nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O`simlik va hayvonot olamini muhofaza qilish choralari

|
O`simlik va hayvonot olamini muhofaza qilish choralari
|
bet | 2/3 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 49 Kb. | | #228474 |
Bog'liq Òsimliklar va HayvonlarO`simlik va hayvonot olamini muhofaza qilish choralari.
Noyob va yo`qolib borayotgan turlarning muhofazasiga e`tiborni kuchaytirish uchun 1966 yili Tabiatni Muhofaza qilish Xalqaro Ittifoqi tomonidan xalqaro “Qizil kitob” tashkil qilingan. Qizil kitob faqatgina xatar darakchisi bo`lmay, balki muhofaza harakatlarining dasturi hamdir. O`simlik va hayvonlarni muhofaza qilish faqatgina turli davlatlar o`rtasidagi hamkorlik yo`li bilangina muvaffaqiyatli olib borilishi mumkin.
O`zbekiston Respublikasi o`ziga xos o`simlik va hayvonot dunyosiga ega so`nggi yillarda insonning xo`jalik faoliyati natijasida flora va faunaga salbiy ta`sir kuchaydi. O`zbekiston faunasi 682 tur umurtqali hayvonlar va 32484 tur umurtqasiz hayvon turlaridan iborat. 1983 yili O`zbekiston Qizil kitobining 1-jildi e`lon qilindi. O`zbekiston Qizil kitobiga umurtqali hayvonlarning 65 turi kiritilgan bo`lib, 22 turdagi sut emizuvchilar, 33 tur qushlar, 5 tur sudralib yuruvchilar, 5 tur baliqlardan iborat. Ustyurt qo`yi, burama shoxli echki, qor barsi, buxoro buusi va boshqa hayvonlar yo`qolish arafasidadir.
O`zbekistonda mavjud 4 mingdan ortiq o`simlik turlarining 10-12 %i muhofaza talab (4148 tur). Eng qimmatli to o`rmonlarining maydoni o`nlab marta qisqarib ketgan. To`qaylar va qayir o`rmonlari ko`plab kesib tashlangan. Tabiiy yaylovlarning maydoni 6,5 mln.ga qisqargan. Shu bois 1984 yil O`zbekiston Qizil kitobining 2-jildi nashr ettirildi. Unda muhofaza qilinishi kerak bo`lgan 400 o`simliklarning 163 turi kiritilgan. Masalan, cherkez, isiriq, etmak, shovul, anzur piyoz, yovvoyi anjir, yonoq, sumbul, bodom, lola, chinnigul va boshqa o`simliklar.
Yo`qolib borayotgan noyob hayvon turlarini yana ko`payishi xavf ostidadir. Hozirda bunday hayvon turlari davlat muhofazasigsa olindi. Ayrim joylarda qimmatbaho hayvlonlar zubr, daryo qunduzi, sobol, qulon, suv kalamushi uchun qo`riqhonalar tashkil etildi. M: Orol dengizidagi Borsa kelmas qo`riqhonasida sayoq ko`paytirilmoqda. Bodhiz qo`riqhonasida qulon (yovvoyi eshak) asralmoqda. Bundan tashqari hayvonlarni muhofaza qilishda Qizil kitob va halqaro bitimlarni ahamiyati katta. Tabiiy muhitdagi bunday o`zgarishlar dunyo mamlakatlari xalqlarini birgalashib muhofaza qilishga undamoqda. Baliq ovlash va boshqa dengiz hayvonlarini ovlash bo`yicha 70 dan ortiq shartnomalarni tuzilganligi shular jumlasidandir.
Sayyoramizdagi o`simliklar va hayvon resurslari nihoyatda katta va rang-barang, lekin bu resurslar ulardan faqat oqilona foydalanilgan vaqtdagina hamda ularning tiklanish sharoiti ta`minlangandagina kishilar jamiyati talablarini qondira oladi.
|
| |
- rasm. kiska tutashtirilgan rotorli (a) va faza rotorli asinxron

10- rasm. kiska tutashtirilgan rotorli (a) va faza rotorli asinxron
dvigatelning (b) sxemalari.
Dvigatelь markasi.
Nominal kuvvati (kVt).
Nominal kuchlanishi (V) va stator chulgamlarining ulanish sxemasi.
Dvigatelning nominal toki (A).
CHastotasi.
Nominal aylanish chastotasi (ayl/min).
Nagruzkasi nominal bulganda dvigatelning foydali ish koeffitsienta (l) va kuvvat koeffitsienti (cosφ).
Ishlab chikargan zavod nomi.
3. Asinxron dvigatelning ishlash printsipi
Asinxron dvigatelning ishlash printsipi stator chulgamlaridan uch fazali tok utganda statorda aylanma magnit maydonining xosil bulishiga asoslangan. Asinxron dvigatelning ishlash printsipini urganish uchun ichiga magnit kutblari maxkamlangan va uz uki atrofida erkin aylanadigan xalka 1 olinadi (11-rasm). Bu xalka aylanganda, uning ichidagi magnit maydoni xam aylanadi, natijada aylanma magnit maydoni xosil buladi. Endi bu xalka ichiga yengil aylanadigan kiska tutashgan rotor 2 urnatamiz. Agar magnitli xalka ma’lum bir tezlikda, masalan, ^tezlikda aylantirilsa, magnit maydonining kuch chiziklari rotorning kiska tutashtirilgan simlarini kesib utadi va bu simlarda EYuK xosil buladi. Bu EYuK rotor simlarida tok xosil kiladi. Rotorning kiska tutashgan simlarida (yoki rotor chulgamlarida) xosil bulgan shu tokning aylanma magnit maydoni bilan uzaro ta’siri natijasida rotor simlariga elektromagnit kuchlar Fc ta’sir kiladi.
11-rasm
Bu kuchlarning yunalishi chap kul koidasi bilan aniklanadi. Rotorning ayrim simlariga ta’sir etuvchi kuchlar uni aylantiradigan elektromagnit momenti xosil kiladi. Natijada rotor xam kndaydir, masalan, p2 tezlik bilan aylanma magnit maydoni yunalishida aylana boshlaydi. Demak, asinxron dvigatelning ishlash printsipi aylanma magnit maydoni bilan rotorning kiska tutashtirilgan simlarida (yoki rotor chulgamlarida) xosil buladigan toklarning uzaro ta’siriga asoslangan ekan. Real uch fazali sinxron dvigatellarda stator chulgamlaridan uch fazali tok utganda stator ichida aylanma magnit maydoni uz-uzidan xosil buladi.
Ayrim fazalarni bir-biriga nisbatan 120° ga siljigan stator chulgamlarining toki, fazoda bir-biriga nisbatan 120° ga siljigan magnitlovchi kuchlarni va stator ichida ma’lum bir tezlikda aylanadigan aylanma magnit maydoni (magnit okimi) ni xosil kiladi.
Endi ayrim faza chulgamlari ikki uramdan iborat bulgan uch fazali asinxron dvigatelь statorida aylanma magnit maydonining xosil bulishini kurib chikamiz. 12-rasmda ayrim faza chulgamlari ikki uramdan, ya’ni stator uzagining pazlarida joylashgan turtta simdan iborat bulgan stator sxemasi chizilgan. Stator chulgami yulduz usulida ulangan. Uzakning 1, 2, 7 va 8-pazlaridagi simlar A fazaga; 5, 6, 11 va 12-pazlaridagi simlar V fazaga; 9, 10, 3 va 4-pazlaridagi simlar S fazaga tegishlidir. CHulgamning bosh uchidan oxirgi uchiga yunalgan tok musbat, teskari tomonga yunalgan tok manfiy deb kabul kilinadi. Ma’lumki, tokli xar bir chulgam Uzgaruvchan magnit maydonini xosil kiladi. Uch fazali tokning uchta Uzgaruvchan magnit maydoni kushilib umumiy yigindi magnit maydonini xosil kiladi.
|
-rasm. 4-rasm. Rotor pulat uzagining ayrim plastinkasi

3-rasm. 4-rasm. Rotor pulat uzagining ayrim plastinkasi:
1 — pulat, 2 — lok katlami yoki kogoz, 3 — paz.
2. Asinxron dvigatellarning rotorlari xakida tushuncha
a) kiska tutashtirilgan rotorli asinxron dvigatellar rotorining ferromagnit uzagi pazlariga izo lyatsiyasi bulmagan mis yoki alyuminiy simlar yoxud sterjenlar joylashtiriladi. Bu sterjenlarning uchlari ikki tomondan mis yoki alyuminiy xalkalarga kavsharlanadi. Agar rotor pazunga urnatilgan ferromagnit uzakdan iborat bulib, uzakning pazlariga izolyatsiyalangan mis simdan uralgan uchta chulgam, fazoda bir-biriga nisbatan 120° ga siljitilgan golda joylashtiriladi. Kupincha rotor chulgamlari yulduz usulida ulanadi.
5-rasm. Olmaxon xalkasi (a), kiska tutashtirilganan rotor (b).
6- rasm. kiska tutashtirilgan rotor.
CHulgamni va sterjenь uchlarini birlashtiruvchi xalkalarni rotordan chikarib olinsa, katakli xalka xosil buladi (5-rasm, a). Katakli xalkaning sterjenlari rotorning kiska tutashtirilgan chulgami, bunday rotor esa kiska tutashtirilgan rotor deyiladi (5-rasm, b). kiska tutashtirilgan rotor uzagining pazlari ovalsimon bulib, unga Kupincha eritilgan alyuminiy kuyiladi va yaxlit «olmaxon xalkasi» xosil kilinadi. Rotor tanasining ikki yon tomonidan sovituvchi kanotlar xam chikariladi (6-rasm). Katakli xalkaning sterjenlari pulat uzakdan izolyatsiyalanmaydi, chunki kiska tutashtirilgan mis yoki alyuminiy simlarning elektr utkazuvchanligi pulat uzakning elektr utkazuvchanligidan un va undan ortik. marta katta buladi, bunday sharoitda sterjenlarni izolyatsiyalashning axamiyati bulmaydi. Umuman, sterjenlari va xalkalari kuyma alyuminiydan
7-rasm. kiska tutashtirilgan rotorli asinxron dvigatelь:
1 — stanina (korpus), 2 — kismalar kugisi, 3 — stator chulgami,
4 — stator pulat uzagi, 5 — rotor, 6 — podshipnik shchitlari, 7 — val,
8 — kutarma bolt, 9 — asos.
|
Mamlakatimizda zargarlik sohasini o’rni va zargarlik buyumlarini yasash almatova Maloxat Nurmatovna

Mamlakatimizda zargarlik sohasini o’rni va zargarlik buyumlarini yasash almatova Maloxat Nurmatovna
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
03.02.2024
Hajmi
0,84 Mb.
#150930
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mamlakatimizda zargarlik sohasini o’rni va zargarlik buyumlarini yasash almatova Maloxat Nurmatovna
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
Axborot manbalari (saytlar)

|
Axborot manbalari (saytlar)
|
bet | 5/5 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 131,26 Kb. | | #100328 |
Bog'liq FD Logistika va bosh imitat modellash Axborot manbalari (saytlar):
http://www.wikipedia.org/dynamicalsystems
http://www.edu.uz – ta’lim saytlari.
http://www.ziyonet.uz - adabiyotlarning elektron variantlari
http://www.referat.ru - referat va elektron darsliklar
https://www.hse.ru/edu/courses/375294354
http://ifets.ieee.org/russian/depository/
https://www.prodlenka.org/metodicheskie-razrabotki/388989-tehnologija-imitacionnogo-modelirovanija-v-ob
https://k9eysxp.amienew.co.za/BLDTE3/nzvagT3W2M0yVpbe26Hh
7.
|
Fan dasturi Samarqand davlat universiteti Oʻquv-uslubiy кengashining 2023 yil “__” _________dagi ____-son bayonnomasi bilan maʼqullangan.
|
8.
|
Fan/modul uchun masʼullar:
S.A.Axatqulov - “Kompyuter ilmlari va texnologiyalari fanlari” kafedrasi dotsenti
A.A. Omonov – SamDU, “Kompyuter ilmlari va texnologiyalari fanlari” kafedrasi assistenti
|
9.
|
Taqrizchilar:
F.Nazarov – texnika fanlari falsafa doktori, kafedra mudiri (tel:(99)0636901)
Z. Ibroximova – texnika fanlari falsaf doktori, dotsent
|
Kafedra mudiri: J.S. Jabbarov
Fakultet kengashi raisi: A.I.Babayarov
Kelishildi
O’quv ishlar bo’yicha prorektor: A. Soleev
“Kelishilgan”
SamDU oʻquv uslubiy boshqarma boshligʻi:
______________ Sh.Muranov
“__”_______2023 yil
|
| |
VII. Kreditni olish uchun talablar

|
VII. Kreditni olish uchun talablar
|
bet | 4/5 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 131,26 Kb. | | #100328 |
Bog'liq FD Logistika va bosh imitat modellash VII. Kreditni olish uchun talablar:
Fanga oid nazariy va uslubiy tushunchalarni toʻliq oʻzlashtirish, tahlil natijalarini toʻgʻri aks ettira olish, oʻrganilayotgan jarayonlar haqida mustaqil mushohada yuritish va joriy, oraliq nazorat shakllarida berilgan vazifa topshiriqlarni bajarish, yakuniy nazorat ishini topshirish
6.
|
Asosiy adabiyotlar:
Имитационное моделирование экономических процессов: учеб. пособие для вузов, Лычкина, Н. Н., 2012
Имитационное моделирование: учебник и практикум для акад. бакалавриата, Акопов, А. С., 2015
Имитационное моделирование экономических процессов: учебное пособие / Н.Н. Лычкина. — Москва: ИНФРА-М, 2022. — 254 с. — (Высшее образование: Бакалавриат). — doi 10.12737/724
Имитационное моделирование, Лоу, А. М., Кельтон, В. Д., 2004
Основы имитационного моделирования и системного анализа в управлении: учеб. пособие, Каталевский, Д. Ю., 2011
Qoʻshimcha adabiyotlar:
I.N. Bozorov, A.A.Omonov. Transport logistikasi. Oliy o’quv yurtlari uchun o’quv qo’llanma, Samarqand, 2022.
Миротин Л.Б., Ташбаев Ы.Э. Логистика: Справочное и учебно-методическое пособие. Координационный Совет по логистике. Московский транспортный институт. – М.: КСЛ, 2001
Н.Г. Филонов, Л.В. Коваленко, С.К. Дащинская Анализ структуры и особенностей формирования потоков полезных ресурсов в экономических (логистических) системах/ Под общей ред. Н.Г. Филонова. – Томск: Издательство ТГПУ, 2011. – 252с. ISBN 978-5-89428-581-8
Имитационные исследования в среде моделирования GPSS STUDIO: учебное пособие / В.В. Девятков, Т.В. Девятков, М.В. Федотов; под общ. ред. В.В. Девяткова. — Москва: Вузовский учебник: ИНФРА-М, 2022. — 283 с.Смехов А.А. Введение в логистику. – М.: Транспорт, 1993.
Миротин Л.Б., Ташбаев Ы.Э., Порошима О.Г. Эффективная логистика. – М.: ЭКЗАМЕН, 2002.
Родкина Т.А. Информационная логистика. – М.: Экзамен, 2001. Ростов-на-Дону: Феникс, 2011. – 250с.
Гаджинский, А.М. Логистика: учебник для вузов/А. М. Гаджинский. – Изд. 11-е, перераб. и доп. – М.:Дашков и К, 2010. – 430 с.
Имитационное моделирование экономических процессов: Учебное пособие / Н.Н. Лычкина. - М.: ИНФРА-М, 2012. - 254 с.: 60x90 1/16. - (Высшее образование). (переплет) ISBN 978-5-16-004675-4 - Режим доступа: http://znanium.com/catalog/product/233661
Богомолов В.А. Обзор бесплатных систем управления обучением. (http://ifets.ieee.org/russian/depository/)/
Имитационное моделирование экономических процессов: Учебное пособие / Н.Н. Лычкина. - М.: НИЦ ИНФРА-М, 2014. - 254 с.: 60x90 1/16. - (Высшее образование: Бакалавриат). (переплет) ISBN 978-5-16-004675-4 - Режим доступа: http://znanium.com/catalog/product/429005
.
|
|
| |
III. Amaliy mashgʻulotlar boʻyicha koʻrsatma va tavsiyalar

|
III. Amaliy mashgʻulotlar boʻyicha koʻrsatma va tavsiyalar
|
bet | 2/5 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 131,26 Kb. | | #100328 |
Bog'liq FD Logistika va bosh imitat modellash III. Amaliy mashgʻulotlar boʻyicha koʻrsatma va tavsiyalar.
Amaliy mashgʻulotlar uchun quyidagi mavzular tavsiya etiladi:
Modellashtirish. Modellashtirish turlari. Matematik va kompyuterli modellashtirish asoslari
Imitatsion modellashtirish. Ta’lim jarayonida imitatsion modellashtirish
Tabiiy fanlarni o’qitishda imitatsion modellar. Crocodile Chemistry va Crocodile Physics dasturlari haqida
Tasodifiy faktorlar va tasodifiy faktorlar. Monte-Karlo usuli haqida
Tajribani rejalashtirishni qo’llash metodikasi. Styudent va Fisher kriteriyasi
Ommaviy xizmat tizimlari misolida imitatsion modellashtirish. Qaror qabul qilish tizimlari
Bir va ko’p kanalli tizimlarda qaror qabul qilish vositalari
Imitatsion modellashtirishni amalga oshirish dasturiy muhiti. Ithink muhiti
Ithink muhitida imitatsion modellashtirish
Instrumental imitatsion modellashtirish muhitlari. MathCad
MathCad dasturida modellashtirish
Dastur natijalarini qayta ishlash va interpretatsiyalash
Instrumental imitatsion modellashtirish muhitlari. Mathematica
Mathematica dasturida modellashtirish
Dastur natijalarini qayta ishlash va interpretatsiyalash
Instrumental imitatsion modellashtirish muhitlari. MatLab. Matlab Simulink
MatLab. Matlab Simulink dasturida modellashtirish
Dastur natijalarini qayta ishlash va interpretatsiyalash
Instrumental imitatsion modellashtirish muhitlari. Arena
Arena dasturida modellashtirish
Dastur natijalarini qayta ishlash va interpretatsiyalash
Instrumental imitatsion modellashtirish muhitlari. ExtendSim
ExtendSim dasturida modellashtirish
Dastur natijalarini qayta ishlash va interpretatsiyalash
Instrumental imitatsion modellashtirish muhitlari. Anylogic
Anylogic dasturida imitatsion modellashtirish
Dastur natijalarini qayta ishlash va interpretatsiyalash
Instrumental imitatsion modellashtirish muhitlari. GPSS WORLD
GPSS WORLD dasturida modellashtirish
Dastur natijalarini qayta ishlash va interpretatsiyalash
|
| |
Foydalanilgan adaniyotlar - Mamlakatimizda zargarlik sohasini o’rni va zargarlik buyumlarini yasash almatova Maloxat Nurmatovna

Foydalanilgan adaniyotlar:
1. Xorazm zargarlik tarixi.
https://khivamuseum.uz/uz/xorazm-zargarlik-tarixi
2. Zargarlik sohasi: uni rivojlantirish bo‘yicha muhim qadam tashlandi
https://mineconomy.uz/uz/info/2708
3.
Sobirjanovna, K. O. (2022). O’ZBEKISTON ZARGARLIK SAN’ATI. БАРҚАРОРЛИК
ВА ЕТАКЧИ ТАДҚИҚОТЛАР ОНЛАЙН ИЛМИЙ ЖУРНАЛИ, 2(2), 122-124.
4.
Yusupova, M., & Atabayeva, M. (2021). XORAZM SHEVALARIDAGI ZARGARLIK
ATAMALARINING MAVZUIY GURUHLARI. Студенческий вестник, (14-6), 14-15.
5.
Бердиева, Д. Ш. (2019). Роль экологической культуры в повышении экологических
отношений.
Евразийское Научное Объединение, (10-6), 455-458.
6.
Бердиева, Д. Ш. (2019). ЗАГРЯЗНЕНИЕ ПОЧВЫ ТЯЖЁЛЫМИ МЕТАЛЛАМИ В
ДЖИЗАКСКОЙ ОБЛАСТИ.
Оказова Зарина Петровна, доктор, 82.
7.
Бердиева, Д. Ш. (2019). ЭКОЛОГИЧЕСКОЕ ОБРАЗОВАНИЕ И ВОСПИТАНИЕ-
ЗАЛОГ УСТОЙЧИВОГО РАЗВИТИЯ. In
Экология: вчера, сегодня, завтра (pp. 88-93).
8.
Бердиева, Д. Ш., & Асатов, Б. А. (2020). ВЛИЯНИЕ НЕФТЕПРОДУКТОВ НА
ОКРУЖАЮЩЕЮ СРЕДУ. In
Арктика: современные подходы к производственной и
экологической безопасности в нефтегазовом секторе (pp. 22-25).
9.
Тайлаков, А. А., Бердиева, Д. Ш., Караев, Г. Р., & Камолова, Ш. М. (2015). Научные
основы и обоснование размещения сети мониторинга подземных вод горных
массивов, предгорных зон, конусов выноса малых рек. In
Инновационные технологии в
сельском хозяйстве (pp. 55-57).
10.
Бердиева, Д. Ш., & Тайлаков, А. А. ОЦЕНКА И ПРОГНОЗИРОВАНИЕ ФОНОВЫХ
ЗАГРЯЗНЕНИЙ ГОРОДА ДЖИЗАКА.
УЧЕНЫЙ XXI ВЕКА,
|
Avtomatlashtirish sistemalarini loyihalash,o’rnatish va sozlash, Avtomatlashtirishning elektromexanik sistemalari, Sohaning texnologik o’lchashlari va asboblari

|
Avtomatlashtirish sistemalarini loyihalash,o’rnatish va sozlash, Avtomatlashtirishning elektromexanik sistemalari, Sohaning texnologik o’lchashlari va asboblari
|
bet | 1/96 | Sana | 22.06.2024 | Hajmi | 10,46 Mb. | | #265084 |
Bog'liq ASLUS javoblar
Avtomatlashtirish sistemalarini loyihalash,o’rnatish va sozlash, Avtomatlashtirishning elektromexanik sistemalari, Sohaning texnologik o’lchashlari va asboblari
Avtomatlashtirish sistemalarni tarkib chizmalari
1-savol.
Avtomatlashtirish sistemalarni tarkib chizmalari
1. Avtomatlashtirish sistemalarini tuzish asoslari.
Tarkib sxemalar avtomatlashtirish sistemasining asosiy qismlari, ularning vazifasi, o‘zaro munosabatlari va joylanishlarini ko‘rsatadi.
Bu sxema loyihalashda eng avval tayyorlanib, texnologik obekt va boshqarish sistemasi bilan dastlabki tanishish uchun kerak bo‘ladi. Tarkib sxemasi ko‘rsatma material RM4-4-85 talablari asosida bajariladi.
Texnologik obektning tahlili asosida avtomatlashtirish sistemasining samarali va muqobil shakli tanlanadi. Avtomatlashtirish sistemasining eng oddiy to‘zilmalari bir pog‘onali markazlashtirilmagan shakli bo‘ladi (2-rasm). Bunday sistemalar odatda texnologik jarayonlar funksional bog‘lanmagan yoki o‘zaro kuchsiz bog‘langan ishlab chiqarishlarda qo‘llaniladi. Bu sistemalarda har bir ishlab chiqarish bo‘limi uchun ayrim boshqarish punktlari bilan ta’minlanadi. Ularda quyidagi vazifalar hal qilinadi: texnologik parametrlarni o‘lchash va nazorat qilish, ularning chegara qiymatlari haqida signal berish, texnologik reglamentda nazarda tutilgan kattaliklarni rostlab turishdir.
2-rasm. Avtomatlashtirish sistemasining
markazlashtirilmagan bir pog‘onali boshqarish sxemasi.
Markazlashtirilgan bir pog‘onali boshqarish sistemasida markaziy boshqaruv punktiga texnologik obekt to‘g‘risidagi barcha axborot chiqariladi (3-rasm).
Markazlashtirilgan boshqarish sistemalari quyidagi kamchiliklarga ega: barcha operativ axborotlarning markaziy boshqarish punktida to‘planishi tufayli uzluksiz ishlaydigan texnologik jarayonlarda sistemani ta’mirlash va joriy xizmat ko‘rsatish ishlari ancha murakkablashadi; markaziy boshqarish punktini va aloqa yo‘llarini texnik jihozlashga ketadigan harajatlar oshdi; sistemaning ishonchliligi markaziy boshqarish punktida xato-kamchiliklarni o‘z vaqtida tuzatish mumkin bo‘lmaganligi tufayli kamaydi.
3-rasm. Avtomatlashtirish sistemasining markazlashtirilgan bir pog‘onali boshqarish sxemasi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Avtomatlashtirish sistemalarini loyihalash,o’rnatish va sozlash, Avtomatlashtirishning elektromexanik sistemalari, Sohaning texnologik o’lchashlari va asboblari
|
IV. Mustaqil taʼlim va mustaqil ishlar

|
IV. Mustaqil taʼlim va mustaqil ishlar
|
bet | 3/5 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 131,26 Kb. | | #100328 |
Bog'liq FD Logistika va bosh imitat modellash IV. Mustaqil taʼlim va mustaqil ishlar
Mustaqil taʼlim uchun tavsiya etiladigan mavzular:
Crocodile Chemistry dasturida imitatsion modellashtirish
Crocodile Physics dasturida imitatsion modellashtirish
MathCad dasturida imitatsion modellashtirish
Ithink muhitida imitatsion modellashtirish
Mathematica dasturida imitatsion modellashtirish
Dastur natijalarini qayta ishlash va interpretatsiyalash
Matlab Simulink dasturida imitatsion modellashtirish
MatLab dastur natijalarini qayta ishlash va interpretatsiyalash
ExtendSim dasturida imitatsion modellashtirish
ExtendSim dasturi natijalarini qayta ishlash va interpretatsiyalash
Arena dasturida imitatsion modellashtirish
Arena dasturi natijalarini qayta ishlash va interpretatsiyalash
Anylogic dasturida imitatsion modellashtirish
Anylogic dasturi natijalarini qayta ishlash va interpretatsiyalash
GPSS WORLD dasturida modellashtirish
GPSS dasturi natijalarini qayta ishlash va interpretatsiyalash
.
3.
|
V. Fan oʻqitilishining natijalari (shakllanadigan kompetensiyalar)
Fanni oʻzlashtirish natijasida talaba:
Modellashtirish metodlari va vositalari
matematik modelini va uni yechish usulini tanlay olishi.
modellashtirish metodi - simulyatsiya haqida
Navnatlar nazariyasi haqida bilib oladilar
Logistik faoliyat turlari va modellashtirish masalalari
Modellashtirish metodlarini baholash
Logistikada imitatsion modellashtirishni qo’llash
Imitatsion modellashtirish natijlari
Imitatsion modellarni amalga oshiruvchi dasturiy muhitlar
|
4.
|
VI. Taʼlim texnologiyalari va metodlari:
ma’ruzalar;
interfaol keys-stadilar;
dialogik yondoshuv;
muammoli ta’lim;
blits-soʻrov;
zig-zag usuli;
munozara.
|
5.
|
|
|
| |
Ko’rik-tanlov bo’yicha bajarilgan ishlarni baholash mezonlari

|
Ko’rik-tanlov bo’yicha bajarilgan ishlarni baholash mezonlari
|
bet | 25/69 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #129770 |
Bog'liq Hujjat (1)Ko’rik-tanlov bo’yicha bajarilgan ishlarni baholash mezonlari
-
t.r
|
Birinchi, ikkinchi va uchinchi bosqichlar bo’yicha
|
50 ball
|
1
|
Ko‟rik-tanlov anketasini tanlagan ijodiy g‟oyasi asosida to‟ldirilganligi uchun
|
10 ball
|
2
|
Xalq hunarmandchiligi bo‟yicha o‟zlashtrilgan bilim darajalari uchun
|
15 ball
|
3
|
Ko‟rik-tanlov uchun topshirgan ijodiy ishlari uchun
|
25 ball
|
To’rtinchi bosqich (tanlangan xalq hunarmandchiligi yo’nalishlariga oid ijodiy ish topshiriqlari) bo’yicha
|
50 ball
|
1
|
Amalga oshirilgan ishning mavzuga mutanosibligi
|
5 ball
|
2
|
Ish o‟rnini to‟g‟ri tashkil qilinishi
|
10 ball
|
3
|
Buyumninig texnologik xaritasini tuzilganligi va ish ketma-ketligini to‟g‟ri bajarilganligi
|
15 ball
|
4
|
Tayyorlangan buyum dizaynining o‟ziga xosligi
|
10 ball
|
5
|
Xavfsizlik texnikasi qoidalariga amal qilinganligi
|
10 ball
|
Hakamlar hay`ati faoliyati va tanlov mezonlari
Ko`rik-tanlov ishlarini baholash uchun tuman (shahar) xalq ta`limi muassasalari faoliyatini metodlik ta`minlash va tashkil etish bo`limlari mehnat ta`limi fani yo`nalishi bo`yicha faoliyat ko`rsatayotgan, o`z sohasining bilimdoni, hurmat-e`tborga sazovar bo`lgan o`qituvchi, pedagoglardan iborat hakamlar hay`ati tuziladi.Ularning tarkibiga maktablarning eng tajribali mehnat ta`limi fani o`qituvchilari kiritiladi va har bir bosqichda maktabda maktab direktorining, tumanda tuman xalq ta`limi bo`limining, viloyatda viloyat xalq ta`lim boshqarmasining maxsus buyruqlari bilan tasdiqlanadi.
Tanlovga taqdim etilgan har bir ish uchun alohida baholash varaqalari to`ldiriladi, hakamlar hay`ati tomonidan imzolanib, rasmlar bilan birga tanlovning keyingi bosqichiga taqdim etiladi.
G`oliblarni mukofotlash
Ijodiy ishlar tanlovining barcha bosqichida 1 ta birinchi, 1 ta ikkinchi 1 ra uchinchi o`rin ta`sis etilib, 1,2,3-o`rinlarni egallagan g`oliblar maktab, tuman,(shahar0 viloyat xalq ta`limi bo`limlarining faxriy yorliqlari va qimmatli sovg`alari bilan mukofatlanadilar.
Tanlovning viloyat bosqichi g`oliblariga va ularning o`qituvchilariga otaonalar, xomiylar, tegishli tashkilot vakillari tomonidan qimmatli tuhfalar taqdim etiladi. Eng yaxshi ijodiy ishlar mualliflari haqida ma`lumotlar mahalliy matbuot sahifalarida chop etiladi.
Ko`rik- tanlovning bevosita yakuniy bosqichini o`tkazish Viloyat Xalq ta`limi boshqarmasi tomonidan tasdiqlangan hakamlar xay`ati zimmasiga yuklatiladi, Hakamlar hay`ati tarkibi ko`rik-tanlovi o`tkazilishidan bir kun oldin tayinlanadi.
|
| |
Filiallar va bank xizmatlari markazlari "Leader Finance Сapital" mchj bosh ofis Qoraqalpog'iston Respublikasi va viloyatlar boshqarmalari

|
Filiallar va bank xizmatlari markazlari "Leader Finance Сapital" mchj bosh ofis Qoraqalpog'iston Respublikasi va viloyatlar boshqarmalariBog'liq Tashkiliy tuzilma
Filiallar va bank xizmatlari markazlari
"Leader Finance Сapital" MCHJ
Bosh ofis
Qoraqalpog'iston Respublikasi va viloyatlar
boshqarmalari
"Leader Finance" MCHJ
Ichki audit departamenti
Risklarni boshqarish va komplaens-nazorat
qo'mitasi
Strategiya, investitsiyalar va transformatsiya
qo'mitasi
Tayinlovlar, mukofotlash va korporativ
boshqaruv qo'mitasi
Bank boshqaruvi
Raqamlashtirish va kiberxavfsizlik qo'mitasi
Investitsiya qo'mitasi
Kredit qo'mitasi
Likvidlilikni boshqarish qo'mitasi
Tarif qo'mitasi
Loyiha boshqaruvi qo'mitasi
"TASDIQLANGAN"
"Agrobank" ATB Aksiyadorlarining
umumiy yig'ilishining 2024 yil 14
fevraldagi 51-son bayonnomasiga 2-
ilova
"Agrobank" Aksiyadorlik tijorat bankining Tashkiliy tuzilmasi
Aksiyadorlar umumiy yig'ilishi
Bank Kuzatuv kengashi
Korporativ boshqaruv xizmati
Audit qo'mitasi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Filiallar va bank xizmatlari markazlari "Leader Finance Сapital" mchj bosh ofis Qoraqalpog'iston Respublikasi va viloyatlar boshqarmalari
|
Kurs ishining maqsadi - Pichoqchilik san'ati. Mundarija Kirish

|
Pichoqchilik san'ati. Mundarija Kirish
|
bet | 2/22 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 4,98 Mb. | | #233859 |
Bog'liq PICHOQCHILIK SAN\'ATI. Kurs ishining maqsadi. Ushbu kurs ishi mavzusining maqsad hamda vazifasi pichoqchilik san'atini o’ragnishdan iboratdir.
Kurs ishining predmeti. Pichoqchilik san'atini tahliliga asosiy yondashuvlar o‘rganishdan iboratdir.
Kurs ishining vazifalari:
Kurs ishining tuzilishi. Ushbu kurs ishi kirish, 2 ta bob 4 ta bo‘lim, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhatidan iborat.
I.BOB. PICHOQCHILIK SAN’ATI TARIXI
1.1 Pichoqchilik maktablari XVI asrda Germaniya, Angliya, Avstriya, Fransiyalarda pichoqchilikni kasb sifatida ta’qiqlab, pichoqni oshxonalarda ishlatishgan. XVII asr boshlarida pichoqning ochib yopiladigan, pakki, ustara va boshqa cho’ntakda saqlanadigan pakkilar yuzaga keldi. Arxeologik topilmalardan ma’lumki, O’rta Osiyo territoriyasida million yil avval 2 ming yillikka oid pichoq namunalari topilgan. Bolalik tepa, Afrosiyob, Varaxsha devorlariga ishlangan rasmlardan ma’lum bo’ldiki, pichoq uyro’zg’ordan tashqari harbiy qurol sifatida ishlatilgan. VI—XII asrlarda pichoq yasash rivojlanib uni bezash texnologiyalari o’zgargan. XVI asrda Germaniya, Angliya, Avstriya, Fransiyalarda pichoqchilikni kasb sifatida ta’qiqlab, pichoqni oshxonalarda ishlatishgan. XVII asr boshlarida pichoqning ochib yopiladigan, pakki, ustara va boshqa cho’ntakda saqlanadigan pakkilar yuzaga keldi. Arxeologik topilmalardan ma’lumki, O’rta Osiyo territoriyasida million yil avval 2 ming yillikka oid pichoq namunalari topilgan. Bolalik tepa, Afrosiyob, Varaxsha devorlariga ishlangan rasmlardan ma’lum bo’ldiki, pichoq uyro’zg’ordan tashqari harbiy qurol sifatida ishlatilgan. VI—XII asrlarda pichoq yasash rivojlanib uni bezash texnologiyalari o’zgargan. XV—XVII asrlarda yonga osib yuriladigan pichoqlarning turli xillari paydo bo’ldi. Buni Navoiy, Bobir asarlarida ishlangan miniatyuralardan ko’rish mumkinL
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Muhimlik darajasi va auditorlik riski tushunchalarining o'zaro bog'liqligi Annotatsiya

|
Muhimlik darajasi va auditorlik riski tushunchalarining o'zaro bog'liqligi Annotatsiya
|
bet | 2/2 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 23,99 Kb. | | #115498 |
Bog'liq Yo\'ldosheva Rayhona tezisFoydalanilgan adabiyotlar:
1. Karimov A.A. Korporativ boshqaruv tizimida buxgalteriya hisobi va audit. Monografiya. – Toshkent: IQTISOD-MOLIYA, 2008.
2. A.Tuychiyev,I.Qo’ziyev,O.Masharipov, A.Avlakulov, M.Yaqubov, I.Sherimbetov, I.Avazov Audit. Darslik.T.:Iqtisod-Moliya, 2019.
3.http://www.president.uz – Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti
4. http://www.gov.uz – Oʻzbekiston Respublikasining Hukumat portali
5. http://www.uza.uz – Oʻzbekiston Respublikasi Milliy axborot agentligi rasmiy veb-sayti
6. http://www.mf.uz – Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi rasmiy veb-sayti
7 http://www.lex.uz – Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi rasmiy veb-sayti
|
| |
Yangi mavzu yuzasidan o`quvchilar bilimini mustahkamlash

|
Yangi mavzu yuzasidan o`quvchilar bilimini mustahkamlash
|
bet | 20/69 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #129770 |
Bog'liq Hujjat (1)Yangi mavzu yuzasidan o`quvchilar bilimini mustahkamlash.
Uyga vazifa berish. Mustaqil biror sovg‟a tayyorlab kelish.
Ish o`rnini yig`ishtirish.
9-10 dars.
“Texnologiya va dizayn” yo`nlishi uchun.
-
Mavzu:
|
Mebel jihozlari uchun dasta (uchlag`ich) yasash
|
Darsning maqsadi:
ta`limiy- o`quvchilarga mebel jihozlari uchun dasta (ushlag`ich) yasashni
o`rgatish;
tarbiyaviy- o`quvchilarga uy jihozlaridan, jumladan mebellardan joydalanishda ehtiyotkorona munasabatda bo`lishni o`rgatish;
v) rivojlantiruvchi- o`quvchilarning uy jihozlarni ta`mirlashga oid mehnat ko`nikmalarini kengaytirish.
Kasbga yo`naltiruchi maqsadi:o`quvchilarni duradgorlikka oid kasblar to`g`risidagi bilim va ko`nikmalarini rivojlantirish.
Darsning vazifalari;
dasta yasash uchun texnologik xarita tayyorlash to`g`risida ma`lumot berish;
dasta tayyorlashda bajariladigan ish usullari, foydalaniladigan asbobuskunalar va moslamalar bilan tanishtirish;
asbob-uskunalar va moslamalardan foydalanganda xavfsizlik texnikasi qoidalariga amal qilishni uqtirish;
sohaga oid kasblar bo`yicha ma`lumotlar berish:
Dars tipi: Yangi bilimlar berish.
Dars turi: amaliy
Darsda qo`llaniladigan o`qitish metodlari: Taqdimot, bahs- munozara, savoljavob.
Fanlararo bog`lanish: chizmachilik, rasm, matematika, fizika, iqtisodiy bilim asoslari va boshqa.
Dars jihozi: kampyuter, proyektor, ekran, slaydlar, dastaning texnologik xaritasi, asbob-uskunalar va moslamalar, xavfsizlik texnikasi qoidalari, sohaga oid kasb bo`yicha ko`rgazma materiallari.
|
| |
FOYDANILGAN ADABIYOTLAR ROʻYXATI

|
FOYDANILGAN ADABIYOTLAR ROʻYXATI
|
bet | 22/22 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 4,98 Mb. | | #233859 |
Bog'liq PICHOQCHILIK SAN\'ATI. FOYDANILGAN ADABIYOTLAR ROʻYXATI:
1. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 17-noyabrdagi ―Hunarmandchilikni yanada rivojlantirish va hunarmandlarni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash toʻgʻrisidagi PF-5242-son Farmoni.
2. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 17-noyabrdagi ―Hunarmand uyushmasi faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida PQ-3393-son Qarori
4. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 19-iyundagi ―O’zbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi faoliyatini tashkil etishni takomillashtirish to’g’risida PQ-3068-son Qarori.
5. Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi. Toshkent –
6. Oʻzbekiston nomoddiy madaniy merosi. YUNESKO ishlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy komissiyasi. ICHKAP, MOTXI – 2017.
7. Abdullayeva R. Hunarmandchilik taraqqiyotining tarixiy va institusional asoslari. ―Iqtisod va moliya, 2017 yil 2-son
8. Xolmatov B.Q. Kompozitsiy. Oliy oʻquv yurtlari uchun oʻquv qoʻllanma. - Т.: ―Iqtisod-moliya, 2007.
9. G‘ulomov K. Amaliy san‘at. Oliy oʻquv yurtlari uchun oʻquv qoʻllanma. - Т.: ―Iqtisod-moliya, 2007.
10. Bulatov S.S., Shabaratov P.P., Rasulov M.A. Naqqoshlik. Kasb-hunar kollejlari uchun o’quv qo’llanma. – T.: ―Iqtisod-moliya, 2010.
11. Samiyeva Sh.X. Kashta tikish texnologiyasi va ishlab chiqarish jihozlari.
Kasb-hunar kollejlari uchun oʻquv qo’llanma. Toshkent «Niso poligraf» - 2017.
Internit Saytlari
1.tdpu. uz
2.pedagog. u
3.ziyonet. uz
4.edu. uz
Ilova
|
| |
PIChOQNING TUZILIShI VA UNING BEZAGI

|
PIChOQNING TUZILIShI VA UNING BEZAGI
|
bet | 6/22 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 4,98 Mb. | | #233859 |
Bog'liq PICHOQCHILIK SAN\'ATI. PIChOQNING TUZILIShI VA UNING BEZAGI PIChOQNING TUZILIShI VA UNING BEZAGI Pichoq uchta qismdan tig’, dasta va qindan iborat. Tig’ — pichoq tig’i, pichoqning gulbanddan yuqorigi, ya’ni kesadigan qismi. Qadimdan tig’ni o’tkirlash va silliqlashga katta e’tibor berilgan. U bigiz, qalam, naqsh, naycha qalam kabi o’yg’ich qalamlar bilan bezatiladi. To’g’ri tig’li pichoq, tig’i tol bargini eslatuvchi, o’tkir tig’li birmuncha tepaga qayrilgan o’tkir tig’li, tig’ida chuqurchasi yoki tishlari bo’lgan pichoqlar bo’ladi. Pichoq dastasi — dasta x,ar xil bo’lib, o’ziga yarasha usullarda yasaladi. Ular suqma dasta, yorma dasta hamda naqshinkor dastalar bo’ladi. Suqma dasta — pichoqchiliqda suqma sop deb ham yuritiladi. Yog’och, shox, suyak, metall va boshqalarni ichini teshib, dumga suqib, mahkam qilinadi. Yorma dasta — pichoqchilikda, metall sopining ikki yuziga yorma yog’och, suyak, shox va boshqalarni bo’laklari o’rnatilgan pichoq. Pichoq dastalari hayvon shoxi, suyagi, tishi, metall, yog’och hamda plastmassa va boshqa materiallardan ishlanadi. 1.2 Pichoq turlari, tuzilishi va uning bezagi Pichoq temir yoki po’latdan ishlanadi. Bronza davrida pichoqlarni misdan va bronzadan yasashgan. Keyinchalik temir kashf etilgandan keyin temir pichoqlar yasalgan. Pichoq qinini tayyorlash uchun teri, gazlama, metall, yog’och va boshqalar ishlatiladi. Uni bezash uchun esa kashta, quroq, chekanka va boshqa materiallar ishlatiladi. Pichoq bandi yog’ochdan, mol shoxi, fil suyagi yoki tishidan yasaladi. Pichoqchilikda pichoq tig’ini tayyorlashda zok ishlatiladi. PIChOQChILIKDA IShLATILADIGAN ASBOBLAR PIChOQChILIKDA IShLATILADIGAN ASBOBLAR Temirchi kabi pichoqchi usta ham do’konda o’choq, dam, sandon, bozg’on, egov, bolg’a va boshqa juda ko’p asboblar bilan ishlaydi. Shulardan ba’zi birlarini ko’rib chiqamiz. Pichoqchilik, pichoqsozlik -pichoq, ustara, xanjar va boshqa kesgir asboblar yasash kasbi; hunarmandlikning qad. turlaridan biri. Ilk paleolit davridan maʼlum. Dastlabki kesgir qurol toshdan yasalgan. Jez davrida mis va jezdan P.lar yasash boshlangan. Temirning kashf etilishi P. sanʼati taraqqiyotida katta burilish boʻldi. Sharq mamlakatlarida, xususan, Oʻrta Osiyoda P. juda qadimdan rivojlangan. Keyinchalik Yevropa mamlakatlarida rasm boʻlgan. Temir pichoqlar haqidagi maʼlumotlar qad. yunon epik shoirlari Gomer va Gesiod asarlarida uchraydi. 14-asrda Germaniya, Angliya, Avstriya, Fransiyada P.ni kasb sifatida taqiqlab, pichoqni oshxonalarda ishlatishgan. Oʻzbekiston hududida (Afrosiyob, Bolaliktepa, Varaxsha va boshqalarda) olib borilgan arx. qazishmalar natijasida miloddan avvalgi 2-ming yillikka oid pichoq namunasi topilgan. Devorlarga chizilgan rasmlardan pichoqdan xoʻjalik va ovchilikdan tashqari harbiy maqsadlarda ham foydalanilganligini bilish mumkin. 6—12-asrlarda pichoq yasash rivojlanib, uni bezash texnologiyalari oʻzgargan. 15—17-asrlarda yonga osib yuriladigan pichoq turlari paydo boʻldi. Buni Navoiy, bobur asarlarida ishlangan miniatyuralardan koʻrish mumkin.
|
| |
Pichoqchilik san'ati. Mundarija Kirish - bet 7

|
Pichoqchilik san'ati. Mundarija Kirish
|
bet | 7/22 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 4,98 Mb. | | #233859 |
Bog'liq PICHOQCHILIK SAN\'ATI. Keyinchalik P.ning oʻziga xos maktablari paydo boʻldi. Fargʻona vodiysi, Samarqand, Toshkent, Buxoro, Qashqadaryo, Surxondaryo, Xorazm viloyatlarida qadimdan 20 ga yaqin P. markazlari boʻlib, ular oʻzining ishlash texnologiyasi, shakli, ixchamligi va bezaklari bilan farq qilgan. Bu markazlarga Chust, Shahrixon, Qora-suv, Qoʻqon, Xiva, Toshkent va boshqa P. maktablari kiradi. Pichoq Oʻrta Osiyoda erkaklarning eng zarur ish quroli, bezagi tariqasida foydalanilgan. Shuning uchun Oʻzbekistondagi pichoqsozlar pichoqni sanʼat darajasiga koʻtarganlar. Qadimda hunarmandlar bir-biri bilan biri-kib bir mahallada yashaganlar va mahalla shu nom bilan atalgan. Mas, Toshkent shahrida Pichoqchilik mahallasi saqlanib qolgan. Oʻzbekistonda dastlab hunarmandchilikni rivojlantirish borasida viloyatlarda artellar va hunarmandlar tayyorlaydigan oʻquv yurtlari ochildi. Chust shahrida "Qizil kuch" arteli (1932), keyin pichoq ishlab chiqarish zavodi qurildi (1970), ishlab chiqarish kombinati tashkil etildi (1978). Ilgari pichoqlarni katta doʻkonda usta bosqonchi damgir bilan birgalikda yasashgan. Uning dastasi esa suyak, muguz yoki yogʻochdan tayyorlangan. P.da temirchilikdagi kabi oʻchoq, dam, sandon, bozgʻon, egov, bolga va boshqa ishlatiladi. Pichoqqa ajra-tilgan temir kesilib, metall boʻlakchasi oʻtda qizdiriladi, sandonga qoʻyib, bolgʻa bilan urib tigʻ chiqariladi, suvga tiqib olib keskirligi oshi-riladi. Bu jarayonni suv berish deyiladi. Pichoq poʻlatining qattiqligiga qarab suv beriladi. Soʻngra uni giraga qistirib, katta egov bilan egovlanadi, tigʻi charxlanadi, loqa qirrasi boʻylab ishqalab, tigʻ yuziga soy (koma) ochiladi. Pichoq qoramtir tusga kirishi uchun zok (suyuq modda) ga botirib olinadi.Soʻngra dasta oʻrnatiladi. 3da esa maxsus sexlar boʻlib, har qaysi sex oʻziga tegishli operatsiyani bajarib yigʻiladi. 3-dning charm-galantereya sexida pichoqlar uchun qin tayyorlanadi. Oʻzbekistonda ishlab chiqarilayotgan pichoqlar faqat uy-roʻzgʻor va xoʻjalik buyumigina boʻlib qolmay, balki milliy sanʼat asari darajasiga koʻtariladi, shu tufayli chet el sayyohlari uchun sovgʻa sifatida ham qadrlanadi. Chust pichog’i
|
| |
PICHOQChILIK MAKTABLARI  PICHOQChILIK MAKTABLARI

|
PICHOQChILIK MAKTABLARI PICHOQChILIK MAKTABLARI
|
bet | 4/22 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 4,98 Mb. | | #233859 |
Bog'liq PICHOQCHILIK SAN\'ATI. PICHOQChILIK MAKTABLARI Jumhuriyatimizda yigirmaga yaqin pichoqchilik markazlari bo’lib, ular yasalish usuliga ko’ra Chust (tus) pichog’i, poytug’ pichog’i, qo’qon pichog’i, krrasuv pichog’i, shahrixon pichog’i kabilarga bo’linadi. QORASUV PIChOQChILIK MAKTABI Qorasuv pichog’i o’ziga xos bo’lib boshqa pichoqchilik maktablaridan farq qiladi. Yerma hamda susma sopli, gulbandiga gullar solingan bo’ladi. U o’tkir qilib yasalib, dastasiga chilmixlar, ko’zlar o’rnatib chiroyli hashamdor qilib yasaladi. Qorasuv pichog’i qadimdan rivojlanib kelayotgan noyob san’at durdonalaridan biridir. Asqar pichoqsoz — asli nomi Asqar xo’ja Oysarxo’ja o’g’li. (1878—1964 yy.) Andijon viloyati Qorasuv qishlog’idagi atoqli pichoqsoz usta. U 1878 yilda Andijon viloyatining Qorasuv qishlog’ida tug’ilgan. U yoshlik chog’idanoq pi choqsozlik kasbini puxta egallab tez orada o’zining ajoyib pichoqlari bilan Farg’ona vodiysida shuhrat k,ozongan. U yasagan o’tkir tig’li bejirim pichoqlar uzoquzoqlarga tarqaldi. Qorasuvli pichoqsozlar o’sha vaqtlardayoq qili, xanjar, shon va pichoq yasashda nom qozongan edilar. Pichoqsoz Asqar ana shu Qorasuv pichoqlarining yirik vakili bo’lib, yoshlikda To’xtasin pichoqsoz ustadan o’rgangan. U Qorasuv va Shahrixonda pichoqsozlik qilgan. CHUST PIChOQChILIK MAKTABI CHUST PIChOQChILIK MAKTABI Chust ustalari yasagan pichoqlar boshqa pichoqlardan keskin farq qiladi. Pichoqning dasta hamda tig’i uzunroq, tig’ining uchi tashqariga, dastasining uchi ichkariga tomon qayrilgan bo’ladi. Chust shaqarlarida x,ali x,am pichoqchilik o’z an’analarini davom ettirib kelmoqda. Farg’ona vodiysida Chust asosiy pichoq tayyorlash vatani bo’lib, ular boshqa pichoqchilik maktablaridan mutlaqo farq qiladi. Chust pichoqlari qat’iyligi, shaklining soddaligi hamda siqiqligi bilan mashhur. Xorazmdagi Xiva shaharlari hali ham o’z an’analarini davom ettirib kelmoqda. Hozirda xivalik ustalarimizning XIX—XX asrlarda ishlagan pichoqlari jumhuriyatimizning turli muzeylarida doimiy ekspozisiyaga aylanib qolgan. Bu pichoqchi ustalarning ishlarini ko’rar ekanmiz pichoq shakllarining nozikligi, bezakdorligi hamda metallni mohirona qayta ishlanganligini ko’ramiz. Ular pichoqlarining tig’i yuzining nozik islimiy naqshlar bilan bezatilganligini, «qinbog’ipning metalldan yasalib badiiy naqshlar bilan bezalganligini ko’ramiz.
|
| |
Pichoqchilik san'ati. Mundarija Kirish - bet 5

|
Pichoqchilik san'ati. Mundarija Kirish
|
bet | 5/22 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 4,98 Mb. | | #233859 |
Bog'liq PICHOQCHILIK SAN\'ATI. O’rta Osiyoda pichoq alohida ramziy ma’noda, ya’ni barcha yovuzliklardan saqlash ma’nosida masalan, «dandon sopli pichoq» va «karkesopli pichoq»lar ilohiy hisoblangan. Bu pichoqlar kishini insjinsdan, yomonlikdan asrashda muhim ahamiyatga ega bo’lgan. Pichoq dastasini ushlash ilon chaqishidan, ayollarni esa farzandsizlikdan asraydi, deb irim qilishgan. Ushbu pichoqlar hozir ham noyob, hatto ustalar uchun ham kamyob hisoblanadi. Pichoqni yasash jarayonida pichoq tig’ini o’tkirlash uchun ishlatiladigan suv tomoq og’rig’i hamda yurakni davolashda ishlatilgan. Bundan tashqari kashtachilikda, me’morlik bezagida, sopolchilikda pichoqni ramziy holatda tasvirlaydilar. Bir tomoni o’tkirlangan, plastinkasimon kesuvchi asbobni pichoq deb yuritiladi. Pichoq qadimdan ishlatib kelinayotgan asboblardan biri bo’lib, uni tosh, mis va bronzadan ishlanadi. Pichoq O’rta Osiyoda keng tarqalgan bo’lib, u tig’ va dastadan iborat bo’ladi. Pichoqlar tuzili shiga ko’ra uch xil bo’ladi, ya’ni to’g’ri pichoqlar, qayqi pichoqlar va bodomcha pichoqlardir. Pichoq qadimdan ishlatib kelinayotgan asboblardan biri bo’lib, uni tosh, mis va bronzadan ishlanadi. Pichoq O’rta Osiyoda keng tarqalgan bo’lib, u tig’ va dastadan iborat bo’ladi. Pichoqlar tuzili shiga ko’ra uch xil bo’ladi, ya’ni to’g’ri pichoqlar, qayqi pichoqlar va bodomcha pichoqlardir. To’g’ri pichoq — qadimdan ishlatilib kelinayotgan pichoq turi bo’lib, pichoqchilikda pichoq tig’ining uchi qayrilmay to’g’ri chiqqan bo’ladi. Shuning uchun Marg’ilonda to’g’ri pichoq deb yuritiladi. Asakada bu pichoqni ribak, Namanganda esa to’g’ri pichos yoki xanjar nusxa deb ataladi. Kayqi pichoq — pichoqchilikda pichoqning bir shakli bo’lib, tig’ining uchi orqasiga ozgina qayrilgan bo’ladi. Uni qilichak pichoq, chaqmoki pichoq deb ham yuritiladi. Bodomcha pichoq. — uning orqa qirrasi uchidan taxminan 4—5 smcha joyi ichiga kamalak bo’lib kirgai bo’ladi. Qo’qonda qozoqcha, Marg’ilonda kozoki, Namanganda bodomcha va kozokcha deb yuritiladi. Pichoqlar katta-kichikligiga ko’ra o’rtasuyamli, kezlik, bolapichoq va chalabuzar mardona pichoq turlariga bo’linadi.
|
| |
Pichoqchilik san'ati. Mundarija Kirish - bet 14

|
Pichoqchilik san'ati. Mundarija Kirish
|
bet | 14/22 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 4,98 Mb. | | #233859 |
Bog'liq PICHOQCHILIK SAN\'ATI. O’n uch sadafli pichoq — bunday pichoq dastasiga o’n uch dona sadaf ko’z solingan. Shuning uchun bu pichoqni un uch sadafli pichoq deb yuritiladi. Xuddi shuningdek o’n uch sadafli pichoq dastasiga esa sadafdan o’n besh dona gul solingan bo’ladi. Gul o’rniga ko’z deb ham yuritiladi. Yasash usuliga ko’ra pichoqlar cho’st pichog’i, qorasuv pichog’i, shahrixon pichog’I, poytug’ PICHOG’I, buxo-rocha pichoq va boshqalar bor. Pichoq uchta qismdan tig’, dasta va qindan iborat. Tig’ — pichoq tig’i, pichoqning gulbanddan yuqo-rigi, ya’ni kesadigan qismi. Qadimdan tig’ni o’tkirlash va silliqlashga katta e’tibor beril-gan. U bigiz, qalam, naqsh, naycha qalam kabi o’yg’ich qalamlar bilan bezatiladi. To’g’ri tig’li pichoq, tig’i tol bargini eslatuvchi, o’tkir tig’li birmuncha tepaga qayrilgan o’tkir tig’li, tig’i-da chuqurchasi yoki tishlari bo’lgan pichoqlar bo’ladi. Pichoq dastasi — dasta x,ar xil bo’lib, o’ziga yarasha usullarda yasaladi. Ular suqma dasta, yorma dasta hamda naqshinkor dastalar bo’ladi. Suqma dasta — pichoqchiliqda suqma con deb ham yuritiladi. yog’och, shox, suyak, metall va bosh-qalarni ichini teshib, dumga suqib, mahkam qilinadi. Yorma dasta — pichoqchilikda, metall sopining ikki yuziga yorma yog’och, suyak, shox va boshqalarni bo’laklari o’rnatilgan pichoq. Pichoq dastalari hayvon shoxi, suyagi, tishi, metall, yog’och ham-da plastmassa va boshqa materiallardan ish-lanadi. Dastalarni ishlashda uning materialini, fakturasini hamda ko’rinishini saqlab qolishga harakat qilingan. Qin — pichoq, qilich, xanjar va boshqa asbob-larni solib qo’yish uchun mahsus moslama. U charmdan, ba’zida matodan, uchiga, dasta qismiga metall qadab mustahkamlab tayyorlanadi. Qinlar pichoqdan o’ng’ay, qulay foydalanish uchun hamda qo’shimcha badiiy bezak sifatida ham ishlatiladi. Qinni gazlama, metall, teri, yog’och va boshqalar-dan ishlanadi._)Qinni bezash uchun quroq kashta chekanka va boshqalar ishlatiladi. Ular teriga badiiy o’yma naqshlar berishda ishlatiladi. [Pichoqlarni ustalar har xil texnik usullarda bezaganlar. Metall ishlashda quyish, shtampovka, metallni issiq va sovuq ishlash, o’ymakorlik, gravirovka, oltin suvi yugurtirish, o’yish, sil-liqlash hamda pardozlash usullarini qo’llagan-lar. Ustalar po’latdan qilingan pichoq tig’lariga metall ustidan tilla suvi yugurtirib kertik qilinib pichoqlarni ajoyib ko’rinishga keltir-ganlar. Ular pichoqlarni silliqlash hamda pardoz berish natijasida tig’larini oynadek yalti-ratishgan. Dastasi va uchini kumushdan o’yma naqshlar qilib bezatishgan.
|
| |
O’ZBEKISTONDA EKSPORT VA IMPORT OPERATSIYALAR

|
O’ZBEKISTONDA EKSPORT VA IMPORT OPERATSIYALAR
|
bet | 2/3 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 2,51 Mb. | | #147047 |
Bog'liq Asadbek bugalteriya - 0 ‘zbekiston Respublikasi eksporti tuzilmasida xomashyo tovarlari asosiy o‘rinni egallaydi. 0 ‘zbekiston paxta tolasi eksporti 1910 ‘zbekiston Respublikasi yillik statistik to‘plami 2017. Т.: 2014-y. 313-b. — 374 — bo‘yicha jahonda yetakchi o‘rinlardan birida turadi. 0 ‘zbekiston eksportning tovar tarkibida asosiy o‘rinni energiya manbalari va neft mahsulotlari (o‘rtacha 28 %), xizmatlar (o'rtacha 12%), paxta tolasi (o‘rtacha 9,7%) va boshqalar (o‘rtacha 26%) egallaydi. Import tarkibida esa asosiy o‘rinni mashina va asbob-uskunalar (o‘rtacha 48,5%), kimyo va undan tayyorlangan mahsulotlar (o‘rtacha 12,5%), oziq-ovqat mahsulotlari (o‘rtacha 10,1%) va boshqalar (o‘rtacha 10,4%) egallaydi
TOSHKENT 2023
TOSHKENT 2023
Bundan tashqari, kelgusida, O ‘zbekiston Respublikasida tashqi iqtisodiy faoliyatni erkinlashtirish va tashqi iqtisodiy majmuani yana-da takomillashtirish borasida quyidagi masalalami xal etish maqsadga muvofiqdir:
- O’zbekiston Respublikasi tashqi iqtisodiy faoliyat qatnashchilari manfaatlarini ham ichki, ham tashqi bozorlarda ximoya qilish;
- milliy iqtisodiyotning rivojlanishi va uning jahon iqtisodiyoti tizimiga integratsiyalashuvini rag‘batlantirishga qaratilgan zaruriy shart-sharoitlami yaratish;
- tashqi iqtisodiy faoliyatning davlat tomonidan tartibga solish tizimlarini yana-da rivojlantirish;
- eksport salohiyatini rivoj lantirishga karatilgan davlat dasturlarini ishlab chiqish va ulaming amalga oshirilishini ta’minlash;
- ishlab chiqaruvchilar va eksportyorlar faoliyatini har tomonlama qo‘llab-quwatlovchi tizimlami yana-da takomillashtirish;
- iqtisodiyotning barcha jabhalarida raqobatbardosh va ilmtalab mahsulotlarni ishlab chiqarishga moijallangan xalqaro standartlami joriy etish;
- xorijiy mamlakatlar bilan zamonaviy texnologiyalami standartlashtirish, metrologiya vasifatni sertifikatsiya qilish sohasida hamkorlik kilish kulamini yana-da kengaytirish;
|
| |
Pichoqchilik san'ati. Mundarija Kirish - bet 8

|
Pichoqchilik san'ati. Mundarija Kirish
|
bet | 8/22 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 4,98 Mb. | | #233859 |
Bog'liq PICHOQCHILIK SAN\'ATI. Chust pichog’i – Namangan viloyatida vodiyning eng qadimiy shaharlaridan biri boʻlgan Chust shahrida usta hunarmandlar tomonidan tayyorlangan pichoq turi[1]. Chust pichogʻi nafaqat chiroyli, balki gʻayrioddiy vazifalarni ham bajara oladi: u sochni osongina kesadi. Tig’ini to’g’ri o’tkirlasa, juda uzoq yillar xizmat qiladi. Oʻzbekistonda „Chust pichog’i“ atamasi „Yuqori sifatli pichoq“ iborasi bilan ma’nodosh sanaladi[2]. O’rta Osiyoda mil. avv. VIII asrda Bibiona qadamjosida mahalliy aholi pichoqchilk hunari bilan shug’ullanishgan. Mil. avv. VIII asrdan to XV asrga qadar Chustda faqat pichoq ishlab chiqarilgan. Shu sababli butun dunyoga Chust pichog’i nomi mashhur bo’lgan[3]. Bugungi kunda „yorma“, „bodomcha“, „chamandasta“, „chumchuq“ va „etik sopli“ pichoqlari yasalib, chet elga eksport qilinmoqda[4]. O’ziga xosligi Chust milliy pichoqlari koʻhna va qadimiy boʻlib, qoʻl mehnati bilan tayyorlanganligi sababli dunyoning barcha mamlakatlarida xaridorgir mahsulot hisoblanadi. Haqiqiy Chust pichogʻi har doim tashqi goʻzalligi bilan boshqa pichoqlardan ajralib turadi. Odatda uning tigʻi tekis, kengligi 3-4 sm va uzunligi 10 dan 20 sm gacha bo’ladi. Haqiqiy Chust pichogʻining sopi fil suyagi, saygʻoq yoki bugʻu suyagidan yasalgan bo’ladi. Marvarid, kumush yoki rangli toshlar bilan bezatilgan bo’lib, metall qismi o’yma naqshlar bilan ishlangan bo’ladi. Shu sababli bu pichoqlar xalq tilida „Guldor pichoq“ deb ataladi[5]. Chust pichog’i turlari Chust pichoqlari pichoqning shakli va kengligiga qarab bir necha turlarga boʻlinadi: tor, qiyshiq tigʻi bor, biroz tol bargini eslatuvchi „Tolbargi pichoq“, muhrasi (keskir tomoniga qarama-qarshi tomon) tekis „to’gʻri pichoq“, tig’i biroz egilgan „Hisori pichoq“, „Qozoqi pichoq“ va „Bodomcha pichoq“, tig’ining yuqori qismida chuqurchasi bo’ladigan „Soylik pichoq“ va xuddi shunga o’xshash yuqori cheti – qo’shkamalak boʻylab chuqurchaga ega „Kamalak pichoq“ va „Qushsoylik pichogʻi“ kabi turlarga bo’linadi. Chustda anʼanaviy pichoqlarning juda koʻp turlari mavjud boʻlib, ularning har biri oʻz maqsadiga ega. Oshxonada ishlatish, goʻshtni kesish yoki sabzavotlarni tozalash va maydalash uchun pichoqlar mavjud. Hatto mevalarni tozalash uchun maxsus kichik pichoqlar, ovchilar uchun qulay pichoqlar, daraxtlarni kesish uchun ham maxsus pichoqlar ham bor[5].
|
| |