nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
' length is the number of items ordered

|
' length is the number of items ordered Pdf ko'rish
|
bet | 128/131 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,96 Mb. | | #232039 |
Bog'liq Ceponkus, Hoodbhoy - Applied XML - Toolkit for Programmers ' length is the number of items ordered
' minus 1 because the index starts on 0 and not 1
length = xml.documentElement.childNodes.length - 1
' Generate a row for each ordered item
For i = 0 To length
%>
<%
' Insert the name of the current item into the table. %>
<%=xml.documentElement.childNodes.item(i).childNodes.item(0).
↵
childNodes.item(0).nodeValue%>
|
<%
' Insert the quantity of the current item into the table. %>
<%=xml.documentElement.childNodes.item(i).childNodes.item(1).
↵
childNodes.item(0).nodeValue%>
|
<% Next %>
Shopping Demo
,
,
, , and . From this, you can also tell that flow objects can nest themselves
(for example, putting table rows inside table tags, which in turn can be nested within the
tag).
XSL defines a vocabulary of flow objects that all XSL stylesheets can use. These flow
objects have
characteristics
that provide exact control over how the flow object works.
These characteristics work in a fashion similar to the way HTML flow objects are
controlled; that is, through attribute tweaking (think align = “center”
>).
In addition to the core vocabulary of flow objects that XSL uses for all output formats, XSL
also includes a set of flow objects that is specifically used for outputting HTML. Most of the
examples in this chapter use these flow objects just because they are the easiest to render
(everyone has an HTML browser, but not everyone has a SpeechML browser—yet).
XSL Models of Usage
XSL stylesheets are used in two generic ways depending on the nature of the XML
document for which they are targeted. They are template-driven and data-driven models.
Let’s take a look at what each of these models entails.
| |
|
// Note that this function responds to the

// Note that this function responds to the
onload
event on the
// tag.
function start() {
// First create a DocumentFragment node.
var myDocFrag = xml.createDocumentFragment();
// Let's also create two elements.
var elem1 = xml.createElement("elem1");
var elem2 = xml.createElement("elem2");
// Now let's insert these two Element nodes into
// the DocumentFragment.
myDocFrag.insertBefore(elem1, null);
myDocFrag.insertBefore(elem2, null);
// Now that we have finished collecting nodes
// let's insert them under the
rootElement
Element.
xml.documentElement.insertBefore(myDocFrag, null);
// Now let's view the resulting XML document.
alert(xml.xml);
}
...
| |
// Method #1 - Microsoft Word Applied xml a toolkit for Programmers Wiley doc

// Method #1
var documentNode = myXML;
var root = myXML.documentElement;
// Method #2
var alsoDocumentNode = document.all("myXML");
var alsoRoot = document.all("myXML").documentElement;
// Method #3
var yetAnotherDocumentNode = document.all("myXML").XMLDocument;
var yetAnotherRoot =
document.all("myXML").XMLDocument.documentElement;
...
- speakers
159.99
// Method #1
var documentNode = myXML.XMLDocument;
var root = myXML.XMLDocument.documentElement;
// Method #2
var alsoDocumentNode = document.all("myXML").XMLDocument;
var alsoRoot =
document.all("myXML").XMLDocument.documentElement;
| |
InformationSecurity,shuningdek - bet 14

OECD Guidelines for the Security of Information Systems and Networks
Towards a Culture of Security
. P.:
OECD Publications, 2002.
Digital Security Risk Management for Economic and Social Prosperity OECD
Recommendation and Companion Document
(en). P.:
OECD Publishing, 2015.
Open Group Standard Open Information Security Management Maturity Model
(O-ISM3), Version 2.0
(en). Reading,
Berkshire, United Kingdom:
The Open
Group
, 2017.
ISBN 1-937218-98-0
.
Havolalar
[
tahrir
|
manbasini tahrirlash
]
„Обзор. Средства защиты информации и бизнеса 2006“
(ru).
www.cnews.ru.
Qaraldi: 13-yanvar 2019-yil.
„Словарь
терминов
по
безопасности
и
криптографии“
(ru) (deadlink).
www.profinfo.ru. 9-yanvar 2006-yilda asl
nusxadan
arxivlandi
. Qaraldi: 13-yanvar 2019-yil.
„Доктрина
информационной
безопасности
Российской
Федерации“
.
web.archive.org. 24-noyabr 2009-yilda
asl nusxadan
arxivlandi
.
Qaraldi: 13-yanvar 2019-yil.
„Проект
концепции
совершенствования
правового
обеспечения
информационной безопасности Российской Федерации“
.
web.archive.org.
4-iyun 2009-yilda
asl nusxadan
arxivlandi
. Qaraldi: 13-yanvar 2019-yil.
„Федеральный закон Российской Федерации от 27 июля 2006 г. N 149-ФЗ
Об
информации,
информационных
технологиях и
о
защите
информации“
(ru).
www.e-nigma.ru. Qaraldi: 13-yanvar 2019-yil.
„Safe Browsing - Protecting Web Users for 5 Years and Counting“
.
„Landing another blow against email phishing“
.
„Synthetic ID Theft“
. 9-oktyabr 2015-yilda asl nusxadan
arxivlandi
. Qaraldi: 31-
iyul 2022-yil.
„Identity Theft“
.
Merriam-Webster.com. Merriam-Webster.
„Glossary“
. Information security.
Slade, Rob
„CIA TRIAD VERSUS PARKERIAN HEXAD“
.
„The Three Tenets“
.
Trusted End Node Security. DOD. 24-avgust 2021-yilda asl
nusxadan
arxivlandi
. Qaraldi: 31-iyul 2022-yil.
Turkum
:
Xavfsizlik
Тарбия - download

| Ўзбекистон давлат жисмоний тарбия институти Foydalanish 0,58 Mb. 8 | o'qib |
| Ўзбекистон давлат жисмоний тарбия институти Ish ko„rib chiqildi va himoyaga qo„yildi. “Futbol va qo„l to„pi” kafedrasi mudiri 85,46 Kb. 6 | o'qib |
| Ўзбекистон давлат жисмоний тарбия институти Mavzu: "Informatika va axborot texnalogiyalari fanini o’qitishda interaktiv metodlardan foydalanish" 1,01 Mb. 6 | o'qib |
| “xxi асрнинг глобал хусусиятларининг таълим-тарбия жараёнига таъсири муаммолари” мавзусидаги Respublikasi xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish Konsepsiyasini tasdiqlash 235,72 Kb. 7 | o'qib |
| Ўзбекистон давлат жисмоний тарбия институти Akademik litseylar talabalariga “Bulutli texnologiyalar bilan ishlash ” laboratoriya ishi ko‘nikmalarini shakllantirish va interaktiv usullarini qo‘llash metodikasi 1,57 Mb. 7 | o'qib |
| Ш. М. Мирзиёев Ўзбекистон Республикаси «Биз таълим ва тарбия тизимининг барча бўғинлари фаолиятини бугунги замон талаблари асосида такомиллаштиришни ўзимизнинг биринчи даражали вазифамиз деб биламиз» 1,72 Mb. 2 | o'qib |
| Ш. М. Мирзиёев Ўзбекистон Республикаси «Биз таълим ва тарбия тизимининг барча бўғинлари фаолиятини бугунги замон талаблари асосида такомиллаштиришни ўзимизнинг биринчи даражали вазифамиз деб биламиз» 1,72 Mb. 2 | o'qib |
| Синф: 8-синф Фан: Жисмоний тарбия O‘quvchilarga qo‘l to‘pi o‘yin qoidalarini o‘rgatish. Epchillik, chaqqonlik,tezkorlik kabi jismoniy sifatlar bilan birgalikda irodaviy sifatlarni ham shakllantirish 25,73 Kb. 7 | o'qib |
Jahon media va axborot makonida raqobat muhiti

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
http://www.newjournal.org/
Выпуск журнала № – 27
Часть–1_ Август –2023
106
2181-3187
JAHON MEDIA VA AXBOROT MAKONIDA RAQOBAT MUHITI
Saburova Risolat Xaytboy qizi
Urganch davlat Pedogogika instituti 2-bosqich talabasi
E-mail:
risolatsabirova01@gmail.com
Annotatsiya:
ushbu maqola bosma va elektron ommaviy axborot vositalarining
raqobatbardoshligi haqida ilmiy ma'lumotlar berish,jahon media va axborot makonida
raqobat muhitini va aholining axborotga bo'lgan ehtiyojini o'rganish tog'risidagi
ma'lumotlar bilan yoritilgan.
Kalit soʻzlar:
bosma ommaviy axborot vositalari, matbuot, manipulyatsion
xabarlar, reklama, format, tur, tipologiya, internet, inson
Zamonaviy jamiyatning bosma ommaviy axborot vositalariga bo'lgan talabi ular
jamiyatda ommaviy muloqot vositasi sifatida qanchalik muvaffaqiyatli harakat
qilishlari bilan belgilanadi, ular shaxs, guruh va boshqa ijtimoiy sub'ektlarga kognitiv,
ta'lim, aksiologik, tashkiliy faoliyatda faol ishtirok etishga yordam beradigan bunday
axborot munosabatlarini shakllantiradi.Matbuot tomonidan ommaviy auditoriyaga
taqdim etilgan hozirgi voqelikning to'liq, jonli va ob'ektiv tasvirisiz bunday muloqotni
amalga oshirish mumkin emas. Turli ijtimoiy guruhlar hayotining real sharoitlarida
namoyon bo'ladigan jamiyatning ma'naviy salohiyatini ushbu manzarada munosib aks
ettirmasdan, mazmuni hozirgi voqelikni butun xilma-xilligi va to'liqligi bilan aks
ettiruvchi nashrlar to'plamini yaratmasdan mumkin emas. unda sodir bo'layotgan real
voqealarning asosi.
Ommaviy axborot vositalari axborotni bir lahzada tarqatish kanali va jamoatchilik
fikriga umuminsoniy miqyosda ta’sir ko‘rsatish vositasiga aylandi. Yangi axborot
texnologiyalari inson faoliyatining deyarli barcha sohalariga sezilarli ta'sir ko‘rsatadi
Global dunyoda ommaviy axborot vositalarining o‘z faoliyati monopolizatsiya,
ommaviy axborot vositalarining birlashishi, ommaviy axborot vositalarining
faoliyatini birlashtirish (axborotni taqdim etish va tarqatish shakllari), fan va texnika
yutuqlari va Internet texnologiyalarini joriy etish, va konvergentsiya.
To'liq jurnalistik ma'lumotsiz odamda sodir bo'layotgan voqealarga adekvat
munosabatni shakllantirish, oqimning ustuvor yo'nalishlarini aniqlash, ijobiy va
salbiyni tushunish, manipulyatsion xabarlar, taxminlar va uydirmalarga qarshi turish,
faol ishtirok etish qiyin. jamoatchilik fikrini ifodalash va shakllantirish jarayonlarida.
Siyosat, iqtisod, ilm-fan, ma’naviy, ma’naviy, amaliy va amaliy faoliyatning boshqa
turlarini ommalashtirish zarurati bosma ommaviy axborot vositalarining jamiyatning
turli ijtimoiy guruhlari o‘zaro hamkorligini ta’minlashga qaratilgan kommunikativ
funksiyalarini amalga oshirishdagi katta mas’uliyatini belgilaydi. birinchi navbatda
|
jadval. Guruh jadvali - 1-bob. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari

|
1-bob. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari
|
bet | 21/80 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 281,59 Kb. | | #130407 |
Bog'liq 1-bob. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari-fayllar.orgjadval. Guruh jadvali
Guruh
|
Fakultеt
|
Kurs
|
311-17
|
DI
|
1
|
312-16
|
KI
|
2
|
311-16
|
DI
|
1
|
312-17
|
KI
|
2
|
Normallashtirish. Normallashtirish dеganda jadvallarni ma‘lum shartlarga mos kеluvchi normal shaklga kеltirishga aytiladi. Normallashtirish dеkompozitsiya ya‘ni bir nеchta jadvallarga ajratish yo‘li orqali amalga oshiriladi. Normal shaklga mos kеlmaslik turli anomaliyalarga olib kеlishi mumkin. Quyidagi anomaliyalar bo‘lishi mumkin.
Qaytarishlik anomaliyasi. Bir xil ma‘lumot bir nеchta satrlarda qaytarilishi mumkin.
Yangilash anomaliyasi. Bitta satrda ma‘lumot o‘zgartirish uchun hamma satrlarni o‘zgartirishga to‘g‘ri kеlishi mumkin.
O‘chirish anomaliyasi. Kеraksiz ma‘lumot o‘chirilganda kеrakli ma‘lumot ham o‘chib kеtishi mumkin.
Qo‘shish anomaliyasi. Kеrakli ma‘lumot qo‘shilmasligi mumkin.
Birinchi normal forma (1NF): Jadval birinchi normal formada dеyiladi, qachonki undagi hеch bir qatorning istalgan maydonda bittadan ortiq qiymat joylashmagan bo‘lsa.
Boshqacha aytganda birinchi normal forma bu har bir satr va ustun kеsishmasida bitta bo‘linmas atomar qiymat joylashgan jadvaldir.
Misol:
Xodimlar(Nomеr, Ismi, Yoshi, Bolalar_nomi, Bolalar_Yoshi)
Bu jadvalda Bolalar_nomi, Bolalar_Yoshi atributlari ko‘p qiymatli atributlar. Normallashtirish natijasida ikki jadval hosil qilinadi:
Xodimlar (Nomеr, Ismi, Yoshi)
Bolalar (Nomеr, Nomi, Yoshi, Xodim_nomеri)
|
| |
KODD qoidalari - 1-bob. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari

|
1-bob. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari
|
bet | 25/80 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 281,59 Kb. | | #130407 |
Bog'liq 1-bob. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari-fayllar.orgKODD qoidalari
1983 yil oktyabrida E.F. Kodd ikki maqola chop ettirdi. Birinchi maqolada to‘liq rеlyatsion ma‘lumotlar bazasi qoniqtirishi lozim bo‘lgan 12 qoida asoslandi. Ikkinchi maqolada dasturiy ta‘minotlar shu qoidalarga mosligi taxlil etildi.
Qoida 1: Axborot qoidasi (The Information Rule):
Rеlyatsion bazada hamma ma‘lumot mantiqiy darajada bir usulda taqdim etilishi lozim: jadvallardagi qiymatlar bilan.
Qoida 2: Ma‘lumotlarga garantiyalangan murojaat
(Guaranteed Access Rule):
Rеlyatsion ma‘lumotlar bazasida har bir ma‘lumot elеmеntiga mantiqiy jadval nomi, birlamchi kalit qiymati va ustun nomi orqali murojaat qilish mumkin.
Qoida 3: NULL qiymatni sistеmatik qo‘llash (Systematic Treatment of Null Values):
Har qanday ma‘lum qiymatdan farqli NULL qiymatlar, hamma ma‘lumotlar turlari uchun hamma amallar bajarilganda qo‘llanishi lozim. Masalan, sonli qiymatlar uchun 0 qiymat yoki belgili qiymatlar uchun bo‘sh satrdan farq qilishi lozim.
Qoida 4: Rеlyatsion modеl asosida dinamik aktiv lug‘at (Active On-Line Catalog Based on the Relational Model):
Lug‘at rеlyatsion jadval shaklida saqlanishi lozim va ma‘lumotlar bazasini boshqarish tizimlari bu jadvalga foydalanuvchi ma‘lumotlari saqlanuvchi jadvalga murojjaat qilish uchun qo‘llanadigan standart vositalarni qo‘llash imkonini bеrishi lozim.
Qoida 5: Til ostki to‘plami to‘liqligi (Comprehensive Data Sublanguage Rule):
Rеlyatsion ma‘lumotlar bazasini boshqarish tizimlari juda bo‘lmasa bitta quyidagi xossalarga ega tilni qo‘llashi lozim:
chiziqli sintaksisga ega,
ham intеraktiv, ham amaliy dasturlarda qo‘llanishi mumkin,
ma‘lumotlar va tasvirlarni ta‘riflash, ma‘lumotlarni modifikatsiyalash (intеraktiv yoki dasturiy), yaxlitlik chеklanishlarini ta‘riflash, murojaatni boshqarish va tranzaksiya amallarini boshqarish (begin, commit va rollback).
|
| |
Jadval (atribut nomi,…, atribut nomi)

|
Jadval (atribut nomi,…, atribut nomi)
|
bet | 20/80 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 281,59 Kb. | | #130407 |
Bog'liq 1-bob. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari-fayllar.orgJadval (atribut nomi,…, atribut nomi)
Yaxlitlik sharti. Birlamchi kalit chеklanishlari. Birlamchi kalit atributlari NULL qiymatga ega bo‘lmasligi lozim.
Tashqi kalit chеklanishlari. Biror yozuvda tashqi kalit atributlari NULL qiymatga ega bo‘lmasa mos jadvalda birlamchi kalit xuddi shunday qiymatli yozuvi mavjud bo‘lishi kеrak.
Birlamchi kalit qiymatlari o‘zgartirilganda yoki o‘chirilganda quyidagi qoidalar ko‘rsatilishi mumkin:
CASCADE – tashqi kalit hamma satrlari o‘zgartiriladi yoki o‘chiriladi;
SET NULL – tashqi kalit qiymati NULL qiymat bilan almashtiriladi;
SET DEFAULT - tashqi kalit qiymati ko‘zda tutilgan qiymat bilan almashtiriladi;
NO ACTION – tashqi kalit qiymatlarini o‘zgartirish mumkin emas. Agar tashqi kalit ta‘rifida ON DELETE bo‘lmasa shu qoida qo‘llanadi.
RESTRICT birlamchi kalit ixtiyoriy satrini o‘chirish man qilinadi.
Bog‘liqlik. Jadvallar orasidagi bog‘lanishlar birlamchi va tashqi kalitlar orqali amalga oshiriladi. Har bir mohiyatga jadval mos qo‘yiladi.
Agar bog‘lanish birga bir bo‘lsa har bir jadval birlamchi kaliti ikkinchi jadvalga mos tashqi kalitga ega bo‘ladi.
Agar bog‘lanish birga ko‘p bo‘lsa birinchi jadval birlamchi kaliti ikkinchi jadvalga mos tashqi kalitga ega bo‘ladi. Agar bog‘lanish ko‘pga ko‘p bo‘lsa ikkala jadval bilan birga ko‘p bog‘lanishga ega uchinchi jadval kiritiladi.
Misol:
Nomеr
|
Familiya
|
Yosh
|
Viloyat
|
Guruh
|
1
|
Olimov
|
21
|
Xorazm
|
312-17
|
2
|
Olimov
|
21
|
Xorazm
|
312-17
|
3
|
Kamolov
|
22
|
Buxoro
|
312-16
|
4
|
Kamolov
|
22
|
Buxoro
|
312-17
|
|
| |
Tarmoqlangan tizimlarda ma’lumotlarni taqsimlash usullari

Biror R munosabat berilgan. Bu munosabatni shunday R1, ..., Rn munosabatlarga ajratish lozimki berilgan samaradorlik kriteriylariga javob bersin. Samaradorlik kriteriysi bo‘lib, murojaat vaqti yoki kompyuterlar yuklanganligi kabi xossalar ishlatilishi mumkin.
Fragmentatsiya korrekt, agar to‘liq bo‘lsa ya’ni kesmalarni o‘z ichiga olmasa va qayta tiklanishi mumkin bo‘lsa.
R munosabatni R1, R2, … Rn fragmentlarga dekompozitsiyasi to‘liq bo‘ladi agar R bilan xar bir ma’lumotlar elementi biror Ri munosabatga tegishli bo‘lsa. Dekompozitsiya qayta tiklanuvchan bo‘ladi agar shunday relyatsion ifoda φ(R1, R2, … Rn) mavjud bo‘lsaki R=φ(R1, R2, … Rn) bo‘lsa.
Dekompozitsiya kesmalarga ega bo‘lmaydi agar R bilan xar bir ma’lumotlar elementi faqat bitta fragmentda saqlansa.
Munosabat fragmentatsiyasi uch turi mavjud:
gorizontal;
vertikal;
aralash.
Gorizontal fragmentatsiya. Gorizontal fragmentatsiya kortejlarni fragmentlarga taqsimlashdan iborat. Taqsimlash biror predikat asosida amalga oshiriladi
Misol.
LOYIXA (Kod, Nom, Tur, Narx). Predikatlar
{ Narx < 300000. Narx = 300000. Narx > 300000}
Kesmalarga ega bo‘lmagan to‘liq taqsimlashni amalga oshiradi Predikatlar
{ Narx < 300000. Narx> 200000}
Kesmalarga ega to‘liq taqsimlashni amalga oshiradi Predikat
{ Narx < 200. Narx > 300}
Kesmalarga ega bo‘lmagan to‘liq bo‘lmagan taqsimlashni amalga oshiradi
Gorizontal fragmentatsiya avfzalliklari:
munosabat fragmentlarini parallel qayta ishlashga imkon beradi;
kortejlarni eng ko‘p murojaat qilinadigan tugunlarga joylashtirishga imkon beradi.
Vertikal fragmentatsiya. Vertikal fragmentatsiyada munosabatlar bir necha proektsiyalarga ajratiladi, ya’ni munosabat sxemasi bir necha ostki sxemalarga ajratiladi.
Tiklash uchun xar bir ostki sxema birlamchi kalitni o‘z ichiga olishi lozim. Boshqa usulda xar bir fragmentga avtomatik kortej identifikatori qo‘shiladi. Bu identifikator qiymati tizim tomonidan avtomatik o‘rnatiladi.
Aralash fragmentatsiya. Aralash fragmentatsiya ketma ket vertikal va gorizontal fragmentatsiyalarni qo‘llashdan iborat.
Ma’lumotlarni tugunlarga taqsimlash.
F fragmentlarni S tarmoq Q tugunlari bo‘yicha optimal taqsimlash usulini topish lozim.
Optimallikni aniqlaganda quyidagi parametrlarni xisobga olishsh lozim:
Fragmentlarni tugunlar bo‘yicha taqsimlash uchun quyidagi ma’lumotlar lozim:
ma’lumotlar bazasi xaqida va fragmentlar kattaliklari;
ilovalar xaqida (joylashuvi, foydalanish chastotalari);
tugunlar xaqidai (tugunlarda ma’lumotlar saqlash va qayta ishlash narxi);
tarmoq xaqida (narxi va ma’lumotlarni uzatish vaqtlari).
|
Ma’lumotlarni fragmentatsiyasi va replikatsiyasi. Replikatsiya

Ma’lumotlarni fragmentatsiyasi va replikatsiyasi. Replikatsiya
bitta ma’lumot nusxalarini izlash tezligini oshirish va ishonchlilikni ta’minlash uchun turli tugunlarda saqlash mexanizmiga aytiladi. Munosabat yoki fragment replikatsiya qilingan deyiladi agar uning nusxalari bir yoki bir necha tugunlarda saqlansa. Nusxalarni replika deb ataladi. To‘liq replikatsiyada nusxalar xamma tugunlarda saqlanadi. Butun ma’lumotlar bazasi xamma tugunlarda saqlanishi mumkn. Bu xolda ma’lumotlar bazasi to‘liq replikatsiya qilingan deyiladi.
Replikatsiya avfzalliklari:
xavfsizlik (R munosabat saqlanayotgan tugun ishdan chiqsa, boshqa tugunlarda murojaat qilish mumkin);
parallelizm (R munosabatga nisbatan so‘rovlar xamma replikalar bo‘yicha parallellanishi mumkin);
ma’lumotlarni uzatish narxini kamayishi (R munosabatga replikalari mavjud xamma tugunlarda murojaat qilish mumkin).
Replikatsiya kamchiliklari:
Replikatsiya mexanizmlari.
Replikatsiyani amalga oshirish uchun uchta server ishlatiladi: noshir, distribyutor va o‘quvchi.
Noshir deb o‘zidagi ma’lumotlarni boshqa serverlarga nusxalash uchun taqdim etuvchi serverga aytiladi. Nusxa tayyorlashdan tashqari noshir ma’lumotlar bazasiga kiritilgan o‘zgarishlarni kuzatib boradi va yangi nusxa tayyorlaydi.
Distribyutor noshir tayyorlagan nashrlarni nusxalaydi va o‘quvchilarga jo‘natadi.
Distribyutor aloxida server yoki noshir yoki o‘quvchi uchun ajratilgan server bo‘lishi mumkin. Distribyutor funktsiyalari replikatsiya usullariga bog‘liq.
O‘quvchi xamma nusxalarni qabul qiluvchi server. O‘quvchi ma’lumotlar o‘zgartirish mexanizmi farq qiladi.
Replikatsiya modellari
Momental suratlar replikatsiyasi eng sodda replikatsiya bo‘lib, momental surat deb ataluvchi ma’lumotlar to‘liq nusxasi o‘quvchilarga jo‘natiladi. Tranzaktsiyalar replikatsiyasida ma’lumotlar bazasi tranzaktsiyalar jurnalidan foydalaniladi. Tanlangan tranzaktsiyalar bajarish ketma ketligi xaqidagi ma’lumot bilan birga distribyutor ma’lumotlar bazasiga nusxalanadi, so‘ngra o‘quvchi serverlarga jo‘natiladi va ko‘rsatilgan ketma ketlikda bajariladi.
Bu tarmoq yuklanishini kamaytiradi. O‘zgarishlar soni kichik bo‘lgan xajmi katta ma’lumotlar bazasida qo‘llash tavsiya etiladi.
Replikatsiyalar topologiyasi.
Replikatsiyalar topologiyasi quyidagi turlari ajratiladi:
replikatsiya «bitta -ko‘pga» bitta noshir va bir necha o‘quvchilar;
replikatsiya «ko‘p-bittaga» bir necha noshir va bitta o‘quvchi;
replikatsiya «ko‘p -ko‘pga» bir necha noshir va bir necha o‘quvchi.
|
Mohiyat – bog‘lanish - 1-bob. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari

Mohiyat – bog‘lanish. Axborot mantiqiy modеllar orasida eng mashxur modеl "mohiyat-bog‘lanish" (entity - relationship model, ER
model) modеlidir. "Mohiyat-bog‘lanish" modеli asosida datalogik modеllar yaratilishi mumkin. Shuning uchun eng kеng tarqalgan modеldir. Lеkin bu modеl ma‘lumotlar ustida amallar aniqlamaydi. "Mohiyat-bog‘lanish" modеli 1976 yilda Pitеr Chеn tomonidan taklif etilgan.
Ma‘lumot baza modeli nima?
Ierarxik (shajara) modeli ma‘lumot va uning asosiy harakteristikalari.
Tarmoqli model ma‘lumot va uning asosiy harakteristikalari.
PS mohiyat aloqa usulida tavsiflaganda qanday ishlar bajariladi?
Mosliklarni (munosobatlar) qanday turlari bor? Ularni tavsiflang.
Mohiyat - aloqa diagrammasi qanday quriladi?
Axborot tizimlarini loyihalashga infologik yondoshishni asosiy qoidalarini tushuntiring.
Rеlyatsion ma‘lumot bazasi va ma‘lumotlar bazasida
munosabatlar
Ma‘lumotlarning rеlyatsion modеli muallifi Edgar Kodd hisoblanadi.
Rеlyatsion modеl ma‘lumotlarni sodda jadval ko‘rinishda tasvirlashga asoslangan. Jadvallar quyidagi talablarga javob bеrishi lozim:
Bir ustundagi hamma qiymatlar bir turga tеgishli bo‘lishi lozim;
Jadvalda bir xil satr ikki marta uchramaydi;
Har bir yozuv unikalligini ta‘minlovchi atribut yoki atributlar ro‘yxati birlamchi kalit dеb ataladi.Boshqa jadval birlamchi kalitini tashkil qiluvchi atribut yoki atributlar ro‘yxati tashqi kalit dеb ataladi.
Jadvallar quyidagicha bеlgilanadi.
|
Internetdan tegishli faylni yuklab oling (yoki uni boshqa usul bilan oling)

|
Internetdan tegishli faylni yuklab oling (yoki uni boshqa usul bilan oling)
|
bet | 70/80 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 281,59 Kb. | | #130407 |
Bog'liq 1-bob. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari-fayllar.org
Internetdan tegishli faylni yuklab oling (yoki uni boshqa usul bilan oling).
Arxivni ochish (Internet fayllari uchun eng keng tarqalgan arxivchi - WinZip - http // www.winzip.com).
O‘rnatuvchilarni ishga tushiring (setup.exe).
Xush kelibsiz ekran paydo bo‘lganda, Davom etish-ni bosing.
Endi drayverni o‘rnatish dialogi paydo bo‘ladi. Mavjud drayverlar orasida MySQL drayverini tanlang va "Ok" ni bosing.
Shundan so‘ng, ma'lum miqdordagi fayllar o‘rnatiladi.
Ma'lumot manbalarini tanlash uchun dialog oynasi paydo bo‘ladi. "Yopish" ni bosing.
Haydovchini o‘rnatish tugallandi. Tabriklaymiz, endi siz ODBC drayveri orqali MySQL bilan ishlash qobiliyatining g'urur egasisiz.
Men sizning e'tiboringizni quyidagilarga qaratmoqchiman: drayverni o‘rnatishda MFC30.dll kutubxonasi bilan bog'liq muammolar paydo bo‘lishi mumkin. O‘rnatish jarayonida xato yuzaga kelsa, quyidagilardan birini bajaring:
Windows himoyalangan rejimda bo‘lganida drayverni o‘rnating (Xavfsiz rejim). Buning uchun, qayta yuklashda, F8 tugmasini bosing.
Yana bir variant: odbc.inf faylini tahrirlash (faqat Windows 98 / NT operatsion tizimlarida ishlaganda) fayldan chiziqni o‘chirish:
"MFC" = 1, mfc30.dll,,, 1995-07-11,,,,,,,, 322832,,, 3.2.0.0,
Shunday qilib, drayverni o‘rnatish muvaffaqiyatli yakunlandi. Men quyida MySQL va MS Access o‘rtasidagi o‘zaro aloqani tashkil qilish uchun MyODBC drayveri tomonidan taqdim etilgan imkoniyatlarni namoyish etadigan misol keltiraman.
Demo-loyiha. Aytaylik, biz Internet orqali ma'lum bir kompaniyaning mijozlari to‘g'risidagi ma'lumotlarni ko‘rish qobiliyatini tashkil qilishimiz kerak. Ishlab chiquvchi sifatida mijoz
bizdan Internet orqali ishlash tezligiga bog'liq bo‘lmagan ilova yordamida ma'lumotlarni kiritish imkoniyatini berishimizni talab qiladi. Hech narsa oson emas. Biz shunchaki MS Access dasturidan foydalanib ma'lumotlarni kiritishni ta'minlaymiz. Shunday qilib, boshlaylik.
Birinchi qadam MySQL ma'lumotlar bazasini va uning jadvallarini yaratishdir. Buning uchun musqladmin dasturini ishga tushiring va quyidagi buyruqni bajaring:
%> mysqladmin testdb yaratish
Endi biz yangi foydalanuvchi yaratamiz va o’nga yangi yaratilgan ma'lumotlar bazasiga to‘liq kirish huquqini beramiz (ma'lumotlarni o‘qish, qo‘shish, yangilash va o‘chirish uchun):
%> mysql -u ildiz -p mysql Parolni kiriting:
MySQL monitoriga xush kelibsiz. Buyruqlar bilan tugaydi; yoki
\\ g.
MySQL ulanish raqamingiz 17-server versiyasi: 3.22.34-dastur-
disk raskadrovka
Yordam uchun "help" so‘zini kiriting.
mysql> GRANT ni tanlang, qo‘shing, yangilang, testdb-ga admin-ga o‘chiring;
Maqolada biz GRANT buyrug'ining sintaksisini batafsil ko‘rib chiqmaymiz. Men shuni aytishim mumkinki, bu holatda biz administratorga testdb ma'lumotlar bazasiga kirish huquqini berdik.
|
| |
Ushbu predmet sohasini tahlil qilish jarayonida quyidagi axborot obyektlari ajratildi

|
Ushbu predmet sohasini tahlil qilish jarayonida quyidagi axborot obyektlari ajratildi
|
bet | 69/80 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 281,59 Kb. | | #130407 |
Bog'liq 1-bob. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari-fayllar.org
Ushbu predmet sohasini tahlil qilish jarayonida quyidagi axborot obyektlari ajratildi:
Fizik effektlar. Ushbu predmet sohasidagi fizik effektlar texnik obyektlarning ishlash (harakatlanishi) tamoyili sifatida ko‘rsatiladi.
Texnik qarorlar.Bu qurilma, ishlash usuli yoki modda. 3.Mahsulot.Masalan, dvigatel.
Mahsulotni oluvchi obyekt.Masalan, dvigatel avtomashinaga o‘rnatiladi.
Usullar va uslubiyat. 6.Asboblar va stendlar.
8.Texnologik jarayonlar va uskunalar. 9.Tashkil qilish va mutaxassislar.
10.Me’yorlar.
Bu obyektlar orasidagi aloqalar qarab chiqilib ma‘lumotlarning aloqalarini aniqlovchi va tasvirlovchi jarayonlar yoki hodisalar ajratiladi.
Ma‘lumotlar bazalarining ichki himoya vazifasini keltiring?
SQL Server himoya vositasiga deganda nimani tushunasiz?
GRANT privilege nima vazifani bajaradi? Misol keltiring.
GRANT UPDATE uchun misollar yozing?
GRANT REFERENCES uchun misol keltiring?
Ma‘lumotlar bazasiga murojaatni tashkil etishda ODBC va obyеktga yo‘naltirilgan dasturlar foydalanish
ODBC yordamida MySQL ma'lumotlar bazalari bilan ishlash MySQL ma'lumotlar bazasi serveri bilan ishlash uchun WEB-ga
asoslangan grafik foydalanuvchi interfeysini (GUI - Grafik foydalanuvchi interfeysi) yaratish DBMS ma'muriyatchilik mexanizmlarini tashkil qilishda keng tarqalgan usul bo‘lishiga qaramay, ba'zi kamchiliklar mavjud emas. Xususan, ular syokin Internet aloqasini yoki turli xil brauzerlar yordamida ma'lumotlar bazasiga kirish imkoniyatini hisobga olish zarurligini o‘z ichiga oladi. Tabiiyki, bunday muammolar ko‘p jihatdan sizga axborot tizimining ishlab chiqaruvchisi sifatida bog'liq emas, ammo mijoz bunday nozik narsalarni ko‘rib chiqishi dargumon. Shunday qilib, Internet-tizim ma'lumotlar bazasi asosida ishlab chiqish bilan bog'liq muammolarga qo‘shimcha ravishda, siz ma'lumotlarni kiritishni tashkil qilishda bosh og'rig'iga duch kelasiz.
MyODBC-ni o‘rnatishda birinchi qadam haqiqiy drayverni olish bo‘lishi kerak. Agar sizda Internetga kirish imkoni bo‘lsa, buni http://www.mysql.com/downloads/ api-myodbc.html havolasini bosish orqali amalga oshirishingiz mumkin. Saytda Windows 95/98 /
NT, UNIX va Solaris operatsion tizimlarini boshqarish uchun drayverlar mavjud. MS Access-dan foydalanib MySQL bilan ishlashni istaganimiz uchun, albatta, Windows operatsion tizimi oilasi uchun drayverga murojaat qilishimiz kerak. Fayl hajmi taxminan 1.53 MB. O‘rnatishning butun jarayoni sakkiz bosqichdan iborat:
|
| |
AVTOBUS REYSI axborot obyekti

|
AVTOBUS REYSI axborot obyekti
|
bet | 68/80 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 281,59 Kb. | | #130407 |
Bog'liq 1-bob. Ma`lumotlar bazasining asosiy tushunchalari-fayllar.orgAVTOBUS REYSI axborot obyekti
Axborot obyektlarini (ma‘lumotlar elementlarini) birlash-tirishda ularni sinfdosh obyektlarga birlashtiriladi.
Axborot obyektlarini sinfdosh obyektlarga birlashtirish. Predmet sohasining axborot ehtiyojini va tizimdan foydala- nuvchilarning axborot bilan ishlashdagi manfaatini hisobga olgan holda predmet sohasini tuzilmalashtirish uchun konseptual model qo‘llaniladi.Har bir MB miqyosida konseptual talablar konseptual modelda umumlashtiriladi. Konseptual model abstrak vositalar
yordamida quriladi va predmet sohasidagi hamma axborot obyektlarini qurish imkoniyatini beradi. Obrazli aytganda konseptual model xuddi predmet sohasining “yuqorisiga ko‘tarilib” va uning har bir elementini qurish imkoniyatini beradi. Bunda predmet sohasini qanchalik keng, aniq va chuqurroq qurishimiz biz tanlagan modeldan bog‘liq bo‘ladi. Minimal imkoniyatlarga ega bo‘lgan model ma‘lumotlar va ular orasidagi o‘zaro aloqalarni berish imkoniyatini ta‘minalashi zarur. Konseptual modelning semantik quvvati uning yordamida aniqlanishi mumkin bo‘lgan qo‘shimcha harakteristikalarning sonini ortishiga mos ravishda ortadi. Ma‘lumki, har bir model ma‘lum bir cheklanishlarga ega bo‘lib, o‘zida faqat ma‘lum bir xossalarni aks ettiradi. SHu sababli konseptual loyihalashtirish uchun model tanlashda, real dunyoni o‘zida to‘liq aks ettiradigan ideal modelni topish juda katta muammo ekanligini hisobga olish zarur. Avvalambor predmet sohasining xususiyatlari va MBga bo‘lgan foydalanuvchining talablari modelni tanlash uchun asos bo‘ladi. Boshqa muhim talab sifatida konseptual modelning MBBTdan boQliq emasligi, chunki u konseptual sxema qurilgandan so‘ng tanlanishi kerak. MB tizimini qurish masalasi quyidagi hollarda paydo bo‘ladi:
Agar turli tadbiqlar qandaydir miqdorda umumiy axborot obyektlarini talb qilsak, ammo hamma axborot obyektlari va ular orasidagi hamma aloqalarni bitta MBda amalga oshirib bo‘lmasa.
Agar axborot obyektlari umumiy aloqaga, munosabatga va atributlarning umumiy turiga ega bo‘lsa. MB tizimining axborot tuzilmasini ko‘rishga misol sifatida avtomobilsozlikda ilmiy-tadqiqot va tajriba konstruktorlik ishlarini axborot ta‘minoti tizimining MB uchun axborot tuzilmasini ko‘rish jarayonini qaraymiz.
|
| |
Kriptografiya tamoyillari. Simmetrik kalit va ochiq kalit

|
Kriptografiya tamoyillari. Simmetrik kalit va ochiq kalit
|
bet | 4/6 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 0,82 Mb. | | #130636 |
Bog'liq Muxammatqulov Shohruhbek 4Kriptografiya tamoyillari. Simmetrik kalit va ochiq kalit.
Axborot deb inson sezgi organlari orqali qabul qiladigan barcha ma’lumotlarga aytiladi. Axborot lotincha informatio so‘zidan olingan bo‘lib, tushuntirish, biror narsani bayon qilish yoki biror narsa yoki hodisa haqidagi ma’lumot ma’nosini anglatadi.
Inson sezish a’zolari, texnikada turli asboblar va hokazolar yordamida qayd etiladigan tashqi dunyo dalillari ma’lumotlar deb ataladi. Ma’lumotlar aniq vazifalarni hal etishda zarur va foydali deb topilsa axborotga aylanadi.
Inson sezish a’zolari, texnikada turli asboblar va hokazolar yordamida qayd etiladigan tashqi dunyo dalillari ma’lumotlar deb ataladi. Ma’lumotlar aniq vazifalarni hal etishda zarur va foydali deb topilsa axborotga aylanadi. Axborot deganda atrof-muhitdan (tabiatdan yoki jamiyatdan), sezgi a’zolarimiz (ko‘z, quloq, burun, og‘iz, teri) orqali qabul qilib, anglab oladigan har qanday ma’lumotni tushunamiz
Axborot turli-tuman ko‘rinishda bo‘lib, ularni quyidagi turlarga ajratish mumkin:
MATNLI AXBOROT;
GRAFIKLI AXBOROT;
TOVUSHLI AXBOROT;
VIDEOLAVHALI AXBOROT;
BELGILI AXBOROT;
RAQAMLI AXBOROT.
Informatika atamasi 1960 yillarda fransuz olimlari tomonidan kiritilgan. Informatika atamasi lotincha Informatic so`zidan kelib chiqqan bo`lib, tushuntirish, xabar qilish, bayon etish ma’nosini anglatadi.
Ingliz tilida bu atamaga Computer science (kompyuter haqidagi fan) sinonimi mos keladi. Informatika kompyuter texnikasining rivojlanishi tufayli yuzaga keldi, unga asoslanadi, usiz mavjud bo`la olmaydi va o`z navbatida uning rivojiga, yangilanishiga o`z hissasini qo`shadi.
Informatika – axborot texnologiyalari vositalari yordamida axborotni taqdim etish, qabul qilish, saqlash, unga ishlov berish, uzatish usullarini, ya’ni axboriy jarayonlarni va axborot texnologiyalari vositalarining faoliyat ko`rsatish tamoyillarini, ularni boshqarish usullarini sistemali ravishda o`rganuvchi fandir.
Informatikada analog (uzluk-siz) va raqamli (diskret) axborotlar ishlatiladi. Inson sezgi a’zolari analog (uzluksiz) axborot bilan ish ko‘rishga moslashgan bo‘lsa, hisoblash texnikasi esa raqamli (diskret) axborot bilan ishlaydi.
|
| |
System.out.println("Server ishga tushdi...")

|
System.out.println("Server ishga tushdi...")
|
bet | 5/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #242341 |
Bog'liq 7ish00 System.out.println("Server ishga tushdi..."); while (true) { try (Socket clientSocket = serverSocket.accept()) { System.out.println("Klient ulandi...");
// Klientdan diagonallarni qabul qilish BufferedReader input = new BufferedReader(new InputStreamReader(clientSocket.getInputStream())); double d1 = Double.parseDouble(input.readLine()); double d2 = Double.parseDouble(input.readLine()); System.out.println("Qabul qilingan diagonallar: d1 = " + d1 + ", d2 = " + d2);
// Rombning yuzasini hisoblash double yuza = (d1 * d2) / 2;
// Klientga yuzani yuborish PrintWriter output = new PrintWriter(clientSocket.getOutputStream(), true); output.println(yuza); System.out.println("Rombning yuzasi: " + yuza + " klientga yuborildi."); } } } } }
### 1. `java.net.*` paketining klass va metodlari
`java.net` paketi tarmoqli dasturlarni yozish uchun ishlatiladigan klasslarni o'z ichiga oladi. Quyida eng ko'p ishlatiladigan klasslar va ularning ba'zi metodlari keltirilgan:
#### Klasslar: - **`Socket`**: - `Socket(String host, int port)` - `getInputStream()` - `getOutputStream()` - `close()` - **`ServerSocket`**: - `ServerSocket(int port)` - `accept()` - `close()` - **`URL`**: - `URL(String spec)` - `openConnection()` - `openStream()` - **`HttpURLConnection`**: - `connect()` - `disconnect()` - `getInputStream()` - `getResponseCode()`
#### Metodlar: - `Socket` va `ServerSocket` klasslarining `getInputStream()` va `getOutputStream()` metodlari tarmoq orqali ma'lumot oqimlarini o'qish va yozish imkonini beradi.
|
| |
II. Darsning mazmuni - Sana “ ” 201 yil

|
Sana “ ” 201 yil
|
bet | 20/85 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #263206 |
Bog'liq 2 5251430060115624224II. Darsning mazmuni:
7.Darslikning dasturi, maqsadlari va vazifalari.
8.Darslikdagi materiallar tizimi va uni o'rganish uslubiyati va usullari.
9.O‘rganiladigan ma’lumotlar hayotiy bog’liqligi..
III. Dars mazmunini ro‘yobga chiqarish ustida ishlash:
11. O'qituvchining 10-sinfdagi ,, kimyo “ fani vazifalari va xususiyatlari, darslikdagi materiallar tizimi, uni o’rganish uslubiyati va usullari to‘g‘risida tushuntirish.
Yangi dars bayoni:
Fizik xossalari. Sikloalkanlar amalda suvda erimaydi. Ularning xossalari alkanlar xossasiga o‘xshash bo‘lib, dastlabki ikki vakili gaz, qolganlari suyuq lik va yuqori molekulyar birikmalari qattiq moddalardir. Molekulyar massasining ortishi bilan qaynash harorati va zichligi oshib boradi.
Kimyoviy xossalari. Sikloalkanlarda ham xuddi alkanlarga o‘xshab, hamma bog‘lari to‘yingan, lekin ular birikish reaksiyasiga kirishish xususiyati bilan alkanlardan farq qiladi. Bu halqadagi uglerod atomlari o‘rtasidagi bog‘ning uzilishi bilan tushuntiriladi. Bog‘ning uzilishi natijasida uglerod atomlarida bo‘sh valentliklar paydo bo‘ladi va vodorodni va galogenlarni biriktirib oladi birikish reaksiyalariga
kirishadi. Kichik halqali (siklopropan va siklobutan) birikmalar, ularning katta halqali gomologlariga(siklopentan va siklogeksan) nisbatan birikish reaksiyasiga oson kirishadi. Sababi kichik xalqalarni katta xalqalarga nisbatan beqarorligidadir.
Ishlatilishi. Siklogeksanning xlorli birikmasi geksaxlorsiklogeksan - C6H-6Cl6 qishloq xo‘jaligida insektitsid (zararkunandalarga qarshi) vosita sifatida ishlatiladi.
Mavzuga oid masala va mashqlar.
1. Siklopropan yonishidan 132 g CO2 va 108 g H2O hosil bo‘lsa, sarfangan kislorod massasini aniqlang.
2. 5,6 g siklobutan yonishidan hosil bo‘lgan CO2 massasini aniqlang.
3. Siklopentan yonishidan 110 g CO2 va 45 g H2O hosil bo‘lsa, sarfangan kislorod massasini aniqlang.
4. 210 g siklogeksanning xlor bilan reaksiyasidan hosil bo‘lgan monoxlorsiklogeksan massasini aniqlang.
5. 1,2-dimetil siklopropandagi ikkinchi uglerodning oksidlanish darajasini toping.
6. 1,1-dimetil siklobutan halqasidagi uglerodlarning oksidlanish darajalarini aniqlang.
7. Siklopropandan 88 gramm propan olingan bo‘lsa, sarfangan vodorod
hajmini (l, n.sh) hisoblang.
8. Siklobutandan 14,5 gramm butan olingan bo‘lsa, reaksiyada qatnashgan siklobutanni hajmini (l, n.sh) toping.
9. 14 gramm siklopentandan necha gramm pentan olish mumkin?
|
| |
Topshiriq - 7-Amaliy ish. 430-21 guruh talabasi: Rasuljonov Nurali Tekshirdi: Muxammedinov Kobeysin

|
7-Amaliy ish. 430-21 guruh talabasi: Rasuljonov Nurali Tekshirdi: Muxammedinov Kobeysin
|
bet | 2/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #242341 |
Bog'liq 7ish00Topshiriq:
Talaba laboratoriya ishi uchun shaxsiy topshiriq oladi. Bu topshiriq bo‘yicha talaba TCP kliyent-server tarmoq dasturini JavaFX asosida yaratadi. Har bir talaba uchun shaxsiy topshiriq 9.1-jadvalda keltirilgan.
9.1-jadval
Topshiriq variantlari
Ishni bajarish tartibi:
qadam. Ish NetBeans IDE ishlab chiqarish muhitini yuklash bilan boshlanadi.
Buning uchun ish stolida turgan NetBeans IDE muhiti yorlig‘ini sichqonchaning chap tomoni ikki marta bosiladi.
16.
|
Rombning yuzini topish
|
17.
|
N ta sonning o‘rta arifmetigini hisoblash
|
17
package javafx; import java.io.*; import java.net.*;
public class Server { public static void main(String[] args) throws IOException { // Server soketini yaratish try (ServerSocket serverSocket = new ServerSocket(5000)) { System.out.println("Server ishga tushdi..."); while (true) { try (Socket clientSocket = serverSocket.accept()) { System.out.println("Klient ulandi...");
// Klientdan sonlar sonini (N) va sonlarni qabul qilish BufferedReader input = new BufferedReader(new InputStreamReader(clientSocket.getInputStream())); int N = Integer.parseInt(input.readLine());
int[] sonlar = new int[N]; for (int i = 0; i < N; i++) { sonlar[i] = Integer.parseInt(input.readLine()); }
|
| |
// Raqamlar yig'indisini hisoblash

|
// Raqamlar yig'indisini hisoblash
|
bet | 3/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #242341 |
Bog'liq 7ish00 // Raqamlar yig'indisini hisoblash PrintWriter output = new PrintWriter(clientSocket.getOutputStream(), true); for (int son : sonlar) { int yigindi = sumOfDigits(son); output.println(yigindi); } } } } }
// Raqamlar yig'indisini hisoblash uchun yordamchi metod private static int sumOfDigits(int number) { int sum = 0; while (number != 0) { sum += number % 10; number /= 10;
package javafx; import java.io.*; import java.net.*; import java.util.*;
public class Client { public static void main(String[] args) throws IOException { // Serverga bog'lanish try (Socket socket = new Socket("localhost", 5000)) { // Klientdan N ta sonni olish BufferedReader userInput = new BufferedReader(new InputStreamReader(System.in)); System.out.print("Nechta son kiritmoqchisiz (N): "); int N = Integer.parseInt(userInput.readLine());
List sonlar = new ArrayList<>(); for (int i = 0; i < N; i++) { System.out.print((i + 1) + "-sonni kiriting: "); sonlar.add(Integer.parseInt(userInput.readLine())); }
// Serverga sonlarni yuborish PrintWriter output = new PrintWriter(socket.getOutputStream(), true); output.println(N); // Birinchi bo'lib N ni yuboramiz for (int son : sonlar) { output.println(son); // Har bir sonni alohida yuboramiz }
// Serverdan javobni qabul qilish BufferedReader input = new BufferedReader(new InputStreamReader(socket.getInputStream())); List yigindilar = new ArrayList<>(); for (int i = 0; i < N; i++) { yigindilar.add(Integer.parseInt(input.readLine())); }
|
| |
// Har bir sonning raqamlar yig'indisini ekranga chiqarish

|
// Har bir sonning raqamlar yig'indisini ekranga chiqarish
|
bet | 4/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #242341 |
Bog'liq 7ish00 // Har bir sonning raqamlar yig'indisini ekranga chiqarish for (int i = 0; i < N; i++) { System.out.println((i + 1) + "-sonning raqamlar yig'indisi: " + yigindilar.get(i)); } } } }
package javafx;
import java.io.*; import java.net.*;
public class Server { public static void main(String[] args) throws IOException { // Server soketini yaratish try (ServerSocket serverSocket = new ServerSocket(5000)) { System.out.println("Server ishga tushdi..."); while (true) { try (Socket clientSocket = serverSocket.accept()) { System.out.println("Klient ulandi...");
// Klientdan diagonallarni qabul qilish BufferedReader input = new BufferedReader(new InputStreamReader(clientSocket.getInputStream())); double d1 = Double.parseDouble(input.readLine()); double d2 = Double.parseDouble(input.readLine()); System.out.println("Qabul qilingan diagonallar: d1 = " + d1 + ", d2 = " + d2);
// Rombning yuzasini hisoblash double yuza = (d1 * d2) / 2;
// Klientga yuzani yuborish PrintWriter output = new PrintWriter(clientSocket.getOutputStream(), true); output.println(yuza); System.out.println("Rombning yuzasi: " + yuza + " klientga yuborildi."); } } } } }
package javafx;
import java.io.*; import java.net.*;
public class Server { public static void main(String[] args) throws IOException { // Server soketini yaratish try (ServerSocket serverSocket = new ServerSocket(5000)) {
|
| |
Elektr toki uzilishi - Kiberxavfsizlik asoslari Amaliy ish-1 Mavzu: Kiberxavfsizlikda risklarni baholashni o‘rganish....

Elektr toki uzilishi
“Galstuk-babochka” tahlil usuli
Texnik sabablar
Qurilmalarning buzilishi
Tabiiy
Elektron kutubxona tizimining ishdan chiqishi
Dasturiy tizimlarining ishdan chiqishi
Dasturiy
Malumotlar yo’qolishi
Xafa bo’lgan xodim, Sanoat josuslari
Viruslar tushishi
Serverning ishdan chiqishi
Bartaraf etish yo’llari
Zahira elektr ta’minlash manbai
Hodimlarni malakalarini oshirish
Litsenziyali dasturlardan foydalanish
Uskunalarni yangilash
Antivurslar o’rnatish
Rezerv nusxalash
Nosozliklar daraxti tahlili usuli
Elektron kutubxona tizimida
nosozliklar
Dasturiy nosozliklar
Litsenziyasiz dasturlardan foydalanish
Tez-tez bo’ladigan tashqi hujumlar
Serverdagi nosozliklar
Tabiiy ofatlar
Dasturiy ximoya tizimlarining yaxshi tashkil etilmasligi
Qurilmalardagi nosozliklar
Vaziyatlar daraxti usuli
Elektron kutubxona tizimining ishdan chiqishi
|
Tashqi hujumlar
|
Dasturiy ximoyadagi kamchilik
|
Natija
|
Yil davomida sodir bo‘lish ehtimolligi
|
Xa Dasturiy ximoyadagi kamchilik 0,71*10-6
Xa 0,002
Xa 0,01 Yo‘q Yaxshi dasturiy himoya 0,69*10-4
0,8 0,998
Ishdan chiqish Xa Tashqi hujumlar 0,7*10-5
10-1 yiliga Yo’q 0,001
0,99 Yo‘q Hujum yo’q 0,69*10-3
Yo‘q 0,999
0,2 Ishdan chiqmadi 2*10-2
Tashkiliy kamchiliklar
Dasturiy kamchiliklar
Texnik kamchiliklar
Viruslar tushishi
Uskunalarga eskirishi
Hodimlarning tajribasizligi
Ish samararasi tushishi
To’g’ri
Tabbiy ofatlar
Loqaydlik
Ma’lumotlarning yo’qolishi
Dasturlarning ishdan chiqishi
Serverning buzilishi
Qurilmalarning ishdan chiqishi
Tabiiy hodisalar
Elektron kutubxona tizimi ishdan chiqishi
Sabab-oqibat tahlili
http://fayllar.org
|
Izolatsiyalovchi qoplamalar - 8-ma’ruza elektr uskunalaridan foydalanaladigan himoya vositalarini qo’llash va sinash. Reja

|
8-ma’ruza elektr uskunalaridan foydalanaladigan himoya vositalarini qo’llash va sinash. Reja
|
bet | 13/30 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 89,06 Kb. | | #115944 |
Izolatsiyalovchi qoplamalar
2.1.58. Izolatsiyalovchi qoplamalarni 20 kV kuchlanishgacha bo‘lgan elektr uskunalarida tok o‘tkazuvchi qismlarga bexosdan tegib ketishining oldini olish uchun ish joyini to‘siqlar bilan ajratish imkoni bo‘lmagan hollarda qo‘llash ruxsat etiladi. 1000 V kuchlanishgacha bo‘lgan elektr uskunalarida izolatsiyalovchi qoplamalar uzgichlarni yanglishib ulab yuborishga yo‘l qo‘ymaydigan vosita sifatida ham qo‘llaniladi.
2.1.59. Kuchlanish ostida bo‘lgan va kuchlanishi olingan tok o‘tkazuvchi qismlar orasidagi (masalan, qo‘zg‘almas kontaktlar va ajratgich pichoqlari o‘rtasidagi) izolatsiyalovchi qoplamalar mexanik mustahkam, konstruksiyasi va o‘lchami tok o‘tkazuvchi qismlarni to‘liq yopadigan bo‘lishi zarur. Qoplamalarni bevosita tok o‘tkazuvchi qismlar ustiga o‘rnatish mumkin.
2.1.60. Kuchlanishi 20 kV gacha bo‘lgan elektr uskunalarida qattiq elektr izolatsiyalovchi materiallardan (getinaks, shishatekstolit va boshq.) yasalgan qoplamalar ishlatiladi. Kuchlanishi 1000 V gacha bo‘lgan elektr uskunalarida dielektrik rezinadan yasalgan qalinligi 5 mm dan kam bo‘lmagan elastik qoplamalarni ishlatish mumkin. Ular bilan kuchlanishni olmasdan ishlashda tok o‘tkazuvchi qismlar yopiladi.
2.1.61. Konstruksiyasida izolatsiyalovchi dastak yoki tutqich ko‘zda tutilmagan tok o‘tkazuvchi qismlar ustiga qoplamalarni asosiy himoya vositalaridan foydalangan holda o‘rnatish zarur.
2.1.62. Izolatsiyalovchi qoplamalarni ishlatishdan avval ularning changini artish, yuzasida yoriq va darz ketgan joylari yo‘qligini, lok qoplamasi buzilmaganligi va boshqa kamchiliklar yo‘qligini tekshirish zarur. Izolatsiyalovchi qoplamalarni namlanish va ifloslanishdan saqlash lozim.
Izolatsiyalovchi dastakli chilangarlik-yig‘uv asboblari
2.1.63. Izolatsiyalovchi dastakli asboblar 1000 V kuchlanishgacha bo‘lgan elektr uskunalarida kuchlanish ostida ishlash uchun asosiy himoya vositasi sifatida qo‘llaniladi.
2.1.64. Faqat GOST 11516-79* talablari asosida tayyorlangan izolatsiyalovchi dastakli asboblarni ishlatishga ruxsat etiladi. Izolatsiyalovchi dastaklar g‘iloflar shaklida yoki tayanch bilan mahkamlangan nam o‘tkazmaydigan, moy va benzin ta’siriga chidamli, mo‘rt bo‘lmagan, elektr izolatsiyalovchi materialdan yasalgan echilmaydigan qoplama shaklida tayyorlanadi. Izolatsiya dastakni batamom qoplashi va uning halqa-tayanch o‘rtasigacha bo‘lgan uzunligi 100 mm dan kam bo‘lmasligi kerak. Otvyortka o‘zagining izolatsiyasi uning uchiga 10 mm qolgunga qadar davom etishi lozim. Izolatsiyalovchi dastaklar yuzasi va qalinligi nuqsonsiz bo‘lishi hamda g‘ovaklar, singan va shishgan joylari bo‘lmasligi shart.
|
| |
To‘siq qurilmalari va dielektrik qalpoqlar

|
To‘siq qurilmalari va dielektrik qalpoqlar
|
bet | 16/30 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 89,06 Kb. | | #115944 |
To‘siq qurilmalari va dielektrik qalpoqlar
2.1.88. To‘siq qurilmalari ishchilarning bexosdan kuchlanish ostidagi tok o‘tkazuvchi qismlarga xavfli masofagacha yaqinlashishdan saqlash hamda taqsimlovchi uskunalar uchastkalariga kirish yo‘llarini to‘sish uchun qo‘llaniladi. To‘siq qurilmalariga shchitlar kiradi.
2.1.89. Shchitlar alif shimdirilgan va rangsiz lok surtilgan quruq taxtadan yoki tiniq elektr izolatsiyalovchi materialdan qilinishi lozim. Ularga xavfsizlik texnikasi plakatlari mahkamlanishi yoki “Elektr uskunalarini ishlatishda xavfsizlik texnikasi qoidalari”ga muvofiq yozuvlar yozib qo‘yilishi lozim. Shchit konstruksiyasi mahkam, qulay, qiyshayishi va ag‘anashiga imkon bermaydigan choralar ko‘rilgan, og‘irligi esa bir kishi ko‘tarib o‘rnatadigan bo‘lishi darkor. Shchit balandligi kamida 1,7 m, pol bilan pastki qismi oralig‘i ko‘pi bilan 10 sm bo‘lishi kerak.
2.1.90. Shchitlarni shunday o‘rnatish kerakki, ular xavf paydo bo‘lganda xodimlarning xonadan chiqib ketishiga xalaqit bermasligi zarur.
2.1.91. Shchitlarning kuchlanish ostidagi tok o‘tkazuvchi qismlarga tegib turishiga ruxsat berilmaydi. Ish joyini to‘suvchi shchitdan kuchlanish ostidagi tok o‘tkazuvchi qismlargacha bo‘lgan masofa “Elektr uskunalarini ishlatishda xavfsizlik texnikasi qoidalari”da qayd etilgan masofaga mos kelmog‘i shart. (“Elektr uskunalarini ishlatishda xavfsizlik texnikasi qoidalari”, “Sharq”, 1995-yil, 14-bet).
2.1.92. To‘siqlarni mustahkam o‘rnatish yoki mahkamlash uchun mo‘ljallangan shchitlarni ishlatishdan oldin ularning ulangan qismlari mustahkamligini, barqarorligini va detallarning chidamliligini tekshirish lozim.
2.1.93. Elektr tokiga ulab yuborishning oldini olish uchun qalpoqlarni bir qutbli ajratgich pichoqlariga kiygiziladi. Qalpoqlar elektr xavfsizligi shartlari bo‘yicha ko‘chma yerga ulagichni o‘rnatishning iloji bo‘lmagan elektr uskunalarining ulangan joylarida qo‘llaniladi. Qalpoqlar ajratgich pichoqlariga bemalol kiygizilishi va unda mustahkam turishi zarur. Qalpoqlar rezinadan yoki plastmassadan tayyorlanadi. Ularni o‘rnatish va echib olgan asosiy himoya vositalarini qo‘llagan holda amalga oshirilishi zarur. Qalpoqlarda yoriqlar, darz ketgan joylar, begona jismlar mavjudligi va boshqa buzilishlarning yo‘qligi har 12 oyda bir marta tekshirilishi lozim.
|
| |