nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Taza temanı bekkemlew - 20 minut - «Termodinamikanıń 2-nızamı» temasın jańa pedagogikalıq texnologiyalar negizinde oqıtıw

|
«Termodinamikanıń 2-nızamı» temasın jańa pedagogikalıq texnologiyalar negizinde oqıtıw
|
bet | 17/21 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,67 Mb. | | #116440 |
Bog'liq Ametova толык таяр Мaftuna A4. Taza temanı bekkemlew - 20 minut
-mısal Eger gaz 000 Dj jıllılıq alıp, ishki energiyasın 0 Dj ge artırsa, gazdıń atqarǵan jumısın anıqlań.
Berilgeni
Tabıw kerek -
Sheshiliwi Bul mısaldı sheshiw ushın biz Termodinamikanıń 1-nızamınan paydalanamız
-mısal 0,0 kg geliy gazın izobaralıq halda K ge ısıtqanda qanday jumıs islenedi Geliydiń molyar massası M=90- kg/mol.
Berilgeni
Tabıw kerek
Sheshiliwi Mısaldı sheshiwde termodinkamikalıq jumıs formulası menen ideal gaz halınıń formulalarınan paydalanamız
- termodinamikalıq jumıs formulası
- ideal gaz halınıń teńlemesi (Mendeleev-Klapeyron teńlemesi)
Demek teńlemelerden kórip turǵanımızday
-mısal Birinshi ret cilindirdegi gazge sırttan 00 Dj berildi hám ol 0 Dj jumıs atqardı. Ekinshi ret porshen gazdı adiabatalıq qısıp 0 Dj jumıs atqardı. Usı eki halda gaz ishki energiyasınıń ózgerisleri qatnası nege teń boladı
Berilgeni
Tabıw kerek
Sheshiliwi Mısaldı sheshiwde Termodinamikanıń I-nızamınan hám onıń izoprocesslerge qollanıw formulalarınan paydalanamız
Adibatalıq process ushın Termodinamikanıń I-nızamı tómendegishe jazıladı
Demek
-mısal Erkin jıljıy alatuǵın porshenli tik turǵan cilindrlik ıdıstaǵı bir atomlı gazge 00 Dj jıllılıq muǵdarı berilse, qansha jumıs atqarıladı
Berilgeni
Tabıw kerek
Sheshiliwi Bul mısaldı sheshiwde Termodinamikanıń I-nızamınan paydalanamız
Endi ishki energiya hám jumıs formulaların jazıp, olardı ápiwayılastıramız
Demek
boladı. Onda Termodinamikanıń I-nızamı tómendegi kóriniste boladı
|
| |
-modda. Voyaga yetmaganlarga - Ijtimoiy madaniy faoliyat sohasida reklama va uning jamiyatdagi o’rni

|
Ijtimoiy madaniy faoliyat sohasida reklama va uning jamiyatdagi o’rni
|
bet | 4/50 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #253437 |
Bog'liq IMFda reklama ma\'ruzasi (1)7-modda. Voyaga yetmaganlarga
mo‘ljallangan reklamaga oid cheklashlar
Quyidagi reklama taqiqlanadi:
faqat voyaga yetganlarga mo‘ljallangan yoki voyaga yetmaganlarning olishi yoxud iste’mol qilishi taqiqlangan mahsulotni voyaga yetmaganlar iste’mol qilayotgan yoki undan foydalanayotgan tasvir tushirilgan reklama;
voyaga yetmaganlarni mahsulot olishga yoki reklama qilinayotgan mahsulotni olishni iltimos qilib uchinchi shaxslarga murojaat etishga da’vat qiluvchi reklama;
haqiqiy yoki o‘yinchoq quroldan foydalanilgan reklama.
8-modda. Reklama beruvchining huquq va majburiyatlari
Reklama beruvchi quyidagi huquqlarga ega:
reklama xususida shartnoma tuzish to‘g‘risida oshkora taklif (ommaviy oferta) kiritish;
reklama tayyorlovchi va tarqatuvchi shartnomani asossiz ravishda bekor qilgan hollarda, yetkazilgan zararning o‘rnini va ma’naviy zararni qoplash to‘g‘risida da’vo bilan sudga murojaat qilish.
Reklama beruvchi:
reklama tayyorlovchi va (yoki) tarqatuvchining talabiga binoan reklama axborotining ishonchliligini tasdiqlovchi hujjatlarni taqdim etishi;
agar reklama beruvchining faoliyati litsenziyalanishi zarur bo‘lsa, mahsulotni yoki reklama beruvchining o‘zini reklama qilayotganda tegishli litsenziyani taqdim etishi shart.
Reklama beruvchi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ega bo‘lishi va o‘zga majburiyatlarni bajarishi mumkin.
9-modda. Reklama tayyorlovchi va
tarqatuvchining huquq hamda majburiyatlari
Reklama tayyorlovchi va tarqatuvchi quyidagi huquqlarga ega:
ommaviy oferta yo‘llangan shaxsdan belgilangan tartibda aksept olganidan so‘ng reklama beruvchi shartnoma tuzishdan bosh tortgan hollarda, bu shaxsni shartnoma tuzishga majburlash to‘g‘risidagi hamda reklama beruvchining shartnoma tuzishni asossiz ravishda rad etganligi tufayli yetkazilgan zararning o‘rnini qoplash to‘g‘risidagi talab bilan sudga murojaat qilish;
qonun hujjatlarida belgilangan hollarda reklama beruvchidan tegishli litsenziyani talab qilish.
Reklama tayyorlovchi va tarqatuvchi:
ushbu Qonunda belgilangan reklama faoliyati va homiylik qoidalarini bajarishi;
axborot yoki boshqa materiallarni bergan shaxs to‘g‘risidagi ma’lumotlarni uning roziligisiz oshkor qilmasligi;
reklama beruvchi qonun hujjatlarining buzilishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan axborot bergan taqdirda reklama beruvchini bu haqda vaqtida xabardor etishi shart.
Reklama tayyorlovchi va tarqatuvchi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ega bo‘lishi va o‘zga majburiyatlarni bajarishi mumkin.
|
| |
-modda. Televidenie va radiodagi reklama

17-modda. Televidenie va radiodagi reklama
Teleradiotashkilotlar uchun reklamaga ajratilgan ko‘rsatuv (eshittirish) vaqti ko‘rsatuvning (eshittirishning) har bir soatiga 10 foizdan oshib ketmasligi kerak. Bu talab ko‘rsatuvning (eshittirishning) ixtisoslashtirilgan reklamaviy kanallariga tatbiq etilmaydi.
45 minutdan ortiq davom etadigan konsert-tomosha va sport dasturlari, kino- va telefilmlar reklama uchun to‘liq 45 minutlik vaqt oralig‘ida ko‘pi bilan bir marta uzib qo‘yilishi mumkin. Reklama bu ko‘rsatuvlarning (eshittirishlarning) boshlanishi oldidan va (yoki) ular tugaganidan so‘ng joylashtirilishi ham mumkin. 10 minutdan kam davom etadigan teleko‘rsatuvlarga (radioeshittirishlarga) umuman, 10 minutdan ortiq davom etadigan teleko‘rsatuvlarga (radioeshittirishlarga) esa bu teleko‘rsatuvlarning (radioeshittirishlarning) mualliflik huquqi egasi bilan kelishmasdan turib reklama joylashtirilishi mumkin emas.
Davlat anjumanlari va marosimlari olib ko‘rsatilayotgan (eshittirilayotgan) paytda uni uzib turib reklamani ko‘rsatish (eshittirish) taqiqlanadi.
Bolalar davrasiga (o‘n to‘rt yoshgacha bo‘lganlarga) mo‘ljallangan ko‘rsatuvlarda (eshittirishlarda) reklama taqiqlanadi. Bu taqiq ijtimoiy reklamali axborotga tatbiq etilmaydi.
Dasturlarning reklama qismlari tovushini teleradiodasturning tovushiga nisbatan balandroq qilish taqiqlanadi. (O‘zR 30.08.2002 y. Qonuni tahriridagi qism)
Teleko‘rsatuvlar namoyish etilayotganda reklama maqsadlarida harakatlanuvchi satrlardan foydalanish taqiqlanadi, reklama berilayotgan paytdagi harakatlanuvchi satrlar bundan mustasno. (O‘zR 30.08.2002 y. Qonuni tahriridagi qism)
O‘zR 30.08.2002 y. Qonuniga muvofiq beshinchi va oltinchi qismlari tegishincha yettinchi va sakkizinchi qismlar deb hisoblansin
Teleko‘rsatuvlarning boshlovchilari, diktorlari va boshqa qatnashchilari reklama uchun ajratilgan vaqtdan tashqari paytda mahsulotni bilaturib namoyish qilish yoki uning iste’mol xususiyatlarini bevosita yoki bilvosita tavsiflash huquqiga ega emas.
Televidenie va radio xodimlariga axborot niqobi ostida reklama bilan shug‘ullanish, ya’ni mahsulot ishlab chiqaruvchining rekvizitlarini, joylashgan manzilini, telefon raqamini, mahsulotning tijorat belgilarini ko‘rsatish taqiqlanadi.
|
- baylanıstıń áhmiyetliligi - Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ

|
Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ
|
bet | 33/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYA- baylanıstıń áhmiyetliligi. A`hmiyetli baylanıs – bul nárseniń bar bolıwın, onıń háreketi hám rawajlanıwın belgilewshi baylanıs. Aytayıq, elementlerdiń periodlıq nızamı atom awırlıġı, atom ózeginiń zaryadı hám elementleriniń ximiyalıq qásiyetleri ortasındaġı áhmiyetli baylanıstı sáwlelendiredi;
- baylanıstıń zárúriyligi. Zárúriy baylanıs – bul belgili bir shárayatta zárúriy tárizde kórinis tabıwshı baylanıs. Máselen, fizikada belgili bolġan ótkizgish qarsılıġınıń ótkizgish quramı, onıń uzınlıġı hám kese kesiminiń júzine (betine) baylanıslılıġı nızamı ótkizgishte elektr togı ótken hár bir halda zárúriy tárizde kórinis tabadı, óytkeni ol ótkizgish qaysı zattan jasalġan bolsa, sol zattıń tábiyatı, oġan tán bolġan ob`ektiv ózgeshelikler menen belgilenedi;
- baylanıstıń turaqlılıġı. Turaqlı baylanıs – bul isenimli tárizde saqlanatuġın baylanıs. Ol materiya háreketiniń tiyisli forması (materiya rawajlanıwınıń belgili bir basqıshı) yaki ol orın alġan dáwir dawamında, qashanġa shekem bul nárseler hám qubılıslar orın alsa, ámelde orın aladı;
- baylanıstıń ulıwmalıġı. baylanıstıń ulıwmalıġı sonda kórinis tabadı, oġan ob`ektiv dún`yanıń basım kópshiligi yaki hátteki barlıq nárseleri, qubılısları hám processleri boysınadı.
Rawajlanıwdıń ulıwmalıq nızamları. Qubılıslardı sıpatlawdan olardıń mánisini ańlap jetiwge ótiw qubılıslarda ulıwmalıq aspektlerdi tabıwdı talap etedi. Bunda wazıypa túrli qubılıslar ortasında ulıwmalıq aspektlerdi tabıwdan ġana ibarat emes. Qubılıslardı birlestiriwshi hám olardıń birligin belgilewshi tiykardı túsinip jetiw zárúr. Bul tiykar – qubılıslardı «biriktiriwshi» hám olardı bir-birine joldas bolıw, uyġınlasıw hám muwapıqlasıwġa májbúr qılıwshı ámelde bar bolġan turaqlı baylanıstı sáwlelendiriwshi nızam bolıp tabıladı.
Nızamlardı biliwge qubılıslardı ilimiy úyreniw nátiyjesinde erisiledi. A`dette, bul alımlardan oydıń kúshli uzaq miynet etiwin talap etiwshi júdá awır is bolıp tabıladı. Reallıqtıń birer-bir nızamın anıqlaw ushın alım úyrenilip atırġan qubılıslar haqqındaġı dáslepki maġlıwmatlardıń kóp sanlı toplamlarına tayanıwına tuwra keledi. Bul maġlıwmatlar sonday tártipke salınıwı hám ulıwmalastırılıwı lazım, qubılıslardıń usı tarawı tiykarġı elementler hám múnásibetlerdi parıqlaw imkaniyatın beretuġın sistema sıpatında kórinis tabatugın bolsın. Sonnan soń elementlerdiń reń-báreń múnásibetleri arasında sistemanıń hám sistemanıń ayırım elementleriniń hár qanday ózgerislerinde saqlanıp qalıwshı ulıwmalıq, ózgermes, invariant baylanıslardı anıqlaw talap etiledi.
|
| |
Masala tuzilishi bilan tanishish

36
O'rgatishning bu bosqichida birinchi mashg'ulotda bolalar qo'shishga, keyinroq
esa qo'shish hamda ayirishga oid masalalarni yechadilar, qo'shish va ayirishga oid
masalalar ketma-ket tuziladi. Javobni sonlar o'rtasidagi bog'lanishdan va
munosabatlarni tushunchaga asoslanib topadilar.
Rasmga qarab bolalar mustaqil masala tuzishga o'rgatiladi. Rasmga qarab
masala tuzing
Sahnalashtirilgan masalalar

37
berilgan sonlar ko'rgazmali asosda ko'rinib turishi muhimdir.
Birinchi sinf bolalari ko'pincha masalani yechishni bilmaydilar,
chunki ular u
yoki bu harakatni ifodalovchi (sarf qildi, bo'lishib oldi, sovg'a qildi va hokazo)
so'zlarning ma'nosini tushunmaydilar. Shuning uchun maktabda, tayyorlov
guruhida u yoki bu harakatni ifoda etuvchi so'zlarning
mazmunini ochib berishga
alohida e'tibor berish kerak.
Shu maqsadda masala asosiga qanday amaliy harakatlarni kiritish zarurligini
hisobga olish kerak.Bunda qarama-qarshi harakatni: keldik-ketdi,
yaqin kelishdi-
uzoqlashdilar, oldi, berdi, ko'tarishdi-tushirishdi, olib kelishdi-olib ketishdi, uchib
kelishdi-uchib ketishdi nazarda tutuvchi yig'indi va qoldiqni topishga oid
masalalarni taqqoslash maqsadga muvofiqdir.
Ko'rgazmali masalalar. Dastlab bolalarga mavzu mazmuni to'g'risida gapiriladi
hamda berilgan sonlar tasvirlangan rasmlar ko'rsatiladi. Rasm bo'yicha birinchi
masalani tarbiyachining o'zi tuzadi. U bolalarni rasmlarni ko'rib
chiqishga,
berilgan sonlarni hamda miqdoriy munosabatlarning o'zgarishiga olib kelgan
hayotiy harakatlarni ajratib olishga o'rgatadi. Masalan, rasmda 5 ta shar ushlagan
bola tasvirlangan, u 1 ta sharini qizchaga bermoqda. Rasmni ko'rsatayotib, tarbiyachi:
«Bu yerda nima tasvirlangan? Bola nima ushlab turibdi? Unda nechta shar bor? U
nima qilmoqda? Biz nimani bilamiz? Masalaning shartini tuzing.
Nima haqda
so'rash mumkin?»— deb so'raydi.
Dastlab, tarbiyachi bolalarga yo'llanma savollar berib yordamlashadi, keyin esa
faqat masalaning rejasini beradi: «Nima chizilgan? Nechta? Nima o'zgardi?
Ko'payadimi yoki kamaya-dimi?» Keyinchalik bolalar o'zlari mustaqil ravishda
rasmlarni kuzatib, masala tuzadilar.
Masala tuzishda umumiy fon (o'rmon, daryo) kabi vaza, savatcha, archa,
olmalar tasvirlangan rasmlardan ham foydalanish mumkin.
Rasmlarda qirqib
olingan joylar bo'lib, bu yerlarga narsalarning yassi tasvirlari: olma, shar, nok,
bodring, qayiq, uy, daraxt va hokazolar qo'yiladi. Tarbiyachi bu teshikchalarga
narsalarning berilgan sonlarini aniq ko'rinib turadigan qilib joylashtiradi.
38
Shunday qilib, bu holda masalaning mavzusi va berilgan sonlari oldindan
belgilangan, uning mazmunini esa bolalar o'zlari o'zgartira oladilar.
Tarbiyachi berilgan sonlarni o'zgartirib, bolalarni
ayni bir mavzuda har xil
mazmundagi yig'indi va qoldiqni topishga oid masalalarni o'ylab topishga, hikoya
qilishga o'rgatishda foydalaniladigan xohlagan mazmundagi
rasm asosida masala
tuzishga undaydi.
REZYUME 
Tayanch so'zlar

REZYUME Tayanch so'zlar: o'quv dasturi, matematik ta`lim mazmuni, matematik
ta`lim jarayoni, masala tushunchasi, soda va murakkab masala , maktabga
tayyorlov, innovasion o'qitish texnologiyalari.
Tadqiqot obyekti: maktabgacha ta`lim muassasalarining maktabga
tayyorlov guruhida elementar matematik tasavvurlarni shakllantirish jarayoni
Tadqiqot maqsadi: Tayyorlov guruh bolalarini arifmetik masalalar
yechishga o’rgatish muammolarini o'rganish va uni hal etishga doir uslubiy
tavsiyalar ishlab chiqish.
Tadqiqot metodlari:muammoga oid psixologik, pedagogik va metodik
adabiyotlar, me`yoriy ҳujjatlar, shuningdek, matematika fani o'qituvchilarining
ilhor ish tajribalarini o'rganish; suhbat; so'rovlar; kuzatish; pedagogik tajriba.
Bitiruv malakaviy ishining ilmiy yangiligi: sifatida maktabgacha ta`limda
tayyorlov guruh bolalarini arifmetik masalalar yechishga o’rgatish usullari nazariy
va jihatdan asoslab berildi.
Bitiruv malakaviy ishining amaliy sohadagi ahamiyati shundan iboratki,
ishlab chiqilgan tavsiyalar matematika mashg'ulotlarida bolalarga bilim berishda
ularning mustaqil fikrlash qobiliyatini shakllantirishdа tarbiyachiga yordam berishi
mumkin
Qo'llanish sohasi: boshlang'ich ta`lim hamda maktabgacha ta’lim
muassasalari, pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimi.
BITIRUV MALAKAVIY ISHNING ASOSIY MAZMUNI Bitiruv malakaviy ishning kirish qismida mavzuning dolzarbligi,
muammoning o'rganilganlik darajasi asoslangan, tadqiqot ob`ekti va predmetiga
mos keluvchi maqsad va vazifalar belgilangan, tadqiqotning farazi, metodologik
63
asosi, metodlari, ilmiy yangiligi, nazariy va amaliy ahamiyati o'z aksini topgan.
I bob ―Tayyorlov guruh bolalarini arifmetik masalalar yechishga
Og'zaki masalalar - Bolalarni masalalar yechishga o'rgatish

40
shuningdek, harakatlar o'rtasidagi bog'liqlikni anglab olishlari uchun qo'shish va
ayirishga oid masalalarni muntazam ravishda taqqoslash zarur. Bu ularning farqini
yaxshiroq tushunish va tegishli harakatlarni farq qiladigan, keyinroq esa biri
ikkinchisiga o'xshash masalalarni taqqoslash uchun kerak bo'ladi. Masalan, bolalar
bir konvertdagi kvadratlar sonini aniqlaydilar, so'ngra konvertlardan 1 ta kvadrat
oladilar, ayrim hollarda esa konvertga 1 ta kvadrat qo'shadilar, shunday qilib ular
qo'shish va ayirishga oid masala tuzadilar. Masalalar nimasi bilan bir-biriga
o'xshash va bir-biridan nimasi bilan farq qilishini aniqlaydilar. Tarbiyachi savollar
beradi: «Birinchi va ikkinchi masalalarda nimalar to'g'risida gapirilyapti? Nima
ma'lum? Nimani bilish kerak? Birinchi masalani yechish uchun nima qilish kerak?
Ikkinchi masalanichi? Nima uchun? Qaysi masalada natija (yig'indi) ko'proq
chiqadi? Qaysi birida kamayadi? Nima uchun?» «Birinchi masalada biz 1 ta
kvadrat qo'shdik, kvadratlar ko'paydi — biz qo'shdik, ikkinchi masalada biz 1 ta
kvadratni oldik, konvertdagi kvadratlar kamaydi»,— deb javoblarni
umumlashtiradi.
Keyinchalik bolalar mustaqil ravishda bir sonni ikkinchi songa qo'shish yoki bir
sondan ikkinchi sonni ayirishga oid masalalarni tuza oladilar.
Bolalar e'tibori masala savolining u yoki bu amaliy harakat bilan aloqasini
aniqlashga qaratiladi. Qoldiqni topishga oid masalalar hamma vaqt bir xil savolga
(Qancha qoldi?) ega bo'lishi bilan farq qiladi. Chunki ayirishga oid oddiy
masalalarni yechish bolalarda qiyinchilik tug'dirmaydi.
Qo'shishga oid masala savolida masala shartida bayon etilgan yoki undan keUb
chiqadigan harakat aniq aks ettirilishi shart. Odatda, bolalar masala rejasini tezda
o'zlashtirib olib, savolni bir qofiyada ifoda etadilar: «Qancha bo'ldi?» Ularni
tasvirlangan harakatlarni aks ettirib, yanada aniqroq ifodalar qidirishga undash
kerak: «Nechta sovg'a qilishdi?» «Nechta qo'yishdi?», «Nechta o'tiribdi», «Nechtasi
sayr qilyapti?», «Nechta bola hovlida o'ynamoqda?» va hokazo.
Masalalarni yechishga o'rgatish bosqichlari

33
Ular masala tuzilishini o'rganib, masalaning shart va savollarini aniqlaydilar,
berilgan soniarning muhim ahamiyatga ega ekanligini anglab oladilar. Bundan
tashqari,
ular masalalar yechishni, qo'shish va ayirish amallarini ongli tanlash
hamda ifodalashni, masalada aytilgan narsalar bilan
bajarilgan amallar qanday
miqdoriy o'zgarishlarga olib kelishini tushunib oladilar.
Bolalar masala savoliga to'liq va to'g'ri javob berishga o'rganib boradilar. Bu
davrda sonli material yo birinchi beshlik bilan chegaralanadi, yoki ikkinchi beshlik
ichida 1 ni qo'shadilar yoki ayiradilar.
Ikkinchi bosqichda bolalar qo'shish va ayirish amallarini asosan tanlashgagina
o'rgatilib qolmay, balki 1 talab qo'shish va ayirish usuliaridan to'g'ri foydalanishga
yoki oldin 2 sonini, keyin 3 ni ayirishni o'rgatib boriladi.
Bolalarning masalada berilgan sonlarni ajratib olishni o'rganishlari hamda
kelib chiqadigan miqdor o'zgarishlarning ma'nosini tushunib olishlari uchun
ko'rsatmali ko'rgazmalar zarur.
II.2. Tayyorlov guruh bolalarni masalalar tuzishga o'rgatish
Tarbiyachi birinchi mashg'ulotda bolalarga masala
haqida umumiy tushuncha
berib, amalda shartlar tuzish va unga savollar qo'yishni o'rgatadi.
Dastlab bir-ikkita masalani tarbiyachining o'zi tuzadi, bunda u o'zining
ko'rsatmasiga binoan bolalar bajargan harakatlarni tavsiflaydi: «Akbar stolga 3 ta
qalam qo'ydi. Nilufar yana 1 ta qalam olib kelibdi. Nilufar va Akbar hammasi bo'lib
nechta qalam olib kelishdi?»
Bolalar Nilufar 1 ta qalam olib kelganini, hammasi bo'lib esa 4 ta qalam
bo'lganini, 4 sonining 1 dan ko'pligini tushuntiradilar. Tarbiyachi: «Men
masala
tuzdim, sizlar esa uni yechdinglar. Endi biz masala tuzish va uni yechishni
o'rganamiz», — deydi. Bolalar hozirgina yechgan masalani eslaydilar. Tarbiyachi
bolalarga masalani qanday qilib tuzganini tushuntiradi. «Avval
stol ustiga Akbar
nechta qalam qo'yganini, Nilufar nechta qalam olib kelganini, so'ngra esa Nilufar
34
bilan Akbar nechta qalam olib kelishganini so'zlab berdim. Siz Nilufar bilan Akbar
4 ta qalam olib kelishganini aytdingiz. Masalani yechib, siz savolga to'g'ri javob
berdingiz».
Yana bitta xuddi shunday masala tuzadilar. Masala savoliga to'liq
va aniq javob
berish kerakligini ta'kidlash muhimdir. Agar bola biror narsani o'tkazib yuborsa,
masalan, faqatgina narsaning miqdori haqida gapirsa («4 ta qalam»), u holda
tarbiyachi undan qanday qalamlar haqida so'z borayotganini so'raydi.
1. Quyidagi shakllarni qog'ozni buklash yo'li bilan hosil qiling.
Chinni gullar va lolalar hammasi bo'lib nechta?
Lolalar chinni gullardan nechta kam?
Chinni gullar lolalardan nechta ko'p?
Masalaning asоsiy talabini o’zgartirish

49
4. Analоgiya bo’yicha masalalar tuzish. Bolalar bеrilgan tayyor masalani
yеchganlaridan kеyin nafaqat masalaning mazmuni, balki kattaliklar (masalan:
masоfa, vaqt, tеzlik) ham o’zgaradigan masalalar tuzishga kirishadilar.
5. Tеskari masalalar tuzish. Bolalar masalada
bеrilgan miqdоrlar bilan
nоma’lum miqdоrlarning o’rinlarini almashtirib (хuddi tеskari tеоrеmani
ifоdalashga o’хshatib), yangi masala matnini ifоda
qiladilar va uni yеchish
yo’llarini izlaydilar.
6. Tasvirlar bo’yicha masalalar tuzish. Bolalar оldindan tayyorlab
qo’yilgan har хil ko’rinishdagi tasvirlar (jadval,
graf-sхеma va shunga
o’хshashlar)ga asоslanib, masalalarning matnlarini
ifоda qiladilar va ularni
yеchishga kirishadilar.
Mustaqil ishlash uchun masala topshiriqlar

55
Tarbiyachi: Bolalar sizlar topishmoqlar topishni yaxshi ko'rasizlarmi?
Bolalar: Ha.
Tarbiyachi: Unday bo'lsa topishga harakat qilinglar.
Qishda uxlar, yozda asal qidirar. (Ayiq)
Ayyor xo'jayin o'rmonga chiqdi.
Qordan yura ketdi.
Izini dumi bilan yo'qota ketdi. (Tulki)
Tarbiyachi: Barakalla bolalar. Bolalar sizlar ham hayvonlar hakida topishmoqlar
bilasizlarmi?
Bolalar topishmog'i.
Tarbiyachi: Kim qunt bilan tinglagan bo'lsa, aytsinchi, nechta topishmoq aytildi?
(Tarbiyachi birinchi topishmoq, nima xaqida, ikkinchisi nima xaqida ekanligini
so'raydi).
Tarbiyachi: Bolalar, xayolan o'zimizni "Hayvonot bog'i"da deymiz va hayvonlar
haqida qiziq masalalar tuzib ko'ramiz.
Bolalar o'ylab sonli kartochkalari yordamida masalalar tuzishadi. Gilam ustida
sonli misollar hosil buladi.
Tarbiyachi: Kancha arifmetik masalalar tuzdik? 
Bolalar

Tarbiyachi: Kancha arifmetik masalalar tuzdik?
Bolalar: 4 ta.
Tarbiyachi: Kancha masala echdik?
Bolalar: 4 ta.
Tarbiyachi: Endi kelinglar, o'zimizning hayvonot bog'imizni tuzamiz. Kim qanday
xayvon yasashnи xoxlasa, yasasin.
Bolalar loydan xohlagan hayvonlarini yasashadi. Loy bilan ishlashdan oldin
bolalarga butun loy bo'laklaridan hayvon gavdalarini yasashning oson yo'llari
tushuntirib berildi. Bolalar guruh bo'lib hayvonlarni yasashga kirishadilar.
Tarbiyachi: Qani bolalar, kelinglar ko'raylikchi, nechta va qanday hayvonlar
bizning xayvonot bog'imizda bor ekan?
Mashg'ulot tahlili: Qaysi hayvon sizga yokdi? Nima uchun? Bir qatorga qo'yish
56
va tahlilni davom ettirish.
Tarbiyachi: Bolalar, qaranglar, hayvonlar qanday chiroyli, bir qatorga ketma-ket
saflanib turishibdi.
Xo'tikcha nechanchi bo'lib turibdi?
Begemot nechanchi?
Jirafa nechanchi bo'lib turibdi?
Uning o'ng tomonida nima turibdi?
Filcha nechanchi bo'lib turibdi, uning chap tomonida va o'ng tomonlarida qaysi
xayvonlar bor?
Yaxshi, to'g'ri harakat qildinglar, hayvonot bog'imiz juda qiziqarli bo'ldi.
-
Endi esa menga aytinglar-chi, bugun haftaning qaysi kuni?
-
Seshanba.
-
Endi esa mening tuzgan masalamni to'g'ri topsangiz, biz siz bilan hayvonot
bog'iga sayrga boramiz.
-
Shunday qilib, eshiting. Butun seshanba bo'lsa, 3 kundan keyin biz hayvonot
bog'iga borsak, haftaning qaysi kuni biz siz bilan sayrga boramiz ekan?
-
Shanba kuni.
-
To'g'ri. Endi dam oling.
Mana bolajonlar, ashula aytib dam oldik. Endi "Uychangni top" o'yinini
o'ynaymiz.Hozir men mana bu shakllarni sizga tarqatib chiqaman va sizlar erdagi
yasalgan shakllardan o'z shaklingizni topib, shu uychangizga kirib olasiz. Adashib,
boshka shaklga tushib qolgan bola o'yindan chiqib turadi.
SHaklingizni topolmasangiz, uysiz qolgan bo'lasiz.Qani, o'yinni boshladik.
Bolalar shakllarni bo'yinlariga osib oladilar va musiqa ostida yugurib borib
uychalarini topishga tushadilar. Musiqa tinishi bilan tezda uychaga kirib olishlari
kerak edi, ayrim bolalar uychalarini adashtirib qoladilar. Ular o'yindan chiqib
ketadi. O'yin 3-4 marotaba takrorlanadi.
So'ngra bolalar stolga taklif qilinadi va o'zlari qurgan geometrik shakllardan
xohlaganini chizadilar. Mashg'ulot yakunlanadi.
|
UMUMIY XULOSA - Bolalarni masalalar yechishga o'rgatish

58
soddadan murakkabga qarab boorish tamoyiliga tayangan holda masala tuzish
ishlari olib borildi, ya’ni bolalar dastlab narsa – predmetlarga qarab, so’ngra
ularni
tasavvur qilib, rasmga qarab masalalar tuzishni o’rganib borishadi. Shuni aytish
kerakki, dastlabki paytlarda bolalar bunday topshiriqlar bo’yicha mustaqil
masalalar tuzishga ancha qiynaldilar. Lekin
keyinchalik masala tuzishga
o’rgatish ishini ma’lum tizim asosida uzluksiz tashkil qilish natijasida bolalar
qiyinchiliklarni bartaraf etishdi. Mustaqil masala yecha olishadigan bo’lishdi.
Maktabga tayyorlov guruh bolalariga yuqori pag’onadagi bilimlarni berish
uchun turli yo’llar va vositalar orqali ularning ijodkorligini oshirish kerak. Zero,
―Bilim yodlash bilan emas, fikrlash bilan orttirilgandagina haqiqiy bilimdir‖ deb
yozgan edi buyuk A.Q.Tolstoy.
ta mahalliy yo‘nalishda haftasiga 97 ta

|
ta mahalliy yo‘nalishda haftasiga 97 ta
|
bet | 3/4 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #123129 |
Bog'liq 1 X.Xo`janazarov Havo transporti12 ta mahalliy yo‘nalishda haftasiga 97 ta muntazam aviaqatnov hamda xalqaro yo‘nalishlarda 26 ta davlatga 154 ta yo‘nalishda haftasiga 450 ta aviaqatnov amalga oshirilmoqda. - Milliy aviatsiya parkini kengaytirish maqsadida, yanvar-iyul oylari davomida Uzbekistan Airways hamda xususiy aviakompaniyalar tomonidan 21 ta samolyot keltirildi.
- Respublikadagi 11 ta xalqaro aeroport va uchish-qo‘nish maydonchalari orqali 45 682 ta havo kemasiga xizmat ko‘rsatilgan.
- “O‘zbekiston havo yo‘llari”1993-yilda birinchi ikkita Airbus A310-300 samolyotini sotib oldi. 1995-yil oxirida aviatashuvchi o‘zining birinchi Boeing samolyotiga buyurtma berdi: ikkita Boeing 767-300ER va bitta Boeing 757.
- Bugungi kunda “O‘zbekiston havo yo‘llari” Markaziy Osiyoda Nyu-Yorkka to‘g‘ridan-to‘g‘ri to‘xtovsiz parvozlarni amalga oshiruvchi yagona aviakompaniya hisoblanadi.
- 2015-yilda aviakompaniya Yevropa Ittifoqiga uchish ruxsatini tasdiqladi.
- 2018-yil 13-fevral kuni “O‘zbekiston havo yo‘llari” Buyuk Britaniya Mustaqil Turoperatorlar Assotsiatsiyasiga (AITO) qo‘shildi.
- 2018-yil 27-noyabrda O‘zbekiston Prezidenti “O‘zbekiston havo yo‘llari”ni qayta tashkil etish tashabbusi bilan chiqdi. “O‘zbekiston havo yo‘llari” MAK qayta tashkil etilishiga ko‘ra, u ikkita aksiyadorlik jamiyatiga - “O‘zbekiston havo yo‘llari” AK va “O‘zbekiston aeroportlari” AJga bo‘lingan.
- Respublikaning barcha 11 aeroporti “xalqaro” maqomiga ega bo‘lib, ishonchli va ilg‘or skrining uskunalari bilan ta’minlangan.
-
- O‘zbekistonda 2020-yilning yanvar-dekabriga nisbatan yuk tashish hajmi 10,6 foizga oshgan. 2020-yilning shu davriga nisbatan havo transportida yuk tashish hajmi 58,4 foizga, quvurlar orqali 14,7 foizga o‘sdi.
- Aeroportlarni joylashtirish uchun juda katta ochiq joylar kerak bo‘lganligi sababli, havo transporti odatda transport vositalaridan tashqari boshqa transport turlari bilan yagona tizimga birlashtirilmaydi.
- Havo transportida turli xil yuklar tashiladi. Ushbu turdagi transportning asosiy xususiyati shundaki, u yuklarni muntazam ravishda emas, balki favqulodda holatlarda yetkazib berish uchun ishlatiladi. Shunday qilib, havo orqali tashiladigan asosiy yuklar qimmat yoki tez buziladigan tovarlar bo‘lganligi sabali, yuqori transport xarajatlari oqlaydi.
- Ta’kidlash joizki, butun dunyo bo‘ylab koronavirus
|
| |
COVID-19 - Mavzu: havo transporti

|
Mavzu: havo transporti
|
bet | 4/4 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #123129 |
Bog'liq 1 X.Xo`janazarov Havo transportiCOVID-19 tarqalishi munosabati bilan deyarli barcha davlatlarda, shu jumladan, mamlakatimizda muntazam aviaqatnovlar to‘xtatilganligi, xalqaro aviaqatnovlar bajarilishida aksariyat mamlakatlar tomonidan cheklovlar kiritilishi O‘zbekiston Respublikasidagi barcha soha qatori aviatsiya sohasi rivojiga ham o‘zining salbiy ta’sirini o‘tkazib, hozirga qadar to‘sqinlik qilishni davom etmoqda. - Jahondagi mazkur epidemik vaziyatni inobatga olgan holda Transport vazirligi Jahon banki guruhi bilan hamkorlikda Koronavirus pandemiyasi inqirozidan keyingi davrda aviatsiya sohasining inqirozdan chiqish chora-tadbir rejalari, aniq amalga oshirish mexanizmlari ishlab chiqilmoqda.
- E’tiboringiz uchun rahmat
|
| |
Naklassikalıq dialektika - Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ

|
Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ
|
bet | 29/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYANaklassikalıq dialektika. Sońġı jıllarda ayırım izertlewshiler Gegel` dialektikası hám materialistlik dialektikanı klassikalıq dialektika sıpatında xarakterlep, dialektikanıń tórtinshi, naklassikalıq formasın da parıqlamaqta. Házirgi dáwir Batıs filosofiyasında dialektikanıń kórsetilgen formasınıń eń áhmiyetli elementleri filosofiyalıq diskussiya júrgiziwdiń oġan tán bolġan germenevtikalıq usılında kórinis tappaqta. Biraq bul jerde dialektikalıq metod dáslep mazmundı interpretaciya qılıw quralında anıqlaw ushın (P.Riker), sonday-aq ańlanıp atırġan ob`ektti situativ analizlew ushın qollanıladı. Biraq XX ásirde dialektikanıń bir qansha naklassikalıq koncepciyaları júzege keldi. Olardıń qatarına tómendegiler kiredi:
a) «tragediyalıq dialektika». Onıń avtorı francuz filosofı Raymon Aron (1905-1983) házirgi zaman dialektikasın analizlep, házirgi dáwir jámiyeti progressten insaniyat máplerinde paydalanıwġa qábiletli emes, degen juwmaqqa keledi;
b) «dialektikalıq teologiya» yaki «krizis teologiyası» (shveycariyalıq protestant teologı hám filosofı Karl Bart (1886-1968) hám nemec-amerika xristian teologı Maul` Tillix (1886-1965)). Bul kreacionistlik táliymat dún`yanıń rawajlanıwı negizinde bul dún`yanı qandayda bir ġayrıtábiyiy qurılıs materialı – materiyadan jaratqan ilahiy substanciya jatadı, degen ideyaga tiykarlanadı. Sol sebepli dún`ya «Quday kibi baqıy» emes, onıń bası hám aqırı bar. Biraq bul jaratılġan dún`ya quday menen birer-bir ulıwmalıq aspektga iye emes, degen mánisti ańlatpaydı. Olardıń ortasında belgili bir uqsaslıq orın alġan bolıp, ol aqırġı maksette, jaratılġan nárselerdiń rawajlanıw jolların túsinip jetiw imkaniyatın beredi.
v) «Unamsız dialektika». (Teodor Adorno 1903-1969 hám Jan Rol` Sartr 1905-1980). T.Adorno – nemis filosofı, sociologı, Frankfurt mektebiniń wákili, kóp sanlı filosofiyalıq shıġarmalar, atap aytqanda «Negativ dialektika» (1966) kitabınıń avtorı J.P.Sartr – francuz filosofı hám jazıwshısı, ateistlik ekzistencializm wákili. Ol filosofiya mashqalalarına baġıshlanġan bir qansha shıġarmalar, sonıń qatarında «Dialektikalıq aqıl kritikası» (1960) kitabınıń avtorı. Onıń interpretaciyasında dialektika eki formada – «kritikalık» hám «dogmatikalıq» formalarda orın alıwı múmkin. Birinshisi «unamsız dialektika» bolıp tabıladı.
«Unamsız dialektika» bir tárepleme, sub`ektiv koncepciya bolıp, ol biykarlawdı absolyutlestiredi, pútkil bolmıstıń ulıwmalıq buzılıwınan, jalpı kriticizmnen, hár qanday unamlılılıqtı biykar etiwden, ózin-ózi biykarlawdan kelip shıġadı hám sol sebepli metafizika shegarasından shetke shıqpaydı. «Unamsız dialektika» - bul mánis-mazmunına kóre antidialektika bolıp tabıladı.
|
| |
Havo transporti - Mavzu: havo transporti

|
Mavzu: havo transporti
|
bet | 2/4 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #123129 |
Bog'liq 1 X.Xo`janazarov Havo transportiHavo transporti O‘zbekiston iqtisodiyotida yetakchi tarmoqlardan biri hisoblanadi, mamlakatning tashqi dunyo bilan xalqaro, iqtisodiy, diplomatik, madaniy aloqalarini rivojlantirishga xizmat qilmoqda. Toshkent, Nukus, Samarqand, Buxoro, Urganch, Termiz, Qarshi, Namangan, Farg‘ona, Navoiy shaharlarida zamonaviy jihozlangan aerovokzal (aeroport)lar ishlaydi. Toshkent aeroporti Markaziy Osiyo mintaqasidagi eng yirik xalqaro aeroport hisoblanadi. Buxoro, Samarqand, Urganch aeroportlari ham xalqaro aeroport maqomiga ega. "O‘zbekiston havo yo‘llari" milliy aviakompaniyasi muntazam holda 20 ta xalqaro reyslarni amalga oshiradi. Yevropa, Amerika, Janubi-Sharqiy Osiyo, MDH davlatlari shaharlarida uning 44 ta vakolatxonalari ochilgan. Mustaqillik yillarida O‘zbekiston Respublikasi hukumati yordamida aviatsiya tarmog‘iga 1 mlrd 200 mln AQSh dollari miqdorida investitsiya kiritildi va rivojlangan zamonaviy infratuzilma barpo etildi. - Chet mamlakatlarda havo transporti AQSh, Germaniya, Buyuk Britaniya, Fransiya, Italiya va boshqa davlatlarda rivojlangan. Bu mamlakatlardagi aviakompaniyalarda 300 va undan ortiq yo‘lovchiga mo‘ljallangan fuqaro samolyotlari, og‘ir yuk transport samolyotlari keng qo‘llanadi.
- 2023 yil yanvar-iyul oylari davomida O‘zbekistonda Centrum Air, Silk Avia, Asia Union Airlines va Tashkent Air aviakompaniyalari tashkil etildi. Bu haqda Transport vazirligi ma’lumot berdi.
- Natijada, O‘zbekistonda aviakompaniyalar soni 8 taga yetdi. Shu vaqtgacha “O‘zbekiston havo yo‘llari”, Qanot Sharq, Panorama Airways va Humo Air aviakompaniyalari faoliyat yuritayotgan edi.
- Qayd qilinishicha, 2023 yil yanvar-iyul oylarida O‘zbekiston aviakompaniyalari tomonidan 28 764 ta aviaqatnov amalga oshirilib, jami 3,6 milliondan ortiq yo‘lovchi tashilgan. Shulardan xorijiy yo‘nalishlarda amalga oshirilgan aviaqatnovlar soni 16 618 ta, mahalliy yo‘nalishlarda amalga oshirilgan aviaqatnovlar soni 12 146 tani tashkil etgan.
- Uzbekistan Airways, Qanot Sharq, Centrum Air, Silk Avia hamda Humo Air aviakompaniyalari tomonidan
|
| |
Paydalanılǵan ádebiyatlar

|
Paydalanılǵan ádebiyatlar
|
bet | 2/2 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #157148 |
Bog'liq dayma tema acessPaydalanılǵan ádebiyatlar
“Введение в систему баз данных” Джеффри Д.Ульман, Дженнифер Уидом изд. «Лори» 2000 год.
«Базы Данных в экономике» Л.С. Спанкулова изд. КазНУ. 2003 год
“Системы управления базами данных для компьютеров” Справочники Под ред. В.М. Савинкова –М.: Финансы и статистика 1999
Структуры и управления данными Перевод. с англ. В.И. Будзко.
Финансы и статистика 1998 г.
A. Sattorov. “Ma`lumotlar bazasini boshqarish sistemasi” Toshkent-2006 Fan va tehnologiyalar nashriyoti
www.ziyonet.uz
|
| |
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari
|
bet | 1/7 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 22,43 Kb. | | #106770 |
Bog'liq Takrorsiz va takroriy o’rinlashtirishlar-fayllar.org
Takrorsiz va takroriy o’rinlashtirishlar
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Algoritmlash va matematik modellashtirish kafedrasi
Diskret tuzilmalari fanidan
MUSTAQIL ISH
MAVZU: Takrorsiz va takroriy o’rinlashtirishlar
Bajardi:072-21 guruh talabasi
Tashxujayev K
Toshkent – 2022
Reja:
Takrorlanmaydigan oʻrin almashtirishlar.
Takrorlanadigan oʻrin almashtirishlar.
Guruhlashlar.
Xulosa.
Foydalanilgan adabiyotlar.
Takrorlanmaydigan o'rin almashtirishlar
Agar chekli X to'plam elementlari biror usul bilan nomerlab chiqilgan bo'lsa, X to'plam tartiblangan deyiladi.
Masalan, X={x1, x2, ..., xn}.
Bitta to'plamni turli usullar bilan tartiblash mumkin.
Masalan, sinf o'quvchilarini yoshiga, bo'yiga, og'irligiga qarab
yoki o'quvchilar familiyalari bosh harflarini alifbo bo'yicha tartiblash mumkin.
Takrorlanmaydigan o'rinlashtirishlar
Umumiyroq masalani ko‘rib chiqaylik: m elementli X to'plamdan nechta tartiblangan elementli to'plamlar tuzish mumkin?
Bu masalaning oldingi masaladan farqi shundaki, tartiblash k elementda tugatiladi. Ularning umumiy soni
m(m - 1)(m - 2) • ... • (m - k + 1)
ko'paytmaga teng. U Am bilan belgilanadi va m elementdan k tadan takrorlanmaydigan о‘rinlashtirishlar sonideb ataladi:
Am = m(m- 1)•...•(m - k + 1)
Am= Pm = m! 0! = 1 deb qabul qilinadi
k
k
Takrorlanadigan o'rinlashtirishlar
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari
|
Optik tolalardagi dispersiya - Elektromagnit to'lqinlar va ularning moddalar bilan o'zaro ta'siri

|
Elektromagnit to'lqinlar va ularning moddalar bilan o'zaro ta'siri
|
bet | 3/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 16,7 Mb. | | #232880 |
Bog'liq Electromagnetic-waves-and-their-interaction-with-matter.en.uz3
Optik tolalardagi dispersiya
Optik tolali aloqada dispersiya ma'lumotlarning uzoq masofalarga uzatilishini cheklashi mumkin. Optik tolali kabellardagi dispersiyani ehtiyotkorlik bilan loyihalash va boshqarish yuqori tezlikda va ishonchli ma'lumotlarni uzatishni ta'minlash uchun juda muhimdir.
Anomal dispersiya va uning oqibatlari
1
Nurning teskari egilishi
Anomal dispersiyada yorug'likning ma'lum to'lqin uzunliklari oddiy dispersiyaga nisbatan teskari yo'nalishda egilib, noyob optik hodisalarni yaratadi.
2
Absorbsion rezonanslar
Anomal dispersiya ko'pincha materiallarda yutilish rezonanslari bilan bog'liq bo'lib, yorug'likning o'ziga xos to'lqin uzunliklari kuchli so'riladi, sinishi indeksini o'zgartiradi.
3
Dispersiv optik qurilmalar
Anormal dispersiyaning o'ziga xos xususiyatlaridan prizmalar, filtrlar va to'lqin o'tkazgichlar kabi maxsus optik qurilmalarni loyihalashda foydalanish mumkin.
4
Fotonikaga ta'siri
Anormal dispersiyani tushunish ilg'or fotonik texnologiyalarni, jumladan optik aloqa, tasvirlash va kvant ma'lumotlarini qayta ishlashni rivojlantirish uchun juda muhimdir.
Elektromagnit to'lqinlar va moddalar o'zaro ta'sirining amaliy qo'llanilishi
Tibbiy tasvir
X-nurlari va mikroto'lqinlar kabi elektromagnit to'lqinlar tana to'qimalari bilan o'ziga xos tarzda o'zaro ta'sir qiladi va inson tanasining batafsil tasvirlarini ta'minlaydigan MRI va KT skanerlari kabi kuchli diagnostika vositalariga imkon beradi.
Simsiz aloqa
Radio va mikroto'lqinli signallarning turli xil materiallar orqali tarqalishi uyali aloqa tarmoqlaridan sun'iy yo'ldosh aloqalarigacha bo'lgan zamonaviy simsiz texnologiyalarning asosi bo'lib, bizga global miqyosda aloqada bo'lish imkonini beradi.
Qayta tiklanadigan energiya
Elektr energiyasi ishlab chiqarish uchun yorug'lik materiallar bilan o'zaro ta'sir qiladigan fotoelektrik effekt Quyoshning elektromagnit nurlanishini toza, qayta tiklanadigan energiyaga aylantiradigan quyosh fotovoltaik xujayralari uchun asosdir.
Termografiya
Infraqizil kameralar ob'ektlar tomonidan chiqariladigan termal nurlanishni aniqlaydi, bu esa binolarni tekshirish, tibbiy diagnostika va sanoat monitoringi kabi ilovalarda issiqlik naqshlarini vizualizatsiya qilish imkonini beradi.
|
| |
Ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari soni

|
Ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari soni
|
bet | 3/6 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 355,46 Kb. | | #250803 |
Bog'liq IJTIMOIY TARMOQLARNING IQTISODIYOTDAGI ROLI VA RIVOJLANISHIIjtimoiy tarmoq foydalanuvchilari soni: Dunyo bo'ylab 4.8 milliard ijtimoiy tarmoq foydalanuvchisi bor, bu dunyo aholisining 59.9 foizini va barcha internet foydalanuvchilarining 92.7 foizini tashkil qiladi.
Ijtimoiy tarmoqlarda o'rtacha kunlik vaqt: O'rtacha odam kuniga 2 soat 24 daqiqa vaqt sarflaydi.
Eng ko'p foydalaniladigan ijtimoiy tarmoqlar: Eng ko'p ishlatiladigan ijtimoiy media platformalari - Facebook, YouTube, WhatsApp va Instagram.
Ijtimoiy tarmoqlardan eng ko'p foydalanadigan yosh guruhlari: Ijtimoiy tarmoqlardan eng ko‘p foydalanadigan yosh guruhi 18-29 yosh.
Ijtimoiy tarmoqlardan eng ko'p foydalanadigan jins: Erkaklar va ayollar ijtimoiy tarmoqlardan teng foydalanadilar.
Ijtimoiy tarmoqlarning boshqa qiziqarli statistikasi:
Dunyodagi eng ommabop ijtimoiy media platformasi Facebook bo'lib, oyiga 2.989 milliard faol foydalanuvchiga ega.
YouTube ikkinchi eng mashhur ijtimoiy media platformasi bo‘lib, oyiga 2.527 milliard faol foydalanuvchiga ega.
WhatsApp uchinchi eng mashhur ijtimoiy media platformasi bo'lib, oyiga kamida 2 milliard faol foydalanuvchiga ega.
Instagram to'rtinchi eng mashhur ijtimoiy media platformasi bo'lib, oyiga 2 milliard faol foydalanuvchiga ega.
TikTok beshinchi eng mashhur ijtimoiy media platformasi bo'lib, oyiga 1.9 milliard faol foydalanuvchiga ega.
O'rtacha odam televizor tomosha qilishdan ko'ra ko'proq vaqtini ijtimoiy tarmoqlarda o'tkazadi.
Ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish rivojlangan mamlakatlarda eng yuqori.
Ijtimoiy tarmoqlardan qishloqlardagidan ko'ra shahar aholisi ko'proq foydalanadi.
Ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish yoshi kattalar orasida oshib bormoqda.
Ammo bu raqamli inqilob ortida qanday sehr bor? Ijtimoiy tarmoqlar hayotimizni o'zgartiradigan to'qqizta transformativ usul:
|
| |
Chegaralardan tashqari ulanish

|
Chegaralardan tashqari ulanish
|
bet | 4/6 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 355,46 Kb. | | #250803 |
Bog'liq IJTIMOIY TARMOQLARNING IQTISODIYOTDAGI ROLI VA RIVOJLANISHIChegaralardan tashqari ulanish - Ixtiyoriy anonimlikni saqlagan holda sizning ehtiroslaringiz va orzularingizni baham ko'radigan odamlar bilan bog'lanishingiz mumkin bo'lgan dunyoni tasavvur qiling. Ijtimoiy tarmoqlar buni haqiqatga aylantiradi. Oddiy xeshteg yordamida siz geografik va madaniy to'siqlarni engib o'tib, dunyoning turli burchaklaridan kelgan hamfikrlar bilan rezonanslasha olasiz.
Ijtimoiy o'zaro ta'sirning haqiqiyligi - Ijtimoiy tarmoqlar sizning haqiqiy shaxsingizni oshkor qilmasdan odamlar bilan muloqot qilish imkonini berishi juda hayratlanarli. Kontentingiz siz uchun gapiradi va profil rasmingizdan qat'i nazar, sizning nuqtai nazaringizni qadrlaydigan odamlar bilan haqiqiy muloqotni kuchaytiradi.
Global hodisa – Ijtimoiy media bizning xilma-xil dunyomizdagi iqtisodiy va madaniy chegaralardan oshib ketadi. Sevimli platformalaringizni aylanmasdan, so'nggi tendentsiyalar, yangiliklar va memlar bilan tanishmasdan bir kunni tasavvur qilish deyarli mumkin emas.
Ta'sir qilish platformasi – Ayrim shaxslar bilan cheklanib qolmay, ijtimoiy tarmoqlar siyosatchilar, hukumatlar, media-magnatlar, mashhurlar va nufuzli shaxslar o‘z xabarlarini baham ko‘rishlari uchun kuchli sahnaga aylandi. Ko'pchilik yangiliklar uchun ijtimoiy tarmoqlarga ishonadi, chunki ular an'anaviy manbalarga qaraganda ishonchliroq.
Bizning zamon yangiliklari - Muhim global munozaralar har kuni ijtimoiy media platformalarida bo'lib o'tadi. Onlayn tarmoqlar va foydalanuvchi tomonidan yaratilgan kontent ommaviy nutqni shakllantirib, yangiliklar aylanishiga sezilarli hissa qo'shadi.
Biznesning afzalligi – Korxonalar brend xabardorligi, qo‘rg‘oshin yaratish, veb-trafik, savdo o‘sishi va mijozlarga xizmat ko‘rsatishni yaxshilash uchun ijtimoiy medianing ajoyib imkoniyatlaridan foydalangan. Ushbu siljish marketing, kontent yaratish, ijtimoiy media boshqaruvi va grafik dizaynda ko'plab ish o'rinlarini yaratdi.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
|
bet | 6/6 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 355,46 Kb. | | #250803 |
Bog'liq IJTIMOIY TARMOQLARNING IQTISODIYOTDAGI ROLI VA RIVOJLANISHI FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
Shavkat Mirziyoev. Toshkent shahri saylovchilar vakillari bilan uchrashuvdagi nutq. Simpoziumlar saroyi. 2016-yil 24-noyabr.
O`zbekiston faylasuflari milliy jamiyati. Ma‟naviyat asosiy tushunchalar izohli lug`ati. G`afur g`ulom nashriyot-matbaa ijodiy uyi Toshkent-2009. 215 b.
"Virtual Worlds Review definition". Virtualworldsreview.com. 1999-02-22.
Axborot komunikatsiya texnalogiyalari izohli lug`ati. Toshkent -2010, 82b.
Axmedov T. Vertual jang, unga qanday tayyorgarlik ko„rmoqda? “Jamiyat” gazetasi. 2010 yil 5 noyabr.
Pomerans G. Strastnaya odnostoronnost i besstrastiey duxa – SPb.:Universitetskaya kniga, 2000, s. 617
mininnovation.uz
https://uza.uz/posts
28 Pomerans G. Strastnaya odnostoronnost i besstrastiey duxa – SPb.:Universitetskaya kniga, 2000, s. 617
|
| |
Materiallarning optik xususiyatlari: shaffoflik va shaffoflik

|
Materiallarning optik xususiyatlari: shaffoflik va shaffoflik
|
bet | 2/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 16,7 Mb. | | #232880 |
Bog'liq Electromagnetic-waves-and-their-interaction-with-matter.en.uzMateriallarning optik xususiyatlari: shaffoflik va shaffoflik
Materiallar shaffofdan shaffofgacha bo'lgan turli xil optik xususiyatlarni namoyish qilishi mumkin. Shaffof materiallar yorug'likning to'siqsiz o'tishiga imkon beradi, bu esa aniq ko'rinish va ko'rinishga imkon beradi. Boshqa tomondan, shaffof bo'lmagan materiallar yorug'likni to'sib, uning o'tishiga to'sqinlik qiladi.
Shaffoflik yoki shaffoflik darajasi materialning atom va molekulyar tuzilishiga, shuningdek, u bilan o'zaro ta'sir qiluvchi yorug'lik to'lqin uzunliklariga bog'liq. Ushbu optik xususiyatlarni tushunish ko'zoynak va derazalardan quyosh batareyalari va displey texnologiyalarigacha bo'lgan turli xil ilovalar uchun juda muhimdir.
Sindirish ko'rsatkichi va uning to'lqin uzunligiga bog'liqligi
To'lqin uzunligi (nm)
Sinishi indeksi
Materialning sinishi ko'rsatkichi bu materialdan o'tganda yorug'lik tezligi qanchalik kamayganligini ko'rsatadigan o'lchovdir. Qizig'i shundaki, sinishi indeksi yorug'likning to'lqin uzunligiga qarab o'zgaradi, bu hodisa dispersiya deb ataladi.
Grafikda ko'rsatilganidek, qisqa to'lqin uzunliklarida (ko'k yorug'lik) sinishi indeksi yuqoriroq va uzunroq to'lqin uzunliklarida (qizil yorug'lik) pastroq bo'ladi. Ushbu to'lqin uzunligiga bog'liqlik materiallarning asosiy xususiyati bo'lib, yorug'lik harakati uchun muhim ta'sir ko'rsatadi, masalan, prizmadan o'tganda oq yorug'likni uning tarkibiy ranglariga ajratish.
Dispersiya va uning qo'llanilishi (masalan, prizmalar, spektroskopiya)
1
Prizmalar
Prizmalar dispersiya fenomenidan foydalanib, oq yorug'likni uning tarkibiy ranglariga ajratib, tanish kamalak spektrini yaratadi. Bu xususiyat spektroskoplar va teleskoplar kabi turli xil optik qurilmalarda qo'llaniladi.
2
Spektroskopiya
Spektroskopiya - bu materiallarning tarkibi va tuzilishini o'rganish uchun yorug'lik dispersiyasidan foydalanadigan kuchli tahlil usuli. Moddaning yutilish yoki emissiya spektrlarini tahlil qilish orqali olimlar uning kimyoviy elementlari va molekulyar tuzilishini aniqlashlari mumkin.
|
| |
Dastur natijasi - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent...

O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar fanidan
Namozov Maxmud 2 ish
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar fanidan
|
Pisa xalqaro baholash dasturining amaliy ahamiyati

Pisa xalqaro baholash dasturining amaliy ahamiyati
Download
0,5 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
17.12.2023
Hajmi
0,5 Mb.
#121127
Download
0,5 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Pisa xalqaro baholash dasturining amaliy ahamiyati
Download
0,5 Mb.
Matnni ko'rish
M 
element 
olinadi va u X - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi...

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar fanidanBog'liq Namozov Maxmud 2 ishM
element
olinadi va u X qidiruv argumenti bilan taqqoslanadi. Agar A
M
=X bo’lsa, u holda
qidiruv yakunlanadi; agar A
M
bo’lsa, u holda indekslari M dan kichik yoki teng
bo’lgan barcha elementlar kelgusi qidiruvdan chiqarib yuboriladi. Xuddi
shuningdek, agar A
M
>X bo’lsa, u holda indekslari M dan katta bo’lgan barcha
elementlar kelgusi qidiruvdan chiqarib yuboriladi.
M ixtiyoriy tanlanganda ham taklif qilinayotgan algoritm korrekt ishlaydi.
Shu sababali M ni shunday tanlash lozimki, tadqiq qilinayotgan algoritm
samaraliroq natija bersin, ya’ni uni shunday tanlaylikki, iloji boricha kelgusi
jarayonlarda ishtirok etuvchi elementlar soni kam bo’lsin. Agar biz o’rtacha
elementni, ya’ni massiv o’rtasini tanlasak yechim mukammal bo’ladi. Misol uchun
butun sonlardan iborat, o’sish bo’yicha tartiblangan massivdan ikkilik qidiruv usuli
yordamida key kalitga mos elementni izlash dasturini ko’rib chiqamiz.
Dastur kodi
#include
using namespace std;
int main(){
int n;cout<<"n=";cin>>n;
int k[n];
for(int i=0;i>k[i];
int key, search;
cout<<"qidirilayotgan elementni kiriting=";cin>>key;
int low = 0;
int hi = n-1; int j=0;
while (low <= hi){
int mid = (low + hi) / 2;j++;
if (key == k[mid]){
search = mid;
cout<<"qidirilayotgan element "<
"<
system("pause");
exit(0);
}
if (key < k[mid])
hi = mid - 1;
else low = mid + 1;
}
search=-1;
cout<
topilmadi\n";
system("pause");
}
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar fanidan
|