Mavzu: 1Kompyutertarmoqlari Tarmoqtushunchasivauningahamiyati

|
Mavzu: 1Kompyutertarmoqlari Tarmoqtushunchasivauningahamiyati
|
Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 84,24 Kb. | | #115937 |
Bog'liq 8-Mavzu Mavzu: 1Kompyutertarmoqlari 1.Tarmoqtushunchasivauningahamiyati
2.Tarmoq – kompyuterlar
3.Manziltushunchasi
Kompyuterlarorasidama’lumotalmashishvaumumiymasalalarnibirgalikdayechishuchunkomyuterlarnibir-biribilanbog‘lashehtiyojipaydobo‘ladi. Kompyuterlarnibir-biribilanbog‘lashdaikkixilusuldanfoydalaniladi: Kabelyordamidabog‘lash. Bundakompyuterlarbir-biribilankoaksial, o‘ralganjuftlikkabeli (UTP) yoki shisha tolalikabellarorqalimaxsustarmoqplatayordamidabog‘lanadi.
Simsizbog‘lanish. Bundakompyuterlarbir-biribilansimsizaloqavositalaryordamida, ya’ni radio to‘lqinlar, infraqizilnurlar, WiFiva Bluetooth texnologiyalariyordamidabog‘lanadi.
Bir-biribilanbog‘langankompyuterlarningbundaymajmuasikompyutertarmog‘initashkiletadi.
Tarmoq – kompyuterlar, terminallarvaboshqaqurilmalarningma’lumotalmashishnita’minlaydiganaloqakanallaribilano‘zarobog‘langanmajmuasi. Kompyuterlararoma’lumotlarnialmashishnita’minlabberuvchibundaytarmoqlarkompyutertarmoqlari deb ataladi.
Kompyutertarmoqlariniularninggeografikjoylashishi, masshtabihamdahajmigaqarabbirnechtaturlargaajratishmumkin, masalan:
Lokaltarmoq – birkorxonayokimuassasadagibirnechtayaqinbinolardagikompyuterlarnio‘zarobog‘lagantarmoq.
Mintaqaviytarmoqlar – mamlakat, shahar, vaviloyatlardarajasidakompyuterlarnivalokaltarmoqlarnimaxsusaloqayokitelekommunikasiyakanallariorqalio‘zarobog‘lagantarmoqlar.
Global tarmoqlar – o‘zigabutundunyokompyuterlarini, abonentlarini, lokalvamintaqaviytarmoqlarinitelekommunikasiya (kabelli, simsiz, sun’iyyo‘ldosh) aloqalaritarmog‘iorqalibog‘laganyiriktarmoq.
Tarmoqorqali axborotlarniuzoqmasofalargauzatishimkoniyativujudgakeldi. Tarmoqaxborotlarniuzatish, alohidafoydalanilayotgankompyuterlarnibirgalikdaishlashinitashkilqilish, bittamasalanibirnechtakompyuteryordamidayechishimkoniyatlariniberadi. Bundantashqariharbirkompyuternima’lumbirvazifanibajarishgaixtisoslashtirishvakompyuterlarningresurslaridan (ma’lumotlari, xotirasi) birgalikdafoydalanish, hamdabutundunyokompyuterlarinio‘zidabirlashtirgan
Internet tarmog‘igabog‘lanishmumkin.
Tarmoqtaqdimetadiganhizmatlar. Kompyutertarmoqlariaxborotlarnielektrsignallariko‘rinishidauzatishvaqabulqilishgaixtisoslashganmuhit. Tarmoqlarbirormaqsadgaerishishuchunquriladi, ya’nibog‘langankompyuterlarorqalibirormasalalarniyechishuchunixtisoslashtiriladi. Tarmoqxizmatlarigaquyidagilarnimisoltariqasidakeltirishmumkin:
Fayl server xizmati. Bundatarmoqdagibarchakompyuterlarasosiykompyuterning (server) ma’lumotlaridanfoydalanishyokio‘zma’lumotlariniasosiykompyuterxotirasigajoylashtirishmumkin;
Print server xizmati. Bundatarmoqdagibarchakompyuterlaro‘zma’lumotlarinixizmatjoriyqilingankompyuterboshqaruviorqaliqog‘ozga chop qilishimumkin;
Proksi server xizmati. Bundatarmoqqaulanganbarchakompyuterlarxizmatjoriyqilingankompyuterboshqaruviorqalibirvaqtda Internet yokiboshqaxizmatlardanfoydalanishimumkin;
Kompyutervafoydalanuvchiboshqaruvixizmati. Bundatarmoqqaulanganbarchakompyuterlarningvaulardaqaydqilinganfoydalanuvchilarningtarmoqdao‘zinitutishihamdafaoliyatyuritishibelgilanadivanazoratqilinadi.
Tarmoqhardoimbirnechtakomp’yuterlarnibirlashtiradivaulardanharbirio‘zaxborotlariniuzatishvaqabulqilishimkoniyatigaega. Axborotuzatishvaqabulqilishkomp’yuterlaro‘rtasidanavbatbilanamalgaoshiriladi. Shuninguchunharqandaytarmoqdaaxborotalmashinuviboshqaribturiladi. Bu esao‘znavbatidakompyuterlaro‘rtasidagiaxborotto‘qnashishivabuzilishinioldinioladiyokibartarafqiladi.
Kompyuterlartarmoqlaritashkiletilgandanso‘ngundagibarchakompyuterlarningmanzillaribelgilanadi. Chunkiaxborotlarnitarmoqorqalibirkompyuterdanboshqasigauzatishkompyutermanzillariorqaliamalgaoshiriladi. Jo‘natilayotganaxborotgaoddiyhayotimizdagixatjo‘natishjarayonikabiuzatuvchivaqabulqiluvchimanzillariko‘rsatiladivatarmoqqauzatiladi. Harbirkompyuterkelganaxborotdagiqabulqiluvchimanzilinio‘ziningmanzilibilansolishtiradi, agar manzillarmoskelsa, u holdaaxborotniqabulqiliboladivauzatuvchigaqabulqilibolganligito‘g‘risidatasdiqyo‘llaydi. Xuddishu tariqa kompyuterlararoaxborotalmashiniladi.
Manziltushunchasi
Kompyutertarmoqlaridamanziltushunchasisifatidaquyidagifikrlarnikeltirishmumkin:
Manzilkompyuterxotirasiningqismlarini, kompyuterkiritish-chiqarishqurilmalariportini, hisoblashtarmog‘ikompyuterlarinihamdaboshqama’lumotmanbalariniyokiularniuzatishuchunbelgilanganjoynianiqlaydi.
Manzilhisoblashtarmoqlaridauzatilayotganma’lumotlarniqabulqiluvchiyokijo‘natuvchilarnianiqlovchima’lumotlarketma-ketligi.
Nazoratsavollari 1.Tarmoqtushunchasivauningahamiyatitushuntiring ?
2.Tarmoq – kompyuterlartushuntiring ?
3.Manziltushunchasitushuntiring ?
Uygavazifa:Manziltushunchasi
|
| |