nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-bosqich. Muammoni aniqlash

|
-bosqich. Muammoni aniqlash
|
bet | 134/201 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 4,94 Mb. | | #232599 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi 1-bosqich. Muammoni aniqlash
Ushbu bosqichda muammoning mohiyati aniqlanadi. Agar muammo to‘liq va sifatli aniqlanmasa, bu samarasiz dasturni ishlab chiqishga olib keladi. Muammo dastur yo‘naltirilgan jamoatchilik auditoriyasi nuqtai nazaridan ko‘rib chiqilishi kerak.
2-bosqich. Maqsadli auditoriyani tanlash bo‘yicha tadbirlar
Muammo aniqlangandan so‘ng, maqsadli auditoriyani paydo bo‘ladi. U kichik guruhlarga bo‘linadi, keyin bir yoki bir nechta ijtimoiy marketing dasturining asosi sifatida tanlanadi. Agar ushbu dastur davlat tomonidan moliyalashtirilgan bo‘lsa, unda kam ta’minlanganlar qatoriga kiradigan aholining guruhlari ham kiritilishi kerak.
3-bosqich. Maqsadli auditoriya bo‘yicha qo‘shimcha tadqiqotlar o‘tkazish
Ushbu bosqichda ular tanlangan guruhni o‘rganadilar, kelajakdagi dasturni amalga oshirish uchun foydali bo‘lgan ma’lumotlarni to‘playdilar.
4-bosqich. Rejani ishlab chiqish jarayoni
Reja bir nechta muhim qismlarni o‘z ichiga olgan holda ehtiyotkorlik bilan tuzilishi kerak:
qaysi mahsulot avvalgisiga evaziga taklif etiladi;
qanday qilib inson ushbu mahsulotning egasi bo‘lishi mumkin;
istalgan yakuniy natija;
ushbu reja amalga oshiriladigan vaqt davri.
5-bosqich. Xulq-atvor tahlili
Ijtimoiy marketing bo‘yicha mutaxassislar tinglovchilarni taklif qilishlari uchun hatti-harakatlardagi o‘zgarishlarni aniq tushunishlari kerak. Odatda odamlar yangi mahsulotni uning ijobiy ta’sirini tushunganlarida, ushbu mahsulotning afzalliklarini baholash va uni oldingisi bilan taqqoslash mumkin bo‘lganda anglashadi.
6-bosqich. Mahsulot ishlab chiqarish jarayoni
Ijtimoiy marketing mutaxassislari ko‘pincha jamoatchilikka iste’molchilarning xulq-atvorini o‘zgartirishi mumkin bo‘lgan o‘ziga xos mahsulotni taklif qilishadi. Bunday o‘zgarishlarni rag‘batlantiradigan mahsulotlar ishlab chiqilmoqda va bu ijtimoiy marketingni boshqa texnikadan ajratib turadi.
|
| |
Pul ekvivalentlari - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim
|
bet | 252/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49Pul ekvivalentlari - bu pul mablag‘lariga o‘xshaydigan, lekin boshqacha tasniflanadigan aktivlardir. Ular xazina veksellari, tijorat qo- g‘ozlari va depozit sertifikatlardan iborat. Kechikishlar va jarima sank- siyalari pul ekvivalentlarini pul mablag‘lariga almashtirilishiga ta’sir qilishi mumkin. Shuning uchun, ekvivalentlar kassa hisobvarag‘idan olinadi. Ko‘pincha, pul ekvivalentlarini hisob-kitob vositasiga aylanti- rish ehtiyoji yo‘q. Ekvivalentlar, odatda, qisqa muddatli investitsiya hisobvarag‘iga olib boriladi.
Pul mablag‘laridan samarali foydalanishni tashkil etish ko‘p jihat- dan korxonalarda pul mablag‘larining harakatini optimal boshqarishni tashkil etish va ular ustidan nazoratni yaxshilashga bog‘liq. Pul mab- lag‘lari nazoratini tashkil etishning asosiy elementlaridan biri esa korxonaning hisob-kitob schotidir, ya’ni hisob-kitob schotidan samarali foydalanishni maksimal darajada ta’minlash, barcha kirib kelayotgan pul mablag‘larini albatta bank orqali hisobga olish, barcha turdagi to‘lovlarni banklar chiqargan cheklar yoki shunga o‘xshash yozma topshiriqnomalar va ularning maxsus pul mablag‘lari fondi orqali amalga oshirish lozim. Agarda ko‘rsatilgan tartib qat’iy amal qiladigan bo‘lsa, u holda pul mablag‘larining hisobi ikki tomonlama bo‘ladi: birinchisi – korxonaning o‘zida, ikkinchisi – bankda.
Moliyaviy axborot bilan ishlashning eng muhim jihatlaridan biri uni tahlil qilishdir. Tahlil qilishda xo‘jalik faoliyatini o‘rganishda hamda
1 («Moliyaviy hisob» buxgalteriya hisobining Milliy va Xalqaro standartlari asosida tayyorlangan o‘quv qo‘llanma. Toshkent, 2000-yil.
xulosalar chiqarishda asos bo‘ladigan bir qator ko‘rsatkichlardan foyda- laniladi.
Korxona moliyaviy ahvolini tahlil qilish bilan shug‘ullanayotgan har bir xodim moliyaviy hisobot shakllarini, shu jumladan, «Pul oqimi to‘g‘risidagi hisobot» shaklini erkin o‘qiy olishi, uning moddalarini tushunishi, shuningdek, xulosalar chiqarish va tavsiyalar berishni bilish- lari kerak.
Moliyaviy hisobot moddalaridan foydalanib, korxona to‘g‘risida katta hajmda ma’lumot olish, uning moliyaviy ahvolini xizmat va bozor faolligini tahlil qilish mumkin.
|
| |
Kompyuterni tashkil etilishi Course Syllabus

|
Kompyuterni tashkil etilishi Course Syllabus
|
bet | 1/8 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 26,58 Kb. | | #140414 |
Bog'liq Kompyuterni tashkil etilishi Course Syllabus-fayllar.org
Kompyuterni tashkil etilishi Course Syllabus
Kompyuterni tashkil etilishi Course Syllabus
Course Syllabus
Kodi
| |
Nomi
|
Kompyuterni tashkil etilishi
|
Kreditlar
|
6
|
O‘quv yili
|
2020 – 2021
|
Semestr
|
4
| Professor – o‘qituvchilar to‘g‘risida ma’lumot
O‘qituvchi
|
Yusupov Rustam Abdimuratovich - Katta o‘qituvchi
|
Amaliyot o‘qituvchilari
| |
Kafedra
|
Kompyuter tizimlari
|
Tel:
|
+99890 3170381, 71-2386458
|
Manzil
|
D-bino, 3-qavat, 312-xona
|
e-mail
|
neouzbek77@gmail.com
| Yuklama
Fa’oliyat
|
Soatlar
|
Ma’ruza
|
60
|
Amaliyot
|
30
|
Laboratoriya
|
-
|
Mustaqil ta’lim
|
90
|
Umumiy
|
180
| Baholash
Bajariladigan ishlar
|
%
|
Semestr
|
50%
|
Mustaqil ishlar (1 ta)
|
16%
|
Amaliy ishlar (8 ta)
|
24%
|
Oraliq nazorat (1 ta)
|
10%
|
Yakuniy nazorat
|
50%
| Mustaqil ish Mustaqil ish uchun ajratilgan baholash miqdori 10% holatda olinib, u quyidagi omillar bo‘yicha baholanadi: 1. Mustaqil ish hajmining va rasmiylashtirish qoidalarining talabga muvofiqligi: 1% 2. Referat berilgan mustaqil ish mavzusiga mosligi: 1% 3. Berilgan mavzuning to‘liq yoritilganligi: 4% 4. Mustaqil ishda yangi ma’lumotlardan foydalanilganligi: 3% 5. Mustaqil ishni bajarishda qo‘shimcha adabiyotlardan va maqolalardan foydalanilganligi: 1% Oraliq nazorat Oraliq nazorat o‘quv kursi davomida ikki marta olinadi va ajratilgan baholash miqdori 20% tashkil etadi.
Ko‘chirmachilikka yo‘l qo‘yilgan ishlarga ajratilgan baholash foizi nolga (0 %) teng va ishlar qayta qabul qilinmaydi.
1. David Patterson John Hennessy. Computer Organization and Design. 5th Edition. 2013.
2. З.З.Мирюсупов, Ж.Х.Джуманов. «Компьютер архитектураси». /TATУ. 144 бет. Тошкент, 2017
3. С.А.Орлов, Б.Я.Цилькер. Организация ЭВМ и систем: Учебник для вузов. 2-е изд. — СПб.: Питер, 2011. — 688 с
4. Таненбаум Э., Остин Т. Архитектура компьютера // 6-е издание. СПб.: Питер, 2013. — 811 с
5. Шамаева О.Ю. Архитектура компьютера. Конспект лекции. МЭИ. Москва, 2015.
1-MA’RUZA Mavzu: Kompyuter arxitekturasining rivojlanish bosqichlari, KOMPYUTERNING TURLARI VA TASHKIL ETILISHI TAMOILLARI r.a. yusuPov
Reja:
1. Raqamli hisoblash texnikasining vujudga kelishi va evolyutsiyasi.
2. Hisoblash mashinalari strukturalarini bo’laklash darajasi.
3. Hisoblashni avtomatlashtirish vositalarining evolyutsiyasi.
Biz axborot asrida yashayapmiz: YuNESKO hujjatlarining guvohlik berishicha, bugungi kunda rivojlangan davlatlar aholisining yarmidan ko’pi axborot sohasida mehnat qilmoqda. Zamonaviy axborot texnologiyalarining asosi, ularning bazisi, kompyuter texnologiyalarining apparat vositalari tashkil etadi.
Zamonaviy hisoblash mashinalari (HM) va tizimlari (HT) ilmiy va muhandislik tafakkurning muhim yutuqlaridan biri hisoblanadi, ularning inson faoliyatining barcha sohalariga ta’sirini baholash juda qiyin.
|
| |
Jami: invetitsion faoliyatning sof pul kirimi/chiqimi

|
Jami: invetitsion faoliyatning sof pul kirimi/chiqimi Pdf ko'rish
|
bet | 376/436 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 2,53 Mb. | | #130885 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv docJami: invetitsion faoliyatning sof pul kirimi/chiqimi
(satr.060+/-070+/-080+/- -090
Итого: чистый денежный приток/отток от
инвестиционной деятельности (стр. 060+/- -070+/-
080+/-090)
100
350841,4
Moliyaviy faoliyat Финансовая деятельность
Olingan va to‘langan foizlar
Полученные и выплаченные проценты
110
374998,1
Olingan va to‘langan dvidentlar
Полученные и выплаченные дивиденды
120
Aksiyalar chiqarishdan yoki xususiy kapital bilan bog‘liq
bo‘lgan boshqa instumentlardan kelgan pul tushumlari
Денежные поступления от выпуска акций или других
инструментов, связанных с собственным капиталом
130
Xususiy aksiyalar sotib olingandagi pul to‘lovlari
Денежные выплаты при выкупе собственных акций
140
Uzoq va qisqa muddatli kredit va qarzlar bo‘yicha pul
tushumlari va to‘lovlari
Денежные поступления и выплаты по долгосрочным
и краткосрочным кредитам и займам
150
Uzoq muddatli ijara (moliyaviy lizing) bo‘yicha pul
tushumlari va to‘lovlari
Денежные поступления и платежи по долгосрочной
аренде (финансовому лизингу)
160
Moliyaviy faoliyatning boshqa pul tushumlari va
to‘lovlari Другие денежные поступления и выплаты
от финансовой деятельности
170
Jami: moliyaviy faoliyatning sof pul kirim/chiqim
(satr.110+/-120+130-140+/-150+/- -160+/-170)
Итого: чистый денежный приток/отток от
финансовой деятельности (стр.110+/-120+130-
140+/-150+/-160+/-170)
180
374998,1
Soliqqa tortish Налогообложение
To‘langan daromad (foyda) solig‘i
Уплаченный налог на доход (прибыль)
190
565531,2
To‘langan boshqa soliqlar
Уплаченные прочие налоги
200
16210,7
|
| |
Farqi 
(+, –) - Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc

515
11. Quyida qayd qilingan qaysi ma’lumotlar valuta mablag‘lari
harakatini to‘liq ifodalaydi?
a) valuta mablag‘larining kirimi;
b) valuta mablag‘larining chiqimi;
d) valuta mablag‘larini hisobot davri boshidagi qoldig‘i;
e) valuta mablag‘larining yil boshidagi qoldig‘i;
f) valuta mablag‘larining yil boshidagi qoldig‘i,
jami tushum va
chiqim, yil oxiridagi qoldiq.
h z = T mvy vZv , I к = H mvz vx v , f xy = T .mvXvy v

h z = T mvy vZv , I к = H mvz vx v , f xy = T .mvXvy v • (74.8)
7 5 - § . B a’zi bir jinsli jismlarning inersiya momentlari
Jism xili
Jism shakli
Inersiya momenti
1
2
3
Ingichka
steijen
У
У'
Ту = \ ш 2 ,
с
X
1
T o‘g‘ri
to ‘rtburchak
У
1х =\мь2,1у
= \ м а \
ICl = \ M ( a 2 + Ь 2)
-о
гм
с
X
<
,
144
Ellips
l x =-л М Ъ \1 у = ± M a \
ICz = j M ( a2 + b 2)
T o‘g‘ri
burchakli
parallellopiped
&
i - M ' .
2b
I x = - ^M{ b + c 2 ),
Iy = - ^ М( а + c2 ),
I. = \ M ( a 2 + b 2)
T o‘g‘ri
burchakli
piramida
l x = ^ ( 1 я
2 + 4 Z>2),
2 0 ' 4
_ M-(— H 2 . И
^,2
>
20 v4
M ,
2
^ = __l П 4
■У
-
+ 4 fl‘%
1, = ^ v + * 2>
Doiraviy
silindr
H
/ * = / , = т И г + л >’
■MR2
Doiraviy
konus
10
-Л //с
г
Ellipsoid
О
( '
1
X '
__L—
,
6
.
Ix = f ( b 2 + c 2),
Iy = f ( a 2 + c2),
Iz = f ( a 2 + b2)
145
7 6 - § . M exanik sistem a harakatining differensial
tenglamalari
M e x a n ik siste m a M x, M 2,
Mn n u q ta la rd a n ta s h k il to p g a n
b o ‘lib, siste m a n u q tala rig a ta sh q i va ichki k u c h la r t a ’sir etadi. Bu
sistem aning h a r b ir M v nuqtasi uchu n dinam ikaning asosiy tenglam a
si quyidagicha yoziladi:
mvav = F* + F I .
(76.1)
M v nu q ta radius-vektorini rv , tezligini Vv desak, uning tezlanishi
dVv
dt
d 2 rv
~dP
. Shuning u c h u n (76.1) quyidagicha yoziladi:
m,
d 2rv
v ~d?~
f
: +
f i
.
v ga
1 d a n n gacha b o ‘lgan k etm a-k et qiym atlarni q o ‘yib m exa
nik sistem a h a ra k a ti differensial teng lam alarining vektor usulda ifo-
dalanishini hosil qilamiz:
m1
dV2
~dT
= F* + F!2 >
(76.2) yoki
d v
m rJJL = F e + F'
"ln ^
1 n ^ 1 n
m.
m-
d2r{
dt
d 2ri
2 - F ' +
d t
2 = % + Fi
(76.3)
d 2r„
d t 2
= F e + F ‘
1 n
1
-* n
(76.3)
ni D ekart k o o rd in a ta o ‘qlariga proyeksiyalasak, m exanik
sistem a h a ra k a ti differensial ten g lam alarin in g k o o rd in a ta usulidagi
ifodalari hosil b o ‘ladi. Bu differensial tenglam alar soni Ъп ta bo'ladi.
S h u n d a y qilib, sistem aga t a ’sir etuvchi k u c h la r b erilg an b o ‘lsa,
sistem ani tashkil etuvchi m od d iy nuqtalar harakatini aniqlash uchun
vekto r usuld a Ъп ta ikkinchi tartib li differensial ten g lam alar sistem a-
sini y e c h ish , b u n d a hosil b o ‘lad ig an integral d o im iy larin i aniqlash
kerak. S istem an i tashkil etu v c h i n u q talar soni q a n c h a k o ‘p b o is a ,
bu differensial ten g lam alard an foydalanish sh u n c h a m urakkablasha-
di. Shunga ko‘ra, m exanik sistem a dinam ikasining asosiy m asalalarini
yechishd a (76.3) tenglam a k o ‘rinishidagi differensial tenglam alardan
foydalanishga qarag an da, (76.3) d a tu rlich a shakl alm ashtirish lar bi
lan hosil qilinadigan d inam ikaning um um iy teo rem alari va prinsipla-
rini qoMlash qulay b o ‘ladi.
146
|
d z d y ' 
d F ^ _ ^ U _ dFx_ _ $ U _ oFz _ d2U

Teorem ani isbotlash uchun
F kuchning elem entar ishi ifodasini
quyidagicha yozamiz:
dA = Fxdx + Fy dy + Fz dz - dU .
M oddiy nuqta boshlang‘ich paytda
M0 da bo ‘lib, unga
q o ‘y i l g a n
kuch funksiyasi
U0 bo'lsin. Biror vaqtdan so‘ng nuqta
M da b o ‘lib,
unga tegishli kuch funksiyasi t / b o ‘lsin. Bu holda
F kuchning ishi
(M)
и
A = J
(Fxdx + Fy dy +
Fz dz) = J
dU = U - U 0 ,
(93.1)
(M0)
u
0
y a ’ni, u kuch funksiyasining faqat oxirgi va boshlang ‘ich holatiga
b og‘liq b o ‘ladi.
Kuch potensialli b o ‘lgan holda kuch funksiyasi
U bilan bir qa-
torda potensial energiya tushunchasi ham kiritiladi.
N uqtaning
M so ‘nggi holatidan
M0 boshlang‘ich holatiga ko‘-
chishdagi potensialli kuchning ishi
moddiy nuqtaning M holatdagi
kuch maydoni - ‘zbekist0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim yazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi

Kuch m aydoniga misol qilib, planetalar yoki Q uyoshning tor-
tishish kuchi m aydonini, elektr yoki elektrom agnit m aydonini olish
mumkin.
M a’lum ki, moddiy nuqtaga ta ’sir qiluvchi
F kuchning elem en-
ta r ishi quyidagi form uladan aniqlanadi:
dA = Fxdx+ Fy dy +
Fz d z .
(92.1)
Bu ifodaning o ‘ng tom oni um um iy holda nuqta koordinatalari-
ga bog‘liq funksiyaning to ‘liq differensiali bo‘lmaydi. (92.1) uch had
b iro r
U(x, y, z) funksiyaning to ‘liq differensiali b o ‘ladigan kuch
m aydoni potensialli kuch m aydoni deb ataladi. Bu holda
dA = dU
rr
j
г j
r i
d U ,
d U ,
d U ,
yoki
Fxdx + Fy dy + Fz dz = ^
dx + — dy + — dz
(92.2)
b o ‘ladi.
(92.2)dan:
=
F,= ^ , F,= ^ - .
(92.3)
(92.3) shartni qanoatlantiruvchi kuch potensialli yoki konservativ
kuch,
U =
U (x, y, z) esa
kuch funksiyasi deyiladi.
Fx, F , Zoning ko‘rinishiga qarab, u kuchning potensialli ekanli-
gini aniqlash uchun (92.3) dan xususiy hosilalar olamiz:
8FX
d 2U
SFZ
d 2U
8Fy
f)2U
д у
dx d y
’
dx
d z d x
’
d z
Mv m o d d iy n u q ta k o o rd in a tala rin i x v, y v, z v

n a ta o ‘q la rig a n is b a ta n in e rs iy a m o m e n tla ri o ra s id a g i quyidag i
b o g ‘lan ishn i hosil qilamiz:
2
I 0 = I x + I y + I z .
(74.4)
S istem aning
yO z, x O z va
x O y tekisliklarga n isb atan inersiya m o
m entlari:
lyoz =
h o z = 2 Х л 2 >
h o y = I > v Z v
(74.5)
fo rm u la lard a n foydalanib top iladi.
Bir jinsli jism ning biror o ‘qqa nisbatan inersiya m o m e n tin i uning
shu o ‘q q a n isb a ta n in ersiy a rad iu si deb a ta lu v c h i ch iziq li k attalik
pz d a n foydalanib h am aniqlash m um kin:
h =
M p \ .
(74.6)
Bir jinsli jism ning o ‘qqa n isb atan inersiya radiusi tajribalar orqali
a n iq la n ib , jad vallarda beriladi.
A g a r jis m n in g b ir o r o ‘q q a n is b a ta n in e rs iy a m o m e n ti a n iq
b o ‘lsa, u n in g shu o ‘qqa n isb atan inersiya radiusini (74.6) ga k o ‘ra
P. =
$
(74.7)
fo rm u lad an aniqlash m um kin.
Q attiq jism ning m ark azd an qoch m a inersiya m om entlari quyida
gich a topiladi:
G] , G2 og‘irlik k uchlari h a m d a g o ­
rizontal tekislikning norm al reaksiya- 
si N

M asala sh a rtid a
A jism k o ‘chishi tala b etilg an i sababli sistem a
inersiya m arkazining absissasini yozib olam iz:
= щ х { + т2х 2
+m2
BoshlangMch p aytda
A jism va
В yukning k o ordinatalari m os ra
vishda X,0 ,
x2 = x
,0 + /sin (p 0 . Bularni (79.6) ga q o ‘yamiz:
0
m\ x,° +m2X|° +/и2 /s in tpo
Xc = -----
---------!--------------- .
(79.7)
m\ +m2
Sterjen biror ф burch akka b urilganda
A jism
s m asofaga siljisin.
Bu h o ld a x, = xf* +
5, x2 = x ,0 + s + /sin ф boMib, sistem a inersiya
m arkazining absissasi:
m\XJ* + mts + m 2x [’ +m2s + m 2l s m y
Xs = ----------------
пц+^2---------------- •
(79-8)
BoshlangMch paytda sistem a q o ‘zg‘alm as h am d a
Rex = 0 boMga-
ni uch un sistem a inersiya m arkazining absissasi o ‘zgarm aydi, y a’ni:
Xj = const.
B undan foydalanib (79.7) bilan (79.8) ni tenglashtiram iz:
(m ] + m2 )s = w2/(sin ф
0 - sin ф) •
Bu tenglikdan
s -
sin(p^
kelib chiqadi.
W|
+m2
D em ak , в т ф ,, > s i i ^ da
A jism o ‘ng to m o n g a ,
5т ф () < 5Шф
da c h a p tom onga k o ‘chadi.
Jami: to‘langan soliqlar (satr.190+200)

512
1
2
3
4
Jami: moliyaviy-xo‘jalik faoliyatining sof pul
kirimi/chiqimi (satr.050+/-100+/-180-210)
Итого: чистый денежный приток/отток от
финансово-хозяйственной деятельности (стр.
050+/-100+/-180-210)
220
7164489,8 6627225,2
Yil boshidagi pul mablag‘lari
Денежные средства на начало года
230
240164,7
Yil oxiridagi pul mablag‘lari
Денежные средства на конец года
240
777429,3
Test savollari:
1. Pul mablag‘lari harakatdagi aktivlarning qaysi qatoriga
kiradi?
a) tez sotiluvchi aktivlarga;
b) doimiy harakatdagi aktivlarga;
d) sekin sotiluvchi aktivlarga;
e) aylanma mablag‘larga.
2. Pul oqimlari to‘g‘risidagi hisobotni tuzishdan maqsad nima?
a) Pul mablag‘lari harakatining balansini tuzish;
b) ma’lumot foydalanuvchilariga korxonaning pul mablag‘larini
boshqaruvidagi layoqatiga baho berishdan;
d) pul mablag‘larining faoliyat shakli bo‘yicha
harakatini
ko‘rsatishdan;
e) pul mablag‘lari harakatini boshqarishda
axborotlar bilan
ta’minlashdan iborat.
3. Pul oqimi to‘g‘risidagi hisobot qaysi davrga tuziladi?
a) yil bo‘yicha;
b) choraklik, yarim yillik, 9 oylik, yillik;
d) faqat choraklar bo‘yicha;
e) yarim yillik va yillik;
f) to‘liq hisobot davri bo‘yicha.
4. Firmaning pul mablag‘lari qanday faoliyatlarda harakat
qiladi?
a) xo‘jalik,
investitsiya, soliqqa
tortish va tashqi iqtisodiy
faoliyatlarda;
513
b) xo‘jalik, investitsiya, soliqqa tortish va moliyaviy faoliyatlarda;
d) xo‘jalik, investitsiya, soliqqa tortish va valuta mablag‘lar
harakatida;
e) xo‘jalik, investitsiya, soliqqa tortish va ijara majburiyatlarida;
f) xo‘jalik, investitsiya, soliqqa tortish va aksiya chiqarishda.
Moliyaviy faoliyatdagi pul oqimini tahlil qilishda asosiy

|
Moliyaviy faoliyatdagi pul oqimini tahlil qilishda asosiy Pdf ko'rish
|
bet | 378/436 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 2,53 Mb. | | #130885 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc
5. Moliyaviy faoliyatdagi pul oqimini tahlil qilishda asosiy
o‘rganiladigan ko‘rsatkichlarni belgilang:
a) aksiya chiqarishdan, uzoq, qisqa muddatli qarzlar va ijara
majburiyatlari bo‘yicha kirim va chiqim, olingan va to‘langan foizlar,
olingan va to‘langan dividendlar;
b) olingan va to‘langan foizlardan kirim va chiqim;
d) olingan va to‘langan dividendlardan kirim va chiqim;
e) to‘langan soliqlar bo‘yicha chiqim;
f) ijara majburiyatlari bo‘yicha sof kirim va chiqim.
6. Pul oqimi deganda nimani tushunasiz?
a) pul mablag‘lari kirimini;
b) pul mablag‘lari chiqimini;
d) pul va pul mablag‘larining kirimi va chiqimini;
e) pul mablag‘larining muayyan davr oralig‘idagi harakatini;
f) pul balansini.
7. Qaysi bir firmada pul va unga tenglashtirilgan mablag‘lar-
ning yil oxiridagi qoldig‘i to‘g‘ri aniqlangan?
(ming so‘m)
Korxonalar
Passivlar
a
b
c
d
e
1. Xo‘jalik faoliyatidan tushgan pul
mablag‘lar sof kirimi/chiqimi
1500 1600 1400 1400 1300
2. Investitsiya faoliyatidan tushgan pul
mablag‘lari sof kirimi/chiqimi
-400 -600 -500 -600 -400
3. Moliyaviy faoliyatdan tushgan pul
mablag‘lari sof kirimi/chiqimi
-300 500
-500 400
-150
4. To‘langan soliqlar
-500 -600 -400 -450 -350
5. Hisobot yili boshidagi qolidiq
400
400
400
400
400
6. Yil oxiridagi qoldiq
500
400
400
450
850
514
8. Pul oqimi tahlili:
(ming so‘m)
Ko‘rsatkichlar
O‘tgan yil
Hisobot yili
|
| |
MHXS talablariga umumiy yondashuvlarning qiyosiy tahlili

265
hamda belgilangan vazifalarning ijrosini ta’minlashda quyidagi tashkiliy asoslarni
yaratish tavsiya etiladi: - soha mutaxassislarining xorijiy tillarni bilish darajasini
asoslovchi sertifikatlarga ega bo‘lishlarini ta’inlash; - sertifikatlangan diplomli
buxgalteriar jamoasini shakllantirish va ular yordamida MHXSlari bo‘yicha amaliy
ko‘nikma markazlarini tashkil etish; - OTMlarning soha bo‘yicha eng iqtidorli va
bilimli bitiruvchi bakalavr hamda magistrlarini tizimli tartibda ishga joylashtirish va
boshqalar.
CHAKANA INVESTORLARNING KAPITAL BOZORIDA
FAOLLIGIGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR TAHLILI
Alikulov Azamat Tuygunovich
QarMII “Buxgalteriya hisobi va audit”
kafedrasi mudiri, i.f.f.d. (PhD)
Annotatsiya
Maqolada kapital bozorida chakana investorlarning faolligiga ta’sir etuvchi
omillar o‘rganilgan hamda ularning bog’liqligi ekonometrik tahlil qilingan.
O‘rganishlar natijasida ushbu omillar bir tizimga keltirilgan hamda O‘zbekistonda
kapital bozorida chakana investorlarning faolligini oshirish bo‘yicha xorijiy mamla-
katlar tajribasidan kelib chiqib ilmiy taklif va amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Kalit so‘zlar:
kapital bozori, chakana investor, xarid qobiliyati pariteti, savdo
mexanizmi, moliyaviy savodxonlik, bo‘linuvchi aksiyalar, kriptovalyuta, shaxsiy
portfolio.
4 - § . Sistem aning inersiya momenti. Inersiya radiusi

I
sistem a m assa m arkazining holati o ‘zgarm aydi.
Lekin sistem ada m as-
sa taqsim lanishi o ‘zgaradi, y a ’ni
A va
В sharlarning
Oz o ‘q atrofid a-
gi aylanishi yo tezlashadi yoki sekinlashadi.
S istem an in g aylanm a h a rak atid ag i m assa ta q sim la n ish in i
uning
inersiya m o m en ti xarakterlaydi.
S istem aning o ‘qqa, nuqtaga va tekislikka n isb atan inersiya m o-
m en tlari tu sh u n c h a lari bilan tan ish ib chiqam iz. Ixtiyoriy
О n u q ta -
dan uchta o ‘zaro perpendikular o ‘qlarni,
shuningdek, k o o rd inata te-
kisliklarini o ‘tkazam iz (152-rasm ).
Sistem aning biror o'qqa nisbatan inersiya m om enti d eb sistem a
h a r b ir z a rra c h a s i m assasin i s h u z a rr a c h a d a n m a z k u r o ‘q q a c h a
b o ‘lgan m asofa kvadratiga k o ‘paytm asining bu tu n sistem a z a rra c h a -
lari b o ‘yicha olingan yig‘indisiga aytiladi.
S istem aning
Oz o ‘qqa nisbatan inersiya m o m en tin i
Iz bilan bel-
gilasak, t a ’rifga muvofiq:
/ г = Е ^ Л 2 ,
(74.D
bunda A /^nuqtadan
Oz o ‘q q ach a boMgan m asofa
hv d e b oling an.
Inersiya m om entining SI sistem adagi o ‘lchov birligi kgm 2, texnik
sistem ada
esa kgm s
2 boMadi.
0 ‘qqa nisbatan inersiya m o m e n tin i hisoblaganda sistem a zarra-
chalaridan o ‘qqacha boMgan m asofani shu zarrach alar k o o rd in atalari
orqali ifodalash m um kin.
S h u n in g uchun - ‘zbekist0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim yazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi

snaryadning to ‘p stvolidan otilib chiqishi-
dagi hosil boMadigan hodisani, ya’ni stvol-
ning orqaga tepishini misol qilib keltirish
m um kin. Bu hodisada stvol va snaryadga
t a ’sir qiluvchi k u ch n in g ishi nolga ten g
b o ‘lmaydi.
A gar sistem a o ‘zgarm as, y a ’ni q attiq
jism dan iborat b o ‘lsa, ichki kuchlar ishlari-
ning yig‘indisi nolga teng. Buni quyidagicha
175-rasm.
isbotlash mumkin.
Jism ning ikkita
M x va
M2 nuqtasining o ‘zaro ta ’sir kuchlari ich
ki kuchlar b o ‘lib, ta ’sir aks ta ’sir qonuniga ko‘ra
F[2 =
-F {\ (175-
rasm).
F{2 va
F2] kuchlar elem entar ishlarining yig‘indisi (91.5) ga ko‘ra
dA[ + dA‘2 = F‘2 V\ dt + F ix V2 dt = F{2 Vx dt - F‘2 V2 dt
yoki
dA{ + dA2 = Fx2 Vx cos a,
dt - F{2 V2 cos a 2
dt =
=Fi'2 ( K, cos a , -
V2 cos a 2 )
dt
b o ‘ladi. K inem atikadan m a ’lum ki, jism ikki nuqtasi tezliklarining
m azkur nuqtalam i tutashtiruvchi o'qdagi proyeksiyalari tengdir:
Vf
cos a ,
=
V
2
c o s a 2 .
Shuning uchun yuqoridagi tenglikni quyidagicha yozish mumkin:
dA[ +
dA2 = 0 .
D em ak, qattiq jism ichki kuchlar elem entar ishlarining yig‘indi-
si nolga teng:
d A ' = ' £ d A l = 0 .
( 9 1 . 1 9 )
9 2 - §. Potensialli kuch maydoni. Kuch funksiyasi.
Potensialli kuch
M oddiy nuqtaga ta ’sir etuvchi kuchning biror ko‘chishidagi ishi
u m um iy holda bu ko‘chishdagi harakat q o nuniga b o g iiq b o ‘ladi.
A m m o shunday kuchlar borki (masalan, og‘irlik kuchi, elastiklik ku
chi), ularning ishi nuq tan in g harakat qonuniga bog‘liq b o ‘lm aydi.
B unday kuchlar
potensialli kuchlar deb ataladi.
Fazoning biror sohasiga kiritilgan moddiy nuqtaga nuqta koordi-
natalari va vaqt funksiyasidan iborat kuch ta ’sir etsa, b unday soha
-m asala - ‘zbekist0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim yazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi

У
I
Уз
I_
О
Re
153-rasm.
154-rasm.
Yechish. M asala shartiga ko‘ra g ‘ildirak massa m arkazining h a ra
kati tabiiy usulda berilgan, y a ’ni:
5
= 4/.
(79.1)
M assa m arkazi harakati differensial tenglam asi (77.5) ni tuzam iz:
r
2
(79.2)
n c
Ъ
n c
m —^~ =
R‘ ,
m ~ =
R„
dt
(79.1) dan vaqt b o ‘yicha birinchi va ikkinchi tartibli hosila olamiz:
(79.3)
vs = * . 4 ,
a's = ^
= 0.
dt
л
dt
(79.3) va m asala shartidagi son qiym atni (79.2) ga q o ‘ysak:
Kf = 0 ,
Ren = 185 N .
N atijad a
Re =
Re
)2 + (
Ren )2 , Re = 185 N hosil b o la d i.
49 -m a sa la . M assasi
m = 10 kg b o 'lg an m exanik sistem aga t a ’sir
qilu v ch i tash q i k u c h la r bosh v e k to ri
Re = 3 / +
6
tj . B o sh la n g ‘ich
p a y td a siste m a inersiya m arkazi
О n u q ta d a b o ‘lib, tin c h h o la td a
boMgan.
= 0,8 m boMgan v aqtda sistem a inersiya m arkazi tezligi-
ning m oduli topilsin (154-rasm ).
Y echish. M asala shartiga k o ‘ra sistem a
Oxy tekislig ida h ara k a t
q ila d i. S h u n in g u c h u n sanoq siste m a si 1 5 4 -ra sm d a g id ek boMadi.
T a ’sir qiluvchi tash qi kuchlar bosh vektori
Re d an iborat. S istem a
harakatin in g boshlangMch shartlari quyidagicha:
A = \ M z d4> - ‘zbekist0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim yazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi

|
‘zbekist0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim yazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi Pdf ko'rish
|
bet | 135/191 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 6,72 Mb. | | #137496 |
Bog'liq 1048 pdf 63c96812dd27f 1674143762A = \ M z d4>.
(91.14)
о
Agar
M =const b o ‘lsa (91.14) quyidagicha yoziladi:
A = Л/гф ,.
(91.15)
Aylanma harakatdagi jismga qo‘yilgan kuchning quwatini aniqlaylik:
TV = ^ - = M z ^ - = M-co.
(91.16)
d t
1 dt
1
'
D em ak, aylanuvchi jism ga qo ‘yilgan kuchning quvvati uning ay
lanish о ‘qiga nisbatan momenti bilan jism burchak tezligining ко ‘payt
masiga teng.
5. Dumalashdagi ishqalanish kuchining ishi. Radiusi R boMgan
g ‘ildirak tekislik (sirt) ustida sirpanm asdan dumalasin. U nga В nuq-
tada sirpanishga qarshilik qiluvchi Fish ishqalanish kuchi t a ’sir qila
di. G ‘ildirak sirpanm asdan dumalagani uchun В nuqtaning ko‘chishi
ham b o im ay d i. ^ sh ishqalanish kuchining ishi nolga teng b o ‘ladi.
M a’lumki, sirtlaming deformatsiyalanishi
natijasida dumalashdagi ishqalanish m om en
ti hosil b o ‘ladi (174-rasm);
M = 5 N ,
bu yerd a: 6 — d u m a lash d ag i ish q alan ish
koeffitsiyenti; N — norm al reaksiya kuchi.
G ‘ildirakning te z lik la r oniy m ark azi В
atrofida aylanish ini nazarda tu tsak , M m o-
m entning elem entar ishi (91.13) ga k o ‘ra
dA = - 8 Ndq>
(91.17)
form uladan aniqlanadi.
(91.17) da d y bilan g ‘ildirakning burilish burchagi belgilangan.
A gar Af=const b o ‘lsa, dum alashdagi ishqalanish m om entining
ishi quyidagicha b o ‘ladi:
A = - 8 N ( p , .
( 91. 18)
6.
Qattiq jism ichki kuchlarining ishi. M exanik sistem aga tashqi
k u ch lard an tash qari ichki ku ch lar ham t a ’sir qiladi. A gar sistem a
o ‘zgaruvchan b o ‘lsa, ichki kuchlarning ishi nolga teng emas. Bunga
|
| |
- § . Sistem a inersiya markazining harakati

|
- § . Sistem a inersiya markazining harakati Pdf ko'rish
|
bet | 109/191 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 6,72 Mb. | | #137496 |
Bog'liq 1048 pdf 63c96812dd27f 167414376277 - § . Sistem a inersiya markazining harakati
haqidagi teorema
S istem a inersiy a (m assa) m ark azin in g u n g a q o ‘yilgan tashqi va
ichki k u ch lar t a ’siridagi harak atin i aniqlash u ch u n sistem a h a ra k a ti
ning differensial ten glam alaridan foydalanam iz.
(76.3) tenglam alarni hadlab q o ‘shamiz:
=
+ Z ^ v
yoki
- R e + R‘ ■
Ichki k uchlarning xususiyatiga k o ‘ra R‘ - 0 . S huning u ch u n
=
(77.1)
(73.5) ga k o ‘ra,
Mrs = ^ m / v .
Bu ifodadan vaqt b o ‘yicha ikkinchi tartibli hosila olam iz:
d 2r
d2r
м 1 ^ - ^ т- Ф
( 7 7 ' 2 )
(77.2) ga b in oan (77.1) ni quyidagicha yozish m um kin:
d2r
-
M
= Re .
(77.3)
dt2
(77.3) ifodani m oddiy nuqta h arakatin in g differensial tenglam asi
(64.2) bilan taqqoslab, massa m ark azin ing h arakati haqidagi te o re
m ani hosil qilam iz: sistema m assasi inersiya m a rkazida joylashgan
deb qabul qilinsa, и m arkaz tashqi kuchlar bosh vektori ta ’sirida xud-
di m oddiy nuqta kabi harakatlanadi.
(77.3) ni koordinata o ‘qlariga proyeksiyalasak sistem a m assa m ar
kazi harak ati differensial ten g lam alarin in g k o o rd in a ta usulidagi ifo-
dalari kelib chiqadi:
M ^ ± - = Rex , M ^ = R ev , M
^ = R!.
(77.4)
dt2
dt2
y
dt2
K in em atikad an m a ’lum ki, ilgarilam a h arakatdagi jism n in g h o la
ti m azkur jism b itta nuqtasining h o lati bilan a n iq la n a r edi. S hunin g
uch un (77.3) yoki (77.4) te n g la m a larn i jism n in g ilgarilam a h arak ati
differensial teng lam alari deb atash m um kin.
(77.3) ni tabiiy koordinata o ‘qlariga proyeksiyalasak, tab iiy usul-
dagi massa m arkazi harakatining differensial tenglam asi kelib chiqadi:
|
| |
Analysis of factors affecting the activity of retail investors in the capital

267
tendensiyasi
hisobidan
chakana
investorlarning
moliya
bozoriga
kapital
yo‘naltirishlari faollashib bormoqda. Moliya bozorida faoliyat yuritayotgan
kompaniyatlar (banklar, fond birjalari, sug‘ruta kompaniyalari, brekerlik tashkilotlari,
va h.k.) o‘z mijozlari sonini, hizmatlar hajmini oshirish maqsadida kundan-kunga
yangi innovasion texnologiyalar, yangi hizmat turlari va yangi savdo platformalarini
ishlab chiqib bozorda taklif etayotganlari ijobiy baholanmoqda. Ammo buning
natijasida axborot manbai kengayib, bozorda investorlar uchun ishonchli
ma’lumotlarni topish borgan sari qiyinlashib, ularni himoya qilish imkoniyatlari
pasayib bormoqda. Bu kabi riskli holatlarni oldini olish uchun esa keng aholi
qatlamida moliyaviy savodhonlik darajasini oshirish muhim ahamiyat kasb etishi
hech kimga sir emas. Yuqoridagilarni hisobga olgan holda ushbu maqolada kapital
bozorida
chakana
investorlarning
faolligiga
ta’sir
ko‘rsatuvchi
omillarni
tizimlashtirib sodda ko‘rinishlarda tahlil qilishga harakat qilamiz.
Xulosa va takliflar - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

273
amalga oshirish.
Bundan tashqari, media maydonda Moliya vazirligi tomonidan
moliyaviy savodxonlikni oshirish bo‘yicha ishonchli va sodda axborotlarni keng
ommaga yetkazish. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy
bankining moliyaviy
savodxonlik bo‘yicha axborot-ta’lim veb-sayti sayti haqida keng ommani tanishtirish
va ushbu sayt o‘quv materiallarini muntazam takomillashtirib, boyitib borish;
uchinchidan, Emitent hamda savdo tashkilotchilari haqida axborotlar ochiqligini
yanada kuchaytirish. Moliya vazirligining Korporativ axborot yagona portal hamda
Ochiq ma’lumotlar portalining sayt ma’lumotaridan emitent va savdo ishtirokchilari
haqida barcha ma’lumotlarni doimiy yangilab ommalashtirib borish.
To’rtinchidan, fond birjasida moliyaviy instrumentlarning yangi turlari savdosini
amalga oshirish bo‘yicha ichki “benchmark”larni
tashkil etish, moliya bozorida
resurslar jalb qilishda bozor holatini baholash imkoniyatlariga ega xizmat
kо‘rsatadigan konsalting institutlari faoliyatini rivojlantirish.
Bunda moliya bozori
instrumentlarining har bir turi (kreditlar va fond bozori instrumentlari,…) bo‘yicha
bozorda aniq tahliliy hisob kitoblarga asoslangan ma’lumotlar bazasini shakllantirish
va doimiy yangilab borish biznikcha mamalakatimizda kapital bozorida chakana
investorlar faolligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati

264
ham kompaniyalar soni ortganligi tufayli foydalanilishi.
Yuqoridagi qaydlardan ko‘rinadiki, Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari
dunyo miqyosida yanada kengroq foydalanilmoqda va tan olinmoqda. Hatto ba’zi
mamlakatlar Moliyaviy Hisobotning Xalqaro Standartlari (MHXS) ni o‘z
standartlaridek o‘zgarishlarsiz ishlatishmoqda, ba’zilari esa mamlakat xususiyatidan
kelib chiqib ba’zi o‘zgarishlarni kiritmoqdalar. Xalqaro yirik kompaniyalar
tomonidan Moliyaviy hisobotlar xalqaro standartlaridan foydalanish ular uchun
qulayligi ta’kidlanmoqda. O‘zbekistonda ham ushbu yo‘nalushda bir qator huquqiy,
uslubiy asoslar yaratilmoqda. Ammo tahlillardan ko‘rinadiki, milliy iqtisodiyotimizda
moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga o‘tishda nafaqat huquqiy va uslubiy,
balki o‘z yechimini kutayotgan tashkiliy asoslarni ham yaratish maqsadga muvofiq
hisoblanadi. Chunki, MHXS talablariga umumiy yondashuvlar qiyosiy tahlil
qilinganda mavjud farqlar tashkiliy asoslarga bevosita bog‘liqligini asoslaydi.
t = 
0 , xs = - ‘zbekist0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim yazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi

bundan
m
kelib chiqadi.
M azk u r differensial ten g lam alarn i integrallaym iz:
B oshlang‘ich shartlarga asosan C
1= C 2= C 3= C 4= 0 b o ‘ladi.
N a tija d a
(79.4)
va
(79.5)
(79.5)
ning ik kinch isidan
fi= m ys kelib chiqadi. Son q iym atlarn i
q o ‘ysak:
t= 2 se k u n d . V a q tn in g b u q iy m atin i (79.4) ga q o ‘yam iz:
=
0 , 6 ,
y s = 1,2 .
D em ak ,
Vs =
+
i ’s
y°ki Ks = л/о,
62 + 1,22 = 1, 34 m /s.
5 0 -m a sa la . E lliptik m ay atn ik silliq gorizo ntal tekislik b o ‘ylab il-
g a rila m a h a ra k a t qiluvchi
m x m assali
A jism va u bilan
A B sterjen
o rq a li b o g ‘lan g a n
m2 m assali
В yukdan ib o rat. S terjen uzunlig i /.
B o s h la n g ‘ich p a y td a s te rje n ф
0 b u rch a k k a b u rilg a n b o ‘lib , b o sh -
la n g ‘ic h tez lik siz q o ‘yib y u b o rilg a n . S te rje n n in g o g ‘irligi hisobga
o lin m ay , ^ j i s m n i n g k o ‘c h ish i o g ‘ish b u rch ag i ф o rqali a n iq la n sin
(155-rasm ).
у
N
Yechish. S a n o q sistem asini 155-
rasm d a g id e k ta n la y m iz . S iste m a
A
jism va
В yukdan iborat b o ‘lib, unga
BANK AKTIVLARI VA ULARNI TAKOMILLASHTIRISH YO’LLARI

852
resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirishda asosiy rol bank sof foydasining
o'zgaruvchan tarkibiy qismi sifatida foiz daromadlari va xarajatlarini boshqarishga
tegishli.
Bank aktivlaridan foydalanish samaradorligini oshirish uchun quyidagi
elementlardan iborat bo'lgan foizli daromadlar va xarajatlarni boshqarish jarayonini
ko'rib chiqish zarur:
aktiv va passivlarni boshqarish;
Aktivlar va passivlarni boshqarish "bankning
alohida qismlarini emas, balki
butun balansini" boshqarishning yagona muvofiqlashtirilgan jarayonidir, ya'ni
aktivlar va passivlarni boshqarish doirasida zarur bo'lgan mablag'larni ta'minlash
vazifalarini hal qilish kerak. Bankning (zaruriy) likvidligi, foiz daromadlarining
ma'lum darajasini ushlab turish, bankning asosiy ichki bank risklariga (likvidlik riski,
kredit va foiz stavkasi risklari) nisbatan sezgirligini pasaytirish,
bank nazorati va
faoliyatini tartibga solish bo'yicha davlat organlarining me'yoriy talablariga rioya
qilish. Foiz stavkalarini boshqarish ham foiz daromadlari va xarajatlarini
boshqarishning tegishli elementidir.
foiz stavkalarini boshqarish;
Jalb qilingan va joylashtirilgan bank resurslari bo'yicha foiz stavkalarini
to'g'ridan-to'g'ri boshqarish bilan bir qatorda, foiz stavkalari riskini boshqarish
zarurati ham mavjud. Foiz stavkalarini boshqarish samarali
foiz stavkasini aniqlash
va asosiy stavkalarni tanlashni o'z ichiga oladi.
likvidlikni boshqarish.
Likvidlikni boshqarish bankning o'z kapitali, jalb qilingan va joylashtirilgan
mablag'lari o'rtasidagi ob'ektiv zarur nisbatni ularning tarkibiy elementlarini operativ
boshqarish orqali aniqlash jarayoni sifatida tijorat banki faoliyati samaradorligini
oshirishning eng muhim omiliga aylanadi. Bankining likvidligi deganda bankning
barcha kontragentlar oldidagi qarz va moliyaviy majburiyatlarini o'z vaqtida va to'liq
bajarilishini ta'minlash qobiliyati tushuniladi, bu bankning etarli o'z
kapitalining
mavjudligi, mablag'larning maqbul joylashuvi va miqdori bilan belgilanadi.
853
Bankining resurs bazasini takomillashtirishning asosiy usullari depozit
operatsiyalarini amalga oshirish hisoblanadi. Shuning uchun jalb qilingan mablag‘lar
hajmini oshirish uchun bankning depozit siyosatini takomillashtirish zarur. Samarali
faoliyat ko'rsatishi, rivojlanishi va o'z maqsadlariga erishish uchun bank o'zining
depozit siyosatini qayta ko'rib chiqishi kerak, bu esa qator yo'nalishlarni o'z ichiga
olishi kerak:
depozit bozorini tahlil qilish;
depozit xavfini minimallashtirish uchun maqsadli bozorlarni aniqlash;
uzoq muddatli investitsiyalar ulushini oshirish va bank xizmatlari va
operatsiyalarini yanada kengroq ko‘rsatish, mijozlarga xizmat ko‘rsatish
sifatini
oshirish hisobiga jismoniy shaxslar depozitlarini ko‘paytirish;
bank likvidligini saqlash va uning barqarorligini oshirish va boshqalar.
Bank aktivlaridan foydalanish samaradorligini oshirish mamlakat bank
tizimining faoliyati uchun muhim va dolzarb masala bo'lib, bu mamlakatdagi
iqtisodiy vaziyatga katta ta’sir ko’rsatadi.
Foydalanilgan adabiyotlar - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 114/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeFoydalanilgan adabiyotlar.
Asosiy adabiyotlar:
Nazarova Z.A., Tureeva G.M. Maxsus dori turlari texnologiyasi.- Toshkent, 2009.- 163 b.
Nazirov Z.N. Gomeopatiya.-Toshkent, 2001.- 312 b.
Miralimov M.M. Farmatsevtik texnologiya asoslari. Toshkent: “Fan” nashriyoti, 2007. -343 b.
Технология лекарственных форм. Кондратьева Т.С. taxriri ostida.- Moskva.- 1991.- 434 b.
Yunusxo‘jaev A.N. O‘zbekiston Respublikasida farmatsevtika faoliyati.- 1 (287 b.), 2 (334 b.), 3 (433 b.) tomlar.- Toshkent.- 2001, 2001, 2003.
Назарова З.А., Туреева Г.М. Технология лекарств нового покаления. –Ташкент, 2000. T-Тексты лекций.
Тизонов А.И., Тихонова С.А. Основы гомеопатической фармации.- NFAU.-2002.-574 с.
Синев Д. Н., Марченко Л.Г., Синева Д.Т. Справочное пособие по аптечной технологи лекарств – Санкт-Петербург. - 2001. – 315 с.
Государственная фармакопея Х изд.. – Москва. – Изд. «Медицина».- 1968.-1079 с.
Государственная фармакопея ХI изд. – Москва. – Изд. «Медицина».- 1987 (333 с.), 1989 (397 с.).
Qo‘shimcha adabiyotlar:
Тизонов А.И., Ярных Т.Г. Технология лекарств.- Харьков, 2002.-704 с.
Чуешов В.И. Промышленная технология лекарств.* Харьков, 2002.- 761 с.
Швабе В. Гомеопатические декарственные средства. Руководство по описанию и изготовлению гомеопатических лекарств.- M.,1991.-370 с.
Краснюк, Г.В. Михайлова Фармацевтическая гомеопатия.-М.,2005.-125 с.
Кеин С. Гомеопатическая фармация. Введения и руководство.-М., 2002.- 312 с. с-252.
Loyd V.Allen, Howard C. Ansels pharmaceutical dosage forms and delivery systems.-USA, 2014
Loyd V. Allen, Jr.,Nicholas G. Popovich, Howard C. Ansel.Ansel’s Pharmaceutical Dosage Forms and Drug Delivery Systems.- New York: Lippincott Williams &Wilkins, 2011.- P.722
Steven B. Kayne Homeopathic Pharmacy: Theory and Practice, (2nd Edition).- New York, 2006.-366 pages.
Saxton J., Gregory P.Textbook of Veterinary Homeopathy.- New York, 2005.-320 pages.
Steven B. Kayne, Michael H. Jepson Veterinary Pharmacy.- New York Pharmaceutical Pr., 2004.-676 pages.
Jones David. Pharmaceutics Dosage Form and Design.- Pharmaceutical Press.- London.-2008.-286 p.
|
| |
-jadval - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar...

270
Mamalakatlarda aholining investitsion faolligiga ta’sir
etuvchi omillarni
baholash uchun ko’p omilli eknometrik tahlil usulidan foydalangan holda omillarning
ta’sir darajasini va ularning bo’gliqligini quyida ko’rib chiqamiz.
Ko‘p omilli ekonometrik tahlilning asosiy qoidalaridan biri ya’ni, omillar
o‘rtasida bog‘lanish kuchlarini aniqlash hamda tanlanib olinayotgan faktorlar orasida
bog‘lanish muammosini tekshirish hisoblanadi. Buning uchun omillar o‘rtasida
korrelyatsiya
koeffitsiyentlari hisoblanadi,
i
x
va
i
y
o‘zgaruvchilar
n
i
,...,
1
qiymatlarni qabul qilishda, x va y o‘rtasida chiziqli bog‘liqlikni ko‘rsatuvchi eng
ko‘p tarqalgan ko‘rsatkich bo‘lib, korrelyatsiya
koeffitsiyenti hisoblanadi, u
quyidagicha hisoblanadi:
.
)
(
)
(
)
,
(
y
Var
x
Var
y
x
Cov
r
xy
(1)
(1) tenglamaning sur’atida turgan
)
,
(
y
x
Cov
qiymat
quyidagi nisbat bilan
aniqlanadi:
)
)(
(
1
1
)
,
(
1
y
y
x
x
n
y
x
Cov
i
n
i
i
(2)
x
va
y
o‘zgaruvchilarning kovariatsiyasi deyiladi va quyidagicha topiladi:
),
(
)
,
(
x
Var
x
x
Cov
).
(
)
,
(
y
Var
y
y
Cov
(3)
Korrelyatsion tahlil korrelyatsiya koeffitsiyentlarini aniqlash va ularning
muhimligini, ishonchliligini baholashga asoslanadi[7]
4
.
Chiziqli bog‘lanish uchun ko‘plikdagi korrelyatsiya
koeffitsiyenti juft
korrelyatsiya koeffitsiyentlar matritsasi orqali aniqlanishi mumkin[8]
5
:
,
,
,…,
=
1 −
∆
∆
(4)
bu
yerda:
∆ =
1
…
1
…
1
…
…
…
…
…
…
…
1
-juft
korrelyatsiya
koeffitsiyentini aniqlash matritsasi.
4
А. Ишназаров, Ш. Нуруллаева, М. Муминова, Н. Рўзиметова. Эконометрика асослари Ўқув қўлланма. –
Тошкент: Иқтисодиёт, 2019 йил, 258 бет
5
Gujarati D.N. Basic Econometrics. McGraw-Hill, 4th edition, 2003 (Gu), Inc.p. 90
271
1-jadval ma’lumotlari asosida ba’zi mamlakatlarda
aholisining investitsion
faoliyatiga ta’sir etadigan statistik ko‘rsatkichlarini korrelatsion tahlilini o‘tkazamiz.
-jadval 
Ba’zi mamlakatlarda aholisining investitsion faoliyatiga ta’sir etadigan statistik

272
Tahlil natijalaridan ko‘rinadiki, aholining o‘rtacha daromadi yuqori bo‘lgan
mamlakatlarda kapital bozorida xususan, aksiyalar bozorida chakana investorlar
faolligi yuqori va aksincha aholining o‘rtacha daromadi past bo‘lgan mamalakatlarda
esa juda pastligining guvohi bo‘lishimiz mukin. Bundan tashqari, kapital bozorida
chakana investorlarning faolligi yuqori bo‘lgan mamlakatlarda aholi jon boshiga
YaIM yuqoriligi, ushbu mamlakatalarda chakana invstorlarning mamlakat
iqtisodiyotiga hamda emitentlariga bo‘lgan ishonchning kuchliligini ham sabab qilib
ko‘rsatish mumkin.
Introduction - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro...

285
operate. For instance, Walmart, the top international corporation in terms of revenue,
operates in over 25 countries and has a significant impact on the retail sector in these
countries.
International corporations also play a crucial role in international trade and
investment. They are involved in cross-border trade, which involves the exchange of
goods and services between countries. Cross-border investment involves the
acquisition of assets or the establishment of operations in foreign countries. These
activities facilitate economic integration and promote economic growth and
development.
However, international corporations also face several challenges in their
operations. These challenges include political risks, legal and regulatory risks, and
cultural differences. Political risks arise from the instability of political systems in
some countries, which can affect the operations of international corporations. Legal
and regulatory risks arise from the differences in legal systems and regulations in
different countries. Cultural differences can also pose challenges to international
corporations as they may affect the management of operations and relationships with
stakeholders.
International corporations are significant actors in international financial
relations. They play a crucial role in the global economy and have significant
economic implications for the countries in which they operate. The top 10
international corporations based on revenue in 2022 are involved in various economic
activities such as retail, utilities, automotive, oil and gas, technology, and diversified
industries. While international corporations face several challenges in their
operations, their activities facilitate economic integration and promote economic
growth and development.
Mavzuga oid adabiyotlar sharhi - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil...

268
Mahalliy olimlarimizdan N.M.Maxmudov hamda N.R.Avazovlar o‘zlarining
ilmiy risolalarida O‘zbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishda investitsiyalardan
samarali foydalanish yo‘llari bo‘yicha izlanishlar olib borishgan.
Bunda mualliflar
investitsion jazobadorlik, investitsiyani sohalar va iqtisodiyotga yo‘naltirishga ta’sir
etuvchi omillar borasida izlanishlar olib borishgan [4].
S.E.Elmirzayev
izlanishlarida rivojlangan
davlatlarda divedent siyosati,
korporativ tuzilmalar faoliyatini oʻz mablagʻlari va qarz mablagʻlari hisobiga
moliyaviy ta’minlash
masalalari, korxonalar faoliyatiga xorijiy kapitalni jalb etish
yoʻllari,
kapital bahosini aniqlash, moliyaviy aktivlar daromadliligini baholash
yoʻnalishlari kabi masalalarni ham nazariy, ham amaliy jihatdan yoritib bergan[5].
F.T.Muxamedov ilmiy izlanishlarida fond birjalarida
savdo mexanizmalarini
o‘rganishga e’tibor qaratgan. Savdo mexanizmlarining savdo jarayonlarining
ishtirokchilar uchun qulayligi, fond bozoriga yo‘naltiriladigan kapital hajmiga ta’siri,
birja savdo tizimlari orqali mamlakat iqtisodiyotiga
hamda fond bozoriga
yo‘naltirilgan kapital hajmi o‘rganilgan [6].
ДАВЛАТ - download

| Навоий давлат кончилик институти ва тошкент давлат техника университети илмий даражалар берувчи List of published works 2,23 Mb. 46 | o'qib |
| Тошкент давлат шарқшунослик институти, Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети, Ўзбекистон миллий университети Huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi dsc 0,64 Mb. 27 | o'qib |
| Навоий давлат кончилик институти ва тошкент давлат техника университети илмий даражалар берувчи Payvand birikmalarni o’rganish, payvandlash turlari bilan tanishish, payvand choklarni hisoblashga doir ma’lumotlarga EGA bo’lish 2,88 Mb. 28 | o'qib |
| Давлат бюджети ижросининг кутилаётган натижалари ва 2019 йилги давлат бюджети лойиҳаси ҳамда 2020-2021 йилги прогноз мўлжаллари Davlatning Iqtisodiy xavfsizlikka ta’sir etuvchi ichki va tashqi tahdidlarichki tahdidlar 0,87 Mb. 1 | o'qib |
| Mavzu: Yagona identifikatsiya tizimi Oneid давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ва тижорат ташкилотларининг турли веб-сайтлари ва порталларига барча фойдаланувчилар учун қулай фойдаланиш учун мўлжалланган 130,91 Kb. 3 | o'qib |
| Тошкент давлат миллий рақс ва хореография олий мактаби хореография санъати факультети O‘zbekiston respublikasi madaniyat va sport ishlari vazirligi тошкент давлат миллий рақс ва хореография олий мактаби хореография санъати факультети 0,77 Mb. 146 | o'qib |
| Самарқанд давлат архитектура қурилиш Operativ strategiya 2,75 Mb. 341 | o'qib |
| Самарқанд давлат архитектура қурилиш Operativ strategiya 3,17 Mb. 345 | o'qib |
| Ўзбекистон давлат жисмоний тарбия институти Foydalanish 0,58 Mb. 8 | o'qib |
| Қарши давлат университети ҳузуридаги List of published works 0,94 Mb. 35 | o'qib |
| Боғдод туманидагни 1-сонли давлат ихтисослаштирилган мактаб интернати 0,75 Mb. 1 | o'qib |
| Навоий давлат кончилик институти Энерго – механика факультети 424,5 Kb. 1 | o'qib |
| Ўзбекистон давлат стандарти Sinov va kalibrlash laboratoriyalari kompetentliligiga qo‘yiladigan umumiy talablar 0,78 Mb. 29 | o'qib |
| Ўзбекистон республикаси алоқА, ахборотлаштириш ва телекоммуникациялар технологиялари давлат қЎмитаси Adreslash usullari 4,4 Mb. 106 | o'qib |
| Давлат статистика щисоботи Mikrofirma va kichik korxonaning hisoboti” shaklini to‘ldirish bo‘yicha tushuntirishlar 83 Kb. 2 | o'qib |