nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-rasm. Ichi bochsh tolalardan tayyorlangan bir o’ramli qurilmaning sxemasi

Mexaniq usul bilan suvsizlantirish tarkibida ko’p miqdorda suv to’tgan materiallarni
quritish uchun ishlatiladi. Bu usul bilan suvsizlantirishda namlik
siqish yoki sentrifugalarda
markazdan qochma kuch ta`sirida ajratib olinadi. Odatda mexaniq yul bilan namlikni ajratish-
materiallari suvsizlantirishda birinchi bosqich hisoblanadi. Mexaniq suvsizlantirishdan sochng
yana
bir qism namlik qoladi, bu qolgan namlikni issiqlik yordamida, ya’ni quritish yuli bilan
ajratib chiqariladi.
Fizik-kimyoviy usul bilan
materiallarni suvsizlantirish, asosan laboratoriya sharoitlarida
ishlatiladi. Bu usul suvni o’ziga tortuvchi moddalar (masalan, sulfat kislota, kalsiy xlorid) dan
foydalanishiga asoslangan. Yopiq idish ichida suvni tortuvchi
modda ustiga nam material
joylashtirish yuli bilan uni suvsizlantirish mumkin.
Issiqlik ta`sirida suvsizlantirish (quritish) sanoatning turli sohalarida keng ishlatiladi.
Quritish ko’pchilik ishlab chiqarishlarning oxirgi, ya’ni tayyor mahsulot olishdan oldingi jarayon
hisoblanadi. Ayrim ishlab chiqarishlarda materiallarni suvsizlantirish ikki bosqichdan iborat
bo’lib, namlik avval arzon jarayon hisoblangan mexaniq usul bilan, sochngra qolgan namlik esa
quritish yo’li bilan ajratiladi. Bunda jarayonning samaradorligi ortadi.
Quritish ikki xil (tabiiy va sunchiy) yo’l bilan olib boriladi.
Materiallarni ochiq havoda
suvsizlantirish tabiiy quritish deyiladi, bu jarayon o’zoq vaqt davom etadi. Sanoatda
materiallarni suvsizlantirish uchun sunchiy quritish usuli ishlatiladi, bu jarayon maxsus quritkich
qurilmalarda olib boriladi.
Quritilishi lozim bo’lgan materiallar uch turga bo’linadi:
qattiq (donali, bo’lak-bo’lakli, zarrachali); pastasimon; suyuq (eritmalar, suspenziyalar).
Issiqlik tashuvchi agentning quritilayotgan material bilan o’zaro
kontakt qilish usuliga
ko’ra quritish quyidagi turlarga bo’linadi:
1) konvektiv quritish nam material bilan qurituvchi agent tochg`ridan-tochg`ri o’zaro
aralashadi;
2) kontaktli quritish issiqlik tashuvchi agent va nam material o’rtasida ularni ajratib
turuvchi devor bo’ladi;
3) radiasiyali quritish issiqlik infraqizil nurlar orqali tarqaladi;
4) dielektrik quritish material yuqori chastotali tok maydonida qizdiriladi;
5) sublimatsiyali quritish material mo’zlagan holda, yuqori vakuum ostida suvsizlantiradi.
Oxirgi uchta usul sanoatda nisbatan kam ishlatiladi va odatda quritishning maxsus usullari
deb yuritiladi. Sanoatda asosan quritishning konvektiv usuli keng qo’llaniladi.
-rasm. Mavhum qaynash qatlamli quritgich

|
-rasm. Mavhum qaynash qatlamli quritgichBog'liq Mavzu modda almashinish asoslari31.4-rasm. Mavhum qaynash qatlamli quritgich:
1-ventilyator; 2-aralashtirish kamerasi; 3-gaz tarqatuvchi to’r; 4-quritilgan
material chiqadigan shtutser; 7-siklon; 8- batareyali siklon; 9-transporter.
Silindrsimon qobiqli quritkichlarda bachzan quritish jarayoni bir mechyorda bormaydi,
chunki qatlamda jadal aralashtirish mavjud bo’lganligi sababli ayrim zarrachalarning quritkichda
bo’lish vaqti o’rtacha qiymatdan ancha farq qiladi. Shu sababli o’zgaruvchan kesimli (masalan,
konussimon) quritkichlardan foydalaniladi. Bunday konussimon quritkichning pastki qismida
gazning harakatlanish tezligieng katta zarrachaning chochkish tezligidan katta, tepa qismida esa
eng kichik zarrachaning chochkish tezligidan kam bo’ladi. Bunday holatda qattiq zarrachalarning
nisbatan tartibli sirkulyatsiyasi mavjud bo’lib, zarrachalar quritkichning markaziy qismida
ko’tariladi, uning chekka qismlarida esa pastga qarab tushadi. Natijada material bir mechyorda
isiydi va kameraning ish balandligi kamayadi.
31.5-rasm.
Lentali quritgich:
1-quritgichning qobig`i; 2- yetaklanuvchi barabanlar; 3-ventilyator; 4-yuklash voronkasi; 5-
lenta; 6-etaklovchi barabanlar; 7-tochsiqlar; 8-kalorifer
Sanoatda ishlatiladigan mavhum qaynash qatlamli quritkichlar katta ish unumdorligiga
ega. Masalan, kaliy xloridni suvsizlantirishga mo’ljallangan quritkichning ish unumdorligi 100
t/soat ni tashqil etadi. Mavhum qaynash qatlamli quritgichlarning samarali ishlashi uchun nam
material va qurituvchi agentni quritkichning kochndalang kesimi bo’yicha bir mechyorda
tarqalishiga erishish kerak. materialni quritkichga berib turadigan tachminlagich, quritilgan
materialni quritkichdan chiqarib turadigan va gaz tarqatuvchi qurilmalarning konstruksiyasini
tochg`ri tanlash maqsadga muvofiq bo’ladi.
|
| |
Tekis membranali qurilmalar

|
Tekis membranali qurilmalarBog'liq 1-MaruzaTekis membranali qurilmalar. Bunday qurilmalarning asosini tekis yuzali membranadan
tayyorlangan elementlar tashqil etadi. Ushbu elementlar tekis g’ovaksimon materialning ikki
tomoniga joylashtiriladi. Ikkita qochshni membranali elementlarning oralig`idagi masofa (kanal)
kichik bo’lib, 0,5-5 mm ni tashqil etadi. Ushbu membranalararo kanal bo’yicha dastlabki eritma
harakat qiladi. Ajralayotgan eritma birin-ketin barcha membranalararo kanallardan ochtib,
quyuqlashib qurilmadan chiqib ketadi. Ushbu eritmaning membranadan g’ovaksimon qolipga
ochtgan bir qismi permeat (filtrat) ni tashqil etadi.
Membranali elementlar turli shaklga ega bo’lishi mumkin: dumaloq (elliptik);
tochg`riburchakli; kvadrat.
34.2-rasmda membranali elementi elliptik shaklda tayyorlangan qurilmaning sxemasi
berilgan. Ushbu uskuna elliptik shakldagi membranali elementlar 2 paketidan iborat bo’lib,
ikkita dumaloq flaneslar 1 oralig`ida joylashgan.
Flaneslar yo’naltiruvchi shtangalar 3 yordamida bir-biri bilan birlashtirilgan. Membranali
elementlar ikki tomoniga membranalar 7 joylashtirilgan tayanch plastinalaridan 4 iborat.
Tayanch plastinalari va membranalardagi teshiklar ikki xil halqalar 6-va 7 yordamida zich qilib
biriktiriladi. Ajralayotgan eritmani membranalararo kanalga berish va uni o’zatish uchun
halqalarda radial yo’nalish bo’yicha ariqchalar ko’zda tutilgan. Eritmani seksiyalarga tarqatish
maqsadida tegishli membranali elementdagi teshik yopib qochyuvchi pona 8 yordamida yopib
turiladi. Permeat har bir membranali elementdan egiluvchan kapillyar shlanga 9 bilan alohida
ajratib olinib, umumiy kollektorga 10 tushadi.
34.2-rasm. Tekis membranali qurilmaning ishlash sxemasi:
|
| |
-rasm. Absorbsiya jarayonining ish va muvozanat chiziqlari

Absorbentning sarfi minimal bo’lganda ish chizig`ining muvozanat chiziq bilan kesishgan
nuqtasi
K
da jarayonning harakatlantiruvchi kuchi nolga teng bo’ladi.
Absorbsiya
tezligi. Absorbsiya jarayonining sxemasi 25.3-rasmda ko’rsatilgan. Suyuq faza
A
oqimning asosiy massasi (yoki markazi) va yupqa chegara qatlamdan iborat bo’ladi. Gaz
fazasi B esa suyuq chegara qatlamga tegib turgan yupqa chegara qatlamiga ega.
25.3-rasm. Absorbsiya jarayonining sxemasi.
Ushbu chegara qatlamlarda yutilayotgan komponent faqat diffo’ziya ta`sirida tarqaladi.
Shunday qilib, modda o’tkazishga tochsqinlik qiladigan hamma
qarshiliklar yupqa chegara
qatlamlarda yig`ilgan bo’ladi.
Suyuq chegara qatlamdagi modda o’tkazishga bo’lgan
qarshilikni
c
1
gaz chegara
qatlamdagi qarshilikni esa
г
1
bilan belgilab, quyidagi tenglamalarga erishamiz:
с
г
y
m
K
1
1
1
(25.9)
г
с
x
m
K
1
1
1
(25.10)
Bu
yerda
г
— gaz
fazasidagi
modda berish koeffitsienti;
с
—
suyuq fazadagi modda
berish koeffitsienti; m
—
muvozanat chizig`i qiyalik burchagining tangensi (yoki proporsionallik
koeffitsienti).
Modda berish koeffitsientlarining qiymatlari suyuqlik va gaz fazalari o’rtasida
kontakt
hosil
qilish usuliga, gaz va suyuqlikning fizik xossalariga va ularning
harakat tezliklariga
bog`liq. Modda berish koeffitsientlarining miqdori kriterial va empirik
tenglamalar yordamida
topiladi.
Stajyor-tadqiqotchilik va tayanch doktoranturada o‘qishga talabgorlar qanday hujjatlarni taqdim etishi kerak?

|
Stajyor-tadqiqotchilik va tayanch doktoranturada o‘qishga talabgorlar qanday hujjatlarni taqdim etishi kerak?
|
bet | 8/17 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 248 Kb. | | #151611 |
Bog'liq 13 Oliy ta\'limdan keyingi ta\'limga oid savol javoblar (2)-120. Stajyor-tadqiqotchilik va tayanch doktoranturada o‘qishga talabgorlar qanday hujjatlarni taqdim etishi kerak?
− qisqacha biografik ma’lumotnoma;
− mehnat daftarchasining belgilangan tartibda tasdiqlangan nusxasi (ishlayotgan talabgorlar uchun);
− oliy ta’lim muassasasi magistraturasi diplomi yoki klinik ordinaturani tugatganlik (tibbiyot fanlari uchun), oliy ma’lumot (mutaxassislik dasturlari bo‘yicha) to‘g‘risidagi diplom nusxasi;
− nashr etilgan ilmiy ishlar ro‘yxati, shuningdek ularning nusxalari.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat stipendiyasi sohiblari tegishli hujjat nusxasini taqdim etadilar (VMQ-304, 2-ilova 3-bob 18-band).
21. Doktoranturaga kirish uchun talabgor nimalarga ega bo‘lishi kerak?
Fan nomzodi yoki falsafa doktori (PhD) yoxud ularga tenglashtirilgan xorijiy davlatlarda olingan ilmiy darajalar, fan nomzodi yoki falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasi yoxud ularga tenglashtirilgan boshqa ilmiy darajalar olgandan so‘ng muhim ilmiy yutuqlarga erishish, shu jumladan, fan doktori (DSc) ilmiy darajasini olish uchun dissertatsiya tadqiqoti asosini tashkil qilishi mumkin bo‘lgan ilmiy jurnallarda chop etilgan kamida uchta ilmiy maqolaga hamda ilmiy-amaliy konferensiyalar, seminarlar va tegishli ilmiy yo‘nalishlar bo‘yicha ilmiy ishlar to‘plamlarida kamida ikkita tezisga ega bo‘lish (VMQ-304, 2-ilova 3-bob 19-band).
22. Doktoranturada o‘qish uchun talabgorlar qanday hujjatlarni taqdim etishi kerak?
qisqacha biografik ma’lumotnoma;
mehnat daftarchasining belgilangan tartibda tasdiqlangan nusxasi (ishlayotgan talabgorlar uchun);
oliy ma’lumot, fan nomzodi yoxud falsafa doktori (PhD) yoki xorijiy davlatlarda unga tenglashtirilgan ilmiy darajaga ega bo‘lganligi to‘g‘risidagi diplom nusxasi;
tadqiqot mavzusi bo‘yicha ilmiy ma’ruza va fan doktori (DSc) ilmiy darajasini olish uchun tayyorlangan doktorlik dissertatsiyasi rejasining mufassal loyihasi;
nashr etilgan ilmiy ishlar ro‘yxati, shuningdek ularning nusxalari (VMQ-304, 2-ilova 3-bob 20-band).
|
| |
Doktorant muddatida himoya qilmasa, o‘qish davrida olgan stipendiyalarini, ilmiy rahbar esa olgan maoshlarini davlat byudjetiga qaytarib to‘laydimi?

|
Doktorant muddatida himoya qilmasa, o‘qish davrida olgan stipendiyalarini, ilmiy rahbar esa olgan maoshlarini davlat byudjetiga qaytarib to‘laydimi?
|
bet | 17/17 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 248 Kb. | | #151611 |
Bog'liq 13 Oliy ta\'limdan keyingi ta\'limga oid savol javoblar (2)-148. Doktorant muddatida himoya qilmasa, o‘qish davrida olgan stipendiyalarini, ilmiy rahbar esa olgan maoshlarini davlat byudjetiga qaytarib to‘laydimi?
Yo‘q, qaytarib to‘lamaydi. Biroq, muntazam ravishda (qatorasiga ikki marta va undan ko‘p) izlanuvchilarning dissertatsiyalarini o‘z vaqtida himoya qilishni ta’minlamagan ilmiy rahbarlar va konsultantlar Kollegial organ qarori bilan uch yilgacha bo‘lgan davrga ilmiy rahbarlik yoki konsultantlikdan chetlatilishi mumkin (VMQ-304, 2-ilova 6-bob 56-band).
49. Yakka tartibdagi ish reja tasdiqlangandan so‘ng uni o‘zgartirish mumkinmi?
Kollegial organ tavsiyasi bo‘yicha izlanuvchilarning yakka tartibdagi rejalariga o‘zgartirishlar kiritilishi mumkin (VMQ-304, 2-ilova 6-bob 57-band).
50. Doktoranturada uch yil muddatda o‘qib tamomlagach, ilmiy ishni himoya qilmasa ham diplom beriladimi?
Yo‘q. Qonun hujjatlarida nazarda tutilgan oliy ta’limdan keyingi ta’lim talablarini bajargan va belgilangan tartibda dissertatsiya himoya qilgan shaxslarga o‘rnatilgan tartibda davlat namunasidagi tegishli falsafa doktori (PhD) va fan doktori (DSc) diplomi beriladi (VMQ-304, 2-ilova 6-bob 58-band).
odinayevbekqul@samdu.uz
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Doktorant muddatida himoya qilmasa, o‘qish davrida olgan stipendiyalarini, ilmiy rahbar esa olgan maoshlarini davlat byudjetiga qaytarib to‘laydimi?
|
Biz sizning ilmiy faoliyat olib borishingizga ko‘maklashishdan mamnunmiz!

|
Biz sizning ilmiy faoliyat olib borishingizga ko‘maklashishdan mamnunmiz!
|
bet | 2/17 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 248 Kb. | | #151611 |
Bog'liq 13 Oliy ta\'limdan keyingi ta\'limga oid savol javoblar (2)-1Biz sizning ilmiy faoliyat olib borishingizga ko‘maklashishdan mamnunmiz!
ASOSIY TUSHUNCHALAR
Oliy ta’limdan keyingi ta’lim − doktorlik dissertatsiyasini tayyorlash va himoya qilish maqsadida mutaxassislikni chuqur o‘rganishni va ilmiy izlanishlar olib borishni nazarda tutadigan tayanch doktorantura, doktorantura va mustaqil izlanuvchanlik asosida ilmiy darajaga ega ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlashni ta’minlaydigan ta’lim turi.
Oliy ta’limdan keyingi ta’lim instituti − ilmiy tashkilot yoki ta’lim muassasalarida tayanch doktorantura, doktorantura yoki mustaqil izlanuvchilik shakllaridagi oliy ta’limdan keyingi ta’limni amalga oshirish tizimi.
Stajyor-tadqiqotchilik − ishlab chiqarishdan ajralgan holda tegishli ixtisoslik bo‘yicha ilmiy va ilmiy-ijodiy izlanishlarni olib borish va falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun izlanuvchini tayyorlash shakli.
Tayanch doktorantura − falsafa doktori (Doctor of Philosophy (PhD) ilmiy darajasiga da’vogar izlanuvchilar uchun ishlab chiqarishdan ajralgan holda tashkil etiladigan oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar ixtisosligi bo‘yicha oliy ta’limdan keyingi ta’lim shakli.
Doktorantura − fan doktori (Doctor of Science (DSc) ilmiy darajasiga da’vogar izlanuvchilar uchun ishlab chiqarishdan ajralgan holda tashkil etiladigan oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar ixtisosligi bo‘yicha oliy ta’limdan keyingi ta’lim shakli.
Mustaqil izlanuvchilik − falsafa doktori (Doctor of Philosophy (PhD) yoki fan doktori (Doctor of Science (DSc) ilmiy darajalariga da’vogar izlanuvchilar uchun ishlab chiqarishdan ajralmagan holda tashkil etiladigan oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar ixtisosligi bo‘yicha oliy ta’limdan keyingi ta’lim shakli.
Stajyor-tadqiqotchi − ilmiy tashkilot yoki ta’lim muassasalariga stajyor-tadqiqotchilikka belgilangan tartibda qabul qilingan shaxs.
Doktorant − ilmiy tashkilot yoki ta’lim muassasalariga tayanch doktorantura yoki doktoranturaga belgilangan tartibda qabul qilingan shaxs.
|
| |
Fan doktori, ilmiy unvonga ega fan nomzodi yoki falsafa doktori (PhD) bir vaqtning o‘zida nechtagacha izlanuvchiga ilmiy rahbar yoki konsultant bo‘lishi mumkin?

|
Fan doktori, ilmiy unvonga ega fan nomzodi yoki falsafa doktori (PhD) bir vaqtning o‘zida nechtagacha izlanuvchiga ilmiy rahbar yoki konsultant bo‘lishi mumkin?
|
bet | 6/17 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 248 Kb. | | #151611 |
Bog'liq 13 Oliy ta\'limdan keyingi ta\'limga oid savol javoblar (2)-113. Fan doktori, ilmiy unvonga ega fan nomzodi yoki falsafa doktori (PhD) bir vaqtning o‘zida nechtagacha izlanuvchiga ilmiy rahbar yoki konsultant bo‘lishi mumkin?
Fan doktori bir vaqtning o‘zida to‘rttadan ko‘p bo‘lmagan izlanuvchilarga ilmiy rahbar va konsultant bo‘lishi mumkin. So‘nggi uch yilda izlanuvchilari o‘z vaqtida himoya qilgan ilmiy rahbar va ilmiy konsultantlarga ilmiy tashkilot yoki ta’lim muassasalarining kollegial organi xulosasi asosida oltitadan ko‘p bo‘lmagan izlanuvchilar biriktirilishi mumkin.
Ilmiy unvoni bo‘lgan fan nomzodi yoki falsafa doktori (PhD) bir vaqtning o‘zida ikkitadan ko‘p bo‘lmagan izlanuvchilarga ilmiy rahbarlik qilishi mumkin. So‘nggi uch yilda izlanuvchilari o‘z vaqtida himoya qilgan ilmiy rahbarlarga ta’lim yoki ilmiy tashkilotning kollegial organi xulosasi asosida uchtadan ko‘p bo‘lmagan izlanuvchilar biriktirilishi mumkin.
Xorijiy fuqarolarga yoki fuqaroligi bo‘lmagan izlanuvchilarga o‘rnatilgan me’yordan ortiq ilmiy rahbar yoki konsultantlar tayinlanishi mumkin (VMQ-545, 3-ilova 7 b)-band).
14. Oliy ta’limdan keyingi ta’lim qabul kvotalari qachon tasdiqlanadi?
Vazirlik tizimida ilmiy tashkilot va ta’lim muassasalari bo‘lgan vazirlik va idoralar bilan qat’iy ravishda kelishgan holda har yili 20-avgustga qadar ilmiy tashkilot va ta’lim muassasalari kesimida akkredetatsiyadan o‘tgan ixtisosliklar bo‘yicha oliy ta’limdan keyingi ta’lim institutlarining samaradorlik ko‘rsatkichlariga asosan qabul kvotasini tasdiqlaydi (VMQ-696, 3-ilova
e) 14-band).
15. Tasdiqlangan qabul kvotasiga o‘zgarish kiritilishi mumkinmi, mumkin bo‘lsa qanday holatda o‘zgartiriladi?
Ilmiy ta’lim tashkilotlari akkreditatsiyadan o‘tgan ixtisosliklar bo‘yicha oliy ta’limdan keyingi ta’lim institutlarining samaradorlik ko‘rsatkichlariga asosan taqsimlangan qabul kvotalaridan ortib qolgan o‘rinlar har yili 5-dekabrga qadar vazirlikka ma’lumot kiritadi.
Vazirlik har yili 10-dekabrga qadar ortib qolgan qabul kvotalarini ilmiy va ta’lim tashkilotlarining ilmiy darajali kadrlarga bo‘lgan ehtiyojlarini hisobga olib qaytadan taqsimlaydi (VMQ-545, 3-ilova 7 g)-band).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Fan doktori, ilmiy unvonga ega fan nomzodi yoki falsafa doktori (PhD) bir vaqtning o‘zida nechtagacha izlanuvchiga ilmiy rahbar yoki konsultant bo‘lishi mumkin?
|
Qaytadan taqsimlangan kvotalar uchun boshqatdan imtihon o‘tkaziladimi yoki avval o‘tkazilgan imtihon natijalari orasidan saralab olinadimi?

|
Qaytadan taqsimlangan kvotalar uchun boshqatdan imtihon o‘tkaziladimi yoki avval o‘tkazilgan imtihon natijalari orasidan saralab olinadimi?
|
bet | 7/17 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 248 Kb. | | #151611 |
Bog'liq 13 Oliy ta\'limdan keyingi ta\'limga oid savol javoblar (2)-116. Qaytadan taqsimlangan kvotalar uchun boshqatdan imtihon o‘tkaziladimi yoki avval o‘tkazilgan imtihon natijalari orasidan saralab olinadimi?
Ilmiy va ta’lim tashkilotlariga qayta taqsimlangan kvotalar kirish imtihonlarida qatnashib, kirish balidan past ball to‘plagan talabgorlarning ballari ketma-ketligida amalga oshiriladi va bu haqidagi ma’lumotlar har yili
15-dekabrga qadar vazirlikka taqdim etiladi (VMQ-545, 3-ilova 7 g)-band).
17. Tayanch doktoranturaga kirish uchun hujjatlarni qachon topshirsam bo‘ladi?
Tayanch doktorantura va doktoranturada o‘qish uchun talabgorlarning hujjatlari ilmiy tashkilot va ta’lim muassasalari qabul komissiyasi tomonidan 15-sentabrdan 15-oktabrgacha bo‘lgan davrda Yagona elektron tizim − (phd.mininnovation.uz) orqali qabul qilinadi (VMQ-696, 3-ilova e) 15-band).
18. Tayanch doktoranturaga kirish uchun talabgor nimalarga ega bo‘lishi kerak?
Magistr darajasiga yoxud klinik ordinaturani tugatgan (tibbiyot fanlari uchun), oliy ma’lumot to‘g‘risidagi diplom (mutaxassislik dasturlari bo‘yicha) hamda falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun dissertatsiya tadqiqoti asosini tashkil qilishi mumkin bo‘lgan ilmiy natijalar, shu jumladan ilmiy jurnallarda chop etilgan kamida bitta maqola hamda tegishli yo‘nalishlar bo‘yicha ikkitadan kam bo‘lmagan ilmiy ishlar to‘plamlariga kiritilgan ma’ruza tezislariga ega bo‘lish lozim (VMQ-304, 2-ilova 3-bob 16-band).
19. Men magistraturada o‘qimaganman stajyor-tadqiqotchilikka hujjat topshirsam bo‘ladimi?
Stajyor-tadqiqotchilikka kiruvchi shaxslar magistr darajasi yoki klinik ordinatura (tibbiyot fanlari uchun), yoki oliy ma’lumot (mutaxassislik dasturlari bo‘yicha 1997-yilgacha) to‘g‘risidagi diplomga ega bo‘lishi lozim (VMQ-696,
3-ilova e) 15-band).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Qaytadan taqsimlangan kvotalar uchun boshqatdan imtihon o‘tkaziladimi yoki avval o‘tkazilgan imtihon natijalari orasidan saralab olinadimi?
|
Menga mehnat daftarchasi ochilmagan, o‘zim faoliyat olib borayotgan tashkilotda elektron shaklda yuritilishi aytildi, uni qanday qilib yuklab olsam bo‘ladi?

|
Menga mehnat daftarchasi ochilmagan, o‘zim faoliyat olib borayotgan tashkilotda elektron shaklda yuritilishi aytildi, uni qanday qilib yuklab olsam bo‘ladi?
|
bet | 4/17 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 248 Kb. | | #151611 |
Bog'liq 13 Oliy ta\'limdan keyingi ta\'limga oid savol javoblar (2)-15. Menga mehnat daftarchasi ochilmagan, o‘zim faoliyat olib borayotgan tashkilotda elektron shaklda yuritilishi aytildi, uni qanday qilib yuklab olsam bo‘ladi?
Mehnat daftarchasini O‘zbekiston Respublikasi Yagona milliy mehnat tizimi – my.mehnat.uz saytiga o‘zingiz faoliyat olib borayotgan tashkilotning yoki jismoniy shaxs ya’ni o‘zingizning kabinetingiz orqali elektron raqamli imzodan foydalangan holda kirib yuklab olishingiz mumkin.
6. Stajyor-tadqiqotchilik nima va unda o‘qish muddati qancha?
Stajyor-tadqiqotchilik instituti oliy ta’limdan keyingi ta’lim institutiga tayyorgarlik bosqichi hisoblanib, o‘qish bir yilgacha davom etadi (VMQ-696,
14-band).
7. Stajyor-tadqiqotchilikni tamomlagan talabgor tayanch doktoranturaga imtihonsiz qabul qilinadimi?
Yo‘q. Tayanch doktoranturaga kirish uchun belgilangan tartibda imtihon topshirishingiz va yetarli balni olishingiz lozim.
8. Stajyor-tadqiqotchilikka qabul qilish tartibi qanday va o‘qish davomida tadqiqotchiga stipendiya to‘lanadimi?
Stajyor-tadqiqotchilik institutiga o‘qishga talabgorlarni tanlab olish suhbat natijalariga ko‘ra amalga oshiriladi hamda ularga O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjeti mablag‘lari hisobidan Vazirlar Mahkamasining “Ilmiy xodimlar mehnatini yanada rag‘batlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2009-yil 18-avgustdagi 233-son qaroriga muvofiq stajyor-tadqiqotchi lavozim maoshining bazaviy miqdoriga tenglashtirilgan miqdorda stipendiya to‘lanadi (VMQ-696, 14, 15-bandlar).
9. Men stajyor-tadqiqotchiman, o‘qishimni boshqa oliy ta’lim muassasasiga ko‘chirsam bo‘ladimi?
Stajyor-tadqiqotchi va izlanuvchilarni bir ilmiy yoki ta’lim tashkilotidan boshqasiga ko‘chirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Qonunchilikda belgilangan tartibda tugatilgan ilmiy va ta’lim tashkilotlarida ta’lim olgan stajyor-tadqiqotchi va izlanuvchilar tugatilgan ilmiy va ta’lim tashkilotlarining huquqiy vorisi etib belgilangan ilmiy va ta’lim tashkilotlariga o‘qishni davom ettirishlari uchun o‘tkaziladi (VMQ-545, 3-ilova
7 e)-band).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Menga mehnat daftarchasi ochilmagan, o‘zim faoliyat olib borayotgan tashkilotda elektron shaklda yuritilishi aytildi, uni qanday qilib yuklab olsam bo‘ladi?
|
Ilmiy rahbarlarga stajyor-tadqiqotchi bilan olib borilgan ish uchun haq to‘lanadimi?

|
Ilmiy rahbarlarga stajyor-tadqiqotchi bilan olib borilgan ish uchun haq to‘lanadimi?
|
bet | 5/17 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 248 Kb. | | #151611 |
Bog'liq 13 Oliy ta\'limdan keyingi ta\'limga oid savol javoblar (2)-110. Ilmiy rahbarlarga stajyor-tadqiqotchi bilan olib borilgan ish uchun haq to‘lanadimi?
Ta’lim muassasasida ilmiy rahbarlar tomonidan stajyor-tadqiqotchi bilan olib borilgan ish umumiy o‘quv yuklamasiga kiritiladi va qonunchilikda belgilangan tartibda har bir stajyor-tadqiqotchi uchun bir yilda 75 soat hajmida har oyda to‘lanadi (VMQ-696, 15-band).
11. Xorijiy fuqarolar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar O‘zbekiston Respublikasida oliy ta’limdan keyingi ta’lim institutlarida o‘qishi mumkinmi?
Xorijiy fuqarolar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarni (O‘zbekiston Respublikasi hududida istiqomat qilayotgan fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar bundan mustasno) oliy ta’limdan keyingi ta’lim institutlariga o‘qishga qabul qilish O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga va yoki xalqaro shartnomalarga muvofiq to‘lov-kontrakt asosida amalga oshiriladi.
O‘zbekiston Respublikasida investitsiya vizasiga ega bo‘lgan xorijiy investorlar hamda ularning oila a’zolari O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari uchun nazarda tutilgan shartlarda oliy ta’limdan keyingi ta’lim institutlariga o‘qishga kirishga va ta’lim olishga haqli (VMQ-304, 2-ilova 1-bob 5-band.
VMQ-696, 3-ilova e) 5-band).
12. Men bakalavrni filologiya yo‘nalishida, magistraturani psixologiya yo‘nalishida tamomlaganman. Psixologiya yo‘nalishida falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olishim mumkinmi?
Bakalavriat ta’limi yo‘nalishi va magistratura mutaxassisligi ta’limning turli sohalariga tegishli bo‘lganda, OAK tomonidan belgilangan fanlar bo‘yicha qo‘shimcha imtihonlar topshirish sharti bilan, bakalavriat ta’limining yo‘nalishiga tegishli bo‘lgan ta’lim sohasiga muvofiq bo‘lgan mutaxassislik bo‘yicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun doktorlik dissertatsiyasining belgilangan tartibda tayyorlanishiga va himoya qilinishiga yo‘l qo‘yiladi (VMQ-304, 2-ilova 1-bob 6-band).
|
| |
O‘zim faoliyat olib borayotgan va boshqa yana bir oliy ta’lim muassasasida mustaqil izlanuvchi sifatida rasmiylashtirilishim mumkinmi?

|
O‘zim faoliyat olib borayotgan va boshqa yana bir oliy ta’lim muassasasida mustaqil izlanuvchi sifatida rasmiylashtirilishim mumkinmi?
|
bet | 14/17 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 248 Kb. | | #151611 |
Bog'liq 13 Oliy ta\'limdan keyingi ta\'limga oid savol javoblar (2)-142. O‘zim faoliyat olib borayotgan va boshqa yana bir oliy ta’lim muassasasida mustaqil izlanuvchi sifatida rasmiylashtirilishim mumkinmi?
Bir necha ilmiy tashkilot yoki ta’lim muassasasida bir vaqtning o‘zida mustaqil izlanuvchilikka yo‘l qo‘yilmaydi (VMQ-304, 2-ilova 4-bob 49-band).
43. Falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasi uchun izlanuvchilar faoliyati samaradorligi qanday mezonlar asosida monitoring qilinishi haqida to‘liq ma’lumot bersangiz?
Falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasi uchun izlanuvchilar faoliyati samaradorligining monitoringi quyidagi mezonlar bo‘yicha amalga oshiriladi:
a) o‘qishning birinchi yilida:
− dissertatsiya mavzusi bo‘yicha tasdiqlangan yakka tartibdagi rejaning mavjudligi va uning bajarilishi;
− ixtisoslik bo‘yicha tasdiqlangan nazariy-metodologik dasturning mavjudligi va uning bajarilishi;
− tegishli jurnallarida dissertatsiya mavzusi bo‘yicha kamida bitta ilmiy maqolaning chop etilganligi;
− ilmiy konferensiyada dissertatsiya mavzusi bo‘yicha ma’ruza bilan ishtirok etganligi;
− dissertatsiya mavzusi bo‘yicha tahliliy umumlashtiruvchi qisqacha ma’lumotning mavjudligi;
− ilmiy tashkilot yoki ta’lim muassasasi seminarida dissertatsiya mavzusiga doir tahliliy umumlashtiruvchi qisqacha ma’lumot natijalari bo‘yicha (ilmiy rahbar bilan birgalikda) ma’ruza qilganligi;
b) o‘qishning ikkinchi yilida:
− tegishli jurnallarda dissertatsiya mavzusi bo‘yicha hisobot davrida chop etilgan kamida bitta ilmiy maqolaning mavjudligi;
− dissertatsiya mavzusi bo‘yicha hisobot davrida ilmiy konferensiya materiallarida kamida bitta chop etilgan ma’ruza tezisining mavjudligi;
− tegishli xorijiy jurnalda dissertatsiya mavzusi bo‘yicha kamida bitta chop etilgan ilmiy maqola mavjudligi;
− ilmiy tashkilot yoki ta’lim muassasasi ilmiy-tashkiliy bo‘linmasi (kafedra, laboratoriya, bo‘lim, sektor) ilmiy seminarida dissertatsiya ishining dastlabki natijalari bo‘yicha (mustaqil) ma’ruza bilan ishtirok etish;
− dissertatsiya mavzusi bo‘yicha yakka tartibdagi rejasining bajarilishi bo‘yicha hisobot berish;
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zim faoliyat olib borayotgan va boshqa yana bir oliy ta’lim muassasasida mustaqil izlanuvchi sifatida rasmiylashtirilishim mumkinmi?
|
Mustaqil izlanuvchi - Sharof rashidov nomidagi

|
Sharof rashidov nomidagi
|
bet | 3/17 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 248 Kb. | | #151611 |
Bog'liq 13 Oliy ta\'limdan keyingi ta\'limga oid savol javoblar (2)-1Mustaqil izlanuvchi − ilmiy tashkilot yoki ta’lim muassasalarida mustaqil izlanuvchilikka belgilangan tartibda qabul qilingan shaxs.
Izlanuvchi − falsafa doktori (PhD) yoki fan doktori (DSc) ilmiy darajasini olish uchun doktorlik dissertatsiyasini tayyorlayotgan shaxs.
Maqsadli doktorantura − bir oliy taʼlim yoki ilmiy muassasa uchun yetishmayotgan ilmiy darajali kadrlarni boshqa muassasada shartnoma asosida tayyorlash.
Oliy ta’limdan keyingi ta’limni muvofiqlashtirishning yagona elektron tizimi (keyingi o‘rinlarda − Yagona elektron tizim) − oliy ta’limdan keyingi ta’lim institutlariga qabul qilish, stajyor-tadqiqotchi va izlanuvchilarning yakka tartibdagi rejalari bajarilishi bo‘yicha hisobotlarni shakllantirish bo‘yicha hujjatlarning elektron almashinuvini tashkil etishga mo‘ljallangan axborot tizimi.
Yagona elektron tizim − http://phd.mininnovation.uz
SAVOL-JAVOBLAR
1. Oliy ta’limdan keyingi ta’limning qanday shakllari bor?
Oliy ta’limdan keyingi ta’lim institutida ta’lim quyidagi shakllarda tashkil etiladi:
− tayanch doktorantura;
− doktorantura;
− mustaqil izlanuvchilik (VMQ-304, 2-ilova 1-bob 3-band).
2. Oliy ta’limdan keyingi ta’limga hujjatlarni qanday tartibda topshirish mumkin?
Oliy ta’limdan keyingi ta’limni muvofiqlashtirishning yagona elektron tizimi − http://phd.mininnovation.uz sayti orqali hujjatlaringizni topshirishingiz mumkin.
3. Oliy ta’limdan keyingi ta’limga hujjat topshirish uchun ariza kimning nomiga yoziladi?
Ariza o‘zingiz hujjat topshirayotgan oliy ta’lim muassasasi yoki ilmiy tashkilot rahbari nomiga yozilishi lozim.
4. Oliy ta’limdan keyingi ta’limga hujjat topshirish uchun qisqacha biografik ma’lumotnoma so‘ralgan bu tarjimayi holmi?
Yo‘q. Qisqacha biografik ma’lumotnoma deyilganda 3.5-shakldagi ma’lumotnoma (obyektivka) nazarda tutilgan.
|
| |
Men chet tilidan B1 darajadagi sertifikatga egaman, tayanch doktorantura uchun kirish imtihonlarida ishtirok eta olamanmi?

|
Men chet tilidan B1 darajadagi sertifikatga egaman, tayanch doktorantura uchun kirish imtihonlarida ishtirok eta olamanmi?
|
bet | 9/17 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 248 Kb. | | #151611 |
Bog'liq 13 Oliy ta\'limdan keyingi ta\'limga oid savol javoblar (2)-124. Men chet tilidan B1 darajadagi sertifikatga egaman, tayanch doktorantura uchun kirish imtihonlarida ishtirok eta olamanmi?
Oliy taʼlimdan keyingi talim ixtisosliklariga tanlovlarda xorijiy tillardan milliy yoki unga mos darajadagi xalqaro sertifikat, bunda filologiya yoʻnalishlari boʻyicha kamida C1 darajadagi milliy yoki unga mos darajadagi xalqaro sertifikat, nofilologik yoʻnalishlar boʻyicha esa B2 darajadagi milliy yoki unga mos darajadagi xalqaro sertifikat talab etiladi.
25. Men texnika yo‘nalishi bo‘yicha milliy sertifikatga egaman, bu mutaxassislik fani bo‘yicha imtihonda biror bir imtiyoz beradimi?
Barcha sohalar shu jumladan, fizika-matematika va texnika fanlari bo‘yicha oliy ta’limdan keyingi ta’lim institutlariga qabul qilishda tegishli fan yo‘nalishlarida milliy sertifikatga ega bo‘lgan talabgor mutaxassislik fani bo‘yicha imtihondan ozod etiladi va unga mutaxassislik fani uchun belgilangan maksimal ball beriladi (VMQ-696, 3-ilova e) 22-band).
26. Prezident stipendiyasi sohiblari uchun tayanch doktoranturaga kirishda qanday imtiyozlar mavjud?
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat stipendiyalari sohiblari tayanch doktoranturaga kirish imtihonlarisiz qabul qilinadi
(VMQ-304,2-ilova 3-bob 24-band).
27. Doktoranturaga kirish imtihonlari qachon bo‘ladi?
Tayanch doktoranturaga kirish imtihonlari va doktoranturaga kirish uchun suhbat har yili 1−25-noyabr oralig‘ida o‘tkaziladi (VMQ-304, 2-ilova
3-bob 23-band).
28. Men topshirgan yo‘nalishga tayanch doktorantura uchun 1 ta kvota ajratilgan, ikki kishi bir xil ball olganmiz, ikalamiz ham o‘qishga qabul qilinamizmi?
Bir necha talabgorlarning stajyor-tadqiqotchilikka, tayanch doktoranturaga va doktoranturaga kirish imtihonlari yoki suhbat natijalari bo‘yicha ular tomonidan to‘plangan yakuniy ballari teng bo‘lgan taqdirda quyidagi talabgorlarga ustunlik beriladi:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Men chet tilidan B1 darajadagi sertifikatga egaman, tayanch doktorantura uchun kirish imtihonlarida ishtirok eta olamanmi?
|
Foydalanuv 
chilar - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich...

82
yondashish foydalanishni nazoratlashning amalda osongina qo‘llash mumkin
bo‘lgan oddiy va tushunarli qoidalarini olishga imkon beradi, ammo tizimni
nazariy isbotiy bazadan maxrum etadi. Ba’zi vaziyatlarda bu hol rolli siyosatdan
foydalanishni qiyinlashtiradi, ammo har qanday holda rollardan foydalanish
sub’ektlardan foydalanishga qaraganda qo‘layroq, chunki bu foydalanuvchilar
orasida vazifalarni va javobgarlik doirasini taqsimlashni ko‘zda tutuvchi axborot
ishlashning keng tarqalgan texnologiyalarga juda mos keladi. Undan tashqari, rolli
siyosat foydalanuvchilarga tayinlangan rollar vakolatlari diskretsion yoki mandatli
siyosat tomonidan nazoratlanganida boshqa xavfsizlik siyosatlari bilan birgalikda
ishlatilishi mumkin. Bu esa foydalanishni nazoratlashni ko‘p satxli sxemasini
qurishga imkon beradi.
TSt 45-010:2010 – Tarmoq standarti. Aloqa va axborotlashtirish

71
Tizim ahvoli holat tushunchasi yordamida modellashtiriladi. Tizim holati makoni
uni tashkil etuvchi ob’ektlar, sub’ektlar va xuquqlar to‘plamlarining dekart
ko‘paytmasi sifatida shakllantiriladi -
. Bu makonda tizimning joriy
holati uchlik orqali aniqlanadi. Bu uchlikka sub’ektlar to‘plami, ob’ektlar to‘plami
va sub’ektlarning ob’ektlardan foydalanish xuquqlarini tavsiflovchi foydalanish
matritsasi kiradi -
. Matritsa qatorlari sub’ektlarga, ustunlari esa
ob’ektlarga mos keladi. Ob’ektlar to‘plami o‘z ichiga sub’ektlar to‘plamini
olganligi sababli matritsa to‘g‘ri to‘rtburchak ko‘rinishida bo‘ladi. Matritsaning
ixtiyoriy yacheykasi
sub’ekt “ ”ning ob’ekt “ ”dan, foydalanish
xuquqlari to‘plami
ga tegishli foydalanish xuquqlari naboriga(to‘plamiga) ega.
Tizimning vaqt bo‘yicha ahvoli turli holatlar orasidagi o‘tishlar yordamida
modellashtiriladi. O‘tish matritsa
ga quyidagi ko‘rinishlardagi komandalar
yordamida o‘zgartirish kiritish yo‘li bilan amalga oshiriladi:
Foydalanish qoidalarini buzuvchining modeli

Foydalanish qoidalarini buzuvchining modeli – axborot resursidan
foydalanish qoidalarini buzuvchining abstrakt tavsifi. Axborot resursidan
foydalanish qoidalarini buzuvchining modeli sifatida troyan dasturini, mantiqiy
bombani, kompyuter virusini va h. ko‘rsatish mumkin.
Model intruder access rules -abstract the description of the breaker of
rules of access to information resource. Examples of models of the breaker of rules
of access are such programs as the Trojan horse, a logical bomb, a computer virus
and others.
Модификация информации - изменение содержания или объема
информации на ее носителях при обработке техническими средствами.
Axborotni modifikatsiyalash – axborotni texnik vositalarida ishlashda
uning mazmunini yoki xajmini o‘zgartirish.
Modification of information - to change the content or the amount of
information on the processing of technical means.
Мониторинг безопасности информации — постоянное наблюдение
за процессом обеспечения безопасности информации в системе
информационной с целью установить его соответствие требованиям
безопасности информации.
Axborot xavfsizligi monitoringi -axborot xavfsizligi talablariga mosligini
aniqlash maqsadida axborot tizimidagi axborot xavfsizligini ta’minlash jarayonini
muttasil kuzatish.
Information security monitoring - constant monitoring of the process
information security in the system information to determine its compliance with
information security.
Наблюдаемость - возможность для ответственных за защиту
информации лиц восстанавливать ход нарушения или попытки нарушения
347
безопасности информационной системы.
Kuzatuvchanlik- axborot himoyasiga javobgar shaxslar uchun axborot
tizimi xavfsizligini buzish jarayonini yoki buzishga urinishlarni tiklash imkoniyati.
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich tashev komil axmatovich axborot xavfsizligi - bet 36

76
Ta’kidlash lozimki, muxofazalangan tizimni qurish amaliyoti nuqtai
nazaridan Xarrison-Ruzzo-Ulman modeli amalga oshirishda eng oddiy va
boshqarishda samarali hisoblanadi, chunki hech qanday murakkab algoritmlarni
talab qilmaydi, va foydalanuvchilar vakolatlarini ob’ektlar ustida amal
bajarilishigacha aniqlikda boshqarishga imkon beradi. Shu sababli, ushbu model
zamonaviy tizimlar orasida keng tarqalgan. Undan tashqari ushbu modelda taklif
etilgan xavfsizlik mezoni amaliy jihatdan juda kuchli hisoblanadi, chunki oldindan
tegishli vakolatlar berilmagan foydalanuvchilarning ba’zi axborotdan foydalana
olmasliklarini kafolatlaydi.
Barcha diskretsion modellar “troyan oti” yordamidagi xujumga nisbatan
zaif, chunki ularda faqat sub’ektlarning ob’ektlardan foydalanish amallari
nazoratlanadi (ular orasidagi axborot oqimi emas). Shu sababli, buzg‘unchi
qandaydir foydalanuvchiga unga bildirmay “troyan” dasturini qistirsa, bu dastur
ushbu foydalanuvchi foydalana oladigan ob’ektdan buzg‘unchi foydalana oladigan
ob’ektga axborotni o‘tkazadi. Natijada xavfsizlikning diskretsion siyosatining hech
qanday qoidasi buzilmaydi, ammo axborotning sirqib chiqishi sodir bo‘ladi.
Shunday qilib, Xarrison-Ruzzo-Ulmanning diskretsion modeli umumiy
quyilishida tizim xavfsizligini kafolatlamaydi, ammo aynan ushbu model
xavfsizlik siyosati modellarining butun bir sinfiga asos bo‘lib xizmat qiladiki, ular
foydalanishni boshqarishda va xuquqlarni tarqalishini nazoratlashda barcha
zamonaviy tizimlarda ishlatiladi.
Shifrlashning analitik usullari - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov...

93
1-qadam.A matritsaning aniqlovchisi hisoblanadi:
|
A|=-115 .
2-qadam.Har bir elementi A matritsadagi
a
ij
elementning algebraik
to‘ldiruvchisi bo‘lgan biriktirilgan matritsa
A* aniqlanadi.
5
22
48
15
43
52
15
3
17
*
A
3-qadam. Transponirlangan matritsa
A
T
aniqlanadi.
5
15
15
22
43
3
48
52
17
T
A
4-qadam.Quyidagi formula bo‘yicha teskari matritsa
A
-1
hisoblanadi:
A
A
A
t
1
Hisoblash natijasida quyidagini olamiz.
115
5
115
15
115
15
115
22
115
43
115
3
115
48
115
52
115
17
1
A
5-qadam.B
1
va V
2
vektorlar aniqlanadi:
B
1
=A
-1
S
1
; B
2
= A
-1
S
2
.
12
10
1
156
97
137
115
5
115
15
115
15
115
22
115
43
115
3
115
48
115
52
115
17
1
B
1
14
1
137
103
65
115
5
115
15
-
115
15
115
22
115
43
115
3
115
48
115
52
115
17
2
B
6-qadam.
Rasshifrovka
qilingan
so‘zning
son
ekvivalenti
T
e
=<1,10,12,1,14,1> simvollar bilan almashtiriladi. Natijada dastlabki so‘z
T
0
=
hosil bo‘ladi.
Shifrlashning additiv usullari. Shifrlashning additiv usullariga binoan
95
Bunday datchikning takrorlanish davri
a
va
c
kattaliklariga bog‘liq.
mqiymati odatda 2
S
ga teng qilib olinadi, bu erda
s-kompyuterdagi so‘zning
bitlardagi uzunligi. Shakllantiruvchi son ketma-ketliklarining takrorlanish davri
s-
toq son va
a
(mod4)=1 bo‘lgandagina maksimal bo‘ladi. Bunday generatorlarni
apparat yoki programm vositalari orqali osongina yaratish mumkin.
LOKAL TARMOQLARNING XUSUSIYATLARI VA ULARNING

Axborot texnologiyalari va zamonaviy dasturiy mahsulotlar ishlab chiqarishning dolzarb muammolari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
34
ofis yoki ishlab chiqarish sohalariga bog’liq bo’lgan hududiy harakterdagi
ma’lumotlarga ishlov berish vazifasini bajaradi. Bo’limlarning
faoliyat turi
servislar va xizmat sifatini o’z ichiga oluvchi lokal tarmoqlarning
arxitekturasiga ta’sir ko’rsatadi.
Xavfsizlik siyosati modellari bo‘yicha xulosalar

83
etadi. Bu prinsipning amalga oshirilishi modeldagi mavjud xavfsizlik xususiyatini
ta’minlaydi. Demak, tizimning xavfsizligi bir xilda uchta omil orqali aniqlanadi:
modelning xususiyati, uning tizimga ta’sir etuvchi taxdidlarga adekvatligi va tizim
qanchalik korrekt amalga oshirilganligi. Axborot xavfsizligi nazariyasi sohasidagi
turli-tuman nazariy ishlanmalarning mavjudligi ma’lum taxdidlarga adekvat
modelni
tanlash muammo emas, oxirgi hal etuvchi so‘z tanlangan modelni
himoyalangan tizimda amalga oshirishda qolgan.
Nazorat savollari - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich...

78
qo‘llaniladi. Bunda diskretsion model bir satxdagi sub’ekt va ob’ektlar orasidagi
o‘zaro harakatni nazoratlashda va mandatli modelni kuchaytiruvchi qo‘shimcha
cheklashlarni o‘rnatishda ishlatiladi.
Xavfsizlikning Bella-Lapadula modelida tizim Xarrison-Ruzzo-Ulman
modeliga o‘xshash sub’ektlar
ob’ektlar va foydalanish xuquqlari to‘plami
ko‘rinishida ifodalanadi. Ob’ektlar to‘plami sub’ektlar to‘plamini o‘z ichiga oladi
va foydalanishning faqat ikkita xili
read (o‘qish), write (yozish) ko‘riladi.
Ammo ushbu model qo‘shimcha xuquqlarni (masalan, axborotni qo‘shish, dasturni
bajarish va h.) kiritish bilan kengaytirilishi mumkin bo‘lsada, ular bazaviy (o‘qish
va yozish) xuquqlar orqali akslantiriladi. Foydalanishni moslanuvchan
boshqarishni ta’minlashga imkon bermaydigan bunday qat’iy yondashishning
ishlatilishi mandatli modelda sub’ektning ob’ekt ustida bajariladigan amal
nazoratlanmasligi, balki axborot oqimi nazoratlanishi bilan izohlanadi. Axborot
oqimi faqat ikki xil bo‘lishi mumkin: sub’ektdan ob’ektga (yozish), yoki ob’ektdan
sub’ektga (o‘qish).
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий и их инновационных решений», татуфф, Фергана, 4 мая 2023 г - bet 23

Актуальные проблемы разработки информационных технологий и программных продуктов и их решения
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
43
talabalar va o’qituvchilar mobilligini ta’minlaydi va pirovard natijada ta’lim
jarayoni samarali bo’lishiga erishiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi
oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini
tasdiqlash to’g’risida”gi PF-5847-son Farmoni, 08.10.2019 y.
https//lex.uz/docs/4545884.
2.
O’zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2020-yil 30 iyundagi
357-sonli buyrug’i, 1-ilovasi.
3.
2018 yil 24 iyuldagi 569-sonli O’zbekiston Respublikasi Vazirlar
Mahkamasining “Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent
axborot texnologiyalari universitetida kadrlar tayyorlash tizimini
tubdan takomillashtirish va samaradorligini oshirish chora-tadbirlari
to’grisida”gi qarori. https//lex.uz/docs/3833195.
4.
https://Vohid O‘rinov. Oliy ta'limda kredit-modul: yangi o‘quv
yilida talabalarni nimalar kutmoqda? “Kun.uz”, 2020-yil,22-iyul.
5.
Hasanova M.U., Jumanova M.G’. Kredit-modul tizimi va uni
amaliyotga joriy etish tamoillari (Oliy ta’lim muassasalarida
matematika o’qitishda ). “Orental ART and Culture” ilmiy-metodik
jurnal №3. Qo’qon 2020 264 b.
Observability - - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich...

Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich tashev komil axmatovich axborot xavfsizligi
61b762c5e6d666.07483815
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich tashev komil axmatovich axborot xavfsizligi
|
Yulduz topologiyasiю - Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых...

Актуальные проблемы разработки информационных технологий и программных продуктов и их решения
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
35
asosiy kabeldagi biror buzilish butun tarmoq ishiga ta’sir qiladi;
kabelning har ikkala tomonida terminatorni bо‘lishi shart;
xizmat kо‘rsatish narxi yuqori;
yuqori tezlikdagi tarmoqlar uchun о‘rinli emas;
manbadan uzatilgan signalni barcha
tugunlar qabul qilgani kabi, u
tarmoqning xavfiszligiga ta’sir qiladi.
Biznes moliyasining roli Biznes moliyasi va risk oraliq joriy

|
Biznes moliyasining roli Biznes moliyasi va risk
|
Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 15,82 Kb. | | #100500 |
Bog'liq oraliq joriy
Biznes moliyasining roli
Biznes moliyasi va risk
Biznes moliyasi va buxgalteriya hisobining bog‗liqligi
Mas‘uliyati cheklangan kompaniyalar biznesni yuritish shakli sifatida
BIZNESDA MOLIYAVIY QARORLARNI QABUL QILISH ASOSLARI
Moliyaviy qarorlarni qabul qilish bosqichlari
Biznesning maqsadlari
Manfaatlar to‗qnashuvi: aksiyadorlar menejerlarga qarshi. Agentlik
munosabatlari muammosi Nazariya va amaliyot
UZOQ MUDDATLI MOLIYALASHTIRISH UCHUN MABLAG’LAR MANBALARI
Qo‗shimcha aksiyadorlik kapitalini jalb qilish usullari
Imtiyozli aksiyalar
Obligatsiyalar va qarz majburiyatlari
Konvertatsiyalanuvchi obligatsiyalar
Varrantlar
Aksiyadorlik jamiyatlarini aksiyalar orqali moliyalashtirish
Alohida kapital manbalari qiymati
Korxona uchun kapitalning o‗rtacha qiymati
Diskont stavkasi: CAPM an‘anaviy yondashuvga nisbatan
.Qarzni moliyalashtirish chindan ham tuyulgani kabi arzonmi?
Tadbirkorlik va moliyaviy risklar
Muammoga an‘anaviy nuqtayi nazar
Modilyani va Millerning leverej bo‗yicha nuqtayi nazari
Kapital (moliyaviy) leverej va operatsion leverej
Leverejni qo‗llash tajribasi
Leverej va kapital qiymati: xulosa
Modilyani va Miller dividendlar haqida
Dividendlarga an‘anaviy qarashlar
Dividendlar to‗g‗risidagi masalada kim haq?
Boshqa omillar
Dividendlar: amaliy tajriba
Dividend muammosi bo‗yicha xulosalar
Yutib yuborish va birlashish
Birlashishlarning amaliy jihatlari
Divestitsiyalar
Startap tushunchasi
Startaplarni moliyalashtirish
Dastlabki bosqichda startapni moliyalashtirish
Startaplarni moliyalashtirish uchun onlayn-kreudfanding platformalar
Chet el valyutasi
Xalqaro darajaga kirish bilan bog‗liq muammolar
Xalqaro investitsiyalarni baholash
Korporativ maqsadlar
Kichik kompaniyalarni tashkil qilish shakllari
Kichik biznesni soliqqa tortish
Risk va diskont stavkasi yirik
Moliyalashtirish manbalari
Kichik biznes kompaniyasi qiymatini baholash
Leverej
Dividendlar
Kichik biznes sohasidagi ishchi kapital xususiyatlari
|
| |
Halqa topologiyasi - Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых...

Axborot texnologiyalari va zamonaviy dasturiy mahsulotlar ishlab chiqarishning dolzarb muammolari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
36
TEXNIK YO’NALISHDAGI OLIY O’QUV YURTLARIDA KREDIT-
MODUL TIZIMIDA MATEMATIK FANLARNI O’QITISHNING
NAZARIY VA AMALIY MASALALARI
Jarqinov Davron Umaraliyevich
Andijon davlat universiteti Matematika kafedrasi tayanch doktoranti
Fan va texnika jadal sur’atlar bilan rivojlanib borayotgan bugungi kunda
malakali, raqobatbardosh mutaxasislarga bo’lgan
talab kun tartibidagi eng
asosiy vazifalardan biriga aylandi. Bu esa o’z navbatida Oliy o’quv yurtlari
oldiga sifatli kadrlar tayyorlash vazifasini qo’yadi. Hozirgi kunda dunyoning
rivojlangan mamlakatlarining bir qator oliy o’quv yurtlari o’quv
jarayoniga
kredit modul tizimi tadbiq e’tilgan bo’lib bu tizim raqobatbardosh kadrlarni
tayyorlashda samarali natija bermoqda.
Kredit ilk marotaba XVIII va XIX asrlarda AQSh universitetlarida joriy
etilgan boʻlib, oʻquv jarayonlarini
liberalizatsiya qilish, talabaning haftalik
akademik yuklamasini belgilab berish maqsadida yaratilgan. 1869-yilda Garvard
universiteti prezidenti, Amerika taʼlimining taniqli
arbobi Charlz Uilyam Eliot
“kredit soati” tushunchasini isteʼmolga kiritadi. Shunday qilib, 1870-1880-
yillarda kredit soatlari bilan oʻlchanadigan tizim joriy qilinadi. Kredit tizimi
bilan oʻqish va oʻquv dasturlarini oʻzlashtirish talabalarga oʻquv
jarayonini
mustaqil ravishda rejalashtirish, uning sifatini nazorat qilish, taʼlim
texnologiyalarini takomillashtirish uchun imkoniyat yaratib berdi [5].
Kredit toʻplash oʻlchovining kiritilishi talabaga katta erkinlik berish bilan
bir qatorda, kelajakda tanlagan sohasining raqobatbardosh mutaxassisi boʻlib
yetishishi uchun akademik jarayonni mustaqil
rejalashtirish imkonini ham
taqdim etadi. Ayni chogʻda baholash tizimi va taʼlim texnologiyalarining
takomillashishiga ham olib keladi.
Bolonya deklaratsiyasida koʻzda tutilganidek,
kredit-modul tizimi aynan
mustaqil taʼlimga urgʻu qaratgani holda, asosan, ikkita funksiyani bajarishga
xizmat qiladi:
Актуальные проблемы разработки информационных технологий и программных продуктов и их решения
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
37
birinchisi, talabalar va oʻqituvchilarning mobilligini, yaʼni bir oliy taʼlim
muassasasidan boshqa oliy ta’lim muassasalariga toʻsiqlarsiz,
erkin ravishda
oʻtishini (oʻqishni yoki ishni koʻchirish)ni taʼminlaydi;
ikkinchisi, talabaning tanlagan taʼlim yoʻnalishi yoki mutaxassisligi
boʻyicha barcha oʻquv va ilmiy faoliyati uchun akademik yuklama-kredit aniq
hisoblab boriladi. Kredit yigʻindisi talabaning tanlagan dasturi boʻyicha nimani
va qancha oʻzlashtirganlig ini namoyon etadi.