-qadam - 10. Mavzu. Qarorlarni boshqalar bilan bo`lishish va ularni ergashtirish Reja

|
10. Mavzu. Qarorlarni boshqalar bilan bo`lishish va ularni ergashtirish Reja
|
bet | 4/12 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 83,57 Kb. | | #236906 |
Bog'liq 10-ma\'ruza4-qadam: Variantlarni baholang va eng yaxshisini tanlang
Bizda mavjud bo'lgan bir qator variantlar mavjud bo'lganda, eng yaxshisini tanlash vaqti keldi. Ammo nima "eng yaxshi" deb hisoblanadi? Yagona to'g'ri javob yo'q, chunki bu qisman sizning qadriyatlaringiz, ustuvorliklaringiz va xavfli ishtahangizga bog'liq. Akademik qarorlar nazariyasida, qaror qabul qilishning asosiy qoidalaridan biri kutilgan foydali dasturni maksimal darajaga ko'tarishdir. Bu biz qaror qabul qilganda va turli xil tanlovlar mavjud bo'lganda, har bir tanlov turli xil ehtimolliklarga ega bo'lishi mumkin bo'lgan natijalar to'plamiga ega degan fikr. Biz matematik ravishda tanlovning "kutilgan foydaliligini" hisoblashimiz mumkin, bu taxminan ushbu tanlovdan biz olishimiz kerak bo'lgan sof daromadni (yoki qiymatni) o'lchaydi. Keyin biz kutilgan eng yuqori foyda keltiradigan tanlovni tanlashimiz kerak.
Ushbu protsedura bilan bog'liq muammo shundaki, haqiqiy hayotda ehtimolliklar va yordam dasturlarini aniqlash qiyin kechadi. Albatta, agar natijalar restoranda nima ovqatlanishni tanlashda bo'lgani kabi ko'proq yoki ozroq bo'lsa, qaror nisbatan osonroq bo'ladi, chunki siz faqat o'zingiz yoqtirgan narsani tanlaysiz. Sizga yoqadigan narsalar bir nechta bo'lishi mumkin va siz ulardan bittasini tanlashda qiynalishingiz mumkin, ammo ulardan birini tanlash oqilona tanlov bo'ladi. Umuman olganda, qaror qabul qilishda nima qilishimiz kerak - har bir variantning ijobiy va salbiy tomonlarini sanab o'tish (variantni qo'llab-quvvatlovchi sabablar va unga qarshi sabablar). Keyin biz balansda uning foydasiga eng ko'p sabablarga ega bo'lgan variantni tanlaymiz.
Buni Benjamin Franklin usuli deb nomlang. Franklin (1706-1790) Qo'shma Shtatlarning asoschilaridan biri, taniqli siyosatchi, tadbirkor, yozuvchi, olim va ixtirochi. U olim Jozef Priestliga yozgan maktubida, ko'pgina qarorlarni qabul qilish qiyin, chunki bizda barcha tegishli ma'lumotlar mavjud emas. Biz qila oladigan narsa - bu uning ijobiy va salbiy tomonlarini ikkita ustunda (variantlarda) yozishdir.
Teng vaznga qarshi bo'lgan sabablarni "bekor qilish" mumkin. Keyinchalik, balansda variantni qo'llab-quvvatlash uchun ko'proq sabablar mavjudligini aniqlaymiz va shunga muvofiq harakat qilamiz:
Yarim varaq qog'ozni satr bilan ikkita ustunga bo'lib, bitta qatorga ijobiy tomonlarini, ikkinchisiga esa salbiy tomonlarini yozdim. So'ngra uch-to'rt kunlik mulohaza davomida men turli xil fikrlar ostida o'lchov uchun yoki unga qarshi turli vaqtlarda paydo bo'ladigan turli xil motivlarning qisqa maslahatlarini qo'ydim. Shunday qilib, ularning barchasini bitta ko'rinishda to'plaganimda, ularning og'irliklarini baholashga taqqoslashga harakat qildim; Ikkala tomonning bittasi teng keladigan tuyulsada, ikkalasini ham o`chirib tashlayman: Agar men ikkita sababga teng bo'lgan sababni topsam, ikkalasini ham o`chiraman. Agar men ikkita ijobiy sabablarnini uchta salbiy sabablarga teng deb hisoblasam, ularni ham o`chiraman va agar bir-ikki kundan keyin ko'rib chiqilgandan so'ng, har ikki tomonda ham muhim ahamiyatga ega bo'lgan yangi narsa yuzaga kelmasa, men shunga qarab qarorga kelaman. (Franklin, 2009).
Mana bir misol. Siz ish qidirmoqdasiz va sizda uchta variant bor: katta barqaror kompaniyaga yoki hayajonli kichik internet-startapp ga qo'shiling. Yoki pul qarz olib, o'zingizning biznesingizni o'rnatishingiz mumkin. Keyin har bir variantning ijobiy va salbiy tomonlarini jadvalga yozib qo'yishimiz mumkin:
|
| |