nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Joriy ta’mir (JT) - Chilangari kasbi bo’yicha

|
Chilangari kasbi bo’yicha
|
bet | 139/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov XJoriy ta’mir (JT) paydo bo‘lgan buzilish va nosozliklarni bartaraf etish hamda avtomobil va agregatlarni mukammal ta’mirgacha resurs me’yorlarini ta’minlash uchun belgilangan. Uning xarakterli ishlari quyidagilar: ajratish, yig‘ish, chilangarlik, nuqsonlarni aniqlash, payvandlash, bo‘yash, detal va agregatlarni almashtirish. JT da bazaviylardan tashqari, chegaraviy holatga yetgan detallarni almashtirishga yo‘l qo‘yiladi. Avtomobil joriy ta’mirlashda mukammal yoki joriy ta’mir talab qiladigan ayrim agregatlar, mexanizmlar va detallar almashtirilishi mumkin. JTda ta’mirlangan agregat va mexanizmlar navbatdagi TXK-2 dan kam bo‘lmagan yo‘lni bosguncha buzilmasdan ishlashini ta’minlashi lozim.
Uyga vazifa:
Kundalik xizmat ko‘rsatish.
Tashxsilash ishlari.
Mukammal va joriy turlari.
“TASDIQLAYMAN”
O’quv ishlari bo’yicha
direktor o’rinbosari
U.Aminov ________
(Imzo)
“____”______20__yil
34. Mavzu: Yongin xavfsizligi va yonginni uchirish qoidalari.
O’QUV MASHG'ULOTNING O’QITISH TEXNOLOGIYASI MODELI
Vaqt: 80 daqiqa
|
O’quvchilar soni: ______ ta
|
O’quv mashg’ulotning shakli va turi
|
Nazariy mashg’ulot
|
O’quv mashg’ulotning rejasi:
|
1. Yonish turlari.
2. O’t o’chirish usullari
3. O’t o’chirish vositalari
|
|
|
| |
-Kadrlar tuzilishi - 10. Mavzu. Qarorlarni boshqalar bilan bo`lishish va ularni ergashtirish Reja

|
10. Mavzu. Qarorlarni boshqalar bilan bo`lishish va ularni ergashtirish Reja
|
bet | 10/12 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 83,57 Kb. | | #236906 |
Bog'liq 10-ma\'ruza-Kadrlar tuzilishi: Kadrlar - bu biz muammoni ko'rib chiqish uchun foydalanadigan istiqbollar va taxminlar to'plami. Ular qarorlar qanday qabul qilinishiga katta farq qiladi. Noto'g'ri ramka yaxshi alternativalarni e'tiborsiz qoldirishni yoki noto'g'ri muammoni hal qilishni anglatishi mumkin! Mijozlar o'z mahsulotlari haqida yordam olishlari uchun telefon ishonch telefoni bo'lgan kompaniyani ko'rib chiqing. Ammo ishonch telefoni shu qadar bandki, mijozlarga xizmat ko'rsatish uchun uzoq vaqt kutish kerak. Menejer muammoni hal qilish uchun yana qancha ishonch telefonlari operatorlarini yollashi kerakligi haqida o`ylashi mumkin. Ammo masalaning tuzilishining bunday usuli boshqa tegishli narsalarga e'tibor bermaydi. Mijozlar befarq mahsulot deb nomlaydilarmi? Mahsulotlardan foydalanish juda qiyinmi? Mahsulot veb-sayti yoki yaxshi hujjat ishonch telefoniga qo'ng'iroq qilish ehtiyojini bartaraf eta oladimi? Qaror qabul qilganda, uni yaxshiroq tushunish uchun muammoni har xil tomondan ko'rib chiqishimiz kerak.
-O'ziga haddan tashqari ishonch: Ko'p odamlar o'zlarining qobiliyatlarini yuqori baholaydilar. Bu qaror qabul qilish uchun yomon, chunki bu odamlar qarorning turli jihatlari va ishlar qanday qilib noto'g'ri bo'lishi mumkinligi haqida kamroq o'ylashlarini anglatadi.
-O'rganish yo'q: Ko'p odamlar yomon qaror qabul qilish qobiliyatiga ega, chunki ular o'tgan xatolaridan saboq olmadilar. Tajribani o'rganish juda muhim va bu bizning kuchli va zaif tomonlarimizni tushunishni o'z ichiga oladi. Biz qarorlarni olti bosqichga ajratdik. Har bir qadamga qancha vaqt sarflayotganingizni va ushbu qadamlarning har biri bilan yaxshi yoki yomon ekanligingizni o'ylab ko'ring. Shuningdek, o'zingiz qabul qilgan kamida bitta yaxshi qaror va bitta yomon qarorni o'ylab ko'ring va nima qilganingizni yaxshi yoki noto'g'riligini tushuntirishga harakat qiling. Qaror qabul qilishda bu takrorlanadigan mavzularmi yoki yo'qligini ko'rib chiqing va qaror qabul qilish jarayonini yaxshilash uchun aniq choralar ko'ring.
|
| |
-Achchiq uzum mentaliteti - 10. Mavzu. Qarorlarni boshqalar bilan bo`lishish va ularni ergashtirish Reja

|
10. Mavzu. Qarorlarni boshqalar bilan bo`lishish va ularni ergashtirish Reja
|
bet | 11/12 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 83,57 Kb. | | #236906 |
Bog'liq 10-ma\'ruza-Achchiq uzum mentaliteti: bu o'z qadr-qimmatini va e'tirozlarini faqat yomon qaror natijasida o'zini yaxshi his qilish uchun o'zgartirish masalasidir. Aytaylik, siz A yoki B modelidagi uyali telefonni sotib olishga qaror qilyapsizmi, siz izlanishlaringizni to'g'ri bajarmadingiz va impuls bilan A modelini sotib oldingiz va endi pushaymon bo'ldingiz. Shunday qilib, siz A ni B dan yaxshiroq deb yaxshi ko'rganingizga ishontirishga harakat qilasiz, albatta, o'z fikringizni o'zgartirishda yoki o'zingizni yaxshi his qilish uchun fikringizni o'zgartirishda hech qanday yomon narsa yo'q. Noto'g'ri narsa shundaki, ratsionalizatsiya odatimizga aylansin, biz xatolarimizdan saboq olmasak va fikrlashimizni yaxshilay olmaymiz.
-Qilingan harajatlarni taqib qilish - cho'kkan xarajatlar loyihaga sarf qilingan vaqtni, pulni yoki boshqa qayta manbalarni nazarda tutadi va uni qarorlaridan kelib chiqib qaytarib bo'lmaydi. Iqtisodiyot shuni ko'rsatadiki, kelajakdagi ratsional qarorlarda ularni e'tiborsiz qoldirish kerak. Shunga qaramay, odamlar ko'pincha shunday deb o'ylashadi: "Men hozir taslim bo'lolmayman, chunki men juda ko'p narsani qildim". Bu taslim bo'lish ko'proq foyda keltirishi mumkin bo'lgan taqdirda ham. Misol uchun, bir kishi amalga oshirilmagan munosabatlarga yopishib olishi mumkin, garchi u darhol unga nuqta qo'yishi yaxshiroq bo'lsa ham. Yoki kimdir muvaffaqiyatsiz bo'lgan sarmoyaga ko'p pul sarflagan bo'lishi mumkin va hatto undan voz kechgan taqdirda ham buni davom ettirishi iqtisodiy jihatdan yanada oqilona bo'lar edi. Ammo muammo shundaki, biz yuqoridagi imkoniyatlarni ko'rib chiqa olmaymiz.
Odatda har xil yo'llar bilan o'zaro bog'liq bo'lgan ko'plab tanlov va oqibatlarni o'z ichiga olgan murakkab qarorni o'ylab ko'rish qiyin. Bahslarni tahlil qilishda bo'lgani kabi, diagramma muammoning aniqroq ko'rinishini berishda foydali bo'lishi mumkin. Ular qaror daraxtlari yoki qarorlar diagrammasi sifatida tanilgan. Ob-havoga qarab yugurish kerakmi yoki yo'qmi, quyidagi diagramma bizga xabar beradi.
ha
yo’q ha yo`q ha
Ushbu rasmdagi chizmadan murakkab qarorlar bilan ishlashda ko'proq foydalidir. Ular, shuningdek, turli xil variantlarning sabablari va qarshi tomonlarini va ularning turli xil oqibatlarini aniqlash uchun ishlatilishi mumkin.
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative - Mantiqiy fikrlash va mazmunli ifodalashning yurist faoliyatidagi roli

|
Mantiqiy fikrlash va mazmunli ifodalashning yurist faoliyatidagi roliBog'liq 189 Norboboyev Baxtiyor Jaxongir ogli 1245-1258Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(5), May, 2023
1255
Analogiya bo‘yicha xulosa chiqarish uchun ikkita predmet yoki ikkita hodisa
biror xususiyati jihatidan taqqoslanadi, o‘xshatiladi. Analogiyaning xulosasi
ehtimoliy shaklda bo‘lgani uchun xulosaning aniqlik darajasi o‘rganilayotgan,
taqqoslanilayotgan xususiyatlarga bog‘liq. Analogiyaning xulosasi chin bo‘lishi
uchun, to‘g‘ri bo‘lishi uchun o‘xshatilayotgan predmetning xususiyatlari ular uchun
muhim xususiyat bo‘lishi kerak.
Solishtirilayotgan predmetlarning imkoniyati boricha ko‘proq xususiyatlari
o‘rganilishi kerak.
O‘xshatilayotgan predmetlarning xususiyati nisbatan kamroq predmetlargi xos
bo‘lishi kerak.
Analogiyaning ikkita turi:
* Xususiyatlar analogiyasi;
* Munosabatlar analogiyasi.
Xususiyatlar analogiyasida ikkita predmet yo ikkita hodisa o‘rganilib, ularning
bitti xususiyati haqida xulosa chiqariladi. Uning xulosasi deyarli hamma vaqt
ehtimoliy bo‘ladi.
Masalan:
A predmet a,v,s, d xususiyatlarga ega.
V predmet a,v,s xususiyatlarga ega.
Demak, V predmet d xususiyatga ega bo‘lsa kerak.
Munosabatlar analogiyasida ikkita predmet yo hodisaning o‘xshash xususiyatlari
emas, ikkita predmet yo hodisa o‘rtasidagi munosabat asos qilib olinadi. Bunda ikkita
predmet bir-biriga o‘xshamasligi mumkin. Ikkita predmet o‘rtasidagi munosabat
boshqa ikkita predmet o‘rtasidagi munosabatga o‘xshashligi asosda xulosa
chiqariladi. Uning xulosasi doimo qat’iy, aniq bo‘ladi.
Ilmiy bilishning muhim jihati shundaki, yangi ma’lumotlar mantiqiy tekshirish
jarayonidan o‘tgandagina chin deb hisoblanadi, konkret fanning empirik va nazariy
fundamentiga qo‘shiladi va isbot etilgan yoki verifikatsiyalangan deb hisoblanadi.
Sud tajribasida ham bilishga shunday talablar qo‘yiladi: sud qarori sudda ishni
ko‘rib chiqish jarayonida to‘liq va har tomondan asoslangandagina odil, adolatli deb
hisoblanadi.
Isbotlash – bir hukmning chinligini u bilan bog‘langan boshqa chin hukmlar
yordamida asoslashdan iborat bo‘lgan mantiqiy amaldir. Ko‘pincha asoslash
jarayonini dalillash deb ham ataladi.
Faktlar va boshqa dalillarga tayanib yuritiladigan fikr yuksak ishontirish kuchiga
ega bo‘ladi, kishilarda ishonch-e’tiqodni shakllantiradi. Ishonch-e’tiqod bu
kishilarning xulq-atvori va xatti-harakatlarini belgilab beradigan qarashlari va
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative - Mantiqiy fikrlash va mazmunli ifodalashning yurist faoliyatidagi roli

|
Mantiqiy fikrlash va mazmunli ifodalashning yurist faoliyatidagi roliBog'liq 189 Norboboyev Baxtiyor Jaxongir ogli 1245-1258Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(5), May, 2023
1256
tasavvurlaridir. Bilishning maqsadi ilmiy asosga ega bo‘lgan e’tiqodni yaratishdan
iborat.
Isbotlash ikki xil ma’noni anglatadi:
Mantiqiy yo‘l bilan isbotlash (mantiq fani o‘rganadi);
Amalda isbotlash (konkret fanlarning vazifasi).
Mantiqiy isbotlash berilgan fikrning chinligini boshqa fikrlar yordamida
ko‘rsatish, aniqlash demakdir.
Mantiqiy isbotlash 3 elementdan iborat:
* Tezis;
* Asos yoki argument;
* Isbotlash usuli.
Tezis - chinligi isbotlanishi lozim bo‘lgan fikr bo‘lib, bir yoki bir necha fikrlar
orqali ifodalanadi. U isbotlashning asosiy elementi bo‘lib, “nima isbotlanayapti?” -
degan savolga javob beradi. Tezis sifatida bir qancha o‘zaro bog‘liq bo‘lgan
hukmlardan tashkil topgan ilmiy xulosalar ishtirok etishi mumkin. Matematikadagi
isbotlanayotgan teorema ham tezis vazifasini bajaradi. Hatto, sud-tergov faoliyatida
jinoiy hodisaning shart-sharoitlari, jinoyatchining shaxsi haqidagi, o‘g‘irlangan
narsalar saqlanayotgan joy haqidagi fikrlar ilgari suriladi va isbotlanadi.
Asoslar (argumentlar) tezisning chinligini ko‘rsatuvchi, keltirilgan fikrlar bo‘lib,
bir qancha hukmlar orqali ifodalanadi. Ular isbotlashning mantiqiy fundamenti rolini
bajaradi va “Tezis nima orqali asoslanayapti?”- degan savolga javob beradi.
Ilm-fanning turli sohalarida asos vazifasini turli xil hukmlar bajarishi mumkin:
1) nazariy va empirik umumlashmalar; 2) aksiomalar; 3) faktlar to‘g‘risidagi
hukmlar.
Isbotlash usuli asoslar va tezis o‘rtasidagi mantiqiy aloqa hisoblanib, asoslardan
tezisning chinligini keltirib chiqaradi. Asoslardan tezisga mantiqiy o‘tish xulosa
chiqarish tarzida kechadi. Bu xulosa chiqarishda asoslar bo‘lib to‘g‘ri axborot ifoda
etilgan hukmlar, xulosa bo‘lib esa tezis to‘g‘risidagi hukmlar ishtirok etadi.
Yuridik argumentatsiya – har bir huquqshunos faoliyatining muhim jihati
hisoblanadi.
Yuridik argumentatsiyaning maqsadi – munozara ishtirokchilari tomonidan
ilgari surilgan nazariyalarni qabul qilishdir. Haqiqat, yaxshilik va yomonlik
argumentning oraliq maqsadlari yoki dalillarning bir qismi bo‘lishi mumkin, ammo
maqsadi emas. Pirovard maqsad esa tinglovchilar e’tiboriga taqdim etilgan muayyan
pozitsiyaning to‘g‘riligiga ishontirish, uni muayyan nuqtai nazar, pozitsiya (tezis) ni
qabul qilishga ko‘ndirish, aks ettirish yoki harakatni rag‘batlantirishdan iborat.
|
| |
Elektroidlar --- - Turli muhitlarda elektr tokining tabiati. Reja: Vakuumda elektr toki

Elektroidlar --- bu ikkinchi sinf o’tkazgichlar hisoblanadi. Bizga ma’lumki odatdagi sharoitda distirlangan suv o’zidan elektrni deyarli o’tkazmaydi. Bunga sabab suvning elektrik sig’diruvchanligi E=81 teng bo’lib juda katta. Suv molekulasini tashkil etgan musbat va manfiy zaryadlar kuchli dipol ko’rinishda.
“+” va ”-” zaryadlarning yig’indisiga dipol deyiladi. Tuzlar, kislotalar va ishqorlarni suvdagi eritmasiga elektrolitlar deyiladi. Elektrolitlardagi elektr tokini hosil bo’lishini quyidagi tajriba asosida ko’rib chiqamiz. Toza distirlangan suvni idishga solib unga elektrodlar tushirilgan bo’lsin. Elektrodlar tok manbaiga ulangan bo’lib elektrolit orqali elektr toki o’tganda moddaning kimyoviy parchalanishi va ularning elektrodlarda ajralib chiqishi elektrolit deyiladi.
Elektrolit hodisasini toza metallar olishda fydalinadi.. Masalan: AL, Gu, Zn, Ni, Mg,fi, df. va metallarni rudalardan ajratib olish uchun shu usuldan foydalinadi.
Galvanoplastika. Tasvirlar rel’efining metal nusxalarining elektrolit yordamida olish galvanoplastika deyiladi.
Galvanoplastika usulida kitob, gazeta, pul, edal’ va boshqa buyumlarning ko’plab nusxalarini olishda ishlatiladigan mis klisherlar yasashda foydalanildi.
Tuzlar va kislotalarning suvda erish natijasida musbat va manfiy ionlar xosil bo’ladi “+” ionlar katotga tomon “-” ionlar anodga tomon harakatlanadi.Natijda berk zanjir hosil bo’ladi.
Demak suyuqliklardagi elektr tokini asosiy manbasi”+” va “-” ionlarnng atrofida elektro statik maydon mavjud ekanligi isbotlangan. Ionlarning xarakatlanish natijasida suv molekulalari bilan ionlar o’rtasida ishqalanish kuchi vujudga keladi. Hosil bo’layotgan ishqalanish kuchining kattaligi (3) formula orqali aniqlanadi.
Fel+Fishq=0 (4.) qE-6 n r+=0 (6.)
+=k=kE (9.)
(9.) formuladan shunday ma’no kelib chiqadiki tuzlar ishqorlarning suvda erishi natijasida xosil bo’layotgan “+” yoki “-” ionlar xarakati tezligi sistemaning ichkarisida xosil bo’lgan maydon kuchlanganligi to’g’ri proporsional ekan. Suyuqlikdagi elektr tokining tabiati ya’ni qonuniyatlari Faradey tomonidan o’rganib 1820yili muhim ahamiyatga ega bo’lgan 2 ta qonunni ixtiro qildi: m=kst
(1.) Ikkinchi qonunning ma’nosi esa moddalarning massa soni valentligi orasidagi bog’lanishi ifodalaniladi:
m=
|
F- Faradey soni - Turli muhitlarda elektr tokining tabiati. Reja: Vakuumda elektr toki

F- Faradey soni.
Suyuqliklardagi elektr hosil bo’lishini qonuniyatlarini o’rganish fan va texnika uchun muhim ahamiyatga ega bo’ladi.
3 Gazlarda elektr toki.
Gaz jumladn metal bug’lari ham normal holatda elektr neytral atom va molekulalardan iborat bo’lib, o’zlaridan elektr tokini o’tkazmaydi, faqatgina ionlashgan gazlarda o’tkazgich bo’la oladi. Gazning bu xususiyatini quyidagi sxema orqali kuzatish mumkin.
Tokni o’lchash uchun zanjirga har galgidek sezgirligi yuqori darajada bo’lgan gal’vonometr ulanadi. Kondensator qoplamalari orasidagi havo bo’shlig’ida zanjir uzuk bo’lganligi uchun gal’vonometr tok ko’rsatmaydi. Qoplamalar orasiga yonib turgan gugurt cho’pni kiritsak alanga ionizator vazifasini bajaradi. Havo molekulalarining ionlashishi natijasida harakatchan zaryad tashuvchilar paydo bo’ladi. Gaz molekulalarining ionlashishi ul’trabinafsha va roentgen nurlari,
- 1
- kvantlarelektron , proton va d- zarralar oqimi ta’sirida ham kuzatiladi. Ionlashgan gazda erkin elektronlar hamda musbat va manfiy ionlar harakatchan zaryadlar tashuvchi hisoblanadi. Kondensator qoplamalari orasidagi tashqi elektr maydon tasirida musbat ionlar manfiy zaryadli qoplama tomon manfiy ishorali ionlar va erkin elektronlar musbat zaryadli qoplama tomon harakatga keladi. Gazlardan elektr tokining o’tishi hodisasi gazlarning razryadlanishi deyiladi.
Kuchlanishi qiymatlarida tashqi ionizator ta’siri yo’qotilsa ham razryadning davom etishiga mustaqil razryad deyiladi. Mustaqil razryadlar 4 xil bo’ladi.
Yolqin, uchun, yoy va tok razryadlari.
Yolqin razryadi siyraklashgan gazlarda kuzatiladi. Tok razryadi gazda faqat maydon kuchlanganligi juda yuqori bo’lgan elektrod uchliklari yaqinida sodir bo’ladi. Tok razryad gazlarni turli chang va iflos aralashmalardan tozalovchidir.
Tayanch tushinchalar.
Elektr toki zanjirning saqlanish qonuni, vacuum, termoelektron emissiya diod, triod, kenotron, dipole, elektrolit, elektroliz, gal’vonaplastinka, gal’vonastregiya nomustaqil razryad, mustaqil razryad.
|
Oriental Renaissance: Innovative - Mantiqiy fikrlash va mazmunli ifodalashning yurist faoliyatidagi roli

|
Mantiqiy fikrlash va mazmunli ifodalashning yurist faoliyatidagi roliBog'liq 189 Norboboyev Baxtiyor Jaxongir ogli 1245-1258Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(5), May, 2023
1257
Bundan tashqari, yuridik argumentatsiya yuridik normalarni ishlab chiqishda,
yuridik fanda (masalan, ilmiy nashrlarda yoki ixtisoslashgan konferensiyalar
ma’ruzalarida) hamda talabalar va o‘qituvchilar o‘rtasida qo‘llaniladi.
Yuridik argumentatsiyani samarali tashkil etish usullari:
Birinchisi – deduktiv xulosa chiqarish (ma’lum bo‘lgan bilim orqali noma’lum
bilimni vujudga keltirish). Deduksiya qonunga xosdir, chunki huquqiy normalar
huquqiy munosabat ishtirokchilarining xatti-harakatlariga qo‘yiladigan mavhum
xulq-atvor qoidalarini shakllantiradi.
Ikkinchisi – analogiya bo‘yicha xulosa chiqarish. Bu mulohaza orqali ikkita
predmet yoki hodisa biror o‘xshash xususiyati jihatidan taqqoslanadi (Torroq
bilimlardan nisbatan torroq bilimlar keltirib chiqariladi).
Uchinchi usul yuridik munozaralarda juda kam qo‘llanilishiga qaramay,
samarali usullardan hisoblanadi. Argumentatsiya munozara jarayonida siz tanlagan
yondashuv to‘g‘ri ekanligini asoslaydi.
Deduktiv xulosa chiqarishda umumiyroq bilimga tayanamiz, induktiv xulosa
chiqarishda esa umumiy emas, torroq, juz’iyroq bilimga tayanamiz. Induktiv xulosa
chiqarish deduktiv xulosa chiqarish bilan chambarchas bog‘liq. Biri ikkinchisiz
mavjud bo‘lolmaydi. Induksiyaning deduksiya bilan aloqasi analizning sintez bilan
aloqasini eslatadi.
Yuridik argumentatsiya qoidalari:
Munozara ishtirokchisi o‘z fikrlari o‘rtasidagi ziddiyatlarga yo‘l qo‘ymasligi
kerak. Boshqacha aytganda, mantiqning asosiy pozitsiyasi – izchillik talabiga rioya
qilinishi shart. Bir pozitsiya doirasida mazmunan har xil va bir-biriga mos
kelmaydigan ikki xil hukmning yuzaga kelishiga yo‘l qo‘yilmaydi. Lekin bu bahs
ishtirokchilari tomonidan bildirilgan fikrlar bir-biriga mos bo‘lishi kerak degani
emas.
XULOSA
Munozara ishtirokchisining o‘z bayonini o‘zi belgilashi lozim bo‘lgan
holatlarning o‘xshash bo‘lishi sharti bilan o‘xshatish yoki umumlashtirish yo‘li bilan
qo‘llash mumkinligiga rozi bo‘lish burchi hisoblanadi.
Yakuniy qoidaga ko‘ra, bir xil mulohazani turli ma’nolarga ega bo‘lgan turli
ishtirokchilar qo‘llay olmaydilar. Aks holda muhokama turli narsalar atrofida
quriladi. Muhokama mavzusi esa lozim deb belgilanmaydi.
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative - Mantiqiy fikrlash va mazmunli ifodalashning yurist faoliyatidagi roli

|
Mantiqiy fikrlash va mazmunli ifodalashning yurist faoliyatidagi roliBog'liq 189 Norboboyev Baxtiyor Jaxongir ogli 1245-1258Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(5), May, 2023
1254
Oddiy sanash orqali (ommabop) induksiyada bir turkum predmetlarning bir
qanchasida biror xususiyat takrorlanishini o‘rganish orqali qolganlari haqida xulosa
chiqariladi. Bu еrda xulosa chin bo‘lishi uchun xususiyat ko‘proq predmetlarga xos
bo‘lishi, xususiyat predmetlar uchun muhim bo‘lishi, umumiy holatga zid keladigan
hollar bo‘lmasligi kerak. Oddiy sanash orqali induksiya xulosalari ilmiy xarakterga
ega bo‘lmasa ham, takrorlanib turadigan holatlardan xulosa chiqarish uchun
ahamiyatlidir. Misol uchun, “Hamma metallar qizdirilganda kengayadi”.
Ilmiy induksiyada xulosa chiqarish uchun hodisalar o‘rtasidagi sababiy
bog‘lanish asos qilib olinadi. Ilmiy induksiyada xulosa hodisalarning muhim
xususiyatlarining takrorlanishini o‘rganish natijasida hosil bo‘ladi. Sababiy
bog‘lanish hodisalar o‘rtasidagi bog‘lanishlarning eng muhimidir. U predmet va
hodisalarni asoslab beradigan qonuniyatlarni еchishga imkoniyat yaratadi.
Ilmiy induksiya metodlari:
* O‘xshashlik metodi;
* Tafovut metodi;
* Yo‘ldosh o‘zgarishlar metodi;
* Qoldiqlar metodi.
Xulosa shuki, induktiv yo‘l bilan chiqarilgan xulosalar deduktiv yo‘l bilan
xulosa chiqarish uchun asos bo‘ladi. Deduktiv yo‘l bilan chiqarilgan xulosalar esa,
ba’zan induktiv yo‘l bilan tekshiriladi. Induksiyaning deduksiyadan farq qiladigan bir
qancha xususiyatlari mavjud. Eng muhimi, uning xulosasi ehtimoliy xarakterga ega
bo‘ladi. Keyingi tekshirishni talab etadi. Deduktiv xulosa chiqarishning asoslari
ikkita hukmdan iborat bo‘lsa, induksiyaning asoslari esa ikkitadan ko‘proq hukm
orqali ifodalanadi.
Analogiya bo‘yicha xulosa chiqarish nisbatan torroq bilimlardan nisbatan torroq
bilimlarni keltirib chiqarishdir. Analogiya bo‘yicha xulosa chiqarish uchun bir
predmetni, bir hodisani o‘rganish natijasida hosil bo‘lgan bilimga asoslanib, boshqa
bir predmet xususiyatlari haqida xulosa chiqariladi. Chiqarilgan xulosaning to‘g‘ri
yoki noto‘g‘riligini bilish uchun uni amaliyotda tekshirib va sinab ko‘rish lozim.
Analogiyaning asosi ham, xulosasi ham deyarli yakka hukm orqali ifodalanadi.
Xulosalari ehtimoliy shaklda, boshqa xilida esa qat’iy shaklda bo‘ladi.
Analogiya bo‘yicha xulosa chiqarish uchun ikkita predmet yoki ikkita hodisa
biror xususiyati jihatidan taqqoslanadi, o‘xshatiladi. Analogiyaning xulosasi
ehtimoliy shaklda bo‘lgani uchun xulosaning aniqlik darajasi o‘rganilayotgan,
taqqoslanilayotgan xususiyatlarga bog‘liq. Analogiyaning xulosasi chin bo‘lishi
uchun, to‘g‘ri bo‘lishi uchun o‘xshatilayotgan predmetning xususiyatlari ular uchun
muhim xususiyat bo‘lishi kerak.
|
| |
misоl:
 zаnjiri bеrilgаn bo`lsin. 1-rasmda berilgan zanjirning differensial  tenglamasi tuzilsin.
 
4-rasm

|
misоl:
zаnjiri bеrilgаn bo`lsin. 1-rasmda berilgan zanjirning differensial tenglamasi tuzilsin.
4-rasm
|
bet | 3/3 | Sana | 03.06.2024 | Hajmi | 161,31 Kb. | | #259768 |
Bog'liq (maqola )Dinamik va diskret hodisalarni modellashtirishmisоl:
zаnjiri bеrilgаn bo`lsin. 1-rasmda berilgan zanjirning differensial tenglamasi tuzilsin.
4-rasm zanjir sxemasi.
(13)
5-rasmda berilgan o`zgаrmаs tоk dvigаtеlining mаtеmаtik modеli qurilsin.
5 – rasm. O`zgarmas tok dvigateli.
(14)
bu yеrda ω – dvigаtеlning аylаnish tеzligi, Mg – dvigаtеl mоmеnti, Mq – qаrshilik mоmеnti.
Bunda, dvigаtеl mоmеnti:
; (15)
Muvozanat holatida dvigatel momenti bo`ladi.
(16)
Yuqoridagilardan kelib chiqqan holda dvigatel momentini quyidagicha yozamiz:
(17)
Bu ifodalarni tenglamaga qo`ysak quyidagi tenglama hosil bo`ladi:
(18)
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati.
Dinamik ob'yektlarning texnologik holatlarini tashxislashning neyro-noqat'iy modellari va algoritmlari: Monografiya // M.O. Atajonov. AndMI, 2023.94 b.
Stiven E. Schoenherr (2002). "Dinamik diapazon" . Yozib olish texnologiyasi tarixi . Asl nusxadan arxivlangan (2006-09-05).
3. Alekseev A.A., Korablev Yu.A., Shestopalov Yu.A. Tizimlarni aniqlash va diagnostika / Darslik. M.: nashriyot markazi << 4. Yan M. Kościelny, Michał Syfert, Anna Sztyber. Diagnostika va nosozliklarga bardoshli boshqaruv sohasidagi ilg'or echimlar / Intellektual tizimlar va hisoblashdagi yutuqlar, springer.com 2018, XII, 472 p.
|
| |
-rasm chiziqli dinamik tizimlar.
Superpozitsiya prinsipi o`rinli bo`lgan tizimlar chiziqli dinamik tizimlar

|
-rasm chiziqli dinamik tizimlar.
Superpozitsiya prinsipi o`rinli bo`lgan tizimlar chiziqli dinamik tizimlar
|
bet | 2/3 | Sana | 03.06.2024 | Hajmi | 161,31 Kb. | | #259768 |
Bog'liq (maqola )Dinamik va diskret hodisalarni modellashtirish2-rasm chiziqli dinamik tizimlar.
Superpozitsiya prinsipi o`rinli bo`lgan tizimlar chiziqli dinamik tizimlar deyiladi. Superpozitsiya prinsipi o`rinli bo`lmagan tizimlar nochiziqli dinamik tizimlar deyiladi. Bundan tashqari avtomatik boshqarish tizimlari nazariyasida nostatsionar tizimlar ham mavjud bo`lib, ular quyidagi differensial tenglamalar ko`rinishida ifodalanadi:
(8)
Ushbu tenglamadan ko`rinib turibdiki, nostatsionar tizimlarning dinamik ko`rsatkichlari tenglama koeffitsiеntlari vaqt davomida o`zgarib borar ekan.
Agar tizimning tarkibida hech bo`lmaganda 1ta signalni vaqt bo`yicha kvantlovchi element bo`lsa, bunday tizimlarga impulsli dinamik tizimlar deb aytiladi. Masalan: Kalit. Nochiziqli dinamik tizimlar tarkibida hech bo`lmaganda
bitta nochiziqli element bo`lib, ularning matematik modeli nochiziqli differensial tenglamalar ko`rinishida yoziladi. Masalan: Rele.
3-rasm impulsli dinamik tizimlar
Stаtik xаrаktеristikаlаr аlgеbrаik tеnglаmаlаr orqali, dinаmik xаrаktеristikаlаr diffеrеnsiаl tеnglаmаlаr orqali ifodalanadi.
Fаrаz qilаylik tizimning hоlаti diffеrеnsiаl tеnglаmаlаr bilаn yozilgаn bo`lsin.
(9)
Tenglamaning stаtik ko`rinishi quyidаgichа bo`lаdi.
Rеаl tizimlаrdа uning stаtik vа dinаmik xаrаktеristikаlаri nоchiziqli tеnglаmаlаr bilаn yozilаdi. Nochiziqli tenglamalarni еchish ancha murakkabdir.
Nоchiziqli tеnglаmаlаrni chiziqli tеnglаmаlаr ko`rinishiga keltirish chiziqlаntirish dеyilаdi.
Chiziqlаntirish оdаtdа muvоzаnаt hоlаtigа nisbаtаn аmаlgа оshirilаdi. Bundа оg`ishi judа kichik bo`lаdi. Buning uchun nоchiziqli tеnglаmа Tеylоr qаtоrigа yoyilаdi va hаr bir o`zgаruvchigа оrttirmа bеrilаdi, ya`ni:
(10)
Ifodalarni og`ishga nisbatan qaraydigan bo`lsak tenglama quyidagicha yoziladi:
(11)
tеnglаmаni muvоzаnаt tеnglаmаsigа аsоsаn Tеylоr qаtоrigа yoyamiz:
(12)
U holda tenglama quyidagi ko`rinishga keladi:
|
| |
Foydalanilgan asosiy adabiyotlar - 1-mavzu. Falsafaning predmeti, vazifalari va asosiy yo‘nalishlari Reja

|
1-mavzu. Falsafaning predmeti, vazifalari va asosiy yo‘nalishlari Reja
|
bet | 6/6 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 32,35 Kb. | | #243601 |
Foydalanilgan asosiy adabiyotlar
Yusupov E. Falsafa.– T.: 1999.
Falsafa: Ma’ruza matnlari. – T.: 2000.
Falsafa asoslari. Q.Nazarov tahriri ostida. –T.: 2005.
Falsafa asoslari: Darslik. – T.: 2005.
Falsafa. S. Mamashokirov tahriri ostida. - T.: 2005.
Falsafa: Darslik. – T.: 2006.
Falsafa. M. Axmedova tahriri ostida. - T.: 2006
Falsafa ensiklopedik lug‘at. M.Abdullayeva tahriri ostida –T.: 2010.
Shermuxamedova N. Texnika falsafasi (o‘quv-uslubiy majmua) –T.: 2019.
Diogen Laertskiy. O jizni, ucheniyax i izrecheniyax znamenitыx filosofov. M., 1979. 334-b.
Oyzerman T.I. Problemы istoriko-filosofskoy nauki(Tarixiy-falsafiy fanlarning muammolari). M., 1982. 57-b.
Mavzuga doir savollar
Kompyuter falsafasi fani nimani o‘rganadi?
«Falsafa» tushunchasining mazmuni va mohiyati qanday?
Falsafa: uning predmeti, mazmuni va jamiyatdagi rolini tushuntirib bering.
Dunyoqarash tushunchasi vadunyoqarashning tarixiy shakllarini qanday?
Falsafaga allomalar qanday ta’rif berganini aytib bering.
Qanaqangi falsafiy yo‘nalishlarni bilasiz?
Mustaqil o‘rganish uchun mavzular
Falsafaning bahs mavzulari.
Bilish falsafasi.
Borliq falsafasi.
Falsafa tarixi.
Yangi davrning falsafiy yo‘nalishlari.
|
| |
O’zbekistоn respublikasi оliy va o’rta maxsus ta`lim vazirligi namangan muhandislik-texnоlоgiya instituti "Yengil sanоat mahsulоtlarini kоnstruktsiyalash va texnоlоgiyasi" kafedrasi «tikuv buyumlarini konstruktsiyalash»

|
O’zbekistоn respublikasi оliy va o’rta maxsus ta`lim vazirligi namangan muhandislik-texnоlоgiya instituti "Yengil sanоat mahsulоtlarini kоnstruktsiyalash va texnоlоgiyasi" kafedrasi «tikuv buyumlarini konstruktsiyalash»
|
bet | 1/6 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 24,29 Kb. | | #154780 |
Bog'liq O’zbekistоn respublikasi оliy va o’rta-fayllar.org
O’zbekistоn respublikasi оliy va o’rta
O’ZBEKISTОN RESPUBLIKASI ОLIY VA O’RTA
MAXSUS TA`LIM VAZIRLIGI
NAMANGAN MUHANDISLIK-TEXNОLОGIYA INSTITUTI
"Yengil sanоat mahsulоtlarini kоnstruktsiyalash va texnоlоgiyasi" kafedrasi
«TIKUV BUYUMLARINI KONSTRUKTSIYALASH»
fanidan kurs loyihasini bajarish uchun
USLUBIY KO`RSATMA
NAMANGAN - 2019
Ушбу услубий кo’рсатма 5320900 - «Енгил саноат буюмлари конструкциясини ишлаш ва технологияси», 511000 - «Касб таьлим» йo’налиши талабаларига мo’лжалланган бo’либ, o’qитишнинг янги давлат сатандартларига ва o’qув дастурларига мос келади.
Услубий кo’рсатмалар талабаларга «Тикув буюмлар конструкцияси» фанидан амалий кo’никмалар hосил qилишда, курс ишига топшириqлар олишда ва уни бажаришда керакли услубий ёрдам беради.
Tuzuvchilar: katta o’qituvchi Rayimberdiyeva D
Assistant M.Nazarova
Taqrizchilar:
NaMTI «TSMT» kafedrasi
dotsenti Alieva D.G.
Ushbu uslubiy qo’llanma «Yengil sanоat mahsulоtlarini konstruktsiyalash va texnоlоgiyasi» kafedrasining 2019 yil __ avgustdagi __- sоnli yig’ilishida muhokama etildi va ma`qullandi.
Ushbu uslubiy qo’llanma Institut o`quv-uslubiy Kengashining 2019 yil ____avgustdagi yig’ilishida ko’rib chiqildi va ma’qullandi (_-sоnli bayonnоma).
Kurs ishining maqsadi va vazifalari.
«Tikuv buyumlar konstruktsiyasi» fanidan kurs ishi (loyiha)sini bajarish jarayonida talaba o’quv rejasiga muvofiq egallagan nazariy bilimlari, o’quv adabiyotlar, mavjud me’yoriy hujjatlar, ma’lumotnomalardan masofaviy shaklda foydalangan holda zamonaviy axborot texnologiyalari asosida masalalarni mustaqil ravishda yechish hamda o’z g’oya va yechimlarini jamoada himoya qilish ko’nikmasini egallaydi.
Kurs ishi (loyiha)sini bajarishdan maqsad- talabalar «Yengil sanoat mahsulotlari materialshunosligi», «Yengil sanoat mahsulotlari loyihalash asoslari» va «Tikuv buyumlarini ishlab chiqarish jihozlari» fanlaridan olgan nazariy va amaliy bilimlarini mustahkamlaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekistоn respublikasi оliy va o’rta maxsus ta`lim vazirligi namangan muhandislik-texnоlоgiya instituti "Yengil sanоat mahsulоtlarini kоnstruktsiyalash va texnоlоgiyasi" kafedrasi «tikuv buyumlarini konstruktsiyalash»
|
Diniy dunyoqarashda - 1-mavzu. Falsafaning predmeti, vazifalari va asosiy yo‘nalishlari Reja

|
1-mavzu. Falsafaning predmeti, vazifalari va asosiy yo‘nalishlari Reja
|
bet | 4/6 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 32,35 Kb. | | #243601 |
Diniy dunyoqarashda asosiy va hal qiluvchi belgisi g‘ayritabiiy kuchlarga ishonish, butun olam, barcha mavjudot insoniyat dunyosining xudo tomonidan yaratilganligini va boshqarilishini e’tirof etish, xudoga, ruhlarga sig‘inishdan iboratdir. Diniy dunyoqarashning o‘ziga xos xususiyati shundaki, u tabiiy va ijtimoiy hodisalar mohiyatini ularning o‘zida emas, balki g‘ayritabiiy sabablar xudoning qudrati bilan tushuniladi. U hamma narsada va har qayerda ilohiy kuchlarning ta’siri, mu’jizaviy kuch bor deb tushuntirishga harakat qiladi.
Din va diniy dunyoqarashning ijtimoiy gnoseologik ildizlari mavjud. Dinning ijtimoiy ildizi sinfiy jamiyat binobarin, xususiy mulkchilik, tengsizlik, ekspulatasiyaning paydo bo‘lishi bilan bog‘liq bo‘lib, bular sinfiy jamiyat kishisini ijtimoiy kuchlarga va o‘zi yaratgan stixiyali munosabatlarga tobe qilib quygan. Dinning gnoseologik ildizi esa tashqi olamning kishilar ongida notug‘ri, buzib, mavhumlashtirib aks ettirilishidadir. Buning boisi shundaki, bilish jarayoni g‘oyat murakkab, ziddiyatli, ko‘p qirralidir. Bunda asossiz, soxta, diniy tasavvurlarning paydo bo‘lishi ehtimoli tabiiydir. Inson bilish jarayonida dunyoni in’ikos etishda buyum va hodisalarning ayrim jihatlarini bo‘rttirib, mutlaqlashtirib yuboradi, bu hol esa voqelikni buzib aks ettirishga olib keladi.
F a l s a f i y d u n yo q a r a shning o‘ziga xos xususiyati shundan iboratki, u kishiga tabiat, jamiyat, inson tafakkuri rivojlanishining umumiy qonuniyatlari haqida ma’lumot beradi. Shu bilan birga u insonni qurshab turgan moddiy olamning, materiyaning obyektivligini, uning hech kim tomonidan yaratilmaganligini, bekor qilinmasligini, abadiyligini o‘qtiradi. Falsafiy dunyoqarash dunyoni va uning taraqqiyot qonunlarini bilish mumkinligini, bilish esa murakkab ziddiyatli jarayondan iboratligini ta’kidlaydi.
Mifologik va diniy dunyoqarashlardan farqli ravishda falsafiy dunyoqarash tabiat va insoniyat jamiyati taraqqiyotining sabablari va mohiyatini, o‘ziga xos xususiyatlari va qonuniyatlarining xarakteri va harakatlantiruvchi kuchlarini to‘g‘ri, ilmiy asosda tushuntirib beradi. Falsafiy dunyoqarash ta’lim berib aytadiki, butun mavjudot - organik va noorganik dunyo ham, insoniyat dunyosi ham, o‘simliklar va hayvonot dunyosi ham doimo harakatda, o‘sish, o‘zgarish va rivojlanishdadir.
|
| |
Neft mahsulotlarini krekinglash

|
Neft mahsulotlarini krekinglash
|
bet | 1/4 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 443,5 Kb. | | #146730 |
Bog'liq neft mahsulotlarini krekinglash
Neft mahsulotlarini krekinglash
Reja:
Kreking jarayoni haqida ma’lumot.
Neft mahsulotlarini krekinglash.
Krekinglash mahsulotlari va ulardan foydalanish.
Neftni qayta ishlash bo`yicha laboratoriya mashg`uloti talablariga amalda suyuq yoqilgilarni qayta ishlashning katalitik kreking, piroliz va reforming kabi kimyoviy usullari bilan tanishish imkonini beradi. Kimyoviy qayta ishlash bu destruktiv usul bo`lib, turli neft fraksiyalarini tarkibini maqsadga muvofiq ravishda o`zgartirish imkonini beradi. Natijada kerakli kompanentlar miqdorini masalan, benzinning oktan sonini va miqdori, aromatik va to`yinmagan uglevodorodlar miqdori keskin darajada ortadi.
Kreking: Katalitik krekingda, neftni to`g`ri haydash natijasida olingan distillatdan oktan soni yuqori bo`lgan benzin olinadi. Bu jarayon albatta turli katalizatorlar (amorf silikatlar kristall seolitlar va boshqalar) ishtirokida atmosfera bosimiga yaqin bosimda 723-798 K haroratda olib boriladi. Bunda juda ko`p xil geterolitik birlamchi va ikkilamchi reaksiyalar boradi. Birlamchi reaksiyalar quyidagilar:
Parafin uglevodorodlarining parchalanish reaksiyasi (destruksiya), bunda to`yingan va to`yinmagan kichik molekulyar massali uglevodorodlar hosil bo`ladi:
Cm+nH2(m+n)+2→CmH2m+CnH2n+2
Degidrogenlanish reaksiyasi,
CnH2n+2↔CnH2n+H2
Parafinlarning izomerlanish reaksiyalari,
CH3-CH2-CH2-CH3↔CH3-CH-CH3
Naften uglevodorodlarning dealkinlanishi va degidrogenlanishi,
|
| |
Kundalik xizmat ko‘rsatishning

|
Kundalik xizmat ko‘rsatishning
|
bet | 138/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov XKundalik xizmat ko‘rsatishning vazifalari quyidagilardir: harakat xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan umumiy nazorat; avtomobilning tashqi ko‘rinishini kerakli darajada saqlab turish; uni yonilg‘i, moy va sovutish suyuqliklari bilan to‘ldirish, harakat tarkibining ba’zi turlari uchun kuzovni sanitariya ishlovidan o‘tkazish; TXK harakat tarkibining ishidan keyin yoki yo‘lga chiqishidan oldin bajariladi.
TXK-1, TXK-2ning vazifasi – avtomobil agregat va mexanizmlarining texnik holati parametrlarining o‘zgarishi jadalligini kamaytirish, buzilish va nosozliklarni oldini olish va aniqlash, nazorat, moylash, qotirish, sozlash va boshqa ishlarni o‘z vaqtida bajarish yo‘li bilan atrof muhit muhofazasi, harakat xavfsizligi va ishdagi tejamkorlikni ta’minlash.
Tashxsilash ishlari (tashxislash jarayoni) TXK va ta’mirning texnologik elementi bo‘lib, tegishli ishlarni bajarish vaqtida avtomobilning texnik holati haqida ma’lumotlar beradi. Vazifasi, davriyligi, nomi va bajariladigan joyiga qarab, tashxislash ishlari 2 turga bo‘linadi: umumiy (TSH-1) va elementlar bo‘yicha chuqurlashtirilgan (TSH-2) tashxislash TXK o‘rnatilgan davriylik chegarasida, amallar ro‘yxatiga kiritilgan ta’sirlar bo‘yicha, avtomobil agregatlari, uzellari va tizimlarining buzilmasdan ishlashini ta’minlashi zarur.
Yiliga 2 marta o‘tkaziladigan mavsumiy xizmatning vazifasi –harakatdagi tarkibni mavsum o‘zgarishiga, yil fasllariga qarab ekspluatatsiyaga tayyorlashdir.
Ta’mirlash, ishning vazifasi va xarakteriga qarab mukammal va joriy turlarga bo‘linadi.
Mukammal (kapital) ta’mirlash avtomobil va agregatlarning yo‘qotgan ish qobiliyatlarini qat’iylashtirilgan tiklash uchun xizmat qiladi va keyingi mukammal ta’mirlashgacha yoki hisobdan chiqarishgacha yangi avtomobil va agregatning 80% resursini ta’minlashi lozim.
Agregatni mukammal ta’mirlash uni to‘liq qismlarga ajratish, nuqsonlarni aniqlash, tiklash yoki detallarni almashtirib yig‘ish, sozlash va sinashni ko‘zda tutadi. Agregatning bazaviy va asosiy detallari ta’mirtalab bo‘lganda, uni to‘liq qismlarga ajratish va ish qobiliyatini joriy ta’mir yo‘li bilan tiklash mumkin bo‘lmagan holda, mukammal ta’mirga yuboriladi.
Mukammal ta’mir asosan avtotransport korxona (ATK) larga va boshqa avtotransport egalariga xizmat ko‘rsatadigan ixtisoslashgan avtota’mir korxonalarida bajariladi.
|
| |
Ishlab chiqarish raqami - Dvigatel moylarining tasnifi

|
Dvigatel moylarining tasnifi
|
bet | 2/4 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 190,63 Kb. | | #143524 |
Bog'liq Abbosxon
Jadval "Benzinli dvigatellar uchun API bo'yicha dvigatel moylarining tasnifi
Standart API SL
SL toifali moylar atrof-muhitga zarar etkazmaslik va energiyani tejash uchun yuqori talablarga ega bo'lmagan yonish, turbo zaryadlangan va ko'p valfli ichki yonish dvigatellari uchun javob beradi.
API SM standarti
Standart 2004 yilda tasdiqlangan. SL bilan solishtirganda, oksidlanishga qarshi, aşınmaya qarshi va past haroratli xususiyatlar yaxshilanadi.
Standart API SN
2010 yilda tasdiqlangan. SN toifasidagi moylar yaxshilangan antioksidant, detarjan va issiqlikka chidamli xususiyatlarga ega, korroziya va aşınmadan yuqori himoya qiladi. Turbo dvigatellar uchun ideal. SN moylari energiya tejamkorligi va GF-5 standartiga javob berishi mumkin.
API SN+ standarti
Vaqtinchalik standart 2018 yilda joriy etilgan. To'g'ridan-to'g'ri yonilg'i quyish bilan jihozlangan turbo dvigatellar uchun mo'ljallangan. SN+ moylari ko'plab zamonaviy dvigatellar (GDI, TSI va boshqalar) uchun odatiy bo'lgan silindr ichidagi oldindan yonishning (LSPI) oldini oladi.
LSPI (past tezlik Bu xos hodisadir zamonaviy GDI, TSI dvigatellari va boshqalar o'rta yuklarda va o'rtacha tezlikda havo-yonilg'i aralashmasi siqilish zarbasining o'rtasida o'z-o'zidan yonadi.Ta'sir yonish kamerasiga mayda yog 'zarralari kirishi bilan bog'liq.
Standart API SP
5W-30SPGF-6A
1-yil 2020-mayda sotuvga chiqarilgan API SP moylari API SN va API SN+ dvigatel moylaridan quyidagi yo‘llar bilan ustundir:
Havo-yonilg'i aralashmasining muddatidan oldin nazoratsiz yonishidan himoya qilish (LSPI, Low Speed Pre Ignition);
Turbo zaryadlovchida yuqori haroratli birikmalardan himoya qilish;
Pistondagi yuqori haroratli birikmalardan himoya qilish;
Vaqt zanjirining aşınmasından himoya qilish;
Loy va lak hosil bo'lishi;
|
| |
API CF-2 standarti - Dvigatel moylarining tasnifi

|
Dvigatel moylarining tasnifi
|
bet | 4/4 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 190,63 Kb. | | #143524 |
Bog'liq AbbosxonAPI CF-2 standarti
API CF-2 moylari ikki zarbali dizel dvigatellarida foydalanish uchun mo'ljallangan. Silindr va halqalarning aşınmasını oldini oladi.
API standarti CG-4
Cho'kmalarni, eskirishni, kuyishni, ko'pikni va yuqori haroratli piston oksidlanishini samarali tarzda yo'q qiladi. Asosiy kamchilik - neft resursining yoqilg'i sifatiga bog'liqligi.
API CH-4 standarti
API CH-4 moylari kamaytirilgan vana aşınması va uglerod konlari uchun ortib borayotgan talablarga javob beradi.
API CI-4 standarti
Standart 2002 yilda joriy etilgan. CI-4 moylari CH-4 moylariga nisbatan yaxshilangan detarjan va dispersant xususiyatlariga ega, termal oksidlanishga nisbatan yuqori qarshilikka ega, chiqindilarni kamroq iste'mol qiladi va yaxshi sovuq pompalanabilir.
API CI-4 Plus standarti
Kuchliroq talablarga ega dizel dvigatellari uchun standart.
Standart CJ-4
Standart 2006 yilda joriy etilgan. CJ-4 moylari zarrachalar filtrlari va boshqa chiqindi gazlarni tozalash tizimlari bilan jihozlangan ichki yonish dvigatellari uchun mo'ljallangan. Oltingugurt miqdori 500 ppm gacha bo'lgan yoqilg'idan foydalanishga ruxsat beriladi.
Standart CK-4
Yangi standart butunlay oldingi CJ-4 ga asoslangan bo'lib, ikkita yangi dvigatel sinovlari, aeratsiya va oksidlanish va yanada qattiq laboratoriya sinovlari qo'shilgan. Oltingugurt miqdori 500 ppm gacha bo'lgan yoqilg'idan foydalanishga ruxsat beriladi.
FA-4 API
FA-4 toifasi SAE xW-30 va HTHS yopishqoqligi 2,9 dan 3,2 cP gacha bo'lgan dizel dvigatel moylari uchun mo'ljallangan. Bunday moylar yuqori tezlikda ishlaydigan to'rt silindrli dvigatellarda foydalanish uchun maxsus mo'ljallangan, katalitik konvertorlar, zarracha filtrlari bilan yaxshi mos keladi. Yoqilg'i tarkibidagi ruxsat etilgan oltingugurt miqdori 15 ppm dan oshmaydi. Standart oldingi spetsifikatsiyalarga mos kelmaydi.
SAE dvigatel moylari tasnifi
Amerika avtomobil muhandislari jamiyati tomonidan o'rnatilgan motor moylarining yopishqoqligi bo'yicha tasnifi dunyoning aksariyat mamlakatlarida odatda qabul qilinadi.
Tasniflash 11 sinfni o'z ichiga oladi:
6 qish: 0W, 5W, 10W, 15W, 20W, 25W;
8 yil: 8, 12, 16, 20, 30, 40, 50, 60.
Har qanday ob-havo moylari ikki xil ma'noga ega va birinchi navbatda qishki sinfni, keyin yozni (masalan, 10W-40, 5W-30 va boshqalarni) bildiruvchi chiziqcha bilan yoziladi.
|
| |
Dizel dvigatellar uchun API motor moylari tasnifi

|
Dizel dvigatellar uchun API motor moylari tasnifi
|
bet | 3/4 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 190,63 Kb. | | #143524 |
Bog'liq AbbosxonDizel dvigatellar uchun API motor moylari tasnifi
API indeksi
|
Qo'llanilishi
|
CF-4
|
1990 yildan beri to'rt zarbali ichki yonuv dvigatellari
|
CF-2
|
1994 yildan beri ikki zarbali ichki yonuv dvigatellari
|
KG-4
|
1995 yildan beri to'rt zarbali ichki yonuv dvigatellari
|
Ch-4
|
1998 yildan beri to'rt zarbali ichki yonuv dvigatellari
|
KI-4
|
2002 yildan beri to'rt zarbali ichki yonuv dvigatellari
|
KI-4 plus
|
Dvigatellar 2010-2018
|
CJ-4
|
2006 yilda joriy etilgan
|
SK-4
|
2016 yilda joriy etilgan
|
FA-4
|
2017 yilgi emissiya talablariga javob beradigan soat sikli dizel dvigatellari.
|
Jadval "Dizel dvigatellari uchun API bo'yicha dvigatel moylarining tasnifi
API CF-4 standarti
API CF-4 moylari pistonlarda uglerod birikmalaridan himoya qiladi va uglerod oksidi sarfini kamaytiradi. Yuqori tezlikda ishlaydigan to'rt zarbali dizel ichki yonuv dvigatellarida foydalanish uchun mo'ljallangan.
|
| |
1-mavzu. Yo‘nalishga kirish fanining maqsad va vazifalari. Reja: Yo‘nalishga kirish fanining maqsad va vazifalari. Fanning bakalavr tayyorlashdagi ahamiyati

1-mavzu. Yo‘nalishga kirish fanining maqsad va vazifalari. Reja: Yo‘nalishga kirish fanining maqsad va vazifalari. Fanning bakalavr tayyorlashdagi ahamiyati
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 1-mavzu. Yo‘nalishga kirish fanining maqsad va vazifalari. Reja: Yo‘nalishga kirish fanining maqsad va vazifalari. Fanning bakalavr tayyorlashdagi ahamiyati
|
-“Yo‘l harakatini tashkil etish” - 1-mavzu. Yo‘nalishga kirish fanining maqsad va vazifalari. Reja: Yo‘nalishga...

•
ilmiy -tadqiqot;
•
loyihaviy-texnologik;
•
ishlab chiqarish-texnologik;
•
tashkiliy-boshqaruvni o‘z ichiga oladi.
1.2.4. 61040300-“
Yo‘l harakatini tashkil etish” ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha
bakalavrlarning kasbiy vazifalari.
61040300-“Yo‘l harakatini tashkil etish” ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha Milliy
malaka ramkasining 6-malaka darajasi hamda bakalavr kasbiy faoliyatlarining
sohalari, ob’yektlari va turlariga muvofiq bakalavriat bitiruvchisi quyidagi kasbiy
vazifalarni bajarishga qodir bo‘lishi lozim:
Ilmiy -tadqiqot faoliyatida:
-
transport-ishlab chiqarish masalalarini takomillashtirish bilan bog‘liq
bo‘lgan ilmiy-tadqiqot ishlarida qatnashish;
-
yo‘l harakati jarayoni texnologiyasini mukammallashtirish natijasida
olinadigan iqtisodiy foydani baholay olish;
-
yo‘l harakatini, tashishlarni tashkil etish va transport logistikasi sohasidagi
maxsus adabiyotlar, ilmiy-texnikaviy ma’lumotlar, chet elda va ruspublikamizda
erishilayotgan fan va texnika sohasidagi yutuqlarni o‘rganish;
-
ilmiy tadqiqotlarni o‘tkazish va ishlanmalarni ishlab chiqishda qatnashish;
-
mavzu (topshiriq) bo‘yicha ilmiy-texnik ma’lumotlarni yig‘ish, ishlov
berish, tahlil etish va tizimlashtirish;
-
tadqiqot natijalari va ishlanmalarni tatbiq etishda qatnashish.
Ishlab chiqilgan va kiritilgan 222222222222222222222222222222222222222222222222222222222

|
Ishlab chiqilgan va kiritilgan
|
bet | 1/5 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 22,56 Kb. | | #230479 |
O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta‘lim , fan va innovatsiyalari vazirligi
70110602-Ta’limda axborot texnologiyalari magistratura mutaxassisligining malaka talablari
Termiz
ISHLAB CHIQILGAN VA KIRITILGAN :
Termiz davlat pedagogika instituti;
TASDIQLANGAN VA AMALGA KIRITILGAN :
O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta‘lim , fan va innovatsiyalari vazirligi xuzuridagi Oliy, o’rta maxsus va professional ta’lim yo’nalishlari bo’yicha o’quv uslubiy birlashmalar faoliyatini Muvofiqlashtiruvchi kengashning 2021 yil 24- yil 08 dagi 4-sonli yig’lishida maqullangan . O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta‘lim , fan va innovatsiyalari vazirligining 2021 yil 25.08 dagi 365 sonli buyrug’I bilan tasdiqlangan.
JORIY ETILGAN :
O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta‘lim , fan va innovatsiyalari vazirligi
Mazkur Malaka talablari ”Oliy ta’lim davlat ta’lim standarti. Asosiy qoidalar “, “Oliy ta’lim yo’nalishlari va mutaxassislari klassifikatori “, O‘zbekiston Respublikasi Milliy malak ramkasiga muvofiq ishlab chiqilgan va rasmiy me’yoriy-uslubiy xujjat hisoblanadi.
O‘zbekiston Respublikasi xududida Malaka talablarini rasmiy chop etish xuquqi O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta‘lim , fan va innovatsiyalari vazirligiga tegishlidir.
MUNDARIJA
T/R Bet
1.70110602- Ta’limda axborot texnologiyalari magistratura mutaxassisligining umumiy tavsifi………………….…………………………….……………… 4
Qo’llanish soxasi………………….……………………………….. 4
1.1.1. 70110602- Ta’limda axborot texnologiyalari magistratura mutaxassisligi malaka talabining qo’llanilishi……………..………..…………………… 4
1.1.2. Malaka talablarining asosiy foydalanuvchilari……………………..... 4
1.2. 70110602-Ta’limda axborot texnologiyalari mutaxassisligi bo’yicha magistrlar kasbiy faoliyatlari tavsifi…………………….……………….….. 4
1.2.1. 70110602-Ta’limda axborot texnologiyalari mutaxassisligi bo’yicha magistrlar kasbiy faoliyatlarining soxalari………………………………..… 4
1.2.2. 70110602-Ta’limda axborot texnologiyalari mutaxassisligi bo’yicha magistrlar kasbiy faoliyatlarining obyektlari …………….…………………. 4
1.2.3. 70110602- Ta’limda axborot texnologiyalari mutaxassisligi bo’yicha magistrlar kasbiy faoliyatlarining turlari …………………………………… 5
1.2.4. 70110602- Ta’limda axborot texnologiyalari mutaxassisligi bo’yicha magistrlarning kasbiy vazifalari …………………………………………….. 5
2. 70110602- Ta’limda axborot texnologiyalari mutaxassisligi bo’yicha magistrlarning kasbiy kompetensiyalariga qo’yiladigan talablar……...…… 6
2.1. Umumiy kompetensiyalar …………………………………………….. 6
2.2. Kasbiy kompetensiyalar ………………………………..……………… 7
Bibliografik ma’lumotlar ………………………………….………… 10
Kelishuv varag’i …………………………………...………………… 11
|
| |