nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Simulations on test inputs

|
Simulations on test inputs
|
bet | 56/62 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 1,09 Mb. | | #917 |
5.2 Simulations on test inputs
This section will explain how to run each model on Pocket-PC emulator and then to check the program on given test inputs. For every implementation the steps will be provided to run the application.
5.2.1 Model 1
For running the application on Model 1 the following steps should be done:
-
First of all compile the source code. The source code includes the source code for Frontend, and the source for the two dynamic link libraries Hindianalyser and Hindiengine. All the three modules will be compiled using the eMbedded Visual C++.
-
On the eMbedded Visual C++ IDE, specify the SDK as the Pocket-PC, and the next fields as Win32 (WCE x86 debug) and Pocket PC 2002 emulation.
-
If the compilation is successful, then the dynamic link libraries will be made and transferred into the Pocket-PC emulator.
-
The executable Frontend.exe will also be made and transferred into the Pocket PC’s default executable path.
-
The dynamic link libraries are copied into \Windows directory on the target emulator or the target device. An MFC dll is also copied to \Windows directory as MFC dll is needed to run the Frontend executable
-
Now before running the application upload the files epoch.txt and inton_bengali onto the emulator. To upload the files go to Tools Remote File Viewer. Once the Remote File Viewer appears the files can be transferred onto the emulator or the device.
-
After the files are transferred the next step is to transfer the sound library on the emulator or target device. A new directory will be made called voice on the device and then using Remote File Viewer the wav files will be uploaded into the voice directory.
-
The application can be run by clicking on Frontend.exe on the start menu. The Frontend GUI will start and the Bengali text for Text-to-Speech conversion will be applied to it.
-
An example of a Bengali or Hindi Text can be “mera naam piyush hai”. This text will be entered in input area and then performance will be obtained by pressing the Analyse button and the Generate button.
-
A sound file will be generated as the output and will be played on the emulator or the device.
-
The next section will compare the real time performance of this model with other models.
5.2.2 Model 2
-
In this model GDBMCE library is used. Therefore first of all source code for GDBMCE library will be compiled.
-
Successful compilation will upload the gdbmce.dll to \Windows folder on the target device or the emulator.
-
epoch.txt and inton_bengali files will not be transferred to the device. Instead the hash database epoch1.db and inton_bengali.db will be transferred to the device.
-
Remaining all steps will be same as done in Model 1.
5.2.3 Model 3
-
This model don’t require the sound library (the folder consisting of wav files) to be transferred on the device. Instead in this model the voice database (voice.db) is transferred to the device.
-
Rest all steps remains same as Model 2.
|
| |
Model 4: Final Windows CE port

4.4 Model 4: Final Windows CE port
Model 4 is a hybrid model which judiciously uses main memory and secondary storage (disc) to obtain the optimal performance. Model 3 if implemented on a Flash RAM will give better performance but still the performance can be enhanced by using this hybrid approach.
4.4.1 Approach
This model does two important additions to the last model and attempts to increase the performance. The additions are the following:
-
The token list which was stored on the disc in last model will be stored in main memory so that the access will take less time. Since Embedded Shruti is built on Microsoft Foundation Classes for Windows CE, a number of MFC utility classes can be used to maintain a hash structure of the tokens. The hash facilitates retrieval. In this implementation a MFC class CMap is used to store the token name and the token type keyed by a variable index which is increased accordingly.
-
The other problem in model 3 was that each time a new sound file is accessed from the database, disc access time is needed. A cache structure is implemented to speed up sound file access. The cache structure stores N number of sound files on the main memory. N is selected according to the application. Typically N can be 20 sound files. When a new file is required first of all the cache is checked whether the file is there in the cache or not. If the file is available then the disc access time is not required. If the file is not available the file is brought from the database on disc and it will be saved in the cache. If the cache is full then an appropriate cache replacement strategy like Least Recently Used Algorithm (LRU) is used. The victim sound file will be chosen and removed from the cache. In its place the new sound file will be kept.
The modifications suggested will optimally use the Random Access Memory and the secondary disc so that Embedded Shruti gives the ideal performance. Till now the models are tested on Pocket-PC emulator and as mentioned in the API reference of the Pocket-PC, the performance of the software on real Pocket-PC will be better than the performance on the emulator.
This chapter will conclude with a graphical view of the model 4. The next chapter will give the performance comparison of different models on some input string. Since the input string remains same the time taken by different models will clearly differentiate between the performances of the implementations.
|
Software Screenshots - Introduction

|
Introduction
|
bet | 59/62 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 1,09 Mb. | | #917 |
Software Screenshots
8.1 Hindianalyser module on Standard SDK emulator (First port)
The output of Hindianalyser module is shown in the second text box. 0204 is the token and 0 is the token type. The output has repetitive sequence of token and token type.
8.2 Model 1 on Pocket-PC Emulator
8.2.1 Hindianalyser module execution: The text box contains the token and token type generated in this phase. The pairs generated are:
0204 0 0204172 3 0172 1 0172207 2 0207 0 -2 5 0198 0 0198164 3 0164 1 0164164 4 0164 1 0164204 2 0204 0 -2 5 0200 0 0200166 3 0166 1 -1 5 0205 0 0205168 3 0168 1 0168213 2 0213 0 -2 5 0216 0 0216173 3 0173 1 -2 5
|
| |
Dataflow Model - Introduction

|
Introduction
|
bet | 55/62 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 1,09 Mb. | | #917 |
4.4.2 Dataflow Model
Chapter 5
Performance Comparison
In the last chapter different models for Embedded Shruti were discussed at length. This chapter will present the performance of each model on a given input text. This chapter will also specify the steps to run different models of Embedded Shruti on Pocket-PC emulator. Performance comparison is an important part of the development process since this phase determines which model scores over the others and therefore should be chosen as the final implementation that will be ported.
5.1 Performance Parameters
First of all the performance parameters are to be specified. For real time applications the performance should be measured on the basis of actual time taken. Windows CE is a real time operating system and therefore softwares running on real time applications. To measure the performance real time should be considered. For different models the time to get the output once the input text is supplied and the Analyse and Generate buttons are clicked will be considered. The model which scores better over others on this metric will be considered as the better implementation. There may be several other parameters like RAM space used and Disc space used but they are not of much interest. For Embedded Applications real time constraints should be satisfied. So the time taken for the application to execute is the most important performance parameter.
|
| |
Elbek nurmatov

ELBEK NURMATOV
Tashkent, UZ ⋄ +998 93 173-20-03 ⋄ elbeknurmatov01@gmail.com ⋄
linkedin.com/in/elbek-nurmatov
PROFILE
Java Backend Developer. Great knowledge and experience at developing wide range of new and existing products.
Good knowledge of development tools and languages. Motivated to learn, grow and excel in my Job.
EXPERIENCE
Backend Developer
Jan 2023 - present
Agrobank ATD
Tashkent, UZ
• More than 50 PL/SQL methods have been ported to Spring Boot. The newly written methods started working
20 times faster than the old ones.
• More than 10 methods written in Java Servlet were transferred to Spring Boot in an optimized state, as a result
of which the new methods are 15 times faster than the old ones and stable operation is ensured.
• The services written in the new Spring Boot started using Spring Boot’s embedded Tomcat instead of the
previous external Tomcat, which ensured that the services worked more stably than before.
• Collaborated with team members for various sprint ceremonies on Jira, Confluence.
Mentor
May 2022 - Jan 2023
Najot Ta’lim LTD
Tashkent, UZ
• More than 50 students were taught the basics of programming, basic database usage.
• In the first 2 months of teaching the basics of programming, the C programming language was taught at the
basic level.
• For the next month, the basics of Python programming were taught, followed by the principles of OOP for the
next month.
• In the first half of the last month, Data Structure, Algorithms were introduced, and in the second half, MySQL
was taught to explain how to work with the database.
• In this course, students will also be introduced to PyQT library of Python, which is designed for working with
interfaces
EDUCATION
Tashkent Financial Institute - (part-time)
Tashkent, UZ
Bachelor’s of in Accounting and Auditing
2021 - 2026
Najot Ta’lim
Tashkent, UZ
Backend Development, Foundation
2021 - 2022
SKILLS
Programming Languages: Java, Python, PL/SQL, PL/PG SQL, C
Technologies and Frameworks: Spring Boot, Spring Data, Servlet, WebFLux(Basic), Redis, RabbitMQ, Linux,
Docker, Git, Gitlab, Tomcat
LANGUAGES
English :
Intermediate
Uzbek:
Native
|
Board Support Package - Introduction

2.1.2.3 Board Support Package
A board support package is a software package that contains:
1. Boot Loader
2. OEM Adaptation Layer (OAL)
3. Device drivers for standard development board (SDB) or Hardware Reference Platform
BSP is the main part of Microsoft Windows CE based platforms and contains source files and binary files.
The OEM adaptation layer (OAL) that links to Kernel image and supports:
-
Initializing and managing the hardware.
-
Device drives.
-
Boot loader.
-
Set of configuration files.
Use of Boot Loader:
-
Used during development to download Operating System image.
-
Once created BSP can be reconfigured through environmental variables and .bib and .reg file can be modified to attain the reconfiguration.
Interaction Diagram:
Microsoft Platform Builder provides sample BSPs for many SDBs that are readily available in industry. By using the integrated BSP support, one can quickly evaluate the new Operating System features in Microsoft Windows CE.
BSP developments:
1. Extensive infrastructure is provided for developing BSP for SDB made by the developer or hardware.
2. Offers support for developing drivers for the platform.
3. Focus on customizing, refining and developing additional Operating System features.
Platform Builder provides BSPs for ten SDBs that are readily available for purchase. At present Platform Builder supports 4 types of BSPs which are the following:
1. ARM BSPs
2. MIPS BSPs
3. SHX BSPs
4. x86 BSPs
There are several third party BSPs that are available. Windows CE supported Thin Clients are also available commercially [ref 1].
|
Comparison of performance

5.3 Comparison of performance
The following table gives the performance of each model according to the time taken by the Hindianalyser module (clicking on the Analyse Button) and the time taken by the Hindiengine module (clicking on the Generate Button). The input text used for the
Comparison: “mera naam piyush hai”
-
Model Name
|
Hindianalyser Performance
|
Hindiengine Performance
|
Model 1
|
4 seconds
(Tokens in file)
|
70 seconds
(Very inefficient)
|
Model 2
|
4 seconds
(Tokens in file)
|
10 seconds
(Increase in efficiency)
|
Model 3
|
4 seconds
(Token database added)
|
5 seconds
(Best performance)
|
On the basis of this performance chart it can be concluded that Model 3 is the most efficient one and this is to be used for the final implementation. Model 4 is also suggested which is an extension of this model 3 and use a hybrid approach as discussed in the last chapter.
Chapter 6
|
5-classDemo Read the text and answer the questions

5-classDemo Read the text and answer the questions
Download
313,02 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
07.01.2024
Hajmi
313,02 Kb.
#131595
Download
313,02 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
5-classDemo Read the text and answer the questions
Download
313,02 Kb.
Matnni ko'rish
Mavzu: tasviriy san’atga o’rgatish metodikasi fanining tarkibi va umumiy vazifalari

|
Mavzu: tasviriy san’atga o’rgatish metodikasi fanining tarkibi va umumiy vazifalari
|
bet | 1/4 | Sana | 16.09.2024 | Hajmi | 3,69 Mb. | | #271324 |
Bog'liq 1.2-тақдимот Mavzu: tasviriy san’atga o’rgatish metodikasi fanining tarkibi va umumiy vazifalari Reja: 1. Tasviriy san’atga o’rgatish metodikasi faning maqsadi. 2. Tasviriy san’atga o’rgatish metodikasining tarkibi. 3. Tasviriy san’atga o’rgatish metodikasining asosiy vazifalari Tasviriy san’atga o’rgatish metodikasi fanining maqsadi Tasviriy san’at maxsus metodikasining asosiy maqsadi rivojlanishda nuqsoni bo’lgan bolalarni san'atga jalb etish va rassomchilik qobiliyatlarini rivojlantirish hisoblanadi. Ko’ruv analizatori orqali eshitishda nuqsoni bo’lgan bolalar bilish jarayonlarini rivojlantirib, bunda boshqa sog’lom analizatorlar ham ishtirok etadi va rivojlanadi: teri sezgi harakat analizatorlari, mayda qo’l matorikasi orqali ham o’quvchilar idrok qiladilar.
Bolalarning rivojlanishida tafakkurning faol ishtirokisiz, idroki, tasavvuri va boshqa bilish jarayonlari rivojlanmaydi. O’quvchi tasviriy faoliyatda bir qator intellektual operatsiyalarni bajarishga majbur. Idrok etilgan ob'yektni fikrlash, chizmani ketma-ketlik bilan bajarish, ob'yekt bilan chizmani (rasmni) taqqoslash, rasm hismlarini solishtirish. Vazifani to’g’ri bajarish uchun bir qator aqliy harakatlar bajariladi analiz, sintez, rejalashtirish, solishtirish va boshqalar. O’quvchilar taqqoslash jarayonida tayyor bo’lgan ob'yektning umumiy xajmiga va rangiga ahamiyat berishadi.
Tasviriy faoliyat jarayonida rivojlanishida nuqson bo’lgan bolalar diqqatini to’plash, tarbiyalashda turli tuman ko’rgazmali qurollardan keng foydalanish ijobiy natijalarni beradi.
Idrok etishda paypaslash sezgisida alohida ahamiyat kasb etadi. U kompleks xarakterga ega bo’lib, paypaslash sezgisi, odam biror predmetni qo’l xarakati yordamida ohista tegib ko’rishidan hosil bo’ladi.Paypaslash yordamida predmetning ko’pgina hususiyatlari his etiladi, uning shakli, xajmi, material hususiyati (yumshoq, qattiq, o’tkir, tekis,…) qo’l teri sezgisi natijasida predmet qiyofasi hosil bo’ladi, bola predmetni to’liq bilib oladi. - Idrok etishda paypaslash sezgisida alohida ahamiyat kasb etadi. U kompleks xarakterga ega bo’lib, paypaslash sezgisi, odam biror predmetni qo’l xarakati yordamida ohista tegib ko’rishidan hosil bo’ladi.Paypaslash yordamida predmetning ko’pgina hususiyatlari his etiladi, uning shakli, xajmi, material hususiyati (yumshoq, qattiq, o’tkir, tekis,…) qo’l teri sezgisi natijasida predmet qiyofasi hosil bo’ladi, bola predmetni to’liq bilib oladi.
- Kar va zaif eshituvchi bolalar sensor tarbiyasida rang, kattalik munosabatlarini o’rgatish katta o’rin egallaydi. Predmet va xodisalarni idrok etishda bolalar predmetni boshqasiga ko’ra kattaligini yoki kichikligini bilishlari kerak. Atrofdagi predmet va xodisalarni idrok etishda bolalar qog’ozning o’ng, chap, yuqori va pastki tomonlarini bilishlari kerak. Bolalar qog’ozda real muhitni aks ettirishni tasavvur eta olishlari kerak.
|
| |
Empire Burlesque

|
Empire Burlesque
|
bet | 1/4 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,64 Mb. | | #248070 |
Bog'liq Norboboyev
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR
VAZIRLIGI MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
UNIVERSITETI TELEKOMMUNIKATSIYA
TEXNOLOGIYALARI FAKULTETI
Infokommunikatsiyada dasturlash 2
Amaliy ish 6
Mavzu: AJAX asosida tarmoq dasturini yaratish
Gruppa: 430-21
Bajardi: Norboboyev Mirismoilsoniy
. Tekshirdi: Muxammedinov Kobeysin
6-Amaliy ish
AJAX asosida tarmoq dasturini yaratish
Ishning maqsadi:
Talabalarda Java dasturlash tilida XMLHttpRequest obyektidan foydalanib AJAX asosida tarmoq dasturini yaratish bo‘yicha amaliy ko‘nikmalar hosil qilish.
Nazariy qism:
AJAX (Asinxron JavaScript va XML) bu ko‘plab veb-texnologiyalardan foydalangan holda kliyent tomonida asinxron veb-ilovalarni yaratuvchi vositalar to‘plami. Ajax yordamida veb-ilovalar sahifasining ko‘rinishi va ishiga xalaqit bermasdan ma'lumotni serverdan (fonda) asinxron ravishda yuborishi va qabul qilishi mumkin. Ajax veb-sahifalar tarkibini dinamik ravishda butun sahifani qayta yuklamasdan o‘zgartirishga imkon beradi.
AJAX imkoniyatlari:
Sahifani qayta yuklamasdan veb-sahifani yangilash;
Sahifa yuklangandan so‘ng serverdan ma'lumotlarni so‘rash; - Sahifa yuklangandan so‘ng serverdan ma'lumotlarni qabul qilish;
Serverga ma'lumotlarni orqa fonda yuborish.
6.1-rasm. AJAXning ishlashi
6.2-rasm. Ajax texnologiyasi asosida Veb ilova XMLHttpRequest obyekti.
Barcha zamonaviy brauzerlar XMLHttpRequest obyektini qo‘llab- quvvatlaydi.
Fonda veb-server bilan ma'lumot almashish uchun XMLHttpRequest obyektidan foydalanish mumkin. Bu shuni anglatadiki, butun sahifani qayta yuklamasdan, veb-sahifaning qismlarini yangilash mumkin. var xhttp = new XMLHttpRequest();
8.1-jadval XMLHttpRequest obyekt metodlari
-
|
| |
14-maruza. Dt di yetkazuvchi hárqıylı kompaniyalardıń texnologiyalıq quralları mısolları. Rational Unified Process (ibm rational Software) texnologiyası

|
14-maruza. Dt di yetkazuvchi hárqıylı kompaniyalardıń texnologiyalıq quralları mısolları. Rational Unified Process (ibm rational Software) texnologiyası
|
Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 150,91 Kb. | | #137328 |
Bog'liq 14-mavzu (1) (2) 14-maruza. DT di yetkazuvchi hárqıylı kompaniyalardıń texnologiyalıq quralları mısolları. Rational Unified Process (IBM Rational Software) texnologiyası.
Rational Unified Process texnologiyasi (IBM Rational Software)
Bugungi kunda deyarli barcha yetakchi kompaniyalar - texnologiyalar va dasturiy mahsulotlarni ishlab chiquvchilar (IBM, Oracle, Borland, Computer Associates va boshqalar) dasturiy ta'minotni yaratish texnologiyalarini ishlab chiqdilar, ular ham o'zlari, ham yaratilgan mahsulotlar va texnologiyalarni sotib olish orqali yaratilgan. kichik ixtisoslashgan kompaniyalar tomonidan. Misol sifatida ro'yxatga olingan to'rtta kompaniyaning tanlanishi ularning global TS dasturiy ta'minot bozoridagi etakchi o'rinlari, Rossiya bozorida mavjudligi va ushbu sharhning cheklangan doirasi bilan izohlanadi.
Dunyo korporativ standarti deb da'vo qiladigan eng ilg'or texnologiyalardan biri bu Ratsional Unified Process (RUP). RUP - bu Rational Software tomonidan ishlab chiqilgan dasturiy mahsulot bo'lib, u hozirda IBM tarkibiga kiradi.
RUP asosan dasturiy ta'minotning hayot aylanishi jarayonlari va ishlab chiquvchi tashkilotlarning texnologik etukligini baholash bilan bog'liq standartlar va me'yoriy hujjatlarga mos keladi (ISO 12207, ISO 9000, CMM va boshqalar). Uning asosiy tamoyillari:
Birinchi tamoyil hal qiluvchi. Unga muvofiq, tizimni ishlab chiqish iteratsiyalar deb ataladigan, belgilangan muddatga (2 dan 6 haftagacha) bir nechta qisqa muddatli mini-loyihalar shaklida amalga oshiriladi. Har bir iteratsiya talablarni tahlil qilish, loyihalash, amalga oshirish, sinovdan o'tkazish, integratsiyalashning o'z bosqichlarini o'z ichiga oladi va ishchi tizimni yaratish bilan yakunlanadi.
Takrorlash davri davriy qayta aloqa va qo'shilgan modullarni tizimning mavjud yadrosiga moslashtirish bilan bir necha takrorlash jarayonida tizimni doimiy ravishda kengaytirish va qo'shishga asoslangan. Tizim doimiy ravishda bosqichma-bosqich o'sib boradi, shuning uchun bu yondashuv iterativ va incremental deb ataladi.
rasm. 5.4. RUP ning umumiy ko'rinishi
RUP ma'lumotlariga ko'ra, dasturiy ta'minotning hayot aylanishi alohida tsikllarga bo'linadi, ularning har birida mahsulotning yangi avlodi yaratiladi. Har bir tsikl, o'z navbatida, to'rtta ketma-ket bosqichga bo'linadi:
- boshlang'ich bosqich (boshlang'ich);
– rivojlanish bosqichi (ishlab chiqish);
- qurilish bosqichi;
- ishga tushirish bosqichi (o'tish).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
14-maruza. Dt di yetkazuvchi hárqıylı kompaniyalardıń texnologiyalıq quralları mısolları. Rational Unified Process (ibm rational Software) texnologiyası
|
Автоматик бошқарув тизимлари классификацияси. Avtomatlashtirish sxemalari

Автоматик бошқарув тизимлари классификацияси. Avtomatlashtirish sxemalari
Download
1,22 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/10
Sana
21.11.2023
Hajmi
1,22 Mb.
#102929
Download
1,22 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Автоматик бошқарув тизимлари классификацияси. Avtomatlashtirish sxemalari
Download
1,22 Mb.
Matnni ko'rish
«Формат»—«Формат - Reja: Elektron jadvallar to’g’risidagi asosiy tushunchalar. Ms excel dasturinining imkoniyatlari

|
Reja: Elektron jadvallar to’g’risidagi asosiy tushunchalar. Ms excel dasturinining imkoniyatlari
|
bet | 7/14 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 1,82 Mb. | | #259084 |
Bog'liq 7-lectures (1)«Формат»—«Формат ячеек» (Yacheyka bichimi) buyruqlari tanlanib, muloqat oynasidan «Число» (Son)ning kerakli parametrli bichimi tanlanadi.
Tekislash. Matnlar yacheykaga kiritilganda, ko‘pincha, yacheykaning chap chegarasida tekislanadi. Sonli qiymatlar esa yacheykaning o‘ng chegarasidan boshlab tekis holatda yoziladi. Yacheykadagi yozuv chegaralarini turli tartibda o‘zgartirish mumkin. Buning uchun kerakli yacheykalar ajratib olinadi va uskunalar panelida joylashgan turli tomonli bichimlash piktogrammalaridan biri tanlab olinadi. Bundan tashqari gorizontal menyudagi «Формат»—«Формат ячеек»—«Выравнивание» (Tekislash) buyruqlari orqali ham o‘zgartirish, ya’ni tekislash mumkin.
Yacheykadagi ma’lumotlar bilan ishlash
Yacheykadagi sonli qiymatlarni, matnlarni yoki formulalarni o‘chirish uchun yacheykani faollashtirib, DELETE tugmasini bosish yetarli bo‘ladi. Bir necha yacheykadagi ma’lumotlarni o‘chirish uchun esa, tozalanishi kerak bo‘lgan yacheykalar ajratiladi, so‘ng DELETE tugmasi bosiladi.
Yacheykadagi ma’lumotlarni almashtirish
Yacheykadagi ma’lumotlarni almashtirish uchun yacheykani faollashtirib, yangi ma’lumotlar kiritiladi. Bunda oldingi ma’lumotlar o‘chirib tashlanadi. Bularni bajarish natijasida yacheykaning oldingi qiymati bilan yangi qiymati almashadi, lekin bichimlash atributlari bu yacheykada saqlanib qoladi.
Yacheykadagi ma’lumotlarni tahrirlash
Agar yacheykadagi ma’lumotlar ozchilikni tashkil etsa, yangi ma’lumotlar kiritish yo’li bilan ham almashtirib ketish mumkin. Ammo yacheykada joylashgan ma’lumotlar o’zun matn yoki murakkab formula bo‘lsa va unga unchalik katta bo‘lmagan o‘zgartirishlar kiritilishi kerak bo‘lsa, yacheyka ichidagi ma’lumotlar tahrirlanadi. Barcha ma’lumotlarni qayta kiritish talab qilinmaydi.
Yacheykadagi ma’lumotlarni tahrirlash quyidagi uch usulda olib boriladi:
· Sichqoncha ko‘rsatkichini yacheykaga keltirib, chap tugmasi ikki marta tezlikda bosiladi. Bu usul ma’lumotlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri tahrirlash imkonini beradi.
|
| |
Sonlarni kiritish - Reja: Elektron jadvallar to’g’risidagi asosiy tushunchalar. Ms excel dasturinining imkoniyatlari

|
Reja: Elektron jadvallar to’g’risidagi asosiy tushunchalar. Ms excel dasturinining imkoniyatlari
|
bet | 6/14 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 1,82 Mb. | | #259084 |
Bog'liq 7-lectures (1)Sonlarni kiritish
Har bir yacheykaga kiritilayotgan sonlar o‘zgarmaslar (konstantalar) sifatida qabul qilinadi. Microsoft Excel dasturida sonlar quyidagi 1,2,3,...9,0,+,—,(),/, $,%,E,e belgilari orqali kiritiladi. Tugmalarning boshqa barcha kombinatsiyalari orqali kiritilayotgan ma’lumotlar raqamli va raqamsiz belgilardan iborat bo‘lib, matn sifatida qaraladi. Manfiy sonlar kiritilayotganda son oldiga «—» ishorasi qo‘yiladi yoki son qavs ichiga olinib yoziladi. Masalan, -5 yoki (5). Kiritilayotgan sonlar hamma vaqt yacheykaning o‘ng chegarasidan boshlab yoziladi.
Kiritilayotgan sonli qiymatlar bichimlanmagan holatda bo‘ladi, boshqacha aytganda, ular oddiy raqamlar ketma-ketligidan iborat bo‘ladi. Shuning uchun sonlarni bichimlash zarur. Sonlarni bunday bichimlashdan maqsad — yacheykadagi ma’lumotlarni, ya’ni sonlarni oson o‘qish imkonini berishdir.
Microsoft Excel 2013 dasturi dasturida sonli qiymatlar 12 xil bichimlanadi (8.8-rasm).
1. Umumiy.
2. Sonli.
3. Pul bilan bog‘liq.
4. Moliyaviy.
5. Qisqa sana.
6. To’liq sana.
7. Vaqt
8. Foiz bilan bog‘liq.
9. Kasrli.
10. Eksponensial.
11. Matnli.
Boshqa son formatlari.
Agar yacheykadagi belgilar o‘rnida «reshetka» (#####) paydo bo‘lsa, tanlangan bichimdagi sonlar ustun kengligiga sig‘magan hisoblanadi. Bunday hollarda ustun kengligini o‘zgartirish yoki boshqa sonli bichimlashga o‘tish kerak bo‘ladi.
Agar sonli qiymatlar bichimlangandan keyin yacheykadagi jadval kursorini sonli qiymatlari bilan boshqasiga o‘tkazilsa, formulalar qatorida sonli qiymatlarning bichimlanmagan ko‘rinishi hosil bo‘ladi, chunki bichimlash sonli qiymatning yacheykadagi ko‘rinishigagina ta’sir etadi.
Sonlarni bichimlash. Bichimlashdan oldin kerakli yacheykalarni ajratib olish zarur.
Uskunalar paneli yordamida bichimlash. Uskunalar panelida bir qancha bichimlash tugmalari joylashgan bo‘lib, ular kerakli bichimlash turini tez tanlab olish va foydalanish imkonini beradi.
Yacheykalar ajratilgandan keyin tanlangan tugmalarga sichqoncha ko‘rsatkichini olib borib, tugmasini bosish kerak. Shundan so‘ng yacheykada tanlangan bichim asosida ish olib boriladi.
Bosh menyu yordamida bichimlash. Bosh menyuda bichimlash buyrug‘i quyidagi tartibda amalga oshiriladi.
|
| |
Reja: Elektron jadvallar to’g’risidagi asosiy tushunchalar. Ms excel dasturinining imkoniyatlari - bet 9

|
Reja: Elektron jadvallar to’g’risidagi asosiy tushunchalar. Ms excel dasturinining imkoniyatlari
|
bet | 9/14 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 1,82 Mb. | | #259084 |
Bog'liq 7-lectures (1)· Yacheykadan ma’lumotlarni diapazonga ko‘chirish. Bunda belgilangan diapazonning xar bir yacheykasida ko‘chirilayotgan yacheyka ma’lumotlari hosil bo‘ladi.
· Diapazondan diapazonga ko‘chirish. Diapazon o‘lchamlari bir xilda bo‘lishi kerak.
Yacheykadan nusxa ko‘chirishda uning ichidagi ma’lumotlar va o‘zgaruvchilar bilan birga barcha bichimlash atributlari ham ko‘chiriladi.
Nusxalash ikki bosqichda amalga oshiriladi:
1. Nusxa ko’chirish uchun yacheyka yoki diapazonni ajratish va uni buferga ko‘chirish.
2. Jadval kursorini nusxa joylashtirilishi kerak bo‘lgan diapazonga o‘tkazish va buferga kuchirilgan ma’lumotlarni unga quyish.
Olingan nusxa tegishli yacheyka yoki diapazonga qo‘yilgandan keyin Excel bu yacheykadan ma’lumotlarni yo‘qotadi. Shuning uchun agar yacheykadagi oldingi axborotlar zarur bo‘lsa darhol Бош менюдаги «Отменить» (Bekor qilish) buyrug‘ini berish yoki Ctrl+Z tugmalarini baravar bosish kerak.
Uskunalar paneli yordamida nusxalash
Nusxa ko‘chirish amalini bajarish uchun standart uskunalar panelida 2 ta tugma (piktogramma) mavjud. Bular nusxalanayotgan ma’lumotlarni cho‘ntakka olish (buferga nusxa olish) va cho‘ntaqdan chiqarish (buferdan nusxani chiqarish) tugmalaridir, ya’ni
Копировать в буфер va Вставить из буфера
Agar sichqoncha ko‘rsatkichi cho‘ntakka olish Копировать в буфер (Buferga nusxa olish) tugmasiga olib kelgan holda bosilsa, ajratilgan yacheykadagi ma’lumotlar cho‘ntakka olinadi. Shundan so‘ng qo‘yiladigan yacheyka faollashtirilib, cho’ntaqdan chiqarish Вставить из буфера (Buferdagi nusxani qo‘yish) tugmasiga sichqoncha ko‘rsatkichi olib kelib bosiladi.
Yacheyka yoki diapazondagi ma’lumotlarni almashtirish
Yacheyka yoki diapazon ma’lumotlarini boshqa yacheykalarga olib o‘tish vaqtida bu ma’lumotlarni boshqasiga almashtirish ham mumkin. Buning uchun yacheyka yoki diapazon ajratib olinadi va sichqoncha ko‘rsatkichi bu yacheyka yoki diapazon chegaralaridan biriga olib kelinadi. Sichqoncha ko‘rsatkichi o‘rnida strelka paydo bo‘lgandan so‘ng kerakli yacheykaga olib (sudrab) o‘tiladi va sichqoncha tugmasini qo‘yib yuboriladi. Bunda oldingi yacheykadagi ma’lumotlar keyingi yacheykaga almash inadi. Bunday ko‘chirish vaqtida Ctrl tugmasi bosilmaydi.
|
| |
Nazariy savollari - Reja: Elektron jadvallar to’g’risidagi asosiy tushunchalar. Ms excel dasturinining imkoniyatlari

|
Reja: Elektron jadvallar to’g’risidagi asosiy tushunchalar. Ms excel dasturinining imkoniyatlari
|
bet | 14/14 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 1,82 Mb. | | #259084 |
Bog'liq 7-lectures (1)Nazariy savollari
Microsoft Excel jadval protsessori qanday imkoniyatlarga ega?
Microsoft Excel jadval protsessorini ishga tushirish usullarini aytib bering.
Microsoft Excel interfeysi oynasining tuzilishini aytib bering.
Oynaning o‘ng yuqori burchagida joylashgan piktogrammalar qanday vazifalarni bajaradi?
Menyular qatorida qanday menyu turlari bor? Ularning vazifalarini qisqacha tushuntirib bering.
Standart va bichimlash uskunalar panelidagi piktogrammalarning vazifalarini aytib bering.
Matnning shriftlari va uning o‘lchami kanday o‘zgartiriladi?
«Автофигуры» (Avtoshakllar) bo‘limi qanday imkoniyatlarga ega ?
Tavsiya etiladigan adabiyotlar
O’zbеkiston Rеspublikasi «Axborotlashtirish to’g’risida»gi qonuni «Xalq so’zi» 2004
O’zbеkiston Rеspublikasi «Еlеktron xujjatlar aylanishi to’g’risida»gi qonuni «Xalq so’zi» 2004
O’zbеkiston Rеspublikasi oliy ta'limining mе'yoriy xujjatlari.T:2002, 138 b.
4. M.M. Aripov, J.O’. Muhammadiyev. Informatika, information texnologiyalar.
5. Toshkent 2005- y. 63-77 betlar.
6. Qodirov Sh.I. va boshqalar . Informatika fanidan o’quv qo’llanma. Toshkеnt
2005 y. 31-36 bеtlar.
|
| |
Excel 2013 dasturida ishchi jadvaldagi varaqlarni qayta nomlash

|
Excel 2013 dasturida ishchi jadvaldagi varaqlarni qayta nomlash
|
bet | 4/14 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 1,82 Mb. | | #259084 |
Bog'liq 7-lectures (1)Excel 2013 dasturida ishchi jadvaldagi varaqlarni qayta nomlash
Varaq nomlarini o‘zgartirishni quyidagi usullarda amalga oshirish mumkin:
— «Главная» — «Формат» — «Переименовать лист» buyruqlarini tanlagan holda yangi varaq nomini kiritish (4-rasm).
— Sichqoncha ko‘rsatkichini varaq yorlig‘i ustiga olib borib chap tugmachani ikki marta bosish va yangi nomni kiritish.
Sichqoncha ko‘rsatkichini varaq yorlig‘i ustiga olib kelish va sichqonchaning o‘ng tugmasini bosish va kontekstli menyuda quyidagi buyruqlarni bajarish -menyudagi «Переименовать» (Qayta nomlash) buyrug‘ini tanlash va yangi nomni kiritish (5-rasm).
Yangi kiritilgan nomlar o’zunligi bo‘sh joy bilan birgalikda 32 ta belgigacha bo‘lishi mumkin. Agarda o’zun nom berilgan bo‘lsa, varaqlar yorlig‘i ham shunchalik katta bo‘lib, keyingi varaq yorliqlarining nomlari ko‘rinmay qoladi.
Excel 2013 dasturida ishchi kitobga yangi varaqlar kiritish
Excel 2013 dasturida ishchi kitobga qo‘shimcha yangi varaqlar kiritish uch yo‘l bilan amalga oshiriladi:
· «Главная» — «Вставить» — «Вставить лист» buyruqlarini bajarish orqali;
· Sichqonchaning o‘ng tugmasini varaq yorlig‘i ustida bosib, kontekstli menyudagi «Вставить» (qo‘yish) buyrug‘ini tanlash orqali;
· Shift + F11 tugmalarini barobar bosish orqali.
Excel 2013 dasturida ishchi varaqlar bilan ishlash
Excel 2013 dasturida ishchi kitobdagi kerak bo‘lmagan varaq nomlarini olib tashlash (yopish) quyidagi usullarda amalga oshiriladi:
- «Главная» — «Удалить»—«Удалить лист» buyruqlar ketma-ketligini bajarish orqali;
- Sichqonchaning o‘ng tugmasini olib tashlanayotgan varaq yorlig‘i ustida bosish va buyruqlar menyusidan «Удалить» (Olib tashlash) buyrug‘ini tanlash orqali (6-rasm). Bunda Excel varaqni olib tashlashni tasdiqlashingizni so‘raydi.
Excel 2013 dasturida ishchi kitobidan o‘chirilgan varaqlarda ma’lumotlar yozilgan bo‘lsa uni qayta tiklab bo‘lmaydi. Shuning uchun ishlayotganda ma’lumotlarni «Отменить» (Bekor qilish) tugmachasini bosib o‘chirib yuborish kerak emas.
|
| |
Excel 2013 ishchi hujjatlar bilan ishlash

|
Excel 2013 ishchi hujjatlar bilan ishlash
|
bet | 3/14 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 1,82 Mb. | | #259084 |
Bog'liq 7-lectures (1)Excel 2013 ishchi hujjatlar bilan ishlash
1. Ish olib borilayotgan jadvalning barcha yacheykalarini ajratib ko‘rsatish.
Joriy darchadagi ishchi jadvalning barcha yacheykalarini ajratib ko‘rsatish uchun sichqoncha tugmasini bosgan holda sichqonchani xarakatga keltirish lozim.
2. Ustunlar sarlavxasi. Jadvaldagi barcha mavjud 256 ustunlar lotin alifbosining bosh xarflari bilan belgilanadi va u A dan boshlab IV gacha belgilanib boriladi. Boshqacha aytganda, A dan Z gacha, keyingi ustunlar AA, AV,.....,AZ,VA,...,VZ,.... va oxirgi 256-ustun IV deb belgilanadi. Biror ustunning barcha yacheykalarini belgilab olish uchun ustun sarlavxasi ustida sichqoncha tugmasini bosish kerak.
3. Faol yacheyka indikatori. Bu qora rangdagi kontur bo‘lib, joriy yacheykani ajratib ko‘rsatib turadi. Ayrim hollarda u jadvallar kursori deb ham ataladi.
4. Qatorlar tartibi. Excel 2013 dasturida ishchi jadvalning har bir qatori tartib raqamiga ega bo‘lib, u 1 dan to 65536 gacha raqamlanadi. Bu qatorlarning keragini tanlab olish sichqoncha yoki klaviaturadagi tugmalar majmuini bosish orqali amalga oshiriladi.
5. Varaqlarning yorlig‘i. Bu yorliqlarning xar biri yon daftarchaning yorlig‘iga o‘xshash bo‘lib, ishchi kitobning Alohida varaqlari sifatida qaraladi. Excel 2013 dasturida ishchi kitob ixtiyoriy sondagi varaqlardan iborat bo‘lishi mumkin. Har bir varaqning nomi bo‘ladi va u varaq yorlig‘ida ko‘rsatib qo‘yiladi.
Excel 2013 dasturida ishchi kitob varaqlari bilan ishlash
MS Excel 2013 dasturi dasturi ishga tushirilgandan so‘ng avtomatik ravishda yangi Excel 2013 dasturi ishchi kitob «Kнига 1» nomi bilan yaratiladi. Agarda siz boshqa Ishchi kitob yaratmoqchi bo‘lsangiz, Bosh uskunalar panelidagi «Создать» piktogrammasiga sichqoncha ko‘rsatkichini keltirib tugmani bosishingiz kerak bo‘ladi.
Yangi yaratilayotgan kitob kompyuter xotirasida saqlanib, xali fayl sifatida diskda saqlanmagan bo‘ladi. Agar alohida ko‘rsatilgan bo‘lmasa, jadvaldagi Excel 2013 dasturida ishchi varaqlar 16 tagacha bo‘lishi mumkin. Yangi yaratilgan ishchi kitobida bitta varaq bilan faol ish olib boriladi. Boshqa varaqni faollashtirish uchun shu varaqning yorlig‘i ustiga sichqoncha ko‘rsatkichini keltirib bosish kerak. Boshqa varaqlarni ko‘rib chiqish uchun aylanma ko‘rsatkich tugmasini bosish kerak. Alohida nom berilmagan bo‘lsa ishchi jadval varaqlari «Лист1», «Лист2»... kabi nomlanadi. Bu varaqlarni qayta nomlash ham mumkin.
|
| |
· F2 tugmasini bosish orqali. Bu ham yacheykadagi ma’lumotlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri tahrirlash imkonini beradi.
·

|
· F2 tugmasini bosish orqali. Bu ham yacheykadagi ma’lumotlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri tahrirlash imkonini beradi.
·
|
bet | 8/14 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 1,82 Mb. | | #259084 |
Bog'liq 7-lectures (1)· F2 tugmasini bosish orqali. Bu ham yacheykadagi ma’lumotlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri tahrirlash imkonini beradi.
· Tahrirlash kerak bo‘lgan yacheykani faollashtirish va sichqoncha ko‘rsatkichi yordamida kursorni formulalar katoriga keltirib tahrirlash. Bu ma’lumotlarni formulalar qatoridan turib tahrirlash imkonini beradi.
Ma’lumotlarni tahrirlashda yuqorida keltirilgan usullardan ixtiyoriy birini ishlatish mumkin. Ayrim foydalanuvchilar yacheykadagi ma’lumotlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri tahrirlash usulidan, ayrimlari esa formulalar qatoridan turib tahrirlash usulidan foydalanadilar.
Bu barcha qilingan ishlar formulalar qatoridagi uchta tugma (piktogramma) paydo bo‘lishiga olib keladi.
· Kiritilgan o‘zgartirishlar
tugmasini bosish bilan tasdiqlanadi.
· Agarda oldingi holatga qaytmoqchi bo‘linsa
tugmasi bosiladi.
· Excel 2013 dasturida ishchi jadvaldagi formulalar bilan ishlashda
tugmasidan foydalanish ishni ancha osonlashtiradi.
Yacheykalarni tahrirlash oddiy holatda amalga oshirilib, matnda jadval kursori matn kursoriga aylanadi va uni boshqarish tugmalari yordamida siljitish mumkin bo‘ladi. Siz tahrir qilingandan keyin oldingi holatga qaytmoqchi bo‘lsangiz, «Правка» (To‘g‘rilash) — «Отменить» (Bekor qilish) buyrug‘ini yoki Ctrl+Z tugmalarini barobar bosing. Shunda yacheykadagi boshlang‘ich ma’lumotlar qayta tiklanadi. Ma’lumotlarni qayta tiklash boshqa amallarni bajarmasdan tezlikda qilinishi kerak. Aks holda, ya’ni boshqa ma’lumotlar kiritilsa yoki boshqa buyruqlar bajarilsa, orqaga qaytish amalga oshmaydi.
Ma’lumotlardan nusxa ko‘chirish
Ayrim hollarda bir yacheykadagi ma’lumotlarning nusxasini boshqa yacheykaga yoki diapazonga o‘tkazishga to‘g‘ri keladi. Bu ishlarni elektron jadvalda nusxalash buyrug‘i orqali amalga oshirish mumkin.
Nusxa ko‘chirish bir necha usulda amalga oshiriladi.
· Yacheykadagi ma’lumotlarni boshqa yacheykaga ko‘chirish.
|
| |
MS Excel 2013 dasturi dasturida ma’lumotlar bilan ishlash

|
MS Excel 2013 dasturi dasturida ma’lumotlar bilan ishlash
|
bet | 5/14 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 1,82 Mb. | | #259084 |
Bog'liq 7-lectures (1)MS Excel 2013 dasturi dasturida ma’lumotlar bilan ishlash
Microsoft Excel 2013 dasturi dasturida matnlar — bu raqamlar, bo‘sh joylar va boshqa belgilardan iborat bo‘lgan ixtiyoriy ketma-ketlikdir. Kiritilayotgan ma’lumotlarimiz yacheykaga sig‘magan holda sig‘may qolgan qismi ekran yacheykasining o‘ng qismiga o‘tkaziladi (agar u bo‘sh bo‘lsa). Bunday hollarda quyidagi usullardan foydalanib, yacheyka kengligi va balandligini o‘zgartirish mumkin. Bir necha so‘zdan iborat va yacheykaga sig‘magan matnni ko‘rish uchun
«Главная» - «Формат» - «Формат ячеек» (Yacheyka bichimi) buyruqlarini tanlash va bayroqcha (flajok) belgisini «Переносить по словам» degan ibora ustiga joylashtirish kerak. Yacheykada yangi satrni boshlash uchun Alt + Enter tugmalarini bosish kerak.
Ustun kengligini o‘zgartirish.
Bir yoki bir nechta ustun kengligini o‘zgartirish usullarini qarab chiqamiz. Buning uchun o‘zgartirish kerak bo‘lgan ustunlarni belgilab olish kerak. Ular bir xil o’zunlikdagi yacheykalar bo‘lishi lozim.
· Sichqoncha ko‘rsatkichini ustunning o’ng chegara chizig’iga olib kelib, ustun kengligini keraklicha o’zaytirish.
Bu ish sichqoncha tugmasi bosilgan holatda amalga oshiriladi.
· «Главная» - «Формат» — «Ширина столбца» (Ustun kengligi) buyruqlarini ketma-ket tartib bilan tanlab muloqot oynasida parametrga kerakli qiymat beriladi va OK tugmasi bosiladi(7-rasm).
Bunda ajratib ko‘rsatilgan ustun kengligi shunday tanlanadiki, unga eng o’zun ma’lumotlar qatorini kiritish mumkin bo‘ladi.
Ustunning o’ng chegarasiga sichqoncha ko‘rsatkichini olib kelib, sichqonchaning chap tugmasi ikki marta tez-tez bosilsa, kiritilayotgan qatorning eng o’zun ma’lumoti sig‘adigan ustun kengligi avtomatik ravishda tanlanadi.
Qatorlar balandligini o‘zgartirish
Qatorlarga ma’lumotlarni kiritish uning shriftiga, ya’ni kiritilayotgan belgilarning o‘lchamiga bog‘liq bo‘lib, ko‘pincha NORMAL bichim (stil) ishlatiladi. Microsoft Excel dasturida qatorlarning balandligi kiritilayotgan ma’lumotlarning qanday o‘lchamdagi shriftda yozilganiga qarab avtomatik ravishda o‘zgarib boradi. Bundan tashqari qatorlar balandligini yuqoridagi ustunlar kengligini o‘zgartirish buyruqlari orqali ham o‘zgartirish mumkin.
Buning uchun · «Главная» - «Формат» — «Высота строки» (Qator balandligi) buyrug‘i olinadi.
|
| |
Бир нечта кириш ва бир нечта чиқиш

Температура регуляторида сезгир элемент суюқлик ва суюқлик буғи аралашмаси
билан тўлдирилган. Температура ошганда суюқлик буғланиши ҳисобига капилляр
трубкадаги босим ортади.
Бу босим мембрана ва пружинага таъсир кўрсатади.
Пружина сиқилиб клапанни пастга босади. Температура
пасайганда тескари
жараён рўй беради.
https://beta.spiraxsarco.com/learn-about-steam/control-hardware---self-acting-actuation/self-acting-temperature-controls
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
1. Yugay A.X, Mirashirova N.A. “Obshaya psixologiya” – Tashkent 2014 g. S.-194-205.
2. SafayevN.S, Mirashirova N.A. “Umumiy psixologiya nazariyasi va amaliyoti“TDPU, 2013 y,
B.79-90.
3. Soatov.A.J. Bо„lajak pedagog-psixologlarda psixologik maslahat berish kо„nikmalarini
shakllantirish texnologiyasi. O„quv qo„llanma. Qarshi: Fan va ta‟lim. 2022.-102 b.
4. Diqqаt vа uning tа‟limiy аhаmiyati. “Xаlq tа‟limi” ilmiy-metodik jurnаlning 3-mаxsus soni.
2021.55-58 b.
5. G„oziyev E. Umumiy psixologiya. Darslik. Toshkent: O„zbekiston faylasuflari
milliy jamiyati
nashriyoti. 2010.-336-39 b.
6. https://elib.buxdu.uz/index.php/pages/referatlar-mustaqil-ish-kurs-ishi/item/14553-diqqat.
Metodlarini ishlab chiqish

Metodlarini ishlab chiqish
Download
457,67 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
18.12.2023
Hajmi
457,67 Kb.
#122834
Download
457,67 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Metodlarini ishlab chiqish
Download
457,67 Kb.
Matnni ko'rish
Biznes reja, uning ahamiyati, mohiyati va mazmuni

|
Biznes reja, uning ahamiyati, mohiyati va mazmuni
|
bet | 2/12 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 35,08 Kb. | | #124348 |
Bog'liq 88 Iqtisod va biznes Mavzu Ishlab chiqarish jarayonini tashkil etishda1.Biznes reja, uning ahamiyati, mohiyati va mazmuni.
Ishlab chiqarish faoliyati bilan bog'liq korxonani tashkil etishda korxonaning texnik-iqtisodiy asoslanishini ishlab chiqish maqsadga muvofiqdir. Texnik-iqtisodiy asoslashga quyidagilarni kiritishlozim:
Ishlab chiqarishga mo'ljallangan tovarlarga talabni tahlil qilish.
Ishlab chiqarish kо'rsatkichlari:
talab qilinuvchi konstruktorlik, texnologik va boshqa hujjatlarning mavjudligi;
ishlab chiqarish dasturi;
v) dasturnibajarishzarurmashina, asbob-uskunavajihozlarningmavjudligi;
g) ishlabchiqarishquwatlarimavjudligiyokiularningloyihasi;
asosiy ishlab chiqarish fondlarining mavjudligi;
ayrim turdagi mahsulot yoki xizmatlarning samarador ligi; yo)amortizatsiya to'lovlarining miqdori.
3.Moliyaviy ko'rsatkichlar:
a) mahsulot sotish yoki xizmat ko'rsatishdan olinishi mo'ljallangan
daromad;
b) moddiy va unga tenglashtirilgan boshqa sarf-xarajatlar;
v) budjetga o'tkaziladigan to'lovlar;
g)sof daromad;
d)ish haqi jamg’armasi;
g)tashkil etilayotgan boshqa jamg armalar miqdori.
4.Ijtimoiyko'rsatkichlar:
Biznes-rejaning mazmuni. Korxona faoliyatini muvaffaqiyatli olib borishda biznes-reja muhim rol o'ynaydi. Biznes-rejaning tuzilishi va mazmuni qat’iyan chegaralanmagan. Fikrimizcha, yetti bo'limdan iborat biznes-reja eng maqbuldir
|
Tadbirkorlik faoliyatining biznes rejasi
|
|
Biznes-rejaning umumiy
xulosasi, asosiy parametr va
ko'rsatkichlari
|
|
Harakat dasturi va tashkiliy chora-tadbirlari
|
|
Tadbirkorning iste'molchiga taqdim qilayotgan mahsulot, tovar va xizmatlarning tasnifi
|
|
Bitimning resurslar ta'minoti
|
|
Bozor konyunkturasi, talab va sotuv hajmi tahlili
|
|
Bitimning samaradorligi
|
|
Biznes-reja tuzuvchilarning diqqat markazida, markaziy, ustuvor masaladan tashqari, boshqa maqsad va vazifalar ham turishi kerak. Masalan, ijtimoiy maqsadlar, tadbirkorlik maqomini ko'tarish, maxsus maqsad va vazifalar, homiylik tadbirlari va boshqalar.
|
| |
[7. Page 3]
     
7 - Автоматик бошқарув тизимлари классификацияси. Avtomatlashtirish sxemalari

[7. Page 3]
7.
Бошқарувчи сигнал характерига
кўра
7.1.
Стабилизацияловчи
7.2.
Программали
ва
7.3.
Кузатувчи
системалар фарқланади
8.
Бош арув контурида рўй берадиган
қ
жараёнларнинг характери бўйича системалар
яна уч турга бўлинади.
8.1.
Узлуксиз
системаларда
бошқарувчи органга узлуксиз таъсир ўтказиб
турилади.
Ҳамма вақт бошқарилаётган параметрнинг
қиймати
бошқарувчи
таъсирнинг
қийматига тўғри пропорционал бўлади.
Мисол қилиб кучланиш стабилизатори ёки
ҳаво кондиционерини олиш мумкин
8.2.
Импульсли системаларда
бошқарув контури
элементлари программа ёки бошқарувчи таъсир
ўзгаришига қараб узлукли равишда ишлайди
.
Бошқарувчи система узунлиги бошқарув
сигналига пропорционал бўлган импульслар
кетма-кетлигини ишлаб чиқаради.
Бундай системаларга мисол қилиб
кузатувчи системаларни олиш мумкин.
8.3. Релели системаларда
кириш сигналининг
маълум қийматида бажарувчи механизмга узатилаётган
чиқиш сигнали бирданига (сакраб) ўзгаради.
Бошқарувчи кетма-кетлигининг узунлиги ва
ишораси кириш сигналининг ишорасига боғлиқ
бўлади. Мисол қилиб вибраторларни олиш
мумкин.
|
Берк контурли системанинг камчиликлари

Берк контурли системанинг камчиликлари
Нархи қимматроқ
Тузилиши ва дизайни анча мураккаб
Техник қаровни кўпроқ талаб қилади.
Тескари алоқа чиқиш сигналида тебранишларни келтириб
чиқариши мумкин.
Тескари алоқа мавжудлиги умумий кучайтириш коэффициенти
камайишига олиб келади.
Турғунликни таъминлаш асосий муаммо бўлиб алоҳида
эътибор билан лойиҳалашни талаб қилади.
Process - The equipment or manufacturing process being controlled.
Example: Pressure, Flow, Level, Temperature
Primary Element - Component that measures the process and transmits a signal that
provides the feedback in the closed-loop system.
Example: Sensors, Switches, Transmitters
Controller - The decision making component in the system. The controller generates
the required response to maintain the set point and send it to the final control element.
Example: Loop controller, PLC
Final Control Element - Component that regulates the principal agent that changes
the process.
Example: Control valve, Variable Frequency Drives
Set-point - The desired valve for a process variable. Usually a part of the controller.
2.
Чизиқли ва чизиқсиз системалар:
Ҳар қандай автоматик бошқариш системасининг
асосий хусусияти шундаки, кириш ва чиқиш
сигналлари орасида аниқ математик боғланиш
бўлиши шарт.
Чизиқли системада кириш ва чиқиш сигналлари
орасидаги боғланиш чизиқли пропорционаллик билан
ифодаланади.
Чизиқсиз системада кириш ва чиқиш сигналлари
орасидаги боғланишларда чизиқсиз боғланишлар ҳам
мавжуд бўлади.
|
Foydalanilgan adabiyotlar - Mavzu: Ishlab chiqarish jarayonini tashkil etishda biznes rejaning ahamiyati reja

|
Mavzu: Ishlab chiqarish jarayonini tashkil etishda biznes rejaning ahamiyati reja
|
bet | 12/12 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 35,08 Kb. | | #124348 |
Bog'liq 88 Iqtisod va biznes Mavzu Ishlab chiqarish jarayonini tashkil etishdaFoydalanilgan adabiyotlar:
“O’zbekiston Respublikasi aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlari xo’jalik xarajatlari va ularda axborot texnologiyalarini varatish xarajatlarini qoplash jamg’armasini tashkil etish va mablag’lami sarflash tartibi to’g’risida” Yo’riqnoma, 2006 yil aprel oyi.
O’zbekiston Respublikasining imtiyozli pensiya ta’minoti va mehnatni muhofaza qilish bo’yicha me’yoriy hujjatlari to’plami. - T “Adolat”. 2006.-724 b.
Abdurahmonov Q.X. Mehnat iqtisodiyoti. Darslik-T. 2009.
Abdurahmonov Q.X, Xolmo’minov Sh.R., ZokirovaN.Q. Perzonalni boshqarish. Darslik-T. 2008.
A.A. Abdullayev, H.A. Aybeshov. “Korxona Iqtisodiyoti” .
Toshkent. “11m ziyo” 2003.
Xudoyberdiyev Z. Xomitov K. “Tadbirkorlik va biznes asoslari’ T. 2009.
U.Parpiyev. I. Salomov. “Bozor iqtisodiyoti asoslari va ishlab chiqarishni tashkil etish”. T. Sharq.1966 yil.
E. Egamberdiyev. “Mikroiqtisodiyot” T. “Ilm ziyo” 2008.
Sh. Shodmonov. T. Jo’rayev. “Iqtisodiyot nazariyasi” T. 2000 yil.
|
| |