nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
To‘rtinchidan - Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc

578
Eksport operatsiyalari tarkibini o‘rganishda yalpi eksport hajmida
alohida olingan tovarlar yoki tovarlar guruhining mutlaq va nisbiy
darajalariga baho beriladi. Shuningdek, tashqi savdo faoliyati bo‘yicha
sotilgan mahsulot, ish va xizmatlar turi bo‘yicha taqsimi, tashqi
savdoning mamlakatlar bo‘yicha sotish hajmi, hududlar bo‘yicha
taqsimiga (mustaqil davlatlar hamdo‘stligi, Yaqin Sharq mamlakatlari,
Yevropa mamlakatlari va h.k.) baho beriladi.
Tashqi savdo aylanmasi bo‘yicha reja-topshiriqlarning bajarilishiga
ahamiyat beriladi. Shuningdek, tashqi savdo aylanmasi dinamik
o‘zgarishlari e’tiborga olinadi.
Tashqi savdo aylanmasi dinamikasi deganda, uning yillar bo‘yichi
o‘zgarish darajalari tushuniladi. Tahlilda, shuningdek, eksport hajmi va
uning o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillar tarkibiga bevosita hisob-kitob
qilinadigan, sotilgan tovarlar, ishlar va xizmat bahosinining o‘zgarishi
va fizik hajmining o‘zgarishlari kiritiladi.
133-jadval
Eksport operatsiyalarining tahlili

577
ishlovchi sohalar uchun sotib olinishi kerak.
Import samarasining
oshirilishida mamlakat iqtisodiyoti uchun zarur bo‘lgan mahsulotlar
o‘rnini bosuvchi va kam xarajat, jumladan, mahsulotlarni sotib olish va
olib kelish uchun ketgan xarajatlarni e’tiborga olib, ishlab chiqarishni
tashkil etish ham asosiy yo‘nalishlardandir.
Uchinchidan, mamlakatda ishlab chiqarilayotgan
mahsulotlarning
jahon bozorlarida raqobatbardoshligini oshirish. Eksport potensialini
kengaytirish va jahon xo‘jaligiga kirishning integratsiyasida, yaratilayot-
gan mahsulotlarni iloji boricha sifatli,
kam xarajatlar asosida, tashqi
bozor shartlari hamda talablariga moslashtirish zarur. Bu, ishlab
chiqarilayotgan mahsulotlar sifatini
ichki va jahon andozalariga
yaqinlashtirishni talab etadi.
Texnik va texnologik yangilanish bo‘yicha korxonalarni guruhlashtirish

|
Texnik va texnologik yangilanish bo‘yicha korxonalarni guruhlashtirish
|
bet | 36/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49
Texnik va texnologik yangilanish bo‘yicha korxonalarni guruhlari
|
Guruhdagi korxonalar soni, dona
|
Har bir ishchiga to‘g‘ri keladigan yangilanish xarajatlarining o‘rtacha miqdori, ming so‘m
|
Har bir ishchi ishlab chiqargan mahsulotlarning o‘rtacha miqdori, mln. so‘m
|
30 mln. so‘mgacha
|
10
|
404
|
11
|
30 - 60
|
15
|
670
|
17
|
60 - 90
|
18
|
798
|
26
|
90 mln so‘mdan yuqori
|
20
|
934
|
37
|
Ta’kidlash kerakki, har bir alohida olingan guruhdagi omil hamda natija ko‘rsatkichlari, boshqa guruhdagi xuddi shunday ko‘rsatkich- lardan farq qilishi mumkin, ya’ni birinchi guruhdagi omil ko‘rsatkichi ikkinchi guruhda natija ko‘rsatkichi bo‘lishi mumkin. Demak, omil va natijani ifodalovchi ko‘rsatkichlar guruhlar bo‘yicha o‘zgaruvchan tavsif kasb etadi.
17-jadvalda keltirilgan parallel qatorlardan farqli ravishda - jadvalda guruhlangan material o‘rganilayotgan hodisalar o‘rtasida o‘zaro aloqani yanada yaqqol aks ettiradi. Guruhlashda ko‘rsatkichlarning indi- vidual kattaliklari o‘rtacha guruhlarini almashtiradi. Buning natijasida boshqa omillarning noaniq ta’siri bilan kelib chiqqan turli tasodifiy og‘ishlar o‘zaro qoplanadi, shuning uchun o‘zaro aloqa yanada aniq hisoblanadi.
Shunday qilib, axborotlarni to‘g‘ri guruhlash ko‘rsatkichlar o‘rta-
sida bog‘liqlikni, o‘rganilayotgan hodisalarning mohiyatini yanada chu- qur anglash, tahlilning materiallarini tizimlashtirish, ularning asosiysi xarakterli va tipiklarini ajratishga imkon beradi .
Korxona faoliyatini iqtisodiy tahlil etish uchun guruhlashtirish usu- lini qo‘llashda muayyan talablar e’tiborga olinishi shart. Misol uchun, tipologik guruhlar tuzishda iqtisodiy qonun-qoidalarga asoslangan guruhlar tuzishga intilish lozim.
Tuzilish bo‘yicha va omilli guruhlashtirishda esa - guruhlar oralig‘i imkon qadar bir-biriga mos bo‘lishi zarur. Shuningdek, guruhlar kichik sondan, yuqoriga borish tartibida tuzilishi, tahlil natijalarining aniqligini ta’minlash maqsadida guruhlar orasidagi intervallar yaqinroq olinishi, dastlabki va oxirgi guruh chegarasi ochiq, qolgan oraliq guruhlar chegarasi yopiq, ya’ni boshlang‘ich va oxirgi guruh chegaralari aniq bo‘lishi, barcha o‘rganiladigan obyektlar soni tuzilgan guruhlarga imkon qadar teng taqsimlanishiga rioya qilinishi kerak.
Ushbu ko‘rsatib o‘tilgan talablarga amal qilinishi iqtisodiy tahlil natijalarini to‘g‘ri va aniq bo‘lishida muhim ahamiyatga ega.
|
| |
Kapital qo‘yilmalarga doir ishlab chiqarish xarajatlari tahlili

|
Kapital qo‘yilmalarga doir ishlab chiqarish xarajatlari tahlili
|
bet | 297/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49 Kapital qo‘yilmalarga doir ishlab chiqarish xarajatlari tahlili
Xarajatlar elementlari
|
Biznes reja
bo‘yicha
|
Haqiqatda
|
Farqi (+;-)
|
1. Moddiy xarajatlar
|
550
|
564
|
+14
|
2. Mehnat haqi
|
100
|
110
|
+10
|
3. Ijtimoiy sug‘urta
|
40
|
44
|
+4
|
4. Amortizatsiya ajratmalari
|
165
|
165
|
--
|
5. Boshqa xarajatlar
|
4
|
10
|
+6
|
Jami:
|
859
|
893
|
+34
|
Jadval ma’lumotlaridan ko‘rinib turibdiki, tahlil etilayotgan korxo- nada ishlab chiqarish xarajatlari rejada belgilangan ko‘rsatkichlarga nisbatan qiymat jihatdan jami +34 ming so‘mga ortiq sarflangan. Bularning asosiy sabablari quyidagilardir:
Moddiy xarajatlarning ayrim turlarini bahosi oshganligi(+14) ishlab chiqarish jarayonida ortiqcha mehnat sarf qilinganligi(+10) hamda asosiy vositalar joriy remont xarajatlari kutilmaganda oshib ketganli- gidir(+6). Albatta, mazkur ortiqcha sarflar mahsulot sotish bahosi o‘zgarmagan taqdirda foyda summasini kamaytiradi.
Kapital qo‘yilmalar tahlilida ularning joriy yildagi samaradorlik ko‘rsatkichlarini ham o‘rganib chiqib, haqiqiy ahvolni va unga ta’sir etuvchi omillarni bilish zarur. Bu ma’lumotlar kapital qo‘yimalar qaytimining yillar bo‘yicha dinamikasini tahlil qilishda va yakuniy samaradorlikni aniqlashda g‘oyat muhim hisoblanadi.
jadval
|
| |
Iqtisodiy tahlilda balans usuli

Iqtisodiy tahlilda balans usuli
Balans usuli o‘zaro bog‘liq va tenglangan iqtisodiy ko‘rsat- kichlarning ikki guruhi proporsiyalari, nisbatini aks ettirish uchun xizmat qiladi. Bu usul buxgalterlik hisobi va rejalashtirish amaliyotida keng tarqalgan, lekin u iqtisodiy tahlilda ham muayyan ahamiyat kasb etadi, xususan, korxonaning mehnat, moliyaviy resurs, xomashyo, yonilg‘i, material, asosiy ishlab chiqarish vositalari va boshqalar bilan ta’minlanganligi tahlilida keng foydalaniladi. Misol uchun, korxonaning mehnat resurslari bilan ta’minlanganligi aniqlash maqsadida, mehnat resurslari bo‘yicha balans tuziladi. Unda, bir tomondan, mehnat resurs- lariga bo‘lgan ehtiyoj, boshqa tomondan – ularning haqiqatdagi mavjud- ligi ko‘rsatiladi. Mehnat resurslaridan foydalanish tahlilida ish vaqtining ehtimoliy fondi haqiqatdagi ishlangan soatlar miqdori bilan taqqos- lanadi. Chorvaning ozuqa bilan ta’minlanganligini aniqlash uchun ozuqa balansi ishlab chiqiladi. Unda, bir tomondan, ozuqaga bo‘lgan rejaviy ehtiyoj ko‘rsatilsa, boshqa tomondan – uning haqiqatda mavjudligi ko‘r- satiladi. Korxonaning to‘lov qobiliyatini aniqlash uchun to‘lov balansi tuziladi, unda to‘lov mablag‘lari va to‘lov majburiyatlari o‘zaro taqqoslanadi.
Qo‘shimcha vositalar sifatida iqtisodiy tahlilda balans metodi natijaviy ko‘rsatkichlar kattaliklari o‘sishiga turli omillarning ta’siri aniqlash to‘g‘riligini tekshirish uchun foydalaniladi. Determinatsiya- lashgan tahlilda alohida omillarning ta’sir kattaliklari algebraik summasi natijaviy ko‘rsatkichning umumiy o‘sish kattaligiga mos kelishi lozim.
Balans usuli additiv omilli model tuzishda foydalanilishi mumkin.
Misol uchun, tovar balansi
Ta = Tyb + Tk - Tyo.
Tovar aylanish hajmi tahlili
18-jadval
|
Zanjirli bog‘lanish usulining jami material xarajati o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillarni aniqlashda qo‘llanilishi

|
Zanjirli bog‘lanish usulining jami material xarajati o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillarni aniqlashda qo‘llanilishi
|
bet | 40/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49 Zanjirli bog‘lanish usulining jami material xarajati o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillarni aniqlashda qo‘llanilishi
Ko‘rsatkichlar
|
Biznes-reja ma’lumotlari
|
Haqiqatdagi ma’lumotlar
|
Farqi (+,-)
|
1. Material miqdori, dona
|
30
|
32
|
+2
|
2. Bir dona materialning bahosi, ming so‘m
|
92,0
|
90,0
|
-2,0
|
3. Material xarajati, ming so‘m
|
2760,0
|
2880,0
|
+120,0
|
Birinchi omilni o‘zgarish holati olinadi (32 dona), ikkinchi omil shartli o‘zgarmas deb qaralib (92,0 ming so‘m), u xolislantiriladi.
92,0*32=2944,0 ming so‘m
Ushbu tartib bilan shartli material xarajati ko‘rsatkichi (2944,0 ming so‘m) hisoblab topildi.
Material xarajatlarning biznes-rejadan ortiq sarflanishiga:
Material miqdorini me’yordan ortiqcha sarflanganining ta’siri: (92,0*32) – (92,0*30)=+184,0 ming so‘m
Material miqdorini me’yordan +2,0 (32–30) dona ko‘p sarflanishi
+184,0 ming so‘mga xarajatni oshirgan.
Bir dona material bahosining o‘zgarishi ta’siri: (90,0*32) – (92,0*32) = - 64,0
Bir dona material bahosining -2,0 (92,0–90,0) ming so‘mga o‘zgarishi – 64,0 ming so‘mga jami material xarajatini oshirgan.
Ikkala omilning ta’siri:
+184,0 – 64,0 = 120,0 ming so‘mga teng.
Zanjirli bog‘lanish usulida faqat natijaviy ko‘rsatkichga faqat ikki omil ta’sir miqdori o‘rganilmaydi, balki uch va undan ko‘p bo‘lgan omillarning ta’siri ham hisob-kitob qilinadi. Ushbu hisob-kitob modelini 20-jadvalda ko‘rsa bo‘ladi.
(A1-A) - (A2-A1) - (A3-A2) - (A4-A3) = A4-A
Ushbu modelni aniq misolda o‘rganib chiqamiz. Ma’lumki, mahsulot hajmi o‘zgarishiga ishchilar soni, ishlangan kishi kunlari, soatlari, bir soatda ishlab chiqarilgan mahsulot hajmi kabi omillar ta’sir qiladi. 21-jadvalda mahsulot hajmi o‘zgarishiga qayd etib o‘tilgan omillar ta’sir miqdori hisoblanib topiladi.
jadval
|
| |
Zanjirli bog‘lanish usuli

|
Zanjirli bog‘lanish usuli
|
bet | 39/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49Zanjirli bog‘lanish usuli
Iqtisodiy tahlilda o‘rganilayotgan natijaviy ko‘rsatkichning o‘zga- rishi va mazkur o‘zgarishni yuzaga keltirgan asosiy omillarning turi hamda ularning alohida olingan ta’sir miqdorlari aniq hisob-kitob qilinadi. Bu bilan natijaviy ko‘rsatkichning o‘zgarishiga qanday omillar ta’sir qildi hamda ularning har birini ta’sir miqdori qanchani tashkil etdi, degan savolga oydinlik kiritiladi. Ushbu turdagi masalalarni hal qilishda zanjirli bog‘lanish usulidan keng foydalaniladi. Ta’kidlash kerakki, zanjirli bog‘lanish usulida tahlil qilinayotgan ko‘rsatkichlar o‘zaro qat’iy funksional bog‘liqlikda bo‘lishi talab etiladi, ya’ni bir yoki bir necha ko‘rsatkich ta’sirida natijaviy ko‘rsatkich yuzaga chiqishi kerak.
Zanjirli bog‘lanish usulida o‘rganilayotgan natijaviy ko‘rsatkich o‘zgarishiga ta’sir etgan omillar tartib asosida aniqlashtirilib, har bir alohida olingan omil o‘zining o‘zgargan holatini saqlab qolgan holda boshqa omillarni dastlabki holatini shartli o‘zgarmas tarzida olib qolib, ya’ni xolislantirib belgilangan matematik amallarni bajarish bilan natijaviy ko‘rsatkich o‘zgarishiga faqat bir omil (o‘zgargan holatdagi omil) ta’siri hisob-kitob qiladi. Hisoblash ishining keyingi jarayonlarida boshqa omillar ham shu tartibda o‘rganiladi, faqat yakuniy natijaga ta’siri o‘rganilgan omil o‘zidan keyingi omilni (yoki omillarni) yakuniy natijaga ta’sirini hisoblashda xolislantirilmaydi, balki, ular haqiqiy o‘zgarish holatida olinadi, chunki, dastlabki bosqichda ta’siri hisob- kitob qilingan omil (yoki omillar) yakuniy natija o‘zgarishiga o‘z ta’sirini ko‘rsatib bo‘lgan deb qaraladi. Ushbu tartib oxirgi omilning yakuniy natijaga ta’sirini hisob-kitob qilgunga qadar davom etadi. Shu usulda har bir omil bosqichma-bosqich almashtirilib, ularning yakuniy
natijaga ta’siri alohida-alohida aniqlanadi, hisoblangan ta’sir miqdorlari o‘zaro qo‘shib yoki ayrilganda (bu holat vaziyatga ko‘ra amalga oshiriladi) yakuniy natijani o‘zgarish miqdoriga teng bo‘ladi. Mana shu tartibdagi hisob-kitoblar zanjirli bog‘lanish usuliga xos bo‘lib, uning mazmunini tashkil etadi. Zanjirli bog‘lanish usuli mohiyatini amaliy misolda yanada yaqqolroq ko‘rish mumkin.
jadval ma’lumotlaridan ko‘rinib turibdiki korxonada jami material xarajatlari rejaga nisbatan haqiqatda 120,0 ming so‘mga ko‘p bo‘lgan. Ushbu natijaviy ko‘rsatkich o‘zgarishiga material miqdori hamda bir dona material bahosining o‘zgarishi ta’sir ko‘rsatgan. Bu ikki omil ta’sirini hisoblash uchun quyidagi hisoblash ishlari bajariladi.
jadval
|
| |
Aniq va oddiy foizlar - Sh. A. Saipnazarov biznes matematika

97
1
)
(
)
(
1
2
d
N
d
N
D
(kabisa yili uchun, agar 29 fevral sanalar orasiga
tushsa) formulalar yordamida hisoblanadi.
5-misol
. 13 fevral va 7 aprel orasidagi aniq kunlar soni topilsin (oddiy yil
uchun).
Yechish: (Ilova.1) jadvaldan 13 fevralga 44-kun, 7 aprelga 97-mos keladi.
U holda, bu sanalar orasidagi kunlar soni
97 – 44
53 kun.
Bundan tashqari sanalar orasidagi kunlar sonining taqribiy qiymatini
aniqlash usuli ham mavjud. Bunda har bir oy 30 kun deb hisoblanadi.
6-misol
. 5 mart va 28 sentyabr orasidagi taqribiy kunlar soni topilsin.
Yechish: Darhaqiqat, bu sanalar orasida 6 oy bo„lib (5 martdan 5
sentyabrgacha), yana 23 kun qolyapti. Ravshanki, berilgan sanalar orasidagi
kunlar soni
203
23
)
30
6
(
ga teng.
Demak, aniq va oddiy foizlarni hamda investirlash muddati uchun aniq va
taqribiy kunlar sonini hisobga olib, oddiy foizlarni hisoblashning quyidagi to„rtta
usulini hosil qilamiz:
1.
Aniq kunlar sonidagi oddiy foizlar.
2.
Aniq kunlar sonidagi aniq foizlar.
3.
Taqribiy kunlar sonidagi oddiy foizlar.
4.
Taqribiy kunlar sonidagi aniq foizlar.
Birinchi usul bank faoliyatida eng ko„p qo„llaniladi, ikkinchi va uchinchi usullar
undan kamroq qo„llaniladi, to„rtinchi usuldan deyarli foydalanilmaydi.
Tahlil uchun - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim
|
bet | 46/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49Tahlil uchun kerakli bo‘lgan manbalarni aniqlash, yig‘ish hamda hisoblanadigan ko‘rsatkichlarni belgilash bosqichi. Ushbu bosqichda quyidagi ishlar amalga oshiriladi:
tahlil uchun zarur ma’lumotlarni aniqlash;
tahlil manbalarini to‘plash;
qo‘shimcha ma’lumotlarni jalb etish;
To‘plangan ma’lumotlarni to‘g‘riligini tekshirish va tahlil uchun moslashtirish bosqichi. To‘plangan manbalarni to‘g‘riligini tekshirish hamda ishonchliligini aniqlashdan iborat bo‘ladi va ushbu manbalar tahlil uchun moslashtiriladi. Bundan tashqari ushbu bosqichda quyidagilar aniqlanib olinadi:
Bevosita xo‘jalik subyektlarining barcha sohalarini belgilan- gan tartibda tahlil qilib chiqish bosqichi. Bu eng muhim bosqich bo‘lib, bevosita tahlil ishlari bajariladi, ko‘rsatkichlar hisoblanadi, o‘zgarish sabablari va farqlar aniqlanadi. Ushbu bosqichda quyidagi ishlar amalga oshiriladi:
|
| |
Chiziqsiz programmalashtirish masalasiini grafik usulda yechish

|
Chiziqsiz programmalashtirish masalasiini grafik usulda yechishBog'liq Biznes matematikaChiziqsiz programmalashtirish masalasiini grafik usulda yechish
Chiziqsiz programmalashtirish masalasining geometrik talqini, uni tekislikda
geometrik tasvirlashdan iborat. Chiziqsiz programmalashtirish masalasi, chiziqli
programmalashtirish
masalasiga
nisbatan
kengroqdir.
Chiziqsiz
programmalashtirish masalasida, chegaraviy shartlari chiziqli, maqsad funksiyasi
chiziqsiz bo„lgan holdagi natijalar ko„p olingan. Bunday holda ham, masalaning
optimal yechimi juda tor maqsad funksiyalari uchun, olingan. Chiziqli
programmalashtirish masalasida ekstremum nuqtalar, yechimlar ko„pburchakning
uchlarida bo„lsa, chiziqsiz programmalashtirish masalasida bu optimal yechimlar
sohaning ichida, qirralarida yoki uchlarida bo„lishi mumkin. Shunga asoslanib,
chiziqli programmalashtirish masalasi usullarini qo„llash uchun, chiziqsiz
masalada, maqsad funksiyasiga qo„shimcha chegaralar qo„yish talab etiladi.
Agar chiziqsiz masalada chegaraviy shartlar ham chiziqsiz bo„lsa, optimal
yechimni aniqlash yanada qiyinlashadi. Bunday holda, optimal yechimni aniqlash
uchun, maqsad funksiya va chegaraviy shartlardagi funksiyalar ma`lum bir
xossalarga ega bulishi zarur.
Chiziqsiz programmalashtirish masalasining optimal yechimini grafik
usulda topish
. Masala ikki o„zgaruvchidan iborat bo„lganda, uni grafik usulda
yechish mumkin. Grafik usulda, masalaning mumkin bo„lgan yechimlar sohasini
geometrik tasviri va bu sohada maqsad funksiyaning ekstremumini aniqlashdan
iborat. Lekin, mumkin bo„lgan yechimlar sohasi shakli ixtiyoriy shaklda, hatto
ikkita va undan ko„p qismlardan iborat bo„lishi ham mumkin.
Grafik usulda masalalar yechish.
Misol.
Quyidagi chegaraviy shartlarda
1
2
2
2
1
2
16,
0,
0
x
x
x
x
maqsad funksiyaning
2
1
2
x
x
X
F
global ekstremumlarini aniqlang.
Yechish
. Mumkin bo„lgan yechimlar sohasi – radiusi 4 teng bo„lgan, birinchi
chorakda yotgan, doiraning bir qismidan iborat (6.1-rasm).
O
|
| |
Matrisali o’yinni chiziqli programmalashtirishga keltirish

65
Demak, teorema tasdiqlaydiki,
B
o„yinchining ixtiyoriy
j
B
sof
strategiyasida,
A
o„yinchi
р
aralash optimal strategiyani qo„llasa, u holda,
A
o„yinchi
o„yin narxidan kam bo„lmagan yutuqqa ega bo„lishi, ta`minlanadi; agar
A
o„yinchining ixtiyoriy
i
A
sof strategiyasida,
B
o„yinchi
q
aralash optimal
strategiyani qo„llasa, u holda,
B
o„yinchi
o„yin narxidan ko„p bo`lmagan
yutuqqa ega bo„lishi, ta`minlanadi.
Demak, o„yin yechimi optimalligi to„g„riligini tekshirish uchun, yuqoridagi
optimal strategiyalar kriteriyalaridan foydalanamiz.
A
o„yinchi,
1
2
,
,...,
m
A A
A
strategiyalardan,
B
o„yinchi esa,
1
2
,
,...,
n
B B
B
strategiyalardan iborat bo„lsin. O„yinchilarning
P
i
Q
optimal strategiyalarini
aniqlash talab etilsin.
A
o„yinchining
P
optimal strategiyasini ko`rib chiqamiz.
Yuqoridagi teoremadan, quyidagi tasdiqning to„g„riligi kelib chiqadi. Agar
A
o„yinchi
1
2
,
,...,
m
P
p p
p
aralash startegiyasini,
B
o„yinchining
j
B
sof
strategiyalariga qarshi ishlatsa, u holda uning o„rtacha yutug„i yoki matematik
kutilishi quyidagidan iborat bo„ladi.
1
1
2
2
...
,
1,
j
j
j
mj
m
a
a p
a p
a p
j
n
.
P
optimal strategiya uchun, barcha o„rtacha yutuqlar, o„yin narxidan kam
bo„lmaydi, shuning uchun quyidagi tensizliklar sistemasini hosil qilamiz:
11
1
21
2
1
12
1
22
2
2
1
1
2
2
,
,
.
O’limlik jadvali va sug’urtaviy ehtimollar

15.2. O’limlik jadvali va sug’urtaviy ehtimollar Aktuar hisoblarni yoritish uchun, jumladan, sug„urtaviy annuitetlar narxini
hisoblashda, sug„urtalanuvchining jinsi va yoshi, shuningdek demografik
ko„rsatkichlarining normativ sistemalarini xarakterlovchi dastlabki ma‟lumotlar
zarur bo„ladi.
O„limlik jadvali (mortality tables) insonlarni yoshlari bo„yicha qandaydir
insonlar majmuasining o„lish jarayonining sonli modelini bildiradi. Bunday jadval
inson yoshining ketma-ket ortishi bilan bu majmua chegaraviy yoshga etganidan
166
so„ng nolga yaqinlashishini ko„rsatadi. Bu qandaydir davr oralig„ida berilgan
demografik statistikani umumlashtiradi.
O„zbekistonda o„limlik jadvali butun Respublika bo„yicha statistik
tashkilotlar tomonidan katta tuman va viloyatlar hamda shahar va qishloq aholilari
uchun alohida ishlab chiqiladi.
Biz quyida Amerika aholisining o„limlik jadvalidan namuna keltiramiz:
x x l x d x p x q 18
96514
108
-99888
-00112
19
96406
113
-99883
-00117
20
96293
115
-99881
-00119
21
96178
113
-99882
-00118
22
96065
110
-99886
-00114
23
95955
104
-99892
-00108
24
95851
98
-99898
-00102
25
95753
95
-99901
-00099
26
95658
94
-99902
-00098
27
95564
96
-99900
-00100
28
95468
99
-99896
-00104
29
95369
104
-99891
-00109
30
95265
110
-99885
-00115
31
95155
115
-99879
-00121
32
95040
122
-99872
-00128
33
94918
129
-99864
-00136
34
94789
137
-99855
-00145
35
94652
147
-99845
-00155
36
94505
158
-99833
-00167
37
94347
171
-99819
-00181
38
94176
185
-99804
-00196
39
93991
201
-99786
-00214
40
93790
220
-99765
-00235
Odamlar boshlang„ich majmuasi
l dan tirik qolganlarining naqd
x yoshdagilarining soni
x l o„limlik jadvalining asosiy ko„rsatkichi hisoblanadi.
x l ning qiymati
l ( dan boshqa) o„lish ehtimoli
x q yoki o„lganlar soni
x d ni
berilishi asosida aniqlanadi.
Hozirgi o„limlik jadvalining izlangan ko„rsatkichi odatda o„lish ehtimoli,
ya‟ni
x yoshgacha yashaydiganlar orasidan
x yoshdan
1
x yoshgacha
o„lganlarining qismi xizmat qiladi.
O„limlik jadvalining ko„rsatkichlari quyidagi munosabatlar bilan
bog„langan.
x x x x x x q l d d l l
;
1
x x x x x x l d l l p q
1
1
1
.
167
O„limlik jadvalining berilishiga asosan yashash ehtimollari sistemasini hosil
qilishimiz mumkin. Bu ehtimollar sistemasi sug„urtaviy ko„rsatkichlarni hisoblash
uchun zarur bo„ladi.
Shunday ehtimollardan eng zarurini qarab chiqamiz.
Elektroavtomatika 7-ma`ruza elektroavtomatika qurilmalari va tizimlarda raqamli oʻzgartkichlar va mikroprotsessorlar

|
Elektroavtomatika 7-ma`ruza elektroavtomatika qurilmalari va tizimlarda raqamli oʻzgartkichlar va mikroprotsessorlar
|
bet | 1/2 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 1,81 Mb. | | #126885 |
Bog'liq Ma\'ruza- №7
ELEKTROAVTOMATIKA
7-MA`RUZA
Elektroavtomatika qurilmalari va tizimlarda raqamli oʻzgartkichlar va mikroprotsessorlar.
REJA:
Birinchi elektron raqamli kompyuter (kompyuter) 1946 yilda AQSHda amerikalik olim Jon Neyman rahbarligida qurilgan. Unda 18 000 ga yaqin lampalar mavjud bo'lib, ular arifmetik va xotira qurilmalarini qurishda foydalanilgan va ular trigger hujayralariga asoslangan.
7.1-rasm. Kompyuterning blok diagrammasi (radial arxitektura)
Umumiy holda, hisoblash mashinasi hisoblash qurilmasining o'zidan iborat bo'lib , bu erda arifmetik va mantiqiy operatsiyalar amalga oshiriladi; dastlabki ma'lumotlarni kiritish uchun mo'ljallangan kiritish qurilmalari ; hisob-kitoblar natijalarini amaliy foydalanish uchun qulay shaklda taqdim etish uchun mo'ljallangan chiqish qurilmalari ; boshqaruv moslamasi , mashinaning barcha qurilmalari ishini muvofiqlashtiradi.
Hisoblash qurilmasi boshqaruv moslamasi bilan birga protsessor deb ataladi .
Xotira raqamlarni qabul qilish, saqlash va berish uchun ishlatiladi. Xotira bo'linadi operativ (RAM) va doimiy (ROM) saqlash qurilmalarida. Ram oraliq natijalarni oladi, saqlaydi va chiqaradi va shuningdek, keyingi qator operatsiyalarda ishtirok etadigan ma'lumotlar va dasturlar. ROM doimiy qiymatlarni (doimiylarni), shuningdek, ular uchun dasturlarni saqlaydi tez-tez sodir bo'ladigan (davriy) harakatlar amalga oshiriladi.
Haqiqiy ob'ektlar boshqaruvchilar tomonidan boshqariladi - kompyuterlarni boshqarish. Nazoratchilar boshqacha an'anaviy kompyuterlar asosan kirish va chiqishlari bilan qurilmalar, shuningdek ish rejimi (yo'q ehtimoli bor dasturlarni yaratish va modernizatsiya qilish). Bu yerda kirish qurilmalari sifatida ob'ekt bilan aloqa moslamalari ishlatiladi (eng oddiy kassa - signal konvertorlari (eng oddiy holatda - raqamli-analog konvertorlar (DAC)). Agar ob'ektning o'zi raqamli bo'lsa tizim bilan aloqa qilish uchun kirish/chiqarish portlari ishlatilgunga qadar.
Analog-raqamli o’zgartkich (ARO’) doimiy ravishda vaqt (ya'ni analog) qiymatlarni raqamli kodlarning mos keladigan qiymatlariga avtomatik ravishda o'zgartirish (o'lchash va kodlash) uchun mo'ljallangan. Bunday holda, "raqam" so'zi ikkilik kodga ishora qiladi.
Konvertatsiya qilish usuliga ko'ra ARO’lar ketma-ket, parallel va ketma-ket parallel bo'linadi. 7.2-rasmda ARO’ seriyali turini ko'rsatadi.
7,2-rasm. Seriyali turdagi analog-raqamli o’zgartkich
7,3-rasm. Analog-raqamli o’zgartkich
Seriyali ADC har bir analog signal konvertatsiyasiga ko'p vaqt sarflaydi. Ularning tezligini oshirish uchun bitli balanslash usuli qo'llaniladi. Ushbu usulni aks ettiruvchi diagramma 7.3-rasmda ko'rsatilgan.
7.4-rasm . Parallel 3-bitli analog-raqamli o’zgartkich
|
| |
VPN tunnellari va tegishli ob'ektlarni chuqur tahlil qilish

|
VPN tunnellari va tegishli ob'ektlarni chuqur tahlil qilish
|
bet | 12/15 | Sana | 11.09.2024 | Hajmi | 2,74 Mb. | | #270890 |
Bog'liq Ergashev Tursunmurod diplom ishiVPN tunnellari va tegishli ob'ektlarni chuqur tahlil qilish
OpManager bitta xavfsizlik devori qurilmasidan 100 tagacha VPN tunnellarini kuzatishga qodir. Xavfsizlik devori qurilmasini aniqlash jarayonida OpManager VPN tunnellarini aniqlaydi va ularning mavjudligi va o‘tkazish qobiliyatini nazorat qilishni boshlaydi. Xavfsizlik devori topilgach, real vaqtda monitoring statistikasi bilan maxsus yorliq qurilmaning surat sahifasida ham mavjud bo'ladi:
Xost nomi: Ushbu xavfsizlik devori qurilmasi o'rnatilgan tunnelga ega bo'lgan oxirgi qurilmaning qurilma xost nomi yoki IP manzili.
Status: Xostning joriy mavjudlik holati. Bu qurilmani muntazam ravishda so'rov o'tkazish orqali yangilanadi.
Rx/Tx Traffic: VPN tunnel orqali uzatiladigan va qabul qilingan trafik.
Shifrlash va xeshlash: Xavfsiz aloqa uchun shifrlash va xeshlash algoritmlari.
Harakat: Tunnel monitoringini yoqish/o‘chirish varianti.
Surat sahifasida ayni paytda faol Xostlar sonini, yuqoriga yoki pastga tunnellar sonini hamda oxirgi juftlik orasidagi Rx va Tx trafigining tarmoqli kengligini aks ettiruvchi maxsus VPN Tafsilotlari vidjeti ko‘rsatilgan. Bu koʻrsatkichlar sozlangan monitoring oraligʻi asosida yangilanadi va tunnellarning soʻnggi holati haqida sizni xabardor qiladi.
Haqiqiy vaqtda ishlash monitoringi va muammolarni bartaraf etish bo'yicha ogohlantirishlar
OpManager nazorat qilinadigan VPN tunnel mavjud bo'lmaganda yoki umumiy trafik sozlangan chegarani buzsa, ogohlantirishlarni yuboradi. Ushbu ogohlantirishlardan samaraliroq muammolarni bartaraf etish uchun foydalanish mumkin.
OpManager VPN-ga xos ishlash monitorlari to‘plamini xavfsizlik devori qurilmasi OpManager -da topilganidan keyin avtomatik ravishda bog‘laydi . Ushbu monitorlar VPN ishlashi va trafigiga oid qurilmaga xos maʼlumotlarni olishga yordam beradi. Siz o'zingizning muhitingizga qarab tegishli monitorlar uchun chegaralarni qo'shimcha ravishda o'zgartirishingiz va metrikaning nazorat ostida yoki yo'qligini tekshirish uchun umumiy ishlashni kuzatib borishingiz mumkin. Quyida tegishli ishlab chiqaruvchilarning xavfsizlik devori qurilmalari bilan o'rnatilgan standart ishlash monitorlari to'plami keltirilgan.
|
| |
Sotuvchi
  
Kashf paytida qo'shilgan standart ishlash monitorlari

|
Sotuvchi
Kashf paytida qo'shilgan standart ishlash monitorlari
|
bet | 13/15 | Sana | 11.09.2024 | Hajmi | 2,74 Mb. | | #270890 |
Bog'liq Ergashev Tursunmurod diplom ishiSotuvchi
|
Kashf paytida qo'shilgan standart ishlash monitorlari
|
Cisco
|
Cisco VPN tunnel holati: tunnelning mavjudligi (yuqoriga/pastga) holati.
Cisco VPN Tunnel ish vaqti: tunnelning ishlash muddati.
Cisco VPN Tunnel - Rx baytlari: tunnel orqali qabul qilingan kiruvchi ma'lumotlar, baytlarda.
Cisco VPN Tunnel - Tx Bayt: Tunnel orqali yuboriladigan chiquvchi ma'lumotlar, baytlarda.
|
Fortinet
|
Fortinet VPN Tunnel holati: Tunnelning mavjudligi (yuqoriga/pastga) baytlarda.
Fortinet VPN Tunnel ish vaqti: tunnelning ishlash muddati.
Fortinet VPN Tunnel - Rx Baytlari: Tunnel orqali qabul qilingan kiruvchi ma'lumotlar, baytlarda.
Fortinet VPN Tunnel - Tx Bayt: Tunnel orqali yuboriladigan chiquvchi ma'lumotlar, baytlarda
|
Qo'riqchi
|
Watchguard VPN tunnel holati: tunnelning mavjudligi (yuqoriga/pastga) holati.
Watchguard VPN Tunnel ish vaqti: tunnelning ishlash muddati.
Watchguard VPN tunnel - Rx baytlari: tunnel orqali qabul qilingan kiruvchi ma'lumotlar, baytlarda.
Watchguard VPN Tunnel - Tx Bayt: Tunnel orqali yuboriladigan chiquvchi ma'lumotlar, baytlarda.
|
VPN tunnelining sog‘lig‘i bilan bog‘liq muammo yuzaga kelganda tarmoq ma’murlari SMS, elektron pochta va h.k. orqali bildirishnomalarni olishlari uchun siz yuqori ustuvor qurilmalar uchun bildirishnoma profillarini ham bog‘lashingiz mumkin.
|
| |
VPN monitoring vositasi - Kirish vpn

|
Kirish vpn
|
bet | 11/15 | Sana | 11.09.2024 | Hajmi | 2,74 Mb. | | #270890 |
Bog'liq Ergashev Tursunmurod diplom ishiVPN monitoring vositasi
Virtual xususiy tarmoq (VPN) masofaviy foydalanuvchilar va shaxsiy tarmoqlar o'rtasida aloqa o'rnatishga yordam beradi. Ushbu ulanishlar ma'lumotlarni shifrlash bilan himoyalangan, bu erda ma'lumotlar qurilma va tarmoq o'rtasida VPN tunnel deb ataladigan himoyalangan yo'l orqali o'tadi. VPN’lar qurilmangizning maxfiyligini sezilarli darajada oshiradi va resurslarga global foydalanish imkoniyatini beradi.
VPN monitoringi bu VPN ulanishining yaxlitligini ta'minlash va uning mustahkamligini ta'minlash uchun muhim ko'rsatkichlarni kuzatish jarayonidir. Bundan tashqari, VPN monitoringi maxfiy ma'lumotlarning VPN tunnellari bo'ylab tajovuzkorlar tomonidan foydalanilmasdan uzatilishini ta'minlaydi.
OpManager ning VPN monitoring xususiyati
OpManager -ning o'rnatilgan VPN monitoringi xususiyati VPN ulanishlarini kuzatishga, barcha VPN havolalarining sog'lig'i va ishlashini kuzatishga va har qanday yaqinlashib kelayotgan yo'l to'siqlarini faol hal qilish uchun VPN tunnellari bo'ylab ma'lumotlar uzatilishini kuzatishga yordam beradi. OpManager saytdan saytga VPN monitoringini qo'llab-quvvatlaydi , bu sizga tashkilotingiz filiallari bo'ylab shaxsiy trafikni kuzatish imkonini beradi. Shuningdek, u VPN infratuzilmasi bozorida Cisco, Fortinet va Watchguard kabi taniqli etakchilarni qo'llab-quvvatlaydi.
VPN monitoringini buzish kompaniya uchun unumdorlikni yo'qotish va daromadga salbiy ta'sir qilishdan tortib maxfiy ma'lumotlarni xavf ostiga qo'yish yoki hatto xavfsizlik buzilishi tufayli sodiq mijozlarni yo'qotishgacha bo'lgan ko'plab oqibatlarga olib kelishi mumkin.
Xavfsizlikni buzish va muhim ma'lumotlarni o'zlashtirish: VPNning samarasiz yoki umuman kuzatilmasligi xususiy tarmoqlarni ruxsatsiz kirishga qarshi himoyasiz qoldirishi va ma'lumotlar o'g'irlanishiga yo'l ochishi mumkin.
Trafikning haddan tashqari yuklanishiga va ma'lumotlar trafigidagi bloklarga e'tibor bermaslik: VPN tunnellarida kutilayotgan qoidabuzarliklarni bartaraf etmaslik ulanishlarning to'xtatilishiga olib kelishi mumkin, bu esa o'z navbatida biznes qanday ishlashiga ta'sir qiladi.
|
| |
O‘qish joyidan ma’lumotnoma справка с места учебы

O‘qish joyidan ma’lumotnoma справка с места учебы
Download
161,78 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
30.11.2023
Hajmi
161,78 Kb.
#108883
Download
161,78 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‘qish joyidan ma’lumotnoma справка с места учебы
Download
161,78 Kb.
Matnni ko'rish
- LABORATORIYA ISHI - Z. M. Bobur nomidagi andijon davlat universiteti

|
Z. M. Bobur nomidagi andijon davlat universiteti
|
bet | 34/64 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 30,58 Mb. | | #131540 |
Bog'liq Kompuyter ta\'minoti(lob-ya) 2 kurs14- LABORATORIYA ISHI
Mavzu: Power Point dasturi yordamida matnli topshiriqlar yaratish. Slayd fonini o’zgartirish, rasmlar qo’shish.
Maqsad: 1.Talabalarda taqdimotni rasmiylashtirishda slayd fonini uzgartirish va rasmlar qo’shish ko’nikma va malakalarini shakllantirish.
2. Talabalarda maxsus effektlar yordamida slaydlarini yaratish ko’nikma va malakalarini shakllantirish.
1-Topshiriqlar:
Microsoft Power Point dasturini yuklang.
Takdimot yarating.
Masalalar soxasidan «Sozdanie punkt novaya prezintatsiya» ni tanlang.
Masalalar soxasida «Razmetka slayd» dan sarvarak (titul) ni tanlang.
Masalalar soxasidan «Dizayn slayd» ni oching.
Ekranda hosil bulgan mulokot oynasidagi «Svetovo`e sxemi» ni «Spetsialnoe» ga utkazing.
«Sveto` sxemo`» dan foydalanib, matn va chizikni o’zgartiring.
Xuddi shunday tartibda sarlavxani rang sxemasini o’zgartiring.
Taqdimot bilan birgalikda ranglar sxemasini saklashni bajaring.
Slayd sarlavxasi soxasida va «Shaxsiy varaqa» matnini kiriting. (O’z ismi sharifingizni kiriting). Slayd sarlavxa osti soxasida esa «A.Qodiriy nomli JDPI __________ yunalishi 2-boskich talabasi» yozuvini kiriting.
«Formatirovanie» asboblar panelidagi «Sozdat slayd» tugmachasini bosing.
Masalalar soxasidagi «Razmetka slayd» dan sarlavxa va matn bilan birgalikda maketini tanlang.
Format-fon buyrugini bajaring.
«Sposobo` zalivki» darchasidagi «…» zaruriy parametrlarni o’rnating.
13, 16 – punktlardan foydalanib kuyidagi slaydlarni yarating.
-
|
| |
Slayd sahifalari - Z. M. Bobur nomidagi andijon davlat universiteti

|
Z. M. Bobur nomidagi andijon davlat universiteti
|
bet | 35/64 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 30,58 Mb. | | #131540 |
Bog'liq Kompuyter ta\'minoti(lob-ya) 2 kursSlayd sahifalari
|
Soha uslubi (Sposobы zalivki)
|
Tarkibi (Soderjanie)
|
1
|
Mundarija, matn va grafika
|
Rangli fon (Tekstura)
|
O’z manzilingizni ko’rsating. Shaxringiz haqida qisqacha ma'lumot yozing va rasm o’rnating.
|
2
|
Mundarija, matn va grafika
|
Naqshli fon (Uzor)
|
O’z qiziqishlaringiz to’grisida yozing va rasm o’rnating.
|
6
|
Mundarija, matn va grafika
|
Rasm (Risunok)
|
Kelajakdagi mutaxassisligingiz va kasbingiz haqida ma'lumot yozing va rasm o’rnating.
|
Ushbu taqdimotning o’z ismingiz bilan saqlang.
2-Topshiriqlar:
Microsoft Power Point dasturini yuklang.
Format-Oformlenie slayda buyrugini bajaring.
Masalalar soxasidagi «Dizayn slayda» dan rasmiylashtirish shablonini tanlang.
Format-Razmetka slayda buyrugini tanlang.
Razmetka slayda masalalar soxasidan bitta sarlavxali maketni tanlang.
«Kompyuter» lar frazasini kiriting.
Vstavka-Sozdat slayda buyrugini bajaring.
«Razmetka slayda» masalalar soxasidan sarlavxa, matn va ob'ekt bilan maket tanlang.
Sarlavxa soxasida «Kompyuterlar turlari» frazasini kiriting.
M atn soxasiga kuyidagilarni kiriting.
-Super kompyuterlar;
- Serverlar;
- Shaxsiy kompyuterlar;
- Portativ kompyuterlar;
- Ishlab chikarish kompyuterlari.
Ob'ektlar soxasidan tugmachani bosib, kerakli rasmni tanlang.
«Vstavka-Sozdat slayd» buyrugini bajaring.
«Zadach razmetka slayda» soxasidan sarlavxa va ob'ekt bilan maket tanlang.
Sarlavxa soxasiga «Kompyuter narxi» frazasini kiriting.
Ob'ektlar soxasida tugmachani bosing va ustunlar soni 2__ satrlar soni 6 ni kiriting.
Quyidagi ma'lumotlarni kiritish uchun jadval yarating.
|
| |
Macromedia Flash MX dasturida Shape Tweening  va

|
Macromedia Flash MX dasturida Shape Tweening va
|
bet | 47/64 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 30,58 Mb. | | #131540 |
Bog'liq Kompuyter ta\'minoti(lob-ya) 2 kurs2. Macromedia Flash MX dasturida Shape Tweening va Motion Tweening usulilarida animasion simvollar yaratish.
Ushbu usul asosan obyekt formasining bir turdan ikkinchi turga o’zgarishiga asoslangan.
Birinchi marta Oval (O) instrumenti yordamida aylana chizib olamiz. Ellips emas, balki aylana hosil bo’lishi uchun SHIFT tugmasi birgalikda bosib turiladi.
Arrow (A) elementini ishlating va Timeline bo’limida 30kadrni belgilang. Bosh menyudan Insert>Keyframe (F6) buyrug’ini bajaring. Bu harakat bilan siz 30 kadrni kalit kadrga aylantirdingiz. E’tibor bering, lineyka ostida kadrlar kulrang rangga bo’yalib qoldi.
30 kadrda Rectangle (R) instrumenti yordamida aylananing chap qismida to’rtburchak chizing. Arrow (A) instrumentini tanlang va aylanani belgilagan holda DELETE tugmasi yordamida uni o’chirib tashlang. (15-rasm).
15-rasm.
Sichqoncha tugmasini 1-30 kadrlar orasida ikki marta bosing va hosil bo’lgan paneldan Tweening bo’limini tanlang. Shape holatini o’rnating
1-kadrda kursorni o’rnatgan holda, ENTER tugmasini bosing va hosil bo’lgan animasiyani ko’ring. Oxirgi natijani ko’rish uchun esa CONTROL>Test Movie (CTRL+ENTER) buyrug’ini bajaring
Mazkur usul obyekt xususiyatlarini boshqarish uchun xizmat qiladi. Eng oddiy foydalanish sifatida obyekt koordinatalarining o’zgarishini keltirishimiz mumkin.
1.1-Qadamdagi singari yangi fayl yarating va aylana chizing. Paint Bucket (U) instrumenti yordamida oq-qora radial gradiyent bilan uning ichini bo’yang
Obyektni belgilang (Insert>Select All(CTRL+A))va bosh menyudan Insert>Convert to Symbol.....(F8) buyrug’ini bajaring. Name maydonida obyektga nom bering: ball
Belgilashni bekor qilmay turib, Window>Inspectors>Object panelida qo’yidagi parametrlarni o’rnating: x= 150, y= 50, w=50, h= 50.
61-kadrni kalit kadr qiling (1.2-qadam).
Sichqoncha tugmasini 1-30 kadrlar orasida ikki marta bosing va hosil bo’lgan paneldan Tweening bo’limini tanlang. Motion holatini o’rnating.
31-kadrni kalit kadr qiling (F6).
Ushbu kadrda obyektni tanlang va Object panelida u =250 koordinatasini o’rnating. Birinchi kadrda kursorni o’rnatgan holda, ENTER ni bosing va natijani ko’ring.
Tasavvurning to’liq hosil bo’lishi uchun 28 va 34-kadrlarni kalit kadr qiling, shundan so’ng 31-kadrda Window > Inspectors > Transform paneli yordamida koptokni vertikal bo’yicha qisqartiring (h = 80% ).
|
| |
Z. M. Bobur nomidagi andijon davlat universiteti - bet 37

|
Z. M. Bobur nomidagi andijon davlat universiteti
|
bet | 37/64 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 30,58 Mb. | | #131540 |
Bog'liq Kompuyter ta\'minoti(lob-ya) 2 kurs “Excel dasturining asosiy tushunchalari” mavzusida ko‘rgazmali taqdimot materiallarini tayyorlang. Asosiy menyusi. Uskunalar maj- muasi. Formulalar qatori. Kontekstli menyusi. Menyu va uskunalar majmuasini sozlash (Настройка). Topshiriq №5 “Excel dasturida ma’lumotlarni kiritish va formatlash” mavzusida ko‘rgazmali taqdimot materiallarini tayyorlang. Ma’lumotlar turi. Son. Matn. Sana. Vaqt. Yacheykani formatlash. Yacheyka nomi. Yacheykalar diapazoni. Topshiriq №6 “Excel dasturida formulalar bilan ishlash” mavzusida ko‘rgazmali taqdimot materiallarini tayyorlang. Formulani kiritish. Formulani nus- xalash. Topshiriq №7
“Excel dasturida matematik funksiyalari bilan ishlash” mavzusida ko‘rgazmali taqdimot materiallarini tayyorlang. Matematik funksiyalar.
Topshiriq №8
Excelda diagramma va grafiklar tuzish mavzusida ko‘rgazmali taqdimot materiallarini tayyorlang. Мастер диаграмм yordamida diagramma tuzish. Diagramma tiplari. Diagramma elementlari. Funksi- yaning grafigini chizish.
Topshiriq №9
“Excelning statistik va matnli funksiyalari bilan ishlash” mavzusida ko‘rgazmali taqdimot materiallarini tayyorlang. Matnli funksiyalardan foydalanish. Statistik funksiyalar.
Topshiriq №10
“Wordda jadval va formulalar bilan ishlash” mavzusida ko‘rgazmali taqdimot materiallarini tayyorlang. Jadval tuzish. Jadvalga ustun va satrlar qo‘shish va olib tashlash. Jadvalga ma’lumotlarni kiritish va tahrirlash. Formulalar yozish. Formulani tahrirlash.
Topshiriq №11
“Wordda matnli ma’lumotlar bilan ishlash” mavzusida ko‘rgazmali taqdimot materiallarini tayyorlang. Wordni ishga tushirish va undan chiqish. Word menyusi. Uskunalar majmuasi elementlari bilan ishlash. Matnlarni kiritish. Matnlarni tahrirlash. Matn qismlari bilan ishlash (belgilash, nusxalash, o‘chirish va hokazo).
|
| |
Statistik arbitraj (Statistical Arbitrage)

|
Statistik arbitraj (Statistical Arbitrage)
|
bet | 3/9 | Sana | 04.10.2024 | Hajmi | 1,42 Mb. | | #273551 |
Bog'liq 18. Mashinali o`qitish4. Statistik arbitraj (Statistical Arbitrage)
Moliya sohasida statistik arbitraj qisqa muddatli tipik va ko'p sonli qimmatli qog'ozlarni o'z ichiga olgan avtomatlashtirilgan savdo strategiyalariga ishora qiladi. Bunday strategiyalarda foydalanuvchi tarixiy korrelyatsiyalar va umumiy iqtisodiy o'zgaruvchilar kabi miqdorlar asosida bir qator qimmatli qog'ozlar uchun savdo algoritmini amalga oshirishga harakat qiladi. Ushbu o'lchovlarni tasniflash yoki baholash muammosi sifatida tashlash mumkin. Asosiy taxmin shundaki, narxlar tarixiy o'rtacha ko'rsatkichga o'tadi.
Indeksli arbitraj strategiyasini olish uchun biz mashinaviy o’qitish usullarini qo'llaymiz. Xususan, biz birja savdosi fondlari va aktsiyalar oqimi narxlarida chiziqli regressiya va qo'llab-quvvatlovchi vektor regressiyasini (SVR) qo'llaymiz. Xususiyat maydoni o'lchamini kamaytirishda printsipial tarkibiy tahlil (PCA) yordamida biz foyda ko'ramiz va SVR-ning qo'llanilishidagi muammolarni qayd etamiz. Savdo signallarini yaratish uchun biz oldingi regressiyadan qolgan qoldiqlarni o'rtacha qaytarish jarayoni sifatida modellashtiramiz. Tasniflashda har bir qimmatli qog'oz uchun toifalar sotilishi, sotib olinishi yoki hech narsa qilinmasligi mumkin. Men taxmin qiladigan bo'lsam, kelajakda ufqda har bir qimmatli qog'ozning kutilayotgan qaytarilishini bashorat qilishga urinishim mumkin. Bu holda, odatda, savdo to'g'risida qaror qabul qilish uchun kutilayotgan daromadni hisoblash kerak bo'ladi
5. O'quv uyushmalari (Learning Associations)
O'quv uyushmasi - bu mahsulotlar o'rtasidagi turli xil uyushmalar haqida tushunchalarni shakllantirish jarayoni. Bir-biriga bog'liq bo'lmagan ko'rinadigan mahsulotlar bir-birlariga qanday qilib assotsiatsiyani ochib berishiga yaxshi misol. Mijozlarning sotib olish xatti-harakatlari tahlil qilinganda: Mashinaviy o'qitishning bitta qo'llanmasi - ko'pincha odamlar xarid qiladigan mahsulotlar o'rtasidagi bog'liqlikni o'rganish, bu ham savatni tahlil qilish deb nomlanadi. Agar xaridor 'X' ni sotib oladigan bo'lsa, u har ikkalasini aniqlay oladigan munosabatlar tufayli 'Y' ni sotib olishga majbur qiladimi? Bu bozorda yangi mahsulotlar paydo bo'lganda baliq va chiplar va boshqalar o'rtasidagi munosabatlarga olib keladi. Bu munosabatlarni bilib, yangi munosabatlar paydo bo'ladi. Ushbu munosabatlarni bilish mijozga bog'liq mahsulotni taklif qilishda yordam berishi mumkin. Mijozning uni sotib olish ehtimoli ko'proq bo'lsa, u mahsulotni yanada yaxshi to'plam uchun to'plamda yordam berishi mumkin.
|
| |
Tasniflash (Classification)

|
Tasniflash (Classification)
|
bet | 4/9 | Sana | 04.10.2024 | Hajmi | 1,42 Mb. | | #273551 |
Bog'liq 18. Mashinali o`qitish6. Tasniflash (Classification)
Tasniflash - bu har bir odamni o'rganilayotgan aholidan ko'p sinflarga joylashtirish jarayoni. Bu mustaqil o'zgaruvchilar sifatida belgilanadi. Tasniflash tahlilchilarga ushbu ob'ektga tegishli bo'lgan toifani aniqlash uchun ob'ekt o'lchovlaridan foydalanishda yordam beradi. Samarali qoida o'rnatish uchun tahlilchilar ma'lumotlardan foydalanadilar. Ma'lumotlar ob'ektlarning to'g'ri tasnifi bilan ko'plab misollaridan iborat. Masalan, bank kredit berishga qaror qilishidan oldin, mijozlar kreditni to'lash qobiliyatiga baho berishadi. Mijozning daromadi, yoshi, omonati va moliyaviy tarixi kabi omillarni hisobga olib, biz buni amalga oshirishimiz mumkin. Ushbu ma'lumot kreditning o'tmishdagi ma'lumotlaridan olingan. Demak, Seeker mijozning xususiyatlari va ular bilan bog'liq bo'lgan xatarlar o'rtasidagi munosabatlarni yaratishda foydalanadi.
Masalan, bank kredit berishga qaror qilishidan oldin, mijozlar kreditni to'lash qobiliyatiga baho berishadi. Mijozning daromadi, yoshi, omonati va moliyaviy tarixi kabi omillarni hisobga olib, biz buni amalga oshirishimiz mumkin. Ushbu ma'lumot kreditning o'tmishdagi ma'lumotlaridan olingan. Demak, izlovchi mijozning xususiyatlari va ular bilan bog'liq bo'lgan xatarlar o'rtasidagi munosabatlarni yaratishda foydalanadi.
7. Bashorat qilish (Prediction)
Kredit olish uchun ariza beruvchilardan biri qarzni to'lashda aybdorligini hisoblash uchun bankning misolini ko'rib chiqing. Nosozlik ehtimolini hisoblash uchun tizim avval ma'lum guruhlarda mavjud ma'lumotlarni tasniflashi kerak. Bu tahlilchilar tomonidan belgilangan qoidalar to'plami bilan tavsiflanadi. Tasniflashni amalga oshirgandan so'ng, ehtiyojga qarab, ehtimollikni hisoblashimiz mumkin. Ushbu ehtimoliy hisoblashlar turli maqsadlar uchun barcha sektorlar bo'yicha hisoblashi mumkinHozirgi bashorat eng mashina o'rganish algoritmlaridan biridir. Chakana savdoni misol qilib olaylik, ilgari biz o'tgan oy / yil / 5-yil / Diwali / Rojdestvo haqidagi hisobot kabi ma'lumotlarga ega bo'ldik. Ushbu turdagi hisobot tarixiy hisobot deb nomlanadi. Ammo hozirgi vaqtda mening biznesim kelgusi oy / yil / Diwali va boshqalar nima bo'lishimni aniqlashga ko'proq qiziqadi.Shunday qilib, biznes kerakli qarorni (xaridlar, zaxiralar va boshqalar bilan bog'liq) o'z vaqtida qabul qilishi mumkin.
|
| |
-Topshiriqlar - Z. M. Bobur nomidagi andijon davlat universiteti

|
Z. M. Bobur nomidagi andijon davlat universiteti
|
bet | 41/64 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 30,58 Mb. | | #131540 |
Bog'liq Kompuyter ta\'minoti(lob-ya) 2 kurs2-Topshiriqlar:
1. Corel Draw yoki Adobe Photoshop dasturini ishga tushiring.
2. Biror bir figurani yoki rasmni chizish uchun belgining qora rangini, fonning esa oq rangini va chiziqni chizish uchun 2 nuqta qalinlikdagi chiziq ko’rinishini tanlab oling.(uskunalar panelining pastki tomonidan chiziq kengligi tanlanadi)
3. Ishchi maydon markazidan boshlab, uy karkasini chizing. Эng soddasi - oldingi devor: bu oddiy to’rtburchak shaklidagi figuradir. So’ng "Shift" tugmasidan foydalanib, to’rtburchakning tepa burchaklaridan ikkita diogonal chiziqlar o’tkazing, ular bir-biri bilan kesishganda, tomning uchburchagи hosil bo’lsin. Keyin chizik uskunasi yordamida tom va yon devorlarini chizing - bunda erkin qiyalik bilan uch chiziqli shakldagi chiziqdan foydalanib vertikal va dioganal chiziqlarni chizing.
4. Chiziqlar bilan ishlash jarayonida, ularni bir-biri bilan kesishtirganda ortiqcha chiziqlar hosil b?ldi. SHuning uchun bu shakldagi burchaklarda xunuk chiqib turgan chiziqlar hosil bo’lib qoldi. Bu joylardagi chiziqlarni uskunalar panelidagi "o’chirg’ich"(lastik) yordamida tozalang. Ko’rinib turadiki, bu uskuna yordamida tozalangan joylar chala tozalanadi. Lekin keyingi darslarda yaxshi tozalashni ko’rib o’tamiz.
5. Эndi "Mo’yqalam"(Kist') yordamida chizgan shaklning chap quyi burchagidan sal pastda yopiq soha shaklini chizing. Bu chizilgan soha ko’lni bildirsin. SHuning uchun ko’lda suv hosil qiling. Buning uchun suv rangini ranglar jilosidan to’q ko’k rangni tanlab uskunalar panelidagi "Valik" asbobini faollashtirib, sichqoncha ko’rsatkichini chizgan soha ichiga olib kelib, chap tugmasini bosing. Demak, siz ko’ldagi suvni hosil qildingiz.
6. Uyga yo’l ko’rsatuvchi ko’rsatkich yarating. Buning uchun yozuv yoziladigan joyini "Oval" uskunasi yordamida, tirgaklarini "to’g’ri chiziq" asbobidan foydalanib va uy tomon ko’rsatkich chiziqini esa "chiziq" va "Mo’yqalam"(kist) yordamida chizib oling. Keyin esa u erga matn yozib qo’ying.
7. Qilingan ishlarni Uy.BMP fayli sifatida saqlab qo’ying. Fayl- Soxranit' kak buyruqi yordamida.
Tasvirning detallarni taxrirlash. Matnlar bilan ishlash.
Maqsad: Yaratilgan rasmlarni taxrir qilishni va unga qo’shimchalar kiritishni, matnlar bilan ishlash vа ularni taxrir qilishni o’rgatish
Topshiriqlar:
1. Corel Draw dasturini ishga tushiring.
2. Unda oldindan yaratilgan Uy.BMP faylini yuklang.
3. Uyning burchaklaridagi va ko’rsatkich strelkasidagi ulanishlardan hosil bo’lgan xunuk chiziqlarni tog’rilab chiqing.Buning uchun (Viev - Zoom In) komandasini tanlang. Sichqoncha ko’rsatkichi ramka turini qabul qiladi. Ramkani ekranning kerakli joyiga o’rnatib va sichqonchaning chap tugmasini bosing. Notekis joylarni to’girlang. Normal ko’rinish turini hosil qilish uchun Viev - Zoom In komandasini tanlang.
|
| |
Nazorat savollari - Z. M. Bobur nomidagi andijon davlat universiteti

Nazorat savollari:
Properties bloki vazifasi nimadan iborat?
Elementini tushuntiring?
Tools palitrasidan nima uchun foydalaniladi?
20 - LABORATORIYA ISHI
Mavzu: Macromedia Flash MX dasturiga tashqi obyektlarni kiritish.
Macromedia Flash MX dasturida Shape Tweening va Motion Tweening usulilarida animasion simvollar yaratish.
Ishning maqsadi: 1) Macromedia Flash MX dasturida tashqi obyektlar bilan ishlashni o’rganish;
2) Macromedia Flash MX dasturidagi Shape Tweening va Motion Tweening usulidan foydalanish va ular yordamida kichik animasiya ko’rinishini yaratishni o’rganish.
Nazariy qism:
Ishning boshida aytilganidek Macromedia dasturida asosan Flash dasturida animasiya yaratish bilan bog’liq ish qilinadi. Ikkinchi ishimiz oz bo’lsada animansiyaga qaratilgan bo’lib unda Timeline blokidan qanday foydalanishni ko’rsatib beradi…
Windows-Library(Ctrl+L) funksiyasini bajaramiz va Flash interfeysining o’ng tomonidan Library bloki hosil bo’ladi, unda biz foydalanmoqchi bo’lgan xar xil obyektlar mavjud. Rasmni ekranga olib o’tamiz…(9-rasm)
9-rasm
Timeline blokida sloylar hamda, framlardi kiritishimiz mumkin bo’lgan interfeys mavjud.. Tiny ni belgilaymiz 30 ni belgilab o’ng tomondan menyudan Insert key frami ni belgilaymiz…(10-rasm)
10-rasm
Yangi sloy qushamiz va animasiya hosil qilamiz… Yangi sloydi hosil qilishimiz uchun Timileni blokidan yangi Sloy qushishimiz mumkin… (11-rasm)
11-rasm.
Va yana tenydi belgilab 30 dan 60 gacha bo’lgan frame larni belgilaymiz.
Qilgan ishimizni ko’rish uchun Control – Test Movie(Ctrl+Enter) funksiyasidan foydalanishimiz mumkin…
Qilgan ishimizni quydagisha ekspert qilishimiz mumkin… (12-rasm)
File-Export-Export Movie.
12-rasm.
Fayl formati standart (*.swf), buni o’zgartirishimiz mumkin. Mos proigrivatelga formatda saqlanadi. Windows AVI (*.avi) da saqlashimiz mumkin. (13-rasm).
13-rasm
Va yana quyidagi oyna hosil bo’ladi…(14-rasm).
14-rasm
Bu yerda Compress video qilgan ishimizni siqishga imkon beradi.
Smooth agar rastrli bo’lsa ekspert qilishda foydalaniladi
Sound format kerakli bandini tanlanadi. Mono yoki Stero.
|