nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
«Aqliy hujum» - Rasulova zilola durdimurotovna o‘quv jarayonini takomillashtirishda pedagogik tizim mazmun va mohiyati

|
Rasulova zilola durdimurotovna o‘quv jarayonini takomillashtirishda pedagogik tizim mazmun va mohiyati
|
bet | 9/37 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,09 Mb. | | #263494 |
Bog'liq Buxoro davlat universiteti«Aqliy hujum» metodi faollashtirishning muhim usuli bo‘lib, unda g‘oya guruhning barcha ishtirokchilarini bir xilda o‘ziga tortadi. O‘qituvchi mavzu yoki savolni ajratib oladi, keyin esa o‘quv faolligi 5-10 daqiqa oralig‘idagi vaqt chegarasida engillashtiriladi. Aqliy hujum turli tarzda masalan, qandaydir mavzuni muhokama qilish uchun, yangi savol qo‘yish yoki istalgan qandaydir muammoni hal etish uchun qo‘llaniladi.
Klaster (Tarmoqlar) metodi – ta’lim oluvchilarni biron bir mavzuni chuqur o‘rganishlariga yordam beradi va talabalarni mavzuga taalluqli tushuncha yoki aniq fikrni erkin va ochiq ravishda ketma-ketlik bilan uzviy bog‘langan holda tarmoqlashlariga o‘rgatadi. Bu metod o‘tilgan mavzuni mustahkamlash, yangi mavzuni o‘zlashtirish, umumlashtirish hamda talabalarni shu mavzu bo‘yicha tasavvurlarini chizma shaklida ifodalashga undaydi.
«Kichik guruhlarda ishlash» metodi - o‘qituvchi tomonidan berilgan ma’lum bir topshiriqni hamkorlikda bajarish uchun talabalarni kichik guruhlarga ajratib, berilgan topshiriqni echish yo‘llarini ishlab chiqishni taqozo etuvchi metod. Ushbu metod qo‘llanilganda talabalar kichik guruhlarda ishlab, darsda faol ishtirok etadi, boshlovchi rolida bo‘lishda, bir-biridan o‘rganishga va turli nuqtai-nazarlarni qadrlash imkoniga ega bo‘ladi.
Kichik guruhlarda ishlash metodi qo‘llanilganda o‘qituvchi boshqa noan’anaviy metodlarga qaraganda vaqtni tejash imkoniyatiga ega bo‘ladi. CHunki o‘qituvchi bir vaqtning o‘zida barcha talabalarni mavzuga jalb eta oladi va baholay oladi. Bu metod ko‘pincha ma’ruza, amaliy va laboratoriya mashg‘ulotlarida qo‘llaniladi va ta’lim samaradorligiga erishiladi.
«Rolli o‘yin» – talabalar tomonidan pedagogik vaziyatning har xil shart-sharoitlarini sahnalashtirish orqali ko‘rsatib beruvchi metod. Rolli o‘yinning ishbilarmonlik o‘yindan farqi shundaki, bunda baholanmaydi. Rolli o‘yinda qo‘yilgan muammoni echish bo‘yicha ishtirokchilarning birgalikdagi faol ishi tashkil etiladi. Rolli o‘yinlar talabalarda shaxslararo muomala malakasini shakllantiradi.
«Blits o‘yin» texnologiyasi talabalarni harakatlar ketma-ketligini to‘g‘ri tashkil etishga, mantiqiy fikrlashga, o‘rganayotgan predmeti asosida ko‘p, xilma-xil fikrlardan, ma’lumotlardan kerakligini tanlab olishni o‘rgatishga qaratilgan. Ushbu texnologiya davomida talabalar o‘zlarining mustaqil fikrlarini boshqalarga o‘tkaza oladilar.
|
| |
Maqsad, vazifalar - Rasulova zilola durdimurotovna o‘quv jarayonini takomillashtirishda pedagogik tizim mazmun va mohiyati

|
Rasulova zilola durdimurotovna o‘quv jarayonini takomillashtirishda pedagogik tizim mazmun va mohiyati
|
bet | 14/37 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,09 Mb. | | #263494 |
Bog'liq Buxoro davlat universitetiMaqsad, vazifalar
|
Maqsad: o’quvchilarga og`ochga ishlov byerish asboblaridan to`g`ri foydalanib, buyumylar yasashni o’rgatish.
Vazifalar:
- o’quvchilarga yog`ochga ishlov berish asboblaridan to`g`ri foydalanishni o’rgatish;
- go`niya rejalash asbobidan foydalanish va uning imkoniyatlariga oid bilim, ko’nikmalarni shakllantirish;
- go`niya yasash ish ketma-ketligi va texnologik chizmasining tuzilishini o’rgatish;
- amaliy ish vaqtida xavfsizlik texnikasi qoidalariga rioya qilishni o’rgatish.
|
O’quv jarayonining mazmuni
|
O’quvchilar duradgorlikda ishlatiladigan yog`ochga ishlov berish asboblaridan to`g`ri foydalanishni, go`niya rejalash asbobidan foydalanish va uning imkoniyatlariga oid bilim, ko’nikmalarni, ish ketma-ketligi va texnologik chizmasining tuzilishini, amaliy ish vaqtida xavfsizlik texnikasi qoidalariga rioya qilishni o’rgatish.
|
O’quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi
|
Usul: suhbat o’tkazish, “O’zing o’yla, o’zing top, o’zing yasa”, “B/B/B” metodi, “Zinama-zina” metodi.
Shakl: amaliy mashg’ulot.
Vosita: komp’yutyer, slaydlar, ko’rgazmali qurollar, namunalar.
Nazorat: “B/B/B” metodi, “Zinama-zina” metodi.
Baholash: reyting tizimi asosida.
|
Kutilayotgan natijalar
|
O’qituvchi: mavzuni qisqa vaqt ichida barcha o’quchilar tomonidan o’zlashtirilishiga erishadi. O’quvchilarning mashg’ulot davomidagi faolligini oshira oladi. Ularda darsga, kasb-hunarga nisbatan qiziqish uyg’otadi. Amaliy mashg’ulotlar jarayonida barcha o’quvchilarni baholashga erishadi.
O’quvchi: mavzu bo’yicha yangi bilimlarni egallaydi. Yakka holda va guruh bo’lib ishlashni o’rganadi. O’quvchilarning bilim, ko’nikma va malakalari rivojlanadi. O’z-o’zini nazorat qilishni va xavfsizlik texnikasi qoidalariga rioya qilishni o’rganadi. Qisqa vaqt ichida ko’p ma’lumotga ega bo’ladi va baholanadi.
|
|
|
| |
jadval
Xizmatchilar mehnatuiing mazmuni va ish vaqtlari sarflanishini o'rganismimg har xil usullarini

Usul
|
Qo'llashning maqsadga muvofiqligi
|
Afzalliklari
|
Foydalanishdagi qiyinchiliklari va kamchiliklari
|
Ish vaqtni o'zini o'zi
suratga olish (meh-
nat elementlarining ro'yxatisiz)
|
Ishni tashkil qilish ning boshlang'ich
o'rganishida. Mehnat ning mazmuni va ish vaqti sarflanishini bir vaqtda o'rganish da. Anketa surovlari elementlariga ega tadqiqotlarning kichik ko'lamlarida
|
Tejamli
|
Ma'lumotlarni guruh
larga ajratish va ish lab chiqishdagi mu-
rakkablik. Natijalar ning yetarlicha aniq
emasligi. Xodim- ning aybi bo'yicha ish vaqtini yo'qoti lishini to'liq aniq lamaydi
|
Ish vaqtini o'zini o'zi
suratga olish (meh nat elementlarining
ro'yxati bilan ish vaq tini suratga olish)
|
Mehnatning mazmu nini oldindan o'rga nish sharoitlarida.
Tadqiqotlarning
kattaroq ko'lamlari da. Mehnatning maz munini oldindan o'r ganish sharoitlarida
|
Ko'p mehnat talab qilmaydi, tejamli ma'lumotlarni ishlab chiqishda qulay.
Natijalarning o'zini o'zi suratga olishga
Qaraganda kattaroq
aniqligi. Boshqa usullar bilan olingan ma' lumotlarni nazo rat qilish uchun foy dalanish mumkin
|
Natijalarning yetar licha aniq emasligi.
Xodimning aybi bo'yicha ish vaqtini yo'qotilishini to'liq aniqlamaydi. Tejam li emas, o'tkazish
ko'p mehnat talab
qiladi, xo dimlarga
qoniqarsiz ta'sir
ko'rsatadi
|
Bir zumli kuzatish usuli
|
Ommaviy kuzatish larda tanlab olish usuli kabi qo'llani ladi. Mehnatni tash kil qilishni boshqa usullari bilan oldin dan o'rganish maq sadga muvofiqdir.
Boshqa usullar bilan
olingan natijalarni
nazorat qilish usuli kabi qo'llaniladi
|
Natijalarning
yetarlicha
aniqligi,
tejamligi
|
Ko' zatuvchilarning yuqori malakasini talab qiladi
|
Anketali va
og'zaki
so'rovlar
|
Zarur bo' lganda be vosita ishlovchilar ning muammolari va ularning hal qilish yo'llari haqidagi fikrlarini aniqlash
|
So'ralayotganlar tad qiqotning predmeti
va muammoni hal qilish yo'llarini
g'oyatda chuqur
biladilar
|
Anketani tuzuvchi ning yuqori mala kasini talab qiladi.
So' ralilayotganlar ning sub' yektiv fik riga asoslanadi
|
Xulosa - Ahmadjonov Muzaffarning Kiberxavfszilik asoslari fanidan mustaqil ishi

Foydalanilgan adabiyotlar https://kompy.info/
Ahmadjonov Muzaffarning Kiberxavfszilik asoslari fanidan mustaqil ishi
Download
0,55 Mb.
Pdf ko'rish
bet
2/2
Sana
12.01.2024
Hajmi
0,55 Mb.
#135941
1
2
Bog'liq
ahmadjonov(referat)
Bu sahifa navigatsiya:
Foydalanilgan adabiyotlar https://kompy.info/
Xulosa
Risklarni bartaraf etish. Risklarni bartaraf etish jarayoni
aniqlangan risklarni
modifikasiyalash maqsadida mos nazoratni tanlash
va amalga oshirishni
ta’minlab, bunda miqdoriy darajasi yuqori bo’lganlariga
birinchi murojaat
qilinadi. Ushbu bosqichda qaror qabul qilish
riskni baholash natijasiga
asoslanadi. Ushbu bosqichning asosiy vazifasi jiddiy
hisoblangan risklarni
nazoratlash uchun qarshi choralarni aniqlash bo’lib,
bunda risklarni individual
ravishda yo’q qilish, monitoring qilish va qayta ko’rib
chiqish uchun ularni
darajalarga ajratish amalga oshiriladi.
Foydalanilgan
adabiyotlar
https://kompy.info/
Download
0,55 Mb.
1
2
Download
0,55 Mb.
Pdf ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ahmadjonov Muzaffarning Kiberxavfszilik asoslari fanidan mustaqil ishi
Download
0,55 Mb.
Pdf ko'rish
"информатика" фанини календар тематик режаси 0  MITQT.KTR magistratura.Юсупов Ф. 2023-2024 (3)

№
|
Maruza mavzulari
|
Soat
|
sana
|
imzo
|
|
1
|
Malumotlar ombori. Umumiy tushunchalar
|
2
|
|
|
|
2
|
Malumotlarni operativ tahlil qilish (OLAP)
|
2
|
|
|
|
3
|
Data Mining ga kirish. Data Mining asoslari. Data Mining algoritmlarini umumiy tahlili
|
2
|
|
|
|
4
|
Data Mining ga kirish. Ishlash tsikllari, dastlabki qayta ishlash, natijalarni interpretatsiya qilish va undan foqydalanish
|
2
|
|
|
|
5.
|
Data Mining algoritmlari: klassifikatsiya va bashorarlash.
Klassifikatsiya masalasini tavsifi va uning qo’llanilishi. Klassifikatsiya metodlari
|
2
|
|
|
|
6
|
Data Mining algoritmlari: klassifikatsiya va bashorarlash.
Yechimlar daraxti. Bayes metodi. Yaqin qo’shni metodi.
|
2
|
|
|
|
7
|
Data Mining algoritmlari: klassifikatsiya va bashorarlash.
Bashoratlash masalasi. Vaqtga bog’liq qatorlarni bashoratlash
|
2
|
|
|
|
8
|
Data Mining algoritmlari: Malumotlar to’plami. Malumotlar to’plamini generatsiya qilish. Korrelyatsiya tahlili
|
2
|
|
|
|
9
|
Data Mining algoritmlari: Aprior algoritmlar. Klasterlashtirishning asosiy masalalari
|
2
|
|
|
|
10
|
Data Mining algoritmlari: Klasterlashtirishning divizion va ierarxik metodlari
|
2
|
|
|
|
11
|
Data Miningni qo’llash va zamonaviy tendentsiyalar. Data Miningni etakchi taxnikalari. Data Miningni tadbiqi. Intellektual biznesga ilovalari. Data Miningni dasturiy taminoti. Data Mining – asosiy qiyinchiliklari
|
2
|
|
|
|
12
|
Data Miningni qo’llash va zamonaviy tendentsiyalar. Data Miningni etakchi taxnikalari.
Data Mining – yo’nalishlari: Text Mining, Web Mining, Spatial Mining, Temporal Mining
|
2
|
|
|
|
13
|
Sanoat korxonalarining amaliy masalalarini axborot tizimini modellashtirishda malumotlarni intellektual tahlil qilish.
Paxtaga dastlabki ishlov berish korxonasini axborot tizimini loyixalash va malumotlarni tahlil qilish
|
2
|
|
|
|
14
|
Sanoat korxonalarining amaliy masalalarini axborot tizimini modellashtirishda malumotlarni intellektual tahlil qilish.
Yog’ extraktsiyasi korxonasini axborot tizimini loyixalash va malumotlarni tahlil qilish
|
2
|
|
|
|
15
|
Sanoat korxonalarining amaliy masalalarini axborot tizimini modellashtirishda malumotlarni intellektual tahlil qilish.
OTM da o’quv jarayonini tahlil qilishning axborot tizimini loyixalash va malumotlarni tahlil qilish
|
2
|
|
|
|
Evristik mehnat - 1. Boshqaruv mehnati: ta'riflari, xususiyat1ari, tur1ari

|
1. Boshqaruv mehnati: ta'riflari, xususiyat1ari, tur1ari
|
bet | 2/13 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 305 Kb. | | #111541 |
Bog'liq 1. Boshqaruv mehnati ta\'riflari, xususiyat1ari, tur1ariEvristik mehnat - bu hammadan avval rahbarlar va mutaxasislarning mehnatidir. U ijodiy aqliy faoliyatining tabiati, ularning psixo fiziologik mohiyatini to'liq darajada aks ettiradi.
O'zining mazmuniga ko'ra evristik mehnat operatsiyalarning ikkita turidan tashkil topadi: tahliliy va konstruktiv.
Tahliliy operatsiyalar qarorlar qabul qilish uchun zaruriy axborotlarni qabul qilish va idrok etishdan iboratdir. Bunday operatsiyalarga, ularni bajarishning shakllari va usullariga ko'ra, ko'yidagilar kiradilar: har xil hujjatlar va adabiy manbalarni ko'rib chiqish va o'rganish; og'zaki suhbatlar, so'rovlar va bevosita kuzatishlarning o'tkazish, tahlil natijalarini tegishli hujjatlarda (ma'lumotnomalar, ma'ruzalar, tahliliy obzorlarda) bayon etish, mavjud holatning tashxisini qo'yish yoki aniqlash.
Konstruktiv operatsiyalar har xil turdagi qarorlarni tayyorlash va qabul qilish bilan bog'liqdir. Bu operatsiyalar qarorlarning mazmuni, xarakteri va murakkabligi, hamda ularning yakka tartibda va jamoaviy qidirishning tegishli usullariga muvofiq ajratadilar.
Ma'muriy mehnat - bu aqliy mehnatning o'ziga xos turi bo'lib, uning vazifaviy belgilanishi odamlar harakati va hulqini ularning mehnat faoliyatlari jarayonida bevosita boshqarishdan iborat bo'ladi.
Ma'muriy mehnat jarayoni quyidagi tashkiliy-ma'muriy operatsiyalarni bajarishda vujudga keladi: xizmatli kommunikatsion (og'zaki axborotni telefonda so'zlashishlar yo'li bilan uzatish va qabul qilish, ish joylarini aylanib chiqish, xodimlar va keluvchilarni qabul qilish, korxona doirasida harakatlanishlar); yo'riqnomaviy (qarorlarni ijrochilarga og'zaki farmoyishlar, yozma bo'yruqlar, ko'rsatmalar berish yo'li bilan yetkazish; ijrochilarga vazifalarni belgilash yoki ular tomonidan tuzilgan ishning shaxsiy rejalarni tasdiqlash, vazifalar va topshiriqlarni bajarish jarayonidan og'zaki yo'l-yo'riqlar ko'rsatish, yozma yo'l-yo'riqlarni tuzish va tasdiqlash); muvofiqlashtiruvchi (bo'linmalar va xizmatlar ishini kengashlar va majlislar o'tkazish yo'li bilan o'zaro bog'lash; ishni bajarilishi reja-jadvalini ijrochilar va muddatlarni ko'rstatish bilan tuzish); nazoratli-baholovchi (buyruqlar, kengashlar qarorlari, rejalar, vazifalar, topshiriqlarni bajarilishini nazorat qilish, bo'linmalar va ijrochilarni ishini baholash, rag'batlantirish va jazolash).
|
| |
Iqtisodiy rivojlanishning sikli va iqtisodiy sikl reja

|
Iqtisodiy rivojlanishning sikli va iqtisodiy sikl reja
|
bet | 1/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 26,87 Kb. | | #144575 |
Bog'liq Iqtisodiy rivojlanishning sikli va iqtisodiy sikl reja REJA: 1. Makroiqtisodiy beqarorlik va iqtisodiyotning siklliligi. 2. Iqtisodiy sikl nazariyalari.Sikllarning asosiy turlari. 3. Inqirozlarning mazmuni va turlari. 4. XULOSA. 5. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR.
Iqtisodiy sikl - iqtisodiyot rivojlanishining bir holatdan boshlanib,birin ketin bir necha fazalarni bosib o’tib,o’zining dastlabki holatiga qaytib kelguniga qadar o’tgan davr Iqtisodiyotning siklli rivojlanishi – vaqti-vaqti bilan obyektiv qonunlarning o’zgartirib bo’lmaydigan ta’siri ostida takror ishlab chiqarish harakatida ayrim vaqtlarda,ayrim bo’g’inlarida uzilishlar paydo bo’lishi va bu uzilish iqtisodiyot nomutanosibliklarining keskin shaklda namoyon bo’lishidir.
1.Makroiqtisodiy beqarorlik va iqtisodiyotning siklliligi
Iqtisodiy sikl fazalari
Turg’unlik
Turg’unlik
Jonlanish
Jonlanish
Yuksalish
Jonlanish
Inqiroz
Inqiroz
Iqtisodiy sikl
Iqtisodiy sikl
Milliy mahsulot hajmi
Vaqt
Inqiroz fazasi
Ishlab chiqarishning pasayishida ifodalanadi.
Turg’unlik fazasi
Bu fazada ishlab chiqarish darajasining barqarorligi ta’minlansada,u inqiroz boshlanishidan oldingi darajaga nisbatan ancha past bo’ladi.Narxlarning pasayishi to’xtab,ssuda foizlari pasayadi,tovar zaxiralari barqarorlashadi.Ishsizlikning yuqori darajasi saqlanib qoladi.Iqtisodiy faollik jonlanishi uchun sharoitlar vujudga kelishi nihoyasiga yetadi.
Jonlanish fazasi
Ishsizlik darajasi bir oz qisqarib,ishlab chiqarish darajasi sekin-asta o’sib boradi.Narxlar ham asta ko’tarilib,ssuda fozizi o’sa boshlaydi.Iqtisodiyotning bandlik darajasining ortishi va foyda hajmining tezlik bilan o’sishi jonlanish fazasining yuksalish bosqichiga o’sib o’tishiga imkoniyat yaratadi.
Yuksalish fazasi
Ishchi kuchiga bo’lgan talabning kengayishi ishsizlikning birmuncha kamayishiga hamda ish haqining o’sishiga olib keladiki,buning oqibatida,iste’mol tovarlariga to’lovga qodir talab kengayadi.Pirovard talabning oshishi,iste’mol tovarlari ishlab chiqaruvchi tarmoqlarga,bozorni kengaytirishga jadal turtki beradi.Raqobat va foyda ketidan quvish oqibatida nomutanosibliklarining to’planib borishidan iborat zanjirli reaksiya tezlashadi.Bu bilan yangi inqiroz muqarrar bo’lib qoladi
|
| |
anketali va og'zaki so'rovlar

|
anketali va og'zaki so'rovlar
|
bet | 4/13 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 305 Kb. | | #111541 |
Bog'liq 1. Boshqaruv mehnati ta\'riflari, xususiyat1ari, tur1arianketali va og'zaki so'rovlar, u xodimning uning mehnati qanchalik ratsional tashkil qilinganligi haqidagi fikrini o'rganish maqsadida o'tkaziladi: xodimning nuqtai nazaridan uning vazifasi aniq belgilab berilganmi, unga o'z vazifasiga kirmagan ishlarni bajarishga to'g'ri kelganmi (qanday va qancha vaqtda), uning ishi rejalashtiriladimi va rejadan tashqari ishlarning salmog'i qanday, ish vaqtini yo'qotilishlari bormi (ularning miqdori, sabablari), ishda mexanizatsiya va tashkiliy texnikaning vositalari qo'llaniladimi (ulardan foydalanish), xodimni uning ish joyini tashkil qilinishi va mehnat sharoitlari qanoatlantiradimi va, nihoyat, xodimda mehnatni tashkil qilishni takomillashtirish va samaradorligini oshirish bo'yicha takliflar bormi;
ish vaqtining suratini olish, u kuzatishlarining rejalashtirilgan davri davomida uning xarajatlarining tuzimini belgilash uchun qo'llaniladi. Bunda ish vaqti sarflanishini o'rganish vaqtning barcha istisnosiz sarflanishini ularning haqiqiy izchilligi tartibda kuzatish va o'lchash yo'li bilan o'tkaziladi. Ish vaqtini suratga olish maxsus ajratilgan shaxs tomonidan o'tkaziladi,u yoppasiga (ya'ni, butun ish kuni davomida) yoki tanlovli bo'lishi mumkin. Keyingi holda ish vaqtini alohida vazifalar (ish turlari) bo'yicha, shu jumladan takrorlanuvchilarn, hamda ishning alohida davralari (davrlari) bo'yicha o'rganiladi;
ish vaqtini o'zini o'zi suratga olishda ish vaqtini sarflanishini hisobga olish bevosita MITQ xizmatlari rahbarligi ostida ishlovchilar tomonidan amalga oshiriladi. U o'zini o'zi suratga olishning maxsus varaqchalari yordamida olib boriladi, unda barcha bajariladigan ishlar yoki soatning ma'lum qismini tashkil qiluvchi qayd etilgan oraliqlardagi tanaffuslar ro'yxatga olinadi;
bir zumli kuzatishlar usuli, har xil kategoriyali MTX va xizmatchilar mehnatining mazmuni va ish vaqtini sarflanishini o'rganish uchun qo'llaniladi. Kuzatishlarni o'tkazish tamoyili va uslubiyoti ishchilar mehnatini sarflanishini o'rganish kabidir, faqat ba'zi bir xususiyatlar mavjud. MTX va mutaxassislar mehnatiga nisbatan qayd etish payti deb kuzatiluvchini kuzatuvchi nazar doirasiga tushgan paytini hisoblash kerak . Xodim ish joyida yo'q bo'lganda kuzatuvchi uni yo'q bo'lganligi sabablari haqidagi ma'lumotlarini qayd daftarda qilingan yozuvi bo'yicha olishi mumkin.
Mehnatning mazmuni va vaqtni sarflanishi tuzilishini o'rganishning har bir usulini ma'lum sharoitlar uchun qo'llash mumkin, u tegishli afzalliklar va kamchiliklarga ega (7.1. jadval)
|
| |
17-mavzu. Sanoatda raqamli texnologiyalardan samarali foydalanish. “Sanoat 0” konsepsiyasi reja

|
17-mavzu. Sanoatda raqamli texnologiyalardan samarali foydalanish. “Sanoat 0” konsepsiyasi reja
|
bet | 1/3 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 3,39 Mb. | | #117649 |
Bog'liq 17-MAVZU
17-MAVZU. SANOATDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARDAN SAMARALI FOYDALANISH. “SANOAT-4.0” KONSEPSIYASI
Reja:
17.1. “Sanoat-4.0” konsepsiyasining mohiyati va rivojlanishi
17.2. Sanoat 4.0 komponentlari
Raqamlashtirish natijasida global iqtisodiyotda inqilob ro‘y bermoqda. Sanoat korxonalari uchun raqamli iqtisodiyot vositalarini joriy qilish tovarlarni bozorga kirish vaqtini kamaytirishi, mahsulotlar va xizmatlarning sifatini yaxshilashi va yangi biznes modellaridan foydalanishi imkoniyatini beradi.
15.1. “Sanoat-4.0” konsepsiyasining mohiyati va rivojlanishi
Sanoatda raqamli iqtisodiyotning vositalari deganda korxonaning barcha jismoniy aktivlarini raqamlashtirish va ularni korxonaning biznes sheriklari ma’lumotlari bilan raqamli ekotizimlarga birlashtirish vositasi tushuniladi. Amalda, bunday vositalar qo‘llaniladigan yangi texnologiyalarning juda keng doirasini anglatadi (17.1-rasm).
17.1-rasmdan ko‘rinib turganidek, sanoat tarmog‘ida raqamli iqtisodiyot vositalarini uch guruhga bo‘lish mumkin:
vertikal va gorizontal qiymat zanjirlarini raqamlashtirish va birlashtirish uchun vositalar;
raqamli biznes modelini yaratish uchun ishlatiladigan vositalar, uning ishlashi va mijozlar kirishini ta’minlaydigan vositalar;
sanoat korxonalari tovarlari va xizmatlari takliflarini raqamlashtirish uchun vositalar.
17.1-rasm. Sanoatda raqamli iqtisodiyot instrumentlari
Sanoat 4.0 – mamlakat va biznes raqobatbardoshligini oshirishga qaratilgan raqamli texnologiyalar (Sanoat 4.0) kirib borishi bilan bog‘liq ishlab chiqarish jarayonlarida yuzaga keladigan munosabatlar yig‘indisi hisoblanadi. Sanoatni internetlashtirishga qaratilgan nemis davlat tashabbuslaridan farqli ravishda, O‘zbekiston Respublikasi uchun «Sanoat 4.0» atamasi iqtisodiyotning barcha tarmoqlarini raqamli o‘zgartirishni anglatadi.
Lyuding fon Bertalanfi tizimlar umumiy nazariyasiga muvofiq, har bir tizim jarayonlar va teskari aloqalarni o‘zgartiradigan kirish va chiqishga ega bo‘ladi. Agar «Sanoat 4.0» atamasining mazmunini tizimlar nazariyasi tilida tushuntirdigan bo‘lsak, bunda quyidagini tushunish kerak: «Sanoat 4.0» bu – onlayn-texnologiyalar yordamida tizim bo‘g‘inlari (odamlar, mashinalar, DATA- markazlar) o‘rtasida raqamli shaklda ma’lumot almashinish zaruriy elementi hisoblangan ishlab chiqarish jarayonlari zanjiridan iborat tizimdir.
«Sanoat 4.0» bu
|
| |
Agrotexnologiya, ishlab chiqarishni mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish

Tuzuvchi:
Mirzaxodjayev Sh.-ToshDAU “Qishloq xo‟jaligini mexanizatsiyalashtirish
va avtomatlashtirish” kafedrasi dotsenti, texnika
fanlari bo„yicha falsafa doktori (PhD)
Taqrizchilar:
Taqrizchilar:
Musurmanov A.T.
- “Agrotexnologiya, ishlab
chiqarishni mexanizatsiya-
lashtirish va avtomatlashtirish” kafedrasi dotsenti t.f.d;
Djumaboyev S.
- “Agrotexnologiya, ishlab chiqarishni mexanizatsiya-
lashtirish va avtomatlashtirish” kafedrasi dotsenti t.f.n.
“Fotoelektron va optoelektron asboblar” ma‟ruza mashg„uloti uchun
o„qitish texnologiyasi
aqti – 2 soat
Talabalar soni: 22 nafar
O‘quv mashg‘ulotining shakli
Axborot, vizual ma‟ruza
Ma’ruza mashg‘ulotining rejasi 11.Yarim o„tkazgichli nur o„zgartkichlar:
fotorezistorlar, fotodiodlar.
2.Yorug„lik energiyasini
elektr energiyasiga
aylantirish.
3.Yorug„lik
tarqatuvchi
diodlar,
fototranzistorlar.
4.Yarim o„tkazgichli optoelektron asboblar.
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi: Mavzu to„g„risida umumiy tasavvurlarni
shakllantirish
Pedagogik vazifalari:
-yarim
o„tkazgichli
nur
o„zgartkichlar:
fotorezistorlar,
fotodiodlar.
-yorug„lik
energiyasini
elektr
energiyasiga aylantirish.
-yorug„lik tarqatuvchi diodlar,
fototranzistorlar.
-yarim o„tkazgichli
optoelektron
asboblarini o „rganish.
O‘quv faoliyatining natijalari:
Talaba:
-yarim
o„tkazgichli
nur
o„zgartkichlar:
fotorezistorlar, fotodiodlar.
-yorug„lik energiyasini elektr energiyasiga
aylantirish.
-yorug„lik
tarqatuvchi
diodlar,
fototranzistorlar.
-yarim o„tkazgichli optoelektron asboblarini o
„rganishni o„rganadi.
Ta’lim usullari
Axborot ma‟ruzasi, Insert, prezentatsiya,
Ta’limni tashkillashtirish shakli
Ommaviy, jamoaviy, guruhlarda
ishlash
Ta’lim vositalari
Proektor, tarqatma material, grafik
organayzerlar, doska, bo„r
Ta’lim berish sharoiti
Proektor va kompyuter bilan ta‟minlangan
auditoriya
Monitoring va baholash
Og„zaki so„rov: - tezkor so„rov
Modda almashinish qurilmalari. Rektifikastion qurilmalarning tuzilishi va ishlash prinstipi. Kolonnali qurilmalarning kontakt elementlari. Rektifikastion kolonnalarni hisoblash va loyihalash

Modda almashinish qurilmalari. Rektifikastion qurilmalarning tuzilishi va ishlash prinstipi. Kolonnali qurilmalarning kontakt elementlari. Rektifikastion kolonnalarni hisoblash va loyihalash
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Modda almashinish qurilmalari. Rektifikastion qurilmalarning tuzilishi va ishlash prinstipi. Kolonnali qurilmalarning kontakt elementlari. Rektifikastion kolonnalarni hisoblash va loyihalash
|
-rasm. Murakkab kolonna prinstipial sxemasi

Kolonnada alohida joylashtirilgan stripping-kolonna deb nomlanuvchi uchta
bug`latish sekstiyalari mavjud bo’lib, ular umumiy korpusda joylashtirilgan.
Sekstiyalar qopqoqlar bilan ajratilgan. Har bir sekstiya
bir nechta tarelkalar bilan
ta’minlangan.
Murakkab kolonnada aralashmaning ajratilishi quyidagi sxema bo’yicha amalga
oshiriladi. Kerakli temperaturagacha
isitilgan aralashma, birinchi kolonnaning
ta’minlovchi qismiga beriladi. Birinchi kolonnada ajralgan
asosan engil uchuvchan
frakstiya bug`laridan iborat gazlar ikkinchi kolonnaga o’tib, undan ikkinchi og`irroq
frakstiya qoldiq sifatida ajaratiladi. Qisman ikkinchi frakstiya bug`lari bo’lgan gazlar
aralashmasi uchinchi kolonnaga o’tib, undan qoldiq sifatida uchinchi frakstiya ajraladi.
Kolonna yuqorisidan bug` holidagi to’rtinchi frakstiya ajratib olinadi.
Kolonna yuqorisida joylashgan parstial kondensator yordamida bug`lar
sovutiladi. Bunda bug`larning bir qismi kondensastiyalanadi va flegma hosil bo’ladi.
Hosil bo’lgan flegma murakkab kolonna yuqorisidan uchinchi
oddiy kolonna barcha
tarelkalari orqali oqib o’tadi. Ushbu kolonna pastki tarelkasidan bir qism flegma
bug`latish uchun stripping sekstiyaga o’tadi. Qolgan
qismi esa ikkinchi oddiy
kolonnada to’yintirish vazifasini bajaradi. Ikkinchi kolonnada ham shu jarayon
takrorlanadi.
Oddiy kolonnalar pastki tarelkalarida yig`ilgan frakstiyada ma’lum
miqdorda
chegaraviy frakstiya ham bo’ladi. Frakstiyalarni sof holda ajratish uchun stripping
sekstiyalar pastki qismiga suv bug`i beriladi. Suv bug`i
qiyin uchuvchan frakstiya
bug`lari bilan asosiy kolonnaga qaytiriladi. Qoldiq mahsulot esa har bir oddiy kolonna
pastidan alohida frakstiya holida chiqariladi.
quriladi. Monolit temirbeton tasmali poydevorlar quyi qismi armaturalangan tasma va armaturalanmagan yoki kam armaturalangan poydevor devori ko‘rinishida bo‘lib

|
quriladi. Monolit temirbeton tasmali poydevorlar quyi qismi armaturalangan tasma va armaturalanmagan yoki kam armaturalangan poydevor devori ko‘rinishida bo‘lib
|
bet | 3/4 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 0,63 Mb. | | #257118 |
Bog'liq qurilish texnalogiyasi (1)quriladi. Monolit temirbeton tasmali poydevorlar quyi qismi armaturalangan tasma va armaturalanmagan yoki kam armaturalangan poydevor devori ko‘rinishida bo‘lib, uning ustiga bino devorlari tiklanadi. Poydevorlarni va devorlarni monolit temir betondan barpo etish jarayoni o‘z ichiga poydevorlar o‘qlarini rejalash, qoliplarni o‘rnatish, armaturani yig‘ish va o‘rnatish hamda betonlashni oladi. Poydevorlarni qurish texnologiyasini tanlash poydevorlar va xususan binolarning konstruktiv yechimlariga, shuningdek mavjud texnologik jihozlar va mexanizmlarga bog‘liq bo‘ladi. Qolip turini tanlashga betonlanayotgan konstruksiyalarning ko‘rinishi va ularning takrorlanuvchanligi ta’sir ko‘rsatadi. Qoliplar texnik-iqtisodiy hisoblar asosida mumkin bo‘lgan variantlar bo‘yicha tanlanadi. Aniqlovchi ko‘rsatkichlar – material va mehnat sarflari, qolipdan bir marta foydalanish tannarxi. Konstruktiv xususiyatlariga bog‘liq holda tasmali poydevorlar bir, ikki va uch Konstruktiv xususiyatlariga bog‘liq holda tasmali poydevorlar bir, ikki va uch bosqichda betonlanadi Bir bosqichli qatlamli betonlash to‘g‘ri to‘rtburchak kesimli tasmali poydevorlarni tirgak bilan qurishda yoki o‘zgaruvchan kesimli ko‘ndalang kesim yuzasi 3 m2 dan kam bo‘lgan poydevorlar qurishda qo‘llaniladi. Ko‘ndalang kesim yuzasi 3m2 dan ortiq bo‘lgan pog‘onali tasmali poydevorlar ikki bosqichda betonlanadi: avval pog‘onalar, keyin devor. Karkasli binolarda qo‘llaniladigan ustunostili tasmali poydevorlar uch bosqichda betonlanadi. Yig‘ma tasmali poydevorlar hisoblash asosida armaturalangan yig‘ma Yig‘ma tasmali poydevorlar hisoblash asosida armaturalangan yig‘ma poydevor yostiqlaridan iborat bo‘lib, ularning ustiga devor bloklari o‘rnatiladi. Temirbetonli poydevor plita-yostiqlar va betonli devor bloklari unifikatsiyalashtirilgan, nomenklatura ularning to‘rtta guruhga ajratilishini nazarda tutadi, bu guruhlarning har biri qabul qilayotgan yuklanishi bilan farq qiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
quriladi. Monolit temirbeton tasmali poydevorlar quyi qismi armaturalangan tasma va armaturalanmagan yoki kam armaturalangan poydevor devori ko‘rinishida bo‘lib
|
“B” va “C” toifadagi avtotransport vositalarining tuzilishi va ularga servis xizmat ko‘rsatish

|
“B” va “C” toifadagi avtotransport vositalarining tuzilishi va ularga servis xizmat ko‘rsatish
|
bet | 18/26 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 74,47 Kb. | | #270662 |
Bog'liq МТ 30711402 Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash3.4.2
|
“B” va “C” toifadagi avtotransport vositalarining tuzilishi va ularga servis xizmat ko‘rsatish
|
dvigatelning umumiy tuzilishi va ishlashi;
sovitish tizimi;
moylash tizimi;
ta’minlash tizimi;
elektr energiyasining manba va iste’molchilari;
transmissiyaning vazifasi va umumiy tuzilishi;
yurish qismi;
tormoz tizimi;
rul boshqarmasi;
aktiv va passiv xavfsizlik tizimlari;
|
avtotransport vositalariga servis xizmat ko‘rsatishning turlari va davriyligi belgilash;
xavfsizlik texnikasi va atrof muhitni muhofaza qilish ishlarini bajarish;
avtotransport vositalarida amalda uchraydigan nosozliklar va ularni bartaraf etish usullari mustaqil bajarish;
“B” va “C” toifadagi avtotransport vositalariga servis xizmat ko‘rsatish, qismlarga ajratish, ta’mirlash va yig’ish ishlarini bajarish;
sinash ishlarini bajarish.
|
KK-4.1,
KK-4.2,
KK-4.3,
KK-4.4,
KK-4.5,
KK-4.6,
KK-4.7.
|
|
3.4.3
|
Tashishlarni tashkil etish
| |
hаrаkаtlаnuvchi tаrkib ish ko’rsаtkichlаrini hisoblаsh, yuk vа yo’lovchilаr oqimini аniqlаsh; hаrаkаt tаrkibi tаnlаsh;
yuk ortish-tushirish usullаrini qo’llаsh;
hаrаkаt grаfiklаrini tuzish, ilg’or zаmonаviy texnikаlаrdаn foydаlаnib tezkor boshqаrish usullаrini qo’llаsh; trаnsport-ekspedistiya ishlаrini bаjаrish;
|
KK-4.1,
KK-4.2,
KK-4.3,
KK-4.4,
KK-4.5,
KK-4.6,
KK-4.7.
|
|
|
|
| |
-rasm. Rotorli qurilmalarning kontakt qurilmalari (a, b)

6) ayrim sharoitlarda, masalan, azeotrop aralashmalarini rektifikastiyalash
paytida har
xil bosim bilan ishlaydigan ikki (yoki ko’p) kolonnali qurilmalardan foydalanish.
Oddiy kolonnalar yordamida aralashma faqat ikki frakstiyaga ajratilishi mumkin.
Neftni qayta ishlash zavodlarida esa odatda aralashma bir nechta frakstiyaga ajratiladi.
Masalan, neftni haydash natijasida undan benzin, ligroin, kerosin,
solyar moyi va
mazut ajratib olinadi. Bunday ajratishni amalga oshirish uchun bir nechta ketma-ket
joylashgan oddiy kolonnalar talab qilinadi. Kolonnalar soni ajratiladigan komponentlar
sonidan birta kam bo’lishi lozim. Jarayonni bu tarzda tashkil qilish ko’plab
noqulayliklar tug`diradi va metall sarfining oshishiga sabab bo’ladi.
Shuning uchun
ham neft xom-ashyosini 3 va undan ortiq frakstiyalarga ajratish bir kolonnali tizim
bo’yicha amalga oshiriladi. Bunday kolonna bir korpusda yig`ilgan
va ustma-ust
joylashgan bir nechta oddiy kolonnadan iborat murakkab kolonna bo’lib hisoblanadi.
O‘quv amaliyoti - Pedagogik innovatsiyalar

|
Pedagogik innovatsiyalar
|
bet | 12/26 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 74,47 Kb. | | #270662 |
Bog'liq МТ 30711402 Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash3.1.2
|
O‘quv amaliyoti:
Avtomobillar yurish qismlariga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash ishlari
|
avtomobil yurish qismiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta'mirlashda xavfsizlik texnikasi qoidalari;
avtomobil nosozlik, buzuqliklarini, ularni sodir bo‘lish sabablarini aniqlash va bartaraf etish yo‘l-yo‘riqlari;
avtomobil yurish qismiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta'mirlash texnologiyasi;
jarayoni hamda ishni tashkil qilish usullari;
texnik xizmati ko‘rsatish va ta'mirlash hamda tashxislash jarayonida foydalaniladigan asbob-uskunalar va moslamalarni, ularni ishlash tartibini hamda foydalanish qoidalari;
texnik xizmatini ko‘rsatish va tashxislashda me'yoriy ko‘rsatkichlar va texnikaviy hujjatlar; avtomobil yurish qismiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta'mirlashda xavfsizlik texnikasi qoidalari;
avtomobil nosozlik, buzuqliklarini, ularni sodir bo‘lish sabablarini aniqlash va bartaraf etish yo‘l-yo‘riqlari;
avtomobil yurish qismiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta'mirlash texnologiyasi;
jarayoni hamda ishni tashkil qilish usullari;
texnik xizmati ko‘rsatish va ta'mirlash hamda tashxislash jarayonida foydalaniladigan asbob-uskunalar va moslamalarni, ularni ishlash tartibini hamda foydalanish qoidalari;
texnik xizmatini ko‘rsatish va tashxislashda me'yoriy ko‘rsatkichlar va texnikaviy hujjatlar.
|
avtomobil yurish qismini umumiy tekshirish va tashxislash;
avtomobil yurish qismini tekshirish, tashxislash, nosozliklarni aniqlash va ularni bartaraf etish;
rama, orqa ko‘prik, oldingi ko‘prik, osmalar, amartizator, g‘ildirak, shinalar va kuzov, kabinalar nosozliklarini aniqlash va bartaraf etish;
avtomobillarning yurish qismi, texnik xizmat ko‘rsatish bo‘yicha amaliy mashg‘ulotlarni mustaqil ravishda bajarish;
barcha turdagi avtomobillarning yurish qismlariga texnik xizmatini ko‘rsatish tavsifnomalarini maxsus ma'lumotnoma asosida tuzib chiqish; xavfsizlik texnikasiga amal qilish;
avtomobilni yurish qismini umumiy tekshirish va tashxislash;
avtomobil yurish qismini tekshirish, tashxislash, nosozliklarni aniqlash va ularni bartaraf etish;
rama, orqa ko‘prik, oldingi ko‘prik, osmalar, amartizator, g‘ildirak, shinalar va kuzov, kabinalar nosozliklarini aniqlash va bartaraf etish;
avtomobillarning yurish qismi, texnik xizmat ko‘rsatish bo‘yicha amaliy mashg‘ulotlarni mustaqil ravishda bajarish;
barcha turdagi avtomobillarning yurish qismlariga texnik xizmatini ko‘rsatish tavsifnomalarini maxsus ma'lumotnoma asosida tuzib chiqish.
|
UK-11,
UK-12,
KK-1.1,
KK-1.2,
KK-1.3,
KK-1.4,
KK-1.5.
|
|
|
| |
Kolonnalarni ishlatish - Modda almashinish qurilmalari. Rektifikastion qurilmalarning tuzilishi va ishlash prinstipi....

6-rasmda atmosfera – vakuumli qurilma vakuum klonnasi tasvirlangan. Kolonna
diametri 6,4
m
ni tashkil etadi. Konstentrastion qismida 14-20 ta, bug`latish qismida 4
ta tarelka o’rnatilgan. Bug`latish qismi diametri 3,2
m
ni tashkil etadi.
Buning sababi
bu qismda bug` miqdori kamligi va ikkinchi tomondan gudronnig termik parchalanishi
hamda tarelkalarda koks hosil bo’lishining oldini olishdir.
Kolonna yuqorisida 110-130
0
S, o’rta qismida 400-420
0
S, pastida 380-400
0
S
temperatura rejimi tashkil qilinadi. Kolonnadagi qoldiq bosim 40-80
mm. sim. ust.
ga
teng.
Kolonnada vakuum hosil qilish va ushlab turish apparat
yuqorisidan chiqayotgan
bug`larni kondensastiyalash va kondensastiyalanmaydigan gazlarni so’rish yo’li bilan
amalga oshiriladi.
Bug`larni
kondensastiyalash
uchun
barometrik
kondensator
ishlatiladi.
Kondensator diametri 1,8
m
gacha, balandligi 2,1
m
gacha bo’ladi.
-rasm. Atmosfera-vakuum kolonnasi

Uglevodorod gazlari, suv bug`i va kondensastiyalanmaydigan
gazlardan iborat
aralashma kolonna yuqorisidan barometrik kolonnaga uzatiladi. Bug`larni sovitish
uchun kondensatorga sovuq suv beriladi. Kondensator
pastidan yuqoriga qarab
harakatlanayotgan bug`lar, tarelka tokchalari orqali yuqoridan pastga oqib tushayotgan
suv bilan kontaktda bo’lib, soviydi va kondensastiyalanadi. Kondensastiyalangan
bug`lar sovituvchi suv bilan barometrik truba orqali quduqqa tushadi.
Kondensastiyalanmaydigan gazlar bug` oqimli ejektor
yoki vakuum-nasoslar
yordamida so’rib olinadi.
Bug` oqimli ejektorlar ikki-, uch- va ko’p bosqichli bo’lishi mumkin. –rasmda
ikki bosqichli ejektor tasvirlangan.
Gaz va kondensastiyalanmagan suv bug`lari
1
shtuster
orqali barometrik
kondensatordan birinchi bosqich so’rish kamerasi
5
ga so’riladi.
6
diffuzor markazida
bug` soplosi
4
o’rnatilgan. Soploga yuqori bosimli o’tkir bug` beriladi. Bug` kamerada
vakuum
hosil qilib, oraliq kondensatorga o’tadi va kondensastiyalanadi. Oraliq
kondensatorga suv
9
shtuster va
10
purkash moslamasi orqali beriladi.
-rasm. Intensiv kontaktli tarelkalarning turlari

Rektifikastion (va absorbstion) qurilmalarda asosan
etti xil tipdagi kontakt
tarelkalari ishlatiladi:
1) G`alvirsimon; 2) g`alvirsimon – klapanli; 3) klapanli; 4) jalyuzali-
klapanli; 5)
qalpoqchali; 6) g`alvirsimon ko’p quyilishli; 7) panjarali. Tarelkalar
oralig`idagi masofa
h
= 200/1200
mm
bo’lishi mumkin, ko’pincha
h
ning
qiymati
200; 300; 400; 500 va 600
mm
ga teng qilib olinadi.
3-rasmda suyuq va gaz ( bug`) fazalari o’rtasida intensiv rejimlarni ta’minlab
beruvchi tarelkalarning ayrim turlari ko’rsatilgan. Ikkita zonali kontaktga ega bo’lgan
tarelkada (3-rasm,
a
) bug` suyuqlik plyonkasi tarelkadan quyilayotgan joyda
qo’shimcha kontaktga uchraydi va tarelkadagi suyuqlik qatlamidan o’tayotgan paytda
esa barbotajli rejim hosil qiladi. Bu holat jarayon tezligining ortishiga olib keladi.
3-rasm,
b
da ko’rsatilagn kontakt qurilmada sharlar
qatlamidan foydalanilganda
tarelkalar oralig`idagi bo’shliqda suyuqlikning bir-biridan ajratilgan zich plyonkalari
hosil bo’ladi, natijada bunday kolonnadagi gaz (yoki bug`)
ning tezligini
g`alvirsimon tarelkalarga nibattan 3-4 marotaba ko’paytirish imkoni paydo bo’ladi.
Rotorli qurilmalarda ham fazalar o’rtasida intensiv kontaktli rejim uyushtiriladi. 4 –
rasmda rotorli qurilmalarning ikki har kontakt qurilmalari ko’rsatilgan. Bunday
qurilmalarda markazdan qochma kuch maydoni hosil kilinib, suyuqlik valdagi teshiklar
orqali ochib beriladi. Rotorli qurilmalar issiqlikka bardoshsiz
sistemalarni vakuum
ostida rektifikastiya qilish uchun qo’llaniladi. Bunday qurilmalarning gidravlik
qarshiligi kam, biroq rotorni aylantirish uchun qo’shimcha energiya talab qilinadi.
Davriy ishlaydigan rektifikastion kolonnalar

beriladi. Kub ichiga isituvchi zmeevik joylashtirilgan bo’lib,
aralashma qaynash
temperaturasigacha isitiladi. Hosil bo’lgan bug`lar rektifikastion kolonnaning oxirgi
tarelkasining pastki qismiga o’tadi. Bug` kolonna buylab ko’tarilgan
sari engil
uchuvchan komponent bilan to’yinib boradi. Deflegmatordan kolonnaga qaytgan bir
qism distillyat flegma deb yuritiladi. Flegma (suyuq faza)
kolonnaning eng yuqori
tarelkasiga beriladi va pastga qarab harakat qiladi. Suyuq faza pastga harakat qilishida
o’z tarkibidagi engil uchuvchan komponentni bug` fazasiga beradi. Bug` va suyuq
fazalarning bir necha bor o’zaro kontakti natijasida bug`
fazasi yuqoriga harakat
qilgani sari engil uchuvchan komponent bilan to’yinib borsa, suyuqlik esa pastga
tomon harakat kilgani sari tarkibida qiyin uchuvchan
komponentning miqdori oshib
boradi.
O’rnatish va ta’mirlashni osonlashtirish maqsadida tarelkalar orasidagi masofa
450
mm
dan kam bo’lmagan qiymatda qabul qilingan.
Kolonnaning yuqorigi qismidan bug`lar diflegmatorga o’tadi va u erda to’la yoki
qisman kondensastiyaga uchraydi. Bug`lar to’la kondensastiyalanganda hosil bo’lgan
suyuqlik ajratgich yordamida ikki qism (distillyat va flegma)ga ajraladi.
Oxirgi
mahsulot (distillyat) sovitgichda sovitilgandan so’ng, yig`ish idishiga yuboriladi.
Kubda qolgan qoldiq suyuqlik kerakli tarkibiga erishgandagina jarayon to’xtatiladi,
qoldiq tushiriladi va stikl qaytadan boshlanadi. Qoldiqni tegishli tarkibga ega bo’lishini
uning qaynash temperaturasiga qarab aniqlanadi(1-rasm).
Uzluksiz ishlaydigan rektifikastion qurilmalar
Bunday qurilmalar sanoatda keng ishlatiladi. Uzluksiz ishlaydigan rektifikastion
qurilmaning prinstipial sxemasi 2 – rasmda ko’rsatilgan Qurilmaning asosiy qurilmasi
rektifikastion kolonnadir. Kolonna stilindrsimon shaklda bo’lib, uning ichiga tarelkalar
yoki nasadkalar joylashtirilgan bo’ladi.
Ishlab chiqarish amaliyoti

|
Ishlab chiqarish amaliyoti
|
bet | 13/26 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 74,47 Kb. | | #270662 |
Bog'liq МТ 30711402 Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash3.1.3
|
Ishlab chiqarish amaliyoti
|
|
|
KK-1.1,
KK-1.2,
KK-1.3,
KK-1.4,
KK-1.5,
|
3.1.4
|
Diplom oldi amaliyoti
|
|
|
KK-1.1,
KK-1.2,
KK-1.3,
KK-1.4,
KK-1.5,
|
3.1.5
|
Davlat attestatsiyasi
|
|
|
|
3.2 Avtomobillar uzatmalar qutisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash chilangari
|
|
3.2.1
|
Maxsus fan: Avtomobil uzatmalar qutisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash
|
transmissiyaning vazifasi, tuzilishi va ishlash prinsipi;
yurish qismining vazifasi va tuzilishi;
boshqarish organlarining vazifasi va tuzilishi; transmissiya agregatlari;
uzatmalar qutisi vazifasi va tuzilishi mexanik taqsimlash qutisi;
avtomatik uzatmalar qutisi;
yuk avtomobillarining mexanik va avtomatik uzatmalar qutisi;
uzatmalar qutisiga servis xizmat ko‘rsatish usullari
taqsimlash qutisi va transmissiya agregatlariga servis xizmat ko‘rsatish jihoz va moslamalari avtomobillarni servis xizmat ko‘rsatishga tayyorlash ishlari haqida ma’lumot;
uzatmalar qutisini qismlarga ajratish va yig‘ishda ishlatiladigan jihoz va moslamalar;
uzatmalar qutisining asosiy nosozliklari;
uzatmalar qutisini agregatdan yechib olish ketma-ketligi;
mexanik uzatmalar qutisini qismlarga ajratish ketma-ketligi;
mexanik uzatmalar qutisini yig‘ish ketma-ketligi;
avtomatik uzatmalar qutisini qismlarga ajratish ketma-ketligi;
avtomatik uzatmalar qutisini yig‘ish ketma-ketligi;
yuk avtomobillari uzatmalar qutisini qismlarga ajratish va yig‘ish ketma-ketligi;
uzatmalar qutisini agregatga o‘rnatish va sozlash texnologik jarayoni
|
avtomobillarning transmissiyasi, yurish qismi, boshqarish, organlarini tuzilishi bo’yicha amaliy mashg‘ulotlarni mustaqil ravishda bajarish;
barcha turdagi avtomobillarning tavsifnomalarini maxsus ma’lumotnoma asosida tuzib chiqish; avtomobillarni texnik xizmat ko‘rsatishga tayyorlash;
transmissiya agregatlariga servis xizmat ko‘rsatish;
mexanik uzatmalar qutisiga servis xizmat ko‘rsatish;
avtomatik uzatmalar qutisiga servis xizmat ko‘rsatish;
yuk avtomobillarining mexanik va avtomatik uzatmalar qutisiga servis xizmat ko‘rsatish;
uzatmalar qutisi va transmissiya agregatlariga servis xizmat ko‘rsatish jihoz va moslamalarini ishlatish;
uzatmalar qutisini qismlarga ajratish va yig‘ishda ishlatiladigan jihoz va moslamalarni ishlatish ko‘nikmasi;
uzatmalar qutisini agregatdan yechib olish;
mexanik uzatmalar qutisini qismlarga ajratish va ta’mirlash ;
mexanik uzatmalar qutisini yig‘ish va sinash;
avtomatik uzatmalar qutisini qismlarga ajratish va ta’mirlash;
avtomatik uzatmalar qutisini yig‘ish va sinash;
yuk avtomobillari uzatmalar qutisini qismlarga ajratish va yig‘ish ;
uzatmalar qutisini agregatga o‘rnatish va sozlash.
|
KK-2.1,
KK-2.2,
KK-2.3,
KK-2.4
KK-2.5.
|
|
|
| |
“B” toifadagi avtotransport vositalarining tuzilishi va ularga texnik xizmat ko‘rsatish

“B” toifadagi avtotransport vositalarining tuzilishi va ularga texnik xizmat ko‘rsatish
МТ 30711402 Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa “B” toifadagi avtotransport vositalarining tuzilishi va ularga texnik xizmat ko‘rsatish
|
Tasmali poydevorlar: a – yig‘ma tasmali poydevor; b – monolit tasmali poydevor

|
Tasmali poydevorlar: a – yig‘ma tasmali poydevor; b – monolit tasmali poydevor
|
bet | 2/4 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 0,63 Mb. | | #257118 |
Bog'liq qurilish texnalogiyasi (1)Tasmali poydevorlar: a – yig‘ma tasmali poydevor; b – monolit tasmali poydevor Tasmali poydevorlarning ancha chuqur joylashtirilishi, yuk ko‘taruvchi devorlarning o‘zaro yaqin joylushuvi binoning ostiga butun yuzasi bo‘ylab kotlovanlar qazilishiga majbur qiladi. Odatda qazilgan grunt maydondan olib chiqarilib uyumga tashiladi va bino yon chetlaridagi bo‘shliqlarni qayta to‘ldirish uchun grunt olib kelinadi. Ko‘tarish qobiliyati kuchsiz bo‘lgan gruntlarda poydevorlarni joylashtirish chuqurligi anchaga oshadi, bu esa tayanch qismi rivojlangan tasmali poydevorlarni 76 qurishga majbur etadi, bu esa o‘z navbatida beton sarfining keskin oshishiga olib keladi. Ko‘p qavatli binolar qurilishiga o‘tish zaminga tushadigan yuklarning ortishiga Ko‘p qavatli binolar qurilishiga o‘tish zaminga tushadigan yuklarning ortishiga yangi konstruktiv yechimlarini topishni yoki qoziqli poydevorlardan foydalanishni talab etdi. Qoziqlar turli xil bino va inshootlar ostidagi poydevorlarni qurish, kuchsiz gruntlarning ko‘tarish qobiliyatini orttirish uchun, shpuntli qoziqlar esa kotlovanlar devorlarini mustahkamlash va ularni o‘pirilishdan saqlash uchun qo‘llaniladi. Yig‘ma tasmali poydevorlar o‘rniga qoziqli poydevorlarning qo‘llanilishi qazish ishlarini keskin kamaytirishga, poydevorlar va yerto‘la devorlarini qurish uchun monolit yoki yig‘ma temirbeton hajmini kamaytirishga, ish muddatlarini va poydevorlarni qurishga sarflanadigan mablag‘ni qisqartirishga imkon beradi. Qoziqli poydevorlar tasmali poydevorlardan farqli ravishda kattaligiga ko‘ra kichik va ancha tekis cho‘kishlar bilan tavsiflanadi Tasmali poydevorlar devorlar ostiga asosan monolit yoki yig‘ma bloklardan Tasmali poydevorlar devorlar ostiga asosan monolit yoki yig‘ma bloklardan
|
| |
O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi urganch davlat universiteti xuzuridagi xorazm viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish

|
O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi urganch davlat universiteti xuzuridagi xorazm viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish
|
bet | 1/151 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 0,78 Mb. | | #125044 |
Bog'liq Adobe Dreamweaver yordamida xml ma\'lumotlarini ko\'rsatish-hozir.org
Adobe Dreamweaver yordamida xml ma'lumotlarini ko'rsatish
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O'RTA MAXSUS TA'LIM VAZIRLIGI
URGANCH DAVLAT UNIVERSITETI XUZURIDAGI
Xorazm viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish xududiy boshqarmasi
UrDU XUZURIDAGI URGANCH TUMAN KO’P TARMOQLI TEXNIKUMI
INTERNET TEXNOLOGIYALARI fanidan
O`QITISH MATERIALLARI TO`PLAMI
2021-2022o`quv yili
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O'RTA MAXSUS TA'LIM VAZIRLIGI
URGANCH DAVLAT UNIVERSITETI XUZURIDAGI
URGANCH TUMAN KO’P TARMOQLI TEXNIKUMI
“TASDIQLAYMAN”
Urganch tuman ko’p tarmoqli
tehnikumi direktori:
Z.Saidniyazova___________
“_____” _____________2021 yil
INTERNET TEXNOLOGIYALARI FANIDAN O’QITISH MATERIALLARI TO’PLAMI
Tayyorlov yo’nalishi: 0520100 - Informatika va axborot texnologiyalari
Kasb yoki mutaxasislik nomi: 5.52.01.02
O’qitish materiallari: Urganch axborot texnologiyalari tehnikumi
Pedogogik kengashning 2020 yildagi “1 ”-sonli yig’ilishida o’quv jarayoniga qo’llashga tavsiya etildi.
O’qitish materiallari to’plamini fanlar kafedrasning 2021 yildagi “1 ”-sonli yig’ilishida muhokama etildi va ma’qullandi.
Kafedra mudiri: Jonibekova Sanobar ____________
O’qituvchi: Aniyazova Dinora _____________
2021 yil
To’plamning muallifi to’g’risida ma’lumot
O’qituvchining F.I.SH. Aniyazova Dinora Saparboyevna
Ma’lumoti Oliy
Mutaxasisligi Kasbi ta`lim :Informatika va axborot texnologiyalari
Pedagogik ish staji 10 yil
Ish staj 10 yil
Ish joyi Urganch ko’p tarmoqli tehnikumi
Elektron pochta manzili Aniyazova dinora0@gmail.com
Telefon raqam 998934681215
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi urganch davlat universiteti xuzuridagi xorazm viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish
|
Inshootning bikrligini oshirish, kuchsiz gruntlarda qurishda cho‘kishlarni bir

|
Inshootning bikrligini oshirish, kuchsiz gruntlarda qurishda cho‘kishlarni bir
|
bet | 4/4 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 0,63 Mb. | | #257118 |
Bog'liq qurilish texnalogiyasi (1)Inshootning bikrligini oshirish, kuchsiz gruntlarda qurishda cho‘kishlarni bir xillashtirish uchun va zilzilaga qarshi tadbirlar sifatida yig‘ma poydevorlar armaturalangan choklar bilan yoki poydevor yostiqchalari ustidan quriladigan yoki devorli poydevor bloklari oxirgi qatori ustidan binoning butun perimetri bo‘yicha bir sathda quriladigan temirbeton belbog‘lar bilan kuchaytiriladi. Montaj qilishni devorlarning burchaklari va kesishish joylarida mayoq bloklarini o‘rnatishdan boshlaydilar. Poydevor bloki kran yordamida uni joylashtirish joyiga uzatiladi, to‘g‘rilanadi va asos ustiga tushiriladi, loyiha holatidan uncha katta bo‘lmagan chetlashishlar tortib turilgan strop holidagi blokni montaj qilish lomchasi bilan siljitilib bartaraf etiladi. Bunda zamin yuzasi buzilmagan bo‘lishi kerak. Blok plan va balandligi bo‘yicha to‘g‘ri vaziyatni egallagandan so‘ng bog‘langan stroplar 80 olinadi. Tasmali poydevor bloklari va yon bo‘shliqlar orasidagi uzilishlar montaj qilish jarayonida qum yoki qumli grunt bilan to‘ldiriladi va zichlanadi. Yig‘ma tasmali poydevorlarni montaj qilish: 2 – devor bloki; 4 – armaturali belbog‘; 5 – qorishmadan tayyorlagan to‘shama; 6 – to‘tashuv joyini monolit beton bilanto‘ldirish; 7 – ilgich.
|
| |