nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Amaliy mashg‘ulot – 15. Ko‘p qavatli bino konstruksiyalari. (to‘sinlar, ustunlar, plitalar va poydevorlar) loyihalash va hisoblash

|
Amaliy mashg‘ulot – 15. Ko‘p qavatli bino konstruksiyalari. (to‘sinlar, ustunlar, plitalar va poydevorlar) loyihalash va hisoblash
|
bet | 68/69 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 3,12 Mb. | | #103821 |
Bog'liq ~WRD1054 (1)Amaliy mashg‘ulot – 15. Ko‘p qavatli bino konstruksiyalari. (to‘sinlar, ustunlar, plitalar va poydevorlar) loyihalash va hisoblash
Ko‘p qavatli binolarni hisoblash. Zamonaviy ko‘p qavatli binolar turli xil elementlarni o‘z ichiga olgan murakkab fazoviy tizimlardan tashkil topadi. Bunday binolarni hisoblashda barcha konstruktiv xususiyatlari, ta’sir etuvchi yuklarning tavsifini e’tiborga olish qiyin masalalardan sanaladi. Tabiiyki, bunday hisoblarni bajarishda loyihachi eng avval EHM ga suyanadi.
Murakkab hisoblarni amalga oshirishda loyihachiga hisobning muhandislik uslublari hamda yordamchi jadvallar ham juda qo‘l keladi. Shuningdek hisobning soddalashtirilgan usullari ham mavjud. Masalan, fazoviy tizimni bir necha yassi tizimlarga ajratib, ularning har qaysisini mustaqil ravishda hisoblanadi. Binoning ayrim elementlarida hosil bo‘ladigan zo‘riqishlarni taqriban aniqlashda shu usuldan foydalaniladi, ko‘pincha bu usul aniq natijalar beradi.
Ko‘p qavatli binolar asosiy va maxsus yuklar ta’siriga hisoblash. Hisob ustun va rigellarning nisbiy bikirliklarini aniqlashdan boshlanadi. Buning uchun, mavjud konstruksiyalarga o‘xshatma ravishda, elementning ko‘ndalang kesim o‘lchamlari belgilanadi. Rigelning kesimini taqribiy hisob asosida, masalan, tayanch momenti orqali aniqlasa ham bo‘ladi:
M=(0,6…0,7)Mo, Mo= (g+)l02 /8, (1)
bu yerda g va v – rigelning 1 m ga mos bo‘lgan doimiy va muvaqqat hisobiy yuk; lo – rigelning hisobiy uzunligi. Rigelning ko‘ndalang kesimlari:
. (2)
Ustunning ko‘ndalang kesimi
Ak=(1,2...1,5)N/Rb, (3)
bu yerda 1,2. ..1,5–ustunga eguvchi moment ta’sirini hisobga oladigan koeffitsient; N – yuk maydoni bo‘yicha hisoblangan bo‘ylama kuch.
Kesimlar taqribiy usulda tanlangach, ustun bilan rigel kesimlari bir–biriga moslashtiriladi, o‘lchamlar birxillashtiriladi. Ustun va rigellarning nisbiy bikirliklari ana shu qabul qilingan kesimlar bo‘yicha hisoblanadi.
Fazoviy rama sinchini muhandislik uslubida hisoblaganda, uni alohida yassi ramalarga ajratiladi. Bino sinchining ko‘chishlari odatda kichkina bo‘lganligi sababli, kuchlar ta’sirining mustaqilligi qoidasidan foydalanib, har bir rama vertikal va gorizontal yuklar ta’siriga alohida hisoblanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Amaliy mashg‘ulot – 15. Ko‘p qavatli bino konstruksiyalari. (to‘sinlar, ustunlar, plitalar va poydevorlar) loyihalash va hisoblash
|
Nomarkaziy yuklangan poydevorni hisoblash tarhi

Nomarkaziy yuklangan poydevorni hisoblash tarhi
21–rasm. Nomarkaziy yuklangan poydevorni hisoblash tarhi
Amaliy mashg‘ulot – 12. Egiluvchi elementlarni qiya kesim bo‘yicha mustahkamligini hisoblash
Temirbeton elementlarni qiya kesimlar bo‘yicha mustahkamligi, betonning siqiluvchi zonasi, bo‘ylama armatura, xomutlar yoki ko‘ndalang armaturalar va qiya yoki bukilgan armaturalar hisobiga ta’minlanadi.
Egilishga ishlovchi elementlarda eng xavfli qiya kesim tayanchlargayaqin joyda bo‘ladi, chunki bu joyda na faqat eguvchi moment, balki katta miqdorda ko‘ndalang kuchlar ham ta’sir etadi. Elementlarni qiya kesimlarda buzilishi eguvchi moment va ko‘ndalang kuchlarni bir vaqtdagi ta’siridan ro‘y beradi.
Lekin elementlarni qiya kesimlari mustahkamligini eguvchi momentga hisobga olmasa ham bo‘ladi, chunki qiya kesim mustahkamligi elementlarning normal kesimlari mustahkamligidan kam bo‘lmaydi.
Qiya kesimlarni hisoblashda, aksariyat hollarda ko‘ndalang armaturalarni diametri va soni bir kesim yuzasidagi qabul qilinadi hamda armaturalar orasidagi masofa S aniqlanadi.
8-misol. To‘sinni qiya kesim bo‘yicha mustahkamlikka hisoblansin: tayanchdagi ko‘ndalang kuch Q320 kN; v25 sm, h60 sm, og‘ir beton sinfi V20 (Rvt0,90,90,8 MPa,Rv11,50,910,35 MPa), ishchi bo‘ylama armatura 32 A-III Rs365MPa, armatura karkaslari soni n2. Ko‘ndalang armatura sinfi A-III, Rsw285 MPa; Yev27000 MPa; Yes2105 MPa.
Qsω,b ?
Yechish. Ko‘ndalang armatura diametrini payvandlash shartiga asosan qabul qilamiz 2 8 A-III, u holda Asw21,062,12 sm2.
Og‘ir betonlar uchun v22,0; v30,6; 0,01. Ko‘ndalang armaturalar qadamini konstruktiv shartga asosan qabul qilamiz
;
to‘sinning ishchi balandligi h0h-a60-456 sm; a4 sm
koeffitsient v11-0,01Rv1-0.0110,350,897;
Armaturalash koeffitsienti
;
koeffitsient w1 [3] 3.68 formuladan
w11+5w1+57,40,004241,16.
quyidagi shartlarni [3] 3.67 formula bo‘yicha
Q0,3w1v1Rvvh0;
Q320103N0,31,160,89710,352056(100)361850N361,85103N
demak, to‘sinning ko‘ndalang kesim yuzasining o‘lchamlari qanoatlantiradi.
Qv3Rvtvh0;
Q320103N 0,60,8(100)205653,76103N
demak, ko‘ndalang armaturalarni hisoblashimiz talab qilinadi.
Ko‘ndalang armaturalar qadamining eng katta miqdori
Smax .
U holda
;
bu yerda S057,6 sm <2h0256112 cm, h056 sm 057,6 sm debqabul qilamiz.
Kesim yuzasi qabul qila olishi mumkin bo‘lgan ko‘ndalang kuch miqdori
Qswv2qswh0+v2 (1+f+p) Rvtvh02/c0
2302156+2(1+0+0)0,8(100)20562/57,6512570N.
Demak, Q320000NQsw,v512570N qiya kesimning yuk ko‘tarish qobiliyati ta’minlangan.
|
Amaliy mashg‘ulot – 12. Poydevorlar loyihalash, hisoblash, armaturalash

|
Amaliy mashg‘ulot – 12. Poydevorlar loyihalash, hisoblash, armaturalash
|
bet | 62/69 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 3,12 Mb. | | #103821 |
Bog'liq ~WRD1054 (1)Amaliy mashg‘ulot – 12. Poydevorlar loyihalash, hisoblash, armaturalash
Alohida poydevorlarning hisobi ikki qismdan tashkil topadi:
a) zaminni hisoblash orqali poydevorning tarhdagi o‘lchamlari aniqlanadi;
b) poydevorni mustahkamlikka hisoblash yo‘li bilan uning alohida qismlari o‘lchami belgilanadi va armatura miqdori aniqlanadi.
Poydevor armaturasining minimal ruxsat etilgan foizi egiluvchan elementlardagi kabi bo‘ladi.
Poydevor ostki sirtining zaruriy yuzasi quyidagi formuladan topiladi:
Af=Nser(Rgr – t Hf), (1)
bu yerda Rrp – gruntning me’yoriy qarshiligi; t = 20 kN/m3 – poydevor ashyosi va uning pog‘onasidagi gruntning o‘rtacha hajm og‘irligi; Hf – poydevor balandligi; Nser–poydevor ostki sirtiga ta’sir etuvchi me’yoriy yuk.
Poydevorning minimal foydali balandligi ho betonning bosim ostidagi mustahkamlik shartidan topiladi. Bunda bosim piramidasi ustundan boshlanib, u bilan 45° burchak tashkil qiladi (5,a–rasm):
Ho=–hkbk/4+1/2[N/(Rbt+Pgr)]1/2, (2)
bu yerda Rbt – betonning cho‘zilishdagi hisobiy qarshiligi; N – poydevorning ostki sirtiga ta’sir etuvchi hisobiy zo‘riqish bo‘lib, bu zo‘riqish yuk maydonchasi chegarasida tom, orayopmalar, ustunlar og‘irligidan hosil bo‘ladi va birinchi qavat ustuni orqali poydevorga uzatiladi; Rgr – poydevor ostki kuchlanishi, gruntga berilidagan hisobiy bosim R = N/A. Poydevorning to‘liq balandligi Nf=ho+a, bu yerda a – himoya qatlami.Poydevorning ezilib sinishiga mustahkamligi quyidagi shartdan tekshiriladi. Bunda ezilib sinish yon tomonlari 45o burchak ostida qiyshaygan piramida tekisligi bo‘yicha sodir bo‘ladi deb qabul qilinadi.
F Rbtumho, (3)
bunda F– ezib sindiruvchi kuch; um = 2(/hc+bc+2ho) – ostki va ustki piramida perimetrlarining poydevor ishchi balandligi ho oralig‘ida o‘rtacha arifmetik qiymati.Poydevorning bir qismi gruntning reaktiv bosimi ostida poydevor massiviga mahkamlangan konsol kabi ishlaydi. Shu sxemaga muvofiq poydevor ustun va har bir pog‘onaning qirralaridagi kesimda hisoblanadi (79–rasm, I–I; II–II kesimlar).Poydevorning ostki pog‘onasi konsolini ko‘ndalang armaturasiz loyihalash mumkin, ya’ni u uchun QII 0,6Rbtbho1, shart bajarilishi lozim. Bunda ho1–ostki pog‘onaning ishchi balandligi. Ko‘ndalang kuchning minimal qiymati II–II kesim uchun quyidagi formuladan aniqlanadi (5–rasm):
QII = 0,5r(a – a1)b. (4)
Taqkoslash maqsadida poydevorning to‘liq balandligini konstruktiv ravishda ham topiladi: Nf=hz+5+hdn, bu yerda hz+5=hst stakan chuqurligi, sm; hdn – poydevor tubi qalinligi, 25 sm olinadi. Ikki xil yo‘l bilan aniqlangan Nf dan qaysi biri katta bo‘lsa, hisoblash uchun o‘shanisi qabul qilinadi.Poydevor pastki pog‘onasining ishlovchi (foydali) balandligi quyidagi formuladan aniqlanadi:
H01=0,5P/Rbt[A–hk–2(Hf–a)]. (5)
U holda pastki pog‘onaning to‘liq balandligi h1=h01+a > 30 sm bo‘ladi. Qolgan pog‘onalar bosim piramidasidan topiladi.
|
| |
Amaliy mashg‘ulot – 11. Egiluvchi elementlarni qiya kesim bo‘yicha mustahkamligini hisoblash

Amaliy mashg‘ulot – 11. Egiluvchi elementlarni qiya kesim bo‘yicha mustahkamligini hisoblash
Temirbeton elementlarni qiya kesimlar bo‘yicha mustahkamligi, betonning siqiluvchi zonasi, bo‘ylama armatura, xomutlar yoki ko‘ndalang armaturalar va qiya yoki bukilgan armaturalar hisobiga ta’minlanadi.
Egilishga ishlovchi elementlarda eng xavfli qiya kesim tayanchlargayaqin joyda bo‘ladi, chunki bu joyda na faqat eguvchi moment, balki katta miqdorda ko‘ndalang kuchlar ham ta’sir etadi. Elementlarni qiya kesimlarda buzilishi eguvchi moment va ko‘ndalang kuchlarni bir vaqtdagi ta’siridan ro‘y beradi.
Lekin elementlarni qiya kesimlari mustahkamligini eguvchi momentga hisobga olmasa ham bo‘ladi, chunki qiya kesim mustahkamligi elementlarning normal kesimlari mustahkamligidan kam bo‘lmaydi.
Qiya kesimlarni hisoblashda, aksariyat hollarda ko‘ndalang armaturalarni diametri va soni bir kesim yuzasidagi qabul qilinadi hamda armaturalar orasidagi masofa S aniqlanadi.
8-misol. To‘sinni qiya kesim bo‘yicha mustahkamlikka hisoblansin: tayanchdagi ko‘ndalang kuch Q320 kN; v25 sm, h60 sm, og‘ir beton sinfi V20 (Rvt0,90,90,8 MPa,Rv11,50,910,35 MPa), ishchi bo‘ylama armatura 32 A-III Rs365MPa, armatura karkaslari soni n2. Ko‘ndalang armatura sinfi A-III, Rsw285 MPa; Yev27000 MPa; Yes2105 MPa.
Qsω,b ?
Yechish. Ko‘ndalang armatura diametrini payvandlash shartiga asosan qabul qilamiz 2 8 A-III, u holda Asw21,062,12 sm2.
Og‘ir betonlar uchun v22,0; v30,6; 0,01. Ko‘ndalang armaturalar qadamini konstruktiv shartga asosan qabul qilamiz
;
to‘sinning ishchi balandligi h0h-a60-456 sm; a4 sm
koeffitsient v11-0,01Rv1-0.0110,350,897;
Armaturalash koeffitsienti
;
koeffitsient w1 [3] 3.68 formuladan
w11+5w1+57,40,004241,16.
quyidagi shartlarni [3] 3.67 formula bo‘yicha
Q0,3w1v1Rvvh0;
Q320103N0,31,160,89710,352056(100)361850N361,85103N
demak, to‘sinning ko‘ndalang kesim yuzasining o‘lchamlari qanoatlantiradi.
Qv3Rvtvh0;
Q320103N 0,60,8(100)205653,76103N
demak, ko‘ndalang armaturalarni hisoblashimiz talab qilinadi.
Ko‘ndalang armaturalar qadamining eng katta miqdori
Smax .
U holda
;
bu yerda S057,6 sm <2h0256112 cm, h056 sm 057,6 sm debqabul qilamiz.
Kesim yuzasi qabul qila olishi mumkin bo‘lgan ko‘ndalang kuch miqdori
Qswv2qswh0+v2 (1+f+p) Rvtvh02/c0
2302156+2(1+0+0)0,8(100)20562/57,6512570N.
Demak, Q320000NQsw,v512570N qiya kesimning yuk ko‘tarish qobiliyati ta’minlangan.
|
Beschreiben Sie die drei wichtigsten Verfahren der AD-Wandlung

|
Beschreiben Sie die drei wichtigsten Verfahren der AD-Wandlung
|
bet | 10/17 | Sana | 01.06.2021 | Hajmi | 91,5 Kb. | | #14677 |
1. Beschreiben Sie die drei wichtigsten Verfahren der AD-Wandlung.
Parallelverfahren:
Spannungsteiler stellt alle möglichen Ausgangsspannungen bereit
1 aus n – Decoder schliesst denjenigen Schalter der den gewünschten Wert am Spannungsteiler abgreift
erfordert 2n Schalter, deshalb nur selten verwendet => sehr aufwändige Bauweise
Zählverfahren:
nur ein einziger Schalter, der periodisch geöffnet u. geschlossen wird
Vorwahlzähler bestimmt Tastverhältnis => arithmetischer Mittelwert der Ausgangsspannung
(nimmt gewünschten Wert an, je mehr Impulse desto höher U an C)
Nachteil: Tiefpass am Ausgang wegen Kondensator => Ausgangsspannung kann sich nicht beliebig schnell verändern
Anwendung bei Frequenzmessern
Wägeverfahren:
ein Schalter für jedes Bit
Aufsummierung von Einzelspannungen über entsprechend gewichtete Widerstände
erfordert n Schalter
grosse Bedeutung häufig verwendet
vielfältige Realisierungsmöglichkeiten
Nachteil: bei hohen Bit-Auflösungen: grosse Widerstandswerte mit hoher Genauigkeit
MSB = 1 x R, n-tes Bit = 2n-1 x R => R/2R Leiternetzwerk
|
| |
Welche Funktion haben die Wechselschalter beim Wägeverfahren?

|
Welche Funktion haben die Wechselschalter beim Wägeverfahren?
|
bet | 11/17 | Sana | 01.06.2021 | Hajmi | 91,5 Kb. | | #14677 |
2. Welche Funktion haben die Wechselschalter beim Wägeverfahren?
Welchen Vorteil bietet das Leiternetzwerk?
Wechselschalter beim Wägeverfahren:
ohne:
Nachteil: Potentialunterschiede je nach Schalterstellung
Schalter offen: Uref –Potential
Schalter geschlossen: Nullpotential, weil virtueller Nullpunkt
(UN ist virtueller Nullpunkt beim invertierenden OPV)
störende Schalterkapazitäten müssen umgeladen werden, kostet Zeit
mit:
Wechsel zwischen Summationspunkt und Masse
konstanter Strom in jedem Widerstand
konstante Belastung der Referenzspannungsquelle
Eingangswiderstand = 16/15R
beide Schalterkontakte liegen stets auf 0V-Potential, daher kein Umladen
R/2R-Leiternetzwerk:
Verwendung lauter gleicher Widerstände möglich
Herstellung gleicher Widerstände fertigungstechnisch leichter als stark unterschiedliche Werte bei geringer Toleranz
Billiger, bessere Qualität d. Wandlers
|
| |
Oldindan zo‘riqtirilgan temirbeton elementlardagi kuchlanishlarni yo‘qotilishi

|
Oldindan zo‘riqtirilgan temirbeton elementlardagi kuchlanishlarni yo‘qotilishi
|
bet | 67/69 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 3,12 Mb. | | #103821 |
Bog'liq ~WRD1054 (1)Oldindan zo‘riqtirilgan temirbeton elementlardagi kuchlanishlarni yo‘qotilishi
Armaturani taranglash chog‘ida unda oldindan uyg‘otilgan kuchlanishlar vaqt o‘tishi bilan qaytmas yo‘qotishlar evaziga kamayib boradi. Ushbu yo‘qotishlar betonning kirishishi va tob tashlashi, armaturadagi kuchlanishlarning relaksatsiyasi (kamayishi), ankerlar deformatsiyasi, armaturaning tuynuk devorlariga ishqalanishi va boshqa har xil sabablar natijasida sodir bo‘ladi. Hammasi bo‘lib yo‘qotilishlarning 11 ta turi mavjud 9.
Oldindan zo‘riqtirilgan konstruksiyalarni hisoblashda ana shu yo‘qotishlarni e’tiborga olish lozim, chunki ular zo‘riqtirilgan armaturadagi kuchlanishning kamayishiga olib keladi.
Yo‘qotishlar ikki guruhga bo‘linadi. Birinchi yo‘qotishlar los 1 element tayyorlanayotgan va beton siqilayotgan davrda sodir bo‘ladi. Ikkinchi yo‘qotishlar los 2 esa beton siqilgandan keyin hosil bo‘ladi.
Agar armaturalar tayanchlarga tortib taranglangan bo‘lsa, u holda birinchi gurux yo‘qotishlar quyidagicha aniqlanadi:
slos 1=s1+ s2+ s3+ s4+ s5+s6
ikkinchi gurux yo‘qotishlar
slos 2=s8+ s9
Agar armaturalar betonga tortib taranglangan bo‘lsa, u holda
slos 1=s3+ s4
slos 2=s1+ s8+ s9+ s10+ s11 teng bo‘ladi
yo‘qotishlar miqdori 9-ilovaga asosan aniqlanadi, bunda umumiy miqdori
slos =slos 1+slos 2
bo‘ladi, lekin konstruksiyani loyihalashda yo‘qotishlarning umumiy me’yor bo‘yicha miqdori 100 MPa dan kam bo‘lmasligi kerak.
Mavzuni mustahkamlash uchun savollar
Oldindan zo‘riqtirilgan temirbetonning afzalliklari.
2.Oldindan zo‘riqtirishning moxiyati
3.Taranglashgan usullari
4.Oldindan zo‘riqtirilgan temirbeton elementlardagi kuchlanishlarni yo‘qotilishi
|
| |
Erklären Sie das Prinzip der Spurführung beim CD-Player

|
Erklären Sie das Prinzip der Spurführung beim CD-Player
|
bet | 15/17 | Sana | 01.06.2021 | Hajmi | 91,5 Kb. | | #14677 |
2. Erklären Sie das Prinzip der Spurführung beim CD-Player.
2 zusätzliche Randstrahlen, die durch das Beugungsgitter erzeugt werden
bei richtiger Spurlage des Haupstrahls überdecken die beiden Randstrahlen die beiden Nachbarspuren jeweils gleichweit => gleich starke Intensitätsmodulation
bei Abweichung des Hauptstrahls wird derjenige Randstrahl in dessen Richtung die Abweichung verläuft stärker, der andere weniger (oder garnicht) moduliert => Steuerinformation f. d. Spurnachführung
2 Photoempfänger neben 4-Quadranten-Empfänger wo Lichtflecke d. Randstrahlen projiziert werden
=>Differenz der Signale ist Mass für Spurabweichung
=>Bewegung der Fokuslinse in radialer Richtung
=>Spurhaltung
|
| |
Wodurch entstehen Glitches?

|
Wodurch entstehen Glitches?
|
bet | 12/17 | Sana | 01.06.2021 | Hajmi | 91,5 Kb. | | #14677 |
3. Wodurch entstehen Glitches?
treten vor allem beim D/A-Wägeverfahren auf
Problem: Schalter arbeiten nicht absolut gleichzeitig (FET-Schalter)
Störende Impulse wegen nicht idealer Schalter =>“Glitches“ (es wird nicht auf Anhieb die richtige Ausgangsspannung eingestellt)
Lösung: Zwischenspeicherung mit Kondensator (analog)
=> „Deglitcher“ (=Abtast-Halte-Glieder)
4. Erläutern Sie Ursachen und Wirkung von Wandlungsfehlern.
Offsetfehler
Verstärkungsfehler sind beide nachträglich aussen korrigierbar
=>nicht korrigierbar => nichtlineare Verzerrungen
|
| |
Wodurch entsteht Quantisierungsrauschen?

|
Wodurch entsteht Quantisierungsrauschen?
|
bet | 13/17 | Sana | 01.06.2021 | Hajmi | 91,5 Kb. | | #14677 |
5. Wodurch entsteht Quantisierungsrauschen?
Bei der Quantisierung entstehen Fehler. Wenn z.B. zwei unterschiedlich grosse Abtastwerte in ein und das selbe Intervall fallen, werden sie von ein und derselben Zahl repräsentiert
=> Quantisierungsfehler
bei statistischem Zeitverlauf des Signals => statistischer Fehler => Rauschen
Spektrum d. Rauschen ändert sich mit der Aussteuerung des Signals bzw. Rauschen ist nur vorhanden, wenn das Signal vorhanden ist.
=> zusätzliches, künstliches „Dither-Rauschen“ wird hinzugesetzt
=>Fehlersägezahnschwingung mit schwankender Frequenz
=> Quantisierungsrauschen
|
| |
-Mavzu: Po‘lat sortamenti - 1-Mavzu: Bino inshootlar konstruksiyalarini xisoblash va loyixalash tartibi. Reja

|
1-Mavzu: Bino inshootlar konstruksiyalarini xisoblash va loyixalash tartibi. Reja
|
bet | 10/69 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 3,12 Mb. | | #103821 |
Bog'liq ~WRD1054 (1)4.2-Mavzu: Po‘lat sortamenti
Reja:
Po‘lat sortamenti haqida umumiy ma’lumotlar.
Varaqsimon po‘lat turlari.
Burchaklik, qo‘shtavr va shvellarlar.
Metall konstruksiyalar turli xil shaklli profillardan tashqil topadi. Shakli va geometrik o‘lchamlariga ko‘ra farqlanuvchi prokat, quvur va boshqa metall buyumlar haqidagi ma’lumotlar majmuasi (jadvali) sortament deb ataladi. Sortamentda profillarning ko‘ndalang kesim yuzasi, o‘lchamlari, geometrik tavsifnomalari (A,W,S,I,i) va bir metrli og‘irligi ko‘rsatiladi.
Metall konstruksiyalarda qo‘llaniladigan yoyma po‘lat ikki guruhga bo‘linadi: 1. yupqa yoki qalin varaqsimon po‘lat;
2. profilli po‘lat – burchaklik, shveller, tavr, qo‘shtavr va h.k.
Varaqsimon po‘lat quyidagicha turlarda mavjud bo‘ladi:
Qalin varaqsimon po‘lat (TU 14-1-4431-88). Bu turdagi po‘lat 4160mm qalinlikda yoyiladi, kengligi 6003600 mm, uzunligi 2000mm dan 12000mm gacha qilib ishlab chiqariladi;
Keng tasmasimon universal po‘lat GOST 19903–74. GOST 27772–88. (TU 14-1-3023-80). Bunday universal po‘lat varaqlarining qalinligi 660 mm, eni 2001050 mm, va uzunligi 500012000 mm qilib chiqariladi;
Yupqa varaqli po‘lat (TU 14-1-4431-88). Bu xildagi po‘lat varaqlari 0,23,9 mm qalinlikda, 12005000 mm uzunlikda va 6002000 mm kenglikda ishlab chiqariladi.
B u r ch a k l i k l a r – teng yonli 75x75x6 –GOST 8509 – 86.
(GOST 535-88, 27772-88) va yonlari teng bo‘lmagan, GOST 8510 – 86, ya’ni tengsiz yonli turlarga bo‘linadi. Burchakliklar quyidagicha belgilanadi: L50x5 yoki L75x50x5. Birinchi holda yonlarining eni 50mm, qalinligi 5mm bo‘lgan teng yonli burchaklik, ikkinchi holda esa yonlarining eni 75 va 50mm, qalinligi 5mm bo‘lgan tengsiz yonli burchaklik ifodalangan. Burchakliklar sortamenti juda keng bo‘lib, eng kichik profil L20x3 va eng kattasi esa L250x30 dan iboratdir.
Q o‘ sh t a v r l a r –20 GOST 8239 – 72. (GOST 535 – 88) asosan egilishga ishlovchi to‘sinlar sifatida qo‘llaniladi. Sortamentga ko‘ra qo‘shtavrlarning 10 dan 60 gacha nomerlari mavjud. Qo‘shtavrning nomeri uning santimetrda ifodalangan balandligiga mos keladi. Qo‘shtavrlarning uzunligi 13m gacha bo‘lib, asosan 6; 9 va 12m li qilib tayyorlanadi.
TU 14-1-3023-80ga muvofiq, keng tokchali qo‘shtavrlar ham ishlab chiqariladi. Ular uch xil bo‘ladi: to‘sinlar uchun «B» markali, yengil va og‘ir ustunlar uchun «K» markali va universal «Sh» markali. Keng tokchali to‘sinbop profillarning balandligi 1000mm gacha bo‘ladi.
Sh v ye l l ye r l a r – 18 GOST 8240 – 72. (GOST 535-88). Shvellerlarning o‘lchamlari ham ularning nomerlari orqali ifodalanadi. Sortament 5 dan 40 gacha nomerlari bo‘lgan shvellerlarni o‘z ichiga oladi.
E g m a profillar qalinligi 216 mm gacha ishlab chiqariladi.
|
| |
Erklären Sie das Prinzip der Fokussierung beim CD-Player

|
Erklären Sie das Prinzip der Fokussierung beim CD-Player
|
bet | 16/17 | Sana | 01.06.2021 | Hajmi | 91,5 Kb. | | #14677 |
3. Erklären Sie das Prinzip der Fokussierung beim CD-Player.
Der reflektierte und in der Intensität modulierte Hauptstrahl wird durch das PolarisationsPrisma über eine Zylinderlinse auf den 4-Quadrantensensor ausgespiegelt
Zusammenschaltung paarweise diagonal => Steuersignal für Servomotoren => ideale Position:
kreisrunder Fleck
Das Abbild d. Leuchtflecks nimmt nur bei bestimmter Lage d. Fokusflecks auf der CD eine Kreisgestalt an => gleiche Spannung an allen 4 Sensoren
Fokuspkt. Vor oder hinter der Informationsebene der CD => links/rechts gedrehte Ellipse
=> ungleiche Ausleuchtung der einzelnen Photodioden auf 4QS => ungleiche Spannung von beiden
Diodenpaaren
=> Ableitung eines Stellsignals f. d. Zwei-Achsen-Element
4. Wodurch lassen sich reflektiertes und nicht reflektiertes Licht bei der CD-Abtastung
|
| |
O’zbek xalqi azaldan nonni e’zozlab keladi - bet 6

|
O’zbek xalqi azaldan nonni e’zozlab keladi
|
bet | 6/10 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #110085 |
Bog'liq BUXONKA BO'LIM
Fermentatsiyadan keyin xamir bo'linish uchun yuboriladi. Bo'linish jarayoni qo'lda yoki xamirni ajratish uskunasidan foydalangan holda amalga oshirilishi mumkin. Ajratish uskunasining turi xamirning kleykovina ramkasiga ta'siri tufayli tayyor mahsulot hajmini aniqlaydi.
Amaldagi xamirni bo'lish uskunasiga qarab, bo'linish quyidagicha bo'lishi mumkin:
Anti-stress - xamirga shikast etkazmaydi;
Xamirga zarar etkazishning o'rtacha darajasi vakuumli xamir bo'linadigan mashinalardan foydalanganda. Ushbu uskuna yuqori hidratsiyaga ega zaif xamirlar, fermentlangan xamirlar bilan ishlashga ruxsat bermaydi, lekin standart sinovlar bilan mukammal ishlaydi (non turi, hidratsiya bilan + - 4% non xamiri).
Xamirni sezilarli darajada travmatik ravishda bo'linish vintlardek, belkurak va rulonli bo'linishlarni o'z ichiga oladi.
Rolikli va pichoqli ajratgichlar endi korxonalarda juda kam uchraydi. Vidali turdagi uskunalar juda keng tarqalgan. Ushbu turdagi ajratgich pishirilgan mahsulotlarning javdar-bug'doy navlari uchun juda mos keladi, ammo bug'doy xamiri uchun mutlaqo yaroqsiz.
Yaxlitlashning roli xamirturush tomonidan chiqarilgan gazni bir tekis taqsimlash va uning ortiqcha qismini xamir bo'laklaridan olib tashlashdir. Bundan tashqari, yaxlitlash jarayonida xamir qo'shimcha mexanik ta'sir tufayli elastiklik va mustahkamlikka ega bo'ladi. Mahsulotlar qanday shakllantirilishiga qarab, yaxlitlash darajasini sozlash muhimdir.
Masalan, dumaloq o'choqli non uchun yaxlitlash kuchli va zich bo'lishi kerak. Va baget uchun yaxlitlashdan butunlay qochish kerak.
YOTMOQ
Bu bosqich, shuningdek, xamirni oldindan tekshirish yoki dam olish deb ataladi. Ushbu operatsiyani bajarish yaxlitlashdan keyin glyuten ramkasidan kuchlanishni bartaraf etishga imkon beradi. Dam olish kleykovina dam olishga imkon beradi va keyingi bosqichni - yakuniy kalıplamani osonlashtiradi.
|
| |
XOM ASHYONI TAYYORLASH - O’zbek xalqi azaldan nonni e’zozlab keladi

|
O’zbek xalqi azaldan nonni e’zozlab keladi
|
bet | 3/10 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #110085 |
Bog'liq BUXONKA
Ingredientlarni tayyorlash va tortish juda oddiy va oddiy qadamdir, lekin bu juda muhim: tortish va retsept yoki oqim sxemasiga qat'iy rioya qilishda e'tibor talab etiladi.
YOĞURMA
Bu pishirilgan mahsulotlarni tayyorlashning eng muhim bosqichlaridan biridir. Birinchi bosqichda ingredientlar aralashtiriladi, keyingi yoğurma bilan kleykovina ramkasi rivojlanadi, ya'ni elastik-elastik xamir olinadi, yoğurma jarayonida havo mikropufakchalari ushlanib, keyinchalik maydalangan strukturani hosil qiladi. Bundan tashqari, yoğurma bosqichida fermentativ reaktsiyalar boshlanadi, ular yarim tayyor mahsulotni (xamir, xamir) fermentatsiyasining boshlanishi hisoblanadi.
Non korxonalarida xamir aralashtirish uskunalari juda xilma-xildir. TMM turlariga qarab, to'rtta asosiy partiya turini ajratish mumkin:
Sekin
Yaxshilangan
Intensiv
Super intensiv
Rossiya korxonalarida o'ta intensiv uskunalar juda kam uchraydi. Sekin, takomillashtirilgan va intensiv yoğurma uchun TMMlar juda keng tarqalgan.
Shunday qilib, bug'doy navlarini yoğurmaning asosiy vazifasi kleykovina ramkasini shakllantirishdir.
Kleykovina asosini tashkil etuvchi oqsil molekulalari tarkibida sulfidril guruhlari (SH).Yoğurma organining mexanik ta'siri va havodan kislorodning xamirga kirishi tufayli oksidlanish-qaytarilish reaktsiyasi paydo bo'ladi. Sulfidril guruhlari oksidlanib, disulfid ko'prigi (SS) hosil qiladi. Bu xamirning barqarorligi va o'lchov barqarorligi, shuningdek, tayyor mahsulot hajmi uchun mas'ul bo'lgan kuchli kovalent aloqalardir.
Shunga ko'ra, xamirni qanchalik yaxshi ishlasak, shunchalik mustahkam bog'lanish hosil bo'ladi va bu bizga provalash jarayonida xamir bo'laklarining shakli va hajmini saqlab qolish imkonini beradi.
Xamirni kam yoğurish o'lchov barqarorligining etarli emasligiga olib keladi va xamir bo'laklarining gazni ushlab turishi kutilganidan past bo'ladi.
Quyidagi rasmda siz xamirni yorishning turli intensivligi natijasida olingan pishirilgan mahsulotlarni ko'rasiz: chapda - xamir faqat birinchi tezlikda, o'ngda - birinchi va ikkinchi tezlikda yoğurulur. Ko'proq yoğrilgan xamirdan olingan tayyor mahsulot katta hajmga ega, shuningdek, engilroq, nozikroq va yumshoqroq tuzilishga ega.
|
| |
FERMENTATSIYA - O’zbek xalqi azaldan nonni e’zozlab keladi

|
O’zbek xalqi azaldan nonni e’zozlab keladi
|
bet | 5/10 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #110085 |
Bog'liq BUXONKA FERMENTATSIYA
Fermentatsiya - yoğurma tugashi va bo'linish boshlanishidan keyingi vaqt davri. Fermentatsiyaning rolini ortiqcha baholash qiyin. Birinchidan, kleykovina ramka hosil bo'ladi. Xamir kuchayadi; fermentatsiya qancha uzoq bo'lsa, xamir qanchalik elastik qarshilik va o'lchov barqarorligiga ega bo'lsa, tayyor mahsulot shunchalik hajmli va yumaloq bo'ladi. Ikkinchidan, fermentatsiya paytida xamirturush xamirda faol ishlaydi : u karbonat angidrid, spirt va xushbo'y birikmalarni chiqaradi.
Karbonat angidrid (yoki karbonat angidrid) xamirning suv fazasida eriydi va karbonat kislota hosil bo'ladi: xamirning kislotaligi oshadi va bu kleykovinaning cho'zilishiga ta'sir qiladi. Juda uzoq fermentatsiya jarayoni xamirning haddan tashqari kuchayishiga olib kelishi mumkin va mahsulotni yanada shakllantirish qiyin bo'ladi. Biz xamirni (anti-stress, yumshoq, vakuum, gidravlik bo'linish) bo'linadigan uskunaning turini hisobga olishimiz va fermentatsiya davomiyligini sozlashimiz kerak. Qo'lda yoki stressga qarshi bo'linishda biz fermentatsiya davomiyligini oshirishimiz mumkin, chunki... bo'linish kleykovina ramkaga minimal salbiy ta'sir ko'rsatadigan juda yumshoq bo'ladi. Ko'proq travmatik bo'linishlar uchun fermentatsiya vaqti odatda 30-60 minut.
Xamirturush, shuningdek, fermentatsiya paytida katta miqdorda issiqlik energiyasini chiqaradi, shuning uchun xamir qiziydi. Bu jarayon ayniqsa katta hajmlarda, fermentatsiya katta idishlarda, kosalarda sodir bo'lganda seziladi.
Fermentatsiya davomiyligiga xamirning boshlang'ich harorati, xamirturush dozasi, xamirning namligi (xususan, xamirturushni boqish uchun substrat mavjudligi), xamirning kislotaligi (boshlang'ich madaniyatlar, kislotalashtirgichlar ishlatilganda) ta'sir qiladi. ) va atrof-muhit harorati.
Fermentatsiya jarayonida kleykovina rivojlanishi davom etadi. Agar ish qo'lda bajarilgan bo'lsa, unda fermentatsiya jarayonida siz xamirni yorishingiz mumkin. Ular xamirning shakli barqarorligini yaxshilaydi: kleykovina ustidagi qo'shimcha mexanik ta'sir xamirturush tomonidan chiqarilgan karbonat angidridni ko'proq ushlab turishga va ko'proq hajmli xamir bo'laklarini va natijada nonni olishga imkon beradi.
Yangi boshlanuvchi nonvoyxonalarda ko'pincha savol tug'iladi: qancha yoğurma qilish kerak?
Biz xamirning reologik xususiyatlaridan boshlaymiz: agar biz xamirda kuchni his qilsak, u juda elastik va yoyilmaydi, biz xamirga bir marta xamir berishimiz mumkin. Agar yoğurmadan so'ng, 5-10 daqiqadan so'ng xamir yana fermentatsiya idishini to'ldiradi va biz xamirda elastiklik va qarshilikni his qilmasak, biz ikkinchi yoğurmani beramiz, agar kerak bo'lsa, uchinchi, to'rtinchi.
Agar xamir ko'p miqdorda qorishtirishni talab qilsa, bu ishlatiladigan unning kam miqdordagi kleykovina yoki kleykovina zaif, gazni ushlab turish qobiliyati past ekanligini anglatadi. Bunday holda, kleykovina mustahkamlashga qaratilgan pishirishni yaxshilovchi vositalar yordamida un sifatini sozlash bo'yicha ishlarni bajarish kerak .
|
| |
KALIPLAMA - O’zbek xalqi azaldan nonni e’zozlab keladi

|
O’zbek xalqi azaldan nonni e’zozlab keladi
|
bet | 7/10 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #110085 |
Bog'liq BUXONKA KALIPLAMA
Xamir bo'lagining shakl barqarorligi/gazni ushlab turishi qoliplash zichligiga bog'liq. Xamir bo'laklari qanchalik qattiq shakllangan bo'lsa, kleykovinaga ta'siri shunchalik ko'p bo'ladi va xamir bo'lagining gazni ushlab turish qobiliyati va o'lchov barqarorligi shunchalik yaxshi bo'ladi.
Kalıplama paytida asosiy vazifa bir xil xamir zichligini va shunga mos ravishda bir varaqdagi tayyor mahsulot sifatini olish uchun ish qismlariga bir xil kuch bilan ta'sir qilishdir. Qo'l mehnatiga bog'liq bo'lmaslik va bir xil zichlikdagi blankalarni olish uchun xamirni shakllantirish uskunasidan foydalanishni tavsiya etamiz. Agar buning iloji bo'lmasa, qoliplash zichligi barcha xodimlar uchun bir xil bo'lishi uchun xodimlarni tayyorlash muhimdir.
Proofing - yakuniy fermentatsiya, xamirturush faol ishlaydigan jarayon, lazzat birikmalarining to'planishi va karbonat angidrid va spirt miqdorining ko'payishi davom etadi. Tekshiruv jarayonida bo'laklar o'sib boradi va hajmi oshadi. Ularning boshlang'ich diametri mahsulot turiga va retseptga qarab 2-3 barobar oshishi mumkin.
Tekshiruv kamerasidagi harorat oralig'i 26 ° C (hunarmand nonlari, qishloq nonlari) dan 40 ° C gacha (tost nonlari, gamburger bulochkalari). Evropada ba'zi ishlab chiqaruvchilarning sinov uskunalarida 35 ° C dan yuqori haroratni o'rnatish mumkin emas. Buning sababi, evropalik novvoylar ko'proq lazzat va xushbo'ylikni to'plash uchun tekshirish jarayonini iloji boricha cho'zishga harakat qilishadi.
Namlik namligi odatda +-75% ni tashkil qiladi. Tol qoliplarida yoki unli matoda ishlov beriladigan mahsulotlar uchun namlik odatda xamir bo'laklari yopishib qolish ehtimolini kamaytirish uchun 60-65% gacha kamayadi.
Yuqori namlik (90%) xamir bo'lagining "shakl barqarorligini yo'qotish" va qoliplarni yaxshiroq to'ldirishga imkon beradi. Bunday namlikda gamburger bulochkalari kabi mahsulotlar eriydi.
Probirkaning davomiyligi xamirturush dozasiga, partiya turiga, fermentatsiya davomiyligiga, xamirning kislotaliligiga va sinov kamerasidagi haroratga bog'liq.
Shuni esda tutish kerakki, 20 dan 40 ° C gacha bo'lgan muhit haroratining 1 daraja o'zgarishi (ya'ni, tekshirish xonasi) xamirturush faolligining 10-12% ga to'g'ri keladi. Agar ish yuqori haroratlarda (38-40 ° C) amalga oshirilsa, ishlab chiqarishda moslashuvchanlik yo'qoladi va mahsulotni pishirish uchun joylashtirish vaqtiga nisbatan qaror qabul qilishning juda tor doirasi yaratiladi. Plyus/minus 5 daqiqa sinovdan o'tkazish xamir bo'laklarining kam yoki ortiqcha tekshirilishini anglatishi mumkin. Pech har doim bo'sh va pishirilgan mahsulotlarni joylashtirishga tayyor bo'lishi kerak.
30-32 ° S probirka oralig'ida ishlaganda, "qaror qabul qilish" davomiyligi 15-20 minutgacha oshadi. Shuning uchun, past haroratlarda provaktsiya bilan ishlash, tayyor mahsulotlarning ta'mi va xushbo'yligini yaxshilashdan tashqari, ishlab chiqarishda moslashuvchanlikni beradi.
|
| |
O`IBDO` - Sana: 202 yil Ona tili №37 Mavzu: So‘z turkumlarini mustahkamlash. 97-99-mashqlar Maqsad: Ta’limiy

|
Sana: 202 yil Ona tili №37 Mavzu: So‘z turkumlarini mustahkamlash. 97-99-mashqlar Maqsad: Ta’limiy
|
bet | 25/61 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #143568 |
Bog'liq 4-SINF ONA TILI 2-CHORAK 2020-2021 XojaliyevaO`IBDO`:_________ ____________________
Sana:___________ 202_ yil Ona tili № 47
Mavzu: Otlarning kelishik qo‘shimchalari bilan qo‘llanishini mustahkamlash.124-126-mashqlar
Maqsad: Ta’limiy: o’quvchilarning o’tilgan mavzular yuzasidan o`quvchilar bilimini mustahkamlash F.k.1. gapning asosini aniqlab, ikkinchi darajali bo‘laklarning so‘roqlari, ularning kesim yoki egaga
Tarbiyaviy maqsad: Mustaqil Vatanimizning har bir muvaffaqiyati, istiqlol yo'lida qilinayotgan ishlari bilan faxrlanish va Vatanga mehr hissiyotini uyg'otish, har qanday tajovuzkor kimsalardan nafratlanish; T.k5. san’at turlarini bilish va ularni bir-biridan farqlay olish;. o'zbek xalqining milliy urf-odat, an'ana va qadriyatlarini amalda qo'llash malakalarini shakllantirish. Tk.3. kattalarga, kichiklarga va o‘rtoqlariga yordam berish. Rivojlantiruvchi maqsad: So`zlarni tog`ri yozish malakalarini rivojlantirish
Fanga oid kompetensiyalar: Og`zaki va yozma nutqini rivojlantirish. Mustaqil fikrlashga o`rgatish. F.k.2. mavzuga oid so‘zlarni og‘zaki va yozma nutqda qo‘llay oladi;
Darsning turi : mustahkamlovchi,
Darsning metodi:suhbat, tushuntirish,”Savol-javob” metodi.
Darsning jihozi:darslik,rangli ko’rgazmalar,harakatli ko’rgazmalar, plakatlar.kitob
T/R
|
Bo’limlar
|
Vaqti
|
1
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
|
|
| |
So‘z asosida qaysi tovushlar tushib qolgan? Qaysi tovushlar almashgan?

|
So‘z asosida qaysi tovushlar tushib qolgan? Qaysi tovushlar almashgan?
|
bet | 19/61 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #143568 |
Bog'liq 4-SINF ONA TILI 2-CHORAK 2020-2021 XojaliyevaSo‘z asosida qaysi tovushlar tushib qolgan? Qaysi tovushlar almashgan?
Ko‘chiring. Egalik qo‘shimchasini olgan otlarning asosini tegishlicha belgilang.
116- mashq. O‘qing. Ko‘chiring. Egalik qo‘shimchasini olgan otlarning asos va qo‘shimchasini belgilang. Tushib qolgan tovushlarni aniqlang.
1. Yigitlikda yig‘ ilmning mag‘zini,
Qarilik chog‘i xarj qig‘ill oni.
Navoiy
2. Dilni hasaddan, tilni yolg‘on va g‘iybatdan, qor-ningni harom-xarishdan pok tut.
Farididdin Attor
Hasad so‘zining ma’nosini tushuntiring.
Yechim: 116-mashqda berilgan hikmatli so’zlardagi mag’izni, qorningni so’zlari egalik qo’shimchalari olgan.
Mag’zini-mag’iz+i=mag’zini (tovush tushishi). Qorning
IV.Mustahkamlash:Bajarilishi yuzasidan ko`rsatma beriladi: so‘zlarni o‘qing. so‘z boshida kelgan undoshni to‘g‘ri ayting. Doskada va mustaqil bajariladi.
Mavzu yuzasidan o’quvchilarga tarqatmalar berilib savol javoblar o’tkaziladi.
V. O`quvchilarni rag`batlantirish. Darsni yakunlash: Darsda faol qatnashgan o`quvchilarni rag`batlantiraman. Doskada mashq bajargan o`quvchilarni baholayman.
VI.Uyga vazifa: O`quvchilarga uy vazifasini bajarilishi yuzasidan ko`rsatma berib darsni yakunlayman.
117- mashq. So‘zlarga III shaxs birlikdagi egalik qo‘shimchasini qo‘shib o‘qing. Qaysi so‘zlarning asosida o‘zgarish bo‘ldi?
Xalq, xulq, buloq, erk, ishtiyoq, ishtirok, istak, baliq, qo‘shiq, zirak, ittifoq.
So‘zlarga egalik qo‘shimchasini qo‘shib yozing.
Yechim:Ushbu mashqdagi so’zlarga III shaxs birlikdai egalik qo’shimchasi qo’shilganda xalqi, xulqi, Bulog’I, erki, ishtiyoqi, ishtiroki, istagi, balig’I, qo’shig’i, ziragi, ittifoqi so’zlaridan quyidagilarida o’zgarish bo’ladi.
Buloq bulog’I qo’shiq qo’shig’im
Istak -I istagi zirak -im ziragim
|
| |
Baliq balig’I - Sana: 202 yil Ona tili №37 Mavzu: So‘z turkumlarini mustahkamlash. 97-99-mashqlar Maqsad: Ta’limiy

|
Sana: 202 yil Ona tili №37 Mavzu: So‘z turkumlarini mustahkamlash. 97-99-mashqlar Maqsad: Ta’limiy
|
bet | 20/61 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #143568 |
Bog'liq 4-SINF ONA TILI 2-CHORAK 2020-2021 XojaliyevaBaliq balig’I
O`IBDO`:_________ _________________
Sana:___________ 202_ yil Ona tili № 44
Mavzu: “Kitob do‘konida” rasmi asosida kichik hikoya tuzish.118-120-mashqlar
Maqsad: Ta’limiy: o’quvchilarning o’tilgan mavzular yuzasidan o`quvchilar bilimini mustahkamlash F.k.1. gapning asosini aniqlab, ikkinchi darajali bo‘laklarning so‘roqlari, ularning kesim yoki egaga bog’langanligini aniqlay oladi.
Tarbiyaviy maqsad:Mustaqil Vatanimizning har bir muvaffaqiyati, istiqlol yo'lida qilinayotgan ishlari bilan faxrlanish va Vatanga mehr hissiyotini uyg'otish, har qanday tajovuzkor kimsalardan nafratlanish; T.k5. san’at turlarini bilish va ularni bir-biridan farqlay olish;. o'zbek xalqining milliy urf-odat, an'ana va qadriyatlarini amalda qo'llash malakalarini shakllantirish. Tk.3. kattalarga, kichiklarga va o‘rtoqlariga yordam berish. Rivojlantiruvchi maqsad: So`zlarni tog`ri yozish malakalarini rivojlantirish
Fanga oid kompetensiyalar: Og`zaki va yozma nutqini rivojlantirish. Mustaqil fikrlashga o`rgatish. F.k.2. mavzuga oid so‘zlarni og‘zaki va yozma nutqda qo‘llay oladi;
Darsning turi :yangi bilim beruvchi,
Darsning metodi:suhbat, tushuntirish,”Savol-javob” metodi.
Darsning jihozi:darslik,rangli ko’rgazmalar,harakatli ko’rgazmalar, plakatlar.kitob
Darsning borishi.
T/R
|
Bo’limlar
|
Vaqti
|
1
|
Tashkiliy qism
|
|
|
| |
Tashkiliy qism - Sana: 202 yil Ona tili №37 Mavzu: So‘z turkumlarini mustahkamlash. 97-99-mashqlar Maqsad: Ta’limiy

|
Sana: 202 yil Ona tili №37 Mavzu: So‘z turkumlarini mustahkamlash. 97-99-mashqlar Maqsad: Ta’limiy
|
bet | 18/61 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #143568 |
Bog'liq 4-SINF ONA TILI 2-CHORAK 2020-2021 XojaliyevaTashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2
|
O`tgan mavzuni mustahkamlash
|
5 daqiqa
|
3
|
Yangi mavzu bayoni
|
15 daqiqa
|
4
|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
10 daqiqa
|
5
|
O`quvchilarni rag`batlantirish. Darsni yakunlash.
|
10 daqiqa
|
6
|
Uyga vazifa
|
2 daqiqa
|
Jami
|
45 daqiqa
|
I.Tashkiliy qism: Salomlashish; o’quvchilarni darsga tayyorgarliklarini tekshirish.
Aylanma daftarlarni almashtirish.Chiroyli va xatosiz yozish yuzasidan ko`rsatmalar beraman.
III.Yangi mavzu bayoni: O’qituvchi darslikdagi mashq orqali bugungi mavzuni ko’rgazmalar, slayd va multimedia ilovasi orqali tushuntiradi va berilgan mashqlar o’quvchilar bilan sinf doskasi va o’z daftarlariga mustaqil yozib bajartiriladi.
115- mashq. So‘zlarni o‘qing. So‘zlar asosidagi o‘zgarishni kuzating. Farqini ayting.
Burun burnim bilak bilagi
og‘iz -im og‘zim kurak i kuragi
shahar shahrim quloq qulog‘i
singil singlim bayroq bayrog‘i
Yechim:115-mashqda berilgan burun, og’iz, shahar, singil so’zlariga –im egalik qo’shimchasi qo’shilsa bir unli tovush tushadi. Bilak, kurak, quloq, bayroq, so’zlariga –I egalik qo’shimchasi qo’shilsa tovush almashadi . k tovushi g ga va q tovushi g’ tovushiga almashadi.
|
| |
Sahrolarida, tog’ etaklarida, Amudaryo sohillarida, Qarshi cho’lida uchraydi

|
Sahrolarida, tog’ etaklarida, Amudaryo sohillarida, Qarshi cho’lida uchraydi
|
bet | 52/61 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #143568 |
Bog'liq 4-SINF ONA TILI 2-CHORAK 2020-2021 XojaliyevaSahrolarida, tog’ etaklarida, Amudaryo sohillarida, Qarshi cho’lida uchraydi.
Tog’larda yashaydi.Osiyoda qishlaydi. Yerda yuradi.
O‘rin-payt kelishigi qo‘shimchasi otni qaysi turkumdagi so‘zga bog‘laydi?
Yozganingizni tekshiring. So’zlarni yozilishini yodingizda tuting.
IV.Mustahkamlash:Bajarilishi yuzasidan ko`rsatma beriladi: so‘zlarni o‘qing. so‘z boshida kelgan undoshni to‘g‘ri ayting. Doskada va mustaqil bajariladi.
Mavzu yuzasidan o’quvchilarga tarqatmalar berilib savol javoblar o’tkaziladi.
V. O`quvchilarni rag`batlantirish. Darsni yakunlash: Darsda faol qatnashgan o`quvchilarni rag`batlantiraman. Doskada mashq bajargan o`quvchilarni baholayman.
VI.Uyga vazifa: O`quvchilarga uy vazifasini bajarilishi yuzasidan ko`rsatma berib darsni yakunlayman.
159- mashq. Maqollarni o‘qing. O‘rin-payt kelishigidagi otlarni so‘roqlar yordamida aniqlang, ularni o‘zi bog‘langan fe’l bilan ko‘chiring.
1. Odob bozorda sotilmas. 2. Kattaga hurmatda bo‘l, kichikka izzatda bo‘l. 3. O‘tloqda bedana ko‘p, dangasada bahona ko‘p.
O`IBDO`:_________ _____________________
Sana:___________ 202_ yil Ona tili № 60
Mavzu: O‘rin-payt kelishigini mustahkamlash. 160-162-mashqlar
Maqsad: Ta’limiy: o’quvchilarning o’tilgan mavzular yuzasidan o`quvchilar bilimini mustahkamlash F.k.1. gapning asosini aniqlab, ikkinchi darajali bo‘laklarning so‘roqlari, ularning kesim yoki egaga bog’langanligini aniqlay oladi.
Tarbiyaviy maqsad:Mustaqil Vatanimizning har bir muvaffaqiyati, istiqlol yo'lida qilinayotgan ishlari bilan faxrlanish va Vatanga mehr hissiyotini uyg'otish, har qanday tajovuzkor kimsalardan nafratlanish; T.k5. san’at turlarini bilish va ularni bir-biridan farqlay olish;. o'zbek xalqining milliy urf-odat, an'ana va qadriyatlarini amalda qo'llash malakalarini shakllantirish. Tk.3. kattalarga, kichiklarga va o‘rtoqlariga yordam berish. Rivojlantiruvchi maqsad: So`zlarni tog`ri yozish malakalarini rivojlantirish
|
| |
IV.Mustahkamlash - Sana: 202 yil Ona tili №37 Mavzu: So‘z turkumlarini mustahkamlash. 97-99-mashqlar Maqsad: Ta’limiy

|
Sana: 202 yil Ona tili №37 Mavzu: So‘z turkumlarini mustahkamlash. 97-99-mashqlar Maqsad: Ta’limiy
|
bet | 50/61 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #143568 |
Bog'liq 4-SINF ONA TILI 2-CHORAK 2020-2021 XojaliyevaIV.Mustahkamlash:Bajarilishi yuzasidan ko`rsatma beriladi: so‘zlarni o‘qing. so‘z boshida kelgan undoshni to‘g‘ri ayting. Doskada va mustaqil bajariladi.
Mavzu yuzasidan o’quvchilarga tarqatmalar berilib savol javoblar o’tkaziladi.
V. O`quvchilarni rag`batlantirish. Darsni yakunlash: Darsda faol qatnashgan o`quvchilarni rag`batlantiraman. Doskada mashq bajargan o`quvchilarni baholayman.
VI.Uyga vazifa: O`quvchilarga uy vazifasini bajarilishi yuzasidan ko`rsatma berib darsni yakunlayman.
156- mashq. O‘qing. Berilgan otlarga jo‘nalish kelishigi qo‘shimchasini qo‘shib, so‘zlarni ko‘chiring.
Qarmoq, terak, fazo, maktub, o‘roq, tilak, taroq, quyosh, ohang, avlod, suhbat, ko‘zgu, guruh, tog‘.
Shu so‘zlardan qatnashtirib, ikktita gap tuzing.
O`IBDO`:_________ _____________________
Sana:___________ 202_ yil Ona tili № 59
Mavzu: O‘rin-payt kelishigi. 157-159-mashqlar
Maqsad: Ta’limiy: o’quvchilarning o’tilgan mavzular yuzasidan o`quvchilar bilimini mustahkamlash F.k.1. gapning asosini aniqlab, ikkinchi darajali bo‘laklarning so‘roqlari, ularning kesim yoki egaga
Tarbiyaviy maqsad: Mustaqil Vatanimizning har bir muvaffaqiyati, istiqlol yo'lida qilinayotgan ishlari bilan faxrlanish va Vatanga mehr hissiyotini uyg'otish, har qanday tajovuzkor kimsalardan nafratlanish; T.k5. san’at turlarini bilish va ularni bir-biridan farqlay olish;. o'zbek xalqining milliy urf-odat, an'ana va qadriyatlarini amalda qo'llash malakalarini shakllantirish. Tk.3. kattalarga, kichiklarga va o‘rtoqlariga yordam berish. Rivojlantiruvchi maqsad: So`zlarni tog`ri yozish malakalarini rivojlantirish
Fanga oid kompetensiyalar: Og`zaki va yozma nutqini rivojlantirish. Mustaqil fikrlashga o`rgatish. F.k.2. mavzuga oid so‘zlarni og‘zaki va yozma nutqda qo‘llay oladi;
Darsning turi : mustahkamlovchi,
Darsning metodi:suhbat, tushuntirish,”Savol-javob” metodi.
Darsning jihozi:darslik,rangli ko’rgazmalar,harakatli ko’rgazmalar, plakatlar.kitob
|
| |
T/R
  
Bo’limlar - Sana: 202 yil Ona tili №37 Mavzu: So‘z turkumlarini mustahkamlash. 97-99-mashqlar Maqsad: Ta’limiy

|
Sana: 202 yil Ona tili №37 Mavzu: So‘z turkumlarini mustahkamlash. 97-99-mashqlar Maqsad: Ta’limiy
|
bet | 51/61 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #143568 |
Bog'liq 4-SINF ONA TILI 2-CHORAK 2020-2021 XojaliyevaT/R
|
Bo’limlar
|
Vaqti
|
1
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2
|
O`tgan mavzuni mustahkamlash
|
5 daqiqa
|
3
|
Yangi mavzu bayoni
|
15 daqiqa
|
4
|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
10 daqiqa
|
5
|
O`quvchilarni rag`batlantirish. Darsni yakunlash.
|
10 daqiqa
|
6
|
Uyga vazifa
|
2 daqiqa
|
Jami
|
45 daqiqa
|
I.Tashkiliy qism: Salomlashish; o’quvchilarni darsga tayyorgarliklarini tekshirish.
Aylanma daftarlarni almashtirish.Chiroyli va xatosiz yozish yuzasidan ko`rsatmalar beraman.
III.Yangi mavzu bayoni: O’qituvchi darslikdagi mashq orqali bugungi mavzuni ko’rgazmalar, slayd va multimedia ilovasi orqali tushuntiradi va berilgan mashqlar o’quvchilar bilan sinf doskasi va o’z daftarlariga mustaqil yozib bajartiriladi.
O‘RIN-PAYT KELISHIGI
157- mashq. O‘qing. Ajratilgan otlarga so‘roq bering. Ular qaysi kelishikda qo‘llangan?
Anvarda ertak kitoblar ko‘p. Bir kitobida „O‘rmonga nega o‘t ketdi?“ ertagi bor. Anvar uni o‘rtoqlariga gapirib berdi:
– Qadim zamonda bepoyon o‘rmonda turli jonzotlar inoq yashar ekan. Sichqon oftobda erkalanib yotgan mushukning bag‘rida o‘ynarkan. Bo‘ri qo‘zichoqni o‘z bolasidek yalab-yulqar ekan. Тulki jo‘jalarni don-dun bilan siylarkan. Yo‘lbars kiyik bolalarini yelkasiga mindirib, qirlarda sayr qildirar ekan...
Anvar shu yerga kelganda ertakni to‘xtatdi.
Bolalar, ertakni siz og‘zaki davom ettiring.
O‘rin-payt kelishigidagi ot qatnashgan gaplarni ko‘chiring. O‘rin-payt kelishigi qo‘shimchasini belgilang.
Bepoyon so‘ziga ma’nodosh so‘z toping.
Topshiriq: Bolalar ertakni ijodiy davom ettiring. O`rin payt kelishigidagi otlar qatnashgan gaplarni ko`chiring. O`rin payt kelishigi qo`shimchasini belgilang. Bepoyon so`ziga ma`nodosh so`z toping.
Qadim zaamond bepoyon o`rmonda turli jonzotlar inoq yashar ekan.
Sichqon oftobda erkalanib yotgan mushukning bag`rida o`ynarkan.Yo`lbars kiyik bolalarini yelkasiga mindirib, qirlrd sayr qildirar ekan…
O‘rin-payt kelishigidagi otlarni qanday aniqlaysiz?
Bepoyon – keng.
158- mashq. O‘qing. O‘rin-payt kelishigidagi otlarni aniqlang. Ularni o‘zi bog‘langan so‘z bilan ko‘chiring.
Jo‘rchi
Jo‘rchi respublikamizning sahrolarida va tog‘ etaklarida, Amudaryo sohillarida, Qarshi cho‘lida uchraydi. Тog‘larda 1600 – 1700 metrgacha balandlikda yashaydi. Afrika va Osiyoda qishlaydi. Jo‘rchilar O‘zbekiston janubiga mart oyi boshlarida uchib keladi. Yerda yaxshi yuradi. U respublikamizdan sentabrda uchib ketadi. (A. Madrahimov)
|
| |
NONVOYXONA - O’zbek xalqi azaldan nonni e’zozlab keladi

|
O’zbek xalqi azaldan nonni e’zozlab keladi
|
bet | 8/10 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #110085 |
Bog'liq BUXONKA NONVOYXONA
Pishirish paytida ham maydalangan, ham qobiqda juda ko'p jarayonlar sodir bo'ladi.
Yer qobig'ida:
Mahsulotlarni pechga qo'ygandan so'ng, suv mahsulot yuzasidan bug'lanadi va qobiq hosil bo'ladi. Harorat 150 °C dan oshganda, Maillard reaktsiyasi boshlanadi.
Kırıntılarda: dastlabki bosqichda karbonat angidrid suvda eriydi, keyin esa kengayadi va bug'lanadi. Xamir bo'laklari hajmi faol ravishda o'sishni boshlaydi. Xamirturush va fermentlar faol ishlashda davom etadilar, keyin esa ular inaktivlanadi va o'ladi. Harorat 55 ° C va undan yuqori darajaga yetganda, kraxmal jelatinizatsiyasi, oqsil koagulyatsiyasi jarayonlari boshlanadi va maydalangan strukturaning yakuniy shakllanishi sodir bo'ladi.
Tandirda turli xil mahsulotlar turli vaqtlarda o'sadi: shakarsiz bug'doy mahsulotlari - xamir bo'lagining og'irligiga qarab - 3 dan 7 minutgacha; Yog 'mahsulotlari o'sishi uchun ko'proq vaqt talab etiladi - pishirish vaqtining 30% gacha. Buning sababi pishirilgan mahsulotlar shakarni o'z ichiga oladi va u kraxmalning jelatinlanish haroratini oshiradi.
SOVUTISH
Pishirish va tayyor mahsulotni qolipdan olib tashlash / choyshabdan olib tashlashdan so'ng darhol non sovib keta boshlaydi: pishirgandan so'ng, qobiqdagi namlik minimal bo'ladi va mahsulot markazidagi namlik maksimal bo'ladi. Deyarli zudlik bilan namlikning qayta taqsimlanishi maydalagichning nam joylaridan quruqroq joylarga boshlanadi. Shuning uchun "frantsuz rulosining siqilishi" uzoq davom etmaydi - qobiq asta-sekin namlanadi va o'zining xiralashgan xususiyatlarini yo'qotib, "kauchuk" bo'ladi.
Sovutish, pechdan chiqqandan keyin nonning harorati atrof-muhit haroratiga tushganda, mahsulotning mikrobiologik tozaligi nuqtai nazaridan texnologik jarayonning eng muhim bosqichidir. Mikrobiologik buzilish xavfini kamaytirish uchun alohida xona kerak
tayyor mahsulotlarni sovutish uchun, bu erda quyidagi shartlar bajariladi: shamollatish mavjudligi va
havo aylanishi; havo filtratsiyasining mavjudligi; doimiy namlik va haroratni saqlash.
Aynan sovutish jarayonida tayyor mahsulot yuzasi mog'or sporalari bilan ifloslanishi mumkin (havodagi changdan, non, qadoqlashda qo'lda ishlov berishdan).
Nonning maydalangan markazida kamida + 30-35 ° C gacha sovishi juda muhimdir. Bu yozda va ko'p miqdorda non uchun ayniqsa muhimdir. Etarlicha sovutilmagan, qadoqlangan non nonning "kartoshka kasalligi" bilan "kasal bo'lishi" mumkin.
|
| |