nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-amaliy mashg‘ulot - Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik

135
135
Polotno to‘qishni amalda karton va ipda bajarish tartibi:
1. Ignaga ip o‘tkazilib, ramkaga mahkamlanadi.
2. Ip ramkadan bo‘ylamasiga aylantirib tortiladi. Bu bo‘ylama ip bo‘ladi.
3. Boshqacha rangli ip ikki qavat qilib mokiga o‘raladi va bo‘ylama iplar orasidan
(birining ustidan, ikkinchisining ostidan) o‘tkaziladi. Bu ko‘ndalang iplar sanaladi.
4. Ish so‘nggida oxirgi ip uzilmay aylantirib qaytariladi.
Gazlamaning ikki yon tomonida milk hosil bo‘ladi.
3. Rangli tasmalar oq qog‘ozning orqa tomonidan o‘tkaziladi.
Ular navbatma-
navbat, goh tanda ostidan, goh ustidan o‘tkazib to‘qiladi. Har bir tasmaning uchi
oq qog‘ozning orqa tomonidan kirib to‘qib borilib,
oxirida yana orqa tomoniga
chiqib tugasin. Ularning har ikkala uchi oq qog‘ozga yelimlab qo‘yiladi.
4. Tayyorlangan namuna ishchi daftarga yopishtiriladi.
a)
b)
Polotno to‘qishning qog‘ozda bajarilishi.
bo‘ylama
tanda
1 cm
1 cm
10 cm
10 cm
10 cm
10 cm
136
136
5. Tayyorlangan namuna ishchi daftarga ramkasi bilan yopish tiriladi.
Gazlama va ipning to‘qimachilik tolalariga qanday aloqasi bor?

128
128
2. Tikuvchilik xonasiga kirganda sochlar yig‘ilgan, maxsus fartuk tutilgan va ro‘mol
o‘ralgan bo‘lishi lo zim.
3. Ishni o‘qituvchining rux satisiz boshlamang.
4. Ish jarayonida igna-to‘g‘ nag‘ichlar maxsus yos tiq chaga qadalgan bo‘li shi ke rak.
5. Igna-to‘g‘nag‘ichlarni og‘izga solish, kiyimga qadash mumkin emas.
6. Qaychini halqa tomoni bilan ikkinchi kishiga uzating.
7. Qaychini ish stoliga joylashtirganda o‘tkir qismi yopilgan holda o‘ng tomo-
ningizda bo‘lsin.
8. Tikuv mashinasiga yorug‘lik chap tomondan yoki to‘g‘ridan tushib turishi kerak.
9. Tikuv mashinasi bilan tikuvchi oralig‘i 10–15
cm
bo‘lishi kerak.
10. Tikuv mashinasining
yaroqliligini tekshirib, vaqtida moylab tu rish kerak.
11. Ish jarayonida ma shinani moy lash mumkin emas.
12. Ish jarayonini yakun laga nin gizdan so‘ng barcha ji hoz larni ko‘z dan ke chi rib,
tartibga soling. Daz molni o‘chi rish ni esdan chi qar mang.
To‘qimachilik tolalari. Ip va gazlama haqida ma’lumot
Barcha to‘qimachilik materiallari tolalardan iborat bo‘ladi. Agar ip kalavasi ochilsa,
uni ingichka iplardan – tolalardan iborat ekanligini ko‘rish mumkin. Tolalarning
xususiyatlari iplarning xususiyatlarini belgilaydi. Tolalar tabiiy va
kimyoviy guruhlarga
bo‘linadi.
Tabiiy tolalar o‘simliklar va hayvonlardan olinadi. O‘simlik tolasi paxta va
zig‘irpoyadan olinadi. Hayvonlar tolasi ipak qurtining pil lalaridan va qo‘y, echki,
tuyalarning junlaridan tayyorlanadi.
Gazlamalar trikotaj polotnolardan va noto‘qima materiallardan tikiladi. Kiyim
tikishda ishlatiladigan ip gazlamalar: yengil, bahorgi-kuzgi va qishki guruhlarga
bo‘linadi.
Yozgi
kiyimlar uchun chit, satin, shtapel, xom surp va hokazolar ishlatiladi.
129
129
Bahorgi-kuzgi gazlamalar rang-barang gulli, sidirg‘a to‘ qilgan, murakkab to‘quv
gulli qilib ishlab chiqariladi. Qishki kiyimlar uchun bir tomonlama, ikki tomonlama
tuki bor, tekis bo‘yalgan bosma gulli, rang-barang gulli gazlamalar ishlatiladi.
Paxta
va zig‘ir tolasidan tayyorlangan gazlamalardan yengil kiyim va ichki kiyim tikishda
foy dalaniladi.
Momiq tolalarga birinchi ishlov berilgach, ip yigirish fabrikalariga keltiriladi. Bu
yerda tozalab, navlarga ajratilgan tolalardan ip yigiriladi.Yigirilgan iplardan gazlama
to‘qishda, tikuvchilik, to‘quvchilik, kashtachilik iplari tayyorlashda foydalaniladi.
Yigirilgan iplar to‘quvchilik fabrikalariga yuboriladi. To‘quvchilik fabrikalarida
gazlamalar uning turiga qarab to‘qiladi. Nima deb o‘ylaysiz,
ota-bobolarimiz davrida
gazlama qanday to‘qilgan?
Fan va texnikaning rivojlanishiga qadar barcha hunarmandlar faoliyati qo‘l
mehnati bilan bog‘liq bo‘lgan. Shu qatorda tabiiy tolalardan olingan tolalar ham
qo‘lda yigirilgan. Yigirish moslamalari qo‘lda yoki oyoqda charxlar yordamida
amalga oshirilgan.
To‘quv dastgohi oddiy ikkita yog‘ochdan iborat bo‘lib,
uni yuqori qismi ham
yog‘ochdan bo‘lib, unga tanda ipi vertikal osilgan, arqoq ipi maxsus igna bilan to‘qib
o‘tkazilgan. Shu tariqa to‘qima olib, o‘z isteʼmollari uchun foydalanganlar.
9 – Texnologiya, 5-sinf
Mavzu № 8 Adobe Photoshop dasturining asosiy imkoniyatlari. Dasturning ishchi

64
«Adobe Photoshop» ayniqsa jurlanistlarning, rassomlarning
ijodiy imkoniyatlarini
to‘la amalga oshirishlarida yordam beradi. Jurnalistika va bevosita matbuot yoki
nashriyot sohasiga aloqador bo‘lgan shaxslarning mazkur
programma bilan ishlashni
bilishi ular uchun qo‘shimcha imkoniyatlarni yaratib beradi.
Dasturning asosiy oyna tarkibini ko‘rib o‘tamiz.
Menyu satri. Barcha ilovalar uchun standart element hisoblanadi. Unda butun
dunyo bo‘ylab qabul qilingan standartlar mavjud bo‘lib,
Photoshop ham bundan
mustasno emas, balki u ham File bilan boshlanib Help da tugaydi.
-
File – (Faly) Ushbu menyu asosan ishning boshida va so‘ngida qo‘llaniladi,
chunki uning ko‘pchilik funksiyalari fayllarni yaratish, yuklash,
va xotiraga saqlash
bilan bog‘lik.
Faol ishtirokchilar baholanadilar. Egallangan bilimlar mustah-

metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
138
O‘qitishning usul
va texnologiyalari
“Agarda men...” metodi
O‘qitish shakllari
individual, frontal
AKT va interfaol
vositalar
o kompyuter
o elektron doska
o smart doska
o proyektor
o televizor
o kolonkalar
Ko‘rgazmali
qurollar va o‘qitish
vositalari
o darslik
o taqdimot
o video
o rasmlar
o plakatlar
o tarqatma
kartochkavazifalar
o amaliy vazifalar
o test varaqalari
o so‘rovnoma
II. Motivatsiya
Kashta chok turlaridan foydalanib, kashta
tikishni о‘rgatish.Salfetkalarni islimiy hamda
geometrik shakldagi naqsh turlaridan
foydalanib tikishni kо‘rsatish
metodik qo‘llanma - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta...

|
O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta ta’lim maktablarining Pdf ko'rish
|
bet | 121/161 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 4,99 Mb. | | #123284 |
Bog'liq 5-sinf Texnologiya METODIKA metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
136
о‘simliklar bargi va mevalar pо‘stloqlaridan tayyorlanadi. Rang —
kostumdagi eng ifodali vositalardan biri. U odamlarning kayfiyatiga,
ahvoliga, hissiyotiga qattiq ta’sir qiladi.
Ushbu jadvalni har bir о‘quvchiga tarqating.
“Ranglar haqida” kayfiyat barometri.
Ranglar insonga ruhiy madad beruvchi hisoblanadi. Tanlangan
ranglarga qarab, insonning ichki dunyosiga baho beriladi. Ranglar
kayfiyatni aniqlovchi vositadir:
qizil — quvnoq, xushchaqchaq
olovrang — samimiy, iliq
sariq — ochiq, yoqimli
yashil — sokin, tinch
kо‘k — qoniqarsiz, ma’yusxafa
siyohrang — diqqati baland, xotirjamsiz
qora — hech narsaga xohishi yо‘q, yopiq.
IV. Amaliy mashg‘ulot. (40 daqiqa)
Kashta tikilayotgan buyum tizza ustiga erkin tashlab qо‘yilib
tikiladi. Yirik buyumlar (sо‘zana, takiyapо‘sh, gulkо‘rpa, choyshab, palak
va boshqalar) kompozitsiya va naqsh chizilgach, bir necha paxtaga
ajratilib, kashtadо‘zlik ilingach, aytib birlashtirib tikiladi. Bunda har bir
bо‘lak boshqaboshqa chevar tomonidan tikilishi mumkin, ammo ip
ranglar, uslub chizmada belgilab olinadi va umumiy ranglar gammasi
saqlangan bо‘ladi.
Darslikning 191–192sahifalaridagi 15amaliy mashg‘ulot jarayo
ni bо‘yicha ishning borishini tashkil eting.
V. yangi о‘quv materialni mustahkamlash va о‘quvchilar bilimini
baholash. (15 daqiqa)
“VEEn” texnologiyasidan foydalanib guruhlar fikrini о‘rganing.
1guruhga: 2guruhga:
Qо‘l choklarini sanab о‘ting. Kashta choklarini sanab о‘ting.
Qо‘l
choklari
Kashta
choklari
137
metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
Ikkala guruhga:
Qо‘l choklari va kashta choklari о‘rtasidagi umumiy о‘xshashlikni
toping.
|
| |
Шаги (Steps) tugmasi - Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi

52
Ускорение объектов (Accelerate objects) maydoni
obyektlar orasidagi utish
oraligi teng bo‘lmagan holatlarni yoritadi, agar chap
tomonga surilsa berilgan
obyektdan oxirgi obyektgacha bo‘lgan vaqyalarni tezlashtiradi,
ung tomonga surilsa
oxirgi obyektdan boshlanadi .
Ускорение заливки/ обводки (Accelerate fills/-outlines) yoqaridagi amalga uxshash
bo‘ladi faqat zalivka, obvodkalar uchun bajariladi.
Применять к размеру (Apply to sizing) Oradagi obyektlarni
Ускорение объектов
(Accelerate objects) nisbatan o‘lchamlarini o‘zgartiradi.
Связь ускорений (Link accelerations) bayroqchsi Ускорение объектов (Accelerate
objects) va Ускорение заливки/обводки (Accelerate fills/outlines)maydonlaridagi
qiymatlarni sinxronlashtiradi.
Превращение цвета (Color Direction) tugmasi
Превращение цвета (Color Direction)
tugmasi bir rangda
ikkinchsiga utishni taminlaydi,
bu amal Градиентная заливка
(Fountain Fill) oynasidagi amalga ekvivalent bo‘ladi.
Berilgan uchta tugma bir rangdan boshqasiga utish
yonalishini ko‘rsatadi.
Переход по прямой линии (Straight Line Blend) tugmasi
berilgan ranglar doirasidan turgichiziq boylab boshqa rangag
utishni taminlaydi
53
Qolgan ikkitasi Переход по часовой стрелке (Clockwise Path) va Переход
против часовой стрелки (Counterclockwise) mos yo‘nalishga soat strelkasi bo‘ylab
spiral bo‘yicha ranglarning o‘zgartirishni bildiradi.
Вертикалный текст - Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi

Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi
portal.guldu.uz-kompyuter Grafikasi
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi
|
Hujjatli oynani konteksli menyu yordamida yaratilgan tasvir

43
Ekrandagi tayyor bo‘lgan rasmlarni katta va kichik
hollarda ko‘rish funktsyalari mavjud.
Uning uchun asboblar
panelidagi (Toolbox) Mashtab (Zoom) tanlanib kattalashtirish
yoki kichiklashtirish parametri ko‘rsatiladi.
Standart asboblar panelida
masshtablash parametrlari
berilgan va ular quyidagilar: Ajratilgan obyektlar(To
Selected), hamma obyektlar (To
Fit), Sahifa (To Page), Sahifa eni boyicha (To Width), Sahifa boyi boyicha
(To Height), 10%, 25%, 50%, 75%, 100%, 200%, 400% ga masshtablashga bo‘ladi.
Ekrandagi tasvirlar kattalashtirilganda hujjatdagi ko‘rinmaydigan ob`ektlar bilan
ishlashga to‘gri kelib qoladi u holda shu ob`ektlarni siljitishga to‘gri keladi.
Buning
uchun quyidagi ikkita imkoniyatlardan foydalanilsa bo‘ladi:
3.
vertikal va gorizontal silzitgishlardan.
4.
Maxsus asbob Panoramadan (Pan). Bu holda ekrandagi kursor qo‘l shaklini oladi
va obyektni xohlagan tomanga siljitish mumkin.
Chizg‘ichni joylashtirish va ulardan foydalanish.
Chizg‘ich ekranda ko‘rinib turadi agarda u yoq bo‘lsa menuning Ko‘rish (View)
tanlanib Chizgich (Rulers) buyrug‘i ishga tushirish kerak bo‘ladi, ikkinchi marta bu
amal bajarilsa ekrandan chizgish olib tashlanadi.
Chizgichni ekranning hoqlagan joyoga qo‘yish mumkin. Bu uchun
tugmasi
bilan birgalikda sichqoncha bilan olib hoqlagan joyga qoysa bu’ladi. Agarda
tugmasi bilan birgalikda chizgishga ikki marta sichqoncha bilan chertilsa avvalgi holiga
qaytariladi.
Agarda tugmasisiz ikki marta chertilsa u holda chizgishning (Rulers)
Parametrlari (Options) ekranda nomayon bo‘ladi.
CorelDRAW dasturidagi chizgish har xil ulchob birliklarida beriladi O‘lchov birliklari
(Units) qoyidagilar iborat:
44
•
inches (dyumlar),1 (engliz) dyumi 24,5 mm teng;
•
millimeters (millimetrlar);
•
picas; points (pikalar), 1 pika 12 punktga teng;
•
points (punktlar), 1 punkt 1G‘72 engiz dyumiga teng (24,5 mm);
•
pixels (pixellar), nisbiy ulchov birlik (absolyut qiymatga ega
emas);
•
ciceros; didots (tsitsero), 1 tsitsero 12 punktga teng;
•
didots (Dido punktlari), 1 Dido punkti 1G‘72 farang dyumiga
teng (27,06 mm);
•
feet (futlar), 1 fut 304,8
mm ga teng;
•
yards (yardlar), 1 yard 914,4 mm ga teng;
•
miles (milar), 1 mil 1609 m ga teng;
•
centimeters (santimetrlar);
•
meters (metrlar);
45
•
kilometers (kilometrlar).
hujjatning umumiy ish maydoni 45 x 45 metrga teng. Bu esa dasturdan
ko‘rgazmalar va katta hajmli ob`ektlar bilan ishlaganda juda qo‘l keladi
Sahifalarning parametrlari
Ekrandagi hujjatning sahifa formati to‘griturtburchak shaklidagi ko‘rinishda
bo‘ladi. Agarda sahifa formatini o‘zgartirmoqchi bo‘lsangiz Svoystva (Property Bar)
foydalansa bo‘ladi.
Agarda Kitob (Portrait) tanlansangiz hujjatning bo‘yi buyicha ko‘rinishta , Albom
(Landscape)ni tanlasangiz hujjatning eni buyicha ko‘rinishta sahifalaydi.
Yuqoridagi sahifalashninig o‘lchamlarni bosmadan chiqariladigan paytdagi bilan
chalkashtirmaslik kerak.
Agar tayor bo‘lgan hujjatni bosmadan chiqarmoqchi bo‘lsangiz menuning Ko‘rish
(View) tanlanib bosmaga chiqishi kerak bo‘lgan maydon tanlanadi (Printable Area), va
ekranda shtrix chiziqlar bilan bosmaga chiqadigan maydon chegaralangan bo‘ladi.
Experience 23: A festival that is popular in your country

Mat Clark – IELTS Speaking
139
I’d love to have the chance to have a go at mountain biking.
It would without doubt be quite risky.
It would need quite a lot of careful preparation.
I doubt I’ll ever have the chance to actually do it.
Section 4: Media
(1)
A TV program
(2)
A radio program
(3)
A film
(4)
A story from your childhood
(5)
A book
(6)
A song or piece of music
(7)
A newspaper or magazine
(8)
A website
(9)
An advertisement
(10)
A photo
(11)
A piece of art
SHIFT va ALT - Oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika unversiteti

|
Oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika unversiteti
|
bet | 2/6 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 201 Kb. | | #263625 |
Bog'liq 4493 79 Очик Дарс ишланмасиSHIFT va ALT tugmalar harakatlariga o’xshash holatlarni tanlash
Feather sohasi yordamida tanlangan soha chegaralarini qalinligi
Anti-Aliased optciyasi tanlangan sohaning chegaralar rangini ko’zga ko’rinmas qilib bir biriga moslash
Width - tanlangan sohaning chegaralar qalinligini o’zgartirish
Edge Contrast - magnit lassoning sezuvchanligini o’zgartirish
Frequency - magnit lassoning avtomatik ravishda qo’yiladigan nuqtalar o’rtasidagi masofa
Sehrli tayoqcha - Magic wand (Volshebnaya palochka) - [W] - bir xil rangli sohani tanlash.
Xususiyatlar satrida quydagilar faol bo’ladi:
SHIFT va ALT tugmalar harakatlariga o’xshash holatlarni tanlash
Tolerance - soha tanlashda sehrli tayoqchaning sezuvchanligini o’zgartirish
Anti-Aliased optciyasi tanlangan sohaning chegaralar rangini ko’zga ko’rinmas qilib bir biriga moslash
Contiguous optciyasi tanlangan soha bita umumiy bo’lishini yoki bir nechta qismdan iborat bo’lishini ta`minlaydi
Use All Layers optciyaci sehrli tayoqchaning soha tanlaganligi hamma qatlamlarga tegishli yoki faqat asosiy bo’lgan qatlamga tegishligini ta`minlaydi
Tanlangan soha ustidan biz har xil harkatlarni bajarishimiz mumkin. Masalan xotiraga qirqib olib yoki nusxa olib yangi qatlamga uni qo’yishimiz mumkin. Yoki uni hajmini o’zgartirish va aylantirishimiz mumkin, va nihoyat uni ish sohasi bo’ylab siljitishimiz mumkin.
Harakatlanuvchi - Move (peremeщenie) - [V] - tanlangan sohani ish soha bo’ylab harakatlantirish.
Agar ALT tugmani bosib harakatlanishni boshlasak, u holda tanlangan sohaning nusxasi olinib u harakatlanadi. Agar esa SHIFT tugmasidan foydalansak, u holda tanlangan soha faqat vertikal va gorizontal harakatlanadi. Tanlangan sohani klaviaturadagi yo’nalish strelkalari yordamida ham harakatlantirish mumkin, shunda har bitta strelka bosilganida, tanlangan soha 1 pikselga siljiydi.
Xususiyatlar satrida quydagilar faol bo’ladi:
|
| |
Adobe Photoshop dasturning ish qurollari. Matn va grafik shakllar yaratish

|
Adobe Photoshop dasturning ish qurollari. Matn va grafik shakllar yaratish
|
bet | 4/6 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 201 Kb. | | #263625 |
Bog'liq 4493 79 Очик Дарс ишланмасиAdobe Photoshop dasturning ish qurollari. Matn va grafik shakllar yaratish.
Matn - Text (tekst) - [T] - tasvirga matn qo’shish. Ushbu ish qurol ishlatilgandan keyin yangi qatlam paydo bo’ladi (Text Layer).
Xususiyatlar satrida quydagilar faol bo’ladi:
oddiy matn yoki matn chegaralari holati
matnda yo’nalishini o’zgartirish
matnda harflar shaklini o’zgartirish
matnda harflar ko’rinishini o’zgartirish (qalin, yotiq, tagi chiziqli)
matnda harflar kattaligini o’zgartirish
matnda chegaralar turini o’zgartirish
matnda abzatcda joylanishi: chap, o’rta yoki o’ng tomon bo’yicha
matn rangini o’zgartirish sohasi
Warp Text - matnni qiyshaytirish holatlari
Palettes tugmasi - matn xususiyatlarini o’zgartirish oynasi bilan ishlash
To’rtburchak - Rectangle (pryamougolnik) - [U] - to’rtburchak chizish.
Aylanasimon to’rtburchak - Rounded Rectangle (skruglyonnыy pryamougolnik) - [U] - aylanasimon to’rtburchak chizish. Xususiyatlar satrida burchaklar radiusini o’zgartirish sohasi - Radius paydo bo’ladi.
Aylana - Ellipse (ellips) - [U] - aylana chizish.
Ko’pburchak - Polygon (mnogougolnik) - [U] - ko’pburchak chizish. Ko’pburchak tomonlarning sonini Sides soha yordamida ko’rsatish mumkin.
Chiziq - Line (liniya) - [U] - to’g’ri chiziq chizish. Chiziq qalinligini Weight soha yordamida o’zgartirish mumkin.
Maxsus shakllar - Custom Shape (proizvolnaya figura) - [U] - har xil tayyor shakllar chizish. Xususiyatlar satridagi Shape sohasi yordamida kerakli shaklni tanlashimiz mumkin.
Xususiyatlar satrida quydagilar faol bo’ladi:
shakl chizilish holatini o’zgartirish tugmalari (yangi qatlamda - Create New Shape Layer, faqat yo’l - Create New Work Path, faol qatlamda - Filled Region)
shakl turini tanlash tugmalari.
shakl chizish yo’llari (Unconstrained - ixtiyoriy, Square - teng tomonli, Fixed Size - ko’rsatilgan xajmli, Proportional - proportciyali).
Layer Style - rang bilan bo’yash turi
Qo’l - Hand (ruka) - [H] - agar rasm ekranga to’liq sig’masa u holda bu ish qurolini tanlab sichqoncha yordamida rasmni siljitish mumkin. Rasmni ekranning o’ng va pastki qismlarda joylashgan ko’rib chiqish sohalari orqali ham siljitish mumkin, ammo bu ish quroli yordamida siljitish qulayroq va bu uni xoxlagan vaqtda "bo’sh joy" (probel) tugmasini bosib turib vaqtinchaga yoqib turish mumkin. Bo’sh joyni qo’yvorsangiz ish qurol yana avvaldagi holatga qaytadi.
Xususiyatlar satrida quydagilar faol bo’ladi:
|
| |
Place 21: A hotel - Mat Clark ielts speaking

Place 21: A hotel Describe a hotel you have stayed in or visited. You should say: Where the hotel is located When you stayed there/ visited this place Why you went there What you liked about it. Suggestion Use a combination of Place 1: An important building and Place 16: A restaurant. Say
that you haven’t actually stayed in this hotel but you have dined in the restaurant.
Place 22: Your favourite room Describe your favourite room in your home. You should say: What room it is What it looks like What you use it for Why it is your favourite. Suggestion The easiest room in the house to describe is the living room. You can describe all the
electronic equipment (DVD player, Hi-fi etc.) and all the activities you do in this room
(reading; watching TV, films etc.)
Uncommon Vocabulary sitting room (=living room)
furnish
redecorate
all mod cons (=many modern appliances)
Grammar Point Try to use a mix of tenses:
When I was at school, I used to do my homework on the sofa.
When I was kid, I always played in the living room.
I’ve been living in this house for about 10 years.
Mat Clark – IELTS Speaking
127
Section 3: Experiences 1 Something difficult that you did well
2 Something you would like to succeed in doing
3 A skill you would like to learn
4 Ashort course
5 Ahappy event
6 A party
7 A special meal
8 A wedding you have attended
9 Some important advice
10 Some help that you received
11 Some important news
12 Some important family news
13 An important letter you received
14 An important letter you sent
15 An interesting trip you have been on
16 The best holiday you have been on
17 Some long distance travel you would like to do
18 An activity in an English lesson
19 An important decision
20 An important change in your life
21 An event that changed your life
22 A busy time in your life
23 A festival that is popular in your country
24 Something danerous you would like to do
Particle Systems (Система частиц) — bu kichik o‘lchаmli ob’еktlаr

252
yumShоq tаnаlаrni, gаzlаmаlаrni оg‘irlik kuchi vа bоShqа tа’sirlаrni hisоbgа
оlgаn hоldа mоdеllashtirish imkоnini bеrаdi. 2012 (14) vеrsiyasidаn bоShlаb
Reactor ro‘yхаtdаn chiqаrilib uning o‘rnigа MassFX mоduli o‘rnаtilgаn.
Hair&Fur
Dаsturning 7.5 vеrsiyasidаn bоShlаb 3ds Maxdа Hair&Fur (sоchlаr va yunglаrni)
mоduli qo‘Shilgаn bo‘lib, sоchlаrni, yunglаrni, o‘t-o‘lаnlаrni, хivchinlаrni
mоdеllashtirish imkоnini bеrаdi.
Modellashtirish
3DS MAXning asosiy ob'ektlari
Bizni atrofimizni qamrab olgan dunyoni soddagina uch o‘lchamli sahna deb
tasavvur qilish mumkin. Undan tashqari kitobning so‘ngida biz 3D Studio Max
muhiti uchun tijorat mahsulotlari bilan qisqacha tanishamiz. Ular yordamida
yuqori darajada ishlash faqatgina sizning fantaziyangizga bog‘liq. Shunday qilib,
avval aytib o‘tilganidek boSh mohiyat 3DS
MAX muhitining asosiy mezonlarini aniqlanishi - «Harakatda uch o‘lchamli».
Uch o‘lchamli sahnaning ob'ektlarini yaratish, sozlash va tahrirlash.
Quyida 3DS MAXda yaratiladigan ob'ektlarning umumiy guruhlar ro‘yxati
keltirilgan:
Primitives (Примитивы) - o‘zida geometrik tanani namoyon qilgan bazaviy
ob'ektlar. Bu ko‘rinish ikkita asosiy to‘plamdan tarkib topgan - Standard
(Стандартного) va Extended (Расширенного). Bu tipdagi ob'ektlarning asosiy
afzalligi - parametrlarning minimal to‘plami.
Patch Grids (Лоскутные Сетки) – tekislikka oid ob’ektlar Patch
(Поверхности Лоскута) va Vertices (Решетки Управляющих Вершин)lardan
tarkib topgan.
Splines (Двумерные сплайны) va NURBS-Curves (Двумерные NURBS-
Kривые) - bazaviy ikki o‘lchamli Shapes (Формы) 3DS MAXning yordamchi
ob'ekti hisoblanadi.
NURBS-Surfaces (Tрехмерные NURBS-Поверхности) - uch o‘lchamli
splaynlar ko‘rinishida tavsiflanadigan murakkab uch o‘lchamli ob'ektlar.
Particle Systems - Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi

260
Geometriyani yoki Modellashtirishni yaratish Bu ishning asosiy bosqichlaridan
biri bo‘lib, 3DS Max muhitining uskunalari va asosiy buyruqlarga oid muhim
bilim va ko‘nikmalar talablari bilan tavsiflanadi. Unda jismning fizik
hususiyatlari yoki o‘zaro bog‘liqligi (bu tuShuncha o‘xShatib ishlash xolos)
emas balki aynan jismning haqiqiy geometriyasini hisobga olish kerak. Sahnani
modellashtirish bo‘yicha ishlarni o‘zlashtirish, ishonch hosil qilish mumkin,
boShlang‘ich bilimlar hajmi endigina ish boShlagan har qanday foydalanuvchilar
eslab qolishi uchun mo‘ljallangan va so‘nggi natijaga yetarlicha tez erishish
mumkin.
Yorug‘lik manbai, suratga olish kameralari, materiallar Navbatdagi
bosqich, sahnaning vizual xususiyatlarini sozlash bilan yakullanadi. Asosiy va
yordamchi yoritilganlikning yorug‘lik va tovushi, yorug‘lik refleksli
manbalarining mavjudligi, soyalarning chuqurligi va o‘ta ravshaligi va boShqa
ko‘plab parametrlar maxsus xizmatchi ob'ektlar - yorug‘lik manbalari yordamida
beriladi. Tasvirga olish kameralari esa kadrning kengligini boShqaradi,
burchakdan ko‘rish va burilishlar va boshqalar.
«Редактора Материалов»ning ko‘p sonli parametrlari fotohaqqoniylik
sahnasini yaratish va sozlashda cheksiz imkoniyatlarni berib, haqiqiy dunyoning
tabiiyligi tasviriga yaqinlashtiradi.
Animatsiya
Dinamik sahnalarni modellashtirishda harakatni boShqarishning juda kuchli
mexanizmi, alohida ob'ektlarda qanday bo‘lsa, butun potoklar va guruhda ham
shunday bo‘lib, haqiqiy ishonchlilikgacha erishish imkonini berib,
modellashtirilgan immitatsiyani video kamera yordamida olingan haqiqiy tasvir
kadriga yaqinlashtirish mumkin. Sekinlatish va tezlatish, sikllar va burilishlar,
singari bunday parametrlar, vaqt oraliqlarini masShtablash va boShqa
animatsiyani boShqarishning boShqa imkoniyatlari foydalanuvchi uchun
uddaburon uskuna beradi.
Vizuallashtirish
Yakuniy bosqich, parametrlarni sozlash bilan tugallanadi: olinadigan tasvir
sifatini bir maromda borishi, generatsiya qilinadigan kadrlarning formati va tipi,
maxsus effektlarni qo‘Shish (kamera linzasidagi nur, uning qaytishi va Shu'lalar,
ravShanlikning tarqalib ketishi, tez harakatdagi noaniqlik, tuman va ko‘plab
boShqalar). Har bir kadrning hisobda aldash jarayoni sahnaning murakkabligiga,
foydalanilgan materiallar va Shubxasiz hisoblash ro‘y beradigan kompyuterga
ham to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liq.
Part one topic 36: food, Part one topic 37: Birthdays

Part one topic 36: food, Part one topic 37: Birthdays.
Grammar Point Use a mix of past tenses:
Mat Clark – IELTS Speaking
131
It was my 18
th
birthday: at that time I was studying at...
I had never had a birthday party before so I was quite thrilled
Use a future tense+past tense:
I don;t think I will ever forget the cake that my friends had bought.
Experience 6: A party Describe a party you have been to
You Should say:
Where the party was held Who attended the party What you like about the party Whether you often go to parties. Suggestion Use exactly the same content, vocabulary and grammar as Experience 5: A happy
event.
Experience 7: A special meal Describe a special meal that yoy have eaten
You should say:
Where you had this meal What food you had Why it was special Whether this type of mean is common in your country Suggestion Use exactly the same content, vocabulary and grammar as Experience 5: A happy
event. Focus more on the food aspect. Use Part one topic 13: restaurant, Part one topic 36:
food.
Mat Clark – IELTS Speaking
132
Experience 8: A wedding you have attended Describe a wedding you have attended
You should say:
When it was Who got married What happened at the wedding Whether this was a typical wedding in your country Suggestion This topic is not very flexible. Choose any wedding or invent one.
Auto Select Layer - Oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika unversiteti

|
Oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika unversiteti
|
bet | 3/6 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 201 Kb. | | #263625 |
Bog'liq 4493 79 Очик Дарс ишланмасиAuto Select Layer sohasi - sichqoncha yordamida faol bo’lmagan qatlamni faol kilish.
Show Bounding Box - tanlangan soha chegaralarida ramka hosil qilish. Ushbu ramka yordamida rasmni cho’zish va aylantirish mumkin bo’ladi.
Kadrlovchi - Crop (Kadrirovanie) - [C] - faylning kerak emas qismlarni qirqib olib rasmni kichkinalashtirish. Buning uchun kerakli sohani tanlab ENTER tugmasini bosamiz, agar tanlanishni bekor qilmoqchi bo’lsak ESC tugmasini bosshimiz kerak.
Bo’lish pichoqchasi - Slice (Narezka) - [K] - tasvirni bir nechta qismga bo’lib chiqib uni Internetda qismlarga bo’lingan holatda chiqarish uchun tayyorlab qo’yadi.
Bo’linishlarni sozlash - Slice select (Vыbor moduley) - [K] - bir nechta qismga bo’lingan tasvirni sozlash (bo’laklarni cho’zish).
Xususiyatlar satrida quydagilar faol bo’ladi:
Style sohasi yordamida tanlash holatini tanlaymiz. Normal - cheksiz soha, Constrained Aspect Ratio - yonlari ko’rsatilgan proportciyalardagi soha tanlash, Fixed size - yonlari ko’rsatilgan kattaligidagi soha tanlash.
Show Slice Numbers - qismlarni nomerlarini ko’rsatish yoki ko’rsatmaslik
Line Color - bo’linish chegaralarini rangini o’zgartirish
Promote To User Slice - bo’linishlarni avtomatik gorizontal va vertikal davomlash
Slice Options tugmasi - bo’lakchaning xususiyatlarini o’zgartirish va sozlash.
Adobe Photoshop dasturning ish qurollari. Rasm tahrirlash.
Qalam - Pensil (karandash) - [B] - qalam yordamida chizish.
Mo’yqalam - Paintbrush (kist) - [B] - chizish asosiy ish quroli. Agar mo’yqalamdan foydalangan vaqtda Shift tugmasini bosib sichqoncha bilan chizsak, u holda to’g’ri chiziqlar chiziladi. Shift tugma yordamida sichqoncha bosib nuqtalarni bir biri bilan bog’lash ham mumkin. Mo’yqalam bilan chizilgan chiziqlar qalamga qaraganda chegaralari aniq ko’rinmaydi.
|
| |
Experience 18: An activity in an English lesson

Mat Clark – IELTS Speaking
137
Whether this decision changed your life.
Suggestion
Describe your decision to start learning a new skill or language. Use some of the
content from Part One Topic 9: Learning English; Part One Topic 21: Learning languages;
Experience 1: Something difficult that you did well. Say that this decision was important
because you made many new friends on this course. Use some vocabulary from Part One
Topic 14: Friend; Part One Topic 16: meeting new people.
Uncommon Vocabulary - Mat Clark ielts speaking

Mat Clark – IELTS Speaking
136
Why you would choose this place
Whether the trip would be expensive.
Suggestion
This topic is not actually an experience because the card states ―would like to do‖. It
has been included in this section because the actually vocabulary and content can be exacty
the same as Experience 15: An interesting trip you have been on; Experience 16: The best
holiday you have been on. Remember to use vocabulary from Part One Topic 34: Travelling.
Grammar Point
You must use conditional tense:
If I had the option to travel to any destination, I would probably pick...
Th reason why I would select this trip is because I would love to...and I might be able
to...
Use a present perfect + past simple tense:
Ever since I was a kid I have always had a real burning desire to visit this place.
Amaliy mashg`ulot - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 55/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриAmaliy mashg`ulot: Tuxum qaynatib, qovurib pishirish usullari. Dasturxonga tortish qoidalari. Buterbrod va issiq ichimlik turlarini tayyorlash. Yaxna taomlar tayyorlash. Ochiq, yoriq va gazak uchun tayyorlangan buterbrodlarni tayyorlash. Go`shtli salatlar. Mevali va sut mahsulotli salatlar tayyorlash va dasturxonga tortish. “Tvorogli”, “Murabboli” blinchiklar tayyorlash tartibi va dasturxonga tortish.
Tayanch ma`lumotlar: mehnat xavfsizligi qoidalari va sanitariya-gigiyena talablari. Pazandachilik va qandolatchilik korxonalari, oshxonalarda ishchilar mehnatining mazmuni va ish o`rni.
Gazlamaga ishlov berish texnologiyasi ( 48 soat)
Umumiy tushunchalar (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Xavfsizlik texnikasi qoidalari va sanitariya-gigiyena talablari. Tabiiy tolali gazlamalardan paxta va zig`ir tolalardan to`qilgan gazlamalar, ularning xususiyatlari.
Amaliy mashg`ulot. Sarja (polotno) to`qish. Gazlamaning o`ng va teskari tomonlarini, bo`ylama va ko`ndalang iplarini aniqlash.
Asbob-uskunalar, moslamalar va ulardan foydalanish (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Qo`l ishlari va uni bajarishda ishlatiladigan asbob-uskunalar haqida umumiy ma`lumot.
Amaliy mashg`ulot. Qo`l choklaridan namunalar tayyorlash. Ushlagich tayyorlash. Dazmol bilan ishlash. Dazmollash usullari.
Mashina, mexanizm, stanoklar va ulardan foydalanish (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Qo`l yuritmali tikuv mashinasining asosiy tuzilishi va ishlash tartibi. Tikuv mashinasini ishga tayyorlash. Mashinada ipsiz tikish.
Amaliy mashg`ulot: Mashinada ishlash qoidalari. Mashinada ipsiz tikish. Mashinaga ip o`tkazish. Biriktiruvchi, ziy choklarini tikish.
Mahsulot ishlab chiqarish texnologiyasi (36 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Bichish va tikish haqida ma`lumot. Gavdadan o`lchov olish. Masshtabli lineyka. Fartuk va bog`ichli qalpoqcha chizmasini chizish. Fartuk va bog`ichli qalpoqchani modellashtirish va andoza tayyorlash. Fartuk va bog`ichli qalpoqcha bichish. Bog`ichli qalpoqchani tikish. Fartukni tikish. Bog`ichni va belbog`ni tikish. Ko`krak qismini tikish. Qoplama cho`ntakni tikish. Fartuk qismlarini birlashtirish va oxirgi ishlov. Dazmollash usullari. Xalq hunarmandchiligi to`g`risida umumiy ma`lumot. Milliy kiyimlar haqida tushuncha. Xalq hunarmandchiligi texnologiyasi asosida “Qiyiqcha” tikish texnologiyasi. Kashtachilikda ishlatiladigan naqshlar chizish va qiyiqchaga tushirish. Kashtachilikda ishlatiladigan choklardan namunalaridan tikish. Qiyiqchani bichish va tikish. Milliy qo`g`irchoq turlari va tikish texnologiyasi. Qo`g`irchoqni andozasini tayyorlash, andozani gazlama ustiga joylashtirish va bichish. To`qish uchun asbob-moslamalar. To`qish usullaridan namunalar. XTQ va sanitariya-gigiyena talablari. To`qish choklarini o`rganish. Ko`zoynak uchun g`ilof to`qish.
|
| |
Amaliy mustaqil ishlar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 53/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриAmaliy mustaqil ishlar: Asbob-uskuna va moslamalarni ishga tayyorlash, foydalanish va ta`mirlash.
Mashina, mexanizm, stanoklar va ulardan foydalanish (2 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Yog`ochga ishlov berish stanoklari va ular haqida tushuncha. Mashinalarning asosiy qismlari (dvigatel, uzatgich mexanizmi, organi).
Amaliy mustaqil ishlar: Yog`ochga ishlov berish stanoklarining tuzilishi, qismlaridagi kuch-harakatning uzatilish yo`li, stanokni ishga tayyorlash bosqichlarini o`rganish.
Mahsulotlar ishlab chiqarsh texnologisi (14 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Duradgorlik buyumlari detallarini tayyorlash. Duradgorlik birikmalari to`g`risida ma`lumotlar: yelimlash, mixlar, burama mixlar (shurup) va boshqa vositalar bilan biriktirish. Buyumlar yuzasiga qoplamalar yopishtirish. Duradgorlik buyumlarining sirtini pardozlash va detallarni konstruksiyalash. Yog`ochdan uy-ro`zg`or buyumlari tayyorlashda foydalanish. Yog`ochga ishlov berishda qo`llaniladigan xalq hunarmandchiligi elementlari. Yog`ochga ishlov berishga oid kasb-hunarlar to`g`risida ma`lumot.
Amaliy mustaqil ishlar: Tayyorlanmaning eskizi va texnologik xaritasini tuzish, tanlash, rejalash va tayyorlash. Yog`ochga ishlov berish jarayonlari bilan uyg`unlashtirilgan xalq hunarmandchiligi texnologiyasi.
Elektrotexnika ishlari (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Elektr montaj ishlarida ish o`rnini tashkil qilish. Elektr o`tkazish simlarining turlari. Elektr o`tkazgichlarni montaj qilish izolyatsiyalash ishlari. Elektr asboblari. Sohaga oid kasb-hunarlar to`g`risida ma`lumot.
Amaliy mustaqil ishlar: Elektr o`tkazgich simlarini montaj qilish hamda ish asboblari bilan ishlash usullarini o`rganish.
Uy-ro`zg`or buyumlarini ta`mirlash (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Pol qoplamalari va mebellarning loklangan hamda qoplamali yuzalarini saqlash tadbirlari va kichik ta`mirlash ishlari. Oyna romlarini kichik ta`mirlash va qishda issiqlikni saqlash usullari. Xizmat ko`rsatish sohalariga oid kasb-hunar turlari.
|
| |
Shakllantiriladigan bilimlar

|
Shakllantiriladigan bilimlar
|
bet | 57/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриShakllantiriladigan bilimlar: qishloq xo`jalik mahsulotlari yetishtirish texnologiyasi va texnikasiga oid tushunchalar. Tuproqqa ishlov berish, o`g`it solish, urug` ekish, ko`chat ekish, o`simliklarni parvarish qilish va hosilini yig`ishtirishda foydalaniladigan qishloq xo`jalik mashinalari, uskunalari, ishlash jarayonlari.
Amaliy mustaqil ishlar: tuproqqa ishlov beradigan, o`g`it soladigan, urug` ekadigan, ko`chat o`tkazadigan, o`simliklarni parvarish qilish mexanizmlari va moslamalari.
Qishloq xo`jaligi mashinalari (6 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: qishloq xo`jaligida ishlatiladigan yerga ishlov beruvchi mashinalarning turlari va asosiy qismlari.
Amaliy mustaqil ishlar: yerga ishlov beruvchi mashinalarning ishchi qismlarini sozlash qoidalarini o`rganish.
Chorvachilik asoslari (20 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: chorvachilik sohalari: qoramolchilik, qo`ychilik, parrandachilik va boshqa uy hayvonlarini parvarish qilishga doir boshlang`ich ma`lumotlar.
Amaliy mustaqil ishlar: uy hayvonlarini parvarish qilish. Parrandachilik, qo`ychilik va qoramolchilik fermalaridagi ish jarayonlari bilan tanishish.
Elektrotexnika ishlari (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Elektr montaj ishlarida ish o`rnini tashkil qilish. Elektr o`tkazish simlarining turlari. Elektr o`tkazgichlarni montaj qilish izolyatsiyalash ishlari. Elektr asboblari. Sohaga oid kasb-hunarlar to`g`risida ma`lumot.
Amaliy mustaqil ishlar: Elektr o`tkazgich simlarini montaj qilish hamda ish asboblari bilan ishlash usullarini o`rganish.
Uy-ro`zg`or buyumlarini ta`mirlash (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Pol qoplamalari va mebellarning hamda loklangan qoplamali yuzalarini saqlash tadbirlari va kichik ta`mirlash ishlari. Oyna romlarini kichik ta`mirlash va qishda issiqlikni saqlash usullari. Xizmat ko`rsatish sohalariga oid kasb-hunar turlari.
|
| |
Amaliy mashg`ulot - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 56/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриAmaliy mashg`ulot: Fartuk va bog`ichli qalpoqcha chizmasini chizish. Fartuk va bog`ichli qalpoqchani modellashtirish va andoza tayyorlash. Fartuk va bog`ichli qalpoqcha bichish. Bog`ichli qalpoqchani tikish. Fartukni tikish. Bog`ichni va belbog`ni tikish. Ko`krak qismini tikish. Qoplama cho`ntakni tikish. Fartuk qismlarini birlashtirish va oxirgi ishlov. Dazmollash usullari. Xalq hunarmandchiligi texnologiyasi asosida “Qiyiqcha” tikish texnologiyasi. Kashtachilikda ishlatiladigan naqshlar chizish va qiyiqchaga tushirish. Kashtachilikda ishlatiladigan choklardan namunalaridan tikish. Qiyiqchani bichish va tikish. Milliy qo`g`irchoq turlari va tikish texnologiyasi. Qo`g`irchoqni andozasini tayyorlash, andozani gazlama ustiga joylashtirish va bichish. To`qish usullaridan namunalar. XTQ va sanitariya-gigiyena talablari. To`qish choklarini o`rganish. Ko`zoynak uchun g`ilof to`qish.
Buyumlarni ta`mirlash texnologiyasi 2 soat
Amaliy mashg`ulot: Choklari so`kilgan turli buyumlarni ta`mirlash texnologiyasi.
“Qishloq xo`jaligi asoslari” yo`nalishi
Qishloq xo`jalik asoslari (60 soat)
O`simlikshunoslik (14 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: qishloq xo`jaligi moddiy oziq-ovqatlar yetishtirishning asosiy sohasi. Yer qishloq xo`jaligining asosiy omili. Dehqonchilik va chorvachilikni uyg`unlashtirish istiqbollari. Mahalliy hududda yetishtiriladigan ekinlar va ularning turlari. Ekin navlari va ularning hosildorligi, urug`chilik, ko`chat tayyorlash asoslari. Urug`larning sifatini aniqlash usullari. Ekilgan urug`ning unib chiqish tezligi va unga ta`sir etuvchi omillar. Turli ekinlarni parvarish qilish qoidalari.
Amaliy mustaqil ishlar: mahalliy qishloq xo`jalik ekinlari ro`yxatini tuzish. Ularning urug` va ko`chatlarini tayyorlash, ekish va parvarish qilish qoidalarini o`rgatish. Tuproqqa ishlov berish va o`g`itlash texnologiyasi.
Qishloq xo`jaligi asbob-uskunasi va unda foydalanish (20 soat)
|
| |
Alohida to‘siqlar va to - Avtomatni noto‘liq qismlarga ajratish va yig‘ish tartibi O’tiladigan

Alohida to‘siqlar va to‘siqlar guruhidan o‘tish
a) Gorizontal to‘siqlardan o‘tish.
Unchalik keng bo‘lmagan gorizontal to‘siqlardan va baland bo‘lmagan vertikal to‘siqlardan tayanmagan holda sakrash usulida o‘tiladi. Sakralganda bir yoki ikki oyoq bilan tushiladi.
b) Ko‘krak barobaridagi vertikal to‘siqlar.
Bunday to‘siqlardan tayanib sakrash usuli bilan o‘tiladi. Yugurib kelib, to‘siq ustiga sakraladi. Tiklanmasdan ikkinchi oyoqni ham to‘siq ustiga olib chiqiladi va yerga sakrash holati davom ettiriladi yoki to‘siqdan qo‘l va oyoqqa tayangan holda o‘tish mumkin.
d) Tor tayanch orqali harakat qilish.
To‘siqlar orqali o‘tishda xoda, balka, relslar tashlab qo‘yilganda tor tayanch orqali harakat qilish qo‘llaniladi.
Bunda quyidagi usullarda harakat qilinadi:
Yagona to‘siqlar qatoridan o‘tish
Yagona to‘siqlar qatorida quyidagi mashq bajariladi:
masofa 200 metr. Boshlang‘ich holat — to‘siqlar qatori oldidagi chiziqqa yotgan holat.
“Olg‘a” komandasi berilganda:
Sakrab 20 metr yuguriladi va 2,5 metr kenglikdagi chuqurlikdan sakrab o‘tiladi.
Labirint yo‘laklardan yugurib o‘tiladi.
Xohlagan usulda 2 metrli devordan oshib o‘tiladi.
Vertikal narvon orqali buzilgan ko‘prikning ikkinchi qismiga chiqiladi. Balkadan yugurib borib, oxiridan yerga sakrab tushiladi.
Buzilgan pillapoyalarning uchinchi pog‘onasidan oshib o‘tiladi, lekin, albatta, oyoq yerga tegish sharti bilan to‘rtinchi pog‘onaning tagidan o‘tiladi.
Devorning derazasi orqali o‘tiladi.
Okop (xandaq)ga yugurib boriladi. Unga sakrab tushiladi va aloqa yo‘li orqali quduqqacha boriladi.
Yerdan granatani olib, devordagi derazalarning xohlagan biriga yoki devor ortidagi 2,5 metrli maydonchaga uloqtiriladi. Bunda 3 tagacha granata otishga ruxsat beriladi. Granatalarning og‘irligi 600 gr.
Quduqdan sakrab chiqib, devordan sakrab o‘tiladi.
Engashgan narvon orqali buzilgan pillapoyaning to‘rtinchi pog‘ona-siga chiqiladi va pillapoya pog‘onalaridan yugurib tushiladi.
Vertikal narvon orqali buzilgan ko‘prikning balkasi ustiga chiqiladi. Undan yugurib borib, uzilgan joydan sakrab o‘tiladi va engashgan taxta orqali pastga yugurib tushiladi.
Ikki metrli kenglikdagi chuqurdan sakrab o‘tiladi, yo‘lakkacha o‘tib olib, to‘siqlar qatorining boshlanish chizig‘i kesib o‘tiladi.
|
) Alohida to‘siqlar va to‘siqlar guruhidan o‘tish

|
) Alohida to‘siqlar va to‘siqlar guruhidan o‘tish
|
bet | 40/54 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 144,51 Kb. | | #117104 |
Bog'liq Avtomatni noto‘liq qismlarga ajratish va yig‘ish tartibi-fayllar.org2) Alohida to‘siqlar va to‘siqlar guruhidan o‘tish.
3) Yagona to‘siqlar qatoridan o‘tish.
Yagona to‘siqlar maydoni bilan tanishish.
To‘siqlar quyidagi turlarga bo‘linadi:
-gorizontal (okoplar, chuqurchalar, kovaklar);
-vertikal (devorlar);
-tor maydonchali tayanchlar (balkalar).
To‘siqlarning turi va o‘lchamlariga qarab, ularga tayanib va tayanmay sakrashlar, chuqurlikka sakrash, osilib chiqish, tor tayanchlarda harakat qilish orqali yengib o‘tiladi, tayanmasdan sakrashlar unchalik keng bo‘lmagan gorizontal to‘siqlarni va baland bo‘lmagan vertikal to‘siqlarni yengishda ishlatiladi.
Tayanib sakrashlar ko‘krak barobarigacha bo‘lgan balandliklarni yengishda, chuqurlikka sakrashlar esa, baland to‘siqlardan sakrashda, uy derazalarida qo‘llaniladi. Devor va shunga o‘xshash balandliklarni ishg‘ol etishda, osilib chiqishning quyidagi usullaridan foydalaniladi:
Yugurib kelib, bir oyoq bilan to‘siqdan bir qadam narida yerdan turtiladi, ikkinchi bukilgan oyoq bilan devorga tiraladi, qo‘llar bilan devor chetidan ushlanadi. Chap qo‘lni devor tepasiga yetguncha tortiladi. Chap oyoqni to‘siqqa qisib, o‘ng oyoqni siltab, tovonni esa devor tepasiga ilashtirib olingach, devorning orqasiga sakraladi.
Devorlardan kuch bilan oshib o‘tish. Xuddi oldingi usuldagidek yugurib kelinadi, bir oyoqda yerdan turtilib, qo‘llar bilan devor to‘siqning chekkasidan ushlanadi. Qo‘llar bilan yuqoriga tortilgach, oyoqlar bilan yordam berilib, tayanib olinadi. So‘ngra to‘siqning turi va holatiga qarab, quyidagi usullarning biridan foydalangan holda to‘siqdan o‘tib sakraladi:
to‘siqning orqa tomoniga o‘zini tashlaydi;
to‘siq ustiga o‘tirib olgach, oyoqlarni osiltirib o‘tirgan holda sakrab tushiladi;
to‘siqqa o‘ng oyoqni tirab va undan chap oyoqni olib o‘tgach, qo‘llarga tayangan holatda irg‘ib tushiladi.
|
| |
Turli materiallar bilan ishlash (5 soat)

|
Turli materiallar bilan ishlash (5 soat)
|
bet | 51/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриTurli materiallar bilan ishlash (5 soat)
Kuzgi gullarga qarab donlardan, urug`lardan gul, tabiiy material, xomashyolardan gullar yasash. Gullarni o`stirish.
Badiiy qurish-yasash (5 soat)
Urug`lardan mozaika usulida turli hayvonlarni qurish-yasash. Mustaqil ravishda tabiiy xomashyolardan kvadrat ichida naqsh qurish- yasash. Duradgorlik asboblari bilan tanishtirish. Turli idishlar yasash va uni bezash. Geometrik shakllardan “Kuz” manzarasini qurish-yasash.
5-sinf
“Texnologiya va dizayn” yo`nalishi
metallga ishlov berish texnologiyasi (18 soat)
Umumiy tushunchalar (2 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Metallga ishlov berish ustaxonasining tuzilishi. Metallga ishlov berishda xavfsizlik texnikasi qoidalari. Metallning turmushda va xalq xo`jaligidagi ahamiyati, tuzilishi, turlari, sohalari. Metallarning tashqi ko`rinishi va o`ziga xos belgilari.
Amaliy mustaqil ishlar: Metallarning turlari, xossalari, sifatlari, shakllari, o`lchamlari, qo`llanilishi va ishlatilishi texnologiyalari bo`yicha ma`lumotlar asosida laboratoriya ishlarini bajarish.
Asbob-uskunalar, moslamalar va ulardan foydalanish (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Metallga ishlov berishda qo`l asbob-uskunalari, moslamalarining tuzilishi va turlari, vazifalari, foydalanish qoidalari. Chilangarlik dastgohi. O`lchash va rejalash asboblari: chizg`ich, buklama metr, metall qalamlar va boshqalar. Arralar va frezalar turlari. Zubilo, otvyortka va omburlar. Bolg`alar va ularning turlari: po`lat, yog`och, plastik bolg`alar va to`qmoqlar. Jilvir qog`ozlar tuzilishi va turlari.
Amaliy mustaqil ishlar: Metallga ishlov berishda ishlatiladigan qo`l asboblarini turlarga ajratish va ularning ishga yaroqliligini aniqlash. Asboblarni ishga tayyorlash va ishlash.
Mashina, mehanizm, stanoklar va ulardan foydalanish (2 soat)
|
| |
Amaliy mashg`ulot - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 62/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриAmaliy mashg`ulot: Oyoq yuritmali tikuv mashinasini ishlashga tayyorlash. Ichki kiyim choklaridan namunalar tikish.
Mahsulot ishlab chiqarish texnologiyasi (38 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Beldan kiyiladigan kiyim turlari. Yubkalar haqida ma`lumot. O`lchov olish. Yubka chizmasini chizish. Yubka eskizlarini chizish va modellashtirish. Yubka chizmasini tekshirish. Andoza va gazlamani tayyorlash. Gazlama ustiga andozani joylashtirish. Yubkani bichish va tikish. Birinchi kiydirib ko`rish. Kiydirib ko`rishdan so`ng kamchiliklarni tuzatish. “Molniya” taqilmasini tikish. Yubkaning bel va etak qismlariga ishlov berish. Yubkani bezash va oxirgi ishlov berish. Zardo`zlik san`ati tarixi va uning rivojlanishi. Zardo`zlikda ishlatiladigan materiallar (gazlama turlari, karton, zar iplar). Zardo`zlikda ishlatiladigan asbob-uskunalar. Zar ipni o`rash. Zardo`zlikda ishlatiladigan naqsh turlari. Kartonga naqsh (gul) tushirish va qirqish. Ish o`rnini tashkil qilish. Bo`zni korcho`pda taranglab tortish. Zamindo`zi va guldo`zi usulida tikishni o`rgatish. Choynak yopqichining gulnaqshini zar ipdan tikish. Tikilgan mahsulotni korcho`pdan tushirib tayyorlash texnologiyasini o`rganish (astar tikish). Buyumga oxirgi ishlov berish. Nozmunchoq (biser) va undan foydalanish haqida ma`lumot. Nozmunchoq to`qish uchun zaruriy xomashyo va moslamalar. Nozmunchoqdan gul, geometrik va boshqa shakllar to`qish. Milliy bosh kiyimlardan do`ppi tikish texnologiyasi. Qiz bolalar sumkasini tikish texnologiyasi.
Amaliy mashg`ulot: Yubka chizmasini chizish, andoza tayyorlash, bichish va tikish. Yubkaning belbog`, etak qismiga ishlov berish va bezash. Yubkaga oxirgi ishlov berish. Zar ipni o`rash. Kartonga naqsh (gul) ni qirqish. Zamindo`zi va guldo`zi usulida tikish. Choynak yopqich tikish. Nozmunchoqdan gul, geometrik va boshqa shakllarni to`qish. Milliy bosh kiyimlardan do`ppi tikish. Qiz bolalar sumkachasini tikish.
Buyumlarni ta`mirlash texnologiyasi 2 soat
|
| |
Dars ishlanmasi

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI
XALQ TA’LIMI VAZIRLIGI
Jizzax viloyat Jizzax shahar H.Nosirov nomli
16 – umumta’lim maktabining mehnat ta’limi fani o’qituvchisi Rahimov Uyg’unnin g bir soatlik
DARS ISHLANMASI
Mavzu: Metallarga ishlov berish jarayonlari bilan uyg’unlashtirilgan xalq hunarmandchiligi texnologiyasi
Jizzax shahri 2014 йил
Mavzu: Metallarga ishlov berish jarayonlari bilan uyg’unlashtirilgan xalq hunarmandchiligi texnologiyasi
Darsning ta'limiy maqsadi:
O’quvchilarga metalga ishlov berish jarayonlari bilan uyg’unlashtirilgan xalq hunarmandchiligi turlari va texnologiyasi haqidagi tushunchlarni o’rgatish.
Darsning tarbiyaviy maqsadi:
O’quvchilarni o’rganganlarini hayotga tadbiq etishga, tejamkorlikga, texnika xavfsizligi qoidalari va gigiena qoidalariga rioya qilishga o’rgatish, milliy xalq hunarmandchilik san’ati va milliy qadriyatlarni qadrlash ruhida tarbiyalash.
|