nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Fill in each blank with the best word from the list. Use each word only

46
5
10
15
20
0
5
0
S
upplemental Reading
O
ne popular saying in America is that “there are lies, damn lies, and
statistics.” This means that statistics are often deceiving. Statistical
numbers reveal facts that appear to be true but, in reality, mask a
truth that is much more complicated.
Many researchers think this is the case with
dropout statistics. National high school dropout
rates are difficult to accurately determine for
several reasons. First, each state records dropouts
differently. There is no national standard for what
the term “dropout” means. Some students “drop
out” of one school after their freshman year and then go to another school to
finish their high school career. Others do not finish high school but later take a
special test and receive a General Education Diploma, or GED, which is equivalent
to a high school diploma.
Statistical discrepancies can cause confusion. For example, several studies
have recently claimed that the US high school dropout rate is about 25 percent.
But the National Center for Education Statistics showed the US dropout rate at
14 percent. How can the statistics be so different? Which ones are more correct?
The answers are not clear, and researchers add to the confusion by arguing
among themselves.
The validity of statistics depends on how they are calculated. Statistics often
don’t reflect different factors in determining the statistics. They give us a picture
of a situation, but the picture is not always accurate.
-mavzu: “Ona tili va o‘qish savodxonligi” darslarida grafik organayzerlardan foydalanish

|
-mavzu: “Ona tili va o‘qish savodxonligi” darslarida grafik organayzerlardan foydalanish
|
bet | 41/63 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,43 Mb. | | #228404 |
Bog'liq Majmua 4-k Ona tili va o`qish sav.2023 (1)12-mavzu: “Ona tili va o‘qish savodxonligi” darslarida grafik organayzerlardan foydalanish
Reja:
Grafik organayzerlar va ualardan ta’lim jarayonida foydalanish.
“Ona tili va o‘qish savodxonligi” darslarida grafik organayzerlarni qoʻllash.
Tayanch tushunchalar: grafik organayzer, “Baliq skeleti”, “BBB”, “Kontseptual jadval”, “Venn diagrammasi”, “Insert”, “Klaster”, “Nima uchun?”, “Qanday?”.
“Bilaman. Bilib oldim. Bilishni xohlayman”organayzeri. Sinf oʻquvchilari beshta guruhga boʻlinadilar, guruhlar nomlanadi. Yozuv taxtasi uch qismga ajratiladi. Birinchi bandning yuqori qismiga «Bilaman», ikkinchi bandning yuqori qismiga «Bilib oldim», uchinchi bandning yuqori qismiga esa «Bilishni xohlayman»degan soʻzlar yoziladi. Soʻngra oʻqituvchi oʻquvchilardan mavzu yuzasidan qanday ma'lumotlarga ega ekanliklarini soʻraydi va bildirilgan fikrlarni
«Bilaman »nomli bandga yozib qoʻyadi. Ushbu hguruhlar tomonidan fikrlar toʻla bayon etilganga qadar davom etadi. Mazkur jarayonda guruhlarning barcha a'zolari faol ishtirok etishlariga ahamiyat berish zarur. Oʻquvchilar tomonidan bildirilayotgan notoʻg’ri fikrlar ham inkor etilmasligi zarur (zero bunday harakat oʻquvchilarning faolligiga salbiy ta'sir koʻrsatadi).
Keyingi bosqichda oʻquvchilarga mavzuga oid matnlar tarqatiladi. Ushbu matn mavzu boʻyicha eng asosiy tushunchalarni oʻz ichiga oladi. Oʻquvchilar matn bilan tanishib chiqqandan soʻng fikr yuritishlari hamda mavzuga oid yana qanday ma'lumotlarni oʻzlashtiriganliklarini aniqlashlari lozim. Oʻquvchilar oʻz xulosalari asosida fikrlarini bayon etadilar, ushbu fikrlar «Bilib oldim» nomli ustunga yozib boriladi.
Soʻngi bosqichda oʻqituvchi oʻquvchilaridan yangi mavzu boʻyicha qanday ma'lumotlarni oʻzlashtirish istagida ekanliklarini soʻraydi va oʻquvchilarni yana oʻylashga da'vat etadi. Guruhlardan navbati bilan fikr soʻraladi.
Oʻquvchilar tomonidan bildirilgan fikrlar «Bilishni xohlayman» ustunga yozib boriladi.Masalan: Matn oʻquvchilarga tarqatiladi. Oʻquvchilar yakka tartibda (7 minut) matn bilan tanishadilar. Soʻngra guruhlarda yuqorida qayd etilgan jadvalni toʻldiradilar.
|
| |
nazorat elaklaridan o‘tuvchi massa, %

nazorat elaklaridan o‘tuvchi massa, %
38,1
19,05
76,2
100
-
83
38,1
95-100
100
19,05
45-75
95-100
4,77
25-45
30-50
№25
8-30
10-35
№100
0-6
0-6
Nazorat savollar:
1. Mahalliy xomashyo resurslari asosida qanday sun'iy g‘ovak to‘ldiruvchilar
ishlab chiqarish mumkin?
2. Qurilish materiallarini ishlab chiqarish sanoatining qanday xomashyo
bazasi mavjud?
3. O‘zbekistondagi qurilish materiallarini ishlab chiqaruvchi asosiy
korxonalarni keltiring?
4. TAQI da qaysi olimlar tomonidan Respublika xomashyo bazasi asosida
sun'iy g‘ovak to‘ldiruvchilar ishlab chiqarish texnologiyasi yaratilgan?
5. Barxan qumlari asosida olinadigan yengil g‘ovak to‘ldiruvchilar olish
texnologiyasini keltiring?
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Properties of concrete Fifth Edition A. M. Neville, First published 2011.
2. Akramov X.A., Nuritdinov X.N. Beton va temir-beton buyumlari ishlab
chiqarish texnologiyasi. Darslik. T., 2011.
3. E.K.Qosimov., Nizomov T.A. Qurilish ashyolari. Darlik. T., O‘zbekiston.
2014. 4. Akramov X.A., Raximov Sh.T., Nuritdinov X.N., Turopov M.T. Beton
to‘ldirgichlari texnologiyasi. O‘quv qo‘llanma (lotin imlosida).T., Arxitektura,
qurilish innovatsiya va integratsiya markazi. 2012.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Neville A. M. Properties of concrete Fifth Edition, First published 2011.
2. Akramov X.A., Nuritdinov X.N. Beton va temir-beton buyumlari ishlab
chiqarish texnologiyasi. Darslik. T., 2011.
3. Qosimov E.K., Nizomov T.A. Qurilish ashyolari. Darlik. T., O‘zbekiston.
2014. 4. Akramov X.A., Raximov Sh.T., Nuritdinov X.N., Turopov M.T. Beton
to‘ldirgichlari texnologiyasi. O‘quv qo‘llanma (lotin imlosida).T., Arxitektura,
qurilish innovatsiya va integratsiya markazi. 2012.
|
Strategiyaning maqsadi - Ona tili va o‘qish savodxonligi darslarini innovatsion yondashuv asosida tashkil qilish”...

|
Ona tili va o‘qish savodxonligi darslarini innovatsion yondashuv asosida tashkil qilish” kursining mazmun-mohiyati, maqsad va vazifalari
|
bet | 40/63 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,43 Mb. | | #228404 |
Bog'liq Majmua 4-k Ona tili va o`qish sav.2023 (1)Strategiyaning maqsadi. Oʻquvchilarni erkin, mustaqil va mantiqiy fikrlashga, jamoa boʻlib ishlashga, izlanishga, fikrlarni jamlab ulardan nazariy va amaliy tushuncha hosil qilishga, jamoaga oʻz fikri bilan ta’sir eta olishga, uni ma’qullashga, shuningdek, mavzuning tayanch tushunchalariga izoh berishda egallagan bilimlarini qoʻllay olishga oʻrgatish.
Strategiyaning qoʻllanishi: darslarda yakka tartibda yoki kichik guruhlarda oʻtkazish hamda nazorat darslarida qoʻllanilishi mumkin.
Mashgʻulotda qoʻllaniladigan vositalar: A-3, A-4 formatlarda tayyorlangan (mavzuni ajratilgan kichik mavzuchalar soniga mos) chap tomoniga kichik mavzular yozilgan tarqatma materiallar, flomaster(yoki rangli qalam)lar.
Mashgʻulotni oʻtkazish tartibi:
oʻqituvchi oʻquvchilarni mavzular soniga qarab 3-5 kishidan iborat kichik guruhlarga ajratadi (guruhlar soni 4 yoki 5 ta boʻlgani ma’qul);
oʻquvchilar mashgʻulotning maqsadi va uning oʻtkazilish tartibi bilan tanishtiriladi. Har bir guruhga qogʻozning chap qismida kichik mavzu yozuvi boʻlgan varaqlar tarqatiladi;
oʻqituvchi guruh a’zolarin tarqatma materialda yozilgan kichik mavzular bilan tanishishlarini va shu mavzu asosida bilganlarini flomaster yordamida qogʻozdagi boʻsh joyiga jamoa bilan birgalikda fikrlashib yozib chiqish vazifasini beradi va vaqt belgilaydi;
guruh a’zolari birgalikda tarqatma materialda berilgan kichik mavzuni yozma (yoki rasm, yoki chizma) koʻrinishida ifoda etadilar.Bunda guruh a’zolari kichik mavzu boʻyicha imkon boricha toʻlaroq ma’lumot berishlari kerak boʻladi.
Tarqatma materiallar toʻldirilgach, guruh a’zolaridan bir kishi taqdimot qiladi. Taqdimot vaqtida guruhlar tomonidan tayyorlangan materialar, albatta, auditoriya(sinf) doskasiga mantiqan tagma-tag(zina shaklida) ilinadi;
Oʻqituvchi guruhlar tomonidan tayyorlangan materiallarga izoh berib, ularni baholaydi va mashgʻulotni yakunlaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ona tili va o‘qish savodxonligi darslarini innovatsion yondashuv asosida tashkil qilish” kursining mazmun-mohiyati, maqsad va vazifalari
|
Fill in each blank with the best word from the list. Use each word only

52
5
10
15
20
0
5
0
S
upplemental Reading
S
tudents all over the world want to attend university in America. When
students apply, universities need a reliable way to assess their English
skills. Most universities use a test called
TOEFL: Test of English as a Foreign Language.
Businesses use a test called TOEIC:
Test of English for
International Communication. Today, however, many
universities are also using TOEIC. This test measures
English listening, reading, writing, and speaking. But
is it a true indicator of English ability?
Many people
do not think it is.
Students know they must get a high score on the
TOEIC to attend university or get a good job. They
often spend several years and lots of money studying
for it. Several students achieve very high TOEIC scores.
When universities and
employers see those scores, they think the applicants must have very good English
skills. As soon as the high scorers
begin studying or working, however, it quickly
becomes apparent that they do not. They have learned how to pass English tests
but do not know how to use English in everyday life.
This causes frustration for
both the English learners and the teachers or bosses who must work with them.
In Korea, major companies have started to use a new test to measure
employees’ English, called the Oral Proficiency Interview Computer system, or OPlC.
They have not
completely abandoned the TOEIC, however. Even though it may be
imperfect, the TOEIC remains the best path to success for English learners.
MORFOLOGIK, LEKSIK, SINTAKTIK HAMDA PUNKTUATSION TAHLILLAR

|
MORFOLOGIK, LEKSIK, SINTAKTIK HAMDA PUNKTUATSION TAHLILLAR
|
bet | 55/143 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #116605 |
Bog'liq Ona tili va adabiyot fanidan-fayllar.orgMORFOLOGIK, LEKSIK, SINTAKTIK HAMDA PUNKTUATSION TAHLILLAR
Morfologiya (yunoncha morphe - «shakl», logos - «ta’limot») so‘z va uning grammatik xususiyatlari haqidagi ta’limotdir. Morfologiyada so‘zning morfologik tuzilishi, yangi shakl va ma’nolar hosil qilishi bilan bog‘liq qonun-qoidalar o‘rganiladi. Morfologiyada so‘zlar mushtarak yoki farqli belgilari umumlashtirilgan holda turkumlarga ajratib o‘rganiladi. So‘z leksikologiyada leksik birlik sifatida, morfologiyada esa grammatik birlik sifatida o‘rganiladi.
Qaysi so‘roqqa javob bo‘lishi.
Ma’no turi.
Y asalish va tuzilishiga ko ‘ra turi.
79
Gapdagi vazifasi.
Namuna: Men o‘sha insondan ko‘p yaxshilik ko‘rdim.
Nima:
Mavhum ot.
Sifat + ot yasovchi qo‘shimcha (lik), sodda, yasama ot.
4. Gapda to‘ldiruvchi vazifasida kelgan.
Ma’no turi.
Darajasi: oddiy, qiyosiy, orttirma.
3. Tuzilishiga ko‘ra turi: sodda, qo‘shma, murakkab, juft, takror.
Yasama sifatning yasalish usuli.
Qaysi so‘z bilan bog‘lanishi.
Gapdagi vazifasi.
Olmoshlarni tahlil qilish tartibi:
Ma’no turi.
Qo‘shimchalari tartibi.
Tuzilishiga ko‘ra turi.
-
4.
|
Qaysi
|
so‘z
|
bilan
|
5.
|
Qaysi
|
so‘z
|
o‘rnida
|
Gapdagi vazifasi.
Namuna: O‘sha kitobni olib bering.
1.o‘sha — ko‘rsatish olmoshi
2.qo‘shimchasiz qo‘llangan
3.Sodda
4.O‘sha kitobni: olmosh + ot
5.Sifat.
6.Aniqlovchi
Ravish tahlili
Qaysi so‘roqqa javob bo‘lishi.
Ma’no turi.
Daraja ma’nosi.
Yasalishiga ko‘ra turi (tub, yasama).
Tuzilishiga ko‘ra turi.
Otlashgan yoki otlashmaganligi.
Qaysi so‘z bilan bog‘langanligi va ma’no xususiyati.
Gapdagi vazifasi.
Namuna: U sekin qo‘l ko‘tardi.
Sekin — ravish; qay holda? holat ravishi; oddiy daraja; tub ravish; otlashmagan; kesimga bog‘lanib ish-harakatning bajarilish tarzini, holatini ifodalagan; gapda ravish holi vazifasida kelgan.
|
| |
The Green Myth - S e c o n d e d I t I o n 1 Reading for the Real World 1

Vocabulary Preview
Match each word or phrase with the correct definition.
1. factor
a. alone; apart from all others
2. find out
b. to discover
3. influence
c. one
thing of possible influence
4. isolated
d. to put in order from best to worst
5. judge
e. to say if something is good or bad / right or wrong
6. rate
f. to have some effect on
Pre-Reading Questions
Think about the following questions.
1. What is the first thing you usually notice about another person?
Why is that so?
2. Why do you think that you notice that part of a person first?
3. Do your friends notice this part of other people first also?
If not, what do your friends notice first?
Ideas
About Beauty
C ro s s - C u l t u r a l V i e w p o i n t s 1
U N
I
T
11
126
Ideas About Beauty
5
10
15
20
25
R
esearchers have collected convincing evidence that people tend to rate
beauty in much the same way. Groups even from different cultures do
not really show that much difference in
judging the main factors of
beauty. However, researchers do not agree on whether the factors which influence
how most people judge beauty come from genetics (nature) or culture (society).
Devendra Singh, a psychologist at the University of Texas at Austin,
conducted an experiment in 1993 to find out if different men found different
female body shapes attractive. Dr. Singh gave drawings
of different female body
shapes to a variety of men and asked them to choose the most attractive body
shape. Even though men came from a wide range of cultural backgrounds, they
all tended to rate the “
hourglass” body shape as the most attractive. In fact, Dr.
Singh found that any woman whose waist is 70 percent as wide as her hips is
judged as attractive by most men no matter how big the woman is overall. Body
shape, not weight,
seemed to be viewed as the critical factor for attractiveness
by men in this survey.
Dr. Singh explained this result from the perspective of
evolution. Women who develop an hourglass shape have a
relatively
higher level of estrogen, a female hormone, than
women who do not have this body shape. Because estrogen
levels also influence
fertility,
men may subconsciously view a
woman with an hourglass figure as a good
candidate for
producing children. Therefore, according to Dr. Singh, the men who
choose
these types of women have the potential for having more
children. Over time, evolution would favor men who have
The United Nations sends __________ aid to countries that are suffering from 
epidemics such as AIDS or malaria.
3

124
5
10
15
20
S
upplemental Reading
0
5
0
“G
reen” has become a popular English phrase. It means that
something is good for the environment. Customers are looking
for products that are “natural,” “pure,” and “made from recycled
material.” They feel good
about helping the Earth and
about buying food and cosmetics that are healthier for
their bodies. Anita Roddick sensed this when she founded
The Body Shop in 1976. She advertised cosmetics that were
“100 percent pure” and boasted that The Body Shop’s
products were not tested on animals. Also, she said The
Body Shop did not take unfair
advantage of the workers in
poor countries.
For some people, this sounded too good to be true. In 1994, reporter Jon
Entine wrote a famous magazine article disputing Roddick’s claims. He said that
The Body Shop cosmetics were actually only 1 percent pure. Entine also pointed
out that most of the ingredients in The Body Shop’s
products were, indeed, tested
on animals. This prompted Roddick to change the phrase on her cosmetic labels.
Instead of “not tested on animals,” it became “against animal testing.” Later, other
critics joined in. The London chapter of Greenpeace
accused The Body Shop of
exploiting poor workers.
Today many other “green” companies face similar criticism. Are products
marketed as “green” really good for environment, or do producers simply claim
that they are so they can make more money? It’s a tough question. Thanks to
writers such as Entine, however, one thing is certain: They
are less likely to trust
the manufacturer’s word.
Extinction of Dinosaurs - S e c o n d e d I t I o n 1 Reading for the Real World 1

Vocabulary Preview
Match each word or phrase with the correct definition.
1. consequence
a. a meeting between heads
of governments or officials
2. delegate
b. unlikely; not very possible
3. improbable
c. something given off or released into the air
4. emission
d. a person acting as a representative
5. protocol
e. a result
6. summit
f. a first draft from which a treaty is prepared
Pre-Reading Questions
Think about the following questions.
1. What produces greenhouse gases?
2. Why is the greenhouse effect bad?
3. Is the yearly rate of air pollution in your country now better or
worse than the rate in 1990?
A Plan to Curb
Greenhouse Gases
E n v i ro n m e n t a l I s s u e s 2
U N
I
T
5
60
A Plan to Curb Greenhouse Gases
5
10
15
20
25
A
s sunlight shines on the Earth, solar radiation is absorbed and then
radiated back into space as thermal radiation (heat). However, some
of this heat is trapped by gases in the atmosphere. The trapped heat
increases the temperature of the Earth’s surface and atmosphere. The process is
similar to the way a greenhouse is kept warm. The Earth’s
natural levels of water
vapor and other gases produce this greenhouse effect, making life on Earth
possible. However, some scientists are now predicting that higher levels of
certain greenhouse gases are causing temperatures to rise beyond natural limits.
Since the beginning of the industrial age, carbon dioxide (CO
2
) has been
building up in the Earth’s atmosphere
as a result of the burning of fossil fuels
(coal, oil, natural gas). CO
2
is considered the major cause of global warming on
Earth. Other natural greenhouse gases include water vapor, methane (CH
4
),
nitrous oxide (N
2
O), and ozone (O
3
). Additionally, several man-made gases are
also thought to contribute
to the greenhouse effect, namely chlorofluorocarbons
(CFCs), hydrochlorofluorocarbons (HCFCs), and sulfur hexafluoride (SF
6
).
Researchers have estimated that the atmospheric
concentration of CO
2
has
increased by at least 30 percent since the 1800s. Industrial processes have also led
to a 145 percent increase in CH
4
, and 15
percent increase in N
2
O in the atmosphere.
The buildup of these gases is believed to be the major cause of higher than
normal average global temperatures in recent
years. Consequences of such global warming
could include higher sea levels,
the spread of
deserts in areas around the Earth’s
equator, and
the drying up of fresh water sources.
In December 1997, at a United Nations
summit on global warming in Kyoto, Japan,
2
radiate --- to send out like light
10
fossil fuel --- fuel made from fossil remains of plants and animals
16
concentration --- the amount of a specific
thing found in an area
23
equator --- the imaginary line around the Earth at O(zero)º latitude
-guruh uchun topshiriq - 2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan...

|
2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan 2021 yil “ ” dagi “ ” sonli buyruq bilan tasdiqlangan fan dasturi asosida ishlab chiqilgan. O‘UMni ishlab chiqqan tuzuvchiBog'liq BETON TOLDIRUVCHILARI TEXNOLOGIYASI UM Хайдаролв НK2-guruh uchun topshiriq
Tabiiy
to’ldiruvchilarning
turlari.
Sun’iy
yo’l
bilan
olingan
to’ldiruvchilarning turlari. Beton to’ldiruvchilarini ishlab chiqarishda xomashyo
materiallar.
3-guruh uchun topshiriq
To’ldiruvchilarning beton xususiyatiga ta’siri. Beton to’ldiruvchilarining
asosiy xossalari. To’ldiruvchining uyilma zichligi. To’ldiruvchilarning g’ovakligi
va bo’shliqligi.
4-AMALIY MASHG’ULOT: MAVZU: G’OVAK TOG’
JINSLARIDAN OLINGAN TABIIY CHAQIQ TOSHLAR
Faollashtiruvchi savollar:
1. G‘ovakli tog‘ jinslarining qanday turlari mavjud?
2. Vulqon tog‘ jinslari asosida qanday g‘ovak to‘ldirgichlar mavjud?
3. G‘ovakli tog‘ jinslari asosida chaqiq toshlar qanday olinadi?
4. G‘ovak oxaktoshlar asosidagi to‘ldiruvchilarning qanday markalari
mavjud?
5. Tabiiy g‘ovak to‘ldiruvchilarning qanday fraksiyalari mavjud?
Kichik guruhlarda ishlash qoidalari:
• Har kim o‘z o‘rtoqlarini tinglashi, hurmat bildirishi kerak.
• Har kim faol, berilgan topshiriqga mas'uliyat bilan qaragan holda ishlashi
kerak.
• Har kim zarur holda yordam so‘rashi lozim.
• Har kim undan yordam so‘ralganda albatta yordam berishi kerak.
• Har kim guruh ishi natijasini baholashda ishtirok etishi shart.
Kichik guruhlar uchun topshiriqlar:
1-guruh uchun topshiriq
G‘ovakli tog‘ jinslarining turlari. Tog‘ jinslarining turlari va ishlatiladigan
xomashyolar materiallar. Perlit tog‘ jinsi.
2-guruh uchun topshiriq
Vulqon tog‘ jinslari asosidagi g‘ovak to‘ldirgichlar. Vulqon tufi va lava tufi
asosidagi chaqiq tosh ishlab chiqarish. Dolomit tog‘ jinsi.
3-guruh uchun topshiriq
G‘ovakli tog‘ jinslari asosidagi chaqiq toshlar. G‘ovak oxaktosh asosida
to‘ldiruvchilar ishlab chiqarish. Tabiiy g‘ovak to‘ldiruvchilarning xususiyatlari.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan 2021 yil “ ” dagi “ ” sonli buyruq bilan tasdiqlangan fan dasturi asosida ishlab chiqilgan. O‘UMni ishlab chiqqan tuzuvchi
|
Metodning afzalligi - Ona tili va o‘qish savodxonligi darslarini innovatsion yondashuv asosida tashkil qilish” kursining...

|
Ona tili va o‘qish savodxonligi darslarini innovatsion yondashuv asosida tashkil qilish” kursining mazmun-mohiyati, maqsad va vazifalari
|
bet | 43/63 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,43 Mb. | | #228404 |
Bog'liq Majmua 4-k Ona tili va o`qish sav.2023 (1)Metodning afzalligi:
– o‘quvchi matnlardan mustaqil foydalana oladi;
– olingan axborotlarni mustaqil tahlil qila oladi;
-axborotlarni tizimlashtirib, ularni qisqa va aniq bayon qilish ko‘nikmasiga ega bo‘ladi;
– kichik guruhlarda ishlash jarayonida har bir guruh a’zosining gu-ruh bilan ishlash hamjihatligini mustahkamlaydi.
Metodning kamchiligi:
– metodni qo‘llash uchun ko‘p vaqt kerak;
– har bir ishtirokchi uchun alohida tarqatma material talab etiladi;
– ishtirokchilarning o‘zlashtirish darajalari har xilligi sababli kuti-ladigan natijaga har doim ham erishilavermaydi.
Yuqoridagilardan xulosa qilib shuni aytishim mumkinki, ona tili va oʻqish savodxonligi fanini oʻqitish jarayonida grafik organayzerlarni qoʻllash oʻquvchilar oʻquv – biluv faoliyatini faollashtirishga yordam beradi va ona tili va `oqish savodxonligini oʻzlashtirish darajasini koʻtarilishiga olib keladi. grafik organayzerlarni oʻquvchilarni guruhlarga boʻlib oʻqitishda ham qoʻllash orqali ularning oʻquv – biluv faoliyatini yuksaltirish va mustaqil fikrlay olish qobiliyatlarini rivojlantirish mumkin ekan. Bu grafik organayzerlarni ona tili va oʻqish savodxonligi darslarida qoʻllash uchun esa fanning oʻqitish xususiyatlarini yaxshi bilish lozim. Ya’ni har qanday boshlangʻich sinf oʻqituvchisi oʻz mutaxassisligi boʻyicha yetarli bilimlarga ega boʻlganidan soʻng, shu fanni oʻqitish xususiyatlarini – kursni oʻqitishning dolzarbligini, fanning oʻqitilish sabablarini, oʻqitish uslubiyotini va usullarini, oʻqitish texnologiyasini, darslarni qanday tashkil etish kabi malakalarni yaxshi egallagan boʻlishi lozim.
13-mavzu: Rivojlantiruvchi ta’lim texnologiyalari va ularni “Ona tili va o‘qish savodxonligi” darslarida qo‘llashning metodik imkoniyatlari
Reja:
1. Rivojlantiruvchi ta’lim maqsad va vazifalari.
2. Rivojlantiruvchi ta’limning asosiy tamoyillari.
3. Faoliyatni rivojlantirish modeli.
4. “Ona tili va o‘qish savodxonligi” darslarida rivojlantiruvchi ta’lim texnologiyalarini qo‘llash.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ona tili va o‘qish savodxonligi darslarini innovatsion yondashuv asosida tashkil qilish” kursining mazmun-mohiyati, maqsad va vazifalari
|
inherited - S e c o n d e d I t I o n 1 Reading for the Real World 1

127
30
35
40
45
50
Douglas Yu, a biologist at Imperial College in London,
disagrees with Dr. Singh’s hypothesis. Dr. Yu thinks that
culture, especially
culture developed through
exposure to mass entertainment and advertising,
has had the largest influence on how men judge
beauty. In order to test his theory, Dr. Yu traveled to
southeast Peru to interview
men in an isolated
community far from the reach of modern television,
movies, and magazines. Through his own survey, Dr. Yu
found that the men in this isolated community preferred
heavier women with a wider waist than the body shape
preferred by the men in Dr. Singh’s study. Because this
small community has lived apart from
western mass communication, their own
culture has not been influenced by outside standards of beauty.
In order to check the
reliability of his study, Dr. Yu surveyed two other
groups of men from this same community. However, the second and third
groups surveyed by Dr. Yu had more exposure to
western entertainment and
advertising. The results of these later surveys showed that as men from this
isolated community came into contact with western movies and magazines, their
standards of beauty began to change more toward the western standard of
beauty. Dr. Yu concluded from these findings that even
if evolution played a part
in men’s selection of mates, cultural influences are more powerful in the end and
work faster in changing men’s standards.
With both satellite communication and the Internet flooding every corner of
the world with images and information from almost every culture, it is becoming
harder and harder to find isolated communities. Soon
it may be impossible to
prove which side is correct in the genetics
versus culture debate simply because
there will be no uninfluenced groups left to ask.
Reading Time
_______ minutes _______ seconds
578 words
30
exposure to --- experience of
41
reliability
--- accuracy; ability to be believed
53
versus --- against
A
Mark each statement as either true (T) or false (F) according to the

|
A
Mark each statement as either true (T) or false (F) according to theBog'liq Reading1A
Mark each statement as either true (T) or false (F) according to the
reading.
1. ____ Researchers have found that only genetics have shaped men’s
standards of beauty.
2. ____ Both studies in this reading used surveys to collect data.
3. ____ All of the men that Dr. Yu talked to had never watched television.
4. ____ Media has a great influence on men’s perceptions of beauty.
B
Choose the best answer.
1. What is the main idea of the reading?
a. Contrasting studies of how people judge beauty
b. Describing the most beautiful body shape
c. Explaining how beauty has changed over time
d. Listing one culture’s ideas of beauty
2. What did the men in Dr. Singh’s survey rate more important than weight?
a. Breast and hip size
b. Breast and waist size
c. Hip and leg size
d. Waist and hip size
3. Where did Dr. Yu find a community of men who had no exposure to mass
entertainment?
a.
Africa
b.
Australia
c. On an island
d.
South
America
C
For the next two questions, look for the answers in the passage and
write them on the lines provided.
1. What do some people believe the “hourglass” body shape implies about a
woman?
______________________________________________________
______________________________________________________
2. Why will Dr. Yu’s study be difficult to do again?
______________________________________________________
______________________________________________________
V
ocabulary Extension
S
ummary
129
Here are six words that are related to the topic but are not in the reading.
|
| |
Beton va temirbeton texnologiяси fanidan test savollari (7semestr 2 он) Yengil beton zichligi nechaga kg/m Beton va temirbeton texnologiяси fanidan test savollari (7semest (1)

|
Beton va temirbeton texnologiяси fanidan test savollari (7semestr 2 он) Yengil beton zichligi nechaga kg/m
|
bet | 1/4 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 22,27 Kb. | | #115781 |
Bog'liq Beton va temirbeton texnologiяси fanidan test savollari (7semest (1)
Beton va temirbeton texnologiяси fanidan
TEST savollari (7semestr 2 ОН)
Yengil beton zichligi nechaga kg/m3 teng?
Yengil betonlar uchun qanday g’ovakli to’ldiruvchilar ishlatiladi?
vulqon tufi, kuli, vulqon lavasi va pemza
3. G‘ovak to‘ldiruvchilar beton xususiyatiga qanday ta'sir etadi?
4.Sun'iy materialni ko‘rsating?
5.Qanday betonlar serg’ovak deb ataladi?
tarkibida katta miqdorda o’lchamlari 1-1,5 mm gacha bo’lgan mayda va o’rtacha kattalikdagi g’ovaklari bor betonlar
6. Kоnstruktsiоn yengil betоnlar: o’rtacha zichligi kgm3
1400-1800
7. G’оvak tuzilishi usuliga qarab g’оvak betоnlar turlari
8. G’оvak betоnlarning g’оvakliligi necha foiz?
9. Mayda shitli qoliplar og’rligi
50kg gacha
10. Yirik shitli qolip nimalardan tashkil topadi?
yirik o‘lchamlardagi shitlar, tutashma va birikma elementlari
11. Gorizontal ko‘chuvchan (g‘ildiraydigan) qolip nimalardan tashkil topadi?
karkas (rama) va aksariyat unga biriktirilgan qimirlamaydigan qolip shitlardan
12. Blok-qoliplar (fazoviy yopiq bloklar) turlari
ajratilmaydigan va bikir (konus ko‘rinishida tayyorlangan) yoki ajratiladigan va siljitiladigan
13. Pnevmatik qolip
qolip egiluvchan havo o‘tkazmaydigan qobiq ko‘rinishida va inshoot turiga mos bichimli bo‘ladi
14. Termoaktiv qolip
– bunday turdagi har qanday qolip sistemalarida ularga o‘rnatilgan betonni qizdiruvchi elementi bo‘ladi
15. Olinmaydigan qolip
. Uning eementlari konsturksiya ichkarisida betonlangandan keyin qoladi va qator gidroizolyasiya, tashqi sirt, issiqlik tutish kabi funksiyalarni bajaradi
16. Maxsus qoliplar
qoliplar noan’anaviy, kam uchraydigan yoki katta bo‘lmagan hajmli maxsus yuzali murakkab konsturksiyalarda, masalan, zinapoya marshi, karnizlar, kichik arxitektura qoliplari, interer bezagini betonlash uchun xizmat qiladi
|
| |
Ii. Asosiy qism a. I bo‘lim. Umumiy qoidalar b - bet 11

|
Ii. Asosiy qism a. I bo‘lim. Umumiy qoidalar b
|
bet | 11/12 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 31,49 Kb. | | #104706 |
Bog'liq Mehnat muxofazasi26-modda. Mehnatni muhofaza qilish talablariga javob bermaydigan ishlab chiqarish ahamiyatidagi mahsulotni tayyorlaganlik va sotganlik uchun korxonalarning iqtisodiy javobgarligi
Mehnatni muhofaza qilish talablariga javob bermaydigan ishlab chiqarish ahamiyatiga molik mahsulot ishlab chiqarayotgan va yetkazib berayotgan korxonalar iste’molchilarga yetkazilgan zararni O‘zbekiston Respublikasi qonunlarida belgilanadigan tartibda va shartlarda qoplaydilar.
Mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha standartlar, qoidalar va me’yorlarning O‘zbekiston Respublikasida belgilangan talablariga nomuvofiq ishlab chiqarish vositalarini, yakka tartibdagi va jamoani himoyalash vositalarini, shu jumladan xorijdan sotib olinganlarini sotish va targ‘ib qilish g‘ayriqonuniy hisoblanadi. Bunday faoliyat natijasida korxona olgan foyda belgilangan tartibda budjetga musodara qilinishi kerak.
27-modda. Mehnatni muhofaza qilishga doir qonunlar va boshqa me’yoriy hujjatlarni buzganlik uchun javobgarlik
Mehnatni muhofaza qilishga doir qonunlar va boshqa me’yoriy hujjatlar buzilishida aybdor bo‘lgan yoki davlat va jamoatchilik nazorati idoralari vakillarining faoliyatiga monelik qilayotgan mansabdor shaxslar O‘zbekiston Respublikasi qonunlarida belgilangan tartibda intizomiy, ma’muriy yoki jinoiy javobgarlikka tortiladilar.
Mansabdor shaxslar mehnat va mehnatni muhofaza qilish to‘g‘risidagi qonun hujjatlarini buzganliklari uchun O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining 49-moddasiga muvofiq javobgarlikka tortiladilar. Shuningdek, mehnatni muhofaza qilish qoidalarini buzganlik uchun uning rioya etilishida mas’ul bo‘lgan shaxslar O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 257-moddasiga muvofiq jinoiy javobgarlikka tortilishi mumkin.
Korxonalarning boshqa xodimlari mehnatni muhofaza qilishga doir me’yoriy hujjatlarning talablarini buzganlik uchun belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar.
28-modda. Ishlab chiqarishda jabrlangan xodimlarga ziyon yetkazganlik uchun korxonalarning moddiy javobgarligi
Ma’muriyatning aybi bilan ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisa yoki kasb kasalligi natijasida mehnat qobiliyatini to‘liq yoki qisman yo‘qotgan xodimga O‘zbekiston Respublikasi qonunlarida belgilangan tartib va miqdorda korxona bir marta beriladigan nafaqa to‘laydi hamda sog‘liqqa yetkazilgan shikast uchun tovon to‘laydi.
Bir marta beriladigan nafaqa miqdori jamoa shartnomasi (bitimi) bilan belgilanadi va jabrlanuvchining bir yillik maoshidan kam bo‘lmasligi lozim.
Agar xodim davolanish, protez qo‘ydirish va tibbiy hamda ijtimoiy yordamning boshqa turlariga muhtoj bo‘lsa, korxona jabrlangan xodimga bu tadbirlar bilan bog‘liq harajatlarni to‘laydi, shuningdek jabrlanuvchining kasbini o‘zgartirib qayta tayyorlanishini va tibbiy xulosaga muvofiq ishga joylashishini ta’minlaydi yoki ana shu maqsadlar uchun ketadigan xarajatlarni qoplaydi.
|
| |
-modda. Kasaba uyushmalarining xodimlarning mehnati muhofaza qilinishiga doir huquqini himoya etish borasidagi huquqlari

|
-modda. Kasaba uyushmalarining xodimlarning mehnati muhofaza qilinishiga doir huquqini himoya etish borasidagi huquqlari
|
bet | 10/12 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 31,49 Kb. | | #104706 |
Bog'liq Mehnat muxofazasi24-modda. Kasaba uyushmalarining xodimlarning mehnati muhofaza qilinishiga doir huquqini himoya etish borasidagi huquqlari
Kasaba uyushmalari xodimlarning mehnati muhofaza qilinishiga doir huquqini qonun hujjatlariga muvofiq himoya qiladilar.
Kasaba uyushmalari mehnatni muhofaza qilishga doir normativ hujjatlarni ishlab chiqishda va kelishib olishda belgilangan tartibda ishtirok etadilar.
Kasaba uyushmalari ishlab chiqarish vositalarini sinash va foydalanishga qabul qilish davlat komissiyalari ishida, ishlab chiqarishdagi kasb kasalliklarini tekshirishda, tibbiy-mehnat ekspert komissiyasi (TMEK) majlislarida ishtirok etadilar.
Xodimlarning sog‘lig‘iga mehnatda mayib bo‘lish oqibatida yoki o‘z mehnat vazifalarini bajarishlari bilan bog‘liq holda sog‘lig‘ining boshqacha tarzda shikastlanishi sababli yetkazilgan zarar qoplanishi uchun hamda ularning sog‘lig‘i va mehnati muhofaza qilinishiga doir huquqlari kamsitilgan boshqa hollarda kasaba uyushmalari o‘z tashabbusi bilan yoki xodimlarning arizalariga binoan ularning huquqlarini himoya qilib, da’vo arizalari bilan sudga murojaat etishlari mumkin.
(24-modda O‘zbekiston Respublikasining 2001-yil 7-dekabrdagi 320-II-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 2002-y., 1-son, 20-modda)
MEHNATNI MUHOFAZA QILISh TO‘FRISIDAGI QONUNLAR VA BOShQA ME’YORIY HUJJATLARNI BUZGANLIK UChUN JAVOBGARLIK
25-modda. Mehnatni muhofaza qilishga doir talablar ta’minlanmagani uchun korxonalarning javobgarligi
Korxonalar mehnatni muhofaza qilishga doir talablar ta’minlanmaganligi uchun ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalar va kasb kasalliklaridan ijtimoiy sug‘urta qilish maqsadlariga oshirilgan tariflar bo‘yicha mablag‘lar ajratadilar. Tariflar mehnat sharoiti, bajariladigan ishlar xavfliligi, zararliligi va og‘irligiga bog‘liq holda vaqti-vaqti bilan qayta ko‘rib chiqiladi.
O‘zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligining mehnat sharoitlari davlat ekspertizasi bergan xulosa tariflarni qayta ko‘rib chiqish uchun asos hisoblanadi.
(25-moddaning ikkinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2001-yil 12-maydagi 220-II-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 2001-y., 5-son, 89-modda)
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-modda. Kasaba uyushmalarining xodimlarning mehnati muhofaza qilinishiga doir huquqini himoya etish borasidagi huquqlari
|
Turdosh va atoqli otlar - Ona tili va adabiyot fanidan

Turdosh va atoqli otlar
Bu mavzuni o‘tish jarayonida o‘qituvchi kishilarning aniq nomlaridan tashqari, taxalluslar va jonivorlarga atab qo‘yilgan nomlar ham atoqli ot sanalishini alohida izohlaydi.
Turdosh ot bir turdagi predmetlarni boshqa turdan ajratsa (kitob, ruchka, suv), atoqli ot shu turning ichidan bittasini nomlaydi (Qoplon, Arslon).
Ayniqsa, turdosh otning atoqli otga ko‘chishini maxsus mashqlar yordamida mustahkamlash
kerak.
to‘lqin-To‘lqin uchqun-Uchqun g‘ayrat-G‘ayrat
Shu so‘zlarni qatnashtirib, gaplar tuzdiriladi. Qaysi o‘rinda turdosh, qaysi o‘rinda atoqli bo‘lib kelayotganligi izohlanadi.
Atoqli otlar haqida bilim berilganda, ayrim otlarning qo‘shtirnoq ichiga olinishini alohida ta'kidlanadi va bunga bag‘ishlangan maxsus mashqlar o‘tkaziladi.
Otlarning birlik va ko‘plikda qo‘llanishi
Otlardagi son kategoriyasi uning morfologik belgilaridan biridir. O‘quvchilar diqqati doim birlikda qo‘llaniladigan otlarga jalb qilinadi.
M.: temir, suv, xaloyiq
O‘quvchilar e'tibori juft predmetlarni bildiruvchi otlarga ham tortiladi: qo‘l, ko‘z, oyok,
etik
O‘qituvchi ko‘plik qo‘shimchasi -lar ustida to‘xtalganda uning ma'nolari xilma-xilligini aytib o‘tadi. Masalan: xalqlar, armiyalar, sutlar, otamlar, bizlar
Otlarning egalik qo‘shimchalari
Bu mavzu tushuntirilayotganida egalik qo‘shimchalarining xususiyatlariga, ularning yozilishiga alohida e'tibor qilish talab etiladi.
Bu o‘rinda o‘quvchilarga III shaxs ko‘plik qo‘shimchasining bir xil qo‘llanishi alohida izohlanishi kerak. Egalik qo‘shimchalarining yozilishini o‘tishdan oldin fonetikadan o‘tilgan jarangli va jarangsiz undoshlar eslanadi.
o‘rtoq]im-o‘rtog‘im singil]im-singlim kabilar izohlanadi.
IV. Otlarning turlanishi
Shu mavzu yuzasidan o‘quvchilarning boshlang‘ichda olgan bilimlari takrorlanadi.
Kelishiklar orqali otning gapdagi vazifasi aniqlanadi...
Qaratqich va tushum kelishiklarining qo‘llashni alohida mashqlar vositasida izohlash lozim.
-ning ot]otni bog‘laydi kitobning beti
-ni ot]fe'lni bog‘laydi kitobni o‘qidik
Sizni opangiz chaqiryaptilar - o‘z opangiz
Sizning opangiz chaqiryaptilar - boshqa bir odamni
89
Demak, -ning va -ni qo‘shimchalarini noo‘rin qo‘llash fikriy aniqlikka putur yetkazadi. Jo‘nalish kelishigi qo‘shimchasining yozilishiga ham e'tibor berish talab etiladi. Bunda nuqtalar o‘rniga zarur kelishik qo‘shimchasini qo‘yib ko‘chirish kabi mashq turlaridan unumli foydalanishga alohida e'tibor beriladi.
|
BUYUK AJDODLARIMIZ ILMIY ME’ROSIDAN ADABIYOT DARSLARIDA FOYDALANISH YO‘LLARI

BUYUK AJDODLARIMIZ ILMIY ME’ROSIDAN ADABIYOT DARSLARIDA FOYDALANISH YO‘LLARI
«Adabiy o‘qish» atamasi ta’lim amaliyotiga o‘tgan asming 30-yillarida kirib keldi. Adabiy o‘qish uchun tanlangan asarlami g‘oyaviy-badiiy tahlil qilish asosiy o‘rinni egallardi, ya’ni badiiy asardan siyosiy, partiyaviy g‘oya axtarilardi. Asarlar badiiy, estetik mazmuniga qarab emas, ijtimoiy davrga qanchalik xizmat qilishiga qarab tanlanardi.
0‘sha davrlarda yaratilgan «Adabiyot dasturi» tarixiylik asosida bo‘lib, unda klassik hamda so‘nggi davr adabiyotining yirik namoyondalari asarlaridan namunalar taqdim etilgan. Ammo, bu dasturda ayrim badiiy asarlami o‘zlashtirish emas, balki yozuvchi- laming hayoti va ijodini bayon etish, ijodning ijtimoiy-siyosiy mo-hiyatini, yozuvchining sinfiy mavqeini ochishga ko‘proq e’tibor berilgan. Sovetlar
154
davridagi kommunistik partiya talablarining adabiyot o‘qitish jarayoniga hukmron tamoyil sifatida kiritilishi ta’lim tizimida adabiyotning o‘qitilishini bir yoqlamalilikka olib keldi. «To‘liqsiz o‘rta va o‘rta maktablar uchun programmalar» (1938)da adabiy asami o‘qishga asosiy urg‘u berilgan. Sal keyinroq tuzilgan «0‘rta maktab programmalari» (1940)da o‘quvchilaming og‘zaki va yozma nutqini o‘stirishga ma’lum darajada e’tibor berilgan, asami ifodali o‘qish, savol va topshiriq hamda mashqlar asosida asaming g‘oyaviy mazmunini o‘zlashtirish tavsiya etilgan.
0‘zbek adabiyotini o‘qitish metodikasi fanining rivojida 50-yillarda faoliyat ko‘rsata boshlagan ko‘plab olimlaming xizmati katta. S. Dolimov, G. Karimov, N. Mallayev, H. Ubaydullayev, Q. Ahmedov, A. Zunnunov, S. Ismatov singari olimlar bu sohaning mustaqil fan sifatida kamol topishiga munosib hissa qo‘shganlar. Ulaming adabiyotshunoslikning turli sohalaridagi, metodika ilmi- dagi xizmatlari tufayli o‘rta maktablar uchun tuzilgan dastur va darsliklar ma’lum darajada muntazamlik kasb eta boshladi. «Ada- biyot o‘qitish metodikasi» deb nomlangan birinchi darslik S. Dolimov va H. Ubaydullayevlar tomonidan yaratilgan. Darslikda ifodali o‘qish, uning mazmun va mohiyati, turlari haqida yaxlit ma’lumotlar berilgan. Kitobda adabiyot o‘qitishdagi nazariy asos- lardan tortib, uning bevosita amaliyotdagi holatlarigacha bo‘lgan hodisalar qamrab olingan. Bundan tashqari, adabiyot o‘qitish metodikasi va uning nazariy asoslari, adabiy o‘qish, adabiy o‘qish yuzasidan sinfdan hamda maktabdan tashqari ishlar, rejalashtirish va jihozlash singari masalalari ham qamrab olingan. Amaliy faoliyat bilan aloqador masalalarga katta e’tibor berilganligi kitobning asosiy yutug‘idir. Mualliflar har bir nazariy muammoni aniq mi- sollar bilan dalillashga harakat qilishgan. Shunga qaramay, unda o‘sha davr mafkurasining kuchli ta’siri ochiq sezilib turadi.
|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
|
bet | 118/143 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #116605 |
Bog'liq Ona tili va adabiyot fanidan-fayllar.orgFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
N.Karimov va boshqalar. XX asr o‘zbek adabiyoti tarixi darsligi. (oliy o‘quv yurti talabalari uchun) –T.: 1999.
X.Abduraxmonov, A.Rafiev, D.Shodmonqulova. O‘zbek tilining amaliy grammatikasi. –T.: O‘qituvchi, 1992.
S. A. Karimov, Sh. M. Maxmatmurodov, O. N. Karimova. Nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish. –T.: O‘zbekiston, 2003.
B.Qosimov va boshqalar. Milliy uyg‘onish davri adabiyoti. –T.: Ma'naviyat,
2004.
B.To‘xliev. Adabiyot o‘qitish metodikasi. –T.: 2006.
Q.Yo‘ldoshev. Adabiyot o‘qitishning ilmiy-nazariy asoslari. –T.: 1999.
A.Rafiev va boshqalar. O‘zbek tili va adabiyotidan o‘quvchilar bilimini reyting asosida baholash. –T.: 1999.
A.Xojiahmedov. She'riy san’atlar. –T.: 1998.
A.Xojiahmedov. Mumtoz qofiya malohati. –T.: 1999.
18-MAVZU. ONA TILI VA ADABIYOT FANINI O‘QITISHDA IQTIDORLI O‘QUVCHILAR BILAN ISHLASH METODIKASI
Reja:
Iqtidor va iste’dod haqida tushunchalar.
Ona tili va adabiyot fanini o`qitishda iqtidor tushunchasining
о‘rganilganlik holati.
Ona tili va adabiyot fanini o`qitishda iqtidorli va iste’dodli bolalar taraqqiyotini tadqiq qilish metodi.
Tayanch so‘z va iboralar: Iqtidorli o‘quvchilarni aniqlash va ular bilan ishlash yo‘llari. Iqtidorli o‘quvchilar bilan ishlash tizimini ishlab chiqish metodikasi. Ijodkorlikni shakllantirish yo‘llari. Kreotiv fikrlaydigan o‘quvchilarni saralab olib fan olimpiadasi va bilimlar bellashuvlariga tayyorlash metodikasi. Iqtidorli o‘quvchilar uchun murakkab topshiriqlar yaratish va ularni amalda qo‘llash mashqlari.
|
| |
I. Ўқув фанининг долзарблиги ва олий касбий таълимдаги ўрни

I. Ўқув фанининг долзарблиги ва олий касбий таълимдаги ўрни Ушбу фан бетон тўлдирувчилар технологиясига оид масалалар,
тўлдирувчиларнинг турлари, хоссалари ва уларга қўйилган талаблар,
ғовакли тоғ жинсларидан олинган табиий чақиқ тошлар, табиий
тўлдирувчилар олиш технологияси, сунъий ғовакли тўлдирувчилар,
аглопорит, керампорит, кампорит, керамзит ишлаб чиқариш технологияси,
уларни қуритиш, куйдириш ва совитиш, агломерация жараёнининг ўзига
хос томонлари ва моҳияти, шлакли пемза, перлит, доломит ишлаб чиқариш
технологияси ҳақида маьлумот ва қўйиладиган талаблари жараённинг ўзига
хос томонлари ва моҳиятини қамраб олади.
“Бетон тўлдирувчилар технологияси” фани ихтисослик фанлар
блокига киритилган курс ҳисобланиб 3 курсларда ўқитиш мақсадга
мувофиқ. Мазкур фан бошқа фанларнинг назарий ва услубий томонларини
ташкил қилиб, ўз ривожида аниқ йўналишдаги фанлар учун замин бўлиб
хизмат қилади.
II. Ўқув фанининг мақсад ва вазифалари Фаннини ўқитишдан мақсад – талабаларда бетон тўлдирувчиларининг
асосий хоссаларини, табиий ва сунъий тўлдирувчилар хомашё таркиби ва
ишлаб чиқариш технологиясини, тўлдирувчиларнинг бетон хусусиятига
таъсирини ва тўлдирувчиларни қўлланилиш соҳаларини ўрганиш бўйича
назарий ва амалий билимларни шакллантиришдан иборат.
Ушбу мақсадга эришиш учун фан талабаларни назарий билимлар,
амалий кўникмалар ва жараёнларга услубий ёндашув, ҳамда илмий
дунёқарашини шакллантириш вазифаларини бажаради.
Фан бўйича талабаларнинг билими, кўникма ва малакаларига қуйидаги
талаблар қўйилади. Талаба: “Бетон тўлдирувчилар технологияси” фанини ўзлаштириш жараёнида бакалавр:
бетон тўлдирувчиларнинг синфланиши;
бетон тўлдирувчилар турлари тўғрисида тасаввурга эга бўлиши;
бетон тўлдирувчилари учун ишлатиладиган асосий хом ашёларни;
168
бетон тўлдирувчиларнинг хоссаларини билиши ва улардан фойдалана олиши;
бетон тўлдирувчиларини ишлаб чиқариш усуллари;
бетон тўлдирувчилари асосида енгил бетонлар таёрлаш кўникмаларига эга
Bitiruv malakaviy ishining ilmiyyangiligi

|
Bitiruv malakaviy ishining ilmiyyangiligi
|
bet | 5/22 | Sana | 09.05.2021 | Hajmi | 404,74 Kb. | | #14453 |
Bitiruv malakaviy ishining ilmiyyangiligi:
Yorug’lik oqimi intensivligining turli moylarda susayishi qonuniyati o’rganildi;
Adabiyotlardagi manbaalarni tahlil qilish natijasi,O’zbekistonda yog’-moy sanoati juda yaxshi rivojlanganligini ko’rsatadi;
Moyli o’simliklar yetishtirish O’zbekiston aholisini moy mahsulotlariga bo’lgan talabini to’la qoplashi aniqlandi;
Bitiruv malakaviy ishining amaliy ahamiyati: Bitiruv malakaviy ishida qilingan xulosalar va olingan natijalar oziq-ovqat sanoatida, ilmiy tadqiqot ishlarida foydalanishi mumkin.
|
| |
Bitiruv malakaviy ishining metodologik asosi

|
Bitiruv malakaviy ishining metodologik asosi
|
bet | 6/22 | Sana | 09.05.2021 | Hajmi | 404,74 Kb. | | #14453 |
Bitiruv malakaviy ishining metodologik asosi: Spektral tahlil usuli, kimyoviy tahlil usullardan foydalanib jarayonni o’rganish.
Bitiruv malakaviy ishining metodlari: Adabiyotlardan va ishonchli ilmiy manbalardan foydalanib, nazariy va ekspirimental o’rganish va xulosalar qilish.
Bitiruv malakaviy ishining tarkibi va hajmi. Bitiruv malakaviy ishi 60 betda bayon etilgan bo’lib, kirish, 2 ta bob, xotima, foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati, 6ta chizma, 7 ta jadvaldan tashkil topgan.
Bitiruv malakaviy ishida o’rganilishi e’tiborga olingan fizikaviy hodisalar jarayonlar va hisoblangan natijalarning tushunarli ravishda ifodalash uchun chizma va jadvallar berildi. Ishga qo’yilgan maqsadga erishish uchun to’plangan adabiyotlar, manbalarning nomlari va elektron manzillari keltirildi.
|
| |
бўлиши керак - 2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan 2021...

169
таркибига қўйиладиган талаблар, таркиби, тўлдирувчиларнинг энг катта ва
энг кичик доналари, тўлдирувчиларнинг узлуксиз донадорлик таркиби, энг
катта йириклиги, бетонларда йирик тошларни ишлатиш, тўлдирувчиларни
қайта ишлаш, бетон хусусиятига тўлдирувчиларнинг таъсири, цемент
тошида тўлдирувчиларни боғланиши
5-мавзу. Майда ва йирик тўлдирувчилар.
Майда ва йирик тўлдирувчилар учун қўлланадиган тоғ жинслари.
Хоссалари ва ишлатиш соҳалари.
Тўлдирувчилар хомашё базаси. Қум ишлаб
чиқариш технологияси. Донадорлик таркиби. Табиий қумни қазиб олиш.
Майдалаш чиқиндилари асосидаги қум. Қумнинг шиши. Тўлдирувчиларда
зарарли қўшимчалар. Органик қўшимчалар. Тўлдирувчиларда гилли, чанг ва
бошқа қўшимчалар. Эрувчи тузлар. Қумни
бойитиш ва фракцияларга
ажратиш.
Malakaviy bitiruv ishi mavzusining dolzarbligi

|
Malakaviy bitiruv ishi mavzusining dolzarbligi
|
bet | 3/22 | Sana | 09.05.2021 | Hajmi | 404,74 Kb. | | #14453 |
Malakaviy bitiruv ishi mavzusining dolzarbligi. Moy va moy eritmalarning yorug’lik bilan tasirlashishini optik usullarda o’rganish ularning spektral tahlillarini amalga oshirish imkonini beradi.
Xalq xo’jaligida va oziq-ovqat sanoatida moy va moy eritmalar bilan ishlashda ularning optik xususiyatlari muhim hisoblanadi. Hozirgi kunda spektral usullar tarkibiy tahlillarda keng qo’llanilishga ega. Bunda ko’rish sohasi yorug’ligini modda bilan absorbsion tasirlashishi yoki lazer nuri bilan moddaning effektiv nuqtalarini o’rganish mumkin.
|
| |