kafedrasi mudiri - O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan

|
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan
|
bet | 23/24 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 1,85 Mb. | | #138478 |
Bog'liq Jumanazorov Shukurali Tashmamatovich-1kafedrasi mudiri
Jumanazorov Shukurali Tashmamatovichning “Filolog talabalarga nemis tili grammatikasini o’qitishda AKT dan foydalanish metodikasi” mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasiga
ICHKI TAQRIZ
Bugungi kunda oʻqituvchiga qoʻyiladigan muhim talablardan biri ham ilgʻor pedagogik texnologiyalar bilan tanishish, amalda qoʻllash va shular orqali bolalarni mustaqil fikrlashga oʻrgatishdan iborat. Uzluksiz taʼlim tizimining hamma boʻgʻinlarida ham oʻqituvchi dars jarayonida noanʼanaviy darslarda pedagogik texnologiyalardan foydalanadi, lekin pedagog o’qituvchilar xorijiy tillarni talabalarga oʻrgatishda xorijiy til oʻqituvchisi oʻquvchilarning psixologik, pedagogik va fiziologik rivojlanish qoidalarini bilib, oʻrganib darsning maqsad va mazmunidan kelib chiqib, pedagogik texnologiyalarni darsda qoʻllash maqsadga muvofiqdir.
Ta’lim jarayoniga zamonaviy — kommunikatsion texnologiyalarni olib kirish ulardan maqsadli va to’g’ri, unumli foydalanish, ular orqali o’quvchida chet tiliga bo’lgan qiziqishni orttirish, o’qitish samaradorligini oshirish eng muhim masala hisoblanadi. Bu orqali ta’limning innavatsion texnologiyalaridan foydalanishga imkoniyat tug’iladi va talab ortadi. Chet tilini o’qitish jarayonida turli xil jadvallardan foydalanishning ham samarasi yuqoridir. Ta’lim jarayonida jadvallardan foydalanib, o’quvchilar ma’lum bir grammatik qoidani,masalan, zamonlardan foydalanib gaplar tuzish, yangi so’zlarni joylashtirib chiqishi mumkin. AKT sinovida grammatik qoidalarni yaxshi bilib olish juda muhim."Kompyuter texnologiyalari, shuningdek, o'qitishning yangi usullarini ishlab chiqish, amalga oshirish va asoslash bilan bog'liq yangi didaktik muammolarni hal qilishdir." Dissertatsiyada shu ko’rsatib o’tilganki, AKT grammatik kompetensiyasini baholashda qo'llaniladigan eng yaxshi poydevorlaridan biridir.
Dissertasiya kirish, uch bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘xatidan iboratdir.
Magistrlik dissertatsiyasining birinchi bobi tadqiqod mavzusiga doir nazariyalarning tanqidiy tahlili yoritib berilgan. Ilmiy adabiyotlarni tahlil qilish
natijasida grammatik komptensiyasini shakllantirishga bo’lgan fikrlar bayon etilgan. Bu borada ko’plab olimlarning turlicha fiklari taqqoslangan. Bundan tashqari chet el olimlaridan Ebner Y., Kobner G., Lotte D.S., Kalinin A.V., Lornson T., Danilenko V.P., Shanskiy N.M., Leychik V.M., Kreytor A.M., Moiseev A.I., Miskevich G.I., Vlasov A.V., Vasilyeva N.V., Golovin B.N., Superanskaya A.V., Podolskaya N.V. kabilarning ilmiy nazariyalari bilan bir qatorda o‘zbek olimlaridan Hojiyev A., Dadaboyev H., Bektemirov X., Begmatov E., Doniyorov R., Rajabov N., Rahmatullayev Sh., Raxmonov N., Mutallibov S. va boshqa bir qator olimlarning ilmiy asarlari, ishlari o‘rganilib chiqilib manba sifatida foydalanildi.
Dissertatsiyaning ikkinchi bobida Chet tillarni o‘qitish metodikasi ham boshqa fanlar kabi o‘zining o‘rganish ob’ektiga ega bo‘lib, uning vazifa va maqsadlarini belgilaydi, tadqiqot usullarini o‘zlashtiradi. Pedagogik tadqiqot metodi ana shu hodisalarni amaliy va nazariy asoslash, qonuniyatlarini yoritish shaklidir. Nemis tilida grammatik kompetensiyasi quyidagi tadqiqot usullari ajratiladi:
Ilmiy adabiyotlarni nazariy tahlil qilish.
Multimediya orqali o’rganish.
Chet tillarni o‘qitishning ilg‘or tajribalarini umumlashtirish.
Sinov o'qitish.
Tajribali ta’lim.
Pedagogik eksperiment.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) pedagogik texnalogiyalardan biridir va grammatik ko'nikmalarini o'rganish va ko'paytirishda o'ziga xos kasblarga ega. AKT, o'quvchi va o'qituvchi o'rtasidagi aloqani kuchliroq va samaraliroq qilish uchun mo'ljallangan. Bu texnologiyalar orqali o'quvchilar grammatik ko'nikmalarini egallashda o'zlashtirish, turli til elementlarini ta'lim qilish, yanada ko'p va bir qanchalik tinglash va ko'rishni oshirishga ulguradi. AKT, turli taxlil qiluvchi, o'rganish, sintez, tahlil qilish va yaratish kasblarni o'z ichiga oladi.
Dissertatsiyaning uchinchi bobida Tajriba-sinov ishlarini tashkil etish va o‘tkazish metodikasi talabalarning amaliyotda yoki nazariy jihatdan xaridlarini
oshirish va amaliyotda o‘zlarini sinovdan o‘tkazishlarini tashkil qilish uchun yaratilgan tizmdir.
Tajriba-sinov ishlarini tashkil etish metodikasi quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
Maqsad va vazifalarning belgilanishi: Tajriba-sinov ishlarining maqsadi va vazifalari o‘quvchilar tomonidan tushunchalarni oshirish va ularni aniqlash, o‘zlashtirish hamda talabalar orasida samarali muhokama va ish birliklarini tashkil qilishdir.
Materiallar va vositalar to‘plamining tayyorlashi: Tajriba-sinov ishlari uchun zarur bo‘lgan materiallar va vositalarni to‘plamoq mumkin bo‘ladi. Bunday ishlar talab qiluvchi materiallarning hamda vositalarning to‘planishi, saqlanishi hamda texnik vositalarga e’tibor berishni talab etadi
Sinov ishlarining tashkil qilish shakllari: Tajriba-sinov ishlarining turli tashkil qilish shakllari mavjud. Misol uchun, o‘quvchilarga masala tuzish, faoliyat o‘tkazish, yoki test va savollar yoki shaxsiy qaror va baholashlari tashkil qilingan.
Ushbu dissertatsiyada xulosalar o’z o’rnida keltiligan. Adabiyotlar ro’yxati ham alifbo tarzida berilgan. Bundan tashqari:
Magistrlik dissertatsiyasi ixtisoslik shifriga mos.
Magistrlik dissertatsiyasi mavzusining dolzarbligi aniq ma’lumotlar asosida yoritib berilgan.
Tadqiqotning maqsadi, ilmiy yangiligi, xulosalarning asoslanganligi va ularning ahamiyati aniq aks ettirilgan.
Tadqiqotchining dissertatsiyasida ohirgi 10-15 yildagi ilmiy adabiyotlardan foydalanilgan.
Dissertatsiyada ilgari surilgan nazariy xulosalar ishonchli keltirib o‘tilgan va asoslab berilgan.
Dissertatsiya mavzusiga doir ilmiy ishlari diissertatsiya mazmuniga va dissertatsiya talabiga to‘laqonli javob berilgan.
Tadqiqotda boblarning joylashtirilishi talab darajasida, uzviylik va uzluksizlik tamoyillariga to‘la rioya qilingan.
|
| |