nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O’zbekiston Respublikasi xalq ta’limi vazirligi Buxoro viloyat xalq ta’limi xodimlarini

|
O’zbekiston Respublikasi xalq ta’limi vazirligi Buxoro viloyat xalq ta’limi xodimlariniBog'liq Maqola 3 (207-211-bet)O’zbekiston Respublikasi xalq ta’limi vazirligi Buxoro viloyat xalq ta’limi xodimlarini
qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish hududiy markazi
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021 yil 2-martdagi 78-F-sonli
farmoyishi 2-ilovasi bilan tasdiqlangan 27-dekabrda onlayn tarzda “Ta’limda innovativ-kreativ
texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning amaliy asoslari” mavzusida
xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyasiga tayyorgarlik ko‘rish va uni yuqori saviyada o‘tkazilish
bo‘yicha:
Muharrir: U.A.Qosimov –
“Pedagogika va psixologiya, ta’lim texnologiyalari “ kafedrasi mudiri,
ps.f.n.
Matnlarda foydalanilgan misol, ko‘chirma va ma’lumotlar aniqligi uchun mualliflar
javobgardirlar
.
TASHKILIY QO‘MITA HAY’ATI
1.
Gaffarov A
Xalq ta’limi vazirligi A. Avloniy nomidagi xalq ta’limi
muammolarini o‘rganish va istiqbollarini belgilash
ilmiy-tadqiqot
instituti bo‘lim boshlig‘i
2.
SafarovA.K.
Buxoro viloyat xalq ta’limi xodimlarini qayta
tayyorlash va ularning malakasini oshirish hududiy
markazi direktori
3.
Qosimov U.A
“Pedagogika va psixologiya, ta’lim texnologiyalari “
kafedrasi mudiri, ps.f.n., ilmiy-metodik kengash
kotibi(mas’ul-moderator)
TAHRIR HAY’ATI
1.
Nigmatova G.X.
O‘quv va ilmiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosari,
filologiya fanlari nomzodi, dotsent.
2.
Qosimov U.A
“Pedagogika va psixologiya, ta’lim texnologiyalari “
kafedrasi mudiri, ps.f.n.
3.
Astanov R.V.
“ Aniq va tabiiy fanlar metodikasi” kafedrasi mudiri.
4.
Axmedov B.Ya
“Tillarni o‘qitish metodikasi” kafedrasi mudiri, f.f.n.,
dotsent
5.
|
| |
Mashq (aqliy va faoliyatli mashqlar)

|
Mashq (aqliy va faoliyatli mashqlar)
|
bet | 6/68 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 291,99 Kb. | | #245640 |
Bog'liq 1-TEST KITOBCHA6. Mashq (aqliy va faoliyatli mashqlar).
7. Ijodiy mashq.
Pedagogik texnologiya - shunday bilimlar sohasiki, ular vositasida uchinchi ming yillikda davlatning ta’lim sohasidagi siyosatida tub burilish yuz beradi, o‘qituvchi faoliyati yangilanadi, o‘quvchi va talaba yoshlarda hurfikrlilik, bilimga chanqoqlik, Vatanga mehr-muhabbat, isonparvarlik tuyg‘ulari tizimi shakllantiriladi. Dastlab “texnologiya” tushunchasiga aniqlik kiritaylik. Bu so‘z texnikaviy taraqqiyot bilan bog‘liq holda fanga 1872-yilda kirib keldi va yunoncha ikki so‘zdan -"texnos" (techne) - san’at, mahorat, hunar va “logos” (logos) - fan so‘zlaridan tashkil topib “hunar fani” ma’nosini anglatadi. Biroq, bu ifoda ham, zamonaviy texnologik jarayonni to‘liq tavsiflab berolmaydi. Texnologik jarayon, har doim zaruriy vositalar va sharoitlardan foydalangan holda, operatsiyalarning muayyan ketma
ketlikda bajarilishni ko‘zda tutadi. Aniqroq aytadigan bo‘lsak, texnologik jarayon - bu mehnat qurollari bilan mehnat ob’ektlari (xom ashyo)ga bosqichma-bosqich ta’sir etish natijasida mahsulot yaratish borasidagi ishchi (ishchi mashina)ning faoliyatidir. Ana shu ta’rifni tadqiqot mavzusiga o‘giradigan bo‘lsak, ya’ni: Pedagogik texnologiya - bu o‘qituvchi (tarbiyachi)ning ta’lim-tarbiya vositalari yordamida o‘quvchi (talaba)larga muayyan sharoitda ta’sir ko‘rsatishi va bu faoliyat mahsuli sifatida ularda oldindan belgilangan shaxsiy sifatlarni shakllantirish jarayonidir. Yuqorida keltirilgan ta’rifdan ko‘rinib turibdiki, pedagogik texnologiya tushunchasini izohlashda texnologiya jarayoni asos qilib olindi. Aslini olganda ham, bu tushunchaga berilgan ta’riflar pedagogik adabiyotlarda nihoyatda ko‘pdir. Pedagogik adabiyotlarda "texnologiya" atamasining xilma-xil ko‘rinishlarini uchratish mumkin: "o‘qitish texnologiyasi", "ta’limli texnologiya", "ma’lumot texnologiyasi", "o‘quv jarayoni texnologiyasi" va hokazo. O‘qitish texnologiyasi pedagogik texnologiyaga yaqin tushuncha bo‘lsa-da, aynan o‘xshash ma’noni anglatmaydi, chunki u ma’lum predmet, mavzu va savollar doirasidagi aniq o‘quv materialini o‘zlashtirish yo‘lini muayyan texnologiya atrofida ifoda etadi. U ko‘proq xususiy metodika bilan bir qatorda turadi. Pedagogik texnologiya esa ma’lumot texnologiyasini joriy etish taktikasini ifodalaydi va "o‘qituvchi - pedagogik jarayon o‘quvchi (talaba)" funksional tizim qonuniyatlariga tegishli bilimlar asosida quriladi.
|
| |
Xalqaro baholash dasturi talablari asosida o’quvchilar kompetentsiyalarini shakllantirish

|
Xalqaro baholash dasturi talablari asosida o’quvchilar kompetentsiyalarini shakllantirish
|
bet | 1/5 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #251935 |
Bog'liq mUT KIR 11-mavzu Xalqaro baholash dasturi talablari asosida o‘quvchilar kompetentsiyalarini shakllantirish Fan o‘qituvchisi: pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) I.Usmonaliyev Reja - 1. Xalqaro baholash dasturlari va ularning ahamiyati
- 2. PISA, Pirls, Ta’lis, Timss xalqaro baholash dasturlari
- 3. Xalqaro baholash dasturlarining pedagogik rivojlanishga ta’siri
Xalqaro baholash dasturlarining ahamiyati nimada? So‘nggi yillarda mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlar natijasida ulkan iqtisodiy o‘sish ko‘rsatkichlariga erishilayotganligi barcha sohalarda malakali kadrlar va yetuk mutaxassilarga bo‘lgan talabni yanada oshirmoqda. Bu o‘z-o‘zidan o‘quvchilarimizning darslarga qiziqish xususiyatini oshirish va o‘qituvchilarning har tomonlama ta’lim tarbiyaga e’tiborini kuchaytirishni talab etadi. Yuqoridagi talablarning ta’lim tizimi uchun juda muhim ekanligi, aksariyat xorijiy davlatlardagi kabi ta’lim va fan sohalari rivojlanishini baholash va monitoring qilish orqali ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan ilg‘or tajribalarni sohaga jalb qilish kerakligini anglatadi. Ta’lim sifatini baholash xalqaro tadqiqotlarida ishtirok etish O‘zbekistonga nima beradi? - Tadqiqotlarda olingan natijalar mamlakatdagi ta’lim sifati va uning xalqaro standartlarni hisobga olgan holda egallagan o‘rni to‘g‘risida xulosalar chiqarish imkonini bеradi.
- Xalqaro tadqiqotlar ta’lim sohasidagi milliy tadqiqotlarni sifatli o‘tkazishga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
Xalqaro standartlar darajasida yuqori iqtisodiy samaraga asoslangan milliy baholash tizimini yaratish imkonini bеradi. - Xalqaro standartlar darajasida yuqori iqtisodiy samaraga asoslangan milliy baholash tizimini yaratish imkonini bеradi.
- O‘zbеkistonda turli tashkilotlarning yеtakchi mutaxassislarini jalb qilgan holda xalqaro tadqiqotlarda ishtirok etish orqali mahalliy mutaxassislarimizda monitoring tadqiqotlarini o‘tkazish madaniyati rivojlanadi, ta’lim sifatini baholashning xalqaro standartlarga moslashuviga olib kеladi.
- Milliy ta’lim sifatini baholashdagi nazorat matеriallarini xalqaro tadqiqotlarda qo‘llaniladigan nazorat matеriallari sifati darajasida ishlab chiqish imkonini bеradi.
|
| |
Гревцева Гульсина Якуповна - «Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения...

|
«Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического програмирования»Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)Гревцева Гульсина Якуповна
доктор педагогических наук,
профессор кафедры педагогики и
этнокультурного образования.
Челябинский государственный
институт культуры
КРЕАТИВНЫЕ ТЕХНОЛОГИИ КАК ФАКТОР ПРЕОДОЛЕНИЯ
ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНОЙ ПАССИВНОСТИ УЧАЩИХСЯ
Аннотация:
в статье раскрыта сущность ключевых понятий
исследуемой проблемы,
рассматривается роль креативных технологий в
преодолении интеллектуальной пассивности учащихся. Выявлены наиболее
эффективные технологии, определены их особенности. Сделан акцент на
инновационн0-креативную деятельность педагогов. Указывается, что
сущностной
характеристикой
инновационного
процесса
является
творчество, которое отличается от понятия «креатив». Особое внимание
уделено социокультурным креативным технологиям.
Ключевые слова:
креативность, интеллектуальная пассивность,
креативное образование, креативные технологии.
Сегодня интересы современного поколения все больше уходят с мир
инноваций, технологий, а так же в виртуальность, поэтому перед педагогами
встает задача преподнести ценности, в том числе ценность образования в
доступном для обучающихся виде.
В современной системе общего образования появляется необходимость
создания таких педагогических условий, которые будут способствовать
развитию познавательной активности, преодолению интеллектуальной
пассивности обучающихся. Применение креативных инновационных
технологий может способствовать повышению качества знаний, развитию
творческих способностей обучающихся, формированию готовности к
применению ими теоретических знаний на практике и самостоятельному
мышлению.
Использование
инновационных
технологий
в
образовательной
деятельности
является
необходимым
условием
для
подготовки
высококачественных специалистов [9]. Способы и методы активизации
учебной деятельности учащихся – одна из вечных проблем педагогики.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического програмирования»
|
Qaysi hollarda mehnat shartnomasi ish beruvchining tashabbusi bilan bekor qilinganida kasaba uyushmalarining roziligi olinmaydi?

|
Qaysi hollarda mehnat shartnomasi ish beruvchining tashabbusi bilan bekor qilinganida kasaba uyushmalarining roziligi olinmaydi?
|
bet | 24/47 | Sana | 18.07.2024 | Hajmi | 71,39 Kb. | | #267810 |
Bog'liq elyor otvet38. Qaysi hollarda mehnat shartnomasi ish beruvchining tashabbusi bilan bekor qilinganida kasaba uyushmalarining roziligi olinmaydi?
164-modda. Mehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusiga ko‘ra bekor qilishni kasaba uyushmasi qo‘mitasi bilan kelishib olishAgar jamoa kelishuvida yoki jamoa shartnomasida mehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusiga ko‘ra bekor qilish uchun kasaba uyushmasi qo‘mitasining oldindan roziligini olish nazarda tutilgan bo‘lsa, mehnat shartnomasini bunday roziliksiz bekor qilishga yo‘l qo‘yilmaydi.Mehnat shartnomasi ish beruvchining tashabbusiga ko‘ra quyidagi hollarda bekor qilinganda kasaba uyushmasi qo‘mitasining roziligi talab etilmaydi:tashkilot (uning alohida bo‘linmasi) o‘z muassislarining (ishtirokchilarining) yoki ta’sis hujjatlari bilan bunga vakolat berilgan yuridik shaxs organining qaroriga binoan tugatilganligi yoxud yakka tartibdagi tadbirkor tomonidan faoliyat tugatilganligi munosabati bilan;ushbu Kodeks 161-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan istalgan asoslardan biriga ko‘ra tashkilot rahbari, alohida tarkibiy bo‘linma rahbari bilan;tashkilot mulkdori o‘zgarganligi munosabati bilan ushbu Kodeks 489-moddasi birinchi qismining 1-bandiga muvofiq tashkilot rahbari, uning o‘rinbosarlari, bosh buxgalter va tashkilotning alohida bo‘linmasi rahbari bilan.Kasaba uyushmasi qo‘mitasi xodim bilan mehnat shartnomasini bekor qilishga roziligi masalasi bo‘yicha qabul qilingan qaror haqida mehnat shartnomasini bekor qilish huquqiga ega bo‘lgan mansabdor shaxsning yozma taqdimnomasi olingan kundan e’tiboran o‘n kunlik muddatda ish beruvchiga xabar qilishi kerak. Agar ko‘rsatilgan muddat tugaganidan keyin kasaba uyushmasi qo‘mitasi qabul qilingan qaror haqida xabar qilmasa, ish beruvchi xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasini ushbu Kodeksda belgilangan tartibda kasaba uyushmasi qo‘mitasining roziligisiz bekor qilishga haqli.Ish beruvchi kasaba uyushmasi qo‘mitasi tomonidan xodim bilan mehnat shartnomasini bekor qilishga rozilik berish to‘g‘risidagi qarori qabul qilingan kundan e’tiboran bir oydan kechiktirmay mehnat shartnomasini bekor qilishga haqlidir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Qaysi hollarda mehnat shartnomasi ish beruvchining tashabbusi bilan bekor qilinganida kasaba uyushmalarining roziligi olinmaydi?
|
Интернетда - download

Qidiruv: Интернетда
Интернетда интерактив хизматлар
2,51 Mb.
1
o'qib
Интернетда ахборот қидирув тизимлари
Referat
0,51 Mb.
3
o'qib
Интернетда ахборот қидирув тизимлари
Medicinform. Ru форуми – ушбу форум орқали тиббиёт соҳасига ихтисослашган бўлиб, касалликлар ва уларни даволаш, дори воситалар ва уларни тўғри қўллаш ҳамда тиббиёт бўйича юридик маслаҳат олиш мумкин
0,58 Mb.
5
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Bo'zni korcho'pda taranglab tortish

Bo'zni korcho'pda taranglab tortish. Tikishga tayyorgarlik chambarakni tayyor holga keltirishdan boshlanadi. Tikishdan ilgari chambarakka bo’zdan qilingan kerish (ta’var) tortiladi. U shunchalik tarang tortilishi kerakki, uning ustiga tashlangan angishvona 4-5 marta sakrashi kerak. Buning uchun chambarakka material (bo’z) tortish qonun - qoidalarini bilish zarur. Bunda,
avvalo chambarakning yog’och dastasi uzunligiga mos keladigan qalin mato(bo’z)dan qolip tikiladi. Bo’z, ya’ni kerish o’lchamlari tikilayotgan buyumning o’lchamlaridan kelib chiqib olinadi. Qolip to’rt tomondan kerishga ulanadi. Qolip o’zgarmaydi, lekin kerish o’zgarib turadi. Chunki kerish tikilayotgan zardo’zi buyumning tagida bo’lib, u bilan birga qo’shib tikiladi va o’sha buyum bilan birga qo’shib qirqib olinadi. Qolipning buklangan tomonlari yog’och dastaga kiygiziladi. Chambarak tortilib, tekis holga keltiriladi. Qolipning dasta va yon tomonlaridan teshib, undan iplar o’tkazilib shamshirakka tortiladi. Kerish tortilgunicha ip tortiladi. Keyin angishvona bilan sinab ko’riladi, agar kerish ustida angishvona 4-5 marta sakrasa, demak, dastgoh tayyor. Zamonaviy sexlarda esa metalldan tayyorlangan dastgohlarni tayyor holga keltirish birmuncha osonroq.
Korcho’bni tayyor holga keltirish hamda u bilan ishlashda ma’lum texnologik qoidalarga rioya etish ishning sifatiga katta ta’sir ko’rsatadi, ya’ni:
1.Ish tikayotgan paytda korcho’b ustiga yotib olib, og’irlikni tashamaslik kerak, aks holda kerish bo’shab ketib, ishning sifati buzilishi mumkin.
2.Hamma asbob - uskunalarni korcho’b ustiga qadab tashlamaslik kerak, bunda ham korcho’b bo’shab qoladi.
3.Korcho’b tikishga qulay bo’lishi lozim, uning ko’krakdan past yoki yuqori bo’lishi ishning sifatiga ham, sog’liqqa ham zarardir.
|
III.Yangi mavzu bayoni - 6-sinf. Sana. Mavzu: Zardo'zlik san'ati tarixi va uning rivojlanishi. Zardo'zlikda ishlatiladigan...

|
6-sinf. Sana. Mavzu: Zardo'zlik san'ati tarixi va uning rivojlanishi. Zardo'zlikda ishlatiladigan materiallar (gazlamalar turlari, karton, zar iplar). Zardo'zlikda ishlatiladigan asbob-uskunalar. Zar ipni o'rash Texnologik xarita
|
bet | 23/35 | Sana | 09.03.2021 | Hajmi | 9,62 Mb. | | #13203 |
III.Yangi mavzu bayoni.
Bizga ma`lumki zardo`zlik san`ati milliy xalq hunarmandchiligiga kiradi. Bu hunar bilan azal azaldan ota bobolarimiz shug`illanib kelishgan. Zardo`zlik san`ati bilan ko`proq erkak kishilar shug`llanishgan keyinchalik ayollarimiz ham o`rganisha boshlashgan. Zardo`zlik san`ati bilan XIX asr oxiri XX asr boshlarida yashab ijod qilgan mutafakkur shoir Fitratning ham asosiy kasbi zardo`zlik bo`lgan.Zardo`zlik san`ati yurtimizning Buxoro viloyatida keng rivojlangan. Zardo`zi ustalardan buxorolik usta Numon Aminov va Usta Xalim, Majidov, Sultonov, aka- uka Xamidovlar, G`aybullayev, Sayfullayev, Ayollardan, Komolova, Samadova, Xamidova, Raxmatova, Yaxyoevalar yaratgan san`at asrlarini hunarmandchiligimizning beqiyos san`at asrlari deb hisoblashimiz mumkin.Ular yaratgan asrlari dunyo bo`lab ko`rgazmalarda namoyish etilgan.Zardo`zi usta No`mon Aminovning “Guri Amir” asari Toshkent xalq amaliy san`at muziyeda saqlanib kelinmoqda. Biz yaratayotgan har bir buyumga bor mehrimizni berib bajarsak biz ham san`at asrlari yaratishimiz mumkin
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
6-sinf. Sana. Mavzu: Zardo'zlik san'ati tarixi va uning rivojlanishi. Zardo'zlikda ishlatiladigan materiallar (gazlamalar turlari, karton, zar iplar). Zardo'zlikda ishlatiladigan asbob-uskunalar. Zar ipni o'rash Texnologik xarita
|
Darsning maqsadi - 6-sinf. Sana. Mavzu: Zardo'zlik san'ati tarixi va uning rivojlanishi. Zardo'zlikda ishlatiladigan...

|
6-sinf. Sana. Mavzu: Zardo'zlik san'ati tarixi va uning rivojlanishi. Zardo'zlikda ishlatiladigan materiallar (gazlamalar turlari, karton, zar iplar). Zardo'zlikda ishlatiladigan asbob-uskunalar. Zar ipni o'rash Texnologik xarita
|
bet | 21/35 | Sana | 09.03.2021 | Hajmi | 9,62 Mb. | | #13203 |
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: O’quvchilarga bo'zni korcho'pda taranglab tortish, zamindo'zi va guldo'zi usulida tikishni o'rgatish.
Tarbiyaviy: O’quvchilarni zardo’zlik buyum tikish jarayonida ozoda, sifatli va tez ishlashga odatlantirish
Rivojlantiruvchi: O’quvchilarda zardo’zlik buyumlarini tikishda buyum turiga qarab ip rangi va gazlama turini to’g’ri tanlash ko’nikmalarini rivojlantirish.
Dars tipi:Yangi bilim berish, bilimlarni mustahkamlovchi.
Dars turi: nazariy, amaliy.
Dars uslubi: guruhlarda ishlashda, “aqliy hujum”, bosh qotirma, ”Kim epchil-u, kim chaqqon”, “Klaster”,”B|B|B”, insert metodlaridan foydalanish.
Dars jihozi va ko`rgazmasi: zardo’zlik namunalari tikilgan buklet, plakatlar va slaydlar, kompyuter, o’quv qurollari, korcho’b, zardo’zlik asbob-uskunalari, ish qutichasi, shaffof qog’oz, iplar.
Fanlararo bog`liqligi: matematika, chizmachilik, iqtisod va boshqa fanlar
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
6-sinf. Sana. Mavzu: Zardo'zlik san'ati tarixi va uning rivojlanishi. Zardo'zlikda ishlatiladigan materiallar (gazlamalar turlari, karton, zar iplar). Zardo'zlikda ishlatiladigan asbob-uskunalar. Zar ipni o'rash Texnologik xarita
|
Fuqarolar va yuridik shaxslar qaysi masalalarda Konstitutsiyaviy sudga

|
Fuqarolar va yuridik shaxslar qaysi masalalarda Konstitutsiyaviy sudga
|
bet | 19/47 | Sana | 18.07.2024 | Hajmi | 71,39 Kb. | | #267810 |
Bog'liq elyor otvet29. Fuqarolar va yuridik shaxslar qaysi masalalarda Konstitutsiyaviy sudga
murojaat qilishi mumkin?
27-modda. Konstitutsiyaviy sudga murojaat qilish huquqiQuyidagilar Konstitutsiyaviy sudga murojaat qilish huquqiga ega:O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining palatalari;O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti;O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi;O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari bo‘yicha vakili (ombudsman);O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari bo‘yicha vakili (ombudsman) o‘rinbosari — Bola huquqlari bo‘yicha vakil;Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi;Qonunchilik palatasi deputatlari umumiy sonining kamida to‘rtdan bir qismidan iborat deputatlar guruhi;Senat a’zolari umumiy sonining kamida to‘rtdan bir qismidan iborat senatorlar guruhi;O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi;O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori;O‘zbekiston Respublikasi Hisob palatasi;Inson huquqlari bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasining Milliy markazi;O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha vakil.Agar qonun fuqarolar va yuridik shaxslarning fikricha, ularning konstitutsiyaviy huquqlari va erkinliklarini buzayotgan bo‘lsa, O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga muvofiq kelmasa hamda sudda ko‘rilishi tugallangan muayyan ishda qo‘llanilgan bo‘lsa va sudda himoya qilishning barcha boshqa vositalaridan foydalanib bo‘lingan bo‘lsa, ular qonunning Konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish to‘g‘risidagi shikoyat bilan Konstitutsiyaviy sudga murojaat etishga haqlidir.
30. Belgilangan minimal ish joylari hisobidan ishga yuborilgan shaxslar
deganda kimlar tushuniladi va ular uchun minimal qancha joy ajratilishi kerak?
31. Yoshga doir pensiya muddatidan oldin qanday hollarda tayinlanadi?
14-modda. Yoshga doir pensiyalarni muddatidan oldin tayinlashOldingi tahrirga qarang.Texnologiyadagi, ishlab chiqarish va mehnatni tashkil etishdagi o‘zgarishlar, xodimlar soni (shtati) yoki ish xususiyatining o‘zgarishiga olib kelgan ishlar hajmining qisqarganligi yoxud korxonaning tugatilganligi munosabati bilan ishdan ozod etilgan va ishsiz deb e’tirof etilgan shaxslar:(14-moddaning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasining 1998-yil 29-avgustdagi 681-I-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1998-y., 9-son, 181-modda)erkaklar — 58 yoshga to‘lganda va ish staji kamida 25 yil bo‘lgan taqdirda;ayollar — 53 yoshga to‘lganda va ish staji kamida 20 yil bo‘lgan taqdirda pensiya olish huquqiga ega bo‘ladilar.
|
| |
O`quv jarayoninig mazmuni - 6-sinf. Sana. Mavzu: Zardo'zlik san'ati tarixi va uning rivojlanishi. Zardo'zlikda ishlatiladigan...

|
6-sinf. Sana. Mavzu: Zardo'zlik san'ati tarixi va uning rivojlanishi. Zardo'zlikda ishlatiladigan materiallar (gazlamalar turlari, karton, zar iplar). Zardo'zlikda ishlatiladigan asbob-uskunalar. Zar ipni o'rash Texnologik xarita
|
bet | 19/35 | Sana | 09.03.2021 | Hajmi | 9,62 Mb. | | #13203 |
O`quv jarayoninig mazmuni
|
O`zbek xalq amaliy san`ati va bezaklari xalq hunarmandchiligi ,bizgacha etib kelgan meroslar haqida tushunchasini kengaytirish. O’quvchilarga bo'zni korcho'pda taranglab tortish, zamindo'zi va guldo'zi usulida tikishni o'rgatish.
|
O`quv jarayoning bajarilishining mazmuni
|
Uslub: og`zaki bayon, interfaol usulidan, yangi ped texnologiyalardan foydalanish, kim yepchilu kim chaqqon, insert metodlari
Shakli: suhbat , bahs munozara olib borish, yakka tartibda, guruhlarda, ishlash, amaliy mashg`ulot
Vosita: tarqatma materiallar, multemediya, rangli rasmlarlardan foydalanish,mavzu uchun kerakli buyumlar jihozlar.
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
6-sinf. Sana. Mavzu: Zardo'zlik san'ati tarixi va uning rivojlanishi. Zardo'zlikda ishlatiladigan materiallar (gazlamalar turlari, karton, zar iplar). Zardo'zlikda ishlatiladigan asbob-uskunalar. Zar ipni o'rash Texnologik xarita
|
V.Darsga faol qatnashgan o`quvchilar rag`batlantiriladi va baholanadi

|
V.Darsga faol qatnashgan o`quvchilar rag`batlantiriladi va baholanadi
|
bet | 18/35 | Sana | 09.03.2021 | Hajmi | 9,62 Mb. | | #13203 |
V.Darsga faol qatnashgan o`quvchilar rag`batlantiriladi va baholanadi.
“5” “4” “3”
VI.Uyga vazifa.
1.Zardo`zlik naqshlariga oid zamonaviy naqshlar chizib kelish.
2.Mavzu bo`yicha tushunchalarni daftarga tushurib kelish.
VII.Ish o`rnini yig`ishtirish.
6- sinf. Sana.
Mavzi: Bo'zni korcho'pda taranglab tortish. Zamindo'zi va guldo'zi usulida tikishni o'rgatish.
Darsning texnologik xaritasi
Mavzu
|
Bo'zni korcho'pda taranglab tortish. Zamindo'zi va guldo'zi usulida tikishni o'rgatish.
|
Maqsad va vazifalari
|
Maqsad: Bo'zni korcho'pda taranglab tortish tartibini va Zamindo'zi va guldo'zi usulida tikishni o`quvchilarga o'rgatish.
Vazifalar: O`quvchilarda mavzuga nisbatan qiziqish uyg`otish, o`zlashtirtishlarini nazorat qilish hamda bilim, ko`nikma, malakasini tekshirib baholash.
|
|
|
| |
Zamindo'zi va guldo'zi usulida tikishni o'rgatish

|
Zamindo'zi va guldo'zi usulida tikishni o'rgatish
|
bet | 25/35 | Sana | 09.03.2021 | Hajmi | 9,62 Mb. | | #13203 |
Zamindo'zi va guldo'zi usulida tikishni o'rgatish. Zardo’zlikda 30 xil klassik tikish usullari mavjud. Bu usullar o’ziga xos tomonlarining nomlari bilan bir- biridan farq qiladi. Zardo’zlik umuman ikkiga bo’linadi: birinchisi -zamindo’zi, ikkinchisi - guldo’zi.Zamindo’zi tikish turi. «Zamindo’zi» forscha «zamin» - er osti, tagi, «do’zi» - «tikmoq» degan ma’nolarni anglatadi. So’zning ma’nosidan ko’rinib turibdiki, zardo’zi tikish usullari naqshlar tagini yoppasiga zar iplar bilan to’ldirib tikish, ya’ni bunda zar tikilayotgan buyum gulnaqshining zamini yoppasiga zar bilan tikiladi va turli naqshlar hosil qilish vazifasini bajaradi. Bu usulda tikkanda buyumning hamma joyi zar ip bilan naqshlar hosil qilib tikib chiqiladi.
Zamindo’zi qadimda qimmatbaho to’nlarda ishlatilgan bo’lib, hozir zardo’zi do’ppilarning jiyagidagina qo’llanib kelinadi.
Guldo ’zi -bunda tikilayotgan naqshning tagi ochiq qolib faqat gul naqshlarning o’zi zar bilan tikiladi. Guldo’zi tikish usuli o’ziga xos bo’lib bu quyidagi bosqichda bajariladi. Naqqosh tomonidan naqsh chiziladi. Naqsh nusxasi qalin qog’oz karton yoki teridan qirqib andazasi tayyorlanadi. Sidirg’a baxmal matoga qadab chiqiladi, ya’ni omonat tikib chiqiladi yoki yelimlanadi. Karton nusxani zar ip bilan qoplab tikib chiqiladi. Biroz bo’rtma naqsh gul hosil bo’ladi. Bu usulda tikkanda naqshlarning tagi tikilmasdan qoladi.
|
| |
Nazorat:Og`zaki savol javob tarqatma testlar

Baholash

|
Nazorat:Og`zaki savol javob tarqatma testlar
Baholash
|
bet | 20/35 | Sana | 09.03.2021 | Hajmi | 9,62 Mb. | | #13203 |
Nazorat:Og`zaki savol javob tarqatma testlar
Baholash:Rag`batlantirish, baholash 5 ballik tizim asosida
Kutiladigan natija
|
O`qituvchi: Mavzuni qisqa vaqt ichida o`quvchilar tomonidan o`zlashtirishiga erishiladi, o`quvchilarning turli texnoligiyalar asosida yangi bilimlarga qiziqishini oshiradi.
O`quvchi: yangi bilim ko`nikma ,malakaga ega bo`ladi guruhlar bilan ishlashni o`zgalar fikrini hurmat qilishni urganadi
|
Kelgusi rejalar tahlili
|
O`qituvchi: O`z ustida ishlaydi, pedagogik mahoratini yanada oshirish uchun izlanadi.
O`quvchi: O`z fikrini guruhlar o`rtasida to`liq bayon qilishni hamda yangi mavzu qiziqishlari bo`yicha izlanish olib boradi. Amaliy mashg`ulotni hayotda qo`llay oladi
|
|
| |
Fermer xo‘jaliklari uchun yer uchastkalari qancha muddatga ijaragaberiladi?

|
Fermer xo‘jaliklari uchun yer uchastkalari qancha muddatga ijaragaberiladi?
|
bet | 36/47 | Sana | 18.07.2024 | Hajmi | 71,39 Kb. | | #267810 |
Bog'liq elyor otvet56. Fermer xo‘jaliklari uchun yer uchastkalari qancha muddatga ijaragaberiladi?
11-modda. Fermer xo‘jaliklari yuritish uchun yer uchastkalari berish tartibiFermer xo‘jaliklarini yuritish uchun yer uchastkalari ochiq elektron tanlov asosida o‘ttiz yil muddatga ijaraga beriladi. Fermer xo‘jaligi yuritish uchun yer uchastkasini olishda fermer xo‘jaligi tashkil etilayotgan joyda yashovchi shaxslar boshqa teng shartlarda ustun huquqdan foydalanadi. Yer uchastkasini ijaraga olish shartnomasi ochiq elektron tanlov g‘olibi va tuman hokimi o‘rtasida bir ish kuni ichida imzolanadi. Fermer xo‘jaligi yuritish uchun yer uchastkalari olgan va qishloq aholi punktida turarjoyi bo‘lgan shaxslarning tomorqa yer uchastkasi saqlanib qoladi. Fermer xo‘jaligining yer uchastkasi chegaralarini naturada (joyning o‘zida) belgilash hamda yer tuzish loyihalariga muvofiq fermer xo‘jaligiga yer uchastkasini ijaraga berish bo‘yicha hujjatlarni rasmiylashtirish yer tuzish xizmati organlari tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti, shuningdek qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa moliyalashtirish manbalari hisobidan amalga oshiriladi. Fermer xo‘jaligiga berilgan yer uchastkalaridan qat’iy belgilangan maqsadda foydalaniladi. Ular xususiylashtirilishi, shuningdek oldi-sotdi, garov, hadya, ayirboshlash obyekti bo‘lishi mumkin emas.
57. Qaysi vakolatli organlar qanday hollarda bank sirini talab qilishga haqli?
9-modda. Bank sirini tashkil etuvchi ma’lumotlarni prokuratura, dastlabki tergov, surishtiruv organlariga va tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarga taqdim etish .Bank sirini tashkil etuvchi ma’lumotlar prokurorning sanksiyasi bilan quyidagilarga taqdim etiladi:prokuratura, dastlabki tergov va surishtiruv organlariga ularning ish yurituvidagi jinoyat ishlari bo‘yicha holatlarni aniqlash, shuningdek yetkazilgan zararni undirishni yoki mol-mulkni xatlashni ta’minlash maqsadida — tergovchining yoxud surishtiruvchining asoslantirilgan qaroriga ko‘ra;tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarga ularning ish yurituvidagi tezkor-qidiruv ishlari bo‘yicha o‘z zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish maqsadida — tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organ rahbari tomonidan tasdiqlangan asoslantirilgan qaror asosida.Prokuratura, dastlabki tergov, surishtiruv organlari va tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlar o‘z ish yurituvidagi jinoyat ishlari va tezkor-qidiruv ishlari bo‘yicha banklarda hisobvaraqlar mavjudligi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining ma’lumotlar bazasidan avtomatlashtirilgan rejimda olishi mumkin.
|
| |
IV.O`tilgan mavzuni mustahkamlash

IV.O`tilgan mavzuni mustahkamlash.
1.Zardo`zining necha xil usulda tikish turlari mavjud?
Zardo`zlikda 30 xil klassik tikish usullari mavjud.
Zardo`zi asosan necha turga bo`linadi va ularni ta`riflang.
Zardo’zlik ikkiga bo’linadi:
birinchisi -zamindo’zi, ikkinchisi - guldo’zi.Zamindo’zi tikish turi. «Zamindo’zi» forscha «zamin» - er osti, tagi, «do’zi» - «tikmoq» degan ma’nolarni anglatadi.
Ikkinchisi:Guldo ’zi -bunda tikilayotgan naqshning tagi ochiq qolib faqat gul naqshlarning o’zi zar bilan tikiladi.
Korchopni tayyorlash ketma ketligini ayting.
Birinchi korcho`pga bo`z taranglab tortiladi so`ng ustidan duxoba tikib chiqiladi uning ustidan naqsh shabloni tikib mahkamlanadi. So`ng ish jarayonlari boshlanadi.
|
Tushuнchalar - 1-mavzu. Psixologiya fanining dolzarb vazifalari, predmeti. Yangicha tafakkur va milliy mafkura shakllanishi...

|
1-mavzu. Psixologiya fanining dolzarb vazifalari, predmeti. Yangicha tafakkur va milliy mafkura shakllanishi sharoitida psixologik bilimlarning tutgan o`rni reja
|
bet | 27/39 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 252,89 Kb. | | #102050 |
Bog'liq 1-mavzu. Psixologiya fanining dolzarb vazifalari, predmeti. Yang-fayllar.orgTushuнchalar — tafakkurнiнg shuнday shakli yoki mahsuliki, uнda нarsa va xodisalarga xos bo`lgaн eнg umumiy va xarakterli xususiyatlarнi o`zida aks ettiradi. Ular umumiy va juz’iy, koнkret yoki mavhum bo`lishi mumkiн. Masalaн, «oнg» tushuнchasiнi oladigaн bo`lsak, uнiнg eнg muhim va boshqa tushuнchalardaн farq qiladigaн jihatlariнi ajratishimiz kerak: faqat iнsoнga xoslik, oliy darajadagi aks ettirish, olamнi bilish mexaнizmi ekaнligi va xakozo.
Xukmlar — atrofimizdagi нarsalar va hodisalar o`rtasidagi bog`liqlikнi aks ettiradi. Masalaн, «Iнsoн oнgli mavjudot» degaн xukm-fikr «odam, iнsoн», «oнg» va «mavjudot» tushuнchalari o`rtasidagi bog`liqlikнi ifodalab turibdi. Aнa shuнday hukmlar bizнiнg нutqimizda har kuнi juda ko`p ishlatiladi va ular tabiataн turli bog`liqliklarнi yo tasdiqlaydi yoki iнkor qiladi, rost yoki yolg`oн bo`ladi. Shaxsнiнg iнsoнiyligi aslida u ishlatadigaн iboralarнiнg qaнchalik maнtiqqa, hayotiy haqiqatlarga to`g`ri kelishi, argumeнtal ekaнligi bilaн baholaнadi. Doimo to`g`ri, maнtiqaн fikr yuritgaн odamнi biz «bama’нi, gapida joн bor, haqiqatgo`y» deb ta’riflaymiz.
Xulosalar — maнtiqiy tafakkurнiнg yaнa bir shakli, mahsuli bo`lib, ular fikrlar, xukmlar va tushuнchalar o`rtasidagi bog`laнishdaн yaнgi bir fikrlarнi keltirib chiqarishнi нazarda tutadi. Masalaн:
xukm:Uzbekistoн — mustaqil davlat.
xukm: Kirg`izistoн — mustaqil davlat.
xukm: Kozog`istoн — mustaqil davlat.
xukm: Turkmaнistoн — mustaqil davlat.
xukm: Tojikistoн — mustaqil davlat.
Demak, barcha Markaziy Osiyo davlatlari mustaqildir.
Shuнga o`xshash biz ba’zaн ayrim fikrlardaн umumiy bir fikr keltirib chiqaramiz (bu — iнduktiv xulosa chiqarish), ba’zaн esa aksiнcha, umumiydaн ju’ziy — alohida fikr chiqaramiz (fikrlashнiнg buнday xarakati deduksiya deb ataladi). Buнdaн tashqari, psixologiya bizdagi fikrlash jarayoнiнi ta’miнlovchi alohida operatsiyalarнi ham o`rgaнadi. Fikrlash operatsiyalariga aнaliz (fikraн нarsa va xodisalarga taalluqli sifat va xususiyatlarнi alohida qilib ajratish, tahlil qilish), siнtez (aнaliz jarayoнida ajratilgaн qismlarнi yaнa fikraн birlashtirish, qo`shish), mavhumlashtirish (alohida biror xususiyatнi ajratib, boshqalaridaн fikrнi chalg`itish, ayrim xossaнi mavhumlashtirish), taqqoslash (predmetlar va ularga xos bo`lgaн xususiyatlarнi fikraн bir-biriga solishtirish, umumiy va farq qiluvchi jihatlariнi topish), umumlashtirish (umumiy va muhim sifatlariga ko`ra predmetlarнi guruhlashtirish, umumiylashtirish) kabilar kiradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-mavzu. Psixologiya fanining dolzarb vazifalari, predmeti. Yangicha tafakkur va milliy mafkura shakllanishi sharoitida psixologik bilimlarning tutgan o`rni reja
|
Motivlarning anglanganlik darajasi: ijtimoiy ustanovka va uni o`zgartirish muammosi

|
Motivlarning anglanganlik darajasi: ijtimoiy ustanovka va uni o`zgartirish muammosi
|
bet | 18/39 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 252,89 Kb. | | #102050 |
Bog'liq 1-mavzu. Psixologiya fanining dolzarb vazifalari, predmeti. Yang-fayllar.orgMotivlarning anglanganlik darajasi: ijtimoiy ustanovka va uni o`zgartirish muammosi. Yuqorida ta’kidlaganimizdek, motivlar, ya’ni hatti-harakatlarimizning sabablari biz tomonimizdan anglanishi yoki anglanmasligi ham mumkin. Yuqorida keltirilgan barcha misollarda va holatlarda motiv aniq, ya’ni shaxs nima uchun u yoki bu turli faoliyatni amalga oshirayotganligini, nima sababdan muvaffaqiyatga erishayotganligi yoki mag`lubiyatga uchraganini biladi. Lekin har doim ham ijtimoiy xulqimizning sabablari bizga ayon bo`lavermaydi. Anglanmagan ijtimoiy xulq motivlari avvalgi ma’ruzada ta’kidlanganidek, ijtimoiy ustanovka (inglizcha «attitud») hodisasi orqali tushuntiriladi.
Demak, ijtimoiy ustanovka shaxsning ijtimoiy ob’ektlar, xodisalar, guruhlar va shaxslarni idrok qilish, baholash va qabul qilishga nisbatan shunday tayyorgarlik xolatiki, u bu baho yoki munosabatning aslida qachon shakllanganligini aniq anglamaydi. Masalan, Vatanimizni hammamiz sevamiz, bayrog`imiz muqaddas, nemis investorlarga ishonamiz, negrlarga rahmimiz keladi, tijorat ishlari bilan shug`ullanadiganlarni albatta puldor, badavlat, deb hisoblaymiz va hokazo. Bu tasavvurlar, baho va hissiyotlar qachon va qanday qilib ongimizda o`rnashib qolganligiga e’tibor bermasdan yuqorida sanab o`tgan hissiyotlarni boshdan kechiraveramiz. Mana shularning barchasi ijtimoiy ustanovkalar bo`lib, ularning mazmun mohiyati aslida har bir inson ijtimoiy tajribasi davomida shakllanadi va uzoq muddatli xotirada saqlanib, konkret vaziyatlarda ro`yobga chiqadi. Demak, motiv — har qanday harakatlarimiz va faoliyatimizning sababi (undov), sharti bo`lsa, ustanovka — ana shu harakat yoki faoliyatni amalga oshirishga qaratilgan insondagi ichki psixologik holatdir.
Amerikalik olim G. Ollport ijtimoiy ustanovkaning uch komponentli tizimini ishlab chiqqan:
A. Kognitiv komponent — ustanovka ob’ektiga aloqador bilimlar, g`oyalar, tushuncha va tasavvurlar majmui;
B. Affektiv komponent — ustanovka ob’ektiga nisbatan sub’ekt his qiladigan real hissiyotlar (simpatiya, antipatiya, loqaydlik kabi emotsional munosabatlar);
V. harakat komponenti — sub’ektning ob’ektga nisbatan real sharoitlarda amalga oshirishi mumkin bo`lgan harakatlari majmui (xulqda namoyon bo`lish).
Bu uchala komponentlar o`zaro bir-birlari bilan bog`liq bo`lib, vaziyatga qarab u yoki bu komponentning roli ustivorroq bo`lishi mumkin.
|
| |
G. ¤zgarmas ma’lumotнiнg idrok qiliнmasligi qoнuнi

|
G. ¤zgarmas ma’lumotнiнg idrok qiliнmasligi qoнuнi
|
bet | 21/39 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 252,89 Kb. | | #102050 |
Bog'liq 1-mavzu. Psixologiya fanining dolzarb vazifalari, predmeti. Yang-fayllar.orgG. ¤zgarmas ma’lumotнiнg idrok qiliнmasligi qoнuнi. Bu qoнuннiнg mohiyati shuнdaki, muнtazam ta’sir etuvchi ma’lumot oнgda uzoq ushlab turilmaydi. Masalaн, o`tirgaнiнgizda soatнiнg tikkilashiнi eshitgaнmisiz? ha, tovush eshitiladi, lekiн ma’lum vaqt o`tgaнdaн so`нg go`yoki u yo`q bo`lib qolgaнday — eshitilmaydi. Yoki eksperimeнt sharoitida yolg`iz bitta нuqtadagi yorug`lik maнbai ko`zga ta’sir etilib, ko`z ham shu нuqta bilaн bir vaqtda xarakatga keltirib turilgaнda, 1—3 sekuнddaн so`нg odam yorug`lik maнbaiнi ko`rmay qo`ygaнdek. Shuнga o`xshash eksperimeнtlar barcha idrok turlarida ham siнalgaн. Past ohaнgli kuy ham ma’lum vaqtdaн keyiн eshitmagaнday hisнi keltirib chiqarishiнi siнab ko`rishiнgiz mumkiн.
Nutq vositasida xadeb bir xil so`zlarнi qaytaraverish psixoterapevtik praktikada gipнotik xolatнi keltirib chiqaruvchi omil sifatida ishlatiladi. Chuнki bir xil so`zlar xadeb qaytarilaversa, ular o`ziнiнg ma’нo-mohiyatiнi ham yo`qotadi. Masalaн, ko`chalarda yuradigaн «folbiнlar»нi ko`rgaнmisiz? Ular avtomatik tarzda aytadigaн so`zlari aslida ularнiнg o`zlari uchuн umumaн ma’нosiнi yo`qotgaн («baxtiнgdaн ochaymi, taxtiнgdaн ochaymi?» va hokazo shuнga o`xshash so`zlar). har qaнday harakat xadeb qaytarilaversa, «psixologik to`yiнish» hodisasi ro`y beradi va xarakatlar avtomatlashib, uнiнg ayrim detallari umumaн oнg нazoratidaн chiqadi. Masalaн, mahoratli raqqosa har qaнday raqsga ham chiroyli, jozibali harakatlar bilaн o`yiн tushib ketaveradi.
D. Aнglaнgaнlik qoнuнi. Idrok qilayotgaн shaxs uchuн figuraнiнg aнglaнgaнlgi, uнiнg zarurati va ma’нosi katta ahamiyatga ega bo`ladi. Agar biz kuzatayotgaн predmet, eshitayotgaн нutq yoki his qilayotgaн нarsamiz ma’нosiz, tushuнarsiz, нoaнiq bo`lsa, biz juda tez charchaymiz va toliqamiz. Masalaн, xitoy tiliнi bilmaydigaн odam shu tilda so`zlashuvchilar orasiga tushib qolsa, psixologik jihatdaн juda qiyнaladi. Ya’нi, bizga barcha нarsalarda biror ma’нo va mazmuн kerak. Odam odatda tushuнadigaн нarsasiнigiнa idrok qiladi. hattoki, ma’ruzachiнiнg buguн tushuнtirayotgaн ma’ruzasidagi faktlar sizнiнg tushuнchalariнgiz va bilim doiraнgizdaн uzoq bo`lsa, professorga qarab o`tirgaн bo`lsaнgiz ham uнiнg gaplari qulog`iнgizga kirmaydi. Shuнday paytlarda «Nima deyapti o`zi?» deb qo`shнimizdaн so`rab qo`yamiz ham, zero ma’ruzasi o`sha biz uchuн qadrdoн bo`lgaн o`zbek tilida gapirayotgaн bo`lsa ham. Siнab ko`rish uchuн o`rtog`iнgizga bir нechta so`zlardaн iborat qatorнi beriнg. Ular orasida mazmuнaн bir-biriga bog`liq bo`lmagaн so`zlar, xattoki ma’нosiz (teskarisiga yozilgaн so`zlar) bo`lsiн. Oraga 2—4 ta taнish o`zbek tilidagi so`zlardaн aralashtiriнg. Bir daqiqa mobayнida qarab, eslab qolgaнiнi qaytarishнi so`rasaнgiz, o`sha 2—4 ta so`zlardaн boshqalarнi deyarli «ko`rmagaнiнiнg» guvohi bo`lasiz.
|
| |
Enigma shifrlash mashinasi va uning bardoshligi. Reja

Enigma shifrlash mashinasi va uning bardoshligi. Reja
Download
266,3 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/7
Sana
07.01.2024
Hajmi
266,3 Kb.
#131410
Download
266,3 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Enigma shifrlash mashinasi va uning bardoshligi. Reja
Download
266,3 Kb.
Matnni ko'rish
"Enigma" 
tijorat maqsadlarida

|
"Enigma"
tijorat maqsadlaridaBog'liq Kiberxavfsizlik fanidan мустакил иш"Enigma"
tijorat maqsadlarida
, shuningdek dunyoning ko'plab mamlakatlaridagi harbiy va
davlat
xizmatlarida ishlatilgan
, ammo Ikkinchi Jahon urushi paytida fashistlar Germaniyasida eng
ko'p qo'llanilgan. Ikkinchi Jahon urushi davrida qaysar kurash nafaqat deyarli butun dunyo
jabhalarida olib borildi. Shifrlash xizmatlari bilan bir-birlariga qarama-qarshi bo'lganlar.
"Enigma" tijorat maqsadlarida, shuningdek dunyoning ko'plab mamlakatlaridagi harbiy va davlat
xizmatlarida ishlatilgan, ammo Ikkinchi Jahon urushi paytida fashistlar Germaniyasida eng ko'p
qo'llanilgan. Ikkinchi Jahon urushi davrida qaysar kurash nafaqat deyarli butun dunyo jabhalarida
olib borildi. Shifrlash xizmatlari bilan bir-birlariga qarama-qarshi bo'lganlar.
Berlin
muhandisi
Artur Sherbius kriptografiya tarixida ixtiro qilgan birinchi avtomatik
shifrlash
mashinasini yunoncha
"Enigma" so'zi, ya'ni "Riddle" deb atagan. Bunday
baland ismga
qaramay
, u bilan ishlash juda oddiy edi: matn klaviaturada terilgan va to'liq avtomatik ravishda
shifrlangan. Qabul qiluvchi tomonda o'zlarining Enigma mashinasini shunga o'xshash rejimga
o'rnatish kifoya edi va kodogramma ham avtomatik ravishda parolini ochdi.
Berlin muhandisi Artur Sherbius kriptografiya tarixida ixtiro qilgan birinchi avtomatik shifrlash
mashinasini yunoncha "Enigma" so'zi, ya'ni "Riddle" deb atagan. Bunday baland ismga qaramay,
u bilan ishlash juda oddiy edi: matn klaviaturada terilgan va to'liq avtomatik ravishda shifrlangan.
Qabul qiluvchi tomonda o'zlarining Enigma mashinasini shunga o'xshash rejimga o'rnatish kifoya
edi va kodogramma ham avtomatik ravishda parolini ochdi.
|
| |
matematiklar guruhi bunday deb o'ylamagan va 1939 yilgacha "Enigma" bilan "kurash" ustida

|
matematiklar guruhi bunday deb o'ylamagan va 1939 yilgacha "Enigma" bilan "kurash" ustidaBog'liq Kiberxavfsizlik fanidan мустакил ишmatematiklar guruhi bunday deb o'ylamagan va 1939 yilgacha "Enigma" bilan "kurash" ustida
ish olib borgan va hatto "Enigma" tomonidan shifrlangan ko'plab xabarlarni qanday o'qishni
bilgan.
Ehtimol, o'sha paytgacha ular shifrni buzilmas deb hisoblashgan. Biroq, uch kishilik polshalik
matematiklar guruhi bunday deb o'ylamagan va 1939 yilgacha "Enigma" bilan "kurash" ustida ish
olib borgan va hatto "Enigma" tomonidan shifrlangan ko'plab xabarlarni qanday o'qishni bilgan.
1938 yil dekabrdan boshlab shifrlash protokolidagi o'zgarishlar, Polsha Germaniya tomonidan
bosib olinishidan oldin ingliz razvedkachilariga etkazilgan natijalar orasida "Enigma" ning ikkala
"jonli" nusxasi va oltita egizak "Enigmas" dan iborat bo'lgan va dekodlashda yordam bergan
"Bomba" elektromexanik mashinasi (prototip) mavjud edi.
1938 yil dekabrdan boshlab shifrlash protokolidagi o'zgarishlar, Polsha Germaniya tomonidan
bosib olinishidan oldin ingliz razvedkachilariga etkazilgan natijalar orasida "Enigma" ning ikkala
"jonli" nusxasi va oltita egizak "Enigmas" dan iborat bo'lgan va dekodlashda yordam bergan
"Bomba" elektromexanik mashinasi (prototip) mavjud edi.
Enigma
shifrlash mashinasi
maxfiy xabarlarni shifrlash va parolini ochish uchun ishlatiladigan
ko'chma shifrlash mashinasidir.
Aniqroq aytganda
, "Enigma" - bu 1920-yillardan beri
ishlatib
kelinayotgan
, elektromexanik rotatsion mashinalarning butun oilasi.
Enigma shifrlash mashinasi maxfiy xabarlarni shifrlash va parolini ochish uchun ishlatiladigan
ko'chma shifrlash mashinasidir. Aniqroq aytganda, "Enigma" - bu 1920-yillardan beri ishlatib
kelinayotgan, elektromexanik rotatsion mashinalarning butun oilasi.
|
| |
yil 26 va 27 iyulda Varshava yaqinidagi Pirida polyaklar Fransiya va Buyuk Britaniya harbiy

|
yil 26 va 27 iyulda Varshava yaqinidagi Pirida polyaklar Fransiya va Buyuk Britaniya harbiyBog'liq Kiberxavfsizlik fanidan мустакил иш 1939 yil 26 va 27 iyulda Varshava yaqinidagi Pirida polyaklar Fransiya va Buyuk Britaniya harbiy
razvedkalari vakillarini Enigma shifrlash
texnikasi va jihozlariga
, shu jumladan kriptologik
bombalarga qo‘shib yuborishdi va har bir delegatsiyaga Polshada rekonstruktsiya qilingan
Enigmani va’da qildilar. Namoyish keyinchalik Buyuk Britaniyaning davomi va sa’y-harakatlari
uchun muhim asos bo‘lib xizmat qildi.
1939 yil 26 va 27 iyulda Varshava yaqinidagi Pirida polyaklar Fransiya va Buyuk Britaniya
harbiy razvedkalari vakillarini Enigma shifrlash texnikasi va jihozlariga, shu jumladan
kriptologik bombalarga qo‘shib yuborishdi va har bir delegatsiyaga Polshada rekonstruktsiya
qilingan Enigmani va’da qildilar. Namoyish keyinchalik Buyuk Britaniyaning davomi va sa’y-
harakatlari uchun muhim asos bo‘lib xizmat qildi.
Xulosa
Enigma shifrlash mashinasi 1920-yildan boshlab dastlab ish bilarmonlik yozishmalarining sirini saqlash
uchun tijorat
maqsadlarida ishlatilgan ekan
; Ikkinchi Jaxon urushi payti esa bu qurilma nemislar
qo’mondonligi tomonidan ishlatilgan ekan.”Enigma” bu yunoncha ya’ni jumboq degan ma’noni
anglatgan.Enigmaning vazifasi maxfiy matnlarni shifrlash va parolni ochish uchun ishlatiladigan qurilma
ekanligi o’rganildi va malumotlarni shifrlash jarayoni, usullari ham ko’rib chiqildi.Bu qurilma aynan
urush vaqtlarida aynan qo’l kelgan.Ya’ni qo’mondonlar bir-biriga qanday reja tuzganlarini yetkazish
uchun qulay qurilma bo’lgan.Enigma tufayli Yevropadagi davlatlarga xavf yanada oshib borgan chunki
qurilma tufayli Nemislar dushmanlarga tezkor xujum qilish imkoniyatiga ega bo’lganlar .Enigma
qurilmasida shifrlangan matni buzib bo’lmaydi deb hisoblashgan.Biroq polshalik 3ta matematik bu fikrni
inkor etgan.Ular shifrlangan matni buzish 1939-yilgacha kurash olib borgan va enigma tomonidan
shifrlangan matnlarni o’qishni uddalashgan edi.
|
| |
Ammo xabarlarning parolini ochishda "jumboq" ni hal qilish uchun dushman sozlamalarni

|
Ammo xabarlarning parolini ochishda "jumboq" ni hal qilish uchun dushman sozlamalarniBog'liq Kiberxavfsizlik fanidan мустакил ишAmmo xabarlarning parolini ochishda "jumboq" ni hal qilish uchun dushman sozlamalarni
almashtirish tizimini bilishi kerak edi va ularning almashinuvi oldindan aytib bo'lmaydigan edi.
Ushbu mashinaning haqiqatan ham bebaho afzalligi operativ ma'lumotlarni real vaqtda qabul
qilish va uzatish qobiliyatidir.
Shu bilan birga
, uzluksiz soatlab ishlashni talab qiladigan va deyarli
muqarrar xatolar bilan bog'liq bo'lgan
signal jadvallari
, shifr
bloklari
, transkodlash jurnallari va
boshqa kriptografik komponentlardan foydalanish bilan bog'liq yo'qotishlar to'liq bartaraf etildi.
Ammo xabarlarning parolini ochishda "jumboq" ni hal qilish uchun dushman sozlamalarni
almashtirish tizimini bilishi kerak edi va ularning almashinuvi oldindan aytib bo'lmaydigan edi.
Ushbu mashinaning haqiqatan ham bebaho afzalligi operativ ma'lumotlarni real vaqtda qabul
qilish va uzatish qobiliyatidir. Shu bilan birga, uzluksiz soatlab ishlashni talab qiladigan va
deyarli muqarrar xatolar bilan bog'liq bo'lgan signal jadvallari, shifr bloklari, transkodlash
jurnallari va boshqa kriptografik komponentlardan foydalanish bilan bog'liq yo'qotishlar to'liq
bartaraf etildi.
1932-yil dekabrda Polshalik
matematik va kriptovalyutali
Marian Rejevskiy Polshaning Shifr
byurosida ishlayotganda Enigma mashinasining xabar kalitlarini buzish uchun nemis harbiy
xabarlarini shifrlash protseduralarida xatolar va kamchiliklar nazariyasidan foydalangan.
Rejewski ushbu natijaga
mashinaning simlarini
bilmagan
holda erishdi
, shuning uchun natijalar
polyaklarga haqiqiy xabarlarni shifrlashiga imkon bermadi.
1932-yil dekabrda Polshalik matematik va kriptovalyutali Marian Rejevskiy Polshaning Shifr
byurosida ishlayotganda Enigma mashinasining xabar kalitlarini buzish uchun nemis harbiy
xabarlarini shifrlash protseduralarida xatolar va kamchiliklar nazariyasidan foydalangan.
Rejewski ushbu natijaga mashinaning simlarini bilmagan holda erishdi, shuning uchun natijalar
polyaklarga haqiqiy xabarlarni shifrlashiga imkon bermadi.
|
| |
Fransuz ayg‘oqchisi Xans-Tilo Shmidt nemis shifr materiallari

Fransuz ayg‘oqchisi Xans-Tilo Shmidt nemis shifr materiallari bilan tanishishga imkon berdi,
unda 1932 yil sentyabr va oktyabr oylarida ishlatilgan kunlik kalitlar mavjud edi. Fransuzlar
materialni qutblarga topshirdilar va Rejewski ushbu materialning bir qismini va sentyabr-oktyabr
oylarida noma’lum rotor simlarini yechish uchun ishlatdi. Shunday qilib, Polsha matematiklari
Enigma dubllari deb nomlangan o‘zlarining Enigma mashinalarini qurishga muvaffaq bo'lishdi.
Ushbu sa’y-harakatlar natijasida polyaklar rotorlarning
sirlarini ishlatishdi
,
katologlar tuzdilar
,
100000 yozuvdan iborat
katalogni yaratishda yordam
beradigan siklometr qurdilar, rotor
parametrlarini qidirish uchun elektr-mexanik kriptologik bomba qurdilar. 1938 yilda nemislar
Enigma mashinalariga murakkablikni qo‘shdilar, natijada polyaklar qarshi turish uchun juda
qimmatga tushishdi.
Ushbu sa’y-harakatlar natijasida polyaklar rotorlarning sirlarini ishlatishdi, katologlar tuzdilar,
100000 yozuvdan iborat katalogni yaratishda yordam beradigan siklometr qurdilar, rotor
parametrlarini qidirish uchun elektr-mexanik kriptologik bomba qurdilar. 1938 yilda nemislar
Enigma mashinalariga murakkablikni qo‘shdilar, natijada polyaklar qarshi turish uchun juda
qimmatga tushishdi.
Foydalanilgan manbalar - Enigma shifrlash mashinasi va uning bardoshligi. Reja

Foydalanilgan manbalar:
1.
David Kahn, The Codebreakers
1967. pp. 192-195.
2.
Mavis Batey, Dilly,
The Man Who Broke Enigmas
2009. Hard cover, ISBN 978-1-906447-01-4.
3.
Frode Weierud, Personal correspondence
August 2017.
4.
Dennis Richie, Dabbling in the
Cryptographic World - A Story
Updated 5 May 2000. Retrieved November 2011.
5.
Collection of M-209 patent and license agreements
A66684. Declassified by NSA on 11 June 2014 (EO 13526).
6.
Jean-Francois Bouchaudy, M-209
Cryptanalysis
Retrieved July 2016.
7.
Internet saytlar:
8.
https://www.cryptomuseum.com/crypto/usa/jefferson/index.htm
https://www.cryptomuseum.com/crypto/enigma/hist.htm
https://www.cryptomuseum.com/crypto/hagelin/m209/index.htm
|