nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Acknowledgements - bet 3

|
Acknowledgements
|
bet | 3/9 | Sana | 02.01.2020 | Hajmi | 3,42 Mb. | | #8209 |
Figure 3 - Weather Station Top View
The following steps detail the process required to set up the device to be ready for printing.
Flip latch located on top of Weather Station to open the paper compartment.
Place the paper roll into the compartment as shown in Figure 3.
Firmly close the lid until it clicks. At least 1 cm of paper should extrude outside of the closed printer. This ensures the paper will not feed back into the compartment and jam the printer.
Place the Weather Station on a flat, sturdy surface near an outlet. Orient the unit printer-side up.
Connect AC adaptor barrel plug into the back of the Weather Station.
Plug AC adaptor into standard 120V AC wall socket.
CAUTION: THIS PRODUCT IS MEANT FOR INDOOR USE ONLY. KEEP AWAY FROM AREAS OF EXTREME HEAT AND COLD. DO NOT PLACE NEAR SOURCES OF WATER.
|
|
| |
Elektr mexanik tizimlarni avtomatik boshqarishning tipik sxemalari

|
Elektr mexanik tizimlarni avtomatik boshqarishning tipik sxemalari
|
bet | 4/4 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 19,94 Kb. | | #137047 |
Bog'liq Elektr mexanik tizimlarni boshqarish Elektr mexanik tizimlarni a-fayllar.orgElektr mexanik tizimlarni avtomatik boshqarishning tipik sxemalari
Ushbu sxema (rasm) KMI relesi kontaktlari yordamida asinxron dvigatel elektromagnit va boshqa elementlarni ishga tushirish uchun xizmat qiladi.
Sxema KMI relasi, B1 va B2 boshqaruv kontaktlari ( ishdan to’xtatish va ishga tushirish kontaklaridan) tashkil topgan. Bu elementlar kuya xarakati yordamida ishga tushirilganligi sababli tashki ta’sir tuxtatilganda knopkaning kontakti avvalgi o’z xolatiga qaytadi. Misol uchun B2 knopkasini bosish bilan 3-4 zanjir ko’shiladi, ko’yib yuborilganda 3-4 ajraladi….
Shunday qilib, KM1 relesining ishga tushirish uchun B2 knopkasini bosib ushlab turishimiz kerak. Amalda ishga tushirish knopkasi B2 ga paralel xolda relesining qo’ushiluvchi kontakti ulanadi. Bu kontakt galtakdan V2 knopkasiga boglik bo’lmagan xolda utishini ta’minlaydi. Bu xolatda relening uz-uzini ta’minlash xolati deb yuritiladi. Shu yerda nima oddiy o’tkazgichdan foydalanasa nima buladi, degan savol tugilishi mumkin. Umuman amalda blokirovka qilish qurilmasi operatorni va ta’minlovchi sxema manbaidagi kuchlanish uzgarganda ximoya qilish vositasii buzilib xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. German Ardul Munoz-Hernandez Sa’ad Petrous Mansoor, Dewi Ieuan Jones. Modelling and Controlling Hydropower Plants. Springer-Verlag London 2013, Number of pages: 294.
2. Шипулин Ю. Г. Элементь и устройства систем управления. Конспект лекций. - Ташкент: ТашГТУ, 2017. - 280 с
3. Архипов А.М., Иванов B.C., Панфилов Д.И. Датчики Freescale Semiconductor.
4. Галиев А. Д., Галиева Р. Р. Элементь 1 и устройства автоматизированных систем управления. Учеб. пособие. - Россия: Стерлитамак, 2008. - 220 с.
5. Бородин И.Ф. Автоматизация технологических процессов и автоматических систем управления. - Москва: Агропромиздат, 2006 й.,352 с.
6. Шишмарев В.Ю. Типовые элементы систем автоматического управления: - М.: Издательский центр «Академия», 2 0 0 4 .-3 0 4 с.
http://fayllar.org
|
| |
D. Bill of Materials - Acknowledgements

Acknowledgements
Download
3,42 Mb.
bet
7/9
Sana
02.01.2020
Hajmi
3,42 Mb.
#8209
1
2
3
4
5
6
7
8
9
D.
Bill of Materials
Figure 10
- Bill of Materials
Download
3,42 Mb.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Download
3,42 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Acknowledgements
Download
3,42 Mb.
Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti

Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti
Download
3,54 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/109
Sana
14.06.2024
Hajmi
3,54 Mb.
#263741
Turi
Dərslik
Download
3,54 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti
Download
3,54 Mb.
Matnni ko'rish
-3). Qayta o’rnatish - Computer manual

|
Computer manual
|
bet | 2/3 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 6,6 Mb. | | #156764 |
Bog'liq Computer1-3). Qayta o’rnatish.
Windows XP o’rnatilgan bo’ladi
2 ). Windows XP ni o’rnatish.
* 2 ta razdelga agratilgandan keyingi jarayon.Siz birinchi razdelni uchirishingiz mu’mkin
Shunda mavjud razdel uchiriladi va diskni 2 razdelga bilishi amalga oshiriladi.
* Formirovkadan keyin urnatish.
Siz mavjud razdelni saqlab qolishingiz mumkin.Siz qattiq diskni NTFS ga formirovka qilishingiz mumkin va Windows XP ni urnatishingiz mumkin.
2-1) Razdelga bulingandan keyingi urnatish.
Ekranga “Siz diskni 2 ta razdelga bulishingiz mumkin.
Bulish tugmasini tanlang va mavjud kattalikni urnatishingiz mumkin.Razdellashtirish qattiq diskdagi ma’lumotlarni uchirishga olib keladi” degan axborot chiqadi va Set partition tugmasini bosing.
2-2) 2 ta razdelga bo’lingandan keyingi jarayon.
Birinchi ajratilgan qismga qiymat kiriting. Shu joyda disk 2 qismga bo’linasi va birinchi qism formirovka qilinadi, 2-qism formirovkasi WINDOW
tomonidan o’rnatish tugagandan keyin amalga oshiriladi.
2-3) 2ta rasdelga bo’lingandan keyingi jarayon.
“diskni bo’lish va formirovka qilish amalga oshiriladi “ degan axborot chiqadi va sistema qattiq diskni bo’lgan va birinchi qism formirovka qilinayotgan bo’ladi.
|
2-4) Bo’limga bo’lingandan dan keyin jarayon.
“WINDOWS XP ni o’rnatishga tayyorgarlik”-bu sistema WINDOVS XP ni o’rnatishga tayyorgarlik qurayotgani haqidagi xabardir.
2-5) “formirovaniye (ntfs)”- bu diskni formirovka qilish jarayonida chiqadi.
Windows HP o’rnatilgan bo’ladi.
|
|
|
| |
Rəqəmsal televiziya sisteminin struktur sxemi

3.2 Rəqəmsal televiziya sisteminin struktur sxemi Rəqəmsal televiziya sisteminin blok diaqramı
Aşağıdakı şəkildə rəqəmsal televiziya sisteminin blok diaqramını göstərir. Sistem simmetrikdir və emal rəqəmsal rabitə kanallarının iki axınını təşkil edir. Girişdə dönüşüm zamanı iki müstəqil (statistik) məlumat mənbəyi mövcuddur.Demodulyasiya və dekodlaşdırıldıqdan sonra rabitə kanalının çıxışında multiplikatorun rabitə kanalı vasitəsilə kodlanması, modulyasiyası və ötürülməsi üçün vahid axına birləşdirildiyi zaman bu vahid axın demultiplexer tərəfindən ikiyə bölünür :emal və çevrilmə.Sistemin əsas bloklarını qısaca nəzərdən keçirək:
Kanal televiziya görüntüsü.
Televiziya siqnal mənbəyi görüntünün görünən spektrini fərqləndirir və rəngə çevirir.
51
TV
mənbəyi
Səs
mənbəyi
ADC
videosu
ADC
səsi
Video
kodlayıcı
Səs
kodlayıcı
multiplek
sor
Kanal kod.və
modulyator
Rabitə
kanalı
Kanal
demodulyato
r və dekoder
demultipl
|
|
Dekoder
|
eksor
|
|
video
|
|
|
|
Dekoder səs
DAC
video
DAC səs
monitor
ULF və
dinamiklər
Şəkil 3.1. Rəqəmsal televiziya sisteminin blok diaqramı
RGB sahəsi və əlavə olaraq qamma düzəltmə əməliyyatı nəticədə çevrilir. Komponentlər ADC blokuna daxil olur. Müvafiq dönüşüm sürətini təmin etmək üçün, üç üç bitli ADC-dən ibarətdir. Külək komponentləri haqqında rəqəmsal məlumatlar video kodlaşdırma bölməsindən alınır. Bu məlumatlar YCrCb rəng fərqi məkanında mübadilə üçün istifadə olunur. 8 x 8 blok ilə təmsil olunan parlaqlıq (işıqlandırma) və rəng fərqi komponentləri haqqında rəqəmsal məlumatların üstü tamamlandı. Aşağıdakı əməliyyatlar mövcuddur: diskret kosinaya çevrilməsi; miqdarı statistik kodlaşdırma; hərəkət kompensasiyası. Kadrlardan ibarət olan rəqəmsal axın multiplekslə qidalanır.
Səs kanalı. Səs siqnal mənbəyi analoq siqnalın 44,1...96khz aralığında nümunə götürməsini təmin edir. Səs siqnalının diskret nümunələri, 16.24 bit / say aralığında olan dönüşüm bitliyi ADC-yə verilir. Səs kodlayıcı, rəqəmsal səs məlumatlarının video kodlaşdırma metoduna uyğun bir alqoritm ilə kodlanmasını həyata keçirir. Rəqəmsal səs məlumatı axını, iki axının, əlaqələndirilmiş səs kanalının və kodlayıcı kanalının əlaqələndirilməsini ehtiva edən multiplekserlə qidalanır. Kanal kodlayıcısının vəzifəsi səs-küydən qorunan və kriptovalyutalar vasitəsi ilə movlardan qorunmaq və müəllif hüquqlarına riayət etməkdir. Rabitə kanalı üç elementlə təmsil olunur: ötürücü, rabitə xətti və qəbuledici. Növlər və ağac məlumatlarının bərpası, işləmə alqoritmləri TV
52
siqnal kanalı yaratmaq üçün yuxarıda təsvir edilənlərə tərs olan bloklar
tərəfindən həyata keçirilir.
|
Sinxron maşınlar - Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti

8
Bu maşınlar həmçinin akkumulyator batareyalarından
doydurulan start mühərrikləri, sualtı qayıqların və kosmik
gəmilərin mühərrikləri kimi də istifadə olunur.
Avtomatik idarə və tənzimləmə qurğularında isə sabit
cərəyan maşınlarından elektromaşın gücləndsiriciləri, icra
mühərrikləri və taxogenerator vəzifəsində istifadə olunur.
Müasir elektrik maşınqayırması çox böyük uğurlar qa-
zanmışdır. Elektrik maşınlarının yeni seriyaları işlənmiş və
onların böyük dəqiqliklə mənimsənilməsi məsələləri araş-
dırılır, maşının energetik və digər göstəricilərini yaxşılaş-
dırmaq üçün yeni maqnit, dolaq və izolyasiya materialları
tətbiq olunur, ifrat keçiricili materialların gələcəkdə elek-
trik maşınlarında istifadə etmək üçün elmi-tədqiqat işləri
aparılır.
Yeni konstruktiv ifalı elektrik mühərrikləri və genera-
torları yaradılmışdır.
Kənd təsərrüfatında elektrik maşınları kənd təsərrüfatı
məhsullarının istehsalı və emalı müəssisələrinin (heyvan-
darlıq kompleksləri, quşçuluq fabrikaları, süd zavodları və
s.) elektrik avadanlıqlarında, mobil kənd təsərrüfatı texni-
kasında (kombaynlar, traktorlar, avtomobillər), stasionar
və səyyar ehtiyat dizel elektrik stansiyalarında tətbiq edilir.
Elektrik maşınlarının əsas növlərinin nəzəriyyəsini, on-
ların iş xüsusiyyətlərini və praktiki istifadə olunması bilik-
lərinə yiyələnən kənd təsərrüfatının elektrikləşdirilməsi və
avtomatlaşdırılması sahəsində çalışan mütəxəssislər elek-
trik avadanlıqlarının (elektrik maşın və transformatorların)
istismarını və təmirini düzgün və savadlı yerinə yetirə
bilərlər.
Kadr quruluşu - Azərbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti magistratura məRKƏZİ

Kadr quruluşu
Hər bir kadr makrobloklardan ibarət olan dilimlərə (hissə) bölünür. Makroblok 8 x 8 blok elementindən (piksel) ibarətdir. Hər bir makroblokda parlaqlıq nümunələri Y (16 x 16 piksel ölçülü şəkil sahəsindən) və eyni bölgədən götürülmüş Cr və Cb (8 x 8 piksel) xrom nümunələri olan bloklar qrupu var. Cr nümunələri olan blokların sayı alt format formatına bağlıdır: 4: 2: 0 formatında bir blok Cb və Cr, 4: 2: 2 formatda dörd: 4: 4: 4 formatda dörd.
Şəkil 3.8. Macroblok strukturları
Həm kadr, həm də sahə kodlaşdırmasının istifadə oluna biləcəyi "kadr" tipli şəkillərdə, makroblokun daxili təşkilatlanmasının iki variantı mümkündür. Kadr kodlaşdırması halında, hər bir parlaqlıq Y bloku iki sahənin alternativ sətirlərindən yaranır.
68
Şəkil 3.9. Kadr macroblok strukturları
Sahə kodlaşdırmasında hər Y bloku iki sahədən yalnız birinin xətlərindən yaranır.
Şəkil 3.10. Sahə kodlaşdırma makroblok strukturları
Kromatik bloklar Cr və Cb 4: 2: 2 və 4: 4: 4 formatlarında işlənildikdə eyni qaydalara uyğun olaraq formalaşır. Diskret kosin çevrilməsini həyata keçirmək üçün 4: 2: 0 formatını istifadə edərkən, kadr quruluşu daxilində rəng blokları təşkil edilir. İntraframe və interframe kodlaşdırması nəticəsində əldə edilmiş video məlumat axınının bütün struktur elementləri (makroblok və blok istisna olmaqla) xüsusi və unikal başlanğıc kodları ilə tamamlanır. Hər bir element aşağı səviyyəli elementlərin məlumatlarının ardınca bir başlığı ehtiva edir. Video ardıcıllığının başlığı (ən yüksək səviyyənin elementi kimi) müxtəlif əlavə məlumatları, məsələn, ölçüləri və aspekt nisbətləri, rəqəmsal məlumat axınının sürəti, kvantlaşdırma matrisi, rəngli görüntü nümunə formatı, ilkin rəng
69
və ağ koordinatları, parlaqlıq və rəng fərqi siqnalları yaratmaq üçün matris parametrləri verir.
MPEG-1-də görüntünün kodlaşdırılması prosesi yalnız JPEG texnologiyasından istifadə etməklə yalnız intraframe kodlaşdırma istifadə edərək formalaşan ilkin (Intra) bir kadrın yaradılması ilə başlayır (bəzi mənbələrdə orijinal kadr istinad adlanır). Belə kodlaşdırma üçün əməliyyatlar dəsti keçid RGB-YCrCb, 8 X8 pikselin blok meydana gəlməsi, diskret kosin transformasiyası (DCT); kvantlaşdırma matrisinin elementləri ilə təyin olunan ağırlıqlı kvantlaşdırma; əmsal matrisinin ziqzaq tarama nəticəsində əldə edilmiş bir sıra DCT əmsallarının statistik kodlaşdırılması. Proqnozlaşdırılan P-kadrlar sadəcə əvvəlki kadra nisbətən birbaşa fərqi hesablamaqla formalaşdırıla bilər. Bununla belə, belə bir texnologiya, məsələn, bütün görüntünün hamar bir şəkildə qarışdırılması halında təsirsizdir, çünki fərqlilik məlumatları kadr həcminə demək olar ki, bərabərdir. Hərəkəti qiymətləndirmək və kompensasiya etmək üçün MPEG-1 metodundan istifadə edərək daha yaxşı nəticələr əldə edilir. Onun tətbiqi ölçüsü 16 x 16 piksel olan makrobloklar səviyyəsində həyata keçirilir.
|
cərəyanın və elektrik - Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti

14
Beləliklə, sabit cərəyan maşınlarının əsas fərqləndirici
xüsusiyyəti konstruksiyasında kollektorun və lövbəri xarici
dövrə ilə əlaqələndirən sürüşkən kontaktların (fırçalar)
olmasıdır. Generatorlarda kollektor mexaniki düzləndirici,
mühərriklərdə isə lövbəri sabit cərəyan mənbəyinə qoşan
zamandan etibarən kollektor tezlik çeviricisi rolunu oyna-
yır.
Baxdığımız elementar maşın mühərrik rejimində işləyə
bilər bunun üçün lövbər dolağına kənar mənbədən sabit
cərəyan vermək lazımdır. Bu zaman dolaqdan axan cərə-
yanla sahənin qarşılıqlı təsiri nəticəsində elektromaqnit
qüvvələri və elektromaqnit moment yaranır. Maşın mühər-
rik rejimində işləyir.
İkiqütblü sabit cərəyan maşının elektromaqnit sxemi
şəkil 1.5 , a verilmişdir.
Maşının təsirlənmə dolağı statorun
N
və
S
qütblərində
yerləşir. Bu dolaqdan sabit cərəyan
I
T
keçdikdə sabit maq-
nit seli
Ф
0
yaranır. Bu selin maqnit xətləri şimal qütbün-
Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti - bet 5

11
υ və
ℓ
-in qiymətləri sabit olduğundan (1.1) düsturunu
aşağıdakı şəkildə ifadə etmək olar:
e = const B
x
(1.2)
EHQ-nın istiqaməti sağ əl qaydası ilə təyin olunur. Hər
iki naqil qütblərə nəzərən simmetrik yerləşdirildiyindən
onlarda eyni EHQ-si induksiyalanır. Bu EHQ-ri sarğının
konturu üzrə cəmlənir və buna görə baxdığımız maşında
lövbər dolağının tam EHQ-si
E = 2e
=
2B
x
ℓ
υ olur. (1.3)
Yuxarıda göstərilən ifadələrdən görünür ki, lövbər do-
lağında EHQ-nın qiyməti və istiqaməti, lövbərlə maqnit
qütbü arasındakı hava aralığındakı maqnit induksiyasından
asılıdır. Şəkildən göründüyü kimi generatorda lövbər ətra-
fındakı hava aralığında maqnit induksiyası müntəzəm sə-
pələnmir. Maqnit qütbü ortası altında maqnit induksiyası
yaxınlaşdıqca maqnit induksiyası azalır.
Sadəlik üçün fərz edirik ki, maqnit induksiyası hava
aralığında sinusoidal qanunla dəyişir (şək.1.2).
Xemminq alqoritmi - Azərbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti magistratura məRKƏZİ

Xemminq alqoritmi
Xemminq alqoritmi vasitəsilə hər hansı bir informasiyanı kodlaşdırmaq mümkündür. Onun vasitəsilə ötürmə vaxtı məlumatda bir səhvlik (məsələn,
29
maneəyə görə) yaranarsa, səhv aşkar olunur, mümkündürsə informasiya bərpa olunur. O qədər də mürəkkəb olmayan səhvliyi bərpa edə bilən Xemminq alqoritminə nəzər salaq. Olduqca yüksək miqdarda səhvi aşkara çıxara bilən alqoritmanın daha da təkmilləşmiş modifikasiyası da mövcuddur. Xemminq kodları 2 hissədən ibarət olur. Birincisi ilkin məlumatı kodlaşdıracaq, ona müəyyən hissələrdə nəzarətedici bit daxil edəcək yəni, xüsusi formada hesablanacaq. İkincisi daxil olan informasiyaları qəbul edir, nəzarətedici bit təkrardan hesablanır. Əgər informasiyada səhv yoxdursa, bu o deməkdir ki, yeni yaranan nəzarətedici bit qəbul olunanla üst-üstə gəlir. Əks təqdirdə, informasiyada səhvlər aşkar olunur, səhvlər mümkündürsə düzəliş olunur.
Nəzarətedici bitin hesablanma qaydası
Hər bir nəzarətedici bitin qiymətinin informasiya bitinin qiymətindən asılığı vardır, lakin ancaq o informasiya bitlərinin ki, onları nəzarətdə saxlayır. Nəzarətedici bitin digər bitlərdən hansına cavabdeh olduğunu anlamaqdan ötrü olduqca sadə qanunauyğunluğu anlamaq lazım gəlir: N-ci nəzarətedici bit, N mövqesindən yola çıxaraq bütün sonrakı N biti nəzarətdə saxlayır. Bu danışılanlar aşağıdakı şəkildə təsvir edilmişdir.
Nəzarətedici bitlərin nəzarət etdiyi bitlər “X” ilə göstərilmişdir. On ikinci bitə dördüncü və səkkizinci bitlər vasitəsilə nəzarət edilir. N-ci bitin bitlərdən hansının nəzarətində olduğunu bilmək üçün N 2-nin dərəcələrinə uyğun ayırmaq lazım gəlir. Nəzarətedici bitlərin qiymətinin hesablanması: nəzarətedici biti götürürük və nəzarət etdiyi bitlərdə olan birlərin miqdarına nəzər yetiririk, nəticə olaraq tam ədəd alınır. Cüt ədəd alınarsa, nəzarətedici bitə 0, əksi alınarsa, 1 veririk. Əlbəttə, bunun əks formada da edilməsi mümkündür. Yəni, əgər cüt ədəddirsə 1, əks vəziyyətdə 0.
30
2.3 Siqnalın sadə komponentlərə ayrılması. Delta funksiyası və siqnallarda yığılma əməliyyatları anlayışı
|
elektromexaniki siqnal çeviriciləri

7
rələrinin elektrik enerjisi ilə qidalandırılmasında,
elektrik
ölçü qurğularında elektrik ölçü cihazlarının yüksək gərgin-
likli və ya cərəyanlı dövrələrə qoşulmasında və s. tətbiq
edilir.
Asinxron maşınlar
, əsasən, üçfazalı mühərrik kimi isti-
fadə olunur. Quruluşunun sadəliyinə, yüksək etibarlığına
və istismarının rahat olmasına görə asinxron mühərriklər
texnikanın müxtəlif sahələrində dəzgahların, yükqaldırıcı
mexanizmlərin, kompressorların, ventilyatorların, müxtəlif
konstruksiyalı nəqletdiricilərin və başqa mexanizmlərin
intiqalı üçün çox geniş tətbiq olunur. Avtomatik idarə və
tənzimləmə sistemlərində və eləcə də məişətdə birfazalı və
ikifazalı asinxron mühərriklər,
asinxron taxogeneratorlar
və s. çox geniş miqyasda istifadə olunur.
Şək.1.1.Sadə sabit cərəyan generatoru

12
Bu halda baxdığımız maşında lövbərin bir tam dövrü
ərzində hər bir naqildə (ab və cd) iki dəfə öz istiqamətini
dəyişdirən və zaman etibarı ilə sinusoidal dəyişən EHQ
induksiyalanır. Onda ikiqütbülü maşında yaranan EHQ-nın
dəyişmə tezliyi lövbərin fırlanma tezliyinə bərabər olacaq-
dır.
f = n
Əgər maşının cüt qütblər sayı
p
qədər olarsa, onda
EHQ-nin dəyişmə tezliyi pn bərabər olacaq,
n
-
dövr/dəq.
ilə
verilərsə,
tezlik
Hs
pn
f
,
60
=
olar.
Baxdığımız sadə quruluşlu maşının lövbər dolağı tər-
pənməz fırçalar (
A, B
) vasitəsilə hər hansı bir yükə, yəni
işlədiciyə qoşularsa, onda əmələ gəlmiş qapalı dövrə üzrə
I
cərəyanı axar. Lövbər dolağının özündə bu cərəyan dəyi-
şən olub, əyrisinin forması isə eyni ilə EHQ-nın əyrisi kimi
olur. Lakin xarici dövrədən bu cərəyan yalnız
bir istiqa-
mətdə axır. Buna səbəb kollektordur.
a b c d
sarğısının şəkildə göstərilmiş vəziyyətində xarici
dövrədə cərəyanın istiqaməti
A
fırçasından
B
fırçasına doğ-
ru olacaqdır. Xarici dövrədə cərəyanın istiqamətinin müs-
Şək.1.2. Hava aralığında maqnit
induksiyasının dəyişmə əyrisi
360°
τ
τ
Т
0°
180°
B
e,i
t
Şək.1.3.Xarici dövrədə
Tibbiyot genomikasi

Doug Brutlag 2011
O’rganish
sohalari
Genlar, kasalliklar va profilaktik tibbiyotga kirish
Kasalliklar va kasalliklar bazalari
Inson genomini tartibga solish
Inson genomini tugatish
Keyingi avlod tartibini aniqlash usullari
Bioinformatika va funktsional genomika
Inson genomi ketma-ketligidagi farqlar
Strukturaviy o'zgarish: kiritmalar, o'chirishlar, transpozitsiyalar va replikatsiya
sonining o'zgarishlari.
Kasallik bilan bog'liq o'zgarishlarni aniqlash
Kasallikka sabab bo’ladigan mutatsiyalarni aniqlash
Shaxsiy Genomika
asos Hujayralari
asos Hujayralari Terapiyasi
Gen ifodasi va saraton tashxisi
Epigenetika
Dori moddalar Rivojlanishi
farmakogenomika
Axloqiy masalalar va genetik kamsitish
Doug Brutlag 2011
Dars
Talablari
• Tadqiqot topshiriqlari
• Kasallik holatlarini
taqdim etish
– Gen funksiyasining bioinformatik tahlillari
– Genom-keng assotsiatsiya tadqiqotining tavsifi
– Yakuniy loyiha (qog'oz yoki taqdimot)
• Kasallikning molekulyar asoslari
• Kasallikning yangi diagnostikasi yoki
davosi
• Genom kasalliklarida texnologik o'zgarishlar
• Genomikada
yoki tibbiyotda axloqiy, huquqiy yoki ijtimoiy
muammolar
• Kurs muhokamasida ishtirok etish
Doug Brutlag 2011
Genom ma'lumotlaridan
foydalanish
Yangi diagnostika
Mikrochiplar &
Microarrays - DNK
Gen o’qilishi - RNK
Proteomika - oqsil
Metabolizmni tushunish
Kasallikni tushunish
Nasliy Kasalliklar - OMIM
Yuqumli
Kasalliklar
Patogen
Bakteriyalar
Viruslar
MPEG-2 ISO / IEC 13818 Standart - Azərbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti...

MPEG-2 ISO / IEC 13818 Standart
Standartın 10 komponenti arasında 3 əsasını ayırmaq olar:
13818-1-sistem, 13818-2-video, 13818-3-oudio.
Spesifikasiya 13818-2, sıxılmış televiziya görüntülərinin bərpasını təmin edən kodu təmsil etmə və kodlaşdırma prosesini tənzimləyir, televiziya görüntüsünə xas olan məkan və müvəqqəti boşluğu aradan qaldıraraq video məlumat axınını sıxışdırmağı əhatə edir. Kodlaşdırma proseduru standart ilə tənzimlənmir, bu kodlayıcıların yaxşılaşdırılmasına və əks olunan görüntünün keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına imkan verir. 13818-3 dəqiqləşdirmə səs siqnalının kod təmsilini müəyyənləşdirir. Sistemin spesifikasiyası 13818-1, video və audio məlumatların vahid axına birləşdirilməsi qaydalarını müəyyən edir. MPEG-2
77
13818-1-13818-3 spesifikasiyası ilə müəyyən edilmiş formada televiziya görüntü və səs siqnallarının təqdim edilməsi standartın ən vacib xüsusiyyətidir və geniş çeşidli saxlama mühitlərində qeyd edilə bilən kompüter məlumat axını kimi video və səs axınlarını idarə etməyə imkan verir.
MPEG-2 standartı və MPEG-1 standartı arasındakı fərqlər
MPEG-1 standartının inkişafı üç əsas istiqamətdə getdi və MPEG-2 standartının ortaya çıxmasına səbəb oldu.
əsas səylər videonun sıxılması alqoritminin səmərəliliyini artırmağa yönəldilmişdir;
səs keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması;
son sənədin ölçüsünün azaldılması.
Videonun sıxılması alqoritminin səmərəliliyinin artırılması
Kadrda sürətli hərəkət edən obyektlər statik olanlara nisbətən daha effektiv işlənir. MPEG-2 standartı kadrda arxa və hərəkət edən obyektlərin ayrıca kodlaşdırılmasını təmin edir. MPEG-1 standartı 8 bitlik ADC-nin istifadəsini təmin edirsə, MPEG-2 standartı bit aralığını 11-ə qədər uzadır. Təbii ki, ADC bit dərinliyinin artması bit axınının artması ilə nəticələnir. Bitstream-də gözlənilən artımı kompensasiya etmək üçün standart, məlumatların sıxılması prosedurunun təşkili və təkmilləşdirilməsi üçün bir sıra alqoritmlərin istifadəsini təmin edir. Bunlar məlumat prioritetlərini müəyyənləşdirmək, miqyaslama (məkan və müvəqqəti), siqnal səs-küy nisbətini ölçmək və məlumatları silmək üçün alqoritmlərdir.
|
Şək.1.15. Lövbər dolağının ən sadə dövrəsi

26
Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi əgər bir paralel qola daxil
olan bütün seksiyaların E.H.Q-ri eyni istiqamətdə olarsa,
lövbər dolağının E.H.Q-si maksimum olar. Bunun üçün
fırçalar həndəsi neytralda yerləşdirilməlidir. Fırçalar əgər
qütblərin oxu üzrə yerləşərsə, dolağın ümumi EHQ-si 0
olar.
Maşının lövbər dolağının normal işləməsini təmin
etmək üçün paralel qolların E.H.Q-lərinin və müqavi-
mətlərinin bərabər olması tələb olunur.
Bu halda, hər iki
paralel qolun cərəyanı
i
a
= I
a
/2a
olar.
Sadə ilgəkvarı dolaq.
Əgər dolağın ümumi addımı
Y=1
olarsa, belə dolaq sadə ilgəkvarı dolaq adlanır. Sadə
ilgəkvarı dolağın açılış sxemini qurub, onun xüsusiyyət-
lərini təhlil edək. Bunun üçün seksiyaların sayı S və cüt
qütblərin sayı p məlum olmalıdır.
S = Z
el
= k =14
və
2P = 4
olan sadə ilgəkvarı dolağın
açılış sxemini quraq. Açılış sxemini qurarkən seksiyalar
bir sarğılı qəbul olunur. Yuvanın üst qatında qalan seksiya
tərəfi bütöv qalın xətlə, alt qatında qalan seksiya tərəfi isə
qırıq xətlə göstərilir.
Açılış sxemini qurmaq üçün dolaq addımları təyin
edilməlidir. Verilənlərə əsasən
Y
1
= Z
el
/2p
±
ε=14/4 – 1/2 = 3; Y = 1;
Y
2
= Y
1
– Y = 3 – 1 =2
Məlum addımların qiymətlərinə əsasən,
birinci yuva-
dakı seksiya tərəfindən başlayaraq dolağın açılış sxemini
qururuq (şək.1.16).
Sxemdən göründüyü kimi dolaq qapalı alınır. Bu da
lövbər dolaqlarının başlıca xüsusiyyətlərindən biridir.
Sxemdə kollektor lövhələrini çəkib onların üzərində
fırçaları göstərmək lazımdır. Bundan əvvəl
qeyd edildiyi
kimi fırçalar həndəsi neytraldakı seksiya tərəflərinə birləş-
miş, kollektor lövhələri üzərində olmalıdır. Həndəsi ney-
27
tralı təyin etmək üçün qütblərin yeri məlum olmalıdır. Bu-
nun üçün qütblərin ölçüləri və onların arasındakı məsafə
yəni qütb addımı məlum olmalıdır.
5
,
3
4
14
2
=
=
=
p
Z
el
.
Göründüyü kimi 1,4, 5, 8, 9 və 11, 12 saylı yuvalar
baxdığımız halda həndəsi neytrala yaxındır. Buna görə fır-
çalar həmin saylı kollektor lövhələri üzərində yerləşdiril-
məlidir. Eyni polyarlığa malik olan fırçalar öz aralarında
birləşdirir. Sadə ilgəkvarı dolaqda fırçaların sayı qütblərin
sayına bərabər olur. Fırçalar dolaq sayı
2a
bərabər paralel
qollara bölür (
2
a=2p)
. Bu əlamətinə görə ilgəkvarı dolaq-
ları paralel dolaqlar adlandırırlar.
İlgəkvarı dolaqlı çoxqütblü maşınlarda hər
bir paralel
qolu özünün cüt qütbü altında yerləşdirirlər.
Sadə ilgəkvarı dolaq nəzəri olaraq bərabər potensiallı
nöqtələrə malikdir. Əslində isə bu nöqtələrin EHQ-ləri heç
də həmişə bərabər olmur. Çünki, müxtəlif qütblərin altında
hava aralığının eyni olmaması, nüvə materiallarının müx-
təlif cinsli olması və s. nəticəsində ayrı-ayrı qütblərin altın-
da maqnit selinin qiyməti eyni olmur. Buna görə də dola-
14
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
12
11
13
14
-6) Qattiq disq formatlash maydonini o’rnatish

Explorer(Izlanuvchi)
2-8) Qattiq disq formatlash maydonini o’rnatish
Windows HP o’rnatilgan bo’ladi.
Fayilni xar qanday papkaga ko’chirish yoki qopiyalash mishkani o’ng tomonini bosish bilan amalga oshiriladi;Ctrl+C;Ctrl+X:Ctrl+Vtugmalarini bosish orqali yoki Drag & Drop usulidan foydalaning.
|
5) Saqlangan ma’lumotlarni qaytaris h
* Saqlash drayverini tanlang
Drayver kattalikni saqlash uchun mos kelisi kerak
4-1) Saqlangan ma’lumotlarni qaytarish
* Saqlanishi zarur bo’lgan papkani tanlang
Katta papkalar ichida joylashgan kichik papkalar xam saqlanadi
Saqlanish jarayoni boshlanishi
|
Saqlangan ma’lumotlarni qaytarish
*’Back up’ tugmasini bosing’saqlash’
|
elektomaşın generatorlar - Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti

Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti
23 07 2021 12 28 47 271 3708419 Elektrik maşınları (1)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti
|
Sabit cərəyan maşınlarının quruluşu və

17
vərəqlərdən, bəzən də 2
mm
qalınlığı olan konstruksion po-
lad vərəqlərdən stamplanaraq yığıılır. Qütbün lövbərə tərəf
yönəldilmiş tərəfində maqnit selini hava aralığından keç-
məsini asanlaşdıran qütb ucluğu vardır. Qütb ucluğu təsir-
lənmə dolağını saxlamaqla eyni zamanda lövbər çevrəsi
boyunca qütb altındakı hava aralılığında
maqnit induk-
siyasının bərabər paylanmasını təmin edir. Nüvə üzərin-
dəki dolaq yaxşı soyusun deyə çox vaxt o 2; 4 sarğacdan
ibarət olur.
Maşının bütün qütb nüvələri üzərində yerləşdirilmiş do-
laqlar öz aralarında ardıcıl birləşdirilir və yalnız 2 uc kəna-
ra çıxarılır. Bütün nüvələrin dolaqlarının birləşməsindən
alınan dolağa təsirlənmə dolağı deyilir. Əsas qütblərin sayı
cüt olur və stator çevrəsi boyunca bir-birinin ardınca gələn
qütblər müxtəlif polyarlığa malik olur. Bunu qütb dolaqla-
rını lazımı qaydada birləşdirməklə əldə edirlər. Təsirlənmə
dolağının gücü maşının nominal gücünün 0,5…3% təşkil
edir.
Əlavə qütblər
(şək.1.8).
Əsas qütblərdə olduğu kimi əlavə qütblərdə, bu və digər
formalı qütb ucluğu ilə bitən nüvədən və nüvəyə geydi-
rilmiş sarğacdan ibarət olur. Əlavə qütblər, əsas qütblərin
Məlumatların qənaətlə kodlaşdırılması metodları

2.2 Məlumatların qənaətlə kodlaşdırılması metodları
İnformasiyanın miqdarı gün keçdikcə dayanmadan artır. Bu demək olar ki, bütün fəaliyyət sahələrində mövcud vəziyyətdir. Əldə olunan informasiyaları yığcam hala gətirmək lazımdır. Məhz müasir texnologiyaların əldə edilməsinin vacibliyi burada özünü göstərir. Daşıyıcılarda informasiya mümkün olduğu qədər
25
yığcam yəni, qənaətlə saxlanılmalıdır. İnformasiyanın daşıyıcısı insanın beyni, hesablama maşınlarının yaddaşı və ya vərəqlər də ola bilər. İnformasiyanın daşıyıcısına adətən real obyektlər barəsində saxlayıcı deyirik. Məsələ odur ki, informasiyalar müstəqil şəkildə daşıyıcıdan kənarda var olan deyil. Daşıyıcının məzmunu əslində elə informasiyadır. İnformasiyanın alınması, daşıyıcını “oxumaq” mənasına gəlir. Əgər söhbət informasiyaların yığcam təqdim olunması metodları barəsində gedirsə, bu vaxt hər şeydən əvvəl, daşıyıcının vəziyyətini dəyişdirmək fikirdə tutulur. Qənaətlə kodlaşdırma informasiyanın yığcam şəkildə göstərilməsi deməkdir. Qənaətlə kodlaşdırma alqoritmi 1837-də S.Morze tərəfindən təklif olunub. Ancaq bu texnologiyanın inkişaf vaxtı kimi informasiya nəzəriyyəsinin meydana gəldiyi 20-ci əsr qırxıncı illər hesab edilir. 1837-ci ildə S.Morze informasiyanın uzaq məsafədən göndərilməsi üçün ilk vasitəni, yəni teleqrafı yaratmışdır. Teleqraf məlumatları elektrik siqnalların ardıcıllığıdır ki, siqnallar bir teleqrafdan məftil ilə digər teleqrafa daşınır. S.Morze kod yaratmışdır ki, burada informasiya üç simvol vasitəsilə verilir: uzun siqnallar tirelərlə
qısa siqnallar nöqtələr vasitəsilə
pauzalar isə hərfləri ayırmaq üçün siqnalın olmamasıdır.
Kodlaşma dəqiq şəkildə müəyyən edilən qayda ilə, simvol toplusundan istifadəsi ilə aparılır.
Diskret məlumatların itkisiz qənaətlə kodlaşdırılması metodları
Diskret məlumatlardan ibarət ardıcıllığın itkisiz qənaətlə kodlaşdırılmasını şərti şəkildə 3 qrupa ayırmaq mümkündür: statistik metodlara
lüğət üsullarına
kontekstual üsullara.
İlk 2 qrup olduqca çoxdur, demək olar ki, hər biri diskret informasiyanın qənaətlə kodlaşdırılmasında olan yanaşmaları göstərir. 3-cü tip üsul olduqca geniş yayılıb, ancaq informasiyanın modeli növünü təsnifləşdirmək heç də asan deyil. İndiki
26
zamanda kontekst qrupa əsas metodlar olaraq ikisi əlavə olunmuşdur, bunlardan biri lüğət modelidir, digərinin nə statistik modelinə, nə də lüğətə aidiyyatı yoxdur.
|
Şək.1.5. İkiqütblü generatorun elektromaqnit sxemi (a)

|
Şək.1.5. İkiqütblü generatorun elektromaqnit sxemi (a)Bog'liq 23 07 2021 12 28 47 271 3708419 Elektrik maşınları (1)Şək.1.5. İkiqütblü generatorun elektromaqnit sxemi (a)
lövbər dolağının ekvivalent sxemi (b): 1-gövdə; 2-təsirləndir-
mə dolağı; 3-əsas qütb; 4-lövbər; 5-fırça; 6-lövbər dolağı
b)
i
a
, E
i
a
, E
I
S
N
RR
yük
ω
a)
1
2
3
4
5
6
Ф
o
N
S
ω
15
dən çıxıb silindrik rotordan keçib cənub qütbünə daxil
olaraq gövdədə qapanır.
Rotor fırlanan zaman onun üzərində yerləşmiş dolaqda
EHQ induksiyalanır. Buna görə sabit cərəyan maşınında
rotor lövbər adlanır. Maşının konstruksiyası isə çevrilmiş
sinxron maşının konstruksiyasına oxşar olar. Lövbər fır-
lanarkən dolağın naqilləri bir qütbdən digər qütbə doğru
yerlərini dəyişir və bunlarda yaranan EHQ-ri dəyişən olur.
Lakin hər bir qütbün altındakı sarğılar sayı dəyişməz olur.
Bu halda bir qütbün altındakı sarğılarda induksiyalanan
cəmi EHQ-nın istiqaməti dəyişmir və onların qiymətləri
təqribən sabit qalır. Bu EHQ (düzlənmiş) lövbər dolağın-
dan sürüşkən kontaktların köməyilə xarici dövrəyə verilir.
Lövbər dolağı qapalı və simmetrik yerinə yetirilir
(şək.1.5,b), fırça kontaktları onu EHQ-ləri bərabər olan iki
paralel qoşulmuş hissəyə (paralel qollara) ayırır. Hər pa-
ralel qola daxil olan sarğıların hamısında induksiyalanan
EHQ-lərinin istiqamətləri eyni tərəfə olmalıdır, əks halda
lövbərin EHQ-dən tamamilə istifadə etmək olmaz. Bura-
dan aydın olur ki, fırçalar maşının qütblər oxuna perpen-
dikulyar olan lövbər oxu üzərində yerləşdirilməli və xarici
dövrə ilə birləşməlidir. Həmin bu ox üzərində duran lövbər
sarğılarında EHQ induksiyalanmadığı üçün bu oxa maşının
həndəsi neytralı deyilir.
Əgər maşın generator rejimində işləyirsə kollektor və
onun səthində sürüşən fırçalar birlikdə düzləndirici olur.
Mühərrik rejimində lövbəri sabit cərəyan mənbəyinə qoşan
zaman o elektrik enerjisini mexaniki enerjiyə çevirir, bu
halda kollektor və kontaktlar birlikdə bir tezlik çeviricisinə
çevrilir.
Xarici yük olmadıqda lövbərin paralel qollarından
i
a
cərəyanı axmır, bu halda qollarda induksiyalanan EHQ-ri
bir-birini kompensasiya edir. Yük qoşduqda isə lövbərin
dolağında hər paralel qoldan axan cərəyan əmələ gəlir.
|
| |
Məlumat axını elementləri - Azərbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti magistratura məRKƏZİ

Məlumat axını elementləri
Video axını rəqəmsal formada təqdim etmək üçün tərtibatçılar bir çox problemi həll etməli oldular. Ən böyük çətinlik mövcud analoq formatları (PAL, SECAM, NTSC) ilə uyğunluq problemi idi. CCIRR-601 standartı video axınları üçün 720 x 576 x 25 kv /san (PAL ilə uyğun), 720x 480 x 30 (NTSC ilə uyğun) əsas xüsusiyyətlərini təyin etdi. 13818-2 dəqiqləşdirmə ilə müəyyən edilmiş video məlumat axını, müəyyən sintaktik və semantik qaydalara uyğun olaraq elementləri qurulmuş və bir-birləri ilə birləşdirilmiş iyerarxik bir quruluşdur. Bu iyerarxik quruluşun 6 növü var: video ardıcıllığı; şəkillər qrupu; görüntü; dilim;makroblok; blok.
Üst səviyyəli video ardıcıllığı.
Televiziya görüntüsünün ardıcıl kadrıdır. MPEG-2 standartı, mütərəqqi və aralı tarama ilə kadrların ardıcıllığını formalaşdırmağı əhatə edir. Birləşdirildikdə bir sıra televiziya sahələri yaranır. Emal zamanı sahələr ayrıca kodlana bilər. Ayrı
80
bir kodlaşdırma nəticəsində "sahə" tipli bir şəkil meydana gəlir. Televiziya kadrı
kimi kodlanan iki sahə də kadr tipli bir görüntü yaradır. Çarpaz taranma ilə
formalaşan bir ardıcıllıqla, "sahə" növünün şəkilləri ilə yanaşı, "kadr" tipli şəkillər
də ola bilər. Proqressiv tarama kadrlarından əmələ gələn ardıcıllıqlar yalnız kadr
kadrınıngörüntülərini ehtiva edir.
Videoaxını
Şəkil 3.14.Video axının quruluşu
MPEG-2 standartında (MPEG-1 standartında olduğu kimi), kadrarası və kadrlararası kodlaşdırma və video məlumat axınının formalaşması üçün üç növ şəkillər istifadə olunur: I, P və B. Yuxarıda qeyd edildiyi kimi,standart bu kadrlardan dəyişən uzunluqlu qruplar yaratmağa imkan verir.
Elementar axında görüntünün ötürülməsi qaydası.
Sıxılma nəticəsində orijinal şəkilləri təmsil edən məlumatların miqdarı azalır. MPEG-2 standartı kodlaşdırma prosesini özü tənzimləmir, buna görə içindəki şəkillər sıxılmış görüntü məlumatlarının - giriş bloklarının dekodlanması nəticəsində nəzərə alınmır.
Kodlanmış məlumatlar
81
I kadr
B
B
P kadr
B
B
P kadr
B
B
I kadr
-
I kadr
|
P kadr
|
B
|
B
|
P kadr
|
B
|
B
|
P kadr
|
B
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
right
  
info - Qabul qildi: begulov olmos

|
Qabul qildi: begulov olmos
|
bet | 3/3 | Sana | 26.12.2023 | Hajmi | 329,75 Kb. | | #128536 |
Bog'liq 9iaZvX6g1OnzDdMiWy3JLFRNadaGArP3right
info
left
4.3-rasm. Binar daraxt elementining tuzilishi
19-variant
Binar daraxtda berilgan tugungacha bo‘lgan masofani aniqlashning algoritmi va dasturini keltiring
Dastur kodi
Binar daraxtda berilgan tugunga bo‘lgan masofani topish uchun recursive (qaytarish) algoritmni ishlatish mumkin. Bu algoritm tugunni topish uchun kerak bo‘lgan qidirishning har safarida bir qadam qo‘shib, tugunni alohida o‘rnatilgan qidirishning ichidan o‘tkazadi.
#include
using namespace std;
struct Node {
int data;
Node* left;
Node* right;
Node(int value) {
data = value;
left = right = nullptr;
}
};
int findDistance(Node* root, int target) {
if (root == nullptr) {
return -1; // Tugun topilmadi
}
if (root->data == target) {
return 0; // Tugun topildi, masofa 0
}
int leftDistance = findDistance(root->left, target);
int rightDistance = findDistance(root->right, target);
if (leftDistance >= 0) {
return leftDistance + 1; // Tugun topildi, masofa qo‘shiladi
} else if (rightDistance >= 0) {
return rightDistance + 1; // Tugun topildi, masofa qo‘shiladi
} else {
return -1; // Tugun topilmadi
}
}
int main() {
// Binar daraxt yaratish
Node* root = new Node(10);
root->left = new Node(5);
root->right = new Node(15);
root->left->left = new Node(2);
root->left->right = new Node(7);
root->right->left = new Node(12);
root->right->right = new Node(20);
int targetNodeValue = 7; // Qidiriladigan tugun qiymati
// Berilgan tugunga bo‘lgan masofani topish
int distance = findDistance(root, targetNodeValue);
if (distance >= 0) {
cout << "Tugun " << targetNodeValue << " ga bo‘lgan masofa: " << distance << endl;
} else {
cout << "Tugun topilmadi" << endl;
}
return 0;
}
|
| |
Oʼsimlik va hayvonlardagi mavsumiy uzgarishlar

|
Oʼsimlik va hayvonlardagi mavsumiy uzgarishlar
|
bet | 4/4 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 52,05 Kb. | | #155631 |
Bog'liq SH.QAYUMOV EKOLOGIYA (копия) - 3 Oʼsimlik va hayvonlardagi mavsumiy uzgarishlar
- Oʼsimlik va hayvonlarning oʼsishi hamda rivojlanishida Fotodavriylikning roli. Muhit sharoitining davriy oʼzgarishi natijasida oʼsimliklar va hayvonlarning fiziologik holatida yil boʼyicha katta oʼzgarishlar roʼy beradi. Аgar tirik organizmlar yil davrlariga moslashmasa, ular nobud boʼlishi mumkin. Masalan, tinim bosqichlari qishgacha shakllanib boʼlsa, individlar nobud boʼladi.
- Kishga tayyorgarlikdagi biologik jarayonlar yozda — havo va tuproqda harorat hali baland boʼlganida boshlanadi.
- Tirik organizmlardagi mavsumiy sikllarning boshqarilishida kun uzunligining oʼzgarishi ham muhim ahamiyatga ega.Kun uzunligining jonli organizmlarga koʼrsatadigan taʼsiri Fotodavriylik deyiladi. Uning hosil boʼlishi kuchli yorugʼlik bilan taʼminlanishiga emas, balki sutkada kunduzning kechasi bilan almashib turish ritmiga bogʼliqdir.
Tirik organizmlarning fotodavriy ravishda taʼsirlanishi ularning noqulay sharoitlar taʼsiriga moslanishi katta ahamiyatga egadir. Sutka davomida sunʼiy yoritilgan yoki kun uzunligi 15 soatdan oshgan joydagi qayin oʼsimligining urugʼ koʼchatlari uzluksiz oʼsadi va bargini toʼkmaydi. Аmmo sutkasiga 10—12 soat yoritilganda, bu koʼchatlarning oʼsishi hatto yozda ham toʼxtab qoladi va tez orada bargini ham toʼkadi. Kuzning qisqa kuni taʼsirida asta-sekin qishki tinim davriga oʼtadi. Barg toʼkadigan aksari daraxtlar: tol, oq akatsiya, eman va qoraqayin uzun kunda doimo yashil turadi. - Tirik organizmlarning fotodavriy ravishda taʼsirlanishi ularning noqulay sharoitlar taʼsiriga moslanishi katta ahamiyatga egadir. Sutka davomida sunʼiy yoritilgan yoki kun uzunligi 15 soatdan oshgan joydagi qayin oʼsimligining urugʼ koʼchatlari uzluksiz oʼsadi va bargini toʼkmaydi. Аmmo sutkasiga 10—12 soat yoritilganda, bu koʼchatlarning oʼsishi hatto yozda ham toʼxtab qoladi va tez orada bargini ham toʼkadi. Kuzning qisqa kuni taʼsirida asta-sekin qishki tinim davriga oʼtadi. Barg toʼkadigan aksari daraxtlar: tol, oq akatsiya, eman va qoraqayin uzun kunda doimo yashil turadi.
|
| |
2-Mustaqil ish uchun mavzular

2-Mustaqil ish uchun mavzular
1. Kompyuter tarmoqlarining standart texnologiyalari.
2.
Tarmoq arxitekturalari
3.
OSI etalon modeli
4. Zamonaviy kompyuter tarmoqlari.
5. TCP/IP protokollar steki
6. Multimediyali tarmoq texnologiyalarida uzatishlar.
7. Lokal tarmoqlar va ularning qurilish usullari.
8. Shahar tarmoqlari va ularning qurilish usullari
9. Intrenet- global kompyuter tarmog’i
10. Kompyuter tarmoqlarining turlari va klasifikatsiyalari
11. Global tarmoqlar va ularning qurilish usullari
12. IPv4 va IPv6 protokollari
13. Tarmoq pog’onasi.
14. Mobil aloqa tarmoqlari.
15. Abonent kirish tarmoqlari
16. Kliyent-server arxitekturalari
17. Internet asosiy protokollari
18. Kompyuter tarmoqlarining texnik ta’minoti
19. Lokal hisoblash tarmog’ining tashkil etuvchilari.
Lokal tarmoq topologiyasi
20. Simsiz sensor tarmoqlari
21. Tarmoq xavfsizligi.
22. Tarmoq operatsion tizimlari.
23. Telekommunikatsiya texnologiyalari haqida tushunchalar
24. Kompyuter tarmoqlarining dasturiy ta’minoti
25. Lokal standart tarmoq turlari.
26. Intranet va uni yaratish texnologiyalari.
27. Internet xizmatlari va uning dasturiy ta’minoti
28. Multimediya bilan ishlashda tarmoqlardan foydalanish
29. Tarmoqda ma’lumotlar havfsizligining uskunaviy va dasturiy ta’minoti
30. Kommutatsiyalashning umumiy vazifasi. Marshrutlash va ma’lumotlarni
harakatlantirish.
Daraxtsimon maʻlumotlar tuzilmalari. Taʻriflar va xususiyatlar. Daraxtlar klassifikatsiyasi. Daraxt ko’ruvi

Daraxtsimon maʻlumotlar tuzilmalari. Taʻriflar va xususiyatlar. Daraxtlar
klassifikatsiyasi. Daraxt ko’ruvi (obxod dereva)
1. Daraxtsimon ma’lumotlar tuzilmasini e’lon qilish va ular ustida bajariladigan
amallarga doir masalalar yechish.
2. Daraxtlar klassifikatsiyasi.
3. Daraxt
ko’ruvi (obxod dereva)
Uzellar (elementlar) va ularning munosabatlaridan iborat elementlar
to‟
plamining ierarxik tuzilmasiga daraxtsimon ma‟
lumotlar tuzilmasi
deyiladi.
Daraxt – bu shunday chiziqsiz bog‟langan ma‟lumotlar
tuzilmasiki, u quyidagi belgilari
bilan tavsiflanadi:
- daraxtda shunday bitta element borki, unga boshqa elementlardan murojaat yo‟q. Bu
element daraxt ildizi deyiladi;
- daraxtda ixtiyoriy element chekli sondagi ko‟rsatkichlar
yordamida boshqa tugunlarga
murojaat qilishi mumkin;
- daraxtning har bir elementi faqatgina o‟zidan oldingi kelgan bitta element bilan
bog‟langan.
Binar daraxtlarni qurish
Binar daraxtda har bir tugun-elementdan ko‟pi bilan 2 ta shox chiqadi.
Daraxtlarni
xotirada tasvirlashda uning ildizini ko‟rsatuvchi ko‟rsatkich berilishi kerak. Daraxtlarni
kompyuter xotirasida tasvirlanishiga ko‟ra har bir element (binar daraxt tuguni) to‟rtta
maydonga ega yozuv shaklida bo‟ladi, ya‟ni kalit maydon,
informatsion maydon, ushbu
elementni o‟ngida va chapida joylashgan elementlarning xotiradagi adreslari saqlanadigan
maydonlar.
Daraxt hosil qilinayotganda, otaga nisbatan chap tomondagi o‟g‟il qiymati kichik kalitga,
o‟ng tomondagi o‟g‟il esa katta qiymatli kalitga ega bo‟ladi.
Har safar daraxtga yangi
element kelib qo‟shilayotganda u avvalambor daraxt ildizi bilan solishtiriladi. Agar element
ildiz kalit qiymatidan kichik bo‟lsa, uning chap shoxiga, aks holda o‟ng shoxiga o‟tiladi.
Agar o‟tib ketilgan shoxda tugun mavjud bo‟lsa, ushbu tugun bilan ham solishtirish amalga
oshiriladi, aks holda, ya‟ni u shoxda tugun mavjud bo‟lmasa,
bu element shu tugunga
joylashtiriladi.
Masalan, daraxt tugunlari quyidagi qiymatlarga ega 6, 21, 48, 49, 52, 86, 101. U holda binar
daraxt ko‟rinishi quyidagi 1-rasmdagidek bo‟ladi:
1-rasm. Binar daraxt ko‟rinishi
Natijada, o‟ng va chap qism daraxtlari bir xil bosqichli tartiblangan binar daraxt hosil qildik.
Agar daraxtning o‟ng va chap qism daraxtlari bosqichlarining farqi birdan kichik bo‟lsa,
bunday daraxt ideal muvozanatlangan daraxt deyiladi. Yuqorida hosil qilgan binar
daraxtimiz ideal muvozanatlangan daraxtga misol bo‟ladi
Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti - bet 109

|
Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar UniversitetiBog'liq 23 07 2021 12 28 47 271 3708419 Elektrik maşınları (1)
269
Orucov Yaşar Behbud oğlu
Abbasov Qiyas İmran oğlu
Gözəlov Səyad Məmməd oğlu
Ələkbərova Nailə Cabbar qızı
Elektrik maşınları
D Ə R S L İ K
Nəşryyatın redaktoru:
Korrektor:
Yığılmağa verilmişdir ____ 2014 cü il
Çapa imzalanmışdır ____ 2014 cü il
Kağız formatı 210 x297 1/4 . Uçot nəşr vərəqi 7.
Kağız № 1 Tiraj 150 Sifariş – ___ .
Qiyməti müqavilə yolu ilə.
Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin mətbəsi.
Gəncə şəhəri.
270
271
272
|
| |
Stanoklarning asosiy tarkibiy qismlari

|
Stanoklarning asosiy tarkibiy qismlari
|
bet | 3/6 | Sana | 21.07.2024 | Hajmi | 13,57 Mb. | | #268141 |
Bog'liq 1-mavzu (metall kesuvchi dastgohlar va ularning tasnifiStanoklarning asosiy tarkibiy qismlari
Umumiy holda xar qanday metall kesuvchi stanok quyidagi asosiy qismlardan tashkil topadi:
- Energiya manbayi (elektr, gidravlik va ba’zan pnevmatik dvigatellar, ulardan eng ko‘p o‘zgaruvchan tokda ishlaydigan bir va ko‘p tezlikli asinxron hamda o‘zgarmas tokda ishlaydigan elektr dvigatel- lar tarqalgan).
- Uzatish qurilmalari energiyani dvigateldan bajaruvchi ishchi organlariga uzatish uchun xizmat qilib, ular mexanik, gidravlik va elektr asoslarida yaratilgan bo‘lishi rnumkin. Uzatish qurilmalariga stanok ish chi organlarining tezligi va harakat yo'nalishini o‘zgartirib beruvchi, shuningdek stanokni ishga tushirish, ishdan to'xtatish va tormozlash ishlarini bajaruvchi mexanizmlar kiradi.
3. Ish bajaruvchi organlar kesuvchi asbob va ishlanadigan zagotovkani o'matish va mahkamlash uchun xizmat qiladi. Ko‘pincha bunday organlar shpindel, support, stol, asboblar kallagi va boshqa ko‘rinishlarda bo‘ladi.
4. Boshqarish qurilmalari - ishchi yoki stanokni boshqarish sistemasi vositasida ishlov berishning berilgan texnologik siklini amalga oshirish uchun xizmat qiladi.
5. Stanokning tayanch sistemasi stanokning korpus elementlari- dan tashkil topib, ularda ishlov berish mobaynida kesuvchi asbob va zagotovka orasida paydo bo'ladigan kuchlar uchrashadi. Stanokning korpus elementlariga stanina, stoykalar, traversalar, oraliq plitalari hamda kuch kallaklari, tezliklar va surishlar qutilari, orqa babka, supportlar, stollar, planshaybalar va shunga o‘xshash qismlarning korpuslari kiradi. Ularga qo‘yiladigan asosiy talab — stanokning ish jarayonida o‘zlarining geometrik shakllarini o‘zgartmay saqlashdir. Bu talab konstruksiyalarning yuqori darajadagi bikirligi va vibratsiyalargachidamliligi, yo‘naltiruvchi qismlarining ishqalanishga chidamliligi bilan amalga oshiriladi.
Metall qirquvchi dastgohlarning turlari va klassifikatsiyasi, markalanishi
Zamonaviy metallqirqish dastgohlarga qo’yilgan asosiy talablarni quyidagicha belgilash mumkin:
- Ishlab chiqarilayotgan detalga talab qilingan shakli va o’lchamlarini aniqligini, xamda ishlab chiqarilgan yuza sifatini ta’minlagan xolda mumkin bo’lgan maksimal unumdorlikka ega bo’lishi.
- Boshqarishning oddiyligi va qulayligi.
- Mumkin bo’lgan kichik metall sarfi va tashqi o’lchamlari.
- Dastlabki narxi va ishlatish sarfi kichikligi.
- Konstruktsiyasini texnologiyaviyligi.
|
| |
3M263Ф2 - Tokarlik dastgohlari haqida ma’lumot

|
Tokarlik dastgohlari haqida ma’lumot
|
bet | 2/6 | Sana | 21.07.2024 | Hajmi | 13,57 Mb. | | #268141 |
Bog'liq 1-mavzu (metall kesuvchi dastgohlar va ularning tasnifi3151
|
3M263Ф2
|
4
|
ELEKTR-FIZIKAVIY VA ELEKTR-KIMYOVIY ISHLOV BERISH
| |
4Д772Э
|
4А423ФС
|
5
|
TISH VA REZBALARGA ISHLOV BERUVCHI
| |
5Д32
|
5В702ВФ2
|
6
|
FREZALASH
|
6
|
6Н82Г
|
6А76РМФ2
|
7
|
RANDALASH, O’YISH VA SINDIRISH
|
15
|
7M36
| |
8
|
KESIB AJRATUVCHI
|
4
|
862
| |
9
|
HAR XIL
| | | |
Dastgoh turlari va markalanishi.
Qabul qilingan klassifikatsiya bo’yicha dastgohlar 9 guruxga bo’linadi. Xar bir guruh 9 turga bo’linadi. Dastgozlar uch-to’rt raqamdan iborat indeks bilan belgilanadi. Birinchi raqam – dastgoh guruhini belgilaydi. Ikkinchi raqam – turini belgilaydi. 3 va 4 raqamlar – dastgohning muhim o’lchamlari bilan bog’langan. Indeksdagi harf dastgohning asosiy modelining modifikatsiyasini belgilaydi.
Dastgohlarni guruhlari:
Dastur bo'yicha boshqariladigan stanoklar uchun quyidagi indek satsiya qabul qilingan: Ц - siklli boshqaruv; Ф1 - raqamli indeksatsiya, shuningdek koordinatalar oldindan teriladi; Ф2 - pozitsion sistema bo'yicha raqamli dastur bo‘yicha boshqaruv; ФЗ - konturli sistema bo‘yicha raqamli dastur bo‘yicha boshqaruv; Ф4 - kombinatsiyalashgan sistema bo‘yicha raqamli dastur bo‘yicha boshqaruv.
|
| |