nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
) Nitrolash - Sikloalkanlar (sikloparafinlar)

|
Sikloalkanlar (sikloparafinlar)
|
bet | 4/10 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #238897 |
Bog'liq Kurs ishi 25) Nitrolash. Besh a’zoli va undan ortiq a’zoli sikllar paraffin uglevodorodlar kabi nitrolanadi. (Konovalov reaksiyasi) Nitrolanish reaksiyasi: Yuqori temperaturada nitrat kislota alkanlarni oksidlab uglerod (II) oksidga, nitrobirikmalarga, hatto spirt, aldegid, keton va kislotalarga aylantiradi.
Yuqori temperatura (440oC) ta’sirida va bosim ostida to’yingan uglevodorodlarga suyultirilgan (12 – 14 %) nitrat kislota ta’sir ettirilganda dastlab uchlamchi keyin ikkilamchi va nihoyat birlamchi uglevodoroddagi vodorodlar nitrat kislota qoldig’I (NO2) ga almashinishini birinchi bo’lib M. I. Konovalov (1888 – yil) aniqlagan. Shu sababli bu reaksiya nitrolanish yoki Konovalov reaksiyasi deyiladi.
Nitrolanish reaksiyasi ham radikal mexanizm bo’yicha boradi:
2HNO3 N2O4 + H2O + 1/2O2, N2O4 2NO2- inisirlovchi agent
Metan nitrolanganda uning deyarli hammasi nitrometanga aylanadi (boshqa hollarda nitrolash unumi 40 %dan oshmaydi ) :
Metandan keyingi uglevodorod gomologlari nitrolanganda bir qancha uglevodorodning nitrobirikmalarini aralashmasi hosil bo’ladi. Masalan : etan nitrolanganda nitroetan va nitrometan hosil bo’ladi.
Alkanlar odatdagi sharoitda havo kislorodi bilan ham, kuchli oksidlovchilar bilan ham oksidlanmaydi. Faqat yuqori temperaturada kaliy permanganat (KMnO4) va kaliy bixromat (K2Cr2O7) ta’sirida alkanlar oksidlanib, turli xil molekulyar massadagi organik kislotalarga va karbonat angidrid (CO2) gacha parchalanadilar.
Bulardan tashqari oksi va ketokislotalar, spirtlar, aldegidlar va ketonlar ham hosil bo’ladi.
Shuni ta’kidlash lozomki, quyi molekulyar uglevodorodlar yuqori molekulyar uglevodorodlarga nisbatan qiyin oksidlanadi. To’yingan uglevodorodlar havo kislorodi bilan yuqori temperaturada qizdirilsa yonadi CO2 va H2O hosil bo’ladi. Masalan:
2C2H6 + 7O2 →4CO2 + 6H2O
Har qanday yonish reaksiyasi yorug’lik va ko’p miqdordagi issiqlik chiqishi bilan sodir bo’ladi.
Alkanlarning oksidlanish reaksiyasi ham radikalli mexanizm bo’yicha boradi. Dastlab alkanlar qizdirilganda bitta vodorod va erkin radikalga parchalanadi:
Gidroperoksidning oksidlanish reaksiyasi sharoitga va uning molekulasidagi uglerod atomining holatiga bog’liq. Masalan : propanning oksidlanish reaksiyasi quydagicha boradi:
Sanoatda shu usuldan foydalanib alkanlardan tarkibida C1 dan C20 gacha va bundan ham ko’p uglerod atomi bo’lgan aldegid, keton, spirt va sintetik yog’ kislotalar olinadi.
|
| |
Metanni olinishi xossalari

|
Metanni olinishi xossalari
|
bet | 8/10 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #238897 |
Bog'liq Kurs ishi 23.3 Metanni olinishi xossalari
Aluminiy karbidga suv tasir ettirib :
Natriy asetatni o’yuvchi ishqor yoki natron oxagi bilan aralashmasini qizidirib :
Metan CO va CO2 oksidini 250 – 400 OCda nikel katalizatori ishtirokida H2 bilan qaytarib olinadi:
1856 – yilda Bertlo birinchi marta metanni H2S va CS2 aralashmasini nayda qizdirilganda mis ustidan o’tkzib hosil qildi.
1897 – yilda 1200 OCda to’g’ridan – to’g’ri C ga H2 ta’sir ettirib metan olish yo’li topildi :
Bu reaksiyada Ni katalizatoridan foydanilganda reaksiya 475oCda borishi va metanning unumi anchagina ortishi keyinroq aniqlandi.
Sanoatda metan:
tabiiy gazdan olinadi;
uglerod (II) oksid va vodoroddan sintez qilib;
Metan - rangsiz, hidsiz gaz, suvda juda kam, spirtda bir muncha yaxshi eriydi, metan havodan deyarli ikki marta yengil.
Ishlatilishi: Metan xalq xo’jaligida asosan yoqilg’I sifatida ishlatiladi. Sanoatda metandan etilen va asetilen olishda foydalaniladi.
Bu reaksiyalarga degidrogenlash (vodorodni uzish reaksiyasi) deyiladi.
Ulardan esa o’z navbatida etil spirt, sirka kislota, sun’iy kauchuk va plastmassalar olinadi. Bulardan tashqari metandan xlorli erituvchilar (xloroform va CCl4, frien suyuqligi), akrelonitril olishda ham foydalaniladi.
Metan metanol, sintetik benzin va juda ko’p boshqa qimmatboho mahsulotlar olishda dastlabki xom ashyodir. Bu maxsulotlarni sanoatda sintez qilishda sintez gazdan foydalaniladi. Sintez gaz esa metandan olinadi.
Metan suv bug’i yoki CO2 bilan birgalikda 850 OCda nikel katalizatori ustidan o’tkazilganda (konversiya qilinganda) CO va H2 ga parchalanadi:
Odatda tarkibi bir hajm uglerod (II) oksid va ikki hajm vodoroddan iborat (CO +2H2) gazlar aralashmasiga sintez gazi deyiladi.
Sintez - gazi metil spirti, ammiak olishda hamda boshqa maqsadlarda ishlatiladi.
Metanni ishlatilishini quydagi 7 –sxemada keltirish mumkin:
|
| |
Ma`lumotlarni izlash xizmati

|
Ma`lumotlarni izlash xizmati
|
bet | 12/15 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 441,95 Kb. | | #159216 |
Bog'liq KOMPYUTER TARMOQLARI VA UNING TURLARIMa`lumotlarni izlash xizmati.
Internetda ma`lumotlarni topishda izlash tizimlari bajaradi. Bu izlash tizimlari ma`lumotlar katalogiga va maxsus izlash tizimiga ega. Ular yordamida ma`lumotlarni tez izlab topish mumkin.
Izlash tizimlaridan ommabop sistemalarni keltirish mumkin.
Yahoo – taniqli va foydalanishga qulay qidiruv sistemasi.
http//www.yahoo.com Hotbot
http: //WWW.Hotbot.com/ – ixtiyoriy mazmundagi ma`lumotlar omboriga
ega. Turli xildagi servis xizmatlarini ko`rsatadi. Elektron adres, telekonferentsiya va Web-saxifalarni kidiradi. Lycos
http://WWW.Lycos.Com/ – eng keksa ommaviy qidiruv sistemalardan biri
bo`lib, keng foydalanuvchilar doirasiga kiradi. Rambler
http://WWW. Rambler. ru/– Rossiya eng katta qidiruv sistemasi. 10 500 Rossiya serverlarida qidiruv olib boradi. Assalom Internet http://WWW Assalom. uz/ – O`zbekistondagi birinchi qidiruv sistemasi.
Resurslarni ko`paytirish imkoniyatlari mavjud. Welcome to Uzbekistan
http://www.gov.uz// – O`zbekiston Respublikasi xukumati saxifasi. Rasmiy
axborot, Oliy majlis karorlari xaqida ma`lumot beradi.
Uzbekistan Reference http://www.book.uz// – O`zbekiston xaqidagi axborotni o`z ichiga oladi.
Ochiq - tizim va standartlash muammolari xaqida tushuncha
Amalda hisoblash tarmoqlarini barpo etish va uni rivojlantirish tarmoq sistemalarini tashkil etishdagi barcha kompleks savollar bo`yicha standartlarni (andoza) ishlab chiqish zarurligiga olib keldi. 1978 yil andozalash bo`yicha Xalqaro tashkilot (SXT) ochiq tizimning etti darajali o`zaro harakatdagi etalon modelini tavsiya etdi, bu keng tarqaldi va tan olindi. Bu mavjud hisoblash tarmoqlarini taxlili uchun asos bo`lib, yangi tarmoq va standartlarni aniqlashni tashkil etadi.
Tarmoqlarda o`zaro harakatdagi jarayonlar funktsional muxit yordamida bog`lanadi, ular ma`lum qoida bilan jarayon bajarilishini ta`minlaydigan bayonnomalardir.
Ochiq - tizimning o`zaro harakat modelining etaloniga mos holda abonent tizimi amaliy jarayonlar bilan taqdim etiladi. Abonent tizimi etti funktsional pog`onaga (darajaga) bo`linadi. Bitta ramkadagi funktsional darajada bajariladigan funktsiya va protseduralar shu daraja protokoliga mos keladi. Funktsional darajalar kat`iy ierarxik asosda o`zaro harakatda bo`ladi: har bir daraja kuyi daraja xizmatlaridan foydalanadi va o`z navbatida har bir daraja yuqori joylashgan darajaga xizmat qiladi.
Abonent tizimining bir nomli darajadagi o`zaro harakatdagi aloqa bayonnoma andozalashtirish tarqatiladi.
Ochiq-tizim etalon modeliga mos ravishda hisoblash tarmoqlarini barpo etishda, tarmoqlarda turli klass EHMlaridan foydalaniladi. SHuning uchun etalon modelining talablarini qanoatlantiradigan tarmoq – ochiq tarmoq deb ataladi.
|
| |
Sikloalkanlar gomologik qatori

|
Sikloalkanlar gomologik qatori
|
bet | 6/10 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #238897 |
Bog'liq Kurs ishi 22.3 Sikloalkanlar gomologik qatori
Formulasi
|
Nomlanishi
|
Struktura formulasi
|
C3H6
|
Siklopropan
|
|
C4H8
|
Siklobutan
|
|
C5H10
|
Siklopentan
|
|
C6H12
|
siklogeksan
|
|
Bir valentli radikallarini “-an” qo’shimchasini “-il” qo’shimchasiga almashtirish yo’li bilan nomlanadi:
Sikloalkanlar gomologik qatori
To’yingan uglevodorodlarning gomologik qatorida uglerod atomlarining sonini ortib borishi bilan ularning fizikaviy xossalari ham o’zgaradi. Gomologik qatorda har gal CH2 gruppasini qo’shilishi bilan sifat jihatdan oldingisidan farq qiladigan moddani olamiz. Normal uglevodorodlardan molekula tarkibiga kiruvchi uglerod atomlarining sonini ortib borishi bilan ularning suyuqlanish temperaturasi qonuniy ortib boradi. Masalan: metaning suyuqlanish temperaturasi -182,5 o C, pentadekan (C15H32) +10oCda, gektan (C100H202) esa +115,4oC da suyuqlanadi.
To’yingan uglevodorod gomologik qatori a’zolarining odatdagi sharoitda holatlari quydagicha o’zgaradi:
CH4…C4H10 - gazlar, hidsiz.
C5H12…C15H32 – suyuqliklar, hidli.
C16H34… - qattiq hidsiz.
To’yingan uglevodorodlarning qaynash temperaturalari va zichliklari (ρ) ularning molekulasidagi uglerod atomlari soniga bog’liq holda o’zgaradi:
Alkanlarning suyuqlanish temperaturasining ortishi normal uglevodorodlarining molekulasidagi uglerod atomlari soni “toq” yoki “juft” bo’lishligiga bog’liq bo’lib, “toq” bo’lganda “juft” bo’lgandagiga qaraganda kamroq ortadi.
Alkanlar zanjiri tarmoqlangan bo’lsa (izomerlar) ularning qaynash temperaturalari tarmoqlanmagan (normal) zanjirli uglevodorodlarga nisbatan past bo’ladi.
Masalan : n – pentan - 159, 6oCda suyuqlansa, izopentan – 129,7oCda suyuqlanadi.
Aksincha, suyuqlanish temperaturasi esa tarmoqlangan uglevodorodlarda yuqori, tarmoqlanmagan zanjirlarda esa past bo’ladi.
Masalan : n – oktan (C8H18) ning suyuqlanish temperaturasi -56,8oC, uning izomeri geksametiletan (2,2,3,3 – tetrametilbutan
odatdagi sharoitda qattiq modda bo’lib, uning suyuqlanish darajasi +104oCga teng.
To’yinmagan uglevodorodlar qutbsiz moddalardir, ular suvda mutloqo erimaydilar.
Alkanlarni sulfoxlorlash reaksiyasi 1934 – 1940 – yillarda Germaniyada birinchi marotaba sun’iy yuvish vositalarini olishda ishlatilgan.
|
| |
Ishlab chiqarishni boshqarish. Umurkulov Dostonbek

|
Ishlab chiqarishni boshqarish. Umurkulov Dostonbek
|
bet | 1/4 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 2,63 Mb. | | #122370 |
Bog'liq Slayd ishlab chiqarishni boshqarish ISHLAB CHIQARISHNI BOSHQARISH. Reja:
Ishlab chiqarishni boshqarish
Korxonaning hisobot nazorati.
Menejerlar (boshqaruvchilar) oldiga qo`yiladigan asosiy vazifalar
Ishlab chiqarishni boshqarish - Bozor iqtisodiyotiga o`tish davrida hayotimizga shiddat bilan kirib kelgan tushunchalardan biri, bu – menejmentdir. Keng ma`noda menejment ishlab chiqarishni boshqarish bilan bog`liq bo`lgan faoliyat turidir. Samarali menejmentni tashkil etish korxona yoki firmada ishlab chiqarishning yuqori samaradorligiga erishishning muhim omili hisoblanadi.
- Mehnat jamoasi yiriklashgan sari boshqaruvning vazifalari ham murakkablasha boradi va boshqaruv apparatidan texnik, texnologik, iqtisodiy va ijtimoiy masalalarni hal etishning eng maqbul echimlarini topish talab etiladi.
Xo`jalik boshqaruvining vazifalarini, boshqarilayotgan ob`ektning ko`lamidan qat`iy nazar, quyidagi guruhlarga bo`lish mumkin:
-tadqiqotchilik va loyihalash;
-me`yorlashtirish va rejalash;
-tashkilotchilik va muvofiqlashtirish;
-ta`minotchilik;
-hisobot nazorati.
Boshqaruv tizimining samaradorligi ko`p jihatdan boshqaruv uslublariga bog`liq bo`lib, ular asosan quyidagilardan iborat:
a) siyosiy uslublar;
b) iqtisodiy uslublar;
v) ma`muriy-huquq uslublari; g)tashkiliy uslublar;
d)boshqaruv qarorlari va jarayonlarini maqbullashtirish (kibernetik) uslubi;
e) ijtimoiy-ruhiy, pedagogik uslublar;
j) grafik uslublar.
Boshqaruvning ilmiy asoslangan va tajribada sinab ko`rilgan qoidalariga tayanib, korxonalarni samarali rivojlantirish bozor munosabatlarini o`zlashtirayotgan mamlakatimiz uchun juda muhim vazifadir. Hozirgi sharoitda rahbar faqat o`z sohasini yaxshi bilibgina qolmay, balki yaxshi tashkilotchi bo`lmog`i, sotsiologiya, psixologiya, pedagogika fanlaridan ham xabardor bo`lmog`i lozim. Bu hayotimizdagi jiddiy o`zgarishlar, inson omilining faollashuvi, jamoalarda o`zini-o`zi boshqarish tamoyillarining joriy etilishini taqozo qiladi. Rahbar o`z jamoasi ichida mehnat jarayonida vujudga keladigan har xil nizolarni jamoat tashkilotlari bilan birgalikda yuqori tashkilotlarga chiqarmasdan o`zida hal qilishga qodir bo`lishi lozim.
|
| |
III.BOB. TAJRIBA QISMI VA OLINGAN NATIJALAR

|
III.BOB. TAJRIBA QISMI VA OLINGAN NATIJALAR
|
bet | 7/10 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #238897 |
Bog'liq Kurs ishi 2III.BOB. TAJRIBA QISMI VA OLINGAN NATIJALAR
3.1 Neft tarkibidan siklo alkanlar
Sikloalkanlar - molekulasida 3 ta yoki undan ko’proq uglerod atomlari bo’lgan sikllardan (xalqalar) iborat bo’lgan to’yingan uglevodorodlardir.
Sikloalkanlarning umumiy formulasi CnH2n bu yerda n ≥ 3.
Molyar massalari M = 14n
Nomlanishlarida harakterli suffiks “siklo” qo’shib o’qiladi.
Molekulasida bir xil sondagi uglerod atomlari bo’lgan to’yinmagan (alkenlar) uglevodorod bilan isomer bo’ladi. Masalan:
Fizikaviy xossalari:
Sikloalkanlarning hammasi suvda erimaydi.
3.2. Sikloalkanlarning reaksiya turlari
Reaksiyasi (Yuqori temperatura ta’siri).
Alkanlar yuqori temperaturada parchalanadi. Bu jarayon piroliz yoki kreking deyiladi.
Bunda uglevodorodlardagi C – C va C – H bog’lar uzilib, quyi molekulali to’yingan, to’yinmagam va aromatik uglevodorodlar hosil bo’ladi.
Piroliz jarayoni 550 – 650 OC va undan yuqori temperaturada borsa, kreking 450 – 500OC da boradi. Alkanlarning parchalanish reaksiyasi temperaturasi ularning molekulyar massasiga va molekulasining tuzilishiga bog’liq bo’ladi. Uglevodorodning molekulyar massasi qancha yuqori bo’lsa, yuqori temperaturada uning parchalanishi shuncha oson bo’ladi.
Texnikada neftni krekinglab to’yingan va to’yinmagan uglevodorodlar olinadi. Texnikada metanni krekinglab asetilen olinadi. Bu usul ancha qulay va arzondir :
Boshqa alkanlar degidrirlanganda alkenlar hosil bo’ladi :
Metan - CH4.
Metan tabiiy gazning 96 – 98% ini va neft bilan birga chiqadigan gazning asosiy qismini tashkil qiladi. Toshko’mir quruq haydalganda hosil bo’ladigan gazlarda ham metan uchraydi.
Buxoro tabiiy gazining taribida 98,1 % metan, 1,6% etan, 0,03% butan, 0,12%CO2, 0,1 % N2 bo’ladi. Qo’ng’ir ko’mirdan olinadigan yarim koks gazida 10 dan 25 hajmiy % gacha, yoritgich gazida 20 % gacha metan bo’ladi.
Kislorod bilan metan aralashmasining portlash chergarasi 6 – 12 % CH4 ga teng
Metan sanoatda va turmushda keng ishlatiladi. Metan asosan yoqilg’i sifatida (8560 kkal/m3) ishlatiladi.
|
| |
#4 SERTIFIKATLI BULUT XAVFSIZLIGI PROFESSIONAL (CCSP)

|
#4 SERTIFIKATLI BULUT XAVFSIZLIGI PROFESSIONAL (CCSP)
|
bet | 3/6 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 30,8 Kb. | | #100685 |
Bog'liq Axborot havfsizligi sohasida ish boshlash#4 SERTIFIKATLI BULUT XAVFSIZLIGI PROFESSIONAL (CCSP)
ISC2 sertifikati bo'lgan CCSP sertifikati bulutdagi ma'lumotlar va ilovalarni boshqarish va himoya qilish qobiliyatini tasdiqlaydi. Bu xavfsizlik ma'murlari, tizim arxitektorlari va boshqa IT mutaxassislariga qaratilgan.
Yaqinda ISCN 90,000 dan ortiq kiberxavfsizlik bo'yicha mutaxassislar o'rtasida o'tkazilgan tadqiqotda, CCSP eng mashhur malakalardan biri edi.
SHUNINGDEK QARANG: 2022 yilda avtomobilsozlik texnologiyasi darajasi bilan nima qila olaman? | Ishga qabul qilish va ish haqi
CCSP bo'lish uchun siz 5 yillik tegishli tajribaga ega bo'lishingiz kerak. Amaliyotlar (pullik va to'lanmagan) va yarim kunlik ish o'rinlari ham to'g'ri variantlardir.
#5 XAVFSIZLIK XAVFSIZLIGI SERTIFIYALANGAN PROFESSIONAL (OSCP)
OSCP birinchi navbatda penetratsion testlar bilan shug'ullanadi. Bu tarmoq ma'murlari va boshqa xavfsizlik sohasidagi mutaxassislarga xakerlik texnikasi va vositalarini tushunishlarini ko'rsatishga yordam berishi mumkin.
Oldindan ish tajribangiz bo'lishi shart emas. Biroq, siz hujumkor xavfsizlik xizmati tomonidan taqdim etilgan PEN-200 o'quv kursini tugatishingiz kerak.
Ro'yxatga olish huquqiga ega bo'lish uchun siz tarmoq va Linux asoslarini yaxshi bilishingiz kerak.
Xalqaro Axborot Tizimlari Xavfsizligini Sertifikatlash Konsorsiumi yoki (ISC) 2 - CISSP sertifikatini nazorat qiluvchi organ. (ISC) 2 o'z veb -saytida o'zini "Kiberxavfsizlik bo'yicha dunyodagi etakchi professional tashkilot" deb hisoblaydi. (ISC) 2-notijorat tashkilot, 140,000 mingdan ortiq akkreditatsiyalangan a'zolari bor. ISC2 kiberxavfsizlik bo'yicha quyidagi sertifikatlarni taqdim etadi:
CISSP - axborot tizimlari xavfsizligi bo'yicha sertifikatlangan
SSCP - tizim xavfsizligi bo'yicha sertifikatlangan mutaxassis
CSSP - Bulutli xavfsizlik bo'yicha mutaxassis
CAP - Sertifikatlangan avtorizatsiya bo'yicha mutaxassis
CSSLP - Xavfsiz dasturiy ta'minotning hayot aylanishi bo'yicha professional sertifikatlangan
HCISPP - HealthCare axborot xavfsizligi va maxfiylik amaliyotchisi
CISSP - ISSAP - Axborot tizimlari xavfsizligi arxitekturasi bo'yicha mutaxassis
CISSP - ISSMP - Axborot tizimlari xavfsizligini boshqarish bo'yicha mutaxassis
(ISC) dotsenti 2
|
| |
biriktiruv - O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsil oladigan barcha yo’nalishdagi talabalar uchun)

biriktiruv munosabatli bog’langan qo’shma gap (сложносочиненные предложения с сочинительными союзами) обозначают действия, происходящие одновременно или друг за другом: Bahor keldi va kunlar iliy boshladi.
ayiruv munosabatli bog’langan qo’shma gap (сложносочененные предложения с разделительными союзами); Сложносочиненные предложения с разделительными союзами yo, yoki, yohud указывают на то, что совершается одно действие из нескольких, названных в разных компонентах: Bugun yo biz g’olib bo’lamiz, yo durang bo’ladi. Сложносочиненные предложения с разделительными союзами goh, dam, ba’zan называют действия (события) взаимозаменяющиеся: Goh yomg’ir yog’adi, goh quyosh charaqlaydi.
zidlov munosabatli bog’langan qo’shma gap (сложносочиненные предложения с разделительными союзами) выражают отношения противопоставления: Biz ko’p kutdik, biroq undan darak bo’lmadi.
inkor munosabatli bog’langan qo’shma gap (сложносочиненные предложения с отрицательными союзами); В сложносочиненных предложениях с отрицательными союзами компоненты связываются через отрицание, не смотря на то что, сказуемое находится в положительной форме: Na sen kelding, na men bordim.
Yodda tuting: частица –(y)u может употребляться в сложносочиненных предложениях вместо соединительных и противительных союзов: Qo’ng’iroq chalindi-yu, dars boshlandi. Havo bulut bo’ladi-yu, yog’ingarchilik bo’lmaydi.
1-topshiriq. Rus tiliga tarjima qiling.
1. Havo bulut bo’ladi, lekin yog’ingarchilik bo’lmaydi. 2. O’qituvchi sinfga kirdi va bolalar bilan salomlashdi. 3. Go’zal goh kuladi, goh ko’z yoshi yuzini yuvadi. 4. Tadbir so’ngida konsert berildi va badiiy film namoyish qilindi.
2-topshiriq. Gaplarni o’qing. Sodda gaplarni alohida, qo’shma gaplarni alohida ko’chirib yozing. Sodda va qo’shma gaplarning o’ziga xos xususiyatlarini aytib bering.
1. Yetti o’lchab, bir kes. (Maqol) 2. Sen o’zingni maqtama, seni birov maqtasin. 3. Hamma biladiki, biz tinchlik uchun kurashyapmiz. 4. O’rtoq general, dushmanga orqa tomondan hujum qildik. 5. Kim halol mehnat qilsa, uni hamma hurmat qiladi. 6. Sen o’qigan kitobni men ham o’qidim.
3-topshiriq. Gaplarni o’qing, sodda va qoshma gaplarni aniqlang va rus tiliga tarjima qiling.
1. U yil davomida yaxshi o’qidi va imtihonda a’lo baho oldi. 2. Bahor keldi, gullar ochildi. 3. Men ham o’qidim, ham yozdim. 4. Bugun sen ham oqiysan, men ham o’qiyman. 5. Pedagogika universitetini tamomlaganimdan keyin, meni maktabga ishga yuborishdi. 6. Mustaqil mamlakatimizda hamma bolalar o’qiydi. 7.Bugungi ishni ertaga qo’yma. (maqol) 8. Havo bulut bo’lib, yomg’ir yog’a boshladi.
|
Foydalaniladigan adabiyotlar

|
Foydalaniladigan adabiyotlar
|
bet | 10/10 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #238897 |
Bog'liq Kurs ishi 2Foydalaniladigan adabiyotlar
Karimov I.A. “2012 yil vatanimiz taraqqiyotini yangi bosqichga ko’taradigan yil bo’ladi” Toshkent “O’zbekiston” 2012.
Суняев С.И “Производство, облагора живание и применение нефтяного кокса. М: Химия 1985, 296стр.
G’aybullayev.S. A” Neft va Gazni qayta ishlash texnologiyasi “, Buxoro-2016y
Abidov.B” Neft-Gaz sintezi asoslari” – “Faylasuflar” nashriyotiToshkent-2013
Исматов Д. И “Нефт-газни қайта ишлаш техналогияси” маьрузалар матни Тошкент 2009.
Черножуков Н. И “Техналогия переработки нефти и газа” ч 3, М: Химия 1978,324-стр.
Foydalanilgan elektron veb sahifalar.
Ommaviy qidiruv tizimi: www.google.com
Ma’lumotlar joylashtirilgan veb sahifa: www.fayllar.org
Elektron kitoblar jamlanmasi joylangan veb sahifa: www.ziyouz.com
Turli xil ma’lumotlarga ega veb sahifa: www.wikipedia.org
Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi: https://natlib.uz
O‘zbekiston ilmiy elektron kutubxonasi: http://elibrary.uz
|
| |
shaxsi ma’lum gap - O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsil oladigan barcha yo’nalishdagi...

shaxsi ma’lum gap (определенно - личные) – лицо подлежащего можно определить по сказуемому: Bolaligimdan musiqa va sportga qiziqaman.
shaxsi noma’lum gap (неопределенно – личные предложения) – лицо подлежащего невозможно определить по сказуемому, которое выражено глаголом в третьем лице множественного числа: Margi’londa kichiklarni ham sizlashadi.
shaxsi umumlashgan gap (обобщенно – личные предложения) - сказуемое таких предложений выражено глаголом в форме второго лица единственного числа, но высказывание относится ко всем лицам. Многие пословицы и поговорки являются односоставными предложениями: Nima eksang, shuni o’rasan.
shaxsi topilmas gap (безличные предложения) – в них невозможно определить подлежащее: Xom suvni ichib bo’lmaydi.
atov gap (номинативные предложения) – указывают на наличие, существование предмета или явления: Bahor. Barqut kiyib bezandi bog’lar.
so’z - gap (слова - предложения) - предложения, состоящие из одного слова, чаще модального:
- Ertaga Yangiyerga borasizmi?
- Ha.
Слова – предложения делятся на modal so’z - gaplar (модальные), undov so’z – gaplar (слова – предложения - междометия), tasdiq – inkor so’z – gaplar (утвердительные-отрицательные), taklif so’z-gaplar (означающие приглашение, предложение).
1-topshiriq. Quyidagi shaxsi noaniq gaplarni rus tiliga og’zaki tarjima qiling.
1. Ularni a’lochilar deyishadi. 2. Ilg’orlarga mukofotlar berish kerak deydilar. 3. Menga telefon qilishdi. 4. Ilg’or talabalarni maqtaydilar. 5. Bizni xizmat safariga yubormoqchi bo’lishdi.
2-topshiriq. Quyidagi gaplarni o’zbek tiliga yozma tarjima qiling.
1. На стадионе ждут выхода спортсменов. 2. В большом доме играли на рояле. 3. Сейчас его приведут сюда. 4. Там улеглись спать. 5. К ужину подали вкусные пирожки. 6. В Узбекистане сеют хлопок. 7. Сделайте то, что вам поручили.
NAVRO’Z
|
Topshiriq. Matnni o'qing.Mazmunini so’zlab bering..
SUMALAK

|
Topshiriq. Matnni o'qing.Mazmunini so’zlab bering..
SUMALAK
|
bet | 52/70 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #255315 |
Bog'liq O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsiTopshiriq. Matnni o'qing.Mazmunini so’zlab bering..
SUMALAK
Bir dehqon bahor kelishi bilan urug’likka olib qo’ygan donini suvga ivitib qo’yibdi. Lekin birdan havo aynib, yomg’ir yog’a boshlabdi. Bug’doy ivitilgan idishda nish urib o’sa boshlabdi. Ob-havo hadeganda ochilavermabdi.
Dehqonning bola-chaqasi och ekan. Nishlab ketgan bugdoy uvol bo’lmasin, biron narsa pishirib beraqolay, - deb o’ylabdi dehqon. Bu orada bug’doy ancha bo’y cho’zib qolibdi. Dehqon donni olib qiymalabdi-da, kampiriga:
Bundan biron narsa pishir, baribir uvol bo’lib ketadi, - debdi.
Kampir qiymani qozonga solib qaynataveribdi. Oxiri qaynatishdan charchab, qozonning qopog’ini yopibdi-da, uxlagani yotibdi. Ertalab azonda uyqusi o’chib, qozondan xabar olgani boribdi. Qopqog’ini ko’rgan ekan, ajoyib hid dimog’iga urilibdi. Tatib ko’rsa, qozondagi qiyom juda mazali emish, hidi yoqimli, o’zi to’yimli emish.
Kelasi yil bahorda dehqon bolalarining yana o’sha taomdan yegilari kelibdi. Shu tariqa sumalak pishirish udumi paydo bo’libdi. Bu taom xalq o’rtasida keng tarqalib, bahorning lazzatli ne’matiga aylanibdi. Keyinchalik dehqonlar donni faqat urug’likka emas, balki sumalak pishirish uchun ham olib qo’yadigan bo’lishibdi. Urug’likka olib qo’yilgan dondan mo’l-ko’l hosil ko’tarilsa, sumalakka asrab qo’yilgan bug’doydan esa kishilar o’zining sog’lig’ini tiklash va bardam bo’lish uchun hayotbaxsh taom tayyorlashar ekan.
QO’SHMA GAP. BOG’LANGAN QO’SHMA GAP
(Сложное предложение)
Сложное предложение состоит из двух или более простых предложений: Qo’ng’iroq chalindi va dars boshlandi. Сложные предложения делятся на: bog’langan qo’shma gap (сложносочиненные предложения); ergashgan qo’shma gap (сложноподчиненные предложения); bog’lovchisiz qo’shma gap (безсоюзные сложные предложения).
Сложноподчиненные предложения состоят из двух или более простых предложений, соединенных между собой сочинительными союзами и словами, употребляемыми вместо этих союзов. Компоненты таких предложений независимы друг от друга. Сложносочиненные предложения делятся на:
|
| |
QO’SHMA - O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsil oladigan barcha yo’nalishdagi talabalar uchun)

|
O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsil oladigan barcha yo’nalishdagi talabalar uchun)
|
bet | 51/70 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #255315 |
Bog'liq O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsiQO’SHMA GAP. BOG’LANGAN QO’SHMA GAP
Topshiriq. Matnni o'qing. Matnga savollar tuzing.
NAVRO’Z
Navro'z Yaqin va O'rta sharq xalqlarining yangi yil bayrami sanalib, 21- mart kuni nishonlanadi.
Bu bayram O'rta Osiyoda islom dini o'rnatilmasidan oldin nishonlangan. Navro'z haqida ko'plab afsona va rivoyatlar, shuningdek, ilmiy asarlar ham mavjud.
Jumladan, Umar Hayyomning (1048-1132) "Navro'znoma" asarida quyidagilarni o'qiymiz: "Navro'zning joriy qilinishi sababini aytsak, u shundan iboratki, oftobning ikki aylanishi mavjud, ulardan biri quyidagicha: Oftob har yuz oltmish besh kun-u kecha-kunduzning to'rtdan birida Hamal burjining blrinchi daqiqasiga chiqib ketgan paytining o'zida yana qaytib keladi va har yili bu davr kamaya boradi.
Jamshid bu kunni tushunganidan keyin Navro'z deb atadi va bayram qilishni odatga aylantirdi...
...Aytishlaricha, birinchi Ajam podshosi Kayumars podshoh bo'lgandan keyin yilining kunlari va oylariga nom berishga, hamda odamlar bilsin deb yilnoma joriy qilishga qaror qilgan. U tongda oftob Hamal burjining avvalgi daqiqasida kirgan kunni aniqlab, Ajam mubadlarini yig'di va yil hisobini shu paytdan boshlashni buyurdi.
Mana shunday qadimiy bayram sobiq sho'rolar tuzumi davrida deyarli unutildi. Uni ta'qiqlab ham qo'yishdi.
Shukurki, istiqlol bu ajoyib bayramni xalqimizga qaytarib berdi. Endilikda u O'zbekistonda bahor, mehr-muruvvat, do'stik bayrami sifatida keng nishonlanmoqda.
HUSH KELDING, NAVRO’Z!
Chechaklar barq urib, keldi Navro’zim,
Don-dunim, osh-nonim ham rizq-u ro’zim,
Jahonga tik boqqan sen qora ko’zim,
Hush kelding, Navro’zim, dillarga hamdam,
Bizning quvonchlardan quvonsin olam…
Bu yurt o’g’lonlarin mehri butundir,
Qizlarin yuzlari yal-yal gulgundir,
O’tli qalblar yurtga ishonch-ustundir,
Hush kelding, Navro’zim, dillarga hamdam,
Bizning quvonchlardan quvonsin olam…
|
| |
Dasturiy ta'minotning namunalari va turlari

|
Dasturiy ta'minotning namunalari va turlari
|
bet | 3/6 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 421,21 Kb. | | #256182 |
Bog'liq Dasturiy injineringa kirish amaliy 1-mustaqil ishDasturiy ta'minotning namunalari va turlari:
Dasturiy ta'minotning turli toifalari orasida eng keng tarqalgan turlari quyidagilardan iborat:
Amaliy dasturiy ta'minot(Application software). Dasturiy ta'minotning eng keng tarqalgan turi, amaliy dasturiy ta'minot - bu foydalanuvchi uchun yoki ba'zi hollarda boshqa dastur uchun ma'lum bir funktsiyani bajaradigan kompyuter dasturlari paketidir. Ilova o'z-o'zidan bo'lishi mumkin yoki u foydalanuvchi uchun dasturni boshqaradigan dasturlar guruhi bo'lishi mumkin. Zamonaviy ilovalarga misol sifatida ofis to'plamlari, grafik dasturiy ta'minot, ma'lumotlar bazalari va ma'lumotlar bazasini boshqarish dasturlari, veb-brauzerlar, matn protsessorlari, dasturiy ta'minotni ishlab chiqish vositalari, tasvir muharrirlari va aloqa platformalari kiradi.
Tizim dasturiy ta'minoti(System software). Bu dasturiy ta'minot dasturlari kompyuterning amaliy dasturlari va apparat vositalarini ishga tushirish uchun mo'ljallangan. Tizimli dasturiy ta'minot apparat va dasturiy ta'minotning faoliyati va funktsiyalarini muvofiqlashtiradi. Bundan tashqari, u kompyuter uskunasining ishlashini nazorat qiladi va boshqa barcha turdagi dasturiy ta'minotlar ishlashi uchun muhit yoki platformani ta'minlaydi. OT tizim dasturiy ta'minotining eng yaxshi namunasidir; u boshqa barcha kompyuter dasturlarini boshqaradi. Tizim dasturiy ta'minotining boshqa misollariga proshivka, kompyuter tili tarjimonlari va tizim yordam dasturlari kiradi.
Haydovchi dasturiy ta'minot(Driver software). Qurilma drayverlari sifatida ham tanilgan ushbu dastur ko'pincha tizim dasturiy ta'minotining bir turi hisoblanadi. Qurilma drayverlari kompyuterga ulangan qurilmalar va tashqi qurilmalarni boshqarib, ularga o'zlarining maxsus vazifalarini bajarishga imkon beradi. Kompyuterga ulangan har bir qurilma ishlashi uchun kamida bitta drayverga ehtiyoj bor. Misollar, har qanday nostandart uskuna, jumladan, maxsus o'yin kontrollerlari bilan birga kelgan dasturiy ta'minot, shuningdek, USB xotira qurilmalari, klaviaturalar, naushniklar va printerlar kabi standart uskunani ta'minlaydigan dasturiy ta'minotni o'z ichiga oladi.
|
| |
#1. COMPTIA XAVFSIZLIGI+ - Axborot xavfsizligi

2-Mavzu. .Kiberxavfsizlik sohasida mashhur sertifikatlar.
#1. COMPTIA XAVFSIZLIGI+
Security+-bu boshlang'ich darajadagi kiberxavfsizlik sertifikati bo'lib, sotuvchilardan neytraldir. Bu sizning xavfsizlik tizimlarini o'rnatish va saqlash, xavflarni minimallashtirish va xavfsizlik buzilishlariga javob berish qobiliyatingizni baholaydi.
Xavfsizlik ma'murlari, tizim ma'murlari, ATni qo'llab -quvvatlash bo'yicha mutaxassislar va tarmoq muhandislari bundan foyda ko'radi.
Imtihon uchun rasmiy mezonlar yo'q. CompTIA nomzodlarga Network+ hisob ma'lumotlari va AT xavfsizligi bo'yicha bir necha yillik tajribaga ega bo'lishni tavsiya qiladi.
Imtihon 1.5 soat davom etadi. U ko'p tanlovli savollarni va ishlashga asoslangan vazifalarni o'z ichiga oladi.
#2 Microsoft Technology Associate (MTA) xavfsizlik asoslari
"Kirish darajasidagi" kiberxavfsizlik sertifikatlaridan biri MTA Security Fundamentals hisoblanadi. MTA Xavfsizlik asoslari asosiy xavfsizlik tamoyillari, shuningdek, operatsion tizim, tarmoq va dasturiy ta'minot xavfsizligining asosiy jihatlarini tushunishni tan oladi. Bu o'rta maktab va kollej o'quvchilariga, shuningdek, ish joyini o'zgartirishni istagan ishchilarga mo'ljallangan. Ushbu sertifikatni olish uchun siz $ 127 bo'lgan bitta imtihondan o'tishingiz kerak.
MTA Security Fundamentals sertifikatiga ega bo'lish imkoniyatini oshirish uchun Microsoft sizga Windows Server, Windows-ga asoslangan tarmoq, xavfsizlik devorlari va boshqa keng tarqalgan xavfsizlik mahsulotlari bilan amaliy tajribaga ega bo'lishingizni maslahat beradi.
#3 SISTEMS XAVFSIZLIK SERTIFIKATLI PRACTITIONER (SSCP)
The SSCP bu IT infratuzilmasi xavfsizligiga qaratilgan ISC2-dan boshlang'ich darajadagi sertifikat. Bu asosan tizim ma'murlari, xavfsizlik bo'yicha tahlilchilar, tarmoq xavfsizligi muhandislari, ma'lumotlar bazasi ma'murlari va shunga o'xshash mutaxassislar uchun tavsiya etiladi.
3 soatlik imtihon 125 ta savoldan iborat.
Sertifikat olish uchun siz testda qatnashadigan 1 ta domenlardan kamida bittasida kamida 1 yillik tajribaga ega bo'lishingiz kerak.
|
) Dasturiy injiniring va kompyuter ilmi o’rtasida qanday farq bor?

4) Dasturiy injiniring va kompyuter ilmi o’rtasida qanday farq bor?
Dasturiy ta'minot muhandisligi(Dasturiy injinering) darajasi dasturi talabalarga muhandislik jarayonlarini kompyuter dasturlari va apparatlariga qo'llashni o'rgatadi. Matematikaga, modellashtirish va tahlilga e'tibor qaratgan holda, dasturiy ta'minot muhandisligi dasturlari talabalarni kompyuter tizimlarini qurish va boshqarishga tayyorlaydi.Kurslar odatda dasturiy ta'minot dizayni, muhandislik asoslari va dasturiy ta'minot sifati va xavfsizligini o'z ichiga oladi.
Kompyuter fanlari(ilmlari) darajasi bo'yicha dastur talabalarga kompyuter nazariyasi, arxitekturasi va ilovalari bo'yicha keng qamrovli bilimlarni taqdim etadi. Texnik va mavhum hisoblash ko'nikmalarini qamrab olgan ushbu dastur dasturlash tillari, kompyuter arxitekturasi, ma'lumotlar fanlari va algoritmlar bo'yicha kurslarni taklif qiladi.
Bundan tashqari, kompyuter fanlari darajasi odatda sun'iy intellekt, mashinani o'rganish va bulutli hisoblash kabi rivojlanayotgan kompyuter dasturlarini o'rganadi.
Kompyuter fanlari(yoki ilmlari) va dasturiy ta’minot muhandisligi(Dasturiy injinering) darajasi dasturlari kompyuter dasturlariga bo'lgan yondashuvida farqlanadi.
Dasturiy ta'minot muhandisligi ko'proq texnik yondashuvni oladi, informatika esa mavhumroq, nazariy yondashuvni oladi. Dasturiy ta'minot muhandislari kompyuter dasturlarini loyihalash va saqlash uchun mavjud vositalar va jarayonlardan foydalanishni o'rganadilar. Boshqa tomondan, kompyuter olimlari ushbu vositalar va jarayonlarni ishlab chiqadigan va ilgari suradigan etakchi bo'lishni o'rganadilar.
Dasturiy ta'minot muhandisligi darajasi dasturiy ta'minot tizimlarini loyihalash va ularga xizmat ko'rsatishda mutaxassislarga kerak bo'lgan amaliy ko'nikmalarga qaratilgan. Kompyuter fanlari darajasi hisoblash nazariyasi va kengroq mavzularni, jumladan kodlash, algoritmlar, mashinalarni o'rganish, ma'lumotlar bazasini boshqarish va axborot xavfsizligini ta'kidlaydi.
Dasturiy ta'minot muhandisligi kurslari mutaxassislar kompyuter dasturlarini yaratish uchun zarur bo'lgan matematik bilimlarni o'rganadi. Shu bilan birga, kompyuter fanlari kurslari mashinani o'rganish, kompyuter xavfsizligi va sun'iy intellekt kabi kengroq fanlarni qamrab oladi.
Ikkala daraja dasturlari ham talabalarni kompyuter dasturlash va dasturiy ta'minot muhandisligi bo'yicha martaba uchun tayyorlaydi. Biroq, kompyuter fanlari darajasi talabalarni kiberxavfsizlik, bulutli hisoblash, kompyuter arxitekturasi va loyihalarni boshqarish kabi sohalarda kengroq martaba va etakchi rollarni egallashga yordam beradi.
|
) Dasturiy injiniring va tizim injiniring o’rtasida qanday farq bor?

|
) Dasturiy injiniring va tizim injiniring o’rtasida qanday farq bor?
|
bet | 6/6 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 421,21 Kb. | | #256182 |
Bog'liq Dasturiy injineringa kirish amaliy 1-mustaqil ish5) Dasturiy injiniring va tizim injiniring o’rtasida qanday farq bor?
Dasturiy injinering nima?
Dasturiy ta'minot muhandisi(Dasturiy injinering) - bu dasturiy ilovalar va mahsulotlarni loyihalash va ishlab chiqish bilan shug'ullanadigan mutaxassis. Ushbu keng qamrovli muhandislik roli dasturiy ta'minotni ishlab chiqishning butun hayotiy tsikli uchun bosqichma-bosqich yondashuvga amal qiladi va dizayndan ishlab chiqishgacha, joylashtirish va texnik xizmat ko'rsatishgacha bo'lgan har bir jihatda ishtirok etadi.
Dasturiy ta'minot muhandisi jarayonni modellashtirish, bosqichma-bosqich tekshirish va tasdiqlash, jarayonni takomillashtirish, tezkor usullar va uzluksiz integratsiya kabi usullardan foydalanadi. Dasturiy ta'minot muhandisi yiliga o'rtacha 94 032 dollar ish haqi kutishi mumkin va AQShda dasturiy ta'minot muhandisligi bo'yicha 4,4 million ish o'rni borligi taxmin qilinmoqda.
Tizim injineringi nima?
Xuddi shunday muhim rolda, tizim muhandisi(injineringi) muhandislik loyihalarini ularning hayot aylanishi davomida, xususan, jismoniy jihatlarini umumiy boshqarish bilan shug'ullanadi. Bu rol kompyuterga asoslangan tizimni ishlab chiqishning barcha jihatlariga qaratilgan. U manfaatdor tomonlarni tahlil qilish, interfeys spetsifikatsiyalari, dizayn almashinuvi, konfiguratsiyani boshqarish, tizimli tekshirish va tekshirish va talablar muhandisligi kabi usullardan foydalanishi mumkin.
Eng muhimi, dasturiy ta'minot muhandisi va tizim muhandisining kundalik hayoti va vazifalari juda farq qiladi. Dasturiy ta'minot muhandisi kunning katta qismini kodlash, uchrashuvlarda qatnashish va tengdoshlari bilan hamkorlik qilishga sarflaydi. Ular odatda bir vaqtning o'zida bir nechta ishlab chiqish loyihalarida ishlaydilar va kunning ko'p qismini dasturiy echimlarni loyihalashda o'tkazadilar.
Tizim muhandisi dasturiy ta'minot muhandisi kabi kodlash va veb-ilovalarni ishlab chiqish bilan shug'ullanmaydi. Buning o'rniga, ular barcha o'rnatilgan tizimlar va infratuzilmani boshqaradi va nazorat qiladi, hamma narsa doimiy ravishda ishlayotganini ta'minlaydi.
|
| |
Ilovalarni ishlab chiquvchilar(Applications developers)

Ilovalarni ishlab chiquvchilar(Applications developers) iste'molchilar uchun o'yinlar kabi kompyuter ilovalarini ishlab chiqadilar. Ular ma'lum bir mijoz uchun maxsus dasturiy ta'minot yoki keng ommaga sotiladigan tijorat dasturlarini yaratishi mumkin. Ba'zi ilovalar ishlab chiquvchilari ichki yoki onlayn foydalanish uchun ma'lumotlar bazalari yoki dasturlarni yaratadilar.
Tizim ishlab chiquvchilari( Systems developers)jamoat yoki tashkilot uchun operatsion tizimlarni yaratadilar. Ushbu operatsion tizimlar kompyuterlarning ishlashini ta'minlaydi va bugungi kunda ishlatiladigan maishiy elektronikalarning ko'p qismini, shu jumladan uyali telefonlar va avtomobillarni boshqaradi. Ko'pincha tizim ishlab chiquvchilari foydalanuvchilarga kompyuter bilan o'zaro aloqa qilish imkonini beruvchi interfeysni ham yaratadilar.
Albatta, ilovalar va tizimlarni ishlab chiquvchi bo'limlari dasturiy ta'minot muhandisligi sohasida mavjud bo'lgan yagona ikkita lavozim emas. Boshqa umumiy rollarga mobil ishlab chiquvchilar, ilovalar arxitektorlari, sifatni ta'minlash bo'yicha tahlilchilar va ma'lumotlar bazasi ma'murlari kiradi.
Dasturiy ta'minot muhandislari uchun ba'zi umumiy ish unvonlari quyidagilarni o'z ichiga oladi:
•Ilovalar arxitektori • Ilovalar ishlab chiquvchi
•Kompyuter ilovalari muhandisi • Ma'lumotlar bazasi ma'muri
•Mobil dasturchi • Dastur menejeri
•Dasturchi • Loyiha rahbari
•Sifat kafolati bo'yicha tahlilchi • Dastur muhandisi
•Dasturiy ta'minot sifati muhandisi • Tizim tahlilchisi
•Tizimlarni ishlab chiquvchi
2) Dasturiy ta’minot nima?
Dasturiy ta'minot - bu kompyuterlarni boshqarish va muayyan vazifalarni bajarish uchun ishlatiladigan ko'rsatmalar, ma'lumotlar yoki dasturlar to'plami. Bu kompyuterning jismoniy tomonlarini tavsiflovchi apparat ta'minotiga qarama-qarshidir. Dasturiy ta'minot - bu qurilmada ishlaydigan ilovalar, skriptlar va dasturlarga murojaat qilish uchun ishlatiladigan umumiy atama. Uni kompyuterning o'zgaruvchan qismi deb hisoblash mumkin, apparat esa o'zgarmas qismidir.
Dasturiy ta'minotning ikkita asosiy toifasi amaliy dasturiy ta'minot va tizim dasturiy ta'minotidir. Ilova - bu muayyan ehtiyojni qondiradigan yoki vazifalarni bajaradigan dasturiy ta'minot. Tizimli dasturiy ta'minot kompyuterning texnik vositalarini ishga tushirish uchun mo'ljallangan va ilovalarning ustida ishlash uchun platformani ta'minlaydi.
Dasturiy ta'minotning boshqa turlariga dasturiy ta'minot ishlab chiquvchilari kerak bo'lgan dasturlash vositalarini ta'minlaydigan dasturiy ta'minot kiradi; tizim dasturiy ta'minoti va ilovalar o'rtasida joylashgan o'rta dastur; va kompyuter qurilmalari va tashqi qurilmalarini boshqaradigan haydovchi dasturlari.
Dastlabki dasturiy ta'minot ma'lum kompyuterlar uchun yozilgan va u ishlaydigan apparat bilan sotilgan. 1980-yillarda dasturiy ta'minot floppi disklarda, keyinchalik CD va DVD disklarida sotila boshlandi. Bugungi kunda ko'pgina dasturiy ta'minotlar Internet orqali sotib olinadi va to'g'ridan-to'g'ri yuklab olinadi. Dasturiy ta'minotni sotuvchining veb-saytlarida yoki ilovalar xizmati provayderining veb-saytlarida topish mumkin.
|
1 мustaqil ta’lim ish hisoboti Fan “Dasturiy injineringga kirish” Guruh : di22-11 Talaba : Qo’chqorov A. Rahbar : Qayumov. A. A. Samarqand-2024 y. Nazariy savollarga javob

|
1 мustaqil ta’lim ish hisoboti Fan “Dasturiy injineringga kirish” Guruh : di22-11 Talaba : Qo’chqorov A. Rahbar : Qayumov. A. A. Samarqand-2024 y. Nazariy savollarga javob
|
bet | 1/6 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 421,21 Kb. | | #256182 |
Bog'liq Dasturiy injineringa kirish amaliy 1-mustaqil ish
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI
TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
"Dasturiy injiniring" kafedrasi
№ 1 - мustaqil ta’lim ish hisoboti
Fan “Dasturiy injineringga kirish”
Guruh :DI22-11
Talaba : Qo’chqorov A.
Rahbar : Qayumov.A.A.
Samarqand-2024 y.
Nazariy savollarga javob:
1)Dasturiy injiniring tushunchasi ta’rifini ayting.
Dasturiy ta'minot muhandisligi - bu dasturiy ta'minotni loyihalash, ishlab chiqish, sinovdan o'tkazish va texnik xizmat ko'rsatish bilan shug'ullanadigan kompyuter fanining bo'limi. Dasturiy ta'minot muhandislari oxirgi foydalanuvchilar uchun dasturiy echimlarni yaratish uchun muhandislik tamoyillari va dasturlash tillari bilimlaridan foydalanadilar.
Dasturiy ta'minot muhandislari kompyuter o'yinlarini, biznes ilovalarini, operatsion tizimlarni, tarmoqni boshqarish tizimlarini va o'rta dasturlarni loyihalashtiradi va ishlab chiqadi - mavjud bo'lgan ko'plab martaba yo'llarining bir nechtasini nomlash uchun.
Dasturiy ta'minot muhandisi sifatidagi martaba deyarli har qanday sohada, jumladan, yirik va kichik biznesda, davlat idoralarida, notijorat tashkilotlarida, sog'liqni saqlash muassasalarida va boshqalarda ishlash imkoniyati bilan qiziqarli va qiyin bo'lishi mumkin. Texnologiyalar rivojlanishda davom etar ekan, dasturiy ta'minot ishlab chiquvchilarga bo'lgan ehtiyoj ortib bormoqda. Ko'pgina kompaniyalar, shuningdek, uydan ishlaydigan dasturiy ta'minot muhandislarini yollashga o'tishmoqda, bu esa moslashuvchanlikni oshirish va sohaga kirish uchun ko'proq imkoniyatlar yaratish imkonini beradi.
Dasturiy injineringdagi ish faoliyat turlari(kasblar):
Dasturiy ta'minot muhandisligi bo'yicha kasb imkoniyatlari avtomobillar, aviatsiya, ma'lumotlarni boshqarish, telekommunikatsiya, zavod nazorati, robototexnika, mudofaa va xavfsizlik sohasidagi yangi texnologiyalar bilan bog'liq. Dasturiy ta'minot muhandislari kompyuter o'yinlari, biznes ilovalari, operatsion tizimlar, tarmoqni boshqarish tizimlari va boshqalarni ishlab chiqishi mumkin. Dasturiy ta'minot muhandisi sifatida ishlash uchun ko'pincha bakalavr yoki undan yuqori daraja talab qilinadi.
Dasturiy ta'minot muhandisligi bo'yicha ikkita keng tarqalgan ish ilovalarni ishlab chiquvchilar va tizimlarni ishlab chiquvchilardir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1 мustaqil ta’lim ish hisoboti Fan “Dasturiy injineringga kirish” Guruh : di22-11 Talaba : Qo’chqorov A. Rahbar : Qayumov. A. A. Samarqand-2024 y. Nazariy savollarga javob
|
-savol.Chiziqli bashoratli kodlash

|
-savol.Chiziqli bashoratli kodlash
|
bet | 15/35 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 9,66 Mb. | | #249839 |
Bog'liq Raqamli YN20-savol.Chiziqli bashoratli kodlash
Chiziqli bashoratli kodlash (LPC) bu chiziqli bashoratli modelda raqamli nutq signallarini ifodalovchi vositadir. Bu asosan audio signallarni qayta ishlash, nutq sintezi, nutqni aniqlash va hokazolarda qo‘llaniladi.
Chiziqli bashoratlash joriy namuna oldingi namunalarning chiziqli birikmasiga asoslangan degan fikrga asoslanadi. Tahlil oldingi namunalarning chiziqli funksiyasi sifatida diskret vaqt signalining qiymatlarini baholaydi.
Spektral yig‘ilish chiziqli bashoratli modelning ma’lumotlaridan foydalangan holda siqilgan shaklda taqdim etiladi. Buni matematik tarzda quyidagicha ifodalash mumkin:
Bunda:
S(n) - joriy nutq namunasi
k – maxsus belgilab olingan namuna
p – eng so‘nggi qiymat
αk bashoratlovchi koeffitsient
S(n−k) - oldingi nutq namunasi
Chiziqli bashoratli kodlash uchun bashorat qiluvchi koeffitsient qiymatlari joriy nutq namunalari va chiziqli bashorat qilinganlar orasidagi chekli oraliqdagi kvadratik farqlar yig‘indisini minimallashtirish yo‘li bilan aniqlanadi.
Bu past bit tezligida nutqni kodlash uchun juda foydali usul hisoblanadi. Chiziqli boshoratli kodlash usuli tez furye o‘zgartirishi (FFT) usuliga juda yaqin.
21-savol.Multiplekslash va uning turlari
Multiplekslash usuli bir nechta signallarni umumiy muhit (vosita) orqali bitta signalga aralashtirishni o‘z ichiga oladi. Agar bu signallar tabiatan analog bo‘lsa, jarayon analog multiplekslash deb nomlanadi. Raqamli multiplekslash - bu raqamli signallarning multiplekslash jarayoni.
Multiplekslash birinchi bo‘lib paydo bo‘lgan paytda telefon aloqasi ham mavjud bo‘lgan. Bitta sim orqali yuborish uchun bir nechta signallar birlashtirildi. Aloqa kanali multiplekslash jarayoni orqali bir qancha mantiqiy kanallarga bo‘linadi, ularning har biri ma’lum bir xabar signali yoki ma’lumotlar oqimini tashish uchun mo‘ljallangan bo‘ladi. Multiplekslash qurilmasi ba’zan MUX deb ataladi. De-multiplekslash - bu bir kanal bir nechta kanallarga bo‘lingan qabul qilgichdagi jarayonni tavsiflash uchun ishlatiladigan atama. Demultiplekslash qurilmasi DEMUX deb ataladi.
Quyidagi rasmda Multiplekslash (MUX) va Demultiplekslash (DEMUX) ni aks etgan. Ularning asosiy qo‘llanilishi sohasi aloqa sohasi hisoblanadi,
|
| |
Nazorat ishi № 6 - Xxi asr – Aql zakovat, ma’naviyat va bilimdonlik asri bo’ladi

|
Xxi asr – Aql zakovat, ma’naviyat va bilimdonlik asri bo’ladi
|
bet | 18/48 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125422 |
Bog'liq 5 9 matematikadan yozma ish.Nazorat ishi № 6
I variant
1.Ifodani soddalashtiring: .
2. Ifodani soddalashtiring: .
3. Tenglamani yeching:
4. Ifodaning qiymatini toping:
5.Ikkita ketma-ket musbat juft sonlar kvadratlari ayirmasi 28 ga teng. Bu sonlarni toping.
II variant
1. Ifodani soddalashtiring: .
2. Ifodani soddalashtiring: .
3. Tenglamani yeching:
4. Ifodaning qiymatini toping:
5. Ikkita ketma-ket musbat toq sonlar kvadratlari ayirmasi 32 ga teng. Bu sonlarni toping.
Nazorat ishi № 7
I variant
1. Ifodaning qiymatini toping: , bu yerda ; .
2. Kasrni qisqartiring: а) ; b)
3.Binoni isitish uchun 15 tonna ko’mir zahira qilindi. Bu zahiradan 3 tonnasi ishlatildi. Qolgan ko’mir 60 kunga yetishi uchunkuniga o’rtacha qancha kilogrammdan ishlatish kerak?
4. Metropoliten eskalatorining uzunligi 120 m. Eskalatorning tezligi 0,8 m/s bo’lsa, eskalatorga qadam qo’ygan kishi necha sekundda vestibulga ko’tariladi?
5. Bir tekis harakat qilayotgan jismning bosib o’tgan yo’li - formula bilan aniqlanadi, bu yerda - jism tezligi, - harakat vaqti. va ni alohida qolgan kattaliklar orqali ifodalang.
II variant
1. Ifodaning qiymatini toping: , bu yerda ; .
2. Kasrni qisqartiring: а) ; b) .
3. Binoni isitish uchun 20 tonna ko’mir zahira qilindi, Bu zahiradan 5 tonnasi ishlatildi. Qolgan ko’mir 50 kunga yetishi uchun kuniga o’rtacha qanchadan ishlatish kerak?
4. Metropoliten eskalatorining uzunligi 120 m. Eskalatorning tezligi 0,8 m/s bo’lsa, eskalatorda 0,4 m/sekund tezlik bilan yurib ketayotgan kishi necha sekundda vestibulga ko’tariladi?
5. formulada - jismning tezligini, - bir tekis harakat qilayotgan jismning bosib o’tgan yo’lini (kilometrlarda), - harakat vaqtini anglatadi (soatlarda). va ni alohida qolgan kattaliklar orqali ifodalang.
|
| |
Nazorat ishi № 7 - Xxi asr – Aql zakovat, ma’naviyat va bilimdonlik asri bo’ladi

|
Xxi asr – Aql zakovat, ma’naviyat va bilimdonlik asri bo’ladi
|
bet | 37/48 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125422 |
Bog'liq 5 9 matematikadan yozma ish.Nazorat ishi № 7
I variant
1.Qo’shish formulasi yordamida hisoblang:
а) ; b) .
2. Ifodani soddalashtiring: .
3.Agar va bo’lsa, ni hisoblang.
4. Ifodani soddalashtiring: .
5. Ifodani soddalashtiring: .
II variant
1. Qo’shish formulasi yordamida hisoblang:
а) ; b) .
2. Ifodani soddalashtiring: .
3. Agar va bo’lsa, ni hisoblang.
4. Ifodani soddalashtiring: .
5. Ifodani soddalashtiring: .
IV CHORAK Algebra IX sinf
Yozma ish № 8
I variant
1. Ustaxona yanvarda 106 ta mahsulot, keyingi har bir oyda avvalgisidan 12 ta ortiq mahsulot tayyorladi. Iyun oyida ustaxona nechta mahsulot tayyorlagan?
2. Jism birinchi sekundda 12m ga, keyingi har bir sekundda avvalgisidan 3 m ortiq masofaga siljidi. Yarim soatda jism qanday masofani bosib o’tgan?
3. Agar va bo’lsa, geometrik progressiyaning birinchi hadini toping.
4. Agar va bo’lsa, geometrik progressiyaning dastlabki yettita hadining yig’indisini toping.
5. Agar bo’lsa, arifmetik progressiyaning birinchi hadi va ayirmasini toping.
II variant
1. Ustaxona yanvarda 106 ta mahsulot, keyingi har bir oyda avvalgisidan 12 ta ortiq mahsulot tayyorladi. Dekabr oyida ustaxona nechta mahsulot tayyorlagan?
2. Erkin tushayotgan jism birinchi sekundda bosib o’tgan yo’lini , formula bilan topiladi, bu yerda g . Chuqurlikka tushayotgan jismning birinchi 10 sekund ichida bosib o’tgan masofani toping.
3. Agar , bo’lsa, geometrik progressiyaning birinchi hadini toping.
4. Agar va bo’lsa, geometrik progressiyaning dastlabki yettita hadining yig’indisini toping.
5. Agar bo’lsa, arifmetik progressiyaning birinchi hadi va ayirmasini toping.
|
| |