nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Atmosferani ifloslantiruvchi manbalar

|
Atmosferani ifloslantiruvchi manbalar
|
bet | 2/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 460,44 Kb. | | #247024 |
Bog'liq Atmosferani ifloslanishi keltirib chiqaruvchi asosiy manbalarAtmosferani ifloslantiruvchi manbalar
Atmosfera -deb Yerni ultrabinafsha nurlardan va haroratni keskin oʹzgarishlaridan saqlab turuvchi gazsimon qobiqqa aytiladi. Tashqi va ichki faktorlar taʹsiri ostida atmosferada doimo gidrodinamik, issiqlik, elektromagnit, kimiyoviy, fotokimyoviy va boshqa jarayonlar sodir boʹlib turadi va ularga atmosfera havosining bosimi, harorati, oqimlarning yoʹnalish tezligi va x.k. bogʹliqdir.
Atmosfera massasi - 5300000 million (5,3·10-15 t) boʹlib, u planetamiz massasining 1/10 qismini tashkil qiladi.
Atmosferani quyidagi shartli 5 qatlamga ajratiladi (3.1.1-rasm):
1. Troposfera – eng Yerga yaqin joylashgan atmosfera qavati boʹlib uning qalinligi ekvator tepasida 16-18 km.ni, qutb tepasida esa, 7-9 km.ni tashkil yetadi. Bu qavatda atmosfera havosining 80% joylashgan boʹlib, asosiy ob-havo oʹzgarishlari shu yerda hosil boʹladi. Havoning harorati - 70°C gacha yetadi. Bu qatlamda 8% namlik bordir.
2. Stratosfera – 50-60 km.gacha masofada joylashgan boʹlib, bu yerda 5% atmosfera havosi bordir. Bu qatlamda havoning tezligi 100 km (soat) harorat esa xar 1 km.da 1-2°C ga oshib boradi. Bu qatlamda qalinligi 3-4 mm.ga teng boʹlgan ozon qatlami joylashgandir.
3. Mezosfera –80 km.gacha masofani egallaydi. Bu yerda Yerdan uzoq lasha borgan sari harorat kamaya borib - 76°C ga yetadi.
4. Termosfera – bu qatlamda doimo harorat ortib boradi, havoning tozaligi esa, juda past boʹladi va 800 km.gacha masofani yegallaydi.
5. Ekzosfera – atmosferaning yeng yuqori qatlami boʹlib, 800 km. dan yuqori masofalarni egallaydi.
1-rasm. Atmosferaning vertikal tuzilishi sxemasi.
1-Konvektsiya va patsimon bulutlar; 2-Sadafsimon bulutlar; 3- Quyi ionosferadagi qutb yogʹdulari; 4-Yuqori ionosferadagi qutb yogʹdulari; 5-Ozon miqdori eng koʹp qatlam.
Gaz zarrachalari tezligi 12 km/sek.ga teng boʹlib ionlashgan holatda boʹladi. Harorat esa 2000°c ga teng boʹladi.
Baʹzi hollarda Termosfera va Ekzosferalarni yuqori ionlashgan holda boʹlganliklari uchun ionosfera – deb ham ataladi.
Atmosferadagi toza havoning tarkibi quyidagichadir:
|
| |
Aromatik birikmalarni ajratish va tozalash

|
Aromatik birikmalarni ajratish va tozalash
|
bet | 3/3 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 8,09 Kb. | | #154649 |
Bog'liq Mavzu aromatik uglevodorodlar olish texnologiyasi-fayllar.org (1)Aromatik birikmalarni ajratish va tozalash.
Aromatik uglevodorodlarni ekstraksiya usuli bilan
ajratish texnologik sxemasi: 1,4 rektifikatsiya kolonnalari; 2-skrubber;
3-issiq almashtirgich; 5-separator; 6-ekstragentni rekuperatsiyalash kolonnasi; 7- deflegmatorlar; 8-qaynatgichlar.
Aromatik uglevodorodlar fraksiyalari. Aromatik xomashyoning ikki asosiy: koks kimyoviy va neft kimyoviy turi mavjud. Ular bir-biridan oltingugurt organik birikmalar miqdori jihatidan farq qiladi. Neft kimyoviy mahsulotlar tarkibida oltingugurt faqat 0,0001-0,002% bo‘ladi, koks kimyoviy mahsulotlar tarkibida taxminan 100 marta ko‘p oltingugurt bo‘ladi. Oltingugurt miqdori ko‘pligi sababli katalizator ham ko‘p sarflanadi yoki uning tez zaxarlanishi sodir bo‘ladi. Boshqa aralashmalarga olefinlar va parafinlar kiradi.
Ksilol fraksiyalari ksilol izomerlari va etilbenzol nisbatlari jixatidan farq qiladi. Turiga qarab benzol va toluol tartibida 99,0 dan 99,9%-gacha asosiy mahsulot bo‘ladi.
Ksilol fraksiyalarining taxminiy tarkibi quyidagicha:
% mass: Etilbenzol o-ksilol m-ksilol n-ksilol
Koks kimyoviy ksilol........... 10-12 52-60 14-20 8-12
Neft ksiloli........................ 20-24 40-45 18-20 14-16
http://fayllar.org
|
| |
Ma’ruza Uch fazalik elektr dvigatellarni bir fazalik tarmoqqa ulash

|
Ma’ruza Uch fazalik elektr dvigatellarni bir fazalik tarmoqqa ulash
|
bet | 1/6 | Sana | 06.09.2024 | Hajmi | 2,05 Mb. | | #270389 |
Bog'liq 2-Ma\'ruza
1-Ma’ruza
Uch fazalik elektr dvigatellarni bir fazalik tarmoqqa ulash
Uch fazalik elektr dvigatellarni bir fazalik tarmoqqa ulash
Odatda uch fazali motorni, 220 V kuchlanishli tarmogʻiga ulash koʻp hollarda turli xil stanoklar va qurilmalarni tayyorlashda talab qilinadi. Ko'p hollarda bir fazali elektr motorining kuchi yetarli boʻlmaydi, uch fazali elektr tarmogʻi esa har bir uyda mavjud emas. Bunday holatda, uch fazali motorni bir fazali tarmoqqa ulash sxemasidan foydalaniladi.
Bunday dvigatellarni bir fazali tarmoqqa ulash uchun faza siljituvchi kondensatorlar ishlatiladi. Kuchli motorlar uchun ishchi va ishga tushiruvchi kondensator tanlashni talab qiladi. Kichik quvvatli dvigatel uchun bitta ishchi kondensator yetarli boʻlishi mumkin.
Biroz tarix:
1841 yilda ingliz fizigi Charlz Uinston oʻzi mustaqil aylanib keta olmaydigan, birinchi bir fazali motorni taqdim etdi. Bu dvigatelni aylantirib yuborish, qoʻl yordamida amalga oshirilgan.
Birinchi kondensatorlik dvigatel 1890 yilda fransuz muhandislari Morisom Xitinom va Morisom Leblanov tomonidan ishlab chiqilgan. Uch fazalik dvigatel uchun kondensator tanlashni quyida koʻrib chiqamiz.
Kundalik hayotimizda elektr dvigatellarni qoʻllanilishi
Elektr dvigatellari hayotimizning deyarli barcha sohalarida mavjud. Har qanday qurilma, u soch quritish feni, mikrotoʻlqinli pech yoki kompyuter kuleri boʻladimi, elektr motorlarini oʻz ichiga oladi. Albatta, ularni hajmi kichikdir, bizning vazifamiz quvvati 180 W dan 3 kWgacha boʻlgan, uch fazali elektr dvigatellar uchun kondensator sigʻimini, qanday tanlashni aniqlashdir.
Shunga oʻxshash motorlar, charxlash mashinasi, kompressor, aylanma harakatli arra (sirkulyatsion), xashak maydalagich kabi uskunalarda qoʻllanilishi mumkin. Tabiiyki, har bir holatda, oʻziga xos turdagi dvigatel talab qilinadi.
Dvigatelni qanday tanlash kerak
Har bir dastgoh yoki boshqa uskunaning oʻz maqsadi bor, albatta, elektr dvigatel bu maqsadga mos kelishi kerak. Masalan, jilvirlash dastgohi uchun 180 W quvvat yetarli, randalash dastgohi uchun yuqori tezlikda ishlaydigan dvigatel kerak boʻladi, dumaloq arra uchun 1,1 kW dvigatel mos keladi, kompressor uchun kamida 2,2 kW kerak boʻladi. Quvvatdan tashqari, aylanishlar soni ham muhim rol oʻynaydi, tez aylanuvchi dvigatel har doim ham “past tezlikli” dvigateldan yaxshi boʻlavermaydi.
Foydali maslahat: agar dvigatel tezligi 3000 rpm (aylanish/minut)dan yuqori boʻlsa, uni ishlatmaslik kerak — 220 V tarmoqqa ulanganda, uni ishga tushirish qiyin boʻladi. Uch fazali dvigatel uchun kondensatorni qanday tanlash kerak, uning xususiyatlari va qoʻllanilish sohasiga qarab, biz batafsilroq koʻrib chiqamiz.
|
| |
Darsning borishi

|
Darsning borishi
|
bet | 1/4 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #250409 |
Bog'liq algebra-8 ochiq dars
Bir soatlik dars-buyuk asardir!
Darsning mavzusi: Kvadrat tenglama va uning ildizlari.
Darsning maqsadi:
Tarbiyaviy:O’quvchilarni o’zaro hurmat, Vatanga muhabbat ruhida tarbiyalash.
Ta’limiy: DTS talablari asosida o’quvchilarga Kvadrat tenglama haqida tushuncha berish. Kvadrat tenglama qatnashgan tenglamalar yechishni o’rgatish.
Rivojlantiruvchi: O’quvchilar bilim va ko’nikmalarini mustahkamlash,kompotenstiya hosil qilish.
Darsning usuli: Noan’anaviy( teleko’rsatuv).
Darsning uslubi: Interfaol.
Darsning jihozi: kompyuter,videoproyektor,tarqatmalar, mavzuga mos ko’rgazmalar.
Darsning texnologik xaritasi:
№
|
Darsning borishi
|
Vaqt taqsimoti
|
I
|
Tashkiliy qism
|
10 minut
|
II
|
Yangi mavzu bayoni
|
12 minut
|
III
|
Mavzuni mustahkamlash
|
6 minut
|
IV
|
Mustaqil ish
|
9 minut
|
V
|
Qo’shimcha ma’lumotlar
|
6 minut
|
VI
|
Darsni yakunlash, uyga vazifa berish
|
2 minut
|
Darsning borishi:
O’qituvchi: Assalomu-alaykum, hurmatli tomoshabinlar va ishtirokchilar! Efirda “ O’yla, izla,top!” teleko’rsatuvi. Ko’rsatuvimizda 28 nafar ishtirokchi qatnashmoqdalar. Ularning qanday shart asosida o’z mahoratlarini ko’rsatishlari uchun ishtirokchilardan birini taklif etaman:
(Ishtirokchi savollardan birini tanlaydi: Shart : Shu yerda 45 minutlik algebra darsini tashkil qilish) Demak bugungi ko’rsatuvimizda ishtirokchilar algebra fani bo’yicha o’z bilimlarini namoyish etib , beshqirrali yulduzni qo’lga kiritishlari,ya’ni 5 ball olish uchun bellashadilar.
O’qituvchi: Hurmatli ishtirokchilar, agar hozir beriladigan savolimga javob bera olsangiz ayrim joylarda sizga ko’maklashim mumkin. (O’quvchilar-ishtirokchilar rozi bo’ladi).
O’qituvchi-olib boruvchi savol beradi: Algebra fanining asoschisi kim?
O’quvchilardan (ishtirokchilardan ) biri javob beradi va izohlaydi:
O’quvchi qo’shimcha qilib matematikaga ta’rif eradi va quyidagi slaydlar qo’yiladi:
So’ng dars boshlanadi:
O’quvchi: Kattalarni ko’rganda,
Salomni qilma kanda.
Sinfga kirsa agar,
Tur o’rningdan baravar.
Qo’limiz ko’ksimizda
Hamma: Assalomu alaykum
O’qituvchi: Va alaykum assalom
Joylaringga o’tirib oling.
Dars maqsadi e’lon qilinadi va slayddan ko’rsatiladi.
Darsning maqsadi:
A) Tarbiyaviy: O’quvchilarni o’zaro hurmat,Vatanga muhabbat ruhida tarbiyalash;
B) Ta’limiy: DTS talablariga ko’ra o’quvchilarga “Bir noma’lumli chiziqli tenglama mavzusini o’rgatish;
V) Rivojlantiruvchi: O’quvchilar bilim va ko’nikmalarini mustahkamlash.
|
| |
«Mustaqillik Deklaratsiyasi» ning qabul qilinishi

|
«Mustaqillik Deklaratsiyasi» ning qabul qilinishiBog'liq 85. Mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar (1)«Mustaqillik Deklaratsiyasi» ning qabul qilinishi.
O‘zbekiston hukumati Mustaqillik Deklaratsiyasi asosida 1990-vilda dadillik
bilan respublika manfaatlaridan kelib chiqqan holda bir qator tadbirlar majmuasini
amalga oshirdi. «O`zbekiston SSRdagi ijro etuvchi va farmoyish beruvchi hokimiyat
tuzilmasini takomillashtirish va O‘zbekiston SSR Konstitutsiyasi (Asosiy qonunijga
o‘zgartirishlar va qo‘shimchalar kiritish to‘g'risida» (noyabr)gi qonun. «Yer
to‘g'risida»gi (iyul) qonun, O‘zbekiston Prezidentining respublika fuqarolari ga
yakka tartibda turar-joy qurish va shaxsiy tomorqa xo‘jaliklari uchun yer
uchastkalari ajratish to‘g'risidagi, aholi punktlarini gazlashtirish to‘g'risidagi
farmonlari, Vazirlar Mahkamasining paxta xomashyosi, boshqa turdagi
dehqonchilik va chorvachilik mahsulotlarining xarid narxlarini ko‘p martalab
oshirish to‘g'risidagi, shuningdek qishloq xo‘jaligidagi mehnatga to‘lanadigan haqni
oshirish to‘g'risidagi qarorlari va boshqalar ana shular jumlasiga kiradi.
O‘zbekiston hukumati qishloq mehnatkashlarining iqtisodiy turmush
sharoitlarining yaxshilashga qaratilgan bir qator tadbirlarni ishlab chiqdi va uni
amalga oshirdi.. Faqat 1990-yilning boshlariga qadar respublikada 381 ming oila,
yoki muhtoj bo‘lganlarning deyarlik hammasini birinchi marta tomorqa
uchastkalariga ega bo‘ldi, 872 ming oila shu paytga qadar bo‘lgan yerlarini ancha
kengaytirib oldi. Shu maqsadlar uchun ja'mi 150 ming gektar yer yoki talab qilingan
miq-dorning 95 foyizi ajratib berildi. Aholiga 21 ming bosh buzoq, 312 ming bosh
qo‘zi va uloq, 10 milliontadan ko‘proq jo‘ja sotildi
34
. Bu ish keyinchalik yanada
davom ettirildi. Aholiga qo‘shimcha ajratilgan sug'oriladigan yer 500 ming gektarga
yetkazildi. Ana shu tariqa aholiga tomorqa uchun berilgan yer miqdori 700 ming
gektarni
35
tashkil etdi. Bu yerlardan 9 milliondan ortiq odam foydalandi. Tomorqa
yerlarining o‘rtacha hajmi 0,2 gektardan ortiqqa yetkazildi. Bu tadbirlar
mustamlakachilikka asoslangan buyruqboz sovetlar tuzumi sharoitida so‘zsiz dadil
qo‘yilgan qadam edi. Qishloq mehnatkashlariga qo‘shimcha yerlarning ajratib
berilishi bir qator keskin hayotiy muammolarni hal qilishga yordam berdi. Ular
nimalardan iborat edi.
34
«Xalq so‘zi», 1991 yil, 15 avgust.
35
«Toshkent haqiqati», 1990 yil, 27 fevral.
|
| |
ombudsman
, 
hisob - O‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi tibbiy ta’limni rivojlantirish markazi...

O‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi tibbiy ta’limni rivojlantirish markazi toshkent tibbiyot akademiyasi
85. Mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar (1)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi tibbiy ta’limni rivojlantirish markazi toshkent tibbiyot akademiyasi
|
Uglevodorod pirolizi Degidrogenlash

|
Uglevodorod pirolizi Degidrogenlash
|
bet | 1/2 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 448,23 Kb. | | #146430 |
Bog'liq Alkinlar
Alkinlar
Reja:
Uglevodorod pirolizi Degidrogenlash Fizik xossalari Gidratlanish
Alkinlar — molekulasida uchlamchi bogʻ boʻlgan atsetilen qatori toʻyinmagan aniq uglevodorodlari, umumiy formulasi CnH2n-2. Ularning birinchi vakili atsetilen CH≡CH dir. Atsetilendagi vodorod metil radikallar bilan almashtirilsa, molekulasida uchlamchi bogʻ boʻlgan gomologik qator hosil boʻladi. Uning birinchi gomologi metilatsetilen CH3-C≡CH; ikkinchisi etilatsetilen CH3-CH2-C≡CH va hokazo. Xalqaro nomenklatura boʻyicha atsetilen qatori uglevodorodlarni nomlashda ularga muvofiq keladigan alkanning -an qoʻshimchasi oʻrniga -in qoʻshimchasi qoʻyiladi. Alkinlar tabiatda uchramaydi, ular asosan alkanlar va kalsiy karbiddan olinadi. Alkinlar uchun birikish, polimerlanish, oʻrin olish va oksidlanish reaksiyalari xosdir. Alkinlarning oldingi uchta aʼzosi gazlar, C5H8 dan boshlab suyuq moddalar, yuqori alkinlar (C16H30) esa qattiq moddalar. Alkinlar alkenlar kabi suvdan yengil, suvda kam eriydi, organik eritmalarda yaxshi eriydi.
Alkinlar va ularning hosilalaridan kundalik hayotda, texnikada keng qoʻllaniladigan: sirka aldegidi, sirka kislotasi, benzol, polivinilxlorid, poliakrilonitril, vinilatsetilen, sintetik kauchuk va boshqa moddalar olinadi.
Izomerlari va nomlanishi
Alkinlarning nomlanishi alkenlarga oʻxshash. Xalqaro nomenklatura boʻyicha alkinlarni nomlashda [[alkanlarning -an suffiksi -in suffiksiga almashtiriladi. Uch bog' asosiy zanjirga kirishi kerak. Uglerodlar karrali bogʻ yaqin joylashgan chekkadan boshlab raqamlanadi.
Asetilen molekulasidagi H-C≡C-H har bir uglerod atomi bitta vodorod atomi bilan bogʻlanadi va oʻzaro uch karrali bogʻlanish orqali davom etadi. Alkinlarning tarkibidagi har bir uglerod atomi sp-gibridlangan holatda boʻladi. Uglerodning ikkita gibridlangan orbitallarining bittasi vodorod atomining s-orbitali bilan, ikkinchisi uglerod atomining sp-gibridlangan orbitali bilan σ-bogʻlar tuzishda qatnashadi, asetilen molekulasidagi atomlarning hammasi 180 °C burchak ostida bitta chiziq atrofida joylashadi. Atsetilen molekulasidagi ikkita uglerod atomi orasidagi uch bogʻning bittasi σ-, ikkita π-bogʻidan
iborat. Uch bogʻning (−S≡S−) uzunligi 0,121 nm, bogʻlanish energiyasi 830 kJ/mol
|
| |
Kurs ishi namuna pdf

TOSHKENT KIMYO-TEXNOLOGIYA INSTITUTI
SHAHRISABZ FILIALI
JARAYON VA TIZIMARNI MODELLASHTIRISH FANIDAN
KURS ISHI
MAVZU: 30% ETIL ATSETAT VA 70% SIRKA KISLOTASI ARALASHMASINI AJRATISH JARAYONINI MODELLASHTIRISH
BAJARDI:
KORJOVOV QUVONCHBEK
TEKSHIRDI:
NORQOBILOV ADHAM
QABUL QILDI: NORQOBILOV ADHAM
SHAHRISABZ-2024
Оглавление
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA'LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI 1
Kirish 3
4
Tizim xususiyatlari 4
Tizim tasnifi 5
Model va modellashtirish 7
Kimyoviy texnologik jarayon 7
Jarayonlar tasnifi 8
Jarayon Modeli 9
Jarayon modeli turlari 11
Jarayonlarni modellashtirish 11
O'zgaruvchilar va parametrlar 12
Tayyor mahsulot va xom-ashyolarning fizik kimyoviy xusuiyatlari 13
AMALIY QISM. JARAYON MODELINI QURISH 15
Jarayonni kompyuterda modellashtirish. 18
Jarayonni kompyuterda modellashtirish. 19
XULOSA 22
Foydalanilgan adabiyotlar 23
NAZORAT UCHUN SAVOLLAR VA VAZIFALAR

|
NAZORAT UCHUN SAVOLLAR VA VAZIFALARBog'liq 85. Mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar (1)NAZORAT UCHUN SAVOLLAR VA VAZIFALAR:
SAVOLLAR:
1.
Kadrlar desantini tushurishdan ko‘zlangan asosiy maqsad nima edi?
2.
Paxta ishi va o‘zbek ishi o‘rtasida nima farq bor edi?
3.
1989-yil, iyun. Farg‘onadagi qonli fojialarning asl mohiyati nimada edi?
4.
Ekologik qabohat asl sababi nimada deb o`ylaysiz?
5.
Orolni asl xoliga qaytarish mumkinmi, nima deb o`laysiz?
6.
O‘zbekiston bilan Markaz munosabatlarining keskinlashuviga sabab nimada?
7.
O‘zbekistonda Prezidentlik boshqaruvi joriy etilishi tarixiy ahamiyatini
tushuntirib bering?
8.
O‘zbekiston Respulikasining Birinchi Prezidenti Islom Karimovning
O‘zbekiston Prezidenti etib saylanishi jarayoni xronologik yuritib bering?
9.
«Mustaqillik Deklaratsiyasi» ning qabul qilinishining tarixiy ahamiyatini
tushuntiring?
Vazifalar:
1.
Mustaqil ish uchun vazifalar: O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan
islohotlarning yangi bosqichlari haqida ma’lumotlar to‘plash va referat
tayyorlash.
33
2.2. “Mustaqillikka erishish arafasida O‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy
jarayonlar” mavzusi yuzasidan taqdimot.
34
35
36
37
38
|
| |
O‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi tibbiy ta’limni rivojlantirish markazi toshkent tibbiyot akademiyasi - bet 17

42
2.3. “Mustaqillikka erishish arafasida O‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy
jarayonlar” mavzusi yuzasidan testlar
TESTLAR
1.
O‘zbekiston Respublikasi Mustaqillik deklaratsiyasi qachon qabul
qilingan?
A.
1990 yil 26 mart
B.
1991 yil 31 avgust
C.
1990 yil 20 iyun
D.
1992 yil 8 dekabr
2.
O‘zbekiston Respublikasining birinchi Prezidenti I.Karimovning
“O‘zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida” asari qaysi davrlarni
o‘z ichiga olad?
A.
1989-1992 yillar
B.
1989-1990 yillar
C.
1989-1991 yillar
D.
1990-1992 yillar
3.
“O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligiasoslari to‘g‘risida”gi
qonunga Konstitutsiyaviy Qonun maqomi qachon berilgan?
A.
1991-yil30-sentabrda
B.
1991-yil 18-noyabrda
C.
1991-yil 29-dekabrda
D.
1992-yil 4-yanvarda
4.
Mustaqillikka qo‘yilgan ilk qadamlar?
A.
1989 yilda "Davlat tili to‘g‘risida"gi qonunning qabul qilinishi
B.
1990 yilda O‘zbekistonda prezidentlik lavozimining ta’sis etilishi
C.
birinchi bo‘lib qayta qurish siyosatiga o‘tdi
D.
1990 yil jahon bankiga a’zo bo‘ldi
5.
O‘zbekistonda Davlat tili to‘g‘risidagi qonun qachon qabul qilingan?
A.
1985 yil aprel
B.
1989 yil 21 oktabr
C.
1989 yil 21 noyabr
D.
1991 yil 21 yanvar
Iste’molchilarni - 1. Uch fazali elektr toki, uni afzalliklari

2. Iste’molchilarni "yulduz" shaklida ulash.
Uch fаzаli EYUKlаrvа istе’mоlchilаr аsоsаnikkiusuldа ulаnаdi: uchkirrаli «yulduz» vа «uchburchаk» usulidа. «Yulduz» usulida ulаngаn zаnjirini ko’rib chiqаmiz. Bu usuldа gеnеrаtоrning statоridаgi cho’lg’аmlаrning охirgi Х, U, Z uchlаri bir tugungа tutаshtirilаdi vа bu tugun «О» hаrfi bilаn bеlgilаnib, bеfаrq nuqtаsi dеyilаdi. Cho’lg’аmlаrning bоshlаri esа liniya simlаri оrqаli istе’mоlchigа ulаnаdi. (19.3- rаsm). Dеmаk, liniya, gеnеrаtоrning hаr uchchаlа fаzаsining yulduz usulidа ulаngаn ZA, ZB, Zc istе’mоlchigа tutаshtiruvchi simlаrdir. Uch fаzаli zаnjirlаrni hisоblаshdа ko’pinchа bu simlаrning qаrshiligi hisоbgа оlinmаydi. Istе’mоlchilаrning bir uchi, gеnеrаtоrlаrning fаzаlаrigа ulаngаn, ikkinchi uchi «О1» tugungа birgаlаshib ulаnаdi.
19.3-rаsm
Аgаr istе’mоlchining hаr uchаlа qаrshiligi to’lа kоmplеks qiymаti bir- birigа tеng bo’lsа, simmеtrik uch fаzаli sistеmа dеyilаdi. 4.3-rаsmdаgi sхеmаdаgi liniya tоklаri istе’mоlchi tоklаrigа tеng bo’lib, quyidаgichа аniqlаnаdi:
Bu fоrmulа:
I A U Ao ;
Z A
IB U Bo ;
ZB
IB U Co
ZC
UAO=A-0=AZA; UBO=B-0=IBZB; Uco=c-0=IcZc;
Uao=-=IaZa UBo=- Uco-=IcZc
Uao,UBo, Uco - fаzа kuchlаnishlаr dеb аtаlаdi vа bu kuchlаnishlаr hаr bir fаzа vа gеnеrаtоrning bеfаrq nuqtаsi оrаsidаgi pоtеntsiаllаr аyirmаsigа tеng.
Endi kоnturlаrning biri uchun Kirхgоfning ikkinchi qоnunigа binоаn tеnglаmаеzаmiz:
UAB=A-B = IAZA - IAZB = UAO - UAO
SHungа o’хshаsh bоshqа kоnturlаr uchun tеnglаmа yozsаk:
Udc = Udo – Uco ; Uca = Uco - Uao
Bundа Uad, Udc, Uca– liniya kuchlаnishlаri dеyilаdi vа bu fоrmulаlаr liniya vа fаzа kuchlаnishlаrining kоmplеks kаttаliklаri o’rtаsidаgi bоglаnishlаrini ifоdаlаydi.
Endi mаnа shu fоrmulаlаr аsоsidа fаzа vа liniya kuchlаnishlаrni vеktоr diаgrаmmаsini chizаmiz. (19.4 - rаsm). YUqоridа chiqаrilgаn А vаV fаzа kuchlаnishlаri оrqаli liniya kuchlаnishi ifоdаsi:
Uab = Uao - Ubo
Аsоsidа bu vеktоr diаgrаmmаni chizish tаrtibini ko’rsаtаmiz. Udo vеktоrning охirigа Ubo vеktоrning o’z – o’zigа pаrаllеl rаvishdа ko’chirib yo’nаlishini tеskаri tоmоngа o’zgаrtirsаk (-USo) vеktоrni hоsil qilаmiz. Udovа (- UB0) fаzа kuchlаnishlаri vеktоrlаrining yig’indisi UAb kuchlаnish vеktоrigа tеng.
Shungа o’хshаsh yuqоridаgi fоrmulаlаr аsоsidа UBC vа UCA 19.4 - rаsm liniya kuchlаnishlаri vеktоrlаrini ko’rаmiz.
19.4 – rаsmdа ko’rsаtilgаn vеktоr diаgrаmmаdаn ko’rinib turibdiki, liniya kuchlаnishlаri UAB,UBC,UCAhаm bir - birоvidаn 1200 siljigаn bo’lib, fаzа kuchlаnishlаri UAOUBO,UCO nisbаtаn 300 siljigаn.
Endi «ОKP» tеng yonli uchburchаkning uchidаn аsоsigа pеrpеndikulyar tushirsаk ОKM to’g’ri burchаkli uchburchаk hоsil qilаmiz. Bu uchburchаkdаn:
1 U A
1 U AB U BO
2
cos 300 ; cos 300 2
U BC
; cos 300 3
2
Bu uchburchаklаrdаgi munоsаbаtlаr vеktоr diаgrаmmаning uchchаlа tеng yonli uchburchаklаr uchun аdоlаtli bo’lgаn uchun bu ifоdаni umumiylаshtirib quyidаgichа еzsаk bo’lаdi:
1/ 2U
3 Uф
2
еki Ul =3Uf
1 Ur
2
3 Uф
2
Dеmаk, «yulduzchа»usulidа ulаngаn uch fаzаli zаnjir uchun:
Uk=3Uf vа Il=If
Istе’mоlchining nеytrаl nuqtаsi «S» tugun uchun Kirхgоfning birinchi qоidаsini еzаmiz:
|
Mavzu: Sotsial tashkilotlar faoliyatini boshqarish Reja: Bob. Boshqaruv sotsiologiyasi va uning ahamiyati

|
Mavzu: Sotsial tashkilotlar faoliyatini boshqarish Reja: Bob. Boshqaruv sotsiologiyasi va uning ahamiyati
|
bet | 1/14 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 98,59 Kb. | | #137359 |
Bog'liq kurs ishi 1
Mavzu:Sotsial tashkilotlar faoliyatini boshqarish
Reja:
Bob . Boshqaruv sotsiologiyasi va uning ahamiyati
1.1Boshqaruv sotsiologiyasining ob’ekti, predmeti, maqsadi, vazifalari va metodlari
1.2“Sotsial boshqaruv” boshqaruv faoliyatining o‘ziga xos turi sifatida
1.3Boshqaruv sotsiologiyasining qonunlari, sotsial doktrinasi va tamoyillari
1.4Boshqaruvning samaradorligida sotsial nazoratning ahamiyati
2 Bob. Sotsial tashkilot (xizmat) faoliyati. Sotsial tashkilot (xizmat) faoliyatini rejalashtirish.
2.1.Rejalashtirish tushunchasi. Sotsial muassasalarida rejalashtirish.
2.2Tashkil etish yo’llari. tashkilotning asosiy maqsadini shakllantirish.
2.3.Istiqbolli reja. Tezkor reja. Maqsad qo’yish va ehtiyojlarni baholash boshqaruvning asosiy funksiyasi sifatida.
3 Bob. Sotsial tashkilotlar turlari maqsad vazifalari va boshqarish usullari.
3.1. Sotsial tashkilot, uning maqsadi, turlari
3.2.Sotsial boshqaruvi
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar
Kirish.
Kurs ishining dolzarbligi .Axborotlar asrida esa uning g‘ildiragi yanada tez aylanib ketdi. Nafaqat axborot va texnokratik texnologiyalarning yangi avlodi paydo bo‘ldi, balki ijtimoiy hayotda kishilardagi avlodlararo almashuv jarayoni faollashdi. Balkim bugungi kunda avlodlarning o‘zaro almashuv jarayoni besh yilni tashkil qilayotgandir. Albatta bu taxmin xolos . Lekin u katta baxs munozaralarga sabab bo‘lishi mumkin. Ingliz tilida so‘zlashadigan Internet “avlodlari” shakllanib ulgurganligi tabiiyki mubolag‘a emas. Globallashgan jamiyatda yangi sotsial muhit shakllandi. Jamiyatdagi sotsial muhit bio va ekomakon ta’sirida keskin o‘zgarib bormoqda. Bu esa sotsiologiyaning oldiga jiddiy talablarni qo‘yadi. Jahon amaliy sotsiologiya tajribasida miqdorli tadqiqotlar o‘z o‘rnini asta-sekinlik bilan sifatlisiga bo‘shatib bermoqda. Makrosotsiologiya ma’lumotlarini mikrosotsiologiya tadqiqot natijalari bilan o‘zgartirish odat tusiga kirmoqda. Ommaviy tadqiqotlardan ko‘ra ekspert so‘rovlarga talab osha boshladi. Buning tag zamirida esa har doimgidek inson omili yotadi. Ushbu sotsial masalaning echimi oddiy bir shaxs hayoti va turmush tarzini o‘rganish asosiga qurilmoqda.
|
| |
-rasm. 19.5-rasm - 1. Uch fazali elektr toki, uni afzalliklari

|
1. Uch fazali elektr toki, uni afzalliklari
|
bet | 3/4 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 158,12 Kb. | | #125678 |
Bog'liq 5-variant 19.6-rasm. 19.5-rasm.
IN=IAIB+IC
Bu tоklаrning vеktоr diаgrаmmаsini ZA=Zb=ZCshаrti bilаn chizаmiz. Hаr bir fаzаli to’lа kоmplеks qаrshiliklаr аktiv - induktiv hаrаkаtgа egа, ya’ni hаr bir fаzаli rеаktiv qаrshilik X=Xl-XC 1 bo’lgаn hоldа, 19.5-rаsmdа tоklаrning vеktоr diаgrаmmаsi ko’rsаtilgаn.
To’lа kоmplеks qаrshiliklаr tеng bo’lgаndа gеnеrаtоr vа istе’mоlchi nеytrаl nuqtаlаrini tutаshtiruvchi simdаgi IN tоk nоlgа tеng. Bu rеjim simmеtrik rеjim dеyilаdi vа uch fаzаli zаnjirning bu hоlаtdа, hаr bir fаzаdаgi kuchlаnish vа tоk оrаsidаgi fаzа siljishlаri bir-birоvigа tеng bo’lib, quyidаgi ifоdааsоsidааniqlаnаdi:
arctg X
R
Аgаr fаzаdаgi to’lа kоmplеks qаrshiliklаr bir-birоvigа tеng bo’lmаy EYUK simmеtrik bo’lsа, bundаy rеjim nоsimmеtrik rеjim dеyilаdi.
4.6-rаsmdа bu fоrmulаlаrgа muvоfiq chizilgаn vеktоr diаgrаmmа ko’rsаtilgаn. Bundа U001=UN nеytrаlning оg’ish (siljish) kuchlаnishi dеyilаdi vа uch fаzаli zаnjirning nоsimmеtrikligini ko’rsаtgichidir.
Uch fаzаli zаnjirlаrning «uchburchаk» usulidа ulаsh
Uchburchаk usulidа cho’lg’аmlаri kеtmа-kеt ulаnаdi, ya’ni hаr bir cho’lg’аmning охirgi uchi, kеyingi cho’lg’аmning bоshi bilаn ulаnаdi. 19.7-rasmdа uchburchаk usulidа ulаngаn uch fаzаli zаnjir ko’rsаtilgаn. Bundа IA,IB,ICliniya tоklаri dеyilаdi, chunki bu tоklаr gеnеrаtоrni istе’mоlchi bilаn biriktirgаn simlаrdаn оqаdi. IAB,IBC,ICA istе’mоlchidаn оqаdigаn tоklаr fаzа tоklаri dеyilаdi. ZAB, ZAC, ZCA istе’mоlchining to’lа qаrshiliklаri gеnеrаtоrning cho’lg’аmi EYUK tа’siridаndir. Dеmаk, istе’mоlchining hаr bir to’lа kоmplеks qаrshiligining kuchlаnishlаri:
|
| |
B. B. Bahodirov

Хужжат коди: XA81830804
DAVLAT AXBOROT TIZIMLARINI YARATISH VA QO‘LLAB
QUVVATLASH BO‘YICHA YAGONA INTEGRATOR
Bosh director o`rinbosari
B.B.BAHODIROV,
Ўрнатилган тартибда ишлаш учун.
Муддат: 19 Yanvar 2024
A.R.MANSUROV
Бош директор ўринбосари
IJRO.GOV.UZ тизими орқали ЭРИ билан тасдиқланган, Ҳужжат коди: BU33983831
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI ANDIJON VILOYATI
BO'STON TUMANI HOKIMLIGI
16 yanvar 2024 yil.
167-son
Tashkilotning Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining qarorlarini ishlab chiqish,
kelishish va ro‘yxatdan o‘tkazishning yagona elektron — “E-qaror” tizimi uchun mas’ul
xodimi to’g’risida ma’lumot
Tashkilot mas’ul xodimi to’g’risida ma’lumot
Ushbu arizada taqdim etilgan ma’lumotlarning ishonchliligini tasdiqlayman.
Arizada taqdim etilgan ma’lumotlardagi o’zgarishlar yuzasidan o’z vaqtida xabar berish
majburiyatni o’z zimmamga olaman.
Tashkilot rahbari
Rahbar
Т.Хакимов
“UZINFOCOM davlat axborot tizimlarini
yaratish va qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha
yagona integrator” MChJ
Familiya Ism Otasining ismi
URAZOVA ADIBAXON NURMATOVNA
Lavozimi
Модератор
Bo’linma
Бўстон тумани ҳокимининг қишлоқ хужалиги
бўлими
Xizmat telefon raqami
+998 95 052 70 89
ID.EGOV.UZ
tizimidagi logini
a.urazova
Andijon viloyati Bo'ston tumani Mustaqillik ko'chasi 51-uy
IJRO.GOV.UZ тизими орқали ЭРИ билан тасдиқланган, Ҳужжат коди: BU33983831
IJRO.GOV.UZ тизими орқали ЭРИ билан тасдиқланган, Ҳужжат коди: BU33983831
|
Mustaqil ish. №1 mustaqil ishni tashkil etishning texnologik xaritasi (Talaba uchun) Fan: ona tili sintaksisi

t/r
|
Mustaqil ta’lim mavzusi
|
Bajarilish shakli
|
1
|
So‘zlarning tuzilish jihatdan turlari;
|
So‘zlarning tuzilish jihatdan turlari doir nazariy ma’lumotlarni ilmiy adabiyotdan konspektlashtirish
|
2
|
So‘zlarni turkumlarga ajratish tamoyillari;
|
Soʻz turkumlariga doir nazariy ma’lumotlarni ilmiy adabiyotdan konspektlashtirish
|
3
|
Grammatik ma’no va grammatik shakl, ularning ifodalanish vositalari hamda usullari;
|
Grammatik ma’no va grammatik shakl, ularning ifodalanish vositalari hamda usullari doir nazariy ma’lumotlarni ilmiy adabiyotdan konspektlashtirish
|
4
|
Grammatik ma’noning lisoniy va pragmatik omillar vositasida ifodalanishi;
|
Grammatik ma’noning lisoniy va pragmatik omillar vositasida ifodalanishiga doir misollar topib yozish
|
5
|
Grammatik kategoriya va uni hosil qilish vositalari;
|
Grammatik kategoriya va uni hosil qilish vositalari va bu sohadagi muammolarni izohlash
|
6
|
O‘zbek tili grammatik qurilishining bosh xususiyati.
|
O‘zbek tili grammatik qurilishining bosh xususiyati doir nazariy ma’lumotlarni ilmiy adabiyotdan konspektlashtirish
|
7
|
O‘zbek tili grammatik qurilishining bosh xususiyati.
|
O‘zbek tili grammatik qurilishining bosh xususiyati doir nazariy ma’lumotlarni ilmiy adabiyotdan konspektlashtirish
|
Интеграция и регионализация. Транснационализация

|
Интеграция и регионализация. Транснационализация
|
bet | 8/13 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 2,34 Mb. | | #101579 |
Bog'liq 2-мавзу. Глобаллашув ЖИнинг асосий тенденциясиИнтеграция и регионализация. Транснационализация. - Компания транснационализация даражаси транснационаллик индексом билан ўлчанади:
- Iтр = (Аз/Ао + Пз/По + Шз/Шо) : 3,
- Бу ерда Iтр —транснационаллик индекси; Аз — хорижий активлар; Ао — умумий активлар; Пз — хорижий филиалларнинг товар ва хизматлар савдоси; По — товарлар ва хизматларнинг умумий савдоси; Шз — хориждаги штатдаги хизматчилар; Шо — компания умумий штатидаги ходимлар.
- Глобал компаниялар анъанавий ТМКларга нисбатан трансмиллийликнинг сезиларли даражада юқори кўрсаткичига эга. Жаҳон инвестиция ҳисоботига кўра 2018 йил транснационаллик индекси 100 та ТМК бўйича ўртача 67%ташкил этди. Европа Иттифоқи мамлакатларидаги ТМК и орасида бу рўйхатга киритилганбўйича шртача кўрсаткич 67, 8 % ташкил этди.
- Иқтисодий глобаллашувнинг биринчи босқичида молиявий ва савдо оқимларининг байналмилаллашуви рўй берди. Бу даврда натижалари ўз ичига олиши керак:
- 1. Tранспорт алоқалари ва коммуникацияларини кенгайтириш (денгиз, темир йўл ва ҳаво транспорти);
- 2. Маҳсулотлар ва хизматлар диверсификацияси;
- 3. Халқаро молия ва валюта воситаларини яратиш ва жорий этиш;
- 4. Алоқанинг турли усуллари ва технологияларини (Skype, Твиттер, Facebook ва ҳ.k.) ишлаб чиқиш доирасида истеъмолчилар талабини шакллантириш.), телекоммуникация, миграция;
- 5. Халқаро шартномаларни ишлаб чиқиш (кўп томонлама, икки томонлама).
- Капитал бозори фаол ривожланди (шу жумладан чет ел валютасини чиқариш билан) ва савдо операцияларини ва халқаро инвестицияларни молиялаштиришнинг кенг тизими яратилди. Иқтисодий глобаллашув жараёнларининг ривожланишида жаҳон савдоси алоҳида ўрин тутади. 20-асрнинг иккинчи ярмидан бошлаб савдонинг ўсиш суръати жаҳон ЯИМнинг ўсиш суръатини сезиларли даражада юқори бўлди.
- Иқтисодий глобаллашувнинг иккинчи босқичи ишлаб чиқариш, савдо ва банк фаолиятининг трансмиллийлашуви билан белгиланади. Трансмиллий корпорациялар (ТМК) иқтисодий глобаллашув жараёнининг ҳаракатлантирувчи кучига айланди (2001 йилда 65 минг ТМК ва уларнинг 850 минг хорижий филиаллари мавжуд эди). Жаҳон товарлари экспортининг 30% гача (тахминан $ 2 трлн.) ни ташкил этувчи ТМКлар ва уларнинг шўбалари глобал иқтисодиёт тизимининг асосий элементига айланди.
|
| |
Глобализация-глабаллашув тушунчаси ва тарифлари

|
Глобализация-глабаллашув тушунчаси ва тарифлари
|
bet | 2/13 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 2,34 Mb. | | #101579 |
Bog'liq 2-мавзу. Глобаллашув ЖИнинг асосий тенденцияси «Глобализация - процесс все возрастающего воздействия на социальную действительность отдельных стран различных факторов международного значения: экономических и политических связей, культурного и информационного обмена и т. п. «Глобализация - это серия эмпирически фиксируемых измерений, разнородных, но объединяемых логикой превращения мира в единое целое». (Социолог Р. Робертсон.) «Глобализация - взаимосвязь индивидуумов и различных институтов в рамках мирового пространства, осуществляемая в личных или институциональных интересах, экономических, культурных или политических целях». (Экономист Дж. Даннинг.). «Глобализация - новая капиталистическая экономика, которая организуется преимущественно через сетевую структуру менеджмента, производства и распределения, а не отдельных фирм, как раньше, и она является глобальной. В качестве основных характеристик новой экономики выступают информация, знания и информационные технологии, являющиеся главными источниками роста производительности и конкурентоспособности». (Социолог М. Кастельс.). Жаҳон хўжалик алоқаларининг глобаллашуви ХХ аср охирида иқтисодий фаолиятнинг интернационаллашуви-байналмилаллашуви иқтисодий глобализация босқичига кирди. Жаҳон хўжалиги таркибида сезиларли ўзгаришлар юз берди. Миллий давлатлар билан бир қаторда трансмиллий корпорациялар (ТМК) global иқтисодий ҳамкорлик майдонига чиқди ва халқаро (шу жумладан минтақавий) институтларнинг позициялари мустаҳкамланди. Шу асосда жаҳон хўжалигида иқтисодиётнинг амал қилиш қоидаларида сезиларли ўзгариш юз берди. Иқтисодий глобаллашув туфайли товарлар, хизматлар ва капитал, уларнинг миллий бозорларга фаол интеграцияси дунё мамлакатлари ўртасида иқтисодий ўзаро боғлиқлик ўсиши- объектив жараён бўлиб қолаётганлигидан далолат бермоқда. Глобаллашув ҳам иқтисодиётни халқаролаштириш жараёнларининг ўзаро боғлиқлиги, Глобал коммуникацияларнинг ягона тизимини ривожлантириш, миллий давлат функцияларининг ўзгариши ва заифлашиши, трансмиллий нодавлат субъектларни фаоллаштириш деб тушунилади. Глобаллашув иқтисодий жараён global иқтисодий соҳани қамраб олиб, унинг тизимига дунёнинг аксарият мамлакатларининг турли даражадаги иштироки, самарадорлиги ва оқибатлари билан ташқи иқтисодий ва молиявий алоқаларини интеграциялаштирди.
|
| |
Соя фаолиятини типологлаштиришга ҳаракат қилсак, унинг "оқ" (расмий) иқтисодиётга алоқадорлигини асосий мезон қилиб олсак, соя иқтисодиётининг учта сектори пайдо бўлади

|
Соя фаолиятини типологлаштиришга ҳаракат қилсак, унинг "оқ" (расмий) иқтисодиётга алоқадорлигини асосий мезон қилиб олсак, соя иқтисодиётининг учта сектори пайдо бўлади
|
bet | 13/13 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 2,34 Mb. | | #101579 |
Bog'liq 2-мавзу. Глобаллашув ЖИнинг асосий тенденциясиСоя фаолиятини типологлаштиришга ҳаракат қилсак, унинг "оқ" (расмий) иқтисодиётга алоқадорлигини асосий мезон қилиб олсак, соя иқтисодиётининг учта сектори пайдо бўлади: - оқ-ёқа (хаёлий) соя иқтисодиёти;
- кулранг (норасмий) соя иқтисодиёти;
- қора (ноқонуний ер тўла) соя иқтисодиёти.
2. серая (неформальная) теневая экономика; 3. черная(нелегальная подпольная) теневая экономика. Хуфёна иқтисодиёт ва унинг намоён бўлишини олдини олиш 2014-йилда ХВФ АҚШда хуфёна иқтисодиёт зонасига пул маблағларинии кўчиб ўтиши ва кўпайишини қайд этди. АҚШ иқтисодиётнинг соя сектори ҳажми банк сектори даражасидан ошиб кетади, Европада улар тенг, Хитойда соя сектори пул айланмасининг қарийб тўртдан бирига тўғри келади. 2017 ҳисоботига кўра, Европа ҳамжамияти мамлакатлари соя иқтисодиёти ҳақида $ 2,2 миллиард атрофида баҳоланди. Фоиз жиҳатидан, энг муҳим соя иқтисодиёти анъанавий замонавий нақд пулсиз тўлов технологиялари кенг тарқалган. Уни (ялпи ички маҳсулотга нисбатан уларнинг улуши 20 % дан 40% атрофида тебранади. Бундан ташқари, қарз ва молиявий-иқтисодий инқирознинг ортиб бораётган оқибатлари билан «хуфёна иқтисодиётга" тушадиган пул миқдори ортиб бормоқда. Худди шу пайтни ўзида, янада ривожланган мамлакатлар сояси иқтисодиёти кичик нисбий ҳажми қарамай (Германияда 14%, Францияда 11% ва Швейцарияда фақат 8%),.Яқинда Ўзбекистон ҳақида маълумотлар эълон қилинди. Давлат солиқ Қўмитаси ҳисоб-китобларига кўра, соя иқтисодиётининг даражаси 48%. Хуфёна иқтисодиёти аниқ салбий томонларга (солиқ тўлашдан бўйин товлаш, жиноятчилик билан алоқалар) ва бошқа салбий жиҳатлар билан, баъзи ижобий томонларга эга. Айнан хуфёна иқтисодиёт рецессия даврида аҳолининг муайян сегментларини иш билан таъминлаш, норасмий секторда тирикчилик учун вақтинчалик иш билан таъминлаш бўйича янада мослашувчан манба сифатида гавдаланади. Баъзи маълумотларга кўра, йиллик ЯИМнинг 14-15% (Германия, АҚШ) тартибида соя иқтисодиётининг оптимал миқдори мавжуд. Баъзи мамлакатларда улар улуши сезиларли даражада, жумладан Руминия ва Грецияда. Эътиборингиз учун раҳмат! Эътиборингиз учун раҳмат!
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Соя фаолиятини типологлаштиришга ҳаракат қилсак, унинг "оқ" (расмий) иқтисодиётга алоқадорлигини асосий мезон қилиб олсак, соя иқтисодиётининг учта сектори пайдо бўлади
|
Жаҳон хўжалик алоқалари глобаллашувининг сабаблари ва оқибатлари

|
Жаҳон хўжалик алоқалари глобаллашувининг сабаблари ва оқибатлари
|
bet | 4/13 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 2,34 Mb. | | #101579 |
Bog'liq 2-мавзу. Глобаллашув ЖИнинг асосий тенденциясиЖаҳон хўжалик алоқалари глобаллашувининг сабаблари ва оқибатлари Бу жараённи келтириб чиқарувчи омиллар: - ишлаб чиқариш ва техник –ишлаб чиқариш кўламини кескин ошириш, уни амалга оширишнинг халқаро шакллари-ТМКлар, транспорт ва алоқа воситаларининг сифат жиҳатидан янги даражаси, товарлар ва хизматлар, ресурслар ва ғояларни енг қулай шароитларда қўллаш билан тез тақсимланишини таъминлайди; - иқтисодий-капиталнинг мисли кўрилмаган концентрацияси ва марказлашуви, фаолият доираси миллий чегаралардан ташқарига чиқадиган ташкилий шакллар, халқаро характерга ега бўлиб, ягона бозор маконини шакллантиришга ёрдам беради;-
- ахборот-бизнес-коммуникация воситаларини тубдан ўзгартириш, иқтисодий ва молиявий ахборот алмашиш, саноат, илмий, техник, тижорат вазифаларига тезкор, ўз вақтида ва самарали ечимлар учун имкониятлар яратиш алоҳида олинган мамлакатлар ичида ҳам самарали кечади;
- ташкилий ва бошқарув -сезиларли даражада давлат (маъмурий ва иқтисодий) назорат қилиш ва иқтисодий ва халқаро битимлар тартибга солиш имкониятларини чегаралайди сўнгги ахборот технологиялари, бизнес алоқа, Internet хусусиятлари, янги йўллар тарқалиши билан боғлиқ;-
- илмий ва технологик, нисбатан паст харажатлар янги ечимлар жорий жадаллаштириш хорижий мамлакатларнинг етакчи ва тегишли соҳаларда илғор илмий-техник, технологик ва малака даражасини фойдаланиш иқтисодий самара билан бўлади, трансакциялар жадаллашади;
- социологик, одатлар ва анъаналар, ижтимоий алоқалар ва урф-одатлар ролининг заифлашувида, миллий чекловларни бартараф этишда намоён бўлади, бу ҳудудий, маънавий ва психологик муносабатларда одамларнинг ҳаракатчанлигини оширади, халқаро миграцияга ёрдам беради;
- сиёсий- давлат чегараларининг қатъийлигини заифлаштиришда, фуқаролар, товарлар ва хизматлар, капиталнинг ҳаракат эркинлигини таъминлашда ифодаланади;
- экологик- жаҳон ҳамжамиятининг саъй-ҳаракатларини бирлаштириш, ресурсларни бирлаштириш, турли соҳалардаги ҳаракатларни мувофиқлаштиришни таъминлайди.
|
| |
Ҳозирги даврнинг 5 глобал муаммоси

|
Ҳозирги даврнинг 5 глобал муаммоси
|
bet | 9/13 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 2,34 Mb. | | #101579 |
Bog'liq 2-мавзу. Глобаллашув ЖИнинг асосий тенденцияси - Экологик. (Иқлим исишининг салбий оқибатлари, парник газлари билан захарланиш, кимёвий чиқиндиларнинг ортиши, чиқиндиларни тўлиқ қайта ишлаш циклига ўтиш ва «яшил тахнологиялар»ни жорий этиш ва х.к.
- Демографик(аҳолининг қариши, туғилишнинг пасайиши, иш кучини такрор ишлаб чиқариш, демографик муаммоларни юмшатиш учун харажатларнинг ортиши, оилаларнинг ривожланиш муаммолари, аҳоли миграцияси ва х.к.).
- Табиий ресурслар бўйича муаммолар (хом ашё, энергия, озиқ-овқат), яъни тикланмайдиган табиий ресурсларнинг камайиши, хусусан ишлаб чиқарилаётган маҳсулот бирлигига тўғри келадиган тикланмайдиган ресурслар миқдори; суғориладиган ерларнинг қисқариши, ўрмон фондининг пасайиши, океан ва денгизлар фауна ва флорасининг йўқолиши, озиқ овкатларни самарасиз агротехник усуллар, суғориш тизими асосида ишлаб чиқариш, ер, тоғдар ва яйловлар каррозияси билан кураш; кимёвий ўғитлардан фойдаланишни қисқартириш, ГМО ишлаб чиқаришидаги чиқиндилар билан кураш, экологик тоза озиқ-овқатлар ишлаб чиқаришни кенг йўлга қўйиш ва х.к.
- Қуролсизланиш, оммавий қирғин куролларини тарқалишини ва ядро уруши олдини олиш (уруш бўлиб ўтган худудларда миналардан зарарсизлантириш, хуфёна ишлаб чиқарилган қуроллар савдоси билан кураш ва х.к.)
- Терроризм билан кураш (турли кўринишларда: диний, миллатлараро, минтақавий ва х.к.).
Постиндустриализация даври ва глобал «янги иқтисод» нинг шаклланиши. 50‑йилларнинг ўрталаридан бошлаб воқеаларнинг жадал ривожланиши бошланди, бу эса кўпайиб, тадбиркорликнинг чегаралари, тузилиши ва динамикасини ўзгартира бошлади. Фирмаларнинг хатти-ҳаракатидаги ўзгаришларни Питер Друкер таъбири билан айтганда «қонуниятсиз давр« бошланди. Д.Белл компаниялар янги ва кутилмаган вазифалар билан дуч келишини «постиндустриал давр» деб атади. 80-йиллардан, ўзгаришлар ҳали шиддат билан давом этмоқда эди ва келгуси даврни, яъни 10-15 йил олдинга башорат қилиш имкони маъносиз бўлиб қолди.
|
| |
O’g’itlar erish darajasiga

|
O’g’itlar erish darajasiga
|
bet | 5/6 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 37,88 Kb. | | #228715 |
Bog'liq 4 Mineral o’g’itlar va ularning xalq xo’jaligidagi ahamiyati O’g’itlar erish darajasiga qarab, suvda eruvchi va tuproq kislotalarida eruvchi o’g’itlarga bo’linadi.barcha azotli va kaliyli o’g’itlar suvda eruvchi o’g’itlarga kiradi. O’simliklar ularni tez o’zlashtiradi. Ammo, ular tez tuproq suvlarida erib, yuvilib ketadi. Tuproq kislotalarida eruvchi o’g’itlarga ko’pchilik fosfatlar kiradi. Ular sekinlik bilan eriydigan holatlarga o’tadilar, biroq tuproqda uzoq muddat saqlanadilar.
O’g’itlar solish nafaqat tuproqda o’simlik o’zlashtiradigan oziq moddalarni ko’paytiradi, balki uning fizik-kimyoviy va biologik xossalariga ham ta’sir etadi, tuproqning unumdorligini oshiradi. Solinadigan o’g’itning kislotali yoki ishqoriyligi tuproq muhitiga ta’sir etadi. Masalan, tuproqqa sistemali ravishda (NH4)2 SO4·NH4Cl kabi o’g’itlar solinsa, tuproq reaksiyasini kislotali qilib qo’yadi. Chunki, o’simlik kationlarni o’zlashtiradi. Natijada uning o’rniga vodorod ionlari ko’payadi (tuproq tarkibidagi suv hisobiga)va tuproqda erkin kislotalar (xlorid va sulfat kislotalari) to’planadi. Tuproqning pH i o’zgaradi. Aksincha natriy nitrat kabi o’g’itlar solinsa, tuproqda OH ionlari to’planadi. Tuproq reaksiyasi ishqorli bo’lib qoladi.
Shuning uchun ham faqat kimyoviy jihatdangina tavsif berish yetarli emas. Ular fiziologik xossalari bilan ham ya’ni kation va anionlar bir xil darajada foydalanmasliklari bilan ham faqr qilishi kerak. Mana shu belgilarga qarab o’g’itlar fiziologik kislotali, fiziologik ishqoriy va fiziologik neytral o’g’itlarga bo’linadi. Keyingisi tuproq reaksiyasini o’zgartirmaydi.
Mineral o’g’it saqlanganda bir-biriga yopishib toshga aylanib qolmasligi kerak, namni o’ziga tortib olmasligi kam gidroskopik bo’lishi, tuproqqa solinganda sochilib ketish xossasiga ega bo’lishi kerak. Shuning uchun ham qattiq o’g’itlar uch xilda: kukunsimon (zarrachalarning kattaligi 1 mmdan kichik), kristall (kristallarning kattaligi 1 mm dan katta), donador – sharcha shaklida (sharchalarning kattaligi 1 mm dan katta) ishlab chiqiladi.
Keyingi yillarda o’g’itlarning tarkibidagi o’simlik o’zlashtiradigan oziqa elementlari tuproqda erib o’tish tezligini to’g’rilash, yani uzoq vaqt mobaynida oziqa elementlarini bir meyorda tuproqda o’tib turishini ta’minlash hamda uni ta’sir samarasini oshirish muammosiga katta e’tibor berilmoqda. Masalan, 1985 yildan boshlab, Rossiyada yangi tur konsentrlangan o’g’it Rost-1 ishlab chiqarilmoqda. Uning tarkibi azot, fosfor, kaliy, magniy (1:1:1:0,1) nisbatda makro- va bor, rux, molibden, mis mikroelementlaridan iboratdir.
|
| |
Eritmalarda kristallanish jarayoni

278
ERITMALARDA KRISTALLANISH JARAYONI
Qurbonova Ra’noxon Ilxomiddin qizi
Termiz muhandislik texnologiya instituti o’qituvchisi
Abdunazarov Elyor Mamasoat o’g’li
Termiz muhandislik texnologiya instituti, kimyoviy texnologiya ta’lim
yo’nalishi 3 kurs talabasi
Annotatsiya
Maqolada oziq-ovqat mahsulotlaridagi kimyoviy moddalarning eritmada
kristallanish jarayoni so’nggi ilmiy adabiyotlar yordamida tahlil qilingan. Jumladan,
kristallanish jarayonining fizik mohiyati va kimyoviy yo’l bilan sodir bo’lishi rasm,
jadval va fikrlar bilan tasdiqlangan. Kristallanish jarayonining
bosqichlari misollar
bilan tushuntirilgan.
Kalit so’zlar.
Eritma, kristall, laktoza, lizin, sentrifuga, eruvchanlik, to’yingan
eritma, o’ta to’yingan eritma, konsentrasiya.
Kirish.
Kristallanish deb, modda zarrachalarining energiya holatini
minimallashtirish uchun aniq belgilangan, ma’lum geometrik shaklga ega qattiq kristall
panjaraga joylashishi jarayoniga aytiladi. Kristal panjaraning eng kichik a’zosi
makroskopik kristalni o'stirish uchun zarrachalar (atom, ion yoki molekula) ni qabul
qila oladigan birlik hujayra deb ataladi. Kristallanish jarayonida
zarrachalar va birlik
xujayralari yaxshi aniqlangan burchaklar bilan bir-biriga bog'lanib, silliq yuzalar va
qirralarga ega bo'lgan xarakterli kristall geometrik shaklini hosil qiladi [1].
Kristallanish tabiatda ham sodir bo'lishi mumkin, ammo farmatsevtika, kimyo va
oziq-ovqat sanoatida ajratish va tozalash bosqichi sifatida keng sanoat qo'llanilishiga
ega [2].
Kristallanish hayotimizning barcha jabhalariga ta'sir qiladi, biz iste'mol qiladigan
oziq-ovqat
va dori-darmonlardan tortib, jamoalarimizni energiya uchun ishlatadigan
yoqilg'ilargacha [3].
Agrokimyo va farmatsevtika mahsulotlarining aksariyati ularni ishlab chiqarish
jarayonida ko'plab kristallanish bosqichlaridan o'tadi. Oziq-ovqat sanoatida laktoza va
lizin kabi ingredientlar iste'mol qilish uchun odamlar va hayvonlarga
kristallar sifatida
279
yetkazib beriladi. Neft-kimyo sanoati uchun asosiy xavfsizlik muammosi chuqur
dengiz quvurlarida gaz gidratlarining istalmagan kristallanishi hisoblanadi [4].
Shuning uchun butun dunyo bo'ylab ko'plab sohalardagi olimlar
va muhandislar
har kuni kristallanish jarayonlarini tushunish, optimallashtirish
va nazorat qilishlari
kerak. Samarali kristallanish yuqori sifatli va xavfsiz ishlab chiqarishni ta'minlaydi [5].
Birinchidan - O‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi tibbiy ta’limni rivojlantirish markazi toshkent...

25
18-mayda V.I.Lenin imzolagan RSFSR Xalq Komissarlari Sovetining «Turkistonda
sug'orish ishlariga 50 million so‘m mablag' ajratish to‘g'risidagi» dekretini nazarda
tutmoqdamiz. Aslida shu pul berilmagan edi. «Inqilob dohiysi» bu ajratilgan
summani Mirzacho‘l yerlarini o‘zlashtirishga
sarflashni nazarda tutib, o‘tgan
asrning 70-yillarda bu hududlarni «ilmiy tadqiqot» qilgan rus ohmi N.F.Ulyanov,
P.P.Semyonov-Tyanshanskiy xulosalariga suyangan. V.I.Lenin boshlagan bu
«tashabbus»ni Sovetlar hukumati Kommunistik firqa rahnamoligida rivojlantirdi.
«SSSRda paxta mustaqilligi uchun kurash» amalda O‘zbekiston xalq xo‘jaligining
ekstensiv yo‘l bilan bir tomonlama rivojlanishining bosh omili bo‘ldi va turg'unlik
yillarida ekologik buhronni kuchaytirdi. Ayni paytda Markaziy Osiyo sharoitidagi
tog' relyefi, dasht zonalarining yaqinligi, yuqori quyosh harorati va boshqa shuning
singari geografik va iqlimiy xususiyatlar yildan yilga ortib bordi.
Urbanizatsiya
jarayoni kuchayib sug'orma qishloq xo‘jalik ekinlari maydonlari kengaydi,
kommunikatsiyalar o‘tkazildi, o‘rmonlar kesib yuborildi, suv resurslaridan oqilona
foydalanilmadi, yerosti qazilma boyliklari ochiq usulda qazib olindi.
Bu ishlar
amalda tabiatga nisbatan shafqatsizlik, zug'um edi. Tabiat ham albatta insondan o‘ch
olishi tabiiy bir holdir. O‘zbekiston ekologiyasining buzilishini quyidagi tabiiy
holatlar belgilaydi:
Issn: 2776-0979, Volume 5, Issue 3, March 2024 230 learning effective ways to teach programming languages to students

Issn: 2776-0979, Volume 5, Issue 3, March 2024 230 learning effective ways to teach programming languages to students
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Issn: 2776-0979, Volume 5, Issue 3, March 2024 230 learning effective ways to teach programming languages to students
|