F.I.Sh.
  
Variant - Elektromagnit maydonlar va to’lqinlar fani Mustaqil ishlash

|
Elektromagnit maydonlar va to’lqinlar fani Mustaqil ishlash
|
bet | 2/5 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 62,2 Kb. | | #230617 | Turi | Referat |
Bog'liq Musqatil ish (1)F.I.Sh.
|
Variant
|
|
USMONOV JAHONGIR OBIDJON O‘G‘LI
|
1
|
|
ABDIROV NISANBEK ONGAYBAYEVICH
|
2
|
|
ABDULQODIROV UBAYDULLOH ABDUVAHOB O‘G‘LI
|
3
|
|
ARTIKOVA SHOXISTA ABDUMURATOVNA
|
4
|
|
ASATULLAYEV G‘AYBULLA ZABIXULLA O‘G‘LI
|
5
|
|
ISAKOVA GULZADA ILYAS QIZI
|
6
|
|
ISMOILOV G‘ANIXO‘JA ILXOMOVICH
|
7
|
|
KAMBAROV SAIDADHAM MUXIDDIN O‘G‘LI
|
8
|
|
KARIMOV KUDRAT ALISHER UG‘LI
|
9
|
|
KOMILOV SHAXZOD RIXSIBOY O‘G‘LI
|
10
|
|
MAVLONOV ABDULATIF ABDUVOSIQ O‘G‘LI
|
11
|
|
MIRZALIYEV VOXIDJON ZAKIRJANOVICH
|
12
|
|
SAYDULLAYEV IBROHIM BAXODIROVICH
|
13
|
|
MUXAMEDOVA MATLUBA SHUXRATOVNA
|
14
|
|
NURMUXAMEDOVA MADINA QAHRAMON QIZI
|
15
|
|
PIRNAZAROV ULUG‘BEK DUSMAMATOVICH
|
16
|
|
SAMIYEVA ZARINA NURALIYEVNA
|
17
|
|
SHARIPOV BEKZOD KAMOLIDDIN O‘G‘LI
|
18
|
|
TURSUNOV ZUHRIDDIN ERKIN O‘G‘LI
|
19
|
|
XAYRUTDINOV TOXIR XUSNIDDIN O‘G‘LI
|
20
|
|
XOLTOYEV BOBURJON SOBIR O‘G‘LI
|
21
|
|
XUSNULLAYEV ABDURAXIM RUSTAM O‘G‘LI
|
22
|
|
YUSUPOV SARDOR TO‘LQIN O‘G‘LI
|
23
|
|
XAMRABAYEV OYBEK TUXTASINOVICH
|
24
|
|
SANOQULOV SAIDBEK SIROJIDDINOVICH
|
25
|
|
JABBOROV DIYORBEK ABDUSATTOR O‘G‘LI
|
26
|
|
ERKINOV NURBEK URINBAY O‘G‘LI
|
27
|
|
SHUKUROV SARDOR SAYDULLA O‘G‘LI
|
28
|
|
XOLBOYEV JAHONGIR G‘OLIB O‘G‘LI
|
29
|
|
TURAPOV ULUG‘BEK NABI O‘G‘LI
|
30
|
|
XAMRABAYEV OYBEK TUXTASINOVICH
|
31
|
Guruh: 048-22 STo‘
№
|
F.I.Sh.
|
Variant
|
|
MIRZAYEV OTABEK NODIROVICH
|
32
|
|
ISMOILOV AZIZBEK RAFAIL O‘G‘LI
|
33
|
|
GIYASOVA SHAXNOZA DAVLATALIYEVNA
|
34
|
|
BABAJANOV FURQATJAN TAYIRJANOVICH
|
35
|
|
AVAZOV DOSTONALI TURSUNALI O‘G‘LI
|
36
|
|
KOMILOV JAVOHIR BAHODIR O‘G‘LI
|
37
|
|
MEXMONJONOV ASADBEK MANSUR O‘G‘LI
|
38
|
|
SALIMOV UMIDJON XAMRALI O‘G‘LI
|
39
|
|
AMIRQULOV MUHAMMAD O‘LMAS O‘G‘LI
|
40
|
|
ASATILLAYEV HOTAMJON RAXMATILLA O‘G‘LI
|
41
|
|
QIRJIGITOV SHERBEK ISMATULLA O‘G‘LI
|
42
|
|
QAYUMOV BOBUR ILHOM O‘G‘LI
|
43
|
|
PAZILOVA FOTIMA MAXKAMOVNA
|
44
|
|
AZIMOV MUXAMMADAMIN NOSIR O‘G‘LI
|
45
|
|
MAXKAMOVA SAIDA ZIYODOVNA
|
46
|
|
MAMAJONOVA MOHIRA DONIYOR QIZI
|
47
|
|
MAKSUDOV JAVLONBEK MIRZARAXIM O‘G‘LI
|
48
|
|
ZEVADINOV ZAKIR SERVEROVICH
|
49
|
|
YO‘LDOSHEV JAMSHIDXO‘JA SHAMSHIXO‘JA O‘G‘LI
|
50
|
|
UMURZOQOV ANVARJON ASQAR O‘G‘LI
|
51
|
|
UMIDOV ISLOMJON ABROR O‘G‘LI
|
52
|
|
TUXTAMURATOV ANVAR ABDUXALILOVICH
|
53
|
|
TO‘RABEKOV OTABEK DILSHOD O‘G‘LI
|
54
|
|
SAFARBAYEV SHERKAT KUDRATILLAYEVICH
|
55
|
|
SOLIYEV ABDUMANNOP G‘ANIJON O‘G‘LI
|
56
|
|
SA’DULLAYEV ABBOSXO‘JA ZIYODULLA O‘G‘LI
|
57
|
|
RUSTAMOV TO‘YCHIMUROD RUSTAM O‘G‘LI
|
58
|
|
Raximqulov Abror
|
59
|
ЎЗБEКИСТОН РEСПУБЛИКАСИ
ОЛИЙ ТАЪЛИМ, ФАН ВА ИННОВАЦИЯЛАР ВАЗИРЛИГИ
МУҲАММАД АЛ-ХОРАЗМИЙ НОМИДАГИ
Тошкент ахборот технологиялари университети
ЭЛЕКТРОМАГНИТ МАЙДОНЛАР ВА ТЎЛҚИНЛАР ФАНИ БЎЙИЧА
МУСТАҚИЛ ИШ
Мавзу: GSM сотали алоқа стандартининг тузилиши ва частоталар режалаштирилиши
Бажарди: 2-курс ... йўналиши (сиртқи) талабаси А.Бегимов
Қабул қилди: C.Кенгесбаев
|
Тошкент – 2023
МУНДАРИЖА
Кириш …………………………………………………………………………... 3
§1. Сотали алоқа тизимларининг ривожланиш тарихи……………..…… 4
§2. GSM стандартининг функционал схемаси ва қурилмалар таркиби... 6
§3. GSM сотали алоқа тизимларида частоталар режалаштирилиши….. 8
Хулоса………………………………………………………………………… .. 10
Адабиётлар рўйхати………………………………………………………….. 11
Кириш
Сотали алоқанинг ривожланиши 20 асрнинг 70-йилларидан бошланган эди. 1981 йил Норвегия, Дания, Швеция ва Финляндия давлатларини бирлаштирган 1-чи халқаро NMT-450 тизими пайдо бўлди.
1982 йилда Телекоммуникациялар бўйича Европа Комиссияси – CEPT (Conference of European Posts and Telegraphs) томонидан Европада ягона умумий фойдаланиш кўчма сотали алоқанинг рақамли тизимини яратиш ғояси қабул қилинди ва бу рақамли стандартга қуйидаги талаблар қўйилди:
- нутқ хабарини узатишнинг юқори сифатлилиги;
- ускуна ва хизмат кўрсатиш нархи арзон бўлиши;
- абонент станцияси кичик ўлчамли бўлиши;
- бир қатор янги ускуналар ва хизматлар билан ишлай олиши;
- радиочастота спектрини самарали ишлатиши;
- интеграллаштирилган хизматларнинг рақамли тармоғи билан мослашувчанлиги;
- халқаро роумингда ишлай олиши.
Мобил алоқанинг глобал тизими GSM (Global System for Mobile Communications) 1991 йилда пайдо бўлди ва рақамли сотали алоқанинг кенг тарқалган стандартларининг бири ҳисобланади. 1997 йилнинг охирига келиб, GSM стандарти дунёнинг 100 та давлатида ишлатила бошланди. Бу стандартни асосан Европа ва Осиё давлатлари қабул қилган.
Ҳозирги вақтда Ўзбекистон Республикаси ҳудудида GSM стандартида «UzMobile» савдо белгиси остида «Ўзбектелеком» АК, «Билайн» савдо белгиси остида «UNITEL» МЧЖ, «Ucell» савдо белгиси остида «COSCOM» МЧЖ шаклидаги хорижий корхонаси ва «UMS» савдо белгиси остида «UMS» МЧЖлар сотали алоқа хизматларини кўрсатмоқда.
Ушбу мустақил ишда сотали алоқанинг ривожланиш тарихини, GSM стандартининг функционал схемасини, қурилмалар таркибини, частоталар режалаштирилиши ва қурилишининг умумий тамойилларини кўриб чиқамиз.
§1. Сотали алоқа тизимларининг ривожланиш тарихи
Ҳозирги вақтда мобил алоқа технологияларига бўлган эҳтиёж жуда кучли ва улар тезлик билан ривожланмоқда. Мобил алоқа тизимларининг эволюциясини кўриб чиқсак, биз «авлод» тушунчасига дуч келамиз.
1-чи авлод тизимлари етарли даражада ишончли тармоқлардан қурилган аналог тизимлардан иборат, лекин уларда абонентларга хизмат кўрсатиш имконияти чегараланган эди. Бундан ташқари, уларда тармоқлар орасида роумингни амалга ошириш имконияти бўлмаган.
2-чи авлод мобил алоқа тизимлари рақамли ҳисобланади. Улар абонентларга замонавий хизматлар кўрсатиш назаридан келиб чиққан ҳолда, сезиларли даражада устунликлар киритди. GSM (Global System for Mobile communications) стандарти 2G технологиясига киради.
2-чи авлод тизимлари фойдаланувчиларга кенг ҳажмдаги хизматларни кўрсатади. Янада қисқа хабарлар билан алмашиш (SMS - Short Message Service) имкониятини яратди.
Симсиз тарзда Интернетга уланишга бўлган талабнинг кучайиши, 2G тизимининг янада ривожланишига олиб келди. Шу сабабли GPRS (General Packet Radio Services) технологияси пайдо бўлди. GPRS – бу GSM радиоинтерфейси орқали маълумотларни пакетли узатилишининг стандартлаштирилган усули бўлиб ҳисобланади.
Ҳозирги кунда 2G авлодининг бир неча тизимлари мавжуд. Уларда бир-бирига мос келмайдиган технологиялар ва ҳар хил частоталар спектри қўлланилади. Шунинг учун ҳам улар, кенг савдо марказларини узоқ муддатга эгаллай олмайди. Бу факторлар 3-чи авлод (3G) тизимлари концепциясининг пайдо бўлишига олиб келди. Улар абонентларга алоқани амалга ошириш, маълумотлар алмашиш ва ҳар хил қизиқли бўлган хизматларни кўрсатиш имкониятини беради. Ундай хизматларни кўрсатиш учун 2G тизимларининг имконияти етарли эмас, сабаби тизимларнинг сиғими ва ўтказувчанлик хусусияти юқори бўлиши керак. 3G тизимининг мисоли сифатида UMTS (Universal Mobile Telecommunication Systems) стандартини келтириш мумкин.
GSM, аввалги ва ҳозирги мобил алоқа тизимлари ҳамда алоқа соҳасининг кейинги ривожланишининг асосий стандарти ҳисобланади.
Мобил алоқа учун стандартларни яратишнинг 1-чи даражали мўлжали, бу телефон аппаратларидан келган чақирувларни мобил алоқа тармоғи қайси йўл билан қайта ишлаб олиши кераклиги ҳисобланади. Мисол тариқасида, улар қуйидаги элементларнинг спецификациясини ўз ичига олади:
- мобил алоқа телефон аппаратларининг сигналларни қабул қилиш ва узатиш жараёнларини;
- шу сигналларнинг форматларини;
- тармоқ тугунларининг ўз-аро боғланишини;
- мобил алоқа абонентларига мумкин бўлган асосий тармоқ хизматларини;
- тармоқнинг асосий тузилишини (мисол тариқасида, соталар в.ҳ.).
1981 йил мобил алоқанинг 1-чи NMT-450 стандарти яратилганидан сўнг, дунё юзида мобил алоқанинг кўплаган стандартлари ишлаб чиқилди. Мобил алоқанинг ҳар бир стандарти изланиш гуруҳларини жамлаган давлатларнинг аниқ талабларини қаноатлантириш мақсадида ишлаб чиқилган. Шу сабабли, ишлаб чиқилган стандарт бир давлатни қаноатлантирса, бошқа давлатларга тўғри келмайдиган эди.
GSM стандарти дунё юзи бўйлаб глобал тарзда кенг тарқалди. 2004 йил апрел ойига келиб, GSM стандартидаги мобил алоқа тармоғи рақамли алоқа хизматларини кўрсатишда дунё савдо марказининг 73% ни ва симсиз алоқа хизматларини кўрсатишда дунё марказининг 72% ни эгаллаган эди.
Қуйидаги 1-жадвалда сотали алоқанинг асосий стандартлари ва бу стандартлар қўлланиладиган асосий ҳудуд марказлари келтирилган:
1-жадвал. Сотали алоқанинг асосий стандартлари.
|
| |