Talaba: Xayrilojonov Ozodbek

|
Talaba: Xayrilojonov Ozodbek
|
bet | 1/2 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 4,25 Mb. | | #229651 |
Bog'liq Operatsion tizimlar. 1 - amaliyot
Operatsion tizimlar
1 – Amaliy ish
Talaba: Xayrilojonov Ozodbek
Guruh: 615-21
1 – topshiriq
BIOS haqida nazariy
BIOS (asosiy kirish/chiqish tizimi) - bu kompyuter mikroprotsessori uni yoqilgandan keyin kompyuter tizimini ishga tushirish uchun foydalanadigan dastur. Bundan tashqari, u kompyuterning operatsion tizimi (OT) va qattiq disk, video adapter, klaviatura, sichqoncha va printer kabi biriktirilgan qurilmalar o'rtasidagi ma'lumotlar oqimini boshqaradi.
Bios tarixi:
BIOS atamasi birinchi marta 1975 yilda amerikalik kompyuter olimi Gari Kildall tomonidan kiritilgan. U 1981-yilda IBM kompaniyasining birinchi shaxsiy kompyuteriga kiritilgan va keyingi yillarda boshqa shaxsiy kompyuterlar ichida mashhur bo‘lib, bir muncha vaqt kompyuterlarning ajralmas qismiga aylangan. Biroq, BIOS-ning mashhurligi yangi texnologiya foydasiga pasaydi: Birlashtirilgan kengaytiriladigan mikrodastur interfeysi (UEFI). Intel 2017 yilda eski BIOS tizimlarini qo'llab-quvvatlashni 2020 yilgacha to'xtatib, ularni UEFI bilan almashtirish rejasini e'lon qildi.
BIOS dan foydalanish:
BIOS-dan asosiy foydalanish operatsion tizimlar va ular ishlaydigan apparat o'rtasida vositachi sifatida harakat qilishdir. Nazariy jihatdan BIOS har doim mikroprotsessor va kiritish-chiqarish qurilmasini boshqarish ma'lumotlari va ma'lumotlar oqimi o'rtasida vositachi hisoblanadi. Garchi, ba'zi hollarda, BIOS samarali bo'lishi uchun tezroq ma'lumotlar oqimini talab qiladigan qurilmalardan, masalan, video kartalardan to'g'ridan-to'g'ri xotiraga ma'lumotlar oqimini tashkil qilishi mumkin.
BIOS-dan asosiy foydalanish operatsion tizimlar va ular ishlaydigan apparat o'rtasida vositachi sifatida harakat qilishdir. Nazariy jihatdan BIOS har doim mikroprotsessor va kiritish-chiqarish qurilmasini boshqarish ma'lumotlari va ma'lumotlar oqimi o'rtasida vositachi hisoblanadi. Garchi, ba'zi hollarda, BIOS samarali bo'lishi uchun tezroq ma'lumotlar oqimini talab qiladigan qurilmalardan, masalan, video kartalardan to'g'ridan-to'g'ri xotiraga ma'lumotlar oqimini tashkil qilishi mumkin.
BIOS ning 4 ta funksiyasi:
BIOS kompyuter yoqilgandan so'ng darhol kompyuter uskunasini aniqlaydi, sozlaydi, sinovdan o'tkazadi va operatsion tizimga ulaydi. Ushbu bosqichlarning kombinatsiyasi yuklash jarayoni deb ataladi.
Ushbu vazifalarning har biri BIOS-ning to'rtta asosiy funktsiyasi tomonidan amalga oshiriladi:
O'z-o'zini yoqish sinovi (POST). Bu operatsion tizimni yuklashdan oldin kompyuterning apparatini tekshiradi.
Bootstrap yuklovchi. Bu operatsion tizimni aniqlaydi.
Dasturiy ta'minot / drayverlar. Bu ishlagandan so'ng OS bilan interfeysga ega bo'lgan dasturiy ta'minot va drayverlarni topadi.
Qo'shimcha metall oksidi yarimo'tkazgichni (CMOS) sozlash. Bu foydalanuvchilarga apparat va tizim sozlamalarini o'zgartirish imkonini beruvchi konfiguratsiya dasturi. CMOS - bu BIOS-ning doimiy xotirasining nomi.
BIOS ga kirish:
BIOS yordamida operatsion tizim va uning ilovalari biriktirilgan kiritish-chiqarish qurilmalari haqidagi aniq ma'lumotlarni, masalan, kompyuter apparat manzillarini tushunishdan ozod qilinadi. Qurilma tafsilotlari o'zgarganda, faqat BIOS dasturini o'zgartirish kerak. Ba'zida bu o'zgarish tizimni o'rnatish vaqtida amalga oshirilishi mumkin.
Foydalanuvchilar BIOS-ga kirishlari va uni BIOS Setup Utility orqali sozlashlari mumkin. BIOS Setup Utility dasturiga kirish foydalanilayotgan kompyuterga qarab bir oz farq qiladi. Biroq, quyidagi qadamlar odatda foydalanuvchilarga Setup Utility orqali BIOS-ga kirish va sozlash imkonini beradi.
BIOS xavfsizligi:
BIOS xavfsizligi kiberxavfsizlikning biroz e'tibordan chetda qolgan qismidir; ammo, hackerlarning OTda zararli kodni amalga oshirishiga yo'l qo'ymaslik uchun uni hali ham boshqarish kerak. 2017 yilda Cylance xavfsizlik guruhi zamonaviy BIOS xavfsizlik kamchiliklari qanday qilib anakartning UEFI ichidagi to'lov dasturlarini ishga tushirishi va kompyuter BIOS-ning boshqa zaifliklaridan foydalanishi mumkinligini ko'rsatdi.
BIOS-ni manipulyatsiya qilish bilan bog'liq yana bir noyob ekspluatatsiya Plundervolt edi. Plundervolt ma'lumotlar xotiraga yozilayotgan paytda kompyuterning quvvat manbai bilan aralashish uchun ishlatilishi mumkin, bu esa xavfsizlik bo'shliqlariga olib keladigan xatolarga olib keladi. Intel undan himoyalanish uchun BIOS yamog'ini chiqardi.
2 – topshiriq
Virtualbox va ichidagi Sistema skrinshot
3 – topshiriq
Pappka yartish, ichiga o’z FISh fayl yaratib va o’sha faylga guruh nomerini yozish
4 – topshiriq
Powershell jadval 10 ta buyruq
|
| |