Javoblar

1. Arifmetika - A qo‘chqorov mantiqiy masalalar O‘rta umumta’lim maktablari o‘quvchilari uchun

Javoblar
1. Arifmetika
1. 7 va 9 dan boshqasini mumkin.
2. a) ; b) .
4. 72.
5. 28.
6. a) 9876543210; b) 9876543120.
7. a) 1023467895; b) 1234567980.
8. a) .
9. 888 88 8 8 8.
12. 35.
13. 432.
14. 18.
16. 0 va 8 yoki 8 va 0.
17. a) 123456; b) 99999785960.
19. 55.
20. Ha.
21. a) 18 ta; b) 36 ta; v) 45 ta.
22. a) 9; b)20.
23. 10.
24. 3087.
25. 470.
26. 2 ta.
27. 3150, 6150, 9150, 1155, 7155, 4155.
33. 64 kg mixni tarozi pallalariga teng qilib taqsimlab 32 kg mixni, keyin shu yŏsinda 16 kg, 8 kg, 4 kg, 2 kg va 1 kg mixni ajratib olamiz. 23=16 4 2 1.
38. a) ; b) .
2. Mumkin yoki mumkin emas
1. Mumkin. Masalan, har biri 0,01 ga teng bŏlgan 501 ta sonni qarang.
2. a) Mumkin emas; b) Mumkin.
6. Ha. Masalan, bugun 1 yanvar bŏlsa.Yanvar (lot.; Jānuārius mēnsis 'Yanus oyi' rimliklar xudosi Yanus nomidan) - Grigoriy kalendari boʻyicha yilning birinchi oyi. Yanvar 31 kundan iborat (yana q. Kalendar).
7. Yŏq.
8. Ha. Fevral oyida 28 kun bŏlsa.Fevral (lot. Februarius - halollanish oyi) - Grigoriy kalendarika, yilning ikkinchi oyi (28 kunga, kabisa yilida esa 29 kunga teng). Nomi kad. rimliklarning har yili 15 fevralda oʻtkazilgan halollanish marosimi bilan bogʻliq.
9. Yŏq. Jadvaldagi barcha sonlar yiғindisini ikki usulda hisoblang.
10. Ha. Masalan, jadvalda 101 ta satr va 4 ta ustun bŏlsa, har bir katakka 1 sonini yozing.
11. a) Yŏq; b) Ha.
12. Ha.
13. Ha.
16. a) Ha; b) Yŏq.
17. Yŏq. 3 ga bŏlgandagi qoldiqlarni qarang.
18. Ha; yŏq.
19. Ha. Masalan, 1 km × km ŏlchamli tŏrtburchak.
20. Ha.
21. Ha.
22. Ha.
24. Ha. Birinchi shnurni ikkala uchini va ikkinchi shnurni bitta uchini bir vaqtda yondiramiz. Birinchi shnur yonib tugagandan keyin, ikkinchi shnurning ikkinchi uchini ham yondiramiz. Bu shnur yonib tugaganda 45 sekund ŏtgan bŏladi.
3. Qoldiqli bŏlish. Qoldiqlarning hossalari
5. 0 yoki 1.
6. Yŏq. Hosil bŏlgan sonni 3 ga bŏlganda 2 qoldiq qoladi. Oldingi masalaga qarang.
7. Qoldiqlar bŏyicha tekshiring.
9. a) Yŏq; b) Ha.
11. 2 ga, 3 ga, 4 ga, 5 ga, 6 ga bŏlganda 1 qoldiq qoladigan sonlar 3·4·5·k 1 kŏrinishda bŏladi. Bunday kŏrinishdagi sonlardan 7 ga karralilarini topish uchun 60k 1=7t tenglamaning natural echimlarini topish kerak. Javob: 721.
13. a) raqamlar ŏnta bŏlgani uchun dirixle printsipiga kŏra bir xil raqam bilan tugaydigan ikkita son bor; b) sonni 7 ga bŏlganda qoldiqlar 0 dan 6 gacha Dirixle printsipiga kŏra, 7 ga bŏlganda bir xil qoldiq qoladigan 2 son topiladi.
14. Ha, chunki sonning kvadratini 9 ga bŏlganda qoldiqda faqat 0, 1, 4, yoki 7 qolishi mumkin.
4. Juft va toq sonlar
1. Yŏq.
2. Dastlab chigirtka son ŏqining koordinata boshida turgan deb qarang.
3. Boshida (0;0) nuqtada bŏlgan shilliqurt koordinata tekisligida 30 minutda 1 birlik masofaga yuradi deb qarang va har 30 minutdan keyin shilliqurt joylashgan nuqta koordinatalari yiғindisini juft-toqligiga e’tibor bering.
4. Bitta shashka ŏz-ŏziga simmetrik ekanligidan foydalaning.
5. Sobir shesternani aylantira olmaydi. Chunki yonma-yon joylashgan shesternalar harakatlarining yŏnalishlari qarama-qarshi bŏladi.
6. Yŏq.
7. Mumkin emas. Jasur bitta tŏpni tepgandan keyin tŏplarning joylashish tartibi ŏzgaradi.
8. Mumkin emas. Toq sondagi mevasi bor daraxtlar soni 4 ta.
9. Yŏq. Bitta paladagi toshlar oғirligi toq, ikkinchi palladagi toshlar oғirligi esa juft son bilan ifodalanadi.
10. Bunday kŏpaytuvchilar yo 1, yoki -1 bŏlib, -1 lar soni juft.
11. -23.
12. Ikkala tomoniga ham toq son yozilgan qoғoz bŏlagi topiladi.
13. a) Toq sonlar soni juft bŏladigan qilib bitta son ŏchiriladi. b) Yŏq. Masalan, sonlarning har biri toq bŏlsa.а)кала томонига ҳам тоқ сон ёзилган қоғоз бўлаги топилади.и эса жуфт сон билан ифодаланади.деб қаранг ва ҳар 30 ми
14. a) Yŏq, chunki ohirida toq son hosil bŏladi; b) Ha.
15. a) Yŏq; b) Ha.
16. Yŏq. Biror bŏlakni 3 ta yoki 5 ta bŏlakka bŏlsak, bŏlaklar soni 2 ta yoki 4 taga, ya’ni juft songa ortadi.
17. a) Mumkin; b) Mumkin emas. Har bir qadamdan keyin doskadagi toq sonlar soni yo ŏzgarmaydi, yo 2 ga ŏzgaradi.
18. Ketma-ket kelgan 50 ta natural sonning yiғindisi 2008 bŏla olmaydi.
19. 25 sŏmlik.
20. Qolgan tangalarni tarozi pallalariga 50 tadan joylaydi. Agar tarozi juft son kŏrsatsa, Sitoradagi tanga haqiqiy, aks holda qalbaki bŏladi.
21. Yŏq. Bolalarning joylashish tartibi 15 (toq son) marta ŏzgaradi.
6. Kombinatorika
1. 6 ta.
2. a) 60 xil; b) 15 xil; c) 60 xil; d) 180 xil; f) 1. 24 xil; 2. 47 xil; 3. 36 xil ; 4. 1 xil.
3. a); b) ; v) ;
4.
7. 6 ta.
8. a) 16 ta; b) 33 ta; s) 17 ta; d) 67 ta; e) 33 ta.
9. .
10. 75 kishi bŏlgan.
11. a) 28 ta
12. a) 45; b) 24; c) 3.
13. 21 ta
14. 3– rŏyxat eng uzun, 2- va 3-.
15. usulda.
16. a) 7!; b) p!
17. a) 132=11·12; b) 11·12:2=66.
18. a) 45 ta; b) 36 ta
20. a) 15; b) 76.
21. 190 xil.
22. .
7. Sehrli orollar
1. Ritsarlar va yolғonchilar orolida.
2. Ali ritsar emas, aks holda Vali yolғonchi bŏlar edi. Bu esa Alining ritsarligiga zid. Vali ritsar.
4. Bitta.
8. Dirixle printsipi
6. Yŏq.
7. a) 8 ta; b) 16 ta; g) 8 ta.
8. 18 marta. Bir xil rangdagi kataklarga otish kerak.
10. Teskari faraz qilish kerak.
12. ekanligidan foydalaning.
13. Bir yilda sekundlar soni odamlar sonidan kichik.
14. 9 xil.
9. Aralash masalalar
1. Lola.
4. 5 raqami.
5. 3 ta oq, 4 ta qora.
6. 22 ta.
42. Mumkin emas. Chunki bu ot toq yurishlardan keyin oq rangli katakda, juft yurishlardan keyin esa qora rangli katakda bŏladi. A1 (qora) katakdan h8 (qora) katakka ( masala) shartida aytilgandek qoida bilan borish uchun 63 ta yurish bajarish kerak.
44. Agar dastlabki sonlar orasida nol bŏlmasa manfiy va musbat sonlar yonma-yon joylashgan juftliklar soni juft bŏladi.
Mundarija
1-§. Arifmetika.......................................................................................3
2-§. Mumkin yoki mumkin emas...........................................................7
3-§. Qoldiqli bo‘lish. Qoldiqlarning xossalari.......................................9
4-§. Juft va toq sonlar............................................................................12
5-§. O‘yinlar..........................................................................................16
6-§. Kombinatorika................................................................................20
7-§. Sehrli orollar...................................................................................24
8-§. Dirixle printsipi..............................................................................27
Javoblar...................................................................................................35
qo‘chqorov atamurat
mantiqiy masalalar
O‘rta umumta’lim maktablari o‘quvchilari uchun
Toshkent — “Yangiyul poligraph service” — 2008
Muharrir — N. Turdiyev
Texnik muharrir — A. Kaybisheva
Musahhih — B. Azimov
Original-maketdan bosishga ruxsat etildi _________. Bichimi 60x841/16. «Times» garniturasi.
Ofset bosma usulda bosildi. Shartli bosma tabog‘i ___. Nashr bosma tabog‘i _____. Nusxasi 200.
“Yangiyul poligraph service” MCHJ bosmaxonasida bosildi.
Yangiyo‘l sh., Samarqand ko‘chasi, 44.Samarqand - Samarqand viloyatidagi shahar. Viloyatning maʼmuriy, iqtisodiy va madaniy markazi (1938 yildan). 1925-30 yillarda Respublika poytaxti. Oʻzbekistonning jan.gʻarbida, Zarafshon vodiysining oʻrta qismida (Dargʻom va Siyob kanallari orasida) joylashgan.
|