Фойдаланилган адабиётлар - Оммавий маданий-маърифий тадбирларнинг мақсад вазифалари ва турлари

|
Оммавий маданий-маърифий тадбирларнинг мақсад вазифалари ва турлари
|
bet | 5/5 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 61,24 Kb. | | #137021 |
Bog'liq Аналатик 3 топшириқФойдаланилган адабиётлар
1. Каримов И.А. Юксак маънавият – енгилмас куч. Тошкент, «Маънавият», 2008.- 176 б.
2. Каримов И.А. Баркамол авлод – Ўзбекистон тараққиётининг пойдевори.
//Тўплам. – Тошкент, 1997 йил.
3. Бегматов А., Рустамова Р. Миллий ғоя тарғиботи ва маданий-маърифий тадбирлар. –Т.: «Маънавият», 2007.- 64 б.
4. Зарипов К.З. Ўқувчилар малакасини оширишда мактаб раҳбарларининг роли. – Тошкент. Ўқитувчи, 1993 йил
5. Мирқосимов М. Мактабни бошқаришнинг назарий ва педагогик асослари. Тошкент: Ўқитувчи, 1993 йил.
6. Олимов Ш.Ш. Синфдан ташқари таълим-тарбиявий ишлар ўқувчилар ахлоқий-эстетик идеалини шакллантиришдаги ўрни. Халқ таълими журнали. 2000 йил 5-сон.
7.Педагогика. А.Қ.Мунавваров таҳрири остида.-Тошкент.: Ўқитувчи, 1996.
8. Қуронов М. ва бошқалар. Тадбир самарадорлигининг ўн шарти.- Т.: «Истиқлол», 2006.- 24 бет.
2-TOPSHIRIQ
Ommaviy axborot vositalarining asosiy turlari
Mavjud barcha ommaviy axborot vositalari an'anaviy ravishda beshta asosiy guruhga bo'lingan.
1.Matbaani bosib chiqarish. Bu an'anaviy qog'ozdan "axborot tashuvchisi" sifatida foydalanadigan jurnallar, gazetalar, almanaxlar va boshqa davriy nashrlar. Bu mavjud ommaviy axborot vositalarining eng qadimiyidir. Birinchi bosma gazetalar Xitoyda chiqa boshlagan deb ishoniladi: 8-asrning boshlarida bu erda "Kapital byulleteni" - imperatorning farmonlari va eng muhim voqealar to'g'risidagi hisobotlari nashr etilgan. Nashrning chiqarilishi juda zo'r edi: sahifaning prototipi yog'och taxtada kesilgan, shundan so'ng olingan "shtamp" siyoh bilan yopilgan va bosma nashrlar qilingan. So'nggi o'n yilliklarda bosma nashrlarning kelajagi bormi yoki zamonaviyroq elektron ommaviy axborot vositalarining hujumi ostida u butunlay yo'q bo'lib ketadimi degan faol savollar paydo bo'ldi. Biroq, matbuotning yaqinda o'limi haqida gapirish hali erta - odamlarning bosma nashrlarga bo'lgan ishonchi «Internetda yozilganidan» yuqori. Va butun dunyo bo'ylab soxta yangiliklar epidemiyasi fonida "tasdiqlangan ma'lumot" manbai sifatida an'anaviy ommaviy axborot vositalariga talab tobora ortib bormoqda. Shu bilan birga, 2017 yilda Kantar sotsiologik kompaniyasi tomonidan o'tkazilgan tadqiqot ma'lumotlari shuni ko'rsatadiki, bosma gazeta va jurnallar "ishonch darajasi" bo'yicha birinchi o'rinda turadi.
2.Radio. Ushbu turdagi ommaviy axborot vositalarining o'ziga xos xususiyati aniq: radioeshittirish texnologiyalari ovozni uzatishga imkon beradi, shuningdek, "real vaqtda", bu samaradorlikni ta'minlaydi, jonli dialoglarga imkon beradi, interaktivlikni ta'minlaydi va hokazo. Shu bilan birga, radio "vaqt yeyuvchi" bo'lmagan yagona zamonaviy ommaviy axborot vositasidir: "quloq orqali" ma'lumot olish jarayoni boshqa har qanday kasb bilan birlashtirilishi mumkin. Radioning ommaviy axborot vositasi sifatida tarixi bir asrga borib taqaladi: muntazam va eksperimental radioeshittirishlar 1920-yillarning boshlarida dunyoning ko'plab mamlakatlarida paydo bo'la boshladi. Shu bilan birga, "radio tarkib" juda xilma-xil edi: kontsertlar, grammofon yozuvlari, adabiy o'qishlar va "radio o'yinlar" jonli efirda namoyish etildi; sport uchrashuvlaridan reportajlar.
3.Televizor - bu harakatlanuvchi tasvirni elektr to'lqinlari orqali uzatishga imkon beruvchi texnologiya, bu ko'pincha tovush bilan birga keladi. Televizion ommaviy axborot vositasi sifatida radiodan biroz yoshroq - muntazam efirga uzatiladigan birinchi telekanal 1934 yilda Germaniyada ishga tushirilgan. Rossiyada televizion eshittirishlarning "tug'ilgan kuni" 1938 yil 1-sentyabr deb hisoblanadi, o'sha paytda tajribali Leningrad televizion markazi haftasiga ikki marta efirga uzatishni boshladi. Biz ularni birgalikda tomosha qildik - madaniyat uylari va ishchilar klublarida. Hikoyani tegishli video ketma-ketlik bilan qo'llab-quvvatlash, tomoshabinlarni voqea guvohiga aylantirish qobiliyati televizion ommaviy axborot vositalariga katta ishonchni taqdim etdi. Televizion bugungi kunda ommaviy axborot vositalarining eng ta'sirli turi bo'lib qolmoqda. "Ijtimoiy fikr" jamg'armasi tomonidan o'tkazilgan so'rovnomaga ko'ra, 2017 yilda aynan televizor 78 foiz Rossiya fuqarolari uchun asosiy ma'lumot manbai bo'lgan.
4.Asosiy vazifasi tezkor ma'lumotlarni yig'ish va ommaviy axborot vositalarining tahririyatlariga etkazish bo'lgan axborot agentliklari har doim ham ommaviy axborot vositasi deb tasniflanmaydi. Biroq, Rossiya ommaviy axborot vositalari to'g'risidagi qonunlariga muvofiq, ular tahririyat maqomiga ham, axborot tarqatuvchisiga ham tegishli; va ularning ishi boshqa ommaviy axborot vositalarining ishi bilan bir xil huquqiy sohada amalga oshiriladi. Birinchi axborot agentligi 1835 yilda Parijda paydo bo'lgan. U Charlz Xavas tomonidan kashf etilgan. U o'zining axborot savdosi bilan shug'ullanadigan ishlarini xorijiy davriy nashrlardan materiallarni tarjima qilish va ularni Frantsiyaning nufuzli gazetalariga sotishdan boshladi. Keyingi qadam keng xalqaro muxbirlar tarmog'ini tashkil etish edi: Havas agentlari o'zlarining turar joylaridan xabarlarni tezda telegraf orqali uzatdilar va mahalliy matbuot ularni tayyorlab chop etishdi. Birinchi mahalliy axborot xizmati - Rossiya telegraf agentligi 1866 yilda tashkil etilgan. Agentlik abonentlarga kuniga 2-3 marta ma'lumot yubordi, buning uchun telegrafdan foydalanildi. Zamonaviy axborot agentliklari o'zlarining ommaviy axborot vositalaridan (masalan, veb-saytlar, bosma nashrlar) an'anaviy obuna sxemasiga qadar turli xil tarqatish mexanizmlaridan foydalangan holda har xil turdagi ma'lumotlarni (nafaqat yangiliklar, balki fotosuratlar, video yoki audio yozuvlar va boshqalarni) tarqatishi mumkin..
Internet-ommaviy axborot vositalari. Ularni ko'pincha "elektron ommaviy axborot vositalari" deb atashadi, ammo bu atamani aniq deb atash mumkin emas - axir radio va televidenie ham axborot uzatish uchun elektron texnologiyalardan foydalanadi. Internet media - bu ommaviy axborot vositalarining yosh va tez sur'atlar bilan o'sib borayotgan segmenti. Birinchi onlayn nashrlar 90-yillarda paydo bo'ldi va XXI asrning boshlarida ular an'anaviy ommaviy axborot vositalarini jiddiy ravishda siqib chiqardilar. Zamonaviy Internet-ommaviy axborot vositalarining o'ziga xos xususiyatlari bu juda yuqori samaradorlik, interaktivlik va multimediya (ya'ni bir vaqtning o'zida turli xil shakllarda - matn, foto, video, audio, kompyuter animatsiyasi va boshqalarda ma'lumotlarni uzatish). Internet-ommaviy axborot vositalari juda xilma-xil bo'lishi mumkin - elektron jurnallardan tortib Internet-radio stantsiyalarigacha yoki shaxsiy bloglargacha (ular ommaviy axborot vositasi sifatida ham ro'yxatdan o'tkazilishi mumkin). Ba'zi bir onlayn nashrlar mustaqil, ba'zilari esa boshqa shakldagi ommaviy axborot vositalarining "ko'zgusi" (masalan, qog'ozda chop etilgan ma'lumotlar takrorlanadigan bosma gazetaning veb-sayti yoki siz tomosha qilishingiz mumkin bo'lgan telekanalning veb-sayti jonli dasturlar yoki arxivdagi yozuvlarni ko'rish).
Shu bilan birga, ko'plab zamonaviy ommaviy axborot vositalarini an'anaviy ravishda ajralib turadigan asosiy turlardan biriga bog'lash mumkin emas: konvergent ommaviy axborot vositalari tobora keng tarqalib bormoqda, chunki o'sha tahririyat xodimlari umumiy brend ostida yoki yirik media-xolding tarkibida ishlayotganlarida, Bir vaqtning o'zida an'anaviy va zamonaviy multimedia vositalarining turli xil usullarini qo'llash orqali "tinglovchilarga etib boradi".
Ommaviy axborot vositalarining tarkibi va funktsiyalari bo'yicha tasnifi
Har qanday ommaviy axborot vositalarining kontseptsiyasi, materialni tanlash tamoyillari, tarkibi, "taqdimot" xususiyatlari uning mazmuni yo'nalishi (asosiy maqsadi) bilan belgilanadi. Ushbu mezon bo'yicha ommaviy axborot vositalarining quyidagi asosiy turlarini ajratish mumkin:
Rasmiy. Ular davlat idoralari yoki muassasalari nomidan chiqariladi va ularning asosiy funktsiyalaridan biri ma'lum ma'lumotlarni keng auditoriyaga etkazishdir. Masalan, Rossiya Federatsiyasi Hukumati tomonidan tashkil etilgan "Rossiyskaya gazeta" davlat axborotining rasmiy nashr etuvchisidir va barcha federal qonunlar, me'yoriy hujjatlar va boshqalarning matnlari uning sahifalarida so'zsiz paydo bo'ladi. - bu holda nashrning o'zi "rasmiy hujjat" ga aylanadi.
Ijtimoiy va siyosiy. Bunday holda, o'quvchilarning keng doirasi manfaatlariga ta'sir ko'rsatadigan ijtimoiy ahamiyatga ega, ijtimoiy yo'naltirilgan materiallarga e'tibor qaratiladi. Ularning vazifasi nafaqat jamoatchilikni xabardor qilish, balki unga ta'sir o'tkazishdir; bunday nashrlar ochiq tashviqot xarakteriga ega bo'lishi mumkin.
Axborot va ko'ngil ochish. Ularning asosiy vazifasi, nomning o'zi shuni anglatadiki, tinglovchilarning ko'ngil ochish va bo'sh vaqtlarini o'tkazishdir. Ushbu ommaviy axborot vositalariga ko'ngilochar telekanallar va yulduzlar haqidagi g'iybatlarni nashr etadigan ko'plab bosma nashrlar, mashhur televizion ko'rsatmalar va musiqiy radiostansiyalar kiradi.
Madaniy-ma'rifiy ommaviy axborot vositalari ko'proq intellektual auditoriya talablarini qondirishga qaratilgan. Bu ilmiy-ommabop loyihalar, madaniy yoki mintaqaviy ommaviy axborot vositalari, adabiy tanqidiy almanaxlar va boshqalar bo'lishi mumkin.
Ixtisoslashgan. Ular tomoshabinlarning ma'lum bir qismini (masalan, avtomobil ixlosmandlari, yosh onalar, to'qish ixlosmandlari, harbiy xizmatchilar, fan o'qituvchilari, kompyuter o'yinlarini sevuvchilar) maqsad qilib, ushbu toifadagi odamlar uchun mos keladigan ma'lumotlarni taklif qilishadi. Sanoat ommaviy axborot vositalari ham ushbu toifaga kiritilgan.
Reklama. Bunday ommaviy axborot vositalarining asosiy vazifasi - taklif qilinadigan tovarlar va xizmatlar to'g'risidagi ma'lumotlarni tarqatishdir. Bundan tashqari, ular har ikkala mavzuli bo'lishi mumkin, masalan, ko'chmas mulk sotib olishni, mebel tanlashni yoki to'y o'tkazishni rejalashtirayotganlarga va cheksiz ko'p auditoriyaga (masalan, bepul e'lon gazetalari).
Tipologik xususiyatlar
Muayyan ommaviy axborot vositasini aniqroq tavsiflash uchun ommaviy axborot vositalarini quyidagi parametrlarga ko'ra tasniflash uchun tipologik xususiyatlar to'plamidan foydalaniladi:
tomoshabinlarning hududiy qamrovi bo'yicha - milliy, mintaqaviy va mahalliy (shahar), masalan, federal (butun Rossiya) telekanali, shahar radiosi, shahar gazetasi;
chiqish / yangilanishning muntazamligi yoki efirga uzatilish hajmi bo'yicha - masalan, tunu kun ishlaydigan telekanal, kunlik / haftalik gazeta, oylik yangilanadigan onlayn jurnal, chorakda bir marta o'tkaziladigan almanax;
tiraj (bosma ommaviy axborot vositalari uchun) yoki tomoshabinlar soni (televizion, radio va Internet-nashrlar uchun) bo'yicha;
mulk shakli bo'yicha - davlat, idoraviy, korporativ, xususiy.
Xususiyatlarga shuningdek maqsadli auditoriyaning xususiyatlari, nashrning joylashuvi va material taqdimotining o'ziga xos xususiyatlari ("yuqori sifatli", "ommaviy", "tabloid" ommaviy axborot vositalari) kiradi.
Axborot Vositalarining Turlari Qanday?
Bugungi kunda kerakli ma'lumotlarni bir necha turdagi manbalardan olishingiz mumkin. Yoshlar ko'pincha dunyo bo'ylab tarmoqni afzal ko'rishadi, bu erda foydalanuvchilar asosan yangiliklarning o'ziga emas, balki boshqa odamlarning sharhlariga e'tibor berishadi
Ommaviy Axborot Vositalari Siyosatchilar Uchun Vosita
Bugungi kunda dunyodagi deyarli har bir demokratik mamlakatdagi ommaviy axborot vositalari ijtimoiy hayotda ulkan rol o'ynaydi va aslida uzoq vaqtdan beri siyosiy kurash vositasiga aylangan. Va turli qarashlar va e'tiqodlarga ega siyosatchilar ommaviy axborot vositalarini o'z manfaatlari yo'lida faol ishlatishdan tortinmaydi
Ommaviy Axborot Vositalarining Maqsadli Auditoriyasi Kim
Ommaviy axborot vositalarining maqsadli auditoriyasi - bu ommaviy axborot jarayonining sub'ekti bo'lgan odamlar to'plami. OAV bir necha qismdan iborat bo'lganligi sababli, matbuot, Internet saytlari, televizion va radio auditoriyasi har xil bo'lishi mumkin
Nega Ommaviy Axborot Vositalari To'rtinchi Hokimiyat Deb Hisoblanadi?
Rasmiy ravishda uchta qonuniy hokimiyat - qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyati tashkil etildi. Biroq, ommaviy axborot vositalari "to'rtinchi" hokimiyat unvoniga sazovor bo'ldi. OAV qonuniy ravishda hokimiyat huquqiga ega emas, ammo aslida aynan OAV jamiyatdagi vaziyatga tezroq ta'sir qilishi mumkin.
|
| |