nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
KOMPYUTER GRAFIKASI VA UNING TURLARI

|
KOMPYUTER GRAFIKASI VA UNING TURLARI
|
bet | 3/66 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 6,48 Mb. | | #158722 |
Bog'liq kompyuter grafikasi-autocadKOMPYUTER GRAFIKASI VA UNING TURLARI.
Kompyuter grafikasi haqida ma’lumot.
Kompyuter grafikasining turlari.
Fan va texnika taraqqiyoti jamiyatimizni informatsion jamiyatga aylantirdi. Bu jamiyatda faoliyat ko’rsatuvchilarning aksariyat qismi axborotlarni ishlab chiqarish, saqlash, qayta ishlash va amalga oshirish bilan banddirlar. Bunday ishlarni zamonaviy kompyuterlarsiz amalga oshirish qiyin. Ulardagi ma’lumotlarni qayta ishlash mashina grafikasi yordamida amalga oshirilsa foydalanuvchiga katta qulayliklar tug’diradi.
Kompyuter grafikasi – bu model va tasvirlarni kompyuter yordamida hosil qilish, saqlash va qayta ishlash to’g’risidagi fandir.
Kompyuter grafikasi deganda odatda grafik ma’lumotlarni kompyuter vositasida tayyorlash, qayta ishlash (qurish), saqlash va namoyish etish jarayonlarini avtomatlashtirish tushunilsa, grafik ma’lumot deganda ob’ekt modellari va tasvirlari tushuniladi.
Kompyuter grafikasi jahonda yangi fundamental fan hisoblanib, o’tgan asrning 90-chi yillarida paydo bo’ldi hamda fan va ishlab chikarishning barcha sohasida kadrlar tayyorlab berishda uziga xos mustaqil ahamiyat kasb etdi. Maxsus dasturlar yordamida xuddi bir varoq oq qog’ozga qalam yoki ruchka bilan har xil rasmlarni solish singari kompyuter ekranida sichqoncha yordamida rasm chizish, ya’ni tasvir yaratish, tuzatish va ularni harakatlantirish imkonini yaratdi. Bu dasturlar rasm solish programmalari yoki grafik redaktorlar bo’lib, ular yordamida rasmning elementlari boshqarib boriladi. Kompyuter grafikasining juda tez rivojlanib borishi va uning texnikaviy va dasturiy vositalarining yangilanib turishi ushbu kursni hamisha takomillashtirishga, bu sohadagi yangi yo’nalishlarni tinmay o’rganib borishni taqozo etadi. So’nggi yillarda bu sohada juda katta uzgarishlar (siljishlar) yuz berdi, ya’ni 16 mln.dan ortiq rang va rang turlarini uzida aks ettira oladigan displeylar, grafik axborotlarni kirituvchi moslama – skanerlar, dasturiy vositalar sohasida esa haqiqiy kompyuter dunyosini kashf qila oladigan amaliy dasturlar vujudga keldi.
Kompyuter grafikasining uch turi mavjud bo’lib, bular: rastrli, fraktal va
|
| |
Fraktal grafikasi - Ergashaliyev Nurmuxammad Mirzoxidovich O’zbekiston Respublikasi

|
Ergashaliyev Nurmuxammad Mirzoxidovich O’zbekiston Respublikasi
|
bet | 5/66 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 6,48 Mb. | | #158722 |
Bog'liq kompyuter grafikasi-autocadFraktal grafikasi. Fraktal grafikasi asosan matematik amallar asosida grafik kompozitsiya tuzishda qo’llaniladi. Bugungi kunda videoroliklar, kliplar, videoo’yinlar yaratishda fraktal grafikasining o’rni beqiyosdir. Fantastik janrdagi kinofil’mlarda yoki kompyuter o’yinlarida atrof muhitning murakkab
kompozitsiyalari (o’rmonlar, tog’lar, shahar qiyofasi va h.) yaratishda fraktal grafikasidan keng foydalaniladi.
Fraktal grafikasining qo’llanish printsipi proektiv geometriyaning qonuniyatlariga asoslangan bo’lib, oddiy geometrik elementni o’ziga o’xshash akslantirishdan iborat. Aytaylik qish sovug’ida deraza oynasidagi naqshlar yoki kristal panjaralarning hosil bo’lishi insonni ajablantiradi. Bunday hodisa va jarayonlrni kompyuterda modellashtirish, ularning formula asosida qonuniyatlarini topish bir qarashda matematik echimga ega emasday ko’rinadi, lekin echimi oddiydan murakkablikka printsipi asosida yaratiladi. YUqorida keltirilgan misollarda agar diqqat bilan e’tibor qaratsangiz oddiy bir element, aytaylik bir dona qor parchasi xuddi shunga o’xshash (katta yoki kichik, holati, rangi o’zgargan) boshqa bir element bilan takrorlanadi. Bunday o’xshash to’plamlar fraktal to’plamlar deb nomlanadi.
Fraktallar bizga oddiy geometriyadan ma’lum bo’lgan figuralarga o’xshamaydi va ma’lum bir algoritmlar asosida quriladi. Fraktal grafikasida asosiy ob’ekt bu geometrik figura emas, balki matematik formuladir. Formuladagi koeffitsientlarni o’zgartirish asosida mutlaqo boshqa bir kompozitsiyalarni yaratish mumkin bo’ladi.
Umuman oddiy qilib aytganda fraktallar – bu dastlabki figuraga nisbattan ko’p marta qo’llanilgan ma’lum bir almashtirish va o’zgartirishlar demakdir.
Dastlabki fraktal geometriyasi g’oyalari XIX asrlarda vujudga kelgan. Kantor oddiy rekursiv (qaytariladigan) funktsiya orqali chiziqni chiziqlar to’plamiga olib keldi, keyinchalik esa Benua Mandel’brot fraktal geometriyasiga asos soldi va fraktal iborasini kiritdi.
Fraktal – lat. fractal bo’lingan (qismlarga ajratilgan) ma’nosini bildiradi. Fraktalning yana bir izoh-tushunchalaridan biri bu – qismlardan iborat va har bir qismi yana bo’linadigan geometrik figuradir. Har bir bo’linadigan figura yaxlit figuraning kichraygan yoki o’xshash nusxasidir. Fraktallarning asosiy xususiyati bo’ o’ziga o’xshashlikdir.
Oddiy figurani doimo kichraytirish va unga o’xshatish asosida fraktallar tuzish mumkin. Misol uchun: Oddiy kesma teng uchga bo’linadi (Rasm 1.3-a). O’rtadagi qismga teng bo’lgan yangi bir kesma bo’lagi qo’shiladi va to’rt bo’lakdan iborat siniq chiziq hosil qilinadi (Rasm 1.3-b). Keyingi etapda to’rtta kesmaning har biri yana uchga bo’linadi va o’rta qismiga teng yangi bo’laklar qo’shiladi (Rasm 1.3-c). Bu holat yana takrorlanganda bejirim bir naqsh kompozitsiyasi kelib chiqadi (Rasm 1.3-d). Agarda har bir etapda bo’laklarni kichraytirish bilan birga ularni yo’nalishini ham o’zgartirilsa yanada boshqaroq kompozitsiya kelib chiqadi.
|
| |
NAZORAT SAVOLLARI - Ergashaliyev Nurmuxammad Mirzoxidovich O’zbekiston Respublikasi

|
Ergashaliyev Nurmuxammad Mirzoxidovich O’zbekiston Respublikasi
|
bet | 8/66 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 6,48 Mb. | | #158722 |
Bog'liq kompyuter grafikasi-autocad
Kompyuter grafikasi qanday fan?
Kompyuter grafikasining qanday turlari mavjud?
Rastri nima?
Fraktal grafikasi nimaga asoslangan?
Fraktal geometriyasi asoschisi kim?
Vektorli grafika bugungi kunda qaysi sohalarda keng qo’llanilmoqda?
(2 – ma’ruza)
AVTOMATLASHTIRILGAN LOYIHALASH TIZIMLARI (ALT) HAQIDA TUSHUNCHA.
CAD-CAE-CAM tizimi bosqichlari va ularning ishlab chiqarishdagi muhim o’rni.
Avtomatlashtirilgan loyihalash tizimi va uning rivojlanish bosqichlari.
Geometrik modellashtirishning fazoviy tasavvur bilan uzviy bog’liqligi.
Xalqaro analitiklarning fikricha hozirgi zamon ishlab chiqarishida muvaffaqiyat qozonishning asosiy omillari bu: bozorga maxsulot chiqarishga ketadigan vaqtning qisqarishi, maxsulot tannarxining pasayishi va sifatning oshishidir. Bunday talablarga javob bera oladigan texnologiyalar qatorida avtomatlashtirilgan loyihalash tizimlari (ALT) turadi.
Avtomatlashtirilgan loyihalash tizimlari (ALT) keng qamrovli tushuncha bo’lib uni faqat chizmani avtomatlashgan tizim asosida loyihalash deb tushunmaslik kerak. Bugungi kundagi fan va ishlab chiqarishning tezkor suratdagi rivojlanishi ALTni uch bosqichdan iborat tizim sifatida o’rganishni va ishlab chiqarish jarayonida ham uch bosqichni qo’llashni taqozo etadi. Bu bosqichlar ingliz tilida CAD (computer aided design), CAM (computer aided manufacturing) va CAE (computer aided engineering) deb nomlanadi.
CAD tizimlari (somputer-aided design – kompyuterda chizmani loyihalash) asosan kompyuterda chizma g’oyalarini loyihalash va konstruktorlik hujjatlarini rasmiylashtirishga mo’ljallangan. Odatda hozirgi zamon CAD tizimlari moduliga uch o’lchamli konstruktsiyalar (detallar)ni yaratish (loyihalash) va chizma konstruktorlik yozma hujjatlarini (spetsifikatsiya, qaydnomalar va h.)ni rasmiylashtirish kiradi.
|
| |
Yashil ramka - Ergashaliyev Nurmuxammad Mirzoxidovich O’zbekiston Respublikasi

|
Ergashaliyev Nurmuxammad Mirzoxidovich O’zbekiston Respublikasi
|
bet | 14/66 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 6,48 Mb. | | #158722 |
Bog'liq kompyuter grafikasi-autocadYashil ramka – to’liq ob’yektlar majmuasini tanlashni nazarda tutadi. Bunda ob’yektning biron bir qismi ramka hududiga to’liq kirmagan bo’lsa ham ob’yekt (ob’yektlar) bari bir tanlanadi. Agarda ob’yekt (ob’yektlar) ramka hududidan to’liq tashqarida qolsa u holda ular tanlanmaydi.
Sichqoncha harakati 1 – nuqtadan 2 – nuqtaga qarab yo’naltiriladi.
Yashil ramka asosida ob’yektlarni tanlash. Natija.
NAZORAT SAVOLLARI
AutoCAD dasturi qachon yaratilgan va ommalashib ketgan?
AutoCAD dasturi o’rnatiladigan kompyuter qanday minimal talablarga javob berishi kerak?
AutoCAD dasturida ob’yekt tushunchasi nima?
Dasturda ob’ektklar qanday tanlanadi?
(4 – ma’ruza)
Chizish asboblar paneli.
Tahrirlash asboblar paneli.
Ob’yektlarni bog’lash asboblar paneli.
O’lcham qo’yish asboblar paneli.
AutoCAD panellari asosan piktogramalardan iborat bo’lib, piktogramma biron bir buyruqni rasmli tugma shklidagi ko’rinishidir.
Ekran pastki qismida buyruqlar satri va funksional klavishalar joylashgan. Buyruq piktogrammalari tanlanganda tegishli buyruq nomi va uning bajarilish ketma-ketligi buyruqlar satrida namoyon bo’ladi.
Funksional klavishalar asosida ma’lum birimkoniyatlarni o’chirib-yoqish mumkin. Bular: “ШАГ”-qadamli bog’lash, “СЕТКА”-to’r, “ОРТО”-ortogonal (gorizontal va vertikal) yurish rejimi, “ОТС-ПОЛЯР”-qutbni kuzatish, “Привязка”-bog’lash, “ОТС-ОБЪЕКТ”-ob’yektni kuzatish, “ДИН”-dinamik kiritish, “ВЕС”-chiziqni tegishli qalinlikda ko’rsatish, “МОДЕЛЬ”-model yoki chizma varag’i muhitiga o’tish.
AutoCAD dasturidagi panellarning biron-bir buyruq piktigrammasi tanlansa sichqoncha ko’rsatkichi ostida ma’lumot oynasi paydo bo’ladi. Albatta ushbu ma’lumotlarga ahamiyat berish lozim. Ular buyruq tanlangandan keyin buyruqning keyingi ketma ketligi to’g’risida axborot berib turadi.
Oddiy geometrik obyektlar primitivlar deb nomlanib, bular: kesma, ko’pburchak, to’g’ri to’rtburchak, aylana, aylana yoyi, ellips, ellips yoyi kabi geometrik shakllardir. Ularni geometrik yasalishini va parametrlarini, ya’ni hosil bo’lishi shartlarini bilish lozim.
Panellardagi ayrim buyruq piktogrammalari ketma-ket buyruqlar majmuasidan iborat bo’lib ular bevosita maxsus bo’limlarda alohida ko’rib chiqiladi.
«Рисование» - Chizish asboblar paneli
Ushbu panel bevosita chizish, yozish, jadval tuzish kabi ishlarni amalga oshirishda qo’llaniladi.
|
| |
Tasvir 13.8 - Ergashaliyev Nurmuxammad Mirzoxidovich O’zbekiston Respublikasi

|
Ergashaliyev Nurmuxammad Mirzoxidovich O’zbekiston Respublikasi
|
bet | 66/66 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 6,48 Mb. | | #158722 |
Bog'liq kompyuter grafikasi-autocad Tasvir 13.8
bo’limda FKT koordinata tekisligini ma’lum bir burchakka bitta o’q atrofida burish buyruq piktogrammalari joylashgan.
Jismni tahrirlash paneli. Ushbu panel asosan 3D jismlarini tahrirlashga qaratilgan bo’lib, 3 ta bo’limdan iborat (Tasvir 13.9).
bo’lim jism yoqlarini tahrirlash (cho’zish, qisqartirish, burish, rangini o’zgartirish va nusxa ko’chirish)ga qaratilgan buyruq piktogrammalaridan iborat. Bu bo’lim asosida jismdan sirtlarni ajratib olish mumkin bo’ladi.
bo’lim jism qirralarini tahrirlash (nusxa ko’chirish, rangini o’zgartirish)ga qaratilgan buyruq piktogrammalaridan iborat.
bo’lim jismlarda murakkab tahrirlash ishlarini amalga oshirish (qo’shimcha qirra qo’shish asosida yangi yoqlarni hosil qilish, jismlarni soddalashtirish orqali 3D ob’ektini yaxlitligini tekshirish, jism sirtlariga qalinlik berish orqali jism ichida bo’shliq hosil qilish kabi funktsiyalar)ga qaratilgan.
1-bo’lim 2-bo’lim 3-bo’lim Tasvir 13.9
Jimlarni geometrik tuzilishidan kelib chiqib bitta 3D ob’ektini turli usullarda bajarish imkoniyatlari mavjud. Qaysi usulda 3D ob’ektini yaratish muhim emas, asosiysi ushbu ob’ektlarni foydalanuvchi o’ziga qulay qilib o’zlashtirgan uslubda bajarishi va model keyingi loyihalash jarayonlarida qo’llanish imkoniyatiga ega bo’lishi muhim.
AutoCADni 3D muhitini sozlash deganda nimani tushunasiz?
3D panellarini qanday qilib ekranga chiqarish mumkin?
3D muhitiтш qanday qilib saqlab qolish mumkin?
3D primitivlari deganda nimani tushunasiz?
3D primitivlari qaysi panel asosida quriladi?
Modellashtirish paneli qanday bo’limlardan iborat?
3D ob’yektlarining ko’rinishlari qaysi panel asosida tanlanadi?
Necha turdagi asosiy standart ko’rinishlar mavjud?
3D ob’yektini ixtiyoriy vaziyatdagi ko’rinishga qaysi panel asosida keltirish mumkin?
AutoCADda qanday koordinatalar tizimi mavjud? 11.3D jismlari qaysi panel asosida tahrirlanadi?
12.Jismni tahrirlash paneli qanday bo’limlardan iborat?
Rixsiboyev T. Kompyuter grafikasi. – T.: 2006.
Полещук Н.Н., Савельева В.А. Самоучитель AutoCAD 2007. – СПб.: БХВ- Петербург, 2006. – 624 с.
Журавлев А.С. AutoCAD для конструкторов. Стандарты ЕСКД в AutoCAD 2009/2010/2011. Практические советы конструктора. – СПб.: Наука и техника, 2010. – 384 с.
http://seniga.ru/index.php/uchmat/61-autocad2010
http://antigtu.ru/976-lekcii-po-kompyuternoy-grafike.html
|
| |
a) Konturli b) Hududi bo’yalgan

|
a) Konturli b) Hududi bo’yalgan
|
bet | 7/66 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 6,48 Mb. | | #158722 |
Bog'liq kompyuter grafikasi-autocad a) Konturli b) Hududi bo’yalgan
c) Hududi gradientlangan d) Hududi shtrixlangan Ris. 1.5 Vektor grafikasining asosiy imkoniyatlari
Vektorli grafikaning imoniyatlari uni muhandislik sohasida qo’llashga imkon beradi (Rasm 1.6).
Ikki o’lchamli chizma b) Uch o’lchamli detal modeli Ris. 1.6 Vektor grafikasining muhandislik amaliyotida qo’llanishi
Agar rastr grafikasida bazaviy element nuqta bo’lsa, vektor grafikasida chiziq hisoblanadi. Chiziq to’g’ri yoki egri (splayn) bo’lishi mumkin. Chiziq bir butun ob’ekt hisoblanib, u matematik ifodaga ega. SHuning uchun ham vektor grafikasi fayl hajmi rastr grafikasiga nisbatan ancha kam joy egallaydi. Vektor grafikasi bilan ishlaganda biron bir ob’ekt tahrirlanganda boshqa ob’ektlar tahrirlanmaydi. Ya’ni tasvirda biron bir geometrik ob’ektga osongina o’zgartirish kiritish mumkin bo’lib, shu ob’ekt ustida yoki ostida joylashgan boshqa geometrik ob’ektlar tahrirlanmasligi imkoniyatlari mavjud.
Vektor grafikasi aniq va tiniq tasvirlar yaratishga imkon beradi. Tasvirlar masshtablashtirilganda ularning sifati saqlanib qoladi. SHuning uchun ham undan dizayn, poligrafiya, reklama va animatsiyada keng foydalaniladi (Rasm 1.7).
Ris. 1.7 Vektorli grafikaning dizayn va animatsiyada qo’llanilishi
Vektorli grafikaning eng qulay tomoni u chiqarish qurilmalarining barcha sifat sig’imi imkoniyatlaridan foydalanadi. Ya’ni vektor buyruqlari chiqarish qurilmasiga, aytaylik printerga berilgan masshtabdagi tasvir chiziq va ranglarini
printer qancha nuqtadan iborat qilib chiza olsa shuncha nuqtalarni qo’llashni buyuradi. Agar rastrli format printerga chegaralangan nuqtalar to’plamidan foydalanib chop ettishni buyursa, vektorli format printer qancha nuqtalar to’plamini qo’llay olsa shuncha nuqtalarni qo’llashni buyruq beradi.
Vektorli tasvirlar kompyuterdan chiqarish qurilmasi (printer)ga turli vektor buyruqlarini yo’llaydi. Printerlarda o’zining mikroprotsessori bo’lib, u buyruqlarni qayta ishlaydi va ularni nuqta ko’rinishda qog’ozga tushiradi. Printerlarning turiga qarab ayrim hollarda kompyuter va printer orasidagi ikki mikroprotsessorning axborotlarni qayta ishlashida muammolar yuzaga keladi va natijada tasvir qog’ozda qisman yoki umuman chop etmasligi yoki ekranga xatolik haqidagi axborot chiqarilishi mumkin.
Imkoniyatlari:
Vektor grafikasi printerning barcha sifat sig’imidan foydalanib, tasvir masshtabi o’zgartirilganda ham uning sifatini saqlab qoladi;
Vektor grafikasi alohida ob’ektlarni tahrirlash imkonini beradi va tasvirlar oson tahrirlanadi;
Vektorli grafika agar tasvirda rastrli ob’ektlar qo’llanmagan bo’lsa xotirada kam joy egallaydi.
Kamchiliklari:
Vektorli tasvirlar sun’iy ko’rinadi;
Rastr grafikasiga nisbatan ranglar kam tusga ega. Qo’llanish sohasi:
Kompyuterda loyihalash tizimlarida;
Elektron va poligrafik nashriyotlarda, Web dizaynda;
Kompyuter dizayni va reklamada.
|
| |
Mundarija kirish 4 akt bilan taraqqiyot o'rtasidagi o'zaro aloqa - bet 25

|
Mundarija kirish 4 akt bilan taraqqiyot o'rtasidagi o'zaro aloqaBog'liq Elektron hukumat2.
Elektron hukumat o’zaro munosabat shakllari
“Elektron hukumat” tizimi fuqarolar bilan hokimiyat, turli ijtimoiy
xizmatlar, qo’mitalar, tashkilotlar, umuman olganda, istalgan darajadagi rahbar
xodim bilan ochiq interfaol rejimda muloqot qila olish imkoniyatini yaratadi.
Shunday qilib, “Elektron hukumat” tizimi sarf-xarajat talab qiladigan tizim
sifatida qaralmasdan, balki, davlat boshqaruvini amalga oshirish tamoyilining
jamiyatni axborotlashtirishdagi keng ko’lamli elementi ko’rinishida qaralmog’i
lozim.
Albatta, sodir bo’ladigan o’zgarishlar saylov tizimi, qonunchilik faoliyati,
barcha darajadagi hokimiyatlarning fuqarolar oldidagi mas’ulligi nazoratini
amalga oshirish tizimlari, ularning birlashmalari va tadbirkorlik faoliyatini
qamrab olishi lozim. Qisqacha qilib aytganda, bu jarayonni jamiyat hayoti asosini
aniqlovchi muhim sub’ektlarning o’zaro munosabatlari ko’rinishida tasavvur
qilish mumkin Bular: davlat, mamlakat fuqarolari, jamoat tashkilotlari va
tadbirkorlik sub’ektlaridir. Bunda fuqarolar birgalikda fuqarolik jamiyatini
tashkil etsa, tadbirkorlik sub’ektlari esa mamlakatning iqtisodiyotini aniqlaydi,
davlat esa o’zaro munosabatlarni birlashtiruvchi yoki integratsiyalovchi tizim
hisoblanadi. Bu munosabatlar quyidagi shakllarda namoyon bo’ladi:
-
Government-to-Government (G2G) - davlat boshqaruv organlarining
o’zaro aloqalariga yo’naltirilgan shakl;
-
Government to Business (G2B) - davlat boshqaruv organlari bilan
tadbirkorlik sub’ektlari o’rtasidagi o’zaro munosabatlarga yo’naltirilgan
shakl;
-
Government to Citizens (G2C) - davlat boshqaruv organlari bilan
fuqarolar o’rtasidagi o’zaro munosabatlarga yo’naltirilgan shakl;
-
Government-to-Non-profit (G2N) - davlat boshqaruv organlari bilan
notijorat tashkilotlar o’rtasidagi o’zaro munosabatlarga yo’naltirilgan
shakl;
-
Government-to-Employee (G2E) - davlat boshqaruv organlari bilan
uning xodimlari o’rtasidagi o’zaro munosabatlarga yo’naltirilgan shakl;
Shunday qilib, elektron hukumatda hamkorlik ikki turda bo’lishi mumkin:
ichki va tashqi hamkorlik (rasm 3.2.). Ichki hamkorlik davlat organlari idoralar
o’rtasidagi munosabatlar hisoblanadi. Tashqi hamkorlik davlat organlari bilan
fuqarolar, tadbirkorlik sub’ektlari va notijorat tashkilotlari o’rtasidagi
munosabatlar hisoblanadi.
46
Rasm 3.2. Elektron hukumatda hamkorlik
|
| |
Maktabgacha ta`lim tashkilotlarida matematika bo`yicha ishlarni rejalashtirish

|
Maktabgacha ta`lim tashkilotlarida matematika bo`yicha ishlarni rejalashtirish
|
bet | 42/185 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 7,07 Mb. | | #99720 |
Bog'liq Bolalarning matematik tasavvurlarini shakilantirish O\'qitish materiallariBu sahifa navigatsiya:
- Mavzu
Maktabgacha ta`lim tashkilotlarida matematika bo`yicha ishlarni rejalashtirish
|
6
|
|
|
|
|
|
4.
|
Mavzu:Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida matematika bo’yicha ishlarni rejalashtirish. Nazariy mashg`ulot: MTT-larda ta`lim-tarbiya jarayonini rejalashtirish; har bir yosh guruhda hafta davomida o`tkaziladigan mashg`ulotlar soni va ularning davomiyligi. Amaliy mashg`ulot: Matematika mashg`ulotlarida olingan bilimlarni bir kunlik faoliyatda mustaxkamlash. Qiziqarli mazmundagi mashg’ulotlar, to’garak faoliyati, matematik mazmundagi didaktik o'yinlar, individual ishlar mashg’ulotlardan tashqari vaqtlarda rejalashtirish. Rejalashtirgan barcha ishlar “O`zbekiston Respublikasining ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qo`yilgan Davlat talablari” va “Ilk qadam” o`quv dasturi asosida olib borish.
|
2
|
Jadvallar
Test, buklet, rasmlar
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, elektron darslik
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, Ma'ruza matni
|
Savol -javob, berilgan vazifani tekshirish, blits so`rov, test.
|
1. Shavkat Mirziyoev "Milliy taraqqiyot yo'limizni qat'iyat bilan davom ettirib,yangi bosqichga ko'taramiz" Toshkent – "O'zbekiston"-2018. 2. “Ilk qadam” Davlat o’quv dasturi O`RMTV Toshkent-2018
|
5.
|
Mavzu: Matematika mashg’ulotlariga qo’yilgan didaktik talablar. Nazariy mashg`ulot: Matematik tasavvurlarni shakllantirish metodikasining umumdidaktik talablari.O`rgatish ishlarini tashkil qilishda tarbiyachi amal qiladigan asosiy qoidalar. Amaliy mashg`ulot: Didaktik talablar. Matematika mashg`ulotlari davomida didaktik qurollar, metodik usullarni almashtirib turilishi; Dastur vazifalarini o`rgatishda o`yin usullaridan foydalanish; Matematik tushunchalarni o`zlashtirishda amaliy xarakatlar va mashqlarning ahamiyati; Matematik tasavvurlarni shakllantirish metodikasining umumdidaktik talablari; O`rgatish ishlarini tashkil qilishda tarbiyachi amal qiladigan asosiy qoidalar.
|
2
|
Jadvallar
Test, buklet, rasmlar
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, elektron darslik
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, Ma'ruza matni
|
Savol -javob, berilgan vazifani tekshirish, blits so`rov, test.
|
1. Shavkat Mirziyoev "Milliy taraqqiyot yo'limizni qat'iyat bilan davom ettirib,yangi bosqichga ko'taramiz" Toshkent – "O'zbekiston"-2018. 2. “Ilk qadam” Davlat o’quv dasturi O`RMTV Toshkent-2018
|
6.
|
|
|
| |
MTT-da kichik guruh bolalarining matematik tasavvurlarini shakllantirish

10
|
Mavzu: Kichik guruh yoshidagi bolalarning son-sanoq haqidagi matematik tasavvurlarini shakllantirish. Amaliy mashg`ulot: O`quvchilarga kichik guruh yoshidagi bolalarga alohida predmetlardan guruh hosil qilish, guruhdan bir predmetni ajratishni,tevarak–atrofda turgan bitta va bir gancha predmetlarni topa olishni,predmetlarning ikki yig’indisini taqqoslash usullarini o`rgatish. Tevarak–atrofda turgan bitta va bir gancha predmetlarni topa olish; Predmetlarning ikki yig’indisini taqqoslashni; “Ortiq” (“Ko’p”), “Kam”, “Teng” (“Shuncha”) nisbatlarining o’rnatish; Turli analizatorlar yordamida idrok etiladigan to’plamlarning miqdorini solishtirish usullarini bolalarga o`rgatish. Tevarak-atrofdagi yagona (bitta) predmetlarni va predmetlar yig’indisi (ko’p) ni topa olishni; Ikki hil predmetlarni taqqoslash bo`yicha (bitta, ko`p, hech ham yo`q)tushunchasi uchun didaktik vaziyat uyushtirishni ko`rsatish.
|
2
|
Jadvallar
Test, buklet, rasmlar
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, elektron darslik
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, Ma'ruza matni
|
Savol -javob, berilgan vazifani tekshirish, blits so`rov, test.
|
1. Shavkat Mirziyoev "Milliy taraqqiyot yo'limizni qat'iyat bilan davom ettirib,yangi bosqichga ko'taramiz" Toshkent – "O'zbekiston"-2018. 2. “Ilk qadam” Davlat o’quv dasturi O`RMTV Toshkent-2018
|
Жавобингизни ишонарли фактлар билан асослаб беришга ҳаракат қилинг

|
Жавобингизни ишонарли фактлар билан асослаб беришга ҳаракат қилинг
|
bet | 18/18 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 406 Kb. | | #245435 |
Bog'liq AMMT fanidan mustaqil ish uchun uslubiy ko\'rsatmalar 2Жавобингизни ишонарли фактлар билан асослаб беришга ҳаракат қилинг.
5-Кейс стади
Мавзу: Ҳўл усулда ишловчи аппаратлар
Ҳўл усулда чанг ушловчи (газларни тозаловчи) аппаратлар конструкцияси хилма-хил бўлиб, уларнинг ишлаши учун ўртача 10л/м3 хажмида суюқлик (асосан – ўқув) сарфи талаб этилади. Бундан ташқари суюқликни сачратиб бериш қурилмаси, сув томчиларини ушлаш қурилмаси, қўшимча юритмалар ва бошқалар ҳам керак бўлади. Бундай аппаратларда ушлаб қолинган чанг суюқлик (сув) билан ювилиб, шлам ҳосил қилади ва уни ҳам махсус аппаратда тозалаб, чўкиндиларни ажратиб олиш муаммоси юзага келади.
Шунчалик кўп ҳархашли чанг ушлаш усули ўзини оқлайдими? Нима учун юқоридаги камчиликларга қарамасдан хўл усулда чанг ушлаш аппаратларига эхтиёж катта?
Жавобингизни асослаб беринг.
6-Кейс стади
Мавзу: Филтрлар.
Рахмонжон ўртоқлари билан чанг ушлаш аппаратлари тўғрисида суҳбатлаша туриб матоли фильтрларни жуда яхши таърифлади: Абдусатторга эса бу унга маъқул бўлмади. Унинг фикрича тўрт бурчак ёки қувур шаклидаги махсус панжарага тўрсимон матони тортиб тайёрланган бу чанг ушлаш мосламаси жуда жўн ва содда бўлиб, у тезда чанг билан тўлиб, ишга яроқсиз ҳолга келиб қолади. Баъзан у чанг-ҳаво босими остида йиртилиб ҳам кетади. Умуман, самараси оз аппарат- деди у.
Рахмонжон эса, матоли фильтрларга берилган бундай баҳо билан келиша олмади. Унинг айтишича, матоли чанг ушлаш аппаратларининг жуда кўп турлари мавжуд.
Улар фильтрловчи мато турига кўра, фильтрловчи элемент турига кўра, вентилятор ёки компрессорнинг фильтрга нисбатан жойлашишига кўра, матони тозалаш учун силкитиш (қоқиш) усули ва регенерация қурилмаси тузилишига кўра, фильтрловчи элементлар ўрнатиладиган корпус шаклига кўра, битта қурилмадаги секциялар сонига кўра ҳамда фильтрловчи мато турига кўра жуда кўп турларга бўлинади ва уларда Абдусаттор айтаётган камчиликлар деярли аҳамият касб этмай қўяди.
Сиз нима деб ўйлайсиз? Бу бахсда Абдусаттор ҳақми ёки Рахмонжонми? Ўз фикрингизни далиллар билан асослаб беринг?
|
| |
Oʻquv faolyati natijalari

|
Oʻquv faolyati natijalari
|
bet | 164/185 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 7,07 Mb. | | #99720 |
Bog'liq Bolalarning matematik tasavvurlarini shakilantirish O\'qitish materiallariOʻquv faolyati natijalari :
1.Uyga vazifani aytib beradilar.
2.Auditoriyada bajargan ishlarini ko‘rsatadilar.
3 Bajargan ishini tasniflaydilar.
4. Auditoriyada bajargan ishlarini tartibli ravishda izohlab beradilar.
Oʻqitish metodlari:
|
Maʼruza/ hikoya/ tushintirish/ suhbat/ baxs-munozara.
|
Oʻqitish vositalari:
|
Matnlar, yozuv taxtasi.
|
Oʻquv faoliyatini tashkil etish shakli:
|
Ommaviy, jamoviy, guruhli, juftlikda, yakka tartibda
|
Oʻqitish sharoiti:
|
O‘quv xonasi
|
Qayta aloqaning usul va vositalari:
|
Tezkor-soʻrov, savol-javob, test, misol va mashqlar, bajarilgan oʻquv topshiriqlarni baholash
|
Oʻquv mashgʻulotining texnologik xaritasi.
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O‘qiyuvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
1- bosqich. O‘quv mashg’ulotiga kirish (5 daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
1. O’quvchilarni mashgʻulotga tayyorgarligi va davomatini tekshiradi.
|
Mashgʻulotga tayyorlanadilar
|
2-bosqich.
Asosiy
(65 daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish:
1. Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda oʻtilgan mavzu boʻyicha oʻquvchilarga savollar beradi, ularni baholaydi.
2. Mashgʻulotning nomi, rejasi, maqsad va oʻqitish natijalari bilan tanishtiradi.
3. Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi;
4. Oʻquv mashgʻulotida oʻquv ishlarni baholash mezoni va koʻrsatkchlari bilan tanishtiradi
Taʼlim oluvchilar bilimini faollashtirish:
5. Tezkor soʻrov, savol - javob, aqliy xujum, oʻylang va juftlikda fikr almashing” va boshqa texnikalar orqali bilimlarni faollashtiradi.
6. Nazariy mashgʻulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq, oʻqitish jarayonini tashkil etadi. Asosiy xolatlarni yozdiradi;
7. Mustahkamlash uchun savollar beradi. Jarayon kichik guruhlarda davom etishini maʼlum qiladi;
8. Kichik guruhlarga boʻladi, kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishtiradi har bir guruhga topshiriq beradi va baholash mezoni bilan tanishtiradi.
9. Guruhlar ishini oʻzaro baholashni oʻtkazadi, Mavzuni kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyati bilan bogʻlab mavzuni yakunlaydi.
|
Uy vazifasini taqdim etadilar. Savollarga javob beradilar. Mavzu nomi va rejasini yozib oladilar.
Diqqat qiladilar.
Savollarga javob beradilar.
Yozib oladilar.
Diqqat qiladilar. Savollarga javob beradilar.
Topshiriqlarni bajaradilar.
Kichik guruhlarga boʻlinadilar. Kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishadilar.
Berilgan qoʻshimcha savollarga javob beradilar.
Guruh ish natijalarini oʻzaro baholaydilar. Maʼlumotlarni daftarga qayd qiladilar.
|
|
|
| |
-bosqich - Buvayda pedagogika kolleji "tasdiqlayman"

|
Buvayda pedagogika kolleji "tasdiqlayman"
|
bet | 163/185 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 7,07 Mb. | | #99720 |
Bog'liq Bolalarning matematik tasavvurlarini shakilantirish O\'qitish materiallari3-bosqich
Yakuniy
(10 daqiqa)
|
Mashgʻulot yakuni:
Faol ishtirok etgan oʻquvchilarni javoblarini izohlab boholaydi va ragʻbatlantiradi.
Uyga vazifani berilishi:
Mavzu yuzasidan uyga vazifa beriladi
|
O‘quvchilar o‘zlariga qo‘yilgan baholar bilan tanishadi.
Uyga beriladigan topshiriqlarni yozib olishadi.
|
Nazariy oʻquv mashgʻulotining oʻqitish texnologiyasi
Mavzu (nomi): O‘rta guruh yoshidagi bolalarni tevarak
atrofda mo`ljal olishga o`rgatish.
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
Vaqti: 80 daqiqa
|
Taʼlim oliuvchilar soni.
|
Oʻquv mashgʻulot shakli va turi:
|
Nazariy, Amaliy
|
Oʻquv mashgʻulot rejasi:
|
1.Narsalaming fazoviy joylashuvini belgilash.
2.«Uzoqroq», «yaqin», «uzoq» so'zlari haqida tasavvur hosil qilish.
|
Oʻquv mashgʻulotining maqsadi :O‘quvchilarda mavzu bo`yicha bilim (koʻnikma)larni shakillantirish (mustahkamlash).
|
Oʻqitish natijasi:
|
Ushbu mavzuni oʻzlashtirish natijasida oʻquvchida shakillanadigan asosiy bilim, koʻnikma yoki kompetensiyalar.
|
Pedagogik vazifalar:
1. Mavzu bilan tanishtirish
2. O’quvchilarni tasavvurlarini shakllantirish nazariyasi va metodikasi tasnif berish;
3.Mavzuga oid ishlar bajarishni tushuntirish;
4. Dars mashg’ulotini ochib berish va boshqalar
|
|
|
| |
Nazorat savollari - Mundarija kirish 4 akt bilan taraqqiyot o'rtasidagi o'zaro aloqa

40
Nazorat savollari
1.
Elektron hukumat tushunchasi
2.
Elektron hukumatning vazifalari
3.
Elektron hukumatning printsiplari.
4.
Elektron hukumatni amalga oshirishning muvaffaqiyat omillari
5.
Elektron hukumatni amalga oshirishning xavf omillari.
6.
“Elektron hukumat” tizimini rivojlantirishning me’yoriy-huquqiy asoslari.
7.
“Elektron hukumat to’g’risida”gi Qonuni
8.
Elektron hukumat joriy etishning jaxon tajribasi.
Adabiyotlar ro’yxati
1.
“Elektron hukumat to’g’risida”gi O’zbekiston Respublikasi Qonuni. 2015
yil 9 dekabr. O’zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to’plami, 2015 y.,
49-son, 611-modda. 3-15 b.
2.
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “O’zbekiston Respublikasi Milliy
axborot-kommunikatsiya tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari
to’g’risida”gi 2013 yil 27 iyundagi PQ-1989-son Qarori.
3.
e-Government Applications, by Nag Yeon Lee and Kwangsok Oh, printed in
Scand-Media Corp., Ltd., Republic of Korea, in 2011, pages – 109.
4.
United Nations E-Government Survey 2014. E-Government for the Future
We Want, Printed at the United Nations, New York, 2014, pages – 284
5.
http://www.unapcict.org
6.
http://www.un.org/desa
7.
http://www.unpan.org/dpadm
8.
http://www.unpan.org/e-government
4-ma’ruza. Elektron hukumatda o’zaro munosabat turlari asosidagi
axborot tizimlari
Reja:
1.
BMTning elektron hukumat rivojlanish reytingi.
2.
Elektron hukumat o’zaro munosabat shakllari
3.
Elektron hukumat infratuzilmasi
Kalit so’zlar:
E-Government, Government to Citizen, Government to
Business, Government to Government, Government to Employees, Knowledge
Management System, onlayn xizmatlar, telekommunikatsiya infratuzilmasi,
inson kapitali, elektron hukumat elektron hukumat infratuzilmasi.
|
O‘zbеkiston respublikasi raqamli Yaponiya dilshodbek sayitqulov

|
O‘zbеkiston respublikasi raqamli
|
Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 5,67 Mb. | | #246683 |
Bog'liq Yaponiya dilshodbek sayitqulov O‘ZBЕKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
Muhammad al – Xorazmiy nomidagi
Toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti
Elektron Hukumat
4-AMALIY ISH
Bajardi: Sayitqulov Dilshodbek
Tekshirdi: Yuldashov Rahman
TOSHKENT 2024
Yaponiyaning elektron hukumat tajribasi rivojlangan davlatlar orasida namuna sifatida ko'rsatiladi. Yaponiya elektron hukumat tizimini joriy qilish va rivojlantirish bo'yicha ko'plab sa'y-harakatlarni amalga oshirgan.
Asosiy xususiyatlari va loyihalari:
1. My Number System (Juki Net):
- Bu tizim fuqarolar va rezidentlarga o'ziga xos identifikatsiya raqamini taqdim etadi. Bu raqam davlat xizmatlariga kirishni osonlashtiradi va fuqarolar ma'lumotlarini boshqarishni soddalashtiradi.
2. Government Cloud (Kasumigaseki Cloud):
- Hukumat idoralarida axborot texnologiyalarini qo'llashni optimallashtirish uchun bulutli kompyuterlash tizimi. Bu tizim ma'lumotlar xavfsizligini ta'minlash va davlat xizmatlarini raqamlashtirishni tezlashtirishga yordam beradi.
3. e-Gov Portal:
- Hukumat xizmatlariga onlayn kirish imkonini beruvchi veb-portal. Bu portal orqali fuqarolar soliq to'lash, hujjatlarni topshirish va boshqa davlat xizmatlaridan foydalanishlari mumkin.
4. Open Data Initiative:
- Davlat ma'lumotlarini ochiq va oshkora qilish orqali innovatsiyalarni rag'batlantirish. Bu tashabbus orqali turli ma'lumotlar to'plamlarini ommaga taqdim etish, tahlillarni amalga oshirish va yangi xizmatlar yaratishga yordam beradi.
Afzalliklari:
- Qulaylik: Elektron hukumat xizmatlari fuqarolarga xizmatlardan foydalanishni qulaylashtiradi va vaqtni tejashga yordam beradi.
- Xavfsizlik: Yaponiyaning elektron hukumat tizimi yuqori xavfsizlik standartlariga amal qiladi, bu esa ma'lumotlarning himoyalanganligini ta'minlaydi.
- Samaradorlik: Elektron tizimlar yordamida ma'muriy jarayonlar avtomatlashtiriladi, bu esa samaradorlikni oshiradi va xarajatlarni kamaytiradi.
Muammolar va muammolar:
- Texnologik tayyorgarlik: Ba'zi yoshlar va qariyalar texnologiyadan foydalanishda qiyinchiliklarga duch kelishlari mumkin.
- Xavfsizlik tahdidlari: Kiberxavfsizlik muammolari, xususan, ma'lumotlarni o'g'irlash va tizimlarga hujum qilish xavfi mavjud.
Yaponiya elektron hukumat tajribasi boshqa davlatlar uchun yaxshi namunadir, chunki u davlat xizmatlarini raqamlashtirish va fuqarolarga qulay xizmatlar ko'rsatish sohasida katta yutuqlarga erishgan.
|
| |
Elektron hukumat joriy etishning jaxon tajribasi

39
-
davlat xizmatlarini ko’rsatish
-
axborot resurslarini boshqarish
-
qonun ijodkorligi tizimi
Ushbu loyihalarni amalga oshirish uchun jami 981 million AQSh dollari
miqdoridagi mablag’ sarflangan. Natijalar kutilganidan ham a’lo darajada
bo’lgan.
2007-yilga kelib Koreyada markaziy boshqaruv organlarining 55 foizida
davlat apparatining 96,6 foiz xodimlari axborotlarni qayta ishlashning milliy
elektron
tizimi - “On-Nara” (koreyscha, onlayn-mamlakat) tizimidan
foydalanishga o’tgan. Buning natijasi o’laroq, fuqarolarning murojaatlarini ko’rib
chiqish muddati 30-44 kundan 7-13 kungacha qisqargan.
Davlat tuzilmalarida ma’lumotlarni qayta ishlashning innovatsion tizimi -
“On-Nara” 2007-yildan to’liq ishga tushgan bo’lib, uning oldiga quyidagi
maqsadlar qo’yilgan:
-
ma’lumotlarni qayta ishlash va almashish doirasida barcha boshqaruv
jarayonlarini standartlashtirish;
-
davlat organlarining markazlashmagan operatsiyalarini boshqarishni
yagona tizimga solish;
-
tizim ishtirokchilari o’rtasida axborotlarni almashish va tarqatishni
ta’minlovchi turli jarayonlarni o’zaro bog’lash va bir-biriga integratsiya
qilish.
2008-yildan uchinchi bosqich boshlangan. Bu bosqichda asosiy e’tibor
barcha mavjud tizimlar va turli darajadagi elektron hukumatlar o’rtasidagi
aloqalarni mustahkamlash va ularni bir-biriga integratsiyasini ta’minlashga
qaratilgan. Bu fuqarolarga va kompaniyalarga kompleks davlat xizmatlarini
taqdim qilish imkonini beradi.
Ushbu bosqichda Koreya Respublikasi boshqa davlatlarga (jumladan,
Ekvador, Indoneziya, Bangladesh, Shri-Lanka, Mali) elektron hukumatni
shakllantirish uchun texnologik echimlarni etkazib berish bo’yicha shartnoma
ham tuzgan. Bungacha, 2004-yildan boshlab Janubiy Koreyada elektron hukumat
uchun ishlab chiqilgan texnologiyalarni import qiluvchi asosiy davlat Yaponiya
bo’lgan.
Janubiy Koreya hukumati turli sohalarda axborot texnologiyalarni qo’llash
borasida ilg’or davlatlar qatoriga kiradi. Mamlakatda, bir so’z bilan aytganda,
bojxona ishidan tortib to intellektual mulk masalalarigacha avtomatlashtirilgan
tizimga o’tgan. Shuning uchun ham u hozirda dunyoda elektron hukumatning
rivojlanish darajasi bo’yicha birinchi o’rinda turadi.
Telekommunikatsiya infratuzilmasi indeksi

|
Telekommunikatsiya infratuzilmasi indeksiBog'liq Elektron hukumatTelekommunikatsiya infratuzilmasi indeksi
Telekommunikatsiya infratuzilmasi indeksi elektron xizmatlarni etkazib
berish bilan bog’liq aloqa tarmoqlari infratuzilmasiga taaluqli quyidagi besh
asosiy ko’rsatkichlar yig’indisidan iborat. Har bir holatda Xalqaro elektraloqa
ittifoqi (ITU) asosiy manba hisoblanadi.
Beshta ko’rsatkichlar:
1.
100 kishiga nisbatan internet foydalanuvchilar ulushi
2.
100 kishiga nisbatan telefon liniyalari ulushi
3.
100 kishiga nisbatan uyali aloqa foydalanuvchilari ulushi
4.
100 kishiga nisbatan ajratilgan keng polosali tarmoq ulushi
5.
100 kishiga nisbatan simsiz keng polosali tarmoq ulushi
Inson kapitali indeksi
Inson kapitali indeksi ikkita ko’rsatkichlar: kattalar savodxonlik darajasi va
boshlang’ich, o’rta va o’rta maxsus ta’limni o’z ichiga olgan yoshlar savodxonlik
darajasidan iborat. Kattalar savodxonlik darajasiga 2G’3 qism, yoshlar
savodxonlik darajasiga 1G’3 qism beriladi. Ma’lumotlar asosan YuNESKO
ma’lumotlariga asoslanadi va BMTning taraqqiyot dasturi inson rivojlanishi
hisoboti bilan to’ldiriladi.
Inson kapitali indeksini takomillashtirish maqsadida O’zbekiston
Respublikasida quyidagi chora-tadbirlar ishlab chiqildi va amalga oshirilmoqda:
1.
Idoralararo ishchi guruhni shakllantirish;
2.
Elektron hukumatni rivojlantirish bo’yicha O’zbekiston reytingini oshirish
bo’yicha chora-tadbirlarini tasdiqlash;
3.
Yagona ochiq ma’lumotlar portalini yanada rivojlantirish;
4.
Baholanuvchi davlat idoralari veb-saytlarini takomillashtirish uchun
moliyalashtirish chora-tadbirlarini amalga oshirish;
5.
BMTning iqtisodiy va ijtimoiy masalalar bo’yicha Departamenti va
YuNESKO bilan yaqin hamkorlikni tashkil qilish;
6.
Ijtimoiy tarmoqlar va forumlarda davlat idoralari matbuot xizmatlarini
faollashtirish.
|
| |
II semestr Ajratilgan soat-28 Nazariy-13 Amaliy-15

|
II semestr Ajratilgan soat-28 Nazariy-13 Amaliy-15
|
bet | 49/185 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 7,07 Mb. | | #99720 |
Bog'liq Bolalarning matematik tasavvurlarini shakilantirish O\'qitish materiallariBu sahifa navigatsiya:
- Mavzu
II semestr Ajratilgan soat-28 Nazariy-13 Amaliy-15
16
|
Mavzu: O‘rta guruh yoshidagi bolalarning kattalik haqidagi tasavvurlarini shakllantirish. Nazariy mashg`ulot: O`rta guruh yoshidagi bolalarning kattalik haqidagi tasavvurlarini shakllantirish. Mashg’ulotlarda ishni tashkil etish. Amaliy mashg`ulot: O’qitish metodlari. Bolalarga predmetlarni (3,4,5 tagacha) uzunligi, eniga ko`ra bir-birining ustiga qo`yib qiyoslashni va qiyoslangan narsalarni terminlar asosida nutqda to`g`ri qo`llashni o`rgatish. Markazlarda ishlashda ustma-ust qo`yish, yonma-yon qo`yish va ko`z bilan chamalash usullaridan foydalanib 3,4,5tagacha predmetning o'lchami o‘rtasidagi nisbatini aniqlash. Bolalar uchun butun qismdan katta ekanini, qism butundan kichik ekanligini tushunishlarini bo`yicha mashqlar tuzish.
|
2
|
Jadvallar
Test, buklet, rasmlar
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, elektron darslik
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, Ma'ruza matni
|
Savol -javob, berilgan vazifani tekshirish, blits so`rov, test.
|
1. Shavkat Mirziyoev "Milliy taraqqiyot yo'limizni qat'iyat bilan davom ettirib,yangi bosqichga ko'taramiz" Toshkent – "O'zbekiston"-2018. 2. “Ilk qadam” Davlat o’quv dasturi O`RMTV Toshkent-2018
|
17
|
Mavzu: O`rta guruh yoshidagi bolalarni geometrik shakl haqidagi tasavvurlarini shakllantirish. Nazariy mashg`ulot: Predmetlarni sezish-harakat tuyg'usi bilan tekshirib chiqish bo`yicha mashg`ulot ishlanmasi bilan tanishtirish.To`g`rito`rtburchak va oval shakli bilan tanishtirish. Amaliy mashg`ulot: To`g`rito`rtburchak-kvadratni; oval va doirani farqlash va aytishni, ularni sezish-harakat va ko`rish usullari orqali aniqlashni; Kub, shar, silindr kabi shakllarning nomini aytish va bir-biridan farqlashni o`rgatish. Predmetlarning shakllarini geometrik figuralar namunalari bilan solishtirib ko'rish. Bolalarni geometrik shakllar haqidagi tushunchalarini rivojlantirishda mashg’ulotlararo aloqalarni qo'llash.
|
2
|
Jadvallar
Test, buklet, rasmlar
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, elektron darslik
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, Ma'ruza matni
|
Savol -javob, berilgan vazifani tekshirish, blits so`rov, test.
|
1. Shavkat Mirziyoev "Milliy taraqqiyot yo'limizni qat'iyat bilan davom ettirib,yangi bosqichga ko'taramiz" Toshkent – "O'zbekiston"-2018. 2. “Ilk qadam” Davlat o’quv dasturi O`RMTV Toshkent-2018
|
|
|
|
| |
Mavzu:Ilk yosh guruh bolalarini buyumlarning kattaligi, shakli, tevarak atrofda mo`ljal olish va vaqtni chamalashga o`rgatish. Amaliy mashg`ulot

|
Mavzu:Ilk yosh guruh bolalarini buyumlarning kattaligi, shakli, tevarak atrofda mo`ljal olish va vaqtni chamalashga o`rgatish. Amaliy mashg`ulot
|
bet | 44/185 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 7,07 Mb. | | #99720 |
Bog'liq Bolalarning matematik tasavvurlarini shakilantirish O\'qitish materiallariMavzu:Ilk yosh guruh bolalarini buyumlarning kattaligi, shakli, tevarak atrofda mo`ljal olish va vaqtni chamalashga o`rgatish. Amaliy mashg`ulot: Ilk yoshdagi bolalarda buyumlar o’lchamini idrok qilishning o’ziga xos xususiyatlari. Buyumlarning shaklini farqlay olishi, geometrik shakllardan doira va kub bilan tanishtirish; Bolalar o’ng-chap qo`llarini farqlay olishlarini; tez, sekin so`zlarini mazmunini ajratish usullarini o`rgatish. Bolalarga narsalarni sensor belgilaridan biri (kattaligi, shakli, rangi, miqdori) bo`yicha bir joyga to`plash (yig`ish); Ustma-ust qo`yish, ostiga qo`yish, qator qilib terish usullari; Namuna va og`zaki ko`rsatmalarga asoslanib katta, kichik, shuncha, ko`p, kam so`zlaridan foydalanib topshiriqni bajarish; O`ng va chap qo`lini farlashni mashq qilidirish usullarini ko`rsatish;
|
2
|
Jadvallar
Test, buklet, rasmlar
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, elektron darslik
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, Ma'ruza matni
|
Savol -javob, berilgan vazifani tekshirish, blits so`rov, test.
|
1. Shavkat Mirziyoev "Milliy taraqqiyot yo'limizni qat'iyat bilan davom ettirib,yangi bosqichga ko'taramiz" Toshkent – "O'zbekiston"-2018. 2. “Ilk qadam” Davlat o’quv dasturi O`RMTV Toshkent-2018
|
9.
|
Mavzu: MTT da – sensor tarbiya.M. Montessori metodi haqida tushuncha Amaliy mashg`ulot: MTT-da sensor tarbiya. Sensor tarbiyaning maqsad va vazifalari. M. Montessori metodi haqida tushuncha. M.Montessori materiallarining bolalarni erkin harakatlanishi imkonini berishi haqida. O`quvchilarga bolalarga narsalarni sensor belgilaridan biri (kattaligi, shakli, rangli, miqdori) bo`yicha bir joyga to`plash (yig`ish), ustma-ust qo`yish, ostiga qo`yish,qator qilib terish, namuna va og`zaki ko`rsatmalarga asoslanib katta, kichik, shuncha, ko`p, kam so`zlaridan foydalanib topshiriqni bajarishga o`rgatish. Sensor tarbiyaning maqsad va vazifalarini; Bolalarni sensor qobiliyatalarini rivojlantirish usullarinini ko`rsatish.
|
2
|
Jadvallar
Test, buklet, rasmlar
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, elektron darslik
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, Ma'ruza matni
|
Savol -javob, berilgan vazifani tekshirish, blits so`rov, test.
|
1. Shavkat Mirziyoev "Milliy taraqqiyot yo'limizni qat'iyat bilan davom ettirib,yangi bosqichga ko'taramiz" Toshkent – "O'zbekiston"-2018. 2. “Ilk qadam” Davlat o’quv dasturi O`RMTV Toshkent-2018
|
|
Mustaqil ish: Sensor tarbiyaning maqsad va vazifalarini
|
2
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu:Ilk yosh guruh bolalarini buyumlarning kattaligi, shakli, tevarak atrofda mo`ljal olish va vaqtni chamalashga o`rgatish. Amaliy mashg`ulot
|
MTT-da o`rta guruh yoshidagi bolalarning matematik tasavvurlarini shakllantirish

15
|
Mavzu: O`rta guruh yoshidagi bolalarning son-sanoq haqidagi matematik tasavvurlarini shakllantirish. Nazariy mashg`ulot: O`rta guruh yoshidagi bolalarning son-sanoq haqidagi tasavvurlarni shakllantirish. Mashg’ulotlarda ishni tashkil etish. O’qitish metodlari. Amaliy mashg`ulot: O’quv faoliyati ko’nikmalarini rivojlantirish; 5 gacha sanashni o’rgatish usullari; Bolalar faoliyatining har xil turlarida sanoqning qo’llanilishi; Predmetlarni sanab ajratish usullari o`rgatishni bilishi; Sonlarning miqdori predmetlarning fazoviy belgilariga bog’liq emasligini ko’rsatish; Bolalarda tevarak-atrofda turgan yakka (bitta) predmetlarni va predmetlar yig’indisi (ko’p)ni ko`ra olishni; Turli analizatorlar yordamida idrok etiladigan to’plamlarni sanashni bo`yicha mashqlar tuzish.
|
2
|
Jadvallar
Test, buklet, rasmlar
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, elektron darslik
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, Ma'ruza matni
|
Savol -javob, berilgan vazifani tekshirish, blits so`rov, test.
|
1. Shavkat Mirziyoev "Milliy taraqqiyot yo'limizni qat'iyat bilan davom ettirib,yangi bosqichga ko'taramiz" Toshkent – "O'zbekiston"-2018. 2. “Ilk qadam” Davlat o’quv dasturi O`RMTV Toshkent-2018
|
Mavzu: Kichik guruh yoshidagi bolalarni tevarak atrofda mo`ljal olishga o`rgatish Amaliy mashg`ulot

|
Mavzu: Kichik guruh yoshidagi bolalarni tevarak atrofda mo`ljal olishga o`rgatish Amaliy mashg`ulot
|
bet | 47/185 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 7,07 Mb. | | #99720 |
Bog'liq Bolalarning matematik tasavvurlarini shakilantirish O\'qitish materiallariMavzu: Kichik guruh yoshidagi bolalarni tevarak atrofda mo`ljal olishga o`rgatish Amaliy mashg`ulot: Kichik guruh dasturining shartlaridan biribolalarni buyumlarga nisbatan qarama-qarshi tomonlarni pastda-yuqorida, oldinda-orqada, chapda-o’ngda, yaqin-uzoq kabi juft qarama-qarshi yo’nalishlarni farqlashga o`rgatish va bu so`zlarni nytqlarida qo`llashga o`rgatishdir. Kichik yoshdagi bolalar yo`nalishlarning asosiy guruhlarini farqlashga o`rgatish usullari. Boalalarni buyumlarga nisbatan qarama-qarshi tomonlarni pastda-yuqorida, oldinda-orqada, chapda-o’ngda, yaqin-uzoq kabi juft qarama-qarshi yo’nalishlarni farqlash bo`yicha didaktik vaziyatni uyushtirish. “Nutq va til” markazi: “Mening guruhimdagi jixozlarim”(o`z tanasiga nisbatan mo’ljal olish, buyumlarga nisbatan qarama-qarshi tomonlarni ajratishni) o`rgatish bo`yicha mashqlar tuzish.
|
2
|
Jadvallar
Test, buklet, rasmlar
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, elektron darslik
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, Ma'ruza matni
|
Savol -javob, berilgan vazifani tekshirish, blits so`rov, test.
|
1. Shavkat Mirziyoev "Milliy taraqqiyot yo'limizni qat'iyat bilan davom ettirib,yangi bosqichga ko'taramiz" Toshkent – "O'zbekiston"-2018. 2. “Ilk qadam” Davlat o’quv dasturi O`RMTV Toshkent-2018
|
14
|
Mavzu: Kichik guruh yoshidagi bolalarning vaqtni chamalash haqidagi tasavvurlarini shakllantirish. Amaliy mashg`ulot: Kichik guruh yoshidagi bolalarning vaqtni chamalash haqidagi tasavvurlarni shakllantirish. Kichik maktabgacha yoshdagi bolalarning kun qismlarini bir-biridan farqlashni idrok qila bilishining o’ziga xos xususiyatlari. Vaqt tushunchalarini shakllantirish ishini kundalik turmushda o’tkazish usullarini bilishi; Kun qismlarini farqlashda bolalarning kun davomidagi faoliyatining ahamiyati; Quyoshning kun davomidagi harakati asosida ertalab, kunduzi, kechqurun tushunchalarini berish bo`yicha didaktik vaziyatlarni uyushtirish; Vaqt haqida tushunchalarini berishda rasmlar va fotolar, filmlar, multfilmlardan foydalanish.
|
2
|
Jadvallar
Test, buklet, rasmlar
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, elektron darslik
|
Kompyuter, videoproyektor, ekran, Ma'ruza matni
|
Savol -javob, berilgan vazifani tekshirish, blits so`rov, test.
|
1. Shavkat Mirziyoev "Milliy taraqqiyot yo'limizni qat'iyat bilan davom ettirib,yangi bosqichga ko'taramiz" Toshkent – "O'zbekiston"-2018. 2. “Ilk qadam” Davlat o’quv dasturi O`RMTV Toshkent-2018
|
|
Mustaqil ish: Vaqt haqida tushunchalarini berishda rasmlar va fotolar, filmlar, multfilmlardan foydalanish.
|
2
|
|
|
| |