nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
F- Faradey soni - Gaz razryadli asboblar

|
Gaz razryadli asboblar
|
bet | 3/3 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 79,5 Kb. | | #140874 |
Bog'liq Gaz razryadli asboblarF- Faradey soni.
Suyuqliklardagi elektr hosil bo’lishini qonuniyatlarini o’rganish fan va texnika uchun muhim ahamiyatga ega bo’ladi.
3 Gazlarda elektr toki.
Gaz jumladn metal bug’lari ham normal holatda elektr neytral atom va molekulalardan iborat bo’lib, o’zlaridan elektr tokini o’tkazmaydi, faqatgina ionlashgan gazlarda o’tkazgich bo’la oladi. Gazning bu xususiyatini quyidagi sxema orqali kuzatish mumkin.
Tokni o’lchash uchun zanjirga har galgidek sezgirligi yuqori darajada bo’lgan gal’vonometr ulanadi. Kondensator qoplamalari orasidagi havo bo’shlig’ida zanjir uzuk bo’lganligi uchun gal’vonometr tok ko’rsatmaydi. Qoplamalar orasiga yonib turgan gugurt cho’pni kiritsak alanga ionizator vazifasini bajaradi. Havo molekulalarining ionlashishi natijasida harakatchan zaryad tashuvchilar paydo bo’ladi. Gaz molekulalarining ionlashishi ul’trabinafsha va roentgen nurlari, - 1
- kvantlarelektron , proton va d- zarralar oqimi ta’sirida ham kuzatiladi. Ionlashgan gazda erkin elektronlar hamda musbat va manfiy ionlar harakatchan zaryadlar tashuvchi hisoblanadi. Kondensator qoplamalari orasidagi tashqi elektr maydon tasirida musbat ionlar manfiy zaryadli qoplama tomon manfiy ishorali ionlar va erkin elektronlar musbat zaryadli qoplama tomon harakatga keladi. Gazlardan elektr tokining o’tishi hodisasi gazlarning razryadlanishi deyiladi.
Kuchlanishi qiymatlarida tashqi ionizator ta’siri yo’qotilsa ham razryadning davom etishiga mustaqil razryad deyiladi. Mustaqil razryadlar 4 xil bo’ladi.
Yolqin, uchun, yoy va tok razryadlari.
Yolqin razryadi siyraklashgan gazlarda kuzatiladi. Tok razryadi gazda faqat maydon kuchlanganligi juda yuqori bo’lgan elektrod uchliklari yaqinida sodir bo’ladi. Tok razryad gazlarni turli chang va iflos aralashmalardan tozalovchidir.
Tayanch tushinchalar.
Elektr toki zanjirning saqlanish qonuni, vacuum, termoelektron emissiya diod, triod, kenotron, dipole, elektrolit, elektroliz, gal’vonaplastinka, gal’vonastregiya nomustaqil razryad, mustaqil razryad.
|
| |
-Rasm. DNK ning tuzilishi

molekulalari ba'zi fermentlarning bir qismi ekanligi bilan bir qatorda (masalan,
telomeraza), ba'zi RNKlarning o'ziga xos fermentativ faolligi bor: boshqa RNK
molekulalarida tanaffuslar qilish qobiliyati yoki aksincha, ikkita RNK bo'lagini
"yopishtirish". Ushbu RNKlarga ribozimlar deyiladi.
Ikkilik sonlari - Учебное пособие по курсу "Электрические измерения и инструменты" написано по типовой программе...

79
Ko‘pincha axborotning yanada kattaroq birliklaridan foydalanishadi:
kilobayt, yoki 1K – bu 1024 bayt(ya’ni ikkining o‘ninchi darajasi); megabayt, 1M
- 1048576bayt(ya’ni ikkining yigirmanchi darajasi).
O‘z-o‘zini sinash savollari
1. Voltmetrlar qanday guruhlarga bo‘linadi?
2. Elektron voltmetrlar qanday xossalari bo‘yicha tasniflanadi?
Ularning
strukturali sxemasini chizing va vaqt diagrammalarini tushuntiring.
3. Raqamli chastotamer ishlashini qaysi tavsiflar ko‘rsatadi ?
4. Analog signallar haqida qanday ma’lumotlarni
bilasiz va analog
signallarni raqamli signallarga o‘tkazishning o‘tkazishning
amaliy
amaliy ahamiyati nimalardan iborat ?
5. Raqamli o‘lchash asboblari analog o‘lchash asboblariga nisbatan
qanday
afzalliklarga ega ?
6. Raqamli o‘lchash asboblarining kamchiliklarini ko‘rsating.
7. Axborot miqdori birliklari haqida nimalarni bilasiz ?
8. Ikkilik, o‘nlik va o‘noltilik sanoq sistemalari haqida nimalarni bilasiz ?
9. AO‘Tning asosiy strukturalari va xususiyatlari nimalardan iborat ?
10. Elektroenergetik hamda boshqa ko‘p o‘lchamli murakkab ob’ektlarda
qanday turdagi axborot-o‘lchash tizimlaridan foydalaniladi ?
11. Ikkilik
sanoq
sistemasidagi
bitlarning
guruhlanishi
haqida
tushunchangizni ayting.
12. Uzluksiz signallarni diskret signallarga o‘tkazish prinsipi(tamoyili)ni
ayting ?
anolog o‘zgartgichlar - Учебное пособие по курсу "Электрические измерения и инструменты" написано по типовой программе...

Учебное пособие по курсу "Электрические измерения и инструменты" написано по типовой программе разработанной на основе Государственных
YO2lZEUihCgZ4zIws6BXiqqE2CnQeZILj7tErpVR buyokli
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Учебное пособие по курсу "Электрические измерения и инструменты" написано по типовой программе разработанной на основе Государственных
|
:2
1:2
2:2
3:2
4:2
5:2
6:2
0:3

0:2
1:2
2:2
3:2
4:2
5:2
6:2
0:3
1:3
2:3
3:3
4:3
5:3
6:3
0:4
1:4
2:4
3:4
4:4
5:4
6:4
0:5
1:5
2:5
3:5
4:5
5:5
6:5
0:6
1:6
2:6
3:6
4:6
5:6
6:6
Ana shu karton qog‘ozlarni teng ikkiga chiziq bilan bо‘lib, ularning bir tomoniga
detallarning yaqqol tasvirlari ikkinchi tomoniga о‘sha detallarning kо‘rinishlari
chiziladi. Natijada domino “toshlari” hosil bо‘ladi. Buning uchun oldin quyidagi jadval
tuziladi:
Yettita detal tanlanib, ularning birinchini 0, ikkinchisini 1, uchinchisini 2,
tо‘rtinchisini 3, beshinchisini 4, oltinchisini 5 va yettinchisni 6 raqamlar bilan
belgilab, jadvaldagiga о‘xshatib domino “toshlari” tuziladi. Shunda har bir
detalning yaqqol tasviri va kо‘rinishlari yetti martadan takrorlanadi. 0:0, 1:1, 2:2,
3:3, 4:4, 5:5 va 6:6 lar dominodagidek dupl toshlar hisoblanadi (3-chizma).
Qolgan kartochkalarda, masalan 1:5 da 1 detalning yaqqol tasviri, uning yonidagi
joyga kо‘rsatilgan raqamdagi detalning kо‘rinishlari chiziladi (4-chizma).
Hammasi bо‘lib, kserokopiya yordamida, 49 ta “tosh” tayyorlanadi.
О‘yinning tafsiloti. О‘yinni eng kam ikki о‘quvchi ishtirokida
boshlash mumkin. Chizmalar ham domino toshlari kabi
aralashtirib teskarisi bilan qо‘yiladi. О‘quvchilar ularni bittalab
yettitagacha oladilar. О‘yin qur’aga binoan о‘qituvchi
rahbarligida boshlanadi. О‘yinchi о‘zi hohlagan “tosh”ni о‘rtaga
tashlaydi. Ikkinchi о‘yinchi о‘rtaga tashlangan detalning
kо‘rinishlariga mos yaqqol tasvirini yoki yoki detalning yaqqol
tasviriga mos kо‘rinishlarini “tosh”ga ulab qо‘yadi (5-chizma).
О‘yin shu tartibda davom etadi. Bunda detalning yaqqol
tasviriga yoki kо‘rinishlariga mos kelmaydigan chizma qо‘yilsa,
notо‘g‘ri yurilgan hisoblanadi
О‘yinchining qо‘lida mos keladigan chizma bо‘lmasa, о‘rtadagi
chizmalar tо‘dasidan toki mos kelguncha olaveradi. Agar
о‘rtadagi chizmalardan mosi topilmasa, u holda yurish navbatini
о‘tkazib yuboradi, ya’ni domino о‘yinining qoidasiga rioya
qilinadi. Bu yerda yaqqol tasvirga yaqqol tasvir, kо‘rinishlarga
kо‘rinishlar qо‘yilmaydi. Faqat yaqqol tasvirga unga mos
kо‘rinishlari qо‘yiladi. Kо‘rinishlariga esa mos yaqqol tasviri
qо‘yiladi. О‘yinchilar ushbu qoidani eslab qolishlari shart
hisoblanadi.
Kim birinchi bо‘lib qо‘lidagi chizmalarni tо‘g‘ri qо‘yib tugatsa,
о‘yinning g‘olibi hisoblanadi. Agar о‘yin “riba” (“baliq”) bilan
tugasa, ya’ni о‘yinchilarning qо‘llarida “toshlar” bо‘lsa-yu, yurish
imkoniyati bо‘lmasa, qо‘lida eng kam “toshlar” qolgan о‘yinchi
g‘olib hisoblanadi. Agar hammada barobar “toshlar” qolsa о‘yin
durang bilan yakunlanadi.
Eslatma. О‘yinda tо‘rt nafargacha о‘yinchi
о‘ynashi mumkin. Unda bir nechta komanda
tuzilib, har bir komandadan ikki nafardan
g‘oliblar aniqlanadi, ulardan yana komandalar
tuzib, eng oxirida ikkita о‘yinchidan bittasi
chempion bо‘lishi mumkin.
Birinchi turda g‘olib chiqqanlardan tuzilgan komandalarga о‘rtacha
murakkablikdagi, ikkinchi tur qatnashchilariga murakkabroq va
final qatnashchilariga yanada murakkabroq detallarni tanlash tavsiya
etiladi.
Yuqorida
keltirilgan
domino
о‘yini
jadvaliga
asosan
tayyorlanadigan 49 ta “tosh” quyida berilgan. Bu yerdagi raqamlar
о‘yindan oldin olib tashlanadi.
|
Nazorat savollari - Учебное пособие по курсу "Электрические измерения и инструменты" написано по типовой программе...

152
10-bob. Axborot – o‘lchash tizimlari. O‘lchash texnikasida
mikroprotsessorlarni qo‘llash
10.1. Axborot-o‘lchash tizimlari to‘g‘risida umumiy ma’lumot.
AO‘Tlarining asosiy strukturalari
Sanoat va qishloq xo‘jalik ishlab chiqarishida nazorat qilinadigan
parametrlarning ko‘pligi va o‘zaro bog‘liqligi, jarayonlar sharoitlarining
o‘zgarib turishi va boshqa xususiyatlar tufayli alohida texnik vositalar yordamida
o‘lchash va boshqarish mumkin bo‘lmay qoladi. Shuning
uchun ishlab chiqarish
sharoitida ma’lumotlarni olish, uni qayta ishlash, saqlash va qulay shaklda
uzatish uchun maxsus texnik o‘lchash vositalari talab qilinadi.
Bu vositalar
axborot -o‘lchash tizimlari (AO‘T) deb yuritiladi.
AO‘T - o‘zaro funksional bog‘langan bir necha fizik kattaliklarni
o‘lchovchi o‘lchash vositalari va yordamchi qurilmalarning majmuasi bo‘lib,
axborotni olish va saqlash kabi vazifalarni bajaradi. AO‘T vazifasiga ko‘ra
o‘lchash axborotini to‘plovchi tizimlar, texnologik jarayonlarni
nazorat qiluvchi
tizimlar, diagnostik va teleo‘lchash tizimlariga bo‘linadi.
O‘lchash axborotini yig‘ish uchun mo‘ljallangan tizimlar o‘lchash
tizimlari deb ataladi. Nazorat qilish tizimlari ishlab chiqarish mashinalar
va tizimlari deb ataladi. Nazorat etish tizimlari ishlab chiqarish mashinalar
va agregatlarning parametrlaridan foydalanish jarayonida
avtomatik nazorat
qilish uchun mo‘ljallangan. Diagnostik tizim, mashina va jihozlarni ishga
yaroqligini tekshirish uchun qo‘llaniladi. Teleo‘lchov
tizimlari uzoq
masofadagi ob’ektlardan o‘lchash axborotini olish uchun qo‘llaniladi.
AO‘Tlarning tarkibida EHM mavjud bo‘lib uning yordamida o‘lchangan
ma’lumotlarga ishlov berish, o‘lchash jarayonini boshqarishdan tashqari
butun kompleks ishlatilishini yagona algoritmga birlashtiradi.
SHuning uchun AO‘T tarkibiga kiruvchi
funksional qismlar energetik,
axborot, metrologik, konstruktiv va ishlatilishi bo‘yicha moslangan bo‘lishi kerak.
Bundan tashqari AO‘T funksional qismlarini birlashtirish uchun ularning elektrik,
magnit, mexanik va metrologik xususiyatlari ham unifikatsiyalangan bo‘lishi
153
kerak. Bu masalalarni standart interfeyslar (inglizcha muvofiqlashtirish so‘zidan)
yordamida bajariladi. AO‘Tlar uchun mo‘ljallangan interfeyslar o‘lchash
interfeyslari deb ataladi. Bunday interfeyslar mikroprotsessorlar asosida ishlaydi.
Radioizotopli, radioto‘lqinli va akustik sath o‘lchagichlari

148
emas. Ular ko‘rsatkichlarining aniqligi va stabilligi muhit holatining(temperatura,
namlik, elektr o‘tkazuvchanlik, zichlik, bosim va boshqa fizichesk xossalar)
o‘zgarishiga bog‘liq emas. Radioizotopli sath o‘lchagichlar
ishlash asosida
radioaktiv nurlanishni qaydlash tamoyili yotadi, turlicha yutuvchanlik(yutilish)
xossalariga ega ikkita muhit orqali o‘tadigan va ushbu muhitlarning bo‘linish
chegarasi siljitilganida o‘zining intensivligini o‘zgartirishi yotadi[16].
Nurlanishning manbaalari sifatida γ – nurlatgichlar, kobalt-60, seziy-137,
selen-75 va boshqalar.; iste’molchilar sifatida –
Geygerning hisoblagichlari,
ssinsillyasionli hisoblagichlar, yoki yarimo‘tkazgichli detektorlar qo‘llanadi.
9.4-rasm. Maxsus sath o‘lchagichlarning strukturali sxemalari.
Sathning radioizotopli indikatori strukturali sxemasi (9.4-rasm, a) rasmda
keltirilgan. Asbob 1 radioaktivli nurlanish manbaasi va 2 hisoblagichlar blokidan
iborat. Hisoblagichlar γ- kvantlar sonining o‘zgarishini fiksatsiyalaydi,
agarda
granitsa razdela muhitlar bo‘linish chegarasi sathning berilgan qiymatidan pastda
yoki yuqorida joylashsa. Radioaktivli nurlanish impulslari 3 multivibrator
yordamida fiksatsiyalanadi va 4 hisobning tezligini o‘lchagichgi kelib tushadi. U
tomonidan ishlab
chiqilayotgan kuchlanish, 5 elektronli kuchaytirgich bilan
kuchaytiriladi, kning yuklamasi sifatida ikkilamchi asbob yoki signal(xabar) jihozi
qaraladi. Bir qator radioizotopli sathning
indikatorlari ishlab chiqilgan, nurlanish
manbaasi va detektorlar oralig‘i 6 m gacha bo‘lganida signal berish(xabar
berish)ning aniqligini ±20 mm chegarasida ta’minlanadi. Radioizotopli sath
o‘lchagich, suyuq yoki to‘kiluvchan(donador) materiallarning
sathini uzluksiz
o‘lchash uchun mo‘ljallangan, kuzatuvchi tizimdan iborat bo‘ladi, unda manbaa
149
va iste’molchi sathning o‘zgarishi oqibatida o‘zgartgich darhol siljiydi. Asboblar,
mana shunday sxema bo‘yicha ishlashga mo‘ljallangani uchun, o‘lchash sathning
diapazoni(poyoni) 0-2 m dan 0-10 m gacha bo‘lganida, mazkur holatda asosiy
xatolik ±0,5-1,0 % dan ortmaydi.
Induktiv o‘zgartirgichlar - Учебное пособие по курсу "Электрические измерения и инструменты" написано по типовой...

82
7.1-rasm.
Chiziqli siljishni
o‘lchashning induktiv o‘lchash
o‘zgartirgichi.
7.2-rasm. Differensial o‘lchash
o‘zgartirgichining sxemasi.
Differensial o‘zgartirgichda esa (7.2-rasm) yakor siljiganda u bir
g‘altakning induktivligini orttirsa, ikkinchi g‘altakning
induktivligini kamaytiradi;
natijada o‘zgartirgichni sezgirligi oshadi. O‘lchash ko‘prigining qo‘shni
elkalariga ikkita g‘altak ulansa harorat kompensatsiyasi hosil bo‘ladi.
Transformator tipidagi induktiv o‘zgartirchigchning (7.3-rasm) birlamchi
chulg‘amiga
effektiv
qiymati
o‘zgarmas
o‘zgaruvchan
tok
ulanadi.
O‘lchanayotgan mexanikaviy kattalik R ta’sirida
havo tirqishi
, zanjirning
magnit
qarshiligi, demak, qisqichlariga voltmetr ulangan ikkilamchi chulg‘amni
kesib o‘tuvchi magnit oqimi ham o‘zgaradi. Shunday qilib,
ikkilamchi
induksiyalangan E.Yu.K va voltmetrning ko‘rsatishlari o‘lchanayotgan kattalikka
bog‘liq bo‘ladi, ya’ni
)
(
2
2
p
f
U
E
(7.1)
7.3 - rasm. Transformator tipidagi induktiv o‘zgartirgich.
83
7.3 O‘lchash o‘zgartkichlarining asosiy metrologik xarakteristikalari
Ma’lum fizik qonunlar asosida ishlovchi va birorta o‘lchash o‘zgartirishini
bajaruvchi texnik qurilma o‘lchash o‘zgartkichi deb ataladi.
Demak, o‘lchash o‘zgartkichi bir fizik kattalikni
u bilan funksional
bog‘langan boshqa bir fizik kattalik orqali aks ettiradi.
Tuzilishi va ishlash asosiga ko‘ra, o‘lchash o‘zgartkich (O‘O‘) lari xilma-xil
bo‘lsa-da, ular
O‘zgartirish Funksiyasi, Graduirovka Xarakteristikasi,
Translyatsiyaning umumiy sxemasi

Xulosa
Organizmda hayotning molekulyar shakllaridan hisoblangan
oqsil va nuklein
kislotalar muhim ahamiyatga egadir. Oqsillar hujayraning o’sish va rivojlanishi,
ko’payishi,
irsiy axborotning berilishi, hazm jarayonlari, qo’zg’aluvchanlik,
muskullarning qisqarishi, antegin va antitelalar hosil bo’lishi shular jumlasidandir.
Oqsil tabiatli bo’lgan birikmalar – fermentlar esa organizmdagi hamma jarayonlarni
katalizatori hisoblanadi.
Oqsillar biosintezi jarayonini, organizmlarning irsiy va
genetik o‘zgaruvchanligi mexanizmlarini, irsiy kasalliklarning kelib chiqishi va avj
olish mexanizmlarini tushunish uchun nuklein kislotalarning tuzilishi to‘g‘risidagi
bilimlar zarur. Xulosa qilib aytadigan bo'lsak, hayotning molekulyar
asosi - bu tirik
organizmlar faoliyatining asosiy jarayonlarini o'rganadigan qiziqarli va murakkab
soha. Shunday qilib, hayotning molekulyar shakllari
irsiy axborotni saqlanib
qolishiga, organizmni himoya qilishda, gen boshqaruv
jarayonlarida va boshqa
jarayonlarni ta’minlashda faol ishtirok etadi.
Farg’ona Davlat Universiteti Tabiiy - bet 15

Foydalanilgan adabiyotlar
•
S.X.Sulliyeva, Q.G’.Zokirov.
BIOKIMYO VA
MOLEKULYAR BIOLOGIYA. Termiz-2022
•
.R. A.
Sobirova, O.A. Abrorov, F. X.
Inoyatova, A.
N. Aripov “ Biologik kimyo” “yangi asr avlodi”
Toshkent – 2006
•
N.A
Raxmatov, T.M.Maxmudov, S. Mirzayev “
BIOKIMYO” Toshkent- 2019
Oqsillar tuzilishi - Farg’ona Davlat Universiteti Tabiiy

9-Rasm. Oqsil tuzilishi.
https://www.google.com/imgres?imgurl=https%3A%2F%2Fwww.hielscher.com%
2Fwp-content%2Fuploads%2FScheme-Merrifield-solid-phase-peptide-
synthesisSPPSConejosSanchezetal.2014.jpg&tbnid=ktwnc53kly7DM&vet=12ahU
KEwjbqq2nzv6EAxUVJhAIHemmB88QMygQegQIARBx..i
&imgrefurl=https%3A%2F%2Fwww.hielscher.com%2Fuz%2Fpeptide-
synthesismadeefficientusingsonication.htm&docid=WOFkU_G6_R8xFM&w=640
&h=489&q=peptid%20bog%27&hl=en&ved=2ahUKEwjbqq2nzv6EAxUVJhAIH
emmB88QMygQegQIARB
Tripeptidga yana bir molekula aminokislota birikib tetrapeptid,
beshinchi
aminokislota birikib pentapeptid hosil bo‘ladi. Shu yo‘l bilan geksapeptid va
polipeptidlar hosil bo‘lishi mumkin. Oqsil molekulasining tuzilishi to‘g‘risida juda
ko‘p gipotezalar taklif qilingan. Bulardan ko‘pchilik biokimyog‘arlar
polipeptid
nazariyasini qabul qilganlar. Polipeptid nazariyasi birinchi bo‘lib, 1902-yilda rus
olimi A.YA. Danilevskiy va nemis olimi E. Fisher tomonidan yaratilgan. Bu
nazariyaga binoan oqsil molekulasida aminokislotalarni o‘zaro peptid bog‘i
yordamida birikib polipeptid zanjirni tashkil qiladi. Bu nazariyani isbotlash uchun
E.Fisher va E.Abdergalden sintetik polipeptidlar tayyorlab ularni fizik-kimyoviy
xossalarini o‘rgangan va sintetik polipeptidlar va oqsillar o‘rtasida o‘xshashlik
borligini aniqlashgan. Aminokislota
qoldiqlarida erkin holda amin, karboksil,
gidrooksil, fenol, amid va boshqa guruhlari mavjuddir.
Shu sababli bu guruhlar
polipeptid zanjirlarining fazoviy konfiguratsiyasiga (shakllanishiga) juda katta ta’sir
ko‘rsatadi. Hozirgi vaqtda oqsillarning to‘rt xil struktura darajasi borligi aniqlangan:
1. Birlamchi strukturasi.
2-Ikkilamchi strukturasi.
3. Uchlamchi strukturasi.
4. To‘rtlamchi strukturasi.
Oqsilning birlamchistrukturasi

Oqsilning birlamchistrukturasi.
Oqsillarning
birlamchi strukturasi deb, aminokislotalarni polipeptid zanjirida
ketma-ket
joylanish
tartibiga
aytiladi.
Oqsilning
birlamchi
strukturasi
aminokislotalarning sifat va miqdoriga bog‘liq bo‘ladi. Birlamchi struktura asosini
peptid bog‘lari tashkil etadi.
Oqsillarning ikkilamchi strukturasi
.
Polipeptid zanjirining fazoviy konfiguratsiyasiga, а-spiral yoki βstrukturasini hosil
qilishi, oqsillarni ikkilamchi strukturasi deyiladi. Polipetid zanjirining hamma qismi
bir xilda spirallangan bo‘lmay oz qismi to‘g‘ri amorf holda bo‘lishi mumkin.
Oqsillarning
ikkilamchi
strukturasi
polipeptid
molekulasining
fazodagi
konfiguratsiyasini (joylashuvini) belgilaydi. Oqsil
molekulasining ikkilamchi
strukturasi hosil bo‘lishida karbonil va imid guruhlari o‘rtasida vodorod bog‘lari
hosil bo‘lishi ahamiyatlidir.
Oqsilning uchlamchi strukturasi
deb spiral ko‘rinishidagipolipeptid
zanjirning
ma’lum hamda globulyar (sharsimon) yoki fibrillyar (ipsimon) struktura hosil
qilishiga aytiladi. Polipeptid zanjirining uzunligi spiral hosil qilgandan so‘ng 4
marotaba qisqaradi. Oqsillarning uchlamchi strukturasi kuchli (kovalent) va kuchsiz
(qutbli, ion, van-der-vaals) bog‘lar yordamida mustahkam ushlab turiladi.
Kovalent
bog‘lariga disulfid (-S-S-), izopeptid yoki psevdopeptid bog‘lari kiradi. Ularga lizin,
arg aminogruppasi bilan yon radikallari orasidagi bog‘lar kiradi. Kovalent
bo‘lmagan bog‘larga vodorod va ion bog‘lari kiradi. Vodorod bog‘lari
aminogruppalar bilan aminokislotalar radikali orasida va karboksil gruppa bilan
boshqa aminokislota orasida vujudga keladi. Ionli yoki elektrostatik bog‘lanish esa
liz, arg, gis zaryadlangan
guruhi bilan yon radiakallari, val, asp, glutaminning -
COO- orasida hosil bo‘ladi. Polipeptid zanjirini
uchlamchi struktura
konformatsiyasini oqsilning xossasiga, aminokislota radikallarining
xossasiga va
atrof- muhit sharoitiga qarab aniqlanadi. Oqsillarning polipeptid bog‘larini
joylanishida energetik qulay shakliga o‘tishi qabul qilingan bo‘lib, oz miqdorda
erkin energiya hosil bo‘lishiga asoslangan. Shuning uchun qutbsiz radikallar suvdan
uzoqlashib oqsilning ichki uchlamchi struktura shaklini hosil qiladi.
Ular asosan
oqsil strukturasini ichiga joylashgan bo‘ladi.
Pedagogik innovatsiyalar, professional - bet 35

|
Pedagogik innovatsiyalar, professional Pdf ko'rish
|
bet | 35/216 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 19,16 Mb. | | #252024 |
Bog'liq O\'zbekiston respublikasi
62
12.2.
“Sovitish suyuqligi” mavzusi bo‘yicha o‘quv mashg‘ulotining texnologik
xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O‘qituvchining
talabaning
I. kirish
bosqichi
(5 daqiqa).
1.1.
Mavzuning
nomi,
maqsadi,
rejalashtirilgan
o‘quv
mashg‘ulot
natijalari va uni o‘tkazish rejasi bilan
tanishtiradi.
1.2.
Mashg‘ulot
guruhli
birgalikda
o‘rganish shaklida o‘tkazilishini va
baholash mezonlarini malum qiladi (1-
ilova).
1.3. Talabalar bilimini suhbat shaklida
faollashtiradi (2-ilova).
Diqqat qiladilar.
II.Asosiy
bosqish
(70 daqiqa).
2.1.Talabalar diqqati mavzudagi rejalarga
qaratiladi.
2.2.Talabalar bilimini sinash uchun
quyidagi savollar beriladi.
2.3.Mavzudagi rejalarga asosan
o‘qituvchi mavzuni tushuntiradi.
2.4.Mavzuni tushuntirishda
ko‘rgazmalardan, ma’ruza matnlardan va
vizual materiallardan foydalaniladi.
2.5. O‘quvchilar bilimini mustahkamlash
maqsadida Toifalash jadvalidan
foydalaniladi.(3-ilova)
Diqqat qiladilar, yozib
oladilar.
Guruhlarga bo‘linadilar
Taqdimot o‘tkazadilar
Savollarga javob
beradilar
Venn diagrammasini
tuzadilar
III. Yakuniy
bosqich
(5 daqiqa).
3.1.Mavzuga xulosa yasaydilar.
3.2.Darsga aktiv qatnashgan o‘quvchilar
baholaydi
3.3.O‘tilgan mavzuni mustahkamlash
uchun uyga vazifa beriladi.(4-ilova)..
Eshitadilar va
topshiriqni yozib
oladilar
|
| |
Btec assignment Brief Qualification

|
Btec assignment Brief Qualification
|
Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 64,47 Kb. | | #248981 |
Bog'liq Python assignment(en) (2)
BTEC Assignment Brief
Qualification
|
Pearson BTEC International Level 3 Certificate in Information Technology
Pearson BTEC International Level 3 Subsidiary Diploma in Information Technology
Pearson BTEC International Level 3 Foundation Diploma in Information Technology
Pearson BTEC International Level 3 Diploma in Information Technology
Pearson BTEC International Level 3 National Extended Diploma in Information Technology
|
Subject number and name
|
Website development in the Python programming language
|
Learning objectives
(only NQF)
|
A: Learning website and web applications in Python programming language
|
Assignment title
|
Compare and study websites
|
Appraiser
|
|
Issue date
|
|
Submit by the deadline
|
|
|
|
Professional scenario or context
|
You have recently joined a software development company as a junior developer. The company is considering a move into the web development industry.
|
|
Task 1
|
A client is asking you to create an official website for their company. On the company's official website, they are asking you to create a website where all information about the company is dynamic, that is, it can be entered by the admin through the admin panel and this information can be changed over time. This website should have full company information on separate pages.
Misol uchun:
Company logo
Company activity
Information about company employees (picture, name, surname, position)Kompaniya bilan aloqa
When creating this website, you must be familiar with the Python programming language and the Django framework! It is recommended to use HTML and CSS for the design part of the site.
|
Criteria that cover this task:
|
Criterion
|
To meet the criteria, you must demonstrate that you are able to:
|
A.D1
|
Evaluate how the website's purpose and user's needs have affected the effectiveness of its development.
|
A.M1
|
Analyze how the web site's purpose and user needs influenced its development process
|
A.P1
|
Explain how a web site's purpose and user needs affect its design and functionality.
|
A.P2
|
Explain the impact of current technologies on web design and implementation.
|
|
|
Resources to help you with this assignment
|
|
Other evaluation materials attached to this assignment statement
|
eg worksheets, risk assessments, case studies
|
BTEC Assignment Brief v0.2
BTEC ichki baholash QDAM 2019 yil noyabr
|
| |
Kompressor bu siqilgan havo yoki gazni pompalash uchun

Kompressor bu siqilgan havo yoki gazni pompalash uchun
Download
0,71 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
26.12.2023
Hajmi
0,71 Mb.
#128438
Download
0,71 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kompressor bu siqilgan havo yoki gazni pompalash uchun
Download
0,71 Mb.
Matnni ko'rish
Muhim omil - bu samaradorlik

Muhim omil - bu samaradorlik. Agar u baland bo'lsa, unda hatto kichik
sg’imli agregat ham professional vazifalarni bajarish uchun juda mos
keladi. Qulay ishlashi uchun 150 l / min dan past uskunani olmang.
Kompressor qanchalik kuchli bo'lsa, shuncha yaxshi bo'ladi. Shuni yodda
tutish kerakki, ushbu ko'rsatkichning oshishi bilan shovqin darajasi ham
oshadi. Uy qurilmasi uchun eng maqbul quvvat 1,5 kVt. Agar xavo sig’im
hajmi 50 litr va undan ko'p bo'lsa va asbob-uskunalar professional
vazifalarni bajarish uchun ishlatilsa, 2-2,5 kVt quvvatga ega qurilmaga
ustunlik berish yaxshidir. Albatta, bu ortiqcha mahsuldor bo'lmaydi,
lekin narx va samaradorlik nisbati bo'yicha bu variant maqbuldir.
Bosimga kelsak, uy kompressorlarining aksariyati 8 barni
pompalayapti. Bu deyarli har qanday vazifani bajarish uchun
etarli. Masalan, kompressorni bo'yoq uchun ishlatish uchun, chiqish
bosimi 4-6 barga o'rnatiladi, pnevmatik vositalar uchun ham xuddi
shunday. Xo'sh, agar siz ushbu qurilmani faqat g'ildiraklarni haydash
uchun ishlatsangiz, unda yo'lovchilar tashish uchun bosimni 3 bargacha
ko'tarish imkoniyati bo'lgan kompressor kifoya qiladi. Bundan tashqari,
tanlashda, qurilma qanchalik kuchli bo'lsa, shunchalik balandroq,
balandroq va og'irroq bo'lishiga e'tibor berish kerak. Xaridni amalga
oshirayotganda, siz ishlashni ta'qib qilmasligingiz kerak, aks holda jihoz
oldida turgan maqsadlarga tayanishingiz kerak.
Bosimga ko'ra ular quyidagilarni ajratadilar:
Vakuum kompressorlari, gaz puﬂagichlari - atmosferadan past yoki
undan yuqori bosimli gazni so’radigan mashinalar. Puﬂagichlar va
xavopuﬂagichlar, ventelyator singari, gaz oqimini yaratadilar, ammo
ba’zida 200 kPa (2 atm) gacha 10-100 kPa (0,1 ... 1 atm) ortiqcha bosimga
erishish imkoniyatini ta'minlaydi. Puﬂagichlar so’rish rejimida vakum
xosil qiladi, qoida tariqasida 10..50 kPa, ba'zi hollarda 90 kPa gacha va
past vakum nasosi sifatida ishlaydi ;
֎ 0,15 dan 1,2 MPa gacha bo'lgan bosimda gazni quyish uchun
mo'ljallangan past bosimli kompressorlar;
֎ o'rta bosimli kompressorlar - 1,2 dan 10 MPa gacha;
֎ yuqori bosimli kompressorlar - 10 dan 100 MPa gacha.
֎ 100 MPa dan yuqori gazni siqish uchun mo'ljallangan ultra yuqori
bosimli kompressorlar.
|
Kompressorning ishlash muddatini qanday uzaytirish mumkin

Kompressorning ishlash muddatini qanday uzaytirish mumkin
Uskunaning iloji boricha uzoq vaqt ishlashi uchun unga oddiy parvarish
kerak. Avvalo, ish tugagandan so'ng qabul qiluvchini bosim ostida
qoldirish tavsiya etilmaydi. Buning uchun AOK qilingan havoni puﬂang,
bu gazli qistirmalar va kranlarning xizmat muddatini oshiradi.
Vaqti-vaqti bilan, ayniqsa
sovuq havoda, bug
'chiqadigan kondensatni
to'kish uchun xavo bakining
pastki qismidagi maxsus
drenaj teshigini ochish
kerak. Bu, ayniqsa,
kompressor bo’yash uchun
ishlatilsa juda muhimdir. Aks holda, havo bilan birga undan suv
tomchilari chiqib ketadi. Xavo bakida namlik yo'qligi korroziyadan
ishonchli himoya qiladi. Zanglagan mayda zarrachalar ﬁltrlovchi
uskunalarni tezda to’ldirib qo’yadi, bu esa ish samaradorligiga katta
ta’sir ko’rsatadi Kondensatsiya sezilarli darajada oshganda, tebranish
paytida bak ichida xarakterli siqilish ovozi hosil bo'ladi.Kompressorning
saqlanishiga salbiy ta'sir ko'rsatadigan yana bir muhim omil - bu qizib
ketish. Piston dizayni mukammal emas, shuning uchun qurilma
ishlayotganda kuchli ishqalanish hosil bo'ladi, bu esa qurilmaning
ishlaydigan qismlarini isitadi. Kuchli qizib ketish juda muhim bo'lishi
mumkin, shuning uchun siz tanaffuslar bilan ish joyini
almashtirishingiz kerak. Membran va vintli konstruktsiyalar sovuqqa
sezgir, shuning uchun ularni nol haroratda yoqmaslik yaxshiroqdir.
MEGAGROUP.UZ
Ул. Корасарой, 322Д, Ташкент, Узбекистан
info@aquastream.uz
+998 (95) 146-54-24
+998974255545
COPYRIGHT © 2018 - 2023
Maqolani internet ma’lumotlari asosida Atham Mirsodiqov tayyorladi.
|
Maqsadga ko’ra compressor turlari

Bosim
Shovqin darajasi
Xavo sig’imi hajmiga kelsak, u qurilmaning ishlatilishiga qarab alohida
tanlanadi. Agar uskuna faqat g'ildiraklarni haydash va oddiy nodir bo'yoq
ishlari uchun ishlatilishi rejalashtirilgan bo'lsa, unda 24 litr sig'im yetarli
bo'ladi. Agar kompressor katta hajmdagi bo'yash ishlari uchun
professional ravishda ishlatilsa, berilgan bosimni ushlab turish juda
muhim bo'lsa, 50 l va undan yuqori bo'lgan xavo baki bilan jihozlarni
tanlash yaxshidir. Ushbu qoida pnevmatik qurilish yoki sanitariya-tesisat
uskunalarini ulash uchun amal qiladi. Aks holda, bir necha soniya
ishlagandan so'ng bakdan nasos tomonidan to'plangan havo chiqadi, bu
faqat asbob uchun zarur bo'lgan bosimni tiklaganingizdan so'ng ishlashni
davom ettirishga imkon beradi.
Pistonli(Porshen) - Kompressor bu siqilgan havo yoki gazni pompalash uchun

Pistonli(Porshen)
Piston dizayni yanada arzonroq, shuning uchun aksariyat kompressorlar
aniq uning printsipi bo'yicha ishlab chiqariladi. Bu dvigatel bo'lib,
porshen aylanganda, oqimni siqish xonasiga singdiradi va keyinchalik
kontaktlarning zanglashiga olib boradi. Qabul qilish joyida joylashgan
maxsus valf havo kirishni kirish orqali oldini oladi. Pistonli qurilmalar
kamroq ishonchli, ammo sotib olish va ularga xizmat ko'rsatish qimmat
emas.
Agar biz pistonli dizaynini vintli bilan solishtirsak, u har jihatdan
yo'qotadi, hajmi va narxi bundan mustasno. Shuni ta'kidlash kerakki, bu
ikki tur orasidagi narx farqi shunchalik kattaki, piston varianti uning
kamchiliklariga qaramay tanlanadi:
Shovqin darajasi yuqori.
Kam samaradorlik.
Doimiy qizib ketish.
Ish joyida tebranish.
Tez-tez uzilishlar.
Membranali
Membranali kompressor, dastlabki ikki turdan farqli o'laroq, sanoat
korxonalarida turli xil gazlar bilan ishlashda ishlatiladi. Kundalik
hayotda bunday dizaynni sovutish moslamalarida va mini-havo
cho'tkalarida topish mumkin. Sotuvda juda kamdan-kam hollarda ushbu
turdagi oddiy uy zaryadlovchi qurilmalarini ko'rishingiz
mumkin. Ularning harakatlar printsipi shundan iboratki, dvigatelning
tebranish harakati natijasida gazlarni siqib chiqaradigan va
dekompressiyalashadigan, egiluvchan membranalar chayqalib, ularning
yuqori bosim ostida uzatilishini ta'minlaydi. Ushbu dizayn juda
muvaffaqiyatli. Bu bir qator afzalliklarga ega:
Ixcham o'lcham.
Yuqori bosimni yaratish.
Mexanik qattiq moddalar aralashmasini qo’shmaslik.
Texnik xizmat soddaligi
Gaz isini oldini olish uchun mustahkam korpus.
Ushbu afzalliklarga qaramay, ushbu tur, garchi murakkab va qimmat
bo'lmasa-da, membranani vaqti-vaqti bilan almashtirishni talab qiladi, bu
esa moslashuvchanlikni yo'qotadi, ayniqsa agressiv gazlar bilan
ishlaganda. Shuni ham ta'kidlash kerakki, sanoat mashinalari nisbatan
kichik o'lchamlarga ega bo'lsa ham, ularning tanasi qalin devorli
po'latdan yasalgan bo'lib, bu jihozlarning og'irligiga sezilarli ta'sir qiladi.
|
Neyron tarmoqlarni o’rgatish usullari tasnifi(nosupervizorli usul)

|
Neyron tarmoqlarni o’rgatish usullari tasnifi(nosupervizorli usul)
|
bet | 11/15 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 0,6 Mb. | | #105888 |
Bog'liq ma\'lumotlarning intellektual tahlili Amaliyot MI 2 kis21 05 guruh14.Neyron tarmoqlarni o’rgatish usullari tasnifi(nosupervizorli usul)
Nosupervizorli algoritm (usul)larda o‘rgatish to‘plami faqat
kirish vektorlar
majmuisini ichiga oladi. Qo’llanil adigan shu holatda raqobatli o‘rgatish algoritmi
(competitive learning) klasterlash masalalarni yechish uchun NT parametrlarni
sozlaydi. O‘rgatish paytda tegishli klasterga kiradigan faol bo‘lgan kirish
komponenta (neyron)lar va shu klasterni tavsiflaydigan
(aks etadigan) faol bo‘lgan
chiqish neyron orasidagi bog‘lanish vaznlar qiymatlari
maksimal darajada
ko‘paytiriladi. Shu bilan birga ushbu chiqish neyronni faol bo‘lmagan kirish
neyronlar bilan bog‘lanish vaznlar qiymatlari kamaytiriladi.
15.Neyron tarmoqlarni o’rgatish usullari tasnifi(tasdiqlash bilan o’rgatish usuli)
Tasdiqlash bilan o‘rgatish usul (algoritm)lar ko‘rib o‘tilgan
ikkisini o‘rtasida
turadi. Bu usulni asosiy printsipi tashqi muxitdan
(o‘qituvchidan) keladigan
“tasdiqlash - rad qilish “ yoki “rag‘batlantirish - jazolash” (reward/penalty) signalni
mavjudligi bo‘ladi. Bunday o‘rgatish jarayonda navbatdagi
kirish vektori berilganda
NT xarakati qoniqarli bo‘lsa tasdiqlash («+1») signal, aks holda - rad qilish («0»
yoki «-1») signal beriladi. Shu holatda tarmoq tasdiqlash signallarni olishini
balandroq tezligini ta’minlash maqsadda vaznli koeffitsiyent
qiymatlarini tegishli
ravishda o‘zgartiradi. Shu tezlik qiymati maqbul darajasiga
yetmaguncha o‘rgatish
jarayoni davom etadi.
16.Neyron tarmoqlarni o’rgatish usullari tasnifi(tuzilmali o’rgatish usullari)
Tuzilmali o‘rgatish usullar endi rivojlana boshladi.Ular
murakkab masalalarni yechish uchuun mo‘ljallangan NTni
qurishga imkoniyat beradi.
Kirishlarga quyiladigan talablar bo‘yicha misol (timsol,
o‘xshashlik)lar va
yagona misol (buyruqqa asoslangan) bo‘yicha o‘rgatish
usullar ajratiladi. Shu
holatda tadqiq qilinadigan ob'yektlarni tavsiflaydigan etalon
(misol, timsol) to‘plami
shakllanadi. NT parametrlari shunday qilib sozlanadiki,
kirish belgilarni tegishli
qiymatlarda faqat mazkur belgilarga ega bo‘lgan berilgan
etalonga muvofiq bo‘lgan
chiqish neyronlar aktivlanishi kerak.
Stoxastik o‘rgatish usullar ehtimolli aktivlash qoidalarga,
determinlik (aniq
belgilangan) usullar - determinlik qoidalarga asoslangan.
|
| |
Article · October 22 citations reads author

Article · October 22 citations reads author
Download
1,53 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
17.12.2023
Hajmi
1,53 Mb.
#121435
Download
1,53 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Article · October 22 citations reads author
Download
1,53 Mb.
Matnni ko'rish
Neyron tarmoqlarni o’rgatish usullari tasnifi

|
Neyron tarmoqlarni o’rgatish usullari tasnifi
|
bet | 10/15 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 0,6 Mb. | | #105888 |
Bog'liq ma\'lumotlarning intellektual tahlili Amaliyot MI 2 kis21 05 guruh12.Neyron tarmoqlarni o’rgatish usullari tasnifi
(134,135,136,137larni o’qish kerak)O‘rgatish jarayonda vaznli bog‘lanish koeffitsiyent,
chegara va tuzilma kabi
NT parametrlar qiymatlari sozlanadi (modifikatsiyalashadi). Shu holatda mazkur
parametrlarni boshlang‘ich qiymatlari odatda tasodifiy ravishda beriladi.
Tasnifni eng muhim belgisi (ko‘rsatgichi) tashqi muxit bilan o‘zaro xarakatlarini
turi, xususiyati bo‘ladi. O‘rgatish jarayonda tashqi
muxitdan keladigan axborotni
miqdori va sifati (semantikasi, ma’nosi)ga ko‘ra supervizorli
(supervised learning),
nosupervizorli (unsupervised learning) va tasdiqlash bilan
(reinforcement learning)
o‘rgatish algoritmlar ajratiladi.
13.Neyron tarmoqlarni o’rgatish usullari tasnifi(supervizorli usul)
Supervizoli usulda oldindan o‘rgatish juftlarni hammasidan iborat bo‘lgan
o‘rgatish to‘plam shakllanadi. O‘rgatish jufti X kirish
vektori va unga muvofiq
bo‘lgan Y chiqish vektorlar qiymatlari bilan ifodalanadi.
Shu holatda har bir xil
kirish vektorni i- komponentasi i- kirish neyronga keladigan signalga muvofiq
bo‘ladi. Shunga uxshash har bir yj chiqish vektorni j- komponentasi j-chiqish
neyronda paydo bo‘ladigan signalga muvofiq bo‘ladi.
O‘rgatish jarayonda chiqish vektorlarni berilgan kirish
vektorlarni
qiymatlarga muvofiq bo‘lgan joriy haqiqiy qiymatlarini
o‘rgatish to‘plamda
oldindan berilgan chiqish qiymatlardan og‘ishlari
hisoblanadi. Bu og‘ishni qiymatiga muvofiq NT parametrlari mazkur og‘ishlar qiymatlarini minimum (berilgan)
kattaligiga olib keltirish
uchun to‘g‘irlanadi (sozlanadi, modifikatsiyalanadi). Supervizorli o‘rgatish algoritmlarni ichida eng keng tarqalgan xatolarni (to‘lqinlarni) orqaga traqatish algoritmi (error backpropagation) bo‘ladi
|
| |
T/r 
Mezonlar - Pedagogik innovatsiyalar, professional

|
Pedagogik innovatsiyalar, professional Pdf ko'rish
|
bet | 46/216 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 19,16 Mb. | | #252024 |
Bog'liq O\'zbekiston respublikasiT/r
Mezonlar
Baho
1.
Olgan bilimlarini xaetda qo‘llay oladigan, ushbu fanni boshqa fanlar
bilan bog‘lay oladigan, mustaqil ish va vazifalarni to‘liq bajargan va
yangilik kiritishga intilgan, har jihatdan boshqa o‘quvchilarga o‘rnak
bo‘ladigan
5
2.
O‘quv ko‘rgazmali qurollardan foydalana oladigan, olgan bilimlarini
xalq xo‘jaligida to‘g‘ri qo‘llay oladigan, mustaqil fikrlay oladigan,
olgan bilimlarini tushuntirib bera oladigan
4
3.
Darslarda 95%gacha qatnashgan, ma’ruza matnini yozgan, o‘quv
qurollari to‘liq bo‘lgan, adabiyotlardan foydalanishni bilgan
3
4.
Ta’lim standartlarida belgilangan bilim va ko‘nikmalarni 55%dan
kam o‘zlashtirgan o‘quvchilar
2
2-ilova
3-ilova
T-jadvali
Karbyuratorli va injektorli dvigatellarni ta’minlash tizimini taqqoslash
Karbyuratorli dvigatellarning
ta’minlash ta’minlash tizimining
asosiy
Kamchiliklari
Elektron yonilg‘i purkash
tizimining
Afzalliklari
Tezkor savollar:
1.
Yonuvchi aralashmaning alangalanish chegaralari
qanday?
2.
Yonuvchi aralashmaga qo‘yiladigan talablarga
qaysilar kiradi?
3.
Aralashma tarkibining dvigatel quvvatiga va tejamli
ishlashiga va atrof muhitga ta’siri qanday?
4.Karbyurator va injektorning vazifasi nimadan
iborat?
4.
Injektorga qo‘yiladigan texnik talablar qanday?
79
4-ilova
B/BX/B JADVALI
Bilaman
Bilishni xoxlayman
Bilib oldim
Slindrlar soni karbyuratordan har
xil masofada joylashgan
Tezkor, sababi raqamli
mikroprotsessor boshqaradi
Yonilg‘i aralashmasi
karbyuratorda tayyorlanadi va
slindrlarga tayyor aralashma
uzatiladi
Yonilg‘i aralashmasi aniq tarkibga
ega, yonilg‘i aralashmasini
tarkibini uzoq muddat bir xil
ushlab turish mumkin.
Chiqindi gazlarni zarali ta’sirini
kamaytiradi
Yuqori yonilg‘i tejamkorligini
ta’minlaydi.
|
| |
Toifalash jadvali - Pedagogik innovatsiyalar, professional

69
14-MAVZU
Moylash tizimi qismlarining tuzilishi va ularga texnik xizmat
ko‘ratish.
14.1. O‘quv mashg‘ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
O‘quv soati:
2soat
Talabalar soni: 26
та
O‘quv mashg‘uloti shakli va turi
Amaliy -to‘liq o‘quv mashg‘ulot
O‘quv mashg‘uloti rejasi
1.Moylash tizimi qismlarining tuzilishi.
2.Moylash tizimiga texnik xizmat ko‘ratish.
3. Dvigatel karterini shamollatish.
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi:
Moylash tizimi qismlarining tuzilishi va ularga
texnik xizmat ko‘ratish haqidagi ma’lumotlarni talabalarga yetkazish
O‘qitish natijasi:
Moylash tizimi qismlarining tuzilishi va
ularga texnik xizmat ko‘ratish haqidagi
ma’lumotlar
Pedagogik vazifalar:
- Moylash tizimi qismlarining
tuzilishi haqida ma’lumotlarni
berish;
- Moylash tizimiga texnik xizmat
ko‘ratishni tushuntirish;
-. Dvigatel karterini shamollatish
haqidagi tasavvurlarni berish.
O‘quv faoliyatining natijalari:
Talaba:
- Moylash tizimi qismlarining tuzilishi
haqida umumiy ma’lumotlarni bilish;
- Moylash tizimiga texnik xizmat ko‘ratishni
tushunib olish;
-. Dvigatel karterini shamollatish jarayonini
o‘rganish
O‘qitish metodlari
Savol-javob, suqrot texnikasi, topshiriq,
Toifalash jadvali
O‘qitish vositalari
O‘quv materiali, toifalash jadvali , taqdimot
uchun A32 baraqlari, markerlar, skotch,
ekspert varaqlar, slaydlar, kompyuter tizimi,
stend, maketlar
O‘quv faoliyatining tashkil etish
shakllari
Оmmaviy, jamoaviy, guruhli, hamkorlikda
o‘qitish texnologiyalari: Mustaqil ishlash,
guruhiy ishlash, topshiriq usuli
O‘qitish shart-sharoitlari
Guruhlarda ishlashga, texnik vositalardan
foydalanishga mo‘ljallangan auditoriya.
Qaytar aloqaning usul va visitalari
Amaliy topshiriqt: mashq, savol-javob
14.2 - Pedagogik innovatsiyalar, professional

|
Pedagogik innovatsiyalar, professional Pdf ko'rish
|
bet | 40/216 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 19,16 Mb. | | #252024 |
Bog'liq O\'zbekiston respublikasi
70
14.2.
“M
oylash tizimi qismlarining tuzilishi va ularga texnik xizmat ko‘ratish”
mavzusi bo‘yicha o‘quv mashg‘ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O‘qituvchining
talabaning
I. kirish
bosqichi
(5 daqiqa).
1.1. Mavzuning nomi, maqsadi, kutilajak
natijalari e’lon qilinadi..
1.2.Mashg‘ulot
o‘tkazish
shaklini
tushuntiradi.Baholash mezonlari ma’lum
qilinadi (1-ilova)
Diqqat qiladilar.
II.Asosiy
bosqish
(70 daqiqa).
1.O‘qituvchi talabalr diqqatini mavzudagi
rejalarga qaratadi.
2.2. Mavzu yuzasidan boshlang‘ich
ma’lumotlarni bilish maqsadida aqliy
hujum savollar beriladi.(2-ilova)
2.3.O‘qituvchi mavzudagi rejaga asosan
ma’ruza qiladi.
2.4.Mavzuni tushuntirish davomida
ko‘rgazmalardan vizual materiallardan
foydalaniladi.
2.5.ma’ruza qilish davomida suqrot
texnikasidan foydalangan holatda
o‘qituvchi talabalr diqqatini tortish
maqsadida tez-tez savollar beradi.(3-
ilova)
Diqqat qiladilar, yozib
oladilar.
Talabalar berilgan
savollarga javob
beradilar.
Mavzuni diqqat bilan
tinglaydilar asosiy
tushunchalarni yozib
oladilar.
Chizmalarni chizadilar
Tinglaydilar, yozib
oladilar
Test savollariga javob
beradilar.
III. Yakuniy
bosqich
(5 daqiqa).
3.1.Mavzuga xulosa yasaydilar.
3.2.Darsga aktiv qatnashgan o‘quvchilar
baholaydi
3.3.O‘tilgan mavzuni mustahkamlash
uchun uyga vazifa beriladi. (4-ilova)
Eshitadilar va
topshiriqni yozib
oladilar
|
| |
Mezonlar - Pedagogik innovatsiyalar, professional

61
12-MAVZU
Sovitish suyuqligi.
12.1. O‘quv mashg‘ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
O‘quv soati:
2soat
Talabalar soni: 26
та
O‘quv mashg‘uloti shakli va turi
Nazariy -to‘liq o‘quv mashg‘ulot
O‘quv mashg‘uloti rejasi
1. Suyuqlik bilan sovutish tizimining
umumiy tuzilishi,ishlashi tuzilishi.
2.Antifriz tarkibi va turlari.
3. Suyuqlik va havo bilan sovutish tizimining
afzallik va kamchiliklari.
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi:
Dvigatellarni sovitish suyuqligi haqidagi umumiy
ma’lumotlarni berish
O‘qitish natijasi:
Dvigatellarni sovitish suyuqligi haqida
umumiy ma’lumotlarni o‘rganadi.
Pedagogik vazifalar:
Suyuqlik bilan sovutish tizimining
umumiy tuzilishi,ishlashi tuzilishi
haqida umumiy ma’lumotlarni
berish;
- Antifriz tarkibi va turlarini
o‘rgatish;
- Suyuqlik va havo bilan sovutish
tizimining afzallik va kamchiliklari
haqidagi bilimlarni berish
O‘quv faoliyatining natijalari:
Talaba:
- Suyuqlik bilan sovutish tizimining umumiy
tuzilishi,ishlashi tuzilishi haqida umumiy
ma’lumotlarni bilib olish;
- Antifriz tarkibi va turlarini o‘rganish;
- Suyuqlik va havo bilan sovutish tizimining
afzallik va kamchiliklari haqidagi bilimlarni
o‘rganish.
O‘qitish metodlari
Topshiriq, aqliy hujum, Venn diagrammasi
O‘qitish vositalari
O‘quv materiali, taqdimot uchun A32
baraqlari, markerlar, skotch, ekspert varaqlar,
slaydlar, kompyuter tizimi, stend, maketlar
Oquv faoliyatining tashkil etish
shakllari
Оmmaviy, jamoaviy, guruhli, hamkorlikda
o‘qitish texnologiyalari: Mustaqil ishlash,
guruhiy ishlash, topshiriq usuli
O‘qitish shart-sharoitlari
Guruhlarda ishlashga, texnik vositalardan
foydalanishga mo‘ljallangan auditoriya.
Qaytar aloqaning usul va visitalari
Amaliy topshiriq: mashq, savol-javob
13.2 - Pedagogik innovatsiyalar, professional

|
Pedagogik innovatsiyalar, professional Pdf ko'rish
|
bet | 37/216 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 19,16 Mb. | | #252024 |
Bog'liq O\'zbekiston respublikasi
66
13.2.
“Moylash tizimining vazifasi. Ishlatiladigan moylar” mavzusi bo‘yicha
o‘quv mashg‘ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O‘qituvchining
talabaning
I. kirish
bosqichi
(5 daqiqa).
1.1. Mavzuning nomi, maqsadi, kutilajak
natijalari e’lon qilinadi..
1.2.Mashg‘ulot
o‘tkazish
shaklini
tushuntiradi.Baholash mezonlari ma’lum
qilinadi (1-ilova)
Diqqat qiladilar.
II.Asosiy
bosqish
(70 daqiqa).
1.O‘qituvchi talabalr diqqatini mavzudagi
rejalarga qaratadi.
2.2. Mavzu yuzasidan boshlang‘ich
ma’lumotlarni bilish maqsadida aqliy
hujum savollar beriladi.(2-ilova)
2.3.O‘qituvchi mavzudagi rejaga asosan
ma’ruza qiladi.
2.4.Mavzuni tushuntirish davomida
ko‘rgazmalardan vizual materiallardan
foydalaniladi.
2.5.ma’ruza qilish davomida suqrot
texnikasidan foydalangan holatda
o‘qituvchi talabalr diqqatini tortish
maqsadida tez-tez savollar beradi.(4-
ilova)
2.6. Mavzu yuzasidan toifalash jadvalini
to‘ldiradilar. Toifalash sharhini tuzish
qoidasi bilan tanishtiradi. (5-ilova)
Diqqat qiladilar, yozib
oladilar.
Talabalar berilgan
savollarga javob
beradilar.
Mavzuni diqqat bilan
tinglaydilar asosiy
tushunchalarni yozib
oladilar.
Chizmalarni chizadilar
Tinglaydilar, yozib
oladilar
Test savollariga javob
beradilar.
III. Yakuniy
bosqich
(5 daqiqa).
3.1.Mavzuga xulosa yasaydilar.
3.2.Darsga aktiv qatnashgan o‘quvchilar
baholaydi
3.3.O‘tilgan mavzuni mustahkamlash
uchun uyga vazifa beriladi.(6-ilova)
Eshitadilar va topshiriqni
yozib oladilar
|
| |
T/r 
Mezonlar - Pedagogik innovatsiyalar, professional

65
13-MAVZU
Moylash tizimining vazifasi. Ishlatiladigan moylar
13.1. O‘quv mashg‘ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
O‘quv soati:
2soat
Talabalar soni: 26
та
O‘quv mashg‘uloti shakli va turi
NazariyAmaliy -to‘liq o‘quv mashg‘ulot
O‘quv mashg‘uloti rejasi
1.Moylash haqida umumiy ma’lumot.
2.Moylash materiallari.
3.Moylash tizimining tuzilishi va ishlash
jarayoni
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi
: Moylash tizimining vazifasi. Ishlatiladigan moylar
haqidagi ma’lumotlarni talabalarga yetkazish
O‘qitish natijasi:
Moylash tizimining vazifasi. Ishlatiladigan
moylar haqidagi ma’lumotlar
Pedagogik vazifalar:
- Moylash haqida umumiy
ma’lumotlarni berish;
- Moylash materiallari, ularning
ishlatilishini tushuntirish;
-Moylash tizimining tuzilishi va
ishlash jarayoni haqidagi
tasavvurlarni berish.
O‘quv faoliyatining natijalari:
Talaba:
- Moylash haqida umumiy ma’lumotlarni
bilish;
- Moylash materiallari, ularning ishlatilishini
tushunib olish;
-Moylash tizimining tuzilishi va ishlash
jarayonini o‘rganish
O‘qitish metodlari
Savol-javob, suqrot texnikasi, topshiriq,
Toifalash jadvali
O‘qitish vositalari
O‘quv materiali, toifalash jadvali, taqdimot
uchun A32 baraqlari, markerlar, skotch,
ekspert varaqlar, slaydlar, kompyuter tizimi,
stend, maketlar
Oquv faoliyatining tashkil etish
shakllari
Оmmaviy, jamoaviy, guruhli, hamkorlikda
o‘qitish texnologiyalari: Mustaqil ishlash,
guruhiy ishlash, topshiriq usuli
O‘qitish shart-sharoitlari
Guruhlarda ishlashga, texnik vositalardan
foydalanishga mo‘ljallangan auditoriya.
Qaytar aloqaning usul va visitalari
Amaliy topshiriq: mashq, savol-javob
Transmission Control Protocol/Internet Protocol

|
Transmission Control Protocol/Internet Protocol
|
bet | 2/3 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 17,67 Kb. | | #155855 |
Bog'liq 2-amaliy mashg\'ulotTransmission Control Protocol/Internet Protocol (qisqacha TCP/IP) kompyuter tarmogʻi protokoli boʻlib, Internet bilan yaqin aloqada boʻlgani sababli Internet protokoli deb ham ataladi. Internet protokoli oilasining tuzilishi TCP/IP Reference Modelida tavsiflangan. Kompyuter tarmogʻi ga ulangan kompyuterning identifikatsiyasi IP-manzil yordamida amalga oshiriladi. Protokollar oilasiga shuningdek yana User Datagram Protocol, qisqacha UDP ham kiradi.
Kirish
Transmission Control Protocol/Internet Protocol (Qisqacha TCP/IP) - bu Internet orqali aloqa va ma'lumotlarni uzatish imkonini beruvchi asosiy protokollar to'plami. 1970-yillarda ishlab chiqilgan TCP/IP tarmoq uchun de-fakto standartiga aylandi va zamonaviy internet infratuzilmasining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Ushbu maqolada biz TCP/IP ning asosiy tushunchalari, funktsiyalari va qatlamlarini, shuningdek uning tarmoq dunyosidagi ahamiyatini o'rganamiz.
TCP/IP ning asosiy tushunchalar
TCP/IP - bu ma'lumotlarning tarmoqlar bo'ylab qanday uzatilishi, yo'naltirilishi va qabul qilinishini belgilaydigan protokollar to'plami. U ikkita asosiy protokoldan iborat: Transmission Control Protocol (TCP) va Internet Protocol (IP). TCP ma'lumotlarning ishonchli va tartibli yetkazib berilishini ta'minlaydi, IP esa tarmoqlar bo'ylab ma'lumotlar paketlarini manzillash va yo'naltirish bilan shug'ullanadi.
TCP/IPning funksiyalari
TCP/IP tarmoqlar bo'ylab ishonchli va samarali aloqani ta'minlaydigan bir nechta asosiy funktsiyalari:
Manzillash: IPda boshdan oxirigacha aloqa o'rnatish uchun qurilmalarga noyob IP manzillarni tayinlaydi. IPv4, eng ko'p qo'llaniladigan versiya 32 bitli manzil maydonidan foydalanadi, IPv6 esa ulangan qurilmalar soni ortib borayotganiga moslashish uchun 128 bitli kattaroq manzil maydonini taklif qiladi.
Paketlashtirish: TCP tarmoqlar bo'ylab samarali uzatish uchun ma'lumotlarni paketlarga ajratadi. Har bir paketda boshqaruv ma'lumotlariga ega sarlavha va haqiqiy ma'lumotlarga ega foydali yuk mavjud. Ushbu yondashuv katta hajmdagi ma'lumotlarni kichikroq, boshqariladigan birliklarda uzatish imkonini beradi.
Yo'naltirish: IP paketlarni tarmoqlar bo'ylab manbadan manzilga yo'naltirishni boshqaradi. Routerlar paketlar sarlavhalaridagi maqsad IP-manzilni tekshiradi va paketlar mo'ljallangan oluvchilarga etib borishini ta'minlash uchun marshrutlash jadvallari asosida yo'naltirish qarorlarini qabul qiladi.
Ulanishga yo'naltirilgan aloqa: TCP uch tomonlama qo'l siqish mexanizmi yordamida aloqa qurilmalari o'rtasida ishonchli ulanishlarni o'rnatadi. U ma'lumotlarning tartibda yetkazilishini ta'minlaydi va yo'qolgan yoki buzilgan paketlarni qayta uzatadi, uzatilgan ma'lumotlarning yaxlitligini kafolatlaydi.
|
| |