Operativ xotira - Toshkent davlat texnika universiteti

qimmatroq.
Bir megabayt juda yaxshi hisoblangan paytlar u o„nlab alohida mikrosxemalar ko„rinishid
a
turna qator bo„lib onalik platasining katta qismini qoplar edi. Hozirgi 16-
32
megabaytli hajmlarda
plata o„lchamlari juda katta bo„lar edi. «Xotira» yangi texnologiyaga o„tdi – u vertikal bo„yicha
o„sa
boshladi.
Dastlab xotiraning sakkiz razryadli SIMM moduli – katta bo„lmagan platachalar paydo bo„ldi;
platachalarga xotira mikrosxemalari kavsharlanar edi. Odatda platada to„rttadan sakkiztagac
ha
bunday bo„linmalar o„rnatilar edi, SIMM-
modullarining o„zi esa 4 Mbaytgacha hajmda bo„lar edi
(6.1-rasm). Bunda xotiraning umumiy hajmi 15-32 Mbaytgacha yetar edi. Bunday SIMM-
modullar
30 kontaktli (ularni o„rnatish uchun bo„linmadagi kontaktlar soni bo„yicha) deb ataladi.
6.1-rasm. Operativ xotira modullari
Ularni 72 kontaktli
SIMM-modullari almashtirdi; ularda xotira 32-razryadli qilib tashkil
qilingan. 486 kompyuterlari uchun bunday moduldan bittasi yetar edi (to„rtta 30 kontaktli
o„rniga),
ma‟lumotlar shinasi 64 razryadli «Pentium»
uchun esa SIMM-
modullar soni albatta juft bo„lishi
kerak.
Bitta SIMM-modulning hajmi – 4 dan 32 Mbaytgacha. Umumiy holda kompyuterni tanlashda
xotiraning zarur bo‘lgan hajmi modullarning eng kam sonida yig‘ilgan bo‘lishligiga intilis
h zarur.
Bunda yanada kengaytirish uchun bo‘sh uyachalar qoladi.
Hozirgi paytda SIMM-modullardan deyarli foydalanishmayapti. Xotira mikrosxemalarini
ishlab chiqarish texnologiyasi – mikroelektronikaning eng tez rivojlanayotgan sohalaridan
biridir.
Yaqin o„tmishda xotira protsessorga nisbatan ancha sekin ishlardi
va unga murojaat qilish
uchun
kutish sikllari va maxsus bufer sxemalar – kesh-
xotiralardan foydalanishar edi. Bugungi kunda
DIMM xotira modullari ko„proq qo„llanilmoqda; ular protsessor bilan sinxron ishlaydi (6.1-
rasm).
DIMM-
modullarni juft o„rnatish shart emas – ularning soni toq bo„lishi ham mumkin. Eng
universal onalik platalari ham DIMM-modullarini va ham SIMM-
modullarini o„rnatish uchun
bo„linmalarga ega, lekin bu modullarni aralash o„rnatib bo„lmaydi. Ya‟ni operativ xotira
mikrosxemalari bir turga taalluqli bo„lishi kerak.
Kompyuter ishining ishonchliligi muayyan modullarning xossalariga bog„liq bo„lishi mumkin.
Bir ishlab chiqaruvchining bir xil modullaridan foydalanish eng yaxshi variant hisoblanadi (agar
bir
49
partiyadan bo„lsa yanada yaxshi). Shuning uchun sizning kompyuteringizda 32 Mbayt sig„
imli
DIMM-
modul o„rnatilgan bo„lsa, siz esa xotira sig„imini 64 Mbaytgacha oshirmoqchi bo„lsangiz
–
eng yaxshi variant – mavjud modulni sotish va uning o„rniga bir partiyaga taalluqli bo„l
gan ikkita
yangi, yoki 64 Mbayt sig„imli bitta katta modulni sotib olishdir.
Hozirgi paytda sig„imi bir necha gigabaytgacha bo„lgan DDR SDRAM (DDR) va RDRA
M
(6.2-rasm) modullari tobora keng qo„llanilmoqda, DIMM-
modullarini ishlab chiqish to„xtatilgan.
Masalan, Intel korporatsiyasi pulni DRAM ishlab chiqarishga ajratmoqda.
Elpida Memory
va Intel
korporatsiyalari Elpida ishlab chiqarishlari quvvatlarini rivojlantirish haqidagi hamkorlik bit
imiga
qo„l qo„yishdi.
6.2-rasm. Samsung PC1066 RDRAM – 128 Mbayt
Bugungi kunda Elpida Memory xotira ishlab chiquvchi yagona Yaponiya kompaniyasidir.
Kompaniya NEC va Hitachi hamkorligida 1999 yilda tashkil qilindi.
Ajratilayotgan mabla
g„lar
Xirosimadagi zavod quvvatini oshirishga sarflanmoqda; bu zavod 0,11 mikronli texnologik jaray
on
bo„yicha DRAM chiplari uchun 30 santimetrli taglik (подложка) chiqaradi. Elpida kompaniyasi
Intel
Capital dan tashqari boshqa investorlar tarafidan ham moliyalanadi.
Intel bilan shartnoma shartlaridan biri – DRAM xotirasining yangi arxitekturasini ishlash
bo„yicha kompaniyalar rejalarini koordinatsiyalashdir. Hozirgi paytda bu – hisoblash tizimi
ning
tayanch
elementlaridan biridir; xotira xarakteristikalarini yaxshilash umumiy unumdorlikni
sezilarli
oshiradi.