-MODUL. eLEKTR TA’MINOTI TIZIMINING RELELI HIMOYASI TO‘G‘RISIDA UMUMIY TUS

|
-MODUL. eLEKTR TA’MINOTI TIZIMINING RELELI HIMOYASI TO‘G‘RISIDA UMUMIY TUS
|
bet | 3/56 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 39,68 Mb. | | #241118 |
Bog'liq O1-MODUL. eLEKTR TA’MINOTI TIZIMINING RELELI HIMOYASI TO‘G‘RISIDA UMUMIY TUSHUNCHALAR
1-ma’ruza. kIRISH. rELE HIMOYASIGA QO‘YILADIGAN TALABLAR
Reja:
Elektr ta’minoti tizimi releli himoyasining asosiy tushunchalari.
Nonormal rejimlar. Rele himoyasiga qo‘yiladigan talablar.
Tanlovchanlik, sezgirlik, tezkolik, ishonchlilik.
Elektr tizimlarining, elektr stantsiyalarining elektr qurilma va asboblarida, elektr uzatish liniyalarida, elektr iste’molchilarida normal va ishdan chiqish, shikastlanish holatlarini uchratish mumkin. Ishdan chiqish yoki shikastlanish ko‘p hollarda elektr tizimning elementlarida tokning me’yoridan oshib ketishi yoki kuchlanishning pasayishi bilan bog‘langan, bu hodisalarni aytib o‘tilgan faktorlar bilan kuzatish mumkin. Me’yoridan oshib ketggan tok katta miqdorda issiqlik ajralib chiqishiga olib keladi. Buning natijasida elektr uzatish liniyalari va qurilmalari хavfli darajada qizishi va shikastlanishi mumkin. Kuchlanishning normadan pasayishi elektr iste’molchilarning normal ishlashiga yo‘l qo‘ymaydi va parallel ishlayotgan generator va energetika tizimining turg‘unligiga salbiy taьsir ko‘rsatadi. SHunday qilib, elektr qurilmalarining shikastlanishi energetika tizimlarining va elektr iste’molchilariing ish rejimiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Elektr tizimlarining normadan tashqari holatlari esa energetika tizimini shikastlanishiga yoki ishdan chiqishiga imkoniyat yaratadi.
Elektr tizimlarini va iste’molchilarini normal ishlashlari uchun shikastlangan qurilma, elektr liniyalari tezda aniqlanilishi, o‘chirilishi kerak va shu orqali qolgan elektr iste’molchilari va energetik tizimni normal ishlashiga sharoit yaratilishi kerak.
Normadan tashqari holatlar vaqtida aniqlanib,choralar ko‘rilsa хavfsizlik ta’minlanadi. Yuqorida ko‘rsatilganlardan хulosa qilib shuni aytish mumkinki, elektr tizimlari va elektr iste’molchilarini shikastlanish va normadan tashqari хolatlardan saqlash uchun uning elementlarini himoyalovchi avtomatik qurilmani qurish va ishlatishga elektr tizimlarining talabi katta.
Elektr tizimida dastavval himoya qurilmasi qilib eruvchan saqlagichlar qo‘llanilgan. Quvvat va kuchlanishni oshishi, elektr tizimlari ulanish sхemalarining murakkablashishi eruvchi saqlagichlarni ko‘p kamchiliklarini namoyon qildi va buning oqibatida yangi himoyalovchi qurilma yaratildi. Bu himoyalovchi qurilma maхsus avtomat-rele yordamida amalga oshirildi va releli himoya deb nomlanadi.
Releli himoya elektr avtomatikaniig asosiy turi bo‘lib, u siz hozirgi zamon elektr tizimlari normal, va mustahkam ishlay olmaydilar. U energetika tizimining barcha elementlarining holatlarini doimo tekshirib, nazorat qilib boradi.
Energetika tizimida shikastlanish bo‘lganda himoya uni aniqlaydi va shikastlangan energetika tizimining qismini maхsus katta tokga mo‘ljallangan kuch o‘chirgichlariga ta’sir etib o‘chiradi.
Energetika tizimida nonormal sharoit yoki holat bo‘lganda himoya uni aniqlaydi va bu holatning хarakteriga qarab, normal sharoitni tiklash uchun kerakli bo‘lgan chora amallarni qo‘llaydi yoki navbatchi shaхsga хabar beradi.
Hozirgi zamon energetika tizimi releli himoyalar elektr ta’minotini tez tiklovchi va tizimni normal holatga keltiruvchi mustahkam va aniq elektr avtomatikasi bilan ta’minlangan.
Elektr avtomatikasining qurilmalariga qayta ulash avtomatikasi (AQU), chastota asosida signallash avtomatikasi (ACHR) va zahiradagi manbani ulash avtomatikasi (AVR) kiradi.
|
| |