Ilmiy tadqiqotning namoyon bo’lish shakllari

|
Ilmiy tadqiqotning namoyon bo’lish shakllariBog'liq 1-savolga javob
Ilmiy tadqiqotning namoyon bo’lish shakllari
Ilmiy tadqiqotning namoyon bo’lish shakllari
1. Ilmiy tadqiqotning namoyon bo’lish shakllari: Individual
ilmiy tadqiqot: (bakalavr bitiruv ishi, magistrlik va
doktorlik dissertatsiyasi, referat va maqolalar, kurs ishi,
monografiya. 2. Hamkorlikdagi ilmiy tadqiqotning o’ziga
xos xususiyati; buyurtma asosidagi hamkorlnk faoliyati,
fundamental, innovatsion va amaliy tadqiqot ishlari
hamkorlikdagi faoliyat mahsuli. 3. Texnikaviy tadqiqot va
uning tiplari. Badiiy ijod bilan bog’liq ilmiy tadqiqot. Badiiy
ijod ijtimoiy ongning maxsus shakli. 5. Pedagogik faoliyat va
ilmiy tadqiqotning uyg’unligini ta’minlashning ahamiyati.
Zamonaviy ilmiy tadqiqot konsepsiyalari.
Ilmiy tadqiqotning namoyon bo‘lish shakllari. Ilmiy
tadqiqot jarayonida inson mohiyatan o‘zligini anglaydi. Bu
bilan inson nafaqat tashqi muhitda, balki o‘z ruhiyatida
ham o‘zgarish yasaydi. Ilmiy ijod xilma-xil ma’naviy-
madaniy ehtiyojlarni qondirish bo‘yicha son-sanoqsiz
vazifalarni hal qilishga yo‘naltirilgan faoliyatdir.Ilmiy
tadqiqot jarayonida erkin bo'lish - moneliksiz ijod qilish,
birovning qolipiga tushmaslik, yangi ilmiy bilimlarni olish
va qayta ishlashda obyektiv va xolis bo'lish muhimdir.
Bundan ko‘rinadiki, olimlar o‘z ilmiy faoliyatining
maqsadlari va metodlariga o‘zlari axloqiy nuqtai nazardan
baho berishlari, axloqiy me’yorlarni buzish bilan bog‘liq
bo‘lgan tadqiqotlardan voz kechishlari lozim.
Ilmiy tadqiqotning namoyon bo’lish shakllari
Individual ilmiy tadqiqot
Texnikaviy tadqiqot
Badiiy ijod bilan bog`liq ilmiy tadqiqot
Pedagogik tadqiqot
Hamkorlikdagi tadqiqot
Individual ilmiy tadqiqot - yakka tartibda amalga oshiriladigan
va kashfiyot yoki innovasion ixtiro natijalari uchun shaxsan
o'zi javob berishi ko'zda tutilgan tadqiqotdir.
Ilmiy buyurtma asosidagi maqsadli faoliyat hamkorlikdagi
faoliyatdir. Hamkorlikdagi ilmiy tadqiqotda muayyan
maqsad va uni amalga oshirishning yo'llari aniq ko'rsatiladi.
Hisobotlarda jamoaning ishtiroki aniq o'z ifodasini topishi
lozim.
Texnikaviy tadqiqot voqelikni amaliy (texnologik)
o'zgartirish bilan bog'liqdir.
Pedagogik tadqiqot - bu pedagogik jarayonda yangilikni
izlash va topishdir. Bunday ijodning birinchi bosqichi - o‘zi
uchun yangilikni kashf etish, pedagogik vazifalarni hal
etishning nostandart vositalarini bilib olishdan iborat.
Bunday vositalar avvaldan ma’lum, biroq pedagog
tomonidan qo‘llanilmagan bo‘ladi. Bu erda gap innovatsiya
kabi obyektiv yangilik haqida emas, balki subyektiv yangilik
to‘g‘risida bormoqda. Shunday bo‘lsa-da, eski usul va
vositalardan yangicha sharoitlarda foydalanish ham
mumkin. Ikkinchi bosqich - nafaqat o‘zi uchun, balki
boshqalar uchun ham yangilikni kashf etish, ya’ni
novatorlikda namoyon bo‘ladi. Masalan, pedagogik jarayon
uchun samarali bo‘lgan o‘qitishning yangi metodini ishlab
chiqish bunga misol bo'la oladi.
Badiiy ijod bilan bog’liq ilmiy tadqiqot. Badiiy ijod ijtimoiy
ongning maxsus shakli. Badiiy ijod voqelikni estetik
о‘zlashtirish va odamlarning estetik ehtiyojlarini qondirish
bilan bog'liqdir. Uning xususiyatlari quyidagilar: -
garchand, badiiy ijodda mavhum-mantiqiy va ko‘rgazmali-
ta’sirchan tafakkur ham ahamiyatga ega bo‘lsa-da, asosan
ko‘rgazmali-obrazli tafakkurga tayanadi; - badiiy ijodning
bosh komponenti - inson omili, ya’ni kechinmalarining
cho‘qqisida namoyon bo‘ladigan emotsionallik hisoblanadi;
- badiiy ijod ijtimoiy ongning maxsus shakli - san’atda
amalga oshadi. Uning natijasi sifatida esa qandaydir moddiy
obyektda (kartina,haykaltaroshlik namunalari, adabiy
asarlar va b.) aks etadigan badiiy obraz chiqadi; - badiiy
ijodning ratsional tomoni yashirin bo‘lib, ko‘p hollarda
utilitar mohiyatga ega bo‘lmaydi, ixtiro yoki yangi ilmiy
bilim kabi uni amaliyotga tatbiq etish talab etilmaydi; -
badiiy ijod turli odamlar tomonidan bitta asami ko‘p
ma’noda aks ettirish imkonini yaratadi. Bu esa,
qabullashning subyektivligi, didning rivojlangani va boshqa
omillar bilan bog‘liqdir.
Foydalanilgan adabiyotlar 1. Mirziyoev SH.M. Niyati ulug
xalkning ishi xam ulug, xaeti erug va kelajagi farovon
buladi. -T.: O‘zbekiston, 2019y 2. Ilmiy tadqiqot
metodologiyasi 3. www.ziyonet.uz
http://fayllar.org
|
| |