nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ishlash bosqichlari vaqti

|
Ishlash bosqichlari vaqti
|
bet | 2/5 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 143,19 Kb. | | #143182 |
Bog'liq MavzuIshlash bosqichlari vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
O’quvchilar
|
1-bosqich. Mavzuga kirish. (8-daqiqa)
|
Darsni tashkillashtish.
Uy vazifalarini tekshirish, savol-javob o’tkazish, natijalarni tahlil etish (5 daqiqa)
O’quv mashg’ulotining mavzusi maqsadi, rejalashtirilgan natijasi va uni o’tkazish rejasini e’lon qiladi:
|
Darsga tayyorlanadi.
Vazifalarni bajaradi, savollarga javob beradi.
Maqsad va rejani diqqat bilan tinglaydi yoki yozi oladi.
|
2-bosqich. Asosiy. (33 daqiqa)
|
hujjatlarda rasmlar bilan ishlashni o’rgatish, mavzuni mustahkamlash. (33 daqiqa)
|
Vazifalarni bajaradi, tushunmagan joylarida savol beradi.
|
3-bosqich. Yakuniy. (4 daqiqa)
|
O’quvchilar olgan bilimlari baholanadi.
Uyga topshiriq va savollar beriladi.
|
Qo’shimcha savollarga javob beradi, topshiriqlarni bajaradi.
Vazifalarni yozib oladi.
|
Asosiy tushunchalar:
YODDA SAQLANG !
MS Excel 2010 ning standartharflarorqalivarabelgila-nuvchi 16348 ustun va raqamlar orqali ifodalanuvchi 1 048 576 satr mavjud.
|
| |
The Format of the ijopcm, first submission

See
discussions, stats, and author profiles for this publication at:
https://www.researchgate.net/publication/325117496
Smart Homes: Steps, Components,
Utilities and Challenges
Article
in
International Journal of Engineering & Technology · March 2018
DOI: 10.14419/ijet.v7i2.7.10858
CITATIONS
2
READS
2,508
4 authors
, including:
Gopinath Velivela
Andhra
University
16
PUBLICATIONS
42
CITATIONS
SEE
PROFILE
Dr
S Krishna Rao
Sir C R Reddy College of Engineering
10
PUBLICATIONS
45
CITATIONS
SEE PROFILE
All content following this page was uploaded by
Gopinath Velivela
on 13 September 2022.
The user has requested enhancement of the downloaded file.
Рецензирование - O’tkazish sanasi: O’tkazish joyi: maktab. Inforatika xonasi №

|
O’tkazish sanasi: O’tkazish joyi: maktab. Inforatika xonasi №
|
bet | 4/5 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 143,19 Kb. | | #143182 |
Bog'liq MavzuРецензирование–matnxatolarini tuzatish va hujjatlarni tahrirlash;
Вид–jadvallarni ekranda turlicha namoyish qilishga moslashtirish.
Bosh oynaning yuqori chap burchagida tez-tez ishlatiluvchi murojaatni osonlashtiruvchib, u panelyerdaxotiradamavjudsaqlash,oxirgi bo‘li amalni bekor qilish kabi amallarni tez va oson bajarish mumkin.
Ushbu panelga yangi buyruqlar kiritish orqali imkoniyatini oshirish mumkin.
Tasmaning tagida elektron jadvalning ishchi sohasi joylashgan. Jadval ko‘rinishidaberilganfayl Excelda kitob (Книга)deb ataladi. Kitob esa varaq (Лист)lardan tashkil topgan. Stand zaruriyat tug‘ilganda ko‘paytirili MS Excel 2010 ning standart varag‘i harf ustun va raqamlar orqali ifodalanuvchi 1 0 ustunlar A harfidan boshlanib XFD bilan tugallanadi. Varaqdagi alohida olingan har bir katakA3, o‘z C45 ega nomiga bo‘l Qaralayotgan katakni faollashtirish uning ustida sichqonchaning chap tuqmasini bosish orqali amalga oshiriladi. Jadvalning tagida holat satri bo‘lib,ishchiuyerdasohaga tegishli ma’lum.
Jadvalga qiymat kiritib, amall, shichqoncha orqali (masalan B2:F5) bloklarni ajratib olish mumkin.
Amaliy ish:
Mavzu yuzasida savol va topshiriqlar:
1-mashq. B1 katakka 231 ini, B2 katakga 569 ni kiritib, ularning yig‘indisiniB3dahosilqiling.
Bajarish:B3 katakka = belgisini yozish orqali MS Excel 2010 kiritish rejimiga o‘tadi. So‘ngraB1 kataksichqoncustida bosilganda, ushbu manzil B3 da hosil bo‘ladi. Na kiritilib, keyin B2 katak ustida yana sichqonchaning chap tugmasi bosiladi. Natijada B3 da B1+B2 yozuvi paydo Enter tugmasibo‘ladibosilgandan. so‘ng, bajarilganB3da amalhosil,Formulalarnatijasibo‘libsatrida
=B1+B2 ifoda yoziladi
|
| |
ERP- tizimlari (Enterprise Resource Planning) –

|
ERP- tizimlari (Enterprise Resource Planning) –
|
bet | 2/4 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #135814 |
ERP- tizimlari (Enterprise Resource Planning) – korxonaning resurslarini rejalashtirish;
MES- tizimlari (Manufacturing Execution Systems) – Korxonanani ijro intizomi tizimi;
SCADA (Supervisory Control And Data Acquisition) – Tezkor dispetcherlik boshqaruvi va ma’lumotlarni yigʻish tizimi;
PLC (Programmable Logic Controllers) – dasturlanuvchi mantiqiy kontrollerlar (DMK);
Korxonada integrallashgan boshqaruv tizimlari:
SCADA atamasi odatda, butun tizim yoki komplekslarni boshqarish va boshqarish tizimlarini inson ishtirokida amalga oshiriladigan markazlashtirilgan tizim hisoblanadi. SCADA tizimlari barcha asosiy oʻlchangan va boshqariladigan ma’lumotlar, ma’lumotlarni uzatish va buyruqlarni nazorat qilish va boshqarish tizimilarini vizualizatsiya funksiyalarini amalga oshiradi. Ushbu tizimlar bugungi kunda kompyuterlashtirishning eng istiqbolli usuli boʻlib, bunda turli xil texnologik jarayonlarni nazorat qilish asosiy hisoblanadi. Hozirda avtomatlashtirilgan sanoatda boshqarish tizimlari, energiya, transport va sanoat tarmoqlarida dispetcherlik nazorati tamoyillari asosida boshqarib kelinmoqda.
SCADA-tizimlari mijozlarga xizmat koʻrsatish avtomatlashtirilgan tizimini ishlab chiqish imkonini beradi, uning asosiy funksiyalari quyidagilar:
PLC yoki boshqa qurilmalardan mavjud ma'lumotlarni aloqa qurilmalarini orqali toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bogʻlangan operator paneliga ega boʻlgan tarmoq orqali toʻplash;
oʻlchov ma’lumotlariga asosiy ishlov berish;
ishchi axborotni arxivlash, saqlash va qayta ishlash;
ekranda joriy va arxiv ma’lumotlar (tasvirlar, jadvallar, grafikalar, tendentsiyalar, favqulodda vaziyatlarni taqsimlash) ni diagrammalar, gistogramlar, animatsiya formatida taqdim etish;
favqulodda holatlar va favqulodda holatlar holatini koʻrsatish va roʻyhatga olish;
turli xil shakllardagi hisobot va protokollarni chop etish;
Operator buyruqlarini boshqarish va tizim qurilmalariga uzatish;
barcha operator harakatlarini roʻyhatga olish;
Ruxsatsiz foydalanishdan va himoyalanishdan himoya qilish tizimda ishlashga foydalanuvchilarga turli xil huquqlar berish;
roʻyxatdagi barcha xatolar va voqealarni boshqarish;
Foydalanuvchilarning mavjud oʻlchangan ma’lumot va boshqaruv qarorlari bilan dasturlarini va ularning birgalikda ishlashini ta’minlash tadbirlari;
ish stantsiyalari va serverlar bilan turli tarmoq tuzilmalari orqali axborot aloqalarini ta’minlash;
tashqi ilovalar bilan muloqot qilish (DKB,taxtli jadvallar, soʻz protsessorlari va h.k).
|
| |
9-mavzu. Inspektsiya nazoratini amalga oshirish. Inspektsiya nazorati idoralariga qo‘yilagan talablar, ularni akkreditlashtirishga tayyorlash

9-mavzu. Inspektsiya nazoratini amalga oshirish. Inspektsiya nazorati idoralariga qo‘yilagan talablar, ularni akkreditlashtirishga tayyorlash
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 9-mavzu. Inspektsiya nazoratini amalga oshirish. Inspektsiya nazorati idoralariga qo‘yilagan talablar, ularni akkreditlashtirishga tayyorlash
|
SCADA tizimlariga qo‘yiladigan asosiy talablar

|
SCADA tizimlariga qo‘yiladigan asosiy talablar
|
bet | 3/4 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #135814 |
SCADA tizimlariga qo‘yiladigan asosiy talablar:
SCADA tizimlariga quyidagi asosiy talablar qoʻyiladi:
tizimning ishonchliligi (texnologik va funksional);
xavfsizlikni boshqarish;
ma’lumotlarni qayta ishlash va taqdim etishning aniqligi;
tizimni kengaytirishning soddaligi.
SCADA-tizimlaridan foydalanish tufayli ishlab chiqarish jarayonining samaradorligi sezilarli darajada koʻpayishiga imkon beradi:
texnologik jarayonni yanada aniq nazorat qilish, barqarorlashtirish, mahsulot sifati va brak foizini kamaytirish;
Operatorning harakatini kamaytirish, uni jamlash yanada samarali boshqaruv yechimlarini ishlab chiqishga qaratilgan jarayon;
Operatorlar tomonidan sodir etilishi mumkin boʻlgan xatolar sonini kamaytirish;
Favqulodda holatlarda favqulodda vaziyatlarni avtomatik aniqlash va ogohlantirish;
Xodimlarga zarur ma’lumotlarni turli xil hisobot shaklida taqdim etish;
Tayyor mahsulot sifatiga ta’sir etuvchi omillarni tahlil qilish.
Barcha zamonaviy SCADA tizimlari uch asosiy tarkibiy qismlarni oʻz ichiga oladi:
Remote Terminal Unit (RTU) toʻgʻridan-toʻgʻri kuzatilgan ob’yektga va boshqaruvga real vaqtda ulanadigan uzoq terminaldir. Ular sensorlarni, aktuatorlarni, USO ni, qattiq real vaqtda rejimda axborotni va nazoratni boshqaradigan mikrokontrolderlarni oʻz ichiga olishi mumkin.
Master Terminal Unit (MTU), Master Station (MS) – axborot uzatish va yuqori darajali boshqaruvni ta’minlovchi va inson operatori va tizim oʻrtasida inson mashinasi interfeysini ta’minlaydigan boshqaruv markazi. Operatorning avtomatlashtirilgan ishchi stantsiyasi (AWP) shaklida amalga oshiriladi.
Communication System (CS) – RTU va MTU lar oʻrtasidagi aloqa tizimi (aloqa kanallari). Uzoq nuqtalar (RTU) va boshqaruv markazi (MTU) oʻrtasida uzatish uchun talab qilinadi. Aloqa tizimi sifatida turli simli va simsiz aloqa kanallari mavjud.
|
| |
Ii bob. Tizimni o’rnatish va yangilash

Ii bob. Tizimni o’rnatish va yangilash
Download
3,73 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/13
Sana
28.05.2024
Hajmi
3,73 Mb.
#255724
Download
3,73 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ii bob. Tizimni o’rnatish va yangilash
Download
3,73 Mb.
Matnni ko'rish
partiyaning hajmini buzgan holda ishlab chiqarilgan mahsulotlar soni

|
partiyaning hajmini buzgan holda ishlab chiqarilgan mahsulotlar soniBog'liq 9 mavzu Inspektsiya nazoratini amalga oshirish Inspektsiya nazorati partiyaning hajmini buzgan holda ishlab chiqarilgan mahsulotlar soni;
-Iste'molchilarni, jamoatchilikni, manfaatdor tashkilotlarni mahsulotlardan
foydalanish (ishlatish) xavfliligi to‘g‘risida xabardor qiladi.
Tuzatish choralari tugatilib, ularning natijalari qoniqarli bo‘lgandan keyin
sertifikatlashtirish organi
• ishlab chiqaruvchiga (sotuvchiga) tuzatish harakatlaridan oldin va keyin
mahsulotni farqlash uchun yangi markirovka zarurligini ko‘rsatadi va har bir holatda
markalashning mohiyati va turini belgilaydi;
• manfaatdor sertifikatlash qatnashchilarini xabardor qilish.
Agar ishlab chiqaruvchi (sotuvchi) tuzatish choralarini va ularning samarasizligini
amalga oshirmasa, sertifikatlashtirish organi sertifikatni bekor qiladi va muvofiqlik
belgisidan foydalanish litsenziyasini bekor qiladi.
2.Inspеktsiya nаzоrаti idоrlаrigа qo‘yilаgаn tаlаblаr, ulаrni
аkkrеditlаshtirishgа tаyyorlаsh.
TALABLAR
INSPEKSIYA TASHKILOTLARIGA
1. UMUMIY QOIDALAR
Ushbu hujjat ekologik, texnologik va yadro nazorati bo‘yicha Federal xizmat
(bundan buyon matnda - Yagona tizim) tomonidan boshqariladigan ob'ektlarda
muvofiqlikni baholashning yagona tizimida ularning vakolatlarini tasdiqlovchi
inspektsion tashkilotlarning (IO) boshqaruv va texnik vakolatlariga umumiy
talablarni belgilaydi.
Ushbu hujjat quyidagi talablarga muvofiq ishlab chiqilgan:Ekologik, texnologik
va yadroviy nazorat bo‘yicha Federal xizmatning normativ hujjatlari (bundan buyon
matnda - Rostexnadzor);ISO 9000, ISO 14000, ISO 17000 seriyasining xalqaro
standartlari va ushbu Qoidalarga;
Muvofiqlikni baholash organlarini akkreditatsiyalashga qo‘yiladigan umumiy
talablar (SDA-01);akkreditatsiya bo‘yicha Evropa hamkorlik hujjatlari, shu
jumladan ISO / IEC 17020 (EA IAF / ILAC - A4: 2004) ni qo‘llash bo‘yicha EA
IAF / ILAC ko‘rsatmalari.
Akkreditatsiya текshирув таshкилотиning sanoat xavfsizligi va elektr
energiyasi ob'ektlarining xavfsizligi sohasidagi faoliyatni inspektsiya nazorati
bo‘yicha vakolatlarini aniqlash va tasdiqlash maqsadida amalga oshiriladi.
Xavfli ishlab chiqarish ob'ektlari faoliyati deganda xavfli ishlab chiqarish
ob'ektlarini, elektr energiyasi va qurilish inshootlarini loyihalashtirish, qurish,
rekonstruktsiya qilish, kapital
ta'mirlash, xavfli ishlab chiqarish va elektr energiyasi
ob'ektlarida foydalaniladigan texnik vositalarni o‘rnatish, ishga tushirish va
ta'mirlash tushuniladi.
|
| |
Tizimni onlayn tarzda yangilashni ta’minlash

2.4. Tizimni onlayn tarzda yangilashni ta’minlash.
Hozirgi vaqtda Linux tizimini onlayn yangilashning funksional imkoniyatlari
keng yo’lga qo’yilgan. Operatsion tizimni yangilash bilan birga tizimdagi utilitalar,
fayl tizimlari, qo’shimcha dasturlarni ham yangilash mumkin. Tizimni yangilashda
aynan bir versiyaning bo’lishi talab etilmaydi.
Distributivni yangilashda ikki xil rejimdan foydalanishimiz mumkin, ya’ni,
terminal rejimida yoki grafik rejimida yangilashimiz mumkin.
Terminalda
sudo apt update
hamda
sudo apt full-upgrade
buyruqlaridan
foydalanamiz. Grafik rejimda esa, asosiy menyudan
“Обновление системы”
utilitasini ishga tushirish orqali amalga oshiramiz.
2.62-rasm.
“
Обновление системы”
utilitasini ishga tushirish.
Yordamchi dastur yangilanishlarni topadi va ularni o'rnatishni taklif qiladi.
Siz faqat rozilik bildirasiz va o'rnatishni tugatishni kutishingiz kerak bo'ladi.
2.63-rasm. Yangilanishni qabul qilish.
Tizimni yangilash bilan birga qo’shimcha komponentalarni, dasturlarni
yangilashimiz uchun
“Программы и обновления”
utilitasini ishga tushiramiz.
2.64-rasm. “Программы и обновления” utilitasi.
2.65-rasm. “Программы и обновления” utilitasi sozlamalarini sozlash.
Bu yerdan “Обновления” bo’limini tanlaymiz va “Уведомлять меня о
выходе новой версии Ubuntu”dan “При доступности первой с длительным
сроком поддержки” ni tanlaymiz.
Avtomatik ravishda tizimni yangilash uchun tizimdagi mavjud yangilanish
menejerini ishga tushirishimiz mumkin. Buning uchun terminalga
update-manager
-c -d
buyrug’ini kiritamiz.
2.66-rasm. Yangilash menejeri bilan ishlash.
Ushbu menejer Ubuntu distributivining yangi versiyasini topdi va yangilash
tugmasi orqali tizimni onlayn tarzda yangilash imkoniyatini berdi.
Yuqorida ko’rib o’tilgan usullardan tashqari tizimni yangilashning bir qancha
usullari va texnologiyalari mavjud. Mustaqil ravishda rasmiy web sahifalarda
berilgan ma’lumotlarga asosan tizimni yangilash bo’yicha ko’rsatmalarni o’rganish
ham mumkin.
Nazorat savollari:
1.
Ubuntu distributivini o’rnatishning qanday usullari mavjud?
2.
Distributivlarning farqlarini izohlab bering.
3.
Tizimni yangilashning qanday afzalliklari mavjud?
|
MA'LUMOTLAR - 9-mavzu. Inspektsiya nazoratini amalga oshirish. Inspektsiya nazorati idoralariga qo‘yilagan talablar,...

9-mavzu. Inspektsiya nazoratini amalga oshirish. Inspektsiya nazorati idoralariga qo‘yilagan talablar, ularni akkreditlashtirishga tayyorlash
9 mavzu Inspektsiya nazoratini amalga oshirish Inspektsiya nazorati
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 9-mavzu. Inspektsiya nazoratini amalga oshirish. Inspektsiya nazorati idoralariga qo‘yilagan talablar, ularni akkreditlashtirishga tayyorlash
|
Operatsion sistema - Ii bob. Tizimni o’rnatish va yangilash

2.48-rasm. BIOS orqali fleshkani ko’rsatish.
F12 ni bosganimdan keyin manga ushbu oyna hosil bo'ladi
bu oynadan man
o'zimni
Fleshkamni tanlayman
:
USB
ni, unga kirganimdan
keyin u ichidagi
fayllarini tekshirib ko'rib chiqish jarayonida.
2.49-rasm. Tilni tanlash va o’rnatishni boshlash.
Fleshkamni ichidagi Linuxni ko'rgandan
keyin ushbu
Welcome
oynani
ochadi bu yerda biz o'zimizga qulay va ishlatishga o'zimiz
tushunadigan tilni
tanlab olamiz men masalan "
English
" ni tanladim siz boshqasini tanlashingiz ham
mumkin. O'ng tomondagi "
Try Ubuntu
" -
bunga bosib Linux Ubuntuni ishlatib
ko'rsangiz bo'ladi
, "
Install Ubuntu
" ni bosib esa
Ubuntuni o'rnatishni boshlaymiz
,
hozir men Install Ubuntuni bosib o'rnatishni boshlayman.
2.50-rasm. Klaviatura uchun til sozlamalarini sozlash.
Keyboard
layout
oynasidan esa klavatura uchun til tanlaymiz
men bu yerda
ham "English(US)" ni tanladim va bu yerdan biz
Continue
ni bosamiz.
2.51-rasm. Internetga ulanish holatini tanlash.
Bu yerda bizdan
Wifi
bo’lsa wifiga ulanishimizni so’rayapti xohlasangiz ulab
oling internetga juda yaxshi bo’ladi agar bo’lsa, bo’lmasa
juda ham shart emas
keyin esa yana
Continue
ni bosamiz.
2.52-rasm. Boshqa qurilmalarni ko’rsatish.
Далее
ni bosamiz. 
2.43-rasm. Master orqali sozlash ishlari yakunlandi. 
Bu yerda biz ajratgan disk tayyor endi, 
Готово

2.44-rasm. “diskpart” va “list disk” buyruqlaridan foydalanish.
Linux(Ubuntu) ni yuklab
olgandan keyin bizga kamida
4Gb
fleshka
va "
Rufus" degan programma kerak bo'ladi. Menda
16Gb
fleshka va Linux tayyor,
endi men Rufus programmani olishim kerak uni uchun Rufusni official(asosiy)
bo'lgan saytiga kiramiz
Rufus
saytiga kiramiz va u yerdan biroz pastroqda turgan
linkga
Rufusni yuklab olish
bosib rufus 3.13 versiyasini yuklab olamiz
.
2.45-rasm. Rufus dasturini yuklab olish.
2.46-rasm. Rufus dasturida sistema yozish ketma-ketligi.
Undan
keyin
fleshkani
kompyuterga
qoyib
Rufus
programmaga
kiramiz
Rufus
programmasi
shunaqa
ochiladi
bu
yerdan
Distributivlarni o’rnatish va xavfzilik modullarini yangilash

2.3. Distributivlarni o’rnatish va xavfzilik modullarini yangilash. Ubuntu 20.04.01 versiyasini o’rnatishni ko’rib chiqamiz. Oldin Linux
Ubuntuni asosiy bo’lgan saytiga kirib olamiz
Ubuntu.com saytiga kiramiz.
2.31-rasm. Barcha kelishuvni qabul qilish va saytga tashrif buyurish.
Ubuntu.com
saytiga kirganimizda bizdan shu narsani so'raydi. Birinchi
martada so'raydi keyin boshqa so'ramaydi.
Tracker sozlamalari. Biz tashrif buyuruvchilarni tanib olish va afzalliklarni eslab
qolish uchun cookie-fayllar va shunga o'xshash usullardan foydalanamiz.
Shuningdek, biz ularni kampaniyaning samaradorligini o'lchash va sayt trafigini
tahlil qilish uchun ishlatamiz. "Qabul qilish" ni tanlab, biz va ishonchli uchinchi
shaxslar tomonidan ushbu usullardan foydalanishga rozilik bildirasiz. Qo'shimcha
ma'lumot olish yoki istalgan vaqtda rozilik tanlovingizni o'zgartirish uchun cookie-
fayllar siyosatiga qarang. Barchasini qabul qiling va saytga tashrif buyuring |
Tracker sozlamalarini boshqaring.
2.32-rasm. Yuklash tugmasidan foydalanish.
Bu yerdan keyin Download bo'limini tanlaymiz bu yerdan Ubuntuni yuklab
olsak bo'ladi. Qolgan | Enterprise | Developer | Community va boshqa linklarga
kirib kuzatishingiz mumkin.
2.33-rasm. Ubuntu turini tanlash.
Download bo'limidan hozircha bizga kerak bo'lgan Ubuntu Desktop
bo'limidan 20.04 LTS link ustiga bossak yuklab olish boshlanadi.
2.34-rasm. Yuklash jarayoni yakunlandi.
Yuklashni boshlagandan keyin bizga quyidagicha
page hosil bo'ladi, bu
sahifada "Thank you for downloading Ubuntu Desktop" ---"Ubuntu Desktop-ni
yuklab olganingiz uchun tashakkur" shunaqa deb yozib qoygan endi qolganini
davom etaveramiz.
Oracle VirtualBox virtual mashinasini sozlash va unga operatsion tizimni

2.2. Distributivlarning farqlarini o’rganish va imkoniyatlaridan kelib chiqqan
holda kerakli distributivlarni tanlash.
Foydalanuvchilarning
ko'p
qismi
GNU/Linuxni
o'rnatish
uchun
distributivlardan foydalanishadi.
Distributiv
— bu nafaqat dasturlar
to'plamidir
, balki foydalanuvchilarning bir
qator masalalarining yechimi,
birlashtirilgan yakka tizimlar markaziy o'rnatgichi,
boshqarish va yangilash
paketlari, moslashtirishlar va texnik yordamlar majmuasidir. Dunyoda eng ko'p
tarqalgan distributivlar:
amerikaliklarning Red Hat va uninig bepul vorisi Fedora Core;
nemislarning SuSE;
fransuzlarning Mandriva (eski nomi Mandrake);
ayni bir xalqqa taalluqli bo'lmagan Debian GNU/Linux;
keksa distributivlardan biri bo'lmish Slackware;
nisbatan yosh va
aktiv rivojlanuvchi Gentoo;
juda yosh, lekin istiqbolli Ubuntu Linux.
Ubuntu – keng tarqalgan zamonaviy, o’rnatish oson bo’lgan operatsion tizim.
2.26-rasm. Ubuntu distributivi interfeysining ko’rinishi.
Diskni tayyorlab olish - Ii bob. Tizimni o’rnatish va yangilash

2.35-rasm. “Выпольнить” bilan ishlash.
Выполнить
oynasiga ya’ni terminalga kirib shu rasmdagi
diskmgmt.msc
deb yozamiz va kompyuterimizni razdelini aniqlab
olamiz Ubuntuni fleshkaga
yozib olishdan oldin chunki bu juda muhim.
2.36-rasm. Diskni bo’lish.
Kompyuterimizdagi
Gb
ko'proq diskdan ajratsa bo'ladi. Masalan: D, E ,F
hohlagan diskdan ajratib olamiz, diskga sichqonchani o'ng tugmasini bosib
Сжать
том...
ni bosasiz.
2.37-rasm. Disk hajmini kiritish.
Сжать том - Ii bob. Tizimni o’rnatish va yangilash

2.41-rasm. Disk harfini kiritish.
Bu oynada Diskni
Lotin bosh harflari
bilan belgilab olishimiz kerak, o'zimini
kompyuterimizdagi
"C" , "D" , "E"
.... disklardek shu yerdagilardan birini tanlab
keyin yana
Далее
ni bosib sozlamalarini to'g'irlab ketaveramiz, eslab qoling tepada
ko'rsatilayotgan narsani o'qimasdan
qaramasdan
Далее
, Next .....
shunga
o'xshaganlarni bosib ketavermasligimiz kerak.
2.42-rasm. Disk uchun nom berish.
foydalanish uchun quyidagi shart-sharoitlarni ta’minlash zarur

– aholining axborotga egalik qilishini kafolatlash vositasida uchun raqamli uzilishni qisqartirishga
ko’maklashish;
– jamiyatning ijtimoiy xotirasi sifatida(masalan, kutubxonalar) xizmat qilish;
– kutubxonalarga axborot xizmatlari va o’quv-metodik markazlar funksiyalarini yuklash; bunda
barcha axborot resurs turlaridan foydalanishni rag’batlantirish;
– akademik (universitetlar) kutubxonalar orqali o’qitish va tahsil olish, shuningdek, tele-
radiokurslar, masofaviy ta’lim vositasida tahsil olish (axborot savodxonligi) ko’nikmalarini
shakllantirishga yordam berish;
– kutubxona foydalanuvchilarini o’qitish;
Ochiq media- va axborot tizimlari jamiyatni mas’uliyatli davlat boshqaruvi va o’z-o’zini
boshqarish bilan ta’minlaydi, shuningdek, demokratiyaning asosiy qadriyatlari bo’lgan oshkoralik,
mas’uliyat va fuqarolar faolligini ta’minlashni kafolatlaydi. Media-
va axborot tizimlari kuchli
fuqarolik jamiyatini quyidagi funksiyalarni amalga oshirish orqali barpo etilishini rag’batlantiradi:
– aholining turli qatlamlari uchun tushunarli, qiziq va zarur bo’lgan axborot va bilimlarni
taqdim etish;
– fuqarolarda demokratiya qadriyatlari va me’yorlariga sodiqlikni va boshqaruvdagi
mas’uliyatni tarbiyalash.
Media va axborot xizmatlari fuqarolarning kasbiy bilim olishi uchun platforma(zamin)
yaratadi. Qator mamlakatlarda mazkur platformadan ochiq va masofaviy ta’lim olish (open and
distance learning — ODL) va uzluksiz kasbiy ta’lim olish (continuing professional development
— CPD) uchun ham foydalaniladi. Axborot savodxonligi borasidagi tadqiqotlarning
ko’rsatishicha, texnologik ko’nikmalar yoshlarda kattalarga nisbatan yaxshiroq shakllangan ekan.
Bu holat zamonaviy yoshlar texnika yangiliklari bilan bolaligidan boshlab tanishishi,
ulardan
shaxsiy yoki ijtimoiy maqsadlarda axborotni to’plashi, qayta ishlashi va uzatishda foydalanishi
bilan bog’liq ekan. Shunday bo’lsa-da, yoshlar dalillar aniqligi va ishonchliligini baholashida
ma’lum qiyinchiliklarga duch keladi.
Telefon qo'ng'irog'i - Security Awareness Primer PowerPoint Presentation

|
Security Awareness Primer PowerPoint Presentation
|
bet | 3/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 4,58 Mb. | | #233820 |
Bog'liq ummatTelefon qo'ng'irog'i: Bu Said, tizim ma'muri.
Parolingiz nima?
Elektron pochta: ABC Bank sizning hisobingizda muammo borligini sezdi…
Shaxsan:
Siz qaysi millatdasiz? Sizning onangizning qiz ismi?
Men sizning mashinangizni ta'mirlash uchun keldim…
Fishing: qalbaki elektron pochta - Fishing: ishonchli ko'rinadigan tashkilot elektron pochta orqali SSN, kredit karta raqamlari, login yoki parollar kabi maxfiy ma'lumotlarni so'raydi.
Pharming: soxta veb-sahifalar - Elektron pochtada berilgan havola muhim ma'lumotlarni to'playdigan va egasiga taqdim etadigan soxta veb-sahifaga olib keladi.
- Soxta veb-sahifa haqiqiy veb-sahifaga o'xshaydi
– Ma'lumotlarini ko'chiradi
12
Noto'g'ri yozilgan
O'chirish, lekin havolani bosmaslik boshqa manzilni ko'rsatishi mumkin.
Kim bilan?
Mualliflik huquqi sana eskirgan
Botnet
⦿ Botnet - bu spam yoki viruslarni yaratish va jo'natish yoki server qulashi hujumi sifatida tarmoqni xabarlar bilan to'ldirish uchun ishlatiladigan bir qator buzilgan kompyuterlar.
⦿ Buzilgan kompyuterlar zombi deb nomlanadi.
O'rta odam hujumi - Hujumkor o'zini tarmoqdagi so'nggi manzilingiz kabi ko'rsatadi. Biror kishi ma'lum bir manzilga ulanishga harakat qilganda, tajovuzkor ularni yo'ldan ozdirishi, boshqa xizmatga yo'naltirishi va ushbu tarmoq kirish nuqtasi yoki serverini taqlid qilishi mumkin.
Rootkit
⦿ Kompyuterga kirib, xaker rootkit deb nomlangan dasturlar to'plamini o'rnatishi mumkin.
⦿ Hujumkor bajarishi mumkin:
- Korxonaga, xaker (va boshqalar)
uchun oson kirish
- Klaviaturani yozuvchi
⦿ Buzilishning dalillarini yo'q
qiladi.
⦿ Operatsion tizimni o'zgartiradi.
Parolni buzish
Lug'at hujumi va qo'pol kuch
Namuna
|
Hisoblash
|
Natija
|
Tahmin qilish vaqti 1 trln / sekund
|
Shaxsiy ma'lumotlar: qiziqishlar, qarindoshlar
| |
20
|
tahminan 5 daqiqa
|
Ijtimoiy muhandislik
| |
1
|
tahminan 2 daqiqa
|
Amerika lug'ati
| |
80,000
|
< 1 sekund
|
4 ta belgi: kichik alfa
|
264
|
5x105
| |
8 ta belgi: kichik alfa
|
268
|
2x1011
| |
8 ta belgi: alfa
|
528
|
5x1013
| |
8 ta belgi: alfanumerik
|
628
|
2x1014
|
3.4 min.
|
8 ta belgilar alfasayısal +10
|
728
|
7x1014
|
12 min.
|
8 ta belgi: barcha klaviatura
|
958
|
7x1015
|
2 soat
|
12 ta belgi: alfanumerik
|
6212
|
3x1021
|
96 yil
|
12 ta belgi: alfanumerik + 10
|
7212
|
2x1022
|
500 yil
|
12 ta belgi: barcha klaviatura
|
9512
|
5x1023
| |
16 ta belgi: alfanumerik
|
6216
|
5x1028
| |
|
| |
Xavfsiz biznes operatsiyalari

|
Xavfsiz biznes operatsiyalari
|
bet | 7/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 4,58 Mb. | | #233820 |
Bog'liq ummatXavfsiz biznes operatsiyalari
29
⦿ Onlayn faoliyatni amalga oshirish uchun doimo xavfsiz brauzerdan foydalaning.
⦿ Vaqtinchalik fayllarni, cookie-fayllarni, tarixni, saqlangan parollarni va boshqalarni
tez-tez o'chirib turing.
https://
Kengaytirilgan xavfsizlikni ko'rsatuvchi belgi
RSA
Muhim ma'lumotlarni zaxiralash
⦿ Hech qanday xavfsizlik chorasi 100% ishonchli emas.
⦿ Hatto eng yaxshi qo'shimcha qurilmalar ham ishlamay qolmoqda.
⦿ Siz uchun qanday ma'lumot muhim?
⦿ Sizning zaxira nusxangiz:
Yaqin vaqtda?
Saytdan tashqarida va xavfsizmi? Jarayon hujjatlashtirilganmi?
Shifrlanganmi?
Sinovdan o'tganmi?
Kiber hodisalar to'g'risida xabar berish
Agar siz kiberxavfsizlik hodisasidan shubhalansangiz, darhol tashkilotingizning yordam xizmatiga yoki kerakli yordam xizmatiga xabar bering. O'zingiz bilgan ma'lumotlarni va aloqa ma'lumotlarini berishga tayyor bo'ling.
- Voqeani o'zingiz tekshirishga yoki tuzatishga urinmang.
- Tizimning boshqa foydalanuvchilariga xabar bering va darhol ishni to'xtatishni buyurtiring.
- Agar ko'rsatma berilmasa, mashinani o'chirmang.
- Agar ko'rsatma berilmagan bo'lsa, tizimni tarmoqdan o'chirmang.
Kiberxavfsizlik hodisalariga javob berish guruhi qo'shimcha ma'lumot
to'plash uchun imkon qadar tezroq siz bilan bog'lanadi.
Firibgarlik
⦿ Ichki firibgarliklar tufayli tashkilotlar har yili 5-6% daromadlarini yo'qotadilar = AQShda 652 milliard dollar (2006)
⦿ O'rtacha sxema 18 oy davom
etadi, narxi 159 ming dollar
⦿ 25% to’lovlar $1M dan ko’p
⦿ Kichik kompaniyalar yirik kompaniyalarga qaraganda o'rtacha ko’proq zarar ko'radi
Essentials of Corporate Fraud, T L Coenen, 2008, John Wiley & Sons
33
Internal Fraud Recovery
$0 Recovered
Recovery<=25% Substantial Recovery
Firibgarlikni aniqlash
Firibgarlikni topishning eng keng tarqalgan yullari. Maslahatlar:
- Xodimlar / hamkasblar 64%,
- Anonim 18%,
- Mijoz 11%,
- Sotuvchi 7%
34
40
35
30
25
20
15
10
5
0
Tip
By Accident
Internal Audit Internal Controls External Audit
Notified by Police
%
How Fraud is Discovered
E'tiboringiz uchun tashakkur!
|
| |
Kuchli parollar yaratish - Security Awareness Primer PowerPoint Presentation

|
Security Awareness Primer PowerPoint Presentation
|
bet | 6/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 4,58 Mb. | | #233820 |
Bog'liq ummatKuchli parollar yaratish
25
- Tanish hikmat yaxshi boshlanish bo'lishi mumkin:
“Ilmni Kim Vositayi Joh Etar, O'ziniyu Xalqni Gumroh Etar.”
Alisher Navoiy
- Standart bo'yicha qo'llanma sifatida foydalanib, har bir so'zning birinchi belgisini tanlang:
- Endi standart talab qiladigan murakkablikni qo'shing:
- 1KVJE0xge$ (10 belgi, 2 raqam, 1 harf va raqam emas belgi, kichik va kata harflar: (parol barcha 4 ta talabga to’g’ri keladi).
- Yoki yanada ijodiy bo'ling!
Parol bo'yicha ko'rsatmalar - Ma'muriy kirish uchun hech qachon administrator, root, administrator yoki standart hisob yoki paroldan foydalanmang.
- Yaxshi parol bu:
- Shaxsiy: Faqat bitta kishi foydalanadi.
- Yashirin: Bu aniq matnda saqlanmaydi,
shu jumladan Post-It® yozuvlarida! - Osonlik bilan eslab qoling: uni yozishning hojati yo'q.
- Sizning tashkilotingiz talab qiladigan murakkablikni o'z ichiga oladi.
- Biror kishi yoki dastur tomonidan taxminiy vaqt ichida, masalan, bir necha hafta ichida taxmin qilish oson emas.
- Muntazam ravishda o'zgarib turadi: tashkilot standartlariga rioya qiling.
- O’zingizniki bo’lmagan kompyuterdan o’z
akkauntingizga kirmang
26
Ijtimoiy muhandislik va zararli dasturlardan saqlaning - Agar ilova bilan elektron pochta xabarini kutmasangiz va yuboruvchiga ishonmasangiz, elektron pochta qo'shimchalarini ochmang.
- Agar ularning ishonchliligiga to'liq ishonchingiz komil bo'lmasa, elektron pochtadagi havolalarni bosmang.
- Faqatgina o'zingiz ishonadigan veb-sahifalardan foydalaning va / yoki yuklab oling.
27
Ahmoqona xakerlik fokuslaridan qoching
⦿ Yaxshi xavfsizlik devori yoki pop-up bloker o'rnatilganligiga ishonch hosil qiling.
⦿ Qalqib chiquvchi blokerlar har doim ham BARCHA ochilgan oynalarni to'sib qo'ymaydi, shuning uchun har doim yuqori burchakdagi "X" yordamida pop-up oynasini yoping.
⦿ Hech qachon "ha", "qabul qilish" yoki hatto "bekor qilish"
tugmachasini bosmang.
⦿ Yuqtirilgan USB flesh-disklari ko'pincha xakerlar tomonidan jamoat joylarida qarovsiz qoldiriladi.
28
|
| |
устройства
dan 
fleshkangiz chiqadi, 
Метод загрузки

tanlaymiz men unga ham English(US) ni tanladim va yana Continue keyingi
chiqgan oynadan xohlasangiz wifi bo'lsa wifi`ga
ulab olasiz yoki Internet
va
Continue
ni bosamiz
Keyin esa quyidagi rasmdagidek "Normal installation" ni
belgilaymiz
pastidan
esa
"Install
third-party
software......."
qilib
olib Continueni bosib keyingi
oynadan
"Something
else"ni
tanlaymiz
yana Continue`ni bosamiz qolganini pastida davom ettiramiz.
2.47-rasm. F12 tugmasini tanlash.
Bu yerda kompyuterimga
Mavzu: mediasavodxonlik va axborot madaniyati evalyutsiyasi hamda jamiyatdagi ahamiyati

Mavzu: mediasavodxonlik va axborot madaniyati evalyutsiyasi hamda jamiyatdagi ahamiyati
Download
473,51 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/12
Sana
15.02.2024
Hajmi
473,51 Kb.
#157110
Download
473,51 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu: mediasavodxonlik va axborot madaniyati evalyutsiyasi hamda jamiyatdagi ahamiyati
Download
473,51 Kb.
Matnni ko'rish
uchun» YUNESKO dasturining Rossiya qumitasi bilan hamkorlikda 2011 yil dekabr oyida

|
uchun» YUNESKO dasturining Rossiya qumitasi bilan hamkorlikda 2011 yil dekabr oyida Pdf ko'rish
|
bet | 12/12 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 473,51 Kb. | | #157110 |
Bog'liq 1-Seminaruchun» YUNESKO dasturining Rossiya qumitasi bilan hamkorlikda 2011 yil dekabr oyida
va 2012 yil iyun oyida ikkita mutaxassislar kengashi tashkil etildi. Mazkur kengashlar TATI
bilan xamkorlikda mediata’lim Fin jamiyatining ekspertlari bilan tayyorlangan «Media va
axborot savodxonligini shakllantirishning pedagogik jihatlari» darsligining konsepsiyasi va
loyixasi Rossiya, Belorusiya, Meksika va Norvegiya davlatlarining media va axborot
savodxonligi buyicha mutaxassislari tomonidan muxokama kilindi. Darslik MAS kunikmalarini
shakllantirishning pedagogik asosini yaratish va bu ko`nikmalarni baholash yullarini taklif qilish
uchun muljallangan.
|
| |
ENABLE
punktini tanlab, 
firewall

bo‘ladi. Belgilanmagan barcha xizmat va portlar
avtomat bloklanadi va ishga
tushishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Agar siz
Disable
punktini tanlasangiz
firewall
o‘chiriladi
va siz istalgan
xizmatlarni (slujba) va portlarni ishlatishingiz mumkin bo‘ladi.
Selinux
–
Security Enhanced linux
. Bu
ham xavfsizlikni oshiruvchi
sozlash hisoblanadi. Bunda tarmoq bilan ishlash jarayonida bloklash ishlari amalga
oshiriladi. Biz bu punktni
Disable
qilib, o‘chirib qo‘yamiz.
Chunki biz oddiy
shaxsiy kompyuter uchun operatsion tizim o‘rnatmoqdamiz. Agar serverlarga
o‘rnatilish kerak bo‘lsa, sozlash ishlarini boshqacha amalga oshiramiz.
Kdump
– operatsion tizim ishdan chiqganda
avtomat qayta tiklash uchun
ishlatiladi. Agar bu xizmatni yoqib qo‘ysangiz, xotiraning siz belgilagan qismini
olib, shu yerga tizimni nusxasini oladi va kerak bo‘lib
qolganda bu nusxa
ishlatiladi.
Kdump
uchun ishlatilgan xotira boshqa ishlar uchun ishlatilmaydi. Biz
bu xizmatni ishlatmaymiz, shuning uchun uni belgilamaymiz.
2.1-rasm. Linux tizimining ishlash prinsipi.
Linux server uchun mo’ljallangan distributivlar bugungi kunda bir necha
turlari mavjud.
Shulardan biri, Ubuntu distributivi bo’lib, bir qancha
imkoniyatlarini ko’rib chiqamiz. Ushbu distributivni o’rnatish
uchun virtual
mashinadan ham foydalanishimiz mumkin. Dastlab, Oracle VM Virtual Box
dasturini o’rnatib olamiz.
Oracle VM Virtual Box menedjerini o’rnatish
Dastur ustanovshigi tanlanadi va “Запустить” tugamasi bosiladi
2.2-rasm. O’rnatish faylini tanlash.
2.3-rasm. Next tugmasi tanlanash.
Ats-12-21 guruh talabasining

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR
VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
QARSHI FILIALI
KOMPYUTER INJINIRINGI FAKULTETI
___Ats-12-21____GURUH TALABASINING
LINUX SERVER BOSHQARUVI
FANIDAN
1-AMALIY ISH
Bajardi: Murodaliyev S
Qabul qildi: Achilova F
Linux sever boshqaruvini o’rnatish va distributivlari bilan tanishish
Hozirgi kunda Linux operatsion tizimini asosan server kompyuterlariga o’rnatishmoqda. Chunki bu tizim xavfsizlik jihatidan juda kuchli hisoblanadi. Bu tizimni juda ko’p distributivlari (Mandriva, Gentoo, Redhat, ... ) mavjud bo’lib, ularning versiyalari ham juda tez suratda yangilanib bormoqda.
Opеratsion tizim Intеrnеt tarmog'iga joylashtirishi natijasida tеz orada o'z foydalanuvchilari va muxlislariga ega bo'ldi va ko'pgina dasturchi(programmist)larni o'ziga jalb qilishi Linux opеratsion tizimining kеskin rivojlanishi uchun katta omil sifatida xizmat qildi.
Bugungi kunda dunyo miqyosidagi opеratsion tizimlar ichida o'ziga xos o'rniga egadir. Buning
asosiy sabablaridan biri shuki, Linux erkin tarqatiladigan dasturiy ta'minotlardan biridir, ya'ni har bir foydalanuvchi dastlabki tizim kodlarini Intеrnеt tarmog'i orqali yoki kompakt-diskdagi nusxasini sotib olish imkoniyatiga ega. Bu opеratsion tizimning 2 ta ishlash uchun mo'ljallangan intеrfеyslari bo'lib, ular GUI (Graphic User Interface) - grafikali intеrfeys hamda CLI(Command Line Interface)
- konsol, ya'ni buyruqlar qatoridan iboratdir.
Linuxning asosiy uy saytining (homepage) bog'i: http://www.linux.org. Ushbu saytda opеratsion tizim haqida asosiy ma'lumotlar hamda yangiliklar bilan tanishish mumkin. Linux operatsiyon tizimi asta-sekinlik bilan Oʻzbek foydalanuvchilarini ham topmoqda. Linux operatsion tizimini birinchi bo'lib oʻzbek tiliga tarjima qilishda Samarqand Davlat Universiteti sobiq talabasi Mashrab Quvvatovning hissasi katta. Uning internedagi sayti: http://www- user.uni-bremen.de/~kmashrab/freax.homelinux.net.
Hozirgi paytda Mandriva, Ubuntu hamda Booyo distributivlari oʻzbek tiliga tarjima qilingan.
Firewall – bu to‘siq degani. Hizmatlarni ishga tushirish yoki tushirmaslikni nazorat qilib turadi. Undan tashqari portlarni ham ko‘zdan
kechirib, ularni ham bloklab qo‘yadi.
Elektron simulyatsiya - Arena simulyatsiya muhiti haqida tushuncha bering Reja: Kirish. Asosiy qism

|
Arena simulyatsiya muhiti haqida tushuncha bering Reja: Kirish. Asosiy qism
|
bet | 4/5 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,86 Mb. | | #247068 |
Bog'liq Arena simulyatsiya muhiti haqida tushuncha bering
Bu elektronika sohasidagi mutaxassislar va kompyuter texnologiyalari bo'yicha talabalar tomonidan qo'llaniladigan dasturiy vositadir. Bu sxemani qurish qobiliyatini to'ldiradi, mexanizmni yaxshiroq tahlil qilishga va undagi nosozliklarni oddiy va samarali tarzda topishga yordam beradi.
Elektron simulyatsiyaning afzalliklari orasida quyidagilarni ta'kidlashimiz mumkin:
Agar sxema simulyatorning bir qismi sifatida ishlayotgan bo'lsa, uni nonboard prototipi jadvalida tuzish osonroq bo'ladi va siz sxema mukammal ishlashiga ishonch hosil qilasiz.
Simulyatordan foydalanib, elektr zanjirlarini yig'ishda yuzaga keladigan xatolar va muammolarni dasturlarga kiritilgan asboblar, masalan: multimetrlar, kuchlanish generatorlari yoki osiloskoplar yordamida yanada qulayroq va aniqroq aniqlash mumkin.
Ba'zi dasturlarda yig'ilayotgan sxemaning turli ko'rinishlari mavjud. Bularni xuddi non taxtasida sim o'rnatish yoki simli diagramma sifatida tekshirish mumkin.
Elektron simulyatsiyaning kamchiliklarini ham tasvirlashimiz mumkin va ular:
Agar elektron simulyatorlar yangilanmagan bo'lsa va bozorda chiplar yo'q bo'lsa, bu dizayner uchun muvaffaqiyatsizlikka olib keladi, chunki u o'zini yarim o'tkazgichni ishlab chiqarish vazifasiga bag'ishlashi kerak.
Simulyatsiya dasturini qanday manipulyatsiya qilish haqida hech qanday ma'lumot bo'lmasa, loyihalashda kechikish yuzaga keladi, chunki uni amalga oshirish uchun ushbu dasturning barcha komponentlari va variantlarini yaxlit tarzda o'rganish kerak. to'g'ri ishlash.
Tizim ta'rifi
Bu muammoning kontekstini o'rganish, loyihaning maqsadlarini aniqlash, o'lchovlar ro'yxatini va tizim xavfsizligini aniqlash, shuningdek, modellashtirishning aniq maqsadlarini batafsil bayon qilish va modellashtiriladigan tizimni belgilashdan iborat.
Modelni shakllantirish
Tadqiqotdan kutilgan natijalar aniq aniqlangandan so'ng, kerakli natijalarga erishiladigan model ko'rsatiladi va quriladi. Modelni shakllantirishda uning bir qismini tashkil etuvchi barcha o'zgaruvchilarni, ularning mantiqiy munosabatlarini va modelni to'liq tavsiflovchi oqim sxemalarini yaratish juda muhimdir.
Xulosa.
Xulosa qilib aytganda bunday maqsadlar uchun texnologik sohada simulyatsiyaga erishish uchun ma'lum bir maqsad yoki maqsadga ega bo'lgan, ya'ni hisoblash uskunalari sig'imini oshirishga imkon beradigan ushbu maqsadda foydalaniladigan tillarning turlarini ko'rib chiqish kerak. kam xarajat evaziga oshirildi, ammo simulyatsiya har doim ham tavsiya etilmaydi.
|
| |
Xavfsizlik bo'yicha murosalarni aniqlash

|
Xavfsizlik bo'yicha murosalarni aniqlash
|
bet | 4/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 4,58 Mb. | | #233820 |
Bog'liq ummat
⦿ Alomatlar:
- Antivirus dasturi muammoni aniqlaydi.
- Diskdagi bo'sh joy kutilmaganda yo'qoladi.
- Qalqib chiqadigan oynalar to'satdan paydo bo'lib, ba'zida xavfsizlik dasturlarini sotadi.
- U erda bo'lmasligi kerak bo'lgan fayllar yoki bitimlar paydo bo'ladi.
- Kompyuter sekinlashadi.
- Monitoringizda g'ayrioddiy xabarlar, tovushlar yoki animatsiyalar.
- O'g'irlangan noutbuk: har 53 soniyada 1 dona o'g'irlanadi; 97% hech qachon tiklanmagan.
- Sichqoncha ko'rsatkichi o'z-o'zidan harakat qiladi.
- Kompyuter o'z-o'zidan o'chadi yoki qayta yoqiladi.
- Ko'pincha tan olinmagan yoki e'tibordan chetda qolgan muammolar.
- Shpion dasturining alomatlari:
- Brauzeringizning bosh sahifasi / boshlang'ich sahifasidagi
o'zgarishlar.
- Qidiruv o'tkazishda g'alati saytga kirish.
- Tizimga asoslangan xavfsizlik devori avtomatik ravishda o'chiriladi.
- Tarmoqdagi juda ko'p faollik, ayniqsa faol emas.
- Haddan tashqari ochiladigan oynalar.
- Siz qo'shmagan yangi piktogrammalar, yoki dasturlar.
- Internetga kirishga urinish paytida tez-tez xavfsizlik devori noma'lum dasturlar to'g'risida ogohlantirishlar.
- Tizimning sekin ishlashi.
Ushbu tahdidlardan saqlanishning eng yaxshi usullari
Chuqurlikdagi mudofaa texnik, xodimlar va operatsion masalalarni hal qilish uchun ko'plab himoya qatlamlaridan foydalaniladi.
User Account Controls
- parollar bor skrinshotlarni o'chiring
- parollarni brauzerda saqlamang
- izohlarda yoki boshqa veb-saytlarda havolalarni ochmang
- 2 yoki 3 bosqichli tekshirishni yoqing
- veb-saytlar o'rniga dasturiy ta'minotdan foydalaning
- kredit kartangizni yubormang va hatto suratga olmang
- shaxsiy veb-sahifalarda maxfiylik sozlamalarini o'rnating, hech kim sizning telefon raqamingizni ko'rmaydigan va sizning do'stingizdan boshqa hech kim sizning shaxsiy ma'lumotlaringizni ko'ra olmaydigan qilib sozlang
- sizning ismingizni biladigan odamga ishonmang, hatto u texnik yordamchi yoki do'stingiz bo’lsa
- umumiy Wi-Fi-ga ulanganda VPN-dan foydalaning va uchinchi tomon
dasturlarini yuklab olmang.
- bitta parolni ishlatmang
- Internetda noma'lum shaxslar bilan suhbatlashmang
|
| |
Anti-virus va Anti-spyware Dasturlari

|
Anti-virus va Anti-spyware Dasturlari
|
bet | 5/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 4,58 Mb. | | #233820 |
Bog'liq ummat
21
- Antivirus dasturi zararli dasturlarning ayrim turlarini aniqlaydi va zarar etkazilishidan oldin uni yo'q qilishi mumkin.
- Virus va josuslarga qarshi dasturlarni o'rnating.
- Antivirus dasturlarini yangilab turing.
- Ko'pgina bepul va tijorat imkoniyatlari mavjud.
- Yordam uchun qo'llab-quvvatlash xizmati (Technology
Support Professional) bilan bog'laning.
Xost asosidagi Xavfsizlik devorlari (Firewall) - Xavfsizlik devori sizning kompyuteringiz / shaxsiy tarmog'ingiz va Internet o'rtasida to'siq bo'lib xizmat qiladi. Xakerlar Internetdan dasturlarni topish, ishlatish va o'rnatish uchun foydalanishi mumkin. Xavfsizlik devori kompyuteringizga ko'plab xakerlik ulanishlarini oldini oladi.
- Xavfsizlik devorlari kompyuteringizga kiradigan yoki chiqadigan tarmoq paketlarini filtrlaydi
22
⦿ Microsoft o'z dasturiy ta'minotidagi xavfsizlik muammolarini hal qilish uchun muntazam ravishda yamoqlar yoki yangilanishlarni chiqaradi. Agar ular qo'llanilmasa, bu sizning kompyuteringizni xakerlar oldida himoyasiz qoldiradi.
⦿ Windows-ga o'rnatilgan Windows Update xususiyati yangilanishlarni avtomatik ravishda yuklab olish va o'rnatish uchun ishlatiladi.
⦿ Administrator sifatida kirishdan saqlaning
⦿ Apple o'zining operatsion tizimi va dasturiy ta'minotini muntazam yangilab
turadi.
⦿ App Store ilovasi yordamida Apple yangilanishlarini qo'llang.
23
Parollarni eslab qolish oson, ammo taxmin qilish qiyin bo'lsin
- Tavsiyalar:
- Uzunligi kamida o'nta belgidan iborat bo'ling
- Quyidagi to'rt turdagi belgilarning kamida ikkitasidan belgilar bo'lishi kerak:
- Inglizcha katta harf (A-Z)
- Inglizcha kichik harf (a-z)
- Raqamlar (0-9)
- Harf yoki raqam bo'lmagan maxsus belgilar ($,!,%, ^,…)
- Foydalanuvchi nomi yoki foydalanuvchi ismining bir qismi bo'lmasligi kerak
- Tug'ilgan kunlar, bolalarning ismlari, manzillari va boshqalar kabi foydalanuvchi yoki foydalanuvchi oilasi haqida osonlikcha kiriladigan yoki taxmin qilinadigan shaxsiy ma'lumotlarni o'z ichiga olmaydi.
24
|
| |
Viruslar - Security Awareness Primer PowerPoint Presentation

|
Security Awareness Primer PowerPoint Presentation
|
bet | 2/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 4,58 Mb. | | #233820 |
Bog'liq ummatViruslar
⦿ Virus o'zini dastur, fayl yoki diskka biriktiradi.
⦿ Dastur bajarilgach, virus faollashadi va o'zini takrorlaydi.
⦿ Virus zararli yoki xavfli bo'lishi mumkin, ammo foydali yukini (ish) bir nuqtada (ko'pincha sistemaga tushganda) bajaradi.
- Viruslar kompyuterning ishdan chiqishiga va ma'lumotlarning yo'qolishiga olib kelishi mumkin.
⦿ Virusli hujumlarni tiklash yoki oldini olish
uchun:
- Ishonchsiz veb-saytlar / elektron pochta xabarlaridan saqlaning.
- Tizimni tiklash.
- Operatsion tizimni qayta o'rnating.
- Antivirus dasturidan foydalaning va saqlang.
7
Program A
Extra Code
Program B
infects
Qurtlar - O'zini takrorlaydigan va nusxalarini kompyuterdan kompyuterga tarmoq ulanishlari orqali yuboradigan mustaqil dastur.
- Kelgandan so'ng, qurtni takrorlash uchun faollashtirish mumkin.
To Joe
To Ann To Bob
Email List: Joe@gmail.com Ann@yahoo.com Bob@u.edu
- Mantiqiy bomba(Logic bomb): zararli dasturiy ta'minot mantig'i muayyan shartlar asosida amalga oshiriladi. Dastur ko'pincha boshqa qonuniy sabablarga ko'ra ishlatiladi.
Misollar:
- Texnik xizmat haqi to'lanmasa, ishlamay qoladigan dasturiy ta'minot.
- Xodim ishdan bo'shatilganda ma'lumotlar bazasini o'chirishga olib keladi.
- Troyan: o'zini zararsiz dastur sifatida ko’rsatadi, jimgina ma'lumotlarni yo'q qiladi yoki tizimingizga zarar etkazadi.
- O'yinni yuklab olish: Bu qiziqarli bo'lishi mumkin, lekin shaxsiy ma'lumotlaringizni o'zingiz bilmagan holda to'playdigan maxfiy kodni o'z ichiga olishi mumkin.
- Ijtimoiy muhandislik – odamlarning harakatlarni boshqarish. Ishonchli hiyla-nayrang yoki oddiy firibgarlikka o'xshab, bu odamlardan ma'lumot olish, firibgarlikni amalga oshirish yoki kompyuter tizimlariga kirish uchun yolg'ondan foydalanishda
qo'llaniladi.
|
| |
Jahon media maydonida raqobat muhiti va bunda

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(1), Jan., 2023
860
JAHON MEDIA MAYDONIDA RAQOBAT MUHITI VA BUNDA
ELEKTRON PLATFORMALAR TA’SIR DOIRASI
Xamdam Axmedov
Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti
ijtimoiy fanlar kafedrasi dotsenti
Zebo To‘lqinova
Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti talabasi.
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada jahon media maydonida raqamli platformalar o‘rtasidagi
o‘zaro raqobat, iqtisodiy ustuvorlik, axborotlarni talqin etish yuzasidan kelib
chiqadigan muammolar va ularni bartaraf etish to‘g‘risida yoritilgan.
Tayanch so‘zlar
: elektron platforma, raqobat dinamikasi, yurisdiksiya, kontent,
media, axborot maydoni, reklama, veb-saytlar, provayder, monopoliya, monetizatsiya,
dezinformatsiya, potensial qamrov, ijobiy ta’sir, salbiy ta’sir, jamoatchilik manfaati.
ABSTRACT
This article describes the competition between digital platforms in the world
media space, economic priority, problems arising from the interpretation of
information and their elimination.
Key words:
electronic platform, competitive dynamics, jurisdiction, content,
media, information space, advertising, websites, provider, monopoly, monetization,
disinformation, potential coverage, positive impact, negative impact, public interest.
АННОТАЦИЯ
В данной статье описывается конкуренция цифровых платформ в
мировом
медиапространстве,
экономический
приоритет,
проблемы,
возникающие при интерпретации информации и их устранение.
Ключевые слова
: электронная площадка, конкурентная динамика,
юрисдикция, контент, СМИ, информационное пространство, реклама, сайты,
провайдер,
монополия,
монетизация,
дезинформация,
потенциальное
освещение, положительное влияние, отрицательное влияние, общественный
интерес.
KIRISH
XXI asr taraqqiyoti qisqa vaqt ichida bir asrlik g‘oyalarni takomillashtirib,
ularni amalda keng jabhalarda targib qildi. Shu o‘rinda onlayn munosabatlar, internet
tushunchalari ham odamlar o‘rtasida qiyinchiliksiz qo‘llaniladigan davrga keldik.
|
-oy fazalari; yangi oy, yarim oy, to’lin oy

|
-oy fazalari; yangi oy, yarim oy, to’lin oy
|
bet | 2/5 | Sana | 03.04.2021 | Hajmi | 258,5 Kb. | | #14028 |
-oy fazalari; yangi oy, yarim oy, to’lin oy
Dars uslubi: savol –javob, guruhlarda ishlash,bahs munozara.
Dars jihozlari: darslik, ko’rgazmali vositalar, kompyuter, texnik vositalar.
Darsning tarkibiy qismlari:
Tashkiliy qism (3min)
O’tgan mavzu yuzasidan takrorlash (10 min)
Yangi mavzu (16 min)
Mystahkamlash (10min)
Yakuniy qism: (4 min)
Uyga vazifa berish (2min)
Darsning borishi:
I.Tashkiliy qism:
Davomatni aniqlash, darsga tayyorgarlikni aniqlash
Sinfni guruhlarga ajratish. Guruh nomlari 1-guruh “Oy”, 2-guruh “Quyosh”, 3-guruh “Yer”
II.O’tilgan mavzu yuzasidan takrorlash
uchun savollar.
Koinot deganda nimani tushunasiz?
Koinot fizikasining rivojlanishiga hissa qo’shgan olimlarning nomlarini ayting?
Yulduzlar asosan nimalardan tashkil topgan?
Yerdagi asosiy energiya manbai nima?
Quyosh qanday rangli yulduzlar qatoriga kiradi?
Yerdagi butun tirik tabiat mavjudligining sababini ko’rsating.
III Yangi mavzu bayoni
|
| |
Dars rejasi - Xorazm viloyati Qo`shko`pir tumanidagi 46- umumta’lim maktabining fizika fani o`qituvchisi Boltayeva...

|
Xorazm viloyati Qo`shko`pir tumanidagi 46- umumta’lim maktabining fizika fani o`qituvchisi Boltayeva Go`zaloyning dir soatlik
|
bet | 3/5 | Sana | 03.04.2021 | Hajmi | 258,5 Kb. | | #14028 |
Dars rejasi:
Oy- Yerning tabiiy yo’ldoshi.
Oyning davrlari.
Yangi oy tug’ilishi, to’lin oy, yarim oy.
Oyning tabiati
Oyga borish mumkinmi?
Quyosh atroflda sayyoralar aylanib yurganidek, sayyoralarning ham atrofida ma’lum orbita bo’ylab osmon jismlari aylanib yuradi.
Sayyora atrofida doimiy aylanib yuruvchi osmon jismi uning tabiiy yoldoshi deb ataladi.Yerning tabiiy yo‘Idoshi Oydir.
Oy Yer atrofida ma’lum orbita bo'ylab harakat qiladi.Oy orbitasi bo'ylab harakatlanayotib, Yerga eng yaqin kelganda 363400 km, eng uzoqlashganda esa 405400 km masofada bo'ladi.
Oyning Yerdan o'rtacha uzoqligi 384400 km deb olingan.Uning diametri 3500 km, ya'ni Yer diametridan deyarli to'rt marta kichik.
Oy harakati osmon gumbazida g'arbdan sharqqa tomon yo'nalgan bo'lib, u Yer sharini 27 sutka-yu 8 soatda bir marta aylanib chiqadi. Oyning bunday aylanish davri yulduzlarga nisbatan olingan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Xorazm viloyati Qo`shko`pir tumanidagi 46- umumta’lim maktabining fizika fani o`qituvchisi Boltayeva Go`zaloyning dir soatlik
|