-§. Elektron darsliklarning ta'limdagi roli va uni yaratish muammolari

|
-§. Elektron darsliklarning ta'limdagi roli va uni yaratish muammolari
|
bet | 10/20 | Sana | 28.12.2023 | Hajmi | 103,71 Kb. | | #128887 |
Bog'liq Tegidan tashqari bu bo‟limning qolgan barcha teglari ekranda aks-fayllar.org (1)2.2-§. Elektron darsliklarning ta'limdagi roli va uni yaratish muammolari.
Respublikada elektron o„quv adabiyotlaridan foydalanishga mo„ljallangan axborot texnologiyalari vositalarini rivojlantirish, shuningdek, masofadan turib o„qitishni tashkil etish bo„yicha salmoqli ishlar olib borilmoqda. Elektron adabiyotlar yaratishning ilmiy-uslubiy tomonlari ko„pgina olimlar tomonidan tadqiq etilmoqda. 2004 yildan e'tiboran elektron o„quv adabiyotlaridan foydalanishning ikkinchi tajriba-sinov bosqichi boshlanishiga qaramay, ta'lim muassasalari uchun elektron darslik yaratish bo„yicha ishlar ancha sust ketmoqda. Bu ham bo„lsa elektron darslik yaratish uslubiyati, uning tuzilishi, o„z ichiga oladigan komponentalarining aniq bir tizimga solinmaganligida bo„lsa kerak. Elektron o„quv adabiyotlarining uchinchi – o„quv jarayonida keng foydalanish bosqichiga o„tib, o„quv adabiyotlarning yangi avlodini keng ishlab chiqarish va ta'lim muassasalarini ta'minlash uchun ushbu yo„nalishdagi vazifalarni jadallashtirish hozirgi kunning dolzarb vazifalaridan hisoblanadi. Ushbu vazifalardan biri fanlardan elektron darslik yaratishdir.
Darslik – davlat ta'lim standarti, o„quv dasturi, uslubiyati va didaktik talablari asosida belgilangan, muayyan o„quv fanining mavzulari to„liq yoritilgan, tegishli fan asoslarini mukammal o„zlashtirilishiga qaratilgan hamda turdosh ta'lim yo„nalishlarida foydalanish imkoniyatlari hisobga olingan nashrdir.
Elektron darslik esa, yuqoridagi talablarni hisobga olgan holda, kompyuter texnologiyasiga asoslangan o„quv uslubini qo„llashga, mustaqil ta'lim olishga, hamda fanga oid o„quv materiallar, ilmiy ma'lumotlarning har tomonlama samarador o„zlashtirilishiga mo„ljallangan bo„lib: - o„quv va ilmiy materiallar faqat verbal (matn) shaklida; - o„quv materiallar verbal (matn) va ikki o„lchamli grafik shaklda; - multimedia (multimedia – ko„p axborotli) qo„llanmalar, ya'ni ma'lumot uch o„lchamli grafik ko„rinishda, ovozli, video, animatsiya va qisman verbal (matn) shaklida; - taktil (his qilinuvchi, seziladigan) xususiyatli, talaba (talaba, tinglovchi) ni «ekran olamida» stereo nusxasi tasvirlangan haqiqiy olamga kirishi va undagi ob'ektlarga nisbatan harakatlanish tasavvurini yaratadigan shaklda ifodalanadi.
Ta'lim texnologiyasi markazida talaba (talaba), texnologiya mazmunida – talaba(talaba)lar tomonidan mustaqil ravishda ta'lim olish qobiliyatini rivojlantirish; o„quv faoliyat asosida hamkorlik yotadi.
Elektron darslik ishlab chiqishda uchta asosiy komponent: o„quv materialni bayon etish, amaliy mashg„ulotlar bajarish va teskari aloqa (talabalar tomonidan bilimlarni o„zlashtirganlik darajasini aniqlash jarayoni) e'tiborga olinishi kerak.
Elektron darslik bilan ta'limning eng qulay ssenariysini tanlashni ta'minlaydigan interfaol tartibda ishlash talabalar bilim olishini faollashtiradi.
Elektron darslik abstrakt mavjudotlar uchun emas, balki shaxs bilan ishlashga mo„ljallangan. Talaba o„zining qobiliyati, fanga qiziqishi va uning tayyorgarlik darajasiga qarab ta'lim usulini tanlashi kerak.
Elektron darslik yaratishda WEB texnologiyalardan unumli foydalaniladi. Bu texnologiyaning qurollari sifatida Front Page va Domino tizimlarini, HTML va DHTML tillarini keltirish mumkin.
Intellektual ta'lim tizimlarining maqsadi, o„qitish foydalanuvchi va o„qitish strategiyasi sohasidagi bilimlardan foydalangan holda, shaxsni o„rganish va o„rgatishdir.
Intellektual ta'lim tizimlari texnologiyasidagi mavjud konsepsiyalarni moslashuvchanlik bo„yicha quyidagi turlarga ajratish mumkin: moslashgan, moslashtiriladigan va moslashuvchan.
Moslashgan (adapted) gipermedia – tizimlari.
Moslashtiriladigan gipermedia – tizimlari.
Moslashuvchan (adaptive) gipermedia – tizimlari.
Bugungi kunning eng asosiy vazifalaridan biri turli predmet sohasini o„z ichiga olgan bilimlar omborini yaratish deb hisoblash mumkin.Yangi axborot texnologiyalarini ta'limga tatbiq etish ta'limda an'anaviy o„qitish jarayonidan talabaning o„zi ta'lim jarayonini borishini aniqlaydigan yangi jarayoniga o„tishni ta'minlaydi.
Katta oshkoralikda o„tadigan bu jarayon kelajakda ta'lim tizimida keskin inqilob qilishga qodir bo„ladi. Ko„pchilik iqtidorli talabalar o„zlarining qobiliyati va qiziqishiga ko„ra mos ravishda mustaqil bilim olish imkoniyatiga ega bo„ladilar. Ta'limning bunday ochiq tizimida chuqur bilimga ega bo„lgan o„qituvchilari bilimlarini talabalarga yetkazishda anchagina qiyinchiliklarni yengishga to„g„ri keladi.
Hozirgi kunda ta'lim muassasalarining hammasida ham kompyuterli ta'lim hozircha bemalol deyish mumkin emas. Elektron darslik yaratish borasida anchagina ishlar qilanayotgan bo„linsada, hali elektron darsliklarga yetishishda, oddiy kutubxonaning kitoblariga ega bo„lishdek, ochiq tizimlar mavjud emas. Albatta, ta'lim tizimini rivojlanishi bilan bunday kamchiliklar asta-sekin yo„qolib boradi.
|
| |