nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Processlerdi rejelestiriw

|
Processlerdi rejelestiriw
|
bet | 35/52 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,72 Mb. | | #262466 |
Bog'liq tema mobilProcesslerdi rejelestiriw
Hár dayım, shegaralanǵan resurslar hám olardıń bir neshe paydalanıwshıları menen is qurılǵanda, máselen, mısal ushın miynet komandasında aylıq fondın bólistiriw deyik, biz bar resurslardı paydalanıwshılar ortasında bólistiriw menen shuǵıllanıwımizǵa tuwrı keledi, yaki basqasha aytqanda resurslardan paydalanıwdı rejelestiriwimizge tuwrı keledi. Bunday rejelestiriw anıq qoyılǵan maqsetlerge (yaǵniy, máselen, resurslardı salıstırıw esabınsha biz nege iye bolmaqshımız) hám bul maqsetlerge mas hám paydalanıwshı parametrlerine tayanatuǵın algoritmlerge iye bolıw kerek.
Rejelestiriw darejeleri(уровни).
1. Uzaq múddetli. 2. Orta múddetli. 3. Qısqa muddetli.
Joqarıda biz, esaplaw sistemasındaǵı eki túrli rejelestiriw: tapsırmalardı hám processten paydalanıwdı rejelestiriw haqqında sóz juritken edik.
Tapsırmalardı rejelestiriw uzaq mudetke rejelestiriw sıpatında paydalanıladı. Bul, sistemada, onıń multidástúrlew dárejesin, yaǵniy waqıttıń ózinde bar bolǵan processler sanın anıqlap, processlerdin júzege keliwine juwap beredi. Eger sistemanıń multidástúrlew dárejesi turaqlı bolıp tursa,kompyuterdegi processler ortasha sanı ózgermeydi, ol jaǵdayda yaǵniy processler tek aldın júklengenleri tamamlanǵannan soń payda boladı. Sonlıqtanda uzaq muddetke rejelestiriw kem isletiledi sebebi, jańa processler pydal bolıwı arasında onlap minutlar ótiwi mńmkin.
Proccessoradan paydalanıwdı rejelestiriw, processlerdi qısqa múddetke rejelestiriw sıpatında paydalanıladı. Ol, máselen, orınlanatuǵın processtiń kiritiw –shıǵarıw qurılmaları yaki waqıttıń málim intervalı tamamlanǵannan soń amelge asırıladı. Máselen ol, hım qısqa múddetli rejelestiriw 100 millisekundta bir márteden kem ámelge asırılmaydı.
Keybir esaplaw sistemalarında, ónimdarlıqtı asırıw ushın, orınlanıp atırǵan processti operativ yadtan diskke waqtınsha jónetiw hám keyinrek ese onı orınlanıwın dawam ettiriw ushın arqaǵa qaytarıw múmkin. Bunday procedura раswapping, yaǵniy awdarmada “ótkeriw(перекачка)”di bidirseda, awdarmasız “свонинг” termini isletiledi. Processlerden qaysısın hám qashan diskke hám arqaǵa qayta otkeriwdi, ádette, processlerdi rejelestiriwdiń qosımsha dárejesi –ortasha múddetli rejelestiriw jardeminde аmelge asırıladı.
|
| |
Talabalar ON dan to‘playdigan ballarning namunaviy mezonlari

|
Talabalar ON dan to‘playdigan ballarning namunaviy mezonlariBog'liq BuxgalteriyaTalabalar ON dan to‘playdigan ballarning namunaviy mezonlari
№
Ko‘rsatkichlar
ON ballari
mak
s
1-
ON
2-
ON
1
Darslarga qatnashganlik darajasi. Ma'ruza darslaridagi faolligi,
konspekt daftarlarining yuritilishi va to‘liqligi
12
0-6
0-6
2
Talabalarning mustaqil ta'lim topshiriqlarini o‘z vaqtida va sifatli
bajarishi va o‘zlashtirishi
10
0-5
0-5
3
Og‘zaki savol-javoblar, yozma ish, test va boshqa nazorat turlari
natijalari bo‘yicha
8
0-4
0-4
Jami ON ballari
30
0-15
0-15
Talabalar JN dan to‘playdigan ballarning namunaviy mezonlari
№
Ko‘rsatkichlar
JN ballari
mak
s
1-JN
2-JN
1
Darslarga qatnashganlik va o‘zlashtirishi darajasi. Amaliy
mashg‘ulotlardagi faolligi, amaliy mashg‘ulot daftarlarining
yuritilishi va holati
15
0-7
0-8
2
Mustaqil ta'lim topshiriqlarining o‘z vaqtida va sifatli bajarilishi.
Mavzular bo‘yicha uy vazifalarini bajarilish va o‘zlashtirishi
darajasi
15
0-8
0-7
3 Yozma (mashqlar bajarish), og‘zaki yoki test savollariga berilgan
javoblar
10
0-5
0-5
Jami JN ballari
40
0-20
0-20
Yakuniy nazorat “Yozma ish” shaklida belgilangan bo‘lsa, u holda yakuniy nazorat 30 ballik
“Yozma ish” variantlari asosida o‘tkaziladi.
№
Ko‘rsatkichlar
YaN ballari
maks
O‘zgarish
oralig‘i
1
Fan bo‘yicha yakuniy yozma ish nazorati
30
0-30
|
| |
rasm. O‘zgartiruvchi ko‘prikning sxemasi

Zamonaviy katta quvvatli yirik kuchlanishli o‘zgartirgichli bloklar nafaqat ko‘prik sxema
asosida balki, boshqa bir qator ajralmas elementlar bilan ulanadi. Rassmotrim ix
naznachenie. Uning vazifasini ko‘rib chiqamiz.
O‘zgartirtiruvchi ko‘prik
ning asosiy elemnti bo‘lib ventil g‘isoblanadi.
Hozirgi
vaqtda ventil sifatida ketma-ket qo‘sxilgan, yagona tiristordan yig‘ilgan, yuqori
kuchlanishli tiristorli ventillar (YuKVT) ishlatilmoqda.
Zamonaviy tiristorlarga ularni parallel ulash, qoidaga ko‘ra zarurat yo‘q.
Har bir
ventil quyidagi asosiy parametrlar bilan xarakterlanadi:
•
bir davr ichidagi oqib o‘tadigan tok
I
o‘r
o‘rtacha tok qiymati bilan;
•
ventilga to‘g‘ridan to‘g‘ri ulanidigan kuchlanishning maksimal qiymati
bilan
hamda shunday teskari yo‘nalishda ham, qachonki ventil yopilganda o‘sha ventil bardosh
berishi kerak bo‘lgan qarama-qarshi oqadigan
U
obrmax
. bilan
Dastlabki mulohazalardan quyidagilarni qabul qilish mumkin.
Bu yerda
U
d
m
– ko‘prik sxemaning to‘g‘rilangan kuchlanishi
Bunda o‘zgartiruvchi ko‘pikning quvvati ventil parametrining funksiyasi bo‘ladi.
Bu yerdan quyidagilar ma’lum bo‘ladi: ventilning tok va kuchlanishi qanchalik katta
bo‘lsa, ko‘prikning birlik quvvati ham shunchalik kattaga yetishi mumkin. Shuning uchun
injener va kontruktorlarlarning barcha harakatlari ventilning parametrlarini iloji boricha
kattaroq qiymatga olib chiqishga qaratilgan bo‘ladi.
Hozirgi vaqtda
U
d
m
kuchlanishi 500 kV da birlik quvvati 750-800 MVt ga yetadigan
YuKTV konstruksiyalar ishlab chiqilgan.
Shunga qaramay, birlik quvvati va uning
kuchlanishi O‘TU barcha quvvatini o‘zgartirishda yetarlicha bo‘lmasligi mumkin,
shuning uchun alohida o‘zgartiruchi ko‘priklarni ketmaket va parallel ulanishlarni amalga
oshirish kerak. Shuni ta’kidlash joizki, quyida ko‘rib o‘tiladigan sabablarga ko‘ra,
ko‘priklarni ketma-ket (kaskadli) ulashdan va ularning
ancha kichik quvvatlisidan
qochish kerak.
O‘zgartiruvchi bloklarning boshqa bir muhim elementlaridan biri, ya’ni
o‘zgartiruvchi ko‘priklarni uzatuvchi yoki qabul qiluvchi tizimlarning tarmog‘i bilan
bog‘lovchi,
transformator
sanaladi. Bu transformator ikkita funksiyani badaradi:
•
1) mos keluvchi transformatsiya koeffitsientini tanlashni ta’minlash uchun,
U
d
m
to‘g‘rilagich kuchlanishini hosil qilishi zarur;
•
2) o‘zgaruvchan tok tarmog‘idan to‘g‘rilanadigan tok zanjirini elektrik ajratadi.
Bunday galvanik yechimlarni quyidagi holatlarda tushuntirilishi zarur. O‘TU va
O‘TK larning o‘zgartirgichlari, neytrali mustahkam zaminlangan, faza potensiallari yerga
nisbatan qattiq va normal holatarda faza kuchlanishining amplitudasi oshmaydigan, 220
– 500 kV tarmoqlarga ulanadi.
Bu vaqtda alohida ko‘priklarning yerga bilan ularning ketma-ket ulanishlarida
turlichadir, va qutblarning potensiali faza potensiallardan ancha ortib ketadi. Masalan,
Internet saytlari - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

MUNDARIJA
KIRISH
1 MAVZU. BUXGALTERIYA HISOBINING MOHIYATI, PREDMETI VA METODI
1.1. Xo‘jalik hisobining mohiyati va funksiyalari
1.2. Xo‘jalik hisobida qo‘llaniladigan o‘lchovlar
1.3. Xo‘jalik hisobining turlari va ularning tavsifi
1.4. Buxgalteriya hisobining mohiyati,turlari va tamoyillari
1.5. Buxgalteriya hisobining maqsadi, vazifalari va funksiyalari
1.6. Buxgalteriya hisobi axborotlaridan foydalanuvchilar
1.7. Buxgalteriya hisobining predmeti va obektlari
1.8. Buxgalteriya hisobi metodining ta’rifi, tarkibi, predmeti va metodining o‘zaro bog‘liqligi
MAVZU. NOMODDIY AKTIVLAR HISOBI - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

11.17. Chorvachilik xarajatlari va olingan mahsulotlarning dastlabki, analitik va sintetik hisobi
11.18. Chorvachilik mahsulotlarining tannarxini hisoblash
11.19. Sut yo‘nalishidagi chorvachilikda mahsulotlar tannarxini hisoblash
11.20. O‘stirilayotgan va boquvdagi qoramollarning qo‘shilgan va tirik vaznining tannarxini
hisoblash
11.21. Cho‘chqachilik mahsulotlari tannarxini hisoblash
11.22. Qo‘ychilik va echkichilik mahsulotlari tannarxini hisoblash
11.23. Parrandachilik mahsulotlari tannarxini hisoblash
11.24. Yilqichilik va tuyachilik mahsulotlarining tannarxini hisoblash
11.25. Asalarichilik mahsulotlari tannarxini hisoblash
11.26. Sanoat ishlab chiqarish xarajatlari, mahsulot olinish hisobi va tannarx hisoblash
11.27. Sanoat ishlab chiqarishi xarajatlari va mahsulot olinishining dastlabki, analitik va sintetik
hisobi
11.28. Sanoat ishlab chiqarishining ayrim turlari bo‘yicha xarajatlarni hisobga olish va tannarxni
hisoblashning xususiyatlari
11.29. Ishlab chiqarishdagi yaroqsiz (brak) mahsulotlarni hisobga olish
-rasm. O‘zgarmas tokli elektr uzatishning almashtirish sxemasi

Inventorda tok va EYuK yo‘nalishi qarama-qarshi yo‘nalgan.
Bu esa inventor
o‘zgarmas tok liniyasidan energiyani iste’mol qiladi va o‘zgaruvchan tokli tizimga
energiyani uzatishligini bildiradi.
Bunda quyidagi shartlar
bajariladi
Bu xususiyatlar o‘zgarmas tok zanjiri uchun umumiy hisoblanadi. Mos holda bu
munosabat birgalikda ishlaydigan o‘zgarmas tokli dvigatel va generatorlar uchun ham
o‘rinlidir. Bunda tok va EYuK yo‘nalishi va liniya kuchlanishi va EYuK o‘rtasidagi
munosabat ham 26-rasmda ko‘rsatilgandek saqlanadi. Shuni ta’kidlab o‘tish joizki,
liniyadagi tok yo‘nalishining o‘zgarishi, o‘z
navbatida, quvvat noldan nominal
qiymatgacha
yetarli darajada Ye
v
va Ye
i
ni uncha katta bo‘lmagan qiymatgacha
o‘zgartiradi, odatda nominal qiymatning 8-10 % qiymati baravar o‘zgartiradi.
Ko‘rib o‘tayotgan sxemada, turli uzunlikka va ko‘rinishga ega bo‘lgan,
to‘g‘rilagich(vыpryamitel) va inventor orqali bog‘langan elektr
uzatish liniyasi sohasi
ko‘rsatilgan. O‘zgarmas tok liniyalarini qurish imkoniyatlarini quyida ko‘rib o‘tilgan.
O‘zgarmas tokli kiritmalarni hosil qilishning tahminiy almashtirish sxemasida o‘zgarmas
tokli liniya mavjud emas. Ammo o‘zgarmas tokli liniya ta’siri o‘z mohiyatini
yo‘qotmagan.
Bu holatda, kiritmaga to‘g‘ri keluvchi o‘zgaruvchan tok liniyasi
qarsxiliklari
r
v
va
r
i
kattaliklar qo‘sxilgan.
Natural o‘lchovlar - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

|
Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \Bog'liq BuxgalteriyaNatural o‘lchovlar – hisob obektlarini og‘irlik (kg, s, t ), hajm (m.kub, litr), uzunlik (mm, sm, m,
km), maydon (kvadrat metr, ga) va boshqa o‘lchovlarda ifodalash uchun qo‘llaniladi.
Natural o‘lchovlarda yuritiladigan hisob miqdoriy yoki natural hisob deb ham ataladi. Miqdoriy
hisob asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar, o‘rnatiladigan asbob-uskunalar, xom ashyo va Materiallar, tayyor
mahsulotlar va boshqa hisob obektlarini natural (fizik) hajmi to‘g‘risida axborotlar bilan ta'minlashdan
iborat.
Bunday o‘lchovlar xo‘jalik mablag‘larining saqlanishini hamda xo‘jalik faoliyatiga tezkor rahbarlik
qilishni ta'minlaydi. Natural o‘lchovlar bir xildagi xo‘jalik mablag‘larini hisobga olishda qo‘llaniladi. Turli
xil natural ko‘rsatkichlarini jamlash mumkin emas. Shuning uchun ham xar xildagi xo‘jalik mablag‘larini
tavsiflovchi umumlashgan ma’lumotlarni olishda bunday ko‘rsatkichlardan foydalanib bo‘lmaydi.
Sarflangan ish vaqtini hisobga olish uchun mehnat o‘lchovidan foydalaniladi. Mehnat o‘lchovlari
– kishi/kuni, kishi/soati, norma/soat va boshqalarda ifodalanadi. Mehnat o‘lchovlari ko‘p hollarda natural
o‘lchovlar bilan birga qo‘llaniladi. Masalan, bir ishchi bir soatda yoki bir kunda qancha miqdorda mahsulot
ishlab chiqargan va h.k. Ular asosan vaqtbay ishlovchilarga ish haqi hisoblashda, ishbay ishlovchilarning
normalarini bajarishini nazorat qilishda, mehnat unumdorligini o‘rganishda va hokazolarda qo‘llaniladi.
Shunday qilib, mehnat o‘lchovlari, natural o‘lchovlari kabi qat'iy belgilangan qo‘llanilish
chegaralariga ega.
Turli xildagi xo‘jalik mablag‘larini, xo‘jalik ehtiyojlarini, hisoblashuv va kredit munosabatlarini
hisobda aks ettirishda hamda xo‘jalik faoliyatining yakunini pul ifodasida chiqarishda pul o‘lchovi
qo‘llaniladi. U tovar-pul munosabatlari mavjudligi, mablag‘lardan juda tejab foydalanish,
raqobatbardoshlikni ta'minlash va tadbirkorlikni rivojlantirish bilan bevosita hamda chambarchas
bog‘liqdir.
Pul o‘lchovi ko‘pincha natural va mehnat o‘lchovi bilan birga qo‘llaniladi. Masalan, ishlab
chiqarilgan mahsulot qiymatini aniqlash uchun bu mahsulot miqdorini va bahosini, ishchiga ish haqi
hisoblash uchun esa, ishchi tomonidan ishlangan kunlar va vaqt birligi uchun to‘lanadigan haq summasini
bilish zarur.
|
| |
MAVZU.KASSA MUOMALALARI HISOBI - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

7.1
. Bankdagi hisob-kitob schyotiga doir muomalalar hisobi.
7.2. Valyuta schyotiga doir muomalalar hisobi.
7.3. Bankdagi maxsus scyyotlar va boshqa pul mablag`lariga doir schyotlar bo`yicha muomalalar
hisobi.
8 MAVZU. MATERIALLAR HISOBI O`STIRILAYOTGAN VA BOQUVDAGI CHORVA
MOLLARI HISOBI.
6.1.Ishlab chiqarish zahiralari hisobining vazifaari, ularni turkumlash va baholash.
6.2. Materiallar harakatini xujjatlarda rasmiylashtirish.
6.3. Materiallarning ombordagi hisobini tashkil qilish.
6.4. Materiallar kirimini buhgalteriyada hisobga oish.
6.5. Transport-tayyorlov xarajatlarini hisobga olish.
6.6. Materiallar sarflanishini buxgalteriyada hisobga olish.
6.7. Ishlab chiqarish zahiralarini inventariztsiya qilish.
6.8. O`stirilayotgan va boquvdagi chorva mollarini hisobga oish.
9 MAVZU. ASOSIY VOSITALAR HISOBI
9.1. Asosiy vositalarning iqtisodiy mazmuni va ularni hisobga olishning vazifalari.
9.2. Asosiy vositalarni turkumlash va baholash..
9.3 .Asosiy vositalar harakatini dastlabki xujjatlashtirish, inventor, analitik va sintetik hisobi.
9.4. Asosiy vositalarning eskirishi, tugatilishi va hisobdan chiqarilishining hisobi.
9.5. Ijara, lizing va prokat sharoitida asosiy vositalar hisobi.
9.6. Asosiy vositalar hisobiga doir muomalalrni buhgalteriya hisobi registrlarida aks ettirish.
9.7. Asosiy vositalar inventarizatsiyasi va uning natijalarini rasmiylashtirish.
9.8. Asosiy vositalar hisobini kompyuterlashtirish.
rasm. PE qo‘shilgan yuqori kuchlanishdagi kuch kabelining konstruksiyasi

Bir qancha muvaffaqiyatlardan keyin, kritik uzunlik deb nomlanadigan
l
kr
dagi tok
I
z
kabeldagi yuklama tokining ruxsat etilgan tokiga deyarli teng bo‘lishiga erishildi.
l
kr
ning qiymati taxminan bir necha o‘n kilometrlarni tashkil etadi.
O‘zgarmas tokli kabellar uchun
I
z
= 0, bu esa ularni katta masofalarga, birinchi
navbatda katta suv xavzalarini kesib o‘tish joylarida energiyani uzatish bilan bog‘liq
muammolarning yagona texnik yechimi bo‘lishligi bilan o‘ziga jalb qilmoqda.
Hozirgi vaqtda bunday tayyorlangan kabellar uchun yagona izolyatsiya, ana’naviy
hisoblangan qayishqoq tarkib yoki bosim ostidagi moy bilan shimdirilgan qog‘ozli
izolyatsiyalar samarali qo‘llanilmoqda. O‘zgarmas tok kabellariga plastmassa izolyatsiya
qo‘llashga bo‘lgan urinishlar hozirgi vaqtgacha samarali bo‘lmayapti. Bunga sabab shu
bo‘lmoqdaki, plastmassali izolyatsiyaga o‘zgarmas kuchlanish ta’sir etishi elektr
maydonning yomon taqsimlanishini vujudga keltirishi bo‘lmoqda.
Elektr uzatish yo‘li uchun o‘ta o‘tkazuvchan kabellar – kelajak kabellari

ko‘proq bo‘lgan real ob’ektlarda qo‘llash ancha foydaliroqdir.
Kelajakda yuqori
temperaturali o‘ta o‘tkazgichli kabellardan quvvati 0,5 GVt dan yuqori
elektrostansiyalarda hamda chuqur kirib borgan megapolislarda
va yirik energiya
iste’molli komplekslarda tok o‘tkazuvchi sifatida qo‘llash ko‘zda tutilmoqda.
Albatta, energotizimlarga o‘ta o‘tkazuvchi kabellarni joriy etishda iqtisodiy nuqtai-
nazardan real baholash va bunday kabellarning ekspluatatsiyada ishonchli ishlashini
ta’minlovchi kompleks ishlarni olib borish zarur.
int a3[]={1, 2, 3}; //go‘yo a3[3]

|
int a3[]={1, 2, 3}; //go‘yo a3[3]
|
bet | 2/8 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #112387 |
Bog'liq massivint a3[]={1, 2, 3}; //go‘yo a3[3]
Kóp ólshemli dızbekler
C++ de dızbektiń eń ulıwma túsinigi - bul kuo'rsatkich bolıp tabıladı, bunda hár túrlı túrdegi ko'rstakich bolıwı múmkin, yaǵnıy dızbek hár qanday túrdegi elementlerge, sonday-aq, dızbek bolıwı múmkin bolǵan kórsetkishlerge de ıyelewi múmkin. Óz quramında basqa dızbeklerge de iye bolǵan dızbek kóp ólshemli esaplanadı.
Bunday dızbeklerdi járiyalawda kompyuter yadında bir neshe hár qıylı daǵı ob'ekt jaratıladı. Mısalı, int arr[4][3] int int int Arr arr[0] arr[0][0] arr[0][1] arr[0][2] arr[1] arr[1][0] arr[1][1] arr[1][2] arr[2] arr[2][0] arr[2][1] arr[2][2]
arr[3] arr[3][0] arr[3][1] arr[3][2]
Sonday etip, arr[4][3] dıń daǵaza etiliwi programmada ush hár qıylı daǵı ob'ektlerdi júzege keltiredi: arr identifikatorli kórsetkishni, tórtew kórsetkish den ibarat nomsiz dızbekti hám int túrindegi on eki sandan ibarat nomsiz dızbekti. Nomsiz dızbeklerge kiriw ruxsatına ıyelew ushın arr kórsetkishli adresli ańlatpalar qollanıladı. Kórsetkishler dızbeki elementlerine kiriw ruxsatı arr[2] yamasa * (arr+2) formasındaǵı indeksli ańlatpanıń birewin kórsetiw arqalı ámelgeoshiriladi. Int túrindegi eki ólshemli sanlar dızbekine kirisiw ushın arr[1][2] formasındaǵı eki indeksli ańlatpa yamasa oǵan ekvivalent bolǵan * (* (arr+1) +2) hám (* (arr+1))[2] formasındaǵı ańlatpalar qollanıwı kerek. Sonı da esapqaolish kerek, C++ tili sintaksisi kózqarasınan arr kórsetkishi hám arr[0], arr[1], arr[2]? arr[3] kórsetkishleri konstantalar bolıp tabıladı hám de olardıń bahaların programmanı orınlaw waqtında ózgertiw múmkin emes. Úsh ólshemli dızbekti jaylastırıw da tap soǵan uqsas ámelge asıriladı hám de float arr3[3][4][5] dıń daǵaza etiliwi programmada, float túrindegi alpısta sandan ibarat úsh ólshemli dızbektiń ózinden tısqarı, float o'o'ðèãà dúzilgen o'o'rtta kórsetkishten ibarat dızbekti, float êo'rsatkichlar dızbekine dúzilgen ush kórsetkishten ibarat dızbekti hám float ãà dúzilgen êo'rsatkichlar dızbekiniń dızbeklerine kórsetkishni júzege keltiredi. Kóp ólshemli dızbekler elementlerin jaylastırıwda olar yadta qatarlar boyınsha bir tártipte jaylastırıladı., yaǵnıy aqırǵı indeks hámmeden tezirek ózgeredi, birinshisi bolsa astelew ózgeredi. Bunday tártip, kóp ólshemli dızbek baslanǵısh elementiniń adresin hám de tek bir indeks ańlatpasın qollap, kóp ólshemli dızbektiń hár qanday elementine shaqırıq qılıw imkaniyatın beredi.
Mısalı, arr[1][2] elementine shaqırıqtı ptr2 kórsetkishi járdeminde ámelge asırsa boladı. Bul kórsetkish bolsa ptr2[1*4+2] () shaqırıǵı yamasa ptr2[6] shaqırıǵı retinde int *ptr2=arr[0] formasında daǵaza etilgen boladı. Aytıp ótiwimiz kerekki, sırtqı tárepden uqsas arr[6] shaqırıǵın orınlaw múmkin emes, sebebi 6 indeksli kórsetkish joq. Sonıń menen birge, úsh ólshemli dızbekke kiretuǵın arr3[2][3][4] elementine shaqırıq ushın float *ptr3=arr3[0][0] kórinisinde xarakteristikalanǵan, ptr3[3*2+4*3+4] yamasa ptr3[22] formasındaǵı bir indeksli ańlatpaǵa iye bolǵan kórsetkishni qóllaw múmkin.
|
| |
int i, j, x; fjr(i=1; i - C++ programmalastırıw tilinde dızbekler menen islew. Dızbeklerge programmalar tuzush. Joba

|
C++ programmalastırıw tilinde dızbekler menen islew. Dızbeklerge programmalar tuzush. Joba
|
bet | 6/8 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #112387 |
Bog'liq massivint i, j, x; fjr(i=1; i
{
x=[i];// kiritib qo‘ishimiz lоzim bo`lgаn elеmеntni esdа sаqlаb
qоlаmiz
j=i-1; while(x=0)//to`g`ri kеlаdigаn jоyni qidirish
}
a[j+1]=a[j]$//o‘ngа surilish
j--;
} a[j+1]=x;//elеmеntni kiritish
}
Ápiwayı tańlaw usılı menen túrlerge ajıratıw
Dızbektiń minimal elementi saylanadı hám de dızbektiń birinshi elementi menen jay almastırıladı. Keyin jaranyon qalǵan elementler menen tákirarlanadı hám t.b.
1 min
int i,min,n_min,j; For(i=0;i
{
min=a[i];n_min=i; //minimаl qiymаtni qidirish for(j=i+1;j
}
Mısal. A[N, N] pútkil sanlardan ibarat eki ólshemli dızbek berilgen. Bul dızbektiń eń úlken (max) hám eń kishi (min) elementlerin tawıp, olardıń jıyındısı hám kóbeymesin tapıwshı programma dúziń.
Bul máseleniń C++ dagi sheshimi, yaǵnıy programma teksti tómendegi kóriniste boladı.
#include
#include
#include
#include
#include int main()
{ int A[100][100]; int i, j, n, min, max, S, P; cout << "A (NxN) massiv o`lchamini kiriting: N = "; cin >> n; for (i=1; i<=n; i++)
{
for (j=1; j<=n; j++)
{
|
| |
1-ma’ruza. Kirish. Kirish. Fanning maqsad va vazifalari. Energetika taraqqiyotida elektr uzatish liniyalarining konstruktiv-mexanik qismlari axamiyati - bet 32

uzatiladi, undan keyin yana o‘zgaruvchan tokka aylantiriladi, shunda o‘zgaruvchan tok
qabul qiluvchi tizimga uzatilgan bo‘ladi.
25 ras. a) O‘TU va b) O‘TK ning strukturaviy sxemasi
O‘zgarmas tokli kiritma ishlatilayotgan sxemada, elektr energiya o‘zgaruvchan tok
ko‘rinishda uzatiladi. Odatda bu masofa uncha katta bo‘lmaydi, chunki O‘TK bir
tizimning boshqa tizimga birlashish joyida ishlatiladi. Bu yerda o‘zgarmas tok faqatgina
halqa vazifasini o‘taydi. Tizimlarning chastotasi bo‘yicha
birlashish muammosini
butunlay yechadi va ushbu nuqtai nazardan ularni bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan tizimlarga
aylantiradi.
Elektr energiyani o‘zgartirishda uzatuvchi va qabul qiluvchi tizimlar bilan bog‘liq
bo‘lgan
P
1
va
P
2
o‘zgartirgichlar mavjud bo‘ladi. Uzatuvchi tizimdan o‘zgaruvchan tokli
elektr energiyani o‘zgarmas tokka aylantiruvchi o‘zgartirgich
to‘g‘rilagich
(
vыpryamitelem)
deb nomlanadi. Boshqa o‘zgartirgich, ya’ni to‘g‘rilagichdan
(
vыpryamitel)
energiya qabul qilib uni o‘zgaruvchan tokli elektr energiyaga aylantiruvchi
va bu energiyani qabul qiluvchi tizimga uzatuvchi
invertor
deb nomlanadi.
O‘zgartirgichlar
qaytao‘zgaruvchi
xususiyatga egadir: quvvat oqimi o‘z yo‘nalishini
o‘zgartirganda to‘g‘rilagich (
vыpryamitel)
inventorga aylanadi, inventor esa to‘g‘rilagich
(
vыpryamitel)
ga aylanadi. Bunda liniyada tok yo‘nalishi o‘zgarmas qoladi,
o‘zgartirgichlar ventilga o‘xshab tokni faqat bitta yo‘nalishga o‘tkazadi, ammo
o‘zgartirgichlarning o‘zining qutbi o‘zgaradi.
Dızbeklerdi túrlerge ajıratıw - C++ programmalastırıw tilinde dızbekler menen islew. Dızbeklerge programmalar tuzush. Joba

|
C++ programmalastırıw tilinde dızbekler menen islew. Dızbeklerge programmalar tuzush. Joba
|
bet | 5/8 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #112387 |
Bog'liq massiv Dızbeklerdi túrlerge ajıratıw Túrlerge ajıratıw - bul berilgen kóplegen ob'ektlerdi qandayda -bir belgilengen tártipte qaytaldan gruppalaw procesi. Dızbeklerdiń sortlarǵa ajratılıwı tez háreketlanuvchiligiga kóre parıq etedi. Tarlarga ajıratıwdıń n*n ta salıstırıwlawdı talap etken ápiwayı usılı hám n*Ín (n) ta salıstırıwlawdı talap etken tez usılı bar. Ápiwayı usıllar sortlarǵa ajıratıw principlerıni túsindiriwde qolay esaplanadı, sebebi ápiwayı hám kalta algoritmlarǵa iye. Quramalılastırılgan usıllar kemrek sanlı operatsiyalardı talap etedi, biraq operatsiyalardıń ózi quramalılaw, sol sebepli onsha úlken bolmaǵan dızbekler ushın ápiwayı usıllar kóbirek nátiyje beredi. Ápiwayı sullar ush tiykarǵı kategoriyaga bólinedi: - oddiy kirgiziw usılı menen sortlarǵa ajıratıw ; - oddiy ajıratıw usılı menen sortlarǵa ajıratıw ; - oddiy almastırıw usılı menen sortlarǵa ajıratıw Ápiwayı kirgiziw usılı menen tarlarga ajıratıw
Dızbek elementleri aldınan tayın berilgen hám dáslepki izbe-izliklerge bólinedi. I=2 den baslap, hár bir qádemde dáslepki izbe-izlikdan I-nchi element shıǵarıp alınadı hám de tayın izbe-izliktiń kerekli ornına kiritip qóyıladı. Keyin I birge kópayadi hám t.b.
Tayın dáslepki izbe-izlik
Kerekli jaydı izlew processinde, kóbirek oń tárepten bir pozitsiyadan tańlap alınǵan elementti uzatıw ámelge asıriladı, yaǵnıy tańlap alınǵan element, J:=I-1 den baslap, sortlarǵa ajıratıp bólingen bólektiń náwbettegi elementi menen salıstırıladı. Eger tańlap alınǵan element a[I] den úlken bolsa, onı sortlarǵa ajıratıw bólegine qosadılar, keri jaǵdayda a[J] bir pozitsiyaga jıljıtıladı, tańlap alınǵan elementti bolsa sortlarǵa ajıratılǵan izbe-izliktiń náwbettegi elementi menen salıstırıwlaydilar. Tuwrı keletuǵın jaydı qıdırıw procesi eki túrlishe shárt menen tamamlanadı :
- agar a[J]>a[I] elementi tabılǵan bolsa ;
- agar tayın izbe-izliktiń shep uchigaetilgan bolsa.
|
| |
1-ma’ruza. Kirish. Kirish. Fanning maqsad va vazifalari. Energetika taraqqiyotida elektr uzatish liniyalarining konstruktiv-mexanik qismlari axamiyati - bet 27

21-rasm. 110 kV kuchlanishli PE (polietilen) izolyatsiyali kabellarning
birlashtiruvchi muftasining konstruksiyasi.
1-kabel qatlami; 2-germetik; 3-izolyatsiyasi bo‘yicha
tiklovchi ekran; 4-metalik
ekranli setka; 5-elektroizolyatsion lenta; 6-issiqlikni so‘ndiradigan trubka; 7-kabel
ekrani; 8-birlashtiruvchi mufta ekrani; 9-birlashtiruvchi mufta izolyatsiya;
22-rasm. 500 kV kuchlanishli moy to‘ldirilgan kabellarning tugallovchi
muftalarining konstruksiyasi.
1-ekran; 2-yuqori chidamli farforli izolyatsiya; 3-oraliq ekranlar; 4-tayanch plita;
Kabel paylarini tugallovchi muftalarga kirgizish yoki paylarini birlashtiruvchi
muftalarga birlashtirish natijasida izolyatsiya muftalarida paydo bo‘luvchi
bir-biriga
o‘xshamagan bo‘ylama elektr maydon kuchlanganligini ta’minlash zarur.
Shuning uchun izolyatsiyada yetarli darajada elektr maydon kuchlanganligini
ta’minlash uchun turli xil usullar bilan elektr maydonni
rostlash maqsadida majburiy
ravishda qo‘shimcha (kuchaytiruvchi) izolyatsiya qo‘llaniladi
•
Ichki va tashqi elektrod va to‘siqlar yordamida;
•
Kondensator qoplama va kondensatorli elementlar yordamida.
Iqtisodiy va boshqa faktorlarga ko‘ra har doim ham amaldagi foydalanilayotgan eski
moy to‘ldirilgan kabellarni zamonaviy PE kabellarga
almashtirish imkoniyatini
bermaydi. Shuning uchun energotizimlarda kam hollarda moy to‘ldirilgan kabellarni
almashtirishga ehtiyoj seziladi (qurilish bo‘layotgan hududlarda).
Shu sababli ham
birlashtiruvchi o‘tkazuvchi muftalarni qo‘llash usuli yordamida turli xildagi kabellarni
birlashtirish muammosi yecxiladi.
Jami 
30 - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

|
Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \Bog'liq BuxgalteriyaJami
30
0-30
Yakuniy nazoratda “Yozma ish”larni baholash mezoni
Yakuniy nazorat “Yozma ish” shaklida amalga oshirilganda, sinov ko‘p variantli usulda
o‘tkaziladi. Har bir bilet 5 ta nazariy savoldan iborat. Nazariy savollar fan bo‘yicha tayanch so‘z va
iboralar asosida tuzilgan bo‘lib, fanning barcha mavzularini o‘z ichiga qamrab olgan.
Har bir nazariy savolga yozilgan javoblar bo‘yicha o‘zlashtirish ko‘rsatkichi 0-6 ball oralig‘ida
baholanadi. Talaba maksimal 30 ball to‘plashi mumkin.
Yozma sinov bo‘yicha umumiy o‘zlashtirish ko‘rsatkichini aniqlash uchun variantda berilgan
savollarning har biri uchun yozilgan javoblarga qo‘yilgan o‘zlashtirish ballari qo‘shiladi va yig‘indi
talabaning yakuniy nazorat bo‘yicha o‘zlashtirish bali hisoblanadi.
Tavsiya etilgan adabiyotlar ro‘yxati
Asosiy adabiyotlar
1. Vaxobov A, Jo‘raev A. Soliqlar va soliqqa tortish. Darslik.-T.: Sharq NMAK, 2009.
2. Do’smuratov R.D. Buxgalteriya hisobi nazariyasi. -T.: Yangiyo’l poligraf servis, 2013. -476 b.
3. Do’smuratov R.D., Menglikulov B.Yu. Qishloq xo’jaligida buxgalteriya hisobi va statistika asoslari. -T.:
Fan va texnologiya, 2014. -392 b.
4. Yahyoev Q.A. Soliqqa tortish nazariyasi va amaliyoti. Darslik.- T.: Fan va texnologiyalar markazi, 2003.-
247 b.
5. Karimov A., Islomov F., Avloqulov A. Buxgalteriya hisobi./Darslik. -T.: “Sharq” NMAK, 2004. -592 b.
Qo‘shimcha adabiyotlar
1. Bobojonov O., Jumaniyozov K. Moliyaviy hisob. -T.: “Moliya” nashriyoti, 2002.
2. Do‘smuratov R.D., Masharipov O.A. Fermer xo‘jaligida buxgalteriya hisobi va hisobotini tashkil etish.
Toshkent-2007. -90 b.
3. Do‘smuratov R.D., Jo‘raev B.M., Davletov I.R. Fermer xo‘jaliklarida qo‘llaniladigan dastlabki hujjatlar
va ularni rasmiylashtirish bo‘yicha uslubiy tavsiyalar. -T.: ToshDAU tahririyat – nashriyot bo‘limi, 2010
yil.
4. Zavalishina I. Yangicha buxgalteriya hisobi. –T.: «Iqtisodiyot va huquq dunyosi» nashriyot uyi, 2004 yil.
5. Ibragimov A., Ochilov I., Qo‘ziev I., Rizaev N. Moliyaviy va boshqaruv hisobi./O‘quv qo‘llanma. –T.:
«IQTISOD-MOLIYA», 2008. - 444 b.
6. Пизенгольц М.З. Бухгалтерский учет в сельском хозяйстве. 1-2 том. М.: Финансы и статистика,
2001.
7. Sotivoldiev A.S. Zamonaviy buxgalteriya hisobi. I-III tom. -T.: O‘zBAMA Nashriyot markazi, 2004.
8. Urazov K.B. Buxgalteriya hisobi va audit. -S.: 2007.
9. Zavalishina I.A. Soliqlar: nazariya va amaliyot. O‘quv qo‘llanma. T.: Iqtisodiyot va huquq dunyosi
nashriyot uyi, 2005. -544 b.
10. G‘ulomova F. Buxgalteriya hisobidan mustaqil o‘rganish uchun qo‘llanma. -T.: «Iqtisodiyot va huquq
dunyosi» nashriyot uyi, 2000. -368 b.
|
| |
Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti stansiya va podstansiyalarning elektr jihozlari

Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti stansiya va podstansiyalarning elektr jihozlari
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
ISLOM KARIMOV NOMIDAGI
TOSHKENT DAVLAT TEXNIKA UNIVERSITETI
STANSIYA VA PODSTANSIYALARNING ELEKTR JIHOZLARI
fanidan kurs loyihasini bajarish uchun
uslubiy qo‘llanma
TOSHKENT - 2017
УДК 621.316(075)
Tuzuvchilar: kat.o‘q. Shamsutdinov H.F., ass. Pulatov B.M., ass. Hasanov M.Yu. – “Stansiya va podstansiyalarning elektr jihozlari” fanidan uslubiy qo‘llanma - Toshkent, ToshDTU, 2017. 80 b.
Ushbu uslubiy qo‘llanmada kurs loyihasi bo‘yicha kerakli nazariy ma’lumotlar, topshiriqlar, ularni bajarish tartibi hamda katalog ma’lumotlar keltirilgan.
Uslubiy qo‘llanma “5310200-Elektr energetika” ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, keltirilgan kurs loyihasi majmui mazkur fanning na’munaviy dasturiga muvofiq keladi.
Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti ilmiy – uslibiy kengashi qaroriga muvofiq chop etildi.
Taqrizchilar:
|
Taslimov A.D.
|
Toshkent davlat texnika universiteti «Energetika» fakulteti «Elektr ta’minoti» kafedrasi mudiri.
|
Xudoyarov M.B.
|
«Energetika va avtomatika» institutining katta ilmiy xodimi, t.f.n., dots.
|
© Toshkent davlat texnika universiteti, 2017
KIRISH
“Biz yangi davlat, yangi jamiyat qurayotgan ekanmiz, bu tizimda ijtimoiy-siyosiy munosabatlar, odamlarning ongi va tafakkuri ham o‘ziga xos, shu bilan birga, mutloqo yangicha ma’no kasb etishi shubhasiz”[1].
Elektr qurilmalari deganda, elektr energiyasini ishlab chiqaruvchi, transformatsiyalovchi, uzatuvchi, taqsimlovchi, boshqa turdagi energiyaga aylantiruvchi, tok turini, chastotasini va fazalar sonini o‘zgartiruvchi mashinalar, apparatlar, liniyalar va qo‘shimcha jihozlar tushuniladi.
Ishlatilishi bo‘yicha elektr qurilmalari quyidagilarga bo‘linadi:
elektr energiyasini ishlab chiqaruvchilar – elektr generatorlari;
o‘zgartiruvchi va taqsimlovchilar – transformator podstansiyalari, o‘zgaruvchan tokni o‘zgaruvchan tokni o‘zgarmas tokka yoki boshqa chastota tokka aylantiruvchi uskunalar;
elektr tarmoqlari;
iste’molchilar – elektr qabul qiluvchilar.
Elektr iste’molchilari deganda elektr energiyasini boshqa turdagi energiyaga aylantiruvchi agregatlar, mexanizmlar, qurilmalar tushuniladi.
Mazkur uslubiy qo‘llanma na’munaviy va ishchi dastur talablariga muvofiq yozilgan bo‘lib, Christophe Preve ning “Protection of electrical networks” nomli adabiyotdan bevosita foydalanildi.Uslubiy qo‘llanmada elektr stansiyalari va podstansiyalarining bosh va almashtirish sxemalari, hamda qisqa tutashuv toklarini hisoblash, elektr ta’minoti va taqsimlash qurilmalari, kuch transformatorlari, kommutatsiya va o‘lchov elektr jixozlarlari, tok o‘tkazgich shinalar, podstansiyalar o‘z-ehtiyoj energiya iste’moli qurilmalari, yashindan himoya kabi elektr apparatlarini tanlashga oid ko‘rsatmalar tahlil etilgan.
|
Adebiyatlar - C++ programmalastırıw tilinde dızbekler menen islew. Dızbeklerge programmalar tuzush. Joba

|
C++ programmalastırıw tilinde dızbekler menen islew. Dızbeklerge programmalar tuzush. Joba
|
bet | 8/8 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #112387 |
Bog'liq massivAdebiyatlar
Жесс Либерти, “Освой самостоятельно С++ за 21 день”, Санкт Петербург 2000, 815 с.
Либерти Д. Освой самостоятельно С++: 10 минут на урок. Пер с англ. Вильямс, 374 стр,2004 г.
Шмидский Я.К. Прораммирование на языке С++: Самоучитель.
Учебное пособие. Диалектика. 361 стр, 2004 г.
Киммел П., «Borland C++5» . СПб.: BHV, 1997г.
Sayfiyev J. F., «С++ tiliga kirish», Buxoro 2004 y.
Nazirov Sh. A., Qobulov R. V., «Ob’yektga mo`ljallangan dasturlash», Toshkent 2006 y.
Boltayev Sh. J., Elov B. B., «Zmonaviy dasturlash tillari», Buxoro 2004 y.
Elov B. E., Boltayev Sh. J., «Dasturlash texnologiyalari», Toshkent - 2002 y.
|
| |
Kórsetkishler dızbekleri - C++ programmalastırıw tilinde dızbekler menen islew. Dızbeklerge programmalar tuzush. Joba

|
C++ programmalastırıw tilinde dızbekler menen islew. Dızbeklerge programmalar tuzush. Joba
|
bet | 3/8 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #112387 |
Bog'liq massivKórsetkishler dızbekleri
C++ tilinde dızbekler elementleri hár qanday túrge ıyelewi múmkin, atap aytqanda, hár qanday túrdegi kórsetkishler bolıwı múmkin.
Kórsetkishler qollanǵan bir neshe mısaldı kórip shıǵamız.
¤zgaruvchilarning tómendegi daǵazaları : int
a[]={10,11,12,13,14}; int a[]={a, a+1, a+2, a+2, a+3, a+4}; int **pp=p;
Rr-r operatsiyasın orınlawda nol mániske iye bolamız, chnuki rr hám r kóshirip alınǵanları óz-ara teń hám de kórsetkishler dızbekiniń baslanQich elementine belgi etedi. Bul jerde kórsetkishler dızbeki r kórsetkishi (r[0] elementke) menen baylanıslı.
Rr+=2 operatsiyası orınlanǵannan keyin, sxema ózgeredi hám de tómendegi suwretlangandek kóriniske iye boladı.
Rr-r ni ayırıw nátiyjesi 2 ge teń boladı, sebebi rr dıń ma`nisi r dızbekindegi úshinshi element adresi esaplanadı. *rr-a kóshirip alınǵanı da 2 bahanı beredi, sebebi *rr murojjati a dızbeki úshinshi elementiniń adresi bolıp tabıladı, a shaqırıǵı bolsaa dızbeki baslanQich elementiniń adresi bolıp tabıladı. **rr kóshirip alınǵanı járdemindegi shaqırıqta 12 ge iye bolamız - ol a dızbeki úshinshi elementiniń ma`nisi bolıp tabıladı. *rr++ kóshirip alınǵanı r dızbeki tórtinshi elementiniń ma`nisin, yaǵnıy a dızbeki tórtinshi elementiniń adresin beredi.
Rr=r dep esaplasak, ol halda *++rr shaqırıǵı a dızbeki birinshi elementiniń ma`nisi boladı (yaǵnıy 11 ma`nisi), ++*rr operatsiyası r[0] kórsetkishiniń ishindegisin sonday ózgertiradiki, ol a elementi adresiniń ma`nisine teń bolıp qaladı.
Quramalı shaqırıwlar ishinen turıp ashıladı. Mısalı, * (++ (*rr)) shaqırıǵın tómendegi ámellerge bolıw múmkin: *rr r[0] dızbeki baslanǵısh elementiniń ma`nisin beredi, keyin bul baha ++ (*r) ga inkrementatsiya boladı, bunıń nátiyjesinde r[0] kórsetkishi a[1] elementi adresiniń ma`nisine teń bolıp qaladı, hám, aqır-aqıbetde, aqırǵı ámel -bul alınǵan adres boyınsha bahalardı tańlaw, yaǵnıy 11 ma`nisi.
Aldınǵı mısallarda bir ólshemli dızbek qollanǵan edi. Endi kóp ólshemli dızbek hám kórsetkishler berilgen mısaldı kórip shıǵamız.
Tómendegi ózgeriwshilerdiń daǵazaları :
int a[3][3]={ {11,12,13},
{21,22,23},
{31,32,33} }; int *pa[3]={a,a[1],a[2]}; int *p=a[0]; dаsturdа mаnа bu sхеmаdа ko‘rsаtilgаn оb’еktlаrni yuzаgа
kеltirаdi
|
| |
-mashq. Mahsulot jo‘natish va sotish hisobiga doir muomalalar

379
b) qo‘shma korxonaning faoliyati va jamoani ijtimoiy rivojlantirish uchune
zarur bo‘lgan rezerv va boshqa fondlarga ajratmalar
31000
Jami
57000
Talab qilinadi:
Schyotlar aloqasini belgilang.
Muomalalarni sintetik schyotlarda aks ettiring
Mahsulotlarni sotishdan olingan moliyaviy natijalarni aniqlang va schyotlarda aks ettiring.
Moliyaviy natijalarni hisobga oladigan schyotlar yopilishiga buxgalteriya ma’lumotnomasini tuzing
cout - C++ programmalastırıw tilinde dızbekler menen islew. Dızbeklerge programmalar tuzush. Joba

|
C++ programmalastırıw tilinde dızbekler menen islew. Dızbeklerge programmalar tuzush. Joba
|
bet | 7/8 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #112387 |
Bog'liq massivcout << i << ", " << j << " = "; cin >> A[i][j];
}
}
for (i=1; i<=n; i++)
{
for (j=1; j<=n; j++) cout << A[i][j] << " "; cout << endl;
}
min=A[1][1]; max=A[1][1]; for (i=1; i<=n; i++)
{
for (j=1; j<=n; j++)
{
if (maxA[i][j]) min=A[i][j];
}
}
S=min + max; P=min*max; cout << "Massivning eng kichik elementi: min = " << min
<< "\n"; cout << "Massivning eng katta elementi: max = " << max <<
"\n"; cout << "Sum = " << S << "; P = " << P; return 0;
II Bap Dızbeklerningeng úlken hám eń kishi elementlerine tiyisli massalar
2. 1 Dızbeklerge tiyisli máseleler
1 Mısal :Bas dioganallardan tómende bolǵan elementlerden eń úlken hám eń kishi shıǵarıwshı programma tuzilsin.
Tómendegi obiektti keltiremiz.
#include
#pragma hdrstop
#include "Unit1.h"
#pragma package(smart_init)
#pragma resource "*.dfm"
TForm1 *Form1;
__fastcall TForm1::TForm1(TComponent* Owner)
: TForm(Owner)
{
}
void __fastcall TForm1::Button1Click(TObject *Sender)
{ int n; int a[40][40]; for (int i=1;i<=n;i++) for (int j=1;j<=n;j++)
a[i][j]=StrToInt(StringGrid1->Cells[i][j]); int min=a[1][1];int max=a[1][1]; for (int i=1;i<=n;i++) for (int j=1;j<=n;j++) if (i<=j) {
if (min>a[i][j]) min=a[i][j]; if (maxMemo1->Lines->Add("min"+IntToStr(min)); Memo1->Lines->Add("max"+IntToStr(max)); for (int i=1;i<=min;i++)
if (min%i==0 && max%i==0) Memo1->Lines-
>Add(IntToStr(i));
}
void __fastcall TForm1::Button2Click(TObject *Sender)
{ int n;
n=StrToInt(Edit1->Text );
StringGrid1->ColCount=n+1;
StringGrid1->RowCount=n+1;
}
Quyidagi natejani olamiz:
|
| |
-mashq. Hisoblashuvlar va boshqa muomalalar hisobi

380
Oborot vedomosti ma’lumotlariga asosan yakuniy balans tuzing.
2. «Feruz» mas’uliyati cheklangan jamiyati bo‘yicha sintetik schyotlarning oborot vedomosti
Schyotlar nomi
Oy boshiga qoldiq
Oylik obrot
Oy oxiriga qoldiq
Debet
Kredit
Debet
Kredit
Debet
Kredit
Jami:
5.10-mashq. Balansni isloh qilish.
Talab qilinadi:
1. Balansni isloh qiling, foydani taqsimlang.
2. Schyotlar aloqasini tuzing va foydani taqsimlang.
Ushbu bo‘limdagi muomalalar mashqlar to‘plamiga shartli ravishda
kiritilgan va balansni
isloh qilish chog‘ida buxgalteriya hisobida amalga oshiriladigan yozuvlar tartibini tavsiyalaydi.
Amaliyotda bu yerda keltirilayotgan muomalalar hisobot yilidan keyingi yilning birinchi yarmida,
korxona boshqaruvi tomonidan yillik moliyaviy hisobot tasdiqlanganidan so‘ng amalga oshiriladi.
Keyinchalik hisobot oyi uchun oborot vedomosti va buxgalteriya balansini tuzish misolida ushbu
guruhdagi muomalalar inobatga olinmaydi.
Auditorlik tashkiloti va korxona boshqaruvi tomonidan hisobot
yili uchun tasdiqlangan
yakuniy foyda sifatida qabul qilingan summa quyidagi tartibda taqsimlanadi:
Foyda solig‘i to‘lash uchun 25%, rezerv kapitali va ishlab chiqarishni rivojlantirish hamda
boshqa maxsus fondlarni tashkil etish uchun sof foydaning 40%i yo‘naltirilgan.
Korxona ta’sischilariga daromad sifatida to‘lash uchun ularning ustav kapitalidagi ulushiga
nisbatan A.Alimovga 60% va S.Salimovga 40% nisbatida sof foyda taqsimlanadi.
50
Yillik hisob-kitob bo‘yicha budjetga o‘tkazilishi lozim bo‘lgan foydadan
to‘lanadigan soliq
51
Yil davomida budjetga o‘tkazilgan, foydadan to‘lanadigan
soliq summasi
hisobga o‘tkazilganda
52
Foyda korxona ishtirokchilariga hisoblandi:
a) A.Alimovga (60%:
b) S.Salimovga (40%)
53
Yo‘naltirilgan foyda hisobdan o‘chirildi:
a) korxona faoliyati uchun zarur bo‘lgan rezerv va boshqa fondlarga va jamoani
ijtimoiy rivojlantirishga ajratmalar (40%)
54
Korxona ishtirokchilariga to‘langan daromadlar:
A.Alimovga (60 %)
S.Salimovga (40%)
1. Jaqtılıqtıń basımı. P. N. Lebedev tájiriybesi. Jaqtılıq basımın tájiriybede úyreniw

|
1. Jaqtılıqtıń basımı. P. N. Lebedev tájiriybesi. Jaqtılıq basımın tájiriybede úyreniw
|
bet | 1/5 | Sana | 08.12.2023 | Hajmi | 104 Kb. | | #114088 |
Bog'liq 15-Tema fizika
Jaqtılıq basımı. P. N. Lebedev tájiriybesi
Reje:
1. Jaqtılıqtıń basımı.
2. P. N. Lebedev tájiriybesi.
3. Jaqtılıq basımın tájiriybede úyreniw.
4. Jaqtılıqtıń tolqın tábiyatın tastıyıqlaytuǵın hádiyseler
1. Jaqtılıqtıń basımı. Maksvell teoriyasına qaray, dene sırtına túsip atırǵan hár qanday elektromagnit tolqın denege basım beredi. Bul basım Р=w(1+), w - sırtqa túsip atırǵan jaqtılıq dástesi energiyasınıń kólemlik tıǵızlıǵı, - bettiń jaqtılıq qaytarıw koefficiyenti. Jaqtılıq basımın birinshi bolıp 1900 jılda P. N. Lebedev tájiriybede anıqladi: ańsatǵana búriladigan páriktiń qanatlarınan biri qoraytirilgan, ekinshisi bolsa jıltır etip jasalǵan. Bul qanatlardı gezekpe-gezek jaqtılandıriw nátiyjesinde payda bolatuǵın paraklarniń buralishlari salıstırıwlanadı. Jıltır sirt ushın = 1. Sol sebepli (1+)=2w Jaqtılıqnı tolıq yutuvshi qorayti-rilgan sirt ushın Rx =0. Nátiyjede
Рx = (1+)=
qatnası Ря / Рк = 2
Tájiriybe bul nátiyjeni tastıyıqladi . Jaqtılıq basımın kvant qıyallar tiykarında da túsindiriw múmkin.
2. P. N. Lebedev tájiriybesi. Jaqtılıqtıń basımın birinshi bolıp ólshew 1899 - jılda orıs fizigi Lebedev tárepinen násip etken, jaqtılıqtıń qattı denelerge kórsetetuǵın basımın ólshew ushın ótkergen tájiriybesiniń sxeması kórsetilgen. Qurılma hawası sıpab alınǵan ıdısda ornatılǵan bolıp, jińishke ipga osib qoyılǵan hám “qanatshalar” biriktirilgen jeńil osmadan ibarat. Qanatshalar qalıńlıǵı 0, 01 mm den 0, 1 mm ge shekem bolǵan aq hám qoraytirilgan disklar formasında boladı. Olar aspa átirapında aylanatuǵın o'qqa salıstırǵanda simmetrik etip ornatılǵan. Túsken jaqtılıq aq hám qoraytirilgan disklarǵa hár qıylı basım kórsetedi. Nátiyjede osmani tutıp turǵan jińishke sabaq aylantıriwshı moment tásirinde buraladi. Jaqtılıqtıń basımı naǵız ózi ipniń búklem múyeshi járdeminde anıqlanadı. Óz gezeginde, bul búklem qanatshalarga túsip atırǵan jaqtılıqtıń basımı bar ekenligin, bul basım dene sırtınıń qaytara alıw qábiletine hám túsip atırǵan jaqtılıq aǵımına baylanıslılıǵın kórsetedi.
|
| |
"psixologiya"

"psixologiya"
Download
1,78 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/180
Sana
14.05.2024
Hajmi
1,78 Mb.
#231480
Download
1,78 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
"psixologiya"
Download
1,78 Mb.
Matnni ko'rish
"psixologiya" - bet 3

4
1-MAVZU:
PSIXOLOGIYANING PREDMETI, VAZIFALARI VA
TADQIQOT METODLARI
Aniqlashtirilgan
o’quv
maqsadlari
.
Talaba
bu
mavzuni
to’la
o’zlashtirgandan so’ng:
-Psixologiyaning paydo bo’lish tarixini biladi;
- Psixologiya fanining maqsadini aytib beradi;
- Psixologiyaning tarmoqlarini sanaydi;
-Har bir tarmoq uchun ta’rif beradi;
- Psixologiya atamasi uchun klaster tuzadi.
Tayanch so’z va iboralar
:
Psixologiya, psixik jarayonlar, psixologik xolatlar, shaxs xususiyatlari,
xulq-atvor, fikrlash, his qilish, umumiy psixologiya , pedagogik psixologiya
yosh davrlari psixologiyasi
,
metod,
kuzatish, eksperiment, test, anketa,
so’rov, sosiometriya, suhbat, intervyu
.
Asosiy savollar:
1.Psixologiya fanining predmeti.
2.Psixologiya fanining predmeti haqidagi tasavvurlar taraqqiyotining asosiy
bosqichlari.
Sharq mutafakkirlarining falsafiy va psixologik qarashlari
3.Psixologiya fanining tarmoqlari va boshqa fanlar bilan aloqasi.
4.Psixologiya fanining metodlari.
1. Psixologiya fanining predmeti.
Har bir fan boshqa fanlardan o’z predmeti bilan farq qiladi. Psixologiya
ham alohida fan sifatida, voqyelikning alohida sohasi bo’lgan psixik (ruhiy)
hayotni o’rganadi. “Psixologiya” so’zining o’zi yunoncha
psyuxye
(ruh, jon)
va
logos
(so’z, ilm) degan ikki so’zdan olingan bo’lib, ma’nosi ruh haqidagi
ilm demakdir. Lekin uning bu ma’nosi hozirgi zamon psixologiyasining asl
mazmunini ochib bera olmaydi Chunki hozirgi psixologiya fani psixika, uning
zohir bo’lishi va rivojlanish qonuniyatlari haqidagi fandir (G’oziyev E).
1
Psixologiya psixik holatlar, psixik jarayonlar va ularning mexanizmlarini
o’rganadigan fandir (A. V. Petrovskiy).
2
Har birimizda mavjud bo’lgan sezgilar, idrok, diqqat, xotira, xayol,
nutq, tafakkur, hissiyot, idora kabilar psixik jarayondir. Bulardan tashqari har
bir shaxsning o’zigagina xos bo’lgan xususiyatlar: qiziqish, havas, qobiliyat va
iste’dod, temperament va xarakter kabilar ham psixik jarayonlar jumlasiga
kiradi. Psixik jarayonlarning umumiy yig’indisini bir so’z bilan psixika deb
yuritamiz.
Psixika organik hayotning yuksak formalaridan bo’lib, u hayvonlar va
insonga xosdir. Lekin hayvonlarning psixikasi inson psixikasiga nisbatan
1
G’oziyev E. F. Psixologiya. –Т. : «O’qituvchi», 2007. -508 b.
2
Umumiy psixologiya. А. V. Petrovskiy tahriri ostida. –Т. : «O’qituvchi», 2002. -508 b.
5
soddaroq tuzilgandir. Inson psixikasi miqdor jihatidan ham, sifat jihatidan ham
hayvonnikidan farq qiladi.
Insondagi psixik hayot sohalari nihoyat xilma-xildir. Shunga
qaramasdan ular bir-biri bilan chambarchas bog’langan bo’ladi. Psixologiya
fanining vazifasi ana shu bog’lanish va munosabatlarning qonuniyatlarini ochib
berishdir. Bundan tashqari, Respublikamiz mustaqillika erishgan hozirgi
davrda inson ongidagi sarqitlarni, birinchi navbatda, sobiq kommunistik
g’oyalardan xalos qilish, bolani yangicha fikr yuritishga o’rgatish, uning
ongiga ta’sir qilishning eng samarali yo’llarini ko’rsatib berish ham
psixologiyaning vazifasidir.
|
"psixologiya" - bet 2

3
KIRISH
Ushbu o’quv-uslubiy qo’llanma bakalavriat talim standartlariga kiritilgan
«Pedagogika.Psixologiya» fanini ixtisosligi «Psixologiya» va «Pedagogika»
bo’lmagan oliygohlarda o’qitishga mo’ljallangan. Oliy o’quv yurtida yuqori
malakali pedagogik kadrlar yetishtirishda pedagogika va psixologiya fanining
o’rni katta. Zero, pedagogika va psixologiya jamiyatning harakatlantiruvchi
kuchi bo’lgan insonni shakllantirishda alohida ahamiyat kasb etadi. Biz
tayyorlayotgan mutaxassislar pedagogika va psixologiya fanini, ayniqsa uning
amaliy tatbiqiy jihatlarini chuqur va puxta o’zlashtirgan taqdirdagina yosh
avlodni har tomonlama kamolga erishgan kishilar qilib tarbiyalay olishlari
mumkin. Shuni alohida ta’kidlash joizki, pedagogika va psixologiya fanini
o’zlashtirish talabalar uchun ma’lum qiyinchiliklar tug’diradi. Bunga sabab,
birinchidan, talabalar, bu fanni o’rganishlari uchun ham aniq fanlar, ham
ijtimoiy fanlar sohasida bilimlarga ega bo’lishlari zarur, ikkinchidan, insonning
rang-barang ruhiy olami, ko’zga ko’rinmas ichki his-tuyg’ulari, kechinmalari
xaqidagi murakkab fanligi, uchinchidan, eng yangi, zamonaviy darsliklar, o’quv
qo’llanmalarining yetishmasligidir.
O’quv-uslubiy qo’llanmani tayyorlashdan maqsad, birinchidan,
adabiyotlar yetishmasligining ma’lum darajada oldini olish bo’lsa, ikkinchidan,
eng muhimi, nazariy bilimlarni talabalarga yangi ilg’or pedagogik
texnologiyalar asosida, oson, tushunarli, misollarga boy qilib yetkazishdir.
O’quv-uslubiy qo’llanmani tuzishda “Psixoligiya” dasturi (tuzuvchilar p.
f. d. , professor Z.T. Nishanova va katta o’qituvchi N.G. Odilova. TDPU. ) ga
hamda 2011 yil 15 avgustda tasdiqlangan Davlat ta’lim standartlariga
asoslanildi.
O’quv-uslubiy qo’llanmani tayyorlashda E. G’oziyevning «Psixologiya»,
«Tafakkur psixologiyasi» kitoblaridan, V. Karimova, F. Akramovaning
«Psixologiya»dan ma’ruzalar matni, O. E. Hayitov, N. X. Lutfullayevaning
«Psixodiagnostika va amaliy psixologiya», A. V. Petrovskiy tahriri ostidagi
«Umumiy psixologiya» darsligidan, E. Iskandarov, D.Norboyeva “Psixologiya”
o’quv-uslubiy qo’llanmalaridan foydalanildi. Shuningdek, ayrim psixik
jarayonlarni yoritish, nazariy fikrlarni sharhlashda umumiy psixologiya
bo’yicha xrestomatiyalardan, psixolog olimlarning eng yangi tadqiqotlaridan,
vaqtli matbuot materialaridan ham foydalanildi. Ushbu o’quv-uslubiy
qo’llanmani o’ziga xosligi, bir tomondan mavzular yoritilish tartibi yangicha
mantiqiy uzviylikda bo’lsa, ikkinchi tomondan psixologiyaning amaliy
jihatlariga ko’proq e’tibor qaratishga, talabalarda o’zlarining va boshqalarning
psixologik xususiyatlarini bilishga qiziqishini orttirishga, yangi pedagogik
texnologiyalar asosida tashkil etishga imkoniyat yaratishga harakat qilindi. Har
bir mavzu uchun reja, qisqacha uning mazmuni, mavzuga oid tayanch so’zlar,
adabiyotlar ro’yxati hamda mustaqil amaliy ishlash uchun psixologik testlar
berilgan.