Asosiy qism
1. Elektron tijorat haqida tushuncha

|
Asosiy qism
1. Elektron tijorat haqida tushuncha
|
bet | 2/4 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 156,68 Kb. | | #142914 | Turi | Referat |
Bog'liq IRODA REFERATAsosiy qism
1. Elektron tijorat haqida tushuncha
Elektron tijorat (elektron tijorat) – bu tovarlar va xizmatlarni sotib olish va sotish yoki pul mablag‘lari yoki ma’lumotlarni elektron tarmoq, birinchi navbatda internet orqali uzatish. Ushbu biznes operatsiyalari biznesdan biznesga (B2B), biznesdan iste’molga (B2C), iste’molchidan iste’molchiga yoki iste’molchidan biznesga sifatida amalga oshiriladi. Elektron tijorat va elektron biznes atamalari ko‘pincha bir-birining o‘rnida ishlatiladi. E-tail atamasi ba’zan onlayn chakana savdoni tashkil etuvchi tranzaksiya jarayonlariga nisbatan ham qo‘llaniladi.
Elektron tijoratning asosiy printsiplari
elektron tijorat sohasida tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish erkinligi;
elektron tijoratda shartnomalar tuzishning ixtiyoriyligi;
elektron tijoratda ishtirok etish shart-sharoitlarining tengligi;
elektron tijorat sub’ektlarining huquqlarini va qonuniy manfaatlarini himoya qilish;
tovarlarning (ishlarning, xizmatlarning) tegishli darajadagi sifatini ta’minlash;
elektron tijoratda jarayonlarning ochiqligi va shaffofligi;
elektron tijoratda axborot xavfsizligini ta’minlash.
Elektron tijoratdagi elektron hujjatlar, shuningdek elektron shaklda qayd etilgan, yuboruvchisini identifikatsiya qilish imkoniyatini beradigan axborot o‘z qo‘li bilan imzolangan qog‘ozdagi hujjatlarga tenglashtiriladi va ulardan bitimlar tuzilganligining dalili sifatida foydalanilishi mumkin.
Elektron tijoratdagi shartnoma faqat axborot tizimlaridan foydalanilgan holda tuzilganligiga asoslanib haqiqiy emas deb topilishi mumkin emas
Elektron tijorat ishtirokchisi quyidagi huquqlarga ega
elektron tijorat maqsadida ishlab turgan axborot resurslarida ofertani joylashtirish (taklif etish);
elektron tijoratdagi shartnomalarni tuzish yo‘li bilan tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) realizatsiya qilish yoki olish;
elektron hujjatlar va elektron xabarlarni axborot vositachilariga saqlash uchun topshirish.
Milliy iqtisodiyotni rivojlantirishning zamonaviy sharoitida biznes samaradorligini oshirish uchun tadbirkorlik faoliyatining innovatsion tarkibiy qismini rag‘batlantirish vazifalariga alohida o‘rin beriladi. Ko‘pgina davlatlarda biznes yuritishning an’anaviy usullari xalqaro biznesning rivojlanish tendentsiyalariga to‘liq mos kelmaydi. Biznes yuritishning zamonaviy usullaridan biri bu elektron tijoratdir. Elektron tijorat dunyoni axborot jamiyatiga aylantirish, biznes tushunchasini oddiy tranzaktsion yondashuvdan kengroq va murakkabroq firmalararo hamkorlik kontseptsiyasigacha kengaytirishning tezkor vositasi sifatida foydalaniladi. Bozorning globallashuvi, milliy iqtisodiyotlarning o‘zaro bog‘liqligining kuchayishi fonida elektron tijoratdan foydalanish muhim, ammo murakkab va qiyin hodisa bo‘lib qolmoqda, uning hal qiluvchi omillari haqida kam narsa ma’lum. Biznes muhitida elektron tijorat nafaqat yirik tashkilotlarda, balki kichik va o‘rta korxonalarda ham sezilarli yutuqlarga erishdi. Elektron tijorat (elektron tijorat) – bu tovarlar va xizmatlarni sotib olish va sotish yoki pul mablag‘lari yoki ma’lumotlarni elektron tarmoq, birinchi navbatda internet orqali uzatish. Ushbu biznes operatsiyalari biznesdan biznesga (B2B), biznesdan iste’molga (B2C), iste’molchidan iste’molchiga yoki iste’molchidan biznesga sifatida amalga oshiriladi. Elektron tijorat va elektron biznes atamalari ko‘pincha bir-birining o‘rnida ishlatiladi. E-tail atamasi ba’zan onlayn chakana savdoni tashkil etuvchi tranzaksiya jarayonlariga nisbatan ham qo‘llaniladi. Milliy iqtisodiyotni rivojlantirishning zamonaviy sharoitida biznes samaradorligini oshirish uchun tadbirkorlik faoliyatining innovatsion tarkibiy qismini rag‘batlantirish vazifalariga alohida o‘rin beriladi. Ko‘pgina davlatlarda biznes yuritishning an’anaviy usullari xalqaro biznesning rivojlanish tendentsiyalariga to‘liq mos kelmaydi. Biznes yuritishning zamonaviy usullaridan biri bu elektron tijoratdir. Elektron tijorat dunyoni axborot jamiyatiga aylantirish, biznes tushunchasini oddiy tranzaktsion yondashuvdan kengroq va murakkabroq firmalararo hamkorlik kontseptsiyasigacha kengaytirishning tezkor vositasi sifatida foydalaniladi. Bozorning globallashuvi, milliy iqtisodiyotlarning o‘zaro bog‘liqligining kuchayishi fonida elektron tijoratdan foydalanish muhim, ammo murakkab va qiyin hodisa bo‘lib qolmoqda, uning hal qiluvchi omillari haqida kam narsa ma’lum. Biznes muhitida elektron tijorat nafaqat yirik tashkilotlarda, balki kichik va o‘rta korxonalarda ham sezilarli yutuqlarga erishdi. Elektron tijorat (elektron tijorat) – bu tovarlar va xizmatlarni sotib olish va sotish yoki pul mablag‘lari yoki ma’lumotlarni elektron tarmoq, birinchi navbatda internet orqali uzatish. Ushbu biznes operatsiyalari biznesdan biznesga (B2B), biznesdan iste’molga (B2C), iste’molchidan iste’molchiga yoki iste’molchidan biznesga sifatida amalga oshiriladi. Elektron tijorat va elektron biznes atamalari ko‘pincha bir-birining o‘rnida ishlatiladi. E-tail atamasi ba’zan onlayn chakana savdoni tashkil etuvchi tranzaksiya jarayonlariga nisbatan ham qo‘llaniladi. yordam berdi. AQSh aholini ro‘yxatga olish byurosi ma’lumotlariga ko‘ra, 2011 yilda elektron tijorat umumiy chakana savdoning 5 foizini tashkil etdi. 2020 yilga kelib, COVID-19 pandemiyasi boshlanishi bilan u chakana savdoning 16% dan ortig‘iga ko‘tarildi. Elektron tijorat internetdan quvvatlanadi. Mijozlar o‘z qurilmalari orqali mahsulot yoki xizmatlarni ko‘rib chiqish va buyurtma berish uchun onlayn-do‘konga kirishadi. Buyurtma berilganda, mijozning veb-brauzeri elektron tijorat veb-saytini joylashtiradigan server bilan oldinga va orqaga bog‘lanadi. Buyurtmaga tegishli ma’lumotlar buyurtma menejeri deb nomlanuvchi markaziy kompyuterga uzatiladi. Keyin u inventar darajalarini boshqaradigan ma’lumotlar bazalariga yo‘naltiriladi; PayPal kabi ilovalardan foydalangan holda to‘lov ma’lumotlarini boshqaradigan savdo tizimi; va bank kompyuteri. Nihoyat, u buyurtma menejeriga qaytib keladi. Bu buyurtmani qayta ishlash uchun do‘kon inventarlari va mijozlar mablag‘lari etarli ekanligiga ishonch hosil qilishdir. Buyurtma tasdiqlangandan so‘ng, buyurtma menejeri do‘kon veb-serverini xabardor qiladi. U mijozga buyurtma muvaffaqiyatli bajarilganligi haqida xabar beradi. Keyin buyurtma menejeri buyurtma ma’lumotlarini omborga yoki bajarish bo‘limiga yuboradi va mahsulot yoki xizmatni mijozga jo‘natish mumkinligini bildiradi. Bu vaqtda mijozga moddiy yoki raqamli mahsulotlar yuborilishi yoki xizmatga kirish huquqi berilishi mumkin. Elektron tijoratni rivojlantirish firmalarini tanlashga qaror qilishdan oldin tekshirilishi kerak bo‘lgan ba’zi fikrlar quyidagilardir: Xodimlarning mavjudligi. Kompaniya yuqori malakali, tajribali va yetarlicha professional bo‘lishi kerak. Loyihangizni to‘g‘ri boshqarish uchun ular bilan birga mavjud bo‘lgan xodimlar soni aniq belgilangan bo‘lishi kerak. Sizning so‘rovlaringiz va muammolaringizni hal qilish uchun kompaniyangizga bir nechta hisob menejeri tayinlangan bo‘lishi kerak. Chuqur bilim. Umumiy veb-ishlab chiqish yoki elektron tijorat veb-ishlab chiqish bo‘lsin, veb-sayt yoki portalni loyihalash va ishlab chiqish uchun mas’ul bo‘lgan guruh foydalanuvchilarga qulay veb-sayt yaratish uchun tarmoq, eng so‘nggi texnologiyalar, dasturlash, dasturiy ta’minotni ishlab chiqish kerak. Mas’uliyatlilik darajasi. Sog‘lom va malakali ishchilarga ega bo‘lishdan tashqari, kompaniya mijozning talablarini hisobga olgan holda mijozning javobgarligini o‘z zimmasiga olish qobiliyatiga ega bo‘lishi kerak. Shuning uchun avvalgi mijozlar tomonidan uning ishonchliligini tekshirish muhimdir. Mahsulot yetkazib berish. O‘z mijozlari bilan uzoq munosabatlarni saqlab qolish va ularni har doim xursand qilish uchun mahsulotlarni to‘g‘ri va o‘z vaqtida yetkazib berish kerak. Shuning uchun kompaniyaning o‘z vaqtida va aniqligini tekshirish kerak. Bozorda elektron tijoratni rivojlantirish kompaniyalari doirasini muhokama qilishdan oldin nima uchun elektron tijorat veb-saytini yaratish muhimligini tushunib olaylik, chunki u elektron tijoratni rivojlantirish kompaniyalarining talabi va ehtiyojlariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri mutanosibdir. Nima uchun elektron tijorat biznesingiz uchun muhim? Elektron tijorat biznesi odamlar uchun an’anaviy biznes uslubini amalga oshirishdan ko‘ra kelajakda muvaffaqiyatni sug‘urtalash uchun yaxshiroq biznes dunyosini qurish uchun mavjud bo‘lgan eng yaxshi usuldir. Har qanday tadbirkor uchun elektron tijorat biznesiga ega bo‘lish ularning biznesi uchun qo‘shimcha afzallikdir. Elektron tijorat biznesining ahamiyati uchun bir nechta omillarni keltirishimiz mumkin: Qulaylik. Ba’zida savol tug‘iladi, nima uchun siz onlayn xarid qilish uchun elektron tijorat veb-saytidan foydalanasiz? Bu savolga eng aniq javob – bu qulaylik. Bir kishi istalgan vaqtda uyda o‘tirgan holda xarid qilishi, mahsulot sotib olishi va sotishi mumkin. Uzluksiz xizmat. Elektron tijorat bizga kechayu kunduz xizmatlarni taqdim etadi, hatto yarim tunda ham. Shunday qilib, mijozlar tun davomida biror narsaga muhtoj bo‘lsa, jismoniy bozorga tashrif buyurishni talab qilmaydi. Bu odatda ish jadvali bilan band bo‘lgan odamlar uchun eng qulay variant. Shunday qilib, bu sizning mijozingiz uchun 24/7 mavjud bo‘lishingizga yordam beradi. Keng platforma. Elektron tijorat sizning biznesingizga butun mamlakat yoki butun dunyo bo‘ylab mijozlarning keng doirasini olib keladi. Shu sababli, biznesingiz uchun geografik to‘siqlarni kesib o‘tish uchun elektron tijorat platformasini tanlash oqilona tanlovdir. Biznesni rag‘batlantirish. Elektron tijorat sizning biznes reklamalaringiz bilan bevosita bog‘lanadi, chunki bu raqamli media davri. Biznesni Internetda mavjud qilish kompaniyani rivojlantirish uchun juda muhim, masalan, yuqori qulaylik, keng ta’sir ko‘rsatish, global mijoz, boshqarish oson va hokazo va bu kompaniya uchun kuchli va global brend imidjini yaratishga yordam beradi. Kamroq xarajat. Agar tovarlar va xizmatlarning inventarizatsiyasini boshqarish avtomatlashtirilgan jarayon bo‘lsa, unda nafaqat xarajatlar, balki xavf ham kamayadi. Bundan tashqari, elektron tijorat biznesiga ega bo‘lish jismoniy do‘konga qaraganda ancha tejamkor, chunki bu sizning ijara, elektr energiyasi va boshqalar kabi qo‘shimcha xarajatlaringizni tejaydi.’ Oson sozlash. Elektron tijorat biznesini tashkil etish narxi jismoniy do‘konni tashkil qilish bilan solishtirganda juda past. Bundan tashqari, elektron tijorat marketing saytini litsenziyalash va ruxsat berish jismoniy do‘konga qaraganda ancha oson. Iqtisodiyot. Elektron tijorat biznesida infratuzilma yoki sug‘urta nuqtai nazaridan sarmoya yo‘qligi sababli mahsulotlar, strategiya va reklamaga ko‘proq pul sarflash mumkin. Bu sizning marketing strategiyangizni kuchaytiradi va shu bilan elektron tijorat veb-saytingizdagi trafikni ham oshirishi mumkin.
|
| |