nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
www.scientificprogress.uz - Axborot tizimlarida foydalanishni biometrik nazoratlash algoritmlari va vositalarini ishlab chiqish

|
Axborot tizimlarida foydalanishni biometrik nazoratlash algoritmlari va vositalarini ishlab chiqishBog'liq axborot-tizimlarida-foydalanishni-biometrik-nazoratlash-algoritmlari-va-vositalarini-ishlab-chiqishwww.scientificprogress.uz
Page 1006
xavfsizligini ta’minlash va axborotni himoya qilish tizimini takomillashtirish, axborot
sohasidagi tahdidlarga о‘z vaqtida va munosib qarshilik kо‘rsatish» va kiber
jinoyatchilikni fosh etish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Bundan tashqari, “Ilm,
ma’rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili"da amalga oshirishga oid Davlat
dasturi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Prezidenti Farmonida “2020 yil 1 sentyabrga qadar
kiberxavfsizlikka doir milliy 4 strategiya va qonun loyihasi ishlab chiqish vazifalari
belgilangan.
Biometrik parametrlarga asoslangan autentifikasiya. Biometrik parametrlarga
asoslangan autentifikasiya usulida biometrik parametr insonning o’zi uchun kalit
sifatida xizmat qiladi
4
. Biometrik parametrlarga asoslangan autentifikasiyalashning
ko’plab usullari mavjud. Masalan, barmoq izi, yuz tasviri, ko’z qorachig’i, ovoz,
harakat tarzi, quloq shakli, qo’l shakli va boshqa biometrik parametrlarga asoslangan
autentifikasiya usullari amalda keng qo’llaniladi. Masalan, qo’p qavatli uylar va
tashkilotlarga kirishda barmoq iziga asoslangan autentifikasiya usuli, noutbuklarda va
mobil telefonlarda yuz tasviriga asoslangan yoki barmoq iziga asoslangan
autentifikasiya keng qollaniladi
1-rasm: Biometrik namunalarga misollar
Axborot xavfsizligi sohasida biometrik parametrlar parollarga qaraganda yuqori
xavfsizlikni taminlovchi muqobil sifatida qaraladi. Biometrik parametrlarga
asoslangan autentifikasiya usuli quyidagi xususiyatlarga ega:
- biometrik parametrga asoslangan usullar esda saqlash yoki birga olib yurish
zaruriyatini talab etmaydi;
- biometrik parametrlarga asoslangan autentifikasiyalash parollarga asoslangan
usullardan foydalanishga nisbatan qimmatroq, lekin tokenga asoslangan usullardan
foydalanishga qaraganda arzonroq hisoblanadi (ba’zi, istisno holatlar mavjud);
- biometrik parmetrlarni o’zgartirish imkoniyati mavjud emas, ya’ni, agar
biometrik parametr qalbakilashtirilsa, u holda autentifikasiya tizimi shu foydalanuvchi
uchun to’liq buzilgan hisoblanadi;
4
Curricula C. Curriculum guidelines for post-secondary degree programs in cybersecurity. 2017.
SCIENTIFIC PROGRESS
VOLUME 3 ǀ ISSUE 1 ǀ 2022
ISSN: 2181-1601
Uzbekistan
|
| |
www.scientificprogress.uz - Axborot tizimlarida foydalanishni biometrik nazoratlash algoritmlari va vositalarini ishlab chiqish

|
Axborot tizimlarida foydalanishni biometrik nazoratlash algoritmlari va vositalarini ishlab chiqishBog'liq axborot-tizimlarida-foydalanishni-biometrik-nazoratlash-algoritmlari-va-vositalarini-ishlab-chiqishwww.scientificprogress.uz
Page 1007
- turli biometrik parametrlarga asoslangan autentifikasiyalash usullari insonlar
tomonidan turli darajada qabul qilinadi.
Autentifikasiya sohasida foydalanish uchun ideal biometrik parametr quyidagi
xususiyatlarga ega bo’lishi shart:
- universal bo’lishibiometrik parametrlar barcha foydalanuvchilarda bo’lishi;
- farqli bo’lishbarcha insonlarning tanlangan biometrik parametri birbiridan farq
qilishi;
- o’zgarmasliktanlangan biometrik parametr vaqt o’tishi bilan o’zgarmay
qolishi;
- to’planuvchanlikfizik xususiyat osonlik bilan to’planuvchan bo’lishi. Amalda
fizik xususiyatni to’planuvchanligi, insonning autentifikasiya jarayonga e’tibor
berishiga ham bog’liq bo’ladi. Biometrik parametrlar nafaqat autentifikasiyalash
masalasini yechishda balki, identifikasiyalashda ham keng qollaniladi. Ya’ni, Siz
kimsiz? degan savolga javob bera oladi. Masalan, FBI da jinoyatchilarning barmoq
izlari bazalari mavjud. Bazada barmoq izlari (barmoq izi tasviri-foydalanuvchi nomi)
shaklida saqlanadi va bu biror bir insonni jinoyatchilar royxatida bor yoki yoqligini
aniqlashga imkon beradi. Buning uchun, tekshiriluvchi insonning barmoq izi tasviri FBI
bazasidagi biror bir barmoq izi tasviriga mos kelsa, barmoq izi tasviriga mos
foydalanuvchi nomi bilan aniqlanadi
Shuni ham yodda saqlash lozimki axborotlarni biometric saqlashga nisbatan ham
salbiy qarash va tasirlar yuzaga keladi. Biometrik parametrlarga asoslangan
autentifikasiya usullarini buzish uchun quyidagi hujum usullaridan foydalaniladi
5
:
a. Qalbakilashtirish.
Hujumning
mazkur
turi
biometrik
parametrlarni
qalbakilashtirishga asoslanadi. Masalan, bunga Hasan o’rniga yuzlari o’xshash bolgan
Xusan autentifikasiyadan o’tishi yoki sifati yuqori bo’lgan foydalanuvchi yuz tasvirini
uning fotosurati bilan almashtirib tizimni aldashini misol qilish mumkin.
b. Ma’lumotlar bazasidagi biometrik parametrlarni almashtirish. Ushbu hujum
bevosita foydalanuvchilarni biometrik parametrlari (masalan, barmoq izi tasviri, yuz
tasviri va hak.) saqlanyotgan bazadagi tanlangan foydalanuvchining biometrik
parametrlarini hujumchining biometrik parametrlari bilan almashtishga asoslangan.
REFERENCES
1. Акбаров Д.Е. Ахборот хавфсизлигини таъминлашнинг криптографик усуллари
ва уларнинг қўлланилиши // Тошкент, 2008, Б.-394.
2. Ганиев С.К., Каримов М.М., Худойқулов З.Т., Кадиров М.М. Ахборот
хавфсизлиги бўйича атама ва тушунчаларнинг рус, ўзбек ва инлиз тилларидаги
изоҳли луғати // Тошкент 2017, Б.-480.
5
Information Technology Security Evaluation Criteria (ITSEC), Provisional Harmonized Criteria (1991) Luxembourg:
Office for Official Publications of the European Communities, 1991 ISBN 92-826-3004-8, Catalogue Number: CD-71- 91-
502-EN-C © ECSC-EEC-EAEC, Brussels Luxembourg.
SCIENTIFIC PROGRESS
VOLUME 3 ǀ ISSUE 1 ǀ 2022
ISSN: 2181-1601
Uzbekistan
|
| |
XII. Mustahkamlash uchun metodlar: “BBB” metodi

Metoddan foydalanish uch bosqichda amalga oshiriladi, ya’ni:
1. O’quvchilar o’rganilishi rejalashtirilayotgan mavzu bo’yicha
tushunchalarga egalik
darajalari aniqlanadi.
2. O’quvchilarning mavzu bo’yicha mavjud bilimlarini boyitishga bo’lgan
ehtiyojlari
o’rganiladi.
3. O’quvchilar mavzuga oid bilimlar bilan to’la tanishtiriladilar.
-
o’quvchilar tomonidan qayd etilgan tushunchalar loyihaning 1-bandiga yozib
boriladi;
-
o’quvchilarning ehtiyojlari sifatida bayon etilgan tushunchalar loyihaning 2-bandiga
yozib boriladi;
-
bayon etilgan yangi tushunchalar loyihaning 3-bandiga yozib boriladi;
-
mashg’ulot yakunida yagona loyiha yaratiladi.
Uyga vazifa: Mavzuni takrorlash.
Xulosa Foydalanilgan adabiyotlar Corel Powettrace x5 haqida Dasturni yuklab olish O’rnatish Xulos-fayllar.org

|
Xulosa Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 1/3 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 11,74 Kb. | | #160986 |
Bog'liq Corel Powettrace x5 haqida Dasturni yuklab olish O’rnatish Xulos-fayllar.org
xmlns:w="urn:schemas-microsoft-com:office:word"
xmlns="http://www.w3.org/TR/REC-html40">
Corel Powettrace x5 haqida Dasturni yuklab olish Ornatish
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar
Corel chizish- mashhur va dunyoga mashhur dastur, uning asosiy maqsadi vektor grafik formatida bajariladigan hujjatlarni yaratish va qayta ishlashdir. Corel Drowni sahifaning pastki qismidagi havolada rus tilida bepul yuklab olish mumkin. Vektorli grafik ob'ektlarni ishlab chiqish uchun mo'ljallangan amaliy dasturlar majmuasining to'liq nomi, ulardan biri Corel Draw, CorelDRAW Graphics Suite kabi eshitiladi. Bu vektor grafik ob'ektlarini yaratish va qayta ishlash uchun zarur bo'lgan barcha dasturlarni o'z ichiga olgan mustaqil mahsulot.
"Corel Drow" dan tashqari, u vektor grafik formatida ob'ektlarni yaratishni sezilarli darajada osonlashtiradigan foydali yordamchi dasturlarni o'z ichiga oladi, masalan:
Corel-TRACE - rastr ob'yektlarini Corel Draw muharririda keyinchalik qayta ishlash uchun tezda vektorlarga aylantirish imkonini beruvchi dastur;
Corel PHOTO-PAINT - rastrli tasvirlarni tahrirlash uchun dastur;
Corel CAPTURE - ekranda tanlangan muayyan fragmentni suratga olish vositasi;
Corel R.A.V.E. - animatsion ob'ektlarni shakllantirish dasturi.
Corel shrift menejeri. Shriftlarni boshqarishning yangi vositasi - shriftlar va shriftlar to'plamlarini o'rnatmasdan toping, tartibga soling va foydalaning.
Vektor kompyuter grafikasi san'atini o'rganmoqchi bo'lgan har bir kishi ushbu dasturlarning barchasi bilan tanishishi va birinchi navbatda CorelDRAW Graphics Suite ning asosiy komponenti bo'lgan "Corel Drow" ni yuklab olishi kerak. Vektorli grafikaning mohiyatini tushunish oson. Bu har qanday murakkab vektor tasvirni ma'lum miqdordagi oddiy elementlarga - vektorlarga parchalashdan iborat bo'lib, ularning har biri ma'lum bir rang bilan to'ldirilgan hududdir.
|
| |
XII. Mustahkamlash uchun metodlar

nafaqat asosiy tushunchalar, balki ularning orzu va istaklari o’z ifodasini topsin.
umumiy tahriri ostida. –T.: SHARQ, 2007. 6-8 betlar.
Uyga vazifa: Mavzuni o’qib yod olish.
4-SINF
I. Dars mavzusi: Bilim olish huquqi.
II. Darsning maqsadlari:
a)
ta’limiy maqsad: o’quvchilarga bilim olish huquqi va uning qay tarzda amalga
oshirilishi to’g’risidagi ma’lumotlarni to’la yetkazish;
b)
tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarga inson hayotida bilimning nechog’lik katta
ahamiyatga ega ekanligini tushuntirish, ularni bilimli, aqlli shaxs qilib tarbiyalash;
c)
rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarning huquqiy savodxonligini oshirish.
III. Asosiy tushuncha va atamalar: Konstitutsiya, bilim, bilim olish huquqi,
maktab va
hokazo.
IV. O’quvchilar egallashi lozim bo’lgan BKM elementlari:
Bilimlar:
-
bilim olish nima ekanligini bilish;
-
bilim olish huquqi nima ekanligini bilish;
-
konstitutsiyamizning 41-moddasini bilish.
Ko’nikma va malakalar:
-
bilimning inson hayotidagi ahamiyati haqida gapirish;
-
umumiy o’rta ta’lim olish qay tarzda amalga oshishini aytish;
-
vatanning munosib farzandi bo’lish uchun nimalar qilish lozimligi haqida gapirish.
III. Bob. O’simliklarning tarqalishi.....................................................31

III. Bob. O’simliklarning tarqalishi.....................................................31
3.1 O’simliklarning o’sish va rivojlanishiga tuproq muhitining ta’siri va o’simliklarning moslanishlari................................................................................31
3.2 Tuproqning tuz rejimiga o‘simliklarning reaksiyasi.....................................33
IV. Bob. Hayvonlarning tarqalishi............................................ .................39
4.1 Tuproq hayvonlari muxit omillari bilan bog’liq bo’lgan holda guruhlari..................................................................................................................39
4.2 Mikroorganizmlarning tarqalishi va ahamiyati............................................43
4.3 Tuprokda organik kompleks xosil bo’lishi va uning parchalanishida mikroorganizmlarning axamiyati..................................................................49
|
Taqrizchi: M.Saidqulova - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti...

Taqrizchi: M.Saidqulova
tabiatshunoslik kafedrasi o’qituvchisi.
Buxoro Davlat Universiteti Kimyo-biologiya fakulteti
Ekologiya va tabiatdan foydalanish ta’lim yo’nalishi bitiruvchisi G’aniyev Bunyod Nabi o’g’lining
“ Tuproqda organizmlarning mohiyati va ularning tarqalishi”
mavzusida bajargan bitiruv malakaviy ishiga
T A Q R I Z
Hozirgi ekologik muammolar avj olib turgan bir vaqtda atrof muhit holatiga baho berish, ekologik omillar, ekologik muhit ularni asrashva muhofaza qilish dolzarb muammolardan biridir. Mazkur bitiruv malakaviy ishining asosiy mazmuni ham shunga qaratilganligi ko’rinib turibdi. Mavzuda tuproqning yaratilishi, uning tarkibi, xossalari va ular haqidagi ma’lumotlar aniq keltirilgan. Bulardan tashqari tuproq hosil bo’lishi haqida to’xtalib o’tilgan. Mavzu besh bobdan iborat bo’lib, har bir bobda keltirilgan ma’lumotlar mavzuni ochib berishga harakat qiladi.
Ikkinchi bobda tuproqda organizmlar tarqalishi haqida batafsil ma’lumotlar berilgan. Organizmlarning yashash muhitidagi zarur omillar, biologic xususiyatlar yetarli ma’lumotlar asosida tushuntirilgan. Tuproqning kimyoviy tarlibiga moslashgan organizmlarning xususiyatlari bayon qilingan. Shu birga alohida tuproqning o’simliklar va hayvonlar hayotidagi ahamiyati keng yoritilgan.
Mazkur bitiruv malakaviy ishining keyingi boblarida tuproqda tirik organizmlarning tarqalishi va xususiyatlari ochib berilib , shundan kelib chiqqan holda tuproq muhiti haqida to’xtalib o’tilgan. Bitiruvchi o’zining ijodiy ishida yangiliklar kiritib, ilmiy izlanish olib borishga harakat qilgan. Bularni tahlil qilinganda ayrim kachiliklardan xoli emasligi namoyon bo’ladi. Shunga qaramay mavzuni kengaytirish imkoni keng . Adabiyotlardan samarali foydalangan .
Adabiyotlardan ekologiya va tabiatni muhofaza qilishga doir 10-12 ta, qonuniy hujjatlardan 2-3 ta va internat ma’lumotlardan foydalanilgan. Shu bilan birga qishloq xo’jalik fanlariga doir va tuproqshunoslikka doir adabiyotlardan foydalangan. Jami bo’lib 21 ta adabiyotdan foydalangan.
Mazkur bitiruv malakaviy ishida tuproqning ekologik muhit sifatida boshqa ekologik muhit bilan chambarchas bog’liqligi haqida to’xtalib o’tilgan. Tuproqni muhofaza qilish boshqa ekologik muammolar bilan bog’liqligi aytib o’tilgan.
Yana shunisi ko’zga ko’rinarliki , tabiat muhofazasi masalalarini ,, Vatanni sevish , ona tabiat go’zalligi, tabiat boyliklarini asrash to’g’risida alohida to’xtalib o’tilgan. Shularni hisobga olgan holda , ba’zi bir kamchiliklarni hisobga olmagan holda bu ijodiy ishni himoyaga tavsiya qilaman.
Taqrizchi: A.Qodirov
Tabiatshunoslik kafedrasi katta o’qituvxhisi.
|
XII. Mustahkamlash uchun metodlar

|
XII. Mustahkamlash uchun metodlar
|
bet | 63/71 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 236,88 Kb. | | #155384 |
Bog'liq M. artikova, M. Tursunova-fayllar.orgXII. Mustahkamlash uchun metodlar. “Buzuq telefon” metodi.
Ushbu metod o’quvchilarga xotirani charxlashga, o’z mustaqi fikriga bo’lgan ishonch, o’z
ishiga mas’uliyat singari tushunchalarni tarkib toptirishga xizmat qiladi. Metodni o’qituvchi turli xil
fanlardan vaziyatga moslab o’tkazishi mumkin. Bunda o’qituvchi o’quvchilar jamoasini 2 guruhga
ajratadi. Ular bajaradigan ishlar esa quyidagilardan iborat:
-
guruhlar davlat ramzlari bo’yicha eshitgan ma’lumotlarini o’zaro takrorlaydilar;
-
ma’lumotlar bir joyga yig’ilgandan so’ng guruh sardori raqib guruhga ifodali qilib
so’zlab beradi. Masalan: O’zbekiston Respublikasining davlat bayrog’i haqida;
-
qolgan o’quvchilar esa fikrlarni to’ldiradilar;
-
raqib guruh esa eshitgan ma’lumotlarini iloji boricha xato qilmasdan qaytadan so’zlab
berishi kerak bo’ladi;
-
ikkinchi guruh tomonidan ushbu faoliyat qaytadan takrorlanadi. Masalan: O’zbekiston
Respublikasining davlat gerbi haqida;
-
guruhlar faoliyati o’qituvchi tomonidan xolis baholanadi;
-
xatosiz va tez so’zlab bergan jamoa g’olib hisoblanadi.
Uyga vazifa : Davlat ramzlarining rasmini ishlash.
2-SINF
I. Dars mavzusi: Mulk mehnat bilan topiladi.
II. Darsning maqsadlari:
a) ta’limiy maqsad: o’quvchilarni mulk va ularning turlari haqidagi ma’lumotlar bilan to’la
tanishtirish;
b) tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarni mehnatkash, tejamkor va tadbirkor qilib tarbiyalash;
c) rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarni mustaqil va erkin fikrlashlariga imkon yaratish,
mantiqiy tafakkurini rivojlantirish.
III. Asosiy tushuncha va atamalar: mulk, qonun, davlat mulki, shaxsiy mulk, burch,
huquq.
IV. O’quvchilar egallashi lozim bo’lgan BKM elementlari:
Bilimlar:
-
mulk nima ekanligini bilish;
-
mulkning turlarini bilish;
-
mulk to’g’risidagi burchlarimizni bilish.
Ko’nikma va malakalar:
-
davlat mulki bilan shaxsiy mulkning farqini aytish.
-
davlat mulkiga nimalar kirishini aytish;
-
shaxsiy mulkka nimalar kirishini aytish.
|
| |
I. Bob.Tuproq evolutsiyasi va biogeotsenozdagi ahamiyati

I. Bob.Tuproq evolutsiyasi va biogeotsenozdagi ahamiyati
haqida ..........................................................................................7
1.1 Tuproq genezisi va evolyutsiyasi haqida umumiy ma`lumotlar........... 7
1.2 Tuproq paydo qiluvchi omillar............................................................11
II. Bob Tuproqda tirik organizmlarning tarqalishi (ekologik guruhlari).......................................................................................... 17
2.1 Tuproqda organizmlarni tarqalishining ekologik omillarga bog’liqligi.......................................................................................... 17
2.2 Tuproqdagi tuz miqdorining organizmlar tarqalishiga ta’siri...............22
2.3 Tuproq organizmlari ekologik guruhlarining sharoitga moslanishlari....26
|
Bob Tuproq muhofazasi, qabul qilingan qarorlar, chora tadbirlar...................................................................................................58

|
Bob Tuproq muhofazasi, qabul qilingan qarorlar, chora tadbirlar...................................................................................................58
|
bet | 4/29 | Sana | 20.03.2021 | Hajmi | 199,04 Kb. | | #13311 |
V.Bob Tuproq muhofazasi, qabul qilingan qarorlar, chora tadbirlar...................................................................................................58
5.1 Tuproqning inson hayotidagi ahamiyati va insonning unga ta’siri……..58
5.2 Tuproqni ifloslantiruvchi manbalar.........................................................61
5.3Agroekotizimda tuproqning ahamiyati va uning muhofazasi va chora tadbirlari................................................................................................................65
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bob Tuproq muhofazasi, qabul qilingan qarorlar, chora tadbirlar...................................................................................................58
|
I Bob. Tuproq evolutsiyasi va biogeotsenozdagi ahamiyati haqida

I Bob. Tuproq evolutsiyasi va biogeotsenozdagi ahamiyati haqida.
Litosfera(litos-tosh, sfera-shar, qobiq)deganda yerning 30-80 km. qalinlikdagi qattiq qobig’i tushuniladi. Jamiyat rivojlanadigan asos- yer po’stida mikroorganizmlar 3-5km chuqurlikkacha uchraydi. yer usti va yer osti hozirda faol o’zlashtirilgan. Hozirda litosferada yer osti qazilmalari 10 km.gacha bo’lgan chuqurliklardan olinishi mumkin. XXI asrga kelib insoniyat litosferaga mislsiz ta’sir ko’rsatmoqda. Shaharlar ostida yer osti shaharlari bunyod qilingan, chiqindixonalar, omborxonalar mavjuddir. yer ostida yadro quroli sinovlari o’tkaziladi.
Yer resurslari insonlar hayotida hal qiluvchi rol o’ynaydi. yer insonlar bevosita yashaydigan asos, qishloq ho’jalik mahsulotlari etishtiriladigan zamin hisoblanadi.
Quruqlikning umumiy maydoni 148000 mln.ga ni tashkil qiladi. Shundan 4060mln.ga(28%) ni o’rmonlar, 2600 mln.ga(17%)ni o’tloq va yaylovlar, 1450 mln.ga(10%) haydaladigan yerlar va 6690 mln.ga(45%)ni-cho’l, chala cho’llar, muzliklar, shahar, qishloqlar Erlari va boshqa maqsadda foydalanadigan yerlardir. yer yuzida dehqonchilik maqsadlarida ishlatiladigan yerlar mavjud Erlar hududining 10%ni tashkil qiladi va dunyo aholisi jon boshiga 0,5 ga dan to’g’ri keladi.
|
Natija:  
hajmi i = 4
qiymati i = 5
Kompilyator bu

|
Natija:
hajmi i = 4
qiymati i = 5
Kompilyator bu
|
bet | 5/6 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 286,49 Kb. | | #114744 |
Bog'liq JLS1mK4JE8xpBizx6WVHiS1sqk6pm5BLfsKMFqouNatija:
hajmi i = 4
qiymati i = 5
Kompilyator bu – dastur tuzish uchun yaniy kodlarning qonun-qoida bo‘yicha terilganligini nazorat qiluvchi va dasturning natijasini chiqaruvchi amaliy dasturdir.
Kompilyator turlari:
Dev;
CodeBlocks;
Visual Studio;
Borland C++Builder;
EmbarCadero.
C++ tilida katta va kichik harflarning farqi bor. Bundan tashqari kalit so‘zlar ham bor. Kompilyatorlarni turlari va versiyalariga qarab har xil xatoliklar kelib chiqishi mumkin:
1- kalit so‘zlarni noto‘gʻri ishlatish;
2- o‘zgaruvchilarni yaratish va foydalanishda;
3- ingliz tilini bilish darajasiga ham bogʻliq;
4- operatorlarni no‘to‘gri ishlatish;
5- kutubxonalardan foydalanishda.
Preprotsessor direktivalari
Preprotsessor direktivalari kompilyatsiya jarayonidan oldin preprotsessor tomonidan bajariladi. Natijada dastur matni preprotsessor direktivalari asosida o‘zgartiriladi.
#include bu direktiva standart kutubxonalardagi funksiyalarni dasturga joylash uchun foydalaniladi.
#define
Bu direktiva bajarilganda dastur matnidagi almashtiruvchi ifodalar almashinuvchi ifodalarga almashtiriladi.
Misol:
#include
#define begin
{
#define end
}
#define pr printf("\n Dasturlash \n");
int main()
{
begin
pr;
end;
}
Almashtiruvchi define direktivasidan nomlangan konstantalar kiritish uchun foydalanish mumkindir.
Misol uchun:
#define ZERO 0
Agar dasturda quyidagi matn mavjud bo‘lsa:
int d = ZERO;
Preprotsessor bu matnda har bir ZERO konstantani uning qiymati bilan almashtiradi, va natijada quyidagi matn hosil bo‘ladi.
|
| |
int d = 0;  
Preprosessorlarni boshqarish

|
int d = 0;
Preprosessorlarni boshqarish
|
bet | 6/6 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 286,49 Kb. | | #114744 |
Bog'liq JLS1mK4JE8xpBizx6WVHiS1sqk6pm5BLfsKMFqouint d = 0;
Preprosessorlarni boshqarish
oldindan tayyorlangan simvollar ketma-ketligi bilan identifikatorlarni almashtirish ;
ko‘rsatilgan fayldagi matnni dasturga ulash (bogʻlash) ;
dasturdan ba’zi qismlarni olib tashlash (shartli kompilyasiya) .
Preprosessor direktivalaridan tashqari preprosessor amallari ham mavjud, ular buyruqlar bilan birgalikda batafsil o‘rganiladi.
defined - operandning rostligini tekshirish;
## - preprosessor leksemalarini birlashtiradi;
# - operandni satr simvoliga akslantiradi (aylantiradi).
#include - dastur matniga ko‘rsatilgan fayldagi matnni ulash (bogʻlash, qo‘shish) imkonini beradi.
#undef - #define direktivasi aniqlagan amallarni bekor qiladi.
#define - makrosning aniqlanishi yoki preprosessorning identifikatori ;
#include - fayldan matnni o‘qish ;
#undef - identifikatorni va makrosni aniqlanishini bekor qilish;
#if - shart ifodani tekshirish;
#ifdef - identifikator aniqlanishini tekshirish;
#ifndef - identifikator noaniqligini aniqlash;
#else - #if uchun alternativ tarmoqning boshlanishi;
#endif - shart direktivasi #if ning oxiri;
#elif - tarkibiy direktiva #else/#if;
#line - keyingi satr nomerini almashtirish;
#error - translatsiya xatosi haqida xabarni formatlashtirish;
#pragma - oldindan aniqlangan amallar;
# - bo‘sh direktivalar.
Nazorat savollari
Algoritm nima va uning turlari?
C++ dasturlash tilida toifalar turi va ularning xotiradagi hajmi (sizeof)?
Format modifikatorlari deganda nimani tushunasiz?
C++ dasturida nechta funksiya bo‘ladi?
Preprotsessor direktivalari bu?
Kutubxonalar nima?
|
| |
Qarama-qarsı múnásibetler - Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ

|
Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ
|
bet | 36/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYAQarama-qarsı múnásibetler – nárse yaki qubılıstıń qarama-qarsı táreplerdiń birin-biri tısqarı etiw hám bir-birine ótiw múnásibetleri bolıp tabıladı. Qarama-qarsı múnásibetler bolmıstıń barlıq qubılısları hám processlerine tán bolıp, ózgeris hám rawajlanıwdıń deregi, háreketlendiriwshi kúshi sıpatında ámel qıladı. A`yne sol sebepli qarama-qarsı múnásibetler dialektikalıq qarama-qarsılıq nızamınıń mánisini ashıp beriwshi bas kategoriya esaplanadı. Qarama-qarsı múnásibet – bul qarama-qarsılıqlar múnásibeti ġana emes, bálkim olardıń tarqalıw procesi de. Sol sebepli de, Gegel` ideyalarına tiykarlanıp, qarama-qarsı múnásibetler tarqalıwınıń tómendegi basqıshları (fazaları) parıqlanadı: birdeylik, parıq, qarama-qarsılıq, qarama-qarsı múnásibet hám tiykar (yaġnıy qarama-qarsı múnásibettiń sheshiliwi).
Dialektikalıq qarama-qarsı múnásibet – birin-biri tısqarı qılıwshı qarama-qarsılıqlardıń qıya birligi bolıp tabıladı. Qarama-qarsılıqlar – qarama-qarsı múnásibetlerdiń negizi, baylanıstırıwshı buwınlar bolsa – olardı sheshiw mexanizmi bolıp tabıladı. Tómendegi faktlar baylanıstırıwshı buwınlar roli hám qarama-qarsılıqlar túsinigine mısal bolıwı múmkin: Genetika hám ózgeriwsheńlik polyuslarında tek ġana organizmniń dáslepki halatı emes, al bálkim ózlestirilgen jańa belgileri hám saqlanıwın támiyinlewshi genetikalıq kod baylanıstırıwshı buwın esaplanadı. Sociallıq turmısta jámiyettiń kútá bay hám kútá jarlı qatlamlarınıń qarama-qarsılıqları ortasında baylanıstırıwshı buwın wazıypasın orta klass atqaradı. Orta klasstıń mámleket xalkınıń basım bólegin qurawı lazımlıġı, keri jaġdayda jámiyet awhalı udayına turaqsız bolatugınlıġın Aristotel` áyyemgi zamanlarda-aq atap ótken edi. O`ytkeni mayda menshik iyeleri alġan dárematınıń bir bólegini óz isin rawajlandırıwġa baġdarlaydı, bazar kon`yunkturasın úyrenedi hám oġan kútá tez beymlesedi, bazarni zárúr tovarlar hám xızmatler menen boyıtadı. Jáne bir mısal – shaxs hám jámiyet múnásibetleri. Belgili bolġanınday, shaxs hám jámiyet qarama-qarsılıqlar esaplanadı, shaxs aġza bolġan sociallıq guruhlar olardıń ortasında baylanıstırıwshı buwın sıpatında ámel qıladı.
Bul hám basqa dáliller biliwde ishki qarama-qarsılıqlar barlıġın da, baylanıstırıwshı buwınlardı da esapqa alıw áhmiyetli ekenligin kórsetedi. XX ásir 30-jıllardıń basında anglichan fizigi Rol` Dirak pozitronlar, yaġnıy elektronlarġa uqsas, lekin oń zaryadqa iye bolġan bóleksheler bar ekenligin boljaydı. Alım óz teoriyasında birer-bir qáte tappaġan bolsa da, antizaryadlar bar ekenligine onıń isenimi joq edi.
Solay etip, qarama-qarsılıqlar baylanısı hám qarama-qarsı múnásibetlerdi sheshiwdiń bir-biri menen qıya baylanıslılıġı ulıwmalıq ózgeshelikke iye boladı, baylanıs usılı bolsa baylanıs ózgesheligi menen belgilenedi. Baylanıstırıwshı buwınlardıń ózi qarama-qarsı múnásibet aġzalarınıń qásiyetleriniń uyġınlıġınan quraladı.
|
| |
Munozara Tizimi (Reinforcement Learning)

|
Munozara Tizimi (Reinforcement Learning)
|
bet | 2/32 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 46,87 Kb. | | #125194 |
Bog'liq mashinaliMunozara Tizimi (Reinforcement Learning): Bu usulda, nazoratli muhitda agent (masalan, robot yoki dastur) muomala bajaradi va kelajakda eng yaxshi natijalarni olish uchun murojaat qiladi.
O‘z-o‘zini o‘rganish (Self-Supervised Learning): Bu, ma'lumotlar o'zlarini boshqarib o'z-o'zini o'rganish uchun yorliq, o'rganish vaqti darajasini oshirish usullarini o'rganadi.
Bu algoritmlar turli sohalarda qo‘llaniladi, masalan:
Ma'lumotlar Analizi: Statistik ma'lumotlar, so‘rovlarni aniqlash, klasterlash, tahlil va ma'lumotlar interpretatsiyasi.
Raqamli Ruxsatlar va Tasvir Ishlovchilari: Tasvirlarni tushuntirish, tasvirlarni klasifikatsiya qilish, obyektlarni aniqlash va boshqa vazifalar.
Tabiatiy Tillar va So‘zni Tushuntirish: So‘zlar, gaplar, matnlar va boshqa tillarni tushuntirish, tarjima qilish, so‘zlarni tartiblash.
Ishbilarmonlik va Biznes: Ishbilarmonlikda optimallashtirish, mahsulotni takomillashtirish, sotish-strategiyalarini yaratish.
Robototexnika va Avtomatlashtirish: Robotlar, otomatlashtirilgan mashinalar va texnik qurilmalar uchun mavzular.
Tibbiyot va Salomatlik: Bemorlar diagnostikasi, salomatlik monitoringi, dori nazorati va boshqalar.
Har bir soha, algoritmlar va usullar o‘ziga xosdir, va ular turli vazifalarni hal qilishda yordam beradi.
3. Mashinali o‘qitishning asosiy turlari.
ChatGPT
Mashinali o‘qitishning asosiy turlari ma'lumot turi, usul va maqsadlari bo‘yicha farqli bo‘lishi mumkin. Ammo, umumiy ravishda mashinali o‘qitish turlari quyidagilardir:
Sifatli Boshqaruv (Supervised Learning): Bu turda, ma'lumotlar to‘g‘ri javoblari bilan etiketlangan. Maqsad, kompyuter algoritmlarining ma'lumotlardan o‘qigan narsalar va undagi munosabatlarni tushuntirib olishi. Klassifikatsiya (classification) va regressiya (regression) bu tur mashinali o‘qitishning o‘zgaruvchan turlaridan ikkalasi.
|
| |
Sizeof operatori - 2-ma’ruza mavzu: algoritmlash va dasturlashning asosiy tushunchalari reja

|
2-ma’ruza mavzu: algoritmlash va dasturlashning asosiy tushunchalari reja
|
bet | 4/6 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 286,49 Kb. | | #114744 |
Bog'liq JLS1mK4JE8xpBizx6WVHiS1sqk6pm5BLfsKMFqou
Har xil turdagi o‘zgaruvchilar kompyuter xotirasida har xil sondagi baytlarni egallaydi. Bunda, hattoki bir turdagi o‘zgaruvchilar ham qaysi kompyuterda va qaysi operatsion tizimda amal qilishiga qarab har xil o‘lchamdagi xotirani band qilishi mumkin.
C++ tilida ixtiyoriy turdagi (tayanch va hosilaviy turdagi) o‘zgaruvchilarning o‘lchamini sizeof operatori yordamida aniqlanadi. Bu operator konstantaga, turga va o‘zgaruvchiga qo‘llanishi mumkin.
Quyidagi dastur kompyuterning aniq platformasi uchun tayanch turlarning o‘lchamlarini chop qiladi.
{
cout<<”int turining o‘lchami:” << sizeof(int)<<”\n”;
cout<<”float turining o‘lchami:” << sizeof(float)<<”\n”;
cout<<”double turining o‘lchami:” << sizeof(double)<<”\n”;
cout<<”char turining o‘lchami:” << sizeof(char)<<”\n”;
return 0;
}
Dastur bajarilishi natijasida sizeof operatori yordamida mos turlarning o‘lchamlari hisoblanadi va ekranga chop etiladi.
sizeof amali operand sifatida ko‘rsatilgan ob’ektning baytlarda xotiradagi hajmini hisoblash uchun ishlatiladi.
Bu amalning ikki ko‘rinishi mavjud:
sizeof ifoda;
sizeof (tip)
Shuni ta’kidlab o‘tish lozimki, sizeof funksiyasi preprotsessor qayta ishlash jarayonida bajariladi, shuning uchun dastur bajarilish jarayonida vaqt talab etmaydi.
Misol uchun:
sizeof 3.14 = 8 sizeof 3.14f = 4 sizeof(double) = 8.
sizeof 3.14L = 10 sizeof(char) = 1
#include
#include
using namespace std;
int main()
{
printf("%lu\n", sizeof(char));
printf("%lu\n", sizeof(int));
printf("%lu\n", sizeof(float));
printf("%lu", sizeof(double));
getchar();
return 0;
}
Natija quyidagicha bo‘ladi:
1
4
4
8
2.Ifoda qavslarsiz yoki ko‘rsatilmasdan belgilanishi mumkin.
// First type
sizeof expression
// Second type
sizeof(expression)
Ifoda faqat baholashni emas, balki operanda turini olish uchun ishlatiladi. Masalan, quyidagi kod i ning qiymatini 5 sifatida va ia hajmini ko‘rsatadi
#include
int main()
{
int i = 5;
int int_size = sizeof(i++);
// Operand hajmini ko‘rsatish
printf("\n hajmi i = %d", int_size);
// Operandning qiymatini ko'rsatish
printf("\n qiymati i = %d", i);
getchar();
return 0;
}
|
| |
II Bob. Tuproqda tirik organizmlarning tarqalishi (ekologik guruhlari)

|
II Bob. Tuproqda tirik organizmlarning tarqalishi (ekologik guruhlari)
|
bet | 9/29 | Sana | 20.03.2021 | Hajmi | 199,04 Kb. | | #13311 |
II Bob. Tuproqda tirik organizmlarning tarqalishi (ekologik guruhlari)
Tuproq muhiti: tog’ jinslari, iqlim, tirik organizmlar (o‘simlik va hayvonlar), relef, hudud yoshi va insonlarning faoliyati natijasida hosil bo‘lgan muhim tabiat jismi in’omidir. U asosan yemirilgan tog’ jinslari - gildan va chirindilar - gumusdan iborat. Gumus organik olam qoldig’idan, xususan o‘simliklarning mikroorganizmlar faoliyati natijasida chirishdan hosil bo‘ladi. Tuproqda bundan tashqari suv havo va ko‘plab tirik organizmlar (mikroorganizmlar) ham bo‘ladi. Tuproq doimo o‘zgarib va rivojlanib turganligi tufayli turli xil iqlim sharoitida har xil tuproq turlari uchraydi. Masalan, Hamdo‘stlik davlatlari hududida yuzdan ortiq tuproq xili bordir. Tuproqning ekologik omil sifatida eng muhim qismi bu tog’ jinslaridan tuproqning yuzasigacha bo‘lgan qavatidir.
|
| |
Bir O‘zgaruvchili Chiziqli Regressiya

|
Bir O‘zgaruvchili Chiziqli Regressiya
|
bet | 6/32 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 46,87 Kb. | | #125194 |
Bog'liq mashinaliBir O‘zgaruvchili Chiziqli Regressiya: Bu regressiya turi, bitta bog‘liq o'zgaruvchining boshqa o‘zgaruvchiga qanday ta'sir ko'rsatishi aniqlanishiga oid bo‘ladi. Masalan, bir xususiyat (masalan, tezlik, uzunlik yoki narx) boshqa xususiyatga (masalan, sotishlar miqdori yoki mahsulotning narxi) qanday ta'sir qilishi o‘rganiladi.
Ko‘p O‘zgaruvchili Chiziqli Regressiya: Bu regressiya turida, bir nechta o‘zgaruvchilar bitta o‘zgaruvchiga ta'sir ko‘rsatishi hisoblanadi. Bu, masalarni hal qilish uchun ko'p xususiyatlarning qanday ta'sir ko'rsatishi uchun ishlatiladi. Misol uchun, avtomobilning sotish narxi odatda bir nechta xususiyatlarga (masalan, yil, tezlik, motor hajmi, rang va h.k.) bog‘liq bo‘ladi.
Bu regressiya turlari, statistik analiz va proqnozlashda keng qo‘llaniladi. Ular, o‘zlarini biznesda, maishiy maqsadlar uchun, sotsiologiyada, iqtisodiyotda va boshqa sohalarida ko'p joyda qo'llab-quvvatlanadi. Bu regressiya usullari, ma'lumotlar olish va ma'lumotlardan foydalanib, mos keluvchi xulosalarni aniqlashda va prognorzlashda ishlatiladi.
9. Logistik regressiya tushunchasi. Logistik regresssiyada qaror chegarasi tushunchasi.
ChatGPT
Logistik regressiya, boshqa o'zgaruvchilarni bitta binar yoki ikki holatli o'zgaruvchiga bog'lash uchun foydalaniladigan statistik regressiya turidir. Ushbu regressiya turida, biror natija yoki hodisa (masalan, haqiqiy yoki falsqachcha, boshqalar) belgilanishi uchun binar (0 yoki 1) yoki ikki holatli (masalan, pozitiv yoki negativ, yoki “tug'ilgan” yoki “tugilmagan” deb ifodalangan) o'zgaruvchilar ishlatiladi.
Logistik regressiya asosan qaror qabul qilishni aniqlashda va taxminiy modellarni yaratishda qo'llaniladi. Ushbu regressiya turining maqsadi, ma'lumotlar to'plami asosida biror narsa yoki vazifani aniqlash va belgilashdir. Misol uchun, logistik regressiya foydalanilishi mumkin:
Marketinq va Reklama: Foydalanuvchilarning mahsulotni sotib olish yoki xizmatlardan foydalanish qarorlarini aniqlash.
|
| |
Ma'lumotlar kiritilishi - 1. Sun’iy intellek nima? Mashinali o‘qitish va suniy intellekt

|
1. Sun’iy intellek nima? Mashinali o‘qitish va suniy intellekt
|
bet | 32/32 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 46,87 Kb. | | #125194 |
Bog'liq mashinaliMa'lumotlar kiritilishi: Ma'lumotlar tarmoqga kiritiladi (masalan, o'qitish va sinov ma'lumotlari).
Chetlangan natijalar hisoblanishi: Tarmoq ma'lumotlarni kiritsa, chetlangan natijalar (outputlar) hisoblanadi.
Xatolar va gradyentlar hisoblanishi: Chetlangan natijalar va haqiqiy natijalar o'rtasidagi farq hisoblanadi va tarmoqning har bir qatlamasidagi gradyentlar (yangilanish kerakligi) hisoblanadi.
O'zgaruvchilarning yangilash (Backpropagation): Bu jarayonda gradyentlar orqali tarmoqning o'zgaruvchilari (vaznlar va biaslar) yangilanadi.
Natijalarning yangilanishi: O'zgaruvchilar yangilanganidan so'ng, yangi ma'lumotlar tarmoqdan o'tib, natijalar yangilanadi.
Bu jarayonda asosiy maqsad tarmoqning chetlangan natijalari va haqiqiy natijalar o'rtasidagi farqni kamaytirib, sinflarni aniqlash va regressiya uchun yaxshi natijalarni olish uchun modelni o'rganish va o'zgarishlarini aniqlashdir.
|
| |
Sohadagi yangiliklar haqida matn

Sohadagi yangiliklar haqida matn
Download
46,63 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
16.05.2024
Hajmi
46,63 Kb.
#237875
Download
46,63 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Sohadagi yangiliklar haqida matn
Download
46,63 Kb.
Matnni ko'rish
Natijalarni Baholash va Sinflash

|
Natijalarni Baholash va Sinflash
|
bet | 8/32 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 46,87 Kb. | | #125194 |
Bog'liq mashinaliNatijalarni Baholash va Sinflash: Model natijalarining to'g'ri yoki noto'g'ri bo'lishini baholash uchun test ma'lumotlaridan foydalaniladi. Sinflash algoritmi natijalarni sinflarga bo'lishda ishlatiladi.
Ko'p sinfli sinflashtirish, turli sohalar uchun foydalaniladi, masalan, tibbiyotda kasalliklarni sinflash, ma'lumotlar analizi, axborotlar sinflash va boshqalar. Bu usul, ma'lumotlarni sinflashda yaxshi natijalarga erishishda yordam beradi va aniqlash uchun foydali bo'ladi.
11. Mashinali o‘qitishda ma’lumotlarni grafik tarvirlash.
ChatGPT
Ma'lumotlarni mashinali o‘qitish jarayonida grafik tarvirlash, ma’lumotlarni vizual ravishda ko‘rsatish va tahlil qilishda juda muhimdir. Bu, ma’lumotlarni o‘qish, tahlil qilish, muhokama qilish va eng muhim qarorlarni qabul qilishda foydalaniladi. Quyidagi usullar ma’lumotlarni grafik tarvirlashda qo‘llanilishi mumkin:
Histogrammalar: Ma'lumotlar to‘plamining o‘zgaruvchilari yoki distributsiyasi haqida tushuncha berish uchun foydalaniladi. Misol uchun, ma'lumotlar jamlanishini va ularning chegaralarini ko‘rsatishda ishlatiladi.
Qutbli Diagrammalar: Ma'lumotlar to‘plamining diskret o‘zgaruvchilarini (masalan, kategorik ma’lumotlar) ko‘rsatishda foydalaniladi. Bu diagrammalar kategoriyalardagi ma'lumotlarning miqdorini ko‘rsatadi.
Satorlar (Line Plots): Vaqt oralig‘ida o‘zgarayotgan ma'lumotlarni (masalan, vaqt, kattalik, tezlik va boshqalar) ko‘rsatishda foydalaniladi.
Tizimlar (Scatter Plots): O‘zgaruvchilar o‘rtasidagi ta'sir va bog‘lanishlarni tushuntirish uchun foydalaniladi. Ular ikki o‘zgaruvchining o‘rtasidagi munosabatlarni ko‘rsatadi.
Isobands va Isolines: Ma'lumotlarning qanday joylashganligi yoki o‘zgarishlari bo‘yicha vizual tushunchalar yaratish uchun ishlatiladi.
Box Plots: Ma'lumotlarning distributsiyasi, o‘rtacha qiymatlari, minimum va maksimum qiymatlari ko‘rsatishda ishlatiladi.
|
| |
Qarama-qarsılıqlar birligi nızamı. Qarama-qarsılıqlar

|
Qarama-qarsılıqlar birligi nızamı. Qarama-qarsılıqlar
|
bet | 35/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYAQarama-qarsılıqlar birligi nızamı. Qarama-qarsılıqlar – predmettiń birin-biri biykarlawshı hám birin-biri kózde tutıwshı tárepleri bolıp tabıladı. Qarama-qarsılıqlar – óz-ara baylanıslı bolġan túsinikler. Túrli aspektlerden alınġan táġdirde, olar óz-ara birlikti quramaydı hám bir-birine qayshı bolmawı múmkin. Qarama-qarsılıq – nárseler hám qubılıslardaġı birin-biri talap qılıwshı hám birin-biri biykarlawshı tarepler, qásiyetler, tendenciyalar, processlerdi sáwlelendiriwshi filosofiyalıq kategoriya (assimilyaciya – dissimilyaciya, ózgeriwsheńlik – tuwmalıq, óndiris – tutınıw, jaqsılıq – jamanlıq hám t.b.).
Qarama-qarsılıqlar ortasında eki qıylı múnásibet orın aladı: birlik múnásibeti hám qarsı háreketke tiyisli múnásibet (nızamnıń klassikalıq táriypinde «gúres» ataması qollanıladı, ol nızamnıń mánisin ápiwayılastıradı, óytkeni bul atama kóbirek jámiyetke tiyisli bolıp tabıladı).
Qarama-qarsılıq birligi ne? birinshiden, qarama-qarsılıqlar birligi – bul olardıń ajıralmaslıġı. Hár bir qarama-qarsılıq basqa bir qarama-qarsılıqtıń lrın alıwının shárti esaplanadı. Olar jeke-jeke orın alıwı múmkin emes (eger qarama-qarsılıqlardan biri joq bolsa, olardıń ekinshisi de joq boladı). Ekinshiden, qarama-qarsılıqlar birligi olar birin-biri talap etken hám bir-birine ótken halda ġana belgili bir mazmunġa iye boladı. Hár qanday qarama-qarsılıq ózinde bar bolmaġan, lekin basqa qarama-qarsılıqta bar bolġan aspektke mútáj boladı. Olar bir-biri menen óz-ara tásirge kirisedi. Qarama-qarsılıqlar bir-birine tásir kórsetiw arqalı bir-birine ótedi. Bul qarama-qarsılıqlar keńislikte bir-birinen ajıratılġan, túrli jınslı qubılıslar sıpatında bar bolmaslıġın, olardıń hár biri ózinde basqasınıń belgili bir aspektin jámlestiretuġınlıġın ańlatadı (máselen, oqıw procesi okıtıwshı hám oqıwshılardıń bar bolıwın kózde tutadı).
Qarama-qarsılıqlardıń qarsı háreket («gúres»)ke tiyisli múnásibeti ne? Qarama-qarsılıqlar birin-biri talap eter hám rawajlanar eken, biri basqasına «biypárwa» bolmaydı, al bálkim bir-birine óz-ara tásir kórsetedi. Olardıń ortasında qarsı háreket, gúres baradı. Onıń mánisi jalġızlıqtı toqtatıwdan ibarat. Qarama-qarsılıqlardıń hár biri ekinshisin ózinen iyterip shıġaradı, onnan qutılıwġa háreket qıladı. Solay etip, qarama-qarsılıqliklar gúresi qarama-qarsılıqlar birin-biri biykarlaytugın, birin-biri tısqarı qılatuġın jaġdayda júz beredi.
Qarama-qarsılıqlar birligi nárseniń turaqlılıġın sáwlelendiredi hám salıstırmalı, ótkinshi esaplanadı. Qarama-qarsılıqlardıń gúresi absolyut ózgeshelikke iye boladı, ol hesh qashan toqtamaydı.
|
| |
Tibbiyot: Bir kasallikni aniqlash yoki davolashni boshlash uchun asosiy o'zgaruvchilarni aniqlash.
 
Iqtisodiyot va Moliyaviy Analiz

|
Tibbiyot: Bir kasallikni aniqlash yoki davolashni boshlash uchun asosiy o'zgaruvchilarni aniqlash.
Iqtisodiyot va Moliyaviy Analiz
|
bet | 7/32 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 46,87 Kb. | | #125194 |
Bog'liq mashinaliTibbiyot: Bir kasallikni aniqlash yoki davolashni boshlash uchun asosiy o'zgaruvchilarni aniqlash.
Iqtisodiyot va Moliyaviy Analiz: Kreditni bermoqqa qaror qabul qilish, yuqori riskli tranzaktsiyalarni aniqlash.
Qaror chegarasi (decision boundary) esa logistik regressiyada ma'lumotlar to'plamidagi barcha nuqtalarni ikki toifa (yoki bir necha) guruhga bo'lish uchun ishlatiladi. Bu ikki guruhning (masalan, 0 va 1 yoki “tug'ilgan” va “tugilmagan”) orasidagi chegarasi logistik regressiya modeli tomonidan aniqlanadi. Bu chegarani olish orqali, modelning baholashini, aniqlashini va taxminiy xususiyatlarni boshqarish imkoniyati paydo bo'ladi.
10. Logistik regressiya yordamida ko‘p sinfli sinflashtirish.
ChatGPT
Ko'p sinfli sinflashtirish, logistik regressiya yordamida bitta natijani bir nechta sinflarga bo'lish uchun foydalaniladi. Bu, ma'lumotlarni sinf ko'rinishida ajratishni va ta'riflashni amalga oshirish uchun muhim bo'lgan usul.
Logistik regressiya asosan ikki sinfli sinflashtirish uchun ishlatilsa-da, ko'p sinfli sinflashtirishda ko'p sinfli ma'lumotlar jamlanadi va ulardan bir nechta sinflarga ajratiladi. Bu, ma'lumotlar to'plami odatda bir-biridan farqli bo'lgan qo'llaniladigan sinflarni aniqlashda ishlatiladi.
Ko'p sinfli sinflashtirishni logistik regressiya yordamida o'rganish jarayoni quyidagicha amalga oshiriladi:
Ma'lumotlar To'plamini Tuzish: Ma'lumotlar to'plamini tuzib chiqish va tozalash jarayoni. Bu qadam ma'lumotlar to'plamidagi o'xshashliklarni va farqlarni tushuntirish uchun muhimdir.
Modelni Yaratish: Logistik regressiya modeli yaratiladi. Bu model ma'lumotlar to'plamidagi barcha sinflarni aniqlaydi va ulardan bir nechta sinflarga ajratadi.
Ma'lumotlar Bilan O'rgatish: Model ma'lumotlar to'plami orqali o'rgatiladi. Uning o'rgangan natijalari (ko'p sinfli sinflar) ta'kidlanadi va keyinchalik sinflash algoritmi uchun foydalaniladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Tibbiyot: Bir kasallikni aniqlash yoki davolashni boshlash uchun asosiy o'zgaruvchilarni aniqlash.
Iqtisodiyot va Moliyaviy Analiz
|
Nazoratli Olmagan O‘qitish (Unsupervised Learning)

|
Nazoratli Olmagan O‘qitish (Unsupervised Learning)
|
bet | 3/32 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 46,87 Kb. | | #125194 |
Bog'liq mashinaliNazoratli Olmagan O‘qitish (Unsupervised Learning): Bu turda, ma'lumotlarga etiketlar qo‘yilmagan. Algoritmlar o‘z-o‘zini o‘rganadi va ma'lumotlar orasidagi ajralmas munosabatlarni aniqlashga harakat qiladi. Klasterlash (clustering) va tahlil (association) bu tur mashinali o‘qitishning misollaridan.
Qismli Boshqaruv (Semi-Supervised Learning): Bu, qismen etiketlangan ma'lumotlar bilan qismen etiketsiz ma'lumotlarni ishlatish orqali amalga oshiriladi. Bu usulda etiketsiz ma'lumotlardan foydalanib, ularni qo‘llab-quvvatlash maqsad qilinadi.
Munozara Tizimi (Reinforcement Learning): Bu turda, agent (masalan, robot yoki dastur) nazoratli muhitda harakat qiladi va o‘zini o‘zgartirish uchun murojaat qiladi. Agent kelajakda eng yaxshi natijalarni olishga intiladi va murojaat qilgan harakatlarni o'rganadi.
O‘z-o‘zini o‘rganish (Self-Supervised Learning): Bu turda, ma'lumotlar o'z-o'zini boshqaradi. Bu, ma'lumotlarni o'rganishda o'z-o'zini o'rganish uchun yorliq, o'rganish vaqti darajasini oshirish va o'z-o'zini tuzatish usullaridan foydalanadi.
Bu turdagi mashinali o‘qitish usullari har birining o‘z turlari va maqsadlari bor. Ularni turli sohalarda va turli vazifalarda qo‘llash mumkin, va ulardan har birining xususiyatlari va afzalliklari mavjud.
4. An’anaviy dasturlash va mashinali o‘qitish yordamida dasturlash.
ChatGPT
An'anaviy dasturlash va mashinali o‘qitish, dasturlashning ikki muhim usuli hisoblanadi. Bu usullar dasturlashda turli vazifalarni hal etish uchun foydalaniladi, va ularning farqlari va yordamchi taraflari mavjud:
An'anaviy Dasturlash:
Prinsip: Bu usulda dasturchi, har bir qadamni aniqlaydi va o‘zgaruvchan algoritmlarni to‘g‘ri natijaga olib borish uchun kod yozadi.
Amaliyoti: Dasturchi, maqsadlangan vazifalarni tushuntiradi va mos keluvchi dasturni yaratish uchun algoritmlar yozadi.
|
| |
Monarx sóziniń ulıwma sáwleleniwi sıpatında

|
Monarx sóziniń ulıwma sáwleleniwi sıpatında
|
bet | 3/5 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 46,46 Kb. | | #252696 |
Bog'liq I Yusupov shıǵarmalarındaǵı jámiyetlik siyasiy leksika (2)Monarx sóziniń ulıwma sáwleleniwi sıpatında.
Biziń xalıqtıń kewilin qaysı bir izde
Hesh qanday hukimdar, hesh bir patsha, xan
Miymandoslıq degen duwalı sózdey,
Billahiy hesh juwap ala almaǵan.
(“Ekinshi esik”)
Bul qatarda patsha sózi xan sózi menen qatar qollanılıp, mámleket basqarıwshısı degen máni ańlatıp kelgen.
Tarıyzıy shaxslarǵa qarata qollonǵan.Mısalı: tarıyxta jasap ótken Iskender Zulxarnayın.
Patsha bop Iskender Zulxarnayın ótken.
Jawlap alǵan jerin shólistan etken.
Búgin sol shóllerdi gúlistan etken.
Iskender aǵanıń dáwranı keldi.
(“Ellikke el qonar zamanı keldi”).
Hákim. Bul sóz shayır shıǵarmalarında tómendegi mánilerde qollanılǵan.
Qala sháhár yáki qorǵan hákimi mánisinde jumsalǵan.
Dep patsha bas shayqap kúldi murtınan
Hám ol keler waqta Shıraz jurtınan
Qala hákimine tapsırdı nıqlap
“Shayırǵa ǵamxorlıq isleń jaqsılap”…
Bul atama I.Yusupov shıǵarmalarında júdá siyrek ushırasadı. Al bazı bir jerlerde awıspalı mánide qollanıp shayırdıń ózine tán sóz hám tańlaw sheberligin ashıp kórsetedi.
Mısalı:
Huqıqı sheklenbegen gozzal hukimdar,
Sen kimseń janıma hákimlik etken?
(“Watan”)
Imperator sózi de I. Yusupov shıǵarmalarında siyrek gezlesetuǵın atama bolıp esaplanadı.
Arxivlerde ǵana qalar shań basıp
Imperatorlardıń, shahlardıń atı.
(“Siz jasaysız Ámiw jaǵalarında”)
Prezident sózi – latın tilininen alınǵan bolıp, basqarıwdıń Respublikalıq formasına iye mámleketlerdegi mámleket basshısı – degen mánisti bildiredi.
Ózbekisten – túsken ol haq názeri,
Qaraqalpaqtıń da ol tuwǵan óz eli,
Jurtbasımız Prezident aytqanday,
Táǵdiri bir xalıqlarmız ázeli.
(“Ámiwdárya”)
Sonday-aq, biz sóz etip atırǵan lawazım hám ataqtı bildiriwshi jámiyetlik-siyasıy atamalardıń ishinde awıspalı mániste qollanılǵanları da gezlesedi. Biraq júdá kóp sanda emes.
Kósem sózi shayır shıǵarmalarında gezlesedi, bul sóz de húkimet basshısı mánisinde jumsalǵan.
Aqılı kámil hám adalatlı
Proletlardıń ullı kósemi.
(“Awıl jolında”).
|
| |
-mavzu Reklama agentliklari va tashkilotlari faoliyati

|
-mavzu Reklama agentliklari va tashkilotlari faoliyati
|
bet | 22/50 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #253437 |
Bog'liq IMFda reklama ma\'ruzasi (1)9-mavzu Reklama agentliklari va tashkilotlari faoliyati
Reklama agentligi reklama ishlarini: reklama tadqiqotlarini olib borish, reklama faoliyati rejalarini ishlab chiqish, reklama kampaniyalari dasturlarini ishlab chiqish va o’tkazish, shu jumladan, reklama murojaatlarini tayyorlash, reklama tashuvchilarni ishlab chiqarish, reklama murojaatlarini joylashtirish kabilarni bajarishga ixtisoslashgan mustaqil firmadir. Reklama agentligi bularning barchasini o’z mijozlari nomidan va hisobidan amalga oshiradi. Ular reklama beruvchilar oldida moliyaviy, yuridik va ma’naviy majburiyatlariga egadirlar.
Dunyoning eng yirik reklama agentliklari allaqachon murakkab tashkiliy tuzilishga ega bo’lgan ulkan transmilliy baynalmilal korporatsiyalarga aylanib ulgurganlar. Dunyoning eng yirik o’nta reklama kompaniyalaridan yettitasi Amerikada joylashgan shtab-kvartiralari tomonida boshqariladi. Bu Amerika reklama bozorining dunyodagi eng ulkan bozor ekanligi bilan bevosita bog’liq. Bu mamlakatdagi reklama xarajatlarining jami 2006 yilda $ 134, 3 mlrd baholangan. Birinchi uchlikka kiruvchi Yaponiya va Germaniya ham shunga yaqin ko’rsatkichlarga ega bolganlar.
Hattoki ozlarining qudratli reklama xizmatlariga ega bo’lgan eng yirik reklama beruvchi firmalar reklama agentliklarining ko’magisiz o’z bizneslari samaradorligiga yetadigan ziyondan xalos bo’la olmaydilar. Buning sababchisi firmaga auditoriya qiziqishlarini yanada chuqurroq tushunish, ko’proq bilim va malakaga ega bo’lish imkoniyatlarini beradigan marketing vaziyatlaridir. Agentlik mustaqil tashkilot bo’lib, reklama beruvchiga o’z muammolariga “chetdan” nazar tashlash imkoniyatini beradi. Shu yo’l bilan, reklamaning ayrim rahbarlar didiga bog’liq bo’lib qolishi va iste’molchilardan kutilayotgan aks murojaatlar borasida yanglish ko’rsatmalar berish kabi subyektiv omillarning salbiy ta’sir etish holatlari kamaytiriladi. Reklama agentligi, odatda ommaviy axborot vositalari bilan aloqalarni yaxshi yo’lga qo’ygan bo’ladi va reklama joylashtirish uchun ulardan vaqti va joyini muntazam ravishda oldindan sotib oladi. Reklama agentligi bilan hamkorlik qilish reklama beruvchiga o’z muammolarini tezkor hal etish imkonini beradi, vaqtini tejashga yordam beradi.
|
| |