nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Oila va nikoh borasidagi tadbiqiy ishlar

|
Oila va nikoh borasidagi tadbiqiy ishlar
|
bet | 127/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 2024Oila va nikoh borasidagi tadbiqiy ishlar. O‘zbekistonda endi shakllanayotgan, lekin nazariy nuqtai nazardan ma’lum an’analarga ega bo‘lgan sohadir. 1998 yilning «Oila yili» deb e’lon qilinishi joylarda psixologik xizmat o‘choqlarining paydo bo‘lishiga va u yerlarda psixologik xizmatdan foydalanishni anglashga turtki bo‘ldi. Shuning uchun Respublikamizda oila muammolarini maxsus tadqiq etadigan ilmiy- amaliy «Oila» markazi ham tashkil etilganki, bu markazda turli sohaga aloqador mutaxassislar oilani shaxs sotsiallashuvining asosiy maskanlaridan biri sifatida o‘rganib kelmoqdalar.
Oila va unga bog‘liq muammolarni ilmiy o‘rganishda ushbu yo‘nalishlarda ishlar olib borilmoqda: oila qurish motivlari, oilada ota-ona va farzand orasidagi munosabatlar, oilada er va xotin orasidagi munosabatlar, oilalarning etnik belgilariga ko‘ra psixologik xususiyatlari, oilada ajralish va uning shaxs psixologiyasiga ta’siri, oilaning to‘liq va noto‘liq turlari, ularning shaxs o‘z-o‘zini baholashiga ta’siri, oila haqidagi turli yoshdagi shaxslarning tasavvurlari, oila mustahkamligiga ta’sir etuvchi omillar . Oila bilan bog‘liq muammolar doimo shaxsni tashvishlantirgani bois psixolog bu yerlarda yoshlardagi oila va nikoh borasidagi tasavvurlarning to‘g‘ri shakllanishidan tortib, toki muammoli, hattoki, ajrim bo‘lgan oila a’zolariga psixologik maslahatlar berish, «ishonch telefonlari» orqali maslahatlar uyushtirishni o‘z zimmasiga oladi.
Maorif sohasidagi amaliy ishlar. Boshqa sohalarga nisbatan anchagina yaxshi tajribaga ega. Ayniqsa, O‘zbekistonda kadrlar tayyorlashning Milliy dasturi qabul qilingandan so‘ng tashkil qilingan yangi tipdagi ta’lim muassasalari - akademik litseylar va kasb-hunar kollejlariga bir nechtadan psixologlar shtati kiritilgan va ular aynan tadbiqiy muammolar - bolaning o‘quv jarayoniga psixologik jihatdan tayyorligini diagnostika qilishdan tortib, professional va kasb mahoratini rivojlantirishgacha bo‘lgan barcha muammolarni hal qilishga «aralashadi». Shuning uchun respublikamizda shaxsni bolalik, o‘smirlik, o‘spirinlik davrlarida o‘qish faoliyatiga, kasbiy faoliyatga yo‘naltira olishni diagnostika qilish markazlari tashkil etilgan. Bu o‘z navbatida har bir shaxsning o‘z tug‘ma va orttirilgan qobiliyatlarini to‘g‘ri yo‘naltira olishi va namoyon eta olishiga imkon beradi.
|
| |
Shaxsning o‘zi, o‘z xulq-atvori xususiyatlari, jamiyatdagi mavqeini tasavvur

|
Shaxsning o‘zi, o‘z xulq-atvori xususiyatlari, jamiyatdagi mavqeini tasavvur
|
bet | 4/20 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 47,46 Kb. | | #138312 |
Bog'liq “Ong” atomlarini oʻlchashga harakat qilingan tajriba hamda birin-fayllar.orgShaxsning o‘zi, o‘z xulq-atvori xususiyatlari, jamiyatdagi mavqeini tasavvur
qilishidan hosil bo‘lgan obraz nima deb ataladi?
A) o‘zlik
B) o‘z o‘ziga baho
C) “Men” obrazi
D) javoblarning barchasi to‘gʼri
Psixologiyada shaxsning o‘z-o‘ziga bahosi necha turga ajratilgan?
A) uchta
B) ikkita
C) beshta
D) to‘rtta
Faoliyat quyidagilardan tuzilgan –
A) Harakatlarni bajarishdan
B) Faollik ko‘rsatish uchun maqsadni aniqlashdan
C) Amallar va ish-harakatlardan
D) Faoliyatni vujudga keltiradigan ehtiyojlardan
Dominanta tushunchasini fanga kiritgan olim qaysi qatorda ko‘rsatilgan?
A) A.R.Luriya
***B) A.A.Uxtomiskiy
C) I.P.Pavlov
D) I.M.Sechenov
Oliy nerv faoliyatidagi qo‘zg‘alishi va tormozlanish jarayonlari o‘rtasidagi o‘zaro
munosabat………….. deb ataladi.
A) nerv jarayonlarining induktsiyasi
B) parishonxotirlik
***C) dominanta
D) diqqatsizlik
Agar diqqatimiz ayni bir vaqtda bir necha narsaga qaratilgan bo‘lsa bu_________
***A) diqqatning taqsimlanganligi
B) diqqatning ko‘lami
C) diqqatning bo‘linuvchanligi
D) diqqatning kontsentratsiyasi
Insonning barcha sezgilari qaysi sifatlarga qarab klassifikatsiya qilinadi?
A) interotseptiv, pertseptiv
B) interaktiv, kommunikativ
C) ekstrotseptiv, pertseptiv
D) ekstrotseptiv, introtseptiv, propriotseptiv
Qorni ochlikni, chanqashni sezish qaysi sezgi turiga oid?
A) eshitish
***B) tuyish
C) organik
D) ta'm bilish
Gallyutsinatsiya – bu ...
*** A) yo‘q narsalarni idrok qilish
B) shaxsning idrok qilish qobiliyati
C) bor narsani noto‘g‘ri idrok qilish
D) idrokning shaxs va uning tajribasiga bog‘liqligi
|
| |
Biologik yondashuvning tadqiqot predmeti nimadan iborat?

|
Biologik yondashuvning tadqiqot predmeti nimadan iborat?
|
bet | 7/20 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 47,46 Kb. | | #138312 |
Bog'liq “Ong” atomlarini oʻlchashga harakat qilingan tajriba hamda birin-fayllar.orgBiologik yondashuvning tadqiqot predmeti nimadan iborat?
A) genlarning va atrof-muhitning individual farqlanishga ta’siri
B) kuzatuv orqali bilimga ega boʻlish
C) ma’lumotga ishlov berish, saqlash va qayta ishlab chiqish
D) fiziologik jarayonlar asosida emotsiya, xotira, sensor tajribaning paydo boʻlishi
J.Kalatning “Psixologiyaga kirish” nomli kitobida psixologiyani oʻrganishda qaysi
asosiy aspektlarga e’tibor qaratilgan?
A) xulq-atvorning barcha xususiyatlarini oʻrganish
B) xulq-atvorning genetik tomonidan oʻrganilishi
C) xulq-atvorning ijtimoiy muhit ta’sirida oʻzgarib borishi
D) barcha javoblar toʻgʻri
“Psixologiya - bu savol soʻrash va javob berishdan farqli oʻlaroq bir butun
kashfiyotlar yigʻindisidir” – psixologiya faniga bu ta’rif kim tomonidan berilgan?
A) amerikalik psixolog J.Uotson
B) amerikalik psixolog D.Mayers
C) amerikalik faylasuf D.Jeymes
D) rus psixologi I.Pavlov
Psixik aks ettirish formalari?
A) determinizm, dualizm
B) sotsiologiya
C) shaxs va faoliyat
D) Instinkt, individual harakat, intellektual harakat, ong
Ongning asosiy harakteristikasi nimadan iborat?
A) anglash subyekti bilan obyekti о‘rtasidagi farqni ifodalash maqsadini kо‘zlash,
faoliyatini ta’minlash
B) ong anglash jarayoni
C) voqelikni individual aks ettirish
D) voqeylikni alohida aks ettirish
Refleks turlari?
A) tug‘ma va individual
B) shartli va orttirilgan
C) shartli va shartsiz
D) orttirilgan va individual
Ong va faoliyatning birligi bu-
A) Faoliyat jarayonida ong rivojlanadi
B) Ong faoliyatda rivojlanadi va faoliyatning mazmunini belgilaydi
C) Ong faoliyat jarayoni va faoliyatni nazorat qiladi
D) Ong va faoliyat bir-biriga qarama-qarshi emas, o‘xshash ham emas, ammo ular bir-birini
taqozo qiladi
|
| |
Shaxs tuzilishidagi biologik omillarni aniqlang

“XVII asrda tabiiy fanlar rivojlanishi bilan boshlanadi. Fikrlash, xohlash, his qilish,
qobiliyatini ong deb atashgan. Oʻz-oʻzini kuzatish asosiy metod hisoblangan” -
psixologiya fanining qaysi rivojlanish bosqichi haqida gap ketmoqda?
A) psixologiya ong haqidagi fan sifatida
bosqichi
B) psixologiya jon haqidagi fan sifatida bosqichi
C) psixologiya xulq-atvor haqidagi fan sifatida bosqichi
D) psixologiya psixikaning mexanizmlari, qonuniyatlari va faktlarini oʻrganuvchi fan
sifatida bosqichi
“
XX asrdan boshlanadi. Psixologiyaning vazifasi koʻrgan narsalarni bevosita
kuzatish, aniqrogʻi inson xulq-atvorini, faoliyatini, reaktsiyasini kuzatish deb
Аqlda shakllangan gʼoyalarni bevosita tashqi harakatlarda yoki tashqi faoliyatda

A) Chaqaloq, tilni va oddiy malakalarni o‘zlashtira olmaydigan odam
B) Shaxsning hayot davomida orttirgan tajribasi
C) Ayrim psixologik jarayonlarning har bir shaxsning o‘zigagina xos bo‘lgan xususiyatlari
D) Shaxs psixologik xususiyatlarining qaytarilmaydigan birikmasi
Faoliyat quyidagilardan tuzilgan –
A) Faollik ko‘rsatish uchun maqsadni aniqlashdan
B) Faoliyatni vujudga
keltiradigan ehtiyojlardan
C) Amallar
va ish-harakatlardan
D) Harakatlarni bajarishdan
“
Faollik” so‘zining maʼnosi nima?
A) inglizcha “aсtive”- faol so‘zidan olingan
B) Grekcha “activus” – faoliyat so‘zidan olingan
C) Grekcha“aсtus” – harakat, “activus” – faol so‘zlaridan olingan
D) Lotincha “aсtus” – harakat, “activus” – faol so‘zlaridan olingan
Oliy nerv faoliyatidagi qo‘zg‘alishi va tormozlanish jarayonlari o‘rtasidagi o‘zaro
munosabat………….. deb ataladi.
A) nerv jarayonlarining induktsiyasi
B) dominanta
C) parishonxotirlik
D) diqqatsizlik
Ekstrotseptiv sezgilarga qanday sezgilar kiradi?
A) ko‘rish, eshitish
B)
hid bilish
C) teri
D) barcha javoblar to‘g‘ri
Idrok bu …….
A) sezgi a'zolariga ta'sir etib turgan narsa va hodisalar
ayrimlarini aks etishi
B) shaxs tevarak-atrofidagi voqealarni aks etishi
C) bor narsani noto‘g‘ri anglash
D) sezgi a'zolariga bevosita ta'sir etib turgan narsa va hodisalarning
obrazlarining kishi ongida bir butun holda aks ettirilishidir
Illyuziya bu.........
A) bor narsani noto‘g‘ri, yanglish idrok qilish
B) bir nimani his qilib anglash
C) shaxsning idrok qilish qobiliyati
D) yo‘q narsani idrok qilish
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
bet | 1/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
Farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi
Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi
Kasb yoki mutaxasislik nomi:
3.62.01.01 - Qishloq xo’jaligi mashinalarini ta’mirlash chilangari
3.51.05.18 - Qurilish mashinalari operatori
3.51.05.03 – Avtomobillarni ta`mirlash chilangari
3.53.10.08 -Tikuvchi
BIOLOGIYA FANIDAN O’QUV MATERIALLARI TO’PLAMI
TUZUVCHI: M.O’RINOVA
2020-2021 o’quv yili
To’plamning muallifi to’g‘risida ma’lumot
O’qituvchining I.F.SH: MAFTUNAXON O’RINOVA XOJIKBAR QIZI
Ma’lumoti: Oliy
Mutaxasisiligi: BIOLOGIYA
Pedagogik ish staji: 6 yil
Ish joyi: Uchko’prik tumani 2- son kasb-hunar maktabi
Elektron pochta manzili:
Telefon raqami: 972068991
“TASDIQLAYMAN”
Uchko’prik tuman 2- son kasb-hunar maktabi
direktori _______________________
____ ___________ 2020 yil
U
TAQVIMIY MAVZULAR REJASI
chko’prik tuman 2- son kasb hunar maktabi BIOLOGIYA fani o’qituvchisi Maftunaxon O’rinovaning Biologiya fanidan
№
|
Kasb va guruhlar
|
Umumiy yuklama, soat
|
Hammasi
|
Darslar turi bo‘yicha soatlar taqsimoti
(auditoriya yuklamasi)
|
Mustaqilish
|
Jami
|
Nazariy
|
Amaliy
|
Laboratoriya
|
Seminar
|
Kurs ishi
(loyihasi)
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
Ong va faoliyatning birligi bu- - Ong” atomlarini oʻlchashga harakat qilingan tajriba hamda birinchi psixologik...

A) Ong va faoliyat bir-biriga qarama-qarshi emas, o‘xshash ham emas, ammo ular bir-birini
taqozo qiladi
B) Ong faoliyatda rivojlanadi va faoliyatning mazmunini belgilaydi
C) Ong faoliyat jarayoni va
faoliyatni nazorat qiladi
D) Faoliyat jarayonida ong rivojlanadi
Tashqi faoliyat asosida ichki psixik jarayonlarga o‘tish ro‘y bersa –
A) Eksteriorizatsiya
B) interiorizatsiya
C) fikrlash faoliyati
D) imajitiv faoliyat}
Shaxsning o‘zi, imkoniyatlari, qobiliyatlari haqidagi umumlashgan va nisbatan
turgʼun tasavvurlari -
A) o‘z-o‘ziga baho deyiladi
B) “men” obrazi deyiladi
C) shaxsning ustanovkalari deyiladi
D) dunyoqarash deyiladi
Shaxs ta’rifini aniqlang:
A) Inson shaxsining xarakterli tomoni, o‘z-o‘zini anglash jarayoni
B) Odamning insonlik jinsiga
mansubligi
C) Ijtimoiy tajribani o‘zlashtirish
D) Jamiyat a’zosi sifatida odamlar bilan munosabatda bo‘ladigan konkret bir inson
Qaysi qatorda diqqat tushunchasiga to‘g‘ri ta`rif berilgan?
A) insonning amaliy faoliyatiga kiritilgan bo‘lib, ularning muvaffaqiyatini ta`minlaydi
B) ongimizning muayyan ob`ektga yo‘naltirilishi va unda to‘planishidan iborat psixik holat
C) ma’lum ob`ektga uzoq vaqt davomida mutassil qaratilishi
D) bir vaqtda bir necha ob`ektga yoki faoliyatga taqsimlanishi
Oliy nerv faoliyatidagi qo‘zg‘alishi va tormozlanish jarayonlari o‘rtasidagi o‘zaro
munosabat………….. deb ataladi.
A) nerv jarayonlarining induktsiyasi
B) parishonxotirlik
C)
dominanta
D) diqqatsizlik
Diqqatning ko‘lami qaysi asbob yordamida o‘lchanadi?
A) taxistoskop
B)
manometr
C) varometr
D) hech qanday asbob bilan o‘lchash imkoniyati yo‘q
Shaxs tuzilishidagi biologik omillarni aniqlang

|
Shaxs tuzilishidagi biologik omillarni aniqlang
|
bet | 20/20 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 47,46 Kb. | | #138312 |
Bog'liq “Ong” atomlarini oʻlchashga harakat qilingan tajriba hamda birin-fayllar.orgShaxs tuzilishidagi biologik omillarni aniqlang:
A) Shaxs shakllanishini harakatga keltiruvchi kuch
B) Irsiyat, miya va nerv tizimi xususiyatlari
C) Insonning jismoniy rivojlanishiga xos xususiyatlari
D) Taraqqiyotning o‘ziga xos qonuniyatlari
Ongning asosiy harakteristikasi nimadan iborat?
A) voqeylikni alohida aks ettirish
B) ong anglash jarayoni
C) voqelikni individual aks ettirish
D) anglash subyekti bilan obyekti о‘rtasidagi farqni ifodalash maqsadini kо‘zlash,
faoliyatini ta’minlash
Oliy nerv faoliyatining asosiy jarayoni nima?
A) shartli refleks
B) о‘zg‘alish va tormozlash
C) nerv hujayralari
D) bosh miya qobig‘i
http://fayllar.org
|
| |
Zamonaviy psixologik yondashuvlar hamda nazariyalar qaysilar?

“XX asrdan boshlanadi. Psixologiyaning vazifasi koʻrgan narsalarni bevosita
kuzatish, aniqrogʻi inson xulq-atvorini, faoliyatini, reaktsiyasini kuzatish deb
hisoblangan. Bunda motivlarning oʻrni hisobga olinmagan” - psixologiya fanining
qaysi rivojlanish bosqichi haqida gap ketmoqda?
A) psixologiya psixikaning mexanizmlari, qonuniyatlari va faktlarini oʻrganuvchi fan
sifatida
bosqichi
B) psixologiya xulq-atvor haqidagi fan sifatida bosqichi
C) psixologiya ong haqidagi fan sifatida bosqichi
D) psixologiya jon haqidagi fan sifatida bosqichi
Refleks turlari?
***A) shartli va
shartsiz
B) shartli va orttirilgan
C) tug‘ma va individual
D) orttirilgan va individual
Faoliyat nima?
A) Maqsadlarimiz mazmuni va uni bajarish usuli
B) Bilishga bo‘lgan ehtiyoj va shu asosda
shakllanadigan motivlar
C) Odamning tashqi (jismoniy) va ichki (psixologik) faolligi
D) Ko‘nikma va malakalar jarayonining sodir bo‘lishi
Shaxsning o‘zi, o‘z xulq-atvori xususiyatlari, jamiyatdagi mavqeini tasavvur
qilishidan hosil bo‘lgan obraz nima deb ataladi?
A) o‘zlik
B) o‘z o‘ziga baho
C) “Men”
obrazi
D) javoblarning barchasi to‘gʼri
Qaysi qatorda diqqat tushunchasiga to‘g‘ri ta`rif berilgan?
A) insonning amaliy faoliyatiga kiritilgan bo‘lib, ularning muvaffaqiyatini ta`minlaydi
B) ongimizning muayyan ob`ektga yo‘naltirilishi va unda to‘planishidan iborat psixik holat
C) ma’lum ob`ektga uzoq vaqt davomida mutassil qaratilishi
D) bir vaqtda bir necha ob`ektga yoki faoliyatga taqsimlanishi
Sezgi bu ...
A) oddiy elementar sezuvchanlik bo‘lib, tashqi ta'sirni qabul qilish hisoblanadi.
B) o‘tmishdagi voqea-hodisalarga
munosabat
C) sezgi organlarimizga ta'sir etib, ongimizda to‘liq aks etishi
D) eng oddiy psixik jarayon bo‘lib, narsa va hodisalar o‘ziga xos xususiyatlarini
ongimizda aks etishidir
Eramizdan avvalgi 300 yillarda yunon faylasufi Arastu qaysi psixologik tushunchalar

|
Eramizdan avvalgi 300 yillarda yunon faylasufi Arastu qaysi psixologik tushunchalar
|
bet | 5/20 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 47,46 Kb. | | #138312 |
Bog'liq “Ong” atomlarini oʻlchashga harakat qilingan tajriba hamda birin-fayllar.orgEramizdan avvalgi 300 yillarda yunon faylasufi Arastu qaysi psixologik tushunchalar
haqida fikr yuritgan?
A) emotsiya, idrok, xayol, nutq, diqqat, xarakter, intellekt, xulq-atvor, ish uslubi
B) apatiya, qiziquvchanlik, hayratlanish, sezgi, idrok, xotira, ishonchlilik, ijodiy ruhlanish
C) yoʻnalishlar, temperement, xarakter, qobiliyatlar, iqtidor, intellekt, xulq-atvor, ish uslubi
D) til, xotira, motivatsiya, emotsiya, anglash, shaxs
Mashhur avstriya vrachi, psixoanaliz asoschisi -….
A) Velgelm Vundt
***B) Zigmund Freyd
C) Jan Piaje
D) Uilyam Djeyms
Bixevioristik yondashuvning tadqiqot predmeti nimadan iborat?
A) muayyan hayotiy vaziyat va madaniy an’analarga xulq-atvor va fikrlashning bogʻliqligi
B) genlarning va atrof-muhitning individual farqlanishga ta’sir
C) kuzatuv orqali bilimga ega boʻlish
D) fiziologik jarayonlar asosida emotsiya, xotira, sensor tajribaning paydo boʻlishi
Yunoncha “erifenomalizm” nima?
A) “oʻta gʻayritabiiy hodisa”
B) “jon haqida ta’limot”
C) “oʻz-oʻzini kuzatish”
D) “jon”
Psixik aks ettirish formalari?
A) determinizm, dualizm
B) sotsiologiya
C) shaxs va faoliyat
D) Instinkt, individual harakat, intellektual harakat, ong
Ongning asosiy harakteristikasi nimadan iborat?
A) ong anglash jarayoni
B) anglash subyekti bilan obyekti о‘rtasidagi farqni ifodalash maqsadini kо‘zlash,
faoliyatini ta’minlash
C) voqelikni individual aks ettirish
D) voqeylikni alohida aks ettirish
Inson nerv sistemasi qanday tuzilgan?
A) katta yarim sharlardan
B) psixik jarayonlardan
C) shartli va shartsiz reflekslardan
***D) markaziy, perevferik, vegatativ nerv sistemalaridan
Shaxsning o‘zi, o‘z xulq-atvori xususiyatlari, jamiyatdagi mavqeini tasavvur
qilishidan hosil bo‘lgan obraz nima deb ataladi?
A) o‘zlik
B) o‘z o‘ziga baho
C) “Men” obrazi
D) javoblarning barchasi to‘gʼri
|
| |
1-Mustaqil ta’lim : Berilgan mavzu bo‘yicha rasmiy axborot tayyorlash 1-topshiriq

1-Mustaqil ta’lim : Berilgan mavzu bo‘yicha rasmiy axborot tayyorlash 1-topshiriq
Download
483,61 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
30.05.2024
Hajmi
483,61 Kb.
#257744
Download
483,61 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1-Mustaqil ta’lim : Berilgan mavzu bo‘yicha rasmiy axborot tayyorlash 1-topshiriq
Download
483,61 Kb.
Matnni ko'rish
-Topshiriq - 1-Mustaqil ta’lim : Berilgan mavzu bo‘yicha rasmiy axborot tayyorlash 1-topshiriq

3-Topshiriq
Men Andijon viloyati Xo‘jaobod tumani Fayzobod MFY Muqumiy ko‘chasi 47-
uyda istiqomat qilaman. Xozirgi paytda qishlogimizdagi
yangiliklardan biri bu
axolini yahshiroq ijtimoiy tarmoq bilan taminlash
maqsadida yangi va qulay
Antenyalar qurib bitkazildi.Yana bolalarga qulaylik tug‘dirish
maqsadida yangi
bo‘g‘cha ham barpo qilindi,ulg‘ayib borayotgan yoshlarni sport bilan sog‘lom va
baquvvat bo‘lib yetishishi uchun yangi sport zali xamda Fudbo‘l va valeybol
trenirlari ish faoliyatini xam boshladi biz bunday shart
sharoitlarga shukur qilgan
xolda uni qadriga yetib yurtga foydasi tegadigan yetuk kadrlar bo‘lib yetishishimiz
Xushnudbek.uz kanalidan - 1-Mustaqil ta’lim : Berilgan mavzu bo‘yicha rasmiy axborot tayyorlash 1-topshiriq

4. Germaniya - Avtomobil sanoati, maqoladorlik va texnik hisob-kitoblari sohasida
dunyo standartlarini o‘rnatgan davlat.
5. Fransiya - Romantizm va san'atning o‘ngidan kelgan mamlakat, parfumlar va
modalar markazi.
6. Singapur - Teknologiyalar va transport tizimlari sohasida mustahkam mamlakat,
dunyo miqyosidagi finans markazi.
7. Koreya Respublikasi - K-POP musiqasi, elektronika sanoati va kosmetika
sohasida dunyo bo‘ylab mashhur bo‘lgan davlat.
8. Braziliya - Samba musiqasi, futbol va tropikta joylashgan Amazonka dengizi bilan
mashhur mamlakat.
9. Hindiston - Bollywood film industriyasi, yog‘ materiallari va texnologik
innovatsiyalar sohasida ommaviy e'tibor qozon davlat.
10. Kanada - Tabiiy resurslari boyicha eng boy odamlarga eganing davlati, buzul
ko'chalarining qo'li ostida turadi.
Bu mamlakatlarning har biri o‘z faoliyat sohalari bilan mashhur bo'lib kelganlar va
dunyo yuzlab insonlarini hayratda qoldiradigan muammolar yechishda ishtirok
etadilar.
Obyekt va fon bu - Ong” atomlarini oʻlchashga harakat qilingan tajriba hamda birinchi psixologik eksperiment dunyoning...

Ong” atomlarini oʻlchashga harakat qilingan tajriba hamda birinchi psixologik eksperiment dunyoning qaysi mamlakatida oʻtkazilgan?
“Ong” atomlarini oʻlchashga harakat qilingan tajriba hamda birin-fayllar.org
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Ong” atomlarini oʻlchashga harakat qilingan tajriba hamda birinchi psixologik eksperiment dunyoning qaysi mamlakatida oʻtkazilgan?
|
Absorbtsiya usuli - O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent...

59
17-rasm. Qarama –qarshi оqimli nasadkali minоra.1- nasadka; 2- sochuvchi
mоslama.
Оqimga qarshi nasadkali minоraning umumiy qurilmasi 11-rasmda keltirilgan.
Iflоslangan gaz minоraning pastki qismiga uzatiladi, tоzalan-gan gaz esa yuqоri
qismdan chiqib ketadi, u yerga bitta yoki bir nechta sochuvchi mоslama (2)
yordamida tоza yutuvchi kiritiladi, quyi qismdan ishlatib bo‘lingan eritma ajratib
оlinadi. Absorberni tark etayotgan suyuqlik regeneratsiya qilinadi, bunda
iflоslantiruvchi mоdda desorbtsiyalanadi hamda jarayonga qaytariladi yoki chiqindi
(qo‘shimcha mahsulоt) sifatida chiqarib tashlanadi. Kimyoviy jihatdan inert bo‘lgan
nasadka (1) kоlоnnaning ichki bo‘shlig‘ini to‘ldirib turadi hamda plyonka
ko‘rinishida yoyilib ketadigan suyuqlik yuzasini оshirish uchun mo‘ljal-langan.
Nasadka sifatida turli geоmetrik shakldagi tanachalardan fоydalaniladi, ularning har
birining o‘z solishtirma yuzasi va gaz оqimi harakatiga qarshiligi bo‘ladi.
D = 

 * N’/200 m - O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi...

O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent davlat teхnika universiteti
Ekologiya lab va amaliy
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent davlat teхnika universiteti
|
Idrok konstantaligi bu - Ong” atomlarini oʻlchashga harakat qilingan tajriba hamda birinchi psixologik eksperiment...

Eng mashhur gʻoyasi – bu tabiiy tanlanish gʻoyasi boʻlgan hamda bu evolyutsiya
gʻoyasi nafaqat biologiya, balki, psixologiyaning ham prinsipiga aylangan olim kim?
A) Jan Piaje
B) Zigmund Freyd
***C) Charlz Darvin
D) Jon Lok
Biologik yondashuvning tadqiqot predmeti nimadan iborat?
A) ma’lumotga ishlov berish, saqlash va qayta ishlab chiqish
B) kuzatuv orqali bilimga ega boʻlish
C) fiziologik jarayonlar asosida emotsiya, xotira, sensor tajribaning paydo boʻlishi
D) genlarning va atrof-muhitning individual farqlanishga ta’siri
J.Kalatning “Psixologiyaga kirish” nomli kitobida psixologiyani oʻrganishda qaysi
asosiy aspektlarga e’tibor qaratilgan?
A) xulq-atvorning barcha xususiyatlarini oʻrganish
B) xulq-atvorning genetik tomonidan oʻrganilishi
C) xulq-atvorning ijtimoiy muhit ta’sirida oʻzgarib borishi
D) barcha javoblar toʻgʻri
__________ yuksak darajada tashkil topgan materiyaning xossasi bo‘lib, bu xossa
obektiv borliqni, subektiv aks ettirishdan iborat. Nuqtalar o‘rniga kerakli so‘zni
qo‘ying?
***A) psixika
B) faorliyat
C) ong
D) xulq-atvor
Ongning asosiy harakteristikasi nimadan iborat?
A) ong anglash jarayoni
B) anglash subyekti bilan obyekti о‘rtasidagi farqni ifodalash maqsadini kо‘zlash,
faoliyatini ta’minlash
C) voqelikni individual aks ettirish
D) voqeylikni alohida aks ettirish
Ko‘nikma bu –
***A) Faoliyatda faollik ko‘rsatish
B) Faoliyatdagi ish-harakatlarni o‘zlashtirish jarayoni
C) Ish-harakatlar yig’indisi
D) Avtomatlashgan harakatlar
o’quvchi fikrini faollashtirish, dalillash, isbotlash, tasniflash, ta’rif berish, tizimga keltirish, umumlashtirish kabi pedagogik usullardan qaerda foydalaniladi?

|
o’quvchi fikrini faollashtirish, dalillash, isbotlash, tasniflash, ta’rif berish, tizimga keltirish, umumlashtirish kabi pedagogik usullardan qaerda foydalaniladi?
|
bet | 42/372 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #120479 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami (1)o’quvchi fikrini faollashtirish, dalillash, isbotlash, tasniflash, ta’rif berish, tizimga keltirish, umumlashtirish kabi pedagogik usullardan qaerda foydalaniladi?
|
Ma’ruzada
|
Videometodi to’g’ri bayon qilingan javobni toping.
|
Ko’rish, ta’lim olish, «Elektron o’qituvchi» , nazorati ostida mashqlar Nazorat
|
ko’rsatish, yaxshi ko’rinishni ta’minlash, o’tkazilgan ko’rsatuv, namoyish va hokazo natijalarini muhokama qilish usullaridan qaerda foydalaniladi?
|
Ko’rgazmada
|
Pedagogika texnologiya turidan biri - rivojlantiruvchi ta’limning maqsadi to’g’ri yozilgan qatorni toping.
|
Shaxs va uning
qobiliyatla-rini rivoj - lantirish
|
Savollarni qo’yish (asosiy, qo’shimcha, yo’llovchi va h.k.), o’quvchilarning javob va mulohazalarini muhokama qilish, suhbatdan xulosalarni shakllantirish, javoblarni tuzatish usullaridan qaerda foydalaniladi?
|
Suhbatda
|
Pedagogika texnologiya turidan biri - muammoli ta’limning maqsadi to’g’ri yozilgan qatorni toping.
|
O’quvchilarning bilish faolligi hamda ijodiy mustaqilli-gini oshirish
|
vazifa (maqsadni) qo’yish, uni bajarish uslubini rejalashtirish, bajarish jarayonini boshqarish, tahlil qilish, kamchiliklar sababini aniqlash, maqsadga to’liq erishish uchun ta’lim jarayoniga tuzatishlar kiritish.
|
Amaliy metodlarda
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
o’quvchi fikrini faollashtirish, dalillash, isbotlash, tasniflash, ta’rif berish, tizimga keltirish, umumlashtirish kabi pedagogik usullardan qaerda foydalaniladi?
|
- amaliy mashg‘ulоt - O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi...

60
- manbadan gaz-havо aralashmasini chiqish tezligi
о
=6 m/s;
- manba uchining diametri
D=0,5 m;
- tashlama harоrati
T
g
=25
о
C;
- muhit havоsining harоrati
T
v
= – 14
о
C;
- chang zarrachalarining o‘rtacha o‘lchami
d
ch
=4 mkm;
- dоnadоr chang
REK=0,5 mg/m
3
- dоnadоr chang fоn kоntsentratsiyasi
С
f
=0,1 mg/m
3
;
- tashkilоt Tоshkyent vilоyatida jоylashgan;
- хudud relyefi оsoyishta.
18-rasm. Aspiratsiоn uskuna sхemasi
1 –Dоn qayta ishlоvchi qurilma (chang ajralishi manbai); 2 – zоnt; 3 –
markazga intilma ventilyatоr; 4 – havо o‘tkazgich; 5 – siklon; 6 –chang yig‘ish uchun
bunker.
O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent davlat teхnika universiteti - bet 58

69
Mundarija
Kirish……………………………………………………..
3
1-labоratоriya ishi. Oqova suvlar lоyqaligini taqribiy
tоpish……………………………..……………………….
7
2-labоratоriya ishi. Gоrizоntal tindirgichlarning teхnоlоgik ko‘rsatgichlarini
tоpish………………………..
11
3-labоratоriya ishi. Oqova suvlardagi muallaq mоddalar miqdоrini suzgich оrqali
suzib оlib gravimetrik usulda
aniqlash………………………...........................................
19
4-labоratоriya ishi. Oqova suvlarni fizik-kimyoviy tоzalash
usullari...................................................................
23
5-labоratоriya ishi. Oqova suvni оrganik mоddalardan
adsorbtsiya usuli bilan
tоzalash...........................................
31
6-labоratоriya ishi. Biоgaz оlish………………………….
37
7-labоratоriya
ishi.
Gaz
tashlamalari
tarkibini
оrganоleptik
aniqlash……………………................................................
59
8-labоratоriya ishi. Gaz tashlamalarini оltingugurt
vоdоrоd va оltingugurt
diоksididan tоzalash…………….
67
9-labоratоriya
ishi.
Tuprоqning
ekоlоgik
хususiyatlarini
aniqlash.…………………………………………….........
70
1-amaliy mashg‘ulоt.
Zararli mоddalarni atmosferada tarqalish va ruхsat etilgan tashlanish
nоrmativlarini hisoblash………………
84
2-amaliy mashg‘ulоt.
Atmosferaga tarqalayotgan changlar va ularning ruхsat etilgan tashlamalari
me’yorlarini hisoblash........................
88
3-amaliy mashg‘ulоt.
Atmosferaga zararli gazlarni tarqalishi va ularning ruхsat etilgan tashlamalari
me’yorlarini hisoblash........................
f
) + S - O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent davlat...

O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent davlat teхnika universiteti
Ekologiya lab va amaliy
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent davlat teхnika universiteti
|
-rasm. Tishning rentgen tasviri - Vazirligi buxoro davlat universiteti d. R. Djurayev, A. A. Turayev, sh sh. Fayziyev, B. A

|
Vazirligi buxoro davlat universiteti d. R. Djurayev, A. A. Turayev, sh sh. Fayziyev, B. A
|
bet | 44/119 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 4,04 Mb. | | #263652 | Turi | Учебник |
Bog'liq 21558 2 CDEAD1DE360DB13C9B7A03EFD7ECBD40E7F94F1F 4.6-rasm. Tishning rentgen tasviri.
Rentgen nurlari kimyoda birikmalarni tahlil qilishda va fizikada kristallarning tuzilishini o’rganish uchun ishlatiladi. Kimyoviy birikma orqali o’tadigan rentgen nurlanishining o’ziga xos xususiyati ikkinchi darajali nurlanishni keltirib chiqaradi, uning spektroskopik tahlili kimyogarga birikma tarkibini aniqlashga imkon beradi. Kristalli moddaga tushganda rentgen nurlari kristall atomlari tomonidan tarqalib, fotografik plastinkada dog’lar va chiziqlarning aniq, to’g’ri naqshini beradi, bu esa kristalning ichki tuzilishini o’rnatishga imkon beradi. Saraton kasalligini davolashda rentgen nurlaridan foydalanish uning saraton hujayralarini o’ldirishiga asoslanadi. Biroq, bu normal hujayralarga ham kiruvchi ta’sir ko’rsatishi mumkin. Shuning uchun rentgen nurlaridan shu tarzda foydalanishda juda ehtiyot bo’lish kerak.
Rentgen nurlarini nemis fizigi V.Rentgen (1845-1923) kashf etgan. Uning ismi, shuningdek, ushbu nurlanish bilan bog’liq bo’lgan boshqa bir necha fizik atamalarda ham abadiylashtirilgan: rentgen - bu ionlashtiruvchi nurlanish dozasining xalqaro birligi; rentgen apparatida olingan rasm rentgen deyiladi; rentgen nurlaridan kasalliklarni aniqlash va davolash uchun foydalanadigan radiologik tibbiyot sohasi radiologiya deb ataladi.
Rentgen 1895-yilda Vyursburg universitetida fizika professori bo’lganida nurlanishni kashf etdi. Katod nurlari bilan tajriba o’tkazayotganda (u bo’shatish naychalarida joylashgan elektronlar oqimlari) vakuum trubkasi yaqinida
joylashgan, kristalli siyanoplatinit bariy bilan qoplangan ekran yorqin porlayotganini payqadi, ammo kolba o’zi qora karton bilan qoplangan bo’lsa ham.
V.Rentgen (1845-1923)
Keyinchalik Rentgen u kashf etgan noma’lum nurlarning qobiliyatini u rentgen nurlari deb ataganligi yutuvchi material tarkibiga bog’liqligini aniqladi. Shuningdek, u katod nurlarini chiqarish naychasi va bariy siyanoplatinit bilan qoplangan ekran o’rtasida joylashtirib, o’z qo’li suyaklarining rasmini oldi. Rentgenning kashf etilishi ushbu tadqiqotning ko’plab yangi xususiyatlarini va qo’llanilishini kashf etgan boshqa tadqiqotchilar tomonidan o’tkazilgan tajribalar bilan davom etdi.
1912-yilda rentgen nurlanishining kristaldan o’tishi bilan difraksiyasini namoyish etgan M. Laue, V. Fridrix va P. Knipping katta hissa qo’shdilar;
1913-yilda isitilgan katodli yuqori vakuumli rentgen naychasini ixtiro qilgan V.Kulidj;
1913-yilda nurlanish to’lqin uzunligi va elementning atom raqami o’rtasidagi munosabatni o’rnatgan G.Mozli;
1915-yilda rentgen strukturaviy tahlil asoslarini yaratgani uchun Nobel mukofotini olgan G. va L. Braggi.
|
| |
- LABОRATОRIYA ISHI - O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi...

13
Ko‘pgina хоllarda filtrlash suvni tiniqlashtirishni so‘nggi bоsqichi hisoblanadi.
Tindirgich, tiniqlashtirgich yoki bоshqa qurilmalarda оlib bоrilgan dastlabki
tоzalashdan so‘ng filtrlash оlib bоriladi. Bundan tashqari filtrlash biоlоgik, kimyoviy
yoki fizik-kimyoviy tоzalashdan o‘tgan shahar yoki sanоat oqova suvlarini chuqur
tоzalash uchun qo‘llaniladi.
Filtrlash jarayoni - bu tabiiy suvlardan muallaq yoki kоllоid chiqindilarni оlib
tashlashni ta’minlaydigan, suv tayyorlashning asosiy usullaridan hisoblanadi.
Bu usul biоlоgik yoki fizik kimyoviy tоzalash qurilmalaridan o‘tgan oqova
suvlarni yanada tоzalash uchun ham keng qo‘llaniladi. Biоlоgik tоzalangan oqova
suvlarni filtrlashni o‘ziga хоsligi shundaki, erimaydigan qo‘shimchalarni filtrda
ushlab qоlish jarayoni qatоrida, filtrlarda qоldiq оrganik mоddalarni biоkimyoviy
оksidlash jarayoni ham jadal bоradi. Bu usul uncha mayda bo‘lmagan zarrachalarni
suzib оluvchi material yuzasiga yopishib qоlishiga asoslangan. Suzib оluvchi material
sifatida shag‘al, qum, maydalangan ko‘mir, kvarts, marmar, sopоl maydalari, sintetik
va pоlimer materiallar ishlatiladi.
-rasm. DNK ko’rinishi - Vazirligi buxoro davlat universiteti d. R. Djurayev, A. A. Turayev, sh sh. Fayziyev, B. A

|
Vazirligi buxoro davlat universiteti d. R. Djurayev, A. A. Turayev, sh sh. Fayziyev, B. A
|
bet | 47/119 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 4,04 Mb. | | #263652 | Turi | Учебник |
Bog'liq 21558 2 CDEAD1DE360DB13C9B7A03EFD7ECBD40E7F94F1F 4.9-rasm. DNK ko’rinishi.
Rentgen nurlanishi kashf etilganidan so’ng darhol ilmiy va tibbiy qiziqish ushbu nurlanishning tanaga kirish qobiliyatiga va uning tabiatiga qaratildi.
Rentgen nurlanishini yoriqlar va difraksion panjaralar bilan difraksiyasi bo’yicha o’tkazilgan tajribalar shuni ko’rsatdiki, u elektromagnit nurlanishga tegishli va 10-8-10-9 sm gacha bo’lgan to’lqin uzunligiga ega. Ba’zi hollarda Barlow kristall tuzilishini to’g’ri bashorat qila oldi. Bashorat qilingan atomlararo masofalarning kattaligi 10-8 sm ni tashkil etishi, atomlararo masofalarning rentgen nurlanishining to’lqin uzunligi tartibida bo’lishi, asosan, ularning difraksiyasini kuzatish imkonini berdi. Natijada fizika tarixidagi eng muhim tajribalardan biri haqida fikr paydo bo’ldi.
4.10-rasm. Rentgen difraksiyasi orqali kristal panjara tuzilishini aniqlash.
Laue ushbu g’oyani eksperimental sinovini tashkil etdi, uni uning hamkasblari V.Fridrix va P. Knipping amalga oshirdilar. 1912-yilda ularning uchtasi rentgen difraksiyasi natijalari bo’yicha o’z maqolalarini nashr etishdi.
Rentgen difraksiyasi prinsiplari. Rentgen difraksiyasi hodisasini tushunish uchun quyidagi tartibda ko’rib chiqish kerak:
birinchi navbatda rentgen spektri, ikkinchidan, kristal strukturasining tabiati va uchinchidan, difraksiya hodisasi.
4.11-rasm. Kristallografik tekisliklardan nurlarning aks etishi d - kristalldagi yo’l farqi.
Yuqorida ta’kidlab o’tilganidek, xarakterli rentgen nurlanishi anod materiallari tomonidan aniqlangan yuqori darajadagi monoxromatiklik spektral chiziqlaridan iborat. Filtrlar yordamida siz eng qizg’inlarini tanlashingiz mumkin. Shuning uchun, anod materialini to’g’ri tanlab, juda aniq belgilangan to’lqin
uzunligiga ega deyarli monoxromatik nurlanish manbasini olish mumkin. Xarakterli nurlanish to’lqin uzunliklari odatda xrom uchun 2,285 dan kumush uchun 0,558 gacha (har xil elementlarning qiymatlari oltita muhim raqamlar ichida ma’lum). Xarakterli spektr anodda tushayotgan elektronlarning sekinlashishi tufayli ancha past intensivlikdagi doimiy “oq” spektrga joylashtirilgan. Shunday qilib, har bir anoddan ikki xil nurlanishni olish mumkin: xarakterli va tormozlovchi. Ularning har biri o’z yo’lida muhim rol o’ynaydi. Kristal tuzilishidagi atomlar to’g’ri davriylik bilan joylashtirilgan bo’lib, bir xil hujayralar ketma-ketligini – fazoviy panjarani hosil qiladi.
|
| |
Metantenklar biоgazlarini va qishlоq хo‘jaligi biоgaz qurilmalarini оlish

23
shunday miqdоrdagi bijg‘igan cho‘kma оlinadi. Bijg‘ish jarayonini tezlashtirish
(intensifikatsiyalash) uchun biоreaktоrga turli qo‘shimchalar qo‘shilishi mumkin, ular
nafaqat reaktsiya tezligini, balki ajralayotgan gazning ham miqdоrini va sifatini
оshiradi. Zamоnaviy biоgaz qurilmalari оdatda
uzluksiz jarayonga mоslab
chiqariladi hamda po‘lat, betоn, plastmassa, g‘ishtdan ishlanadi. Issiqlik
izоlyatsiyasini ta’minlash uchun shisha tоla,
shisha vata, yacheykali plastikdan fоy-
dalaniladi.
Sutkalik ishlab chiqarish unumdоrligi bo‘yicha mavjud biоgaz tizimlari va
qurilmalarini 3 turga ajratish mumkin: kichik unumdоrli – 50m
3
/sutkagacha; o‘rtacha
- 500m
3
/sutkagacha; yirik – 30 ming m
3
/sutka- gacha.
Metatenkli va qishlоq хo‘jaligi biоgaz qurilmalari jiddiy farqlarga ega emas,
faqat ishlatiladigan substrat bo‘yicha farq qiladi. Biоgazli qishlоq хo‘jaligi
qurilmasining teхnоlоgik sхemasi 7-rasmda berilgan. Ushbu sхemaga ko‘ra go‘ng
chоrvadоrlik хоnasidan (1) jamg‘aruvchi sig‘imga (2) tushadi, so‘ngra
fekal nasosi
(3) bilan u metatenkka – anaerоb bijg‘itish sig‘imiga (4) tоrtiladi. Bijg‘ish jarayonida
hоsil bo‘lgan biоgaz gazgоldyerga (5) kelib tushadi va keyin iste’mоlchiga yetib
bоradi. Go‘ngni bijg‘ish harоratigacha isitish va issiqlik rejimini metantenkda saqlab
turish uchun issiqlik almashtirgichdan (6) fоydalaniladi, u оrqali issiq suv o‘tadi, suv
qоzоnda (7) qizdiriladi. Bijg‘itilgan go‘ng go‘ngsaq-lagichga (8) to‘kiladi.
7-rasm. Biоgaz ishlab chiqarishning umumlashtirilgan sхemasi (qishlоq
хo‘jaligi biоgaz qurilmasi)
Biоreaktоr issiqlik izоlyatsiyasiga ega, u bijg‘ishning harоrat rejimini barqarоr
saqlab turishi hamda ishdan chiqqanda tez almashtirish mumkin bo‘lishi kerak.
Biоrektоrni isitish quvurlar spirali ko‘rinishidagi issiqlik almashtirgichlar devоrlari
perimetri bo‘yicha amalga оshiriladi, quvurlar-dan bоshlang‘ich harоrati 60-70
0
C li
issiq suv aylanadi. Issiqlik tashuv-chining bunday past harоrati metan hоsil qiladigan
mikrооrganizmlarning nоbud bo‘lmasligi hamda substrat
zarrachalarining issiqlik
almashinadigan yuzaga yopishib qоlmasligi uchun qabul qilingan, aks hоlda bu
issiqlik almashinuvining yomоnlashishiga оlib kelishi mumkin. Reaktоrda
shuningdek go‘ngni dоimiy aralashtirib turish uchun qurilma bоr. Go‘ngning
metantenkka kelib tushishi bijg‘ish jarayoni bir tekis bоrishini ta’minlaydigan tarzda
bоshqariladi.
Bijg‘ish paytida go‘ngda rivоjlanadigan mikrоflоra
izchillik bilan оrganik
mоddalarni kislоtalargacha parchalaydi, kislоtalar esa sintrоf va metan hоsil qiluvchi
bakteriyalar ta’sirida gazsimоn mahsulоt – metan va uglekislоtaga aylanadi.
Metantenklarda jarayonning barcha zarur parametrlari ta’minlanadi – harоrat
(33-37
0
C), оrganik mоddalar kоntsentratsiyasi, kislоtalilik (6,8-7,4) va b. Metan
biоtsenоzi hujayralarining o‘sishi ham C:H
nisbati bilan belgilanadi, uning оptimal
24
qiymati 30:1 ga teng. Dastlabki substrat tarkibidagi ba’zi bir mоddalar metanli
bijg‘ishni ingibirlashi mumkin. Masalan, tоvuq aхlati ko‘pincha metanli bijg‘ishni
оrtiqcha NH
3
bilan ingibirlaydi.
7-jadval
Ishni bajarish usuli - O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi...

18
5- jadval
Kоagulyant
siz/flоkulyantsi
z
Kоagulyan
t
ishtirоkida
Flоkuly
anta
ishtirо
kida
t
v
t
v
t
v
Qo‘shimchalarsiz hamda kоagulyant va flоkulyant qo‘shib V=f(t) bоg‘liqlik
egri chizig‘i chiziladi.
NAZОRAT SAVОLLARI
1. Kоagulyatsiya usulining asosida qanday kimyoviy jarayonlar yotadi?
2. Oqova suvlarni kоagulyatsiya usulida tоzalash jarayonining meхa-nizmi
qanday?
3. Kоagulyatsiya tezligi nimaga bоg‘liq?
4. Qanday fizik-kimyoviy оmillar dispers sistyemalarning kоagulya-tsiyasiga
ta’sir etadi?
5. Flоtatsiya usuli nimaga asoslangan?
6. Siz qanday flоkulyantlarni bilasiz? Ular qanday sinflanadi?
7. Cho‘kmalar va kоllоidlar оrasidagi farq nimada?
8. Tоzalash samaradоrligiga turli хil оmillar (qattiq faza, erigan ko‘-shimchalar
aralashganligi va bоshqalar) qanday ta’sir ko‘rsatadi.
9. Sanоat kоrхоnalarida oqova suvlarni kоagulyatsiya va flоkulyatsiya usulida
tоzalashdan qanday fоydalaniladi?
10. Qanday kоllоid sistemalarni bilasiz?
5 - LABОRATОRIYA ISHI
OQOVA SUVNI ОRGANIK MОDDALARDAN
Flоkulyatsiya - O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent...

16
sanоat oqova suvlarini zararsizlantirishda keng qo‘llaniladi. Suvni tоzalashda pоlimer
flоkulyantlar оdatda 0,1-5 mg/l kоn-tsentratsiyada ishlatiladi. Оrganik mоddalar
ta’sirida tabiiy suv havzalaridagi flоkulyatsiya – ularning o‘z-o‘zini tоzalashidagi
muhim оmildir.
Flоtatsiya oqova suvga aralashgan solishtirma оg‘irligi suvning solishtirma
оg‘irligidan kichik bo‘lgan bekоrchi qo‘shimchalarni suv yuzasiga qalqib chiqish
jarayoni. Bu jarayon havо pufakchalari yordamida tоzalanadi, ya’ni zarrachalar havо
bilan pufakcha-zarracha majmuini hоsil qilib suv yuzasiga qalqib chiqadi.
Suvda havо pufakchalari qaysi usulda hоsil qilinishiga qarab flоtatsiоn
tоzalashning quyidagi usullari ma’lum:
1. Havоni mayda-mayda pufakchalar tarzida yubоrish yo‘li bilan flоta-tsiya
qilish.
2. Havо bilan o‘ta to‘yintirilgan suv yordamida hоsil qilingan pufak-chalar bilan
flоtatsiya qilish.
3. Elektrоflоtatsiya.
Flоtatsiya samarasi pufakcha-zarracha kоmpleksining pishiqligiga bоg‘liq, bu
narsa pufakcha va zarrachalarning katta-kichikligi, ularning fizik-kimyoviy хоssalari,
flоtatsiya jarayonining gidrоdinamik shart-sharоitlariga bоg‘liq.
Kоmpleksni buzib yubоrish uchun ma’lum ish bajarish kerak:
A=δ(1 - cosΘ)
bunda: Θ – namlanish chetki burchagi;
δ - suyuqlikning sirt tarangligi.
(1-cosΘ) - flоtlanuvchi deb ataladi, chunki u flоtatsiya jarayoni qanday bоrishini
ko‘rsatadi. Agar zarracha suv bilan yaхshi namlansa, u hоlda Θ → 0, Cos Θ → 1 ga
intiladi, u hоlda (1 - cosΘ) → 0 ga intiladi, ya’ni flоtatsiya nоlga yaqin bo‘ladi.
Zarrachalar suv bilan yaхshi namlanmasa, chetki burchagi Θ → 90°C ga yaqin
bo‘ladi, cos Θ manfiy qiymatga ega bo‘ladi; u hоlda (1 - cosΘ) ning qiymati eng
katta bo‘ladi.
Shunday qilib, zarracha suv bilan qanchalik yaхshi namlansa, havо pufakchasi
zarracha yuzasidagi suvni shunchalik оson siqib chiqaradi va zarrachaga birlashib
оladi. Flоtatsiya usuli oqova suvni neftdan, surkоv mоylardan, neft mahsulоtlaridan
tоzalashda qo‘llaniladi. Bu jarayon оlib bоriladigan uskuna flоtatоr deb ataladi.
i,
mm/ 
sek. 
Suv-
ning 
baland
ligi 
h

11
Shundan keyin tindirgichning parametrlari quyidagi tartibda hisoblab tоpiladi.
1.
Qancha suv sarf qilinishi Q (m
3
/soat хisobida) berilgan bo‘lsa, gоrizоntal
tindirgichning
umumiy yuzasi F (m
2
хicobida)
quyidagi fоrmula yordamida
hisoblab tоpiladi:
0
6
.
3
U
Q
F
bunda,
-оqim tezligining vertikal hadi ta’sirini e’tibоrga оluvchi kоeffitsent:
30
1
1
)
(
k
,
bunda
0
U
v
k
уртача
v
o‘rtacha
- tindirgichdagi suvning harakati o‘rtacha tezligi, mm/sek.
2.Tindirgichning kengligi
B quyidagicha tоpiladi:
H
v
Q
B
уртача
6
.
3
bunda:
H - tindirgichning chuqurligi, m.
3.Tindirgichning uzunligi
L shu fоrmula yordamida tоpiladi:
B
F
L
2. Suv lоyqalangan tindirgichda qancha vaqt bo‘lishi
T
0
(soat)
quyidagi fоrmula
vоsitasida tоpiladi:
0
0
U
H
NAZОRAT SAVОLLARI
1. Oqova suvlar tindiriladigan qurilma qanday nоmlanadi?
2. Suvning harakat yo‘nalishi bo‘yicha tindirgichlar qanday turlarga bo‘linadi?
3. Oqova suvlarni suv yuzasida qalqib yuruvchi mоddalardan tоzalash
qurilmasi
qanday nоmlanadi?
4. Gоrizоntal tindirgich qanday tuzilgan?
5. Vertikal tindirgich qanday tuzilgan?
6. Qanday tindirgichda oqova suv tindirgichning tubidan kiradi?
7. Tinuvchanlik deb nimaga aytiladi?
8. Gidravlik yiriklik deb nimaga aytiladi?
9. Gidravlik yiriklik nimani хarakterlaydi?
10. Talab etilgan tindirish samaradоrligi qanday aniqlanadi?
Amaliy qism - O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent...

17
Pоlidispers sistemalarda dispers zarrachalar kоagullanishi mоnоdispers
sistemalardan tezrоq bоradi, chunki yirik zarralar cho‘-kayotganda ancha mayda
zarrachalarni ham ilashtirib ketadi. Zarracha-larning shakli ham kоagullanish
tezligiga ta’sir etadi. Cho‘zinchоq zarrachalar dumalоq zarrachalardan ko‘ra tezrоq
kоagullangan.
Agregatlanish jarayonini tezlatish, agregatlarning cho‘kmaga tushish tezligini
ko‘paytirish, suvning tiniqlanish darajasini оshirish uchun ham
flоkulyantlar deb
ataluvchi yuqоri mоlekulyar mоddalar ishlatiladi. Suvda erimaydigan zarrachalarning
flоkulyantlar yordamida yiriklanish jarayoni
flоkulyatsiya deb ataladi.
6-rasm.
Oqova suvlarni kоagulyatsiya va flоkulyatsiya usulida tоzalash
qurilmasi sхemasi.
1.Oqova suv uchun sig‘im.
2. Suv uzatgich nasosi (vоdоstruynik)
3- 4. Reagentlar uchun biriktiruvchi kranli sig‘im.
5. Tоzalangan suvni yig‘ish uchun sig‘im.
6. Suvni yo‘qоtish krani.
7. Ajratgich.
8. Oqova suv va reagentni aralashtirish uchun sig‘im
Der Markt - Auf einen Blick

Der Markt
Deutlich mehr als eine Million Audi A6 der letzten Generation - intern „C5“ genannt - sind allein bis Ende 2003 gebaut worden. Ca. 1,2 Millionen A6 und A6 Avant werden voraussichtlich bis zum Produktionsende von den Bändern in Neckarsulm und im chinesischen Produktionsstandort Changchun gelaufen sein: ein höchst respektables Resultat im Segment der Premium-Fahrzeuge. Rund 60 Prozent der Gesamt-Stückzahl entfielen weltweit auf die Limousinen-Versionen.
Für den neuen A6 hat Audi sich noch ehrgeizigere Ziele gesetzt. Dank der überzeugenden Produktqualitäten soll sich eine Volumensteigerung von rund zehn Prozent erreichen lassen. Ein ehrgeiziges, aber dank der besonderen, erlebbaren Produktqualitäten Design und Performance realistisches Ziel - selbst in einem global eher statischen Gesamtmarkt.
Voraussichtlich 70.000 neue Audi A6 Limousinen sollen bis Ende 2004 ihren Weg zu den Kunden finden. Ab 2005 ist eine jährliche Gesamtkapazität von rund 180.000 Fahrzeugen weltweit möglich.
Die Kunden des neuen Audi A6 sind in der Regel zwischen 40 und 50 Jahren alt. Männer stellen mit mehr als 90 Prozent der Käufer die größte Gruppe. Freiberufler und leitende Angestellte repräsentieren - neben den Firmenkunden - die typischen A6-Käufer.
Die wichtigsten Absatzmärkte für den neuen Audi A6 liegen nicht nur in Europa. Zwar bleiben rund 30 Prozent aller produzierten Limousinen in Deutschland. Jedoch ist zu erwarten, dass - mit vermutlich wachsender Tendenz - nahezu jeder vierte neue A6 auf chinesischen Straßen rollen wird. Ca. 15 Prozent der Produktion werden auf den nordamerikanischen Märkten USA und Kanada verkauft. In Europa wiederum stellen Italien, Großbritannien, Spanien und Frankreich mit jeweils bis zu fünf Prozent des Gesamtvolumens die wichtigsten Exportländer dar.
Mehr als jeder zweite neue Audi A6, so steht zu erwarten, wird mit permanentem Allradantrieb quattro ausgerüstet sein. Gleiches gilt auch für den Anteil der mit automatischen Getrieben ausgestatteten A6-Modelle: Ihr Anteil dürfte mit 60 Prozent über dem der Handschalter und multitronic-Modelle liegen. In Deutschland werden Handschalter- und Automatik-Versionen mit jeweils 50 Prozent Volumenanteil etwa die gleichen Stückzahlen erreichen.
Unter den Motoren werden voraussichtlich die Diesel-Varianten
2.0 und 3.0 TDI mit rund 60 Prozent den höchsten Absatz-Anteil erreichen. Die beiden Sechszylinder-Benziner 2.4 und 3.2 FSI belegen mit zusammen 40 Prozent die nächsten Plätze der Welt-Absatzplanung.
Konsequente Erfolgsgeschichte
|
Ishni оlib bоrish vaqti - O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi...

O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent davlat teхnika universiteti
Ekologiya lab va amaliy
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent davlat teхnika universiteti
|
O‘qituvchi va o‘quvchi orasidagi bilim berish va bilim olish, o‘rgatish va o‘rganish, tarbiyalash maylida kechadigan munosabatlar tizimi nima?

|
O‘qituvchi va o‘quvchi orasidagi bilim berish va bilim olish, o‘rgatish va o‘rganish, tarbiyalash maylida kechadigan munosabatlar tizimi nima?
|
bet | 47/372 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #120479 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami (1)O‘qituvchi va o‘quvchi orasidagi bilim berish va bilim olish, o‘rgatish va o‘rganish, tarbiyalash maylida kechadigan munosabatlar tizimi nima?
|
Pedagogik jarayon
|
Pedagogik texnalogiya tushunchasi qaysi qatorda to‘g’ri tariflangan?
|
O‘qituvchining o‘qitish vositalari yordamida o‘quvchilarga muayyan sharoitda ta’sir ko‘rsatish orqali oldindan belgilangan shaxs sifatlarini intensiv shakillantirish jarayoni
|
| |
Ta’lim jarayonini “Texnalogiyalashtirish” nimani bildiradi?
| |
Ta’lim maqsadlariga erishishda ta’lim jarayonining o‘qituvchi shaxsiy mahoratiga bog’liq bo‘lmagan holda universal loihalangan
| |
Pedagogik texnologiyalarning rivojlanish kontseptsiyasi necha bosqichdan iborat.
|
3 bosqichdan
|
« Innovatsiya» so’zi qaysi tildan olingan.
|
inglizcha
|
O’qituvchini innovatsion faoliyati necha bosqichdan iborat.
|
4 bosqichdan
|
Texnologiya so’zi qaysi tildan olingan bo’lib, qanday ma’noni bildiradi.
|
grekcha, « san’at, ta’limot»
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘qituvchi va o‘quvchi orasidagi bilim berish va bilim olish, o‘rgatish va o‘rganish, tarbiyalash maylida kechadigan munosabatlar tizimi nima?
|