nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Qeyri – müəyyənlik prinsipi - Mühazirə Atomun quruluşu haqqında Zommerfeld modeli, de-Broyl dalğaları, qeyri-müəyyənlik...

|
Mühazirə Atomun quruluşu haqqında Zommerfeld modeli, de-Broyl dalğaları, qeyri-müəyyənlik prinsipi və kvant ədədləri
|
bet | 4/4 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 284,95 Kb. | | #257437 | Turi | Mühazirə |
Qeyri – müəyyənlik prinsipi
Zərrəcikdə ( məs, elektronda ) dalğa xassəsinin müşahidə olunması yeni və maraqlı bir sualın meydana çıxmasına səbəb olmuşdur; əgər zərrəcik dalğa xasssəsi göstərirsə, onda onun lokallaşmasından ( bir nöqtədə olmasından ) danışmaq olarmı? Bir haldaki elektron ikili təbiətə malikdir, deməli o lokallığını saxlamır. Başqa sözlə, kvant mexanikasında traektorya anlayışı mənasını itirir; çünki elektronun yeri müəyyən ehtimalla tapılır . Deməli, onun koordinatlarını dəqiq müəyyən etmək mümkün deyilsə, elektronun sürətini də dəqiq müəyyən etmək mümkün deyil. Beləliklə, alman fiziki Heyzenberq belə bir nəticəyə gəlmişdir ki, təbiətdə elə iki qoşa kəmiyyətlər var ki, onların hər ikisini eyni vaxtda dəqiq müəyyən etmək mümkün deyil. Heyzenberqin bu mülahizəsi qeyri–müəyyənlik prinsipi adlandırılmışdır. Əgər bu prinsipi nüvə ətrafında hərəkət edən elektrona tətbiq etsək, onda onu aşağıdakı kimi ifadə etmək olar: elektronun impulusunu( sürətini ) və vəziyyətini( koordinatlarını ) eyni vaxtda dəqiq müəyyən etmək mümkün deyil. Bu deyilənləri isə riyazi olaraq belə ifadə etmək olar.
Məhz buna görə də, nüvə ətrafında elektronun dəyişməz ( sabit ) dairəvi orbit üzrə hərəkət etməsindən danışmaq olmaz!
Heyzenberqin qeyri–müəyyənlik prinsipindən görünür ki, impulusun və koordinatın qeyri– müəyyənliklərinin hasili Plank sabitindən kiçik ola bilməz; əgər impulus dəqiq təyin edilərsə, impulusun təyin olunduğu koordinant çox böyük xəta ilə tapılır. Eyni sözləri enerji və zaman tənliyindəki qeyri– müəyyənlik üçün də söyləmək olar:
Enerjini dəqiq təyin etdikdə, yəni olduqda olur. Deməli, eyni zamanda enerjini və həmin enerjiyə uyğun zamanı dəqiq təyin etmək mümkün deyil.
|
| |
Reja.  Asosiy uzatmaning vazifasi, turlari.  Konussimon va gipoidli asosiy uzatmaning farqi va afzalliklari.  Asosiy uzatma konstruktsiyasi va tuzilishi va ishlashi jarayoni.  Differentsial va yarim o’qlarning vazifasi, turlari

{
DIFERENSIAL VA
YARIM O`QLAR
TUZILISHI VA
ISHLASH PRINSIPINI
O`RGANISH
Reja.
1. Asosiy uzatmaning vazifasi, turlari.
2. Konussimon va gipoidli asosiy
uzatmaning farqi va afzalliklari.
3. Asosiy uzatma konstruktsiyasi va
tuzilishi va ishlashi jarayoni.
4. Differentsial va yarim o’qlarning
vazifasi, turlari, tuzilishi.
Asosiy uzatmaning vazifasi, turlari.
Asosiy uzatmaning vazifasi va turlari.
Zamonaviy
avtomobillarda o’lchamlari va massasi nisbatan katta
bo’lmagan, tezyurarligi hisobiga yuqori quvvat xosil
qiladigan dvigetellar qo’llanilmokda. Biroq shunga
qaramay bu dvigatellar vallarida xosil bo’ladigan
burovchi moment (agar bu momentni o’zgartirmasdan
to’g’ridan-to’g’ri avtomobilning yetakchi g’ildiraklariga
uzatilsa) avtomobilning turli yul sharoitlarida yura
olishiga yetarli emas. Avtomobilning harakatlanishi
uchun uning yetakchi g’ildiraklaridagi burovchi
momentni oshirish qisman uzatmalar qutisi yordamida
bajarilishini yuqorida aytib utilgan. Lekin, avtomobil ish
mobaynida ko’p vaqt nisbatan katta tezlik bilan to’g’ri
uzatmada harakatlanadi.
1.
Demak, to’g’ri uzatmada, dvigatel validagi burovchi
moment o’zgarmasdan, ya’ni avtomobilning yura
olishga yetarli bo’lmagan holda yetakchi g’ildiraklarga
uzatilgan bo’lar edi. SHu sababli avtomobilning
yetakchi g’ildiraklaridagi burovchi momentni
(aylanishlar chastotasini kamaytirish xisobiga) zarur
miqdorga oshirish uchun transmissiyaga asosiy
uzatma kiritiladi.
Asosiy uzatma tishli g’ildiraklarining yetakchisi kichik
diametrli yetaklanuvchisi esa, katta diametrli qilib
yasalgani uchun yarim o’qlarning aylanishlar
chastotasi (uzatish soni
u
ga qarab) kardan valning
aylanishlar chastotasiga karaganda kam bo’ladi. Yarim
o’qlarning va u bilan bog’liq bulgan yetakchi
g’ildiraklarning aylanishlar chastatasi kardan val
aylanishlar chastotasiga nisbatan kancha kam bo’lsa,
ulardagi burovchi moment shuncha ko’p bo’ladi.
12.1-rasm Yakka asosiy
uzatmalar sxemasi:
a – konussimon; b – gipoidli; v
– chervyakli; g – tsilindrik;
1 – uzatmalar qutisining
yetaklanuvchi vali; 2 – asosiy
uzatmaning tsilindrik
shesternyasi; 3 – asosiy
uzatmaningn tsilindrik tishli
gildirag’i; 4 – differentsial; 5 -
g’ildirakning yuritma vali
Yakka uzatma bir juft tishli g’ildirakdan, qo’shaloq
uzatma esa ikki juft tishli g’ildiraklardan iborat.
Yakka uzatmalar o’z navbatida tsilindrik,
kunussimon, gipoidli yoki chervyakli bo’lishi
mumkin. (12.1-rasm) Qo’shaloq uzatmalar esa
odatda bir juft kunussimon va bir juft tsilindrik tishli
g’ildiraklardan tashkil topib, ular o’z navbatida
ko’prik o’rtasida yaxlit joylashgan –markaziy
uzatma (12.2-rasm, a) yoki ikki qisimga bo’lingan,
ajratilgan uzatma (12.2-rasm,b) bo’lishi mumkin.
Yakka uzatmalar ko’pincha yengil yoki o’rta yuk
avtomobillarida qo’llaniladi. Dvigateli oldida va
yetakchi ko’prigi orqada joylashgan kompanovkali
avtomobillarda konusli yoki gipoidli uzatmalar
ishlatiladi.
|
Davamiyyət
  
Cəmi - Təsdiq edirəm: Yüksək Təhsil İnstitutunun direktoru A. Eminov “ ” 2024-cü IL

|
Təsdiq edirəm: Yüksək Təhsil İnstitutunun direktoru A. Eminov “ ” 2024-cü IL
|
bet | 6/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 61,18 Kb. | | #228258 | Turi | Mühazirə |
Bog'liq 2024 SİLLABUS -İÖS qr. M673a1,a2Davamiyyət
|
Cəmi
|
Maksimum ballar
|
30
|
-
|
10
|
10
|
50
|
3. Fənnin tədrisinin sonunda bir dəfə yekun imtahan keçirilir. Tələbənin imtahandakı cavabı 0-50 bal aralığında (maksimum 50 bal) qiymətləndirilə bilər. İmtahan yazılı formada yaxud onlayn-test formatında təşkil olunur. Fənn üzrə imtahan sualları mühazirə mətnləri və məşğələ dərslərinin məzmununa uyğun olaraq tərtib еdilir.
4. Yekun imtahanda tələbə minimum 17 bal tоplamazsa, onda imtahana qədər yığılan ballar tоplanmır, tələbə bu fəndən krediti qazanmır və onun fənn üzrə akademik borcu qalır.
5. İmtahanın nəticələrinin qiymətləndirilməsi ilə bağlı tələbənin hər-hansı şikayəti olarsa tələbə AzTU-da müəyyən olunmuş ümumi qaydalar əsasında Münaqişə (Apellyasiya) Komissiyasına müraciət edə bilər.
6. Fənn üzrə tələbələrin yekun biliyi 100 ballıq sistem üzrə qiymətləndirirlir. Balların maksimum miqdarı 100 baldır.
Yekun imtahandan sonra tələbənin fənn üzrə topladığı bütün ballar toplanır və yekun qiymət (bal) hesablanır (Cədvəl 8).
Cədvəl 8
Fənn üzrə yekun qiymətləndirmə təşkilediciləri
Təşkiledicilər
|
Ballar
|
Faiz
|
İmtahan (final)
|
50
|
50 %
|
Kollokviumların nəticələrinə görə
|
30
|
30 %
|
Tələbələrin sərbəst işinə görə
|
10
|
10%
|
Davamiyyət
|
10
|
10 %
|
|
|
| |
Təsdiq edirəm: Yüksək Təhsil İnstitutunun direktoru A. Eminov “ ” 2024-cü IL - bet 4

|
Təsdiq edirəm: Yüksək Təhsil İnstitutunun direktoru A. Eminov “ ” 2024-cü IL
|
bet | 4/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 61,18 Kb. | | #228258 | Turi | Mühazirə |
Bog'liq 2024 SİLLABUS -İÖS qr. M673a1,a2
VI. Müəllim haqqında məlumat
Müəllim haqqında məlumat cədvəl 6-da göstərilmişdir.
Cədvəl 6
Müəllim haqqında məlumat
Müəllimin A.S.A.
|
Elmi adı və dərəcəsi
|
Mühazirə otağı
|
Tələbələrin
auditoriyadan kənar
məsləhət vaxtları
|
Məsləhət
üçün otaq
|
Əhmədov Ramiz Mürsəl oğlu
|
Texnika elmləri namizədi, dosent
|
307
|
|
307
|
VII. Müəllimin tələbləri
Müəllimin tələblərinə aşağıdakı meyarlar daxildir:
1. Dərslərdə tələbələrin müntəzəm iştirakı;
2. Mühazirə və məşğələ dərslərində nəzərdə tutulmuş mövzular barədə sərbəst çalışmaq nəticəsində dərslərdə hazırlıqlı iştirak etmək;
3. Təklif olunan ədəbiyyatlarla sərbəst işləmək;
4. Dərslərdə aktiv iştirak etmək, aydın olmayan məsələlərlə bağlı müəllimə suallar vermək;
5. Fənnin tədrisinə ayrılmış ümumi saatın 50%-ni auditoriyadan kənar sərbəst və müəllimlə birgə işləmək;
6. Semestr ərzində hər dərsdə cari biliyin yoxlanılmasının aparılması və nəticələrinin qrup jurnalında qeydə alınması və yoxlamanın nəticələrinin tələbənin semestr ərzində toplaya biləcəyi bala təsir edəcəyi ilə bağlı tələbələrin məsuliyyət daşımaları;
7. Fənnin imtahanadək tələb olunan səviyyədə mənimsənilməsi məqsədi ilə semestr ərzində 3 dəfə keçirilən kollokvium nəticələrinin yüksək göstəricilərlə başa çatdırılması üçün tələbələr tərəfindən cəhdin göstərilməsi;
8. Məşğələ dərslərində aktiv iştirak etmək, təqdimat tapşırıqlarını vaxtında tələb olunan səviyyədə hazırlamaq;
9. Fənnin dərindən mənimsənilməsi məqsədi ilə ilə müəllimə qarşı tələbkarlıq göstərmək;
10. Tələbələr tərəfindən semestr ərzində fənnin mənimsənilməsi ilə bağlı nəzərdə tutulmuş maksimum balın qazanılması üçün ciddi səy göstərmək.
|
| |
Fənnin məqsəd və vəzifələri - Təsdiq edirəm: Yüksək Təhsil İnstitutunun direktoru A. Eminov “ ” 2024-cü IL

Fənnin məqsəd və vəzifələri
Fənnin məqsədi
“İnformasiya-ölçmə sistemləri” fənnin məqsədi 060628 – “Proseslərin avtomatlaşdırılması mühəndisliyi” ixtisası üzrə magistr pilləsində təhsilalanlara ölçmələr və ölçmə sistemlərinin, ölçmə hesablama komplekslərinin, aparat nasazlıqlarını və proqram səhvlərini aşkara çıxaran və lokallaşdıran diaqnostika proqramlarını realizə edən avtomatik nəzarət və texniki diaqnostika sistemlərinin qurulma prinsipləri, informasiya-ölçmə sistemlərinin texniki və metroloji təminatı barədə bacarıq və biliklərin aşılanmasından, eyni zamanda müxtəlif texnoloji və istehsal sahələrində nəzarət və idarəetmə məsələlərinin tədris olunmuş fənlər üzrə əldə edilmiş biliklərin sistemləşdirilməsindən ibarətdir.
Fənnin tədrisinin vəzifəsi
Fənnin tədrisinin vəzifəsi 060628 - “Proseslərin avtomatlaşdırılması mühəndisliyi” ixtisası üzrə təhsil alan magistrantlara ölçmələr və ölçmə sistemləri, ölçmələrin növləri və metodları, ölçmə siqnalları, informasiya-ölçmə sistemlərinin təyinatı, əsas funksiyaları və strukturları, iformasiya-ölçmə sistemlərinin ölçmə, avtomatik nəzarət, texniki diaqnostika, teleölçmə, virtual və intellektual informasiya-ölçmə sistemləri kimi növləri haqqında məlumatlar vermək, bu sistemlərin texniki və metroloji təminatı məsələlərini öyrənmək üçün lazım olan bilik və bacarıqları formalaşdırmaqdan, onlarlın səmərəli istifadəsi və tətbiqi vərdişlərinə yiyələndirməkdən ibarətdir.
Fənnin qısa məzmunu
“İnformasiya-ölçmə sistemləri” fənni aşağıdakı mövzular üzrə tədris olunur:
Ölçmələr haqqında məlumat
İnformasiya-ölçmə sistemləri, təsnifatı və strukturları
3. İnformasiya-ölçmə sistemlərinin növləri
4. Olçmə və ölçmə- hesablama kompleksləri
5. İÖS-nin texniki və metroloji təminatı.
|
VIII. Cari biliyin qiymətləndirmə meyarları, aralıq qiymətləndirmə cədvəli

|
VIII. Cari biliyin qiymətləndirmə meyarları, aralıq qiymətləndirmə cədvəli
|
bet | 5/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 61,18 Kb. | | #228258 | Turi | Mühazirə |
Bog'liq 2024 SİLLABUS -İÖS qr. M673a1,a2VIII. Cari biliyin qiymətləndirmə meyarları, aralıq qiymətləndirmə cədvəli
Fənnin qiymətləndirilməsi çoxballı sistemə əsasən aparılır.Cari biliyin qiymətləndirmə meyarları Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 1060 nömrəli 11.09.2008 tarixli əmri ilə təsdiq olunmuş «Kredit sistemi ilə təhsil alan tələbələrin biliyinin qiymətləndirilməsi haqqında müvəqqəti əsasnaməyə» əsasən müəyyənləşdirilir. Əsasnaməyə uyğun olaraq fənn üzrə tələbənin semestr ərzində topladığı maksimum 50 bal təşkil edir.
1. Tələbələr tərəfindən fənnin mənimsənilməsinin cari səviyyəsini müəyyən etmək məqsədilə mühazirə materiallarının mənimsəmə səviyyəsini müəyyən etmək üçün məşğələ dərslərində frontal sorğular aparılır və 8 - 9-cu tədris həftəsi ərzində 1 dəfə olmaqla imtahan formasında kollokvium keçirilir. Kollokvium maksimum 20 ball, sərbəst işlər 10 balla qiymətləndirilir. Digər 10 bal tələbələrin davamiyyətinin nəticələrinə görə verilir. Semestrin sonunda fənn üzrə biliklərin qiymətləndirilməsi üçün sessiyanın sonunda maksimum 50 bal ilə qiymətləndirilən aralıq imtahan nəzərdə tutulur.
2. “İnformasiya-ölçmə sistemləri” fənnin komponentlərinə görə maksimum qiymətləndirmə cədvəl 7-də göstərilib.
Cədvəl 7
Cari biliyin qiymətləndirlməsi
Fənnin komponentləri
|
Məşqələ və kollokviumların nəticələri
|
Laboratoriya
işlərinin
nəticələri
|
Təqdimat
(sərbəst iş)
|
|
|
| |
Pedagogik konfiliklarni bartaraf etish sharti va omillari

Pedagogik konfiliklarni bartaraf etish sharti va omillari
Download
0,65 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
11.06.2024
Hajmi
0,65 Mb.
#262558
Download
0,65 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Pedagogik konfiliklarni bartaraf etish sharti va omillari
Download
0,65 Mb.
Matnni ko'rish
Pedagogik nizo tushunchasi

Pedagogik nizo tushunchasi
Pedagogik nizo bir qator belgilarga ega. Unga xos bo'lgan
asosiy belgilar quyidagilardir:
inqiroz;
anglashilmovchilik;
kutilmagan hodisa;
zo'riqish;
noqulaylik;
ichki yoki tashqi xavotir;
bartaraf etish qiyin bo'lgan qo'rquv.
Pedagogik nizo bu
o'qituvchi bilan o'quvchi o'rtasida muammolar tortishuvlar,
kelishmovchiliklar bo'lib o'qituvchi shu muammolarni oldini olishi, unga yo'l qo'ymasligi,
va shu muammolarni echimini topishi kerak.
Pedagogik nizolarni
keltirib chiqaruvchi
omillar quyidagilar:
axborot
omili;
munosabat omili;
hulq
omili.
Chex pedagogi Yan Amos Komenskiy o'qituvchilik kasbini er yuzidagi har qanday kasbdan ko'ra yuqoriroq
darajada turadigan faxrli kasb hisoblaydi. A.Navoiyning fikricha gohida bir kishi bitta bolaga tarbiya berishga
ojizlik qiladi. Muallim esa, bir gurah bolalarga ilmu - adab o'rgatadi. Bu jarayonda muallim ko'p aziyat chekadi,
mashaqqatlami o'z boshidan kechiradi. SHu bois shogirdlar ustoz olidda umurbod qarzdor ekanliklarini his
etishlari darkor. SHogird podsholik martabasiga erishsa ham, muallimga qulluq qilsa arziydi deydi.
Hazrat A. Navoiy bolalarga yaxshilik qilish, o'qituvchilik sha'ni, qadr qimmati, o'qituvchilik ma'suliyati,
o'qituvchilik vijdoni, talabchan va adolatli bo'lishi o'qituvchining ma'naviy qiyofasi halololigi, pokligi, rostgo'yligi
kabilar o'qituvchi axloqining muhim fazilatlari hisoblanadi. Ularni chuqur va puxta o'zlashtirishi bo'lajak
o'qituvchi uchun katta amaliyot ahamiyat kasb etadi. Ota-bobolarimiz doimo yaxshi niyat yaxshi orzu-istaklar
bilan yashaganlar. O'zlaridan yaxshinom qoldirishga intilganlar.
Psixologiyada 4 ta
temperament
mavjud. Har bir
shaxs shu 4ta
temperamentdan
biriga ega bo'ladi.
1. Xolerik-
temperament.
2. Melanxolik
temperament.
3. Sangvinik
temperament.
|
Aralıq imtahanı - Bakalavr səvİyyəsİndə 050622

|
Bakalavr səvİyyəsİndə 050622
|
bet | 5/6 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 44,77 Kb. | | #106133 | Turi | Mühazirə |
Bog'liq C fakepathSillabus 411,413,415Aralıq imtahanı
|
|
|
7
|
Ölçülər haqqında əsas anlayış
|
2
|
|
8
|
Oturtmalar
|
2
|
|
9
|
Sürüşkən yataqlar üçün araboşluqlu
oturmaların hesabı və seçilməsi
|
2
|
|
10
|
Detalların səthlərinin forma və yerləşmələrinin müsaidələrinin cizgilərdə göstərilməsi
|
2
|
|
11
|
Ölçü zəncirinə daxil olan ölçülər
|
2
|
|
12
|
Yiv birləşmələrində. Müsaidə və oturmalar
|
2
|
|
13
|
Bucaqların müsaidə sistemləri
|
2
|
|
14
|
İşgil birləşmələrinin müsaidə və oturmaları
|
2
|
|
15
|
Şlis birləşmələrinin müsaidə və oturmaları,
möhkəmlik hesabatı
|
2
|
|
Cəmi
|
|
30
|
|
Cədvəl 4
Sıra №
|
Laboratoriya dərslərində müzakirə olunan mövzuların məzmunu
|
050622- “Maşın mühəndisliyi”ixtisası üzrə nəzərdə tutlmuş saatlar
|
SON Təhvil
Tarixi
|
1
|
Detalların noniuslu alətlərlə xətti ölçülərinin ölçülməsi
|
6
|
|
2
|
Ölçülərin meyllərinin linqli alətlərlə təyini
|
6
|
|
3
|
Bucaqların və konusların ölçülməsi
|
6
|
|
4
|
Detalların ölçülərinin sərt və tənzimlənən kalibirlərlə yoxlanması
|
6
|
|
5
|
Yiv elementlərinin universal alətlərlə (addimölçən, kalibrlənmiş məftilçik və mikrometr vasitəsilə) ölçülməsi
|
6
|
|
Cəmi
|
|
30
|
|
|
PASSIV - SILLABUS
1.Maşınqayırmada məhsulun keyfiyyəti. Məhsulun keyfiyyətinin normallaşdırılması . Üstün tutulan ədədlər və ölçülər.
2. Maşınqayırmada standartlaşdırmanın ilkin müddəaları. Maşınqayırmada unifikasiya və aqreqatlaşdırma.
3. Məhsulun keyfiyyəti , kompleks və qabaqlayan standartlaşdırma..
4. Keyfiyyətin normallaşdırılmasının və dəqiqliyin nəzəri əsasları. Maşınqayırmada məhsulun keyfiyyətinə təsir edən metrologiyanın rolu.
5. Hazırlama və ölçmələrdən alınan xətaların qiymətləndirilməsinin statik analizi.
6. Müsaidə və oturtmaların beynəlxalq sistemi-İSO
7. Yastıqların müsaidə və oturtmaları. Yastıqların oturtma dəqiqliklərinin normallaşdırılması.
8. Diyircəkli yastıqların müsaidə və oturtmaları. Sürüşkən yastıqlar üçün ara boşluqlu oturtmaların hesabı.Yastıqların gərilmə ilə oturtmaların hesabı.
9. Hamar silindrik səthlərə nəzarət üçün hədd kalibirləri. Hədd kalibirlərinin müsaidə və oturtmaları.
10. Bucaqların müsaidə sistemləri. Konus səthlərin qarşılıqlı əvəz olunması. Konus birləşmələrinin müsaidə və oturtmaları.
11. Maşınqayırmada ölçü zəncirinin keyfiyyətinin normalaşdırılmasının həlli metodları.Tətbiqi sahələri.
12. Dişli ötürmələrin keyfiyyətinin normallaşdırılması. Dişli ötürmələr haqqında məlumatlar. Silindrik dişli çarx ötürmələrinin müsaidə sistemləri.
13. İşgil birləşmələrinin qarşılıqlı əvəz olunması. İşgil birləşmələrinin müsaidə və oturtmaları.
14. Düz yanlı və evolvent profilli şlis birləşmələrinin oturtmaları və müsaidələri.
15. Nanotexnologiyanın maşınqayırmada tətbiqinin mümkünlüyü və keyfiyyətin təmini.
|
| |
Pedagogik 
nizolarning - Pedagogik konfiliklarni bartaraf etish sharti va omillari

Pedagogik
nizolarning
asosiy turlari
1. Ichki
shaxsiy nizo.
2. Motivatsion
nizo. Amalga
oshirilmagan
faoliyat nizosi.
3. Axloqiy
nizo.
SHaxslararo va
guruhlararo
nizolar.
Pedagogik nizolarni
hal etishda bir qator
yo'l tutiladi.
Ular orasida eng
samarali yo'llar
quyidagilar sanaladi:
1. Nizoning ta'sir
doirasini
kengaytirmaslik.
2. Qulay echimlarni
taklif qilish.
3. Man etilgan usullarni
qo'llamaslik,
shakllardan
foydalanmaslik.
4. SHikoyatlar sonini
qisqartirish.
5. Ikkinchi darajali
masalalarni ham uzviy
ravishda hal qilib
borish.
6. Nizoga kirishgan
sub'ektlar shaxsini
kamsitadigan so'zlardan
foydalanmaslik.
Pedagogik nizolarni
hal etishda bir qator usullar ham qo'llaniladi. Ular orasida eng samarali usullar
quyidagilar sanaladi:
Pedagogik jarayondagi muhim hodisalardan biri nizo bo'lib, ular yuzaga kelgan vaziyatlarda ijtimoiy
munosabatlardagi yakkahokimlikka yo'l qo'yib bo'lmaydi. Odatda
pedagogik nizolar
ikki usul:
1) pedagogik usul;
2) ma'muriy usul bilan hal qilinadi.
O'qituvchining imidji atrofdagilarga uning shaxsi to'g'risida "ma'lumot" berish bilan birga talabalarga
samarali ta'sir ko'rsatadi. SHu sababli pedagogning imidjida soddalik, tartiblilik, bejirimlik aks etishi
kerak.
Nizoni hal qilishning pedagogik va ma'muriy usullari
Nizoni hal qilishning pedagogik usullari:
1) suhbat;
2) iltimos;
3) ishontirish;
4) nizoga kirishuvchilarga qo'yilgan talablar yoki ishtirokchilarning xatti-harakatlari noto'g'riligini
tushuntirish va b.
|
Nizoni hal 
qilishning ma

O‘quvchilar va ota
-
onalar o‘rtasidagi pedagogik
konfliktlarni Ijodkorlik pedagogikasi asosida
bartaraf etish metodikasi.
Umumiy o‘rta ta’lim maktablarida o‘quvchilar va ota-onalar o‘rtasidagi pedagogik
konfliktlarni bartaraf
etishning amaliy metodikalaridan biri bu – Ijodkorlik pedagogikasi asoslariga tayanishdir. Bunda
quyidagilarga e’tibor berish kutilgan samarani beradi:
o‘quvchilarning ijodkorlik layoqatini rivojlantiriuvchi to‘garaklar faoliyatini tashkil qilish (to‘garaklar
o‘quvchilarning kun davomida maktabda bo‘lishini taqoza etadi va ular bu bilan ijodkorlik layoqatiga ega
bo‘lishadi;
o‘quvchilarni qiziqishi va layoqatiga mos ravishda ijod bilan shug‘ullanishga yo‘naltirish (ijod bilan
shug‘ullanayotgan o‘quvchilarda estetik madaniyat rivojlanadi va ota- onalarning munosababtlarini to‘g‘ri
tushunishga yo‘naltiradi);
v) maktabdan tashqari mashg‘ulotlar vositasida o‘quvchilarning ijodiy ishlanmalari taqdimotlarini va
treninglarini muntazam o‘tkazib borish (bunda Ijodkorlik pedagogikasi
asoslariga kiruvchi kino, teatr, musiqa
va tasviriy san’at hamda amaliy san’atlar imkoniyatlaridan keng foydalanish);
g) ijodkorlik ko‘nikmasiga ega o‘quvchilarning yutuqlarini turli
tadbirlar, tanlovlar va
festivallar vositasida
ommalashtirib borish.
Ijodkorlik pedagogikasining bunday imkoniyatlaridan foydalangan holada o‘quvchilar va ota-onalar
o‘rtasidagi pedagogik konfliktlarni bartaraf etish bo‘yicha yangi metodikalarga ega bo‘linadi.
-rasm butunlay uchirib yuborish

Amaliy mashg‘ulot №7
Foydalanuvchi huquqlarini boshqarish
Har bir talaba yangi foydalanuvchi qo’shib unga ism
familiyasini yozib nomlagan holda
admin va foydaluvchilar
uchun fayllarga kirishni cheklash, qo’shilgan
foydalanuvchiga
parol qo’yish kabi ketma-ketliklardan skrinshotlarni yuklaydi,
ko’chirilgan ishlar qabul qilinmaydi!
Buning uchun pusk menyusidan “ Параметры ” ni tanlaymiz
.
2.1-rasm.
2.5-rasm. Bunda parol qoyish ixtiyoriy boladi Dalee tugmasi bosiladi
2.6-rasm yangi foydalanuvchi qoshildi
Foydalanuvchi xuquqlarini boshqarish uchun
“ win + r ”
tugmasi bosilib
“control” buyurug’I kiritiladi
2.7-rasm
2.8-rasm
Ushbu joyni bosish orqali foydalanuvchi xuquqlarini boshqarish
menyusiga kirish mumkun
2.10-rasm
Aslida yangi foydalanuvchi qo’shish va xuquqlarini boshqarishning bir
necha
yo’llari mavjud bu usullar eng oson yo’li xisoblanadi.
Amaliy mashg‘ulot № 8
Operatsion tizimlarda xotira bilan ishlash
Topshiriq
Har bir talaba xotirani boshqarish bo’limida diskdan joy
ajratish, ajratilgan joyni yana qayta qo’shish va
shu kabi ketma-
ketlikni bajarib har bir skrinshotlar olinadi va unda ism familiya
aks etgan bo’lishi shart. Ko’chirilgan ishlar qabul qilinmaydi!
Pusk dan konteks menyusiga kiriladi va ushbu tugma
bosiladi
T texniki kolleci

T texniki kolleci
Download
4,76 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/102
Sana
09.12.2023
Hajmi
4,76 Mb.
#114579
Turi
Mühazirə
Download
4,76 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
T texniki kolleci
Download
4,76 Mb.
Matnni ko'rish
IV. Fənnin tədrisinin növləri və müddəti

|
IV. Fənnin tədrisinin növləri və müddəti
|
bet | 3/6 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 44,77 Kb. | | #106133 | Turi | Mühazirə |
Bog'liq C fakepathSillabus 411,413,415IV. Fənnin tədrisinin növləri və müddəti
050622- “Maşın mühəndisliyi” ixtisası üzrə fənnin tədrisində mühazirə və laboratoriya dərslərinin aparılması nəzərdə tutulur.
İxtisas üzrə tədris planında nəzərdə tutulmuş dərs növləri və saatları cədvəl 1-də, mövzular üzrə ayrılan saatlar cədvəl 2-də, mühazirə və laboratoriya dərslərinin məzmunu isə cədvəl 3 və 4 -də göstərilmişdir.
V. Tələbənin sərbəst təqdimat işi üçün tapşırıqlar və onların yerinə
yetirilmə müddəti, məsləhət saatları.
Fənnin tələbələr tərəfindən semestr ərzində ardıcıl mənimsənilməsi üçün 1 sərbəst təqdimat işin yerinə yetirilməsi nəzərdə tutulur. Təqdimat işinin tapşırıqları keçilən mövzulara aid müəllim tərəfindən verilir. Tələbələr keçilən mühazirə, laboratoriya dərslərinin və mövcud ədəbiyyatın əsasında verilən tapşırıqları sərbəst yerinə yetirir. Düzgün yerinə yetirilmiş hər tapşırığın nəticəsi 10 balla qiymətləndirilir.
TƏQDİMAT MÖVZULARI
№№
|
Mövzuların adları
|
Başlanma vaxtı həftə ilə
|
Qurtarma vaxtı həftə ilə
|
Mövzu 1.
|
Şlis birləşmələrinin müsaidə və oturmaları
|
|
|
Mövzu 2.
|
İşgil birləşmələrinin müsaidə və oturmaları
|
|
|
|
|
| |
Smartfon Acer Liquid Z200

|
Smartfon Acer Liquid Z200
|
bet | 1/5 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 203,71 Kb. | | #622 |
Informacja prasowa
Smartfon Acer Liquid Z200 łączy styl, przystępną cenę i doskonałą jakość dźwięku
Firma Acer zaprezentowała dziś na targach Computex smartfon Acer Liquid Z200, przeznaczony dla osób zmieniających starszy model telefonu na nowszy. Urządzenie dostępne jest w bogatej gamie kolorów, podkreślających indywidualny charakter każdego użytkownika. Zaprojektowano je z myślą o wszystkich grupach wiekowych, klientach ceniących sobie oszczędność, a także użytkownikach szukających drugiego telefonu, zwłaszcza na użytek w czasie wakacji. 4-calowy ekran WVGA i opcja DualSIM czynią z niego doskonały, poręczny i łatwy w użyciu smartfon, działający w oparciu o system Android 4.4 (KitKat). Technologia DTS Studio Sound™, niedostępna wcześniej w smartfonach głównego nurtu firmy Acer, zapewnia porywającą jakość dźwięku.
Kompaktowy Acer Liquid Z200 z łatwością mieści się w dłoni, a opcjonalne etui ochronne typu flip cover pozwala włączyć go jednym ruchem.
|
| |
AVTOMOBİLİN-DARTI-DİNAMİKAS-(qüvvə-balansı)

AVTOMOBİLİN-DARTI-DİNAMİKAS-(qüvvə-balansı).
94. Avtomobilin dinamiki faktoru.
95. AVTOMOBİLLƏRİN NƏZƏRİYYISİ.
96. MÜHƏRRİKİN GÜC VƏ İQTİSADİ GÖSTƏRİGİLƏRİ EFFEKTV GÜC, FİƏ.
97. Dördtaktlı üstəlik doldurulan dizel mühərriki
98. Xarakteristikalar labarotoriji şəraitə mühərrikin sınaqdan keçirməsi yolu ilə çıxarılır.
99. İşıqlıq məsafəsi (klirens) .
100.Qabaq
1
və arxa
2
keçicilik (aşırım) bucaqları.
101.
Uzununa keçicilik radiusu.
102.
Uyuşqanlıq bucaqları.
103.
Körpülərin çəplik bucağı.
104.
Dəf oluna bilən ən böyük yoxuşluq bucağı.
105
. Hərəkət səlisliyi.
106.
Sərbəstlik dərəcəsi.
Ədəbiyyat.
Е.Б. 1,Михайловский,К.Б.Серебряков,Е.Я.Тур"Устройства автомобилья"Москва
Машиностроение 1987.
2.Вишняков Н.Н.Вахламов В.К.и др."Автоьобилъ" Машиностроение 1986.
3.Райков Н.Я, Рытвынский Г.Н."Конструкция автомобильных и тракторных
двигателей"М.Высшая школа 1986.
4.Медведков В.И. Билык С.Т. Грущин Г.А."Автомобили.КамАЗ-5320,КамАЗ-4310,УРОЛ-
4320,"М.ДОСААФ СССР 1987.
5,Морев А.И,Ерохов В.И. "Експлуатация и техническое обслуживание газоволлоных
автомобилей" М.Транспорт 1988.
6.М.Д.Артомков,В.А.Илярионов,М.М.Морин"Теория автомобиля и автомобильного
двигателя"Машиностроение 1968.
7,В.А.Илярионов,М.М.Морин,Н.М.Сергеев"Теория и конструкция автомобиля"
М.Машиностроение 1979.
.
|
Soyutma sistemi - T texniki kolleci

kənarlaşdırılmazsa, mühərrik qızar—lazımı güc alınmaz,yanacaq sərfi artar,
mühərrikin detallarının yağlanması pisləşdiyi üçün detalların yeyilməsi sürətlənər.
İstilik həddən artıq çox kənarlaşdırılarsa,mühərrik soyuyar,yanacaq sərfi artar və
mühərrikin ömür müddəti azalar.Ona görə də mühərrik
optimal temperatura
qədər soyudulmalıdır. Soyutma sistemi mühərrikin mexanizm detallarından istiliyi
kənarlaşdırmaq üçün lazımdır lakin bu onun vəzifəsinin yalnız böyük hissəsidir.
Normal işçi prosesi təmin etmək üçün həmçinin soyuq mühərrikin qızdırılma
sürətləndirmək də vacibdir.Bu isə soyuq sisteminin işinin ikinci hissəsidir.
Mühərrikdən istiliyin kənarlaşdırılması maye (
mayeli soyutma sistemi və ya
hava (hava ilə soyutma sistemi) vasitəsi ilə həyata keçirilə bilər.Müasir avt-billər
adətən,mayeli qapalı tipli ,mayenin dövranı və genişlənmə çəni
olan soyutma
sistemi tətbiq edilir.Bu sistem daha effektiv iş zamanı daha az səs yaradır və soyuq
hava mühərrikin işə düşməsini asanlaşdırır.Soyutma sisteminə aşağıdakılar
daxildir:
Silindrlər blokunun və
başlığının köynəkləri;
Pompa (
su nasosu);
Fayl nomi va kriteriyalar bo'yicha qidirish

Fayl tizimi indeksi yoki fayl qidiruvlari yordamida:
Fayl tizimi indeksi yoki
fayl qidiruvlari yordamida istalgan faylni aniqlash va o'chirish mumkin. Ba'zi
tizimlarda foydalanuvchiga fayllarni o'chirish uchun
filtrlar yoki qidiruvlarni
foydalanishga imkoniyat beriladi.
Recycle Bin (O'chirilganlar savati) yoki Trash (O'chirilganlar):
Fayllarni
o'chirgandan so'ng ular avtomatik ravishda Recycle Bin (Windows)
yoki Trash
(macOS va Linux)ga o'tkaziladi. Foydalanuvchi ularni qayta tiklash uchun Recycle
Bin yoki Trashni ochishi va faylni qayta tiklash tugmasini bosing.
Bu usullar fayllarni o'chirib tashlash va o'chirishda odatda ishlatiladi. Fayl
o'chirish har doim o'girishni talab etadi, shuning uchun foydalanuvchilar fayllarni
o'chirish orqali uni tiklab qolishlariga e'tibor berishlari lozim.
Cəmi:
  
100 - Təsdiq edirəm: Yüksək Təhsil İnstitutunun direktoru A. Eminov “ ” 2024-cü IL

Fənn üzrə semestr ərzində (imtahana qədər və imtahanda) tələbənin topladığı balın yekun miqdarına görə onun yekun biliyi aşağıdakı kimi qiymətləndirilir (Cədvəl 9):
Cədvəl 9
Tələbənin biliyinin yekun qiymətləndirilməsi
Bal ilə qiymətlərndirmə
|
Ənənvi sistem ilə qiymətləndirmə
|
Hərf ilə qiymətləndirmə
|
91-100 bal
|
əla
|
A
|
81-90 bal
|
çox yaxşı
|
B
|
71-80 bal
|
yaxşı
|
C
|
61-70 bal
|
kafi
|
D
|
51-60 bal
|
qənaətbəxş
|
E
|
51 baldan aşağı olduqda
|
qeyri-kafi
|
F
|
Tələbənin topladığı yekun bal 51 baldan aşağı olduqda (yəni onun biliyi “qeyri-kafi” qiymətləndirildikdə) tələbə bu fəndən krediti qazanmır və onun fənn üzrə akademik borcu qalır.
IX. Fənnin informasiya–metodik təminatı
Əsas ədəbiyyat
Раннев Г.Г. Измерительные информационные системы — М. Издательский центр «Академия», 2010, 262 c.
Цапенко М.П. Измерительные информационные системы – М.: Энерго-атомиздат,1985, 440 c.
Abbasov V.A. İnformasiya-ölçmə sistemləri – Bakı, 2008, 216 s.
Əhmədov R.M. Sənaye avtomatlaşdırılması üçün ölçmə sistemləri – Bakı, 2015,112 s.
Məmmədov H.Ə.,Əhmədov R.M. Ölçmə texnikasının əsasları – Bakı, 2011, 292 s.
6. Məmmədov H.Ə.,Əhmədov R.M. İdarəetmə sistemlərinin element və qurğuları – Bakı: Elm, 2006, 221 s.
7. Qurbanov T.B.,Əhmədov R.M.,Namazov M.B. Texniki sistemlərdə informasiya-ölçmə qurğuları – Bakı, Elm, 2000, 302 s.
Əlavə ədəbiyyat
8. Məmmədov H.Ə., Əhmədov R.M. Energetika sistemlərində avtomatika,telemexanika və verilənlərin ötürülməsi – Bakı, 2014, 256 s.
9. Əliyev T.M. və b. Elektrik ölçmələri – Bakı, Maarif, 1986. 379 s.
10. Страхов А.Ф. Автоматизированные измерительные комплексы – М.: Энерго-атомиздат,1992, 328 c.
11. Темников Ф.Е. и др. Теоретические основы информационной техники – М.: Энергия, 1981, 376 c.
12. Putten van A.F. Electronic Measurement Systems: Theory and Practice, IOP Publ., 2003, 342 p.
“İnformasiya-ölçmə sistemləri” fənninin sillabusu 060628 - “Proseslərin avtomatlaşdırılması mühəndisliyi” ixtisasının tədris planı və “İnformasiya-ölçmə sistemləri” fənninin proqramı əsasında tərtib olunmuşdur.
Tərtib etdi: ________________________ t.e.n., dos. R.M.Əhmədov
Sillabus “Mexatronika” kafedrasının iclasında müzakirə olunmuş və təsdiqə tövsiyə edilmişdir (protokol № 5 , 12.02.2024).
Kafedra müdiri: _______________________ t.e.d., prof. İ.Q.Çələbi
|
Tərcümeyi-halın - Mövzu 1 “Azərbaycan dilində işgüzar və akademik kommunikasiya” fənninin məqsəd və vəzifələri. I mühazirənin plani

|
Mövzu 1 “Azərbaycan dilində işgüzar və akademik kommunikasiya” fənninin məqsəd və vəzifələri. I mühazirənin plani
|
bet | 81/81 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 345,89 Kb. | | #116562 | Turi | Mühazirə |
Bog'liq Akademik və işgüzar kommunikasiya 15 mühazirə (1) (1)Tərcümeyi-halın yazılma tarixi;
yazanın şəxsi imzası.
Tərcümeyi-hal
Mən, ______________________oğlu (qızı)_ __20__-cı ildə (doğulduğu gün, ay, il) ________ şəhərində (rayonunda, kəndində) anadan olmuşam. ____-cı ildə __№-li tam orta məktəbin 1-ci sinfinə getmişəm. ____-cı ildə orta məktəbi bitirərək _________ Universitetinin ___________ fakültəsinə qəbul olunmuş, _______-cı ildə universiteti bitirmişəm (sonrakı təhsil mərhələləri və illəri).
(Hərbi xidmətə çağırılması və xidmət etdiyi müddət qeyd olunur).
_______-cı ildə ________ (işlədiyi yer və ya yerlər)
____-cı ildən __________ partiyasının üzvüyəm (partiyalılığı varsa).
Ailəliyəm, 2 övladım var.
Ailə üzvlərim:
Həyat yoldaşım – (soyadı, adı, atasının adı , təvəllüdü)
Övladlarım:
Oğlum (qızım) – (soyadı, adı, atasının adı, təvəllüdü)
______________________________________
(imza,soyadı, inisialları)
“_”____20__-cı il
2
|
| |
Nöqtəl - Mövzu 1 “Azərbaycan dilində işgüzar və akademik kommunikasiya” fənninin məqsəd və vəzifələri. I mühazirənin plani

|
Mövzu 1 “Azərbaycan dilində işgüzar və akademik kommunikasiya” fənninin məqsəd və vəzifələri. I mühazirənin plani
|
bet | 14/81 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 345,89 Kb. | | #116562 | Turi | Mühazirə |
Bog'liq Akademik və işgüzar kommunikasiya 15 mühazirə (1) (1)Bu sahifa navigatsiya:
- Məs.;
Nöqtəli vergül
Aşağıdakı hallarda nöqtəli vergüldən istifadə olunur:
tabesiz mürəkkəb cümlənin tərkib hissələri arasında.
D e f i s
mürəkkəb sözlərin tərəfləri arasında. Məs.; dadlı-dadlı, dost-aşna, qohum-qardaş, yavaş-yavaş və s.
mürəkkəb qısaltmalarla şəkilçi arasında. Məs.; ADPU-nun, ABŞ-ın, NATO-ya və s.
sıra saylar rəqəmlə yazıldıqda. Məs.; 5-ci, 10-cu, 4-cü və s.
ç) izafət tərkiblərində. Məs.; nöqteyi-nəzər, tərzi-hərəkət, tərcümeyi-hal.
T i r e
Cümlə üzvünün əlavəsindən əvvəl. Məs.;
Xan çıxdı və gördü ki, qapını döyən xanın öz kəndlisi - İtqapan kəndinin əhli Novruzəlidir.
Müqayisə edilən obyektləri daha qabarıq nəzərə çarpdırmaq üçün onların (qarşılaşdırılan sözlərin) arasında. Məs.;
Sən günəş - mən səndən nur alan Ayam,
Sən bir səs - mən isə əks-sədayam!
Zirvəsən - zirvəyə qalxan cığıram.
(N.Xəzri)
Ümumiləşdirici söz həmcins üzvlərdən əvvəl gələrsə, ondan sonra tire qoyulur. Məs.;
Dostlar hər şeydən - həyatdan, ailədən, dostluqdan, məhəbbətdən, dünyanın işlərindən danışdılar.
Ümumiləşdirici söz həmcins üzvlərdən sonra gələrsə, ondan əvvəl tire qoyulur. Məs.; O, vəziyyətə də, yorğunluğa da, yurdsuzluğa da - bunların hamısına dözərdi.
Məntiqi vurğulu sözü nəzərə çarpdırmaq, ayırmaq üçün həmin sözdən sonra tire qoyulur.
Vətən - əcdadımızın mədfənidir.
Vətən - övladımızın məskənidir.
Müəllif sözü vasitəsiz nitqdən tire ilə ayrılır.
Oğul, - dedi - gecə isti su atanda bismillah deyərlər (T.Mahmud).
|
| |
Marketinq fəaliyyətinin sistemli təhlili

|
Marketinq fəaliyyətinin sistemli təhlili
|
bet | 1/3 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 47,43 Kb. | | #123488 |
Bog'liq referat 1273
Marketinq fəaliyyətinin sistemli təhlili
«Marketinq» termini ingilis sözü «market»dən yaranmış və hərfi tərcüməsi «bazar», «bazar fəaliyyəti», «satış bazarı sferasında fəaliyyət» mənasını verir.
Müasir klassik iqtisad məktəblərində marketinq anlayışına baxış eyni deyildir. Aşağıda ona verilən təriflərin bəzilərini qeyd edək.
Marketinq:
-iqtisadi və ictimai fəaliyyətin ən zəruri və əsas növlərindən biridir;
-klassik baxımdan, o, ilk növbədə məhsulların istehsalçılardan istehlakçılara çatdırılması ilə bilavasitə bağlı olan sahibkarlıq fəaliyyətidir;
-bazarın tələbatının öyrənilməsinə və onun aktiv qeydiyyatına (uçotuna) yönəldilmiş müəssisədaxili idarəetmənin alt sistemidir;
-bazar iqtisadi sistemi yolu ilə inkişaf edən ölkələrin müəssisələrində idarəetmə üsulu olmaqla, tələbat amillərinin öyrənilməsi və aktiv qeydiyyatının həyata keçirilməsidir;
-əmtəələrin istehsalçılardan istehlakçılara çatdırılması prosesində yerinə yetirilən müxtəlif fəaliyyətlərin məcmusudur;
-ehtiyac və tələbatın tədavül vasitəsilə ödənilməsinə yönələn insan fəaliyyəti növüdür;
-bazarın idarə edilməsi konsepsiyasıdır və s.
Başqa sözlə, marketinq istehsal olunan məhsulun satışı üçün əlverişli zəmin yaratmaq, onun keyfiyyətini, çeşidi və istehsal həcmini bilavasitə istehlakçıların tələbatına uyğunlaşdırmaq məqsədi ilə bazarın kompleks təhlili və proqnozlaşdırılması prosesidir.
Marketinq istehsalı istehlakçıya səmt götürməyi, bunlar arasında normal əlaqənin yaradılmasını və mütərəqqiləşməsini qarşıya mühüm məqsəd kimi qoyur.
Marketinq bir tərəfdən bazar üçün istehlakçıların cins-yaş tərkibini səhih, hərtərəfli araşdırmaqla insanların tələbini, zövqünü. tələbatını ödəyir, digər tərəfdən o, bununla bazarın inkişafına fəal təsir göstərir, tələbatın formalaşmasına xidmət edir.
Beləliklə, marketinq fəaliyyəti əsasən aşağıdakılara yönəldilir:
Bazarın kompleks öyrənilməsinə;
Əmtəə çeşidlərinin təsnifatlı olmasına;
Mövcud tələbatların tam təmin edilməsi üçün tədbirlərin işlənilməsinə;
Təmin olunmayan təlimatların üzə çıxarılmasına;
Potensial tələbatların dinamikasının aşkar edilməsinə və təhlilinə;
Bazar təchizatının planlaşdırılmasına;
İstehsalın və xidmətin təşkilinə və idarə edilməsinə.
Marketinqin taktikası və strategiyasının özünəməxsus prinsipləri vardır. O, bazara aid cari praktiki məsələləri yerinə yetirməklə bərabər, strateji planda intensiv fəaliyyət göstərir. O, istehsal və ticarət müəssisələrinin, qurumların uzunmüddətli məqsədlərinə uyğun olaraq onların satış fəaliyyətləri üzrə müsbət, son təsərrüfat nəticələrinə nail olmasına səmt götürməlidir. Bu məqsədlə o, proqnozlaşdırma funksiyasını da yerinə yetirir. Proqnozlaşdırma müxtəlif istiqamətlərdə aparılır. Bunlardan iqtisadi, konyuktor, elmi-texniki istiqamətləri göstərmək olar. İqtisadi proqnozlaşdırma uzun müddət götürülür və adətən dövlət səviyyəsində həyata keçirilir.
|
| |
Test riistvara ja tarkvara kohta

|
Test riistvara ja tarkvara kohta
|
Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 94,39 Kb. | | #534 |
Lääne-Virumaa informaatikaolümpiaad 4. märts 2011.a
6.-7. klass
Test riistvara ja tarkvara kohta
-
Milleks on arvutil protsessor?
1 p
selles hoitakse töösolevaid programme ja andmeid
-
Milline alljärgnevatest näitajatest iseloomustab kõvaketta mahtu?
1 p
1,8 GHz 45nm 512KB
-
512 MB DDRAM
-
160 GB HDD
-
128 MB ATI Radeon
-
Pildil on ...
1 p
Mälu
-
Kõvaketas
-
Protsessor
-
Mälukaart
-
Märgista sisendseadmed
4 p
Kõlarid
-
Kuvar
-
Klaviatuur
-
Digikaamera
-
Printer
-
Mikrofon
-
Mis on arvutiviirus?
-
Elektrivõrgu pinge kõikumise tulemusel tekkinud kõvaketta vigastus.
1 p
Diskett, mis sisaldab kahtlasi faile.
-
Nukleiinhapetest ja valkudest koosnevada bioloogilised objektid.
-
Programm, mis kopeerib varjatult ennast ise ja põhjustab arvutikasutajale sageli ootamatuid ja ebameeldivaid tagajärgi.
-
Mikroorganism, mis levib mälupulkadel ja rikub faile.
-
Märgista tabelarvutusprogrammid!
2 p
Microsoft Excel
-
Microsoft Works
-
OpenOffice.org
-
OpenOffice.org Calc (Arvutustabel)
-
OpenOffice.org Writer (Tekstidokument)
-
Märgista õiged väited!
2 p
Bitt on vähim mäluühik.
-
Bitt on mäluühik, mis kulub ühe tähe salvestamiseks.
-
Kümme bitti moodustavad baidi.
-
Kaheksa bitti moodustavad baidi.
-
Märgista väited, mis käivad operatiivmälu (muutmälu) kohta!
-
Info salvestatakse sinna valmistamisel ja seda ei saa kasutaja muuta.
-
Info säilib ka pärast arvuti toite väljalülitamist.
3 p
Lühend on RAM.
-
Lühend on ROM.
-
Selles mälus hoitakse töösolevaid programme ja andmeid.
-
See mälu tühjeneb arvuti väljalülitamisel.
-
Sisaldab informatsiooni arvuti alglaadimise kohta.
-
Kus säilivad andmed ka pärast arvuti väljalülitamist?
1 p
Andmekandjatel
-
Nii andmekandjatel kui ka operatiivmälus
-
Operatiivmälus (muutmälus)
-
Milline alljärgnevatest kettatüüpidest võib mahutada 2 GB informatsiooni?
2 p
kõvaketas
-
Pildil on ...
1 p
mälu
-
Mis seade kaitseb arvutit nii äkiliste voolukatkestuste kui ka liigse tugevusega elektrivoolu eest?
1 p
Toiteplokk
-
Operatiivmälu
-
UPS
-
Skänner
-
Millised arvuti riistvara osad võivad asuda nii korpuses kui väljaspool seda?
2 p
digikaamera
-
kõvaketas
-
CD–lugeja
-
Mikrofon
-
Kujutle, et Sinu hüüdnimi on Alex ning sünnikuupäev on 12.01.1999. Oma e-posti konto loomiseks tuleb Sul valida parool. Millist järgnevatest paroolidest on kõige kergem ära arvata?
1 p
Parool
-
Alexmail
-
rel7vA8eB
-
19990112
1 p
Mis on tarkvara litsents?
-
annab piiramatu õiguse tarkvara üle
-
annab õiguse tarkvara kasutamiseks
-
Milline tarkvaraliik sobib kirjeldusse hallide kastikeste asemele?
1 p
-
vabavara
-
jaosvara
-
ärivara
|
| |
Qaçan dalğanın tənliyi. Faza sürəti

Qaçan dalğanın tənliyi. Faza sürəti.
Fəzada enerji daşıyan dalğalara qaçan dalğalar deyilir. Enerjinin dalğalar vasitəsi ilə daşınması kəmiyyətcə enerji selinin sıxlığı vektoru və Poyntinq vektoru ilə xarakterizə olunur. Poyntinq vektorunun istiqaməti enerjinin daşınma istiqaməti ilə üst-üstə düşür, modulu isə vahid zamanda dalğanın yayılma istiqamətinə perpendikulyar olan vahid səthdən daşınan enerjinin miqdarına bərabərdir.
Qaçan dalğa tənliyini, yəni rəqs edən hissəciyin yerdəyişməsinin koordinat və zamandan asılılığını müəyyən etmək üçün müstəvi dalğaya baxaq.
Fərz edək ki, rəqslər harmonik xarekter daşıyır, oxu isə dalğanın yayılma istiqaməti ilə üst-üstə düşür (Şəkil 2). Bu halda dalğa səthləri oxuna perpendikulyar olur. Dalğa səthinin bütün nöqtələri eyni cür rəqs etdiyindən ξ yerdəyişməsi yalnız və - dən asılı olur, yəni .
Şəkil 2-də rəqs mənbəyindən məsafədə yerləşən mühitin nöqtəsinə baxaq. Əgər müstəvisində yerləşən nöqtələrin rəqsləri funksiyası ilə ifadə olunursa, onda mühitin nöqtəsi də həmin qanunla rəqs edir, lakin onun rəqslərindən qədər geri qalır. Bu müddət dalğanın məsafəsini keçməsi üçün tələb olunan müddətdir ( -dalğanın yayılma sürətidir). Onda müstəvisində yerləşən hissəciklərin rəqs tənliyi
(1)
olar. Burada ξ(x,t) zaman və koordinatın periodik funksiyasıdır. (1) ifadəsi qaçan dalğanın tənliyi adlanır.
Əgər müstəvi dalğa x oxunun əksi istiqamətində yayılarsa dalğa tənliyi olar. Ümumi halda enerji udulmayan mühitdə oxu istiqamətində yayılan müstəvi dalğanın tənliyi
(2)
kimi ifadə olunur. Burada -dalğanın ampilutudu, ω-bucaq (dövrü) tezlik, -dalğanın başlanğıc fazası, müstəvi dalğanın fazasıdır. Dalğaları xarakterizə etmək üçün
(3)
ifadəsi ilə təyin olunan dalğa ədədi anlayışından istifadə olunur. (3) ifadəsini nəzərə aldıqda (2) tənliyini aşağıdakı şəkildə yazmaq olar:
(4)
oxunun mənfi isdiqamətində yayılan dalğanın tənliyini isə
(5)
kimi yaza bilərik.
ifadəsi (5) ifadəsindən yalnız -in işarəsi ilə fərqlənir. Dalğada sabit fazaya malik nöqtələrin həndəsi yeri
(6)
ifadəsi ilə təyin olunur. (6) ifadəsini diferensiallayıb -ya bölsək
olar. Buradan isə
(7)
olduğunu alarıq.
Beləliklə, (7) ifadəsindəki dalğanın yayılma sürəti sabit fazaya malik nöqtələrin sürüşməsinin sürətidir və faza sürəti adlanır.
Dalğa səthləri konsentrik çevrələr şəklində olan sferik dalğanın tənliyini
(8)
şəkildə yazmaq olar.
Burada dalğa mənbəyindən mühitin baxılan nöqtəsinə qədər olan məsafədir. Hətta enerji udulmayan mühitdə belə sferik dalğalarda rəqslərin amplutudu sabit qalmır, məsafə artdıqca qanunu ilə azalır. (8) tənliyi məsafəsi mənbəyin ölçülərindən çox böyük olduğu halda doğrudur (bu halda rəqs mənbəyini nöqtəvi hesab etmək olar).
(3) ifadəsindən görünür ki, faza sürəti
(9)
kimi də ifadə oluna bilər.
(5) ifadəsindən asanlıqla ala bilərik ki,
(9)
başqa sözlə, (5) ifadəsi (9) tənliyinin həllidir. (9) tənliyi müstəvi dalğanın diferensial tənliyi adlanır.
Ümumi halda bircins izotrop mühitdə dalğa tənliyi
və ya
kimi ifadə olunur. Burada faza sürəti, isə
Laplas operatorudur.
|
Təcil:
 


 

Sürətin və təcilin amplitudları

Təcil:
Sürətin və təcilin amplitudları uyğun olaraq, olacaqdır.
S ürətin fazası yerdəyişmənin fazasından , təcilin fazası isə qədər
fərqlənəcəkdir. Rəgs edən m kütləli nöqtəyə təsir edən qüvvə
Beləliklə, maddi nöqtənin yerdəyişməsi ilə mütənasib olan qüvvə yerdəyişmənin əksinə (tarazlıq vəziyyətinə doğru) yönəlmişdir. Yerdəyişmədən belə asılılıq elastiki qüvvələrə xas olduğundan, bu tip qüvvələr kvazielastiki qüvvələr adlanır.
Harmonik rəqs edən maddi nöqtənin enerjisi
Maddi nöqtənin kinetik enerjisi:
Kvazielastiki qüvvənin təsiri ilə harmonik rəqs edən maddi nöqtənin potensial enerjisi:
Tam enerji:
sabit qalır, lakin zaman keçdikcə yalnız kinetik enerjinin potensial enerjiyə və əks çevrilməsi baş verir.
Fiziki rəqqas. Riyazi rəqqas
C ismin ağırlıq mərkəzindən keçməyən üfüqi asılqan ətrafında ağırlıq qüvvəsinin təsiri ilə rəqs edən bərk cisim, fiziki rəqqas adlanır. Əgər fiziki rəqqas tarazlıq vəziyyətindən müəyyən bucaq qədər meyl etmişsə, onda qaytarıcı qüvvə momenti:
B urada – asılma O nöqtəsindən keçən oxa nəzərən rəqs edən rəqqasın ətalət momenti, l - asqı nöqtəsi ilə ağırlıq mərkəzi arasındakı məsafə, - qaytarıcı qüvvədir.
Hərəkət tənliyi:
Tezlik və period:
Burada - fiziki rəqqasın gətirilmiş uzunluğudur.
Riyazi rəqqasa bütün kütləsi onun ağırlıq mərkəzində yerləşən, fiziki rəqqsın xüsusi (limit) halı kimi baxmaq olar. Elə isə
Ətalət momenti - olar.
Fiziki rəqqasın gətirilmiş uzunluğu, periodu onunla
eyni olan riyazi rəqqasın uzunluğu ilə eynidir.
|
Elektrik rəqs konturu - Mühazirə I harmonik rəqslər və onların xarakteristikaları. Yaylı, fiziki və riyazi rəqqaslar...

|
Mühazirə I harmonik rəqslər və onların xarakteristikaları. Yaylı, fiziki və riyazi rəqqaslar və rəqs konturu. Eyni istiqamətdə və eyni tezlikli harmonik rəqslərin toplanması. Döyünmə. Harmonik rəqslərin kinematika və dinamikası
|
bet | 3/36 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 12,54 Mb. | | #118604 | Turi | Mühazirə |
Bog'liq M hazir I harmonik r qsl r v onlar n xarakteristikalar . Yayl Elektrik rəqs konturu.
Elektrik yükünün, cərəyan şiddətinin , gərginliyin,maqnit selinin və s. periodik dəyişməsi elektromaqnit rəqsi adlanır.
E lektrik rəqs konturu ardıcıl birləşdirilmiş L induktiv dolaqdan, C tutumlu kondensatordan və R müqavimətli elektrik dövrəsindən ibarətdir.
Dövrə hissəsi üçün Om qanunu:
Rəqs konturunda elektrik yükünün rəqsinin diferensial tənliyi:
İdeal rəqs konturu – müqaviməti R=0 olan kontur.
t =0 başlanğıc zaman anında kondensator q elektrik yükü ilə yüklənmişdir. Onda
kondensatorun köynəkləri arasındakı elektrik sahəsinin enerjisi –
K ondensatoru induktiv dolağa qoşduqda, konturdan artan I cərəyanı axacaq. Elektrik sahəsinin enerjisi azalmağa başlayacaq, lakin dolağın maqnit sahəsinin enerjisi
artacaq. Konturda itki olmadığından R=0, tam enerji saxlanılır.
anında, Kondensator tamamilə boşalacaq elektrik sahəsinin
enerjisi sıfra çevriləcək maqnit sahəsinin enerjisi isə
( ona görə də cərəyan da) ən böyük qiymətini alacaq
Konturda cərəyan azalacaq, nəticədə dolağın maqnit sahəsi zəifləməyə başlayacaq. Maqnit sahəsinin dəyişməsi nətcəsində yaranan induksiya cərəyanıın istiqaməti, Lens qaydasına görə, kondensatorın boşalan cərəyanı istiqamətində olacaq.
K ondensator boşalmağa başlayacaq və kondensatorun köynəklərindəki yük maksimuma çatacaq dövrədə cərəyan kəsiləcək və konturun enerjisi yenidən kondensatorun elektrik sahəsinin enerjisinə bərabər olacaq
Kondensator tamamilə boşalacaq, elektrik sahənin enerjisi sıfra
ç evriləcək maqnit sahənin enrjisi isə (cərəyan da )
ən böyük qiymətini alacaq .
S onradan, rəqs konturunda bütün proseslər əks istiqamətdə baş verəcək
və sistem t=T anında ilkin vəziyyətinə gələcək.
Beləliklə, rəqs konturunda kondensatorun köynəklərində q yükünün və I cərəyan şiddətinin periodik dəyişməsi baş verir. Bu elektrik rəqsləri elektrik və maqnit sahələrinin qarşılıqlı çevrilməsi ilə müşaiyət olunur.
Elektrik rəqslərini mexaniki rəqslərlə müqayisəsindən belə çıxır ki,
- kondensatorun elektrik enerjisi rəqqasın potensial enerjisinə analojidir,
- dolağın maqnit sasəsinin enerjisi, rəqqasın kinetik enerjisinə analojidir.
- konturdakı cərəyan şiddəti rəqqasın hərəkət sürətinə analojidir.
- L induktivliyi, kütlə funksiyasını daşıyır.
- R müqaviməti, rəqqasa təsir edən sürtünmə qüvvəsinin funksiyasını daşıyır.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mühazirə I harmonik rəqslər və onların xarakteristikaları. Yaylı, fiziki və riyazi rəqqaslar və rəqs konturu. Eyni istiqamətdə və eyni tezlikli harmonik rəqslərin toplanması. Döyünmə. Harmonik rəqslərin kinematika və dinamikası
|
RASTR QRAFİKANIN ÇATIŞMAZLIQLARI - Mühazirə : 7 Kompüter qrafikası anlayışı. Plan : Qrafika anlayışı Qrafik redaktorların növləri

RASTR QRAFİKANIN ÇATIŞMAZLIQLARI
Rast qrafiki təsvirin ölçüsü çox böyük olduğu üçün güclü əməli yaddaş tələb
etməsi
Rast qrafiki təsviri böyütdükdə kefiyyətinin itməsi, pikseləşmə hadisəsinin
baş verməsi
VEKTOR QRAFİKA: Vektor təsvirin minimal obyekti
xətt hesab olunur.
Vektor qrafikada təsvirlər düz xətlərdən, qövslərdən, çevrələrdən, ellipslərdən,
düzbucaqlılardan, eyni və müxtəlif rəngli oblastlardan qurulur.
Bunları
primitivlər adlandırmaq qəbul edilmişdir. Sadə vektor obyektlərin
köməyi ilə müxtəlif təsvirlər yaradilır. Vektor-primitivlərin kombinasiyasından
və müxtəlif rənglərdən istifadə etməklə maraqlı təsvirlər almaq olur. Üçölçülü
kompüter qrafikasında kub, kürə və s. kimi həcmli primitivlərdən istifadə edilir.
Vektor primitivlər şərh vasitəsilə verilir. Məsələn: •A nöqtəsindən
B nöqtəsinə
xətt çəkməli
; və s.
Vektor qrafiknın üstünlüyü . Tərkibinə rastr obyektlər
daxil olmayan
vektor təsvirlər kompüterdə nisbətən çox da böyük olmayan yaddaş sahəsi
tutur. Belə ki, min primitivdən ibarət olan vektor təsvir bir neçə yüz
Kbayt-dan
çox olmayan yaddaş sahəsinə yerləşir. Analoji rastr təsvir üçün isə 10 dəfədən
1000 dəfəyə qədər çox yaddaş sahəsi tələb edilir.
Mühazirə : 7 Kompüter qrafikası anlayışı. Plan : Qrafika anlayışı Qrafik redaktorların növləri

Mühazirə : 7 Kompüter qrafikası anlayışı. Plan : Qrafika anlayışı Qrafik redaktorların növləri
Download
247,66 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
08.12.2023
Hajmi
247,66 Kb.
#113756
Turi
Mühazirə
Download
247,66 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mühazirə : 7 Kompüter qrafikası anlayışı. Plan : Qrafika anlayışı Qrafik redaktorların növləri
Download
247,66 Kb.
Matnni ko'rish
Yatay elektroforez tekniK Şartnamesi

|
Yatay elektroforez tekniK Şartnamesi
|
Sana | 24.03.2017 | Hajmi | 23,5 Kb. | | #2132 |
ELEKTROFOREZ GÜÇ KAYNAĞI TEKNİK ŞARTNAMESİ
-
Cihaz aynı anda 4 elektroforez ile çalışmak için 4 paralel çıkışa sahip olmalıdır.
-
Cihaz LED göstergeye sahip olmalıdır.
-
Voltaj 50-300 V arası 1 V aralıklarla ayarlanabilmelidir.
-
Akım 10-400 mA arası 1 mA aralıklarla ayarlanabilmelidir.
-
Maksimum güç 75 W olmalıdır.
-
Çalışma süresi 1-999 arası ayarlanabilmelidir.
-
Cihaz aşağıdaki elektrik kesintisini, ani akım değişikliklerini, kısa devre durumunu tespit eden güvenlik sistemlerine sahip olmalıdır.
-
Cihaz 0-40 C arası ortam sıcaklığında çalışabilmelidir.
|
| |