nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Shpindellar uchun tayyorlamalar - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi a. A. Safoev, E....

194
tayyorlamani berilgan yo„nalishidagi tepish joizligi 0,4mm. gacha. Davriy prokatlash
orqali olingan tayyorlamalar xatoliklari katta bo„ladi.
Davriy prokatlash sxemasi.
Issiq aylantirilgan po„latdan tayyorlangan
birdonali
yoki ikki donali, yuqori chastotali tok bilan induktorda 940-970
0
S
temperaturagacha qizdirilgan tayyorlama itaruvchi bilan uchta aylanuvchan
konussimon g„o„lachalar orasidagi teshikka uzatiladi va gidravlik tizimsilindri bilan
bog„langan (8.4-rasm) qisqichni xarakatchan korpusini o„zi markazlanuvchi patroni 2
bilan qisib olinadi.
Tayyorlamani qisib olish konussimon g„o„lachalar
bilan bajariladi, ularga
ko„ndalang siljishni bosuvchi gidravliksilindrlar bilan boshqariluvchi kuzatuvchi
tizimga ega nusxaoluvchi chizg„ich beradi. Nusxaoluvchi chizg„ich
profili shpindelni
olinadigan tayyorlamasi profiliga mos bo„ladi.
8.4-rasm. Shpindellar uchun tayyorlamalarni davriy prokatlash sxemasi
1-konik g„o„lacha; 2-o„zimarkazlanuvchi patron; 3-nusxa olish chizig„i.
Nusxa oluvchi chizg„ich tortuvchi qurilma bilan bog„langan va tayyorlama bilan
sinxron siljishga ega. Prokatlovchi g„o„lachalar qisqa “bochkali”
qilib
tayyorlanganligi sababli tayyorlama qisqa qismida metallni jadal deformatsiyasi ro„y
beradi, bunda ko„ndalang raskatka va markaziy doirada bo„shliq bo„lishini oldi
olinadi.
Aylanayotgan tayyorlamani cho„zish bilan to„g„rilash nafaqat qiyshayishini,
balki alohida yuzalar o„qlarini siljishini oldini oladi. Tayyorlama metallini sifatiga
bog„liq holda g„o„lachalar aylanishini 340-380
-1
c oralig„ida o„zgartirish mumkin.
Yozma bahsni o‘tkazish usuli

|
Yozma bahsni o‘tkazish usuli
|
bet | 86/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 2024Yozma bahsni o‘tkazish usuli. Pedagogik amaliyotda bahsning mohiyati ko‘pincha faqat og‘zaki dialoglar va tortishuvlar tarzida tasavvur qilinadi. Lekin og‘zaki bahslarning yanada samarali va ta’sirchan bo‘lishi uchun yozma bahs shakli ham qo‘llaniladi. Bu usul o‘quvchilarning berilgan mavzu sohasidagi bilimlarini yanada chuqurlashtirish, munozara madaniyatini oshirish va har bir fikrni asoslash qobiliyatini rivojlantiradi. O‘qituvchi esa o‘quvchi yoki talabalarning bilimlarini asosli baholash va bilimdonlikni to‘la ma’noda tahlil qilish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Bu usul ayniqsa, milliy g‘oya va milliy mafkurani ularni alohida qatorlarga o‘tqazadi. Har bir guruh mavzu bo‘yicha qaysi nuqtai nazarni himoya shakllantiruvchi fanlar - ijtimoiy- gumanitar fanlar yuzasidan o‘tkazilsa yanada samarali bo‘ladi.
O‘quvchilar oldindan mavzu bilan tanishtiriladilar, uyga berilgan topshiriqlar orasida qay biri yozma tarzda o‘tkazilishi ma’lum qilinadi. Yozma bahs o‘tkaziladigan kuni o‘qituvchi uni quyidagi tarzda amalga oshiradi:
O‘qituvchi guruhni ikkiga bo‘ladi va qilishini ma’lum qiladi. Masalan, birinchi guruh bolalarning aqliy darajalarini muntazam o‘lchab turish va shu orqali ta’lim muassasalariga jalb etishni himoya qilsa, ikkinchi guruh - bu fikrni asosli tarzda inkor qiladi.
Shundan so‘ng o‘qituvchi qarama-qarshi guruh a’zolarini juftlaydi va ularga nomeri yozilgan varaqlarni tarqatadi. Har bir ishtirokchiga biror fikrni yozma asoslashga 5 daqiqadan beriladi. Yozma dalillar ravon tushunarli tilda, asosli tarzda yozilishi kerak.
Yozilgan varaqchalar qarama-qarshi sheriklarga beriladi. Ular o‘z «raqiblari» fikriga qarshi fikrni 8-10 daqiqa mobaynida o‘ylab, yozishlari kerak bo‘ladi va narigi tomondagi sherigiga beradi.
Yozma dalillar almashinuvining bunday tartibi 2-3 marta takrorlanadi, har safar har bir o‘quvchi sherigining dalil-isbotini diqqat bilan o‘rganib chiqib, javob qaytaradi. Oxirgi raundda o‘quvchilarning o‘zlariga yakunlash imkoni beriladi va yozma ishlar yig‘ib olinadi.
O‘qituvchi yozma baholarni yakunlashda tomonlarga «Qarshi tomonning eng yaxshi dalil-isboti qaysilar bo‘ldi?» deb so‘raydi va o‘quvchilar bilan oldindan kelishgan xolda ular bilimlarini yakka-yakka yoki guruhiy baholaydi.
Tayanch tushunchalar: monolog, dialog, polilog, munozara, aqliy hujum, og‘zaki, yozma, “sinf sharoiti”, “men o‘yinda”, “men munozarada”, “men hamkorlikdaman”.
|
| |
E’tibor qaratish lozim bo‘lgan tashqi ko‘rinish xususiyatlari

|
E’tibor qaratish lozim bo‘lgan tashqi ko‘rinish xususiyatlari
|
bet | 76/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 2024E’tibor qaratish lozim bo‘lgan tashqi ko‘rinish xususiyatlari
keng bichimli, qoramtir yoki kulrang tusdagi, gavda o‘lchamiga mos
kelmaydigan, g‘ijim, bel sohasi keng yoki kun, joy va ob-havo sharoitlariga mos kelmaydigan nostandart kiyim;
bel sohasida shubhali (notabiiy) bo‘rtiqlari bo‘lgan beo‘xshov kiyim, yonida olib yuriladigan va maishiy buyum sifatida niqoblangan ob’yektlar, shubha uyg‘otuvchi shaxsning nihoyatda ehtiyotkor munosabatda bo‘layotgan ryukzak, sumka, bolalar kajavasi va shu kabilar (narsalarni bag‘riga (badaniga) bosib, vaqti- vaqti bilan beixtiyor siypalab qo‘yadi);
qo‘lida siqib olingan yoki kiyim qatlari orasidan (yenglaridan) ko‘rinib qoladigan shnur yoki simlar borligi;
shubha uyg‘otuvchi shaxsda ko‘zlarining noverbal signallarini atrofdagilardan yashiruvchi qoramtir ko‘zoynaklar borligi (bu uning salbiy niyatlaridan dalolat berishi mumkin);
poyafzali nihoyatda toza (dafn marosimiga tayyorgarlik), soqoli qirtishlab olingan, atrofga befarq yoki aksincha, diqqat, xavotir bilan qarayotgan, boshqalardan ajralib turgan, shuningdek, mo‘ylovi olingan soqolli (ko‘pincha tarashlanmagan) va bosh kiyim (odatda naqsh va gullarsiz do‘ppi kiygan) erkak (bular «vahhobiy» lik belgilari);
homiladorlik belgilari bor ayollar, shuningdek, bo‘yin va quloqlarni yopib turuvchi ro‘mol o‘ragan, sidirg‘a (bir tusli), ko‘pincha suratlarsiz, tizzadan pastga tushgan yoki deyarli yerga tegib turadigan, yenglari uzun ko‘ylak (yoki uzun yubka), lozim, tufli kiygan ayol («vahhobiy»lik belgilari);
hatto issiq kunda ham kurtka, plashch yoki palto kiygan va tugmalarini taqib olgan erkak va ayollar.
E’tibor qaratish lozim bo‘lgan xatti-harakat xususiyatlari:
ko‘p terlash, ba’zan so‘lak ajralishi, atrofdagi vaziyat va odamlarga kuchli e’tibor berish bilan kechadigan sezilarli darajadagi asossiz qo‘zg‘alish yoki beo‘xshov qarash, qo‘l terlashi, qo‘l barmoqlarining titrashi, harakatlarning cheklangan bo‘lishi;
begonalar yaqinlashganda pichirlashga aylanadigan duo o‘qish;
oldinda huquq-tartibot organlari xodimlari bo‘lganda harakat yo‘nalishini
o‘zgartirish va ulami aylanib o‘tishga urinish.
|
| |
E’tibor berish zarur bo‘lgan qo‘rquvning o‘ziga xos tashqi belgilari

|
E’tibor berish zarur bo‘lgan qo‘rquvning o‘ziga xos tashqi belgilari
|
bet | 77/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 2024E’tibor berish zarur bo‘lgan qo‘rquvning o‘ziga xos tashqi belgilari:
teri oqarishi, terlash, yutinish;
nafas olishning qiyinlashishi, tez-tez nafas olish;
uyqu arteriyasining pulsasiyasi;
ko‘z qorachiqlarining kengayishi;
ovoz yo‘qolishi va jarangining pasayishi;
kaftlar tremori, barcha gavda mushaklarining titrashi;
qoshlarning ko‘tarilishi va birlashishi (chimirilishi);
ko‘zlarning katta ochilishi va kengayishi;
yuz mushaklarining nihoyatda taranglashishi.
Tashqi ko‘rinish va xatti-harakatning mazkur belgilarini bir butunlikda ko‘rib chiqish, har bir shubhali jihatni inobatga olish zarur.
Shubha uyg‘otuvchi shaxs bilan suhbatlashganda uning yoshi, jinsi, millati, psixologik tipi, aqliy darajasini inobatga olish lozim. Turli millat va xalqlarning an’ana, urf-odatlarini hurmat qilish, musulmonlar va boshqa din vakillarining e’tiqodlariga ehtirom bilan munosabatda bo‘lish kerak. Ko‘ngilsiz oqibatlarga yo‘l qo‘ymaslik uchun iloji boricha nazokat va odob bilan munosabatda bo‘lish, aslo bahslashmaslik, ayniqsa diniy yoki milliy mavzudagi munozaralarga kirishmaslik darkor.
Xodimlar hujjat tekshirayotganlarida shubha uyg‘otuvchi shaxslarning pasport ma’lumotlari (tarjimai holiga oid ma’lumotlar)ni aniqlashtirishlari, ularning kelgan vaqtlari va ko‘zlagan maqsadlari, aniq yashash manzillari, tug‘ilgan joylari, oilaviy ahvollari, ma’lumoti, mashg‘ulotlari bilan qiziqishlari mumkin. Javob olinganida shubha uyg‘otuvchi shaxsning noverbal signallari sinchkovlik bilan kuzatiladi, ushbu signallar ularning verbal signallari bilan qiyoslanadi: gumon qilinuvchining imo-ishoralari, holati, mimikasi (jumladan, ko‘z, lab ifodalari) uning so‘zlariga mos kelish-kelmasligi, nutqiga xos xususiyatlar, teri qoplamasining holati (oqarishi, qizarishi, dog‘ bilan qoplanishi, ter chiqishi kabilar) tekshiriladi. Savollar «ha» yoki «yo‘q» tarzida javob qaytarilmaydiga n shaklda beriladi.
Shuningdek, xodimlaming to‘g‘ri javob avvaldan (hujjatli manbalardan, tezkor axborotdan) ma’lum bo‘lgan ayrim savollarni berishlari tavsiya etiladi. Ushbu savollarga yolg‘on javob qaytarilishi so‘ralayotgan shaxsga nisbatan gumonlarni mustahkamlaydi.
Yuz berayotgan voqealarga inson neytral munosabatda bo‘lganida, odatda uning boshi tik, nigohlari to‘g‘ri va tiyrak, ko‘zlari suhbatdoshiga qarab turadigan, o‘zini tutishi erkin, imo-ishoralari ifodali bo‘ladi.
Agar so‘ralayotgan shaxsning boshi egik, nigohlari tashqariga yo‘nalgan yoki ko‘z qiri bilan qaraydigan, qo‘llari mudofaa holatida (qovushtirilgan ikki qo‘li bilan sumka yoki paketini ushlab olgan) bo‘lsa, u holda ushbu noverbal signallar suhbatdoshiga nisbatan uning salbiy hissiyotlaridan va (yoki) stress holatida ekanligidan dalolat beradi.
|
| |
XIBOB. SOTSIAL USTANOVKA 223

|
XIBOB. SOTSIAL USTANOVKA 223
|
bet | 106/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 2024XIBOB. SOTSIAL USTANOVKA 223
XI.1. Sotsial ustanovka tushunchasi 223
XI.2. Sotsial ustanovkalarni o‘rganishdagi uch bosqich 225
XI.3. Attityud tushunchasining mohiyati va attityudning vazifalari 227
XI.4. Ustanovkalarning to‘rt bosqichli tizimi 229
Mavzuni o‘zlashtirish uchun savollar 230
Bilimlarni mustahkamlash uchun test savollari 231
1.Qaysi atamaning ma’nosi inglizcha “Set” so‘zidan olingan bo‘lib, ko‘rsatma berish, anglanilmagan mayllar, yo‘l-yo‘riq ko‘rsatish ma’nosida qo‘llaniladi? 231
2.Qaysi fikr to‘g‘ri? 231
3.Sotsial psixologiyaning birinchi bosqichi - fanga sotsial ustanovka tushunchasi kiritilishi hamda olimlar sotsial ustanovkalarning mazmunini 232
tushunish uchun nazariy va eksperimental tadqiqotlarni boshlab yuborgan davr qachonga tegishli? 232
4.«Polshalik dehqon Yevropa va Amerikada» asari mualliflari kimlar? 232
5.Qaysi yilga kelib faqat Amerika adabiyotlarining o‘zidagina sotsial ustanovkalarning 20 ga yaqin ta’riflari vujudga kelgan edi? 232
6.Sotsial ustanovkaning o‘rganilishida ikkinchi bosqich qaysi yillarni o‘z ichiga oladi? 240
7.Kim «Ehtimol attityud tushunchasi, hozirgi zamon Amerika sotsial psixologiyasi uchun eng zarur va xarakterli tushunchadir», deb ta’kidlagan? 240
8.Inglizchadan o'zbek tiliga yaroqlilik, moslik deb tarjima qilinuvchi atamani toping. 240
9.«Komponentlilik» nazariyasi qaysi olimlar tomonidan taklif etilgan? 240
10.«Attityud - bu atrof-muhitdagi ayrim omillarga mos yoki qarama-qarshi harakat qilish an’anasidir» degan fikr kimga tegishli? 241
XIIBOB. SOTSIAL PSIXOLOGIYADA BOSHQARUV MUAMMOSI 242
XII.l.Boshqaruv psixologiyasining sotsial psixologik jihatlari 242
XII.2. Guruhlarda rahbarlik va liderlik 243
XII.3. Liderlik uslublari haqida tushuncha 245
XII.4. Rahbarlik sifatlari 250
|
| |
-jadval 
Motivatsiyalash nazariyasi

258
nazariyasi
Usish ehtiyojlari
yuzaga kelgan nisbiy qoniqish yoki
qoniqmaslikning kо‗zda tutilayotgan
darajasi
Mak
Klelland
ehtiyojlar
nazariyasi
Hokimiyat
Muvaffaqiyat
Dahldorlik
Adolat
nazariyasi
Insonlar olingan mukofotning
sarflangan say-harakatlarga
nisbatinisubyektiv tarzda aniqlashadi va
sо‗ngra uni shunga о‗xshash ishni
bajaruvchi boshqa insonlar mukofotlari
bilan solishtirib kо‗rishadi
Gersberg
ning ikki omilli
nazariyasi
Ish amalga oshirilayotgan
atrof muhit bilan bog‗liq
gigiyenik omillar
Motivatsiya
Porter-
Louler modeli
Erishilgan natijalar xodim tomonidan
qilingan say-harakatlarga bog‗liq
Qiziqish- subyektning о‗zi tushgan sharoitdan о‗z ehtiyojlarini qondirish uchun
foydalanishga bо‗lganfaol munosabati. Insonning ehtiyojlari uning xatti- harakatini
belgilab beradi. Inson qandaydir ehtiyojni his eta boshlasa, unda ushbu ehtiyojni
qondirish uchun muayyan maqsadga erishishga nisbatan intilish paydo bо‗ladi.Inson
о‗z oldiga qо‗ygan maqsadga erishsa, uning ehtiyoji tо‗liq yoki qisman qondirilishi
mumkin. Biroq, mutaxassislar tomonidan shu narsa isbotlandiki, faqat insonningо‗z
ehtiyojlarini qondiradigan narsalar uni motivatsiyalaydi va faoliyatga undaydi.
Zaxira funksiyasi - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
bet | 47/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)Zaxira funksiyasi
Laktoza Sutemizuvchilarning suti tarkibiga kiradi
Kraxmal O‘simlik to‘qimalarida zaxira modda sifatida to‘planadi
Glikogen Hayvonlar to‘qimalarida zaxira modda sifatida to‘planadi
Himoya funksiyasi
Geparin Hayvonlarda qon ivishiga to‘sqinlik qiladi
Lipidlar. Barcha tirik organizmlar hujayralari tarkibiga kiradi. Lipid qutb-
lanmagan, gidrofob molekulalardir. Tuzilishiga ko‘ra bir necha guruhlarga bo‘linadi.
Neytral yog‘lar – tabiatda ko‘p tarqalgan lipidlar bo‘lib, 3 ta yog‘ kislota
va 3 atomli spirt – glitserinning birikishidan hosil bo‘ladi. Bu guruhga hayvon
yog‘lari va o‘simlik moylari kiradi. Mumlar – yog‘ kislotalar va ko‘p atomli spirtlarning birikishidan hosil bo‘ladi. Mumlar terini, hayvonlarning junini,
qushlarning patlarini qoplab turadi, ularni yumshatadi hamda suvdan himoya
qiladi. Mum qoplami barg, poya, mevalarni suv ta’siridan, qurib qolishdan
himoya qiladi. Fosfolipidlar – hujayraning membranali tuzilmalarini hosil
qiladi. Glikolipidlar – lipidlarning uglevodlar bilan, lipoprotein – lipidlarning
oqsillar bilan hosil qilgan birikmasi. Steroidlarga mansub – xolesterin hujayra
membranasining muhim tarkibiy qismidir. Buyrak usti bezida, jinsiy bezlarda
xolesterindan steroid gormonlar sintezlanadi. Ortiqcha xolesterin qon tomirlarda
to‘planib, tomirlarni toraytiradi, ateroskleroz kasalligiga sabab bo‘ladi. A, D,
E, K vitaminlari ham yog‘simon moddalarga kiradi.
Lipidlarning funksiyalari. Lipidlar hujayrada xilma-xil funksiyalarni
bajaradi. Plastik (qurilish materiali) funksiyasini bajaradigan lipidlarga hu-
jayralar membranali tuzilmalarining tarkibiga kiruvchi fosfolipidlar, xolesterin,
lipoproteinlar, glikolipidlar misol bo‘ladi.
Buyrak usti bezidan ajraladigan kortikosteroid gormonlar va jinsiy
bezlarning gormonlari steroidlar qatoriga kiradi va gormonal funksiyani
bajaradi. 1g yog‘ to‘liq oksidlanganda 9,3 kkal yoki 38,9 kJ energiya ajraladi. Teri osti yog‘ kletchatkasi mexanik ta’sirlardan himoya qiladi. Lipidlar
issiqlikni yomon o‘tkazganligi tufayli, organizmda issiqlikni saqlashga yordam
beradi. O‘simliklarda va hayvonlarda yog‘ zaxira holda to‘planadi. Cho‘l
hayvonlarida va qishda uyquga ketadigan hayvonlarda zaxira yog‘ energiya
va suv manbayi bo‘lib xizmat qiladi. Yog‘da eruvchi A, D, E, K vitaminlari
fermentlarning koferment qismini tashkil qiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
Kompton hodisasining mohiyati va uning qonunlari

Kompton hodisasining mohiyati va uning qonunlari.
Rentgen nurlarining modda tomonidan sochilishini o`rganish natijasida Kompton 1923-yilda muhim hodisa kashf etdi. Bu hodisa bizning fotonlar haqidagi tasavvurlarimizni ancha chuqurlashtirdi.
Kompton hodisasi shundan iboratki, Rentgen nurlarini yengil atomlar sochib yuborganida bu nurlarning to`lqin uzunliklari o`zgaradi. Keyinchalik bu nurlarning og`ir atomlar sochib yuborganda ham yuz berishi aniqlandi , biroq bu holda hodisa murakkabroq bo`lib chiqdi.
Kompton tajribasining sxemasi (1.1.3 –chizmada) ko`rsatilgan.
|
Siljimagan va siljigan komponentalarni paydo bo`lish sabablari

|
Siljimagan va siljigan komponentalarni paydo bo`lish sabablari
|
bet | 10/28 | Sana | 06.05.2021 | Hajmi | 8,54 Mb. | | #14339 |
Siljimagan va siljigan komponentalarni paydo bo`lish sabablari
Siljimagan komponenta paydo bo`lish sabablari . Sochilish spektrida siljimagan komponentaning paydo bo`lish tabiati nishon atomlaridagi ichki elektronlarning o`z yadrosi bilan bog`lanishiga bog`liq.
Kompton tajribasida fotonlarning bir qismi atomlarning ichiga kirib borishi va ular bilan ichki elektronlar to`qnashuvi ro`y berishi mumkin. Ichki elektron o`z yadrosi bilan nihoyatda kuchli bog`langanligi uchun fotonlar ularni tebrata olmaydi. Bu to`qnashuvi erkin elektronlar bilan emas ,balki atomlar to`qnashuvidan barobar. Shuning uchun ham siljish jarayoni butun nishon bo`ylab ro`y beradi. Atomning (yadroning) massasi elektron massasidan minglab marta katta bo`lgani uchun to`lqin uzunligini o`zgarishi sezilmaydi. Shu sababdan ham sochilgan nurlanishda siljimagan komponenta mavjuddir. Yorug`lik nurlanishi diapazonida Kompton effektini ro`y bermasligini sababi ham shu yo`lda tushuntiriladi. Yorug`lik nurining energiyasi atomning tashqi elektronning bog`lanish energiyasidan ancha kam bo`lganligi uchun uni elektron bilan to`qnashuvida fotonning to`lqin uzunligining o`zgarishi sezilmaydi. kvantlarining energiyasi nihoyatda katta bo`lganda sochilish jarayonini faqat siljigan komponentalar paydo bo`ladi.
Siljigan komponentaning hosil bo`lishi yoki ikkilamchi nurning to`lqin uzunligi moddaning tabiatiga bog`liq emas. Bu tasdiq rentgen nurlari nishonning atomlarida emas , balki uning elektronlarida sochilishidan darak beradi. Siljigan komponentaning hosil bo`lishi yoki ikkilamchi nurning to`lqin uzunligi moddaning tabiatiga bog`liq emas. Bu tasdiq rentgen nurlari nishonning atomlarida emas , balki uning elektronlarida sochilishidan darak beradi.
Yengil elementlar (grafit, litiy va hokazolar ) atomlarida tashqi qobiqdagi elektronlar o`z yadrosi bilan kuchsiz bog`langan va uning kattaligi taxminan (10ev) atrofida. Bu energiya unga tushayotgan rentgen nuri energiyasi (-20ev) dan tartibda kichkina nuqta shuning uchun bu sharoitda rentgen nurlari nishondagi tinch turgan erkin elektronlar bilan o`zaro ta`sirda bo`ladi deb qarash mumkin. Elektronning tinchlikdagi energiyasi . Bu esa o`z navbatida o`ziga tushayotgan rentgen nurining energiyasidan nihoyatda katta , bu holda elektronlarning nishondagi harakati norelyativistik harakat bo`ladi va sochilish ham norelyativistik deb qarash mumkin.
Shunday qilib , yengil atomlardagi sochilish jarayoninig erkin elektronlarga sochilish deb qarash mumkin va kompton formulasiga ko`ra sochilgan nurlanishda ikkinchi komponenta paydo bo`ladi. Uning to`lqin uzunligi (1.1.3) formulaga muvofiq sochilish burchagi ga ham bog`liq.
|
| |
Kompton tajribasining klassik nazariyasi

|
Kompton tajribasining klassik nazariyasi
|
bet | 11/28 | Sana | 06.05.2021 | Hajmi | 8,54 Mb. | | #14339 |
Kompton tajribasining klassik nazariyasi.
Maksvellning elektrodinamik qonunlariga binoan rentgen nurlari – bu elektromagnit to`lqinlaridir. Bu holda Kompton tajribasini quyidagicha yoritish mumkin. chastotaga ega bo`lgan elektromagnit to`lqinlarining elektr maydoni sochuvchi moddaning elektronlariga ta`sir etib , ularni shu chastotada tebratadi. Moddadagi elektronlar ozod elektronlar bo`lgani uchun tebranish natijasida tezlanish oladi. Elektrodinamika qonuniga ko`ra , tezlangan zaryad o`qidan nur chiqarish lozim. Shuning uchun elektron tushayotgan nur chastotasidagi ikkilamchi rentgen nurlarini chiqaradi. Ularning chasotalari bir xil bo`lgani uchun ikkilamchi nurning sochilish spektri birlamchi nurning sochilish spektrining ustiga tushadi. Boshqacha aytganda , sochilish spektrini siljigan komponentasi vujudga kelmaydi.
|
| |
-chizma. O’tkir leykoz hujayra ichi

|
-chizma. O’tkir leykoz hujayra ichi
|
bet | 26/28 | Sana | 06.05.2021 | Hajmi | 8,54 Mb. | | #14339 |
2.4.1-chizma. O’tkir leykoz hujayra ichi
a) Limfoblast leykoz
b) Misoloplast leykoz
2.4.2-chizma. Qon tarkibidagi normal potologik eritrotsitlar.
a) normal eritrotsitlar;
b) megalositlar;
c) mikrosferitsitlar;
d) poykilositlar.
Sindirish ko`rsatkichining haqiqiy aniqlash metodikasini sochilish burchagini aniqlashga yo`naltirilgan bo`lib, unda diopazonda yorug`likning sochilish matrissalari elementlari nolga teng, keyinchalik nomogrammalarga asosan m sindirish ko`rsatkichi aniqlanadi (agar m 1.02-1.07 diopazonda yotsa). Agar diopazonda element nolga teng bo`lmasa, u holda m>1,07 . Bunday vaziyatda komponent nolga teng bo`luvchi sochilish burchagini aniqlash lozim bo`ladi.
Qayd etish lozimki, ko`z to`qimalarida o`tkazilgan aprobotsiyaning yuqori sezgirligini va ekspres metod sifatida qo`llash mumkinligini ko`rsatadi. Bu metod yordamida normal va katarakta kasalligiga chalingan ko`z gavharining nisbiy sindirish ko`rsatkichini juda tez aniqlash imkoniyati yaratildi.
|
| |
–chizma. Boshlang`ich (1.2) va o`rta (3) stadiyalarda quyonlarda o`tkazilgan tajribalardan ko`z gavharlarining xiralashuvi jarayoni

|
–chizma. Boshlang`ich (1.2) va o`rta (3) stadiyalarda quyonlarda o`tkazilgan tajribalardan ko`z gavharlarining xiralashuvi jarayoni
|
bet | 25/28 | Sana | 06.05.2021 | Hajmi | 8,54 Mb. | | #14339 |
2.3.2 –chizma. Boshlang`ich (1.2) va o`rta (3) stadiyalarda quyonlarda o`tkazilgan tajribalardan ko`z gavharlarining xiralashuvi jarayoni.
Quyonlarda ko`z gavharlarining xiralashuvi naftalin bilan uch sutka davomida zaharlash yo`li bilan amalga oshirilgan.
2.4. Qonning shakiliy elementlarini tadqiq etish.
Qutblagich nefelometriya metodlari qonning shakiliy elementlari – eritrositlar, leykositlar va trombasitlarni o`rganishda ishlatiladi. Plazma tartibidagi eritrosit (qizil qon tanachasi) ikkilanib qayrilgan disk shakliga ega bo`lib, uning diametri 7,1-9,2mkm, markazida 0,9-1,2 mkm va chegarasida 1,7-2,4 mkmni tashkil etadi. Plazmaga nisbatan sindirish ko`rsatkichining haqiqiy qismi m=1.041-1,067()nm,sindirish ko`rsatkichining mavhum qismi chegarasida o`zgaradi. Leykositlar (oq qon tanachalari) sfera shakliga ega bo`lib, diametrlari 8-22mkmli yupqa disk shakliga ega. Trombasitlar va leykositlarning optik parametrli kam o`rganilgan , ammo ularni zaiflashtiruvchi yumshoq zarrachalar sarasiga kiritadilar (600nmdan to`lqin uzunliklari kirsa bo`lgan sohalar uchun).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
–chizma. Boshlang`ich (1.2) va o`rta (3) stadiyalarda quyonlarda o`tkazilgan tajribalardan ko`z gavharlarining xiralashuvi jarayoni
|
-chizma.Qutblagich nefelometr blok sxemasi

|
-chizma.Qutblagich nefelometr blok sxemasi
|
bet | 22/28 | Sana | 06.05.2021 | Hajmi | 8,54 Mb. | | #14339 |
2.2.1-chizma.Qutblagich nefelometr blok sxemasi.
Bu holda yorug`likning sochilish matrissalarining barcha 16 elementi aniqlanadi. Myuller matrissalarini ana shu (2.2.1) tenglamaga ko`paytirib va ba`zi trigonometrik o`zgaritirishlar kiritib, ko`rsatish mumkinki, sistema chiqishidagi intensivlik uni Fur`ye qatori ko`rinishida berish mumkin:
(2.2.2)
Qatorning koeffitsiyentlari Fur`ye diskret o`zgartirishlar formulalaridan topiladi:
, (2.2.3)
Fur`ye qatorlarining ning qiymati tekshirilayotgan ob`yektlarning parametrlarida topiladi. Ularning aniq ko`rinishlari soda bo`lib,
(2.2.4)
formulaga teng , ammo amaliyotda bunday plastinkalarni tayyorlash imkoniyatlari qiyin vazifadir. Shuning uchun ko`pincha ning ixtiyoriy qiymatlari uchun olingan umumiy ifodalar ishlatiladi. Bu holda tekshirilayotgan ob`yektning yorug`likning sochilish matrissalari elementlari Fur`ye elementlari orqali ifodalanadi. Qutblagich nefelometrdan yorug`lik manbai sifatida
tipidagi birinchi lazer ishlatiladi. () (2.2.1-chizma) ganiometr yelkalarida kolimator va ko`rish trubasi o`rnida optik burchak o`lchagich qo`yilgan bo`lib, ular yordamida qutblagich ikki analizator 3 va 4,,5 kompensatorlarning burilish burchaklarini qayd etish mumkin. 11 va 12 elementlar burchak o`lchagichlarni harakatga keltiruvchi dvigatellar boshqruvchi impulslar dvigatellarga 14-15quvvat kuchaytirgichlari uzatiladi.
|
| |
-chizma. Kompton effektining nazariyasiga doir

1.1.5-chizma. Kompton effektining nazariyasiga doir.
Fotonning erkin elektronlar bilan to`qnashishi elastik zarb , qonuniga bo`ysunadi deb hisoblaylik, u holda to`qnashayotgan zarrachalarning energiyasi va impulsi o`zgarmasligi kerak. To’qnashish natijasida biz dastlab tinch turgan deb hisoblagan elektron ma`lum tezlikka, demak shunga mos energiya va impulsiga ega bo`ladi, foton esa harakat yo`nalishini o`zgartiradi (sochiladi) va o`z energiyasini kamaytiradi (uning chastotasi kamayadi, ya`ni to`lqin uzunligi ortadi).
Energiyaning saqlanish tenglamasini tuzganda elektron massasini tezlikka bog’liq bo`lishini hisobga olish kerak, chunki elektronning to`qnashuvidan keyingi tezligi katta bo`lishi mumkin. Shuning uchun elektronning kinetik energiyasi uning to`qnashuvidan oldingi va keyingi energiyalarining ayirmasiga teng bo`ladi:
(1.1.5)
Bu yerda -tinch yotgan elektronning massasi (chunki sochuvchi moddadagi elektronning tezligidan juda kam),
(1.1.6)
Sochilish natijasida katta v tezlikka ega bo`lgan elektronning massasi bunda
ga teng:
(1.1.7)
Agar birdan juda kichik bo`lib, va undan yuqori darajali hadlarni hisobga olmaslik mumkin bo`lsa, unda formula (1.1.8) ko`rinishga keladi, ya`ni klassik mexanikaning oddiy formulasiga aylanadi.
(1.1.8)
Shunday qilib energiyani saqlanish sharti,
(1.1.9)
ko`rinishda impulsning saqlanish sharti esa
formula (1.1.5–chizmaga) asosan,
(1.1.10)
ko`rinishda yoziladi (1.1.9)tenglamani,
(1.1.11)
ko`rinishda yozib undan (1.1.10) ni ayirib (avval bu tenglikning hamma hadlarini umumiy maxrajga keltirish kerak)
(1.1.12)
tenglamani topamiz. Ma`lumki,
= (1.1.13)
shuning uchun oldingi tenglama,
(1.1.14)
ko`rinishda yoziladi. Chastotaning o`rniga to`lqin uzunligini kiritib, ya`ni
(1.1.15)
munosabatlardan foydalanib, va belgilarni kiritib,
(1.1.16)
tenglamani topamiz, undan esa quyidagi natijaviy ifodani topamiz:
(1.1.17)
Biz topgan (1.1.16) formula Kompton hodisasi qonunini aniqlaydigan (1.1.9) formula bilan bir xil. Haqiqatdan ham larning son qiymatlarini qo`ysak, kuzatishlarga mos ravishda ekanligini topamiz. Quyidagi jadvalni tajriba natijalari nazariya bilan yaxshi mos tushushini ko`rsatadi.
|
-jadval. Tajriba natijalari nazariya bilan mos kelishi

1.1.1-jadval. Tajriba natijalari nazariya bilan mos kelishi.
|
|
|
|
|
|
0.0168
|
0.0170
|
0.708
|
Grafit
|
|
0.0243
|
0.0241
|
0.708
|
Grafit
|
|
0.0345
|
0.0350
|
|
|
|
0.0469
|
0.0470
|
|
|
|
0.0480
|
0.0482
|
0.708
|
Parafin
|
|
Dastlabki nazariyada modda ichidagi elektronlar erkin deb hisoblangan edi. Haqiqatdan ham elektronlarning atomga bog`langanini hisobga olish va energiya balansini hisoblaganda, bir tomondan, elektronni atomdan ajratish uchun sarflangan ishni , ikkinchi tomondan esa atomning o`zini harakatlantirishda sarflangan energiyani hisobga olish kerak. Bu shartlarni hisobga olish Kompton hodisasida tafsilotlarni, xususan siljimagan chiziqning (elektron atomdan ajralmagan hol uchun) mavjudligini hamda siljigan va siljimagan chiziqlar intensivliklari o`rtasidagi munosabatni tushunishga yordam beradi. Bunday umumiy hol ko`rilganda to`lqin uzunligini o`zgarishi birlamchi to`lqinning uzunligiga bog`liq bo`lishi ham , sochuvchi jism materialning ta`siri ham bilinadi. Tajribaga taqqoslangan bu umumiy nazariya tasdiqlandi.
Yorug`likning sochilishida to`lqin uzunligini o`zgarishini, to`lqin nazariyasi nuqtai nazaridan Dopller hodisasi yordamida izohlab berish mumkin edi. Rentgen nurlarini sochayotgan elektronlar bu nurlar ta`sirida atomlardan turli yo`nalishlar bo`yicha har xil tezliklar bilan uchib chiqadi. Shunday qilib sochilgan nurlarning to`lqin uzunligi sochuvchi elektronlarning tezligi va harakat yo`nalishlariga bog`liq ravishda o`zgarishi kerak. Sochuvchi elektronlarning qanday harakat qilishini hisoblab chiqib , Kompton hodisasining klassik nazariyasini yaratish qiyin emas.
Rentgen nurlarini sochilishi natijasida ancha katta tezlikka ega bo`lgan elektronlarning harakati bevosita tajribada kuzatish mumkin. Shu maqsadda Vil`son kamerasi yordamida tekshirishlar qilingan bo`lib , bu kamera sochilgan nurlarning yo`nalishini ham Rentgen nurlarining sochilishida urib chiqarilgan elektronlarning (,, tepki’’ elektronlarining) harakat yo’nalishini ham ko`rsatadi. Elektronlarning yo`lida ham , sochilgan rentgen nurlarining yo`lida ham ionlar paydo bo`lib, bu ionlarda suv bug`i kondensatsiyalanadi, natijada yo`llar ko`rinadigan bo`lib qoladi.
Kompton effektining klassik nazariyasi nuqtai nazaridan Dopller effekti yordamida izohlash uchun zarur bo`lgan elektron va sochilgan nurlarning bir-biriga nisbatan yo`nalishlarini hisoblash mumkin ekanligini oldin aytib o`tgan edik. Ikkinchi tomondan, elektron va fotonlar yo`nalishlarini bunday taqsimotini elastik to`qnashishlar nazariyasi bo`yicha ham hisoblab topish mumkin. Bu ikki xil nuqtai nazar har xil natijalar beradi.
O’tkazilgan tajribalar hodisaning kvant nazariyasi to’g’ri ekanligini tasdiqlaydi, shuning uchun hodisaning Doppler effekti yordamida izohlanishi qoniqarsiz deb topish zarur bo’ladi. Kompton tajribasida fotonlarning bir qismi atomlarning ichiga kirib borishi ular bilan ichki elektronlar to`qnashuvi ro`y berishi mumkin. Shunday qilib, Kompton hodisasi fotoeffektning asosiy qonunlari singari fotonlar haqidagi tasavvurni tasdiqlaydi.
|
Kataraktani diagnostika qilish metodlari

2.3 Kataraktani diagnostika qilish metodlari
Oftalmologiyada diagnostika masalalarini hal qilish uchun ko`zning shaffof muhit modellarini qurish lozim bo`ladi. Shuning uchun ko`z yoshi shishasimon jism kabi muhitlarni qutblanish xususiyatlari haqida to`xtalganmiz. Ko`z yosh –sindirish ko`rsatkichi 1.33 ga teng bo`lgan shaffof rangsiz suyuqlik bo`lib uning tarkibida tuzlar, oqsil izlari va askorbin kislotasi mavjud . Shishasimon jism ko`z yoshiga o`xshash bo`lib , u biroz quyuqroq. Quyuqroq bo`lshiga sabab uning tarkibidagi oqsillardir.
Ko`z yoshi sochilgan yorug`lik matrissasining umumiy strukturasi izatron muhit matrissasiga mos kelib , u shaffof muhit sanaladi. Yorug`likning salgina sochilishi unda erigan organik strukturaga ega komponentalarda kechadi. Sochilgan yorug`likning to`la intensivligi 1.5-2% (foiz)dan oshmaydi va ko`z yosh u orqali o`tayotgan nurlanishning qutblanish xarakteristikalarini o`zgartirmaydi.
Shishasimon tana 99% foizini suv tashkil etadi, shishasimon tananing yorug`likning sochilish matrissalar o`zining xarakteristikalariga ko`ra shaffof ko`z gavhari matrissasiga o`xshash ammo shishasimon tananing yorug`likning sochilishiga qaratilgan, sabab bo`ladigan zarrachalar ancha yirik bo`lib , ularning sindirish ko`rsatkichi kichik. Bundan tashqari matrissaning yuqoridagi chap va o`ng burchaklaridagi noldan farqli hadlarining mavjudligi ob`yektning amorf tuzulishiga ega ekanligiga shubha qiladi.
Shunday qilib, ko`z yoshi va shishasimon tanalar to`g`ri o`tib ketayotgan nurlanishning qutblanish harakatlarini o`zgartirmaydi.
Yuqorida qayd etilganidek ,ko`z optik muhitlari , yorug`likni sochilish matrissalari elementlari burchak bog`lanishlarini o`lchash, elementi qiymatining yorug`lik sochilish matrissalarining barcha elementlari normallashgan qiymatlarida o`tkazilgan. Ammo bunda muhit strukturasi haqidagi informatsiya yo`qotilishi mumkin. Bu esa o`rganilayotgan to`qimalardagi yorug`likni sochadigan zarralarni yuqori konstratsiyasi bilan bog`liq.
O`lchamlari tushayotgan yorug`likning gorizontal va vertikal qutblanish oriyentatsiyalarida o`tkazilgan. Shaffof va xira ko`z gavhari va shishasimon tana uchun natijalar (2.3.1-chizmada) keltirilgan.
|
-chizma. Komptonning tajriba qurilmasi sxemasi

1.1.3-chizma. Komptonning tajriba qurilmasi sxemasi.
To‘lqin uzunligi bo‘lgan monoxramatik rentgen nuri M manbadan chiqib grafitdan tayyorlangan H nishonga tomon yo’naladi, undan turli yo‘nalishlarga sochiladi. Burchagi yo‘nalishida sochilgan nur K kristall sirtiga yo‘naladi va undan qaytib detektor D orqali uning intensivligi hamda to‘lqin uzunligi o‘lchanadi.
To`lqin nuqtai nazaridan rentgen nurlarini sochilishi modda elektronlarining majburiy tebranishlariga aloqador bo`lib, sochilgan yorug`likning chastotasi tushayotgan yorug`likning chastotasiga teng bo`lishi kerak. Kompton o`tkazgan puxta o`lchashlar shuni ko`rsatadiki, sochilgan rentgen nurlari orasida to`lqin uzunligi o`zgarmagan nurlardan tashqari to`lqin uzunligi kattaroq bo`lgan nurlar ham bo`lar ekan.
1.1.4-chizma. Kompton tajribasining sxemasi.
Rentgen nurlarining diafragmalar yordamida ajratilgan ensiz dastasini atomlari yengil bo`lgan modda (ko`mir, paraffin va boshqalar) sochib yuboradi. Sochilgan yorug`lik Rentgen spektrografi yordamida fotografiya yo`li bilan yoki ionizatsiya kamerasi yordamida o`rganiladi. Birlamchi dasta tarkibida to`lqin uzunligi ga teng bo`lgan monoxramatik rentgen nurlarigina bo`lsin. U holda sochilgan nurlar tarkibida bilan bir qatorda undan kattaroq to`lqin uzunligi ham bo`lar ekan.
To`lqin uzunligini kuzatgan o`zgarishi sochilayotgan Rentgen nurlarining to`lqin uzunligiga va sochayotgan jismning materialiga bog`liq emas, lekin sochilish yo`nalishiga bog`liq. Agar birlamchi dastaning yo`nalishi bilan sochilgan yorug`lik yo`nalishi orasidagi burchakni deb belgilasak, to`lqin uzunligi o`zgarishining burchakka bog`lanishini quyidagicha ifodalash mumkin:
(1.1.4)
Bu yerda k=0,0241 tajribadan aniqlangan doimiy bo`lib, to`g`ri burchak ostida sochilgan vaqtda to`lqin o`zgarishining kattaligini ko`rsatadi.
Shuni aytib o`tish kerakki, yuqorida tilga olingan qonunlar uncha katta bo`lmagan (ya`ni uncha qattiq bo`lmagan) nurlar va atom og`irliklari kichik bo`lgan (masalan, vodorod, uglerod,bor,alyuminiy) bo`lib, tarkibida atom yadrosiga qiyosan zaif bog`langan elektronlari bo`lgan moddalar uchungina to`g`ri bo`ladi.
|
Farg’ona iqtisodiy rayonining xo’jalik ixtisoslashuvi va rivojlanish muammolari

|
Farg’ona iqtisodiy rayonining xo’jalik ixtisoslashuvi va rivojlanish muammolari
|
bet | 127/171 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,66 Mb. | | #231734 |
Bog'liq attaestatsiya javoblari41. Farg’ona iqtisodiy rayonining xo’jalik ixtisoslashuvi va rivojlanish muammolari
Mustaqillik davrida foydali qazilmalar va qishloq xo‘jalik xomashyosi negizida ko‘plab yangi sanoat tarmoqlari vujudga keldi. Rayon yoqilg‘i-energetika majmuyining o‘z boyliklari salmog‘i kichik. Gaz boshqa iqtisodiy rayonlardan keltiriladi. Quvasoy IEM, Farg‘ona, Andijon va Namangan IEMlari, Shahrixon hamda Namangansoy gidroelektrostansiyalari butkul rayon uchun ishlasada, lekin rayonning elektr quvvatiga bo‘lgan ehtiyojini qondira olmaydi. Мazkur masalani yеchimi sifatida quvvati 900 mеgavatt bo‘lgan Тo‘raqo‘rg‘оn IES barpо etish rеjalashtirilmоqda. Bu ulkan inshооtning ishga tushirilishi Farg‘оna iqtisоdiy rayоnining elеktr enеrgiyaga bo‘lgan ehtiyojini to‘liq ta’minlash imkоniyatini bеribgina qоlmasdan rayоnning istiqbоldagi rivоjida katta o‘rin tutadi.
Asaka, Qo‘qon, Namangan, Farg‘ona mashinasozlikning yirik markazlari hisoblanadi. Farg‘ona HICHMda qurilish materiallari sanoati ham rivojlangan. Quvasoy sement zavodi, Andijon, Farg‘ona, Qo‘qon va Quvasoy shaharlarida uysozlik kombinatlari, temir-beton konstruksiyalari zavodi ishlab turibdi. Yengil va oziq-ovqat sanoatlari asosiy ixtisos sohalari sanaladi. Rayon charm poyabzallari, o‘simlik moyi ishlab chiqarish bo‘yicha mamlakatdagi boshqa iqtisodiy rayonlardan oldindadir.
Transporti. Rayon temiryo‘l, avtomobil va havo transporti bilan yetarli darajada ta’minlangan. Temiryo‘l vodiy bo‘ylab halqa shaklida o‘tkazilgan. Rayonning temiryo‘l bilan ta’minlanish darajasi mamlakatning o‘rtacha ko‘rsatkichidan 2 marta yuqori turadi. Rayon boshqa iqtisodiy rayonlar bilan Tojikiston hududidagi «Xo‘jand darvozasi»dan o‘tgan temir va avtomobil yo‘llari hamda Qamchiq dovoni orqali o‘tgan Angren–Pop temir yo‘li va Toshkent–Angren–Qo‘qon avtomobil yo‘li orqali bog‘langan. Rayon doirasida avtomobil transporti, ayniqsa, muhim rol o‘ynaydi.
Tashqi iqtisodiy faoliyati. Rayon chetga paxta tolasi va paxta yog‘i, quritilgan meva, konservalar, ip-gazlamalar, mashinalar, mineral o‘g‘itlar,
sement, shifer, chinni hamda sopol buyumlar va boshqa mahsulotlar chiqaradi.
Rayonga ko‘mir, g‘alla, yog‘och-taxta, mineral o‘g‘it, to‘qimachilik mahsulotlari, mashinalar, asbob-uskunalar hamda madaniy mollar keltiriladi. Iqtisodiy geografik rayonning ma’muriy viloyatlari hududiy-ishlab chiqarish majmualari, xo‘jalik tarmoqlari hamda tabiiy va iqtisodiy imkoniyatlar
jihatidan bir-biridan farq qiladi.
|
| |
Yevropa Ittifoqi - Tabiiy Geografik qobiqning asosiy xususiyatlari

|
Tabiiy Geografik qobiqning asosiy xususiyatlari
|
bet | 87/171 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,66 Mb. | | #231734 |
Bog'liq attaestatsiya javoblariYevropa Ittifoqi — Yevropaning 27 davlatidan iborat siyosiy va iqtisodiy birlashmadir. Uning tarixi 1957 yilga, 6 Yevropa davlatlari orasida imzolangan Rim bitimi va undan soʻng paydo boʻlgan Yevropa Iqtisodiy Hamkorligiga borib taqaladi. Yevropa Ittifoqi 1992 yilda imzolangan Maastrixt shartnomasiga binoan tuzilgan va 15 davlatni oʻz ichiga olgan. 2005 yilda Ittifoqning birinchi yirik kengayishi yuz berdi. Unda Ittifoqga 10 ta yangi davlatlar qoʻshildi. Ikki yildan soʻng ular soniga Bulgʻoriston hamda Ruminiya davlatlari qoʻshilib, hozirgi davrga qadar Yevropa Ittifoqi 27 davlatlardan iborat.
1957-2013: Aʼzo mamlakatlar
1957yil: Belgiya, Germanya, Fransiya, Italiya, Luksemburg, Niderlandiya — 6 ta
1973-yil: Daniya, Irlandiya, Buyuk Britaniya — 9 ta
1981-yil: Yunoniston — 10 ta
1986-yil: Portugaliya, Ispaniya — 12 ta
1995-yil: Avstriya, Finlandiya, Shvetsiya — 15 ta
2004yil: Kipr, Chexiya, Estoniya, vengiya, Latviya, Litva, Malta, Polsha, Slovakiya, Sloveniya — 25 ta
2007-yil: bolgariya, Ruminiya — 27 ta.
2013-yil: Xorvatiya — 28 ta.
1957-2013: Aʼzo mamlakatlar
Izoh: Yevropa mintaqasida joylashmagan quyidagi hududlar ham Yevropa Hamjamiyati hududi hisoblanadi: Azor orollari, Gvadelupa (Avliyo Martin va Sen-Bertelmi orollarining shimoliy qismi), Kanar orollari, Madeyra, Martinika, Melilya, Reyunyon, Seuta, Fransuz Gvianasi.
11. Sharqiy osiyoning rivojlangan davlatlari
Sharqiy Osiyoning geografik oʻrni. Osiyo qit‘asini sharqiy mintaqasi tushuniladi. Sharqiy Osiyoning maydoni 12 mln km.kv. Aholisi 1,5 mlrd.dan koʻp. Mintaqa tarkibiga Yaponiya, KXDR, Koreya Respublikasi, Xitoy Xalq Respublikasi, Tayvan Mug‗iliston, Filippin, Gankong (1997- yil) davlatlari va hududlari kiradi. (3-ilova). Ushbu hududda ijtimoiy-iqtisodiy rivojanishi darajasi turli tipdagi davlatlar mavjud. Geografik oʻrniga koʻra Tinch okeani dengizlari bilan chegaralanishi Yaponiya va Tayvan orol davlatlari boʻlib, xalqaro savdo yoʻllarida joylashgan. Tabiiy sharoiti xilma-xil tabiiy resurslarga juda boy, rel‘efi oʻrtacha balandlikdagi tog‗lar va tekisliklar, pasttekisliklar boʻlib,vulqon koʻp seysmik faol zona, qishloq xoʻjaligiga yaroqli yerlar jon boshiga hisoblaganda juda ham ozdir. Iqlimida moʻtadil, subtropik, subekvatorial mintaqalar tarkib topgan. Koreya y.o., XXR, Yaponiya va Tayvanda musson tipidagi iqlim xarakterli. Boʻron, dovul va yer qimirlashlar tez-tez boʻlib turadi. Mintaqa foydali qazilmalarga juda boy, toshkoʻmir, neft va tabiiy gaz, qora va rangli metallar,nodir metallar qurilish materiallarining kata zaxiralariga ega. Tuproq qatlami rang-barang boʻlib, allyuvial, laterit, qora-sarg‗ish, lyosli va boshqa tuproqlar tarqalgan.Yirik suv resurslariga ega va yaxshi ta‘minlangan. Oʻsimlik va hayvonot olamiga boq. Milliy parklar, qoʻriqxonalar, buyurtmalar tashkil etilgan boʻlib tabiatni qoʻriqlash va saqlash masadida maxsus hukumatlar dasturlari ishlab chiqilgan.
|
| |
Туртинчи - download

Qidiruv: Туртинчи
Положение о департаменте
«Гаров Берувчи» деб аталувчи алламуратов азамат ишкувват ўҒли фуқаро тўртинчи томондан, биргаликда «Томонлар» ва алоҳида «Томон» деб аталиб
0,7 Mb.
11
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
КАТТА - download

| 3-маъруза. Локал шаҳар ва глобал тармоқлар ва уларнинг қурилиш усуллари Networks, wan ёки территориал компьютер тармоқлари томонидан кўрсатиладиган хизматлардан катта-катта худудларга ёйилиб кетган кўп сонли абонентлар фойдаланадилар 109,06 Kb. 3 | o'qib |
| Адабиетлар Ibm-360, 1bm-370, (АҚШ), есэвм (Россия) ва б., интеграция даражаси катта бўлган интеграл схемалар урнатилган шахсий Компьютерлар пайдо бўлди 0,7 Mb. 5 | o'qib |
| Низомий номидаги тошкент давлат педагогика университети табиий фанлар факултети “Ботаника” кафедраси катта ўқитувчиси Исабекова Мохина Абдурахмановнанинг O`quv mashg’ulotining maqsadi: Talabalarni o`simliklarning mineral elementlar bilan oziqlanishi bo`yicha bilimlarni kengaytirish va chuqurlashtirish 0,67 Mb. 4 | o'qib |
| Buxoro davlat universiteti «Тўқимачилик саноатида тузли, кислотали ва ўтга чидамли бўлган композицияларни яратиш ва уни қўллаш» жуда мухим амалий ахамият касб этиши билан бир каторда, назарий жихатдан хам катта ахамиятга эга булган илмий тадкикот йуналишидир 1,51 Mb. 30 | o'qib |
| Мавзу: Бўшлиқли тўлқинўтказгичлар Машғулотнинг мақсади N-1 Берилган тўлқинўтказгич айланали бўлгани учун, ушбу тўлқинўтказгич учун асосий тўлқин тури. Чунки бу тўлқин енг кичик fкр ва енг катта λкр га ега. Кўндаланг кесимда тўлқин ташкил этувчиларининг амплитуда тақсимоти эпюрлари чизмаси 137,89 Kb. 3 | o'qib |
| Мавзу: Бўшлиқли тўлқинўтказгичлар Машғулотнинг мақсади N-1 Берилган тўлқинўтказгич айланали бўлгани учун, ушбу тўлқинўтказгич учун асосий тўлқин тури. Чунки бу тўлқин енг кичик fкр ва енг катта λкр га ега. Кўндаланг кесимда тўлқин ташкил этувчиларининг амплитуда тақсимоти эпюрлари чизмаси 101,49 Kb. 3 | o'qib |
| Мавзу: Бўшлиқли тўлқинўтказгичлар(1-variant) Машғулотнинг мақсади N-1 Берилган тўлқинўтказгич айланали бўлгани учун, ушбу тўлқинўтказгич учун асосий тўлқин тури. Чунки бу тўлқин енг кичик fкр ва енг катта λкр га ега. Кўндаланг кесимда тўлқин ташкил этувчиларининг амплитуда тақсимоти эпюрлари чизмаси 103,38 Kb. 3 | o'qib |
| Маvzu Бўшлиқли тўлқинўтказгичлар 0151-22guruh talabasi Abduraxmanova Nargiza Toshkent -2024 N-1 Берилган тўлқинўтказгич айланали бўлгани учун, ушбу тўлқинўтказгич учун асосий тўлқин тури. Чунки бу тўлқин енг кичик fкр ва енг катта λкр га ега. Кўндаланг кесимда тўлқин ташкил этувчиларининг амплитуда тақсимоти эпюрлари чизмаси 103,6 Kb. 3 | o'qib |
| Компьютернинг замонавий техник ва дастурий таъминоти а. Авлоний номидаги миллий-тадқиқот институти Eшнинг тeзлиги 1- пағонадаги кeшдан кичик бўлсада хотира хажми каттароқ бўлади; 3- пoғонада турган кeш тeзлиги энг паст бўлсада хотира хажми катта. Лeкин шу 3- пoғонадаги кeш билан маълумот алмашиш тeзлиги энг паст бўлсада Опeратив хотираникидан анча 0,8 Mb. 4 | o'qib |
Korxonaning moliyaviy resurslari - О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat...

|
О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universitetiBog'liq Tizimli menejment nazariyasi-1Korxonaning moliyaviy resurslari - bu xо‗jalik yurituvchi subyektlar
tasarrufida turgan va moliyaviy majburiyatlarni bajarish uchun mо‗ljallangan pulli
daromadlar va tushumlar, takror ishlab chiqarishni kengaytirish uchun qо‗yilmalardir.
Moliyaviy resurslar, asosan, foyda va amortizatsiya ajratmalari hisobidan
shakllanadi. Ular bilan bir qatorda moliyaviy resurslar manbalari sifatida: ishdan
chiqqan mol-mulkni sotishdan tushgan tushumlar; barqaror passivlar; maqsadli
tushumlar; ichki resurslarning safarbar qilinishi ishtirok etadi. Moliyaviy resurslarni
ularning shakllanish manbalariga muvofiq guruhlash 4.3-rasmda berilgan.
Moliyaviy mexanizm korxonaning moliyaviy sohasini boshqarishni amalga
oshiradi va u tizim sifatida quyidagi tо‗rtta о‗zaro tо‗ldiruvchi qismdan tarkib topadi:
moliyaviy usullar, moliyaviy vositalar, huquqiy va normativ ta‘minot.
Moliyaviy vositalar korxonada shakllanadigan pul mablag‗larining turli
fondlarini о‗zida namoyon etadi. Ular yordamida tashkilotlar olinadigan daromadning
qayta taqsimlanishini nazorat qilishi mumkin.
Moliyaviy usullar - bu korxonaning moliyaviy vositalarga ta‘sir etish usullari
bо‗lib, ular pul mablag‗lari fondlarini shakllantirishga yordam beradi. Moliyaviy
boshqaruvning samarali usullaridan foydalanish korxonaga zarur aylanma mablag‗lar
212
hajmini sezilarli darajada kamaytirish va moliyaviy tavakkalchilikni pasaytirish
imkonini beradi.
4.5-rasm. Moliyaviy resurslar va ularning shakllanish manbalari
Moliyani boshqarish maqsadi korxona egalarining farovonligini oshirish yoki
ular tomonidan qо‗yilgan kapitalning oshishini ta‘minlashdan iborat. Mulkdorlar
farovonligining oshishi odatda korxona foydasining oshishi bilan bog‗lanadi. Biroq
bu hamma vaqt ham unday emas. Xususan, aksiyadorlik kompaniyasida moliyaviy
menejmentning ushbu maqsadiga erishish aksiyalarning kurs qiymatini oshirish
orqali ta‘minlanadi. Shu bilan birga aksiyalarning kurs qiymatini oshirish va korxona
foydasining oshishi bir-biriga zid bо‗lishi mumkin.
RESURSLAR
O‘z mablag‘lari va ularga
tenglashtirilgan mablag‘lar
hisobidan hosil bo‘ladigan
Moliyaviy bozorda
safarbar etiladigan
Qayta taqsimlash
tartibida tushgan
Daromadlar
Asosiy faoliyatdan
olinadigan фойда
Bajarilayotgan
ITTKIdan oli-
nadigan foyda
Moliyaviy
operatsiyalardan
olinadigan foyda
Boshqa turdagi
daromadlar
Tushumlar
Amortizatsiya ajratmalari
Hisobdan chiqarilgan
mulkni sotishdan tushgan
tushum
Barqaror паssivlar
Maqsadli tushumlar
Ichki zaxiralarni safarbar
etish
Mehnat jamoasining pay
badallari
Boshqa turdagi
tushumlar
Qimmatli
qog‘ozlarni
сотиш
Kredit
investitsiyalari
Tavakkalchiliklar bo‘yicha
tushgan sug‘urta
qoplamalari
Qimmatli qog‘ozlar
bo‘yicha dividendlar yoki
foizlar
Uyushmalar, kontsernlar
va hokazolardan tushgan
moliyaviy resurslar
Boshqа turdagi
daromadlar
|
| |
Demonstratsion eksperiment yordamida yechiladigan masalalar…… deyiladi

|
Demonstratsion eksperiment yordamida yechiladigan masalalar…… deyiladi
|
bet | 95/372 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #120479 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami (1)Demonstratsion eksperiment yordamida yechiladigan masalalar…… deyiladi.* Eksperimental masalalar
Didaktik materiallar –* mustaqil va nazorat ishlari matnlari, testlar va ularni amalga oshirish bo‘yicha tavsiyalar hamda javoblarni beradi.
Didaktik o’yinli texnologiyalar nimaga nimaga xizmat qiladi?* O’quvchilarni faollashtirishga xizmat qiladi
Didaktik qobiliyat deganda nimani tushunasiz?* O’quv materialini aniq va ravshan tushuntirib, oson qilib yetkazib berish, bolalarda fanga qiziqish uyg’otish, o’quvchilarning mustaqil fikrni uyg’otish qobiliyati
Didaktik tahlil nima? * Ta’lim turlari samaradorligi va uni belgilovchi qonun va qoidalarning darsda qanchalik to’g’ri hamda mukammal bajarilganligini tahlil qilish
Didaktika so’zi dastlab kim tomonidan fanga kiritilgan?*1613 yilda nemis pedagogi Volfgang Ratke
Dinamikada qanday tushunchalar asosiy hisoblanadi?* F, m, a
Dinamometrga yuk osilganda uning ko`rsatishi 24,5 N ga teng bo`ldi. Unga qanday massali yuk osilgan?* 2,5 kg
Diqqat necha turga bo’linadi?* 3 ta
Diskda o’z nomiga ega bo’lgan va turli fayllarni o’z ichiga olgan obyekt qanday nomlanadi? *Papka
Do’stonalik, foydalanuvchiga moslashish, ekran shakllarini tashkil etish pedagogik dasturiy vositalar didaktik talablarining qaysi turiga kiradi?*Ergonomik talablari
Dunyoda ilmdan boshqa najot yo’q va bo’lmag’ay ushbu fikr muallifi kim?*Al-Buxoriy
Edraw Max dasturida tayyorlangan materiallarni Microsoft Word, Excel, PowerPoint va Publisher amaliy dasturlariga nusxasini ko'chirib o'tkazish hamda qayta ishlash mumkinmi? Mumkin
Edraw Max dasturining asosiy vazifasi bu...? *Flaer va tarqatma materiallarni tayyorlash
Egallangan bilimlarning aniq xatti-harakatdagi ifodasi, o‘zlashtirilgan bilimlarni amaliyotga qo‘llash usullarini egallash;* ko‘nikma
|
| |