nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Bitiruv malakaviy ishining maqsadi va vazifalari

|
Bitiruv malakaviy ishining maqsadi va vazifalari
|
bet | 4/22 | Sana | 09.05.2021 | Hajmi | 404,74 Kb. | | #14453 |
Bitiruv malakaviy ishining maqsadi va vazifalari. Bitiruv malakaviy ishiningasosiy maqsadi moy eritmalari: paxta moyi, kungaboqar moyi, zig’ir moylar misolida yorug’lik yutilish hodisasini amaliy o’rganish, xususiyatlarini tadqiq qilishdan iborat. Bitiruv malakaviy ishiningvazifasi iste’mol moylarining spektral tahlilini olish.
Bitiruv malakaviy ishining o’rganilganlik darajasi. Bitiruv malakaviy ishi amaliy manbalar asosida bajarildi. Iste’mol moylarining spektral tahlili o’rganildi.
Bitiruv malakaviy ishining predmeti. Bitiruv malakaviy ishining predmeti bo’lib, iste’moldagi moylarning spektral xarakteristikasi va optik xususiyatlari hisoblanadi.
Bitiruv malakaviy ishining ob’yekti. Tadqiqot ob’yekti bo’lib, iste’moldagi paxta, kunga boqar, zaytun va zig’ir moylari hisoblanadi.
Bitiruv malakaviy ishining ilmiy farazi: Turli xil iste’moldagi moylar uchun o’ziga xos yorug’lik yutish xususiyatlari aniqlanadi. Yorug’lik signallarini fotometrik qayd qilish usullari hamda absorbsion tahlil haqida tushunchalar beriladi. Yorug’likning modda bilan ta’sirlashish hodisasini klassik va kvant nazariyalari ko’rib chiqiladi.
Moddaning yorug’lik o’tkazishi hodisasini o’rganish imkonini beradigan spektrofotometrlash prinsipi va imkoniyati o’rganib chiqiladi. Shuningdek, absorbsion, interferension, neytral yorug’lik filtrlari haqida tushuncha berildi. O’lchash natijalari asosida tuzilgan jadvallar yordamida foizlar hisobida o’tkazish koeffitsyentining to’lqin uzunligiga bog’lanishi munosabati grafigi chiziladi (Spektral xarakteristikalari).
|
| |
Mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi

|
Mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi
|
bet | 1/17 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 52,5 Kb. | | #254497 |
Bog'liq O\'zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va Mehnat kodeksining mehnatni muhofaza qilish sohasidagi ahamiyati.
TERMIZ MUHANDISLIK-TEXNOLOGIYA INSTITUTI
SANOAT TEXNOLOGIYALAR FAKULTETI
EKOLOGIYA VA HAYOT FAOLIYATI XAVFSIZLIGI KAFEDRASI
5640100 HAYOT FAOLIYATI XAVFSIZLIGI TA’LIM YO‘NALISHI
“MEHNAT MUHOFAZASI VA TEXNIKA XAVFSIZLIGI” FANIDAN
KURS ISHI
MAVZU: O‘zbekiston respublikasining konstitutsiyasi va mehnat kodeksining mehnatni muhofaza qilish sohasidagi ahamiyati.
Bajardi:HFX ta’lim yo‘nalishi
4-kurs talabasi Eshqulov Z.A
Ilmiy rahbar: Samanov.R
Termiz-2023 yil
MUNDARIJA:
Kirish…………………………………………………………………………3
I.BOB.O’ZBEKISTON RESPUBLIKASINING KONSTITUTSIYASI VA MEHNAT KODEKSI…………………………………………………………5
1.1. Ushbu Kodeks bilan tartibga solinadigan munosabatlar………….…5
1.2.Mehnat kodeksi………………………………………………………10
II.BOB. MEHNATNI MUHOFAZA QILISH SOHASIDAGI AHAMIYATI.
2.1.Mehnatni muhofaza qilish tushunchasi…………………………….…19
2.2. Xavfsizlik boʻyicha umumiy talablar………………………………….24
2.3. Mehnatni muhofaza qilish sohasidagi davlat siyosati……..…………21
Xulosa……………………………………………………………………….……38
Foydalanilgan adabiyotlar……………………..…………………………..……39
Kirish
«Mehnatni muhofaza qilish» fani insonning ishlab chiqarishdagi faoliyatida sodir bo‘ladigan turli shakldagi xavflarni bartaraf etish va ulardan himoyalanish уo‘llarini o‘rganishga qaratilgan nazariy fandir. U keng qamrovli ilmiy-amaliy izlanishlar va tadqiqotlar asosida rivojlanib, takomillashib boradi.
Insonning mehnat xavfsizligini ta’minlashda ilmiynazariy izlanishlar asosida vujudga kelgan qonunlar, nizomlar, standartlar, ko‘rsatmalar, qoidalar va sanitartexnik me’yorlar hamda ularni o‘rganish bo‘yicha uzluksiz ta’lim-tarbiya tizimini vujudga keltirish, uni rivojlantirish muhim o‘rin tutadi.
Mehnatni muhofaza qilish fanining asosiy maqsadi talabalarga insonning ishlab chiqarishdagi mehnat faoliyati davrida yuzaga keladigan xavfli faktorlar, ularning kelib chiqish sabablari va bartaraf etish уo‘llari, mehnat xafsizligini ta’minlash hamda xavfsiz va sog‘lom ish sharoitlarini yaratish bo‘yicha nazariy bilim berish va amaliy ko‘nikmalar hosil qilishdan iboratdir.
|
| |
Qo‘shimcha adabiyotlar - 2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan...

161
Mustaqil ta'lim
5-jadval
№
Mustaqil ta'lim mavzulari
Dars
soatlari
hajmi
4-semestr
1 Beton to‘ldiruvchilarini ishlab chiqarish texnologiyasini rivojlanishi
4
2 Tabiiy va sun'iy to‘ldiruvchilar
4
3 Shag‘al, qum ishlab chiqarish texnologiyasining usullari
4
4 Keramzit ishlab chiqarish texnologiyasi
4
5 Agloporit ishlab chiqarish texnologiyasi
2
6 Dolomit chaqiq toshini olish texnologiyasi
4
7 Shlakli pemza asosidagi to‘ldiruvchilar
4
8 Perlit ishlab chiqarish texnologiyasi
4
9 Sanoat chiqindilari asosida to‘ldiruvchilar
ishlab chiqarish
4
10 Karboporit ishlab chiqarish texnologiyasi
4
11 To‘ldiruvchilarning beton xususiyatiga ta'siri
4
12 To‘ldiruvchilar turlari
2
13 To‘ldiruvchilarni ishlatish sohalari
4
Jami:
48 soat
5-semestr
1 Yengil beton olishda ishlatiladigan to‘ldiruvchilar
2
2 Tabiy to‘ldiruvchilar
2
3 Sun'iy to‘ldiruvchilar
2
4 Shag‘al shlab chiqarish texnologiyasining usullari
2
5 Qum ishlab chiqarish texnologiyasining usullari
2
6 Metallurgiya shlaki.
2
7 Qum ishlab chiqarish texnologiyasi
2
8 Tabiiy Kul. Shlakli aralashmalar
2
9 Karboporit ishlab chiqarish texnologiyasi
2
10 Kamporit ishlab chiqarish texnologiyasi
2
11
Aylanma pechning tuzilishi
2
12 Aglomeratsion mashinaning ishlash prinsipi
2
Tayanch so‘z va iboralar - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

|
Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
|
bet | 134/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
Tayanch so‘z va iboralar: jamoatchilik, oila, er, xotin, farzand, ilm, ma’rifat, tarbiya, axloq, din, munosabat, qadriyat, e’tiqod, o‘git, mustaqillik, bola tarbiyasi, islomiy aqidalar, burch, shariat, hadis, mehr-muhabbat, samimiylik, tushuntirish, davlat siyosati, yoshlar tarbiyasi, ma’naviyat, Kadrlar tayyorlash Milliy dasturi, vijdon, islohot, fazilat, nazorat, milliy tarbiya.
Mavzuni mustahkamlash uchun savollar:
-
Milliy tarbiyaning manbaini nimalar tashkil qiladi?
-
«Tarbiya» so‘zining ma’nosi nima?
-
Milliy tarbiyada dinlarning o‘ziga xos o‘rnini ko‘rsating.
-
Milliy tarbiyani tadqiqot qilishning metodologik asoslari nimalardan iborat?
-
O‘zbekona tarbiya, uning o‘ziga xos jihatlari va muammolari haqida gapirib bering.
-
«Tarbiya» tushunchasiga yaqin bo‘lgan «Ijtimoiylashuv» tushunchasi nimani anglatadi?
-
Kadrlar tayyorlash Milliy dasturida tarbiya sohasidagi qaysi muhim vazifalar belgilab berilgan?
-
Milliy tarbiyani yoshlar ongiga singdirishda bolalarning yosh jihatlarini inobatga olish zarurmi?
-
Milliy tarbiyani yoshlar ongiga singdirishda qaysi usul va vositalardan foydalanish qulay?
-
O‘quvchilarning milliy tarbiyalanganlik mezonini nimadan bilish mumkin?
|
| |
MA’RUZA MAShG’ULOTLARINING TA’LIM TEXNOLOGIYaSI

|
MA’RUZA MAShG’ULOTLARINING TA’LIM TEXNOLOGIYaSI
|
bet | 28/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
MA’RUZA MAShG’ULOTLARINING TA’LIM TEXNOLOGIYaSI
2.1.Ta’lim berish texnologiyasining modeli
Mashg’ulot vaqti-80 daqiqa
|
Talabalar soni: 60 gacha
|
Mashg’ulot shakli
|
Ma’ruza-muloqot
|
Ma’ruza rejasi
| -
Ma’naviy merosimizning urf-odatlarimizning va islom dinining oiladagi ma’naviy muhitini yaxshilashga ko‘rsatgan ta’siri.
-
Insonning o‘z-o‘zini anglashida jamoatchilikning o‘rni va ahamiyati.
-
Mustaqillik yillarida jamiyatning ma’naviy hayotini, oilaviy hayotni, yoshlar tarbiyasini axshilashda, yoshlar buzg’unchi g’oyalar ta’siridan saqlab qolishda jamoatchilikning oldiga qo‘yilayotgan talablar.
|
O‘quv mashg’ulotining maqsadi: Ma’naviy merosimizning urf-odatlarimizning va islom dinining oiladagi ma’naviy muhitini yaxshilashga ko‘rsatgan ta’sirini tushuntirish, insonning o‘z-o‘zini anglashida jamoatchilikning o‘rni va ahamiyatini ko‘rsatish, mustaqillik yillarida jamiyatning ma’naviy hayotini, oilaviy hayotni, yoshlar tarbiyasini axshilashda, yoshlar buzg’unchi g’oyalar ta’siridan saqlab qolishda jamoatchilikning oldiga qo‘yilayotgan talablarni tushuntirish.
|
|
|
| |
Tayanch so‘z va iboralar - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

|
Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
|
bet | 27/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
Tayanch so‘z va iboralar: ilm, ma’rifat, tarbiya, axloq, din, munosabat, qadriyat, e’tiqod, o‘git, sobiq sho‘rolar tuzumi, mustaqillik, bola tarbiyasi, islomiy aqidalar, ayol, erkak, ota, ona, farzand, burch, shariat, hadis, Qur’on, millat, elat, BMT, diniy bag’rikenglik, Olloh, muhit, musulmonchilik, an’ana, rasm-rusumlar.
Mavzuni mustahkamlash uchun savollar:
-
I.A.Karimovning din to‘g’risidagi fikrlarini keltiring.
-
Dinning qadriyatli-normativ darajasi nimalarda o‘z ifodasini topadi?
-
Din tomonidan shakllantiriladigan xulq-atvor normalariga nimalar kiradi?
-
Sobiq sho‘rolar tuzumi davrida oilaviy munosabatlar va ularning salbiy oqibatlari haqida nimalarni bilasiz?
-
O‘zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishganidan so‘ng dinga munosabat qanday o‘zgardi?
-
O‘zbekistonda nechta diniy konfessiya bor?
-
O‘zbekistonda aholining nechta foizi islom diniga mansub millat avlodlaridir?
-
Qur’on va hadisi sharifda oila qurish masalalari haqida nimalar deyilgan?
|
| |
Pedagogik vazifalar - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

|
Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
|
bet | 29/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
Pedagogik vazifalar:
-
Ma’naviy merosimizning urf-odatlarimizning va islom dinining oiladagi ma’naviy muhitini yaxshilashga ko‘rsatgan ta’sirini aniqlash;
-
Insonning o‘z-o‘zini anglashida jamoatchilikning o‘rni va ahamiyatini o‘rganish;
-
Mustaqillik yillarida jamiyatning ma’naviy hayotini, oilaviy hayotni, yoshlar tarbiyasini axshilashda, yoshlar buzg’unchi g’oyalar ta’siridan saqlab qolishda jamoatchilikning oldiga qo‘yilayotgan talablarni tahlil etish;
|
O‘quv faoliyati natijalari (talaba):
-
Ma’naviy merosimizning urf-odatlarimizning va islom dinining oiladagi ma’naviy muhitini yaxshilashga ko‘rsatgan ta’sirini aniqlaydilar;
-
Insonning o‘z-o‘zini anglashida jamoatchilikning o‘rni va ahamiyatini o‘rganadilar;
-
Mustaqillik yillarida jamiyatning ma’naviy hayotini, oilaviy hayotni, yoshlar tarbiyasini axshilashda, yoshlar buzg’unchi g’oyalar ta’siridan saqlab qolishda jamoatchilikning oldiga qo‘yilayotgan talablarni tahlil etadilar.
|
Ta’lim berish usullari
|
Ko‘rgazmali, ma’lumotli, jamoada ishlash.
|
Ta’lim berish shakllari
|
Ommaviy, jamoaviy, juftlikda ishlash.
|
Ta’lim berish vositalari
|
O‘quv qo‘llanma, tarqatma materiallar, proektor, doska
|
Ta’lim berish sharoiti
|
Hamkorlikda ishlash va taqdimotlarni amalga oshirish imkoniga ega bo‘lgan auditoriya.
|
Monitoring va baholash
|
Og’zaki nazorat: savol-javob
Yozma nazorat: test olish.
|
-
“Jamoatchilik fikrining oilaviy hayot va yoshlar tarbiyasiga ta’siri” ma’ruza mashg’ulotining texnologik xaritasi
|
| |
Yakuniy bosqich - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

|
Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
|
bet | 32/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
| 3. Yakuniy bosqich
(10 daqiqa)
|
3.1. Mavzuni umumlashtiradi va umumiy xulosalar yasaydi. Talabalar diqqatini mavzuning asosiy tomonlariga qaratadi.
3.2. Mustaqil ishlashlarni mavzulari topshiriladi.
|
Tinglaydilar.
Vazifani yozib oladilar.
|
1-ilova
Jamoatchilik fikrining oilaviy hayot va yoshlar tarbiyasiga ta’siri
Reja:
-
Ma’naviy merosimizning urf-odatlarimizning va islom dinining oiladagi ma’naviy muhitini yaxshilashga ko‘rsatgan ta’siri.
-
Insonning o‘z-o‘zini anglashida jamoatchilikning o‘rni va ahamiyati.
-
Mustaqillik yillarida jamiyatning ma’naviy hayotini, oilaviy hayotni, yoshlar tarbiyasini axshilashda, yoshlar buzg’unchi g’oyalar ta’siridan saqlab qolishda jamoatchilikning oldiga qo‘yilayotgan talablar.
| |
-ilova

Har bir ma’ruza va amaliy mashg’ulot uchun 0,5 dan 2 ballgacha qo‘yiladi. Reyting bo‘yicha natijalar bahosi

|
-ilova
Har bir ma’ruza va amaliy mashg’ulot uchun 0,5 dan 2 ballgacha qo‘yiladi. Reyting bo‘yicha natijalar bahosi
|
bet | 33/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
2-ilova
Har bir ma’ruza va amaliy mashg’ulot uchun 0,5 dan 2 ballgacha qo‘yiladi. Reyting bo‘yicha natijalar bahosi:
2,0 ball - «a’lo». 1,5 ball - «yaxshi». 1,0 ball - «qoniqarli». 0,5 ball - «qoniqarsiz».
3 - ilova
Ma’naviy merosimizning urf-odatlarimizning va islom dinining oiladagi ma’naviy muhitini yaxshilashga ko‘rsatgan ta’siri
Farzand tarbiyasiga qo‘ni-qo‘shnilar ta’siri, mahalladagi muhit ta’siriga ham bog’likligi sababli o‘zbeklar barcha davrlar jamoatchilik fikriga befarq qaramagan. «Hovli olma qo‘shni ol...», «Qo‘shning tinch bo‘lsa, sen ham tinchsan», «Qiyomat kuni qo‘shnilardan...» maqollar ijtimoiy muhitning insonlar jamiyat hayotidagi urnini ifodalaydigan hikmatlardir.
Har bir oilaning tinchligi yonma-yon yashayotgan qo‘shnining ham tinchligidir. Qo‘shnilar qo‘shnilarning ikir-chikirigacha biladi. «Qo‘shnilaringiz yaxshi odam deyishayotgan bulsa, demak sen yaxshi odamsiz. Ammo ular sizni ... Bu ham jamoatchilik fikri, oila barqarorligi farzandlar tarbiyasi uchun katta ahamiyatga egaligini ko‘rsatadi.
|
| |
-Ilova


7-ilova - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

|
Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
|
bet | 131/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
6-Ilova
7-ilova
Insert jadvali
TAKRORLASh UChUN SAVOLLAR VA TOPShIRIQLAR:
-
Milliy tarbiyaning manbaini nimalar tashkil qiladi?
-
«Tarbiya» so‘zining ma’nosi nima?
-
Milliy tarbiyada dinlarning o‘ziga xos o‘rnini ko‘rsating.
-
Milliy tarbiyani tadqiqot qilishning metodologik asoslari nimalardan iborat?
-
O‘zbekona tarbiya, uning o‘ziga xos jihatlari va muammolari haqida gapirib bering.
-
«Tarbiya» tushunchasiga yaqin bo‘lgan «Ijtimoiylashuv» tushunchasi nimani anglatadi?
-
Kadrlar tayyorlash Milliy dasturida tarbiya sohasidagi qaysi muhim vazifalar belgilab berilgan?
-
Milliy tarbiyani yoshlar ongiga singdirishda bolalarning yosh jihatlarini inobatga olish zarurmi?
-
Milliy tarbiyani yoshlar ongiga singdirishda qaysi usul va vositalardan foydalanish qulay?
-
O‘quvchilarning milliy tarbiyalanganlik mezonini nimadan bilish mumkin?
|
| |
iterator ( iterator - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 26/131 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #264063 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaiterator ( iterator ) bu – const value_type ko‘rsatuvchi domiy ikki tomnlama iterator. Aniq tipni belgilash realizatsiya qilishga bog‘liq va Allocatorda aniqlanadi.
sonst_iterator - ham iterator ( iterator ) kabidir.
size_type - ishorasiz butun tip, Aniq tipni belgilash realizatsiya qilishga bog‘liq va Allocatorda aniqlanadi.
difference_type - ishorali butun tip, Aniq tipni belgilash realizatsiya qilishga bog‘liq va Allocatorda aniqlanadi.
va to‘plamlarning xususiyatlari, operatorlari va funksiyalari umuman olganda bir xil. Shuning uchun 2 ta to‘plamni birga o‘rganish maqsadga muvofiq.
set va multiset uchun foydalaniladigan iteratorlar o‘zgarmas ikki tomonlama iterator bo‘lganligi uchun algorithm kutubxonasida mazkur tipni qo‘llamaydigan funksiyalari uzatish mumkin emas. Shuning uchun joriy sinfda aniqlangan massiv elementlari bilan ishlaydigan usullari, funksiyalardan (umumlashgan algoritmmlari o‘rnida) foydalanish kerak.
Yuqorida taʻkidlab o‘tilgandek, multiset to‘plamning set to‘plamdan farqi faqat kalit bir nechta bir xil qiymatli kalitlarni saqlashidadir. Shuning uchun ixtiyoriy sohada ishlatishda multiset sinfining ishlatilishi set sinfinikidan farq qilmaydi.
set va multiset sinflarining obʻyektlarining tipi kalit bilan yonma-yon bitta shablonli parametr olishi mumikn. Bu shablon taqqoslash (comp) funksiyasidir.
Agar shundan funksiya mavjud bo‘lsa, oshkormas less<> funksiyasi bilan beriladi (< amali).
set (multiset) sinflarining obʻyektlarini quyidagi konstruktolar bilan yaratish mumkin:
Bo‘sh to‘plam konstruktori - set ar; yoki set ar(Comp);
Nusxalash konstruktori - set ar(other);
Iteratorlar yordamida qo‘shish konstruktori - set ar(first, last); yoki set ar(first, last, Somp);
Ro‘yxat asosida initsializatsiya qilish konstruktori - set ar
{init}; yoki set ar(init); yoki set ar(init, Comp);
Bu konstruktorlarda Comp – konteynerlarning kalitlarini taqqoslash funksyasi (ixtiyoriy). Agar dasturchi o‘zining allokator funksiyasini yaratsa, qo‘shish uchun taqqoslash funksiyasining yonida konstruktorga majburiy bo‘lmagan Allocator() funksiyasi bor.
set (multiset) sinflarining obʻyektlarini o‘chirish uchun destruktor - ar.~set();
|
| |
Massiv yordamida navbatlarni yaratish

|
Massiv yordamida navbatlarni yaratish
|
bet | 32/131 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #264063 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaMassiv yordamida navbatlarni yaratish. Yuqorida aytganimizdek, navbatni massiv orqali amalga oshirish mumkin. Odatda, agar dasturchi bunday navbatni yarasa, massiv navbat deb ataladi. Shuningdek, buni massiv deb ham aytish mumkin, ammo massiv so‘zi C++ da bor. Shuning uchun, navbat shablon deb aytish ham mumkin va bir xil tarzda uni chaqiriladi.
Buning uchun 2 ta ko‘shimcha o‘zgaruvchi yaratish kerak. Birinchisi start bo‘lsin va navbatning birinchi elemenitini bildirsin. Ikkinchisi ends bo‘lsin va navbatning oxirgi elemenitini bildirsin.
queue[ends] - ifodasini ishlatib navbatning oxirgi elementini qiymatini qaytaradi.
queue[start] - ifodasini ishlatib navbatning oxirgi elementini qiymatini qaytaradi.
Navbatdagi birinchi elementni o‘chirish uchun start ni birga kamaytirish kerak xolos, navbatni bo‘shligini tekshirish uchun start=ends mantiqiy shartni tekshirishning o‘zi kifoyadir. Agar mantiqiy shart true qaytarsa navbat bo‘sh, akas holda bo‘sh emas.
4.6-dastur. Massiv yordamida navbatlardan foydalanish.
-
// Created by MBBahodir #include "stdafx.h" #include #include
using namespace std;
int main() {
//queue q; int q[3];
int start = 0, ends = 0;
for (int h = 0; h < 3; h++) { int a; cin >> a; q[start++] = a;
}
cout << "Navbatdagi birinchi element " << q[start - 1] << endl; start--; // bir elementni oʻchirish
cout << " Navbatdagi birinchi element (oʻchirilgandan soʻng) " << q[start - 1] << endl;
cout << " Navbatdagi oxirgi element " << q[ends] << endl;
cout << "Navbat boʻsh " << ((start == ends)?"":" emas ") << endl;
| -
system("pause"); return 0;
}
|
-
4.6-dastur.Output
|
9
7
5
Navbatdagi birinchi element 5
Navbatdagi birinchi element (oʻchirilgandan soʻng) 7 Navbatdagi oxirgi element 9
Navbat boʻsh emas
|
|
| |
Ustuvor navbat (Priority_queue) - Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash

|
Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash
|
bet | 36/143 | Sana | 20.07.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #268096 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda-fayllar.orgUstuvor navbat (Priority_queue). Ustuvor navbat (Priority_queue) bilan navbat (queue) - oddiy navbatdek, lekin ustuvor navbatga yangi element qo‘shilasa, shunda navbat kamayish tartibida saralanadi. Shu tariqa ustuvor navbatda eng katta element birinchi o‘ringa chiqadi. Ustuvor navbat shablonidan quyida sintaktik orqali foydalanish kerak:
Birinchi priority_queue so‘zini yozishimiz kerak.
Type ga navbatni to‘ldirish uchun kerakli tipni ko‘rsatishimiz lozim. Navbat obʻyektining nomini ko‘rsatishamiz kerak.
Ustivor navbatda yangi element qo‘shish uchun push() funksiyasi, birinchi o‘rindagi elementiga murojaat qilish uchun top() funksiyasi ishlatiladi. Front() – funksiyasi ishlatilmaydi. Shuningdek, back() – oxirgi elementga murojaat funksiyasi ham ishlatilmaydi.
4.7-dastur. Ustuvor navbatni (Priority_queue) yaratish va usullaridan foydalanish.
// Created by MBBahodir #include "stdafx.h" #include #include
using namespace std;
int main() {
|
priority_queue priority_q, priority_q_one;
for (int h = 0; h < 7; h++) { priority_q.push(rand()%100);
}
priority_q_one = priority_q;
cout << "priority_q navbatdigi birinchi element " << priority_q.top() << endl; cout << " priority_q_one navbatdigi birinchi element " << priority_q_one.top() <<
endl;
priority_q.pop();
cout << "priority_q navbatdigi birinchi element (oʻchirishdan soʻng): " << priority_q.top() << endl;
cout << "priority_q navbat boʻsh " << (priority_q.empty()?"":"emas") << endl;
while (!priority_q_one.empty())
{
cout << "priority_q_one navbatdigi element : " << priority_q_one.top() <<
endl;
priority_q_one.pop();
}
cout << " priority_q_one navbat boʻsh " << (priority_q_one.empty()?"":"emas") << endl;
system("pause"); return 0;
}
|
Navbatlarni yaratishni ikki usulini kshrib chiqdik. Queue sinf shabloni va massiv asosida. Aslida ko‘proq queue sinf shablonidan foydalangan maqul. Chunki bu massivga nisbattan tez ishlaydi.
|
| |
Uchburchak chizish - Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash

|
Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash
|
bet | 126/143 | Sana | 20.07.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #268096 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda-fayllar.orgUchburchak chizish. Bunda komponentaning berilgan joyida, rangli chiziqlar orqali uchbursak chizishni ko‘ramiz. Buning uchun 1 ta komponenta, 1 ta tugma va 6 ta textBox komponentalarini oynaga qulay qilib joylashtiramiz. Chuniki 3 ta chiziqning tutashtirsak, uchburchak hosil bo‘ladi.
1-qadam. Oynaning Form1_Load hodisasida quyidagi algoritmni joylashtiramiz.
qadam. Komponenta va textBox xususiyatlarini sozlash amallarni bajarish
mumkin.
qadam. Chiziq chizish uchun nuqtalarga atab int myPoint[6]; o‘zgaruvchisi olamiz.
qadam. Komponentaning Paint degan hodisasiga quyidagi algoritmni joylashtiramiz.
e->Graphics->DrawLine(System::Drawing::Pens::Red,
myPoint[1], myPoint[2], myPoint[3], myPoint[4]); e->Graphics->DrawLine(System::Drawing::Pens::Black,
myPoint[3], myPoint[4], myPoint[5], myPoint[6]); e->Graphics->DrawLine(System::Drawing::Pens::Blue,
myPoint[1], myPoint[2], myPoint[5], myPoint[6]);
Ellipis chizish. Bunda komponentaning berilgan joyida, rangli ellipis chizishni ko‘ramiz. Buning uchun 1 ta komponenta, 1 ta tugma va 4 ta textBox komponentalarini oynaga qulay qilib joylashtiramiz.
1-qadam. Oynaning Form1_Load hodisasida quyidagi algoritmni joylashtiramiz.
qadam. Komponenta va textBox xususiyatlarini sozlash amallarni bajarish
mumkin.
qadam. Chiziq chizish uchun nuqtalarga atab int myPoint[4]; o‘zgaruvchisi olamiz.
qadam. Komponentaning Paint degan hodisasiga quyidagi algoritmni joylashtiramiz.
12.2-rasm. DrawEllipse chizish natijasi.
Yuqorida keltirilgan chizishlar orqali boshqa ixtiyoriy shakllarni ham chizish mumkin. Turli shakllarni chizib bo‘yyashni ko‘ramiz.
|
| |
Muloqot oynalarini yaratish - Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash

|
Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash
|
bet | 124/143 | Sana | 20.07.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #268096 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda-fayllar.orgMuloqot oynalarini yaratish. Foydalanuvchi tomonidan muloqot oynalarini yaratish oyna formasiga ishlov berish asosida amalga oshiriladi. Forma oynasiga muloqot oynasini o‘rnatish uchun quyidagi qadamlari bajarish lozim.
qadam. Menyudan foydlanib, [menu] → [project] → [addClass] → [CLR]
→ [Windows Form] buyruqlar ketma ketligi asosida yangi forma qo‘shiladi. Yoki, [menu] → [project] → [add New item] → [UI] → [Windows Form] ham bajarsa bo‘ladi.
qadam. Yaratilgan yangi forma oynasigi o‘tib, formaga quyidagicha ishlov beriladi. [Autosize] xususiyatning qiymatini [true] ga, [StartPosition] xususiyatining qiymatini [CenterParent]ga, [FormBorderStyle] xususiyati qiymatiga [none], [FixedDialog], [FixedToolWindows], [SizableToolWindows]larning birini o‘rnatish mumkin.
qadam. Forma oynasini o‘zinigz xolagandek loyihalashingiz mumkin. Masalan, bir label, inputBox va bir button joylashtiramiz, ularni ham kerakli xususiyatlari o‘rnatamiz.
qadam. Asosiy formaga o‘tib, unga #include "MyForm.h" sarlavha faylni qo‘shamiz. Bu muloqot oynasi uchun yaratilgan forma oynasi bilan ishlash uchun kerak.
Qadam. Asosiy formaga bir label va bir button joylashtiramiz. Tugmaning klik hodisasida muloqot oynasini chaqirish dastur fragmentini yozamiz.
// MyForm myForm;
// myForm.Show();
// myForm.ShowDialog();
MyForm^ myFormWith = gcnew MyForm();
// myFormWith->Show(); myFormWith->ShowDialog();
Dastur fragmentida izohga olib qo‘yilagan yordami ham muloqot oynalarni yaratish va chaqirish mumkin. Ammo ularni farqlari mavjud. Shuning uchun ularni hammasini shu dastur fragmentida keltirdik. Birinchi qatorda formani MyForm myForm oddiy obʻyekt sifatida yaratilgan. Uning birinchi Show() usuli hisoblanib, bu usul bilan muloqo oynasini chaqirish mantiqan xato, chuniki tizim oynani yaratadi va ustunlikni asosiy formaga beradi. Bu holda yaratilgan oyna bir lahzaga ko‘rinadi xolos. Ikkinchi usuli bu ShowDialog() usul yaxshi yondashuvlardan bo‘lib, muloqot formasiga o‘rnatilgan barcha xususiyatlarga rioya qiladi hamda foydalanish mumkin. Ikkinchi MyForm() konstruktordan foydalanib, gcnew operatori asosida yaratilgan, uning birinchi fuknsiya Show() ham oldingisiga o‘xshash bo‘lib, ammo ustunlikni foydalanuvchining o‘ziga qo‘yib beradi, yaʻni foydalanuvchi muloqot oynaga javob bermasdan turib, asosiy forma oynasiga o‘tishi mumkin. Ikkinchisi esa bu ShowDialog()usul yaxshi yondashuvlardan bo‘lib, muloqot formasiga o‘rnatilgan barcha xususiyatlarga rioya qiladi hamda foydalanish mumkin.
qadam. Loyihani ishlatib yaratilgan, yaratilgan muloqot oynani ishlashini
ko‘rish mumkin.
Muloqot oynani yuqori darajada yaratish uchun unga yangi konstruktor yozish ham mumkin. Uni quyidagicha amalga oshiriladi.
|
| |
Muloqot oynalari boshqarish elementlari

|
Muloqot oynalari boshqarish elementlari
|
bet | 123/143 | Sana | 20.07.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #268096 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda-fayllar.orgMuloqot oynalari boshqarish elementlari. Bunda interaktiv muloqt qilish oynalari tushiniladi. Ularni yaratish va boshqarish dasturchining xoxishiga qarab amalga oshiriladi. Yuqorida aytib o‘tganimizdek, Visual C++ da MessageBox sinfi haqida yuqoridaga aytib o‘tgan edik. Unda 21 ta turli kombinatsiyali show funksiyachi bordigini ham. Shuning bu funksiyalar va ularning parametrlari hamda parametrlarining qiymatlari to‘g‘risi maʻlumotlarni va muloqot oynalarini yaratishga va ishlov berishga eʻtiborni qaratamiz.
Show(String) fknutsiyasi. Bir argumentli funksiya bo‘lib, belgilangan matn bilan xabar ko‘rsatadigan muloqot oynasini yaratish uchun ishlatiladi. Uning kiruchi parametri System::String tipida bo‘lib, System::Windows::Forms::DialogResult tipidagi qiymat qaytaradi.
Show(IWin32Window, String, String, MessageBoxButtons,
MessageBoxIcon, MessageBoxDefaultButton, MessageBoxOptions, String, String) funksiyasi. Bu ko‘p paramerli bo‘lib, belgilangan paoametlar asosida interaktiv muloqot oynasini yaratish uchun ishlatiladi. Parametlari quyidagi qiymatlari qabal qiladi.
IWin32Window Interface - System.Windows.Forms nomlar fazosi va System.Windows.Forms.dll kutubxonasidan foydalanib, Win32 HWND ni joriy qilish interfeysi beradi. IWin32Window sinf interfeysidan merosxo‘r oladi. System.Windows.Forms.Control va System.Windows.Forms.NativeWindow umumiy ruxsat sinflari interfeyslarini ishlatadi, qiymatlar sifatida ComVisibleAttribute, GuidAttribute, InterfaceTypeAttribute tiplarini ishlatadi.
MessageBoxButtons - Enum tipidagi parametrdir. System.Windows.Forms nomlar fazosi va System.Windows.Forms.dll kutubxonasidan foydalanadi. Muloqot oynalarida ko‘rsatilishi kerak bo‘lgan tugmalarni aniqlaydi. Qiymatlari public enum class MessageBoxButtons taʻluqlidir.
11.6-jadval.MessageBoxButtons qabul qiluvchi qiymatlar
№
|
Qiymat nomi
|
vazifasi
|
1
|
AbortRetryIgnore
|
Muloqot oynasida Abort, Retry Ignore tugmalarini o‘rnatish
|
2
|
OK
|
Muloqot oynasida OK tugmasini o‘rnatish
|
3
|
OKCancel
|
Muloqot oynasida OK va Cancel tugmalarini o‘rnatish
|
4
|
RetryCancel
|
Muloqot oynasida Retry va Cancel tugmalarini o‘rnatish
|
5
|
YesNo
|
Muloqot oynasida Yes va No tugmalarini o‘rnatish
|
6
|
YesNoCancel
|
Muloqot oynasida Yes, No va Cancel tugmalarini o‘rnatish
|
Muloqot oynasiga MessageBoxButtons tugmalarini o‘rnatish dastur fragmenti:
if ((MessageBox::Show("Joriy oynani yopishni xoxlaysizmi?",
"Xabar", MessageBoxButtons::YesNo) == System::Windows::Forms::DialogResult::Yes)){
this->Close();
}
MessageBoxIcon – Enum tipidagi obʻyekt bo‘lib, u ham yuqoridagidek,
nomlar fazosi va kutubxona bilan ishlaydi. Muloqot oynasida ko‘rsatish uchun muloqot oynalarining turlarini belgilovchi konstantalarni aniqlaydi.
|
| |
Ustuvor navbat (Priority_queue)

priority_q, priority_q_one;
for (int h = 0; h < 7; h++) { priority_q.push(rand()%100);
}
priority_q_one = priority_q;
cout << "priority_q navbatdigi birinchi element " << priority_q.top() << endl; cout << " priority_q_one navbatdigi birinchi element " << priority_q_one.top() <<
endl;
priority_q.pop();
cout << "priority_q navbatdigi birinchi element (oʻchirishdan soʻng): " << priority_q.top() << endl;
cout << "priority_q navbat boʻsh " << (priority_q.empty()?"":"emas") << endl;
while (!priority_q_one.empty())
{
cout << "priority_q_one navbatdigi element : " << priority_q_one.top() <<
endl;
priority_q_one.pop();
}
cout << " priority_q_one navbat boʻsh " << (priority_q_one.empty()?"":"emas") << endl;
system("pause"); return 0;
}
ColorDialog muloqot oynasining asosiy vazifasi va obʻyekti qanday yaratiladi

|
ColorDialog muloqot oynasining asosiy vazifasi va obʻyekti qanday yaratiladi
|
bet | 115/131 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #264063 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda ColorDialog muloqot oynasining asosiy vazifasi va obʻyekti qanday yaratiladi.
ColorDialog muloqot oynasidan foydalanish uchun qanday konstruktorni ishga tushirish lozim.
CanRaiseEvents xususiyatining vazifasini ayting?
komponentaga ilova qilinadigan hodisalar ro‘yxatini oladi xususiyat nomini ayting?
Muloqot oynasi ochilganda maxsus ranglarni yaratish uchun ishlatiladigan boshqaruv elementlari ko‘rinib turishini ko‘rsatuvchi qiymatni oladigan yoki o‘rnatadigan xususiyat nomini ayting?
Dispose() bu qanday usul?
Komponenta yoki uning konteyneri tomonidan taqdim etilgan xizmatni ifodalovchi obʻyektni qaytaradigan hodisani ayting?
Disposed hodisaning vazifasini ayting?
Foydalanuvchi umumiy muloqot oynasidagi yordam tugmasini bosganda sodir bo‘ladigan usul nomini ayting?
Foydalanuvchilarga kerakli komponenta uchun shrift va uning xususiyatlarini o‘rnatish imkonini beruvchi muloqot oynasini nomini ayting?
PrintPreviewDialog muloqot oynasi qaysi tabda joylashgan va vazifasini aniq aytib bering.
Dastur fragmentida bir StreamReader oqimi nima uchun yaratiladi.
Win32Window Interface nima uchun ishlatiladi.
Muloqot oynasida OK va Cancel tugmalarini o‘rnatish qayday amalga oshiriladi.
MessageBoxIcon muloqot oynalarida nima uchun ishlatiladi.
Qandaydir hodisa haqida faqat xato amal bajarilganligi haqida maʻlumot beruvchi muloqot oynasi uchun ikonka nomi va yozlishini tushuntirib bering.
Muloqot oynasida standart tugmalarni o‘rnatuvchi o‘zgarmaslarni belgilaydigan parametrni ayting?
RtlReading qaysi parametr uchun ishlatiladi va muloqot oynasida nima hodisa sodir bo‘ladi.
System::Windows::Forms::DialogResult r6 = MessageBox::Show(this, message, caption, MessageBoxButtons::OK, MessageBoxIcon::Question, MessageBoxDefaultButton::Button1, (MessageBoxOptions)0, "mspaint.chm", HelpNavigator::KeywordIndex, "ovals" ) – dastur fragmentini tushuntirib bering
Asosiy formaga yang forma qanday qo‘shiladi
Nima uchun [StartPosition] xususiyatining qiymatini [CenterParent]ga tenglashtiriladi.
ShowDialog() va Show() usullarining farqini tushuntirib bering.
Oddiy obʻyekt yaratish va konstruktor asosida obʻyektni yaratish farqini tushuntirib bering.
Muloqot oynalarni yaratishda foydalanuvchi yangi konstruktor yaratishi mumkinmi?
[menu] → [project] → [add New item] → [UI] → [Windows Form] ketma ketlik qanday amalni bajaradi.
Muloqot oynasidagi maʻlumotlarni qanday qilib asosiy formaga o‘tkazish mumkin.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 2/2 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #245566 |
Bog'liq bulutliiiFoydalanilgan adabiyotlar:
1. Amirov D.M, Atajonov A.Y, Ibragimov D.A, Raximjonov Z.Y, Saidxo’jayev S.S. “Axborot - Kommunikatsiya texnologiyalari izohli lug’ati” BMTTD ning O’zbekistondagi vakolatxonasi, 2010.
2. Kruk B.I. Telekommunikatsion sistem seti. Sovremenne texnologi.M: Goryachaya liniya – Telekom 2003 yil.
3. Juha Korhonen. Introduction to 3G Mobile Communications. Second Edition 2003.
4. http://www.cnews.ru/reviews/new/oblachnye servisy 2013/articles/zash chishchaem oblachnuyu sredu novye tehnologii bezopasnosti.
5. B. Walker Seidenberg M. P. Althoff. UMTS The Fundamentals. All of Communications Networks, Aachen University (RWTH), Germany Translated by Hedwig Jourdan von Schmoeger, UK 2003.
6. Babkov Yu.D.”Mobil aloqa tizimlari”. 2000-yil.
7. Radiotexnicheski sistem Ucheb. dlya vuzov po spets. “Radiotexnika”
|
| |
Uchburchak chizish - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 117/131 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #264063 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaUchburchak chizish. Bunda komponentaning berilgan joyida, rangli chiziqlar orqali uchbursak chizishni ko‘ramiz. Buning uchun 1 ta komponenta, 1 ta tugma va 6 ta textBox komponentalarini oynaga qulay qilib joylashtiramiz. Chuniki 3 ta chiziqning tutashtirsak, uchburchak hosil bo‘ladi.
1-qadam. Oynaning Form1_Load hodisasida quyidagi algoritmni joylashtiramiz.
this->Text = "DrawLine - uchburchak chizish"; button1->Text = "CHIZISH";
qadam. Komponenta va textBox xususiyatlarini sozlash amallarni bajarish
mumkin.
qadam. Chiziq chizish uchun nuqtalarga atab int myPoint[6]; o‘zgaruvchisi olamiz.
qadam. Komponentaning Paint degan hodisasiga quyidagi algoritmni joylashtiramiz.
e->Graphics->DrawLine(System::Drawing::Pens::Red,
myPoint[1], myPoint[2], myPoint[3], myPoint[4]); e->Graphics->DrawLine(System::Drawing::Pens::Black,
myPoint[3], myPoint[4], myPoint[5], myPoint[6]); e->Graphics->DrawLine(System::Drawing::Pens::Blue,
myPoint[1], myPoint[2], myPoint[5], myPoint[6]);
Ellipis chizish. Bunda komponentaning berilgan joyida, rangli ellipis chizishni ko‘ramiz. Buning uchun 1 ta komponenta, 1 ta tugma va 4 ta textBox komponentalarini oynaga qulay qilib joylashtiramiz.
1-qadam. Oynaning Form1_Load hodisasida quyidagi algoritmni joylashtiramiz.
this->Text = "Ellipse - chizish"; button1->Text = "CHIZISH";
qadam. Komponenta va textBox xususiyatlarini sozlash amallarni bajarish
mumkin.
qadam. Chiziq chizish uchun nuqtalarga atab int myPoint[4]; o‘zgaruvchisi olamiz.
qadam. Komponentaning Paint degan hodisasiga quyidagi algoritmni joylashtiramiz.
Pen ^ pen = gcnew Pen(Color::Black);
e->Graphics->DrawEllipse(pen,
myPoint[1], myPoint[2], myPoint[3], myPoint[4]);
12.2-rasm. DrawEllipse chizish natijasi.
Yuqorida keltirilgan chizishlar orqali boshqa ixtiyoriy shakllarni ham chizish mumkin. Turli shakllarni chizib bo‘yyashni ko‘ramiz.
|
| |
Standart MLda funktorlar - Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash

|
Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash
|
bet | 41/143 | Sana | 20.07.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #268096 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda-fayllar.orgStandart MLda funktorlar. ML dagi funksiya interfeyslarning umumiy tadbiqlari mavjud va OYD jihatidan shakllantirish qiyin masallardan hisoblanadi. ML standart jihatidan funktorlar ML modul tizimining bir qismidir va ular tuzilmalarni yaratishga imkon beradi. Masalan, plagin tizimini yozish masalasini olaylik. Aytaylik barcha plaginlar soddaroq bo‘lishi uchun, faqat perform funksiyasini o‘z ichiga oladigan zarur interfeysini amalga oshirish kerak bo‘lsin. MLda avval plaginlar uchun maxsus tasdiqlovchi (imzolovchini)ni yaratish zarur.
Signature Plugin = sig
val perform: unit -> unit
end;
|
Plaginlar uchun tasdiqlovchi interfeysni aniqladik, ikkita plaginni, aytaylik, Loudplugin va Silentpluginni tuzilmalar orqali amalga oshirishimiz mumkin.
LoudPlugin ni amalga oshirish:
structure LoudPlugin :> Plugin = struct
fun perform() = print"KATTA HARFLAR!\n"
end;
|
Silentplugin ni amalga oshirish:
structure SilentPlugin :> Plugin = struct
fun perform () = print "kichik harlar\n"
end;
|
Endi funktorlarga yaqinlashamiz. ML dagi funktorlar tuzilmalarni argument sifatida qabul qilishadi, shuning uchun Plugin argument sifatida berilgan.
functor Performer(P : Plugin) = struct
fun job () = P.perform ()
end;
|
Bu funktor Plugin ni P argument sifatida qabul qiladi va P plaginni perform funksiyasini chaqiradigan job funksiyasi uchun ishlatadi.
Performer funktorni ishlatamiz (Funktor tuzilma qaytarishini bilamiz).
structure LoudPerformer = Performer(LoudPlugin); structure SilentPerformer = Performer(SilentPlugin);
LoudPerformer.job (); SilentPerformer.job ();
|
Standard ML uchun bk oddiy misol edi. Ammo chuqurroq o‘rganish uchun S tilini ham bilish talab qilinadi.
|
| |
Massiv yordamida navbatlarni yaratish

|
Massiv yordamida navbatlarni yaratish
|
bet | 35/143 | Sana | 20.07.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #268096 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda-fayllar.orgMassiv yordamida navbatlarni yaratish. Yuqorida aytganimizdek, navbatni massiv orqali amalga oshirish mumkin. Odatda, agar dasturchi bunday navbatni yarasa, massiv navbat deb ataladi. Shuningdek, buni massiv deb ham aytish mumkin, ammo massiv so‘zi C++ da bor. Shuning uchun, navbat shablon deb aytish ham mumkin va bir xil tarzda uni chaqiriladi.
Buning uchun 2 ta ko‘shimcha o‘zgaruvchi yaratish kerak. Birinchisi start bo‘lsin va navbatning birinchi elemenitini bildirsin. Ikkinchisi ends bo‘lsin va navbatning oxirgi elemenitini bildirsin.
queue[ends] - ifodasini ishlatib navbatning oxirgi elementini qiymatini qaytaradi.
queue[start] - ifodasini ishlatib navbatning oxirgi elementini qiymatini qaytaradi.
Navbatdagi birinchi elementni o‘chirish uchun start ni birga kamaytirish kerak xolos, navbatni bo‘shligini tekshirish uchun start=ends mantiqiy shartni tekshirishning o‘zi kifoyadir. Agar mantiqiy shart true qaytarsa navbat bo‘sh, akas holda bo‘sh emas.
4.6-dastur. Massiv yordamida navbatlardan foydalanish.
// Created by MBBahodir #include "stdafx.h" #include #include
using namespace std;
int main() {
//queue q; int q[3];
int start = 0, ends = 0;
for (int h = 0; h < 3; h++) { int a; cin >> a; q[start++] = a;
}
cout << "Navbatdagi birinchi element " << q[start - 1] << endl; start--; // bir elementni oʻchirish
cout << " Navbatdagi birinchi element (oʻchirilgandan soʻng) " << q[start - 1] << endl;
cout << " Navbatdagi oxirgi element " << q[ends] << endl;
cout << "Navbat boʻsh " << ((start == ends)?"":" emas ") << endl;
|
system("pause"); return 0;
}
|
4.6-dastur.Output
|
9
7
5
Navbatdagi birinchi element 5
Navbatdagi birinchi element (oʻchirilgandan soʻng) 7 Navbatdagi oxirgi element 9
Navbat boʻsh emas
|
|
| |
O’quv kursi dasturi - Ўзбекистон республикаси

|
Ўзбекистон республикаси
|
bet | 2/4 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #251539 |
Bog'liq МТ ва А silabus (1)O’quv kursi dasturi:
O’qituvchi haqida ma’lumot:
Ma’ruza
|
Sobirov Muzaffarjon - assistent o’qituvchi
|
Laboratoriya
|
Sobirov Muzaffarjon - assistent o’qituvchi
Ergashev Shaxnoza - assistent
|
Kafedra
|
Axborot texnologiyalari
|
Telefon nomer
|
+99890 632 24 04
+99899 993 08 09
|
Ofis
|
Asosiy bino, 2- qavat, 212-auditoriya
|
E-mail
|
|
Kurs haqida qisqacha ma’lumot
Ushbu “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritimi” fani barcha ta’lim yonalishlari uchun umum mutaxassislik fani hisoblanadi. Kurs talabalarni tuzilmalar ko’rinishida ma’lumotlarni qayta ishlash, optimal algoritimlar ishlab chiqish va dasturlash ko’nikmalarini takomillashtirishga yonaltiradi.
Ushbu kurs 2 kurs bakalavriatura ta’lim yo’nalishlari talabalari uchun kuzgi semesterda o’tiladi.
Ushbu kurs quyidagi 5 bo’limdan iborat:
Ma’lumotlar, tuzilmalar va ob’ektga yo’naltirilgan dasturlash.
Ma’lumotlarni qidirish va saralash usullariva algoritmlari.
CHiziqli ma’lumotlar tuzilmasi.
CHiziqsiz ma’lumotlar tuzilmasi.
Dasturiy ta’minotni testlash va tekshirish. Ma’lumotlar tuzilmalarini modellashtirish.
O’qitish natijalari:
Fanni o’zlashtirish jarayonida talabada quyidagi qobiliyatlar rivojlantiriladi:
Ma’lumotlar tuzilmasining asosiy algoritmlaridan foydalana olish va yuqori darajali dasturlash tilida shablonlarning standart kutubxonalari imkoniyatlaridan foydalanish;
Ma’lumotlarni qayta ishlash usullari va algoritmlari, qidirish, saralash va xeshlash to’g’risida ma’lumotga ega bo’lish;
Standart ma’lumotlar tuzilmalari usullariga mo’ljallangan kutubxona funksiyalaridan masala yechishda foydalanish (bog’langan ro’yxatlar, saralangan massivlar, daraxtlar, xesh-jadvallar) ;
Rekursiya, rekursiv ma’lumotlar tuzilmasi, rekursiv algoritmlarni dasturlash to’g’risida ma’lumotga ega bo’lish;
Muammoli ob’ekt sohani obektlar sinfiga bo’lish va unug holati(ma’lumotlar) va hodisalar(usullar) bog’liqligi;
Obektga mo’ljallangan dasturlash yordamida yangi tuzilmalar ishlab chiqish(sinflar yoki shablonlar) va amallar yoki usullarni qayta ishlash va qayta aniqlashning farqlarini bilish;
Testlash, validatsiya,verifikasiya tushunchalar va ularni farqi to’g’risida ma’lumotlarga ega bo’lish, modulli yoki iteratsion testlash ma’lumotlar to’plamini ishlab chiqish;
Tegishli ma’lumotlar modeli uchun hujjatlashtirishda modellashtirishning standart notatsiyasini ishlatish(masalan UML);
|
| |
MUNDARIJA MAZMUNI - Ўзбекистон республикаси

№
|
Ma’ruzalar mavzulari
|
Dars soatlar hajmi
|
|
Ma’lumot tushunchasi. Ma’lumotlarni ifodalash bosqichlari. Ma’lumotlar turlari, ma’lumotlar tarkibi. Ma’lumotlar abstraktsiyasi va ma’lumotlarning abstrakt tuzilmalari. Ma’lumotlarning asosiy abstrakt turlari.
|
2
|
|
Dasturlash tilida klasslar. Do’stona funksiyalar. Istisno xolatlarni qayta ishlash. Xotirani ajratish va taqsimlash. Inkapsulyasiya. Meroshorlik. Polimorfizm. Virtual funksiyalar.
|
2
|
|
Klass va funksiyalar shablonlari. Klass va funksiyalar shablonlarini dasturlash. SHablonlarning standart kutubxonasi ((STL). STL -komponentalari.
|
2
|
|
Qidiruv va xeshlash algoritmlar. Chiziqli va binary qidiruv. Xesh jadval va xesh funksiyalar. Qidiruv algoritmlar samaradorligi.
|
2
|
|
Saralash turlari va algoritmlar samaradorligi. Saralashning qat’iy va yaxshilangan usullar.
|
2
|
|
Massivlar. Statik va dinamik massivlar. Massivlar bilan ishlash.
|
2
|
|
Chiziqli konteynerlar va ularni qo’llash.
|
2
|
|
“Ro’yhat” turidagi ma’lumotlarning abstrakt turlari va ro’yhatlarni amalga oshirish (statik va dinamik).
|
2
|
|
Ro’yxatlar ustida amallar bajarish. Bog’langan ro’yhatlar. Bir va ikki bog’lamli ro’yxatlar. Ko’rsatgichlar bilan ishlash.
|
2
|
|
Steklar va navbatlar. Ularni mantiqiy tasvirlash va utida amallar bajarish algoritmi.
|
2
|
|
Daraxtsimon ma’lumotlar tuzilmalari. Binar va ko’ptarmoqli daraxtlar. Ta’riflar va xususiyatlar. Binar daraxtlar. Binar daraxtni qurish. Binar daraxtlar ustuda amallar.
|
2
|
|
Qidiruv binar daraxti. Qidiruv binar daraxtini qurish. Tugunlar qo’yish va o’chirish. Daraxtlarni binar ko’rinishga keltirish.
|
2
|
|
Ma’lumotlarning tarmoqli tuzilmalari. Graf tushunchasi va uning ko’rinishlari. Graflarni tasvirlash usullari. Eng qisqa yo’lni aniqlash algoritmi.
|
2
|
|
Testlash, validatsiya, verifikasiya tushunchalar va ularni farqi. Modulli testlash(oq quti, qora quti va kulrang quti).
|
2
|
|
Ma’lumotlarlar modeli va ularni ishlatish. UML modellashtirish tili.
|
2
|
|
|
Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash - bet 40

|
Tiplarni dinamik tarzda aniqlash. Reja: Tiplarni dinamik tarzda aniqlash
|
bet | 40/143 | Sana | 20.07.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #268096 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda-fayllar.org
4.10-dastur. Output
|
boʻsh joylar soni: 6 (7 soʻz) belgilar uzunligi: ' ' ... 'z'
Muminov nuvmMoi ioMmvun mvunioM
umumiy belgi 2 : io
unikal belgi 5 : Mmnuv
|
Dasturda char uchun konteynerlardan foydalanilgan. Deyarli barcha berilgan konteynerlar uchun turli xil algoritmlar amalga oshirilgan. (ixcham, ammo zerikarli fragmentlar).
Funktorlarning ko‘llanilishi. Funktor so‘zi C++ da “funksional obʻyektlar” ning qisqartmasidan olingan. C++ da funksional obʻyekt - operator() bilan aniqlangan sinfning nusxasi hisoblanadi. Agar C++ sinfi operator() aniqlasangiz, u funksiya kabi ishladi, ammo holatni saqlay olmaydi. Masalan, 4.11-dasturga qarang.
4.11-dastur. Operator()ni qayta ishlatish.
#include "stdafx.h"
#include #include
using namespace std;
class SimpleFunctor { string name_;
public:
SimpleFunctor(const char *name) : name_(name) {}
void operator()() { cout << "Salom, " << name_ << " ishlar zoʻrmi!" << endl; }
};
int main() {
SimpleFunctor sf("Akbar"); sf();
system("pause"); return 0;
}
|
4.11-dastur. Output
|
Salom, Akbar ishlar zoʻrmi!
|
Dasturda sf obʻyekt bo‘lishidan qaʻtiy nazar sf() funksiyasini chaqiramiz.
Chunki SimpleFunctop sinfida operator() aniqlangan.
Ko‘p hollarda STL kutubxonasining taqqoslash va xatolik funksiyasining algoritmlarida funktorlar C++ da predikatlar sifatida ishlatiladi. Faraz qilaymiz, sonlar ketma ketligi berilgan. Bu ketma ketlikdagi barcha juft sonlar va toq sonlar yig‘indisini hisoblash kerak bo‘lsin. Bu masalani yechish uchun funktor va for_each algoritmidan foydalanish mumkin.
4.12-dastur. Funktor va for_each algoritmidan foydalanish.
#include "stdafx.h" #include #include #include using namespace std;
class EvenOddFunctor { int even_;
int odd_; public:
EvenOddFunctor() : even_(0), odd_(0) {} void operator()(int x) {
if (x%2 == 0) even_ += x; else odd_ += x;
}
int even_sum() const { return even_; } int odd_sum() const { return odd_; }
};
int main() {
EvenOddFunctor evenodd;
int my_list[] = { 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 };
evenodd = for_each(my_list,
my_list+sizeof(my_list)/sizeof(my_list[0]), evenodd);
cout << " Juftlar yigʻindisi: " << evenodd.even_sum() << endl; cout << " Toqtlar yigʻindisi: " << evenodd.odd_sum() << endl;
system("pause"); return 0;
}
|
Juftlar yigʻindisi: 30
Toqtlar yigʻindisi: 25
|
Dasturda for_each da EvenOddFunctor sinf obʻyekti berilgan. for_each my_list bo‘yicha ketma ket o‘tganda funktor funksiyani chaqirmoqda. Har takrorlanishda evenodd funktor nusxasini qaytaradi. Evenodd funktor esa juft yoki toq elmentlarni yig‘indisini saqlaydi.
|
| |
№ mundarija beti Kirish umumiy qism

№ mundarija beti Kirish umumiy qism
Download
411,62 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
12.12.2023
Hajmi
411,62 Kb.
#117176
Download
411,62 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
№ mundarija beti Kirish umumiy qism
Download
411,62 Kb.
Matnni ko'rish
Nazorat savollari - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 122/131 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #144844 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaNazorat savollari
grafika sahifa koordinatalarini uchun ishlatiladigan o‘lchov birligi sozlash xususiyatini ayting.
GraphicsUnit qiymatlari sanab bering.
- butun chizma yuzasini tozalaydi va belgilangan fon rangi bilan to‘ldiradigan usulning nomini ayting.
Bu funksiya berilgan parametrlar asosida tasvirni belgilangan joyda asl kattaligidan foydalanib chizadi. Funksiya nomini ayting.
Chiziq chizishni qanday amalga oshiriladi.
Uchburchak chizishni qanday amalga oshiriladi
Ellipis chizishni qanday amalga oshiriladi
Turli shakllarni bo‘yyashni qanday amalga oshiriladi
Ko‘p burchaklarni chizishni qanday amalga oshiriladi
Hodisalar orqali shakl chizishni qanday amalga oshiriladi
Rasmlarni o‘zgartirishni qanday amalga oshiriladi
Matnlarni tasvir kabi joylashtirishni qanday amalga oshiriladi
Matnli rasmlarni yaratishni qanday amalga oshiriladi
Chart komponenta xususiyati va hodisalari haqida gapirib bering.
BorderSkin nima.
Qaysi xususiyat yordamida komponentaning infografikani ko‘rsatadigan shaklini tanlash mumkin
Qaysi xususiyat asosiy bo‘lib, infografikaning qiymatlarini belgilovchi, har bir qiymat tegishliligini bildiradi
ChartType infografikaning turlarini belgilash uchun xizmat qiladi. Uning qiymatlarini bilasizmi.
Bir infografikada nechtagacha gistogramma joylashtirish mumkin.
Chart komponentasi yordamida foydlanuvchining ixtiyoriy maʻlumotlarini infografikasini yaratish mumkinmi
Nimalar dastlab bepul plagin-smaylik sifatida ishlatilgan va endi Visual Studio tarkibiga kiritilgan
Visual Basic Power Packs komponentalarini sanab bering.
Visual Basic Power Packs komponentalarining asosiy vazifalari nimadan iborat.
Komponentaning chegara rang qalinligini o‘rnatadi va qiymatlari sonlardan iborat bo‘lgan xususiyat nomini ayting.
Shakllarning FillColor, FillGradientColor, FillGradientStyle, FillStyle xususiyatlaridan foydalanib, niam qilish mumkin.
Tugmning ko‘rinishini o‘zgartirish uchun nima amallar bajario‘ kerak.
Rasmlarni harakatlantirishda oqimlardan qanday foydalanamiz.
|
| |