nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kalit so‘zlar - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta

860
bo‘lib, bular har xil harakatlar harakteristikasini aniqlab keladi. Masalan, qatʼiylik,
yechimlilik, bir so‘zlilik kabilar.
Iroda muammosi tarixiga bag‘ishlangan maxsus ishlar deyarli yo‘q. Rossiya
psixologiyasida ayni muammo bo‘yicha umumiy tahlil va obzorlar V. I. Selevanov
ishlarida va M.G.Yaroshevskiy, S.L.Rubinshteyn qo‘llanmalarida yoritilgan.
“Iroda” atamasi antik falsafada reallik sifatida tushuntirilib, Аristotelning
qo‘lyozmalarida aniq keltirilgan. Uning fikricha, bunday tushuncha, harakatning
tug‘ilishi, inson xohishlariga emas, uning bajarilishini ongli yechimini amalga
oshirilishini tushuntirish uchun kerak edi. Bilimlarning o‘zigina qo‘zg‘atuvchi
kuchga ega emas, lekin insonning real axloqiy harakatlari bilan to‘qnash kelib,
uning shunday qilishni xohlagani uchun emas, shunday qilish shart bo‘lganligi
uchun bajarilayotganiligi bizga maʼlumdir. Аristotel esa bunday xulq
initsiatsiyasini tashkil etuvchi kuchni qidirishga majbur bo‘ldi.
Uning fikricha, ongli harakatni bilim emas, boshqa kuch chaqiradi va ushbu
kuch ruhiyatning ongli qismida, ongli yechimning intilishi bilan birlashuvi orqali,
yechimga qo‘zg‘atuvchi kuch bilan taʼsir qiladi, aniqrog‘i yechimga qo‘zg‘atuvchi
kuch berish paytida vujudga keladi. Buning imkoniyati shundaki, odam xatti-
harakatini “intilish predmeti harakatga keltirib, bu orqali yechimga keladi, chunki
intilish predmeti uning uchun boshlanish hisoblanadi”.
Mulkdorlar o`rtasida huquqlarning taqsimlanishi

74
korxonalarini xususiylashtirish Davlat dasturiga
muvofiq OAJ doirasida
mulkchilik huquqlarini taqsimlashning turli variantlari nazarda tutildi. Masalan,
mehnat jamoasining a’zolari aksiyalar umumiy summasida ma’lum (10) foiz
miqdorida, lekin har bir xodimga ko`pi bilan eng kam ish haqining belgilangan (20
yoki 25) baravari summasida imtiyozli (ovoz bermaydigan) aksiyalarni olish
huquqiga ega bo`lishdi. Natijada, mulkchilik sub’ektlari
va huquqlarining
taqsimlanishi 5.1-jadvaldagi ko`rinishga ega bo`ldi.
Mulkchilik huquqlarining jadvaldagi taqsimlanishi birlamchi taqsimot
bosqichi hisoblanadi. Ushbu bosqichda, ya’ni
huquqlarning har biri undan
samarali foydalanishdan manfaatdor bo`lgan mulkdorning qo`lida bo`lgan
vaziyatda mulkning optimal tarkibiga erishish muhim o`rin tutadi. U yoki bu
imkoniyatli mulkdorning mulkchilik huquqlaridan samarali foydalanishdan
manfaatdorlik darajasi haqida mulohaza yuritishda Kouz teoremasi asos bo`lib
xizmat qiladi.
6.1.-jadval
Mulkchilik subektlari bo`yicha huquqlarining taqsimlanishi
Huquqlarga ega bo`lish
Mulkchilik huquqi sub’ektlari
Aksiyador,
korxona xodimi
Aksiyadorlar
yig`ilishi
(mehnat
jamoasi)
Ijro etuvchi
organ, korxona
direksiyasi
Davlat
mulki
qo`mitasi
Egalik qilish
huquqi
Q
Foydalanish huquqi
Q
Tasarruf etish huquqi
Q
Topshirish huquqi
Q
Q
Qoldiq qiymatni olish
huquqi
Q
Xavfsizlik huquqi
Q
Q
Meros bo`yicha
ashyoning
o`tishi huquqi
Q
Muddatsizlik
Q
Zararli foydalanishni
taqiqlash huquqi
Q
O`ndirish ko`rinishidagi
javobgarlik
Q
Q
Qoldiq xususiyati
Q
-jadval
Iqtisodiy - O`zbekiston respublikasi davlat soliq qo`mitasi soliq akademiyasi m. I. Kutbitdinova «institutsional...

78
tuzishning
bosqichlari sifatida ajratilsa, u holda transaksiya xarajatlarini tasniflash
quyidagi 6.3-jadval ko`rinishga ega bo`ladi.
6.3.-jadval
Transaksiya harajatlarining tasniflanishi
ex ante
xarajatlari
ex port
xarajatlari
Axborotni qidirib topish xarajatlari -
imkoniyatli sherik haqidagi, bozordagi vaziyat
haqidagi axborotni qidirib topish xarajatlarini,
shuningdek qo`lga kiritiladigan to`liqsiz va
nomukammal axborot bilan bog`liq
yo`qotishlarni o`z ichiga oladi.
Monitoring va opportunizmni oldini olish
xarajatlari -
bitim shartlariga rioya etilishini
nazorat qilish va ushbu shartlarning
bajarilishidan bosh
tortilishini oldini olish
xarajatlari
Muloqot yuritish xarajatlari
-almashuv
shartlari, bitim shaklini tanlash haqida
muloqotlar olib borish xarajatlarini o`z ichiga
oladi
-jadval
Firmaning balansining ko`rsatkichlari

87
Boshqa operatsiyadan tashqari xarajatlar
To`langan foizlar
Olingan foizlar
Korxonalarni yopish va hisobdan chiqarish
Kapital qo`yilmalardan daromadlar
Soliqlar to`languncha foyda
Daromad solig`i
Davom etayotgan operatsiyalardan
daromad
To`xtatilgan operatsiyalardan sof foyda
Korxonani sotishdan foyda (zarar)
Favqulodda daromadni olguncha daromad (zarar)
Favqulodda daromad
Sof foyda
«Debitorlar hisobvaraqlari: tijorat»
Tayanch so`zlar va iboralar - O`zbekiston respublikasi davlat soliq qo`mitasi soliq akademiyasi m. I. Kutbitdinova...

80
izohlash variantlari, iqtisodiyot sektori va transaksiya xarajatlari, O.Uilyamson
transaksiya xarajatlari (
ex ante
va
ex port)
to`g`risida.
Takrorlash uchun savollar
1. Mulkchilik huquqining bo`linishini nazarda tutuvchi umumiy huquq
talqinida fuqarolik huquqi konsepsiyasiga nisbatan mulkchilik konsepsiyasining
iqtisodiy ustunliklari nimadan iborat?
2. Kouz teoremasining to`liq mazmuni va xususiyatlarini sharhlang.
3. «Rekombinatsiyalangan» va «chigallashib ketgan»
mulk tushunchalari
qanday izohlanadi.
4. Nol darajaga ega transaksiya xarajatlarining omillaridan kelib chiquvchi
Kouz teoremasi qanday amaliy ahamiyatga ega
?
5. Mulkchilik huquqlarini u yoki bu tarzda taqsimlash bilan bog`liq bo`lgan
«daromad samarasi»ni muhokama etishda qanday omillarni e’tiborga olish lozim?
7-BOB. TASHKILOTNI AMALIY TAHLIL QILISH NAZARIYALARI
7.1. Transaksiya xarajatlarining ordinalistik nazariyasi asosida
tashkiliy tuzilmalarni amaliy tahlil qilish
7.2. Firmaning balansi uning tarkibi to`g`risidagi axborot manbai
sifatida
7.3. Firma ichidagi nizolarni tahlil qilish va ularni kelishuvlar
nazariyasi asosida hal etish
Mavjud tashkiliy tuzilmani tahlil qilishga nisbatan institutsional
yondashuvning ideal tiplar usulini tatbiq etish eng barqaror unsurlarni ajratishga va
tashkilot ichida yuz berayotgan jarayonlarni tushunishga ko`maklashadi.
Muayyan
tashkilot holatini tekshirish va muayyan amaliy tashkiliy muammolarni hal etish
bo`yicha takliflar ishlab chiqishda institutsional yondashuv bilan bir qatorda,
transaksiya
xarajatlari nazariyasi, kelishuvlar nazariyasi va mulkchilik huquqlari
nazariyasini ham bemalol amaliy qo`llash mumkin.
Pharming - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 89/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAPharming
Foydalanuvchi begona manzilga yoʻnaltirilganidan
bexabar holatda veb saytdan odatdagidek foydalanishda
davom etadi va u kiritgan ma’lumotlar oʻgʻirlanadi
Pharming holati boʻyicha eng katta ish 2004-yilda roʻy
bergan, oʻshanda germaniyalik oʻspirin eBay domenini
qoʻlga kiritib, minglab eBay foydalanuvchilarini
firibgarlar saytiga yoʻnaltirgan
Pharmingdan himoyalanish uchun foydalanuvchilardan
bajarish talab etiladigan choralar
•
veb sayt oxirgi marta kirganlaridagi kabi koʻrinishga
ega ekanini tekshirish
•
shaxsiy va moliyaviy maʼlumotlarni kiritishdan oldin
qulf shaklidagi xavfsizlik belgisini qidirish U veb sayt
xavfsizligini koʻrsatadigan HTTPSni ifodalash uchun
qoʻllanadi
•
kompyuterlarni pharming dasturlarini aniqlashga
moʻljallangan antivirus dasturlari bilan muntazam
skanerlab borish
Smishing
Foydalanuvchiga raqamga qoʻngʻiroq qilish yoki
linkni bosish soʻralgan SMS xabar yuboriladi Bu
usul yordamida shaxsiy maʼlumotlarni olish mumkin
Link bosilganda zararli dastur foydalanuvchining
telefoniga yuklab olinadi ararli dastur foydalanuvchi
maʼlumotlarini toʻplash, shaxsga nisbatan tovlamachilik
qilish va oʻgʻirlik maqsadida ishlatiladi U qurilmani
bot tarmogʻining bir qismiga ham aylantirishi mumkin
Keyingi bosqichda ushbu qurilma xizmatni rad etish
hujumlari uchun ishlatiladi Link foydalanuvchini,
phishingda boʻlgani kabi, qonuniy koʻrinadigan veb
saytga olib borishi va foydalanuvchining shaxsiy
maʼlumotlari oʻzlashtirilishiga olib kelishi mumkin
Smishing koʻpincha foydalanuvchini raqamga qoʻngʻiroq
qilishga yoki linkni bosishga undaydi, smishing xabarini
olgan shaxs xabardagi shartni bajarsa, tovlamachilar
smishing xabarini olgan shaxsga qoʻlga kiritishi mumkin
boʻlgan daromad haqida, masalan, mahsulot va xizmat-
|
| |
I
7 - O`zbekiston respublikasi davlat soliq qo`mitasi soliq akademiyasi m. I. Kutbitdinova «institutsional iqtisodiyot»

O`zbekiston respublikasi davlat soliq qo`mitasi soliq akademiyasi m. I. Kutbitdinova «institutsional iqtisodiyot»
institutsional iqtisodiyot 1 1 1
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O`zbekiston respublikasi davlat soliq qo`mitasi soliq akademiyasi m. I. Kutbitdinova «institutsional iqtisodiyot»
|
Janubiy ko'prik nima? - Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko

kompyuter oddiygina yoqilmaydi va jirkanch signal beradi. Ammo bu erda hamma
narsa tekshirgichga etkazilgan zarar darajasiga bog'liq. Ushbu ko'prikka to'liq
bog'liq bo'lgan noutbuklarda USB portlari, sensorli panel va boshqa tashqi
qurilmalar ishlamasligi mumkin.Shuningdek, ushbu elementning noto'g'ri
ishlashining alomati BIOS-da va operatsion tizimning o'zida noto'g'ri global vaqt
bo'lishi mumkin. Ovozning to'liq yo'qolishi bilan bog'liq variant chiqarib
tashlanmaydi. Hatto janubiy ko'prikning ruxsat etilgan haroratdan yuqori darajada
isishi ham juda qo'rqinchli alomat bo'lishi mumkin. Bu faqat bitta narsani anglatishi
mumkin: yaqinda u yonib ketadi. Shuning uchun shoshilinch choralar ko'rish zarur.
Muhokmalar va natijalar - “pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4

|
“pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4Bog'liq 05.12.2021 To`plam Ped mahorat OAKMuhokmalar va natijalar.
Hozirgi vaqtda ta’lim jarayonida oʻqitishning zamonaviy metodlari keng
qoʻllanilmoqda. Oʻqitishning zamonaviy metodlarini qoʻllash oʻqitish jarayonida yuqori samaradorlikka
erishishga olib keladi. Bu metodlarni har bir darsning didaktik vazifasidan kelib chiqib tanlash maqsadga
muvofiq. Bugungi kunda bir qator rivojlangan mamlakatlarda ta’lim-tarbiya jarayonining samaradorligini
kafolatlovchi zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qoʻllash borasida katta tajriba asoslarini tashkil etuvchi
metodlar interfaol metodlar nomi bilan yuritilmoqda. Interfaol ta’lim metodlari hozirda eng koʻp tarqalgan
va barcha turdagi ta’lim muassasalarida keng qoʻllanayotgan metodlardan hisoblanadi. Shu bilan birga,
interfaol ta’lim metodlarining turlari koʻp boʻlib, ta’lim-tarbiya jarayonining deyarli hamma vazifalarini
amalga oshirish maqsadlari uchun mos metodlar hozirda mavjud. Amaliyotda ulardan muayyan maqsadlar
uchun mos metodlarni ajratib olib tegishlicha qoʻllash mumkin. Bu holat hozirda interfaol ta’lim metodlarini
ma’lum maqsadlarni amalga oshirish uchun toʻgʻri tanlash muammosini keltirib chiqargan. Buning uchun
dars jarayoni oqilona tashkil qilinishi, ta’lim beruvchi tomonidan ta’lim oluvchilarning qiziqishini orttirib,
ularning ta’lim jarayonida faolligi doimiy ragʻbatlantirib turilishi, oʻquv materialini kichik-kichik boʻlaklarga
boʻlib, ularning mazmunini ochishda aqliy hujum, kichik guruhlarda ishlash, bahs-munozara, muammoli
vaziyat, yoʻnaltiruvchi matn, loyiha, rolli oʻyinlar kabi metodlarni qoʻllash va ta’lim oluvchilarni amaliy
mashqlarni mustaqil bajarishga undash talab etiladi. Interfaol metod biror faoliyat yoki muammoni oʻzaro
muloqotda, oʻzaro bahs-munozarada fikrlash asosida, hamjihatlik bilan hal etishdir. Bu usulning afzalligi
shundaki, butun faoliyat oʻquvchini mustaqil fikrlashga oʻrgatib, mustaqil hayotga tayyorlaydi. Hozirgi
kunda eng ommaviy interfaol ta’lim metodlardan biri “Keys-stadi” (yoki “Oʻquv keyslari”) hisoblanadi.
Keyslardan foydalanish talabalarning fikrlash qobiliyatini rivojlantiradi, oʻquv jarayonini ishlab chiqarish
bilan bogʻlaydi [4].
1-Keys topshirigʻi. “Moodle tizimidan foydalanishda texnik ta’minotlar”
|
| |
I
3 - O`zbekiston respublikasi davlat soliq qo`mitasi soliq akademiyasi m. I. Kutbitdinova «institutsional iqtisodiyot»

88
I
6
q
«Yalpi foyda»
I
5
indeksi aksiyadorlarning aksiyadorlik jamiyatidagi qoldiq daromadni olish
huquqidan foydalanishi samaradorligini tahlil qilish uchun taklif etiladi. Agar
tadqiq etilayotgan firmaning balansi asosida hisoblab
chiqilgan ushbu indeks
tarmoq yoki korxonalar guruhlari bo`yicha o`rtacha indeksdan ancha kichik bo`lsa,
u holda rasmiy mulkdorlar «agentlar» - menejerlarning opportunistik xatti-
harakatlari ehtimoliga e’tiborni qaratishi maqsadga muvofiq hisoblanadi.
Menejerlarning opportunizmini, masalan, daromadlar to`g`risidagi
hisobotda
«Ma’muriy-boshqaruv xarajatlari» moddasining oshirib ko`rsatilishi holatlari
tasdiqlaydi, chunki ko`pincha menejerlar o`z daromadini pul shaklida ko`paytirish
imkoniyatidan mahrum bo`ladilar. Shuning uchun I
6
indeksi I
5
indeksining
tabiiy
to`ldiruvchisi hisoblanadi.
«Naqd pulda to`langan dividendlar»
Tayanch so`zlar va iboralar - O`zbekiston respublikasi davlat soliq qo`mitasi soliq akademiyasi m. I. Kutbitdinova...

|
O`zbekiston respublikasi davlat soliq qo`mitasi soliq akademiyasi m. I. Kutbitdinova «institutsional iqtisodiyot»Bog'liq institutsional iqtisodiyot 1 1 1Tayanch so`zlar va iboralar
Shartnoma, shartnomaviy majburiyatlar, sotish to`g`risidagi shartnoma,
yollash to`g`risidagi shartnoma, implitsit shartnoma, shartnoma davri, shartnoma
shartlari, sanksiya, tashkilot.
Takrorlash uchun savollar
1. Siz bugun qanday xildagi shartnomalarni tuzishingizga to`g`ri keldi?
Amalga oshirilgan bitimlardan birini shu nuqtai nazardan tavsiflang.
2. «Lavz puldan ham qimmat» degan mashhur maqolni institutsional nuqtai
nazardan talqin eting. Unda qanaqa shartnoma ideali o`z aksini topgan?
3. Bugungi kunda Siz qanday eng o`ziga xos aktivga egasiz? Javobingizni
asoslang.
4. Institut va tashkilot kategoriyalaridan foydalangan holda institutsional
yondashuv asosida siyosiy partiya bilan ijtimoiy-siyosiy harakat o`rtasidagi farqni
izohlang.
5. Yollash to`g`risidagi shartnomaning institutsional va marksistik talqinini
taqqoslang. (Eslatib o`tamiz, marksistik nazariyaga ko`ra yollash to`g`risidagi
kapitalistik shartnomaning asosida tovarning qiymati va iste’mol qiymati
spetsifikasi «ishchi kuchi» yotadi.)
6. Nima uchun implitsit shartnomani amalga oshirish jarayonida yuzaga
keladigan nizolarni hal etish uchun uchinchi tomonni jalb etishga zarurat yo`q?
Boshqacha aytganda, boshqa turdagi shartnomalar bilan solishtirilganda implitsit
shartnomaning o`ziga-o`zi yetarliligining sababi nimada (self-enforcing)?
7. Firmaning tabiatini tushuntirishga nisbatan institutsional yondashuv va
Frenk Nayt bilan namoyon etilgan Avstriya maktabining yondashuvini qanchalik
taqqoslash mumkin? (F.Naytning asosiy tezisi kapitalist o`z zimmasiga oladigan
xatar uchun o`ziga xos mukofot sifatida uning daromadlarini aniqlashdan iborat
edi.)
6-BOB. TRANSAKSIYA VA TRANSAKSIYA XARAJATLARI
6.1. Mulkdorlar o`rtasida huquqlarning taqsimlanishi
6.2. Kouz teoremasi
6.3. Transaksiya xarajatlari
|
| |
O’quvchilar bilimini faollashtirish

|
O’quvchilar bilimini faollashtirish
|
bet | 66/160 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240565 |
Bog'liq Mavzu Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulish | O’quvchilar bilimini faollashtirish;
5. Tezkor-so’rov, savol-javob, va boshqalar orqali bilimini faollashtiradi.
Yangi o’quv materiali bayoni;
6. Amaliy mashg’ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq o’qitish jarayoni tashkil etish bo’yicha harakatlar tartibini bayon etadi. Asosiy xolatlarni yozdiradi
7. Slaydlar namoyishi va sharxlash
Yangi o’quv materialini mustaxkamlash;
8. Mustaxkamlash uchun savollar
9. Kichik guruhlarga bo’ladi, kichik guruhga ishlash qoidasi bilan tanishtiradi.
Har bir guruhga topshiriq beradi va baholash mezoni bilan tanishtiradi. Ishni bajarish yo’riqnomasini beradi.
10. Guruhlarda ishlaydi, bajarish jarayoni kuzatiladi, maslaxatlar beradi.
11. Ish vaqti tugagach, guruhlar taqdimotini tashkil etadi. Guruhlar bir-biri bilan savol-javob beradi, o’zaro bir-birlarini baholashlarini eslatadi.
12. Guruhlar ishi o’zaro baholashni o’tkazadi.
13. Mavzuning har bir qismi bo’yicha xulosalar qiladi, eng asosiylariga e’tibor qaratadi, berilayotgan ma’lumotlarni daftarga qayd etilishini eslatadi. Mavzuning kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyati bilan bog’lanadi.
|
Uyga vazifani taqdim etadilar
Savollarga javob beradilar
Mavzu nomi va rejasini yozib oladilar. Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar.
Yozib oladilar.
Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar.
Topshiriqlarni bajaradilar
Kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishadilar.
Har bir guruh o’z topshiriq varaqlari bo’yicha faoliyatini boshlaydi
Har bir guruh sardorlari chiqib o’z ishlarini taqdim qilishlarini aytadi. Berilgan qo’shimcha savollarga javob beradilar. Guruh ish natijalarini o’zaro baholaydilar
|
12-13--mavzu: Karbyuratorli dvigatellarning ta’minlash tarmog’i
Reja
1.Karbyuratorli dvigatellarning ta’minlash tarmog’ining vazifasi
2.Karbyuratorli dvigatellarning ta’minlash tarmog’ining tuzilishi
3.Karbyuratorli dvigatellarning ta’minlash tarmog’ining ishlash uslubi
| |
Backdoors (orqa eshik) - Respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad...

Respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot
kiberxavfsizlik-asoslari
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot |
Boshqariluvchiko’prik - Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot

|
Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot
|
bet | 125/160 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240565 |
Bog'liq Mavzu Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishBoshqariluvchiko’prikbalkasiqo’shtavrshaklidayasalganbo’lib, balkaningo’rtaqismipastgaegilgan, natijadadvigatelnipastgajoylashtirishgaimkonyaratiladi. Balkaningikkiuchidaishlanganburovchitsapfag’ildiraklarniburishvazifasinio’taydi. Burovchitsapfaqulog’ishkvorengabronzalivtulkaorqalio’tqazilgan. Shkvorenningpastkiqismigato’sinvasapfaoralig’igatayanchpodshipnikjoylashtirilgan. Sapfada ikkita konussimon rolikli podshipniklarga old g’ildiraklarning gupchagi o’rnatilgan bo’ladi.
Aralashgan turdagi ko’prik hamyetakchi, ham boshqariluvchi vazifasini birgalikda bajaradi. Bunday ko’priklarda yarim o’q qobig’iga sharsimon tayanch qilingan bo’lib, unda shkvorenli barmoq qilingan sharsimon tayanch qobig’i va burovchi mushtcha oralig’ida kardan sharniri (burchak tezliklari bir xil bo’lgan) joylashgan bo’lib, u oraliq yuritma vazifasini bajaradi.
Ko’tarib yuruvchi ko’prik tirkama va yarimtirkama hamda old yuritmaliyengil avtomobillarda ishlatiladi.
26-Mavzu: Osmalar
O’QUV MASHG’ULOTINING O’QITISH TEXNOLOGIYASI MODELI
Vaqt:80 daqiqa
|
O’quvchilar soni: ________nafar.
|
O’quv mashg’ulotining shakli va turi:
|
Aqliy hujum, ikkiyoqlama tahlil usuli, grafik organayzeridan foydalangan holda.
|
O’quv mashg’ulot rejasi:
|
Osmalarning vazifasi va turlari o’rganish
Mustaqil va nomustaqil osmalarning tuzilishi xaqida umumiy ma’lumot.
Ressoraning vazifasi.
Ko’ndalang turg’unlik stabilizatorlarining vazifasi, tuzilishi.
|
|
|
| |
O’qitish sharoitlari - Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot

|
Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot
|
bet | 127/160 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240565 |
Bog'liq Mavzu Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishO’qitish sharoitlari:
| | |
Amaliy mashg‘ulotini o‘tish uchun sinf xonasi talabalar soniga mos stol va stullar bilan jixozlangan bo‘lishi shart. Auditoriyada doska, elektr toki bo‘lishi zarur. Didaktik vositalarni qo‘llash uchun barcha sharoitlar yaratilishi kerak, ya’ni sinf xonasini kerakli vaqtda nim qorong‘i bo‘lishini ta’minlash maqsadida sinf xonasining derazalariga qora parda tortish kerak.
| | |
Qayta aloqaning usul va vositalari:
|
Tezkor-so’rov, savol-javob, test, misol va mashqlar, bajarilgan o’quv topshiriqlarni baholash.
|
O’QUV MASHG’ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
Faoliyat mazmuni:
|
Ish bosqichlari va vaqti
|
O’qituvchi:
|
O’quvchi:
|
1-bosqich. O’quv mashg’ulotiga kirish
(10 daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
1.1. Mavzu, uning maqsadi, o‘quv mashg‘ulotidan kutilayotgan natijalar ma’lum qilinadi.
1.2. Avvalgi mavzuga savollar orqali bog‘lanadi.
|
1.1.Eshitadilar, yozib oladilar.
1.2.E’tibor beradilar. javob beradilar
|
|
|
| |
- mavzu: Gaz ballonli avtomobil dvigatellarining ta’minlash tarmog’i

|
- mavzu: Gaz ballonli avtomobil dvigatellarining ta’minlash tarmog’i
|
bet | 68/160 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240565 |
Bog'liq Mavzu Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulish14- mavzu: Gaz ballonli avtomobil dvigatellarining ta’minlash tarmog’i
O’QUV MASHG’ULOTINING O’QITISH TEXNOLOGIYASI MODELI
Vaqt:80 daqiqa
|
O’quvchilar soni: ________nafar.
|
O’quv mashg’ulotining shakli va turi:
|
Aqliy hujum, ikkiyoqlama tahlil usuli, grafik organayzeridan foydalangan holda.
|
O’quv mashg’ulot rejasi:
|
1. Gaz ballonli avtomobil dvigatellarining ta’minlash tarmog’ining vazifasi o’rganish
2. Gaz ballonli avtomobil dvigatellarining ta’minlash tarmog’ining tuzilish xaqida umumiy ma’lumot.
3. Gaz ballonli avtomobil dvigatellarining ta’minlash tarmog’ining ishlash uslubi
|
O’quv mashg’ulot maqsadi:a) ta’limiy:mavzuga oid nazariy bilimlarni egallash va mustahkalmlash. O’zlashtirgan bilim va ko’nikmalarni amaliy faoliyatda qo’llash.
b) tarbiyaviy:milliy g’oya va mafkurani o’quvchilar ongida shakllantirish: o’quvchilarda insonparvarlik, mehr-shavqat tuyg’ularini shakllantirish.
с) rivojlanuvchi:O’quvchilarni fikrlash qobiliyatini o’stirish; mavzuni o’rganish borasida o’quvchilarni ijodiy yondoshishga yo’llash.
|
Pedagogik vazifalar:
|
|
|
| |
СИСТЕМЕ ВЫСШЕГО ВОЕННОГО ОБРАЗОВАНИЯ: ВЫВОДЫ И РЕКОМЕНДАЦИИ

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
86
xil xatti-harakatlarni amalga oshiradilar. Bunda insondagi motivatsiya belgilari faoliyatining tashqi tomonida
namoyon bo‘ladi. Shuning uchun ham tadqiqotchilar faoliyatni amalga oshirish
sabablari haqidagi savolga
motiv va motivlarning tushunchalari bilan javob beradilar.
Mohiyatan, motivatsiyani tadqiq etish - bu insonni faoliyatga boshlaydigan va quvvatlantiradigan
sabablar va omillarni aniqlash shuningdek, ma’lum bir xulq-atvorni bajarilishiga olib keladigan chorlovchi
sabablarni o‘rganish ham sanaladi.
Motiv tushunchasidan birinchi bo‘lib, XX asr boshlarida nemis faylasufi A.Shopengauer o‘z asarida
foydalangan. Muallifga ko‘ra, motiv bu – keng ma’noda inson ehtiyojlari, instinktlari, munosabatlari va
hissiyotlarida aks etuvchi kategoriyadir[2]. Hozirgi kunga kelib, ushbu tushuncha psixologiya fanida inson
xatti-harakatlarining sabablarini tushuntiruvchi ichki reguliyatsion tizim sifatida xizmat qilmoqda.
V.G.Aseyevning ta’rificha, motiv – bu harakatlarning maqsadlarini aniqlash
yoki rejadagi faoliyatni
qaysi vositalar bilan bajarish kerakligi aniqlashdir[3]. Demak, motivlar faoliyat maqsadi va natijasini
belgilovchi psixologik asosdir. Biroq, mazkur tushunchaning asoslanishi uzoq tarixga ega bo‘lishiga
qaramay, haliga qadar fanda motivlarning mohiyatini ochib beruvchi yagona ta’rif mavjud emas. “Motiv”
tushunchasi keng qamrovli yondoshuvlar bilan tavsiflanadi. Motiv va motivatsiyani o‘rganishdagi turli xil
nazariy yondashuvlar, birinchidan, zamonaviy psixologik maktablarning turli falsafiy, psixologik
yo‘nalishlari, ikkinchidan, ushbu kategoriyaning mazmun jihatdan murakkabligi tufayli yuzaga kelgan. Ana
shu holatlardan kelib chiqib, biz insonning motivatsion sohasini o‘rganishdagi asosiy yo‘nalishlarni
ajratib
olishimiz muhim hisoblanadi.
Tadqiqotchi Ye.P.Ilinning ta’kidicha, hozirga qadar yaratilgan motivatsiya borasidagi nazariyalar,
mumtoz qarashlarning barchasi zamonaviy motivatsiya psixologiyasining boshlang‘ich tarixi yoki
evolyutsiyasidir[4]. Ushbu nazariyalar fanda tadqiqotchilar o‘rtasida qarama-qarshi fikrlarni hosil qilishiga
keng xizmat qiladi.
Demak biz tadqiq etayotgan ishimizda aynan kursantlarning harbiy ta’lim jarayonida o‘quv
motvatsiyasining taxlili hakida so‘z boradi. Mazkur tadqiqotimizda ta’lim motivatsiyasi diagnostikasi
metodikasi (A.A.Rean va V.A.Yakunin, N.S Badmayeva modifikatsiyasi) dan foydalandik. Tadqiqot
jarayoniga O‘zbekiston Respublikasi Mudofa vazirligi Axborot-komunikatsiya texnalogiyalari va aloqa
harbiy institutining 39 nafar kursantlari jalb etildi.
Biz “
Didaktikaning asosiy kategoriyalari va didaktik tushunchalar tizimi

|
Didaktikaning asosiy kategoriyalari va didaktik tushunchalar tizimi
|
bet | 37/66 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 200,13 Kb. | | #114466 |
Bog'liq 1-Mavzu Pedagoglik kasbining jamiyat taraqqiyotida tutgan o‘rniDidaktikaning asosiy kategoriyalari va didaktik tushunchalar tizimi.
Muayyan fanga xos bo’lgan tushunchalarda insoniyat tomonidan ijtimoiy taraqqiyot jarayonida to'plangan bilimlar aks etadi. Mavjud ilmiy tushunchalar ikki asosiy guruhga ajratiladi:
falsafiy tushunchalar;
xususiy ilmiy, ya'ni, muayyan fangagina xos bo'lgan tushunchalar. Didaktika uchun «umumiy va alohida», «mohiyati va hodisa», «qarama-qarshilik», «bog'liqlik» kabi falsafiy tushunchalar ham muhim ahamiyatga ega. Didaktikada qo'llaniladigan umumiy-ilmiy tushunchalar orasida «tizim», «tuzilma», «vazifa», «element» kabilar alohida o'rin tutadi. Pedagogikaga xos didaktik tushunchalar sirasiga quyidagilar kiradi:
ta'lim — o'quvchilarga nazariy bilimlarni berish asosida ularda amaliy ko'nikma va malakalarni shakllantirish, ularning bilish qobiliyatlarini o'stirish va dunyoqarashlarini tarbiyalashga yo'naltirilgan jarayon;
dars — bevosita o'qituvchi rahbarligida muayyan o'quvchilar guruhi bilan olib boriladigan ta'lim jarayonining asosiy shakli;
bilim olish — idrok etish, o'rganish, mashq qilish va muayyan tajriba asosida xulq-atvor hamda faoliyat ko'nikma, malakalarining mustahkamlanib, mavjud bilimlarning takomillashib, boyib borish jarayoni;
ta'lim jarayoni — o'qituvchi va o'quvchilar o'rtasida tashkil etiluvchi hamda ilmiy bilimlarni o'zlashtirishga yo'naltirilgan pedagogik jarayon.
o'quv fani - ta'lim muassasalarida o'qitilishi yo'lga qo'yilgan hamda o'zida muayyan fan sohasi bo'yicha umumiy yoki mutaxassislik bilim asoslarini jamlagan manba.
ta'lim mazmuni — davlat ta'lim standartlari asosida belgilab berilgan hamda ma'lum sharoitda muayyan fanlar bo'yicha o'zlashtirilishi nazarda tutilgan ilmiy bilimlar mohiyati.
Didaktikada «idrok etish», «o'zlashtirish», «mahorat», «rivojlanish» va boshqalar (psixologiya) hamda «boshqarish», «qayta aloqa» (kibernetika) kabi turdosh fanlarga xos bo'lgan tushunchalar ham qo'llaniladi.
Didaktikaning tushunchali-terminologik tizimi muntazam yangilanib va to'ldirilib borilmoqda. Didaktikaning asosiy kategoriyalari quyidagilardan iborat: dars, bilim olish, ta'lim, bilim, ko'nikma, malaka, ta'lim maqsadi, ta'lim mazmuni, ta'lim jarayoni, ta'lim jarayonini tashkil etish, ta'lim turlari, shakllari, metodlari va vositalari, ta'lim natijasi.
So'nggi paytlarda asosiy didaktik kategoriyalar sirasiga ta'limning didaktik tizimi va ta'lim texnologiyasi kabi tushunchalarni ham kiritish taklifi ilgari surilmoqda.
|
| |
Ratsionalistik (bixevioristik') paradigma

|
Ratsionalistik (bixevioristik') paradigma
|
bet | 41/66 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 200,13 Kb. | | #114466 |
Bog'liq 1-Mavzu Pedagoglik kasbining jamiyat taraqqiyotida tutgan o‘rni2. Ratsionalistik (bixevioristik') paradigma (P.Blum, R.Gane, B.Skinner va boshqalar). Ratsionalistik paradigma diqqat markazida ta'lim mazmuni emas, balki o'quvchilar tomonidan turli bilimlarning o'zlashtirilishini ta'minlovchi samarali usullari yotadi. Ta'limning ratsionalistik modeli asosini B.Skinnerning ijtimoiy injeneriya bixevioristik (inglizcha behavior — xulqi) konsepsiyasi tashkil qiladi.
Maktabning maqsadi — o'quvchilarda g'arb madaniyati ijtimoiy qoidalari, talablari va ko'zlagan maqsadlariga mos keladigan moslashtiruvchi «xulqiy repertuar»ni shakllantirishdir. Shu bilan bir vaqtda, «xulqi» atamasi bilan «insonga xos hamma ta'sirlanishlar — uning fikrlari, sezgi va harakatlari» ifodalanadi (R.Tayler).
Bunda ta'limning asosiy metodlari, o'rgatish, trening, test sinovlari, individual ta'lim, tuzatishlari bo'lib qoladi. Buning oqibatida, ta'limninggina emas, balki dars berishning ham ijodiy xarakterini aniqlash muammosi muhokama qilinmaydi.
P.Blum barcha o'quvchilar faqat o'zlashtiribgina qolmay, balki muvaffaqiyatli o'qishlari mumkin deb hisoblaydi. O'quvchining optimal qobiliyatlari ma'lum sharoitlarda, o'quvchiga ta'lim berish natijasi uning sur'ati bilan aniqlanadi. Olimning fikricha, ta'lim oluvchilarning 95 foizi ta'lim muddatlariga bo'lgan cheklashlar olib tashlanganda o'quv kursining butun mazmunini o'zlashtirib olishga qodirlar.
3. Gumanistik (fenomenologik-) paradigmaga ko'ra (A.Maslou, A.Kombs, K.Rodjers, L.S.Vigotskiy va boshqalar) ta'lim oluvchi erkin shaxs, ijtimoiy munosabatlar subyekti sifatida o'ziga xos rivojlanish imkoniyatlariga ega. Ular bolani rivojlantirish maqsadida uni shaxslararo munosabatlar jarayoniga yo'naltiradi. Ta'limning fenomenologik (fenomen yunoncha «phainomenon» — hisoblangan, ya'ni, mashhur, alohida nodir odam) modeli o'quvchilarning individual-psixologik xususiyatlarini hisobga olib, ularning talab va qiziqishlariga hurmat bilan munosabatda bo'lishni ko'zda tutadi. Uning vakillari o'quvchini nodir shaxs deb hisoblaydilar. Gumanistik paradigma doirasida faoliyat olib boruvchi har bir ta'lim tizimi ijodiy rivojlanadi va o'quvchi hamda o'qituvchining erkinligi va ijodkorligini yoqlaydi.
Gumanistik paradigma g'oyalari 1991-yildan keyin respublika uzluksiz ta'lim tizimiga joriy etila boshlandi. Paradigmaning diqqat markazida o'quvchining barkamol rivojlanishi, uning intellektual ehtiyojlari, «erkin fikrlaydigan shaxsni tarbiyalash» masalasining ijobiy hal etilishi yotadi. Ayni vaqtda, respublika ta'lim muassasalarida quyidagi g'oyalarga amal qilinmoqda: «Demokratik jamiyatda bolalar, umuman har bir inson erkin fikrlaydigan etib tarbiyalanadi. Agar bolalar erkin fikrlashga o'rganmasa, berilgan ta'lim samarasi past boiishi muqarrar. Mustaqil fikrlash ham katta boylikdir».
|
| |
ta'limni boshqarish - Mutaxasislikka kirish

|
Mutaxasislikka kirish
|
bet | 39/66 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 200,13 Kb. | | #114466 |
Bog'liq 1-Mavzu Pedagoglik kasbining jamiyat taraqqiyotida tutgan o‘rnita'limni boshqarish - ta'lim muassasalarining faoliyatini yo'lga qo'yish, boshqarish, nazorat qilish hamda istiqbollarini belgilash;
ta'lim tizimi — yosh avlodga ta'lim-tarbiya berish yo'lida davlat tamoyillari asosida faoliyat yuritayotgan barcha turdagi o'quv-tarbiya muassasalari majmui.
Didaktik nazariya (konsepsiya)lar va ularning falsafiy asoslari.
Ta'lim jarayoni psixologik-pedagogik konsepsiyalar (ular aksariyat hollarda didaktik tizimlar ham deb ataladi) asosida tashkil etiladi.Didaktik tizim (yunoncha «systema» — yaxlit qismlardan tashkil topgan, birlashtirish) — ma'lum mezonlari asosida ta'lim jarayonining yaxlit holatini belgilash, ajratib ko'rsatish demakdir. U ta'limning maqsadi, tamoyillari, mazmuni, shakli, metod va vositalarining birligi asosida tashkil etilgan tuzilmalarning ichki yaxlitligini ifodalaydi. Tadqiqotchilar mavjud didaktik konsepsiya (tizim)larni umumlashtirib quyidagi guruhlarga ajratadilar: an'anaviy; progressiv; zamonaviy.
An'anaviy didaktik tizimning yaratilishi nemis faylasufi, psixolog va pedagog I.F.Gerbart (1776-1841-yillar) nomi bilan bog'liq. U Ya.A.Komenskiyning sinf-dars an'anaviy tizimini tanqidiy nuqtayi nazardan qayta asoslab, etika va psixologiyaning nazariy yutuqlariga tayangan holda ta'lim tizimini yaratdi.
I.F.Gerbart ta'lim tizimining asosiy belgisi quyidagilardan iborat: o'quvchilarning intellektual rivojlanishini ta'minlash maktabning asosiy vazifasi; bolani tarbiyalash esa oilaning vazifasidir.
Progressiv (pedosentrik) tizim bolaning bilim olishida faoliyatining asosiy rol o'ynashini e'tirof etadi. Mazkur tizim asosini D.Dyui tizimi, G.Kershteynning mehnat maktabi, V.Lay nazariyalari tashkil etadi.
Zamonaviy didaktik tizim. XX asrning 50-yillarida psixolog va pedagog B.Skinner qismlarga bo'lingan axborotlarni yetkazish, bu jarayonni muntazam nazorat qilish asosida materialni o'zlashtirishda samaradorlikka erishish g'oyasini ilgari suradi. Mazkur g'oya keyinchalik dasturiy ta'lim deb ataladi. Keyinchalik N.Krauder nazorat natijalariga qarab o'quvchiga mustaqil ishlash uchun turli materiallarni taklif etadigan tarmoqlashtirilgan dasturlarni yaratdi.
D.Dyuining nazariy g'oyalari muammoli ta'limning asosi bo'lib qoldi. Bugungi kunda muammoli ta'lim deb nomlanuvchi, ushbu g'oya o’qituvchi rahbarligi ostida muammoli vaziyatni yaratish va ularni hal etishda o'quvchilarning faollik va mustaqilliklarini ta'minlashga enshishni nazarda tutadi. Muammoli ta'limning vazifasi faol o'rganish jarayonini rag'batlashtirish, o'quvchilarda fikrlash, tadqiqotchilik ko'nikmalarini shakllantirishdan iboratdir.
L.V.Zankovning (1901 —1977-yillar) rivojlantiruvchi ta'lim konsepsivasi XX asrning 50-yillarida keng tarqaldi. Uning g'oyalarini amalga oshirish ta'lim jarayoniga insonparvarlik g'oyasini singdirish, shaxsni barkamol rivojlanishi uchun zarur shart-sharoitlarni yaratishga imkon beradi.
|
| |
VPN tarmoqni qurishning dasturiy vositalari

249
foydalanuvchi o‘rnatilgan tarmoq dasturiy va apparat ta’minoti zaifliklarini
aniqlash uchun ishlatiladi.
Skaner BC - himoyalanganlikni kompleks taxlillash tizimi. Ushbu skaner
operasion tizimli va oldindan o‘rnatilgan dasturiy ta’minotli yuklovchi DVD yoki
USB –to‘plagich. O‘rnatilgan dasturiy ta’minot axborot tizimi himoyalanganligini
kompleks taxlillashni va testlashni amalga oshiradi.
Zamonaviy pedagogikada ta'lim paradigma (modeli)lari

|
Zamonaviy pedagogikada ta'lim paradigma (modeli)lari
|
bet | 40/66 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 200,13 Kb. | | #114466 |
Bog'liq 1-Mavzu Pedagoglik kasbining jamiyat taraqqiyotida tutgan o‘rniZamonaviy pedagogikada ta'lim paradigma (modeli)lari. Pedagogik paradigma (yunoncha «paradeigma» — misol, namuna) — pedagogika fani rivojining ma'lum bosqichida ta'limiy va tarbiyaviy muammolarni hal etish namunasi (modeli, standarti) sifatida ilmiy pedagogik hamjamiyat tomonidan e'tirof etilgan nazariy hamda metodologik ko'rsatmalar to'plami bo'lib, u ta'limning konseptual modeli sifatida qo'llaniladi. Bugungi kunda ta'limning quyidagi paradigmalari keng tarqalgan:
An'anaviy — konservativ paradigma (bilim paradigmasi).
Ratsionalistik (bixevioristik) paradigma.
Fenomenologik (gumanistik) paradigma.
Texnokratik paradigma.
Ezoterik paradigma.
Ayni vaqtda ta'lim paradigmalarini belgilashga nisbatan uch xil yondashuv mavjud:
1. Qadriyatli (aksiologik) yondashuv-madaniyat inson hayotining
mazmuni sifatida tushuniladi.
Faoliyatli yondashuv asosan madaniyat moddiy va ma'naviy boyliklarini yaratishga yo'naltirilgan faoliyatning sinalgan usullari sifatida talqin etiladi.
Shaxsiy yondashuv — madaniyat muayyan shaxs timsolida namoyon bo'ladi.
Madaniyatga nisbatan turli yondashuvlarning mavjudligi bir qator paradigmalarning yaratilishiga zamin yaratadi. Har bir paradigma muayyan ta'limiy muammolarni hal etishga yo'naltiriladi. Xususan:
Ayni vaqtda quyidagi paradigmalar mavjud:
1. Bilim olishning an'anaviy paradigmasi (modeli) (J.Majo, L.Kro, J.Kapel va boshqalar) Unga ko'ra ta'limning asosiy maqsadi — «Bilim, qanchalik qiyin bo'lmasin bilim olish». An'anaviy paradigma maktabning maqsadi yosh avlodga individual rivojlanishi hamda ijtimoiy tartibni saqlab qolishga yordam beruvchi madaniy meroslarning muhim elementlari — bilim, ko'nikma va malakalar, ilg'or g'oyalar va qadriyatlarni saqlab qolish hamda ularni yoshlarga yetkazish muhim ekanligini yoritadi. Bilim olish paradigmasining asosiy maqsadi: ta'lim olish, taraqqiyot va madaniyatning eng muhim elementlarini avloddan-avlodga yetkazish.
|
| |
O’quv mashg’ulot maqsadi:a) - Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot

|
Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot
|
bet | 126/160 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240565 |
Bog'liq Mavzu Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishO’quv mashg’ulot maqsadi:a) ta’limiy:mavzuga oid nazariy bilimlarni egallash va mustahkalmlash. O’zlashtirgan bilim va ko’nikmalarni amaliy faoliyatda qo’llash.
b) tarbiyaviy:milliy g’oya va mafkurani o’quvchilar ongida shakllantirish: o’quvchilarda insonparvarlik, mehr-shavqat tuyg’ularini shakllantirish.
с) rivojlanuvchi:O’quvchilarni fikrlash qobiliyatini o’stirish; mavzuni o’rganish borasida o’quvchilarni ijodiy yondoshishga yo’llash.
Pedagogik vazifalar:
|
O’quv faoliyati natijalari:
|
1 Osmalarning vazifasi va turlari o’rganish o’quvchilarga tushuntiriladi
2) Mustaqil va nomustaqil osmalarning tuzilishi xaqida umumiy ma’lumoto’quvchilarga tushuntiriladi
|
1) Osmalarning vazifasi va turlari o’rganish o’quvchilarga tushuntiriladio’quvchilar tushunadilar va amaliyotda qo’llaydilar
2) Mustaqil va nomustaqil osmalarning tuzilishi xaqida umumiy ma’lumoto’quvchilar tushunadilar va BKMga ega bo’ladilar
|
O’qitish usullari:
|
ma’ruza, blits- so‘rov, grafik- organayzer
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakli:
|
Umumjamoa, juftlikda ishlash
|
O’qitish vositalari:
|
Darsliklar, ma’ruza matni, slaydlar, tarqatma materiallar. Kompyuter, proektor, doska, bo‘r, jadvallar, sxema va rasmlar.
|
| |
|
| |
O’quv faoliyati natijalari - Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot

|
Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot
|
bet | 69/160 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240565 |
Bog'liq Mavzu Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishO’quv faoliyati natijalari:
1) Gaz ballonli avtomobil dvigatellarining ta’minlash tarmog’ining vazifasi o’rganish o’quvchilarga tushuntiriladi
2) Gaz ballonli avtomobil dvigatellarining ta’minlash tarmog’ining tuzilish xaqida umumiy ma’lumoto’quvchilarga tushuntiriladi
|
1) Gaz ballonli avtomobil dvigatellarining ta’minlash tarmog’ining vazifasi o’rganish o’quvchilarga tushuntiriladio’quvchilar tushunadilar va amaliyotda qo’llaydilar
2) Gaz ballonli avtomobil dvigatellarining ta’minlash tarmog’ining tuzilish xaqida umumiy ma’lumoto’quvchilar tushunadilar va BKMga ega bo’ladilar
|
| |
O’qitish usullari:
| | |
ma’ruza, blits- so‘rov, grafik- organayzer
| | |
O’quv faoliyatini tashkil etish shakli:
|
Umumjamoa, juftlikda ishlash
|
O’qitish vositalari:
|
Darsliklar, ma’ruza matni, slaydlar, tarqatma materiallar. Kompyuter, proektor, doska, bo‘r, jadvallar, sxema va rasmlar.
|
O’qitish sharoitlari:
|
Amaliy mashg‘ulotini o‘tish uchun sinf xonasi talabalar soniga mos stol va stullar bilan jixozlangan bo‘lishi shart. Auditoriyada doska, elektr toki bo‘lishi zarur. Didaktik vositalarni qo‘llash uchun barcha sharoitlar yaratilishi kerak, ya’ni sinf xonasini kerakli vaqtda nim qorong‘i bo‘lishini ta’minlash maqsadida sinf xonasining derazalariga qora parda tortish kerak.
|
|
|
| |
Gaz ballonli avtomobillarning asbob-uskunalari

|
Gaz ballonli avtomobillarning asbob-uskunalari
|
bet | 72/160 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240565 |
Bog'liq Mavzu Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishGaz ballonli avtomobillarning asbob-uskunalari
Gaz ballonlar suyultirilgan yoki siqilgan gazni asrash va saqlash uchun xizmat qiladi.
Xozirgi vaqtda avtomobilda suyultirilgan gazlar uchun ishlab chiqarilayotgan gaz ballonlarning maqbul ishlash bosimi Rishl-1,6 Mpa (16 kgk|sm2) va saqlash harorati – 40…40°S ga mo’ljallangan. Gaz ballonning
o’rta qismi silindrik va ikki tubi suyri shaklli ko’rinishda bo’lib, varaqali uglerodlashgan po’latdan payvandlash yo’li bilan bo’ylama chokli qilib tayyorlangan. Uning old tubida yig’ma uskuna joylashgan bo’lib, u ventil 3, sarflash ventillari 8 va 2, saqlagich klapani 4, eng yuqori satx ventili 7 va suyultirilgan gazning xaqiqiy satxini ko’rsatuvchi daraklagich 6 dan tarkib topgan. Barcha ballonlar yuqori bosimli gaz o’tkazishnaychalari orqali tutashtiriladi. Ballondantoreduktorgachamissyokipo’latdantayyorlangannaychaishlatiladi. Reduktordanaralashtirgichtuzilmasigachagazo’tkazishvazifasinibenzinvamoyta’sirigabardoshberuvchixususiyatigaegabo’lganrezinadantayyorlanganshlangishlatiladi. Avtomobillardao’rnatilgangazballonlarigabarito’lchamivaqismlarinibiriktirishuslubibo’yichabirxilnusxatabiridatayyorlaniladi. Ishlatishga muljallangan ballonlarning tashqi sirtida pachoqlangan yoki darz ketgan joylari bo’lmasligi lozim.
15-mavzu. Dizel dvigatelining ta’minlash tizimi
O’QUV MASHG’ULOTINING O’QITISH TEXNOLOGIYASI MODELI
Vaqt:80 daqiqa
|
O’quvchilar soni: ________nafar.
|
| |
|
| |
O’quv mashg’ulotining shakli va turi

|
O’quv mashg’ulotining shakli va turi
|
bet | 73/160 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240565 |
Bog'liq Mavzu Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishO’quv mashg’ulotining shakli va turi:
| | |
Aqliy hujum, ikkiyoqlama tahlil usuli, grafik organayzeridan foydalangan holda.
| |
O’quv mashg’ulot rejasi:
|
Dizel dvigateli ta’minlash tizimining umumiy tuzilishi va ishlashi o’rganish
Dizel dvigatelida aralashma hosil qilish xaqida umumiy ma’lumot.
Dizel dvigateli ta’minlash tizimi uskunalarining tuzilishi va ishlashi.
|
O’quv mashg’ulot maqsadi:a) ta’limiy:mavzuga oid nazariy bilimlarni egallash va mustahkalmlash. O’zlashtirgan bilim va ko’nikmalarni amaliy faoliyatda qo’llash.
b) tarbiyaviy:milliy g’oya va mafkurani o’quvchilar ongida shakllantirish: o’quvchilarda insonparvarlik, mehr-shavqat tuyg’ularini shakllantirish.
с) rivojlanuvchi:O’quvchilarni fikrlash qobiliyatini o’stirish; mavzuni o’rganish borasida o’quvchilarni ijodiy yondoshishga yo’llash.
|
Pedagogik vazifalar:
|
O’quv faoliyati natijalari:
|
1) Dizel dvigateli ta’minlash tizimining o’rganish o’quvchilarga tushuntiriladi
2) Dizel dvigatelida aralashma hosil qilish xaqida umumiy ma’lumoto’quvchilarga tushuntiriladi
|
1) Dizel dvigateli ta’minlash tizimining umumiy tuzilishi va ishlashi o’rganish o’quvchilarga tushuntiriladio’quvchilar tushunadilar va amaliyotda qo’llaydilar
2) Dizel dvigatelida aralashma hosil qilish xaqida umumiy ma’lumoto’quvchilar tushunadilar va BKMga ega bo’ladilar
|
| |
|
| |
Tafsirlash va mulkchilik huquqlarini

79
Mulkdorning ijara shartlarini o`zgartirish (ijara
to`lovini oshirish) bo`yicha opportunizmni oldini olish
xarajatlari;
Vaqt va asab sarflari;
Mulkdor ijarachiga kvartirani saqlab turish yuzasidan
e’tiroz bildirgan va G’ yoki shartnomani muddatidan
oldin buzishni xohlagan taqdirda shartnoma amal
qilishi muddatiga berilgan foydalanish huquqini
himoya qilish xarajatlari
Vaqt sarflari va sudga
murojaat etish bilan
bog`liq pul shaklidagi
xarajatlar
.
Shunday qilib, uy-joyni ijaraga olishda yuzaga keladigan transaksiya
xarajatlarini miqdoriy baholashga yo vositachilik firmalarining daromadlarini tahlil
qilish, yoki o`rtacha soatlik ish haqiga ko`paytirilgan bevosita pul xarajatlari va
vaqt sarflarini qo`shish yordamida erishish mumkin.
Xulosa
Mulk xuquqini taqsimlashda qanday tamoyillar
asosida tartibga solish va
uning hamma vaqt ham mulkdan samarali foydalanish uchun zamin yaratishi
asosiy o`rin egalladi. Bunda egalik qilish, foydalanish, tasarruf etish, topshirish
qoldiq qiymatni olish, xavfsizlik, meros, muddatsizlik,zararli
foydalanishni
taqiqlash, undirish va boshqa xuquqlarning mutanosibligi muhim. Kouz
teoremasining to`liq mazmuni quyidagicha ifodalanadi: agar mulkchilik huquqlari
aniq tafsirlanib, transaksiya xarajatlari nolga teng bo`lsa, u holda, agar daromad
samarasidan fikrni boshqa tomonga bursak, mulkchilik huquqlarining
taqsimlanishidagi o`zgarishlardan qati nazar, ishlab chiqarishning
tarkibi
o`zgarmasdan qoladi. Teoremaning shartining birinchi xususiyatiga ko`ra,
transaksiya xarajatlariga e’tibor qaratmagan holda, mulkchilik huquqlarining
muayyan egasi haqida emas, balki resurslarga bo`lgan mulkchilik huquqlarini
tafsirlashning muhimligi haqida xulosa chiqarish kerak bo`ladi. Ikkinchi xususiyat
esa, teoremani isbotlash uchun mulkiy xuquqlarning almashinuvi bo`yicha aniq
amaliy misollardan foydalanilgan. Qayta guruhlangan mulk deganda qonun bilan
mustahkamlangan va real mulkchilik
huquqlarining mos kelmasligi, nazorat
mexanizmlari va korxonaning tashkiliy chegaralarining «yo`qotilganligi»
tushuniladi. «Chigallashib ketgan» mulk atamasi shunday holatga e’tiborni
qaratadiki, egalik huquqining qonun bilan belgilangan egalari – ma’muriyat va
tashqi sarmoyadorlardan tashqari korxonaning faoliyat ko`rsatishi ustidan
nazoratni u bilan o`zaro bog`liq korxonalar, asosiy yetkazib beruvchilar, sotish
firmalari va iste’molchilar amalga oshirishadi. Transaksiya xarajatlari – bu
mulkchilik huquqlarini almashish va himoyalash bilan bog`liq barcha xarajatlar.
O‘quv muassasalari uchun yaratilgan saytlardagi berilgan materiailari asosan quyidagilardan iborat bo'ladi

|
O‘quv muassasalari uchun yaratilgan saytlardagi berilgan materiailari asosan quyidagilardan iborat bo'ladi
|
bet | 79/133 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #134002 |
Bog'liq Ўзбек тили ва адабиети таълимида ахборот технологиялари Word variantiO‘quv muassasalari uchun yaratilgan saytlardagi berilgan materiailari asosan quyidagilardan iborat bo'ladi:
Darslik;
Audio va video darsliklar;
Onlayn darslar (Internet sahifa),
Elektron kutubxonalar^
Testlar;
Multimedia - elektron darsliklar.
ZiyoNet tarmog‘ining asosiy maqsadi ta'lim tizimida respublika yoshlari hamda ta’lim oluvchilarni bilim olish jarayonida axborot- kommunikatsiya xizmatlarini ko’rsatishdan iborat.
Foydalanuvchilar LD.UZ tizimidan ro’yhatdan o’tgan foydalanuvchilarga ZiyoNet portali o‘z imkoniyatlarini namoyon qilishlari uchun barcha sharoitlarni yaratib beradi. Jumladan:
ZiyoNet portalining kutubxonasiga axborot-ta’limiy ma’lumotlami joylashtirish;
Uchinchi darajali «zn.uz» domenida sayt-satelitlami yaratish:
ZiyoNet portalining yopiq bo'limlariga kirish va u yerdan ma’lumot olish;
ZiyoNet axborot resurs tarmog‘ining turli tanlovlarida qatnashish.
0‘zbekiston milliy Internet resurslari
www.uz milliy axborot qidin.iv tizimi;
www.mail.uz - milliy elektron pochta xizmati;
www.zivonet.uz axborot ta’lim tarmog i;
www.uforum.uz - inuhokama veb portal;
www.edu.tiz - 0‘zbekiston ta’lim portali;
www.aci.uz - O‘zbekistor. aloqa va axborotlashtirish ngenlligi portali;
www.intrk.uz - milliy teleradiokompaniya veb sayti;
www.adabivot.uz -adiblar hayoti va ijodi haqida ma’lumot bcruvchi inaxsus sayt.
Interl'aol xizmatlar. Ta’lim sifatini ta’minlashda axborot-
kommunikatsiya texnologiyalari
(Fzbckiston Respublikasi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (keyingi o’rinlarda Yagona portal deb ataladi) Internet Ini mog* ida O‘zbekiston Respublikasining Hukumat portali doirasida, .Ini juinladan, «bir darcha» rejimida faoliyat ko'rsatadi. Yagona portal orqali interaktiv davlat xizmatlari ko'rsatish ushbu I I'/bekiston Respublikasi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali lo'g'risida Nizomga muvofiq ro’yxatga olish va avtorizatsiya qilish l.iniyonlaridan o‘tgan arizachilar uchun amalga oshiriladi.
Iitlps;//mv.gov.uz Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalining iiiiuiiniy koTinishi
|
| |