Matnlarni aniqlovchi dasturiy ta’minotni o’rnatish va ishlatish

|
Matnlarni aniqlovchi dasturiy ta’minotni o’rnatish va ishlatish
|
bet | 1/12 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 79,8 Kb. | | #99696 |
Matnlarni aniqlovchi dasturiy ta’minotni o’rnatish va ishlatish
Matnlarni aniqlovchi dasturiy ta’minotni o’rnatish va ishlatish
Asboblar dasturiy ta'minoti yoki dasturlash tizimlari - bu dasturlash tilida yangi dasturlarni ishlab chiqishni avtomatlashtirish tizimlari. Eng umumiy holatda tanlangan dasturlash tilida (tizimli dasturlash tili) dastur yaratish uchun quyidagi komponentlar bo'lishi kerak: 1. Dasturning dastlabki kodi bilan fayl yaratish uchun matn muharriri. 2. Kompilyator yoki tarjimon. Manba matni kompilyator dasturi yordamida oraliq obyekt kodiga tarjima qilinadi. Katta dasturning dastlabki kodi bir nechtadan iborat modullar(manba fayllar). Har bir modul ob'ekt kodi bilan alohida faylga kompilyatsiya qilinadi, keyin uni bitta birlikka birlashtirish kerak. 3. Ob'ekt modullarini bog'laydigan va chiqishda ishlaydigan dasturni yaratuvchi bog'lovchi yoki assembler - bajariladigan kod. Bajariladigan kod - bu dastur yaratilgan operatsion tizimga ega bo'lgan har qanday kompyuterda ishga tushirilishi mumkin bo'lgan to'liq dastur. Qoida tariqasida, natijada olingan fayl .EXE yoki .COM kengaytmasiga ega. 4. So'nggi paytlarda Windows ilovalarini yaratishga yo'naltirilgan vizual dasturlash usullari (skript tillaridan foydalanish) keng tarqaldi. Ushbu jarayon tezkor dizayn muhitida avtomatlashtirilgan. Bunday holda, maxsus tahrirlovchilar yordamida sozlangan tayyor vizual komponentlar qo'llaniladi. Vizual dizayn uchun eng mashhur muharrirlar (vizual vositalardan foydalangan holda dasturlash tizimlari):
Borland Delphi - deyarli har qanday amaliy dasturlash muammosini hal qilish uchun mo'ljallangan
Borland C++ Builder DOS va Windows dasturlarini ishlab chiqish uchun ajoyib vositadir
Microsoft Visual Basic Windows dasturlarini yaratish uchun mashhur vositadir.
Microsoft Visual C++ - bu vosita Microsoft Windows kabi OT muhitida ishlaydigan har qanday ilovalarni ishlab chiqish imkonini beradi
1.3.2. Fayl tizimlari
Barcha zamonaviy operatsion tizimlar disklarda ma'lumotlarni saqlash va ularga kirishni ta'minlash uchun mo'ljallangan fayl tizimini yaratishni ta'minlaydi. Fayl tizimining asosiy funktsiyalarini ikki guruhga bo'lish mumkin:
Fayllar bilan ishlash funksiyalari (fayllarni yaratish, o‘chirish, nomini o‘zgartirish va h.k.)
Fayllarda saqlangan ma’lumotlar bilan ishlash funksiyalari (yozish, o‘qish, ma’lumotlarni qidirish va h.k.)
Ma'lumki, fayllar ma'lumotlarni mashina muhitida tartibga solish va saqlash uchun ishlatiladi. Fayl - bu o'ziga xos nomga ega bo'lgan yoki mashina tashuvchisida nomlangan maydonga ega bo'lgan ixtiyoriy sonli baytlar ketma-ketligi. Mashina muhitida fayllar to'plamini tuzish fayllarning atributlari (parametrlari va tafsilotlari) saqlanadigan kataloglar yordamida amalga oshiriladi. Katalog ko'plab pastki kataloglarni o'z ichiga olishi mumkin, buning natijasida disklarda tarmoqlangan fayl tuzilmalari paydo bo'ladi.Fayllarni daraxt tuzilmasida tashkil qilish fayl tizimi deyiladi. Fayl tizimini tashkil qilish printsipi jadval shaklida. Fayl diskda saqlangan joy Fayllarni taqsimlash jadvalida (FAT) saqlanadi. Ushbu jadval jildning boshida joylashgan. Ovozni himoya qilish uchun FATning ikki nusxasi unda saqlanadi. Agar birinchi FAT nusxasi buzilgan bo'lsa, disk yordam dasturlari tovushni tuzatish uchun ikkinchi nusxadan foydalanishi mumkin. Operatsion tizim faylni topish va ushbu fayl qattiq diskda egallagan klasterlarni aniqlash uchun undan qanday foydalanishi nuqtai nazaridan FAT kitobning mazmuni jadvaliga o'xshaydi. Ma'lumotlarni saqlashning eng kichik jismoniy birligi sektordir. Sektor hajmi 512 baytni tashkil qiladi. FAT jadvalining hajmi cheklanganligi sababli, 32 MB dan katta disklar uchun har bir alohida sektor uchun manzilni ta'minlash mumkin emas. Shu munosabat bilan sektorlar guruhlari shartli ravishda klasterlarga birlashtiriladi. Klaster ma'lumotlarni manzillashning eng kichik birligidir. Klaster o'lchami, sektor o'lchamidan farqli o'laroq, qat'iy emas va diskning sig'imiga bog'liq.
Dastlab, floppi disklar va kichik qattiq disklar (16 MB dan kam) FAT ning 12 bitli versiyasidan (FAT12 deb ataladi) foydalangan. Keyinchalik MS-DOS katta disklar uchun FAT ning 16 bitli versiyasini taqdim etdi. MS DOS, Win 95, Win NT operatsion tizimlari fayllarni joylashtirish jadvallarida 16 bitli maydonlarni amalga oshiradi. FAT32 fayl tizimi Windows 95 OSR2 da taqdim etilgan va Windows 98 va Windows 2000 da qo'llab-quvvatlanadi. FAT32 - 2 GB dan katta hajmlarda foydalanish uchun mo'ljallangan FAT qo'shimchasi. FAT32 2TB gacha bo'lgan drayverlarni qo'llab-quvvatlaydi va disk maydonidan yanada samarali foydalanishni ta'minlaydi. FAT32 disk maydoni samaradorligini oshirish uchun kichikroq klasterlardan foydalanadi. Windows XP FAT32 va NTFS dan foydalanadi. Fayl tizimlarini rivojlantirishning yanada istiqbolli yo'nalishi NTFS (New Technology File System - yangi texnologiya fayl tizimi) uzun fayl nomlari va ishonchli xavfsizlik tizimiga o'tish edi. NTFS bo'limining hajmi cheklanmagan. NTFS kichik fayllarni katta klasterlarga yozish orqali isrof qilingan disk maydoni miqdorini kamaytiradi. Bundan tashqari, NTFS diskning o'zini, alohida papkalarni va fayllarni siqish orqali disk maydonini tejash imkonini beradi.
Fayllarni nomlash usullariga ko'ra "qisqa" va "uzun" nomlar mavjud. MS-DOS-da qabul qilingan konventsiyaga ko'ra, IBM PC kompyuterlarida fayllarni nomlash usuli 8.3. konventsiya edi, ya'ni. Fayl nomi ikki qismdan iborat: nomning o'zi va nom kengaytmasi. Fayl nomi 8 ta belgidan, kengaytmasi esa 3 ta belgidan iborat. Ism kengaytmadan nuqta bilan ajratilgan. Ism ham, kengaytma ham faqat lotin alifbo-raqamli belgilarni o'z ichiga olishi mumkin. 8.3 konventsiyasiga muvofiq yozilgan fayl nomlari "qisqa" deb hisoblanadi. Windows 95 operatsion tizimining paydo bo'lishi bilan "uzoq" nom tushunchasi paydo bo'ldi. Bu nom 256 tagacha belgidan iborat boʻlishi mumkin. Bu mazmunli fayl nomlarini yaratish uchun etarli. "Uzoq" nomda to'qqizta maxsus belgidan tashqari har qanday belgilar bo'lishi mumkin: \ / : * ? "< >|. Nomda bo'shliqlar va bir nechta nuqtalarga ruxsat beriladi. Fayl nomi uch belgidan iborat kengaytma bilan tugaydi. Kengaytma fayllarni turlari bo'yicha tasniflash uchun ishlatiladi. Fayl nomining o'ziga xosligi to'liq fayl nomi faylning o'z nomi va unga boradigan yo'l sifatida ko'rib chiqilishi bilan ta'minlanadi. Fayl yo'li qurilma nomidan boshlanadi va u orqali o'tadigan barcha katalog (papka) nomlarini o'z ichiga oladi. “\” belgisi ajratuvchi sifatida ishlatiladi (teskari qiya chiziq - teskari chiziq).Masalan: D:\Documents and Settings\TVA\My Documents\lessons-tva\ robots.txt tuzilishi, ular foydalanuvchiga quyidagi shaklda taqdim etiladi. ierarxik tuzilma - bu odamlar uchun qulayroqdir va operatsion tizim barcha kerakli o'zgarishlarni o'z zimmasiga oladi. Fayl strukturasiga xizmat ko'rsatish funktsiyasi operatsion tizim nazorati ostida amalga oshiriladigan quyidagi operatsiyalarni o'z ichiga oladi:
fayllarni yaratish va ularga nom berish;
kataloglar (papkalar) yaratish va ularga nom berish;
fayllar va kataloglar (papkalar) nomini o‘zgartirish;
kompyuter disklari o‘rtasida va bitta diskning kataloglari (papkalari) o‘rtasida fayllarni nusxalash va ko‘chirish;
fayllar va kataloglarni (papkalarni) o‘chirish;
berilgan faylga, katalogga (papkaga) kirish uchun fayl strukturasi bo‘ylab harakatlanish;
fayl atributlarini boshqarish.
Asboblar dasturiy ta'minoti maxsus turdagi dasturiy ta'minot sifatida umumiy va xususiy xususiyatga ega
funktsiyalari, umuman, barcha dasturiy ta'minot uchun. Biz yuqorida umumiy funktsiyalarni muhokama qildik va faqat ushbu turdagi dasturlarga xos bo'lgan maxsus funktsiyalar:
1. Maxsus o'rnatilgan kod so'zlar (dasturlash tili), shuningdek, ma'lum belgilar to'plami va ularning yaratilgan fayldagi joylashuvi - dastur sintaksisi yordamida ishlab chiqilgan dastur matnini yaratish.
2. Yaratilgan dastur matnini kompyuterni tanib olish uchun foydalanish mumkin bo'lgan mashinaga yo'naltirilgan kodga tarjima qilish. Yaratilgan dasturning katta hajmi bo'lsa, u alohida modullarga bo'linadi va modullarning har biri alohida tarjima qilinadi.
3. Alohida modullarni zaruriy tuzilmaga rioya qilgan holda yagona bajariladigan kodga ulash, alohida qismlarning bir-biri bilan o'zaro ta'sirini muvofiqlashtirishni ta'minlash.
4. Yaratilgan dasturni sinovdan o'tkazish va nazorat qilish, rasmiy, mantiqiy va sintaktik xatolarni aniqlash va bartaraf etish, dasturlarni taqiqlangan kodlar mavjudligini tekshirish, shuningdek, yaratilgan dasturning ishlashi va imkoniyatlarini baholash.
|
| |