nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
ishonmoq tuyg’usidir - Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik

8
insoniyatni o’rganish demakdir.
Dinni insoniyatdan,
insoniyatni dindan ajratib
bo’lmasligini tarixning o’zi isbotladi. «Kommunistik jamiyatda din yo’q bo’lib
ketadi» deyilgan gapning aksicha kommunizm xayoliy narsa-yu, din doimiy ekanligi
amalda isbotlandi. Demak, din insoniyat bilan birga dunyoga kelgan.
Dinning tarkibiy qismlari quydagilardan iborat:
- diniy ta`limot: mazkur din bilan bog`liq aqidaviy qarashlar tizimi;
- xudo: ilohiy ong va qudrat sohibi bo`lgan oily mavjudot;
- ibodat: mazkur din ko`rsatmalariga muvofiq amalga
oshiriladigan marosim,
rasm-rusum, udumlar majmui;
- diniy jamoa: (masjid, cherkov yoki ibodatxona qavmi): mazkur dinga e`tiqod
qiluvchlarni birlashtiruvchi ijtimoiy institute;
- axloq me`yorlari: mazkur din ta`limotlarida muqaddaslashtirilgan ijtimoiy
munosabat qoidalari
5
.
Din-ijtimoiy xayotning murakkab va ko’pqirrali sohalaridan biri bo’lib,
insoniyat tafakkurining ajralmas bir bo’lagi hamdir.
Dinni tadqiqi etish uch yo’nalishda olib boriladi. Bular:
1) ilohiyot (teologiyaga oid);
2) falsafiy yo’nalishga oid;
3) ilmiy qarashlarga oid.
Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik - bet 2

4
I. NAZARIY MASHG`ULOT MATERIALLARI
1-MAVZU. DIN IJTIMOIY MADANIYAT HODISA SIFATIDA
REJA:
1. Dinshunoslik fanining predmeti maqsadi va vazifalari.
2. Dinning ta`rifi va turlari.
3. Diniy ong asoslarining shakllanishi. Ibtidoiy din shaklari.
4. Dinning jamiyatda bajaradigan funksiyalari.
Tayanch so’z va atamalar.
Din, dinshunos, dinshunoslik fani predmeti din funksiyalari, fenomen,
kompensatorlik, to’ldiruvchilik, integrativ, regulyativ), kommunikativ, legitimlik.
Din tipologiyasi, ibtidoiy dinlar, milliy dinlar, jahon dinlari.
1. Dinshunoslik fanining predmeti maqsad va vazifalari.
«Dinshunoslik» dinning paydo bo’lishi va rivojlanish tarixini, uning ijtimoiy,
gnoseologik, psixologik ildizlarini, turli xil dinlar ta’limotining vujudga kelishi va
shakllanishini o’rgatuvchi fan, ta’limot va o’quv predmetidir.
Dinshunoslik falsafa, tarix, etika, psixologiya kabi fanlar bilan bog`liqligidan
tashqari din sostiologiyasi, din antropologiyasi, din fenomenologiyasi, din
aksiologiyasi kabi fan tarmoqlari yutuqlaridan ham foydalanishning muayyan
amaliy ahamiyati mavjuddir.
Din sotsiologiyada muayyan aholi o’rtasida dinga, uning qadriyatlariga
hamda ijtimoiy rolini aniqlash maqsadida sotsiologik tadqiqotlar o’tkaziladi. Bu
tadbir sotsiologik tadqiqot metodikasi, so’rov varaqalari ishlab chiqilgandan so’ng
ishga solinadi. Olingan natijalar muayyan hududda diniy vaziyatni, diniy ong
darajasini, ijtimoiy hayotdagi rolini aniqlashga yordam beradi.
Olimlarning dinshunoslik sohasidagi izlanishlari muhim xulosalar
chiqarishga olib kelgan:
Qaysi dinlar milliy dinlardan hisoblanadi?

17. Qaysi dinlar milliy dinlardan hisoblanadi?
A. Katolistizm, pravoslaviya, protestantlik, lyuteranlik
B. Fetishizm, totemizm, anemizm
C. Buddizm, islom, xristianlik
D. Hinduizm, jaynizm, sikxizm, Konfutsiychilik
E. Xinayana, maxayana, zaroastrizm
18. Jaynizm qaysi ta’limotning markaziy qismi hisoblanadi?
A. Itoatkorlik to’g`risidagi ta’limot
B. Azob-uqubatlari to’g`risidagi ta’limot
C. Nirvana to’g`risidagi ta’limot
D. Abadiy-ruhiy to’g`risidagi ta’limot
E. Dastlabki gunoh to’g`risidagi ma’lumot
19. Konfutsiy ta’limoti qachon paydo bo’lgan?
A. Milodning 1-2 asrlarida
B. Milodgacha 4-3 asrlarida
C. Milodgacha 2-1 asrlarda
D. Milodgacha 6-5 asrlarida
E. Miloning 5-6 asrlarida
20. Hinduiylikda ibodatxona nima deb ataladi?
A. Cherkov
B. Masjid
C. Sinagoga
D. Butxona
E. Xonaqox
21. Jahon dinlarining qanday asosiy xususiyatlari bor?
A. Yakkaxudolik g`oyasini tirg`ib qilish
B. Jahonning hamma mamlakatlarida tarqalganligi
C. Ko’millatli davlatlarda paydo bo’lganligi
D. Jahonshumul, millatidan qat’iy nazar hamma xaqlarga tarqalganligi,
hammaning xudo oldida tengligini targ`ib qilish, marosimlarning
soddalashtirilganligi
E. Ko’pxudolik dinlari ekanligi
22. Buddizmning asosiy yo’nalishlari qaysilar?
240
A. Xinayana, shivaizm, jaynizm
B. Sunnalik, shialik, xorijiylik
C. Pravoslaviya, katolistizm, lamaizm
D. Xinayana, maxayana, lamaizm
E. Hinduiylik, sikxizm, daosizm
23. Budda dini axloqining asosiy talabi nima?
A. Mutloq itoatokorlik
B. Birovning mulkiga xurmat bilan qarash
C. Xudoga muhabbat
D. Yovuzlikka zo’rlik bilan qarshilik qilmaslik
E. Fikr va harakatlarda poklik
24. Nasroniylikning bosh ta’limoti nimalardan iborat?
A. Hayotning kelib chiqishi
B. Narigi dunyodagi mkofot
C. Oxirat haqilagi ta’limot
D. Odam xudo Iso Masih haqida
E. Cho’qintirishning zarurligi haqidagi ta’limot
25. Vatikan teokratik davlati qachon paydo bo’lgan?
A. 1870
B. 1054.
C. 1526.
D. 1929.
E. 1325.
|
Ilohiyot (teologiya)- - Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik

9
Xullas, har qanday diniy ta’limot muayyan
bir qonuniyatlar tizimiga
asoslanadi. O’sha qonuniyatlardagi tamoyillar bir-biridan farq qilishi mumkin.
Lekin har bir dinda o’ziga xos qonuniyatlar mavjud bo’lib, ular bu tuzilishi jihatidan
diniy ta’limotlardagi ummiylikdan iborat. Ikkinchidan, diniy munosabatlar (qaysi
dinga qarashli bo’lmasin) aloxida mavjud bo’lmasdan, jamiyatdagi siyosiy, huquqiy,
ma’naviy va boshqa munosabatlar bilan bevosita bog`langan bo’ladi.
Birinchidan - Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik

20
Uchinchidan, din dindorlar hayotini tartibga solish, nazorat qilish
(regulyativlik) funksiyasini ham bajaradi. Har qanday dinlarning muayyan urf-odat,
marosim va bayramlari bo’lib, ularni o’z vaqtida, diniy ta’lim va talab asosida
bajarilishi shart qilib qo’yiladi.
To’rtinchidan, din dindorlarning birligini, jamiyat bilan shaxsning o’zaro
aloqasini ta’minlovchi xususiyat - aloqa bog`lashlik
(kommunikativlik) vazifasiga
ham egadir. Bunda konkret bir dinga e’tiqod qiluvchi kishi shu dindagi boshqa
kishilar bilan bog`liq bo’liish, urf-odat va ibodatlarni jamoa bo’lib ado etish ko’zda
tutiladi. Cherkov, masjid va diniy tashkilotlar dinning bu funksiyasini amalga
oshirishga ko’maklashadi, ayni paytda, bu holatni nazorat qiladi.
Beshinchidan, har qanday din ijtimoiy tizim sifatida muayyan cheklovlarsiz
bo’la olmaydi. Shuning uchun u qonun darajasiga ko’tarilgan axloq normalarini
ishlab chiqadi. Bu bilan u
legitimlovchilik-qonunlashtiruvchilik funksiyasini
bajaradi.
Har qanday dinning muayyan tarixiy sharoitda bajaradigan funksiyalari
yig`indisi uning ijtimoiy rolini belgilaydi. Dinning ijtimoiy hayotga ta’siri hamma
vaqt ham bir xil bo’lgan emas. U vaqtga, o’ringa, sharoitga qarab sezilarli darajada
o’zgarib boradi.
O’rta Osiyo, jumladan O’zbekistonda islomning o’ziga xos xususiyatlarini
tushunish uchun muayyan-tarixiy sharoit, xalqning o’tmishi, turmush tarzi, ishlab
chiqarish usullari, etnik xususiyatlarini hisobga olish zarur.
Islom va Qur’onning vujudga kelishi tarixi bilan bog`liq bo’lgan muammolar
va ularning yechimlari XIX asrning o’rtalaridan boshlab avvalo, Sharq so’ngra
Yevropa
islomshunosligida
o’rganila
boshlangan.
Yevropa,
Amerika
islomshunosligi va Qur’onshunosligida olib borilgan tadqiqotlarning ko’pchiligi,
aniq dalillarga boyligidan qat’i nazar, ularning barchasi uslubiy jihatdan cheklangan.
Din tarixida dinshunoslar dinning paydo bo’lishini turlicha izoxlab kelganlar.
Uning paydo bo’lish sabablari qadimgi dunyo dinshunoslarini qiziqtirgan,
binobarin, unga javob topishga harakat qilishgan. qadimgi Xitoy, Hindiston va
xususan, qadimgi grek faylasuflari borliq to’g`risida fikr yuritganlarida din, uning
kelib chiqishi va mohiyati to’g`risida ham ayrim g`oyalarni olg`a surganlar.
Dinlarning tasnifi - Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik

|
Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslikBog'liq Dinshunoslik majmua 2023-2024-o\'quv yili pdf
Dinlarning tasnifi. Dinlar unga e’tiqod qiluvchilarning soni, miqyosi,
o’zining ma’lum millat yoki xalqqa xosligi yoxud millat tanlamasligiga ko’ra turli
guruhlarga bo’linadi. Bu guruhlar son jihatdan qancha bo’lishidan yoki nazariy
jihatdan qanchalik yetuk bo’lishidan qat’i nazar, ularni mutlaqlashtirib bo’lmaydi.
Chunki har qanday tasnif ma’lum bir jihatga e’tibor berib, boshqa qirralarni qamrab
ololmaydi. Hozirgi kunda din tipologiyasida dinlarni turlicha tasniflaydi.
Shundan kelib chiqib, fikrimizcha dinlarni quydagicha tasniflasak bo`ladi:
I. Tarixiy-geografik jihatga ko’ra;
II. Etnik jihatga ko’ra;
III. E’tiqod qiluvchilarining soniga ko’ra;
IV. Hozirgi davrda mavjudligi jihatidan (tirik va o’lik diniy tizimlar)
I. Tarixiy-geografik tasnif:
Ibtidoiy dinlar – davlatlar paydo bo`lguncha bo`lgan dinlar.
Qadimgi dinlar – qadimgi davlatlarda paydo bo`lgan dinlar.
Qadimgi dinlar o`z navbatida ko`pxudolik va yakkaxudolikka asoslanadi.
Milliy dinlar: Yahudiylik, Hinduiylik, Sintoiylik va hakazo.
Jahon dinlari: Buddaviylik, Xristianlik, Islom.
Yangi dinlar: Bahoiylik, Tenri va hakazolar.
Etnik tasnif.
Urug`-qabila dinlari – totemistik, animistik tasavvurlarga asoslangan, o’z
urug`idan chiqqan sehrgar, shaman yoki qabila boshliqlariga sig`inuvchi dinlar. Ular
millat dinlari va jahon dinlari ichiga singib ketgan bo’lib, hozirda Avstraliya,
Janubiy Amerika va Afrikadagi ba’zi qabilalarda saqlanib qolgan;
Millat dinlari – ma’lum millatga xos bo’lib, boshqa millat vakillari o’ziga
qabul qilmaydigan dinlar. Ularga yahudiylik (yahudiy millatiga xos), hinduizm
(hindlarga xos), konfutsiychilik (xitoy millatiga xos), sintoizm (yaponlarga xos)
kiradi;
Jahon dinlari – dunyoda eng ko’p tarqalgan, kishilarning millati va irqidan
qat’inazar unga e’tiqod qilishlari mumkin bo’lgan dinlar. Ular safiga odatda
buddizm, Xristianlik va islom dinlarini kiritadilar. Jahon dinlariga faol misseonerlik
va targ`ibot-tashviqot o`tkazish xos bo`lib, ular turli millat va elat, ijtimoiy tabaqaga
mansub odamlar ichida da`vat qilinadi. Shu bilan birga jahon dinlarining barchasida
12
umuminsoniy qadriyatlar, barcha odamlarning teng ekani haqidagi g`oyalar ilgari
suriladi.
|
| |
Pbst16mbk muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari

Pbst16mbk muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari
Download
320,36 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
05.06.2024
Hajmi
320,36 Kb.
#260654
Download
320,36 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Pbst16mbk muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari
Download
320,36 Kb.
Matnni ko'rish
Dinning paydo bo’lishi va rivojlanishini ilmiy asoslarda o’rganish

10
va ijobiy yondashishlari kengayib borayotganligi an’ana tusiga kirib bormoqda.
Bunga respublikamiz hayotiga hozirgi kunda diniy tashkilot va ruhoniylarning
xolisona munosabatlari, berayotgan ijobiy baholari jonli shohid bo’la oladi. Bunda
ayrim diniy tashkilotlarning ijtimoiy-siyosiy faoliyatlari muayyan ahamiyatga
molikdir.
Dinlarning paydo bo’lishi, qaror topishi va qayta tiklanishining gnoseologik,
ijtimoiy va psixologik ildizlari mavjudir. Uning ildizlari o’zaro aloqadorlikda bo’lib,
ijtimoiy taraqqiyotning turli bosqichlarida ularning egallagan o’rni ham, odamlarga
ta’sir darajasi ham goh kuchayib, goh pasayib turadi. Bu ildizlar tufayli din tarqalib,
qaror topib, amal qilib, goh avj olib, goh zaiflashib turadi. Dinning hamma tarkibiy
qismlari singari diniy munosabatlar va diniy tashkilotlar
faoliyati ham ijtimoiy
vaziyatlar bilan belgilanadi. Bularning faoliyati nisbiy mustaqillikka ega bo’lib,
kishilarning voqelikka bo’lgan munosabatiga muayyan darajada ijobiy yoki salbiy
ta’sir etib turadi.
Diniy tushunchalar, tasavvur va kayfiyatlarga moslashib, bularning bevosita
ta’siri natijasida vujudga keladigan dindorlar o’rtasidagi aloqadorlik va diniy jamoa,
uyushma va tashkilotlarning faoliyatlari diniy munosabatlar deb ataladi. Bunday
munosabatlar ijtimoiy, g`oyaviy, mafkuraviy munosabatlarning turlari bo’lib,
muayyan dunyoqarashni shakllantiradi, pirovardi-oqibatda ishlab chiqarish
munosabatlarining mahsuli hisoblanadi.
Jamiyatda diniy munosabatlar alohida mavjud bo’lmaydi; ijtimoiy
munosabatlarning boshqa turlari, chunonchi siyosiy, huquqiy, axloqiy, ma’naviy
munosabatlar, mehnat jarayonlari bilan uzviy bog`liqstir; bir-birini oziklantirib
turadi.
Diniy munosabatlar, birinchidan, har bir diniy jamoa, uyushma, tashkilotlar
orasidagi,
ikkinchidan, diniy tashkilotlar o’rtasidaga va uchinchidan, tashqi
munosabatlar doirasidagi aloqalarga bo’linadi. Bu aloqalarning ob’ekti va sub’ekti
diniy jamoalardir, ular diniy e’tiqodga asoslangan dunyoqarashga ega bo’lgan
kishilar birligining muayyan shakli va diniy uyushmaning boshlang`ich elementidir.
Bu birlikning asosiy belgilari quyidagicha:
1) diniy e’tiqod, maqsad va vazifalar birligi;
2) diniy marosimlar va undan tashqaridagi faoliyatlarning birligi;
3) etnik birlik tuyg`usi;
4) jamoa a’zolari orasidagi o’zaro taqsimlangan mavqe va vazifalarning
birligi.
Diniy jamoalarning tuzilishi an’analar
va urf-odatlar, huquq yoki umumiy
dasturlar, qoida, fatvolar bidan belgilanadi. Bular maxsus mezonlar sosida rasmiy
va norasmiy guruxlarga: -"jamoa kengashi", "ruhoniylar", "qavmlar" va
"va’zxonlar" ga, diniy va xo’jalik, moliya ishlari bilan shug`ullanuvchi guruhlarga
bo’linadi.
Muayyan sharoitlarda diniy jamoa ko’shnichilik, qishloq va mahallachilik
jamoasiga mos kelgan. Bunda dindorlik darajasi yuqori va chuqur bo’ladi.
Jamiyatning taraqqiy etishi jarayonida ijtimoiy munosabatlar tarmoqlanadi. Unda
11
shaharning mavqei ortib borgan sari turli axloqiy va milliy guruxdardan tashkil
topgan ishlab chiqarish jamoalari hosil bo’lgan va ko’payib borgan sari diniy
jamoalar mustaqil tus olgan.
Jinsiy tarbiyani - Oila va xotin-qizlar

|
Oila va xotin-qizlar
|
bet | 16/74 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #148139 |
Bog'liq ------------ LOTIN Professional ta---limda Yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash (1)Jinsiy tarbiyani oʻsib kelayotgan yosh avlodni tarbiyalash kontekstida koʻrib chiqadigan boʻlsak, u oʻsmirlarni jinsiy hayot, munosabatlar, gender rollari va reproduktiv salomatlik sohalarida tarbiyalash va rivojlantirish jarayoni sifatida talqin etiladi. U jinsiy hayotning fiziologiyasi va hissiy jihatlari haqida maʼlumot berish, qaror qabul qilish va munosabatlarda chegaralarni belgilash koʻnikmalarini rivojlantirish, erta jinsiy aloqa va uning oldini olish usullari haqida maʼlumot berishni oʻz ichiga oladi.
Jinsiy tarbiyaning asosiy maqsadi – yaqin munosabatlarda yuksak axloqiy fazilatlarga, bilimlarga, jinsiy aloqaning anatomik, fiziologik va psixologik tomonlariga ega boʻlgan xususiyatlarni bilish, hayot yoʻlidagi juftiga jiddiy munosabatda boʻlish, fiziologik ehtiyojlar va funksional oʻzgarishlarni hurmat qiladigan kelajak oilani shakllantirishdan iborat.
Jinsiy tarbiya – bu berilgan vazifalarni hal qilishga imkon beradigan bilim va oʻziga xos koʻnikmalar tizimi.
Jinsiy tarbiyaning vazifalari:
1. Mustahkam, sogʻlom, doʻstona, ahil oila boʻlish istagini uygʻotish, farzandlar tarbiyasiga ongli munosabatda boʻlish, mustahkam nikoh va oila qurish koʻnikmalarini shakllantirish.
2. Ota-onalarning bolalarni mustaqil oilaviy hayotga tayyorlash koʻnikmalarini va jinsiy tarbiya tushunchasi va jinsiy tarbiyaning ahamiyati haqidagi eʼtiqodlarini yoshligidan rivojlantirish.
3. Boʻlgʻusi mustaxkam oila asoschilari sifatida ayollar va erkaklarning yaxlit shaxsini tarbiyalash, hayotning barcha jabhalarida oilaviy munosabatlarda turmush oʻrtogʻining fiziologik va psixologik xususiyatlarini yetarli darajada his qila oladigan shaxslarni shakllantirish.
4. Oʻzining va oʻzgalarning salomatligiga masʼuliyat bilan munosabatda boʻlish, reproduktiv salomatlikni mustahkamlash va saqlash, turli yuqumli kasalliklar, OITS va boshqa jinsiy yoʻl bilan yuqadigan kasalliklarning rivojlanishiga sabab boʻladigan jinsiy aloqaning salbiy oqibatlari haqida bilimlarni shakllantirish.
5. Erta turmush qurish va jinsiy aloqaning xavfliligi hamda boshqa jins vakillari bilan munosabatlarda masʼuliyatsizlik va beparvolikka yoʻl qoʻyib boʻlmasligi toʻgʻrisidagi eʼtiqodlarni shakllantirish.
6. Yosh avlodning barkamol rivojlanishiga koʻmaklashish, jinsiy xulq-atvorda axloq meʼyorlarga rioya qilish, ularda har bir harakat uchun ijtimoiy masʼuliyat hissini shakllantirish, “ulgʻayish” tushunchasining mohiyatini, seksologik bilim va jinsiy ongni oshirish.
|
| |
Stena volnootboynaya - Avtomobil yo‘l atamalarining izohli L u g‘ a t I

|
Avtomobil yo‘l atamalarining izohli L u g‘ a t I Pdf ko'rish
|
bet | 15/17 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 361,29 Kb. | | #129940 |
Bog'liq GlossaryStena volnootboynaya - to‘lqin qaytargich devor — avtomobil yo‘li uchastkasini daryo
va dengiz suvlari ta’sirida bo‘ladigan yuvilishdan himoya qilish uchun quriladigan kapital
turdagi muhandislik inshooti.
Stena zagraditelnaya - to‘siq devor - avtomobil yo‘liga tushadigan tosh to‘kilmalarini
ushlab qolish uchun tog‘ yon bag‘irlarida quriladigan kapital turdagi muhandislik inshooti.
Stena odevayushaya - qoplama devor - ob-havo ta’sirida tez emirilishga moyil bo‘lgan
gruntlardagi yo‘malarni yon bag‘rini himoyalash uchun usti qoplanadigan kapital turdagi
muhandislik inshooti. Gorizontal kuch nolga yaqin bo‘lganda bir yoki ko‘p qavatli qilib qiya
yoki vertikal qatlami betondan yoki tosh terish bilan bajariladi. Asosan, mer-gelli ingichka
taxtali slanetsli gruntlarni, chuqur o‘ymalarni va ko‘p sonli mayda donalardan tashkil topgan
delyuvial gruntlarni himoya qilish uchun qo‘llaniladi.
Stena podpornaya - tirgak devor — orqasida joylashgan gruntni qulab ketishdan
saqlab turuvchi, uning uning ustiga tushadigan og‘irliklarni o‘ziga qabul qiluvchi kapital
turdagi mustahkamlovchi muhandislik iishooti. Tik yonbag‘irlarda yarim o‘ymada, ko‘tarma
yonbag‘iriga, o‘piriladigan va seysmik tumanlarda, tog‘ yonbag‘rida, daryo va dengiz
qirg‘oqlarida, suriladigan erlarda va boshqa joylarda quriladi. Temir-beton, beton, tosh terish,
gabionlar va ryajeydan quriladi. Tirgak devorlar yuqorigi va pastki bo‘lishi mumkin.
YUqorigisi yo‘l yuzasidan yuqorida, pastkisi esa yo‘l sirtidan pastda joylashadi.
Stoyanka
avtomobilnaya
(avtostoyanka)
-
avtomobil
to‘xtash joyi —
avtomobillarning to‘xtashi va qisqa muddatli turishi uchun aholi yashash joylaridan tashqarida
jihozlangan, qatnov qismni kengay-tiruvchi maydon.
Transhei-polki – handaq-tokchalar — yonbag‘irlarda emirilish-larni ushlab qolish
uchun, avtomobil yo‘lini uyumlardan ehtiyot qilish maqsadida quriladigan kapital turdagi
inshootlar. Tog‘ yonbag‘irning qiyaligi 115 gacha bo‘lganida grunt to‘kilganiga qadar
turg‘unlikni oshirish uchun pog‘onalar qilinadi.
|
| |
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti huzuridagi “O‘zbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari” ilmiy-tadqiqot markazi axborot xati

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti huzuridagi “O‘zbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari” ilmiy-tadqiqot markazi axborot xati
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti huzuridagi “O‘zbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari” ilmiy-tadqiqot markazi axborot xati
|
Soliq va soliqqa tortish fanidan test savollari

|
Soliq va soliqqa tortish fanidan test savollari
|
bet | 1/6 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 30,66 Kb. | | #120124 |
Bog'liq Soliq va soliqqa tortish fanidan test savollari
SOLIQ VA SOLIQQA TORTISH FANIDAN TEST SAVOLLARI
O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksiga asosan soliq qonun hujjatlarining nechta prinsipi mavjud?
A) 7 tA)
B) 8 tA)
D) 5 tA)
E) 6 tA)
Mol-mulk solig‘lni to‘lash haqidagi to’lov xabarnomalari soliq to‘lovchilariga qaysi muddatdan kechiktirmay topshirilishi shart?
A) Joriy yilning 5-yanvarigachA)
B) Joriy yilning 25-apreligachA)
D) Joriy yilning 15-iyunigachA)
E) Joriy yilning 1-mayigachA)
Quyidagilardan soliq to’lovlaridan qaysi biri umumdavlat soliq to‘loviariga tegishli?
A) Aksiz solig'i.
B) Mol-mulk solig‘i.
D) Yer solig‘i.
E) Barcha javoblar to‘g‘ri.
Soliq stavkalarini belgilash qaysi davlat organi vakolatiga kiradi?
A) O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi.
B) O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi.
D) O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti.
E) O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo'mitasi va Moliya
vazirligi kelishgan holdA)
Quyidagilardan qaysi bin soliq elementlari emas?
A) Soliq obyekti.
B) Soliq stavkasi.
D) Soliq manbayi.
E) Soliq davri.
Soliq va majburiy to‘lovlarni to‘lash tartibini buzish uchun 0,05 foizli penyani hisoblash qaysi kundan boshlanadi?
A) To'lov muddatidan keyingi kundan.
B) To'lov muddatining oxiigi kunidan.
D) Inkassa topshiriqnomasi qo'yilgan kundan boshlab.
E) To‘lov muddatining oxirgi kunidan 10 kun o‘tgandan boshlab.
|
| |
Tanlanmaning boshlangʻich statistik tahlili

|
Tanlanmaning boshlangʻich statistik tahlili
|
Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 318,94 Kb. | | #239778 |
Bog'liq MALIKA3
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Ehtimollar va statistika fanidan
Amaliy ish-3;
Bajardi: Shoyo'ldoshov Shoxruz
Tekshirdi: Rizaqulov Shaxzod
3-SHAXSIY TOPSHIRIQ 23-variant
TANLANMANING BOSHLANGʻICH STATISTIK TAHLILI.
Tanlanmani boshlangʻich statistik tahlilida – tanlanma oʻrganish uchun qulay
holatga keltiriladi. Buning uchun birinchi navbatda tanlanma hajmi va tanlanmada
qatnashgan elementlarning minimum va maksimumlariga eʼtibor beriladi. Ushbu
kattaliklarga qarab variatsion qator tuziladi. Variatsion qatorlar 3 turga boʻlinadi:
1. Ranjirlangan variatsion qator;
2. Diskret variatsion qator;
3. Oraliqli variatsion qator.
Taʻrif 1. Tanlanma hajmi n kichik boʻlganda bu tanlanmaning alohida qiymatlari
x1,x2,…,xn larni o‘sish (yoki kamayish) tartibida joylashishidan hosil boʻlgan
x(1)≤x(2)≤x(3) ≤…..≤x(n) qatorga ranjirlangan variatsion qator deyiladi.
Misol. Tasodifiy ravishda potokdagi 5 ta talabadan oldingi semestrda
matematikadan olgan ballarini surishtirdik natijada faraz qilaylik: 81; 76; 93; 62; 71
sonlar hosil boʻldi deylik. Ushbu maʼlumotlar tanlanma toʻplam boʻlib, tanlanma
hajmi n=5 kichik boʻlgani uchun bu sonlarni oʻsish tartibida tartiblashtirishdan hosil
boʻlgan: 62; 71; 76; 81; 93 qator ranjirlangan variatsion qator boʻladi.
Taʼrif 2. Agar tanlanma hajmi n katta, tanlamada qatnashgan xmin va xmax lar
oʻrtasidagi farq esa kichik boʻlsa, u holda tanlanmada qatnashgan 𝑥𝑖 variantalar va
ularning takrorlanganlik chastotalari 𝑛𝑖 lar keltirilgan qatorga diskret variatsion
qator deyiladi.
23-variant
D tanlamaning F1 ustuni boʻyicha
1) Variatsion qator tuzilsin;
2) Tanlanma oʻrta qiymat;
3) Tanlanma dispersiya;
4) Tanlanma oʻrtacha kvadratik chetlanish;
5) Moda;
6) Mediana
lar hisoblansin.
D tanlamaning F1 ustuni boʻyicha
1) F1 ustun 86, 103, 100, 97sonlardan iborat, ularni oʻsish yoki kamayish
tartibida tartiblashtirib chiqamiz:
86, 97, 100, 103-ranjirlangan variatsion qator;
Tanlanma o`rta qiymati: Xo`rtacha=(x1+x2+…+xn)/n=(86+97+100+103)/4=96.5
Tanlanma dispersiyasi : 𝑆̅²=(x1²+x2²+…..+xn²)/n-((x1+x2+…+xn)/n) ²=41.25
Tanlanma oʻrtacha kvadratik chetlanish: 𝑆̅=√𝑆̅²=√41.25=6.4226
Ranjirlangan variatsion qatorlarda Moda aniqlanmaydi
6) Mediana, tanlanma hajmi toq boʻlgani uchun:
Me=(103+100)/2=101.5;
A tanlanma boʻyicha:
1) Variatsion qator tuzilsin;
2) Nisbiy chastotalar aniqlansin;
3) Yigʻma chastotalar aniqlansin;
4) Variatsion qator poligoni chizilsin;
5) Variatsion qator gistogrammasi chizilsin;
6) Emperik funksiya taqsimoti tuzilsin;
7) Emperik funksiya taqsimoti grafigi chizilsin;
8) Tanlanma oʻrta qiymat hisoblansin;
9) Tanlanma dispersiya hisoblansin;
10) Tanlanma oʻrtacha kvadratik chetlanish hisoblansin;
11) Moda topilsin;
12) Mediana topilsin
Shunday qilib A tanlanma boʻyicha Excelda qilingan hisoblashlar bor yoʻgʻi bir varoqni tashkil etadi:
|
| |
Kadrlar tayyorlash milliy dasturi

O`zbekiston Respublikasining “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”ni
amalga
oshirishning hal qiluvchi uchinchi bosqich mutaxassisning har tomonlama yetuk
bo`lishini
taqazo qilmoqda, ya`ni uning sifatiga alohida e`tiborni qaratishni talab
etmoqda.
Hozirgi zamon fan sohalari bir-birlari bilan uzviy bog`langan.
Shu sababli
maktab o`quv predmetlarini bir-biridan ajralgan holda qarash mumkin emas.
Predmetlarga bog`lanish o`rta maktabda fanlarni har tomonlama mukammal
o`rganishning sharti va vositasi bo`lib hizmat qiladi.
Umumiy ta`lim va kasb hunar maktablarini isloh qilishning
asosiy vazifalari
orasida o`quv-tarbiya jarayonining samaradorligini oshirish muammosi hozirgi
kunimizdagi eng muhim bo`lgan masalalardan biri bo`lib qoldi.
Ma`lumki, umum ta`lim maktabida mehnat va politexnika ta`limning
sifati
o`quvchilarning grafikaviy savodxonligiga ham boғliqdir.
O`rta maktab chizmachilik kursida predmetlararo bog`lanishni amalga oshirish
bilimlarni chuqurroq o`zlashtirishga, tushunchalarni ilmiy asosda shakllanishida,
o`quv-tarbiyaviy jarayonni mukammallashtirish va uni optimal tashkil qilish, xalq
xo`jaligi va sanoatni rivojlantirishda
ilmiy texnikani, texnologik jarayonlarni
avtomatlashtirish, robot-texnika va elektron hisoblash
texnikasi kabi zaruriy
muammolarni hal etish texnikasining jadallik bilan rivojlanishi, mutaxassislarning
zamonaviy bilim tajribasida javob berish, muhandislik
masalalarini ham chuqur
mushohada qilish qobiliyatiga ega bo`lishga ko`maklashadi.
Har qanday fan bizni o`rab turgan borliqning qonuniyatlarini o`rganadi va o`z
izlanishlari bilan tabiat bilimini boyitadi. Bu fan narsalarning geometrik
xususiyatlarini tasvirlash usullari yordamida ularning shakllari, o`lchamlari va
o`zaro joylashishlari hamda metrik va pozitsion masalalarni echish algaritmlarini
o`rganadi. Bu bilan O`quvchining fazoviy tasavvurini kengaytiradi tasvirlarni
yasash va ularni o`qiy bilishga o`rgatadi. Yuqoridagi usul va
bilimlar yordamida
proektsiyalash usullariga asoslanib jismlarning tekislikdagi chizmalari
Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 11-martdagi “Fuqarolarning reproduktiv salomatligini saqlash toʻgʻrisida”gi 528-sonli qonunining

|
Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 11-martdagi “Fuqarolarning reproduktiv salomatligini saqlash toʻgʻrisida”gi 528-sonli qonunining
|
bet | 15/74 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #148139 |
Bog'liq ------------ LOTIN Professional ta---limda Yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash (1)Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 11-martdagi “Fuqarolarning reproduktiv salomatligini saqlash toʻgʻrisida”gi 528-sonli qonunining qabul qilinishi shunining dalilidir. Mazkur qonunning 13-moddasida “Voyaga yetmagan shaxslarning reproduktiv salomatligini saqlash” masalasiga bagʻishlangan boʻlib, unda yosh avlodning reproduktiv salomatligini saqlash borasidagi vazifalar alohida belgilab berilgan. Jumladan “Tibbiy – profilatika tadbirlarini, shu jumladan reproduktiv aʼzolar patologiyasini, shuningdek irsiy kasalliklarni aniqlashga qaratilgan tibbiy-profilaktika tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish” zaruriyati belgilangan. Shuningdek ushbu moddada “Voyaga yetmagan shaxslarni reproduktiv salomatlikni saqlash masalalari boʻyicha tarbiyalash, oʻqitish hamda ularga axborot berish, ularni oilaviy hayotga tayyorlash tegishincha oilada, taʼlim va sogʻliqni saqlash muassasalarida amalga oshiriladi” – deb taʼkidlangan. Shu sababdan reproduktiv salomatlik, jumladan jinsiy tarbiya masalalari boʻyicha oʻqitish taʼlimni va sogʻliqni saqlashni boshqarish organlari bilan birgalikda voyaga yetmagan shaxslarning yoshi, psixologik va jismoniy oʻziga xosliklarini hisobga olgan holda, ularning oilalari bilan yaqin hamkorlikda ishlab chiqilgan, maxsus tasdiqlangan dasturlarga koʻra amalga oshiriladi.
Yuqorida qayd etib oʻtilgan normativ-huquqiy hujjatlar oʻsib kelayotgan yosh avlodning reproduktiv salomatligini saqlash, gender masalalariga toʻgʻri yondashishlariga, ota-onalar, pedagoglar va tibbiy xodimlarning jinsiy tarbiya masalasidagi masʼuliyatini oshirishga hamda yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash uchun huquqiy asos boʻlib xizmat qiladi.
Nikoh va oilaning barqaror mavjudligini yaratish uchun jinsiy tarbiyaning asosiy sharti yoshlarning axloqiy saviyasini oshirish va ularning axloq meʼyorlaridan xabardorligini taʼminlashdan iborat. Yoshlar axloqiy ongining, shu jumladan jinsiy munosabatlardagi ongining rivojlanishi darajasi uning hayotiy faolligini va oilaviy munosabatlar sohasidagi xatti-harakatlarida aks etadi. Shuning uchun jinsiy tarbiyaga axloqiy tarbiyaning muhim boʻlimi sifatida qaraladi.
Jinsiy tarbiya keng maʼnoda – bu gender munosabatlarining mohiyatini toʻgʻri tushunishni shakllantirish va xulq-atvor normalarini tarbiyalash uchun shart-sharoitlarni yaratishga qaratilgan pedagogik, tibbiy, psixologik, huquqiy va axborot-maʼrifiy tadbirlar tizimi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 11-martdagi “Fuqarolarning reproduktiv salomatligini saqlash toʻgʻrisida”gi 528-sonli qonunining
|
Pod’em - balandlikka ko‘tarilish — loyiha chizig‘ining gorizontal tekislikdan yuqoriga 
ko‘tarilishi. 
Polosa dvijeniya

Polosa perexodno-skorostnaya - tezlikni oshirib o‘tish polosasi (tasmasi) —
asosiy
polosa bo‘ylab harakatlanayotgan umumiy transport oqimidan chiqish joyiga yoki oqimga
kirishda avtomobilning sekinlashishini yoki tezlashishini ta’minlash uchun quriladigan harakat
polosasi. Asosan, kesishish va tutashish joylarida, shuningdek avtomobillarning tezligini oshirish
joylarida, avtobus bekatlari oldida va boshqa joylarda quriladi. Ular ikki turda quriladi: asosiy
qatnov qismga parallel doimiy kenglikda va o‘tish polosasi uzunligida asta-sekin o‘zgaruvchan
kenglikda.
Polosa razgona - tezlik olish polosasi (tasmasi) — yo‘lning
alohida qismlarida
(kesishish va tutashish joylari, avtobus bekatlari, yoqilg‘i quyish shoxobchalari va boshqa
joylarda)
quriladigan, avtomobillarning o‘z tezligini qo‘shni harakat polosasidagi tezlikka
etkazib olish va unga kirish uchun xizmat qiladigan harakat tezligini oshirish yo‘li.
Oilaviy inqirozlar va ularning oldini ola bilish, oilaviy konfliktlar yechimiga tayyorlik

|
Oilaviy inqirozlar va ularning oldini ola bilish, oilaviy konfliktlar yechimiga tayyorlik
|
bet | 12/74 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #148139 |
Bog'liq ------------ LOTIN Professional ta---limda Yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash (1)5. Oilaviy inqirozlar va ularning oldini ola bilish, oilaviy konfliktlar yechimiga tayyorlik: oila va konfliktlar, konfliktlar inson hayotining tabiiy xususiyati ekaniligi, konflikt oilaviy va ijtimoiy hodisa sifatida, konfliktga nisbatan yoshlarda toʻgʻri munosabatni shakllantirish, oilaviy inqirozlar va ularga toʻgʻri munosabat, oilaviy inqirozlarning oldini olish choralari, konfliktning yaratuvchanlik va buzgʻunchilik xususiyati, oilaviy konfliktlardan chiqib ketish, ularni yengish usullari, konfliktlarni boshqarish, gʻazab va jahlni yengish usullarini bilish, shaxs va oila, oilaning har bir aʼzosiga hurmat va eʼtibor meʼyorlari, shaxs erkinligi, egoizm, egoizmdan qutilish omillari, oilada uning aʼzolari munosabatlaridagi uygʻunlik, shaxs va jamoa munosabatlari, shaxs va oila manfaatlari birligi, oila manfaatlarining ustunligi, shaxsning muloqot madaniyati va ichki dunyosi yetukligi omillari.
6. Oiladagi sogʻlom muhit va oilaviy muloqot: oila va uning osoyishtaligi, oiladagi sogʻlom muhitni muhofaza qilishda barcha tomonlarning masʼul ekanligi, shaxsiy huquqlarni oila huquqi bilan mutanosib olib bora olish tartiblari, oila aʼzolari oʻrtasidagi muloqot, oilaboshligʻi va uning mavqei, oila boshligʻi kim boʻlishi lozimligi, oila boshligʻi, borasidagi steriotiplar, erning oʻz xotiniga boʻlgan munosabati tamoyillari, ayolning oʻz eriga toʻgʻri munosabati tamoyillari, erning kamchiliklari, xotinning kamchiliklari, oʻz kamchiliklaridan qutilish tartiblari, oila va jamiyat munosabatlari, jamiyatda oila mavqeini saqlash, jamiyat aʼzolari bilan boʻladigan muloqotlarni toʻgʻri olib borish, qarindosh-urugʻlar oʻrtasidagi mehr-muhabbat tuygʻularini rivojlantirishga harakat qilish, oilada muloqot madaniyati, oila maʼrifati, bilim va kitobga muhabbat, oilada shaxs erkinligi, ota-ona va farzand munosabatlaridagi samimiylik va bir-birini toʻldirish, oilada ota-ona va farzandga muhabbat qirralari va muammolari, mehmon kutish va mehmonga borish odobi, suhbatlashish odobi, farzandlarni jamoada yashashga va jamoada yashash qonun-qoidalariga oʻrgatish, oilaviy hayotga estetik munosabatda boʻlishga tayyorlash, oila iqtisodiyoti asoslarini tashkil qila bilish, iqtisodiyotni toʻgʻri yuritishga oʻrgatish, oilani ijtimoiy muhofaza qilish choralarini koʻra bilish, oiladagi sogʻlom psixologik va tibbiy muhitning shakllanishida oila aʼzolari majburiyatlari va huquqlarini mutanosib belgilash va tashkil qilishga oʻrganish.
|
| |
Ostanovka avtobusnaya - Avtomobil yo‘l atamalarining izohli L u g‘ a t I

|
Avtomobil yo‘l atamalarining izohli L u g‘ a t I Pdf ko'rish
|
bet | 11/17 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 361,29 Kb. | | #129940 |
Bog'liq GlossaryOstanovka avtobusnaya - avtobus bekati — yo‘lda avtobuslarning qisqa muddatli
to‘xtashlari uchun tushish maydonchasi va ayvonchasi bo‘lgan yoki yo‘lovchilar uchun
pavilon va tezlikni oshirib o‘tish joyi bo‘lgan, maxsus jihozlangan maydoncha.
Otvetvlenie soedinitelnoe - birlashtiruvchi shoxobcha — yo‘lning turli tekislikda
kesishgandagi yoki tutashgandagi qismi. Yo‘llarning qatnov qismlarini o‘zaro tutashtirish va
harakatning bir yo‘ldan boshqa yo‘lga o‘tishi uchun mo‘ljallanadi. CHapga va o‘ngga burilib
o‘tish ko‘rinishidagi birlashtiruvchi shahobchalari mavjud.
Pereezd jeleznodorojniy - temir yo‘lni kesib o‘tish joyi — avtomobil yo‘lining temir
yo‘l bilan bir tekislikda kesishishi. Odatda temir yo‘l bekatlari va manevr yo‘llari chegarasidan
tashqarida o‘rnatiladi. Kesib o‘tish joylarida harakat boshqariladigan va boshqarilmaydigan
bo‘ladi.
Perekrestok - chorraha — aholi yashash joylari doirasida ko‘chalarning kesishishi.
Peresechenie dorog - yo‘llarning kesishgan joyi — kelib tutashuvchi yo‘llarda harakat
uzilmaydigan va ularning har birida imkon boricha harakat bo‘ladigan avtomobil yo‘l tuguni.
Yo‘llarning kesishgan joyi ularning ahamiyatiga va harakat jadalligi bog‘liq ravishda bir yoki
turli sathda ko‘riladi.
Peresechenie dorog v odnom urovne - yo‘llarning bir sathda kesishgan joyi —
uchrashuvchi yo‘l va harakatni bir yo‘ldan boshqasiga o‘tkazish uchun xizmat qiladigan, barcha
maxsus qurilmalar bir sathda joylashgan yo‘lning kesishish turi. Yo‘llarning bir sathda kesishgan
joyi harakat jadalligiga borliq holda oddiy turdagi yoki transport oqimlarining ajralishida,
qo‘shilishida va kesishishida harakat xavfsizligini ta’minlash uchun maxsus qurilmalar
(orolchalar, tezlikni oshirib o‘tish polosalari) majmuasini qo‘llash bilan murakkab
(kanallashtirilgan) turda bajariladi.
Peresechenie dorog v raznix urovnyax - yo‘llarning turli sathda kesishgan joyi .
«Transport harakati echimi» ga qarang.
|
| |
–Tеlеvizion tеxnologiyalar (“Audiovizual tеxnologiyalar”, “Tеlеstudiya tizimlari va ilovalari”);
5350300

|
–Tеlеvizion tеxnologiyalar (“Audiovizual tеxnologiyalar”, “Tеlеstudiya tizimlari va ilovalari”);
5350300
|
bet | 2/14 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 200,38 Kb. | | #244730 |
Bog'liq Dif. tenglamalar-2024 (2)5350200 –Tеlеvizion tеxnologiyalar (“Audiovizual tеxnologiyalar”, “Tеlеstudiya tizimlari va ilovalari”);
5350300 – Axborot-kommunikatsiya tеxnologiyalari sohasida iqtisodiyot va mеnеjmеnt;
5350400 – Axborot-kommunikatsiya tеxnologiyalari sohasida kasb ta‟limi;
5350500 – Pochta aloqasi tеxnologiyasi;
5350600 –Axborotlashtirish va kutubxonashunoslik.
Uslubiy ko„rsatmada oddiy differensial tenglamalar va tenglamalar sistemalarining har bir tiplariga oid misol va masalalarni yеchish usullari bayon qilingan. Differensial tenglamalarning har bir tipiga doir misollar ishlab koʻrsatilgan. Bundan tashqari, operatsion hisobning differensial tenglama va tenglamalar sistemasini yechishga tatbiqlari berilgan. Har bir talaba uchun alohida mustaqil bajarishlari uchun misol va masalalar kеltirilgan. Vazifani bajarish tartibi va talabalarning nazariy bilimlarini baholash uchun nazariy savollar to„plami keltirilgan.
Ushbu uslubiy ko„rsatmadan oliygohlarda tahsil olayotgan barcha talabalar hamda matematika faniga qiziquvchilar foydalanishlari mumkin.
Vazifani bajarish tartibi:
Vazifa talabalar tomonidan 2-semestr davomida bajariladi va dekanatlar tomonidan tuzilgan grafik boʻyicha koʻrsatilgan muddatlarda yoqlanadi.
Nazariy savol va mashqlarga javoblar, masala va misollarning yechimlari yozma ravishda bajarilib topshiriladi.
Nazariy savol va mashqlar hamma talabalar uchun umumiy boʻlib, masala va misollar esa har bir talaba uchun alohida variantdan iborat.
Ishni yoqlash vaqtida talaba nazariy savollarga javob bera olishi, ishdagi masala misollarni, shuningdek oʻxshash masala va misollarni yecha bilishi lozim.
N A Z A R I Y S A V O L L A R
|
1.
|
Differensial tenglama deb qanday tenglamaga aytiladi?
|
2.
|
Differensial tenglamaning tartibi deb nimaga aytiladi?
|
3.
|
Differensial tenglamaning yechimi deganda nimani tushunasiz?
|
4.
|
Integral chiziq nima?
|
5.
|
Birinchi tartibli differesial tenglama uchun Koshi masalasini
ayting,
|
6.
|
Birinchi tartibli differesial tenglamaning xususiy va umumiy
yechimining geometrik maʼnosi (talqini) qanday?
|
7.
|
O„zgaruvchilari ajraladigan differensial tenglama deb qanday
tenglamaga aytiladi?
|
8.
|
Bir jinsli funksiya deganda qanday funksiyani tushunasiz?
|
9.
|
Birinchi tartibli bir jinsli differensial tenglama deb qanday
tenglamaga aytiladi?
|
10.
|
Birinchi tartibli bir jinsli differensial tenglama qanday almashtirish
yordamida yechiladi?
|
11.
|
Birinchi tartibli chiziqli differensial tenglama deb qanday
tenglamaga aytiladi?
|
12.
|
Birinchi tartibli chiziqli differensial tenglama qanday almashtirish
yordamida yechiladi?
|
13.
|
Bernulli tenglamasi deb qanday tenglamaga aytiladi?
|
14.
|
Bernulli tenglamasi qanday almashtirish yordamida yechiladi?
|
15.
|
|
|
| |
Farg’ona Politexnika instituti Kimyo-texnologiya fakulteti 67/21 guruh talabasi Yusupova Odinaxonning Atrof muhit ekalogiyasi fanidan tayyorlagan mustaqil ishi - bet 2

|
Farg’ona Politexnika instituti Kimyo-texnologiya fakulteti 67/21 guruh talabasi Yusupova Odinaxonning Atrof muhit ekalogiyasi fanidan tayyorlagan mustaqil ishi
|
bet | 2/3 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,7 Mb. | | #229924 |
Bog'liq ekologiya (2)Aslida, ushbu texnologiya hozirda kinetik energiya generatorlarini boshqa jamoat joylarida, jumladan, yo'llar va o'yin maydonchalarida joylashtirish uchun ishlab chiqilmoqda . Lekin nafaqat raqsga tushganda. Shvetsiyaning transport kompaniyasi poyezdlarni ventilyatsiya qilish tizimlarida issiqlik almashtirgichlardan foydalangan holda energiya xarajatlarini kamaytirish uchun tana issiqligidan foydalanish tizimini yaratdi. Buning uchun shamollatish tizimlari tana issiqligini aylantiradi issiq suv . Keyin issiq suv yo'lovchilar va xodimlarni isitish uchun ishlatiladi. Shuningdek, uyali telefonlar va planshetlar kabi elektron qurilmalarni zaryad qilish uchun tana teridan qanday foydalanish bo'yicha tadqiqotlar olib borildi va hatto buning uchun standart yaratilmoqda. Albatta, biz velosipedni (yaxshisi statsionar) generatorga ulash va pedal aylanmasi natijasida hosil bo'ladigan elektr energiyasi bilan kichik jihozlar va elektron qurilmalarni quvvat bilan ta'minlash uchun pedallarimizni ishlatishimiz mumkin . - Aslida, ushbu texnologiya hozirda kinetik energiya generatorlarini boshqa jamoat joylarida, jumladan, yo'llar va o'yin maydonchalarida joylashtirish uchun ishlab chiqilmoqda . Lekin nafaqat raqsga tushganda. Shvetsiyaning transport kompaniyasi poyezdlarni ventilyatsiya qilish tizimlarida issiqlik almashtirgichlardan foydalangan holda energiya xarajatlarini kamaytirish uchun tana issiqligidan foydalanish tizimini yaratdi. Buning uchun shamollatish tizimlari tana issiqligini aylantiradi issiq suv . Keyin issiq suv yo'lovchilar va xodimlarni isitish uchun ishlatiladi. Shuningdek, uyali telefonlar va planshetlar kabi elektron qurilmalarni zaryad qilish uchun tana teridan qanday foydalanish bo'yicha tadqiqotlar olib borildi va hatto buning uchun standart yaratilmoqda. Albatta, biz velosipedni (yaxshisi statsionar) generatorga ulash va pedal aylanmasi natijasida hosil bo'ladigan elektr energiyasi bilan kichik jihozlar va elektron qurilmalarni quvvat bilan ta'minlash uchun pedallarimizni ishlatishimiz mumkin .
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Farg’ona Politexnika instituti Kimyo-texnologiya fakulteti 67/21 guruh talabasi Yusupova Odinaxonning Atrof muhit ekalogiyasi fanidan tayyorlagan mustaqil ishi
|
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti huzuridagi “O‘zbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari” ilmiy-tadqiqot markazi axborot xati - bet 3

ИНФОРМАЦИОННОЕ ПИСЬМО
НАУЧНО-ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКОГО ЦЕНТРА «НАУЧНЫЕ ОСНОВЫ
И ПРОБЛЕМЫ РАЗВИТИЯ ЭКОНОМИКИ УЗБЕКИСТАНА» ПРИ
ТАШКЕНТСКОМ ГОСУДАРСТВЕННОМ ЭКОНОМИЧЕСКОМ
УНИВЕРСИТЕТЕ
24 октября 2024 года НИЦ «Научные основы и проблемы развития
экономики Узбекистана» при ТГЭУ совместно с Ташкентским филиалом
Российского экономического университета им. Г.В.Плеханова планирует
проведение международной научно-практической конференции на тему:
«Перспективы реформирования и устойчивого развития национальной
экономики»
.
Основные направления конференции:
Секция 1.
Эколого-экономические проблемы устойчивого развития
национальной экономики
Секция 2.
Повышение эффективности функционирования финансовой
инфраструктуры в экономической системе
Секция 3.
Внутренняя и внешняя миграция и обеспечение легальной
занятости
Секция 4. Меры по выравниванию уровня социально-экономического
развития регионов
Желающим принять участие в конференции необходимо предоставить
свои тезисы по направлениям конференции на узбекском, русском или
английском языках до 6 октября 2024 года.
В научно-практической конференции могут принять участие профессора
и преподаватели, специалисты и научные сотрудники, докторанты и
соискатели, а также талантливые студенты ведущих зарубежных
университетов, высших учебных заведений и научно-исследовательских
учреждений нашей республики.
Каждый тезис, включенный и опубликованный в материалах
конференции, будет проиндексирован в базе данных Google Scholar, Научной
электронной библиотеки eLIBRARY.RU (РИНЦ) и каждому тезису будет
присвоен код DOI.
Вместе с представлением тезисов просим сообщить о форме Вашего
участия.
–Jadval. Oʻgʻil bolalar va qiz bolalarning psixologik xususiyatlari

|
–Jadval. Oʻgʻil bolalar va qiz bolalarning psixologik xususiyatlari
|
bet | 22/74 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #148139 |
Bog'liq ------------ LOTIN Professional ta---limda Yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash (1)2–Jadval. Oʻgʻil bolalar va qiz bolalarning psixologik xususiyatlari
Oʻgʻil bolalar
|
Qizlar
|
0 dan 9 yoshgacha
Bu yoshdagi bolalarning ruxiyatida jinsiy mansubligidan qatʼiy nazar bir-biri va kattalar bilan muloqotga intilish istagi kuzatiladi.
|
0 dan 8 yoshgacha
Qiz bolalarning ruhiyati ham oʻgʻil bolalarniki kabi boʻlib, turli oʻyinlar oʻynashga (argʻimchoq, qoʻgʻirchoqlar) xamda jinsiy mansubligidan qatʼiy nazar bir-biri va kattalar bilan muloqot qilishga intilish istagi kuzatiladi.
|
10 yoshdan 12 yoshgacha
Kichik yoshdagi bolalardan farqli ravishda bu yoshdagi bolalar qizlardan sezilarli darajada uzoqlasha boshlaydi. Ular xuddi “erkak”lar kabi qiziquvchan va ishqibozlikni, (sportga, sanʼatga) mardlik va jasurlikni namoyon etishga intilishdi.
|
9 yoshdan 11 yoshgacha
Qiz bolalar esa ancha oʻzini tutib olgan, tashkilochilik qobiliyatlarini namoyon etgan va oʻz uyidan uzoqda boʻlishga intiluvchanlikni namoyon etishadi. Shaxslararo munosabatlarda moslashuvchan va jamoaga tez qoʻshila oladigan boʻlishadi. Ular oʻziga xos boʻlgan kuchli hissiyotlarga beriluvchan, maqtovni yaxshi koʻradigan, qatʼiy, masxaraomuz soʻzlashuv uslublariga taʼsirchan boʻlishadi. Oʻquvchi qizlar oʻqituvchilari yoxud tengdoshlarini boʻlmagʻur sabablar bilan tanqid qilishadi. Hech qanday sabablarsiz yigʻlashadi, oʻzlariga nisbatan eʼtiborsizlikni yoqtirishmaydi. Bexosdan aytilgan qoʻpol soʻzlarni uzoq muddat qabul qila olishmaydi.
|
13 yoshdan 16 yoshgacha
Psixologik jixatdan ularning ruhiyatida beqarorlik, xatti-xarakatlariga javob bera olmaydigan darajada asabiylik, betoqatlik, qaysarlik kabi xislatlar mazkur yoshda bolalar uchun xarakterlidir. Qizlarni hurmat qilish va ularga eʼtibor berish zamirida ularga intilish alomatlari koʻrinadi.
Oʻz “MEN”ligini namoyon qilish maqsadida goʻyoki erkaklargagina xos boʻlgan mentalitetni – chekish, spirtli ichimlik ichish, erotizm va jinsiy aloqalar xamda seks bilan bogʻlik adabiyotlar va kinofilmlarni koʻrishga xarakat qiladi. Koʻpincha yoshlar jinsiy istaklari bilan ajralib turadilar.
Xarakterlarida buzilishlar sodir boʻladi. Bu davrda yosh yigitlar qulay omillar (sport, sanʼat, doʻstlar bilan uchrashuvlar) taʼsiri ostida ijtimoiy jixatdan yaxshi qirgʻoqqa “bogʻlanadi” va aksincha, turli kompaniyalarning taʼsiri ostida qoladi. Natijada giyoxvandlik, spirtli ichimlikka qaramlik va undan ham yomoni – axloqi buzuq hamroh yoki oʻzidan yoshi katta “oʻrtogʻi” bilan uchrashishlar natijasi sifatida salbiy odatlar va jinsiy hayot toʻgʻrisidagi notoʻgʻri turmush tarzining shakllanishiga sabab boʻladi.
Anatomik-fiziologik jixatdan toʻliq shakllanishga ulgurmagan yigitdan nuqsonli homilaning vujudga kelishiga sabab boʻladi.
|
|
|
| |
Krivaya vspomogatelnaya - Avtomobil yo‘l atamalarining izohli L u g‘ a t I

xavfsiz harakatlanishi ta’minlaydi. Yo‘l yoqasida mustahkamlash
chetki tasma yotqiziladi, ular
qoplama chetini mustahkamligini oshiradi. Yo‘l yoqasining kengligi yo‘l toifasiga bog‘liq. Yo‘l
yoqasi mahaliy xom-ashyolar bilan mustahkamlanishi mumkin.
Ostrovok - orolcha — yo‘lning bir tekislikda kesishgandagi va tutashgandagi qismi.
Harakatni tashkil qilishni yaxshilash va xavfsizlikni ta’minlash uchun quriladi. (8 - bandga
qarang.)
Elektr energiyasida ishlab chiqarish bilan bog`liq ekologik muammolar

|
Elektr energiyasida ishlab chiqarish bilan bog`liq ekologik muammolar
|
bet | 3/3 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,7 Mb. | | #229924 |
Bog'liq ekologiya (2)Elektr energiyasida ishlab chiqarish bilan bog`liq ekologik muammolar - ELEKTR ENERGIYASINI ISHLAB CHIQARISH BILAN BOGLIQ EKOLOGIK MUAMMOLAR. Tabiat bilan jamiyat o’rtasidagi munosabatlarning buzilishi har xil ekologik ziddiyatlarni keltirib chiqardi. Xususan, Amudaryo quyi qismida hosil qilingan ekologik fojia, ya’ni har xil o’ta zaharli moddalarning dehqonchilikda ishlatilishi, daryo suvlaridan to’g’ri foydalanmaslik, mineral o’g’itlardan foydalanishning buzilishi, yerlarning ko’plab o’zlashtirilishi, to’qayzorlarning yo’qolishi, ko’llarning quritilishi mintaqada ekologik muvozanat buzilishiga olib keldi. Ha, tabiat bitmas-tuganmas xazina, undagi jonsiz va jonli tabiatni, turli-tuman o’simliklar dunyosi, hayvonot olami yosh avlodning tabiatdagi xilma-xillikni, ular o’rtasidagi o’zaro munosabatlarni to’g’ri tushunishida muhim manba bo’lib xizmat qiladi.
- Energetika jamiyat hayotida muhim o’rin tutadi. U turli-tuman ehtiyojlarni qondirish imkoniyatlarini bir necha barobar orttirishga imkon beradi. Insoniyat sivilizatsiyasining rivoji doimo ishlatilayotgan energiyaning hajmi va turlari bilan chambarchas bog’liqdir. Biroq, milliy va jahon iqtisodiyotining bugungi kundagi rivoji tabora energiya resurslarining haddan ortiq ko’p ishlatilishi va unga bog’liq holda ular hajmining kamayib borishiga sabab bo’lmoqda. Bu o’z navbatida resurslar taqchilligi va ekologiya muommolarini keltirib chiqarmoqda. Bunday sharoitda insonlarda, jumladan maktab o’quvchilarida energiyadan oqilona foydalanish haqidagi tushunchalarni hosil qilish dolzarb ahamiyatga ega. Ushbu jarayonda umumta’lim fanlari orasida fizika fani alohida o’rin tutadi.
Xulosa. - Elektr energiyasi yo’qdan bor bolmaydi bordan yoq bolmaydi bir turdan ikkinchi turga o’tadi. Energiya tabiatda borki barcha unsurlardan qolaversa inson tomonidan ham ishlab chiqiladi. Energiya bir nechta usullardan olinadi masalan suvdan , shamoldan, chaqmoqdan , quyoshdan va yana bir nechta usullardan olinadi. Inson tomonidan ishlatilgan energiyalar ko’pincha aftof muhitga albatta o’z ta’sirini ko’rsatadi. Bundan ham samarali foydalanish o’z qo’limizda.
Foydalanilgan adabiyotlar. - Ziyomuhammedov.B.K ‘’Atrof muhit muhofazasi “ kitobidan
- To’ychiyev.S “Ekologiya” 2017.
- Www.wikipediya .ru
|
| |