nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Hodisalarni qaydlash - Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent

|
Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent
|
bet | 83/111 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,03 Mb. | | #246571 |
Hodisalarni qaydlash. Xatolik yuz berganida, tizim ma’muri yoki madadlash xodimi xatoning sababini aniqlashi, yo‘qolgan ma’lumotlarni qayta tiklashga urinishi va xatoning takrorlanishiga yo‘l qo‘ymasligi lozim. Ilovalar, operatsion tizim va boshqa tizim xizmatlari muhim voqealarni, masalan, xotira hajmining kamligi yoki diskdan foydalanishga haddan tashqari ko‘p urinishlarni qayd etishi muhim hisoblanadi. Keyinchalik tizim ma’muri xato sababini aniqlashi va u sodir bo‘lgan kontekstni aniqlash uchun hodisalar jurnalidan (log fayl deb ataladi) foydalanishi mumkin.
Hodisalarni qaydlash quyidagilarni o‘z ichiga olishi shart: operatsion tizim hodisalari:
tizimni ishga tushirish va o‘chirish;
xizmatni boshlash va tugatish;
tarmoq ulanishidagi o‘zgarishlar yoki muvaffaqiyatsizliklar;
tizim xavfsizligini sozlash va boshqarish vositalarini o‘zgartirishga urinishlar.
OT audit yozuvlari:
tizimga kirishdagi urinishlar (muvaffaqiyatli yoki muvaffaqiyatsiz);
tizimga kirgandan so‘ng bajariladigan funksiyalar (masalan, muhim faylni o‘qish yoki yangilash, dasturni o‘rnatish);
qayd yozuvini o‘zgartirish (masalan, yozuvni yaratish va yo‘q qilish, imtiyozlarni tayinlash);
imtiyozli qayd yozuvidan muvaffaqiyatli / muvaffaqiyatsiz foydalanish.
ilova qayd yozuvi to‘g‘risidagi ma’lumot:
ilovani muvaffaqiyatli va muvaffaqiyatsiz autentifikatsiya qilishga urinishlar;
hisob qaydnomasidagi o‘zgartirishlar (masalan, qayd yozuvini yaratish va yo‘q qilish, qayd yozuvi imtiyozlarini tayinlash);
dastur imtiyozlaridan foydalanish.
ilova amallari:
dasturni ishga tushirish va o‘chirish;
dastur xatolari;
dastur konfigurasiyasidagi asosiy o‘zgarishlar.
Har bir hodisa uchun qaydlangan tafsilotlar farqlanadi, ularni quyidagi parametrlar bo‘yicha qaydlash tavsiya qilinadi:
vaqt belgisi;
hodisa, holat va / yoki xatolik kodlari;
servic / buyruq / ilova nomi;
foydalanuvchi yoki tizim bilan bog‘liq voqea;
amaldagi qurilma (masalan, IP va manba manzili, terminal sessiyasi identifikatori, web brauzer va h.).
Audit jurnallarida barcha harakatlar qaydlangani bois, niyatibuzuqlar ularni tahrirlash orqali o‘z faoliyatini yashirishi mumkin. Shuning uchun, audit jurnalidan foydalanishlarni nazoratlash muhim vazifa hisoblanadi.
Windows OTda hodisa turlari. Windows OTda besh turdagi hodisa ro‘yxatga olinadi. Bularning barchasi uchun aniq belgilangan ma’lumotlar mavjud bo‘lib, biror bir hodisa haqidagi xabar faqat bitta turga tegishli bo‘ladi (6.2-jadval).
6.2-jadval
Windows OT hodisalari turlari
|
| |
Hodisa
  
Tavsifi - Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent

|
Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent
|
bet | 84/111 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,03 Mb. | | #246571 |
Hodisa
|
Tavsifi
|
1
|
2
|
Xatolik
|
Ma’lumotlarni yoki funksionallikni yo‘qotish kabi muhim muammoni ko‘rsatadigan hodisa. Masalan, biror xizmat ishga tushirishi paytida yuklanmasa,
mazkur xatolik hodisasi qayd etiladi.
|
Ogohlantirish
|
Hodisa juda ahamiyatli bo‘lmasada, kelajakda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan muammolarni
ko‘rsatishi mumkin. Masalan, diskda bo‘sh joy kam bo‘lsa, ogohlantirish hodisasi qayd etiladi.
|
Axborot
|
Ilova, drayver yoki xizmatning muvaffaqiyatli ishlashini tavsiflaydigan hodisa. Masalan, tarmoq drayveri muvaffaqiyatli yuklanganida, hodisalarni
axborot qaydlaydi.
|
1
|
2
|
Muvaffaqiyatli audit
|
Muvaffaqiyatli tekshirilgan xavfsizlikka oid kirish
urinishlarini yozib boradigan hodisa. Masalan, foydalanuvchining tizimga kirishga muvaffaqiyatli
urinishi muvaffaqiyatli audit hodisasi sifatida qaydlanadi.
|
Muvaffaqiyatsiz audit
|
Tekshirilgan xavfsizlikdan foydalanishga urinish
muvaffaqiyatsiz tugaganida, bu hodisa qaydlanadi. Masalan, agar foydalanuvchi tarmoq drayveriga
kirishida muvaffaqiyatsizlikka uchrasa, bu hodisa qaydlanadi.
|
Quyidagi hodisalar qaydlanishi shart:
Resurs muammolari. Xotirani ajratishda xatolik yuz bergan taqdirda ogohlantirish hodisasini qaydlash kam xotirali vaziyatning sababini ko‘rsatishga yordam beradi.
Uskuna bilan bog‘liq muammolar. Tarmoq kartasi, qattiq disk, tezkor xotira va boshqa qurilma drayveri bilan bog‘liq hodisalar qaydlanishi shart.
Axborot hodisalari. Server dasturi (masalan, ma’lumotlar bazasi serveri) foydalanuvchining ro‘yxatdan o‘tkazilishi, ma’lumotlar bazasidagi amallar va boshqa hodisalar qaydlanishi shart.
Hodisalarni qaydlash jurnali ustida quyidagi amallar bajarilishi mumkin:
zaxira nusxalash (BackupEventLog funksiyasi yordamida);
tozalash (ClearEventLog funksiyasi yordamida);
monitoringlash (NotifyChangeEventLog funksiyasi yordamida);
so‘rov yuborish (boshqa dasturlar tomonidan, GetOldestEventLogRecord, GetNumberOfEventLogRecords funksiyalari yordamida);
o‘qish (ReadEventLog funksiyasi yordamida);
yozish (ReportEvent funksiyasi yordamida).
Windows XP/2000 operatsion tizimlarda hodisalarni qaydlash jurnalida turli qayd yozuvlari uchun berilgan imtiyozlar mavjud (6.3-jadval).
6.3-jadval Windows XP/2000 operatsion tizimda hodisa jurnalida mavjud
imtiyozlar
|
| |
Tizim
  
Dasturdagi - Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent

|
Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent
|
bet | 86/111 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,03 Mb. | | #246571 |
Tizim
|
Dasturdagi kod uzunligi
|
Netscape
|
17 mln.
|
Space Shuttle
|
10 mln.
|
Linuxkernel 2.6.0
|
5 mln.
|
Windows XP
|
40 mln.
|
Mac OS X 10.4
|
86 mln.
|
Boeing 777
|
7 mln.
|
Tahlillar natijasi har 10 000 ta qator kodda 5 ta bag mavjudligini ko‘rsatadi. Boshqacha aytganda, o‘rtacha 3kbayt .exe faylda 50 tacha bag bo‘ladi.
Dasturiy vositalar injineriyasida dasturning o‘z vazifasini kafolatli bajarishiga harakat qilinsa, xavfsiz dasturiy vositalar injineriyasida esa o‘z vazifasini xavfsiz bajarishi talab etiladi. Biroq, amalda butunlay xavfsiz dasturiy vositaning bo‘lishi mumkin emas.
Dasturiy mahsulotlarda zaiflikka tegishli quyidagi tushunchalar mavjud.
Nuqson. Dasturni amalga oshirishdagi va loyihalashdagi zaifliklarning barchasi nuqson hisoblanadi va uning dasturiy vositalarda mavjudligi yillar davomida bilinmasligi mumkin.
Bag. Baglar dasturiy ta’minotni amalga oshirish bosqichiga tegishli muammo bo‘lib, ularni osongina aniqlash mumkin. Misol sifatida dasturlashdagi buferning to‘lib-toshishi (Buffer overflow) holatini keltirish mumkin.
Xotiraning to‘lib-toshishi. Amalda ko‘p uchraydigan dasturlash tillaridagi kamchiliklar, odatda, taqiqlangan formatdagi yoki hajmdagi ma’lumotlarning kiritilishi natijasida kelib chiqadi. Bu turdagi tahdidlar ichida keng tarqalgani – xotiraning to‘lib-toshishi tahdidi.
Masalan, foydalanuvchidan web-saytga ma’lumotlar kiritilishi talab etilsa (ismi, familiyasi, yili va h.), foydalanuvchi tomonidan kiritilgan “ism” maydonidagi ma’lumot serverdagi 𝑁 ta belgi hajmiga ega sohaga yoziladi. Agar kiritilgan ma’lumot uzunligi 𝑁 dan katta bo‘lsa, xotiraning to‘lib-toshishi hodisasi sodir bo‘ladi.
Agar buzg‘unchi tomonidan o‘ziga “kerakli” ma’lumot kiritilsa, bu o‘z navbatida kompyuterning buzilishiga olib keladi.
Quyida C dasturlash tilida yozilgan kod keltirilgan, agar bu kod kompilyasiya qilinsa, xotiraning to‘lib-toshishi hodisasi sodir bo‘ladi.
int main()
{
int buffer [10];
buffer [20] =37;
}
Bu yerda mavjud muammo - 10 bayt o‘lchamli xotiraga 20 baytli ma’lumot yozilishi. Bu esa xotiraning ruxsat etilmagan manziliga ham murojaatga sabab bo‘ladi.
|
| |
Gayubova komila anvarovna yulanova nargiza davlatovna akademik yozuv - bet 60

114
qiluvchi voqea bilan u yoki bu jihatdan bog’laigan voqeani ifodalovchi gap bo‘lagi
bo‘lib, mazmun tomondan «gap ichida gap ifodalovchisi» sifatida kelishdek o‘ziga
xoslik bilan xarakterlanadi. Bu, tayinki, predikativ birliklarni bu sintaktik o‘rinni
egallab, ergash gap bo‘lib kelishlari uchun juda ham qulaydir. Shuning uchun ham
bu hol sintaktik o‘rnini u sodda gapda bo‘lsa ham, ergash gapli qo‘shma
gapda
bo‘lsa ham, nisbatan erkin deb qarash mantiqiydir.
Ko‘rinadiki, ergash gaplarning har qanday turi ham u yoki bu tarzda bosh
gapda muayyan bir bo‘lak bilan aloqalanadi. Tabiiyki, bu aloqalanish usullari
xilma-xil. Lekin ergash gap yaxlit
bosh gap bilan aloqalanadi, deb qarash bosh
gapdagi kesimning mazmuniy-sintaktik maqomini kamsitishga olib keladi.
Shuning uchun ham N. A. Baskakov hozirgi turk tilidagi ergash gaplarni
quyidagicha guruhlarga ajratadi:
1.Bosh gapdagi substantiv bo‘laklar bilan aloqalanadigan ergash-gaplar. Bu
guruhga ega va to‘ldiruvchi ergash gaplar kiradi.
2.Bosh gapdagi atributiv bo‘laklar bilan aloqalanadigan ergash gaplar. Bu
guruhga kesim va aniqlovchi ergash gaplar kiradi.
3.Bosh gapdagi atributiv—hol bo‘laklar bilan aloqalanadigan ergash gaplar.
Bu guruhga sabab-natija, shart, to‘siqsiz, maqsad, payt, o‘xshatish va
chog’ishtirish ergash gaplar kiradi.
O‘zbek tilshunosligida ergash gaplar (boshqa ko‘pgina
tilshunos-liklardagi
kabi) mazmuniy-shakliy jihatdan 14 turga ajratiladi: 1)ega, 2) kesim, 3)
to‘ldiruvchi, 4) aniqlovchi, 5) ravish, 6) o‘lchov daraja, 7) chog’ishtirish-
o‘xshatish, 8) sabab, 9) maqsad, 10) payt 11) o‘rin, 12) shart, 13) to‘siqsiz,
14) natija ergash gaplar. Bunday tasnif, umuman, ma’qul bo‘lsa-da, aytish kerakki,
ayni tasnifda bosh gap xususiyatlari u qadar aks etgan emas. Bu tasnif,
aytilganiday, ergash gaplarning tasnifi, ergash gapli qo‘shma gaplarniki emas.
Bizningcha, bosh gaplarning o‘zini ham ikki turga ajratib olish maqsadga
muvofiqqa o‘xshaydi: 1) havola bo‘lakli bosh gaplar va 2) havola bo‘laksiz bosh
gaplar. «Havola bo‘lak» deganda umumiy til-shunoslikdagi «deyksis belgilar»ni
nazarda tutamiz. Deyksis belgi-larning mohiyati shundan iboratki, ular mazmunni
115
— voqea, belgi, narsalarni
bevosita ifodalamaydi, balki ularga ishora, havola
qiladi, shunga ko‘ra ularni mazmunan kuchsiz, bo‘sh so‘zlar
sifatida qarash
mumkin. Uzbek tilidagi olmosh va boshqa nisbiy so‘zlar ana shunday deyksis
belgilar bo‘lib, ular qo‘shma gaplarda havola bo‘laklar sifatida ishtirok etish
mumkin.
Havola bo‘lakning mavjud emasligi bilan bog’liq holatda, bosh gap ham,
ergash gap ham muayyan mazmuniy va sintaktik xususiyatlar bilan xarakterlanadi.
Quyidagi gaplarni qiyoslaylik:
Maqsad - Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent

|
Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent
|
bet | 51/111 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,03 Mb. | | #246571 |
Maqsad
|
Bemorni tibbiy kartasidan qon guruhini bilish
|
Harakat
|
Ruxsat
|
Shart
|
Subyekt.lavozimi=Vrach & muhit.vaqt >= 8:00 & muhit.vaqt <=18:00
|
Majburiyat
|
Tibbiy yozuvini ko‘rish sanasini (muhit.vaqt) ro‘yxatga olish jurnalida ko‘rsatish.
|
Foydalanishni boshqarishning mazkur usulidan Cisco Enterprise Policy Manager mahsulotlarida, Amazon Web Service, OpenStack kabilarda foydalanib kelinmoqda.
Foydalanishni boshqarish matritsasi. Avtorizatsiyaning klassik ko‘rinishi Lampsonning foydalanishni boshqarish matritsasidan boshlanadi. Ushbu matrisa operatsion tizimni barcha foydalanuvchilar uchun turli ma’lumotlarni boshqarishi xususidagi qarorni qabul qilishida zarur bo‘lgan barcha axborotni o‘z ichiga oladi. Bunda, operatsion tizimdagi foydalanuvchilar subyekt sifatida va tizim resurslari obyekt sifatida qaraladi. Avtorizatsiya sohasidagi ikkita asosiy tushuncha: foydalanishni boshqarish ro‘yxati (Access control list, ACL) va imtiyozlar ro‘yxati (Capability list, C-list) hisoblanib, har ikkalasi ham Lampsonning foydalanishni boshqarish matrisasidan olingan. Ya’ni, matrisaning satrlari subyektlarni, ustunlari esa obyektlarni ifodalaydi. Biror subyekt 𝑆 va obyekt 𝑂 uchun berilgan imtiyozlar ularning matrisadagi indekslari kesishgan nuqtada saqlanadi. 4.1-jadvalda foydalanishni boshqarish matrisasi keltirilgan, unda imtiyozlar UNIX operatsion tizimidagi imtiyozlar shaklida, ya’ni, 𝑥, 𝑟 𝑣𝑎 𝑤 lar mos ravishda bajarish, o‘qish va yozish amalini anglatadi.
Keltirilgan jadvalda buxgalteriyaga oid dastur ham subyekt ham obyekt sifatida olingan. Bu foydali tanlov bo‘lib, buxgalteriyaga oid ma’lumotlarni faqat buxgalteriyaga oid dastur tomonidan foydalanish imkonini beradi. Ya’ni, turli buxgalteriya tekshiruvlari va balans haqidagi
ma’lumotlar faqat buxgalteriyaga oid dasturiy ta’minot tomonidan foydalanilishi shart va yuqoridagi matrisada keltirilgan shakl buni ta’minlaydi. Biroq, bu matrisa tizim ma’muri Sem buxgalteriga oid dasturni noto‘g‘ri versiya bilan almashtirish yoki soxta versiya bilan almashtirish orqali ushbu himoyani buzishi mumkinligi sababli bo‘lishi mumkin bo‘lgan barcha hujumlarni oldini olmaydi. Ammo, bu usul Alisa va Bobga buxgalteriya ma’lumotlaridan atayin yoki bexosdan buzilishiga yo‘l qo‘ymasdan foydalanish huquqini beradi.
4.1-jadval
Foydalanishni boshqarish matrisasi
|
| |
Dastlabki matn asosida esse yozish

123
Mantiqiy bog’lanish turli xil til vositalaridan iborat — matn qismlari
orasidagi jumlalardan jumlalar orasidagi alohida so‘zlarga qadar.
Esse yozishda
tematik, mantiqiy va grammatik aloqa vositalari qo‘llaniladi.
Kirish qismi
muayyan hissiyotlarni keltirib chiqaradi va manba matnining
muallifi tomonidan ko‘rib chiqiladigan va keyinchalik tahlil qilinadigan
muammoning ifodasini o‘z ichiga oladi. Esselarni turli yo‘llar
bilan boshlash
mumkin, masalan:
1
.
Muammoni bevosita aniqlash.
Madaniyat nima va insoniyat uchun qanday ahamiyatga ega? Madaniyatni
uning antipodidan qanday ajratish mumkin? Bu yozuvchi Said Ahmad tomonidan
uning nashrlarida aks ettirilgan.
there’s also a 40-minute trek round the farm on a house

|
there’s also a 40-minute trek round the farm on a houseBog'liq Listening transcripts 230531 122425there’s also a 40-minute trek round the farm on a house
Q2
, if he wants.
VISITOR:
Do you think he’d manage it? He hasn’t done that before.
TC EMPLOYEE: Sure. It’s suitable for complete beginners.
VISITOR:
Ah, good.
TC EMPLOYEE: And again, visitors are welcome to explore the farm on their own, as long as they take
care to close gates and so on.
There are some very beautiful gardens along the
side of the lake which also belong to the farm
Q3
– they’ll be just at their best now.
You could easily spend an hour or two there.
VISITOR:
OK. Well that all sounds good.
And can we get lunch there?
Q4
TC EMPLOYEE:
You can, and it’s very good, though it’s not included in the basic cost. You pay
when you get there.
VISITOR: Right.
....................................................................................................................................................................
VISITOR:
So is there anything else to do over on that side of the lake?
TC EMPLOYEE: Well, what you can do is take a bike over on the ship and then go on a cycling trip.
There’s a trail there called the Back Road – you could easily spend three or four hours
exploring it, and the scenery’s wonderful.
ticket for the cruise – there’s no extra charge.
Q5
VISITOR:
What’s the trail like in terms of difficulty?
TC EMPLOYEE: Quite challenging in places. It wouldn’t be suitable for your seven-year-old.
It needs
someone who’s got a bit more experience.
Q6
VISITOR:
Hmm. Well, my daughter loves cycling and so do I, so maybe the two of us could go,
and my wife and son could stay on the farm. That might work out quite well. But we
don’t have bikes here… is there somewhere we could rent them?
TC EMPLOYEE: Yes, there’s a place here in the city.
|
| |
O'zingiz blog yarating yoki buyurtma berasizmi?

|
O'zingiz blog yarating yoki buyurtma berasizmi?
|
bet | 19/37 | Sana | 17.09.2024 | Hajmi | 373,2 Kb. | | #271427 |
Bog'liq mediadan maruzalarO'zingiz blog yarating yoki buyurtma berasizmi?
Javob aniq - blogni o'zingiz yaratgan ma'qul. Texnik nuqtai nazardan, vazifa juda oddiy, har kim blogni boshlashi mumkin - hech bo'lmaganda maktab o'quvchisi yoki katta yoshli fuqaro. Asosiysi, umumiy kompyuter darajasida shaxsiy kompyuterga egalik qilish, Internetda navigatsiya qilish, yozish, mantiqiy fikrlash va ko'rsatmalarga amal qilish.
Agar sizda qo'shimcha pulingiz bo'lsa yoki shaxsiy kompyuter bilan ishlamasangiz, veb-sayt yaratish g'oyasi noldan yadro fizikasi rivojlanishi bilan bog'liq bo'lsa, siz tayyor blogga buyurtma berishingiz mumkin. Ya'ni, sizga blog kerak, lekin xayollarda ham uni o'zingiz yaratishni tasavvur qila olmaysiz. Va buni qat'iyan xohlamang. Xo'sh, yoki siz taniqli odamsiz, albatta, tomoshabinlarning talablariga javob beradigan ishonchli natijaga muhtoj.
Aksariyat odamlar uchun uchinchi tomon dasturchilaridan xuddi shu WordPress / konstruktorda to'playdigan va nashrning natijasini sozlaydigan pul mablag'larini topshirishga buyurtma berishning ma'nosi yo'q. Buni o'zingiz bir oqshomda qilishingiz mumkin - hech qanday pul to'lash kerak emas.
O'zingizning ustingizda ishlasangiz, siz munosib miqdordagi pulni tejashingiz mumkin - boshlang'ich freelancerdan ishlashga buyurtma berishda taxminan 5-7 rubl, bu tajribali dasturchilar va veb-studiyalar uchun ancha qimmatga tushadi. Vaqt / kuch sarflash investitsiyalarining ushbu miqdorga nisbati bo'yicha, g'oya juda iqtisodiy bo'ladi. Saqlangan pul ko'proq reklama uchun, premium shablonini sotib olish yoki kontekstli reklama uchun sarflanadi.
Blog siz tayyor saytni sotib olishingiz kerak bo'lgan sayt turi emas. O'zingizning blogingizni qanday yuritishni va saqlashni o'rganish juda muhim, bu haqiqiy va sodda. Blogni boshqarish va blogni boshqarish uchun kimgadir doimiy ravishda to'laysizmi? Bu mantiqiy emas, hech bo'lmaganda rozi. Va hali ham qimmat va sekin. Blog - bu buyurtma qilinmagan, lekin mustaqil ravishda tuziladigan va yuritiladigan sayt turi.
|
| |
Kompilyator
  
BILL - Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent

|
Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent
|
bet | 53/111 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,03 Mb. | | #246571 |
Kompilyator
|
BILL
|
Alisa
|
x
|
-
|
Kompilyator
|
rx
|
rw
|
Faraz qilaylik, Alisa kompilyatorni ishga tushirdi va fayl nomi sifatida BILL ni ko‘rsatdi. Alisa ushbu imtiyozga ega bo‘lmagani uchun, mazkur buyruq amalga oshirilmaydi. Biroq, Alisa nomidan ish ko‘ruvchi kompilyator BILL faylini qayta yozish imkoniyatiga ega. Agar kompilyator o‘z imkoniyati bilan ishlasa va u Alisa tomonidan ishga tushirilsa, u holda BILL faylini zararlashi mumkin (4.9-rasm).
ALISA
4.9-rasm. Tartibsiz yordamchi
BILL
Bu nima uchun tartibsiz yordamchi deb ataladi? Kompilyator Alisa tomonida va shuning uchun uning yordamchisi bo‘lgani bois, Alisaning imtiyoziga ko‘ra ish ko‘rish o‘rniga o‘zining imtiyoziga asosan ish ko‘rmoqda.
ACL bilan mazkur holatini oldini olish juda ham murakkab (lekin imkonsiz emas). Boshqa tomondan, C-list yordamida buni osonlikcha bartaraf etish mumkin. Imtiyozga asoslangan tizimlarda, Alisa kompilyatorga murojaatni amalga oshirganida, unga o‘zining C-listini beradi. Bu holda kompilyator Alisaning C-listini tekshiradi va agar imtiyozi bo‘lgan taqdirda debaggerlash faylini yaratadi. Alisani BILL faylini qayta yozishga ruxsati bo‘lmagani sababli, 4.9-rasmdagi holat kuzatilmaydi.
ACL va C-listning foydali tomonlarini o‘zaro taqqoslash juda ham foydali. ACL odatda foydalanuvchi o‘zining ma’lumotlarini boshqarishida va himoya ma’lumotga qaratilgan hollarda afzal ko‘riladi. Bundan tashqari, ACL bilan biror resursga huquqlarni almashtirish oson. Boshqa tomondan, imkoniyatlar ro‘yxati bilan vakolatlar berish oson va foydalanuvchining qo‘shishi yoki o‘chirishi juda ham oson. Vakolat berish qobiliyati tufayli tartibsiz yordamchi muammolaridan osonlik bilan qochish mumkin. Biroq, imkoniyatlarni amalga oshirish biroz murakkab va yuqori harajatni talab etadi. Bu aniq bo‘lmasada, taqsimlangan tizimlarga xos bo‘lgan ko‘plab muammolar undagi imkoniyatlar sababli kelib chiqadi. Shu sababli, ACLdan hozirgi kunda C-listdan ko‘ra ko‘proq foydalaniladi.
|
| |
Bepul blogni qayerda yaratish kerak?

|
Bepul blogni qayerda yaratish kerak?
|
bet | 24/37 | Sana | 17.09.2024 | Hajmi | 373,2 Kb. | | #271427 |
Bog'liq mediadan maruzalarBepul blogni qayerda yaratish kerak?
Blogni bepul yaratishingiz mumkin bo'lgan ko'plab onlayn xizmatlar mavjud. Eng mashhur variantlarni ko'rib chiqing.
- WordPress.com. Eng ommabop bloglar platformalaridan biri. Bu onlayn kundalik ko'rinishini ta'minlash va texnik parametrlarni yaxshilash uchun juda ko'p funktsiyalarni bajaradi:
Blogda qanday qilib pul topish mumkin?
Onlayn kundalik haqiqiy pul keltirishi uchun uni yaratishda ma'lum qoidalarga amal qilishingiz kerak.
Reklama beruvchilarni jalb qilish uchun juda ko'p (va undan kam yoki doimiy) noyob tashrif buyuruvchilar bo'lishi kerak va buning uchun siz blogni targ'ib qilishingiz kerak bo'ladi. Buni to'g'ri bajarish uchun siz asosiy tavsiyalarga amal qilishingiz kerak.
Doimiy ravishda ma'lumotni yangilab turing,
Boshqa bloglarga sharh bering va sharhlaringizni o'zingizdan so'rang.
Oq kataloglarga kiring,
Kalit so'zlar bilan do'stlar orttiring
O'zingizning blogingizda ijtimoiy tarmoqlarda "vakillik" yarating.
Shunday qilib, bloglar Internet foydalanuvchilari orasida keng tarqalgan. Siz bepul onlayn kundalik yaratishingiz yoki xosting va domen nomiga sarmoya kiritishingiz mumkin.
Ko'pchilik foyda olish uchun blog yaratishga va uni targ'ib qilishga harakat qilmoqda, ammo muvaffaqiyatga erishish uchun uni to'g'ri bajarish kerak.
|
| |
Blogning narxi qancha? - Mavzu: Media savodxonlik va axborot madaniyati evolutliyasi hamda jamiyatdagi ahamiyati reja

|
Mavzu: Media savodxonlik va axborot madaniyati evolutliyasi hamda jamiyatdagi ahamiyati reja
|
bet | 20/37 | Sana | 17.09.2024 | Hajmi | 373,2 Kb. | | #271427 |
Bog'liq mediadan maruzalarBlogning narxi qancha?
Blog yaratish uchun mutlaqo bepul ishlamaydi. Kamida siz domen nomini sotib olishingiz kerak bo'ladi. Domenni ro'yxatdan o'tkazish har doim to'lanadi - narx .com, .net, .pro zonasiga bog'liq. UCoz konstruktorida siz saytingizning boshqaruv paneli orqali domen sotib olishingiz mumkin (yiliga $ 11 dan). Agar siz "Optimal" tarif rejasini bir yil muddatga ulatsangiz, istagan domenni xohlagan sovg'angiz sifatida bepul olishingiz mumkin.
WordPress-dagi blog tarkibining narxi asosan xarajat qiladi
Yiliga 40 dan 200 dollargacha: .kom zonasida Bluehost hosting (yiliga $ 31) + domen (yiliga taxminan $ 8). Xarajatlar moddasi sotib olishning noyob shablonini ($ 40 dan), pullik plaginlar (ularning ko'plari bor) va, ehtimol, mutaxassislar xizmatlari bilan - biron bir modul yaratish, shablonni yangilash, ba'zi boshqa kodlash yoki sozlash orqali to'ldirish mumkin.
UCoz-da blogni yuritish narxi tarifga va bir martalik yangilanish muddatiga qarab (bir oy, bir yil yoki 2 yil) farq qiladi va o'zgaradi.
Yiliga 28 dan 153 dollargacha. Masalan, ikki yil davomida to'lashda siz 30% chegirmaga ega bo'lasiz, darhol bir yil uchun to'laganda - 20%. Saytni tizimda ro'yxatdan o'tkazgandan keyingi dastlabki ikki kun ichida tegishli tarif rejasini to'lash orqali siz 50% kafolatlangan chegirmaga ega bo'lishingiz mumkin.
WordPress va uCoz-da blog yaratish deyarli bir xil narxga ega. Farqi shundaki, bu pul uchun uCoz ancha ergonomik bo'lib, jarayonni bitta boshqaruv panelidan boshqarishga imkon beradi, qutidagi modullarning keng doirasi, shablonlari, domeni beradi. Faqat boshida -50% chegirma haqida unutmang. Bloglardagi baxtli hayot uchun bu retsept.
Blogni qanday o'qish kerak
Bloglar boshqacha. Dastlab, bu tushuncha shaxsiy kundalik kabi bir narsani anglatar edi. Bir kishi o'z bilimlari, tajribasi, atrofidagi voqealar haqidagi fikrlari bilan o'rtoqlashdi va barcha yozuvlar xronologik tartibda joylashtirilib, yangiliklar lentasini tashkil etdi. Endi blog deganda mazmuni yangiliklar lentasi shaklida namoyish etiladigan sayt tushuniladi. Bu biznikiga o'xshash tematik manba bo'lishi mumkin, bu erda shaxsiy tajriba va har qanday voqea taassurotlari haqida emas, balki ma'lum bir joy ekspert nuqtai nazaridan tavsiflangan. Muallifning shaxsiyati fonda yo'qolishi mumkin, eng muhimi - foydali tarkib. Tanlangan profil uchun mualliflik entsiklopediyasiga o'xshash narsa chiqadi.
|
| |
Biba modeli - Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent

|
Vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent
|
bet | 55/111 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,03 Mb. | | #246571 |
Biba modeli. Ushbu model Bell-LaPadul modelining modifikatsiyasi bo‘lib, ma’lumotlar yaxlitligini ta’minlashga yo‘naltirilgan. Biba modelining bazaviy qoidalari quyidagicha ifodalanadi:
“Yaxlitlikning oddiy qoidasi” (Simple Integrity, SI). Ushbu qoidaga binoan subyekt o‘zining sathidan past yaxlitlik sathidan axborotni o‘qiy olmaydi. Yaxlitlikning uchta sathiga ega tizimda ushbu qoidaning amalga oshirilishiga mos axborot oqimlari sxemasi 4.13–rasmda keltirilgan.
4.13-rasm. “Simple integrity” xususiyati uchun axborot oqimlari sxemasi
“-Yaxlitlik” (-Property). Ushbu qoidaga binoan subyekt o‘zining sathidan yuqori yaxlitlik sathiga axborotni yoza olmaydi. Yaxlitlikning uchta sathiga ega tizimda ushbu qoidaning amalga oshirilishiga mos axborot oqimlari sxemasi 4.14–rasmda keltirilgan.
4.14-rasm. “-Property” xususiyati uchun axborot oqimlari sxemasi
“Chaqiruv xususiyati” (Invocation Property). Ushbu qoidaga binoan subyekt yaxlitlikning yuqori sathidagi subyektdan servisni so‘ray olmaydi.
Ta’kidlash lozimki, Biba modelidagi yaxlitlik sathlarini ishonchlilik sathi sifatida qabul qilmoq lozim. Mos axborot oqimlarini esa axborotni ma’lumotlarning yuqori ishonchli majmuidan ishonchligi pastrog‘iga va aksincha uzatish kabi qabul qilish lozim.
Mantiqiy va fizik foydalanishlarni boshqarish. Foydalanishni boshqarishning mantiqiy vositalari infrastruktura va uning ichidagi tizimlarda mandat, tasdiqlash, avtorizatsiya va majburiyatlar uchun foydalaniladi. Ushbu komponentlar tizimlar, ilovalar, jarayonlar va axborot uchun foydalanishni boshqarish choralarini qo‘llaydi. Shuningdek, foydalanishni boshqarishning mazkur usuli dastur, operatsion tizim, ma’lumotlar bazasida ham qo‘llanilishi mumkin. Fizik foydalinishni boshqarish mexanik ko‘rinish bo‘lib, qulflanuvchi xonadan fizik foydalanishga o‘xshatish mumkin. Foydalanishni boshqarishni aslida mantiqiy va fizik turga ajratishning o‘zi noaniq hisoblanadi. Masalan, fizik nazoratlash odatda dasturlar, kartadagi chiplar va dasturiy ta’minot orqali ishlovchi elektrik qulflar orqali ishlaydi. Ya’ni, bu o‘rinda fizik foydalanishga mantiqiy deb ham qarash mumkin.
|
| |
Kursatkichlar va simvolli massivlar

|
Kursatkichlar va simvolli massivlar
|
bet | 36/89 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 313,45 Kb. | | #100010 |
Bog'liq @AKT Official C haqida o\'zbekcha darslar majmuiKursatkichlar va simvolli massivlar.
C ++ tili mualliflari massivlar o’rnida funktsiyalarda ko’rsatkichlardan foydalanishni maslahat beradilar. Shuni ta'kidlab o’tish kerakki massivlar nomlari funktsiya tanasida konstanta deb hisoblanmaydi, Shuning uchun bu ko’rsatkichga ++ va – amallarini qo’llash mumkindir. Misol tariqasida so’zlar bilan ko’rilgan funktsiyalarni faqat ko’rsatkichlardan foydalanilgan variantlarini ko’rib chiqamiz.
Satr uzunligini hisoblash:
Int len (char *s)
{ int m;
for(m=0; *(s+m)!=’\0’;m++)
return m;
}
Keyingi variantda s kursatkichga ++ amali qo’llaniladi:
Int len (char *s)
{ int m;
for(m=0; *s++!=’\0’;m++)
return m;
}
Bir satrdan ikkinchisiga nusha olish:
Void copy(char *c1, char *c2)
{
I=0;
While(*(c1+i)=*(c2+I))1=’0’)
I++;
}
Nol'dan katta qiymat while operatori shartida rost hisoblangani uchun bu dasturni ++ amalini qo’llagan holda qo’yidagicha qisqarok yozish mumkin:
Void copy(char *c1, char *c2)
{
While(*c1++=*c2++);
}
Satrlarni ulash(konkatenatsiya funktsiyasi)
Void concat(char *c1,char *c2)
Int I;
For(m=0;*(c1+I)!=’\0’; m ++)
While((*(c1+m+I)=*(c2+I))
I++;
}
Bu funktsiyaning qisqa varianti:
Void concat(char *c1,char *c2)
While(*c1++);
While(*c1++=*c2++)
}
Ikki satrni o’zaro solitirish:
Bu misolimizda ko’rsatkichlardan har hil foydalanish usullari ko’rsatiladi:
Int row(char c1[], char c2[])
{ int I,m1,m2;
for(m1=0; *(c1+m1)=’\0’;m1++);
for(m2=0;*(c2+m2)=’\0’,m2++)
if (m1!=m2) return -1;
for(I=0;Iif (*c1++ !=*c2++) return (I+1);
return 0;
Bu funktsiya qo’yidagi qiymatlarni qaytaradi:
Agar satrlar uzunligi har hil bulsa 0;
Agar hamma simvollar mos kelsa 0;
Agar simvollar mos kelmasa birinchi mos kelmagan simvol nomeri.
|
| |
Juwmaqlaw - Telekommunikaciya texnologiyalarí HÁm kásiplik tálim” fakulteti

|
Telekommunikaciya texnologiyalarí HÁm kásiplik tálim” fakulteti
|
bet | 3/3 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 100,8 Kb. | | #256715 |
Bog'liq Simsiz tarmaqlar(tmk)Juwmaqlaw
Bul maqalada biz WiFi simsiz tarmag'iniñ qàwipsizligin tàmiynlew jollarin kórip shiqtiq. Demek biz jasırınlıqtı támiyinlew hám paydalanıwshılardıń uzatılǵan maǵlıwmatların ustap qalıwdan qorǵaw ushın isletiledi. WEP-40 hám WEP-104 eki versiyası ámeldegi, olar tek gilt uzınlıǵı menen parıq etedi. Sımsız tarmaqta qurılmalardı MAC adresler filtri járdeminde baqlaw múmkin. Nátiyjede qalǵan apparatlarǵa da sımsız tarmaq adapter jaylanadı.Tek paroldı (giltni) ornatıp, odan keyin Wi-Fi tarmaǵına jalǵanıw ushın paydalanıń. Bir parol barlıq qurılmalar ushın isletiledi. Paroldıń ózi qurılmalarda saqlanadı. Bul parametrden paydalanıw usınıs etiledi.
Paydalanilg’an A’debiyatlar:
1. Broydo V.L. Vichislitelnie sistemi, seti i telekommunikatsii. SPb. Piter: 2009.
2.Nigmatov X. va boshqalar. Zamonaviy axborot texnologiyalari. O’quv qo’llanma. “Navro’z” nashriyoti. Toshkent. 2015 y.
3.Nigmatov X., Tursunov N. Kompyuter tizimlari va tarmoqlari. O’quv qo’llanma.
4. “Toshkent islom universiteti nashriot-matbaa birlashmasi” nashriyoti. Toshkent shaxri. 2018 й. 184 bet.
|
| |
Ekinlarning suvni eng ko‘p talab qiladigan kritik davrlari

Ekinlarning suvni eng ko‘p talab qiladigan kritik davrlari
O‘simliklar
Kritik davr
G‘o‘za
Suvga bo‘lgan eng katta ehtiyoj gullash – hosil
tugish bosqichiga to‘g‘ri keladi.
Bug‘doy (arpa)
Suvga bo‘lgan eng ko‘p ehtiyoj naychalash,
boshoqlanish va don tugish davrida bo‘ladi
Makkajo‘xori
Suvga eng ta’sirchan davri – boshoq chiqarishdan
10-15 kun avval va donlarning sutga to‘lish davri
Kungaboqar
Savatcha hosil qilishi – gullashi
Oq jo‘xori
To‘pgullar shakllanishi – donlari to‘lishayotgan
davri
Dukkaklilar
G‘unchalash-gullash davri
Grechixa
Gullash davri
Tariq
Boshoq chiqarishi – don to‘lishishi davri
Poliz ekinlari
Gullash – hosilning yetishish davri
Kartoshka
G‘unchalashgacha, g‘unchalash-gullash,
gullashdan keyin va tugunaklarning maksimal
o‘sishi davrida
Ekinlarni sug‘orish uchun vegetatsiya mavsumi davomida
kerak bo‘ladigan suvning miqdori rejadagi hosilni olish uchun
ekin maydoning har bir gektariga berilishi kerak bo‘lgan suvning
miqdorini ifodalaydi.
Ekinga vegetatsiya mavsumida berilishi kerak bo‘lgan
114
suvning miqdorini (sug‘orish me’yorini) quyidagi tenglik
yordamida aniqlanadi:
M = E
–
P
yog
‘
in
± ∆W –
W
SS
bu yerda, M – mavsumiy sug‘orish me’yori, m
3
/ga;
E – umumiy bug‘lanishga sarflangan suvning miqdori,
m
3
/ga;
P
yog‘in
– mavsum davomida yoqqan yog‘inlarning umumiy
miqdori, m
3
/ga;
ΔW – tuproq namligini mavsumning avvali va oxiridagi
ko‘rsatkichlari orasidagi farq, m
3
/ga;
W
SS
– yer osti sizot suvlaridan olingan suvlar miqdori, m
3
/ga;
Ekinlarning o‘sish va rivojlanish davrlarida sug‘orishni
to‘g‘ri tashkil qilish yuqori hosil olishning eng muhim omili
hisoblanadi.
Ekinlar o‘sish davrining kritik bosqichlarida nam
yetishmasligiga o‘ta sezuvchan bo‘ladilar.
Sug‘orishning rejimi va me’yori qo‘llanilayotgan sug‘orish
usuli bilan chambarchas bog‘liq.
Masalan, egatlab sug‘orishda tuproqni egatning butun
uzunligi bo‘ylab bir tekis namlanishiga erishish uchun sug‘orish
me’yorini gektariga 600 m
3
dan kam bo‘lmagan miqdorlarda
tayinlanadi.
Ma’lumki, egatlab sug‘orilganda egatlarning bosh qismida
suvni tuproqning faol qatlamidan chuquroqqa singishi kuzatiladi.
Chuqurga singiyotgan suvning miqdorini hisobga olish
uchun sug‘orish me’yori miqdorini tuzatma koeffitsient kiritish
orqali aniqlashtiriladi, ya’ni sug‘orish me’yorlari k = 1,1-1,3
koeffitsientlarga ko‘paytirilib belgilanadi.
|
Umumiy koeffitsiyent - Shvetsariya taraqqiyot va hamkorlik agentligi

384
Sug‘orish turi
Bank kreditlari bo‘yicha foiz xarajatlarining
bir qismini qoplash
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining asosiy stavkasi-
dan oshadigan, lekin Markaziy bankning asosiy stavkasining 45
foizidan oshmagan miqdorigacha, tijorat banklari tomonidan
belgilangan foiz stavkasining xorijiy valyutadagi kreditlar uchun
– 3 foizlik punktdan oshmagan miqdorda.
Sug‘orish turi
Bank kreditlari bo‘yicha foiz xarajatlarining bir qismini qoplash
Y er osti ta ’mirlash ishlari

2. Tayyorgarlik ishlari. T a’mirlash xarakteri bilan bog‘ljq
b o ‘lgan barcha tayyorgarlik ishlari bajariladi.
3. K o!tarib-tushirish operatsiyalari. T a’mirlash xarakteri
va turiga qarab ko‘tarish m oslam alari
yordam ida nasos -
kom pressor quvurlari kolonnasi va shtangalar kolonnasini
k o ‘tarish ham da tushirish.
4. Q ud uq n i yuvish,
qum tiq in id a n tozalash , quduq
uskunalari ning ayrim
qism larini alm ash tirish , kichik
avariyalarni b a rta ra f etish va shu ng a o ‘xshash
ishlarni
bajarish.
5. Y akuniy ishlar, y a ’ni ta ’mirlash tugagandan so'ng
texnikani jo ‘natish, quduqni o ‘zlashtirib,
ishga tushirish,
rekultivatsiya ishlarini bajarish.
29-rasm. Qum tiqinini yuvish:
a ~
quduqni to ‘g‘ri yuvish;
b —
quduqni tcskari yuvish;
Bilimni tekshirish uchun savol va topshiriqlar

q o 'llash d a,
o d atd a, ikkita o g ‘ir taq asim o n m oslam a (shtro-
pa) lard a n fo y d alan iladi.
E le v a to rn in g k o rp u si p o ‘la td a n quyilgan (30-rasm ).
U n in g h a m m a d e ta lla ri
40X N ( x ro m -n ik e l) m arkali
p o 'la td a n yasalgan.
2-jadvalda M olchanov sistem asidagi
elevator tavsifi
keltirilgan.
2-jadval
K o ‘rsa tk ic h la r
E -1 ,5 "
E -2"
E -2 ,5"
Q u v u rlar d ia m e tri, m m
48
60,3
73
К оЧ ага o la d ig a n yu k i, t
25
25
25
O g 'irlig i (sh lro p a la r
b ila n
b irg a), kg
2 7 ,7
28,1
30,4
Q uvur kalitlari nasos-kom pressor quvurlarini qotirish
va bo‘shatish uchun xizmat qiladi (31,32- rasmlar). Yer osti
ta ’m irlash ishlarida universal zanjirli kalit ishlatiladi. Bu
kalitning og'irligi 11 kg b o ‘lib, 60,73 va 89 m m li quvurlami
qotirishga m o'ljallangan.
C huqurlik nasoslari shtangalarini k o ‘tarib-tushirishda
shtanga elevatorlari (33-rasm ) va shtanga kalitlaridan (34 -
rasm ) foydalaniladi.
Shtanga elevatorlari o ‘lcham i
va alohida detallarining
konstruktiv tuzilishiga k o ‘ra turlarga b o ‘linadi.
N asos shtangalarini qotirish va b o ‘shatishda bajarila-
digan jarayon (operatsiya) xususiyatiga k o 'ra ikki xil kalit
b o ‘ladi: katta hajmdagi ishlarni bajarishga m o ‘ljallangan
oddiy kalit (34-rasm ); alohida hollarda ishlatiladigan ay-
lanm a kalit.
Q u d u q larn i t a ’m irlash ish larid a k o ‘ta rib -tu sh irish
operatsiyalarini bajarishda ilgaklarning ( 3 5 -rasm ) roll
katta.
70
3 0 -ra sm . E lev ato r konstruksiyasi:
Shvetsariya taraqqiyot va hamkorlik agentligi - bet 53

120
1.35-rasm. Ekinning ekish muddati va xususiyatlari moduli
1.36-rasm. Tuproq xususiyatlarini kiritish moduli
4.
Tuproq moduli
Tuproq moduli ekin maydoni
tuproq turi va xossalari
to‘g‘risidagi ma’lumotlarni kiritish uchun xizmat qiladi (
1.36-
rasm
).
Ekinlarni sug‘orish me’yorini
aniqlashda FAOning
CROPWAT dasturini qo‘llash
uchun
ob-havo ma’lumotlarini
FAOning CLIMWAT 2.0 dasturi va Uzgidromet ma’lumotlaridan
olib foydalanish mumkin. Ekin yetishtiriladigan
dalaning tuproq
121
ma’lumotlari va ekinlarni joylashuvi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni
fermerlarning o‘zidan yoki tuman qishloq xo‘jaligi bo‘limlaridan
olinadi.
CROPWAT dasturining natija beruvchi modullari
5.
Sug‘orish me’yorlarining tuproqlar mexanik tarkiblari

116
1.31-jadval
Ekin turlariga mos ravishda tuproqning faol qatlamlari
Ekin turi
Rivojlanish fazasi
Namlanish
chuqurligi, sm
G‘o‘za
Shonalash davrigacha
40-60
Shonalash
vaqtida
50-70
Gullash
davrida
70-100
Hosil pishishi paytida
50-60
Kartoshka
Tuganaklash davrida
20-30
Donli ekinlar
Tuplashgacha davrda
30-40
Tuplash davrida
50-60
Naychalash davrida
60-85
Makkajo‘xori
50-70
Bog‘ va
uzumzor
75-85
Karam, bodring,
piyoz
Ildiz otish davrida
20-30
To‘liq
rivojlanish davrida
35-45
Tuproqlarning ayrim qishloq xo‘jaligi
ekinlarining
rivojlanish fazalariga mos ravishda namlanishi kerak bo‘lgan faol
qatlamining ko‘rsatkichlari 1.31-jadvalda keltirilgan.
Tuproqning faol qatlamidagi namlik miqdori kamayib,
minimal chegaraga yetganda sug‘orish vaqti kelgan hisoblanadi.
Tuproq faol qatlamining namligini minimal qiymatga
yaqinlashgani va o‘simlik nam tanqisligini his etayotganini
aniqlashning bir qator usullari mavjud.
Amaliyotda eng ko‘p qo‘llaniladigan
usullardan biri tuproq
namligini aniqlash orqali pastki chegarani topish hisoblanadi.
117
Shuningdek, o‘simlikning fiziologik ko‘rsatkichlariga ko‘ra
sug‘orish muddatlarini aniqlash ham sug‘orish muddatlarini
aniqlashning eng tez va arzon usullaridan sanaladi.
Ekinlarning turli rivojlanish fazalarida sug‘orishni o‘tkazish
uchun tuproqning namligi,
agrotexnika, sizot suvlari chuqurligi
va boshqa omillarni inobatga olgan tarzda ish yuritish yaxshi
natija beradi.
sabablari - Shvetsariya taraqqiyot va hamkorlik agentligi

125
Tuproqning sho‘rlanishi yer usti va yer osti suvlarining
harakati (geomorfologik jarayonlar) natijasida yuzaga keladi.
Tuzli tog‘ jinslarining shamol natijasida ko‘chishi va tuzli
toshlarining
yer
yuzasiga
chiqib
qolishi
ham
dalalar
tuproqlarining sho‘rlanishiga sabab bo‘lishi mumkin.
Tuproqning tabiiy jarayonlar oqibatida sho‘rlanishiga
birlamchi sho‘rlanish deb aytiladi.
Tuproqning inson faoliyati bilan bog‘liq sun’iy jarayonlar
oqibatida sho‘rlanishiga esa ikkilamchi sho‘rlanish deb aytiladi.
Inson faoliyati oqibatida yuzaga keladigan sho‘rlanishga
sabab bo‘luvchi omillarga
Tomchilatib sug‘orish tizimlari uchun koeffitsiyentlar

|
Tomchilatib sug‘orish tizimlari uchun koeffitsiyentlar Pdf ko'rish
|
bet | 170/197 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 13,74 Mb. | | #247359 |
Bog'liq 2rvAPcPsrRZZdBe1KYZc6NQtkhIVSPBObuzOsPV5Tomchilatib sug‘orish tizimlari uchun koeffitsiyentlar
t/r
Tizimning tarkibiy qismlari va sifat ko‘rsatkichlari
Ko‘rsatkich
1.
Hovuz-tindirgich
*
1.1.
beton yoki temir-beton qoplamali
0,08
1.2.
geomembrana qoplamali (qalinligi ≥1 mm)
0,05
1.3.
bir mavsumli plyonka bilan qoplangan
0,02
1.4.
qoplamasiz
0,01
2.
Nasos stansiyasi
0,1
3.
Filtrlash qurilmasi
*
3.1.
gidrosiklonli, gidravlik avtomat, qumli, diskli
(yoki setkali) filtr va o‘g‘it berish moslamasi
0,15
3.2.
qumli, diskli (yoki setkali) filtr va o‘g‘it berish
moslamasi
0,1
3.3.
diskli yoki setkali filtr va o‘g‘it berish moslamasi
0,05
4.
Bosh (magistral) quvurlar
*
4.1.
qalin devorli (>5,7 mm)
0,25
4.2.
o‘rtacha qalin devorli (4,2-5,7 mm)
0,2
4.3.
yupqa devorli (2,0-4,1 mm)
0,15
5.
Tarqatuvchi quvurlar
*
5.1. qalin devorli (>3,1 mm)
0,25
5.2. o‘rtacha qalin devorli (2,8-3,1 mm)
0,2
5.3. yupqa devorli (0,75-2,7 mm)
0,15
6.
Tomizgichli sug‘orish shlanglari
*
6.1. qalin devorli (>0,7 mm)
0,4
6.2. o‘rta devorli (0,3-0,7 mm)
0,35
6.3. yupqa devorli
0,3
6.4. tuproqosti sug‘orishga mo‘ljallangan shlanglar
0,5
7.
Tizimning avtomatlashtirilgan boshqaruvi
0,1
8. Suv hisoblagich
0,05
JAMI
**
* – mazkur
qismdagi ko‘rsatkichlarning bittasi tanlanadi;
** – 1, 2, 3, 4
, 5, 6, 7, 8 satrlardagi ko‘rsatkichlar qo‘shilib aks
ettiriladi.
|
| |
Ekinlarning suvga bo‘lgan talabini FAOning

118
CropWat dasturining ma’lumot kiritish modullari
1.
Iqlim / ETo moduli
Iqlim modulida hududga tegishli meteoma’lumotlar (o‘rtacha
oylik
havo harorati, namlik, shamolning tezligi,
quyoshli vaqtlar
davomiyligi) kiritilib, zarur hisoblar bajariladi.
Modulga
kiritiladigan ma’lumotlar hududidagi meteostansiyalar yoki FAO
ning CROPWAT dasturi uchun maxsus yaratilgan va internetda
CLIMWAT 2.0 dasturidan olinadi.
Dasturni
www.fao.org/nr/water/infores_databases_climwat
.htm
manzilidan yuklab olish mumkin.
Iqlim/ETo moduli Penman-Monteyt usulida ETo ni hisoblash
uchun iqlim ma’lumotlarini kiritish uchun xizmat qiladi (1.33-
rasm).
1.33-rasm. Iqlim
ma’lumotlarini
kiritish, evapotranspiratsiya va
quyosh radiatsiyasini hisoblash moduli
sun’iy omillar - Shvetsariya taraqqiyot va hamkorlik agentligi

126
Yuza qatlamida juda ko‘p miqdorda
suvda eriydigan tuzlari
bo‘lgan yerlarga sho‘rxok yerlar deyiladi.
Sho‘rxok yerlarning yuqori qatlamidagi tuzlarning miqdori
1-2% dan 10-20% gacha bo‘ladi.
Bunday yerlarda ekinlar
rivojlana olmaydi faqat nobud bo‘ladi.
Sho‘rlangan tuproqlar tarkibidagi suvda eriydigan tuzlarning
tarkibi turlicha bo‘lishi mumkin.
Ular asosan, kalsiy, magniy, natriy va kaliy kationlari hamda
gidrokarbonat, bikarbonat, sulfat va xlorid anionlarini o‘zaro
birikishi natijasida shakllanadi.
Oqibatda suvda eriydigan o‘n ikki xil tuz hosil bo‘ladi.
Bu tuzlarning birortasi ham qishloq xo‘jaligi
ekinlarining
normal rivojlanishi uchun bevosita zarur emas.
Ularning ayrimlari ekin uchun zararsiz bo‘lsa, boshqalari
ekinlar uchun o‘ta zararli sanaladi
va ekin nihollarini butkul
nobud qiladi.
Ekinlar uchun zararli bo‘lgan tuzlarga zaharli tuzlar deyiladi.
Tuproqdagi kation va anionlarning birikishi natijasida hosil
bo‘lgan tuzlarning ro‘yxati tarkibi bo‘yicha 1.32-jadvalda o‘ziga
xos tartibda joylashtirilgan.
Tuzlarni ayrim olingan qishloq xo‘jaligi
ekinlariga zararlilik
darajasi bo‘yicha quyidagi tartibda joylashtirish mumkin (1.33-
jadval).
Ayrim tuz birikmalari o‘simliklarga uncha zararli ta’sir
ko‘rsatmaydi. Hatto ularning yuqori konsentratsiyalari ham ayrim
zararli tuzlarga qaraganda tuproqqa kam ta’sir qiladi. Bunday
hodisa tuzlar antagonizmi deb ataladi. Eng kuchli antagonistlar–
natriy va kalsiy kationlaridir.
Tuproq sho‘rlanishini sensorli datchiklar yordamida

140
Sensorlar tuproqning ma’lum chuqurliklariga,
asosan
ekinlarning ildiz zonasi atrofiga doimiy o‘rnatib qo‘yiladi.
Sensorlar tuproqning elektr o‘tkazuvchanligiga asoslangan
ma’lumotlarni qayd qilib boradilar va bu to‘g‘rida yig‘uvchi blok
yoki o‘lchash asbobiga xabar berib turadi.
Tuproqning elektr o‘tkazuvchanligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar
dS/m o‘lchov birligida taqdim qilinadi. O‘lchash natijalari tuproq
sho‘rlanishi o‘zgarishlarini aks ettiruvchi jadval va grafiklar
ko‘rinishlarida ekranga chiqariladi yoki yig‘uvchi
blokka
joylashtiriladi.
Olingan ma’lumotlarni tahlil qilish asosida tuproqning
sho‘rlanish darajasini baholash va sho‘r yuvish ishlarini
rejalashtirish ishlari bajariladi.
Hozirgi kunda sensorli usullar amaliyotda keng qo‘llanadi.
Zamonaviy mobil uskunalarni qo‘llash asosida ma’lumotlarni
masofadan
turib
olish
imkoniyatlari
usulning
afzallik
tomonlaridan sanaladi. Bundan tashqari ma’lumotlarni
saqlash
moslamalari bilan jihozlangan uskunalarda ma’lumotlarni uzoq
muddat saqlash imkoniyatlari mavjud.
Sensorli usullar tuproqning sho‘rlanish darajasini tez
aniqlash bilan birga meliorativ tadbirlarni tezkor rejalashtirish va
amalga oshirish imkoniyatlarini yaratadi.
Tuproq sho‘rlanish darajasini dala sharoitida baholash usuli
ham mavjud bo‘lib, u tuproq
namunasini olish va elektr
o‘tkazuvchi aralashma tayyorlashga asoslangan. Bunda tuproq
eritmasidagi tuz miqdori qo‘l elektr tuzo‘lchagichi yordamida
o‘lchanadi. O‘lchash natijasi tuproqning elektr o‘tkazuvchanligi
birligida ifodalanadi.
Bunday tuzo‘lchagichlar dunyoning ko‘plab
mamlakatlarida
ishlab chiqariladi. Ular yetarli darajada aniqlikka ega bo‘lib,
ayrimlari tuproqning namligi va rN ko‘rsatkichlarini o‘lchash
141
sensorlari bilan birgalikda jihozlanadi.
Bu tuzo‘lchagichlardan foydalanish fermerlarga dala
sharoitida tuproqning sho‘rlanish darajasini tezkor aniqlash
imkoniyatlarini yaratadi.
Tuzo‘lchagichni to‘g‘ri ishlayotganligini
tekshirib turish
uchun maxsus standart eritmalar tavsiya qilinadi. Ular yordamida
tuzo‘lchagichning aniqligini har o‘lchashdan oldin standart eritma
yordamida tekshiriladi.
Tuproqning sho‘rlanish darajasini dala sharoitida aniqlash
uchun avval maxsus qazilgan nuqtalardan tuproqning namunalari
olinadi. Keyingi qadamda tuproq
namunasining aralashmasi
tayyorlab olinadi. Tuproq-suv aralashmasini 20 gramm vaznli
tuproq namunasiga 100 ml miqdorda distillangan suv qo‘shib
tayyorlanadi. Bunda 1 birlik tuproqqa 5 birlik suv qo‘shib
aralashtiriladi.
Hosil bo‘lgan tuproq-suv aralashmasini 2-3 minut davomida
yaxshilab aralashtiriladi. Keyin aralashmani filtrlovchi qog‘ozdan
o‘tkaziladi va bu aralashma (eritma) boshqa idishga quyiladi.
Eritmaga qo‘l tuzo‘lchagichi sensor datchiklari tushirilib,
eritmaning tuzlilik darajasi o‘lchanadi.
Jarayonning
kechishi
ketma-ketligi
1.42-rasmda
aks
ettirilgan.
Tuproq sho‘rlanishi darajasini
aniq baholash uchun
o‘lchangan natija aniq birliklarda ifodalanadi.
B11.2.R DVD Playback - Future Requirements

|
B11.2.R DVD Playback - Future Requirements
|
bet | 221/250 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 1,03 Mb. | | #428 |
Announcement of additional future requirements will be published at http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/video/.
All general requirements in B1.0 are included by reference.
All bus-specific requirements in B2.0 are included by reference.
All general requirements in B11.1 are included by reference.
http://www.microsoft.com/tv/
All TV receiver modules for use with Windows XP must conform to the BDA architecture, as defined in the DirectX 8 DDK and in “Broadcast Driver Architecture Drivers” in the Windows DDK. Data streams along with video and audio streams are required to be passed into the Microsoft DirectShow environment. The IP Sink filter provided within the BDA architecture is the mechanism for getting the data to the IP software rather than using an NDIS driver for the TV tuner module.
WebTV for Windows and related DLLs are not part of the Windows XP product. All analog and digital video capture solutions must be based on published DirectShow interfaces, WDM Video Capture and Broadcast Driver Architectures.
|
| |
-2.QuduqIarni ta ’mirlashda ishlatiladigan texnika

Bu q u r i l m a l a r n i , a s o s a n , m i n o r a v a m a c h t a l a r ta s h k il
iladi. K o 't a r g i c h m e x a n iz m s if a tid a a v to m o b il y o k i tr a k -
to rg a o ‘r n a tila d ig a n c h i g 'i r d a n f o y d a la n ila d i.
M inora oddiy polispast yoki tal tizim i bilan ta ’m in-
langan
b o ‘lib, maxsus m oslam a yordam ida k o ‘tariladigan
yuk (quvur, shtanga) uning ilgagiga ilinadi. Q uduqdan
ko‘tarilgan quvur va shtangalar m inora yoki
m achta yoniga
qiya o ‘rnatilgan maxsus stellajga joylanadi.
T a ’m ir la s h d a is h la tila d ig a n m in o r a n in g b a la n d lig i
22,28
metr
b o ‘lib , u
50
d a n
75
t o n n a g a c h a y u k n i
коЧага
o la d i.
U ncha ch u q u r b o ‘lm agan qu d u q larn i ta ’m irlashda
m i n o r a
o ‘rniga balandligi 15-^22 m etr bo'lgan, 15-25 tonna
yukni коЧага oladigan m achtalardan foydalaniladi. Tal
arqoni (osm a arqon) diam etri 1 1 -2 8 m m b o ‘lgan p o ‘lat
simdan ishlangan.
Quvur elevatorlari ko4arib-tushirish
operatsiyalarida
nasos-kom pressor quvurlarini m ufta ostidan ilib olish va
tutib turish uch u n xizm at qiladi. Shtangalar kolonnasini
ko‘tarib-tushirish uchun 5-И 0 tonna yukni коЧага oladigan
elevatorlardan foydalaniladi.
N asos-kom pressor quvurlari va
shtangalarni bir-biriga
ulash yoki ularn i ajratish u ch u n zanjirli yoki sharnirli
quvur ham da shtanga kalitlaridan foydalaniladi.
B11.2.5 DVD Playback - FAQs

|
B11.2.5 DVD Playback - FAQs
|
bet | 220/250 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 1,03 Mb. | | #428 |
See http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/video/.
B11.2.5.2 DVD-Video navigation requirement [Logo Program Clarification]
The motivation for the requirement is that software vendors need a standard interface to DVD-style MPEG playback. This is necessary for such applications as games that include MPEG video, Microsoft PowerPoint® presentations with video, WebDVD applications, and encyclopedias such as Microsoft Encarta® or Compton, and to allow users to exchange MPEG files for display on different PCs.
Windows 98/Me: Windows Logo testing requirements:
-
WHQL testing will ensure that software decoders work with the Microsoft Navigator and the Microsoft DVD Player application runs on OEM systems that support DVD playback.
-
WHQL will not test OEM systems to determine whether a software DVD player is talking with the software decoder by way of the Microsoft Navigator. Any third-party navigator must use DirectShow and support the same interfaces as the Microsoft Navigator.
A DVD player application can talk privately with a software decoder, provided that the decoder also works with the Microsoft Navigator.
Microsoft encourages implementers to provide Microsoft with details about additional required navigator features, so that those features can be added to the future API.
FAQ Date: August 26, 1999; revisions March 10, 2000; revised May 4, 2000; revised June 19, 2000
B11.2.5.3 CSS copyright protection [Logo Program Clarification]
Copy Scramble System (CSS) copyright protection is not a Logo Program requirement. The related technical issue is addressed through proprietary licensing programs and is not a testing requirement for the Windows Logo Program.
FAQ Date: January 18, 2000
|
| |