nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
маъруза - download

| 5-Маъруза Газобетон блокларини ишлаб чиқаришни лойиҳалаш Ma’ruza: Sayding materiallarni ishlab chiqarish uchun xom ashyolar va ularning turlari 6,32 Mb. 4 | o'qib |
| 15 маъруза Интеграл инжекцион мантиқ Kis melari tezkorligining kichikligiga qaramasdan mdya texnologiyada bajarilar edi. Me tezkorligini oshirish muammosi 1,35 Mb. 1 | o'qib |
| «кимё» фанидан маъруза Metalda korroziyaning kaysi turi sodir bo„lishi metalni o„rab turgan tashqi muhitga bog„liq 216,87 Kb. 5 | o'qib |
| 1-маъруза. Elektrotexnika materiallarining sinflanishi Elektrlashgan temir yo‘llarning yondosh liniyalarga ta’siri kontakt tarmog‘ining elektr ta’siri 121,32 Kb. 1 | o'qib |
| 11 – маъруза Маълумотларни коммутациялашнинг хиллари ва узатиш воситалари Multiplekslash, kanallarni kommutatsiyalash, paketlarni kommutatsiyalash. Isdn tarmoqlarini qurish arxitekturasi va texnologiyalari 1,49 Mb. 4 | o'qib |
| 2-маъруза: Operasion tizimlar, ularning turlari. Reja Ob’ektlar ustida amallar (ochish, yig’ish, yopish, oyna o’lchamlari va joylarini o’zgartirish, fayl, papka va yorliqlar yaratish) 189,46 Kb. 1 | o'qib |
| Маъруза ва семинар машгулотларни укитиш технологияси Iqtisodiyotimizning turli soha va tarmoqlari o‘rtasidagi mutanosiblikning kuchayishi hamda barqaror o‘sish sur’atlarining ta’minlanishi natijasida aholi daromadlari 379 Kb. 44 | o'qib |
| 1-маъруза: To’quvchilik texnologiyasi. To‗qimachilik va yengil sanoat mahsulotlarni ishlab chiqarish Adras- tanda iplari ipak va arqoq ipi pishitilgan paxtadan tashkil topgan, ishlov berilib 0,79 Mb. 5 | o'qib |
| 2-маъруза: Operasion tizimlar, ularning turlari. Reja Ob’ektlar ustida amallar (ochish, yig’ish, yopish, oyna o’lchamlari va joylarini o’zgartirish, fayl, papka va yorliqlar yaratish) 196,95 Kb. 1 | o'qib |
| 2-маъруза тжмоа-2020 Matematik modellashtirish masalasini umumiy qо‘yilishi. Modellashtirish – bilish usuli sifatida. Farazlar tizimi tushunchasi. Modellashtirishning falsafiy masalalari 492,93 Kb. 1 | o'qib |
| 1-маъруза Мавзу: Масса алмашиниш жараёнлари Yusupbekov N. R., Nurmuhammedov H. S., Zakirov S. G. Kimyoviy texnologiya asosiy jarayon va qurilmalari. Darslik. Toshkent: Fan va texnologiya, 2015. 848 b 206,79 Kb. 3 | o'qib |
| 1-маъруза Мавзу: Масса алмашиниш жараёнлари Yusupbekov N. R., Nurmuhammedov H. S., Zakirov S. G. Kimyoviy texnologiya asosiy jarayon va qurilmalari. Darslik. Toshkent: Fan va texnologiya, 2015. 848 b 200,4 Kb. 4 | o'qib |
| Маъруза № can –Controller Area Network комплекс стандарти Режа : can комплекс стандарти хакида 164,55 Kb. 5 | o'qib |
| Ish joyini ergonomik va estetik baholash Odamning antropometrik xususiyatlarini ergonomik Бу маъруза Практика Ergonomika fanini tarkibi. Ergonomika fanining tuzilma sxemasi. Ergonomikani fanlararo aloqasi 19,53 Kb. 4 | o'qib |
| Аннотоция: Мазкур маъруза матн тукимачилик ва енгил саноат инсти Kт "TO`qimachilik sanoati maxsulotlari texnologiyasi" yo`nalishi bo’yicha ta’lim olayotgan bakalavrlar uchun "TO’qimachilik iplar ishlab chiqarish texnologiyasi" fanidan 1,38 Mb. 40 | o'qib |
Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muxammad al-xorazimiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti

|
Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muxammad al-xorazimiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
bet | 1/3 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 314,92 Kb. | | #127156 |
Bog'liq ML must
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUXAMMAD AL-XORAZIMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
«Sun’iy intellekt» kafedrasi
MASHINALI O‘QITISHGA KIRISH FANIDAN
MUSTAQIL ISH
Bajardi: 221-21 guruh talabasi
Ahmadjonov Ibrohim
Qabul qildi: Javohir Normurodov
Toshkent – 2023
Mavzu: Mashinali o‘qitishda instrumental vositalardan foydalanish.
Reja:
1. O’zgaruvchilar turlari va Amallar
2. List va Matritsalar
3. Sikl operatorlari va Funksiyalar
4. Pandasda yangi ma’lumot e’lon qilish, o’qish va yozish
5. Pandasda indekslash va tanlash
Kirish
Hozirgi kunimizda hayotimiz texnologiyalar va ma’lumotlar bilan to’lgan bir paytda, Sun’iy intellekt katta tezlik bilan rivojlanmoqda, va albatta, Mashinali o’qitishning sun’iy intellektdagi o’rni juda katta. Ammo mashinali o’qitish uchun avvalo kerakli dasturlash qobiliyatlari, texnologiyalar, qurilmalar, va eng 1 – navbat yetarlicha matematik bilimlar talab etiladi. Biz hozirda eng muhim laridan bo’lgan python dasturlash tilining mashinali o’qitish uchun muhim bo’lgan qismlarini iloji boricha o’rganishga harakat qilamiz.
O’zgaruvchilar turlari va Amallar
Bularga: Butun(int), Haqiqiy(float), Satrli(str), komplex(complex) turlari kiradi.
Butun sonlarni qo“shish, ayirish, bo“lish, darajaga oshirish amallari python da ham mumkin.
a = 10
b = 5
print(a + b) # 15
print(a – b) # 5
print(a * b) # 50
print(a ** b) # 100000
print(pow(a, b)) # 100000
print(a // b) # 2
print(a / b) # 2.0
*Eslatma // amali butun bo“lish uchun(bu bo“lib olib shu zahoti butunga o“tkazadi), / amali esa haqiqiy qiymatini ma“lum bir aniqlik chegarasida qaytaradi.
Butun son turiga o“tish uchun int() funksiyasidan foydalaniladi.
Haqiqiy sonlar bilan ham yuqoridagi amallarni bajarish mumkin, bular bilan qo“shimcha ravishda haqiqiy sonlar uchun xos bo“lgan bir nechta funksiyalar bor
import math
a = 3.943
print(round(a, 2)) # 3.94 (Sonni 10-2 xonagacha yaxlitlash)
print(math.floor(a)) # 3 (Sonni pastga qarab yaxlitlash)
print(math.ceil(a)) # 4 (Sonni yuqoriga qarab yaxlitlash)
Haqiqiy son turiga o“tish uchun float() funksiyasidan foydalaniladi.
Qolgan turlar ML da uncha ishlatilmaydi, shunga ularga to“xtalib o“tmaymiz.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muxammad al-xorazimiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
tushuniladi - Dopamin detox

|
Dopamin detoxBog'liq Dopamine Detox Booktushuniladi.
Lazerli aniq fokusni rivojlantiring
Lazerli aniq fokusni rivojlantirish qobiliyatingiz mahsuldorlikni
oshirish uchun qila oladigan eng muhim narsalardan biridir.
Machine Translated by Google
Sizchi? Eng muhim ishingizga vaqt ajratganingizda qayerda
bo'lasiz va qachon boshlaysiz?
2. Triggerni tanlang.
Kun tartibini yaratishda ma'lum bir triggerni tanlang. Bu choy
qaynatish va stolingizda o'tirish bo'lishi mumkin. Yoki bu sizning
meditatsiya seansingizni yakunlayotgan bo'lishi mumkin.
Fikringizni tinchlantirishga yordam beradigan tetikni tanlashga
harakat qiling. Bo'shashganingizda, ishni boshlash osonroq bo'ladi.
Kundalik tartibingizni kuchaytiradigan narsa - har kuni bir
vaqtning o'zida bir joyda bo'lish. Mashhur yozuvchi Stiven King
har kuni bir vaqtning o'zida o'z stoliga o'tiradi va yozadi. U ilhom
kelishini kutmaydi. Buning o'rniga, u o'z ishiga sho'ng'iganida
ilhom kelishini bilib, boshlaydi. Xuddi shu narsani qiling. Har
kuni asosiy vazifalaringizni hal qiladigan vaqt va joyni tanlang.
Sizchi? Kundalik tartibingizni qanday faoliyat boshlashi mumkin?
Keyin, bir vaqtning o'zida bir kun mashq qiling va siz izchillik va
diqqatni asta-sekin rivojlantirasiz.
Esingizda bo'lsin, samaradorlik sizning eng ta'sirli vazifalaringizga
e'tibor qaratish va buni izchil bajarishdan boshqa narsa emas.
3. Boshlang
Kun tartibini yaratib, tetikni aniqlaganingizdan so'ng, boshlang.
Agar siz bir necha daqiqaga o'z vazifalaringiz ustida ishlashni
boshlasangiz, davom etish uchun etarli kuchga ega bo'lasiz. Siz
hatto oqimni boshdan kechirishingiz mumkin. (Psixolog Mihali
|
| |
Дастур - download

| Gift template Write(‘y=’,y: 5: 2); куринишида булса, дастур бажарилгандан кейин натижа канака куринишда чикади 38,93 Kb. 12 | o'qib |
| Mavzu: Яримстатик маълумотлар тузилмаси. Дек, хоссалари. Декни массив шаклида хосил қилинг ва унда 6та амал бажаришга доир дастур тузинг 197,27 Kb. 1 | o'qib |
| Muhammadjonov Komronbek Mavzu: Яримстатик маълумотлар тузилмаси. Дек, хоссалари. Декни массив шаклида хосил қилинг ва унда 6та амал бажаришга доир дастур тузинг 195,06 Kb. 1 | o'qib |
| Muhammad Al-Xorazmiy nomida Mavzu : Яримстатик маълумотлар тузилмаси. Навбат, хоссалари. Навбат хосил қилинг ва унда 4та амал бажаришга доир дастур тузинг 311,89 Kb. 4 | o'qib |
| 5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги бўйича магистратурага кирувчилар учун дастур ва баҳолаш мезонлари Ma’lumotlarning o’ziga xos xususiyatlarini e’tiborga olgan holda, uni maydonlarda 0,59 Mb. 51 | o'qib |
| 1 амалий машѓулот «Ахборот технологиялари» фани бўйича магистратуранинг барча йўналиш талабалари учун мўлжалланган бўлиб, унда мавжуд амалий дастур пакетларининг кенг имкониятларидан фойдаланган ћолда мутахассислик бўйича масалалар 0,97 Mb. 33 | o'qib |
| Мавзу: Adobe Photoshop дастури Adobe Photoshop дастури ызида бутун ранглар спектрини жамлаб олганлиги боис фоторасмларни рангларини уй\унлаштиришда жуда ас=отади. Хуллас, бу дастур рассомлар ва дизайнерлар кенг =ылланиладиган дастурдир 4,96 Mb. 3 | o'qib |
| Мавзу: Adobe Photoshop дастури Adobe Photoshop дастури ызида бутун ранглар спектрини жамлаб олганлиги боис фоторасмларни рангларини уй\унлаштиришда жуда ас=отади. Хуллас, бу дастур рассомлар ва дизайнерлар кенг =ылланиладиган дастурдир 5,95 Mb. 3 | o'qib |
Ўзбекистон респуликаси

2
Annotatsiya:
Ushbu dasturda ixtisoslik fanlari majmuasi o‘zida aks etgan.
Mazkur dastur 01.04.05 − Optika mutaxassisligi bo‘yicha
maxsus fanlardan
tayanch doktoranturaga kirish sinovlarini topshiruvchilarga mo‘ljallangan.
Mazkur dastur Sharof Rashidov nomidagi Samarqand
davlat universiteti
Muhandislik fizikasi instituti “Optika va spektroskopiya”
kafedrasi majlisida
muhokama qilingan hamda tavsiya etilgan.
Ilmiy ishlar va innovatsiyalar
bo‘yicha prorektor: H.Xushvaqtov
“Optika va spektroskopiya” kafedrasi mudiri: G‘.Sharifov
TUZUVCHILAR:
Jumabayev A. SamDU, “Optika va spektroskopiya” kafedrasi
professori, fizika-
matematika fanlari doktori, professor
Murodov G‘.
SamDU, “Optika va spektroskopiya” kafedrasi dotsent, fizika-
matematika fanlari nomzodi, dotsent.
Sharifov G‘. SamDU, “Optika va spektroskopiya” kafedrasi mudiri, fizika-
matematika fanlari bo‘yicha falsafa doktori, dotsent.
Xlorli ohak jamoat joylarini dezinfeksiya qilish va yuvish uchun ishlatiladi

|
Xlorli ohak jamoat joylarini dezinfeksiya qilish va yuvish uchun ishlatiladi
|
bet | 8/8 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 1,42 Mb. | | #105712 |
Xlorli ohak jamoat joylarini dezinfeksiya qilish va yuvish uchun ishlatiladi. chunki u dezinfektsiyalash xususiyatiga ega. Sondurme ohak hatto oziq-ovqat sanoatida moddalarni aralashtirish uchun ishlatiladi va ohak suti shakar tayyorlash uchun ishlatiladi. Sodali ohak tibbiyotda (o'pkaning sun'iy shamollatilishi yoki behushlik uchun) va nafas olish tizimlarida (skuba jihozlari, respiratorlar va boshqa qurilmalar) ishlatiladi. - Yog'och yuzalarni ohak ohak bilan qoplash ularni chirish jarayonlari va yong'inlardan himoya qiladi.
- FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
- 1.https://optolov.ru/uz/potolok-v-vannojj-komnate/izvest-
- stroitelnava-negashenava-harakteristiki-tehnicheskie-harakteristiki-i-
- svoistva-izvesti-oblast.html
- 2. “fayllar.org” sayti
- 3. Turli xil internet saytlardan foydalanildi.
|
| |
Digitalis intoksikatsiyasi. (D.I.)

27
*Boshqa alomatlar: trombotsitopenik purpura, burundan qon ketish,
petexiyalar.
Klinik hamda elektrokardiografik ma’lumotlarga asoslanib digitalis
intoksikatsiyasi tashxisi qo‘yiladi.
Digitalis intoksikatsiyasida EKGda bo‘ladigan o‘zgarishlar: keyin
taxisistoliyaga aylanadigan keskin bradikardiya, AV blokadalar, elektrik
sistoliya muddatining oshishi, T tishchaning manfiyligi, yurak
qorinchalarining ekstrasistoliyasi.
YuG toksikligini oshiruvchi preparatlarga qo‘yidagilar kiradi:
Glyukokortikosteroidlar, Verapamil, Teofillin, Qovuzloq diuretiklar,
Kalsiy preparatlari, Antiaritmiklar (Xinidin), Aminoglikozidlar (Strofantin
uchun), Atropin, Jigardagi metobolizm ingibitorlari
Ohak xamiri - Xulosa Foydalanilgan adabiyotlar

|
Xulosa Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 4/8 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 1,42 Mb. | | #105712 |
Ohak xamiri Ohak xamirini quyidagi texnologik sxema bo‘yicha olinadi. ishlab chiqarish uzlukli va uzluksiz ohak so‘ndiruvchi asboblarda o‘tkaziladi. Eng keng tarqalgan termomexanik ohak so‘ndirish asbobi quyidagilardan iborat: elektr ishga tushiruvchi 8, aylanma baraban 2, baraban bir tomondan bunker 1, boshqa tomonidan ohak sutini tushirish uchun lotok 7, rama 9. Baraban ikkita bir-biriga orasiga 2 mmli masofada joylashgan silindrdan iborat. Ohakni so‘ndirganda ichki silindrda suv 45-500S isitiladi, va u ikki qismga diafragma bilan bo‘lingan so‘ndirish kamera 4 va maydalash kamerasi 5. Bu kameradan ohak suti patrubka 6 va 7 lotok orqali tindirgichga jo‘natiladi. Ohakni to‘liq so‘nish uchun bir qismi ohakka 2-3 qismi suv tavsiya etiladi. Ohak 16-24 soat tindirilganda qaymoqsimon 75% suvli massaga aylanadi. Yaxshi tindirilgan ohak xamiri tarkibida 50% suv va hajmiy og‘irligi 1400 kg/m3 oraliqda bo‘ladi. Ohakni ishlab chiqarishda mexnatni muxofaza qilish Ohak ishlab chiqarish korxonalarida avvalo hamma sexlarda havo tozalovchi moslamalar doimiy ravishda ishlab turishi kerak. Sexlarda CO2 konsentratsiyasi 0,03 m2-m3 dan ohak changi 0,04 m2-m3 dan oshmasligi lozim. Kuydirish asbob uskunalar olovdan issiqlikdan himoya qiluvchi moslama bilan ta’minlanishi kerak. ohak tasnifi. Qurilish ohaklari qattiqlashuv sharoitlariga qarab, ohak va betonlarning qattiqlashishini ta'minlaydigan va havo-quruq sharoitlarda mustahkamligini saqlaydigan havoga va ohak va betonlarning qattiqlashishini ta'minlaydigan va havoda ham mustahkamligini ta'minlaydigan gidravlikaga bo'linadi. va suvda. Havo so'nmas ohak, tarkibidagi kaltsiy va magniy oksidlari tarkibiga qarab, kaltsiy, magniy va dolomitga bo'linadi. Havo ohaklari kaltsiy, magniy va dolomit ohaklarini so'ndirish natijasida olinadigan so'nmas va gidratlangan (sondurulmu§) ga bo'linadi. Shlangi ohak past gidravlik va yuqori gidravliklarga bo'linadi. Fraksiyonel tarkibiga ko'ra, ohak bo'laklarga bo'linadi, shu jumladan maydalangan va chang. Tuzli ohakni maydalash yoki so'ndirish (gidratlash) natijasida olingan kukunli ohak qo'shimchalarsiz va qo'shimchali ohaklarga bo'linadi. - Sondurme vaqti bo'yicha qurilish ohaklari tez o'chadigan - 8 minutdan ko'p bo'lmagan, o'rtacha o'chiruvchi - 25 minutdan ortiq bo'lmagan, sekin o'chiruvchi -25 minutdan ortiq bo'linadi.
|
| |
Yurak glikozidlarni dozalash

17
1. Tez tempdagi digitalizatsiya. Bunda butun terapevtik doza bir
sutka davomida uchga bo‘lib yuboriladi. Birinchi yuborilganda butun
dozaning 1/2, keyingilarini esa 8 soat oralatib, ikkinchi marta 1/4 dozadan
yuboriladi. Bu usul faqat yangi Yu.G.ni klinikalarda tajribadan o‘tkazish
maqsadida qo‘llaniladi. Chunki bu usulda preparat dozasini oshirib
yuborish xavfli bo‘ladi.
2. O‘rtacha tempdagi digitalizatsiya. Bunda butun terapevtik doza 3-5
kun davomida yuboriladi. Birinchi kun butun dozaning ½ qismi, keyingi
ikki kunda esa 1/4 qismdan yuboriladi, Digitalizatsiyalashning bu metodi
taxikardiya, qorincha usti aritmiyalari bilan kechayotgan surunkali yurak
ishining yetishmovchiligi holatlarida qo‘llaniladi.
3. Sekin tempdagi digitalizatsiya. Digitalis bilan tuyintirish 7-10 kun
davomida olib boriladi. Bu metod yurakning qisqarish soni normal yoki
bradikardiya bo‘lganda qo‘llaniladi.
Digitalizatsiyalash
davrida
kasal
organizmning
individual
ta’sirchanligini e’tiborga olgan holda dozani muntazam korreksiya qilib
borish kerak. Ratsional davolashning asosi individual talabga qarab yurak
glikozidlari bilan tuyintira bilishdan iboratdir. Digitalizatsiyaning ikkinchi
bosqichida erishilgan effektni ushlab turuvchi dozada glikozidlar beriladi.
Bunda ushlab turuvchi doza (UTD), eliminatsiya koeffitsientini e’tiborga
olgan holda to‘la terapevtik dozaga (TTD) nisbatan protsentda hisoblanadi.
Eliminatsiya koeffitsienti digitoksinda 7%, digoksinda 20%, strofantinda
esa 40%. UTD quyidagi formula bo‘yicha hisoblanadi:
Digoksin qabul qilish fonida bemorda tez-tez qorinchali

34
Kardiogen shok. EKGda infarktga xos o‘zgarishlardan tashqari to‘liq
bo‘lmagan AV blokada, tez-tez qaytariluvchi qorincha ekstrasistoliyalari
bor.
1. Bemorga yurak glikozidlari buyurish mumkinmi?
2. Yurak glikozidlarining qaysi farmakodinamik ta’siri AV blokadada
qarshi ko‘rsatma bo‘ladi?
3. Yurak glikozidlarining qaysi farmakodinamik ta’siri qorincha
aritmiyalarida qarshi ko‘rsatma bo‘ladi?
4. Yurak glikozidlarining qaysi farmakodinamik ta’siri transmural
infarktda (AV blokada va ekstrasistoliya bo‘lmagan holatda) qarshi
ko‘rsatma bo‘la oladi?
5. Musbat inotrop va gipertenziv ta’sirga ega boshqa qaysi dori
vositasini tavsiya etasiz?
Surunkali yurak yetishmovchiligida digoksin bilan digitalizatsiya

37
Mavzuda qo‘llaniladigan yangi pedagogik texnologiyalar:
- “kuchsiz a’zo” o‘yini
- vaziyatli masalalar yechimi
“Kuchsiz a’zo” o‘yini o‘tkazish uslubi.
Kerakli narsalar:
1. Yurak glikozidlari mavzusida savollar to‘plami.
2. O‘yin protokolini olib borish uchun gruppalar ro‘yhati yozilgan list.
3. Sekundomer.
O‘yin tartibi:
1.
O‘yinni pedagog va talabalar ichidan bir yordamchi – hisobchi olib
boradi.
2.
Hisobchi listga o‘tkazilgan kunni, gruppa nomerini, fakultetni, o‘yin
nomini, studentlar ro‘yhatini yozadi.
3.
O‘qituvchi savollar orasidan ketma-ket so‘ray boshlaydi.
4.
Talaba har savolga 5 sek ichida javob berishi kerak.
5.
O‘qituvchi to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri ekanini baholab boradi va agarda
noto‘g‘ri javob bo‘lsa to‘g‘rilaydi.
6.
Hisobchi talaba ismi to‘g‘risiga yoki belgilarini qo‘yib boradi.
7.
Talabalar shunday tartibda 2 turdagi savollarga javob berishadi.
8.
Shundan keyin 2- qolgan talabalar o‘yindan “kuchsiz a’zo” sifatida
chiqib ketishadi.
9.
O‘yin qolgan talabalar o‘rtasida davom yetadi. Talabalarga qayta 1
tur savollar beriladi va yana 2- qolgan talabalar o‘yindan chiqadi.
10. Turdan turga savollarga eng to‘g‘ri javob bergan kuchli talaba
ajratiladi.
11. Listda qaysi talaba qaysi turda chiqib ketganini o‘qituvchi
baholaydi.
12. O‘yin maksimal 100 ball bilan baholanadi.
13. O‘yinda olingan ballar darsning teoretik qismi bahosi sifatida
qo‘yiladi.
Qanday xolatlarda yurak glikozidlari qo‘llaniladi?

32
11. Quyidagi yurak glikozidlaridan qaysi birining farmakokinetikasi
buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda o‘zgarmaydi:
1. digoksin
2. selanid
3. strofantin
4. digitoksin
5. asetilstrofantin
12. Qaysi holatda yurak glikozidlari qo‘llanilmaydi:
1. qorinchalar paroksizmal taxikardiyasi
2. bo‘lmachalar xilpirashi paroksizmi
3. xilpiroq aritmiyaning taxisistolik shakli
4. surunkali yurak yetishmovchiligi II dar
13. Yurak glikozidlarini buyurishga qarshi ko‘rsatma hammasi,
quyidagidan tashqari:
1. sinus tuguni sustligi sindromi
2.
WPW sindromi
3. I-II darajali AV blokada
4.
yaqqol sinusli bradikardiya
5. xilpillovchi aritmiya
14. Quyida ko‘rsatilgan nojo‘ya ta’sirlarning qaysi biri digitalis
intoksikatsiyasi uchun xos emas:
1. bradikardiya
2. qorinchali ekstrasistoliya
3. arterial bosimning pasayishi
4.
dispeptik buzilishlar
5. AV blokada
Yurak glikozidlarining nojo‘ya ta’siri, uning oldini olish va davolash

26
bir necha omillarning muttasil ta’sir etib turishi tufayli bir necha kun
mobaynida strofantinga bo‘lgan sezgirlik oshib turadi. Chunonchi
okklyuziyaning dastlabki soatlarida adrenergik ta’sir tufayli koronar
arteriyalarning Yu.G.lariga sezgirligi oshib tursa, keyinchalik yallig‘lanish
mediatorlarining siqib chiqarilishi va ishemiyaga uchragan miokarddagi
elektrolitlarning so‘rilishi tufayli oshadi. Shunga ko‘ra o‘tkir miokard
ishemiyasida digitalis intoksikatsiyasini oldini olish uchun dastlab beta
adrenoblokatorlarni
qo‘llab,
keyin
antigistamin
va
membrana
stabilizatorlarini, ko‘proq vaqt o‘tkazib, kaliy preparatlarini qo‘llash ijobiy
natija beradi. Shunday qilib, Yu.G.lariga bo‘lgan tolerantlikning
o‘zgarishini dorilar bilan tartibga solib borish Yu.Glarining dozasini
kamaytirmasdan va shu bilan davolovchi ta’sirini ham pasaytirmay, ularni
keng doirada va xavf-xatarsiz qo‘llash imkonini beradi.
Masala №5 - Kardiotonik dori vositalarining klinik farmakologiyasi

36
chegaralari -16x14x10 sm, qirg‘oqlari yumaloqlashgan, yuzasi silliq.
EKGda politop qorinchalar ekstrasistoliyasi, ST segmentning V3 – V6 da
depressiyasi.
1. Diagnoz qo‘ying?
2. Bemor xolatini qanday baholaysiz?
3. Bu holatda qaysi dori vositalari qo‘llaniladi?
4. Glikoziddan intoksikatsiya mahalida qaysi preparatni qo‘llash xavfli?
5. SYuE mahalida qaysi dorilar qo‘llaniladi?
Masala № 7
43 yoshli bemor: ishtaxasizlik, ko‘ngil aynish, qusish, ksantopsiya,
yurak urib ketish xurujlari, uyqusizlik shikoyatlari bilan shifoxonaga keldi.
Anamnezida: 17 yoshidan – Revmatizm bilan betob, kasallik xurujlari tez
tez qaytalangan, yurak mitral nuqsoni, xilpillovchi aritmiya taxisistolik
shakli, SYuE II FS. 2-xafta davomida UASh tavsiyasiga ko‘ra digoksin
0,25 mg 3 marta sutkasiga, bitsillin-3, diklofenak, indapamid, veroshpiron
qabul qilgan.
1. Umumiy axvoli og‘irlashgani nima bilan bog‘liq?
2. Digitalisdan intoksikatsiyaga olib keluvchi sabablarini ko‘rsating.
3. Sizning keyingi taktikangiz.
4. SYuEda qo‘llaniluvchi qaysi gurux dorilarini bu kasalga qo‘llab
bo‘lmaydi?
5. Tanlangan
guruhdagi
dorilarni
qo‘llashga bo‘lgan qarshi
ko‘rsatmalarni tanlang?
UTD = TTD x eliminatsiya koeffitsienti:100%

18
0,44mg=1,78 mg
5 kun
1tab
(0,25mg)x3marta/kuniga=1,78mg+0,75gm=2,53mg-
0,5mg=2,03mg To‘yintirish dozasi (TD)= 2,0 mg
6 kun
Ushlab turuvchi dozaga o‘tish (UTD).
UTD =TTD (mg) x kvota eliminatsiya (%) / 100 %. UTD -
0,4mg.
Turli xil fiziologik va patologik holatlarda
yurak glikozidlarning
farmakokinetikasi (FK) va farmakodinamikasi(FD).
Jins va yoshning ahamiyati.
Ba’zi ma’lumotlarga karaganda erkaklar ayollarga nisbatan yurak
glikozidlarga ta’sirchanroqdir. Keksa
yoshdagi bemorlarda yurak
glikozidlariga ta’sirchanlik oshadi. Agar digoksinning ta’sir chaqiradigan
o‘rtacha konsentratsiyasi kattalarda 1,26 ng/ml bo‘lsa, yangi tug‘ilgan
chakaloqlarda 2 ng/ml bo‘ladi, keksalarda esa bu konsentratsiya 0,9ni
tashkil etadi. Shuning uchun keksalik digitalisdan intoksikatsiyalanishga
moyillik qiluvchi faktorlardan biri hisoblanadi.
Shuning uchun qari va
keksa bemorlarni glikozidlar bilan davolashda ularga individual
yondoshish, terapevtik samara olingandan keyin
dorining dozasini darhol
kamaytirish kerak. Umuman qilib olganda 65 yoshdan 75 yoshgacha
bo‘lgan bemorlarga TTDning 3/1 qismi buyuriladi. 75
yoshdan oshgan
bemorlarga esa boshidan UTD buyuriladi.
Keksa bemorlarda glikozidlarga ta’sirchanlikni oshishining asosiy
sabablari - bu jigarda metobolizmning susayishi va bo‘yrakning
filtrlash
funksiyasining pasayishidir.
Kardiotonik dori vositalarining klinik farmakologiyasi - bet 20

30
Talabalar bilimini nazorat qilish uchun testlar.
1. SYu
Y
II FS tashxisli, jigar faoliyati buzilishi bilan bo‘lgan bemor
digitalis terapiya qo‘llashga muxtoj. Bu bemorga qaysi yurak
glikozidi qo‘llaniladi?
1. Strofantin
2. Korglikon
3. Digitoksin
4. selanid
2. Bemorda strofantin dozasi oshirib yoborilgan va alloritmiya
(bigeminiya tipida) kuzatilgan. Qanday antiaritmik preparatlarni bu
holda qo‘llash mumkin.
1. Lidokain
2. Prokainamid
3. Meksitil
4. Verapamil
3. Digitalisdan zaxarlanishning qanday 4 ko‘rinishini bilasiz.
1. ko‘ngil aynish, qusish
2. ortostatik kollaps
3. ksantopsiya, skatomalar
4. aritmiya
5. og‘iz qurishi
6. bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi
7. o‘tkir psixoz, depressiya
8. fotosensibilizatsiya
4. Glikozidlarning inotrop tasirini kuchaytiruvchi preparatlarini
ko‘rsating.
1. adrenalin
2. verapamil
3. eufillin
4. torasemid
5.
Qaysi
preparatlar
yurak
glikozidlarining
digitalis
intoksikatsiyasini kamaytiradi?
1. vitamin Ye
2. adrenalin
31
3. verapamil
4. kokarboksilaza
5. folat kislotasi
6. rezerpin
6. Qanday 3 klinik holat digitalis intoksikayasini kuchaytiradi?
1. gipokaliemiya, gipokaligistiya
2. gipoxloremiya
3. azotemiya
4. gipomagniemiya
5. gipoksiya
6. gipernatriemiya
Yumshoq ohak quyidagi xususiyatlar tufayli qurilishda juda mashhur

|
Yumshoq ohak quyidagi xususiyatlar tufayli qurilishda juda mashhur
|
bet | 7/8 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 1,42 Mb. | | #105712 |
Yumshoq ohak quyidagi xususiyatlar tufayli qurilishda juda mashhur: o'chirish jarayoni tez, taxminan 3 daqiqa; bunday material kichik o'lchamli va past zichlikka ega. Ohak past xavfli sinfga tegishli, ammo tashish va saqlash vaqtida xavfsizlik choralariga rioya qilish kerak. Sondurulmu§ ohak suv bilan kuchli reaksiyaga kirishganligi sababli, namlik materialga tushmasligiga ishonch hosil qilish kerak. - Ohakning tarkibi ko'pincha materialning xususiyatlarini yaxshilaydigan turli xil mineral qo'shimchalarni o'z ichiga oladi: granullangan yuqori o'choq curufu, kvarts qumi va boshqa moddalar.
- Qo’llash doirasi
- Ohak ko’p sohalarda qo'llaniladi.
- Qishloq xo'jaligida ohak zararkunandalarga qarshi kurashish, tuproqning kislotaliligini kamaytirish, qo'ziqorin paydo bo'lishining oldini olish, hayvonlarning oziqlanishini to'ldirish, erlarni ishlov berishni yaxshilash, kaltsiy va fosforni to'ldirish uchun ishlatiladi. Og'ir tuproqni ohak bilan davolash yaxshidir. Ohak daraxtlarni oqlash va o'simliklarni qayta ishlash uchun material sifatida keng qo'llaniladi.
- Qurilish. U tsementning qattiqlashishini tezlashtirish va kompozitsiyaga plastisiya berish uchun ishlatiladi, issiqlik izolyatsiyalash materiallari va quruq qurilish aralashmalarini ishlab chiqarishda ishtirok etadi va qurilish konstruksiyalarida bo'g'in bo'lib xizmat qiladi.
- Qora metallurgiya - temir va polimetall rudalarini boyitadi.
- Kimyo sanoati - lak-bo'yoq, parfyumeriya va farmatsevtika sanoatida qo'llaniladi.
- U reaktiv sifatida va kislota smolalarini neytrallashtiruvchi sifatida ishlatiladi. Sellyuloza va qog'oz sanoati.
- To'qimachilik sanoati.
|
| |
Gmo mahsulotlarini cheklashning ahamiyati

ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES
VOLUME 2 | ISSUE 1 | 2021
ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Academic Research, Uzbekistan 868 www.ares.uz
OZIQ-OVQAT MAHSULOTLARINI XAVFSIZLIGINI TA’MINLASHNING
DOLZARBLIGI VA GENI MODIFIKATSIYALANGAN ORGANIZM (
GMO)
MAHSULOTLARINI CHEKLASHNING AHAMIYATI
A. Umarov
Namangan muhandislik-texnologiya instituti
E-mail:
niei_info@edu.uz
ANNOTATSIYA
Maqolada O‗zbekiston Respublikasining ―Oziq-ovqat mahsulotining sifati va
xavfsizligi to‗g‗risida‖ qonuniga quyidagi o‗zgarishlarni kiritish takliflar ko‗rsatilgan va
ilmiy jihatdan asoslangan va quyidagilarni taklif qilingan ―Oziq-ovqat
mahsulotining
xavfsizligi‖ tushunchasi ―Oziq-ovqat mahsuloti va homashyosining xavfsizligi‖ tarzida
o‗zgartirish, Oziq-ovqat xom ashyosi sifati uchun alohida talablarni belgilash, Tarkibida
modifitsiyalashtirilgan organizmlar bor bo‗lgan oziq-ovqat mahsulotlarini chetdan olib
kelish va iste‘mol qilishni cheklash.
Kalit so‘zlar: Oziq-ovqat havfsizligi, GMO mahsulotlar,
sifat havsizligi,
sertifikatlashtirish tizimi, suniy va tabiiy toza mahsulotlar, ichki bozorni himoya qilsih.
Aholini salomatligi, uzoq umur ko‗rish, kanserogenlik.
THE NECESSITY OF FOOD SAFETY AND THE IMPORTANCE OF
LIMITING GMO-MADE BODIES (GMOs)
A. Umarov
Namangan Institute of Engineering and Technology
E-mail:
niei_info@edu.uz
ABSTRACT
The following amendments to the Law of the Republic of Uzbekistan "On quality
and safety of food products" are proposed and scientifically based, the concept of "Food
safety" is proposed. and "Safety of raw materials", aimed at establishing special
requirements for the
quality of food raw materials, restricting the import and
consumption of food products
containing modified organisms, as well as the
introduction of the use of genetically modified organisms in baby food.
Improving the
system of introduction, certification and control, introduction of a system of training and
retraining of qualified personnel in this field.
Keywords: Food safety,
GMO products, quality security,
certification system,
artificial and natural products, domestic market protection. Population health, longevity,
carcinogenicity.
Masala №2 - Kardiotonik dori vositalarining klinik farmakologiyasi

35
Masala №4
Bemor 19 yosh, tashxisi:
Revmatik yurak kasalligi, yurakning mitral
nuqsoni, yetishmovchilik
ustunligi bilan, SYu
Y
IIA, FSII, sekin tempda
digoksin bilan digitalizatsiya o‘tkazish tavsiya qilingan. Bemorga kuniga 2
marta EKG o‘tkazildi. Uchinchi kuni
EKG da - RQ intervali uzayishi,
tog‘arasimon ST paydo bo‘ldi.
1. Xususiy holda nima qilinishi kerak?
2. Ayni vaqtda individual to‘yintiruvchi va ushlab turuvchi doza.
3. Samarali va xavfsiz terapiyaning eng muxim me’zonini ko‘rsating.
4. Yurak yetishmovchiligida qaysi dori vositalarining kombinatsiyasi
maqsadga muvofiq ko‘p?
Digitalis intoksikatsiyasi (DI) davolash

28
o‘tkazuvchanligiga
sinergetik
ta’sir
ko‘rsatib,
o‘tkazuvchanlikni
pasaytiradi. Giperkaliemiya bilan kechayotgan bo‘yraklar ishi izdan
chiqkan hollarda ham kaliy preparatlariga monelik qiladi. Yuqorida qayd
qilingan preparatlar DIni davolashda farmakodinamikasiga ta’sir
ko‘rsatadi. Yurak glikozidlari aritmiyaga sabab bo‘lganida antiaritmik
preparatlardan 1v guruhi ( lidokain, meksiletin, difenin) buyuriladi, chunki
bu guruh preparatlari yurak o‘tkazish tizimiga ta’sir ko‘rsatmaydi. Difenin
shu bilan bir qatorda AV-tugunchadan impulslarning o‘tkazuvchanligini
yaxshilaydi, transmembran xarakat potensialining 3 - fazasiga ta’sir
ko‘rsatib, kaliyning miokard hujayralaridan chiqishini kamaytiradi.
Lidokainni 100-150mgdan venaga oqim bilan
bir necha marta yuborish
mumkin, keyin venaga tomchilatib, 1-2mg daqiqa tezlikda yuboriladi.
Albatta antiaritmik dori vositalardan tez natija olish uchun vena ichiga
yuborish kerak. Bu guruh dori vositalari ektopik impulsatsiyani
tormozlaydi, shuning uchun qorincha aritmiyalarida buyuriladi. Qorincha
usti aritmiyalarida β adrenoblokatorlar qo‘llaniladi.
Asosan prapronolol
buyuriladi (vena ichiga juda sekin 5 daqiqa davomida 1mg yuboriladi,
hammasi bo‘lib 5mgdan oshmasligi kerak, ichishga esa 10-20mgdan xar 6
soatda beriladi). β blokatorlar buyurilganda AV-blokadalar yo‘qligiga
amin bo‘lish kerak. EKGorqali yurak ishini, arterial qon bosimni nazorat
qilib turish lozim. Bu preparatlarni yurak qorinchalari taxikardiyalarida va
fibrillyatsiyasida endogen katexolaminlar ta’sirini bartaraf etish maqsadida
ham qo‘llaniladi.
Yaqqol bradikardiya, AV- blokadalarda M -
xolinoblokatorlar (atropin, platifillin), bu dori vositalariga qarshi
ko‘rsatma bo‘lsa β
1,
β
2
stimullovchilar (izoprenalin) buyuriladi. Morgani-
Adams-Stoks xurujli to‘liq AV-blokadalarda elektrokardiostimulyatsiya
qilinadi.
Shunday qilib, yuqoridagilarni qisqaroq qilib aytib o‘tilganda:
YuGdan zaxarlanishni davolashda farmakodinamikasiga ta’sir
etadigan preparatlar: Unitiol, ETDA, Difenin, Kaliy tuzlari.
YuGdan zaxarlanishni davolashda farmakokinetikasiga ta’sir etadigan
preparatlar: Faollashtirilgan ko‘mir, Xolestiramin, Vazelin yog‘i
Strofantin - Kardiotonik dori vositalarining klinik farmakologiyasi

16
aks holda digitalis intoksikatsiyasi yuzaga chiqishi mumkin. Strofantinni
kuniga 2 mahal yuborish tavsiya etiladi. Kechqurun
yuborilgan strofantin
kunning boshqa vaqtlarida yuborilgandagiga qaraganda kuchli ta’sir etadi
degan ma’lumot bor. U yurakning aatrioventrikulyar o‘tkazuvchanligiga
va yurakning qisqarish soniga (YuQS) boshqalarga nisbatan kamroq ta’sir
etadi.
Korglyukon ta’siri bo‘yicha strofantinga yakin.Ta’siri tez
boshlanadi, ta’sir qilishi strofantinga qaraganda uzoqrok. Strofantinga
nisbatan terapevtik doza diapazoni kengroq. Lekin kardiotonik ta’siri
bo‘yicha strofantindan 3 barobar kuchsiz: ekvivalent terapevtik ta’sir olish
uchun strofantin 0,5 mg, korglyukonni esa 1,8 mg yuborish kerak. O‘ng
qorincha yetishmovchiligida boshqalarga qaraganda samarasi yaxshiroq.
Dorining qondagi terapevtik konsentratsiyasini ushlab turish uchun kuniga
2 mahal yuborish tavsiya etiladi. Yurakning
ishemik kasalligi va
keksalarda ko‘proq buyuriladi.
Yurak glikozidlarini qo‘llash uchun ko‘rsatmalar.
1. Hilpillovchi taxiaritmiya. Bunda YuGlari qorinchalarning
qisqarish
soni va tezligini kamaytirib, tomir urishidagi kamchilikni
bartaraf etadi. Tomir urishini tinch holatda daqiqasiga 60-80 marta,
o‘rtacha yengil jismoniy ish paytida daqiqaga ko‘pi bilan 100
marta
darajasida saqlab turishi kerak.
2.
Qon aylanish yetishmovchiligining IIa va IIb darajasi. (Chap yoki
o‘ng qorincha ishi yetishmovchiligi). Gipertoniya kasalligi,
yurak
qopqoqchalarining zararlanishi, aterosklerotik
kardioskleroz kabilarda
yurakka zo‘r kelishi, ya’ni uning zo‘riqishi oqibatida kelib chiqqan yurak
ishi yetishmovchiligida YuGlari ayniqsa ko‘proq ko‘rsatma bo‘la oladi.
3.
Ba’zi
hollarda
resiprok
tugunchali
bo‘lmacha-qorincha
taxikardiyasi profilaktikasi uchun.
Qobig’-trubali isitgichlarni ta’mirlash

Qobig’-trubali isitgichlarni ta’mirlash. Bu qurilmalarni ishlatishda asosiy nosozlik bu truba panjarasida joylashgan trubalar razvalsovkasida chetmetiklikning buzilishi. Buni apparatning truba oralig’ida bo’shliqqa 0,3 MPa bosim bilan havo berilganda havoning sizib chchiqishi bilan aniqlash mumkin. Havo chiqayotganini tirqishlarda sovun ko’pigi surtib havo pufakchalari paydo bo’lishidan bilib oladilar. Bu nozozlikning kelib chiqishiga sabab metallning tabiiy yeyilishi yoki notog’ri razvalsovka qilish. Agar notekislik unga katta bo’lmasa, truba qayta razvalsovka qilinadi. Agar truba yeyilishi 50 % dan ortiq bo’lsa, u yangisiga almashtiriladi. Yangi trubalar truba panjarasi tekisligidan 2-3 mm chiqarib qo’yilib, valsovka yordamida razvalsovka qilinadi. Konus shaklidagi roliklarni aylantirganda truba uchining diametri kattalashadi va germetik birikma hosil bo’ladi. Rasvalovkalashda avvaliga trubaning bir uchi, keyin ikkinchi uchi rasvalsovkalanadi.
Uzatuvchi trubalar yeyilgan, uzilgan va darz ketgan bo`lsa, o`sha uchastka yangisiga almashtiriladi yoki payvandlash bilan ta`mirlanadi. Truba uchastkasini almashtirishda shu uchastka o`lchamlariga (diametr va uzunlik) mos yangi truba sektsiyasi tayyorlanadi. Bu quyidagi jarayonlardan iborat:
Tayyorlash jarayonlari (trubani tozalash, o`lchash, kesish, birlashtiruvchi uchlarni tozalash, kerak bo`lganda teshiklar ochish, bukish, otbortovka);
Yig’ish–payvandlash jarayonlari (fasonli detallarni yig’ish va payvandlash, quvur yig’inlarini yig’ish va payvandlash);
Yakuniy jarayonlar (tayyorlangan quvur uchastkasini yig’gandan keyin sinovdan o`tkazish).
Po`latdan tayyorlangan trubalarni kislorod–atsitelen gaz payvandlash va elektr–yoy payvandlash bilan kesish mumkin. Bunda truba uzunligini keraklisidan bir oz ko`proq o`lchanadi (chekka trubalar uchun zatogovka uzunligini 2–3 mm ga, o`rtadagilari uchun 4–5 mm ko`proq o`lchanadi). Po`lat trubalarni kesishning eng yaxshi usuli diskli arra bilan abraziv doira ishlatib kesish hisoblanadi. Bunda kesish tekisligi truba o`qiga nisbatan perpendikulyarligi quyidagi qiymatlardan katta bo`lmasligi kerak: truba devori qalinligi 3 mm gacha bo`lganda – 0,5 mm; 3 dan 4,5 mm gacha – 1 mm va 5 mm dan katta bo`lganda – 1,5 mm.
Quvurlarni joriy ta`mirlashda quvur sektsiyalari orasidagi nozichliklar boltlarni tortish bilan yo`qotiladi, darz ketgan joyiga xomut qo`yiladi, paronit, asbest yoki rezina qistirmalar almashtiriladi va h.k. Kapital ta`mirlashda yeyilgan qismlar kesib olinadi, yangi qo`yiladi, payvandchoklar qayta payvandlanadi, nosoz armaturalar almashtiriladi yoki ta`mirlanadi, tayanchlar holati tekshiriladi, darzlar payvandlanadi va h.k. Ta`mirlangan quvur uchastkasi o`rnatishdan keyin o`tkaziladigan sinov tartibi bo`yicha sinovdan o`tkaziladi.
|
-rasm. AB - Lecture 10 mavzu: xom–ashyo va shisha idish yuvuvchi jihozlarni o`rnatish va ta`mirlash, pishirish,...

12-rasm. AB rusumidagi vertikal avtoklav
Ochiladigan sferik qopqog’da 1 ehtiyot klapan 13 va sinov quyiladigan kran 15 joylashgan. Qopqoq tagida mahsulot sterilizatsiyalangan keyin bir meyorda sovutish uchun ishlatiladigan aylana barbotyor joylashgan. Bu aylana barbotyorga suv tarmog’idan shlang orqali patrubka 14 yordamida suv keladi. Qopqoqni ochib-yopish oson bo`lishi uchun unta prosang 12 biriktirilgan.
Qopqoq va korpus flanetslari 15 sektordan iborat zaxvat yordamida jips yopiladi. Zaxvat belbog’lagich 2 richagli sistema yordamida qisiladi.
Avtoklav ichiga metall savatlar elektrtelfer yordamida ustma-ust quyiladi.
Avtoklavlar vertikal holda montaj qilinadi. Vertikallik holati 3 ta shoqul yordamida tekshiriladi. Avtoklav chuqurlikda joylashtiriladi. AB-2 rusumli avtoklav uchun chuqurlik 2,2 m ; AB-4 uchun 3 m bo`lishi kerak. Avtoklav bir-biridan aylana bo`ylab 2,0944 radius (1200) burchak ostida joylashgan 3 ta oyoqlarida AB-2 avtoklav uchun fundament maydonchalarda, AB-4 uchun fundament maydonchalar yoki polda o`rnatiladi. Avtoklavlar o`rtalaridagi montaj oralig’i- ular markazlari orasidagi masofa 2 m dan kam bo`lmasligi kerak. Ikki qator o`rnatilganda qator orasidagi masofa 3,5 m avtoklav korpusi poldan 0,3 m ga chiqib turishi kerak. Avtoklav o`rnatiladigan chuqurliplar havo kirib chiqadigan ventillyatsiya bilan ta`minlanishi kerak.
Gorizontallik va vertikallikdan og’ish 1 m uzunlikda 0,2 mm, balandlik belgisi bo`yicha og’ish ± 5 mm, yuqoridan ko`rinishda montaj o`qlari bo`yicha og’ish ± 5 mm ni tashkil qilishi talab etiladi.
Avtoklavning gorizontallik va vertikallik holati tekshirilgandan keyin (rostlash uchun po`lat tiqinlar ishlatiladi) avtoklavga bug’, qisilgan havo, suv, kondensat trubalari ulanadi.
Avtoklav 0,525 MPa bosim ostida sinovdan o`tkaziladi.
Simobli shisha termometr shkalasi 200º C gacha, manometr 0,6 MPa (6 kg∙k/sm2) gacha shkalasi bo`lishi kerak.
|
Bug`latish qurilmalarini ta`mirlash

|
Bug`latish qurilmalarini ta`mirlash
|
bet | 17/22 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #15808 |
Bug`latish qurilmalarini ta`mirlash. Vakuum bug`latkichlarda asosan sirtiy kondensator va bug`latgichlarning trubalari ishdan chiqishi mumkin. Sirtiy kondensatorning kapital ta`mirlashda truba ichi va trubalararo bo`shliq tozalanadi. Buning uchun kondensator yuqori qopqog`i ochiladi, trubalar ichi tozalanadi. So`ngra trubalarga soda eritmasi qo`yilib, 8 soat davomida tsirkulyatsiya qilinadi. So`ngra eritma to`kib tashlanadi va trubalar issiq suv bilan yuviladi. Trubalararo bo`shliq ham shu tarzda tozalanadi.
Trubalarning truba to`riga razval'tsovka qilingan joylarida nuqsonlar paydo bo`lib, germetiklar buziladi. Kichik nuqsonlarda truba uchlari qayta razvaltsovkalanadi. Yeyilishi 25 % dan oshganda trubalar almashtiriladi. Almashtirishda dastlab barcha trubalarni avval bir to`rga, so`ngra ikkinchi to`rga razval'tsovkalash lozim. Ta`mirlashdan so`ng kondensator yig`iladi, gidravlik bosim ostida germetiklikka tekshiriladi va bug`latkichning qolgan elementlari bilan ulanib, yana sinovdan o`tkaziladi.
|
| |
Homiladorlik va emizgulik davrida

19
digoksin va strofantinning ta’siri
kuchayadi, toksikligi oshadi. Shu narsa
aniqlangan, digitalisdan intoksikatsiyalanishning asosiy sabablardan 65-
75% hollarda BIE bo‘lgan. BIEning terminal
bosqichida digoksin va
strofantinning yarim eliminatsiya davri 3-4 barobarga uzayadi.
Digoksinning
eliminatsiyasi
kreatininning
klirensi
bilan
to‘g‘ri
proporsional o‘zgaradi. Agar kreatinning klirensi 100ml/daq bo‘lganda xar
kuni organizmdan qabul qilingan digoksinning 20% ajralib chiqsa,
kreatinning klirensi 10ml/daq bo‘lganda esa bor yo‘g‘i 14%
ajralib
chiqadi. Bunday holatlarda UTD quyidagi formula bilan hisoblanadi.
UTD = TTD x (14+kreat klir:5) mg/sut. Ma’lumki, BIEda digoksinning
qondagi oqsillar bilan bog‘lanishi
kamayadi, miokardning preparatga
ta’sirchanligi oshadi, albatta bularni ham e’tiborga olish kerak.
Undan
tashqari BIEda giperkaliemiya bo‘ladi bu esa dorining terapevtik ta’sirini
pasayishiga va toksik ta’sirining oshishiga olib keladi. BIEda qo‘llanishi
mumkin bo‘lgan glikozidlardan eng asosiysi digoksindir. Chunki u
bo‘yraklar orqali juda kam chiqariladi, asosan jigarda parchalanadi.
So'ndurulmas ohakdan foydalanish

|
So'ndurulmas ohakdan foydalanish
|
bet | 5/8 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 1,42 Mb. | | #105712 |
So'ndurulmas ohakdan foydalanish. Qurilishda asosiy hajmlar ohak tsementi sifatida ishlatiladi, suv bilan aralashtirilganda kaltsiy oksidi gidroksidga aylanadi, keyinchalik u havodan karbonat angidridni o'ziga singdirib, kuchli qattiqlashadi va kaltsiy karbonatiga aylanadi. Biroq, hozirgi vaqtda ular turar-joy binolarini qurishda ohak tsementidan foydalanmaslikka harakat qilishadi, chunki hosil bo'lgan tuzilmalar namlikni yutish va to'plash qobiliyatiga ega. Termik parchalanish va havoga asfiksiyalangan karbonat angidridni chiqarish tufayli pechlarni yotqizishda ohak tsementidan foydalanish qat'iyan qabul qilinishi mumkin emas. Bundan tashqari, u arzon va arzon o'tga chidamli material sifatida foydalanishni topadi - eritilgan kaltsiy oksidi, suvga bir oz qarshilik ko'rsatadi, bu esa undan qimmatroq materiallardan foydalanish amaliy bo'lmagan joyda refrakter sifatida foydalanishga imkon beradi. Kichik miqdordagi kaltsiy oksidi laboratoriya amaliyotida u bilan reaksiyaga kirishmaydigan moddalarni quritish uchun ham qo'llaniladi. Oziq-ovqat sanoatida u E-529 oziq-ovqat qo'shimchasi sifatida ro'yxatga olingan. So'ndirulmas ohakning fizik-kimyoviy ko'rsatkichlari GOST 9179-77 - Ohak uchun norma, og'irlik bo'yicha%
| | | | | | | | | | | | | | | | - Sondurulmemi§ donalar, endi
- y°'q
| | - Eslatma:
- 1. Dolomit ohak uchun MgO ning tarkibi qavs ichida ko'rsatilgan.
- 2. Qo'shimchalar bilan ohakdagi CO 2 gaz hajmi usuli bilan aniqlanadi.
- 3. Texnologik maqsadlarda ishlatiladigan 3-navdagi kaltsiy ohaklari uchun iste'molchilar bilan kelishilgan holda 20% dan ko'p bo'lmagan miqdorda so'nmagan donalarning tarkibiga ruxsat beriladi.
- Qadoqlash, tashish va saqlash.
- Bo‘lakli ohak quyma, kukunli ohak quyma yoki qog‘oz qoplarda jo‘natiladi. To'rt qavatli qog'oz qoplardan foydalanishga ruxsat beriladi.
- Ohak ushbu turdagi transport uchun amaldagi yuklarni tashish qoidalariga muvofiq barcha turdagi yopiq transportda tashiladi. Iste'molchining roziligi bilan butun metalldan yasalgan gondol vagonlarida va ochiq vagonlarda bir bo'lak ohak yetkazib berishga, agar uning sifati saqlanib qolsa va purkash va yog'ingarchilik ta'sirini oldini olish uchun zarur choralar ko'rilgan bo'lsa, ruxsat etiladi.
- Tashish va saqlash vaqtida ohak namlik va begona aralashmalar bilan ifloslanishdan himoyalangan bo'lishi kerak.
- Ohak turi va navi bo'yicha alohida saqlanishi va tashilishi kerak.
- Mahsulotning kafolatlangan yaroqlilik muddati - iste'molchiga jo'natilgan kundan boshlab 30 kun.
- “FASTEKH” MCHJ kimyo mahsulotlarini Belgorod shahridagi ombordan o‘z vaqtida va hamyonbop narxlarda, siz uchun qulay shartlarda yetkazib beradi.
- Ohak qurilish materiallari ishlab chiqarishda va ma'lum sirtlarni qayta ishlash uchun xom ashyo sifatida keng qo'llaniladi. Ohak maxsus jihozlangan pechlarda 1000 dan 1200 darajagacha bo'lgan karbonat jinslarini yoqish orqali ishlab chiqariladi. Issiqlik bilan ishlangan ohak keyingi foydalanish jarayonida turli xil qayta ishlashga duchor bo'lgan tartibsiz shakldagi bo'laklar shaklini oladi.
|
| |
-rasm. Plastinali issiqlik almashinuv qurilmasi

7 -rasm. Plastinali issiqlik almashinuv qurilmasi
1- mahsulot kiradigan shtutser; 2-isitish agenti chiqadigan shtutser; 3- stanina; 4,5,13,14- rezina zichlagichlar; 6-oxirgi plastina; 7- shtanga; 8- qisuvchi plita; 9-tayanch; 10-vint; 11-mahsulot chiqadigan shtutser; 12-issiqlik agenti kiradigan shtutser; 15-issiqlik almashinuv plitalari.
Issiqlik tashuvchi juft polostlarda harakat qiladi. Shunday qilib, mahsulot va issiqlik tashuvchi polostlari navbatmag`navbat keladi va apparatda 2 ta o`zaro himoyalangan qatlam hosil bo`ladi.
Plastinani issiqlik almashinuv apparati polda o`rnatiladi. Bunda obtarozi yordamida, tayanchlardagi vintlarni aylantirib gorizontallik holati rostlanadi, 1 m uzunlikga 0,3 mmgacha og`ishga ruxsat beriladi.
Montaj qilishdan oldin apparatda shtutserlarning to`g`ri joylashgani, plastinkalarni raqamiga qarab yig`ilgani tekshiriladi. Keyin plastinkalardagi qisuvchi va oraliq plitalardagi rezina koltsolarda rezina tiqinlar ko`riladi. Apparat yig`ilayotganda yuqoridagi tyagani chap tomondan qisuvchi plita tomonga qarab burib qo`yiladi.
Plastinalar asosiy tayanch 3 ga qisuvchi plita va qisuvchi mexanizm bilan qisiladi. Sovuq suvda sinovdan o`tkazilayotganda plastinalar rezinalaridan bir oz suv oqishi mumkin. Lekin issiq suvda bu to`xtashi kerak.
Apparatni germetizatsiyaga chidamliligi sinovini 0,35-0,4 MPa bosim ostida o`tkaziladi.
|
Yurak glikoidlarining samarasi va xavfsizligini

29
yetarli
darajada ishonarli, oson va baholashning asosiy usuli hisoblanadi.
Yurakning urush soni va tezligini digitalis intoksikatsiyasi belgilari
bo‘lmagan holda minutiga 60-70 martagacha barqaror tushirishga imkon
bergan Yu.G.larining dozasi eng yuqori doza hisoblanadi. Yurakning
urush soniga karab yanada aniq mo‘ljal (orientatsiya) olish uchun quyidagi
qoidalarga amal qilish zarur bo‘ladi:
*Davolashni boshlashdan oldin EKG
qilinadi va yurakning bir
minutdagi urush soni eshitib ko‘riladi, so‘ng yana 5-6 daqiqa o‘tkazib turib
ikki marta eshitib sanaladi, shundan keyin uchala urush sonini qo‘shib
o‘rtacha soni hisoblab chiqiladi.
*Yurak urush soni va tezligini aniqlaguncha va preparatning
boshlang‘ich dozasini berish mobaynida bemor gorizontal holatda tinch
yotgan bo‘lishi lozim.
*Preparat yuborilgandan keyin yurakning
urish sonini YuGlarining
ta’sirining chuqqisida- xuddi yuqorida ko‘rsatilgandek sanaladi va keyin
xar gal doza yuborish oldidan sanaladi.
*Yurakning urish tezligi daqiqasiga 60-70 martaga tushganida yoki
preparat dozasi o‘rtacha to‘yinishga yaqinlashganida yana qayta EKG
qilinadi.
*Agar glikozid intoksikatsiyasining belgilari bo‘lmasa,
u holda
bundan keyin ko‘rsatib o‘tilgan prinsip bo‘yicha nazorat qilib boriladi, xar
kuni EKG qilib turiladi.
*Shifokor davolash jarayonida quvvatlab turuvchi doza buyurib, xar
kuni yurakning urish soni va tezligini nazorat qilib boradi va 4-5 kun
oralatib 2-3 marta EKG qilinadi. Zaruriyat tug‘ilib qolganida quvvatlab
turuvchi doza bilan yurak urishini me’yoriga keltirib turadi.
Yurak urish soni va tezligini o‘zgarishini (dinamikasini) yetarlicha
tuyinganligining
ko‘rsatgichini
nazorat
qilib
borishdan
tashqari,
YuGlarining inotrop ta’sirining klinik ko‘rinishlari: diurezning kuchayishi,
shishlarning
kamayishi, ko‘zga ro‘yi-rost tashlanib turgan sianoz va
xansirashning pasayishi, dimlanib turgan jigar o‘lchamlarining qisqarishi
va nihoyat, bemor umumiy ahvolining yengilashib
qolganligi - hammasi
davo naf berayotganidan dalolat beradi. YuGlarining samarasi va
xavfsizligini nazorat qilishda ExoKS, qon plazmasida YuGlarining
konsentratsiyasini aniqlash ham samarali usullardan hisoblanadi.
-rasm. Ikki kamerali bug’latish qurilmasini stropovkalash sxemasi

6-rasm. Ikki kamerali bug’latish qurilmasini stropovkalash sxemasi
Issiqlik almashinuv qurilmalarini o’rnatish. Issiqlik almashinuv qurilmalari xom-ashyo, yarim va tayyor mahsulotlarni isitish (sovutish) uchun ishlatiladi.
Plastinali isitgichlarlarda issiqlik almashinuv bir paketga to`plangan shtamplangan metall plastinalar (zanglamaydigan po`latdan yasalgan) orqali amalga oshiriladi. Plastinkalar orasidagi oraliq 2 mm dan 5 mmgacha bo`lgani uchun, ular orasidan oqadigan suyuqlik qalinligi juda kam bo`lib turbulent rejimda harakatlanadi va tez isiydi.
Plastinali qurilma (7-rasm) staninadan, issiqlik almashinuv plastinkalaridan va oraliq plastinkalardan iborat. Staninada 3 va 9 tayanchlar, yuqori va pastki shtanga 7, qisuvchi plita 8 va vint 10 mavjud.
Asosiy tayanchda mahsulot kiradigan 1 va issiqlik tashuvchi chiqadigan 2 shtutserlar bor. Qisuvchi plitada 8 mahsulot chiqadigan 11 va issiqlik tashuvchi kiradigan 12 shtutserlar joylashgan.
Issiqlik almashinuv plitalari 15 shtanga 7 ga osilgan va ishchi holatida birg`biriga jips qisilgan bo`ladi. Jipslik bunda 4,5,13 va 14 rezina zichlagichlar bilan ta`minlanadi. Teshiklarning joylashishiga qarab plastinalar chap va o`ngga bo`linadi va navbatmag`navbat quyiladi. Mahsulot harakati bo`yicha oxirgi plastinada 6 teshik yo`q. Bu isitilayotgan mahsulotni plastinalar orasidagi tok, plastinalarda tarqalishini ta`minlaydi.
|
Qobiq trubali issiqlik almashinuv qurilmalari

Qobiq trubali issiqlik almashinuv qurilmalari gorizontal va vertikal holatda trubalari joylashishigà qarab vertikal yoki gorizontal bo`lishi mumkin. Ular silindrda qobiqdan, 2 ta qopqoqdan (sferik), to`g`ri va boshqa, truba panjarasi 2 ta va trubalar to`plamidan iborat.
DSt 9929-67 bo`yicha ularning quyidagi turlari mavjud:
TN- truba panjarasi qobiqga qattiq o`rnatilgan;
TK-truba panjarasi qobiqga qattiq o`rnatilgan, lekin harorat kondensatori bor, ya`ni qobiq va trubkalar orasidagi haroratdan kengayish farqini kondensatsiyalaydigan qurilma bor;
TP-1 ta truba panjarasi qattiq o`rnatilmagan va boshqalar.
TU-ko`rinishda bo`lgan trubalari bor.
|