nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Toshko’mir peki - Qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti

|
Qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti
|
bet | 8/19 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 120,85 Kb. | | #158967 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazi-www.fayllar.orgToshko’mir peki – asfalt tayyorlashda va to’ldiruvchi vosita sifatida foydalaniladi[25].
Moyli ko’mirdan olingan koks metallurgiyada, gazli ko’mirdan olingani esa sintez gaz va kalsiy karbid ishlab chiqarishda ishlatiladi[26].
Qo’ng’ir ko’mirni yarim kokslash – qoramoy olish maqsadida bajariladi. Ko’mir qizdirilgan gaz bilan qarama – qarshi ravishda 600 – 700oC gacha qizdiriladi[27].
Qo’ng’ir ko’mirni yarim kokslashdagi mahsulotlar :
Yarim koks gazi – uchbu jarayon borayotgan pechlarni qizdirish uchun ishlatiladi (boshqa yoqilg’ilardan foydalanish maqsadga muvofiq emas);
Yengil moy, past sifatli benzin bo’lgani uchun undan surkov moylarini erituvchi yoki motor yoqilg’isi sifatida foydalaniladi;
Qo’ng’ir ko’mir qoramoyi – alkanlarni olishda foydalaniladi.
O’rtacha moy, tarkibida fenol bo’ladi, dizel yoqilg’isi sifatida yaroqli;
Og’ir moy, undan alkanlarning yuqori qatori gomologlari ajratiladi (parafin);
Qo’ng’ir ko’mir koksi – issiqlik berish qobiliyati : 25100 – 29300 KDJ/kg;
Smola osti suvi – undan fenol, ketonlar va ammiak ajratiladi[28].
Gazifikasiyalash – qazilma ko’mirni organik qismini yuqori temperaturada (1000 – 2000oC) oksidlovchilar (O2, havo, suv pari, CO2) bilan o’zaro ta’sirida yonuvchi gazlarga aylantirish[29].
Bunda ko’mir deyarli to’liq generator va suv gazlariga aylanadi (qattiq qoldiq – kul).
Gazifikasiyalash uchun qo’ng’ir ko’mirdan va toshko’mirni qayta ishlash mahsuloti – koksdan foydalaniladi.
Ko’mirni gazifikasiyalash - gazogeneratorlarda amalga oshiriladi : koks qatlamidan (qalinligi 3 m gacha) pastdan yuqoriga qarab navbati bilan havo – issiq purkash va suv parlari – sovuq purkash o’tkaziladi[30].
Issiq purkashda ekzotermik jarayon boradi :
2C + O2 2CO ∆H = -220 kDJ
Chiquvchi gazlar – N2 va CO(havodan) ; bunday aralashma generator yoki havo gazi deyiladi. Uning issiqlik berish qobiliyati v 300 kDJ/m3, tabiiy gazning issiqligiga qaraganda (38000 kDJ/m3) juda kam, shuning uchun generator gazi faqat metallurgiya ishlab chiqarishida va koksokimyoviy zavodlarda ishlatiladi[31].
Sovuq purkalganda endotermik jarayon boradi :
C + H2O CO + H2 ; ∆H = 132 KDJ
CO va H2 aralashmasi suv gazi deyiladi. Uning issiqlik berish qobiliyati 11500 kJ/ m3
Suv gazi ko’pchilik sanoat sintezlarida, masalan metanol va ammiak olishda foydalaniladi[32].
|
| |
Toshko’mir smolasi - Qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti

|
Qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti
|
bet | 7/19 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 120,85 Kb. | | #158967 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazi-www.fayllar.org1.3. Toshko’mir smolasi
Ko’mirni qayta ishlashni asosiy usullari ko’mirni quruq haydash va gazifikasiyalashdir. Ko’mirni quruq haydash uni havosiz qizdirib kimyoviy parchalashdan iborat. Ko’mirni quruq haydashning ikki xil varianti farqlanadi: yarimkokslash va kokslash. Birinchi jarayon 500 – 550 oC da, ikkinchisi 900 – 1050 oCda amalga oshiriladi[19].
Toshko’mirni yarim kokslashdagi bosh vazifa - suyuq uglevodorod (benzin) olish va bu bilan birga yarim koks (CO, CO2, H2, N2, CH4 va boshqalar) gazlar aralashmasi hosil bo’ladi. Yarim koks metallurgiyada ishlatiladi. Undan kalsiy karbid olishda va ko’mirni gazifikasiyalashda foydalaniladi. Toshko’mirni yarim kokslashda temperatura 550 oCdan oshmasligi kerak. Chunki yuqori temperaturada suyuq uglevodorodlarning unumi kamayadi[20].
Bir tonna toshko’mirdan 110 m3 gaz, 750 – 800 kg yarim koks va 8 kg smola va qoramoy olish mumkin[21].
Toshko’mirni kokslash – katta sanoat ahamiyatiga ega. Kokslash jarayoni koksokimyoviy zavodlarda amalga oshiriladi. U yerda yog’li ko’mir qayta ishlanadi (uchuvchan moddalarning chiqishi 35 – 40 %). Jarayon germetik yopiladigan kamerali (trubali) pechlarda olib boriladi va pechning sig’imi 30 – 40 tonnagacha boradi. Pechning ichki devorlari issiqqa chidamli silikatli g’ishtlar bilan qoplangan bo’ladi[22].
Toshko’mirni kokslashda asosiy mahsulotlar :
Koks gazi – undan toshko’mirni smolasi va boshqa mahsulotlari bilan birga kontaktda bo’lganidan keyin - texnik benzol (oson qaynovchi arenlar aralashmasi) olinadi[23].
Toshko’mir smolasi – uni haydash yo’li bilan arenlarga, fenollarga, piridin hosilalariga ajratiladi. Bular qimmatbaho xomashyo bo’lib, ulardan bo’yoqlar, erituvchilar, portlovchi moddalar, dorivor va arfyumer mahsulotlar, petisidlar ishlab chiqariladi[24].
Haydashdan keyin qoladigan qoldiqdan (smola):
|
| |
-rasm. Ko‘mirning ishlatilishi

|
-rasm. Ko‘mirning ishlatilishi
|
bet | 6/19 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 120,85 Kb. | | #158967 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazi-www.fayllar.org1-rasm. Ko‘mirning ishlatilishi.
Toshko‘mirning yuqori bosim va 500 °С haroratda o‘zgarishidan hosil bo‘luvchi ko‘mir – antrasit deyiladi. Antratsitning zichligi yuqori (1,4–1,7 g/sm3), og‘ir, rangi qora-kul rang, metallsimon yaltiroq bo‘lib, qattiq (2–2,5). Uzoq muddat o‘z xossasini yo‘qotmay saqlanishi mumkin. O‘z-o‘zidan yonib ketmaydi. Tarkibida uchuvchan komponentlar oz miqdorni (8 %) tashkil etadi. Torfning qo‘ng‘ir ko‘mirga, uning toshko‘mir va antratsitga, antratsitning ba’zan grafitga aylanishi yer po‘stining chuqur qismida, yuqori harorat va katta bosim sharoitida, ya’ni metamorfizm jarayonida kechadi. Bu jarayonda ko‘mirning solishtirma og‘irligi to‘xtovsiz oshib boradi (0,7–1,5gacha). Rangi qo‘ng‘irdan qora, to‘q qoragacha o‘zgaradi[12]. Yaltiroqlik xiradan boshlab metallsimongacha (antratsitlarda) o‘zgaradi. Uglerodning miqdori daraxtda 50 %, torfda 60 %, qo‘ng‘ir ko‘mirda 78 %, toshko‘mirda 92 %, antratsitda 98 %, grafitda 100 % bo‘ladi[13].
Ko‘mirlarning sifatini ko‘rsatuvchi quyidagi ko‘rsatkichlar mavjud:
1. Namligi.
2. Kuli
3. Oltingugurt miqdori.
4. Issiqlik berishi[13].
Ko‘mir qatlamlari bir-biri bilan o‘zaro genetik bog‘langan cho‘kindi tog‘ jinslari orasida qatlamlar ko‘rinishida joylashgan bo‘ladi. Cho‘kindi tog‘ jinslari esa quruqlikdan dengiz tomon asta-sekin o‘tiladigan joylarda to‘planadi. U joylarda asosan bo‘lakli cho‘kindi jinslardan argillit, qumtosh, grafit, ba’zi joylarda ohaktosh uchraydi. Bu yotqiziqlar litologik tarkibi bo‘yicha quruqlik va dengiz hamda laguna fatsiyalariga taalluqli hisoblanadi[14].
Ko‘mir zaxiralari yosh bo‘yicha quyidagicha taqsimlanadi: devonda 0,1 foiz, karbonda – 7,8 foiz, permda – 37,5 foiz, trias-yurada –25 foiz, yura-bo‘rda – 20 foiz, paleogen va neogenda – 64 foiz[15]. Yirik ko‘mir konlari joylashgan hududlar «ko‘mir basseynlari» deb ataladi. Yirik ko‘mir basseynlari, asosan, Rossiyada (Pechora, Moskva ostonasi, Chelyabinsk, Irkutsk), Polshada (Sileziya), Ukrainada (Donbass), Germaniyada (Rur), Fransiyada (Kommantri), Angliya (Uels), AQSH (Pensilvaniya, Appalachi), Xitoyda va Qozog‘istonda (Qarag‘anda, Ekibastuz) joylashgan. Dunyodagi ko‘mir zaxirasining 50 foiz Rossiyada joylashgan[16]. O‘zbekistonda Angren (Toshkent viloyati), Sharg‘un va Boysun (Surxondaryo viloyati) konlari mavjud[17]. Angren kaolin-qo‘ng‘ir ko‘mir koni hisoblanadi Sharg‘un va Boysunda toshko‘mir qazib olinadi. Bulardan tashqari Hisor tog‘larida ko‘mirga istiqbolli maydonlar mavjud. Ular Nimo, Gurud, Panama, Xauz, Fangart, Oqsuv hisoblanadi. Bu maydonlarda hozir baholash va razvedka ishlari amalga oshirilmoqda. O‘zbekiston ko‘mirlarining barchasi yura yotqiziqlari bilan genetik bog‘langan hisoblanadi[18].
|
| |
qarab quyidagilarga bo'linadi. • amal qilish muddati bo'yicha (yillik, bar chorak, oylik va

|
qarab quyidagilarga bo'linadi. • amal qilish muddati bo'yicha (yillik, bar chorak, oylik va
|
bet | 2/3 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 0,65 Mb. | | #104573 |
Bog'liq Sarf meyorlarini hisoblash usullariqarab quyidagilarga bo'linadi. • amal qilish muddati bo'yicha (yillik, bar chorak, oylik va boshqalar); 5. o'm atilish darajasi bo'yicha (individual, guruh); 6. sarfning tarkibi bo'yicha (texnoiogik, umumiy ishlab chiqarish). Har bir holatda normalaming qaysi turini qo'llash kerakligini aniq ajratib olish kerak, chunki hisoblash usuli, uning natijalari, olingan normaiami qo’llash usullari bunga bog'liq bo'iadi. Elektr energiyasi sarfi me’yori tasnifi va tarkibi Elektr energiyasi va yoqilg’i iste’moli m e’yor ko‘rsatkichi, qabul qilingan texnologiyadan, ish rejimlari, xom ashy о va materiailar sifatiga qo’yiladigan talablarga rioya qilmaslik va xarajatlarini o'z ichiga olmaydi. Texnoiogik norma bu -texnoiogik jaravon davomida ya’ni mahsulot ishlab chiqarish davomida sarf boTadigan elektr energiyani hisobga oladigan normalar hisoblanadi. Texnoiogik normalar m a lu m bir sexda. yoki texnoiogik jarayonda iste’mol qiladi, hamda sex uchun o'matiladigan normalarni asosiy tarkibini tashkil etadi. Sex normasi bu - ishlab chiqarilayotgan mahsulot birligiga Sex normasi bu - ishlab chiqarilayotgan mahsulot birligiga o'rnatiladigan norma hisobianadi. Bn norma tarkibiga butun jarayon bo’yicha sarf boiadigan elektr energiya. asosiy hamda sexni sovitishga, yoritishga ketadigan elektr energiya, shu bilan birga sexnii ichki tarmoqlaridagi isroflar kiradi. Sex normalari ay nan shu sexda iste’mol qilinadigan elektr energiya sarfini zavod normalarini ishlab chiqishda qoilaniladi. Umum zavod normasi - bit ham mahsulot birligiga o'rnatiladi.
|
| |
Bu o ‘z ichiga zavodni ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun sarf

|
Bu o ‘z ichiga zavodni ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun sarf
|
bet | 3/3 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 0,65 Mb. | | #104573 |
Bog'liq Sarf meyorlarini hisoblash usullari boigan elektr energiyani asosiy hamda yordamchi sexlarning elektr energiya sarfini. shu bilan birga barcha mahsulotni xomashyo shaklidan to mahsulot shakliga yetgunigacha boigan o ‘z ichiga oladi. Yuqori da к о'rib ehiqilgan norma turSari bevosita korxonada Yuqori da к о'rib ehiqilgan norma turSari bevosita korxonada yoki zavodda elektr energiya iste’molini nazorat qilish, hamda eng optimal qurilmalarning optimal rejimlarini tanlash, ularning yukianganlik darajasini oshirish va har bir sexlarda eiektr energiya iste’molini qanchalik maqsadli, samarali ishlatilayotganligini nazorat qilish, hamda bevosita butun bir qaraiayotgan korxonani meyorlarini sbakllantirishda zarur bo'Iadi. Shu bilan birga har bir talablar ham turJicha bo'Iadi. Elektr energiya sarfining solishtirma me’vor ko‘rsatkichi strukturasi Solishtirma sarf ko'rsatkichining m e’yor strukturasi o zidamahsulotmi ishlab chiqarish yoki bajarilgan ish davomidagi iste’mol qilingan, sarf bo'lgan barcha energiya shakllarini jamlanmasini namoyon etadi va bu ko'rsatkichlarning bare has i m e’yorga kiritiJishini nazarda tutadi. Bu struktura m e’yorlashda asosiy element hisoblanib, u bevosita tashkilotda texnologik jarayondan kelib chiqib o'rnatiladi. Strukturani shakliantirish bevosita bu korxonani ishlab chiqarish xarakteri unda o'rnatiiadigan normalar, hamda iste’mol qilinayotgan elektr I Ы) energiyani to iiq iste’mol qilinishi hamda mahsuiotlarni isiabcbiqariSish jarayoni bilan bogiiq bo'iadi. Sanoat korxonalarini elektr energiya sarfi me’yor ko'rsatkichlariga quyidagi ko'rsatkichlar kiritiimasligi kerak: bino va inshoatlarning kapital remonti hamda qurilishi, yangi texnoiogiyalarni rnontaj qilinishi, zavod elektr stansiyalarini o'z ehtiyojlari, agregatlarning ta’miriash ishlari, ilmiy tadqiqot va eksperemental ishlar. Aynan mana shu yuqorida keltirilgan faktorlar uchun sarf bo£lgan elektr energiya sarfi me’yor ко‘rsatkichga кiritilmaydi. M aium bir korxonani elektr energiya sarfini meyoriash masalalari ko'rilayotganda shu korxonada mavjud boigan boshqa korxonaning elektr energiya sarfi hisobga olinmavdi, Boshqa korxona uchun albatta ishlab chiqarish turiga bogiiq ravishda qaytadan elektr energiya sarfi m e’yor koTsatkichlari o'rnatilishi kerak. E’TIBOR UCHUN RAXMAT
|
| |
Qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti - bet 14

Qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazi-www.fayllar.org
3.2. Toshko’mir smolasi va unda olinadigan mashuslorlar Uglerod kimyosi- xom ashyo sifatida qattiq qazilma yoqilg'idan foydalangan holda organik va noorganik mahsulotlar ishlab chiqarishni qamrab oluvchi kimyo sanoatining kichik tarmog'i. Hozirgi vaqtda dunyoda ko'mirni qayta ishlashning to'rtta "tarmoqlari" sanoatda qo'llaniladi: Ko'mirning pirolizi (kokslanishi) - koks, yarim koks olish, koʻmir smolali qatlamlar, gumin kislotalar, naftalin, antrasen, fenantren, benzol, koʻmir moylari, ammiak, fenol, krezol, piridin asoslari, koks gazi. Ko'mirni gazlashtirish - sintez gazini va uni olish va tozalash hosilalari. Bilvosita ko'mir gidrogenatsiyasi - ko'mirni gazlashtirish yoki piroliz smolalaridan suyuq mahsulotlar (benzin, dizel yoqilg'isi, moylash moylari, parafinlar, fenollar) ishlab chiqarish. Ko'mirni to'g'ridan-to'g'ri gidrogenlash - motor yoqilg'isi va organik sintez uchun xom ashyo olish uchun bosim ostida (katalizator bilan yoki katalizatorsiz) to'g'ridan-to'g'ri halokatli gidrogenlash. Download 120,85 Kb.
|
Inson va kompyuterning o'zaro ta'siri (hci) nima? Hci bir nechta turli fanlarni o'z ichiga oladi ular qaysi fanlar?

|
Inson va kompyuterning o'zaro ta'siri (hci) nima? Hci bir nechta turli fanlarni o'z ichiga oladi ular qaysi fanlar?
|
bet | 1/16 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 201,76 Kb. | | #105232 |
Bog'liq (3 fan) 1-oraliq nazorat
Inson va kompyuterning o'zaro ta'siri (HCI) nima?
HCI bir nechta turli fanlarni o'z ichiga oladi ular qaysi fanlar?
Kompyuter fanlari(Computer science)- nima?
Sun'iy intellect nima?
Sotsiologiya,Tilshunoslik va Psixologiya fanlari deganda nima tushuniladi?
Dasturiy ta'minotni ishlab chiqish asoslari nima?
Dizayn nima?
Arxitektura va mahsulot dizayni nima?
Inson-mashina interfeysi tizimlarining yaratilishi ergonomika va qulaylik
Sinxron va asinxron dasturlash o'rtasidagi farq nima?
UI va UX ularning ta’rifi nima?
Interfeys nima. Uning turlari
Insonning kompyuter bilan o‘zaro aloqasi (IKA) nima?
Inson va kompyuterning o‘zaro ta‘siri tarixi
Kompyuter yordamida loyihalash (CAD) nima?
Kompyuter yordamida ishlab chiqarish (CAM) nima?
Interfeysni yaratish usullari
Usability nima?
Yuzabilitida interfeysni loyihalashning VIMM texnologiyasi nima?
Mavjudlik qoidalari nima?
Sinov fokus –guruhlari nima?Uning bosqichlari
Captcha nimalardan himoya qiladi ?
Foydalanish qobiliyati tamoyillari . "Heuristics" nima?
Yuzabiliti tamoyillari va qoidalari nima?( Tizimning darajasini ko'rish, Tizim bilan foydalanuvchi o'rtasidagi aloqa va Foydalanuvchining erkinligi (tanlash erkinligi) tamoillari)
Yuzabiliti tamoyillari va qoidalari(Izchilik va standartlar, Xatoliklarni oldini olish, Bilib olish osonroq, o'rganishdan ko‘ra. Foydalanuvchi uchun muloyimlik va samaradorlik.) tamoillari.
|
| |
Ta'qibni aniqlash - Torch infeksiyalar, patogenezi,diagnostikasi

|
Torch infeksiyalar, patogenezi,diagnostikasi
|
bet | 4/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 407,97 Kb. | | #237081 |
Bog'liq Umarov Inomjon 3Ta'qibni aniqlash
Ota-onanigina ta'sirning ta'qibini aniqlash uchun laboratoriya tekshiruvi va diagnostik usullar, masalaning PCR, serologik testlar, va ultrasonografiya qo'llaniladi.
Xavfsizlik chora-tadbirlari
Ota-onanigina ta'sirning ta'qibi bilan bog'liq xavfsizlik chora-tadbirlari, masalaning virusni yuqoriga ko'targan davolash usullari, immunizatsiya va oqimlardan xalos bo'lish, katta ahamiyatga ega.
Xulosa
1
Asosiy ma'lumotlar
Bu prezentatsiyada TORCH infeksiyalari haqida asosiy ma'lumotlar, ularning genezis va laboratoriya tekshiruvi haqida tushunchalar berilgan.
2
Klinik asosiy sabablari
TORCH infeksiyalari klinik asosiy sabablari va ularga immunologik o'zgarishlar haqida to'liqroq ma'lumotlar berilgan, bu esa infeksiyalarning tashxisini osonlashtiradi.
3
Neonatal davolashning xususiyatlari
Neonatal davolashda TORCH infeksiyalari bilan kurashishning xususiyatlari va ularning ota-onalik ta'siri haqida amaliy ma'lumotlar taqdim etilgan.
E'tiboringiz uchun rahmat!
|
| |
TORCH infeksiyalari: Tashxisi va laboratoriya tekshiruvi

|
TORCH infeksiyalari: Tashxisi va laboratoriya tekshiruvi
|
bet | 3/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 407,97 Kb. | | #237081 |
Bog'liq Umarov Inomjon 3TORCH infeksiyalari: Tashxisi va laboratoriya tekshiruvi
01
Tashxisi
TORCH infeksiyalari tashxisi laboratoriya sinovlari va tibbi sifatli belgilarni aniqlash asosida amalga oshiriladi.
02
Diferensial Tashxisi
TORCH infeksiyalari tashxisida, diferensial tanilashning ahamiyati katta. Qanday infeksiyalar o'xshash belgilarga ega bo'lishi muhim.
03
Serologik Testlar
TORCH infeksiyalari uchun serologik testlar kritikdir. IgM va IgG antikorlarini aniqlash immun serologik tekshiruvlar asosida amalga oshiriladi.
04
PCR Tekshiruvlar
TORCH infeksiyalarini PCR tekshiruvlari yordamida diagnos qilishda yuqori darajada aniq natijalar olish mumkin. Bu qurilmalar infeksiyaning genetikasi haqida ma'lumot beradi.
TORCH infeksiyalari: Davolash usullari va protokollari TORCH infeksiyalari davolash usullari va protokollari mutlaqo zarurdir. Antenatal skrininglar, laboratoriyaviy testlar, va chuqur diagnostikani o'rganish ahamiyatli. Davolashda antibakterial dori, immunoglobulinlar, va doimiy monitoring muhim.
Photo by Luis Melendez on Unsplash
TORCH infeksiyalari: Neonatal davolashning xususiyatlari
1
Davolashning holatlarini tahlil qilish
Neonatal davolashda TORCH infeksiyalari belgilari va davolashning ta'siri tahlil qilingan holatlar bo'yicha o'qibatlarini o'z ichiga oladi.
2
Davolash protokollari
Neonatal davolashda TORCH infeksiyalari uchun amaliy davolash protokollari va jarayonlari haqida to'liq ma'lumot beriladi.
3
Neonatal davolashning monitoringi
TORCH infeksiyalari bilan bog'liq davolash jarayonlarining yanada kuzatilishi kerak bo'lgan neonatal davolashning monitoring protseduralari tushunilgan.
TORCH infeksiyalari: Ota-onanigina ta'sirining ta'qibi
Ota-onanigina ta'sir
TORCH infeksiyalari ota-onalarda infeksiyalarni olib kelish orqali, zararli ta'sirlarini ta'qib qiladi va shunday qilib, zararli oqimlar to'plashib, infeksiya o'tkazish uchun imkoniyat yuzaga keladi.
|
| |
Laboratoriya sinovlari - Torch infeksiyalar, patogenezi,diagnostikasi

|
Torch infeksiyalar, patogenezi,diagnostikasi
|
bet | 2/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 407,97 Kb. | | #237081 |
Bog'liq Umarov Inomjon 3Laboratoriya sinovlari
TORCH infeksiyalari klinik sinovlar, serologik va biokimyoviy testlar orqali tasdiqlanadi. Bu sinovlar infeksiyani aniqlashga yordam beradi va davolash usullarini belgilaydi.
TORCH infeksiyalari va ularning genetikasi
1
Genetika
TORCH infeksiyalari genetik xususiyatlari, kalıtımsal faktorlar, vıruslar va patogenlarning gen manifestatsiyasi.
2
Kalıtımsal Risk
TORCH infeksiyalari o'tganidagi kalıtımsal risklar, genetik mutatsiyalar, va bevosita o'tgan infeksiyalarni olib kelish munosabatlari.
3
Genetik Diagnostika
TORCH infeksiyalari genetik diagnostikasi, genetik testlar, genomik tekshiruvi, va genetik ko'rsatuvlarining klinika ahamiyati.
TORCH infeksiyalari va immunologik asoslar TORCH infeksiyalari va immunologik asoslar haqida maʼlumotlar to‘plami shundaqdir: - TORCH sindromi kasalliklari, ularning yengilagi va diagnostikasi; - Prenatal skriningning ahamiyati va muammolari; - Immunologik o‘zgarishlar va ularning infeksiyalarga o‘xshashligi.
Photo by Maria Fernanda Gonzalez on Unsplash
TORCH infeksiyalari va diagnostik qurilmalar
1
Diagnostika
- TORCH infeksiyalari diagnostikasi uchun qo'llaniladigan laboratoriya testlarini tahlil qilish kerak. PCR, ELISA, va immunofluoresensiya metodi keng qo'llaniladi.
2
Klinik sinovlar
- TORCH infeksiyalari klinik sinovlari ko'p xil bo'lishi mumkin, shuningdek, yorqinlik, anemiya va boshqa yorqinlik belgilari paydo bo'lishi mumkin.
3
Neonatal davolash
- TORCH infeksiyalari neonatal davolashda antibakterial dori, antiviral preparatlar va simptomatik terapiya keng qo'llaniladi. Neonatallar katta ehtimol bilan monitor qilinadi.
4
Asosiy laboratoriya qurilmalari
- TORCH infeksiyalari diagnostikasi uchun laboratoriya qurilmalari, qo'llaniladigan laboratoriya usullarini, va diagnostikani tezlatirish uchun yangi texnologiyalar keng qo'llaniladi.
|
| |
O‘ZBEKISTON TARIXI - Abituriyentlarning

|
Abituriyentlarning
|
bet | 2/2 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 55,88 Kb. | | #255825 |
Bog'liq MAJBURIY O‘ZBEKISTON TARIXI
21.Amir Temur davlatining poytaxti bo‘lgan shaharni toping.
Samarqand B) Buxoro C) Kesh
D) Shosh
22.XIV asrda Chig‘atoy xonlaridan kim birinchi bo‘lib o‘z qarorgohini Movarounnahrga ko‘chirgan?
Kebek B) Munke
C) Tug‘luq Temur D) Abulxayrxon
23.O‘zbekiston hududidagi qaysi manzilgohda ilk shahar alomatlari ko‘zga tashlanadi?
Jarqo‘ton B) Obishir C) Selengur
D) Ko‘lbuloq
24.Rus podshosi Ivan IV bilan elchilik aloqalarini o‘rnatgan Buxoro xonini toping.
Abdullaxon II B) Ko‘chkunchixon
C) Ubaydullaxon D) Imomqulixon
25.Toshkent shahri kim boshchiligidagi podsho Rossiyasi qo‘shinlari tomonidan egallangan? (1865-yil)
M.Chernyayev B) M.Skobelov
C) F.Romanovskiy D) fon Kaufman
26.Rossiya imperiyasi tarkibidagi Turkiston general-gubernatorligi nechanchi yilda tashkil etilgan?
1867-yilda B) 1875-yilda
C) 1856-yilda D) 1881-yilda
27.Sovetlar boshqaruvi davrida o‘zbek
xotin-qizlarini ozodlikka chiqarish jarayoni qanday nom ostida o‘tkazilgan?
“Hujum” harakati
“Bosmachilik” harakati
“Ozodlik” harakati
“Kolxozchilar” harakati
28.1993-yilda O‘zbekiston qaysi xalqaro tashkilotga a’zo bo‘lgan?
YuNESKO B) ShHT C) MDH
D) BMT
29.O‘zbekiston Respublikasida ijro etuvchi hokimiyat hisoblanadigan organni toping.
Vazirlar Mahkamasi B) Oliy Majlis
C) Oliy Sud D) Konstitutsiyaviy sud
30Qaysi daryo qadimda Yaksart deb atalgan?
Sirdaryo B) Amudaryo
C) Zarafshon D) Qashqadaryo
0
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
|
bet | 8/8 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 162,56 Kb. | | #154074 |
Bog'liq Alkinlar — mole-WPS Office (1)FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Миллер С. Ацетилен, его свойства, получение и применение / Пер. с английского. — M.: «Наука», 1969. — 680 с.
Общая органическая химия. Стереохимия, углеводороды, галогенсодержащие соединения = Comprehensive Organic Chemistry / Под ред. Д.Бартона и В.Д.Оллиса. — M.: «Химия», 1981. — Т. 1. — С. 257-270.
Темкин О.Н., Шестаков Г.К., Трегер Ю.А. Ацетилен: Химия. Механизмы реакций. Технология. — M.: «Химия», 1991. — 416 с. — ISBN ISBN 5724505746
Темкин О.Н., Флид Р.М. Каталитические превращения ацетиленовых соединений в растворах комплексов металлов. — M.: «Наука», 1968. — 212 с.
Трофимов Б.А. Гетероатомные производные ацетилена. — M.: «Наука», 1981. — 319 с.
Henning Hopf Polyynes, Arynes, Enynes, and Alkynes / Houben-Weyl Methods of Organic Chemistry. Series Science of synthesis (V. 43). — 5. — Thieme Medical Pub, 2008. — 850 p. — ISBN ISBN 9783131189615
|
| |
Fizik xossalari - Ilmiy metodologik kimyo

|
Ilmiy metodologik kimyo
|
bet | 6/8 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 162,56 Kb. | | #154074 |
Bog'liq Alkinlar — mole-WPS Office (1)Fizik xossalari
Alkinlarning birinchi vakili atsetilen, rangsiz, hidsiz gaz, suvda kam eriydi. Alkinlar gomologlarining fizik xossalari oʻzgarishi alkanlar va alkenlar qatoridagi umumiy qonuniyatlarga boʻysunadi. Gomologik qatorda nisbiy molekulyar massalari ortishi bilan moddalarning qaynash haroratlari ham ortadi. Alkinlarning oldingi uchta aʼzosi gazlar, C5H8 dan boshlab suyuq moddalar, yuqori alkinlar (C16H30) esa qattiq moddalar. Alkinlar alkenlar kabi suvdan yengil, suvda kam eriydi, organik eritmalarda yaxshi eriydi. [3]
Kimyoviy xossalari
Alkinlarning kimyoviy xossalariga tarkibidagi uch bogʻning boʻlishi va tuzulishi taʼsirqiladi.Alkinlar uchun birikish, polimerlanish, oʻrin olish va oksidlanish
reaksiyalari xosdir.
Alkinidlarning hosil bo’lishi
Alkinlar va kumush ammiakatining yoki bir valentli misning reaksiyasi yuqori sifatli uch bog’ hisoblanadi:
Atsetilen suvda kam erisa-da, atseton kabi organik eritmalarda yaxshi eriydi. Tarkibida uglerodning massa ulushi katta boʻlganligi uchun atsetilen hidli alanga bilan yonadi. Atsetilen yonganda juda koʻp miqdorda issiqlik ajralganligi uchun (3000 °C gacha) metallarni qirqish va payvandlashda ishlatiladi. Kislorod yoki havoga aralashganda portlash qobilyati ustun boʻlganligi tufayli atsetilenning maxsus oq rangli ballonlariga qizil rangda „Atsetilen“ degan yozuv yoziladi va u ana shu ballonlarda saqlanadi. Sanoatda atsetilendan sirka aldegidi, sirka kislotasi, etil spirti, sintetik kauchuk, plastmassalar va boshqa koʻpgina moddalar olinadi.
2.1. ALKEN UGLEVODORODLARIGA OID MASALALAR YECHISH METODIKASI
1-masala. Etilen qatori uglevodorodining vodorodga nisbatan zichligi 28 ga teng. Bu moddaning molekulyar formulasini aniqlang.
А) C6H12 В) C4H8 С) C3H6 D) C5H10
|
| |
Olefinlar fizik xossasiga koʻra

|
Olefinlar fizik xossasiga koʻra
|
bet | 3/8 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 162,56 Kb. | | #154074 |
Bog'liq Alkinlar — mole-WPS Office (1)Olefinlar fizik xossasiga koʻra, toʻyingan uglevodorodlardan kam farq qiladi. Ularning qaynash temperaturasi alkanlarga qaraganda ancha past, zichligi esa bir-muncha yuqori. Quyi olefinlar (C2H4 dan C4H8 gacha) gaz, keyingilari C18H36 gacha suyuqlik, undan yuqorisi qattiq moddalardir. Barcha olefinlar rangsiz, suvda deyarli erimaydi, spirtda oz eriydi, uglevodorod va efirlarda yaxshi eriydi. Olefinlarning qoʻshbogʻiga vodorod, galogenlar, vodorod-galogenidlar, suv osonlikcha birikadi (bunda moysimon suyuqlik hosil boʻladi; Olefinlarning nomi ham shundan olingan). Olefinlar oson izomerlanib, polimerlanib va sopolimerlanib qimmatbaho mahsulotlar hosil qiladi ( Poliolefinlar, Polietilen, Polipropilen, Poliizobutilen). Yuqori alkillanish qobiliyati olefinlarning muhim xossasi hisoblanadi (Izooktan). Olefinlar sanoatda, asosan, neftni qayta ishlash mahsulotlari va tabiiy gazlardan olinadi. Olefinlarning kimyoviy reaksiyalarga kirishish xususiyati yuqoriligi, arzonligi tufayli ulardan neft-kimyoviy sintezda plastmassalar, sintetik kauchuklar, kimyoviy tolalar va boshqa muhim sanoat mahsulotlari olishda foydalaniladi.[1]
Alkenlar sistematik nomenklaturaga muvofiq to’yingan uglevodorodlar singari ataladi, bunda alkanlardagi “an” qo’shimchasi o’rniga “en” ishlatiladi va qo’shbog’ o’rni ko’rsatiladi. Zanjirdagi qo’shbog’ o’rnini ko’rsatish uchun uglerod atomlari raqamlanadi. Raqamlash zanjirning qo’shbog’ yaqin turgan uchidan boshlanadi:
Quyida ba`zi olefinlarning Jeneva hamda rasional nomenklaturasiga muvofiq atalishi:
CH2 =CH2 eten,etilen
CH2 =CH-CH2 propen,metiletilen,propilen
CH2 =CH–CH2 – 1-buten,etiletilen, butilen
CH2–CH=CH–CH3 2- buten, simmetrik dimetiletilen
Olinish usullari:
1. Alkanlarni krekinglash usuli: alkanlarni yuqori haroratda termik krekinglash natijasida, kreking uchun olingan alkan tarkibidagi uglerodlar sonidan kam bo’lgan alkan va alken olinadi.
C6H14 → C3H8 + C3H6
2. To’yingan spirtlarni degidratlash usuli: Masalan, etil spirtini alyuminiy oksid katalizatorligida va sulfat kislota ishtirokida 160-180°C haroratda degidratlab etilen (eten) olinadi.
C2H5OH → C2H4 + H2O
Spirtlardan suvning ajralishi spirtlarning tabiatiga bog’liq bo’lib, uchlamchi spirtlar eng oson degidratlanadi. Spirtlardan suvning ajralishi, ko’pincha Zaytsev qoidasiga bo’ysunadi. Ya’ni degidratlanish va degidrogalogenlanish jarayonida vodorod atomi gidroksid yoki galogen bog’langan uglerodning kam gidrogenlangan (ya’ni vodorod atomi kam bo’lgan) qo’shnisidan ajraladi:
3. Digaloid alkanlarni degalogenlash: digaloid alkanlarni Zn yoki Mg bilan qaytarib olinadi.
4. Alkinlarni gidrogenlash: gidrogenlash to’liq amalga oshirilmaydi.
5. Sirka kislota efirlarining pirolizi:
CnH2n+1 – OOC – CH3 → CnH2n + CH3COOH
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati
|
bet | 7/7 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 112,74 Kb. | | #246256 |
Bog'liq Abbos Yamini SHarif. Kurs ishiFoydalanilgan adabiyotlar ro’yhati
“Sharq yulduzi” jurnali, 2015 yil, № 1.
“Jahon adabiyoti” jurnali, 2015 yil № 2.
“Jahon adabiyoti” jurnali, 2015 yil № 3.
"Gollandiya xalqining madaniyati va san'ati haqida fikr" . Mehr axborot agentligi Eron va dunyo yangiliklari Mehr axborot agentligi .04-05-2016. Qabul qilingan2023-10-23.
^ "Fars News Agency - Irfon Nazarahari asarlari Frankfurt kitob yarmarkasida namoyish etiladi" . Fars yangiliklari .08-24-2013. Qabul qilingan2023-10-23.
^ "Fars News Agency - Londonda Irfon Nazarahariyning ingliz va italyan tillarida nashr etilgan ikkita asari" . Fars yangiliklari .10-07-2013. Qabul qilingan2023-10-23.
"Kitob uyi instituti" . yil kitobi02-13-2015. 2016-yil 9-fevralda asl nusxadan arxivlangan . Qabul qilingan11-14-2016 yil.
↑ “Fars axborot agentligi – Irfon Nazar Ahariyning “Man Biabaan, mening xotinim boʻl” sheʼriy toʻplami kitob koʻrgazmasiga yetib keldi” . Fars yangiliklari .05-07-2013. Qabul qilingan2023-10-23.
^ "Tarix davomida eronlik shoir ayollar" . Salam sada audio kitob .24-03-1402. Qabul qilingan2023-12-07.
^ "Ryukzakingiz qayerda?" . ketabsal.ketab.ir . Qabul qilingan2023-10-23.
|
| |
Transport modellarining umumiy tuzilishi

|
Transport modellarining umumiy tuzilishi
|
bet | 2/7 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 112,74 Kb. | | #246256 |
Bog'liq Abbos Yamini SHarif. Kurs ishiTransport modellarining umumiy tuzilishi
Ta'kidlanganidek, transport modellarida aholi, ish joylari, ob'ektlar va boshqalarning fazoviy taqsimoti, shuningdek, tahlilda ajratilgan rejimlar uchun tarmoqlar ma'lum deb taxmin qilinadi. Ushbu ma'lumotlarga asoslanib, transport modellari har bir rejim uchun o'rtacha ish kunida vaqt oralig'ida sayohatlarga bo'lgan talabni aniqlaydi va ikkinchidan, bu talabni tegishli tarmoqlarga belgilaydi.
Ko'pgina modellarda asosiy birlik sayohatdir, ya'ni odamning bir joydan ikkinchisiga yoki boshqacha qilib aytganda, bir joydan harakatlanishi.
Amaliyotda transport modellaridan foydalanish
Transport modellari transport tizimlarining matematik tavsifi va haqiqiy dasturiy ta'minotdan ko'proqdir. Modellar hisoblanishi kerak bo'lgan ko'plab parametrlarga ega va kirish sifatida katta ma'lumotlar to'plamini talab qiladi. Shunday qilib, birinchi qadam modelni qurish va uni o'rganilayotgan hudud uchun kalibrlashdir. Agar kalibrlangan model mavjud bo'lsa, u qidiruv tadqiqotlari va siyosat choralarining transport ta'sirini baholash uchun qo'llanilishi mumkin. Ikkala holatda ham sifat kafolati muhim ahamiyatga ega. Bu uchta mavzu bo'ladi
Transport modellari haqida fikr yuritish
2 Transport modellarining umumiy tuzilishi, 3 Amalda transport modellaridan foydalanish asosan yo'lovchi tashish modellariga qaratilgan. Biroq, transportni baholash tadqiqotlari uchun yuk tashish ham dolzarbdir va yirik loyihalar uchun transport va erdan foydalanish o'rtasidagi o'zaro ta'sirni ham hisobga olish mumkin. Ushbu ikki mavzu yo'lovchi tashish modellari bilan chambarchas bog'liq bo'lganligi sababli ular qisqacha muhokama qilinadi. Bundan tashqari, amaliyotda transport modellarining qiymati va cheklovlari haqida fikr yuritiladi.
Yakunlovchi fikrlar
Transport tizimi murakkab tizim bo'lib, katta ijtimoiy ta'sir ko'rsatadi. Transport tizimidagi ko'plab o'zgarishlar katta investitsiyalarni talab qiladi va uzoq muddatli ta'sir ko'rsatadi. Shuning uchun tavsiya etilgan chora-tadbirlarni to'g'ri tahlil qilish va baholash transport muhandisligi nuqtai nazaridan ham, qaror qabul qilish nuqtai nazaridan ham muhimdir. Transport modellari chora-tadbirlarning transport tizimiga ta'sirini miqdoriy baholay oladi va bundan ham muhimi, ular o'rtasidagi tizimli taqqoslash imkonini beradi.
|
| |
Eron adabiyotida Abbos Yamini Sharif ijodining tutgan o‘rni

|
Eron adabiyotida Abbos Yamini Sharif ijodining tutgan o‘rni
|
bet | 5/7 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 112,74 Kb. | | #246256 |
Bog'liq Abbos Yamini SHarif. Kurs ishi2.1. Eron adabiyotida Abbos Yamini Sharif ijodining tutgan o‘rni
Savodxonlik uning asosiy qiziqishlaridan biri bo'lib, u hech qachon ishlashni to'xtatmagan. 22 yil davomida u o'z vaqtini o'zi asos solgan bolalar maktablariga bag'ishladi va bolalarni darslarda shaxsan o'qitish uchun barcha imkoniyatlardan foydalangan. O'limidan bir yil oldin u ingliz tilida so'zlashadigan mamlakatlarda istiqomat qiluvchi eronlik bolalar uchun so'nggi darslik kitobini yozgan.
1955 yilda u Ravesheno maktablariga asos solgan va turmush o'rtog'i Turan Mog'avemi Tehroniy bilan 1980- yilgacha maktablarni boshqargan, shundan so'ng maktablar bolalar bog'chasidan to o'rta maktabgacha ko'p bosqichli ta'lim markaziga aylangan. Bu davrda u asos solgan va boshqargan maktabda minglab eronlik bolalar oliy taʼlim bosqichiga oʻqishga kirishdi.
1956- yilda Yamini Sharif va Jafar Badiei Eronning yirik kundalik gazetasi va davriy nashriyotlari Kayhan Establismentga Kayhan Bacheha jurnalini (Bolalar uchun Kayhan) nashr etishni taklif qilishdi. Jafar Badiei litsenziatga aylandi, Yamini Sharif esa 1980 -yilgacha bosh muharrir boʻlib qoldi. Koʻpgina boshqa nashrlar ham uning sheʼr va hikoyalaridan foydalangan.
Yamini Sharifning bolalar uchun she'rlari va hikoyalari ko'plab kitoblarda nashr etilgan va uni dunyodagi eng yozma bolalar yozuvchisi va shoirlaridan biriga aylantirgan. Uning “Burchaklar qo‘shiqlari” nomli ilk she’riy kitobi 1946-yilda nashr etilgan. 1987-yilda chop etilgan “Yarim asr bolalar she’riyati bog‘ida” nomli kitobida 27 kitob sanab o‘tilgan. O‘shandan buyon “Tuvchal tog‘idagi kurash” va “Eron tili forsi”, “Ko‘rinmaslar shahri”, “Do‘stlik bog‘i”, “Kabbur qoplon” kabi kitoblari nashr etildi. Uning bolalar uchun nashr etilgan kitoblari ro'yxati 30 nomdan oshadi, ularning ba'zilari bir necha marta nashr etilgan, ba'zilari esa kamdan-kam uchraydi. “Mushuk chalayotgan karnay”, “Ikki oqsoqol”, “Alifbo bilan o‘ynab”, “Feri osmonda uchadi”, “Gullar chaqiruvi”, “Bulutlar ichida”, “Turli gullar”, “Ey mahbub” kabi kitoblar. Eron”, “Alifbo bilan she’r”, “Bobo Alining uyi”, “Forscha, Eron tili” kitoblari uning mashhur kitoblaridandir.
Abbos Yamini Sharif hayotining so'nggi kunlarigacha bolalar uchun yozgan va ishlagan va ular uchun yozgan yoki ular haqida gapirgandan yaxshiroq vaqtni bilmas edi. Uning bir qancha kitoblari milliy va xalqaro mukofotlarga sazovor bo'lgan, ammo uning she'rlari va hikoyalarini o'qiyotganda bolalarning yuzini tomosha qilish yoki ularning ovozini tinglashdan ko'ra qimmatliroq mukofot yo'q edi.
|
| |
Ma’lumot bazasining arxitekturasi va uch bosqichli arxitektura - bet 6

|
Ma’lumot bazasining arxitekturasi va uch bosqichli arxitektura
|
bet | 6/6 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #101009 |
Bog'liq 732-21 guruh talabasi Islomjon Muhammadjonovning Ma’lumot bazasining arxitekturasi va uch bosqichli arxitekturaMa'lumotlar bazasining uch bosqichli arxitekturasi veb-ilovalarni ishlab chiqishda keng qo'llaniladigan dasturiy ta'minot arxitekturasi namunasidir. Arxitektura uchta qatlamdan iborat: taqdimot qatlami, amaliy qatlam va ma'lumotlar qatlami. Har bir qatlam ma'lum bir vazifalar to'plami uchun javobgardir, bu tizimni boshqarish va saqlashni osonlashtiradi. Ma'lumotlar bazasining uch bosqichli arxitekturasi bir qator afzallik va kamchiliklarga ega va ushbu arxitekturani qabul qilishdan oldin ularni ko'rib chiqish juda muhimdir. - Ma'lumotlar bazasining uch bosqichli arxitekturasi veb-ilovalarni ishlab chiqishda keng qo'llaniladigan dasturiy ta'minot arxitekturasi namunasidir. Arxitektura uchta qatlamdan iborat: taqdimot qatlami, amaliy qatlam va ma'lumotlar qatlami. Har bir qatlam ma'lum bir vazifalar to'plami uchun javobgardir, bu tizimni boshqarish va saqlashni osonlashtiradi. Ma'lumotlar bazasining uch bosqichli arxitekturasi bir qator afzallik va kamchiliklarga ega va ushbu arxitekturani qabul qilishdan oldin ularni ko'rib chiqish juda muhimdir.
Ilova qatlami: Ilova qatlami ma'lumotlar bazasining uch bosqichli arxitekturasining ikkinchi qatlamidir. Ushbu qatlam foydalanuvchi so'rovlarini qayta ishlash va ma'lumotlar bazasi operatsiyalarini bajarish uchun javobgardir. Ilova qatlami, shuningdek, foydalanuvchi kiritgan ma'lumotlarni tekshirish va foydalanuvchining ma'lumotlarga kirish huquqini ta'minlash uchun javobgardir. Ilova qatlami Java, PHP, ASP.NET va Python kabi turli dasturlash tillari va ramkalar yordamida amalga oshirilishi mumkin - Ilova qatlami: Ilova qatlami ma'lumotlar bazasining uch bosqichli arxitekturasining ikkinchi qatlamidir. Ushbu qatlam foydalanuvchi so'rovlarini qayta ishlash va ma'lumotlar bazasi operatsiyalarini bajarish uchun javobgardir. Ilova qatlami, shuningdek, foydalanuvchi kiritgan ma'lumotlarni tekshirish va foydalanuvchining ma'lumotlarga kirish huquqini ta'minlash uchun javobgardir. Ilova qatlami Java, PHP, ASP.NET va Python kabi turli dasturlash tillari va ramkalar yordamida amalga oshirilishi mumkin
|
| |
Ma’lumot bazasining arxitekturasi va uch bosqichli arxitektura - bet 5

|
Ma’lumot bazasining arxitekturasi va uch bosqichli arxitektura
|
bet | 5/6 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #101009 |
Bog'liq 732-21 guruh talabasi Islomjon Muhammadjonovning Ma’lumot bazasining arxitekturasi va uch bosqichli arxitekturaNoSQL modeli katta hajmdagi tuzilmagan yoki yarim tuzilgan ma'lumotlar bilan ishlash uchun mo'ljallangan nisbatan yangi ma'lumotlar bazasi arxitekturasi modelidir. Ushbu model relyatsion model kabi qat'iy sxemadan foydalanmaydi, bu esa ko'proq moslashuvchanlik va kengayish imkonini beradi. NoSQL ma'lumotlar bazalari ko'pincha katta ma'lumotlar dasturlarida qo'llaniladi, bu erda qayta ishlanadigan ma'lumotlar miqdori an'anaviy relyatsion ma'lumotlar bazasiga sig'ish uchun juda katta. - NoSQL modeli katta hajmdagi tuzilmagan yoki yarim tuzilgan ma'lumotlar bilan ishlash uchun mo'ljallangan nisbatan yangi ma'lumotlar bazasi arxitekturasi modelidir. Ushbu model relyatsion model kabi qat'iy sxemadan foydalanmaydi, bu esa ko'proq moslashuvchanlik va kengayish imkonini beradi. NoSQL ma'lumotlar bazalari ko'pincha katta ma'lumotlar dasturlarida qo'llaniladi, bu erda qayta ishlanadigan ma'lumotlar miqdori an'anaviy relyatsion ma'lumotlar bazasiga sig'ish uchun juda katta.
Taqdimot qatlami arxitekturaning eng yuqori qatlami bo'lib, foydalanuvchi interfeysi uchun javobgardir. U mijoz qatlami sifatida ham tanilgan, chunki u foydalanuvchilar bilan bevosita aloqada bo'ladi. Ushbu qatlam foydalanuvchiga ma'lumotlarni ko'rsatish va foydalanuvchidan kiritilgan ma'lumotlarni yig'ish uchun javobgardir. Taqdimot qatlami veb-server, veb-brauzer yoki ish stoli ilovasi yordamida amalga oshiriladi. - Taqdimot qatlami arxitekturaning eng yuqori qatlami bo'lib, foydalanuvchi interfeysi uchun javobgardir. U mijoz qatlami sifatida ham tanilgan, chunki u foydalanuvchilar bilan bevosita aloqada bo'ladi. Ushbu qatlam foydalanuvchiga ma'lumotlarni ko'rsatish va foydalanuvchidan kiritilgan ma'lumotlarni yig'ish uchun javobgardir. Taqdimot qatlami veb-server, veb-brauzer yoki ish stoli ilovasi yordamida amalga oshiriladi.
- Ilova qatlami arxitekturaning o'rta qatlami bo'lib, foydalanuvchi so'rovlarini qayta ishlash uchun javobgardir. U taqdimot qatlami va ma'lumotlar qatlami o'rtasida vositachi vazifasini bajaradi. Ilova qatlami biznes mantig'ini bajarish, foydalanuvchi so'rovlarini qayta ishlash va taqdimot qatlami uchun ma'lumotlarni tayyorlash uchun javobgardir. Ilova qatlami PHP, ASP.NET yoki Java kabi server tomonidagi texnologiyalar yordamida amalga oshiriladi.
- Ma'lumotlar qatlami arxitekturaning eng pastki qatlami bo'lib, ma'lumotlarni saqlash va olish uchun javobgardir. Ushbu qatlam ma'lumotlar bazasi qatlami sifatida ham tanilgan. Ma'lumotlar qatlami ma'lumotlarning yaxlitligini ta'minlash, biznes qoidalarini qo'llash va amaliy qatlamga ma'lumotlarga kirish xizmatlarini taqdim etish uchun javobgardir. Ma'lumotlar qatlami Oracle, SQL Server yoki MySQL kabi ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimi (DBMS) yordamida amalga oshiriladi.
|
| |
Mantiqiy ma'lumotlar bazasi arxitekturasi

|
Mantiqiy ma'lumotlar bazasi arxitekturasi
|
bet | 2/6 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #101009 |
Bog'liq 732-21 guruh talabasi Islomjon Muhammadjonovning Ma’lumot bazasining arxitekturasi va uch bosqichli arxitektura - Mantiqiy ma'lumotlar bazasi arxitekturasi
- Ma'lumotlar bazasining mantiqiy arxitekturasi ma'lumotlarni tashkil qilish va ilovalar tomonidan kirish usulini anglatadi. Mantiqiy arxitektura ilovalarga ma'lumotlarning yagona ko'rinishini taqdim etish uchun javobgardir, shu bilan birga ma'lumotlar izchil va xavfsiz bo'lishini ta'minlaydi.
- Yaxshi ishlab chiqilgan mantiqiy ma'lumotlar bazasi arxitekturasi ishlab chiquvchilarga murakkab ma'lumotlar munosabatlarini to'g'ridan-to'g'ri ko'rsatishga imkon beradigan ma'lumotlarni modellashtirish usullarini qo'llab-quvvatlashi kerak. Bu ma'lumotlarning aniq, yuqori darajadagi ko'rinishini yaratish uchun ob'ektlar o'rtasidagi munosabatlar diagrammasi (ERD) va boshqa usullardan foydalanishni o'z ichiga oladi.
- Ma'lumotlarga kirish arxitekturasi
- Ma'lumotlarga kirish arxitekturasi ilovalar ma'lumotlar bazasidagi ma'lumotlarga kirishi mumkin bo'lgan mexanizmlarni anglatadi. Bunga ma'lumotlarni olish va manipulyatsiya qilish uchun Strukturaviy so'rovlar tili (SQL) va boshqa so'rovlar tillaridan foydalanish, shuningdek, ilovalarning ma'lumotlar bazasi bilan o'zaro ishlashiga imkon beruvchi API va boshqa dasturlash interfeyslari kiradi.
- Ma'lumotlarga kirish arxitekturasining asosiy maqsadlaridan biri ma'lumotlarga samarali va xavfsiz kirishni ta'minlash, shu bilan birga ma'lumotlar yaxlitligini ta'minlashdir. Bunga foydalanuvchi autentifikatsiyasi va avtorizatsiyasi kabi xavfsizlik mexanizmlari, shuningdek, maʼlumotlarga kirmasligi yoki nomuvofiq tarzda oʻzgartirilmasligini taʼminlash uchun tranzaktsiyalarni boshqarish va blokirovkalash mexanizmlaridan foydalanish orqali erishiladi.
- Ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimi arxitekturasi
- Ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimining (DBMS) arxitekturasi tizimning umumiy dizaynini, shu jumladan jismoniy va mantiqiy arxitekturani, shuningdek, ma'lumotlarga kirish va boshqarish mexanizmlarini anglatadi. Yaxshi ishlab chiqilgan DBMS arxitekturasi ma'lumotlarni samarali va xavfsiz saqlash, qidirish va manipulyatsiya qilishni qo'llab-quvvatlashi kerak.
- DBMS arxitekturasining asosiy xususiyatlaridan biri uning katta hajmdagi ma’lumotlarni masshtablash va ishlov berish qobiliyatidir. Bunga taqsimlangan ma'lumotlar bazalari, sharding va ma'lumotlarni bir nechta serverlarda saqlash va parallel ravishda kirish imkonini beruvchi boshqa usullardan foydalanish orqali erishiladi.
|
| |
Hujjatlar bilan ishlash. Yangi hujjat

|
Hujjatlar bilan ishlash. Yangi hujjat
|
bet | 4/10 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #241367 |
Bog'liq Corel Draw Graphics SuiteX5 dasturiy paketidagi komponentlar3.3. Hujjatlar bilan ishlash. Yangi hujjat
yaratish
Har doim CorelDRAW dasturi yuklangandan so‘ng yangi hujjat
ochiladi. Agar ish jarayonida yana bitta yangi hujjat yaratish kerak
bo‘Isa. u holda File (Файл) menyusidan New (Новый документ)
buyrug'ini bering yoki standart uskunalar panelining chap qismida
joylashgan New (Новый документ) tugmasini «sichqoncha» chap
tugmasi yordamida bosing.
Agar uskunalar panelidagi tugmalar vazifasini yaxshi bilmasangiz yoki unutib qo‘ygan boMsangiz, u holda shu tugma ustida
«sichqoncha» ko’rsatkichini biroz ushlab tursangiz, uning ustida
nomi aks etgan eslatma paydo bo‘ladi.
Hujjalni ochish va yopish
CorelDRAW dasturida avvaldan tayyorlab qo‘yilgan hujjatlar
Windowsning boshqa amaliy dasturlari singari quyidagi yoMlar bilan
ochiladi: CorelDRAWda yaratilgan faylni bosib ochish orqali
yuklash; File (Файл) menyusidagi Open (Открыть) buyrug'ini
berish orqali yoki standart uskunalar panelidagi Open (Открыть)
tugmasini bosish orqali.
Oxirgi ikki holatda ekranda Open Drawing (Открыть документ) muloqot oynasi paydo boiadi. Bu muloqot oynasida
Windowsning barcha amaliy dasturlaridagi hujjatlarni ochish
oynasining standart elementlari mavjud. Undan tashqari, fayllar
ro ‘yxatining o'ng tom onida (Preview (П редварительны й
просмотр) belgisi faollashganda) tanlangan faylda saqlanayotgan
tasvirni ko‘rish mumkin.
3.4. Sahifaning parametrlarini o‘zgartirish
Yangi hujjat yaratilgandan so'ng gohida lining o'lcham ini
o'zgartirishga to'g'ri keladi. Buning uchun atributlar panelining
elementlariga murojaat qilinadi. Rasmda birorta ham obyekt
belgilanmagan bo'Isa, u holda atributlar panelida sahifaning o‘lchamlarini o'zgartirishga imkon beruvchi elementlar paydo bo'ladi
(3.2-rasm) [26].
3.2-rasm. Belgilangan obyektlar boMmagan holda atributlar
panelining ko‘rinishi
|
| |
V.FOYDALANILGANADABIYOTLAR

|
V.FOYDALANILGANADABIYOTLAR
|
bet | 10/10 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #241367 |
Bog'liq Corel Draw Graphics SuiteX5 dasturiy paketidagi komponentlar
V.FOYDALANILGANADABIYOTLAR:
M.E.Mamarajabov,S.Q.Tursunov,L.M.Nabiulin“Kompyuter grafikasi va web dizayn” darslik. Toshkent, 2013
U.Yuldashev,M.E.Mamarajabov,S.Q.Tursunov“Webdizayn” uslubiy qo‘llanma. Toshkent, 2007
M.M.Aripov,F.A.Kabiljanova,Z.X.Yuldashev.Informatsionnie texnologii. T., 2004.
M.Aripov.«Informatikavahisoblashtexnikasiasoslari».Toshkent,2001.
M.Aripov.«Internetvaelektronpochtaasoslari».Toshkent,2000.
S.Simonovichidr.Spetsialnayainformatika.Uchebnoeposobie.M., 2003.
S. S. G‘ulomov, A. T. Shermuhammedov, B. A. Begalov «Iqtisodiy informatika» T., «O‘zbekiston», 1999.
S.S.G‘ulomovvaboshqalar«Axborottizimlarivatexnologiyalari» T.
«Sharq»,2000.
A.R.Maraximov,S.I.Rahmonqulova«Internetvaundanfoydalanish asoslari”, T., 2001.
A.A.Abduqodirov,A.G‘.Hayitov,R.R.Shodiyev«Axborot texnologiyalari» T., “O‘qituvchi”, 2002.
D.E.Toshtemirov,«Informatikavaaxborottexnologiyalari»,o‘quv qo‘llanma, Guliston, GulDU, 2007.
M.Aripov,Yu.Pudovchenko,K.Aripov.«OsnoviInternet»T.:O‘zMU 2002.
V.E.Figurnov.«IBMdlyapolzovatelya». M.1997.
S.I.Rahmonqulova.«IBM PCshaxsiykompyuteridaishlash»T. NMK,
«ShARQ»,INSTAR1996.T.X.Xolmatov,N.I.Taylaqov,U.A.Nazarov.«Informatikava hisoblash texnikasi» T., «O‘zb.M.E.», 2001. 345
T.A.Nurmuxammedov.«IBMPCvaMSDOSbilantanishuv»T.,
«Mehnat»,1994.
https://www.computer-pdf.com/web-programming-Web programming tutorials in PDF.
http://www.webnav.ru/books/dreamweaver/-Учебник по Macromedia Dreamweaver MX
https://www.nuu.uz–Informatikao‘qitishmetodikasikursidan distantsion kurs. O‘zbekiston Milliy univrsiteti.
https://www.bitpro.ru/ITO/index.html-«Informatsionnie vobrazovanii» konferentsiya sayti.
https://www.tepkom.ru/users/ddt/articles-Avtorlarmaqolasi.
https://www.inf.1september.ru–Informatikagazetasisayti.
https://www.vspu.ru/~tmepi/texts/methods/html-texnologik Uchebno-metodicheskie materiali po kursu.
https://www.ugatu.ac.ru–turlifanlardanelektrondarsliklar, informatika fanidan
https://www.infomicer.net–Elektrondarsliklar,entsiklopediyalar, multimedia materiallari va boshqalar.
|
| |