nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
- bola - Mening jonajon O`zbekistonim

20
Sedanali jizzali.
Yegan sayin yegim kelar,
Rahmat oyi degim kelar.
Tarbiyachi: Barakalla bolajonlar non haqida maqollar ham bilasizlarmi?
2- bola:
Non ham non,
Uvog`I ham non.
Tarbiyachi: Juda to`g`ri aytdingiz nonning uvog`I ham non hisoblanadi. Yerga to`kilgan
uvog`larini ham terib olib qo`yish kerak. Hozir esa men sizlarga topishmoq aytaman.
Tog`orada shishadi,
Tandirda pishadi.
(Non)
Tarbiyachi: Judayam to`g`ri barakalla. Endi bolajonlar sizlar
bilan tayyor hamirdan
zuvalachalar yasaymiz va kulchalar qilamiz. Nonlarni yasab bo`lgan
bolalar tarbiyachining
birinchi ko`rsatmasiga binoan gaz patnisi ustiga terib qo`yiladi. Patnisga terib qo`yilgan
kulchalar bog`cha oshxonasida pishirib olib chiqiladi. Bolalar o`zlari
pishirgan kuchlarni
mazza qilib yeyishadi. Chiroyli bejirim yasalgan kulcha non egalari rag`batlantiriladi.
Tarbiyachi: Bolajonlar charchab qolmadingizmi? Endi bolajonlar sizlar bilan bilimlaringizni
mustahkamlash uchun savol-javob qilamiz.
Tarbiyachi: Bug`doy qayerda yetishtiriladi?
Bolalar javobi: Dalada
Tarbiyachi: Yig`ib olingan bug`doy qayerga olib boriladi?
Bolalar javobi: Tegirmonga
Tarbiyachi: Tegirmonda bug`doyni nima qilishadi?
Bolalar javobi: Un tayyorlashadi
Tarbiyachi: Undan nimalar tayyorlanadi?
Bolalar javobi: Non, turli xil pishiriqlar
Tarbiyachi: Afsonadagi boy kishi o`zi bilan nima olgan?
Bolalar javobi: Juda ko`p oltin
Tarbiyachi: Afsonadagi kambag`al kishi o`zi bilan nima olib boradi?
Bolalar javobi: Bir halta qotgan non
Tayanch so‘z va iboralar

|
Tayanch so‘z va iboralar
|
bet | 1/14 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,56 Mb. | | #138053 |
Bog'liq Документ Microsoft Word
BOB. UCH O‘LCHAMLI MODELLASHTIRISHNING ASOSIY TUSHUNCHALARI. 3DS MAX INTERFEYSI
Tayanch so‘z va iboralar
Uch o‘lchamli grafika, 2D, 3D, model, interyer, eksteryer, arxitektura, dizayn, loyiha, interfeys, muharrir, proyeksiya, perspektiva
3ds Max dasturidan foydalanish sohalari
3ds Max dasturi hayotimizning ko‘plab sohalariga kirib borgan. Arxitektura va dizayn (sanoat, binolar, obyektlar, interyer, eksteryer, landshaft ko‘rinishlarining hajmli tasvirlarining vizualizatsiyasi ta’minlanadi); ishlab chiqarish (obyektlarni modellashtirish); televideniye (jurnallardagi fotosuratlarga ishlov berish, videroliklar, filmlardagi maxsus effektlar); o‘yinlar yaratish (3D animatsiya va virtual olam, kompyuter o‘yinlarini rivojlantirish); reklama (elektron taqdimotlar va kataloglar, e’lonlar taxtalari va h.k.) va boshqalar.
3ds Max dasturi ilmiy tekshirishlarda, muhandislik loyiha ishlarida, fizik obyektlarining kompyuter modellarini qurishda keng qo‘llaniladi. 3ds Max dasturi kompyuter grafikasi tarki- biga kiruvchi eng murakkab va keng qamrovli foydala- nuvchilarga ega dasturdir. 3ds Max dasturi bilan ishlovchilar chizma chizish, kompyuter grafikasi, loyihalash, dizayn, modellashtirish, konstruksiyalash, vizualizatsiya va animatsiya effektlardan foydalanish kabi sohalardan bilimlarga ega bo‘lishi kerak. Bu yerda shu sohaning tashkil etuvchilari - fazolar, obyektlarni modellashtirish, namoyish to‘g‘risida ma’lumotlar keltiriladi.
3ds Max dasturi bilan ishlovchi mutaxassis - xoh me’morchilik obyekti va interyer buyumlarini yaratadimi, xoh kompyuter o‘yini qahramoni, 3d multfilm va film qahramoninimi, murakkabligidan qat’iy nazar, har qanday uch o‘lchovli modelni yarata oladigan juda keng qamrovli profilga ega bo‘lgan mutaxassisdir.
|
| |
Tarbiyachi - Mening jonajon O`zbekistonim

28
20-Mavzu: “Chorrahada svetafor, teatrga sayohat”.
Maqsad: Bolalarga yo`l harakati qoidalarini bilishga va unga rioya qilishga o`rgatish. Yo`l
harakati belgilari, svetafor, piyodalar o`tish chizig`I yo`llari haqida bilish ko`nikmalarini
mustahkamlash.
Kerakli jixozlar: O`yin va o`yinchoqlar, milliy markaz, tasviriy faoliyat burchagi.
Faoliyatning borishi:
Tarbiyachi: bolalar sizlarga topishmoqlar aytaman. Qani topingchi? Chorrahada uch chiroq,
xizmat qilar hammaga. Bir-bir yonib, bir o`char, ish qolmas muammoga.
Bolalar javobi: svetafor
Tarbiyachi: Aziz bolajonlar bugun sizlar bilan yo`l harakati qoidalari, chorrahadagi svetafor
haqida suhbatlashamiz.
(bolalarning mavzu yuzasidan bilimlarini aniqlash uchun
Didaktik o`yin - Mening jonajon O`zbekistonim

19
Qaytimni yo`qotmasdan,
Kuchukka tosh otmasdan.
Olib keldim issiq non,
Uyga kelganda mehmon.
Tarbiyachi: Bolalar she’r sizlarga yoqdimi
Bolalar javobi: Ha yoqdi
Tarbiyachi: Kunning ikkinchi yarmida albatta she’rni yod olamiz. Endi bolajonlar sizlar
bilan birgalikda topishmoqlarni topamiz,
1. Bug`doyzorda yo`g`rilgan
Tandirda tug`ilganman
(Non)
2. Eng totli ulug` ne’mat
Dasturxonga ko`rk ziynat
(Non)
3. Dengiz emas chayqaladi
Dehqonni u boy qiladi
(Bug`doyzor)
4. U Tugamas boylik kon
Unda bo`lar oshu non
(Bug`doy)
Tarbiyachi: Bolajonlar topishmoq, she’r, rivoyatlar sizlarga yoqdimi?
Bolalar javobi: Ha
Tarbiyachi: (Faoliyatyakunida bolalar rag`batlantiriladi) va tarbiyachi mashg`ulotni tez
aytish bilan yakunlaydi.
Nonvoy, nonvoy non yopar,
Nonni novvot deb sotar.
14-mavzu: “Non ham non, ushog`i ham non”
Faoliyat maqsadi: Bolalarga nonning azizligini, uni isrof qilmaslikka o`rgatish. Kattalar
mehnatini tushunishi va hurmat qilishga o`rgatish.
Kerakli jixozlar: Hamirdan tayyorlangan non mahsulotlari, savatchada non, likopchalarida
pishiriqlar, bug`doy boshoqlari tasvirlangan suratlar, juva, taxtacha, sochiq va tayyor hamr
Markazlar: Milliy burchak, Bolalar kutubxonasi markazi
Faoliyat borishi:
Tarbiyachi: Bolajonlar sizlar bilan bugun mashg`ulotimizda “Non ham non , ushog`i ham
non” mvzusida suxbatlashamiz. Bizning mehnatsevar dehqonlarimiz kuz faslida dalalarga
bug`doyni sepib qo`yadilar va yoz faslida hosilni yig`ishtirib oladilar. Bug`doy yoz faslida
pishib yetiladi. Yetilgan bug`doyni yig`ib olishib tegirmonlarda yanchib tayyor un holati olib
kelishadi. Tayyor un esaqoplarga joylanib nonvoyxonalarga, do`konlarga jo`natiladi.
Nonvoylar tomonidan va onalarimiz tomonidan turli tuman bir – biridan mazali nonlar
pishirib do`kon, bozorlarimizga jo`natiladi. Bolajonlar hammamizning onalarimiz bizga issiq
nonlar pishirib beradi-a to`g`rimi? Mana ko`rdinglarmi balajonlar non bizning rizq-ro`zimiz,
dasturxonimiz ko`rki. Shuning uchun ham nonlarni isrof qilmaslik, uvog`ini ham yerga
tushirmaslik kerak. Bolajonlar non haqida she’r va topishmoqlar bilasizmi?
Mustaqil ish m irzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti jizzax filiali fan

|
Mustaqil ish m irzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti jizzax filiali fan
|
bet | 1/6 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 50,62 Kb. | | #160119 |
Bog'liq Loyihalarni boshqarish Mustaqil ish
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
MUSTAQIL ISH
M IRZO ULUG’BEK NOMIDAGI O’ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI JIZZAX FILIALI
Fan: LOYIHALARNI BOSHQARISH.
Mavzu: Loyihalarni boshqarishda nizolar
Fakultet: Sirtqi.
Yo’nalish: Iqtisodiyot
Guruh raqami: 951.21
Topshirdi: To’rayev D.E.
Qabul qildi: Xudoyarov R.T.
Jizzax-2024
Mavzu: Loyihalarni boshqarishda nizolar
Reja:
Kirish.
1. Loyihani boshqaruvi nima?
2. Loyihalarni boshqarishda mojaroning asosiy tushunchalari, nizolar turlari
3. Nizolarni boshqarish funksiyalari va usullari
Xulosa.
Foydalanilgan adabiyotlar.
KIRISH
Loyiha tushunchasi va tahliliga adabiyotlarda turlicha tariflar berilgan. Biz ulardan eng soddasini keltiramiz. Loyiha cheklangan vaqt davomida hamda belgilangan byudjet bilan oldinga qo’yilgan maqsadlarga erishishga xizmat qiluvchi o ’zaro bog’langan tadbirlar majmuidir. Tarmoqlarda yaratilayotgan ob’ektlar shu qadar murakkabki, ulami amalga oshirish ishlari loyiha emas, balki dastur doirasida olib boriladi. Dasturlar uzoqroq muddatga, kengroq ko’lamga ega bo’lib, asosiy maqsadga xizmat qiluvchi bir necha loyihani o ’z ichiga olishi mumkin. Bu loyihalar dastum ing xizmat muddati va ko’lami bo’yicha bir nechtani tashkil etib, maqsadi, turi bo’yicha o ’zaro farq qilishi mumkin.
Loyiha boshqaruvini muhokama qilish uchun loyiha kontseptsiyasini tushunish muhimdir. Loyiha “noyob mahsulotni, xizmatni yaratish uchun vaqtinchalik urinishdir” Boshqa tomondan, korxonalar biznesni qo'llab-quvvatlash uchun olib boriladigan ishlardir. Loyihalar maqsadlaridan kelib chiqadigan operatsiyalardan farq qiladi yoki loyiha to'xtatiladi.
Loyiha boshqarish - bu nizo keltirib chiqaradigan ishdir: Biz qilmagan narsalarni izlayapmiz, odamlarni ta'qib qilib, xatolarimiz bilan tanlaymiz. Boshqalarga hisobot beradigan odamlarning ishlarini boshqaramiz. Biz javoblar va qarorlarni pastga tushiramiz, va bu ko'pincha boshqalar sizning loyiha homiyangizga yomon ko'rinish beradigan muammolarni o'z ichiga oladi. Eng muhimi, siz ish joyidagi mojaroni qanday hal qilishni bilmasangiz, jamoangiz sog'lomroq bo'lishdan ko'ra ko'proq mojarolarga duch keladi. Munozara boshqarilmaydi. Fraktsiyalar paydo bo'ladi. Mojarolar argumentlar hal bo'lmaganda vazifalarni bajarishdan to'xtaydi. Qiyin ahvolga tushgan odamlar bilan muomala qilish sizning kunlik ishingiz bo'ladi. Muammolarni hal qilmasangiz, natijada maqsadingizga erishish qobiliyatiga ta'sir qiladi. Eng yomoni, bu sizning eng yaxshi ahvolingizni iste'foga chiqarishi va sizning jamoangizni butunlay vayron qilishini anglatishi mumkin. Ko'p janjallar faqatgina o'tirib, turli fikrlarga ega bo'lgan odamlar o'rtasida suhbatni osonlashtirishi kerak. Boshqa paytlarda, ziddiyat loyihaga katta ta'sir o'tkazadigan va shunga mos ravishda harakat qilishi mumkinligini bilishingiz mumkin, ehtimol bu masalaning loyiha taxtasi bilan ko'tarilishi mumkin.
|
| |
Tarbiyachi - Mening jonajon O`zbekistonim

|
Mening jonajon O`zbekistonimBog'liq Nutq o`stirish mashg`ulot ishlanmasiTarbiyachi: Faoliyatyakunida bolalar rag`batlantiriladi
17-mavzu: “Havo, yer, suv, yer usti transportlari”
Maqsad: Bolalarga transport to`g`risida tushuncha berish hamda transportning havo, suv,
yerda harakatlanadigan turlari haqida umumiy ma’lumotlar berish, transportlarni
hayotimizdagi ahamiyati, uning qaysi turidan qanday foydalanish kerakligi hamda transport
vositalaridan o`zimizni munosib tutishimizni kerakligini o`rgatish.
Kerakli jixozlar:
Mavzuga oid rasimlar, qog`oz, rangli qalamlar. Transport vositalarining rasimlari va
o`yinchoqlari.
Markazlar: “Avtomobil turargohi”, “Tasviriy faoliyat” va “O`yin va o`yinchoqlar”.
Faoliyatning borishi: Bolalar stol atrofida o`tirib oladilar.
Tarbiyachi: Assalomu-alaykum, bolajonlar. Hammangizni mashg`ulotga tayyorlanib o`tirib
olamiz. O`ng tamonga qaraymiz, chap tomonga qaraymiz. Hammamiz xursand bo`lib
mashg`ulotni boshlaymiz. Bolajonlar bugungi mashg`ulotimizda sizlar bilan havo, suv, yer
ustki transport vositalari haqida suhbatlashamiz. Hozir men sizlarga topishmoq aytaman.
Uchta ko`zli qarang
Yonar rang barang
Bolajonlar javobi: Svetafor
Tarbiyachi: Barakalla bolajonlar, bolajonlar bilasizlarmi yerdagi barcha transport vositalari
svetafor bilan boshqariladi. Hozir men sizlarga rasim ko`rsataman, sizlar uning nomlarini
aytasizlar. (tarbiyachi poyezd, samalyot, mashina, avtobus, kema, vertalyot rasimlarini
ko`rsatadi, bolalar ularning nomlarini aytib beradi).
Tarbiyachi: Barakalla bolajonlar, sizlar transport vositalarining nomlarini yaxshi bilar
ekansizlar. Endi ularning qanday vazifa bajarishlarini qisqacha aytib o`taman. Poyezd yer ustki
transporti hisoblanib, u odamlar va yuk tashish uchun mo`ljallangan bo`ladi. U maxsus temir
yo`llarida harakatlanadi. Kelinglar turgan joyimizda harakatlanib poyezd harakatini
o`xshatamiz. (Bolalar turishadi, turgan joyda, jo`r bo`lib poyezd ovoziga va harakatiga
|
| |
1-band. R. Abdullaev bilan. O'rnatilgan tartibda ko'rib chiqib ijrosi ta'minlansin

Hujjat kodi:
QY08383361
U.U.Abdullayev
R.Sh.Allamova
R.D.Jonibekov
I.B.Salayev
M.Sh.Otajanov
1-band.R.Abdullaev bilan.
O'rnatilgan tartibda ko'rib chiqib ijrosi ta'minlansin.
Muddat: 19 Aprel 2024
R.Sh.Allamova
U.U.Abdullayev
I.B.Salayev
M.Sh.Otajanov
Урганч шаҳар Камбағалликни қисқартириш ва бандликка кўмаклашиш бўлими
6-band.O'rnatilgan tartibda ko'rib chiqib ijrosi ta'minlansin.
Muddat: 18 Aprel 2024
XORAZM VILOYATI
KAMBAG‘ALLIKNI QISQARTIRISH VA BANDLIK BOSH BOSHQARMASI
BOSHLIG‘I
№
Х/3
Z.B.Ollakuliyev
8 Aprel 2024
Boshqarma boshlig'i
Xorazm viloyati Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik
bosh boshqarmasida o‘tkazilgan o‘rganish yakuniga oid
X U L O S A
O‘zbekiston Respublikasi Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirining
2024-yil 28-fevraldagi 34-XS-son buyrug‘iga asosan Ichki audit boshqarmasi
tomonidan joriy yil 23-fevraldan 27-fevral kuniga qadar Xorazm viloyati
Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik bosh boshqarmasida (keyingi o‘rinlarda –
Boshqarma) o‘rganish o‘tkazildi.
O‘rganish, Boshqarma boshlig‘i Z.Ollakuliev xabardorligida bosh hisobchi
D.Xasanov, Bandlikka ko‘maklashish jamg‘armasi mablag‘laridan foydalanish
bo‘yicha bosh mutaxassis I.Salaev, Jamoat ishlari jamg‘armasining jamoat ishlari
dasturlarini shakllantirish va monitoring qilish bosh mutaxassisi R.Abdullaev,
Mahallabay ishlash va tadbirkorlikni rivojlantirish agentligining Xorazm viloyati
boshqarmasi bosh hisobchisi Q.Kulmetov va boshqa mas’ul xodimlar ishtirokida
o‘tkazildi.
Mazkur o‘rganish yuzasidan tegishli hujjatlar o‘rganilib quyidagilar,
|
Tarbiyachi - Mening jonajon O`zbekistonim

Tarbiyachi: Bolajonlar paxtani rangi qanday bo`ladi?
1-bola: Paxtani rangi oq bo`ladi
Tarbiyachi: Bolalar sizlarga topishmoqlar aytaman!
1. Qorday oppoq
Yungday yumshoq (paxta)
2. Yerda ko`karib chiqar,
Bargida oltin lola (paxta)
3. Momiqqina onasi
Yog`liqqina bolasi (paxta, chigiti)
Bola:Paxta va chigit deb javob beradi.
Tarbiyachi: Bolalar kelinglar! Paxta va chigit so`zini bo`ginlarga bo`lamiz
Pax-ta, chi-git
Bola: 2 bo`gindan iborat
Tarbiyachi: Bolajonlar paxta bu bizning oq oltinimiz, undan gazlama yog`, sovun va
hayvonlar uchun yemlar olinadi.
Tarbiyachi:Bolalar gazlamalarni nimalar uchun ishlatamiz?
Bolalar: Kiyim – kechaklar uchun Tarbiyachi: Barakalla bolajonlar oqyog` va sovunlarni nimalarga ishlatamiz?
Bola: Oqyog`ni oshpaz opalarimiz mazali taomlar pishirish uchun, sovundi onalarimiz kir
yuvishi uchun ishlatishadi.
Tarbiyachi: Barakalla bolajonlar, bizning eng katta boyligimizdan biri bu paxta
hisoblanadi. Kelinglar birgalikda hammamiz sovunda qo`l yuvich mashg`ini bajaramiz.
Avval qo`llarimizni yuvamiz so`ng, sovunlaymiz, yaxshilab gupirtirib, so`ng yaxshilab yuvib
tashlaymiz.
Tarbiyachi: Barakalla bolajonlar
Bolajonlar kelinglar birgalikda “Paxta” she’rini yod olamiz
Chanoqlarda oppoq paxta
Kulib turar qanday baxt-a
Yal-yal yonib tovlanadi
Rahmat senga aziz inson
Olding bizdan ulkan xirmon
Mehnatindanoltin bo`ldik
Chanoqlarga lim-lim to`ldik
Tarbiyachi: Kelinglar bolajonlar hammamiz o`rnimizdan turib paxtani ochilishini birgalikda
bajaramiz. Hammamiz o`tiramiz, qo`limizni oldiga cho`zibboshimizni egamiz. Asta-sekinlik
24
bilan o`rnimizdan turamiz, boshimizni ko`tarib, qo`llarimizni ochamiz ana shunday paxtamiz
ochildi, bolajonlar yana takrorlaymiz.
Hamma bolalar mashg`ulotga yaxshi qatnashdilar.
Tarbiyachi - Mening jonajon O`zbekistonim

|
Mening jonajon O`zbekistonim Pdf ko'rish
|
bet | 111/121 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #124460 |
Bog'liq Nutq o`stirish mashg`ulot ishlanmasiTarbiyachi: Namoyish etilgan lavhalarni tushuntirib beradi.
Tarbiyachi: Bolajonlar baxor fasli va mehnati haqida ko`plab maqollar o`rganganmiz,
keeling hozir shularni eslab olamiz.
Bolalar:
1. Vatani borning baxti bor
Mehnati borning taxti bor
2. Bir boshdan bir savat non
3. Daraxt ildizi bilan kuchli
Odam do`sti bilan
4. Daraxtdan meva olaman desang
Nixolligida parvarish qil
Tarbiyachi: Ofarin bolajonlar sizlarni chiroyli maqol va she’rlaringiz juda ham yoqdi.
Sexrgar momoga ham juda yoqdi. Endi guruhimizga qaytish uchun sexrgar momodan yana
yordam so`raymiz.
Sexrgar momo: Bolalar sizlarga yordam beraman. Avval meni shartimni bajaringlar.
Bolalar: Bajaramiz
Sexrgar momo: Men sizlarni hammangizni baxorgi gullardan beraman, siz menga baxordagi
tabiat hodisalarini aytishingiz kerak bo`ladi.
Bolalar: Biz tayyormiz
Shamol,yomg`ir, do`l, chaqmoq,momaqaldiroq, sariq qor, quyoshbobo,
Sexrgar momo: Barakalla bolalar sizlar juda bilimdon ekansiz.
Tarbiyachi: sexrgar momo shartingizni bolalar bajardimi, endi guruhga qaytsak.
Sexrgar momo: Bolalar bizning o`lkamizda dalalar, bog`lar bilan birgalikda yana nimalar
ko`p.
Bolalar: Tog`lar, adirlar, yaylovlar.
Sexrgar momo:Baxorda ular qanday o`zgaradi.
Bolalar: yerdagi qorlar erib, o`t-o`lanlar, lolalar yerdan chiqadilar va juda ham chiroyli
bo`ladilar.
Sexrgar momo: Juda ham yaxshi, deb yana tog`lardan oqayotgan suvlar, gullarga burkangan
qir adirlar aks ettirilgan video rolikni qo`yib beradi va bolalarni guruhga yetkazib qo`yadi.
Tarbiyachi: Bolalar mana sayoxatimiz juda ham maroqli o`tdi. Sayoxat ta’surotlarini
o`rtoqlaringizga aytib berasiz. Endi charchoqlaringizni yozish uchun bir o`yin o`ynaymiz.
Boxor tomchilari.
Mazmuni: Bolalar 2 guruhga bo`linadilar, 1-guruh tomchilar, 2-guruh maysalar
Maysalar yerda o`tiradilar, tomchilar ko`zlarini yumib borib maysalarni ushlab oladi. Kim
maysani ushlay olmasa o`yindan chetlatiladi. Ushlagan tomchilar o`yini davom etiradi. O`yin
so`ngida yaxshi ishtirok etganlar rag`batlantiriladi.
San’at faoliyat markaziga o`tib bolalar ihtiyoriy bahoriy ko`rinish va tomchi aks etgan
rasmlarni chizashadi va ko`rgazma tashkil qilinib faoliyat yakunlanadi.
|
| |
Tarbiyaviy - Mening jonajon O`zbekistonim

Tarbiyaviy: Bolalarga suxbatda faol ishtirok etish, tinglash, o`rtoqlari javobini bo`lmaslik,
bir-biriga o`zaro xurmatini tarbiyalash.
Kerakli jixozlar: Baxor fasliga oid rasmlar, tabiat xodisalari aks ettirilgan rasmlar, tabiat
mo`jizalari haqidagi video roliklar, rag`bat tasmalar
Qo`llaniladigan usul:ko`rsatish, tushuntirish, savol-javob orqali mustaxkamlash, o`yin
rag`batlantirish.
Mashg`ulotning borishi: Bolalarni mashg`ulotga tayyorlab olish.
Tarbiyachi: Bolalar o`lkamizga qaysi fasl tashrif buyurdi?
Bolalar javobi: Tarbiyachi: Baxor faslida kunlar qanday bo`ladi
Bolalar javobi Tarbiyachi: Baxor faslida qanday bayramlar nishonlanar ekan
Tarbiyachi: Barakalla bolajonlar
Bolalar baxor fasli kelishi bilan dalalarda dexqonlar mexnati boshlanadi. Baxorning ilk
kunlaridan boshlab dehqonlarimiz yerga ishlov berib, milliy boyligimiz bo`lgan paxta ekini,
sabzavot ekinlarini ekish uchun xozirlik ko`radilar. Qishning qorlari yerdan baxorning tafti
kelishi bilan eriy boshlaydi.
Tarbiyachi: Bolalar baxor haqida kim she’r aytadi.
1-bola: Tezroq baxor kelsaydi
Binafshani ko`rsaydim
Tezroq baxor kelsaydi
Momaqaymoq tersaydim
2-bola: Keldi baxor, gul baxor
Erib ketdi oppoq qor
Tarbiyachi: Bolajonlar raxmat sizlarga endi sizlar bilan sayoxatga chiqamiz. Sayoxatda
sizlar bilan baxorgi dala hayotini dexqonlar mehnatini kuzatamiz. Sayoxatga boorish uchun
tez yurar poyezdni yordamga chaqirganman. Hozir bizni ko`z ochib yumguncha
manzilimizga olib borib keladi. Qani bo`lmasa yo`lga otlanamiz.
Tarbiyachi: Vatanimiz dalalari go`zalligi, chiroyli manzaralarini kuzatishim uchun qishning
qorlaridan to`yingan yerlarni ko`rish uchun bog`ga kimning yordami kerak bo`ladi.
Bolalar: Sexrgar momo
Tarbiyachi: Sexrgar momo deyishi bilan sexrgar momo xozir bo`ladi. Katta ekran orqali
dexqonlarni baxordagi mehnatlarini, tabiatimizdagi baxorgi o`zgarishlar aks ettirilgan
videorolik taqdim etiladi. Bolalar vedeorolik orqali kattalar mexnatini qadrlashga, mehnat
97
qilishga o`rgatish, shuningdek baxordagi uyg`onish davri haqida tabiat xodisalari haqida
bilimlar berishga erishish.
-Mavzu: “Qumning xususiyatlari”

98
1. Bolalar qum, qumdan yasalgan predmetlar va ularni rasmini ko`rish, slayd tomosha qilish,
tarqatmalardan foydalanib izohlash.
2. Xo`l qum va quruq qumni farqlash.
3. Xo`l qumdan nonchalar yasash.
4. Qumni xususiyatlarini aks ettiruvchi rasm va tarqatmalar bilan tanishtirish.
5. Tarqatmalarni tartib bilan ketma-ketlikda qo`yish.
6. Bolalarni rag`batlantirish
Qo`shimcha qism : Sayrda qum bilan o`yinlar, qumdonlarda tajribani takrorlash. Bolalarda
faoliyat jarayonida sezgi, idrok, tafakkur faollashadi va kuzatish va xulosa qilishni o`rganadi.
E’tiborga molik jixati: Bolalarga tabiatga va atrof-olamga qiziqishini oshirish. Hamda qum,
uning xususiyatlari haqidagi tasavvurlarini kengaytirish.
Tabiat va fan markazida tarbiyachi
Mening bilimdonlarim rasmdagi nima narsa ? (Bolalar jo`r ovozda qum deydilar)
Keyingi
rasmni ko`rsa (Bolalar suv deydilar)
Qarang aziz bolajon,
suvni qumga quysak biz nima
bo`lar qaqajon ? (Hammalari birgalikda xo`l qum deydilar) xo`l qumdan yasaymiz nonchalar,
to`g`rimi javob bering bolachalar ? (Bolalar to`g`ri deydilar) quruq qumni sochganda, atrofga
dumalaydi. Demak undan nonchalar yasab bo`lmaydi. (Bolalar ha deb tasdiqlaydi)
66-Mavzu : To`kiladigan jismlarni hajmini o`lchash.
Maqsad : To`kiladigan jismlar xaqida tushunchaga ega bo`ladi, to`kiladigan
jismlarni
hajmini biladi, to`kiladigan jismlarning hajmini o`lchay oladi. O`lchov asboblarini bilib oladi,
o`lchash usullarini o`rganadi, tabiat narsa va predmetlarga o`z munosabatini bildiradi.
Onajon - Mening jonajon O`zbekistonim

96
Bir xonaga kiramiz
Ertalabdan kechgacha
Bir oiladek yashaymiz
Faoliyat yakunida bolalar rag`batlantiriladi.
64-Mavzu: Baxorgi tomchilar
Maqsad: Ta’limiy: Bolalarga atrof-olam haqidagi bilim va tasavvurlarini boyitish ularning
mantiqiy tafakkurini lug`aviy boyligini oshirish, tabiat xodisalari va ularni mexnatidagi
axamiyati haqidagi qiziqishlarini oshirish, sayoxat va o`yinlar orqali bilimlarini
mustaxkamlash.
“Maqsadlar shajarasi” maqsad daraxti

|
“Maqsadlar shajarasi” maqsad daraxti
|
bet | 19/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» faninin3.“Maqsadlar shajarasi” maqsad daraxti.
“Maqsadlar shajarasi” – bu maqsadlar bilan ularga erishish vositalari o‘rtasidagi aloqaning grafik tasviridir. U bo‘lajak voqealar o‘zaro aloqasining to‘la manzarasini tasavvur qilish, konkret vazifalar ro‘yxatini olish va ularning nisbatan muximligi to‘g‘risidagi axboratga ega bo‘lishi imkonini beradi. U tashkiliy struktura bilan maqsadlar strukturasi o‘rtasida moslashuvni vujudga keltirish yo‘li bilan maqsad topshiriqlarini bevosita ijrochilarga etkazishni ta’minlaydi.
“Maqsadlar shajarasi” ierarxiyalar ko‘rinishidagi bir necha darajalardan:
bosh maqsad;
I darajali kichik (asosiy) maqsadlar;
II darajali kichik maqsadlar va xokazolardan tashkil topadi.
“Maqsadlar shajarasi” ning taxliliy ishlanmasini mamlakatimiz oldiga qo‘yilgan bosh maqsadning qator lokal maqsadlarga bog‘liqligi misolida ko‘rishimiz mumkin.
1991 yilning 31 avgustida £zbekiston Rsepublikasining davlat mustaqilligi e’lon qilindi. Shunday bir sharoitda respublikada davlat va iqtisodiyotni qayta qurishining bosh maqsadi Prezidentimiz I.Karimov tomonidan quyidagicha aniqlab berildi:2
Pirovard maqsadimiz ijtimoiy yo‘nalitirilgan barqaror bozor iqtisodiyotiga, ochiq tashqi siyosatga ega bo‘lgan kuchli demokratik xuquqiy davlatni va fuqarolik jamiyatini barpo etishdan iboratdir.
|
Bu maqsad nixoyatda murakkab va ko‘p qirralidir. Uning amalga oshirilishi siyosiy, iqtisodiy, ma’naviy, xuquqiy soxalardagi asosiy maqsadlarga erishilishiga bog‘liq. Shu sababli bosh maqsadga (BM) erishishning aniq yo‘nalishlari belgilab olindi va qo‘yidagi to‘rt guruxdagi birinchi darajali maqsadlar ajratildi:
1. Ijtimoiy-siyosiy soxadagi maqsadlar;
2. Ijtimoiy-iqtisodiy soxadagi maqsadlar;
3. Ma’naviyat soxasidagi maqsadlar;
4. Xalqaro munosabatlar soxasidagi maqsadlar;
|
| |
Boshqarishning asosiy funktsiyalari

|
Boshqarishning asosiy funktsiyalari
|
bet | 25/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininBoshqarishning asosiy funktsiyalari Rejalashtirish |
boshqarishning asosiy va dastlabki funktsiyasidir. ¥ar qanday boshqarish reja tuzishdan boshlanadi.
Bu rejada:
boshqaruv maqsadlari va vazifalari, ularni realizatsiya qilish muddatlari belgilanadi;
vazifalarni amalga oshirish usullari ishlab chiqiladi;
xalq xo‘jaligi bo‘g‘inlarining o‘zaro aloqalari o‘rnatiladi;
Rejalashtirishning umumiylik xususiyati shundaki, bunda xar bir boshqaruv xodimi o‘zining shaxsiy ishini rejalashtiradi, o‘z ish joyining faoliyati ko‘rsatkichlarini ishlab chiqadi, rejalarni qanday bajarayotganini nazorat qilishni uyushtiradi.
|
Tashkil qilish
|
Bu funktsiya boshqaruv ob’ekti doirasida barcha boshqariluvchi va boshqaruvchi jarayonlarning uyushqoqligini ta’minlaydi. Shu nuqtai nazardan tashkil qilish ichki va tashqi shart-sharoitlarning o‘zgarib turishiga qarab amaldagi tizim tarkibini takomillashtirish yoki yangisini tuzish demak dir. Bu funktsiya joriy va strategik rejalarning ijrosini ta’minlash bo‘yicha birinchi qadamdir.
|
Muvofiqlash-tirish va tartibga solish
|
Rejalashtirish boshqarishning strategiyasi hisoblansa, muvofiqlashtirish boshqarishning taktik ma salalarini xal qilib beradi. Bu funktsiyaning asosiy vazifasi oqilona aloqalar o‘rnatish yo‘li bilan boshqariladigan tizimning turi qismlari o‘rtasida kelishib ish olib borishni ta’minlashdir.
Muvofiqlashtirish mablag‘larni tejash maqsadida bashqaruvdagi paralelizm va bir-birini takrorlashni bartaraf qilish imkonini beradi. Bundan tashqari, u turli tarmoqlar o‘rtasida resurslarni taqsimlash yo‘li bilan nisbat va mutanosiblikni, ishlab chiqarish bilan iste’mol o‘rtasidagi munosabatni o‘rnatadi.
Tartibga solish muvofiqlashtirishning davomi bo‘lib, u sodir bo‘lib turadigan og‘ishlarni bartaraf qilish yo‘li bilan ishlab chiqarish jarayonlarini amalga oshirishni maqsad qilib qo‘yadi. Uning yordami bilan vujudga kelishi extimol tutilgan og‘ishlarning oldi olinadi.
|
Nazorat
|
Bu funktsiyaning maqsadi “tutib olish”, “aybini ochish”, “ilintirish” emas, balki boshqaruv ob’ek tida sodir bo‘layotgan jarayonlarni hisobga olish, tekshirish, taxlil qilish va ma’lum tartibda shu ob’ekt faoliyatini o‘z vaqtida sozlab turishdir. Nazorat o‘rnatilgan me’yoriy xujjatlardan, reja lardan og‘ishlarni, ularning joyi, vaqti, sababi va xususiyatlarini aniqlash imkonini beradi.
Ta’sirchan nazoratni tashkil qilish xar bir rahbarning funktsional ishidir. Muntazam nazorat yo‘q joyda yuksak pirovard natijalarga erishib bo‘lmaydi.
|
|
| |
Maqsadli boshqaruv usuli - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 24/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininMaqsadli boshqaruv usuli bu usul o‘zining bir qator afzalliklariga ega. Yaxshi tashkil etilgan maqsadlar bo‘yicha boshqaruv usuli:
Korxona boshqaruv tizimini takomillashtirishga ¸rdam ko‘satadi;
Xar bir xodim va umum korxonaning yuksak natijalarga erishishga imkon tug‘diradi;
Xar bir xodim rejasini barcha bo‘g‘inlar rejalari, shuningdek, korxonaning strategik rejasi bilan uzviy bog‘liqligini ta’minlaydi;
Raxbarlardan aniq va bajarilishi mumkin bo‘lgan maqsadlarni qabul qilishni talab qiladi;
Aniq miqdoriy ko‘rsatkichlar ¸rdamida erishilgan natijaga ob’ektiv baxo berish imkoniyatini beradi;
Xodimlar bo‘yicha majburiyat va vakolatlarni taqsimlash yo‘li bilan ulardan to‘g‘ri va samarali foydalanishga ¸rdam beradi;
Erishilgan natijalarga qarab xodimlarning xizmat pog‘onalariga ko‘tarilishini borgan sari ko‘paytiradi;
Istiqbolli bo‘lajak rahbarlar safini aniqlashga imkon tug‘diradi;
Raxbarlar bilan itoat etuvchilar, rahbarlar bilan rahbarlar o‘rtasida munosabatlarning uyg‘unligini ta’minlashga va bu jara¸nning yaxshilanib borishiga o‘z xissasini ko‘shadi;
Itoat etuvchilarning maqsadlarini belgilab beruvchi rahbarlarni oqilona qaror qabul qilishga undaydi, ularning javobgarligini oshiradi, intizomga chorlaydi;
Xodim va rahbarlarni moddiy va ma’naviy rag‘batlantirish maqsadida ularning faoliyatini maqsadga muvofiq ravishda xarakatga keltiruvchi (motivlashtiruvchi) dalillar, sabablar, vajlar majmuini ko‘paytirishga xizmat qiladi va xokazo.
5 Boshqarish funktsiyalari mohiyati, mazmuni,boshqarish asosiy funktsiyalarining tarkibiy tuzilishi.
Dastlab “funktsiya” va “vazifa” iboralarining lug‘aviy ma’nosi to‘g‘risida ikki og‘iz so‘z.
“Funktsiya” - bu lotincha so‘z bo‘lib biror kimsa yoki narsaning ish, faoliyat doirasi, vazifasi degan ma’nolarni bildiradi.3
“Vazifa” - bu amalga oshirilishi, xal qilinishi lozim bo‘lgan masala, erishilishi lozim bo‘lgan, ko‘zda tutilgan maqsad. Yoki biror bir topshiriq, xizmat, yumush, xizmat lavozimi, mansab, amal.4
“Funktsiya” tushunchasi “vazifa” tushunchasiga nisbatan tor ma’noga ega. Zero, funktsiya faqat o‘z faoliyat doirasidagi vazifalarni o‘z ichiga oladi. Masalan, marketologning ishini bajarish korxona muxandisining funktsiyasiga kirmaydi, chunki u shu bevosita marketolog faoliyati doirasidagi yumushdir. “Vazifa” esa o‘z faoliyat doirasidan tashqarida xam bo‘lishi mumkin. Boshqarish funktsiyasi deganda u yoki bu ob’ektni boshqarishga oid aniq vazifalarni xal etishga qaratilgan bir turdagi ishlar majmuasi tushuniladi.
Demak, boshqaruv muayyan funktsiyalar orqali amalga oshiriladi. Funktsiyalarni aniqlash, ularning moxiyatini ochish va o‘rganish boshqaruv jarayonini to‘g‘ri tashkil qilishning muxim shartidir.
|
| |
Intensiv ravishda reklama berish

|
Intensiv ravishda reklama berish
|
bet | 181/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» faninin8. Intensiv ravishda reklama berish. Ba’zi raqiblar peshqadam firmalarga reklamaga zo‘r berish, katta mablag‘ sarflash vositasida xujum qiladilar. Agar raqib mahsuloti yoki reklamasi raqobatbardoshlik sifatlarini namoyish etmasa, ortiqcha sarf-xarajatlar oqilona strategiya bo‘la olmaydi.
Raqib kamdan-kam dollarda faqat bitta strategiyaga orqa qilib, o‘zining bozordagi ulushini yaxshilashi mumkin. Ularning muvaffaqiyati o‘z mavqelarini yaxshilash yuzasidan amalga oshiriladigan qo‘shimcha tamoyillar uyg‘unligiga bog‘liqdir.
Talab nuqtayi nazaridan narx. Bozor iqtisodiyotida qaysi tovarning sotilishi bu oxirgi qaror qilish huquqiga ega bo‘lgan sotib oluvchiga bog‘liq bo‘ladi. Shuning uchun bozorni boshqaruvchi firma o‘zining bozorga to‘g‘ri keladigan qarorlarida narxdan kelib chiqishi lozim.
Egiluvchan narx strategiyasi. Ko‘p holda firmalar turli bozor sharoitlarida yagona narxni qo‘llamasdan, balki bir qator narx-larni qo‘llashadk Agar mahsulot har xil sotib oluvchilarga turli narxlarda sotilsa, bu narxlar egiluvchan hisoblanadi. Bu hoi sotib oluvchilarning har xilligidan kelib chiqib, ularning narxga bo‘lgan munosabatlariga bog‘liq bo‘ladi. Narxlarning egiluvchanli-gi mintaqalarga, sotilayotgan vaqtiga (kuz, qish, bahor, yoz) yoki mahsulotning segment yoki shakllariga bog‘liq bo‘ladi. Iqtisodiyot tili bilan aytganda, bu narxlar diskriminatsiyasi deb ata-ladi.
Narxning bozorga qarab egiluvchanligi. Bu g‘oya foydali boiishi uchun firma qo‘shimcha ishlab chiqarish quvvatlariga ega bo‘lishi va mahsulotni u uchun yangi bo‘lgan segmentda xarajat-larni ko‘paytirmasdan sotish imkoniyati bo‘lishi kerak. Firma im-koni boricha eng kichik narxni qo‘ysa ham, qilingan to‘g‘ri xara-jatlar qoplanishi kerak. Bunday qarashni ro‘yobga chiqarish, eks-port qilish, sotuvchi markasi ostida qo‘yiladigan tovarlar yoki mahsulotni ba’zi turdagi aholiga, ya’ni - talabalar, bolalar, qariyalarga sotish bilan bog‘liqdir. Eng muhimi, bu holda past narxda sotib oluvchilar mahsulotni yuqori narxda sotib olib, aso-siy bozorga xalaqit berishlarini taqiqlash kerak.
|
| |
Mavsumiylik egiluvchan narx

|
Mavsumiylik egiluvchan narx
|
bet | 182/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininMavsumiylik egiluvchan narx. Mavsum boshi va oxiriga qarab qanday narx qo‘yilishi kerak, qaysi vaqtda narx qabul qilinadi? Ba’zi sotib oluvchilar mahsulotni mavsum boshida sotib olishga tayyor bo‘lib, uning narxiga ahamiyat bermaydilar; boshqalar bo‘lsa, qachon bo‘lsa ham sotib olishga tayyor bo‘lib, mahsulot-ning narxiga katta e’tibor beradilar.
Bu holda firma mavsum boshida katta narx qo‘yib, mavsum oxiriga kelib narxni pasaytiradi. Shu sababdan zamonaviy mahsulot-larning mavsumiy narxi pasaytiriladi, ertalabki spektakllarga narxni pasaytirish va hokazolar qo‘llaniladi.
4. Narx belgilash strategiyasi.
Yangi tovarlar uchun narx o‘rnatish bu - boshqa tovarlar bi-lan solishtirishdan ham qiyin bo‘lgan muammodir. Boshlang‘ich narx fundamental ma’noga ega, ishlab chiqarishning tijorat va moddiy hayotiga katta ta’sir ko‘rsatadi. Talab, xarajat, raqobat tahlilini olib borishda firma quyidagi ikki strategiyaning birini tan-lashi shart: a) yuqori boshlang‘ich narx strategiyasi, talabdan ,,qaymoq olish" uchun va b) eng past narxni qo‘llab, bozor ichiga tez ,,yorib kirish" strategiyasi.
“Qaymog‘ini olish” narx strategiyasi. Bu strategiyadan aksari-yat bozorga yangi mahsulotni joriy qilishda foydalaniladi. Bunda narx qandaydir bir yuqori darajada belgilanadi, mahsulot esa seg-mentlash natijasida asosiy deb e’tirof etilgan bozorda sotiladi, Bo-zorning to‘yinishidan so‘ng iste’molchilarni jalb qilish maqsadida narx pasaytiriladi. Shunday yo‘l bilan to‘liq daromad eng ko‘p miqdorga yetkaziladi. Shu shart bilan ,,qaymog‘ini olish" strategi-yasida mahsulot yuqori bo‘lishi kerak.
Ushbu strategiya yangi tovarni yuqori narxda sotishni oldindan ko‘ra biladi, shunday narxni to‘lashga tayyor bo‘lgan ma’lum bir sotib oluvchilar guruhi bilan belgilangan va pul tez tushishiga erishishdir. muvaffaqiyati bu strategiyaning xislatlari ko‘p bo‘lib, lining uchun quyidagi shartlami bajarish zarur.
Savol va topshiriqlar
Narxning marketing strategiyasidagi rolini izohlab bering.
Narxga qanday omillar ta’sir etadi?
Raqobat narx bo‘yicha strategik qaror qabul qilishda qanday rol o‘ynaydi?
Yangi tovarlar uchun qaysi narx strategiyalaridan foydalaniladi?
Savdo firmasi tovarni 250 ming so‘mdan sotib oladi va o‘rtacha har 300 tasini 300 ming so‘mdan sotadi. Agar firma bir haftaga narxni 10 foizga arzonlashtirishga rozi bo‘lsa, yalpi foydani saqlab qolish uchun necha dona tovarni sotish kerak bo‘ladi?
Narxga ta’sir etuvchi talab omillariga nimalar kiradi?
Narxga ta’sir etuvchi xarajat omillariga nimalar kiradi?
|
| |
pog‘onadagi maqsadlar – - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 23/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» faninin 3 pog‘onadagi maqsadlar – maqsadli boshqaruvning o‘zagi hisoblanadi. Bu erga maqsadni amalga oshirish bo‘yicha amaliy tadbirlar ishlab chiqiladi, rejalar tuziladi. Bu pog‘onadagi menejerlarning vazifasi – xar bir xodim oldidagi maqsadni aniqlash va ularni amalga oshirish bo‘yicha aniq usul va vositalarni ishlab chiqishdan iborat.
Bu pog‘onadagi maqsadlarni aniqlash ancha murakkab jara¸ndir. Chunki bu bo‘g‘inda tashkiliy xarakterga ega bulgan qator muammolarni echishga to‘g‘ri keladi. Masalan, maqsadni kim o‘rnatishi lozim?
extimol, o‘zining xodimlari uchun tegishli maqsadni rahbarning o‘zi belgilashi o‘rinlidir?
extimol, xar bir xodim o‘z maqsadini o‘zi belgilagani ma’quldir?
extimol, maqsadni boshliq bilan itoat etuvchining xamkorligida belgilash to‘g‘ridir?
extimol, qo‘shimcha ravishda chetdan mutaxassisni taklif qilish maqsadga muvofiqdir?
Birinchi xolda, ya’ni rahbar itoat etuvchining maqsadini belgilashni to‘la-to‘kis o‘z zimmasiga olsa bu degan so‘z boshqarish: “Men ma’qul topdimmi, men talab qildimmi - shuni bajar. Vassalom” qabilida amalga oshiriladi. Tabiiy, bunday ¸ndashuv korxonada ixtiloflarning kelib chiqishiga sabab bo‘ladi, chunki itoat etuvchining xoxishi, fikri bu erda inobatga olinmaydi. Bunday ¸ndashuv noto‘g‘ridir. ¥amma gap shundaki, xech qanday rahbar o‘z xodimining saloxiyatini, qobiliyatini, iste’dodini to‘la-to‘kis bila olmaydi.
Ikkinchi xolda, aksincha. Bunda itoat etuvchining o‘ziga o‘z maqsadini aniqlashga to‘la-to‘kis erkinlik beriladi. Birok bu erda xavfli vaziyatlar vujudga kelishchi mumkin. Masalan, xodim korxonaning umumiy maqsadini to‘la tushunmay unga zid maqsadlarni o‘zining oldiga vazifa kilib qo‘yishi mumkin. Bu narsa xodimning bilim saviyasiga, o‘zining imkoniyatlarini to‘la anglay olmasligi natijasida xam sodir bo‘lishi mumkin.
Uchinchi xol maqsadni aniqlashda eng maqbul usul hisoblanadi. Chunki bu usulda maqsadni belgilashda xar ikkala tomonning manfaati bilan korxona maqsadining mushtarakligi ta’minlanadi. Bu ishda qo‘shimcha ravishda chetdan mutaxassisni taklif etish xam foydadan xoli bo‘lmaydi.
4 pog‘onada korxonaning erishgan natijasiga, ya’ni maqsadning qay darajada bajarilganligiga – baxo beriladi. Bu missiyani korxonaning yuqori pog‘onadagi rahbarlari bajaradi.
Nixoyat, maqsadli ¸ndashuv usulining so‘nggi pog‘onasida oldindan qabul qilingan rejalarga ayrim tuzatishlar kiritish masalasi turadi. Bunday tuzatishlarga, odatda, hisobga olinmagan omillar natijasida ayrim murakkab maqsadlarning amalga oshmaganligi sabab bo‘lishi mumkin.
|
| |
Narxlarni aniqlash uslublarini tanlash

|
Narxlarni aniqlash uslublarini tanlash
|
bet | 180/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininNarxlarni aniqlash uslublarini tanlash.
Bozor raqibi birinchi navbatda strategiya ob’ektini belgilashi kerak. Holislikning harbiy tamoyiliga ko‘ra, har bir operatsiya aniq himoyalangan, qat’iy va erishish mumkin bo‘lgan maqsad sari qaratilgan bo‘ladi. Bozor raqibi bir necha strategik hujumlarni tanlashi mumkin:
1. Narxlarni pasaytirish strategiyasi: raqib deyarli o‘xshash. mahsulotni pastroq narxda sotadi. Bu strategiya ishlashi uchun 3 ta shart bajarilishi kerak. Birinchisi, raqobatchi xaridorlarni o‘z mahsuloti va xizmatlarining peshqadam firmalarnikiga tengligi, tanazzul sharoitiga moslashgan ekanligi bilan jalb etadi. Ikkinchisi, xaridorlar baholardagi farqni sezishlari kerak. Uchinchisi, bozor peshqadamlari raqobatchilar hujumiga qaramay, baholarni pasaytirishdan voz kechishlari kerak.
2. Arzon narxdagi mahsulotlar strategiyasi. Bu strategiya o‘rta yoki past sifatli mahsulotlarni arzonroq narxda taklif qiladi. Mazkur strategiya mahsulotning bahosigagina ahamiyat beruvchi xaridorlar segmenti mavjud bo‘lganda ish beradi. Shunga qaramay, bu strategiyaga asoslangan firmalar «arzonroq narxdagi mahsulotlarga» ega bo‘lgan boshqa firmalar bilan raqobat qilishi mumkin. Ular mahsulot sifatini ma’lum bir vaqt ichida oshirish orqali o‘zlarini himoya qilishlari mumkin.
3. Nufuzli mahsulotlar strategiyasi. Bozor raqiblarining mahsuloti peshqadam firmalarning mahsulotiga nisbatan yuqoriroq narxda. Firma o‘z oliyjanobligini namoyish etish uchun nufuzli mahsulotlarni pastroq narxlaydi.
4. Mahsulotni yangilash strategiyasi. Firma peshqadam firmalarga xujum qilish uchun mahsulotni innovatsiyalashi mumkin.
5. Takomillashtirilgan servis strategiyasi. Raqib xaridorlarga yangi xizmat turlarini taklif etishi yoki yaxshiroq xizmat ko‘rsatishi mumkin.
6. Innovatsiyalarni taqsimlash strategiyasi. Raqib savdo-sotiqning yangi kanalini topishi yoki takomillashtirishi mumkin.
7. Ishlab chiqarish xarajatlarini pasaytirish strategiyasi. Raqib mahsulot narxini ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish hisobiga va zamonaviy ishlab chiqarish vositalari hisobiga pasaytirishi mumkin. Bu strategiya Yaponiya tomonidan xalqaro bozorlarni egallashda juda jiddiy, keskin ravishda amalga oshirilgan.
|
| |
Birinchi guruxdagi - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 18/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininBirinchi guruxdagi maqsadlar xar kun qabul qilinadigan va amalga oshiriladigan odatiy maqsadlar bo‘lib, ularning bajarilishini ta’minlash tegishli bo‘g‘indagi rahbarning bevosita burchiga kiradi. Masalan, marketing bo‘limining boshlig‘i oldida quyidagi maqsad qo‘yilgan bo‘lishi mumkin:
“Oyning oxirigacha joriy yilning so‘nggi kvartalida sotilgan tovarlarning taxlilini qilish va tegishli xulosalar yasash”. Bu an’anaviy maqsaddir.
Ikkinchi guruxdagi maqsadlar odatiy maqsadlardan farq qiladi. Bu maqsadlar korxonaga va ayrim xodimga qiyinchiliklar tug‘diradi. Masalan, maxsulotga bo‘lgan talabning to‘satdan keskin pasayishi va sotish xajmining kamayishi, tabiiy ravishda korxonaning oladigan foydasiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Shunday bir sharoitda korxona rahbari oldida vaziyatni o‘zgartirish, sotish xajmini, aytaylik, ikki oy ichida keskin ko‘paytirishdek murakkab masala turadi.
Bu maqsad muammoli maqsaddir. Chunki sotish xajmini qisqa muddat (2 oy) ichida keskin ko‘paytirish:
maxsulotga bo‘lgan talabning keskin pasayshi sabablarini aniqlashni;
ko‘p omilli korrelyatsion - regression taxlilni amalga oshirishni;
eng maqbul qarorlar qabul qilishni taqoza etadi.
Bunga bosh qotirish, aqlni ishlatish kerak bo‘ladi.
Innovatsion maqsadlar – bu yangi maxsulotni ishlab chiqarish, yangi texnologiyani joriy qilish bo‘ycha qo‘yiladigan maqsadlardir. Masalan, tadqiqot bo‘limi xodimlarining maqsadi quyidagicha bo‘lishi mumkin: “1 iyulgacha eksport uchun mo‘ljallangan uch turdagi yangi maxsulotni sanovdan o‘tkazishni ta’minlash”.
Maqsad qanchalik murakkab bo‘lsa, shunchalik u boshqaruvchi uchun muammoli ¸ki innovatsion bo‘lishi mumkin. Biroq, bir maqsadning o‘zi birov uchun oddiy, boshqa uchun muammoli, xatto innovatsion bo‘lishi mumkin. Birinchi xolda rahbar o‘sha maqsadni echish usullarini mukammal biladi, ya’ni buning uchun uning bilimi, maxorati etarli bo‘lib, uni xech qanday qiynalmay echadi. Boshqa rahbar esa u maqsadni o‘zi uchun murakkab va muammoli tariqada qabul qiladi.
Masalan, marketing bo‘limi xodimi uchun “kvartalda sotiladigan tovarlar taxlilini qilish” oddiy bir ish bo‘lsa, sotish bo‘limidagi xodim uchun bu ish muammo bo‘ladi.
To‘rtinchi gurux maqsadlar - bu korxona xodimlari malakasini oshirish soxasidagi maqsadlar bo‘lib, ular uzoq muddatli (strategik) reja asosida muntazam ravishda amalga oshirilib boriladi. Masalan, “3-5 yil ichida korxona xodimlarning 20 foizini malakasini oshirish”.
|
| |
Maqsadli boshqaruv usuli pog‘onalari

|
Maqsadli boshqaruv usuli pog‘onalari
|
bet | 21/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» faninin4Maqsadli boshqaruv usuli pog‘onalari.
Korxona umumiy maqsadining samaradorligi yakka, ya’ni xar bir xodim maqsadining qanchalik to‘g‘ri aniqlanganligi va naqadar samarali ado etilganligiga bog‘liq bo‘ladi. Shu sababli xar bir xodim oldiga qo‘yladigan maqsadga nisbatan quyidagi talablar qo‘yiladi.
Xodim maqsadi yuqori bo‘g‘indagi bo‘limlar maqsadiga bo‘ysinishi, unga mos bo‘lishi kerak. Obrazli qilib aytganda ayrim xodimlarning maqsadlari yuqori pog‘onadagi (xususiy, lokal, umumiy) maqsadlar qanoti (kaskadi) ostida bo‘lishi kerak (2.1-sxema).
2.1-sxema. Maqsadlar kaskadi (pog‘onalari).
Shundagina yakka maqsadlar korxona maqsadining samarali bo‘lishiga xizmat qiladi.
xodim o‘z oldiga qo‘yadigan maqsadlarning soni 4 tadan 8 tagacha bo‘lishi, undan oshmasligi kerak. Agar ularning soni bundan oshsa, u xolda xodim kutgan natijasini ololmaydi, oqibatda korxonaning umumiy maqsadiga putur etkazadi.
yakka maqsadning xam pirovard natijasi va aniq muddati belgilangan bo‘lishi kerak. Aks xolda u mavxumlikka yuz tutadi.
rejalashtiriladigan maqsad qiyinchilik bilan erishiladigan, shu bilan birga, amalga oshirish mumkin bo‘lgan darajada bo‘lishi kerak.
Umuman xar bir kishi o‘z maqsadiga erishishning eng og‘ir va murakkab yo‘lini tanlashi kerak. Xar doim xam o‘z maqsadining juda osonlik bilan xal bo‘lishiga umid bog‘lamasligi darkor.
Shundagina u xar qanday kutilmagan muvaffaqiyatsizlikka tayyor bo‘ladi, darrovgina tushkunlikka tushmaydi.
|
Ammo masalaning boshqa tomoni xam bor. Agar maqsad murakkab bo‘lib, uning ustiga-ustak bajarilishi gumon bo‘lsa, bunday xol xam boshqarishni ijobiy natijalarga erishishdan maxrum etadi.
Xar qanday maqsadning samaradorligi erishilgan natijaga to‘g‘ri baxo berilishiga va uni rag‘batlantirish darajasiga bog‘liq. Agar erishilgan natijaga adolat yuzasidan baxo berish va uni tegishli ravishda rag‘batlantirish odat tusiga kirgan bo‘lsa, u xolda bu korxonada o‘rnatilgan boshqarish usuli ravnaq topib boraveradi.
Maqsad, xususan, umumiy (bosh) maqsad juda keng qamrovli va o‘ta murakkab kategoriyadir. Unga quyidagi sifatlar xos:
tob’e bo‘lishlik;
yoyib bo‘lishlik;
o‘zaro munosabat (bog‘lanish)da bo‘lishlik;
|
| |
Vazirlik ® birlashma ® korxona ® tsex ® uchastka

|
Vazirlik ® birlashma ® korxona ® tsex ® uchastka
|
bet | 30/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininVazirlik ® birlashma ® korxona ® tsex ® uchastka
Boshqarish bosqichlari bir boshqarish bo‘g‘inining ikkinchisiga odatda qo‘yi bo‘g‘inning yuqori bo‘g‘inga izchillik bilan bo‘ysinishni ko‘rsatadi. Bu vertikal bo‘yicha bo‘linishdir.
Barcha bo‘g‘in va bosqichlarning tarkibi va ularning o‘zaro bo‘ysinish tartibi, xar bir boshqaruv organi va bo‘g‘inning xuquq va burchlari, shuningdek ular o‘rtasidagi munosabatlar tartibi, axborot kabi boshqarishning tashkiliy unsurlari boshqarish tizimini tashkil qiladi.
Boshqarish tizimini turli miqyoslarga bo‘lish mumkin: Chunonchi:
butun xalq xo‘jaligini (tarmoqlarni va mamlakat tumanlarini) boshqarish;
xar bir tarmoq va tumanlar tasarufidagi karxonalarni boshqarish;
korxonalar ichidagi bo‘limlarni (tsexlar, uchastkalar va xokazolarni) boshqarish.
O‘z navbatida, butun xalq xo‘jaligini boshqarish xam uni “tarmoq”, “birlashma” va “korxona” darajalaridagi ierarxik bosqichlar miqyosida amalga oshiriladi. Buni quyidagi sxema ko‘rinishda ifodalash mumkin.
“Xalq xo‘jaligi tizimi” bir necha “tarmoq”lardan iborat kichik tizimga, u esa o‘z navbatida bir necha “birlashma”lardan iborat kichik tizimga bo‘linadi. “birlashma” xam bir necha “korxona”lardan tashkil topadi. Bu ierarxik tizimda karxona xalq xo‘jaligining birlamchi yachaykasi bo‘lib hisoblanadi.
Miqyos jixatdan bu bo‘g‘inlarni quyidagicha ranjirlash mumkin: x/x > T > B > K
-
x/x = å T
T = å B
B = å K
|
Boshqarish strukturasini guruxlash belgilari vositasida yaqqollashtirish mumkin.
Quyidagi belgilar boshqarish strukturasini aniqlovchi belgilar bo‘lib hisoblanadi.
Boshqarish strukturasini belgilovchi omillar
Strukturani aniqlovchi belgilar
|
boshqarish maqsadi;
boshqarish funktsiyalari va vazifalari;
xizmat qilinadigan regionlar va iste’molchilar guruxi;
ish vaqti rejimi va intervali va boshq.
|
Struktaraga ta’sir qiluvchi omillar
|
tashqi muxit;
texnologiya;
korxonaning katta-kichikligi;
biznes strategiyasi;
xodimlar soni;
qabul qilinadigan qarorlar tizimi;
shakllangan struktura va boshq.
|
Struktarani optimallashtiruvchi belgilar
|
yuqori malakali xodimlarga ega bo‘lgan, uncha katta bo‘lmagan bo‘limlar va bo‘g‘inlar;
ko‘p bo‘lmagan boshqaruv bo‘g‘inlari;
o‘zgarishlarga nisbatan sezgirlik va xozirjavoblik;
yuqori darajadagi unumdorlik;
past darajadagi xarajatlar;
ish grafigining bevosita iste’mochilarga moslashganligi va boshqa.
|
|
| |
Особенности психического развития человека на ранних этапах онтогенеза G. Raximova. ONTOGENEZNING ILK BOSQICHLARIDA PSIXIK RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI

|
Особенности психического развития человека на ранних этапах онтогенеза
|
bet | 1/4 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 307,15 Kb. | | #252761 |
Bog'liq G. Raximova. ONTOGENEZNING ILK BOSQICHLARIDA PSIXIK RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI
URGANCH DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI “ANIQ VA AMALIY FANLAR” FAKULTETI “TEXNOLOGIK TA’LIM” YO’NALISHI 2-BOSQICH 222- GURUH TALABASI RAXIMOVA GULMIRANING “Umumiy psixologiya” FANIDAN “ONTOGENEZNING ILK BOSQICHLARIDA PSIXIK RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI ” MAVZUSI BO’YICHA TAYYORLAGAN MUSTAQIL TA’LIM TOPSHIRIG’I BAJARDI : G. RAXIMOVA QABUL QILDI : M. MATNIYOZOVA
Reja : - Perinatal davrning xususiyatlari
- Chaqaloqlik davridagi psixofiziologik rivojlanish xususiyatlari, perinatal inqiroz haqida umumiy tushuncha
- Bolalikning o'ziga
- Erta bolalik davrida aqliy rivojlanishning xususiyatlari .
- Erta bolalik davrida o'z-o'zini anglashni rivojlantirish va 3 yoshli inqiroz haqidagi nazariy bilimlarning mazmuni .
chaqaloqlik - Zigota bosqichi (1-2 hafta )
- Embrion bosqichi (3-8 hafta )
- Homila bosqichi (9-38 hafta )
chaqaloqlik chaqaloqlik - 1. Tuxumdonlar va embrionlarning farqlanishi
- 2. Qon tomir tizimining faoliyati
- 3. Xomilaning harakatini ona tomonidan idrok etish .
- 4. Homiladorlikning boshida soch chizig'ining shakllanishi .
- 5. Emish va yutish faoliyati.
- 6. Miyaning maxsus faoliyati.
- 7. Homiladorlik davri.
- 8. Tez vazn ortishi .
- 9. To'g'ri .
Chaqaloqlikning - Birinchi davr - Neonatal 0-1 oy
- Ikkinchi davr: 1 oy - 6 oy
- Uchinchi davr: 6 oy - 12 oy
Bola va kattalar o'rtasidagi o'zaro munosabatlarning birinchi shakllari
Yosh
|
Ko'rinishlar
|
2-3 haftalik hayot
|
Yangi tug'ilgan chaqaloq odamlarga hech qanday qiziqish bildirmaydi, aloqa belgilari yo'q; konsentratsiya "ko'krak ostida" holatida paydo bo'ladi
|
|
|
| |