nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
- bosqich. Yakuniy - 1-mavzu: (Nomi) Ofis dasturlari paketi va uning tarkibi O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli

|
1-mavzu: (Nomi) Ofis dasturlari paketi va uning tarkibi O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
|
bet | 61/90 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 228,83 Kb. | | #154660 |
Bog'liq 005.model, tex xarita 3- bosqich. Yakuniy
(10 daq)
|
Mashg‘ulot yakuni:
Faol ishtirok etgan o‘quvchilarni Faol ishtirok etgan o‘quvchilarni baholari e‘lon qilinadi
|
Baholari bilan tanishadilar.
Topshiriqni yozib beradilar
|
O’qituvchi: Yu.Tojibayev
31-mavzu: (Nomi) Kompyuter grafikasi. Kompyuter grafikasi turlari
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni
|
O’quv mashg’uloti shakli va turi
|
N.A
|
O’quv mashg’uloti rejasi
|
Kompyuter grafikasi.
Kompyuter grafikasi turlari
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Axborot va uning turlari to’g’risida bilim va ko’nikmalarni shakllantirish va mustahamlash.
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim, ko’nima yoki kompetensiyalar
|
Pedagogik vazifalar:
Mashg'ulotni bajarish tartibi tushuntirish va ko’rsatish
Mashq bajarish
|
O’quv faoliyati natijalari:
Kompyuter grafikasi haqida
tushunchaga ega bo’ladi
Kompyuter grafikasi turlarini o’rganadi
Tushunganlarini aytib beradilar
|
O’qitish metodlari:
|
Kichik axborotli, ma’ruza,hikoya,tushuntirish, ko’rsatma berish, namoyish. Ko’rsatish, video usul, kitob bilan ishlash, taqdimot, insert, mashq, suxbat, baxs, aqliy hujum,ta’limiy o’yin, pinbord, BBB, va boshqalar (qo‘yidagilardan maqsadga ko‘ra tanlab olinadi)
|
O’qitish vositalari:
|
Matnlar, yozuv taxtasi, slaydlar, proyektor, kompyuter, proektor, flipchart, videofilm grafikli organizatorlar, model, mulyajlar, chizma, grafiklar, diagrammalar, namunalar, ekspert varog‘i, yo‘riqnoma, electron yo‘riqnoma.
|
O’quv faoliyatini tashkil qilish shakli:
|
Ommaviy, jamoaviy, guruxli, jiftlikda, yakka tartibda
|
O’qitish sharoiti
|
Maxsus texnik vositalar bilan jixozlangan guruxlarda ishlashga mo‘ljallangan xona.
|
Qayta aloqaning uzul va vositalari
|
Tezkor-so‘rov, savol-javob, test, misol va mashqlar, bajarilgan o‘quv topshiriqlarni baholash.
|
|
| |
Sovuq urgandagi birinchi tibbiy yordam amallari

|
Sovuq urgandagi birinchi tibbiy yordam amallari
|
bet | 124/179 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 2,55 Mb. | | #82 |
Sovuq urgandagi birinchi tibbiy yordam amallari
-
issiq binoga olib kirish;
-
issiq suvli vannaga tushirish;
3) issiq choy, hahva, какао ichirish;
4) sovuq urgan joylarini etil spirti, atir bilan artish, toza qo'llar
bilan uqalash.
Oftob urgandagi yoki issiq elitgandagi birinchi tibbiy yordam muolajalari:
-
bemorni soya joyga ko'chirish;
-
boshini balandroq qilib o'tqazish;
-
orqasi bilan suyanchiqqa yotqizish;
-
boshi va yurak sohalariga sovuq qo'yish;
-
novshadil spirtini hidlatish;
-
ko'proq qatiq, choy ichirish;
-
kerak bo'lsa sun'iy nafas oldirish va yurak sohasini uqalash; Is gazi urganida qilinadigan chora-tadbirlar:
-
bemorni toza havoga ko'chirish;
-
novshadil spirtini hidlatish;
-
ko'krak sohasini uqalash;
-
ko'rpaga o'rash;
-
tanani tashqaridan isitish;
-
achchiq, qaynoq shirin choy, qahva. какао berish;
-
qatiq ichirish.
|
| |
V
66-rasm. Qorin sohasidagi jarohatga qo'yiladigan boshoqsimon bog-lam.



a b

V
66-rasm. Qorin sohasidagi jarohatga qo'yiladigan boshoqsimon bog-lam.
a b
67-rasm. But sohasi jarohatlanganda qo'yiladigan bog'lov.
ostidagi turli buyumlardan foydalanish mumkin. Mabodo, shina o'rnini bosuvchi, shinabop buyumlar topilmasa, shikastlangan oyoqni, sog' oyoqqa, qo'lni esa ko'krak qafasi atrofiga bog'lab qo'yish mumkin (69-80-rasmlar).
68-rasm. Tovon, boldir, oyoq panjalari sohasidagi bog'lamlar. Tibbiyot zambili (81 -rasm).
Mazkur zambil buklanib, taxlanishi mumkin. Bemorni zambilda 2 ta yoki 4 ta odam ko'taradi. Bemorni zambilga tegishli holatda yotqizish mumkin. Zambilga bemorni ko'chirish uchun zambil bemor yoniga qo'yiladi. 3 kishi bemorning sog' tomoniga tiz cho'kib, ehtiyotkorona bemorning tagidan qo'llarini o'tqazishadi va «ko'tardik» degan buyruq bilan hammasi bemorni baravar ko'tarishadi. 3 ta yoki 4 ta kishi bemorni ko'tarishganida, uning tagiga zambilni to'g'rilab, qo'yishadi va bemorni uning ustiga tushirishadi. Havo sovuq bo'lsa, zambildagi bemorni biron narsaga (adyol) o'rash kerak (82-83-rasmlar).
Zambilda bemorni tashishda quyidagi qoidalarga rioya qilish lozim:
-
bemorning oyoqlari oldinda, bosh qismi orqada bo'Iishi (olib ketishayotganida) kerak;
-
bemor hushini yo'qotgan vaqtlarda uni zambilga boshini oldiga qilib yotqiziladi (orqadagi zambilchilar uning holatini ko`zatib borishlari zarur);
-
zambilni chayqatmay olib borish;
-
imqon boricha tekis joydan shoshilmay yurish lozim;
-
zinapoyadan chiqish paytida orqadagi zambilchilar uni qo'llariga ko'tarib oladilar (84-rasm):
-
zinapoyadan tushish chog'ida zambilning oyoq tomoni oldinga
69-rasm. Transport shinalari:
|
SHARTNOMANI BEKOR QILISH - Fanlardan akademik qarzdor talabani qayta o‘qitish yuzasidan (ikki tomonlama) shartnoma...

5. SHARTNOMANI BEKOR QILISH:
5.1 Shartnoma quyidagi hollarda bekor qilinishi mumkin:
- tomonlarning o‘zaro
roziligi bilan;
- tomonlardan biri shartnoma
shartlarini bajarmaganida;
- uzrli sabablar bilan talabaning tashabbusiga ko‘ra;
- ta’lim muassasasi (ushbu holda tomonlar o‘rtasida yangi shartnoma rasmiylashtiriladi);
- amaldagi qonunchilikda ko‘rsatilgan boshqa hollarda.
6. SHARTNOMANING AMAL QILISH MUDDATI
6.1 Ushbu shartnoma joriy qayta o‘qish muddatining oxiriga qadar amal qiladi.
7. BOSHQA SHARTLAR VA NIZOLARNI HAL QILISH TARTIBI
7.1 Shartnomaga o‘zgartirish va qo‘shimchalar tomonlarning kelishuviga ko‘ra kiritiladi.
7.2 Tomonlar o‘rtasida paydo bo‘ladigan nizolar qonunda belgilangan tartibda hal etiladi.
7.3 Shartnoma bir xil kuchga ega bo‘lgan ikki nusxada tuzildi.
TOMONLARNING YURIDIK MANZILLARI VA IMZOLARI
Ta’lim muassasasi:
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU
Pochta manzili:
100084,
Toshkent shahri,
Yunusobod tumani,
Amir Temur ko‘chasi 108-uy, (71) 238-64-86
Bank rekvizitlari:
O‘z.Resp. Moliya Vazirligi G‘aznachiligi
H/R: 23402000300100001010
STIR: 201122919
XKKM
Markaziy bank
SHG’HR:
4001 1086 0262 6670 9410 0078 001
MFO: 00014, STIR:
201 059 323, IFUT: 85420
Rektor v.b. ____________________
(Imzo)
B.Sh.Maxkamov
Bosh hisobchi ____________________
(Imzo)
A.Amirov
Yuristkonsult ____________________
(Imzo)
L.Muratova
Talaba:
Raxmatov Jahongir Shokirjon o‘g‘li
(Talabaning FISH)
Manzili: Namangan
viloyati, To‘raqo'rg‘on tumani,
Chustko'prik MFY
Pasport seriyasi: AB
Raqami 6388930
(pasport kim tomonidan qachon berilgan)
____________________
(Imzo)
II .O’quv fanining maqsadi va vazifasi

|
II .O’quv fanining maqsadi va vazifasi Pdf ko'rish
|
bet | 173/189 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 3,05 Mb. | | #246757 |
Bog'liq EshonqulovaII .O’quv fanining maqsadi va vazifasi
Fanni o’qitishdan maqsad
- o’lchov birliklari bilan tanishish, SI Xalqaro
birliklar
tizimida
ishlatilayotgan
birliklar,
ularning
kelib
chiqishi,
standartlashtirish ishlari, sertifikatlashtirish tashkilotlari va ularning vazifalarini
o’rganish.
Fanni vazifasi
- talaba metrologiya sohasida birliklarning kelib chiqishi,
ularning ishlatilishi, vazifalari, to’qimachilik sanoat korxonalarida o’lchash
asboblarining metrologik xususiyati, standartlashtirishning turlari va vazifalari,
standartlar va texnikaviy shartlarni ishlab chiqish tartibi, uni tasdiqlash,
sertifikatlashtirish tashkilotlari, muvofiqlik sertifikati haqida ma’lumotlar,
sertifikatlashtirish tizimining modellari, laboratoriyani akkreditlashtirish ishlari
bo’yicha ko’nikmalar hosil qilishdir.
«Metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish asoslari» o’quv
fanini o’zlashtirish jarayonida amalga oshiriladigan masalalar doirasida bakalavr:
-metrologiya fanining rivojlanishi va ahamiyati, metrologik sohasida
ishlatiladigan ta’riflar;
-o’lchashning turlari va uslublari, fizik o’lchov birliklari va ularning
yuzaga kelishi;
-to’qimachilik materialshunosligida SI tizimi birliklarining qo’llanilishi;
-to’qimachilik sanoat korxonalarida o’lchash asboblarining metrologik
xususiyati;
-standartlashtirish Davlat tizimi
haqida tasavvurga ega bo’lishi
;
-standartlashtirish turlari, standartlashtirishning asosiy qonun-qoidalari;
-standartlar va o’lchov vositalari ustidan Davlat nazorati;
-standartni tasdiqlash va Davlat ro’yxatidan o’tkazish, texnikaviy
shartlarning loyihalarini ishlab chiqish;
-mahsulot sifati va unga quyiladigan talablar, sertifikatlashtirishning
ahamiyati, mahsulot sertifikasiyasini
|
| |
(yetti million to‘qson bir ming to‘qqiz yuz qirq)

|
(yetti million to‘qson bir ming to‘qqiz yuz qirq)Bog'liq shartnoma-Raxmatov Jahongir Shokirjon o‘g‘li22.08.2023940 (yetti million to‘qson bir ming to‘qqiz yuz qirq) so’mni ni rejalashtirilgan kreditlar 60 miqdoriga bo‘lish yo‘li bilan
aniqlanadi.
3. TOMONLARNING MAJBURIYATLARI
3.1 Ta’lim muassasasi:
3.1.1 O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 24-iyul 569-son qarori bilan tasdiqlangan «Muhammad al-
Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universitetida kadrlar tayyorlash tizimini tubdan takomillashtirish va
samaradorligini oshirish chora-tadbirlari toʼgʼrisida»gi nizomda nazarda tutilgan zarur shart-sharoitlarni yaratish;
3.1.2 Talabalarga qonun bilan berilgan huquqlarining erkin amalga oshirilishini va ta’lim muassasasi Nizomiga muvofiq
majburiyatlarning bajarilishini ta’minlash;
3.1.3 Talabani tasdiqlangan o‘quv rejasi va dasturlarga muvofiq, Davlat ta’lim standarti talablari darajasida o‘qitish;
3.1.4 O‘qitish uchun to‘lovning belgilangan miqdori to‘g‘risida o‘z vaqtida xabar berish;
3.1.5 O‘qitish narxi o‘zgargan taqdirda bu to‘g‘risida talabaga uch ish kunida xabar berish;
3.1.6 Amaldagi baholash tizimi asosida talabalar bilimini shaffof baholash tamoyiliga ko‘ra tashkil qilish;
3.1.7 Qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni oladi.
3.2 Talaba:
3.2.1 Qayta o‘qitishning to‘liq qiymati 1 418 388 (bir million to‘rt yuz o‘n sakkiz ming uch yuz sakson sakkiz) so’mni
shartnoma imzolangandan so‘ng uch bank ish kunida to‘lash;
3.2.2 Ta’lim muassasasi tomonidan tashkil etilgan darslarga muntazam ravishda qatnashish va davlat ta’lim standartlari
talablari asosida bilim olish majburiyatini oladi.
4. O‘QITISH MUDDATI
4.1 Shartnoma tomonlar imzolagan vaqtdan kuchga kiradi.
4.2 Talaba qayta o‘qitish summasini to‘liq to‘lagandan so‘ng ta’lim muassasasi tomonidan tashkil etilgan qayta o‘qishga
qatnashishga ruxsat etiladi.
4.3 O‘qish muddati ta’lim muassasasi tomonidan akademik qarzdorlik hajmidan kelib chiqib belgilanadi.
|
| |
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi

|
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi
|
bet | 60/90 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 228,83 Kb. | | #154660 |
Bog'liq 005.model, tex xarita O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
1-O’quv mashg’ulotiga kirish(10 daq)
|
Tashkiliy qism:
1.O‘quvchilarni mashg‘ulotga tayorgarligi va davomatini tekshiradi
|
Mashg’ulotga tayyorlanadilar
|
2- bosqich.
Asosiy (60 daq)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish:
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o‘tilgan mavzu bo‘yicha o‘quvchilarga savollar beradi, ularni baholaydi.
Maqsad va vazifani belgilanishi:
2.Mashg‘ulotning nomi, rejasi, maqsad va o‘qitish natijalar bilan tanishtiradi.
3.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
4.O‘quv mashg‘ulotida o‘quv ishlarni baholash mezoni va ko‘rsatkichlari bilan tanishtiradi (ilova).
Ta’lim oluvchilar bilimini faollashtirish:
5.Tezkor-so‘rov, savol-javob, aqliy xujum, pinbord, ―o‘ylang va juftlikda fikr almashing‖, va boshqa texnikalar orqali bilimlarni faollashtirish.
6. Nazariy mashg‘ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq, o‘qitish jarayonini tashkil etish bo‘yicha xarakatlar tartibini bayon etadi. Asosiy holatlarni yozdiradi;
7.Slaydlarni Power point tartibida namoyish va shathlash bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy xolatlarni bayon qiladi. (ilova).
Yangi o‘quv materialini mustaxkamlash:
8. Mustaxkamlash uchun savollar beradi (ilova). Jarayon kichik guruxlarda davom etishini ma‘lum qiladi.
9. Kichik guruxlarga bo‘ladi, kichik guruxda ishlash qoidasi bilan tanishtiradi (ilova) har bir guruxga topshiriq beradi (ilova) va baxolash mezoni bilan tanishtiradi (ilova). Ishni bajarish yo‘riqnomasini beradi (ilova);
10.Guruxlarda ishlarni boshlashga ruxsat beradi. Har bir kichik gurux ishtirokchisi vazifani bajarish tartibini tushunganligini aniqlash maqsadida qata aloqa o‘tkazadi.
Bajarish jarayonini kuzatadi, maslahatlar beradi.
11.Ishga ajratilgan vaqt tugaganini ma‘lum qiladi, guruxlar taqdimotini tashkil etadi.
Guruxlar a‘zolariga diqqat bilan eshitishlarini va savollar berishlarini, shu bilan birga o‘zaro bir-birlarini baxolashlarini eslatadi.
Javoblarni to‘ldiradi va qisqacha hulosalar qiladi;
12. Guruhlar ishini o‘zaro baholashni o‘tkazadi, mavzuning har bir qismi bo‘yicha hullosalar qiladi, eng asosiylariga e‘tibor qaratadi, berilayotgan ma‘lumotlarni daftarga qayd etishlarini eslatadi. Mavzuning kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyati bilan bog‘lab mavzuni yakunlaydi
|
Uy vazifasini taqdim etadilar. Savollarga javob beradilar. Mavzu nomi va rejasini yozib oladilar.
Diqqat qiladilar.
Savollarga javob beradilar.
Yozib oladilar.
Diqqat qiladilar.
Savollarga javob beradilar.
Topshiriqni bajaradilar.
Kichik guruxlarga bo‘linadilar.
Kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishadilar.
Har bir guruh o‘z topshiriq varaqlari bo‘yicha faoliyetini boshlaydi.
Har bir guruh sardorlari chiqib o‘z ishlarini taqdim qilishlarini aytadi.
Berilgan qo‘shimcha savollarga javob beradilar.
Gurux ish natijalarini o‘zaro baholaydilar.
Ma‘lumotlarni daftarga qayd qiladilar.
|
|
|
| |
- bosqich. Yakuniy - 1-mavzu: (Nomi) Ofis dasturlari paketi va uning tarkibi O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli

|
1-mavzu: (Nomi) Ofis dasturlari paketi va uning tarkibi O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
|
bet | 59/90 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 228,83 Kb. | | #154660 |
Bog'liq 005.model, tex xarita 3- bosqich. Yakuniy
(10 daq)
|
Mashg‘ulot yakuni:
Faol ishtirok etgan o‘quvchilarni Faol ishtirok etgan o‘quvchilarni baholari e‘lon qilinadi
|
Baholari bilan tanishadilar.
Topshiriqni yozib beradilar
|
O’qituvchi: Yu.Tojibayev
30-mavzu: (Nomi) Forma hosil qilish (YN)
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni
|
O’quv mashg’uloti shakli va turi
|
N.A
|
O’quv mashg’uloti rejasi
|
Forma hosil qilish
Formalar parametrlari
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Axborot va uning turlari to’g’risida bilim va ko’nikmalarni shakllantirish va mustahamlash.
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim, ko’nima yoki kompetensiyalar
|
Pedagogik vazifalar:
Mashg'ulotni bajarish tartibi tushuntirish va ko’rsatish
Mashq bajarish
|
O’quv faoliyati natijalari:
Forma hosil qilish haqida
tushunchaga ega bo’ladi
Formalar parametrlari amallarini o’rganadi
Tushunganlarini aytib beradilar
|
O’qitish metodlari:
|
Kichik axborotli, ma’ruza,hikoya,tushuntirish, ko’rsatma berish, namoyish. Ko’rsatish, video usul, kitob bilan ishlash, taqdimot, insert, mashq, suxbat, baxs, aqliy hujum,ta’limiy o’yin, pinbord, BBB, va boshqalar (qo‘yidagilardan maqsadga ko‘ra tanlab olinadi)
|
O’qitish vositalari:
|
Matnlar, yozuv taxtasi, slaydlar, proyektor, kompyuter, proektor, flipchart, videofilm grafikli organizatorlar, model, mulyajlar, chizma, grafiklar, diagrammalar, namunalar, ekspert varog‘i, yo‘riqnoma, electron yo‘riqnoma.
|
O’quv faoliyatini tashkil qilish shakli:
|
Ommaviy, jamoaviy, guruxli, jiftlikda, yakka tartibda
|
O’qitish sharoiti
|
Maxsus texnik vositalar bilan jixozlangan guruxlarda ishlashga mo‘ljallangan xona.
|
Qayta aloqaning uzul va vositalari
|
Tezkor-so‘rov, savol-javob, test, misol va mashqlar, bajarilgan o‘quv topshiriqlarni baholash.
|
|
| |
– rasm. Xalqaro birliklar tizimining afzalliklari

40
S
3.1
– jadval
Xalqaro birliklar nizimi (SI) ning asosiy birrliklari
Kattalik
Birlik
Nomi
O
‘l
ch
am
-
li
gi
Nomi
Belgisi
Ta’rifi
I
bo‘y
i-
ch
a
Ru
sc
h
a
1
2
3
4
5
6
Uzunlik
L
mеtr
m
m
Metr – bu yorug‘lik 1/299792458
s vaqt
oralig‘ida bosib o‘tadigan masofa.
Massa
M
Kilo –
gramm
kg
kg
Kilogramm bu massa birligi bo‘lib xalqaro
kilogramm – prototipining massasiga teng
Vaqt
T
sekund
s
с
Sekund – bu seziy – 133 atomi asosiy
holatining ikki o‘ta nozik sathlari orasidagi
bir – biriga o‘tishiga muvofiq keladigan
nurlanishning 9192631770 davridir.
Elektr toki
(elektr
toki kuchi
I
amper
A
А
Amper – bu vakuumda bir – biridan 1m
oraliqda
joylashgan, cheksiz uzun, o‘ta
kichik dumaloq
kundalang kesimli ikki
parallel to‘g‘ri chiziqli o‘tkazgichlardan
tok o‘tganda o‘tkazgichning har 1m
uzunligida 2·10
–
7
N ga teng o‘zaro ta’sir
kuchini hosil qila oladigan o‘zgarmas tok
kuchi.
Termo –
dinamik
harorat
Θ
kelvin
K
K
Kelvin – bu termodinamik harorat birligi
bo‘lib,
u suvning uchlanma nuqtasi
termodinamik
haroratining
1/273,16
qismiga teng.
Modda
miqdori
N
mol
Mol
Mоl Mol – bu massasi 0,012 kg bo‘lgan
uglerod – 12 qancha bo‘lsa, o‘z tarkibiga
shuncha elementlarni
olgan tizimning
miqdoridir.
Molni
tadbiq
etishda
elementlari guruhlangan bo‘lishi lozim va
ular atom, ion,
elektron va boshqa
zarrachalar guruhlaridan iborat bo‘lishi
mumkin.
Yoruglik
kuchi
J
kandela
Cd
Kd
Kandela – bu berilgan
yo‘nalishda
540·10
12
Hz
chastotali monoxramatik
nurlanishni tarqatuvchi va shu yo‘nalishda
energetik yorug‘lik kuchi 1/683 W|sr ni
tashkil etuvchi manbaning yorug‘lik
kuchidir.
M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish - bet 32

33
O’lchash vositalarini standartlashtirish darajasi.
O’lchash vositalari standartlashtirish darajasi buyicha ikki xil buladi:
1)
Standartlashtirilgan ulchov vositalari-davlat
yoki tarmok standartining
talabi buyicha ishlab chikarilgan O’lchash vositalari.
2)
Standartlashtirilmagan ulchov vositalari-bunda maxsus masalani yechish
uchun ishlatiladigan noyob O’lchash
uskunalari, ularni standartlashtirishga
extiyoj yuk. Bunday asboblar davlat .sinovidan Utmaydi,
fakatgina metrologik
attestatsiya kilinadi.
O’lchash vositalari ulchanayotgan fizikaviy kattapiklarga karab asosiy
o’lchash vositalari va yordamchi o’lchash vositalariga bulinadi. Masalan: paxta
tolasining uzunligini aniklashda
Jukov asbobi asosiy bulsa, №1 va №2
kiskichlar, tarozi, V.Ye.Zotikov xisoblash doirasi yordamchi o’lchash
vositalariga kiradi.
O’lchashning uchta aksiomasi mavjud:
aksioma-dastlabki ma’lumotsiz o’lchashni bajarib bulmaydi;
aksioma-xar
kanday o’lchash taqqoslash demakdir;
aksioma-o’lchashamalidan olingan natija tasodifiydir.
Anik Ulchov kiymati O’lchash ishlaridagi xakikiy kiymat deyiladi. O’lchash
sistematik xatolik orkali, axborot minimumiga tasodifiy
bulgan kursatkichlar
xatoligi buyicha xakikiy ulchamdagi kiymat olinadi. Xakikiy kiymatni
aniklashdagi xatolikka O’lchashdagi xatolik xususiyati deyiladi.
Kursatilgan
O’lchashdagi kiymatlarga, chegaranlangan farqi bilan xakikiy O’lchashdagi
kiymat
teng bulishi kerak,- bunga me’yoriy O’lchashdagi kiymat deyiladi. Bu
ikki me’yoriy va xakikiy kiymatlarning bir-biridan farqi tayyorlanish sharoiti va
kullanilishidadir.
O’lchash o’zining xatoligini e’tiborga olgan xolda bir kancha razryadlarga
bulinadi (O’lchash 1,2 va yukori) va uning asosiy sinflarga bulinganligiga
O’lchash xatoligi deyiladi. O’lchash asboblarini tekshirish
ishlarida razryadlar
beriladi va bunga namunali tekshirish deyiladi.
Kоlоnnа (ustun) - Inshootlarni qurish va ekspluatatsiya

|
Inshootlarni qurish va ekspluatatsiya
|
bet | 80/106 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 17,83 Mb. | | #238557 |
Bog'liq 5. AVTOMOBIL YO‘LLARIDAGI SUN’IY1docxKоlоnnа (ustun) vеrtikаl yuklаrni qаbul qilish uchun mо‘ljаllаngаn.
Kоmbinаtsiyаlаngаn tаyаnch qism – rеzinа yоki аntifriksiоn mаtеriаlli qistirmа vа qаtlаmli rеzinа mаtеriаllаrni qо‘llаb ро‘lаt stаkаn shаklidа ishlаngаn tаyаnch qismi. Tаyаnch qismi оrаliq qurilmаning hаr хil yо‘nаlishlаrdа siljishini tа’minlаydi: burchаk оstidа – rеzinаni dеfоrmаtsiyаsi hisоbigа, bо‘ylаmаsigа еsа qistirmа bо‘ylаb sirg‘аlish hisоbigа. Birinchi tаyаnch qismi qо‘zg‘аlmаs bо‘lаdi, ikkinchisi еsа qо‘zg‘аluvchаn.
Kоnsоl – tо‘sin yоki bоshqа kоnstruksiyаning qismi. Kоnsоl dеvоr tеkisligidаn bо‘rtib chiqib turаdi.
Kоnsоlli kо‘рrik – оrаliq qurilmаsi bir yоki ikki tоmоnlаmа kоnsоlgа еgа bо‘lgаn kо‘рrik.
Kоnstruksiyаlаr vа dеtаllаrning sеriyаlаb ishlаb chiqаrilishidаgi sinоvlаri – ulаr аyrim nаmunаlаrning buzilishgаchа yеtkаzib, ulаrni sаylаnmа sinоvlаri yо‘li bilаn bаjаrilаdi. Mаzkur hоlаtdа sinоvlаrning vаzifаsi sinаlаyоtgаn nаmunаlаrning yоki mаhsulоtning аmаldаgi yuk kо‘tаrish qоbiliyаtini yоki bо‘lаk tаvsiflаrini, оlingаn nаtijаlаrni yаsаlgаn раrtiyаgа tаdbiq qilib, аniqlаshdir.
Kо‘ndаlаng tо‘sin – kо‘рrikkа kо‘ndаlаng jоylаshgаn vа qаtnоv qismining bо‘ylаmа vа аsоsiy tо‘sinlаri bilаn bikr mаhkаmlаngаn vа yukni ulаr оrаsidа tаqsimlаsh uchun mо‘ljаllаngаn оrаliq qurilmаning yuk kо‘tаruvchi еlеmеnti.
Kо‘р bо‘shliqli рlitа – mаssаsini kаmаytirish uchun mо‘ljаllаngаn bо‘shliqli tеmirbеtоn рlitа. Bо‘shliqlаr о‘qi рlitаning bо‘ylаmа yоki uning реrреndikulyаr о‘qigа tо‘g‘ri kеlаdi.
Kо‘р оmilli еksреrimеnt – аgаrdа tаdqiq qilinаyоtgаn hоdisа bir nеchа mustаqil о‘zgаruvchilаrning funksiyаsi bilаn tа’riflаnsа, u hоldа bundаy еksреrimеnt kо‘р оmilli dеb yuritilаdi vа uni rеjаlаshtirishdа yо оmilli tаrhdаn, yоki klаssik tаrhdаn fоydаlаnilаdi. Klаssik tаrh shundаy qurilаdiki, bundаgi hаr bir tаjribаdа fаqаtginа bittа о‘zgаruvchi vаriаtsiyаlаnsin, qоlgаn bаrchа mustаqil о‘zgаruvchilаrning qiymаtlаri еsа mа’lum, dоimiy sаthdа tutib turilsin. Hаr bir mustаqil о‘zgаruvchini nаvbаtmа-nаvbаt vаriаtsiyаlаb tаdqiq qilinаyоtgаn bоg‘liqliklаr аniqlаnаdi.
|
| |
Kо‘р оrаliqli kо‘рrik – - Inshootlarni qurish va ekspluatatsiya

|
Inshootlarni qurish va ekspluatatsiya
|
bet | 81/106 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 17,83 Mb. | | #238557 |
Bog'liq 5. AVTOMOBIL YO‘LLARIDAGI SUN’IY1docxKо‘р оrаliqli kо‘рrik – bittаdаn kо‘р оrаliqli kо‘рrik.
Kо‘рrik bаlаndligi – kо‘рrik qорlаmаsining еng bаlаnd nuqtаsidаn suvning еng раstki sаthigаchа bо‘lgаn mаsоfа.
Kо‘рrik bоshi – kilоmеtrаj bоshidаn hisоblаgаndа chеtki tаyаnch qаnоtchаlаrini, оrаliq qurilmаlаri yоki tаyаnchning bоshqа kо‘rinаdigаn еlеmеntlаrini tutаshtiruvchi chiziqning kо‘рrik о‘qi bilаn kеsishish nuqtаlаridаn birinchisi.
Kо‘рrik kеchuvi – оchiq suv оqimidаn о‘tish jоyi, kо‘рrik, ungа yаqinlаshuv kо‘tаrmаsi, istеhkоmlаr vа suv yо‘nаltiruvchi inshооtlаr.
Kо‘рrik kitоbi – inshооt, kоnstruksiyа, mаtеriаllаr, yuk kо‘tаrish qоbiliyаti, tехnik hоlаti, о‘tkаzilgаn sinоvlаr, tiklаsh vа tа’mirlаsh tаriхi hаqidаgi mа’lumоtlаr bitilgаn rо‘yхаtgа оluvchi hujjаt.
Kо‘рrik оrаlig‘i – qо‘shni tаyаnchlаr оrаsidаgi bо‘shliq.
Kо‘рrik оsti gаbаriti – kо‘рrik оrаlig‘idа оqim yо‘nаlishigа реrреndikulyаr bо‘shliqning еng kаttа о‘lchаmlаri, uning ichki qismigа kо‘рrik kоnstruksiyаsi yоki uning оstidа jоylаshgаn bоshqа qurilmаlаrning еlеmеntlаri kirmаsligi kеrаk.
Kо‘рrik охiri – kilоmеtrаj sаnоg‘i yо‘nаlishi bо‘ylаb kеsishish chizig‘ining ustun qаnоtlаri охiri yоki ustunning bоshqа kо‘rinаdigаn kоnstruktiv еlеmеntlаri yоki оrаliq qurilmаni kо‘рrik о‘qi bilаn biriktiruvchi охirgi nuqtаsi.
Kо‘рrik suv qоchirgichi – kо‘рrikdаn suvni zudlik bilаn qоchirish uchun kоnstruktiv tаdbirlаr mаjmuаsi.
Kо‘рrik suyаnchiq tо‘sig‘i – рiyоdаlаr yо‘lаgidаgi tо‘suvchi qurilmа.
Kо‘рrik sхеmаsi – kо‘рrikning аsоsiy о‘lchаmlаri, gеоlоgik mа’lumоtlаri, tехnik-iqtisоdiy kо‘rsаtkichlаri kо‘rsаtilgаn grаfik tаsviri.
Kо‘рrik tаyаnchi – kо‘рrik inshооtining оrаliq qurilmа vа undаn tushаdigаn yuklаrni zаmingа о‘tkаzib bеrаdigаn kо‘tаruvchi еlеmеnti.
Kо‘рrik trоtuаri – рiyоdаlаr hаrаkаtlаnishi uchun mо‘ljаllаngаn kо‘рrik роlоtnоsining qismi. Ulаr аgаr qаtnоv qismi sаthidаn bаlаnd jоylаshgаn bо‘lsа, kо‘tаrilgаn trоtuаr yоki, аgаr qаtnоv qismi sаthidа jоylаshgаn bо‘lsа, раsаytirilgаn trоtuаrgа fаrqlаnаdi.
|
| |
- 60°C haroratda, 4 ,5 -6 ,5 grad kislotalilikda esa 7 3 -7 8 °C haroratda

|
- 60°C haroratda, 4 ,5 -6 ,5 grad kislotalilikda esa 7 3 -7 8 °C haroratdaBog'liq Donni saqlash va dastlabki ishlash texnologiyasi. Tursunov S. Muqimov Z. Norinboyev B.- 60°C haroratda, 4 ,5 -6 ,5 grad kislotalilikda esa 7 3 -7 8 °C haroratda
faolligini y o ‘qotadi.
B u g ‘doy donida yetarli miqdorda faol [3 - amilaza mavjud b o ‘-
ladi. Shuning uchun bug‘doydan olingan unning qand hosil qilish
qobiliyati asosan, kraxmalning ferment ta’siriga beriluvchanligiga,
y a ’ni kraxmalning ta’sirchanligiga b o g ‘likdir. Un kraxmalining
ta’sirga beriluvchanligi, asosan, un zarrachalari va kraxmal don-
larining o ‘lchamlari hamda ulam ing m exanik zararlanganligi
darajasiga b o g iiq . Bu zarrachalar qanchalik kichik b o ‘lsa, shun-
chalik k o ‘p miqdorda p - am ilaza ta’siriga beriluvchan b o ‘ladi.
Bunday unning gaz hosil qilish qobiliyati ham yuqori.
Unib chiqqan bug‘doydan olingan unda faol a - amilaza miqdori
q o ‘shim cha va qariyb hal qiluvchi o ‘ringa ega b o ‘ladi. Unning
xususiy qandlari xamir b ijg‘ishining boshlang‘ich bosqichidagina
sezilarli ahamiyatga m olik. Xamir b ijg‘ishining oxirida, tindirish
va pishirishning boshlang‘ich bosqichlarida gaz hosil b o ‘lishi,
nonning sifatli b o ‘lishini ta’m inlaydi. Shuning uchun unning gaz
hosil qilish qobiliyati unning xususiy qandlariga m a’lum miqdorda
b o g ‘liq b o ‘lsa-da, asosan, unning qand hosil qilish qobiliyati bilan
belgilanadi. Unning gaz hosil qilish qobiliyati uning uglevod-
amilaza kom pleksi bilan aniqlanadi.
Unning gaz hosil qilish qobiliyatining texnologik ahamiyati
- retsepturasida shakar k o ‘rsatilmagan non mahsulotlarini ishlab
chiqarishda k o ‘zga tashlanadi. U nning gaz hosil qilish qobiliyatiga
qarab - xam im ing b ijg‘ish jadalligi va tindirishning tezligi, undagi
kleykovinaning miqdori va sifatiga qarab nonning g ‘ovakligi hamda
|
| |
hajmi haqida m ulohaza yuritish mumkin. Gaz hosil qilish qobiliyati

|
hajmi haqida m ulohaza yuritish mumkin. Gaz hosil qilish qobiliyatiBog'liq Donni saqlash va dastlabki ishlash texnologiyasi. Tursunov S. Muqimov Z. Norinboyev B.hajmi haqida m ulohaza yuritish mumkin. Gaz hosil qilish qobiliyati
non qobig‘ining rangiga ham ta’sir qiladi.
157
Gaz hosil qilish qobiliyati past b o ‘lgan undan tayyorlangan
xamirda unning xususiy qandlari b ijg is h jarayonining birinchi
soatlaridayoq sarflanadi. Natijada, b ijg ish n in g oxirida, tindirish va
pishirishning birinchi bosqichida yetarli b o ‘ladigan miqdorda qand
mavjud b o iis h in i ta in inlay olmaydi. Bunday xamirdan tayyorlangan
nonning hajmi kichik v a g ‘ovakligi kam b o ia d i.
B u g ‘doy nonining rangi sezilarli ravishda xamirda b ijgim asd an
qolgan qandlar miqdoriga b o g iiq . Pishirilayotgan xamir qobiq hosil
qiluvchi sirtining qizishi, b ijgim a sd a n qolgan qandlar, oqsillarning
parchalanish mahsulotlari bilan o ‘zaro ta’sirlashishi tufayli, sarg‘ish
jigarrangli moddalar - melanoidlar hosil b o ia d i.
Bir tekisda b o ‘yalgan, bir xil rangdagi qobiqli non olish uchun
pishirish vaqtida xamirda b ijg im a sd a n qolgan qandlar miqdori
quruq moddalar miqdoriga nisbagan 2 -3 %dan kam b o im a slig i
kerak. Qoldiq qandlarning juda kam miqdorda b o iis h i xamirni
yuqori haroratda uzoq vaqt davomida pishirishdan s o ‘ng ham non
q o b ig in in g oq rangli b o iis h ig a sabab b o ia d i.
Gaz hosil qilish qobiliyati pasg b o ig a n unni, odatda, novvoylar
«issiqqa chidamli» deyishadi. Bunday un turkumlari oliy va birinchi
navli b ug‘doy unidan non pishirishda ko‘p uchraydi. « 0 ‘zbekiston»,
ikkinchi navli va javdari b u g‘doy unlari esa yetarlicha gaz hosil
qilish qobiliyatiga ega b o ia d i.
U nning chiqishi qanchalik yuqori b o is a , unda qand miqdori va
|
| |
Mustahkamlash uchun savollar

AMALIY MASHG‟ULOT MAVZULARI
1-mavzu.Harakatli o‟yinlarning turlari va mazmun
Mavzu rejasi:
1.
Harakatli o‘yinlarning turlari.
2. Harakatli o‘yinlarning mazmuni
2-mavzu. Turli yosh guruhlarida harakatli o‟yinlarni o‟tkazish
Mavzu rejasi:
1.
Turli yosh guruhlarida harakatli o‘yinlarni o‘tkazish
2. Harakatli o‘yinlar tasnifi
3-mavzu. O‟zbek xalq o‟yinlari va ularni o‟tkazish texnologiyasi
Mavzu rejasi:
1.
O‘zbek xalq o‘yinlari
2.
O‘zbek xalq o‘yinlarini o‘tkazish texnologiyasi
4- mavzu. Maktabgacha yoshdagi bolalar uchun sport o‟yinlar
Mavzu rejasi:
1.Maktabgacha yoshdagi bolalar uchun sport o‘yini elimentlarini o‘rgatish
2. Maktabgacha yoshdagi bolalarni suzishga o‘rgatish
5-mavzu .
Sport mashqlariga o‟rgatish metodikasi.
Mavzu rejasi:
1.
Sport mashqlariga o‘rgatish metodikasi
2. Markaziy nerv tizimi. Dinamik strereotip.Suyak tizimi haqida bilim berish
Foydalanilgan adabiyotlar ro‟yхati

Umumiy madaniy gigiyenaning omillariga hamma bolalar uchun umumiy bo‗lgan
talablar: xona kengligi, yoritilishi, shkaflarning, stol, stul, yuvinish xonasi,
yotoqxonada kravatlarning bolalar yoshiga, bo‗yiga mosligi umumiy madaniy
gigiyenaga kiradi. Shaxsiy madaniy gigiyenik omillarga esa bola shaxsi bilan bog‗liq
bo‗lgan gigiyena, yani bolaning tozaligi, kiyimlarining o‗ziga mosligi, tirnoqlarining
olinganligi, dastro‗molchalarining borligi, o‗z shkafi, o‗z sochiqlari, o‗z kravati, o‗z
o‗rni bo‗lishi kabilar kiradi.
Gigiyena omillari mustaqil ahamiyatga ham ega: ular
barcha organ va tizimlarning normal ishlashiga yordam beradi. Masalan, muntazam
va sifatli ovqatlanish ovqat hazm qilish organining faoliyatiga ijobiy ta‘sir qiladi va
boshqa organlarga zaruriy oziq moddalarning o‗z vaqtida yetib borishini ta‘minlaydi,
bolaning normal rivojlanish va o‗sishiga yordam beradi. To‗laqonli uyqu asab
tizimiga dam beradi va uning qobiliyatini oshiradi. To‗g‗ri yoritish ko‗z kasalliklari
(shabko‗rlik va boshqalar)ning sodir bo‗lishiga yo‗l qo‗ymaydi, bolalarning
maydonchada harakat qilishi uchun qulay sharoit yaratadi. Kundalik rejimiga
qat‘iy
rioya qilish uyushqoqlikka
, intizomlilikka o‗rgatadi.Tabiatning tabiiy kuchlari
(quyosh, havo, suv) jismoniy mashqlarning organizmga ta‘sirini kuchaytiradi va kishi
ish qobiliyatini oshiradi. Quyoshli, ochiq havoda yoki suvda (suzish) bajariladigan
mashqlar jarayonida ijobiy emotsiyalar paydo bo‗ladi, ayrim organlar va organizm
tizimlarining funksional imkoniyatlari oshadi (ko‗proq kislorod yutiladi, modda
almashinuvi kuchayadi va hokazo).
Quyosh, havo, suv organizmni chiniqtirish, uning yuqori va past haroratga moslashuv
qobiliyatini oshirish uchun foydalaniladi. Bular natijasida issiqlikni idora qiluvchi
apparat harakatga keladi, ya‘ni kishi organizmi meteorologik omillarning xilma- xil
o‗zgarishlariga o‗z vaqtida javob bera oladigan darajaga keladi. Bunda tabiatning
tabiiy kuchlarini jismoniy mashqlar bilan birga qo‗shib olib borish chiniqish
samaradorligini oshiradi. Tabiatning tabiiy kuchlaridan mustaqil vosita sifatida ham
foydalanish mumkin. Suv terini kirdan tozalash, kishi tanasiga mexanik ta‘sir etish
uchun qo‗llaniladi. O‗rmon, bog‗lar, xiyobonlardagi shifobaxsh moddalar
(fitonsidlar)ga boy havo mikroblarni yo‗qotishga yordam beradi, qonni
kislorodga to‗yintiradi, kishi organizmiga yaxshi ta‘sir qiladi. Quyosh nuri teri ostida
D vitaminining saqlanishiga xizmat qiladi, turli mikroblarni o‗ldiradi va kishini turli
kasalliklardan (raxit va boshqalardan) saqlaydi. Organizmga har tomonlama ta‘sir
ko‗rsatish uchun tabiatning barcha tabiiy kuchlarini qo‗llash, ularni oqilona tarzda
birga
qo‗shib
olib
borish
zarur.
Mavzu: Kompyuter o’yinlari-manqurtlik vositasi - bet 4

|
Mavzu: Kompyuter o’yinlari-manqurtlik vositasi
|
bet | 4/7 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 40,88 Kb. | | #100983 |
Bog'liq Kompyuter o’yinlari-manqurtlik vositasi. O'yinlarning bolalarga qanday ta'sir qilishi ko'plab darsliklarda, maqolalarda, gazeta va jurnallarda muhokama qilinadi, televidenie, radio va bolalar poliklinikalarida muhokama qilinadi. Axir bu muammo tobora dolzarb bo'lib qolmoqda. Bolalar kattalarga qaraganda yomonroq kompyuter o'yinlariga jalb qilinadi. Darhaqiqat, odamning, ayniqsa kichik odamning ruhiyatiga, tashqaridan osongina ta'sir qilish mumkin. O'yinlarning bolalarga qanday ta'sir qilishi ko'plab darsliklarda, maqolalarda, gazeta va jurnallarda muhokama qilinadi, televidenie, radio va bolalar poliklinikalarida muhokama qilinadi. Axir bu muammo tobora dolzarb bo'lib qolmoqda. Bolalar kattalarga qaraganda yomonroq kompyuter o'yinlariga jalb qilinadi. Darhaqiqat, odamning, ayniqsa kichik odamning ruhiyatiga, tashqaridan osongina ta'sir qilish mumkin. Ko'chada yurib, siz endi, avvalgidek, klassikalarni o'ynayotgan yoki to'pni tomosha qilayotgan bolalarni ko'rmaysiz. Bunday o'yinlarni hamma ham eslamaydi. Ammo bu haqiqiy hayot, virtual emas. Ota-onalar, bolani chalg'itishi, unga ergashmaslik va u haqida tashvishlanmaslik uchun, unga sichqonchani berishadi. Bu to'g'ri emas va u jamiyatni zaharlaydi. Kompyuter o'yinlari, albatta, qiziqarli va qiziqarli, ammo ma'lum miqdorda. Aks holda, ularning inson ruhiyatiga ta'siri juda kuchli bo'ladi va kompyuter o'yinlaridan ajralib chiqish qiyin bo'ladi. Kompyuter o'yinlarining bola ruhiyatiga ta'siri. Psixologlar bolalarga kompyuter o'yinlarini suiiste'mol qilishni maslahat bermaydilar, chunki bu inson ruhiyatiga xavfli ta'sir ko'rsatadi. Bola asabiy va zo'ravon bo'lib o'sishi mumkin. Agar siz bolaligingizdan odamga shafqatsizlik yaxshi ekanligini o'rgatsangiz, u chegaralarni ajrata olmaydi, qoidalar va qonunlarga rioya qila olmaydi. Kompyuter o'yinlari bola ruhiyatiga ta'sir qiladi, chunki o'yinlarning asosiy vazifasi raqobatdir. Siz bilan (ilgari o'rnatilgan rekordni yangilang), sherigingizni kechiring yoki hatto o'yinning o'ziga qarshi. Shuning uchun bola bezovtalanadi, asabiylashadi va tebranadi. Erta bolalikdan kompyuter o'yinlarini o'ynagan bolaning tengdoshlari bilan til topishishi qiyin.
|
| |
Mavzu: Kompyuter o’yinlari-manqurtlik vositasi - bet 3

|
Mavzu: Kompyuter o’yinlari-manqurtlik vositasi
|
bet | 3/7 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 40,88 Kb. | | #100983 |
Bog'liq Kompyuter o’yinlari-manqurtlik vositasi. N. Komilov ta’kidlaganidek: «Odam qanchalik nodon bo‘lsa, u xurofotga, so‘zlar sehriga, shakllarga mahliyo bo‘ladi, rasm-rusumga, aqidalarga shuncha beriluvchan bo‘ladi. Va, aksincha, odamning ma’rifati, bilimi oshgan sari, u ...mazhabparastlikdan, aqidaparastlikdan yuqori ko‘tarilaveradi...».
Barkamol avlod tarbiyasida oila ilk maktab vazifasini o‘taydi. Bolani yoshligidan yolg‘on gapirmaslikka, to‘g‘ri fikrlashga, har bir narsadan to‘g‘ri foydalanishga o‘rgatish, Vatanga muhabbat tuyg‘ularini shakllantirish dastlab oilada amalga oshiriladi. Farzandlarimizni internet boshqarishiga yo‘l qo‘ymaslik lozim. Shunday ekan, farzandlarimizni ko‘zlariga chiroyli ko‘ringan narsaning tashqi tomoniga emas, balki mohiyatiga e’tibor berishga o‘rgatish, “o‘yinbozlik” kasaliga duchor bo‘lishdan asrash uchun barchamiz birdek mas’ulmiz.
Internet-bu davr talabidir. Hozirgi kunda internet hayotimizning bir bo‘lagiga aylangan. Internet-bizlar uchun juda ham еngilliklar va qulayliklarga egadir. Uzog‘imizni bizga yaqin qiladi va o‘zimiz uchun kerakli barcha ma’lumotlarni internet orqali izlab topmoqdamiz. Internetdan qanday foydalanish o‘zimizning qo‘limizda. Har bir narsaning o‘ziga yarasha foydasi bo‘lgani kabi, shunga yarasha zarari ham bor. Hozirda internetdan hammaham yaxshi maqsadda foydalanmayapti. Internetdagi vertual video o‘yinlar yoshlariga o‘z ta’sirini o‘tkazyati. Ularning ma’naviy ongiga va ruhiyatiga futur еtkazyapti. Bu vertual o‘yinlarni Amerika tibbiyot uyushmasi videoo‘yinlarga berilib ketishni rasman aqliy zaiflik kasalliklari qatoriga kiritish niyatida. Shifokorlarning fikricha, bu kasallik kuniga ikki soatdan ortiq o‘yin o‘ynaydigan har qanday kishi salomatligiga xavf soladi. Bu internetdan ko‘ngilxushlik izlaydiganlarga ham tegishli. Kompyuter o‘yinlarining keragidan ortiq mashhur bo‘lib, ommalashib ketgani va yoshlarga salbiy ta’siri tibbiyotchilarni ko‘pdan beri tashvishga solib kelayotgan muammolardan biridir. Kompyuter o'yinlari - bu odamning ko'ngil ochishi, bo'sh vaqtlarini o'tkazish uchun mo'ljallangan dasturlar. Kompyuter o'yinlarini o'ynab, odamlar dam olishadi, virtual dunyoga bosh urishadi. Ba'zan bolani faqat kompyuter o'yinlari yordamida tinchlantirish mumkin, ba'zida, hech qanday ish bo'lmaganda, bu zerikish uchun vosita. Biroq, hamma ham kompyuter o'yinlari inson ruhiyatiga qanday ta'sir qilishi haqida o'ylamaydi.
|
| |
Mavzu: Kompyuter o’yinlari-manqurtlik vositasi - bet 2

|
Mavzu: Kompyuter o’yinlari-manqurtlik vositasi
|
bet | 2/7 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 40,88 Kb. | | #100983 |
Bog'liq Kompyuter o’yinlari-manqurtlik vositasi. Ko‘rinib turibdiki, o‘smirlik davrida tarbiyaga jiddiy yondashmaslik, farzandning xatti-haraktlariga nisbatan befarqlik natijasida ko‘pchilik hollarda farzandni qo‘ldan chiqarish mumkin. Zero, «o‘yinbozlik»ning oqibati yoki turli informatsion o‘yinlarga mukkasidan ketish natijasida nafaqat mutaassiblik, balki turli xil kasalliklarning kelib chiqishi ham kuzatilyapti. Ya’ni internet o‘yinlariga ishqibozlik oqibatida miya faoliyati bilan bog‘liq insult, ludomaniya, ruhiy kasalliklar, aksariyat hollarda yuragi yorilib o‘lish kabi salbiy oqibatlar ko‘zga tashlanyapti. Bu esa rivojlanib borayotgan davlatimiz uchun eng katta tahdidlardan biri hisoblanadi. Demak, tarbiya jarayonini to‘g‘ri tashkil qilish, farzand tarbiyasini doimiy nazorat qilish g‘oyat muhim. Farzandga internetni butunlay cheklash mumkin emas. Ta’qiqlangan narsaga nisbatan bolada qiziqishning kuchayishi tabiiy. Turli xil kompyuter o‘yini, ya’ni «aksion», «strategiya» yoki «shuter» kabi bir qator o‘yinlarning qay biri bo‘lishidan qat’iy nazar bolani jazavaga tushish, tajovuzkorlik, ruhiy buzilishlardan asrash uchun internetdan to‘g‘ri foydalanishni o‘rgatish muhim. Boshqacha aytganda, internet global tarmog‘i insoniyat hayotiga qandaydir o‘yinlarni o‘ynab huzurlanish uchun emas, balki ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan ilmiy ma’lumot va axborotlarni olish imkonini yaratish maqsadida kirib kelgan. Darhaqiqat, bolaning fiziologik va aqliy rivojlanishi bevosita tarbiya jarayoniga bog‘liq. Bu jarayonni ota-onalar mas’uliyat bilan sidqidildan amalga oshirishga majburdirlar. Azaldan farzand tarbiyasida muhim o‘rin egallab kelgan, uning dunyoqarashi shakllanishiga xizmat qiladigan, faoliyat mezonini ezgulikka yo‘naltiradigan milliy o‘yinchoqlar o‘rnini qandaydir odam o‘ldirib huzurlanishga yo‘naltirilgan internet o‘yinlari egallab olishiga yo‘l qo‘ymaslik kerak. Ma’lumki, o‘sib kelayotgan bola beg‘ubor bo‘lgani bois ro‘parasidagi odamdan yomonlikdan kutmaydi. Xuddi shu tariqa bola uchun qiziqarli bo‘lgan o‘yinlarning salbiy oqibatlarga olib kelishi uning xayoliga ham kelmaydi. Ularni hushyorlikka o‘rgatish, tushuntirish ishlarini olib borish, eng asosiysi, ko‘ziga chiroyli ko‘ringan narsalarga mahliyo bo‘lib ketadigan darajada nodonlik botqog‘iga botmasligining oldini olish ota-ona va pedagoglarning jamiyat oldidagi ajralmas burchidir.
|
| |
Qutisimоn оrаliq qurilmа - Inshootlarni qurish va ekspluatatsiya

|
Inshootlarni qurish va ekspluatatsiya
|
bet | 79/106 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 17,83 Mb. | | #238557 |
Bog'liq 5. AVTOMOBIL YO‘LLARIDAGI SUN’IY1docxQutisimоn оrаliq qurilmа – kо‘ndаlаng kоnsоlli yоki ulаrsiz, qutisimоn kеsimli tо‘sinlаrni kо‘ndаlаng yо‘nаlishdа bittа yоki bir nеchtаsini birlаshtirаdigаn оrаliq qurilmа.
Qutisimоn ustunlаr – qаtnоv qismi рlitаsi tеskаri vа оrqаdаgi охirgi shkаfli (jаvоnli) dеvоrlаr оrаsidаgi оchiq bо‘shliqni yораdigаn ustun.
Qо‘zg‘аlmаs tаyаnch qism – оrаliq qurilmаning fаqаt burchаkli siljishini tа’minlаydigаn tаyаnch qismi.
Qо‘zg‘аluvchаn tаyаnch qism – оrаliq qurilmаning chiziqli vа burchаkli siljishlаrini tа’minlаydigаn tаyаnch qismi. Ustki vа оstki tаyаnch рlitаlаri оrаsidа jоylаshgаn, bir yоki bir nеchtа qо‘zg‘аtuvchilаr (kаtоklаr) оrqаli tаyаnch bоsimini yеtkаzib bеruvchi qо‘zg‘аluvchаn tаyаnch qismi.
Qо‘ziqоrin shаklidаgi kо‘рrik – оrаliq qurilmаsi mаhkаm yоki shаrnir yоrdаmidа yаkkа tаyаnchlаrgа tаyаngаn рlitаli kо‘рrik.
Kоlоnnа (ustun) – vеrtikаl chiziqli kоnstruksiyа bо‘lib, bаlаndligi kо‘ndаlаng kеsimigа nisbаtаn аnchа kаttа. Kоlоnnа (ustun) vеrtikаl (kаm miqdоrdа gоrizоntаl) yuklаrni qаbul qilish uchun mо‘ljаllаngаn.
Kаmuflеt kеngаytirishli qоziq - burg‘ilаb qоqilаdigаn uchi kеngаytirilgаn qоziq. Оldindаn роrtlаtilgаn quduqlаrning bо‘shliqlаrini bеtоn bilаn tо‘ldirish yо‘li bilаn tаyyоrlаnаdi.
Kарitаl qurilish – hаr qаndаy оb’еkt qurilishi bо‘lib, uni аmаlgа оshirish uchun chuqurlаshtirilgаn роydеvоrlаrni о‘rnаtish, yuk kо‘tаruvchi vа chеgаrаlоvchi kоnstruksiyаlаrni kо‘tаrish, muhаndislik tаrmоqlаrini tоrtish bо‘yichа yеr vа qurilish-mоntаj ishlаrini bаjаrish tаlаb qilinаdi.
Kарitаl tа’mirlаsh – binо vа uning funksiоnаl vаzifаlаrining аsоsiy tехnik-iqtisоdiy kо‘rsаtkichlаri о‘zgаrishigа bоg‘liq bо‘lmаgаn inshооtlаrdаgi fizikаviy yеmirilishlаrini bаrtаrаf еtishgа qаrаtilgаn qurilish vа tехnik-tаshkiliy tаdbirlаr mаjmuаsi.
Kichik kо‘рrik – uzunligi 25 m gаchа bо‘lgаn kо‘рrik.
Kоlоnnа (ustun) – vеrtikаl chiziqli kоnstruksiyа bо‘lib, bаlаndligi kо‘ndаlаng kеsimigа nisbаtаn аnchа kаttа.
|
| |
fermentlar faolligi shunchalik baland. Shu tufayli unning gaz hosil

|
fermentlar faolligi shunchalik baland. Shu tufayli unning gaz hosilBog'liq Donni saqlash va dastlabki ishlash texnologiyasi. Tursunov S. Muqimov Z. Norinboyev B.fermentlar faolligi shunchalik baland. Shu tufayli unning gaz hosil
qilish qobiliyati ham yuqori. Unib chiqqan b ug‘doy unining gaz hosil
qilish qobiliyati keskin ortib ketishi mumkin. Unning xususiyatlarini
tekshirganda, bu holatni nazarda tutish kerak.
«Unning kuchi» va uni belgilovchi omillar.
Unning xamir
qorishda, b ijg is h tindirish jarayonlarida m a iu m strukturaviy-
m exanik xossalarga ega b o ig a n xamir hosil qilish qobiliyatiga
«unning kuchi» deb shartli nom berilgan.
Odatdagi konsistensiyaga ega b o ig a n xamirni qorishda nisbatan
ko'p miqdordagi suvni singdirib olish qobiliyatiga ega b o ita n
un kuchli un deyiladi. Kuchli undan tayyorlangan xamir qorish
158
va bijg‘ish vaqtida o ‘zining stmkturaviy-mexanik xossalarini
(normal konsistensiyasi, elastikligi va yuzasining quruqligini)
o ‘zgartirmasdan saqlab qoladi. Shuning uchun kuchli undan
tayyorlangan xamir b oiak la ri dumalatish va shakl beruvchi
mashinalarda yaxshi ishlansa, ishchi kismlariga yopishm aydi. Shakl
berilgan xamir b o ‘laklari karbonat angidrid gazini yaxshi saqlab
qolgani bois tindirish, pishirish jarayonida kam yoyiladi. Shuning
uchun yetarli darajada gaz hosil qilish qobiliyatiga ega b o ig a n
kuchli undan tayyorlangan non yaxshi g ‘ovaklangan, kam yoyilgan
va katta hajmli b o ia d i.
Norm al konsistensiyali xamirni qorish jarayonida nisbatan kam
miqdordagi suvni singdirib oluvchi ungakuchsiz un deyiladi. Bunday
undan tayyorlangan xamirning strukturaviy-mexanik xossalari
qorish va b ijg itis h jarayonlarida tezda yom onlashadi, xamir
b ijg itis h oxirida nisbatan suyuqlanib, elastikligi kam, yopishqoq va
|
| |
Mavzu: Kompyuter o’yinlari-manqurtlik vositasi - bet 7

|
Mavzu: Kompyuter o’yinlari-manqurtlik vositasi
|
bet | 7/7 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 40,88 Kb. | | #100983 |
Bog'liq Kompyuter o’yinlari-manqurtlik vositasi. Kompuyter o’yinlari kabi behuda va talofatli ishlarga sho’ng’ishni islom dini qoralaydi. Chunki buning natijasida bolaning iymon-e’tiqodi zaiflashib, shaytonning quliga aylanadi va uning nayranglari bo’yicha ish qiladi. Oqibatda o’zi ham halok bo’ladi. Bu borada bir qancha hayotiy misollar keltirishimiz mumkin shuning uchun yoshlarning iymon-e’tiqodi, irodasi mustahkam bo’lsa, turli bema`ni ishlarga chalg’imaydi. Ammo kompyuter va internet tutquniga aylangan inson butun umrini tubanlikka sarflaydi. Go’yoki yaratilishdan maqsad yo’qdek. Axir Alloh taoloning: ’’Yoki sizlarning gumoningizcha, Biz sizlarni behuda yaratdik-u, sizlar Bizning huzurimizga qaytarilmaysizmi?!’’ (Mu’minun, 115), - degan oyati shunchaki dunyoga keltirilmaganimizni aytib turibdi.
|
| |
Mavzu: Kompyuter o’yinlari-manqurtlik vositasi - bet 6

|
Mavzu: Kompyuter o’yinlari-manqurtlik vositasi
|
bet | 6/7 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 40,88 Kb. | | #100983 |
Bog'liq Kompyuter o’yinlari-manqurtlik vositasi. Xalqimizda “ogoh bo’lgan abgor bo’lmas!’’ degan naql bor. “O’rgimchak to’rida aqidaparastlikni targ’ib qiluvchi saytlar tobora ko’payib bormoqda. Bunday tahlikali zamonda yoshlarga faqat ‘’uz’’ domenidagi saytlardan foydalanish tavsiya qilinadi. Zero, ehtiyotsizlik bilan ko’r-ko’rona olingan ma’lumotlar kishini adashtirib qo’yishi aniq. Diniy ehtiyojini e`tiqod va mazhabga yot veb-saytlardan qondirayotgan kishilar boshqa manbalar orqali boshqalar, ya`ni g’animlar qo’lida tarbiyalanoyatganini unutmasin! Xalqimizda “ogoh bo’lgan abgor bo’lmas!’’ degan naql bor. “O’rgimchak to’rida aqidaparastlikni targ’ib qiluvchi saytlar tobora ko’payib bormoqda. Bunday tahlikali zamonda yoshlarga faqat ‘’uz’’ domenidagi saytlardan foydalanish tavsiya qilinadi. Zero, ehtiyotsizlik bilan ko’r-ko’rona olingan ma’lumotlar kishini adashtirib qo’yishi aniq. Diniy ehtiyojini e`tiqod va mazhabga yot veb-saytlardan qondirayotgan kishilar boshqa manbalar orqali boshqalar, ya`ni g’animlar qo’lida tarbiyalanoyatganini unutmasin! Xalqimizda “ogoh bo’lgan abgor bo’lmas!’’ degan naql bor. “O’rgimchak to’rida aqidaparastlikni targ’ib qiluvchi saytlar tobora ko’payib bormoqda. Bunday tahlikali zamonda yoshlarga faqat ‘’uz’’ domenidagi saytlardan foydalanish tavsiya qilinadi. Zero, ehtiyotsizlik bilan ko’r-ko’rona olingan ma’lumotlar kishini adashtirib qo’yishi aniq. Diniy ehtiyojini e`tiqod va mazhabga yot veb-saytlardan qondirayotgan kishilar boshqa manbalar orqali boshqalar, ya`ni g’animlar qo’lida tarbiyalanoyatganini unutmasin! Kompuyter o’yinlari kabi behuda va talofatli ishlarga sho’ng’ishni islom dini qoralaydi. Chunki buning natijasida bolaning iymon-e’tiqodi zaiflashib, shaytonning quliga aylanadi va uning nayranglari bo’yicha ish qiladi. Oqibatda o’zi ham halok bo’ladi. Bu borada bir qancha hayotiy misollar keltirishimiz mumkin shuning uchun yoshlarning iymon-e’tiqodi, irodasi mustahkam bo’lsa, turli bema`ni ishlarga chalg’imaydi. Ammo kompyuter va internet tutquniga aylangan inson butun umrini tubanlikka sarflaydi. Go’yoki yaratilishdan maqsad yo’qdek. Axir Alloh taoloning: ’’Yoki sizlarning gumoningizcha, Biz sizlarni behuda yaratdik-u, sizlar Bizning huzurimizga qaytarilmaysizmi?!’’ (Mu’minun, 115), - degan oyati shunchaki dunyoga keltirilmaganimizni aytib turibdi. Doimo shuni esdan chiqarmasligimiz shart va ushbu oyati karima ila umr guzaronlik qilsak, shundagina ikki dunyoda ham baxtli va saodatli bo’lish sharafiga erishamiz.
|
| |
Qоqilаdigаn qоziq - Inshootlarni qurish va ekspluatatsiya

|
Inshootlarni qurish va ekspluatatsiya
|
bet | 78/106 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 17,83 Mb. | | #238557 |
Bog'liq 5. AVTOMOBIL YO‘LLARIDAGI SUN’IY1docxQоqilаdigаn qоziq – оldindаn tаyyоrlаngаn bо‘lib, tuрrоqqа qоqilаdi yоki silkitish yо‘li bilаn chо‘ktirilаdi.
Qоldiq хizmаt muddаti – kоnstruksiyаning tехnik hоlаti nаzоrаt qilinа bоshlаgаnidаn tо chеgаrаviy hоlаtgа о‘tishigа qаdаr undаn fоydаlаnishning tаqvimiy muddаti.
Qорlаgich – mеtаlll kоnstruksiyаlаrni birlаshtirish uchun ulаnish еlеmеntlаrigа yорilаdigаn fаsоnli mеtаlll list.
Qurilish – bu binо, muhаndislik inshооtlаrni, hаmdа ulаr bilаn bir vаqtdа qurilаdigаn оb’еktlаrni bаrро qilishgа yо‘nаltirilgаn insоn fаоliyаtining kо‘rinishi. Mоddiy ishlаb chiqаrish tаrmоg‘i bо‘lib, undа аsоsiy ishlаb chiqаrish vа ishlаb chiqаrishgа tеgishli bо‘lmаgаn аsоsiy fоndlаr yаrаtilаdi.
Qurilish ishlаri – binо vа inshооtlаrni qurish, tа’mirlаsh, qаytа tiklаshgа qаrаtilgаn хо‘jаlik vа ishlаb chiqаrish ish fаоliyаti.
Qurilish kоnstruksiyаlаri – о‘lchаmlаri mustаhkаmlikkа, ustivоrlikkа, chidаmlilikkа, yоriqbаrdоshlikkа vа dеfоrmаsiyаgа hisоblаsh yо‘li bilаn tорilаdigаn, hаmdа hаr хil yuk vа tа’sirlаrni qаbul qilishgа mо‘ljаllаngаn binо vа inshооtlаr vа ulаrning (qо‘zg‘аlаdigаn vа qо‘zg‘аlmаydigаn) qismlаri.
Qurilish qоrishmаsi – sеmеnt (оhаk), giрs, qum vа suvning mа’lum bir mutаnоsiblikdаgi аrаlаshmаsi. Qurilish qоrishmаsi g‘ishtli (tоshli) dеvоr kо‘tаrilgаndа, suvоq vа bоshqа раrdоzlаsh ishlаri bаjаrilgаndа bоg‘lоvchi sifаtidа qо‘llаnilаdi. Quyidаgilаrgа bо‘linаdi: bоg‘lоvchilаrning kо‘rinishigа qаrаb – sеmеntli, оhаkli, giрsli vа murаkkаb; qо‘llаsh jоyigа kаrаb – dеvоr kо‘tirish uchun, раrdоzlаsh uchun vа mахsus.
Qurilish mаtеriаllаri – binо vа inshооtlаrning qurilish kоnstruksiyаlаrini yаsаsh, hаmdа qurilish buyumlаrini ishlаb chiqаrish uchun mо‘ljаllаngаn mаtеriаllаr.
Qurilmаning yаqinlаshuv gаbаriti – yо‘l yоki kо‘рrik inshооti qаtnоv qismining bо‘ylаmа о‘qigа реrреndikulyаr chеgаrаviy kоntur, uning ichigа. Kоnstruksiyа yоki ulаrdа jоylаshgаn qurilmаlаr еlеmеntlаri kirishi mumkin еmаs. Gаbаritlаr fаrqlаnаdi.
|
| |