nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Son 12 sentabr 2024 yil. Buxoro davlat universiteti rektori O. X. Xamidovga Geliofizika, qayta tiklanuvchi energiya manbalari va elektronika kafedasi mudiri J. R. Qodirov tomonidan bildirishnoma

Son 12 sentabr 2024 yil. Buxoro davlat universiteti rektori O. X. Xamidovga Geliofizika, qayta tiklanuvchi energiya manbalari va elektronika kafedasi mudiri J. R. Qodirov tomonidan bildirishnoma
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Son 12 sentabr 2024 yil. Buxoro davlat universiteti rektori O. X. Xamidovga Geliofizika, qayta tiklanuvchi energiya manbalari va elektronika kafedasi mudiri J. R. Qodirov tomonidan bildirishnoma
|
Huquqiy fanlarni o’qitishda zamonaviy informatsion pedagogik texnologiyalar

|
Huquqiy fanlarni o’qitishda zamonaviy informatsion pedagogik texnologiyalar
|
bet | 17/29 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 129,05 Kb. | | #246258 |
Bog'liq diplom ishi (11)Huquqiy fanlarni o’qitishda zamonaviy informatsion pedagogik texnologiyalar
Huquqiy fanlarni o'qitishda zamonaviy informatsion-pedagogik texnologiyalar (IPT) o'rni va ahamiyati juda katta. Bu texnologiyalar, o'quvchilarga huquqiy materiallarni o'rganishda, tahlil qilishda, muhokama qilishda va huquqiy savollar ustida fikr almashishda yordam beradi. Quyidagi zamonaviy IPTlarning huquqiy fanlarni o'qitishda o'rnini kuchaytirishda muhim ahamiyati bor:
Interaktiv darsliklar: O'quvchilar uchun interaktiv darsliklar tuzish, huquqiy tushunchalarni vizual ko'rinishda tushuntirish va animatsiyalar orqali konseptlarni o'rganishda yordam beradi. Bu texnologiyalar o'quvchilarni darsda faol qatnashish va o'rganishni qulaylashtirishadi.
Virtual jadval va forumlar: O'quvchilarni qo'shgan ta'lim jamoasi tuzish, muloqot va fikr almashishlari uchun virtual jadval va forumlar ishlatish juda muhim. Bu, huquqiy savollarga javob olish, g'oya almashtirish va jamiyat ichidagi huquqiy meselelarni muzokaralash uchun imkoniyat yaratadi.
Multimedial materiallar: Video darslar, audio materiallar, infografikalar va boshqa multimedial materiallar orqali huquqiy tushunchalarni o'qitish muhimdir. Bu texnologiyalar o'quvchilar uchun ma'lumotlarni qo'llab-quvvatlash va tushuntirishda o'rganish jarayonini osonlashtiradi.
Virtual simulatsiyalar: Huquqiy fanlarni o'qitishda virtual simulatsiyalar va amaliy mashg'ulotlar o'quvchilarga amaliy tajribani o'rganish imkoniyatini beradi. Virtual mahkama jarayonlari, jazolar, huquqiy ishlar va boshqa amaliy tajribalar orqali o'quvchilar o'zlarini tayyorlashadi.
Elektron portfeyllar: O'quvchilar uchun shaxsiy huquqiy portfeyllar tuzish va ularga o'z ishlari, maqolalari, loyihalari va boshqa yangiliklarini joylashtirish imkoniyatini beruvchi elektron platformalar foydalanish juda foydali bo'ladi.
Onlayn platformalar va ilmiy jurnallar: O'quvchilarga onlayn platformalardan foydalanish, huquqiy maqolalar va yangiliklarni kuzatib borish, virtual konferensiyalarda ishtirok etish imkoniyatini taqdim etish muhim. Bu texnologiyalar o'quvchilarni so'nggi rivojlanishlar va ilmiy yangiliklar bilan tanishtirish uchun kerakli imkoniyatlarni beradi.
|
| |
Boshqa O'quv Yordamchi Platformalar

|
Boshqa O'quv Yordamchi Platformalar
|
bet | 22/29 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 129,05 Kb. | | #246258 |
Bog'liq diplom ishi (11)Boshqa O'quv Yordamchi Platformalar:
O'quv yordamchi platformalar, masalan, elektron kutubxonalardan foydalanish, huquqiy fanlarni o'rganishda qo'llanishli bo'lishi mumkin. Bu, o'quvchilar uchun ilmiy maqolalar, xabarlar, maqolalar va boshqa materiallarga oson murojaat qilishni ta'minlaydi.
Monitoring va Baholash Texnologiyalari:
Zamonaviy informatsion-pedagogik texnologiyalar, o'quvchilar o'rtasidagi baholash va monitoring tizimlari orqali o'quv jarayonini nazorat qilish va baholashda yordam beradi. Bu, o'qituvchilar uchun o'quvchilarning o'zlashtirishini va rivojlanishini aniqlashda yaxshi vositalarni taqdim etadi.
Real Hayotga Moslashtirilgan Vazifalar:
Zamonaviy informatsion-pedagogik texnologiyalar, huquqiy bilimlarni o'rganishda o'quvchilarga real hayot bilan bog'liq vazifalar va misollar taqdim etish orqali nazariy tushunchalarni amaliyotda mustahkamlashda yordam beradi. Bu, huquqiy fanlarni o'rganuvchilar uchun amaliy va ma'lumotlarni osonlashtiruvchi qiladi.
Bu reja, huquqiy fanlarni o'qitishda zamonaviy informatsion-pedagogik texnologiyalar ning muhim ahamiyatiga oid muhim nuqtalarni aks ettiradi. Bu texnologiyalar, o'quvchilarni huquqiy bilimlarni o'rganishda qiziqarli va samarali jarayonga jalb etishda muhim rol o'ynaydi.
Adliya Tarmog'larida Virtual Maqolalar va Webinarlar:
Adliya tarmog'larida o'tkaziladigan virtual maqolalar, vebinarlar va video konferensiyalar, huquqiy fanlarni o'qitishda yangi metodik usullarni qo'llashda muhim ahamiyatga ega. Bu texnologiyalar, yangi huquqiy yangiliklarni o'quvchilar bilan baham ko'rish va muzokaralar o'tkazish imkoniyatlarini yaratishda foydalaniladi.
Sotsial Tarmoqlar va Huquqiy Diskussiyalar:
Sotsial tarmoqlar va online platformalar, huquqiy fanlarni o'rganishda o'quvchilarga birgalikda muzokaralar olib borish, fikrlar almashish va huquqiy masalalarga oid savollarga javob topish imkonini beradi. O'quvchilar uchun huquqiy diskussiyalarni o'tkazish va ularga qo'shimcha ma'lumotlar taqdim etish, sotsial tarmoqlar orqali o'quvchilarning huquqiy g'alaba qozonishiga yordam beradi.
|
| |
Huquqiy Praktika Vazifalari - Nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti tarix fakulteti

|
Nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti tarix fakulteti
|
bet | 24/29 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 129,05 Kb. | | #246258 |
Bog'liq diplom ishi (11)Huquqiy Praktika Vazifalari:
ZIPT, o'quvchilarga virtual va amaliy huquqiy praktika vazifalari tuzishda yordam beradi. O'quvchilar o'zlashtirish, muhokama qilish, hujjatlar tahlili va diger amaliyotlar orqali huquqiy bilimlarni mustahkamlash uchun ilmiy yetarlicha tajriba olishadi.
Texnik Yaratish va Dizayn:
O'quvchilar texnik yaratish va dizayn asoslari orqali huquqiy masalalarni o'rganishga yo'l qo'yishlari va o'quvchilarning fikrlarini vizual ravishda ifodalashlari uchun zamonaviy texnologiyalardan foydalanishadi.
So'rovnoma va Real-Life Misol Qo'llanmalar:
So'rovnoma va real-life misol qo'llanmalar, o'quvchilarga huquqiy masalalarni o'rganishda amaliyatni qo'llash imkonini beradi. So'rovnoma orqali o'quvchilar, huquqiy qoidalarni tahlil qilish, maslahatlarni yechish va real hayotda huquqiy masalalarni hal qilish jarayonlarini o'rganishadi.
Huquqiy Tadqiqotlar va Proyektlar:
O'quvchilar huquqiy tadqiqotlar va proyektlar tuzish orqali, ma'lumotlar to'plamini o'rganish va tahlil qilish imkoniyatlarini oshirishadi. Bu texnologiyalar, o'quvchilarning analitik va tadqiqot qilish yeteneklarini rivojlantirishga xizmat qiladi.
Huquqiy Sohada Tashqi Hamkorliklar:
Zamonaviy informatsion-pedagogik texnologiyalar, mahalliy va xalqaro huquqiy tashqi hamkorliklarni rivojlantirishda yordam beradi. Video konferensiyalar, online hamkorlik platformalari va jamoaviy proyektlar orqali o'quvchilar, boshqa tajribalarga ega insonlar bilan aloqalar o'rnatishadi.
O'quv Materiallarining Personalizatsiyasi:
Zamonaviy informatsion-pedagogik texnologiyalar, o'quv materiallarini har bir o'quvchi uchun maxsuslashtirishda yordam beradi. O'quvchilar o'zlashtirilgan yo'nalishlari, qiziqtirishlari va rivojlanish bosqichlari asosida shaxsiy materiallar bilan tanishishadi.
Zamonaviy informatsion-pedagogik texnologiyalar, huquqiy fanlarni o'rganishda yangi va innovatsion yondashuvlarni joriy etishga imkon beradi. Ular, o'quvchilarga o'zlarini mustahkamlash, huquqiy bilimlarini o'rganish va amaliyotda qo'llashda yordam beradigan boshqa bir necha usullar bilan birga o'rganilishni tashkil etishga xizmat qiladi.
|
| |
Huquqiy fanlarni o'qitishda zamonaviy informatsion pedagogik texnologiyalarning o'rni va ahamiyatiga oid muhim nuqtalar

|
Huquqiy fanlarni o'qitishda zamonaviy informatsion pedagogik texnologiyalarning o'rni va ahamiyatiga oid muhim nuqtalar
|
bet | 21/29 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 129,05 Kb. | | #246258 |
Bog'liq diplom ishi (11)Huquqiy fanlarni o'qitishda zamonaviy informatsion pedagogik texnologiyalarning o'rni va ahamiyatiga oid muhim nuqtalar
Zamonaviy informatsion-pedagogik texnologiyalarni (ZIPT) huquqiy fanlarni o'qitishda qo'llash, o'quvchilarni o'rganishni, tushuntirishni va ma'lumotlar bilan ishlashini yanada samarali va qiziqarli qilishga yordam beradi. Bu texnologiyalar, huquqiy bilimlarni o'qitishda muhim ahamiyatga ega va ularni o'rganuvchilar uchun ilgi olish, nazariy tushunchalarni amaliyotda mustahkamlash va huquqiy bilimlarni joriy qilishda yordam beradi.
Quyidagi rejalar huquqiy fanlarni o'qitishda ZIPTning o'rni va ahamiyatiga oid muhim nuqtalarni belgilab beradi:
Virtual Darslar va Online Platformalar:
Zamonaviy informatsion-pedagogik texnologiyalar, virtual darslar orqali huquqiy fanlarni o'qitishda imkoniyatlar yaratadi. Online platformalar, o'quvchilar uchun qulaylik va flexibilitetni ta'minlaydi, ularni o'z vaqtlarida darslarga qatnashishga imkon beradi.
Interaktiv Materiallar va Qiziqarli Darslar:
Zamonaviy informatsion-pedagogik texnologiyalar, interaktiv darslar va multimedia materiallar yordamida huquqiy materiallarni qiziqarliroq va oson tushuntirishga xizmat qiladi. Animatsiyalar, video darsliklar va interaktiv vazifalar o'quvchilar uchun ma'lumotlarni o'rganishda qiziqarli va samarali usullarni taqdim etishda muhim rol o'ynaydi.
Elektron Darsliklar va Maktab Tarmog'i:
Elektron darsliklar va huquqiy fanlar uchun tayyorlangan maktab tarmog'i, o'quvchilar uchun muqobil, qiziqarli va o'rganishni oson qiladigan materiallarni taqdim etadi. Bu texnologiyalar, o'quvchilarning o'zlashtirishini oshirishda va o'rganishni qulaylashtirishda yordam beradi.
Kooperativ O'rganish va Forumlar:
Online forumlar va kooperativ o'rganish texnologiyalari, o'quvchilar o'rtasidagi munosabatlarni rivojlantirishda va huquqiy muzokaralarini o'rganishda qulayliklar yaratishda foydalaniladi. Bu, o'quvchilarni bir-biriga savollar bermoq, fikrlar almashish va amaliyotda ishlash uchun imkon yaratishga yordam beradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Huquqiy fanlarni o'qitishda zamonaviy informatsion pedagogik texnologiyalarning o'rni va ahamiyatiga oid muhim nuqtalar
|
Zamonaviy Teknologiyalar va Online Platformalar

|
Zamonaviy Teknologiyalar va Online Platformalar
|
bet | 28/29 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 129,05 Kb. | | #246258 |
Bog'liq diplom ishi (11)Zamonaviy Teknologiyalar va Online Platformalar:
O'quvchilar huquqiy fanlarni o'rganish uchun online platformalardan va maktab tarmoqlaridan foydalangan holda ta'lim oladilar. Video darsliklar, interaktiv vazifalar va forumlar orqali o'quvchilar huquqiy muzokaralar olib borishadi.
Gamifikatsiya va O'yinlar:
O'yinlar va gamifikatsiya tizimlari huquq fanlarini o'rganishda o'quvchilarni qiziqtirish, motivatsiyalash va qiziqarli vazifalarga jalb etishda ishlatiladi. Bu usul o'quvchilarni huquqiy materiallar bilan interaktiv ravishda ishlashga ilhomlantiradi.
Real Hayot Tadbirlari va Mahkamaviy Praktikalar:
Huquqiy fanlar o'qitishda real hayotga moyil tadbirlar va mahkamaviy praktikalar o'quvchilarni huquqiy jarayonlarni o'rganishga jazba va qiziqarliroq qilish uchun olib keladi. Mock mahkamalar, muzokaralar va huquqiy kurashlar bu usulga misollar bo'lishi mumkin.
Sotsial Tarmoqlar va Forumlar:
O'quvchilar huquqiy fikrlash va munozara qilish uchun sotsial tarmoqlar va online forumlardan foydalanishadi. Bu orqali o'quvchilar o'zlarining fikrlarini bayon etish, huquqiy yangiliklar va savollar haqida muloqot qilishadi.
Kooperativ O'rganish va Jamoaviy Proyektlar:
Kooperativ o'rganish, bir qator o'quvchilar o'rtasidagi hamkorlik va jamoaviy proyektlar orqali huquqiy bilimlarni o'rganishda ishlatiladi. O'quvchilar bir-birlari bilan ishlash orqali muammoni hal qilish, loyihalarni amalga oshirish va jamoaviy proyektlarda ishtirok etishadi.
Elektron Darsliklar va Virtual Qo'llanmalar:
|
| |
Buxoro davlat universiteti

|
Buxoro davlat universiteti
|
bet | 1/24 | Sana | 04.07.2021 | Hajmi | 285,26 Kb. | | #15381 |
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI
Barnoyeva Gulmira Valiyevna
O‘zbekiston Respublikasida sog‘liqni saqlash ning huquqiy asoslari
3-2MG‘H-13 guruh talabasi
Bakalavr ilmiy darajasini olish uchun taqdim etilgan
B I T I R U V M A L A K A V I Y I SH I
Ilmiy rahbar:
yu.f.n., dots. Ochilov O‘.S.
BUXORO – 2017
O‘zbekiston Respublikasida sog‘liqni saqlashning huquqiy asoslari
REJA:
KIRISH
I BOB. MUSTAQIL O’ZBEKISTONDA SOG’LIQNI SAQLASH SOHASIDAGI ISLOHOTLAR VA HUQUQIY ASOSLARNING VUJUDGA KELISHI
1.1.Mustaqillik qo’lga kiritilgan dastlabki yillarda O’zbekiston Sog’liqni saqlashdagi umumiy holat
1.2.Mustaqillik yillarida O’zbekiston Sog’liqni saqlash tizimidagi islohotlar strategiyasining ishlab chiqilishi va uning huquqiy asoslarining yaratilishi
II BOB. O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI SOG‘LIQNI SAQLASH TIZIMINI BOSHQARISHNING HUQUQIY ASOSLARI VA SOG’LIQNI SAQLASHNING RIVOJLANISH YO’NALISHLARI
2.1. Sog‘liqni saqlash vazirligi faoliyati, tarkibiy tuzilishi va boshqaruv tizimi
2.2. 2017-2021- yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirish harakatlar strategiyasida Sog‘liqni saqlash sohasini yanada rivojlantirish istiqbollari
|
| |
Texnik Qo'llanmalar va Huquqiy Tahlilatlar

|
Texnik Qo'llanmalar va Huquqiy Tahlilatlar
|
bet | 23/29 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 129,05 Kb. | | #246258 |
Bog'liq diplom ishi (11)Texnik Qo'llanmalar va Huquqiy Tahlilatlar:
Texnik qo'llanmalar, masalan, texnik tahlilatlar va simulatsiyalar, o'quvchilarga huquqiy jarayonlarni amaliyotda tushunishda yordam beradi. Virtual modellar va jarayonlar orqali o'quvchilar, huquqiy amaliyotlarni boshqarish, muzokaralar olib borish va hukmronlik organlarining faoliyati haqida tushunchalarini rivojlantirishadi.
Mahkamaviy Praktikalar va Online Qo'llanmalar:
Huquqiy fanlarni o'qitishda online mahkamaviy praktikalar, qo'llanmalar va misollar, o'quvchilarga huquqiy jarayonlarni mustahkamlashda va amaliyotda tushunishda yordam beradi. Virtual qo'llanmalar orqali o'quvchilar, huquqiy amaliyotlarni o'rganish va tahlil qilish imkoniyatlariga ega bo'ladi.
O'zlashtirish va Boshqa Personal Tahlillar:
Zamonaviy informatsion-pedagogik texnologiyalar, o'quvchilarning o'zlashtirishini oshirish, boshqa personal tahlillarni o'tkazish va huquqiy fanlarni amaliyotda o'rganishda foydalanish imkonini ta'minlaydi. Boshqa personal tahlillar, o'quvchilarga shaxsiy ravishda huquqiy bilimlarni mustahkamlashda yordam beradi.
Zamonaviy informatsion-pedagogik texnologiyalar, huquqiy fanlarni o'qitishda amaliy va innovatsion usullarni joriy etishda yordam bermoqda. Bu texnologiyalar, o'quvchilarni huquqiy sohada rivojlanishiga tayyorlash, o'rganishni samaraliroq qilish va ularni muvofiq san'atlar, huquqiy vazifalar va talablar bilan tanishtirishda muhim vazifalarni o'z ichiga oladi.
Huquqiy Fanlarni Gamifikatsiya Qilish:
Gamifikatsiya, o'quvchilarni huquqiy fanlarni o'rganishda qiziqtirish va o'rganishni o'yinchilikka aylantirishda ishlatiladi. O'quvchilarga o'yinlar, vazifalar va musobaqalar orqali huquqiy bilimlarni o'rganishda qiziqarli va interaktiv atmosfera yaratishga yordam beradi.
Mahalliy va Global Taqdimotlar:
Online taqdimotlar, veb-saytlar va video materiallar orqali, mahalliy va global huquqiy masalalar va tushunchalarni o'rganishga imkon beradi. O'quvchilarga dunyodagi muhim huquqiy yangiliklar bilan tanishish va ularga shaharlik tarjimalar orqali murojaat qilish imkonini beradi.
|
| |
Tozalash tizimini ishga tushirish

|
Tozalash tizimini ishga tushirish
|
bet | 35/54 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #140978 |
Bog'liq «navoiyazot» aj «tasdiqlayman»-fayllar.org12.7.1.11 Tozalash tizimini ishga tushirish.
Xom havo kompressorini va havoni dastlabki sovutish tizimini ishga tushirish kerak.
Havoni ajratish operatori tozalash moslamasini almashtirish uchun adsorberning quyidagi ishlash bosqichlarini bajarishi kerak va tizimning normal ishlashini ta’minlashi lozim.
1) Ishga tushirish dasturi gaz holatiga qarab, avtomatik tarzda molekulyar sitoni ishga tushiradi, sinov amaliyoti avtomatik tarzda olib boriladi va klapanlar holati ham tekshiruvdan o'tkaziladi.
a) Birinchi tozalagich isitish, ikkinchi tozalagich ish holati rejimida ishlashini kuzatgan holda, ishning borishini tekshirish kerak. (masalan, D611001A ishlash holatida, D611001Bda harorat ko'tarilishi lozim).
b) Tozalash tizimidagi barcha klapanlar qo'l boshqaruv rejimda va to'liq yopiq ekanligiga ishonch hosil qiling.
2) Kompressorning chiqishidagi bosim barqaror ekanligiga va dastlabki sovutish tizimining to'g'ri ishlayotganligiga ishonch hosil qiling.
3) EN611001A/EN611001B elektr isitgichni yoqing (ixtiyoriy ravishda ikkita kirish klapanlari EN311001A, EN611001B, EN611001C), kirish klapanlari (V03007/V03008) va kirish va chiqish klapanlari (V03010/V03011)ning elektr isitgichlarini ishga tushiring. DCS yordamida elektr isitgichni ishga tushirilishini va to'xtatilishini boshqaradi.
4) Dastur isitish holatiga o'tayotganda, molekulyar sita dasturiy ta’minot tomonidan to'xtatiladi, bunda, qo'l boshqaruvi rejimida molekulyar sito gaz bilan to'ldirish holatiga o'tkaziladi.
5) Bosimi ortirish tugagandan so'ng, bosimni oshirish klapani yopiladi, molekulyar sito tiklangandan so‘ng dastur yordamida to'xtash holatiga o‘tadi, bunda DCSda xatolik yo'qligiga ishonch hosil qiling.
6) V03005 klapanini asta-sekin ochish kerak, keyin havo oqimi teng ravishda 20,000Nm3 / soat ga yetkazish kerak, 611PG03002 bo'yicha bosim 12 kPa bo'lishi kerak. Keyin dasturiy ta'minotni boshqarish tizimiga kirib, DCSda elektr isitgichni ishga tushirishingiz, molekulyar sitoni o'chirishingiz lozim.
7) Molekulyar sitolash bir davrga ishlagandan so'ng, D611001AB adsorberida CO2 miqdori 2,0 ppm dan oshmasa, o'lchash moslamasini avtomatik rejimga o'tkazish mumkin, keyin V05006 klapanini oching, V05008 klapanini yoping.
Ushbu ishlarning ketma-ketligi uchun 1.11. jadvalga qarang.
12.7.1.11-jadval
Vaqt (min)
|
Vaqt (min)
|
D611001B
|
0 ÷ 15
|
0 ÷ 15
|
Qayta bosimni tashlash
|
15 ÷ 117
|
15 ÷ 117
|
Isitgich harorati yordamida tozalash
|
117 ÷ 225
|
117 ÷ 225
|
Sovuq shamollatish
|
225 ÷ 240
|
225 ÷ 240
|
Bosimning oshishi
|
|
| |
Dasturiy ta'minotni tarqatish erkinligi nimani anglatadi?

|
Dasturiy ta'minotni tarqatish erkinligi nimani anglatadi?
|
bet | 2/2 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 22,19 Kb. | | #254236 |
Bog'liq 1-маърузаDasturiy ta'minotni tarqatish erkinligi nimani anglatadi?
Ko'pincha GPL yoki BSD kabi bepul litsenziyalar orqali tarqatiladigan dasturiy ta'minot butunlay bepul mavjud. Biroq, dasturiy ta'minot erkinligi majburiy bepul degani emas. Ba'zi GNU/Linux distributivlari pul uchun taqdim etiladi. Dasturiy ta'minot erkinligining asosiy g'oyasi uni o'zgartirish va undan foydalanish erkinligidir. FSF ta'rifiga ko'ra, dasturiy ta'minot bepul, agar:
□ dastur har qanday maqsadda cheklovsiz bajarilishi mumkin (ozodlik 0);
□ dasturiy ta'minotning manba kodini o'z ehtiyojlariga qarab o'rganish va o'zgartirish imkoniyati mavjud (ozodlik 1);
□ dastur nusxalarini erkin tarqatishga ruxsat beriladi (ozodlik 2);
□ dasturiy ta'minotni takomillashtirish va umumiy manfaat uchun yaxshilanishlarni nashr etish imkoniyati mavjud (ozodlik 3).
Shuni ta'kidlash kerakki, GPL doirasida mavjud bo'lgan dasturiy ta'minot jamoat mulki emas (Public Domain). Dastur uning mualliflarining mulki hisoblanadi.
LPI sertifikati
Ko'pincha har qanday IT sohasida professional sertifikatga ega bo'lish hech narsani anglatmaydi degan fikrni eshitishish mumkin. Ammo bu unday emas. Nima uchun? Bu juda oddiy: masalan siz UNIX va GNU / Linux tizimlarida ko'p narsalarni tushunishingizga ishonishingiz mumkin, ammo oddiygina katalogga o'rnatilgan 750 huquqi nimani anglatishini tushunmasligingiz mumkin.
LPI— Linux professional institutining sertifikatlash talablari bilan tanishishlaringiz mumkin. Buning uchun https://www.lpi.org/. saytiga kirasiz va GNU/Linux tizimlari ma'murlariga qo'yiladigan talablarni ko’rib chiqishingiz mumkin.
Shu o’qrinda savol tug’lishi tabiiy: nimaga Red Hat yoki Novell SUSE o'rniga LPI sertifikatining mavqei baland hisoblanadi? Bu juda oddiy-LPI sertifikati ma'lum bir GNU/Linux distributiv bilan bog'liq emas, bu GNU/Linux haqida to’liq ma'lumot talab qiladi. Shu bilan birga, tijorat firmalarida ishlab chiqilgan har qanday sertifikatlashtirish faqat ularning distributivlar bilan bog'liq bo'lgan xususiy jihatlarga juda katta e'tibor beradi. Bu ular yomonroq degani emas. Ammo bepul dasturiy ta'minot dunyosida axborotni qamrab olishning kengligi katta rol o'ynaydi. GNU / Linuxning yagona turini bilish bilan cheklanib bo'lmaydi. Aynan shu qamrov kengligi LPI imtihonlarini muvaffaqiyatli topshirish uchun juda muhim ahamiyat kasb etadi.
|
| |
«(A) holat ⇒ - 9-ma’ruza. Mahsuliy modellar va tizimlar r eja

|
9-ma’ruza. Mahsuliy modellar va tizimlar r eja
|
bet | 8/13 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 233,18 Kb. | | #99032 |
Bog'liq 9 -ma\'ruza 5.01. (Прод. модели)«(A) holat ⇒ B harakat».
qoida ko’rinishda tasvirlansa.
2) «Eng uzun shart» prinsipi. Ushbu prinsip-mahsulotlar to’plamidan chin qiymatga aylanuvchi bajarilish sharti eng uzun yadroni tanlashdan iborat. Bu prinsip quyidagi «sog’lom fikrlashga» asoslanadi, ya’ni kichchik hajmdagi sinfli holatlarga tegishli xususiy qoidalar, katta hajmdagi sinfli holatlarga tegishli umumiy qoidalarga nisbatan muhimroq, chunki birinchisi ikkinchisiga nisbatan holatlar haqida ko’proq ma’lumotlarni hisobga oladi. Mahsulotlar to’plamida «Eng uzun shart» prinsipi asosida boshqarishni qo’llash uchun bilimlar va mahsulotlar «qism-umumiy» munosabati bilan berilgan holatlarga bo’g’liq ravishda yaxshi strukturalashgan bo’lishi lozim.
3) «Ustuvorni tanlash» prinsipi. Bu prinsip mahsulotlatga statistik yoki dinamik ustuvorlikni kiritish bilan bo’g’liq. Statistik ustuvorlik muammoli sohada mahsuliy qoidalarning muhimligi haqidagi ma’lumotlar asosida apriorli shakllanadi. Dinamikli ustuvorlik mahsuliy tizimlar faollashuvi jarayonida shakllantiriladi va masalan, mahsulotlar to’plamida mahsulotni topish vaqtini aks ettirishi mumkin.
4) «Nomi bo’yicha boshqarish» prinsipi. Bu prinsip ba’zi tizimga, ba’zi formal gramatikaga yoki boshqa protseduralarga kiruvchi va tayyor mahsulotlar to’plamini siqishni taminlovchi va ushbu to’plamdan bajariladigan navbatdagi mahsulotni tanlashni amalga oshiruvchi mahsulot nomini berishga asoslanadi.
Misol. Aytaylik mahsuliy tizim faqat yadrolardan iborat to’rtda oddiy mahsulotlar bilan tasvirlangan bo’lsin:
(a) A⇒B;
(b) B&D⇒A;
(v)A⋁B⇒D;
(g) D⇒C.
Mahsulotlar tizimining bunday ko’rinishidan ma’lumki, ular determinallashmagan. Agar A bajarilsa, u holda mahsulotlar to’plamiga (a) va (b) nomli mahsulotlar kiritiladi, agarda B va D bajarilsa, u holda (b), (v) va (g) nomli mahsulotlar kiritiladi.
Bunday determinallashmaganlikni tuzatish uchun mahsulotlar nomi uchun ba’zi grammatika kiritiladi:
(a)⇒(b);
(v)⇒(b);
(a)⇒(g).
Bu holda agar ba’zi momentda (b) nomli mahsulot bajarilsa, u holda yangi mahsulotlar bajarilmaydi. Agarda ba’zi momentda (a) nomli mahsulot bajarilsa, u holda undan keyin (b) va (g) nomli mahsulotlar bajariladi. Bu mahsulotlarning chap qismidagi yadrolar shunday ko’rinishdaki, ularda B va D bir vaqtda bajarilgan holatda birqiymatlimaslik bujudga keladi. Bu holda mahsulotlar nomi uchun grammatikalar yordamida birqiymatli algoritmok jarayonni berish mumkin.
|
| |
Tajriba orttirish uchun misol

|
Tajriba orttirish uchun misol
|
bet | 5/13 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 233,18 Kb. | | #99032 |
Bog'liq 9 -ma\'ruza 5.01. (Прод. модели)Tajriba orttirish uchun misol. Mahsuliy qoidalar yordamida fikrlashning to`g`ri zanjiri qoidalarini CLIPS dasturida ishlab chiqish.
Misol. ET talabaga nazorat arafasida tavsiyalar ishlab chiqishi va to`rtta kiruvchi o`zgaruvchilar («Nazorat topshirishgacha qolgan kunlar soni», «Bajarilmagan laboratoriya ishlarining miqdori (% da)», «Ko`chadagi temperatura» va «Yog`in miqdori»), ikkita oraliq o`zgaruvchilar («Bo`sh vaqt» va «Ob-havo») va chiquvchi o`zgaruvchiga («Maslahat qilingan harakat») ega bo`lishi kerak.
O`zgaruvchi qiymatlarning miqdori shunday tanlanishi kerakki, u BB talabiga to`liq javob berishi lozim, ya’ni qoidalarning chap qismdagilarga mos keluvchi ixtiyoriy o`zgaruvchi qiymatga ega qoidalarni o`zida mujassam etishi lozim. Masalan, agar “Bo`sh vaqt” o`zgaruvchisi 3 ta qiymatga ega bo`lsa (“Vaqt yo`q”, “Kam bo`sh vaqt bor” va “Ko`p bo`sh vaqt bor”), “Ob-havo” o`zgaruvchisi – 2 qiymatga («Yomon» va «Yaxshi»), u holda “Harakat” o`zgaruvchisini aniqlash uchun qoidalarning maksimal soni 6 ga teng bo`ladi.
Dastur:
(deffacts f0
(a a)
(b b)
(c c)
(d d)
(e e))
(defrule r01
(declare(salience 8000))
(e e)
(d d)
(a a)
=>
(assert (p p)))
(defrule r02
(declare (salience 8000))
(b b)
(d d)
=>
(assert (m m)))
(defrule r03
(declare (salience 8000))
(a a)
(c c)
=>
(assert (n n)))
(defrule r04
(declare (salience 8000))
(a a)
(d d)
(b b)
=>
(assert (r r)))
(defrule r05
(declare (salience 6000))
(m m)
(p p)
=>
(assert (r r)))
(defrule r06
(declare (salience 6000))
(a a)
(n n)
(r r)
=>
(assert (s s)))
Birinchi strategiya – (depth) chuqurlik strategiyasi.
Qoidalar ro`yxati holati(9.3-rasm).
9.3-rasm.
Keyingisi – (breadth) kenglik(9.4-rasm).
9.4-rasm.
Bu quyidagicha tushuntiriladi, chuqurlik strategiyasida qoidalar ro`yxati stekka o`xshab ishlaydi, yana yangi yaratiladigan qoidalar shunday ma’noli barcha qoidalardan yuqoriga joylashtiriladi. Kenglik strategiyasida qoidalar faktlarni initsializatsiyasi tartibiga muvofiq qo`shiladi.
Keyingi strategiya: oddiylik (simplicity)( 9.5-rasm).
9.5-rasm.
Bunday strategiyalar qoidalarni solishtirishning oddiylik nuqtai nazaridan kelib chiqib ajratiladi.
|
| |
To’g’ri va teskari xulosalash

|
To’g’ri va teskari xulosalash
|
bet | 4/13 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 233,18 Kb. | | #99032 |
Bog'liq 9 -ma\'ruza 5.01. (Прод. модели)3. To’g’ri va teskari xulosalash
Mahsuliy tizimlarda xulosalashning ikkita tipi, ya’ni to’g’ri va teskari xulosalaslar mavjud [1,2]:
1) to’g’ri xulosalashda izlash mahsulotning chap tomonidan boshlanadi, ya’ni A shart tekshiriladi va A ning bajarilishidan bo’g’liq bo’lgan mahsulotlar faollashadi;
2) teskari xulosalashda izlash mahsulotning o’ng tomonidan boshlanadi, ya’ni B shartning bajarilishi uchun zarur bo’lgan A ning qiymatlari izlanadi;
To’g’ri xulosalash masalani echish uchun tizimning ishchi xotirasida faktlar sifatida saqlanadigan boshlang’ich ma’lumotlarning berilishi bilan boshlanadi. Boshlang’ich ma’lumotlarga qo’llaniladigan qoidalar yangi faktlarni hosil qiladi va ularni ishchi xotiraga saqlaydi. Ushbu jarayon ishchi xotirada maqsadli funksiyani hosil qilguncha davom ettiriladi.
Misol. 9.1-jadvalda mahsulotlar to’plamida mantiqiy formula shaklida yozilgan ma’lumotlar bilan boshqariladigan izlash masalasi keltirilgan.
Qoidalar-mahsulotlar to’plami [1,2]:
1) G ∧ H → C;
2) I ∧ K → D;
3) L ∧ M → E;
4) N → F;
5) O → F;
6) C → A;
7) D → A;
8) E → B;
9) F → B;
10) A → goal;
11) B → goal.
Boshlang’ich qiymatlar:
START = {L; M; N}
9.1-jadval. Namuna bo’yicha to’g’ri xulosalash.
Qadam №
|
Ishchi xotira
|
Konfliktlar to’plami
|
Faollashuvchi qoida
|
0
|
L.M,N
|
-
|
-
|
1
|
L,M,N
|
3,4
|
4
|
2
|
L,M,N,F
|
3,9
|
9
|
3
|
L,M,N,F,B
|
3,11
|
11
|
4
|
L,M,N,F,B, goal
|
3
|
To’xtash
|
9.2-rasmda daraxtli echim tasvirlangan. Daraxtning tugunlari mulohazalarga, yoylari esa chiqish qoidalariga mos qo’yilgan. Chiqish jarayoni L, M, N boshlang’ich faktlar to’plamini ishchi xotiraga joylashtirish bilan boshlanadi va Goal maqsadli tugunni ishchi xotiraga joylashtirish bilan tugallanadi. Chiqish yo’nalishi daraxt yonida keltirilgan bo’lib, uning harakati boshlanish tugundan (L, M, N mulohazalar) maqsadli tugunga (Goal) mos keladi.
9.2-rasm. Masalaning daraxtli echimi.
Shuning uchun bunday xulosalash ma’lumotlar bilan boshqariladigan xulosalash deb ataladi. Ta’kidlaymizki, bunday xulosalashlar exspert tizimlarda ko’proq qo’llaniladi.
|
| |
Dasturning bajarilishiga misol

|
Dasturning bajarilishiga misol
|
bet | 6/13 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 233,18 Kb. | | #99032 |
Bog'liq 9 -ma\'ruza 5.01. (Прод. модели)Dasturning bajarilishiga misol:
9.6-rasm.
Topshiriqlar.
CLIPS 6.24 dasturiy muhiti bilan tanishib chiqing.
CLIPS 6.24 da variantingiz bo`yicha masalani mahsuliy tizimlar va fikrlashning to`g`ri zanjiridan foydalanib hal qiling.
Natijalarni xulosa qiling.
Hisobot tayyorlang.
Topshiriq variantlari.
1. Elektron jihozlarning nosozligini tashxislash.
2. Avtomobil nosozligini tashxislash.
3. Kasallikni tashxislash (tanlang).
4. Tashxislash (tanlang).
a) sport tadbirlari; b) teleeshittirish; c) tabiat injiqliklari va b.
5. Obyektlarni sinflashtirish (tanlang).
6. Axborot-maslahat xarakteridagi masalalar (tanlang)
a) ombor mudiri yordamchisi; b) aptekachi yordamchisi; c) ma’lumotlar
xizmati operatori yordamchisi; d) amalni tanlash; e) ta’tilni o`tkazish va b.
Teskari xulosalash. Mahsuliy tizimlarda to’g’ri xulosalashdan tashqari maqsadli shartlarni boshqaruvchu xulosalash,ya’ni teskari xulosalash ham qo’llaniladi [1,2]. Bunday xulosalash ishchi xotirada saqlanadigan maqsadli tasdiqlardan boshlanadi. Undan keyin maqsad bilan taqqoslanuvchi xulosani ta’minlovchi qoida-mahsulot izlanadi. Ushbu qoidaning shartlari ishchi xotiraga joylashtiriladi va u yangi maqsadostiga aylanadi.
Ushbu jarayon maqsadli tasdiqni hosil qiluvchi faktlarni ishchi xotirada hosil qilguncha davom ettiriladi. Mahsulotlar to’plamida teskari xulosalashni 10.2-rasmda keltirilagan oldingi misolda ko’rsatamiz.
Xulosalash jarayoni ishchi xotirada joylashgan goal maqsadli tasdiqning chinligini tasdiqlash yoki rad etish hamda chin tasdiqlar hisoblanadigan {L; M; N} boshlang’ish faktlardan boshlanadi. Qaralayotgan masala uchun teskari fikrlash zanjiri 9.2-rasmda kelririlgan.
Misol. 9.2-jadvalda mahsulotlar to’plamida mantiqiy formula shaklida yozilgan ma’lumotlar bilan boshqariladigan izlash masalasi keltirilgan.
Qoidalar-mahsulotlar to’plami [1,2]:
1) G ∧ H → C
2) I∧K → D
3) L∧M → E
4) N → F
5) O → F
6) C → A
7) D → A
8) E → B
9) F → B
10) A → goal
11) B → goal
Boshlang’ich qiymatlar:
START = {L; M; N}
9.2-jadval. Teskari xulosalash.
|
| |
Garvard arxitekturasi qanday ishlaydi?

|
Garvard arxitekturasi qanday ishlaydi?
|
bet | 11/27 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #242810 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiGarvard arxitekturasi qanday ishlaydi?
Garvard arxitekturasi dastur va ma'lumotlar uchun turli xil xotira manzil maydonlariga ega. Buning natijasida sxemani loyihalash qobiliyati paydo bo'ladi, shunda boshqaruv sxemasi yordamida dastur xotirasidan ma'lumot oqimini boshqarish uchun va ma'lumotlar xotirasiga ma'lumot oqimini boshqarish uchun foydalanilishi mumkin. Masalan, ushbu arxitekturaning sodda versiyasida dasturni tiklash bo'limi dastur ketma-ketligidagi navbatdagi ko'rsatmalarni olish bilan band bo'lishi va parallel ravishda oldingi dastur ko'rsatmasining bir qismi bo'lishi mumkin bo'lgan ma'lumotlarni uzatish operatsiyasini bajarish bilan band bo'lishi mumkin. Ushbu darajada Garvard arxitekturasi bazi cheklovga ega, chunki odatda dastur kodini ma'lumotlar xotirasiga joylashtirish va u yerdan bajarish mumkin emas.
Afzalliklari :
Ma'lumotlar va ko'rsatmalar turli xil shinalar orqali uzatilganligi sababli, uzatishda korruptsiya ehtimoli kamroq.
Ma'lumotlar va ko'rsatmalarga xuddi shu tarzda kirish mumkin.
Ko'rsatmalar va ma'lumotlar uchun turli xil saqlash vositalariga ruxsat beradi. Masalan, siz ko'rsatmalarni arzon ROM(Read Only Memory)ga va ma'lumotlarni qimmat RAM(Random Access Memory)ga qo'yishingiz mumkin.
Bu ko'proq xotira o'tkazuvchanligiga ega, bu ko'rsatmalar va ma'lumotlar uchun alohida xotiralarga ega bo'lish orqali ko'proq taxmin qilinadi.
Kamchiliklari :
Garvard arxitekturasidagi muammo uning murakkabligi va xarajatidir, chunki bitta ma'lumot shinasi o'rniga endi ikkitasi kerak.
Ikki shinali kompyuterni ishlab chiqarish ancha qimmat va ko'p vaqt talab qiladi. Buning uchun ikkita shina uchun boshqaruv bloki kerak bo'ladi, bu ancha murakkab va ko'p vaqt talab qiladigan va ishlab chiqarish uchun qimmat.
Bu ishlab chiqaruvchilar uchun yanada murakkab dasturni anglatadi. Buning uchun protsessorda ko'proq pinlar, yanada murakkab anakart va RAM chiplarini takrorlash kerak bo'ladi, shuningdek murakkab kesh tartibi.
|
| |
Garvard arxitekturasi - Ko’p yadroli protsessorlarda tbb interfeysi yordamida signallarga parallel ishlov berish...

|
Ko’p yadroli protsessorlarda tbb interfeysi yordamida signallarga parallel ishlov berish jarayonlarini o’rganish mavzusida bitiruv malakaviy ishi
|
bet | 10/27 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #242810 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiGarvard arxitekturasi
Dasturlar xotirasi CSEG (ingl. Code Segment) va ma’lumotlar xotirasi DSEG (ingl. Data Segment) o’zaro ajratilgan hamda har biri o’zining manzilli bo’shlig’i va kirish usullariga ega bo’lgan tarzda yaratilgan tuzilish Garvard arxitekturasi deb ataladi (shunday arxitekturani yaratish taklifini kiritgan Garvard Universiteti laboratoriyasining nomi berilgan). Ushbu arxitektura nisbatan murakkab bo’lib, qo’shimcha boshqaruv signallarini talab qiladi. Biroq, u axborot bilan ancha uddaburon harakatlar bajarish, ixcham kodlashtiriladigan mashina komandalari to’plamini joriy etish va qator hollarda mikroprotsessor ishini jadallashtirish imkonini beradi. Intel firmasining MCS-51 oilasiga mansub mikrokontrollerlar mulohaza yuritilayotgan arxitekturalarning bir vakili sanaladi.Bugungi kunda aralash arxitekturali protsessorlar ishlab chiqarilmoqda, ularda CSEG va DSEG yagona manzilli bo’shliqqa joylangan bo’ladi, ammo ular turli murojaat mexanizmlariga ega. Bunga aniq misol tariqasida Intel firmasining 80x86 oilasiga mansub protsessorlarni keltirish mumkin.
Garvard arxitekturasi Bu dasturning ma'lumotlari va ko'rsatmalari mustaqil ravishda hal qilinishi mumkin bo'lgan xotiraning alohida katakchalarida joylashgan kompyuterning konfiguratsiyasi. Ya'ni, bu ikkita alohida sohani o'z ichiga olgan kompyuter tizimi uchun ishlatiladigan atama: buyruqlar yoki ko'rsatmalar va ma'lumotlar uchun. Shu sababli, ushbu arxitekturaning asosiy vazifasi ma'lumotni jismoniy ajratilgan holda saqlash, ko'rsatmalar va ma'lumotlar uchun turli xil signal yo'llarini ta'minlashdir.
1.5-rasm Garvard arxitekturasi
Ushbu arxitektura video va audio ishlov berish mahsulotlarida keng qo'llaniladi. Video va audio ishlash uchun har bir vosita yordamida siz Garvard me'morchiligining shaklini ko'rishingiz mumkin bo'ladi. Analog qurilmalar Blackfin protsessorlari bu asosiy foydalanishni topgan alohida qurilma. Boshqa elektron chiplarga asoslangan mahsulotlarda Garvard arxitekturasi ham keng qo'llaniladi. Biroq aksariyat kompyuterlar Von Neumann me'morchiligidan foydalanadilar va bir-birini takrorlashga erishish uchun CPU keshlaridan foydalanadilar.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ko’p yadroli protsessorlarda tbb interfeysi yordamida signallarga parallel ishlov berish jarayonlarini o’rganish mavzusida bitiruv malakaviy ishi
|
Oddiy siklni parallellashtirish - Ko’p yadroli protsessorlarda tbb interfeysi yordamida signallarga parallel ishlov...

Oddiy siklni parallellashtirish
Yuqori darajadagi tushunchalar yetarli: oddiy siklni parallel ravishda bajarishni ko'rsatadigan oddiy parallel dasturni ko'rib chiqamiz. 2.1-misolni ko'rib chiqing: ko'paytirish-qo'shish yoki ko'pincha deyilganidek, sakso qolli sikl (" bir aniqlikdagi a*x plus y; uchun). Haqiqiy py da y o'zgaruvchisi massivdir, lekin soddalik uchun bu yerda y faqat skalyar o'zgaruvchi sifatida berilgan.
Saxyga o’xshash xalqaga namuna
subroutine saxpy(z, a, x, y, n)
integer i, n
real z(n), a, x(n), y
do i = 1, n
z(i) = a * x(i) + y
enddo
return
end
2.1-misoldagi sikl hech qanday bog'liqlikka ega emas. Boshqacha qilib aytganda, bitta siklni takrorlash natijasi boshqa iteratsiya natijasiga bog'liq emas. Bu shuni anglatadiki, ikki xil iteratsiya bir vaqtning o'zida ikkita turli protsessor tomonidan bajarilishi mumkin. 2.2-misolda ko'rsatilganidek, parallel do konstruktsiyasi yordamida bu siklni parallellashtiramiz .
Saxpyga o'xshash halqa OpenMP yordamida parallellashtirilganda.
subroutine saxpy(z, a, x, y, n)
integer i, n
real z(n), a, x(n), y
!$omp parallel do
do i = 1, n
z(i) = a * x(i) + y
enddo
return
end
Ko'rib turganimizdek, dastlabki dasturga yagona o'zgartirish parallel do direktivasi qo'shilishi hisoblanadi. Ushbu direktivadan so'ng do sikli konstruktsiyasi kelishi kerak va do siklining takrorlanishi bir vaqtning o'zida bir nechta bog’lanmalar bo'ylab bajarilishini bildiradi. OpenMP kompilyatori iplar to'plamini yaratishi va parallel bajarish uchun do siklining iteratsiyasini ushbu iplar bo'ylab taqsimlashi kerak. Ish vaqtining bajarilishini batafsil tavsiflashdan oldin, dastlabki ketma-ket dasturdagi minimal o'zgarishlarga e'tibor bersak. Bundan tashqari, asl dastur o'zgarishsiz qoladi. OpenMP bo'lmagan kompilyator yordamida kompilyatsiya qilinganda, parallel do direktivasi shunchaki e'tiborga olinmaydi va dastur ketma-ket va to'g'ri ishlashda davom etadi.
|
Signallarga parallel ishlov berish masalalari

|
Signallarga parallel ishlov berish masalalari
|
bet | 13/27 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #242810 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsi
2.1 Masalalarni paralellashtirish va parallel xisoblash usullari.
Dasturlar darajasida masalalarni paralellashtirish. Dasturchilar ketma-ket fikr yuritishi tabiiy va shuning uchun ular ko'p bosqichli yoki parallel ishlov berish dasturlarini yozishni kamroq bilishadi. Parallel dasturlash vaqt va boshni qulflash kabi turli masalalarni ko'rib chiqishni talab qiladi. Ishlab chiquvchilar ushbu dasturlarni yozish uchun qo'shimcha dasturlardan foydalanishlari kerak. Shuning uchun dasturchilar ketma-ket kod yozishni afzal ko'radilar va eng mashhur dasturlash tillari uni qo'llab-quvvatlaydi. Bu ularga dasturga ko'proq e'tibor qaratish imkonini beradi.
Shuning uchun bunday ketma-ket dasturlarni avtomatlashtirilgan vositalar yordamida parallel dasturlarga aylantirish zarurati tug'iladi. Ehtiyoj ham ahamiyatsiz emas, chunki so'nggi bir necha o'n yilliklarda yozilgan katta miqdordagi eski kodni qayta ishlatish va parallellashtirish kerak.
Parallellashtirishning umumiy tartibi
1. Jarayon, dasturchining fikricha, parallel imkoniyatlarga ega bo'lgan kod bo'limlarini aniqlashdan boshlanadi. Ko'pincha bu vazifa boshqacha bo'ladi, chunki kodni parallellashtirishni istagan dasturchi dastlab ushbu kodni yozmagan. Yana bir variant - bu mavzu bo'yicha yangi bo'lgan dasturchi. Shunday qilib, bu parallellashtirish jarayonidagi birinchi qadam bo'lib, dastlab oddiy ko'rinsa ham, unday emas.
2. Keyingi qadam - parallel aniqlangan qismlardan kodlar ro'yxatini qisqartirish. Ushbu bosqich muhimroq va murakkabroq, chunki u katta miqdordagi tahlilni talab qiladi. Odatda C/C++ kodlari uchun bu yerda ko‘rsatkichlarni kiritish qiyin. Kodning boshqa kodlar bilan bog'liqligini aniqlash uchun ko'plab maxsus usullar talab qilinadi, masalan, indikatorning taxallusini tahlil qilish, funktsiyalarning yon ta'sirini tahlil qilish. Agar kodning ma'lum bo'limlarida ko'proq bog'liqliklar mavjud bo'lsa, parallellashtirish imkoniyatlari kamayadi.
3. Ba'zan bog'liqliklar kodni o'zgartirish orqali olib tashlanadi va bu parallellashtirishning keyingi bosqichidir. Kod funktsiya funksiyasiga aylantiriladi, shuning uchun natijada natija o'zgartirilmaydi, lekin agar u mavjud bo'lsa, kodning boshqa bo'limiga yoki boshqa ko'rsatmalarga havola o'chiriladi.
4. Parallellashtirishning oxirgi bosqichi parallel kodni yaratishdir. Ushbu kod har doim ketma-ketlik uchun manba kodiga funktsional jihatdan o'xshaydi, lekin bajarilganda bir nechta oqim yoki jarayonlarni yaratadigan qo'shimcha tuzilmalar yoki kod bo'limlari mavjud.
|
| |
TBB vazifa dispetcheri: ko’chirish va boshqalar

|
TBB vazifa dispetcheri: ko’chirish va boshqalar
|
bet | 22/27 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #242810 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiTBB vazifa dispetcheri: ko’chirish va boshqalar
Threading Building Blocks rejalashtirish strategiyasi ko'pincha ishni ko’chirish (o'g'irlash) deb ta'riflanadi. Va bu asosan to'g'ri. Ishni o'g'irlash - bu dinamik muhit va ilovalarda yaxshi ishlash uchun mo'ljallangan strategiya bo'lib, u yerda vazifalar dinamik ravishda paydo bo'ladi va bajarilishi ko'p dasturlashtirilgan tizimda amalga oshiriladi. Vazifani taqsimlashning ushbu usuli samaralidir, chunki u ish zarralarini foydali ishni to'xtatishga majburlamaydi, shunda ular o'z ishlarining bir qismini boshqa bo'sh ish zarralariga taqsimlaydilar. Vazifani ko’chirishni rejalashtiruvchilari ishni bo'lishish rejalashtiruvchilardan farqli o'laroq, vazifalar birinchi marta paydo bo'lganda ishchi vazifalarni to’xtatishga tayinlaydi. Vazifalar dinamik ravishda paydo bo'ladigan va ba'zi qurilma tarmoqlari boshqalarga qaraganda ko'proq yuklanishi mumkin bo'lgan dinamik muhitda vazifalarni ko’chirishda rejalashtiruvchilar ko'proq reaktiv bo'ladi, bu esa vazifani yaxshiroq muvozanatlash va yuqori ishlashga olib keladi.
Xulosa
Ushbu bobda birinchi bo’lib masalalarni paralellashtirish va uning darajalariga to'xtalib o'tdim. Dasturlar darajasida va ma’lumotlar darajasida masalalarni paralellashtirish xaqida umumiy ma’lumotlarga ega bo’ldim. C++ dasturlash tilida interfeyslar xaqida ularning qanchalik muxim ekanligi xaqida to’xtalib o’tdim. Parallel dasturlash tilida OpenMP, OpenCl, TBB interfeyslar, ularning kelib chiqsh tarixi, masalalarni paralellashtirishda ularning biz uchun yaratadigan qulayliklari va ularning ishlash prinsiplarini ko’rib chiqdim. Va Asosan bitiruv malakaviy ishimni asosiy qismi bo’lgan TBB interfeysida kengroq ma’lumotlar o’rgandim. Threading Building Blocks (TBB) interfeysining kutubxonasidan unumli foydalanish uchun uning C++ standartini qanday qo’llab-quvvatlashi va amalga oshirishini tushunish muhimdir. TBB o’zgarishli g'oyalarni ilgari suradi: parallel dasturlash dasturchiga hech ikkilanmasdan parallelizm imkoniyatlarini ochib berishga imkon beradi.
|
| |
Windows Mobile OS - Guruh: 110-21 Bajardi: Jabborova Malika

|
Guruh: 110-21 Bajardi: Jabborova Malika
|
bet | 2/4 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #248555 |
Bog'liq Malika operatsion tizim2Windows Mobile OS
Windows Mobile OS - bu Microsoft-ning shaxsiy kompyuter operatsion tizimi Windows-dan ilhomlangan operatsion tizimlaridan biri. Albatta, EXE-ni qo'llab-quvvatlashdan tashqari, miniatyura Windows ekanligini hisobga olsak, bu juda yaxshi ish edi. Biroq, iOS va Android-dan farqli o'laroq, u dastur jihatidan unchalik yaxshi qo'llab-quvvatlanmadi. U Android-dan taxminan bir yil o'tib, 11-yil 2009-mayda paydo bo'ldi, ammo u iOS va Android bo'lgan eng mashhur mobil operatsion tizimlarni almashtira olmadi.
Windows Mobile OS
Windows Mobile, o'ziga xos brendlarga ega bo'lgan Android va iOS-dan farqli o'laroq, turli brendlarda mavjud edi. Uning Nokia tomonidan ishlab chiqarilgan Lumia deb nomlangan o'ziga xos smartfon seriyasi ham bor edi, lekin u HTC, Motorola, Sony va hatto Samsung va Xiaomi kabi ko'plab boshqa brendlar uchun ham ishlab chiqarilgan. Agar siz Xiaomi-ning birinchi Windows Mobile qurilmasi bilan qiziqsangiz, uni tekshirishingiz mumkin Xiaomi'ning Windows Phone telefoni borligini bilarmidingiz? mazmuni. Afsuski, ushbu operatsion tizim 2019 yilda Windows 10 Mobile-ning so'nggi versiyasi 1709 bilan tugadi.
Sailfish OS
Sailfish OS imo-ishoraga asoslangan operatsion tizim bo'lib, bu OTdagi barcha navigatsiya apparat yoki virtual tugmalarsiz amalga oshiriladi. Xuddi Android kabi, u Linux-ga asoslangan, ammo u Android kabi ko'p qirrali emas. Ilovalarni qo'llab-quvvatlash ham juda cheklangan, ammo Sailfish OS-ning ajoyib tomoni shundaki, u Android ilovalarini ma'lum darajada qo'llab-quvvatlaydi. Sailfish OS qurilmani qo'llab-quvvatlash nuqtai nazaridan Windows Mobile OS ga juda o'xshaydi, ya'ni Jolla deb nomlangan o'ziga xos smartfon brendi mavjud bo'lib, u faqat unga mo'ljallangan, ammo u asosan boshqa brendlarga bog'liq, ya'ni Sony.
Jolla Sailfish OS
Ommabopligi tufayli u boshqa ko'plab brend qurilmalariga, shuningdek, jamoat ixlosmandlari tomonidan ko'chirildi. To'g'ri, u eng ommabop mobil operatsion tizimlar ro'yxatida birinchi o'rinda emas, biroq uning boshqa qurilmalar uchun portlarining mavjudligi uni ro'yxatga kiritish uchun yetarli ekanligini ko'rsatadi. Bu hali ham davom etayotgan loyiha bo'lib, bugungi kunda ham yangilanishlar olayotganga o'xshaydi. Biroq, kundalik foydalanish uchun etarli bo'lmaydi.
|
| |
OpenCL bufer obyektlarini yaratish

|
OpenCL bufer obyektlarini yaratish
|
bet | 19/27 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #242810 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiOpenCL bufer obyektlarini yaratish
OpenCL Umumiy maqsadli hisoblash uchun ishlatiladi - bufer ob'ekti. Ishlab chiquvchi hisoblash modeliga eng mos keladigan bir, ikki yoki uch o'lchovli xotira ob'ektini yaratishni tanlashi mumkin. OpenCL-da bufer obyektlarini yaratish juda oddiy va C ning malloc va alloca kabi xotirani taqsimlash tartiblaridan foydalanishga o'xshaydi. Biroq, o'xshashlik shu yerda tugaydi, chunki OpenCL to'g'ridan-to'g'ri ushbu tartiblar tomonidan yaratilgan xotira tuzilmalarida ishlay olmaydi. Biz qila oladigan narsa, xostdagi xotiraga moslashtirilishi mumkin bo'lgan qurilmalarda yashovchi xotira strukturasini yaratish va ma'lumotlar buyruqlar navbatiga xotirani uzatish buyruqlarini berish orqali qurilmaga uzatiladi.
Ushbu misolda biz C/C++ tilida tuzilmalar deb ham ataladigan foydalanuvchi tomonidan belgilangan tuzilmalar asosida bufer obyektlarini qanday yaratishni o'rganamiz. Undan oldin APIni tushunamiz:
cl_mem clCreateBuffer(cl_context context,
cl_mem_flags flags,
size_t size,
void* host_ptr,
cl_int* errcode_ret)
Biz buferni qaysi kontekstga biriktirilishi kerakligini belgilash orqali yaratishimiz mumkin (eslatma, kontekstlarni bir nechta qurilmalar bilan yaratish mumkin), ma'lumotlar hajmini belgilab va mos ravishda o’lcham va host_ptr bilan qayerga murojaat qilishni belgilab, xotira qanday taqsimlanishini belgilaymiz va bu xotira o'qish, faqat o'qish, o'qish-yozish yoki faqat bayroqlar orqali yozish turiga ega bo'ladi.
Bu yerda Ch2/user_buffer/user_buffer.c da kodning bir qismi bo‘lib, u yerda foydalanuvchi tomonidan belgilangan tuzilma uchun xotira ajratish uchun clCreateBuffer API dan qanday foydalanishni ko‘ramiz. Ushbu misolda biz hal qilmoqchi bo'lgan muammo, hisoblash uchun qurilmaga millionlab foydalanuvchi tomonidan belgilangan tuzilmalarni yuborishdir. Yadro tomonidan o'ralgan hisoblash oddiy amalga oshiriladi - har bir foydalanuvchi strukturasining barcha elementlari yig'indisini tashkil qiladi.
typedef struct UserData {
int x;
int y;
int z;
int w;
} UserData;
Yangi standart C/C++ dinamik/statik xotira ajratish usullaridan foydalangan holda xost ilovasida bufer yaratishdir. Keyingi bosqich, ushbu ma'lumotlar buferini ishga tushirishingiz kerak bo'ladi va nihoyat clCreateBuffer-ni ishga tushirishingiz kerak va clSetKernelArg-ga qo'ng'iroq qilishdan oldin bu bajarilganligiga ishonch hosil qilishingiz kerak;Eslatib o‘tamiz, yadrolar qurilmada ishlash uchun rejalashtirilgan bo‘lib, u qurilmada yadro kodini ishga tushirishdan ancha oldin unga qarshi ishlash uchun ma’lumotlar va qiymatlar kerak bo‘ladi va siz bunga clSetKernelArg chaqiruvi orqali erishishingiz mumkin va siz buni odatda bufer obyekti sifatida yaratiladi.
|
| |