nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
V. Интернет сайтлари - Cho’lpon Ergash – dostonnavis reja: Kirish I bob. Cho’lpon Ergash dostonlarining o’ziga xos xususiyatlari

V. Интернет сайтлари
31. www.ziyouz.com
MUNDARIJA:
Bitiruv ishi titul varag`i.........................................................................................
Kafedra ko`chirmalari..........................................................................................
Ilmiy rahbar xulosasi……………………………………………………..……..
Kirish....................................................................................................................2
I bob. Cho’lpon Ergash dostonlarining o’ziga xos xususiyatlari....................5
I.1. Cho’lpon Ergashning ijodiy biografiyasi......................................................5
I.1. Shoir dostonlarining mavzulari va obrazlari................................................13
|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
|
bet | 8/8 | Sana | 10.09.2024 | Hajmi | 128,91 Kb. | | #270767 |
Bog'liq Kurs ishi 2024 Qobiljonov shFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI.
1 O'zbekiston Respublikasi Oliy Va 0‘Rta Maxsus Ta’lim Vazirligi A.M. Alimov Globallashuv Va Mintaqaviy Iqtisodiy Integratsiya Jarayonlari.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori, 02.06.2023 yildagi PQ-181-son.
3.Bekmurodov A.Sh., G'afurov U.C. O'zbekiston - iqtisodiyotni modemizatsiyalash hamda islohotlami chuqurlashtirishning yangi va yuksak bosqichi yo'lida: O'quv qo'llanma. -Т.: «Iqtisodiyot» nashr, 2008. -128 b.
4.Bekmurodov A.Sh., G'afurov U.C. O'zbekistonda iqtisodiyotni liberallashtirish va modemizatsiyalash: natijalar va ustuvor yo'nalishlar: O'quv qo'llanma. -Т.: TDIU, 2007. -102 b.
5.Shodmonov Sh.Sh., Yusupov R.A. Zamonaviy bozor iqtisodiyoti nazariyasi va amaliyoti. -Т.: TDIU, 2007.
Internet manbalari.
www.gov.uz – O'zbekiston Respublikasi Hukumat portali;
www.lex.uz – O'zbekiston Respublikasi milliy qonunchilik bazasi;
www.statistics.uz – O'zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo'mitasi rasmiy sayti.
ww.aim.uz
|
| |
Jahon iqtisodiyotining hozirgi holati

|
Jahon iqtisodiyotining hozirgi holati
|
bet | 5/8 | Sana | 10.09.2024 | Hajmi | 128,91 Kb. | | #270767 |
Bog'liq Kurs ishi 2024 Qobiljonov sh4. Jahon iqtisodiyotining hozirgi holati
Jahon xо‘jaligining turli mamlakatlar va mintaqalar iqtisodiyotining rivojlanishi bо‘yicha bir xil emasligi xorijiy mamlakatlarning iqtisodiy munosabatlarida sezilarli aks etadi.XXI asr bо‘sag‘asida jahon xо‘jaligi, bozor iqtisodiyoti tamoyillari, xalqaro mehnat taqsimotining obyektiv qonuniyatlari, ishlab chiqarish va kapitalning internatsionallashuviga asoslanadi.Zamonaviy xalqaro iqtisodiyot va unga mos keladigan xalqaro iqtisodiy munosabatlar tizimini quyidagilar tavsiflaydi:
-xalqaro mehnat taqsimoti, ishlab chiqarishning xalqaro ixtisoslashuvi va kooperatsiyalashuvi.
-ishlab chiqarish omillari: kapital, ishchi kuchi, texnologiya, axborotning xalqaro harakatining yuqori darajadaligi.
-xalqaro tovar almashuvi, kapital oqimlari, mehnat migratsiyasi, axborot sohalarining globalligi.
-ishlab chiqarish va kapitalning baynalminallashuvi. Turli mamlakatlarda joylashgan korxonalardagi ishlab chiqarish shakllarining, avvalambor, yirik xalqaro korporatsiyalar doirasida kо‘payishi.
-ochiq turdagi milliy iqtisodiyotlarning paydo bо‘lishi va rivojlanishi, tashqi iqtisodiy aloqalarning umumiy liberallashuvi.
-bevosita tovarlar harakati va ishlab chiqarish omillari bilan bog‘liq bо‘lmagan mustaqil xalqaro moliya sohasining shakllanishi.
-axborotlashtirish, axborot texnologiyalari xalqaro iqtisodiyotni rivojlantirishning muhim jihatlaridan biriga aylanganligi. Ekspertlarning baholashicha, 2000 yilda axborot xizmatlarining jahon bozori 1 trln, dollarga yetdi.
-xalqaro miqyosda joriy iqtisodiy va valyuta-moliyaviy jarayonlarni milliy darajada tartibga solishdan yuqori turuvchi, davlatlararo tartibga solishga intilishning kuchayib borishi.
Xorijiy mamlakatlarning iqtisodiyotida muhim rol о‘ynovchi bir nechta xalqaro institutlarni ajratib kо‘rsatish lozim. Bu avvalambor davlatlararo tashkilotlar, muassasalar va konferensiyalardir, chunki xalqaro iqtisodiy munosabatlarni tartibga solish tizimida davlat markaziy о‘rin tutadi. Aynan davlat xalqaro huquqning muhim tarmoqlaridan biri bо‘lgan xalqaro iqtisodiy huquqning asosiy subyektlaridan biri hisoblanadi. Bu yerda,
№
|
Statistika agentligining dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, 2023 yilning yanvar-iyul oylarida O‘zbekiston Respublikasining iqtisodiy holati raqamlarda:
|
|
1
|
sanoat ishlab chiqarish fizik hajmi indeksi
|
105,7 foiz
|
2
|
qurilish ishlari hajmining o‘sish sur’ati
|
104,8 foiz
|
3
|
chakana savdo tovar aylanmasi o‘sish sur’ati
|
107,1 foiz
|
4
|
bozor xizmatlari hajmining o‘sish sur’ati
|
112,4 foiz
|
5
|
tashqi savdo aylanmasi o‘sish sur’ati
|
123,3 foiz
|
6
|
eksportning o‘sish sur’ati
|
131 foiz
|
7
|
importning o‘sish sur’ati
|
118,1 foiz
|
8
|
faoliyat ko‘rsatayotgan korxona va tashkilotlar soni
|
476 701 ta
|
9
|
faoliyat ko‘rsatayotgan kichik tadbirkorlik subyektlari soni
|
409 988 ta
|
|
| |
1-variant Monitoring deb-?

|
1-variant Monitoring deb-?
|
bet | 1/3 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 78,5 Kb. | | #257144 |
Bog'liq 1 (3)
1-variant
1. Monitoring deb-?
A). Ma`lum vaqt oralig’ida, qandaydir parametirni o’zgarishini ko’p marotaba o’lchab kuzatishga aytiladi.
B). Turistning yaxshi ko`ngil ochishi uchun turizmning ko`plab xizmatlari orqali yordam beriladi.
S). Mahalliy joylarni qo`rish, balki tog`li hududda avtomobil boshqarish, favqulotda vaziyatlar
D). Atrof- muhitga eng kam ta'sirini ta'minlovchi turizmdir
2. O’zbekiston Respublikasida ekologik monitoring olib boriladigan davlat buyurtmaxonalari nomini ko’rsating?
A. Zomin, Zarafshon B. Zomin, Surxon S. Arnasoy, Muborak D. Xisor, Zarafshon
3. 1973 yili kanadalik professor R.Menn birinchi bo’lib qanday konsepsiyasini bayon qiladi?
A). Turlararo konsepsiyasini B). Monitoring konsepsiyasini
S). Turizm konsepsiyasini D). Botanika konsepsiyasini
4. Atrof tabiiy muhitga bo’lgan tasirini baholash O‘zbekistonda qachon boshlangan?
A). 1985 y B). 1990 y S). 1980 y D). 1975 y
5. Ekologik monitoringi asosiy maqsadi quydagilardan qaysi biri kiradi?
A). Inson yashash muxiti va ekotizimlarni xolatini va yaxlitligini belgilovchi ko’rsatkichlarni o’zgarishlarini va uning oqibatlarini aniqlash; yuzaga kelgan noxush xolatlarni tuzatish choralarini aniqlash.
B). o’zgarishlarini va uning oqibatlarini ko’rish ko’rsatkichlarni tuzish
S). qo`riqxonalarga hayvonlar tomosha qilish uchun sayr, baliq ovi maqsadidagi sayohatni amalga oshirish
D). hayvonlarni ovchilik maqsadidagi sayohatni amalga oshirish
6. Monitoring olib boriladigan joyning makrorelefiga nimalar kiradi?
A). alohida kichik joylar bo’lib ularga chuqurlik, do’nglik, noqulay yuzaliklar
B). chuqurliklar, daryoning quyilish joylari, cho’qqilar va suv bo’ladigan inshoatlart
S). suv bo’lg’ich indhoatlar, o’q ariqlar, qir-adirlar, daryo vohalari, tog’ oldi va tog’lar
D). o’q ariqlar, qir-adirlar, chuqurliklar, , cho’qqilar
|
| |
(«Цвет») va chiziq turi («Тип») - Boshlang'ich ta'limda fanlarni o'qitishda axborot texnologiyalardan foydalanish reja

«Автоформат таблицы» oynasi yordamida
jadval shablonini tanlash
mumkin.
Grafik axborotlar bilan ishlash texnologiyasi va uning dasturiy vositalari
1. Kompyuter taqdimotlari tushunchasi. Power Point ADP – ma’ruza
qilishda prezen-tasiyalarni (taqdimotlarni) tayyorlash uchun xizmat qiladi.
Power Point ADP - universal, imkoniyatlari keng bo’lgan, ko’rgazmali
grafika amaliy dasturlari tarkibiga kiradi va matn, rasm, chizma,
grafiklar,
animasiya effektlari, ovoz, videorolik va boshqalardan
tashkil topgan slaydlarni
yaratish imkonini beradi.
Power Point yaratgan hujjatlarini
Officening
boshqa
muharrirlariga, Web sahifa ko’rinishida, rasm ko’rinishida (*.bmp, *.jpg) va
boshqa ko’rinishlarda eksport qilish imkoni ham berilgan.
Power Point ADP
Misrosoft firmasining prezentatsiyalar bilan ishlash uchun
eng qulay bo’lgan dasturiy vositalardan biridir.
Bu dastur orqali barcha
ko’rgazmali qurollarni yaratish va ba’zi joylarda esa ma’lumotlar bazasi sifatida
ham qo’llash mumkin. Ayrim hollarda bu dasturdan
multimedia vositalarini
boshqarish va ularni ko’llab, namoyish etuvchi qurilmalarga yuborish vazifalarini
ham bajarish mumkin. Dasturdagi asosiy tushunchalar bu -
s l a y d va
p r ye z
Yozish qurilmalari - Boshlang'ich ta'limda fanlarni o'qitishda axborot texnologiyalardan foydalanish reja

Boshlang'ich ta'limda fanlarni o'qitishda axborot texnologiyalardan foydalanish reja
Boshlang\'ich ta\'limda fanlarni o\'qitishda axborot texnologiyalar
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Boshlang'ich ta'limda fanlarni o'qitishda axborot texnologiyalardan foydalanish reja
|
MS Office kolleksiyasida mavjud rasmlarga murojaat qilish uchun «Картинки...»

Formulalar kiritish tartibi. Word ADPga formulalar kiritish uchun uskunalar
panelidan
tugmasini bosish lozim. Xosil bo’lgan
panel orqali formulalarni
kiritish mumkin.
8.Word matn muxarririda jadvallar bilan ishlash va ularining yordamchi
tugmalar guruhi bilan tanishish.
Microsoft Word dasturida jadvallar bilan ishlash imkoniyati ham berilgan.
Buning uchun dastur menyusining «
Таблица»-«Вставить»-«Таблица»
punktidan foydalanish lozim
Kataklarning rangini hamda ular ichidagi ma’lumotning rangini uchun kataklar
yoki jadval belgilab olinadi va «
Таблица» menyusidan «
Свойства таблицы»
punkti tanlanadi.
Muloqot oynadan
«Границы и заливка» tugmasi bosiladi. Ochilgan oynada
3 ta sahifa mavjud bo’lib:
«Граница» - matn, katak yoki jadval chetlarini qalinligi
(«Ширина»), rangi
Макет – 
Разделить ячейки - Mashg‘ulot. Matnli hujjatlarni yaratish va qayta ishlash uchun matn

Макет –
Разделить ячейки
bandini tanlab, katakni ustun yoki satir bo‘yicha bir necha
bo‘laklarga ajratamiz.
Jadval elementlariga formulalarni qo‘llash oson, fonni har xil bo‘yash
mumkin, har bir sahifada sarlavhani (sarlavhani) avtomatik takrorlash mumkin.
Buning uchun quyidagi bandni tanlaymiz.
TOPSHIRIQ.
Namuna bo‘yicha MS Word -da yarating.
1-topshiriq
2-topshiriq
Vaqt
Mahsulot
almashish
Daromat
Bo’limlar
Tarkib
Jami
Reja
Amalda
1
2
3
2019
13542
13457 4578632
4562
1547
1247
25
1247
2020
16754
15486 5789642
7852
1255
2525
45
1554
2021
13658
14358 1257896
1554
1236
6457
76
15577
2022
56783
58762 1255844
2336
1255
2155
89
12544
3-topshiriq
Hisobot tayyorlash shakli:
Amaliy ishlarni bajarayotganda siz:
Amaliyot raqami va mavzusini yozing.
Vazifani yozib oling.
Bajarilgan ishlarni batafsil tasvirlab bering.
Nazorat savollariga javob bering.
Nazorat savollari:
1. Ro‘yxatlar tuzishning qanday usullarini bilasiz?
2. Matnga tomchi qopqoqni qanday kiritish mumkin?
3. Shriftning harfini, matn yo‘nalishini qanday o‘zgartirish mumkin?
4. Qanday qilib matnni 3 ustunga bo‘lish mumkin?
5. Sahifa parametrlari qanday o‘rnatiladi?
6. Jadval ta'rifini bering.
7. Katak nima?
8. Jadvallar tuzishning qanday usullarini bilasiz?
9. Jadval ichidagi ma'lumotlarni qanday saralash mumkin?
10. AutoFormat jadvali qanday o‘rnatiladi?
11. Jadvalning chegaralari va to‘ldirilishi qanday o‘rnatiladi?
|
Jihozlar va dasturiy vositalar - Mashg‘ulot. Matnli hujjatlarni yaratish va qayta ishlash uchun matn

Jihozlar va dasturiy vositalar:
kompyuter, Microsoft Word. Microsoft
Word hujjatlarida siz uch xil ro‘yxatni tashkil qilishingiz mumkin:
1. raqamli - har bir xatboshining boshida uning ro‘yxat bo‘yicha raqami
belgilanadi. Bu raqam arab va rim raqamlari, lotin alifbosining ramzlari va ba'zi
murakkab iboralar, masalan, birinchi, ikkinchi va boshqalar bo‘lishi mumkin;
2. markerli - har bir paragraf boshida ma'lum bir belgi qo‘yiladi, masalan, ●,
- va hokazo;
3. ko‘p darajali (ichma-ich) - har bir xatboshining boshida, uning ro‘yxatdagi
darajasiga qarab, yoki marker yoki raqam o‘rnatilishi mumkin.
Jadvallar ko‘pincha hujjatlashtirilgan matn, raqamlar va grafiklarni
joylashtirish uchun ishlatiladi. Boshqa dizayn variantlari uchun, masalan: matnni
bir necha ustunga joylashtirish uchun jadvaldan foydalanish qulay.
Jadvalni yaratish uchun foydalanamiz:
Jadval gorizontal qatorlar va vertikal ustunlardan iborat bo‘lib, ularning
kesishgan qismi katak deyiladi. Katak hajmini o‘zgartirish jadvallar xossalari
yordamida amalga oshirilishi mumkin. Buning uchun kursorni jadval ichiga
qo‘yib, sichqonchaning o‘ng tugmasini bosib ochilgan konteksli menyudan
“Jadval holatini”
tanlaymiz.
Yuqoridagi oynadan katak satrida satrlar balandligi, ustunlar kengligi,
hajmini o‘zgartirish imkoniyatiga ega. Jadval ustunlaridagi ma'lumotlarni saralash
uchun saralash kerak bo‘lgan matn qismini tanlang. Kataklarni birlashtirish uchun
kataklar guruhini belgilang va
Макет—Объединить ячейки
bandini tanlaymiz.
Natijada belgilangan kataklar birlashib bir butun katak hosil bo‘ladi.
Kataklarni ajratish uchun kataklar guruhini belgilang va
|
Mashg‘ulot. Matnli hujjatlarni yaratish va qayta ishlash uchun matn

Mashg‘ulot. Matnli hujjatlarni yaratish va qayta ishlash uchun matn
Download
0,71 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
01.07.2024
Hajmi
0,71 Mb.
#266314
Download
0,71 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mashg‘ulot. Matnli hujjatlarni yaratish va qayta ishlash uchun matn
Download
0,71 Mb.
Matnni ko'rish
Misol. funksiyaning hosilasi topilsin.:
а)  ; б)  ;
в)  ; г)  .
Решение

|
Misol. funksiyaning hosilasi topilsin.:
а) ; б) ;
в) ; г) .
Решение
|
bet | 6/7 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 469,16 Kb. | | #158743 |
Bog'liq Esap paninen oz betinshe jumısıMisol. funksiyaning hosilasi topilsin.:
а) ; б) ;
в) ; г) .
Решение. а)
;
б)
;
в) ;
г) =
.
Anıq emes integral, onın` qa`siyetleri. Integrallawdın` tiykarg`ı metodları
Differentsial esaplawdın’ tiykarg’ı ma’selesi berilgen funktsiyanın’ differentsialın yaki onın’ tuwındısın tabıwdan ibarat edi. Sonın’ menen bir qatarda usı ma’selege keri — tuwındısı boyınsha funktsiyanın’ o’zin tabıw ma’selesi de qarastırıladı. Tuwındısı boyınsha funktsiyanın’ o’zin tabıw a’meli integrallaw, al matematikanın’ usı ma’sele menen shug’ıllanatug’ın bo’limi integral esaplawı dep ataladı. İntegrallaw berilgen tuwındısı boyınsha funktsiyanın’ o’zin tabıw a’meli bolıp, bunda F1(x)=f(x) bolatug’ın F(x) funktsiyanı tabıw tiyis boladı.
Da’slepki funktsiya integral esaplawdın’ tiykarg’ı tu’siniklerinen biri esaplanadı.
Anıqlama. Bazı bir aralıqta berilgen F(x) funktsiyası ushın, eger F1(x)=f(x) orınlı bolsa, onda ol usı aralıqta berilgen f(x) funktsiyasının’ da’slepki funktsiyası delinedi.
Mısalı, F(x)=x3 funktsiya ushın f(x)=x4/4, al F(x)=sinx funktsiyası ushın f(x)=cosx funktsiyası da’slepki funktsiyalar boladı. Sebebi (cosx)1=sinx.
Da’slepki funktsiyalar bul funktsiyalar ushın tek birew emesligin ko’riwge boladı: (cosx+5)1=sinx, (cosx+7)1=sinx, yag’nıy ha’r qanday san qosılg’anda da olar da’slepki funktsiya boladı eken. Sonda da’slepki funktsiyalar sanı sheksiz ko’p sanda bolatug’ının ko’riwge boladı. F(x)=sinx funktsiyası ushın f(x)=cosx+C da’slepki funktsiyalar ko’pligi boladı, C — turaqlı san.
Anıqlama. Eger F(x) f(x) funktsiyası ushın da’slepki funktsiya bolsa, onda barlıq da’slepki funktsiyalar ko’pligi f(x) funktsiyanın’ anıq emes integralı delinedi ha’m f(x)dx=F(x)+C dep belgilenedi.
Bunda — integral belgisi, f(x) — integral astındag’ı funktsiya, f(x)dx — integral astındag’ı an’latpa, C — integrallaw turaqlısı delinedi.
Anıq emes integral qa’siyetleri
Teorema. Anıq emes integraldan alıng’an differetsial integral astındag’ı an’latpag’a, al tuwındısı integral astındag’ı funktsiyag’a ten’
d(f(x)dx)=f(x)dx, (∫f(x)dx)1=f(x)
bolatug’ının ko’rsetiw kerek.
Anıqlaması boyınsha
f(x)dx=F(x)+C, F1(x)=f(x).
Onda
(f(x)dx)1=(F(x)+C)1=F1(x)+0=f(x).
d(f(x)dx)=(f(x)dx)1dx=f(x)dx.
Turaqlı sandı integral belgisinen shıg’arıp jazıwg’a boladı:
kf(x)dx=kf(x)dx.
Anıq emes integral kestesi
Misollar.1. Ushbu
integral hisoblansin
Asosiy formulalar hamda integralning xossalaridan foydalanib berilgan integralni hisoblaymiz:
.
2. Ushbu
integral hisoblansin.
Bu integral quyidagicha hisoblanadi:
.
|
| |
M uhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot-texnologiyalari universiteti

|
M uhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot-texnologiyalari universiteti
|
bet | 1/11 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 227,58 Kb. | | #251956 |
Bog'liq MB MUSTAQIL ISH
M UHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT-TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
MA’LUMOTLAR BAZASI FANIDAN
MUSTAQIL ISH
BAJARDI: 070-19 SOBIROV MUZAFFAR
SQL(Structured Query Language) OPERATORLARINI YOZISH
SQL(Structured Query Language) – Bu so'rov tili ko'p operatorlardan tashkil topgan bo'lib, bu operatorlar orqali foydalanuvchilar va dasturlar Oracle(MBBT) dagi ma'lumotlar bazasiga murojaatni amalga oshirishi mumkin. Oracle utililari yoki har xil dasturlar SQL operatorlarisiz bazaga murojaatni amalga oshirishi mumkin, lekin so'rovlarni amalga oshirishda bu so'rov tilidan foydalanmaslikning iloji yo'q.
1970 yil iyun oyida E. F. KODD o'zining E.F. Codd, "A Relational Model of Data for Large Shared Data Banks" maqolasini ommaga taqdim etdi. Bu maqola "Communications of the ACM" jurnalida chop etildi. Hozirgi kunda Koddning bu modeli "relyastion ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimi(RMBBT)" ning yakuniy modeli deb qabul qilindi. Kodd ning modelni yo'lga qo'yish maqsadida IBM firmasi SEQUEL(Structured English Query Language) tilini ishlab chiqdi. Keyinchalik bu til SQL tiliga o'zgartirildi, lekin haligacha "sikvel" deb ham yuritilmoqda. 1979 yil Relational Software(hozirgi vaqtdagi Oracle) korporatsiyasi SQL ning birinchi tijoriy ishlanmasini ommaga taqdim etdi. Hozirgi kunda SQL tili RMBBTning standart tili hisoblanadi.
SQL tili so'rov-natija ko'rinishida ishlaydi. So'rovlar har bir element uchun emas, butun bir guruh uchun beriladi va natija olinadi. SQL uchun ma'lumotlar bazasidagi ma'lumotlar qay shaklda, qay tartibda joylashganini umuman ahamiyati yo'q, foydalanuvchilar ham bu ma'lumotlarni bilishi shart emas. Faqatgina operatorlarni to'g'ri yozish orqali istalgan ma'lumotlarni chiqarish mumkin bo'ladi.
SQL tili barcha ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimlari uchun umumiy standart til hisoblanadi. Bundan kelib chiqadiki, agar siz bu tilni bir marotaba o'rganib olsangiz, istalgan MBBT lari bilan ishlay olasiz. Bitta MBBT da yaratilgan biror sql operatorlar yig'indisi(kichik so'rov dasturi)ni, istalgan MBBT ga ko'chirish mumkin bo'ladi.
|
| |
1 – Amaliy mashg‘ulot

|
1 – Amaliy mashg‘ulot
|
bet | 1/4 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 197,03 Kb. | | #158083 |
Bog'liq 1-amaliy mashg\'ulot materiali
№1 – Amaliy mashg‘ulot
|
Ovoz, grafik va matnli axborotlarni kodlash.
|
|
Ishning maqsadi:
|
Talabalarda ovoz, grafik va matnli axborotlarni kodlash
ko‘nikma va malalakalarini shakllantirish.
|
Qisqacha nazariy ma’lumotlar:
Insoniyat taraqqiyotining asosini axborotni biror maqsadga kо‘ra ishlab chiqish, undan foydalanish va uni saqlash tashkil etadi. Insonning butun hayoti axborotni qabul qilish, saqlash va qayta ishlash bilan bog‘langan. Umuman olganda, inson bilimi - bu tо‘plangan va tartiblangan axborotdir.
Axborotlarni saqlash uchun, ularni kodlashimiz lozim. Har qanday axborot kodlar orqali saqlanadi. Biz turli hil yozuvlar yozganimizda, aslida axborotlarni maxsus belgilar orqali kodlaymiz. Ovoz kо‘rinishdagi axborot (musiqa) larni ham kodlash mumkin. Bunday kodlash tizimlaridan biri musiqani notalar orqali ifodalashdir. Matnli va ovozli axborotlardan tashqari tasvir kо‘rinishidagi axborotlarni ham saqlash mumkin. Tasvirlar ham kodlar orqali saqlanadi. Tasvir nuqtalardan iborat bо‘lib, bu nuqtalarning koordinatalarini sonlar sifatida saqlashimiz mumkin. Nafaqat nuqtalar koordinatalarini balki ularning rangini ham sonlar orqali saqlash mumkin. Shu sonlar tufayli kompyuter shakllarni ekranda tasvirlash imkoniyatiga egadir. Ya’ni kompyuter axborotlarni sonli axborotga aylantiradi va ular ustida amallar bajaradi.
Manbadan yuborilayotgan axborot, qabul qiluvchiga shartli belgilar yoki signallar yordamida, boshqacha qilib aytganda kodlangan holda yetib boradi. U yoki bu kо‘rinishdagi signallarni, (shartli belgilarni) qanday tushunish mumkin?. Buning uchun kodlash tushunchasiga oydinlik kiritib olish lozimdir.
Kodlash-axborotlarni boshlang‘ich shaklidan ularni saqlash, uzatish va qayta ishlash uchun qulay shakliga о‘tkazish jarayonidir.
|
| |
1. Maydalovchi va kukunlovchi mashinalar Qurilish materiallarining xossalariga tasiri - bet 4

|
1. Maydalovchi va kukunlovchi mashinalar Qurilish materiallarining xossalariga tasiri
|
bet | 4/4 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 119,96 Kb. | | #149565 |
Bog'liq Industriya 77 Ba’zi minerallarda rangning o`zgarishi yoki rangsimonlik paydo bo`lishi kuzatiladi; bu berilgan minerallarda qandaydir aralashmalar mavjud ekanligi bilan bog`liqdir. Masalan, odatdagi rangsiz kvars sut rangiga, siyoh rang va hatto qora rangga kirgan bo`lishi mumkin. Ranglari bo`yicha ajralishidan tashqari, minerallar, shuningdek, shaffofligi, ya’ni yorug`lik o`tkazuvchanligi bo`yicha 3 turga bo`linadi: shaffof (kvars), yarim shaffof (gips) va noshaffof (grafit). Binobarin ko’pchilik minerallar faqat yupqa parrakchalar (varaqsimon) bo’lishda shaffof bo’lishi mumkin. Ba’zi minerallarda rangning o`zgarishi yoki rangsimonlik paydo bo`lishi kuzatiladi; bu berilgan minerallarda qandaydir aralashmalar mavjud ekanligi bilan bog`liqdir. Masalan, odatdagi rangsiz kvars sut rangiga, siyoh rang va hatto qora rangga kirgan bo`lishi mumkin. Ranglari bo`yicha ajralishidan tashqari, minerallar, shuningdek, shaffofligi, ya’ni yorug`lik o`tkazuvchanligi bo`yicha 3 turga bo`linadi: shaffof (kvars), yarim shaffof (gips) va noshaffof (grafit). Binobarin ko’pchilik minerallar faqat yupqa parrakchalar (varaqsimon) bo’lishda shaffof bo’lishi mumkin.
|
| |
M i s o l.  funksiyaning aniqlanish va o’zgarish (qiymatlar) sohalarini toping.
Y e c h i s h

|
M i s o l. funksiyaning aniqlanish va o’zgarish (qiymatlar) sohalarini toping.
Y e c h i s h
|
bet | 4/7 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 469,16 Kb. | | #158743 |
Bog'liq Esap paninen oz betinshe jumısıM i s o l. funksiyaning aniqlanish va o’zgarish (qiymatlar) sohalarini toping.
Y e c h i s h . Berilgan funksiya bo’lganda ma’noga ega.
Bundan . Demak, .
O’zgarish sohasi. ga ko’ra , ya’ni .
Sanlı izbe-izlikler.
O’zgeriwshi
(39)
ma’nislerin izbe-iz qabıl etsin. Bunday nomerlengen sanlar ko’pligi izbe-izlik dep ataladı. (39) izbe-izliktin’ du’ziliwi n-ag’za formulası menen beriledi.
Ma’selen: bolsın; dep alsaq,
(40)
izbe-izlik payda boladı.
Sheksiz kishi o’zgeriwshi.
Eger ha’r qanday on’ e san o’zegriwshinin’ sonday ma’nisi bar bolsa, nın’ onnan son’gı ha’r bir ma’nisinin’ absolyut sha’m ası e den kishi bolsa, o’zgeriwshi sheksiz kishi dep ataladı.
Eger sheksiz kishi bolsa, ol nolge umtıladı dep ataladı ha’m ko’rinisinde jazıladı.
Sheksiz u’lken o’zgeriwshi.
Eger ha’r qanday on’ s sanı ushın o’zgeriwshinin’ sonday ma’nisi bar bolsa, tın’ onnan son’g’ı ha’r bir ma’nisinin’ absolyut sha’m ası S dan u’lken bolsa, onda o’zgeriwshi sheksiz u’lken dep ataladı. Bul ko’rinisinde jazıladı.
Sonın’ menen birge, eger tin’ dan keyingi ma’nisleri o’z belgilerin saqlasa, onda (yamasa ) dep jazıladı.
O’zgeriwshinn’ limiti.
Eger A ha’m o’zgeriwshi arasındag’ı ayırma sheksiz kishi sha’m a, yag’nıy eger bolsa, turaqlı a o’zgeriwshi x tın’ limiti dep ataladı ha’m tu’rinde jazıladı.
Funktsiyanın’ limiti.
Eger tın’ a g’a ten’ bolmastan og’an umtılıwınan ha’r dayım tın’ b g’a umtılıwı kelip shıqsa, b san funktsiyanın’ tın’ a g’a umtılg’andag’ı limiti dep ataladı.
Bunı ko’rinisinde jazadı.
Limitlerdin’ qa’siyetleri:
1) Turaqlı sha’m anın’ limiti o’zine ten’.
2) lim
3)
4) Eger bar bolıp, bolsa, onda
5) Eger a tochkanın’ qandayda bir a’tirapındag’ı x tın’, balki tek x=a dan basqa barlıq ma’nislerinde ha’m funktsiyalar bir-birine ten’ bolsa ha’m olardın’ birewi da limitke iye bolsa, ekinshiside usı limitke iye boladı.
A’jayıp limitler.
1. ; .
2..
9. e sanı irratsional san bolıp, Tiykarı e ge ten’ bolg’an logorifmler natural logarifmler dep ataladı ha’m ko’rinisinde belgilenedi.
Onlıq logorifm , bunda
1 – m i s o l .
, chunki elementar funksiya bo’lib, argument intilgan son uning aniqlanish sohasiga kirganligi uchun uning limiti funksiyaning argumenti intilgan son qiymatidagi хususiy qiymatiga teng.
M i s o l l a r.
1. limitni ko’phadning limitini topish qoidasiga ko’ra hisoblanadi.
2. limitning maхraji х = 2 da noldan farqli bo’lgani uchun kasr– rasional funksiyaning limitini hisoblash qoidasiga ko’ra topamiz:
Funksiya limitini topishda , , , , , kabi aniqmasliklarni «ochib» limitlarni hisoblash limitlar nazariyasining asosiy vazifasidir.
Bunda misollarga qarab, ma’lum algebraik va trigonometrik almashtirishlar bajarib, so’ngra limitlarni hisoblaymiz.
|
| |
Sana sinf: Fan: texnologiya (o‘g‘il bolalar) Mavzu: Bolg'alangan va shtamplangan xomashyo o'rganish Darsning maqsadi: Ta‘limiy maqsad

|
Sana sinf: Fan: texnologiya (o‘g‘il bolalar) Mavzu: Bolg'alangan va shtamplangan xomashyo o'rganish Darsning maqsadi: Ta‘limiy maqsad
|
bet | 1/2 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,25 Mb. | | #231910 |
Bog'liq Bolg\'alangan va shtamplangan xomashyo o\'rganish
Sana_____________sinf:
Fan: TEXNOLOGIYA (o‘g‘il bolalar)
Mavzu: Bolg'alangan va shtamplangan xomashyo o'rganish
Darsning maqsadi:
Ta‘limiy maqsad: O‘quvchilarga tаyyorlаnаdigаn Bolg'alangan va shtamplangan xomashyo o'rganish, tехnоlоgik xаritаlаrni tuzish vа o‘qish. Mаtеriаlni tеjаmli sаrflаshni rеjаlаsh. Metallarga ishlоv bеrishga oid хalq hunarmandchiligi turlariga bo‘yicha ish usullarini o‘rgatishhaqida ma’lumotlar berish.
Tarbiyaviy maqsad: O‘quvchilarni tozalikka, mehnatsevarlikka o‘rgatish. Turmushdagi ehtiyojlar va ulardan foydalanishni tushuntirish. Texnika xavfsizligi qoidalari, ish o‘rnini tashkil qilish qonun qoidalarini tushuntirish, sanitariya gigiyena talablariga to‘liq rioya etishni o‘rgatish.
Rivojlantiruvchi maqsad: O‘quvchilar tasavvurida tаyyorlаnаdigаn dеtаl eskizini chizmаlаrini, tехnоlоgik xаritаlаrni tuzish vаo‘qish. Mаtеriаlni tеjаmli sаrflаshni rеjаlаsh. Metallarga ishlоv bеrishga oid хalq hunarmandchiligi turlariga bo‘yicha ish usullarini o‘rgatishhaqida bilim, ko‘nikma va malakalarni hosil qilish.
Kommunikativ kompetensiya:
hamkorlikda ishlash jarayonida jamoa va guruh a’zolari fikrini tinglay bilish, hurmat qilish, to‘g‘ri qabul qilish.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi:
yog‘ochning fizikaviy xossalari, yog‘och turlarining xususiyatlari, duradgorlikda ishlatiladigan yelimlar va bo‘yoqlar turlari, xususiyatlariga oid manbalaridan foydalana olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi:
duradgorlikda ishlatiladigan yelimlar va bo‘yoqlarni ishlatilish sohalarini axborot manbalaridan qidirib topish.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi:
o‘zining fuqarolik burch va huquqlarini bilish.
Milliy va umummadaniy kompetensiya:
turli materiallarga ishlov berishda moslamalarda xavfsizlik texnikasi qoidalari va sanitariya-gigiyena talablariga rioya qilgan holda ishlash.
Dars turi: Bilimlarni mustahkamlovchi. Yangi bilim beruvchi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Sana sinf: Fan: texnologiya (o‘g‘il bolalar) Mavzu: Bolg'alangan va shtamplangan xomashyo o'rganish Darsning maqsadi: Ta‘limiy maqsad
|
Genlarning pleyotrop taʼsiri - Mustaqil ishi mavzu: Genlarning komplementar, epiztaz, polimer ta’siri. Strukturaviy...

|
Mustaqil ishi mavzu: Genlarning komplementar, epiztaz, polimer ta’siri. Strukturaviy va modifikatsion genlar. Bajaruvchi: G. Kamolova Qabul qiluvchi: toshkent-2024 Mavzu: Genlarning komplementar, epiztaz, polimer ta’siri
|
bet | 4/5 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 265,67 Kb. | | #145367 |
Bog'liq genetika5. Genlarning pleyotrop taʼsiri — bir genning bir necha belgilarni nazorat qilishi yoki ko'p tomonlama ta'siridir. Genlarning pleyotrop ta'siri birlamchi va ikkilamchi boʻladi. Birlamchi pleyotropiyada gen ta'sirida bir necha belgilar bir vaqtning oʻzida yuzaga chiqadi. Masalan;neytral aminokislata tashuvchi (B0AT1) gen mutatsiyasi ichakda triptofan aminokislotasining soʻrilishi buzilishi, buyrak kanalchalarida uning qayta soʻrilishini buzilishiga, ichak va buyrak epitelial hujayralari membranalarining oʻzgarushlariga sabab boʻladi.
Genlarning modifikator ta’siri.
Hozirgi vaqitda organizm belgi va xususiyatlarining rivojlanishiga ta’sir etadigan asosiy genlar bilan bir qatorda biror belgining shakllanishiga hech qanday ta’sir etmay, balki asosiy genning ta’sirini kuchayturuvchi yoki susayturuvchi genlar borligi aniqlagan. Organizmdagi belgilarning rivojlanishida ishtirok etmay, balki boshqa asosiy genlarning ta’sirini о‘zgaruvchi noallil genlar modifikatorlar deb ataladi. Asosiy genning ta’sirini kuchayturuvchi genlar modifikatorlar (ingibitor, intensifikator), ularning ta’sirini zayiflashtiruvchi noallil genlar esa sekinlashtiruvchi (supressor) genlar deyiladi. Masalan, ola-bula sichqonning tusi ularda shunday tus beradigan asosiy gen borligiga emas, balki modifikator genlarning kо‘proq bо‘lishiga bog‘liq ekan.
Demak, genlarning о‘zaro va pleyotrop ta’siri shuni kо‘rsatadiki, genotip genlarning mexanik tо‘plami sifatida emas, balki muayyan sharoitda о‘zaro ta’sir kо‘rsatuvchi murakkab tizim ekan. Irsiyat sharoitida strukturaviy va funktsional birlik gen hisoblanadi. Ular oqsillarni sintezi uchun genetik ma'lumotni o'z ichiga olgan DNKdan iborat. Inson genlarining kattaligi har xil bo'lib, oz sonidan ko'p sonli juftlikgacha. Inson genomining loyihasiga ko'ra, odamda mavjud bo'lgan taxminiy genlar soni 20-25 ming genni tashkil qiladi. Har bir insonda genning ikki nusxasi mavjud. Ushbu ikki nusxa ota-onadan meros bo'lib qolgan (har bir ota-ona bittadan). Genlarning ikki turi mavjud. Strukturaviy genlar va boshqaruvchi genlar.
Strukturaviy genlar nuqtai nazaridan, bu har qanday RNK (siRNK va miRNKdan tashqari) va regulyator oqsil bo'lmagan oqsillarni kodlaydigan gen turi. Regulyativ genlar - bu strukturaviy genlarning ekspressionini boshqarishni o'z ichiga olgan genlar to'plami.
Bu
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mustaqil ishi mavzu: Genlarning komplementar, epiztaz, polimer ta’siri. Strukturaviy va modifikatsion genlar. Bajaruvchi: G. Kamolova Qabul qiluvchi: toshkent-2024 Mavzu: Genlarning komplementar, epiztaz, polimer ta’siri
|
A - maydalanish uchun sarf bo‘lgan to‘la ish, Dj

|
A - maydalanish uchun sarf bo‘lgan to‘la ish, Dj
|
bet | 2/4 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 119,96 Kb. | | #149565 |
Bog'liq Industriya 77 A - maydalanish uchun sarf bo‘lgan to‘la ish, Dj. Ad - deformatsiyalashga sarflangan ish, ya’ni bu jismda issiqligi aylanadi, Dj Maydalanishda maydalash darajasi kichik bo‘lsa, yangi yuzalar hosil bo‘lishi juda sekin kechadi va (1) formulada Ap = 0 bo‘ladi. Unda: A = Ad (2) Maydalanishda maydalash darajasi yuqori bo‘lsa, yangi yuzalar hosil bo‘lishi tez ko‘payadi. Bu holatda Ad = 0 bo‘ladi, chunki deformatsiyalangan hajmdagi ish miqdori yangi yuzalar hosil bo‘lishidagi ish miqdoridan juda kichik bo‘ladi. Unda: A = An (3) Shunday qilib, hajm gipotezasi maydalanish jarayonini, yuza gipotezasi esa kukunlash jarayonida qo‘llaniladi.
Maydalovchi va kukunlovchi mashinalar klassifikatsiyalari
Zamonaviy qurilishda innovatsion texnologiyalar binolarni qurish va rekonstruktsiya qilishga kompleks yondashuvning butun tizimi bo'lib, bir qator muammolarni hal qilishga qodir, masalan: Qurilish sohasidagi innovatsiyalar muqobil energiya manbalaridan foydalanish, samarali issiqlik izolatsiyasidan foydalanish, aqlli yoritish tizimlarini tashkil etish va boshqalar bilan chambarchas bog'liq. "innovatsiya" atamasining o'zi jarayonlar yoki mahsulotlar samaradorligining sifatli o'sishi uchun sharoit yaratishga qodir bo'lgan innovatsiyalarni anglatadi. Bundan tashqari, innovatsiya har qanday yangilik emas, balki faqat mavjud tizimning samaradorligini jiddiy ravishda oshiradigan yangilik sifatida tushuniladi. Biroq, hozirgi vaqtda yangiliklarning katta qismi yuqori narxga ega bo'lishiga qaramay, kelajakda eng yangi texnologiyalar qurilish sohasidagi xarajatlar va sa'y-harakatlarni sezilarli darajada kamaytiradi. Barcha minerallar ma’lum fizik xususiyatlarga ega, ulaming asosiylari 3 guruhga bolinadi: tashqi shakli orqali aniqlanuvchi, morfologik xususiyatlari; rang, shaffoflik va yaltiroqlikni o`z ichiga oluvchi optik xususiyatlari; qattiqlik va zichlik ulanish tekisligi va o`ziga xos sinish izlari bilan tavsiflanuvchi mexanik xususiyatlar.
|
| |
Genlarning oʻzaro taʼsirining polimeriya tipi, yaʼni polimeriya

|
Genlarning oʻzaro taʼsirining polimeriya tipi, yaʼni polimeriya
|
bet | 2/5 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 265,67 Kb. | | #145367 |
Bog'liq genetika3. Genlarning oʻzaro taʼsirining polimeriya tipi, yaʼni polimeriya — bir belgining rivojlanishiga ikki va undan ortiq allel boʻlmagan genlarning bir xilda taʼsir koʻrsatishidan iborat. Bunday polimer genlar bir xil harf bilan belgilanib, bir-biridan indekslari orqali farq qiladi. Masalan, A,A,a2a2a,a,A,A2; ADA^ yoki a,a,a2a2. Polimeriya holida nasldan-naslga oʻtish kumulyativ va nokumulyativ tipda boʻladi. Kumulyativ polimeriyada fenotipda paydo boʻladigan belgi dominant allellarning soniga bogʻliq, nokumulyativ polimeriyada esa belgining rivojlanishi dominant allellarning soniga bogʻliq emas. Kumulyativ polimeriyaga misol qilib 1908-yilda shved olimi G. Nilson-Ele oʻtkazgan tajri-ba natijasini keltiramiz. Toʻq qizil va oq donli bugʻdoy irqlarini chatishtirib birinchi avlodda (Gʻ,) donlari qizil boʻlgan duragay oʻsimlik olinadi. Ular oʻzaro chatishtirilganida Gʻ, da rangi (toʻq qizildan och qizilgacha) va oq rangli boʻlgan oʻsimliklar 15:1 (15 ta rangli 1 ta oq) paydo boʻladi. Donlar 15:1 boʻlgan. 15 qism don rangining toʻq qizildan och qizilgacha oʻzgarishi ular genotipidagi qizil rangni taʼmin etuvchi dominant gen allellarining soniga bogʻliq. Bu misolda keltirilgan bugdoy navlari ikki juft polimer genlar bilan bir-biridan farq qiladi.
Nokumulyativ polimeriyaga achambiti oʻsimligida qoʻzoq mevasi shaklining irsiylanishi misol boʻladi. Achambiti mevasining uchburchak shakli oval shakli ustidan dominantlik qiladi. Uchburchak mevali achambiti oval mevali oʻsimlik bilan chatishtirilganda F, da uchburchak mevali duragaylar, F2 da esa 16 oʻsimlikdan 15 tasining mevasi uchburchak, bittasi oval boʻladi. Bu misolda ham ota-ona oʻsimliklar ikki juft polimer genlar orqali bir-biridan farq qiladi. Ammo F, da oʻsimliklar mevasining uchburchak shakli dominant allellarning soniga bogʻliq emas. Mas: 4 ta (A,A,A2A2) yoki faqat 1 ta (A,a,a2a2 yoki a,a,A2a2) dominant allel boʻlganida ham meva uchburchak boʻladi. Shunday qilib, uchburchak mevali oʻsimliklarning rivojlanishi dominant allellarning soniga bogʻliq boʻlmaydi.
|
| |
1. Maydalovchi va kukunlovchi mashinalar Qurilish materiallarining xossalariga tasiri - bet 3

|
1. Maydalovchi va kukunlovchi mashinalar Qurilish materiallarining xossalariga tasiri
|
bet | 3/4 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 119,96 Kb. | | #149565 |
Bog'liq Industriya 77 Zamonaviy qurilishda innovatsion texnologiyalar binolarni qurish va rekonstruktsiya qilishga kompleks yondashuvning butun tizimi bo'lib, bir qator muammolarni hal qilishga qodir, masalan: Qurilish sohasidagi innovatsiyalar muqobil energiya manbalaridan foydalanish, samarali issiqlik izolatsiyasidan foydalanish, aqlli yoritish tizimlarini tashkil etish va boshqalar bilan chambarchas bog'liq. "innovatsiya" atamasining o'zi jarayonlar yoki mahsulotlar samaradorligining sifatli o'sishi uchun sharoit yaratishga qodir bo'lgan innovatsiyalarni anglatadi. Bundan tashqari, innovatsiya har qanday yangilik emas, balki faqat mavjud tizimning samaradorligini jiddiy ravishda oshiradigan yangilik sifatida tushuniladi. Biroq, hozirgi vaqtda yangiliklarning katta qismi yuqori narxga ega bo'lishiga qaramay, kelajakda eng yangi texnologiyalar qurilish sohasidagi xarajatlar va sa'y-harakatlarni sezilarli darajada kamaytiradi. Barcha minerallar ma’lum fizik xususiyatlarga ega, ulaming asosiylari 3 guruhga bolinadi: tashqi shakli orqali aniqlanuvchi, morfologik xususiyatlari; rang, shaffoflik va yaltiroqlikni o`z ichiga oluvchi optik xususiyatlari; qattiqlik va zichlik ulanish tekisligi va o`ziga xos sinish izlari bilan tavsiflanuvchi mexanik xususiyatlar.
Tabiiy sharoitlarda mineral kristallari asosan noto`g`ri shakl hosil qiladi. Aniq qirralangan kristallar kamdan-kam uchraydi. Minerallarning turli-tuman shakllari 3 ta asosiy ko`rinishga bo`linishi mumkin: a) izometrik, fazoda taxminan 3 tomonga bir xilda yoyilgan (piritvagalit); b) ustunsimon, ignasimon va bir yo`nalish bo`yicha cho`zilgan (kvars va asbest); d) tekis, yapaloq, varaqsimon va tangasimon taramlangan, ikki yo`nalishda cho`zilgan (slyuda va grafit). Minerallaming rangi birinchi navbatda ulaming tarkibiga bog`liq bo`ladi. Ranglari bo`yicha ular och rangli va qora (to`q) rangli minerallarga bo`linadi. Och rangli minerallar tarkibida kremniy va aluminiy ko`proq, temir va magniy esa kam miqdomi tashkil etadi yoki bular umuman mavjud bo`lmaydi (kvars va dala shpatlari, gips, kalsit va h.k.). To`q rangli minerallar qatoriga kremniy va aluminiyning kamayishi yoki mavjud emasligi hisobiga temir va magniy ko`payadi. Aynan temir va magniyning ko`paygan miqdori minerallaming to`q rangga kirishiga sabab bo`ladi (shox aldamchisi, biotit yoki qora slyuda, avgit, olivin, rubin va boshqalar). Ko`pchilik minerallar uchun rang qat’iy ravishda bir xil o`zgarmas bo`ladi, masalan, xlorid doimo yashil rangda.
|
| |
asosiy farq - Mustaqil ishi mavzu: Genlarning komplementar, epiztaz, polimer ta’siri. Strukturaviy va modifikatsion...

|
Mustaqil ishi mavzu: Genlarning komplementar, epiztaz, polimer ta’siri. Strukturaviy va modifikatsion genlar. Bajaruvchi: G. Kamolova Qabul qiluvchi: toshkent-2024 Mavzu: Genlarning komplementar, epiztaz, polimer ta’siri
|
bet | 5/5 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 265,67 Kb. | | #145367 |
Bog'liq genetikaasosiy farq strukturaviy va tartibga soluvchi genlar o'rtasida. Strukturaviy gen - bu ma'lum bir oqsil yoki RNKni kodlaydigan gen turi. Barcha oqsillar uchun ushbu gen kodlari tartibga soluvchi oqsillarni kutadi. Strukturaviy gen mahsulotlarida tarkibiy oqsillar va fermentlar mavjud. Oddiy jihatlarga ko'ra, ushbu strukturaviy genlar oqsilni keltirib chiqaradigan aminokislotalarning ma'lum bir ketma-ketligiga mos keladigan DNK ketma-ketliklarini o'z ichiga oladi. Strukturaviy genlar ishlab chiqarilgan oqsillarni genlarni tartibga solishning biron bir shaklini o'z ichiga olmaydi. Ushbu genlar, shuningdek, rRNK va tRNK kabi turli xil kodlamaydigan RNKlar tomonidan kodlangan. Regulyatsion miRNA (mikro RNK) va siRNA (qisqa interferentsiyali RNK) strukturaviy genlar tomonidan kodlanmagan.
Adabiyotlar
1. G’afurov A. T. Darvinizm Toshkent, o’qituvchi 2012 yil.
2. Воронцов Н. П.,Сухорукова Л.Н. Эволюционная органического мира. М. Просвешение 2011
3. To’raqulov o. X. malekulyar biologiya. Toshkent, o’qituvchi 2013 yil
4. Иорданскис Н. Н. Эволюция жизни. М.Издательский центр “Академия” 2015
5. Inge-Vechtomov S.G. Genetika s osnovami selektsii. Moskva., «Vsshaya shkola», 2014 g.
6. Lobashev M.Ye., Vatti K.V., Tixamirova M.M. Genetika s osnovami selektsii. Moskva, «Prosveshenie», 2012 god.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mustaqil ishi mavzu: Genlarning komplementar, epiztaz, polimer ta’siri. Strukturaviy va modifikatsion genlar. Bajaruvchi: G. Kamolova Qabul qiluvchi: toshkent-2024 Mavzu: Genlarning komplementar, epiztaz, polimer ta’siri
|
Funktsiya tu`sinigi, beriliw usılları, funktsiyalar klassifikatsiyası

|
Funktsiya tu`sinigi, beriliw usılları, funktsiyalar klassifikatsiyası
|
bet | 3/7 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 469,16 Kb. | | #158743 |
Bog'liq Esap paninen oz betinshe jumısıFunktsiya tu`sinigi, beriliw usılları, funktsiyalar klassifikatsiyası.
Matematikaliq analiz pa`ni ha`m onin` a`hmiyeti. Bir o`zgeriwshinin` funktsiyasina aniqlamalar. Funktsiya beriliw usillari. Funktsiyanin` o`siwi-kemiwi, jup-taqlig`i, peridlilig`i. A`piwayi funktsiyalar: qa`siyetleri, grafikleri. Quramali funktsiya aniqlamasi.
Eki x ha`m u o`zgermeli shamalarin qarastiramiz.
Aniqlama. Eger x shamanin` D oblastag`i ha`r bir ma`nisine bazi bir usil yamasa nizam boyinsha u shamasinin` bazi bir E oblastindag`i aniq bir ma`nisi sa`ykeslikke qoyilsa, onda u o`zgeriwshi shama x o`zgeriwshi shamanin` funktsiyasi dep ataladi.
O`zgeriwshi x shama g`a`rezsiz o`zgeriwshi yamasa argument dep, al u shamasi g`a`rezli o`zgeriwshi yamasa funktsiya dep ataladi. Funktsiyanin` belgileniwleri: ha`m t.b.
Eger bolg`anda funktsiyanin` ma`nisi bolsa, onda ol fakt
yamasa
tu`rinde belgilenedi.
Aniqlama. O`zgeriwshi x tin` funktsiya mag`inag`a iye bolatug`in ma`nislerinin` ko`pligi funktsiyanin` aniqlaniw oblasti dep ataladi ha`m tu`rinde belgilenedi. Funktsiyanin` qabil etetug`in ma`nislerinin` ko`pligi o`zgeriw oblasti delinedi ha`m belgisi menen belgilenedi.
Funktsiyani beriwdin` bir neshe usili bar: analitikaliq, tablitsa tu`rinde, grafiklik formada ko`rsetiw mu`mkin.
Funktsiya analitikaliq usil menen berilgende x ha`m u shamalar arasindag`i baylanis formula arqili an`latiladi.
Funktsiya tablitsaliq usil menen berilgende x ha`m u shamalar arasindag`i baylanis tablitsa ko`rinisinde jaziladi:
|
| |
Qoplamalarni qoplashda sirtlarning fizik va kimyoviy xossalarining o‘zgarishi

|
Qoplamalarni qoplashda sirtlarning fizik va kimyoviy xossalarining o‘zgarishi
|
bet | 3/4 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 19,4 Kb. | | #262524 |
Bog'liq Asbobsozlikda qoplamalar tayorlash texnalogiyasiQoplamalarni qoplashda sirtlarning fizik va kimyoviy xossalarining o‘zgarishi
Sirtki qatlam (qoplama) mahsulotlarning ishlatish va boshqa xususiyatlarini shakllantirishda hal qiluvchi rolni o‘ynaydi, uning sirtida qattiq jismni yaratilishi deyarli har doim fizik-kimyoviy xususiyatlarni kerakli yo‘nalishda o‘zgartiradi. Qoplamalarni qoplash mahsulotlarni ishlatish jarayonida oldin yo‘qotilgan xususiyatlarni qayta tiklashga imkon beradi. Biroq, ko‘pincha ularni ishlab chiqarish jarayonida olingan mahsulotlarning dastlabki sirtlarining xususiyatlari o‘zgaradi. Bu holda, sirt qatlami materialining xususiyatlari asl sirtning xususiyatlaridan sezilarli darajada farq qiladi. O‘zgarishlarning katta qismida yangi yaratilgan sirtning kimyoviy va fazaviy tarkibi o‘zgaradi, natijada talab qilinadigan ishlatish ko‘rsatkichlariga, masalan yuqori korroziyaga chidamlilik, issiqlikka bardoshlilik, to‘zishga barqarorlik va boshqa ko‘plab ko‘rsatkichlarga ega bo‘lgan mahsulotlar olinadi. Mahsulotlarning dastlabki sirtlarining fizik va kimyoviy xususiyatlarini o‘zgartirish ham ichki, ham tashqi qoplamalarni yaratish orqali amalga oshirilishi mumkin. Kombinatsiyalangan variantlar ham bo‘lishi mumkin. Ichki qoplamalarni qoplashda mahsulotlarning o‘lchamlari o‘zgarishsiz (Li = const) qoladi. Ayrim usullar mahsulot vaznining o‘zgarmasligini ta’minlaydi, boshqa usullarda vaznni ortishi sezilarsiz va uni e’tiborga olmaslik mumkin. Odatda, modifikatsiyalangan sirt qatlamining aniq chegarasi yo‘q (δm ≠ const). 96 Tashqi qoplamalarni qoplashda mahsulotning o‘lchami (Li ≠ const) qoplamaning qalinligiga (δpk) ortadi. Mahsulotning vazni ham ortadi. Amalda, kombinatsiyalangan qoplamalar ham uchraydi. Masalan, tashqi qatlamdagi notekisliklar sonining ortishi bilan tavsiflanadigan issiqlikdan himoyalash qoplamalarni qoplashda issiqlikka bardoshlik ichki g‘ovaksiz qoplama orqai ta’minlanadi.
Ichki qoplamalar
Ichki qoplamalar dastlabki materialning sirtiga turli ta’sir etish usullari (dastlabki sirtlarni o‘zgartirish) orqali yaratiladi. Amalda mexanik, issiqlik, issiqlik-diffuzion va zarralar va nurlanishlar oqimlari kiradigan yuqori energetik ta’sir etish usullari keng qo‘llaniladi Kombinatsiyalangan ta’sir etish usullari, masalan, termomexanik va boshqa usullar ham mavjud. Sirt qatlamida dastlabki materialning nanometrlar diapazonidan millimetrning o‘ndan bir qismigacha yoki undan katta chuqurlikdagi
|
| |
Foydanilgan adabiyotlar - Asbobsozlikda qoplamalar tayorlash texnalogiyasi Reja

|
Asbobsozlikda qoplamalar tayorlash texnalogiyasi Reja
|
bet | 4/4 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 19,4 Kb. | | #262524 |
Bog'liq Asbobsozlikda qoplamalar tayorlash texnalogiyasiFoydanilgan adabiyotlar.
1. Сорокин В.С., Антипов Б.Л., Лазарева Н.П.. Материалы и элементы электронной техники. Учебник – СПб.МоскваКраснодар.: Лань, 2016. 2. Юзова В.А., Семенова О.В., Харлашин П.А. Материалы и компоненты электронных средств. Учебное пособие. Красноярск.: Сиб.фед.университет, 2012. 3. William D. Callister, Jr. David G. Rethwisch. Fundamentals of Materials Science and Engineering -4th ed. TA403.C227 2012. USA. 4. Baxodirxanov M.K., Zaynobiddinov S.Z., Madaminov X.M. Elektron texnikasi moddalari. Darslik. Toshkent.: Yangi nashr, 2016- 350. 5. Легостаев Н. С. Материалы электронной техники: Учебное пособие- Томск.:ТУСУР, 2014. 6. Пасынков В.В. Материалы электронной техники/ В.В. Пасынков, В.С.Сорокин -СПб.:Лань, 2004. 7. Петров К.С. Радиоматериалы, радиокомпоненты и электроника/ К.С. Петров.-СПб.: Питер, 2003. 8. Ротенберг Б.А. Керамические конденсаторные диэлектрики/ Б.А.Ротенберг-СПб.: Гириконд, 2000. 9. Битнер Л. Р. Материалы и элементы
|
| |
Genlarning oʻzaro taʼsirining kombinirlangan tipi

|
Genlarning oʻzaro taʼsirining kombinirlangan tipi
|
bet | 3/5 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 265,67 Kb. | | #145367 |
Bog'liq genetika4. Genlarning oʻzaro taʼsirining kombinirlangan tipi. Bir belgining rivojlanishida bir vaqtning oʻzida komplementar, epistaz, polimeriya, pleytropiya tiplarining birgalikda taʼsir koʻrsatishidan iborat. Bu holat, odatda, genom tuzilishi murakkab boʻlgan allopoliploid organizmlarda kuzatiladi. Bu tipdagi taʼsir chigit ustidagi tuk va tola qatlamining irsiylanishini oʻrganish jarayonida aniklangan. Chigit tuklarining rivojlanishini toʻrtta allel boʻlmagan genlar — I-i, Ft,—ft,, Ft2—ft2 va Fc—fc nazorat qiladi. Taʼsir qilish xususiyatiga binoan bu genlar uch guruhgaboʻlinadi: 1) gen-ingibitor (I-i); buning dominant alleli gomozigota (II) va geterozigota (I) holatda asosiy (Ft,, Ft2) va yordamchi (Fc) genlar taʼsirini toʻxtatib qoʻyadi va fenotipik ji-hatdan tuksiz chigit rivojlanadi; 2) asosiy genlar — Ft,—ft va Ft2—ft,. Ular dominant allellar boʻlib, polimeriya tipida taʼsir koʻrsatib, chigitning mikropileda tuklarining rivojlanishini nazorat etadi. Bu genlar faqat gen ingibitorning resessiv gomozigota (ii) holatida va yordamchi (Fc—fc) genning allel holatiga bogʻliq boʻlmagan holda taʼsir etadi. Mikropileda tuklar fenotipda namoyon boʻlishi darajasi genotipdagi asosiy genlarning dominant allellari soniga bogʻliq; 3) yordamchi gen — Fc—fc. Uning dominant alleli asosiy genning biror dominant gomozigota holati bilan oʻzaro taʼsir qilib, chigitning xalaza va yon qismlarida tuklarning rivojlanishini nazorat qiladi. Yordamchi gen dominant gomozigota holatda (Fsfsda) chigit bir tekis va qalin tuk bilan qoplanadi, geterozigota (Fcfc) holatida esa tuklar notekis rivojlanadi. Shunday qilib, chigit tuklari poligenlar (epistaz, polimeriya, komplementar), asosiy va yordamchi genlar hamda gen-modifikatorning oʻzaro murakkab taʼsiri natijasida rivojlanadi. Chigit uzun tolasining rivojlanishini kamida ikki guruhga mansub genlar nazorat qiladi. Polimer genlar funksiyasiga koʻra ikkiga boʻlinadi: asosiy — 1LL—Nl va LiD—liD; hamda yordamchi.
Yopdamchi genlar asosiy genlarning fenotipik rivojlanishini kuchaytirish xususiyatiga ega. Ular genotipda asosiy polimer genlarning dominant allellari boʻlganida taʼsir koʻrsatadi. Chigit tuklari rivojlanishini nazorat qiluvchi asosiy genlar Ft,, Ft2 tolani chigitning maʼlum qismida rivojlanishiga pleyotrop taʼsir koʻrsatadi.
|
| |
Teorema - Qavariq to’plam Qavariq ko’pburchak Reja

|
Qavariq to’plam Qavariq ko’pburchak Reja
|
bet | 3/3 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 364,71 Kb. | | #147309 |
Bog'liq qavariq toplam. qavariq kopburchakTeorema. Uch yoqli burchak xar bir yassi burchagining miqdori qolgan ikki yassi burchagi mikdorlarining yigindisidan kichikdir.
T ye o r ye m a . qavarik kup yoqli burchakning barcha yassi burchaklari miqdorlarining yigindasi 4d dan kichik.
T a ‘ r i f. Kavari kupyokning biror A uchini olaylik.
U xolda A nuqtani shunday kup yoqli burchakiing uchi deb karash mumkinki, uning yoklari M ning shu nuqtadan chiqkan yoklari, qirralari esa M ning shu nuqtadan chirkan qirralari- dan iboratdir. Bu kup yokli burchak M ning A uchidagi kup yoqli burchagi deb ataladi.
Bu ta’rifdan kavarik kupyok uchlarining soni uning kup yoqli burchaklari soniga teng degan xulosa chikadi. Masalan, parallelepipedning 8 ta uch yoqli burchagi (8 ta uchi), turtburchakli piramidaning esa 4 ta uch yoqli burchagi va bitta turt yoqli burchagi (5 ta uchi) bordir.
|
| |