O’tgan mavzuni so’rash - «Adabiyot» 5-sinflar uchun 20 yil Mavzu: adabiyot so‘z san’ati

|
«Adabiyot» 5-sinflar uchun 20 yil Mavzu: adabiyot so‘z san’ati
|
bet | 122/218 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #243397 |
Bog'liq 5-sinf-adabiyot-yillik-dars-ishlanmasiO’tgan mavzuni so’rash.
a) individual - tarqatma materiallar, kartochka.
b) Frontal (guruh bilan ishlash)
Yangi mavzu:
HAQQUSH
Do‘stlarim «Juda siqilib ketdingiz, aylanib kelamiz», deb tog‘ga sudrashdi. Alla-pallagacha o‘tgan-ketgandan gaplashib o‘tirdik. Qiziq, har gal bosh ustiga bosib tushgudek mag‘rur qad kerib turgan tog‘larni, ulkan novvot parchasidek qirrador qoyalarni ko‘rganda hayot abadiy emasligini o‘ylayman. Qorong‘i osmonda yana ham qoraroq soyadek qilt etmay turgan bu qoyalar bizga o‘xshaganlarning necha-nechasini ko‘rdi ekan?.. Faqat ularning tili yo‘q...
Kechasi tunagan joyimiz sovuq edi. Anchagacha uxlay olmadim. Tashqarida teraklar shitirlaydi. Qayerdadir, yaqin joyda daryo shovullaydi. Bir mahal qulog‘imga dilni orziqtiruvchi mungli tovush chalindi: «Haq-qu, haq-qu...» Bir zum sukunat tushdi-da, ancha olisdan yana o‘sha tovush takrorlandi: «Haq-qu, haq-qu...»
Bola edim, go‘dak edim. Onam aka-ukalar haqida g‘alati bir cho‘pchak aytib bergan edi. Emishki, bir zamonlar ikki aka-uka yashagan ekan. Birining oti Ilhaq, ikkinchisiniki Is’hoq ekan. Ikkalasi bir-birini ko‘rarga ko‘zi yo‘q, juda noahil ekan. Ularning ko‘nglini olaman, deb ikki o‘rtada onalari adoyi tamom bo‘pti. Shunda qodir tabiatning qahri kelibdi-yu, ikkovining ham ko‘zini ko‘r qilib, qushga aylantirib qo‘yibdi. Shundagina aka-uka bir-birini ko‘rmasa turolmasligini, bir-biriga kerak ekanligini tushunibdi. O‘shandan beri ikkalasi kechalari bo‘zlab bir-birini chaqirib chiqarmish-u, topolmas emish...
Tashqarida hamon terak barglari shitirlaydi. Daryo shovullaydi. Mana shu shovullagan sukunat ichida dilni titratadigan iztirobli nido yangraydi: «Ilhaq! Is’hoq!..»
Bechora onam! O‘sha iztirobli afsonani aytayotganingda inidan mo‘ralagan qaldirg‘och bolasidek ko‘rpadan bosh chiqarib yotgan besh bolang bir-biri bilan inoq bo‘lishini shunchalik xohlaganmiding!
... Onalar farzandlari hamisha birga bo‘lishini istaydilar. Qismat esa ularni qanot chiqarishi bilan har yoqqa uchirib ketadi. Hayot loaqal shu masalada ham onalarga shafqat qilmaydi.
QARZ
Bir kuni gapdan gap chiqib, aka-ukalar oyimga hazillashdik:
- Har oy pensiya olasiz. Shuncha pulni qayoqqa qo‘yayapsiz? Sandiqqa bosyapsizmi?
- Sandiq qatta, bolam? - deb kuldi onam. - Qarzlarim bor. O‘shanga beraman-da.
Akamning qovog‘i osildi.
— Qarz? Hali birovdan qarz ham olasizmi?
— E, sanga nima, bolam! Mening ishimga aralashib nima qilasan? Keyin gap boshqa yoqqa aylanib ketdi. Bu suhbatni butunlay unutib
yuborgan edim. Qaysi kuni ertalab hovlida aylanib yursam, qo‘shnimizning yetti yashar qizchasi Nilufar chiqib qoldi. Oppoq bantik taqib, atlas ko‘ylak kiyib olibdi.
- Ha, Nilu, yasanib olibsan, mehmonga ketyapsanmi? — dedim erkalab.
- Bugun man tug‘ildim, — dedi u qop-qora ko‘zlarini pirpiratib jilmayarkan.
- Iya, yubilyar ekansan-da, shoshmay tur-chi, hozir.
- Uydan bir hovuch konfet olib chiqdim.
- Mana, o‘rtoqlaring bilan ye. Nilufar kattalardek jiddiy bosh chayqadi:
- Men shokolad yemayman. Tishim tushgan. - Keyin yana o‘sha jiddiy ohangda qo‘shib qo‘ydi: - Bultur poshsha buvim menga tufli olib beruvdilar. Tug‘ilganimda, - qizcha o‘ylanib qoldi. - Keyin-chi, Bahoga uch oyoqli velosiped, Baxtiga ko‘ylak...
Qo‘limdan konfet tushib ketdi.
Yangi mavzuni mustahkamlash: Og’zaki savol-javob.
|
| |