nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Tarbiyaviy maqsad - Sana: 202 yil Ona tili №37 Mavzu: So‘z turkumlarini mustahkamlash. 97-99-mashqlar Maqsad: Ta’limiy

|
Sana: 202 yil Ona tili №37 Mavzu: So‘z turkumlarini mustahkamlash. 97-99-mashqlar Maqsad: Ta’limiy
|
bet | 31/61 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #143568 |
Bog'liq 4-SINF ONA TILI 2-CHORAK 2020-2021 XojaliyevaTarbiyaviy maqsad: Mustaqil Vatanimizning har bir muvaffaqiyati, istiqlol yo'lida qilinayotgan ishlari bilan faxrlanish va Vatanga mehr hissiyotini uyg'otish, har qanday tajovuzkor kimsalardan nafratlanish; T.k5. san’at turlarini bilish va ularni bir-biridan farqlay olish;. o'zbek xalqining milliy urf-odat, an'ana va qadriyatlarini amalda qo'llash malakalarini shakllantirish. Tk.3. kattalarga, kichiklarga va o‘rtoqlariga yordam berish. Rivojlantiruvchi maqsad: So`zlarni tog`ri yozish malakalarini rivojlantirish
Fanga oid kompetensiyalar: Og`zaki va yozma nutqini rivojlantirish. Mustaqil fikrlashga o`rgatish. F.k.2. mavzuga oid so‘zlarni og‘zaki va yozma nutqda qo‘llay oladi;
Darsning turi : mustahkamlovchi,
Darsning metodi:suhbat, tushuntirish,”Savol-javob” metodi.
Darsning jihozi:darslik,rangli ko’rgazmalar,harakatli ko’rgazmalar, plakatlar.kitob
|
| |
Atsidofilin - Urganch davlat universiteti kimyoviy texnologiyalar fakulteti

Sut - achitqi ichimliklariga nimalar kiradi?
To‘ldirgichli sut-achitqi mahsulotlarining kimyoviy tarkibiga nimalar kiradi?
Atsidofilli mahsulotlarning kimyoviy tarkibiga nimalar kiradi?
Sut-achitqili ichimliklar va Qatikning assortimentlariga nimalar kiradi?
Sut-achitqi mahsulotlari va Qatikni necha sinfga bo‘linadi?
Termostat usulida sut-achitqi mahsulotlarini ishlab chiqarish jarayonlariga nimalar kiradi?
Kefir qanday tayyorlanadi?
Qatik qanday tayyorlanadi?
Atsidofilin, atsidofilli va atsidofil-achitqili sut qanday tayyorlanadi?
Qimiz qanday tayyorlanadi?
Ayron qanday tayyorlanadi?
Yogurt qanday tayyorlanadi?
Matsoni qanday tayyorlanadi?
Matsun sut-achitqi mahsuloti qanday tayyorlanadi?
O`tgan mavzuni mustahkamlash

|
O`tgan mavzuni mustahkamlash
|
bet | 26/61 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #143568 |
Bog'liq 4-SINF ONA TILI 2-CHORAK 2020-2021 Xojaliyeva2
|
O`tgan mavzuni mustahkamlash
|
5 daqiqa
|
3
|
Yangi mavzu bayoni
|
15 daqiqa
|
4
|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
10 daqiqa
|
5
|
O`quvchilarni rag`batlantirish. Darsni yakunlash.
|
10 daqiqa
|
6
|
Uyga vazifa
|
2 daqiqa
|
Jami
|
45 daqiqa
|
I.Tashkiliy qism: Salomlashish; o’quvchilarni darsga tayyorgarliklarini tekshirish.
Aylanma daftarlarni almashtirish.Chiroyli va xatosiz yozish yuzasidan ko`rsatmalar beraman.
III.Yangi mavzu bayoni: O’qituvchi darslikdagi mashq orqali bugungi mavzuni ko’rgazmalar, slayd va multimedia ilovasi orqali tushuntiradi va berilgan mashqlar o’quvchilar bilan sinf doskasi va o’z daftarlariga mustaqil yozib bajartiriladi.
124- mashq. O‘qing. Hikoya nima haqida ekan? Hikoyada yong‘oq so‘zi qaysi kelishiklarda qo‘llanganiga diqqat qiling. Ular ishtirokida gaplar tuzib yozing.
Zag‘izg‘onlarning qiziq odati bor. Ular har yili kuzda qirqtacha yong‘oqni o‘g‘irlaydi. Bu yong‘oqlarni yerga ko‘mib qo‘yadi va xohlagan vaqtida olib yeydi. Ko‘pincha bu yong‘oqlardan o‘ttiz sakkiz-o‘ttiz to‘qqiztasini yeb bo‘lib, hisobidan adashib qoladi. Yerda qolib ketgan yong‘oq kelasi bahorda unib chiqadi. („G‘uncha“dan)
JAVOB: Yong`oqni o`g`irlaydi, yong`oqlardan yeb, yong`oq unib chiqadi.
|
| |
Fanga oid kompetensiyalar - Sana: 202 yil Ona tili №37 Mavzu: So‘z turkumlarini mustahkamlash. 97-99-mashqlar Maqsad: Ta’limiy

|
Sana: 202 yil Ona tili №37 Mavzu: So‘z turkumlarini mustahkamlash. 97-99-mashqlar Maqsad: Ta’limiy
|
bet | 38/61 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #143568 |
Bog'liq 4-SINF ONA TILI 2-CHORAK 2020-2021 XojaliyevaFanga oid kompetensiyalar: Og`zaki va yozma nutqini rivojlantirish. Mustaqil fikrlashga o`rgatish. F.k.2. mavzuga oid so‘zlarni og‘zaki va yozma nutqda qo‘llay oladi;
Darsning turi :yangi bilim beruvchi,
Darsning metodi:suhbat, tushuntirish,”Savol-javob” metodi.
Darsning jihozi:darslik,rangli ko’rgazmalar,harakatli ko’rgazmalar, plakatlar.kitob
Darsning borishi.
T/R
|
Bo’limlar
|
Vaqti
|
1
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2
|
O`tgan mavzuni mustahkamlash
|
5 daqiqa
|
3
|
Yangi mavzu bayoni
|
15 daqiqa
|
4
|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
10 daqiqa
|
5
|
O`quvchilarni rag`batlantirish. Darsni yakunlash.
|
10 daqiqa
|
6
|
Uyga vazifa
|
2 daqiqa
|
Jami
|
45 daqiqa
|
I.Tashkiliy qism: Salomlashish, o’quvchilarni darsga tayyorgarliklarini tekshirish.
Aylanma daftarlarni almashtirish. Chiroyli va xatosiz yozish yuzasidan ko`rsatmalar beraman.
II.O`tgan mavzuni mustahkamlash: O'quvchilarning olgan baholarini qisqacha tahlili o`tkaziladi. Yo`l qo`yilga xatolari yuzasidan ko`rsatma beraman. O’tilgan mavzu yuzasidan savol-javob o`tkaziladi.
139- mashq. Matnni o‘qing. Ajratilgan otlarga so‘roq bering. Ular qaysi kelishikda qo‘llangan?
Kanareyka
Rashid ayvonda kanareykasini tomosha qilib o‘tirardi. O‘rik tomondan boshqa kanareykaning ovozi eshitildi. Qo‘shnisi chap qo‘lida bo‘sh qafasni ushlagancha u yoqdan bu yoqqa alanglardi. Rashid tezlik bilan qafasini hovliga olib chiqdi. Qo‘liga matrapni oldi. Kanareyka qafasning ustiga qo‘ndi. Rashid matrapni qushning ustiga tashladi. U qushni qo‘liga oldi-da, uyiga qarab chopdi. (Sh. Mamajonov)
Тushum kelishigidagi otlar qanday so‘roqlarga javob bo‘ladi? Тushum kelishigidagi otlarni o‘zi bog‘langan so‘z bilan ko‘chiring. Тushum kelishigi qanday vazifa bajaryapti?
Rashid kanareykasini, boshqa kanareykani, Rashid qafasini, matrapni oldi.
Lug’at ishi:matrap – bedana, kaptar tutish uchun ishlatiladigan asbob, to’r
matrap – bedana, kaptar tutish uchun ishlatiladigan asbob, to‘r
140- mashq. O‘qing. So‘roqlar yordamida tushum kelishigidagi otlarni aniqlang.
Biz Kamalaktog‘ etaklariga o‘tovlarni tikdik. Bu yerda sayohatga chiqqan bolalarni uchratdik.
Men tunda safarda foydalaniladigan maxsus xalta-to‘shakni to‘shab yotdim. Ertalab nonushtadan so‘ng shifokor yigit bizlarga yigirma xil dorivor giyohlarni ko‘rsatdi. Fotohavaskor o‘qituvchi bu yerda yashaydigan turli hayvonlarning suratlarini olgani haqida so‘zladi. Men esa yon daftarimni bu yerdan olgan taassurotlar bilan to‘ldirdim. (A. Aminov)
Тushum kelishigidagi otlarni o‘zi bog‘langan so‘z bilan birikma shaklida ko‘chiring. Тushum kelishigi qo‘shimchasini tegishlicha belgilang.
|
| |
Aufgaben Versuchsnachbereitung Level B

|
Aufgaben Versuchsnachbereitung Level B
|
bet | 61/71 | Sana | 11.05.2021 | Hajmi | 6,31 Mb. | | #14478 |
Lesen Sie nochmal die Versuchsanleitung.
Was zeigte das Elektroskop an? Wie hoch ist der Zeiger gestiegen?
Was zeigte das Elektroskop an? Wie hoch ist der Zeiger gestiegen? Wo steht der Zeiger nach der Berührung?
Wohin ist die Ladung aus dem Elektroskop verschwunden? Was ist mit dem Elektroskop passiert?
Was zeigte das Elektroskop an? Wie hoch ist der Zeiger gestiegen?
Was zeigte das Elektroskop an? Wie hoch ist der Zeiger gestiegen?
Lesen Sie nochmal die Versuchsanleitung und sehen Sie in Ihren Aufzeichnungen nach.
Lesen Sie nochmal die Versuchsanleitung.
Skizzieren Sie die beiden Stäbe und das Elektroskop. Ein Pfeil kann den Abstreifvorgang verdeutlichen.
Was haben Sie gemacht? Einen Stab elektrisch laden gehört nicht dazu. Sie können gleich davon ausgehen, dass Sie mit einem geladenen Stab angefangen haben. Welche drei Experimente haben Sie mit den einzelnen Prüfkörpern vollzogen?
Was haben Sie beobachtet. Sie können das ganze tabellarisch auflisten:
|
| |
Yangi mavzuni mustahkamlash

|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
bet | 32/61 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,48 Mb. | | #143568 |
Bog'liq 4-SINF ONA TILI 2-CHORAK 2020-2021 Xojaliyeva4
|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
10 daqiqa
|
5
|
O`quvchilarni rag`batlantirish. Darsni yakunlash.
|
10 daqiqa
|
6
|
Uyga vazifa
|
2 daqiqa
|
Jami
|
45 daqiqa
|
I.Tashkiliy qism: Salomlashish; o’quvchilarni darsga tayyorgarliklarini tekshirish.
Aylanma daftarlarni almashtirish.Chiroyli va xatosiz yozish yuzasidan ko`rsatmalar beraman.
III.Yangi mavzu bayoni: O’qituvchi darslikdagi mashq orqali bugungi mavzuni ko’rgazmalar, slayd va multimedia ilovasi orqali tushuntiradi va berilgan mashqlar o’quvchilar bilan sinf doskasi va o’z daftarlariga mustaqil yozib bajartiriladi.
130- mashq. O‘qing. Bosh kelishikdagi otlarni aniqlang.
Har yili kuz keldi deguncha otamning yumushi ko‘payadi. Butun mahallaning bog‘-rog‘lari otamning qo‘lidan chiqar edi. Otam, ayniqsa, tok ishlarini mukammal bilardilar.
– Otam har bir daraxt bilan gaplasha oladi. Ularning tilini biladi, – derdi amakilar. (Тo‘lqin)
Bosh kelishikdagi otlarni o‘zi bog‘langan so‘z bilan birga ko‘chiring. Nima hosil bo‘ldi?
131- mashq. O‘qing. Bosh kelishikdagi otlarni aniqlang.
Anor O‘zbekistonda ko‘p uchraydi. Anorning barglari mayda, nashtarsimon bo‘ladi. Shoxlari tikanli bo‘ladi. U iyun-iyul oylarida gullaydi. Mevasi yirik, dumaloq, qizg‘ish yoki oqish bo‘ladi. Тa‘mi shirin, nordon, sersharbat. Anor sovuqqa chidamsiz mevali o‘simlikdir. („O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi“dan)
|
| |
Anzeige am Elektroskop - Berufliche Schulen zum Einsatz in den Schulversuchen

|
Berufliche Schulen zum Einsatz in den Schulversuchen
|
bet | 62/71 | Sana | 11.05.2021 | Hajmi | 6,31 Mb. | | #14478 |
Anzeige am Elektroskop
Glasstab abgestreift
|
|
Mit Finger berührt
|
|
Kunststoffstab abgestreift
|
|
Mit Finger berührt
|
|
Nach dem Zusammenbringen einen Stab abgestreift
|
|
Mit Finger berührt
|
|
Ersten Stab abgestreift
|
|
Zweiten Stab abgestreift
|
|
Verallgemeinern Sie Ihre Beobachtungen. Es sind zwei Punkte: Wohin gehen die Ladungen? Was geschieht bei einem Ladungsaustausch? Und: Können Ladungen durch gegenteilige Ladungen neutralisiert werden?
Aufgaben Versuchsvorbereitung Level C
Lesen Sie nochmal den Einleitungstext „Influenz“.
Lesen Sie nochmal den Einleitungstext „Influenz“.
Lesen Sie nochmal den Einleitungstext „Influenz“.
Fragen Sie die Gruppe, die sich mit der elektrischen Leitung befasst danach.
Lesen Sie nochmal die Versuchsanleitung.
Lesen Sie nochmal die Versuchsanleitung.
|
| |
Aufgaben Versuchsnachbereitung Level A

|
Aufgaben Versuchsnachbereitung Level A
|
bet | 59/71 | Sana | 11.05.2021 | Hajmi | 6,31 Mb. | | #14478 |
Lesen Sie nochmal die Versuchsanleitung.
Was zeigte das Elektroskop an? Wie hoch ist der Zeiger gestiegen?
Was zeigte das Elektroskop an? Wie hoch ist der Zeiger gestiegen?
Was zeigte das Elektroskop beim ersten Abstreifen und beim zweiten Abstreifen an? Gibt es einen Unterschied? Hat sich der Luftballon bei der Berührung mit der Hand entladen? Wie viel Ladung ist in die Hand bei der Berührung gewandert?
Was zeigte das Elektroskop an? Wie hoch ist der Zeiger gestiegen?
Was zeigte das Elektroskop an? Wie hoch ist der Zeiger gestiegen?
Was zeigte das Elektroskop beim ersten Abstreifen und beim zweiten Abstreifen an? Gibt es einen Unterschied? Hat sich die Metallkugel bei der Berührung mit der Hand entladen? Wie viel Ladung ist in die Hand bei der Berührung gewandert?
Lesen Sie nochmal die Versuchsanleitung und sehen Sie in Ihren Aufzeichnungen nach.
Lesen Sie nochmal die Versuchsanleitung.
Skizzieren Sie den Ballon und die Metallkugel auf der einen Seite. Das Elektroskop und die Hand auf der anderen Seite. Pfeile können die einzelnen Abstreifvorgänge verdeutlichen.
Was haben Sie gemacht? Einen Luftballon aufblasen und ihn und eine Metallkugel elektrisch laden gehört nicht dazu. Sie können gleich davon ausgehen, dass Sie mit einem geladenen Luftballon und einer geladenen Metallkugel angefangen haben. Welche drei Schritte haben Sie mit den einzelnen Prüfkörpern vollzogen?
Was haben Sie beobachtet. Sie können das ganze tabellarisch auflisten:
|
| |
Vorgang
  
Luftballon - Berufliche Schulen zum Einsatz in den Schulversuchen

|
Berufliche Schulen zum Einsatz in den Schulversuchen
|
bet | 60/71 | Sana | 11.05.2021 | Hajmi | 6,31 Mb. | | #14478 |
Vorgang
|
Luftballon
|
Metallkugel
|
Erster Abstreifvorgang
|
|
|
Berührung mit der Hand
|
|
|
Zweiter Abstreifvorgang
|
|
|
Verallgemeinern Sie Ihre Beobachtungen. Was passiert mit elektrisch leitfähigen Körpern und bei elektrisch nicht leitfähigen Materialien mit der Ladung? Wie verteilt sich die Ladung auf diesen Körpern?
Lesen Sie nochmal den Einleitungstext „Erdung“.
Lesen Sie nochmal den Einleitungstext „Erdung“.
Lesen Sie nochmal den Einleitungstext „Erdung“.
Lesen Sie nochmal den Einleitungstext „Erdung“. Sie können sich auch gerne ein besseres Beispiel ausdenken.
Lesen Sie nochmal die Versuchsanleitung.
Lesen Sie nochmal die Versuchsanleitung.
Lesen Sie nochmal die Versuchsanleitung.
Lesen Sie nochmal die Versuchsanleitung.
Lesen Sie nochmal die Versuchsanleitung.
Lesen Sie nochmal die Versuchsanleitung.
|
| |
,2 % yogli 
  

2,5%yogli

|
,2 % yogli
2,5%yogli
|
bet | 18/26 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 136,94 Kb. | | #106372 |
Bog'liq Urganch davlat universiteti kimyoviy texnologiyalar fakulteti-www.hozir.org3,2 % yogli
|
2,5%yogli
|
YOg‘liligi 3,2% bo‘lgan sut
|
840,00
|
|
|
YOg‘liligi 25% bo‘lgan sof quruq sut
|
36,36
|
|
98,7
|
YOg‘liligi 35% bo‘lgan qaymoq
|
69,44
|
|
|
YOg‘liligi 42% bo‘lgan quruq qaymoq
|
|
79,29
|
|
YOgsizlantirilgan sut
|
|
|
712,3
|
YOgsizlantirilgan quruq sut
|
|
40,69
|
|
Meva-rezavor mevali sharbatlar
|
|
|
140,0
|
Qand-shakar
|
|
|
34,0
|
Ichimlik suvi
|
24,20
|
850,02
|
|
YOgsizlantirilgan sut bilan tayyorlangan zakvaska
|
30,00
|
30,00
|
|
Jami
|
1000
|
1000
|
1000
|
Uy sharoitida sut-achitqi mahsulotlarini ishlab chiqarish.
Kefir tayyorlash uchun sut yoki yogsizlantirilgan sut kefir zamburug‘idan tayyorlangan zakvaska bilan ivitiladi. Zakvaska quyidagicha tayyorlanadi: Buning uchun kefir zamburug‘i qaynatilgan ilik suv bilan yuviladi. So‘ngra yuvilgan zamburug‘lar shisha idishga solinib ustiga qaynatilgan va 18-22 0S haroratgacha sovutilgan sut quyiladi (1 gramm zamburug‘ga 1/3 stakan sut qo‘shiladi). Sut ivigach, u elakdan o‘tkaziladi, elakdagi zamburug‘ qaynatilgan ilik suv bilan yuviladi. YUvilgan zamburug‘ ustiga yana yuqorida ko‘rsatilgan miqdorda sut quyib ivitiladi. Ikkinchi marta ivigan sut bir kun sovutgichda saqlanadi va tayyorlanadi. Tayyor zakvaska elakdan o‘tkazilib kefir tayyorlashda ishlatiladi. Elakda qolgan kefir zamburug‘lari iliq suv bilan yuviladi, shisha idishga solinadi va yana zakvaska tayyorlashda qo‘llaniladi. Kefir tayyorlash uchun olingan sut qaynatiladi, +20 - +250S haroratgacha sovutiladi, toza idishga qo‘uyiladi va kefir zamburig‘idan tayyorlangan zakvaskadan bir stakan sutga 2-3 choy qoshiq nisbatida qo‘shiladi. Sut zakvaska bilan birgalikda yaxshilab aralashtiriladi va ivitish uchun issiq joyga qo‘yiladi. Kefir quyqasi hosil bo‘lgach, u +8 - +10 0S haroratgacha sovutiladi va shu haroratda 2-3 kun etiltirish uchun saqlanadi. Kefir zamburug‘i bo‘lmagan taqdirda uy sharoitida sotuvga chiqarilgan kefir zakvaska sifatida ishlatiladi.
Qatik tayyorlash uchun olingan sut 850S haroratda saqlanmasdan pasterlanadi yoki qaynatiladi. So‘ngra 35-400S haroratgacha sovuq suvda saqlab sovutiladi. Tayyorlangan sutga aralashtirgan holda 1 litrga ½ stakan Qatik solib ivitiladi. Ivitish uchun smetanani ham ishlatish mumkin. SHundan so‘ng sut shisha idishlarga quyiladi va harorati +35 - +38 0S bo‘lgan qorong‘i joyga quyiladi. Qatik 6-10 soatdan so‘ng tayyor bo‘ladi.
|
| |
O’bekistonda sement ishlab chiqarish

|
O’bekistonda sement ishlab chiqarish
|
bet | 2/18 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #100102 |
Bog'liq boglovchi Shag\'zodO’bekistonda sement ishlab chiqarish. Markaziy Osiyoda, jumladan, O'zbekistonda sement sanoati vujudga kelishining o'ziga xos tarixi bor. 1926-yilning iyunida Bekobod sement zavodi O'rta Osiyoda birinchi bo'lib sement ishlab chiqara boshladi. Korxona dastlabki uch yil davomida portlandsement ishlab chiqarishni o'zlashtirib, yiliga 28 ming tonnadan mahsulot berdi. O'sha kezlarda zamonaviy hisoblangan bu zavod soatiga 4 tonna klinker ishlab chiqaradigan bitta 45 metrli aylanma pechga ega edi. Unda xomashyo va klinkerni tuyuvchi shar tegirmonlar va 1000 kVt quvvatli elektrostansiya bor edi. 1936-1937-yillardagi birinchi rekonstruksiyadan so'ng Bekobod zavodi yiliga 155000 tonna mahsulot bera boshladi. Zavod 1959- yili qayta rekonstruksiya qilinib, ancha kengaytirildi. Ikkita 118 metrli aylanma pech o'rnatildi. 1961-yili yana bitta 150 metrli pech ishga tushirildi. Natijada zavodning yillik quvvati 720000 tonnaga yetdi. Endilikda zavod texnologiyasi uzluksiz takomillashib, ulkan korxonaga aylandi. 1970- yili korxona quvvati 800000 tonnani tashkil etgan bo'lsa, 1990-yil oxiriga borib sement ishlab chiqarish 1 million tonnaga yaqinlashdi. Shuni aytish kerakki, mazkur zavodda dastlabki vaqtlarda sementning asosiy tarkibiy qismi bo`lmish ohaktoshdan tashqari Suluktadan keltiriladigan maxsus tuproq ham ishlatilar edi. Geolog olim, O'zbekiston Fanlar akademiyasining haqiqiy a'zosi A.S.Uklonskiyning taklifiga binoan 1927-yili Sulukta tuprog'i mahalliy lyoss bilan almashtirildi. Shundan beri respublika zavodlarida sement ishlab chiqarishning ikkinchi tarkibiy qismi sifatida mahalliy lyoss tuprog'i ishlatilmoqda. 1929-yili hukumat qaroriga binoan Quvasoy sement zavodi qurila boshlandi. Bu zavod 1932-yilning 21-fevralida ishga tushirildi. Birinchi yili Quvasoy zavodi 42,2 tonna sement ishlab chiqardi. Ammo hali murakkab jarayonlarning ko'p qismi qo'l kuchi bilan bajarilar edi. Texnologiya takomillashib, ishchi va muhandis-texnik xodimlar malakasining o'sishi tufayli birinchi besh yil ichida zavodning ishlab chiqarish quvvati 120500 tonnaga yetdi. 1946-1951- yillarda zavod rekonstruksiya qilinishi natijasida sement ishlab chiqarish yiliga 200000 tonnani tashkil qildi. 1951-1959-yillar mobaynida Quvasoy zavodida qayta ta'mirlash ishlari amalga oshirildi, zavod kengaytirildi va 150 metrli pechlar bilan jihozlangan, to'la mexanizatsiyalashgan ikkita texnologik liniya ishga tushirildi. 1959-yilga kelib hamma pechlar gaz bilan ishlaydigan bo'ldi. Zavod quvvati 1960- yili 670000 tonnani, 1970-yili esa qariyb 800000 tonnani tashkil qildi. 1990 yil oxirida zavod 1 million tonnaga yaqin mahsulot bera boshladi.
|
| |
Foydalanil - Mavzu: Yillik unumdorligi 480000 tonna bo’lgan Sulfatga bardoshli portlandsement ishlab chiqarish

|
Mavzu: Yillik unumdorligi 480000 tonna bo’lgan Sulfatga bardoshli portlandsement ishlab chiqarish
|
bet | 18/18 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #100102 |
Bog'liq boglovchi Shag\'zodFoydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
1.Волженский А.В. Минеральные вяжущие вещества. /Москва, Стройиздат, 1986.- 464 с.
2.Журавлѐв М.К., Фоломеев А.А. Механический оборудований предприятий вяжущих материалов и изделий на базе их./ Мо-сква, Высшая школа. 1973.-309 с
3.Oliy ta’lim muassasalarida kurs loyihasini bajarish tartibi haqida NIZOM./ O’zbekiston Respublikas Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligining 7.03.2008 yil 61-sonli buyrug’iga 1-ilova, Toshkent,
2008.-8 b.
4.Сапожников М.Я., Дроздов Н.К. Справочник по оборудова-нию заводов строительных материалов./Москва, Стройиздат, -1970. – 304 с.
5.Otaqo’ziyеv T.A., Otaqo’ziyеv E.T., Bog’lovchi moddalar kimyo-viy tеxnologiyasi /- Toshkent, Cho’lpon. 2005.-256 b.
6. Қосимов Э.К., Отақўзиев Т.А. Минерал боғловчи моддалар ва буюмлар./ Тошкент: Ўқитувчи, 1984. -232 б.
7.Қодирова Д.Ш., Нуритдинов Х.Н. Боғловчи моддалар. Ўқув қўлланма./ТАҚИ, Тошкент. 2011.- 134 б
8.Султонов А.А. ва бошқалар. Қурилиш материаллари ва метал-лар технологияси. /Тошкент, “Ўзбекистон”, 2013 .-495 б.
9.Бутт Ю.М., Воробъев Х.С., Хлаусон В. Промышленость авто-клавных материалов и местных вяжущих. /Москва, Стройиз-дат, 1965. -218 с.
10.Виноградов В.Н. Сырьѐ для производства автоклавных сили-катных бетонов./ Москва, Стройиздат, 1966.,- 176 с.
11.Волженский А.А. Тепловий установки в производства строи-тельных материалов и изделий./ Москва, Стройиздат, 1971.,-244 с.
12.Монастирев В.А. Производства извести. / Москва, Строй-издат, 1975.,-166 с.
13.Гинзбург Д.В. И др. Печи и сушила силикатной промышлен-ности /- Москва, Стройиздат, 1965.,- 261 с.
14.O’zRST 767-97. Ohak va ohak aralashgan bog’lovchilar. Sinash usullari. /O’zbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qo’mitasi. Toshkеnt, 1997.-32 b.
15.Ubaydulloyev M.N. “Darsliklar o’quv-uslubiy qo’llanma va ko’rsatmalarni rasmiylashtirish bo’yicha” uslubiy ko’rsatma/ SamDAQI nashri, Samarqand, 2014. -79 b.
16.DAST 21.101.-97. “Loyiha va ishchi xujjatlarga qo’yiladigan talablar”./ Toshkеnt, 1997 y.- 40 b.
17.O’z RST 767-97 “Ohak va ohak aralashgan bog’lovchilar. Sinash usullari”/ O’zbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qo’mitasi. Toshkеnt, 1997.-32 b.
18.QMQ 2.01.06.-97 “Qurilishda qo’llash lozim bo’lgan fizik kattaliklar birliklarning ro’yxati”/ Tashkеnt: 1997 y. -28 b.
19.ГОСТ 22688-77 “Известь строительная. Метод испытаний”. /Москва, 1980.- 18 с.
20.masterstroy.org. 21.www. dmz-degtyarsk.ru. 22.www. agroescort.spb.ru. 23.www. Ziyonet.uz.
|
SAM DAQU “Qurilish” fakulteti 303-QMB va KICH guruh tabasi Abdirahmonov Shog’zod Bog’lovchi moddalar fanidan kurs ishi
|
bet
|
|
|
| |
Mavzu: Yillik unumdorligi 480000 tonna bo’lgan Sulfatga bardoshli portlandsement ishlab chiqarish - bet 14

Mavzu: Yillik unumdorligi 480000 tonna bo’lgan Sulfatga bardoshli portlandsement ishlab chiqarish
boglovchi Shag\'zod
9. Texnik iqtisodiy ko’rsatgichlar (TIK) Asosiy texnik – iqtisodiy ko’rsatgichlarga birlik mahsulot ishlab chiqarish uchun mehnat sarfi, mehnat unumdorligi, energiya sarfi, ishlab chqarish yuzasining 1 m2 dan olinadigan tayyor mahsulot kiradi. Bular korxona quvvati va ishlab chiqarish ekologiyasidan kelib chiqadi. Birlik asosiy mahsulot uchun mehnat sarfi (M.Sb.m.) quyidagicha topiladi: =0,44 bu yerda: M.Syil -yillik mahsulot ishlab chiqarish uchun mehnat sar-fi, ishchi soat, (15-jadvaldan olinadi); h Uy – korxonaning yillik hisobiy unumdorligi Mehnat unumdorligi -bir yilda ishlab chiqarilgan mahsulot miqdori-ga to’g’ri keluvchi birlik. Mehnat unumdorligi (Um) quyidagicha aniq-lanadi: t/kishi*yil bu yerda: Kr – ro’yxat bo’yicha ishchilar soni (Jadval 5); Kr shtat ro’yxatdagi ishchilar (Ksh) sonidan farq qiladi, chunki hamma ishchilarni, ya’ni vaqtincha ishlayotgan, boshqa ishlab turgan va hokazolar o’z ichiga oladi. Kr=Ish Ku =62*1,31=81 kishi bu yerda: Ish – shtat bo’yicha ishchilar soni, (jadval 5) Ku- o’tish koffisiyenti. Kr – bir yilda dam olish kunlari sonini hisobga oladi va quyidgi (17) formula orqali aniqlandi: Energiya sarfi va yordamchi uskunalarida ishlatiladigan elektr yuritgichlar quvvatining (kvt) yig’indisiga teng. Korxonada bajariladigan ishlarning mexanizasiya va avtomatizasiyalashtirilganligi (Eb) umumiy energiya sarfini (Ey-Jadval 4) bir smenada ishlaydigan ishchilar soniga (Ks-Jadval 5, ko’p ishchilar ishlaydigan smenadagi ishchilar soni) nisbati bilan ifodalanadi: Ishlab chiqarish yuzasining 1m2 dan olinadigan mahsulot miqdori (Mm) quyidagi formuladan topiladi: m2 bu erda: Uyh – korxonaning yillik hisobiy unumdorligi; F – ishlab chiqarish yuzasining umumiy yig’indisi, m 2 Hisoblangan barcha ko’rsatgichlarning natijasi jadval shaklida quyida keltiriladi. Download 0,76 Mb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Mavzu: Yillik unumdorligi 480000 tonna bo’lgan Sulfatga bardoshli portlandsement ishlab chiqarish
|
Ohaktoshni qazish - Silikat materiallar va nodir, kamyob metallar texnologiyasi

Ohaktoshni qazish. Ohaktosh konlari ko‘p hollarda er yuzasida bo‘ladi.
Ohaktosh ochiq usulda qazib olinadi: portlatiladi, keyin portlatilgan tog‘ jinslari bir
cho‘michli ekskavatorlar yordamida transportga yuklanadi. Ohaktoshlarning yirik
xarsanglari pnevmatik yoki elektr bolg‘alar bilan maydalanadi. Ba’zan kichkina
zaryadlar yordamida takror portlatib maydalanadi.
Ohaktoshlar temir yo‘l yoki tosh yo‘lda qatnaydigan transport vositasida yoki
kon yaqinida, ya’ni 1 kg masofada bo‘lsa, transportyorlar yordamida tashiladi.
Transportyor yordamida tashish eng qulay, unumli va kam mehnatli usuldir. Kon 3
km masofada bo‘lganda ohaktoshlarni yukini o‘zi ag‘daradigan mashinalarda
tashigan foydali, yukini o‘zi ag‘daradigan mashinalarda yaxshi ishlashi uchun usti
qattiq, pishiq yo‘llar kerak. Kon 3 km dan ortiq masofada bo‘lganida temir yo‘ldan
foydalanilgani maqul.
Xom ashyoni qazib olishni tashkil qilayotganda ohaktosh cho‘kish natijasida
hosil bo‘lganiga katta ahamiyat berish kerak. Chunki ohaktoshlarning kimyoviy va
mineralogik tarkibi kon sathi va uning qalinligi (quvvati) bo‘yicha ancha farqqiladi.
Ohaktosh qatlamida linzasimon uyum yoki qatlam holida gil uchrashi ham mumkin.
Havoda qotadigan ohak ishlash uchun qo‘llaniladigan ohaktosh tarkibida aralashma
ko‘p bo‘lsa, uni ishlatib bo‘lmaydi. Shuning uchun kondan ohaktosh qazib ola
boshlashdan oldin uning hamma uchastkasini puxta tekshirib chiqarish kerak.
Ohaktosh mazkur erda sifati jihatidan qanchalik bir xilligiga qarab yoppasiga
yoki tanlab-tanlab qaziladi. Ohaktosh sifati jihatidan ayrim uchastkalarda bir xil
bo‘lgani yoki salgina farqqilgani taqdirdagina yalpi (yoppasiga) qaziladi. Sifati
keskin farqqilsa, tanlab-tanlab qaziladi. Bunday qazishda ohakning tannarxi oshadi,
shu bilan birga ishonchli bo‘lmay qoladi. Gap shundaki, qazish vaqtida ohaktoshning
sifati yoki sifatsizligini rang va qattiqligiga qarab aniqlash mumkin. Buning uchun
90
katta tajriba kerak. Shuning uchun ham ohaktosh, to‘plangan joylar sifati jihatidan
bir-biridan keskin farqqilsa, ohak zavodi ko‘rsatkichlarga ega bo‘lgan nisbatan
yaxshiroqqon qidirish kerak bo‘ladi.
-§ So‘ndirilmagan tuyilgan ohak

4-§ So‘ndirilmagan tuyilgan ohak
So‘ndirilmagan tuyilgan ohak ishlatayotganda so‘nmagan zarrachalar holidagi
chiqindi bo‘lmaydi (kustar usulda so‘ndirilganda 20% va bundan ortiq so‘nmagan
zarracha qoladi). Kalsiy silikatlari va alyuminatlari esa mayda tuyilgan holda bo‘ladi.
Bu hatto ohak sifatini ancha yaxshilaydi va uning suvga chidamliligini oshiradi.
1
Коллоид системаларнинг силкитганда, урганда ёки қимирлатиб турганда суюлтирган ва сокин
ҳолатида қуюладиган хоссалари тиксотроп хоссалар, системалари эса тиксотроп системалар деб
аталади.
110
Kesak ohak omboridan maydalashga uzatiladi va tegirmonda yaxshi tuyilishi
uchun 15-20 mm o‘lchamda maydalanadi.
Tuyadigan agregatlar sifatida bir kamerali shar tegirmonlar SM-15 va SM-174
hamda ikki kamerali SM-14 tipidagi tegirmon ishlatiladi. Ayrim hollarda A va V
tipidagi aerobil tegirmon ishlatilishi mumkin (14-jadval).
Ohakni nihoyatda mayda (mayin) maydalash uchun vibratsion tegirmonlar
ishlatiladi. Kesak ohakda o‘ta kuygan donalar juda ko‘p (3-5% dan ortiq) bo‘lganida,
ana shunday maydalanadi. Ohakni vibratsion tegirmonga solishdan oldin ko‘pi bilan
2 mmo‘lchamgacha shar yoki bolg‘achali tegirmonlarda maydalab olinadi.
Yopiq siklda tuyiladi. Maydalangan mahsulot separatorda elanadi. Yirik
donalari separatorda qaytadan maydalashga, maydasi esa tayyor mahsulot omboriga
yuboriladi. SHuni nazarda tutish kerakki, so‘ndirilmagan tuyilagan ohak ishlab
chiqarish uchun ko‘p, ya’ni 1t ohakka 30-40 kVt-soat va bundan ham ortiq elektr
energiya sarflanadi. Holbuki, so‘ndirilgan ohak ishlab chiqarish uchun atiga 4-5 kVt-
soat elektr energiya talab qilinadi.
So‘ndirilmagan tuyilgan ohak iste’molchilarga berk metall konteynerlarda yoki
bitumlashtirilgan qog‘oz qoplarda jo‘natiladi. Chunki tuyilgan qaynama-ohak
havodagi nam ta’siridan salga so‘na beradi, kesaklashib, hajman kengayib ketadi va
idishni yorib yuboradi. Bevaqt gidratatsiyalanishi sababli kuydirilgandan keyin 30
sutkadan ortiq saqlanmasligi kerak. Bitumlashtirilgan qog‘oz qoplarda kam
magnezialli ohak 10 sutka, dolomit ohak 20 sutkadan ortiq turmasligi zarur.
111
So‘nmagan tuyilgan ohak quyidagi sxema bo‘yicha ishlanadi:
14-Rasm. So‘nmagan tuyilgan ohakning texnologik sxemasi
Кесак охак омбори
Таъминлагичли бункер
Майдалагич
Таъминлагичли бункер
Тегирмон
Сепаратор Йирик доналари
Тайёр махсулот
Тайёр махсулот омбори
Коплаб берадиган машина
Истеъмолчига
112
14-jadval
Tegirmonlarning texnik ta’rif-tavsifi
Ko‘rsatkichlar nomi
Sharli tegirmon
Aerobilli
tegirmon
SM-15
SM-174
SM-14
A
V
Barabanning ichki diametri,
mm
Barabanning ish uzunligi,
mm
Ish unumi (maydaligi 009
nomerli
elakda
15%
qoldiqqolishiga
qarab
aniqlanadi) m/soat
Ohak bo‘yicha
Ohaktosh bo‘yicha
Donador
domna
shlaki
bo‘yicha
Elektr dvigatelining quvvati,
kVt
900
1800
0,8
0,7-1
0,5
19,7
1500
1500
2
1,6-2,4
1,1
55
1500
5700
5,1
1-6
2,8
130
-
-
2,3
1,8-2,8
1,3
50
-
-
4,6
3,6-5,6
2,6
90
|
Korxonaning - Mavzu: Yillik unumdorligi 480000 tonna bo’lgan Sulfatga bardoshli portlandsement ishlab chiqarish

|
Mavzu: Yillik unumdorligi 480000 tonna bo’lgan Sulfatga bardoshli portlandsement ishlab chiqarish
|
bet | 5/18 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #100102 |
Bog'liq boglovchi Shag\'zod4. Korxonaning tayyor mahsulot ishlab chiqarishdagi un-umdorligini aniqlash
Korxona (sex) ning unumdorligini aniqlashda ishlab chiqarishdagi sifatsiz mahsulot va yo’qotishlar miqdori tegishli normativlar, bo’yicha qabul qilinadi. Bog’lovchi moddalar ishlab chiqarish korxonalari uchun mumkin bo’lgan yo’qotishlar va sifatsiz mahsulotlarning o’rtacha miq-dori B=1 % . Sifatsiz mahsulot va yo’qotishlarni e’tiborga olgan holda, korxona (zavod, sex) ning yillik hisobiy unumdorligi (U) quyidagi (2) formula asosida aniqlanadi:
Korxonaning tayyor mahsulot ishlab chiqarishdagi oy, kun, smena va soatllar bo’yicha unumdorligi quyidagi formulalar yordamida aniqlanadi:
(1) Korxonaning bir oylik unumdorligi (Uo):
40404.04 t
(2) Korxonaning kunlik unumdorligi (
(3) Korxonaning smenadagi unumdorligi (
(4) Korxonaning soatdagi unumdorligi (
bu yerda: V – bir kundagi ish soatlar miqdori, V=8+8+7=23 soat. Hisoblash natijalari quyidagi jadvalga kiritiladi:
Tayyor mahsulot bo‟yicha korxonaning unumdorligi
№
|
Mahsulot nomi
|
O’lchov
|
Unumdorligi
|
birligi
|
Yillik
|
Oylik
|
Kunlik
|
Smenali
|
Soatlik
|
1
|
Quruq usulda portlandsement ishlab chiqarish
|
tonna
|
484848.49
|
40404.7
|
1385.3
|
461.7
|
60.2
|
|
| |
listlarning qotish omillari

426
vaqti, soati
Bosimni to 8 atm/kgs/sm
2
egguncha ko‘tarish, soati - 2
saqlash muddati ,soati
-6
Bosimni tushirish, soati - 2
Bosim qiymatini keskin past-baland bo‘lishi mahsulot tuzilishiga ta’sir
etadi, uning fizik-mexanik ko‘rsatkichlarini kamaytiradi. Bosim kamayishi vaqtida
buyumlardan shiddat bilan suv ajralib chiqadi, natijada buyumlar, kam miqdordagi
8-10 foiz namlik bilan avtoklavdan chiqadi.
Tokio texnologiya instituti

|
Tokio texnologiya instituti
|
Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #120505 |
Bog'liq Azizqulov Nurbek
Tokio texnologiya instituti
- Yaponiyadagi davlat oliy ta'lim muassasasi.Tokio Texnologiya Instituti o'z faoliyatini 1881 yilda boshlagan. Universitet kompusi Tokioda joylashgan.
Universitet reytingi.
Tokio Texnologiya Instituti Yaponiyaning birinchi o'nta universitetlaridan hisoblanadi. Universitet har yili dunyoning etakchi universitetlarning 5% ga kiradi. Shuningdek, o'rganish kuchli bolgan fakultetlar bor: "San'at va Gumanitar fanlar", "Texnologiya va muhandislik", "Hayot fanlari va tibbiyot", "Ijtimoiy fanlar va boshqarish", "Matematika", "Fizika" , "Kimyo". O'qitish sifati bo'yicha ushbu universitet eng yaxshi ko'rsatkichlardan biri bo'lib, jahon reytingida 100-o'rinni egallaydi. Tadqiqotlar natijalariga ko'ra, universitet butun dunyodagi ish beruvchilar orasida katta obro'ga ega.
Qabul va o'qish xarajatlari.
Talabalarni o'quv yurtiga qabul qilish tugallangan imtihon natijalariga ko'ra amalga oshiriladi. Tokio Texnologiya Instituti sayyoradagi eng mashxur universitetlardan biri deb hisoblanishi mumkin, bu esa 10 nafar talabgorning bittadan talabasini qabul qiladi. O'quv yili Yaponiya kabi ko'plab boshqa ta'lim muassasalarida bo'lgani kabi semestrlarga bo'linadi. Ushbu universitetda yiliga 4,822 AQSh dollari miqdorida haq to'lanadi. Ushbu universitetda aspiranturada o'qitish juda qimmatga tushishi mumkin, xarajatlar yiliga 4 822 AQSh dollarini tashkil etadi.
Universitetning tarkibi.
Tokio Texnologiya Instituti 10 mingdan oshiq talaba oqiydigan o'rtacha universitetlarga kiradi Ta'lim muassasasining qabul komissiyasi mahalliy va chet ellik talabnoma beruvchilardan arizalarni ko'rib chiqadi. Tokio Texnologiya Institutidagi xorijiy talabalar ulushi o'quvchilar umumiy sonining 10% ni tashkil etadi. Universitetning professor-o'qituvchilari 1500 dan ortiq mutaxassislarni o'z ichiga oladi. Universitet talabalari va universitet xodimlari uchun xalqaro almashinuv dasturlarida faol ishtirok etadi. O'quv muassasasi Facebook, Linkedin, Twitter ijtimoiy tarmoqlarida namoyish etiladi.
Universitetning infratuzilmasi.
O'quv muassasasining infratuzilmasi o'z kutubxonasini o'z ichiga oladi. Universitet o'quvchilar yotoqxonasida talabalar turar joylarini taklif qiladi. Universitet OpenCourseWare Konsortsiumi (OCW) tarkibiga kiradi.
Tokio Texnologiya Instituti kutubxonasi — Yaponiyadagi eng yirik fan va texnologiya kutubxonasi. Kutubxona 1882-yilda Tokio kasb-hunar maktabi tarkibida tashkil etilgan bo‘lib, o‘sha paytda 4700 ga yaqin kitobga ega edi. Keyingi yilda kutubxonani kengaytirish to'g'risidagi qonun qabul qilindi va 1902 yilga kelib u 457 000 m2 dan oshdi.
Institut kutubxonasi
Institut kutubxonasi
Hozirda u taxminan 19 000 kitob va 3 300 jurnalga obuna bo'lib, 793 000 dan ortiq kitoblar va 16 000 jurnallar to'plamini saqlaydi. Bundan tashqari, 2010 yil holatiga ko'ra, Tokio instituti kutubxonasi 10 000 ta onlayn jurnalni o'z ichiga olgan.
Institut yotoqxonasi
|
| |
Sulfatga bardoshli portlandsement ishlab chiqarish uchun xom ashyo materiallar miqdorini aniqlash

|
Sulfatga bardoshli portlandsement ishlab chiqarish uchun xom ashyo materiallar miqdorini aniqlash
|
bet | 6/18 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #100102 |
Bog'liq boglovchi Shag\'zod5. Sulfatga bardoshli portlandsement ishlab chiqarish uchun xom ashyo materiallar miqdorini aniqlash.
Sulfatga bardoshli (SCH) portlandsement kilenkirda 6% dan kam bo’lishi kerak. Oddiy portlandsemitda esa 15 % gacha bor.Erib qovushib qolguncha kuydirilgan klinkerni gips, ba’zi hollarda esa maxsus qo‘shimchalar bilan birgalikda tuyishdan hosil bo‘lgan gidravlik bog‘Iovchi modda portlandsement deb ataladi. Kuydirish mahsulotida kalsiy silikatlar ko‘p bo'ladi (70—80%). Qisman erish natijasida qovushib qotib qolgan mayda-yirik tosh bo'laklar klinker deyiladi. Portlandsementni klinker tarkibiga mos keladigan mahsulotning xomashyo aralashmasini to‘la eritish yo’li bilan ham olish mumkin. 26798.0-26798.2-85 Davlat standartlariga ko‘ra portlandsement xossalarini o'zgartirib turish, shuningdek, uning tannarxini kamaytirish maqsadida klinkerga faol (gidravlik) va inert mineral qo‘shim chalar qo'shishga ruxsat etiladi. Inert q o‘shimchalar (ohaktosh, dolomit, kvars qum va boshqalar) miqdori 10% dan, faol (trepel, diatomit, trass va boshqalar) qo‘shimchalar miqdori esa 15% dan oshmasligi kerak. Biroq gidravlik qo‘shimchalar 20% va undan ortiq bo‘lishi ham mumkin. U holda maydalangan mahsulot nima qo'shilganiga qarab nomlanadi. Ya’ni, qo‘shilma sifatida donador domna toshqoli ishlatilsa, toshqolportlandsement deb , tabiiy gidravlik qo‘shiimchalar ishlatilsa, pussolanportlandsement deb ataladi. Klinkerni tuyayotganda unga odatda ko‘pi bilan 3% gips (sulfat kislota angidridiga aylantirib hisoblaganda) qo‘shiladi. Bu bilan sementning tishlashish muddati uzaytiriladi. Bu esa uning xossalariga yaxshi ta’sir qiladi. Shunday qilib, portlandsement klinker, gidravlik (yoki inert) qo‘shilma va gips aralashmasidan iborat. Bundan tashqari uning tarkibida oz miqdorda — 1 % gacha boshqa moddalar, masalan, sement sifatini buzmaydigan, ammo uning yaxshiroq maydalanishiga yordam beradigan intensifikatorlar (qurum, ko‘mir) ham bo ‘lishi mumkin. Zamonaviy qurilishda portlandsement va uning turlari asosiy material bo'lib hisoblanadi, undan turli bino va inshootlarni qurish uchun zarur bo‘lgan beton va temir-beton konstruksiyalar yasalmoqda. Sement sifati borgan sari yaxshilanmoqda, uning mustahkamlik ko‘rsatkichlari ortmoqda. Portlandsementning o ‘rtacha markasi 500 dan (G O ST 310—85) ortib ketdi, sement turlari ham ko‘paym oqda, bir qator maxsus sementlar chiqarilmoqda.
|
| |
Korxonning ish rejimini aniqlash - Mavzu: Yillik unumdorligi 480000 tonna bo’lgan Sulfatga bardoshli portlandsement...

|
Mavzu: Yillik unumdorligi 480000 tonna bo’lgan Sulfatga bardoshli portlandsement ishlab chiqarish
|
bet | 4/18 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #100102 |
Bog'liq boglovchi Shag\'zod3. Korxonning ish rejimini aniqlash
Yillik unumdorligi 400000 tonna bo’lgan Quruq usulda portlandsement ishlab chiqaruvchi zavod (sex)ning ishlash tartibi (rejimi) ni tanlashda jarayon kuydirish- pishirish bilan bog’liq bo’lganligi sababli kunida uch smenada uzluksiz ishlaydi deb qabul qilamiz.
O’zbеkiston Rеspublikasining 1992 yil 8 dеkabrdagi qabul qilingan konstituksiyasiga asosan ishchi va xizmatchilarning haftalik ish vaqti 41 soatdan oshmasligi kеrak. Shuningdеk ishchi va xizmatchilarning kеchasi ishlash vaqti qisqartirilgan holatda bo’lishini ta’minlashimiz zarur.
Korxonamiz ish rеjimi uch smеnalik bo’lib, birinchi va ikkinchi smеnalar 8 soatdan, uchinchi smеna esa 7 soat dеb, bir yilda 350 ish kuni qabul qilinadi, qolgan 15 kuni esa uskunalarni kapital ta’mirlashga ajratildi. Korxona (sex) da qabul qilingan ish rejimlari jadvalda keltirilgan.
Korxonaning ishlab chiqarish quvvatini aniqlash uchun zarur bo’ladigan texnologik uskunalarning yillik ishlash vaqti fondi quyidagi formuladan aniqlanadi.
Tf=T*kf=8050*0,9=7245 ishchi soat
Tf- texnologik uskunalarning yillik ishlash vaqti fondi, ishchi soat
T- texnologik uskunalarning yillik me’yoriy ishlash vaqti, T=8050 ishchi soat
kf –uskunadan foydalanishda to’xtalishlar, joriy va capital ta’mirlashlarni
hisobga oluvchi koeffisiyent bo’lib kf=0, 8-0,9 atrofiga qabul qilinadi.
№
|
Sex, bo’lim jarayon nomi
|
Bir yilda ish kunlari, kun
|
Bir kunda smenalar,
smena
|
Smenadagi
Ish soati
|
Bir yilda ish
soati
|
Uskunadan foydalanish
koeffisenti
|
Uskunalarning hisoniy yillik ishlash fondi
|
1
|
Quruq usulda portlandsement ishlab chiqarish zavodi
|
350
|
3
|
8+8+7
|
8050
|
0,85
|
7245
|
|
| |
-DARS. K ANA LLAR VA FILTRLAR

13-DARS. K ANA LLAR VA FILTRLAR H AQ IDA M A’LUM OT Ranglar tizimida har bir rang bir nechta tashkil etuvchiga ajratiladi. RGB
tizimida ranglar qizil, yashil va ko‘k tashkil etuvchi ranglarga ajraladi. Tasvir-
ning har bir pikseli o‘z rangiga ega va barcha piksellar uchun bu ranglaming
tashkil etuvchilarini qoTda aniqlab chiqishning deyarli iloji yo‘q. PhotoShop
bu yerda ham yordamga keladi. Uning
KaHajra (Kanallar) palitrasi aynan
shu maqsadga xizmat qiladi.
Biror rasmni yuklab olib,
CaHajra (Kanallar) palitrasini ochamiz. Buning
uchun asosiy menyuning
O kho (Oyna) boTimidagi
KaHarra (Kanallar) ban-
dini tanlaymiz. Palitraning RGB tizimi uchun ko‘rinishi quyida keltirilgan.
Rasmda faqat bitta tashkil etuvchini qoldirish uchun unga mos kanalni
qoldirib, qolganlarini yopish kerak. Buning uchun bu kanalga mos qo‘sh-
tugmani bosish yetarli. Qizil kanalga Ctrl+3, yashil kanalga Ctrl+4, ko‘k ka-
nalga Ctrl+5 qo‘shtugmalari mos qo‘yilgan. Ulami navbatma-navbat bosib,
rasmning o‘zgarishini kuzatamiz.
CMYK ranglar tizimiga mos keluvchi kanallar quyidagi rasmda kelti-
rilgan. Ulami ko‘rsatish uchun tasviming ranglar tizimini o‘zgartirish kerak
49
bo‘ladi. Buning uchun asosiy menyuning H
3
o
6
paaeeHne (Tasvir) boTimining
birinchi bandi - PeacHM (Tartib) ni, paydo boTgan yangi menyudan CMYIC
bandini tanlaymiz.
Kanallarga yangisini qo‘shish mumkin. Bunday kanallardan biri alfa
kanal deb ataladi. Alfa kanallar tasviming bir qismini ajratib olish uchun ish-
latiladi.
Filtrlar PhotoShopning yana bir kuchli tomonidir. Filtr deb oldindan bel-
gilab qo‘yilgan algoritm bo‘yicha tasvimi qayta ishlashga aytiladi.
Filtrlar asosiy menyuning OHJibip (Filtr) boTimida yigTlgan. Bu bo‘lim-
ning bandlari quyidagi rasmda keltirilgan:
McnpaB/ieHne nepcneicTHBbi.
B
ha
«
A l t + C t r l + V
1
I
m _ £P CT
1
M c i a w e H M ^
t
¥ B o / i H a . . .
0 < t > o p w / i e H n e
¥ f l n C T C p C H S . . .
P a 3 M b lT H e
¥ 3 H r 3 a r . „
P e H A e p w H r
¥ M c n p n B / i e H n e . . .
C T H / l H i a p H f l
¥ r i o / 1 3 p H b i e ( C O O p f lllH a T b l...
y c H / i e H H e p e S K O C T H
¥ P f l 6 b . . .
L L Iy M
¥ C l< p y M M S 3 H H e .„
f l p y r o e
►
C M e m e H H e . . .
n i n i m a r r
t
C < t > e p n 3 a n n f l . , .
BoTimning birinchi yarmida ko‘p ishlatiladigan filtrlar va ularga mos
qo‘yilgan qo‘shtugmalar keltirilgan. BoTimning ikkinchi yarmida qolgan
filtrlar 10 ta guruhga boTib chiqilgan. Oxirgi band yordamida intemetdan
yangi filtrlami yuklab olish mumkin.
Filtrlaming qoTlanishiga misollar quyidagi rasmlarda keltirilgan. Bu
filtrlar CTHjTH
3
auHH (Stillashtirish) guruhining BLmejiemie Kpaa (Chetini aj-
ratish) va TncHeHHe (
0
‘yib chiqish) filtrlaridir:
Quyidagi rasmlarda HcKajKemui (Buzilish) guruhidagi ^HCTOpcna (Egri
lash) va
3
n r
3
ar (Egri-bugri) filtrlarining qoTlanishi ko‘rsatilgan:
50
Y O D D A SA Q LA N G !
Filtrlar orqali tasvirlami tez qayta ishlash mumkin.
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR
1. RGB va CMYK ranglar tizimida nechta kanal bor?
2. Filtrlar qanday qilib ishga tushiriladi?
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR - Informatika va axborot texn ologiyal ari

Rangning uchinchi parametri tanlangan
rangning yorqinligini bildiradi va
0
dan
100
gacha bo‘lgan qiymatlami qabul qi-
ladi. Masalan, oq rang tanlangan bo‘l-
sin. Uning yorqinligi
100
(foiz) ga teng
bo‘lsa, u oqligicha qoladi. Yorqinlik 0
ga teng qilib olinsa, oq rang qora rangga
aylanib qoladi. 50 ga teng bo‘lsa, kul
rang, 25 ga teng bo‘lsa, to‘q kul rang, 75
ga teng bo‘lsa, och kul rangga aylanadi.
Bu tizimning yaxshi tomoni unda
bir-birini to‘ldiruvchi va bir-biriga
yaqin bo‘lgan ranglar yaqqol ko‘rinib
turadi. Bir-birini to‘ldiruvchi ranglar deb doiraning bitta diametridabir-biriga
qarama-qarshi joylashgan ranglarga aytiladi.
Masalan, qizil va havo rang;
va ko‘k; yashil va pushti ranglar; shu-
ningdek, oq va qora ranglar bir-birini to'ldiruvchi ranglar hisoblanadi. To‘l-
dimvchi ranglardan biri fon uchun olinsa, ikkinchisi chiziqlar chizish, matn
yozish uchun ishlatiladi. Bunda chiziq va yozuvlar fonda yaqqol ko‘rinib tu-
radi. Matnning biron qismini ajratish uchun matnning asosiy rangiga yaqin-
roq rang tanlanadi.
Ranglar ikki turga ajratiladi. Ulardan birinchi iliq ranglar, ikkinchisi
esa sovuq ranglar deb ataladi. Iliq ranglarga tarkibida qizil va sariq ranglar
ko‘proq boTgan ranglar, sovuq ranglarga tarkibida ko‘k va siyoh ranglar
ko'proq boTgan ranglar kiradi. Ayniqsa, ularga qora va kul ranglar aralashsa,
ular yanada sovuqlashadi. Iliq va sovuq ranglar orasidagi yashil va binafsha
ranglar neytral ranglar hisoblanadi.
Iliq ranglar odamning kayfiyatini ko‘taradi. Sovuq ranglar esa ruhiyatga
yomon ta’sir qiladi. Dizayn bilan jiddiy shug‘ullanishni istaganlar iliq, sovuq,
neytral ranglami va ular bilan ishlashni yaxshi bilib olishlari kerak.
( j ) YODDA SA Q LA N G !
Turli ranglar inson kayfiyatiga turlicha ta’sir qiladi.
kuzatish, nazorat - Kompyuter grafikasining roli, qo‘llanilish sohalari raximov Anvar Maxmudovich

SCIENTIFIC ASPECTS AND TRENDS IN THE FIELD OF SCIENTIFIC RESEARCH
International scientific online conference
349
Kompyuter grafikasi asosida
yaratilgan elektron o'yinlar bo'yicha jahon
birinchiliklari o'tkaziladi va ularda millionlab qatnashchilar ishtirok etadilar.
Kompyuter grafikasi nimaning tasviri yaratilishiga qarab quyidagi sinflarga
ajratiladi:
1)
statsionar (o'zgarmas)
yoki
oddiy grafika
;
2)
kompyuter animatsiyasi
;
3)
multimedia
.
Kompyuter grafikasining roli, qo‘llanilish sohalari raximov Anvar Maxmudovich

Kompyuter grafikasining roli, qo‘llanilish sohalari raximov Anvar Maxmudovich
Download
0,61 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
30.05.2024
Hajmi
0,61 Mb.
#257367
Download
0,61 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kompyuter grafikasining roli, qo‘llanilish sohalari raximov Anvar Maxmudovich
Download
0,61 Mb.
Matnni ko'rish
Yaratish usuliga ko'ra kompyuter grafikasi ikki guruhga ajratiladi

SCIENTIFIC ASPECTS AND TRENDS IN THE FIELD OF SCIENTIFIC RESEARCH
International scientific online conference
350
>
Tijorat grafikasi. Iqtisodiy ko'rsatkichlar va jarayonlarni yaqqol ko'rsata
bilish uchun xizmat qiladi.
>
Konstruktorlik grafikasi. Iqtisodiyot, texnika, qurilish va boshqa
sohalarda loyihalash ishlarini osonlashtirish, yaxshilash, jadallashtirish va
avtomatlashtirishni ta'minlaydi.
>
Illyustrativ grafika. Xizmat ko'rsatishning turli sohalarida bezatish
ishlarida foydalaniladi.
>
Badiiy grafika. San'at asarlarini yaratishda keng qo'llaniladi.
Ilmiy sohada izlanish natijalarini, ko'rsatkichlarini oson va qulay ko'rinishda
tasvirlashda grafika foydalaniladi. Ayniqsa, matematika, geometriya, kimyo,
biologiya kabi fanlarni o'qitishda turli shakllarni ikki, uch o'lchovli ko'rinishda
tasvirlashda, tasvirni o'quvchi ko'z oldida gavdalantirishda, tasavvur hosil qilishda
kompyuter grafikasining o'rni beqiyosdir.
ADABIYOTLAR RO‘YXATI - Kompyuter grafikasining roli, qo‘llanilish sohalari raximov Anvar Maxmudovich

ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
Никулин Е.А. Компыютерная геометрия и алгоритмы машинной
графики. СПб.:БХВ-Петербург, 2003.-560 с.
2.
Роджерс Д., Адамс Дж. Математические основы машинной графики.
«Мир» Москва. 2001. 604 с.
3.
San Jose, “Adobe PhotoShop CS6. Classroom in a Book”. Adobe
Systems Incorporated, California, USA 2012. 400 p.
4.
Tuyboyeva, G. (2019). ENGLISH FOOD IDIOMS IN COMPARISON
WITH UZBEK ONES. Science, Research, Development. Pedagogy.# 21 (наука,
исследования, развитие. Педагогика.# 21).
5.
Steve Bain, Nick Wilkinson. CorelDraw 12: The Official Guide.
McGraw- Hill/Osborne Media. 2004. 695 p.
|
C
jioh - Informatika va axborot texn ologiyal ari

Vazifani bajarish algoritmini keltiramiz:
1. Kub tomonlariga qo‘yilishi kerak bo‘lgan
rasmni yuklab olamiz,
a w al ko‘rib chiqilgan ramka uskunasi yordamida (klaviaturada C tugmasini
bosib chaqiriladi) undan 80x80 o‘lchamli qismini kesib olamiz.
2. Yangi tasvir yaratamiz (Ctrl+N). Uning o‘lchamlarini 1000x800 qilib
o‘matamiz.
3. Birinchi tasvirga o‘tib, uni to‘liq ajratib olamiz (Ctrl+A) va nusxalay-
miz (Ctrl+C). Dddnchi tasvirga o‘tib, unga birinchi tasviming ikki nusxasini
joylaymiz (Ctrl+V).
4. Joylangan ikkinchi nusxa ajratilgan holda turibdi. Uni kursomi bosh-
qarish tugmalari yordamida yoki Pyica (Dastak) uskunasini tanlab, birinchi
nusxaning tepasiga olib kelamiz.
5. Bu nusxaning vertikal o‘lchamini ikki barobar kamaytiramiz va uni
gorizontal yo‘nalishda -45° ga buramiz.
6
. Tasvirga birinchi rasmning uchinchi nusxasini joylaymiz. Uni birmchi
nusxaning o ‘ng tomoniga dastak uskunasi yoki kursomi boshqarish tugmala-
ri yordamida olib kelamiz.
7. Bu nusxaning gorizontal o‘lchamini ikki barobar kamaytiramiz va uni
vertikal yo‘nalishda 45° ga buramiz.
8
. Uchta nusxa joylashgan qatlamlami birlashtiramiz. Buning uchun ular
joylashgan qatlamlami Shift tugmasini bosib turib tanlaymiz va qatlamlami
41
birlashtirish tugmasini bosamiz.
9. Yaratilgan kubni to‘liq ajratib olamiz.
Uning nusxasini olib, tasvirga
joylaymiz. Yangi kubni surib, birinchisi yoniga keltiramiz.
10. To'qqizinchi amalni sakkiz marta takrorlaymiz.
Har safar yangi
nusxani qolganlariga bo‘sh joy qoldirmay zich qilib qo‘shib qo‘yamiz.
11. Qilgan ishlarimizni Ctrl+S qo‘shtugmasi yordamida dastlab
PhotoShop formatida, keyin jpeg formatida saqlab qo'yamiz. Ikkala hujjatni
yopib, PhotoShopda ishlashni tugatamiz.
YODDA SAQLANG!
Tasvirga joylangan nusxa ajratilgan holda qoladi.
Boshqa uskuna tan-
laguncha uni sichqoncha yordamida, yangi joyga o‘tkazish mumkin.
Dasturlash

Dasturlash
Download
1,88 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
20.05.2024
Hajmi
1,88 Mb.
#244963
Download
1,88 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Dasturlash
Download
1,88 Mb.
Matnni ko'rish