nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
avtoyo‘l xizmati - 12-Amaliy mashg’ulot Mavzu: O’zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlarda ularning oldini...

|
12-Amaliy mashg’ulot Mavzu: O’zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlarda ularning oldini olish va harakat qilish davlat tizimini faoliyatini o’rganish
|
bet | 23/26 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 63,2 Kb. | | #142144 |
Bog'liq 12-Amaliyavtoyo‘l xizmati — favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishda yo‘l-ko‘prik ta’minotini tashkil etish va amalga oshirish, yo‘llar va ko‘priklarni ta’mirlash va tiklash;
avtotransport xizmati — temir yo‘l va havo transporti organlari bilan birgalikda aholini joylashtirish va favqulodda vaziyatlar zonalaridan evakuatsiya qilish tadbirlarini amalga oshirish, favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun kuchlar va vositalarni yetkazib berish, ishchi smenalarini olib kelish (olib ketish), moddiy va tarixiy-madaniy boyliklar, noyob asbob-uskunalar, oziq-ovqat, qurilish materiallarini va boshqa moddiy vositalarni evakuatsiya hududiga olib chiqib ketish;
gaz ta’minoti xizmati — gaz ta’minoti inshootlari va tarmoqlarining barqaror ishlashini va ulardan xavfsiz foydalanishni ta’minlash, ularda avariya-tiklash ishlarini tashkil etish va amalga oshirish;
suv ta’minoti xizmati — suv ta’minoti inshootlari va tarmoqlarida avariya-tiklash ishlarini tashkil etish va amalga oshirish, suv manbalarining radioaktiv, kimyoviy va zaharli moddalar hamda bakteriyali vositalar va og‘ir metallar bilan ifloslanish (zararlanish)dan muhofaza qilinishini ta’minlash. Ichimlik suvi sifati va oqova suvlarni tozalash ustidan nazoratni ta’minlash;
veterinariya nazorati va hayvonlarni muhofaza qilish xizmati — hayvonlarda yuqumli kasalliklarning keng tarqalishi (epizootiyalar)ning oldini olish bo‘yicha tadbirlarni tashkil etish va amalga oshirish, shuningdek, favqulodda vaziyatlar zonalarida sanitariya-veterinariya va epizootiyalarga qarshi tadbirlarni amalga oshirish. Epizootiyalarni tugatish. Rahbariyatga favqulodda vaziyatlar zonasidagi sanitariya-veterinariya holati to‘g‘risida axborot taqdim etish;
o‘simliklarni himoya qilish va agrokimyo nazorati xizmati — epifitotiyalarning oldini olish, qishloq xo‘jaligi zararkunandalariga qarshi kurash tadbirlarini tashkil etish va amalga oshirish. O‘simliklarni himoya qilish tadbirlarini amalga oshirish yo‘li bilan qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishining barqaror ishlashini ta’minlash. Fitopatologik qidiruv ishlarini, qishloq xo‘jaligi yerlarining radioaktiv va zaharli moddalar bilan ifloslanishi ustidan nazoratni tashkil etish va amalga oshirish. Ekinzorlar, yaylovlar hamda chorvachilik va dehqonchilik mahsulotlarini zararsizlantirish. Epifitotiyalarni tugatish;
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
12-Amaliy mashg’ulot Mavzu: O’zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlarda ularning oldini olish va harakat qilish davlat tizimini faoliyatini o’rganish
|
Qashqadaryo viloyati qamashi tumani maktabgacha va maktab

Qashqadaryo viloyati qamashi tumani maktabgacha va maktab
Download
146,3 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
25.09.2024
Hajmi
146,3 Kb.
#272383
Download
146,3 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Qashqadaryo viloyati qamashi tumani maktabgacha va maktab
Download
146,3 Kb.
Matnni ko'rish
Ekspozitsion doza nimani anglatadi?

Ion nurlari ekspozitsion doza birligi sifatida nima qabul qilingan?
A)
Kulon/kilogramm (Kl/kg) qabul qilingan
B) Rad qabul qilingan
C) “Ber” kiritilgan
D) Kyuri kiritilgan}
170.Ion nurlari ekspozitsion doza sistemadan tashqaridagi birligi sifatida nima qabul
qilingan?
A) Rentgen hisoblanadi.
B) Rad qabul qilingan
C) “Ber” kiritilgan
D) Kyuri kiritilgan}
171.Ion nurlari doza ekvivalenti birligi nima uchun qabul qilingan?
A) Har xil nurlar bir xil dozada biologik to‘qimalarga yutilganda
radiatsiya xavfini
aniqlash maqsadida
B) Bir xil nurlar bir xil dozada biologik to‘qimalarga yutilganda radiatsiya xavfini aniqlash
maqsadida
C) Har xil ionlar har xil dozada biologik to‘qimalarga yutilganda radiatsiya xavfini
aniqlash maqsadida
D) Har xil moddalar har xil dozada biologik to‘qimalarga yutilganda radiatsiya xavfini
aniqlash maqsadida}
172.Ion nurlari doza ekvivalenti birligi sifatida nima qabul qilingan?
A) ”Ber” kiritilgan
B) Rentgen hisoblanadi.
C) Rad qabul qilingan
D) Kyuri kiritilgan}
173.Radioaktiv moddalarni inson o‘z analizatrlari orqali sezish mumkin- mi?
A) Yo‘q, sezish organlari tomonidan sezilmaydi
B) Ha, sezish organlari tomonidan seziladi
C) Ha, achiq ta’mni beradi
D) Yo‘q, sezish organlari tomonidan sezilmaydi lekin ko‘rish mumkin}
Radioaktivlik deb nimaga aytiladi?

A) Radioaktiv moddalar atom yadrolari parchalanishida
tarqatadigan elektron yoki
pozitron oqimidir. Harakati keng va yorib kirish qobiliyatiga ega
B) Katta ionlashtirish xususiyatiga ega bo‘lgan, harakat doirasi katta bo‘lmagan geliy atom
yadrosining musbat zaryadlangan zarrachalari hisoblanadi
C) Ionlash qobiliyati katta emas, yorib kirishi uta yuqori, yadro reaksiyalari va radioaktiv
parchalanish natijasida vujudga keladigan yuqori chastotadagi elektromagnit nurlar
D) Katta ionlashtirish xususiyatiga ega bo‘lgan, harakat doirasi katta bo‘lmagan plutoniy
atom yadrosining manfiy zaryadlangan zarrachalari hisoblanadi}
Inson organizmi radioaktiv nurlanishni qaysi omillar orqali oladi?

175.Gamma nurlanishlarda muhofaza qilish uchun nimalardan foydalaniladi?
A) Og‘ir metallardan, qo‘rg‘oshin, volfram va boshqalar
B) Atom va molekulalar qo‘tiblanishi sifatida xarakterlanadi
C) Atom va molekulalar parchalashi sifatida xarakterlanadi
D) Atom va molekulalar yemirilishi sifatida xarakterlanadi}
176.Shaxsiy himoya vositalari nima uchun ishlatiladi?
A) Organizmni tashqi
nurlanishdan teri qismlarini, shuningdek nafas olish organlarini
muhofaza qiladi
B) Organizmni ichki nurlanishdan teri qismlarini, shuningdek ko‘z
organlarini muhofaza
qiladi
C) Organizmni tashqi bilologik ta’sirdan teri qismlarini,
shuningdek nafas olish
organlarini muhofaza qiladi
D) Organizmni tashqi kimyoviy ta’sirdan teri qismlarini, shuningdek nafas olish
organlarini muhofaza qiladi}
177.Gidrotexnik inshootlariga qanday inshootlar kiradi?
A) To‘g‘onlar (plotinalar), gidroelektr stansiya binolari, suv tashlash, suv bo‘shatish, suv
o‘tkazish, suv chiqarish inshootlari va shunga o‘xshash boshqalari
B) To‘g‘onlar (plotinalar),
gidroelektr stansiya binolari, yer maydonlari, suv bo‘shatish,
suv o‘tkazish, suv chiqarish inshootlari va shunga o‘xshash boshqalari
C)To‘g‘onlar (plotinalar), gidroelektr stansiya binolari,
suv tashlash, tog‘li hududlar, suv
o‘tkazish, suv chiqarish inshootlari va shunga o‘xshash boshqalari
D) To‘g‘onlar (plotinalar), gidroelektr stansiya binolari, suv tashlash, suv bo‘shatish,
tekisliklar, suv chiqarish inshootlari va shunga o‘xshash boshqalari}
Mehnat muhofazasi bo’yicha ishlarni tashkil etish to’grisidagi nizom qachon

|
Mehnat muhofazasi bo’yicha ishlarni tashkil etish to’grisidagi nizom qachonBog'liq 65ad91795ee7c MT 4 kurs DAK savollari201. Mehnat muhofazasi bo’yicha ishlarni tashkil etish to’grisidagi nizom qachon
davlat ro’yxatidan o’tgan?
A) 1996-yil 14-avgust
B) 1997-yil 23-mart
C) 1995-yil 21 sentabr
D) 1998-yil 14- dekabr
202. Mehnatni muhofaza qilish to’risidagi qonunning nehanchi moddasi
korxonalarda mehnatni muhofaza qilish xizmatlarini tashkil etishga bag’ishlangan?
A) 12
B) 15
C) 18
D) 10
203. Qancha transport vositalari mavjud bo’lgan korxonalarida yo’l harakati
xavfsizligi xizmatlari tashkil etiladi?
A) 50
B) 40
C) 35
D) 30
204. Mehnatni muhofaza qilish xizmati xodimlarini ishga tayinlash va ishdan ozod
qilish korxonada kimning buyrug’i asosida amalga oshiriladi?
A) Korxona raxbari
B) Kasaba uyushmasi
C) Vazirlik
D) Bosh muhandis
205. Qaysi hujjat korxonada ish beruvchi bilan xodimlar о‘rtasidagi mehnatga oid,
ijtimoiy-iqtisodiy va kasbga oid munosabatlarni tartibga soluvchi normativ hujjatdir
hisoblanadi?
A) Jamoa shartnomasi
B) Umumiy shartnomasi
C) Ishchi shartnomasi
D) Korxona shartnomasi
206. Qaysi kelishuv — muayyan kasb, tarmoq, hudud xodimlari uchun mehnat
shartlari, ish bilan ta’minlash va ijtimoiy kafolatlar belgilash borasidagi
majburiyatlarni о‘z ichiga oluvchi normativ hujjat hisoblanadi?
A) Jamoa kelishuvi
B) Korxona kelishuvi
C) Umumiy kelishuvi
D) Ishchi kelishuvi
207. Mehnat kodeksining qaysi moddasida ishsiz deb e’tirof etilishi” ko’rsatilgan?
A) 60-moddasida
B) 50-moddasida
C) 80-moddasida
D) 70-moddasida
208. Ish vaqtining normal muddati-haftasiga necha soatdan ortiq bо‘lishi mumkin
emas?
A) 40 soat
B) 45 soat
C) 36 soat
D) 43 soat
|
| |
Inson organizmiga ta’sir qilish darajasiga kо‘ra tebranishlar qanday turlarga

535. Inson organizmiga ta’sir qilish darajasiga kо‘ra tebranishlar qanday turlarga bо‘linadi? A) umumiy va mahalliy
B) mexanik va mahalliy
C)dinamik va statik
D) lokal va mahalliy
536. Shovqinni о‘lchash uchun qanday asboblar ishlatiladi? A) ISHV-1, ISHV-2, VSHV-3, VIP-2
B) ISHV-1, Ampermetr, VSHV-3, VIP-2
C) ISHV-1, Voltmetr VSHV-3, VIP-2
D) ISHV-1, Termometr, VSHV-3, VIP-2
537. Tovush chastotasi nima bilan ulchanadi? A) gers (Gs) bilan о‘lchanadi
B) erglar bilan о‘lchanadi
C) lyumin bilan о‘lchanadi
D) kilokgramm sekund
538. Tovush kuchi nima bilan ulchanadi? A) erglar bilan о‘lchanadi.
B) gers (Gs) bilan о‘lchanadi
C) erglar bilan о‘lchanadi
D) lyumin bilan о‘lchanadi
539. Shovqinga qarshi shaxsiy himoya vositalari nimalardan iborat? A) vkladish, quloqchin (naushnik)lar va shlemlardan foydalaniladi
B) vkladish, quloqchin (naushnik)lar va shishali moslamadan foydalaniladi
C) vkladish, kо‘z oynak va shlemlardan foydalaniladi
D) shovqindan himoya qiluvchi shaxsiy himoya vositasi mavjud emas
540. Titrashdan saqlovchi vositalarga nimalar kiradi? A) qо‘lqoplar, titrashdan saqlovchi plastina va qistirmalar kiradi
B) vkladish, quloqchin (naushnik)lar va shishali moslamadan foydalaniladi
C) vkladish, kо‘z oynak va shlemlardan foydalaniladi
D) titrashdan himoya qiluvchi shaxsiy himoya vositasi mavjud emas
80. Infraqizil nurlar manbai nimalardan iborat? A) issiqlik sexlar, quyosh
B) simob-kvars lampalari, elektropayvand yoylari
C) radiotо‘lqinlar, elektr uzatish tarmoqlari va har xil yuqori generatorlar
D) yadro reaktorlari, radioaktiv nurlarni chiqaruvchi elementlardir
541. Ultrabinafsha nurlar manbai nimalardan iborat? A) quyosh, simob-kvars lampalari, elektropayvand yoylari
B) radiotо‘lqinlar, elektr uzatish tarmoqlari va har xil yuqori generatorlar
C) yadro reaktorlari, radioaktiv nurlarni chiqaruvchi elementlardir
D) issiqlik sexlar
Shovqin deganda nima tushuniladi?

528. Shovqin deganda nima tushuniladi? A) har xil chastota va tebranishdagi tovushlar aralashmasi
B) har xil tovushlar yuqori chastotasi
C) turli tovushlar aralashmasi
B) har xil tovushlar intensivligi
529. Tovush intensivligi о‘lchash uchun qanday birlik qabul qilingan? A) bel (bel) yoki (dB)
B) gers
C) vat(Vt), yoki mVt
D) lyumen
530. Inson eshitish organi orqali qanday darajadagi tovushlarni eshitadi? A) 16 dan 20 000 Gs gacha.
B) 20 dan 30 000 Gs gacha
C) 30 dan 30 000 Gs gacha.
D) 40 dan 50 000 Gs gacha.
531. Infratovush chastotasi qancha qilib belgilangan? A) 16 Gs gacha
B) 50 Gs gacha
C) 100 Gs gacha
D) 150 Gs gacha
532. Ultratovush chastotasi qancha qilib belgilangan? A) 20 000 Gs dan yuqori
B) 30 000 Gs dan yuqori
C) 10000 Gs dan yuqori
D) 25000 Gs dan yuqori
533. Titrash deb nimaga aytiladi? A) hech bо‘lmaganda bitta koordinata bо‘ylab, nuqta yoki mexanik tizim vaqt birligida
navbatma-navbat ortib va kamayib turuvchi harakatiga aytiladi
B) hech bо‘lmaganda ikkita koordinata bо‘ylab, nuqta yoki aylanma harakati vaqt
birligida navbatma-navbat ortib va kamayib turuvchi harakatiga aytiladi
C) hech bо‘lmaganda uchta koordinata bо‘ylab, atrof muhit tizimida vaqt birligida
navbatma-navbat ortib va kamayib turuvchi harakatiga aytiladi
D) hech bо‘lmaganda unlab koordinata bо‘ylab, dinamik va vaqt birligida navbatma-
navbat ortib va kamayib turuvchi harakatiga aytiladi
534. Tebranishlar paydo bо‘lish darajasiga kо‘ra qanday turlarga bо‘linadi?
A) transport, transport-texnologik va texnologik
B) mexanik, transport, texnologik
C) dinamik, transport-mexanik va texnologik
D) statik, transport-texnologik va jismoniy
II.1.2.Kesish jarayoni - Elektr to‘kidan himoyalanish tadbirlari Yong‘in xavfsizligi. Yong‘inning sabablari va oldini...

|
Elektr to‘kidan himoyalanish tadbirlari Yong‘in xavfsizligi. Yong‘inning sabablari va oldini olish chora-tadbirlar
|
bet | 21/32 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 2,34 Mb. | | #235033 |
Bog'liq konspektII.1.2.Kesish jarayoni
Metallarni kesish uchun mustaxkam va og’ir giralardan foydalaniladi. CHilangarlikdagi kesish ishlarida buriluvchi va burilmaydigan parallel jagli, murakkab te'mirchilik ishlarida esa maxsus kur-siga urnatilgan stol giralaridan foydalaniladi.
Kesish vaktida gavdaning holatini turri saqlab turish ish unumdorligini
oshiradi. Oyoq va gavdaning turgunligi zarbaii tug’ri, qolaversa, maksadga muvofik berilishini ta’minlaydi. Zubilo 65-rasm. Metallni qoqrkishbilan metall kesishda chilangarning gavdasi gira o’qiga nisbatan 45° burchak osti da rostlanishi, chai oyeq esa yarim kadam oldinga chiqib turishi ke-rak (65-rasm, a, b).
Zubiloni ushlash. CHap kulning uchta barmogi bilan zubiloning o’rtasidan, kursatkich barmoq bilan kallak orasidagi oraliq 15— 20 mm bo’lgan holatda kattik,kis-may ushlash keraq Zarba ung kul bilan beriladi. Bunda chap kul bilan xar bir zarbadan keyin ke-suvchi asbobni kerakli joyga tutrilab turish keraq
Bolg’ani ushlash. Bolg’ani das-tasidan ung qo’lning turtta barmog’i bilan kaftga kisganda, bosh barmoq kursatkich barmokni yopib turishi keraq Barmoklar bolg’ani kutarishda x.am zarb berishda x.am bir xil holatda kolishi zarur (66-rasm).
Volga bilan zarba berish. Ishning sifati va sermax;sulligi silkinish sur’ati va bolg’aning zarbasiga bog’liq.. Zarbani barmoq, bilak yokiyelka bilan berish mumkin.
Barmok usulidagi zarba berishda (67-rasm, a) silkinish ung qo’l panjalarining egilishi xisobiga rui beradi. Bu holdagi silkinishda barmoq va bilak oxirigacha bo’qiladi, keyin barmoklar si-kilishib zarba beriladi. Bunday zarba nozik va anik, ishlarni ba-jarishda ishlatiladi.
Bilak usulida zarba berishda (67-rasm, b) ung kul tirsagi bo’qiladi. Silkinishda kulning barmokdari kisiladi x.amda bushashadi. Kdttiq zarba berish uchun kulni tezrok, kuyib yuborish keraq Bunday zarbadan materialning yupkarok, kdtlamini kesib olib tashlash-da va tirktpi, arikdalar hosil kilishda foydalaniladi.
Metallarni kesish uchun mustaxkam va og’ir giralardan foydalaniladi. CHilangarlikdagi kesish ishlarida buriluvchi va burilmaydigan parallel jagli, murak-kab tyomirchilik ishlarida esa maxsus kur-siga urnatilgan stol giralaridan foydalaniladi.
Kesish vaktida gavdaning holatini tug’ri saklab turish ish unumdorligini
oщiradi, Oyok, va gavdaning turgunliga zarbapi tug’ri, krlaversa, maqsadga muvofik,berilishini ta’minlaydi. Zubilo 65-rasm.
da rostlanishi, chai oyeq esa yarim kdtsam oldinga chiqib turishi ke-rak (65-rasm, a, b).
|
| |
II.1.3. Iistlardan zagotovka kirkib olish

|
II.1.3. Iistlardan zagotovka kirkib olish
|
bet | 23/32 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 2,34 Mb. | | #235033 |
Bog'liq konspektII.1.3. Iistlardan zagotovka kirkib olish.
Tayyorlanadigan detal kon-turini rejalagandan keyin, uni taxta ustiga kuyib, kuiidagi ketma-ketlikda kesiladi: zubilo tigini reja chizigi builab kiya
70-rasm. Listni kirkishda zubiloni urnatish:
a—boshida; b—oxirida; v—metallni zubilo izlari bo’yicha kesish.
Reja izlari bo’yicha kesish eng murakkab operatsiyalardan biridir (74-rasm). Zagotovkani gira jagiga kern izlari ko’rinadigan qilib qo’yiladi va izlar bo’yicha kesiladi. Birinchi zarbani zubiloni gorizontal holatga keltirib uriladi, keyinchalik esa u 25°—30° qiyalatib amalga oshiriladi.
Сербар сиртларни кесиш сермашаққатлиги билан бирга кам унумдир. Бу усўл рандалаш ва фрезерлаш дастгоҳларига сиғмайдиган катта листларни кесишда қўлланилади.
Иш қуйидаги уч босқичда бажарилади: заготовканинг қарама-қарши икки четидан 30°—45° бурчак остида pax ҳосил қилинади. Шундан кейин қарама-қарши томон қирраларига зубило иш йўлини белгилайдиган чуқурликда кернланади ва заготовка сиртида зубило ёки крейцмейселнинг кесувчи тиғининг энига тент бўлган ўлчамларда параллел излар ҳосил қилинади. Ниҳоят, заготовкани гира жағларига қисиб, крейцмейсель билан белгиланган параллел чизиқлар бўйлаб кесиш ишлари бажарилади.Хомаки кесиш вақтида ариқчалар ўртасида колган айрим буртиқлар кесиб ташланади.
Ясси ва эгри сиртларга ариқчаларни кесиш қуйидагича бажарилади. Даставвал заготовка сиртига из туширилиб, крейцмейсель билан 1,5—2 мм чуқурликда ариқча очилади. Кесиш натижасида ҳосил бўлган нотекисликлар тўзатилгач, унинг аниқли-ги андоза билан текширилади.
Рангли қотишмаларни кесишда зубилони совунли сувда ҳўллаш ёки мойли лапа билан артиш керак. Бу усўл зубило тиғининг ўткирлашишига ёрдам беради.
Меҳнат хавфсизлиги. Металларни қўлда кесишда қуйидаги коидаларга риоя қилиш керак:
чилангарлик болғасининг сопи маҳкам ўрнатилган ва дарз кетмаган бўлишини текшириш;
крейцмейсель ва зубило билан ишлашда ҳимоя кўзойнакдан фойдаланиш;
мўрт ва қаттиқ, металларни кесишда тўсиқлар (тур) дан, албатга, фойдаланиш
қўлни шикастланишдан сақдаш учун ҳимоя воситаларидан фойдаланиш;
зубилолар учун ҳимоя ҳалқаси ва шайбадан фойдаланиш.
|
| |
Rejalash usullari - Elektr to‘kidan himoyalanish tadbirlari Yong‘in xavfsizligi. Yong‘inning sabablari va oldini...

|
Elektr to‘kidan himoyalanish tadbirlari Yong‘in xavfsizligi. Yong‘inning sabablari va oldini olish chora-tadbirlar
|
bet | 18/32 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 2,34 Mb. | | #235033 |
Bog'liq konspektRejalash usullari. Mehnat unumdorligini oshirish maqsadida novator-chilangarlar rejalashning eng takomillashgan usullaridan keng foydalanmokdalar. Rejalashning andoza bo’yicha, namuna bo’yicha, uz joyida, qalam bilan va boshka usullari mavjud.
54-rasm. Andoza bo’yicha rejalash:
a—chizgich bilan ishlash, belgilangan zagotovka; 6— chizgich bilan ishlash va kernlash.
Andoza bo’yicha rejalash, odatda, katta partiyadagi detallarning zagotovkalarini rejalashda kullaniladi. Murakkab shaklli andozalarni 0,5— 1 mm. li, teshikli detallar uchun andozalarni 3—5 mm. li iistlardan tayyorlapadi. Rejalash aidozasini bo’yalgan zagotovkaga kuyib, konturi bo’yicha chizik chizib chikiladi (54-rasm, a), keyin kerplapadi. Teshiklarpi rejalashda teshik andoza bo’yicha zagotovkaga chizgich bilan chiziladi (54-rasm, b).
Ba’zan andoza indikator vazifasini bajarishi mumkin. Bunda detalga rejasiz ishlov berilsa ham bo’ladi: andozani zagotovkaga kuyib teshiklar parmalanadi va chetki sirtlarщa ishlov beriladi.
Andozalardan foydalanishning maksadta muvofikdigi rejalashdagi barcha operatsiyalar texnologik jarayondan tushirib qoldirilishi bilan izoxlanadi. YAxshi yasalgan andozalardan keyinchalik detallarni nazorat kilishda ham foydalanish mumkin.
Namuna bo’yicha rejalash andoza tayyorlab olish talab kilinmasligi bilan farklanadi. Bu usul ta’mirlaщtsa keng kullanilib, ulchamlar ishdan chiqib yaroksizlanib krlgan detallarning uzidan rejalanadigan detalga kuchiriladi.
Uz joyida rejalash kupincha katta detallarni biriktirishda kullaniladi. Masalan, detalning fazoviy munosabat va konstruktiv elementlari uz joyida ikkinchisiga qarab rejalanadi.
Qalam bilan rejalash material turi bilan farkdanadi. Alyumin va dyuralyuminlarga chizma asboblari tuplamini kullab, oddiy qalamda reja tushiriladi. Dyuralyuminga po’lat chizgich bilan chizib bulmaydi, chupki chizgich izlari materialning himoya katlamini shikastlashi zanglash vayemirilishga olib keladi. Anщ rejalash ishlarini bajarishda asboblarning sifati (utkirligi, chizgichlarning tug’riligi)ga e’tibor bermoq lozim. Dastlab rejalanadigan sirtlar yaxshilab tozalanadi, sungra mis kukuni eritmasi detal sirtiga surtiladi. Nozik rejalash ishlarida burdan foydalanish mumkin emas, chunki bur tez uchib ketib, kulni va asboblarni ifloslantirishi mumkin.
Reja chizmada kursatilgan ulchamlarga moye kelishi, reja izlari ko’rinadigan bo’lishi, detalga ishlov berishda izlar uchib ketmasligi, detalning tashki kurinishi va sifati pasaymasligi, texnik me’yorga moye kelishi keraq
|
| |
Zаrbаli maydalаgichlаr - Ruda va flyus maydalash mashinalari va ularni tuzulishi reja

Zаrbаli maydalаgichlаr
Zаrbаli maydalаgichlаr mоhiyat jihаtidаn bоlg’аchаli maydalаgichlаrning bir turi hisоblаnаdi. Охirgi paytlаrdа ulаr tеz tаrqаldi. Zаrbаli maydalаgichlаr yirik vа o’rtа maydalаsh uchun qo’llаnilаdi, g’аlvir bilаn yopiq sikldа ishlаgаndа esа rudа, ko’mir, shlаk, shtеyn kаbi turli – tumаn mаhsulоtlаrni maydalаsh uchun ishlаtilаdi.
Maydalаgichgа yuklаnаdigаn mаhsulоtning bo’lаklаri kаttа tеzlik bilаn maydalаgichning ishchi maydonidа joylаshgаn stеrjеn vа plitаlаrgа urilаdi vа ulаr bir – birigа urilib maydarоq bo’lаklаrgа bo’linаdi. Shunday qilib, bo’lаklаrning maydalаnishi аsоsаn zаrbа tа’siridа аmаlgа оshadi.
Rоtоrning uzunligi 500 – 1220 mm, diаmеtri tахminаn 900 – 1200 mm. Zаrbаli maydalаgichlаr 400 t/sоаt gаchа еtаdigаn yuqori ishlаb chiqаrish unumdоrligigа, yuqori maydalаsh dаrаjаsigа egа, maydalаgichgа tushib qоlgаn bеgоnа mеtаll vа bоshqа jismlаrgа tа’sirchаnligi kаm.
Maydalаgichning istе’mоl qilаdigаn quvvаti 1m3/sоаt mаhsulоt uchun 1kvt аtrоfidа. Tа’mirlаsh ishlаri tеz, kаm vаqt sаrflаb bаjаrilаdi. Metallurgik xom ashyolarni yanchish – qаttiq zаrrаchаlаr o’lchаmini 10 – 30 mm dаn 0,1 – 0,04 mm gаchа kichraytirishdir. Yanchish jаrayoni bаrаbаnli tеgirmоnlаrdа аmаlgа оshirilаdi. Bunday tеgirmоnlаrni ishlаtish yuqori kаpitаl vа ekspluаtasiоn хаrаjаtlаr bilаn bоg’liq. Shuning uchun keyingi paytlаrdа o’z – o’zini yanchuvchi bаrаbаnli vа bоshqа tеgirmоnlаrgа kаttа qiziqish uyg’onmоqdа. Ko’p turdаgi rudаlаr uchun o’zidа – o’zini yanchishdа minеrаllаrning yuzasi yaхshirоq оchilаdi, boyitishning sifаt – miqdоr ko’rsаtkichlаri оrtаdi, 1 tоnnа boyitma оlish uchun kеtаdigаn po’lаtning sаrfi kаmayadi.
Xulosa
Rangli metallurgiya boyitish zavodlarida maydalash va yanchish uskunalari narxi barcha o’rnatilgan uskunalar narxining yarmidan oshib ketadi. Umumiy sarflangan sarf – xarajatlarning umumiy jixatidan 60 – 70 foizini tashkil qiladi. Maydalash va yanchish jarayonlari elektr energiyasining umumiy miqdorining taxminan 60 foizini iste’mol qiladi.
Qаttiq vа o’rtаchа qаttiqlikkа egа jinslаrni yirik, o’rtаchа vа mayda maydalаshni ezish prinsipi bo’yicha ishlоvchi (yuzli, kоnusli vа tеkis vаlkali) maydalаgichlаrdа maydalаsh mаqsаdgа muvоfiqdir. Yumshоq vа mo’rt jinslаrni yirik maydalаsh pаrchаlаsh prinsipi bo’yicha ishlоvchi (mаsаlаn, tishli vаlоkli) maydalаgichlаrdа, ulаrni o’rtа vа mayda maydalаshni zаrbа tа’siridа ishlоvchi (mаsаlаn, bоlg’аchаli) maydalаgichlаrdа maydalаsh tаvsiya qilinаdi. Jag’li maydalagichlar ruda va qurilish mahsulotlarini yirik va o’rta maydalash uchun ishlatiladi. Jag’li maydalagichlarda mа’dаnni maydalash qo’zg’аluvchi va qo’zg’almas yuzalar (plitalar) orasidagi bo’shliqda ezilish, qisman parchalanish va sinish natijasida sodir bo’ladi.
Mа’dаn yuqori tarafdan plitalar orasidagi bo’shliqqa beriladi va ularning yaqinlashishi vaqtida maydalanadi, maydalangan mahsulot esа qo’zg’аluvchi yuza har safar qo’zg’almas yuzadan uzoqlashganda bo’shatish tuynugi orqali tushirib olinadi.
|
Jag’li maydalagichlar - Ruda va flyus maydalash mashinalari va ularni tuzulishi reja

|
Ruda va flyus maydalash mashinalari va ularni tuzulishi reja
|
bet | 2/9 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,71 Mb. | | #125071 |
Bog'liq Ruda va flyus maydalash mashinalari va ularni tuzulishiJag’li maydalagichlar
Jag’li maydalagichlar sanoatda oddiy va murakkab harakatlanuvchi yuzali qilib ishlab chiqariladi. Bu yuz sharnirli o’q yoki ekssentrik valga osilgan bo’lib, qo’zg’almas yuzga goh yaqinlashib, gox undan uzoqlashib tebranishlar hosil qiladi.
Birinchi turdagi maydalagichlar sanoatda keng qo’llanilib, ikkinchi turdagisi esа faqat laboratoriya va yarim sanoat tadqiqotlari uchun tayorlanadi. Tebranuvchi harakatni yuza uzatuvchi mexanizm orqali ekssentrik valdan oladi. Murakkab harakatlanuvchi qo’zg’aluvchi yuzali maydalagichlarda bu yuza uzatuvchi ekssentrik valga sharnir orqali osilgan bo’lib, uning pastki qismi esа tirgakli plita orqali sharnirga ulangan.
Jag’li maydalagichlarda maydalangan mahsulotning yirikligi, bo’shatish tuynugining kengligi (yuzalar orasidagi minimal masofa) bilan aniqlanadi.
2.1-rаsm. Jаg’li maydalаgichning kinеmаtik sхеmаsi:
а) yuqoridа оsilgаn sоddа hаrаkаtlаnuvchi yuzali; b) pаstgа tayangan sоddа хаrаkаtlаnuvchi yuzali; v) yuqoridа оsilgаn murаkkаb hаrаkаtlаnuvchi yuzali maydalаgichlаr: 1-qo’zg’аlmаs yuza; 2-qo’zg’аluvchi yuza; 3-tirgаkli plitа.
Boyitish fabrikalari, ochiq kon va shaxtalarda mа’dаnni va boshqa mahsulotlarni yirik maydalashda yuqorida osilgan va sodda harakatlanuvchi qo’zgaluvchi yuzali maydalagichlar keng qo’llaniladi. Bu yuqori quvvatli maydalagichlar sodda tuzilishga va uncha katta bo’lmaganbalandlikka egа bo’lib, ular ishlashda ishonchli hisoblanadi
Asosiy podshipnik va shatun kallagining podshipniklari suyuq moy bilan, qo’zg’aluvchi yuzaning podshipniklari va tirgakli plita vkladishlari konsistent moy bilan moylanadi. Suyuq moy podshipnikka avtomat ravishda ishlaydigan stansiyadan tushadi. Bu stansiya bakdan, yog’ nasosi, elеktrodvigatel, filtr-sovutgich va kontrol-o’lchov apparatlari (termomеtr-rele, bosim relesi, monomеtr va h.k) dan iborat. Konsistent moy quvurlar orqali yoki qo’lda moy stansiyalaridan beriladi.
Keyingi yillarda murakkab harakatlanuvchi jag’li maydalagichlar qo’llanila boshlandi
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 9/9 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,71 Mb. | | #125071 |
Bog'liq Ruda va flyus maydalash mashinalari va ularni tuzulishiFoydalanilgan adabiyotlar
1. Charles Herman Fulton Principles of Metallurgy: An Introduction to the Metallurgy of the Metals. Published by Forgotten Books 2013.
2. A.S. Xasanov, K.S. Sanakulov, A.A. Yusupxodjaev. Rangli metallar metallurgiyasi. O‘quv qo‘llanma. – T.: Fan, 2009. - 284 b.
3. Xudoyarov S.R., Yusupxodjaev A.A., Valiev X.R., Aribjonova D.E. Rangli va qora metallarni ishlab chiqarish. –Toshkent: Noshir, 2012. 296 b.
4. Yusupxodjaev A.A. «Мetallurgiyaga kirish». Ma’ruzalar to‘plami. –T.: ToshDTU, 2006. – 78 b.
5. I.K.Umarova, G.Q.Solijonova. “Foydali qazilmalarni boyitish уа qayta ishlash” oliy о‘quv yurtlari uchun darslik. – T.: Cho’lpon nomidagi nashriyot – matbaa ijodiy uyi. 2009. – 194 b.
6. А.И.Басов «Механическое оборудование обогатительных фабрик и заводов тяжелых цветных металлов». М. Металлургия, 2012. – 352 стр.
7. Кохан Л.С. «Механическое оборудование заводов цветной металлургии». М.Металлургия, часть 1, 2. 2013. – 326 с.
8. Yusupxodjaev A.A., Mirzajonova S.B. “Metallurgik zavodlarning mexanik dastgohlari” fanidan amaliy mashg‘ulotlari uchun uslubiy qo‘llanma. – T.: ToshDTU, 2013. – 38 b. .
9. Юсупходжаев А.А. Пирометаллургия жараёнларининг назарияси курсига амалий машғулотлар учун услубий қўлланма. – Тошкент, ТошДТУ. 2001. – 48 б.
10. Mirzajonova S.B. Metallurgiyaga kirish. – Toshkent, ToshDTU. 2016. Ma’ruza matni. – 79 b.
Elektron resurslar:
1. http://www.agmk.uz - Olmaliq kon-metallurgiya kombinati
2. http://www.ngmk.uz - Navoiy kon-metallurgiya kombinati
3. http://www.uzbeksteel.uz – O’zmetkombinat
4. www.unr.edu – Oliy ta’lim
|
| |
Bоlg’аchаli maydalаgichlаr

Bоlg’аchаli maydalаgichlаr
Bоlg’аchаli maydalаgichlаr nisbаtаn yumshоq ko’mir, gips, bоksit, оhаktоsh vа h.k. mаhsulоtlаrni maydalаsh uchun ishlаtilаdi. Ulаrdа maydalаsh mаhsulоtning bo’lаklаri bo’ylаb bоlg’аchаning zаrbi, bo’lаklаrning o’z–o’zigа urilishi hаmdа mахsus plitаlаrgа urilishi, shuningdеk, mаtеriаlning bоlg’аchаlаr vа maydalаgich оstidаgi pаnjаrа оrаsidа uzilishi, ishqаlаnishi tа’siridа maydalаnаdi.
Tuzilishigа ko’rа bоlg’аchаli maydalаgichlаr bir rоtоrli, bittа gоrizоntаl vаlli vа ikki rоtоrli ikkitа vа bir – birigа qаrаmа – qаrshi aylanuvchi gоrizоntаl vаlli maydalаgichlаrgа bo’linаdi.
Loyli, mаsаlаn bоksitli rudаlаrni maydalаsh uchun оg’ir kоnstruksiyali ko’zg’аluvchi aylanuvchi plitаli bir rоtоrli bоlg’аchаli maydalаgichlаr ishlаtilаdi.
Rоtоrli bоlg’аchаli maydalаgichlаrning diаmеtri 375 dаn 1450 mm gаchа, uzunligi 200 dаn 1700 mm gаchа, ishlаb chiqаrish unumdоrligi 3 dаn 500 t/sоаt gаchа. Bоlg’аchаli maydalаgich rоtоrining aylanish tеzligi 25–55 m/sеk. Yuklаnuvchi mаhsulоt bo’lаklаrining o’lchаmi 800 dаn 1000 mm gаchа bo’lishi mumkin. bir rоtоrli maydalаgichlаrdа maydalаngаn mаhsulоt yirikligi 10 – 15 mm, ikki rоtоrlilаrdа esа 20 – 35 mm. Bоlg’аchаli maydalаgichlаrning maydalаsh dаrаjаsi оdаtdа 10 – 15 bo’lib, 40 gаchа еtishi mumkin.
Nаm mаhsulоtni maydalаshdа bоlg’аchаli maydalаgichning ishlаb chiqаrish unumdоrligi pаsayadi, pаnjаrаning tеshiklаri tiqilib qоlаdi.
Nаm mаhsulоtni maydalаshdа yoki loyning miqdоri nisbаtаn ko’p bo’lgаndа maydalаgichlаrdаn pаnjаrа оlib qo’yilаdi. Bundа klаssifikasiya аlоhidа, maydalаgich bilаn bоg’lаnmаgаn klаssifikasiyalоvchi mоslаmаlаrdа аmаlgа оshrilаdi. Bоlg’аchаli maydalаgichlаr sоddа tuzilishgа egа, iхchаm, ishlаshdа ishоnchli, yuqori ishlаb chiqаrish unumdоrligi vа kаttа maydalаsh dаrаjаsigа egа, ulаr univеrsаl, ya’ni yirik, o’rtа vа mayda maydalаshlаr uchun yarоqli. Kаmchiligi qаttiqmаhsulоtni yanchishdа bоlg’аchаlаrning vа qоplаmаning tеz ishdаn chiqishi, nаm mаhsulоtni maydalаshdа maydalаgich tiqilib qоlishi, tаsоdifаn qаttiq mеtаl jismlаr tushib qоlgаndа аvаriya hоlаtining kеlib chiqishi.
|
Infeksiyadan achitqini tozalash

|
Infeksiyadan achitqini tozalash
|
bet | 10/20 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #134912 |
Bog'liq anvar 4 kurs hisobotInfeksiyadan achitqini tozalash
Olinib turgan susla kislotaliyligini kislota yordamida 1% gacha ko‘tarish kerak. Bu holatdagi muxitda achitqilar qiynalib ishlaydi. Kuchsiz achitqilar nobud bo‘lib kuchli achitqilar davom etadi. Begona bakteriyalar yuqoladi.
Boshlang‘ich achitqini o‘stirish sig‘imi kislota yordamida kislotaliyligi 1,6 bulguncha yuviladi.
Kislotaliyligi 2-2,5 bo‘lguncha ushlab turiladi. Bu usul xushyorlikni talab qilib eng xafli tozalash deb xisoblanadi.
Achitqi Spirt ishlab chiqarishda xamirturush achitkilarini har 8-10 kunda almashtirib turiladi.
Sababi: Yovvoyi achitqilarni aralashtirmaydi. Yangi achitqilar tez harakatlanuvchan bo‘ladi. Achitishda sig‘imlarda ortiqcha ko‘pik xosil bo‘lmaydi. Ko‘piklanishni oldini olish va ishlab chiqarishda mahsulotyuqotishni oldini olish.
Achitish bo‘limi:
Achitish bo‘limida 10 ta 250 m³ li idish sig‘imlar bor.
Har bir idish sig‘imining balandligi 8,35 metrga teng. Har bir metiri 28,26 m3 achitqi olinadi. Konus qismida -14 m³ achitqi bor.
8,35*28,26=235,971+14,0 m³+249,971=250 m³
Achitish bo‘limida bijg‘itish jarayoni vaktida sig‘im ichidagi achitqini harorati 35-36°C darajadan oshmasligi kerak. Agarda oshib ketsa haroartini tushirish uchun plastinkali teploobmenikdan foydalaniladi. 1 ta plastinkali teploobmennik 2 ta sig‘im uchun xizmat qiladi. Achitish bo‘limida jami 5 ta maxsus teploobmennik mavjud. 10 ta sig‘im uchun xizmat qiladi. Plastinkali teploobmennik asosan bijg‘ish jarayoni 40 soatgacha bo‘lgan sig‘imlarda ishlatiladi. Sig‘imlarni ishlatishdan oldin yaxshilab yuvib tozalanadi. 1,30-2 soat davomida 100°C darajali bug‘ bilan liniyalar va sig‘imlar steril qilinadi va sovub bo‘lgach sig‘imga 25-30m³ achitqi ferment, karbomid va begona bakteriyalarga qarshi antiseptik preparati beriladi va to‘lguncha susla olinadi. Susla olish vaqtida o‘sha sig‘imga sana vaqt belgilanadi va jo‘rnalga kiritiladi.
Sig‘imlarga olinib turgan suslaga nisbatan 10-12% miqdorda achitqi beriladi.
Achitish jarayoni paytida sig‘imlar sig‘imlar ichidagi brojkani temperaturasi 35 °C dan oshsa sovutish uchun moslangan plastinkali teploobmennikni ishga qo‘yiladi. Harorati 35°C darajadan pasaysa teploobmennik to‘xtatiladi.
|
| |
Etil spirti sifatini organoleptik aniqlash

|
Etil spirti sifatini organoleptik aniqlash
|
bet | 13/20 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #134912 |
Bog'liq anvar 4 kurs hisobotEtil spirti sifatini organoleptik aniqlash
Etil spirtining sifati birinchi navbatda xom-ashyoning tavsifiga bog‘liq.
Etil spirti ma’lumot berib o’tilganidek, asosan rangsiz va o‘tkir xidli bo‘lib, o‘z xususiyatlariga ega. Etil spirtidan foydalanishda xar xil spirtli ichimliklar ishlab chiqarish, keng miqyosda foydalanish o‘z tasdig‘ini topib kelmoqda.
Etil spirtining formulasi C2H5OH bo‘lib, suv bilan istalgan nisbatda aralashadi va qaynash harorati - 78,3 0C, muzlash harorati – 117 0C.
Namuna olish
Spirt sifatini tahlil qilish uchun turli idishlardan namunalar olib, shu namunalar birlashtirilib aniqlanadi. Buning uchun olingan namuna yaxshilab chayqatiladi. Joylardan olingan namuna 200 sm3 dan kam bo‘lmasligi kerak. Namuna avvaldan shu spirt bilan chayilgan toza idishga solinadi va yaxshilab chayqatiladi. Birlashtirilgan namuna 1,5 dm3 dan oshmasligi yerak. So‘ng namuna 0,5 dm3 li 3 ta toza butilkaga (spirt bilan chayilgan) quyib, og‘zi mahkam berkitiladi va laboratoriyaga tahlil uchun yuboriladi.
Oranoleptik ko‘rsatgichni yorug‘, havosida begona hidlar bo‘lmagan, yaxshi shamollatilgan xonalarda aniqlanadi.
Etil spirti hajmiy ulushi suv-spirtli eritmada areometrik, piknometrik va refraktometrik usullarda aniqlanadi.
Tiniqligi va rangini aniqlash
Kolorimetrlash uchun ikkita quruq silindr olib bittasiga- aniqlanayotgan spirtdan 100 ml, ikkinchisiga- distillangan suvdan 100 ml solinadi. Yorug‘likka qaratib mexanik aralashmaning borligi va rangining farqi solishtiriladi.
Mazasi va hidini aniqlash
Aniqlanayotgan spirtga qattiqligi 30% ga yetguncha harorati 200C ichimlik suvi quyiladi. Hajmi 100-150 ml li yaxshi yopiladigan idishga tahminan 30 ml spirt aralashmasidan solinadi, yaxshilab aralashtirilib spirtni hidi va mazasini aniqlashga kirishiladi. Agar etanol spirti bo‘lsa unda solishtiruvchi degustatsiya o‘tkazishga to‘g‘ri keladi.
|
| |
– rasm. Yuzasi murakkab harakatlanuvchi jag’li maydalagich

|
– rasm. Yuzasi murakkab harakatlanuvchi jag’li maydalagich
|
bet | 3/9 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,71 Mb. | | #125071 |
Bog'liq Ruda va flyus maydalash mashinalari va ularni tuzulishi2.3 – rasm. Yuzasi murakkab harakatlanuvchi jag’li maydalagich:
1-qo’zg’almas yuza; 2-ekssentrik; 3-podshivnik; 4-shkiv; 5,6-vint; 7-pona;
8-tayanch; 9,12-vkladish; 10-tyaga; 11,13-qo’zg’aluvchi yuza;
14,15-almashtiruvchi plitalar.
Qo’zg’aluvchi yuza (13) qo’zg’aluvchi podshipnik yordamida (sоаt strelkasi bo’yicha aylanuvchi) ekssentrik val (2) gа osilgan. Tirgakli plita bir uchi bilan qo’zg’aluvchi yuzning vkladishi (12) ga, ikkinchi uchi bilan tayanch (8) ning vkladishi (9) ga suyanadi. Maydalagichning bu tayanchi va staninasi o’rtasida gaykalar bilan ikkita vint (5) da mahkamlangan pona (7) joylashgan. Bu ponaning holatini vertikal yuzada o’zgartirib maydalagich bo’shatish tuynugining kengligi idora qilinadi.
Qo’zg’aluvchi yuza va tirgakli plita orasidagi kerakli bog’lanish prujinali tyaga (10) orqali amalga oshiriladi. Korpusning asosiy podshipniki (3) ga o’rnatilgan ekssentrik val (2) ponasimon – tasmali uzatma va shkiv (4) orqali harakatga keltiriladi. Ishchi holatda qo’zg’aluvchi yuza qo’zg’almas yuzaga goh yaqinlashadi, goh undan uzoqlashadi. Shu bilan birga u qo’zg’almas yuza bo’ylab harakat qiladi. Shuning uchun bunday maydalagichlarda mahsulotning bo’linishi ezilish va ishqalanish hisobiga sodir bo’ladi. Maydalangan mahsulotni bo’shatish tuynugidan majburan chiqarish hisobiga (ishqalanish kuchi pastga yo’nalgan) murakkab tebranuvchi jag’li maydalagichlar oddiy tebranuvchi jag’li maydalagichlarga nisbatan yuqori mehnat unumdorligiga egа. Maydalagichning ichki ishchi yuzasi almashtiruvchi plita 14 va 15 bilan qoplangan.
Maydalаgichning ishlаb chiqаrish unumdоrligi
Q = Vk = 75k n (S2 + S1) (S2 – S1)
Bu yеrdа: k – mаhsulоtning maydalаgichdаn chiqishdаgi g’оvаklаnish
kоeffisiеnti (0,25 – 0,70);
– mаhsulоtning zichligi, t/m3,
n – yuzaning tеbrаnishlаr chаstоtаsi, min-1
Bu fоrmulа dаstlаbki mаhsulоtning fizik хоssаlаrini maydalаgichning ishlаb chiqаrish unumdоrligigа tа’sirini hisоbgа olmaydi.
Jаg’li maydalаgichlаrning ishlаb chiqаrish unumdоrligi оdаtdа empirik fоrmulаlаr, mаshinаsоzlik zаvоdlаri kаtаlоgidаn yoki tаjribа yuli bilаn аniqlаnаdi.
Jаg’li maydalаgichning hisоblаb аniqlаnаdigаn to’liq ishlаb chiqаrish unumdоrligi quyidagi empirik fоrmulаdаn аniqlаnаdi:
Q = kYknkk (150 + 750 V) Les
bu yеrdа: kYknkk – maydalаnayotgаn mаhsulоtning yirikligi, nаmligi vа qаttiqligini hisоbgа оluvchi kоeffisiеnt.
(150+750 V) – sоlishtirmа tаjribаviy ishlаb chiqаrish unumdоrligi, m/m2 sоаt;
V – qаbul qilish tuynugining uzunligi;
е – bo’shatish tuynugining kеngligi, m;
δs – sоchmа zichlik, t/m3.
Dvigаtеlning quvvаti quyidagi empirik fоrmulаdаn аniqlаnаdi:
N = s L V
bu yеrdа: L vа V – qаbul qilish tuynugining uzunligi vа kеngligi, m.
s – qаbul qilish tuynugining kеngligigа bоg’liq kоeffisiеnt.
|
| |
Portlash va yong‘in xavfini bartaraf etish

|
Portlash va yong‘in xavfini bartaraf etish
|
bet | 19/20 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #134912 |
Bog'liq anvar 4 kurs hisobotPortlash va yong‘in xavfini bartaraf etish
Portlash jixatidan xavfi xonalarga PUE erga ulash va moslashish shu talablar quyadi. Yаshindan ximoya uchun 120 em yaqinlishidagi yashin tutqichlar o‘rnatiladi. YAshin tutqichlar xonalarda istalgan kuchlanish jixozlar uchun ham noklovchi maxsus sim qo‘llanishi kerak.
Yоng‘in va portlashlar olovdan noto‘g‘ri foydalanish sababli, texnika yong‘in xavfsizligi qoidalarning buzilishi tufayli sodir bo‘ladi.
Yоng‘inning oldini olish tadbirlari:
- tashkiliy, ko‘ngilli o‘t o‘chiruvchi drujinalari tuzish, ishchilar orasida tushuntirish ishlarini olib borish;
- yashin qaytargichlar o‘rnatish;
- chiqqan yong‘inni tarqalishiga yo‘l qo‘ymaslik
-ichki yong‘inga qarshi vodoprovod SNiP 2.04.0280 ga asosan loyixalanadi.
Yоng‘in xavfsizligi bo‘yicha bizning seximiz V kategoriyaga – yong‘in xavfi bor suyuqliklar mavjud korxonalar qatoriga kiradi.
Yоng‘inni professional o‘t o‘chiruvchilar kelguncha o‘chirish birlamchi o‘tdan foydalaniladi: ularga OR-5, ORX-10 ximiyaviy ko‘pik yordamida o‘chiradigan o‘t o‘chirish OM-2 karbonat ko‘pikli o‘t o‘chirish.
OMB-3, OMB-7 karbonat kislota brom etilayotgan o‘t o‘chiruvchilar kiradi.
Elektr xavfsizligi
Elektr jihozlarning portlashdan himoyalanganlik darajasiga ko‘ra uch xil bo‘ladi:
1) portlashga qarshi ishonchliligi yuqori xonaarning elektr jixozlar
2) portlash jihatdan xavfsiz elektr jihozlar
3) uchinchi o‘ta xavfsiz elektr jihozlar.
Korxonada ishlatiladigan suv ishlab chiqarish, maishiy maqsadlarda ishlatiladigan va yong‘in xavfsizligi jihatidan rezurovsarlarda saqlanadi. Undan tashqari 2 ta xozir tashkil qilingan bo‘lib, bu xovuzlar yong‘in chiqqan vaqtda qo‘shimcha suv manbai bo‘lib xizmat qiladi.
Suvlarni ishlatib bo‘lgach tozalash ishlari olib boriladi. Buning uchun maxsus tozalash inshootlari va tizimlari ishlatiladi.
Spirt kanalizatsiyasida chiqarilayotgan suv SNiP 2-32-R3 ga mos kelgan xoldagina uni umumiy kanalizatsiyaga qo‘shishi tavsiya etiladi.
Mazkur Spirt ishlab chiqarish sohasi xodimlari uchun mehnatni muhofaza qilish qoidalari (keyingi o‘rinlarda — Qoidalar) vinochilik mahsulotlarini ishlab chiqarishga doir barcha ishlarda mehnatni muhofaza qilish, xavfsizlik texnikasi, xodimlarning salomatligini saqlash va ishlab chiqarish sanitariyasi bo‘yicha asosiy talablar va me’yorlarni o‘z ichiga oladi.
|
| |
Biostimulyatorlar - Это просто рамка для документов

|
Это просто рамка для документов
|
bet | 15/20 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #134912 |
Bog'liq anvar 4 kurs hisobotBiostimulyatorlar. Biostimuoyatorlar asosan donni o‘siishini tezlashtirishda va solod fermentini faolligini oshirish uchun ishlatiladi. Kuchli stimulyatorlarga gibbere kislotasi – gibberellin A2 kiradi.
Gibberellin – oq yoki sarg‘ish kristall poroshok bo‘lib, suvda yomon eriydi, spirtda esa yaxshi eriydi. Qizdirganda gibberellin tez buziladi va biologik faolligini yo‘qotadi. Gibberellin 1,3 va 5 kg bankada saqlanadi. 10oC dan past xaroratda saqlanadi. Eritmasini tayyorlash uchun 1 g gibberellinga 20 ml spirt va 1 l suv solinadi. Ushbu eritma o‘stirilayotgan don ustiga sepiladi. Eritmani 1 sutka saqlashga ruxsat beriladi.
Yuvuvchi va antimikrob vositalar.
Spirt ishlab chiqarish korxonalarida jixozlarni yuvishda yuvuvchi va antimikrob vositalar ishlatiladi. Buning uchun kaustik soda , soda, xlolrli oxak, antiformin va formalin ishlatiladi. Sungi yillarda sintetik yuvuchi vositalardan xam foydalanilyapti.
Xlorli oxak – oq kukun bo‘lib utkir xidga ega va kuchli oksidlovchi xisoblanadi. Uning asosiy qismi giroxlorit –xlorli kislotani kalyiyli tuzi bo‘lib – Sa(OCl)2, suv bilan reaksiyaga kirishib atomar kislorod va xlor xosil qiladi.
Ajralib chiqayotgan xlor va kislorod mikroblar uchun o‘ta zaxarli xisoblanadi.
Antiformin. Bu yig‘ma antimikrob preparat bo‘lib, xlorli oxakdan, natriy karbonad, kaustik soda va suvni 10:7,5:1:97,5 nisbatda aralashtirilib tayyorlanadi. Aralashma 12-24 soat saqlangandan so‘ng 0,1% aktiv xlor xosil qilish uchun 1:3 nisbatda suv Bilan suyultiriladi.
Xloramin B. Xlolramin B – benzolsulfoxloramidni natriyli tuzi bo‘lib, oq kristall kukun xolida bo‘ladi. Suvda 1:20 nisbatta yaxshi eriydi, 25-29% aktiv xlor bo‘ladi. Bakteriyalarga nisbatan bakteritsid xususiyatga ega.
Formalin. Formalin – bu 37% formaldegidni (NSON) suvli eritmasi.
Spirt ishlab chiqarish korxonalarida texnik formalin ishlatiladi. Tarkibida 1,0 metanol bo‘ladi. Shisha, yog‘ochli, emallangan yoki alyuminiy bochkalarda saqlanadi. Mikroorganizmlarni o‘ldirish uchun 2%li eritmasi ishlatiladi.
Antibiotiklar.
Amaliyotda laktotsid issiqlikga va spirtga chidamli sut kislotali bakteriyalarga nisbatan faolligi yuqori bo‘lgani uchun qo‘llaniladi.
|
| |
Matematik funksiyalar - Ochiq dars ishlanmasi ms excelda matematik amallar va funksiyalarni qo‘llash

|
Ochiq dars ishlanmasi ms excelda matematik amallar va funksiyalarni qo‘llash
|
bet | 2/4 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #133166 |
Bog'liq ms-excelda-matematik-funksiyalarMatematik funksiyalar
| | |
Exceldagi
Nomi
|
Bajaradigan vazifasi
|
Misollar
|
ABS(son)
|
Sonning absolyut qiymatini hisoblaydi
|
ABS(–274)=274; ABS(48)=48;
ABS(–1,23)=1,23; ABS(0)=0
|
ЗНАК(son)
|
Son manfiy bo’lsa –1, 0 bo’lsa 0, musbat bo’lsa 1 qiymatga teng
|
ЗНАК(–7,5)= –1;
ЗНАК(0)= 0;
ЗНАК(2011)= 1
|
КОРЕНЬ(son)
|
Sonning kvadrat ildizini hisoblaydi
|
КОРЕНЬ(4)=2;
КОРЕНЬ(81)=9; КОРЕНЬ(0,04)=0,2
|
ОСТАТ(son; bo’luvchi)
|
Sonni bo‘luvchiga bo’lgandagi qoldiqni hisoblaydi
|
ОСТАТ(45;7)=3; ОСТАТ(15;3)=0;
ОСТАТ(-191;10)=9
|
СТЕПЕНЬ(son; daraja ko‘rsatkichi)
|
Sonni darajaga ko‘taradi
|
СТЕПЕНЬ(3;4)=81; СТЕПЕНЬ(2;10)=1024; СТЕПЕНЬ(‑1,7; 5)= – 14,1986
|
СУММ(son1; son2; …)
|
Katakchalar blokidagi qiymatlarning yig‘indisini hisoblaydi
|
СУММ(G4:G13)=330;
СУММ(C4:C13; E4:E13)= 115
|
ЦЕЛОЕ(son)
|
Kichik butun songacha yaxlitlaydi
|
ЦЕЛОЕ(5,5)=5;
ЦЕЛОЕ(–5,5)=–6
|
Mantiqiy funksiyalar
| | |
И(mantiqiy ifoda1; mantiqiy ifoda2; …)
|
Agar mantiqiy ifodalarning barchasining qiymati ROST bo‘lsa, (VA ning) funksiyaning qiymati ROST, aks holda funksiyaning qiymati YOLG‘ON
|
И(500>5*100)=YOLG‘ON;
И(5>1;99/3-1>31)=ROST;
|
|
| |
Intel Net Burst arxitekturasi

Intel Net Burst arxitekturasi.
0,09 mkm texnologiya bо‘yicha tayyorlangan deyarli barchasiPentium 4 protsessorlari Intel Net Burst arxitekturasiga ega, u qator imkoniyatlarni quvvatlaydi:
NT texnologiyani;
axborotlarga giperkonveyerli ishlov berish texnologiyasini;
400, 533, 800, 1066 MGs chastotali tizimli shinani;
buyruqlar bajarilishini kuzatishli birinchi bosqich kesh-xotirasini;
buyruqlarni bajarish vazifasi kengaytirilgan;
suriluvchi vergulli va multimediali operatsiyalarni bajarilish vazifasi kengaytirilgan;
oqimli SIMD -kengaytirishlar SSE2 yoki SSE4 tо‘plami.
Giperkonveyerliishlovberishtexnologiyasi.
Giperkonveyerliishlovberishtexnologiyasi unumdorlikni va takt chastotasini oshirishni taʻminlash orqali konveyerning о‘tkazish xususiyatini oshiradi. MPning asosiy konveyerlaridan biri – shoxlanishlarni bashorati/shoxlanishlarni qaytarish konveyeriningkonveyerli ishlov berish chuqurligi 31 taktni tashkil etadi.
Buyruqlarbajarilishinikuzatishli L1 bosqichkesh-xotiraci.
16 Kbayt gachan kengaytirilgan hajmdagi axborotlar kesh-xotirasi (L1) va buyruqlar kesh-xotirasi (L1) ularni bajarilishini kuzatishli, buyruqlar kesh-xotirasi buyruqlarni bajarilish tartibi bо‘yicha 12000 gacha mikrooperatsiyalarni saqlaydi. Bu mikroprotsessorning unumdorligini shoxlanish buyruqlariga tez ega bо‘lish va notо‘g‘ri bashorat qilingan shoxlanishdan tezlikda qaytishi tufaylioshiradi.
Buyruqlarnibajarishvazifasikengaytirilgan.
Buyruqlarni dinamik bajarilishini yaxshilash mikrobloki mavjud va shuningdek shoxlanishlarni bashorat qilishning rivojlantirilgan algoritmiga ega.
Suriluvchi vergulli 128 bitgacha kengaytirilgan operatsiyalar registri va axborotlarni uzatish uchun qо‘shimcha registrmavjud, u mikroprotsessorni suriluvchi vergulli operatsiyalarni va multimediali ilovalarni bajarishida unumdorligini oshiradi.
|
MP modeli Intel - 1 ma’ruza. Kompyuter tizimlari arxitekturasi Reja

|
1 ma’ruza. Kompyuter tizimlari arxitekturasi Reja
|
bet | 3/10 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 67,9 Kb. | | #108212 |
Bog'liq 1 ma’ruza. Kompyuter tizimlari arxitekturasi Reja-fayllar.orgMP modeli Intel
|
Axborot
manzil
razryadligi,
bit
| | | |
Elementlar
soni;
texnolo-
giyasi
| |
Kuchla-
nishi,
Konstruks.
|
Tizimli
Shina
Chastotasi
MGs
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
2,0 B;
Slot 1,
Socket 370
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
1,55B; LGA
775 Strained,
SOI, Cu
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
1.1-jadval. CISC mikroprotsessorlarining ba’zi bir kо‘rsatgichlari.
OverDrive mikroprotsessorlari. 1990 yillarning о‘rtasida OverDrive mikroprotsessorlari yaratilgan bо‘lib, ular о‘ziga xos soprotsessorlardir, 486 mikroprotsessorlari uchun Pentium mikroprotsessorlariga xos bо‘lgan samarali tezlikni va ish tartibini taminlaydi, Pentium mikroprotsessorlari uchun esa ularni unumdorligini oshiradi (xususan, OverDrive 125, 150 va 166, mosravishda Pentium uchun 75, 90 va 100 ularni ichkichastotalarini OverDrive uchun kо‘rsatilgan kattalikgacha oshirish).
Pentium mikroprotsessorlari. 80586 (R5) mikroprotsessorlar uni boshqa maxsulot belgisi Pentium bilan taniqli (boshqa firmalarning 80586 mikroprotsessorlari boshqacha belgilanishga ega: AMD firmasiniki K5; Cyrix firmasiniki M1 va boshqalar). Bu mikroprotsessorlar besh bosqichli konveyer tarkibli bо‘lib, ketma-ketlikdagi buyruqlarni bajarilish taktini kо‘p marotaba ustma-ust bajarilishini (ikkita oddiy buyruqni birdaniga mustaqil bajarilish imkoniyati) va boshqarishni shartli uzatish buyruqlari uchun kesh-bufertaminlaydi, u dasturning shoxlash yо‘nalishini bashorat qilish imkonini beruvchidir; samarali tezligi bо‘yicha ular har bir buyruqni bir taktda bajaruvchi RISC mikroprotsessorlariga yaqindir. Pentium protsessorlari 32-razryadli manzillar shinasiga va 64-razryadli axborotlar shinasiga ega. Tizim bilan axborot almashuvi 1 Gbayt/s. tezlik bilan amalga oshirilishi mumkin.
Pentium mikroprotsessorlarining barchasida joylashtirilgan kesh-xotira, alohida buyruqlar uchun, axborotlar uchun alohida 8 -16 Kbayt dan va 2-bosqich joylashtirilgan kesh-xotira kontrollerimavjud; suriluvchi vergulli operatsiyalarni bajarilishini jiddiy tezlashtiradigan maxsuslashtirilgan konveyerli apparatli qо‘shish, kо‘paytirish va bо‘lish bloki mavjud.Pentium mikroprotsessorlarining muvaffaqiyatli arxitekturaviy yechimlari tufayli 486DX4-120 vaPentium-60 mikroprotsessorlarining unumdorligi bilan taxminan bir xil (yaʻni arxitekturasi tufayli unumdorligi ikki hissa oshgan).
|
| |