I. KIRISH 


1.1 Sifat nazorati turlari va uning sinflanishi

I. KIRISH
1.1 Sifat nazorati turlari va uning sinflanishi
Texnik nazorat bo'limi (OTK) mahsulotning belgilangan talablarga muvofiqligini mustaqil ravishda tekshiradigan va iste'molchiga muvofiqligini kafolatlaydigan ishlab chiqarish tashkilotining (korxonaning) mustaqil bo'limi.
Texnik nazorat - bu mahsulotning belgilangan texnik talablarga muvofiqligini tekshirish.
Texnik nazorat ob'ektlari quyidagilar:
mahsulotlar;
ishlab chiqish, foydalanish, tashish, saqlash, texnik xizmat ko'rsatish va ta'mirlash jarayonlari;
texnik hujjatlar.
Xom ashyo, materiallar, yarim tayyor mahsulotlar, qismlar, yig'ish birliklari, mahsulotlar, asbob-uskunalar va texnologik uskunalar, transport vositalari va texnologik jarayonlar kiradi.
Texnik nazorat bu - muhandislik sohasida, ishlab chiqarishning barcha bosqichlarida bajariladigan nazorat operatsiyalarining yig'indisi: materiallar, yarim tayyor mahsulotlar, asbob-uskunalar va butlovchi qismlar sifatini nazorat qilishdan tortib, tayyor mahsulotni chiqarishgacha.
Masalan, kiruvchi materiallar, ishlab chiqarishning turli bosqichlarida yarim tayyor mahsulotlar, tayyor mahsulotlar (qismlar, kichik yig'ish moslamalari, bloklar, buyumlar), ishlab chiqarish vositalari (uskunalar, asboblar, moslamalar, moslamalar va boshqalar), texnologik jarayonlar va ishlov berish rejimlari, umumiy ishlab chiqarish madaniyati.
Texnik nazorat ishlab ishlab chiqarishni tayyorlash jarayonida standartlar, qo'llanma materiallari va boshqa normativ-texnik hujjatlarning to'g'ri ishlatilishi ustidan texnik nazorat xizmati tomonidan amalga oshiriladi. Bundan tashqari, texnik hujjatlarning sifati to'g'ridan-to'g'ri ijrochilar va barcha darajadagi menejerlar tomonidan bosh dizayner, bosh texnolog, bosh metallurg va korxonaning boshqa xizmatlarining bo'limlarida nazorat qilinadi. Ammo tayyor mahsulotlar va ularni ishlab chiqaradigan yarim tayyor mahsulotlar sifatini nazorat qilish texnik nazorat bo'limi (OTK) tomonidan amalga oshiriladi, garchi sifat uchun javobgarlik ishlab chiqarish bo'linmalari (zvenolar va bo'limlar) rahbarlari va rahbarlaridan olinmaydi.
Korxonada texnik nazoratning asosiy maqsadi - standartlar va texnik shartlarning buzilishiga olib keladigan nosozliklar va og'ishlarning oldini olish uchun mahsulot sifati, jihozlarning holati va jarayon to'g'risida to'liq va ishonchli ma'lumotlarni o'z vaqtida olish.
Texnik nazorat ishlab chiqarish jarayonining zarur intensivligini ta'minlash va uning barqarorligini, ya'ni belgilangan texnologik rejimlar, normalar va sharoitlarda har bir operatsiyani barqaror takrorlash qobiliyatini ta'minlash uchun mo'ljallangan.
Texnik nazorat mahsulot sifatini boshqarish jarayonining ajralmas qismi bo'lib, uning hayot tsiklining barcha bosqichlarida amalga oshiriladi: mahsulotni ishlab chiqarish, ishlab chiqarish, ishlatish yoki iste'mol qilish.
Birlamchi Ishlab chiqarish bosqichida sifat nazorati maqsadi ishlab chiqilayotgan mahsulotning sifatini texnik shartlar, amaldagi me'yoriy-texnik hujjatlar va mavjud texnik darajadagi talablarga javob berishdan iborat.
Birlamchi ishlab chiqarish jarayonida sifatni nazorat qilishning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
birlamchi Ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar sifatini baholash;
Zamonaviy ilmiy va texnologik yutuqlardan to'g'ri foydalanish va qabul qilingan texnik echimlardagi texnik talablarning bajarilishini tekshirish;
ishlab chiqish jarayoniga va ishlab chiqilayotgan hujjatlarga taqdim etilgan turli standartlar va boshqa me'yoriy hujjatlar talablariga muvofiqligini tekshirish;
sifat menejmenti tizimida tegishli qarorlarni qabul qilish uchun nazorat qilish ob'ektlarining berilgan sifatdan chetga chiqishlari to'g'risida to'liq va ishonchli ma'lumot olish.
Mahsulotlarni birlamchi ishlab chiqarishda sifat nazorati ob'ektlari:
loyiha hujjatlari;
Texnologik hujjatlar;
mahsulotning tajriba namunasi, maket, model;
mahsulotning tajriba namunasini ishlab chiqarishda ishlatiladigan texnologik jarayon va jihozlar;
ishlab chiqarishni metrologik ta'minlash.
Ishlab chiqarish jarayonida sifatni nazorat qilishning asosiy vazifalari korxonaning dizayn, texnologik va normativ hujjatlar talablariga javob beradigan mahsulotlarni chiqarilishini ta'minlash, ishlab chiqarishdagi nuqsonlarni oldini olish, tayyor mahsulotlarning sifati va jarayonning holati to'g'risida ma'lumot olishdir.
Ishlab chiqarish jarayonida nazorat qilish ob'ektlari:
materiallar, yarim tayyor mahsulotlar va butlovchi qismlar;
xom-ashyo, mahsulotning tarkibiy qismlari (qismlar, yig'ish moslamalari va to'plamlari), tayyor mahsulotlar;
Texnologik jarayonlar;
Texnologik uskunalar (shu jumladan sinov) va jihozlar;
loyihalash va texnologik hujjatlar; nazorat vositalari.
Ekspulatatsiya bosqichida mahsulotlar sifatini baholash quyidagi maqsadlarda amalga oshiriladi:
mahsulotlarni ishlatish, texnik xizmat ko'rsatish, tashish, saqlash va ta'mirlash rejimlarini optimallashtirish;
mahsulotning tizimlari, tarkibiy qismlari, birikmalari va boshqa qismlarini almashtirish, sozlash va sozlash zarurligini belgilash;
mahsulotlarni yaxshilash yoki ularni ishlab chiqarish va ishlab chiqarishdan olib tashlash bo'yicha tavsiyalar ishlab chiqish.
Sifatni nazorat qilishning vazifalari:
saqlash, tashish va foydalanish paytida mahsulot sifati ko'rsatkichlarining texnik hujjatlar talablariga muvofiqligini tekshirish;
mahsulot sifati ko'rsatkichlarining ularni ta'mirlash va texnik xizmat ko'rsatishdan keyin texnik hujjatlar talablariga muvofiqligini tekshirish;
mahsulotlarning to'g'ri ishlashini tekshirish. Nazorat ob'ektlari quyidagilar:
ishlatilayotgan mahsulotlar;
mahsulotni ishlatish, texnik xizmat ko'rsatish, tashish, saqlash va ta'mirlash shartlari va usullari.
Nazoratning quyidagi turlari ajratiladi, bunda shaxs sub'ekt vazifasini bajaradi: operator nazorati, o'zini o'zi boshqarish, kasbiy, ishchi, dispetcherlik, audit va boshqalar. Odamlar guruhlari sub'ektlar sifatida faoliyat ko'rsatadigan boshqarish misollari: oilaviy nazorat, guruh nazorati, sinf nazorati, ijtimoiy nazorat va boshqalar. Nazorat turlari, bu erda shaxs ishtirok etadigan tashkilotlar davlat, jamoat, texnik nazorat bo'limi nazorati, bojxona nazorati va boshqalarni o'z ichiga oladi.
|