nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kartel - Mustaqil ish mavzu: tashkilotda operatsion protseduralarni boshqarish

|
Mustaqil ish mavzu: tashkilotda operatsion protseduralarni boshqarish
|
bet | 26/44 | Sana | 26.07.2024 | Hajmi | 1,52 Mb. | | #268689 |
Bog'liq Mustaqil ish Ganijonov OKartel - bu, qoidaga ko'ra, bitta soha firmalarini birlashishi, ular ko'proq birgalikdagi tijorat faoliyati - sotishni tartibga solishga tegishli bo'lgan bitimga kiradilar. Amalda kartel odatda tovarlarning navlari, ularni ishlab chiqarish hajmlarini belgilagan holda, bu faoliyat doirasidan tashqariga chiqadi. Kartel uchun ishtirokchilarning o'z tashkilotlaridagi mulkchilik huquqlarini saqlanib qolishi va shuning bilan ta'minlanadigan xo'jalik va yuridik mustaqillik, mahsulotlarni sotish bo'yicha birgalikdagi faoliyat xosdir, keyingisi ularning ishlab chiqarishlariga ham cheklangan darajada tarqalishi mumkin.
Odatda kartel bitimlariga monopoliya(yakka hukmronlik)ning yumshoq shakli sifatida qaraladi va rivojlangan mamlakatlarning monopoliyaga qarshi qonunlaridagi kartelni umuman man qilinishi sababli, ba'zi hollarda kartellarning balgilangan shakllari uchun istisnolar qilinadi. Masalan, Germaniyada raqobatni cheklashga qarshi qonun yetkazib berish shartlari, ishlab chiqarilayotgan mahsulotni yagona standartlashtirilishi, tovarlar va xizmatlar eksporti haqidagi bitimlarga yo'l qo'yadi. Kartelga nafaqat tadbirkorlar yoki ularning birlashmalari, balki qandaydir tovarni ishlab chiqaruvchi va eksport qiluvchi mamlakatlar ham kirishlari mumkin.
Kartelning ichidagi raqobatni cheklanishi yirik ishtirokchilarga kichik firmalarga o'z shartlarini o'tkazishga va shuning bilan bir vaqtda keyingilarni tashqaridan bo'ladigan raqobatdan himoyalashga imkon beradi. Ammo kartelda o'rnatilgan muvozanat, qoidaga ko'ra, uzoq muddatli va mustahkam bo'lmaydi. Raqobatning ta'siri ostida kartellar biroz vaqtdan keyin yangitdan, ko'pincha kengroq xalqaro asosda vujudga kelish uchun tarqalib ketadilar. Kartel bitimining mazmuniga ko'ra kartellar qo'yidagilarga bo'linadilar:
konditsion, tovarlarni sotish sifatlarini belgilab beruvchilar;
ishlab chiqaruvchi, har bir ishtirokchi uchun ishlab chiqarishning hajmi (kvotasi )ni belgilovchilar;
mintaqaviy, sotish xududlarini belgilovchilar;
narxli, ishtirokchilar uchun tovarni sotish narxini belgilovchilar;
patentli, qandaydir texnik kashfiyotdan birgalikda foydalanish yo'nalishlari yoki foydalanmaslikni belgilab beruvchilar;
foydani taqsimlash bo'yicha kartellar.
|
| |
Pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini

75
1.
Pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish
sifatini baholash.
2.
Kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish sifatini
nazorat qilish.
Kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish sifatini
nazorat qilish quyidagilarni o‘z ichiga olishi kerak:
- kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish bo‘yicha
ta’lim muassasalari tomonidan amalga oshiriladigan ichki nazorat. Ichki
nazorat tegishli ta’lim turini boshqarish davlat vakolatli organi tomonidan
tasdiqlangan nizomlar asosida o‘tkaziladi;
- fanlar bo‘yicha attestatsiyadan o‘tkazishni hamda malaka oshirish va
qayta tayyorlash yo‘nalishlari bo‘yicha Pedagog kadrlarni qayta tayyorlash
va ularning malakasini oshirishga davlat talablariga muvofiq malaka
oshirish tizimi tinglovchilari uchun — malakani himoya qilish ishlarini
hamda qayta tayyorlash kurslari tinglovchilari uchun — kurslarni tugatish
ishlarini o‘z ichiga oladigan yakuniy nazorat;
- ta’limni boshqarish vakolatli organi va kadrlar buyurtmachi lari
tomonidan amalga oshiriladigan tashqi nazorat.
Ta’lim muassasalarining kadrlarni qayta tayyorlash va ularning
malakasini oshirish bo‘yicha faoliyatini baholash tartibi:
Ta’lim muassasalarining kadrlarni qayta tayyorlash va ularning
malakasini oshirish bo‘yicha faoliyatini baholash tartibi qayta tayyorlash
va malaka oshirish bo‘yicha ta’lim muassasalarini davlat attestatsiyasidan
o‘tkazish va akkreditatsiya qilish to‘g‘risidagi Nizom bilan tartibga
solinadi hamda Davlat test markazining kadrlar tayyorlash sifatini nazorat
qilish, pedagog kadrlarni va ta’lim muassasalarini attestatsiyadan o‘tkazish
boshqarmasi tomonidan, belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
O‘qituvchining kommunikativligi

72
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Pedagog
kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini
takomillashtirish to‘g‘risida”gi qarorida olib borilishi zarur bo‘lgan
vazifalar belgilab berilgan. Kadrlar tayyorlash milliy dasturi talablariga
muvofiq, respublika ta’lim muassasalarini yuqori malakali pedagog
kadrlari bilan ta’minlash chora-tadbirlari belgilangan.
18
Oliy ta’lim pedagog kadrlariga qo‘yiladigan talablar Oliy ta’lim
pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimi
tuzilmasi 3-ilovada keltirilgan.
Oliy ta’lim muassasasi o‘qituvchisi magistr darajasidan past
bo‘lmagan oliy ma’lumotga (diplomli mutaxassis) ega bo‘lishi, ilmiy-
tadqiqot faoliyatini olib borishi, quyidagilarni bilishi va ijodiy qo‘llanish
ko‘nikmalariga ega bo‘lishi kerak:
Педагогик компетентлик - bet 37

74
-
iqtidorli talabalarni qidirib topish, tanlash va ular bilan ishlash
metodlari;
-
oliy ta’limda menejment va marketing asoslari.
Uzluksiz ta’lim tizimi pedagog kadrlarining alohida lavozim toifalarga
qo‘yiladigan malaka talablari tegishli ta’lim turini boshqarish organi
tomonidan belgilanadi.
Qayta tayyorlash yoki malaka oshirish bo‘yicha ta’lim dasturlarini
muvaffaqiyatli bajargan pedagog kadrlarga tegishli ravishda davlat
namunasidagi quyidagi hujjatlar beriladi:
malaka oshirish haqidagi sertifikat — kamida 144 soat hajmidagi
ta’lim dasturlarini o‘tagan shaxslar uchun;
qayta tayyorlash haqidagi diplom — kamida 576 soat hajmidagi ta’lim
dasturlarini o‘tagan shaxslar uchun.
Ta’lim haqidagi davlat namunasidagi hujjatlar O‘zbekiston
Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
Pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish
natijalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar (shu jumladan bilvosita shakllar) o‘z
vaqtida pedagogning reyting daftarchasida qayd etiladi, uning namunalari
va uni to‘ldirish tartibi tegishli ta’lim turini boshqarish davlat vakolatli
organi tomonidan tasdiqlanadi.
Педагогик компетентлик - bet 39

78
2. Kasbiy bilimlar va ko‘nikmalarni tizimli tarzda takomillashtirib
borish prinsipi.
3. Bo‘lg‘usi kasbiy faoliyat bilan funksional bog‘liqlik prinsipi.
4. Talabalar amaliyotining ko‘rgazmaliligi prinsipi.
5. O‘z kasbiy faoliyati yuzasidan bosqichma-bosqich mustaqil faoliyat
yurgazishga intilish va mas’uliyat hissining shakllanishi.
6. Talaba amaliy o‘quvining takomillashib borishi prinsipi.
Bu prinsiplarning barchasi kelajakda o‘qituvchi kasbiy kompe
tensiyasining nazariy-ilmiy, amaliy funksional, pedagogik-psixo logik
takomillashuvi aspektlaridan hisoblanadi.
Uslubiy qo‘llanmada o‘zimiz aniqlagan va tahlil qilgan kasbiy
kompetensiyaning boshqa pedagogik sifatlar bilan solishtirish orqali
o‘qituvchi pedagogik faoliyati zinapoyasidagi o‘rnini aniqlashga xarakat
qildik. Biz uni “Uztoz pedagog” modeli diagrammasida, ”Kasbiy
kompetensiya
takomillashuvi
aspektlari”
deb
nomlangan
professiogrammalarda sanab o‘tdik. Asosan shu ikki ko‘rgazmali manbaa
bizning ilmiy tahlillarimizni aniqlashtirish imkonini beradi.
Uslubiy
qo‘llanmada
kasbiy
kompetensiya
egasi
bo‘lgan
o‘qituvchilarni rag‘batlantirish, kompetentlik mezonlari va o‘lchovlarini
ishlab chiqish, pedagog kadrlarini tayyorlash va qayta tayyorlash hamda
malakasini oshirish kurslarida samaradorlikni oshirish, “O‘qituvchi kasbiy
kompetensiyasi asoslari” o‘quv darsligini ishlab chiqish maqsadga
muvofiq ekanligi hamda ushbu muammolarni hal qilishda, pedagogik
kasbiy kompetensiya asoslarini yaratishda xorij pedagogikasidan ko‘chirib
olishning xato ekanligi, mezonlarga Kadrlar tayyorlash milliy dasturi
nuqtai nazaridan yondoshish, milliy an’analar, manaviyat va milliy, davlat
manfaatlaridan kelib chiqib yondoshish kabi hulosaviy takliflarimizni ham
kiritdik.
Oliy ta’lim o‘qituvchisi kasbiy kompetentligini takomillash tirish
orqali pedagogik mahorat, prfessionalizm sifatlariga erishish ta’lim va
tarbiya ishlarini zamon talabiga ko‘tarishga xizmat qilajagini ta’kidlab
o‘tdik.
Kommunikativ - Педагогик компетентлик

32
bilan balki, o‘qituvchi bilan ham shaxsiy qarash va munosabat, tanqidlarni
tahlil qilishlari kerak.
O‘qituvchining tayanch pedagogik kompetensiyasi yuzasidan
Rossiyada kasbiy standart talablari ishlab chiqarilgan bo‘lib, ular:
•
ijtimoiy-shaxsiy kompetensiya;
•
pedagogik faoliyat maqsad va vazifalarini amalga oshirish;
•
o‘quv faoliyati motivatsiyasi;
•
informatsion kompetensiya;
•
pedagogik dasturlarini ishlab chiqish va qaror qabul qilish;
•
o‘quv faoliyatini tashkil etish.
Yuqoridagilardan kelib chiqqan holda, oliy ta’lim o‘qituvchisi kasbiy
kompetensiyasi tizimi uchun tayanch hisoblangan bir necha turini tilga
olishimiz mumkin.
1.
O‘qituvchining tarbiyaviy ishlari

68
(suhbat, munozara) tayyorlash va tashkil qilish, talabalar uylaridagi
ishlarda qatnashish, to‘garak, seksiya va klublarga rahbarlik qilish,
universitet va fakultet tarbiyaviy tadbirlarini tayyorlash va ularda
qatnashish.
Tashkiliy-metodik ishlar.
Rektorat va dekanat topshiriqlari ni
bajarish, universitet, fakultet, kafedra ilmiy kengashlarini tayyorlash,
ularda ma’ruzalar qilish, kafedra topshiriqlarini bajarish.
Shunday qilib, o‘qituvchining kasbiy faoliyati o‘z ichiga pedagogik
faoliyatning kopleks turlarini qamrab oladi. Ular, o‘z navbatida, chuqur
bilim, oliy ta’lim o‘qituvchisi kasbiy faoliyati talab qiladigan
mutaxassisligi bo‘yicha takomillashgan ko‘nikmalar ni talab qiladi. Ana
shu
vazifalarni
muvaffaqiyatli
bajarish
o‘qituvchi
kasbiy
kompetensiyasiga, uning doimiy takomillashib borishiga bog‘liq. Bunda,
albatta o‘qituvchining kasbiy, shaxsiy sifatlari ham uning kasbiy
kompetensiyasi aspektlaridan hisoblanadi. Shu ikki narsa – o‘qituvchining
vazifasi va shaxsiy-kasbiy xususiyatlari uning kompetensiyasi asosi bo‘lsa,
uning takomillashib borishi o‘qituvchi kasbiy kompetensiyasini belgilaydi.
O‘qituvchi shaxsiy tavsifi va o‘ziga xosligi.
Ilmiy zehn – eruditsiya,
kasbiy pedagogik madaniyat, pedagogik mahorat, ziyolilik, kasbiy
pedagogik yo‘nalganlik, pedagogik fikr yuritish, o‘z faoliyatini sevish, oliy
darajadagi umummadaniyat, kuzatuvchanlik, sezgirlik, ijodkorlik, hulq-
atvor, talabchanlik, adolatparvarlik, vatanparvarlik, yuksak ma’naviyat,
o‘zini va o‘zgalarni hurmat qilish, kommunikabellik, pedagogik optimizm,
talabalar bilan ishlashga ishtiyoq, intellektual faollik, yangiliklarga
qiziqish va ularni tatbiq etish.
Педагогик компетентлик - bet 35

71
Diagnostik bilim.
Talabalarning bilim, ko‘nikma, tajriba va
kompetensiyasi tizimida dastlabki, o‘rta va yakuniy darajasini aniqlab
berish, talabalar guruhida pedagogik vaziyatlarni aniqlash, talabaning
umumadaniy va tarbiya darajasini aniqlash va boshqalar.
O‘qituvchining prognostik bilishi.
Oldindan aytib berishi, talabalar
o‘qishi va kasbiy tarbiya natijalarini oldindan aytib berish, biron-bir
pedagogik vazifani aniq belgilab olib, uni yechish shakllarini aniqlash,
talabalar uchun o‘quv-metodologik (tarbiyaviy) ishlarning rejalarini tuzib
olish, o‘quv jarayonida talabalar uchun yuzaga keladigan qiyinchiliklar va
xatolarni oldindan bilish va boshqalar.
O‘qituvchining konstruktiv bilishi.
Ta’lim jarayonlarini ilmiy
asosda qurish, tashkil etish, samarador o‘quv va kasbiy tarbiya
texnologiyalari, metodlari, shakllari, usullari va vositalirini tanlash hamda
qo‘llash, o‘quv-amaliy ishlarini tashkil qilish va boshqarish, talabalarning
o‘qishi va ijodiy ishlarini faollashtirish va boshqalar.
Oliy ta’lim o‘qituvchisi faoliyatining mazmun-mohiyati

|
Oliy ta’lim o‘qituvchisi faoliyatining mazmun-mohiyatiBog'liq uslubiy qo\'llanma
Oliy ta’lim o‘qituvchisi faoliyatining mazmun-mohiyati.
O‘quv ishlari
(darsda va auditoriyadan tashqarida) – ma’ruza,
seminar, amaliy va laboratoriya ishlari; auditoriyadan tashqari –
konsultatsiya, reyting baholash, imtihon, kurs ishlari, malakaviy ishlarni
tekshirish va rahbarlik qilish, amaliyotni tashkil etish hamda nazorat
ishlarini baholash.
Noo‘quv ishlari:
a) o‘quv-uslubiy ishlar;
b) ilmiy-tadqiqot ishlari;
v) tarbiyaviy ishlar;
g) tashkiliy-uslubiy ishlar.
O‘quv-uslubiy ishlar.
Ma’ruzaga tayyorgarlik, amaliyot, o‘quv-
uslubiy, o‘quv dasturlarini ishlab chiqish, ma’ruza mazmuni, amaliyot,
seminarlarni ishlab chiqish, testlar, vazifa, nazorat ishlarini ishlab chiqish,
imtihon savollarini tuzish, elektron o‘quv va uslubiy qo‘llanmalarini
yaratish, yangi o‘quv qo‘llanmalarini yozish va chop etish, metodik
adabiyotlarni qayta chop etishga tayyorgarlik, muharrariyat ishlari, o‘quv
jarayonlari uchun multimediya va ko‘rgazmali qurollarni tayyorlash,
talabalarning bilimlari yuzasidan reyting nazorati o‘tkazish, ochiq
darslarda qatnashish va o‘tkazish, fakultet, oliy maktab, metodologik
komissiya ishlarida va pedagogik kengashlarda qatnashish.
O‘qituvchining ilmiy-tadqiqot ishlari.
Rejalashtirilgan davlat va
nodavlat ilmiy-tadqiqot ishlarini bajarish, ilmiy konferensiyalarda
qatnashish, ilmiy maqola va monografiyalarni yozish, xalqaro va
mamlakat tarmoqlari bo‘yicha grant va loyihalash ishlarida qatnashish,
doktorlik dissertatsiyasi ustida ishlash, opponent va taqrizchi sifatida
qatnashish, ilmiy to‘plam va hisobotlarni tahrir qilish, talabalar, magistr va
ilmiy xodimlarning to‘garaklari yoki muammoli guruhiga rahbarlik qilish,
tajriba maydonlarida rahbarlik qilish, tabalarni olimpiada, ko‘rik-tanlovlar,
ilmiy konferensiya va ko‘rgazmalarda qatnashish uchun tayyorlash.
|
| |
O‘qituvchining kasbiy kompetensiyasi tizimi

27
Professional pedagog o‘z kasbining yetuk ustasi – ustoz pedagog,
albatta uning pedagogik mahorati bo‘ladi. U barcha vaziyatlarda ham o‘z
faoliyatini muvaffaqiyatli olib boradi. U albatta, zamonaviy metod va
usullarni muntazam o‘rganib boradi, pedagogik kasbiy kompetensiyaga
ega bo‘ladi. Chunki shu hislatlarga ega bo‘lgan o‘qituvchi o‘zi bilgan,
bilmagan holda haqiqiy kompetensiya egasi bo‘ladi. Mehnat qilish
madaniyatigagina emas, balki yuksak umuminsoniy madaniyatlar: odob-
axloq, qadriyatlar va obro‘-e’tibor egasi bo‘lishi o‘z-o‘zidan ayon. Shu
bois ham, talabalarning kasbiy kompetensiya egasi bo‘lib yetishishlari
uchun Milliy dasturimizda uch bosqichli tizim bo‘yicha ta’lim-tarbiya
beriladi. Oliy ta’lim o‘qituvchisi kasbiy kompetensiyasi mezonlari haqida
olimlarimiz olib borayotgan izlanishlar hali yetarli emasligi ko‘zga
tashlanib turibdi.
O‘qituvchi kasbiy kompetensiyasi masalasida T.L.Xurvalieva olib
borgan ilmiy izlanishlar diqqatga sazovordir.
O‘qituvchining kompetensiya modelini keltiramiz:
1. Pedagog faoliyatining maqsadi va mazmuni.
2. Kasbiy sifatlar.
3. Pedagogik qobiliyat, metod va texnologiyalar.
4. Kasbiy motivatsiya.
Pedagog faoliyatining maqsadi va mazmuni:
- talabalarning o‘z-o‘zlari bilan erkin bo‘lishlari uchun erkinlik berish;
- har bir talabaning o‘zini rivojlantirishiga erishish;
- talabalarning individual shaxsiy xususiyatlarini rivojla nishiga
yordamlashish;
- talabalarning qobiliyati, qiziqishi va imkoniyatlariga tashkil etilgan
ta’lim jarayonining mos kelishi;
- talabalarning qiziqishi va layoqatlarini hisobga olgan holda, foydali
narsalarni o‘zlashtirishlariga undash;
- talabalar ma’naviy qadriyatlarni o‘rganishlari asosida axloqiy va
insoniy sifatlar rivojlanadi.
O‘qituvchining maxsus tayyorgarligi

|
O‘qituvchining maxsus tayyorgarligiBog'liq uslubiy qo\'llanmaO‘qituvchining maxsus tayyorgarligi.
Bunda o‘qituvchining o‘z
mutaxassisligi bo‘yicha bilim va ko‘nikmalari ko‘zda tutiladi.
Maxsus bilimlar.
O‘z predmetini ilmiy darajada bilish. Mazkur
fanning zamonaviy yutuqlari va istiqbolli yo‘nalishlarini va rivojlanishi
darajasini bilish. Ushbu tarmoq ishlab chiqarishning bugungi kundagi
yutuqlarini bilish. O‘z sohasi bo‘yicha davlat standartlaridan xabardorlik.
Oliy o‘quv yurti bo‘yicha va predmetiga ko‘ra, qo‘llaniladigan darsliklarni
bilish.
Peredmetni
o‘qitishning maqsad va vazifalarini bilish.
69
Mutaxassislar tayyorlash tizimida o‘z mutaxassisligi qanday ahamiyat
kasb etishini bilish.
Maxsus bilish, ko‘nikma.
Aniq bir kasbni mukammal bilishi.
O‘qituvchining
pedagogik
va
psixologik
tayyorgarligi
Muvaffaqiyatli pedagogik faoliyat uchun zarur bo‘lgan pedagogika va
psixologiya sohalari bo‘yicha zarur bo‘lgan bilim va ko‘nikmalari.
Pedagogik-psixologik bilimlar.
Oliy maktab pedagogika va
psixologiya bilimlari (ta’lim nazariyasi, tarbiya nazariyasi, talabalar
psixologiyasi va boshqalar), pedagogik faoliyat nazariyasi bo‘yicha
bilimlar, oliy kasbiy ta’limning zamonaviy konsepsiyalari to‘g‘risida
bilimlar, o‘z predmeti bo‘yicha o‘qitish metodikasini bilish.
Pedagogik bilimlar:
•
diagnostika;
•
prognostik;
•
loyihalash;
•
konstruktivlik;
•
kommunikativlik;
•
tashkilotchilik;
•
tahlil qilish.
70
Professionogramma № 1.
|
| |
Aksiologik kompetensiya - Педагогик компетентлик

33
4. Metodik-texnologik kompetensiya
– kasbiy faoliyatni chuqur
anglash va uning ijodiy tabiatini ro‘yobga chiqarish. O‘z malakasini
takomillashtirish uchun bilimlarini oshirib borishga tayyorligi, oliy ta’lim
darsliklari va dasturlari borasidagi bilimlari, ular yordamida yillik
mavzularga oid rejalar ishlab chiqishni bilishi, ta’lim-tarbiya jarayonlarini
o‘zi o‘qiyotgan fan, soha talablaridan kelib chiqqan holda darsda va
darsdan tashqarida faoliyat olib borishi, turli-tuman metodlar, usullar va
o‘quv jihozlari (kompyuter va boshqalar)dan foydalanishni bilishi,
ta’limga shaxsiy yo‘naltirilganlik nuqtai nazaridan yondoshuv, mazmun-
mohiyatini yaxshi tushunishi, guruh rahbari vazifasini bajara olishga
tayyorgarligi, bunda shaxs madaniyatining barcha yo‘nalishlari bilan
bog‘liq barcha vazifalarni yecha bilishi, zamonaviy pedagogik
texnologiyalarni, belgilangan maqsad va vazifalarni yechishga mos tarzda
qo‘llay bilishi, talabalarning shaxs sifatida shakllanishi uchun tarbiyaviy
va yo‘l-yo‘riq ko‘rsatish ishlari orqali turli ijtimoiy tabaqalar bilan
hamkorlikda (talabalar jamoasi, oila, qo‘shimcha ta’lim tizimi, madaniy-
ma’rifiy ishlar) ta’sir ko‘rsata olishidan iborat.
Bosh ilmiy metodik markaz

21
fakultetlarini tugatish to‘g‘risidagi takliflar qanoatlantiriladi. Demak,
Vazirlar Mahkamasi qaroridan oliy ta’lim maktabi o‘qituvchisining kasbiy
kompetensiyasini takomillashtirish yuzasidan davlat homiyligi ko‘zga
tashlanadi. Shu o‘rinda, mazkur qarorning bajarilishi yuzasidan taklif va
mulohazalarimizni bildirishni lozim topdik.
Bosh ilmiy metodik markaz
mintaqaviy va tarmoq markazlari yuridik shaxs hisoblanadi. Malaka
oshirish xizmatlari uchun ma’lum miqdorda to‘lovlar joriy etilmoqda. Bu
albatta, ba’zi mahoratli o‘qituvchilar uchun iqtisodiy qiyinchiliklar
tug‘dirishi mumkin. Barcha tashkiliy masalalarni umumlashtirgan holda
quyidagicha taklif berar edik:
•
mintaqaviy va tarmoq markazlarini muvaffaqiyatli tamomlagan oliy
ta’lim o‘qituvchisi Bosh ilmiy metodik markazga davlat granti asosida
malaka oshirishga jalb etilishi lozim.
•
pedagog kasbiy kompetensiyasi bo‘yicha
sertifikat uchun imtihon-
sinov topshirilishi belgilanishi ko‘zda tutilishi kerak.
•
sertifikatli o‘qituvchilar uchun ilmiy izlanishlar, pedagogik faoliyat
yuzasidan imtiyozlar berilishi lozim.
•
sinov va baholash imtihonlari uchun kasbiy kompetensiyaga xos to‘rt
yo‘nalish asos qilib olinmog‘i darkor:
a) mutaxassisligi bo‘yicha nazariy va amaliy bilimlari;
b) pedagogik mahorati;
g) shaxsiy sifatlari;
d) dunyoqarashi.
Shunday qilib, pedagog kasbiy kompetensiyasiga ega bo‘lish hamda
ana shu vakolatni tasdiqlovchi sertifikatni qo‘lga kiritish o‘qituvchining
yanada o‘sib borishi, bilimlarining takomillashi shi, o‘z ustida ishlashi
imkoniyatlarini yaratadi, o‘z kasbiga muhab bat va ishonch uyg‘otadi.
Biz yuqorida qayd etib o‘tganimizdek, kompetensiya, ayniqsa, kasbiy
kompetensiya shaxsning jamiyatda tutgan o‘rnini
belgilar ekan, jamiyat
ham yuqori malakali kasbiy kompetensiyaga ega bo‘lgan mutaxassislar
tayyorlashdan manfaatdor bo‘ladi.
Milliy pedagogika asoschilaridan biri Abdulla Avloniy o‘zining
axloqiy-didaktik mazmundagi “Turkiy guliston yohud axloq” asarida
hulqlarni yaxshi-yomonga ajratar ekan, o‘z mulohaza larini Gippokrat,
22
Pluton,
Aristotel, Sa’diy Sheroziy va Bedil fikrlari bilan dalillagan holda
zamonaviylikni asosiy mezon qilib oladi. Adib Vatan muhabbatini, uning
uchun kurashmoqni eng yaxshi insoniy hulqlardan hisoblaydi.
“Vatan – bu har bir kishining tug‘ilib o‘sgan shahar va mamlakati, uni
qadrlamoq, sevmoq, yashartmoq kerak”, – deydi. Abdulla Avloniy o‘z
asarlarida ta’lim-tarbiya to‘g‘risida to‘xtalib, “Tarbiya bizlar uchun yo
hayot, yo momot, yo najot, yo halokat, yo saodat, yo falokat masalasidir” –
degan edi.
Ta’lim-tarbiya inson kamoloti va millat ravnaqining asosiy sharti va
garovi, davlat va jamiyat nazoratidagi umummilliy masala, uning maqsadi
va vazifasi komil inson tarbiyasidir, ta’lim-tarbiya ajratib bo‘lmaydigan
uyg‘unlikdir.
13
Yuqoridagi
fikrlarni
umumlashtirgan
holda
pedagog
kasbiy
kompetensiyasi mohiyatining teng yarmini tarbiyaga oid munosabatlar
tashkil etishini ko‘ramiz. Pedagogning jamiyat oldidagi eng muhim burchi,
faoliyatining natijasi komil inson tarbiyasidir.
Tarifikator” moduli - Mehmonxona xo‘jaligida eko-innovatsiyalarni joriy etishning xalqaro tajribasi

|
Mehmonxona xo‘jaligida eko-innovatsiyalarni joriy etishning xalqaro tajribasi
|
bet | 6/6 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 70 Kb. | | #116467 |
Bog'liq 8-mavzu xalqaro mexmonxona (2)Tarifikator” moduli. Mazkur modul muassasa avtomatik telefon stansiyasidan kelayotgan axborotga ishlov berish uchun mo‘ljallangan. Uning asosiy vazifasi mehmonxona mijozlarining xalqaro va shaharlararo telefon so‘zlashuvlari qiymati haqida hisobotlarni shakllantirishdan iborat. Hisobot ekranga chiqariladi va foydalanuvchining so‘roviga binoan qog‘ozga chiqarib berilishi mumkin. Tarifikator bayram va dam olish kunlari kalendarini, xalqaro va shaharlararo kodlar bazasini yuritish imkoniyatini beradi. Ish va dam olish kunlari uchun tariflarni tayinlash tizimiga ega“Billing tizimi” moduli. Bu modul mehmonxona mijozlari Internet tarmog‘iga kirish xizmatlaridan foydalanganlari haqida axborot yig‘ish va unga ishlov berish uchun mo‘ljallangan. U “Tarifikator” moduliga ko‘p jihatdan o‘xshash.
“Ombor” moduli. Bu modul mehmonxonaning xo‘jalik xizmatlari (kirxona, garaj va sh.k.) faoliyati haqida axborot yig‘ish va unga ishlov berish uchun mo‘ljallangan. Undan “Restoran” modulida restoran omborlarining holatini saqlash uchun ham foydalaniladi. Uning asosiy imkoniyatlari:
omborga tovarni qabul qilish;
tovarni ombordan berish G`ro‘yxatdan o‘chirish;
mol-mulk nobud bo‘lgani haqidagi dalolatnomani to‘ldirish.
Har bir mehmonxonada o‘z avtomatlashtirilgan tizimi mavjud bo‘lishi, u Internet tarmog‘iga kiruvchi yagona tizimning tarkibiy qismi hisoblanishi yoki faqat shu mehmonxonada faoliyat ko‘rsatuvchi noyob tizim bo‘lishi mumkin.
Zamonaviy mehmonxona turist yashashi uchun qulay sharoitlar yaratishi va unga bir qancha qo‘shimcha xizmatlar taklif qilishi lozim.
Yuqoridagi ishlarning samarali tashkil etish jarayonini tahlil qilganimizda, mehmonxona ishini tezlashtirishda quyidagilar ishlab chiqilgan va boy tajriba o‘zlashtirilgan.
|
| |
Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent axborot texnologiyalari universiteti

|
Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent axborot texnologiyalari universitetiBog'liq 4ef7b1824881c65919d6a3cb19ba676c
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
OLIY TA’LIM TIZIMI PEDAGOG VA RAHBAR KADRLARINI QAYTA
TAYYORLASH VA ULARNING MALAKASINI OSHIRISHNI TASHKIL
ETISH BOSH ILMIY - METODIK MARKAZI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
HUZURIDAGI PEDAGOG KADRLARNI QAYTA TAYYORLASH VA
ULARNING MALAKASINI OSHIRISH TARMOQ MARKAZI
“DASTURIY INJINIRING”
yo‘nalishi
“DASTURIY INJINIRING”
MODULI BO‘YICHA
O‘ Q U V –U S L U B I Y M A J M U A
ТОSHKENT - 2016
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
OLIY TA’LIM TIZIMI PEDAGOG VA RAHBAR KADRLARINI QAYTA
TAYYORLASH VA ULARNING MALAKASINI OSHIRISHNI TASHKIL
ETISH BOSH ILMIY-METODIK MARKAZI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
HUZURIDAGI PEDAGOG KADRLARNI QAYTA TAYYORLASH VA
ULARNING MALAKASINI OSHIRISH TARMOQ MARKAZI
“DASTURIY INJINIRING” moduli bo'yicha
O’QUV-USLUBIY MAJMUA
ТОШКЕНТ - 2016
Tuzuvchi:
TATU, “Axborot texnologiyalarining
dasturiy ta`minoti” kafedrasi assistenti
L.B. Boboyev
Taqrizchi:
TATU, AKT bo`yicha maslahatchi prorektori,
Janubiy Koreyalik mutaxassis
….......................
Li Chul Su
Mazkur o`quv-uslubiy majmua Oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligining
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
Педагогик компетентлик - bet 12

23
yoki bu mutaxassisligi bo‘yicha tayyorgarligi malaka tasnifi –
kompetensiya egasi bo‘lgan pedagog me’yoriy modelida aks etadi.
Kvalifikatsiya, malaka tasnifi
– bu bir qator talablar yig‘indisidan
iborat bo‘lib, o‘qituvchining nazariy va amaliy
tajribalari darajasini
ko‘rsatadi. Umuman olganda, psixologik-pedagogik bilimlar o‘quv
dasturlarida aniq belgilab qo‘yilgan. Psixologik-pedagogik
jihatdan
o‘qituvchining tayyorgarligi metodologik asoslar,
pedagogik darajalar,
shaxsning ijtimoiy takomillashib borishiga suyanadi. Mohiyatan ta’lim-
tarbiya maqsadlari va texnologiyalariga asoslanadi.
Pedagogik-psixologik va (maxsus) fanlar bo‘yicha bilimlar kasbiy
kompetensiya egasi bo‘lish
uchun yetarli emas, bu bilimlarning
ko‘pchiligi, xususan, nazariy, amaliy
va metodologik bilimlar
o‘qituvchining itellektual amaliy malaka va mahoratini oshishiga sabab
bo‘ladi. Pedagogik mahorat keng qamrovli uzluksiz faoliyat bo‘lib, shaxs
kamoloti uchun xizmat qiladi. Bu tushuncha nazariy bilimlarning bo‘lg‘usi
o‘qituvchilar amaliy tayyorgarligi dagi ahamiyatini yanada oshiradi.
Kommunikativ kompetensiya

34
dasturiy hujjatlarni tayyorlash asoslarini bilishi va ulardan ta’lim
mazmundorligini
ro‘yobga chiqarishda foydalanishi,
bolalar va
o‘smirlarning ijtimoiy jihatdan moslasha olmayotganligini bilishi va
bunday holatlarning oldini olishi, psixologik-pedagogik tadqiqotlar
loyihasini ishlab chiqishni bilishi kabilardan iborat.
Kasbiy pedagogik kompetensiya mezonlarini
ishlab chiqish eng
murakkab pedagogik muammo, eng dolzarb masala ekanligini ta’kidlar
ekanmiz, bu borada aniq ishlab chiqilgan o‘lchovlar yo‘qligini ham tan
olishimiz lozim. Oliy ta’lim o‘qituvchisi kasbiy kompetensiyasi tizimi
pedagogning mahoratida ko‘zga tashlanadi.
Biz yuqorida keltirgan
o‘qituvchining kompetensiya modelini uning kasbiy tayyorgarligi modeli
desak xato qilmaymiz. Kasbiy kompetensiyaning eng muhim qirralaridan
biri o‘qituvchi-pedagogning nazariy tayyorgarligi masalasidir.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - «mashinasozlik texnologiyasi va avtomatlashtirish» kafedrasi «dastgohlar va dastgohli...

|
«mashinasozlik texnologiyasi va avtomatlashtirish» kafedrasi «dastgohlar va dastgohli tizimlarni hisoblash va konstruksiyalash»
|
bet | 16/16 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 2,83 Mb. | | #102388 |
Bog'liq Dastgohlardan maruza ready one rakhmonov.Z.O FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR.
Asosiy adabiyotlar
"Tool Engineering: Jigs and Fixtures" by Albert Atkins Dowd
"Design of Jigs, Fixtures, and Press Tools" by K. Venkataraman
"Tool Design" by Cyril Donaldson
"Precision Machine Design" by Alexander H. Slocum
"Machine Tool Design Handbook" by Central Machine Tool Institute
"Tool and Manufacturing Engineers Handbook" by Philip Mitchell
"Tool Design for Engineers" by Cyril Donaldson
"Design of Machine Tools" by Koenraad A. D. M. van der Meer
"Tool Materials: Aspects, Selection, and Design" by George E. Totten
"Handbook of Jig and Fixture Design" by William E. Boyes
Internet saytlari
http://www.ziyonet.uz/ – axborot o’quv portali.
www.statmetkach.com
www.twirpx.com.
www.quality.eup.ru
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«mashinasozlik texnologiyasi va avtomatlashtirish» kafedrasi «dastgohlar va dastgohli tizimlarni hisoblash va konstruksiyalash»
|
Все группы и типы станков приведены в таблице, называемой классификатором станков

|
Все группы и типы станков приведены в таблице, называемой классификатором станков
|
bet | 3/16 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 2,83 Mb. | | #102388 |
Bog'liq Dastgohlardan maruza ready one rakhmonov.Z.OВсе группы и типы станков приведены в таблице, называемой классификатором станков.
По уровню универсальности и специализации машины делятся следующим образом:
Универсальные машины – на заготовках, имеющих множество названий, выполняются различные виды работ. Токарные и круглошлифовальные станки являются универсальными станками.
Станки, предназначенные для изготовления деталей широкого диапазона размеров и форм, называются широкими универсальными станками. К таким станкам относятся токарные станки модели 16К20 и фрезерные станки модели 6Т80Ш.
Специализированные станки – предназначены для обработки одноимённых или схожих по форме деталей, но разных размеров (например, ступенчатых валов, коленчатых валов, колец подшипников, муфт). Такие машины обычно используются в серийном производстве.
Специальные машины – предназначены для выполнения некоторых работ по заготовке одноименных (или разных наименований одного и того же размера). Например, созданы специальные станки для обработки лопаток газовых турбин. Такие машины в основном используются на крупном, иногда крупносерийном производстве.
По степени автоматизации машины делятся на следующие типы:
Станки, управляемые вручную рабочим (токарь, фрезеровщик.).
Полуавтоматические машины. Например, пазофрезерный станок 5Б63 применяется в полуавтоматическом крупносерийном и крупносерийном производстве.
Автоматические машины. Например, токарно-карусельный шестишпиндельный автомат 1А240-6 способен выполнять токарную обработку, сверление, зачистку, пазовку, резку и другие операции из стали калиброванным диаметром до 40 мм, подготовку различных деталей в условиях крупносерийного производства. дам.
Все основные и вспомогательные действия, необходимые для выполнения технологического процесса обработки заготовки, механизированы на автоматических станках.
Технологический цикл изготовления деталей на полуавтоматах не полностью механизирован, то есть выгрузка готовой детали, установка заготовки и пуск станка выполняются с помощью оператора. Обработка обрабатываемых поверхностей заготовки осуществляется автоматически по периодически повторяющемуся циклу.
В автоматических и полуавтоматических машинах управление циклом осуществляется с помощью распределительных валов, так что дисковые или барабанные подшипники, установленные на валу, управляют работой механизмов.
|
| |
-Maruza:Tezlikni almash mexanizmlarini loyihalash

|
-Maruza:Tezlikni almash mexanizmlarini loyihalash
|
bet | 14/16 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 2,83 Mb. | | #102388 |
Bog'liq Dastgohlardan maruza ready one rakhmonov.Z.O 11-Maruza:Tezlikni almash mexanizmlarini loyihalash.
План:
Bog'lanish mexanizmlari.
Mexanizm dizaynlari.
Основные слова и фразы: Tishli tayoq haydovchi, markaziy konsol
Albatta! Vites o'zgartirish mexanizmlari qo'lda uzatmalar qutisi bo'lgan har qanday avtomobilning muhim tarkibiy qismidir. Ular haydovchiga viteslarni muammosiz va samarali almashtirish imkonini beradi, bu esa o‘z navbatida avtomobil tezligi va quvvatiga ta’sir qiladi.
Vites o'zgartirish mexanizmlarining dizayni muayyan avtomobil va uzatish tizimiga qarab farq qilishi mumkin. Biroq, odatda ishtirok etadigan bir nechta asosiy komponentlar mavjud. Bularga tishli tayoq yoki o'zgartirish dastagi, vitesni tanlash vilkasi va sinxronizator kiradi.
Tishli tayoq haydovchi to'g'ridan-to'g'ri o'zaro ta'sir qiladigan mexanizmning bir qismidir. U odatda avtomobilning markaziy konsolida joylashgan va turli viteslarni tanlash uchun oldinga va orqaga harakatlanishi mumkin. Vitesni tanlash vilkalari transmissiya ichidagi viteslarni jismoniy harakatlantirish uchun javobgardir. U tishli tayoqqa biriktirilgan va haydovchi viteslarni almashtirganda oldinga va orqaga harakat qiladi.
Sinxronizator - siljish jarayonini yumshatishga yordam beradigan komponent. Bu tishli viteslarning ulanishdan oldin tezligini moslashtirish orqali ishlaydi, bu silliqlash va boshqa muammolarni oldini olishga yordam beradi.
Dizayn nuqtai nazaridan, vites o'zgartirish mexanizmlari bardoshli, ishonchli va ishlatish uchun qulay bo'lishi kerak. Ular, shuningdek, ko'rib chiqilayotgan maxsus uzatish tizimi bilan ishlash uchun mo'ljallangan bo'lishi kerak. Bu tishli nisbatlar, moment chiqishi va boshqa ishlash ko'rsatkichlari kabi omillarga diqqat bilan e'tibor berishni o'z ichiga olishi mumkin.
Обзор вопросов:
Bog'lanish mexanizmlari qanday turlari bor?
Mexanizm dizaynining ketma-ketligi?
|
| |
Станки, управляемые программой - «mashinasozlik texnologiyasi va avtomatlashtirish» kafedrasi «dastgohlar va dastgohli...

|
«mashinasozlik texnologiyasi va avtomatlashtirish» kafedrasi «dastgohlar va dastgohli tizimlarni hisoblash va konstruksiyalash»
|
bet | 4/16 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 2,83 Mb. | | #102388 |
Bog'liq Dastgohlardan maruza ready one rakhmonov.Z.OСтанки, управляемые программой. Такие станки имеют более высокую степень автоматизации, а также автоматизируются такие операции, как смена режущего инструмента и режущего инструмента, изменение режима резания, измерение размеров поверхностей деталей.
Процессинговые центры. Центры типа ИР-300, ИР-320, ИР500 ПМФИ способны выполнить полный цикл заготовки, подобрать режущие инструменты согласно заготове, установить, освободить и переместить их на место, назначить режим резки и провести модернизацию. и другие операции полностью автоматизированы.
По точности обработки он делится на следующие.
1. Обычный осветлитель
|
- H
|
2. Повышенная точность...
|
- П
|
3. Высокая точность...
|
- В
|
4. Сверхвысокое разрешение...
|
- A
|
5. Высокая точность...
|
- С
|
По количеству основных рабочих органов: будут одношпиндельные и многошпиндельные, одноопорные и многоопорные станки.
По конструктивным признакам Существуют вертикальные, горизонтальные и наклонные машины.
По массе и габаритам: легкие (до 1 т), средние (1-10 т), большие (10-30 т), тяжелые (30-100 т), очень тяжелые (>100 т).
Обозначение металлорежущих станков
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«mashinasozlik texnologiyasi va avtomatlashtirish» kafedrasi «dastgohlar va dastgohli tizimlarni hisoblash va konstruksiyalash»
|
Buxgalteriya” - Mehmonxona xo‘jaligida eko-innovatsiyalarni joriy etishning xalqaro tajribasi

|
Mehmonxona xo‘jaligida eko-innovatsiyalarni joriy etishning xalqaro tajribasi
|
bet | 5/6 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 70 Kb. | | #116467 |
Bog'liq 8-mavzu xalqaro mexmonxona (2)Buxgalteriya” moduli. Bu modul zaruriy buxgalteriya axborotini jamlash va uni buxgalteriya hisobot dasturlariga yo‘naltirish uchun mo‘ljallangan. Axborot tizimning ma’lumotlar umumiy bazasidan olinadi, guruhlanadi va bosma ko‘rinishda yoki buxgalteriya tizimlarida yuklash mumkin bo‘lgan formatlarda taqdim etilishi mumkin.
“Restoran” moduli. Bu modul mehmonxona restoranining ishini avtomatlashtirish, mijozlar va ularga ko‘rsatilgan xizmatlar haqidagi ma’lumotlarni markaziy ma’lumotlar bazasiga uzatish, restoran omborlaridagi qoldiqlarga doir hisobotni yuritish, buxgalteriya hisoboti uchun zaruriy axborot to‘plash uchun mo‘ljallangan. Uning asosiy imkoniyatlari:
o‘chirish;
yarim fabrikatlar tayyorlash bosqichini ta’minlash;
buyurtmalar hisobini yuritish (stollar va mijozlar bo‘yicha ajratgan holda);
mijozlarning restoranda xizmatlar ko‘rsatishga doir hisob-kitob varaqlarini yuritish;
mahsulotlar va alkogolli ichimliklar ma’lumotnomasini yuritish;
taomlar va yarim fabrikatlar tayyorlashga kalkulyasiyalar ma’lumotnomasini
yuritish;
menyudagi taomlarning narxlarini o‘zgartirish va tannarxning muvofiqligini tekshirish;
hisob-kitob varaqlari bo‘yicha naxd pul bilan haq to‘lash holatlarini qayd
etish;
naqd pulsiz hisob-kitoblarhaqida belgi qo‘yish;
operativ hisobotlar tayyorlash;
omborda saqlanayotgan, yaroqlilik muddati tugayotgan mahsulotlar haqida xabar berish;
ofitsiant, oshpaz va barmen o‘rtasida tezkor aloqani amalga oshirish;
mol-mulk nobud bo‘lgani haqidagi dalolatnomani to‘ldirish;
menyu tuzish.
“
|
| |
Zamonaviy - Mehmonxona xo‘jaligida eko-innovatsiyalarni joriy etishning xalqaro tajribasi

|
Mehmonxona xo‘jaligida eko-innovatsiyalarni joriy etishning xalqaro tajribasi
|
bet | 4/6 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 70 Kb. | | #116467 |
Bog'liq 8-mavzu xalqaro mexmonxona (2)8.4.Zamonaviy dasturlarni joriy etishning usullari
Mehmonxonalarda xizmatlarni sifatli amalga oshirishda birinchi navbatda boshqaruv samaradorligi yuqori darajada va tez amalga oshirilishi lozimi. Buning uchun barcha xizmat ko‘rsatuvchi bo‘limlar ishini muofiqlashtirishni talab etadi. Bo‘limlar bir-biri bilan ma’lumot almashishini tezlashtirish maqsadida bir qator boshqaruv modullari ishlab chiqilgan. Mehmonxona servisidagi avtomatlashtirilgan tizimning umumiy tarkibiy tuzilishini ko‘rib chiqamiz. Aniqlik uchun uni modullarga ajratamiz.
Har bir modul bitta bo‘limni avtomatlashtirish imkoniyatini beradi (ma’mur- porte, restoran, ombor, buxgalteriya va h.k.). Tizim faoliyat ko‘rsatishi uchun unda barcha modullar bo‘lishi shart emas. Tizim barcha modullarga kirish uchun bitta nom va paroldan foydalanadi. Har bir foydalanuvchiga tizimda ishlash uchun kirish huquqlari beriladi va u avtomatlashtirilgan tizim ma’muri tomonidan ruxsat etilgan harakatlarnigina bajarishi mumkin. “Ma’mur - Porte” moduli. Bu modul mehmonxona ma’muri -portesi ishini avtomatlashtirish, yashab turgan mijozlar va ularga ko‘rsatilgan qo‘shimcha xizmatlar haqidagi ma’lumotlarni ma’lumotlar markaziy bazasiga uzatish, ro‘yxatdano‘tkazish, bronlashga doir hisobotni yuritish, buxgalteriya uchun zaruriy hisobot ma’lumotlari yig‘ish uchun mo‘ljallangan. Uning asosiy imkoniyatlari:
mijozlar va korxonalarning ma’lumotnomalarini yuritish;
nomerni bronlash;
mijozni ro‘yxatdan o‘tkazish;
xizmatlar ko‘rsatish;
hisob-kitob varaqidan ko‘chirmalar berish;
hisob-kitob varaqlari bo‘yicha haq to‘lash;
yashab turish hisob-kitob varaqidan ko‘chirmalar berish;
yashab turish hisob-kitob varaqi bo‘yicha haq to‘lash;
operativ hisobotlar tayyorlash;
to‘langan hisob-kitob varaqi bo‘yicha pulni mijozga qaytarish;
mehmonxona mol-mulkini nobud qilish haqida dalolatnoma tuzish;
mijozlar balansini yuritish.
“
|
| |
- Практическая подготовка: Входить. Подбор технических характеристик машин

|
- Практическая подготовка: Входить. Подбор технических характеристик машин
|
bet | 2/16 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 2,83 Mb. | | #102388 |
Bog'liq Dastgohlardan maruza ready one rakhmonov.Z.O 1- Практическая подготовка: Входить. Подбор технических характеристик машин.
План:
Основные направления развития системы верстаков и станков..
Системы маркировки мастерских.
Основные слова и фразы: продукт, качество продукции, продукция машиностроения, металлорежущие станки, станки, технологическая марка,
Металлорежущие станки — машины, предназначенные для превращения отходов металла и других строительных материалов в детали (изделия) путем разрезания отходов металлорежущими инструментами.
Современные металлорежущие станки – это разнообразные и широко используемые машины, способные выполнять даже очень сложные технологические процессы. Несмотря на большие достижения в технологии производства качественных и точных деталей, использование малоотходных или безотходных технологий, значение металлорежущих станков в станкостроении не уменьшается. На современных станках обрабатываются от мельчайших элементов часов и аксессуаров до турбин, теплообменников, прокатных станов и т. д., размеры которых достигают нескольких метров. Благодаря этому габаритные размеры машин также различаются.
Они содержат множество механизмов, использующих механические, электрические и гидравлические методы для выполнения различных действий и управления рабочим циклом.
Станкостроение постоянно развивается как в количественном, так и в качественном отношении. Улучшаются точность, мощность, производительность, надежность и долговечность станков.
Их эксплуатационные характеристики адаптируются к требованиям времени, расширяются технологические возможности, совершенствуются состав и формы.
Развитие станков дает возможность оснащения всех производств высокопроизводительными и качественными машинами.
Классификация металлорежущих станков
Металлорежущие станки классифицируются по нескольким признакам:
Станки подразделяются на 9 групп и каждую группу на 9 типов по предложению института ЭНИИМК (Москва) по технологическому признаку (функции) - характеру обрабатываемых поверхностей, схеме обработки и тому подобным признакам. Станки группируются в группы по общности технологического способа обработки: токарная, сверлильная, абразивная обработка, электрофизическая и электрохимическая обработка, обработка зубьев и пазов, фрезерование, развертывание, резьба и расточка, режущие и различные. группы машин.
|
| |
Как графически изображается структура множителя?

|
Как графически изображается структура множителя?
|
bet | 8/16 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 2,83 Mb. | | #102388 |
Bog'liq Dastgohlardan maruza ready one rakhmonov.Z.O 1. Как графически изображается структура множителя? 2. Описать графическое представление динамических энергетических характеристик при многопроходном точении RDB. 5- Практическое упражнение: Специальные структуры мультипликатора. План: Высокочастотные приводы.
Многоскоростные электродвигатели-редукторы.
Основные слова и фразы: традиционный мультипликатор, коммуникационные мультипликаторы.
Пользовательские структуры множителей представляют собой усовершенствованные варианты традиционной структуры множителей в графике. Они используются для анализа конкретных сценариев или событий, включающих сложные отношения и петли обратной связи. Вот несколько примеров специальных структур множителей:
Усилители обратной связи: эти структуры описывают ситуации, когда выходные данные системы самоусиливаются или создают самокорректирующийся цикл. Множители обратной связи обычно используются для изучения таких явлений, как рост населения, технологические инновации или динамика рынка.
Каскадные усилители. Каскадные усилители демонстрируют последовательный или каскадный эффект, при котором выход одного компонента становится входом для следующего компонента в цепной реакции. Этот тип структуры часто используется для анализа таких процессов, как производственные линии, цепочки поставок или процессы принятия решений.
Сетевые множители. Сетевые множители представляют собой взаимосвязанные системы или сети, в которых несколько компонентов или узлов взаимодействуют друг с другом. Они полезны для изучения таких явлений, как социальные сети, транспортные сети или системы связи.
Динамические множители. Динамические множители фиксируют элемент времени и показывают, как переменные изменяются с течением времени. Обычно они используются для моделирования динамических систем, таких как экономические колебания, изменение климата или управление проектами.
Эти специальные структуры множителей помогают визуализировать и анализировать сложные отношения и динамику внутри системы. Они дают представление о том, как изменения в одном компоненте могут иметь волновой эффект по всей системе, позволяя лицам, принимающим решения, понять потенциальные последствия своих действий и сделать более осознанный выбор.
Обзор вопросов:
|
| |
Tomas Gobbs - O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va I bo‘lim. Falsafa fanining predmeti, mazmuni va...

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va I bo‘lim. Falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli. Falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: Sharq falsafasi. Falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: G‘arb falsafasi
|
bet | 25/139 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 0,82 Mb. | | #160902 |
Bog'liq 1.«Falsafa» tushunchasining kelib chiqishi-fayllar.orgTomas Gobbs (ingliz faylasufi 1588-1679) tomonidan F.Bekonning materialistik qarashlari tizimga solingan va rivojlantirilgan. Gobbs materiyaga birdan-bir substansiya sifatida yondashgan, barcha hodisalar, narsalar, jarayonlarni bu substansiyaning namoyon bo‘lish shakllari deb hisoblagan. Materiya – abadiy, jismlar va hodisalar – o‘tkinchi: ular vujudga keladi va yo‘q bo‘ladi. Fikrlashni materiyadan ajratib bo‘lmaydi, zero materiyaning o‘zigina fikrlaydi. Jismsiz tana bo‘lmaganidek, jismsiz substansiya ham bo‘lishi mumkin emas. Aynan materiya barcha o‘zgarishlar sub'ekti hisoblanadi.
Barcha moddiy jismlar ko‘lamlilik va shakl bilan tavsiflanadi. Ularni o‘lchash mumkin, chunki ular uzunlik, kenglik va balandlikka ega. F.Bekondan farqli o‘laroq, Gobbsda materiya sifat ko‘rsatkichlariga ega emas, u materiyani matematik va mexanik sifatida miqdor jihatidan o‘rganadi. Unda materiya dunyosi rang, hid, ovoz kabi xossalardan mahrum. T.Gobbs talqinida materiya go‘yo geometrik tus oladi va sifat jihatidan bir jinsli, rangsiz narsa tarzida, miqdoriy kattaliklarning muayyan tizimi sifatida namoyon bo‘ladi. Harakatni u faqat mexanik nuqtai nazardan tushunadi. Makon va vaqt muammolarini o‘rganishga nisbatan Gobbs materialistik nuqtai nazardan yondashadi.
T.Gobbs o‘zining dunyo haqidagi falsafiy qarashlarida deist sifatida ish ko‘radi. Ammo uning asarlarida ateistik xususiyatga ega bo‘lgan fikrlarga ham duch kelish mumkin. Masalan, u Xudo – inson tasavvurining mahsuli, degan fikrni ilgari suradi. «Tabiiy va siyosiy qonunlarning elementlari» asarida, «Falsafa asoslari» trilogiyasi («Jism haqida», «Inson haqida», «Fuqaro haqida»)da, shuningdek «Leviafan» asarida Gobbs tabiiy aloqalar va qonuniyatlar rolini takror qayd etadi. Biroq, T.Gobbs Xudoni odamlar hayotidan butunlay chiqarmaydi: uning fikricha, Xudo «hamma narsani ko‘rguvchi va hamma narsani boshqaruvchi», «u barcha sabablarning birinchisi»dir. Gobbs Xudo voqyealarning tabiiy oqimiga aralashmasligini qayd etadi.
F.Bekon kabi T.Gobbs ham gnoseologiyada asosan empirik va sensualist bo‘lgan (hissiy bilishni bilishning asosiy shakli deb hisoblagan). Insonga moddiy jism ta'siri natijasida vujudga kelgan sezgini u bilishning birinchi bosqichi deb hisoblagan. Fikrlashni u tushunchalarni qo‘shish yoki ayirish deb hisoblagan, unga o‘z matematik metodini to‘la tatbiq etgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va I bo‘lim. Falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli. Falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: Sharq falsafasi. Falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: G‘arb falsafasi
|