Jamiyat va oila - Akademik litsey va kasb-hunar kollejlari

Jamiyat va oila
Har qanday jamiyat taraqqiyotida oiialarning, oilalar
mustahkamligining o‘rni beqiyosdir. Chunki tirik orga-
nizmning salomatligi uni tashkil qiluvchi har bir hu-
jayraning sogMomligiga bog‘liq bo‘lganidek, butun orga-
nizm o £z faoliyatini maqsadga muvofiq amalga
oshirishida
har bir
hujayraning
munosib
o ‘rni
bo‘lganidek, oila ham davlat, jamiyat deb atalgan butun
bir organizmni tashkil etuvchi hujayradir. Har bir oila-
ning sog'lom bo'lishi, ularda ijobiy psixologik iqlimning
hukm surishi, mana shu muhitda dunyoga kelib shaxs
sifatida shakllanib, so‘ng o ‘zi yashayotgan davlatning
fuqarosi sifatida o‘z davlatining iqtisodiyoti, ijtimoiy
hayoti taraqqiyotini ta ’minlovchi, hal qiluvchi omil
bo‘lgan inson kamolotida
oilaning tutgan o ‘m i be
qiyosdir.
Shuningdek, jamiyat taraqqiyotining kutilgan daraja-
ga chiqa olmasligi, uning taraqqiyotiga to ‘sqinlik qiluv
chi, uning inqiroziga olib keluvchi kuchlarning yuzaga
kelishida ham oilaning hissasi kattadir. Chunki
nosog‘lom, noqobil va nizoli oilalar, ajrashishlar soni-
ning ortishi, jamiyatga turli iqtisodiy, ijtimoiy ziyon
yetkazishi bilan birga, bunday nosog‘lom psixologik
muhitda, nizo-janjalli, o ‘zaro mehr-oqibatsiz muhitda
dunyoga kelgan, shakllangan bola ham keyinchalik
nafaqat o ‘z ota-onasi, aka-ukalariga nisbatan mehr-oqi
batsiz, balki atrofdagilarga, qolaversa o ‘zi yashagan
jamiyatga nisbatan mehr-oqibatsiz, shafqatsiz, zolim,
xudbin, jamiyat, yurt manfaatlariga zid har xil salbiy
tashqi kuchlar ta’siriga oson beriluvchan shaxs bo‘lib
shakllanishi, shu asosda esa o‘z oilasi, o‘z xalqi, o ‘z
yurti uchun xavfli insonlaming yetishib chiqishiga ham
asos bo‘lishi mumkin.
Demak, oiialarning mustahkamligi jamiyatning iqti
sodiy, ijtimoiy, siyosiy, milliy xavfsizligini, uning rav-
naqi, taraqqiyotini belgilovchi hal qiluvchi omil
hisoblanadi. Hozirgi vaqtda jamiyatimiz uchun, insoniy-
at taraqqiyoti uchun, mustaqilligimiz istiqbollari uchun
jiddiy xavf tug‘dirayotgan iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy,
ekologik, ichki va tashqi omillarning tahdidi ortib bo-
rayotgan ayni vaqtda oilalar mustahkamligini ta ’minlash
10
va bu masalani to'g'ri hal etilishining asosiy y o ii
bo‘lmish yoshlami oilaviy hayotga tayyorlash masalasi
hech kechiktirib bo‘lmaydigan, sustkashlikka yo‘l qo‘yib
bo‘lmaydigan, o ‘ta jiddiy yondoshishlarni talab etuvchi
davlat, hukumat miqyosidagi dolzarb masaladir. Buning
muvaffaqiyatli amalga oshishiga jamiyatimizning har bir
fuqarosi, Siz o ‘quvchilar, ota-onalar hamma birdek
mas’uldir. Bu masala hech qachon kun tartibidan tush-
maydigan, o ‘z dolzarbligini yo‘qotmaydigan o‘ta nozik,
nihoyatda jiddiy masaladir. Chunki insoniyat taraqqiyo
ti, jamiyatimiz taraqqiyoti shu masalani biz bugun qan-
day hal qilishimizga bog‘liq.
Kursning maqsadi:
oila psixologiyasiga doir eng muhim bilimlarni berish
va ular asosida tegishli malakalar va ko‘nikmalarni
shakllantirib, yoshlami oilaviy hayotga tayyorlashdir.
Oilaning ijtimoiy va etnopsixologik xususiyatlari oila
psixologiyasi kursining predmetini tashkil qiladi.
Oila psixologiyasi kursining vazifalari quyidagilardan
iborat:
1. Oilaning shaxsni shakllanishidagi roli haqi-
da yoshlarda to ‘laqonli tasaw ur shakllantirish.
2. Yoshlami oilaning ijtimoiy tarixiy kelib
chiqishi va yuzaga kelgandan so‘ng oilaviy hayot
davomida bo‘ladigan o ‘zgarishlar haqidagi ilmiy
asoslangan bilimlar bilan tanishtirish.
3. Yoshlarda oilaviy hayotda muqarrar ravish-
da sodir bo'ladigan o ‘zgarishlar, muammolar, qo-
nuniyatlar haqida ilmiy asoslangan to ‘laqonli
tasawum i shakllantirish va ularni bu jarayonlarga
tayyorlash.
4. Yoshlarni oilaviy hayotda yuzaga keladigan
muammolarga konstruktiv tus berishga, destruktiv
yo‘nalishdagilaridan esa saqlanishga o ‘rgatish.
5. Yoshlarda oilaviy hayotning o‘ziga xos
xususiyatlarini ilmiy asoslangan tarzda talqin etib,
muammoli vaziyatlardan psixologik jihatdan
oqilona (oilaga va uning mustahkamligiga salbiy
ta'sir etmagan holda) chiqish imkonini beruvchi
malakalarni shakllantirish.
6. Yoshlarda o ‘zlariga turm ush o ‘rtog‘ini
to'g'ri tanlash malakalarini shakllantirish.
и
7. Yoshlarni oiladagi muloqotga tayyorlash.
8. Yoshlarni oilani rejalashtirishga o ‘rgatish.
9. Yoshlarni jinsiy hayotga ilmiy asosda tayy
orlash.
10. Yoshlarda oilaning mustahkamligini ta’-
minlovchi bilim va malakalarni shakllantirish.
11. 0 ‘quvchilarda oilani o ‘rganuvchi psixo-
logik tashxis metodikalari bilan ishlash va ular
yordamida olinadigan natijalarni to ‘g‘ri talqin
etish malakalarini shakllantirish.
12
|