nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Uzluklsiz funksiyaning xossalari

|
Uzluklsiz funksiyaning xossalari
|
bet | 8/9 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 3 Mb. | | #143972 |
Uzluklsiz funksiyaning xossalari.
1-xossa:Yopiq G sohada uzluksiz bo‘lgan funksiya shu sohada chegaralangan bo‘ladi ya’ni shunday o‘zgarmas musbat son mavjudki,G dagi hamma z nuqtalar uchun
2-xossa:Yopiq G sohada uzluksiz bo‘lgan funksiya shu sohada eng katta modulli va eng kichik modulli qiymatlarga egadir, ya’ni G da shunday va qiymatlar borki,ular uchun:
va
3-xossa: Yopiq G sohada uzluksiz bo‘lgan funksiya shu sohada tekis uzluksiz bo‘ladi,ya’ni ixtiyoriy son uchun faqat ga bog‘liq bo‘lgan shunday sonni toppish mumkinki, tengsizlikni qanoatlantiruvchi G soha ichidagi har qanday ikkita va nuqta uchun
Tengsizlik o‘rinli bo‘ladi.
Bu hossalarning isbotlari matematik analizdagiga o‘xshash bo‘lganligi uchun ularni isbotlash mashq sifatida ishlash mumkin.
4. Kompleks o‘zgaruvchili, ko‘rsatgichli va logorafmik funksiyalar.
= x+yi (1)
Agar x va y ga Oxy tekislikdagi nuqta koordinatalari deb qaraydi-gan bo‘lsak, ya`ni M (x;y), u holda har bir (1) kompleks songa Oxy tekislikdagi bitta nuqta (4-rasm) mos keladi. Aksincha, Oxy tekislikning har bir nuqtasi faqat bitta kompleks sonni aniqlaydi. (1) da y=0 bo‘lsa, z=x haqiqiy son hosil bo‘lib, unga Ox o‘qidagi nuqta mos keladi.
S huning uchun Ox o‘qi haqiqiy o‘q ham deyiladi. Agar (1) da x=0 bo‘lsa, =yi mavhum son hosil bo‘lib, unga Oy o‘qidagi nuqta mos keladi, shunga ko‘ra Oy o‘qi mavhum o‘q ham deyiladi. =0 songa koordi-nata boshi mos keladi. Oxy tekislik kompleks tekislik deyiladi va bilan belgilanadi.
Bundan tashqari, har bir kompleks son (1) ga boshi koordinatalar boshiga, oxiri M (x;y) nuqtada bo‘lgan vektor (radius – vektor) mos keltiriladi.
Bu holda ham, har bir kompleks songa bitta radius – vektor mos kelib, har bir nuqta bitta kompleks sonni aniqlaydi (5-rasm)
K oordinatalar boshidan M (x, y) nuqta-gacha bo‘lgan masofa, ya`ni OM vektorning uzunligi kompleks son – (1) ning moduli deyiladi va |z| yoki r bilan belgilanadi, shun-ga ko‘ra: r=|z|.
Chizmada Ox o‘qining musbat yo‘na-lishi bilan radius vektor orasidagi burchakni φ bilan belgilab, ∆ONM dan topamiz:
x = r cosφ y = r sinφ (2)
x va y qiymatini (1) ga qo‘yib
z = r (cosφ + isinφ) (3)
ni topamiz. Kompleks sonning (3) shakldagi ko‘rinishiga kompleks son-ning trigonometrik shakli deyiladi, φ esa kompleks sonning argumenti deyiladi va Argz bilan belgilanadi. φ bilan birga k ning ixtiyoriy butun qiymatida φ+2πk ham z ning argumenti bo‘ladi, ya`ni argz = φ+2πk. Bu qiymatlardan eng kichik musbati, ya`ni [0,2π] oraliqda yotuvchi qiymati, argumentning bosh qiymati deyiladi va Argz bilan belgilanadi, ya`ni Argz = φ.
Bosh argument φ uchun munosabatlar o‘rinli bo‘-lib, φ ning qiymatini aniqlashda x va y ning ishoralariga, ya`ni M nuqta-ning qaysi chorakda ekanligiga e`tibor berish kerak.
|
| |
Misol: z=1-i kompleks sonning moduli va argumenti topilsin, uning trigonometrik shakli yozilsin.
Yechish

|
Misol: z=1-i kompleks sonning moduli va argumenti topilsin, uning trigonometrik shakli yozilsin.
Yechish
|
bet | 9/9 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 3 Mb. | | #143972 |
Misol: z=1-i kompleks sonning moduli va argumenti topilsin, uning trigonometrik shakli yozilsin.
Yechish: Bu yerda x=1, y=-1 bo‘lib, M(1; -1) nuqta to‘rtinchi chorakda yotadi.
shuning uchun
z=0 sonning moduli 0 ga teng bo‘lib, argumenti aniqlanmaydi.
Trigonometrik shaklda berilgan kompleks sonlarni ko‘paytirish, bo‘lish va darajaga oshirish quyidagi qoidalarga asosan bajariladi.
Misol:
topilsin.
Yechish:
Mashqlar
94. Kompleks tekislikda berilgan songa mos keluvchi nuqtani va vektorni yasang:
1) z=2-3i; 2) z=-3-2i; 3) z=3;
4) z=2i; 5) z=-1-3i; 6) z=5-4i;
7) z=(3-2i)(1-2i) 8) .
95. Kompleks sonni trigonometrik shaklda yozing.
1) z=1-i; 2) z=1+i; 3) z=-1-i;
4) z=1; 5) z=2; 6) z=-i
7) z=i; 8)
96. z va w kompleks sonlarni trigonometrik shaklda yozing va zw hamda amallarni bajaring.
1) z=1+i;
2) z=2-2i;
3) z=3+3i; w=i
4) z=2i; w=-4+4i.
97. a) z kompleks son berilgan. z3, z4, z6 topilsin:
1) z=1-i; 2) z=i.
b) Quyidagi sonlarni algebraik ko‘rinishda yozing.
Javoblar:
Foydalanilgan adabiyotlar:
Sadullayev A.S, Xudoyberganov G. “Ko‘p o‘zgaruvchili funksiyalar nazariyasi”
Joseph Bak,Donald J. Undergraduate texts in mathematics,”complex analysis”
Vorisov H,Xudoyberganov G. “Kompleks analiz”
|
| |
Akslantirishga oid soda misollar

Akslantirishga oid soda misollar.
Biz endi funksiya yordamida E to‘plamni to‘plamga aks ettirishga doir bir necha soda misollar keltiramiz.
1.berilgan ushbu
Funksiya vositasi bilan bajariladigan akslantirishni tekshiraylik(bunda ).
A slida E to‘plam masalada berilgan bo‘ladi,shunga qarab uning obrazi topiladi.Bizning misolda E deb yopiq birlik doirani olaylik,bu bizga G to‘plamni beradi.U holda
ga ega bo‘lamiz.Bu esa ni tasvir etib,u radiusli doiradan iborat.Biz 21-chizmada m=2 deb oldik.Xususiy holda aylana obrazi aylanadan iborat bo‘ladi:
Agar oldingi misolimizda G soha sifatida 22-chizmadagi uchburchakni olsak,uning obrazini toppish uchun quyidagicha mulohaza qilamiz.Dastlab, va sonlarni trigonometrik shaklda yozib olamiz:
(3)
U holda bundan (31)
xosil bo‘ladi.Endi z va sonlarining har biriga bittadan vektor mos keladi,deb qaraymiz. U holda(31)ga ko‘ra z ning obrazini topish uchun z ga tegishli vektorning r uzunligini m marta cho‘zish kerak. Lekin vector burilmaydi,chunki (qulay bo‘lsin uchun xOy va uOv koordinatalar sistemalarini bitta qilib olaylik.) Agar bo‘lsda,G uchburchakning aksi kichrayib qolishi ayon(22-chizmada m=2) deb olinadi.
2.Berilgan ushbu
Funksiya vositasi bilan bajariladigan akslantirishni aniqlaylik.
Muavr formulasiga asosan:
.
Buni (3) bilan solishtiraylik
va
Tengliklarga ega bo‘lamiz.Ma’lumki va , .
Demak ,z nuqtaning obrazini topish uchun o‘rniga olish kerak. Boshqacha aytganda z vektorni burchakka burib, marta cho‘zish (agar r<1 bo‘lsa ,cho‘zish o‘rniga qisqartirish )kerak.
Agar G deb doirani olsak, soha doiradan iborat bo‘lib qoladi.
Agar G sifatida qandaydir uchburchak olsak, uning aksi o‘sha uchburchakka o‘xshash uchburchak bo‘lib, oldinggi uchburchakka nisbatan o‘rnidan qadar siljigan vas oat strelkasiga teskari yo‘nalishda burchakka burilgan bo‘ladi (22-chizma)
3.Berilgan funksiya yordami bilan (z)tekislikdagi Ox o‘qqa parallel bo‘lgan y=a chiziqlar oilasining (23-chizma) tekislikdagi aksi qanday chiziqlardan iborat bo‘lishi aniqlansa,(a-haqiqiy son).
Parametr a ga turlicha xaqiqiy qiymatlar berilsa,so‘nggi tenglama haqiqiy o‘qqa simmetrik parabolalar oilasini tasvirlaydi.(24-rasm)
Demak ,y=a to‘g‘ri chiziqlar oilsining obrazi o‘sha parabolalar oilasidan iborat ekan.Agar biz funksiya o‘rniga boshqa bir funksiya olsak,u holda y=a ning aksi ,boshqa egri chiziqlar oilasini berar ekan.
Endi biz Ox o‘qining aksi tekislikda qanday chiziqdan iborat bo‘lishini tekshiramiz.Uning uchun y=0 ni (4)tenglamaga qo‘yib chiqamiz:
Bu esa Ou o‘qining faqat musbat tomonidan iborat ekan.
Xuddi mana shu usulda Oy o‘qqa parallel bo‘lgan x=a to‘g‘ri chiziqlar oilasining
Funksiya yordami bilan tekislikka aks ettirilsa,
parabolalar oilasi hosil bo‘lib, ularning uchlari Ou o‘qning o‘ng tomoniga joylashgan bo‘ladi. Shuningdek,x=0 o‘qning aksi esa Ou o‘qning manfiy tomonidan iborat bo‘lib qoladi.
|
Minnesotning - Psixodiagnostika va amaliy psixologiya haqida tushuncha

|
Psixodiagnostika va amaliy psixologiya haqida tushuncha
|
bet | 35/154 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #125798 |
Bog'liq Psixodiagnostika-fayllar.orgMinnesotning ko’pfaktorli shaxsiy so’rovnomasi (qisqacha – MMPI) turli xil psixologik o’zgarishlari bo’lgan kishilarga muljallab yaratilgan, validlashtirilgan va normallashtirilgan edi. Amaliyotda esa, u shaxsning klinik tashxisi uchun muvaffaqiyatli foydalanilayotgan edi. Ammo ushbu test mohiyatida bu kabi nozik tomonlar unchalik ko’zga tashlanmaydi.Chunki professional jihatdan tayyor bo’lmagan kishi mazkur testni umumpsixologik shaxsiy test sifatida qabul qilishi mumkin. Lekin, undan insondagi mavjud sifatlarning shakllanish darajasinini aniqlash, jumladan, mashqlar uchun zarur bo’lgan faoliyatning turli ko’rinishlarini o’rganishga foydalanish imkoniyatlari ko’rinadi. Shuningdek, bu testlar shaxsdagi biror professional layoqatlilikni, aniqrog’i boshqaruvchilik xususiyatini aniqlash uchun foydalanish mumkin. Amerikada boshqaruvchi bo’lib ishlayotgan kishilar guruhi MMPI testi yordamida tadqiq qilinadilar olingan ko’rsatkichlar belgilangan tizimga solinadi va ular yo’riqnomada ko’rsatilgan tartib atrofida yoki tashqarida bo’lishiga qarab sinaluvchilarni professional layoqatliligi haqida xulosa chiqariladi. O’tkaziladigan tadqiqot professional darajada tayyorgarligi bo’lmagan kishi hamda malakali mutaxassis uchun ahamiyatli hisoblanadi. Chunki, bundagi tartib va normalar sinaluvchining biror faoliyatga layoqatligini emas, balki sog’liq holatini aks ettiradi. Natijada, psixik jihatdan sog’lom har qanday kishida professinal boshqaruvchanlik layoqati mavjud ekanligi tan olinadi.
Muhimi, professional psixodiagnost, kishilarni o’ziga qarata olishi va ularda ishonch hissini uyg’ota bilishi talabga rioya qilishi kerak lozim. Chunki, nazariy bilimlarsiz ushbu talablarning yo’lga qo’yilmasligi ko’zlangan maqsadga erishishni usullarini murakkablashtiradi. Shu bois, ko’plab psixodiagnostik testlar blankali metodlardan iborat bo’lib, ular inson ongiga ta’sir etishga qaratilgan qator savollardan tashkil topgan. Agar sinaluvchi ruhan tayyor bo’lmasa va psixologga nisbatan ishonch hissini shakillantirmasa, ushbu savollarga sitqidildan javob bermaydi. Bundan tashqari u o’z shaxsiga nisbatan mulozamatni his etmasa umuman javob bermasligi ham mumkin. Natijada sifatli tadqiqot o’tkazish imkoniyati cheklanadi.
Metodikalarni qo’llashdagi eng muhim talab – mutaxassisning o’zi barcha psixodiagnostik usullar va ularni o’tkazish texnologiyasini chuqur o’zlashtirgan bo’lishi lozim.
|
| |
Asosiy tushuncha va atamalar

5.8. Asosiy tushuncha va atamalar
Psixodiagnostika, tadqiqot, tajriba, shaxs, empirik, kuzatish, obyektiv, subyektiv, proyektiv, metodologik, uslubiy.
5.9. Nazorat va muhokama qilish uchun savollar
Psixodiagnostika metodlari haqida qanday umumiy tushunchaga egasiz?
Amaliy psixologiyaning metodologik va uslubiy masalalari degandan nimani tushunasiz?
Psixologiyani anglash vositalarining iyerarxik zinasi qanday?
Qanday psixodiagnostik metod turlari bor?
Psixodiagnostik metod yo’nalishining nechta guruhi mavjud?
Psixodiagnostik metodlarning umumiy chizmasi haqida qanday tasavvurga egasiz?
5.10 Tavsiya etilgan adabiyotlar
Borozdina G.V. Psixologiya delovogo obshyeniya. Uchebnoye posobiye. – M., INFRA-M, 1999.
Burlachuk L. Psixodiagnostika. – SPb., 2002.
Vvedeniye v psixodiagnostiku: Ucheb. posobiye dlya stud. V 24 sred. ped. ucheb. zavedeniy / M.K. Akimova, Ye.M. Borisova, Ye.I. Gorbacheva i dr.; Pod red. K.M. Gurevicha, Ye.M. Borisovoy. – 3-ye izd., stereotip. – M., 1999.
Karimova V.M. Psixologiya. O’quv qo’llanma. – T.: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, “O’AJBNT” markazi, 2002. – 205 b.
Karimova V.M., Xayitov O.E., Ergasheva D.D., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. Sbornik situasionnix zadach, delovix i psixologicheskix igr, testov, kontrolnix zadaniy, keys-stadi, voprosov dlya samoproverki po kursu “Ekonomicheskaya psixologiya”. – T., TGEU. 2005.
Metodi prakticheskoy psixologii obshyeniya. – L., 1990.
Nemov R.S. Prakticheskaya psixologiya: Poznaniye sebya. Vliyaniye na lyudey: Posobiye dlya uchashixsya. – M., 1998.
Nemov R.S. Psixologiya: Ucheb. dlya stud. vissh. ped. ucheb. zavedeniy: V 3 kn. – M., 2003.
Psixologicheskaya diagnostika: Uchebnoye posobiye / Pod red. K.M.Gurevicha, Ye.M.Borisovoy. 2-ye izd., ispr. – M., 2000.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya. Ma’ruzalar matni. – T., 2005.
Hayitov O.E. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya: Elektron darslik. – T., TDIU. 2005.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. “Psixodiagnostika va amaliy psixologiya” kursi bo’yicha ijtimoiy-psixologik tryeninglar, psixologik masalalar, topshiriqlar va tyestlar to’plami. – T., TDIU. 2005.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. “Pedagogik psixologiya” kursi bo’yicha vaziyatli va ishchi o’yinlar to’plami. – T., TDIU. 2005.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. “Psixologiya” fani bo’yicha shaxsni o’rganishga doir testlar va metodikalar to’plami. – T., TDIU. 2005.
|
Ziddiyatli xulq va uni his qilishning yosh va jins xususiyatlari

18.2. Ziddiyatli xulq va uni his qilishning yosh va jins xususiyatlari
Turli ijtimoiy vaziyatlardagi noqulayliklar, muammolar, o’ziga xos ziddiyatlarni keltirib chiqarishi ma’lum. Shunka ko’ra, inson yosh davrlarida kritik hissiy-kechinmalar kuzatiladi. Yosh davri nizolari – bu o’ziga xos, uncha uzoqqa cho’zilmaydigan ontogenez davrlari bo’lib, bu vaqtda keskin psixik o’zgarishlar ro’y beradi.
Nevrotik va travmatik tanozillardan farqli ravishda yosh tanozillari normativ jarayon bo’lib, u shaxs rivojlanishi jarayonida albatta yuz beradi. Shaxs rivojlanishi, ijtimoiylashuvida hamda ziddiyatli xulqi namoyon bo’lishida yosh davrlarining o’ziga xos: uch yoshlilar, o’smirlik, balog’at, keksalik davridagi jins xususiyatlari yuzaga keladi. Uch yoshlilarda o’z shaxsiy “Meni”ni anglash va namoyish etish kuzatiladi. O’smirlik va keyinchalik o’spirinlik yillarida esa kattalik hissi, avtonomlikka intilish kabilar bilan bog’liq his-kechinmalar ham kritik holatlarni kuzatilishiga olib keladi. Qarilik davrida ham o’ziga xos hissiy kechinmalar va xulqda o’zgarishlar yuz beradi. Ziddiyatli vaziyatda xulqning namoyon bo’lishida nafaqat yosh, balki jins ham o’zini ko’rsatadi, ya’ni erkaklar o’zgacha xulq-atvor ko’rinishini, ayollar esa o’zgacha xulqni namoyon etadilar. Erkaklarda namoyish etish kam, ziddiyatli vaziyatlarni chuqurlashtirmaslik va mulohazalilik xususiyati ko’proq shakllangan. Ayollarda esa ko’p gapirish (verbal komponent ustunligi), o’zini ko’proq ko’rsatish, emosional holatlarini yaqqol ko’rsatish xususiyatlari rivojlangan.
K.Tomas va R.Kilmenn ziddiyatli vaziyatda xulq-atvorning quyidagi beshta asosiy uslubini ajratib ko’rsatganlar:
moslashish, yon beruvchanlik;
bosh tortish;
qarshi kurashish;
hamkorlik;
murosaga kelish.
Tasniflash asosini ikkita mustaqil o’lchov tashkil etadi:
o’z manfaatlarini amalga oshirish, o’z maqsadlariga erishish darajasi;
kooperativlik darajasi, boshqa tomonning manfaatlarini hisobga olish.
Buni grafik tarzda ko’rsatganda biz Tomas-Kilmenn turiga bo’lamiz. U muayyan ziddiyatni tahlil va xulq-atvorning oqilona shaklini tanlash imkonini beradi (18.2.1-rasm).
18.2.1-rasm. Ziddiyatdagi xulq-atvor ish shakllarining chizmasi
Har bir kishi bu xulq-atvor shakllarining hammasidan ma’lum darajada foydalanishi mumkin, lekin odatda ustivor shakl ham mavjud bo’ladi.
|
Amaliy tavsiyalarning sifatlilik darajasi

|
Amaliy tavsiyalarning sifatlilik darajasi
|
bet | 36/154 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #125798 |
Bog'liq Psixodiagnostika-fayllar.org4.5. Amaliy tavsiyalarning sifatlilik darajasi
Amaliy tavsiyalarning sifatlilik darajasi quyidagi bosqichlarning uzviyligiga:
tekshiruv obyektining tanlash;
tekshiruv metodini aniqlash;
metodni tahlil qilish;
ma’lumotlar interpretasiyasi;
metodning sifatlilik kriteriylarini aniqlashlarga bog’liq bo’ladi.
4.6. Psixodiagnostikaning axloqiy-ma’naviy normalari
Psixologik tashxis kodeksidagi axloqiy-ma’naviy normalarning asosiy tamoyillari qatorida quyidagi omillarning bo’lishi maqsadga muvofiqdir:
psixodiagnostning sinaluvchiga nisbatan muvaffaqiyati;
obyektivlik, haqqoniylik va o’z faoliyatidagi yuqori talablarga rioya qilishga asoslangan ma’suliyatlilik;
jamiyatning talablariga mos keluvchi axloqiy va huquqiy standartlar;
psixodiagnostning omma oldida o’zini tuta bilishi;
sinaluvchi haqidagi ma’lumotlarni sir saqlash, kofidensiallik;
sinaluvchi bilan bo’lgan ishonchli munosabatlar, uni tadqiqot xarakteridan xabardor qilish;
tadqiqot natijalarini oshkor qilmaslik;
tadqiqotdagi ehtiyot choralar;
metodikalarni nashr qilinish shartlari, imkoniyatlari va bu boradagi cheklanishlar;
diagnostik natijalarni tahlil qilish.
4.7. Rezyume
Psixologik diagnostika hamda psixodiagnost uchun qo’yiladigan ijtimoiy-axloqiy talablar psixodiagnostikaning negizi hisoblanadi va bu o’z navbatida g’arb psixologiyasidagi asosiy axloqiy muammolar: diagnostik metodlarni qo’llaydigan mutaxassislar malakasining darajasi; diagnostik metodlarni qo’llash jarayonlari; tadqiqot natijalarini sir saqlashning ta’minlanganligi; konfidensiallik; tadqiqot natijalarini e’lon qilish; psixolog(tashxischi)ning axloqiy kodeksidagi ijtimoiy-psixologik asoslarini shakllantirilishiga sabab bo’ldi. Psixologik-pedagogik diagnostikaning rivojlanishi tufayli: diagnostika nazariyasi va uning metodikalarini ilmiy asoslanganligi; diagnostikaning izchilligi va aniq yo’nalganligi; diagnostikaning shakl va metodlarining optimalligi; o’rganilayotgan obyekt haqida faktlarni yig’ish, bayon qilish va to’g’ri yo’lga solishning birligi; diagnostikaning ketma-ketligi va uzluksizligi; diagnostika metodlari va jarayonlarining qulayligi hamda ommabopligi; diagnostikaning kompleksliligi; diagnostikaning talaba rivojlanishi kelajagini, oqibatlarini oldindan ko’ra olish (bashorat qilish) imkonini bera olishi kabi asosiy tamoyillarining paydo bo’lishi bilan kafolatlandi. Natijada psixologik testlardan foydalaniladigan kishilar uchun qo’yiladigan maxsus talablar ishlab chiqildi va u metodikalarni qo’llashdagi psixologik ma’lumotlar bazasining mavjudligi bilan izohlandi. Bu esa amaliy tavsiyalarning sifatlilik darajasiga bo’lgan ehtiyoj ortganligini keltirib chiqardi.
|
| |
Ijtimoiy-psixologik hodisalarni o’rganuvchi noan’anaviy metodlar

|
Ijtimoiy-psixologik hodisalarni o’rganuvchi noan’anaviy metodlar
|
bet | 41/154 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #125798 |
Bog'liq Psixodiagnostika-fayllar.orgIjtimoiy-psixologik hodisalarni o’rganuvchi noan’anaviy metodlar
Biz quyida bayon qiladigan usullar fanda umuman yo’q bo’lgan yoki boshqa fanlardan olinganlar sirasiga kirmaydi. Ular ayrim sabablarga ko’ra ilgari ilmiy metod sifatida qaralmagan, ammo hozirda zamonaviy, deb e’tirof etilayotgan metodlardir. Masalan, rus olimi G.V.Shekinning vizual psixodiagnostikasi ana shundaylar sirasiga kiradi. Bu usulning mohiyati va uning asosini tashkil etuvchi omil – ijtimoiy obyektda bevosita ko’zga tashlanadigan simptomlar va belgilar hisoblanadi. Simptomatika – muallifning fikricha, vizual ijtimoiy-psixologik diagnostikaning asosiy elementidir. Lekin ijtimoiy-psixologik hodisalar tabiatan murakkab jarayonlar bo’lgani uchun ham, bu usul barcha jabhalarni qamrab olishi mumkin, deb bo’lmaydi. Masalan, muloqot jarayonini oladigan bo’lsak, biz har doim suhbatdoshning gaplarinigina e’tiborga olgan holda xulosa chiqaramiz. Lekin bu jarayonda noverbal vositalar ham mavjud bo’lib, ular muloqatni to’ldiradi, boyitadi va kuchaytiradi. Bu holat bizning qiliqlarimiz, mimika, pantomimikamiz, yuz qiyofamiz, lablarimiz, peshonamiz, qomatimizning holati va hokazolar orqali tavsiflanadi. Ana shu belgilar vizual psixodiagnostika predmetini amaliy ahamiyatini ko’rsatadi. Quyida biz ayrim qiliqlarning vizual ma’nolari sharhini keltiramiz.
Ochiqlik. Qo’l kaftining ochiq tarzda yuqoriga qaratilganligi; kostyum tugmalarining yechib qo’yilishi (yoqtirgan odamlari davrasida odam ko’pincha kostyumini yechib ham o’tirishni afzal ko’radi).
Himoya. Biror tahdidga qarshi odamdagi himoyani ifodalovchi belgilarga ikki qo’lni ko’krak qafasida chalishtirib turishni kiritish mumkin.
Baholash. O’ychanlik va xayolparastlikni ifodalovchi qiliqlar shundayki, bunda odamning qo’llari beixtiyor uning chakkasida bo’ladi. Yoki yarim musht holdagi qo’llariga chakkasini tiragan holda xayol suradi.
|
| |
Ijtimoiy-psixologik hodisalarni o’rganishda ishlatiladigan testlar

|
Ijtimoiy-psixologik hodisalarni o’rganishda ishlatiladigan testlar
|
bet | 40/154 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #125798 |
Bog'liq Psixodiagnostika-fayllar.orgIjtimoiy-psixologik hodisalarni o’rganishda ishlatiladigan testlar
Test tushunchasi hayotimizga eng ko’p uchraydigan atamalardan biri hisoblanadi. Bu – shaxsga, guruh yoki ijtimoiy qatlamga taalluqli bo’lgan ayrim xususiyatlar va holatlarni qisqa fursatda tekshirib olish usulidir. Bugunga kelib, testlarning juda ko’plab turlari mavjud. Ular haqida uslubiy adabiyotlarda yetarli darajada ma’lumotlar bor.
Amaliyotda, asosan, verbal yoki noverbal testlar ishlatiladi. Birinchisida tekshiriluvchi hukmiga savollar majmui havola etish, ularga qay tarzda javob berish kerakligi to’g’risida ham ma’lumot beriladi. Bir qarashda bu, standartlashtirilgan anketani eslatadi.
Noverbal testlarda esa, tekshiruv materiali sifatida rasm, konkret jism va texnik apparaturadan foydalaniladi. Shuningdek, qo’llarni yoki barmoqlarni bir-biriga bog’lash topshirig’i orqali xarakterni o’rganish ham noverbal testga misol bo’ladi. Bu usul, asosan, bolalar bilan ishlaganda; til muammosi paydo bo’lib, boshqa davlat vakillari o’zga yurtlarda qiyosiy tekshiruvlar o’tkazishganda; proyektiv metodikalar qo’llanganda ishlatiladi. Noverbal testlarning ham, verbal testlarning ham o’ziga xos afzalliklari va cheklanganlik darajasi mavjud. Nima bo’lganda ham, testning qay darajada bizni qiziqtirayotgan sifatni aniqlay olishiga e’tiborni qaratish kerak. Chunki hozirda shunday yuzaki tuzilgan, vaqtni maroqliroq o’tkazishga qaratilgan testlar mavjud bo’lib, ularning rus yoki ingliz tilidan to’g’ridan-to’g’ri tarjima qilingan shakllari ishonchsiz va ilmiy asoslanmagan hisoblanadi. Masalan, gazetalar sahifalarida beriladigan (ko’pincha payshanba sahifalarida) “Siz rashkchimisiz?”, “Siz baxtlimisiz”, “Sodiq do’st bo’la olasizmi” kabi testlar ilmiylik va ijtimoiy hayot qonuniyatlari bilan aloqasi yo’q hisoblanib, bo’sh vaqtni o’tkazish uchun o’ylab topilgan vositalardir.
Shuning uchun korxona yoki tashkilot rahbari amaliyotchi psixolog (ekspert) jamoadagi biror ijtimoiy hodisani o’rganmoqchi bo’lib, bunda testlardan foydalanmoqchiligini aytsa, o’sha testning texnik tasnifini, ma’lumotlarning ishonchliligi darajasini qanday qilib isbot qilishini, mahalliy sharoitga qachon va qanday qilib moslashtirilganini albatta so’rashi lozim. Shundan keyingina tajriba o’tkazishga ruxsat berish maqsadga muvofiq sanaladi.
|
| |
YAKUNIY NATIJA - Komyuterning xarakterlari haqida ma’lumot

|
Komyuterning xarakterlari haqida ma’lumot
|
bet | 3/3 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 0,7 Mb. | | #145578 |
Bog'liq kompyuter asosiy xarakteritikalariYAKUNIY NATIJA
| |
Protsessor va kompyuter razryadi
|
Intel Core i3 M370 / x64 razryadli
|
Operativ (tezkor) xotira
|
6 Gb
|
Doimiy xotira
|
500 Gb
|
Videokarta
|
ATI Mobility Radeon HD 4500
512 Mb
|
Operatsion tizim (windows) va uning versiyasi
|
Microsoft Windows 7 Professional
|
Ekran o’lchamlari
|
1366 x 768
|
Komyuter firmasi va modeli
|
ASUS K52JB
| - Kompyuterni konspekt yozish yoki shunchaki kuzatish bilan o’rganib bo’lmaydi!
- Ko’rgan narsalarni amalda bajarish zarur, shu sababli ushbu topshiriqni bajaring.
Topshiriq
YAKUNIY NATIJA
| |
Protsessor va kompyuter razryadi
| |
Operativ (tezkor) xotira
| |
Doimiy xotira
| |
Videokarta
| |
Operatsion tizim (windows) va uning versiyasi
| |
Ekran o’lchamlari
| |
Komyuter firmasi va modeli
| |
|
| |
Boshqacha nomlanishi: Видеоада́птер, Графи́ческая Ка́ртa

|
Boshqacha nomlanishi: Видеоада́птер, Графи́ческая Ка́ртa
|
bet | 2/3 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 0,7 Mb. | | #145578 |
Bog'liq kompyuter asosiy xarakteritikalariBoshqacha nomlanishi: Видеоада́птер, Графи́ческая Ка́ртa (rus.),
GPU (ing. Graphics processing unit, Графический процессор, Grafik ishlov berish bloki)
Asosiy ishlab chiqaruvchilar: Intel, AMD, nVidia Hajmi mb va Gb larda o’lchanadi.
Ko’p tarqalgan turlari: 512 mb, 1 Gb, 2 Gb va 4 Gb….
Videokarta
- Operatsion tizim – kompyuter bilan foydalanuvchi o’rtasidagi aloqani ta’minlaydi. Agar kompyuteringizda OT bo’lmasa siz kompyuterda amallar bajara olmaysiz.
Hozirda mashxur OT lar:
Operatsion tizim va uning versiyasi
(ru.wikipedia.org)
(reedr.ru)
Windows –Microsoft ning operatsion tizimi (OT) hisoblanadi. U pulli hisoblanadi. Apple kompyuterlaridan tashqari ko’pchilik kompyuterlarda qo’llanilishiga sabab uning qulayligi va mashxurligi hisoblanadi.
- Ekran o’lchamlari – bu kompyuteringizni ekrani ya’ni monitorining o’lchami hisoblanadi. Kompyuter monitori diagonali (ikki burchagi orasidagi masofa) asosan dyumlarda o’lchanadi (1 dyum = 2,54 sm) (1-rasm).
- Keng tarqalgan diagonal turlari: 11'', 15,6'', 17'', 19'' va b.
(15,6" x 2,54 = 39,6 sm)
- Bundan tashqari ekran balandligi va eni piksel (inch) larda ham o’lchanadi (2-rasm).
Misol uchun: 1366 x 768 (eni 1366, balandligi 768)
Ekran o’lchamlari
Dasturlar ko’pincha ekran o’lchamlarini tanlashmaydi. Shunga qaramasdan ekran o’lchamlari qanchalik katta bo’lsa ishchi maydon shuncha katta bo’ladi.
1366
768
1-rasm
2-rasm
- Kompyuter firmasi va modeli – kompyuterni ishlab chiqargan firma va uning modeli orqali kompyuter qaysi firmaning qaysi markadagi mahsuloti ekanini aniqlashimiz mumkin.
- Asosiy ishlab chiqaruvchilar:
HP, ASUS, ACER, DELL,
Lenovo, Apple, Samsung,
Toshiba, SONY va b.
Komyuter firmasi va modeli
(fixmyhomecomputer.com.au)
Mening kompyuterim xarakteristikasi
|
| |
Geografiya va geoaxborot tizimlari fakulteti

|
Geografiya va geoaxborot tizimlari fakulteti
|
bet | 1/3 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 390,54 Kb. | | #146549 |
Bog'liq 1.“Azimut Nilu
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
MIRZO ULUG`BEK NOMIDAGI O`ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
GEOGRAFIYA VA GEOAXBOROT TIZIMLARI FAKULTETI
TABIIY GEOGRAFIYA KAFEDRASI
Geografiya yo’nalishi 5-bosqich o’zbek guruh talabasi
Hikmatova Nilufarning
5-sinflar uchun “Azimut va masofani o`lchash” mavzusida tayyorlagan bir soatlik
NAMUNALI DARS ISHLANMASI
Toshkent-2023
Fan: Geografiya (Tabiiy geografiya boshlang’ich kursi)
Sana:20.10.2023
Sinf: 5 “A”
Mavzu: Azimut va masofani o`lchash
Darsning maqsadi:
ta’limiy: O‘quvchilarga geografiya mohiyatini chuqurroq anglatish, fanga bo‘lgan qiziqishlarini ortirish.
tarbiyaviy: o‘quvchilarda boshqa millat, elat va xalqlarga hurmat hissini shakllantirishda davom etish, ularning urf-odatlari, an’ana va marosimlariga hurmat hamda diniy bag‘rikenglik va millatlararo totuvlik ruhida tarbiyalash.
rivojlantiruvchi: o‘quvchilarning qo‘shimcha adabiyotlar bilan mustaqil ishlashga o‘rgatish – TK-1; ularning nutqini o‘stirish – TK-2; o‘quvchilarni azimut va masofani o`lchash bilan tanishtirishda Internet tarmog‘idan foydalanish va bu orqali ularning kompyuter savodxonligi bo‘yicha bilimlarini mustahkamlash.
Dars uslubi: Ko‘rgazmali-amaliy;
Dars usuli: Noan’anaviy (Toifalash jadvali, “Men kimman?”, SWOT-tahlili);
Dars tipi: Yangi bilimlar beruvchi
Dars shakli: Individual va mustaqil ishlash darsi
Dars didaktikasi:
a) jihozi: darslik, o‘qituvchi kitobi, 5-sinflar uchun tayyorlanghan o‘quv fimlari, o‘quv atlasi va yozuvsiz xaritaralar, Dunyoning tabiiy xaritasi;
|
| |
Asosiy tushuncha va atamalar

|
Asosiy tushuncha va atamalar
|
bet | 37/154 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #125798 |
Bog'liq Psixodiagnostika-fayllar.org4.8. Asosiy tushuncha va atamalar
Psixologik diagnostika; psixodiagnost; ijtimoiy-axloqiy talablar; diagnostik metodlar; mutaxassis malakasi darajasi; konfidensiallik; psixolog (tashxischi)ning axloqiy kodeksi; psixologik-pedagogik diagnostika; psixologik testlar; psixologik ma’lumotlar bazasi; ko’pfaktorli shaxsiy so’rovnoma; amaliy tavsiyalar; axloqiy-ma’naviy normalar.
4.9. Nazorat va muhokama qilish uchun savollar
Psixologik diagnostika hamda psixodiagnost uchun qo’yiladigan qanday ijtimoiy-axloqiy talablar mavjud?
Qanday pedagogik-psixologik diagnostika tamoyillarini bilasiz?
Psixologik testlardan foydalanuvchilar uchun nechta turda talab qo’yilgan?
Psixologik ma’lumotlar bazasining mavjudligi nima bilan izohlanadi?
Amaliy tavsiyalarning sifatlilik darajasi qanday?
Psixologik tashxisning qanday axloqiy-ma’naviy normalari bor?
4.10 Tavsiya etilgan adabiyotlar
Borozdina G.V. Psixologiya delovogo obshyeniya. Uchebnoye posobiye. – M., INFRA-M, 1999.
Burlachuk L. Psixodiagnostika. – SPb., 2002.
Vvedeniye v psixodiagnostiku: Ucheb. posobiye dlya stud. V 24 sred. ped. ucheb. zavedeniy / M.K. Akimova, Ye.M. Borisova, Ye.I. Gorbacheva i dr.; Pod red. K.M. Gurevicha, Ye.M. Borisovoy. – 3-ye izd., stereotip. – M., 1999.
Karimova V.M. Psixologiya. O’quv qo’llanma. – T.: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, “O’AJBNT” markazi, 2002. – 205 b.
Karimova V.M., Xayitov O.E., Ergasheva D.D., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. Sbornik situasionnix zadach, delovix i psixologicheskix igr, testov, kontrolnix zadaniy, keys-stadi, voprosov dlya samoproverki po kursu “Ekonomicheskaya psixologiya”. – T., TGEU. 2005.
Metodi prakticheskoy psixologii obshyeniya. – L., 1990.
Nemov R.S. Prakticheskaya psixologiya: Poznaniye sebya. Vliyaniye na lyudey: Posobiye dlya uchashixsya. – M., 1998.
Nemov R.S. Psixologiya: Ucheb. dlya stud. vissh. ped. ucheb. zavedeniy: V 3 kn. – M., 2003.
Psixologicheskaya diagnostika: Uchebnoye posobiye / Pod red. K.M.Gurevicha, Ye.M.Borisovoy. 2-ye izd., ispr. – M., 2000.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya. Ma’ruzalar matni. – T., 2005.
Hayitov O.E. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya: Elektron darslik. – T., TDIU. 2005.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. “Psixodiagnostika va amaliy psixologiya” kursi bo’yicha ijtimoiy-psixologik tryeninglar, psixologik masalalar, topshiriqlar va tyestlar to’plami. – T., TDIU. 2005.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. “Pedagogik psixologiya” kursi bo’yicha vaziyatli va ishchi o’yinlar to’plami. – T., TDIU. 2005.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. “Psixologiya” fani bo’yicha shaxsni o’rganishga doir testlar va metodikalar to’plami. – T., TDIU. 2005.
|
| |
Asosiy tushuncha va atamalar

17.8. Asosiy tushuncha va atamalar
Mehnat, malaka, ko’nikma, odat, tushuncha, predmet, taqqoslash, oddiy va murakkab analogiya.
17.9. Nazorat va muhokama qilish uchun savollar
Mehnat malakalari va ko’nikmalarini o’rganish masalalari nimalarga asoslanadi?
Talabalarning aqliy rivojlanish darajasini nechta oddiy metodika mavjud?
Ortiqcha predmetni olib tashlash metodining o’tkazilish texnologiyasi qanday?
Ortiqcha tushunchani topish metodikasiga misollar keltiring.
Tushunchalarni taqqoslash qanday amalga oshiriladi?
Oddiy va murakkab analogiya metodini tavsiflab bering?
17.10 Tavsiya etilgan adabiyotlar
Karnegi D. Kak zavoyevivat druzey i okazivat vliyaniye na lyudey / Per. s angl. – Yekaterinburg: U-Faktoriya, 2004. – 784 s.
Karimova V.M. Psixologiya. O’quv qo’llanma. – T.: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, “O’AJBNT” markazi, 2002. – 205 b.
Karimova V.M. Ijtimoiy psixologiya va ijtimoiy amaliyot: Universitetlar va pedagogika institutlari uchun o’quv qo’llanma. – T.: “Universitet”, 1999. – 96 b.
Karimova V.M., Akramova F.A. “Psixologiya”. 1-qism. Ma’ruzalar matni. – T.: TDIU, 2005. – 208 b.
Karimova V.M., Akramova F.A. “Psixologiya”. 2-qism. Ma’ruzalar matni. – T.: TDIU, 2005. – 125 b.
Kvinn V. Prikladnaya psixologiya. – SPb: Izdatelstvo “Piter”, 2000. – 560 s.
Mayers D. Sosialnaya psixologiya / Perev.s angl. – SPb.: Piter, 1999. – 688 s.
Maxmudov I.I. Boshqaruv psixologiyasi: O’quv qo’llanma / Mas’ul muharrir: A.Xolbekov. – T.: DJQA “Rahbar” markazi; “YUNAKS-PRINT” MChJ, 2006. – 230 b.
Meliya M. Biznes – eto psixologiya: Psixologicheskiye koordinati jizni sovremennogo delovogo cheloveka / Marina Meliya. – 3-ye izd. dop. – M.: Alpina Biznes Buks, 2005. – 352 s.
Nemov R.S. Psixologiya. Uchebnik dlya studentov vissh. ped. ucheb. zavedeniy: V 3-x t. – M.: Gumanit. izd. sentr VLADOS, 2003. – 576 [640; 608] s.
Prikladnaya sosialnaya psixologiya / Pod red. A.N.Suxova i A.A.Derkacha. – M.: Izd-vo “Institut prakticheskoy psixologii”; Voronej: Izd-vo NPO “MODEK”, 1998. – 688 s.
Psixologiya. Uchebnik / Otv. red. prof. A.A.Krilov. – 2-ye izd., pererab. i dop. – M.: Izd-vo: PROSPEKT (TK Velbi). 2004. – 752 s.
Sherbakova Yu.V. Spesialnaya psixologiya: Uchebnoye posobiye. – M.: Izdatelstvo RIOR, 2006. – 80 s.
G’oziyev E., Toshimov R. Menejment psixologiyasi. – T.. 2001. – 130 b.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya. Ma’ruzalar matni. – T.: TDIU, 2005. – 338 b.
Hayitov O.E. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya: Elektron darslik. – T., TDIU. 2005.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. “Psixodiagnostika va amaliy psixologiya” kursi bo’yicha ijtimoiy-psixologik tryeninglar, psixologik masalalar, topshiriqlar va tyestlar to’plami. – T., TDIU. 2005.
|
-ilova
DNK tuzilishi - Ta’lim texnologiyasi “Tasdiqlayman” O’ib direktori o’rinbosari M. Qosimov

|
Ta’lim texnologiyasi “Tasdiqlayman” O’ib direktori o’rinbosari M. Qosimov
|
bet | 18/58 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 24,82 Mb. | | #269908 |
Bog'liq ТЕХНОЛОГИК ХАРИТА 1-КУРС2-ilova
DNK tuzilishi
Transkripsiya jarayoni
Translatsiya jarayoni
Moddalar almashinuvi bosqichlari
3-ilova
Umumbiologik qonuniyatlarga doir masala ishlash bo’yicha namunalar
1.DNK molekulasi6000 nukleotiddan iborat. Shu DNK molekulasining uzunligini aniqlang.
YECHISH
Bir nukleotid orasidagi masofa 0,34nm yoki 3,4A(angestrum)DNK 2ta zanjirdan iborat shuning uchun
6000:2=3000
3000*0,34=1020nm gat eng JAVOB= 1020 nm ga teng
2.DNK molekulasi 3000 nukleotiddan iborat, shundan 650 tasi sitozinli nukleotidlar tashkil etadi.Shu DNK molekulasining uzunligini va boshqa nukleotidlar sonini aniqlang.
YECHISH
650ta sitozin 1300
650ta guanin
850ta adenin 1700
850ta guanin
3000-1300=1700ta adenine va timin A-850 S-850
3000: 2=1500 T-850 G-850
1500*0,34=510nm JAVOB= 1. DNK molekulasining uzunli 510 nm ga teng
3.Bir zanjirda GTCATGGATAGTCCTAAT nukleotidlar ketma-ketligi bo`lgan DNK
molekulsidagi vodorod bog`lar sonini aniqlang.
YECHISH
3 2 3 2 2 3 3 2 2 2 3 2 3 3 2 2 2 3
G T C A T G G A T A G T C C T A A T
C A G T A C C T A T C A G G A T T A
ADENIN va TIMIN nukleotidlari orasida 2ta H2 bo`ladi. Ya`ni A=T
GUANIN va SITOZIN nukleotidlari orasida 3ta H2 bo`ladi. Ya`ni G=S
11*2=22 AT 43ta JAVOB= DNK molekulsidagi vodorod bog`lar soni 43ta
7*3=21 GS
4-ilova
1-LABORATORIYA MASHG‘ULOTI
Mavzu: Umumbiologik qonuniyatlarga doir masala va mashqlar yechish.
Maqsad: hayotning molekula va hujayra darajasidagi umumbiologik qonuniyatlarga doir masalalar yechish orqali biologik obyektlarda boradigan jarayonlarni kuzatish, tajribalar o‘tkazish va xulosa qilish kompetensiyasini shakllantirish.
|
| |
1 Mavzu O’quv-tarbiya jarayonida pedagogik diagnostika

|
1 Mavzu O’quv-tarbiya jarayonida pedagogik diagnostika
|
bet | 1/2 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 1,98 Mb. | | #254875 |
1 - Mavzu
|
O’QUV-TARBIYA JARAYONIDA PEDAGOGIK DIAGNOSTIKA
|
1.1.Ma'ruza mashg'ulotining o'qitish texnologiyasi.
Vaqti - 2 soat
|
Talabalar soni: 30 - 60 nafar.
|
O'quv mashg'lotining
shakli
|
Vizual ma'ruza
|
Ma'ruza mashg'ulotining
rejasi
|
1.Pedagogik diagnostikaning mohiyati va funksiyalari:
"diagnostika" tushunchasi va pedagogik diagnostikaning óziga xosliklari
2. Pedagogik diagnostikaning asosiy funksiyalari(qayta aloqa, boshqaruvga doir, prognostik)
3. Padagogik diagnostika obyektlari: óquvchi shaxsi pedagogik diagnostika obyekti sifatida
4. Diagnostik tadqiqotlarning tuzilishi: diagnostik tadqiqotlarning semantik, texnik va mantiqiy aspektlar; pedagogik tafakkurning mohiyati va óziga xosliklari.
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Diagnostika qilish haqida umumiy
tushuncha.Pedagogik diagnostika fanining maqsadi va vazifalari bilim olish,
bilimlilik va tarbiyalaganllik diagnostikasini o’rganish.
|
Pedagogik vazifalar
|
O’quv faoliyatining natijalari
|
fanining tutgan o’rnini, ko’rsatish;
qilish haqida umumiy tushuncha berish;
Pedagogik diagnostika fanining maqsadi va vazifalari mohiyatini ochib berish
Pedagogik diagnostika fanining bilim olish, bilimlilik va tarbiyalan ganlik diagnostikasini o’rganish
|
Pedagogik diagnostika fanining tutgan o’rnini
aniqlash;
Pedagogik diagnostika fanining diagnostika qilish haqida umumiy tushunchalarini tushunadilar
Pedagogik diagnostika fanining maqsadi va vazifalarini mohiyatini ochib beradilar va tanishadilar;
-
Pedagogik diagnostika fanining bilim olish, bilimlilik va tarbiyalaganlik diagnostikasini o’rganadilar
|
|
|
| |
III. Hujayrada energiya almashinuviga doir quyida berilgan masalalarni yeching

|
III. Hujayrada energiya almashinuviga doir quyida berilgan masalalarni yeching
|
bet | 20/58 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 24,82 Mb. | | #269908 |
Bog'liq ТЕХНОЛОГИК ХАРИТА 1-КУРСIII. Hujayrada energiya almashinuviga doir quyida berilgan masalalarni yeching.
1) 675 g glukoza fermentlar ishtirokida aerob sharoitida bosqichma-bosqich parchalansa qancha energiya hosil bo‘ladi?
2) Glikoliz jarayonida 4500 g glukoza parchalangan bo‘lsa, hujayrada qancha sut kislota hosil bo‘ladi?
3) Muskullarda 7 mol glukoza parchalandi. Shundan 3 mol glukoza kislorod ishtirokida, 4 mol glukoza kislorod ishtirokisiz parchalandi. Qancha CO2, H2O, sut kislota hosil bo‘ladi?
4) Anaerob nafas olish jarayonida sitoplazmada 14 molekula sut kislota hosil bo‘ldi. Parchalangan glukozaning miqdorini aniqlang
5) Dissimilatsiya jarayonida 7 mol glukoza parchalangan. Agar 2 mol glukoza to‘liq parchalangan bo‘lsa, qancha (mol) ATF sintezlangan?
5-ilova
Uyga vazifa bajarish uchun yuriqnoma.Qo’shimcha masalalarni bajarish
1.675 g glukoza fermentlari ishtirokida aerob sharoitda bosqichma-bosqich
parchalansa qancha energiya hosil bo‘ladi?
2.Bir zanjirda GTCAAATGCGATAGTCCTATTAT nukleotidlar ketma-ketligi bo‘lgan DNK molekulasidagi vodorod bog‘lar sonini va DNK molekulasining uzunligini (nm) aniqlang
3.GTCATGGATAGTCCTAAT nukleotidlar ketmaketligidan iborat DNK molekulasi asosida sintezlangan i-RNK molekulasidagi nukleotidlar ketmaketligini va oqsildagi aminokislotalar sonini aniqlang.
4.DNK molekulasi 3000 nukleotiddan iborat, shundan 650 tasini sitozinli nukleotidlar tashkil etadi. Shu DNK molekulasining uzunligi va boshqa nukleotidlar sonini aniqlang.
“Tasdiqlayman”
O’IB direktori o’rinbosari
______________M.Qosimov
<___>____________20__yil
TA’LIM TEXNOLOGIYASI
NAZARIY O`QUV MASHG`ULOTINING O`QITISH TEXNOLOGIYASI
|
| |
Nazorat uchun savol va topshiriqlar

SPORT TURLARINING PSIXOLOGIK TAYSIFI
0 ‘zbek iston R espublikasi M ustaqillikka erishganidan so ‘ng ja h o n
b irin c h ilik la ri va x alqaro o lim p iad a o ‘yinlarida faol ishtirok etib kel-
m o q d a. Shu bois so ‘nggi yillarda respublikam izda k o 'p gina sport tu r-
lari ja d a l rivojlanib b o rm o q d a. S port turlarining h a r biri o ‘ziga xos
xususiyati bilan farqlanadi, alohida e ’tibor berish lozim b o ‘lgan jism oniy
va psixologik tayyorgarlikni talab qiladi, h ar bir sport turi texnik va
ta k tik jih a td a n o ‘ziga xos q o n u n -q o id alarg a ega b o 'lad i. Biz sport
tu rla rin i sp o rtch in in g h arak at faolligiga qarab quyidagi besh guruhga
ajra tish n i m aqsadga m uvofiq deb hisoblaymiz:
M uskullarning fa o llik darajasini boshqarish

chan lik va ruhiy faollik darajasi o ‘sadi, sp o rtch id a ru h a n faol h arak at
qilish im kon iyatlari oshadi.
I.G . S huls «autogen» m ashg‘ulotiga 6 ta stan d art m a sh q la rn i k irit-
gan edi. Biz bu m ashqlarni sport m ashg‘ulotlari va m u so b a q a la r ja r a
yonida foydalanishga m oslashtirdik. M ashqlarni y o tg an h o ld a (yelkada
yotgan h o la td a q o ‘llar tirsakdan bukiladi, o y o q lar b ir-b irig a teg m as-
d an o ch iq va erk in tin c h h o latd a b o ‘ladi) yoki qulay vaziy atd a o ‘tirg an
h o latd a h am bajarish m um kin. M ashq qilib yurgan o d a m ta sh q i taas-
surotlarg a berilm asd an «autogen» m ashqlarini x o tiija m h o la td a b a -
jarishga te z va oson m oslashadi. M ashg‘u lo tn ing dastlabk i b o sh la n g ‘ich
davrida m ashqlarni o ‘rganish tezroq va osonroq b o ‘ladi. M ashg‘ulotlarda
sportchi m agnitofon tasm asiga k o ‘chirilgan m atn ni o ‘rganish va eshitish
orqali, za ru r b o ‘lsa, tan a m uskullarini taranglashtirm asdan talab qilingan
jism oniy h arakatlar obrazini fikran tasaw u rid a bajarishni dav om ettiradi.
M ashqlarni bosqichm a-bosqich bajarishda tashqaridan ikkinchi b ir shaxs
to m o n id a n y o ‘l-y o ‘riq k o ‘rsatish yoki o ‘rgatish ta q iq la n a d i. S p o rtc h i
larda obrazli bajariladigan m ashqlarning t a ’sir etish k uchi h a r xil b o'ladi.
B irin ch i suruh - ‘z b e k I s t n r e s p u b L ik a s I o L iy va ‘r ta m a X s u s ta’l im V a z ir L ig I...

|
‘z b e k I s t n r e s p u b L ik a s I o L iy va ‘r ta m a X s u s ta’l im V a z ir L ig I y. M a s h a r I p o V sport psixologiyasiBog'liq kitob 005ff877346f495B irin ch i suruh
sp o rt tu rlarig a boks, ku rash n in g b arch a tu rlari,
g im n a stik a , yengil va o g ‘ir atletik a, suzish, sport o ‘yinlari, qilichbozlik
k a b ila r kiradi. M a ’lu m k i, sp o rtn in g h ar q an d ay tu rid a sp o rtc h ila r
m u so b aq ala rd a g ‘alabaga erishish uchun o'zlaridagi butun jism o niy va
ruh iy im koniyatlarni safarbar qilishadi va h ar qanday og‘ir vaziyatlardan
c h iq ib ketish u c h u n o ‘z1arini m ajbur etishadi. Biroq, h a r b ir sport turi
b o ‘y ich a o ‘tkaziladigan iru so b aq a la rd a g‘alaba qilish m ezoni tu rlich a
b o ‘lad i. Bu m e ’y o r va m e z o n la rn i nazariy jih a td a n b ilish , sp o rt
a m a liy o tid a ularga rioya qilish sportchiga g ‘alaba keltiradi. A lbatta,
b all, gol, o chko, m asofa, vaqt, og ‘irlik kabi k o ‘rsatkichlar asosida h ar
b ir sp o rtc h i o ‘zining k u ch i, irodaviy va jism oniy sifatlari yordam ida
g 'a la b a qilishga h arak at qiladi.
Ikkinchi suruh
sport tu rlari (m otosport, m ashina, sam olyot va yaxta
spo rti kabilar) sp o rtc h id a n texnik jih atd an alo hid a tayyorgarlikni talab
q ilad i. Bu sp ort tu rla ri sp o rtc h id a n xavfli vaziyatlarda h am o ‘zini
y o 'q o tm a slik , m ustaqil an iq bir qarorga kelish, texnikani dadillik bilan
t o ‘g ‘ri b o sh q arish , tash q i sham ol qarshiliklarini idrok qilish, k atta
te z lik d a k eta y o tg a n m a sh in a n i b a la n d -p a st jo y la rd a q o ‘rq m asd an
m a h o ra t bilan bo shqarish u ch u n jism oniy va ruhiy jih a td a n yuqori
d arajad a chin iq ish n i talab etadi.
Uchinchi suruhsa
m ansub sport turlari (kam on va to ‘ppo n ch ad an
o t i s h ) d a s p o r t c h i la r t o ‘g ‘ri n is h o n g a o lis h d a h a y a jo n la n is h ,
tashvishlanish, bezovtalanish, vahim aga berilish kabi salbiy hissiyotlarini
y o ‘qotish g a alo h id a e ’tib o r b erish i lozim . S po rtch i o ‘zi o tay otgan
q u ro ln in g texnik jih a tla rin i yaxshi o ‘rganishi, m usobaqa jaray o n id a
o c h k o la r soni raqibi hisobiga o'zgarganda ham m usobaqadan sovib
ketm asligi, g'alab ag a intiluvchanlik kabi ijobiy sifatlarini rivojlantirishi
zarur.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
‘z b e k I s t n r e s p u b L ik a s I o L iy va ‘r ta m a X s u s ta’l im V a z ir L ig I y. M a s h a r I p o V sport psixologiyasi
|
Nazorat uchun savol va topshiriqlar

S p o rtc h ila r o g ‘ir sharo itlard a o ‘z in i-o ‘zi b oshqarish ham d a aqliy,
ru h iy va jism o n iy im koniyatlarini oshirish uslublaridan t o ‘la foydalana
bilishga, ularni am aliy faoliyatlarida qo'llay olishga yoshlik davridan
b osh lab odatlanishi lozim. Buning uchun sportchilar o ‘z a ’zolari faoliyat
funksiyalarining xilm a-xil q onunlarini bilish asosida o ‘z in i-o ‘zi boshqa
rish; aqliy, ruhiy va jism oniy im koniyatlarini oshirish uslublarini am aliy
sp o rt faoliyatining eng m u h im sharoitlarida q o ila y bilishi kerak. Bu
u slu b larn i bilish aqliy m eh n at unum dorligini oshirishd a, ruhiy va jis
m o n iy faollik darajasini o ‘stirishda, insonni kam olga yetishuvida m uhim
ah a m iy a tg a ega. Bizga shunisi m a ’lumki sp o rtch ilar hozirgi sportda
« au togen ch a» m ashq qilish orqali ichki ruhiy im ko niy atlard an to ‘la
foydalanishga erishm oqdalar.
S p o r tc h ila r n in g s ta r td a n o ld in g i ru h iy h o la tin i m u ra b b iy la r,
fiziologlar, psixologlar k o ‘p yillardan buyon o ‘rganib kelm oqdalar. Lekin
sp o rtc h ila rn in g sta rtd a n oldingi ruhiy tayyorgarlik h o lati haqidagi
k o ‘plab m u a m m o la r, m asala la r shu kun g ach a m aq sadg a m uvofiq
ravishda ishlab chiqilm agan yoki ilmiy hal qilinm agan. Psixolog olim
Z. M yu ller ayrim risola va m aqolalarida xalqaro sport m usobaqalarida
sportch ilarn in g qoniqarsiz ko‘rsatkichlari faqat ularning jism oniy, texnik
y o k i ta k tik tayyorgarligigagina b o g 'liq b o ‘lm asd an , balki u larn in g
m uso b aq ad an oldingi ruhiy tayyorgarlik holatiga ham b o g ‘liq ekanligini
b irm u n c h a batafsil tu sh u n tirib berishga erishgan.
S p o rtc h in in g m usobaqa jaray o n id ag i ruhiy h ayajon lan ish holati
xilm a-xil shakllarda n am oyon b o 'lad i. U larning m u sobaqadan oldingi
yuqori darajadagi ruhiy tayyorgarlik holati qiyin vaziyatlarda ham o ‘zini
tu ta bilishi h am d a o ‘zini t o ‘g ‘ri boshqarishida k o ‘rinadi. S portchining
m usob aq ad an oldingi ruhiy holati uning oldingi turli xil m usobaqalarda
erish g a n m u v affaq iy atlarig a k o lp jih a td a n b o g ‘liq b o ‘ladi. A yrim
o lim la r n in g fik ric h a , m iy ad a h osil b o 'lg a n o 'r ta c h a q o ‘z g ‘alish
m usobaqada yuqori natijalarga erishish im konini beradi. Agar miyadagi
q o ‘zg‘alish start olish vahim asi darajasigacha yetib borsa, q o ‘zg‘alish
y u q o ri b o ‘lib , s p o r tc h in in g m u s o b a q a d a g i n a tija la ri q o n iq a rs iz
k o 'rsatk ich lar bilan yakunlanadi. S portchining m usobaqaga tayyorgarlik
holati asab tizim ining ta ’sirchanligiga ham bog ‘liq b o ‘ladi. A.S. Puni
fikriga asoslanib sp ortchining startga tayyorgarlik holatini quyidagi uch
turga ajratib ko‘rsatish m um kin:
Barcha yo‘nalishlar uchun (60410100 Buxgalteriya hisobi va audit(tarmoqlar bo‘yicha), 60610700 Sun’iy intellekt, 60610200 Axborot tizimlari va texnologiyalari (moliya-bank tizimida) yo‘nalishlardan tashqari) Fan/modul kodi

Barcha yo‘nalishlar uchun (60410100 - Buxgalteriya hisobi va
audit(tarmoqlar bo‘yicha), 60610700 - Sun’iy intellekt, 60610200 - Axborot
tizimlari va texnologiyalari (moliya-bank tizimida)
yo‘nalishlardan tashqari)
Fan/modul kodi
MikI 205
O‘quv yili
2023-2024
Semestr
3-4
ECTS - Kreditlar
5
Fan/modul turi
Majburiy
Ta’lim tili
O‘zbek/rus
Haftadagi dars
soatlari
4
1.
Fanning nomi
Auditoriya
mashg‘ulotlari
(soat)
Mustaqil
ta’lim
(soat)
Jami
yuklama
(soat)
Mikroiqtisodiyot
60
90
150
60410100 - Buxgalteriya hisobi va audit(tarmoqlar bo‘yicha),
60610700 - Sun’iy intellect va 60610200 - Axborot tizimlari va
texnologiyalari (moliya-bank tizimida)
yo‘nalishlari uchun
Fan/modul kodi
MikI 205
O‘quv yili
2023-2024
Semestr
3-4
ECTS - Kreditlar
4
Fan/modul turi
Majburiy
Ta’lim tili
O‘zbek/rus
Haftadagi dars
soatlari
4
1.
Fanning nomi
Auditoriya
mashg‘ulotlari
(soat)
Mustaqil
ta’lim
(soat)
Jami
yuklama
(soat)
Mikroiqtisodiyot
60
60
120
2.
I. Fanning mazmuni
“Mikroiqtisodiyot” fanining asosiy maqsadi
- milliy iqtisodiyotning
sub’ektlari: firmalar, iste’molchilar hamda bozorlar faoliyati va ularning qaror
qabul qilishi, makroiqtisodiyot nazariyasi, makroiqtisodiy
tahlil va davlatning
makroiqtisodiy siyosati to‘g‘risida talabalarda bilim va ko‘nikmalarni
shakllantirishdan iborat.
Fanning vazifasi mikroiqtisodiy va makroiqtisodiy kategoriyalar,
bozor
muvozanati, talab va taklif elastikligi, narx ustidan
nazorat va bozor faoliyati,
iste’molchilar, ishlab chiqaruvchilar va bozorlar samaradorligi, iste’molchi
tanlovi nazariyasi, bozor va tavakkalchilik,
ishlab chiqarish nazariyasi, ishlab
chiqarish xarajatlari, raqobatlashgan bozorlardagi firmalar, monopol bozorlarda
firmaning qaror qabul qilishi, ijtimoiy ne’matlar
va umumiy resurslar;
makroiqtisodiy muammolarning namoyon bo‘lish shakllari va sabablari,
iqtisodiy
jarayonlarni
makroiqtisodiy
modellar
orqali
tahlil
qilish,
makroiqtisodiy
siyosat maqsadlari, ochiq iqtisodiyot sharoitida makroiqtisodiy
siyosatni yuritish xususiyatlari to‘g‘risida nazariy bilimlarni o‘zlashtirish,
makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarni
hisoblash, makroiqtisodiy konsepsiya va
modellardan
foydalangan
holda
iqtisodiy
jarayonlarni
tahlil
qilish,
makroiqtisodiy siyosat natijalarini bashorat qilish usullarini o‘rgatishdan iborat.
II. Asosiy nazariy qism (ma’ruza mashg‘ulotlari)
1-modul. Mikroiqtisodiyot
1-Mavzu. Mikroiqtisodiyot fanining predmeti, maqsadi va
vazifalari
Iqtisodiy omillarning cheklanganligi. Cheklangan omillarni taqsimlash. Iqtisodiy
omillarni taqsimlashda narxlarning ahamiyati. Mikroiqtisodiyot fanining predmeti,
maqsad va vazifalari. Pozitiv va normativ mikroiqtisodiyot.
Mikroiqtisodiyot
ob’ekti. Mikroiqtisodiyot sub’ektlari. Mikroiqtisodiyotning tadqiqot usullari.
Mikroiqtisodiy modellar.