Atrof muhitga qarab elektr havfsizligi uch guruhga

Atrof muhitga qarab elektr havfsizligi uch guruhga:
xavfi kam bwlgan,
xavfi yuqori bwlgan va
wta xavfli xonalarga bwlinadi.
Xavfi yuqori xonalar pollar tok wtkazuvchan (metall, tuproqli, betonli), xonalarning namligi (havoning nisbiy namligi 75 % dan yuqori) yoki tok wtkazuvchan changlarning mavjudligi, havo haroratining yuqoriligi (Q300 dan yuqori); er bilan ulangan bino va uskunalarning metalkonstruktsiyalari hamda elektr jihozlarining metall korpuslariga ishchining bir vaqtda tegib qolish ehtimoli borligi bilan harakterlanadi. wta xavfli xonalar havoning nisbiy namligi 100% ga yaqin, muhitning kimyoviy aktivligining (kislota bug`lari, ishqorlar), yuqori bwlishi shuningdek, ikki shartlarni bir vaqtda mavjudligi bilan tavsiflanadi. Shu kategoriyalarga ochiq maydonlarda, xonadan tashqarida ishlatilayotgan. Elektr qurilmalarni kiritish mumkin. Qishloq xwjaligidagi kwpchilik xonalar yuqori xavfli xonalarga kiradi (poli er xonalar) yoki wta xavfli (molxonalar, chwchqaxonalar, issiqxonalar va boshqalar .
Elektr qurilmalarini ishlatishda yuz beradigan asosiy avariyalardan biri himoyalovchi (izolyatsiya) ning shikastlanishidir. Tok wtkazuvchi qismlarning kuchlanishiga mos keladigan himoyalanish (ETQ) vositalari tanlanadi. Elektr simlarini himoyalagichining erga nisbatan qarshiligi 0,5 Om dan kam bwlmasligi kerak. Yuqori harorat, agressiv suyuqliklar va boshqa zararli omillar ta`sir etadigan sharoitlarda himoyalagich holatini hamisha nazorat qilib turish, ya`ni jihozni ta`mirlash vaqtida hamda ishga tushirish oldidan qarshiligini wlchash lozim. Himoyalagich yaxshi ishlashi uchun u eng pasidan (nominaldan) 5-6 marta katta kuchlanish bilan profilaktik sinovdan wtkaziladi.
İshlovchilarni himoyalash maqsadida elektr qurilmalarining hamma tok wtkazmaydigan metall qismlari va elektr jihozlarining korpusi ishonchli qilib erga ulanadi. Erga ulash simlari erga ulagichlarga va erga ulanadigan konstruktsiyalarga payvandlab, mashinalar, apparatlar korpusiga esa payvandlab yoki boltlar yordamida mustahkam qilib ulanadi. Egiluvchan erga ulash simlarining uchlariga albatta uchliklar payvandlanadi. elektr tarmog`ining shikastlangan qismlarini uzib qwyish uchun ishlab chiqarishda tez ishlab ketadigan avtomatik uzgichlar wrnatiladi.
4. Ma`lumki, ikki dielektrik moddalarni bir-biri bilan ishqalanishi natijasida, ularda elektr zaryadlari hosil bwladi va twplanadi, bu statik degan nom olgan. Bunday zaryadlar, bir shkivdan ikkinchisiga aylanma harakat uzatilganda tasmalarda hosil bwladi, agar u holatda tasmani shkivga ishqalanish va sirpanish hollari bwlsagina amalga oshadi. Statik zaryadlar metall quvurlari orqali wtadigan suyuqliklarning devoriga ishqalanish natijasida hosil bwladi. Ayniqsa xavfli zaryadlar dielektrik suyuqliklarni havo bwylab tez harakati natijasida hosil bwladi (masalan, sig`imlarni tubigacha etmagan shlanglar orqali metall sig`imlarga benzin, kerosin quyganda). Bu holda trubalarda ishqalanish natijasida suyuqliklarda hosil bwlgan zaryadlar shuningdek, gazlar va bug`larni siqqanda yoki tez kengaytirganda hosil bwlishi mumkin.
Statik zaryadlar odam va yong`in xavfsizligi uchun xavflidir. Elektrostatik zaryadlardan himoyalanishning asosiy chora-tadbirlari suyuqliklari qwzg`atishda (bir joydan ikkinchi joyga etkazishda) ishlatiladigan uskunalarni, quvur yullarini yoki metall sig`imlarini erga ulash yuli bilan zaryadlarni erga wtkazib yuboriladi. Shuningdek, quyidagi talablarni bajarish shart:
- dielektrik suyuqliklarni oqizganda shlangani sig`imning tubigacha tushirish lozim;
- dielektrik suyuqliklarni tashish paytida sig`im erga osilib sudraladigan zanjir yordamida erga ulangan bwlishi kerak;
- qayishli uzatmalarda elektr zaryadlarini hosil bwlishini kamaytirish maqsadida qayishlarni moylab turish tavsiya qilinadi;
- vaqt-vaqti bilan xonalarni umumiy nisbiy namligini 70 % chiqarib namlab turish zarur;
- uskunalarda elektr zaryadlarini paydo bwlishini va ularni hosil bwlish sabablarini yo`qotish tadbirlarini har doim nazorat qilib turish kerak.
Mavzu bwyicha savollar
-
Elektr tokidan erga ulab muhofazalashning mohiyati nimaq
-
Elektr tokidan muhofazalashning umumiy usullarini aytingq
|