O‘quv ustaxonasida sanitariya-gigiyena qoidalari va texnika xavfsizligi talablari

|
O‘quv ustaxonasida sanitariya-gigiyena qoidalari va texnika xavfsizligi talablari
|
bet | 4/16 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 1,4 Mb. | | #107751 |
Bog'liq 4-Ma\'ruza.O‘quv ustaxonasida sanitariya-gigiyena qoidalari va texnika xavfsizligi talablari
Texnologiya ta’limining moddiy bazasini tubdan yaxshilash uchun barcha shart-sharoitlarni inobatga olish zarur. O‘quv ustaxonalari quyidagi asosiy sanitariya-gigiyena va xavfsizlik talablariga javob berishi lozim:
1. Ustaxonalar uchun mo‘ljallangan bino o‘quv-pedagogika, sanitariya-gigiyena va ishlab chiqarish, texnik talablarini qondirishi kerak.
2. O‘quv ustaxonalarining jihozlanishi texnikaning hozirgi darajasiga, yuksak kasb madaniyatiga muvofiq kelishi hamda ularda texnologiya ta’limi dasturining barcha mavzularini o‘rganish uchun shart-sharoitlar yaratilgan bo‘lishi lozim.
3. O‘qituvchining o‘quvchilar bilan olib boriladigan o‘quv ishlab chiqarish ishlari uchun ham shart-sharoitlar yaratilgan bo‘lishi kerak.
4. Har bir o‘quvchi uchun mustaqil ish joyi ajratilgan bo‘lib, u tegishli asbob-uskunalar, moslamalar bilan jihozlangan bo‘lishi zarur.
5. O‘qituvchi uchun na’munaviy ish joyi ajratilgan bo‘lib, u tegishli asbob-uskunalar, moslamalar bilan jihozlanishi va pol ustidan 250-300 mm balandlikda bo‘lishi kerak.
6. Ustaxonalarda o‘quvchilarning qulay va xavf-xatarsiz mehnat qilishi uchun eng qulay shart-sharoitlar yaratilishi lozim.
7. O‘quv ustaxonalari hajmdor yassi ko‘rsatma qo‘llanmalar bilan shuningdek, ta‘limning texnikaviy vositalari bilan jihozlangan bo‘lishi zarur.
8. Yordamchi xizmat xonalari (asboblar saqlanadigan xona va omborxonalar) o‘quv ustaxonalariga yaqinroq joylashgan bo‘lishi kerak.
9. Ustaxonalarda o‘quvchilarning diqqatini ishdan chalg‘ituvchi va mehnat jarayonini buzuvchi shovqinga va tashqi ovozlarga yo‘l qo‘yilmasligi kerak.
O‘quv ustaxonalarining maydoni, mavjud loyihalarga ko‘ra, 70-90 m2 ni tashkil etadi. Ustaxonalar bir qavatli alohida binoga joylashgan bo‘ladi. Ular ta’lim muassasasida ortiqcha shovqin bo‘lmasligi uchun maktabning asosiy binosidan biroz nariroqda quriladi. O‘quv ustaxonalari materiallar, yarimfabrikatlar, tayyor buyumlar, shuningdek asboblar va moslamalarni saqlash uchun zarur yordamchi xonalarga ega bo‘ladi. Ustaxonalarning poli taxtadan tayyorlanishi, ular yaxshi tabiiy va sun’iy shamollatiladigan bo‘lishi me’yorda tabiiy va sun’iy yoritilgan ish o‘rni bo‘lishi, havo temperaturasi qishda 14-16°C, yoz davrida esa 20°C dan oshmasligi kerak. Yoritish uchun tabiiy yorug‘likdan yoki sliaroitga qarab kunduzgi yorug‘lik lampalaridan foydalanish maqsadga muvofiqdir. O‘quv ustaxona devorlari silliq bo‘lib, yorqin va shifti oq bo‘yoqlar bilan bo‘yalishi kerak. Bular xonaning yaxshi yoritilishini ta‘minlaydi. Ustaxonadagi jihozlarning rang jihatdan bezatilishiga ham e’tibor berish kerak. Yorqin, fiziologik jihatdan asoslangan bo‘yoqlar jihozlarning turli qismlari, ishlanuvchi ob’yektlar bilan ustaxonaning umumiy foni o‘rtasida yaqqol farq bo‘lishini ta’minlaydi. Ustaxonalardagi shovqin va tebranishning kamayishiga shovqin yutuvchi va tebranishni yo‘qotuvchi jihozlardan eng to‘g‘ri mehnat usullaridan foydalanish yo‘li bilan erishilishi mumkin. O‘quv ustaxonalaridagi asbob-uskunalarni joylashtirish vaqtida yong‘inga qarshi choralarga, mehnatni muhofaza qilish va sanoat sanitariyasi talablariga rioya qilish zarur, ustaxonalar asbob-uskunalar bilan to‘ldirilib yubormasligi kerak. Tikuv mashinalari va ular orasidagi o‘tish yo‘llari belgilangan me’yorlar darajasida bo‘lishi lozim. Dastgohlar, tikuv mashinalarining oxirgi qatorlari bilan ustaxona devorlari orasidagi masofa kamida 0,5 m bo‘lishi kerak.
Ustaxonada qo‘l yuvish, ustki va maxsus kiyim-kechaklar saqlanishi uchun sanitariya-gigiyena talablariga rioya qilgan holda shart-sharoit yaratilgan bo‘lishi kerak. Ustaxonalarning maydonidan oqilona foydalanish, ularning toza bo‘lishi, asbob-uskunalarning to‘g‘ri turishi, estetika talablariga rioya qilish va namunali tartib-intizom bularning hammasi o‘quvchilarni intizomlilik va davlat mulkini ehtiyot qilish ruhida tarbiyalash uchun katta ahamiyatga egadir. O‘quv ustaxonalari sathini guruhdagi o‘quvchilar sonidan va bitta o‘quvchi ixtisosiga muvofiq maydon me’yoridan (o‘quvchi uchun 4-5 m2, shuningdek, o‘qituvchining 5,5-7 m2 ga teng ish o‘rnidan) kelib chiqib aniqlanadi.
|
| |