nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Magniy - - Referat veterinariya, zootexniya va qorako’lchilik fakulteti yaylov chorvachiligi va hayvonlarni

Mis -
bu modda gemoglobining hosil bo‘lishi uchun zarur. Mis gemoglobin
tarkibiga kirmaydi, ammo qizil qon tonachalari tarkibida bo‘lib, qon aylanishida
ularning aktivligini oshiradi, ko‘pgina fermentlar, soch va parlar pigmenti tarkibiga
kiradi. Hayvon organizmining barcha to‘qimalarida uchraydi, ayniksa jigarda ko‘p
bo‘lib unda zaxira sifatida to‘planadi.
Oziqlantirishda mis etishmasa hayvonda anemiya, o‘sishining susayishi, ich
ketishi, soch va junlarinig rangsizlanishi (dipigmentatsiya), orqa miya faoliyatining
buzulishi, sigirlarda mis etishmasligi natijasida kuyga kelishini, buqalarda
urug‘don faoliyatini buzilishiga olib keladi. Sigirlar qonida mis me’yorda bo‘lsa
0,8-1 mkg/g tashkil etadi, bu ko‘rsatkich 0,3-0,6 mkg/g miqdorda bo‘lsa
sigirlarning birinchi qochirishda tuhum ho‘jayrasining otalanishi 2 barobar
kamayadi. Ratsonda kalsiy va molibdenning ko‘p bo‘lishi hayvon organizmida mis
almashinuvini buzadi.
Mayin jun beruvchi qo‘y zotlarida
mis etishmaganda junining
jingalaklanishi buziladi.
Ko‘pgina ozuqalar amalda hayvon organizmining misga bo‘lgan talabini
kondiradi. Ozuqada uning ko‘p bo‘lishi tuproq tarkibi bilan bog‘liq. Donlarda,
kunjara va shrotda mis nisbatan ko‘p bo‘ladi. YAylov utlarida kam (4-8 mg/kg)
somonda va sutda juda kam bo‘ladi.
Fiziologik talabga nisbatan uzoq muddat misning ratsionda ortiq bo‘lishi
hayvon uchun zararli bo‘lishi mumkin; ortikcha mis jigarda to‘planib, uning
faoliyatini buzilishiga olib kelib, ulim holatlari ham kuzatiladi. Ayniksa misning
ortiqchaligini qo‘ylar organizmi juda sezuvchan.
Kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini

3
ANNOTATSIYA
Ushbu malaka ishi chet tillarni o’rgatishda loyihaga asoslangan o’qitish
texnologiyasining mohiyati, uning ta’lim samaradorligini oshirishdagi o’rni, asosiy
xususiyatlari, tarixi, uning afzalliklari, yuzaga kelishi mumkin bo’lgan muammolar
va ularning yechimlari ilmiy manbalar asosidagi nazariy va amaliy ma’lumotlarni
o’z ichiga qamrab oladi. Shuningdek, ushbu texnologiyaning talabalarning kreativ
tafakkuri rivojidagi o’rni haqidagi fikrlar ham yoritilgan.
Malaka ishida
talabalarning guruhlarda tayyorlangan loyiha ishlarini baholashning uslublari ham
aks etgan. Malaka ishining ikkinchi amaliy qismida ingliz tili darslarida loyiha
metodini qo’llashdagi asosiy afzalliklar, ushbu metodning kurs davomida qo’llash
bo’yicha amaliy misollar ta’kidlab o’tilgan.
ANNOTATION
This qualification work describes the essence of
project-based methodoly in
teaching foreign languages, its role in improving
educational efficiency, its main
features. It includes information about history, its advantages, possible problems and
their solutions based on theoretical and practical scientific sources.. It is also covered
opinions about the role of this methodology in the development of students' creative
thinking. The methods of evaluating the project work prepared by students in groups
are also reflected in the qualification work. Furthermore,
the main advantages of
using the project method in English classes, practical examples of the application of
this method during the course are highlighted in the second practical part of the
qualification work.
Fuqaro doimiy yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatga olinganligi to‘g‘risida qayd varagʻI

|
Fuqaro doimiy yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatga olinganligi to‘g‘risida qayd varagʻIBog'liq 5090-5165-d500-e124-54c8-5823-7445
2024-02-21 00:43:29
1
O’zbekiston Respublikasi
Ichki ishlar
vazirligi
№ 5090-5165-d500-e124-54c8-5823-7445
Hujjat yaratilingan sana: 2024-02-21
Ariza raqami: 114311218
Hujjat berilgan: IBROHIMOV ZAYNIDDIN ZOKIR O‘G‘LI
JShShIR: 50601045350012
Fuqaro doimiy yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatga olinganligi to‘g‘risida
QAYD VARAGʻI
21.02.2024 - sanasi holatiga
IBROHIMOV
ZAYNIDDIN
ZOKIR
O‘G‘LI
06.01.2004
ERKAK
Familiyasi
Ismi
Sharifi
Tug‘ilgan sanasi
Jinsi
Shaxsni tasdiqlovchi hujjatning seriyasi va
raqami
AD0028713
Doimiy yashash manzili
Qo‘shimcha ma’lumotlar
Kadastr: 20:03:13:04:01:0344
Hudud: БУХОРО ВИЛОЯТИ
Tuman (shahar): ЖОНДОР ТУМАНИ
Manzil: Бухарская область, Жондоpский район, Пасана
МСГ, Пасана, дом 65
Doimiy ro‘yxatga olingan sanasi: 11.01.2021
Rasmiylashtirgan bo‘linma nomi:
Kelish bandi:
Qayerdan keldi:
Vaqtinchalik yashash manzili
Mazkur hujjat Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 15 sentyabrdagi 728-son qaroriga
muvofiq Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida shakllantirilgan elektron
hujjatning nusxasi bo‘lib, davlat organlari tomonidan ushbu hujjatni qabul qilishni rad
etishlari qat’iyan taqiqlanadi. Hujjat haqiqiyligini repo.gov.uz veb-saytida hujjatning
noyob raqamini kiritib yoki mobil telefon yordamida QR- kodni skaner qilish orqali
tekshirish mumkin.
9947
|
| |
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi universiteti

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi universiteti
|
bet | 1/8 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 42,08 Kb. | | #257315 |
Bog'liq O
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS
TA’LIM VAZIRLIGI
______________________________________ UNIVERSITETI
_______________________ _________________________
______________fakulteti _____________ kafedrasi
Ro’yxatga olindi №__________ Ro’yxatga olindi №__________
“_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y.
“___________________________ “ KAFEDRASI
“_____________________________ “ FANIDAN
KURS ISHI
Mavzu:____________________________________________________________
Bajardi:_________________________________
________________ fakulteti, guruh talabasi
Tekshirdi ;
Kurs ishi taqrizga
Topshirilgan sana
“____” _____20 y.
|
|
Kurs ishi taqrizdan
qaytarilgan sana
“___” ______20 y.
|
Kurs ishi himoya
Qilingan sana
“___” ______20 y.
Baxo “___”_______
|
___________
(imzo)
___________
(imzo)
___________
(imzo)
|
Komissiya a’zolari;
_____________________
_____________________
|
______________ - 20
MAVZU: IKKI OʻZGARUVCHILI FUNKSIYA GRAFIGIGA OʻTKAZILGAN URINMA TEKISLIK VA DIFFERENTSIALNING GEOMETRIK MAʼNOSI
REJA:
KIRISH
I – BOB. IKKI OʻZGARUVCHILI FUNKSIYA GRAFIGIGA OʻTKAZILGAN URINMA TEKISLIK
Funksiya va uning grafigi
Ikki oʻzgaruvchili funksiya grafigiga oʻtkazilgan urinma tekislik
|
| |
Informatika fanidan

INFORMATIKA FANIDAN
DASTUR
I Axborot (8 soat)
O‘quvchilar quyidagi bilimlarga ega bo‘lishlari zarur: Axborot va u bilan bajariladigan jarayonlar haqida yetarlicha tasavvurga ega bo‘lish. Axborot turlari va xususiyatlarini bilish. Axborotlar bilan ishlashga oid buyuk yurtdoshlarimizning qarashlari va bu sohadagi ishlari haqida ma’lumotlarga ega bo‘lish. Axborot bilan ishlashga aloqador vositalar haqida tasavvurga ega bo‘lish. Axborot miqdori va uzatish tezligining o‘lchov birliklarini bilish. Ma’lumotlarni kompyuterda tasvirlanishi va kodlash haqida tasavvurga ega bo‘lish.
Quyidagi ko‘nikmalarni egallashlari zarur: Axborot va u bilan bajariladigan jarayonlarga misollar keltira olish. Axborot miqdori va uzatish tezligini hisoblashga doir sodda masalalarni hal qila olish.
Quyidagi malakalarga ega bo‘lishlari lozim: Axborotlarni kodlash malakasiga ega bo‘lish.
II Internetda ishlash asoslari (8 soat)
O‘quvchilar quyidagi bilimlarga ega bo‘lishlari zarur: Axborotli olam mummolari va Internet. Internetda ishlashni ta’minlovchi dasturlar haqida, uning vazifalarini va dasturning imkoniyatlari. Internet Explorer dasturining vazifalari; Internet yordamida ma’lumotlarni olish, nusxa olish va saqlash qoidalari haqida. Elektron pochta va undan foydalanish. Axborotlarni ximoyalash va antiviruslar haqida.
Quyidagi ko‘nikmalarni egallashlari zarur: Internetda haqida va Internetda ishlashni ta’minlovchi dasturlar haqida hamda uning vazifalarini ayta bilish; Internetda ma’lumotlarni bilish texnologiyasining bilishi, nusxa olish va saqlash qoidalari haqida tushunchaga ega bo‘lishi; Elektron pochta va undan foydalanishning qisman bilishi; axborotlarni ximoyalashni elementar usulda va komputerda antiviruslar fayliga kirib virusga tekshira olishni bilishi kerak.
Quyidagi malakalarga ega bo‘lishlari lozim: O‘quvchini Internet tizimida ishlashga zarur dasturlar va ularning bajaradigan ishlari bilan tanishtirish. Elektron pochta dasturining ishlash tartibi va Internet yordamida ma’lumotlarni olish usullari bilan tanishtirish. Axborotlarni ximoyalash va antiviruslar haqida tushuncha berish.
|
Ilmiy daraja: Oliy ma'lumot O'qishni tugatgandan so'ng malaka oshirish, malaka oshirish: Tug'ilgan sanasi va joyi: Fuqarolik: Familiya: Mehnat faoliyati

Ilmiy daraja:
Oliy ma'lumot
O'qishni tugatgandan so'ng malaka oshirish, malaka oshirish:
Tug'ilgan sanasi va joyi:
Fuqarolik:
Familiya:
Mehnat faoliyati (hozirgi/ oxirgi ish joyidan boshlab ish joylarini ko'rsating, shu jumladan 10 yil davomida to'liq bo'lmagan ish kuni (mehnat daftarchasi
bo'yicha)).
(O'zgartirilgan bo'lsa, sana, sabab va familiyani ko'rsating):
Nomi:
Familiya:
Har bir bandga batafsil javob berib, anketani diqqat bilan to'ldirishingizni so'raymiz. Agar biron bir element haqida ma'lumot bera
olmasangiz, iltimos, chiziqcha qo'ying va nima uchun ma'lumot berilmasligini tushuntiring.
Siz fuqaroligingizni o'zgartirdingizmi (agar shunday bo'lsa, sabab va holatlarni aytib bering):
NOMZODLAR SAVOLASI
kvitansiyalarning bajarilishi
Fakultet,
O'rganilgan
kurslarning
mavzulari
kvitansiyalar
Ta'lim muassasasining nomi
Oy
va yil
Lavozim
Bitiruv
Oy va yil
kvitansiyalarning bajarilishi
Ta'lim muassasasining nomi Fakultet, Ta'lim
shakli
Kompaniya nomi
Diplom raqami
Oy va yil
(diplom bo'yicha)
Ish
joyining haqiqiy manzili, kadrlar bo'limining telefon
raqami
Mutaxassislik
O'qish shakli
Machine
Translated by Google
Quyidagi jadvalda berilgan tushunchalarni izohlang va savollarga javob bering

|
Quyidagi jadvalda berilgan tushunchalarni izohlang va savollarga javob bering
|
bet | 2/3 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 24,16 Kb. | | #255589 |
Bog'liq 2Notiqlik- топQuyidagi jadvalda berilgan tushunchalarni izohlang va savollarga javob bering.
t/r
|
Tushunchalar va savollar
|
Javoblar mazmuni
|
1
|
So’z urg’usi
|
1. **So‘z urg‘usi**: So‘z urg‘usi so‘z ichidagi ma’lum bir bo‘g‘inga urg‘u berishni bildiradi. Ko'pgina tillarda, shu jumladan ingliz tilida so'z ichidagi ba'zi bo'g'inlar boshqalarga qaraganda ko'proq kuch yoki talaffuz bilan talaffuz qilinadi, bu so'zga o'ziga xos ritm beradi va ma'no va nuanslarni etkazishga yordam beradi.
|
2
|
Pauza
|
2. **Pauza**: Pauza nutqning vaqtinchalik to‘xtashi yoki tanaffusidir. Pauzalar muloqotda turli funktsiyalarni bajaradi, masalan, so'zlovchiga o'z fikrlarini to'plash, fikrni ta'kidlash, fikrlar o'rtasida o'tish haqida signal berish yoki tinglovchiga ma'lumotni qayta ishlash uchun vaqt berish.
|
3
|
Intonatsiya
|
3. **Intonatsiya**: Intonatsiya nutqdagi balandlikning ko‘tarilishi va tushishini bildiradi. U gaplarga emotsional va grammatik ma'no qo'shib, urg'u, munosabat yoki gaplar va savollar o'rtasidagi farq kabi nuanslarni etkazishga yordam beradi.
|
4
|
Nafasdan to’g’ri foydalanish
|
4. **Nafasni to‘g‘ri ishlatish**: Nafasni to‘g‘ri nazorat qilish samarali nutq uchun zarurdir. Bu nafas olish oqimini boshqarish texnikasini o'z ichiga oladi, bu ma'ruzachining nafassiz yoki zo'riqishsiz aniq va jarangdor nutqni ishlab chiqarish uchun etarli havoga ega bo'lishini ta'minlaydi.
|
5
|
Modulyatsiya
|
5. **Modulyatsiya**: Modulyatsiya nutq paytida ma'no, hissiyot va urg'uni etkazish uchun ovoz balandligi, balandligi va ohangini o'zgartirishni o'z ichiga oladi. Samarali modulyatsiya nutqni yanada jozibador qiladi va tinglovchining qiziqishini saqlab qolishga yordam beradi.
|
6
|
Nutq ma’ruzachisiga xalal beradigan vositalar nima?
|
Texnik muammolar, atrof-muhit shovqini, shaxsiy noqulaylik yoki tayyorgarlikning etishmasligi kabi chalg'ituvchi omillar ma'ruzachiga xalaqit berishi mumkin.
|
7
|
Agar Siz nutq so’zlayotganingizda bir tinglovchi Sizdan juda norozi bo’lsa, qanday yo’l tutasiz?
|
Xotirjam bo'ling, ularning tashvishlarini tan oling, ularga hurmat bilan murojaat qiling va xotirjamlikni saqlagan holda suhbatni mavzuga qaytaring.
|
8
|
Har xil millat vakillariga |
|
| |
dunyo dinlari - 2-mustaqil ish topshirig’i 2-mustaqil ish mavzusi: Omma oldiga chiqish ma`ruzasini tayyorlash

|
2-mustaqil ish topshirig’i 2-mustaqil ish mavzusi: Omma oldiga chiqish ma`ruzasini tayyorlash
|
bet | 3/3 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 24,16 Kb. | | #255589 |
Bog'liq 2Notiqlik- топdunyo dinlari haqida ma’ruza qilayotganingizda ma’ruzachi sifatida nimalarga e’tibor berish kerak?
|
Madaniy sezgirlikka e'tibor bering, taxminlardan qoching, inklyuzivlikni rivojlantiring va turli e'tiqod va qarashlarni hurmat qiling.
|
9
|
Auditoriyadagi Kekkaygan qush bilan qanday ishlaysiz?
|
Hasharotni bezovta qilmasdan olib tashlash uchun joy xodimlari yoki xavfsizlikni ogohlantirish orqali ehtiyotkorlik bilan ishlang.
|
10
|
Agar Sizni notiq sifatida mahallalarga nutq ma’ruzasi o’qish uchun yuborsa, qanday mavzularni tanlar edingiz? Nima uchun?
|
Mahalliy rivojlanish loyihalari, atrof-muhit muammolari, sog'liqni saqlash tashabbuslari yoki ta'lim imkoniyatlari kabi mavzularni tanlang, bu esa aholini jalb qilish va jamiyatning ijobiy harakatlarini kuchaytirishga qaratilgan.
|
|
| |
Visual C++ muhitida dasturlash

|
Visual C++ muhitida dasturlash
|
bet | 1/9 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 57,01 Kb. | | #105587 |
Bog'liq 3-must.ish dasturlash
MAVZU:
VISUAL C++ muhitida Dasturlash.Komponenta tushunchasi va xususiyatlari.Standart,Additional,System komponentalari.VISUAL C++ muhitida muloqot oynalari va ularni sozlash,boshqarish elementlari.
Visual C++ muhitida dasturlash. Dastaval integrallashgan ishlab chiqarish muhitining ilovalari tushunchasi, uning model xususiyatlari, rivojlanish tarixi, ularning eng ko‘p ishlatilganlari bilan tanishish lozim.
Integrallashgan ishlab chiqarish muhiti (Integrated development environment - IDE) - dasturni ishlab chiqish hayot siklining barcha asosiy funksiyalarini qo‘llab-quvvatlovchi umumiy interaktiv grafik qobig‘iga ega bo‘lgan dasturlarni ishlab chiqish va tekshirish vositalari majmui, dastur matnini (kod) yozish va tahrirlash, kompilyatsiya, bajarish, xatolarni tuzatish, profilaktika va boshqalarni bajarish imkoniyati beradi.
Integrallashgan muhitdan foydalanish dastur ishlab chiqishning mumkin bo‘lgan yondashuvlaridan biridir. Shu bilan bir qatorda, UNIX tizimining oldingi an’anaviy yondashuvi, funksionallik bilan bog‘liq bo‘lgan vositalar (toolkit, toolbox) to‘plamidan foydalanishga asoslangan, lekin Integral interaktiv muhitga va ba’zan (UNIX tizimining dastlabki versiyalarida) buyruq satri rejimida (buyruq satri interfeysi) amalga oshirilgan. Albatta, Integrallashgan muhitdan foydalanish ishlab chiquvchi uchun ancha qulay bo‘lib, u 1980-yillardan boshlab Integrallashgan muhitlarning jadal rivojlanishi va turli tumanligini izohlaydi.
Birinchi integrallashgan muhitlardan biri borlandning Turbo Paskalidir, 1980-yillar o‘rtalarida Niklaus Wirth va uning talabasi Filip Kahn tomonidan ishlab chiqilgan.
Microsoft zamonaviy integrallashgan muhitning eng yaxshi namunalaridan bo‘lgan Visual Studio ni yaratish va rivojlantirish orqali Integrallashgan muhitlarning rivojlanishiga katta hissa qo‘shdi. Uning yangi versiyasi juda ko‘p va oxirgisi, Visual Studio 2019, amma keyinchalik Visual Studio 2012 muhitida S++ tilidan foydalanamiz.
|
| |
Kodu: 399235 protein elektroforez kiTİ (serum)

|
Kodu: 399235 protein elektroforez kiTİ (serum)
|
Sana | 29.12.2019 | Hajmi | 13,96 Kb. | | #6313 |
KODU: 399235
PROTEİN ELEKTROFOREZ KİTİ (SERUM)
399235 kodlu Protein elektroforez (serum) kiti için aşağıdaki şartlar geçerlidir:
Kapiller elektroforez sisteminde serum protein elektroforezi çalışılabilmelidir. Sistem monoklonal bant yüzdesi hesaplayabilmelidir.
Cihaz Kapiller Zon Elektroforez tekniği kullanarak otomatize çalışmalı ve barkod okuyuculu olmalıdır. Bu kaleme teklif verecek firma laboratuvara yeni bir sistem kurmalı veya laboratuvarımızdaki mevcut sisteme aplikasyonunu sağlamalıdır. Numuneler cihaza yüklendikten sonra dışarıdan yazılımsal uygulamalar dahil hiçbir müdahaleye gerek kalmaksızın sonuç alınmalıdır.
Bu sistemi veren firma, kullanılan cihazın LIS bağlantılarını, elektroforez dijital görüntülerinin laboratuvar bilgisayar sistemine aktarılmasını temin etmelidir.
Tüm kitler üretici firmaya ait orijinal etiketi taşımalı, etiketin üzerinde menşei ülke, son kullanma tarihi, lot numarası ve saklama koşulları belirtilmiş olmalıdır.
Teklif edilen kitlerin orijinal prospektüsleri, tüm kontrol ve kalibratörlerle birlikte kitlere özel sarf malzemeleri ilgili firma tarafından verilmelidir. Reaktifler, teklif edilen cihaz ile tam uyumlu olmalıdır. Üretici firma kendi orjinal marka kitini teklif etmelidir.
Rutin çalışma sürecinde sorun yaşanan kitler yenileri ile değiştirilmelidir.
Tüm gerekli sarf malzeme, yan ürün ilgili firma tarafından karşılanmalıdır.
Kitlerin raf ömrü en az 6 (altı) ay olmalıdır. Son kullanma tarihinden en az 1 (bir) ay önce firmaya haber vermek kaydıyla miktarı ne olursa olsun firma, kitleri uzun miyatlı olanlarla aynı miktarda, fiyat farkı aranmadan, 30 (otuz) gün içinde değiştirmelidir. Kitlerle birlikte verilecek kontrol, kalibratör ve reaktifler laboratuvarın uygun bulduğu özelliklere sahip olmalıdır. Laboratuvar yönetiminin uygun bulduğuiç kalite kontrol materyali temini ve dış kalite kontrol programına katılımı firma tarafından sağlanmalıdır. Kontrol, kalibratör ve reaktifleri iyi çalışmayan ve test sayısına göre hacimce yetersiz kalanlar ilgili firma tarafından değiştirilmelidir.
Açılmamış kitler, üzerinde belirtilen son kullanma tarihine kadar stabil kalmalıdır. Bu süreden önce bozulan kitler yenisi ile değiştirilmelidir.
|
| |
Tuproqning sho'rlanishi butun dunyo bo'ylab ekinlar unumdorligini cheklaydigan asosiy abiotik stresslardan biridir

|
Tuproqning sho'rlanishi butun dunyo bo'ylab ekinlar unumdorligini cheklaydigan asosiy abiotik stresslardan biridir
|
bet | 1/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 193,97 Kb. | | #233147 |
Bog'liq Qobuljonova Muhayyo kurs ishi
Reja:
Kirish………………………………………………………………………….3
1.Sho`rlanishning o`simliklar hayotiga ta`siri………………………………….5
2. Tuzga chidamlilikning moslashuvchan komponentlari……………………
3.Sho`rlanishga chidamli o`simliklar…………………………………………
4.O`simliklarni sho`rlanishga chidamliligini oshirish tadbirlari…………………
Xulosa………………………………………………………………………….
Foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati………………………………………….
Kirish.
Kurs ishining dolzarbligi: Tuproqning sho'rlanishi butun dunyo bo'ylab ekinlar unumdorligini cheklaydigan asosiy abiotik stresslardan biridir (Hu va boshq. 2005), chunki ko'pchilik ekinlar tuproq sho'rlanishiga sezgir (Munns 2002). Tuproqning sho'rlanishining ikkita asosiy jarayoni mavjud; geotarixiy jarayonlar va inson tomonidan yaratilgan. Dunyo bo'ylab sho'rlangan erlarning aksariyati tabiiy sabablar, ya'ni uzoq vaqt davomida tuzlarning to'planishi natijasida yuzaga keladi va bu asosan qurg'oqchil va yarim qurg'oqchil zonalarda sodir bo'ladi (Rengasamy 2002). Tuproqning sho'rlanishining bir usuli - asosan natriy xlorid va kaltsiy xlorid shaklida bo'lgan eruvchan tuzlarni (Szabolcs 1989), ikkinchisi - shamol yoki yomg'ir ta'sirida okean tuzlarining cho'kishi natijasida tuz to'planishi (Munns). va Tester 2008). Texnogen sho‘rlangan tuproqlar ko‘proq sug‘oriladigan dehqonchilik natijasida (yarim) qurg‘oqchil erlarda, shuning uchun suv sathlarining ko‘tarilishida uchraydi. Bu qishloq xo'jaligi erlarida sho'rlanishning ko'payishining asosiy omilidir (Munns va boshq. 2002). Tuproqning sho'rlanishi butun dunyo bo'ylab tobora ortib borayotgan muammo bo'lib, sho'rlangan tuproqlar 930 million gektarga yaqinlashadi, bu butun dunyo bo'ylab erlarning taxminan 7 foizini tashkil qiladi (Szabolcs 1994). ). Sug'oriladigan jami 230 million gektar maydonning qariyb uchdan bir qismi tuproq sho'rlanganligi sababli ishlov berilmaydi (Oldeman va boshq. 1991; Ghasemi va boshq. 1995). Ularning 15,57 foizi Afrikada, 5,07 foizi Avstraliyada, 0,57 foizi Meksika va Markaziy Amerikada, 1,80 foizi Shimoliy Amerikada, 20,21 foizi Janubiy Amerikada, 26,70 foizi Shimoliy va Markaziy Osiyoda, 24,25 foizi Janubiy Osiyoda, 5,82 foizi Janubiy Osiyoda joylashgan. Janubi-Sharqiy Osiyoda (Massoud1974). Bu hududlarda ko'plab o'simliklar o'sadi, ammo bardoshlik nafaqat turlar, balki turlar ichida ham katta farq qiladi. Bir pallali donli o'simliklar orasida sholi eng sezgir, non bug'doyi o'rtacha, arpa esa eng bardoshli hisoblanadi. Bug'doyning qarindoshi bo'lgan galofit uzun bo'yli bug'doy o'ti barcha monokotlarning tuziga eng chidamlilaridan biridir (Munns va Tester 2008). Dikotlarda sho'rlanishga chidamlilik yanada xilma-xildir. Misol uchun, ba'zi dukkaklilar guruchga qaraganda ancha sezgir (Läuchli 1984). Beda tuzga nisbatan chidamli va galofitlar, masalan, ba'zi Atriplex spp. juda yuqori sho'rlangan joylarda yaxshi o'sadi (Flowers va boshqalar. 1977).
|
| |
Avtomatikaning texnik vositalari (darslik) automatically € technical objects

|
Avtomatikaning texnik vositalari (darslik) automatically € technical objects
|
bet | 1/5 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 258,63 Kb. | | #236239 |
Bog'liq relelar
AVTOMATIKARELELARI
Relelarxaqidatushunchavaularningklassifikatsiyasi
Rele deb ma‘lumbir kirish signali o‘zgarganda chiqish signali sakrashsimon o‘zgaruvchi moslamaga aytiladi. Rele qishloq xo‘jalik avtomatikasida eng ko‘p qo‘llaniladigan elementlardan biri hisoblanadi. Тa‘sir qiladigan fizik kattaliklariga qarab ular elektrik, mexanik, magnit, issiqlik, optik, radioaktiv, akustik va kimeviy relelarga bo‘linadi.
Ishprinsipibo‘yichaelektrikrelelaro‘znavbatida9-turgabo‘linadi(3.1-
rasm).
Ion
Induksion
3.1-rasm.Elektrikrelelarningklassifikatsiyasi.
Elektromagnit relelarida chulg‘amdan o‘tayotgan tok ta‘sirida magnit may- don xosil bo‘lib yakorning va kontaktlarning xolati o‘zgartiriladi.
Magnitoelektrikrelelarda chulg‘am ramka kurinishida bajarilib o‘zgarmas magnit maydonida joylashtirilgan. Chulg‘amdan tok utayotganda ramka prujinani kuchini yengib xarakatga keladi va kontaktlarning xolatini uzgartiradi.
Elektrodinamikrele ishprinsipi buyicha magnitoelektrik relega o‘xshash lekin undagi magnit maydoni maxsus uyg‘otish cho‘lg‘ami bilan hosil etiladi.
Induksionrelening ish prinsipi relening cho‘lg‘ami hosil qiladigan o‘zgaruvchan magnit oqimi va xarakatlanuvchan diskda hosil bo‘ladigan toko‘zaro ta‘siriga asoslangan.
Ferromagnit relelar magnit kattaliklari (magnitoqimi, magnit maydoni kuchlanganligi) yoki ferrodinamik materiallarining magnit tavsifnomalari o‘zgarilishi ta‘sirida ishlaydi.
Elektron va ion relelaribevosita kuchlanish yokitok kuchi natijasidahosil bo‘ladigansakrashsimon o‘zgarishlarta‘sirida ishlaydi.
Elektroissiqlik relelari xarorat ta‘sirida ishlaydi. Ularning ish prinsipi yuqorida ko‘rib chiqilganbimetalik va bilatomitrik datchiklarning ishprinsipiga o‘xshash bo‘ladi.
Rezonans relelari ish prinsipi elektrik tebranish tizimlarda hosil bo‘ladigan rezonasga asoslangan.
|
| |
Mavzu: sex ichidagi transportlovchi qurilmalarni tamirlash

Lecture 6
MAVZU: SEX ICHIDAGI TRANSPORTLOVCHI QURILMALARNI TAMIRLASH
6.1. Noriyalarni (cho`michli tasmali elevatorlarni) ta’mirlash
Noriyalarni (cho`michli tasmali elevatorlarni) o`rnatish va sozlash. Noriyalar (6.1-rasm) non zavodlari, qandolat va makaron fabrikalari, yog` ishlab chiqarish va boshqa korxonalarda sochiluvchan mahsulotlarni vertikal yo`nalishda harakatlantirish uchun ishlatiladi. Noriyalar balandligi 45-60 m ni, tasma eni 150 dan 450 mm ni tashkil qiladi. Uning tortuvchi organi vazifasini cho`mich (kovsh) biriktirilgan tasma bajaradi. Tasma noriyaning bosh va boshmoq qismlarida joylashgan yuqori va pastki trubalar bilan o`zaro biriktirilgan. Yuritma barabani vali reduktor yoki tasmali uzatma orqali elektrodvigatel yordamida harakatga keltiriladi. Tasmani tarang tortib turish uchun noriyaning boshmoq qismidagi podshipniklar rama bo`ylab vertikal yo`nalishda vintli yoki yukli tortuvchi qurilma aylanganda yuradi.
Noriya montaj uchun alohida qismlarga ajratilgan holda keladi: boshmoq va bosh qismlari, silliq va derazali trubalar, rezina tasma, cho`michlar, gaykalar va shaybalar bilan elevator boltlari, reduktor, elektrodvigatel, yarim muftalar.
Noriyani montaj qilishdan avval uning elektrodvigateli va reduktor markazlashuvi hisobga olinib uzatma yig`iladi. Noriya trubalarini o`zaro flanetslar yordamida, ular orasiga 2-2,5 mm qalinlikdagi surik shimdirilgan karton tiqin qo`yilib M8 yoki M10 boltli birikmalar bilan yig`adilar. Bunda trubalarning to`g`ri chiziqlilikdan cheklanish chegarasi birta truba uzunligining 0,002 qismidan oshmasligi lozim (6.2-rasm).
Ish jarayonida tasma cho`zilib ketmasligi uchun, dastlab uni cho`zadilar: tasmani yuqori qavatdan vertikal holatda osib qo`yib, pastki uchiga 400-600 kg yukni ma`lum muddat osib qo`yiladi yoki dastaki lebyodka yordamida gorizontal yo`nalishda cho`zadilar.
Cho`zilgan tasmada shablon yordamida (6.3-rasm) elektrparma yordamida cho`michlarni mahkamlash uchun boltlarga mo`ljallangan teshiklar ochadilar.
6.1-rasm. Noriya sxemasi
1-boshmoq qismi; 2-tortuvchi baraban; 3-noriya trubasi; 4-bosh qismi; 5-yuritma baraban; prorezinali tasma; 7-cho’mich
|
ADABIYOTLAR RO’YXATI - Termodinamikaning birinchi qonuni

|
Termodinamikaning birinchi qonuni
|
bet | 11/11 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 255,96 Kb. | | #133130 |
Bog'liq TERMODINAMIKANING BIRINCHI QONUNIADABIYOTLAR RO’YXATI
Mirziyoev SH.M. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. –Toshkent: O‘zbekiston, 2016-56b.
Mirziyoev SH.M. Tanqidiy tahlil, qaat’iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo‘lishi kerak. –Toshkent: O‘zbekiston, 2017-104b.
S.Kleein., G.Nellis. Thermodynamics. Cambridge, 2012.
M.M.Alimova, Sh.S.Mavjudova, X.S.Isoxodjaev, R.T.Raximjonov, F.SH.Umarjonova “Issiqlik texnikasining nazariy asoslari” fanidan tajriba ishlari to‘plami. Uslubiy qo‘llanma, 1-qism. Toshkent, ToshDTU. 2006.
F.SH.Umarjonova, X.S.Isoxodjaev, Sh.S.Mavjudova, M.M.Alimova, S.R.Axmatova “Issiqlik texnikasi” fanidan laboratoriya ishlari to‘plami. Uslubiy qo‘llanma. Toshkent, ToshDTU. 2014-94b.
R.A.Zohidov, M.M.Alimova, Sh.S.Mavjudova. “Issiqlik texnikasining nazariy asoslari”, O‘quv qo‘llanma- Toshkent. “O’zbekiston faylasuflari nashryoti” -2010 yil, 200 bet.
R.A.Zohidov, R.R.Avezov, A.B. Vardiyashvili, M.M.Alimova. “Issiqlik texnikasining nazariy asoslari”, O‘quv qo‘llanma-1qism Toshkent. TDTU, 2005 yil.
QO’SHIMCHA ADABIYOTLAR
Laboratornыy praktikum po termodinamike i teploperedache. Pod redaksiey Krutova V.I. SHishova E.V. Vыsshaya shkola, 1988 g.
Nurmatov J. va boshq. Issiqlik texnikasi. T. O‘qituvchi, 1998 y. 256 b.
Musabekov Z. ,Isomuxamedov A.V.Issiqlik texnikasi fanidan ma`ruzalar matni, T. 2007y. 119 b.
www.referat .uz
www.arxiv.uz
www.google.com
|
| |
Puasson tenglamasi - Termodinamikaning birinchi qonuni

|
Termodinamikaning birinchi qonuni
|
bet | 6/11 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 255,96 Kb. | | #133130 |
Bog'liq TERMODINAMIKANING BIRINCHI QONUNI 2.2. Puasson tenglamasi
Tashqi muhit bilan issiqlik miqdori almashinmay sodir bo‘ladigan prosess adiabatik prosess deb ataladi. Adiabatik nposessda sistema tashqaridan hech qanday issiqlik miqdori olmaydi va tashqariga hech qanday issiqlik miqdori bermaydi. Binobarin, adiabatik prosessda Q 0 bo‘lishi kerak. Natijada termodinamikaning birinchi bosh qonuni adiabatik prosess uchun dU A 0 .
ko‘rinishga ega bo‘ladi. Mulohazalarni 1 mol ideal gaz uchun yuritsak hamda dU CV dT va A pdV munosabatlarni hisobga olsak, ifodani quyidagi shaklda yozishimiz mumkin:
CVdT pdV 0
Bundan
1
dT pdV CV
munosabatni hosil qilamiz. Undan qoyidagi xulosaga kelishimiz mumkin: Gaz adiabatik ravishda kengayayotganda soviydi, chunki dV 0 bo’lganda, dT<0 bo’ladi. Aksincha, adiabatik siqilish prosessida gaz isiydi, chunki dV 0 shart bajarilsa, dT>0 bo’ladi. Ideal gazning holat tenglamasi pV RT ni diffsrentsiallasak quyidagi tenglama hosil bo‘ladi: pdVVdpRdT.
Agar dT o‘rniga uning (12.25) dagi qiymatini qoysak,
R
pdVVdp pdV.
CV
yoki
R
1 CV pdVVdp0
ifodani hosil qilamiz. Bundagi
1 R CV R
CV CV
ekanini e’tiborga olsak, (12.26) munosabatni pdVVdp0 ko‘rinishda yozish mumkin.Bu tenglamani pVu ga taqsimlasak qoyidagini hosil qilamiz:
dV dp
0
V p
6–rasm.
Bu esa ln pV funktsiyaning differentsiali ekanligini bilamiz. Shuning uchun uni d(ln pV) 0 ko‘rinishda yozish mumkin. Mazkur munosabatdan adiabatik prosessdagi
bosim va hajm orasidagi bog‘lanishni ifodalaydigan tenglamani topamiz:
pVconst
Bu tenglamani Puasson tenglamasi, ya‘ni adiabata tenglamasi deb yuritiladi. Undagi esa adiabatik doimiy deb ataladi. 12.6-rasmda adiabatik prosessning (rV) diagrammadagi grafigi tasvirlangan. Adiabata izotermaga nisbatan tikrok bo‘ladi. Adiabata tenglamasini boshqacha ko‘rinishlarda ham yo'zish mumkin. Agar (12.27) ifodani ideal gazning holat tenglamasi (pV RT) ga bo‘lsak,
pV const yoki TV1 const
pV RT
munosabatni hosil qilamiz. Bu ifoda adiabataning holat tenglamasi deb ataladi. Bu tenglamani qoyidagi ko‘ringishga olib kelish mumkin:
p1 const
T
0>
|
| |
O‘ibdo‘ tumani sonli umumiy o‘rta ta’lim maktabining ona tili va adabiyoti fani o‘qituvchisi ning V sinflarda “c vitamini” mavzusidagi bir soatlik dars ishlanmasi

O‘IBDO‘____________
__________ tumani ______--sonli umumiy o‘rta ta’lim
maktabining ona tili va adabiyoti fani o‘qituvchisi
____________________ning V sinflarda
“c vitamini”
mavzusidagi bir
soatlik dars ishlanmasi
TASDIQLAYMAN:
Maktab direktori ____________
MAVZU: C VITAMINI
(Sifatning tuzilishiga ko‘ra turlari)
Darsning maqsadi:
a)
ta’limiy maqsadi: o‘quvchilarga sifat va uning tuzilishiga ko‘ra turlari haqida
yangi
bilim berish; og’zaki va yozma nutqning adabiy me’yorlari,
tinglab
tushunish va yozish kompetensiyasini singdirish;
b)
tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarda ota-bobolarimizga hurmat ruhini singdirish
va jamoat joylarida o‘zini tutish madaniyatni shakllantirish;
c)
rivojlantiruvchi maqsad: o‘quvchilarda talaffuz va imloda tovush o‘zgarishi
hodisalaridan o‘rinli foydalana olish;
Tayanch kompetensiyalar:
Kommunikativ kompetensiya:
– o‘rganilgan ifoda vositalari asosida o‘zaro samarali
muloqotga kirisha olish,
muloqotda nutqiy muhitga moslasha olish.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi:
– mediamanbalar (radio, televizor, internet va boshqalar)dan zarur ma’lumotlarni izlab
topa olish, saralash, saqlash, ulardan samarali foydalana olish, ularning xavfsizligini
ta’minlash ko‘nikmalarini egallash .
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi:
– doimiy ravishda o‘zini o‘zi mustaqil
va ijodiy rivojlantirish,
hayot davomida
mustaqil o‘qib-o‘rganish, mustaqil qaror qabul qila olish.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi:
–sinfda, maktabda, oilada, mahallada va jamiyatda o‘tkaziladigan tadbirlarda faol
ishtirok etish, o‘zining burchini bilish, unga rioya qilish.
Dars jarayoni
1.Tashkiliy qism 4 minut
2.O‘tilgan mavzuni takrorlash( mustahkamlash) 12 minut
3.Yangi mavzuni tushuntirish 10 minut
4.Yangi mavzuni mustahkamlash 14 minut
5.O‘quvchilarni baholash 3 minut
6. Uyga vazifa 2 minut
Qarshi davlat universiteti «tasdiqlayman»

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
QARSHI DAVLAT UNIVERSITETI
-
|
|
«TASDIQLAYMAN»
_______________ D.Nabiyev
2023 yil «___» _________
|
CHIZIQLI ALGEBRA VA ANALITIK GEOMETRIYA
FANINING O‘QUV DASTURI
Bilim sohasi: 600000-Axborot kommunikatsiya texnologiyalari
Ta’lim sohasi: 610000 – Axborot kommunikatsiya texnologiyalari
Ta’lim yо‘nalishi: 60610600– Kompyuter ilmlar va dasturlash
texnologiyalari (yo‘nalishlari bo‘yicha)
Fan/modul kodi
CHAGB105
|
O’quv yili
2023-2024
|
Semestr
1-2
|
ECTS- Kreditlar
1-semestr 5
2-semestr 5
|
Fan/modul turi
Majburiy
|
|
Ta’lim tili
O’zbek
|
Haftadagi dars soatlari
1-semestr 2
2-semestr 2
|
Fanning nomi
|
Auditoriya mashg’ulotlari
|
Mustaqil ta’lim
|
Jami yuklama
|
Chiziqli algebra va analitik geometriya
|
120(soat)
1-semestr 60
2-semestr 60
|
180(soat)
1-semestr 90
2-semestr 90
|
300(soat)
1-semestr 150
2-semestr 150
|
Fanning mazmuni
Fanni o’qitishdan maqsad - talabalarni matematikaning zaruriy ma’lumotlari majmuasi (tushunchalar, tasdiqlar va ularning isboti, amaliy masalalarni yechish usullari va boshkalar) bilan tanishtirishdan iboratdir. Ayni paytda u talabalarni mantiqiy fikrlashga, to’g’ri xulosa chiqarishga, matematik madaniyatini oshirishga xizmat qiladi.
Ushbu maqsadlarga erishish uchun fan talabalarni nazariy bilimlar, amaliy ko’nikmalar, mantiqiy fikrlash, to’g’ri xulosa chiqarish, matematik madaniyatini oshirish hamda ilmiy dunyoqarashini shakllantirish vazifalarni bajaradi.
Fanning vazifasi - chiziqli algebra va analitik geometriya tushunchalari zamonaviy matematika, fizika, informatika va boshqa sohalarda keng qo’llashni o’rgatish. Bu kurs to’plamlar nazariyasi elementlari, chiziqli tenglamalar sistemasi, determinantlar, matritsalar algebrasi, ko’phadlar, chiziqli va bichiziqli akslantirishlar, kvadratik formalar, vektor va Yevklid fazolari, vektor va Yevklid fazolarining chiziqli almashtirishlari kabi bulimlar o’rgatishni o’z oldiga vazifa qilib qo’yadi.
II. Asosiy nazariy qism (ma’ruza mashg’ulotlari)
II.I. Fan tarkibiga quyidagi mavzular kiradi:
1-mavzu. Kichik tartibli determinantlar.
Ikkinchi va uchinchi tartibli determinantlar va ularni hisoblash usullari. Uchburchak va parallelogram usullari.
|
II bob Izoprosesslarda bajarilgan ish

|
II bob Izoprosesslarda bajarilgan ish
|
bet | 4/11 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 255,96 Kb. | | #133130 |
Bog'liq TERMODINAMIKANING BIRINCHI QONUNI
Termodinamikaning birinchi bosh qonuni ifodalaydiganQ dU A munosabat ideal gazdagi turli izoprosesslar uchun qanday ko‘rinishga kelishini aniqlaylik.
1. Izobarik prosess. Mazkur prosessda ideal gaz bosimi o‘zgarmay saqlangan holda (p=const) kengayadi. Sistemaga berilayotgan issiqlik miqdori sistemaning ichki energiyasini o‘zgartirishga va o‘zgarmas bosim sharoitida ish bajarishga sarf etiladi.
Izobarik prosessning (pV) diagrammadagi grafigi abstsissa o‘qiga parallel to‘g‘ri chiziqdan iborat bo‘ladi (12.3-rasm). Gaz hajmining V1 dan V2 gacha izobarik kengayishida bajariladigan ishning qiymati rasmdagi shtrixlangan to‘g‘ri to‘rt burchakning yuzi bilan aniqlanadi, ya’ni:
A pV2 V1 (12.7)
Ideal gazga berilayotgan issiqlik miqdori Q ning qolgan qismi, ichki energiyaning o‘zgarishi
U ga sababchi bo‘ladi. Shuning uchun termodinamikaning bosh tenglamasini qoyidagicha o‘zgartirib yozamiz:
12.3–rasm. 12.4–rasm. 12.5–rasm.
Q U AU2 U1 p(V2 V1) (U2 pV2 )(U1 pV1). (12.8)
Bundagi
H U pV (12.9)
kattalik holat funktsiyasi bo‘lib, u entalpiya de6 ataladi. Shunday qilib, izobarik prosessda sistemaga berillayotgan issiqlik miqdori sistema entalpiyasining o‘zgarishiga sarflanar ekan, ya’ni:
Q H 2 H1 (12.10)
Shu sababli H ni, ba’zan, issiqlik saqlam deb ham ataladi.
2.Izohorak prosess. Bu prosess sodir bo‘layotganda ideal gazning hajmi o‘zgarmaydi (V=const), bosimi esa o‘zgaradi. Shu sababli izohorik prosessning (r V) diagrammadagi grafigi ordinata o‘qi (r o‘qi) ga parallel bo‘lgan to‘g‘ri chiziqdan iborat (12.4-rasm). Y holda ihki energiyaning o‘zgarishi berilgan issiqlik miqdoriga teng:
U Q (12.11)
Agar gaz isitilayotgan bo‘lsa, Q>0 va U >0 bo‘ladi, gazning ichki energiyasi ortadi. Gaz soviyotganda Q<0 va U = U2 – U1< Q ichki energiyaning o‘zgarishi manfiy, demak, gazning ichki energiyasi kamayadi. Demak, izohorik prosessda ideal gazga beriladigan issiqlik miqdorining hammasi gazning ichki energnyasini o‘zgaptirishga sarflanadi.
0>
|
| |
I bob.Termodinamikaning birinchi qonuni

|
I bob.Termodinamikaning birinchi qonuni
|
bet | 2/11 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 255,96 Kb. | | #133130 |
Bog'liq TERMODINAMIKANING BIRINCHI QONUNII bob.Termodinamikaning birinchi qonuni.
Termodinamikaning birinchi qonuni birinchi tur abadiy dvigatel (perpetuum mobile) yasash mumkin emasligini isbotladi. Ko‘rinib turibdiki, berilidigan issiqlik miqdori evaziga ish bajaradi va sistema davriy ravishda o‘zining boshlang‘ich holatiga qaytib turadi, ya’ni: U 0 bu degani tenglama Q A ko‘rinishni oladi. Bunday holda dvigvtelning bajargan ishi unga berilayotgan issiqlik miqdoridan katta bo‘lishi kerak, ammo bunday bo‘lishi aslo mumkin emas. Shunday qilib aytish mumkinki, berilgan issiqlik miqdoridan katta miqdorda ish bajaruvchi abadiy dvigatel yasash mumkin emas.
1.2 Gaz hajmining o’zgarishida bajarilgan ish
Mexanikada ish va kuch bilan jism ko‘chishining yo‘nalishi orasidagi burchak kosinusi ko‘paytmasiga teng deb ta’riflanadi. Harakatlanayotgan jismga kuch ta’sir etganda ish bajariladi va bu ish jismning kinetik energiyasining o‘zgarishiga teng.Termodinamikada gaz hajmining o‘zgarishida ish bajariladi. Bu termodinamik ish deyiladi. Shu ishni quyidagi misol ustida hisoblab chiqaylik. Tsilindirik idish ichiga gaz qamalgan bo‘lsin. Yengil harakatlanayotgan porshenning siljishi tufayli gazning hajmi o‘zgarib, ish bajariladi. Porshenning harakati natijasida tsilindr ichidagi gazning hajmi o‘zgarib, kengayishi yoki siqilishi mumkin. Bunday holda ish bajariladi. Shu ishni hisoblaylik. Bunda porshenga gaz tomonidan ta’sir qiladigan kuchning moduli F 1 pS ga teng, bu yerda -gaz bosimi, Sporshen yuzi. Gaz kengayayotganda porshen F kuch yo‘nalishida juda kichik h h2 h1 masofaga siljisin unda gazning kengayish jarayonida bajargan elementar ishi quyidagicha bo‘ladi:
A' F'h pSh2 h1 pSh2 Sh1
Agar gaz hajmining Sh V qadar ortganligini hisobga olsak elementar ish quyidagi ko‘rinishni oladi:
A' pV2 V1 pV
bu yerda V V2 V1 gaz hajmining o‘zgarishi.Kengayganda gaz musbat ish bajarada, chunki kuch yo‘nalishi bilan porshenning ko‘chish yo‘nalishi bir xil. Kengayish jarayonida gaz o‘z atrofidagi jismlarga energiya uzatadi.Agar gaz siqilsa, u holda gaz bajargan ish uchun
(12.3) formula to‘g‘riligicha qolaveradi. Biroq gaz siqilganda V2 V1 bo‘ladi va shuning uchun A'0.
Tashqi jismlarning gaz ustida bajargan ishi A gaz bajargan ish A' dan faqat ishorasi bilan farq qiladi: A A' chunki gazga ta’sir etuvchi F kuch F' kuchga qarshi yo‘naladi, ko‘chish esa avvaligicha bo‘laveradi. Shuning uchun gazga ta’sir etuvchi tashqi kuchlarning ishi quyidagiga teng:
1- rasm 2- rasm
A A' pV
Gaz siqilganda, ya’ni V V2 V1 0 bo‘lganda tashqi kuch musbat ish bajaradi chunki kuchning yo‘nalishi bilan ko‘chish yo‘nalishi bir xil bo‘ladi. Tashqi jismlar gaz ustida musbat ish bajarib, gazga energiya beradi. Gaz kengayganda, aksincha, tashqi jismlar bajargan ish manfiy (A<0), chunki bu holda V V2 V1 0. Endi kuch va ko‘chish yo‘nalishlari qarama-qarshidir.
|
| |
Adiabatik jarayonda bajarilgan ish

|
Adiabatik jarayonda bajarilgan ish
|
bet | 7/11 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 255,96 Kb. | | #133130 |
Bog'liq TERMODINAMIKANING BIRINCHI QONUNI
Gazning adiabatik kengayishida bajargan ishini hisoblaylik. Buning uchun pdV A ekanligini e’tiborga olgan holda (12.29) ifodani
A CV dT
ko‘rinishda yozib olamiz. Gaz hajmi V1 dan V2 gacha kengayganda uning temperaturasi T1 dan T2 gacha o‘zgargan bo‘lsa, bu prosessida bajarilgan ish qoyidagicha aniqlanadi:
T2
ACV dTCVT2 T1CVT1 T2.
T1
Agar (12.28) yoki (12.29) tenglamalardan foydalansak, adiabatik kengayish protsessida 1 mol ideal gaz bajargan ishning temperatura va hajm orqali ifodalangan formulasi
ACvT11V1 1
V2
yoki temperatura va bosim orqali ifodalangan formulasi
1
ACvT11 pp22
hosil qilinadi.
Shuni alohida qayd qilaylikki, adiabatik prosess amalga oshishi uchun gaz solingan idish issiqlikni mutlaqo o‘tkazmaydigan devorli bo‘lishi lozim. Shuningdek, izotermik prosess amalga oshayotgan har onda gaz temperaturasi atrof muhit temperaturasi bilan tenglashib turishi lozim. Buning uchun tashqi jismlar bilan gaz orasida ideal (yaxshi issiqlik almashinadigan) sharoit mavjud bo‘lishi kerak. Shu sababli amaldagi protsesslarni qat’iy ravishda adiabatik yoki izotermik deb hisoblash mumkin emas.Tabiatda amalga oshadigan prosesslarni adiabatik va izotermik prosesslarning oralig’i deb qaraladi va ularni politropik prosesslar deb ataladi.
|
| |
Gazning kengayishida bajarilgan ish

|
Gazning kengayishida bajarilgan ish
|
bet | 9/11 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 255,96 Kb. | | #133130 |
Bog'liq TERMODINAMIKANING BIRINCHI QONUNI
Issiqlik –termodinamikasining eng muhim tushunchalaridan biridir. Issiqlik tushunchasi mohiyatan ish tushunchasiga yaqin. Issiqlik ham, ish ham energiya uzatish formalaridandir. SHuning uchun ham jismning biror issiqlik yoki ish zahirasi bor deb atashning hech qanday maonosi yo’q.
Faqat jismga mahlum miqdorda issiqlik yoki ish berilgan (yohud jismdan olingan) deb tahkidlash mumkin.
Gazning kengayishida bajargan ishi uning holat parametrlari p,u va t larga bog’liqdir.
Gazning kengayishida bajargan ishini tenglamasini keltirib chiqarish uchun, termodinamik jarayon muvozanatda hamda bosim o’zgarmas deb qabul qilamiz.
Aytaylik, tsilindr porshini ostida 1 kg gaz tursin. Uning bosimi R atrof muhit bosimi Rm ga teng, solishtirma hajmi U1 va porshin yuzasi F bo’lsin (2-rasm).
Gazga elementar dq issiqlik miqdori uzatilsa, gaz o’zgarmas bosimda kengayib porshinni biror de masofaga siljitadi hamda tashqi kuchlarga qarshi elementar ish bajaradi:
dA=psde=pdu
Gazning U1 hajmdagi U2 gacha kengayishida bajarilgan to’la ishni (3-rasm) quyidagicha ifodalash mumkin.
YUqoridagi ifodadan ko’rinib turibdiki, yopiq termodinamik tizimda gazning kengayishi hisobiga bajarilgan ish bosim bilan hajm o’zgarishining ko’paytmasiga teng.
Termodinamik tizimning bajargan ishi musbat yoki manfiy ishorali bo’lishi mumkin. Masalan, gaz tashqi kuchlar tahsiridan siqilsa, yag’ni porshin chap tomonga qarab harakatlansa, unda bajarilgan ish manfiy (dA<0), aksincha kengaygan gaz porshinni o’ng tomonga qarab harakatlantirsa, unda tizim (gaz) ning bajargan ishi musbat (dA>0) ishorali bo’ladi.
Tashqi bosim kuchlariga bajaradigan, tizim hajmining o’zgarishiga bog’liq bo’lgan ish A1 kengayish ishi deb yuritiladi. Kengayish ishini tizim atrofdagi muhit ustida bajaradi.
SHuni qayd qilib o’tish lozimki, tashqi bosim kuchlariga qarshi kengayish ishi jism hajmi V o’zgarishdagina (va tashqi bosim nolga teng bo’lagandagina) bajariladi.
Bundan keyin biz asosan muvozanatdagi jarayonlarni ko’rib chiqamiz, ular uchun r=rm tenglik to’g’ridir. Tizim kengayish ishining (13) tenglama bilan aniqlanadigan kattaligini pV –diagramma yordamida hisoblash qulay. Tizim hajmi o’zgarish jarayonining shu diagrammada tasvirlanishini ko’rib chiqamiz (3-rasm).
Tizim hajmi V1 dan V2 gacha o’zgaradi. Hajm o’zgaradigan jarayonda tizim o’tadigan holatlar nuqta A va V lar orasidagi jarayon egri chizig’ida joylashadi. Tizimning kengayish ishi PV –diagrammada jarayon egri chizig’i ostidagi yuza bilan tasvirlanishi (13) tenglamada ko’rinib turibdi.
Tizim V1 hajmga ega bo’lgan holatdan V2 holatgacha kengayganda tizim bajaradigan ishning kattaligi bu holatlarning parametrlarigagina emas, balki, kengayig jarayonining qanday yo’l bilan amalga oshirilayotganligiga ham bog’liq. Haqiqatan ham 4-rasmda tasvirlangan PV – diagrammada ko’rinib turibdiki, kengayish jarayoni qaysi yo’ldan (A, V, yoki S dan)v2 borishiga qarab integralning kattaligi turlicha bo’ladi.
2.4-rasm.
SHunday qilib kengayish ishi jarayonning funktsiyasidir.
|
| |
Toshkent viloyati, Nurafshon shahri

Toshkent viloyati, Nurafshon shahri
Download
405,85 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
19.02.2024
Hajmi
405,85 Kb.
#158936
Download
405,85 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Toshkent viloyati, Nurafshon shahri
Download
405,85 Kb.
Matnni ko'rish
Asosiy tushunchalar

HISOBLASH TEXNIKASI VA UNING STRUKTURASI. QURILMAVIY TA’MINOT
Reja:
Komp’yuterning yuzaga kelishi
Komp’yuterning rivojlanish bosqichlari
Komp’yuter xonasiga bo’lgan sanitariya va gigienik talablar
Foydalanuvchi va kompyuter orasidagi muloqotni to’g’ri tashkil etish
Tayanch iboralar: printer, skaner, plotter, sichqoncha, axborot o’lchov birliklari, bit, bayt, xotira yacheykasi, portlar, registr, disklar, fayllar sistemasi, fayllar joylashish jadvali, shina, controller, universal, analogli, integral sxemalar, yarim utkazgichli, optoelektronli, perfokarta, tezkor xotira, display, mantiqiy element.
1. KOMP’YUTERNING YUZAGA KELISHI
Komp’yuter - inglizcha so`z bo`lib, u hisoblovchi demakdir. Garchand u hozirda faqat hisoblovchi bo`lmasdan, matnlar, tovush, video va boshqa ma`lumotlar ustida ham amallar bajaradi. Shunga qaramasdan hozirda uning eski nomi – komp’yuter saqlangan. Uning asosiy vazifasi turli ma`lumotlarni qayta ishlashdan iborat. Avallo shuni aytish lozimki, ko`pchilikning tushunchasida go`yoki biz kundalikda foydalanadigan faqat shaxsiy komp’yuter bor xolos. Bunga albatta sabablar ko`p. Shulardan biri hozirgi zamon shaxsiy komp’yuterlar ilgari universal deb hisoblangan komp’yuterlardan tezligi va xotira hajmi jihatidan ancha oshib ketganligida bo`lsa, ikkinchi tomondan ko`p masalalarni echish uchun bu komp’yuterlar foydalanuvchilarni qanoatlantirishidadir. Hozirda komp’yuter termini ko`p uchrasada, shu bilan birga EHM (elektron hisoblash mashinalari), HM (hisoblash mashinalari) terminlari ham hayotda ko`p ishlatib turiladi. Ammo biz soddalik uchun faqat komp’yuter terminidan foydalanamiz. Komp’yuterlarning amalda turli xillari mavjud: raqamli, analogli (uzluksiz), raqamli-analogli, maxsuslashtirilgan. Ammo, raqamli komp’yuterlar foydalanilishi, bajaradigan amallarning universalligi, hisoblash amallarining aniqligi va boshqa ko`rsatkichlari yuqori bo`lgani uchun, ular ko`proq foydalanilmoqda. Amalda esa hozir rivojlangan mamlakatlarda komp’yuterlarning besh guruhi keng qo`llanilmoqda.
2. KOMP’YUTERNING RIVOJLANISH BOSQICHLARI
Informatika fanini rivojlanishiga XX asrda yaratilgan EHMlar, komp’yuterlar sezilarli darajada ta`sir o’tkazdi. EHM – informatsiya bilan ishlash uchun universal texnik vosita. Uning hayotimizga kirib kelishi axborotlarni saqlash, ishlov berish va uzatish sohasida tub burilish yasadi. Bu burilish moddiy ishlab chiqarish soxasidagina emas, balki hayotning intellektual, ma`naviy sohasini ham qamrab oldi.
EHM yaratilishi va elementli asoslaridan foydalanish bosqichlari bo’yicha shartli ravishda quyidagi avlodlarga bulinadi:
|
Deployment Guide for the rc1 Version of Windows Vista Service Pack 1

|
Deployment Guide for the rc1 Version of Windows Vista Service Pack 1
|
bet | 1/24 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 223,5 Kb. | | #13821 |
Deployment Guide for the RC1 Version of Windows Vista Service Pack 1
Microsoft Corporation
Published: November 2007
Author: Trina Gorman
This document provides IT administrators with instructions for planning and deploying Windows Vista Service Pack 1 (SP1). This guide includes technical information, procedures, and recommendations for installing Windows Vista SP1 in a business or corporate environment. Although this guide includes some basic operating system information, we assume that you already have a working knowledge of Windows Vista and update installations.
|
| |