Turkmaniston - bet 37

2014-yil 29-maydagi Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi to‘g‘risidagi bitim114
114 Qozog‘iston Respublikasi. 2014-yil 14-oktabrdagi 240-V-sonli ZRK “Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi to‘g‘risidagi
shartnomani ratifikatsiya qilish to‘g‘risida”gi Qonun// Qozog‘iston Respublikasi “Adilet” normativ-huquqiy
hujjatlarining axborot-huquqiy tizimi// adilet.zan.kz/ rus/docs/Z1400000240 .
- ijtimoiy sug'urta (ijtimoiy sug'urta) - vaqtincha mehnatga layoqatsizligi va
onalik munosabati bilan majburiy ijtimoiy sug'urta, ishlab chiqarishdagi
baxtsiz hodisalar va kasb kasalliklaridan majburiy ijtimoiy sug'urta va
majburiy tibbiy sug'urta.
Mehnat muhojirlari ahvolini aniqlash nuqtai nazaridan 2014-yil 29-maydagi
Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi to‘g‘risidagi shartnoma, xususan, XXVI bob “Mehnat
migratsiyasi” hal qiluvchi ahamiyatga ega. Shartnoma (96-modda) quyidagi
tushunchalarni belgilaydi:
Shuningdek, Qozog‘iston mehnat migrantlarini ijtimoiy himoya qilishni tartibga
soluvchi ikki tomonlama shartnomalarga ega, masalan, Qozog‘iston
Respublikasi hukumati va Ozarbayjon Respublikasi hukumati o‘rtasida
Ozarbayjon Respublikasining Qozog‘iston Respublikasi hududida vaqtincha ishlashi to‘g‘risida.
Shartnomaga ko'ra (97-modda), har qanday a'zo davlatning ish beruvchilari
milliy mehnat bozorini himoya qilish bo'yicha cheklovlardan qat'i nazar, YeOIIga
a'zo boshqa davlatlarning ishchilarini mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun
jalb qilish huquqiga ega. Shu bilan birga, bunday ishchilar ish joyida ishlash
uchun ruxsatnoma olishlari shart emas. Shuningdek, YeOIIga aÿzo davlatlarning
taÿlim tashkilotlari tomonidan berilgan taÿlim hujjatlarini oÿzaro tan olish ularni
tan olish tartib-taomillarini oÿtkazmasdan roÿyxatga olinadi. Ta'lim to'g'risidagi
hujjatlarni tan olish tartibi amalga oshirilishi mumkin bo'lgan pedagogik, yuridik,
tibbiy va farmatsevtika xizmatlari alohida holatlardir. Xodim va uning oila
a'zolarining ish beruvchi davlat hududida vaqtincha bo'lish (yashash) muddati
xodimning ish beruvchi bilan tuzgan mehnat yoki fuqarolik-huquqiy
shartnomasining amal qilish muddati bilan belgilanadi. Boshqa aÿzo davlat
hududiga ishga joylashish yoki ishga joylashish maqsadida kelgan YeOIIga
aÿzo davlat fuqarolari va oila aÿzolari kirgan kundan boshlab 30 kun davomida
roÿyxatdan oÿtish majburiyatidan ozod qilinadi.
Machine Translated by Google
116 Qozog‘iston Respublikasi. Konstitutsiya (1995 yil 30 avgustda respublika referendumida qabul
qilingan)// "Adilet" Qozog'iston Respublikasi normativ-huquqiy hujjatlarning axborot-huquqiy tizimi//
adilet.zan.kz/rus/docs/K950001000_.
QONNI BOSHQARISH 137
136 | QOZOQISTON ÿ MIGRATION PROFÿLI KENGAYDI
-migratsiya jarayonlarini tartibga solish, noqonuniy immigratsiyaning oldini olish va unga
chek qo‘yish sohasida xalqaro hamkorlik yo‘lga qo‘yildi.
- hududlarni demografik va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish manfaatlarini hisobga olgan holda,
Orolmonlarni oqilona joylashtirishni tashkil etish;
- etnik qozoqlarning o'z tarixiy vatanlariga ko'chishiga ko'maklashish;
- insonparvarlik va siyosiy sabablarga ko'ra belgilangan.
117 Qozog‘iston Respublikasi. 2011 yil 22 iyuldagi 477-IV-son "Aholining migratsiyasi to'g'risida" gi
Qonun// "Adilet" Qozog'iston Respublikasi normativ-huquqiy hujjatlarining axborot-huquqiy tizimi//
adilet.zan.kz/rus/docs/Z1100000477 .
Qozog‘iston Respublikasi Konstitutsiyasining 21116-moddasiga ko‘ra, mamlakat hududida
qonuniy bo‘lgan har bir shaxs “o‘z hududida erkin harakatlanish va o‘zi xohlagancha
yashash joyini tanlash huquqiga ega, bundan mustasno. qonun bo'yicha." Shuningdek, har
bir shaxsning Qozog‘istondan chiqib ketish, fuqarolarning esa mamlakatga to‘siqlarsiz
qaytish huquqi tasdiqlangan. Qozog'iston hududidagi chet el fuqarolari masalasi 12-
moddada ko'rib chiqiladi, unga ko'ra mamlakatda chet elliklar va fuqaroligi bo'lmagan
shaxslar "agar Konstitutsiyada, qonunlarda va xalqaro shartnomalarda boshqacha tartib
nazarda tutilgan bo'lmasa, fuqarolar uchun belgilangan huquq va erkinliklardan
foydalanadilar. Shuningdek, vazifalarni bajaring."
Qozog'istonning migratsiya jarayonlarini tartibga soluvchi asosiy qonunchilik hujjati
"Aholining migratsiyasi to'g'risida" gi qonun117 bo'lib , u aholi migratsiyasi sohasidagi
munosabatlarni tartibga soladi va migratsiya jarayonlarining huquqiy, iqtisodiy va ijtimoiy
asoslarini belgilaydi. Qonunga ko'ra, Qozog'istonning aholi migratsiyasi sohasidagi davlat
siyosati yagonadir
sohadagi o‘zaro aloqalarni qo‘llab-quvvatlash va rivojlantirish;
-mehnat faoliyatini amalga oshirish maqsadida;
-migrantlarning huquq va erkinliklarini himoya qilish;
Qozog'iston Respublikasining migratsiya to'g'risidagi qonunchiligi Qozog'iston Respublikasi
Konstitutsiyasiga asoslanadi va unga muvofiq fuqarolar va chet elliklarning asosiy huquq
va majburiyatlarini, ularning mamlakat hududida bo'lish va harakatlanish tartibini belgilaydi. ,
Qozog'istondan kelish va ketish.
- xorijda yashayotgan sobiq vatandoshlar va etnik qozoqlar bilan, shu jumladan madaniy
hamkorlik va axborot ta’minoti
115 Qozog‘iston Respublikasi Hukumati. 2000-yil 26-iyuldagi 1123-sonli “Qozog‘iston Respublikasi
Hukumati bilan Ozarbayjon Respublikasi Hukumati o‘rtasida Ozarbayjon Respublikasi hududida
vaqtincha ishlayotgan fuqarolarning mehnat xizmati va ijtimoiy himoyasi to‘g‘risidagi bitimni
tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmon. Qozog'iston Respublikasi va Ozarbayjon Respublikasi hududida
vaqtincha ishlayotgan Qozog'iston Respublikasi fuqarolari" // "Adliya" Qozog'iston Respublikasi
normativ-huquqiy hujjatlarning axborot-huquqiy tizimi//
adilet.zan.kz/rus /docs/P000001123_.
Aholi migratsiyasi sohasidagi davlat siyosatining asosiy vazifalari sifatida (4-modda):
3.2.2 MILLIY DARAJA
- ichki migratsiya oqimlarini optimallashtirish, migrantlarning mamlakat hududida oqilona
joylashishini ta'minlash;
- oilani birlashtirish maqsadida;
- ta'lim maqsadida;
bir tomondan, Qozog'iston Respublikasi Konstitutsiyasi, qonunlar va xalqaro shartnomalarga
muvofiq, migrantlarning huquq va erkinliklarini tan olish va kafolatlash, boshqa tomondan,
milliy manfaatlarni himoya qilish va milliy manfaatlarini ta'minlash kabi tamoyillarni amalga
oshirish uchun yaratilgan. xavfsizlik. Shunday qilib, siyosat shaxs, jamiyat va davlat
manfaatlarini uyg'unlashtirishga qaratilgan va immigratsiyaning turli turlarini tartibga solish
bo'yicha davlatning tabaqalashtirilgan yondashuvini ifodalaydi (4-modda).
- Qozog'istonning xalqaro mehnat bozoriga chiqishini ta'minlash;
- tarixiy vatanga qaytish maqsadida;
Ozarbayjon Respublikasi hududida vaqtincha ishlayotgan Qozog'iston Respublikasi
fuqarolari va fuqarolarining mehnat faoliyati va ijtimoiy himoyasi to'g'risidagi shartnoma.
- ichki mehnat bozorini xorijiy ishchi kuchini jalb qilish uchun kvotalar bo'yicha himoya qilish;
Qonun immigratsiyaning besh turini belgilaydi (3-modda):
- yuqori malakali xorijiy ishchi kuchini jalb etish;
Machine Translated by Google
119 Qozog‘iston Respublikasi. 1995 yil 19 iyundagi 2337-sonli "Chet elliklarning huquqiy maqomi
to'g'risida" gi Qonun// Qozog'iston Respublikasi normativ-huquqiy hujjatlarining "Adliya" axborot-
huquqiy tizimi// adilet.zan.kz/rus/docs/U950002337_ .
138 | QOZOQISTON ÿ MIGRATION PROFÿLI KENGAYDI
QONNI BOSHQARISH 139
118 Qozog‘iston Respublikasi. 2020-yil 13-maydagi 327-VI-son “Qozog‘iston Respublikasining ayrim qonun
hujjatlariga migratsiya jarayonlarini tartibga solish masalalari bo‘yicha o‘zgartish va qo‘shimchalar
kiritish to‘g‘risida”gi Qonun// “Adliya” axborot-huquqiy tizimi Respublika normativ-huquqiy hujjatlari.
Qozog'iston //
adilet.zan.kz/ rus/docs/Z2000000327.
Immigratsiyani tartibga solishda "Chet elliklarning huquqiy holati to'g'risida" gi qonun119
Migrantlarni ish bilan ta’minlash nuqtai nazaridan eng asosiysi “Aholini ish bilan ta’minlash
to‘g‘risida” gi qonundir120 . Qonunning 2-moddasiga muvofiq, Qozog'istonning aholi bandligi
sohasidagi davlat siyosati to'liq, samarali va erkin tanlangan bandlikni ta'minlashdan iborat.
- ish topishda yordam berish huquqiga ega.
Shu bilan birga, Qozog'istondan vaqtinchalik yashash uchun ketish hatto tartibga solinmagan
va doimiy yashash uchun ketish ichki ishlar organlari tomonidan chiqish uchun hujjatlar
rasmiylashtirilgandan keyin amalga oshiriladi (55-modda).
Ichki migrantlar (51-modda):
tanlamoq;
- bandlikka ko'maklashish bo'yicha faol tadbirlarda ishtirok etish;
- boshqa davlatga vaqtinchalik yashash uchun ketgan fuqarolar ajratiladi.
- o'z xohishiga ko'ra emigrantlar.
Qonunga ko'ra, emigrantlarning ikki guruhi (54-modda):
- Qozog'iston hududida erkin harakatlanish va yashash
- boshqa davlatga doimiy yashash uchun ketgan fuqarolar;
2020-yil may oyida tarixiy vataniga qaytgan etnik qozoqlarning belgilarini o‘zgartirishga
qaratilgan qonun hujjatlariga o‘zgartirishlar kiritildi. “O‘rolman” (qaytib kelgan, repatriant)
atamasi o‘rniga “qon” (rulas) tushunchasi kiritildi.118 Ushbu qaror hisobotda ko‘rib chiqilgan
davr (2014-2019 yillar) doirasidan tashqarida bo‘lgani uchun hisobotda foydalanilgan lotin
terminologiyasida aks ettirilgan.
muhojirlar;
- yashash joyidan yoki vaqtincha bo'lgan joydan
majburiy ko'chirishdan himoyalanish;
Ichki migrantlar Qozog‘iston hududida yashash joyi va vaqtincha bo‘lish joyi bo‘yicha ro‘yxatdan
o‘tishlari shart.
Qozog‘iston Respublikasi Hukumati tomonidan belgilanadigan hududlarga ichki migratsiyani
qo‘llab-quvvatlash maqsadida aholi migratsiyasi masalalari bo‘yicha vakolatli organning
tavsiyasiga ko‘ra Hukumat tomonidan belgilanadigan hududiy migratsiya kvotasi joriy etiladi
(52-modda). Koÿchmanchilarni qabul qilish boÿyicha hududiy kvotaga kiritilgan fuqarolar
bandlikka koÿmaklashish boÿyicha faol chora-tadbirlar ishtirokchilari uchun davlat tomonidan
qoÿllab-quvvatlanadi (53-modda).
- Qozog'iston Respublikasi hukumati tomonidan belgilanadigan hududlarga ixtiyoriy ravishda
120 Qozog‘iston Respublikasi. Qozog'iston Respublikasining 2016 yil 6 apreldagi 482-V-sonli "Aholini ish bilan
ta'minlash to'g'risida" gi Qonuni// "Adliya" Qozog'iston Respublikasi normativ-huquqiy hujjatlarning axborot-huquqiy
tizimi//
adilet.zan.kz/rus /docs/Z1600000482.
Qonun ichki migrantlarni ikki guruhga ajratadi (50-modda):
Shu bilan birga, 5-moddaga ko'ra, agar Konstitutsiya, qonunlar va xalqaro shartnomalarda
boshqacha tartib nazarda tutilgan bo'lmasa, muhojirlar Qozog'iston fuqarolari uchun belgilangan
huquq va erkinliklardan foydalanadilar. Ular ta'lim olish, tibbiy va ijtimoiy yordam olish,
immigrantlar kelishi uchun ochiq bo'lgan mamlakat hududida erkin harakatlanish imkoniyatiga
ega; Yashash joyini erkin tanlash huquqiga ega va Qozog'iston qonunchiligida belgilangan
tartibda boshqa huquqlarga ham ega. Immigrantlar Qozog'iston qonunchiligiga, shu jumladan
mamlakat hududiga kelish, ketish va bo'lishning belgilangan tartibiga rioya qilishlari shart.
ham muhimdir. Qonun (4-modda) Qozog'iston hududidagi chet elliklar va fuqaroligi bo'lmagan
shaxslarni ikki guruhga bo'lish imkonini beradi: (1) Qozog'istonda doimiy yashovchi (doimiy
yashash huquqi uchun tegishli ruxsatnoma va hujjatlarni olgan, doimiy yashash huquqi uchun
majburiy shart). ularning chiqarilishi Qozog'iston Respublikasi hukumati tomonidan
belgilanadigan tartibda va miqdorda to'lov qobiliyatini tasdiqlash) va (2) vaqtinchalik. 3-
moddaga ko‘ra, “Qozog‘iston Respublikasida chet elliklar Qozog‘iston Respublikasi
Konstitutsiyasi, qonunlari va xalqaro shartnomalarida belgilangan barcha huquq va erkinliklarga
ega bo‘lib, ularga barcha majburiyatlar yuklangan”.
Machine Translated by Google
122 Qozog‘iston Respublikasi. 2009 yil 18 sentyabrdagi 193-IV-son "Fuqarolar salomatligi va sog'liqni
saqlash tizimi to'g'risida" gi kodeksi// Qozog'iston Respublikasi normativ-huquqiy hujjatlarining
"Adilet" axborot-huquqiy tizimi// adilet.zan.kz/rus/docs/ K090000193_ .
140 | QOZOQISTON ÿ MIGRATION PROFÿLI KENGAYDI
QONNI BOSHQARISH 141
121 Qozog‘iston Respublikasi. 2015 yil 16 noyabrdagi 405-V-sonli "Majburiy ijtimoiy tibbiy sug'urta
to'g'risida" gi Qonun// "Adilet" Qozog'iston Respublikasi normativ-huquqiy hujjatlari axborot-huquqiy
tizimi// adilet.zan.kz/rus/docs/Z1500000405 .
- Qozog'iston Respublikasi Hukumati tomonidan belgilanadigan viloyatlarga ko'chib
kelganlar va migrantlarni qabul qilish bo'yicha mintaqaviy kvotalar doirasida.
Immigrantlarni ijtimoiy himoya qilish sohasi ham “Fuqarolar salomatligi va sog‘liqni
saqlash tizimi to‘g‘risida”gi Kodeks bilan tartibga solinadi.122 Kodeksning 34-moddasi
Qozog‘iston Respublikasi fuqarolari va rezidentlari uchun byudjet.
- birlamchi tibbiy-sanitariya yordami mutaxassisi yoki tibbiyot tashkilotining yo'llanmasi
bo'yicha statsionar o'rinbosar yordam (vakolatli organ tomonidan belgilanadigan
ro'yxat bo'yicha ijtimoiy ahamiyatga ega bo'lgan kasalliklar, boshqalarga xavf
tug'diradigan kasalliklar bo'yicha tibbiy yordam bundan mustasno);
Qonun chet ellik ishchi kuchini jalb qilish uchun kvota (32-modda), ish beruvchilar
tomonidan chet el ishchi kuchini jalb qilish (33-modda), chet elliklar tomonidan o'z-o'zini
ish bilan ta'minlash doirasida mehnat faoliyatini amalga oshirish (modda) kabi chet
elliklar mehnatini tartibga soladi. 35) ichki mehnat bozorini himoya qilish uchun joriy
etilgan. bilim muammolarini hal qiladi. Mustaqil ta’lim tashkilotlarida, ustuvor investitsiya
loyihalarini amalga oshiruvchi tashkilotlarda ishlayotgan, iqtisodiyotning ustuvor
tarmoqlarida (iqtisodiy faoliyat turlari) yakka tartibdagi tadbirkorlik faoliyatini amalga
oshirish uchun kelgan shaxslarga xorijiy ishchi kuchini jalb qilish kvotasi tatbiq etilmaydi.
“Majburiy ijtimoiy tibbiy sug‘urta to‘g‘risida”gi 121-sonli Qonun fuqarolarning sog‘liqni
saqlashga bo‘lgan konstitutsiyaviy huquqini amalga oshirish uchun majburiy ijtimoiy
tibbiy sug‘urta tizimida vujudga keladigan davlat burchidir.
- statsionar yordam (vakolatli organ tomonidan belgilanadigan ro'yxat bo'yicha ijtimoiy
ahamiyatga ega bo'lgan kasalliklar, boshqalar uchun xavf tug'diradigan kasalliklar
uchun tibbiy yordam bundan mustasno) - vakolatli organ tomonidan belgilanadigan
davolanishga yo'naltirish holatlarining rejalashtirilgan soni doirasida; birlamchi tibbiy-
sanitariya yordami mutaxassisi yoki tibbiy tashkilotning yo'llanmasi bo'yicha;
5-moddaga muvofiq, majburiy ijtimoiy tibbiy sug‘urta tizimiga tibbiy yordam so‘rab
murojaat qilgan oygacha bo‘lgan oxirgi o‘n ikki kalendar oyi davomida kamida ikki oy
muddatda o‘tkazmalarni (bazalarni) to‘lagan fuqarolar huquqqa ega. Majburiy ijtimoiy
tibbiy sug'urta tizimidagi 7-modda:
- yangi yashash joyida ishga joylashishda yordam ko'rsatishni o'z ichiga oladi.
- yuqori texnologiyali tibbiy xizmatlar.
- ambulator-klinik yordam, birlamchi tibbiy-sanitariya yordami va birlamchi tibbiy yordam
mutaxassisi va malakali mutaxassislar tomonidan ko'rsatiladigan konsultativ-
diagnostika yordami (ijtimoiy ahamiyatga ega kasalliklar, boshqalarga xavf
tug'diradigan kasalliklar bo'yicha tibbiy yordam bundan mustasno). vakolatli organ
tomonidan belgilanadigan ro'yxat);
nosni tartibga soladi. 2-moddaga ko‘ra, “Qozog‘iston Respublikasi hududida doimiy
yashovchi chet elliklar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar, shuningdek, chet el fuqarolari,
agar ushbu Qonunda boshqacha qoida nazarda tutilgan bo‘lmasa, majburiy ijtimoiy
tibbiy sug‘urta tizimi bo‘yicha fuqarolar bilan bir xil huquq va majburiyatlarga egadirlar.
Qozog‘iston Respublikasi”.
- ish beruvchiga kerak bo'lganda kasbiy tayyorgarlik;
- bir viloyat doirasida - iqtisodiy salohiyati past qishloqlardan tuman yoki tuman
ahamiyatiga ega bo'lgan shaharlarga davlat uy-joy fondidan uy-joy ajratib berish va
doimiy ishga joylashish imkoniyati mavjud bo'lganda;
- turar-joy binosida, ma'muriy binoda yoki yotoqxonalarda xona berish;
qilishga qaratilgan. Uning vositalaridan biri bandlikka ko‘maklashish davlat markazlari
orqali aholining yangi yashash joyiga ixtiyoriy ravishda ishga joylashishiga ko‘maklashish
maqsadida mehnat vositachiligini tashkil etish hisoblanadi (24-modda):
- odamlarga va ularning oila a'zolariga ko'chib o'tish va uy-joy ijarasi (ijarasi) va kommunal
xizmatlar uchun to'lovlarni qoplash uchun subsidiyalar berish;
Ixtiyoriy ko'chirishni davlat tomonidan qo'llab-quvvatlash quyidagilarni o'z ichiga oladi:
Machine Translated by Google
123 Qozog‘iston Respublikasi sog‘liqni saqlash vaziri. 2011 yil 30 sentyabrdagi 665-sonli buyrug'i
"Muhojirlarga tibbiy yordam ko'rsatish tamoyillarini tasdiqlash to'g'risida" // Qozog'iston Respublikasi
normativ-huquqiy hujjatlarining "Adilet" axborot-huquqiy tizimi//
adilet.zan.kz/rus/ hujjatlar/
142 | QOZOQISTON ÿ MIGRATION PROFÿLI KENGAYDI
QONNI BOSHQARISH 143
V1100007292.
Qozog'iston Respublikasi Sog'liqni saqlash vazirining 2011 yil 30 martdagi 665-son buyrug'i
Immigrantlarga tibbiy yordam ko'rsatish
- birlamchi tibbiy-sanitariya yordami bo'yicha mutaxassis yoki tibbiyot tashkilotining yo'llanmasiga
ko'ra, shoshilinch dalillar bo'yicha vakolatli organ tomonidan belgilanadigan davolanishga
yotqizish holatlarining rejalashtirilgan soni doirasida - yo'llanma bor yoki yo'qligidan qat'i
nazar.
Shuningdek, migratsiya jarayonlariga bir qator buyruqlar, birinchi navbatda, Sog'liqni saqlash
vazirining normativ hujjatlari ta'sir ko'rsatadi. Masalan, «Muhojirlarga tibbiy yordam ko'rsatish
tamoyillarini tasdiqlash to'g'risida»123
birlamchi tibbiy-sanitariya yordami mutaxassisi va ixtisoslashtirilgan mutaxassislarning
yo'llanmasi bo'yicha yordam va maslahat-diagnostika yordami);
- vakolatli organ tomonidan belgilangan aholi toifalariga palliativ yordam va hamshiralik yordami.
Chet elliklarning farzandlariga nisbatan Kodeks noaniqlikni saqlaydi. Bola huquqlari to'g'risidagi
89-moddada gap Qozog'iston fuqarolarining bolalari yoki biron bir bolalar haqida bo'ladimi,
ro'yxatga olinmagan.
- ambulator va klinik yordam (birlamchi tibbiy-sanitariya
155-moddaga muvofiq, ish beruvchilar o'z mablag'lari hisobidan ushbu ko'rikdan o'tkaziladigan
xodimlarning Qozog'iston Respublikasining sog'liqni saqlash sohasidagi qonun hujjatlariga
muvofiq davriy majburiy tibbiy ko'rikdan o'tishlarini ta'minlaydilar. Qozog'iston Respublikasi
Hukumati tomonidan tasdiqlangan bepul tibbiy yordamning kafolatlangan miqdori
ro'yxati.tekshirishdan o'tkaziladigan shaxslarga profilaktik tibbiy ko'rikdan o'tishlari uchun sharoit
yaratadi. Ushbu testlardan o'tmagan yoki sog'lig'i bo'yicha mehnatga layoqatsiz deb topilgan
shaxslar ishlashga ruxsat etilmaydi.
- reabilitatsiya davolash va tibbiy reabilitatsiya;
88-moddaga ko‘ra, chet elliklar kafolatlangan miqdorda bepul tibbiy yordam olish huquqiga ega,
lekin faqat boshqalarga xavf tug‘diradigan og‘ir kasalliklarga chalingan taqdirdagina. Ijtimoiy
ahamiyatga molik kasalliklar va atrof-muhitga xavf tug‘diruvchi kasalliklar ro‘yxati vakolatli organ
— Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadi (“Chet elliklar va fuqaroligi bo‘lmagan
shaxslar, respublika rezidentlari tomonidan atrof-muhitga xavf tug‘diruvchi og‘ir kasalliklar
ro‘yxati”). Qozog'istonning Qozog'iston Respublikasi hududiga vaqtincha kelganligi, Qozog'iston
Respublikasi Sog'liqni saqlash va ijtimoiy rivojlanish vazirining 2015 yil 1 apreldagi 194-son
qarori bilan tasdiqlangan miqdorda bepul tibbiy yordam olish huquqiga ega. . Qochqinlarga,
shuningdek boshpana so‘ragan shaxslarga profilaktika, diagnostika va terapevtik tibbiy xizmatlar
vakolatli organ tomonidan belgilangan tartibda va hajmda ko‘rsatiladi (profilaktika, diagnostika
va terapevtik tibbiy xizmatlar ko‘rsatishning tamoyillari va ko‘lami, samaradorligi yuqori darajada.
qochqinlarga, shuningdek boshpana so'ragan shaxslarga Qozog'iston Respublikasi Sog'liqni
saqlash va ijtimoiy rivojlanish vazirining 2015 yil 21 maydagi ÿ 368 roziligi to'g'risida
- tez tibbiy yordam va tez tibbiy yordam;
115-moddaga muvofiq, Qozog'iston fuqarolari va O'rolmenlar ixtiyoriy ravishda anonim va
(yoki) maxfiy tibbiy ko'rikdan o'tish va OIV infektsiyasi masalalari bo'yicha maslahat olish
huquqiga ega. Chet elliklar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarning bu boradagi huquq va
majburiyatlari to‘liq belgilanmagan, biroq “OIV infeksiyasiga test topshirishdan bo‘yin tovlagan
taqdirda ular Qozog‘iston Respublikasidan chiqarib yuborilishi” ko‘rsatilgan.
beadab yordam;
buyurtma). Kodeksda (156-modda) Qozog'iston Respublikasi hududida jismoniy shaxslar bepul
tibbiy yordamning kafolatlangan doirasi doirasida yuqumli va parazitar kasalliklarga qarshi
profilaktik emlashlar olish huquqiga ega ekanligi belgilangan. 35-moddaga muvofiq, qolgan
tibbiy xizmatlar bemor bilan ushbu xizmatlarni ko‘rsatuvchi sog‘liqni saqlash sub’ekti o‘rtasida
tuzilgan shartnoma asosida pullik asosda ko‘rsatiladi.
Milliy tashkilotning yo'llanmasi bo'yicha shifoxonaning tibbiy o'rnini bosuvchi
mablag'lar hisobidan taklif etilayotgan bepul tibbiy yordamning kafolatlangan hajmini belgilaydi.
Bunga quyidagilar kiradi:
- birinchi yordam bo'yicha mutaxassis yoki shifokor
tibbiy yordam;
Machine Translated by Google
126 Qozog‘iston Respublikasi Sog‘liqni saqlash va ijtimoiy rivojlanish vaziri. “Qochqinlarga, shuningdek
boshpana so‘ragan shaxslarga ko‘rsatishning eng yuqori samaradorligi isbotlangan profilaktika, diagnostika
va terapevtik tibbiy xizmatlarning tamoyillari va ko‘lamini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 2015-yil 21-maydagi 368-
son buyrug‘i”// “Adliya” normativ-huquqiy hujjatlarning axborot-huquqiy tizimi. Qozog'iston Respublikasining
huquqiy hujjatlari//
adilet .zan.kz/rus/docs/V1500011409.
144 | QOZOQISTON ÿ MIGRATION PROFÿLI KENGAYDI
QONNI BOSHQARISH 145
- Qozog'iston Respublikasining tarixiy vataniga qaytish uchun muhojirlar (qaytib
kelganlar - etnik qozoqlar) Qozog'iston Respublikasi hukumati qarori bilan
tasdiqlangan ro'yxatga muvofiq, Qozog'iston Respublikasi fuqarolari kabi bepul
tibbiy yordam oladilar. 2009 yil 15 dekabrdagi 2136-son «Bepul tibbiy
yordamning kafolatlangan miqdori ro'yxatini tasdiqlash to'g'risida» ;
- Qozog‘istonga oilasini birlashtirish, ta’lim olish yoki ishga joylashish maqsadida
kelgan muhojirlar tibbiy sug‘urtaga ega bo‘lishlari shart.
"Qochqinlarga, shuningdek boshpana so'ragan shaxslarga maksimal darajada
tasdiqlangan samarali profilaktika, diagnostika va terapevtik tibbiy xizmatlar
ko'rsatish tamoyillari va ko'lamini tasdiqlash to'g'risida" 126-sonli Qozog'iston Respublikasi.
“Atrofdagilar uchun xavf tug‘diruvchi, chet elliklar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar
Qozog‘iston Respublikasi hududida kafolatlangan bepul tibbiy yordam olish
huquqiga ega bo‘lgan og‘ir kasalliklar ro‘yxatini tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmonga
o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida. Qozog'iston Respublikasi Sog'liqni saqlash va
ijtimoiy rivojlanish vazirining 2015 yil 1 apreldagi 194-son buyrug'i Qozog'iston
Respublikasi Sog'liqni saqlash va ijtimoiy rivojlanish vazirining 2017 yil 28
avgustdagi 15572-sonli buyrug'i. Qozog'iston Respublikasining 2009 yil 18
sentyabrdagi "Xalq salomatligi va sog'liqni saqlash tizimi to'g'risida"gi qarori (88-
modda) tibbiy yordamning kafolatlangan miqdorini olish huquqiga ega bo'lgan
kasalliklar ro'yxatini belgilaydi125 . Ro'yxat: difteriya; lavlagi; qizil kuchli; ko'k yo'tal;
qizil olov; Suvchechak; parotit; A, B, C parametrlari; poliomielit; grippning atipik
shakllari; meningokokk infektsiyasi; vabo; tifo; sil kasalligi; kuydirgining o'pka
shakli; vabo; gemorragik virusli isitma; Virusli gepatit A, E; bezgak kiradi.
Qozog‘istonga o‘z tarixiy vataniga qaytish maqsadida yoki insonparvarlik va
siyosiy sabablarga ko‘ra kelgan muhojirlar ko‘krak qafasini bepul floroskopiyadan
o‘tkazishi va tibbiy ko‘rikdan o‘tishi, shu jumladan OIV infeksiyasiga qon tahlilini
o‘tkazishi shart. Boshqa barcha immigrantlar, agar ularda OIV infektsiyasi va sil
kasalligiga qarshi testlar natijalari bilan immigrantning yashash joyidagi tibbiy
ma'lumotnomasi bo'lmasa, pullik asosda tibbiy ko'rikdan o'tadilar.
tibbiy yordam nuqtai nazaridan immigrantlarning ikki guruhi ro'yxatga olinadigan
tamoyillarni kiritadi:
125 Qozog‘iston Respublikasi Sog‘liqni saqlash va ijtimoiy rivojlanish vaziri. Qozog‘iston Respublikasi
hududida bo‘lgan chet elliklar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar kafolatlangan miqdorda bepul tibbiy
yordam olish huquqiga ega bo‘lgan, atrofdagilar uchun xavf tug‘diruvchi og‘ir kasalliklar ro‘yxatini
tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmonga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida. Qozog'iston Respublikasi Sog'liqni
saqlash va ijtimoiy rivojlanish vazirining 2015 yil 1 apreldagi 194-sonli 28.2017 yil avgustdagi 15572-
son buyrug'i // "Adilet" Qozog'iston Respublikasi normativ-huquqiy hujjatlarning axborot-huquqiy
tizimi//
adilet.zan.kz/rus/docs/V1700015572.
Qozog‘iston hududidagi barcha muhojirlar boshqa shaxslarga xavf tug‘diruvchi
og‘ir kasalliklarda bepul tibbiy yordam ko‘rsatishning kafolatlangan doirasida bepul
tibbiy yordam olish huquqiga ega. Boshqa hollarda, tibbiy yordam pullik asosda
ko'rsatiladi. Migrantning hayotiga tahdid bartaraf etilgan va migrant rejalashtirilgan
tibbiy yordam xizmatlari uchun haq to‘lay olmagan hollarda, migrant hamshiraning
yordami bilan davolanishni davom ettirish uchun yashash joyiga yuboriladi.
shaxslarning ro‘yxatini, shuningdek “Aholining migratsiyasi to‘g‘risida”gi qonunining
49-moddasiga muvofiq doimiy propiska berishni rad etish yoki bunday ruxsatnomani
bekor qilish asoslarini belgilaydi. Ro'yxatga quyidagilar kiradi: giyohvandlik; ruhiy
kasalliklar (kasalliklar); sil kasalligi; moxov (Hansen kasalligi); asosan jinsiy yo'l
bilan yuqadigan infektsiyalar - sifiliz, venerik lim fogranulemasi (donovanoz),
chankroid; og'ir yuqumli kasalliklar (og'ir respirator virusli infektsiyalar va grippdan
tashqari) kiritilgan.
"Chet elliklar va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarning Qozog'iston Respublikasiga
kirishini taqiqlovchi kasalliklar ro'yxatini tasdiqlash to'g'risida " 124 Qozog'iston
Respublikasi Sog'liqni saqlash vazirining 2011 yil 30 sentyabrdagi 664-son buyrug'i.
chet elliklar va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarning Qozog'iston Respublikasiga
kirishi
124 Qozog‘iston Respublikasi sog‘liqni saqlash vaziri. 2011 yil 30 sentyabrdagi 664-sonli "Chet elliklar va
fuqaroligi bo'lmagan shaxslarning Qozog'iston Respublikasiga kirishini taqiqlovchi kasalliklar ro'yxatini
tasdiqlash to'g'risida" gi buyrug'i// "Adilet" Qozog'iston Respublikasi normativ-huquqiy hujjatlarining
axborot-huquqiy tizimi. //
adilet.zan.kz/rus/docs/V1100007274 .
Machine Translated by Google
132 Qozog‘iston Respublikasi. 2011 yil 22 iyuldagi 477-IV-son "Aholining migratsiyasi to'g'risida" gi
Qonuni// "Adilet" Qozog'iston Respublikasi normativ-huquqiy hujjatlarining axborot-huquqiy tizimi//
adilet.zan.kz/rus/docs/Z1100000477 .
ishlab chiqish va uni amalga oshirishni tashkil etish;
127 Qozog‘iston Respublikasi Milliy iqtisodiyot vazirligi Statistika qo‘mitasi raisi. 2016 yil 28 noyabrdagi
276-sonli “Aholining migratsiyasining asosiy ko‘rsatkichlarini hisoblash metodikasini tasdiqlash
to‘g‘risida”gi buyrug‘i// “Adilet” Qozog‘iston Respublikasi normativ-huquqiy hujjatlarning axborot-
huquqiy tizimi//
adilet.zan.kz/ rus/docs/V1600014567.
Ichki ishlar organlari (9-modda):
- Qozog'iston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati bilan kelishuvga muvofiq shaxslarni qabul
qilishga kelayotgan muhojirlar to'g'risida ma'lumot berish va h.k.
- Aholi migratsiyasi sohasidagi davlat siyosatining asosiy yo'nalishi
- aholi migratsiyasi sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish;
ularning mamlakatdan chiqib ketish tartibini belgilash;
-viloyatlarda, respublika ahamiyatiga molik shaharlarda, poytaxtda migratsiya jarayonlarini
tartibga solishning namunaviy qoidalarini tasdiqlash.
Ko'rib chiqilayotgan davr mobaynida (2014 yildan 2019 yilgacha) taqdim etilgan qonunchilik
va me'yoriy-huquqiy hujjatlarga bir qator o'zgartirish va qo'shimchalar kiritildi. Ulardan eng
kattasi 2015-yilning noyabrida128 va 2018-yilning aprelida qilingan129 . 2016-yilda migratsiya
masalalarini (tashqi va ichki) terrorizm va ekstremizm tahdidlari bilan bog‘lash hamda
“migratsiya nazoratining yaxlit tizimi”ni shakllantirish asosida “Aholining migratsiyasi to‘g‘risida”gi
qonunga 2016-yilda qabilaviy yo‘naltirilgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar131 kiritildi .
Qozog‘istonda migratsiya jarayonlarini boshqarishning institutsional-tashkiliy asoslari
“Aholining migratsiyasi to‘g‘risida”gi qonun bilan belgilanadi va tartibga solinadi.
- o'rta muddatli yoki kelgusi yil uchun qaytib kelganlar va emigrantlarni qabul qilish uchun
hududiy kvotani belgilash;
- immigrantlarning Qozog'istonga kelishi va bo'lishi, shuningdek
Qonunning 8-moddasiga muvofiq, Qozog‘iston Respublikasi Hukumatining vakolatiga quyidagi
masalalar kiradi:
- aholi migratsiyasi sohasidagi davlat siyosatini amalga oshiradi;
aniqlashtirish;
Qozog'iston aholisining migratsiyasining asosiy ko'rsatkichlarini hisoblash Qozog'iston
Respublikasi Milliy iqtisodiyot vazirligi Statistika qo'mitasi raisining 2016 yil 28 noyabrdagi 276-
sonli buyrug'iga muvofiq amalga oshiriladi. aholi migratsiyasining asosiy ko‘rsatkichlarini
hisoblash metodikasini tasdiqlash to‘g‘risida”.127
- qaytganlar va emigrantlarni joylashtirish uchun hududlar
Sog'liqni saqlash va ijtimoiy rivojlanish vazirining 2015 yil 21 maydagi 368-son buyrug'i
qochqinlar va boshpana izlovchilarga tibbiy xizmatlar ko'rsatish tamoyillari va ko'lamini
belgilaydi. Qochqinlar va boshpana izlovchilarga tibbiy yordam ko'rsatiladigan tibbiy yordamning
yillik miqdori ro'yxatiga muvofiq bepul ko'rsatiladi.
- aholini hujjatlashtirish va hisobga olish tartibini belgilash;
- xorijiy ishchi kuchini jalb qilish uchun kvota belgilash;
3.3 MUASSASIY TASHKILOT
TOGRALARI
129 Qozog‘iston Respublikasi. Qozog'iston Respublikasining 2018 yil 16 apreldagi 147-VI-son "Qozog'iston
Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga bandlik va migratsiya masalalari bo'yicha o'zgartish va
qo'shimchalar kiritish to'g'risida"gi Qonuni// "Adliya" normativ-huquqiy hujjatlarning axborot-huquqiy tizimi.
Qozog'iston Respublikasining huquqiy hujjatlari//
adilet.zan .kz/rus/docs/Z1800000147.
128 Qozog‘iston Respublikasi. Qozog'iston Respublikasining 2015 yil 24 noyabrdagi 421-V-sonli "Qozog'iston
Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga aholining migratsiyasi va bandligi masalalari bo'yicha
o'zgartish va qo'shimchalar kiritish to'g'risida"gi Qonuni// "Adliya" axborot-huquqiy tizimi Qozog'iston
Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlari//
adilet.zan .kz/rus/docs/Z1500000421.
zasedanie-soveta-bezopasnosti-pod-predsedatelstvom-glavy-gosudarstva-4.
QONNI BOSHQARISH 147
146 | QOZOQISTON ÿ MIGRATION PROFÿLI KENGAYDI
131 Qozog‘iston Respublikasi. 2016 yil 22 dekabrdagi 28-VI-sonli "Qozog'iston Respublikasining ayrim qonun
hujjatlariga ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashish masalalari bo'yicha o'zgartish va qo'shimchalar kiritish
to'g'risida"gi Qonuni// "Kazakhstanskaya pravda". — 2016 yil. — 27 dekabr.
130 Davlat rahbari raisligida Xavfsizlik Kengashining yig'ilishi/ / Qozog'iston Respublikasi Prezidentining "Oq O'rda"
rasmiy sayti. — 2016. — 10-iyun//
www.akorda.kz/ru/events/akorda_news/
Machine Translated by Google
148 | QOZOQISTON ÿ MIGRATION PROFÿLI KENGAYDI
QONNI BOSHQARISH 149
tiklanishni amalga oshiradi;
bajaradi;
- chet elliklar va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarga Qozog'istonda vaqtinchalik va doimiy
yashash uchun ruxsatnomalar berish tartibini belgilaydi va beradi;
- Qozog'iston fuqarolarini yashash joyi bo'yicha ro'yxatga olish va ro'yxatga olish
- aholi migratsiyasi sohasida idoralararo muvofiqlashtirishni amalga oshirish
munosabatlarni rivojlantirishga yordam beradi;
- mamlakatdan chiqarib yuborish to'g'risida sud akti chiqarilgan muhojirlar
- chet elliklar va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarni ro'yxatga olish
axborotni xorijda tarqatishga yordam beradi;
qisqartirish to'g'risida qaror qabul qiladi;
chet elliklar va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarning Qozog'iston hududida tranzit
harakatlanishi tartibini ham belgilaydi;
- xorijliklarning Qozog‘istonga shaxsiy masalalari bo‘yicha tashrif buyurishga
taklifnomalarini rasmiylashtiradi, qabul qiluvchi shaxslarning Qozog‘iston vizalarini
rasmiylashtirish bo‘yicha takliflarini qabul qiladi va kelishib oladi;
-viloyatlarda, respublika ahamiyatiga molik shaharlarda, poytaxtda migratsiya jarayonlarini
tartibga solishning namunaviy qoidalarini ishlab chiqadi;
- Qozog'iston fuqarolariga doimiy yashash uchun mamlakatdan chiqib ketishga ruxsat
berishni rad etish to'g'risida qaror qabul qiladi;
- ishchi migrantga ruxsatnomalar beradi va ularni qaytarib oladi.
-migratsiya jarayonlarini tartibga solish va monitoring qilish sohasidagi chora-tadbirlar
tizimini ishlab chiqadi;
- vaqtinchalik yashash (yashash) joyiga kelgan Qozog'iston fuqarolarini ro'yxatga olish.
- Qozog‘iston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi bilan hamkorlikda Qozog‘iston
Respublikasi Milliy xavfsizlik kengashining kelishuvi bilan chet elliklar va fuqaroligi
bo‘lmagan shaxslarni Qozog‘istonga tashrif buyurishga taklif etishni rasmiylashtirish,
taklifnomalarni kelishish, viza berish tartibini belgilaydi. , ularni bekor qilish, tiklash,
shuningdek amal qilish muddatlarini uzaytirish va qisqartirish;
Qozog'istondan tashqaridagi joylarga o'z vaqtida chiqishni nazorat qiladi;
- qochqin maqomini berish to'g'risida qaror qabul qiladi;
- sobiq vatandoshlar va etnik qozoqlar bilan bog'liq va
- tashqi siyosiy idoralar, diplomatik va ularga tenglashtirilgan vakolatxonalar, xorijiy
davlatlarning konsullik muassasalari;
- muhojirlarning chegara hududiga kirishi uchun hujjatlarni rasmiylashtiradi;
- Qozog'iston fuqarolarini hisobga oladi va ro'yxatga oladi;
baxtli;
- aholi migratsiyasi sohasidagi davlat siyosatini amalga oshiradi;
- Qozog'istonning aholi migratsiyasi sohasidagi davlat siyosati
- Qozog‘iston qonunchiligiga muvofiq Qozog‘iston vizalarini beradi, bekor qiladi, tiklaydi,
uzaytiradi va amal qilish muddatini qisqartiradi yoki Qozog‘iston hududida chet elliklar
va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarga vizalar berishni rad etish to‘g‘risida qaror qabul
qiladi;
- mamlakat qonunchiligiga muvofiq muhojirlarning Qozog'istonda bo'lish muddati
asboblar;
Qozog‘iston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi va xorijdagi muassasalari (10-modda):
- immigrantlarning Qozog‘istonga kelish, ketish va bo‘lish hamda mamlakat hududi orqali
tranzit o‘tishning belgilangan qoidalariga rioya etishini nazorat qiladi;
- noqonuniy immigratsiyaning oldini olish choralarini ko'radi;
- migratsiya jarayonlarini kuzatib boradi;
chet elliklar va fuqaroligi boÿlmagan shaxslarning kelishi uchun viza berish toÿgÿrisidagi
hisobotning yagona maÿlumotlar bazasini yaratadi, maÿlumotlarning muntazam
yangilanib borishini taÿminlaydi, shuningdek, ichki ishlar va milliy xavfsizlik organlari
bilan oÿz vaqtida maÿlumotlar almashinuvini amalga oshiradi;
- Qozog'istondan tashqarida doimiy yashash uchun hujjatlarni rasmiylashtiradi;
joylashtirishni amalga oshiradi);
- chet elliklar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarning kelishi va ketishini qayd etish bo‘yicha
yagona ma’lumotlar bazasini shakllantiradi, ma’lumotlarning muntazam yangilanishini,
shuningdek, aholi migratsiyasi masalalari bo‘yicha vakolatli organ, Qozog‘iston
Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi va Milliy organlar bilan o‘z vaqtida ma’lumotlar
almashinuvini ta’minlaydi. Xavfsizlik agentligi
Machine Translated by Google
150 | QOZOQISTON ÿ MIGRATION PROFÿLI KENGAYDI
QONNI BOSHQARISH 151
-migratsiya jarayonlari monitoringini amalga oshiradi;
tariq bo'yicha tavsiyalar ishlab chiqadi;
- qaytganlar va emigrantlarni qabul qilish uchun hududiy kvotani kiritish tartibini
belgilaydi;
mast qiladi;
- aholi migratsiyasi sohasidagi davlat siyosatining asosiy yo'nalishi
monitorlar;
- migratsiya jarayonlarini tartibga solish sohasida xorijiy davlatlarning vakolatli
organlari va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikni tashkil etishda;
- Orolmonlarni moslashtirish va integratsiyalash markazlari, vaqtinchalik joylashtirish
markazlarining ishlash tartibini belgilaydi;
- o'rta muddatli yoki kelgusi yil uchun o'rmonlar va migrantlarni qabul qilish uchun
mintaqaviy kvotalar shakllantirish bo'yicha takliflar ishlab chiqadi va Qozog'iston
Respublikasi Hukumatiga taqdim etadi;
- chet ellik xodimlarga o‘z-o‘zini ish bilan ta’minlash huquqini tasdiqlovchi sertifikat
beradi;
xalqaro tashkilotlar va ularning vakolatxonalari takliflarini qabul qiladi va ularga
rozilik beradi;
- xorijiy ishchi kuchini jalb qilish kvotasi mintaqaviy, respublika ahamiyatiga ega
amalga oshiradi.
- xorijiy ishchi kuchini jalb qilish uchun kvotalarni shakllantirish bo'yicha takliflar ishlab
chiqadi va ularni Qozog'iston Respublikasi hukumatiga kiritadi;
- og'zaki odam maqomini berish yoki uzaytirish tartibini belgilaydi;
- aholi migratsiyasi sohasidagi davlat siyosatini amalga oshiradi;
nazorat qiladi va amalga oshiradi.
- Qozog‘istonga ixtiyoriy ravishda ko‘chib kelish istagida bo‘lgan o‘rolmanlarni, shu
jumladan etnik qozoqlarni qabul qilish uchun mintaqaviy kvotalar doirasida
Qozog‘iston Respublikasi hukumati tomonidan belgilangan hududlarga kelish
shartlari, qabul qilish shartlari va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash choralari to‘g‘risida
ma’lumot beradi;
- Qozog'istonning aholi migratsiyasi to'g'risidagi qonunchiligiga rioya qilish
- viloyatlar, respublika ahamiyatiga molik shaharlar va poytaxt o‘rtasida o‘rolmanlar
va muhojirlarni qabul qilish bo‘yicha hududiy kvotani taqsimlaydi;
- Qozog‘iston qonunchiligiga muvofiq migrantlarning ijtimoiy himoyasini kiritish
Aholi migratsiyasi masalalari bo'yicha vakolatli organ (11-modda):
- qaytuvchi maqomini berish yoki uzaytirishni rad etish to'g'risidagi murojaatlarni ko'rib
chiqadi;
- Orolmanlar va muhojirlarni joylashtirish hududlarini belgilash bo'yicha takliflar ishlab
chiqadi va Qozog'iston Respublikasi Hukumatiga taqdim etadi;
- chet ellik xodimlarning markazlashtirilgan ma’lumotlar bazasini shakllantiradi, “Chet
el ishchi kuchi” axborot tizimini yaratadi va ularning tegishli vakolatli davlat
organlarining axborot tizimlari bilan o‘zaro hamkorligini ta’minlaydi;
mavjud shaharlar va poytaxt o'rtasida bo'lingan;
- O‘rolmanlarni hududiy kvotaga qabul qilish komissiyasining namunaviy nizomini
tasdiqlaydi;
- mehnat muhojirlari va etnik qozoqlarning yagona ma’lumotlar bazasini yaratadi
hamda Qozog‘iston Respublikasi Ichki ishlar, Milliy xavfsizlik va Tashqi ishlar
vazirligining tegishli axborot tizimlari bilan o‘zaro hamkorlikni ta’minlaydi;
- mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga aholi migratsiyasi sohasida protsessual
ko'rsatmalarni amalga oshiradi;
- Qozog‘istonga kelish uchun ariza bergan muhojirlarning, shu jumladan etnik
qozoqlarning hujjatlarini qabul qiladi va ro‘yxatdan o‘tkazadi, ularni aholi
migratsiyasi masalalari bo‘yicha vakolatli organga yuboradi, Qozog‘istonda doimiy
yashash uchun vizalar beradi;
- aholi migratsiyasi sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshirish
- Qozog'iston vizalarini beradi, bekor qiladi, tiklaydi, uzaytiradi va amal qilish muddatini
qisqartiradi yoki chet elliklar va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarga vizalar berishni
rad etish to'g'risida qaror qabul qiladi;
Machine Translated by Google
152 | QOZOQISTON ÿ MIGRATION PROFÿLI KENGAYDI
QONNI BOSHQARISH 153
- chet elliklar va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarning Qozog'istonga kelishi
- O‘rolmanlarni hududiy qabul kvotasiga kiritish to‘g‘risidagi qaror
- muhojirlarga tibbiy yordam ko'rsatish tartibini tasdiqlaydi;
- aholi migratsiyasi masalalari bo‘yicha vakolatli organga xorijiy ishchi kuchini jalb
qilish uchun kvotani shakllantirish bo‘yicha takliflar kiritadi;
- og'zaki odam maqomini berish yoki uzaytirish to'g'risida qaror qabul qiladi;
- qaytarish guvohnomasini beradi;
- immigrantlarning Qozog'istonga va chet elliklar uchun yopiq ayrim joylarga
(hududlarga) kelishini tasdiqlaydi;
- qozoq millatiga mansub o‘rolmanlarni hududiy qabul kvotasiga kiritish to‘g‘risidagi
arizani zarur hujjatlar bilan birgalikda qabul qiladi;
- migrantlarni mintaqaviy qabul kvotasiga kiritish to'g'risida
huquqini ta'minlash choralarini ko'radi;
Sog'liqni saqlash sohasidagi vakolatli organ (12-modda):
- aholi migratsiyasi masalalari bo‘yicha vakolatli organga tegishli hududlarni
qaytganlar va emigrantlarni joylashtirish zonalariga kiritish bo‘yicha takliflar
kiritadi;
- chet elliklar va fuqaroligi bo'lmagan shaxslarning Qozog'iston fuqaroligi
- aholi migratsiyasi sohasidagi davlat siyosatini amalga oshiradi;
buxgalteriya hisobi va ro'yxatga olishni amalga oshiradi;
- aholi migratsiyasi sohasidagi davlat siyosatini amalga oshiradi;
- aholi migratsiyasi sohasidagi davlat siyosatini amalga oshiradi;
qabul qiladi;
- Orolmanlarni moslashtirish va integratsiyalash markazlarini, vaqtincha
joylashtirish markazlarini tashkil etadi va ularning faoliyatini tashkil etadi;
taqiqlangan kasalliklar ro'yxatini tasdiqlaydi;
qaror qabul qiladi;
- aholi migratsiyasi masalalari bo'yicha vakolatli organ tomonidan tegishli ma'muriy-
hududiy birlik hududida ish beruvchilarga ajratilgan kvota doirasida;
- aholi migratsiyasi sohasidagi davlat siyosatini amalga oshiradi;
- O‘rolmanlarni moslashtirish va integratsiya qilish markazlarida, vaqtincha
joylashtirish markazlarida Qozog‘iston qonunchiligida belgilangan tartibda
cheklov choralari, shu jumladan karantin joriy etiladi.
- Qozog‘iston ishtirokchi bo‘lgan xalqaro shartnomalarga muvofiq xorijdagi
umumta’lim muassasalarida tahsil olayotgan etnik qozoqlarni darsliklar va
o‘quv-uslubiy to‘plamlar bilan ta’minlaydi.
- etnik qozoqlardan O‘rolman maqomini berish yoki uzaytirish to‘g‘risidagi arizalarni
zarur hujjatlar bilan birga qabul qiladi;
- chet elliklar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarning kelishi va ketishini qayd etish
bo‘yicha yagona ma’lumotlar bazasini shakllantiradi, ma’lumotlarning muntazam
yangilanishini, shuningdek, Qozog‘iston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va
Tashqi ishlar vazirligi bilan o‘z vaqtida ma’lumotlar almashinuvini ta’minlaydi;
tibbiy yordam ko'rsatadi;
- Qozog'iston qonunchiligiga muvofiq migrant bolalarni o'qitish
- Qozog'iston qonunchiligiga muvofiq O'rolmanlar va muhojirlar
- etnik qozoqlar va o‘rolmanlarga Qozog‘istonning texnik va kasb-hunar ta’limi,
o‘rta va oliy ta’limning ta’lim dasturlarini amalga oshiradigan ta’lim
muassasalariga o‘qishga kirish uchun Qozog‘iston Respublikasi hukumati
tomonidan belgilangan kvotaga muvofiq ta’lim grantlari ajratadi;
- Qozog‘iston fuqarolaridan zarur hujjatlar ilova qilingan holda ularni muhojirlarni
qabul qilish bo‘yicha hududiy kvotaga kiritish uchun arizalarni qabul qiladi;
qabul qilish uchun arizalarni tasdiqlaydi.
Milliy xavfsizlik organi (14-modda):
- muhojirlarning Qozog‘istonda doimiy yashash ruxsatnomasini tasdiqlaydi;
Viloyatlarning, respublika ahamiyatidagi shaharlarning, poytaxtning hududiy ijro
etuvchi organlari (15-modda):
- mehnat muhojirlarida, milliy xavfsizlik organlarini xabardor qilish
Ta’lim sohasidagi vakolatli organ (13-modda):
Machine Translated by Google
masalalarga umumiy nuqtai/index.html.
3.4 MIGRATION SOHADAGI XALQARO
HAMKORLIK
QONNI BOSHQARISH 155
154 | QOZOQISTON ÿ MIGRATION PROFÿLI KENGAYDI
134 BMT. Kun tartibidagi global muammolar// BMT rasmiy sayti //
www.un.org/ru/sections/issues-depth/global
- Orolmanlar uchun qozoq tili va ularning iltimosiga binoan rus tili
- mahalliy davlat boshqaruvi manfaatlarini ko'zlab Qozog'iston qonunchiligi bilan mahalliy ijro
etuvchi hokimiyat organlariga yuklangan boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.
- Qozog'iston qonunchiligida belgilangan tartibda immigrantlarni maktablarga, maktabgacha
ta'lim muassasalariga, shuningdek tibbiy-ijtimoiy muassasalarga joylashtiradi;
migrantlar har tomonlama o‘sish va barqaror rivojlanishni ta’minlashga ijobiy hissa qo‘shishini
ta’kidlaydi. Shu bilan birga, “Xalqaro migratsiya ko‘p rejali hodisa bo‘lib, kelib chiqish, tranzit va
boradigan mamlakatlar rivojlanishi uchun katta ahamiyatga ega bo‘lib, muvofiqlashtirilgan va
kompleks yondashuvdan foydalanishni talab qiladi”. Birlashgan Millatlar Tashkilotiga a'zo
davlatlar "inson huquqlarini to'liq hurmat qilgan holda, ularning maqomidan qat'i nazar, qochqinlar
va ko'chirilgan shaxslarga nisbatan insoniy munosabatda bo'lgan holda xavfsiz, tartibli va
qonuniy migratsiyani ta'minlashda" hamkorlik qilishga tayyorligini bildirdi. Shu bilan birga, bu
hamkorlik mezbon jamoadagi jamoalarning hayotiyligini kuchaytirishga qaratilganini ko‘rish
mumkin.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti migratsiyani kun tartibidagi global muammolardan biri sifatida
tasniflaydi, "ular milliy chegaralardan tashqariga chiqadi va hech bir davlat uni yolg'iz hal qila
olmaydi".135 Biroq, migratsiya masalalari bevosita ikkita maqsad bilan bog'liq:
ta'lim, kasbiy tayyorgarlik, qayta tayyorlash va malakasini oshirishga ko'maklashadi;
135 BMT. Migratsiya // BMTning rasmiy sayti //
www.un.org/ru/sections/issues-depth/global-issues-overview/index.html.
migratsiya jarayonlarining barqaror rivojlanishga ijobiy hissasini tan olish kiradi. Kun tartibi
Aholining maqsadli guruhlariga kiruvchi qaytganlarni ish bilan ta'minlash
Maqsad 8. Ilg'or, inklyuziv va barqaror iqtisodiy o'sishni, hamma uchun to'liq va samarali
bandlikni va munosib mehnatni (8.8-maqsad, shu jumladan, mehnat huquqlarini himoya qilish
va mehnatga oid grantlar) barcha ishchilar, ayniqsa, migrant ayollar va kam band bo'lganlar
uchun va xavfsiz mehnat sharoitlarini rag'batlantirish).
133 BMT. 2015-yil 25-sentabrda Bosh Assambleya tomonidan qabul qilingan rezolyutsiya. "Dunyomizni
o'zgartirish: 2030 yilgacha barqaror rivojlanish kun tartibi"// BMT rasmiy sayti //
undocs.org/ru/A/RES/70/1.
Barqaror rivojlanish sohasida 2030-yilgacha boÿlgan davrda kun tartibiga 133
- Qozog‘iston fuqarolarining chet elda istiqomat qiluvchi etnik qozoqlarning qarindoshlarini
Qozog‘istonga oilasini birlashtirish uchun ko‘chirish taklifi aholi migratsiyasi masalalari
bo‘yicha vakolatli organ tomonidan ko‘rib chiqiladi va tasdiqlanadi;
- Qozog'istonning aholi bandligi to'g'risidagi qonunchiligiga muvofiq
amalga oshiradi.
- milliy xavfsizlik organlarini xabardor qilish, ishbilarmon migrantlar uchun vaqtinchalik yashash
uchun ruxsatnomalarning amal qilish muddatini uzaytirish yoki qisqartirish to'g'risida ariza
berish;
- aholi migratsiyasi sohasidagi davlat siyosatini amalga oshiradi;
- mahalliy davlat boshqaruvi manfaatlarini ko'zlab Qozog'iston qonunchiligi bilan mahalliy ijro
etuvchi hokimiyat organlariga yuklangan boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.
Tumanlar, viloyat ahamiyatidagi shaharlarning mahalliy ijro etuvchi organlari (15-modda):
mehnat faoliyati uchun, shuningdek, korporativ ichidagi kvotadan tashqari o‘tkazish
doirasida chet el ishchi kuchini jalb qilishga ruxsatnomalar beradi, ko‘rsatilgan ruxsatnomalarni
to‘xtatib turadi va bekor qiladi;
bilim olish uchun sharoit yaratadi;
amalga oshiradi.
Machine Translated by Google
QONNI BOSHQARISH 157
140 BMT. Xavfsiz, tartibli va qonuniy migratsiya bo'yicha global 2018 yil 10-11 dekabr
136 Qozog'iston: Barqaror rivojlanish sohasida 2030 kun tartibini amalga oshirish bo'yicha ixtiyoriy milliy
137 Qozog'iston: Barqaror rivojlanish uchun 2030 kun tartibini amalga oshirishning ixtiyoriy milliy sharhi.
- Nur-Sulton: Qozog‘iston Respublikasi Milliy iqtisodiyot vazirligi, 2019. — 66-bet.
138 BMT. Xavfsiz, tartibli va qonuniy migratsiya bo'yicha global 2018 yil 10-11 dekabr
156 | QOZOQISTON ÿ MIGRATION PROFÿLI KENGAYDI
ko'rib chiqish. — Nur-Sulton: Qozogÿiston Respublikasi Milliy iqtisodiyot vazirligi, 2019 yil.
141 Qozog‘iston STK. Qozog'istonda migratsiya tarmog'i bo'yicha BMT Milliy maslahatlashuvi // Qozog'istondagi STK missiyasining
rasmiy sayti. — 2020. — 12 mart//
kazakhstan.iom.int/news/nacionalnaya-konsultaciya po-seti-oon-po-migracii-v-kazakhstane.
139 BMT Bosh kotibi. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Migratsiya bo'yicha tarmog'iga oid izohlar [etkazib berilganidek]// BMT
rasmiy manbasi. — 2018. — 9 dekabr//
www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2018-12-09/secretary-generals-remarks-un-
network migration-delivered.
10.7-topshiriq boÿyicha Sharh Qozogÿiston tartibli, xavfsiz va masÿuliyatli migratsiyani
taÿminlash, migrantlar huquqlarini himoya qilish va kamsitishning oldini olish zarurligini tan
olgan holda Xavfsiz, tartibli va qonuniy migratsiya toÿgÿrisidagi Global shartnomani imzolaganini,
shuningdek, qator ratifikatsiya hujjatlarini imzolaganligini taÿkidlaydi. xalqaro shartnomalar.
Bularning barchasi milliy qonunchilikka migrantlarning munosib va samarali bandligiga erishish,
adolatli va xavfsiz mehnat sharoitlarini yaratish, kadrlar tayyorlash va malakasini oshirish,
majburiy mehnatdan himoya qilish sohasida xalqaro standartlarni joriy etishga qaratilgan.
Qozog‘iston etnik qozoqlarni vatanga qaytarish bo‘yicha faol siyosat olib boradi va ularning
moslashuvi va integratsiyasi uchun eng qulay sharoitlarni yaratadi. Shuningdek, ichki
migratsiyani qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari amalga oshirilmoqda.
- ishsizlar va yakka tartibdagi tadbirkorlarni ishga joylashtirish
10-gol. Mamlakatlar ichidagi va mamlakatlar o'rtasidagi tengsizlikni kamaytirish (Maqsad 10.7,
Tartibli, xavfsiz, qonuniy va mas'uliyatli migratsiya va odamlarning harakatchanligini, shu
jumladan rejalashtirilgan va puxta o'ylangan migratsiya siyosati orqali rag'batlantirish va 2018
yilgacha bo'lgan 10.c. maqsad, operatsion xarajatlarni kamaytirish. migrantlarning pul
o‘tkazmalari bilan bog‘liq bo‘lgan pul o‘tkazmalari summasining 3% dan kam bo‘lishi va bu
xarajatlar 5% dan ortiq bo‘lgan pul o‘tkazmalari kanallarini bekor qilish.
- bandlik uchun yagona raqamli platforma yaratish.
8.8-topshiriq bilan bog'liq holda, Sharhda "Qozog'istonda samarali bandlik, shaxsiy rivojlanish
va aholining hayot sifatini yaxshilash uchun imkoniyatlar yaratish " 137 va bandlikni qo'llab-
quvvatlash davlat siyosatining asosiy yo'nalishi bo'lib, unga quyidagilar kiradi:
2019-yilda Qozog‘iston barqaror rivojlanish sohasida 2030-yilga mo‘ljallangan kun tartibini
amalga oshirishning ixtiyoriy milliy tahlilini taqdim etdi.136
Ko‘rilayotgan chora-tadbirlar va respublikada ishsizlik darajasi nisbatan past (2018-yilda 4,9
foiz) bo‘lishiga qaramay, yakka tartibdagi tadbirkorlar umumiy sonining 9,3 foizini tashkil etadi.
Bunday xodimlarning salmoqli qismi qishloq xo'jaligida (58%) to'plangan. Ko'rib chiqish shuni
ko'rsatadiki, Qozog'iston hukumati mavjud muammolarni hal qilish bo'yicha, shu jumladan
mehnat resurslari taqchil bo'lgan hududlarda mehnat resurslari ortiqcha bo'lgan hududlardan
migratsiya tufayli mehnat resurslarining harakatchanligini qo'llab-quvvatlash bo'yicha kompleks
chora-tadbirlar ko'rmoqda.
- mehnat resurslarining harakatchanligini oshirish;
shartnoma/ BMT rasmiy sayti //
undocs.org/ru/A/CONF.231/3.
2018 yilda BMTning migratsiya bo‘yicha xalqaro konferensiyasi arafasida Xavfsiz, tartibli va
qonuniy migratsiya bo‘yicha global bitim imzolandi,138 BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrish uni
to‘ldirishni maqsad qilgan Global migratsiya tarmog‘i139 ishga tushirilganligini e’lon qildi .
barcha xalqaro tashkilotlarni muntazam ishini tashkil etish orqali migratsiya muammolarini hal
qilishga safarbar qilish edi. Tarmoqda asosiy rolni Xalqaro Migratsiya Tashkiloti/BMT Migratsiya
Agentligi bajaradi. Qozog‘iston 2018 yilgi Xavfsiz, tartibli va qonuniy migratsiya to‘g‘risidagi
global konventsiyani imzolash orqali ushbu tarmoq ishiga faol qo‘shildi140 , shuningdek,
tashkiliy nuqtai nazardan. Masalan, 2020-yil mart oyida Nur-Sultonda BMT migratsiya tarmog‘i
bo‘yicha milliy maslahatlashuv boshlandi.141
shartnoma // BMT rasmiy sayti //
undocs.org/ru/A/CONF.231/3.
yordam berish;
Machine Translated by Google
|