nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
[1] Slideplayer.com - “Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг...

|
“Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг молекуляр-кинетик, оптик хоссалари ва элкетрокинетик хоссалари”
|
bet | 10/10 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 3,05 Mb. | | #256733 |
Bog'liq 1 маъруза коллоид Хим.тех 2023[1] Slideplayer.com - МАЪРУЗА БЎЙИЧА ТАЯНЧ СЎЗ ВА ИБОРАЛАР
- Диспергация – йирик заррачаларни майдалаш.
- Конденсация – кичик заррачаларни йириклаштириш.
- Пептизация – чўкмани қайтадан коллоид эритма холатига ўтказиш.
- Физик конденсация – дисперсион мухитга қаттиқ жисм буғини юбориб коллоид эритма олиш.
- Кимёвий конденсация – кимёвий реакциялар ёрдамида коллоид эритмалар олиш.
- Стабилизатор – заррача сиртига адсорбцияланиб, уларнинг турғунлигини оширувчи модда.
- Диализ – коллоид эритмаларни ярим ўтказгич мембрана ёрдамида тозалаш.
- Электродиализ – диализни электр майдонида ўтказиш.
- Ультрафильтрация – дисперс системаларни босим остида тозалаш.
- Ультрацентрафуга – коллоид эритмаларни марказдан қочма куч ёрдамида тозалаш.
-
- ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР
- К.С. Ахмедов, Х.Р. Рахимов. Коллоид химия. Т, 1992, 12-21 бетлар.
- Ю.Т. Фролов. Курс коллоидной химии. М., 1982, с. 96-107.
- С.С. Воюцкий. Курс коллоидной химии. М., 1976. с. 223-240.
- Ҳ.Р. Рахмонбердиев, М.Н. Мавлонова, А.С. Сидиков, С.М.Турабжонов. “Техника фанлари бакалаврлари учун коллоид кимёдан услуби кўлланма”. (Коллоид системалар, уларнинг олиниши ва тозалаш усуллари. Мицеллалар тузилиши. 1 қисм) Т, 1999, 8-14 бетлар.
- Шукин Е.О, Перцов А.В, Амелина Е.А. “Коллоидная химия” - М. МГУ, 1982 - 352 с.
- Евстратова К.И., Купина Н.А., Малахова Е.Е., Физическая и коллоидная химия. - М.,. Высшая школа, 1990
-
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
“Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг молекуляр-кинетик, оптик хоссалари ва элкетрокинетик хоссалари”
|
Tarbiyani tashkil etish fanidan mustaqil ishi

3
KIRISH
Media-ta’lim hozirgi davrda shaxsning ommaviy
axborot vositalari orqali
rivojlanish jarayonini anglatadi.Media-ta’lim — bu media mahsulotlari bilan:
muloqot madaniyatini kommunikativ imkoniyatlari tanqidiy tafakkuri mediamatnini
to‘liq qabul qilish;
Тайёр бўлган коллоид эритма пастки тешикдан қуйиб олинади. Бу усулда бўёқ, олтингугурт, графит, кварц ва бошқа моддаларнинг коллоид эритмалари тайёрланади

|
Тайёр бўлган коллоид эритма пастки тешикдан қуйиб олинади. Бу усулда бўёқ, олтингугурт, графит, кварц ва бошқа моддаларнинг коллоид эритмалари тайёрланади
|
bet | 3/10 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 3,05 Mb. | | #256733 |
Bog'liq 1 маъруза коллоид Хим.тех 2023Тайёр бўлган коллоид эритма пастки тешикдан қуйиб олинади. Бу усулда бўёқ, олтингугурт, графит, кварц ва бошқа моддаларнинг коллоид эритмалари тайёрланади. - -grinding large sample substance to disperse particles sizes;
- Диспергация жараённини осонлаштириш учун жисм хўлланиб, қўшимча моддалар иштирокида кукун қилиб майдаланади. Қўшимча модда сифатида ишлатиладиган хар хил тузлар (NaCI, CaCI2, MgCI2, AICI3, Na2CO3, Na2SiO3) ишқорлар -NaOH, Ca(OH)2, совун ва баъзи сирт-фаол моддалар диспергация жараёнини осонлаштириш билан бирга, олинаётган коллоид системанинг барқарорлигини таъминлашда стабилизатор вазифасини ўтайди.
- Академик Ребиндер таълимотига кўра қаттиқ жисмнинг кристаллик панжарасида дефектлар (заиф ва дарз кетган жойлар) мавжуд бўлиб, механик куч таъсирида микротирқишлар хосил қилади. Қўшимча моддалар эса дастлаб жисм юзасида ютилиб, сўнгра унинг микротирқишларига киради. Натижада, қарама-қарши турган адсорбцион қатламлар орасида электростатик итарилиш кучи таъсирида ёрувчи эффект хосил бўлиб, улар сирт энергиясини камайтириб, қаттиқ жисмнинг емирилишини осонлаштиради
- Бу усулда “асл металл”ларнинг золлари олинади.
- Расм. Жисм мустаҳкамлигининг адсорбцион равишда камайиши.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Тайёр бўлган коллоид эритма пастки тешикдан қуйиб олинади. Бу усулда бўёқ, олтингугурт, графит, кварц ва бошқа моддаларнинг коллоид эритмалари тайёрланади
|
Конденсация усуллари - “Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг...

|
“Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг молекуляр-кинетик, оптик хоссалари ва элкетрокинетик хоссалари”
|
bet | 6/10 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 3,05 Mb. | | #256733 |
Bog'liq 1 маъруза коллоид Хим.тех 2023Конденсация усуллари Молекуляр ёки ион ўлчамидаги заррачаларни Ван-дер-Ваальс тортилиш кучи хисобига коллоид заррача ўлчамигача йирик-лаштириш усули - конденсацион усули дейилади. - Бу усул - бирор кимёвий реакция натижасида қийин эрийдиган чўкмалар ҳосил бўлишига асосланган(оксидланиш, қайта-рилиш, гидролиз, алмашиниш ва б.)
- З.С. Рогинский ва А.И. Шальников асбоби
- Кимёвий конденсация усулларининг асоси шундаки:
- Реакция учун олинган дастлабки моддалар суюлтирилган ҳолда ишлатилиши керак, чунки бу шароитда ҳосил бўладиган маҳсулотнинг кристалл заррачаларининг ўсиш тезлиги катта бўлмайди. Шу сабабли системанинг седиментацион барқарорлиги (яъни, дисперс фаза заррачалари чўкмайди) таъминланади.
- Реагентлардан бири юқори концентрацияда олиниши ҳам мумкин, бу шароитда ҳосил бўлган маҳсулотнинг кристаллари сиртида қўш электр қават ҳосил бўлиб, улар системанинг агрегатив барқарорлигини таъминлайди, натижада заррачалар йириклашиб кетмайди.
- Стабилизатор эса ҳар иккала барқарорликни таъминлайди.
- Қайтарилиш усули - дисперс фаза чин эритмада бирор қайтарувчи ёрдамида қайтарилади. Мисол:
- Бу тенгламаларда золь тарзида ҳосил бўлган модда квадрат қавсларга олинади.
- Қайтарувчи сифатида – танин, гидразин, алкалоид кабилар ишлатилади.
-
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
“Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг молекуляр-кинетик, оптик хоссалари ва элкетрокинетик хоссалари”
|
танин   флобафен - “Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг...

|
“Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг молекуляр-кинетик, оптик хоссалари ва элкетрокинетик хоссалари”
|
bet | 7/10 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 3,05 Mb. | | #256733 |
Bog'liq 1 маъруза коллоид Хим.тех 2023танин - 1. Reduction reaction.
- Recovery of sodium aurate by formaldehyde.
- 2NaAuO2 + 3HCOH + Na2CO3 = 2Au + 3HCOONa +NaHCO3 + H2O
- Micelle structure :
- Methods based on the formation of poorly soluble compounds by chemical reactions.
- S билан бир қаторда Н2S5О6 пентатион кислота ҳам ҳосил бўлиб, стабилизатор вазифасини бажаради
- Н2S5О6 2Н+ + S5O62-
- Алмашиниш реакцияси коллоид эритма олишда кимёвий конденсациянинг кенг таркалган усулидир:
- Гидролиз реакцияси асосида золни Крекке ва Грем усуллари ёрдами билан олинади.
- {[mFe4[Fe(CN)6]3·n[Fe(CN)6]4-]4n-·4 (n-х)K+}4x-·4xK+
- {[m Fe4[Fe(CN)6]3·nFe3+] 3+·3(n-х)Сl-}3x+·3xCl-
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
“Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг молекуляр-кинетик, оптик хоссалари ва элкетрокинетик хоссалари”
|
KCl → +      [AgCl] - “Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг...

|
“Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг молекуляр-кинетик, оптик хоссалари ва элкетрокинетик хоссалари”
|
bet | 8/10 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 3,05 Mb. | | #256733 |
Bog'liq 1 маъруза коллоид Хим.тех 2023 KCl → + - Коллоид эритмаларни тозалаш
-
- Коллоид эритмаларни кимёвий усулларда олишда келтирилган мисоллардан кўриниб турибдики, системада золдан ташқари бошқа аралашмалар ҳам (кислата, асос, тузлар) бўлади. Албатта барқарор ҳолатда коллоид эритма олиш учун бу эритмада маълум миқдорда электролитлар ҳам бўлиши керак. Лекин, уларнинг хоссаларини ўрганиш учун ортиқча электролит-лардан тозалаш зарур. Бунинг учун -------
- -диализ,
- -электродиализ,
- -ультрафильтрация каби усуллардан фойдалани-лади.
- Диализ - коллоид эритмаларни ўсимлик, ҳайвон ва сунъий мембраналардан, яъни пергаментлардан ўтувчи аралашмалардан тозалаш диализ дейилади. Диализ учун қўлланиладиган асбоб диализатор дейилади. Улар турлича бўлиб, бу расмда Грэм томонидан таклиф этилган диализатор схемаси келтирилган.
- Электродиализ - доимий электр токи ёрдамида олиб борилади. Электр токи ёрдамида анион ва катионлар тегишли электродга йўналади. Бунда тозалаш процесси жуда тез боради. Асосан органик коллоидларни тозалашда қўлланилади.
- Компенсацион диализ - бу усул Михаэлис ва Рона томонидан таклиф этилган бўлиб, асосан биологик суюқликларни тозалаш ва ўрганишда кенг қўлланилади. Бу усулда диализаторда тоза эритувчи ўрнига биологик суюқлик таркибидаги паст молекуляр бирикманинг ҳар хил концентрацияли эритмалари ишлатилади.
- Ультрафилтрация - бу усул ҳам коллоид эритмаларни тозалашнинг энг муҳим усулларидан бўлиб, у дисперс фазани дисперс муҳитдан ажратишга асосланган. Кўпинча вакуум остида олиб борилади ва маҳсус мембраналардан фойдаланилади. Юқори босимда ҳам олиб бориш мумкин.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
“Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг молекуляр-кинетик, оптик хоссалари ва элкетрокинетик хоссалари”
|
Mavzu: Tashkilotda xodimlar adaptatsiyasi. Mehnat boshqaruvi va shaxslararo munosabatlari

Mavzu: Tashkilotda xodimlar adaptatsiyasi. Mehnat boshqaruvi va shaxslararo munosabatlari
Download
308,01 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/11
Sana
11.12.2023
Hajmi
308,01 Kb.
#115963
Download
308,01 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu: Tashkilotda xodimlar adaptatsiyasi. Mehnat boshqaruvi va shaxslararo munosabatlari
Download
308,01 Kb.
Matnni ko'rish
Yetakchilik - Mavzu: Tashkilotda xodimlar adaptatsiyasi. Mehnat boshqaruvi va shaxslararo munosabatlari

|
Mavzu: Tashkilotda xodimlar adaptatsiyasi. Mehnat boshqaruvi va shaxslararo munosabatlari Pdf ko'rish
|
bet | 10/11 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 308,01 Kb. | | #115963 |
Bog'liq 9-mavzu (1)Yetakchilik –xodimlarni belgilangan maqsadlarga erishish uchun mehnat
qilishga safarbar eta olish qobilyatidir.
Xodimni boshqarishda yetakchilik muhim ahamiyatga ega. Iqtisodchi olimlar
ta`rifiga ko`ra “Yetakchilik alohida shaxslar va insonlar guruhiga maqsadga
erishish uchun ularni mehnat qilishga safarbar eta olish qobilyatidir”.
Bugungi kunda ham yetakchidan sharqona vazminlik, yuksak axloq va odob,
shijoat va qat‟iyat, odamlar boshini qovushtirish xislatlari qatori tashabbuskorlik
va tadbirkorlik, ma`suliyatini o`z zimmasiga olishi talab etiladi.
Boshqaruvda yetakchilik turlari.
1.Samarasiz yetakchilik- “Xo`jayn- tobe ”shaklidagi munosbatlar asosiga
qurilgan bo`lib, bunda yetakchi –”xo`jayn” hokimyati mutloqdir. Yetakchilikning
bu turi tarixan quldorli va feodal jamiyatlariga to`g`ri keladi.
2. Avtoritar boshqaruv “Boshliq-bo`ysunuvchi xodim” an`anaviy munosabatlar
asosiga qurilgan bo`lib, bu usulda yetakchi-”boshliq” hokimyati ma`muriy tizimni
meyoriy hujatlar orqali ifodalaydi.
3.Samarali
yetakchilik-
o`zaro munosabatlarning yangicha “yetakchi
izdosh”shakli asosiga quriladi. Bu sulda yetakchi hokimyatni uning qobilyatini
e`tirof etgan izdoshlaridan oladi.
Demokratik boshqaruv “saylab qo`yilgan rahbar - bo`ysinuvchi xodimlar”
munosabati asosiga qo`yilgan. Bunday jamoada o`z-o`zini boshqarish judayam
yuqori darajada bo`lib, mazkur jamoa yetakchini o`zi saylaydi.
Yetakchilik boshqaruv o`rnini bosmaydi, balki boshqaruvni to`ldiradi.
Yetakchilik odatda, boshqaruvning an‟anaviy usullari ko`zlagan natijaga erishish
imkonini bermagan hollarda qo`llaniladi.
Yetakchi
Novator
Ruhlantiradi
O`z maqsadlarini amalga oshiradi;
Faoliyat asosi-tassavur etish;
Izdoshlarga tayanadi;
Ehtiroslardan foydalanadi;
Ishonadi;
Tashabbusga turtki beradi;
Tashabbuskor;
Qarorlarni voqealikga aylantiradi;
To`gri ish qiladi;
Ardoqqa sazovor;
|
| |
Adaptatsiya jarayoni bosqichlari - Mavzu: Tashkilotda xodimlar adaptatsiyasi. Mehnat boshqaruvi va shaxslararo munosabatlari

|
Mavzu: Tashkilotda xodimlar adaptatsiyasi. Mehnat boshqaruvi va shaxslararo munosabatlariBog'liq 9-mavzu (1)Adaptatsiya jarayoni bosqichlari. Rahbar xodimning yangi mehnat
sharoitiga moslashishiga ko‟mak ko‟rsatar ekan, adaptatsiya jarayoni quyidagi
asosiy bosqichlardan iboratligini nazarda tutishi lozim.
Yangi xodimning tayyorgarlik darajasini aniqlash. Aniqlangan daraja xodim
manfaati yo‟lida keyingi amalga oshirish lozim bo‟lgan tadbirlarni rejalashtirish,
zarur resurslarni qo‟llash, xodimning tajriba sohasidan kelib chiqqan holda uning
qobiliyatlari va malakasi darajasidagi vazifalarni aniqlab olish imkonini beradi.
Kasbiy sohadan tashqari xodimning muloqotga moyilligi darajasini bilish
tashkilotning kommunikatsiya tarmog‟iga tezroq kirishib ketishini ta‟minlash
uchun asos bo‟ladi.
Oriyentatsiya. Xodimni u bajarishi lozim bo‟lgan vazifalar, majburiyatlar
bilan tanishtirish. Bu bosqichda amalga oshiriladigan tadbirlarni quyidagi
guruhlarga bo„lishimiz mumkin:
Kompaniya asoslari - tashkilot tarixi va hozirgi holati haqidagi asosiy ma‟lumot,
strategik rejalar, xodimlar va rahbariyat munosabatlari qoidalari, kasaba uyushmasi
faoliyati, mehnat sharoitlari va ish tartibi, ish xaqi belgilash tizimi, korxonadagi
ijtimoiy ta‟minot, maishiy xizmat va imtiyozlar;
Mahsulot - korxona mahsulotlari tarkibi bilan tanishtirish, ishlab chiqarish tizimi
va texnologiyasi, asosiy mahsulot iste‟molchilari va narxi, raqobatdosh
mahsulotlar orasida tutgan o‟rni;
Ishlab chiqarish - ishlab chiqarishga oid qarorlar qabul qilish tartibi va xususiyati,
tashkilot rejalari va loyihalar bilan tanishtirish, ishlab chiqarish jarayonining asosiy
tamoyillarini o„rganish, bo‟limning asosiy vazifalari va mas‟uliyat darajasi, hisobot
berish asoslari, mahsulotga yo‟nalgan Boshqaruv uslubini o„rganish va harajatlarni
hisoblash, mehnatni muhofaza qilish va xavfsizlik asoslari;
Sotuvlar - tashkilotning bozordagi ulushi va reklama jarayoni, raqobatdosh
tashkilotlarning imkoniyatlari, sotuv agentlarining faoliyati, sotuv uslublari;
|
| |
Ta’lim piramidasi - Mavzu: Tashkilotda xodimlar adaptatsiyasi. Mehnat boshqaruvi va shaxslararo munosabatlari

Ta’lim piramidasi.
Ushbu rasmda keltirilgan raqamlar o‟rtacha ko‟rsatkich bo‟lib, u yoki bu
uslubning samaraliligi avvalambor o‟qituvchining mahorati bilan belgilanadi.
Ikkinchidan, sanab o‟tilgan uslublardan birontasiga asoslanish ta‟lim jarayonining
maqsadi va yuzaga kelgan vaziyatga bog‟liqdir.
Tashkilotda ta‟lim tadbirlarini joriy etishdagi xususiyatlardan yana biri -
muayyan vaqtdagi ta‟lim jarayonida bir qancha uslublarni qo‟llash imkoniyatidir.
Bir vaqtning o‟zida turli ta‟lim uslublarini qo‟llash o‟qituvchi oldidagi vazifani
yanada samarali bajarish imkonini beradi.
Xodimlarni ijrochilik malakasiga o‟rgatish zarurati haqida gapirar ekanmiz,
murakkab kasbga oid faoliyatni o‟zlashtirishda «Rejalashtirilgan ta‟lim» uslubi
ancha muvaffaqiyatli bo‟lib hisoblanadi. Bu yondoshuvga binoan, bilimning
oshishi odamning avvalgi tajribasiga asoslanadi. Ta‟limni to‟plangan tajribaga
asoslanib ta‟riflash o‟quvchi yoshi, holati kabi omillarni chetlab o‟tish imkonini
beradi va har qanday bilimni, har qanday xodimga o‟rgatish mumkin, degan
ta‟kiddan kelib chiqadi. «Rejalashtirilgan ta‟lim» uslubi B.Skinner tomonidan
1960 yilda taklif etilgan bo‟lib, unga binoan ta‟lim jarayoni qator mayda tashkiliy
qismlarga bo‟lib chiqiladi. Yaxlit faoliyatni tashkil etuvchi bu harakatlarni «qadam
ba qadam» bajarish asosida u yoki bu murakkab tizim muvaffaqiyatli tarzda
o‟zlashtirilishi mumkin. Amalga oshirilayotgan qadam qanchalik kichik bo‟lsa,
harakatni o‟zlashtirish ham shunchalik samarali bo‟ladi. Ta‟lim samarasi ko‟p
jihatdan «qadam» xajmining o‟quvchi tomonidan mustaqil ravishda belgilanishiga
bog‟liq.
«Rejalashtirilgan ta‟lim»dagi asosiy jihatlar quyidagilar:
berilayotgan ma‟lumotning mantiqan bog‟liqligi;
taklif etilayotgan «qadam»ning xajmi;
o‟quvchi berayotgan javob xususiyatlari – mavzu yuzasidan javobning iloji
boricha to‟liq va aniqligi, hamda to‟g‟ri javobning ijobiy baholanishi;
ta‟lim davomida tayyor va to‟g‟ri javoblarni namuna tarzida ko‟rib turish
o‟zlashtirish samarasini oshiradi;
kuchli motivatsiya bilimni o‟zlashtirish samarasini oshiradi;
o‟qituvchining ta‟lim jarayonini nazorat qilishi va boshqarishi;
Bahs guruhlari 50%
Amaliyotda qo‟llash 75%
Namoyish etish 30%
Boshqalarni o‟rgatish\
Ta‟lim berish 90%
o‟zlashtirilgan har bir bilim o‟qituvchi tomonidan o‟quvchi sub‟yektiga mos
ravishda rag‟batlantirilishi lozim;
takrorlash ma‟lumotni yaxlit tarzda tasavvur etishga yordam beradi;
bilim va ijodiylik doim ham o‟zaro mos kelavermaydi va hatto ba‟zida bir-
biriga zid kelishi mumkin.
Ta’lim uslublarini taqqoslash - Mavzu: Tashkilotda xodimlar adaptatsiyasi. Mehnat boshqaruvi va shaxslararo munosabatlari

pog‟onaga ko‟tarilar ekan, undan tashkilotchilik mahorati ko‟proq talab etiladi.
Quyi bo‟g‟in rahbarlarida esa kasbiy mahorat, xodimlarni kasbga o‟rgatish
qobiliyati rivojlangan bo‟lishi kerak. SHu munosabat bilan yuqori bo‟g‟in
rahbarlarida rasmiy munosabatlar tizimidagi takomillashgan ko‟nikmalar bilan
birga, norasmiy munosabatlar tizimiga ta‟sir etish va xodimlarni o‟z ketidan
yetaklovchi liderlik xislatlari ham namoyon bo‟lishi lozim. Bu borada tashkilot
miqyosida psixologik mazmunga ega bo‟lgan ta‟lim uslublari va liderlik
xislatlarini takomillashtirishga qaratilgan dasturlar joriy etilishi maqsadga muvofiq
deb hisoblanadi.
Rahbarlik lavozimlariga zahiralar yaratish, rahbar o‟rinlariga nomzodlarni
tayyorlash ham tashkilot oldidagi dolzarb masaladir. Sanab o‟tilgan hamma
vazifalar tashkilot miqyosida uzluksiz ta‟lim jarayonini tashkil etish zaruratini
qo‟yadi. Kasbiy mahoratni shakllantirish, jamoadagi psixologik muhitni
barqarorlashtirish, rahbarlarning boshqaruv malakalarini rivojlantirish – bularning
hammasi tashkilot mikyosidagi muhim ta‟lim yo‟nalishlaridir.
Rahbarlik mahoratini shakllantirishda ayniqsa psixologik trening uslubi alohida
o‟rin egallaydi. Trening mashg‟ulotlarida xizmat yuzasidan yuzaga keluvchi turli
muammoli vaziyatlarni sun‟iy tarzda yaratish va ushbu vaziyatlarda samarali
harakat qilish uslublariga o‟rgatish imkoniyati yuzaga keladi. Masalan, tashkilot
miqyosida uchrashi mumkin bo‟lgan rahbar va xodim munosabatlaridagi biron
muammoli vaziyat tahlil mavzusiga aylanishi mumkin. Trening mashg‟ulotlari
doirasidagi imkoniyatlardan yana biri – muhokama qilinayotgan muammlolarni hal
etish jarayonini videotasvirga tushirish va masala yechimini guruh bilan birgalikda
izlashdan iboratdir. Videotasvir uslubini qo‟llash trening ishtirokchilarining
muammoli vaziyatdagi harakatlarini qayta va qayta ko‟rish imkonini beradi.
Tasvirga
tushirilgan
holatni
vaqtincha
to‟xtatish
(pauza)
hisobiga
ishtirokchilarning izohlarini yig‟ish va maqbul yechim variatini tanlab olish
imkoniyati tug‟iladi. Videotrening kabi interfaol ta‟lim uslubi nafaqat muammoli
vaziyatlarda maqbul harakatlarni shakllantirish, balki ishtirokchilarda o‟z-o‟ziga
ishonchning oshishi kabi ijobiy ta‟sirga ham ega. Interfaol uslublarni qo‟llash va
bunda texnik vositalardan foydalanish zarur malakalarni qisqa fursat davomida
rivojlantirish imkonini beradi.
Kasbga moslashish - Mavzu: Tashkilotda xodimlar adaptatsiyasi. Mehnat boshqaruvi va shaxslararo munosabatlari

qabul qilish shunchalik oson kechishi mumkin.
Keyingi bosqich rolni qabul qilish deb ataladi. Bunda inson yangi xatti-
harakatlarni o‟zida shakllantira boshlaydi. Bu jarayon
inson tomonidan nafaqat
xizmat yo‟zasidan, balki shaxsiy munosabatlar tizmimidagi talab va xususiyatlarni
ham o‟zlashtirish davridir.
Navbatdagi bosqich esa qabul qilingan rolni ijro etish deb ataladi va bu holat
o‟zining ikki tomoniga ega: rolni ijro etuvchi shaxs xulqining atrofdagilar
tomonidan baholanishi. Odatda bunday baholashda xodimni ham atrofdagilar, ham
uning o‟zi baholashi tarzida amalga oshadi. Bu ikki baholash ko‟rsatkichning
o‟zaro mos kelishi juda muhimdir. Shunday moslikka uzok davom etuvchi ichki
mehnat asosida erishiladi. Ushbu ko‟rsatkichlar mosligini ta‟minlovchi
asosiy
tadbirlardan biri xodimga uning xatti-harakatlari haqida qayta aloqa berib turishdir.
Qayta aloqa natijasida olingan ma‟lumotlar asosida inson o‟z xatti- harkatlariga
o‟zgartirish kiritadi va rolga muvofiq kelish uchun o‟z ustida ishlay boshlaydi. Shu
maqsadda ba‟zi korxonalarda xodimlar bilan ishlovchi maxsus mutaxassislar
tomonidan tashkil etiluvchi trening mashg„ulotlari juda o‟rinlidir. Guruhiy tarzda
tashkil etilgan bu mashg„ulotlarda ishtirokchilar u yoki bu rolni xizmat talablariga
yaqinlashtirilgan vaziyatda ijro etadilar va atrofdagilardan o‟z xatti-harakatlari
borasida «baho» oladilar. Bu tadbir natijasida inson o‟z xulqini namunaga moslash
imkoniyati tug‟iladi. Aniq reja va malakali mutaxasislar yordamida tashkil etilgan
bunday tadbir xodimning yangi rolni qabul qilishi va real
sharoitda samarali ijro
etishi uchun asos yaratadi.
Bosh ilmiy- metodik markaz

|
Bosh ilmiy- metodik markaz
|
Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #158836 |
Bog'liq Ergashev prezi160124 (2) MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI BOSH ILMIY-METODIK MARKAZ - Yangi konstitutsiyamizdagi
-
- Axborot tizimlari va texnologiyalari yo‘nalishi tinglovchisi
- G‘.J.Ergashev
- 2023-yil 30-aprel kuni Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga
- oʻzgartirishlar kiritish boʻyicha umumxalq referendum o‘tkazildi.
- Referendum
- „Konstitutsiya oʻzimizniki“ va „Befarq emasman“
- shiorlari ostida oʻtkazildi.
- 154-modda 2-band: Ushbu Konstitutsiya 1-moddasining va ushbu modda ikkinchi qismining qoidalari qayta ko‘rib chiqilishi mumkin emas.
2. Konstitutsiya to‘g‘ridan to‘g‘ri amal qiladi - 15-moddaga quyidagicha qo‘shimcha qo‘shildi:
- O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi mamlakatning butun hududida oliy yuridik kuchga ega, to‘g‘ridan to‘g‘ri amal qiladi va yagona huquqiy makonning asosini tashkil etadi.
3. Imtiyozlar qonunda yozib qo‘yilishi shart emas - Yangi konstitutsiyaning 19-moddasi (avvalgi 18-modda)
- 20-modda: Inson bilan davlat organlarining o‘zaro munosabatlarida yuzaga keladigan qonunchilikdagi barcha ziddiyatlar va noaniqliklar inson foydasiga talqin etiladi.
5. Inson huquqlari ijtimoiy axloq va jamoat tartibini saqlash maqsadida cheklanishi mumkin 6. O‘qituvchilar alohida e’tirofda 8. OAV faoliyatiga to‘sqinlik qilish javobgarlikka sabab bo‘ladi. (XV bob) 9. Davlat boshqaruvidagi o‘zgarishlar. 10. Konstitutsiyaga qo‘shilgan normalar - E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!
|
| |
Asosiy mehnat ko’nikmalari - Mavzu: Tashkilotda xodimlar adaptatsiyasi. Mehnat boshqaruvi va shaxslararo munosabatlari

har tomonlama amalga oshirish ta‟minlanadi. Ma‟lumot, ko‟nikma va malaka
jihatlarni bunday qamrab olish yangi xodimning tashkilot hayotiga kirib borishini
ta‟minlaydi va barcha kuch-g„ayratini tashkilot maqsadi yo‟lida safarbar etish
imkonini beradi.
Adaptatsiyani amalga oshirish. Bu yangi xodimni
yangi lavozimga va jamoada
mavjud shaxslararo munosabatlar tizimiga moslashtirish jarayonidir. Bu bosqich
doirasida yangi xodimning faol harakat qilishi, o‟z- o‟zini
turli jabhalarda sinab
ko‟rishiga imkoniyat yaratish lozim. Xodimning erishayotgan muvaffaqiyatlari
haqida ma‟lumot yotib boriladi va faoliyati yuzasidan unga zarur tavsiyalar
beriladi.
Faoliyat ko’rsatish. Shu bosqichda adaptatsiya
jarayoni tugaydi va xodim
mustaqil ravishda o‟z faoliyatini davom ettiraveradi. Bunda xodim uning mehnat
faoliyati yo‟nalishida yuzaga kelayotgan qiyinchiliklarni o‟zi yengib o‟tish kuchiga
ega bo‟ladi. Odatda, xodimning korxona talab va muhitiga qo„pol moslashuvi 1,5-5
yillar atrofida amalga oshadi. Adaptatsiya jarayoniga ko‟mak ko‟rsatish sharoitida
esa bu jarayon bir necha oylarda muvaffaqiyatli o‟tishi mumkin. Adaptatsiya
jarayonini bu tarzda qisqartirish tashkilot uchun moddiy jihatdan ham ma‟lum
darajada foyda beradi. Ayniqsa bu ko‟rsatkich tashkilotga ko„p
yangi xodimlar
qabul qilingan sharoitda o‟z samarasini beradi.
Yangi xodim adaptatsiya jarayonining muvaffaqiyatli o‟tishida ayniqsa
rahbarning o‟rni katta. Xodim tashkilot qadrityalarini o‟zlashtirar ekan, o‟z
rahbarini namuna sifatida ko‟radi. Adaptatsiya jarayoninig boshlang‟ich paytlarida
rahbardan shaxsan olingan yuriqnoma va tavsiyalar
xodimning esida doimiy
saqlanadi. Yangi xodim bilan birinchi hafta davomida va bir oydan so‟ng suhbat
o‟tkazish juda muhimdir. Bunda xodim to‟qnash kelayotgan muammolar hal
etiladi, kerakli maslahatlar beriladi va xodimni ruhiy qo‟llab-quvvatlash
amalga
oshiriladi. Mana shunday tadbirlar orqali xodim tashkilotga xos xususiyatlarni
o‟rganib, o‟zlashtirib boradi.
Fon qo`yish - Power point dasturida slayd va taqdimotlar yaratish

|
Power point dasturida slayd va taqdimotlar yaratish
|
bet | 5/5 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 3,97 Mb. | | #157306 |
Bog'liq 16Microsoft Office Power Pointda taqdimotlar yaratish texnologiyalariFon qo`yish
Tayyorlamoqchi bo`lgan prezentastiyamizni qanchalik darajada kishi etiborini jalb qilishi uning foniga boғliqdir. Fon o`rnatishda Power Point dasturining tayyor shablonlaridan ҳam foydalanish yoki o`zimiz tayyorlagan ixtiyoriy rasmni fon sifatida foydalanish mumkin. Power Point dasturining tayyor shablonlaridan foydalanish uchun formatlash uskunalar panelida joylashgan slaydlar quruvchisi uskunasini tanlaymiz. Natijada topshiriqlar panelida “Slayd dzayneri” paydo bo`ladi. Biz esa “Slayd dzayneri” panelidan bo`limini tanlaymiz. Ko`p ҳolda avtomatik tarzda shu bo`limning o`zi tanlangan ҳolatda bo`ladi. ning pastki qismida turli xil ko`rinishda shablonlar joylashgan. Ulardan o`zimizga yoqqanini sichqoncha yordamida tanlab slayd uchun qo`llashimiz mumkin. Bundan tashqari bo`limidan rangli sxemalardan fon sifatida foydalanishimiz mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati:
G‘ulomov S.S., Shermuxammedov A.T., Begalov B.A. Iqtisodiy informatika. - T.: O‘zbekiston, 1999.
Milliy istiqlol g‘oyasi: asosiy tushuncha va tamoyillar, T. – Yangi asr avlodi, 2001 y.
Nasretdinova Sh.S. Windows 95 Excel 7.0 saxifalarida.-T.: O‘zbekiston, 1999.
M.Aripov Informatika va xisoblash texnikasi T.2001y
Raxmonqulova S.I. IBM PC shaxsiy kompyuterida ishlash.-T.:Sharq,1997.
A.A. Obidov Informatika.o‘quv qo‘llanma Toshkent 2005y
Xolmatov T.X., Taylaqov N.I.Amaliy matematika, dasturlash va kompyuterning dasturiy ta’minoti.-T.: Mehnat,2000.
www.dialog@bitex.ru, www.frolov.ru
www.ziyonet.uz
|
| |
Adaptatsiya jarayonini shakllantirish imkoniyatlari

bo„lsa, boshqa tashkilotlarda adaptatsiya muddati tashkilotning butkul hayot tarzi
bilan uyg‟unlashib ketishni nazarda tutadi. Bu borada
iqtisodiy rivojlangan
mamlakatlar korxonalarida amalga oshirilayotgan kadrlar siyosatidan kelib
chiquvchi tadbirlarni eslab o‟tish ham o‟rinlidir. Masalan, ko„pgina
yapon
kompaniyalarida yuqori axloq me‟yorlariga ega bo„lish tashkilotning doimo diqqat
markazida turadi. Xususan, «Matsusita elektrik» kompaniyasida xodimga texnik
malaka, korporatsiya falsafasi, maqsadi va siyosati bilan sug‟orish uchun 8 oy vaqt
ajratiladi. Bu moslashuv davri bo‟lib, aynan shu vaqt oralig‟ida
yangi xodim
kompaniya qadriyatlari, xulq me‟yorlari va madaniyatini o‟zlashtiradi.
Bunday
tarbiya korxona rejalari va iqtisodining ochiq-oydinligi bilan birgalikda olib
boriladi, hamda xodimda tashkilot hayotida faol
qatnashish motivatsiyasini
shakllantirishga qaratiladi.
Inson resurslarini boshqarish faoliyat turlari

salohiyatini rivojlantirish va undan samarali foydalanishlarning normal faoliyat
ko`rsatishi uchun zaruriy shart-sharoit yaratish bo`yicha o`zaro bog`langan
iqtisodiy-tashkiliy va sotsial tadbirlar tizimi tushuniladi
Xodimlarni boshqarish tizimi
-
Ish sharoiti
- Mehnat munosabatlari
- Kadrlarni hisobga olish va rasmiylashtirish
- Xodimlarni rejalashtirish va
xodimlar marketing
- Kadrlarni rivojlantirish
- Mehnatni rag`batlantirish va vositalarini takomilashtirish
- Huquqiy hizmat
- Sotsial tuzilmani rivojlantirish
- Boshqarishning tashkiliy tarkibini ishlab chiqish tizimi
- Korxona va tashkilotlarda xodimlarni boshqarish
tamoyillari va xodimlarni
rejalashtirish.
- Xodimlarni rejalashtirish - bu inson omiliga bo`lgan extiyojni oldindan
aniqlashdir.
- Mavjud xodimlarni baholash.
- Istiqbolda xodimlarga bo`lgan talabni rejalashtirish.
- Xodimlarni rivojlantirish.
- Dasturini ishlab chiqish.
Mavjud xodimlarni baholashda. Eng avvalo ularning shakllanishiga ta`sir
etuvchi tashqi omillarga, xususan mehnat bozoridagi vaziyatga e`tiborni qaratmoq
lozim. Zero, mehnat bozoridagi holat ko`p jihatdan quydagilarga bog`liq:
- Aholi soni, yoshi, jinsi salmog`idagi o`zgarishlarga;
- Tarmoq va hududiy bandlikdagi o`zgarishlarga;
- Qo`shimcha ishchi kuchini yollash darajasiga ;
-
Ishlab chiqarish hajmi, tarkibiva o`sish suratiga;
- Mehnat resurslarini boshqarish usuliga va hk.
Mehnat resurslariga bo`lgan talabni rejalashtirish xodimlarni rejalashtirish
jarayonining boshlang`ich bosqichi bo`lib, uni tuzishda quydagi ma`lumotlar
asosiy vazifani belgilaydi.
- Mavjud va rejalshtirilayotgan ish joylari
- Tashkiliy va tehnik tadbirlar rejasi
- Shtatlar ro`yhati va bo`sh lavozimlarni to`ldirish rejasi.
Davlatning kadrlar siyosati ijtimoiy voqealik sifatida boshqaruv sub`yektining
jamiyat maqsadlariga erishishning ta`minlaydigan xodimlar
shaxsiy sifatlari va
salohiyatini shakillantirish hamda jamiyat tomonidan talab etishini ta`minlashga
qaratilgan strategiyadir.
Davlatning kadrlar siyosati o`z tizimiga ega bo`lib, u kadrlar siyosati
sub`yekti, vositasi, ob`yekti shuningdek muhit (ijtimoiy sharoit, jamiyat) kabi
muhim elementlarga egadir.
Davlatning kadrlar siyosati eng avvalo:
Aholini ish bilan bandligini ta`minlash;
Mehant resurslarini rivojlantirish;
Mehnatga haq to`llashni muttasil takomillashtirib borish;
Ta`sirchan ijtimoiy himoya siyosatini o`tqazish;
Mehnat munosabatlarini uyg`unlash-tirish;
Xodmlarni boshqarishda yetakchilik.
A vto saqlash - Power point dasturida slayd va taqdimotlar yaratish

|
Power point dasturida slayd va taqdimotlar yaratish
|
bet | 3/5 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 3,97 Mb. | | #157306 |
Bog'liq 16Microsoft Office Power Pointda taqdimotlar yaratish texnologiyalariA vto saqlash. Dasturning yana bir imkoniyati bu kiritilgan o`zgartirishlarni avtomatik saqlab borishdir. Avto saqlash vaqtini sozlash uchun “Servis” menyusiga kiramiz va u erdan “Parametrў” - ҳossalar buyruғini tanlaymiz. Natijada dastur ҳususiyatlarini o`zgartirish muloqot oynasi paydo bo`ladi. Ushbu oynaning “Soxranenie” bo`limini tanlaymiz va “Avtosoxranenie kajdўe” qismidan vaqtni o`zimiz uchun ma`qul bo`lgan variantni tanlab qo`yamiz. Bu vaqt avtomatik tarzda 10 minutda turadi. Biz esa uni bir oz kamaytirishimiz mumkin. Masalan: 2 min. Bu vaqtni qanchalik darajada kam yoki ko`pligi kiritilgan o`zgartirishlarni tezroq vaqt oraliғida saqlab borishni belgilaydi.
3. Power Point dasturida rasm, ovozlar va animastiyalar yozish.
Slaydlarga rasm va boshqa obyektlarni qo`yish.
Power Point dasturida ҳam MS Word dasturidagi kabi rasmlar bilan ishlash paneli mavjud. Ushbu panelda kartinkalar bilan ishlash oynasini chiqarish, fayldan rasm qo`yish, shakllar chizish va turli xil avtofiguralardan foydalanish kabi bo`limlari bor. “Avtofigurў” bo`limida MS Word jasturinikidan farqli ravishda “Upravlyayuҳie kpopki” – ya`ni boshqaruvchi tugmalar qismi ҳam joylashgan. Ushbu bo`limdan biz o`zimiz kerakli bo`lgan boshqarish tugmalarini o`rnatishimiz mumkin. Boshqarish tugmalari deganda bir slaydan navbatdagisiga o`tkazish yoki oxirgi slaydga o`tkazish uvbi ishlarni bajarish tugmalari tushuniladi. Bundan tashqari bu dasturda ҳam “Vstavka” menyusida “Risunok” bo`limi joylashgan.
Ovoz yoki filmlar o`rnatish.
Biz odingi darslarimizda Power Point dasturining imkoniyatlari to`ғrisida to`xtalganimizda prezentastiyalarga ovoz va filmlarni biriktirish mumkinligi xaqida to`xtalib o`tgan edik. Endi esa bevosita ovoz yoki filmlarni o`rnatish to`ғrisida to`xtalib o`tamiz. Buning uchun “Vstavka” menyusiga kiramiz va bu menyudan bo`limini tanlaymiz. Natijada o`ng tomoniga yangi menyu ochiladi. Bu menyuda quyidagi bo`lim va buyruqlar joylashgan.
-
|
Kartinkalar kollekstiyasidan film o`rnatish;
|
Fayldan film o`rnatish;
|
Kartinkalar kollekstiyasidan ovoz o`rnatish;
|
Fayldan ovoz o`rnatish;
|
Kompakt diskka ovoz yozish;
|
Ovoz yozish
|
M isol tariqasida fayldan ovoz o`rnatishni ko`rib chiqaylik. Buning uchun ni tanlaymiz. Natijada ovozli fayllarni qidirib topish muloqot oynasi paydo bo`ladi. Ushbu oynadan biror bir ovozli faylni tanlab “OK” tugmasini bosamiz. Natijada so`rov muloqot oynasi paydo bo`ladi. Agar ushbu so`rov oynasidan “Avtomaticheski” tugmachasini tanlasak qo`yayotgan ovozli faylimiz namoyish boshlanishi bilan avtomatik tarzda ishlaydi. Agar “Po ҳelchku” tugmachasini tanlasak qo`ygan ovoz faylimiz sichqoncha yordamida ishga tushirmaguncha ishlamaydi. Sichqoncha yordamida ishga tushirish degani ovoz znachogini ustida sichqonchani chap tugmachasini bir marta bosamiz.
|
| |
11-mavzu. Ijtimoiy menejment tizimi

|
11-mavzu. Ijtimoiy menejment tizimi
|
bet | 1/9 | Sana | 05.08.2024 | Hajmi | 315,66 Kb. | | #269127 |
Bog'liq 1-m ijtimoiy menejment tizizmi REJA:
Ijtimoiy menejment mexanizmlari
Boshqaruv funktsiyalari 3. Boshqaruv tuzilmasi
Boshqaruv kadrlarini guruhlarga bo’linishi
Ijtimoiy menejment mexanizmlari
Ijtimoiy menejment mohiyati uning tizimi tuzilmasini aniqlaydi. U quyidagilardan iborat: boshqaruv sub’ektlari, boshqaruv obyektlari, boshqaruv jarayoni va boshqaruv tizimi mexanizmlari.
Boshqaruv sub’ektlariga aholi, hokimiyat organlari, mahalliy o’z-o’zini boshqarish organlari, jamiyatning fuqarolik institutlari, menejment instituti kiradi.
Boshqaruv obyektlariga esa ijtimoiy jarayonlar, ijtimoiy soha, ijtimoiy resurslar kiradi.
Ijtimoiy menejment mexanizmlari ijtimoiy maqsad-lilik, boshqaruv uslublari (iqtisodiy, ma’muriy-tashkiliy, yuridik, ilmiy va boshqalar)ga yo’naltirilgan. Ular orasida butun boshqaruv ta’sirlari tizimida birlashtiruvchi bo’lgan ijtimoiyliklar alohida ajratiladi. Ularga mehnatga munosabat, inson hulq-atvori bo’yicha chora- tadbirlar yig’indisi kiradi.
Boshqaruv jarayoni va ijtimoiy menejment tizimi mexanizmi ijtimoiy tashhis, axborotni yig’ish, taxlil qilish va saqlash, ularni boshqaruv sub’ektlariga uzatish va boshqaruvning turli darajalarida ijtimoiy me’yorlar bo’yicha boshqaruv sub’ektlari faoliyatini nazorat qilishni amalga oshirish uslublaridan iborat.
Ijtimoiy maqsadlarni yanada samaraliroq amalga oshirish va ijtimoiy menejment tamoyillarini amalga oshirish uchun quyidagi ilmiy uslublarni qo’llash muhim:
Ijtimoiy loyihalashtirish va dasturlash;
Zamonaviy hisoblash vositalari, birinchi navbatda, kompyuter texnikasi asosida ijtimoiy axborotni yig’ish va tahlil qilish, ularni qayta ishlash va saqlashda matematik uslublardan foydalanish;
Odamlarni mehnatga, hayotga, maqsadga muvofiq hulq-atvorga jamiyatga rag’batlantirishni yaratish;
Shaxsning, shuningdek, menejerlarning hayot kuchini faollashtirishga mo’ljallangan psixologik ta’sir (maxsus treninglar va o’yin uslublari);
Ijtimoiy boshqaruvning kundalik va istiqboldagi muammolariga yaroqli fundamental fanlar, kibernetika, sinergetika va boshqa sohalarda, tadqiqotlarda
olingan bilimlardan foydalanish.
Ijtimoiy menejment tizimi doirasida echiladigan muammolar majmuiga faqatgina tizimli yondashuv, uning nazariyasi va amaliyotini bugungi kunda ijtimoiy boshqaruv oldida turgan vazifalar darajasiga ko’tara oladi. Aynan shuning uchun ham ijtimoiy menejment sohasidagi bo’lajak mutaxas-sislar har bir o’rganilayotgan fanda muammoni hal qilish va uni echish uslublarini qidirishning ijtimoiy jihatlarini qidirishlari kerak.
|
| |
Jismoniy tarbiya va sportda multimediali taqdimot yaratish texnologiyalari

|
Jismoniy tarbiya va sportda multimediali taqdimot yaratish texnologiyalari
|
bet | 1/13 | Sana | 30.08.2024 | Hajmi | 0,86 Mb. | | #270079 |
Bog'liq 9 -10 lek
POWER POINT DASTURI
Slaydlar ketma-ketligidan iborat tayyor ko‘rgazmani kompyuter ekranida, videomonitorda, katta ekranda namoyish qilish mumkin. Ko‘rgazmani tashkil qilish — slaydlar ketma-ketligini loyihalash va jihozlash demakdir.
Taqdim etish axborot texnologiyasining samaradorligi ko‘p jihatdan taqdim etuvchi shaxsga, uning umumiy madaniyati, nutk madaniyati va h.k.larga bog‘liq ekanligini ham unutmaslik lozim.
PowerPoint dasturi MICROSOFT firmasining WINDOWS qobig‘i ostida yaratilgan bo‘lib, ushbu dastur prezentatsiyalar (taqdimot qilish, ya’ni tanishtirish) bilan ishlash uchun eng qulay bo‘lgan dasturiy vositalardan biridir. Bu dastur orqali barcha ko‘rgazmali qurollarni yaratish va ba’zi joylarda esa ma’lumotlar bazasi sifatida ham qo‘llash mumkin. Ayrim hollarda bu dasturdan multimedia vositalarini boshqarish va ularni qo‘llab, namoyish etuvchi qurilmalarga yuborish vazifalarini ham bajarish mumkin. Dasturdagi asosiy tushunchalar bu — slayd va prezentatsiya tushunchalaridir.
Prezentatsiya (taqdimot) — yaratilayotgan slaydlar turkumi va uni namoyish etish uchun beriladigan fayl nomi.1 Masalan: Prezentatsiya1 — PowerPoint dasturi ochilganda, sarlavhalar qatorida paydo bo‘lib, yaratilgan yoki yaratilayotgan taqdimotning ayni vaqtdagi nomi hisoblanadi. Bu nomni keyinchalik o‘z hohishingizga ko‘ra almashtirishingiz mumkin.
Power Point asosiy mеnyusi darchani yuqori qismida joylashgan bo’lib u 10 ta bo’limdan iborat: Файл, Главная, Вставка, Дизайн, Переходы, Анимация, Показ слайдов, Рецензирование, Вид va Надстройка. Bu bo’limlar yordamida biz taqdimot, slayd va ularda joylashgan qar xil matn, rasm qamda boshqa istalgan ob'еktlar ustidan tеrli xil amallarni bajarishimiz mumkin.
Endi bu bo’limlar bilan yaqinroq tanishaylik.
«Файл» mеnyusini tanlaganda mеnyuning “Посление” bandi aktiv qolda ko’rinadi va dastur oynasida 3 ta ustun ko’rinishidagi takliflar qosil bo’lib: birinchi ustunda «Файл» mеnyusi elеmеntlari, ikkinchi ustunda so’nggi taqdimotlar va uchinchi ustunda esa, so’nggi (oxirgi) saqlangan kataloglar ro’yxati taklif etiladi.
|
| |
Мой компьютер

|
Мой компьютер
|
Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,91 Mb. | | #255095 |
Bog'liq 1 laboratoriya
Tapsırma
1.“Win+R” klavishlerin izbe-iz basiw arqali tómendegi 3 buyriq penen kompyuterin’zdegi waqıtınsha katalog(papka) hám fayllardi “Корзина” papkasına saqlamastan o’shirin’? (temp, %temp%, prefetch);
1) temp
2) %temp%
3)prefetch
2.“Автозагруска” bóliminen ózińizge kereksiz bolǵan artıqsha programmalardi sistema menen birge iske tu’siwinen alıp taslań,
2.1 (Ctrl+Alt+Delete);
2.2 (Win+R (msconfig));
2.1 (Ctrl+Alt+Delete);
2.2 (Win+R (msconfig));
3.O’zimizge kereksiz artıqsha bolǵan programmalardi o’shiriw (Win+R, appwiz.cpl).
4.Win+E klavishlerin izbe-iz basiw arqali “Мой компьютер” yáki “Этот компьютер” katalogina ótip “С Локальный диск” di “Очистка диска” arqalı diskdegı kereksiz fayllardan tazalań!
5. Eń qisqa jol arqalı kompyuterińizge parol qoyiń hám oni alıp taslań.
SAMARQAND MÁMLEKETLIK VETERINARIYA MEDICINASÍ SHARWASHÍLÍQ HÁM BIOTEXNOLOGIYALAR UNIVERSITETÍ NÓKIS FILIALÍ
«Veterinariya hám zooinjeneriya» fakultetı 1-kurs «Zooinjeneriya (túrleri boyınsha)» tálim baǵdarı «Tarawda inforaciya kommunikaciya texnologiyaları» páninen
1-laboratoriya jumısı
Qabıllaǵan: Kutimov I.
Orınlaǵan: Aminov Ibrahim
No`kis 2024
|
| |
Foydalanilgan elementlar;kompressor, gidrobak,taqsimlagich,gidravlik silindir va bosim klapini

|
Foydalanilgan elementlar;kompressor, gidrobak,taqsimlagich,gidravlik silindir va bosim klapini
|
Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 190,94 Kb. | | #255401 |
Bog'liq Yuritmalar 1-laboratoriya M.M
1-laboratoriya ishi
Foydalanilgan elementlar;kompressor, gidrobak,taqsimlagich,gidravlik silindir va bosim klapini.
Foydalanilgan elementlar;pnevmatik compressor,purjina yordamida ortga qaytuvchi gidravlik silindir va uch pozitsiyali taqsimlagich.
Xulosa
Bu ikki sxemada kompressordan kelayotgan suyuqlik va havo bilan taqsimlagich orqali porshonni harakatlantirishni ko’rib o’tdik.Bunda porshonga ortiqcha bosim tushmasligi uchun bosim datchiklaridan foydalanib Suyuqlikning harakati davomida porshindan chiqayotgan ortiqcha suyuqlikni qayta ishlatish uchun gidrobakni qo’lladik. Va 2-sxemada bir tomonlama tasirli gidravlik silindir bilan taqsimlagich orqali mexanizmni ishlatib ko’rdik.
Bajardi: Mirakbarov M.
|
| |
Mexatronika asoslari

|
Mexatronika asoslari
|
bet | 1/3 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 380,4 Kb. | | #126736 |
Bog'liq 4-mavzu (1) MEXATRONIKA ASOSLARI
4-mavzu:Mexatron modullar va robotlarning axborot tizimlari uchun dasturiy ta’minotlar.
Reja:
1.Robotning struktura-funksional tuzilishi.
2.Roboning avlodlarga bo’linishi.
3. Robotlarning dasturiy boshqarish qismi bilan bog’lanishi.
Hozirgi kunga kelib jahonda inson о‘rnini bosuvchi turli oilaga mansub robotlar ishlab chiqilgan va keng qо‘llanilib kelinmoqda. Robotning struktura-funksional sxemasi 4.1-rasmda keltirilgan. Umumiy holda robot 4 qismdan tashkil topgan: informatsion-о‘lchov (“Sensorika”), boshqaruvchi (“Miya”), ijro (“Motorika”) hamda boshqa robotlar, insonlar va robotning ichki tizimlari bilan bog‘lanish tizimi (“Til”). Robotning informatsion-о‘lchov tizimi (“Sensorika”) – robot sezgilarining sun’iy organlari bо‘lib, tashqi muhitdan hamda robotnig boshqaruvchi tizimi (“miya”) foydalanuvchilariga mos ravishda robotning о‘zi haqidagi informatsiyani olish va uni о‘zgartirish uchun mо‘ljallangan. Robotning boshqaruvchi tizim (“Miya”), birinchidan, bajaruvchi tizim yuritmalari (dvigatellari) mexanizmlarini boshqaruv qonuniyatlarini ishlab chiqarish, bunda informatsion-о‘lchov tizimidan qaytayotgan teskari aloqa signallaridan foydalaniladi; ikkinchidan, robot inson bilan muloqatda bо‘lishi uchun. Robotning intellektual qobiliyatlari uning boshqaruvchi hamda informatsion-о‘lchov tizimi bilan aniqlanadi. Robotning ijro tizimi (“Motorika”) boshqaruvchi tizim shakllantirayotgan signallar (dasturlar)ini bajarish hamda atrof muhitga ta’sir kо‘rsatish uchun hizmat qiladi. Ijro tizimiga misollar: manipulyatorlar (mexanik qо‘llar), pedipulyatorlar (mexanik oyoqlar), о‘ziyurar aravachalar, 3D-tomograflar va boshqalar. Robotning bog‘lanish tizimi (“Til”) boshqa robotlar, insonlar va robotning ichki tizimlari bilan ularga tushunarli bо‘lgan tilda informatsiya almashish uchun mо‘ljallangan. Bunday almashuvning maqsadi – inson robotga topshiriq shakllantirishi, inson va robot orasida dialogni tashkil qilish, robot ishini nazorat qilish, nosozliklarni diagnostika qilish va robotni reglamentli tekshirish. Odatda informatsiya insondan robotga boshqaruv pulti yoki kiritish qurilmasi yordamida (klaviaturada terish, nutq orqali murojaat, videoinformatsiyani kiritish, biopotensiallar yordamida informatsiya kiritish va boshqalar) uzatiladi. Inson robotga ham bevosita, ham vosita yordamida informatsiya uzatishi mumkin ekan. Birinchi usulda informatsiya robotning boshqaruv tizimi xotirasiga kiritiladi, ikkinchi usulda esa sun’iy sezgi organlari orqali kiritiladi.
|
| |
Sissejuhatus

Sissejuhatus
von Neumanni arhitektuur:
mälu programmi koodi ja andmete hoidmiseks;
juhtseade käskude dekodeerimiseks;
aritmeetikaseade aritmeetikaoperatsioonide teostamiseks;
sisend-väljund liidesed perifeerseadmete ühendamiseks ja andmete sisestamiseks.
Juhtseade ja aritmeetikaseade moodustavad CPU. Mälu koosneb üldjuhul adresseeritavast põhimälust ja mahukamast, kuid tunduvalt aeglasemast ketasmälust. Mälus hoitakse nii andmeid kui ka programme. Kui kasutatakse kahte eraldi mälu andmete ja programmide hoidmiseks, on tegemist Harvardi arhitektuuriga. CPUs on registrid andmete, vahetulemuste või juhtinformatsiooni hoidmiseks. Registrite arv sõltub suuresti konkreetsest arhitektuurist, kuid alati on olemas käsuloendur (IP, PC) ja SP. Andmete esitamiseks kasutatakse kahendkoodi. Käsud esitavad tavaliselt üsna lihtsaid aritmeetika- ja loogikaoperatsioone ja keerulisemad käsud saadakse nende kombineerimisel.
Von Neumanni arhitektuuri põhijooned:
käsud esitavad lihtsaid aritmeetika- ja loogikaoperatsioone;
kasutaja (programmeerija) valib käskude kogumist välja käsud vajalikus järjestuses ja ühendab need programmiks;
mällu salvestatud käskude jada (programm) täidetakse järjestikku;
käsud ja andmed on tavaliselt salvestatud ühte ja samasse mällu.
Põhimõtteliselt täidab protsessor kahte komplekset operatsiooni:
käsu lugemine mälust;
käsu täitmine.
käsu lugemisele järgneb käsu dekodeerimine. Ka käsu täitmise saab jagada mitmeks erinevaks tegevuseks (näiteks esimese operandi lugemine mälust, teise operandi lugemine, aritmeetika- või loogikaoperatsiooni täitmine nende operandidega). Kui eelmise ja järgmise operatsiooni täitmine mingil määral kattuvad, nimetatakse seda ülekatteks (fetch/exicute overlap). Selleks, et käske saaks täita ülekattega, kasutatakse peaaegu kõikides kaasaegsetes mikroprotsessorites konveieried (pipelines).
Enam-vähem kõigi arhitektuuride puhul töötleb protsessor informatsiooni tunduvalt kiiremini, kui toimub mälu poole pöördumine. Et protsessori ja mälu kiirusi enam-vähem ühildada, kasutatakse hierarhlist mälu ülesehitust.
Memory interleaving
Kõige lihtsam viis suurendada aeglase seadme jõudlust on selliste seadmete arvu suurendada ja panna nad paralleelselt tööle. Mälu puhul nimetatakse sellist arhitektuurilist lahendust memory interleaving. Kui mälu on protsessorist n korda aeglasem, siis pannes tööle n mälu moodulit ja pöördudes nende kõigi poole korraga, saavutatakse protsessoriga võrdne kiirus. Kõige lihtsamal juhul ühendab protsessorit mäludega ainult üks aadresssiin ja kõigist n mäluelemendist loetakse andmed korraga ühelt ja samalt aadressilt, ehk teisiti öeldes on lihtsalt tegemist n korda pikema sõnaga. Teisel juhul jaguneb mälu aadressväli kahte ossa: esimest osa kasutatakse mälu mooduli valimiseks ja teine osa määrab ära aadressi mälu mooduli sees.
|
Elektroonikakomponentide hoiustamisel kasutada antistaatilisi kotte ning karpe. (shielded bag, grid bag, poly bag)

Elektroonikakomponentide hoiustamisel kasutada antistaatilisi kotte ning karpe. (shielded bag, grid bag, poly bag)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Elektroonikakomponentide hoiustamisel kasutada antistaatilisi kotte ning karpe. (shielded bag, grid bag, poly bag)
|
Solid State Disk (SSD) - Arvutite riistvara alused

|
Arvutite riistvara alused
|
bet | 16/16 | Sana | 25.12.2019 | Hajmi | 4,92 Mb. | | #4916 |
Solid State Disk (SSD)
Elektroonilised mälukettad mis kasutavad NAND tehnoloogiat, ei oma liikuvaid osi.
Magnetketas Elektrooniline ketas
SSD eelised klassikalise HDD ees:
Kiirem lugemine
Kiirem kirjutamine* (kasutamata mälupesadesse)
Mehhaaniliselt vastupidavam
Väiksem voolutarve
Hääletu
SSD puudused:
Kõrgem salvestusmahu MB hind
Mälupesadesse kirjutuskordade arv on piiratud
Mälupesade ülekirjutus aeglasem kui normaalne kirjutuskiirus (kuna mälupesad tuleb tühjendada)
Videokaart
|
| |
1. Gastrit kasalligining sabablari, belgilari va oldini

2
1. Gastrit kasalligining
sabablari, belgilari va oldini
olish.
2. Enterokolit kasalligining
sabablari ,belgilari va oldini
olish.
3. Xolesistit
kasalligining
sabablari ,belgilari va oldini
olish.
Bemor ishtashasi yo‘qligidan, ko‘ngil aynishi,
kekirish, ovqat, shilliq, o‘t aralash qusishdan,
qorinning yuqori qismida og‘riq turishi, og‘irlik
sezish, bosim, ba'zan tutib qoladigan
og‘riqdan, og‘iz bemaza bo‘lishidan shikoyat
qiladi. Bundan tashqari harorat ko‘tarilishi,
bosh og‘rig‘i,
bosh aylanishi, ko‘z oldining
qorong‘ilashishi kuzatiladi. Umumiy ahvoli
qoniqarli yoki o‘rtacha og‘irlikda, tilini karash
bog‘lagan, og‘zidan yomon hid kelishi
mumkin, qorin dam bo‘lib, paypaslaganda
og‘riq bo‘ladi. Ich ketishi kuzatiladi. O‘tkir
ko‘rinishi 3-5 soatdan keyin o‘tib ketadi,
ammo dispeptik holat yana ikki hafta davom
etadi, parhezga rioya qilganda va to‘g‘ri
muolaja qilinganda, kasallik asta-sekin o‘tib
ketadi, aks hollarda jarayon surunkali turga
o‘tadi.O‘tkir gastritda o‘zgarishlar harakterli
maxsus optik tizim bilan ta'minlangan
gastroskop yordamida aniqlanadi. U me'da
shilliq pardasini ko‘zdan kechirish va zarurat
bo‘lganda tekshirish uchun to‘qima
bo‘lakchasini olish (biopsiya) imkonini beradi.