O’zbekistonning JSTga qo'shilishiga "qarshi" dalillar

|
O’zbekistonning JSTga qo'shilishiga "qarshi" dalillar
|
bet | 14/16 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 99,2 Kb. | | #158233 |
Bog'liq kurs ishi abduvosilov oybek (копия) 2O’zbekistonning JSTga qo'shilishiga "qarshi" dalillar.
Qo'shilishga qarshi
|
Qarama-qarshi argumentlar
|
O’zbekiston ishlab chiqaruvchilarni himoya qilish imkoniyatini yo'qotadi - tarif bog'lanadi, subsidiyalar cheklangan
|
Tarifning "majburiy" darajasi - bu muzokaralar masalasidir. O'rtacha 11% "bog'lash" darajasiga erishish ehtimoli bor, bu oxirgi "uyg'unlashtirish" qarorlari amalga oshirilgandan so'ng tariflarni himoya qilishning kutilgan darajasidan yuqori. O’zbekiston tarmoqlarni zararli raqobatdan tanlab himoya qilish vositalarini faol qo'llashi mumkin, ular hali ham deyarli qo'llanilmaydi. Nihoyat, muhim holatlarda O’zbekiston tarifni "bog'lash" dan chiqib ketishi mumkin bo'ladi. Bunga JST qoidalari ruxsat etiladi. Subsidiyalarga kelsak, taqiqlar asosan sanoatdagi eksport subsidiyalariga taalluqlidir (O’zbekiston da deyarli hech kim berilmaydi). Oxirgi yoki ikki yil ichida tanlab subsidiyalash amaliyoti minimal darajada cheklandi. Alohida masala qishloq xo'jaligini subsidiyalash bo'lib, u erda subsidiyalarning barcha turlari hali ham JST tomonidan ruxsat etiladi. Muammo shundaki, O’zbekiston uchun bunday subsidiyalarning oqilona darajasini kelishish.
|
O’zbekiston xizmatlar uchun asosiy bozorlarni, shu jumladan moliyaviy bozorlarni ochishga majbur bo'ladi, bu esa uning milliy manfaatlariga zarar keltiradi.
|
O’zbekistonning majburiyatlari loyihalari ba'zi choralarni "o'z ichiga oladi", ularning qo'llanilishi hatto ma'lum bir xizmat bozori to'liq ochilgan taqdirda ham xorijiy raqobatning salbiy ta'sirini bartaraf etishga qodir. Hozirda xorijiy provayderlar uchun faqat 6 ta xizmat ko‘rsatish sohasi bilan cheklangan. Muhim holatlarda O’zbekiston ma'lum bir xizmat bozoriga kirish majburiyatidan voz kechishi mumkin - bunga qoidalar ham ruxsat beradi.
|
O’zbekiston xizmatlar uchun asosiy bozorlarni, shu jumladan moliyaviy bozorlarni ochishga majbur bo'ladi, bu esa uning milliy manfaatlariga zarar keltiradi.
|
O’zbekistonning majburiyatlari loyihalari ba'zi choralarni "o'z ichiga oladi", ularning qo'llanilishi hatto ma'lum bir xizmat bozori to'liq ochilgan taqdirda ham xorijiy raqobatning salbiy ta'sirini bartaraf etishga qodir. Hozirda xorijiy provayderlar uchun faqat 6 ta xizmat ko‘rsatish sohasi bilan cheklangan. Muhim holatlarda O’zbekiston ma'lum bir xizmat bozoriga kirish majburiyatidan voz kechishi mumkin - bunga qoidalar ham ruxsat beradi.
|
O’zbekiston ishlab chiqaruvchilarni himoya qilish imkoniyatini yo'qotadi - tarif bog'lanadi, subsidiyalar cheklangan
|
Tarifning "majburiy" darajasi - bu muzokaralar masalasidir. O'rtacha 11% "bog'lash" darajasiga erishish ehtimoli bor, bu oxirgi "uyg'unlashtirish" qarorlari amalga oshirilgandan so'ng tariflarni himoya qilishning kutilgan darajasidan yuqori. O’zbekiston tarmoqlarni zararli raqobatdan tanlab himoya qilish vositalarini faol qo'llashi mumkin, ular hali ham deyarli qo'llanilmaydi. Nihoyat, muhim holatlarda O’zbekiston tarifni "bog'lash" dan chiqib ketishi mumkin bo'ladi. Bunga JST qoidalari ruxsat etiladi. Subsidiyalarga kelsak, taqiqlar asosan sanoatdagi eksport subsidiyalariga taalluqlidir (O’zbekiston da deyarli hech kim berilmaydi). Oxirgi yoki ikki yil ichida tanlab subsidiyalash amaliyoti minimal darajada cheklandi. Alohida masala qishloq xo'jaligini subsidiyalash bo'lib, u erda subsidiyalarning barcha turlari hali ham JST tomonidan ruxsat etiladi. Muammo shundaki, O’zbekiston uchun bunday subsidiyalarning oqilona darajasini kelishish.
|
O’zbekiston xizmatlar uchun asosiy bozorlarni, shu jumladan moliyaviy bozorlarni ochishga majbur bo'ladi, bu esa uning milliy manfaatlariga zarar keltiradi.
|
O’zbekistonning majburiyatlari loyihalari ba'zi choralarni "o'z ichiga oladi", ularning qo'llanilishi hatto ma'lum bir xizmat bozori to'liq ochilgan taqdirda ham xorijiy raqobatning salbiy ta'sirini bartaraf etishga qodir. Hozirda xorijiy provayderlar uchun faqat 6 ta xizmat ko‘rsatish sohasi bilan cheklangan. Muhim holatlarda O’zbekiston ma'lum bir xizmat bozoriga kirish majburiyatidan voz kechishi mumkin - bunga qoidalar ham ruxsat beradi.
|
O’zbekiston oʻzi xohlagan qonunlarni qabul qilish va suveren iqtisodiy siyosat yuritish imkoniyatidan mahrum boʻladi
JSTda ishtirok etish federal byudjet xarajatlarining oshishiga olib keladi
|
O’zbekiston uzoq vaqt davomida qaror qabul qilishda suveren emas edi. Uning suvereniteti u ishtirokchi boʻlgan 4000 dan ortiq xalqaro shartnomalar bilan cheklangan. Ushbu shartnomalarning bir qatori (Energiya Xartiyasi Shartnomasi, Yevropa Ittifoqi bilan sheriklik va hamkorlik to'g'risidagi Bitim), shu jumladan JST kelishuvlarining alohida moddalariga to'g'ridan-to'g'ri murojaat qilish orqali, JST a'zolarining majburiyatlari bilan bir xil yoki taqqoslanadigan majburiyatlarni o'z ichiga oladi. Boshqa tomondan, boshqa mamlakatlarning allaqachon to‘plangan tajribasidan foydalanmasdan turib, bir qator muhim makroiqtisodiy vazifalarni hal etish real emas.
Bu xarajatlar 1-2 million AQSh dollaridan oshmaydi. dollar yiliga. (a'zolik to'lovi, apparatni saqlash xarajatlari). Bojxona to‘lovlarini kamaytirish bilan bog‘liq byudjet yo‘qotishlari yig‘imlarni undirishni takomillashtirish hisobiga qoplanadi.
|
Xulosa
Jahon Savdo Tashkiloti 2005 yildan boshlab xalqaro savdo uchun yangi qoidalarni joriy etish niyatida. Bu O’zbekiston uchun eng kutilmagan oqibatlarga olib kelishi mumkin. Agar u JSTga eski qoidalar bo‘yicha a’zo bo‘la olsa, savol tug‘iladi: yangilari O’zbekiston tomoni erishish uchun juda ko‘p mehnat qilgan hamma narsani kesib tashlaydimi? Agar kirish 2005 yildan oldin amalga oshirilmagan bo'lsa, unda bizning mamlakatimiz odatda haydovchilik maktabining o'quvchisiga o'xshaydi, u yo'l harakati qoidalarini sinchkovlik bilan o'rganadi, chunki u imtihondan o'tishini va boshqalarni haydashga majbur bo'ladi va shuning uchun butun "ta'lim jarayoni" vaqtni behuda sarflashdan boshqa narsa emas. "Agar biz jarayonni 2021 yilgacha yakunlamasak, boshqa JSTga a'zo bo'lamiz", deb tan oldi O’zbekiston delegatsiyasining JST muzokaralari bo'yicha rahbari, Iqtisodiy rivojlanish va savdo vaziri o'rinbosari Sabirov.
JSTga aʼzolikning ijobiy va salbiy tomonlariga bagʻishlangan navbatdagi konferensiyada soʻz yuritar ekan, u O’zbekiston tomonining qaror qabul qilishda kechikishi mamlakatimiz uchun salbiy oqibatlarga olib keladigan vaqt kelayotganini aniq aytdi. 2003-yil sentabrida O’zbekistonning savdo tashkilotiga toʻlaqonli aʼzo boʻlish uchun real imkoniyatlari bor edi, biroq biz bu imkoniyatni qoʻldan boy berdik.
Bunday qaror va'da qilgan foyda va yo'qotishlar haqidagi jamoatchilik fikrining bo'linishi O’zbekistonning JSTga a'zo bo'lishiga qat'iy "ha" deyishiga to'sqinlik qilmoqda. Ba'zilar O’zbekiston ichki bozorining yanada ochiqligi faqat O’zbekiston iqtisodiyotiga foyda keltiradi, deb hisoblashadi, boshqalari, aksincha, bu uni butunlay yo'q qiladi, deb hisoblashadi. JSTga kirish va RSPPning bojxona va tarif siyosati bo'yicha guruh rahbarining so'zlariga ko'ra, Gen. "Severstal" direktori Aleksey Mordashovning aytishicha, ongdagi chalkashliklar jamoatchilik fikrida mustahkamlangan ba'zi afsonalar tomonidan imzolangan. Ushbu afsonalardan biri shundaki, bugungi kunda O’zbekistonning ichki bozori qulflangan va uni olib tashlash bilanoq mamlakat darhol iqtisodiy mustaqilligini yo'qotadi.
Darhaqiqat, O’zbekistonning ichki bozori shunchalik ochiqki, JSTga a'zo bo'lish bu borada deyarli o'zgarmaydi.
“Oxirgi ikki yil ichida biz JSTga to‘laqonli a’zo bo‘lish bo‘yicha sa’y-harakatlarimizni kuchaytirdik. 2020-yil iyul oyida global pandemiyaga qaramay va 15 yillik tanaffusdan so‘ng O‘zbekistonning JSTga kirishi bo‘yicha ishchi guruhining to‘rtinchi yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi. Vаzirliklаr konferentsii (VK) 12dan so'ng darhol JSTga a'zo bo'lish bo'yicha Ishchi guruhning navbatdagi beshinchi yig'ilishi 2022 yil 21-22 iyun kunlari bo'lib o'tadi. Tashkilotga kirishga intilamiz va bu jarayonni imkon qadar tezroq yakunlash niyatidamiz”, - deya ishontirdi Sardor Umurzoqov.
VK12 doirasida Oʻzbekiston raisligida JSTga aʼzo boʻlgan mamlakatlar norasmiy guruhining (IGAG) vazirlar delegatsiyalari rahbarlari darajasidagi navbatdagi yigʻilishi boʻlib oʻtdi. Uning doirasida a’zo mamlakatlarning dolzarb masalalari muhokama qilindi.
|
| |