-rasm. Barabanli quritgich

ТЕХНОЛОГИЯ
МЕХАНИКА ВА ТЕХНОЛОГИЯ ИЛМИЙ ЖУРНАЛИ, 2022, №2 (7)
179
nazarda tutilgan ruxsat etilgan harorat rejimlaridan
ortiqcha qizdirilsa, sifati yomonlashadi. Bu
uning xususiyatlariga sezilarli ta'sir qiladi. Bu qishloq xo'jaligi ehtiyojlarida (urug'lik
donalarining unib chiqish energiyasini sezilarli darajada kamaytirish) keyingi foydalanish uchun
ham, keyingi qayta ishlash uchun ham juda muhimdir. Misol tariqasida,
bunday xom
ashyolardan tayyorlangan uning past pishirish xususiyatlarini olishimiz mumkin. Va haddan
tashqari quritilgan makkajo'xori, u o'zining ozuqaviy qiymatini saqlab qolgan bo'lsada, uning
unumli urug'lanish xususiyatlarini yo'qotadi. Urug'lik donini quritish
uchun normal harorat rejimi
(bug'doyni maydalash, arpa) 45 ° C dan oshmaydi. Boshqa turdagi donlar uchun harorat biroz
yuqoriroq bo'lishi mumkin. Qoida tariqasida, don va yog'li o'simliklarni quritish uchun harorat
chegaralari ham xom ashyoning namligiga bog'liq - namlik darajasi qanchalik yuqori bo'lsa,
quritish harorati past bo'lishi kerak. Qishloq xo'jaligi xom ashyosini yuqori sifatli quritish uchun
maxsus adabiyotlar ma'lumotlaridan
foydalanish maqsadga muvofiq, chunki har xil turdagi
ekinlar quritish uchun har xil harorat oralig'iga ega.
Umumiy holda, quritish muddati quyidagi ko'rsatkichlarga bog'liq: materialning dastlabki
namligi, harorat, qatlamdagi tezlik va quritish agentining namligi, qatlam g'ovakligi. Ko'pgina
tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, ularning dastlabki uchtasi eng katta ta'sirga ega. Ushbu davrlar
uchun rejim parametrlarining optimal qiymatlarini aniqlash uchun
jarayonning davomiyligi
quritish agentining harorati va tezligi funksiyasi sifatida ifodalangan [
5-7]
.
n
I
I
II
III
i I
(1)
h
const
bo’lganda
dw
dw
dt
dt
va
0
ac
d
const
bo’ladi (2)
bunda
1
,
,
I
waч
ac
ac
f W
t
bo’lganda
1
waч
meк
n
W
W
W
(3)
2
,
II
ac
ac
f t
bo’lganda
1
2
n
meк
n
W
W
W
(4)
3
,
III
ac
ac
f t
bo’lganda
2
n
meк
кon
W
W
W
(5)
Butun jarayonning davomiyligi alohida davrlar davomiyligi yig'indisiga teng bo'ladi.
Birinchi davrning davomiyligi harorat, quritish agenti tezligi va boshoq namligiga bog'liq. Donni
qabul qilish punktlariga kirishda ikkinchisining o'rtacha qiymati va o'zgarish chegaralari
I
davr
uchun uning qiymatlari oralig'ida. Boshqa davrlar uchun joriy namlikning oxirgi qiymati keyingi
davr uchun boshlang'ich qiymatdir.
Quritish samaradorligi donlarning texnologik, fizik-mexanik va issiqlik fizik xossalariga
ma’lum darajada bog‘liqdir. Misol uchun sholining texnologik xossalariga namlik va hajmiy
massasi(zichligi) kiradi.
Sholini saqlash va qayta ishlash uchun u kritik namlikkacha bo‘lgan qiymatlargacha
quritiladi. Ayrim don turlari uchun kritik namlik quyidagicha: bug‘doy va arpa uchun – 14,5
foiz; no‘xat va grechixa uchun – 15 foiz ; sholi uchun – 18 foiz [5-7].
Havoning nisbiy namligi ortishi bilan sholi namlikni o‘ziga yutadi. Har bir don turi uchun
uning namligi va havoning nisbiy namligi orasida bog‘lanish mavjud bo‘lib,
don havoning
ТЕХНОЛОГИЯ
МЕХАНИКА ВА ТЕХНОЛОГИЯ ИЛМИЙ ЖУРНАЛИ, 2022, №2 (7)
180
muvozanatlashgan nisbiy namligiga erishganda, namlikni yutish va chiqarishni to‘xtatadi.
Jadvalda ayrim don turlarining muvozanatlashgan namliklari keltirilgan.