Mehnatga haq to‘lashning yagona tarif jadvali

Mehnatga haq to‘lashning yagona tarif jadvali
Razryad
|
Tarif koeffitsienti
|
Razryad
|
Tarif koeffitsienti
|
0
|
1,000
|
10
|
4,361
|
1
|
2,014
|
11
|
4,663
|
2
|
2,216
|
12
|
4,973
|
3
|
2,439
|
13
|
5,228
|
4
|
2,691
|
14
|
5,606
|
|
2,937
|
15
|
5,931
|
6
|
3,205
|
16
|
6,259
|
7
|
3,484
|
17
|
6,593
|
8
|
3,773
|
18
|
6,930
|
9
|
4,064
|
|
|
Ishchilarni moddiy rag‘batlantirish
Mehnatga tarif bo‘yicha haq to‘lash shartlaridan tashqari turli ko‘rinishdagi qo‘shimcha, ustama, mukofotlar va ijtimoiy imtiyozlar, moliyalashtirish manbaidan qat’iy nazar amaldagi qonunlar asosida ishlanmagan kunlar (bayramlar, mehnat ta’tili, menat safarlari va boshqalar) uchun pul yoki natura shaklidagi to‘lovlarni o‘z ichiga oladi. Hozirgi kunda qo‘shimchalar, ustama, mukofotlarning ish haqiga nisbatan miqdorini har bir korxona mustaqil ravishda o‘zi belgilaydi.
Ish haqiga qo‘shimchalar, ustamalar miqdorini mehnat to‘g‘risidagi qonunlar, mehnat kodeksi, O‘zbekiston Respublikasida amal qilayotgan me’yoriy hujjatlar asosida belgilanadi. Bozor iqtisodiyoti sharoitida ishlovchilarni ijtimoiy himoyalash uchun turli kompensatsiya va qo‘shimcha to‘lovlarni eng kam ish haqi miqdoridan kelib chiqib belgilanadi. Korxonalar esa, o‘zlarining moliyaviy imkoniyatlarini hisobga olgan holda jamoa shartnomasida belgilash imkoniyatiga ega.
Barcha turdagi kompensatsiya to‘lovlari va ustamalar ikki guruhga bo‘linadi. Birinchi guruhga barcha mulk shaklidagi korxonalar uchun majburiy hisoblanib, ish faoliyati sohasi bo‘yicha chegaralanmaydigan to‘lovlar va ustamalar kiradi.
Bularga:dam olish va bayram kunlarida ishlangan kunlar;
ish vaqti me’yoridan ortiqcha ishlangan vaqt; balog‘at yoshiga yetmagan ishlovchilar uchun qisqartirilgan ish kuni;
ishchilarning tarif razryadiga nisbatan past razryaddagi ishni bajarganligi;
ishchi aybdor bo‘lmagan holda me’yorni bajarilmasligi va ishdagi nuqsonlar;
qonunlarda belgilangan shartlarda ish haqini o‘rtacha ish haqigacha tenglashtirish kabi to‘lovlar kiradi.
Ikkinchi guruhga kompensatsiya qo‘shimchalari va ustamalar kiradi. Ularning miqdori korxona ma’muriyati bilan kelishilgan holda belgilanadi.
Rag‘batlantirish yo‘nalishidagi to‘lovlar O‘zbekiston Respublikasi makroiqtisodiyot va statistika Vazirligining 26 oktabr 1998 yildagi 33-Qaroriga muvofiq chiqarilgan yo‘riqnoma bo‘yicha qo‘yidagi holatlarda amalga oshiriladi:
yil yakuni bo‘yicha bir marta beriladigan mukofot;
ishlab chiqarishni hajmini hisobga oluvchi birlamchi hujjatlarda ko‘zda tutilgan, rag‘batlantiruvchi xususiyatiga ega bo‘lgan to‘lovlar (tariflar, naryadlar, tabellar, va h.k);
tarif stavkasi va oklad maoshiga kasb mahorati, ustoz - murabbiyligi uchun qo‘shimchalar;
mehnat ta’tiliga moddiy yordam ko‘rinishidagi qo‘shimchalar;
ko‘p yillik mehnati uchun xo‘jalik yurituvchi subyekt hamda ijtimoiy fondlarning qarori bilan rag‘batlantiruvchi va qo‘shimcha to‘lovlar amalga oshiriladi.
Ish tartibi va mehnat sharoitlari bilan bog‘liq bo‘lgan,
kompensatsiyalash xususiyatiga ega bo‘lgan to‘lovlar:
hukumat tomonidan tasdiqlangan kasblar va ishlar ro‘yxatiga kiritilgan og‘ir, zararli, o‘ta zararli mehnat sharoitida va tabiiy iqlim sharoitlarida qilingan mehnat hamda shu sharoitlarda ishlagan ko‘p yillik uzluksiz ish staji uchun ish haqiga ustamalar;
texnologik jarayon jadvalida ko‘zda tutilgan tungi smenada, dam olish kunlari va bayram kunlarida ishlaganligi uchun tarif stavkasi va maoshiga qo‘shimcha va ustamalar;
kasblarni qo‘shib olib borish va xizmat ko‘rsatish maydonini kengaytirish, ko‘p smenali sharoitda qilingan mehnat uchun ustamalar;
mehnat safari vaqtida yo‘l haqi, turar joy va ovqatlanish uchun to‘lanadigan to‘lovlar;
belgilangan me’yordan ortiq ishlangan kunlar uchun qonunlarda ko‘rsatilgan tartibda berilgan qo‘shimcha dam olish uchun to‘lovlar;
ishchilarga bog‘liq bo‘lmagan holda korxonani ishlab chiqarish jarayonidagi uzulishlar va boshqalar uchun to‘lovlar amalga oshiriladi.
Barcha ishlovchilarga kasallik, nogironlik, ishsizlik, nafaqaga chi-qish, bola tarbiyalash va h.k.z holatlarda ularni moddiy ta’minlash uchun korxona ish haqi fondiga quyidagi shaklda ajratmalar belgilaydi;
ijtimoiy sug‘urta;
nafaqa ta’minoti;
meditsina sug‘artasi;
bandlik fondi va boshqa byudjetdan tashqari fondlar.
Qo‘shimcha va ustama haqlardan tashqari korxonalarda ishlovchilarni mukofotlashni turli tartiblari qo‘llaniladi. Odatda, ishlab chiqarish samaradorligini oshirishda erishilgan natijalari uchun mukofot belgilanadi. Shuning uchun ana shunday natijaga erishgan har qanday ishlovchi mukofotlanishi mumkin.
Qo‘shimcha va ustama haq odatda individuallashtirilgan. Mukofot esa, oxirgi natijaga ko‘ra keng ko‘lamda belgilanishi mumkin.
Ishlovchilarni mukofotlashtirish to‘g‘risidagi Nizom kasaba uyushmasi qo‘mitasi bilan kelishilgan holda korxona rahbariyati tomonidan tuziladi va tasdiqlanadi hamda jamoa shartnomasiga kiritiladi. Mukofotlash to‘g‘risidagi Nizom mukofotlash shartlari va ko‘rsatkichlari, miqdori, mukofotlanuvchi ishlovchilar, mukofotlash davomiyligi va mukofotlashning manbaini o‘z ichiga oladi. Mukofotlarni to‘lash uchun kafolatlangan moliyaviy manba bo‘lishi kerak. Xo‘jalik faoliyatida alohida natijalarga erishilganligi uchun mukofotlar hamda korxona uchun muhim bo‘lgan ba’zi ishlardagi ko‘rsatkichlari uchun mahsus mukofotlar mukofotlashga ajratilgan mablag‘lar hisobidan beriladi.
|