nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Insonparvarlik hissini tarbiyalash

|
Insonparvarlik hissini tarbiyalash
|
bet | 26/48 | Sana | 16.06.2021 | Hajmi | 230,41 Kb. | | #15083 |
Insonparvarlik hissini tarbiyalash. Maktabgacha yoshdagi bolalarda tarbiyalanadigan axloqiy xususiyatlar, xulq-atvor qoidalari orasida insonparvarlik hissi muhim o‘rin tutadi. Insonparvarlik hissi axloq normalari va qoidalarini o‘rgatish asosida rivojlanadi.Buning uchun bolalarni yaxshi ishlami qilishga o‘rgatib boorish kerak. Insonparvarlikni tarbiyalashda bolalaming yoshini e’tiborga olish zarur. Kichik bolaga yaxshi bo‘l deganingiz bilan yaxshi bo‘lib qolmaydi, chunki yaxshilik bilan yomonlikni to ‘g‘ri tahlil qilishga uning hayotiy tajribasi yetishmaydi. Bu yoshdagi bolalami yaxshi ishlar qilishga o‘rgatiladi: yiqilib tushgan bolani turg‘azib qo‘yishga yordam berish, uning ustki kiyimlarini qoqib q o ‘yish,yupatish, o‘simlik va hayvonlami parvarish qilish, o‘yinchog‘ini o‘rtog‘iga berib turish, tik turgan kishiga joy ko‘rsatish, eng muhimi boshqalarga ko‘rsatgan xizmatidan xursand bo‘lishga o‘rgatish.
|
| |
Birinchisi - Xasanova gulnoza ilxom qizi

|
Xasanova gulnoza ilxom qizi
|
bet | 32/48 | Sana | 16.06.2021 | Hajmi | 230,41 Kb. | | #15083 |
Birinchisi badiiy ertakni yaxlit va tugallangan estеtik ob'еkt sifatida qabul qilishni tashkil etish bilan bog’liq. Bolalar aynan bir ertakga ko’p marta duch kеladilar, tarbiyachi uni takror o’qiydi, mazkur ertakni sahnalashtirishni, diafilmlar va vidеofilmlar namoyishini tashkil etadi. Bolalar shе'rni yoddan o’qiydilar (yaxlit yoki qisman), bunda ular o’qishning ifodaliligini sahnalashtirish elеmеntlari bilan kuchaytiradilar. Guruhda bolalarga yoqib qolgan kitobdan bеmalol foydalanish mumkin bo’lgan sharoitni yaratish zarur. Bunda tarbiyachining o’ziga qanday kitoblar yoqishini bolalarga haqqoniy bildirishi juda muhimdir.
Ikkinchi yo’nalish ayrim badiiy obrazlarni o’zgartirish va bir nеchta obrazlarni sintеz qilish jarayonida bolalarda tasavvurni rivojlantirish uchun zarur sharoitlar yaratishni ko’zda tutadi. Bu asalarni o’xshashlik yoki qarama-qarshilik asosida guruhlash, obrazlarning ular faoliyatining turli ko’rinishlarida rivojlantirish tufayli amalga oshirilishi mumkin. Illyustratsiya bolaga xarakat rivojini ko’zatib borish va matnni tushunish imkonini bеruvchi asosiy tayanch vositalardan biri hisoblanadi. Shu munosabat bilan turli badiiy usullarda va tеxnikalarda bajarilgan yuqori badiiy ahamiyatli qiziqarli illyustratsiyalardan foydalanish zarur. Biroq, uch-to’rt yoshli bolalarning o’ziga hos xususiyatlari tufayli ko’pincha shunday vaziyat yuzaga kеladiki, bunda sur’at matnni bеzamaydi, aksincha matn sur’atga jon baxsh etadi. Shuning uchun ayrim ertaklar bolaning tasavvurini, badiiy nutqni tinglash va qabul qilish qobiliyatini rivojlantirish uchun albatta, ko’rish tayanchlarisiz taqdim etilishi lozim. Ayniqsa, bu obrazlari yuqori darajada noaniq bo’lgan va obrazlari yuqori darajada ifodali bo’lgan (folklor shе'rlarining kichik shakllari) ertaklarga taalluqlidir.
Yuqorida sanab o’tilgan rivojlantirish vazifalarini amalga oshirishda bolalarda quyidagi qobiliyatlar shakllantirilishi lozim:
|
| |
Vatanparvarlikni, Vatanga muhabbatni tarbiyalash

|
Vatanparvarlikni, Vatanga muhabbatni tarbiyalash
|
bet | 28/48 | Sana | 16.06.2021 | Hajmi | 230,41 Kb. | | #15083 |
Vatanparvarlikni, Vatanga muhabbatni tarbiyalash. Vatanga muhabbat eng chuqur hislardan biridir. Bizning davlatimizda Vatanga muhabbat hissi baynalminalchilik hissi bilan uyg‘unlashib ketgan. Vatanga muhabbat hissi maktabgacha yoshdagi bolalarda kattalar tomonidan bolalaming ruhiy taraqqiyotini, ular tafakkurining aniq va obrazliligini e’tiborga olgan holda ma’lum izchillik bilan tarbiyalanib boriladi. Shuning uchun bu yoshdagi bolalarda Vatanga muhabbat hissini, ularga yaqin va tanish bo‘lgan aniq faktlar,yorqin misollar orqali tarbiyalab boriladi.
|
| |
Windows nt® Server

Windows NT® Server 1
White Paper By R. Dan Thompson IV and Randy McLaughlin 1
Introduction 1
MS Browsing Overview 1
Microsoft Network Browser System 1
How Servers Manage Browsing for Microsoft Networking 2
How Servers Announce Themselves in Microsoft Networks 6
NetBIOS Special Names 7
Samples of NetBIOS Special Names 8
How Clients Receive Browser Information 10
Microsoft TCP/IP and Name Resolution 11
NetBIOS over TCP/IP 11
WAN Browsing with WINS on an IP Network 14
Troubleshooting Browsing 15
For More Information 19
Appendix A: Browsing in a Switched Environment 19
Appendix B: The Multihomed Windows NT Browser 20
Appendix C: Windows NT Printer Browsing 21
Appendix D: Windows NT Browser Components 23
Appendix E: Windows NT Browser Registry Options 24
Appendix F: windows NT Browser Error Codes 27
Appendix G: Network Layers Involved in Browsing 32
MAC Layer 32
Network Layer 32
NetBIOS Layer 32
SMB Layer 33
Appendix H: Windows NT Browser Protocol Frames 34
Server Type Field 35
Host Announcement Frame 35
Local Master Announcement Frame 37
Domain / Work Group Announcement Frame 38
Announcement Request Frame 39
Election Frame 39
Become Backup Frame 40
Get Backup List Request Frame 40
Get Backup List Response Frame 41
Master Announcement Frame 41
Reset Browser State Frame 41
Understanding the operation of the browser services available on Microsoft operating systems is critical in effective troubleshooting. For example, the browser service relies on broadcasts when gathering information locally and needs the services of WINS or other name-resolution methods to pass a browse list to remote networks. The details of this process and the methods used are presented in this paper.
This paper should dispel some common misunderstandings about the browse list. The presence or lack of a computer name in the browse list does not give a clear indication of the computer’s status on the network. A delay in gathering a browse list may occur due to various circumstances; however, a system can typically be contacted directly even though it cannot be found in Network Neighborhood. A system missing from the browse list should not be a cause for immediate concern, unless the system is consistently missing.
Although the primary focus of this paper is to give network administrators an understanding of browser architecture, it also deals with troubleshooting situations where the browse list is inaccurate or unavailable.
Baynalmilal tarbiya - Xasanova gulnoza ilxom qizi

Baynalmilal tarbiya. Respublikamizda turli millat vakillari yashaydi. Shuning uchun maktabgacha yoshdagi bolalarda baynalmilalchilik, xalqlar do‘stligi hislarini tarbiyalab borish muhim ahamiyatga ega.Maktabgacha yoshdagi bolalarni baynalmilalchilik ruhida tarbiyalash asosida ularda boshqa millat va xalqlarga ijobiy munosabat,turli xalqlar hayotiga qiziqish hissini paydo qilish maqsadi yotadi. Bunday his-tuyg‘ularni rivojlantirish, asosan, taqlid qilish orqali mukammallashib boradi. Maktabgacha yoshdagi bolalarga baynalmilalchilik his-tuyg‘ularini shakllantirishda qardosh millat vakillari bilan uchrashuvlar o‘tkazish, maxsus mashg‘ulotlarda ularning urf-odatlari, madaniyati, san’ati, tabiati to‘g‘risidagi adabiyotlarni o‘qib berish, suhbat o‘tkazish, rasmlar ko‘rsatish, diafilmlar namoyish etish, turli millat bolalari hayoti to‘g‘risidagi hikoyalami o‘qib berish foydali bo‘ladi.
Umuman olganda maktabgacha yoshdagi bolalarni axloqiy tarbiyalash ularda sabr qanoatlilik, sahiylik, shijoat, muloyimlik,sirini saqlay bilishlik, kamtarlik, ilm – ma'rifatli bo’lish, adolatlilik, do’stlik, vafodorlik, mehribonlik,rostgo'ylik, mehnatsevarlik kabi ijobiy sifatlari shakllanadi.
|
OKning inverslamaydigan ulanishi - Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tkazgichlarda...

|
Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tkazgichlarda kontakt xodisalari. Reja
|
bet | 56/56 | Sana | 02.06.2024 | Hajmi | 1,75 Mb. | | #259295 |
Bog'liq Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tOKning inverslamaydigan ulanishi. Inverslaydigan ulanishda kirish signali OKning inverslamaydigan kirishiga uzatiladi, inverslaydigan kirishga esa R1 va R2 bo‘luvchi rezistorlar orqali kuchaytirgich chiqishidan teskari aloqa signali uzatiladi (7 - rasm).
7 – rasm.
, .
Bu yerdan , ya’ni .
Ko‘rinib turibdiki, bu yerda chiqish signali kirish signaliga sinfaz.
Agar OK invers kirish bilan qisqa tutashgan bo‘lsa, bu koeffitsiyent birga teng bo‘ladi. Bunday sxemalar inverslamaydigan qaytargichlar deb ataladi va yagona qobiqda bajarilgan bir necha kuchaytirgich ko‘rinishidagi alohida integral mikrosxemalar ko‘rinishida bir varakayiga ishlab chiqariladi.
Qaytargichda qo‘llanilagan OK turi uchun maksimal kirish qarshiligi va minimal chiqish qarshiligi amalga oshiriladi. OK asosidagi qaytargich, ixtiyoriy biror qaytargich kabi (emitter yoki istok), muvofiqlashtiruvchi bosqich sifatida ishlatiladi.
Nazorat savollari
1. Sodda va komplementar emitter qaytargichlarda bajarilgan chiqish bosqichlari nimasi bilan farqlanadilar ?
2. O‘zgarmas tok kuchaytirgichi, keng polosali va tanlov kuchaytirgichi ta’riflarini keltiring.
3. Kuchaytirgichlarning chastota xossalari qanday parametrlar bilan
baholanadi ?
4. Kuchaytirgich dreyfi nima va u nima hisobiga yuzaga keladi ?
5. Kuchaytirgich bosqichlarida kuchlanish sathini siljitish qurilmalari nimaga uchun hizmat qiladi ?
6. Differensial kuchaytirgich nima ?
7. Nima uchun differensial kuchaytirgich sxemasiga barqaror tok generatori kiritiladi ?
8. Qanday kuchlanishlar sinfaz deyiladi ?
9. DKning qaysi kirishiga “inverslamaydigan” va “inverslaydigan” kirish nomlari berilgan ?
10. Nima sababli DKda ikki qutbli manba qo‘llaniladi ?
11. OK deb nimaga aytiladi ?
12. OK asosiy funksional qismlari qanday ?
13. Ideal OKga ta’rif bering.
14. OKning uch xil ulanish sxemasini keltiring.
|
| |
p-n o‘tishning teshilish turlari - Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tkazgichlarda...

|
Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tkazgichlarda kontakt xodisalari. Reja
|
bet | 7/56 | Sana | 02.06.2024 | Hajmi | 1,75 Mb. | | #259295 |
Bog'liq Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘t10.4 p-n o‘tishning teshilish turlari. p-n o‘tishning elektr parametrlari. Metall-yarimo‘tkazgich o‘tishlar. Geteroo‘tishlar.
Teskari ulangan p-n o‘tish tokining keskin ortishiga mos keluvchi kuchlanish teshilish kuchlanishi UTYeSh deb ataladi. Teshilishni ikki xil mexanizmi mavjud: elektr va issiqlik. Ikkala holda ham tokning keskin o‘sishi p-n o‘tish sohasida EZTlarning qo‘shimcha generatsiyasi bilan bog‘liq. Elektr teshi-lishda zaryad tashuvchilar soni kuchli elektr maydon ta’sirida, issiqlik teshilishda esa, atomlarda bo‘ladigan termik generatsiya hisobiga ortadi.
Elektr teshilish mexanizmi ikki xil tabiatga ega: ko‘chkili va tunnel.
Ko‘chkili teshilish. Elektron yoki kovak yarimo‘tkazgich atomi bilan to‘qnashib uni ionlashtiradi. Buning uchun u elektr maydon ta’sirida erkin yugurish uzunligida yarimo‘tkazgichning taqiq-langan zonasi energiyasidan katta energiya olib ulgurgan bo‘lishi lozim.
Zaryad tashuvchi elektr maydon ta’sirida yetarli kinetik energiya to‘plagandan so‘ng, atom bilan to‘qnashadi va undan valent elektronni urib chiqarib o‘tkazuvchanlik zonasiga o‘tkazadi. Zarba natijasida generatsiyalangan elektron – kovak juftlik ham maydon ta’sirida to‘qnashganda ionlashtirish jarayonida ishtirok etadi. Jarayon ko‘chkisimon ortadi va teskari tokning keskin ortishiga olib keladi. p-n o‘tishdan ketayotgan n2 zaryad tashuvchilarni o‘tishga kirayotgan n1 zaryad tashuvchilar soniga nisbati ko‘chkili ko‘payish koeffitsiyenti deb ataladi. Uni baholash uchun quyidagi approksimatsiyadan foydalaniladi:
. (25)
Bu yerda, m – yarimo‘tkazgich materialiga va baza soha turiga bog‘liq parametr, n – kremniy va p – germaniy uchun m =5, p – kremniy va n – germaniy uchun m =3.
p-n o‘tishdagi elektr maydon kuchlanganligining o‘rtacha qiymati . Bu yerda o‘tish kengligi l .2) va (6) formulalar yordamida topiladi. Ko‘chkili teshilish kuchlanishi UTYeSh qiymati yarimo‘tkazgich taqiqlangan zona kengligi ortishi va kiritmalar konsentratsiyasi kamayishi bilan ortib boradi. Amalda teshilish rejimida p-n o‘tish teskari tokining teskari kuchlanish bilan quyidagi empirik bog‘liqligidan foydalaniladi:
. (26)
Turli yarimo‘tkazgich materiallar uchun v=2÷6.
Ko‘chkili teshilishda M va ITYeSK larning UTYeSK ga bog‘liqligi 6-rasmda keltirilgan.
7-rasm. Ko‘chkili teshilishda M va ITYeSK larning UTYeSK ga bog‘liqligi.
|
| |
Mavzu: To’lqin optikasidan geometrik optikaga o’tish Reja Reja Optik. Yorqinlik

|
Mavzu: To’lqin optikasidan geometrik optikaga o’tish Reja Reja Optik. Yorqinlik
|
bet | 1/3 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 6,82 Kb. | | #120282 |
Bog'liq Mavzu To’lqin optikasidan geometrik optikaga o’tish Reja Reja O-genderi.org
Mavzu: To’lqin optikasidan geometrik optikaga o’tish Reja Reja Optik. Yorqinlik
Mavzu: To’lqin optikasidan geometrik optikaga o’tish Reja Reja 1. Optik. Yorqinlik. 2. To’lqin optikasi OptikYorug'likning tarqalishini va uning moddalar bilan o'zaro ta'sirini o'rganadigan fizikaning bir bo'limi. Yorug'lik elektromagnit nurlanishdir va ikkilamchi xususiyatga ega. Ba'zi hodisalarda yorug'lik o'zini elektromagnit to'lqin kabi tutadi, boshqalarda - fotonlar yoki yorug'lik kvantlarining maxsus zarralari oqimi kabi. To'lqin optikasi yorug'likning to'lqin xususiyatlari, kvant - kvant bilan shug'ullanadi. Yorqinlik- foton oqimi. To'lqin optikasi nuqtai nazaridan yorug'lik to'lqini - bu kosmosda tarqaladigan elektr va magnit maydonlarining tebranish jarayoni. Optik yorug'lik to'lqinlari, asosan infraqizil, ko'rinadigan, ultrabinafsha bilan shug'ullanadi. Elektromagnit to'lqin sifatida yorug'lik quyidagi xususiyatlarga ega (ular Maksvell tenglamasidan kelib chiqadi) Kuchlanish vektorlari elektr maydoni E, magnit maydon H va to'lqinlarning tarqalish tezligi V o'zaro perpendikulyar va o'ng qo'l tizimini tashkil qiladi. Kuchlanish vektorlari elektr maydoni E, magnit maydon H va to'lqinlarning tarqalish tezligi V o'zaro perpendikulyar va o'ng qo'l tizimini tashkil qiladi. E va H vektorlari bir xil fazada o'zgarib turadi. To'lqinli optika - optikaning yorug'lik to'lqinlarining elektromagnit tabiatiga qarab tarqalishini tavsiflovchi qismi. To'lqin optikasi doirasida Maksvell nazariyasi shovqin, difraktsiya, qutblanish va boshqalar kabi optik hodisalarni oddiygina tushuntirishga imkon berdi. 17-asrning oxirida. nurning ikkita nazariyasi shakllandi: to'lqin (R. Xuk va X. Gyuygens tomonidan ilgari surilgan) va korpuskulyar (uni I. Nyuton ilgari surgan). To'lqinlar nazariyasi yorug'likni elastik mexanik to'lqinlarga o'xshash to'lqin jarayoni sifatida qabul qiladi. Korpuskulyar (kvant) nazariyasiga ko'ra yorug'lik - bu mexanika qonunlari bilan tavsiflangan zarralar (korpuskulalar) oqimi.
|
| |
Tunnel teshilish - Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tkazgichlarda kontakt xodisalari. Reja

|
Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tkazgichlarda kontakt xodisalari. Reja
|
bet | 8/56 | Sana | 02.06.2024 | Hajmi | 1,75 Mb. | | #259295 |
Bog'liq Ma’ruza. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xossalari. Yarimo‘tTunnel teshilish. Teskari tok hosil bo‘lishida termo-generatsiya natijasida hosil bo‘lgan EZTlardan tashqari r – sohaning valent zonasidan n – sohaning o‘tkazuvchanlik zonasiga tunnel o‘tuvchi elektronlar ham qatnashishi mumkin. Elektron-larning o‘z energiyasini o‘zgartirmasdan (izoenergetik) potensial to‘siq orqali sizib o‘tishi tunnel o‘tish deb ataladi. Tunnel o‘tish bo‘lishi uchun ikkita shart bajarilishi zarur:
a) potensial to‘siq kengligi d ≤ 10 nm bo‘lishi, ya’ni p+-n+ - sohalarda kiritmalar konsentratsiyasi 5∙1018 sm-3 dan yuqori bo‘lmog‘i lozim;
b) teskari kuchlanish ta’sirida energetik zonalar shunday surilsinki, p – sohaning to‘ldirilgan valent zonasi qarshisida n – sohaning o‘tkazuvchanlik zonasi to‘ldirilmagan sathlari yotsin.
Teskari kuchlanish bo‘sag‘aviy kuchlanishdan katta bo‘lgan (UTYeS > UBO‘S) holda p+-n+ - o‘tishning energetik diagrammasi 8-rasmda keltirilgan. Bunda elektronning 1-nuqtadan 2-nuqtaga tunnel o‘tishi strelka bilan ko‘rsatilgan. r – yarimo‘tkazgichning valent zonasidagi elektron EZT emas ekanligini ta’kidlab o‘tamiz. U n – yarimo‘tkazgichning o‘tkazuvchanlik zonasiga o‘tgandan keyingina o‘zini EZTdek tutadi. Shunday qilib, valent elektronning r – sohadan n –sohaga tunnel o‘tishi natijasida teskari tok qiymatiga ulush qo‘shuvchi elektron-kovak juftligi generatsiyalanadi.
8-rasm. Teskari kuchlanish berilganda p+-n+ - o‘tishning
energetik diagrammasi.
O‘tkazuvchanlik elektronlarining n – yarimo‘tkazgichdan r – yarimo‘tkazgich valent zonasi vakant (bo‘sh) sathlariga tunnel o‘tishi elektron-kovak juftliklarning rekombinatsiyalanishiga va o‘z navbatida, teskari tokning kamayishiga olib keladi. Elektron-kovak juftliklarining generatsiyalanish jadalligi rekombinatsiyalanish jadalligiga nisbatan ancha yuqori. Teskari kuchlanish ortishi bilan tunellashuv intervali (oralig‘i) va undagi elektron-lar soni ortishi hisobiga tunnel tok keskin ortadi.
Tunnel teshilish teskari tokining teskari kuchlanish UTYeSK ga bog‘liqligi ko‘chkili teshilishdagiga o‘xshash bo‘lib, tikligi kichikroqdir.
p-n o‘tishning issiqlik teshilishi undan teskari tok oqqanida issiqlik yetarlicha sochilmasligi natijasida p-n o‘tish qizib ketishi hisobiga yuz beradi. Qizish teskari tok qiymatini oshiradi, natijada, p-n o‘tish yanada ko‘proq qiziydi, oqibatda p-n o‘tish ishdan chiqadi.
p-n o‘tishning differensial qarshiligi va sig‘imi uning muhim elektr parametrlari hisoblanadi.
|
| |
Kiritish – chiqarishning tizimli qurilmalari

|
Kiritish – chiqarishning tizimli qurilmalari
|
bet | 3/7 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 17,46 Kb. | | #139472 |
Bog'liq Ma’ruza №2 Kompyuterlarni tashkil etilishi tamoillari va klassif-fayllar.orgKiritish – chiqarishning tizimli qurilmalari - bu shundek qurilmalarki, ular kompyuterning ishlashi va parallel xamda ketma-ket interfeyslar orqali standart tashqi qurilmalar bilan muloqat qilishga uchun zarurdir. Ular ona platada joylashtirilgan bo‘lishi mumkun va shuningdek kengaytirish platasida xam joylashtirilgan bo‘lishi mumkun.
Kengaytirish platasi tizimli magistral slotlariga (raz’mlariga) o‘rnatiladi va opnrativ xotira xamda kiritish/chiqarish qurilmasini o‘z tarkibiga olishi mumkun. Ular boshqa qurilmalar bilan axborot almashuvini shinadan dasturiy almashuv ish tartibida, uzulish ish tartibida va XBEB ish tartiblarida amalga oshirishi mumkun. Shuningdek shinani egallash imkoniyati xam ko‘zda tutilgan, yani qandaydir vaqtga shinadan barcha tizimli qurilmalarni to‘liq uzib qo‘yish.
Arxitekturaning muxum xususiyati.
Ushbu arxitekturaning muxum xususiyati – bu uning ochiqligi, yani kompyuterga qo‘shimcha qurilmalarning ulanish imkoniyati, tizimli qurilmalarni xamda turli kengaytirish platalarini. Ochiqligi shundan iboratki, foydalanuvchining dasturlarini kompyuterning dasturiy ta’minotining xoxlangan bosqichida oddiy o‘rnatilishi etiborga olingan.
Kompyuterning asosiy funksional ko‘rsatgichlari
1.Tizimli plataning unumdorligi, tezligi, takt chastotasi va mikroprotsessorning takt chastotasi.
2.Mikroprotsessorning va interfeysning kod shinalari.
3.Tizimli, maxalliy va tashqi interfeyslarning turlari.
4.Operativ xotiraning sig‘imi va turi.
5.Kesh-xoiraning mavjudligi, sig‘imi va turi.
6. Qattiq diskli jamlovchining sig‘imi va turi.
7.CD va DVD ning sig‘imi va turi.
8.Vidiomonitor va vidioadapter turi.
9.Printerning mavjudligi va turi.
Kompyuterning asosiy funksional ko‘rsatgichlari
10. Modemning mavjudligi va turi.
11.Multimediali audio- va video vositalarning mavjudligi va turi.
12.Operatsion tizim turi va mavjud dasturiy ta’minoti.
13.Kompyuterning boshqa turlari bilan apparat va dasturiy mosligi.
14.Xisoblash tarmog‘ida ishlash imkoniyati.
15.Ko‘p masalali ish tartibida ishlash imkoniyati.
16.Ishonchliligi.
17.Narxi.
18.O‘lchami va og‘irligi.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Millatlararo korporatsiyalar reja: Transmilliy korporatsiyalarning vujudga kelishi va...

|
Millatlararo korporatsiyalar reja: Transmilliy korporatsiyalarning vujudga kelishi va ular faoliyatining mohiyati
|
bet | 2/2 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 52,94 Kb. | | #256822 |
Bog'liq MILLATLARARO KORPORATSIYALARFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Ataniyazov J., Alimardonov E. “Xalqaro moliya munosabatlari”. Darslik. T.: Oʻzbekiston faylasuflari
2. milliy jamiyati. 2014 y. – 432 b.
3. Kotelkin S. Mejdunarodnie finansi. Uchebnik. – M.: Magistr, 2015. – 688 s.
4. Sviridov O., Lisochenko A. Mejdunarodnie finansi. – Rostov n/D.: Feniks, 2015. – 395 s.
5. http://www.worldbank.org – (Jahon banki rasmiy veb sayti).
6. http://www.imf.org – (Xalqaro valyuta fondi rasmiy veb sayti).
7. http://www.ebrd.org – (Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki rasmiy veb sayti).
8. Oʻzbekiston Respublikasining Konstitusiyasi. –T.: “Oʻzbekiston”. 2008.
9. Karimov I.A. Oʻzbekiston: milliy istiqlol, iqtisod, siyosat, mafkura. 1-jild. -T.: “Oʻzbekiston”, 1996.
10. Karimov I.A. Bizdan ozod va obod Vatan qolsin. 2-jild. –T.: “Oʻzbekiston”, 1996.
11. Karimov I.A. Vatan sajdagoh kabi muqaddasdir. 3-jild. –T.: “Oʻzbekiston”, 1996.
12. Karimov I.A. Bunyodkorlik yoʻlidan. 4-jild. –T.: “Oʻzbekiston”, 1996.
13. Karimov I.A. Yangicha fikrlash va ishlash – davr talabi. 5-jild. –T.: Oʻzbekiston, 1997.
14. Karimov I.A. Xavfsizlik va barqaror taraqqiyot yoʻlidan. 6-jild. –T.: “Oʻzbekiston”, 1998.
15. Karimov I.A. Biz kelajagimizni oʻz qoʻlimiz bilan quramiz. 7-jild. –T.: “Oʻzbekiston”, 1999.
|
| |
Unumdorlik, tezlik, takt chastota

|
Unumdorlik, tezlik, takt chastota
|
bet | 4/7 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 17,46 Kb. | | #139472 |
Bog'liq Ma’ruza №2 Kompyuterlarni tashkil etilishi tamoillari va klassif-fayllar.orgUnumdorlik, tezlik, takt chastota. Zamonaviy kompyuterlarning unumdorligini odatda sekundiga millionlab operatsiyani bajarishi bo‘yicha o‘lchanadi. O‘lchov birligi bo‘lib quyidagilar xizmat qiladi:
MIPS (MIPS – Millions Instruction Per Second) – qayd qilingan vergul (nuqta) shaklida ifodalangan sonlar ustidagi operatsiyalar uchun;
Mflops (MFLOPS – Millions of Floating point Operation Per Second) - suruluvchi vergul (nuqta) shaklida ifodalangan sonlar ustidagi operatsiyalar uchun;
Kompyuter unumdorligini xisoblashda kamroq quyidagi o‘lchov birliklaridan foydalaniladi:
Kflops (KFLOPS - KILOFLOPS) unumdorligi pas kompyuterlar uchun qandaydir o‘rtacha mingta sonlar ustidagi operatsiyalarni bjarish;
Gflops (GFLOPS - GIGAFLOPS) – suruluvchi vergul (nuqta) shaklida ifodalangan sonlar ustida sekundiga milliard operatsiyani bajarish.
Kompyuter klassifikatsiyasi
ishlash tamoili;
element asosi ;
vazifasi;
xisoblash jarayonining tashkillashtirilish usuli;
o‘lchami va xisoblash quvvati;
imkoniyatlari;
dasturlarni parallel bajarish imkoniyati bo‘yicha
Kompyuterlar quyidagi turlarga ajratiladi
Ishlash tamoili bo‘yicha xisoblash mashinalarni katta uchta guruxga ajratish mumkun: Ishlash tamoili bo‘yicha xisoblash mashinalarni katta uchta guruxga ajratish mumkun:
analogli (uzuluksiz)
raqamli
aralash (gibrid).
Хисоблаш машиналари
АХМ
ГХМ
РХМ
Raqamli xisoblash mashinasi (RXM), yoki kompyuter diskret ko‘rinishda ifodalangan, aniqrog‘i raqamli shaklda ifodalangan axborot bilan ishlaydi.
U
U
t
t
Узлуксиз шаклда
Рақамли импульс шаклида
|
| |
Vazifasi bo‘yicha kompyuterlarni uch guruxga ajratish mumkun

|
Vazifasi bo‘yicha kompyuterlarni uch guruxga ajratish mumkun
|
bet | 6/7 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 17,46 Kb. | | #139472 |
Bog'liq Ma’ruza №2 Kompyuterlarni tashkil etilishi tamoillari va klassif-fayllar.orgVazifasi bo‘yicha kompyuterlarni uch guruxga ajratish mumkun
universal (umumiy masalalarga mo‘ljallangan);
muammoga yo‘naltirilgan;
maxsuslashtirilgan.
Хисоблаш машиналари
Унверсал
Муаммога йўналтирилган
Махсуслаштирилган
Universal kompyuterlar juda turli muxandislik, texnik, iqtisodiy, matematik axborot va shu kabi masalalarni yechish uchun mo‘ljallangan. Universal kompyuterlar juda turli muxandislik, texnik, iqtisodiy, matematik axborot va shu kabi masalalarni yechish uchun mo‘ljallangan. Universal kompyuterlarning xususiyatlari quydagilardan iborat:
yuqori unumdorlilik;
ishlov beriladigan axborotlarning turlarining ko‘pligi: ikkilik, o‘nlik, belgilik – ular katta oraliqda o‘zgaradi va ular yuqori aniqlikda ifodalanadi;
bajariladigan operatsiyalarining ro‘yxati keng, arifmetik, mantiqiy va maxsus;
operativ xotira sig‘imi katta;
axborotni kiritish-chiqarish tizimi rivojlangan, turli xildagi tashqi qurilmalarni ulashni taminlaydi.
Muammoga yo‘naltirilgan kompyuterlar ancha tor doiradagi masalalarni yechish uchun, odatda texnologik obektlarni va jaroyonlarni boshqarishga, nisbattan katta bo‘lmagan axborotlarni yig‘ish, qayd qilish va ishlov berishga, nisbattan murakkab bo‘lmagan algoritmlarga ishlov berishga mo‘ljallangan. Ularda universal kompyuterlarga nisbattan apparat va dasturiy resurslari chegaralangandir. Muammoga yo‘naltirilgan kompyuterlar ancha tor doiradagi masalalarni yechish uchun, odatda texnologik obektlarni va jaroyonlarni boshqarishga, nisbattan katta bo‘lmagan axborotlarni yig‘ish, qayd qilish va ishlov berishga, nisbattan murakkab bo‘lmagan algoritmlarga ishlov berishga mo‘ljallangan. Ularda universal kompyuterlarga nisbattan apparat va dasturiy resurslari chegaralangandir. Maxsuslashtirilgan kompyuterlar ma’lum darajadagi tor doiradagi masalalarni yechish uchun yoki qatiy gurux funksiyalarni joriy etishga mo‘ljallangan. Kompyuterni bunday tor yo‘naltirilishi ularning tarkibini aniq maxsuslashtirishga imkon beradi, ishlashining yuqori unumdorligini va ishonchliligini saqlagan xolda ularning murakkabligini va narxini jiddiy kamaytirish mumkun. Maxsuslashtirilgan kompyuterlarga quydagilarni kiritish mumkun, masalan, maxsus vazifalar uchun dasturlanuvchi mikroprotsessorlar; aloxida murakkab bo‘lmagan texnik qurilmalarni va jaroyonlarni boshqarishning mantiqiy vazifasini bajaruvchi adapter va kontrollerlar; xisoblash tizimlarining qismlarini moslovchi va ulovchi qurilmalar.
|
| |
Uzulishlar kontrolleri - Ma’ruza №2 Kompyuterlarni tashkil etilishi tamoillari va klassifikatsiyasi

|
Ma’ruza №2 Kompyuterlarni tashkil etilishi tamoillari va klassifikatsiyasi
|
bet | 2/7 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 17,46 Kb. | | #139472 |
Bog'liq Ma’ruza №2 Kompyuterlarni tashkil etilishi tamoillari va klassif-fayllar.orgUzulishlar kontrolleri tizimli magistralning apparat uzulishlarini protsessorni apparat uzulishiga o‘zgartirib beradi va uzulish vektorining manzilini beradi. Uzulish kontrollerining barcha vazifalarini bajarish ish tartiblarini protsessor tomonidan ish boshlanishidan oldin dasturiy beriladi.
Xotiraga bevosita ega bo‘lish (XBEB) kotrolleri XBEB so‘rovlarini tizimli magistraldan qabul qiladi, uni protsessorga uzatadi, so‘ng protsessor tomonidan magistral berilgach xotira bilan kiritish/chiqarish qurilmasi o‘rtasida axborot jo‘natish amalga oshiriladi. XBEB kontrollerining barcha vazifalarini bajarish ish tartiblarini protsessor tomonidan ish boshlanishidan oldin dasturiy beriladi. Kompyuterlarda joylashtirilgan uzulish va XBEB kontrollerlarini ishlatilishi kengaytirish platasida qo‘llaniladigan apparatlarni jiddiy soddalashtirishga imkon beradi.
Qayta tiklash kontrolleri shina orqali maxsus qayta tiklash sikllarni o‘tkazish yo‘li bilan davriy ravishda dinamik operativ xotiradagi axborotni yangilab turadi. Qayta tiklash sikli vaqtida u shinaning xo‘jayini (beruvchi) bo‘lib qoladi.
Qayta tiklash kontrolleri shina orqali maxsus qayta tiklash sikllarni o‘tkazish yo‘li bilan davriy ravishda dinamik operativ xotiradagi axborotni yangilab turadi. Qayta tiklash sikli vaqtida u shinaning xo‘jayini (beruvchi) bo‘lib qoladi.
Axborot baytlarini joyini o‘zgartiruvchi 16-razryadli va 8-razryadli qurilmalar o‘rtasida axborot almashuviga xamda butun so‘zlarni yoki aloxida baytlarni jo‘natishga yordam beradi.
Real vaqt soati va taymer sanoq qurilma – bu qurilma vaqt va kunlarni ichki nazorat qilish uchun va shuningdek vaqt oraliqlarni dasturiy taminlab turishga, chastotani dasturiy berishga va xokazolarga xizmat qiladi.
Kiritish – chiqarishning tizimli qurilmalari - bu shundek qurilmalarki, ular kompyuterning ishlashi va parallel xamda ketma-ket interfeyslar orqali standart tashqi qurilmalar bilan muloqat qilishga uchun zarurdir. Ular ona platada joylashtirilgan bo‘lishi mumkun va shuningdek kengaytirish platasida xam joylashtirilgan bo‘lishi mumkun. |
| |
Ma’ruza №2 Kompyuterlarni tashkil etilishi tamoillari va klassifikatsiyasi - bet 7

|
Ma’ruza №2 Kompyuterlarni tashkil etilishi tamoillari va klassifikatsiyasi
|
bet | 7/7 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 17,46 Kb. | | #139472 |
Bog'liq Ma’ruza №2 Kompyuterlarni tashkil etilishi tamoillari va klassif-fayllar.orgMaxsuslashtirilgan kompyuterlar ma’lum darajadagi tor doiradagi masalalarni yechish uchun yoki qatiy gurux funksiyalarni joriy etishga mo‘ljallangan. Kompyuterni bunday tor yo‘naltirilishi ularning tarkibini aniq maxsuslashtirishga imkon beradi, ishlashining yuqori unumdorligini va ishonchliligini saqlagan xolda ularning murakkabligini va narxini jiddiy kamaytirish mumkun. Maxsuslashtirilgan kompyuterlarga quydagilarni kiritish mumkun, masalan, maxsus vazifalar uchun dasturlanuvchi mikroprotsessorlar; aloxida murakkab bo‘lmagan texnik qurilmalarni va jaroyonlarni boshqarishning mantiqiy vazifasini bajaruvchi adapter va kontrollerlar; xisoblash tizimlarining qismlarini moslovchi va ulovchi qurilmalar. O‘lchami va xisoblash quvvati bo‘yicha kompyuterlarni quyidagi guruxlarga bo‘lish mumkun: O‘lchami va xisoblash quvvati bo‘yicha kompyuterlarni quyidagi guruxlarga bo‘lish mumkun:
juda katta (supperkompyuterlar);
katta;
kichik;
juda kichik (mikrokompyuterlar).
Yuqori parallelli KPXT bir necha turlardan iborat:
1.Magistralli (konveyerli) KPXT, ularda protsessorlar ishlov beriladigan axborotlar oqimi bilan bir vaqtning o‘zida turli operatsiyalarni bajaradilar. Bunday KPXT larni turlarga ajratish bo‘yicha qabul qilingan tamoiliga asosan, ular ko‘pmarttali oqimli buyuruq va bir martta oqimli axborot tizimlariga.
2.Vektorli KPXT, ularda barcha protsessorlar bir vaqtning o‘zida turli axborotlar bilan bitta buyuruqni bajaradilar – bir martali buyuruq oqimi ko‘p martali axborotlar oqimi bilan.
3.Matritsali KPXT, ularda mikroprotsessorlar bir vaqtning o‘zida ishlov berilishi kerak bo‘lgan ketma-ket axborotlar oqimi bilan turli operatsiyalar bajaradilar – ko‘p marttali buyuruqlar oqimi ko‘p martali axborotlar oqimi.
http://fayllar.org
|
| |
Texnologiyalari: muammo va yechimlar mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy

Texnologiyalari: muammo va yechimlar mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy
Download
0,54 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
16.12.2023
Hajmi
0,54 Mb.
#120235
Download
0,54 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Texnologiyalari: muammo va yechimlar mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy
Download
0,54 Mb.
Matnni ko'rish
Fazaviy sinxronizm bajarilmagandagi IGG tenglamalarini yechish

|
Fazaviy sinxronizm bajarilmagandagi IGG tenglamalarini yechish
|
bet | 4/4 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 131,95 Kb. | | #260602 |
Bog'liq Ikkinchi garmonika generatsiyasi va uning tenglamalariFazaviy sinxronizm bajarilmagandagi IGG tenglamalarini yechish
Bunday holda, jarayonning muhim parametri kogerentlik uzunligi bilan o‘zaro ta’sir nochiziqli uzunligining nisbati hisoblanadi. 10.21- rasmda miqdorlarning turli nisbatlari uchun IGG amplitudasining nisbiy qiymatini
a2 (z)/ a1 (0) kristallning uzunligi bo‘yicha o‘zgarishi keltirilgan.
10.3-rasmdagi egri chiziqlar quyidagi munosabatlar uchun keltirilgan:
;
;
.
10.3-rasm. IGG amplitudasining nisbatii a2 (z)/a1 (0) kristallning uzunligi bo‘yicha o‘zgarishi turli nisbatlari uchun keltirilgan.
Shunday qilib, ikkinchi garmonika generatsiyasi jarayonini ko‘rib chiqish natijasida quyidagicha xulosalarga kelamiz:
1. Ideal holda (fazaviy sinxronizm sharti bajarilganda, ) IGG jarayonining samaradorligi 30% ni tashkil etishi mumkin (10.3-rasmdagi 1-egri chiziq). Boshqacha aytganda, asosiy nurlanishning energiyasini IG nurlanish energiyasiga to‘liq aylantirish mumkin.
2. Muhitga kirishda hosil bo‘lgan IG maydon nurlanishining kichik amplitudasi ham umumlashtirilgan fazani qamrab oladi va uning barqarorligiga mos keladigan qiymati ga teng.
3. Real hollarda sinxronizm sharti bajarilmaganda (10.3-rasmdagi 2,3,4-egri chiziqlar) IGG jarayoni amplitudasi uzunlik bo‘ylab o‘zgarishi ossilyatsion xarakteriga ega bo‘lib, IGG jarayonining samaradorligi kam va uning o‘zgarishi nisbatga bog‘liq .
|
| |
Xulosa qilib shuni aytish mumkin, IGG jarayonining samaradorligini oshirish uchun 3 ta faktga e’tiborni qaratish lozim

|
Xulosa qilib shuni aytish mumkin, IGG jarayonining samaradorligini oshirish uchun 3 ta faktga e’tiborni qaratish lozim
|
bet | 2/4 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 131,95 Kb. | | #260602 |
Bog'liq Ikkinchi garmonika generatsiyasi va uning tenglamalariXulosa qilib shuni aytish mumkin, IGG jarayonining samaradorligini oshirish uchun 3 ta faktga e’tiborni qaratish lozim.
1) - ikkinchi tartibli singdiruvchanligi katta bo‘lgan tenzor kattalikni eng katta effektiv komponentini tanlash;
2) Lazer nurlanishining intensivligi I10 katta bo‘lishi;
3) oldingi aytilgan 2 ta banddagi shartlarni qanoatlantiradigan fazaviy sinxronizm shartining bajarilishini ta’minlash, kristalni dispersion xususiyatidan kelib chiqib tanlash lozim.
. Bir jinsli muhitlarda statsionar ikkinchi garmonika generatsiyasi tenglamasining analitik yechimi
IGG uchun mavjud va katta ahamiyatga ega, chunki u boshqa nochiziqli optik muammolarni ko‘rib chiqishda foydali bo‘lgan bir qator fundamental natijalarni olish imkonini beradi. Lazer nurlanishi maydonining kompleks amplitudasi quyidagicha ifodalanadi
, (10.13)
bu yerda - mos ravishda haqiqiy amplituda va faza real funksiyalar. (10.13) tizimni qayta yozamiz:
, (10.14)
.
Endi kompleks ) amplitudalardan haqiqiy amplituda va fazalarga o‘tamiz, shundan keyin tizim quyidagi shaklni oladi:
, (10.15)
,
bunda umumlashgan faza deb ataladigan kattalikni belgilaymiz va munosabatdan foydalanib
quyidagi tizimni olamiz:
,
. (10.16)
Tenglamalarni haqiqiy va mavhum qismlarga ajratib va
tenglikni hisobga olib, biz nihoyat uchta noma’lum real funksiyalar uchun, - o‘zaro ta’sir qiluvchi maydonlarning amplitudalari va umumlashtirilgan fazasi uchun mos ravishda quyidagi tizimni olamiz:
,
(10.17)
.
Hosil boʻlgan sistema chegara shartlarini hisobga olgan holda va boshqa qoʻshimcha shartlarsiz oʻziga xos yechimga ega boʻlib, uni har qanday shartlarda ham sonli usul bilan yechish mumkin. Biroq analitik yechimni olish uchun qo‘shimcha taxminlar qilish va ushbu tenglamalar tizimini soddalashtirishga imkon beradigan bir qator mulohazalarni ko‘rib chiqamiz.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Xulosa qilib shuni aytish mumkin, IGG jarayonining samaradorligini oshirish uchun 3 ta faktga e’tiborni qaratish lozim
|
AMALIYOTGA YO‘LLANMA - Amaliyotga yo‘llanma amaliyot o‘tadigan joyga borganda ma’muriyatga topshiriladi. «Telekommunikatsiya...

AMALIYOTGA YO‘LLANMA
Amaliyot o‘tadigan joyga borganda ma’muriyatga topshiriladi.
«Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasb ta’limi» fakultet_3_ bosqich 301-20-AKTKT guruh talabasi __________ _____________________
(ismi, familiyasi, otasining ismi)
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU Samarqand filiali ishlab chiqarish amaliyoti o‘tishi uchun____________Samarqand_________shahar _______________________
____________________________________
(tashkilot nomi)
2023 yil _____19 iyundan 2023 yil _______29 iyulgacha_____________ muddatga yo‘llaydi.
Asos:___ 15.06.2023-y __№ _77_____ son buyrug‘i. 2023 yil _________________________
“TTKT” fakulteti dekani ____________________________U.X.Narzullayev________
TATU SF talabasining amaliyot o‘tadigan tashkilotga o‘tganligi to‘g‘risida
BILDIRISH
____________________________________fakultet _____ bosqich_____ guruh talabasi
_______________________________________2023 yil__________________________ga
____________________________________________________________________________
_____________________adresda _____________son 2023 yil _______________________
____son buyrug‘iga asosan ________________so‘m oylik maosh bilan _________________
vazifaga tayinlansin ______________________________________________adres buyicha
turar joy bilan ta’minlansin.
____________________________________________ amaliyotga tashkilotdan rahbar qilib
tayinlansin.
Tashkilot ma’muriyati_________________________________________________________
(imzo)
Talabaning imzosi ____________________________________________________________
2023 yil _________________________________
|
Foydalanilgan adabiyotlar - O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim,fan va inNovatsiyalar vazirligi

|
O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim,fan va inNovatsiyalar vazirligi
|
bet | 6/6 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #114678 |
Bog'liq MaxkamovFoydalanilgan adabiyotlar:
1.Yusufbekov N.R., Muqammedov B.Е., Gulomov SH.M. Texnologik jarayonlarni boshqarish sistemalari. Toshkent. "O`qituvchi", (85 - 102 b).
|
2.Usmonov A.U., SHomurodova D.M. Avtomatika asoslari. Toshkent. "O`qituvchi", (42 - 51 b).
|
3.Muxammedov B.E. Metrologiya, texnologik parametrlarni o`lchash usullari va asboblari. Toshkent. "O`qituvchi
|
4.Yusufbekov N.R. va boshqalar. Avtomatika va ishlab chiqarish protsesslarining avtomatlashtirilishi. Toshkent. "O`qituvchi", (67 - 82 b).
|
5.B.E.Muhamedov Metrologiya. Texnologik ko’rsatkichlarini o’lchash usullari va asboblari Toshkent, - O’qituvchi.
6.SHoyunusov Sh.SH. Issiqlik texnika o’lchovlari fanidan ma‘ruza matnlari. ToshDTU.
7.SHoyunusov Sh.SH., Raximdjanov R.T. Issiqlik texnika o’lchovlari fanidan tajriba ishlari uchun-uslubiy qo’llanma. ToshDTU.
Internet saytlar
1.www.bibliofond.ru
2.www.stroy-podskazka.ru
3.www.electroengineer.ru
4.www.kipia.info
5.www.kipia.ru
6.www.ziyonet.uz
7.www.elibrary-book.ru
|
| |
2-Amaliy mashg’ulot Piroliz va kreking jarayonlarini o‘rganish Peja

2-Amaliy mashg’ulot Piroliz va kreking jarayonlarini o‘rganish Peja
Download
326,3 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/7
Sana
13.01.2024
Hajmi
326,3 Kb.
#136887
Download
326,3 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
2-Amaliy mashg’ulot Piroliz va kreking jarayonlarini o‘rganish Peja
Download
326,3 Kb.
Matnni ko'rish
“UMUMIY O’RTA TA’LIM MAKTABLARIDA MADANIY MUHITNI YARATISHNING PEDAGOGIK

|
“UMUMIY O’RTA TA’LIM MAKTABLARIDA MADANIY MUHITNI YARATISHNING PEDAGOGIKBog'liq o-qituvchi-innovatsion-pedagogik-faoliyatining-xususiyatlari
“UMUMIY O’RTA TA’LIM MAKTABLARIDA MADANIY MUHITNI YARATISHNING PEDAGOGIK
TEXNOLOGIYALARI: MUAMMO VA YECHIMLAR” MAVZUSIDAGI RESPUBLIKA ILMIY-AMALIY
ANJUMANI, MAY 15-16, 2023
6
O‘qituvchining innovatsion faoliyati quyidagilarni o‘z ichiga oladi: innovatsiyalarni tahlil
qilish va baholash, kelajakdagi harakatlar maqsadlari va tushunchalarini shakllantirish, ushbu
rejani amalga oshirish va tahrirlash, samaradorlikni baholash.
Mashhur olim V. A. Slasteninning tadqiqotlarida o‘qituvchining innovatsion
qobiliyatining asosiy fazilatlari qayd etilgan.
Bularga quyidagi xususiyatlar kiradi:
- SHaxsning ijodiy va motivatsion yo‘nalishi. Bular qiziquvchanlik, ijodiy qiziqish; ijodiy
yutuqlarga intilish; etakchilikka intilish; o‘zini takomillashtirishga intilish;
- Ijodkorlik. Bu fantaziya, gipoteza; stereotiplardan xalos bo‘lish, xavf, tanqidiy fikrlash,
baholash qobiliyati, o‘zini-uzi kuzatish
(introspeksiya), aks ettirish;
- Kasbiy faoliyatni baholash. Bular ijodiy faoliyat metodologiyasini o‘zlashtirish,
pedagogik tadqiqot usullarini o‘zlashtirish, muallifning konseptual faoliyati texnologiyasini
yaratish, nizolarni ijodiy engish qobiliyati, ijodiy faoliyatda hamkorlik, o‘zaro yordam va
boshqalar;
- O‘qituvchining individual qobiliyatlari. Bular ijodiy faoliyat, qat’iyatlilik, o‘ziga
ishonch, mas’uliyat, halollik, rostgo‘ylik, o‘zini tuta bilish va boshqalar.
V. A. Slasteninning innovatsion faoliyat sohasidagi tadqiqotlari o‘qituvchilarning
innovatsiyalarga tayyorligi mezonlarini aniqlash imkonini beradi:
* innovatsiya zarurligini anglash;
* ijodiy faoliyat bilan shug‘ullanishga tayyorlik;
* shaxsiy maqsadlarning innovatsion faoliyat muvofiqligiga erishish;
* ijodiy muvaffaqiyasizliklarni engishga tayyorlik;
* innovatsiyalarga texnologik tayyorgarlik darajasi;
* kasbiy mustaqillikning innovatsiyalarga ta’siri;
* pedagogik aks ettirish qobiliyati;
Innovatsion jarayonlarni, ularning funksiyalarini, rivojlanish qonuniyatlarini, ularni
amalga oshirish mexanizmlari va texnologiyalarini, boshqaruv tamoyillarining pedagogik
asoslarini o‘rganish maktabda o‘quv jarayonini, zamonaviy pedagogika va psixologiya yutuqlari
asosida jahon darajasidagi standartlarni tashkil etishga imkon beradi.
Ijodkor o‘qituvchi yuzaga chikkan muammolarni hal etish yuzasidan muntazam ravishda
chora qidiradi. O‘z faoliyati uslubini metod va yo‘llarini uzluksiz ravishda takomillashtirib
boradi.
Xulosa qilib shuni aytish mumkinki, zamonaviy o‘qituvchi kelajak bunyodkori, yangi
pedagogik va axborot texnologiyalarning tadqiqotchisi, foydalanuvchisi va targ‘ibotchisidir.
Uning o‘qituvchilik faoliyatidagi kasbiy kompetentligi shiddat bilan rivojlanayotgan davr
talablariga mos kelsagina, yuksak bilimli raqobatbardosh mutaxassislar yaratilishiga zamin
yaratiladi.
|
| |
Krеking - 2-Amaliy mashg’ulot Piroliz va kreking jarayonlarini o‘rganish Peja

|
2-Amaliy mashg’ulot Piroliz va kreking jarayonlarini o‘rganish PejaBog'liq 9-ma\'ruza. Gaz kimyosiKrеking. Krеking jаrаyonidа yuqоri haroratdа qaynaydigаn nеft
frаksiyasining kаttа mоlеkulаlаri kichik mоlеkulаlаrgа аjrаlаdi, nаtijаdа bеnzin vа
аlkеnlаr hosil bo’lаdi. Krеking 3 turgа bo’linadi: gidrоkrеking, kаtаlitik krеking vа
tеrmik krеking.
1) Gidrоkrеking. Bu jаrаyondа krеkinglаnаyotgаn frаksiya judа yuqоri
bоsim vа vоdоrоd ishtirоkidа qizdiriladi. Buning nаtijаsidа yirik mоlеkulаlаr
pаrchаlаnаdi, vоdоrоd birikishi sоdir bo’lаdi vа kichik o’lchamdаgi to’yingan
mоlеkulаlаr hosil bo’lаdi. Gаzоyl vа og’ir frаksiyalаrdаn bеnzin оlish uchun
gidrоkrеking jаrаyoni qo’llаnilаdi.
2) Tеrmik krеking. Yumshoq yoki qattiq pаrаfinlаrni tеrmik krеkingi
sаnоаtdа n-C
5
-C
20
uglеvоdоrоdli оlеfinlаr оlish uchun qo’llаnilаdi. Tехnоlоgiyasi
bo’yicha
bu ishlаb chiqаrish nеft mahsulotlаri pirоlizi vа tеrmik krеkingа
o’xshaydi
. Pаrchаlаnish trubkаli pеchlаrdа 550
0
C
dа оlib bоrilаdi. Оlеfinlаrni hosil
bo’lishini ko’pаytirish uchun suv bugi qo’llаnilаdi. Oraliq rеаksiyalаrni оldini оlish
uchun krеking jаrаyoni 20-25% pаrаfinlаr hosil bo’lguncha оlib bоrilаdi vа еngil
frаksiyalаr аjrаtilgаndаn so’ng, yanа jаrаyongа qаytаrilаdi.
Krеking jаrаyonidа 20% gаchа gаz vа suyuq uglеvоdоrоdlаr (C
5
vа yuqоri)
shuningdеk 1-2% kоks hosil bo’lаdi. Suyuq uglеvоdоrоd mahsulotlаri kаttа
qiziqish
uygоtаdi, ulаrni gаzdаn аjrаtish vа haydash nаtijаsidа turli frаksiyalаr
оlinаdi.
Pаrаfinni krеking jаrаyoni nаtijаsidа hosil bo’lgаn suyuq mahsulotlаr frаksiya
tаrkibini quyidаgi mа’lumоtlаr оrqаli ko’rish mumkin, %:
140
0
C
gаchа (C
5
-C
8
)..............20
140-180
0
C
gаchа (C
9
- C
10
).....10-15
180-240
0
C (C
11
- C
13
).......... 11-13
240-320
0
Cg
аchа (C
14
- C
18
)....14-16
Bu frаksiyalаrdаgi оlеfinlаr miqdori 70-80% tashkil qiladi. Ulаrdаn 90-95%
z
аnjir охiridа qo’shbog’i bo’lgаn оlеfinlаr, yani α-оlеfinlаr tashkil qiladi, sirt-fаоl
m
оddаlаr sintеzidа ulаr muhim o’rinni egаllаydi.
|
| |
Komprimirlash, tozalash va quritish

tarkibidagi atsetilenni 17-reaktorda palladiy katalizatori
ishtirokida selektiv
gidrirlash jarayoniga uchratiladi.
18-kolonnaning yuqori qismidan tayyor mahsulot - etilen, pastki
qismidan esa
etan ajratiladi va piroliz jarayoniga qaytariladi. 16-kolonnaning kub mahsuloti
tarkibidan propan-propilen fraksiyani ajratish uchun 19-ajratish kolonnasiga
o‘tkaziladi. Ushbu kolonnaning yuqori qismidan 17-
reaktorga Сз fraksiya
gidrirlash jarayoniga yo‘naltiriladi, u yerda uni propin (metilatsetilen) va
propadiendan (allen) tozalanadi. Propan va propilenni ajratish 20-kolonnada
amalga oshiriladi. Propan-propilen kolonnasi mahsulotidan
butan-buten fraksiyasi
21-debutanizatorda ajratiladi.
21-kolonnaning kub qoldig‘i komprimirlash bosqichida ajratilgan suyuq
uglevodorodlar bilan birga 22-depentanizator kolonnasiga o‘tkaziladi, ushbu
kolonnaning yuqori qismidan C5 fraksiya, pastki
qismidan esa pirokondensat
olinadi. Hosil boMgan vodorod fraksiyasi gidrirlash reaktorlarida qo‘llaniladi va
benzol olish qurilmasiga yo‘naltiriladi.
Uglevodorodlarni
termik parchalash jarayoni bir qator elementar
reaksiyalardan iborat bo‘lib, ular bir vaqtda va ketma-ket sodir bo‘ladi. Ushbu
reaksiyalarni uchta guruhga ajratish mumkin:
a)
destruksiya
reaksiyalari, ular to‘yinmagan uglevodorodlar hosil
bo‘lishi bilan sodir bo‘ladi:
С
2
Н
6
→ C
2
H
2
+ H
2
2C
2
H
6
→ C
2
H
4
+ 2CH
4
C
2
H
4
→ C
2
H
2
+ H
2
C
3
H
8
→СзН
6
+ H
2
СзН
8
→ C
2
H
4
+ CH
4
b)
kondensatsiya va polimerlanish reaksiyalari, ushbu reaksiyalar
natijasida molekulalar yiriklashadi va smolalar hosil bo‘ladi:
CH
4
+ C
2
H
4
→C
3
H
8
2C
2
H
4
→
C
4
H
8
C
2
H
2
+ C
2
H
4
→C
4
H
6
C
4
H
8
+ H
2
→C
4
H
10
3C
2
H
2
→С
6
Н
6
v) koks va vodorod hosil boiishi bilan sodir boMadigan to‘g‘ri molekulyar
parchalanish reaksiyalari:
С
2
Н
6
→ 2C + 3H
2
CH
4
→C + 2H
2
2C
2
H
6
→ 2CH
4
+ H
2
+ C
2
H
2
C
3
H
8
→2CH
4
+
С
Birinchi guruhga kiruvchi reaksiyalar asosiy hisoblanadi, chunki ular tayyor
mahsulot etilen hosil boiishi bilan sodir boiadi. Ikkinchi va uchinchi guruh
reaksiyalari bir vatda sodir bo‘ladi va ular oraliq reaksiyalar hisoblanadi.
) K
аtаlitik krеking - 2-Amaliy mashg’ulot Piroliz va kreking jarayonlarini o‘rganish Peja

g
аzlаr hosil bo’lаdi. Kаtаlitik krеikng nаtijаsidа оlingаn gаzоyildаn sаjа vа
n
аftаlin, og’ir gаzоyildаn esа yuqоri sifаtli «ignаsimоn» kоks оlinаdi.
Аlyumоsilikаt kаtаlizаtоrlаri tаbiiy vа sintеtik bo’lаdi: tаbiiygа lоylаr misоl
bo’lаdi, sintеtik kаtаlizаtоrlаr sintеz yo’li bilаn оlinаdi.
Аlyumоsilikаt kаtаlizаtоrlаri g’ovaksimоn mоddаlаr bo’lib sirt yuzаsi 100-
600 m
3
/g ib
оrаt
D
аstlаb, tаbiiy fаоl lоy-mоntmоrillоnitdаn (H
2
Al
2
Si
4
O
12
.2H
2
O)
f
оydаlаnilgаn. Sintеtik аlyumоsilikаt kаtаlizаtоrlаr аmоrf strukturаgа egа. Ulаrni
sint
еz qilish
uchun suyuq shishа Na
2
O.3Si
О
2
v
а Al
2
(S
О
4
)
3
bir-birig
а tа’sir
ettiril
аdi. Buning nаtijаsidа аlyumоsilikаt nаtriy gidrоzоli Na
2
O . Al
2
S0
3
.21SiO
2
hosil
bo’lаdi, kеyinchаlik u gidrоgеl хоligа o’tadi.
Alkil
аrоmаtik uglеvоdоrоdlаrni kаtаlitik krеkingi
tеrmik krеkingdаn farq
qiladi
. Bundа alkil zаnjiri uzilmаydi, bаlki dеalkillаsh nаtijаsidа аrоmаtik
uglеvоdоrоd vа оlеfin hosil bo’lаdi. N-prоpilbеnzоlni kаtаlitik krеkingi nаtijаsidа
bеnzоl vа prоpilеn, tеrmik krеkingdа esа tоluоl vа etilеn hosil bo’lаdi:
Kаtаlitik krеking jаrаyonigа quyidаgi аsоsiy fаktоrlаr tа’sir etаdi: kаtаlizаtоr
хоssаsi, хоm-аshyo sifаti, harorat, kаtаlizаtоr vа хоm-аshyoni o’zaro tа’sir vaqti,
kаtаlizаtоrni qo’llash muddаti.
Kаtаlitik krеking jаrаyonining sаnоаt qurilmalаri bir nеchа turgа bo’linadi:
1)
harakat
chаn qatlamdаn ibоrаt yirik grаnulаlаngаn kаtаlizаtоrni (o’rtacha
o’lchami 2-5 mm)
2) pоrоshоksimоn kаtаlizаtоr qatlamli (120-150mkm);
3) to’g’ri
rеаktоrli (lift turidаgi).
Sаnоаtdа eng ko’p qo’llаnilаdigаn usullаrdаn biri 2-chi usuldir. Bu usulni
flyuid-
jаrаyon dеyilаdi. Bu jаrаyondа mikrоsfеrik kаtаlizаtоr qo’llаnilаdi, u havo
yoki
bug’dа muаllаq holatdа turаdi.
Neyron tarmoqlarda faollashtirish funksiyalari va ulardan foydalanish

Neyron tarmoqlarda faollashtirish funksiyalari va ulardan foydalanish
Download
0,82 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
14.05.2024
Hajmi
0,82 Mb.
#230938
Download
0,82 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Neyron tarmoqlarda faollashtirish funksiyalari va ulardan foydalanish
Download
0,82 Mb.
Matnni ko'rish