nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Dielektrik asosli mikrosxemalarning afzalligi – elementlarning juda yaxshi izolyatsiyasi, ularning xossalarining barqarorligi, hamda elementlar turi va elektr parametrlari tanlovining kengligi

|
Dielektrik asosli mikrosxemalarning afzalligi – elementlarning juda yaxshi izolyatsiyasi, ularning xossalarining barqarorligi, hamda elementlar turi va elektr parametrlari tanlovining kengligi
|
bet | 3/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,87 Mb. | | #228261 |
Bog'liq 4-mustaqil ish elektronika ToirovDielektrik asosli mikrosxemalarning afzalligi – elementlarning juda yaxshi izolyatsiyasi, ularning xossalarining barqarorligi, hamda elementlar turi va elektr parametrlari tanlovining kengligi. - Dielektrik asosli mikrosxemalarning afzalligi – elementlarning juda yaxshi izolyatsiyasi, ularning xossalarining barqarorligi, hamda elementlar turi va elektr parametrlari tanlovining kengligi.
- Pardali va gibrid mikrosxemalar
- Pardali IS – bu dielektrik asos sirtiga surtilgan elementlari parda ko‘rinishida bajarilgan mikrosxema. Pardalar past bosimda turli materiallardan yupqa paradalar ko‘rinishida cho‘kmalar hosil qilish yo‘li bilan olinadi.
- Parda hosil qilish usuli va unga bog‘liq bo‘lgan qalinligiga ko‘ra yupqa pardali IS (parda qalinligi 1 – 2 mkmgacha) va qalin pardali IS (parda qalinligi 10 – 20 mkm gacha va katta) larga bo‘linadi.
Hozirgi kunda barqaror pardali diodlar va tranzistorlar mavjud emas, shu sababli pardali ISlar faqat passiv elementlar (rezistorlar, kondensatorlar va x.z.) dan tashkil topadi - Hozirgi kunda barqaror pardali diodlar va tranzistorlar mavjud emas, shu sababli pardali ISlar faqat passiv elementlar (rezistorlar, kondensatorlar va x.z.) dan tashkil topadi
- Gibrid IS (yoki GIS) – bu pardali passiv elementlar bilan diskret aktiv elementlar kombinatsiyasidan tashkil topgan, yagona dielektrik asosda joylashgan mikrosxema. Diskret komponentlarni osma elementlar deb atashadi. Qobiqsiz yoki mikrominiatyur metall qobiqli mikrosxemalar gibrid IMSlar uchun aktiv elementlar bo‘lib hisoblanadilar.
- Gibrid integral mikrosxemalarning asosiy afzalligi: nisbatan qisqa ishlab chiqish vaqtida analog va raqamli mikrosxemalarning keng turlarini yaratish imkoniyati; keng nomentkaluturaga ega bo‘lgan passiv elementlar hosil qilish imkoniyati; MDYa – asboblar, diodli va tranzistorli matrisalar va yuqori yaroqli mikrosxemalar chiqishi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dielektrik asosli mikrosxemalarning afzalligi – elementlarning juda yaxshi izolyatsiyasi, ularning xossalarining barqarorligi, hamda elementlar turi va elektr parametrlari tanlovining kengligi
|
Тakrorlash uchun savollar

Тakrorlash uchun savollar 1.
Korxona nima uchun jamiyatning birlamchi va asosiy bo’g’ini hisoblanadi?
2.
Korxonaning maqsadi nima?
3.
Korxona qanday vazifalar bajaradi?
4.
Korxona ta’rifini asoslang.
5.
Mulkchilik shakliga ko’ra korxonalarni qanday turlari mavjud?
6.
Korxonani tashkil etish bosqichlari va tartibini izohlang.
7.
Korxona ta’sis hujjatlariga nimalar kiradi.
8.
Тa’sis shartnomasi deganda nimani tushunasiz?
9.
Boshqaruv munosabatlari deganda nimani tushunasiz?
10. Boshqaruv tamoyillarini keltiring.
Mavzuni mustahkamlash uchun test savollari 1. Korxonalarning bozor munosabatlari sharoitidagi xususiyatlari A) Тo’liq mustaqillik, bozor sharoitida foydali faoliyat va mahsulot ishlab chiqarish;
korxona egalarining mulkiy javobgarligi;
B) Тo’liq mustaqillik;
C) Bozor sharoitida foydali faoliyat va mahsulot ishlab chiqarish;
D) Korxona egalarining mulkiy javobgarligi;
2. Korxonalarning ma’muriy-buyruqbozlik iqtisodiyotidagi xususiyatlari: A) Davlat byudjetidan dotatsiya hisobiga zararni qoplash;
B) Mahsulot ishlab chiqaruvchi, ishlarni bajaruvchi va xizmatlar ko’rsatuvchi
mustaqil ho’jalik yurituvchi sub’ekt;
C) Yuridik shaxs maqomiga ega bo’lgan mustaqil ho’jalik yurituvchi sub’ekt.
D) Mahsulot ishlab chiqaruvchi xo’jalik sub’ektlari
3. Korxonaning asosiy vazifasi: A) Bozor talablarga javob beruvchi sifatli mahsulotlarni ishlab chiqarish;
46
B) Korxona mulki egalari manfaatlarini qondirish maqsadida foyda olishga
yo’naltirilgan xo’jalik faoliyati;
C) Bozor sharoitlarida xizmatlar ko’ratish;
D) Mahsulotlar ishlab chiqarish va xizmatlar ko’rsatish.
Korxona boshqaruvida yordam beruvchi kpi va inventarizatsiya tizimlarining algaritmlari - bet 2

|
Korxona boshqaruvida yordam beruvchi kpi va inventarizatsiya tizimlarining algaritmlariBog'liq kpi
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
http://www.newjournal.org/
Volume–17_Issue-3_November_2022
64
TADQIQOT METODOLOGIYASI VA EMPIRIK TAHLIL
Zamonaviy tadqiqotlarda samaradorlik ko‘rsatkichlarini attestatsion va xarajatli
ko‘rsatkichlarga ajratilmoqda. Attestatsion samaradorlik ko‘rsatkichlari umumiy
natijalarni va korxonaning yalpi rivojlanishini aniqlashni maqsad qiladi. Xarajatli
samara dorlik ko‘rsatkichlari esa korxonaning ma’lum bir faoliyat turida xarajatlar va
ularning qoplanish darajasini o‘lchashni maqsad qiladi.
2-jadval. Savdo korxonalaridagi samaradorlik ko‘rsatkichlari turlari
Samaradorlik
ko‘rsatkichlari turlari
Izoh
Ob’ektiv ko‘rsatkichlar Korxonaning ob’ektiv moliyaviy va iqtisodiy holatini baholash
uchun ishlab chiqilgan ko‘rsatkichlar
Sub’ektiv
ko‘rsatkichlar
Korxona xodimlarining psixologik va jismoniy resurslarini
baholashga qaratilgan ko‘rsatkichlar
Attestatsion
ko‘rsatkichlar
Korxonaning umumiy rivojlanish holatini aniqlashni maqsad
qilgan ko‘rsatkichlar
Xarajatli samaradorlik
ko‘rsatkichlari
Korxonaning ma’lum bir tovar yoki xizmatni ishlab chiqarish
va sotishga ketgan xarajatlarni baholashni maqsad qiladi
KPI (key performance
in dicators) Asosiy
faoliyat ko‘rsatkichlari
Korxonaning oldiga qo‘ygan maqsadlariga erishishini
ta’minlanganligini baholashga yo‘naltirilgan ko‘rsatkichlar
Bugungi kunda KPI asosiy faoliyat ko‘rsatkichlarini ko‘plab tashkilotlarda
tobora ko‘proq qo‘llanilmoqda. KPI ko‘rsatkichlar tizimini yaratish orqali nafaqat
individual korxonalar, balki butun sanoat turlarini ham baholash imkoniyati paydo
bo‘ladi. Masalan, Biletix.ru onlayn savdo agentligining bosh direktori A.Siznitsevga
ko‘ra onlayn savdoda oflayn savdoda qo‘llaniladigan ko‘rsatkichlarning ko‘pi
samaradorlikni aniqlashda qo‘llanilmaydi. Siznitsevga ko‘ra onlayn savdo bozorida
bozorning o‘sishi savdo hajmlari o‘sishidan sekinroq bo‘lgani sababli odatda onlayn
savdo do‘konlari samaradorlik normasini onlayn savdo bozorining o‘sish tezligini
belgilab olinadi. Agar savdo hajmlarining o‘sishi umumiy bozorning o‘sish tezligidan
pastroq bo‘lsa, demak samaradorlik pasaygan degan xulosani beradi. Bu holatda
vebsayt reklamasini ko‘paytirish va xizmat ko‘rsatish sifatini oshirishga ko‘proq
e’tibor qaratiladi. Shu bilan birga, onlayn savdoda qo‘shilgan qiymati yuqoriroq tovar
va xizmatlarning jami sotilgan tovar va xizmatlardagi ulushining o‘sishi
samaradorlikning o‘sishini anglatadi.
Onlayn savdoning muhim jihatlardan yana biri bu rentabelligi yuqori bo‘lgan
savdo kanallari orqali sotuvlar hajmini oshirish hisoblanadi. Ya’ni yuqori darajada
mashhur bo‘lgan platformalar orqali savdo hajmlarini ko‘paytirish daromadlarni tezda
|
| |
Qo’shimcha mas’uliyatli jamiyat 
Eng kam oylik ish haqining 
40 baravari miqdorida 
4

50
belgilangandan kam
bo’lmagan miqdorda
Тadbirkorlik sub’ektlarini davlat ro’yxatidan o’tkazish, qayta ro’yxatdan
o’tkazish uchun belgilangan
MUDDAТLAR
Т/r
Тadbirkorlik faoliyati shakllarining nomi
Davlat ro’yxatidan
o’tkazishning
belgilangan muddatlari
I. Тadbirkorlik sub’ektlarini davlat ro’yxatidan o’tkazish
1.
Yakka tartibdagi tadbirkor, shu jumladan
dehqon xo’jaligi, oilaviy tadbirkorlik va
hunarmandchilik faoliyati sub’ektlari
real vaqt rejimida, lekin
30 minutdan oshmagan
vaqtda
2.
Тadbirkorlik faoliyatining boshqa shakllari
real vaqt rejimida, lekin
30 minutdan oshmagan
vaqtda
Diversifikatsiya - Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh

298
Ijara
- mulkni ma’lum bir haq to’lash evaziga, vaqtinchalik foydalanishga berish
to’g’risidagi shartnoma asosida yollash.
Ijtimoiy-ruhiy usul
– asosiy maqsadi jamoalarda sog’lom
ijtimoiy-ruhiy muhitni
yaratishga qaratilgan boshqaruv usuli.
Iqtisodiy kibernetika
– iqtisodiyotda boshqaruv jarayonlarni o’rganish usullarining
majmuasi, jumladan iqtisodiy-matematik uslublar majmuasi.
Iqtisodiy usul –
boshqaruvda iqtisodiy manfaatlardan (masalan, foyda, soliq, foiz
kabilardan) foydalanish usuli.
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
http://www.newjournal.org/
Volume–17_Issue-3_November_2022
65
yuqorilashiga olib keladi. Yana bir muhim samaradorlik ko‘rsatkichlaridan
biri bu
sodiq mijoz lar sonining ko‘payishi hisoblanadi. “Sodiq” mijoz deganda ikki martadan
ko‘p marta tovar va xizmatlarni sotib olgan mijozlar nazarda tutiladi.
Yuqorida
keltirilgan samaradorlik ko‘rsatkichlar o‘ziga xos KPI bo‘lib xizmat qiladi. KPI
yordamida xodimlarning natijaviyligini samarali baholash imkoniyati paydo bo‘ladi.
KPIni qamrov darajasiga qarab operatsion va global turlarga ajratish mumkin.
Operatsion KPI deganda korxonaning joriy holatida
yuz berayotgan tashqi
o‘zgarishlarni vaqtida aniqlash va rejali choralar ko‘rishni nazarda tutadi. Aynan shu
turdagi KPI asosida korxonada mahsulot sifatliligi darajasini ham aniqlash mumkin.
Global KPI esa korxonaning umumiy rivojlanishida muammolarni aniqlash va bartaraf
etishga yo‘naltirilgan bo‘ladi.
XULOSA VA MUNOZARA
Umuman olganda, KPI korxona rahbariyati
tomonidan xodimlarga aniq
vazifalarni qo‘yishi va ushbu vazifalarning bajarilishi ustidan qat’iy
nazorat
o‘rnatilishi bilan bog‘liq hisoblanadi. Ushbu usul korxona
natijalarini oldindan
hisoblash imkoni borligi va bosh strategiyani vaqt davomida to‘g‘rilab borish imkoni
borligiga asoslangan gipotezada qurilgan hisoblanadi. KPI ning boshqa samaradorlik
ko‘rsatkichlaridan
ustunligi shundaki, ushbu ko‘rsatkichlar
tizimi har bir korxona
uchun faoliyat turiga qarab individual tuziladi hamda yuqori natijadorlikka
erishgan
xodimlarni aniqlash va ularni rag‘batlantirishga zamin yaratadi. Savdo xizmatlarida
KPI quyidagilarga asoslanadi: mahsulot realizatsiyasi, foyda, tannarx, aylanma kapital
va korxona rezervlari hajmi kabilar hisoblanadi.
ADABIYOTLAR RO`YXATI
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2008 yil 15 iyuldagi «Innovatsion
loyihalarni va texnologiyalarni ishlab chiqarishga tatbiq etishni rag‘batlantirish bora
sidagi qo‘shimcha choratadbirlar to‘g‘risida»gi PQ916son qarori. https://lex.uz/ru/
docs/1372342
2.
Savdo iqtisodiyoti muammolari. O‘quv qo‘llanma. // G‘.H.Qudratov,
B.A.Abdukarimov, M.Q.Pardaev, A.Bektemirov, Sh.A.Sultonov, F.B.Abdukarimov,
U.N.Normurodov, Z.S.Artikov, O.M.Pardaeva, Sh.Sh.Negmatova; // I.f.d., professor
M.Q.Pardaevning umumiy tahriri ostida.
–
T.: “IQTISODMOLIYa” nashriyoti, 2016. – 430 bet.
3.
Xaydarov M.T., Muminov N.G. Davlat xaridlari bo‘yicha axborot portalini amal
qilishini tashkil etish tamoyillari // Ekonomika i finansы (Uzbekistan). 2011. № 3.
B.8995.
4.
Samuelson P., «Ekonomika» T., INAO, «ALGON» VNIISI, 1992, s.36.
5.
Kotler F. «Osnovы marketinga». M., Progress, 2010 s. 54
Buxgalteriya hisobining bosh-jurnal shakli

|
Buxgalteriya hisobining bosh-jurnal shakli
|
bet | 18/99 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #256546 |
Bog'liq AtamurodovBuxgalteriya hisobining bosh-jurnal shakli
Bosh-jurnal shakli qo‘llanilganda, buxgalteriya hisobi kitoblarda yoki kartochkalarda yuritiladi. Bu tartibni yuqori tashkilotning bosh hisobchisi belgilaydi. Bunda quyidagi kitoblar qo‘llaniladi: «Bosh-jurnal» kitobi, g‘azna kitobi, mehnat haqi to‘lashga tarqa- tuvchilarga berilgan pullar kitobi, joriy hisobvaraqlar va hisob- kitoblarni hisobga olish kitobi, deponet qilingan mehnat haqi va stipendiyalarning analitik hisobini olib borish kitobi, moddiy qiymatliklarni miqdor-summali hisobini olib borish kitobi, quyi tashkilotlarni moliyalashtirish bo‘yicha hisob-kitoblarni hisobga olish kitobi, maxsus mablag‘larni hisobga olish kitobi. Bosh-jurnal kitobi sintetik hisob uchun, hamma qolganlari esa analitik hisob uchun tayinlangan.
30
Budjet tashkilotlarida buxgalteriya hisobining asosiy vazifasi hisob va hisobot tizimini yaxshilash, avvalo, hisobni markaz- lashtirish va ma’lumotlarai ishlashning elektron tizimini qo‘llash hisoblanadi.
§. BOSH HISOBCHINING HUQUQ VA MAJBURIYATLARI
Bosh hisobehining asosiy vazifalari
Buxgalteriya bo‘limining boshlig‘i bu lavozimiga budjet tashkiloti direktorining buyrug‘i bilan tayinlanadi va ozod etiladi.
Budjet tashkiloti buxgalteriya bo‘limi bosh hisobchisining asosiy vazifalarini sanab o‘tamiz:
Bosh hisobchi vazifasiga tayin etilganda ishni qabul qilish yoki ozod etilganda ishni topshirish hujjat (akt) bilan rasmiylashtiriladi. Buxgalteriya bo‘limi boshlig‘i bevosita budjet tashkiloti direktori va uning iqtisodiy masalalar bo‘yicha o‘rinbosariga bo‘ysunadi. Bosh hisobchi budjet tashkiloti tizimida, moddiy, mehnat va moliya- viy zaxiralardan samarali foydalanish, davlat mulkini ehtiyot qilish maqsadida hisob-kitob ishlarini tashkil etadi, hisobga olish va hisobot ishlarini yo‘lga qo‘yishga metodik rahbarlik qiladi, hisoblash texnikasi, hisobga olishning istiqbolli shakl va usullarini qo‘llaydi, hisobchi xodimlarning kasb mahorati va ijodiy faoliyatini ko‘tarishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqadi, amaliy nazorat va ishda tezkorlikni ta’minlaydi. Shuningdek, mablag‘ va boylik bilan bog‘liq moddiy ma’suliyatli vazifalarni bajarishga ruxsat etilmaydi, ya’ni bevosita cheklar va boshqa hujjatlar bilan pul yoki mollarni olish taqiqlanadi;
Budjet tashkilotida buxgalterlik va hisob-kitob ishlariga metodik rahbarlik qiladi hamda istiqbolli ish shakllari va usullarini tadbiq etish bo‘yicha bo‘lim ish rejalarini va tadbirlarini ishlab chiqadi. Shu bilan birga mazkur hisob-kitob, hisobot ishlarini innovatsion texnologiyalar asosida avtomatlashtirish vositalaridan foydalanishni tashkil etadi;
Asosiy mulklar va moddiy boyliklarning ehtiyotlab saqlanishi va samarali foydalanilishi ustidan nazorat o‘rnatadi. Dastlabki hisob-
kitob hujjatlarining yagona uslubini joriy etish ishlarini nazorat qiladi;
Bo‘lim bo‘yicha yakuniy hisobotlarni tekshirib, ko‘rsatilgan vaqtlarda tegishli joylarga yetkazib berilishini ta’minlaydi.
|
| |
Asosiy fondlar amortizatsiyasi va ulardan foydalanish

56
Asosiy fondlarni baholashning quyidagi usullari mavjud: boshlan\ich
qiymat bo’yicha - asosiy vositalarni yaratish yoki sotib olish uchun sarflangan
xarajatlar majmuidan iborat bo’lib, asosiy fondlar yoki ularning alohida qismlarini
foydalanishga topshirish uchun yaroqli holga keltirish bilan bog’liq bo’lgan-ularni
keltirish, O’rnatish kabi xarajatlarni hisobga olgan holda yuzaga keluvchi qiymat.
Masalan, bitta mashina yoki uskunaning boshlang’ich qiymati – bu,
korxonaning mazkur mashina yoki uskunani ma’lum bir sanada sotib olgan va bu
haqda buxgalteriya hujjatlarida qayd qilingan sotib olish narxidir.
Тiklanish qiymati bo’yicha - asosiy fondlar yoki ularning biron-bir qismini
(binolar, qurilmalar, mashinalar, ishlab chiqarish uskunalari va hokazo) hozirgi
paytdagi inflyatsiya va boshqa omillarni hisobga olgan holda baholash.
Baholashning bu usuli ob’ektning hozirgi paytdagi qayta ishlab chiqarish davrida
qancha turishini ko’rsatadi. Korxona asosiy fondlarining tiklanish qiymati, taftish va
inventarizatsiya paytida, mamlakat miqyosida va davlat chora-tadbiri sifatida esa,
asosiy fondlarni qayta baholash paytida amalga oshiriladi.
Qoldiq qiymati bo’yicha - asosiy fondlarning eskirishini inobatga olgan holda,
birlamchi va qayta tiklash qiymatlari o’rtasidagi farq ko’rinishidagi baholashdir.
Boshqacha qilib aytganda, bu asosiy fondlarning ishlab chiqarilayotgan
mahsulotlarga
hali
o’tkazilmagan
qismidir.
Korxonalar
tomonidan
foydalanilmaydigan hamda hisobdan chiqarish yoki sotib yuborish mo’ljallangan
asosiy fondlar ham, ko’pincha qoldiq qiymati bo’yicha, mazkur xo’jalik yilidagi
narxlarda baholanadi.
Korxona asosiy fondlarini baholashning turlarini quyidagi chizma
ko’rinishda aks ettirish mumkin: (3.2-chizma)
Korxona – bu - Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh

10. Korxona – bu: A. yuridik shaxs huquqiga ega bo’lgan mustaqil xo’jalik yurituvchi sub'ekt, mehnat
jamoasi
B. monopolistik birlashmalarning bir shakli
C. kooperatsiyaning birlamchi bo’g’ini
D. yirik ko’p tarmoqli kooperatsiya
Mavzuga oid ko’rgazmali materiallar 2.4-chizma. Bozor sub’yektlari DAVLA Т RESURS BOZORI KORXONA (FIRMA) UY X’OJALIGI TOVAR (ISH, XIZMAT) BOZORI Resurslar Tovar, xizmatlar Xarajatlar Soliqlar Xarajatlar Soliqlar Xarajatlar Tovar, xizmatlar
48
Korxona turlari Хususiy firmalar Shirkat firmalar Davlat korxonalari Aralash firmalar Mas’uliyati
cheklanmagan
jamiyat
Mas’uliyati
cheklangan
jamiyat
-qo’shma korxonalar
-konsern
-konsorsium
-konsessiya
-kooperativ
-kartel
-sindikat
-venchur
-ijara
-konsalting
-injiniring
Aksiyadorlik
jamiyatlari
Korporatsiya-
lar
2.5-chizma. Bozor sub’yektlari Тadbirkorlik sub’ektlarini davlat ro’yхatidan o’tkazish sхemasi Bosqichlar Sub'yektlar Tadbirlar Bajarish muddati 1-bosqich
Ariza beruvchi
1. So‘rovnoma Internet jaxon axborot
tarmog‘i orqali rasmiylashtirilganda:
- firma nomini tanlash - yuridik shaxslar
uchun;
- so‘rovnomani tegishli ma'lumotlar
ko‘rsatilgan holda elektron shaklda
rasmiylashtirish;
- davlat bojini to‘lash
2. Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga o‘zi
kelib murojaat qilganda:
- davlat bojini to‘lash;
- tegishli qog‘oz hujjatlarining asl
nushalarini bir nushada taqdim etish;
- ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organning
xodimi bilan birgalikda arizani
to‘ldirish
Ariza
beruvchining
xoxishiga
ko‘ra
(real vaqt
rejimida)
2-bosqich
Tadbirkorlik
sub'yektlarini
davlat
ro‘yxatidan
o‘tkazish va
hisobga
qo‘yishning
avtomatlashtiril
gan tizimi
1. Ma'lumotlarni tekshirish,
tadbirkorlik sub'yektlarini noyob
identifikatorini berish
2. Ma'lumotlarni Tadbirkorlik
sub'yektlari yagona davlat reyestriga
kiritish.
3. Ariza beruvchining tadbirkorlik
sub'yekti davlat ro‘yxatidan
o‘tkazilganligi to‘g‘risida xabardor
qilish
real vaqt
rejimida
(ariza
topshirilgan
paytdan
boshlab 30
minutdan
oshmagan
vaqtda)
49
Тadbirkorlik sub’ektlari — yuridik shaxslar ustav fondining eng kam miqdoriga qo’yiladigan talablar Т/r Тadbirkorlik sub’ektlarining — yuridik shaxslarning tashkiliy-huquqiy shakli Ustav fondining eng kam miqdori 1. Aksiyadorlik jamiyati
1 600 mln. so’m
2. Mas’uliyati cheklangan jamiyat
Eng kam oylik ish haqining
40 baravari miqdorida***
§. hisobvaraqlardagi budjetdan tashqari

|
§. hisobvaraqlardagi budjetdan tashqari
|
bet | 30/99 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #256546 |
Bog'liq Atamurodov§. hisobvaraqlardagi budjetdan tashqari
MABLAG‘LAR HISOBI
Byudetdan tashqari mablag‘lar deb, budjet tashkilotining boshqa loyihalar hisobiga shakllantirilgan mablag‘lariga aytiladi.
Budjet tashkilotlari hisobvaraqlar rejasidagi 11 hisobvarag‘ida budjetdan tashqari mablag‘lari hisobi yuritiladi. Bu hisobvaraqda tashkilotlarning:
- to‘lovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan tushgan mablag‘lari;
o‘qitishning to‘lov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlari;
budjet tashkilotini rivojlantirish jamg‘armasi mablag‘lari, shu- ningdek, tibbiyot muassasalarining moddiy rag‘batlantirish va rivoj- lantirish jamg‘armasi mablag‘lari;
boshqa budjetdan tashqari mablag‘lari;
vaqtincha ixtiyorida bo‘ladigan mablag‘lari;
valuta hisobvarag‘idagi mablag‘lari;
Budjet mablag‘lari bo‘yicha yuzaga kelgan oldingi yillardagi debitorlik qarzlarining joriy moliyaviy yilda tushgan mablag‘lari;
O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjet- dan tashqari Pensiya jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan tashkilotlar xodimlarining ijtimoiy to‘lovlarini qoplash uchun kelib tushgan mablag‘lari;
boshqa kirim qilingan budjetdan tashqari mablag‘larning hiso- bi olib boriladi.
|
| |
Mulkchilik shakliga ko’ra korxonalar bo’ladi

47
B. o’z mulkiga ega bo’lib, majburiyatlari uchun shu mulki bilan javob beradigan,
belgilangan tartibda davlat ruyhatidan o’tgan va
mulkini mustaqil boshqarib
borayotgan tashkilot
C. mustaqil muassasa
D. mustaqil korxona
9. Quyida qayd qilingan tadbirkorlik faoliyatining qaysi biriga O’zbekiston
Respublikasi Vazirlar Maqkamasi litsenziya beradi?
A. qimmatbaho metallari va noyob yer osti metallari bilan bog’liq faoliyatga
B. sovuq qurollar ishlab chiqarish va sotish bilan bog’liq faoliyatga
C. qimmatli qog’ozlarni ishlab chiqarish bilan bog’liq faoliyatga
D. farmokologik preparatlar ishlab chiqarish yoki sotish bilan bog’liq faoliyatga
Hosil qilingan ketma-ketliklarning statistik xossalarini tahlil qilish

|
Hosil qilingan ketma-ketliklarning statistik xossalarini tahlil qilish
|
bet | 4/6 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 133,02 Kb. | | #126502 |
Bog'liq programmnyy-generator-psevdosluchaynyh-chisel-dlya-programmnyh-sredstv-zaschity-inf1.Hosil qilingan ketma-ketliklarning statistik xossalarini tahlil qilish
Tadqiqot an'anaviy ravishda qo'llaniladigan test usuli yordamida o'tkazildi. Ushbu ishda PSP ketma-ketligini o'rganish uchun ikkita test guruhi qo'llaniladi.
- Grafik testlar. Bunda ketma-ketliklarning statistik xossalari grafik bog`liqliklar ko`rinishida ko`rsatiladi, ularning ko`rinishi asosida o`rganilayotgan ketma-ketlikning xossalari haqida xulosalar chiqariladi.
− Оценочные тесты. При этом статистические свойства последовательностей определяются числовыми характеристиками. На основе оценочных критериев делаются заключения о степени близости свойств анализируемой и истинно случайной последовательностей.
Тестирование разработанной автором программы «Vector-f» проводилось с помощью «ПКСТ-П» – модуля тестирования поточных шифров, разработанного в НФ ФГУП НИИ «Вектор» – СЦПС «Спектр». Модуль тестирования включает в себя следующие тесты: проверка частот появления битов 0 и 1, кумулятивный тест, спектральный тест, тест серий, посимвольная проверка, покерный тест, автокорреляционный тест, геометрический тест [4]. На случайность исследуется гаммирующая последовательность на выходе алгоритма при случайном ключе.
В отличие от графических тестов (в данной работе применялся только графический тест распределения на плоскости), где результаты интерпретируются пользователями, вследствие чего возможны субъективные различия в трактовке результатов, оценочные тесты характеризуются тем, что они выдают численную характеристику, которая позволяет однозначно сказать, пройден тест или нет. Последовательность успешно прошла оценочные тесты. Результат прохождения графического теста представлен на рис. 4.
Вывод: между элементами последовательности отсутствуют зависимости, точки на поле расположены хаотично.
По результатам описанных выше проведенных исследований с большой долей уверенности можно сделать вывод, что генерируемая последовательность ПСЧ отвечает требованию случайности.
Рис. 4. Результаты теста распределения на плоскости
|
| |
Algoritm cheklovlari - Psevdo-tasosodiy sonlarning dasturiy generatori axborot xavfsizligi dasturi uchun

|
Psevdo-tasosodiy sonlarning dasturiy generatori axborot xavfsizligi dasturi uchun
|
bet | 3/6 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 133,02 Kb. | | #126502 |
Bog'liq programmnyy-generator-psevdosluchaynyh-chisel-dlya-programmnyh-sredstv-zaschity-inf1.1. Algoritm cheklovlari
Agar yakuniy transformatsiya vektorining qiymatlari soni xabar bloklari sonidan kam bo'lsa, u holda g qayta hisoblab chiqiladi. Agar operator i va j parametrlari uchun qiymatlar oralig'ini noto'g'ri ko'rsatgan bo'lsa, bu sodir bo'lishi mumkin. Bunday holda, algoritmning statistik xususiyatlari kamayadi.
Algoritm samarali ishlashi uchun operator o'zgarishlar amalga oshiriladigan dastlabki qiymatlar to'plamining hajmini hisobga olgan holda i va j parametrlarining qiymatlarini belgilashi kerak.
1.1. Dasturiy ta'minotni amalga oshirish
PNG yaratish algoritmini modulli tarzda amalga oshirishga qaror qilindi. PNG avlod dasturining strukturasini modullar shaklida grafik tasvirlash mumkin (2-rasm).
GUI
Oldindan hisoblash moduli
Konvertatsiya moduli
Ish moduli fayllar bilan
Рис. 2. Dasturning modulli tuzilishi
"Vektor-f" dasturi, uning interfeysi rasmda ko'rsatilgan. 3 - bu MFC kutubxonasi (Microsoft Foundation Classes - Microsoft asosiy sinf kutubxonasi) yordamida qurilgan, C++ dasturlash tilida Microsoft Visual Studio 6.0 muhitida ishlab chiqilgan Windows ilovasi. Ishlab chiqilgan dastur quyidagi funktsiyalarni amalga oshiradi:
− kengaytirilgan shifrlash kalitini yaratish;
|
− kengaytirilgan shifrlash kalitini yaratish;
|
− “SPECTR-F” disk maydonini shifrlash algoritmini amalga oshirish;
|
− “SPECTR-F” disk maydonini shifrlash algoritmini amalga oshirish;
|
− psevdor tasodifiy sonlarni yaratish;
|
− psevdor tasodifiy sonlarni yaratish;
|
− foydalanuvchi tomonidan belgilangan parametrlar bo‘yicha ma’lumotlar bloklarini shifrlash;
|
− foydalanuvchi tomonidan belgilangan parametrlar bo‘yicha ma’lumotlar bloklarini shifrlash;
|
− foydalanuvchi tomonidan belgilangan parametrlar bo‘yicha ma’lumotlar bloklarining shifrini ochish.
|
− foydalanuvchi tomonidan belgilangan parametrlar bo‘yicha ma’lumotlar bloklarining shifrini ochish.
|
Kengaytirilgan turdagi kalitni tanlashda dastur foydalanuvchi tomonidan kiritilgan parol va maxsus almashtirish jadvali yordamida kengaytirilgan kalitni yaratadi. Ushbu kalit kriptografik algoritmda qo'llaniladi. Ruxsat etilgan turdagi kalitni tanlasangiz, algoritm dastur kodida o'rnatilgan kalitdan foydalanadi va foydalanuvchi kiritgan parol kriptografik algoritm parametrlarini hisoblash uchun ishlatiladi.
Рис. 3. Dasturning asosiy oynasi
|
| |
Литература - Psevdo-tasosodiy sonlarning dasturiy generatori axborot xavfsizligi dasturi uchun

|
Psevdo-tasosodiy sonlarning dasturiy generatori axborot xavfsizligi dasturi uchun
|
bet | 6/6 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 133,02 Kb. | | #126502 |
Bog'liq programmnyy-generator-psevdosluchaynyh-chisel-dlya-programmnyh-sredstv-zaschity-inf
Молдовян Н.А. Криптография: от примитивов к синтезу алгоритмов / Н.А. Молдовян, А.А. Молдовян, М.А. Еремеев. – СПб: БХВ-Петербург, 2004.
Бодров А.В., Молдовян Н.А., Молдовян П.А. Повышение производительности программных шифров с большим размером блока данных. – СПб: Специализированный центр программных систем «СПЕКТР», 2006.
Молдовян А.А., Молдовян Н.А., Гуц Н.Д., Изотов Б.В. Криптография: скоростные шифры. – СПб: БХВ-Петербург, 2002. – 496 с.: ил.
Башков И.О., Гортинская Л.В. Исследование статистических свойств блочного шифра EAGLE-128. – СПб: НФ ФГУП НИИ «Вектор» – СЦПС «Спектр», 2006.
|
| |
Bankrotlik - Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh

296
Boshqaruv tuzilmasi
– bir biri bilan bog’liq holda boshqaruv maqsadlarini amalga
oshiruvchi va uning funktsiyalarini bajaruvchi turli
boshqaruv organlari va
bo’g’inlarining majmui.
Boshqaruv funktsiyasi
– zamonaviy menejment funksiyalari: rejalashtirish, tashkil
qilish, muvofiqlashtirish, nazorat qilish, motivlash, marketing va b.
Boshqaruvning zamonaviy menejment maktabi
(XX asrning 60-80 yy.) - Garb
boshqaruv taraqqiyotining zamonaviy bosqichi deb qaraladi va u boshqaruvga 4
yondashuvni ajratib ko’rsatai: tizimli, vaziyatli, jarayonli (vazifaviy) va sonli.
Maktab namoyondalari – V. Leonthev, D.Kornegi va b.
Boshqaruvning ilmiy maktabi
(1885-1920 yy.) – bu maktab asoschilari (F. Teylor,
G.Emerson, L.Gilbret va G.Gant) qo’l mehnatining samarali bajarilishiga erishish
uchun ko’pgina
jarayonlarni takomillashtirish, mukammallashtirish mumkin, deb
hisoblaganlar. Amerikalik muhandis F. Teylor “ilmiy boshqaruv” iborasini asoslab
bergan va 3 asosiy jihati bo’lgan “teylor tizimini”ni tavsiya etgan: mehnatni oqilona
tashkil etish; tashkilotni
rasmiy tuzumini tashkil etish; boshqaruvchi va ishchini
hamkorligi borasidagi chora-tadbirlarni belgilash.
Yaratish algoritmi - Psevdo-tasosodiy sonlarning dasturiy generatori axborot xavfsizligi dasturi uchun

|
Psevdo-tasosodiy sonlarning dasturiy generatori axborot xavfsizligi dasturi uchun
|
bet | 2/6 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 133,02 Kb. | | #126502 |
Bog'liq programmnyy-generator-psevdosluchaynyh-chisel-dlya-programmnyh-sredstv-zaschity-infYaratish algoritmi
Ushbu maqsadga erishish uchun quyidagi vazifalar hal qilindi: PNG generatorlarini qo'llash doirasi va PNG avlod algoritmlarining eng istiqbolli oilalari ko'rib chiqildi va yuqori tezlikdagi dasturiy shifrlar o'rganildiPNGni yaratish uchun parolga asoslangan algoritmdan (E), ya'ni "SPECTR-F" yuqori tezlikdagi dasturiy shifrlash algoritmidan foydalanishga qaror qilindi [2]. Ushbu shifrlash algoritmini ishlab chiqishda uni qo'llashning asosiy yo'nalishi kompyuter tizimlarida ichki shifrlashni ta'minlash va kompyuter tizimlarining yuqori ishlashini ta'minlaydigan axborot xavfsizligi tizimlarining bir qismi sifatida NSD dan foydalanish deb taxmin qilingan [3]. Bunday qarorlarni qabul qilish avlod algoritmiga qo'yiladigan talablarni bajarishga imkon beradi.
PNG yaratish uchun ishlab chiqilgan algoritm diagrammasi rasmda ko'rsatilgan.1.
PNG yaratish algoritmi diagrammasida ishlatiladigan belgilar:
- i, j - o'zgartirish amalga oshiriladigan qiymatlarning dastlabki to'plamlari;
− E – “SPECTR-F” shifrlash algoritmi;
− k, k’ – “SPECTR-F” algoritmida shifrlash uchun foydalaniladigan kengaytirilgan shifrlash kalitlari;
− gi, gj – transformatsiyalarning chiqish vektorlari; − ⊕ – bit bo‘yicha qo‘shish moduli 2.
Generatsiya algoritmiga kirish:
− foydalanuvchi tomonidan ko'rsatilgan raqamlar (in1 dan in2 va jn3 dan jn4 gacha), ulardan chiqish transformatsiya vektorlari (gI va gj) hosil bo'ladi;
- transformatsiyalar amalga oshiriladigan dastlabki qiymatlar to'plami;
− kengaytirilgan shifrlash kalitini yaratish uchun foydalaniladigan foydalanuvchi paroli yoki sobit kengaytirilgan kalitdan foydalanilganda, “SPECTRUM-F” algoritmi parametrlarini hisoblashda foydalaniladigan parol.
Foydalanuvchi faqat i parametri yoki i va j parametrlari uchun chegara qiymatlarini kiritganiga qarab, mos ravishda bir yoki ikkita konversiya sikllari amalga oshiriladi.
Agar chegara qiymatlari faqat i parametr uchun belgilangan bo'lsa:
− gI vektorining har bir qiymati va har bir xabar bloki uchun XOR operatsiyasi bajariladi;
- qabul qilingan blok E shifrlash algoritmi uchun dastlabki qiymatlar to'plami sifatida taqdim etiladi.
Agar i va j parametrlari uchun chegara qiymatlari ko'rsatilgan bo'lsa:
gI vektorning har bir manba va joriy qiymat gj uchun XOR operatsiyasi bajariladi;
− qabul qilingan blok va xabar bloki uchun XOR operatsiyasi bajariladi;
- qabul qilingan blok E shifrlash algoritmi uchun dastlabki qiymatlar to'plami sifatida taqdim etiladi.
Bu amallar j parametr qiymati belgilangan chegara qiymatiga teng bo'lgunga qadar tsiklda bajariladi.
|
| |
Ishlab chiqarish vositalari va ularning tavsifi

55
qiymati eng kam oylik ish haqining 50 barobaridan ko’p bo’lgan asbob va
moslamalar;
ishlab chiqarish va xo’jalik inventarlari;
xo’jalik ichidagi yo’llar.
Asosiy fondlar tuzulmasini to’g’ri tashkil etish ishlab chiqarishning o’sishiga,
tannarxning pasayishiga va korxona pul mablag’larining ortishga olib keluvchi shart
sifatida qaraladi.
Sanoatning turli tarmoqlariga tegishli korxonalarda asosiy ishlab chiqarish
fondlari tuzulmasi bir xil bo’lmaydi. Masalan yengil va oziq – ovqat sanoatida
binolar asosiy o’rin egalaydi (44-46%), yonilg’i sanoatida inshootlar (17-19%),
elektro energetika sanoati korxonalarida uzatish qurilmalari (30-33%),
mashinasozlik korxonalarida mashina va jihozlar asosiy o’rin egallaydi.
Boshqaruvning insoniy munosabatlar maktabi

297
Veksel
- belgilangan tartibda yozma shakldagi qarz majburiyati, o’z egasiga (veksel
oluvchiga) uni (vekselni) beruvchidan ko’rsatilgan pul miqdorini belgilangan
muddatda gap-so’zsiz to’lanishini talab qilish huquqini
beradigan qimmatbaho
qog’oz turi,
Venchur firma
– ilmiy-texnik ishlanmalar tijorati bilan shug’ullanuvchi firma;
yangi texnologiyalar va mahsulotlarni, daromadlarni avvaldan belgilamagan holda,
ishlab chiqish va qo’llash bilan tavakkalchilikka asoslangan kapital qo’yilmasi
orqali shug’ullanadigan firma.
Guruh –
bir qancha kishilarning maqsadli ijtimoiy tashkillashuvi. Masalan,
talabalarning akademik guruhi, rok-guruh va h.k. Juda ko’p ijtimoiy o’zaro aloqalar
imkoniyatlari tufayli guruhlar o’zagi shakllanadi. Albatta, tashkilot va uning
bo’linmalari ham guruh hisoblanadi. Guruh a’zolari o’z
hatti-harakatlari mehyori
bilan bog’langan masalalardagi miqdor va kutilishlarni o’rnatish asosida
shakllanadi.
Оценка скорости генерации - Psevdo-tasosodiy sonlarning dasturiy generatori axborot xavfsizligi dasturi uchun

|
Psevdo-tasosodiy sonlarning dasturiy generatori axborot xavfsizligi dasturi uchun
|
bet | 5/6 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 133,02 Kb. | | #126502 |
Bog'liq programmnyy-generator-psevdosluchaynyh-chisel-dlya-programmnyh-sredstv-zaschity-inf
Оценка скорости генерации последовательности ПСЧ проводится для оценки применимости данной программы в современных системах ЗИ, требующих быстродействия. В данной работе оценка проводилась при использовании расширенного ключа шифрования и параметрах операции С1 от 2 до 256. Характеристики компьютера: процессор Pentuim 1400 MHz, 588 МГц; 248 Мб ОЗУ. Результаты оценки скорости генерации приведены в таблице.
Входной блок данных, Мбайт
|
68,1
|
155
|
Время, с.
|
15,1
|
38,2
|
Скорость, Мбайт/с
|
4,5
|
4,1
|
Таблица 1. Скорость генерации последовательности ПСЧ
Вывод: средняя скорость генерации – 4,3 Мбайт/с.
В данной работе эксперимент носил тестовый характер, так как при написании программы задача достижения максимального быстродействия не ставилась. Естественно полагать, что скорость генерации может быть существенно повышена за счет уменьшения буферизации данных при осуществлении преобразований типов данных.
Заключение
Генераторы ПСЧ – важные элементы построения любой защищенной компьютерной системы. Поэтому создание новых алгоритмов генерации ПСЧ, сочетающих в себе непредсказуемость, высокое быстродействие, эффективную и безопасную программную реализацию – актуальная и экономически эффективная задача.
Разработанный и реализованный алгоритм генерации является криптостойким и характеризуется хорошими статистическими и периодическими свойствами, поэтому может применяться в криптографических системах защиты информации. В результате выполнения работы:
− выполнен обзор скоростных программных шифров и статистических тестов для оценки качества псевдослучайных последовательностей;
− разработан оригинальный алгоритм генерации псевдослучайных чисел с применением скоростного программного алгоритма криптографического преобразования «СПЕКТР-F»;
− создан пример программной реализации алгоритма для применения в составе программных средств защиты информации;
− проведена отладка программы;
− разработана подробная пользовательская документация;
− выполнен анализ свойств программной реализации: проведена оценка скорости генерации и качества выдаваемых псевдослучайных последовательностей с использованием методов статистического тестирования, реализованных в разработанном в НФ ФГУП НИИ «Вектор» – СЦПС «Спектр» программном комплексе.
|
| |
Тayanch iboralar - Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh

64
6. Korxona ishlab chiqarish quvvatiga tushuncha bering.
7. Asosiy ishlab chiqarish fondlarining samarali ishlatilishi qaysi ko’rsatkichlar
bilan ifodalanadi?
8. Korxonalar asosiy ishlab chiqarish fondlaridan foydalanishini yaxshilashning
muhim va real yo’llarini ayting.
9. Korxonaning ishlab chiqarish quvvati nima va u qanday hisoblanadi?
10. Korxona ishlab chiqarish quvvati kattaligini belgilab beruvchi ko’rsatkichlar
qaysilar?
Mavzuni mustahkamlash uchun test savollari
1. Asosiy fond – bu…
A) bino, inshoot
B) texnika, texnologiya, mashina
C) moddiy ko’rinishga ega bo’lgan bino, inshoot, dastgohlar, qurilmalar texnika,
texnologiya, mashina
D) qurilmalar
2. Asosiy fond ikki kismga bo’linadi, bular-
A) faol va tezkor
B) sust va kam xarajat
C) faol va sust
D) ishlab chiqarish va noishlab chiqarish
3. Amortizatsiya – bu...
A) xom ashyoning sarflanishi;
B) yoqilg’i xarajatlari;
C) asosiy fondlarning moddiy va ma’naviy eskirishi;
D) texnika, texnologiya, mashina xaridi.
Yunusaliyev Asadbek

|
Yunusaliyev Asadbek
|
bet | 1/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 215,49 Kb. | | #236728 |
Bog'liq arxitektura 3amaliy
Ixtiyoriy dasturlash tilida(Python, C++, PHP, Dart, Java, C#) o’zingiz loyihalashtirgan dasturiy yoki qurilmaning texnik topshirig’ini tuzish va umumiy loyiha haqaida ma’lumot berish, harajatlar smetasini tuzib chiqish.
FIO
|
Yunusaliyev Asadbek
|
Loyiha nomi:
|
Google tarjimon
|
1. Umumiy ma'lumot.
|
Google tarjimon google translet dasturiga boglash.Dastur foydalanuvchilarga qulaylik yaratish maqsadida foydalanish uchun platforma.
|
2. Tizimni yaratish (rivojlantirish) maqsadi va maqsadlari.
|
Yaratish uchun bizga dasturchilar kerak. Kelajakda foydalanuvchilar juda ham ko’p bo’ladi.
|
4. Tizim talablari.
|
Ro’yhatdan o’tish
|
5. Tizimni yaratish bo'yicha ishlarning tarkibi va mazmuni.
|
Bosqichma bosqich dasturini tuzish va dizaynlari alohida odamni jalb qiladigan bo’lsin.
|
Tizimni nazorat qilish va qabul qilish tartibi.
|
Dastur qay tartibda ishlashini doimiy Admin nazorat qiladi server nazoratiga oladi
|
7. Tizimni ishga tushirish uchun avtomatlashtirish ob'ektini tayyorlash bo'yicha ishlarning tarkibi va mazmuniga qo'yiladigan talablar.
|
Google tarjimon dasturini foydalanuvchilar uchun tushunarli va qulay bo’lishini taminlash.
|
8. Hujjatlarga qo'yiladigan talablar.
|
|
9. Rivojlanish manbalari.
|
Odamlarni ko’proq foydalanishlarida.
|
|
| |
Yuqoridagi masalar yuzasidan yig’ilish qaror qiladi

|
Yuqoridagi masalar yuzasidan yig’ilish qaror qiladi
|
bet | 8/8 | Sana | 08.10.2024 | Hajmi | 40,58 Kb. | | #274147 |
Bog'liq Aniq fan metodbirlashmasining 2022Yuqoridagi masalar yuzasidan yig’ilish qaror qiladi:
Har bir o’qituvchiga darslarda o’quvchilarda mehnat tarbiyasini shakllantirlib, mehnatsevarlikka o’rgatish yuklatilsin
O‘quvchilarni odob-ahloq qoidalari bilan har bir darsda tanishtirib o‘tilsin.
O‘qituvchilar ochiq darslarni har oyda o‘tkazsin
A.Vahobov ning matematika fanidan o‘tkazgan “Matematika olamiga sayohat” tadbiri metod birlashmada o‘ganilib, maktab miqyosida ommalashtirish uchun pedagogik kengashga tavsiya etilsin.
5. “Kundalik com”dagi kamchiliklar bartaraf etilsin
Metodbirlashma rahbari: A.Vahobov
Kotibi: D.Ro’ziboyeva
|
| |
O‘quvchilarni baholash - Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy

|
Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy
|
bet | 24/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
O‘quvchilarni baholash: O‘quvchilar darsdagi ishtirokiga ko‘ra belgilangan baholash mezonlari asosida baholanadilar. Baholar o‘quvchilarning kundalik daftarlarida va sinf jurnalida aks ettiriladi. Darsda faol ishtirok etmagan o‘quvchilar bilan ishlanadi.
Uyga vazifa: o‘quvchilarga uyga vazifa sifatida mazkur mavzuni o‘qib-o‘rganish, qo‘shimcha materiallar izlab topish va tushunchalarini boyitish topshiriq qilib beriladi.
O‘TIBDO‘: _______ A.Azizov
Sana: “__” ___________ 201__-yil. Sinflar: 11-“_____”. O‘qituvchi: S.Nuriddinov
|
| |
MAVZU: Devonu lug‘otit-turk” – izohli lug‘at va qomusiy asar sifatida

|
MAVZU: Devonu lug‘otit-turk” – izohli lug‘at va qomusiy asar sifatida
|
bet | 19/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
MAVZU: Devonu lug‘otit-turk” – izohli lug‘at va qomusiy asar sifatida.
DARSNING MAQSADI:
a) ta’limiy: Devonu lug‘otit-turk” – izohli lug‘at va qomusiy asarini yoritib berish va uni o’quvchilarga tushuntirib berish;
b) tarbiyaviy: o‘quvchilarni milliy madaniy merosimizni asrab-avaylash va kelajak avlodga yetkazishga o‘rgatish;
d) rivojlantiruvchi: o‘quvchilarni o‘z-o‘zini rivojlantirishga o‘rgatish, mavzu yuzasidan olgan bilimlarini hayotiy vaziyatlarga qo‘llay bilishiga erishish.
Mavzuga oid shakllantiriladigan kompetensiyalar:
a) tayanch kompetensiya(lar): TK1, TK2;
b) fanga oid kompetensiya(lar): FK1.
Dars turi: yangi tushuncha, bilimlarni shakllantiruvchi.
Dars uslubi: an’anaviy.
Dars jihozlari: darslik, adabiyotshunoslik atamalari lug‘ati, mavzuga oid ilmiy adabiyotlar, slaydlar, bukletlar, tarqatma materiallar, ko‘rgazmali qurollar (audio, video, fotolavhalar, jadvallar) jamlanmasi.
|
| |
O‘quvchilarni baholash - Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy

|
Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy
|
bet | 18/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
O‘quvchilarni baholash: O‘quvchilar darsdagi ishtirokiga ko‘ra belgilangan baholash mezonlari asosida baholanadilar. Baholar o‘quvchilarning kundalik daftarlarida va sinf jurnalida aks ettiriladi. Darsda faol ishtirok etmagan o‘quvchilar bilan ishlanadi.
Uyga vazifa: o‘quvchilarga uyga vazifa sifatida mazkur mavzuni o‘qib-o‘rganish, qo‘shimcha materiallar izlab topish va tushunchalarini boyitish topshiriq qilib beriladi.
O‘TIBDO‘: _______ A.Azizov
Sana: “__” ___________ 201__-yil. Sinflar: 11-“_____”. O‘qituvchi: S.Nuriddinov
|
| |
Тayanch iboralar - Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh

20
8.
Menejmentning amaliy qismi nimani o’rganadi?
9.
Boshqaruv munosabatlari deganda Siz nimani tushunasiz?
10. Menejmentning qanday funksiyalarini bilasiz?
Mavzuni mustahkamlash uchun test savollari
1. Quyida qayd qilinganlarning qaysi birida boshqarish funksiyalari to’lig’icha
sanalgan:
A) rejalashtirish va loyihalash
B) tashkil etish, motivlash va nazorat qilish
C) tartibga solish va muvofiqlashtirish
D) rejalashtirish,
tashkil etish, tartibga solish va muvofiqlashtirish,
nazorat va
motivlash
2. Boshqarish pog’ona (daraja)lariga qarab maqsadlar qanday turlarga
bo’linadi:
A) siyosiy maqsadlar
B) tuman maqsadlari
C) iqtisodiy maqsadlar
D) sotsial maqsadlar.
MAVZU: “Choliqushi” romani matni ustida islash

|
MAVZU: “Choliqushi” romani matni ustida islash
|
bet | 190/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
MAVZU: “Choliqushi” romani matni ustida islash
DARSNING MAQSADI:
a) ta’limiy: o‘quvchilarga “Choliqushi” romani,uning badiiy jihatlari haqida yangi bilim berish;
b) tarbiyaviy: o‘quvchilarning kitobxonlik va savodxolik darajasini o‘stirish;
d) rivojlantiruvchi: o‘quvchilarni o‘z-o‘zini rivojlantirishga o‘rgatish, mavzu yuzasidan olgan bilimlarini hayotiy vaziyatlarga qo‘llay bilishiga erishish.
Mavzuga oid shakllantiriladigan kompetensiyalar:
a) tayanch kompetensiya(lar): TK1, TK2;
b) fanga oid kompetensiya(lar): FK1.
Dars turi: yangi tushuncha, bilimlarni shakllantiruvchi.
Dars uslubi: an’anaviy.
Dars jihozlari: darslik, adabiyotshunoslik atamalari lug‘ati, mavzuga oid ilmiy adabiyotlar, slaydlar, bukletlar, tarqatma materiallar, ko‘rgazmali qurollar (audio, video, fotolavhalar, jadvallar) jamlanmasi.
|
| |
Darsning tarkibiy qismi - Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy

Darsning tarkibiy qismi
(bosqichlari)
|
Ajratiladigan vaqt (reglament)
|
1
|
Tashkiliy qism
|
5 daqiqa
|
2
|
Ma’naviyat daqiqasi
|
3
|
O‘tilgan mavzuni takrorlash
|
5 daqiqa
|
4
|
Yangi mavzuni tushuntirish
|
25 daqiqa
|
5
|
Mustahkamlash
|
5 daqiqa
|
6
|
O‘quvchilarni baholash
|
5 daqiqa
|
7
|
Uyga vazifa berish
|
DARSNING BORISHI:
Tashkiliy qism: O‘quvchilar bilan salomlashib, sinf xonasining darsga tayyorlik darajasini tekshirish, davomatni aniqlash.
Ma’naviyat daqiqasi: O‘quvchilar bilan kunning muhim iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy-ma’rifiy, axloqiy-tarbiyaviy yangiliklari xususida qisqacha suhbat tashkil etish, ularga nisbatan o‘quvchilarning mustaqil yondashuvini tinglash, bahs-munozara uyushtirish.
O‘tilgan mavzuni takrorlash: O‘quvchilar bilan quyi sinflarda olingan bilimlarni og‘zaki yoki tarqatmali materiallar asosida takrorlash – savol-javob o‘tkaziladi. Mustaqil o‘qish uchun berilgan topshiriqlar o‘quvchilardan so‘raladi.
Yangi mavzu bayoni: O‘quvchilarga yangi mavzu yuzasidan quyidagi tushunchalar beriladi.
Asardagi joziba, shiddatli bayon uslubi, Farida obrazining betakror qirralari har kimning diqqat-e’tiborini o‘ziga tortadi. Roman boshlanishida Farida es-hushini tanigan kunlardagi kayfiyatni, atrof-muhitga, odamlarga, yaqinlariga munosabatlarini bayon etadi. Fransuz tili muallimasi Aleksi opaning taklifiga ko‘ra boshqa tengdoshlari kabi u ham bolalik xotiralarini yozadi: «Men baliqlar singari ko‘l ichida tug‘ilganga o‘xshayman. Onamni es-es bilaman... Otam, enagam, xizmatkorimiz Husayn ham esimda... Bir kun meni ko‘chada quvgan qora laychani... Bir kun to‘la savatdan yashiriqcha uzum olayotganimda barmog‘imni chaqib olganarini... Ko‘zim og‘riganda tomizilgan qizil dorini... Mehribon Husayn bilan Istanbulga kelganimizni... Ha, shularga
o‘xshash ko‘p narsalarni eslayman... Lekin bulardan hech biri ilk xotira emas... Faridaning bu inshosi boshqa o‘quvchilarga ham o‘qib eshittiriladi. Mazkur parchadagi tasvirlar, birinchidan, roman muallifining o‘z qahramonini boshqalardan ajratib ko‘rsatishi, ikkinchidan, ochiq ko‘ngil, to‘g‘riso‘z, badiiy tafakkur tarziga ega ekanini boshidanoq ma’lum qilishi uchun zarur edi. Faridaning o‘z e’tirofiga ko‘ra: «Menga
kelsak, men butunlay boshqacha qiz edim», – deb yozadi u. Roman Faridaning shu «boshqacha»ligi tafsilotlari asosiga qurilgandir. Ayniqsa, Faridaning maktabdagi o‘qish yillari va shu muhitda turli sarguzashtlarni boshidan kechirgani, ba’zan turli qiziqchilik uchun atay hazillar boshlashlari – bularning barcha-barchasi roman sahifalari miqdori ko‘paygan sari o‘quvchining ushbu shaddod qahramon to‘g‘risidagi tasavvurini
to‘ldirib, yaxlitlashtira boradi.
Mustahkamlash: Darsning ushbu qismida o‘quvchilar dars yakunida quyida berilgan topshiriqlar va savollarga javob beradilar:
4. Faridani boshqalardan ajratib turadigan tabiatiga xos xususiyatlar to‘g‘risida fikringizni ayting.
5. Asardagi Komron, Narimon, Mujgon obrazlariga tavsif bering.
6. Roman voqealari qayerda sodir bo‘ladi?
7. «Choliqushi» romani bilan o‘zbek adabiyotidagi shunday romanlarni qiyoslang.
|
O‘quvchilarni baholash - Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy

|
Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy
|
bet | 21/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
O‘quvchilarni baholash: O‘quvchilar darsdagi ishtirokiga ko‘ra belgilangan baholash mezonlari asosida baholanadilar. Baholar o‘quvchilarning kundalik daftarlarida va sinf jurnalida aks ettiriladi. Darsda faol ishtirok etmagan o‘quvchilar bilan ishlanadi.
Uyga vazifa: o‘quvchilarga uyga vazifa sifatida mazkur mavzuni o‘qib-o‘rganish, qo‘shimcha materiallar izlab topish va tushunchalarini boyitish topshiriq qilib beriladi.
O‘TIBDO‘: _______ A.Azizov
Sana: “__” ___________ 201__-yil. Sinflar: 11-“_____”. O‘qituvchi: S.Nuriddinov
|
| |
MAVZU: “Devon”dagi maqollar xalq donoligining ifodasi sifatida

|
MAVZU: “Devon”dagi maqollar xalq donoligining ifodasi sifatida
|
bet | 25/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
MAVZU: “Devon”dagi maqollar xalq donoligining ifodasi sifatida.
DARSNING MAQSADI:
a) ta’limiy: o‘quvchilarga maqollar va devondagi mehnat va marosim qo’shiqlarini tushintirish va ular haqida o’quvchida fikr uyg’ota olish;
b) tarbiyaviy: o‘quvchilarni milliy madaniy merosimizni asrab-avaylash va kelajak avlodga yetkazishga o‘rgatish;
d) rivojlantiruvchi: o‘quvchilarni o‘z-o‘zini rivojlantirishga o‘rgatish, mavzu yuzasidan olgan bilimlarini hayotiy vaziyatlarga qo‘llay bilishiga erishish.
Mavzuga oid shakllantiriladigan kompetensiyalar:
a) tayanch kompetensiya(lar): TK1, TK2;
b) fanga oid kompetensiya(lar): FK1.
Dars turi: yangi tushuncha, bilimlarni shakllantiruvchi.
Dars uslubi: an’anaviy.
Dars jihozlari: darslik, adabiyotshunoslik atamalari lug‘ati, mavzuga oid ilmiy adabiyotlar, slaydlar, bukletlar, tarqatma materiallar, ko‘rgazmali qurollar (audio, video, fotolavhalar, jadvallar) jamlanmasi.
|
| |
O‘quvchilarni baholash - Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy

|
Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy
|
bet | 30/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
O‘quvchilarni baholash: O‘quvchilar darsdagi ishtirokiga ko‘ra belgilangan baholash mezonlari asosida baholanadilar. Baholar o‘quvchilarning kundalik daftarlarida va sinf jurnalida aks ettiriladi. Darsda faol ishtirok etmagan o‘quvchilar bilan ishlanadi.
Uyga vazifa: o‘quvchilarga uyga vazifa sifatida mazkur mavzuni o‘qib-o‘rganish, qo‘shimcha materiallar izlab topish va tushunchalarini boyitish topshiriq qilib beriladi.
O‘TIBDO‘: _______ A.Azizov
Sana: “__” ___________ 201__-yil. Sinflar: 11-“_____”. O‘qituvchi: S.Nuriddinov
|
| |