O’quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta’limdagi o’rni

O’quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta’limdagi o’rni.
Ushbu fan o’zbek mumtoz adabiyotining dolzarb muammolari, adabiy-madaniy muhit haqidagi qarashlar va ularga munosabat, o’zbek mumtoz adabiyotiga kirish, mumtoz poetika, tarixiy-adabiy jarayonning taraqqiyot qonuniyatlari va ijtimoiy muhit bilan bog’liqligi, jaddichilik harakatining adabiyotdagi ifodasi o’laroq dunyoga kelgan milliy uyg’onish adabiyotning xos xususiyatlari kabi masalalari doir ma’lumotlarni qamrab oladi.
“O’zbek adabiyoti” umumkasbiy fanlar blokiga kiritilgan kurs hisoblanib, 1,2,3-kurslarda o’qitilishi maqsadga muvofiq. Oliy ta’lim tizimida ma’naviy barkamol avlodni etishtirish, ularni ajdodlar yaratgan adabiy merosga muhabbat va vatanparvarlik ruhida tarbiyalash hamda talabalar kitobxonlik madaniyatini yuksaltirishda ushbu fan muhim ahamiyatga ega.
“O’zbek adabiyoti” fanini to’liq o’zlashtirish talabalar adabiy-estetik didini yuksaltirish barobarida ularda ilmiy tadqiqot olib borish malakasini shakllantirish uchun ham zamin hozirlaydi.
Mazkur dastur “O‘zbek adabiyoti tarixi” fanining dolzarb muammolari, adabiy-madaniy muhit haqidagi qarashlar va ularga munosabat, o‘zbek mumtoz adabiyotiga kirish, mumtoz poetika, tarixiy-adabiy jarayonning taraqqiyot qonuniyatlari va ijtimoiy muhit bilan bog‘liqligi, davr ijodkorlarining hayoti va ijodiy faoliyati bilan bog‘liq masalalar to‘g‘risida ma’lumot beradi.
O‘quv fanining maqsad va vazifalari
Fanni o’qitishdan maqsad – o’zbek adabiyoti tarixi va mumtoz poetika bilan bog’liq boy adabiy va ilmiy meros bilan filolog talabalarni tanishtirish, o’sib kelayotgan avlodni sog’lom e’tiqod va yuksak axloq sohibi bo’lgan ajdodlarimizga hurmat tuhida tarbiyalash, ular qoldirgan ma’naviy xazinani tom ma’noda qadrlashga o’rgatish orqali ularni yuksak ma’naviyatli va keng ma’rifat sohibi etib tarbiyalashdir. O’zbek mumtoz adabiyoti va o’zbek milliy madaniyatining shakllanish va rivojlanish qonuniyatlarini anglash orqali yoshlarda kuchli tafakkur tarzini shakllantirish, o’zbek adabiyoti tarixi haqida har tomonlama bilim hosil qilish, ma’naviy dunyosi mukammal bo’lishiga ko’maklashish ushbu o’quv fanining asosiy maqsadlaridan hisoblanadi.
Ushbu maqsadga erishish uchun “O’zbek adabiyoti” fani talabalarni nazariy bilimlar, amaliy ko’nikmalar, fanga doir muammolarga uslubiy yondashuv hamda ilmiy dunyoqarashni shakllantirish vazifalarni bajaradi.
Fan bo’yicha talabalarning bilim, ko’nikma va malakalariga quyidagi talablar qo’yiladi: Talaba:
- mumtoz adabiyot tushunchasi, mumtoz poetika, mumtoz ijodkorlarning hayot yo’li va ijodiy faoliyati, ularning millat va jahon madaniyati rivojishga qo’shgan hissasi, o’zbek davlatchiligi va ma’naviyati tarixida tutgan o’rni haqida bilimga ega bo’lishi;
- mumtoz adabiyot bilan bog’liq tushuncha va tamoyillar, mumtoz poetika asoslari: balog’at ilmi, ilmlar uchligi, mumtoz asarlarning mazmun-mohiyati, majoz tariqida yozilgan she’rlarda qo’llanilgan ilmiy, diniy-asotitiriy va tasavvufiy istilohlarini sharhlash, badiiy nasr stilistikasi, ramz, timsol va obrazlar mohiyatini, mutoz asarlar tili, ilmiy-filologik, tarixiy, irfoniy, diniy-falsafiy asarlarning o’ziga xos jihatlari, ma’no qatlamlari, ushbu asarlarning o’zbek va jahon adabiyotining keyingi rivojiga ko’rsatgan ta’siri bilan bog’liq ko’nikmaga ega bo’ladi;
- talaba mumtoz ijodkorlarning asarlarini o’rganish orqali ularni to’g’ri tahlil va talqin qila olish malakasiga ega bo’lishi kerak.
|