, 5 - 1 0
kino-, video-, strobo

0 , 5 - 1 0
kino-, video-, strobo
suratga olish
Tayanch o ‘zaro ta’sirlarda
kuchlanish, N:
gorizontal y o ‘nalish bo‘yicha
vertikal yo'nalish bo‘yicha
0 - 1 0 0 0
0 - 3 0 0
tenzodinamometriya
Qayiq ilgaklarida va velosiped
pedalidagi kuchlanish, N
0 - 2 0 0 0
tenzodinamometriya
Chang4 ini qorda sirpanishidagi
ishqalanish koeffitsiyenti
0 ,0 2 -0 ,0 0 6
Modellashtirish,
dinamometriya
116
7
.
1-jadvalning davomi
Inson qo'l - oyoqlarining
imiskullari uzunligi, m
0 , 1 - 0 , 8
Modellashtirish,
rentgenografiya,
anatomik o ‘lchash
Inson qo‘l-oyoqlari muskullari
kucli yelkasi, m
0 - 0,08
Modellashtirish,
rentgenografiya
Tezkor - kuch sport turlari
1 Inrukutlanish reaksiyasi vaqti, s
0 , 2 - 0 , 5
xronometriya
Yugurishda tayanch (depsinish) va
uchish fazasi davomiyligi, s
0 , 1 - 0 , 4
Podometriya, kino-
video-, strobo suratga
olish
Snaryadning uchib chiqish
burchagi:
nayza
disk
yadro
bosqon, grad
3 5 - 3 8
3 3 - 3 6
3 8 - 3 9
4 3 - 4 4
kino-, video-, strobo
suratga olish
Snaryadni uchish tezligi, m/s:
nayza
disk
yadro
bosqon
1 0 - 3 0
1 5 - 2 5
1 0 - 2 5
2 0 - 3 0
kino-, video-, strobo
suratga olish
Gavda umumiy va ayrim
biozvenolarining o g ‘irlik markazini
chiziqli tezlanishi, m/s2
gorizontal y o ‘nalish bo'yicha
vertikal yo'nalish bo‘yicha
0 - 1 5
0 - 1 0 0
Akselerometriya,
«harakatni qamrab
olish»
Tayanch o'zaro ta’sirlarda
kuchlanish, N:
gorizontal y o ‘nalish bo‘yicha
vertikal yo'nalish bo'yicha
0 - 3000
0 - 1 0 0 0 0
Tenzodinamometriya
Ayrim muskul guruhlarining
maksimal kuchi, N:
1 0 0 - 3 0 0 0
Polidinamometriya
Musobaqa faoliyati (MF) - sport mahoratini aniqlash va
obyektiv taqqoslash maqsadida ma’lum bir qoidalar bo‘yicha
tashkil qilingan raqobat jarayoni hisoblanadi. Musobaqalar
natijalari mashq qilish va musobaqa faoliyatining samaradorligini
tavsiflaydi: agar bu natijalar doimiy ravishda ortib borsa,
117
demak, bu mashq qilish jarayoni uslubiy jihatdan to ‘g‘ri tashkil
qilinganligini ko‘rsatadi.
Bu fikr, qator yillar davomidagi yirik musobaqalar natijalari
dinamikasini va mashq qilish yuklamalarining kattaliklarini
taqqoslash bilan tasdiqlanadi. Masalan: o‘tgan asming 20-yillarida
hafitasiga 2-3 marta mashg‘ulot o‘tkazilar edi, oxirgi paytlarda
kuniga 2-3 marta, demak haftasiga
6
marta mashq qilinmoqda.
Shunga mos ravishda, natijalar ham yaxshi tomonga o ‘zgargan
va o‘zgarib bormoqda. Lekin, musobaqalarda ko‘rsatilgan eng
yuqori natijalar ham sportchi tayyorgarligining kuchli va kuchsiz
tomonlari to‘g ‘risidagi to‘liq va aniq ma’lumotlar olish imkonini
bermaydi. Bunday batafsil m a’lumotlami olish uchun musobaqa
mashqini (MM) nazorat qilish davrida olinishi mumkin bo‘lgan
qo‘shimcha axborot zarur.
Zamonaviy yangi texnologiyalaming rivojlanishi natijasida
100
metrga yugurish kabi oddiy mashqlarda ham o‘nlab turli
ko‘rsatkichlami qayd etish imkoniyati mavjud bo‘ladi. Masalan,
sprinteming reaksiya qilish vaqtini, maksimal tezlikka erishish
vaqtini, uni ushlabturishvapasaytiribyuborish vaqtini, masofaning
turli uchastkalaridagi qadamlaming uzunligi va chastotasini,
oyoqni tayanch va o‘tkazish vaqtini, kuchlanishlaming gorizontal
va vertikal tarkibiy tuzilmasini, massa umumiy markazining
(MUM) tebranishlarini, tayanch va uchish davrlarining turli
fazalaridagi
bo‘g ‘imlar burchagini va hokazolami o‘lchash
mumkin. Hozirgi paytlarda ushbu, bevosita o‘lchash mumkin
bo‘lgan ko‘rsatkichlardan tashqari, hisoblash mumkin bo‘lgan
ko‘rsatkichlardan (masalan, energiya sarflanishini aniqlashdan)
ham foydalanilmoqda.
Sport o ‘yinlari va yakkakurash kabi musobaqa mashqlarida
ko‘rsatkichlaming o‘ zgarishlari yana ham katta bo‘ ladi. Murabbiy
uchun ulaming barchasini qayd etib, keyin esa, sportchilar
tayyorgarligini tavsiflovchi ko‘rsatkichlarini mashq qilish
faoliyatining mezonlari bilan taqqoslagan holda tahlil qilishni
amalga oshirish imkoni bo‘lmagan muammo hisoblanadi. Shuning
uchun, musobaqa mashqining ko‘p sonli ko‘rsatkichlaridan
118
faqatgina informativ ahamiyatligi yuqori bo‘lganlarini ajratib
olish kerak va ulardan nazorat qilish davrida foydalanish lozim.
Musobaqa faoliyatining ayrim xususiyatlari informativligi
yuqori bo‘lgan ko‘rsatkichlami tanlashga qanday ta ’sir ko‘rsatishi
7.2-jadvalda ko‘rsatilgan.
|