nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
– po‘latga alohida xossalar (mexanik

|
– po‘latga alohida xossalar (mexanik
|
bet | 2/4 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 24,48 Kb. | | #109619 |
Bog'liq 9 sinf nazorat__________– po‘latga alohida xossalar (mexanik
puxtalik, korroziyaga bardoshlilik, elektr, magnit xossalari) berish uchun Cr, Ni, Mo, Al va boshqa qo‘shimchalar qo‘shib tayyorlanadi.
__________________yuqori darajada mustahkamlikka va plastiklikka ega bo‘lib, ularga bosim ostida ishlov berish, ularni kesish, payvandlash qiyinchilik tug‘dirmaydi. Ulardan mashina qismlari, konstruksion
buyumlar va binolar qurishda foydalaniladi.
__________ — zararli hasharotlarga qarshi ishlatiladi.
Akaritsid — ______________________________.
____________ — kasallik tarqatuvchi zamburug‘larga qarshi
ishlatiladi.
Gеrbitsid — ______________________________.
__________ — zararli baktеriyalarga qarshi ishlatiladi.
Zootsid — ______________________________
___________ — o‘simlik bargini to‘kadigan moddalar.
______________ — o‘simlik bargini quritish uchun ishlatiladigan moddalar.
Dеzinfеksiya — _________________________________________________________________________________
9 sinf takrorlash
1. Marganes (IV)-oksidi kaliy gidroksid bilan kaliy
nitrat ishtirokida qizdirilganda oksidlanib, hMnO4 kislotasining tuzini hosil qiladi. Ushbu reaksiyaning tenglamasini yozing va elektron balans usuli yordamida tenglang.
2. Eritmaning K2MnO4ni oksidlovchilik xossasi muhitga bog‘liq holda turlicha bo‘ladi (mavzuga e’tibor
bering). Quyidagi reaksiyalarning tenglamalarini electron balans usulda tenglang.
a) KMnO4 + Na2SO3 + H2SO4 =
b)KMnO4 + NaNO2 + KOH = d) KMnO4 + Na2SO3 + H2O =
3.Quyidagi oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarning tenglamalari uchun koeffitsiyentlar qo‘ying.
a) H2O2 + KMnO4 + H2SO4 →K2SO4 + MnSO4 + O2 + H2O,
b) H2S + KMnO4 + H2SO4 →S + MnSO4 + K2SO4 + H2O,
d) MnO2 + HCl = MnCl2 + Cl2 + H2O
isitilgan va suyultirilgan nitrat kislota bilan
Fe + HNO3 =
juda suyultirilgan va harorat 0–10 °C bo‘lganda: Fe + HNO3 =
FeCl2 + K3[Fe(CN)6] =
FeCl3 + K4[Fe(CN)6] =
…- tarkibida 2,14 % dan ko‘p uglerod tutgan temir va uglerod qotishmasi.
•…— tarkibida 2,14 % dan kam uglerod tutgan temir va uglerod qotishmasi.
Domnada qanday kimyoviy jarayonlar sodir bo‘ladi?
Shlak hosil bo’lish reaksiyasini yozing.
|
| |
ishlov berish, ularni kesish, payvandlash qiyinchilik

ishlov berish, ularni kesish, payvandlash qiyinchilik tug‘dirmaydi. Ulardan mashina qismlari, konstruksion
buyumlar va binolar qurishda foydalaniladi.
__________ — zararli hasharotlarga qarshi ishlatiladi.
Akaritsid — ______________________________.
____________ — kasallik tarqatuvchi zamburug‘larga
qarshi
ishlatiladi.
Gеrbitsid — ______________________________.
__________ — zararli baktеriyalarga qarshi ishlatiladi.
Zootsid — ______________________________
___________ — o‘simlik bargini to‘kadigan moddalar.
______________ — o‘simlik bargini quritish uchun ishlatiladigan moddalar.
Dеzinfеksiya — _________________________________________________________________________________
Kompyuter injeneringi

|
Kompyuter injeneringi
|
Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #114222 |
Bog'liq kiberxavfsizlik asoslari 2-topshirig\'i
TATU NURAFSHON FILIALI “KOMPYUTER INJENERINGI “ FAKULTETI 210-22 GURUH TALABASI NAZIRQULOV BARKAMOLNING MA’LUMOTLAR TUZILMASI FANIDAN BAJARGAN.
2-SHAXSIY TOPSHIRIG’I.
1. O‘tilgan har bir 4-, 5-, 6-amaliyot mavzulariga alohida-alohida misol ishlangan bo‘lishi (bunda misollarning qiyinlik darajasi ham inobatga olinadi).
2. Misollarni geeksforgeeks saytidan olib ishlashingiz mumkin va o‘zingiz bilgan dasturlash tillaridan birida, jumladan, Python, Java, Java script, C, C#, C++ va hokazo.
1.Misol
Tashqaridan kiritilgan sonlarni ichidan eng katta sonni aniqlovchi dastur va bu dastur tashqaridan 0 kiritilmaguncha davom etadi.
DASTUR KODI:
#include
using namespace std;
int main() {
int a;
int maxx=0;
do{
cout<<"a sonini kiriting: ";
cin>>a;
if(maxxmaxx=a;
}
}while(a!=0);
cout<<"Eng katta son "<return 0;
}
2. n ta elementdan tashkil topgan massiv berilgan. Massiv elementlari arifmetik progressiyani tashkil qilsa, ayirmani aks holda nolni chiqaruvchi programma tuzilsin.
DASTUR KODI
import java.util.Scanner;
public class arrray {
public static void main(String[] args) {
Scanner scanner=new Scanner(System.in);
System.out.print("Massiv o'lchamini kiriting: ");
int n= scanner.nextInt();
int []a=new int[n];
int d;
for (int i = 0; i < a.length; i++) {
int m= scanner.nextInt();
a[i]=m;
}
for (int i = 0; i < a.length; i++) {
if ((a[i+1]-a[i])==a[i+2]-a[i+1]){
d=a[i+1]-a[i];
System.out.println(d);
}
else System.out.println("0");
}
}
}
3. n ta elementdan tashkil topgan massiv berilgan. Massiv juft indeksli elementlari orasidan kichigini aniqlovchi programma tuzilsin. min(a0, a2, a4, ...)
DASTUR KODI:
import java.util.Scanner;
public class array28 {
public static void main(String[] args) {
Scanner scanner=new Scanner(System.in);
System.out.print("Massiv uzunligini kiriting: ");
int n= scanner.nextInt();
int []a=new int[n];
int min=Integer.MAX_VALUE;
for (int i = 0; i < a.length; i++) {
int k= scanner.nextInt();
a[i]=k;
}
for (int i = 0; i < a.length-1; i++) {
if (i%2==0&&a[i]<=min){
min=a[i];
}
}
System.out.println(min);
return ;
}
}
4.Tashqaridan kiritilgan ixtiyoriy so’zni 16 sanoq sisitemaga o’tkazib beurvchi dastur kodi.
import java.util.Scanner;
public class arrray {
public static void main(String[] args) {
Scanner scanner=new Scanner(System.in);
System.out.print("Massiv o'lchamini kiriting: ");
String soz= scanner.nextLine();
String natija=" ";
for (char i = 0; i < soz.length(); i++) {
int unicode=soz.charAt(i);
String hex=Integer.toHexString(unicode);
natija+=hex;
}
System.out.println("Natija: "+natija);
}
}
|
| |
Web-Interface - Apache Manager Table of Contents

|
Apache Manager Table of Contents
|
bet | 3/4 | Sana | 21.03.2020 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #8307 |
Web-Interface
The Apache Manager web-interface is a browser-based administration utility that allows administrators to view and configure the entire web farm from a single location on the Internet. The web interface simply displays the current configuration for each Apache server as it is stored in the directory and allows the administrator to manipulate the configuration objects.
Object Frame
|
| |
M. U. Maxkamova Chirchiq davlat pedagogika instituti, Chirchiq, O‘zbekiston

Academic Research in Educational Sciences
VOLUME 2 | ISSUE 11 | 2021
ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Directory Indexing of International Research Journals-CiteFactor 2020-21: 0.89
DOI: 10.24412/2181-1385-2021-11-1547-1551
Google Scholar
Scientific Library of Uzbekistan
Academic Research, Uzbekistan 1547 www.ares.uz
MASOFAVIY TA’LIM TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA INFORMATIKA
O‘QITISHNING XUSUSIYATLARI
M. U. Maxkamova
Chirchiq davlat pedagogika instituti, Chirchiq, O‘zbekiston
S. H. Hasanova
Chirchiq davlat pedagogika instituti, Chirchiq, O‘zbekiston
ANNOTATSIYA
Masofaviy ta'lim texnologiyalari asosida o'qitish ko'pincha o'qituvchi va talaba
o'rtasida to'g'ridan-to'g'ri (real) aloqalarsiz ta'lim jarayonini ta'minlaydigan
zamonaviy axborot texnologiyalari vositalaridan foydalanganda "masofaviy ta'lim"
sifatida qabul qilinadigan masofaviy ta'lim deb ataladi.
Kalit so’zlar: masofaviy ta’lim texnologiyasi, informatika o’qitish metodikasi,
ta’lim tizimi, ta’lim sifati, internet tezligi, autentifikatsiya.
KIRISH
Ma'lumki, masofaviy ta'lim texnologiyalari o'quv jarayoni samaradorligini
oshirishning yangi istiqbollarini ochadi, bu esa asosan talabalarning o'quv materiallari
bilan bevosita o'ziga mos keladigan rejim va hajmda ishlash imkoniyatiga ega
ekanligiga asoslanadi. Bir tomondan, an'anaviy yuzma-yuz o'qitishni to'liq
shaxsiylashtirish mumkin emas, talabaning imkoniyatlari (iqtidori, sog'lig'i va
boshqalar) darajasiga qarab, u muayyan faoliyat turlarini o'zlashtira oladi va bajara
oladi, ijodiy darajaga yetadi, motivatsiyaning yuqori darajasini ko'rsatadi.
Boshqa tomondan, o'qituvchilar kunduzgi ta'lim jarayonida o'zlarining kasbiy
resurslaridan to'liq foydalanishdan uzoqda (ularning muhim ta'lim salohiyati
ko'pincha auditoriya chegarasi, ajratilgan vaqt va boshqalar bilan cheklanadi), ular
buni qilmaydilar. Talabalarning ushbu guruh talabalari tomonidan kursning muayyan
bo'limlarini o'zlashtirish muvaffaqiyati to'g'risida har kuni ishonchli fikr-
mulohazalarga ega bo'lish ko'pincha faqat nazorat tadbirlarida o'rganiladi.
|
Załącznik nr 4 opis przedmiotu zamówienia

Załącznik nr 4
OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA (DOTYCZY CZĘŚCI 4)
„Smartfon”
|
Parametr
|
Minimalne, wymagane parametry (opis Zamawiającego).
|
Opis oferowanego sprzętu i oprogramowania
|
Telefon komórkowy (smartfon)
|
Smartfon o parametrach: 2 GB RAM pamięci, 16 GB pamięci
wewnętrznej, 8 rdzeni o takt. min. 1,3 GHz,
wyświetlacz min. 5" IPS o rozdzielczości min. 1280x720,
obsługa sieci 3G HSPA,
bateria o pojemności min. 2600mAh,
aparat przedni o rozdzielczości 3264x2448px (8Mpx) z lampą błyskową i autofocusem, drugi aparat o rozdzielczości min 2592x1944px (5Mpx), moduł GPS z obsługą AGPS
|
|
Załącznik nr 4A
Wykaz asortymentowy i ilościowy do wyceny w części 4
1.
|
2.
|
3.
|
4.
|
5.
|
6.
|
Wykaz asortymentowy i ilościowy sprzętu komputerowego
|
Liczba (szt.)
|
Cena jednostkowa netto
|
Cena jednostkowa brutto
|
Wartość netto (kol. 2 x kol. 3)
|
Wartość brutto (kol. 2 x kol. 4)
|
„Smartfon”
|
1
|
|
|
|
|
RAZEM
|
|
|
Razem netto:
(słownie: ...............................................................................................................zł netto)
Stawka podatku VAT: ……………………%,
Wartość podatku VAT:
(słownie: .........................................................................................................................zł)
Razem brutto:
(słownie: ...............................................................................................................zł brutto)
|
How To Connect To The Wi-Fi

How To Connect To The Wi-Fi
Griffith Halls of Residence (GHR) has recently installed a new Wi-Fi network across all 165 apartments in the complex!
The Wi-Fi network in GHR is built on an enterprise grade wireless network platform from Aruba Networks and is backed by their 24/7 support. The network is serviced by a 400Mb, symmetric, uncontended broadband link provided by Imagine Telecom.
GHR does not provide device support so residents must make sure all laptops, tablets, phones and other Wi-Fi enabled devices are updated and configured correctly with an up to date wireless card. To ensure the network is used for academic and communication purposes, certain restrictions to ports are in place, further details are available from the IT department in GCD.
To connect to the internet you will need to adjust your internet settings as you are connecting via a network and not a modem. If you continue to have problems contact the Accommodation Office or IT Services - Helpdesk@gcd.ie
Network - GHR-WIFI
Password – hallsofresidence
Internet Access Settings
To connect a computer to the internet in the Griffith Halls of Residence please do the following
-
Connect your computer to the network GHR-WIFI and enter the password (in your welcome letter). Please make sure your WI FI button is ON on your device.
-
Wait a few seconds, start your web browser and try going to http://www.google.com
Web and internet access should work at this point!!
Internet Troubleshooting
If things don't work when you follow the above instructions, here are some things to
Step 1 Click Start->Control Panel, Select Network and Internet, and then click Network and Sharing Center
Step 2 In the task list, please choose Manage wireless networks.
Step 3 In the Network table, please select the entry labelled GHR-WIFI and click Remove.
Step 4 You may see a warning dialog box, just click OK.
Step 5 Then please go back to Network and Sharing Center and choose Change adapter settings -> right click Wireless Network Connection -> click Connect/Disconnect.
Step 6 Click the refresh button to view available wireless networks. Highlight the
GHR-WIFI network - to connect, double click it or click Connect button.
Step 7
Enter the same password you were already given. Click connect. You should now be reconnected.
Notes
-
The correct proxy setting in Griffith College is “Autodetect proxy settings”. However, the default setting of “no proxy” will generally also work.
-
Internet Access is currently restricted to http(s), pop3(s), imap(s), smtp (on TCP port 587), ftp, rtsp (eg Realplayer), rtmp (eg RTE Player). Skype should work over https.
|
Yadro Reaksiyalari

|
Yadro Reaksiyalari
|
bet | 1/5 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 0,72 Mb. | | #104645 |
Bog'liq YADRO REAKSIYALARI Yadro reaksiyalariga doir masalalar va ularning yechimlari
Tekshirdi: Qutlimuratov N.M
Bilimlarni oshiramiz
Yadro reaksiyalari
Nazariy qisim
Atom tuzilishi
Izotop, izobar, izoton,
izoelektron haqida
Radio aktiv zarrachalar
Yadro reaksiyalariga doir
masalar
Yadro reaksiyalari Yadro reaksiyalar – atom yadrolarining elementar zarrachalar va bir-biri bilan o’zaro tasirlashishi natijasida o’zgarishidir. Yadro reaksiyalarda massa va zaryadlar saqlanish qonuniga bo’ysinadi. A T O M T A R K I B I
Protonlar (P)
soni
Elektronlar (ē) soni
Neytronlar (N) soni
Elektron qobiqlar
Tartib raqamiga teng
Tartib raqamiga teng
N = Ar – P
Davr raqamiga teng
Atom (Ar) massasi
Davriy jadvalda berilgan
Tartib raqamiga teng
Yadro zaryadi
Aabs = 2 Ar:6,02•10
Absolyut (Aabs) massasi
IZOTOP, IZOBAR, IZOTON, IZOELEKTRON
O816 O817 O818, H1 1
H12 H13,
Bir xil:
yadro zaryadi
protonlar soni
elektronlar soni
Xar xil:
1)atom massasi
2) neytronlar soni
IZOTOP
Ar1840 K1940 Ca2040,
Cu2965 Zn3065,
Cd48112 Sn50112
Bir xil: atom massasi
Xar xil: 1) yadro zaryadi 2) protonlar soni 3) neytronlar soni 4) elektronlar soni
IZOBAR
Сr2452 Mn2553 Fe2656
N = 28 ta,
Xe54136 Ba56138 La57139 N = 28 ta
Bir xil: neytronlar soni Xar xil: 1)atom massasi 2) yadro zaryadi 3) protonlar soni
4) elektronlar soni
IZOTON
O2– F— Ne Na+
Mg2+ Al3+
ē = 10 ta,
CH4 NH3 H2O
ē = 10 ta
Bir xil:elektronlar soni Xar xil: 1) atom massasi 2) yadro zaryadi 3) protonlar soni
4) neytronlar soni
IZOELEKTRON
R A D I O A K T I V Z A R R A C H A L A R
Gamma
Pozitron
Elektron
Deyteriy
Betta
Neytron
Proton
Alfa
|
| |
Fnal apache Web Server Baseline

FNAL Apache Web Server Baseline
Overview
The Apache Web Server software is available on UNIX and Windows platforms to serve Web content over the Internet. Service on the default ports 80 and 443 for Web servers is limited to on-site access unless an exemption is applied for and granted from Computer Security. Otherwise port 80 and 443 traffic is blocked by the border router. To receive and exemption for offsite access to default ports:
The Web service must be offered from a static IP address for the server.
At least one sysadmin must be registered for the machine.
The machine must have passed a recent "external" Nessus scan.
The request must be made via the Web server permit request form.
Regardless of whether the Web server is accessible off-site, due diligence must be taken to maintain the Web server and all related Web applications in a secure manner. This includes keeping server and software components up-to-date in security patches,
configuring them in a secure way, writing scripts/code in a secure way, and restricting content and editing access appropriately for content.
The Computing Division offers a centrally-supported load-balanced Web service cluster which groups are encouraged to use when appropriate instead of supporting their own individual Web servers. Security for operating system and central Apache software configuration are covered for the Web authors using the central Web cluster, thus reducing their work load for security.
|
Sıxışdırılıb çıxarılma planlaşdırması

|
Sıxışdırılıb çıxarılma planlaşdırması
|
bet | 21/54 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 1,95 Mb. | | #110636 | Turi | Mühazirə |
Bog'liq Əməliyyat sistemləri muhazire konspekti (1) Sıxışdırılıb çıxarılma planlaşdırması adətən, vaxta görə bölünmə sistemlərində istifadə olunur. Planlaşdırmanın bu rejimində proses icra olunmanın istənilən anında dayandırıla bilər. Əməliyyat sistemi, müəyyən vaxt intervalı - kvantın bit-məsi üzrə kəsilmə siqnalının generasiya olunması üçün xüsusi taymeri quraşdırır. Kəsilmədən sonra prosessor növbəti pro-sesin sərəncamına verilir. Vaxta görə kəsilmələr dialoq reji-mində işləyən istifadəçilər üçün proseslərə cavab verilməsinin uyğun olan vaxtına zəmanət verməyə kömək edirlər və hər hansı bir proqramın təkrarən istifadə olunması səbəbindən kompüter sisteminin “asılı” vəziyyətdə olmasının qabağını alırlar.
Mühazirə 9
Planlaşdırma alqoritmləri
Müxtəlif məqsədlərə nail olmaq və müxtəlif məsələlər sinfi üçün effektiv olmaq üçün, təyin olunan planlaşdırmanın müxtəlif cür alqoritmlərinin böyük toplusu mövcuddur. Onlardan bir çoxusu planlaşdırmanın bir neçə səviyyələrində istifadə oluna bilərlər. Bu bölmədə biz qısa müddətli planlaşdırma prosesinə aid olan və ən çox istifadə olunan alqoritmləri nəzərdən keçirəcəyik.
First-Come, First-Served (FCFS)
Planlaşdırmanın ən sadə alqoritmi First-Come, First-Served (FCFS) olub, birinci gələn, birinci xidmət olunur deməkdir. Fərz edək ki, “hazır olma” vəziyyətində olan proseslər növbəyə düzülmüşlər. Proses “hazır olma” vəziyyətinə keçdikdə, o, daha dəqiq desək, onun PCB-nə istinad, həmin növbənin sonuna yerləşdirilir. İcra olunmaq üçün yeni prosesin seçimi onun PSB-nə istinadı oradan ləğv etməklə, növbənin əvvəllindən həyata keçirilir. Bu tip növbə proqramlaşdırmada xüsusi ada malik olur – FİFO (First In, First Out - birinci gələn, birinci çıxır).
Proses seçiminin bu cür alqoritmi sıxışdırılıb çıxarıl-mama planlaşdırmanı həyata keçirir. Prosessoru öz sərən-camına almış proses cari “CPU burst” bitənə qədər onu məşğul edir. Bundan sonra yerinə yetirmək üçün, növbənin əvvəllindən yeni proses seçilir.
FSFC alqoritminin üstünlüyü onun həyata keçiril-məsinin yüngüllüyündədir, amma, eyni zamanda da o, bir çox mənfi cəhətlərə də malik olur. Aşağıdakı misalı nəzərdən keçirək. Tutaq ki, “hazır olma” vəziyyətində p0, p1 və p2 kimi üç proses yerləşir və onlar üçün onların CPU burst vaxtları məlumdur. Bu vaxtlar müəyyən şərti vahidlərlə cədvəl 3.1-də verilmişdir.
Cədvəl 3.1
|
Proses
|
p0
|
p1
|
p2
|
|
|
| |
Аlgoritmlarni shartli ravishda quyidagi turlarga ajratish mumkin

|
Аlgoritmlarni shartli ravishda quyidagi turlarga ajratish mumkin
|
bet | 3/4 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 4,35 Mb. | | #143828 |
Bog'liq Algoritmlash va dasturlash 1 maruzaАlgoritmlarni shartli ravishda quyidagi turlarga ajratish mumkin: - chiziqli algoritmlar;
- tarmoqlanuvchi algoritmlar;
- takrorlanuvchi yoki siklik algoritmlar;
- ichma-ich joylashgan siklik algoritmlar;
- rekurrent algoritmlar;
- takrorlanishlar soni oldindan noʼmalum algoritmlar;
- ketma-ket yaqinlashuvchi algoritmlar.
Tarmoqlanuvchi va siklik algoritmlar 1-misol. ax^2bxc0 kvadrat tenglamani yechish algoritmining blok-sxemasi quyida keltirilgan. Takrorlanuvchi algoritmlar - 1-misol. x1,2,3,.....10 larda
- funktsiyasining qiymatlarini hisoblash
- blok sxemasini qarash mumkin
2-misol. berilgan n x m o’chovli aij – matrisa elementlarining yigʼindisini hisoblash masalasini blok -sxemasi. - Algoritmlarni tasvirlash usullariga misollar keltirib o‘tamiz:
- Masala: To‘g‘ri to‘rtburchakning tomonlariga ko‘ra uning perimetri, diagonali va yuzasini hisoblash.
- I . So‘z bilan ifodalash:
- 1.1. boshlash;
- 1.2. tomonlar qiymatini kiritish (a, b);
- 1.3. perimetr qiymatini hisoblash (p);
- 1.4. diagonal qiymatini hisoblash (d);
- 1.5. yuzasini hisoblash (s);
- 1.6. perimeter, diagonal va yuzasini qiymatini chop etish.
- 2. Formulalarda berish:
- 2.1. A va В to‘rtburshak tomonlari qiymatlari;
- 2.2. P=2*a+2*b;
- 2.3. D = Ja2 +b2 .
- 2.4. S=a*b;
- 2.5. P, D va S qiymatlarini shop etish
- 3. Blok-sxemalarda tasvirlash:
4. Dastur shaklida ifodalash: (Pascal dasturlash tili misolida) - Program to‘rtburshak yuzi;
- Var a, b: Integer;
- P, d, s: real;
- Begin
- Write ( ‘a.b tomonlarni qiymatlari kiritilsin');
- ReadLn(a,b);
- P:=2*a-2*h;
- D: =sqrt(sqr(a)+sqr(b));
- S:=a*b;
- WriteLn('to ‘rtburshak perimetri = \p);
- WriteLn(‘to 'rtburshak dioganperli= \d);
- WriteLn(‘to ‘rtburshak yuzasi= \S);
- End.
|
| |
- sinflar uchun geografiya fanidan “Bilimlar bellashuvi” uchun

8 - sinflar uchun geografiya fanidan “Bilimlar bellashuvi” uchun
T E S T S A V O L L A R I
1. O’zbekistonning umumiy yer maydoni qancha?
a) 447,4 ming km2 b) 448,9 ming km2
c) 449,1 ming km2 d) 26,1 ming km2
2. O’zbekistonda dehqonchilikda foydalaniladigan yer maydoni necha gektar?
a) 26,1 mlnga b) 5 mlnga
c) 4 mlnga d) 1 mlnga
3. O’zbekiston aholi soni bo’yicha jahonda nechanchi o’rinda?
a) 35 b) 39
c) 38 d) 40
4. O’zbekiston aholisida o’zbeklar ulushi necha foiz.
a) 71% b) 80%
c) 75% d) 69%
5. Mamlakatimizda qancha shahar bor?
a) 100 ta b) 110 ta
c) 120 ta d) 113 ta
6. 1 kg yoqilg’i yonganda 7 ming kkal energiya beradigan, issiqlik koefitsenti bir deb qabul qilingan yoqilg’iga nima deyiladi?
a) yoqilg’i boyligi b) shartli yoqilg’i
c) Issiqlik koeffitsenti d) yoqilg’i sarfi
7. O’zbekistonda aniqlangan gaz zahiralari qancha?
a) 2 trillion kub b) 3 trillion kub
c) 5 trillion kub d) 4 trillion kub
8. O’zbekiston yiliga qancha neft qazib chiqarmoqda?
a) 5-6 mln ton b) 6-7 mln ton
c) 7-8 mln ton d) 8-9 mln ton
9. O’zbekistonda asosiy ko’mir zahiralari nechta konda to’plangan?
a) 2 ta b) 3 ta
c) 4 ta d) 1 ta
10. O’zbekistonda kimyo sanoatining eng yirik korxonasi qaysi shaharda joylashgan?
a) Toshkent b) Navoiy
c) Chirchiq d) Farg’ona
11. Mamlakatimizda yuqori sifatli ammafos ishlab chiqaruvchi korxona qayerda barpo etilgan?
a) Samarqand b) Muborak
c) Chirchiq d) Olmaliq
12. Temir rudasi qazib chiqarish, cho’yan, po’lat eritish, prakat va ferrqotishmalar ishlab chiqarish qaysi tarmoqqa xos?
a) rangli metallurgiya b) qora metallurgiya
c) mashinasozlik d) yoqilg’i
13. Mamlakatimizda qora metallurgiyaning yagona korxonasi Bekobod matallurgiya zavodi qachon ishga tushgan?
a) 1941 y b) 1944 y
c) 1946 y d) 1950 y
14. Rangli metallar necha guruhlarga bo’linadi?
a) 3 ta b) 5 ta
c) 2 ta d) 4 ta
15. Olmaliq kon-metallurgiya kombinati nima ishlab chiqarishga ixtisoslashgan?
a) Oltin b) qo’rg’oshin
c) mis d) molibden
16. Yevrosiyodagi eng katta oltin koni qaysi?
a) Chodak b) Zarmitan c) Marjonbuloq d) Murontov
17. O’zbekistonda mashnasozlikning qaysi tarmog’i rivojlangan?
a) Avtomibilsozlik b) kimyo mashinasozlik
c) qishloq xo’jalik mashinasozlik d) Samalyotsozlik
18. Respublikamizda irrigatsiya mashinasozligi markazi qaysi shahar hisoblanadi?
a) Toshkent b) Andijon
c) Samarqand d) Chirchiq
19. Asaka yengil avtomobillar zavodi qachon ishga tushdi?
a)1996 yil b)1991 yil
c)1998 yil d)1999yil
20. O’zbekiston oltin qazib chiqarish bo’yicha dunyoda nechanchi o’rinda turadi?
a)7 b)8
c)9 d)10
Javobi yoziladigan test
21. O’zbekistonda mis konlari soni nechta?
Javobi _________________________
22. Mamlakatimizda kimyo sanoatining asosiy mahsulotii nima?
Javobi _________________________
23. O’zbekistonda bir yilda qancha elektr energiyasi ishlab chiqariladi?
Javobi _________________________
24. Mamlakatimizda qazib olinayotgan ko’mir miqdori qancha?
Javobi _________________________
25. Ishlab chiqarishning yirik korxonalarida to’planishi nima deyiladi?
Javobi _________________________
|
Аlgoritmlarning qoʼllanish sohalari

|
Аlgoritmlarning qoʼllanish sohalari
|
bet | 4/4 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 4,35 Mb. | | #143828 |
Bog'liq Algoritmlash va dasturlash 1 maruzaАlgoritmlarning qoʼllanish sohalari - Аlgoritmlarni amalda juda koʼp yoʼnalishlarda qoʼllash mumkin, masalan:
- Inson genomini oʼqish masalasi – yaʼni inson DNK sini 100 ming genlar ketma – ketligi identifikatsiya qilish;
- Internet;
- Elektron tijorat;
- Ishlab chiqarish va elektron tijoratda resurslardan optimal foydalanish va boshqalar.
Algoritmlarni vaqt va hajm bo’yicha baholash. Algoritm samaradorligi. - Аlgoritmlarning murakkabligi odatda bajarilish vaqti yoki ishlatilgan xotira bilan baholanadi.
- Javob berilishi kerak boʼlgan birinchi jiddiy savol: qanday qilib “samarali algoritm” tushunchasini aniqlash mumkin? Bir qarashda samaradorlikning ishchi taʼrifi quyidagicha koʼrinishi mumkin.
- Taʼrifi: algoritm samarador deb ataladi, agar maʼlumotlar kiritilganda uni amalga oshirish tezkor bajarilsa.
- Аlbatta, samaradorlik nisbiy tushuncha boʼlib, bir nechta algoritmlarni solishtirish orqali aniqlanadi.
- FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YHATI:
- Thomas H. Cormen va b. Intruduction to algorithms. Massachusetts Institute of Technology. London 2009.(5-10pp)
- 2. Thomas H. Cormen va b. Intruduction to algorithms. Massachusetts Institute of Technology. London 2009. (1 l-13pp)
- 3. С линкин Д .А .Основы программирования на Турбо-Паскале: Учебно методическое пособие для студентов вузов. Шадринск: Изд-во Шадрииского пединститута, 2003. - 244 с. (10 -р)
- 4. М.U. Ashurov, N.D.Mirzaxmedova .Turbo Pascal dasturlash tili.(Uslubiy qocllanma),Toshkent TDPU - 2011 (3-1Opp)
|
| |
Kompyuter, ta svitch, ta router

|
Kompyuter, ta svitch, ta router
|
Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 5,02 Mb. | | #110723 |
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
UNIVERSITETI
431-21-guruh talabasi
Xalilov Fazliddinning Kompyuter
tarmoqlari fanidan bajargan ishi
Toshkent 2023
5-amaliy ish. Mavzu: RIP protocol uyordamida LAN tarmog’ini qurish.
Cisco packet tracerni ochib yangi oynada 3 ta switch, 3 ta router va 6 ta kompyuter joylashtirib olamiz.
Routerlarga qo’shimcha modul qo’shamiz.
Ularni bir-biri bilan bog’lab chiqamiz.
Keyin ularni IPsi esdan chiqib qolmasligi uchun qurilmalar yoniga yozib chiqamiz.
IP larni qurilmalarga beramiz.
Ish yakunlandi. Natija:
6-amaliy ish.WAN tarmog’ini qurish va loyihalash.
2 ta kompyuter, 1 ta svitch, 1 ta router va 1 ta Serverni yangi ish stoliga joylaymiz. Ularni bir-biri bilan bog’laymiz.
IP sini yozib chiqamiz, yodimizdan chiqmasligi uchun.
IP larni qurilmalarga beib chiqamiz.
Serverga Domen va user beramiz.
Userlani berib chiqamiz.
Ish yakunlandi va habar jo’natamiz.
7-amaliy ish. DHCP serverini sozlash.
1 ta Server, 1 ta switch va bir nechta kompyuter olamiz. Ularni yangi ishchi oynaga joylashtiramiz.
Ularni bog’lab chiqamiz.
Bog’lashda 1 ta kompyuter qurilmasiga switchning porti yetmay qoldi. Shuning uchun port qo’shamiz.
Endi server bilan bog’lash uchun ham bitta port qo’shamiz.
Endi serverga IP beramiz.
DHCP ni yoqdim.
Endi kompyuterlarni IPlarini DHCP orqali kiritamiz.
Tekshirish uchun kompyuterlardan bir-biriga ma’lumot jo’natib ko’ramiz.
8-amaliy ish. Port havfsizligi.
1 ta Router, 1ta Switch va bir nechta kompyuterlarni yangi ishchi oynaga joylashtiramiz va bog’lab chiqamiz.
Routerga IP berildi.
Kompyuterlarga IP berildi.
Kompyuterlarga cmd dan ping buyrug’I berilyapti.
Yangi qurilma qo’shamiz va IP beramiz
|
| |
Təbiətdən istifadənin enerji effektivliyinin azalması qanunu

7. Bir və on faiz qaydası. Bir faiz qaydasına görə insanın ətrafa verdiyi enerji fotosintezlə
əlaqədar olan 1%-i keçməmə- lıdir. Çünki fotosintezə sərf olunan enerji günəş enerjisinin yer
üzərinə gəlib çatdığı 1% enerjiyə yaxın olur. Planetar miqyas- da enerjinin 1%-dən artıq olması
orta illik temperaturun 2-2,5
°
C artmasına səbəb ola bilər ki, bu da fəlakətlə nəticələnə bilər.
On faiz qaydasına görə trofiki səviyyəyə 10%-dən artıq enerji keçmir. Bunu belə izah
etmək olar ki, əgər heyvan 100 kilokalorilik enerjisi olan qida qəbul edirsə, onun 10%-i bədəndə
qalır, qalan 90% ondan xaric olur. Bu qayda təbiətdən istifadə sahələrində nisbi xarakter daşıyır.
Toshkent arxitektura qurilish instituti

2
UDK: 721.012.17.
Mualliflar: - S.A. Qodirova, TAQI “Arxitekturaviy loyihalash”
kafedrasi dotsenti.
- M.T. Abdujabbarova, TAQI “Arxitekturaviy loyihalash”
kafedrasi dotsenti.
Ushbu darslik ikki qismdan iborat bo‘lib, darslikning birinchi qismida turar-joy
binolari loyihalashning umumiy qoidalari, arxitektura bilan uzviy bog‘lanish
jarayoni
ko‘rsatib berilgan. Turar-joy binolarining tipologiyasi, ularning umumiy muammolari,
uy-joy
qurish masalalari, uy-joylarning turlari (klassifikatsiyasi), xonadon va uning
tarkibi hamda funksional-texnologik bog‘liqligi yoritilgan bo‘lib, bunda jamiyat
taraqiyoti,
iqlim sharoiti, aholining demografiyasi, funksional joylashish vazifasi,
yechimi, tashqi ko‘rinishiga ta’siri ko‘rsatilib va ularni asoslab berilgan.
Ikkinchi qismida jamoat binolarini loyihalashning umumiy qoidalari, arxitektura
bilan uzviy bog‘lanish jarayoni ko‘rsatib berilgan.
Barcha jamoat binolari va
inshootlarining arxitekturasiga universal omillar: ijtimoiy, iqtisodiy,
mafkuraviy,
ekologik, shaharsozlik, funksional,
kompozitsion, hajmli – rejali, konstruktiv,
me’moriy-badiiy omillar ta’sir ko‘rsatish keng yoritilgan.
Mazkur darslik 5340100 – “Arxitektura” ta’lim yo‘nalishining o‘quv rejasi va
dasturiga muvofiq keladi, oliy arxitektura maktabida o‘qitiladigan nazariy va amaliy
materiallarni o‘z
ichiga olib, “Turar joy va jamoat binolarini loyihalash” faoliyatini
o‘rganishda tavsiya etiladi.
Fosforun dövretməsi - Müasir dövrdə istehsalatda hər hansı səviyyədə qəbul edilən qərar və təlimatlar, işçilərin

|
Müasir dövrdə istehsalatda hər hansı səviyyədə qəbul edilən qərar və təlimatlar, işçilərinBog'liq M asir d vrd istehsalatda h r hans s viyy d q bul edil n q raFosforun dövretməsi. Fosfor canlı orqanizmlərin qidasında və bitkilərin inkişafında böyük
rol oynayan bir elementdir.
Fosforun əsas mənbəyi keçmiş geoloji əsrlərdə yaranmış dağ süxurları və digər
çöküntülərdir. Mineral fosfor bir çox dağ süxurlarının tərkibinə daxildir. Bu süxurlar erroziyaya
məruz qaldıqda su hövzələrinə axıdılır və orada lil şəklində çökür.
Fosfor canlı orqanizmlərin sümüklərinə və toxumalarına üzvü birləşmələrin tərkib hissəsi
kimi daxil olur.
Üzvü birləşmələrin minerallaşdırılması və canlı orqanizmin çürüməsi (parçalanması)
nəticəsində fosfor fosfat şəklində yenidən bitkilər tərəfindən istifadə olunaraq dövrü sistemə
qoşulur.
Fosforun dövrü sistemdən çıxmasına əsas səbəb, onun dibdə çökməsidir. Müəyyən
edilmişdir ki, fosforun dövrü sistemə kifayət qədər qayıtmayan miqdarını texnogen tullantılar
belə əvəz edə bilmir.
Quş və balıq ovu təbiətin fosfor balansını pozur. Müəyyən edilmişdir ki, ildə balıq ovundan
60000 ton fosfor quruya geri qayıdır. Gübrə üçün 1-2 mln ton fosforlu süxur çıxarılır. Bu
fosforların çox hissəsi yuyularaq su hövzələrinə axıdılır və beləliklə dövrü sistemdən çıxarılır.
Həyatı əhəmiyyət kəsb edən fosforun dövretməsinin yax- şilaşdırılması günün əsas
tələblərindən biridir.
Suyun dövretməsi. Su biosferin əsas hissəsini təşkil edir. Bütün canlı orqanizmlərin
tərkibinin 90%-i sudan ibarətdir. Yer üzərində su okeanlarda, buzlaqlarda, çaylarda, göllərdə,
digər su hövzələrində, litosferin yuxarı hissəsində məsamələrdə və s. yerləşir.
Su bütün mənbələrdən buxarlanaraq atmosferə qalxır, orada kondensasiya olaraq son
nəticədə çöküntü formasında su obyektlərinə qayıdır. Bu proses “Suyun böyük dövretməsi”
adlanır. Buxarlanaraq öz mənbəyinə qayıtmayan, lakin, digər sahəyə çökən suyun dövrü “kiçik
dövretmə” adlanır.
Biosenoz həddində suyun dövretməsində “tutma”, “transpirasiya”, “infıltrasiya” və
“yığılma” proseslərinin böyük əhəmiyyəti vardır. “Transpirasiya” qrunt sularının bir hissəsinin
buxarlanaraq atmosferə qayıtma prosesidir. “Tutma” yağan çöküntünün yer üzərinə çatmamış
bitkilər tərəfindən tu- tulmasıdır. “İnfiltrasiya” torpaq üzərində olan suyun torpağa hopmasıdır.
“Yığılma” dedikdə, torpağın səthində toplanan su başa düşülür.
|
| |
O`zbekistonning kimyo sanoati

|
O`zbekistonning kimyo sanoati
|
bet | 1/6 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 1,68 Mb. | | #117130 |
Bog'liq Kimyo sanoatining asosiy va qóshimcha xomashyolari Kimyo sanoatining asosiy va qóshimcha xomashyolari Reja: - Kimyo - "Ilg`or uchlik" tarmoqlaridan biri.
- 2. O`zbekiston kimyo sanoati, tarmoqlar tarkibi, geografiyasi.
Kimyo sanoati respublika iqtisodiyotida muhim o`rin egallaydi. Bir tomondan, respublikada neft, gaz, ko`mir sanoatini muntazam o`sib borishi (binobarin, kimyoviy xom ashyo miqyosi va geografiyasining kengayishi), ikkinchi tomondan, xalq xo`jaligini mineral o`g`itlar, har xil kimyoviy vositalar, plastik massalar, sun`iy tola, sintetik kauchuk, lok-bo`yoq, kislota va ishqorlarga ehtiyoji ortib borishi mazkur sanoat tarmog`ini rivojlantirishga ob`yektiv shart-sharoit tayyorlagan. - Kimyo sanoati respublika iqtisodiyotida muhim o`rin egallaydi. Bir tomondan, respublikada neft, gaz, ko`mir sanoatini muntazam o`sib borishi (binobarin, kimyoviy xom ashyo miqyosi va geografiyasining kengayishi), ikkinchi tomondan, xalq xo`jaligini mineral o`g`itlar, har xil kimyoviy vositalar, plastik massalar, sun`iy tola, sintetik kauchuk, lok-bo`yoq, kislota va ishqorlarga ehtiyoji ortib borishi mazkur sanoat tarmog`ini rivojlantirishga ob`yektiv shart-sharoit tayyorlagan.
Shu bois, O`zbekiston kimyo sanoati tez sur`atlar bilan rivojlanib bormoqda. U ayniqsa, yoqilg`i-energetika sanoatining xom ashyosi mo`l bo`lgan mintaqalarda tez rivojlanmoqda. Mamlakat kimyo sanoatida 750 dan ortiq nomda mahsulot ishlab chiqariladi, tabiiy gaz, neft, ko`mir, oltingugurt, ozokerit, turli minerallar, ohaktosh, grafit, shuningdek, rangli metallurgiya va paxta-kanopni qayta ishlash korxonalari chiqitlaridan xom ashyo tarzida foydalaniladi. Respublikamizda osh va kaliy tuzlari, fosforit hamda soda xom ashyolari, magniy, natriy zahiralari nihoyatda katta. Ularning yirik konlari Tubagatan, Boybichakon, Oqpat, Xo`jaikon, Lalmikon va boshqalar kelajakda kimyo sanoatini rivojlantirish uchun asos bo`lib xizmat qiladi. - Shu bois, O`zbekiston kimyo sanoati tez sur`atlar bilan rivojlanib bormoqda. U ayniqsa, yoqilg`i-energetika sanoatining xom ashyosi mo`l bo`lgan mintaqalarda tez rivojlanmoqda. Mamlakat kimyo sanoatida 750 dan ortiq nomda mahsulot ishlab chiqariladi, tabiiy gaz, neft, ko`mir, oltingugurt, ozokerit, turli minerallar, ohaktosh, grafit, shuningdek, rangli metallurgiya va paxta-kanopni qayta ishlash korxonalari chiqitlaridan xom ashyo tarzida foydalaniladi. Respublikamizda osh va kaliy tuzlari, fosforit hamda soda xom ashyolari, magniy, natriy zahiralari nihoyatda katta. Ularning yirik konlari Tubagatan, Boybichakon, Oqpat, Xo`jaikon, Lalmikon va boshqalar kelajakda kimyo sanoatini rivojlantirish uchun asos bo`lib xizmat qiladi.
- Kimyo sanoatining yirik konlari
|
| |
Graflarni bo'yash. Graf xromatik sinfi va xromatik soni. Bixromatik graflar - bet 4

|
Graflarni bo'yash. Graf xromatik sinfi va xromatik soni. Bixromatik graflar
|
bet | 4/7 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #132798 |
Bog'liq DISKRET 5 M- **Misol 2(Graflar Izomorfligi):** Ikki grafi G1 va G2 o'zaro izomorfizmga ega bo'lsa, ularning tushunchalari va bog'lanishlari bir-biriga mos keladi. Ya'ni, G1 va G2 ikkala grafning yo'nalishlari va aloqalari bir-biriga amos keladi. - - **Misol 2(Graflar Izomorfligi):** Ikki grafi G1 va G2 o'zaro izomorfizmga ega bo'lsa, ularning tushunchalari va bog'lanishlari bir-biriga mos keladi. Ya'ni, G1 va G2 ikkala grafning yo'nalishlari va aloqalari bir-biriga amos keladi.
- Ushbu ma'lumotlar graf teoriyasi haqida asosiy tushunchalar va masalalar bilan bog'liqdir. Izomorfizmni aniqlash va graf tushunchalarini o'rganish uchun ko'p qiziqarli amaliyotlar va algoritmalar mavjud.
-
Planar graflar. Pontryagin-Kuratovskiy teoremasi - Planar graflar. Pontryagin-Kuratovskiy teoremasi
- Planar grafik bo'lgan grafik nazariyasi bir grafik bir-biriga sodir qirralarning har qanday holda tekisligida chizilgan mumkin. Planar bo'lmagan grafikni bunday usulda chizish mumkin emas. A tekislik grafik bir emas samolyot grafik tekislikda chiziladi. Tekis grafikni chorak burchakdan ikki o'lchovli fazodagi nuqtagacha va har bir chetidan tekislik egri chizig'igacha bo'lgan tasvirga ega tekis grafik sifatida belgilash mumkin , shunda har bir egri chiziqning so'nggi nuqtasi oxiri pozitsiyalariga mos keladi.
Grafning har bir qirrasidan faqat bir marta o'tadigan zanjir Eyler zanjiri, deb ataladi. Yopiq Eyler zanjiriga (ya'ni Eyler sik~ liga) ega graf Eyler graft, deb ataladi. Agar grafda yopiq bo'lmagan Eyler zanjiri topilsa, u holda bunday graf yarim Eyler graft, deb ataladi. 1-teorema. Bog'lamli graf Eyler graft bo'lishi uchun undagi barcha uchlarning darajalari juft bo 'lishi zarur va yetarlidir. Isboti.Zarurligi.G Eyler grafida C—Eyler sikli bo'lsin. Grafning har bir qirrasidan faqat bir marta o'tadigan zanjir Eyler zanjiri, deb ataladi. Yopiq Eyler zanjiriga (ya'ni Eyler sik~ liga) ega graf Eyler graft, deb ataladi. Agar grafda yopiq bo'lmagan Eyler zanjiri topilsa, u holda bunday graf yarim Eyler graft, deb ataladi. 1-teorema. Bog'lamli graf Eyler graft bo'lishi uchun undagi barcha uchlarning darajalari juft bo 'lishi zarur va yetarlidir. Isboti.Zarurligi.G Eyler grafida C—Eyler sikli bo'lsin.
|
| |
Xulosa - Graflarni bo'yash. Graf xromatik sinfi va xromatik soni. Bixromatik graflar

|
Graflarni bo'yash. Graf xromatik sinfi va xromatik soni. Bixromatik graflar
|
bet | 7/7 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #132798 |
Bog'liq DISKRET 5 M Xulosa Xulosa qilibaytganda Graflar nazariyasi xozirgi zamon matematikasining asosiy qismlaridan biridir. turli paytlarda turli xil ABT va diskret xususiyatlariga ega bo'lgan xisoblash jihozini loyixalashda (yasashda) graflarning axamiyati oshamiyati yanada kengaytirildi. Bu kurs ishini yozish davomida oʻtilgan mavzularni takrorladim va graflar haqida toʻliq umumiy tasavvurga ega boʻldim. - Foydalanilgan adabiyotlar
- https://fayllar.org/upload/download/id1310523
- https://mbaza.uz/taqdimotlar/planar-graflar-pontryagin-kuratovskiy-teoremasi/
- https://mbaza.uz/taqdimotlar/planar-graflar-pontryagin-kuratovskiy-teoremasi-2/
- https://chat.openai.com/c/39e9b111-bcbd-43f4-bc45-b841d7d71a7d.
|
| |
Graflarni bo'yash. Graf xromatik sinfi va xromatik soni. Bixromatik graflar - bet 6

|
Graflarni bo'yash. Graf xromatik sinfi va xromatik soni. Bixromatik graflar
|
bet | 6/7 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #132798 |
Bog'liq DISKRET 5 MG grafning bog'lamliligiga ko'ra, Cxsikl va Gxgraf hech bo'lmasa, bitta umumiy uchga ega bo'lishlari kerak. Shu sababli, C, siklda Gxgrafning qirralariga ham insident bo'lgan qandaydir v2 uch bor. Bu v uchdan boshlab faqat Gxgrafning qirralaridan tashkil topgan yangi Сsiklni qurish mumkin.Сsiklni qurish jarayoni faqat v2 uchga kelib tugashi mumkin. Oldin qurilgan Cxsiklni ikki qismga ajratamiz: G grafning bog'lamliligiga ko'ra, Cxsikl va Gxgraf hech bo'lmasa, bitta umumiy uchga ega bo'lishlari kerak. Shu sababli, C, siklda Gxgrafning qirralariga ham insident bo'lgan qandaydir v2 uch bor. Bu v uchdan boshlab faqat Gxgrafning qirralaridan tashkil topgan yangi Сsiklni qurish mumkin.Сsiklni qurish jarayoni faqat v2 uchga kelib tugashi mumkin. Oldin qurilgan Cxsiklni ikki qismga ajratamiz: Cj siklning Vj uchidan boshlanib v2 uchida tugovchi qismi (bu oddiy zanjirni C,(Vj,v2) bilan belgilaymiz) va Cj siklning v2 uchidan boshlanib, v} uchida tugovchi qolgan qismi (CfavJ). Agar C2 sikl Eyler sikli bo'lsa, teoremaning tasdig'i isbotlandi desa bo'ladi.Aks holda yuqorida bayon etilgan jarayonni takrorlaymiz. Berilgan G grafdagi qirralar soni chekli bo'lganligidan, bu jarayon chekli jarayondir.Bu jarayonni yetarlicha takrorlagandan so'ng, albatta, u Eyler siklini qurish bilan yakunlanadi. Cj siklning Vj uchidan boshlanib v2 uchida tugovchi qismi (bu oddiy zanjirni C,(Vj,v2) bilan belgilaymiz) va Cj siklning v2 uchidan boshlanib, v} uchida tugovchi qolgan qismi (CfavJ). Agar C2 sikl Eyler sikli bo'lsa, teoremaning tasdig'i isbotlandi desa bo'ladi.Aks holda yuqorida bayon etilgan jarayonni takrorlaymiz. Berilgan G grafdagi qirralar soni chekli bo'lganligidan, bu jarayon chekli jarayondir.Bu jarayonni yetarlicha takrorlagandan so'ng, albatta, u Eyler siklini qurish bilan yakunlanadi. Xulosa Xulosa qilibaytganda Graflar nazariyasi xozirgi zamon matematikasining asosiy qismlaridan biridir. turli paytlarda turli xil ABT va diskret xususiyatlariga ega bo'lgan xisoblash jihozini loyixalashda (yasashda) graflarning axamiyati oshamiyati yanada kengaytirildi. Bu kurs ishini yozish davomida oʻtilgan mavzularni takrorladim va graflar haqida toʻliq umumiy tasavvurga ega boʻldim.
|
| |
Graflarni bo'yash. Graf xromatik sinfi va xromatik soni. Bixromatik graflar - bet 2

|
Graflarni bo'yash. Graf xromatik sinfi va xromatik soni. Bixromatik graflar
|
bet | 2/7 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #132798 |
Bog'liq DISKRET 5 M2. Xromatik Son (Chromatic Number): Xromatik son, grafning eng kam ranglar bilan to'g'rilash uchun kerak bo'lgan ranglar sonini ifodalaydi. Ushbu sonni topish o'z vaqti bilan murakkab masala bo'lishi mumkin va har bir grafning xromatik soni bir xil emas. Xromatik son, grafning xromatik sinfiga tengdir. - 2. Xromatik Son (Chromatic Number): Xromatik son, grafning eng kam ranglar bilan to'g'rilash uchun kerak bo'lgan ranglar sonini ifodalaydi. Ushbu sonni topish o'z vaqti bilan murakkab masala bo'lishi mumkin va har bir grafning xromatik soni bir xil emas. Xromatik son, grafning xromatik sinfiga tengdir.
3. Bixromatik Graflar (Bipartite Graphs): Bixromatik graf, uchlar toifalari (qatlar) bo'yicha birlashgan grafdir. Ya'ni, grafning uchlarining har biri bitta toifaga tegishli bo'lib, toifalar ichida uchlar o'zaro bog'lanmagan. Bixromatik graf, ikki toifaga bo'lishib turadi: "A" va "B" misollarini olib ko'rsangiz, uchinchi uchlar har bir toifaga tegishli bo'ladi. Bixromatik grafning xromatik soni ikki bo'ladi (ya'ni 2). - 3. Bixromatik Graflar (Bipartite Graphs): Bixromatik graf, uchlar toifalari (qatlar) bo'yicha birlashgan grafdir. Ya'ni, grafning uchlarining har biri bitta toifaga tegishli bo'lib, toifalar ichida uchlar o'zaro bog'lanmagan. Bixromatik graf, ikki toifaga bo'lishib turadi: "A" va "B" misollarini olib ko'rsangiz, uchinchi uchlar har bir toifaga tegishli bo'ladi. Bixromatik grafning xromatik soni ikki bo'ladi (ya'ni 2).
Graflarni bo'yash va xromatik sonni topish matematik va dasturiy informatika bo'yicha juda muhimdir. Grafning xromatik sonini aniqlash algoritmlari mavjud, lekin xromatik sonni eng past son bilan aniqlash odatda NP-to'g'ri (NP-complete) masalalariga kiradi. Biroq, bixromatik graflar uchun xromatik sonni aniqlash osonroq bo'lishi mumkin, chunki ular faqat ikki rangga ega. - Graflarni bo'yash va xromatik sonni topish matematik va dasturiy informatika bo'yicha juda muhimdir. Grafning xromatik sonini aniqlash algoritmlari mavjud, lekin xromatik sonni eng past son bilan aniqlash odatda NP-to'g'ri (NP-complete) masalalariga kiradi. Biroq, bixromatik graflar uchun xromatik sonni aniqlash osonroq bo'lishi mumkin, chunki ular faqat ikki rangga ega.
- Graflar va ularning xromatik xususiyatlarini o'rganish va xromatik sonni topish graf teoriyasining muhim qismi va bir nechta amaliy masalalar uchun foydali bo'lib keladi.
|
| |
Graflarni bo'yash. Graf xromatik sinfi va xromatik soni. Bixromatik graflar - bet 5

|
Graflarni bo'yash. Graf xromatik sinfi va xromatik soni. Bixromatik graflar
|
bet | 5/7 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #132798 |
Bog'liq DISKRET 5 M Demak, G grafning qirralaridan tashkil etilgan qandaydir C2 sikl bor. Bu siklni uning ixtiyoriy v, uchidan boshlab quramiz.Dastlab v, uchga insident bo'lgan ixtiyoriy bir qirrani tanlab, bu qirra bo'ylab harakatlanamiz va uning boshqa uchiga o'tamiz. Har safar, imkoniyati boricha, yangi qirra tanlab va bu qirradan o'tib, uning boshqa uchiga boramiz. Shuni ta'kidlash zarurki, bunday o'tishlar jarayonida faqat qirraning yangisini tanlashga harakat qilinadi, uchlar esa istalganchatakrorlanishimumkin. Demak, G grafning qirralaridan tashkil etilgan qandaydir C2 sikl bor. Bu siklni uning ixtiyoriy v, uchidan boshlab quramiz.Dastlab v, uchga insident bo'lgan ixtiyoriy bir qirrani tanlab, bu qirra bo'ylab harakatlanamiz va uning boshqa uchiga o'tamiz. Har safar, imkoniyati boricha, yangi qirra tanlab va bu qirradan o'tib, uning boshqa uchiga boramiz. Shuni ta'kidlash zarurki, bunday o'tishlar jarayonida faqat qirraning yangisini tanlashga harakat qilinadi, uchlar esa istalganchatakrorlanishimumkin. Har bir uchga insident qirralar soni juft bo'lgani uchun Cxsiklni qurish jarayoni faqat vxuchga borgandagina tugaydi. Bu yerda ikki hosil bo'lishi mumkin: Cxsikl G grafning barcha qirralaridan o'tadi yoki Cxsikl G grafnir.p barcha qirralaridan o'tmaydi. Birinchi holda teorema isbotlandi deyish mumkin. Ikkinchi holda G grafdan Cxsiklga tegishli barcha qirralarni olib tashlaymiz vanatijada hosil bo'lgan grafni Cxdeb belgilaymiz. Bu yerda yakkalanib qolgan uchlarni olib tashlash yoki olib tashlamaslik muhim emas. Har bir uchga insident qirralar soni juft bo'lgani uchun Cxsiklni qurish jarayoni faqat vxuchga borgandagina tugaydi. Bu yerda ikki hosil bo'lishi mumkin: Cxsikl G grafning barcha qirralaridan o'tadi yoki Cxsikl G grafnir.p barcha qirralaridan o'tmaydi. Birinchi holda teorema isbotlandi deyish mumkin. Ikkinchi holda G grafdan Cxsiklga tegishli barcha qirralarni olib tashlaymiz vanatijada hosil bo'lgan grafni Cxdeb belgilaymiz. Bu yerda yakkalanib qolgan uchlarni olib tashlash yoki olib tashlamaslik muhim emas.
|
| |
Yo'nalgan graflar matritsalari, yo'l tushunchasi.Graflar izomorfligi, misollar bilan

|
Yo'nalgan graflar matritsalari, yo'l tushunchasi.Graflar izomorfligi, misollar bilan
|
bet | 3/7 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #132798 |
Bog'liq DISKRET 5 M - Yo'nalgan graflar matritsalari, yo'l tushunchasi.Graflar izomorfligi, misollar bilan.
- Yonalgan graflar matritsalari va yo'l tushunchasi, graflar izomorfligi bilan bog'liq mavzular o'rin oladi. Bu mavzularni quyidagi tarzda tushunishimiz mumkin:
- 1. Yonalgan Graflar Matritsalari:
- Yonalgan graflar matritsalari quyidagi xususiyatlarga ega bo'ladigan ma'lumotlardir:
- Adjacency Matrix (Adjacency Matrix): Bu matritsa, grafning uchlari orasidagi aloqalarni ifodalaydi. Matritsani o'qiash orqali, uchlar orasidagi aloqalarni aniqlash mumkin. Agar grafda uchlar bir-biriga bog'langan bo'lsa, matritsa ijodiy sonlarni o'z ichiga olishadi, aks holda 0 yoki -1 (masalan, bo'sh joy) ifodalaydi. - Adjacency Matrix (Adjacency Matrix): Bu matritsa, grafning uchlari orasidagi aloqalarni ifodalaydi. Matritsani o'qiash orqali, uchlar orasidagi aloqalarni aniqlash mumkin. Agar grafda uchlar bir-biriga bog'langan bo'lsa, matritsa ijodiy sonlarni o'z ichiga olishadi, aks holda 0 yoki -1 (masalan, bo'sh joy) ifodalaydi. - Incidence Matrix (Incidence Matrix): Bu matritsa, grafning uchlarini va yollarini ifodalaydi. Uchlar va yo'li orasidagi bog'lanishni ifodalaydi. Agar uch grafning uchidan birida yo'l (yoki boshqa aloqador ob'ekt) bor bo'lsa, matritsa o'z ichiga 1 yoki -1 (yo'lni tushuntirish uchun) ifodalaydi. 2. Yo'l Tushunchasi: - 2. Yo'l Tushunchasi:
- Yo'l tushunchasi, grafda uchlar orasida yo'l olishning amaliy yuzasini ifodalaydi. Yo'l tushunchasi, bir uchdan boshlab boshqa uchga yo'l olish uchun kerak bo'lgan qadamni aniqlash uchun foydalaniladi.
- - Graflar Izomorfligi:Graflar izomorfligi, ikki yonalgan graf o'zaro bir-biriga o'xshash bo'lgan, ammo uchlari va bog'lanishlari qanday qilib tuzatilganligini aniqlashda foydalaniladi.
Misollar: - Misollar:
- - Misol 1 (Adjacency Matrix): Quyidagi matritsa A bir grafning yonalgan matritsasi bo'lsa:
- ```
- A = | 0 1 1 |
- | 1 0 0 |
- | 1 0 0 |
- ```
- Ushbu matritsada uchlar bir-biriga bog'langan.
|
| |
Keywords: water grinder, funnel, tubular heater, adsorbers, separator, heat exchanger, 
adsorbent, zeolites, regeneration, desorption. 
Kirish

SANOATDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR
ЦИФРОВЫЕ ТЕХНОЛОГИИ В ПРОМЫШЛЕННОСТИ
DIGITAL TECHNOLOGIES IN INDUSTRY
ID: 37094
Volume 1, № 1
September 2023
DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.8376859
GEOLOGIYA VA NEFT-GAZ SANOATI
ГЕОЛОГИЯ И НЕФТЕГАЗОВАЯ ПРОМЫШЛЕННОСТЬ
GEOLOGY AND OIL-GAS INDUSTRY
www.srt-journal.uz
77
yuqori mexanik kuchga va singdirish qobiliyatiga ega bo‘lishi, gaz oqimiga ozgina qarshilik
ko‘rsatishi va past narxda bo‘lishi kerak. Ba’zan bitta apparatdagi
ikkita quritgichning
kombinatsiyasi, masalan, silikagel va faollashtirilgan alumina ishlatiladi, bu silikagelning
yuqori assimilyatsiya qilish qobiliyatini alyuminiy oksidi bilan yuqori darajadagi gaz quritish
bilan birlashtirishga imkon beradi. Quritgichni qayta tiklash uchun isitiladigan gaz ishlatiladi.
Desorbsiya harorati odatda 160-180 °C (molekulyar elaklar uchun - 280-290 °C).
Adsorbsion quritish uskunasi kamida ikkita adsorbsion birlikdan iborat. O'rnatishning
sxematik diagrammasi 1-rasmda ko'rsatilgan [3].
Nam gaz tomchilar ajratgichdan o‘tib, yuqoridan adsorberlardan biriga
kiradi va u orqali
o‘tadi. Hozirgi vaqtda boshqa adsorber regeneratsiya yoki sovutish bosqichida. Quritilgan gaz
keyingi qayta ishlashga yoki gaz quvuriga beriladi. Dastlabki gazning bir qismi quvurli
isitgichdan o‘tib, quritgichni qayta tiklash uchun boshqa
adsorberning pastki qismiga
yuboriladi. Regeneratsiyadan gaz sovutish uchun issiqlik almashtirgichdan,
suvni ajratish
uchun ajratgichdan o‘tadi va nam gazning asosiy oqimi bilan aralashadi.