nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Mavzu: Klassifikatsiya tushunchasi. Mashinani o'rganishning asosiy yondashuvlaridan biri sifatida tasniflash. Treningga oid savollar. Mnist o'quv rejasining tuzilishi

Mavzu: Klassifikatsiya tushunchasi. Mashinani o'rganishning asosiy yondashuvlaridan biri sifatida tasniflash. Treningga oid savollar. Mnist o'quv rejasining tuzilishi
Mavzu: Klassifikatsiya tushunchasi.
Mashinani o'rganishning asosiy
yondashuvlaridan biri sifatida
tasniflash.
Treningga oid savollar.
MNIST o'quv rejasining tuzilishi.
640-20 – GURUH TALABASI
XUSANOV YO’LDASHALI
Reja:
1.Klassifikatsiya umumiy tushunchasi.
2.MNIST haqida tushuncha.
Klassifikatsiya
– sotsial hayotimizda va fanda keng
tarqalgan tushunchadir. Klassifikatsiya deganda lotincha
“classis” - sinf, guruh, tur va “facere” - qilmoq so‘zlariga
to‘g‘ri keladi.
K
lassifikatsiya
—
ilm
yoki inson faoliyatining biror sohasiga oid
oʻzaro bir xil tushunchalar sistemasi. Tasnif har bir fanga xos
muhim mantiqiy
amal
boʻlib, uning vositasida shu
fan
doirasida
toʻplangan bilimlar qatʼiy tartibga solinadi.
.
Klassifikatsiyalash jarayoni. Axborot rеsurs markazlari, Axborot
kutubxona markazlari kutubxona fondlarini har tomonlama chuqur
yoritib berish, kitobxonga, kutubxonachiga unumli ishlashiga imkon
yaratadi.
MNIST - ma'lumotlar bazasi ("o'zgartirilgan
Milliy standartlar va texnologiyalar
instituti"
qisqartmasi) — qo'lda yozilgan raqamlar namunalarining katta hajmdagi
ma'lumotlar bazasi. Ma'lumotlar bazasi
AQSh milliy standartlar va texnologiyalar
instituti tomonidan mashinani o'rganish orqali tasvirni aniqlash usullarini
, birinchi
navbatda, neyron tarmoqlarga asoslangan holda kalibrlash va moslashtirish maqsadida
taklif qilingan standartdir.
MNIST ma'lumotlar bazasida o'rganish uchun 60 000 ta rasm va sinov uchun 10 000
ta rasm mavjud. O'qitish va sinov namunalarining yarmi NIST o'quv to'plamidan,
qolgan yarmi NIST test to'plamidan olingan.
MNIST-bu qo'lda yozilgan raqamlarning keng qo'llaniladigan ma'lumotlar to'plami
bo'lib, unda mashinani o'rganish modelini tayyorlash uchun 60000 ta qo'lda yozilgan
raqam va modelni sinash uchun 10000 ta qo'lda yozilgan raqam mavjud
U 1998 yilda taqdim etilgan va tasniflash vazifalari uchun standart mezonga
aylangan.
Qo'lda yozilgan raqamlar MNIST — Dataset
Vizualizatsiya MNIST
Agar ma'lumotlar to'plamini tasavvur qilsak, t-SNE va UMAP bilan
ikki o'lchovli tekislikda joylashganda raqamlar ixcham va yaxshi
ajratilgan klasterlar hosil qilishini aniq ko'rishimiz mumkin.
E’tiboringiz uchun rahmat
http://fayllar.org
|
O`zbеkistоn rеspublikаsi оliy vа o`rtа mаxsus tа`lim vаzirligi

O`zbеkistоn rеspublikаsi оliy vа o`rtа mаxsus tа`lim vаzirligi
Download
0,53 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
24.05.2024
Hajmi
0,53 Mb.
#251812
Download
0,53 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O`zbеkistоn rеspublikаsi оliy vа o`rtа mаxsus tа`lim vаzirligi
Download
0,53 Mb.
Matnni ko'rish
-03. Bolalar davomatini qayd etish daftari (tabel, filtr, ota-onalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar)

|
-03. Bolalar davomatini qayd etish daftari (tabel, filtr, ota-onalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar)
|
bet | 4/5 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 19,48 Kb. | | #148646 |
Bog'liq 05-02 Tarbiyachining oylik ish rejasi-705-03. Bolalar davomatini qayd etish daftari (tabel, filtr, ota-onalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar):
Tarbiyachi tomonidan yuritiladigan tabel, filtr daftari bir-biriga uzviy bogʻliq boʻlib, ular bolalarni qabul qilish va qatnovini nazorat qiluvchi hujjatlar hisoblanadi. Daftarda ota-onalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ham qayd etiladi. Daftarlar umumiy bitta boʻlishi yoki 3 ta daftar alohida yuritilishi mumkin, alohida yuritilganda, ularning har biriga 05-03 raqami qoʻyiladi. Daftarlarning yuritilish tartibi quyidagicha:
Bolalar davomatini qayd etish daftari yosh guruhlarida bolalar qatnovini har kuni soat 9.00 dan kechiktirmay belgilab boriladi va kelgan bolalarning umumiy soni chiqarib qoʻyiladi. Oy yakunida roʻyxatdagi bolalar kelgan, kelmagan kunlarining umumiy soni chiqariladi va natijalar umumlashtiriladi. Tahlilda roʻyxat boʻyicha bolalar soni, ushbu oy davomida kelgan va umuman kelmagan bolalarning aniq soni yoziladi. Ushbu tahlil asosida bola kuni bajarilishi aniqlanadi. Umumiy bolalar kuni va bola kelmagan kunlarning sababli va sababsiz soni yoziladi. Tahlil qilgan tarbiyachining familiyasi va imzosi, hamshira tomonidan bolalar sonining haqqoniyligini tasdiqlab imzo qoʻyiladi. Tashkilot direktori oy davomida yuritilgan davomat va tahlilni nazoratdan oʻtkazib, oy yakunida imzo va muhr qoʻyadi. Tabel daftari tikilgan, sahifalangan, muhrlangan, direktor tomonidan imzolangan boʻlishi kerak.
Filtr daftari tarbiyachi bolalarni qabul qilish vaqtida har bir bolaning ota-onasi bilan bola salomatligi haqida qisqacha suhbatlashadi, birlamchi tibbiy nazoratdan oʻtkazadi. Filtr daftarida tana harorati, teri tozaligi, bosh tozaligi (pedikulyozga tekshiruv) va ota-onadan olingan soʻrovnoma natijalari belgilanadi. Bolaning filtr nazorati ota-ona oldida oʻtkaziladi.
Bola uch kun kelmagan takdirda filtr nazoratini tashkilotning tibbiyot xodimlari tomonidan oʻtkazilishi va ota-onadan bolaning tashkilotga kelmaganlik sababini tasdiqlovchi tegishli hududiy davolash tashkiloti tomonidan berilgan maxsus shakldagi tibbiy maʼlumotnoma taqdim etilishi talab etiladi. Filtr daftari tikilgan, sahifalangan, muhrlangan, direktor tomonidan imzolangan boʻlishi kerak.
|
| |
Asosiy harakat turlarini mustahkamlash

|
Asosiy harakat turlarini mustahkamlash
|
bet | 3/5 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 19,48 Kb. | | #148646 |
Bog'liq 05-02 Tarbiyachining oylik ish rejasi-7Asosiy harakat turlarini mustahkamlash – ushbu qism barcha bolalar uchun emas balki, ayrim sakrash, yugurish, tirmashib chiqish, uloqtirish, irgʻitish, turli usullarda yurishda kamchiliklar boʻlgan bolalar bilan olib boriladi va qaysi harakat mustahkamlanishi kerak bo’lsa o’sha harakat qayd etiladi va mustahkamlanadi.
Ixtiyoriy oʻyinlar – bolalarning hoxish-istaklariga koʻra deb qayd etiladi.
Kunning ikkinchi yarmini rejalashtirish
(taxminan 13:00 dan 15:00gacha, takomillashtirilgan “Ilk qadam” davlat oʻquv dasturi asosida katta va tayyorlov guruhlarda bolalarning uyqusiz vaqtida).
Toʻgarak ishlari – (MTTning Kuzatuv kengashi qaroriga koʻra turli toʻgaraklar kunning ikkinchi yarmida tashkil etiladi.
Badiiy adabiyot – hafta mavzusiga koʻra tanlanadi.
Pedagoglarning bolalar bilan yakka ishlashlari – pedagoglar (psixolog, musiqa rahbari, jismoniy tarbiya yoʻriqchisi) hamkorligi asosida rivojlanish xaritasining indikatorlari boʻyicha yakka tartibda ishlash tashkil etilib, tarbiyalanuvchi oʻzlashtirmagan rivojlantiruvchi sohalar indikatorlari boʻyicha ishlar rejalashtirilib, tarbiyalanuvchining familiyasi va ismi qayd etiladi.
Kechki davra suhbati oʻtilganmavzu taxlili (refleksiya) – ushbu suhbat jarayonida bolalarning kun davomida olgan bilim, koʻnikma va malakalari (bola kompetensiyasi) tahlil qilinadi va umumlashtiriladi hamda bolalarni qiziqishlarini inobatga olgan holda, ertangi kunda faoliyat yuritadigan markazlar haqida maʼlumot beradi (refleksiya).
Kechki soat
(taxminiy vaqti 16:30 dan 18:00 gacha. 10,5 soatli MTT uchun)
Ikkinchi sayrda – ixtiyoriy oʻyinlar, ota-onalar bilan suhbat rejalashtiriladi (tarbiyalanuvchining oʻzlashtirishi, taʼlim jarayondagi ishtiroki, uyga vazifasi, bolaning rivojlanish xaritasi bajarilmagan indekatori boʻyicha (bola shaxsiga tegishli maʼlumot yakka holatda oʻtkaziladi) mavzularda).
Ikkinchi sayrdagi jadvalning izoh qatoriga bir nechta ixtiyoriy oʻyinlar tanlanganda jadvalning birinchi qatoriga yoziladi. Ikkinchi qatoriga ota-onalar bilan oʻtkazilgan suhbat mavzusiga izoh talab etilganda va birdan ortiq mavzular tanlanganda mazkur qator toʻldiriladi.
|
| |
Ertalabki badantarbiya - Tarbiyachining oylik ish rejasi (Ish jurnali)

|
Tarbiyachining oylik ish rejasi (Ish jurnali)
|
bet | 2/5 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 19,48 Kb. | | #148646 |
Bog'liq 05-02 Tarbiyachining oylik ish rejasi-7Ertalabki badantarbiya mashqlari (yuqoridagi uchinchi xat boshida koʻrsatilgan maʻlumotga qarang).
Taʼlim-tarbiya jarayoni
Oy va hafta mavzusiga koʻra taʼlim-tarbiya jarayoni rejalashtiriladi.
Ertalabki davra suhbati (umumiy gurux bilan) – tarbiyalanuvchilar hafta mavzusi bilan tanishtiriladi, mavzu doirasida yangiliklarni bilishlari hamda rivojlantirish markazlarda qanday faoliyat turlari bilan shugʻullanishlari yuzasidan tanishtirilib oʻtiladi (tarbiyachiga markazlar faoliyatini yoʻlga qoʻyishda otaonalar bilan ishlashi tavsiya etiladi).
Umumiy guruh boʻlib ishlash – frontal mashgʻulot boʻlib, unga nutq, oʻqish va yozish malakalarini rivojlantirish, elementar matematika; savodxonlikka oʻrgatish; xorijiy til; jismoniy tarbiya; musiqa faoliyatlari hamda xoreografiya mashgʻulotlari kiradi. Tarbiyachi tomonidan mutaxassislar bilan kelishgan holda, ushbu frontal mashgʻulotlarni olib borish vaqti ishlab chiqiladi va 1-chi pedagogik kengash qarori bilan tasdiqlanadi.
Markazlardagi faoliyatlar – taʼlim faoliyati mavzuli rejalashtirish asosida tashkil etilib, har bir yosh guruhlari uchun alohida oy va hafta mavzulari aks ettiriladi hamda beshta rivojlantirish markazlarida taʼlimiy faoliyat turlari tashkil etiladi:
●Qurish-yasash, konstruksiyalash va matematika markazi;
●Syujetli-rolli oʻyinlar va sahnalashtirish markazi;
●Til va nutq markazi;
●Fan va tabiat markazi;
●Sanʼat markazi.
Namunaviy rejalashtirish berilgan markazlardagi faoliyatlarga, hudud (shahar)larning ichki imkoniyatlarini inobatga olib yoki ijodiy yondoshgan holda (asosiy oy mavzusidan chiqib ketilmaydi) oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilganda markazlardagi faoliyat ish daftarida qayd etiladi.
Ish jurnalining sayr boʻlimi 5 qismdan iborat.
Kuzatish – ikki turdan iborat boʻlib, jonli va jonsiz tabiatni kuzatadi. Obyektga mos boʻlgan mehnat turini tanlashi kerak (oʻz-oʻziga hizmat, xoʻjalik-maishiy mehnat, tabiatdagi mehnat, qoʻl mehnati (katta va tayyorlov guruhlarda oʻtkaziladi).
Mehnat - ushbu qismda tarbiyachi maydonchada olib borilishi mumkin boʻlgan bolalarning yoshiga mos mehnat turlarini tanlaydi. Maydonchaga chiqishda albatta mehnat qurollarini ham olib chiqish maqsadga muvofiqdir.
Harakatli oʻyin – jismoniy tarbiya yoʻriqchisi tomonidan oʻrgatilgan yangi harakatlarni mustahkamlashga qaratilgan boʻlib, asosan 1 ta harakatli oʻyin rejalashtiriladi va qayd etiladi.
|
| |
Patronaj daftari - Tarbiyachining oylik ish rejasi (Ish jurnali)

|
Tarbiyachining oylik ish rejasi (Ish jurnali)
|
bet | 5/5 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 19,48 Kb. | | #148646 |
Bog'liq 05-02 Tarbiyachining oylik ish rejasi-7Patronaj daftari - ushbu daftarni yuritish tashkilot xamshirasiga yuklatildi. Lekin tarbiyachi hamshira bilan hamkorlikda ishlashi va tarbiyalanuvchining kelmaslik sabablarini oʻz vaqtida aniqlashda yordam berishi zarur xisoblanadi.
Ota-onalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar daftari: ushbu daftarga bolaning familiyasi, ismi, sharifi, tugʻilgan sanasi, uy manzili, telefon raqami, ota-onasining familiyasi, ismi, otasining ismi, ularning ish joylari haqidagi maʼlumotlar kiritiladi va qoʻshimcha maʼlumotlar olinganda, daftarga qayd etib boriladi. Ota-onalar haqidagi maʼlumotlar daftari tikilgan, sahifalangan, muhrlangan, direktor tomonidan imzolangan boʻlishi kerak.
|
| |
Geometrik ob`ektlar - O`zbеkistоn rеspublikаsi оliy vа o`rtа mаxsus tа`lim vаzirligi

Poligonal ob`ektlar
(polugonal objects) — bular o`zgarib turuvchi
parametrlar bilan ifodalanuvchi (masalan uzunlik, radius) poligonal boshlang`ich
shakllar (polygonal primitives) yoki polugonal turlardir (polugonal meshes).
Poligonal turlar juft-jufti bilan uchlarni tutashtiruvchi qirralar sifatida aniqlanadi.
Boshlang`ich shakllar (primitiv) ni ishlatish dizaynerga (dasturga ham)
d
ob`ekt
shaklini o`zgartirishni ancha osonlashtiradi. Shunda 3D - boshlang`ich (primitiv)
shakllarni (masalan sfera yoki silindr)
namoyish etishda, ularning shakli qirralar
yordamida berilgan aniqlikda almashtiriladi.
Poligonal
d
ob`ekt sirti tekis
yoqlardan iborat bo`lgani uchun, ularga namoyish
silliqligini berishda turli
silliqlash algoritmlari foydalaniladi. Bu texnologiya asosan 3D o`yinlarni va virtual
borliqni yaratishda keng qo`llanadi.
2-rasm.
Beze sirti.
Beze sirtlari (Bezier patches) - bu Beze cho`qqilarining
joylashishi bilan
silliq sirtlardir. Bu cho`qqilar sirtga urinma vektorlar (tangent) uchlarida
joylashgan qo`shimcha boshqaruvchi nuqtalar (control points)
yordamida sirtni
egriligini aniqlaydi.
Bu sirtlar hisoblash tizimi uchun ma`lum qiyinchiliklarni tug`dirishiga
qaramay, ular yordamida murakkab egri chiziqli ob`ektlarni modellashtirish
mumkin.
Mavzu. Media savodxonlik va axborot madaniyati evolyusiyasi hamda jamiyatdagi ahamiyati

Mavzu. Media savodxonlik va axborot madaniyati evolyusiyasi hamda jamiyatdagi ahamiyati
Download
280,39 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
29.01.2024
Hajmi
280,39 Kb.
#148224
Download
280,39 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu. Media savodxonlik va axborot madaniyati evolyusiyasi hamda jamiyatdagi ahamiyati
Download
280,39 Kb.
Matnni ko'rish
Fanlardan akademik qarzdor talabani qayta o‘qitish yuzasidan (ikki tomonlama) shartnoma №3805122690 id: 26564

Fanlardan akademik qarzdor talabani qayta o‘qitish yuzasidan (ikki tomonlama)
SHARTNOMA №3805122690
ID:
26564
Toshkent
shahri
11.07.2024 y.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 24-iyul 569-son qarori bilan tasdiqlangan «Muhammad al-Xorazmiy
nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universitetida kadrlar tayyorlash tizimini tubdan takomillashtirish va
samaradorligini oshirish chora-tadbirlari toʼgʼrisida»gi nizomga muvofiq Muhammad al-xorazmiy
nomidagi Toshkent axborot
texnologiyalari universiteti nomidan rektor v.b. Maxkamov Baxtiyor Shuhratovich (keyingi o‘rinlarda ta’lim muassasasi) bir
tomondan va
Kompyuter injiniringi bo‘yicha
3 kursda tahsil oluvchi Toshtemirov Shaxzodbek Shuxrat o‘g‘li (keyingi
o‘rinlarda talaba) ikkinchi tomondan o‘zlashtirilmagan fanlarini qayta o‘qish to‘g‘risida mazkur shartnoma tuzildi.
1. SHARTNOMA PREDMETI
1.1 Fanlardan akademik qarzdor talabani o‘zlashtirilmagan fanlarini qayta o‘qishda topshirib o‘zlashtirishi yuzasidan ta‘til
paytida qayta o‘qishni tashkil etish.
2. SHARTNOMA QIYMATI
2.1. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 24-iyul 569-son qarori bilan tasdiqlangan «Muhammad al-
Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universitetida kadrlar tayyorlash tizimini tubdan takomillashtirish va
samaradorligini oshirish chora-tadbirlari toʼgʼrisida»gi
nizomga muvofiq;
2.2. Fanlardan akademik qarzdor talabani ta’til paytidagi qayta o‘qish fanlarining umumiy qiymati
16 kreditni tashkil qiladi. Bu
miqdor talaba qayta o‘qish uchun tanlagan (ixtiyoriy) akademik qarzdor fanlaridan kelib chiqib belgilanadi.
2.3. Fanlardan akademik qarzdor talabani ta’til paytidagi qayta o‘qish fanlarining umumiy qiymati
1 891 184 (bir million
sakkiz yuz to‘qson bir ming bir yuz sakson to‘rt) so’mni tashkil qiladi. Bunda to‘lov
summasi bir kredit qiymatini
hisoblash asosida belgilanadi. Bir kredit qiymati o‘quv yili davomidagi ta’lim olish uchun to‘lanadigan umumiy summa
7 091
Qiyinlik darajasi -3 - 5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги...

12
Qiyinlik darajasi -3
Predmet sohasi – bu ….
boshqarishni tashkil qilish va uni avtomatlashtirish maqsadida o’rganilishi lozim bo’lgan
ob’ektiv dunyoning ma’lum bir qismidir.
MB strukturasi
Jadvallar orasidagi bog’lanish
Ma’lumotlar sxemasi
№53 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -3
Har qanday MB ning yaratilishi uning ….
predmet sohani o’rganish va loyihasini tuzishdan boshlanadi.
ma’lumotlarini kiritishdan boshlanadi.
so’rovlarni tuzishdan boshlanadi.
Hisobotlarni yaratish va chop etishdan boshlanadi
5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги бўйича магистратурага кирувчилар учун дастур ва баҳолаш мезонлари

5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги бўйича магистратурага кирувчилар учун дастур ва баҳолаш мезонлари
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги бўйича магистратурага кирувчилар учун дастур ва баҳолаш мезонлари
|
Qiyinlik darajasi -3 - 5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги...

5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги бўйича магистратурага кирувчилар учун дастур ва баҳолаш мезонлари
test MBBT
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги бўйича магистратурага кирувчилар учун дастур ва баҳолаш мезонлари
|
“Маълумотлар базасини бошқариш тизимлари”

“Маълумотлар базасини бошқариш тизимлари”
фанидан якуний назорат саволлари
1. Ma’lumotlar bazalarini tashkil qilish zamonaviy usullari;
2. Ma’lumotlar bazalarini tashkil qilishning zamonaviy dasturiy ta’minoti;
3. Ma’lumotlar bazalarini boshqarishning amaliy dasturiy paketlari;
4. Ma’lumotlar bazalarini boshqarishning zamonaviy usullari;
5. Ma’lumotlar bazalarini tashkil qilish va boshqarish tillari;
6. Malumotlar bazasining modellari;
7. Korporativ tizimlarda ma’lumotlar bazasini boshqarish sistemalari;
8. Global tarmoqlarda ma’lumotlar bazasi va ularni ishlash qoidalari;
9. Ga’lumotlar bazasini boshqarish sistemalarida tezlik;
10. Ma’lumotlar bazasini boshqarish sistemalarida ishonchlilik;
11. Ma’lumotlar bazasini boshqarish sistemalarida unumlilik;
12. Ma’lumotlar bazasini boshqarish sistemalarida xavfsizlik ko’rsatkichlari;
13. Ma’lumotlar bazalarini boshqarish sistemalarida tranzaksiyalarning o’rni;
14. Ma’lumotlar bazalarini boshqarish sistemalarida tranzaksiyalarning vazifasi;
15. Tranzaksiyalar va ma’lumotlarni tiklash.
16. Ma’lumotlar bazalarining asosiy tushunchalari.
17. Predmet soxani tasvirlash.
18. MBBTda ishlash texnologiyasi asoslari.
19. Ma’lumotlarning «moxiyat-boglanish» infologik modeli
20. Ma’lumotlar bazasining turlari.
21. Relyacion ma’lumotlar bazasi.
22. Relyacion algebra va relyatsion hisoblash elementlari
23. Ma’lumotlar bazasini mantikiy loyihalash.
24. Ma’lumotlarning me’yoriy shakllari nazariyasi
25. Ma’lumotlar bazasini mantikiy loyihalash.
26. Ma’lumotlarning me’yoriy shakllari nazariyasi
27. Ma’lumotlar bazasini loyihalashda CASE texnologiyalar.
28. MBBT serverlari arxitekturasi
29. Taqsimlangan ma’lumotlar bazasi va uni qayta ishlash tizimlari
30. SQL tili xakida asosiy ma’lumotlar
31. Relya.cion MB da so’rov
32. SQLhing agregat funkciyalari.
33. Murakkab so’rovlar
34. Ma’lumotlar bazasi ob’ektlarini yaratish
35. Generatorlar yaratish
36. Triggerlar yaratish
№22 Manba - 5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги бўйича...

6
№23 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -1
MS Accessda foydalanuvchi tomonidan yaratilgan jadvalni ochmasdan jadval
yozuvlarining bir qismini ko’rish imkoniyatini nima yordamida amalga oshirish
mumkin?
So’rovlar.
Konstruktor.
Jadval yaratish ustasi.
Asboblar panelidagi ! knopka (Zapusk) yordamida.
№24 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -1
MS Accessda jadvalidaga zarur bo’lgan ma’lumotlarni qaysi ob’yekt yordamida topib
ko’rish mumkin?
So’rovlar.
Konstruktor.
Jadval yaratish ustasi.
Forma yaratish ustasi.
№25 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -2
Quyidagi javoblarning qaysi birida MS Accessning mantiqiy operatsiyalari to’g’ri
keltirilgan?
And, Or, Not, Xor
If, then, else, end if
Select, From, Where, Order By
Where, If, then, else, end if
Qiyinlik darajasi -3 - 5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги...

|
5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги бўйича магистратурага кирувчилар учун дастур ва баҳолаш мезонлариBog'liq test MBBTQiyinlik darajasi -3
Quyidagi tasdiqlardan qaysi biri noto’g’ri?
Tipi «Pul birligi» bo’lgan maydonda joylashgan qiymatlar ustida arifmetik amallarni bajarib
bo’lmaydi.
Matnli maydonda hisob ishlarini bajarib bo’lmaydi.
Sonli maydon sonli ma’lumotlarni kiritishga xizmat qiladi va undan hisob ishlarini bajarishda
foydalaniladi.
Sana va vaqt maydoni sana va vaqtni formatlangan holda saqlash imkonini beradi.
№14 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -2
MBni boshqarish tizimlarida jadval ….
relyatsion model uchun ma’lumotlarini saqlaydigan asosiy ob’ektdir.
faqat diagrammalar hosil qilish uchun tashkil etiladi.
ishlatilmaydi.
xususiy hollarda ishlatiladi.
№15 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -3
Quyidagi javoblardan qaysi birida maydonlarga xos xususiyatlar to’g’ri keltirilgan?
Uzunlik, nom, tip.
Saralash, izlash, tip, shakl
Saqlash, nom, tip, shakl
Yaratish, izlash, uzunlik, miqdor
tasvir
№16 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -2
Jadvalning bitta yozuvi boshqa jadvaldagi faqat bitta yozuviga mos kelsa, bu jadvallar
orasidagi munosabatlarning qaysi turi hisoblanadi?
Birga-bir munosabat.
Birga-ko’p munosabat.
Ko’pga-bir munosabat.
Ko’pga-ko’p munosabat.
№17 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги бўйича магистратурага кирувчилар учун дастур ва баҳолаш мезонлари
|
Qiyinlik darajasi -1 - 5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги...

5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги бўйича магистратурага кирувчилар учун дастур ва баҳолаш мезонлари
test MBBT
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги бўйича магистратурага кирувчилар учун дастур ва баҳолаш мезонлари
|
Pripravila: mag. Silva Karim, učiteljica likovne vzgoje na OŠ Col

|
Pripravila: mag. Silva Karim, učiteljica likovne vzgoje na OŠ Col
|
Sana | 01.11.2020 | Hajmi | 314,5 Kb. | | #12288 |
UČNA PRIPRAVA
Pripravila: mag. Silva Karim, učiteljica likovne vzgoje na OŠ Col
|
OTROŠKI VRTEC:
|
VZGOJITELJICA:
|
SKUPINA:
|
DATUM:
|
PODROČJE: UMETNOST ( literarna, likovna)
|
VSEBINA:
izdelava svojega portreta
|
GLOBALNI CILJI:
doživljanje in razvijanje veselja do različnih načinov izražanja
spodbujanje besednega izražanja, pripovedovanja
razvijanje estetskega zaznavanja
spodbujanje likovne domišljije
razvijanje psihomotoričnih spretnosti
|
METODE:
pogovor
demonstracija
metoda praktičnega dela
|
UČILA IN UČNI PRIPOMOČKI:
Cicido 2 (2009/10), rubrika o Andyju Warholu
po potrebi tudi primeri drugih Warholovih slik (računalnik, projekcija)
materiali za risanje in slikanje (npr. flomastri)
fotokopirni stroj
|
OBLIKE:
|
OPERATIVNI CILJI:
UMETNOST
Otroci:
se srečajo z moderno likovno umetnostjo,
navajajo se na zbrano poslušanje vrstnikov in vzgojiteljice
opredelijo pojem slika,
razvijajo sposobnost za miselno in čustveno sodelovanje,
odkrivajo možnosti izražanja, ki jih omogočajo barvni flomastri
razvijajo svojo domišljijo
razvijajo motorične spretnosti (predvsem fino motoriko)
|
LITERATURA ZA VZGOJITELJICO:
Cicidojeva rubrika »Podoba slavne lepotice« (sept. 2009)
|
DIDAKTIČNA IZVEDBA
MOTIVACIJA:
Otrokom pokažemo sliko Marilyn Monroe, ki je objavljena v reviji Cicido.
Pogovarjamo se o pisanih barvah, ki jih je umetnik uporabil na sliki.
Povemo, da takšne umetnine spadajo v moderno umetnost.
GLAVNI DEL:
del
Pogovarjamo se o svojih razpoloženjih: enkrat smo veseli, drugič otožni, enkrat smo nasmejani, drugič resni …
Otroci pripovedujejo o svojih razpoloženjih, izkušnjah, kako se počutijo ob različnih dogodkih …
Otroke spodbujamo k pripovedovanju in zbranemu poslušanju.
del
Tudi mi bomo slikali na način, ki ga je na svojih slikah uporabil Andy Warhol.
S svinčnikom ali temnejšim flomastrom na manjši list papirja narišemo svoj portret – avtoportret.
Risbice fotokopiramo v poljubno število izvodov.
Otroci fotokopije izrežejo in jih pobarvajo z izbranimi barvami. Pri tem skušajo z barvami upodobiti različna razpoloženja.
del
Dokončane sličice nalepimo na enotno podlago.
ZAKLJUČEK:
Pripravimo razstavo.
Pogovorimo se o izkušnjah, ki smo si jih pridobili, kako nam je bilo, kaj bi lahko izboljšali, nove ideje …
OPOMBA: V tej učni pripravi smo kot likovni motiv izbrali avtoportret. Na tak način lahko otroci upodabljajo tudi druge motive, kot so portreti staršev, prijateljev, cvetlični ali živalski motivi …
|
Viri in literatura:
Cicido 1, sept. 2009
|
| |
3-4 yoshli bolalar bilan ishlashda matematik mazmunga ega bo’lgan didaktik o’yinlar va o’yin mashqlaridan foydalanish docx

|
3-4 yoshli bolalar bilan ishlashda matematik mazmunga ega bo’lgan didaktik o’yinlar va o’yin mashqlaridan foydalanish docx
|
bet | 1/10 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 72,22 Kb. | | #263326 |
Bog'liq 3-4 yoshli bolalar bilan ishlashda matematik mazmunga ega bo’lga
3-4 yoshli bolalar bilan ishlashda matematik mazmunga ega bo’lgan didaktik o’yinlar va o’yin mashqlaridan foydalanish.docx
Reja
Kirish
Asosiy qism
I Bob. O‘yinlar va o‘yin mashqlaridan foydalanish texnologiyalari
3-4 yoshdagi bolalarda narsalarning shaklini idrok qilish xususiyatlari.
3-4-yoshli bolalarda miqdoriy tasavvurlarni rivojlantirish
I1-BOB. Maktabgacha yoshdagi bolalarda matematik tasavvurlarni shakllantirishning nazariy xususiyatlari
2.1. Maktabgacha yoshdagi bolalarda elementar matematik tasavvurlarni shakllantirishning nazariy asoslari
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
Maktabgacha ta’lim – ertangi kunimizga zamin1
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev
Kirish
Mavzuning dolzarbligi maktabgacha yoshdagi bolalarning matematik toifalarga o'z-o'zidan qiziqish ko'rsatishi bilan bog'liq: miqdor, shakl, vaqt, makon, bu ularga narsalar va vaziyatlarni yaxshiroq boshqarishga, ularni bir-biri bilan tartibga solishga va bog'lashga yordam beradi, shakllanishiga hissa qo'shadi. tushunchalar.
Bolalar bog'chalari va tayyorgarlik sinflari bu qiziqishni hisobga oladi va bilimlarni kengaytirishga harakat qiladibu hududdagi bolalar. Biroq, bu tushunchalarning mazmuni bilan tanishish va elementar matematik tasavvurlarni shakllantirish har doim ham tizimli emas va ko'pincha eng yaxshisini tilashni xohlaydi. Maktabgacha ta'lim kontseptsiyasi, maktabgacha ta'lim mazmunini yangilash bo'yicha ko'rsatmalar va talablar kichik maktabgacha yoshdagi bolalarning kognitiv rivojlanishi uchun bir qator jiddiy talablarni belgilaydi, ularning bir qismi matematik rivojlanishdir. Shu munosabat bilan bizni muammo qiziqtiradi: qanday ta'minlash kerakBolalarning matematik rivojlanishi 3-4yillar zamonaviy talablarga javob beradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
3-4 yoshli bolalar bilan ishlashda matematik mazmunga ega bo’lgan didaktik o’yinlar va o’yin mashqlaridan foydalanish docx
|
№26 Manba - 5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги бўйича...

7
Qiyinlik darajasi -2
Quyidagi javoblarning qaysi birida relyastion MBdagi axborotlarni tashkillashtirish
shakli to’g’ri keltirilgan?
Jadval.
Istalgan fayl.
Ierarxik struktura.
To’rsimon struktura.
№29 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -3
MBdagi nomlangan eng kichik element bu ….
Atribut (maydon) dir.
katakdir.
yozuvdir.
shablondir.
№30 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -2 - 5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги...

5
Birga-bir munosabat.
birga-ikki munosabat.
Ko’pga-ko’p munosabat.
№18 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных:
Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -2
MS Accessda natijalarning qog’ozli hujjatda aks etgan ifodasi
hisobotdir.
formadir.
jadvaldir.
so’rovdir.
№19 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -2
MBni boshqarish tizimlarida yozuv bu …
jadvaldagi qatordir.
jadvaldagi ustundir.
konstruktor oynasidir.
qandaydir uzunlikdagi matndir.
№20 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -1
MBni boshqarish tizimlarida atribut bu ….
jadvaldagi ustun (maydon) dir.
konstruktor oynasidir.
Matnli ma’lumot.
jadvaldagi qator.
№21 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -1
Quyidagilardan qaysi biri MS Accessda jadvalning maydon nomi sifatida qo’llanilishi
mumkin?
Familya_Ism
Familya.Ism
Familya[Ism]
[FamilyaIsm]
Qiyinlik darajasi -2 - 5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги...

3
№7 Manba – Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -2
Quyidagi javoblardan qaysi birida MBni boshqarish tizimlari to’g’ri ko’rsatilgan?
Oracle, Access, MySQL, SQL Server.
SQL Server, Access, Paint, Excel, FoxPro, PowerPoint.
Access, Paint, Corel Draw, MySQL, Excel, Java.
Adobe Photoshop, Paint, FoxPro, Macromedia Fiash, Excel.
№8 Manba – Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Jadval ob’ektini bir qiymatli aniqlash

|
Jadval ob’ektini bir qiymatli aniqlashBog'liq test MBBTJadval ob’ektini bir qiymatli aniqlash.
№35 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -3
Quyidagi javoblardan qaysi birida MBni boshqarish tizimlarida qo’llaniladigan
munosabatlar to’g’ri ifodalangan?
Birga-bir, birga-ko’p, ko’pga-ko’p.
Birga-bir, birga-ikki, ikkiga-bir, ikkiga-ikki.
Ikkiga-ikki, ikkiga-ko’p, ko’pga-ikki, ko’pga-ko’p.
Birga-nol, nolga-ko’p, ko’pga-bir, ko’pga-ikki.
№36 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -3
Relyastion baza tushunchasini kiritgan qaysi olim hisoblanadi?
Kodd.
Шеннон.
Atanasov.
Stivenson.
№37 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -3
Axborot tizimlari rivojlanish evolyutsiyasining 1-avlodi.
Markaziy EHM negizida ‘1 korxona 1 qayta ishlash nuqtasi’ tamoyili bo’yicha qurilgan.
Markazlashmagan ma’lumotlar negizi va amaliy dasturlar asosida ma’lumotlarni qayta ishlash
tizimlari shakllandi.
Axborot tizimlari markazlashtirilgan holda yaratila boshlandi.
Yuqori darajadagi axborot tizimlari zahiralarini markazlashgan holda qayta ishlash va yagona
boshqarish quyi darajada taqsimlangan qayta ishlash bilan uyg’unlashdi.
№38 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -3
Axborot tizimlari rivojlanish evolyustiyasining 2-avlodi.
Markazlashmagan ma’lumotlar negizi va amaliy dasturlar asosida ma’lumotlarni qayta ishlash
tizimlari shaqllandi.
Axborot tizimlari markazlashtirilgan holda yaratila boshlandi.
Markaziy EHM negizida ‘1 korxona 1 qayta ishlash nuqtasi’ tamoyili bo’yicha qurilgan.
Yuqori darajadagi axborot tizimlari zahiralarini markazlashgan holda qayta ishlash va yagona
9
boshqarish quyi darajada taqsimlangan qayta ishlash bilan uyg’unlashdi.
|
| |
-rasm. ASCII bo’yicha saralash

|
-rasm. ASCII bo’yicha saralash
|
bet | 2/5 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #262783 |
Bog'liq Raxmonova M.R.1-rasm. ASCII bo’yicha saralash.
O‘ZBEKISTONDA FANLARARO INNOVATSIYALAR VA
SON ILMIY TADQIQOTLAR JURNALI 20.05.2022
Dasturlashda turli xil saralash algoritmlar mavjud. Masalani turi mazmuniga qarab turib saralash algoritmlarning biri qo’llaniladi. Keling eng ko’p qo’llaniladigan saralash algoritmlarini ko'rib chiqamiz.
Eng ko’p qo’llaniladigan saralash algoritmlaridan biri bu Pufakchali (bubble sort) saralash algoritmidir. Pufakchali saralash algoritmi har bir o'tishda qo'shni elementlarni qayta-qayta taqqoslaydi va almashtiradi (agar kerak bo'lsa) (2- rasm). Bubble Sortning i-o'tish joyida (o'sish tartibida) oxirgi (i-1) ta elementlar allaqachon tartiblangan bo’ladi va i-eng katta element (N-i)-pozitsiyaga joylashadi.[2]
rasm. Pufakchali saralash algoritmi.
Pufakchali saralash algoritmi dastur listingi:
BubbleSort (Arr, N) // Arr n o’lchamli massiv
{For ( I:= 1 to (N-1) )
{For ( J:= 1 to (N-I) )
{If ( Arr [J] > Arr[J+1] ) Swap( Arr[j], Arr[J+1] );}}}
Keyingi saralash algoritmi bu Tanlash usuli (selection sort). Tanlash usuli - eng kichik elementni tanlaydi va i-pog'onaga joylashtiradi (3-rasm). Ushbu algoritm massivni ikki qismga ajratadi: tartiblangan (chap) va tartiblanmagan (o'ng) pastki qator. U tartiblanmagan pastki qatordan eng kichik elementni tanlaydi va shu pastki qatorning birinchi holatiga (oʻsish tartibida) joylashtiradi. Keyingi eng kichik elementni qayta-qayta tanlaydi.[2]
rasm. Tanlash usuli (selection sort) Tanlash usuli dasturlash tilida quyidagicha yozish mumkin: SelectionSort (Arr, N)
{For ( I:= 1 to (N-1) ) {
min_index = I;
For ( J:= I+1 to N )
{If ( Arr [J] < Arr[min_index] ) min_index = J;}
If (min_Index != I)
O‘ZBEKISTONDA FANLARARO INNOVATSIYALAR VA
8-SON ILMIY TADQIQOTLAR JURNALI 20.05.2022
Swap ( Arr[I], Arr[min_index] ); }}
Uchinchi algoritm bu Yig’ish usuli (heap sort). Algoritm ma'lumotlarni ikkilik daraxt (ikkilik to'p) shaklida tuzadi. Elementlarni joylashtirishning ikkita varianti mavjud - max-heap (ota-onaning qiymati bolalarning qiymatlaridan katta) va min- heap (ota-onaning qiymati bolalarning qiymatlaridan kamroq). Eng katta yoki eng kichik element (turiga qarab) daraxtning ildiziga joylashtiriladi (4-rasm). U to'plamning oxirgi elementi bilan almashtiriladi va massivning oxiriga joylashtiriladi. Uyum hajmi 1 ga kamayadi, shundan so'ng u qayta tiklanadi. Uyum hajmi 1 dan katta bo'lsa, tsikl takrorlanadi.[3]
4-rasm. Yig’ish usuli (heap sort) Yig’ish usuli dasturlash tilida quyidagicha yozish mumkin: heapify(array)
Root = array[0]
Largest = largest( array[0] , array [2 * 0 + 1]. array[2 * 0 + 2]) if(Root != Largest)
Swap(Root, Largest)
Keyingi saralash algoritmi bu Kiritish usulidir (5-rasm insertion sort). Kiritish algoritmi - bu oddiy tartiblash algoritmi bo'lib, u karta o'yinidagi kartalarini saralash usuliga o'xshab ishlaydi. Massiv deyarli tartiblangan va tartiblanmagan qismlarga bo'lingan. Saralanmagan qismdan qiymatlar tanlanadi va tartiblangan qismning to'g'ri joyiga joylashtiriladi.[2]
|
| |
-rasm. Kiritish usuli (insertion sort)

|
-rasm. Kiritish usuli (insertion sort)
|
bet | 3/5 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #262783 |
Bog'liq Raxmonova M.R. 5-rasm. Kiritish usuli (insertion sort)
Kiritish usulining algoritmi quyidagicha: InsertionSort (Arr, N) // Arr is an array of size N.
{For ( I:= 2 to N ) // N elements => (N-1) pass
{insert_at = I; // Find suitable position insert_at, for Arr[I] item = Arr[I]; J=I-1;
While ( J ? 1 && item < Arr[J] )
63
O‘ZBEKISTONDA FANLARARO INNOVATSIYALAR VA
8-SON ILMIY TADQIQOTLAR JURNALI 20.05.2022
{Arr[J+1] = Arr[J];
// insert_at = J; J--;}
insert_at = J+1;
Arr[insert_at] = item; // Arr[J+1] = item;}}}
Yana bir saralash usullaridan biri bu - Birlashtirish usuli (6-rasm Merge sort)dir. Bu usul “Bo‘l va zabt et” tamoyiliga amal qiladi, unga ko‘ra ma’lumotlar massivi teng qismlarga bo‘linadi, ular alohida tartiblanadi. Ular birlashgandan so'ng, natijada tartiblangan massiv hosil bo'ladi.[5]
6-rasm. Birlashtirish usuli (Merge sort).
Birlashtirish usulining dastur listingi quyidagi ko’rinishda yozish mumkin: void Merge(int *a, int low, int high, int mid)
{ int i, j, k, temp[high-low+1]; i = low;
k = 0;
j = mid + 1;
while (i <= mid && j <= high)
{if (a[i] < a[j]){temp[k] = a[i]; k++;
i++;}
else
{temp[k] = a[j]; k++;
j++;
}}
while (i <= mid)
{ temp[k] = a[i]; k++;
i++; }
while (j <= high)
{ temp[k] = a[j]; k++;
j++;
}
O‘ZBEKISTONDA FANLARARO INNOVATSIYALAR VA
8-SON ILMIY TADQIQOTLAR JURNALI 20.05.2022
for (i = low; i <= high; i++)
{a[i] = temp[i-low];}
}
void MergeSort(int *a, int low, int high)
{int mid;
if (low < high)
{mid=(low+high)/2; MergeSort(a, low, mid); MergeSort(a, mid+1, high); Merge(a, low, high, mid);} }
Tanishadigan yana bir saralash algoritmi bu Tez saralash usuli (7-rasm quick sort)dir. Eng tezkor tartiblash algoritmlaridan biri hisoblanadi. Birlashtirish usuli kabi, u bo'lish va egallash asosida ishlaydi.[6]
|
| |
Elektrosztatika - Elektrodinamika bsc ci laTeX

2. 2 Elektrosztatika
Az elektrosztatika egyenleteit úgy kapjuk, hogy a Maxwell-egyenletekben az áramsűrűség és az időderiváltak helyébe zérust írunk:
.
Látható, hogy nincs kapcsolat az elektromos és mágneses mező között, az elektrosztatika és a magnetosztatika egymástól függetlenül tárgyalható. Az elektrosztatika integrális egyenletei:
Ezek akkor használhatók jól, ha a feladat valamilyen szimmetriát mutat, ilyenkor az integrálok könnyen kiszámíthatóak, általános esetben a differenciális egyenleteket kell megoldanunk a határfeltételekkel. Példaként meghatározzuk az egyenletesen töltött gömb elektromos terét.
Legyen az sugarú gömb össztöltése , a töltéssűrűség ekkor . A gömbszimmetria miatt a térerősség csak a gömb középpontjától mért távolság, függvénye, E E(r). Kényelmes a gömbi koordináták használata, az egyenletet a gömb egy tetszőleges hosszúsági, ill. szélességi körére alkalmazva azt kapjuk, hogy , ill. . Az első integrális egyenletet egy sugarú gömbre oldjuk meg, két esetet kell megkülönböztetnünk:
Emlékezzünk vissza a mechanikára, éppen ilyen szerkezetű egy homogén tömegeloszlású gömb gravitációs tere.
|
-rasm. Tez saralash usuli

|
-rasm. Tez saralash usuli
|
bet | 4/5 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #262783 |
Bog'liq Raxmonova M.R. 7-rasm. Tez saralash usuli.
Bu algoritmini ham dastur listingi beriladi va u quyidagi ko’rinishda bo’ladi. quickSort(arr[], low, high)
{if (low < high)
{pi = partition(arr, low, high); quickSort(arr, low, pi - 1); // pi dan oldin quickSort(arr, pi + 1, high); // pi dan keyin
}}
Mana 6 turdagi saralash algoritmlari bilan tanishib chiqdik.
Saralash algoritmlarining samaradorligini baholashda ikki mezon bo’yicha fazo va vaqt murakkabligi hisoblanadi.[1]
Fazoviy murakkablik – bu algoritmni bajarish uchun foydalaniladigan xotira hajmi bilan ifodalanadi. Fazoviy murakkablik yordamchi xotira va kirish xotirasini o'z ichiga oladi. Yordamchi xotira - kirish ma'lumotlariga qo'shimcha ravishda algoritm egallagan qo'shimcha joy. Algoritmlarning fazoviy murakkabligini hisoblashda hisobga olinadi.[1]
Vaqtning murakkabligi – bu kirish ma'lumotlarini hisobga olgan holda algoritm vazifani bajarishga sarflagan vaqtni bildiradi. Uni quyidagi belgilar yordamida ifodalash mumkin:
Omega belgisi (ꭥ) Katta "O" belgisi (O)
O‘ZBEKISTONDA FANLARARO INNOVATSIYALAR VA
8-SON ILMIY TADQIQOTLAR JURNALI 20.05.2022
Teta belgisi (Θ)
Quyidagi 1-Jadvalda yuqorida keltirilgan algoritmlarning murakkabliklari taxminiy ko'rsatilgan.[1]
1-Jadval
Saralash algoritmi
|
Eng yomon holatda ishlash
vaqti
|
O'rtacha ish vaqti
|
Eng yaxshi holatda ish vaqti
|
|
|
| |
1 - 
л&ь.
ЛУ/Л - Bino va inshootlar qurilishi tem iryo

qarab 2-8 foizni tashkil etadi. Buyum asta-sekin sovitiladi. Sovitilgan
keramik buyumlar toshsimon holatga o ‘tadi va mustahkam, suvga va
sovuqqa chidamli bo‘ladi. Keramik buyumlar halqasimon, tunnel, tirqishli,
rolikli va boshqa xjjmdonlarda pishiriladi.
Halqasimon j^^Jidon ellips shaklidagi tutash pishirish kanali bo‘lib,
shartli ravishda 16 dan 36 gacha bo‘linadi. Kameralarda yuklash, qizdirish,
pishirish, sovitish va xumdondan chiqarish jarayonlari amalga oshiriladi.
Halqasimon xumdonda olov markazi maxsus moslama vositasida boshqa
zonalar kabi pishirish kanali bo‘ylab to‘xtamasdan siljiydi, pishirilayotgan
buyumlar esa qo‘zg‘almas holatda bo‘ladi. Halqasimon xumdonlarda,
asosan, g ‘isht va cherepitsa pishiriladi. Pishirish harorati 900 - 1100 °S
bo‘lib, bu jarayon 3 - 4 sutka davom etadi, harorat kanal bo‘ylab bir tekis
taqsimlanmaganligi uchun buyumlar turlicha sifatda pishadi. Bu usulda
qo‘l mehnati ko‘p bo‘lib, jarayonni mexanizatsiyalantirish qiyin.
Keramik buyumlar ishlab chiqarish texnologiyasi

Yarim quruq usulda
- xom ashyo kom ponentlari quritiladi,
bo‘laklanadi, maydalanadi va yaxshilab aralashtiriladi. Bu usulda keramik
buyumlar 8-12 foiz namlikdagi xomashyo massasini 15-40 MPa bosimda
presslab olinadi. Bunda buyum ishlab chiqarish sikli ikki marta qisqaradi,
buyum aniq olchanjlarda va qirralari to‘g ‘ri holda qoliplanadi va yoqilg‘i
30 foiz tejaladi (3.2-rasm).
Quruq usul
- yarim quruq usulning rivojlantirilgan zamonaviy usuli
bo‘lib, presskukun
2-6
foiz namlikda bo‘ladi. Bunda xomashyo massasidan
tayyorlangan buyumni quritishga zarurat bo‘lmaydi. Bu usulda zich
keramik buyumlar - plitkalar, yo‘lka g ‘ishtlari, fayans va chinni buyumlar
tayyorlanadi.
Shliker usuli
- xomashyo massasi (namligi 40 foiz) ko‘p komponentli
bo‘lganda, notekis tarkibli va qiyin pishadigan komponentlar bo‘lsa,
murakkab shakldagi buyumlarni qoliplashda quyma uslubiyat zarur
bo‘lganda ishlatiladi.
It
Devorbop keramik buyumlar

Zavoddan iste’molchiga yuborilayotgan g ‘isht partiyasi pasportida
g ‘ishtning turi, o ‘rtacha zichligi, sovuqqa chidamliligi va bu ko‘rsatkichlar
aniqlangan Davlat standard (RSt) ko‘rsatiladi.
Oddiy va modulli to‘liq plastik presslangan g ‘ishtlar ichki va tashqi
devorlar, sokol va’-flgydevorlar, pollar qurilishida ishlatiladi. Yarim quruq
usulda olingan to‘liq g ‘isht va kovakli g‘ishtlar sokol va poydevorlaming
doimo suv tegib turadigan qismida ishlatilmavdi.
-rasm. Fasadbop keramik plitalar

Plitkalar sirlangan va sirlanmagan, gulli va gulsiz, relyef-omamentli,
shaffof, yaltiroq va yaltiramaydigan, bir xil rangli va turli rangli bo‘lishi
mumkin. Plitkalar shakli ya ishlatish joyiga qarab kvadrat, to ‘g ‘ri
to‘rtburchak, fasqn shaklli bo‘ladi.
Ichki bezak'^litkalari 150x150, 150*100, 150x75 va qalinligi
4 -6
mm va boshqa o ‘fehamlarda ishlab chiqariladi (3.4-rasm). Ichki devor
plitkala-rining suv shimuvchanligi 16 foizgacha, egilishdagi mustahkamlik
chegarasi 12MPabo‘lishi, 125±5°S dan 15-20°S gacha harorato‘zgarishida
darzlar hosil bo‘lmasligi kerak.
Gilam nusxa-koshinkor plitkalar quyma usulda tayyorlanadi. Ular 20
tur o‘lchamlarda ishlab chiqariladi: chekkalari 25, 35, 50, 75, 100 va 125
mm. kvadrat, 25*100 mm. to‘rtburchak shaklida va boshqa o ‘lchamlarda
bo‘ladi. Plitkalaming qalinligi 2,5 mm. tashqi yuzasi turli rangli va fakturali
bo‘ladi.
Ichki devorlarning bezak plitalari turar joy, jam oat va sanoat
binolarining sanitariya-gigiyena xonalarini bezashda, konstruksiyalami
namdan va vaqtincha alangadan saqlash maqsadida qoplanadi.
Polbop keramik plitkalar -
qiyin eriydigan va erimaydigan gil va qo‘-
shimchalar asosidagi xomashyo pishirib olinadi. Polbop plitkalar suv o ‘t-
kazmaydigan, kislota va ishqor eritmalari, yog‘ va shirin moddalar eritma-
lariga chidamli, yedirilishga bardoshli bo‘lishi kerak. Suv shimuvchanligi
4 foiz oshmasligi shart. Plitkalar kvadrat, to‘g ‘ri to‘rtburchak, besh, olti,
sakkiz qirrali, turli o ‘lcham!arda ishlab chiqariladi. Plitkalar yuzasi silliq,
relyefli, bir va bir necha rangli, yaltiroq va yaltiramaydigan, rasmli va
rasmsiz boiadi. Hozirgi kunda yirik o ‘lchamli plitkalar (200*200* 11 mm.
va yuqori) bino pollarini bezashda ishlatilmoqda.
Pollarni qoplash uchun tomonlari 23 va 48 mm. bo‘lgan qalinligi 6 va
8 mm. kvadrat va to‘g ‘ri burchakli mozaikali plitkalar ishlatiladi. Plitkalar
oq va rangli, suv shimuvchanligi 4 foizgacha bo‘ladi.
Fazoviy murakkablik - O‘zbekistonda fanlararo innovatsiyalar

|
O‘zbekistonda fanlararo innovatsiyalar
|
bet | 5/5 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #262783 |
Bog'liq Raxmonova M.R.Fazoviy murakkablik
Pufakchali
tartiblash
|
n2
|
n2
|
n
|
bitta
|
Tanlash usuli
|
n2
|
n2
|
n2
|
bitta
|
Tez tartiblash
|
n2
|
n
|
n
|
n
|
Yig’ish usuli
|
n
|
n
|
n
|
bitta
|
Kiritish usuli
|
n2
|
n2
|
n
|
bitta
|
Birlashtirish
usuli
|
n
|
n
|
n
|
n
|
Xulosa qilib aytish mumkinki, har bir saralash algoritmi o'ziga xos vaqt va makon murakkabligiga ega. Vazifalarga qarab, taqdim etilgan algoritmlarning biridan foydalanish mumkin. Lekin mening sub'ektiv fikrimcha, tez tartiblash eng yaxshi algoritmdir. U asosiy tayanch elementni tanlash imkonini beradi va massivni 3 qismga ajratadi: kichik, teng va tayanchdan katta.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YHATI:
https://proglib.io/p/sravnenie-6-algoritmov-sortirovki-puzyrkom-vyborom- kuchey-vstavkami-sliyaniem-i-bystraya-2022-02-08
https://www.geeksforgeeks.org/comparison-among-bubble-sort-selection- sort-and-insertion-sort/
https://www.geeksforgeeks.org/heap- sort/#:~:text=Heap%20sort%20is%20a%20comparison,process%20for%20th e%20remaining%20elements
https://www.geeksforgeeks.org/insertion-sort/
https://www.geeksforgeeks.org/merge-sort/
https://www.geeksforgeeks.org/quick-sort/
|
| |
Elektrodinamika bsc ci laTeX - bet 26

és így terjedési idő minimális a fénysugár mentén.
Alkalmazásként a Fermat-elvből levezetjük a Snellius-Descartes-törvényt. Meghatározzuk, hogy az 1-es közeg P pontjától a két közeget elválasztó sík határfelület melyik P(,0) pontján keresztül vezet a legrövidebb fényút a 2-es közeg P pontjához. Annak kell teljesülnie, hogy
Ebből következik, hogy , ahol a beesési, a törési szög.
Created by XMLmind XSL-FO Converter.
|
Elektrodinamika bsc ci laTeX - bet 5

(0, 0, /2) pontban. Ha kicsi a megfigyelési pont és a kezdőpont távolságához képest, akkor a két ponttöltés együttes potenciálja az egyes töltések potenciáljainak / szerinti sorfejtésével a következő alakra hozható:
Itt p a két töltés dipólmomentumvektora, , a vektor a negatív töltéstől a pozitív felé mutat. A kis dipólus térerősségvektora: