nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Axborotni ximoyalashning kriptografik usullari - bet 4

|
Axborotni ximoyalashning kriptografik usullari
|
bet | 4/6 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 1,05 Mb. | | #129786 |
Bog'liq 2- variant Axborotni ximoyalashning kriptografik usullari Kriptografiya himoyasida shifrlarga nisbatan quyidagi talablar qo‘yiladi: • yetarli darajada kriptomustaxkamlik; • shifrlash va kaytarysh jarayonining oddiyligi; • axborotlarni shifrlash oqibatida ular hajmining ortib ketmasligi; • shifrlashdagi kichik xatolarga ta’sirchan bo‘lmasligi. Ushbu talablarga quyidagi tizimlar javob beradi: • o‘rinlarini almashtirish; • almashtirish; • gammalashtirish; • analitik o‘zgartirish. O‘rinlarini almashtirish shifrlash usuli bo‘yicha boshlangich matn belgilarining matnning ma’lum bir qismi doirasida maxsus qoidalar yordamida o‘rinlari almashtiriladi. Almashtirish shifrlash usuli bo‘yicha boshlangich matn belgalari foydalanilayotgan yoki boshqa bir alifbo belgilariga almashtiriladi. Gammalashtirish usuli bo‘iicha boshlang‘ich matn belgilari shifrlash gammasi belgilari, ya’ni tasodifiy belgilar ketma-ketligi bilan birlashtiriladi. Tahliliy o‘zgartirish usuli bo‘yicha boshlangich matn belgilari analitik formulalar yordamida o‘zgartiriladi, masalan, vektorni matritsaga ko‘paytirish yordamida. Bu yerda vektor matndagi belgilar ketma-ketligi bo‘lsa, matritsa esa kalit sifatida xizmat kiladi. O‘rinlarni almashtirish usullari eng oddiy va eng qadimiy usuldir. O‘rinlarni almashtirish usullariga misol sifatida kuyidagilarni keltirish mumkin: — shifrlovchi jadval; —sexrli kvadrat. Shifrlovchi jadval usulida kalit sifatida kuyidagilar qo‘llaniladi: - jadval o‘lchovlari; - so‘z yoki so‘zlar ketma-ketligi; - jadval tarkibi xususiyatlari. Misol. Quyidagi matn berilgan bo‘lsin: KADRLAR TAYYoRLASh MILLIY DASTURI Ushbu axborot ustun buyicha ketma-ket jadvalga kiritiladi: k l a l i y t a a y a l d u d r yo sh l a r r t r m i s i Natijada, 4x7 o‘lchovli jadval tashkil qilinadi. Endi shifrlangan matn qatorlar bo‘yicha aniklanadi, ya’ni o‘zimiz uchun 4 tadan belgilarni ajratib yozamiz. KLAL IYTA AYAL DUDR YoShLA RRTR MISI Bu yerda kalit sifatida jadval o‘lchovlari xizmat kiladi. Ushbu usulni murakkablashtirish maqsadida tayanch so‘zni kiritsa bo‘ladi. Yuqoridagi misol uchun quyidagi MAGISTR so‘zini olamiz va oldingi jadvalga joylashtiramiz: m a g i s t r 4 1 2 3 6 7 5 k l a l i y t a a y a l d u d r yo sh l a r r t r m i s i Ikkinchi qatordagi raqamlar harflarning alifbo tarkibidan kelib chiqadi. Shu qatordagi raqamlar bo‘iicha ustunlarni tartiblaymiz: a g i m r s t 1 2 3 4 5 6 7 l a l k t i y a y a a u l d r yo sh d r l a t r m r i i s Shifrlangan matn quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi: LALK TIYA YAAU LDRYo ShDRL ATRM RIIS Sehrli kvadrat deb, katakchalariga 1 dan boshlab sonlar yozilgan, undagi har bir ustun, satr va diagonal buyicha sonlar yigindisi bitta songa teng bo‘lgan kvadrat shaklidagi jadvalga aytiladi. Sehrli kvadratga sonlar tartibi bo‘yicha belgilar kiritiladi va bu belgilar satrlar buyicha o‘qilganda matn hosil bo‘ladi
|
| |
Samarqand filiali kompyuter injiniringi fakulteti

Samarqand filiali kompyuter injiniringi fakulteti
Download
217,06 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
24.05.2024
Hajmi
217,06 Kb.
#253058
Download
217,06 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Samarqand filiali kompyuter injiniringi fakulteti
Download
217,06 Kb.
Matnni ko'rish
Risklarni boshqarish va sug‘urta

|
Risklarni boshqarish va sug‘urta
|
bet | 19/40 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 111 Kb. | | #270712 |
Bog'liq 1-savol Kiberxavfsizlikning asosiy tushunchalari2.
Risklarni boshqarish va sug‘urta
Risklarni boshqarish o‘zining mohiyati bo‘yicha har qanday iqtisodiy tizim (jarayon)ning zaruriy tarkibiy qismi hisoblanadi. Risk hajmi olinadigan daromad bilan bevosita proporsionaldir. Bundan ko‘rinib turibdiki, har qanday xo‘jalik yurituvchi subyektning, tizimning faoliyatini samaradorligi to‘laligicha risklarni boshqarish jarayonini qanchalik samarali tashkil qilinganligiga bog‘liq.
Riskni boshqarish (risk-menejment) – ko‘p bosqichli jarayon bo‘lib, uning maqsadi noqulay holatlar yuzaga kelganda obyektning ko‘rishi mumkin bo‘lgan zararlarini kamaytirish yoki kompensatsiyalash hisoblanadi.
Riskni boshqarishning quyidagi asosiy bosqichlari mavjud (2-rasm):
> risk obyektining tahlili;
> riskni aniqlash;
> riskni baholash;
> riskka ta’sir etish usullarini aniqlash;
> qaror qabul qilish;
> riskka bevosita ta’sir o‘tkazish;
> boshqarish jarayoni natijalarini nazorat va tahrir qilish.
Risk tahlili – boshlang‘ich bosqich bo‘lib, uning maqsadi obyektning hozirgi vaqtdagi tarkibi, xususiyatlari haqida, kelajakda uning holatini o‘zgarishi haqida zarur axborotlarni olish hisoblanadi.
Riskni aniqlash bosqichi obyektning mavjud risklarini tavsifini, ya’ni ularning sifat jihatlari va ta’rifini nazarda tutadi.
. Riskni boshqarish jarayonining umumiy sxemasi
Baholash – bu aniqlangan risklarning miqdoriy tavsiflarini aniqlash: ehtimolligi va ko‘rilishi mumkin bo‘lgan zararlar hajmi. Mazkur bosqichda noqulay holatlarning rivojlanish ssenariylari jamlamasi shakllanadi; zarar ko‘rish ehtimolligini taqsimlash funksiyalari quriladi.
Aniqlash va baholash o‘zaro uzviy bog‘liq hisoblanadi va har doim ham ularni alohida mustaqil qismlarga ajratish imkoni bo‘lmaydi. Undan tashqari, riskni boshqarish jarayoni qarama-qarshi yo‘nalishda borishi ham mumkin: baholashdan aniqlashga, misol uchun, zarar ko‘rib bo‘lingadan keyin uning sabablarini aniqlashda.
|
| |
-rasm - 5 – Ma’ruza (6 soat) Ketma-ketlikdagi raqamli qurilmalar. Reja: 1

5.3-rasm.
K555IR11registr sokolevkasi.
Sanoat barcha turdagi registrlarni ishlab chiqaradi. Bular jumlasiga universal
registrlar ham kiradi, masalan K555IR11 mikrosxemasi. U 70 taga yaqin MEga ega.
Bu mikrosxema universal to'rt razryadli siljitish registri bo'lib, uning yordamida raqamli
sonni aniq sinxronlikda chapga va o'ngga siljitish mumkin. K555IR11 sokolevkasi 5.3-
rasmda keltirilgan. Registr bir qator amallarni bajarishi mumkin, chunki u bir necha
SO, SI, DSR, DSL
rejim tanlash kirishlariga ega. Agar
SO
va
SI
tanlov kirishlariga
«0» ga mos kuchlanish berilgan bo'lsa, ma'lumotlar
D0- D3
parallel kirishlardan
registrga uzatiladi va shuning uchun ma'lumotlar
Q0—Q3
chiqishlarda keyingi
takt impulsi berilgandagina paydo bo'ladi.
SI
kirishga «0»,
SO
kirishga «1» berilsa,
DSR
ketma-ketli ma'lumotlar kirishiga berilayotgan kod, registr yordamida o'ngga
siljiydi
(QO
dan
Q3 ga). Siva
Sfl kirishlarining teskari munosabatida esa kod ketma-
ketli
DSL
kirish orqali qabul qilinadi va takt impulsining har fronti bilan chapga,
ya'ni
Q3
dan
QO
ga siljiydi.
Nazorat savollari:
1.
Registrga ta’rif bering.
2.
Registrda bajariladigan asosiy amallarni sanab o’ting.
3. Ketma-ket kodni parallel kodga va parallel kodni ketma-ket kodga o’zgartirish
qanday amalga oshiriladi?
4. Siljituvchi registrlarda qanday triggerlar ishlatiladi va nima uchun?
6. Registrlar qanday qurilmalarda ishlatiladi?
|
Axborotni ximoyalashning kriptografik usullari - bet 5

|
Axborotni ximoyalashning kriptografik usullari
|
bet | 5/6 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 1,05 Mb. | | #129786 |
Bog'liq 2- variant Axborotni ximoyalashning kriptografik usullariMisol. 4x4 o‘lchovli sehrli kvadratni olamiz, bu yerda son-larning 880 ta har xil kombinatsiyasi mavjud. Quyidagicha ish yuritamiz: 16 3 2 13 5 10 11 8 9 6 7 12 4 15 14 1 Boshlangich matn sifatida quyidagi matnni olamiz: DASTURLASh TILLARI va jadvalga joylashtiramiz: i s a l u t i a sh r l l t r a d Shifrlangan matn jadval elementlarini satrlar bo‘yicha o‘qish natijasida tashkil topadi: ISAL UTIA ShRLL TRAD Almashtirish usullari Almashtirish usullari sifatida quyidagi usullar-ni keltirish mumkin: - Sezar usuli; - Affin tizimidagi Sezar usuli; - Tayanch so‘zli Sezar usuli va boshqalar. Sezar usulida almashtiruvchi harflar k ta siljish bilan aniklanadi. Yuliy Sezar bevosita k=3 bulganda ushbu usuldan foydalangan. k=3 bo‘lganda va alifbodagi harflar m=26 ta bo‘lganda quyidagi jadval hosil qilinadi: Misol. Matn sifatida SAMARQAND so‘zini oladigan bo‘lsak, Sezar usuli natijasida quyidagi shifrlangan yozuv hosil bo‘ladi: VDPDUTDQG. 2. Sezar usulining kamchiligi bu bir xil harflarning, o‘z navbatida, bir xil harflarga almashishidir. 3. Affin tizimidagi Sezar usulida har bir harfga almashtiriluvchi harflar maxsus formula bo‘yicha aniqlanadi: at+b (mod m), bu yerda a,b — butun sonlar, 0< a, b PGP dasturiy vositalari Internet tarmog‘ida elektron pochta orqali axborot jo‘natuvchi foydalanuvchilar tomonidan shifrlash maqsadida keng foydalanilmoqda. PGP (Pretty Good Privacy) kriptografiya dasturining algoritmi kalitli, ochiq va yopiq bo‘ladi.Ochiq kalit quyidagicha ko‘rinishni olishi mumkin: Kriptografiya O‘rinlarni almashtirish usullari eng oddiy va eng kadimiy usuldir. O‘rinlarni almashtirish usullariga misol sifatida kuyidagilarni keltirish mumkin: — shifrlovchi jadval; —sexrli kvadrat. Shifrlovchi jadval usulida kalit sifatida kuyidagilar ko‘llaniladi: - jadval o‘lchovlari; - so‘z yoki so‘zlar ketma-ketligi; - jadval tarkibi xususiyatlari. Misol. Kuyidagi matn berilgan bo‘lsin: KADRLAR TAYYoRLASh MILLIY DASTURI Ushbu axborot ustun buyicha ketma-ket jadvalga kiritiladi: Natijada, 4x7 o‘lchovli jadval tashkil kilinadi. Endi shifrlangan matn katorlar bo‘yicha aniklanadi, ya’ni o‘zimiz uchun 4 tadan belgilarni ajratib yozamiz. KLAL IYTA AYAL DUDR YoShLA RRTR MISI Bu yerda kalit sifatida jadval o‘lchovlari xizmat kiladi. Ushbu usulni murakkablashtirish maksadida tayanch so‘zni kiritsa bo‘ladi. Yukoridagi misol uchun kuyidagi MAGISTRso‘zini olamiz va oldingi jadvalga joylashtiramiz: k l a l i y t a a y a l d u d r yo sh l a r r t r m i s i Ikkinchi katordagi rakamlar xarflarning alifbo tarkibidan kelib chikadi. Shu katordagi rakamlar bo‘iicha ustunlarni tartiblaymiz: Shifrlangan matn kuyidagi ko‘rinishda bo‘ladi: LALK TIYA YAAU LDRYo ShDRL ATRM RIIS, Sexrli kvadrat deb, katakchalariga 1 dan boshlab sonlar yozilgan, undagi xar bir ustun, satr va diagonal buyicha sonlar yigindisi bitta songa teng bo‘lgan kvadrat shaklidagi jadvalga aytiladi.
|
| |
-rasm - 5 – Ma’ruza (6 soat) Ketma-ketlikdagi raqamli qurilmalar. Reja: 1

5.1-rasm.
Parallel registr sxemasi (a) va uning shartli belgilanishi (b)
Masalan, registrning bir.necha bitlarida mos ravishda ma'lumotlar saqlanishi mumkin,
boshqa bitlari esa boshqarish maqsadlarida qo'llanilishi mumkin.
Parallel registr
ma'lumotlar ustidan quyidagi mikroamallarni bajarishga
mo'ljallangan: parallel shaklda kirishdagi ma'lumotlarni yozish, saqlash va uzatish. Bu
amallarni bajarishdan avval registr dastlabki holatga (0) o'rnatiladi. Ma'lumot parallel
ravishda qayta ishlangani tufayli, registrni tashkil etuvchi triggerlar ham razryadlar
sonidan kelib chiqqan holda o'zaro bog'lanmagan. Parallel registrlar asinxron yoki
sinxron islilash prinsipida ixtiyoriy triggerlardan tuzilishi mumkin.
Sodda ikki razryadli parallel registrning funksional sxemasi 5.1- rasmda keltirilgan.
Registrlarni boshqa registrlar yoki raqamli tizim qurilmalari bilan bog'lovchi
elektr zanjirlar
shinalar
deb ataladi.
Registrning dastlabki holatida «kirish» shinasida «0» signalga egamiz. Bu
vaqtda RS-trigger kirishlarida HAM-EMAS MEning
x
1
va
x
2
kirishlaridagi (nol va
birlar) signallar kombinatsiyasidan qat'iy nazar «1» o'rnatiladi. Masalan, ikkilik son
registriga yoziladigan kod 01, ya'ni
x
2
«0»,
x
1
, esa «1» bo'lsin. U holda «kirish»
shinasiga «1» kelsa, ME qayta ulanadi va Tl trigger chiqishida «0» o'rnatiladi.
So'ngra Tl trigger
Q{=
holatiga qayta ulanadi. T2 trigger chiqishida «1» o'rnatiladi va
demak T2 trigger
Q
2
=
0 bo'ladi.
Shunday qilib, triggerlarga registr kirishlariga uzatilayotgan qo'shimcha
ma'lumot ham yoziladi. Saqlash rejimida ishlayotgan registr chiqishlarida «1» mavjud.
«Chiqish» shinasiga «1» berilsa, ME3 qayta ulanadi va
y,
chiqishda «1»,
y
2
chiqishda esa
«0» hosil bo'ladi. Demak, yozilgan ma'lumot o'qiladi. Ketma-ketli registr kirishdagi
ma'lumotlarni ketma-ket tartibda yozish, saqlash va uzatish uchun mo'ljallangan.
Ma'lumot yozishdan avval registrga dastlabki holat (0)ga o'rnatiladi.
|
Mavzu;Elektromexanik tizimlarni avtomatlashtirishning asosiy tamoyillari. Reja - bet 4

|
Mavzu;Elektromexanik tizimlarni avtomatlashtirishning asosiy tamoyillari. Reja
|
bet | 4/4 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 31,06 Kb. | | #155760 |
Bog'liq Shaxta юк кутариш механизими МУС ИШ
Yuk liftlarining asosiy ishlash xususiyatlaridan biri bu quvvat blokining quvvatidir. Eng so'nggi modifikatsiyalarda dizaynerlar 5 vattgacha quvvatga ega elektr motorlaridan foydalanadilar. Asenkron elektr motorlar ham keng tarqalgan bo'lib, ularning quvvat potentsiali o'rtacha 1 dan 2 vattgacha o'zgarib turadi. Bunday quvvat ko'rsatkichlari tezlik rejimlarini 12 dan 20 m / s gacha aniqlaydi. Massa bilan ishlash qobiliyatiga kelsak, mina tipidagi lift 70 tonnagacha yuk ko'tarishga qodir. Bundan tashqari, ko'tarish quvvati yuqori bo'lgan modellar ham mavjud, ammo bular, qoida tariqasida, maxsus ehtiyojlar uchun yagona bloklardir. Bu holda magistralning balandligi 2 km ga yetishi mumkin.
Togʻ-kon qazib olish tabiatan yuqori xavfga ega boʻlgani uchun lift ishlab chiqaruvchilari xavfsizlik tizimlariga alohida eʼtibor berishadi. Albatta, zamonaviy dizaynlar tormoz tutqichlari bilan ta'minlanadi. Bundayarqon uzilib qolgan hollarda qurilmalar ishga tushiriladi. Aytgancha, bunday xavflar asosan ko'p arqonli yuk ko'targichlariga o'tishga olib keldi. Ushbu turdagi kon komplekslari ko'tarishda ishonchlilik va barqarorlik bilan ajralib turadi. Yordamchi xavfsizlik tizimlari sifatida chegara kalitlari ham ishlatiladi, agar xodimlar kabina eshiklari va eshiklarini qulflamagan bo'lsa, saytni ishga tushirishni bloklaydi. Avtomatlashtirilgan tizimlar, shuningdek, ayrim mexanizmlar va boshqaruv elementlari ishlamay qolganda maxsus ishlash rejimlariga ega.
Foydalanilgan adabiyotlar.
R. B. Jalilov va boshq. “Sanoat va robot texnik qurilmalarining avtomatlashtirilgan elektr yuritmalari” O’quv qo’llanma. Toshkent- 2019. 274-bet
O.O. Xoshimov, SH.B. Umarov “Umumsanoat mexanizmlarining avtomatlashtirilgan elektr yuritmalari” Darslik. Toshkent 2020. 196-bet
N.Sh.Raxmatova, M.G’.Bekmuratova, R.A.Nazirova, Umarov SH.B., Xolikov S.S. “Umumsanoat andozaviy mexanizmlarning avtomatlashtirilgan elektr yuritmalari” O’quv uslubiy qo’llanma Toshkent 2019 360-bet
Yakubova D. K. Bekishev A. E. “Elektr mashinalar va elektr yuritma” O’quv uslubiy qo’llanma Toshkent 2019 185-bet
Оськин С.В. Автоматизированный электропривод: учебное пособие для студентов вузов Краснодар: Изд-во ООО «КРОН», 2013,- 489 с.
UmarovSH.B.XolikovS.S. Umumsanoatandozaviymexanizmlarningavtomatlashtirilganelektryuritmalari Toshkent 2019 30-bet
Б.Ю. Васильев «Автоматизированный электропривод объектов минерально-сырьевого комплекса» Санкт-Петербург 2014
|
| |
Axborotni ximoyalashning kriptografik usullari - bet 3

|
Axborotni ximoyalashning kriptografik usullari
|
bet | 3/6 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 1,05 Mb. | | #129786 |
Bog'liq 2- variant Axborotni ximoyalashning kriptografik usullariAxborotni autentifikatsiyalashdan tashqari quyidagi masalalarni yechish mumkin: • foydalanuvchini autentifikatsiyalash, ya’ni kompyuter tizimi zaxiralariga kirmoqchi bo‘lgan foydalanuvchini aniqlash: • tarmoq abonentlari aloqasini o‘rnatish jarayonida ularni o‘zaro autentifikatsiyalash. Hozirgi kunda himoyalanishi zarur bo‘lgan yo‘nalishlardan biri bu elektron to‘lov tizimlari va Internet yordamida amalga oshiriladigan elektron savdolardir. Kriptografiya - ma’lumotlarni o‘zgartirish usullarining to‘plami bo‘lib, ma’lumotlarni himoyalash bo‘yicha quyidagi ikkita asosiy muammolarni hal qilishga yo‘naltirilgan: maxfiylik; yaxlitlilik. Maxfiylik orqali yovuz niyatli shaxslardan axborotni yashirish tushunilsa, yaxlitlilik esa yovuz niyatli shaxslar tomonidan axborotni o‘zgartira olmaslik haqida dalolat beradi. Bu yerda kalit qandaydir ximoyalangan kanal orqali junatiladi. Umuman olganda, ushbu mexanizm simmetriyali bir kalitlik tizimiga taallukdidir. Asimmetriyali ikki kalitlik kriptografiya tizimini: Bu holda ximoyalangan kanal bo‘yicha ochiq kalit junatilib, maxfiy kalit jo‘natilmaydi. Yovuz niyatlishaxslar o‘z maqsadlariga erisha olmasa va kriptotaxlilchilar kalitni bilmasdan turib, shifrlangan axborotni tiklay olmasa, u holda kriptotizim kriptomustahkam tizim deb aytiladi. Kriptotizimning mustahkamligi uning kaliti bilan aniqlanadi va bu kriptotaxlilning asosiy qoidalaridan biri bo‘lib xisoblanadi. Ushbu ta’rifning asosiy ma’nosi shundan iboratki, kriptotizim barchalarga ma’lum tizim hisoblanib, uning o‘zgartirilishi kup vakt va mablag talab kiladi, shu bois ham faqatgina kalitni o‘zgartirib turish bilan axborotni ximoyalash talab kilinadi. Simmetriyali kriptotizim asoslari Kriptografiya nuqtai-nazaridan shifr — bu kalit demakdir va ochiq ma’lumotlar to‘plamini yopiq (shifrlangan) ma’lumotlarga o‘zgartirish kriptografiya o‘zgartirishlar algoritmlari majmuasi hisoblanadi. Kalit — kriptografiya o‘zgartirishlar algoritmining ba’zi-bir parametrlarining maxfiy holati bo‘lib, barcha algoritmlardan yagona variantini tanlaydi. Kalitlarga nisbatan ishlatiladigan asosiy ko‘rsatkich bo‘lib kriptomustahkamlik hisoblanadi.
|
| |
Axborotni ximoyalashning kriptografik usullari - bet 6

|
Axborotni ximoyalashning kriptografik usullari
|
bet | 6/6 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 1,05 Mb. | | #129786 |
Bog'liq 2- variant Axborotni ximoyalashning kriptografik usullariSexrli kvadratga sonlar tartibi bo‘yicha belgilar kiritiladi va bu belgilar satrlar buyicha o‘kilganda matn xosil bo‘ladi. Misol. 4x4 o‘lchovli sexrli kvadratni olamiz, bu yerda son-larning 880 ta xar xil kombinatsiyasi mavjud. Kuyidagicha ish yuritamiz: 16 3 2 13 5 10 11 8 9 6 7 12 4 15 14 1 Boshlangich matn sifatida kuyidagi matnni olamiz: m a g i s t r 4 1 2 3 6 7 5 k l a l i y t a a y a l d u d r yo sh l a r r t r m i s i a g i m r s t 1 2 3 4 5 6 7 l a l k t i y a y a a u l d r yo sh d r l a t r m r i i s DASTURLASh TILLARI va jadvalga joylashtiramiz: i s a l u t i a sh r l l t r a d Shifrlangan matn jadval elementlarini satrlar bo‘yicha o‘kish natijasida tashkil topadi: ISAL UTIA ShRLL TRAD Almashtirish usullari: Almashtirish usullari sifatida kuyidagi usullarni keltirish mumkin: - Sezar usuli; - Affin tizimidagi Sezar usuli; - Tayanch so‘zli Sezar usuli va boshkalar. 1. Sezar usulida almashtiruvchi xarflar k ta siljish bilan aniklanadi. Yuliy Sezar bevosita k=3 bulganda ushbu usuldan foydalangan. k=3 bo‘lganda va alifbodagi xarflar m=26 ta bo‘lganda kuyidagi jadval xosil kilinadi: Misol. Matn sifatida SAMARQAND so‘zini oladigan bo‘lsak, Sezar usuli natijasida kuyidagi shifrlangan yozuv xosil bo‘ladi: VDPDUTDQG. 2. Sezar usulining kamchiligi bu bir xil xarflarning, o‘z navbatida, bir xil xarflarga almashishidir. 3. Affin tizimidagi Sezar usulida xar bir xarfga almashtiriluvchi xarflar maxsus formula bo‘yicha aniklanadi: at+b (mod m), bu yerda a,b — butun sonlar, 0< a, b
|
| |
Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov
Download
2,41 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/174
Sana
09.01.2024
Hajmi
2,41 Mb.
#132887
Download
2,41 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov
Download
2,41 Mb.
Matnni ko'rish
Tayanch tushunchalar - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

5
7.2. Xalqaro audit standartlarining kontseptual asosi
. . . . . . . . . . . . . . 138
7.3. Xalqaro audit standartlari tarkibi
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145
Takrorlash uchun savollar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148
Mavzu bo`yicha testlar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
148
Tayanch tushunchalar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
152
VIII bob. Auditning Axloq kodeksi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153
8.1. Auditning axloq kodeksi va uning maqsadi
. . . . . . . . . . . . . . . . . . 153
8.2. Axloq kodeksining asosiy talablari
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155
8.3. Mustaqillik, vijdonlilik va maxfiylik. Umuminsoniy ahloq
qoidalari va ma’naviy me’yorlarga rioya qilish. Auditorning
xolisligi va kasbiy vakolatliligi
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
160
8.4. Soliq munosabatlari va professional xizmat uchun haq to’lash
. . . 162
8.5. Auditor va mijozning o’zaro munosabatlari
. . . . . . . . . . . . . . . . . . 164
Takrorlash uchun savollar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165
Mavzu bo`yicha testlar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
- Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

7
Mavzu bo`yicha testlar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
360
Tayanch tushunchalar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
364
XIII bob. O’zbekiston Respublikasi audit tizimini xalqaro miqyosda
integratsiyalash masalalari . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
365
13.1. Auditorlik faoliyati milliy standartlarining turlari
. . . . . . . . . . . . . . 365
13.2. Xalqaro
auditorlik standartlarini O’zbekistonda qo’llash
muammolari
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
366
13.3. O’zbekistonda auditorlik faoliyatini rivojlantirish istiqbollari
. . . . 372
Takrorlash uchun savollar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 380
Mavzu bo`yicha testlar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov - bet 2

3
MUNDARIJA
Kirish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
16
I bob. «Xalqaro audit» fanining predmeti, ob’ekti va metodi . . . . . . . 18
1.1. «Xalqaro audit» fanining predmeti va ob’ektlari
. . . . . . . . . . . . . .
18
1.2. «Xalqaro audit» fanining metodi
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
19
1.3. Auditning vujudga kelishi
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
1.4. Auditning turlari va shakllari
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
23
Takrorlash uchun savollar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
Mavzu bo`yicha testlar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
28
Tayanch tushunchalar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
30
II bob. Xalqaro audit va uning modellari . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
2.1. Xorijda auditorlik faoliyatining hozirgi holati
. . . . . . . . . . . . . . . .
31
2.2. Xalqaro audit va uning modellari
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
Takrorlash uchun savollar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
Mavzu bo`yicha testlar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Auditorlik tekshiruvini rejalashtirish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  251

|
Auditorlik tekshiruvini rejalashtirish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251Bog'liq xalqaro audit (1)10.3. Auditorlik tekshiruvini rejalashtirish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251
10.4. Auditda muhimlik va tavakkalchilik darajalarini aniqlash . . . . . . . 258
10.5. Buxgalteriya hisobi va ichki nazorat tizimini baholash . . . . . . . . . 264
10.6. Ma’lumotlarning kompyuter ishlovi sharoitida audit . . . . . . . . . . . 270
10.7. Buxgalteriya baholarining auditi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277
10.8. Bog’liq tomonlar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283
10.9. Boshqa auditor va ichki audit ishidan foydalanish . . . . . . . . . . . . . 288
Takrorlash uchun savollar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297
Mavzu bo`yicha testlar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
297
Tayanch tushunchalar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
303
XI bob. Auditning hisobot va maxsus standartlari . . . . . . . . . . . . . . . . . 304
11.1. Moliyaviy hisobot tarkibidagi boshqa ma’lumot . . . . . . . . . . . . . . 304
11.2. Auditorlik xulosasi imzolangan sanadan keyin, biroq moliyaviy
hisobot e’lon qilinadigan sanaga qadar yuz bergan hodisalar . . . .
307
11.3. Mijoz korxona rahbariyati uchun ma’lumotnoma . . . . . . . . . . . . . 311
11.4. Maxsus o’tkaziladigan auditga oid kelishuvlar bo’yicha
auditorlik hisoboti . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
312
11.5. Istiqbolli moliyaviy hisobotni tekshirish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 319
11.6. Moliyaviy hisobotni sharhlash bo’yicha kelishuvlar . . . . . . . . . . . 327
|
| |
Ispaniyada auditorlik faoliyati - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

|
Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulovBog'liq xalqaro audit (1)4.6. Ispaniyada auditorlik faoliyati . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
75
Takrorlash uchun savollar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
Mavzu bo`yicha testlar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
83
Tayanch tushunchalar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
85
V bob. Osiyo davlatlarida auditorlik faoliyati . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
86
5.1. Yaponiyada auditorlik faoliyati . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
86
5.2. Xitoyda auditorlik faoliyati . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95
5.3. Koreya Respublikasida auditorlik faoliyati . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100
Takrorlash uchun savollar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101
Mavzu bo`yicha testlar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
101
Tayanch tushunchalar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
104
VI bob. MDH davlatlarida audit tizimi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105
6.1. Rossiya Federatsiyasida auditorlik faoliyati . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105
6.2. Ukrainada auditorlik faoliyati . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109
6.3. Belarus Respublikasida auditorlik faoliyati . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111
6.4. Ozarbayjonda auditorlik faoliyati . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115
6.5. Qozog’iston Respublikasida auditorlik faoliyati . . . . . . . . . . . . . . 123
Takrorlash uchun savollar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127
Mavzu bo`yicha testlar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
|
| |
Tayanch tushunchalar - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

8
СОДЕРЖАНИЕ
Введение . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. 3
16
Глава I.
Предмет,
объект
и
методы
дисциплины
«Международного аудита» . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
18
1.1.
Предмет и объекты дисциплины «Международного аудита» ...............
18
1.2.
Метод дисциплины «Международного аудита» ......................................
19
1.3.
Возникновение аудита .................................................................................
6
20
1.4.
Виды и формы аудита ..................................................................................
10
23
Вопросы для повторения .............................................................................
10
28
Тесты по темам. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
28
Ключевые понятия . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Tayanch tushunchalar - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234
Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov
Download
2,41 Mb.
Pdf ko'rish
bet
6/174
Sana
09.01.2024
Hajmi
2,41 Mb.
#132887
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
174
Bog'liq
xalqaro audit (1)
Bu sahifa navigatsiya:
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234
166
Tayanch tushunchalar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
167
IX bob. Auditning umumiy standartlari . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168
9.1.
Moliyaviy hisobot auditining maqsadi
. . . . . . . . . . . . . . . . . . .
168
9.2.
Auditorning mijoz oldidagi xat-majburiyati
. . . . . . . . . . . . . . . . . . 175
9.3.
Tekshirish o’tkazishda shartnoma
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178
9.4.
Biznesni bilish
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180
9.5.
Auditning ishchi hujjatlarini tuzish
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187
9.6.
Auditorlik tekshiruvida aldash va xatoni aniqlash
. . . . . . . . . . . . . 199
9.7.
Auditor ishi sifatini tekshirish
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206
9.8.
Moliyaviy hisobotning auditida qonunlar va me’yoriy hujjatlarni
ko’rib chiqish
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
219
Takrorlash uchun savollar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229
Mavzu bo`yicha testlar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
230
Tayanch tushunchalar
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
234
X bob. Auditning ishchi standartlari . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235
6
10.1.
Auditorlik dalillar va ularni olish usullari
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235
10.2.
Auditorlik tanlash
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245
Download
2,41 Mb.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
174
Download
2,41 Mb.
Pdf ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov
Download
2,41 Mb.
Pdf ko'rish
Tayanch tushunchalar - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

4
4.1. AQShda auditorlik faoliyati
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
57
4.2. Germaniyada auditorlik faoliyati
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
60
4.3. Buyuk Britaniyada auditorlik faoliyati
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
64
4.4. Frantsiyada auditorlik faoliyati
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
4.5. Italiyada auditorlik faoliyati
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
Xizmat ko’rsatuvchi tashkilot (Service organisation)

397
Sharh bo’yicha kelishuv (Review engagement) - auditorlik tekshiruvini o’tkazish
paytida barcha dalillar taqdim etilishiga imkoniyat bermaydigan muolajalar asosida
auditorning e’tiborini jalb qilgan va moliyaviy hisobot barcha ahamiyatli jabhalar
bo’yicha moliyaviy hisobotni taqdim etish bo’yicha belgilangan kontseptual
asoslarga muvofiq tayyorlanmagan degan mulohaza tug’dirishiga asos bo’lgan
qandaydir alohida jabhalar mavjudligini aniqlash uchun auditorga asos bo’lib
hisoblanadi.
Ekspert (Expert) - buxgalteriya hisobi va auditdan
farqli boshqa sohada maxsus
ko’nikmalarga, bilimlarga va tajribaga ega bo’lgan shaxs yoki firma.
Xato (Error) - moliyaviy hisobotda bilmasdan qilingan noaniqlik.
Hisoblash (Computation) - dastlabki hujjatlar va hisob yozuvlarining arifmetik
tekshirishdan yoki mustaqil hisob-kitoblarni bajarishdan iborat.
Hozir bo’lmoqlik (Attendance) - boshqa shaxslar
tomonidan bajarilayotgan
jarayonlar yoki uning bir qismi davomida hozir bo’lmoqlikni nazarda tutadi.;
masalan, tovar-moddiy zahiralarni inventarlashda hozir bo’lmoqlik auditorga ular
mavjudligini tekshirish va ushbu jarayon
miqdoriy hisoblash va ushbu
hisoblashlarni yozib borish hamda nazorat-miqdoriy hisoblash muolajalari
yuzasidan sub’ekt rahbariyati tomonidan ishlab
chiqilgan muolajalarga
muvofiqligini kuzatib borish imkoniyatini yaratadi.
Holatni ahamiyatli noto’g’ri ko’rsatish (Material misstatement of fact) - audit
qilingan moliyaviy hisobot bilan bog’liq bo’lmagan boshqa ma’lumotda
holatni
ahamiyatli noto’g’ri ko’rsatish. Bunday ma’lumot noto’g’ri ko’rsatilganda yoki
taqdim etilganda vujudga keladi.
Hujjatlar (Documentation) - auditor uchun auditor tomonidan tayyorlangan yoki
audit o’tkazilishi munosabati bilan auditor tomonidan
olingan va saqlanadigan
material (ishchi hujjatlar).
Integral stabilizatorlarning qo‘llanilishi

|
Integral stabilizatorlarning qo‘llanilishi
|
bet | 32/43 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 4,76 Mb. | | #139134 |
Bog'liq KIRISHIntegral stabilizatorlarning qo‘llanilishi. Oldin ta’kidlab o‘tganimizdek, integral stabilizatorlarning qo‘llanilishi ta’minot manbaining sxemotexnikasini soddalashtiradi va uning elektrik ko‘rsatkichlari yaxshilaydi. Hattoki eng sodda va arzon integral stabilizatorlar ham etarlicha yaxshi elektr ko‘rsatkichlarga ega: pulsatsiyani so‘ndirish koeffitsiyenti 40 dan 80 dB gacha, chiqish qarshiligi 15 dan 30 mOm gacha.
Integral stabilizatorli uchta chiqishli ta’minot manbalari. 4.15- va 4.16- rasmda uchta chiqishli integral stabilizatorli stabillashtirilgan sodda ta’minot manbaining sxemalari keltirilgan.
4.15-rasm. Musbat kuchlanish stabilizatorli ta’minot manbai
4.16-rasm. Manfiy kuchlanish stabilizatorili ta’minot manbai Sig‘imi bir necha yuzlab mkF bo‘lgan 𝐶1 kondensator to‘g‘rilangan kuchlanishni silliqlash uchun xizmat qiladi. Sig‘imi bir necha mkF bo‘lgan 𝐶2 va 𝐶3 kondensatorlar integral stabilizatorning stabil ishlashini ta’minlaydi. Ular integral stabilizator chiqishiga iloji boricha yaqin joylashgan bo‘lishi kerak yoki bevosita o‘ziga kavsharlab (qalaylab) ulangan bo‘lsa undan ham yaxshi. Foydalanish bo‘yicha ko‘rsatmalarda ko‘pchilik stabilizatorlar uchun qayd qilinadiki, agar filtr 𝐶1 kondensatorini integral stabilizator bilan ulashdagi simlar uzunligi 70 mm dan oshmasa u holda stabilizator kirishida 𝐶2 kondensatoridan foydalanish zaruriyati yo‘q.
Chet el sanoati ishlab chiqaruvchilari tomonidan yuzdan ortiq turdagi uchta chiqishli integral stabilizatorlar ishlab chiqariladi, ularning chiqish kuchlanishi 5 V dan 24 V gacha va 0,1 A dan 2,0 A gacha bo‘lgan tokdagi integral stabilizatorlardir. Chiqish kuchlanishi 1 A gacha bo‘lgan ta’minot manbalarini (4.15- va 4.16-rasm) amalga oshirish uchun μA78xx musbat va μA79xx manfiy kuchlanishli klassik stabilizatorlardan keng foydalaniladi (oxirgi ikkita raqami chiqish kuchlanishining qiymatini ko‘rsatadi). Ikkita uchta chiqishli stabilizatordan foydalanib, ikki qutbli ta’minot manbaini qurish mumkin (4.17- va 4.18-rasm). Xuddi shunday 4.18- rasmdagi sxema o‘xshash manfiy kuchlanish stabilizatorli ikki qutbli TMni qurish mumkin.
4.17-rasm. Musbat va manfiy kuchlanish stabilizatorili ikki qutbli ta’minot
manbai
Integral stabilizatorli TMda chiqish kuchlanishining o‘zgarishi. Yuqorida qayd etilganidek to‘rtta chiqishli stabilizatordan foydalanilganda (4.16- va 4.14- rasm), 𝑅2/𝑅1 qarshiliklar qiymatining nisbatini (𝑈chiq bo‘lgichining kuchlanishni uzatish koeffitsiyenti) o‘zgartirib chiqish kuchlanishini rostlash mumkin. Chiqish kuchlanishini rostlashning boshqa usuli tayanch kuchlanishini o‘zgartirish hisoblanadi, agar albatta integral stabilizator bunday o‘zgarishni amalga oshirishga imkon bersa.
|
| |
Listening - «Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya» nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya «innovative...

21
«Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya»
nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya
example, the number of students at this stage will be large and we will of course use speakers and
similar technology tools to make it sound better. or live communication with foreign native
speakers using the Internet, as well as various correspondence with them, also help to express
ourselves in this skill.
There are several pros and cons to using technology
1-At the same time, we can create opportunities for students with visual impairments to use
technology, and we can bring them closer to the lectures.
2) Nowadays, the world is becoming more modern, and so is the younger generation. so we also
need to take the lesson close to the worldview of the modern child because for them traditional
lessons can be somewhat boring.
3) save time.
4) Enhancing the learning process using types of lessons such as power point, word, adding
different elements will save time as mentioned above.
5) Download the topics and lectures explained on the board during the lesson on the computer.
6) We cannot imagine the launch of an online education system without ICT tools. because in this
education system all lessons are conducted using ICT tools.
7) Recent research shows that people absorb 20% of what they hear, 30% of what they see and
more than 50% of what they hear.
Ma'lumotni dasturiy ta'minotdan himoya qilish

|
Ma'lumotni dasturiy ta'minotdan himoya qilish
|
bet | 23/23 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 231,31 Kb. | | #246622 |
Bog'liq Kompyuter tizimlarini himoya qilish uchun dasturiy vositalar. DaMa'lumotni dasturiy ta'minotdan himoya qilish
Axborot xavfsizligi dasturlari - bu dasturiy ta'minot tarkibiga kiruvchi, axborot xavfsizligi funktsiyalarini bajaradigan maxsus dasturlar tizimi.
Axborot xavfsizligi dasturi:
O'rnatilgan axborot xavfsizligi vositalari.
Antivirus dasturi (antivirus) - kompyuter viruslarini aniqlash va zararlangan fayllarni davolash, shuningdek profilaktika - fayllar yoki operatsion tizimning zararli kod bilan yuqishini oldini olish dasturi.
Ma'lumotni ruxsatsiz kirishdan himoya qilish uchun maxsus dasturiy vositalar, umuman olganda, o'rnatilgan vositalarga qaraganda yaxshiroq imkoniyat va xususiyatlarga ega. Shifrlash dasturlari va kriptografik tizimlardan tashqari, boshqa ko'plab tashqi axborot xavfsizligi vositalari mavjud.
Xavfsizlik devorlari (shuningdek, xavfsizlik devorlari yoki xavfsizlik devorlari deb ham ataladi). Mahalliy va global tarmoqlar o'rtasida maxsus oraliq serverlar tuziladi, ular tarmoq / transport qatlamlari orqali o'tadigan barcha trafikni tekshiradi va filtrlaydi. Bu korporativ tarmoqlarga tashqaridan ruxsatsiz kirish xavfini keskin kamaytirishi mumkin, lekin bu xavfni to'liq bartaraf etmaydi. Usulning yanada xavfsizroq versiyasi - bu mahalliy tarmoqdan keladigan barcha trafik xavfsizlik devori serveri nomidan yuborilganda, mahalliy tarmoq amalda ko'rinmas bo'ladi.
Proksi -serverlar (proksi - ishonchnoma, ishonchli shaxs). Mahalliy va global tarmoqlar orasidagi barcha tarmoq / transport qatlamlari trafigi butunlay taqiqlangan - bunday yo'nalish yo'q va mahalliy tarmoqdan global tarmoqqa qo'ng'iroqlar maxsus vositachi serverlar orqali amalga oshiriladi. Shubhasiz, bu holda global tarmoqdan mahalliy tarmoqqa qo'ng'iroqlar printsipial jihatdan imkonsiz bo'lib qoladi. Bu usul yuqori darajadagi hujumlardan - masalan, dastur darajasida (viruslar, Java kodi va JavaScript) etarli darajada himoyalanishni ta'minlamaydi.
VPN (virtual xususiy tarmoq) ruxsatsiz odamlar trafikni tinglashi mumkin bo'lgan tarmoqlar orqali nozik ma'lumotlarni uzatish imkonini beradi. Ishlatiladigan texnologiyalar: PPTP, PPPoE, IPSec.
|
| |
Такрорий экин сифатида экилган мош экиннинг

|
Такрорий экин сифатида экилган мош экиннинг
|
bet | 62/71 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 363,42 Kb. | | #131379 |
Bog'liq «innovative academy» ilmiy tadqiqotlarni-fayllar.orgТакрорий экин сифатида экилган мош экиннинг
ўсиш ва ривожланиши
Кузги буғдойда
қўлланилган
маъдан ўғитлар
ФОН и
маъдан
ўғитлар
меъёри,
кг/га
вариант
рақами
2-3 барг даври Мевалаш даври
Амал даври
оҳири
Ўсим
бўйи см
Барг
сони
дона
Ўсим
бўйи
см
Дуккак
сони
дона
Ўсим
бўйи
см
Дуккак
сони
дона
N
250
,Р
175
,К
125
Тупоқнинг ювилиб тушган қисми.
N
25,
Р
80,
К
60
1
27,7
6,4
46,3
6,3
48,5
29,2
N
50,
Р
80,
К
60
2
28,3
6,6
48,9
5,5
53,7
24,1
N
75,
Р
80,
К
60
3
31,4
8,0
51,2
5,8
58,9
26,4
Олиб борилган тажрибалардан шундай ҳулоса қилиш мумкунки, ирригация
эрозиясига учраган тупроқлари ювилиб тушган қисмида такрорий экин сифатида
экилган мош экиннинг яхши ўсиши, ривожланиши, дуккаклар сонининг кўпайиши
учун табақалаштирилган ҳолда минерал ўғитларни йиллик меъёрларининг N
25,
Р
80,
К
60
кг/га қўллаш самарали эканлиги кузатилди.
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати
1.“Дала тажрибаларини ўтказиш услублари” 53-57.б.
2. Методы агрохимических, агрофизических и микробиологических исследований в
поливных хлопковых районах.3-е издание. Ташкент. 1963. С. 124.
3. Методы агрохимических анализов почв и растений–Ташкент, Мехнат. 1977. С. 128.
4. Халиков Б.М., Иминов А.А. Экиш меъёрлари ва такрорий экинларнинг тупроқ ҳажм
оғирлигига таъсири.//Фермер хўжаликларда пахтачилик ва ғаллачиликни
83
«Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya»
nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya
ривожлантиришнинг илмий асослари. Халқаро илмий амалий конференция мақолалар
тўплами. Тошкент, ЎзПИТИ-2006. Б-94.
5. www.embrapa.br
84
«Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya»
nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya
|
| |
Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov - bet 14

|
Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulovBog'liq xalqaro audit (1)153
8.1.
Кодекс этики аудита и его цель ..................................................................
45
153
8.2.
Основные требования Кодекса этики .......................................................
47
155
8.3.
Независимость,
честность
и
конфиденциальность.
Соблюдения гуманных норм этики и духовных норм.
Объективность аудитора и профессиональной компетенция .................
160
8.4.
Налоговые отношении и оплата за профессиональных услуг
162
8.5.
Взаимоотношения аудитора и клиента ......................................................
164
Вопросы для повторения .............................................................................
10
165
Тесты по темам. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
166
Ключевые понятия . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
167
Глава IX.
Общие стандарты аудита .........................................................................
52
168
9.1.
Цели аудита финансового отчета ...............................................................
52
168
9.2.
Письменные обязательства аудитора перед клиентом ............................... 56
175
9.3.
Договор проведения проверки ....................................................................... 58
|
| |
IX. Reduktorning ikkinchi bosqich eskiz loyihasi

|
IX. Reduktorning ikkinchi bosqich eskiz loyihasi
|
bet | 7/9 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 12,22 Mb. | | #133416 |
Bog'liq KURS ISHI HISOBOTI ( Mashina detallari ) muhmmadIX. Reduktorning ikkinchi bosqich eskiz loyihasi
Reduktorning birinchi bosqich eskiz loyihasini chizmalar bilan to‘ldiramiz.
Valga o‘tkaziladigan detallarni jumladan, halqalar, zichlagichlar, gayka, shayba, shponka va boshqa detallarning o‘lchamlari asosida tasvirlaymiz[1].
Podshipniklarni reduktorni yig‘ish ishlarini yengillashtirish maqsadida stakanlarga joylashtirib, loyihalashni amalga oshiramiz.
Reduktor korpusi devorini qalinligini tasvirlab, qolgan asosiy elementlarini aniqlaymiz(ilova 4).
Podshipnik qopqoqlarini joylashtiramiz. Uning o‘lchamlari quyidagi jadvaldan olinadi.
Podshipnik qopqog’ining o’lchamlari
|
|
D
|
d0
|
Δ
|
20÷50
|
7
|
8
|
50÷65
|
9
|
10
|
65÷90
|
12
|
12
|
90÷120
|
14
|
14
|
|
Podshipnik qopqog‘i o‘lchamlari va tuzilishi
|
Yetaklovchi valning podshipnik qopqog‘ini maxkamlovchi boltdan shkivni chetigacha kamida 10mm oraliq bo‘lishi kerak.
Reduktorlarning chizmasining ikkinchi bosqichida tishli g‘ildirak, vallar, korpus, podshipniklar, stakanlar va vallarning aniqlashtirilgan hisobi uchun zarur bo‘lgan ma’lumotlar olinadi.
Umuman olganda reduktorning ikkinchi eskizini quyidagi tartibda davom ettirish mumkin.
Shesternya va g‘ildiraknik yuqorida aniqlangan konstruktiv o‘lchamlari bo‘yicha chizmani to‘ldiriladi va ilashma chiziladi.
Yetaklovchi valda shesternya bilan podshipnik orasiga moy sidirish halqa joylashtiriladi. U korpus devoring ichki tarafidan 1÷2 mm chiqib turadi. Shu sababli moy sidirish halqasi moy sachratish vazifasini ham bajaradi. Valning uchiga(shesternya old tarafiga) shlitsali gayka chiziladi. U shesternyani valga o‘tkazgandan so‘ng, stopor shaybadan keyin burab qisiladi. Xuddi shunday valning boshqa uchiga ham podshipnikni o‘kazgandan so‘ng, o‘litsali gayka bilan mahkamlanadi.
Podshipniklar gabarit o‘lchamlari bo‘yicha to‘ldiriladi va stakanlar joylashtiriladi.
Podshipnik qopqog‘iga faskalari, ichki devorlari chiziladi. So‘ngra podshipnik qopqog‘ini mahkamlash uchun boltlar va ochiq qopqoqlar uchun zichlagichlar joylashtiriladi.
Yetaklanuvchi val uchun ham shu ishlar qayta bajariladi. Ayrim joylarini aytib o‘tamiz. G‘ildirak bir tomoniga chiqib ketmasligi uchun devor(prutok), ikkinchi, ya’ni valni chiqish diametri tomoniga esa moy sidirish halqasi bilan g‘ildirak orasiga vtulka joylashtiriladi.
So‘ngra shponkalar o‘lchamlari bo‘yicha joylashtirib chiqiladi.
Bulardan tashqari reduktorning yondan ko‘rinishi, moy o‘lchagich, moy to‘kish uchun tiqini, ko‘rish oynasi, shtift va reduktorni ko‘tarish uchun maxsus ilgaklar joylashtiriladi.
Bularning hammasini millimetrli qog‘ozda bajarib, keyin formatga ko‘chirish mumkin yoki birinchi bosqichni A1(594×841) formatga ko‘chirib ham davom ettirish ham mumkin. Reduktorning barcha detallari joylashtirib bo‘lgandan so‘ng, chizmadagi qirqimlarga shtrix chiziqlar, spesifikatsiya nomeratsiyasi va reduktorning texnik tavsifi yoziladi.
|
| |
Adabiyotlar
1 - Конуссимон тишли узатмалар

|
Конуссимон тишли узатмалар
|
bet | 9/9 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 12,22 Mb. | | #133416 |
Bog'liq KURS ISHI HISOBOTI ( Mashina detallari ) muhmmadAdabiyotlar
1. Shoobidov Sh. A. Mashina detallarini hisoblash va loyihalash .O‘quv qo‘llanma.-T. : «Innovatsion rivojlanish nashriyot –matbaa uyi» 2021, 542 b.
2.Shoobidov Sh. A., Musayev S.U. Tishli va chervyakli uzatmalarni loyihalash. Toshkent. 2005.
3. Shoobidov Sh. A., Musayev S.U . Yuritmalar. Tasmali va zanjirli uzatmalarni loyihalash. Toshkent. 2000. 82 b.
4. S.A.Chernavskiy i dr., “Kursovoe proektirovanie detaley mashin”, M., «Mashinostroenie», 1988 g.
5. M.N.Ivanov, «Detali mashin. Kursovoe proektirovanie», M., «Vыsshaya shkola», VUD., 1975 gg.
6. I.Sulaymonov, “Mashina detallari”, T., “O‘qituvchi” nashriyoti, 1981 yil.
7. P.F. Dunaev, “Detali mashin. Kursovoe proektirovanie”, M., «Vыsshaya shkola», 1990 gg.
8. I.I.Ustyugov, “Detali mashin”, Moskva, 1981 gg.
9. N.S. Bibutov, “Amaliy mexanika”, Yangiyo’l shahri, “Yangiyo’l poligrafiya servis”, 2008 yil.
10. S.Nosirov, “Mashina detallari fanidan kurs loyihasini bajarish”, T., “Yangi asr avlodi”, 2008 yil.
|
| |
MASHINA DETALLARI KURSIDAN KURS LOYIHASINI BAJARISH UCHUN NAMUNA

MASHINA DETALLARI KURSIDAN KURS LOYIHASINI BAJARISH UCHUN NAMUNA
Berilgan: Reduktorni chiqish validagi quvvat P= 6 kVt, burchak tezligi =150 ayl/min. Qurilma besh yil mobaynida bir smenada ish bajarishga mo‘ljallangan: L=20 000 soat;
Yuritmaning kinematik sxemasi:
1-rasm. Elevator yuritmasi
1-elektrodvigatel; 2-ponasimon tasmali uzatma; 3-konussimon tishli g’ildirakli reduktor; 4-elevator barabani
I. Yuritmaning kinematik hisobi
Yuritmani ishlashi uchun zarur bo‘lgan elektrodvigatel quvvatini aniqlaymiz (5-rasm):
6.64
0.903
bu yerda:
r – konussimon reduktorni f.i.k. r = 0,97
zan – zanjirli uzatmaning f.i.k.; t = 0,96
pod – podshipnikni f.i.k. pod = 0,99
bar – muftaning f.i.k. m = 1
um = 0,97 0,96 0,993 1=0,903;
*foydali ish koeffitsienti qiymatlari S.A.Chernavskiy tomonidan yozilgan “Kursovoe proektirovanie po detaley mashin” kitobidagi (1.1) jadvalidan olindi. Bundan keyingi hisoblarda jadval raqami va beti keltiriladi.
Mexanik uzatmalarni F.I.K. qiymatlari.
1.1-jadval.
Uzatma
|
F.I.K.
|
Yopiq korpusli tishli uzatmalar (reduktor):
Silindrik g‘ildirakli
Konussimon g‘iildirakli
|
0,97÷0,98
0,96÷0,97
|
Ochiq tishli uzatma
|
0,95÷0,96
|
Kirimlar soni turlicha bo‘lgan yopiq chervyakli uzatma uchun:
|
0,70÷0,75
0,80÷0,85
0,85÷0,95
|
Yopiq zanjirli uzatma
Ochiq zanjirli uzatma
|
0,95÷0,97
0,90÷0,95
|
Tasmali uzatma uchun:
Tekis kesimli tasma
Ponasimon tasma
|
0,96÷0,98
0,95÷0,97
|
Eslatma: xar bir valni tayanchlaridagi ishqalanish hisobiga yo‘qotilishini hisobga olish koeffitsenti .
|
|