nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE

|
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCEBog'liq ARIMS0906ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
29
Axborot xavfsizligi - axborotning holati bo’lib, unga binoan axborotga
tasodifan yoki atayin ruxsatsiz ta’sir etishga yoki ruxsatsiz undan
foydalanishga yo’l qo’yilmaydi. Yoki , axborotni texnik vositalar yordamida
ishlanishida uning maxfiylik (konfidensiallik), yaxlitlik va foydalanuvchanlik
kabi xarakteristikalarini (xususiyatlarini) saqlanishini ta’minlovchi
axborotning himoyalanish sathi holati.
Axborotni himoyalash–axborot xavfsizligini ta’minlashga yo’naltirilgan choralar
kompleksi. Amalda axborotni himoyalash deganda ma’lumotlarni kiritish,
saqlash, ishlash va uzatishda uning yaxlitligini, foydalanuvchanligini va agar,
kerak bo’lsa, axborot va resurslarning konfidensialligini madadlash
tushuniladi.“Kiberxavfsizlik” va “axborot xavfsizligi” atamalaridan, tez-tez
o’rnilari almashingan holatda, foydalaniladi. Ba’zilar kiberxavfsizlikni axborot
xavfsizligi, axborot texnologiyalari xavfsizligi va (axborot) risklarni boshqarish
tushunchalariga sinonim sifatida foydalanadilar. Ayrimlar esa, hukumat
sohasidagilar
kiberxavfsizlikka
kompyuter
jinoyatchiligi
va
muhim
infratuzilmalar himoyasini o’z ichiga olgan milliy xavfsizlik bilan bog’liq bo’lgan
texnik tushuncha sifatida qaraydilar. Turli soha xodimlari tomonidan o’z
maqsadlariga moslashtirish holatlari mavjud bo’lsada, axborot xavfsizligi va
kiberxavfsizlik tushunchalari orasida ba’zi muhim farqlar mavjud.
III. KIBERJINOYATCHILIK
Kiberjinoyatchilik bu – kompyuter yoki boshqa qurilmalarga qarshi qilingan
yoki kompyuter va boshqa qurilmalar orqali qilingan jinoiy faoliyat turi bo’lib,
uning eng keng tarqalgan turlari - kompyuter qaroqchiligi, onlayn firibgarlik,
kompyuter tizimlariga hujum qilish, shaxsiy ma’lumotlarni o’g’irlash va
noqonuniy yoki taqiqlangan ma’lumotlarni tarqatish.
Kiberjinoyatni amalga oshirganda quyidagilar asosiy maqsad sifatida qaraladi:
- pul, qimmatli qog’ozlar, kredit, moddiy boyliklar, tovarlar, xizmatlar,
imtiyozlar, ko’chmas mulk, yoqilg’i xom ashyosi, energiya manbalari va strategik
xom ashyolarni noqonuniy olish;
- soliq va turli yig’imlarni to’lashdan bosh tortish;
- jinoiy daromadlarni legallashtirish;
- qalbaki hujjatlar, shtamplar, muhrlar, blankalar, shaxsiy yutuqlar uchun kassa
chiptalarini qalbakilashtirish yoki tayyorlash;
- shaxsiy yoki siyosiy maqsadlarda maxfiy ma’lumotlarni olish;
- ma’muriyat yoki ishdagi hamkasblardan shaxsiy dushmanlik munosabatlari
uchun qasos olish;
- shaxsiy yoki siyosiy maqsadlar uchun mamlakat pul tizimini buzish;
|
| |
Journal of science-innovative research in uzbekistan

“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 9, 2023. DECEMBER
ResearchBib Impact Factor: 8.654/2023 ISSN 2992-8869
359
PAXTA TARKIBIDAGI IFLOS ARALASHMALAR FRAKSIYALARINI
TEXNOLOGIK BOSQICHLAR BO‘YICHA O‘ZGARISHINI TADQIQOTI
Raximjonov Azizbek ravshanbek o‘g‘li
Maxsudova Xilolaxon Baxtiyorjon qizi
Farg‘ona politexnika instituti
Ushbu maqolada paxta tarkibidagi iflosliklar fraksiyalarini texnologik bosqichlar
bo‘yicha o‘zgarishini o‘rganish va qoldiq iflosliklar
miqdorini aniqlash va
mashinalar tozalash samaradorligini oshirish bo‘yicha ishlarning nazariy va amaliy
tadqiqoti yoritilgan.
Kalit so‘zlar: tozalash, samaradorlik, klaster,g‘aram,iflos aralashmalar.
Kirish
Paxta tozalash, to‘qimachilik va yengil sanoat korxonalari tomonidan ishlab
chiqarilayotgan paxta tolasi va uning mahsulotlarining sifat ko‘rsatkichlari yuqori
bo‘lishi, dunyo standartlari talablariga javob berishi ularning jahonda bozorida
xaridorgir bo‘lishining asosiy omilidir.So‘nggi yillarda mamlakatimizda
to‘qimachilik va tikuv-trikotaj
sanoatini rivojlantirish, soha korxonalarining
investitsiya va eksport faoliyatini qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha kompleks chora-
tadbirlar amalga oshirilishi natijasida respublikada ishlab
chiqarilayotgan paxta
tolasi to‘liq va ip kalavaning 45 foizi qayta ishlanmoqda, shuningdek,
sohaning
yillik eksport salohiyati 3,2 milliard dollardan oshdi. Jahonda paxta tolasi
to‘qimachilik sanoatining asosiy xomashyolaridan biri hisoblanadi. Xalqaro
konsultativ qo‘mita (ICAC) ma’lumotlariga ko‘ra «paxta
tolasini eksportyorlari
beshtaligiga AQSH, Hindiston, Avstraliya, Braziliya va O‘zbekiston
hamda
importyorlar Bangladesh, Vetnam, Xitoy, Turkiya va Indoneziya mamlakatlari
kiradi». Paxta tozalash sanoati korxonalarini
barqaror rivojlantirish, tarmoq
korxonalarida texnik vosita va texnologiyalarini ishlab chiqish,
ishlab chiqarish
quvvatlaridan samarali foydalanish darajasini oshirish, jahon paxta bozorida yuqori
sifatli raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarishga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Bu borada, jumladan, jahon paxta tozalash korxonalarida yuqori samaradorlikka ega
bo‘lgan paxta tozalash sanoati mashinalarini takomillashtirish va resurstejamkor
texnologiyalarni yaratishga alohida e’tibor berilmoqda [1-4].
1. Jamoat birlashmasi deb nimaga aytiladi? - bet 3

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 25-iyuldagi "O‘zbekiston Respublikasi aholisini ijtimoiy himoya qilish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida"gi PF-175-son Farmoni
"Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida"gi O‘RQ-406-son qonuni asosida
9). Davlat boshqaruvini nomarkazlashtirish bu?
vakillik institutlarining kuchayishi va turli jamoaviy manfaat guruhlarining rag‘batlantirilishi
Fuqarolar o‘zlarining kundalik hayotlariga ta’sir qiladigan har qanday boshqaruv jarayonlarida ishtirok etishidir
markaziy idoralarning hokimiyatni taqdim etmasligi va mahalliy institutlarning boshqaruv jarayonida ishtirok etishini cheklanishi
davlat xizmatlarini ko‘rsatishda turli boshqaruv darajalari o‘rtasida mas’uliyat, vakolat va resurslarni qayta taqsimlash hisoblanadi
hchilari (a’zolari) o‘rtasida taqsimlamaydigan o‘zini o‘zi boshqarish tashkilotidir
10). Davlat organlarida ish yurituvini raqamlashtirish orqali ma’muriy tartib-taomillarni optimallashtirish va boshqaruv jarayonini avtomatlashtirish qaysi loyiha asosida amalga oshirish belgilangan?
"Raqamli parlament" loyihasi
“Fuqarolarning raqamli pasporti” loyihasi
“Elektron hukumat” lloyihasi
“Raqamli idora” loyihasi
11). Taraqqiyot strategiyasiga ko‘ra davlat qarzini boshqarishda yangi jalb qilingan tashqi qarz miqdori yiliga qancha bo‘lishi belgilangan?
7,5 milliard AQSh dollaridan oshib ketmasligini
5 milliard AQSh dollaridan oshib ketmasligini
3,5 milliard AQSh dollaridan kam bo‘lmasligi
4,5 milliard AQSh dollaridan oshib ketmasligini
12). Turli ijtimoiy tabaqa va guruhlarning siyosiy irodasini ifodalaydilar va o‘zlarining demokratik yo‘l bilan saylab qo‘yilgan vakillari orqali davlat hokimiyatini tuzishda ishtirok etadigan fuqarolik jamiyati instituti qaysi?
Nodavlat notijorat tashkilotlari
Kasaba uyushmalari
Xotin-qizlar tashkilotlari
|
Tartibga solingan chorrahalar - Yo`l muxandisligi yo`nalishi 675-21 gurux talabasi Mamaraximov Shaxzod Toxir o`glining

|
Yo`l muxandisligi yo`nalishi 675-21 gurux talabasi Mamaraximov Shaxzod Toxir o`gliningBog'liq Pasportlashtirish fanidan Sh.Mamaraximov mustaqil ishTartibga solingan chorrahalar.
Svetoforning yashil ishorasida chapga burilayotgan yoki qayrilib olayotgan rel'ssiz transport vositasining
haydovchisi qarama-qarshi tomondan to'g'riga harakatlanayotgan va o'ngga burilayotgan transport
vositalariga yo'l berishi shart. Tramvay haydovchilari ham o'zaro ushbu qoidaga amal qilishlari kerak.
Svetoforning qizil yoki sariq ishorasi bilan bir vaqtda yongan qo'shimcha tarmoqning yashil
ishorasidagi yo'naltirgich yo'nalishida harakatlanayotgan transport vositasining haydovchisi
boshqa yo'nalishlardagi transport vositalariga yo'l berishi kerak.
Agar svetofor yoki tartibga soluvchining ishoralari tramvay va rel'ssiz
transport vositalariga bir vaqtda harakatlanishga ruxsat bersa, harakatlanish
yo'nalishidan qat'i nazar, tramvay oldin o'tish huquqiga ega buladi.
Svetoforning ruxsat etuvchi ishorasida chorrahaga kirgan haydovchi, undan
chiqishdagi svetofor ishorasidan qat'i nazar, belgilangan yo'nalishda harakatini
davom ettirishi kerak. Biroq chorrahada haydovchining yuradigan yo'lida
joylashgan svetoforlar oldida to'xtash chiziqlari (yoki
5.33
belgisi) bo'lsa, u har bir
svetofor ishorasiga amal qilishi shart.
Svetoforning ruxsat beruvchi ishorasi yonganda haydovchi chorraha orqali
harakatlanishni tugallayotgan transport vositalari va qatnov qismidan tegishli
yo'nalishda o'tishni tugallayotgan piyodalarga yo'l berishi shart.
Tartibga solinmagan chorrahalar.
Teng ahamiyatga ega bo'lmagan yo'llar kesishgan chorrahada, keyingi harakat yo'nalishidan
qat'i nazar, asosiy yo'ldan kelayotgan transport vositasiga ikkinchi darajali yo'ldan kelayotgan
transport vositasining haydovchisi yo'l berishi kerak.
Teng ahamiyatga ega bo'lgan yo'llar kesishgan chorrahada rel'ssiz transport vositasining
haydovchisi o'ngdan kelayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart.
Asosiy yo'lning yo'nalishi chorrahada o'zgarganda, asosiy yo'lda harakatlanayotgan haydovchilar o'zaro
teng
ahamiyatli
yo'llar
chorrahasidan
o'tish
qoidasiga
amal
qilishlari
kerak.
Ikkinchi darajali yo'llarda harakatlanayotgan haydovchilar ham o'zaro shu qoidaga amal qilishlari lozim.
Chapga burilishda yoki qayrilib olishda rel'ssiz transport vositasining haydovchisi teng
ahamiyatli yo'ldan qarama-qarshi yo'nalishdan to'g'riga yoki o'ngga harakatlanayotgan,
shuningdek ruxsat etilgan hollarda quvib o'tayotgan transport vositalariga yo'l berishi shart. Bu
qoidaga tramvay haydovchilari ham o'zaro amal qilishlari kerak.
Agar haydovchi o'zi harakatlanayotgan yo'lning qoplamasi bor-yo'qligini aniqlay olmasa
(qoronri vaqt, loy, qor, va h.k.) va imtiyoz belgilari bo'lmasa, unda u o'zini ikkinchi darajali
yo'lda deb hisoblashi kerak
Mavzu: O`zbekiston avtomobil yo`llarini
umumiy tarmog`I
Reja:
1. Yo`l haqida umumiy ma`lumot
2. Avtomobil yo`llaridagi xususiyatlar
|
| |
). “Miranda qoidasi” bu - 1. Jamoat birlashmasi deb nimaga aytiladi?

4). “Miranda qoidasi” bu
“tanani sudga keltirish”, ya‘ni jinoiy ta‘qibga uchragan fuqaroning adolatli sud muhokamasiga bo‘lgan huquqining tarixan eng qadimiy e‘tiroflaridan biri
Insonning oʻz erkinliklari, huquqlari va manfaatlari uchun davom etgan uzoq kurashi umuminsoniy ahamiyat darajasiga koʻtarilgan meʼyoriy-huquqiy tartib
fuqaroni birinchi marta davlat organlari tomonidan biron bir ishga gumon qilinuvchi sifatida jalb qilayotganda, unga birlamchi huquqlari tushuntirib berilishi
insonning davlat bilan munosabatidagi huquqiy maqomini, iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy va madaniy sohalardagi imkoni-yatlari hamda daʼvolarini tavsiflovchi tushuncha
5). 2023-yil 11-sentyabrda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining "O‘zbekiston - 2030" strategiyasi to‘g‘risida"gi Farmoni qabul qilindi. Strategiyada nechta ustuvor yo‘nalish bor?
8 ta
6 ta
5 ta
7 ta
6). Taraqqiyot strategiyasining 6-yo‘nalishi qanday nomlanadi?
Ma’naviy taraqqiyotni ta’minlash va sohani yangi bosqichga olib chiqish
Milliy iqtisodiyotni jadal rivojlantirish va yuqori o‘sish sur’atlarini ta’minlash
Milliy manfaatlardan kelib chiqqan holda umumbashariy muammolarga yondashish
Mamlakatimiz xavfsizligi va mudofaa salohiyatini kuchaytirish, ochiq, pragmatik va faol tashqi siyosat olib boorish
7). Taraqqiyot strategiyasining "Milliy iqtisodiyotni jadal rivojlantirish va yuqori o‘sish sur’atlarini ta’minlash" nomli 3-yo‘nalishi nechta maqsadni o‘z ichiga oladi?
19 ta maqsaddan iborat
16 ta maqsaddan iborat
17 ta maqsaddan iborat
18 ta maqsaddan iborat
8). Aholini ijtimoiy himoya qilish tizimini rivojlantirish bo‘yicha 2030-yilgacha bo‘lgan davrda ustuvor yo‘nalishlarni va kompleks chora-tadbirlarni belgilab bergan normativ-huquqiy hujjat qanday nomlanadi?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining "Ijtimoiy himoyaga muhtoj aholining uy-joy sharoitlarini yaxshilash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi 24.07.2021 yildagi 459-son qarori
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining "Ipoteka krediti mexanizmlarini takomillashtirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida" 28.11.2019 yildagi PF-5886-son qarori
|
amaliy ish - Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekommunikatsiya...

|
Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekommunikatsiya texnologiyalari fakulteti
|
bet | 2/10 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #249899 |
Bog'liq 9 13 amaliy ish modellashtiorish amaliy oxirgi
Simulink paketida differentsial tenglamalarni hisoblash
Ishning maqsadi:
Simulink paketda differensial tenglamalarni modellashtirish va yechish.
Tenglamani yechish kerak:
Differensial tenglamalarni echish usuli an'anaviydan farq qiladi. Biz tenglama diagrammasini yaratishimiz kerak. Integratorning chiqish qiymatlari va
o'zgaruvchining yangi qiymati o'rtasida teskari aloqa yaratish kerak bo'ladi. Bizning tenglamamiz x bilan chiziqli o'zgaradi 0 dan 20 gacha. Shuning uchun tenglamani yechish uchun siz Ramp blokidan foydalanishingiz kerak . Oxirida integratsiya bloki bo'lishi kerak va undan natija osiloskopga o'tadi.
Sxema 1. Tenglama sxemasi
Tenglamaning yechimi quyidagicha ko'rinadi:
Grafik 1.x ning grafigi bo'ladi y dan
Keling, ishlatilgan bloklar qaysi kutubxonalardan olinganligini ko'rib chiqaylik.
Ramp - Manbalardan . Chiziqli signal hosil qiladi. Parametrlarda siz o'rnatishingiz kerak 1.
Qo'shish - Matematika Operatsiyalar . Parametrlarda biz kerakli operatsiyalarni tanlaymiz.
Daromad - matematika Operatsiyalar. Koeffitsient daromad signal Parametrlarda biz 3/2 qiymatini o'rnatamiz.
Sinus To'lqin Funktsiya - Manbalar . Chunki bizga kosinus kerak, keyin Faza parametrlarida pi / 2 ni o'rnating .
Integrator - Davomiy . Kirish signalining integratsiyasini amalga oshiradi.
Qo'llash doirasi - Lavabolar . Natijani ko'rsatamiz - vaqtning funktsiyasi sifatida signalning grafigi.
2-tartibli differensial tenglamalar.
Tenglamalar tizimi berilgan:
MATLAB paketidagi Simulink dasturi yordamida hal qilaylik .
Biz buni oldingi holatga o'xshash tarzda hal qilamiz.
Sxema 2. Ikkinchi tartibli tenglama Sxemasi
Bu tenglamalar sistemasida x chiziqli o'zgaradi 1 dan 10 gacha. Shuningdek, integratorlarning chiqish qiymatlari va x o'zgaruvchining yangi qiymati o'rtasida fikr bildirish kerak . Integratorlarda boshlang'ich qiymatlarni o'rnatish majburiydir y 1 (0) = 0,1; y 2 (0) = 0,5.
4-rasm. Natijada ikkita grafik hosil bo'ladi:
Keling, ishlatilgan bloklar qaysi kutubxonalardan olinganligini ko'rib chiqaylik.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekommunikatsiya texnologiyalari fakulteti
|
Zarrachalar o’lchami bir tekis. Lozim disperslik sharoviy tegirmonidagiga nisbatan bir necha marta katta bo’ladi

|
Zarrachalar o’lchami bir tekis. Lozim disperslik sharoviy tegirmonidagiga nisbatan bir necha marta katta bo’ladi
|
bet | 6/7 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 438,82 Kb. | | #119318 |
Bog'liq Lecture 5Zarrachalar o’lchami bir tekis. Lozim disperslik sharoviy tegirmonidagiga nisbatan bir necha marta katta bo’ladi. - Zarrachalar o’lchami bir tekis. Lozim disperslik sharoviy tegirmonidagiga nisbatan bir necha marta katta bo’ladi.
- Girdob (“viхrevoy”) tegirmonlarda asosan bolg’alangan bosim ostida (kovkiy) ishlangan materiallarni kukunlarga aylantirishda qo’llaniladi.
Bu qurilmalarda urilish va ishqalanish kuchlari maydalanayotgan materialni zarrachalarini o’zaro bir-birlariga urilishlarida хosil bo’ladi, Girdob tegirmoni (6-rasm.) ish kamerasida bir-biriga qarshi o’rnatilgan propellerlar-parraklar o’rnatilgan bo’lib, ular bir-biriga qarshi yo’nalishda katta tezlikda (3000ayl\min) aylanadi. Lekin albatta bir хil tezlikda aylanishini ta’minlanishi zarur.
6-rasm Girdob (“viхrevoy”) tegirmon sхemasi.
1-ish kamerasi,
2-parraklar,
3-bunker,
4-nasos,
5-qabul kamerasi,
6-cho’kuvchi kamera.
Dastlabki modda bunkerdan girdob oqimiga tushadi-yo’liqadi. Girdobni parraklar vujudga keltiradi. Girdobda zarrachalar bir-birlari bilan to’qnashib maydalanadi. Tashuvchi gaz yordamida allaqachon maydalangan zarrachalar ish bo’shlig’idan-kamerasidan olib chiqarilib qabul qiluvchi kameraga yo’naltirilib хaydaladi. Dastlabki modda bunkerdan girdob oqimiga tushadi-yo’liqadi. Girdobni parraklar vujudga keltiradi. Girdobda zarrachalar bir-birlari bilan to’qnashib maydalanadi. Tashuvchi gaz yordamida allaqachon maydalangan zarrachalar ish bo’shlig’idan-kamerasidan olib chiqarilib qabul qiluvchi kameraga yo’naltirilib хaydaladi. Bu хajmda yirik zarrachalar хajm tagiga cho’kadi va yana ish kamerasiga qaytariladi хamda qayta maydalanadi. Mayda zarrachalar cho’kuvchi kameraga yo’naltiriladi, bu yerdan vaqti-vaqti bilan olib turiladi. Maydalanayotgan material turiga qarab zarrachalar shishasimon qirrali, bodroqsimon yoki shar formasida bo’lishi mumkin. .[1.,3.,5] Kukunlarni olishda eng samarador va meхnat unumi yuqori usul oqimli tegirmondir. Bu usulda juda mayda zarrachalar olinadi. Qisilgan gaz (хavo, azot va х.k.) yoki o’ta qizigan bug’ oqimi konus naychali teshik (soplo) orqali ish kamerasiga tovish tezligida ( Vtov=311m\sek ) va undan yuqori tezlikda хam yuboriladi. Yorug’lik tezligi Vyor=3·108m\sek. Ish kamerasida maydalanayotgan katta tezlikdagi girdobga bir-birlariga katta nisbiy (nuqtaviy) kuch bilan bir necha marta(ko’p marta) urilib shiddat bilan qizg’in eyilib maydalanadi.Oqimli tegirmonlarda metallar, keramika, polimerlar va ularning хar-хil kompozitsiyalari maydalanadi. Mo’rt materiallar va tegirmonlarda yetarli darajada maydalanmagan zarrachalar хam maydalaniladi.
|
| |
Qurulish industriyasi fanidan tayyorlasgan taqdimot loyhasi - bet 5

|
Qurulish industriyasi fanidan tayyorlasgan taqdimot loyhasi
|
bet | 5/7 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 438,82 Kb. | | #119318 |
Bog'liq Lecture 5 Bu usul maydalanayotgan qattiq materiallarga katta urilish kuchi va katta ishqalanish ta’siriga asoslangan. Bunda meхanik ta’sir impulsli bo’lishi kerak. Meхanik ta’sir zarrachaning ma’lum bir joyiga-nuqtasiga (lokalno) ta’sir qiladi. Kuch impulsli va lokal bo’lganidan kichkina vaqtda nisbatan katta kuch ta’sir qiladi. Bu usul maydalanayotgan qattiq materiallarga katta urilish kuchi va katta ishqalanish ta’siriga asoslangan. Bunda meхanik ta’sir impulsli bo’lishi kerak. Meхanik ta’sir zarrachaning ma’lum bir joyiga-nuqtasiga (lokalno) ta’sir qiladi. Kuch impulsli va lokal bo’lganidan kichkina vaqtda nisbatan katta kuch ta’sir qiladi. 5.3 Attritorli va girdob (viхr) tegirmonlarda kukunlar olish texnologiyasi - Meхanikaviy maydalash хar-хil qurilma va moslamalarda olib boriladi: sharoviy, planetar, vibratsiyali, girdob (viхr), giroskopik, oqimli tegirmonlarda bajariladi va attritorlarli qurilmalarida bajariladi.Tegirmonlarni ichida eng soddasi va keng tarqalgani bu sharoviy tegirmonidir.
Tegirmon silindr bo’lib, ichida maydalovchi jism bo’ladi: ko’pincha po’lat yoki qattiq qotishmali sharlar. Silindr aylanganda bu sharlar aylanish bo’yicha baraban bo’ylab ko’tarilib, eng tepasiga chiqqanda o’z og’irligi bilan pastga otilib tushib, maydalanuvchi materialni urib, maydalab deformatsiyalaydi. Maydalanish tezligi barabanning aylanish tezligiga bog’liq. Maydalangan zarracha formasi-siniq (osqolochniy), g’adir-budir. Tegirmon silindr bo’lib, ichida maydalovchi jism bo’ladi: ko’pincha po’lat yoki qattiq qotishmali sharlar. Silindr aylanganda bu sharlar aylanish bo’yicha baraban bo’ylab ko’tarilib, eng tepasiga chiqqanda o’z og’irligi bilan pastga otilib tushib, maydalanuvchi materialni urib, maydalab deformatsiyalaydi. Maydalanish tezligi barabanning aylanish tezligiga bog’liq. Maydalangan zarracha formasi-siniq (osqolochniy), g’adir-budir. - Attritorli qurilmalar, sharoviy tegirmonlarning bir turidir.
- Maydalanuvchi jism qimirlamaydigan baraban ichida bo’ladi. Baraban ichida katta tezlikda (100ayl\min. va undan yuqori) aralashtiruvchi ko’raklar aylanadi.
5- rasm Attritor qurilma sхemasi:
1-maydalovchi хajm; 2-aralashtiruvchi val; 3-maydalanuvchi material; 4-maydalangan jism; 5-aralashtiruvchi parrak.
Maydalangan jismlarni sirkulyatsiyasini - aylanishini va maydalanayotgan materialni maydalanishini (yeyilishini) aralashtiruvchi ko’rakchalarga qiya o’rnatilgan taroqlar ta’minlaydi. [1.,5]
|
| |
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE

ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
32
Inson huquqlari masalasi nafaqat milliy huquq,
balki xalqaro huquqning ham
katta muammosi hisoblanadi.O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 13-
moddasida:
O’zbekiston Respublikasida demokratiya umuminsoniy prinsiplarga asoslanadi,
ularga ko’ra, inson,
uning hayoti, erkinligi, sha’ni,
qadr-qimmati va boshqa
daxlsiz huquqlari oliy qadriyat hisoblanadi deb belgilanadi.
Har qanday qonun, harakat sohasidan qat’i, nazar
ishlab chiqarilayotgan va
muhokama etilayotgan payt-da insonning asosiy,
buzilmas huquqlariga
qanchalik mos kelishiga alohida e’tibor qaratish zarur. Ana shu prin-
sipga og’ishmay rioya etgan holdagina biz chin ma’no-dagi huquqiy
adolatparvar davlat qurishga erisha olamiz’’ deydi Prezidentimiz I.A. Karimov.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. S.K.Ganiyev, A.A.Ganiyev, Z.T.Xudoyqulov. Kiberxavfsizlik asoslari:
о‘quv qо‘llanma. – T.: «Aloqachi», 2020
2. S.K. GANIYEV, A.A. GANIYEV, Z.T.
XUDOYQULOV
KIBERXAVFSIZLIK ASOSLARI
О‘quv qо‘llanma TOSHKENT 2020
3. O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. T.: O’zbekiston, 2012
4.2 Karimov I.A. Qonunga hurmat, qonunga itoat hayotimiz mezoni bo’lsin. T.:
O’zbekiston, 2008.
5. OBLAKULOV D.O. MUSTANOV I.A. XALQARO JINOYAT HUQUQI Toshkent
Adolat 2013
6. Karimov I.A. O’zbekiston:
milliy istiqlol, iqtisod, siyosat,
mafkura. T.l. T.: O’zbekiston, 1996.
– Maydalavchi sharlariga ko’ra: a) bir turli; b) ko’p turli

|
– Maydalavchi sharlariga ko’ra: a) bir turli; b) ko’p turli
|
bet | 3/7 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 438,82 Kb. | | #119318 |
Bog'liq Lecture 53 – Maydalavchi sharlariga ko’ra: a) bir turli; b) ko’p turli - 3 – Maydalavchi sharlariga ko’ra: a) bir turli; b) ko’p turli
- 3-Rasm. To’xtamasdan ishlovchi sharli tegirmon:
- 1 – ko’tarish tayanchi; 2 – xomashyo ortish joyi; 3 – tegirmon barabani;
- 4 – (I, II, III) maydalash kameralari; 5, 6 – kameralar orasidagi panjara; 7 – maydalangan maxsulotni chiqarish; 8 – turli shakldagi maydalovchi sharlar; 9 – barabanni xarakatga keltirish mexanizmi
5.2 Tegirmon bababanida sharning ishlash muvozanati 5.2 Tegirmon bababanida sharning ishlash muvozanati Tegirmon aylanish tezligi ortishi bilan sharchaga ta’sir qiladigan markazdan qochma kuch ortadi va uni ko’tarilish burchagini ko’paytiradi. Bu esa sharchani tepparoqdan qulab tushishini va uni maydalashga ishlashini taminlaydi. Agar aylanish tezligi yanada orttirilsa sharcha qulamasdan tegirmon idishi bilan birga aylanadi va maydalash umuman amalga oshirilmaydi. Sharchalarning tegirmon idishi bilan birga aylanishdagi tezligi kritik tezlik deb ataladi. Tegirmonda bitta R massaga ega bo’lgan sharchani ko’rib chiqamiz. Sharcha m nuqdada V, m/s tezlik bilan aylanyapti. Bunda u markazdan qochma inersiya kuchi tasirida bo’ladi 4-rasmda shu tenglamaning vektorlar tizimi ko’rsatilgan. Bunda u markazdan qochma inersiya kuchi tasirida bo’ladi 4-rasmda shu tenglamaning vektorlar tizimi ko’rsatilgan.
4-Rasm. Sharchalarning muvozanat sistemasi
Tasir qilayotgan inersiya kuchi Rv2/gR nisbat bilan aniqlanadi. bunda g – erkin tushish tezligi, R – tegirmon idishining ichki radiusi. Sharcha αburchakga ko’tarilgach unga ta‘sir qilayotgan og’irlik kuchini markazga Psinα, intilma va devorga urinma Pcosα kuchlarga ajratiladi.
Agar ishqalanishni inobatga olmasak unda sharchani devorda ushlab turish sharti quyidagidek bo’ladi.
(5.1)
Agar berilgan aylanishlar n sonida aylanish tezligi sharchani eng teppa nuqtadan o’tish paytida muvozanatda qolsa,
(5.2)
bunda D idish diametri bo’lib kritik aylanishlar soni
Sharli tegirmonda baraban aylanishlar sonini, ayl/min xomashyo miqdorini, kg maydalavchi sharlar miqdorini, kg va ularning bir-biriga bo’lgan nisbatlarini uzgartirish orqali ishlab chiqarilayotgan kukuninig o’lchamlari nazorat qilinadi.
Bunda materialning xossasiga qarab zarracha o’lchami 1 mm dan 1mkm gacha bo’lgan kukunlarni ishlab chiqarish mumkin.
Sharli tegirmonlarda materialllarni kukunlarini ishlab chiqarish sanoatda keng tarqalgan.
|
| |
Sharli tegirmoning umumiy ko’rinishi 1-rasmda ko’rsatilgan

|
Sharli tegirmoning umumiy ko’rinishi 1-rasmda ko’rsatilgan
|
bet | 2/7 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 438,82 Kb. | | #119318 |
Bog'liq Lecture 5 Sharli tegirmoning umumiy ko’rinishi 1-rasmda ko’rsatilgan
Sharli tegirmon barabani o'z o'qi atrofida aylanma xarakati natijasida maydalovchi sharchalar tepaga ko’tariladi va ko’tarilish burchagini xosil qiladi.
1-rasm. Sharli tegirmon
Ko’tarilish α burchagi sharchaning dumalanib tushib ketish burchagidan oshmaydi bunda u dumalanib pastga tushib ketishi natijasida materiallarni maydalaydi yoki sidiradi. Sharchalarning sidirish yoki maydalashga ishlashi idishning diametri D va uzunligining L nisbatlaridan kelib chiqadi. Agar D: L > 3…5 bo’lsa sharcha maydalashga ishlaydi - Ko’tarilish α burchagi sharchaning dumalanib tushib ketish burchagidan oshmaydi bunda u dumalanib pastga tushib ketishi natijasida materiallarni maydalaydi yoki sidiradi. Sharchalarning sidirish yoki maydalashga ishlashi idishning diametri D va uzunligining L nisbatlaridan kelib chiqadi. Agar D: L > 3…5 bo’lsa sharcha maydalashga ishlaydi
- Agar D: L < 3 bo’lsa sharcha sidirishga ishlaydi Shuning asosida tegirmonning goborit o’lchamlari aniqlanadi. Masalan: qattiq materiallani maydalash uchun D: L nisbati 3 katta bo’lishi kerak; plastik materiallarni maydalash uchun D: L nisbati 3 dan kichik bo’lishi kerak.
Shuni takidlash kerak tegirmon goborit o’lchamlarini tanlash faqat shu bilan chegaralanmaydi. Tegirmon goborit o’lchamiga asosan idishning aylanish tezligi, maydalanuvchi material miqdori, maydalash davomiyligi va maydalash muxiti katta tasir ko’rsatadi. Shuni takidlash kerak tegirmon goborit o’lchamlarini tanlash faqat shu bilan chegaralanmaydi. Tegirmon goborit o’lchamiga asosan idishning aylanish tezligi, maydalanuvchi material miqdori, maydalash davomiyligi va maydalash muxiti katta tasir ko’rsatadi. 2-Rasmda tegirmon goborid o’lchamlarining maydalashdagi ko’tarilish burchagiga va ko’tarilish baladligiga ta’sirini ko’rstish uchun katta va kichik tegirmonlar taqqoslangan Sharli tegirmonlarning baraban konstruksiyasiga ko’ra ular quyidagi guruxlarga bo’linishi mumkin
2-Rasm. Sharli tegirmonlarning goborit o’lchamlarining ko’tarilish burchagi va balandiligiga ta‘siri.
Sharli tegirmonlarning baraban konstruksiyasiga ko’ra ular bir necha guruxlarga bo’linishi mumkin:
1 – ishlash davriga ko’ra 2 – baraban turiga ko’ra
a) to’xtab ishlovchi; a) yakka kamerali;
b) to’xtamasdan ishlovchi. b) ko’p kamerali
|
| |
Qurulish industriyasi fanidan tayyorlasgan taqdimot loyhasi - bet 7

|
Qurulish industriyasi fanidan tayyorlasgan taqdimot loyhasi
|
bet | 7/7 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 438,82 Kb. | | #119318 |
Bog'liq Lecture 5 Kukunlarni olishda eng samarador va meхnat unumi yuqori usul oqimli tegirmondir. Bu usulda juda mayda zarrachalar olinadi. Qisilgan gaz (хavo, azot va х.k.) yoki o’ta qizigan bug’ oqimi konus naychali teshik (soplo) orqali ish kamerasiga tovish tezligida ( Vtov=311m\sek ) va undan yuqori tezlikda хam yuboriladi. Yorug’lik tezligi Vyor=3·108m\sek. Ish kamerasida maydalanayotgan katta tezlikdagi girdobga bir-birlariga katta nisbiy (nuqtaviy) kuch bilan bir necha marta(ko’p marta) urilib shiddat bilan qizg’in eyilib maydalanadi.Oqimli tegirmonlarda metallar, keramika, polimerlar va ularning хar-хil kompozitsiyalari maydalanadi. Mo’rt materiallar va tegirmonlarda yetarli darajada maydalanmagan zarrachalar хam maydalaniladi. - Foydalanilgan adabiyotlar
- 1. Kiparisov S. S., Libenson G. A.Poroshkovaya metallurgiya: Uchebnik dlya texnikumov—3-e izd., pererab.— M.: Metallurgiya,1991-30-37сс
- 2. E. O. Umarov Materialshunoslik. O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi. – T.: Cho‘lpon nomidagi NMII, 2014 .-323b
- 3. Kiparisov S.S. , Libenson G.A. Poroshkovaya metallurgiya. M.: , 1991.-22c
- 4. F.R. Norxodjaev Materialshunoslik. Darslik. ―Fan va texnologiya nashriyoti, - T.: ―Fan va texnologiya‖ nashriyoti.D. 2014- 160 b.
- 5. Kukun metallurgiyasi asoslari fanidan o’quv-uslubiy majmua Andijon 2020
- 6. Yangi materiallar texnologiyasi” fanidan o‘quv-uslubiy majmua Andijon 2020 -33b
E’tiboringiz uchun E’tiboringiz uchun rahmat
|
| |
-misol. Quyidagi kvadratik formani kanonik koʻrinishga keltiring. 
Yechish

|
-misol. Quyidagi kvadratik formani kanonik koʻrinishga keltiring.
Yechish
|
bet | 8/14 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 269,34 Kb. | | #117447 |
Bog'liq Kvadratik formalar2-misol. Quyidagi kvadratik formani kanonik koʻrinishga keltiring.
Yechish. Bu kvadratik formaning matritsasi koʻrinishga ega. Uning xarakteristik koʻphadini topamiz:
Shunday qilib, matritsaning uch karrali xarakteristik ildizi: va bitta oddiy xarakteristik ildizi: mavjud.
Demak, bu kvadratik formaning kanonik koʻrinishi quyidagicha boʻladi:
Ba’zi hollarda faqat kanonik koʻrinishini emas, balki bu koʻrinishga keltiruvchi almashtirishni bilish kerak boʻlib qoladi.
Buning uchun berilgan simmetrik matritsani diagonal koʻrinishga keltiruvchi orthogonal matritsani yoki uning teskari matritsasi ni topish va matritsaning xarakteristik ildizlaridan foydalanib tuzilgan
sistemaning fundamental yechimlarini ortonormallash kifoya.
Yuqoridagi misolda uning amalga oshirish algoritimini koʻrib chiqamiz.
3-misol.Quyidagi kvadratik formani kanonik koʻrinishga keltiruvchi xosmas almashtirishni toping.
Yechish. boʻlsin. U holda quyidagi sistemani hosil qilamiz:
Bu sistemaning rangi 1 ga teng. Demak, uning 3 ta chiziqli erkli yechimini topish mumkin. Masalan:
vektorlar sistemaning chiziqli erkli yechimlari boʻladi.
Bu vektorlar sistemasini ortogonallab, quyidagi vektorlar sistemasini hosil qilamiz. boʻlsin. U holda quyidagi sistemaga ega boʻlamiz:
Bu sistemaning rangi 3 ga teng. Uning noldan farqli yechimi koʻrinishda boʻladi. vektorlar orthogonal sistemani tashkil etadi. Uni normalashtirib
ortonormalangan vektorlar sistemasini hosil qilamiz. Shunday qilib, ni kanonik koʻrinishga keltiruvchi almashtirishlardan biri
koʻrinishda boʻladi.
Mashqni bajaring. kvadratik formani kanonik koʻrinishga keltiruvchi xosmas almashtirishni toping.
Agar kvadratik formaning kanonik koʻrinishida boʻlsa, u holda bu formani kvadratik formaning normal koʻrinishi deyiladi.
Agar haqiqiy kvadratik forma qaralayotgan boʻlsa, uni normal koʻrinishga keltirish masalasi anchagina murakkab masalalardan biri hisoblanadi. Chunki bunda manfiy sondan kvadrat ildiz chiqarish talab qilinishi mumkin.
|
| |
-misol. kvadratik forma ustida almashtirish bajarilgandan soʻng hosil boʻlgan yangi kvadratik formani toping. 
Yechish

|
-misol. kvadratik forma ustida almashtirish bajarilgandan soʻng hosil boʻlgan yangi kvadratik formani toping.
Yechish
|
bet | 7/14 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 269,34 Kb. | | #117447 |
Bog'liq Kvadratik formalar1-misol. kvadratik forma ustida almashtirish bajarilgandan soʻng hosil boʻlgan yangi kvadratik formani toping.
Yechish. Bu yerda kvadratik formaning matritsasi , chiziqli almashtirishning matritsasi esa koʻrinishda boʻladi. U holda teoremaga asosan . Bundan quyidagi kvadratik formani hosil qilamiz:
. Mashqlarni bajaring.
1) kvadratik forma ustida almashtirish bajarilgandan soʻng hosil boʻlgan yangi kvadratik formani toping.
2) kvadratik forma ustida almashtirish bajarilgandan soʻng hosil boʻlgan yangi kvadratik formani toping.
Yuqoridagilarga asoslanib quyidagi xulosani chiqarish mumkin.
Chiziqli almashtirish bajarilgandan soʻng kvadratik formaning rangi oʻzgarmaydi.
2.Kvadratik formaning kanonik korinishi. Kvadratik formani kanonik korinishga keltirish.
2-ta’rif. Agar (4) kvadratik formada turli noma’lumlarning koʻpaytmalari oldidagi barcha koeffitsiyentlar nolga teng boʻlsa, u holda bu forma kvadratik formaning kanonik koʻrinishi deb ataladi.
Shunday qilib, quyidagi ifoda formaning kanonik koʻrinishi deyiladi.
Shuni alohida ta’kidlash kerakki, kanonik koʻrinishda noldan farqli koeffitsiyentlar soni kvadratik formaning rangiga teng boʻlishi kerak. Quyidagi teoremani isbotsiz keltiramiz.
Teorema. Har qanday kvadratik forma biror xosmas chiziqli almashtirish orqali kanonik koʻrinishga keltirilishi mumkin.
Bu teoremani matematik induksiya metodi yordamida isbotlash mumkin. Demak, matematik induksiya metodi yordamida kvadratik formani kanonik koʻrinishga keltirish mumkin.
Berilgan kvadratik forma keltiriladigan kanonik koʻrinish bir qiymatli aniqlangan emas, ya’ni har qanday kvadratik forma turli usullar bilan turli koʻrinishdagi kanonik koʻrinishga keltirilishi mumkin.
Masalan, kvadratik formani xosmas chiziqli almashtirish yordamida kanonik koʻrinishga keltirish mumkin;
b) xosmas chiziqli almashtirish yordamida kanonik koʻrinishga keltirish mumkin.
kvadratik formani kanonik koʻrinishda yozish uchun matritsaning xarakteristik ildizlarini, ya’ni koʻphadning ildizlarini topamiz. Bu ildizlar esa kanonik koʻrinishning koeffitsiyentlari boʻladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-misol. kvadratik forma ustida almashtirish bajarilgandan soʻng hosil boʻlgan yangi kvadratik formani toping.
Yechish
|
-misol. Quyidagi
 .
kvadratik formani kanonik ko`rinishga keltiring.
Yechish

|
-misol. Quyidagi
.
kvadratik formani kanonik ko`rinishga keltiring.
Yechish
|
bet | 3/14 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 269,34 Kb. | | #117447 |
Bog'liq Kvadratik formalar3-misol. Quyidagi
.
kvadratik formani kanonik ko`rinishga keltiring.
Yechish. Bu kvadratik formaning matritsasi
ko`rinishga ega. Uning xarakteristik ko`phadini topamiz:
.
Shunday qilib, matritsaning uch karrali xarakteristik ildizi: va bitta oddiy xarakteristik ildizi: mavjud.
Demak, bu kvadratik formaning kanonik ko`rinishi quyidagicha bo`ladi:
.
Ba`zi hollarda faqat kanonik ko`rinishini emas, balki bu ko`rinishga keltiruvchi almashtirishni bilish kerak bo`lib qoladi.
Buning uchun berilgan simmetrik matritsani diagonal ko`rinishga keltiruvchi ortogonal matritsani yoki uning teskari matritsasi ni topish va matritsaning xarakteristik ildizlaridan foydalanib tuzilgan
sistemaning fundamental yechimlarini ortonormallash kifoya.
Yuqoridagi 3 – misolda buning amalga oshrilish algoritimini ko`rib chiqamiz.
4-misol. Quyidagi
.
kvadratik formani kanonik ko`rinishga keltiruvchi xosmas almashtirishni toping.
Yechish. bo`lsin. U holda quyidagi sistemani hosil qilamiz:
Bu sistemaning rangi 1 ga teng. Demak, uning 3 ta chiziqli erkli yechimini topish mumkin. Masalan:
vektorlar sistemaning chiziqli erkli yechimlari bo`ladi.
Bu vektorlar sistemasini ortogonallab, quyidagi
vektorlar sistemasini hosil qilamiz.
bo`lsin. U holda quyidagi sistemaga ega bo`lamiz:
Bu sistemaning rangi 3 ga teng. Uning noldan farqli yechimi ko`rinishda bo`ladi. vektorlar ortogonal sistemani tashkil etadi. Uni normallab
ortonormallangan vektorlar sistemasini hosil qilamiz. Shunday qilib, ni kanonik ko`rinishga keltiruvchi almashtirishlardan biri
ko`rinishda bo`ladi.
Mashqni bajaring:
kvadratik formani kanonik ko`rinishga keltiruvchi xosmas almashtirishni toping.
Agar kvadratik formaning kanonik ko`rinishida bo`lsa, u holda bu formani kvadratik formaning normal ko`rinishi deyiladi.
Agar haqiqiy kvadratik forma qaralayogan bo`lsa, uni normal ko`rinishga keltirish masalasi anchagina murakkab masalalardan biri hisoblanadi. Chunki, bunda manfiy sondan kvadrat ildiz chiqarish talab qilinishi mumkin.
|
| |
sys = tf([1], [1 2 1]) - Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekommunikatsiya...

|
Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekommunikatsiya texnologiyalari fakulteti
|
bet | 7/10 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #249899 |
Bog'liq 9 13 amaliy ish modellashtiorish amaliy oxirgisys = tf([1], [1 2 1]); LTI Viewer-ni ishga tushirish:
ltiview(sys);
Bu buyruq LTI Viewer-ni ishga tushiradi va `sys` tizimining javoblarini ko'rsatadi.
MATLAB interfeysidan foydalanish
MATLAB interfeysi orqali ham LTI Viewer-ni ishga tushirish mumkin.
MATLAB asboblar panelidan:
MATLAB asboblar panelida "Apps" bo'limini oching.
“Control System Toolbox" bo'limida "LTI Viewer" ni tanlang.
MATLAB skript yoki fayldan:
MATLAB skriptida yoki `.m` faylda tizimni yaratib, so'ngra LTI Viewer-ni chaqirish mumkin.
% Skript yoki faylda tizim yaratish sys = tf([1], [1 2 1]);
% LTI Viewer-ni ishga tushirish ltiview(sys);
Bir nechta tizimlarni qo'shish
LTI Viewer-ga bir nechta tizimlarni qo'shish va ularni birgalikda tahlil qilish ham mumkin.
Bir nechta tizimlarni yaratish:
% Birinchi tizim
sys1 = tf([1], [1 2 1]); % Ikkinchi tizim sys2 = tf([1], [1 3 3 1]);
LTI Viewer-ni bir nechta tizim bilan ishga tushirish: ltiview(sys1, sys2);
Bu buyruq LTI Viewer-ni ishga tushiradi va `sys1` va `sys2` tizimlarining javoblarini ko'rsatadi, ularni solishtirish imkonini beradi.
LTI Viewer-da ishlash
LTI Viewer ishga tushirilgandan so'ng, interaktiv vositalar yordamida turli javoblarni ko'rish va tahlil qilish mumkin. Misol uchun:
Diagrammalarni kattalashtirish va kichiklashtirish.
Xususiyatlarni o'lchash va ko'rsatish.
Tizim parametrlari bilan ishlash va natijalarni darhol ko'rish.
3. LTI Viewer MATLABda chiziqli vaqt-invariant (LTI) tizimlarni vizual tahlil qilish uchun turli xil javoblarni ko'rsatish imkonini beradi. Quyida LTI
Viewerda mavjud bo'lgan asosiy tahlil turlari keltirilgan:
O'tish javobi (Step Response)
O'tish javobi tizimga unit step (birlik qadam) kirishi berilganda, tizimning chiqishi qanday o'zgarishini ko'rsatadi. Bu tahlil tizimning vaqt domenidagi xatti-harakatini ko'rish imkonini beradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekommunikatsiya texnologiyalari fakulteti
|
1. Jamoat birlashmasi deb nimaga aytiladi? - bet 8

31). Taraqqiyot strategiyasiga muvofiq qishloq xo‘jaligi mashinasozligi ishlab chiqarishini yagona sanoat klasteri usulida tashkil etish qaysi shaharda amalga oshiriladi?
Samarqand shahrida
Nurafshon shahrida
Chirchiq shahrida
Farg‘ona shahrida
32). Fuqarolik jamiyati ta‘rifi to‘g‘ri keltirilgan javobni ko‘rsating
O‘z huquqlari, erkinliklarini hamda siyosat, iqtisodiyot, ijtimoiy rivojlanish, fan, madaniyat, ekologiya va hayotning boshqa sohalaridagi qonuniy manfaatlarini birgalikda ro‘yobga chiqarish uchun birlashgan fuqarolarning xohish-irodalarini erkin bildirishlari natijasida vujudga kelgan ixtiyoriy tuzilma
jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar tomonidan ixtiyoriylik asosida tashkil etilgan, daromad (foyda) olishni o‘z faoliyatining asosiy maqsadi qilib olmagan hamda olingan daromadlarni (foydani) o‘z qatnashchilari (a’zolari) o‘rtasida taqsimlamaydigan o‘zini o‘zi boshqarish tashkilotidir
insonga uning iqtisodiy, siyosiy va madaniy hayoti shakllarini erkin tanlash kafolatlanadigan, qonun ustuvorligi va inson huquqlari hamda erkinliklari qaror topadigan, koʻp partiyaviylik, siyosiy institutlar, mafkura va fikrlarning xilma-xilligi taʼminlanadigan hamda oʻzini-oʻzi boshqarish organlarining mavqei baland boʻlgan ijtimoiy tuzum
fuqarolarining qarashlar, manfaatlar va maqsadlar mushtarakligi asosida tuzilgan, davlat hokimiyati organlarini shakllantirishda jamiyat muayyan qismining siyosiy irodasini ro‘yobga chiqarishga intiluvchi hamda o‘z vakillari orqali davlat va jamoat ishlarini idora etishda qatnashuvchi ko‘ngilli birlashmasidir
33). O‘zbekiston Respublikasida ijtimoiy hayot qaysi prinsip asosida rivojlanadi?
hokimiyatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo‘linishi prinsipi asosida
siyosiy institutlar, mafkuralar va fikrlarning xilma-xilligi asosida
xalqaro huquqning umume’tirof etilgan prinsip va normalariga asosan
umuminsoniy prinsiplarga asoslanadi, ularga ko‘ra inson, uning hayoti, erkinligi, sha’ni, qadr-qimmati va boshqa ajralmas huquqlari oliy qadriyat hisoblanadi
|
Metallar korroziyasi haqida tushuncha

|
Metallar korroziyasi haqida tushuncha
|
bet | 3/5 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #114580 |
Bog'liq Metallarni korroziyadan saqlash usullariMetallar korroziyasi haqida tushuncha. Korroziya turlari. Ko'pchilik metallar havo, suv, kislota, ishqor va tuzlarning eritmalari ta'sirida yemiriladi. Bu hodisa korroziya deyiladi. Korroziya so'zi lotincha «corrodore» - yemirilish degan ma'noni anglatadi. Korroziya o'zining fizik-kimyoviy Harakteri jihatidan ikki xil bo'ladi: kimyoviy va elektrokimyoviy korroziya.
Metallarda qanday turdagi korroziya sodir bo'lishi metallni qurshab to’rgan muhitga bog'liq bo'ladi.
Metallarga quruq gazlar (kislorod, sulfid angidrid, vodorod sulfid, galogenlar, karbonat angidrid va x.k.), elektrolit bo'lmagan suyuqliklar ta'sir etganda kimyoviy korroziya sodir bo'ladi. Bu ayniqsa yuqori haroratli sharoitda ko'p uchraydi, shuning uchun bunday yemirilish metallarning gaz korroziyasi deb ham ataladi. Gaz korroziyasi ayniqsa, metallurgiyaga katta zarar keltiradi. Temir va po'lat buyumlarini gaz korroziyasidan saqlash uchun ularning sirti alyuminiy bilan qoplanadi.
Suyuq yoqilg'ilar ta'sirida vujudga keladigan korroziya ham kimyoviy korroziya jumlasiga kiradi. Suyuq yoqilg'ining asosiy tarkibiy qismlari metallarni korroziyalantirmaydi, lekin, neft va surkov moylari tarkibidagi oltingugurt, vodorod sulfid va oltingugurtli organik moddalarning metallarga ta'siri natijasida korroziya vujudga keladi. Suvsiz sharoitidagina bu ta'sir namoyon bo'ladi. Suvda elektrokimyoviy korroziyaga aylanadi.
Elektrolitlar ta'sirida bo'ladigan korroziya elektrokimyoviy korroziya deyiladi. Ko'pgina metallar asosan elektrokimyoviy korroziya tufayli yemiriladi. Elektrokimyoviy korroziya metalda kichiq galvanik elementlar hosil bo'lishi natijasida sodir bo'ladi.
Galvanik elementlar hosil bo’lishiga sabab: 1) ko'p metallar tarkibida qo'shimcha sifatida boshqa metallar bo'lishi; 2) metall hamma vaqt suv, havo namligi va elektrolitlar qurshovida turishidir. Masalan, nam havoda temirga mis metali tegib to’rgan bo'lsin. Bunda galvanik element hosil bo'ladi (temir – anod, mis – katod vazifasini o'taydi). Temir oksidlanadi:
Fe – 2e– Fe2+
Bu elektronlar katod sirtida havo kislorodini qaytaradi:
O2 2H2O 4e– 4OH–
Fe2 ionlari OH– ionlari bilan birikib, Fe(OH)2 ni hosil qiladi; Fe(OH)2 havo kislorodi va namlik ta'sirida Fe(OH)3 ga aylanadi;
Fe(OH)2 O2 2H2O 4Fe(OH)3
Natijada temir korroziyaga uchraydi. Agar, vodorod ionlari mo'l bo'lsa, temirdan chiqqan elektronlar havodagi kislorodni qaytarmasdan vodorod ionlarini qaytaradi;
2H2e– 2H H2
Temir qalayga tegib tursa, korroziya temir misga tegib to’rgandagiga qaraganda sustroq sodir bo'ladi, temir ruxga tegib tursa, zanglamaydi, chunki, temir ruxga qaraganda asl metaldir; elektrolitlar ishtirokida rux bilan temir hosil qilgan galvanik elementda rux – anod, temir – katod vazifasini bajaradi.
|
| |
Korrozion aktivator va ingibitorlar

|
Korrozion aktivator va ingibitorlar
|
bet | 5/5 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #114580 |
Bog'liq Metallarni korroziyadan saqlash usullariKorrozion aktivator va ingibitorlar. Korroziya jarayonining tezligiga eritmalarda bo'lgan ionlar, ya'ni H va OH- ionlari konsentrasiyasi, eritmaning ( pH i katta ta'sir ko'rsatadi. H ionlari konsentrasiyasi ortsa, korroziya kuchayadi, OH- ionlari konsentrasiyasining ortishi temirning korroziyalanishini susaytiradi. Lekin gidroksidlari amfoter xossaga ega bo'lgan metallar (Zn, Al, Pb)ning korroziyasi OH- ionlari konsentrasiyasi ortganda tezlashadi.
Korroziyani tezlatuvchi moddalar korrozion aktivatorlar deyiladi. Bularga ftoridlar, xloridlar, sulfatlar, nitratlar va hokazolar kiradi. Korrozion muhitga qo'shilganida metallar korroziyasini susaytiradigan moddalar korrozion ingibitorlar deb ataladi. Masalan, aminlar, mochevina, aldegidlar, sulfidlar, xromatlar, fosfatlar, nitritlar, silikatlar va hokazolar korrozion ingibitorlardir.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. YU.T.Toshpo'latov, SH.YE.Ishoqov. Anorganik kimyo. Toshkent. «O'qituvchi». 1992 y.
2. N.A.Parpiyev, H.R.Rahimov, A.G.Muftaxov. Anorganik kimyo nazariy asoslari. Toshkent. «O'zbekiston». 2000 y.
3. Q.Ahmerov, A.Jalilov, R.Sayfutdinov Umumiy va anorganik kimyo. Toshkent. «O'zbekiston» 2003 y.
www.ziyonet.uz
|
| |
). Konstitutsiya so‘zi qanday ma‘noni anglatadi?

48). Konstitutsiya so‘zi qanday ma‘noni anglatadi?
fransuz tilidan tartib-taomil
lotincha so‘z bo‘lib, tartib, qoida, tuzish
yunon tilidan – maqsadni aytmoq
ingliz tilidan constitute – gapirmoq
49). Ma’naviyat bu
inson axloqi va odobi, bilimlari, iste’dodi, amaliy malakalari, vijdoni, iymoni, e’tiqodi, dunyoqarashi, mafkuraviy qarashlarning bir-biri bilan uzviy bog‘langan, jamiyat taraqqiyotiga ijobiy ta’sir etadigan mushtarak tizimidir
kishilarning ongini, bilimini, madaniyatini oshirishga qaratilgan taʼlim-tarbiya tizimi
shaxsda muayyan jismoniy, ruhiy, axloqiy, maʼnaviy sifatlarni shakllantirishga qaratilgan amaliy pedagogik jarayon; insonning jamiyatda yashashi uchun zarur boʻlgan xususiyatlarga ega boʻlishini taʼminlash yoʻlida koʻriladigan chora tadbirlar yigindisi
inson faoliyati va shu faolliyatning ahamiyatini belgilovchi ramziy qurilmalar va asarlar majmuidir
|
1. Jamoat birlashmasi deb nimaga aytiladi? - bet 9

34). "Norma ijodkorligi jarayonini modernizatsiya qilish, qonunchilik hujjatlarining qat’iy ijrosini ta’minlash" maqsadi bo‘yicha qanday konsepsiyani ishlab chiqilishi belgilangan?
Qonunchilik palatasi boshqaruv tizimining samaradorligini oshirish konsepsiyasini ishlab chiqish
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligini rivojlantirish konsepsiyasini ishlab chiqish
Ijtimoiy munosabatlarni huquqiy tartibga solish konsepsiyasini ishlab chiqish
Sohalarda “tartibga solish yuki”ni kamaytirish konsepsiyasini ishlab chiqish
35). Ma’naviy tarbiyani baholashning ilmiy asoslangan indikatorlarini ishlab chiqish qaysi ustuvor yo‘nalish maqsadlarida belgilangan?
ma’naviy taraqqiyotni ta’minlash va sohani yangi bosqichga olib chiqish
milliy iqtisodiyotni jadal rivojlantirish va yuqori o‘sish sur’atlarini ta’minlash
adolatli ijtimoiy siyosat yuritish, inson kapitalini rivojlantirish
mamlakatimizda adolat va qonun ustuvorligi tamoyillarini taraqqiyotning eng asosiy va zarur shartiga aylantirish
36). "Xavfsiz va tinchliksevar davlat” tamoyiliga asoslangan siyosatni izchil davom ettirish “O‘zbekiston — 2030” Strategiyasining nechinchi ustuvor yo‘nalishi sifatida belgilangan?
3-ustuvor yo‘nalish
2-ustuvor yo‘nalish
5-ustuvor yo‘nalish
4-ustuvor yo‘nalish
37). “Xalqparvar davlat” milliy dasturi amalga tatbiq etish qaysi g‘oya asosida ishlab chiqilgan?
“Davlat xalqqa xizmat ko‘rsatishi shart” g‘oyasi
Qonun ustuvorligi va konstitutsiyaviy qonuniylikni ta’minlash g‘oyasi
Xalq bilan muloqot g‘oyasi
“aqlli tartibga solish” modeli
38). “Legal Tech” platformasi nima?
Huquqni muhofaza qiluvchi organlarda jinoyatlar haqida xabarlarni hisobga olish tizimi
Sudlar, huquqni muhofaza qiluvchi organlar va boshqa davlat organlari bilan elektron hujjatlar almashinuvi tizimi
|