nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-rasm - Tarkib Nanotubalar va ularning hosilalari va uglerodning kimyoviy xossalari

C44(D2)
C44(D3h)
C50(D5h )
C52(C2)
C36(D6h) C36(D2d)
C54(C2v)
C46(Ds )
C44(D2)
50(D3)
C
C56(D2)
C58(Cs /C 3v)
ulardan. Pentagon-beshburchak birikmalari faqat C52, C54, C56 va uchun ko'k rangda ta'kidlangan.
La@C60, La@C70, La@C74 kabi fullerenlarning nano-kapsulalarini aniqlash ,
ularning tarkibi suv va kislotadan. Tuzilmalar, barqarorlik va reaktivlik
La@C76, La@C78, La@C82 va Ce2@C80 haqida xabar berilgan (Kessler va boshq.
1997;
atomlar mudofaa qalqoni kabi ishlaydi va fulleren idishlari himoya qilish uchun yaxshi
(Thilgen va Diederich
2006).
Fullerenlar potentsial nano-kapsulalardir. Eksperimental
2006;
Yamada va boshqalar.
2005, 2010).
Fullerenlar radioaktiv sohada ma'lum
Simeon va boshqalar.
2005;
Vang va boshqalar.
2003 yil;
Vu va Xagelberg
2008;
Chjao va Pitzer
kapsulalangan fullerenlar (nano-kapsulalar) va doplangan fullerenlardan iborat
Kubozono va boshqalar.
1996 yil;
Moro va boshqalar.
1993 yil;
Saunders va boshqalar.
1993 yil;
Thilgen va Diederich
nazariy qiziqish mavzusi (Guo va boshq.
1992;
Lu va boshq.
2000;
Park va boshq.
2005;
fullerenlar ichida. U@C28, Gd@C60 va Gd@C82 qoplamali izolyatsiyalangan radioaktiv
materiallarga bir nechta misoldir (Guo va boshq.
1992;
Kubozono va boshq.
1996).
Barqarorlik
1996).
Yopiq qafasli "fullerenlar" yoki "heterofullerenlar" ichiga joylashtirilishi mumkin
kimyo/fizika. Radioaktiv yadroviy materiallarni kapsulalash orqali saqlash mumkin
atomlar yoki ionlar yoki molekulalarni fulleren qafas ichida ushlab turish xususiyati
chiqindilarni yo'q qilish. Fulleren nano-kapsula ichiga o'ralgan modda uchun, uglerod
Fulleren fani sohasida qiziqarli narsani eslatib o'tishni unutmaslik kerak
Ushbu metall fullerenlardan radioaktivning yangi samarali eritmasini keltirishi mumkin
11-rasm. Ba'zilar uchun kichikroq fullerenlar va kam energiyali izomerlarning vakillik tuzilmalari berilgan.
C58. Nuqta guruhlari qavslar ichida berilgan (Lu va
15
Chen
(2005).
Mualliflik huquqi 2005 Amerika kimyo jamiyati)
Uglerodning asosiy strukturaviy, elektron va kimyoviy xossalari...
(C2)
C28
C46
C20
-rasm Bukminsterfulleren (mukammal tuzilish); C60 dan hosil bo'lgan vakansiya nuqsoni 
fullerenlari : (a)

CNTlarning yuqori aniqlikdagi elektron mikroskopi (HREM) tasvirlari ikkala uchida
qopqoqli ichi bo'sh konsentrik silindrlarga asoslangan "rus qo'g'irchog'i" strukturaviy
modeliga o'xshashligini ko'rsatdi. Ko'p devorli va bir devorli uglerod nanotubalarining
namunaviy tuzilmalari
17-
rasmda ko'rsatilgan . Grafitning yoy bug'lanishi, lazer
ablasyonu, kimyoviy bug'larni cho'ktirish (CVD), bug' fazasi parchalanishi yoki uglerodning
nomutanosibligi kabi usullarning keng doirasi. -o'z ichiga olgan molekulalar va boshqalar
ko'p devorli va bir devorli uglerod nanotubalarini sintez qilish uchun xabar qilingan
(Dresselhaus va boshq.
2001).
SWCNTs va MWCNTs bir xil mexanizm orqali hosil
bo'ladimi yoki yo'qmi noma'lumligicha qolmoqda. Uglerod nanotubalarini ishlab
chiqarishda qo'llaniladigan turli usullarning mexanik jihatdan mos kelishi ham aniq emas
(Dresselhaus va boshq.
2001).
Transformatsiya yo'li uchun fullerenlar ma'lum sharoitlarda
MWCNT o'sishi uchun mos uglerod manbai ekanligi ma'lum (Suchanek va boshq.
2001).
Ideal MWCNT silindrsimon quvurlardan iborat bo'lib, qo'shni quvurlar Van der Waals
kuchlari orqali zaif bog'langan. Agar uning har bir devori boshqa devorlardan mustaqil
ravishda o'ziga xos chiraliteye ega bo'lsa, MWCNT nomutanosibdir.
(Oberlin va boshq.
1976;
Radushkevich va Lukyanovich
1952).
Biroq, bu hisobotlar ilmiy
jamoatchilikning keng doirasiga etib bormadi, chunki ular mashhur bo'lmagan jurnallarda
nashr etilgan va o'sha paytda uglerod nanotubalarining makroskopik miqdorda sinteziga
olib keladigan hech qanday ishlab chiqarish jarayoni ma'lum emas edi (Oberlin va boshq.
1976;
Radushkevich va Lukyanovich
1952).
Monthioux va Kuznetsov 1952 yildan beri
uglerod nanotube tarixini hujjatlashtirgan (Monthioux va Kuznetsov
2006).
Ko'mir
pirolizidan foydalangan holda uglerod nanotube sintezi haqida xabar berilgan (Moothi va
boshq.
2015).
TC Dinadayalane va J. Leszczynski
22
Tarkib Nanotubalar va ularning hosilalari va uglerodning kimyoviy xossalari - bet 58

126, 3597–3607.
fulleren qafaslari: C72 dan C102 gacha. Kimyoviy fizika jurnali, 98, 3095–3102.
Zhao, X., Goto, H. va Slanina, Z. (2004b). C100 IPR fullerenlari: Gibbs funktsiyasiga asoslangan haroratga
bog'liq nisbiy barqarorliklar. Kimyoviy fizika, 306, 93–104.
Yumura, T., Nozaki, D., Bandow, S., Yoshizawa, K. va Iijima, S. (2005a). Cheklangan uzunlikdagi uglerod
nanotubalarining tebranish tuzilmalariga so'nggi qopqoq ta'siri. Amerika kimyo jamiyati jurnali, 127, 11769–
11776.
Chjao, K. va Pitzer, RM (1996). C28, Pa@C28 va U@C28 elektron tuzilishi . jurnali
Zhu, ZH, Hatori, X., Vang, SB va Lu, GQ (2005). Vodorod atomining adsorbsiyasi va azot bilan almashtirilgan
uglerod materiallarining elektrokimyoviy xususiyatlari haqida tushunchalar. Fizikaviy kimyo jurnali. B, 109,
16744–16749.
84
Chjan, H., Cao, G., Vang, Z., Yang, Y., Shi, Z. va Gu, Z. (2008). Etilen va vodorod oqim tezligining devor
raqamiga ta'siri, kristallik va millimetr uzunlikdagi uglerod nanotube massivining uzunligi. Fizikaviy kimyo
jurnali C, 112, 12706–12709.
Chjou, L., Gao, C., Zhu, DD, Xu, V., Chen, FF, Palkar, A., Echegoyen, L. va Kong, ES-V. (2009). Nitren kimyosi
va strategiyadan payvand qilish orqali ko'p qatlamli fullerenlarni (uglerod nanoonionlarini) oson
funksionallashtirish. Kimyo - Yevropa jurnali, 15, 1389–1396.
Yumura, T., Kertesz, M. va Iijima, S. (2007). Kapsüllangan fullerenlar bilan bog'lanish natijasida kelib chiqqan
bir devorli uglerod nanotubalarining mahalliy modifikatsiyalari. Fizikaviy kimyo jurnali. B, 111, 1099–1109.
Chjao, Y. va Truhlar, DG (2007). Uglevodorod nanoringidagi o'lcham-selektiv supramolekulyar kimyo. Amerika
kimyo jamiyati jurnali, 129, 8440–8442.
Zope, RR, Baruah, T., Pederson, MR va Dunlap, BI (2008). Ikosaedral fullerenlarning C60 dan C2160 gacha
bo'lgan statik dielektrik reaktsiyasi butun elektron zichlik funktsional nazariyasi bilan tavsiflanadi. Fizik
tekshiruv B, 77, 115452-1-115452-5.
Yumura, T., Sato, Y., Suenaga, K. va Iijima, S. (2005b). Endoedral Ti2C80 metallo-fullerenlar qaysi biri
energiya jihatidan afzal: Ti2@C80 yoki Ti2C2@C78? Nazariy tadqiqot. Fizikaviy kimyo jurnali B, 109, 20251–
20255.
Fizikaviy kimyo, 100, 4798–4802.
Chju, Y., Li, L., Chjan, C., Kasilyas, G., Sun, Z., Yan, Z., Ruan, G., Peng, Z., Raji, A.-R., Kittrell, C., Hauge, RH,
& Tour, JM (2012). Choksiz uch o'lchamli uglerod nanotubeli grafen gibrid materiali. Tabiat bilan aloqalar,
3, 1225.
uglerod nanotube elektron diffraktsiya tomonidan ochilgan. Uglerod, 47, 3515–3528.
Zhao, X., Slanina, Z. va Goto, H. (2004a). C96 IPRning nisbiy barqarorligi bo'yicha nazariy tadqiqotlar
Chjan, BL, Vang, CZ, Xo, KM, Xu, CH va Chan, CT (1993). Katta geometriya
Chjan, J. va Zuo, JM (2009). Ko'p devorli tuzilish va diametrga bog'liq bo'lgan bog'lanish uzunligi
Chjao, Y. va Truhlar, DG (2008). Buckyball cÿmbÿzlarÿnÿ hisoblash xarakteristikasi va modellashtirish: konkav-
qavariq shovqinlarining zichligini funktsional o'rganish. Fizikaviy kimyo Kimyoviy fizika, 10, 2813–2818.
Machine Translated by Google
|
-rasm Grafen varaqidagi nuqsonlar; (a)

|
-rasm Grafen varaqidagi nuqsonlar; (a)Bog'liq dinadayalane2016 (1) o\'zbekcha copy (1)4-rasm Grafen varaqidagi nuqsonlar; (a) Stoun-Uels (SW) nuqsonini o'z ichiga olgan grafen segmenti ;
(b) ikki vakansiya; (c) azot o'rnini bosuvchi aralashma; (d) grafendagi to'liq vodorod bilan to'yingan
g'ovak; (e) to'liq vodorodli passivlangan g'ovakli grafenning g'ovak elektron zichligi izoserati; (f) grafen
varag'ida azot bilan ishlaydigan g'ovak hosil bo'lishi: nuqtali doiradagi uglerod atomlari olib tashlanadi va
to'rtta osilgan bog'lanish vodorod bilan to'yingan, qolgan to'rtta osilgan bog'lanish esa uglerod atomlari
bilan birga azot atomlari bilan almashtiriladi. ; (g) olti burchakli tartibli g'ovakli grafen. Nuqtali chiziqlar
g'ovakli grafenning birlik hujayrasini ko'rsatadi; (h) azot bilan ishlaydigan g'ovak grafenning g'ovak
elektron zichligi izoserati; (i) teskari Stone-Wales (ISW) nuqsoni. (d), (f) va (g) uchun rang kodi : C qora,
N yashil, H zangori.
Uglerodning asosiy strukturaviy, elektron va kimyoviy xossalari...
Fullerenlar
Fulleren davri 1985 yilda boshlangan; Kroto va uning hamkasblari qizil gigant yulduz
shakllanishi holatini taqlid qilish uchun tajriba o'tkazganlarida sovuq uglerod klasterlarini
olishdi. Mass-spektrometrdan foydalanish bilan ular 60 ta uglerod atomiga mos keladigan
katta cho'qqini topdilar (Kroto va boshq.
1985).
C60 molekulasi matematiklar tomonidan
kesilgan ikosahedr sifatida ma'lum bo'lgan futbol tuzilishiga ega bo'lishi taklif qilindi. Shakl
ikosahedrning uchlari atrofida joylashgan 12 ta beshburchak va ikosahedral yuzlarning
markazlarida joylashgan 20 ta olti burchakli halqalardan iborat. C60 molekulasi taniqli me'mor
sharafiga "bukminsterfulleren" deb nomlangan .
Fulleren C60 va boshqa fulleren molekulalarining kashfiyoti quyida muhokama qilinadi.
Machine Translated by Google
|
| |
a
b - Tarkib Nanotubalar va ularning hosilalari va uglerodning kimyoviy xossalari

600
1200
400
0
800
1000
200
1400
40
1
89
116
17
6
1
437
45
580
199
1205
2
3
20 22 24 26 28 30 32 34 36 38 40 42 44 46 48 50 52 54 56 58
1
15
924
0
271
6
# uglerod, n yopiq uglerod qafasda (Cn)
Olimlar Yerda tabiiy fullerenlarning mavjudligini aniqladilar. Qizig'i shundaki, C60 va
C70 kabi fullerenlarning paydo bo'lishi Rossiyaning Shunga yaqinidagi kondan meta-
antrasit ko'mir bo'lgan shungitda qayd etilgan (Buseck va boshq.
1992).
Yangi
Zelandiyadagi bo'r-uchlamchi chegara hududlarida juda past konsentratsiyalarda C60
mavjudligi e'lon qilindi (Heymann va boshq.
1994).
Fullerenlar (C60 va C70) Kanadaning
Ontario shahridagi Sadberi ta'sir strukturasidan zarba natijasida hosil bo'lgan zarba
brekchilari (Onaping Formation) birligida topilgan (Becker va boshq.
1994).
Tabiiy
ravishda yuzaga keladigan fullerenlarning ko'pligi uglerod materiallarida, masalan,
ko'mir, toshlar, yulduzlararo muhit va hatto dinozavr tuxumlarida topilgan (Heymann va boshq.
2003).
60 uglerod atomidan kichikroq fullerenlarning aromatikligi, reaktivligi va boshqa
xususiyatlari ko'rib chiqildi (Lu va Chen
2005).
O'quvchilar, agar kerak bo'lsa, batafsil
tushunish va qo'shimcha ma'lumot olish uchun Lu va Chenning sharhiga va undagi
havolalarga murojaat qilishlari mumkin (Lu va Chen
2005).
Kichikroq fullerenlar va
ularning izomerlarining tanlangan tuzilmalari
11-
rasmda tasvirlangan. Schlegel
diagrammasidan olimlar fullerenlarni planar ko'rinishda chizish uchun keng qo'llaniladi,
bu atomlar va CC bog'lanish tarmoqlarini aniqlashda juda yordam beradi (Fowler va
Heine
2001;
Thilgen va Diederich
2006;
Troyanov va Tamm
2009). 12-
rasmda C20,
C36, C60 va C70 fullerenlari uchun Schlegel diagrammasi tasvirlangan .
TC Dinadayalane va J. Leszczynski
14
Fulleren nano-kapsulalari - Tarkib Nanotubalar va ularning hosilalari va uglerodning kimyoviy xossalari

0
160
19
40
24
1
200
120
9
20
134
180
80
1 2
Fulleren hajmi (Cn)
187
86
5 7
1
35
60
100
46
140
1
C60 C70 C72 C74 C76 C78 C80 C82 C84 C86 C88 C90 C92 C94 C96
Yuqori fullerenlarning aksariyati IPRga rioya qilishini isbotladi (Kroto
1987).
C60 va C70 uchun faqat
bitta IPRga bo'ysunuvchi izomer mavjud (Fowler va Manolopoulos
1995),
shu bilan birga mumkin
bo'lgan IPR izomerlari soni
13-
rasmda ko'rsatilgan fullereneza hajmining oshishi bilan tez ortadi.
Fulleren C78 beshta izomerga ega. IPR. Ushbu beshtadan uchta izomer (ikkitasi
C2v va biri
D3
simmetriyasi bilan) 13C NMR spektrlari yordamida aniqlangan va tavsiflangan (Kikuchi va boshq.
1992a).
To'rtinchi izomer (D3h-C78) yaqinda ajratilgan va C78 (CF3) 12 shaklida tavsiflangan
(Shustova va boshq. 2006, 2007), oxirgisi esa FVP texnikasi yordamida sintez qilingan (Amsharov va
Jensen
2008).
Nazariy tadqiqotlar buni bashorat qildi
Aslida, C60 izolyatsiya qilingan beshburchak qoidasiga bo'ysunadigan eng kichik fulleren qafasdir.
Uglerodning asosiy strukturaviy, elektron va kimyoviy xossalari...
17
Картинки - download

Qidiruv: Картинки
8-Laboratoriya topshiriqlari. 1-topshiriq. Web server nima? Internet tarmog‘idan foydalanib shu savolga javob yozing. 2-topshiriq
Birorta qidiruvni amalga oshiring. Yandeks brauzeri oynasidagi Поиск, Картинки, Видео, Карты, Новости, Переводчик, vkladkalari vazifalarini tasniflang
19,46 Kb.
1
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
R.Menn avvaldan tayyorlangan dastur bo’yicha qanday kuzatishlar tizimini «monitoring» deb atashni taklif etgan?

|
R.Menn avvaldan tayyorlangan dastur bo’yicha qanday kuzatishlar tizimini «monitoring» deb atashni taklif etgan?
|
bet | 2/3 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 78,5 Kb. | | #257144 |
Bog'liq 1 (3)7. R.Menn avvaldan tayyorlangan dastur bo’yicha qanday kuzatishlar tizimini «monitoring» deb atashni taklif etgan?
A). Ma’lum maqsadda vaqt va makonda atrof-muxit elementlarining bir va bir qanchasi ustidan uzluksiz kuzatishlar tizimi
B).Ma’lum makonda atrof-muxitni qisqa muddatga kuzatishlar
S). Ma’lum makonda muxit elementlarining bir hafta kuzatishlar tizimi
D). Ma’lum makonda muxit elementlarining bir oy kuzatishlar tizimi
8. Tajtiba olib boriladigan maydonni monitoring qilishda A) o’rmonzorlar B)tekkis joylar ga to’g’ri kelsa maydon xajmi qanday boladi?
A). a)30x30 b)15x15 B). a)20x20 b)10x10
S). a)25x25 b)10x10 D). a)10x30 b)15x20
9. Ekоlоgik nаzоrаt turlаrigа quyidаgilаr kirаdi:
A). Jаmоаt, nоdаvlаt, dаvlаt B). Dаvlаt,mahalliy hokimiyat
S). Jаmоаt,mahalliy hokimiyat D). Nоdаvlаt,mahalliy hokimiyat
10. Qanday monitoring shunday ta’riflanadi - olib boriladigan joyning muassasi yoki boshqa tashkilotning geografik joylashuvini bilish izlanishning asosi hisoblanadi. Joy koordinati (gradus va minut, uzunligi va kengligi) o'rganiladi va ayni o'sha joyning fizik-geografik holati aniq ifoda etilishi kerak?
A). grafik monitoring B). ximiyoviy monitoring
S). geoekspertiza D). Fizik-geografik monitoring
11. Geoekologik monitoring – bu qanday kuzatishlar tizimi?
A). tabiiy va antropogen omillari taʼsir koʼrsatishi sharoitida atrof muhitning holatini makon va zamonda baholash va prognozlashning muntazam uzoq kuzatishlar tizimining majmuasidir.
B). antropogen omillari taʼsir koʼrsatish holatini makon va zamonda baholash.
S). tabiiy atrof muhitning holatini qisqa vaqt kuzatishlar tizimi.
D). antropogen omillari taʼsirining zamonda baholash va bir oylik kuzatishlar tizimi.
12. Yer geotizim komponentlari (atmosfera, suv, oʼsimlik, tuproq, litosfera va boshqalar) holatlari va geoekologik vaziyat yigʼindisida aniqlanadigan ular oʼzaro taʼsir koʼrsatishi jarayonida muhandis texnik obektlar oʼzgarib turishi ustidan muntazam kuzatuv olib borish qaysi monitoringni vazifasiga kiradi?
A). Ilmiy monitoring B). Geoekologik monitoring
S). Yer оsti bоyliklаri monitoring D). O’rmоnlarda monitoring
|
| |
O’lchash usuli va qurilmasi

|
O’lchash usuli va qurilmasi
|
bet | 7/12 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #141923 |
Bog'liq механика тажриба-2023-2024(met)O’lchash usuli va qurilmasi:
Ixtiyoriy suyuqliknng ichki ishqalanish koeffisiyentlarini aniqlash uchun quyidagi usuldan foydalanamiz. Buning uchun uzunligi 100 sm dan kam bo’lmagan va diametri 3 sm silindrik shisha idish olib, unga biror A suyuqlik solinadi. Silindrning a va b sathiga belgilar qo’yiladi (1-rasm). Shisha idish ichiga m massali va r radiusli metall sharchaning harakatini olib qaraylik. Ma’lumki, sharcha suyuqlikda vertikal harakatlansa, unga bir vaqtning o’zida uchta kuch ta’sir qiladi.
1. Og’irlik kuchi: (1)
2. Sharchani yuqoriga itaruvchi Arximed kuchi: (2)
3. Suyuqlikning ichki ishqalanish kuchi. Bu kuch Stoks qonuniga ko’ra suyuqlik ichida harakatlanayotgan jism o’lchamiga r, uning tezligiga va suyuqlikning qovushqoqligiga η proporsional bo’lib, uning son qiymati quyidagicha tenglikdan topiladi: (3)
Bu kuchning qiymati sharchaning tezligi ortib borgan sari orta boradi. Sharchaning harakat yo’nalishidagi bu kuchlarning teng ta’sir etuvchisi R=Р–(FA+F1) bilan mos tushadi. Harakat boshida P>F+F1 bo’lib, sharcha tezlanuvchan harakat qiladi va sharcha harakat tezligi ma’lum bir qiymatga yetganda kuchlarning teng ta’sir etuvchisi nolga tenglashadi: P-(FA+F)=0 (4)
Shu vaqtdan boshlab sharchaning tezligi o’zgarmay qoladi, u to’g’ri chiziqli tekis harakat qiladi. Bunday harakat suyuqlik ichki ishqalanish koeffisiyentini - η aniqlash imkoniyatini beradi.
Yuqoridagi (1), (2), (3) ifodalarni (4) ifodaga qo’yib, ayni bir suyuqlik uchun ichki ishqalanish koeffisiyentini (yoki qovushqoqligi) hisoblash formulasini topamiz:
(5)
bu yerda с-suyuqlik zichligi, 1- metall sharchaning zichligi, - sharchaning suyuqlikda tushish tezligi. Bu tezlik o’zgarmayotganligini inobatga olib, (5)–ifodani quyidagicha yozib olamiz:
(6 )
bu yerda: (7)
nisbat tajriba davomida o’zgarmas kattalik bo’lgani uchun, (6) ifodani soddalashtirib yozish imkonini beradi:
(8)
|
| |
-rasm: Gorizontga nisbatan burchak ostida otilgan sharchaning harakati

|
-rasm: Gorizontga nisbatan burchak ostida otilgan sharchaning harakati
|
bet | 4/12 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #141923 |
Bog'liq механика тажриба-2023-2024(met)2-rasm: Gorizontga nisbatan burchak ostida otilgan sharchaning harakati
(6) va (9) formulalar asosida quyidagilarni chiqarish mumkin:
Uchish uzoqligi 2 burchak sinusiga va sharcha harakatining boshlang’ich tezligi kvadratiga proporsionaldir.
45o burchak ostidagi harakatda uchish maksimal bo’ladi.
Maksimal ko’tarilish balandligi h va ga to’g’ri proporsionaldir.
Ishni bajarish tartibi:
Topshiriq: P’olat sharcha uchish burchagining maksimal ko’tarilish balandligiga va uchish uzoqligiga bog’liqligini tadqiq etish
Rostlovchi vintlar (4) yordamida ishga tushiruvchi mexanizm egilish burchagini 45o ga o’rnating.
Platformani qo’ying va unga qog’ozli lentani mahkamlang.
Tezlik o’lchagich qiymatini nolga to’g’rilang.
Prujinaning minimal siqilish darajasida po’lat sharchani oting va marker bilan lentada sharcha platformaga urilgan nuqtani belgilang. Ruletka yordamida S uchish uzoqligini aniqlang.
Vertikal shkalani o’rnating otishni qayta amalga oshiring va shkala yordamida po’lat sharchaning h maksimal ko’tarilish balandligini aniqlang.
, S va h larni o’lchash natijalarini 1-jadvalga kiriting.
1-jadval. Turli uchish burchaklarida sharchaning ko’tarilish balandligini va uchish uzoqligini o’lchash natijalari:
|
| |
Mualliflar - Fizikadan tajriba ishlari

|
Fizikadan tajriba ishlari
|
bet | 2/12 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #141923 |
Bog'liq механика тажриба-2023-2024(met)Mualliflar
Tajriba ishi №1
Mavzu: Impulsning saqlanish qonunini ballistik mayatnik yordamida o’rganish
Ishning maqsadi:
Ballistik mayatnikning mexanik xarakteristikalarini o’rganish, potensial va kinetik energiyalarni hisoblash va sharchaning tezligi bilan mayatnikning og’ish burchagi orasidagi bog’liqlik grafigini tuzish.
Kerakli asbob va uskunalar:
Ballistik mayatnik; Diametri d=19 mm li po’lat sharcha; 5V/2,5A li tok manbai.
1-rasm: Ballistik mayatnik qurilmasi
Nazariy qism
Mayatnikning massasi M va sharchaning massasi m bo’lgan holda ular bitta tekislikda moddiy nuqta sifatida harakatlanmoqda deb qarang, bu holda mayatnikning potensial energiyasi quyidagi formuladan topiladi:
Ep=(m+M)g∆h (1)
bu yerda g-erkin tushish tezlanishi, ∆h-massa markazi ko’chadigan balandlik
1-rasmdan ko’rinib turibdiki, aylanish o’qi r va massa markazi orasidagi masofani hisobga olganda (1) formulani quyidagicha yozish mumkin:
Ep=(m+M)g(1-cosφ)r (2)
To’qnashuvdan keyin yuqorida topilgan potensial energiya kinetik energiyaga teng bo’lishi kerak: Ek= (3)
bu yerda m – mayatnikning sharcha bilan birgalikda to’qnashuvdan keyingi tezligi.
Agar yuqoridagi ifodada impulsni P=(m+M) m almashtirsak quyidagiga ega bo’lamiz: yoki (4)
To’qnashuvdan oldin mayatnik tinch holda bo’ladi. Impulsning saqlanish qonuniga ko’ra P=m impuls kattaligi jihatidan sharchaning to’qnashuvdan oldingi impulsiga teng bo’lishi kerak, sharchanning harakat boshlanishidan oldingi boshlang’ich tezligi 0 esa quyidagiga teng:
(5)
Ishni bajarish tartibi:
1.1-rasmda ko’rsatilgan qurulmani yig’ing. Uni gorizontal tekislikka o’rnating.
|
| |
Ishni bajarish tartibi - Fizikadan tajriba ishlari

|
Fizikadan tajriba ishlari
|
bet | 12/12 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #141923 |
Bog'liq механика тажриба-2023-2024(met)Ishni bajarish tartibi
5- rasmda tasvirlangan elеktr zanjiri yig’iladi. O’lchash va hisoblash natijalarini yozish uchun quyidagi jadval chiziladi.
№
|
(V)
|
(А)
|
(Om)
|
(Vt)
|
Т
(К)
|
|
(V)
|
(А)
|
(Om)
|
(Vt)
|
Т
(К)
|
1.
2.
3.
|
|
|
|
|
|
1va 2 lampochka kеtma-kеt
|
|
|
|
|
|
1.
2.
3.
|
|
|
|
|
|
1va 2 lampochka parallеl ulash
|
|
|
|
|
|
2. L1 lampochka zanjirga K1 kalit yordamida ulanib K2- ochiq, K3-1- holatda bo’ladilar, kuchlanishning 60, 80, 100 va 120 V qiymatlari uchun tok kuchi aniqlanadi.
3. (3) formula yordamida tok kuchi va kuchlanishning har bir qiymati uchun qarshilik hisoblanadi.
4. (8) formula bo’yicha lampochkaning quvvati aniqlanadi.
5. Ommеtr yordamida sovuq holdagi xona haroratidagi lampochkaning qarshiligi va termomеtr yordamida uning absolyut shkala bo’yicha haroratning qiymati aniqlanadi, Т1=273 + t.
6. (12) formuladan ning har bir qiymati uchun cho’g’langan lampochkaning harorati aniqlanadi.
7. Elеktr zanjiriga L1 lampochka K2 kalit orqali ulanadi (K1-ochiq) va 2-6 bandlarda o’tkazilgan tajriba va hisoblashlar takrorlanadi.
8. L1 va L2 lampochkalar K1 kalit yordamida zanjirga kеtma-kеt ulanadi, bunda K2-ochik, K3 -esa 2-holatga o’tkaziladi L1 va L2 lampochkalar K1 va K2 kalitlar yordamida zanjirga parallеl ulanadi (K3-1 holtga o’tkaziladi). So’ngra 2-6 bandlar takrorlanadi va umumiy qarshiliklar topiladi.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Adabiyotlar
1. Назаров У.К. «Умумий физика курси» 1-кисм. Т. «Ўзбекистон», 1992 йил.
2. Детлаф A.А, Яворский Б.M “Курс физики”, Москва, “Высшая школа”,1989 г.
3. Трофимова Т.И “Курс физики”, Москва, «Высшая школа», 1999 г.
4. Сафаров А.С «Умумий физика курси» Тошкент, « Ўқитувчи», 1992 йил.
5. M.Ismoilov, P.Xabibullayеv, M.Xaliulin «Fizika kursi» «O’zbеkiston», T. 2000 yil.
6. Ҳайдарова М.Ш, Назаров У.К. «Физикадан лаборатория ишлари», Тошкент, «Ўқитувчи» 1989 йил.
7. Майсова Н.Н «Практикум по курсу обшей физики», Москва, “Высшая школа”, 1970 г.
8. Бударина С.A, ИсроиловA.A «Физикадан лаборатория машғулотлари» «Ўқитувчи», T., 1993
9. Sultonov N. Fizika kursi. Darslik. T. «Fan va texnologiya». 2007y.
10. Ahmadjonov O.I. Fizika kursi 1-qism. T: O’qituvchi.
11. Risboyev A.S., Xolboyev A.M va boshqalar «Mexanika va molekulyar fizikadan laboratoriya ishlarini bajarishga oid metodik qo’llanma». ToshDTU. 2002y.
12. Yusupov D.B, Kamolxo’jayev Sh.M va boshqalar «Fizika fanidan laboratoriya ishlari uchun uslubiy ko’rsatma» T: ToshDTU.2005y.
13. Kamolxo’jayev Sh.M, Gaipov A.G., Himmatqulov O. «Mexanika va molekulyar fizikadan ma’ruzalar matni» ToshDTU. 2003 y.
|
|
|
|
| |
Макет - download

|
Qidiruv: Макет | # 1 ms access dasturida mavjud ob'ektlar to'liq keltirilgan javobni aniqlang. Таблица, Форма, Запрось, Отчёт, Макросы +Таблица, Макет, Запрось, Слайд, Макросы Таблица, Макет, Запрось, Файл, Макросы Таблица, Ячейка, Запрось, Контур Excel dasturida yangi hujjat yaratilsa, unga qanday nom biriktiriladi? Документ +Презентация -книга -лист # 3 Презентация 78,3 Kb. 4 | o'qib | | Макет заголовка Nazorat jarayonida ta’lim oluvchilarning shaxsiy jihatlari shakllantiriladi va eng 5,69 Mb. 4 | o'qib | | Макет заголовка Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti nurafshon filiali 0,74 Mb. 1 | o'qib | | Макет заголовка Mavzu: baholash ta'lim jагауоnning ajralmas qismi sifatida. O‘quvchilarning o‘quv faoliyatini, bilim va kompetensiyalarini baholashning turli usul va vositalari 5,06 Mb. 5 | o'qib | | Microsoft Word Falsafa. Uslubiy qo'llanma- tayyor макет 11 Falsafa fanini o‘qitishga mo‘ljallangan. Kitobdan shuningdek, falsafa, mantiq, etika, estetika, dinshunoslik, korrupsiya 1,66 Mb. 133 | o'qib | | Макет заголовка Kredit tizimi bu kreditning barcha xususiyatlarini o`z ichida ichida nomoyon etadigan va kreditning mohiyatini belgilashga xizmat qiladigan elementlarining yig’indisidir 0,78 Mb. 1 | o'qib | | Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti samarqand filiali iqtisodiyot fakulteti raqamli iqtisodiyot va axborot texnologiyalari kafedrasi Sahifaning o`lchamini tanlash va o`zgartirish hamda hujjat maydonlarining o`lchamlarini Макет menyusining Параметры страницы bo`limida o`zgartirish mumkin bo`ladi 2,29 Mb. 2 | o'qib |
1
| |
Решение - download

Решение заседания Совета Компании «о рынке ценных бумаг» выбор ценных бумаг в качестве обьекта инвестирования и соответственно последствия этого выбора являются риском инвестора Протокол 362,5 Kb. 9
Yangi o’zbekistonning umidli yoshlari Central Asian Research Journal for Interdisciplinary Studies (carjis)", Special issue, 116-121. 22. Сaлoйдинoв, С. К. (2022). Иннoвaциoннoе решение для пoлyчения биoгaзa. "Central Asian Research Journal for Interdisciplinary Studies 5,24 Mb. 13
Monitoringni qanday tadqiqot usullari bor?

|
Monitoringni qanday tadqiqot usullari bor?
|
bet | 3/3 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 78,5 Kb. | | #257144 |
Bog'liq 1 (3)13. Monitoringni qanday tadqiqot usullari bor?
A). fizik, kimyoviy, biologik, kosmik va boshqa bir qancha tadqiqot usullari mavjud.
B). fizik, kimyoviy, dala tadqiqot S). kimyoviy, kosmik, tozalash
D). fizik, biologik, taqqoslash
14.Ekologik monitoring usullaridan bioindikatsion izlanishlar qanday darajalarga bo’lib o’rganiladi
A). Biosfera va noosfera B). turlar va biosenozlar
S). Qayd qiliuvchi va to’plovchi D). Populyatsiya va ekosistema
15. O‘simliklarning yer yuzida qancha turi mavjud?
A. 350 mingdan ortiq B. 150 mingdan ortiq S. 200 mingdan ortiq D. 500 mingdan ortiq
16. Tabiiy resurslardan foydalanish va ularni asrash, tabiatga zarar keltirishi mumkin bo`lgan ta`sirlarni oldini olish asosida amalga oshirilishi kerak, bu …. deyiladi.
A). Bashoratlash B).Tabiatni muhofazasi, undan foydalanish
S). Tabiatdan foydalanish darajasini oshirish D). Regionallik
17. Ob`ektni xolatini va o’zgarishini uzoq, muddatli kuzatishlar, baxolashlar, nazorat va bashorat qilish tizimi bu?
A). Turizm B).Ekologiya S). Monitoring D).Botanika
18. Sug‘oriladigan hududlarda tuproqning sho‘rlanishi bo‘yicha kuzatish va nazorat qaysi fasllarda amalga oshiriladi?
A).Yilda ikki marta baxor va kuz B). Yilda bir marta yozda
S). Yilda bir marta qish faslida D). Yilda uch marta kuz va qishda
19. Biotani baholashda nimalarga etibor berish zarur?
A). populyatsiyalar soniga, turlar tarkibidagi ozaro munosabatga
B). o’zgarishlarga duchor bo’lgan turlarni qayd qilinishiga, turlar zichligiga
S). Organizmlarni ko’p sonli ekanligi, tez uchrashi, serxosil dominant turlar miqdoriga
D). barcha javoblar to’g’ri
20. Global monitoring qanday baholashga imkon beradi?
A). O’simliklar dunyosini holatini baholashga imkon beradi B). Yerni milliy tizimga imkon beradi
S). Yerning butun tabiiy tizimining hozirgi holatini baholashga imkon beradi
D). Mintaqaning turli holatini baholashga imkon beradi
Javoblar varaqasi
-
1
|
|
6
|
|
11
|
|
16
|
|
2
|
|
7
|
|
12
|
|
17
|
|
3
|
|
8
|
|
13
|
|
18
|
|
4
|
|
9
|
|
14
|
|
19
|
|
5
|
|
10
|
|
15
|
|
20
|
|
Talaba ___________________________________________________________________________
Kursi va guruh __________________________ Yo‘nalishi __________________________
Sana ____ ____ ______ Imzo _____________
|
| |
l=lo - Fizikadan tajriba ishlari

|
Fizikadan tajriba ishlari
|
bet | 9/12 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #141923 |
Bog'liq механика тажриба-2023-2024(met)l=lo[1+ (T-To)] (4)
bu yerda To boshlang’ich harorat.
Po’lat va alyuminiyning kengayish koeffisiyenti uning kimyoviy tarkibiga bog’liq. Agar harorat o’zgarishi kichik bo’lsa, uzunlik o’zgarishi boshlang’ich uzunlik bilan bevosita proporsional bo’ladi.
3-rasm: Harorat bilan uzunlik orasidagi bog’liqlik grafigi tasvirlangan.
Alyuminiy b)latuniy c)mis d)po’lat e)Duran shisha t)Kvars shisha. (lo=600mm)
4-rasm: Uzunlik o’zgarishi bilan boshlang’ich uzunlik orasidagi bog’liqlik grafigi: ( To=15K)
Ishni bajarish tartibi:
Piknometrni bo’sh holatda, distillangan suv to’ldirilganda o’lchab, uning hajmini aniqlang va shkalasini sozlang (kalibirovka qiling);
Piknometrni suyuqlik bilan to’ldirilgan vannaga solib qizdiring. Uning hajmini o’zgarishini tubada o’rnatilgan cheklov shkalasiga qarab aniqlang;
Termostatga kelayotgan trubkani yechib oling, dilatometrni suv aylanish tizimiga ulang, qurilmalarni va bosim ostida turgan quvurlarni dilatometrdan uzoqroqda joylashtiring, chunki, u qizib ketishi mumkin;
Trubkani siqing, qurilmani shkalasini “0” ga keltiring va issiqlikdan kengayishga bog’liqligini o’lchang;
Duran yoki kvars tipidagi shishani ishlatsak uning kengayishi shunchalik kamki, uni e’tiborga olmasa ham bo’ladi;
Shu sababli ulash ishlarini maksimal yuqori 80oC haroratda olib boorish kerak, bunda vannadagi suvni sovuq suv bilan almashtirish kerak;
Shu sababli harorat juda tez o’zgaradi va dilatometr korpusi harorati o’zgarmaydi. Faqat 2 ta o’lchash bajariladi;
Alyuminiy holatida 3 ta turli sterjenlardan foydalanib, kengayishni o’lchaymiz, bu holatda alyuminiyni istalgan joyidan mahkamlab qo’yish mumkin.
Olingan natijalar asosida jadval to’ldiriladi va (3) formula yordamida natijalar hisoblanadi.
1-jadval
№
|
l
(m)
|
(m)
|
(m)
|
∆T
oC
|
α
|
∆α
|
ε (%)
|
1
|
|
|
|
|
|
|
|
2
|
|
|
|
|
|
|
3
|
|
|
|
|
|
|
O’rt. q
|
|
|
|
|
|
|
Eslatma:Gryunayzena tenglamasini quyidagicha ko’rinishda yozish mumkin:
(5)
bu yerda siqilish, qattiq jismning issiqlik sig’imi.
Bu yerda U ichki energiya bo’lib, qattiq jismning mexanik va issiqlik xususiyati orasidagi munosabatni tavsiflaydi. Gryunayzena parametrlari kristall panjaraning hajmi o’zgarganda uning tebranishlar chastotasini aniqlaydi.
va makroskopik kattaliklar yordamida hisoblab chiqariladi.
|
| |
Dekodlash esa- - 1 – Amaliy mashg‘ulot

|
1 – Amaliy mashg‘ulot
|
bet | 2/4 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 197,03 Kb. | | #158083 |
Bog'liq 1-amaliy mashg\'ulot materialiDekodlash esa-kodlashning teskarisi, ya’ni axborotlarni boshlang‘ich shakliga о‘tkazish jarayonidir.
Kompyuter hotirasida axborot ikkilik kod kо‘rinishda, ya’ni nollar va birlar zanjiri sifatida namoyon bо‘ladi. Klaviatura yordamida kiritiladigan har bir belgiga sakkizta 0 va 1 lardan iborat zanjir tо‘g‘ri keladi.
Masalan: «7» - 00110111;
M i s o l :
ASCII - kodlash sistemasi yordamida matnni dekodlang:
99 111 109 112 117 116 101 114
Jавoб: computer
Bitta simvolni kodlash uchun bir bayt axborot talab etiladi. 1 simvol – 1bayt (8bit) Har bir bit 1 yoki 0 qiymatlardan birini qabul qilishini e’tiborga olsak, u holda 1bayt yordamida 256 ta har xil simvollarni kodlash mumkin.
N=2i N – alifbodagi barcha simvollar miqdori (alifbo quvvati)
28=256 i – axborot miqdori
I = i * K, I - axborot hajmi; K – matndagi simvollar soni
Kichik guruhlar uchun topshiriqlar:
Birinchi kichik guruh:
|
225 bit - qancha Mbayt?
16 simvolli alifbo harflarida yozilgan xabarnoma 8192 simvolni tashkil etadi. U qancha axborot hajmiga ega.
Qaysi sanoq tizimida quyidagi tenglik о‘rinlidir: 21+24=100
|
Ikkinchi kichik guruh:
|
|
|
| |
gazeta 32Kbayt - 1 – Amaliy mashg‘ulot

|
1 – Amaliy mashg‘ulot
|
bet | 4/4 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 197,03 Kb. | | #158083 |
Bog'liq 1-amaliy mashg\'ulot materiali1 gazeta 32Kbayt miqdordagi axborot hajmiga ega. (1 simvol=1bayt). Printerning chop etish tezligi sekundiga 128 simvolni tashkil etadi. 10 ta shunaqa gazetani chop etish uchun minutda qancha vaqt sarflanadi?
|
32 simvolli alifbo harflarida yozilgan xabarnoma 4096 simvolni tashkil etadi. Axborot hajmini aniqlang.
|
|
0,5625 Kbayt hajmga ega bо‘lgan xabarnoma 1152 simvolni tashkil etadi. Bu xabarnoma yozilgan alifbo qancha simvolga ega?
|
|
32 simvolli alifbo yordamida yozilgan xabarnoma qancha simvolga ega, agar bu xabarnomaning hajmi 1 Mbaytga teng bо‘lsa?
|
|
Referat 8820 bayt hajmdagi axborotga ega bо‘lib, u har bir saxifasi 30 satrdan iborat 6-betni tashkil etadi. Har bir satr о‘rtacha qancha simvolga ega?
|
|
Ushbu 8,9 va 1,2 (o‘nlik); 15,7 va 40,3 (sakkizlik); 101,1 va 1111,1 (ikkilik) sanoq tizimidagi sonlar ustida qo‘shish, ayirish va ko‘paytirish amallarini bajaring.
|
|
O‘nli sanoq tizimida berilgan 645; 4,25; 13+76; 7,45 sonlarni ikkilik va sakkizlik sanoq tizimlarida 10-4 aniqlikda ifodalang.
|
|
| |
-x - 1 – Amaliy mashg‘ulot

|
1 – Amaliy mashg‘ulot
|
bet | 3/4 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 197,03 Kb. | | #158083 |
Bog'liq 1-amaliy mashg\'ulot materiali42-xKb=16Mb, x - ni qiymatini toping.
16 simvolli alifbo yordamida yozilgan xabarnoma qancha simvolni tashkil etadi, agar bu xabarnomaning hajmi 1/512 Mbayt-ga teng bо‘lsa?
Ikkilik va sakkizlik sanoq tizimidagi (1011011,01110112 va 2518) sonlarni o‘nlik sanoq tizimiga o‘tkazing.
Uchinchi kichik guruh:
|
32x+3 kilobayt hajmga teng bо‘lgan axborot, 256x megabayt hajmga teng. x ni toping.
4,375 Kbayt hajmga ega bо‘lgan xabarnoma 5120 simvolni tashkil etadi. Bu xabarnoma yozilgan alifbo qancha simvolga ega?
Sakkizlik sanoq tizimidagi 2518 sonni ikkilik sanoq tizimida, ikkilik sanoq tizimida berilgan 1011011,01110112 - sonni esa sakkizlik sanoq tizimida ifodalang.
|
№
|
Savol va Topshiriqlar
|
|
ASCII - kodlash tizimi yordamida informatika - so‘zining kodini keltirib chiqaring?
|
|
ASCII - kodlash tizimi yordamida axborot - so‘zining kodini keltirib chiqaring?
|
|
Birinchi maktub har bir satri 42 simvoldan iborat bо‘lgan 60 satrdan iborat. Ikkinchi maktub esa har bir satri 64 simvoldan iborat bо‘lgan 72 satrdan iborat. (1 simvol=1bayt). Ikkinchi maktub hajmi birinchisiga qaraganda qancha miqdorga katta?
|
|
|
|
| |
Ma'lumotlarni taqqoslash uchun operatorlar

|
Ma'lumotlarni taqqoslash uchun operatorlar
|
bet | 5/11 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 227,58 Kb. | | #251956 |
Bog'liq MB MUSTAQIL ISH Ma'lumotlarni taqqoslash uchun operatorlar
Ularning bir necha turlari mavjud. SQL taqqoslash operatorlarini tekshirishlari mumkin turli xil turlar qiymatlar.
"\u003d". Qanday qilib ikkita iboraning tengligini taxmin qilishni anglatadi. Masalan, u allaqachon yuqoridagi misollarda ishlatilgan - bu erda ish haqi. Maker \u003d 1.
"\u003e\u003e". Batafsil ma'lumot. Agar ifodaning chap qismining qiymati kattaroq bo'lsa, unda mantiqiy haqiqat qaytariladi va shart bajariladi.
«<». Знак меньше. Обратный предыдущему оператор.
Belgilar "<=» и «>\u003d ". Bu oddiy operatorlardan ko'proq va kamroq, deputatlar tengligi bilan, bu holat ham to'g'ri bo'ladi.
O'xshash
Ushbu kalit so'zni "shunga o'xshash" tarjima qilishingiz mumkin. SQL-dagi kabi operator taxminan bir xil printsip bilan qo'llaniladi - shablonning so'rovini amalga oshiradi. Ya'ni, bu sizga oddiy iboralar yordamida ma'lumotlar bazasidan ma'lumotlar bazasidan ma'lumotlarni uzaytirish imkonini beradi.
Masalan, bunday vazifa quyidagicha: allaqachon ma'lum bo'lgan "Xodimlar" dan "Men" da tugaydi. Keyin so'rovni to'ldirish mumkin:
Xodimlardan
Bu erda "% men"
Ushbu holatda foiz belgisi niqob, ya'ni har qanday belgi va ularning sonini anglatadi. Va "i" harfi bilan oxirgi belgisi shunga o'xshash bo'lishi kerakligini aniqlaydi.
Ish.
Ushbu SQL server operatori bir nechta tanlovni amalga oshirishdir. U ko'plab dasturlash tillarida kommutatsiya dizayniga o'xshaydi. SQL-da ish operatori bir necha shartlar bo'yicha harakat qiladi.
Masalan, siz "ish haqi" stolidan maksimal va minimal qiymatni tanlashingiz kerak.
Keyin so'rovni to'ldirish mumkin:
Ish haqidan
Maksimal (hisoblangan) ni tanlang
Min (hisoblangan) ni tanlang
Shu nuqtai nazardan, tizim hisob ustunidagi maksimal va minimal qiymatni qidirmoqda. Keyin, oxirida "Natija" dalasi mavjud bo'lgan "maksimal" yoki "minimal" yoki "minimal" kiritiladi.
Aytgancha, SQL har bir funktsiyada ko'proq ixcham shakli mavjud.
|
| |
-misol - M uhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot-texnologiyalari universiteti

|
M uhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot-texnologiyalari universiteti
|
bet | 11/11 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 227,58 Kb. | | #251956 |
Bog'liq MB MUSTAQIL ISH3-misol. . Stolda bir nechta satrlarni yangilang:
Pname \u003d "Pashsher" ni o'rnating
Qaerda p.ppnum \u003d 1;
O'chirish - stolda qatorlarni o'chirish
4 misol. . Stolda bir nechta satrlarni o'chirish:
Qaerda p.ppnum \u003d 1;
5-misol. . Stolda barcha qatorlarni o'chirish:
TANLANISh Operatordan foydalanishga misollar
Tanlash bayonoti aslida foydalanuvchi va eng murakkab SQL operatori uchun eng muhimdir. U stollardan ma'lumotlarni namuna olish uchun mo'ljallangan, i.e. U aslida, ularning asosiy ma'lumotlar bazasidan birini amalga oshiradi - foydalanuvchiga ma'lumot bering.
Tanlash bayonnomasi doimo ma'lumotlar bazasiga kiritilgan ba'zi jadvallardan yuqori.
Sharh. Aslida, ma'lumotlar bazasida nafaqat saqlanadigan jadvallar, balki vaqtinchalik jadvallar va ko'rinadigan ko'rinishlar bo'lishi mumkin. Taqdimotlar shunchaki tanlangan ifoda ma'lumotlar bazasida saqlanadi. Foydalanuvchi foydalanuvchilar nuqtai nazaridan bu ma'lumotlar bazasida doimiy saqlanmaydigan jadval va "sodir bo'ladi". Tanlash yoki doimiy saqlanadigan jadvallar nuqtai nazaridan va vaqtinchalik jadvallar va vakolatxonalar butunlay bir xil darajada ko'rinadi. Albatta, tanlangan jadvallar va vakolatxonalar o'rtasidagi tafovutlar, ammo bu farqlar hisobga olinadi yashirinfoydalanuvchidan.
Tanlash bayonotining bajarilishining natijasi har doim stol. Shunday qilib, harakat natijalariga ko'ra, tanlash bayonoti tegishli algebra operatorlariga o'xshaydi. Har qanday ma'lumotli algbra operatori moslashtirilgan tanlangan bayonnomada ifodalanishi mumkin. Tanlash operatorining murakkabligi tegishli algebraning barcha imkoniyatlari, shuningdek, tegishli algebra bo'lmagan qo'shimcha funktsiyalar mavjudligi bilan belgilanadi.
|
| |
Ma'lumotlarni aniqlash operatorlari

|
Ma'lumotlarni aniqlash operatorlari
|
bet | 6/11 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 227,58 Kb. | | #251956 |
Bog'liq MB MUSTAQIL ISH
Ushbu shakl sizga jadvallardagi turli xil o'zgarishlarni - indekslar bilan yarating, o'chirish, o'chirish, o'chirish, o'zgartirish va ishlashni amalga oshirishga imkon beradi.
Ularning birinchisi, jadval yaratish - jadval yaratish. U stol yaratishdan boshqa hech narsa qilmaydi. Agar siz stol so'rovini yozsangiz, hech narsa bo'lmaydi, chunki siz hali ham bir nechta parametrlarni belgilashingiz kerak.
Masalan, tanish jadval yaratish uchun "Xodimlar" buyruqlardan foydalanishlari kerak:
Jadval xodimlarini yarating
(Raqam raqami (10) nol
FARCHAR (50) NOLL YO'Q
Familami Varar (50) nol emas)
Ushbu so'rovda dalalarning ismlari va ularning turlari zudlik bilan qavs ichida aniqlanadi va u nolga teng bo'lishi mumkinmi.
Drop stol
Bitta oddiy vazifani bajaradi - belgilangan jadvalni o'chirish. Agar mavjud bo'lsa, u qo'shimcha qo'shimcha bo'ladi. Agar kerakli jadval mavjud bo'lmasa, uni olib tashlashda xatolikni bekor qiladi. Foydalanish namunasi:
Agar mavjud bo'lsa, stol xodimlari.
SQL ma'lumotlar kirishni tezlashtirishga imkon beradigan indeks tizimiga ega. Umuman olganda, bu ma'lum bir ustunni ko'rsatadigan ma'lumotnoma. Siz oddiy so'rov bo'yicha indeksni yaratishingiz mumkin:
Indeks nomi_index-ni yarating
Sarlavhada (ism_stoletlar)
Ushbu operator T-SQL, Oracle, PL SQL va boshqa ko'plab texnologiyalarni talqin qilishda qo'llaniladi.
Jadvalni o'zgartiring
Juda ko'p variantlar bilan juda funktsional operator. Umuman olganda, bu stollarni tuzish, ta'riflash va joylashtirishda o'zgaradi. Operator Oracle SQL, Postgres va boshqa ko'plab odamlar ishlatiladi.
Qo'shish. Stolga ustunni qo'shish. Bu sintaksis: o'zgarish jadval nomi: Ism_stolba tip_and_data qo'shing. Agar allaqachon yaratilgan ustun bo'lsa, xatoni bostirmaydigan parametr mavjud bo'lmasa, unda bo'lishi mumkin;
Tomchi. Ustunni olib tashlaydi. Shuningdek, agar mavjud bo'lsa, kerakli ustun yo'qligini aytib, xato paydo bo'ladi;
O'zgartirish. Ko'rsatilgan kishiga dala nomini o'zgartirish uchun ishlatiladi. Foydalanish namunasi: stol nomi_table o'zgarish Street_mama New_ima;
O'zgartirish. Ushbu buyruq ma'lum bir ustunning turini va ixtiyoriy atributlarini o'zgartirishga yordam beradi. Va u quyidagicha ishlatiladi: o'zgarish stol sarlavhasi_tablitsa modiform_stolbet tyé_data atributlari;
|
| |
Tanlash haqida bir oz ko'proq. Umumiy funktsiyalardan foydalanish

|
Tanlash haqida bir oz ko'proq. Umumiy funktsiyalardan foydalanish
|
bet | 4/11 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 227,58 Kb. | | #251956 |
Bog'liq MB MUSTAQIL ISH
Boshlang'ich operatorlardan biri tanlab olish paytida ba'zi hisob-kitoblarni ishlab chiqarishi mumkin. Buning uchun u ma'lum funktsiyalar va formulalardan foydalanadi.
Masalan, "Xodimlar" stolidan yozuvlar sonini olish uchun siz so'rovdan foydalanishingiz kerak:
Sana (*) ni n ga teng tanlang
Xodimlardan
Natijada bitta qiymat va ustunli jadval.
Siz bunday so'rovni qo'llashingiz va nima bo'lishini ko'rishingiz mumkin:
Summa (nomzod. Chaqirilgan)
Maksimal (ish haqi.) Maks sifatida
Min (ish haqi.) Min sifatida
AVG (ish haqi. Chaqirilgan)
Ish haqidan
Yakuniy jadval quyidagicha bo'ladi:
Shuning uchun siz ma'lumotlar bazasidan tanlashingiz mumkin kerakli qadriyatlarTurli funktsiyalarni hisoblash orqali uchish orqali.
Uyushma, kesishish va farq
SQL-ga bir nechta so'rovlarni birlashtiring
Xodimlarni tanlang
Xodimlardan
Qayerda xodimlar.Number \u003d 1
Xodimlarni tanlang
Xodimlardan, maosh
Qayerda ishlov berish.Number \u003d 1
Shuni yodda tutish kerakki, stolning birlashmasi bilan mos bo'lishi kerak. Ya'ni bir xil sonli ustunlar.
Birinchisi, tanlash moslamasi ma'lumot olishini aniqlaydi. Buning uchun kalit so'zdan foydalaning. Agar aniq tanlangan narsani ko'rsatmasangiz.
Keyin u erda bo'lishi mumkin bo'lgan SQL operatori. U bilan stolning barcha qatorlari orqali ishlaydigan va holatni bajarish uchun ma'lumotlarni tekshiring.
Agar so'rovnomada guruh mavjud bo'lsa, unda belgilangan parametrlar uchun qiymatlar guruhi mavjud.
|
| |
DDL operatorlari (ma'lumotlar ta'rifi tili)

|
DDL operatorlari (ma'lumotlar ta'rifi tili)
|
bet | 10/11 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 227,58 Kb. | | #251956 |
Bog'liq MB MUSTAQIL ISH DDL operatorlari (ma'lumotlar ta'rifi tili)
DDL operatorlari - ma'lumotlar bazasi ob'ektining ta'rifi operatorlari
Sxemani yarating - ma'lumotlar bazasi sxemasini yarating
Shema - ma'lumotlar bazasi sxemasi o'chirish
Jadvalni yaratish - jadval yarating
ALTTALL stol - jadvalni o'zgartirish
Drop Stol - jadvalni o'chirish
Domen yarating - domen yarating
Domen - domenni o'zgartirish
Domen domen - domenni o'chirish
To'siqni yaratish - ketma-ketlikni yarating
Drop To'ish - ketma-ketlikni o'chirish
Ko'rish - Ko'rish-ni yaratish
Tush ko'rish - Ko'rish ko'rinishi
DML operatorlari (ma'lumotlar Manipulyatsiya tili)
DML operatorlari - ma'lumotlarni boshqarish operatorlari
-Ni tanlang - Jadvallardan liniyalarni tanlang
Qo'shish - stolga qator qo'shing
Yangilash - jadvaldagi chiziqlarni o'zgartirish
O'chirish - jadvaldagi chiziqlarni o'chirish
Majburiyat - o'zgartirilgan o'zgarishlarni tuzating
Orqaga qaytarish - o'zgarishlarni orqaga qaytaring
Himoya va boshqarish operatorlari
Tasdiqni yarating - cheklovni yarating
Tasdiqlash - cheklovni o'chirish
Grant - ob'ektlarni yoki ob'ektlarni boshqarish uchun imtiyozlarni taqdim eting
Bekor qilish - Foydalanuvchi imtiyozlari yoki ilovalarini bekor qilish
Bundan tashqari, ma'lumotlar bazasi ma'lumotlari, statik SQL bayonotlari, statik SQL hisobi, SQL operatorlari uchun seans parametrlari guruhlari mavjud. Foydalanuvchi uchun eng muhimi ma'lumotlar Mantipulyatsiya operatorlari (DML).
Ma'lumotni boshqarish operatorlaridan foydalanish misollari
Qo'shish - stolga olib boring
1-misol. . Bir qatorni stolga joylashtiring:
Qadriyatlar (4, Ivanov);
2-misol. . TMP_Table Jadvaliga boshqa stoldan tanlangan bir nechta qatorlar jadvalida kiritish (P jadvaldagi etkazib beruvchilar to'g'risidagi ma'lumotlar, TMP_Table 2) stolga joylashtiriladi.
Tmp_table (pnum, pname)
Pnum, Pname-ni tanlang
Qaerda P.Pnum\u003e 2;
Yangilanish - jadvalda yangilash satrlari
|
| |
SQL operatorlari orqali quyidagi vazifalarni bajarish mumkin

|
SQL operatorlari orqali quyidagi vazifalarni bajarish mumkin
|
bet | 2/11 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 227,58 Kb. | | #251956 |
Bog'liq MB MUSTAQIL ISHSQL operatorlari orqali quyidagi vazifalarni bajarish mumkin:
Ma'lumotlarni so'rov orqali olish.
Jadvalning qatorlariga ma'lumot qo'shish, qatorlarini o'chirish va yangilash.
Ob'ektlarni yaratish, o'zgartirish va o'chirish.
Ma'lumotlar bazasi va ob'ektlarga ruxsatlarni o'rnatish.
Ma'lumotlar bazasi foydalanuvchilarini hosil qilish va baza xafsizligini ta'minlash.
2 hil turdagi SQL mavjud: interaktiv va o'rnatilgan(встроенный). SQL ning bu 2 turi ishlashi bir hil, lekin har xil joyda ishlatiladi.
Interaktiv SQL deganda — ma'lumotlar bazasiga so'rov orqali murojaat qilib, shu zahoti natijani olish tushuniladi. Ya'ni bunda ketma-ketlik asosida jarayon sodir bo'ladi. So'rov-natija rejimda ishlaydi.
O'rnatilgan SQL deganda – so'rovlar yig'indisi biror dasturlash tilida ishlatilishi tushuniladi. Pascal, Delphi, Java tillarida bazaga murojaat qilib, natijani biror o'zgaruvchiga yuklab qo'yamiz va kerakli joyda bu natijani ishlatamiz. Ya'ni bunda so'rov berib, darhol natijani ololmaymiz. Natija faqat dasturning davom etishi uchun olinadi va talab etilgan joyda ishlatiladi.
SQl operatorlari bir necha guruhlarga bo'lingan. Bu bo'linish operatorlarning bajarilish vazifasi asosida bo'lingan. Ular quyidagilar:
DDL(Data Definition Language) , ANSI bu guruh SDL(Schema Definition Language) deb ataladi. Bu guruhga ma'lumotlar bazasida ob'ektlar(jadvallar, indekslar)ni hosil qiluvchi operatorlar kiradi.
DML(Data Manipulation Language) – ma'lumotlarni manipulyatsiya qiluvchi operatorlar yig'indisi guruhi. Istalgan vaqtda jadval ichida qanday ma'lumotlar saqlanayotganini aniqlovchi operatorlar.
DCL(Data Control Language) – ma'lumotlarni boshqaruvchi operatorlar.
ANSI ning ruxsati bilan, DCL DDL ning bir qismi sifatida qaraladi. Bu guruhlarni aralashtirmaslik zarur. Bular alohida tillar emas, balki SQL operatorlarining guruhlaridir.
|
| |
SQL-so'rovlar Til operatorlari - M uhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot-texnologiyalari universiteti

|
M uhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot-texnologiyalari universiteti
|
bet | 8/11 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 227,58 Kb. | | #251956 |
Bog'liq MB MUSTAQIL ISHVakillik - Bu so'rovning ijrosi natijasida hosil bo'lgan jadval.
SQL Til operatorlari odatiy joyga bo'lingan 2 plyşk:
Ma'lumot ta'rifi tili Ddl;
Daniya Mantipulyatsiya tili DML..
Stol belgisi * belgilangan muayyan operatorlar Til.
Eng muhim SQL bayonotlarini ko'rib chiqing.
Stol yaratish operatori:
Yaratilgan stolning nomi va kamida bitta ustunning nomi majburiy operandis. Ustun nomi uchun siz unda saqlanadigan ma'lumotlar turini ko'rsatishingiz kerak.
Individual maydonlar uchun siz ularga kiritilgan qiymatlarni monitoring qilish uchun qo'shimcha qoidalarni belgilashingiz mumkin. Masalan, Null emas Dala bo'sh bo'lishi mumkin emasligini va unga qiymat kiritilishi kerakligini bildiradi.
1-misol.
Stol yaratish uchun kitoblar. Maydonlar katalogi:
tur - kitob turi,
ism. - Kitob unvoni,
narx - kitob narxi
operator quyidagicha ko'rinishi mumkin:
Stol tuzilishi Operator:
Stol tuzilishi o'zgarganda, siz qo'shishingiz mumkin ( Qo'shish.), o'zgarishi ( O'zgartirish.) yoki o'chirish ( Tomchi.) Stolning bir yoki bir nechta ustunlari. Ushbu operatorni yozish qoidalari operator uchun bir xil Jadvalni yarating. Ustunni o'chirish uchun siz aniqlashingiz shart emas.
2-misol.
Stolga qo'shish uchun kitoblar. maydon raqamQaysi kitoblar saqlanadi, operatorni yozishingiz mumkin:
Jadvalni o'chirish operati:
3-misol.
Masalan, nomlangan jadvalni o'chirish uchun kitoblar. Operatordan foydalanish uchun:
Indeksni yaratish bo'yicha operator:
Operator ushbu jadvalning bir yoki bir nechta ustuni uchun indeks yaratadi, bu sizga so'rov va qidiruv operatsiyalarini amalga oshirishga imkon beradi. Bir stol uchun bir nechta indekslar yaratilishi mumkin.
Ixtiyoriy variant Noyob Operatorda ko'rsatilgan barcha ustunlardagi qiymatlarning o'ziga xosligini ta'minlash uchun javobgardir.
|
| |