Iqtisodiy baholash amaliyoti - 1 – Mavzu: Kirish. Korxona iqtisodiyoti fanining predmeti va vazifalari. Reja: Iqtisodiyot...

|
1 – Mavzu: Kirish. Korxona iqtisodiyoti fanining predmeti va vazifalari. Reja: Iqtisodiyot fan va ishlab chiqarish faoliyatining sohasi sifatida «Korxona iqtisodiyoti»
|
bet | 23/67 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 353 Kb. | | #147810 |
Bog'liq Korxona iqtisodiyoti maruza matnIqtisodiy baholash amaliyoti
Ilmiy faoliyatning boshqa barcha sohalarida bo'lgani kabi, iqtisodiy baholash tamoyillari va uning amaliyoti o'rtasida tafovutlar mavjud. Shunday qilib, ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalar va kasb kasalliklarining iqtisodiy jihatlari bo'yicha tadqiqotlardan foydalanganda, baholashni ehtiyotkorlik bilan baholash kerak! Iqtisodiy baholashning ahamiyatini baholash mezonlari uzoq vaqtdan beri o'rnatilgan (masalan, Drummond, Stoddart va Torrance 1987 va Maynard 1990). Ushbu ishda kashshof Alan Uilyams yigirma yil oldin tegishli masalalarning quyidagi ro'yxatini tuzdi (Williams 1974):
Tadqiqot aynan qanday savolga javob berishga harakat qildi?
U aslida qanday savolga javob berdi?
O'rganilayotgan faoliyatning taxminiy maqsadlari qanday?
Bular qanday choralar bilan ifodalanadi?
Ular qanday vaznga ega?
Ular bizga maqsadlarga erishilganligini aytishga imkon beradimi?
Qanday variantlar ko'rib chiqildi?
Yana qanday variantlar bo'lishi mumkin edi?
Ular rad etildimi yoki uzrli sabablarga ko'ra hisobga olinmadimi?
Ularning kiritilishi natijalarni o'zgartirishi mumkinmi?
Tahlilda hisobga olinmagan har bir kishi ta'sir qilishi mumkinmi?
Agar shunday bo'lsa, nega ular istisno qilinadi?
Xarajat tushunchasi tegishli agentlik xarajatlaridan kengroq yoki chuqurroqmi?
Agar yo'q bo'lsa, bu xarajatlar ishlatilgan barcha resurslarni qoplashi va boshqa maqsadlarda foydalanish uchun chiqarilgan taqdirda ularning qiymatini to'g'ri ifodalashi aniqmi?
Agar shunday bo'lsa, barcha potentsial benefitsiarlar va yutqazuvchilarni o'z ichiga oladigan chiziq chizilganmi va resurslar eng yaxshi muqobil foydalanishda ularning qiymati bo'yicha baholanadimi?
Imtiyozlar va xarajatlar oqimidagi moddalarning differentsial vaqtlari to'g'ri ko'rib chiqiladimi (masalan, diskontlash orqali) va agar shunday bo'lsa, qanday stavkada?
Noaniqlik yoki ma'lum xato chegaralari mavjud bo'lgan joyda, natijaning ushbu elementlarga qanchalik sezgir ekanligi aniq ko'rsatilganmi?
Natijalar, muvozanatda, ish uchun etarli darajada yaxshimi?
Yana kimdir yaxshiroq ish qilganmi?
Iqtisodiy baholashning bir qancha sohalari mavjud bo'lib, ularda amaliyot nuqsonli bo'ladi. Masalan, jamiyatda ish bilan bog'liq katta yo'qotishlarga olib keladigan bel og'rig'i sohasida raqobatdosh davolash usullari va ularning ta'siri haqida tortishuvlar mavjud. Orqa og'rig'i uchun "eski uslub" davosi yotoqda dam olish edi, ammo zamonaviy davolash usuli bu og'riqni keltirib chiqaradigan mushaklarning kuchlanishini yo'qotish uchun faollik va mashqlardir (Klaber Moffett va boshq. 1995). Har qanday iqtisodiy baholash klinik bilimlarga asoslanishi kerak va bu ko'pincha noaniq. Shunday qilib, bilimlar bazasi samaradorligini sinchkovlik bilan baholamasdan, muqobil aralashuvlarning iqtisodiy ta'sirini modellashtirish, sog'liqni saqlash sohasida bo'lgani kabi, qaror qabul qiluvchilar uchun noxolis va chalkash bo'lishi mumkin (Freemantle va Maynard 1994).
Ish bilan bog'liq kasalliklar va baxtsiz hodisalarni kamaytirish uchun profilaktika investitsiyalarining yuqori sifatli iqtisodiy baholari juda kam. Umuman sog'liqni saqlash sohasida bo'lgani kabi, mavjud bo'lgan tadqiqotlar ko'pincha sifatsizdir (Mason va Drummond 1995). Shunday qilib, xaridor ehtiyot bo'ling! Iqtisodiy baholash juda muhim, ammo amaldagi kamchiliklar shundan iboratki, ushbu fandan foydalanuvchilar jamiyatning kam resurslarini ishlatishdan oldin mavjud bilimlar bazasini tanqidiy baholay olishlari kerak.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1 – Mavzu: Kirish. Korxona iqtisodiyoti fanining predmeti va vazifalari. Reja: Iqtisodiyot fan va ishlab chiqarish faoliyatining sohasi sifatida «Korxona iqtisodiyoti»
|