Kontekst modellar - Iseg16mbk dasturiy injiniringga kirish

|
Iseg16mbk dasturiy injiniringga kirish
|
bet | 4/11 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #244927 |
Bog'liq dAstur3. Kontekst modellar
Tizimni spetsifikatsiyalashning dastlabki bosqichida tizim chegaralari, ya'ni ishlab chiqilayotgan tizimning tarkibiga kirgan va kirmagan qismlari to'g'risida qaror qabul qilish lozim. Bu tizimga qanday funktsional imkoniyatlarni kiritish kerakligini va tizimning ish sharoitida qanday ishlov berish va operatsiyalarni bajarish kerakligini aniqlash uchun tizimning manfaatdor tomonlar bilan ishlashni o'z ichiga oladi. Siz ba'zi ish jarayonlarini avtomatlashtirilgan qo'llab-quvvatlashni ishlab chiqilayotgan dasturiy ta'minotda amalga oshirish kerakligi haqida qaror qabul qilishingiz mumkin, ammo boshqa jarayonlar qo'lda yoki turli xil tizimlar tomonidan qo'llab-quvvatlanishi kerak. Mavjud tizimlar bilan ishlashning mumkin bo'lgan ziddiyatlarini ko'rib chiqish va yangi funktsional imkoniyatlarni qayerda amalga oshirish kerakligini hal qilish kerak. Ushbu qarorlar tizim xarajatlari va tizim talablari va loyihalashni tushunish uchun zarur bo'lgan vaqtni cheklash uchun jarayonning boshida qabul qilinishi kerak.
Ba'zi hollarda tizim va uning atrof-muhit o'rtasidagi chegara nisbatan aniqdir. Masalan, avtomatlashtirilgan tizim mavjud qo'lda yoki kompyuterlash-tirilgan tizim bilan almashtirilsa, yangi tizimning muhiti odatda mavjud tizimning muhiti bilan bir xil bo'ladi. Boshqa hollarda, ko'proq moslashuvchanlik mavjud va siz talablarni muhandislik jarayonida tizim va uning atrof-muhit o'rtasidagi chegarani nima tashkil qilishni hal qilasiz.
Masalan, siz “Mentcare” bemorlarining ma'lumot tizimi uchun spetsifikatsiyani ishlab chiqmoqdasiz. Ushbu tizim ruhiy salomatlik klinikalariga tashrif buyurgan bemorlar va belgilangan muolajalar haqida ma'lumotni boshqarish uchun mo'ljallangan. Ushbu tizim spetsifikatsiyasini ishlab chiqishda, siz tizim faqat konsultatsiyalar to'g'risida ma'lumot to'plashga (bemorlarning shaxsiy ma'lumotlarini to'plash uchun boshqa tizimlardan foydalanishga) e'tibor qaratish kerakmi yoki bemorning shaxsiy ma'lumotlarini to'plash kerakligini hal qilishingiz kerak. Bemor ma'lumotlarini olish uchun boshqa tizimlarga ishonishning afzalligi shundaki, siz ma'lumotlarning takrorlanishidan qochasiz. Ammo asosiy kamchilik shundaki, boshqa tizimlardan foydalanish ma'lumotlarga kirishni sekinlashtirishi mumkin va agar ushbu tizimlar mavjud bo'lmasa, Mentcare tizimidan foydalanish imkonsiz bo'lishi mumkin.
Ba'zi holatlarda tizim uchun foydalanuvchi bazasi juda xilma-xildir va foydalanuvchilar turli xil tizim talablariga ega. Siz chegaralarni aniq belgilashni emas, balki turli xil foydalanuvchilarning ehtiyojlariga moslashtirilishi mumkin bo'lgan sozlanadigan tizimni ishlab chiqarishni tanlashingiz mumkin. Bu biz iLearn tizimida 1-mavzuda joriy qilgan yondashuv bo'lib, unda foydalanuvchilar o'qiy olmaydigan juda yosh bolalardan tortib, kattalarga, ularning o'qituvchilariga va maktab ma'murlariga murojaat qilishadi. Ushbu guruhlarga turli xil tizim chegaralari kerakligi sababli, tizim joylashtirilganda chegaralarni belgilashga imkon beradigan konfiguratsiya tizimini belgilab qo'ydik.
Tizim chegarasini belgilash bebaho qaror emas. Ijtimoiy va tashkiliy tashvishlar tizim chegaralarining joylashuvi noma'lum texnik omillar bilan belgilanishini anglatishi mumkin. Masalan, tizim chegarasi diqqat bilan joylashtirilgan bo'lishi mumkin, shunda to'liq tahlil jarayoni bitta saytda amalga oshiriladi; u tanlangan bo'lishi mumkin, shunda ayniqsa qiyin menejerga maslahat berilmasligi kerak; va shunday qilib joylashtirilishi mumkinki, tizim qiymati oshadi va tizimni ishlab chiqish bo'linmasi tizimni loyihalashtirish va amalga oshirish uchun kengayishi kerak.
Tizim chegaralari bo'yicha ba'zi qarorlar qabul qilingandan so'ng, tahlil faoliyatining bir qismi bu kontekstni va tizimning uning atrof-muhitiga bog'liqligini aniqlashdir. Odatda, oddiy me'moriy modelni ishlab chiqarish bu faoliyatdagi birinchi qadamdir.
1-rasm. Mentcare tizimining kontekst modeli
1-rasm Mentcare tizimi va uning atrofidagi boshqa tizimlarni ko'rsatadigan kontekst modelidir. Siz ko'rishingiz mumkinki, Mentcare tizimi uchrashuvlarni tayinlash tizimiga va ma'lumotlar almashadigan umumiy bemorlarni ro'yxatga olish tizimiga ulangan. Tizim, shuningdek, hisobot berish va kasalxonaga yotqizishni boshqarish tizimlari va tadqiqotlar uchun ma'lumot to'playdigan statistika tizimlariga ulangan. Va nihoyat, bemorlarning dori-darmonlariga retseptlar tuzishda retseptlash tizimidan foydalaniladi.
Kontekst modellari, odatda, atrof-muhit bir nechta boshqa avtomatik tizimlarni o'z ichiga oladi. Biroq, ular atrof-muhitdagi tizimlar va aniqlanayotgan tizim o'rtasidagi munosabatlar turlarini ko'rsatmaydi. Tashqi tizimlar ma'lumotlar ishlab chiqarishi yoki tizimdan ma'lumotlarni iste'mol qilishi mumkin. Ular tizim bilan ma'lumotlarni almashishi yoki to'g'ridan-to'g'ri tarmoq orqali ulanishi yoki umuman ulanmagan bo'lishi mumkin. Ular jismoniy ravishda yoki alohida binolarda joylashgan bo'lishi mumkin. Ushbu munosabatlarning barchasi aniqlanadigan tizimning talablari va dizayniga ta'sir qilishi mumkin va shuning uchun ularni hisobga olish kerak. Shuning uchun, oddiy kontekst modellari, masalan, ish jarayoni modellari kabi boshqa modellar bilan birgalikda ishlatiladi. Bular muayyan dasturiy ta'minot tizimlaridan foydalaniladigan inson va avtomatik jarayonlarni tavsiflaydi.
UML faoliyat sxemalari tizimlardan foydalaniladigan biznes-jarayonlarni namoyish qilish uchun ishlatilishi mumkin. 2-rasm, UML faoliyatining diagrammasi bo'lib, Mentcare tizimi ruhiy sog'liqni saqlashning muhim jarayonida - majburiy qamoqxonada ishlatilishini ko'rsatadi.
2-rasm. Majburiy hibsga olish jarayonining modeli
Ba'zida, ruhiy kasallikka chalingan bemorlar boshqalar uchun yoki o'zlari uchun xavf tug'dirishi mumkin. Shuning uchun ularni davolanish uchun kasalxonada o'z xohishlariga qarshi hibsga olish kerak bo'lishi mumkin. Bunday hibsga olish qat'iy huquqiy kafolatlarning subyektidir, masalan, bemorni hibsga olish to'g'risida qaror doimiy ravishda qayta ko'rib chiqilishi kerak, shunda odamlar aniq sabablarsiz muddatsiz ushlab turilmasligi kerak. Mentcare tizimining muhim vazifalaridan biri bu himoya choralarini amalga oshirish va bemorlarning huquqlariga rioya qilishdir.
UML faoliyatining diagrammalarida jarayonlardagi harakatlar va bir faoliyatdan boshqasiga boshqarish oqimi ko'rsatilgan. Jarayonning boshlanishi to'ldirilgan doira bilan belgilanadi, oxiri boshqa doira ichida to'ldirilgan doira bilan. Dumaloq burchakli to'rtburchaklar faoliyatni, ya'ni amalga oshirilishi kerak bo'lgan aniq subprocesslarni anglatadi. Ob'ektlarni harakatlar jadvaliga kiritishingiz mumkin. 2-rasmda ixtiyoriy aniqlash jarayonida turli fermentli subprosesslarni qo'llab-quvvatlaydigan tizimlar ko'rsatilgan. Men bu UML stereotipi xususiyatidan foydalanib, alohida tizimlar ekanligini ko'rsatdim, bu erda chevronlar orasidagi katakchada ob'ekt turi ko'rsatilgan.
Strelka ko’rsatkichlri bir faoliyatdan ikkinchisiga ish oqimini va mustahkam bar harakat faoliyatini muvofiqlashtirishni anglatadi. Agar bir nechta faoliyatdan keladigan oqim barqaror to'siqqa olib keladigan bo'lsa, unda barcha harakatlar bajarilishdan oldin bajarilishi kerak. Qattiq bardan oqim bir qator harakatlarga olib keladigan bo'lsa, ular parallel ravishda kesilishi mumkin. Shu sababli, 2-rasmda ijtimoiy yordam va bemorning qarindosh-urug'lari haqida ma'lumot berish, shuningdek qamoqda saqlash to'g'risidagi yozuvni yangilash bo'yicha harakatlar bir xil bo'lishi mumkin.
O'qlar bu oqimning qachon bajarilishini belgilaydigan soqchilar bilan biriktirilishi mumkin (kvadrat qavs ichida). 3-rasmda siz xavfli va jamiyat uchun xavfli bo'lmagan bemorlar uchun oqimni ko'rsatadigan soqchilarni ko'rishingiz mumkin. Jamiyat uchun xavfli bo'lgan bemorlar xavfsiz joyda saqlanishi kerak. Ammo o'z joniga qasd qiladigan va o'zlari uchun xavfli bo'lgan bemorlar kasalxonadagi tegishli bo'limga yuborilishi mumkin, u yerda ularni qattiq nazorat ostida saqlash mumkin.
|
| |