nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Texnologiyalardan foydalanish

|
Texnologiyalardan foydalanish
|
bet | 1/11 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 116,71 Kb. | | #135409 |
Bog'liq DARSLARDA O’YIN VA MUAMMOLI TA’LIM
DARSLARDA O’YIN VA MUAMMOLI TA’LIM
TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
REJA
1. Ta’limda o’yinli mashg’ulotlardan foydalanish maqsad va vazifalari
2. Didaktik o’yinli mashg’ulotlarning o’ziga xos xususiyatlari
3. Muammoli ta'lim tеxnologiyasining o`ziga xos xususiyatlari
4. Matematika darslarida muammoli ta’lim.
1.Ta’limda o’yinli mashg’ulotlardan foydalanish maqsad va vazifalari
Ta’lim jarayonida o’yinli texnologiyalar didaktik o’yinli dars shaklida qo’llaniladi. Ushbu darslarda o’quvchlarning bilim olish jarayoni o’yin faoliyati orqali uyg’unlashtiriladi. Shu sababli o’quvchlarning ta’lim olish faoliyati o’yin faoliyati bilan uyg’unlashgan darslar didaktik o’yinli darslar deb ataladi.
Inson hayotida o’yin faoliyati orqali quyidagi vazifalar amalga oshiriladi:
- o’yin faoliyati orqali shaxsning o’qishga, mehnatga bo’lgan qiziqishi ortadi;
- o’yin davomida shaxsning muloqotga kirishishi ya’ni, kommunikativ – muloqot madaniyatini egallashi uchun yordam beriladi;
- shaxsning o’z iqtidori, qiziqishi, bilimi va o’zligini namoyon etishiga imkon yaratiladi;
- hayotda va o’yin jarayonida yuz beradigan turli qiyinchiliklarni yengish va mo’ljalni to’g’ri olish ko’nikmalarining tarkib topishiga yordam beradi;
- o’yin jarayonida ijtimoiy normalarga mos xulq-atvorni egallash, kamchiliklarga barham berish imkoniyati yaratiladi;
- shaxsning ijobiy fazilatlarini shakllantirishga zamin tayyorlaydi;
- insoniyat uchun ahamiyatli bo’lgan qadriyatlar tizimi, ayniqsa, ijtimoiy, ma’naviy-madaniy, milliy va umuminsoniy qadriyatlarni o’rganishga e’tibor qaratiladi;
- o’yin ishtirokchilarida jamoaviy muloqot madaniyatini rivojlantirish ko’zda tutiladi.
Didaktik o’yinli mashg’ulotlarni o’quvchlarning bilim olish va o’yin faoliyatining uyg’unligiga qarab: syujetli-rolli o’yinlar, ijodiy o’yinlar, ishbilarmonlar o’yini, konferentsiyalar, o’yin-mashqlarga ajratish mumkin.
O’qituvchi-pedagog avval o’quvchlarni individual (yakka tartibdagi), so’ngra guruhli o’yinlarga tayyorlashi va uni o’tkazishi, o’yin muvaffaqiyatli chiqqandan so’ng esa, ularni ommaviy o’yinlarga tayyorlashi lozim. CHunki o’quvchlar didaktik o’yinli mashg’ulotlarda faol ishtirok etishlari uchun zaruriy bilim, ko’nikma va malakalarga ega bo’lishlari, bundan tashqari, guruh jamoasi o’rtasida hamkorlik, o’zaro yordam vujudga kelishi lozim.
|
| |
By Abbosbek Khamidov

|
By Abbosbek Khamidov
|
bet | 1/3 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 4,31 Mb. | | #263017 |
Bog'liq Kirish (3)
Kirish
ЭЦВ 6-10-110 glubinniy nasos - bu chuqur quduqlar uchun mo'ljallangan elektr suv chiqaruvchi nasos bo'lib, suvni yer ostidan yuqoriga chiqarish uchun ishlatiladi. Ushbu nasosning tuzilishi, ishlash printsipi, afzalliklari va texnik xizmat ko'rsatish usullari haqida batafsil ma'lumot beriladi.
by Abbosbek Khamidov
Насосного Тузилиши ва Техник Ҳусусиятлари
Асосий Қисмлар
ЭЦВ 6-10-110 глубинный насос асосий қисмлардан иборат - корпус, электродвигатель, сирқириш кўрсатгичи ва мосламалар. Бу қисмлар насосни ишлаши учун зарур бўлган барча функцияларни бажаради.
Техник Тавсифлар
Насос сув чиқариш қуввати 6 м3/соат, чўкиш чуқурлиги 110 метргача, электродвигатель қуввати 10 кВт. Бу кўрсаткичлар насосни тиниқ ва ортиқча минерал моддалари кам бўлган сувларни чиқариш учун мўлжалланганлигини кўрсатади.
Ишлаш Муҳити
Ушбу насос ер ости сувларини ошқозон ости қатламларидан чиқариш учун ишлатилади. Сув харорати 0-40°C, зичлиги 1000-1100 кг/м3 бўлиши керак. Электр таъминоти 380В, 50Гц бўлиши лозим.
Nasosning Ishlash Prinsipi
1
Suvni So'rish
Yer osti suvlarini so'rish
2
Bosim Yaratish
Suvni yuqoriga ko'tarish uchun bosim yaratish
3
Chiqarish
Suvni sirtga chiqarish
ЭЦВ 6-10-110 glubinniy nasos ishlash prinsipi quyidagicha: birinchidan, nasos yordamida yer osti suvlari so'rilib, nasosning ichki qismiga olib kelinadi. Keyin, maxsus elektr dvigatel yordamida nasosning aylanish harakati natijasida suvga bosim beriladi. Bu bosim ostida suv yuqoriga ko'tariladi va nasosdan sirtga chiqariladi. Shu tarzda yer osti suvlari yuqoriga chiqariladi.
Nasosning Afzalliklari
Yuqori Unumdorlik
ЭЦВ 6-10-110 nasosi suvni yuqoriga chiqarish uchun juda yuqori unumdorlikka ega. Deyarli 100% samaradorlik bilan suvni 110 metrga ko'tarib chiqarish qobiliyatiga ega.
Uzluksiz Ishlash
Ushbu nasos juda sifatli va ishonchli detallardan tashkil topgan bo'lib, uzoq muddat doimiy ishlash imkoniyatiga ega. Shu tufayli u ishlatishda xizmat qilish muddati ham uzun bo'ladi.
Ishonchlilik
Nasosning yuksak ishonchliligi va mexanik zararlanish hamda yemirilishga qarshligi uni ko'plab tarmoqlarda, jumladan sanoat, qishloq xo'jaligi va kommunal xizmatlar sohalarida keng qo'llanilishini ta'minlaydi.
|
| |
Boshqaruv samaradorligini hisoblash usullari

|
Boshqaruv samaradorligini hisoblash usullari
|
bet | 3/3 | Sana | 08.06.2024 | Hajmi | 171,1 Kb. | | #261658 |
Bog'liq MN-K 123 Boymuratov Shuxrat - Boshqaruv tizimi samaradorligini tavsiflash uchun umumlashtiruvchi ko’rsatkich va bir guruh xususiy ko’rsatkichlar qo’llaniladi. Umumlashtiruvchi ko’rsatkich quyidagicha hisoblanadi:
Boshqaruv hodimlari
rahbarlar
• yordamchi xizmatchilar.
mutaxassislar
Rahbarlar, odatda mutaxassislar tarkibidan tayinlanadi. Rahbarlar malakasini oshirish, tayyorlash va qayta tayyorlash tizimlari ham mavjud. Biroq, kishini rahbarlik san’atiga o’rgatish boshqaruv xodimlarini tayyorlash masalasining bir tomoni bo’lsa, ikkinchi tomoni tug’ma qobiliyat egalaridan, ya’ni voqyelikka ob’yektiv baho bera olishlik, o’zgarishlarni oldindan ko’ra bilish, boshqa bir insonning qobiliyatiga to’g’ri baho berish va boshqalardan foydalanish hisoblanadi.
Rahbarlar odamlarni boshqarish borasida tug’ma qobiliyatga ega bo’lishi zarur, shuning uchun rahbar tanlashsa, ularning mazkur lavozimga to’g’ri kelishini baholovchi test sinovi o’tkaziladi. Rahbar xodim mayda nizoli vaziyatlarga aralashmasligi, xodimlar o’rtasidagi kelishmovchiliklarni holis bartaraf etish qobiliyatiga ega bo’lishi lozim.
Yordamchi texnik xizmatchilar jumlasiga kotibalar, mashinistkalar, ish yurituvchilar, hisoblash byurosi operatorlari, hisobchilar, chizmachilar, ekspeditorlar kiradi. Xizmatchilar axborotlarning o’z vaqtida texnik ishlab chiqilishini ta’minlaydilar, ularni tartibga solish, saklash, hisobini yuritish, ko’paytirish, jo’natish va h.k. ishlarni amalga oshiradilar. Boshqaruv xodimlarining konkret tarkibiy tuzilmasi korxonaning shtatlar ro’yxatiga binoan aniqlanadi.
Mutaxassislar - iqtisodchilar, muhandislar, huquqshunoslar, dasturchilar va boshqalar bo’lib, ular ish tajribalari, malakalariga qarab, bosh, yetakchi, katta va oddiy mutaxassislarga ajratiladi. Ularning vazifasi axborot to’plash, tahlil qilish, rejalarni ishlab chiqish, korxonaning ish grafiklarini tuzish, loyihalar tayyorlash, rahbarlar ko’rsatmalarini ishlab chiqish, normativlar tuzish, hisobotlarni tayyorlash va tahlil etish, texnik hujjatlarni ishlab chiqish va h.k. lardan iborat.
|
| |
Xodimlarni motivlashtirish

|
Xodimlarni motivlashtirish
|
bet | 2/3 | Sana | 08.06.2024 | Hajmi | 171,1 Kb. | | #261658 |
Bog'liq MN-K 123 Boymuratov Shuxrat - Boshqaruvning samaradorligini oshirishning yo'llari tahlilining ikkinchi qismi ko'nikma va innovatsiyalar bilan boshqaruv samaradorligini oshirishning muhimiyati haqida gaplashadi.
- Boshqaruvning samaradorligini oshirishning yo'llari tahlilining uchunchi qismi xodimlarni motivatsiyalash va ularning samaradorligini oshirish uchun qanday chora-tadbirlar olib borish haqida ma'lumotlar beradi.
Ko’nikma va innovatsiyalar
- Boshqaruv samaradorligini baholashda quyidagi mezonlar qo'llaniladi:
- 1. Maqsadga muvofiqlik 2. Ishlab chiqarish samaradorligi 3. Moliyaviy natijalar 4. Xodimlar samaradorligi 5. Innovatsion faoliyat
Boshqaruv samaradorligi ko’rsatkichlari.
Boshqarish samaradorligi o’z tabiati bilan murakkab jarayon. Uni faqat bitga yoki ikkita ko’rsatkich bilan ifodalab bo’lmaydi. Buning uchun ko’rsatkichlar tizimi zarur. Bu tizimni ikkita yirik guruhga bo’lish mumkin:
Boshqaruvning sotsial samaradorligini tavsiflovchi sifat ko’rsatkichlari,
boshqarishning ilmiy-texnik darajasini ifodalovchi ko ’rsatkichlar; boshqaruv apparati xodimlarining malakasi darajasini tavsiflovchi ko ’rsatkichlar; • qabul qilingan qarorlar samaradorligini tavsiflovchi ko ’rsatkichlar; • boshqaruv jarayonidagi axborotlarning ishonchliligi va to ’liqligini ifodalovchi ko ’rsatkichlar; • boshqarish madaniyatini tavsiflovchi ko ’rsatkichlar; • kommunikasiyaning samaradorligini ifodalovchi ko ’rsatkichlar; • boshqaruv apparatidagi mehnat sharoitini tavsiflovchi ko ’rsatkichlar va h.k
Boshqarish tizimi faoliyatini tavsiflovchi miqdoriy ko’rsatkichlar
- boshqaruvdagi jonli mehnatning tejalishini tavsiflovchi ko ’rsatkichlar;
- boshqaruv uchun sarflangan moliyaviy resurslarning tejalishini tavsiflovchi k
- o ’rsatkichlar; - boshqarish uchun sarflanadigan vaqtni tejalishini tavsiflovchi ko ’rsatkichlar.
Boshqaruv samaradorligini baholashning turli usullari - Boshqaruv tizimining hozirgi holatini kompleks baholash uchun mutaxassislar quyidagi soahalarda tahlil qilishni taklif qilishadi:
Tashkilotni boshqarish jarayoni?
Boshqaruv tizimi aksiyadorlar uchun foydalimi?
Boshqaruv apparati qanday ishchilar jamoasi bilan ishlaydi?
Maxsulot va texnologiya yangiliklari nima?
Infratuzilma yaxshi rivojlanganmi?
Raqobar afzallilari va uni rivojlantirish imkoniyatkari qanday?
Moliyavoy menejment qanchalik samarali?
|
| |
Xulosalar - Mavzu: Ishlab chiqarish samaradorligi Reja: Ishlab chiqarish imkoniyatlari va uning chegarasi

|
Mavzu: Ishlab chiqarish samaradorligi Reja: Ishlab chiqarish imkoniyatlari va uning chegarasi
|
bet | 12/12 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 115,12 Kb. | | #264297 |
Bog'liq Mustaqil ish 13Xulosalar:
1. Ishlab chiqarish jarayonida kishilar o‘rtasida sodir bo‘ladigan iqtisodiy munosabatlar umumiy ishlab chiqarish munosabatlarining asosiy negizini tashkil etib, ayirboshlash, taqsimlash va iste’mol jarayonlarida bo‘ladigan munosabatlarning tavsifini belgilab beradi. Shuning uchun ularni o‘rganish o‘ta zarur hisoblanadi.
2. Insoniyat zarur ne’matlarni iste’mol qilmasa yashay olmaganidek, bu ne’matlarni ishlab chiqarmasdan ham turolmaydi. Ishlab chiqarish va xizmat qilish jarayonida insonning yashashi uchun zarur bo‘lgan barcha hayotiy vositalar yaratiladi.
3. Bozor iqtisodiyoti sharoitida ishlab chiqarish omillari – er, kapital, ishchi kuchi va tadbirkorlik qobiliyatidan iborat bo‘lib, ular o‘zaro bir-birlariga ta’sir ko‘rsatadi. Birining o‘zgarishi ikkinchisining o‘zgarishiga ta’sir ko‘rsatadi.
4. Ishlab chiqarish jarayonida barcha omillar harakatda bo‘ladi, lekin ular ichida jonli mehnat, Ya’ni ishchi kuchi faol bo‘lib, u barcha ishlab chiqarish vositalarini harakatga keltiradi, ularga «jon kirgizadi», asosiy kapital qiymatining yo‘qolib ketmasligini ta’minlab, yangi yaratilgan tovar va xizmatlarga o‘tkazadi. Va nihoyat, bu jarayonda yangi tovar va xizmatlar vujudga keladi.
5. YAngi vujudga kelgan tovar va xizmatlar ikki xil xususiyatga – naflilik va qiymatga ega bo‘lib, ikki tomonlama hisobga olinadi: natural-ashyoviy (naflilik) tomonidan va qiymat tomonidan. Natural-ashyoviy tomondan u uch qismga: ishlab chiqarish vositalari, iste’mol buyumlari va turli xizmatlarga bo‘linadi. Qiymat tarafidan ham uch qismga: iste’mol qilingan ishlab chiqarish vositalari qiymati (s), zaruriy mahsulot qiymati (v) va qo‘shimcha mahsulot qiymati (m)ga bo‘linadi.
6. Bundan 100 yildan oshiqroq ilgari marjinalistlar tomonidan kashf qilingan va iqtisodiyotning universal qonuni deb atalgan qonun – «keyingi qo‘shilgan omil (qo‘shilgan kapital, qo‘shilgan mehnat) unumdorligining pasayib borish qonuni» ko‘r-ko‘rona isrofgarchilikka, ortiqcha xarajatlarga yo‘l qo‘yilmasa, hozirgi zamon fan-texnika taraqqiyoti sharoitida amal qilmaydi.
|
| |
RO‘yxatga olindi - bet 3

Hayot faoliyati xavfsizligi fanini o‘qitish jarayonida ta’limning zamonaviy usullari, pedagogik va axborot – kommunikasiya texnologiyalari, shuningdek fanga doir turli slaydlar, elektron darsliklar va internet materiallari qo‘llanilishi nazarda tutilgan.
Darslik va o‘quv qo‘llanmalar ro‘yxati
Asosiy
1. G. Yo. Yormatov, Yo.U. Isomuxammedov Hayot faoliyati xavfsizligi. Ma’ruzalar matni. Toshkent Davlat texnika universiteti. Toshkeht. 2000y.
2. X. Rahimova, A. A’zamov, T. Tursunov, Mehnatni muhofaza qilish. “O’zbekiston”, Toshkent. 2003 y.
3. O. Qudratov, T G’aniyev, Hayot faoliyati xavfsizligi. Toshkent. 2004 y.
4. Toshev va boshqalar. Favqulodda vaziyatlar va fuqarolar mudofaasi. Toshkent, 2002 y.
5. O. Qudratov, T G’aniyev, Hayot faoliyati xavfsizligi. Toshkent. 2005 y.
6. Г. Ф. Денисенко. Охрана труда.Учебная пособия для ВУЗов.Москва.1985 г.
7. Lukovnikov A.V. “Mehnat muhofazasi” Toshkent, O’qituvchi. 1984 y.
Qo’shimcha adabiyotlar
8. Охрана труда в электроустановке. / Под ред. А. Б. Князевского, М.: «Энергоатомиздат» , 1983г.
9. Беляков Г. И. “Охрана труда” , М: ВО Агропромиздат, 1990г.
10. Р. Макарова и др. Охрана труда в химическом промышленности. Москва. «Химия». 1989 г.
“Hayot faoliyati xavfsizligi” fani bo’yicha reyting nazoratlari
GRAFIGI
Yo’nalish: 511100 Kasb ta’limi: (5310800) Elektronika va asbobsoslik bakalavriat ta’lim yo’nalishi bo’yicha
Jami o’quv yuklama: 80 soat, shundan ma’ruza – 28 soat, amaliy-14 soat, laboratoriya-14, mustaqil ta’lim -24 soat. (Semestr-VIII)
O’quv shakli: kunduzgi, (IV kurs)
Ishchi o’quv dasturidagi mavzular tartib raqami (qo’shimcha topshiriq mazmuni)
|
Umumiy soat
|
Baholash turi
|
Nazorat shakli
|
Bali
|
Muddati
|
Ma’ruza
|
amaliy
|
laboratoriya
|
Must. ish
|
Jami
|
Maksimal ball
|
Saralash bali
|
1
|
2
|
4
|
5
|
6
|
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
amaliy:1-4
|
|
14
|
14
|
|
|
1-JN
|
Kundalik so’rov, nazorat ishi, laboratoriya ishi, test tuzish, davomat, faollik.
|
18
|
11
|
Darsl davomida
|
amaliy:5-7
|
|
14
|
14
|
|
|
2-JN
|
Kundalik so’rov, nazorat ishi, laboratoriya ishi, test tuzish, davomat, faollik
|
17
|
9
|
Darsl davomida
|
Ma’ruza: 1-14
Mustaqil ish
|
28
|
|
|
|
|
OB
|
Yozma ish va og’zaki
|
35
|
19
|
OB-jadvali bo’yicha
|
Barcha mavzular bo’yicha
|
|
|
|
|
|
YaB
|
Og’zaki
|
30
|
16
|
YaB-jadvali bo’yicha
|
Jami
|
28
|
14
|
14
|
24
|
80
|
|
|
100
|
55
|
|
|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsusta’lim vazirligi

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsusta’lim vazirligi
|
bet | 1/16 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 29,81 Mb. | | #99092 |
Bog'liq Dilshoda Algoritm mustaqil OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUSTA’LIM VAZIRLIGI
MIRZO ULUG‘BEK NOMIDAGI MILLIY UNIVERSITETININIG
JIZZAX FILIALI
AMALIY MATEMATIKA FAKULTETI
«KOMPYUTER ILMLARI VA DASTURLASHTIRISH» kafedrasi
“ALGORITMLAR VA BERILGANLAR STRUKTURASI” FANIDAN
MUSTAQIL ISH
Mavzu: Izlash masalasi uchun algoritmlar
Bajardi: 2-kurs 1_21-guruh talabasi:
Tekshirdi:
JIZZAX 2023
Mavzu: Izlash masalasi uchun algoritmlar
Reja:
1. Saralash algoritmlari nima?
2.Ichki saralash algoritmlari
3. Bubble sort, Selection sort, Insertion sort, Quick sort saralash algoritmlari
3.Tashqi saralash algoritmlari
Saralash algoritmlari
Saralash deb, berilgan obyektlar ketma-ketligini ma`lum mantiqiy tartibda qayta joylashtirish jarayoniga aytiladi. Saralash bir necha ko`rsatkichlarga bog`liq bo`lishi mumkin. Misol uchun maktab jismoniy tarbiya darsi. Bu dars boshida bolalar bo`ylariga qarab safda turishadi. Me`yor topshirish jarayonida esa sinf jurnalidagi familyalar ketma-ketligiga qarab topshirishadi. Shu yerning o`zida 2ta saralashdan foydalanilyapti. Biri, bo`y uzunligi bo`yicha, ikkinchisi sinf jurnalidagi o`rinlar bo`yicha.
Sonlar berilishi: 23, 54, 3, 22, 1, 45;
Eng kattasini boshiga o`tkazamiz: 23, 3, 22, 1, 45, 54;(54 soni har bir son bilan solishtirilib eng katta ekani aniqlandi, 45 esa o`z o`rnida turibdi)
Shu tartibni davom ettiramiz: 3, 22, 1, 23, 45, 54;(23 undan keyinda turuvchi eng katta son)
Yuqoridagi amalni yana davom ettiramiz: 3, 1, 22, 23, 45, 54;(22 esa davomchi)
Oxirgi marta almashtirishimiz quyidagi natijani beradi: 1, 3, 22, 23, 45, 54;(1 eng kichigi)
Demak, miyamiz xuddi shu jarayonni takrorlar ekan. Endi bizga ma`lumki, bizning miyamiz o`zi optimal deb bilgan yo`nalishdan ketadi va biz uchun faqat bitta saralash algoritmi mavjud. Ammo dasturlashda bunday deb bo`lmaydi.
Dasturlashga talab ortib, bu soha rivojlanib borgani sari unda bir qator sohalardagi kabi tezlikni oshirish muammosi paydo bo`ladi. Chunki ilk kompyuter tizimlarida kompyuter tizimining 30% tezligi, operativ xotirasi saralashga sarflanar edi. Shu o`rinda savol tug`iladi, operatsion tizimlarda ham saralashdan foydalaniladimi? Albatta ha! Fikrimiz isbotini hozirda keng foydalaniladigan Total Commander dasturi isbotlaydi. Unda bir necha xil saralash mavjud: fayl turi, nomi, o`zgartirilgan sanasi va o`lchami. Har birini o`sish yoki kamayish tartibida saralash mumkin. Ha aytgancha, hozirgi tizimlar 30% emas anchagina kamroq tezlik va xotira sarflashadi. Chunki tezlik masalasi tobora yuqori cho`qqiga chiqayotgan va ishlanayotgan ma`lumotlar o`lchami oshib borayotgan bir paytda sekin ishlovchi algoritmlardan foydalanish kulguli.
Ma`lumotlar o`lchamlari esa juda katta, shu sabali ularni aniq va tez saralashga ehtiyoj mavjud. Buni amalga oshirish uchun esa yangi algoritmlarga ehtiyoj tug`ila boshladi. Buni yechimi sifatida bir necha turdagi algoritmlardan foydalaniladi. Ular:
Bubble sort; 4.Quick sort;
Selection sort;
Insertion sort; 5. Merge sort
|
| |
-chizma. Zaruriy va qo‘shimcha mahsulotning sotilib pulga aylangandan keyin o‘zgargan shakllari

|
-chizma. Zaruriy va qo‘shimcha mahsulotning sotilib pulga aylangandan keyin o‘zgargan shakllari
|
bet | 4/12 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 115,12 Kb. | | #264297 |
Bog'liq Mustaqil ish 135-chizma. Zaruriy va qo‘shimcha mahsulotning sotilib pulga aylangandan keyin o‘zgargan shakllari.
Lekin ularning sof milliy mahsulotdagi hissasi turli omillar ta’sirida, masalan, texnika taraqqiyotining rivojlanishi, ijtimoiy ishlab chiqarish tarkibining o‘zgarishi, mehnat unumdorligining oshishi natijasida o‘zgarib turadi. Mehnat unumdorligining o‘sishi natijasida zaruriy mahsulotning absolyut miqdori o‘sgan holda sof milliy mahsulotdagi hissasi kamayib, qo‘shimcha mahsulotning hissasi oshib boradi.
Hozirgi davrdagi bozor iqtisodiyotiga doir adabiyotlarda ishlab chiqarish omillari bilan uning samaralari o‘rtasidagi bog‘liqlikni ishlab chiqarish funksiyasi deb atashadi. Masalan, ishlab chiqarish omillari - er (E), kapital (K) va ishchi kuchi (I)ni ishlab chiqarishda qo‘llashdan olingan mahsulotni M dan iborat deb faraz qilsak, ishlab chiqarish funksiyasi dan iborat bo‘ladi.
Bu formula ishlab chiqarishga jalb qilingan omillarning, Ya’ni sarflarning har birligi evaziga olingan mahsulotni bildiradi va e’tiborni kam resurs sarflab, ko‘proq mahsulot olish imkoniyatini qidirishga qaratadi. Undan tashqari, bu ko‘rsatkich har bir mahsulot birligini ishlab chiqarishga va ko‘paytirish mo‘ljallangan mahsulot hajmini ishlab chiqarishga qancha resurs sarfi talab qilinishini aniqlash imkonini beradi.
Ishlab chiqarishda foydalaniladigan turli xil omillar sarfini birdaniga yoki ularning ayrim turlarini ko‘paytirish yo‘li bilan mahsulot hajmini ko‘paytirish mumkin. Lekin boshqa omillar va sharoitlar teng bo‘lgani holda ayrim omillar sarfini oshirish yo‘li bilan mahsulotni cheksiz ko‘paytirib bo‘lmaydi. Masalan, firma yoki korxonada ishlab chiqarish binolari, mashina, stanok va boshqa asbob–uskunalar soni va sifati o‘zgarmagan holda ishchilar sonini va xom ashyoni ko‘paytirish yo‘li bilan mahsulotni ma’lum miqdorda oshirish mumkin. Bunda bino va asbob-uskunalardan foydalanish darajasi oshiriladi, Ya’ni ular to‘xtovsiz ishlatiladi, ilgari bir smenada ishlayotgan bo‘lsa endi ikki yoki uch smenada ishlatishga erishiladi. Ammo ma’lum darajaga borgandan keyin qo‘shimcha jalb qilingan ishchi kuchi yoki xom ashyolar samarasi kamayadi. Ikkinchidan, ishlab turgan ishchilar soni o‘zgarmagan holda ularni yangi texnika va texnologiyalar bilan qurollantirish, Ya’ni har bir ishchiga to‘g‘ri keladigan kapital miqdorini oshirish hisobiga ham mahsulotni ko‘paytirishga erishish mumkin. Lekin bu jarayon ham cheksiz emas. Bunda omillardan foydalanish va ularning miqdorini oshirish evaziga olingan mahsulotni uch xil o‘lchamda o‘lchaydilar: umumiy mahsulot, o‘rtacha mahsulot va so‘nggi qo‘shilgan mahsulot.
|
| |
-chizma. Mehnat jarayoni zaruriy shartlarining turkumlanishi

|
-chizma. Mehnat jarayoni zaruriy shartlarining turkumlanishi
|
bet | 7/12 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 115,12 Kb. | | #264297 |
Bog'liq Mustaqil ish 131-chizma. Mehnat jarayoni zaruriy shartlarining turkumlanishi.
|
Hozirgi fan-texnika inqilobi davrida ishlab chiqarishning rivojlanishida mehnat predmetlarining ahamiyati oshib bormoqda. Materiallarning tabiatda tauyor holda uchramaydigan yangi turlari yaratilmoqda. Ishlab chiqarish omillari insoniyat taraqqiyotining hamma bosqichlari uchun umumiy bo‘lsada, bu omillarga turli adabiyotlarda turlicha ta’rif berishadi va ularni turlicha tuShuntirishadi.
Jumladan, «Siyosiy iqtisod» darsliklarida ishlab chiqarishning ikki omili: moddiy va Shaxsiy omillari mavjudligi tan olinadi. Bunda mehnat qurollari va mehnat predmetlari (er-suv, er osti boyliklari kabi tabiiy boyliklar ham) ishlab chiqarish vositalari deyiladi va ishlab chiqarishning moddiy omilini tashkil etadi, ishchi kuchi esa uning Shaxsiy omili deb yuritiladi. Hozirgi bozor iqtisodiyotiga doir ko‘pchilik adabiyotlarda esa ishlab chiqarishning to‘rt omili: mehnat, kapital, er-suv, tadbirkorlik qobiliyati tan olinadi.
Bu erda ishchi kuchi bilan mehnat o‘rtasidagi farqni anglab olish juda muhimdir. Chunki, mehnat insonning to‘g‘rirog‘i ishchi kuchining ma’lum maqsadga qaratilgan faoliyati jarayoni bo‘lib, ishchi kuchi tushunchasidan tamomila boshqa tushunchadir. Ko‘pgina adabiyotlarda esa ularni sinonim (bir xil tushuncha) deb qarashadi va ko‘pgina chalkashliklar keltirib chiqaradi. Bizga ma’lumki, mehnat turli omillarning birikib, amal qiladigan jarayonidir. Ishchi kuchi, Yuqorida aytganimizdek, insonning mehnatga bo‘lgan aqliy va jismoniy qobiliyati, uning bilim, malaka darajasi bilan birgalikda ishlab chiqarishga qatnashishiga tauyor turgan omil bo‘lib xizmat qiladi, mehnat esa ishchi kuchining ishlab chiqarish vositalari bilan qo‘shilishi natijasida sodir bo‘ladigan va ma’lum samara olishga qaratilgan faoliyatdir.
Shuning uchun biz mehnat degan tushunchani emas, balki ishchi kuchi degan tushunchani ishlab chiqarishning omili deb bilamiz va ishlab chiqarish omillari ishchi kuchi, kapital, er-suv va tadbirkorlik qobiliyatidan iborat deb ta’kidlaymiz (2-chizma).
|
| |
Ishchi kuchi - Mavzu: Ishlab chiqarish samaradorligi Reja: Ishlab chiqarish imkoniyatlari va uning chegarasi

|
Mavzu: Ishlab chiqarish samaradorligi Reja: Ishlab chiqarish imkoniyatlari va uning chegarasi
|
bet | 6/12 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 115,12 Kb. | | #264297 |
Bog'liq Mustaqil ish 13Ishchi kuchi deb insonning mehnat qilishga bo‘lgan aqliy va jismoniy qobiliyatlarining yig‘indisiga aytiladi. Ishchi kuchi mehnat qobiliyatiga ega bo‘lgan kishilar uchun xosdir. Lekin ishchi kuchi insonning o‘zi emas yoki uning mehnati ham emas, uning qobiliyatidan iboratdir.
Mehnat qurollari deb, inson uning yordamida tabiatga, mehnat predmetlariga ta’sir qiladigan vositalarga aytiladi (mashinalar, stanoklar, traktorlar, qurilmalar, uskunalar va boshqalar). Mehnat predmetlari esa bevosita mehnat ta’sir qiladigan, Ya’ni mahsulot tauyorlanadigan narsalardir (er-suv, xom ashyo va boshqa turli materiallar). Mehnat predmetlari tabiatda tauyor holda uchrashi mumkin yoki oldingi davrdagi mehnat mahsuli, Ya’ni xom ashyo bo‘lishi mumkin. Mehnat qurollari va mehnat predmetlari birgalikda ishlab chiqarish vositalari deb yuritiladi. Bu esa mehnat jarayonining tabiatidan kelib chiqadi; Shuning uchun ham ishlab chiqarish vositalari hamma ijtimoiy-iqtisodiy tizimlar, insoniyat taraqqiyotining hamma bosqichlari uchun xosdir.
Mehnat vositalarini mehnat predmetlariga ta’sir etish xususiyatiga ko‘ra bir nechta katta guruhlarga bo‘lish mumkin. Birinchi guruhga mashinalar, mexanizmlar, stanoklar, uskunalar, turli xil apparatlar va boshqalardan iborat mehnat qurollarini kiritish mumkin. Ularning yordamida ishchi tabiat ashyolari va kuchlariga bevosita ta’sir qiladi va bu ashyolarni o‘zining iste’moli uchun zarur bo‘lgan shaklga keltiradi.
Ikkinchi guruhga materiallarni saqlash uchun mo‘ljallangan mehnat vositalari (sisternalar, turli xil bochkalar, quvurlar, omborlar va boshqalar) kiritiladi.
Uchinchi guruhga ishlab chiqarish jarayonida bevosita qatnashmaydigan, lekin unga shart-sharoit yaratib beradigan mehnat vositalari kiradi. Lekin bu vositalarsiz ishlab chiqarish jarayonining amalga oshishi mumkin emas yoki to‘la va samarali amalga oshmasligi mumkin. Bularga binolar, yo‘llar va boshqalar misol bo‘la oladi.
Mehnat jarayoninnig zaruriy shartlari
Ishchi kuchi
Mehnat vositalari
Mehnat predmetlari
|
|
| |
-jadval. Resurslar to‘liq band bo‘laganda ishlab chiqarish imkoniyatlari (taxminiy ma’lumotlar)

|
-jadval. Resurslar to‘liq band bo‘laganda ishlab chiqarish imkoniyatlari (taxminiy ma’lumotlar)
|
bet | 2/12 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 115,12 Kb. | | #264297 |
Bog'liq Mustaqil ish 137-jadval. Resurslar to‘liq band bo‘laganda ishlab chiqarish imkoniyatlari (taxminiy ma’lumotlar).
Mahsulot turi
|
Muqobil variantlar
|
A
|
V
|
S
|
D
|
E
|
Non (mln. dona)
|
0
|
1
|
2
|
3
|
4
|
Tegirmon (ming dona)
|
10
|
9
|
7
|
4
|
0
|
Bu har ikki muqobil variant ochiqdan-ochiq amalga oshmaydigan noreal hisoblanadi, har qanday iqtisodiyot odatda o‘zining mavjud umumiy resurslari hajmini ishlab chiqarish vositalari va iste’mol tovarlari ishlab chiqarish o‘rtasida taqsimlashi zarur. A - muqobil variantdan E - variant tomon iste’mol tovarlari, E dan A variantga tomon ishlab chiqarish vositalarini ishlab chiqarish ko‘payib boradi.
Jadvaldagi asosiy g‘oya quyidagicha: har qanday vaqt oralig‘ida iqtisodiyot to‘liq bandlilik va ishlab chiqarishning to‘liq hajmida U mahsulotni ko‘proq olishi uchun X mahsulotning bir qismidan voz kechishi zarur. Iqtisodiy resurslar kamyob bo‘lganligi sababli, iqtisodiyot X va U mahsulotni bir vaqtda ko‘paytira olmaydi.
Ishlab chiqarish imkoniyati haqidagi tushunchani chuqurlashtirish uchun jadvalda keltirilgan ma’lumotlarni chizmada tasvirlaymiz. CHizmada ko‘rsatilganidek, oddiy ikki o‘lchamli grafikdan foydalanib, tegirmon (ishlab chiqarish vositalari) ishlab chiqarish haqidagi ma’lumotlarni tik o‘qqa, non (iste’mol tovarlari) ishlab chiqarish haqidagi ma’lumotlarni esa yotiq o‘qqa joylashtiramiz.
Ishlab chiqarish imkoniyati egri chizig‘idagi har bir nuqta ikki xil mahsulot ishlab chiqarishning qandaydir eng ko‘p hajmini ko‘rsatadi. Non va tegirmon ishlab chiqarishning har xil uyg‘unlaShuvini amalga oshirish uchun jamiyat ulardagi mavjud resurslarning to‘liq bandliligi va ishlab chiqarishning to‘liq hajmini ta’minlashi zarur. Non va tegirmonning barcha uyg‘unlaShuvi ularning eng ko‘p miqdorini ko‘rsatib, bu barcha mavjud resurslardan esa samarali foydalanish natijasida olinishi mumkin. Ishlab chiqarish imkoniyati egri chizig‘dan tashqarida joylashgan har qanday nuqtaga (masalan W) resurslarning mavjud hajmi va ishlab chiqarishning mavjud texnologiyasida erishib bo‘lmaydi.
Jamiyat uchun mahsulotlarning erishib bo‘ladigan har xil uyg‘unlaShuvlaridan tanlab olish imkoniyati egri chiziq ichida joylashadi.
Jamiyat bu mahsulotlar uyg‘unlaShuvidan birortasini tanlashi zarur: ko‘proq tegirmon ishlab chiqarish kamroq non ishlab chiqarishni bildiradi va aksincha.
Har qanday mahsulotning qandaydir miqdorini olish uchun, voz kechishga to‘g‘ri keladigan boshqa mahsulot miqdori bu mahsulotning muqobil ishlab chiqarish xarajatlari deb ataladi.
Tegirmon (ming)
R
10A
9 V
8
7 S
6
5
4 D
3
2
1
E
0 1 2 3 4 5 6 Non (mln.) Q
|
| |
Bozor iqtisodiyotining davriy rivojlanishi

|
Bozor iqtisodiyotining davriy rivojlanishi
|
bet | 1/3 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #244774 |
Bog'liq 4-topshiriq Bozor iqtisodiyotining davriy rivojlanishi 2IQ-2OT-S-2022 guruh talabasi Majidov Ilhomning Makroiqtisodiyot fanidan tayyorlagan 4-topshirig‘i Reja: 1. Iqtisodiy davrlar va iqtisodiy tebranishlarning sabablari 2.Ishsizlik, uning turlari va darajasi 3.Aholining turmush darajasi va inflyatsiya Iqtisodiy davrlar va iqtisodiy tebranishlarning sabablari Mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanish tarixini o’rganish, ulardan hech biri uzoq muddatda bir tekis rivojlanmaganligi, aksincha, barcha malakatlar uchun davriy rivojlanish xos ekanligini ko’rsatadi.
Ishlab chiqarish, bandlilik va inflyatsiya darajasining davriy tebranishga iqtisodiy davr (tsikl)lar deyiladi. Ayrim iqtisodiy davrlar boshqalaridan o’tish davrining davomiyligi va faolligi bilan farq qiladi.
Iqtisodiy davrlar to’rtta bosqichni o’z ichiga oladi. Birinchi bosqich iqtisodiy rivojlanishning eng yuqori darajasiga erishilgan bosqich bo’lib, u «cho’qqi» deb yuritiladi.
Bu iqtisodiyotda ish bilan to’liq bandlik, ishlab chiqarish to’la quvvatda ishlayotganligi, shuningdek, mahsulotlarning narx darajasining o’sish holati kuzatiladi.
Keyingi bosqich pasayish (retsessiya) bosqichidir. Bunda ishlab chiqarish va bandlik darajalari kamayadi, ammo narxning o’sish darajasi pasaymaydi. Bu bosqich faol va uzoq davom etsagina narxning o’sish darajasi sustlashishi mumkin.
Pasayishning quyi nuqtasida ishlab chiqarish va bandlik eng quyi darajaga tushadi va turg’unlik davri boshlanadi.
KRISIS
Ko’tarilish bosqichida ishlab chiqarish va bandlik darajasi asta-sekin oshib, ishlab chiqarish quvvatlaridan to’liq foydalanish va to’liq bandlik darajasiga erishiladi.
Yuqorida ta’kidlaganimizdek, iqtisodiy davrlar bir xil bosqichlarga ega bo’lsada, ammo ular davomiyligi va faolligiga ko’ra o’zaro farq qilib turadi.
|
| |
Mustaqil xls

Mustaqil xls
Download
113,16 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
06.12.2023
Hajmi
113,16 Kb.
#112853
Download
113,16 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mustaqil xls
Download
113,16 Kb.
Matnni ko'rish
J: админстратор - Axborot texnologiyasi yoki

|
Axborot texnologiyasi yoki
|
bet | 6/20 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 67,15 Kb. | | #144504 |
Bog'liq Axborot texnologiyasi yokiJ: админстратор
56. Operasion sistema nima?. J: kompyuter yoʻqolishi bilan ishga tushadigan va foydalanuvchi bilan dastur oʻrtasida muloqotni tashkil etadigan dasturiy vositalar yigʻindisi.... yoki (Operatsion tizimning vazifasi kompyuter ishini boshqarishdan iborat, ya’ni u dasturlatni ishga tushiradi, ma’lumotlar himoyasini ta’minlaydi, foydalanuvchilarning va dasturlarning talablari bo’yicha turli servis amallarini bajaradi, printer va boshqa kompyuterga ulangan “tashqi” qurilmalar ishini bajaradi).
57. Onlayn rеjimida intеraktiv taqdimotlarni ishlab chiqish dasturiy vositasini ko'rsating J: Prezi, Canva.com, khoot.com..... yoki (PowerPoint Online, Google taqdimot, Canva).
58. Onlayn rejimda ishlovchi Prezi dasturini ishga tushirish qaysi manzil orqali amalga
oshiriladi? J: https://Prezi.com yoki (WWW.prezi.com).
59. Multimedia vositalari asosida o’qitish qanday afzalliklarga ega? J: 1) Berilayotgan materiallarni chuqurroq va mukammalroq o’zlashtirish imkoniyati bor; 2) Ta’lim olishning yangi sohalari bilan yaqindan aloqa qilish ishtiyoqi yanada ortadi; 3)Ta’lim olish vaqtining qisqarish natijasida, vaqtni tejash imkoniyatiga erishish; 4) Olingan bilimlar kishi xotirasida uzoq muddat saqlanib, kerak bo’lganda amaliyotda qo’llash imkoniyatiga erishiladi.
60. Multimedia vositalari - bu ........ J: Multimediy vositalar(multimedia – ko’pvositalilik) – bu insonga o’zi uchun tabiiy muxit: tovush, vedio, grafika, matnlar, animatsiya va boshqalardan foydalanib, kompyuter bilan muloqatda bo’lishga imkon beruvchi texnik va dasturiy vositalar majmuyidir. Multimedia – gurkirab rivojlanayotgan zamonaviy axborotlar texnologiyasidir.
61. Multimedia texnologiyasi - bu ........ J: Multimedia – (lotincha – ko’p va – vositachi bo’lmoq) – kompyuterning matn, grafik, tashuvchi va vedio ma’lumotlar bilan
|
| |
Axborot texnologiyasi yoki - bet 4

J: red(qizil), green(yashil), Blue(koʻk)
Ranglar qorishmasidan RGB rang moduli tuzilgan.
35. Qog‘ozdagi matn, grafik, chizmalar ko‘rinishidagi axborotni kompyuterga kiritish
uchun hizmat qiladi. Qaysi qurilma to’g’risida tarif berilgan? J: skaner
36. Qattiq disk nima vazifa bajaradi? J: Doimiy xotira yoki (Ma’lumotlarni saqlash qurilmasi).
37. PowerPoin 2019 dasturida slaydga rasm qo‘yish uchun qaysi buyruqlar tanlanadi? J: вставка менюсидан - рисунок банди ya’ni (ВСТАВКА – РИСУНКИ).
38. Power Point: Animatsiya nima? J: harakatli effektlar toʻplami yoki (Harakatni tasvirlaydigan har qanday grafik element).
39. Power Point dasturida taqdimotni chop etish oynasini ochish qaysi tugmalar
kombinatsiyasi yordamida amalga oshiriladi? J: Ctrl+P
40. Power Point dasturida slaydni ketma-ketlik bilan jihozlash uchun qaysi rejimdan
foydalaniladi? J: razmetka stranitsa yoki (Режим структуры).
41. Power Point dasturida slaydlarning o’rnini almashtirish uslubini o’rnatishda va
namoyish vaqtini belgilash uchun qaysi rejimdan foydalaniladi? J: Переходы
42. Power Point dasturida slaydlarni ekranga namoyish qilish uchun qaysi rejimdan
foydalaniladi?
|
grafikli - Axborot texnologiyasi yoki

grafikli, effektli, rangli shaklda yozish imkonini beradi yoki (Matnlarni har xil ko’rinishda ifodalaydi).
71. MS Word dasturida WordArt ob’ekt dasturi nima vazifani bajaradi? J: Worddagi hujjar yanada go’zal bo’lishi uchun unga so’z yoki matn qismini turli grafik shakllarda tasvirlash imkonini beruvchi WordART obyektini joylashtirish mumkin. Masalan, WordART obyekti referat, maqolalarda nom yoki sarlavhalar yozishda ishlatiladi.
72. MS Word dasturida shriftni qalinlashtirish uchun klaviaturaning qaysi tugmalaridan
foydalaniladi? J: Ctrl+B
73. MS Word dasturida shriftlarning rangi, o’lchami va ko’rinishini o’zgartirish uchun
Главная menyusining qaysi bo’limidan foydalaniladi? J: ШРИФТ.
74. MS Word dasturida saxifaning yuqorisida yoki pastki qismida takrorlanuvchi matn
............. deb ataladi J: kolontitul
75. MS Word dasturida rasm, SmartArt, WordArt kabi grafik ob’yektlarni joylash uchun
qaysi menyudan foydalaniladi? J: вставка yoki (СТИЛИ)
76. MS Word dasturida ob'ektlarni xujjatga qo'yish qaysi menyuda bajariladi? J: вставка
77. MS Word dasturida ob'ektlarni formatlash qaysi menyuda bajariladi? J: разметка станицу ёки Маркни(2019 ) yoki
|
J: ” = ” Tenglik belgisidan

J: ” = ” Tenglik belgisidan
132. Matnning eng minimal grafik birligisi nima deyiladi? J: pixel yoki (Matnda supersintaktik butunliklar tarkibiga kirmaydigan yakka gaplar ham mavjudligini aytadilar va ularni “ erkin” gaplar sifatida baholaydilar , shu asosida erkin gaplarni supersentaktik butunliklar qatorida matn birliklari deb hisoblaydilar. Ba’zi tilshunoslar gapni uzil kesil “matnning mini,mal birligi” deb….
133. Matnli fayllar formatini ko’rsating J: .doc, .docx, .txt, .rtf
134. Matnlar bilan ishlashda yangi qatorga o‘tish uchun qaysi klavishadan foydalaniladi? J: enter
135. macOS va iOS platformalarida taqdimot yaratish imkonini beruvchi dasturni ko'rsating ? J: Power point
136. Kompyuterning asosiy qurilmalari nimalardan iborat? J: Protsessor, monitor, klaviatura va sichqoncha.
137. Kompyuterning tashqi qurilmalariga kirib, unda uzoq muddatga saqlanishi va lozim
bo‘lganda qayta ishlov berilishi lozim bo‘lgan ma’lumotlar saqlanadi bu… J: Flesh hotira
138. Kompyuterdan Flash-xotiraga ma'lumot yozish uchun: J: ОТПРАВИТЬ, КОПИРОВАТЬ>ВСТАВИТЬ
139. Kompyuter tizimlariga ma’lumotlar va ko‘rsatmalarni kiritish uchun keng
qo‘llaniladigan qurilma nomini ko‘rsating. J: Клавиатура
140. Kompyuter o'chirilganda uning tezkor xotirasidagi ma'lumotlar qayerda saqlanadi? J: Vinchester
141. Kompyuter grafikasida asosiy ranglar ko’rsatilgan qatorni toping J: RGB rang moduli red qizil,. Green yashil, blue koʻk.
142. Kolontutil nima? J: Sahifa oxiri va boshida qayd etiluvchi maxsus matn yoki (Kolontitul har bir sahifa matni ustiga qo'yilgan sarlavha ma'lumotlari (asar nomi, qismlar, boblar va boshqalar).
143. Klaviaturadagi har bir belgi kompyuter xotirasida qancha joy egallaydi?
|
J: Pokaz slaydov - Axborot texnologiyasi yoki

J: Pokaz slaydov
43. Power Point dasturida slaydlarga maxsus effekt o'rnatish qaysi menyu orqali amalga
oshiriladi? J: Анимация yoki (Переходы)
44.Power Point dasturida slaydga turli ob'yekt (jadval, diagramma, rasm, video va b.)
joylash qaysi menyu orqali amalga oshiriladi? J: вставка
45. Power Point dasturida slaydga fon berish qaysi menyu orqali amalga oshiriladi? J: Дизайн
46. Power Point dasturida ob'yektni harakatga keltirish qaysi menyu orqali amalga
oshiriladi? J: Аниматция
47. Power Point dasturida menyu tasmasining qaysi bandi buyruqlar yordamida yaratilgan
taqdimot namoyishini boshlash mumkin? J: Слайд-шоу- показ слайд ёки F5
48. Photoshopni dastlab versiyasi nechanchi yilda yaratilgan.. J: 1984-1986 yoki (2004).
49. PhotoShopda yangi tasvirni yaratish uchun qanday klaviatura birikmasidan
foydalanamiz? J: Ctrl+N
50. Photoshopda Tasvirni chop etish uchun qaysi tugmachadan foydalaniladi? J: Ctrl+P
51. PhotoShop dasturini qaysi firma tomonidan ishlab chiqilgan? J: Adobe Inc
52. PhotoShop dasturida qatlamlar nima deb ataladi? J: слой yoki (Qatlam - bu cheksizlik).
53. Photoshop dasturi qaysi kompaniya tomonidan yaratilgan J: adobe Inc
54. Photo Shop dasturida yaratilgan faylning kengaytmasi qanday? J:. .ppsd, .bmp, .gif.... yoki (PSD).
55. Operatsion tizim va kompyuter funktsiyalaridan foydalanish hamda ularni boshqarish
bo‘yicha to‘liq huquqga ega bo‘lgan foydalanuvchini turini ko‘rsating:
|
bit necha baytga teng? - Test Kompyuter xonasida mumkin emas: a qurilmalarning ulanish joylariga tegish

|
Test Kompyuter xonasida mumkin emas: a qurilmalarning ulanish joylariga tegish
|
bet | 3/5 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 24,03 Kb. | | #122221 |
Bog'liq 50 test21.88 bit necha baytga teng?
88 bayt
704 bayt
11 bayt
12 bayt
22.Tashqi hotirada biror nom bilan saqlab qo‘yilgan har qanday ma’lumot … deb ataladi.
a) papka
b) sumka
c) fayl
d) portfel
23.Kompakt disklarni o‘qish uchun qaysi qurilma ishlatiladi?
a) CD-ROM b) monitor c) disk yurituvchi d) diskovod
24.Nechta funksional tugma bor?
a) 10 b) 9 c) 11 d) 12
25.“Caps Lock” klavishini vazifasi?
a) bo‘sh joy qoldiradi
b) belgi o‘chiradi
c) katta harf holatiga o‘tadi
d) kichik harf holatiga o‘tadi
26.Matin kompyuterning qaysi qurilmasi orqali kiritiladi?
sichqon
klaviyatura
protsessor
27. Yangi qatorga o’tish uchunqaysi tugmani bosish kerak?
a.shift
ctrl
enter
28. Bosh xariflarni qaysi tugma yordamida yozamiz?
esc
shift
alt
29.Times New Roman bu nima?
Shrift
belgi
abzazd
30. Jadvalni o'rnatish uchun qaysi menyudan foydalanamiz?
Главная
Вставка
Вид
31. Matinni tanish qurilmasi qaysi?
monitor
printer
skaner
32. Надстрочний belgisini ishlatganimizda harfning qaysi qismiga yoziladi?
Yuqori qismiga
Quyi qismiga
O’rtasiga
33. Ko’rsatkichda chap tomonda turgan harflarni o’chirish uchun qaysi tugmadan foydalanamiz?
baskspase
delete
enter
|
| |
Ikki frezali kanal qazgich mashinalari

|
Ikki frezali kanal qazgich mashinalari
|
bet | 4/9 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #249248 |
Bog'liq Hisoboti ilmiy rahbari I. S. Hasanov Amaliyot rahbari Buxoro 202Ikki frezali kanal qazgich mashinalari
Ikki frezali kanal qazgich mashinalari qumli, botqoq toshli (toshlarning o’rta-cha diametri 8 sm gacha), yumshoq (birinchi gurux) tuproqlarda, kanal qazish uchun mo’ljallangan bo’lib, ish jihozi ikkita frezadan tashkil topgan ( 4-rasmlar). Frezali ish jihozi g’ildiraksimon yoki yoyiq konussimon shakldagi metalldan yasalgan jihoz bo’lib, jihozning gardish qismiga tuproqni qirquvchi pichoqlar 6, hamda qirqilgan va uvalangan tuproqni otuvchi konusli 5 jihozining sirtiga mah-kamlangan qurulmalardan tashkil topgan. Freza yuqori aylanma tezlik (8…30 m/s) bilan ishlash jarayonida qazilgan tuproqlarni o’z kurakchalari 8 yordamida kanal o’qidan 5…20 m gacha otish imkoniyatiga ega.
4-rasm. D-583 rusumli kanal qazgich ekskavatori: 1-traktor; 2-yurish uskunasi; 3-gidrotayanch; 4,8-ish jihozining gidrosilindrlari; 5-ish jihozining ramasi; 6-freza; 7-freza pichoqlari; 9-frezaning ramasi; 10-elektromotor;
11-grunt yig’uvchi otval.
Frezalar orasida qolgan tuproq uvalanib frezaning kuraklariga tushadi va ular yordamida kutarib otiladi.
Frezali ish jihozining orqa qismiga o’rnatilgan oddiy ag’dargich 7, kanal sirtini tozalash va frezalar qirgan, hamda o’zi uvalanib tushgan tuproqlarni yig’ish-tirib, frezalarga baravar taqsimlashga xizmat qiladi, uvalangan tuproqlarni mayda-lash uchun o’rnatilgan tirnoqli maydalagichlar frezalar valiga o’rnatilgan. Yurish uskunasining solishtirma bosimi 0,022…0,028 MPa ni tashkil qiladi.
Ikki rotorli kanal qazgich mashinalari
Bu mashinalarning ish jihozlari kanal devorining nishablik tekisligiga tik o’r-natilgan ikkita rotordan iborat bo’lib, ularning oxirlariga tishli cho’michlar o’rna-tilgan .
Cho’michlarning yon devorlari yo’q. Rotorlarni o’z o’qi atrofida aylanishi va mashinaning ilgarilanma harakati hisobiga, tishlar yordamida grunt qirqiladi, rotor-lar orasidagi grunt maxsus tirnoqlar orqali maydalanib, barcha qirqilgan va may-dalangan gruntlar tishli cho’michlar yordamida ko’tariladi va bu tuproqlarni to’kish rotorning gorizontga nisbatan burchak ostida o’rnatilishi orqali o’z og’irligi hisobiga kanal qirg’oqlarga qalashtirib yotqiziladi. Agar rotorning aylanish tezligi oshirilib, qazib chiqarilgan tuproqlar kanal o’qidan malum masofaga (markazdan qochma kuch hisobiga) otiladi.
Bu mashinalarni boshqarish gidromexanik yoki elektr energiyasi yordamida amalga oshiriladi.
|
| |
MK-23 rusumli kanal qazish mashinasi

|
MK-23 rusumli kanal qazish mashinasi
|
bet | 7/9 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #249248 |
Bog'liq Hisoboti ilmiy rahbari I. S. Hasanov Amaliyot rahbari Buxoro 202MK-23 rusumli kanal qazish mashinasi
MK-23, MK-17 kanal qazish mashinasi kanallarini bir tomonlama shakllanishi bilan oldindan rejalashtirilgan sirtda sug'orish kanallarini hosil qilish uchun mo'ljallangan. Ushbu kanal qazgich DT-75NB, MTZ-1221 traktorlariga agregatlanadi. Ish unumdorligi 95-220 m³ / soat bo’lib, 0.5 metr chuqurlikkacha, tubining eni 0,4 ± 0,05 metrgacha bo’lgan kanallarni qazish xususiyatiga egadir. Umumiy og’irligi 950 kg bo’lgan ushbu kanal qazgich 0.33-0.94 km / soat ish yurish tezligiga ega. Umumiy uzunligi 2000 mm, kengligi 1500 mm, balandligi 1500 mm ni tashkil etgan kanal qazgichning rotor diametri 1550 mm ni tashkil ertadi.
Ikki rotorli kanal qazish mashinasi
Qozog'iston Respublikasida ishlab chiqarilgan Dondining ikkita rotorli ishchi jihozlari eng yuqori texnologik darajaga va ko'rsatkichlarga ega bo'lib, vaqtinchalik sug’orish tarmoqlarini yaratish va saqlash uchun mo’ljallangan. Ulardan 0,4 dan 0,6 km / s gacha tezlikda harakatlanadigan har qanday g'ildirakli traktor bilan yangi kanal hosil qilish uchun foydalanish mumkin va mavjud sug’orish tarmoqlariga ishlov berish uchun ishchi tezligini 1,2 km/s ga yetkazish mumkin. Ushbu qurilma orqali yangi vaqtinchalik sug’orish tarmog’ini tuproq turiga, traktor kuchiga va oldinga siljish tezligiga qarab bir yoki bir nechta o'tishda hosil qilish mumkin. Qazilayotgan tuproqni ikki tomonga teng taqsimlash va mavjud ekinlarni himoya qilish yoki ikkita yon tomon hosil qilish uchun qo'shimcha rezina qopqoqlar mavjudligi qurulmaning yana bir avzalliklaridan biridir. Ishlash chuqurligi traktorning gidravlik ko'taruvchisi yordamida o'rnatiladi.
Hiren Bund korxonasi tomonidan ishlab chiqarilgan kanal qazgich
Hindistonning Gujarat shahridagi Bund Maker korxonasi tomonidan ishlab chiqarilgan ushbu qurilma o’zining mustahkamligi va sifatli ekanligi bilan ajralib turadi. Korxona bugungi kunda, asosan tuproq va hosilga mos keladigan o'lcham, turli shakldagi sug'orish qurulmalarini tayyorlab yetkazib bermoqda. Ushbu kanal qazgichlar sug'orish ehtiyojlari uchun keng qo’llanilishi, tayyorlangan materialining mustahkamligi va zangga chidamliligi bilan alohida ajralib turadi. Ushbu qurilma madeli uchta oyoqdan tashkil topgan bo’lib, umumiy uzunligi 995 mm ni, kengligi 1365 mm ni, balandligi 1030 mm ni tashkil etadi. Qurilmaning umumiy massasi 130 kg ga teng.
|
| |
MK-16M rusumli kanal qazish mashinasi

|
MK-16M rusumli kanal qazish mashinasi
|
bet | 8/9 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #249248 |
Bog'liq Hisoboti ilmiy rahbari I. S. Hasanov Amaliyot rahbari Buxoro 202MK-16M rusumli kanal qazish mashinasi
MK-16M kanal qazuvchi - transport vositalari va chorva mollarining qishloq xo'jaligi yerlariga kirib kelishini oldini olish uchun dalalarni haydash, 800 mm gacha chuqurlikdagi trapetsiya jo'yaklarini yotqizish uchun ishlatiladi. Mashinalarning yutuqlariga, konstruksiyasi va boshqaruvning oddiyligi hamda ish unumdorligining yuqoriligini ko’rsatish mumkin. Mashinalarning kamchiliklariga, yuqori tortish kuchining talab qilishi va kanal ko’rsatkichlarini uzluksiz o’zgartirish imkoniyatining yo’qligidir.
Kanal qazish mashinalarini yaratish va takomillashtirish borasida olib borilgan tadqiqotlar tahlili
F.A.Jeleznyak va I.A.Lobanlar tomonidan chuqurligi 40-55 sm gacha bo‘lgan muvvaqqat sug‘orish tarmoalarini qazishga mo‘ljallangan bir ag‘dargichli kanal qazish mashinasining konstruksiyasini yaratish bo‘yicha tadqiqotlar olib borilgan. Kanal qazgich traktorga osma tarzda agregatlanib, gidrotsilindr yordamida ishchi hamda transport holatlari ta’minlanadi. Kanalqazgich osish qurilmasi bilan jihozlangan rama va unga gidrotsilindr yordamida boshqariladigan (ko‘tarilib tushiriladigan) bitta yon ag‘dargich hamda gidrotsilindr yordamida ulangan tayanch chag‘idan iborat. Qurilma yordamida qazilgan muvaqqat ariqning chuqurligi 40-55 sm, yon tomonining qiyaligi kamida 1:1.25 tashkil qiladi. Ushbu qurilma tortish kuchi 1,4 – 2,0 t sinfdagi traktorlarga osma tarzda agregatlanadi.
V.K.Jilinskiy va boshqalar tomonidan chuqurligi 35-60 sm gacha bo‘lgan muvvaqqat sug‘orish tarmoalarini qazishga mo‘ljallangan ikki ag‘dargichli kanal qazish mashinasining yaratish bo‘yicha tadqiqotlar olib borilgan. Ushbu kanal qazgich korpus 1, yuqori otval 2, ochgich (nishab ochgich) 3, korpuslar oralig’ini rostlash mexanizmi 4, ochgichni (nishab ochgich) ni rostlovchi mexanizm 6, yuqori otval o’rnatilgan teleskopik silindr 7, tortqi 9, bosim prujinasi 10 dan tashkil topgan. Qurilmaning asosiy afzalligi shundan iboratki, ag‘dargich korpuslar orasidagi ko‘ndalang masofani qaziladigan ariq o‘lchamlariga mos holatda rostlash imkoniyatining mavjudligidir. Qurilmaning ishlash jarayonidagi barqarorligini ta’minlash iaqsadidia tayanch g‘ildiraklar bilan jihozlangan. Bundan tashqari qazilayotgan kanalning yon nishabliklarini bir xilligini ta’minlash uchun qurilma nishab ochgichlar bilan ta’minlangan. Ushbu qurilma tortish kuchi 1,4 – 2,0 t sinfdagi traktorlarga osma tarzda agregatlanadi.
|
| |
Bugxalteriyalıq esap hám audit

Bugxalteriyalıq esap hám audit
Download
83,94 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
15.05.2024
Hajmi
83,94 Kb.
#234824
Download
83,94 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Bugxalteriyalıq esap hám audit
Download
83,94 Kb.
Matnni ko'rish
PKL-70D rusumli kanal qazgich - Kanal qazish mashinalarining konstruksiyasi va ularni ishlab chiqarish sharoitida ishlatish

|
Kanal qazish mashinalarining konstruksiyasi va ularni ishlab chiqarish sharoitida ishlatish
|
bet | 6/9 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #249248 |
Bog'liq Hisoboti ilmiy rahbari I. S. Hasanov Amaliyot rahbari Buxoro 202PKL-70D rusumli kanal qazgich
Ushbu kanal qazgich orqali asosan dalalarning chetlarida hamda yarim qazilma va ko’tarma muvaqqat ariqlarni hosil qilishda keng ishlatiladi. PKL-70D rusumli muvaqqat ariq qazgich bitta ag’dargichli ishchi jihoz hamda yumshatuvchi disk bilan jihozlangan, bu esa o’z navbatida ariq qazgichni namlik darajasi past bo’lgan va qattiq tuproqli sharoitlarda ham qo’llashga imkoniyat yaratadi.
7-jadval.
PKL-70D texnik ko’rsatkichlari
U sinf traktorlari bilan birlashtirilgan
|
1,4-2 t.s (MTZ 82.1, MTZ 1221.2)
|
Ish unumdorligi (asosiy vaqt), km / soat
|
3-4
|
Ish unumdorligi, km / soat
|
2,5
|
Qamrov kengligi, sm
|
70
|
Kesuvchi diskning qalinligi, mm
|
12
|
Gabarit o’lchamlari, mm
Uzunlik
Kengligi
Balandligi
|
2200
1800
1600
|
Massasi, kg
|
450
|
Ushbu ariq qazgich 1,4-2 sinf traktorlariga osma tarzda agregatlanadi. Dalaning yon chetlarida hosil qilinadigan muvaqqat ariqlarni agregatning bir o’tishida, dalaning ichida hosil qilinadigan o’q ariqlar esa agregatning ikki o’tishida amalga oshiriladi. Bundan tashqari ushbu ariq qazgich yordamida dalalarni bo’laklarga bo’lishda pollar hosil qilishda ham ishlatiladi. Ariq qazgichning asosiy afzalligi konstruksiyasining oddiyligi hamda qattiq, o’simlik qoldiqlari mavjud dalalarda ham ishlatish imkoniyatining yuqoriligidir. Kamchiliklari esa ish unumdorligining nisbatan pastligidir.
|
| |