nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
.2 1 -shakl - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

|
‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi Pdf ko'rish
|
bet | 151/237 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 13,35 Mb. | | #116299 |
Bog'liq Chizmachilik.I.Raxmonov. 20167 .2 1 -shakl.
chiziqda belgilab olinadi va shu chiziqqa nisbatan tish kallagi va oyog'i
balandliklari tasvirlanadi.
Tishli g ‘ildirakning ish chizmasida barcha parametrlari chizmaning
o ‘zida, asosiy talablar jadvalda va qo‘shimcha m a’lumotlar yozma
ravishda beriladi. Tish profili ham chiqarib ko‘rsatiladi.
5-§. Reykali ilashmalar (GOST 9587-81)
Aylanma harakatni ilgarilama harakatga aylantirish yoki aksincha
ilgarilama harakatni aylanma harakatga o ‘tkazishda reykali uzatmalardan
foydalaniladi. Bunday ilashmalarda tishli reyka va tishli g ‘ildirak qat-
nashadi (7.22- shakl).
Reykaning qadami tishli g ‘ildirak bo ‘yicha 0,1 mm aniqlikgacha
hisoblanadi. Reykaning balandligi tishlari bilan birga
H>2h (h - tishning
balandligi - 2,25m), tishning qadami
Р = кт , tishlar soni z=L/P+ 0,5,
tishlar qirqilgan joy uzunligi
L=(z-0,5)Pn, tishning qalinligi s=0,5nm,
reykaning eni
B 7.23- shaklda reykaning ish chizmasi ko‘rsatilgan.
Reykali tishli g ‘ildirak silindrik tishli g'ildirak kabi chiziladi.
Reykali ilashmaning chizmasi qirqimida reyka tishiga nisbatan g ‘il
dirak tishi oldindan deb faraz qilinadi va reyka tishining qismi k o‘rinmas
272
7 .2 2 -shakl.
7.23-shakl.
deb, u shtrix chiziqda tasvirlanadi (7.22-shakl). Yon ko ‘rinishida reyka
va g ‘ildirakning o ‘zaro kesishayotgan qismi ichida ikkalasining konturi
to ‘liq ko‘rsatiladi.
6-§. Zanjirli uzatmalar
Parallel vallar orasidagi masofa ancha katta bo‘Isa, zanjirli uzat-
malardan foydalaniladi. Zanjirli uzatma ikkita zanjirli g ‘ildirak yul-
duzchalardan iborat bo‘lib, ular yetaklovchi va yetaklanuvchi vallarga
shponka yordamida o ‘matiladi. Aylanma harakat bir yulduzchadan ik-
kinchi yulduzchaga zanjir vositasida o'tkaziladi. Zanjir (GOST 13568-
75) o ‘zaro shamir vositasida tutashtirilgan plastinkachalardan iborat
(velosiped zanjiriga qarang). Yulduzchalar tishlari standartlashtirilgan
bo ‘lib, ular aylana yoylari bo ‘yicha chiziladi (7.24-shakl) va silindrik
273
|
| |
manfiy 
zaryadlangan - H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov

manfiy zaryadlangan zarrachalari bilan neytrallashadi. Bundan tashqari ular adsorbsiyalanib cho‘kadi. 1914 yilda Filatov vinolami yelimlashda askangel deb nomlanuvchi bentonit loyni ishlatdi. Akkangan Gruziyaning Maxaradze tumanida topilgan boiib, Mtis- Piri joyida uning kimyoviy tarkibi quyidagicha (% da): Na20
Fe
2
0
3
AI
2
O
3
Si0
2
CaO
M
2
O
K20
H20
2,40
2,50
2 1 ,2 0
63,05
1,25
2,75
1,05
5,30
Birinchi tajribalar askangel vinolami yelimlari uchun ishlatsa boiishini tasdiqladi. Ko‘p holatlarda qimmatbaho organik yelimlash moddalar alkengel bilan almashildi. Vino tarkibidagi temir miqdorini kamaytirish maqsadida bentonit birinchi b oiib 1942 yilda Miznikova tomonidan o'tkazildi. Tajribada Turkmanistondagi Jebel temir y o i stansiyasi yaqinida topilgan o‘g io n li bentonit ishlatilgan edi. Olimlaming maiumotlariga qaraganda o'gionli bentonit quyidagi tarkibga ega (% da): ' S i0
2
Л1
2
0 , Fe
2
0
3
CaO T i0
2
MgO Na20 K20
H20
54,56
14,3
1,35
211
0,4
3,15
2,4
1,93
6,5
(105 да)
205
1947 yilda Lyazo va V echer tom onidan o ‘g io n
bentonit yordam ida
vinolami tiniqlashtirish tajribasi o ‘tkazildi. Tadqiqotlar yuqori
tiniqlashtirish xususiyatiga
ega ekanligini isbotladi.
Lazo va
Vecherlar tom onidan
ishlab chiqilgan tavsiyanom aga m uvofiq vinoga ishlov beruvchi bentonitli m aydalab m ayda k o ‘zli
elakdan o'tkazadi. Elakdan chiqqan kukunni suv bilan
suv 
o'simliklammg - H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov

|
H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov Pdf ko'rish
|
bet | 278/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbesuv
o'simliklammg
kremniyli
qalqonlaridan tashkil topgan yer rangi mayda kukundir. Mikroskopik mayda
terichalar turli shaklda b oiib (cho'zinchoq, burchaksimon, dumaloq) vinoga
qo‘shilganda qalin filtrlovchi to'r hosil qilib vinodagi muallaq suzib yuruvchi
zarracha hatto kolloidlami cho'ktiradi.
Vinoda erimaydigan, sof kremnezyomdan iborat diatomit ko‘p holatlarda juda
yaxshi tiniqlashtiruvchi modda b oiib hisoblanadi.
Vinochilikda u jelatin, baliq yelimi va boshqa yelimlovchi moddalaming
yoidoshi va ayniqsa filtrlashda tiqilib qoluvchi modda sifatida muhim ahamiyat
kasb etadi.
1
m2 filtrovchi yuza 5-10 g diatomit qoilash ajoyib natija berib ishlab
chiqarish quwatini kamaytirmaydi. Oz loyqalangan vinoni filtrlashda kam
miqdorda jelatin, albumin yoki eritiladigan kazein qo'shish lozim, chunki filtrlash
qatlamda diatomit zarrachalarini ushlab qolish uchun vinoda kolloid moddalar
yetarlicha bo‘lmaydi.
Bu ajoyib yelimlovchi moddaning zahirasi ko‘p joyda boiganligiga
qaramasdan u vinoni tiniqlashtirishda kam ishlatiladi.
Yelimlash texnikasi. Yelimlash vinoni yaxshi tiniq qilishi uchun uni dastlab
tayyorlash lozim. Agar vino cho'kma hosil qilsa uni toza dudlangan idishlarga
o'tkazish lozim. Havo ta’sirida xiralashgan vinoni o‘rtacha dudlab suzib olib
yelimlash kerak boiadi.
Tarkibida ko‘p shilimshiq moddalar boigan yosh vinolami qattiq shamollatib
suzib olish yoki bu moddalami filtrlash yordamida bartaraf etish lozim.
Bu operatsiyalar natijasida yoki vinolar aksariyat holatlarda xiralashganligi
sababli ulami kamida 2-3 haftadan keyin ya’ni loyqa hosil boigandan keyin
yelimlash lozim. Aks holatda yelimlash muvaffaqiyatsiz chiqib, chunki havo
|
| |
aralashtirib bir xil - H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov

|
H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov Pdf ko'rish
|
bet | 276/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbearalashtirib bir xil
quyuq
m assa holatiga keltiradi. Shu m assadan
5
yoki
10%
li
suv
yoki
suv-vino bentonit
suspenziyasini
tayyorlaydi.
Suv
suspenziyasi
mevadan-rezavor
vinolami
tiniqlashtirishda q o ila n ila d i.
Uzumdan tayyorlangan vinolami tiniqlashtirish uchun
suv-vino suspenziya tayyorlanadi. Suv-vino suspenziyasini tayyorlash uchun
shishib ko‘tarilgan massaning har bir 6 qismiga vinoning 4 qismi qo'shiladi.
Shundan so'ng barcha massani aralashtirib tinch holatda saqlaydi. Bir sutkadan
keyin
suspenziyani
yaxshilab
chayqaltiradi.
Shundan
so'ng uni vinoni
tiniqlashtirish uchun ishlatish mumkin.
Bentonit suspenziyasi bilan vinolami tiniqlashtirish uchun dastlabki tajriba
odatda
200 ml silindrda vinolami sinov yelimlash paytida o'tkaziladi. Birinchi
silindrdan boshlab har biriga 0,5; 1; 1,5; 2 ... ml quyiladi, bu esa 1 1 vinoga to'g'ri
keladigan 10% suspenziyali 0,25; 0,50; 0,75 1... ga to'g'ri keladi.
Askangel bilan vinolami tiniqlashtirish 1949 yilda «Magarach» ning
Kavkazorti filialida Rodonulo tomonidan o'tkazildi. Sinov tiniqlashtirish o'tkazish
yordamida olingan vinoga qancha miqdorda askangel kerakligi aniqlanadi va u
10% suv suspenziyasidan kelib chiqib hisoblanadi. Hisoblab chiqilgan suv
suspenziyasiga ikki-uch barobar miqdorda vino qo'shib yaxshilab aralashtiradi.
Shunday usulda tayyorlangan suv-vino suspenziyani voronkaga qo'yilgan mato
orqali suzib vino qo'shiladi. Askangel suspenziyasi qo'shilgandan so'ng vinoni 20
minut davomida aralashtiradi. Odatda 10-12 kundan keyin vino tiniqlashadi. Vinoni
|
| |
Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti - bet 167

230
xo’jaliklari xususiy mablag’lari yetmay qolganda kapital qo’yilmalarni moliyalashtirish
bankning
faqat uzoq muddatli kreditlari orqali qoplanadi. Uzoq muddatli kredit miqdori kapital qo’yilmalar
xarajatining rejadagi hajmi va jamoa xo’jaligining moliyaviy imkoniyatlaridan kelib chiqib
aniqlanadi. Xo’jaliklararo korxonalar va birlashmalarda kapital qo’yilmalarni moliyalashtirish
paychilar ajratgan vositalar hisobiga, amortizasiya ajratmalari va birlashma hamda ularning kengashi
ustavi aniqlagan miqdorda foydadan ajratmalar hisobiga amalga oshiriladi. Davlat korxonalarida,
qishloq xo’jaligi kooperativlarida va aksionerlik korxonalari va birlashmalarida kapital qo’yilmalarni
moliyalashtirish manbai – ta’sischilarning
pul va material vznoslari, qimmatbaho qog’ozlar (aksiya,
obligasiya)dan keladigan daromadlar, xayriya vznoslari, korxona tashkilot va fuqarolarning ehsonlari
hisoblanadi. Dehqon xo’jaligi asosiy vositalarni oddiy va kengaytirilgan takror ishlab chiqarishni
o’z mablag’lari hisobiga amalga oshiradilar. Ular zarur bo’lib qolganda, bankdan uzoq va qisqa
muddatli ssudalarni davlat korxonalari amal qiladigan qoidalar asosida olish huquqiga egadirlar.
Bundan tashqari shaxsiy mol-mulklarini garovga qo’yib, ipoteka
banklar kreditlaridan
foydalanadilar.
Monitoring va baholash - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

224
(20 daqiqa)
ahamiyatga ega ekanligiga talabalar e’tiborini
qaratadi.
3.2. Faol qatnashgan talabalarni baholaydi.
3.3. Mavzu bo’yicha test topshiriqlarini beradi.
3.4. Mustaqil ishlash uchun topshiriq beradi.
3.2. Savol beradilar, javob
beradilar.
3.3. Mavzu bo’yicha test
topshiriqla-rini bajaradilar.
3.4. Mustaqil ishlash uchun
topshiriqlarni yozadilar.
+
0,002
b)
' - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

%
I
%
&
60
tz
b)
8 .4 -shakl.
d)
0
‘lchamning yuqoirgi va pastki chetga chiqishlarining son qiymatlari
o ‘zaro teng bo‘lsa, bu qiymatlar «±» belgilar orqali nominal o ‘lcham
yozilgan harf bilan qo‘yiladi (8.3-shakl,
e).
Burchaklaming chekli chetga chiqishlarining
son qiymatlari uning
nominal o ich a m i yozilgan harflarda yoziladi (8.3-shakl,
f).
Podshipniklar, shlisalar, shponkalar va unga o ‘xshashlar uchun chekli
chetga chiqishlar belgilanishga misol 8 .4 -shakl,
a da ko‘rsatilgan .
Qo ‘ у im maydoni simmetr ik bo ‘ lmagan hollarda pog ‘ ona о ‘ lchamlariga
qo‘yim va o ‘tqazishlami belgilashga misol 8 .4 -shakl,
b da ko‘satilgan.
Bir xil nominal o ‘lchamli sirtlarda har xil chekli chetga chiqishlar bel-
gilangan hollarda, ular ingichka chiziq bilan chegaralab q o‘yiladi va no
minal o ‘lcham har bir uchastka uchun alohida ko ‘rsatiladi (8.4-shakl,
d).
Teshik o ‘qlari joylashishining chekli
chetga chiqishlarini quyida
keltirilgan ikki usul bilan ko ‘rsatish mumkin:
2tesh.0iQAH
5 ie s h .0 6
r
Ж
.
S
% У
г
пог
27 ±0,1 ъ
a)
1 1
(
к
к
т*
>
п fS
4x15-60
& — Ф -
8im
№ 0 ,5
Har qanday m i teshix
ocjLari orasidagi Stcham-
Larning chexli chetga
Chiqishi 1 0,25mm
b)
Har qanday m i teshin
oqLarining diagonal
Sdyicha olcamninq
che/di chetga chiqishi
+06m
d)
8 .5 -shakl.
285
- standart talabiga muvofiq teshik o'qlarini nominal joylashishidan
chekli
siljitish bilan;
- muvofiqlashtirilgan o ‘qlar o'lcham larining chekli chetga chiqishlari
bilan (8.5-shakl,
a,
b,
d).
Chizmada faqat bitta chekli chetga chiqishni ko‘rsatish
talab
qilinsa, o ‘lchamning son qiymatidan keyin maksimum (max) yoki
minimum(min) yozib qo'yiladi (8.6-shakl,
a,
b,
d). 8.7-shaklda konus
sirti konusligining chekli chetga chiqish o'lcham ini qo‘yish tasvirlangan.
Detalga ishlov berishda sirtlarning qat’iy
geometrik shaklini va aniq
joylashishini saqlash qiyin. Shuning uchun sirtlar shakli va joylashish
qo‘yimlari belgilangan.
Standartga muvofiq, sirtlar shakli va joylashishi
qo ‘yimlarining turlari uchun belgilar shakli va o'lcham lari 8 .8-shaklda
ko ‘rsatilgan.
Q o'yim lar turlarini belgilovchi belgilar va sonli qiymatlari to‘g ‘ri
burchakli ramkaga joylashtiriladi. Ramka bir necha qismga bo'linadi
va ulam ing birinchisiga qo'yim turi belgisi kiritiladi. Ramkalarga
qo ‘yiladigan belgilar, sonlar va harflar balandligi shu chizmadagi o'cham
sonlari balandligiga teng qilib yoziladi.
Ramkaning balandligi harf
balandligidan ikki marta katta chiziladi.
ЬСГтаг
JOm/n
Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti - bet 169

233
Agar yangi texnika natijalarini foydalanishda ishlab chiqariladigan
mahsulot sifati
o’zgarsa(ancha yuqori xarid narxi sharoitida), unda yillik iqtisodiy samara mahsulotning, yalpi
foydaning qo’shimcha o’sishini hisobga olib aniqlanadi:
Kxyat
*
Nb)
-
(Nya
+
KKSya)
*
NK
+
(Tya
-
KKSb)
*
NK
+
(Tb
=
YS
bu yerda: Nya va Nb - yangi va baza variantida mahsulot birligining xarid narxi, so’m.
Yuqori sifatli mahsulot sotishning yillik iqtisodiy samarasi quyidagi formula bilan aniqlanadi.
Kxyat
*
KKSya)
*
(FQO'-NK
=
YS
bu yerda: FQO’ - yuqori sifatli va ilgarigi mahsulotni sotishdan kelgan foydaning qo’shimcha
o’sishi, so’m.
10.5. Kapital qo’yilmalardan foydalanish samaradorligini oshirish imkoniyatlari
Qishloq xo’jaligida kapital qo’yilmalar samaradorligini oshirishning foydalanilmagan
anchagina imkoniyatlari mavjud. Ular quyidagilar iborat:
1.Kapital qo’yilmaning kompleksligini va proporsionalligini ta’minlash. o’simlikchilikda
qishloq xo’jaligi
texnikasiga, yerlarni meliorasiyalashga, dehqonchilikni kimyolashtirishga
mablag’ni uyg’unlashtirish zarur. Chorvachilikda bino va inshooatlarni qurish xarajatlarini asosiy
sermahsul podani
yaratish, shuningdek kompleks mexanizasiyani joriy qilish xarajatlari bilan qo’shib
olib borish muhim ahamiyat kasb etadi. Bundan tashqari meliorativ tadbirlar hisobiga ozuqa
bazasini yaxshilash, ozuqa sexlari va omuxta yem zavodlari va sexlari qurilishi bilan bog’lash zarur;
2.Vositalarni sarflash va iqtisodiy samara olish o’rtasidagi vaqtni, farqni qisqartirish, ayniqsa
kapital qurilishda. Qishloq xo’jaligida qurilishda kapital qo’yilmalar hajmi yildan-yilga o’sib boradi
va bir vaqtning o’zida tugallanmagan qurilish hajmi ko’payadi. Buning asosiy sabablaridan biri
qurilishlar muddatining cho’zilib ketishi. Hozir qishloq xo’jalik obyektlari qurilishining o’rtacha
me’yoriy muddati 3,5 yilni tashkil etadi;
3.Mahalliy qurilish
materiallaridan foydalanish, tejamkorlik rejimiga qattiq rioya qilish,
shuningdek qurilish-montaj ishlarini yuritishning ilg’or metodlaridan foydalanish hisobiga ishlab
chiqarish va noishlab chiqarish kapital qurilishining tejamkorligini oshirish.
4.Ishlab chiqarish binolari va inshootlari xususiyatlariga qarab, harakatdagi asosiy vositalarning
rekonstruksiyasiga investisiyani ko’paytirish. Rekonstruksiyaga ketgan xarajatlar yangi qurilishga
tashlangan mablag’larga qaraganda 2-2,5 marta tezroq qoplanadi,
bunda asosiy vositalarning
ma’naviy eskirishi muddati 10-15 yilga suriladi;
5.Qurilishdagi kapital qo’yilmalarni kerakli mehnat va moddiy resurslar bilan, ayniqsa qurilish
materiallari bilan to’la ta’minlash;
6.Xo’jalik hisobi munosabatlaridan foydalanish asosida kapital qurilish muddatlarining
qisqarishi va qurilish-montaj ishlaridagi tejamkorlik va sifatni oshirish uchun xodimlar moddiy
manfaatdorligi;
7.Qishloq xo’jaligi ekinlari hosildorligini va chorva mollari
mahsuldorligini oshirish
imkoniyatlaridan to’laroq foydalanish va h.k.
-shakl.
267
7 .1 4 -shakl - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

7.15-shakl.
7 .1 6 -shakl.
tasviri berilgan. Bu chizmalarda o ‘qi proyeksiyalar
tekisligiga nisbatan
ixtiyoriy joylashgan ikkinchi tishli g ‘ildirakning ustidan yoki yonidan
k o‘rinishi shartli tasvirlangan.
Konus gipoidli ilashmalarda konuslaming uchlari o ‘zaro kesishmaydi,
lekin o ‘qlari o ‘zaro 90° burchak ostida ayqash bo‘ladi. Tishlari qiyshiq
va egri chiziqli bo ‘lishi mumkin (7.16-shakl).
4-§. Chervyakli tishli ilashmalar (GOST 18498-73)
Silindrik va konussimon tishli
ilashmalaming uzatish soni
u=6 ... 10
dan oshmaydi. Uzatish soni katta boMganda silindrik va konus g ‘ildiraklar
yaxshi ishlaydi va tezda ishdan chiqadi.
Chervyak g ‘ildiragi va chervyak ilashma soni w =10...80 b o ‘1-
ganda ham ravon ishlaydi. Bu uzatma ixcham bo‘lganligi sababli ma-
shinasozlikda ko‘p qo‘llaniladi. Lekin ulaming kamchiliklaridan biri,
undagi chervyak va g ‘ildirak tishlarining tezda yemirilishi
va foydali ish
unumining kichikligidir.
Bu ilashmada aylanma harakat chervyakdan g ‘idirakka uzatiladi.
Chervyak shestemya hisoblanadi va undagi o ‘ramalar o ‘ng va chap y o ‘lli
bo‘ladi.
Chervyakdagi o ‘ramaning soniga qarab ular bir kirimli, ikki kirimli
va hokazo b o ‘ladi. Silindrik chervyakli globoidli
chervyakli uzatmalar
mavjud. Silindrik chervyakning boshlang‘ich aylanasi to‘g ‘ri doiraviy
silindr, globoidli chervyakning boshlang‘ich aylanasi egri, y a ’ni tor
sirtning bir qismi hisoblanadi. (7.17-shakl,
a, b).
268
а)
b )
7.17-shakl.
Silindrik chervyakning o ‘q bo‘yicha kesimida uning tishi to ‘g ‘ri
chiziqli profilga yoki evolventali profilga ega bo‘lishi mumkin. G ‘ildirak
tishlari chervyakli vint chiziqlariga mos keladigan vint chizig‘i bo‘yicha
yasaladi. Chervyak ilashmaning chizilishi silindrik ilashmadan kam farq
qiladi (7.18 va 7.19-shakllar).
Silindrik chervyakli ilashma (7.18-shakl) parametrlari:
moduli
m,
chervyakning diametri koeffitsiyenti
q=0,25z„ chervyakning o ‘rami
soni
z r chervyakli g ‘ildiragining tishlari soni
z2, o ‘qlari
orasidagi
masofa
a=0,5m(z+q), chervyak vintning uzunligi
z = 1:2 bo‘lganda
b > (\\+ 0fi6zJm , z = 4 bo‘lganda
b>(12,5+0,09zjm ga teng. Chervyak
g ‘ildirakning
qalinligi
z <3 bo‘lganda
b < 0,75t/a/,
z= A bo‘lganda
b < 0, 67c/a/ ga teng. Chervyak g ‘ildiragining boshlang‘ich aylanasi
diametri
d = z jn ,
chervyakning
boshlang‘ich
aylanasi
diametri
d= m q, tish balandligi
h = 2,2
m, tish kalakasi balandligi h= m , tish
b)
3>
Standartni tasdiqlash va davlat ro‘yxatidan o‘tkazish

190
Standart uni tasdiqlagan tashkilotning qarori bilan tasdiqlanadi va joriy
qilinadi.
Standart muddati cheklanmangan yoki muddati cheklangan tarzda
tasdiqlanadi.
O‘zbekiston Respublikasi hududidagi standartlarni davlat ro‘yxatiga
olishni O‘zstandart agentligi amalga oshiradi. Davlat ro‘yxatidan o‘tkazish
uchun standart 4 nusxada topshirilishi lozim: asl nusxasi, ikkinchi nusxasi va
ikkita ko‘chirmasi.
Standartni davlat ro‘xatidan o‘tkazish uchun juz band qilib, muqovalab
topshirish lozim. Standart 5 kundan oshmagan muddatda davlat ro‘yxatidan
o‘tkaziladi.
Standartning qaysi tashkilot tomonidan tasdiqlanishidan qat’iy nazar,
standartga raqamli belgini O‘zstandart agentligi beradi.
Belgi o‘z navbatida:
Hujjatning ko‘rsatkichidan – O‘z Dst; ro‘yxatning tartib raqamidan va
tasdiqlangan yilning oxirgi ikki sonidan iborat bo‘ladi.
Masalan, O‘z Dst 5-96-93 "Texnika chigit texnik sharoit", O‘z Dst
816:2001 tozalangan paxta yog‘i v ax.k.
Ro‘yxatga oluvchi idora asl nusxa, ikkinchi nusxasi va ikkita
ko‘chirmaning birinchi betiga o‘zining nomini ko‘rsatadigan to‘rtburchak muhrni
bosadi, sana va davlat ro‘yxatining nomerini yozib qo‘yadi. Ikkinchi nusxa
O‘zstandartda agayentligi qoladi, asl nusxa va ko‘chirmaning ikkinchi nusxasi
esa ishlab chiquvchiga qaytariladi.
Tashkilot standartlarining tuzilishi, bayon etilishi va texnikaviy-iqtisodiy
jihatdan asoslanganligi, ularning fan va texnikaning hozirgi rivojlanish
ko‘rsatkichlari, meyoriy tavsiflari va talablari hamda jahon taraqqiyoti
darajalariga mosligi uchun tashkilot standartlarini ishlab chiquvchilar va
tashkilotlar javobgardirlar.
Tashkilot standartlarini korxona rahbariyati tasdiqlaydi. Ularning amal
qilish muddati cheklanmagan holda tasdiqlanadi.
Tashkilot
standartining
tasdiqlanishi
korxona
rahbarining
(rahbar
o‘rinbosarining) imzosi bilan rasmiylashtiriladi.
Standart loyihasini ishlab chiqish (birinchi tahriri) va uni

189
kengash ishtirokchisining har birini familiyasini, ismi, otasining ismi va mansabi
(tashkilotning nomini qo‘shib) ko‘rsatiladi.
Kengashda qabul qilingan qarorga binoan, standart loyihasining
so‘nggitahriri tuziladi hamda tushuntirish xati va asosiy tadbirlar
rejasiningloyihasi aniqlanadi. Bundan tashqari, agar standart loyihasida davlat
nazorati, kasaba uyushmasi, tabiatni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi, sog‘liqni
saqlash vazirligi faoliyati doirasiga taalluqli talablar qo‘yilgan bo‘lsa, loyiha
ushbu idoralar bilan ham kelishib olinishi kerak.
Chet elga chiqariladigan mahsulotlarning standartlari esa O‘z Dst 122
bo‘yicha kelishib olinadi.
Standart loyihasi yuzasidan tashkilotlar o‘rtasida davom etayotgan
kelishmovchiliklar bo‘yicha O‘zstandart agentligi, O‘zbekiston Respublikasi
Tabiatni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi, Davlat arxitektura va qurilish
qo‘mitasi, Sog‘liqni saqlash vazirligi o‘zlariga yuklatilgan faoliyat turlari
to‘g‘risida so‘nggi qarorni qabul qiladi.
Standartga o‘zgartish kiritilganda, agar u ilgari, kelishib olingan
tashkilotlarning manfaatlariga monelik qilmasa, o‘zgartish faqat buyurtmachi
(asosiy iste’molchi) bilan kelishiladi.
Standartni bekor qilish yoki joriy etish vaqtini cho‘zish bo‘yicha faqat
buyurtmachi (asosiy iste’molchi) bilan kelishiladi.
Standart loyihasi tasdiqlashga ishlab chiquvchi tashkilot tomonidan
quyidagicha to‘plamda beriladi:
-
ilova xati;
-
standart loyihasining so‘nggi tahririga tushuntirish xati;
-
asosiy tadbirlar rejasining loyihasi;
-
standart loyihasining 4 ta nusxasi (ulardan ikkitasi birinchi nusxa
ko‘rinishida bo‘lishi shart);
-
standart loyihasi kelishilganini tasdiqlovchi hujjatlarning asl nusxasi;
-
standart loyihasi to‘g‘risida fikr-mulohazalar majmui;
-
qolgan kelishmovchiliklar haqida ma’lumotnoma.
Yaroklilik (saklanish) - M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish

130
xususiyatlari:
■
baxosi va sotib olish shartlari;
■
ayrim turdagi tovarlari ishlab chikarish vakgi;
■
ishlab chikaruvchining kafillik majburiyatlari;
■
tovardan samarali va xavfsiz foydalanish shartlari.
■
tovarning- xizmat muddati va shu muddat tugagandan sung iste’molchi
nima ishlar qilish zarur'ligi shuningdek bu ishlarni bajarmasdan kelib chiqish
okibatlari.
■
ishlab chikaruvchining nomi va mulkchilik shakli ruyxatga olish nomeri.
■
ishlab chikaruvchining xamda uning iste’molchidan da’vo kabul' qilishga
vakolat bergan, shuningdek ta’mirlash ishlarini bajaradigan texnikaviy
korxonalar manzillari.
•
■
tovarni saklash xavfsiz utilizatsiya qilish usullari va qoidalari.
■
sertifikatsiyalanish shart bulgan tovar xaqida iste’molchiga tovar
sertifikatsiya (berish) bor ekanini kurish.
Tovar xaqida gi zarur axborotning yuqligi bunday tovarni realizatsiya
qilish ma’lumot berilgunga qadar tegishli davlat boshkaruv idoraining
kursatmasi buyicha tuxtatib turilishiga sabab buladi.
Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti - bet 165

227
•
Qishloq xo’jaligi mahsulotlarini yetkazib berishning muqarrarligi;
•
Mahsulotga qo’yiladigan jahon baholari
Xo’jalik faoliyati obyektlariga uzoq muddatli kapitalning qo’yilishi, ular foyda olishga va
ijtimoiy samaradorlikka erishgandagina o’zini qoplaydi. Investisiya
samaradorligining
ko’rsatkichlarini hisoblash ma’lum bir davr davomida makroiqtisodiy ko’rsatkichlar qo’shimcha
o’sishi nisbatlariga asoslanadi. Umumiy samaradorlik ko’rsatkichi sof mahsulot qo’shimcha
o’sishining shu davrdagi investisiya hajmiga nisbati sifatida aniqlanadi. Bozor munosabatlariga o’tish
sharoitida, yuqori darajadagi inflyasiyada bu ko’rsatkich investisiya samaradorligi to’g’risida aniq
tushuncha bermaydi. Shuning uchun qishloq xo’jaligidagi investisiyani va yillar bo’yicha yalpi
daromad dinamikasini taqqoslash maqsadga muvofiqdir.
Investisiya samardorligi darajasi bevosita ularni moliyalashtirish manbalariga bog’liq. Eng past
darajadagi samaradorlik imtiyozli investisiya kreditlarida kuzatiladi. Nisbatan
yaxshiroq iqtisodiy
natijalarga davlat byudjeti mablag’lari hisobiga moliyalashtiriladigan investisiyalarda erishiladi.
Ba’zida kredit mexanizmi orqali yoki byudjetdan bevosita moliyalashtirish vositasi sifatida davlat
tomonidan investisiyaga ajratilgan mablag’lar maqsadli foydalanilmasdan,
balki ish haqi uchun
to’lovlarga, ilgari olingan kreditlarni qoplashga va moliyaviy aktivlar bilan bo’ladigan operasiyalarga
ham ishlatilish hollari uchrab turadi.
Investisiyaning qaytarilishi olingan foydani investisiyaning umumiy hajmiga bo’lib topiladi va
foizlarda ifodalanadi.
100
*
uh
Iqd
I
F
=
Bu yerda: Iqd – investisiyaning qaytarilish darajasi, % ;
F - foyda, so’m;
Iuh – investisiyaning umumiy hajmi, so’m.
Investisiyaning qaytarilish darajasi kredit uchun foiz stavkalari bilan taqqoslanadi. Bu holda,
agar investisiyaning qaytarilish darajasi kredit uchun foiz stavkasidan yuqori bo’lsa unda tovar ishlab
chiqaruvchining kapital qo’yilmalar miqdorini ko’paytirishi maqsadga muvofiqdir.
Kapitalning me’yoriy samaradorligi va investisiyaning me’yoriy samardorligi bir-biridan farq
qiladi. Kapitalning me’yoriy samaradorligi - bu qo’shimcha mablag’ning bir so’midan keladigan
qaytim. Investisiyaning me’yoriy samardorligi – bu, kapital tovarning
taklifi baholari va talabi
baholari o’rtasidagi muvozanat o’rnatilganda, kredit uchun foiz stavkasidir. Foiz stavkasi qancha
yuqori bo’lsa, kreditga talab shuncha past bo’ladi. Boshqa tomondan, foiz stavkasi qancha past bo’lsa,
kreditning taklifi shuncha yuqori bo’ladi.
-§. Xrapovikli mexanizm - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

Xrapovikli g ‘ildirak parametr-
larining
belgilari tishli uzatmalar-
dagi g ‘ildirak parametrining bel-
gisiga o ‘xshash bo ‘ladi.
G ‘ildirakning tashqi aylanasi
diametri bir vaqtning o ‘zida bosh-
lang‘ich
aylana ham hisoblanadi
d=mz, ichki aylana diametri
d=da -
-2h= m (z-\,5), tishning balandligi
h=0,75m, tishning qismi uzunligi
a=m, qadami
P=a+b (b= 1...6),
tishlar soni z= (8...48), eng ko‘p tarqalgan tishlar soni (12...20), barcha
7 .2 7 -shakl.
P
g ‘ildiraklar uchun v=l,5, xrapovikli g ‘ildirak moduli
m = — .
К
8 -§. Prujinalar
Prujinalardan deformatsiya jarayonida
hosil b o iad ig an mexanik
energiyalaming ta’sir kuchini yutish va uzatishda foydalaniladi.
Prujinalar o ‘zining konstruksiyasiga qarab: silindirik, vintsimon,
konussimon vintli, spiralsimon, tarelkasimon, plastinkali bo ‘ladi. Prujina
o ‘rami k o‘ndalang
kesimda yumaloq, kvadrat, to ‘g ‘ri to ‘rtburchakli
shakllardan iborat. Nagruzkalami qabul qilish bo‘yicha siqilish, cho‘zi-
lish, buralish va bukilish prujinalari mavjud. 0 ‘ramining yo‘nalishiga
qarab prujinalar o ‘ng va chap y o ‘lli bo‘ladi.
Prujinalarni shartli tasvirlash ( 0 ‘z
DSt 2.401:2003). Vintsimon
prujinalami tasvirlashda, uning har ikki tomonidagi tayach o ‘ramlari bilan
bir qatorda, bir-ikki o ‘rami chizilib, qolgan o ‘ramlari tasvirlanmaydi va
ular o ‘m iga o ‘ram kesim markazlari orqali
prujinaning butun uzunligi
bo ‘yicha faqat o ‘q chiziq o ‘tkaziladi (7.28-shakl).
Soni to ‘rttadan ko‘p bo ‘lgan tarelkasimon prujinalar paketini chi-
zishda, har ikki tomonidan 2-3 prujinasi tasvirlanib, paketning shartli
ko'rsatilm agan qismining konturi ingichka tutash
chiziqda tasvirlanadi
(7.29- shakl).
Spiral prujinalaming boshlang‘ich va oxirgi o ‘ramlarigina tasvirlanib,
qolgan qismlari shtrix-punktir chiziq bilan chiziladi (7.30-shakl).
K o‘p qatlamli plastinkadan ressor turidagi prujinalarni prujina pa-
ketlarining tashqi konturi bo‘yicha tasvirlash qabul qilingan (7.31-shakl).
276
Amaliy ish №1 Mavzu: Axborot texnologiyalarning rivojlanish tedensiyalari. Ishning maqsadi 1-Amaliy ish

|
Amaliy ish №1 Mavzu: Axborot texnologiyalarning rivojlanish tedensiyalari. Ishning maqsadi
|
Sana | 10.09.2024 | Hajmi | 32 Kb. | | #270794 |
Bog'liq 1-Amaliy ish
Amaliy ish № 1
Mavzu: Axborot texnologiyalarning rivojlanish tedensiyalari.
Ishning maqsadi: O`zbekistonda AKT sohasini rivojlantirishdagi davlat siyosatining asosiy yo`nalishlari, amaldagi qonunlari.
Ishning vazifalari:
Mamlakatimiz mustaqilligidan so’ng Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) sohasiga oid me’yoriy xujjatlar. (Qonun qaror farmoiyishlari va x.k.).
Iqtisodiyot sohasida AKTni joriy qilinishi xususiyatdagi me’yoriy xujjatlar.;
Nazariy qism:
Foydalanilgan adadiyotlar:
1.
2.
Internet resurslari
|
| |
Answers
1 You don’t 
have to

|
Answers
1 You don’t
have to Pdf ko'rish
|
bet | 163/255 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 18,95 Mb. | | #263803 |
Bog'liq {teacherscom library} EFL Grade 8 TBAnswers
1 You don’t
have to
bring anything – it’s not necessary.
2 Please, you
have to
come! It’s going to be a great concert.
3 We
don’t have
to pay for the skate park.
4 You
don’t have to
pay
anything
for the disco. It’s free!
5 We
have to
get up early to go sailing.
6 You
have
to pack warm clothes for the school trip.
GRAMMAR WORKSHEET UNIT 19
PRONUNCIATION
have to
/
has to
7
Ask the students to listen to the six sentences first,
without repeating them, and say how the
to
is
pronounced in each sentence (
/tə/
).
Audioscript
The sentences and questions are recorded for the students
to listen and repeat.
1 I have to go shopping.
2 He has to do his homework.
3 Do you have to go now?
4 Does he have to pay today?
5 We have to write a story.
6 She has to win this match.
8
First, ask the class to repeat the example
Do you have
to visit anyone this weekend?
Ask the question for the
second thing on the list, i.e.
Do you have to do any
homework?
Point out that the answer is
Yes, I do. I have to
…
or
No I don’t. I can … if I want to
. Then, have students
ask and answer questions in pairs about the rest of the
things on the list.
Answers
Students’ own answers
COOLER
In groups, the students write some questions about the
things they have to and don’t have to do at home, e.g.
Do you have to do your homework before dinner? Do you
have to share a bedroom?
Then, reorganise the groups so
students from different groups are working together. The
students take turns to ask and answer their questions.
|
| |
223
SCHOOL CAN BE FUN!
have to / don’t have to
1

224 UNIT 19
1
Read the first paragraph of the article. Do you think the
flipped classroom sounds like a good idea? Why / why not?
READING
2
Read the article and answer the questions. Write
P
(Penny),
C
(Caitlin) or
D
(Dylan).
Who said this about the flipped classroom?
1
I If I need to, I can repeat parts of the lesson.
2
I like being able to explain things during the lesson.
3
Lots of us spent too much time talking to each other.
4
There were people who did not prepare for the classes.
5
I don’t have to be scared about what’s going to happen in the lesson.
6
Getting everything ready wasn’t easy.
3
In pairs, discuss the questions.
1
What do you think are the best/worst things about flipped classrooms?
2
Would you like to try it? For which subjects?
In a normal classroom, the teacher stands at the front of the room and gives a lesson and the students listen
and take notes. Then they go home and do their homework. In a flipped classroom, everything is the other
way around. Students study at home from a textbook or online videos, and then discuss the topic and do
‘homework’ exercises or projects in class. Lots of schools are trying it, but is it a good idea? We spoke to a
teacher and two students to find out more.
Caitlin –
student
I love coming into the classroom
ready to talk about the topic
and feeling I understand it.
In a normal class, I often feel
nervous, because if I don’t
understand, I have to ask the
teacher to stop the lesson and
explain. But with a video, I can
watch it as many times as I like
until I understand it. It’s great!
Penny –
teacher
The flipped classroom is hard
work for the teacher, especially
at the beginning. You have to
make videos of every topic in the
textbook for the students to watch
on their computers at home. That
takes a really long time! But it
means I can spend time in class
helping students one-to-one. I love
that – I wasn’t able to do it before.
Dylan –
student
We tried the flipped classroom for one
term in maths, but there were a few
problems. Some students didn’t watch
the videos before the lesson, so they
couldn’t do the exercises in class. Also,
when the teacher was going round
helping people, we found it really easy
to stop working and just chat. We did a
test at the end of the term and we all got
terrible marks. I usually pass every test,
but I failed that one.
What’s it all about?
Answers
1 e 2 d 3 b 4 a 5 c 
2

|
Answers
1 e 2 d 3 b 4 a 5 c
2 Pdf ko'rish
|
bet | 162/255 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 18,95 Mb. | | #263803 |
Bog'liq {teacherscom library} EFL Grade 8 TBAnswers
1 e 2 d 3 b 4 a 5 c
2
Ask the students to look at the examples on the board
(see Exercise 1) and ask ‘When do we use
have to
and
don’t have to
?’ (
to talk about obligation or no obligation
)
Answers_1_b_2_a_3'>Answers
1 b 2 a
3
Ask the students to look at the examples on the board
and use these to complete the table in the book.
Ask ‘What form of the verb comes after
have to
?’ (
the
infinitive
)
Answers
Obligation
No obligation
Question form
I/you/we/they
have to go
He/she/it has
to go
I/you/we/they
don’t have to go
He/she/it doesn’t
have to go
Do I/you/we/they
have to go?
Does he/she/it
have to go?
GRAMMAR REFERENCE AND PRACTICE ANSWER KEY TB PAGE 250
4
Ask the students to read the list and guess what Leo has
to or doesn’t have to do on the trip. The students then
listen and check.
Answers
Ticked: get up early every day, go swimming, leave his phone
at home, share a bedroom, help with the cleaning
5
Read the examples as a class. Remind students that we
use
don’t have to
to say that something isn’t necessary;
they should use
can’t
to say if he isn’t allowed to do
something. Put the students into pairs and ask them to
write at least two more pairs of sentences.
MIXED ABILITY
Ask weaker students to write three more sentences with
He has to
or
He doesn’t have to
only.
139
Possible answers
He has to go swimming, but he doesn’t have to go to the
disco. He can stay in his room if he likes.
He can’t bring his mobile phone. He has to leave it at home.
He has to share a bedroom. He can’t sleep in his own room.
He doesn’t have to do any school work, but he can if he wants
to.
6
Point out there is one mistake with
have to
in each of the
sentences, and that although there are different ways of
correcting some of the sentences, they should correct
them all with
have to / don’t have to.
You may also wish
to point out that in number 4 they’ll need to change
nothing
.
|
| |
M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish - bet 100

|
M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish Pdf ko'rish
|
bet | 100/189 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 3,05 Mb. | | #246757 |
Bog'liq Eshonqulova3-
modda. Tovar xaqida notugri ma’lumot berishda iste’molchining
xuquqlari kursatilgan.
4-
modda. Iste’molchining savdo va boshka xizmat kursatish sohalarida
sifatini tekshirish xuquqlari kursatilgan.
Ushbu qonun ni x.ayotga tadbik etishda albatta xar bir fukaro uz
xuquqlarini t^lik bilishi va uni talab eta olishi lozim. Utish davrida xar bir
davlatda o’ziga xos sharoitlar vujudga keladiki, buni aylanib utish kiyindir.
Shuning uchun qabul .kilingan qonun lar kanchapik tez tatbik etilsa shunchalik
sohada bir tekis rivojlanish vujudga keladi.
Nazorat savollari va topshiriklari:
1.
Sertifikatlashtirish tizimini yaratishda kanday vazifalar kullaniladi?
2.
Maxsulot kanday maksadda sertifikatsiyalanadi?
3.
Iste’molchilar xuquqini ximoya qilish tugrisidagi qonun ga nimalar
kiritilgan?
4.
Tovar xaqida gi ma’lumotda nimalar bulishi shart?
Eslab qoling!
Tovar, iste’molchi, tayyorlovchi, tovar xavfsizligi, tovar kamchiligi,
kafolatli muddat, xizmat muddati, saklanish muddati, kassa cheki, tovar cheki.
O’quv materiallari ta’minoti
1.
A.N.Solovev, S.M.Kiryuxin. Otsenka kachestva i standartizatsiya tekstilnыx
materialov. M., Legkaya industriya, 1974.
2.
Solovev A.N. Vыbor pokazateley kachestva i otsenka ix znachimosti.-
«Texnologiya tekstilnoy promыshlennosti», 1972, №2, s. 134.
3.
Vinogradov Yu.S., Solovev A.N. O doveritelnыx intervalax pri otsenke
generalnыx statisticheskix xarakteristik po malыm vыborkam.- «Texnologiya
tekstilnoy promыshlennosti», 1973, №5, s.15.
131
21-
MAVZU: SERTIFIKATLASHTIRISH TIZIMINING
ASOSIY KO’RINISHI.
REJA.
|
| |
Ikkinchi sxema - M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish

138
sifatini vaqti-vaqti bilan tekshirilib nazorat qilib boriladi. Bu sertifikatlashtirish
usuli faqat mahsulotning sifatini nazorat qilibgina qolmay, balki korxonada
chiqaziladigan mahsulotning sifatini kerakli darajada bo‘lishini ham nazorat
qiladi.
Tabiiyki,
korxonadagi
mahsulot
sifatini
ta’minlashda, tizimni
baholanishida uning mezonini aniqlash muhim ahamiyatga ega. Ushbu usul
sanoati rivojlangan mamlakatlarda hamda xalqaro sertifikatlashtirish tizimlarida
eng ko‘p tarqalgan sxemadir. Birinchi-to‘rtinchi sxemalarga qaraganda bu sxema
eng murakkab va nisbatan qimmatroq turadigan sxema bo‘lib, uning afzalligi
ite’molchi mahsulot sifat darajasini yuqori ekanligiga ishonch hosil qiladi, bu esa
asosiy mezon hisoblanadi.
Oltinchi sxema
faqat korxonadagi mahsulotning sifatini ta’minlash bilan
tizimni baholanishini o‘tkazishga mo‘ljallangan. Bu usul ayrim vaqtda korxona-
tayyorlovchini attestatlash deb ham yuritiladi. Bu xil sertifikatlashtirishda faqat
korxonaning belgilangan sifat darajasidagi mahsulotni chiqarish qobiliyati
baholanadi.
142 - Efl prepare Teacher's Book Grade 8

|
Efl prepare Teacher's Book Grade 8 Pdf ko'rish
|
bet | 168/255 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 18,95 Mb. | | #263803 |
Bog'liq {teacherscom library} EFL Grade 8 TB142
142
MIXED ABILITY
With a
mixed ability class, pair up a stronger student with
a weaker one. Ask the stronger student to help the weaker
student to complete the article before they listen again.
Then, after listening, they compare their answers and the
stronger student helps their partner again.
Answers_1_600_2_three_3_photos_4_6_pm_/_6_o’clock_5_Saturday_6_games_7_dining_room_8_cleaning_9_tennis_SPEAKING_1'>Answers
1 600 2 three 3 photos 4 6 pm / 6 o’clock 5 Saturday
6 games 7 dining room 8 cleaning 9 tennis
SPEAKING
1
In pairs, ask the students to write notes for each point
about their own perfect school. If they are slow to start,
brainstorm some possible answers onto the board.
Answers
Students’ own answers
2
Organise the students into groups of four. Each pair
should give a short presentation of their school using
the notes they made in Exercise 1. Encourage the pair
who are listening to think of at least two questions they
would like to ask about the school at the end of their
presentation. If necessary, demonstrate this activity by
inviting a stronger pair to come to the front and present
their perfect school. When they have finished, ask them
two appropriate questions about their presentation, e.g.
Do the students have to do exams? Why do they have to do
PE?
Answers
Students’ own answers
COOLER
In small groups, the students design a perfect school
timetable. They should include times of the classes, the
names of the subjects and the break times.
227
SCHOOL CAN BE FUN!
School collocations
1
Match the verbs to the nouns to make
phrases. Use the article on page 114 to help
you. Some verbs go with than one noun.
do
fail
get
give
pass
study from
take
an exercise
a project
homework
a lesson
marks
notes
a textbook
a test
|
| |
Nazorat savollari va topshiriklari

137
22-
MAVZU SERTIFIKATLASHTIRISH SXEMALARI
Reja.
1. Sertifikatlashtirish sxemalari.
2.Sertifikatlashtirish omillari.
3.
Ekspert-auditorlar
Sertifikatlashtirish
bo‘yicha
ISO
tarkibidagi
qo‘mita tomonidan
tayyorlangan hujjatda uchinchi tomon tarafidan amalga oshiriladigan
sertifikatlashtirishning to‘qqizta sxemasi berilgan bo‘lib, respublikamizda ham
aynan shu 9 ta sxema tadbiq etilgan:
Birinchi sxema
. Bu sxema bilan faqat mahsulot namunalari turlarini
standartlar talablariga muvofiqligini maxsus tasdiqlangan sinov tashkilotlarida
sinovdan o‘tkaziladi. Bu xildagi sertifikatlashtirishda sinovga taqdim etilgan
namunani belgilangan talablarga muvofiqligi tasdiqlanadi, xalos. Bu yo‘l
o‘zining soddaligi va unga ko‘p xarajat talab qilmasligi tufayli milliy va halqaro
savdo munosabatlarida muayyan darajada tarqalgan.
Maxsulotlar quyidagi maksadda sertifikatsiya kilinadi

|
Maxsulotlar quyidagi maksadda sertifikatsiya kilinadiBog'liq EshonqulovaMaxsulotlar quyidagi maksadda sertifikatsiya kilinadi:
inson salomatligiga va atrof muxitga zararli bulgan maxsulotlarni realizatsiya
qilishni nazorat qilish;
xalkaro bozorda maxsulotning raqobatbardoshligini ta’minlash;
xalkaro iktisodiy va savdo, kushma tadbirkorlik va boshka tadbirlarda
katnashishini ta’minlash;
iste’molchilarni tayyorlovchilarning ma’sulyatsizligidan ximoya qilish va
maxsulot sifat kursatkichlarini tasdiqlash.
. -
Quyidagilar sertifikatsiya kilinishi mumkin:. maxsulotlar, xizmatlar,
jarayonlar, ish, sifat tizimi va ishlab chikarish.
Davlatlar o’rtasida savdo va iktisodiy, texnikaviy, madaniy alokalarning
rivojlanishi xalkaro tashkilotlar tomonidan ishlab chikilgan me’yoriy xujjatlar
bilan jaxon bozoriga yukori sifatli raqobatbardosh maxsulotlar yetkazib berish
bilan uygunlashadi. Davlatlaro savdo-sotiq munosabatlari samarali bulishi
uchun maxsulotlarni sertifikatsiya qilishning axamiyati kattadir. Bir turdagi
maxsulot ishlab chikarishda turli mamlakatlarda bulishidan kat’iy nazar shu
maxsulot sifatiga kafolat beruvchi sertifikatsiyadan foydapanadilar.
Maxsulotni sertifikatsiyalash maxsulot ishlab chikaruvchilar orasida
raqobatli kurashda uzlarining. savdo-sotiqdagi mavkeini mustaxkamlashda
asosiy vositalardan biri xisoblanadi.
Tovar-tayyorlovchining faoliyati natijasida olingan maxsulot,
shu
jumladan iste’molchiga shartnoma asosida sotish uchun import kilingan
maxsulot.
Iste’molchi- biror bir tovarni maxsulotni yoki xizmatni foyda olish bilan
boglik bulmagan, o’zining shaxsiy extiyojini kondirish maksadida sotib oluvchi,
buyurtmachi yoki sotib olmokchi, buyurtma bermokchi bulgan fukaro (jismoniy
shaxe).
Tayyorlovchi-iste’molchiga realizatsiya qilish uchun tovar ishlab
chikruvchi korxona, tashkilot, muassasa yoki xususiy tadbirkor.
Tovar xavfeizligi-oddiy iste’mol sharoitida foydalanilganda, saklanganda,
tashilganda yoki ularni utilizatsiya kilinganda inson xayotiga, salomatligiga
raxna
solmaydigan,
iste’molchi mulkiga va atrof muxitga-
zarar
yetkazmaydigan tovar yoki xizmat natijalari.
Tovar kamchiligi-tovar yoki xizmatning me’yoriy xujjatlarda kursatilgan
shartlariga, shartnoma yoki oddiy sifat talablariga mos kelmasligi.
Kafolatli muddat-tovarning ekspluatatsiya qilish qoidalariga amal kilgan
xolda, me’yoriy xujjatlarda kursatilgan sifatli xizmat qilish muddati(kursatkich
oy, soat, sikl, km v.b).
Xizmat muddati- tovardan foydalanishning me’yoriy xujjatlarda
129
belgilangan davri. Bu davr tugagandzn sung tovarning texnik xolatidan kat’iy
nazar ekspluatatsiya qilish tuxtatiladi.
|
| |
M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish - bet 101

134
-
O’zbekiston Respublikasi Milliy sertifikatsiyalashtirish tizimining
qoidalari va. O’zbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiklik sertifikati va
muvofiklik belgisi ishlatiladi;
-
sertifikatsiyalashtirish va nazorat idorasi buyicha ekspert- auditorlarning
nazorat o’tkazishlari uchun sharoitni ta’minlab beradi;
-
sertifikatsiyalashtirish buyicha ishlarga xak tulanadi; _
-
muvofiklik sertifikatining ta’sir muddati tugagan bulsa,
majburiy sertifikatsiyalashtirish ruyxatida turuvchi maxsulotlarni tarkatish
tuxatiladi.
THE FLIPPED CLASSROOM - Efl prepare Teacher's Book Grade 8

225
SCHOOL CAN BE FUN!
READING
WARMER
Write
The perfect school
on the board as a title.
Underneath that, write
They don’t have to study
. As a
class, brainstorm a list of more characteristics of a perfect
school, e.g.
They don’t have to do tests; they don’t have
to wear a uniform; they don’t have to do homework; they
can choose their own subjects.
In the Speaking section
at the end of this unit, the students
will have to make a
presentation on their perfect school.
BACKGROUND INFORMATION
In a traditional classroom, the teacher often stands at
the board and lectures while the students take notes.
In a flipped classroom
however, students learn about
the lesson
content at home through videos, slide
presentations, podcasts, etc. and class time is freed
up to spend on practice. People often say that Alison
King’s journal article ‘From
Sage on the Stage to Guide
on the Side’ in 1993 inspired the move towards the
Flipped Classroom. In her work, King suggested that
teachers should move away from being transmitters of
information: moving from the Sage (or wise person) on
the Stage towards the role of
Facilitator or the Guide on
the Side. Another important contributor is Salman Khan,
founder of the Khan Academy, which is a free education
platform where students can watch more than 6,500
different video tutorials at their own pace. In ELT (English
Language Teaching), the students could watch a video
tutorial about
have to/don’t have to
at
home so that in
class, they can spend more time using the language to
talk about their perfect school.
1
Ask the students to look at the photo of the classroom
and ask ‘What’s different about this photo?’ (
it’s upside
down
) Next, ask them to read the title and ask ‘What’s a
flipped classroom?’ Invite suggestions. Next, ask them to
read the first paragraph to check their ideas. Then, ask
them in pairs to talk together about whether a flipped
classroom is a good idea.
Majburiy 
sertifikatsiyalashtirilishi

136
qilishlari va uning me’yoriy xujjatlar talablariga mos bulishini ta’minlashlari;.
-sertifikatlangan maxsulotni, basharti, u me’yoriy xujjat talablariga
muvofik kelmasa, shuningdek sertifikatning - amal qilish muddati tugagan
yoxud uning amal qilishi sertifikatsiyalashtirish idorasining karori bilan tuxtatib
quyilgan yoki bekor kilingan bulsa, realizatsiya qilishni tuxtatib quyishlari yoki
tugatishlari;
-majburiy
sertifikatsiyalashtirilishi
lozim
bulgan
maxsulotni
sertifikatsiyalashtiruvchi va sertifikatlangan maxsulotni nazorat kiluvchi
idoralarning mansabdor shaxslari uz vakolatlarini moneliksiz bajarishlari uchun
sharoit yaratishlari;
-sertifikatlangan maxsulot ishlab chikarishning texnikaviy xujjatlariga yoki
texnologik jarayoniga kiritilgan o’zgartishlar xaqida sertifikatsiyalashtirish
idorasini belgilangan tartibda xabardor etishlari;
-ilova kilingan texnik xujjatda maxsulotga muvofik kelishi lozim bulgan
sertifikatsiyalashtirish tugrisidagi ma’lumotlarni xamda me’yoriy xujjatlarni
kursatishlari va bu ma’lumotlar iste’molchi (xaridor, buyurtmachi) e’tiboriga
yetkazilishini ta’minlashlari shart.
Choose the correct words to complete the

|
Choose the correct words to complete the Pdf ko'rish
|
bet | 169/255 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 18,95 Mb. | | #263803 |
Bog'liq {teacherscom library} EFL Grade 8 TB2
Choose the correct words to complete the
sentences.
1
I took lots of
notes
/
projects
in my last
lesson.
2
I really hope I
pass
/
fail
this test!
3
Some people like studying from
textbooks
/
projects
and other people prefer videos.
4
The maths teacher gave us six
exercises
/
homework
to do at home.
5
What
mark
/
test
did you get in your
science exam?
6
I’m doing a history
project
/
homework
at
the moment, about the Romans.
3
In pairs, compare your school with the one
in the article. Use the phrases in Exercise 1.
They study from the textbook at
home, but we use ours in class.
VOCABULARY
EP
1
Maya goes to a boarding school. She sleeps there and
only goes home for holidays. Listen to her describing
her school. Number the photos in the order you hear
about them.
2
Listen again. Complete the article Maya wrote about
her school with the missing words.
I go to a boarding school called Hartland School. It has
about
1
students.
I have to share a bedroom with
2
other girls.
We can put
3
of our family on the walls.
There’s a library where we do our homework. We start
studying at
4
every evening.
We work really hard at my school. We even have
lessons on
|
| |