nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
CorelDRAW dasturida turli shakllar hosil qilish

161
tugmalarini tanlab yangi sahifa hosil qilamiz. So‘ng instrumentlar satrida
joylashgan.Прямоугольник yoki F6 tugmasini tanlab to‘g‘ri to‘rtburchak
chizib
olamiz. Инструментов выбора bo‘limini tanlab Палитра bandidan sichqoncha
chap tugmasini bosib, to‘rtburchak ichki rangini, sichqoncha o‘ng tugmasini bosib
to‘rtburchak chegara rangini tanlab olamiz.
118-rasm. To‘g‘ri to‘rtburchak shakli
2.
Instrumentlar satrida joylashgan
Основные фигуры
bandini tanlaymiz.
Shundan so‘ng uskunalar satridan
Правильные фигуры
bo‘limidan yurak shaklidagi
rasmni tanlab sahifaga chizib olamiz.
119-rasm. Turli shakllar chizish oynasi
3.
Yurak
shaklidagi
rasmni
isntrumentlar
satrida
joylashgan
Инструментов выбора
bo‘limi
orqali tanlab
Палитра
bandidan sichqoncha
chap
tugmasini
bosib,
ichki rangini, sichqoncha
o‘ng tugmasini
bosib to‘rtburchak
chegara rangini tanlab olamiz.
120-rasm. “Yurak” ko‘rinishidagi shakl
4.
Instrumentlar satrida joylashgan
Перетекание
bo‘limi tanlaymiz.
Shundan so‘ng uskunalar satrida hosil bo‘lgan
Загатовки
bandidan
Прямо на 10
шагов
bo‘limini tanlaymiz.
162
121-rasm. Shaklni to‘ldirish oynasi
5.
Прямо на 10 шагов
bo‘limini tanlaganimizdan so‘ng to‘rtburchakdan
yurak shaklidagi rasm tomon sichqoncha chap tugmasini
bosib turgan holda
yuritamiz va yurak shaklidagi rasm ustiga kelganda kursorni qo‘yvoramiz. Shunda
quyidagi shakl hosil bo‘ladi.
122-rasm. Shaklni to‘ldirilgan ko‘rinishi
6.
Endi ushbu shaklni chiroyli ko‘rinishda sozlash uchun uskunalar satridan
quyidagi bo‘limlarga murojaat qilamiz. Agar “yurakchalar” sonini oshirmoqchi
bo‘lsak,
Перетекание объектов
bandiga keraklicha son kiritamiz.
123-rasm. Obyektni ko‘paytirish
“Yurakchalar” rasmini alohida ajralib turishi
uchun uskunalar satridan
Ускорение
объекта и цвета
bandini o‘zgartiramiz.
163
124-rasm. Obyektni ajratish oynasi
9.
Shundan so‘ng quyidagi ko‘rinishdagi shakl hosil bo‘ladi.
125-rasm. Shaklni umumiy ko‘rinishi
0 0
P x S i X t l - Toshkent 2014 B. M. Azizov, I. A. Israilov, J. B. Xudoyqulov o

|
Toshkent 2014 B. M. Azizov, I. A. Israilov, J. B. Xudoyqulov oBog'liq 64363c7a88a431 0 0
P x S i X t l
Bu yerda S- na‟munalaming umumiy barg satxi, sm
2
;
S
r
bitta visyachkaning maydoni, sm
2
n-
visechkalar soni, dona;
P-barglaming umumiy massasi, g .
Ilmiy ishlar davr talabidan kelib chiqqan holda soxada energiya va mablag„
tejoshchi yangi texnologiyalar yaratilishiga qaratilishi maqsadga muvofiq. Bu
maqsadga yerishish uchun turli tuproq iqlim sharoiti uchun tashqi muhitga
moslashuvchan, sho'rga va qurg„oqchilikka chidamli, serhosil, to„yimliligi yuqori
ozuqabop ekinlar yetishtirishni to„g„ri qo„yish maqsadga muvofiq.
Ilmiy ishda chorva ozuqasini ko'paytirishga qaratilgan har qanday turdagi
intensiv texnologiyalar o„rganish maqsadga muvofiq. Asosiy vazifa har bir maydon
birligidan eng yuqori hosil va shu jumladan ozuqa birligi etishtirishga karatilishi
lozim.
Ozuqabop o„tlarning barg yuzasini aniqlash usiubi
Ozuqabop em xashak ekinlarining barg satxini aniqlashning bir qancha usullari
mavjud. Nisbatan tezva to'g„ri aniqlash usuli zamonaviy uskunalar yordamida
aniqlash hisoblanadi. Bugungi kunda bunday uskunalardan Yaponiyaning Xayasi
Denko Ко, LTD firmasi tomonidan ishlab chiqilgan AAM - 7 seriyali fotoelektron
avtomatik o„lchalich xisoblanadi.
Shuningdek barg satxi visechka, tortish usulida ham aniqlanadi. Buning uchun
ma‟lum bir diametrgaega bo„lgan maxsus metal trubkalar boiishi talab etiladi.
Em xashak ekinining barg satxini aniqlash uchun dastlab delyankalardan yoki
o'rganilayotgan maydondan 10 dona o'simlik na‟munalari ajratib olinadi. Agar
o„simliklar massasi katta bo„lsa, ular tortib olingandan so„ng o„rtacha o„rtacha
na‟muna olinadi. 0„simliklaming barglariolinib tortiladi, shu bilan bir vaqtda 50
|
| |
uchramaydi. Shuning uchun ham u elastiklik xususiyatiga ega bo„lib

|
uchramaydi. Shuning uchun ham u elastiklik xususiyatiga ega bo„libBog'liq 64363c7a88a43uchramaydi. Shuning uchun ham u elastiklik xususiyatiga ega bo„lib,
to„qimachilik dastgoxlarida ular bir-biri bilan yaxshi ulanadi. Paxta tolasidan
to„qimachilik sanoatida keng foydalanib, har xil gazlamalar to„qilishidan
tashqari, undan g„altak ip, arqon, jilvir, baliq tutadigan to„r, tasma,
transportyor lentalari, rezina shlanglar uchun maxcuc to„qimalar, filtrlar, elektr
simlarining ustini o„raydigan to„kima va boshqalar tayyorlanadi. Ayrim paxta
navlariniig tolasidai avtomobil shinalarida qistirma (prokladka) uchun
ishlatiladigan maxsus kord to„qimasi, shuningdek, parashyut qilinadigan
material, kirza va boshqa narsalar tayyorlanadi. Paxta tolasidan foydalanib
sellyuloid, foto-kino lentalar, laklar, eng yuqori sifatli yozuv qog„ozlari va
boshqa ko'plab xilma-xil materiallar hamda buyumlar tayyorlanadi. Ipak
gazmollarni to„qishda paxta tolasini ularga aralashtirib ishlatish mumkin.
Paxtaning chigiti ham nihoyatda qimmatli mahsulot hisoblanadi. Tolasi
ajratib olingan chigitning bir qismi ekish uchun, asosiy kismi esa xilma-xil
mahsulotlar, xususan moy olishda ishlatiladi. Chigit moyi oziq-ovqatga
ishlatiladi, shuningdek, texnik maqsadlari uchun foydalaniladi. Tozalangan
chigit moyi konserva sanoatida keng koMamda qoMlaniladi, shuningdek, undan
margarin, kir sovun, atir sovun, texnika
moyi, alif tayyorlashda ham foydalaniladi. Chigit moyidan glitserin, stearin va
boshqa bir qancha mahsulotlar olinadi.
Moyi olingandan keyin qolgan-kunjara chorva mollarining ayrim- turlari
uchun durustgina konsentrat — to'yimli oziq hisoblanadi.
Chigit mag„izidan gossipol degap zaharli modda ajratib olinadi. Bu modda
polimerlar, lak, issiqqa chidamli qoplamalar, dorivor preparatlar, bo„yoqlar va
|
| |
Elementar matematika - 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi

|
1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi
|
bet | 100/279 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #255854 |
Bog'liq 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi-fayllar.orgElementar matematika
5 raqami doirasida jismlarning tengligi va tengsizligi«=», «>», «<»
|
|
Ijodiy rivojlanish / rasm chizish, yasash, applikatsiya, qo‘l mehnati, konstruktorlik, musiqa/
|
Musiqaviy karuselь
- Musiqa
/musiqa rahbari reja-siga ko‘ra/
|
Mohir qo‘llar -
Konstruktorlik - origami
Mavzu: «Do‘ppi»
Materiallaroq qog‘oz
|
Mavzuli jismlar yasash
Mavzu: «Paxta chanog‘i»
Materiallar: paxta chanog‘i, paxta.
Plastilin to‘plami, taxtachalar, salfetkalar
|
Musiqaviy karuselь
- Musiqa
/musiqa rahbari rejasiga ko‘ra/
|
rangli palitra –Dekorativ rasm chizish
Mavzu: «Do‘ppini bezash»
Materiallar:akvarelь
|
Umumiy guruxlarda ishlash
|
Kun natijalari bo‘yicha qisqa suhbat o‘tkazish
|
Davr
|
Noyabrь III-hafta ___dan _____gacha
|
Guruh
mavzu
|
Bolalarni boshlang‘ich ta’limga majburiy bir yillik tayyorlashga tayyorgarlik guruhi _________________ (agar mavjud bo‘lsa, nomi)
|
«Idish tovoq. Kulol mehnati bilan tanishish. Milliy bezak berish»
|
Rivojlanish sohalari bo‘yicha maqsadlar
|
Jismoniy rivojlanish va sog‘lom turmush tarzi-ning shakllanishi
|
Bolaning hissiy rivojlanishini motorik-o‘yin faoliyati orqali rag‘batlantirish.
Bolalarning motorik tajribasini to‘plash va boyitish (asosiy harakatlarini mahorat bilan).
|
Ijtimoiy-hissiy rivojlanish
|
O‘ziga ishonchni oshirish va o‘zini rivojlantirishga ishonchni mustahkamlash.
Aloqa jarayonida yaxshiroq tushunishga hissa qo‘shadigan bolaning ijobiy xususiyatlarini rivojlantiring.
|
nutq, muloqot, o‘qish va yozish malakalari
|
Ob’ektlardan yasalgan materiallarlarni aniqlash qobiliyatini aniqlash rivojlantirish; idishlar / chinni, shisha, keramik, plastmassa /
|
Bilish jarayonining rivojlanishi
|
Bolalarning bilim qiziqishlarini rivojlantirish, kulolning ishi haqida g‘oyalarni kengaytirish, qiziquvchanlik va bilim motivatsiyasini rivojlantirish. Xalq amaliy san’atiga estetik munosabatni rivojlantirish, xalq hunarmandchiligining turli turlariga, hunarmandlar turli xil buyumlar tayyorlagan har xil tabiiy materiallarlarga qiziqish uyg‘otish.
|
Ijodiy rivojlanish
|
Bolalarda go‘zallik haqida tushunchani rivojlantirish, loydan idishlar yasab va ularni bezash
Origami texnikasidan foydalangan holda hunarmandchilik bilan shug‘ullanish qobiliyatini shakllantirish. Qog‘ozni muloyimlik bilan egish, burmalarni dazmollash qobiliyatiga ega mashqlar; xotira, e’tibor, umumiy va mayda motorika ko‘nikmalarini rivojlantirish.
|
|
|
| |
Jismoniy tarbiya - 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi

nutq, muloqot, o‘qish va yozish ko‘nikmalari
/ nutqni rivojlantirish,
Tovushlar chiqarish, chet tilni, grammatikani o‘rgatish/
|
|
Quvnoq ingliz tili
/pedagog rejasiga ko‘ra/
|
Gapiroqnikida mehmonda- nutqni rivojlantirish
Idish tovoq haqida tasviriy hikoya tuzish. “Nima ortiqcha?” nomli eshitish qobiliyatini rivojlantirish uchun o‘yinli mashq
|
|
ABVGDeyka
«S» tovushi va harfi
Ovozni so‘zdagi joyini topish.
Bo‘g‘inlar taqqoslash va topish – kesiluvchi alifbo bilan ishlash
Grafik topshiriqni bajarish.
|
hosildorligini oshirish maxsulot sifatini yaxshilash va tuproq unumdorligini

|
hosildorligini oshirish maxsulot sifatini yaxshilash va tuproq unumdorliginiBog'liq 64363c7a88a43hosildorligini oshirish maxsulot sifatini yaxshilash va tuproq unumdorligini
oshirish uchun turli dala tajribalari qo„yish yoMi bilan ilmiy izlanishlar olib
borish kerak.
0„gMtlar bilan dala tajribalari - bu o„gMtlarni qishloq xo„jalik ekinlari
hosiliga, sifatiga hamda tuproq unumdorligiga ta‟sirini o„rganish bo„yicha dala
sharoitida oMkaziladigan tajribadir. Dala tajribasi bu nazariy izlanishlarni
qishloq xo„jalik amaliyoti bilan bogMovchi zvenodir va u agrokimyoda keng
qoMlaniladi hamda o„gMtlar ta‟sirini o„rganishdagi asosiy yetakchi usuldir. Shu
bilan birga bu izlanish qishloq xo„jaligida ekinlami o„gMtlash tizimini asoslab
beradi.
Dala tajribalari oMkazish turli tuproq-iqlim sharoitlarida o„gMtlar
me‟yorini, qoMlash muddati va usulini aniqlashda, iqtisodiy samaradorligini
belgilashda asosiy yoMdir. To„g„ri qo„yilgan, qaysiki nazariy va amaliy jihatdan
agronomiya ilmi uchun to„g„ri xulosalar beradigan ilmiy tajribalar quyidagi
asosiy uslubiy talablarga javob berishi kerak: yagona farq prinsipiga ya‟ni
1 0 5
solishtirish imkoni, dala tajribasining tipikligi, izlanish natijalarining aniqligi,
to„g„riligi va hujjatlar.
Dala tajribasiga qo‟yiladigan talablar. Dala tajribasida tadqiqotlar metodik
talablarga toMiq rioya qilib olib borilgan holatdagina o'rganilayotgan
variantlarga to„g„ri va holis baho berish mumkin.Tajribaning har qanday
bosqichidagi texnologik jarayonlarda , ya‟ni tajribaning ko'yilishi, tuproqqa
ishlov berish, ekish, qator oralariga ishlov berish, hosilni yigMb -terib olish va h.k.
da yoM qo‟yilgan xatolar o„rganilayotgan variantlami taqqoslashda qo„pol
xatolami vujudga keltiradi va olingan natijalaming ishonchliligini keskin
|
| |
PTdagi «inklyuziv» kanday ta’lim?

|
PTdagi «inklyuziv» kanday ta’lim?
|
bet | 52/225 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #125003 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami-fayllar.orgPTdagi «inklyuziv» kanday ta’lim?
|
atrоf оlam tugrisidagi bilimlar dоirasini kеngatirish хakidagi ta’lim
|
«Sеzgi a’zоlari оrkali bilim оlish t’limning kaysi turiga kiradi?
|
adaptiv ta’lim turiga
|
| |
Mazmuniga kura Diffеrеntsial ta’lim nima?
| |
tabakalashtirilgan ta’lim
| |
Nоana’naviy ta’lim usullari kaysi bandda tugri bеrilgan?
|
Suхbat, kuzatuvch, baхs-munоzara
|
PT da «Pantоmima» usulini kanday tushunasiz?
|
Saхnada оbrazlarga bulib ijrо etish (bir mavzuni
|
Farоbiy pеdagоgik jarayonlarda kanday usullarni kullagan?
|
ragbatlantiruvchi va jazоlоvchi
|
«Kоnfеrеntsiya» usul ta’limning kaysi turiga mansub?
|
ana’naviy ta’lim turiga
|
Innоvatsiоn ta’limda ukituvchining ukuvchilarga bеrgan savоliga birin-kеtin, оrkama-оrka, kеtma-kеtlikdagi javоblari ta’limning kaysi turiga mansub?
|
guruhlarda ishlash
|
| |
Nоana’naviy ta’lim usullari kaysi bandda tugri bеrilgan?
| |
Suхbat, kuzatuvch, baхs-munоzara
| |
Pеdagоgik tехnоlоgiya va pеd.tехnik tushunchalari sizningcha nima?
|
ikkalasi ikki хl bulgan, bir-birini tuldirdigan, хizmat kiladigan tushuncha
|
PTda pеdagоgik jarayonlar tarkibiy kismlarga kaysi bandda gugri bеrilgan?
|
nazariy va amaliy bandda
|
Ukuvchilarga bilim bеrishda ta’limning nоa’naviy, kizikarli, faоl, yangi usullardan fоydalanish kanday хоlatlarga ega buladi?
|
o’kuvchilarni fakat ijоdiy ishlashga urgatdi хalоs
|
| |
1980 yillarda pеdagоgik tехnоlоgiya dеb, ta’limning
| |
dasturlashtirilgan turi
| |
Nоana’naviy ta’lim usullari kaysi bandda tugri bеrilgan?
|
Suхbat, kuzatuvch, baхs-munоzara
|
|
|
| |
Amaliy ish - 1-Mavzu: Grafik obyektlar va ularni kompyuterda tasvirlash usullari Darsning maqsadi: Ta’limiy

|
1-Mavzu: Grafik obyektlar va ularni kompyuterda tasvirlash usullari Darsning maqsadi: Ta’limiy
|
bet | 65/131 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 11,79 Mb. | | #248105 |
Bog'liq 11-sinf-informatika-dars-ishlanmaAmaliy ish:
Web-sahifa deganda nimani tushunasiz?
2. Internet tarmog‘idan (uzedu.uz) web-saytini yuklang va uning di zaynini tahlil qiling
Darsga yakun yasash:
O’quvchilarni olgan bilimlari hamda qilgan ishlarini nazorat qilib baholash, ularni yo’l qo’ygan kamchiliklarini to’g’irlash.
Uyga vazifa berish: Mavzu bo’yicha test tuzib keling
Tekshirdim:
O`quv ishlari bo`yicha
dirеktor o`rinbosari:_______________
35-Mavzu: Amaliy mashg’ulot
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: O’quvchilarga Web-sahifa, Web-sayt va Web-dizayn tushunchalari o’rgatish.
Rivojlantiruvchi: O’quvchilarni mustaqil fikrlarini oshirish va rivojlantirish.
Tarbiyaviy: Vatanini sevish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmatda bo‘lish, odob-axloq qoidalariga rioya qilishni singdirish.
Tayanch va fanga oid kompetensiyalar:
TK: Media manbalardan zarur ma’lumotlarni izlab topa olish saralash, qayta ishlash, saqlash, ulardan foydalana olish, ularning xavfsizligini ta’minlash, media madaniyatga ega bo‘lish.
FK: web-sayt ko‘rinishidagi axborotlarni qayta ishlay oladi;
Dars usuli: suhbat, tushuntirish, “Savol-javob” metodi, “Rasmli boshqotirma” , “To‘g‘risini top”,”Yosh aktyor”o‘yinlari.
Dars turi: Yangi bilim berish.
O’quv jarayonining amaliga oshirish texnologiyasi:
O’qitish usullari: blits-so’rov, savol-javob.
O’qitish shakllari: guruhlara ishlash, frontal, jamoaviy.
O’qitish vositalari:11-sinf darsligi, mavzuga oid dars taqdimoti,
Monitoring va baholash: og’zaki va test nazorati, amaliy vazifalar.
Darsning borishi:
Tashkiliy qism:
O’quvchilar bilan salomlashish
Xonani va o’quvchilarni darsga tayyorliklarini kuzatish
Yo’qlamani aniqlash
Navbatchi axboroti.
Siyosiy daqiqa.
Darsning maqsad va vazifalarini qo’yish.
Tayanch bilimlarning faollashtirish.
Uyga vazifalarini tekshirish va o’tilgan mavzuni mustahkamlash.
HSB ranglar tizimi.
Tasvirga geometrik shakllar joylash.
Fotosuratingizni kubning uch tomoniga joylang.
Lab ranglar tizimi.
Tasvirga matn joylash.
Yangi tasvir yaratib, unga besh xil geomertik shakl joylang.
Nazariy qism:
Web-sayt (inglizcha - Website, web - o‘rgimchak to‘ri, site - joyi) - bu bir nechta web-sahifalarni kompyuter tarmog‘ida bitta manzilda birlashtirilgan fayllar to‘plamidir (Domen ga yoki IP ga ega bo‘ladi).
|
| |
Bajarish:
1 - 1-Mavzu: Grafik obyektlar va ularni kompyuterda tasvirlash usullari Darsning maqsadi: Ta’limiy

|
1-Mavzu: Grafik obyektlar va ularni kompyuterda tasvirlash usullari Darsning maqsadi: Ta’limiy
|
bet | 70/131 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 11,79 Mb. | | #248105 |
Bog'liq 11-sinf-informatika-dars-ishlanmaBajarish:
1. Macromedia Flash 8 dasturi yuklanadi.
2. Oynaning o‘lchamlari kompyuter ekraniga moslab olinadi. Buning uchun esa tahrirlash uskunasining Properties boiimini Size bandidan 1366><768pixels o‘lchami tanlanadi.
3. Oynaga rang berish uchun Properties bo‘limining Background bandi dan foydalaniladi.
4. Text tool (T) jihozidan foydalanib “11-sinf o‘quvchilarining web-sahifasi” yozuvi kiritiladi.
5. Kiritilgan yozuvlami rangi va o‘lchamlari Properties bo‘limidan o‘zgartiriladi.
6 . Oynaga tugmalar o‘matish uchun menyular satridan
Windows—►Common—►Libraries—►Buttons ketma-ketlik tanlanadi.
7. Ro‘yxatdan kerakli tugma belgilanib, sichqoncha chap tugmasi bilan sudrab ishchi sohaga o‘tkaziladi.
8. Tugmalarga yozuv yozish uchun sichqonchaning chap tugmasi ikki marta ketma-ket bosish orqali amalga oshiriladi. Tugmaning o‘lchamlarini o‘zgartirish uchun Properties bo‘limining W: va H: qatoridan foydalaniladi.
9. F7 tugmani 3 marta ketma-ket bosib, 3 ta oyna hosil qilinadi va har bir oynaga mos ravishda 11 A, 11 В, 11 D-sinflar haqidagi ma’lumotlar kiritiladi.
10. “ 11 -A sinf’ nomli tugma belgilanadi va F9 tugma bosiladi (dasturlash maydoniga o‘tiladi).
11. “11-A sinf’ nomli tugmani bosganimizda navbatdagi oynaga o‘tish (11 "А sinf o‘quvchilari haqidagi oynaga) uchun tugmaning dasturlash may- doniga quyidagi dastur kodi kiiitiladi: on (release) {gotoAndStop(2);}
12. “11-B sinf’ tugmasining dasturlash maydoniga quydagi dastur kodi kiritiladi: on (release) { gotoAndStop(3); }
13. “11-D sinf* tugmasining dasturlash maydoniga quydagi dastur kodi kiritiladi: on (release) { gotoAndStop(4);}
14. Dddnchi oynadan birinchi oynaga o‘tish uchun quyidagi dastur kodi kiritiladi: on (release) { gotoAndStop(l); }
15. Ishchi sohaning dasturlash maydoniga quyidagi dastur kodi kiritiladi (F9 tugmani bosish orqali): stopO;
Agar ushbu kod kiritilmasa oyna faol holatga o‘tkazilganda yozuvlar va tugmalar harakat holatda bo‘ladi.
16. Natijani tekshirib ko‘rish uchun Ctrl+Enter yoki F12 tugmalari bosi- ladi (oyna faol holatga o‘tadi).
17. Yaratilgan web-sahifani kompyuter xotirasida saqlash uchun quyidagi ketmat-ketlik bajariladi: D diskdan (istalgan disk yoki papkada saqlash mumkin) “11-sinf ’ nomli papka yaratiladi va birinchi marta File—>Sav As., tanla- nib, Сохранить tugmasi bosiladi. Ikkinchi marta File—^Publish Settings... tanlanadi. Hosil bo‘lgan oynadan Flash (.swf) va HTML (.html) bo‘limlari belgilanib, Publish tugmasi bosiladi.
768pixels>
|
| |
Karbyuratordagi barcha xarakatlanuvchi detallarini erkin yurishini tekshirib ko‘ring va yengil xarakatlanishini ta’minlang!

|
Karbyuratordagi barcha xarakatlanuvchi detallarini erkin yurishini tekshirib ko‘ring va yengil xarakatlanishini ta’minlang!
|
bet | 67/138 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 35,39 Mb. | | #141780 |
Bog'liq Kasb mahorati2.10. Karbyuratordagi barcha xarakatlanuvchi detallarini erkin yurishini tekshirib ko‘ring va yengil xarakatlanishini ta’minlang!
|
24-AMALIY MASHG‘ULOT
«Injektorli ta’minlash tizimini qismlarga ajratish va yig‘ish».
MAQSAD: O‘quvchilarning nazariy bilimlarini mustahkamlash, chuqurlashtirish, injektorli ta’minlash tizimini qismlarga ajratish va yig‘ishda amaliy ko‘nikmalar hosil qilish.
MODULNI O‘RGANISH JARAYONIDA EGALLANADIGAN AMALIY KO‘NIKMALAR:
Injektorli ta’minlash tizimini tartibli ketma-ketlikda, texnik va mehnat muhofazasi talablari va qoidalariga rioya qilgan holda qismlarga ajratish va yig‘ish;
Elektr xavfsizligiga rioya qilish;
Asbob va uskunalardan to‘g‘ri foydalanish;
MODULNI O‘RGANISH DAVOMIDA SHAKLLANADIGAN NAZARIY BILIMLAR;
Injektorli ta’minlash tizimini tuzilishi, ishlash prinsipi (tamoyili);
Elektr xavfsizligi;
Injektorli ta’mirlash tizimining qismlarining tuzilishi, ularning vazifasi, ishlash prinsipi;
MAVZU DOIRASIDAGI ASOSIY MA’LUMOTLAR:
Benzinni purkab beruvchi ta’minlash tizimi
Benzinni purkab beruvchi tizim jadallik bilan an’anaviy karbyuratorli tizimlarni siqib chiqarmoqda. Benzinni purkab beruvchi tizimning karbyuratorli tizimga nisbatan afzalliklari quyidagilardan iborat:
yonilg‘i va havoni ajratilgan holda me’yorlash, berilayotgan havoga mos ravishda yonilg‘ini turlicha berilishi;
me’yorlashning asosiy dasturini ko‘plab omillar bo‘yicha korreksiyalash (yuklanishlar va tezliklar rejimiga, havo va sovitish suyuqligining haroratiga, atmosfera bosimiga va boshqalarga qarab);
ishlatilgan gazlarni - zondli tizimlarda neytrallash uchun aralashmani talab etilgandek aniq moslash;
har bir silindr uchun alohida forsunkali bo‘ladi, (taqsimlangan purkash);
barcha silindrlar uchun bitta forsunkali (markaziy purkash) bo‘ladi;
To‘rt taktli dvigatellarda kiritish taktida benzinni 0,15-0,4 Mpa bosim ostida elektromagnit forsunkalar bilan purkovchi tizimlar keng tarqalgan.
Avtomobil dvigatellari silindrlariga benzinni bevosita purkash amaliy jihatdan ham qo‘llanilmoqda. Bunga asosiy sabab farsunkaning ishlash sharoitini yomonligi, uni yonish kamerasiga joylashtirish qiyinligi hamda purkash bosimini balanndligidir (3,5-10,0 Mpa).
1-rasmda benzinni taqsimlangan purkash tizimi ko‘rsatilgan.
Markaziy purkash tizimi ham shunga o‘xshash rasmga ega bo‘lib barcha silindrlarga benzin yuboruvchi bitta forsunkaga ega bo‘ladi. Forsunka kiritish quvur yo‘lining kirish qismiga o‘rnatiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Karbyuratordagi barcha xarakatlanuvchi detallarini erkin yurishini tekshirib ko‘ring va yengil xarakatlanishini ta’minlang!
|
Odatdagi taqsimlanish - Toshkent 2014 B. M. Azizov, I. A. Israilov, J. B. Xudoyqulov o

1 8 4
±X ±°° egri chiziq » ahamiyati ga etib boradi.
Odatdagi egri shakl
bo'yicha taqsimlanish turlicha boMishi mumkin. Egri ko„rinish o'rganilayotgan
belgining variatsiyalanish darajasiga toMiq mos keladi, u qanchalik katta boMsa
va shunga ko'ra o'rganilayotgan materialni ko'proq o'zgartirsa variatsion egrilik
nishobligi shunchalik yuqori bo'ladi , kichik
a
ifodasida
u ignasimon shaklni
oladi.
Tebranishlami
ц
dan o'ngga va chapga kuloch yozishi cr ning oMchami va
asosan uchta standart og'ish orasida joylashadi. Egri chiziqni tashqariga davom
etishi ^ ±3
a
odatda ko'p sonli kuzatishlar kuzatishlar natijasidagina sezish
mumskin va bu ordinata ifodalariga allaqachon e‟tibor berilmay
qo‟yilgan.
Odatdagi taqsimlanish uchun quyidagi qonuniyatlar harakterli:
-
barcha kuzatishlaming 68.26% (diyarli uchdan ikki qismi)
fj ± a
xududija
joylashgan ,
-
barcha tasodifiy kattaliklaming 95.46%
ц Un
chenarasi
ichida joylashadi,
-shundan kelib 99.73 % diyarli barcha ifodalar
^ ±
Зл- intervalini qamrab
oladi.
0
„rtachadan t standartga og„igan butun maydonning
foizini ifodalovchi egri
chiziq ostidagi maydon standart ishonchliligi yoki R ehtimollik darajasi diyiladi,
ya‟ni //
±ш
jududida yotgan belgilar ahamiyatining paydo bo„lish ehtimoli. U
belgilangan chegaradan tasodifiy kattaliklami variatsiyasining og'ish ehtimolini
ko„rsatadi P,= l
-p.
Shundan kelib chiqib, ehtimollik darajasi ortgan sari, muhimlik
darajasi
kamayib boradi, va aksincha.
23-rasm. Odatdagi taqsimlanishda egri chizikli chegaralanishda kuzatishlarni yoki turli xil
S
MOKC - Toshkent 2014 B. M. Azizov, I. A. Israilov, J. B. Xudoyqulov o

1 8 3
2
s
p
intervalida uchratish -95% ni va p ±3s
p
intervalida 99% tashkil etadi.
Shundan kelib chiqqan holda miqdor 0„zgaruvchanlik singari 99% ehtimolli
barcha
p
ifodalar uch karra xatolikka ega bo„lgan tanlama ulushida jaylashtiri ldi.
jxiI-bob.TAJRIBA KO„RSATKICHLARINI TAQSIMLANISHF | VA UNING
GRAFIK USULIDA IFODALANISHI
Taqsimlanish usullari va xususiyatlari.
To„plam kuzatish natijalarining
chastotalari empirik va nazariy taqsimlanishiga ko„ra farqlanadi.
Empirik taqsimlanish
-tanlavmalarni o'rganish davomida olingan
oMchov natijalariga ko'ra taqsimlanishiga aytiladi.
Masalan , o'simliklaming
poya balantligi va vazniga ko'ra taqsimlanishi, delyankalami bo'lakchalardagi
hosil uchyotiga ko'ra taqsimlanishi va h.k. Uning asosida ma‟lum
matematik
qonuniyatlar yotibdi , qaysiki asosiy to'plamda , ya‟ni juda ko'p
sonli
kuzatishlarlarda (n ->«) ayrim nazariy taqsimlanishlar bilan tavsiflanadi.
Nazariy taqsimlanish
ayrim gipotezalarni tekshirish
uchun ishlatiladigan
statistik mezonlar asosida kuriladi . Ko'shimcha tadqiqot ishlarida odatdagi
taqsimlanishga yoki yerkinlik darajasi cheklangan sondan iborat bo'lgan
muayyan
qo‟yilgan
(t ,F, x
2
ahamiyatli ,Puasson taqsimot usuli)
vazifalami
aniqlashda odatdagidan kelib chiqadigan mahsus taqsimlanish usuliga tayanib ish
yuritiladi.
«Bukilishlar» - 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi

|
1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi
|
bet | 227/279 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #255854 |
Bog'liq 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi-fayllar.org3. «Bukilishlar» D.H. oyoqlar elka kengligida, sakrog‘ich oldinda, tushirilgan qo‘llarda B.1,3. sakrog‘ich bilan qo‘llarni oldinga ko‘tarish 2. oldinga egilish, erga qo‘l bilan eting 4. D.H.
|
6 - 8 marta
|
O‘rtacha
|
5. «Arg‘imchoq» D.H. o‘tirgan holda, oyoqlar oldinda, sakrog‘ichni oyoq tagiga iling va tarang torting. B.1. orqaga egiling, oyoqni erdan bir oz ko‘taring va chayqating 2. D.H.
|
6 - 8 marta
|
O‘rtacha
|
6. «O‘tirib turish» D.H. oyoqlar tovon kengligida, sakrog‘ich egilgan qo‘llarda, elkada. B.1. o‘tiring, sakrog‘ich bilan qo‘llar tepaga 2. D.H.
|
6 - 8 marta
|
O‘rtacha
|
7.»Sakrog‘ich ustidan» D.H. oyoqlar tovon kengligida, sakrog‘ich pastda, tutqichlaridan ushlang B.1. aylanayotgan sakrog‘ich ustidan sakrang
|
6 - 8 marta
|
O‘rtacha
|
8. «Paroxod ovozi» D.H. A.T. qo‘llar pastda
B.1. burun bilan nafas oling, 1-2 soniya tuting, «u» ovozi bilan og‘iz orqali nafas chiqarish (nafas chiqarish cho‘zibroq)
|
6 - 8 marta
|
O‘rtacha
|
YAKUNLOVCHI
QISM
|
YAkunlovchi yurish.
|
1 daq.
|
Sekin
|
|
| |
Axborotni qayta ishlash jarayonlarida fikrlashning ijtimoiy shartlanishi

|
Axborotni qayta ishlash jarayonlarida fikrlashning ijtimoiy shartlanishi
|
bet | 67/93 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #255101 |
Bog'liq Muhandislik psixologiyasi 12.2. Axborotni qayta ishlash jarayonlarida fikrlashning ijtimoiy shartlanishi.
Operatorlar faoliyatida markaziy o'rinni boshqaruv jarayonida yuzaga keladigan muayyan muammolarni hal qilish egallaydi. Murakkab boshqaruv tizimlariga jalb qilingan operator muammoli vaziyatlar bilan shug'ullanadi, u ularni tushunishi, muammoni aniqlashi va uni hal qilish yo'llarini topishi kerak.
Tafakkur - bu ob'ektiv dunyoni inson miyasida hukmlar, tushunchalar va xulosalar shaklida aks ettirishning faol jarayoni. Ijtimoiy shartlangan aqliy jarayon sifatida fikrlash nutq bilan uzviy bog'liqdir. Tuyg'ular, hislar va g'oyalardan farqli o'laroq, tafakkur faoliyatni umumlashtirilgan aks ettirish jarayonidir. Vizual-samarali, vizual-majoziy, og'zaki-mantiqiy, operativ va nazariy fikrlash mavjud.
Ular bilan amaliy faoliyat jarayonida bilish mumkin bo'lgan ob'ektlarni tahlil qilish va sintez qilish ob'ektlarning pertseptiv tasvirlari va tasvirlarini o'zgartirish jarayoni. Nazariy tafakkur mavhum tushunchalar va mulohazalar ko'rinishida namoyon bo'ladi.
Muhandislik psixologiyasi uchun operatsion fikrlash alohida ahamiyatga ega. Operatsion fikrlash deganda amaliy muammolarni, shu jumladan boshqaruv muammolarini hal qilish jarayoni tushuniladi, buning natijasida vazifani hal qilishni ta'minlaydigan taxmin qilingan harakatlar to'plamining sub'ektiv modeli shakllanadi. U muammoli vaziyatni va aqliy va amaliy o'zgarishlar tizimini aniqlashni o'z ichiga oladi. Operatsion fikrlashning asosiy komponentlari tuzilish, dinamik tanib olish va yechim algoritmini shakllantirishdir. Yechim jarayonining uch bosqichi aniqlanadi. Birinchi bosqichda vaziyatning faqat bitta elementi bilan harakat qilish istagi bor: har bir element bu erda bir o'lchovli vektor sifatida ishlaydi. Ikkinchi bosqichda elementlar ma'lum tarzda guruhlanadi. Uchinchi bosqich ushbu muammoni hal qilishning umumiy tamoyillarini ishlab chiqish, elementlarning o'zgarmas kichik guruhlarga ulanishini ta'minlash va qoniqarsiz bog'langan elementlarni ajratishdan iborat. Operatorlarning aqliy faoliyati boshqariladigan ob'ektlar tasvirlarini o'zgartirish bilan uzviy bog'liqdir. Bu operatorlarning barchasi ob'ektlarning majoziy ko'rinishiga ega. Operatsion tasvir ob'ektning holati to'g'risidagi joriy ma'lumotlarning operator tomonidan ilgari to'plangan ma'lumotlar bilan o'zaro bog'liqligi asosida shakllanadi. Operatsion fikrlashni rivojlantirish turli texnikalar, uslubiy metodlar, masalan, operativ tasvirlarni yaratish orqali faollashtirilishi mumkin.
|
| |
mantiqyi-psixologik koordinatalari (MPK) ­

|
mantiqyi-psixologik koordinatalari (MPK)
|
bet | 69/93 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #255101 |
Bog'liq Muhandislik psixologiyasi mantiqyi-psixologik koordinatalari (MPK) kontseptsiyasiga asoslangan dastur. Bu dasturlar tafakkurning operator-gnostik modeli deb ataladigan modelga asoslanadi. U ikkita farazga asoslanadi: ongning "bir kanalli " tabiati va vizual va mazmunli sezgining "ko'p kanalli" tabiati haqidagi pozitsiyasi va fikrning operatori va mantiqiy-psixologik tarkibiy qismlarining mos kelmasligi haqidagi intellektning ongli qismidagi jarayon.
O'z-o'zini nazorat qilish uchun savollar va topshiriqlar
1. Axborotni saqlash jarayonlarida xotira va tafakkur qanday rol o'ynaydi
2. Axborotni qayta ishlash jarayonlarida tafakkurning roli.
3. Aqliy faoliyatni modellashtirishni tavsiflang.
Referat mavzular
1. Xotiraning shakllari, jarayonlari va turlari
2. Tafakkur turlar, mantiqiy shakllar, operatsiyalari.
3. Operatorning fikrlashi va qaror qabul qilishi.
4. Inson tafakkuri va kompyuter dasturlari o'rtasidagi o'xshashliklar.
Adabiyot
1. Belousova, N. S. Mehnat psixologiyasi: Uralsdagi universitet talabalari uchun ma'ruzalar kursi. davlat ped. univ. – Ekaterinburg, 2013. – 120 b.
2. Manuxina, S.Yu.Muhandislik psixologiyasi va ergonomikasi. Reader elektron. Resurs: ta'lim usuli. Comp. Evraz. Ochiq. Institut, 2011. – 223
3. Pryajnikov, N.S. Talabalar uchun "Mehnat psixologiyasi va muhandislik psixologiyasi". universitetlar / Moskva. ruhiy.-ijtimoiy. Inst.-M.: MPSI; Voronej MODEK, 2010. – 536
4. Smirnov, B. A. Tinkov, A. M. Muhandislik psixologiyasining usullari. Xarkov: Gumanitar markaz, 2008. – 528 b.
5. Sergey S.F. Muhandislik psixologlari va ergonomika: Darslik. M.: Maktab texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti, 2008.17 6 b.
6. Fugelova, T.A. Muhandislik psixologiyasi: darslik. qishloq universitetlar uchun M.: nashriyot uyi. Yurayt, 2019. - 316 b.
MAVZU XIII. OPERATOR FAOLIYATIDA QAROR QABUL QILISh. (2 soat)
13.1. Axborotni qabul qilish va qayta ishlash, qaror qabul qilish.
|
| |
II- ish o‘rnida: Karbyuratorni yig‘ish ishlari

II- ish o‘rnida: Karbyuratorni yig‘ish ishlari.
Karbyuratorni pastki qismiga ikkinchi kamera pnevmokamerasini o‘rnatish.
|
Otvertka, kalit.
|
1-karbyuratorning pastki qismi; 2-pnevmo kamera; 3-vint; 4-gayka; 5-tortqi; 6-val.
|
Tortqi 5 ni drossel vali 6 ga gayka 4 da mahkamlanib, pnevmokamera 2, vint 3 bilan mahkamlansin.
|
Karbyuratorning pastki qismiga birinchi kamera pnevmoklapanini o‘rnatish.
|
Otvertka.
|
1-karbyuratorning pastki qismi; 2-pnevmo klapan;
3-vint; 4-prujina; 5-naycha.
|
Pnevmoklapan 2 vint 3 bilan mahkamlanib, prujina 4 o‘rniga joylashtirilsin.
|
Karbyuratorning o‘rta qismiga tezlatish nasosini o‘rnatish.
|
Otvertka.
|
1-karbyuratorning o‘rta qismi; 2-qopqoq; 3-diafragma; 4-prujina; 5-korpus; 6-qistirma; 7-vint; 8-tortqi. 9-tezlatish nasosi;
|
qistirma 6, korpus 5, prujina 4, diafragma 3, qopqoq 2o‘rnatilib vint 7 bilan mahkamlanib tortqi 8 o‘rnatilsin.
|
Karbyuratorning pastki qismiga o‘rta qismini o‘rnatish.
|
qo‘lda.
|
1-karbyuratorning o‘rta qismi; 2-qistirma; 3-karbyuratorning pastki qismi.
|
Karbyuratorni pastki qismi 3 ga qistirma 2 qo‘yilsin, ustki qismi 1 o‘rnatilsin.
|
Karbyuratorning ustki qismini o‘rtnatib mahkamlash.
|
qo‘lda, otvertka.
|
1-karbyuratorning ustki qismi; 2-qistirma; 3-karbyuratorning o‘rta qismi; 4-vint.
|
Karbyuratorni o‘rta qismi ustiga qistirma 2 qo‘yilgan. Ustki qismi 1 o‘rnatilib uchta vint 4 bilan mahkamlansin.
|
Karbyuratorga elektromagnit klapanni mahkamlash.
|
Otvertka
.
|
1-karbyuratorning ustki qismi; 2-elektromagnit klapan; 3-prujina; 4-me’yoriy sarflagich; 5-vtulka; 6-vint.
|
Karbyuratorning yuqori qismiga vtulka 5, me’yoriy sarflagich 4, prujina 3 va elektromagnit 2 o‘rnatilib, vint 6 bilan mahkamlansin.
|
Karbyuratorga salt ishlash rejimining rostlagichini o‘rnatish.
|
Otvertka.
|
1-karbyuratorning ustki qismi; 2-qopqoq; 3-diafragma; 4-prujina; 5-diafragma korpusi; 6-vint.
|
Karbyuratorning ustki qismiga diafragma korpusi 5, prujina 4, diafragma 3, prujina 4 va qopqoq 2 qo‘yilib uchta vint 6 bilan mahkamlansin.
|
Karbyuratorga havo to‘sqichining rostlagichini o‘rnatish.
|
Otvertka.
|
1-karbyuratorning ustki qismi; 2-qopqoq; 3-diafragma korpusi; 4-prujina;
5-diafragmali richag; 6-vint.
|
Karbyuratorning ustki qismiga diafragmali richag 5, prujina 4 diafragma korpusi 3, prujina 4 va qopqoq 2 o‘rnatilib, uchta vint 6 bilan mahkamlansin.
|
Karbyuratorga yonilg‘i trubkasi va naychalarini o‘rnatish.
|
|
1-karbyuratorning umumiy ko‘rinishi; 2-naycha; 3-tros;
4-qotirgich (mahkamlagich);
5-o‘rnatgich; 6-vint; 7-naycha.
|
Karbyuratorning ustki qismiga yonilg‘i trubkasi 2 ni o‘rnatib vint 6 bilan naychalari 7, 8 o‘rnatilsin.
|
|
-rasm. Pnevmatik osmaning chizmasi

|
-rasm. Pnevmatik osmaning chizmasi
|
bet | 105/138 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 35,39 Mb. | | #141780 |
Bog'liq Kasb mahorati5-rasm. Pnevmatik osmaning chizmasi.
1-kompressor; 2-havo tozalagich; 3-rostlagich; 4-richag; 5-havo yostiqchasi; 6-havo jamg‘armasi; 7-rostlagich; 8-havo to‘plagich (resever); 9-bosim rostlagich; 10-filtr.
Zamonaviy avtomobillarda va avtombuslarda osma bilan stabilizator ham o‘rnatiladi. Osma stabilizatori avtomobil yonga og‘ishini va ko‘ndalang tebranishlarni kamaytirib ikki uchi bilan rezina yostiqchalar yordamida ko‘prikcha yoki osmaning richagiga sharnirli birlashtiriladi. Uning konstruksiyasi soddalashgan ko‘rinishida 6-rasmda berilgan.
6-rasm. Richag sharnirli osma.
1-ko‘ndalang stabilizator; 2-tirgak; 3-rezina bufer; 4-rezina yostiqchalar.
7-rasmda gidropnevmatik osmaning chizmasi berilgan. Nasos 2 bak 1 dan suyuqlikni so‘rib, bosim akkumulyatori 3 ga yuboradi. Akkumulyatordagi bosim ma’lum qiymatda doimo saqlanib turadi. Agarda bosim oshib ketsa, suyuqlikni qaytarish (reduksion) klapan orqali bakka qaytadi. Akkumulyatordan suyuqlik chap va o‘ng g‘ildiraklarning rostlagichi 4 (regulyator) ga o‘tib kuzovning sathi o‘zgarmas holatda saqlanadi. Rostlagich 4 dan suyuqlik osmaning elastik qismi bilan so‘ndirgichni birlashtiruvchi porshenli pnevmatik qism 5 ga o‘tadi. Bu konstruksiyada porshen 6 va ajratuvchi membrana 7 oralig‘idagi bo‘shliq suyuqlik bilan, membrana ustidagi bo‘shliq esa siqilgan havo bilan to‘ldiriladi. Siqilgan gaz osmani elastikligini, suyuqlik esa tik tushgan yuklanishlarni qabul qiladi. Kuzovning tebranish natijasida suyuqlik klapan 8 dan o‘tishi bilan bir qator qarshilikka duch kelib uni yengish uchun hosil bo‘lgan ishqalanish tufayli kuzov va g‘ildiraklarning tebranishi muttasil so‘ndirilishi ta’minlanadi.
7-rasm. Gidropnevmatik osma.
1-bak; 2-nasos; 3-bosim akkumulyatori; 4-rostlagich (regulyator); 5-pnevmatik qism; 6-porshen; 7-membrana; 8-suyuqlik klapani.
Ko‘ndalang turg‘unlik stabilizatorining vazifasi
Avtomobil burilganida kuzovning ko‘ndalang tekislikda og‘ishi sodir bo‘ladi. Bunday salbiy holatni yo‘qotish uchun yengil avtomobillarda ko‘ndalang turg‘unlik stabilizatori qo‘llaniladi. Bu stabilizator kuzovning ko‘ndalang tekislik bo‘yicha tebranish va og‘ishini kamaytirib, avtomobilni turg‘unligini ta’minlash uchun xizmat qiladi. Stabilizator asosan mustaqil osmalarda qo‘llanilib avtomobil og‘ishini 2030% kamaytiradi. (8-rasm).
|
| |
T/r
Chоk turlаri - Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik

192
192
3
Iroqisimon chok
. Gazlamadan
sug‘urib chiqarilgan ikkita ip izi
bo‘ylab
yoki ixtiyoriy konturli
kashta gulining chizig‘idan tikiladi.
Bunda kashta gulining tomonlariga
navbatma-navbat igna sanchib,
qaviqlar chapdan o‘ngga tomon
joylashtirib boriladi. Gazlamaga
igna sanchilgan joylar oralig‘i bir
xil bo‘lishi kerak. Yo‘lning o‘rtasi
bo‘ylab qaviqlar chalishib boradi.
Har bir
yangi qaviq oldingi qaviq
ustiga tushadi
4
Yo‘rma chok.
Ba’zan ziy
chok ham deyiladi, chunki bu chok
bilan gazlamaning chetlari tikiladi.
Gazlamani teskari tomoniga 3–4
cm
bukib, chok qaviqlari chapdan o‘ngga
tomon tikiladi. Chok qaviqlarining
yirikligi bir xil bo‘lishi kerak
5
popop chok
.
Chok bir-birining
ichidan chiqib keladigan uzluksiz
qator zanjir choklardan iborat. Bu
chokni gardishda va gardishsiz tikish
mumkin. Ikkala holda ham ignani o‘zi
tomon yuritib qaviq tushiriladi.
Kashtani gardishsiz tikayotganda
gazlama tortilib qolmasligini, chokni
yumaloq shaklda bo‘lishini
kuzatib
borish kerak. Popop chokni siniq
chiziq tarzida tikish ham mumkin.
Bunday chokning teskari tomonidagi
qaviqlari va o‘ng tomonidagi zanjirlari
chokning o‘rta chizig‘idan navbatma-
navbat
bir chapga, bir o‘ngga
joylashgan bo‘ladi
1
1
2
2 4-6
mm
3
4
3
4
5
5
6
5
II-ish o‘rnida: Yig‘ish ishlari

II-ish o‘rnida: Yig‘ish ishlari
Bug‘ yutuvchini kronshteynga o‘rnatish.
|
Qo‘lda
|
|
Shlang ishonchli mahkamlansin.
|
Yonilg‘i bug‘larini uzatuvchi shlangni ulash va yonilg‘i bug‘larini yutgichga ulangan vakuum shlangni ulash.
|
Yonilg‘i forsunkalarini zichlovchi halqalarni o‘rnatish.
|
Mator moyi.
|
|
Yangi zichlovchi halqalar qo‘yilsin.
|
Yonilg‘i forsunkalarini rampaga o‘rnatish.
|
Qo‘lda.
|
Forsunkani qo‘yish oldidan moylansin.
|
Rampani forsunkalari bilan silindrlar kallagiga o‘rnatish va rampa boltlarini qotirish.
|
Kalitlar to‘plami.
|
1-bolt.
|
Boltlarni 1,82,2 kg.m. moment bilan mahkamlansin.
|
Yonilg‘i forsunkalari elektr ulagichlarini ulash.
|
Qo‘lda.
|
2-elektr ulagich.
|
Elektr ulagichlar ishonchli mahkamlansin.
|
Yonilg‘i kiritish shlangini ulash.
|
Kalitlar to‘plami.
|
|
Ikkita kalitdan foydalanilsin.
|
Reduksion klapanga yonilg‘i bug‘ yutuvchining shlangini va bug‘larni so‘rib oluvchi trubkani ulash.
|
Qo‘lda.
|
1-shlang; 2-naycha. 3-naycha.
|
Shlang ishonchli mahkamlansin.
|
Tirgakni asta-sekin ko‘tarib yonilg‘i bakini joyiga o‘rnatish.
|
Qo‘lda.
|
1-domkrat; 2-bak.
|
Shlang ishonchli mahkamlansin.
|
Plankalarni o‘rnatib, boltlarni mahkamlash.
|
Kalitlar to‘plami.
|
1-bolt; 2-plyonka.
|
Boltlar 1,82,2 kg.m. momentda mahkamlansin.
|
Tirgakni bo‘shatib chiqarib olish.
|
Qo‘lda.
|
Yonilg‘i bug‘larini so‘rgich shlangini yonilg‘i bakiga ulash.
|
Qo‘lda.
|
1-shlang; 3-naycha.
|
Ishonchli mahkamlansin.
|
Yonilg‘i filtri naychasni bakka ulash.
|
Otvertka
|
1-truba.; 2-xomut.
|
Shlang ishonchli mahkamlansin.
|
Yangi filtrni qisqich orasiga o‘rnatib, qisqichni qotirish.
|
Otvertka.
|
2-bolt; 3-filtr.
|
Ishonchli mahkamlansin.
|
Yonilg‘i yo‘nalishi to‘g‘ri o‘rnatilsin.
|
Yonilg‘i filtrining kiruvchi va chiquvchi shlanglarini ulash.
|
Qo‘lda.
|
|
Ishonchli mahkamlansin.
|
Yonilg‘i bosimini rostlagichini qistirmani qo‘yib o‘rnatish.
|
Qo‘lda.
|
1-zichlagich.
|
Yangi qistirma qo‘yilsin.
|
Yonilg‘i nasosi fiksatorini o‘rnatish.
|
Qo‘lda.
|
|
Fiksator buralib qolmasin.
|
Yonilg‘i nasosini qistirmasi bilan joyiga o‘rnatish.
|
Qo‘lda.
|
2-yonilg‘i nasosi. 3-qistirma.
|
Yangi qistirma o‘rnatilsin.
|
Yonilg‘i nasosining stopor halqasini o‘rnatish.
|
Maxsus asbob.
|
1-yonilg‘i nasosi; 2-moslama.
|
Maxsus kalit o‘ngga buralsin.
|
Yonilg‘ini bakka qaytaruvchi naychani ulash.
|
Qo‘lda.
|
1-yonilg‘i berish naychasi.
2-ortiqcha yonilg‘ini qaytish naychasi.
|
Ishonchli mahkamlansin.
|
Yonilg‘i nasosiga keluvchi yonilg‘i naychani ulash.
|
Qo‘lda.
|
|
Elektr yonilg‘i nasosi elektr ulagichini ulash va fiksasiyalash
|
Qo‘lda.
|
|
Ulagich oxirigacha bosilsin.
|
Yonilg‘i nasosi qopqoqchasini o‘rnatish.
|
Qo‘lda.
|
1-o‘rindik yostiqchasi.
2-nasosning qopqog‘i.
|
Qopqoqcha zich o‘rnatilsin.
|
Orqa o‘rindiq yostiqchalarini joyiga o‘rnatish.
|
Tozalikka rioya qilinsin va salon shamorllatilsin.
|
Elastik konstruksiyalarning turlari

Elastik konstruksiyalarning turlari
Varaqli ressor alohida po‘lat listlar yig‘indisidan tashkil topib, ularda markaziy 2 va yonida qo‘shimcha belbog‘ (xomut) 3 bilan mahkamlangan bo‘lib, ular 5-10 mm qalinlikdagi yonlari teng bo‘lgan to‘g‘ri to‘rtburchak shakldagi konstruksiyadan iborat. Ularning uzunliklari har xil bo‘lib, eng uzun o‘lchamdagi list 1 tayanch list deb ataladi va u qalinroq o‘lchamda tayyorlanadi. Tayanch list orqali ko‘priklar kuzov yoki ramaga mahkamlanadi 3-rasm.
3-rasm. Elastik ressor konstruksiyasi
1-o‘zak; 2-markazlovchi bolt; 3-belbog‘ (xomut); 4-qistirma.
Yengil avtomobillarda ishqalanishni kamaytirish uchun varaqalar orasiga plastmassali (antifriksion) qistirmalar 4 qo‘yiladi.
Ressorning old qismi barmoq orqali tirgakka, ketingi qismi esa tebranish xususiyatiga ega bo‘lgan sirg‘ali tirgakka o‘rnatiladi. Bu konstruksiyaning afzalligi bir vaqtning o‘zida yo‘naltiruvchi va elastik qurilmalarga mansub ishlashidir. (4-rasm.)
Spiralsimon prujina po‘lat simdan tayyorlanib diametri 20 mm gacha bo‘ladi. Bu konstruksiya tik yuklanishlarnigina qabul qilib, ko‘ndalang ta’sir etuvchi kuch va yuklanishlarni deyarli kuzovga uzatmaydi.
4-rasm. Yuk avtomobilining oldingi nomustaqil osmasi
1-old kronshteyn; 2-rama; 3-amortizator kronshteyni; 4-vtulka; 5-amortizator; 6-orqa kronshteyn; 7-belbog‘; 8-varaq; 9-stremarka; 10-planka.
Rezina yostiqchali osmalar (elastik konstruksiya) zamonaviy avtomobillarda keng qo‘llanilib va ular cheklovchi deb ham ataladi. Cheklagichlar siqiluvchi va zarbani tarqatuvchi turlariga bo‘linadi. Siqiluvchi cheklagichlar asosan g‘ildirak yuqoriga pastga silkinish yo‘lini cheklaydi.
Osmadagi pnevmatik yostiqcha undagi havoning siqilishi tufayli elastik xususiyatga ega bo‘ladi. Bunday yostiqchalar old osmaga ikkitagacha va ketingi osmaga to‘rttagacha tik holatda o‘rnatiladi. Havo siqilgan pnevmatik osmaning soddalashtirilgan tasviri 5-rasmda keltirilgan.
|
-rasm. Nasosning ishlash sikli (davri)

|
-rasm. Nasosning ishlash sikli (davri)
|
bet | 69/138 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 35,39 Mb. | | #141780 |
Bog'liq Kasb mahorati4-rasm. Nasosning ishlash sikli (davri).
A-benzinni so‘rish; b-haydash; 1-benzinning kirishi; 2-nasos rotori;
3-roliklar; 4-roliklarning tayanch yuzasi; 5-benzinning chiqishi.
Nasos rotori (2) (4-rasm a) korpusiga (4) nisbatan ekssentrik joylashgan va elektromotor yakori bilan birgalikda aylanadi. Roliklar (4-rasm) statorning tayanch yuzasiga bosilgan holda rotorning ariqchalarida xarakatlanadi.
Nasosning ishlash prinsipi (tamoyili)
Rotor aylanayotganida kiritish teshigining (1) pastida hamda yuqorisida joylashgan ikkita rolik, stator yuzasi (4) va rotor (2) bilan chegaralangan o‘roqsimon bo‘shliqning hajmi ortadi.
Shu paytda, aytib o‘tilgan bo‘shliq benzin bilan to‘ladi. Rotor va u bilan birga roliklar 4-rasm b da ko‘rsatilgan holatni egallaganda roliklar orasidagi o‘roqsimon bo‘shliqning hajmi kamayadi, natijaa benzinni haydash magistraliga uzatilishi ta’minlanadi.
Reduksion klapan (2) (rasm 3 ga qarang). Tizimni bosim haddan ziyod ortib ketishidan saqlasa, teskari klapan (5) esa nasos to‘xtagandan so‘ng yonilg‘ini bakka oqib ketishiga to‘sqinlik qiladi.
KERAKLI O‘QUV-JIHOZ, ASBOB-USKUNA VA ASHYOLAR:
Injektorli ta’minlash tizimiga ta’luqli plakat, albomlar, qo‘llanma;
MATIZ avtomobili;
Avtomobilni ko‘tarish moslamalari;
Maxsus moslamalar va kalitlar to‘plami;
Ehtiyot qismlar;
Dori-darmonlar to‘plami;
Yong‘inga qarshi uskunalar.
INJEKTORLI TA’MINLASH TIZIMINI QISMLARGA AJRATISH VA YIGʻISH TEXNOLOGIK JARAYONNING KETMA-KETLIGI (MATIZ avtomobili misolida)
Faoliyat turlari |
Asbob uskuna, moslama va ashyo.
| |
|
| |
-§.
pOLIMER LOYDAN SUVENIR YASASH

25-§. pOLIMER LOYDAN SUVENIR YASASH Polimer loyni, birinchi navbatda, hammamizga bolalikdan tanish bo‘lgan plastilin
bilan solishtirish mumkin. Hozirgi kunda polimer loyini kerakli mahsulotlar asosida
tayyorlash va tayyor holda ham sotib olish mumkin (100-rasm).
Kraxmal
(1 stakan (200 gramm) Limon sharbati
(1 oshqoshiq (15 ml) PVA yelimi
(200 gramm) Makkajo‘xori uni
(1 stakan) Rang beruvchi
qo‘shimchalar
Qo‘l kremi
(me’yorga ko‘ra) Glitserin
(2 tomchi) Mineral moy
(me’yorga ko‘ra) 100-rasm. Polimer loyini tayyorlash uchun kerak bo‘ladigan mahsulotlar.
polimer loyini tayyorlash ketma-ketligi: 1. Polimer loyini tayyorlash uchun sirli idishga PVA yelimi va suv quyib ilitiladi.
2. Kraxmal, makkajo‘xori uni solib, yog‘och qoshiq bilan aralash tiriladi.
3. Quyuq massaga keltirilgach, ustidan mineral moy, limon sharbati, glitserin
qo‘shib, yana bir xil massaga kelguncha aralashtiriladi.
4. Tayyor bo‘lgan massa yaxshi ishlanishi uchun qo‘l kremi solinadi va ara-
lashtirish davom ettiriladi.
5. Polimer loyi yaxshi turishi uchun yelim xaltada saqlanadi.
Eslatma Ish vaqtida qo‘lqopdan foydalanishni unutmang!
84
84
Ish uchun taglik
Jo‘va
Qoliplar
Shaklli tayoqchalar
Polimer pistolet
Drel
Maxsus mashinka
Mikroto‘lqinli pech
Polimer materiallariga ishlov berishda turli asbob-uskuna va moslamalardan
foydalaniladi (102-rasm).
KERAKLI O‘QUV-JIHOZ, ASBOB-USKUNA VA ASHYOLAR

|
KERAKLI O‘QUV-JIHOZ, ASBOB-USKUNA VA ASHYOLAR
|
bet | 73/138 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 35,39 Mb. | | #141780 |
Bog'liq Kasb mahoratiKERAKLI O‘QUV-JIHOZ, ASBOB-USKUNA VA ASHYOLAR:
Mavzu bo‘yicha plakatlar, albomlar, o‘quv qo‘llanma;
«UzDEU» avtomobillarining o‘t oldirish g‘altagi, taqsimlagichi, svechalar;
Chilangarlik dastgohi, ish stoli, kalitlar to‘plami;
Yuvish-tozalagich moslamalari va ashyolar.
Yong‘inni o‘chirish vositalari.
O‘T OLDIRISH TAQSIMLAGICHINI QISMLARGA AJRATISH VA YIg‘ISH TEXNOLOGIK JARAYONNING KETMA-KETLIGI
(MATIZ avtomobilining taqsimlagichi misolida)
Faoliyat turlari |
Asbob uskuna, moslama va ashyo.
| Rasm (ko‘rinish) |
Ish bajarishda qo‘yiladigan talablar
|
I-ish o‘rni: Qismlarga ajratish
|
Taqsimlagich qopqog‘i va rotorini yechish.
|
Otvertka.
|
1-bolt; 2-qopqoq; 3-zichlagich; 4-rotor;
|
Qapqoq vintlari 1 ni yechib, qopqoq 2, zichlagich 3 va rotor 4 ajratilsin.
|
Saqlagich va qopqoqni yechish.
|
Otvertka.
|
1-muhofazalagich; 2-vint;
3-qopqoq;
|
Saqlagich 1 qo‘lda olinib, vintlar 2 bo‘shatib olinib, qopqoq 3 ajratilsin.
|
Disk va datchik simlari ulagichining qapqog‘ini ajratish.
|
Kalitlar, otvertka.
|
1, 3-vintlar; 2-disk mahkamlagichi; 4-datchik simlari ulagichi; 5-qistirma.
|
Vint 1 yechilib, diskning mahkamlagichi 2, vintlar 3 yechilib, simlar ulagichining qapqog‘i 4 bilan qistirma 5 olinsin.
|
Optik datchikni yechish.
|
Otvertka.
|
1-teshikli disk; 2-vtulka;
3-vint; 4-sektor disk; 5-optik datchik;
|
Disk 1 ni bukmay va egmay olinsin va vtulka 2 chiqarilsin.
Vintlar 3 bo‘shatib olinib, sektor disk 4, optik datchik 5 olinsin.
|
Podshipnikning qaydlagichni yechish.
|
Otvertka.
|
1-vint; 2-qaydlagich;
|
Vintlar 1 bo‘shatib olinib, qaydlagich 2 olinsin.
|
Taqsimlagich yuritmasini ajratish.
|
Bolg‘a, shtift - ajratkich.
|
1-mufta; 2-o‘q; 3-podshipnik; 4-borodok.
|
Muftani rasmda ko‘rsatilgandek o‘rnatib, mufta 1ning stopor o‘qi 2 ni, shtift-ajratkichga bolg‘a bilan urib chiqarilsin. O‘q 2 va podshipnik 3 ajratilsin.
|
|
|
| |
Kashta tikish uchun asbob va moslamalar

Kashta tikish uchun asbob va moslamalar
Qo‘lda kashta tikish uchun oddiy asboblar kerak. Bular: igna, angishvona, qaychi,
santimetr, o‘tkir uchli dukcha, chambarakdan ibo rat. Bundan tashqari, millimetrli
qog‘oz, kalka, nusxa ko‘chirish qog‘ozi kerak bo‘ladi.
Igna
ning ko‘zi qancha katta bo‘lsa, unga shuncha ko‘p qavat ipni o‘tkazish oson
bo‘ladi. Gazlamaning qalin-yupqaligiga qarab igna tanlanadi.
Angishvona
o‘ng qo‘lning o‘rta barmog‘iga taqiladi. U barmoqni siqib yoki undan
tushib qolmasligi kerak.
Qaychi.
Ishlash uchun uch xil qaychi ishlatiladi. Uchi ingichka qaychi gazlamadagi
ipni qirqish va tortib olib tashlash uchun; uchi qayrilgan o‘rtacha kattalikdagi qaychi
kashta tikayotganda ip uchini qirqish uchun kerak. Katta qaychi esa gazlama va
kalava iplarni qirqish uchun ishlatiladi. Qaychilar yaxshi charxlangan, tig‘lari to‘la
yopiladigan bo‘lishi lozim.
Uchli dukcha
qaychi
oq tekis kashta tikishda teshikchalar hosil qilishda ishlatiladi.
Chambarak
qaychi
gazlamani tarang tortib turish va surilib ketishining oldini olish
uchun qo‘llaniladi.
Millimetrli qog‘oz
naqshlar, ayniqsa, geometrik, sanama naqshlar tuzishda
ishlatiladi.
Kashta gulini gazlamaga tushirishni tayyorlashda
kalka qog‘oz
ishlatiladi.
Kashta guli gazlamaga nusxa ko‘chirish qog‘ozi orqali ko‘ chi riladi.
Ranglar moslashuvi bo‘yicha aylanasi.
189
189
Gazlama va ip tanlash
Kashta tikish uchun gazlama bilan ip buyumning nimaga mo‘l jallanganligiga,
bezakning xarakteriga va tikish usuliga muvofiq tanlanadi. Iplarni sanab
tikiladigan kashta uchun zig‘ir va yarim zig‘ir tolali gazlamalar olinadi.
Baxyasimon chokli kashta tikish uchun tanda va arqoq iplarning yo‘g‘onligi
bir xil bo‘lgan gazlama kerak. Chizilgan kontur bo‘ylab tikiladigan kashtalar
uchun paxta, zig‘ir, jun, ipak tolali gazlamalardan foydalaniladi. Kashta uchun
yaltiragan, ishlov berilgan maxsus iplar ishlatiladi. Buyum chetlarini buklab
tikish, merejka ustunchalarini o‘rab olish, baxyasimon to‘r chok uchun oq va
rangli oddiy 40, 50, 60-raqamli iplar ishlatiladi.
Kashtachilikda ishlatiladigan asbob va moslamalar.
190
190
Mulina
(fransuzcha – “mouline”) – ishlab chiqarish korxonasida yoki qo‘lda ishlov
berib tayyorlangan kalava ip. Undan maxsus kashta tikishda va boshqa turdagi qo‘l
ishlarini bajarishda foydalaniladi. Mulina yuqori sifatli paxta tolasidan tayyorlanadi. 12
qatli, maxsus ishlov berib sifati oshirilgan, chidamli bo‘ladi. O‘n yoki yigirma metrli
kalava shaklida tayyorlanadi.
Ipak
Zig‘ir
Paxta tolali gazlama
Kanop qopli gazlama
Tabiiy tuval gazlama
Iplar
|