Sexlarning nomlanishi - Останконсозлик заводининг электр таъминоти

Останконсозлик заводининг электр таъминоти
mustaqil ish
3-rasm. «Kitob temir-beton buyumlari» korxonasi sexlarining elektr yuklamalar kartogrammasi. 5 .1. Transformatorlarning soni va quvvatlarini aniqlash Korxonaning ratsional elektr taminoti tizimini yaratishda, BPP va sex podstansiyalaridagi kuch transformatorlarining soni va quvvatlarini texnik-iqtisodiy nuqtai nazaridan togri tanlash katta ahamiyatga ega. Texnik korsatgichlariga elektr taminoti sxemasining ishonchliligi, ekspluatatsiyada qulayligi, jihozlarni uzoq muddatda ishlay olishi, avtomatlashganlik darajasi va boshqalar kiradi. Iqtisodiy korsatgichlarga esa, asosan boshlangich kapital mablag va yillik sarf-xarajatlar kiradi. Korxona uchun kuch transformatorlarining soni va quvvatlarini tanlashda, ikki yoki kop variantlar tahlil qilinib, ulardan eng maquli tanlab olinadi. Korxona elektr taminoti tizimidagi transformatorlar tanlanganida ularning ikki yoki uchta standart quvvatli bolishiga erishish maqsadga muvofiqdir. Bunda zaxiradagi transformatorlar soni kamayib, buzilganini ornini qoplash va almashtirish osonlashadi. 35 kV va undan yuqori kuchlanishli podstansiyalarning sxemalarida, yuqori kuchlanishli tomonlarida uzgichlar ishlatilmasa, elektr taminot tizimi katta miqdorda arzonlashadi. Barcha chekka podstansiyalar loyihalashtirilganda yuqori kuchlanishli qismiga uzgichlar (выключатели) o‘rniga qisqa tutashtirgich (короткозамыкатель) va bo‘lgichlar (отделители) ni qabul qilish tavsiya etiladi. Sex podstansiyasida transformatorni yuqori kuchlanishli elektr uzatuv liniyasi tomoniga, ajratgichlar (разъединители) yoki ajratgich-saqlagichlar (разъединитель-предохранители) yoki yuklamani o‘chirgich-saqlagichlar (выключател нагрузки-предохранитель) orqali ulash to‘g‘ri bo‘ladi. BPP va MTP larida trasformatorlar sonini, elektr ta’minotiga bo‘lgan ishonchlilik darajasi bilan aniqlanadi, yani bir transformator ishdan chiqsa, ikkinchisi buzilgan transformatorni tamirlash yoki almashtirishga ketadigan vaqt oraligi uchun 100% li ishonchilikni taminlaydi. Birinchi toifali elektr istemolchilarni, ikki transformatorli podstansiyalaridan taminlash zarur bolib, har bir transformator ayrim shina seksiyalariga ulanishi shart. Bunda, past kuchlanishli ishchi shina seksiyalari ham alohida saqlanadi. Bu esa, oz navbatida past kuchlanishli tarmoqlarning ish sharoitlarini yaxshilab, qisqa tutashuv tokining miqdorini ikki marotaba kamaytiradi. Ikkinchi toifali elektr istemolchilarni, ikki trasformatorli yoki bir transformatorli podstansiyadan (zaxiradagi transformatorni biror soat davomida almashtirish imkoniyati bolganda) elektr energiyasi bilan taminlash mumkin. Uchinchi toifali elektr istemolchilar, zaxirada transformator mavjud bolganda, bir transformatorli podstansiyaga ulanishlari mumkin. Transformatorlar quvvatlarini hisobiy yuklamalarga mos ravishda qabul qilinadi. Shu qatorda, transformatorning iqtisodiy ish rejimi va elektr istemolchilarining elektr taminoti boyicha ishonchliligini taminlashi ham hisobga olinadi. Meyoriy sharoitda, transformatorning yuklamasi uning tabiiy ishlash muddatini qisqartirishi kerak emas. Transformatorning nominal quvvati deganda, shunday yuklanish tushuniladiki, unda nominal ish sharoitida, belgilangan ishlash muddati davomida (taxminan 20 yil) transformator uzluksiz ishlay oladi. Transformatorning normal ish sharoitida quyidagi shartlar bajarilishi zarur: - sovutuvchi muhitning harorati - 20S; - transformator moyining o‘rtacha harorati atrof-muhit haroratidan 44S ga (M va Д sovutish tizimlari uchun) yoki 36S ga (ДЦ, Ц sovutish tizimlari uchun) oshmasligi kerak; - transformator chulg‘amining eng qizigan nuqtasidagi harorat, uning ortacha haroratidan 13S ga oshmasligi zarur; - qisqa tutashuv nobudgarchiligining salt ishlash nobudgarchiligiga nisbati taxminan 5 ga teng bolishi kerak; - izolyatsiya harorati ortacha (85S) haroratga nisbatan 6S ozgarsa, uning ishlash muddati ikki marotabaga ozgaradi; - otish jarayonlarida transformator moyining yuza qismidagi harorat 95S dan, chulgam metallining eng qizigan qismining harorati esa, 140oS dan oshmasligi kerak. Transformatorlar quvvatlarini tanlashda, ularning o‘tayuklanish imkoniyatlarini ham hisobga olish kerak. Aks holda, o‘rnatilayotgan transformatorning quvvatini zaruriyatsiz katta qabul qilishga to‘g‘ri keladi. Ekspluatatsiya jarayonida transformatorlarni tizimli yoki favqulodda (авария) holatlarida o‘tayuklatish mumkin. Transformatorni favqulodda (авария) holatda 5 sutka davomida 40% gacha o‘ta yuklatishga ruxsat etiladi. Bunday yuklatishning vaqti har sutkada 6 soatdan oshmasligi kerak. Buning uchun favqulodda (авария) holatigacha transformatorning yuklamasi uning pasportida korsatilgan quvvatning 0,93 qismidan oshmagan bolishi zarur. Sanoat korxonalarida istemolchilarning elektr taminotida zarur bolgan transformatorlarning soni, quvvati va tiplarini tanlashda quyidagi tartib tavsiya etiladi: - podstansiyada ornatiladigan transformatorlarning soni istemolchilarning elektr taminotining ishonchliligiga bolgan talabidan kelib chiqiladi; - podstansiyadagi transformatorlarni quvvatini hisobiy tola quvvat asosida tanlanadi.
bu yerda, Ph,; Qh - korxonaning hisobiy aktiv va reaktiv quvvatlari. Qh aniqlaganda korxonada ornatilgan reaktiv quvvatini kompensatsiyalovchi qurilmalarining quvvatini hisobga olish kerak. Agar sanoat korxonasining BPP ga ikkita transformator ornatilishi zarur bolganda, ularning har birining nominal quvvati boyicha quyidagicha tekshiriladi:
Favqulodda (авария) holatlar uchun transformatorning o‘tayuklanish imkoniyatini quyidagicha tekshirib ko‘riladi.
bu yerda, hisobiy quvvat Sh aniqlaganda, III toifali iste’molchilar e’tiborga olinmaydi. Transformatorlarni ratsional yuklanish koeffitsiyentini quyidagicha olish tavsiya etiladi: - ikki transformatorli podstansiyalarning yuklamalarida I toifali istemolchilar kopchilikni tashkil etganda, kyuk=0,650,7; - bir transformatorli podstansiyalarda, kichik kuchlanishda boshqa podstansiyadan zaxira liniya orqali taminlanganda, kyuk=0,70,8; - II toifali istemolchilar kopchilikni tashkil qilib, markazlashtirilgan zaxira transformatori mavjud bolganida yoki podstansiya yuklamalari III toifali istemolchilardan iborat bolganida, kyuk=0,90,95. Podstansiyadagi transformatorlar quvvatlarining mumkin bo‘lgan variantlari, favqulodda (авария) holatdagi va tizimli o‘tayuklanishlarini hisobga olgan holda, ko‘rib chiqiladi. Belgilangan variantlardan texnik-iqtisodiy ko‘rsatgichlarini eng qulay bolgani qabul qilinadi. Podstansiyaning kelajakda yuklamasini ortishini hisobga olib, uning binosi fundamentini yuqori quvvatli transformatorga moljallab quradi yoki podstansiyani qoshimcha transformator ornatish evaziga kengayishini nazarda tutiladi. Misol tariqasida, TP-1 uchun transformator quvvatini aniqlaymiz. TP-1 II-chi toifali istemolchilar guruhini oz ichiga olgan holda, Formirovka qilish sexi, Tayyor-mahsulot ombori va Sinov maydonlarini elektr energiyasi bilan taminlaydi. 2 chi va 3 chi jadval malumotlariga asoslanib, TP-1 ning reaktiv quvvat kompensatsiyasidan keyingi hisobiy tola quvvati Sh.kk=1250,42 (kVA) ga teng. Podstansiyada ikkita transformator ornatilishi maqsadga muvofiqdir va ularning hisobiy quvvati quyidagicha aniqlanadi:
Nominal quvvati Sn.tr=1000 (kVA) va 2xTM-1000/10 markali transformatorlarni tanlaymiz, hamda yuklanish koeffitsiyentini aniqlaymiz: - normal rejimda (ikkita transformator ish holatida bolganida):
- favqulodda (авария) rejimda (bitta transformator ish holatida bo‘lganida):
Favqulodda (авария) holatida, transformatorlardan biri ishdan chiqqanida, ikkinchi transformator 126% o‘tayuklanish rejimda ishlaydi, ya’ni tanlangan transformator otakuchlanish talablariga toliq javob beradi. Xuddi shu tartibda, qolgan TP lar uchun ham transformatorlar tanlanib jadval korinishida keltiramiz va natijalarini 5-jadvalga kiritamiz. Download 4,74 Mb.
|