‘ngra kompyuterda bajaradilar. Ekranda chizmani bajarish quyidagi ketma-ketlikda bajarish tavsiya etiladi: Lekin buni har bir o‘quvchi yoki talaba o‘zi istagan, ya`ni o‘zi maqbul deb topgan reja asosida bajarishlari ham mumkin.
1. Detal o‘lchamlaridan kelib chiqqan holda A4 yoki A3 format tanlab olinadi. So‘ngra, bu formatda detalning simmetriya o‘qlari «Otrezok»-«Kesma» buyrug`idan foydalanib o‘tkaziladi. Markaz chiziqlarni o‘tkazishda ular orasidagi masofani «Podobie»-«ob`ektlarni berilgan masofaga surish» buyrug`idan yoki kesma uzunligini tezkor kiritish usulidan foydalanib kiritiladi.
2. Ekranda detal proektsiyalari «Otrezok»-«Kesma» va «Krug»-«Aylana» buyruqlaridan foydalanib chiziladi.
3. Detalning uchta proektsiyasi bajarilgach, detalning ichki tuzilishidan kelib chiqqan holda zarur qirqimlar qo‘llaniladi. Qirqimlar «Shtrixovka» buyrug`i yordamida bajariladi.
4. «O‘lcham» buyrug`i yordamida o‘lchamlar qo‘yiladi.
Yuqoridagi bosqichlarda bajarilgan detalning uchta proektsiyasi qirqimlari bilan chizmasi taxt qilinadi. YA`ni, II grafik ishni qog`ozga chiqarib olishdan avval, uning chiziqlari kerakli turlarda - qiyofalarda va yo‘g`oliklarda bajarib chiqiladi.
O‘q va markaz chiziqlari ikkinchi «Po sloyu» buyrug`idan foydalanib bajariladi. Asosiy chiziqlar yo‘g`onligini, ekranning eng pastki «Rejim»-«Holat» qatoridagi «VES» buyrug`iga kirib, ko‘riladi va tekshiriladi. Agar, chizmada biror yo‘g`onlashtirilmagan chiziq qolib ketgan bo‘lsa, uni ajratib uchinchi «Po sloyu» buyrug`idan foydalanib yo‘g`onlashtiriladi.
Agar, chizmadagi chiziqlarga rang berish lozim bo‘lsa, birinchi «Po sloyu» buyrug`idan foydalaniladi.
«Detalning ikki proektsiyasi» vazifasida berilgan o‘lchamlar, ekranda bajarilgan chizmaga taqsimlab qo‘yib chiqiladi. O‘lcham chiziqlarini, strelkalarini va raqamlarini ko‘rsatkichlari «Format» menyusidagi «Razmernыe stili...» buyrug`iga kirib, «Dispetcher razmernыx stiley» darchasidan foydalanib tanlab olinadi.
Ikki proektsiyasi bo‘yicha uchinchisini topish va zarur qirqimlar bajarish Uning namunasi rasmdalar namunasi keltirilgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Detal ikki ko‘rinishi bo‘yicha uchinchi ko‘rinishini yasash hamda kerakli qirqim va kesimlarni bajarish uchun tavsiyalar va uslubiy ko‘rsatmalar berish
|
Afzalliklari Afzalliklari

|
Afzalliklari Afzalliklari
|
bet | 4/4 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 3,96 Mb. | | #152185 |
Afzalliklari Afzalliklari - Fibrosement sidingning afzalliklari quyidagilardir:
- hajmi barqarorligi;
- Termal kengayish mavjud, ammo u kichik;
- Fibrosement plitalari va taxtalar bo'shliqsiz emas;
- Burchaklar va bo'g'inlar vinil siding bilan bezashda bo'lgani kabi, qo'shimcha elementlardan foydalanmasdan qilish mumkin;
- Yonmaydi. Materiallar zich, qattiq;
- To'g'ri yig'ilgan ramka deyarli "o'ynamaydi", bosilmaydi, siz suyanishingiz mumkin, sindirish qiyin;
- Yilning istalgan vaqtida o'rnatishingiz mumkin.
Kamchiliklari: - Yuqori narx. Bu nafaqat panellarning yoki saydingning narxidan iborat. Yana bir xarajat, bularning barchasi biriktiriladigan qurilishga, shuningdek, korroziyaga moyil bo'lmagan qimmatbaho biriktirgichlarga o'tadi.
- Murakkab o'rnatish.
E’tiboringiz uchun rahmat! E’tiboringiz uchun rahmat!
|
| |
Vinil sayding maxsus tarkibga ega, uning 80% polivinilxloriddir. Aynan shu tarkibiy qism mahsulotga o'z nomini berdi

|
Vinil sayding maxsus tarkibga ega, uning 80% polivinilxloriddir. Aynan shu tarkibiy qism mahsulotga o'z nomini berdi
|
bet | 3/4 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 3,96 Mb. | | #152185 |
Vinil sayding maxsus tarkibga ega, uning 80% polivinilxloriddir. Aynan shu tarkibiy qism mahsulotga o'z nomini berdi. - Vinil sayding maxsus tarkibga ega, uning 80% polivinilxloriddir. Aynan shu tarkibiy qism mahsulotga o'z nomini berdi.
- Uzoq xizmat muddati. Ushbu materialning ishlab chiqaruvchisi o'z mahsulotiga bir necha o'n yillar davomida kafolat beradi.
- Qulay narx. Vinil sayding metall saydingga qaraganda arzonroq.
- Polivinilxlorid hasharotlar hujumidan qo'rqmaydi. Shuningdek bu mahsulot mog'or va chirishga moyil emas.
- O'rnatish ishlarining osonligi va massasi yengilligi.
- Yong'in xavfsizligi. Materialning tarkibida mavjud bo'lgan reagentlar tufayli saydingning toksikligi pasayadi PVX eriy boshlaydi, lekin u yonish jarayonini qo'llab-quvvatlamaydi.
- PVX issiqlik izolyatsion xususiyatlarga ega.
Metall taglik tabiiy yuklarni (yog'ingarchilik, shamol, quyosh nurlari) va harorat o'zgarishiga osongina toqat qiladi. - Metall taglik tabiiy yuklarni (yog'ingarchilik, shamol, quyosh nurlari) va harorat o'zgarishiga osongina toqat qiladi.
- Yuqori namlik muhofazasi. Polimer qatlami namlikning kirib kelishidan yuz foiz to'siqdir. Uning ostida galvanizli po'lat korroziyaga uchramas.
- 100% yong'in xavfsizligi. Metall-yonuvchan bo'lmagan material.
- Uyning tabiiy qisqarishi jarayonida deyarli metall buyumlar deformatsiyaga duch kelmaydi.
- Kemiruvchilar va hasharotlar metall bilan oziqlanmaydi, shuning uchun bu tomonda hech qanday tahdid yo'q.
- Yilning istalgan vaqtida amalga oshirilishi mumkin bo'lgan oddiy o'rnatish.
- Tozalash oson.
- Xizmat muddati – 50 yil, agar ramka to'g'ri yig'ilgan va o'zining materiali o'rnatilishi kafolatlangan bo'lsa.
- Kamchiliklarga kelsak, himoya bo'yoqlari va polimer qoplamasi – bu oson bo'lgan qatlamlarni ta'kidlash kerak. Va bu saydingning texnik va operatsion xususiyatlarining pasayishi. Shu bilan birga, ingichka po'latdan yasalgan materialni deformatsiyalash oson.
|
| |
Travertin - Zamonaviy pardozbop qurilish materiallari

|
Zamonaviy pardozbop qurilish materiallari
|
bet | 2/4 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 3,96 Mb. | | #152185 |
Travertin
Travertin (frantsuzcha travertin) - kaltsiy karbonat minerallari (asosan kalsitning ozroq qismi bo'lgan aragonit) natijasida hosil bo'lgan chukindi tog’ jinislaridan hosil bo’lgan.
Asosiy xossalari Suv o'tkazuvchanligining nisbatan yuqori foiziga qaramay, tabiiy traverten sovuqqa chidamli xususiyatlarga ega va bardoshlidir, ovoz o’tqazish xususiyatlarga ega Travertenning asosiy xususiyatlari:
zichlik - 2,5 - 2,74 g/;
issiqlik o’tlazuvchanligi koeffitsiyenti 2 - 2,5 W/m teng
g'ovaklilik - 8,2%,
og'irligi bo'yicha suvni yutish - 1,7%
mustahkamligi - 47 Mpa,
Silikon. - Issiq va sovuqqa bardoshli;
- Namlik va to'g'ridan-to'g'ri ultrabinafsha nurlanishiga bardoshli;
- Ekologik toza;
- Bug 'o'tkazuvchan;
- Yong’inga yo’qori qarshiligi;
- Barcha turdagi yuzalarda qo’llash mumkin;
- Kamchilik - bu yuqori narx, ammo bu aralashmaning texnik xususiyatlarining oshishi bilan qoplanadi.
Fasad penoplast - Zichligi 15-40 kg/;
- Issiqlik o'tkazuvchanligi 0,038-0,042 vat/m*k;
- Suv shimuvchanligi 0,02;
- Bug‘ o'tkazuvchanligi 0,05;
- Ishlash harorati (-)50-( +)75 gradus;
- Ekspluatatsion davri 20-40 yil;
- Mustahkamligi past;
- G’ovakligi 74%,
Fasadbop Marmar plitka - Fasadbop marmar plitka – metamorf tog’ jinsi;
- Zichligi 2650-2900 kg/;
- G’ovakligi 0,5-1,5%
- Mustahkamlik chegarasi 80-300 Mpa;
- Issiqlik o’tkazuvchanlik koeffitsiyenti 2,2 – 2,8 W/m ⁰ C
- Issiqlik izolyatsiyasi xususiyatlarining mavjudligi;
- Ekologik toza;
- Bio qarshiligi;
Marmar qirindilar - marmar chiqindilari va parchalari qurilish materiali. U dekorativ, to'ldirish, montaj qilish uchun ishlatiladi. Ezilgan holatda va bo'yoqlar uchun eritmalarda ishlatiladi. Marmar qirindilar - marmar chiqindilari va parchalari qurilish materiali. U dekorativ, to'ldirish, montaj qilish uchun ishlatiladi. Ezilgan holatda va bo'yoqlar uchun eritmalarda ishlatiladi. - yemirilishga chidamli;
- quyosh nuriga so'nmaydi;
- har qanday ob-havoga qarshilik (issiqlik, sovuq va suvdan qo'rqmaslik);
- har qanday sirtga qo'llaniladi: gipsokarton, beton, gips, tsement va boshqalar;jozibali ko'rinish;
- bug 'o'tkazuvchanligi;
- uzoq umr ko'rish;devorga "nafas olish" imkonini beradi;
- tozalash oson;
|
| |
Amaliy ish fan: Mashinali Oqitish Tayyorladi: Quvonch Toshtemirov

MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI NURAFSHON FILIALI
Kompyuter Injiniring Fakulteti
3-kurs 210-21 gurux talabasi
AMALIY ISH
Fan:Mashinali Oqitish
Tayyorladi: Quvonch Toshtemirov
TOSHKENT-2023
Dataset yaratish va tasvirlash:
import matplotlib.pyplot as plt
import random
# Ixtiyoriy dataset yaratish
random.seed(42)
data_points = 50
feature1 = [random.uniform(0, 10) for _ in range(data_points)]
feature2 = [random.uniform(0, 10) for _ in range(data_points)]
# Datasetni tasvirlash
plt.scatter(feature1, feature2, color='blue', label='Dataset')
# Grafikni tuzish
plt.title('Ixtiyoriy Dataset Xususiyatlari')
plt.xlabel('Xususiyat 1')
plt.ylabel('Xususiyat 2')
plt.legend()
plt.grid(True)
# Grafikni ko'rsatish
plt.show()
Tensorflow kutubxonasidan foydalanib neyron arxitekturasini qurish
import tensorflow as tf
import matplotlib.pyplot as plt
import pandas as pd
import numpy as np
# Ixtiyoriy dataset yaratish
np.random.seed(42)
data_points = 50
feature1 = np.random.uniform(0, 10, data_points)
feature2 = np.random.uniform(0, 10, data_points)
# Datasetni tasvirlash
plt.scatter(feature1, feature2, color='blue', label='Dataset')
plt.title('Ixtiyoriy Dataset Xususiyatlari')
plt.xlabel('Xususiyat 1')
plt.ylabel('Xususiyat 2')
plt.legend()
plt.grid(True)
plt.show()
# Neyron tarmoq arxitekturasi
model = tf.keras.Sequential([
tf.keras.layers.Dense(64, activation='relu', input_shape=(2,)),
tf.keras.layers.Dense(64, activation='relu'),
tf.keras.layers.Dense(1)
])
# O'qitish parametrlarini tanlash
model.compile(optimizer=tf.keras.optimizers.Adam(learning_rate=0.001),
loss='mse',
metrics=['mae'])
# Tarmoqni o'qitish
train_data = np.column_stack((feature1, feature2)) # Datasetni tayyorlash
train_labels = np.random.rand(data_points, 1) # Natijalarni boshlash uchun tasodifiy generatsiya
history = model.fit(train_data, train_labels, epochs=100, validation_split=0.2, verbose=0)
# Natijalarni visual ko'rsatish
train_loss = history.history['loss']
val_loss = history.history['val_loss']
epochs = range(1, len(train_loss) + 1)
plt.plot(epochs, train_loss, 'bo', label='Train loss')
plt.plot(epochs, val_loss, 'b', label='Validation loss')
plt.title('O\'rtacha Sinov Tarmoqning O\'qitish Jarayoni')
plt.xlabel('Epochs')
plt.ylabel('Loss')
plt.legend()
plt.show()
# Natijalarni jadvalga joylash
results = pd.DataFrame({'Epoch': epochs, 'Train Loss': train_loss, 'Validation Loss': val_loss})
print(results)
|
A. O‘zgarmaydi;
B - 1. O‘zgaruvchan tok manbaiga ulangan 100 \Omega aktiv tokka EGA bo‘lgan rezistorda tok kuchi...

|
1. O‘zgaruvchan tok manbaiga ulangan 100 \Omega aktiv tokka EGA bo‘lgan rezistorda tok kuchi I 141sin(100t) bo‘yicha o‘zgaradi. Rezistorga tushayotgan kuchlanish ta’sir etuvchi qiymatini (V) toping
|
bet | 4/5 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 35,39 Kb. | | #121372 |
Bog'liq ES maruzaA. O‘zgarmaydi;
B. Kamayadi;
C. Aniqlab bo‘lmaydi, chunki mashina qutblari berilmagan;
*D. Ortadi.
12. Sinxron generatorning induktiv yuklamasi oshirilganda, uning chiqish klem-malarida kuchlanish qanday o‘zgaradi?
A. O‘zgarmaydi;
V. Oshadi;
*S. Kamayadi;
D. Avvaliga oshib, keyin kamayadi
13. O‘zgarmas tok generatori yakor chulg‘ami simlarida hosil bo‘lgan EYUK yo‘nalishi qanday qoida bo‘yicha aniqlanadi?
*A. O‘ng qo‘l qoidasi;
B. Chap qo‘l qoidasi;
C. Parma qoidasi;
D. Amper qonuni.
14. Sinxron motor yuklamasi ortishi bilan mexanik tavsifi qanday o‘zgaradi?
A. Oshadi;
V. To‘g‘;ri chizikli ko‘rinishda kamayadi;
*S. O‘zgarmaydi;
D. Egri chiziqli ko‘rinishda kamayadi
15. O‘zgarmas tok motorining yakor chulg‘amida EYUK kamaysa, yakor toki va elektr tarmog‘idan oladigan quvvat qanday o‘zgaradi?
*A. Tok va quvvat oshadi; V. Tok oshadi, quvvat kamayadi;
S. Tok va quvvat kamayadi; D. Tok kamayadi, quvvat oshadi.
16. Uch fazali sinxron generatorning yuklamasi aktiv xarakterga ega. Yakor chulg‘ami g‘altagining qutbga nisbatan qanday holatida undagi tok oniy qiymati ekstremal bo‘ladi?
*A. Gʻaltak tomonlari qutblar o‘rtasining yaqinida bo‘lganda;
B. Gʻaltak o‘rtasi shimoliy qutblar ustida bo‘lganida;
C Javob uchun ma’lumot yetarli emas;
D. Gʻaltak o‘rtasi janubiy qutblar ustida bo‘lganida.
17. O‘zgaruvchan tokli elektr mashinasining qanday qismi yakor deyiladi?
A. Qo‘zg‘almas qismi;
B. Rotori;
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1. O‘zgaruvchan tok manbaiga ulangan 100 \Omega aktiv tokka EGA bo‘lgan rezistorda tok kuchi I 141sin(100t) bo‘yicha o‘zgaradi. Rezistorga tushayotgan kuchlanish ta’sir etuvchi qiymatini (V) toping
|
Qotishi - Kurs ishi mavzu: Kompozit materiallar ishlab chiqarish texnologiyasi. Mundarija

|
Kurs ishi mavzu: Kompozit materiallar ishlab chiqarish texnologiyasi. Mundarija
|
bet | 11/15 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 0,84 Mb. | | #245228 |
Bog'liq Kompozitsion materiallarning zamonaviy texnologiyalariQotishi. Gidratlanish (qotish) – bu gips bog‘lovchi moddalarning suv bilan birikish jarayonidir. Bunda yarim molekulali suvli gips qaytadan kristall holatdagi ikki suvli gipsga aylanadi:
CaSO4 * 0,5H2O + 1,5H2O = CaSO4 + 2H2O
Natijada hosil bo‘lgan ikki suvli gipsni kristallari o‘zaro bir-biri bilan chirmashib ketadi, shuni hisobiga uning zichligi ortib boradi. Akademik
A.A. Baykovning nazariyasi bo‘yicha, gipsning qotishida asosan quyidagi fizik-
kimyoviy jarayonlar ruy beradi. Qotish jarayoni uch davrdan iboratdir: kalsiy sulfatni erishi, yangi kristallarni hosil bo‘lishi, kristallarni yiriklashishi.
Gips zarrachalari gel deb ataluvchi elimsimon holatga aylanadi. Natijada kolloid holatdagi juda mayda zarrachalardan tashkil topgan gips xamiri hosil bo‘ladi va tez sur’atda kristallana boshlaydi. Ikki suvli gips zarrachalaridan o‘sayotgan ignasimon kristallar o‘zaro zichlashadi va mustahkam tutashgan kristallga aylanadi. Kolloid eritma hosil bo‘lishi va uning kristallanish jarayoni yarim molekula suvli gipsning ikki molekula suvli gipsga to‘la aylanishiga qadar davom etadi. Gips bog‘lovchi moddani ishlatilishi uni kristallanish tezligiga juda katta bog‘liq. Gips bog‘lovchi moddani suv birikishi – bu ekzotermik (issiklik ajralib chiqish) jarayondir.
Gips bog‘lovchi moddani suv bilan aralashtirilganda (gips suvga aralashtirish davomida sepiladi) oquvchan suyuq xamir hosil bo‘ladi, u tez quyuqlasha boshlaydi, lekin hali plastik holatda bo‘ladi – bu gipsni quyuqlanishini boshlanganligini bildiradi; qotishini boshlanishi – bu gips bilan suvni aralashtirgan vaktdan boshlab Vika asbobining xalqa idishiga solingan gips xamiriga botirilgan Vikani ignasi ostigacha 1 mm etmay qolgan vaqtgacha davridir; qotishni tugashi esa Vika asbobining ignasi bor –yo‘g‘i 1 mm botgandagi davri hisoblanadi.
Fibrobeton klassifikatsiyasi va fibrobeton asosidagi materiallar xususiyatlari. Fibrobetonlar ishlab chiqarishda ishlatiladigan tolalar (fibra)
|
| |
Foydalanilgan Adabiyotlar

|
Foydalanilgan Adabiyotlar
|
bet | 2/2 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 79,88 Kb. | | #116773 |
Bog'liq DVIGATE TASHQI ISSIQLIK BALANSIFoydalanilgan Adabiyotlar.
1. Arxangelskiy V.M. va boshqalar. «Автомобильндвигатели». M.S.Xovaxning umumiy tahriri ostida.
2.«Mashinostroyeniye», 1977. IX ovax M.S., Maslov G.S. «Avtomobil dvigatellari» (S.M.Qodirov taijimasi) Т., « 0 ‘qituvchi», 1977.
3. Qodirov S.M., Qodirxonov M.A. «Dvigatel va avtomobillar nazariyasi», Т., «O'qituvchi», 1981.
4. Solihov I. «Traktorlar, avtomobiUar va qishloq xo‘jalik dvigatellari». T.,«0‘qituvchi», 1969
5.Xachiyan A.S. va boshqalar. «Двигатели внутренного сгорания». М., «Высшая школа», 1978.
6. Mixaylovskiy Ye.V. va boshqalar. «Устройство автомобилей». М., «Mashinostroyeniye», 1981.
7.Chemishev G.D. va boshqalar. «Двигатель ЯМЗ236 и 238»- М., «Mashinostroyeniye», 1968.
8.Kadirov S.M., Nikitin S.Ye. «Rabochiy protsess i ekspluatatsiya dizeley v usloviyax Sredney Azii». Т., «Uzbekistan», 1976.
9. Kadirov S.M. «Dolgovechnost avtotraktomix dizeley v usloviyax Sredney Azii». Т., « 0 ‘qituvchi», 1982. 4
|
| |
Fibrobeton ishlab chiqarish asoslari

|
Fibrobeton ishlab chiqarish asoslari
|
bet | 12/15 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 0,84 Mb. | | #245228 |
Bog'liq Kompozitsion materiallarning zamonaviy texnologiyalariturlari va xususiyatlari.
Fibrobeton ishlab chiqarish asoslari.
Dispers armaturalangan beton –fibrobeton
Fibrobeton—bu betonning dispers tolalar bilan armaturalangan turidir. Bunday betonlar tarkibida sement qorishmasi, qum, yirik to’ldiruvchilar va suv, qo’shimcha sifatida ma’lum bir miqdorda temir yoki boshqa tolalar ishlatiladi. Bazida plastifisirlangan qo’shimchalar ishlatiladi. Tolalar turli xil materialllardan– polipropilendan metalgacha, turli xil konfiguratsiyalarda, uzunliklarda va ko’ndalang kesmalarda ishlab chiqariladi (2.1-rasm).
2.1-rasm. Fibrobeton.
Fibro beton ishlab chiqarishning rivojlanish bosqichi
Fibrobetonning birinchi taqdimoti 1907 yilda rus olimi V.P.Nekrasov tomonidan o’tkazilgan. U maqolalarida birinchi marta kichik diametrli simlar bilan mustahkamlangan kompozit materiallarni ishlab chiqarish bo'yicha tadqiqotlar tafsilotlarini yoritdi.
1981-yilda Yaponiya 3 ming tonna polat tolani ishlata boshlagan, bulardan 500 tonnasida - zangalamaydigan po’lat ishlatilgan. Hozirgi kunda O’rta Osiya davlatlari shu jumladan O’zbekiston bu sohada 25 yil ortda qolgan, chunki dunyoning rivojlangan Yaponiya va Yevropa davlatlarida betonning bu turi keng ko’lamda qo’llanilmoqda (2.2-rasm).
2.2-rasm. Fibrobetonda qurilgan ko’prik (metall qirindisi ishlatilgan), (Germaniya).
Fizik-mexanik xususiyatlari: Dispers armaturalangan betonning issiqlik o’tkazuvchanligi va zichligi ularda ishlatiladigan tolalar turiga bog’liq bo’ladi.
Betonni dispers aramaturalash sun’iy tolalar-fibralar bilan amalga oshiriladi. Buning uchun kelib chiqishiga ko’ra organik yoki mineral bo’lgan metal va metal bo’lmagan tolalar ishlatiladi (2.3-rasm).
2.3-rasm. Fibrobeton tarkibi.
Ishlatilish soxasi va ishlab chiqarish usuliga ko’ra tolali materiallar 6-ta asosiy toifalarga bo’linadi (2.4-rasm). Ularning har biri GOST 14613-83 “Fibra”ga mos kelishi kerak :
Metall qirindili
Bazalt tolali
Shishatolali
Uglerod tolali
Polipropilenli
Sellulozali
Metall (po’lat) tolasi- to’lqinsimon yoki ankersimon simlar shaklida bo’ladi.Armatura karkasi uchun ishlatiladigan metal tolalar bir necha usulda tayyorlanadi. Eritmani qoliplash orqali, elektrotermik yoki mexanik usulda olib boriladi. Eng keng tarqalgani mexanik usul xisoblanadi. Ushbu usulda metall tolalarni ishlab chiqarish metalni prokat tegirmonida cho’zish orqali amalga oshiriladi. Metall tolalarni ishlab chiqarish texnologiyasini tanlash metall tolaning kerakli diametriga bog’liq. Ultra yupqa tolalar maxsus olmos filtrlari orqali chizish orqali olinadi (2.6, 2.7, 2.8-jadvallar).
|
| |
C. 1500 ayl/min;
*D - 1. O‘zgaruvchan tok manbaiga ulangan 100 \Omega aktiv tokka EGA bo‘lgan rezistorda tok kuchi...

|
1. O‘zgaruvchan tok manbaiga ulangan 100 \Omega aktiv tokka EGA bo‘lgan rezistorda tok kuchi I 141sin(100t) bo‘yicha o‘zgaradi. Rezistorga tushayotgan kuchlanish ta’sir etuvchi qiymatini (V) toping
|
bet | 3/5 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 35,39 Kb. | | #121372 |
Bog'liq ES maruzaC. 1500 ayl/min;
*D. 3000 ayl/min.
5. Yakor toki Ia 2 marta oshca parallel qo‘zg‘atishli o‘zgarmas tok motorining aylantiruvchi momenti qanday o‘zgaradi.?
A. O‘zgarmaydi;
*B. 2 marta oshadi;
C. Aniqlab bo‘lmaydi, chunki mashina qutblari berilmagan;
D. 4 marta oshadi.
6. Ikki juft qutbli sinxron generatorning rotori 1500 ayl/min chastota bilan aylanmokda. Yakor chulg‘amida hosil qilingan asosiy EYUK ga mos vektor qanday chastota bilan aylanadi?
*A. 50 Gs; B. 100 Gs ;
C. 25 Gs ; D. 1000 Gs .
7. O‘zgarmas tok generatori yakor chulg‘ami o‘tkazgichlarida g‘osil bo‘lgan EYUK yo‘nalishi qaysi qoida bo‘yicha aniqlanadi?
*A. O‘ng qo‘l qoidasi; B. Chap qo‘l qoidasi;
C. Parma qoidasi; D. Amper qonuni.
8. Gidrogeneratorlarda (a), turbogeneratorlarda (b) qanday rotorlar qo‘llaniladi
A. a) noayon qutbli, b) ayon qutbli;
*B. a) ayon qutbli, b) noayon qutbli;
C. Rotorni tanlash generatorning quvvatiga bog‘liq;
D. a) ayon qutbli, b) ayon qutbli.
9. Elektr mashinaning qanday qismini stator deb ataladi?
*A. Mashinaning qo‘zg‘almas qismi;
B. EYUK hosil bo‘ladigan qismi;
C. Qo‘zg‘atish magnit oqimi hosil qilinadigan qismi;
D. Mashinaning aylanadigan qismi.
10. Sinxron generatorning yuklama toki induktiv xarakterda bo‘lganda, uning yakor ryeaksiyasi qanday bo‘ladi?
A. Ko‘ndalang;
*B. Bo‘ylama magnitsizlovchi;
C. Bo‘ylama magnitlovchi;
D. Ko‘ndalang magnitlovchi.
11. O‘zgarmas tok motorining muvozanat tenglamasi analitik ifodasi
M – MD = M0 + M2 bo‘lsa, motorning aylanish chastotasi qanday o‘zgaradi?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1. O‘zgaruvchan tok manbaiga ulangan 100 \Omega aktiv tokka EGA bo‘lgan rezistorda tok kuchi I 141sin(100t) bo‘yicha o‘zgaradi. Rezistorga tushayotgan kuchlanish ta’sir etuvchi qiymatini (V) toping
|
*C. Asosiy EYUK hosil bo‘ladigan qismi;
D

|
*C. Asosiy EYUK hosil bo‘ladigan qismi;
D
|
bet | 5/5 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 35,39 Kb. | | #121372 |
Bog'liq ES maruza*C. Asosiy EYUK hosil bo‘ladigan qismi;
D. Stator.
18. Magnit zanjiri to‘yinmagan sinxron mashinaning yuklama toki aktiv xarakterga ega bo‘lganda yakor reaksiyasi asosiy magnit oqim umumiy maydoni qiymatiga qanday ta’sir qiladi?
*A. Ta’sir qilmaydi;
B. Kamaytiradi;
C. Oshiradi;
D. Avval kamayib keyin oshadi.
19. O‘zgarmas tok generatorida yakor reaksiyasi nima?
A. Generatorning yuklamasi oshganda asosiy magnit maydonning buzilishi;
B. Yakor chulg‘ami MYUKning asosiy magnit maydoniga ta’siri;
C. Yuklama oshishi bilan mashina magnit maydoni oqimining kamayishi;
*D. Yakor magnit maydonining qutblar hosil qilgan asosiy magnit maydonga ta’siri.
20. Uch fazali sinxron generatorning stator chulg‘amida 3000 ayl/min chastotada aylanma magnit maydon hosil bo‘lsa, uning rotori qanday chastotada aylanadi?
A. 2915 ayl/min.;
B. 1450 ayl/min.;
*C. 3000 ayl/min.
D. 1500 ayl/min;
KROSSVORD
|
| |
Antivirus dasturiy vositalari

Antivirus dasturiy vositalari
Download
3,8 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
16.02.2024
Hajmi
3,8 Mb.
#157752
Download
3,8 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Antivirus dasturiy vositalari
Download
3,8 Mb.
Matnni ko'rish
Zanjirdagi tokning o‘zgarish qonuni I=0.3cos(100\pi t+\frac{\pi}{2}) ko‘rinishga ega. Shu tokning o‘zgarish davrini (s) toping.

12

|
Zanjirdagi tokning o‘zgarish qonuni I=0.3cos(100\pi t+\frac{\pi}{2}) ko‘rinishga ega. Shu tokning o‘zgarish davrini (s) toping.
12
|
bet | 2/5 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 35,39 Kb. | | #121372 |
Bog'liq ES maruza11.Zanjirdagi tokning o‘zgarish qonuni I=0.3cos(100\pi t+\frac{\pi}{2}) ko‘rinishga ega. Shu tokning o‘zgarish davrini (s) toping.
12.Agar o‘zgaruvchan tok zanjiridagi kuchlanish U=140sin(100\pi t) qonuni bo‘yicha o‘zgarsa, kuchlanishning samarador qiymati nimaga teng (V)?
13.Ideal tebranish konturidagi tok kuchining o‘zgarish qonuni i=25\cos 10t ko‘rinishga ega. Kondensatordagi zaryadning maksimal qiymati qancha bo‘ladi (\mu C)?
14.O‘zgaruvchan tok kuchining amplituda qiymati 6 A bo‘lsa, uning samarador qiymati necha amper?
TESTLAR
1. O‘zgarmas tok generatori ishlashining asosida elektrotexnikaning qanday
qonuni yotadi?
A. Amper qonuni;
*B. Elektromagnit induksiya qonuni;
C. Kirxgofning 1 qonuni;
D. Lens qoidasi.
2. Ayon qutbli sinxron generatorning yakor chulg‘amida hosil kilinayotgan EYUK shakli sinusoidal bo‘lishi uchun uning havo oralig‘i qanday olinadi?
A. Rotor butun aylanasi bo‘ylab bir xil;
B. Qutb uchliklari o‘rtasida katta va chetlarida kichkina;
*C. Qutb uchliklari o‘rtasida kichik va chetlarida nisbatan katta;
D. Javob uchun ma’lumot yetarli emas.
3. O‘zgarmas tok mashinasi yakor chulg‘ami o‘tkazgichlaridan tok o‘tganda ularda oqayotgan magnit oqim yo‘nalishi qaysi qoida bo‘yicha aniqlanadi?
A. O‘ng qo‘l qoidasi; B. Chap qo‘l qoidasi;
*C. Parma qoidasi; D. Amper qonuni.
4. Uch fazali sinxron generatorning stator chulg‘amida 3000 ayl/min chastotada aylanma magnit maydon hosil bo‘lsa, uning rotori qanday chastotada aylanadi?
A. Masala noaniq, chunki yakor chulg‘amidagi tok chastotasi noma’lum;
B. Masala noaniq, chunki rotor qutblari soni noma’lum;
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Zanjirdagi tokning o‘zgarish qonuni I=0.3cos(100\pi t+\frac{\pi}{2}) ko‘rinishga ega. Shu tokning o‘zgarish davrini (s) toping.
12
|