nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Mavzu:1.Intellektual axborot tizimlari va ularni loyihalash faniga kirish

|
Mavzu:1.Intellektual axborot tizimlari va ularni loyihalash faniga kirish
|
bet | 2/36 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #123734 |
Bog'liq ‘l texnikumi “Temir yo\'l transportida intellektual axborot tizmlMavzu:1.Intellektual axborot tizimlari va ularni loyihalash faniga kirish.
Reja:
1. Intellektual axborot tizimlari faniga kirish.
2. «Intellektual axborot tizimlari» tushunchasi. IIS tasnifi.
3. Intellektual axborot tizimlari ularni loyihalash.
Sun'iy intellekt tizimlarini joriy etishdagi asosiy to'siq ularni amalga oshirish zaruratining bevosita sababi, ya'ni tabiiy intellektning etishmasligidir. Yuqori dinamiklik, shuningdek, barcha jarayonlarning globallashuvi va iste’molchiga e’tibor qaratilishi, tobora kuchayib borayotgan raqobat, uzluksiz innovatsiyalarni amalga oshirish bilan ajralib turadigan hozirgi iqtisodiyot korxonalarda maqbul boshqaruv vositalari va usullaridan foydalanishni taqozo etmoqda.
Ushbu usul va vositalarni samarali qo'llashning asosiy muammosi uning intellektual kapitali bo'lgan korxonaning imkoniyatlari va salohiyatiga oid bilimlarni qayta ishlash va tashkil etishdir. Bugungi kunda menejmentda faol rivojlanayotgan tashkilot bilimlarini boshqarish nazariyasi, birinchi navbatda, "Sun'iy intellekt" kabi ilmiy yo'nalishning yutuqlariga asoslangan eng yangi axborot texnologiyalaridan foydalanishni o'z ichiga oladi.
Bugungi kunda iqtisodiyotning turli tarmoqlarida avtomatlashtirilgan axborot tizimlarini ishlab chiqish va joriy etish bo‘yicha muayyan tajriba to‘plangan. Ushbu tajriba ushbu tizimlar samaradorligini oshirish zaxirasi ushbu tizimlarning intellektualizatsiya darajasining o'sishida, iqtisodiyotning "aqlli" deb ataladigan tizimlariga o'tishda, degan xulosaga kelish imkonini beradi. bilimga qaratilgan.
Ushbu mavzuning dolzarbligi shundaki, intellektual tizimlarni loyihalash jarayonida muammoli sohaning murakkabligi, tizimning makonining hajmi va holatlari, qaror qabul qilishda tasodifiylik va noaniqlikning ta'sir darajasi kabi omillar va parametrlar - yaratish jarayoni, xavflarni baholash va hisobga olish zarurati, murakkab rasmiylashtirilgan, shuningdek evristik ma'lumotlarning katta hajmlari, prognozlarni olish zarurati, vaqt bosimi mavjudligida qaror qabul qilish.
- axborot intellektual tizimlarini yaratish va loyihalash bosqichlarini tahlil qilish; - intellektual axborot tizimlarini loyihalash vositalarini ko'rib chiqish; - Notarial idora ishini taqlid qilish. Ushbu kurs ishi bilimlarni boshqarish tizimlarini ishlab chiqadigan va ishlatadigan mutaxassislar uchun foydali bo'lishi mumkin, intellektual texnologiyalardan foydalanish sohasida ilmiy izlanishlar olib borayotgan universitetlarning o‘qituvchilari, magistrantlari uchun boshqaruv qarorlarini qabul qilish va amalga oshirish, korporativ axborot tizimlari, axborot-intellektual tizimlarini loyihalash uchun turli xil qo‘llab-quvvatlash tizimlari, shuningdek, iqtisodiy jarayonlar va ob'ektlar.
|
| |
Oddiy ekspert tizimi quyidagi tarkibiy qismlardan iborat

Oddiy ekspert tizimi quyidagi tarkibiy qismlardan iborat:
- xulosa chiqarish mexanizmi (chiqarish mexanizmi) yoki hal qiluvchi;
- ma'lumotlar bazasi yoki ishchi xotira;
- bilimlar bazasi;
- bilimlarni egallash komponentlari;
- tushuntirish va dialog komponentlari.
Bilimlarni egallash komponentlari
Xulosa qilish mexanizmi ishchi xotiradagi ma'lumotlardan va bilimlar bazasidagi bilimlardan foydalanadi, manba ma'lumotlariga qo'llanilganda muammolarni hal qilishga olib keladigan qoidalar ketma-ketligini shakllantiradi.
Ma'lumotlar bazasi hozirgi vaqtda hal qilinayotgan muammoning boshlang'ich va oraliq ma'lumotlarini saqlash uchun mo'ljallangan.
Ekspert tizimidagi bilimlar bazasi ko'rib chiqilayotgan sohani tavsiflovchi uzoq muddatli ma'lumotlarni va ushbu sohadagi ma'lumotlarning tegishli o'zgarishini tavsiflovchi qoidalarni saqlaydi.
Bilimlarni o'zlashtirish komponentlari foydalanuvchi - ekspert tomonidan amalga oshiriladigan ESni bilimlar bilan to'ldirish jarayonini amalga oshiradi.
Tushuntiruvchi komponent tizim muammoni qanday hal qilgani (yoki nima uchun u yechim topmagani) va bunda qanday bilimlardan foydalanganligini tushuntiradi, bu esa mutaxassisga tizimni sinash va disk raskadrovka qilishni osonlashtiradi va foydalanuvchining ishonchini oshiradi. natijada.
Muloqot komponenti barcha toifadagi foydalanuvchilar uchun do'stona interfeysni tashkil etishga qaratilgan va muammolarni hal qilishda ham, bilimlarni olishda ham, ish natijalarini tushuntirishda qo'llaniladi.
Ekspert tizimini ishlab chiqishda quyidagi shaxslar ishtirok etadilar:
- ES tomonidan vazifalari hal qilinadigan muammoli sohadagi mutaxassis;
- bilim muhandisi - asboblarni ishlab chiqish bo'yicha mutaxassis.
Ekspert tizimi 2 rejimda ishlaydi: bilim olish va muammolarni hal qilish.
Bilimlarni egallash rejimida ekspert tizimi bilan aloqa bilim muhandisi va ekspert vositachiligida amalga oshiriladi. Mutaxassis muammoli sohani ma'lumotlar va qoidalar to'plami sifatida tavsiflaydi.
ES klassi bugungi kunda turli mezonlar bo'yicha tasniflanishi mumkin bo'lgan bir necha ming xil dasturiy ta'minot tizimlarini birlashtiradi (8.1-rasm).
|
British Airways ning moliyaviy ko’rsatkichlar

2.4 British Airways ning moliyaviy ko’rsatkichlar.
Har bir aviakompaniyaning moliyaviy ko’rsatkichlari, uning daromadi, rivojlanish istiqbollari bir necha omillarga taqaladi. Bu omillar bilan ushbu bobda tanishib o’tamiz.
Havo Yo’llari sanoatida moliyalash yetarlicha murakkab bo’lib, ular faqatgina yuqori ko’tarilish operatsiyalarini amalga oshirish va yangi bozorlarni egallabgina qolmadan balki, ular uzoq muddatga xizmat qiladigan , o’z bozor talablariga mos, tejamkor bo’lgan flotlarini davomiy tarzda faoliyatini boshqarib boshqarib borishi ham lozim. Bunga misol tariqasida janubi- g’arbiy havo yo’llari kompaniyalari foydalanadigan Boing 737 samalyot rusumi bilan sharqiy havo yo’llari kompaniyalari foydalanadigan 17 xil samalyot turlarini solishtirganda ular orasidagi farqlar: uchuvchilarning, qurilmalarning va ehtiyot qismllarning turliligi bilan ajralib turadi. Keyingi moliyaviy muammolardan biri bu yoqilg’I bo’lib, uning hozirdagi yuqori narxi kompaniya uchun anchagina qimmatga tushmoqda. BA kompaniyasi oxirgi 4 yil mobaynida yo’lovchilar oqimi 32 mln va 35 mln orasida o’ynab turdi. Bu esa o’z navbatida o’sishning kamayganligini ham bildiradi.
Sayohat o’rinlarining umumiy qiymati tushib ketdi. Bu qiymat o’z navbatida kompaniyaning sayohat qila olish qobiliyatini ham aniqlaydi. Bu to’xtab qolishning asosiy sabablaridan biri shundaki, kompaniya o’zi rejalashtirganidek yangi samalyotlarni xarid qila olmagani edi. Bunday bo’lishiga sabab esa yoqilg’ining narxi kutilmagan qiymatlarda ko’tarilgani bo’ldi.
BA Biznes segmenti. BA o’z daromadlarining asosiy iste’molchilari ya’ni segmentini aniqladi. Ular 3 guruhga bo’linadi:
1. Yo’lovchi tashish reyslari (86 %);
2. Yuk tashish (7 %);
3. Aviatsiya injenerligi kabi (7 %).
Yo’lovchilarni tashish xizmati BA ning eng asosiy daromad manbai bo’lib, daromadining 86 %i ushbu segmentga to’g’ri keladi. Bunda asosan ekonom klass yoki premium klass kabinalariga talab nihoyatda ko’p sanaladi. Bu segmentning bazasi Xitrou aeroportida bo’lib, segment yevropaliklar va transatlantic qo’nib o’tishlarga mo’ljallangan.
Yuk tashish segmenti daromadning 7 %ini tashkil qilib, bu asosan Britaniya, Janubiy Osiyo, Afrika va shimoliy Amerikalarni kesib o’tadi. Bunda eng ko’p talab qilinadigan vosita bu juda katta e’tibor va tezlik muhim ahamiyat kasb etadi.
Keyingi segment aviatsiya injenerligi bo’lib, u ham daromadning 7 %ini tashkil qiladi. Bu biznes segmenti kompaniyaning o’zini texnik jihatdan ta’minlovchi qismi bo’lib, u alohida bir jamoa sifatida tuzilgan. Bu jamoa o’z texnik nosozliklarini tuzatadi hamda kompaniyaning flotlarini ko’zdan kechiradi. Shuningdek, boshqa avia operatorlarga o’zining cheklangan xizmatini ham taklif qiladi. Biroq bu guruh kompaniyani to’liq texnik ta’minlash imkoniyatiga ega emas. Shu sababli ta’mirlash uchun zaruriy xom- ashyolarni boshqa tashqi kompaniyalardan oladi. Shu tariqa u narxlarni arzonlashtirishga va sifatni yuqori qilishga erishadi.
Quyida daromadlari bo’yicha bo’yicha eng yetakchi aviakompaniyalar guruhlari ro’yxati:
|
Markova V. D. Marketing uslug. M., 1996

|
Markova V. D. Marketing uslug. M., 1996
|
bet | 24/26 | Sana | 22.03.2021 | Hajmi | 2,87 Mb. | | #13380 |
Markova V. D. Marketing uslug. M., 1996.
Mironenko N. S., Tvyordoxlebov I. T. Rekreatsionnaya geografiya. M.,1981.
Mirzayev M.A. «Turizm asoslari». Ma’ruzalar matni T.: 2005
Pardayev M.Q. «Turzim asoslari» (Ma’ruzalar matni) Samarqand 2006 y.
Pirojnik I. I. Mejdunorodniy turizm v mirovom xozyaystve: Uslubiy Qo’llanma. Minsk, 1996.
Tuxliyev I.S. «Turizm asoslari». Uslubiy qo‘llanma. SamISI, S.: 2008 y.
Tuxliyev I.S. «Turizm asoslari» ikkinchi nashri. Uslubiy qo‘llanma. SamISI, S.: 2009 y.
Tuxliyev N., Abdullayeva .T. «Formalnosti v sisteme turizma Respubliki O'zbekistan» - T: «O’zekiston milliy ensiklopediyasi», 2007 .
Tuxliyev N., dr. «Menedjment i organizatsiya biznesa v turizme O'zbekistana» T.: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006 g.
Tuxliyev N., dr. «Natsionalnie modeli razvitiya turizma» T.: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006 g.
Xasanova L.G. «Osnovi turizma». Uchebno-metodicheskiy kompleks po dessipleniye . – T.: 2006
Xarris G., Kats K M. Stimulirovanie mejdunorodnogo turizma V XXI veke. (tar. Ing.) M., 2000.
Xodiyev va boshqalar. O‘zbekiston iqtisodiyoti mustaqillik yillarida. Ilmiy ommabop risola- T: Iqtisodiyot, 2007 y
Yakovlev.G.A Ekonomika i statistika turizma. Uchebnoye posobiye. M.: Izd. 2005 - 368 st.
|
| |
Ismayev D. K. Rabota turistskoy firmi po organizatsii zarubejnix poyezdok

|
Ismayev D. K. Rabota turistskoy firmi po organizatsii zarubejnix poyezdok
|
bet | 23/26 | Sana | 22.03.2021 | Hajmi | 2,87 Mb. | | #13380 |
Ismayev D. K. Rabota turistskoy firmi po organizatsii zarubejnix poyezdok.
Kabushkin.N.N. Menejment turizma. -M.: Novoye znaniye 2005 god.
Kamilova F.K. – «Xalqaro turizm bozori»// T.: TDIU-2001
Kotler F., BouenD, Meykenz D. Marketing: Gostipriimstvo. Turizm. M., 1998.
Kvartalnov V.A Menedjment turizma: Ekonomika turizma. M.: Finansi i statistika 2004 g.
Kvartalnov V.A. Turizm. – M., Finansi i statistitka 2004.
Qudratov G‘.X., Tuxliyev I.S. «Turizm iqtisodiyoti». Uslubiy qo‘llanma. SamISI., S.: 2007 y.
|
| |
Zapesotskiy A. S. Strategicheskiy marketing v turizme: Uslubiy Qo’llanma. 1999

|
Zapesotskiy A. S. Strategicheskiy marketing v turizme: Uslubiy Qo’llanma. 1999
|
bet | 25/26 | Sana | 22.03.2021 | Hajmi | 2,87 Mb. | | #13380 |
Zapesotskiy A. S. Strategicheskiy marketing v turizme: Uslubiy Qo’llanma. 1999.
Chudnovskiy A.D. Turizm i gosinichnoye xozyaystvo M.: YURKINGA. 2005
Internet saytlari:
www.amadeus.com
www.arinc.com
www.britishairways.com
www.ibm.com
www.interunion.ru
www.iata.org
www.tripseeker.com
www.worldairlineawards.com
www.world-tourism.org
www.wttc.org http://www.wto-marketing.ru
http://www.tourism.uz/
http://www.tour.uz/
http://www.advantour.com/rus/
http://www.tours.ru/country/uz/
http://www.tours.ru/films/db/default.asp
http://uza.uz/ru/business/3405/
http://uza.uz/ru/documents/3403/
www.ftk.cc.uz
http://lex.uz/uz/doc/act2008-07.html
http://ftk.cc.uz/index.phtml
Annotation
OF THE BACHELOR'S GRADUATION QUALIFICATION DEGREE OF THE STUDENT OF 3MX-10 GROUP student Urunova Dilobar
|
| |
A Global tarmoq b Loqal tarmoq c Telefon orqali konpyuterga bog’lanish d Fractal

|
A Global tarmoq b Loqal tarmoq c Telefon orqali konpyuterga bog’lanish d Fractal
|
Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 28 Kb. | | #262485 |
Bog'liq test
1. Modem nima?
a)Global tarmoq. b)Loqal tarmoq. c)Telefon orqali konpyuterga bog’lanish. d)Fractal.
2 Protokol nima?
a)Disk turi b)Tizim yuklamasi c)Tizimli blok d)Funksional tizimlar orasida ma’lumotlar almashish
3 Server nima ?
a)Maxsus aloqa liniyasu b)Yuqori unumdorli kompyuter c)Axborot ko’rinishi d)Monitorni boshqarish qurilmasi
4 Fayl server nima
a)Tarnoqdagi fayllar almashuvini boshqaruvchi kompyuter b)Super kompyuter c)Ish rejimi d)Ishchi stansiya
5 Skaner, raqamli fotoapparat, videokamera yordamida hosil qilinadigan grafika turi qaysi javobda berilgan?
a)3D b)vektorli c)rastrli d)fraktal
6 Drayver bu______
a)Ishchi oyna b)Operatsion tizim c)Operatsion tizimning jismoyiy quirilmalar bilan o’zaro aloqasini ta’minlaydi d)Operatsion tizim oynalari
7 Toner bu
a)Printerning ichki qismi maxsus kukuni b)Tarmoq qurilmasi c)Sovutish tizimi d)Nusxa ko’chiruvchi qurilmaning
8 USB bu
a)Tasvir bilan ishlash (Изображение) b)Ko’rinish(Вид) c)Qatlamlar bilan ishlash (Слои) d)Tashqi qurilmalar uchun mo’ljallangan universak ketma-ketlik
9 Windows OT matn muharriri bu
a)Excel b)Word c)Power Point d)Access
10 Shaxsiy kompyuterni klaviatura yordamida o’chirish tugmalari
a)Esc b)Ctrl+F4 c)Alt+shift+F4 d)Alt+F4
11 Asosiy topologiyalar
a)Xalqa,shina b)Aralash,yulduz,shina c)Xalqa,shina,yulduzsimon d)Daraxtsimon,shina,xalqa
12 Shaxsiy kompyuterni necha xil adresi bor
a)3 b)2 c)5 d)4
|
| |
Foydalanilgan Adabiyotlar ro’yxati

|
Foydalanilgan Adabiyotlar ro’yxati
|
bet | 21/26 | Sana | 22.03.2021 | Hajmi | 2,87 Mb. | | #13380 |
Foydalanilgan Adabiyotlar ro’yxati.
Karimov I.A. O‘zbekiston XXI asrga intilmoqda T.:O‘zbekiston.1999.
Karimov I.A. O‘zbekiston XXI asr bo‘sag‘asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari. T.O‘zbekiston, 1997 .
Karimov I.A. O‘zbekiston iqtisodiy islohatlarni chuqurlashtirish yo‘lida. T.: O‘zbekiston. 1975 .
Karimov I.A. O‘zbekiston: milliy istiqlol, iqtisod siyosat, mafkura. T.: O‘zbekiston.1993 .
O‘zbekiston Respublikasining «Turizm to‘g‘risida»gi qonun // «Xalq so‘zi» gazetasi, 1999 yil 14 sentyabr.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining «Turizm faoliyatini litsenziyalash to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida» gi Qarori. // «Xalq so‘zi» gazetasi, 2003 y 12 noyabr
«2006-2010 yillarda O‘zbekiston Respublikasida xizmatlar sohasi va servisni jadal rivojlantirish xaqida» O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori. 2006 y.
Aleksandrova A.Yu. Mejdunarodniy turizm. Uchebnoye posobiye dlya VUZov.- M: Aspekt Press, 2001g.
Agzamov.S, T.Toshmurodov. Menejment mejdunarodnogo turizma. –T.: TGEU, 1996, 198 s.
Aliyeva M.T., Umarjonov A. Turistlik mamlakatlar iqtisodiyoti.-T:. Moliya 2005, -339 bet.
Azar V. I. Ekonomika i organizatsiya turizma. M., 1993.
Balabanov I.T., Balabanov.A.I. «Ekonomika turizma»- M.: Finansi i statistika, 2004 – 176 st.
Birdjakov M. B., Zenkin S. N., Bezrukov D. A. Osnovi agentskix otnosheniy v turizme// Turistskie firmi. Pravovoe obespechenie mejdunorodnogo turizma. 8-Nashr ,1995/
Bogdanov Ye.I. Planirovaniye na predpriyatii turizma /Uchebnoye posobiye SPb.: Izd.d. «Biznes- press» 2005
Drozdov A. V. Ekologicheskiy umperativ i rekreatsionnayay geografiya// Izvestiya RAN. 1998., №4
|
| |
Mavzu:3.Ma'lumotlar bazasi va axborot tizimlari

|
Mavzu:3.Ma'lumotlar bazasi va axborot tizimlari
|
bet | 5/36 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #123734 |
Bog'liq ‘l texnikumi “Temir yo\'l transportida intellektual axborot tizmlMavzu:3.Ma'lumotlar bazasi va axborot tizimlari.
Reja:
Ma’lumotlar bazasi va ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi.
(MBBT) tushunchalari o‘rtasidagi farq.
Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi
Ko‘pchilik, terminlarni tushunish bo‘yicha biroz qiynalishadi, lekin aynan terminlarni bilish, qo‘yilgan vazifalarni yechishda yoki paydo bo‘lgan xatoliklarni bartaraf etishda juda kerak bo‘ladi. Misol uchun, biror muammo paydo bo‘lsa, biz darhol Google’ni yordamga chaqiramiz, agar Google qidiruv tizimiga terminlar orqali so‘rov bersangiz, muammo yechish qiyinchilik tug‘dirmaydi, agar terminlarsiz oddiy so‘zlar bilan qidirishni amalga oshirsangiz, muammoni yechishga ancha vaqt ketib qoladi.
Bu maqolada ma’lumotlar bazasiga oid juda kerakli va ko‘pchilik(!) adashtiradigan ikki terminni tushuntirishga harakat qilaman: Ma’lumotlar bazasi va Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi (MBBT).
Ma’lumotlar bazasi bu — tartiblangan ma’lumotlarni saqlovchi va qayta ishlovchi axborot modeli hisoblanadi. Soddaroq qilib aytganda, bir hil turdagi axborotlarni o‘zida saqlovchi va berilgan so‘rovlar orqali ularni taqdim etuvchi model. Misol uchun, kitoblar javoni, bu ma’lumotlar bazasi hisoblanadi, ya’ni bir hil turdagi (kitoblarni) ob’yektlarni o‘zida saqlaydi, yoki bo‘lmasa telefon raqamlar yozilgan kitobcha, bu yerda ism, telefon raqam kabi bir hil tipdagi ma’lumotlar saqlanadi, bu ham ma’lumotlar bazasi.
Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi — bu ma’lumotlar bazasini hosil qiluvchi, ma’lumotlarni qayta ishlovchi va qidiruvchi tizim hisoblanadi. Qisqa qilib aytganda, MBBT barcha jarayonlarni amalga oshiradi. Ma’lumotlar bazasi faqat ma’lumotlarni saqlaydi, qolgan barcha ishlarni MBBT bajaradi.
Ma’lumotlar bazasidagi ma’lumotlar, SQL so‘rov tillari orqali boshqariladi, bu tilda MBBT’ga so‘rov beriladi, bu so‘rov u yerda qayta ishlanib, natija olish uchun ma’lumotlar bazasiga murojaat qiladi, u yerdan so‘rovga mos ma’lumotni olib, so‘rovga javob beradi:
|
| |
Iqtisodiy sistemologiya fanining tamoyillari

|
Iqtisodiy sistemologiya fanining tamoyillariBog'liq Ekonometrika Kaf 15.Iqtisodiy sistemologiya 10ta1.4. Iqtisodiy sistemologiya fanining tamoyillari
Korxonalarning tijorat hisobi va moliyaviy natijalarini baholashda miqdoriy va
sifat ko‗rsatkichlaridan foydalaniladi, sanoat korxonasining foyda miqdori faqat
ishlab chiqarilayotgan mahsuloti miqdori va assortimentiga bog‗liq bo‗lmaydi, balki
ko‗p jihatdan uning tannarxiga ham bog‗liqdir.
Iqtisodiy tahlilning beshinchi vazifasi – ishlab chiqarish jarayonining barcha
bosqichlarida ichki imkoniyatlar zaxirasini axtarib topish va miqdoriy o‗lchashdir.
13
Iqtisodiy sistemologiyaning oltinchi vazifasi – boshqarish yechimlarini
optimalligini asoslash va sinashdan (tekshirishdan) iborat. To‗g‗ri boshqarish
yechimini qabul qilish, uni ratsional va samaraliligini aniqlash faqat dastlabki
iqtisodiy tahlil qilish asosidagina bajarish mumkin.
Iqtisodiy sistemologiya vazifalari yuqorida keltirilgan vazifalar bilan
chegaralanmaydi. Xo‗jalik vaziyatlarining ko‗p qirraligi va ko‗p variantligi, uni
oldiga avtonom xarakterga еga bo‗lgan ko‗pgina vazifalarni qo‗yadi. Ularni yechish
uchun umumiy va xususiy analitik usullardan foydalanish zarur.
Nazorat savollari
1. Fanning predmeti, maqsadi va vazifalari.
2. Fanning boshqa fanlar bilan aloqasi.
3. Obyektiv iqtisodiy qonunlar va subyektiv omillar.
4. Xo‗jalik jarayoni va bozor iqtisodiyotini modellashtirish va tahlil qilish
muammolari.
5. Fanni asosiy vazifalari va tahlil usullari.
6. Matematikani iqtisodiy tahlilga qo‗shgan ulushi.
7. Dasturlash usullari va ularning imkoniyatlari.
8. Omilli tahlil va korrelyatsiya, regressiya tahlili.
9. Modellashtirishga induktiv va deduktiv yondashish.
10. Iqtisodiy bilimlar va matematika o‗rtasidagi bog‗lashishlarni rivojlanishi.
|
| |
Chapter 8. Methods and indicators to study the economic system

|
Chapter 8. Methods and indicators to study the economic systemBog'liq Ekonometrika Kaf 15.Iqtisodiy sistemologiya 10taChapter 8. Methods and indicators to study the economic system .................. 94
8.1. The importance of modeling in the analysis of economic systems ................. 94
8.2. Model type. Classification of economic and mathematical problems ............. 96
8.3. Reduction of indicators in a comparative view .............................................. 101
8.4.
The use of methods for calculating the relative and average values
in the analysis of economic systems ..................................................................... 102
8.5.
Methods of grouping information in the analysis of economic systems ........ 104
8.6. The use of the balance method in the analysis of economic systems ............ 105
8.7. Econometric analysis and indicators of the economic system ....................... 107
Chapter 9. Factors affecting the economic system ........................................... 115
9.1. Analysis of economic development Mabalacat .............................................. 115
9.2. Econometric models and their role in the future ............................................ 118
9.3.
Forecasting total demand ................................................................................ 121
9.4. Consumer demand forecasting ....................................................................... 122
9.5. Forecast of the sectoral structure of the national economy ............................ 124
9.6. Forecasting the pace of the inflationary process ............................................ 125
Chapter 10. The production function in forecasting of economic systems .... 129
10.1. Study of the process of economic growth using production costs ............... 129
10.2. Characteristics of production functions ....................................................... 130
10.3. Econometric models of supply and demand ................................................ 132
10.4. Types of macroeconomic econometric models and their application in economic
analysis .................................................................................................................. 133
10.5
General concepts and objects of socio-economic forecasting ....................... 136
10.6. Forecasting methods and their types ............................................................ 137
10.7. Forecasting methodology using a system of econometric equations ........... 138
|
| |
Conclusion ............................................................................................................ 141 
Glossary

Conclusion ............................................................................................................ 141
Glossary ................................................................................................................ 142
Literature used ..................................................................................................... 157
9
Kirish
Zamonaviy iqtisodiyot murakkab, dinamik o‗zgaruvchan ijtimoiy-iqtisodiy
tizim bo‗lib, uni muvaffaqiyatli boshqarish uchun bozor tamoyillariga asoslangan
mexanizm kerak bo‗ladi. Bunday mexanizmni tuzish va uni samarali faoliyatini
tashkil etish uchun uning barcha elementlarini imkoniyatlari va chegaralarini, ular
o‗rtasidagi mavjud ijtimoiy-iqtisodiy aloqalarni aniq ifodalash zarur.
Bozor iqtisodiyoti sharoiti uning har bir ishtirokchisiga o‗zlarining mavjud
imkoniyatlaridan to‗liq foydalanish imkoniyatlarini beradi. Bunday imkoniyatlarni
aniqlash va ulardan to‗liq foydalanish uchun bozor mexanizmi, uning qonuniyatlarini
yaxshi bilish va ulardan amalda foydalanish muhim hisoblanadi. Bozorning turli
sharoitlarida faoliyat olib boruvchi ishlab chiqaruvchilar va iste‘molchilar o‗rtasidagi
munosabatni, ularning turli xatti-harakatlarini ifodalovchi modellar bilan tanishish va
o‗zaro manfaatli, muvozanatga olib keluvchi shartlarni aniqlash va tekshirish
natijasida manfaatli qarorlar qabul qilish murakkabdir.
―Iqtisodiy sistemologiya‖ fanini o‗qitishdan maqsad – magistrlarga iqtisodiy
sistemologiya bo‗yicha nazariy bilim, amaliy ko‗nikmalar va malakani shakllantirish,
talabalarni bozor iqtisodyotining asosiy qonunlari, iqtisodiyotining tuzilishi, uni
tashkil qiluvchilarni va ularning o‗z maqsadlariga erishishdagi xatti-harakatlarini
iqtisodiy-matematik, ekonometrik usullar va modellar yordamida har tomonlama
o‗rgangan holda samarali natijalarga erishish yo‗llarini belgilab berishni o‗rgatishdir.
Fanning vazifasi - magistrantlarga iqtisodiy sistemologiyaning nazariy-
metodologik asoslarini hamda jahon amaliyotini O‗zbekiston iqtisodiyotini tizimli
tahlil qilish, prognozlash va strategik rivojlanishida qo‗llashni, iqtisodiy tahlilda
matematik usullar va kompyuter texnologiyasidan amaliyotda foydalanishni
o‗rgatishdir.
Fanning ishlab chiqarishdagi o‗rni uning doirasida olingan bilimlar va amaliy
ko‗nikmalar iqtisodiy tizimni sistemologik qarash yondashuvi asosida tahlil qilish,
modellashtirish, prognozlash va strategik rivojlantirish bilan bog‗liq professional
faoliyatda bevosita qo‗llanilishi bilan belgilanadi.
|
Kompyuter grafikasi va dizayn operatori  fanidan

|
Kompyuter grafikasi va dizayn operatori fanidan
|
bet | 228/230 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 39,74 Mb. | | #271664 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslikNorin Tuman 1-sonli kasb-hunar maktabi
Kompyuter grafikasi va dizayn operatori fanidan
BAHOLASH MEZONI
Maxsus fan o’qituvchisi: Kodirova S
2022-yil
O‘quvchilarning bilim va ko‘nikmalarini baholash
O‘quv moduli davomida o‘tkazilgan mavzular bo‘yicha o‘quvchilar tomonidan o‘zlashtirilgan bilim va ko‘nikmalar ichki nazorat bo‘yicha amaldagi tartib asosida baholanadi. Baholash usullari yozma, og‘zaki, savol-javob, test, amaliy topshiriqlardan iborat bo‘lib, ular o‘quv elementini o‘zlashtirish natijalarini aniqlashga imkon beradi. Nazorat savollari va topshiriqlar qo‘yilgan maqsadga hamohang bo‘lishi lozim.
Baholash tizimi:
Joriy baholash mezonlari
A’lo bahoga:
bajargan ishining nazariy va amaliy ahamiyatini, maqsadi va vazifasini atroflicha tushungan bo’lsa;
vazifani mustaqil ijodiy yondashib bajara olsa;
chizgan xaritalarining mazmunini tushunsa, to’g’ri bayon qilib bersa;
voqea-hodisalar tafsilotlarini, chegaralarini buzmay to’g’ri tasvirlasa;
ishni belgilangan muddatda va puxta tayyorlab topshirsa.
Yaxshi bahoga:
bajargan ishining nazariy va amaliy ahamiyatini. maqsadi va vazifasini tushungan bulsa;
vazifani mustaqil bajara olsa;
chizgan xaritalarining mazmunshsh tushunsa, to’g’ri bayon qilib bersa;
voqea-hodisalar tafsilotlarini, chegaralarini buzmay to’g’ri tasvirlasa;
ishni belgilangan muddatda topshirsa.
O’rta bahoga:
bajargan ishining nazariy va amaliy ahamiyatini, maqsadi va vazifasi haqida umumiy tasavvurga ega bo’lsa;
vazifani mustaqil bajara olmay, ayrim yordamga muhtoj bo’lsa;
xaritalarni mazmunan to’g’ri chizgan va tushungan, ammo bayonida qiynalsa;
voqea-hodisalar tafsilotlarini, chegaralarini buzib tasvirlasa;
ishda ayrim kamchiliklar bo’lsa va belgilangan muddatda topshirilmasa.
|
| |
Kameralar (cameras) - Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi

|
Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
bet | 227/230 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 39,74 Mb. | | #271664 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslikKameralar (cameras) — kadr tekisligida ob`ekt aksini to`liq nazorat qilish imkonini beradi. Uning eng asosiy tavsifi, ko`rish maydonini aniqlovchi kamera ob`ektivining foks masofasidir. Bu ikki parametr o`zaro bog`liq va mos ravishda gradus va millimetrlarda o`lchanadi. Yana bir muhim tavsif bu qirqim tekisligidir.
U sahna qismining ko`rinish masofasini aniqlaydi.
Fazoni bukuvchilar (space warps) ob`ektlarga tashqi kuchlar ta`sirini ifodalaydi, bu - ma`lum ob`ektlarga ta`sir ko`rsatuvchi kuchlar maydoni deformasiyasi, yoki ob`ekt bo`laklarini sochib yuboruvchi zarbdor to`lqinlarni keltirish mumkin.
Materiallar sirtning namoyishi xususiyatlarini, ya`ni sirtning sahna yoritilganligi bilan munosabatini aniqlaydi.
Sirtlarning quyidagi xususiyatlari materiallarning yorug`lik bilan munosabatini aniqlaydi:
— rang (color);
— shaffoflik (transparency);
— silliqlik (shiness)
— nurning sinish koeffisenti (refractive index) .
Rang va shaffoflik nur sochilishni aniqlaydi. Sinish koeffisenti va silliqlik yordaraida sirtdan shu` lalar va nurli oynaviy qaynatish aniqlanadi.
Material rangini tanlashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
— Materialni aniq rangini aniqlash.
— Rangning to`qliq dara jasi.
— Rangning yorug`lik dara jasi.
Namoyish paytida fotorealistik sifatni olish uchun material xususiyatlarini juda aniq berish kerak. Shu maqsadda grafik dasturlarda turli fikr xususiyatli materiallar andoza (shablon) lari ishlatiladi. Andozalardan foydalanish dizayner
ishini keskin osonlashtiradi. Sirt yuzasiga har xil bezaklarni (uzor) tushirish uchun dasturlarda teksturali xaritalar (dekorativ bezak — maps) ishlatiladi. (Masalan devorga terilgan g`isht, tirasoh terisidan tayyorlangan buyum) . Oldindan tayyorlangan teksturalar har xil turdagi fayllarda (HMP, TIF, JPG, EPS,..) saqlanishi yoki ularni tez qurish qoidalari ko`rinishida saqlanishi mumkin.
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
NAMANGAN VILOYATI KASBIY TA’LIMNI RIVOJLANTIRISH VA MUVOFIQLASHTIRISH BOSHQARMASI
|
| |
-bob. IQTISODIY SISTEMOLOGIYA FANINING NAZARIY ASOSLARI

Bog'liq Ekonometrika Kaf 15.Iqtisodiy sistemologiya 10ta
2-bob. IQTISODIY SISTEMOLOGIYA FANINING NAZARIY ASOSLARI 2.1. Iqtisodiy sistemologiyaning murakkab tizimlar to„g„risidagi fan sifatida shakllanishi Tizim iborasi iqtisodiy jarayonlarni tahlilida juda ko‗p uchraydi. O‗zaro
bog‗liq jarayonlar majmuasi, agar ular yaxlit birlikni tashkil еtsa, tizim ‖ deyiladi.
Masalan: ishlab chiqarish tizimi, ta‘lim tizimi, asab tizimi), qon aylanish tizimi,
hisoblash tizimi, tenglamalar tizimi va h.
Tizimga turli jarayonlar birlashtirilishi mumkin: iqtisodiy, ijtimoiy, biologik,
texnik, matematik va h.k. Tizim tushunchasi, to‗plam tushunchasidan kengroqdir.
Umuman, tizimni ajratib qarash quyidagilarni talab qiladi:
1) o„rganish obyekti; iqtisodiy jarayonlar makro va mikro miqyosda masalan
firmalar, korxonalar, tarmoqlar;
2) izlanish (tadqiqot) subyekti yoki ―kuzatuvchi‖ning borligi;
3) masalalarning (maqsadlarning) va muammolar mavjudligi;
Iqtisodiy jaranlarni tahlilida har bitta o‗rganish obyekti har tomonlama tahlil
qilinishi zarur: maqsadi nima, bu maqsadga erishish uchun qanday imkoniyatlari
mavjud, iqtisodiy aloqalari qay darajada rivojlangan.
Tizimlar - statik va dinamik bo‗ladi. Barcha iqtisodiy tizimlar dinamik
xarakterga еga. Shuningdek, ular oddiy yoki murakkab bo‗lishi mumkin. Iqtisodiy
tizimlar doim murakkabdir.
Iqtisodiy sistemologiya murakkab dinamik tizimlardagi jarayonlarni o‗rganadi.
Dinamik tizimlar: diskret va uzluksiz turlarga bo‗linadi.
Ikkala holda ham, tizimning holati ma‘lum vaqt intervali orasida o‗rganilishi
mumkin, deb hisoblanadi. Shuningdek, kirish vaqt funksiyasi x i (t) yoki x i (
) kabi
ifodalanishi va qandaydir cheklangan qiymatlar qabul qilishi kerak, t = [0,
] yoki
= 0, 1,. . . , T. Tizimlar ochiq va yopiq (berk) turlarga ham bo‗linadi.
15
Yopiq tizim - tashqi muhit bilan aloqaga еga еmas. Albatta, tabiatda to‗liq berk
tizimlar uchramaydi. Lekin, yopiq (nisbatan avtonom) tizim tushunchasi - qulay
abstraktsiyadir. Aslida, tizimni o‗zi ham, qulay abstaktsiyadir, u real biror obyektning
modelidek qaralishi mumkin.
Tizimlar, shuningdek, oddiy va murakkab turlarga bo‗linadi.
-bob. MILLIY IQTISODIYOTNI MODERNIZATSIYALASH VA ISHLAB

11
omillari o‗rganiladi, buning uchun ular guruhlar bo‗yicha tavsiflanadi: mohiyatli va
mohiyatsiz, asosiy va qo‗shimcha, aniqlovchi va aniqlamaydigan omillarga ajratiladi.
Bundan keyin еng avvalo xo‗jalik jarayonlariga mohiyatli, asosiy va aniqlovchi
omillarning ta‘siri o‗rganiladi. Iqtisodiy jarayonlarga ta‘sir еtuvchi barcha
omillarning ta‘sirini o‗rganish qiyin masala va amalda kata ahamiyatga еga dir.
Chapter 5. Representation of the economy as a complex economic

8
7.1. Approaches to the science of economic systemology ...................................... 77
7.2.
Principles of economic systemology ................................................................ 78
7.3. Determination of the behavior of the components of the economy
using the principles of economic systematology..................................................... 81
7.4. The role and features of information systems in economic systemology ........ 83
7.5. Forecast information and its features ............................................................... 88
7.6. Classification of information according to the attribute .................................. 91
Nazorat savollari - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

23
3-bob. IQTISODIY SISTEMOLOGIYA FANINING TIZIMLI MASALALARI
3.1. Iqtisodiy jarayonlarda ko„zga ko„rinadigan va
ko„rinmaydigan bog„lanishlar
Iqtisodiy tizim jamiyat miqyosida amal qiladigan quyi tizim bo‗lib,
ishlab
chiqarishni, moddiy boyliklarni taqsimlash va iste‘mol qilishni ta‘minlaydi. Iqtisodiy
tizimda kishilar ma‘lum ijtimoiy yoki iqtisodiy munosabatlarda buladi. Bu
munosabatlar ishlab chiqarish kuchlarining rivojlanish darajasi bilan belgilanadi.
Iqtisodiy tizim ishlab chiqarish kuchlari va ishlab chiqarish
munosabatlari birligi
sifatida ta‘riflanganligida ishlab chiqarish vositalariga
mulkchilik formasi etakchi
urinda turadi.
Iqtisodiy tizim o‗rganilayotganda siyosiy-ijtimoiy omillarga tashqi omil, ya‘ni
bu tizimga tashqaridan ta‘sir еtuvchi omil deb qaraladi.
Shunda iqtisodiyot ishlab
chiqarish resurslarini jamiyat a‘zolari iste‘mol qila
oladigan moddiy boylikka
aylantiruvchi tizim bo‗lib hisoblanadi. Ijtimoiy еhtiyojning
qondirilish darajasidagi
farq iqtisodiy tizimni harakatga keltiruvchi kuch hisoblanadi.
Mehnat va boshqa
resurslar sarfini nisbatan kamaytirish iqtisodiy tizimning asosiy tamoyili bo‗lib,
ijtimoiy ishlab chiqarishning yanada
kengroq rivojlantirishga,
ijtimoiy mehnat
unumdorligini oshirishga yordam beradi. Iqtisodiy tizim juda ko‗p qism (quyi
tizim)lar va еlementlardan tashkil topgan bo‗lib, texnik, biologik hamda boshqa katta
tizimlarga nisbatan uziga xos belgilarga еga.
Еlement (tizimning еlementi): ta‟rifi

16
quvvati, ishchilari soni, zaxiralar miqdori va h. Ichki holat - еlementning ―o‗tkazish,
o‗zgartirish‖ qobiliyatini aks еttiradi.
Ichki holatlar vektorining komponentalari, boshqacha,
holatlar koordinatalari
ham deyiladi, ular k-o‗lchamli fazoda ushbu holatga mos nuqtaga mos bo‗ladi.
Biror holatdan boshqasiga o‗tish bir onda bo‗lmaydi, buning uchun ma‘lum
vaqt talab qilinadi,
o„tish jarayoni sodir bo‗lish kerak.
Mashg‘ulot yakuni - Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi

Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi
Kompyuter grafikasi darslik
Maxsus fan o‘qituvchisi: Kodirova Soxiba 59-Mavzu 3DS Maxda yorug‘lik manbailarini moslashtirish, kameralarni moslashtirish Reja 1. Yorug‘lik manbailarini moslashtirish 2. Kameralarni moslashtirish Yorug‘lik manbailarini moslashtirish 3D Studio MAX yorug‘lik manbalarining yarqirashi va shu’lalanishini aniq joylashtirish imkoniyatini beradi. Shu maqsadda dastur belgilangan yorug‘lik manbalarini yoki belgilangan ob’yektni tayanch ob’yekt yuzasida shakllanayotgan aksni markazidan chiqqan normal yo‘nalishi bo‘yicha ko‘chirib o‘tkazadi va buradi. 1 Perspective (perspektiva) oynasida yorug‘lik manbaini yarating. Create (yaratish) buyruqlar panelidagi, Lights (yorug‘lik manbai) tugmasini bosing, keyin Omni (barcha tomonga) ko‘rsatib, sichqon bilan Perspective (perspektiva) oynasiga bosing. 2 Align (tenglashtirish) asboblar panelidagi Place Highlight (shullani joylashtirish) tugmasini faollashtiring 3 Kursorni sfera ustiga olib borib, ChS ni bosib turib va normal belgisi paydo bo‘lgunicha kursorni harakatlantiring (3.17 rasm). 3.17 rasm. Tayanch normalini belgilash Yorug‘lik manbai ko‘chib o‘tib va normal yo‘nalishi bo‘yicha qoladi. Shu bir vaqtda yorug‘lik manbaidan, blik shakllanadigan ob’yektgacha bo‘lgan oldingi masofa saqlanib qoladi. Yorug‘lik manbaining tenglashishi natijasi 3.18 rasmda ko‘rsatilgan. Kameralarni moslashtirish Kamerani tenglashtirish ham yorug‘lik manbaini tenglashtirgan kabi amalga oshiriladi. Kamerani ham ob’yektning yuzasidagi nuqtaga nisbatan tenglashtirish mumkin. Natijada kamera proyeksiya oynasi tekisligi, tanlangan tayanch ob’yekt qirrasiga parallel bo‘ladi. 1 Perspective (perspektiva) oynasi sahnasida kamerani o‘rnating. Buning uchun Create (yaratish) buyruqlar panelidagi Cameras (kameralar) tugmasini bosib, keyin Free (erkin)ni ko‘rsating. 2 Kamera qurilgandan keyin uni belgilab, Align (tenglashtirish) asboblar panelidan, Align Camera (kamerani tenglashtirish) tugmasini faollashtiring. 3 Kursor bilan konusning kerak bo‘lgan qirrasini ko‘rsating, kursor hoj shakliga aylanganda ChS ni bosib kursorni, qirraning normal (ko‘k strelka ko‘rinishidagi) belgisi paydo bo‘lgunicha 3.19 rasmda ko‘rsatilganidek sekin harakatlantiramiz.
4 Normalni zarur bo‘lgan holatga o‘tkazib, sichqon tugmasini qo‘yib yuboring. Kamera holatini va mo‘ljalni o‘zgartirdi, ingichka yordamchi chiziqlar konusning tanlangan normaliga qarama-qarshi yo‘naltirildi (3.20 rasm). “Tasdiqlayman” O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari ____________ B.Boltaboyev “___” ____________ 2023 yil Download 39,74 Mb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
Konteks o‘zgartirishdan foydalanish

|
Konteks o‘zgartirishdan foydalanish
|
bet | 223/230 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 39,74 Mb. | | #271664 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslikKonteks o‘zgartirishdan foydalanish.
Move (surish), Rotate (burish) va Scale (masshtablashtirish) o‘zgartirishlarni, kontekst menyu yordamida bajarish mumkin. Buning uchun sfera usullarning biridan foydalanib, belgilaymiz, kursorni parallelepipedning ustiga olib borib, O’S ni bosing. Ekranda, asboblar panelidagi tugmalar meenyusiga o‘xshash qayta shakllantirish buyruqlari menyusi paydo bo‘ladi.
(2.17 rasm). Scale (masshtablash) buyrug‘i tanlanganda, asboblar panelida keltirilgan tugmaga oid masshtablash usuli faollashadi. Usulni almashtirish uchun tugmali menyuga murojaat qilish kerak. Qolganida o‘zgarishlar tugmalar menyusini ishlatganday bajariladi.
“Tasdiqlayman”
O`quv ishlari bo`yicha direktor
o`rinbosari
____________ B.Boltaboyev
“___” ____________ 2023 yil
59-Mavzu 3DS Maxda yorug‘lik manbailarini moslashtirish,
kameralarni moslashtirish
O’quv mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
Mashg’ulot vaqti-
80-daqiqa
|
Talabalar soni: 26 –30 gacha
|
Mashg’ulot
shakli va turi
|
Nazariy-yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’uloti
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1. Yorug‘lik manbailarini moslashtirish
2. Kameralarni moslashtirish
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O‘quvchilarga yangi mavzu bo’yicha nazariy tushunchalar berish, mavzu bo’yicha bilim va ko’nikmalarini shakllantirish
|
Pedagogik vazifalar:
Yangi mavzu bilan tanishtiradi;
Yangi mavzu bo’yicha rejalarni tasniflaydi;
Reja asosida bo’limlarni tushuntiradi;
Reja bo’yicha yangi bilimlarni yoritib beradi.
|
O’quv faoliyati natijalari:
Tinglaydilar va zarur bo’lsa yozib boradilar;
Dars bo’yicha olgan bilimlarini tasniflaydilar;
O’rganganlarini aytib beradilar;
Tartibli ravishda aytib beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli kichik ma’ruza, tushuntirish, namoyish etish, aqliy hujum
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Ommaviy, jamoaviy
|
O’qitish vositalari
|
O’quv qo’llanma, proektor, slayd kompyuter
|
O’qitish sharoiti
|
Maxsus jixozlangan o’quv xona
|
Qaytar aloqaning yo’l va vositalarining yo’l va vositalari
|
Og’zaki nazorat: savol-javob
|
|
| |
Qoniqarsiz bahoga - Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi

|
Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
bet | 229/230 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 39,74 Mb. | | #271664 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslikQoniqarsiz bahoga:
ishni bajarmagan yoki nazariy va amaliy ahamiyatini tushunmagan bo’lsa;
vazifani mustaqil bajara olmasa;
hisobotni chala va o’z vaqtida topshirmasa yoki umuman topshirmasa.
Oraliq va yakuniy baholash mezonlari
A’lo bahoga:
savolga atroflicha aniq va to’g’ri javob yozilgan bo’lsa;
orfografik va grammatik xatoliklar uchramasa.
Yaxshi bahoga:
savolga to’g’ri javob yozilgan bo’lsa;
ba’zi fikrlarda ayrim kamchiliklar uchrasa.
O’rta bahoga:
savolga javobning uchdan ikki qismi to’g’ri yozilgan bo’lsa;
orfografik va grammatik xatoliklar bo’lsa.
Qoniqarsiz bahoga:
savolga javobning uchdan bir qismi to’g’ri yoki umuman yozilmagan bo’lsa;
orfografik va grammatik xatoliklar ko’p bo’lsa.
(2.9-ilova)
Baholash mezoni
Guruhda ishlashni baholash jadvali
Guruh
|
Javobning aniqligi va toliqligi (2-5 ball)
|
Taqdim etilgan axborot yaqqolligi (2-5 ball)
|
Guruhning har bir a’zosi faolligi (2-5 ball)
|
Umumiy ball miqdori (2+3+4)
|
Baho
(5/4)
|
|
|
| |
O`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI

|
O`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
|
bet | 224/230 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 39,74 Mb. | | #271664 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslikO`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
Ta’lim shakli Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O‘qituvchining
|
O‘quvchi-ning
|
O‘quv mashg‘ulo-tiga kirish
(5 daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
O‘quvchilarni mashg‘ulotga tayyorgarligi va davomatini tekshirish
|
Mashg‘ulotga tayyorlanadi
|
2. Asosiy bosqich
(65 daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o‘tilgan mavzu bo‘yicha o‘quvchilarga savollar beriladi, ularni baholaydi (1-ilova)
Maqsad va vazifalarni belgilanishi
2.Mashg‘ulotning nomi, rejasi, maqsad va o‘qitish natijalari bilan tanishtiriladi;
3.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiriladi;
4.O‘quv ishlarida o‘quvchilarni baholash mezoni va ko‘rsatkichlari bilan tanishtiradi (2-ilova);
Ta’lim oluvchining bilimlarini faollashtirish
5.Tezkor so‘rov, savol-javob, aqliy hujum texnikalari orqali bilimlarni faollashtiradi;
Yangi o‘quv metodlari bayoni:
6.Nazariy mashg‘ulotlarning rejasi va tuzilishiga muofiq, o‘qitish jarayonini tashkil etish bo‘yicha xarakatlar tartibini bayon etadi.
7.Mavzu bo‘yicha Power Point tartibida namoyish va sharxlar bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi
Yangi o‘quv materialini mustahkamlash
8.Mustahkamlash uchun savollar beriladi. (3-ilova)
|
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar
Guruhlarga bo‘linadilar.
Javob beradilar
Diqqat qiladilar
Guruhlarda ishlaydilar
Fikr almashadilar
|
3. Yakuniy bosqich
(10 daqiqa)
.
|
|
|
| |
Mashg‘ulot yakuni - Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi

Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi
Kompyuter grafikasi darslik
Maxsus fan o‘qituvchisi: Kodirova Soxiba 58-Mavzu 3DS Maxda obyektni mashtablash, konteks o‘zgartirishdan foydalanish Reja 1.Ob’yektni masshtablash 2.Konteks o‘zgartirishdan foydalanish. Ob’yektni masshtablash Buyruq masshtablashning uchta turini bajarishi mumkin: barcha o‘qlar bo‘yicha bir tekis, alohida o‘qlar bo‘yicha va siqish. 1 Asboblar panelidagi Select and Uniform Scale (tanlash va tekis masshtablash) tugmasiga ChS bilan bosing. Kursorni proyeksiyalar oynasiga olib o‘tib konusni belgilang. 2 Kursor ob’yekt ustida masshtablash tugmasi tusiga kiradi. 3 ChS ni bosing va kursorni tepaga va pastga harakatlantiring. masshtablashda, ob’yektning o‘lchamlari, koordinatalar sistemasining barcha o‘qlari yo‘nalishi bo‘yicha barobar o‘zgaradi (2.13 rasm). Kursorni tepaga harakatlantirganda ob’yektning o‘lchamlari kattalashadi. Pastga harakatlantirganda – kichiklashadi. O‘zgartirish masshtabi ob’yektni burish kabi belgilanadi. 4 Select and UniformScale (tanlash va tekis masshtablash) tugmasini ChS bilan bir oz bosib tursangiz, notekis masshtablash va siqish, asboblar paneli ochiladi, 2.14 rasmda ko’rsatilgan. 5 Select and Non-uniform Scale (tanlash va notekis masshtablash) tugmasiga ChS bilan bosing. Ob’yektlar sathida notekis masshtablash yoki siqish ob’yektlar darajasida barcha modifikatorlardan so’ng stekda o‘zgarishga olib kelishi haqida Ekranda ogohlantirish paydo bo‘ladi. Bu kutilmagan natijaga olib kelishi mumkin. Bu holatdan qochish uchun, belgilangan ob’yektlarga Xfonn (qayta shakllantirish) modifikatorini qo‘llash maslahat beriladi, keyin modifikatorning gabarit konteyneri uchun zarur bo‘lgan o‘zgartirishlarni amalga oshirish mumkin. 6 Yes tugmasini ChS bilan bosib, kursorni sfera ustiga olib boring. Bir tekis masshtablashni shuningdek notekis masshtablashni amalga oshiring. 2.15 rasmda notekis masshtablashga namuna keltirilgan. Bu variantda masshtablash, ob’yekning geometrik o‘lchamlarini o‘zgartirish, proyeksiya oynasi tekisligiga parallel bo‘lgan koordina o‘qlari bo‘yicha amalga oshadi. Oyna tekisligiga perpendikulyar yo‘nalish bo‘yicha, ob’yektning o‘lchamlari o ‘zgarmaydi. 7 Select and Squash (belgilash va siqish) tugmasiga ChS bilan bosib, konusni siqishni amalga oshiring. Yo‘nalishlari bo‘yicha ob’yektning o‘lchamlarini bir tekis siqib o‘zgartirish, proyeksiyalar oynasi tekisligiga paraeel o‘qlar bo‘yicha o‘lchamlarni oshirib borib, proyeksiyalar oynasi tekisligiga perpendikulyar tekislik bo‘yicha siqish amalga oshiriladi. 2.16 rasmda ikki bir xil konusdan biriga siqish usulida masshtablash natijasi nomayon qilingan. Download 39,74 Mb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
Chekli daromad - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

148
Shartnomalar
chizig„i
ikki iste‘molchi o‗rtasida ikkita ne‘matning samarali
taqsimlanish variantlarini ifodalovchi chiziq.
Shaxs talabi
(individual
demand)
bitta iste‘molchining tovarga talabi.
Elastiklik
(elasticity)
talab va taklifga ta‘sir qiluvchi omillarning o‗zgarishi
natijasida ularni qanchaga o‗zgarishi tushuniladi (narxni,
daromadi, iste‘molchilar soni va xokazo).
Engel chiziqlari
iste‘mol
qilingan
tovarlar
miqdorini
iste‘molchi
daromadining o‗zgarishidan bog‗liqligini ko‗rsatuvchi
chiziq.
Extiyoj (needs)
insonni, korxonani faoliyat ko‗rsatishi va rivojlanishi uchun
zarur bo‗lgan barcha narsalar. Yehtiyoj – bu insonlarni
iqtisodiy faoliyat bilan shug‗ullanishiga undaydigan ichki
kuch.
Ehtimol
(probability)
ma‘lum natijaga yerishish imkoniyati.
Yalpi investitsiya
(gross investment)
bu amortizatsiya qiymati bilan sof investitsiya (kapitalning
o‗sgan qismi) ning yig‗indisi.
regression 
parametrlariga chegara qo‗yilgan regressiya 
Sample

regression parametrlariga chegara qo‗yilgan regressiya
Sample tanlama
Sample mean (variance, covariance, moment yetc. ) tanlama o‗rtacha (dispersiya, kovariatsiya, moment va h. k.
)
Seemingly unrelated regression (SUR) tashqi bog`lanmagan tenglamalar tizimi
Selection model shartli kesilgan (qirqilgan) tanlamaga asoslangan model‘
Serial correlation turli vaqt momentlariga tegishli ko‗rsatkichlar o‗rtasidagi
korrelyatsiya
Series ma`lumotlar qatori (kuzatuvlar)
Significance level ahamiyatlilik darajasi
Simultaneous yequations bir vaqtli tenglamalar
Slope juft regressiyada regressor oldidagi koеffitsiyent (burchak
koеffitsiyenti, juft regressiya tenglamasidagi hisoblangan
parametr)
Standard deviation O‗rtacha kvadratik chetlanish (dispersiyadan kvadrat ildiz)
Stationary time series statsionar vaqtli qator
Strictly stationary process qat`iy statsionar jarayon, tor ma`noda statsionar jarayon
Time-series data vaqtli qatorlar ma`lumotlari
Truncated model kesilgan (qirqilgan) tanlama uchun tuzilgan model‘,
(mazkur tanlamadan ayrim ma`lumotlar olib tashdangan)
Two-stage least squares (TSLS, ikki qadamli еng kichik kvadratlar usuli
152
2SLS) Unbiased yestimator qo‗zg`almas baho
Unrestricted regression parametrlariga chegara qo‗yilmagan model‘
Variance dispersiya
Variance (covariance) matrix kovariatsion matritsa
Tavakkalchilikka - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta`lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

146
taqsimlash
bo‗lgan tavakkalchilik qatnashuvchi subyektlar o‗rtasida
shunday taqsimlanadiki, oqibatda har bir subyektning
kutiladigan zarari nisbatan kichik bo‗ladi. Yirik moliya
kompaniyalari
katta
masshtabdagi
loyihalarni
tavakkalchilikdan qo‗rqmasdan moliyalashtiradi.
Tadbirkorlik
qobiliyati,
boshqaruv
qobiliyati, axborot
biror obyekt to‗g‗risida va unda bo‗layotgan jarayonlar
to‗g‗risidagi ma‘lumotlar.
Taklif (supply)
bu ishlab chiqaruvchilar va sotuvchilar tomonidan berilgan
narxlarda sotilishi mumkin bo‗lgan tovarlar miqdori.
Taklif qonuni
to‗g‗ridan-to‗g‗ri narx o‗zgarishi bilan bog‗liq holda
taklifning o‗zgarishi.
Taklif funksiyasi
(supply function)
taklifga ta‘sir qiluvchi omillar miqdori bilan taklif miqdori
o‗rtasidagi bog‗liqlikni ifodalaydi.