nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Loyihalashtiruluvchi aloqa magistralida kanallar soni hisobi

3. Loyihalashtiruluvchi aloqa magistralida kanallar soni hisobi
Loyihalashtiriluvchi transport tarmog’i topshiriq vazifasi asosida berilgan hududiy yoki shaharlararo tarmoq bo’lib u quyidagi ko’rinishga ega:
3.1-rasm. Shaharlararo aloqa transport tarmog’i bo’ylab aloqa tashkil etish sxemasi
Milliy yoki shaharlararo transport tarmog’i quyidagi ko’rinishda tashkil topadi “A” va “B” oxirgi manzilgohlar bo’lib ular orasida bitta yoki bir nechta oraliq manzilgohlari bo’lishi mumkin. Oraliq va ohirgi manzilgohlar shaharlararo avtomatik stansiyaning (ShAATS) apparatlar zalida joylashtirilishi mumkin. Liniya-apparat zalida ko’p kanalli aloqa uzatish vositalarining uskunalari va qurilmalari joylashtiriladi. Ohirgi manzilgohda joylashgan uskunalarga stansiyada qo’llanuvchi bog’lovchi liniyalar yordamida ShAATSning kommutasion uskunalariga ulanadi, shuningdek ShAATS o’z navbatida stansiyalararo bog’lovchi liniyalar yordamida shahar telefon tarmoqlari stansiyasining (ShTT) va qishloq telefon tarmoqlarining (QTT) stansiyalari bilan bog’lanadi. Shahar va qishloq hududlarida yashovchi abonentlar esa xizmat ko’rsatuvchi ATS bilan abonent liniyasi yordamida bog’lanadi va bu bilan ATSda va ShAATSda xizmat ko’rsatuvchi yuklama hosil qiladi bu yuklama Erlang (Erl) o’lchov birligida o’lchanadi. Transport tarmog’i orqali uzatiluvchi ma’lumotlar esa transport tarmog’ining trafigi deb ataladi va ikkilik impulslarning uzatuv tezligida ya’ni bit/s (kbit/s, Mbit/s, Gbit/s) o’lchov birligida o’lchanadi. Transport tarmog’ining trafigi o’z navbatida ikkita oxirgi manzilgohlar orasida tashkil qilinuvchi kanallar sonini aniqlab beradi.
Loyihalashtiriluvchi manzilgohlar orasida lozim bo’lgan kanallar soni shu manzilgohda yashovchi aholi soni va bu manzilgohlar orasidagi aholining ma’lum bir guruhini bir-biri bilan o’zaro qiziquv darajasiga bog’liq.
Har qanday viloyat markazi va shu viloyatda yashovchi aholi soni statistik ma’lumotlar yoki ohirgi marta aholini ro’yxatga olingan ma’lumotlar asosida hisoblanadi. Loyixalashtirishning kelajak davri uchun aholining o’sishi e’tiborga olinadi.
Aholi sonining o’rtacha o’sish hisobiga bo’ladigan miqdori quyidagi ifoda bilan aniqlanadi:
kishi (3.1)
bu yerda: H0 – aholining ro’yxatga olish paytidagi soni, ming kishi;
R – manzilgohda aholining o’rtacha yillik o’sishi, % (ro’yxatga olish ma’lumotlari asosida R=2 3%);
t – aholini ro’yxatga olish va loyihalashtirish vaqti orasidagi davr, yil.
, yil
bu yerda: tlv – loyihalashtirish vaqti (misol uchun 2020 yil), yil;
tpo – ro’yxatga olish vaqti, yil(misol uchun 2017 yil).
Kelajak davr uchun loyihalash yili joriy yilga nisbatan 5 yil ilgariroq olinadi, ya’ni:
, yil
Andijon viloyati
=3 237 266 kishi
P =3 % ;
= 2021;
= 2021;
t = 5+( - ) = 5 + (2021 - 2021) = 5; t =5
= = 3 237 266 = 3 752 878;
|
ADABIYOTLAR - Muhammad al – xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg’ona filiali telekommunikasiya...

|
Muhammad al – xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg’ona filiali telekommunikasiya injiniringi va kasb ta’limi fakulteti telekommunikasiya texnologiyalari yo’nalishi
|
bet | 27/27 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 2,25 Mb. | | #135293 |
Bog'liq Individual loyiha 1ADABIYOTLAR
1 Grodnev I.I. Volokonno–opticheskiye liniya svyazi. – M.: «Radio i svyaz», 1990–224s.
2 Slepov N.N. Sinxronnыye sifrovыye seti SDH.–M.:EKO–TRENDZ,1997.–148s.
3 Slepov N.N. Arxitektura i funksionalnыye moduli setey SDH. «Seti i sistemы svyazi». №1,1996, – 9s.
4 Volokonno–opticheskiye linii mejstansonnoy svyazi. Spravochnoye posobiye, Vasilyev V.N., Semeykin V.D., T: TEIS,1997.
5 Volokonno–opticheskiye liniya svyazi. Uchebnoye posobiye, Vasilev V.N., Smorщyevskiy V.S. T: TEIS,1997.
6 Grodnev I.I., Vernik S.M., Kochanovskiy L.N., Liniya svyazi. M: «Radio i svyaz», 2005
7 Moskalenko Yu.S., Agzamov, Elementы proyektirovaniya i stroitelstva VOLS. Tashkent: 1987 g.
8 Atlas avtomabilnыx dorog.
9 Popov B.V. Stroitelstvo i texnicheskaya ekspluatasiya VOLS – M.: «Radio i svyaz», 1995–198s.
10 Rukovodstvo po stroitelstvu magistralnыx i vnutrizonovыx opticheskix liniy svyazi. M.,1993.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muhammad al – xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg’ona filiali telekommunikasiya injiniringi va kasb ta’limi fakulteti telekommunikasiya texnologiyalari yo’nalishi
|
XIII bob - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim

XIII bob.
|
Xo‘jalik yurituvchi subyektning pul oqimlari tahlili………..
|
477
|
13.1.
|
Xo‘jalik yurituvchi subyektlarning pul mablag‘lari harakatini
|
|
|
tahlil etishning ahamiyati, tahlil vazifalari va axborot
|
|
|
manbalari………………………………………………………..
|
477
|
13.2.
|
Umumiy pul oqimlari tahlili……………………………………
|
488
|
13.3.
13.4.
|
Xo‘jalik subyektlarining asosiy faoliyatidagi pul oqimlari tahlili……………………………………………………………
Investitsiya, moliyaviy va soliq to‘lashlardagi
pul oqimlari tahlili………………………………………………
|
490
494
|
13.5.
|
Moliyaviy faoliyatdagi pul mablag‘lari harakati tahlili…………
|
495
|
13.6.
|
Valuta mablag‘lari harakati tahlili...............................................
|
501
|
13.7.
|
Hozirgi qiymatga keltirilgan kelajakda kutilayotgan sof pul oqimlari usuli va uning tahlili…………………………………..
|
503
|
13.8.
|
Pul oqimlarini prognozlash..........................................................
|
505
|
XIV bob.
|
Xo‘jalik yurituvchi subyektning xususiy kapitali tahlili……
|
516
|
14.1.
|
Xo‘jalik yurituvchi subyektlar xususiy kapitalini tahlil
qilishning ahamiyati, tahlil vazifalari va axborot manbalari……
|
516
|
14.2.
|
Xususiy kapital tarkibi, o‘zgarishi va dinamikasi tahlili..............
|
519
|
14.3.
|
Xususiy kapital va uning samaradorligini baholash……………
|
526
|
14.4.
|
Xususiy kapitalni ko‘paytirish omillarini aniqlash……………..
|
533
|
XV bob.
15.1.
|
Xo‘jalik yurituvchi subyektning investitsion faoliyati tahlili……………………………………………………………
Iqtisodiyotni modernizatsiya qilish sharoitida investitsiya faoliyati, uning turlari va asosiy yo‘nalishlari………………….
|
539
539
|
15.2.
|
Investitsiya resurslarini shakllantirish siyosatini ishlab chiqish..
|
548
|
15.3.
|
Investitsiyani baholash usullari…………………………………
|
550
|
15.4.
|
Ishlab chiqarish investitsiyasi tahlili……………………………
|
558
|
15.5.
|
Moliyaviy investitsiyalar tahlili…………………………………
|
561
|
XVI bob.
|
Xo‘jalik yurituvchi subyektning tashqi iqtisodiy faoliyati
|
|
|
tahlili……………………………………………………………
|
571
|
16.1.
|
Tashqi iqtisodiy faoliyatni yo‘lga qo‘yishning iqtisodiy va
|
|
|
huquqiy negizlari va uni O‘zbekiston Respublikasida
|
|
|
rivojlantirish istiqbollari………………………………………..
|
571
|
«IQTISOD-MOLIYA» nashriyotida tayyorlandi 100084. Toshkent. Kichik halqa yo‘li, 7-uy
Mazmuni
    
1 - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim
|
bet | 14/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49Mazmuni
1
|
2
|
Tizilmalilik
|
Tahlil etilayotgan obyekt alohida bir butun tizilma yoki
tizilmaning elementi deb qaraladi.
|
Ishonchlilik
|
Olingan ma’lumotlarda xato yo‘qligi va haqqoniy
ekanligi, realligi
|
Taqqoslanuvchanlik
|
Ko‘rsatkichlar taqqoslanuvchanligi, ularning bir asosli tarzda turli davrlar va boshqa korxonalar faoliyati to‘g‘risidagi xuddi shunday ma’lumotlar bilan qiyosiy
o‘rganish
|
Betaraflilik
|
Axborot foydalanuvchilarni bir guruhining zarari hisobiga boshqa guruhlar manfaatlarining qondi-
rishning o‘rinsizligi
|
Davriylik
|
Olingan ma’lumotlarning davriy oralig‘i, xo‘jalik
faoliyati to‘g‘risidagi ma’lumotlar bilan vaqtida ta’minlab turish
|
Pulli baholash
|
Barcha aktivlar, kapital va majburiyatlarning so‘mda
ifoda etilishi
|
Hisobga olish
|
Daromad va xarajatlarning yuzaga chiqish vaqti, o‘rni
va markazlari bo‘yicha hisobga olinishi
|
Mazmunning shakldan ustunligi
|
Ma’lumotlarning hisob va hisobotdagi shakllardan
huquqiy jihatdan uning mohiyati va iqtisodiy voqeligi bo‘yicha hisobga olishdagi ifodasini ustunligi
|
|
|
| |
Kompyuter grafikasining texnik ta’minoti. Grafikani kiritish, chiqarish va qayta ishlash vositalari

Kompyuter grafikasining texnik ta’minoti. Grafikani kiritish, chiqarish va qayta ishlash vositalari
Download
0,75 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
22.07.2024
Hajmi
0,75 Mb.
#268167
Download
0,75 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kompyuter grafikasining texnik ta’minoti. Grafikani kiritish, chiqarish va qayta ishlash vositalari
Download
0,75 Mb.
Matnni ko'rish
Hujjatlarni saqlash va ishlab chiqarish quyi tizimi

|
Hujjatlarni saqlash va ishlab chiqarish quyi tizimi
|
bet | 9/10 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 36,15 Kb. | | #249002 |
Bog'liq MA\'RUZA 2.4. Hujjatlarni saqlash va ishlab chiqarish quyi tizimi
Quyi tizim dizayn ob'ektini yaratish uchun zarur bo'lgan loyiha hujjatlarini (chizmalar, texnik tavsiflar, sxemalar, grafikalar, jadvallar) ishlab chiqarish va berish uchun mo'ljallangan va shuning uchun eng ko'p mehnat talab qiladigan, monoton va zerikarli muntazam ishlarni avtomatlashtirishga imkon beradi.
Ushbu jarayonlarni avtomatlashtirish mehnat va vaqt sarfini sezilarli darajada kamaytirishga imkon beradi, shuningdek, loyiha hujjatlarining barcha qismlariga o'zgartirishlar kiritish nisbatan oson.
Hujjatlarni avtomatik ishlab chiqarish chizilgan mashinalari va grafopostroiterlar, mikrofilmlash qurilmalari, qayta ishlab chiqarish va boshqalar yordamida amalga oshiriladi.
Ushbu kichik tizim hujjatlarni tartibga soladi, ya'ni uni standart formatdagi sahifalarga ajratish, grafik belgilarni sahifa maydoniga joylashtirish, ularni chiziqlar bilan ulash.
Ko'rib chiqilgan quyi tizimlar texnik ob'ektlarni avtomatlashtirilgan loyihalash texnologiyasining asosini tashkil etadi. Ushbu dizayn texnologiyasi SAPR ma'lumotlarini qayta ishlash va namoyish qilish jarayonini boshlash uchun maxsus ob'ekt tavsifi tillari va tizimni boshqarish direktivlari yordamida loyihalash uchun texnik topshiriqni yozish qoidalarini bilish uchun etarli bo'lgan dizayner tomonidan qo'llaniladi. Maxsus dialoglar (displeylar ,ARMlar) muammoni hal qilish jarayonida darhol oraliq natijalarni olish imkonini beradi va hisoblash jarayonini to'xtatmasdan hal qilish jarayoniga ta'sir ko'rsatishi mumkin.
Cadda boshqa kichik tizimlar mavjud bo'lib, ular odatda ob'ektga yo'naltirilgan bo'lib, muayyan ob'ektni loyihalashning muayyan bosqichida, masalan, ob'ektning detallarini loyihalash, texnologik dizayn) va loyihalashtirilgan ob'ektning xususiyatlariga (dialog protseduralari, raqamli tahlil, optimallashtirish, axborot-qidiruv tartib-qoidalari, grafik ma'lumotlarning i / u) bog'liq bo'lmagan axborotni boshqarish va qayta ishlash funktsiyalarini bajaradigan invariant yoki ob'ektga asoslangan mustaqil quyi tizimlar.
|
| |
DIZAYN BOSQICHLARI. SAPR TUZILISHI

|
DIZAYN BOSQICHLARI. SAPR TUZILISHI
|
bet | 6/10 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 36,15 Kb. | | #249002 |
Bog'liq MA\'RUZA DIZAYN BOSQICHLARI. SAPR TUZILISHI
1. Dizayn algoritmlari
Dizayn jarayonining ketma-ketligi, odatda, bir xil ob'ekt sinfiga ham farq qilishi mumkin. Buning sabablari quyidagilar bo'lishi mumkin: tarixiy tajriba va an'analar " loyiha tashkilotida tashkil etilgan; prototipning mavjudligi yoki yo'qligi; belgilangan muddatlar va moliyaviy resurslar va boshqalar.
Shakl bo'yicha an'anaviy avtomatlashtirilgan bo'lmagan dizaynning odatiy mantiqiy diagrammasi berilgan.
Muammoning mohiyati texnik vazifada aniq ifodalanishi mumkin emas. Misol uchun, "dengiz suvini tozalash moslamasini loyihalash" vazifasi bug'lanish va kondensatsiya jarayonlari yoki muzlash yoki elektrodializ orqali amalga oshirilishi mumkin.
Shuning uchun vazifani aniqlashtirish, qidiruv yo'nalishini aniqlash bosqichi talab qilinadi. Bugungi kunda yangi texnik echimlarni topish usullarini tanlash juda katta. Bundan tashqari, tanlangan istiqbolli yo'nalishlarda yechim izlanmoqda.
Tanlangan yechimga asoslanib, eskiz loyihasi ishlab chiqilmoqda va muayyan texnik yechimning tavsifi, modellashtirish, jismoniy printsiplarni qo'llash, hisoblash, tekshirish, baholash, optimallashtirishni o'z ichiga olgan muhandislik tahlili o'tkaziladi. Baholash natijalariga ko'ra, tanlangan variant asosida texnik loyihani ishlab chiqish yoki yangi echim topishga qaytish to'g'risida qaror qabul qilinadi. Qarorni ijobiy baholagan taqdirda, texnik loyiha va tajribali yoki bosh namunadagi ishchi chizmalar ishlab chiqilmoqda. Ushbu namunani va uning stendini yoki sanoat (bosh namunasi uchun) ishlab chiqarilgandan so'ng, sinovlar texnik hujjatlarni tuzatadi va uni texnik ob'ektni ketma-ket ishlab chiqarishga chiqarish uchun tasdiqlaydi.
Bunday holda, dekompozitsiya dizayn bosqichlari (eskiz, texnik, ishchi loyiha) bo'yicha amalga oshirildi. Har bir bosqichda modellarni takomillashtirish, tahlilni chuqurlashtirish va natijada ob'ektning texnik topshiriqda ko'rsatilgan xususiyatlarga yaqinlashishi kuzatiladi.
Dekompozitsiya tavsif darajalari bo'yicha ham amalga oshirilishi mumkin. Keyinchalik quyidagi dekompozitsiya darajasini belgilaydi:
tizim - ob'ekt ob'ektining atrof-muhitga kiritadigan o'zgarishlarni hisobga olgan holda ob'ekt va uning aloqalarining eng umumiy ta'rifi;
me'moriy-ob'ekt strukturasining tavsifi ;
funktsional-ob'ektning quyi tizimlarining ishlash qonunlarining tavsifi;
konstruktiv-tizimning barcha elementlarining batafsil tavsifi.
Bunday dekompozitsiya bilan, dizayn jarayonining algoritmining strukturaviy diagrammasi shakl bo'yicha ko'rsatilgan shaklga ega bo'ladi. Ishlatiladigan dizayn tartiblarining bir xilligi va invariantligi saqlanib qolmoqda. (Tartibi invariant - bu holda, o'tkazish shartlarini o'zgartirish, uning o'zgarmasligi - agar dizayn algoritm o'zgartirish bo'lsa).
Avtomatlashtirilgan dizaynda dizayn jarayonining texnologiyasi asosan SAPR tuzilishi va kuchi bilan belgilanadi.
|
| |
Muhandislik tahlil quyi tizimi - 6-mavzu. Texnologik jarayonlarini loyihalashda yangi cad/cam/cae usullari reja

|
6-mavzu. Texnologik jarayonlarini loyihalashda yangi cad/cam/cae usullari reja
|
bet | 8/10 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 36,15 Kb. | | #249002 |
Bog'liq MA\'RUZA 2.3. Muhandislik tahlil quyi tizimi
Quyi tizimning asosiy maqsadi loyiha vazifasini hal qilishning tanlangan variantini batafsil bayon qilish bilan bog'liq barcha hisoblash ishlarini bajarishdir. Hisoblashni avtomatlashtirish yanada murakkab ob'ekt modellarini va yanada kuchli hisoblash usullarini qo'llash imkonini beradi, bu esa modelning ko'rsatkichlarini ob'ektning haqiqiy ko'rsatkichlariga sezilarli darajada yaqinlashtiradi. Hisoblash usullari arsenali doimiy ravishda yangilanadi, ko'plab muhandislik vazifalari yangi yondashuvlar va usullarni, yangi mezonlarni va algoritmlarni ishlab chiqishni rag'batlantiradi.
Ob'ekt parametrlarini tanlashda turli xil modellardan foydalanish mumkin:
A-analitik (deterministik - doimiy va alohida, stokastik) va eskiz, texnik, ishchi dizayn bosqichlari o'z modellariga mos keladi;
Agar ob'ekt ishning noaniqligi bilan ajralib tursa, taqlid qilish.
Bunday modellar loyihalashtirilgan ob'ektning ishlash jarayonini takrorlaydi va nazorat o'zgaruvchilari o'zgarishida turli xil echimlarni baholash ularning eng maqbulini topishga imkon beradi;
Evristik va o'yin modellari, agar ob'ekt noaniq ishlashi bilan ajralib tursa va uning parametrlarining qiymatlari aniqlanmagan bo'lsa. Bunday holda, to'liq bo'lmagan axborot sharoitida intuitiv qarorlar qabul qilinadi.
Dizayn jarayonida ko'rib chiqilgan modellar teskari tartibda qo'llaniladi:eng umumiy va eng aniq.
Dizayn texnikasi doimiy ravishda takomillashib, o'zgartirilganligi sababli, SAPR tuzilishi tizimning ayrim qismlarini boshqa tarkibiy qismlarni o'zgartirmasdan yoki minimal o'zgarishlar bilan o'zgartirishga imkon berishi kerak, bu talablar integratsiyalangan saprning funktsional tuzilmalariga to'liq javob beradi. Bunday tizimlar matematik ta'minotni yaratishning modulli printsipi, o'rnatilgan operatsion tizimlar mavjudligi va dizayn jarayonining turli bosqichlarida muqobil dizayn tartib-qoidalari va ularning baholashlari bilan tavsiflanadi.
|
| |
SAPRning asosiy komponentlari - 6-mavzu. Texnologik jarayonlarini loyihalashda yangi cad/cam/cae usullari reja

|
6-mavzu. Texnologik jarayonlarini loyihalashda yangi cad/cam/cae usullari reja
|
bet | 5/10 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 36,15 Kb. | | #249002 |
Bog'liq MA\'RUZA SAPRning asosiy komponentlari
Asosiy ta'minot turlari
|
Komponentlari
|
Qurilish asoslari
|
Uslubiy (matematik va lingvistik)
|
nazariyalar, usullar, usullar, matematik modellar, algoritmlar, terminlar, standartlar, algoritmik va maxsus tillar, SAPR dizayn metodologiyasini ta'minlaydi
|
Dizaynning istiqbolli usullari, loyihalashtirilgan ob'ektlarning va ularning elementlarining samarali matematik modellari, ko'p o'zgaruvchan dizayn va optimallashtirish usullarini qo'llash
|
Dasturiy
|
Dizayn echimlarini olish uchun mo'ljallangan dasturiy ta'minot tizimi va amaliy dasturlar va operatsion hujjatlar
|
Turli xil kompyuter konfiguratsiyalariga va ularning operatsion tizimlariga moslashish, qurilishning modulyarligi, ko'p dasturli ishlashni ta'minlash, muloqot rejimi, vaqtni ajratish rejimi.
|
Texnik
|
Hisoblash va tashkiliy texnikaning texnik qurilmalari, ma'lumotlar uzatish vositalari, o'lchash va SAPR ishlashini ta'minlaydigan boshqa qurilmala.
|
Umumiy maqsadli kompyuter texnikasi va boshqa zamonaviy texnik vositalar.
|
Axborot
|
Avtomatlashtirilgan ma'lumotlar banklarini (Abd) tashkil etuvchi ma'lumotlar bazasi va ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimlari (DBMS). Ma'lumotlarning mantiqiy tuzilishi, rasmiy xususiyatlar, tashkilotning moslashuvchanligi va strukturaning ochiqligi, ma'lumotlarni himoya qilish qobiliyati.
|
SAPR ishlab chiqish va foydalanish ishtirokchilarining huquqlari, majburiyatlari va vazifalarini tartibga soluvchi tashkiliy qoidalar va buyruqlar. Dizaynni tashkil etishning ilg'or usullari, rejalashtirish va moddiy rag'batlantirishning zamonaviy usullari.
|
Ma’muriy
|
SAPR dizaynerlari, dasturchilar, kompyuter operatorlari va tashqi qurilmalar, ma'lumotlar banki operatorlari (ma'lumotlar banki qo'llab-quvvatlash guruhlari) va SAPR ma'murlari:
|
Zamonaviy a’muriy mnejment
|
SAPR an'anaviy dizayn tizimidan farq qiladi, chunki u kompyuter yordamida axborotni tayyorlash va qayta ishlash jarayonlarini qisman yoki to'liq avtomatlashtirilgan, texnik ob'ektlarning ishlash tamoyillarini tanlash va qaror qabul qilish, hisoblash va hisoblash ishlarini bajarish, hujjatlarni loyihalash.
An'anaviy bilan solishtirganda avtomatlashtirilgan dizayn tizimi tufayli kompyuter keng foydalanish xususiyatlari, bir qator bilan tavsiflanadi: tahrirlangan tashkiliy tuzilishi, (emas, balki ishlab chiqilgan mahsulotlar turlari bo'yicha) amalga oshirilgan ishlar turlari bo'yicha ishlab chiquvchilar ixtisoslashuvi, to'liq mexanizatsiyalash va muntazam operatsiyalarni avtomatlashtirish, texnik dizayn vositalari keng foydalanish, dizaynerlar yuqori professional darajasi-SAPR foydalanuvchilar, eng ijodiy tartib e'tibor echimlar va farazlar yaratish.
|
| |
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH

OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
GUI Designerlar
Qt Designer va PyQt/PySid.
Qt Designer, PyQt yoki PySide bilan birgalikda
ishlatilishi mumkin bo'lgan kuchli grafik interfeys dizayneridir. U vizual
tarzda interfeys yaratish va Python kodiga aylantirish imkonini beradi.
Glade va PyGTK.
Glade GTK+ grafik interfeys kutubxonasi uchun interfeys
dizayneridir. PyGTK bilan birgalikda ishlatilganda Glade yordamida yaratilgan
interfeyslarni Python dasturlarida ishlatish mumkin.
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH

OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
Koordinatalar sistemasini sozlash
Koordinata o'qlarini nomlashda xlabel() va ylabel() funksiyalaridan foydalanamiz.
Sarlavha qo'shishda title() funksiyasidan foydalanamiz. O'q bo'laklarini sozlashda xticks()
va yticks() funksiyalaridan foydalanamiz.
import matplotlib.pyplot as plt
plt.plot(x, y)
plt.xlabel('x o\'qi')
plt.ylabel('y o\'qi')
plt.title('Oddiy chiziqli grafik')
plt.xticks([1, 2, 3, 4])
plt.yticks([1, 4, 9, 16])
plt.show()
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
Matplotlib yordamida turli xil grafik turlarini yaratish mumkin,
jumladan:
•
Nuqta ko’rinishdagi diagramma (Scatter plot) qurishda scatter()
funksiyasidan foydalaniladi.
•
Ustunli ko’rinishdagi diagramma (Bar chart) qurishda bar()
funksiyasidan foydalaniladi.
•
Doiraviy
diagrammasini
qurishda
pie()
funksiyasidan
foydalaniladi.
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
Plotly yordamida interaktiv grafiklar qurish
Plotly - bu Python uchun yana bir mashhur kutubxona bo'lib,
interaktiv veb asosidagi grafiklar yaratish imkonini beradi. Plotly
bilan ishlash Matplotlibda ishlashga nisbatan biroz farq qiladi. U
ham o'zgaruvchilarni va grafik turlarini aniqlash orqali ishlaydi.
Misol uchun Plotly yordamida nuqta diagrammasini yaratish:
import plotly.express as px
df = px.data.iris() # Misol ma'lumotlar to'plamini yuklash
fig
=
px.scatter(df,
x="sepal_width",
y="sepal_length",
color="species")
fig.show()
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
Bu yuqorida keltirilgan kodlar va misollar Pythonda grafik
yaratishning asosiy tushunchalarini ko'rsatadi. Har bir grafik turi
va kutubxona o'ziga xos qo'shimcha imkoniyatlar va parametrlar
bilan keladi, shuning uchun kerakli hujjatlarni o'rganish foydali
bo'ladi.
|
Height:=225) - Kompyuter grafikasining texnik ta’minoti. Grafikani kiritish, chiqarish va qayta ishlash vositalari

Height:=225)
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
With chartObj.Chart
.ChartType = xlXYScatterLinesNoMarkers
.SetSourceData Source:=dataRange ' Ma'lumotlar manbai
' Diagramma sarlavhasi va o'qlar nomlari
.HasTitle = True
.ChartTitle.Text = "Kvadratik funksiyaning grafigi"
.Axes(xlCategory, xlPrimary).HasTitle = True
.Axes(xlCategory, xlPrimary).AxisTitle.Text = "y"
.Axes(xlValue, xlPrimary).HasTitle = True
.Axes(xlValue, xlPrimary).AxisTitle.Text = "x"
End With
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
11-qadam
. VBA oynasida formani ekranga chiqaramiz va “Yangi” tugmasi ustiga
sichqonchani ikki marta bosamiz. Dastur asosiy kodini kiritamiz:
Dim chartObj As ChartObject
For Each chartObj In ActiveSheet.ChartObjects
chartObj.Delete
Next chartObj
Range("e2").FormulaR1C1 = Empty
Range("e3").FormulaR1C1 = Empty
Range("e4").FormulaR1C1 = Empty
UserForm1.TextBox1.Value = Empty
UserForm1.TextBox2.Value = Empty
UserForm1.TextBox3.Value = Empty
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
Dasturning ishlashi uchun A2:A22 katakchalarga x o’zgaruvchining
qiymatlarini yoib chiqamiz.
Shunga o’xshash, B2 katakchaga funksiyaning qiymatini hisoblash
formulasini yozib olamiz.
Bizning misolda bu formula “=E$2*A2*A2+E$3*A2+E$4” ko’rinishda
bo’ladi.
Ushbu katakchada kursorni sichqoncha yordamida tortish orqali B2:B22
katakchalarni avtomatik to’ldiramiz.
Formulaga muvofiq a,b,c koeffisiyentlarning qiymati mos ravishda E2, E3, E4
katakchalarda joylashadi.
Bu yerda “$” orqali absolyut manzil hosil qilingan. Natijani tekshiramiz.
|
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH

OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
Разработчик menyusi mavjud bo'lmasa “Файл”
“Параметры”
“Настроить ленту” oynasida mos bayroqchani yoqamiz.
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
3-qadam
. Joriy ish kitobini tanlaymiz va sichqonchani ikki marta bosamiz.
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
4-qadam
. Menyudan Insert- Userform orqali yangi forma yaratamiz.
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
5-qadam
. Formada zarur boshqaruv elementlarini joylashtiramiz.
Dastlab to’rtta label
joylashtiramiz
va ulardan
kerakli matnlarni
joylashtiramiz.
•
Birinchi labelning caption xususiyatiga sarlavha yozamiz: ax^2+bx+c=0.
•
Ikkinchi labelning caption xususiyatiga koeffisyentni yozamiz: “a=”.
•
Uchinchi labelning caption xususiyatiga koeffisyentni yozamiz: “b=”.
•
To’rtinchi labelning caption xususiyatiga koeffisyentni yozamiz: “с=”.
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
6-qadam. Uchta TextBox joylashtiramiz.
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
7-qadam
. Uchta CommandButton (tugma) joylashtiramiz.
|
Sinf sinf uchun fizika fanidan test savollarii

8- sinf sinf uchun fizika fanidan test savollari (I chorak)
1.Elektr o’tkazmaydigan modda va jismlarni … deb ataladi ?
A) o’tkazgichlar B) dielektriklar C) electron D) proton
2.Elektr zaryadi birligi nima?
A) Culon B) metr C) litr D) Amper
3.Elektr zaryadini o’lchovchi asbob?
A) elektrometr B) Ampermetr C) Voltmetr D) termometr
4.Kondensator qanday asbob ?
A) elektr zaryadni o’lchaydi B) tok kuchini o’lchaydi
C) elektr zaryadni to’playdi D) elektr zaryadni tarqatadi
5. .Elektr sig’imi birligi ?
A) Farad B) metr C) litr D) Amper
6. .Elektr maydon kuchlanganligi formulasi?
A) E=F/Q B) E=UQ C) I=Q/t D) R=U/I
7. Elektr kuchlanishi formulasi?
A) E=F/Q B) U=A/Q C) I=Q/t D) R=U/I
8.Tok kuchi formulasi ?
A) E=F/Q B) U=A/Q C) I=Q/t D) R=U/I
9. Elektr qarshiligini formulasi?
A) E=F/Q B) U=A/Q C) I=Q/t D) R=U/I
10. . Elektr kuchlanishi o’lchov birligi ?
A) Culon B) metr C)Volt D) Amper
11. Tok kuchi o’lchov birligi ?
A) Culon B) metr C)Volt D) Amper
12. . Elektr qarshiligini o’lchov birligi ?
A) Culon B)Om C)Volt D) Amper
13.Elektr lampochkasining spiralidan o’tuvchi tok kuchi 0.5 A. Lampochka 1.5V lik kuchlanish manbayiga ulangan bo’lsa , uning qarshiligi nimaga teng ?
A) 3 B)5 C) 8 D)2
14.Zanjirni manbaga ulash usuli necha turga bo’linadi?
A) 3 B)5 C) 8 D)2
15. 51 kiloom necha omga teng ?
A) 510 B) 5100 C) 51000 D) 510000
16. Qarshiligi 3 om va 8 om bo’lgan o’tkazgichlar parallel ulangan . Ularning umumiy qarshiligi nimaga teng ?
17.Yer va bulut qanday zaryadga ega ?
18. Zaryadlar qanday o’zaro tasirlashadi ?
19. Agar elektr plita orqali o’tayotgan tokning kuchi 5A bo’lsa ,1 minutda plitadan qancha elektr miqdori o’tadi ?
20.Kondensator plastinalari oralig’iga E=4 bo’lgan dielektrik kiritildi .Uning sig’imi qanday o’zgaradi ?
21. Elektr toki deb nimaga aytiladi?
22.Metall o’tkazgichlarda elektr toki qanday vjudga keladi?
23. 10 kA necha amperga teng?
24. Atom yadrosida 2 ta proton va 2 ta neytron bor . Undagi elektronlar soni nechta?
25. Kuchlanish 127 V bo’lgan zanjirga ulangan elektr plita spiralidagi tok kuchi 5.2 A ga teng. Spiralning qarshiligini toping?
|
WxGlade va wxPython - Kompyuter grafikasining texnik ta’minoti. Grafikani kiritish, chiqarish va qayta ishlash vositalari

WxGlade va wxPython.
WxGlade, wxPython uchun boshqa bir grafik
interfeys dizayneridir. U vizual tarzda interfeys yaratish va uni wxPython
kodiga aylantirish imkonini beradi.
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
Tkinter uchun vizual dizaynerlar
Tkinter uchun to'g'ridan-to'g'ri qo'llab-quvvatlanadigan ko'plab vizual
dizaynerlar mavjud emas lekin ba'zi mustaqil loyihalar va vositalar mavjud
bo'lib, ular Tkinter interfeyslarini vizual tarzda yaratishda yordam berishi
mumkin. Biroq bu vositalar ko'pincha cheklangan imkoniyatlarga ega va
keng qo'llab-quvvatlanmaydi yoki rivojlanmaydi.
Grafik interfeys elementlarini vizual tarzda joylashtirish imkoniyati Python
uchun mavjud bo'lgan IDElar yoki maxsus GUI dizaynerlari orqali taqdim
etiladi, lekin ularning foydalanish qulayligi va imkoniyatlari turlicha bo'ladi.
Tkinter kabi to'g'ridan-to'g'ri kod orqali ishlash, Python dasturlash tilida GUI
yaratishning eng ishonchli va keng tarqalgan usulidir, shuning uchun Tkinter
bilan ishlashni o'rganish va uning asosiy tushunchalariga e'tibor qaratish
foydali bo'ladi.
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
Matplotlib yordamida oddiy chiziqli grafik yaratish uchun avval
matplotlib.pyplot modulini import qilamiz va keyin plot
funksiyasidan foydalanamiz:
import matplotlib.pyplot as plt
x = [1, 2, 3, 4]
y = [1, 4, 9, 16]
plt.plot(x, y)
plt.show()
Bu kod x va y o'qlaridagi qiymatlar asosida oddiy chiziqli grafik
chizadi.
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
|
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH

OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
3. diagrammani sozlash:
•
Diagrammani tanlang va lentada “Конструктор” sahifasiga o’ting.
•
Kerakli dizayn variantini tanlang. Diagrammaning kontekst menyusidan
foydalanib sarlavhasi, o'qlar nomi, legenda va boshqalar kabi
elementlarni sozlang.
•
Lentada «Формат» sahifasida diagramma elementlarining ko'rinishini
yanada batafsil sozlash mumkin, masalan, chiziq rangini o'zgartirish,
matn parametrlarini sozlash va boshqalar.
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
Excelda funksiya grafigini qurish uchun avval ma'lumotlarni to'g'ri hisoblash
va kiritish juda muhim. Ma'lumotlar qanchalik ko'p va aniq bo'lsa grafik
shunchalik aniq bo'ladi. Bu jarayon turli xil matematik funksiyalarni
vizualizatsiya qilishda ham qo'llanilishi mumkin, faqatgina y qiymatlarini
hisoblash formulasi mos ravishda o'zgartirilishi kerak.
Excelda funksiya grafiklarini yaratish ma'lumotlarni tahlil qilish va
vizualizatsiya qilishning kuchli vositasidir. Bu usul o'quv maqsadlarida ham,
ilmiy-tadqiqot ishlarida ham, shuningdek biznesda ma'lumotlar tahlilida
keng qo'llaniladi.
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
MS Excelda VBAda dasturlash orqali funksiya grafigini qurish
MS Excelda VBA (Visual Basic for Application) dasturlash muhiti yordamida
ham grafik qurish mumkin.
Misol uchun Excel VBA yordamida kvadratik funksiya uchun grafik qurishni
qarab chiqaylik.
1-qadam
. MS Excel dasturini ishga tushiramiz.
2-qadam
. Lentada “Разработчик” sahifasi yoki Alt, F11 klavishalarini
birgalikda bosish orqali VBA muhitiga o’tamiz.
|
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH

|
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASHBog'liq vb grafOMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
8-qadam
. Excel oynasiga (Alt+Q klavishalari orqali) qaytamiz.
Excel oynasida Разработчик menyusida “Вставить”- “Кнопка” (Insert-
Button) yordamida Excel sahifasining biror qismiga tugma quramiz.
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
“Назначить макрос объекту” (Tugmaga amalni bog'lash) oynasida
“Создать” tugmasini bosamiz va formani ekranga chiqarish buyrug'i
(UserForm1.show) ni yozamiz.
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
9-qadam. VBA oynasida formani ekranga chiqaramiz va Chiqish tugmasi
ustiga sichqonchani ikki marta bosamiz.
Formadan chiqish buyrug'ini yozamiz: Userform1.hide
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
10-qadam
. VBA oynasida formani ekranga chiqaramiz va “Grafik qurish” tugmasi ustiga
sichqonchani ikki marta bosamiz. Dastur asosiy kodini kiritamiz:
Dim chartSheet As Chart
Dim chartObj As ChartObject
Dim dataRange As Range
Dim ws As Worksheet
Set ws = ActiveSheet
Range("d2").FormulaR1C1 = "a="
Range("d3").FormulaR1C1 = "b="
Range("d4").FormulaR1C1 = "c="
Range("e2").FormulaR1C1 = UserForm1.TextBox1.Value
OMMAVIY DASTURLASH TILLARIDA GRAFIKANI DASTURLASH
Range("e3").FormulaR1C1 = UserForm1.TextBox2.Value
Range("e4").FormulaR1C1 = UserForm1.TextBox3.Value
Set dataRange = ThisWorkbook.Sheets("Лист1").Range("A2:B22")
Set chartObj = ws.ChartObjects.Add(Left:=300, Width:=375, Top:=100,
|
| |
Sh. A. Saipnazarov biznes matematika

3
UO’K:
Ushbu o‟quv qo‟llanmada biznes matematikaning asosiy tushunchalari
haqida ma‟lumot berilgan. Qo‟llanmva o‟quv dasturiga asoslanib yozilgan bo‟lid,
unda matematikani iqtisodiy sistemalarda qo‟llashga mo‟ljallangan. Talabalarning
mustaqil nazariy bilimlar olishlari bilan birga, matematikaning iqtisodda tadbiqlari,
hamda har bir bo‟lim bo‟yicha misollar yechish namunalari keltirilgan.
O‟quv qo‟llanma iqtisod yo‟nalishdagi oliy o‟quv
yurtlarining bakalavriat
talabalari uchun mo‟ljallangan.
В данном учебном пособии приведена информация об основных
понятиях бизнес математики. Пособие основано на
учебной программе и
посвящено применениям математики в экономических системах. Наряду с
теоретическим материалом
для самообразования студентов, приведены
применения
математики в экономике, а также образцы решения задач по
каждому разделу.
Учебное пособие предназначено
для студентов бакалавриата
экономических вузов
This tutorial gives information about basic concepts of business
mathematics. The content of topics is described in accordance with the curriculum
of the subject of “Business mathematics “, and intended
to the applications of
mathematics to the economical systems. There are theoretical information for self-
study, economical applications of mathematics and solved samples of each chapter.
This tutorial is intended for students of higher educational institutions
Manba va foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati

|
Manba va foydalanilgan adabiyotlar roʻyxatiManba va foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat Statistika Qoʻmitasi “Oʻzbekistonda axborotlashgan jamiyat rivojlanishining asosiy
koʻrsatkichlari” Toshkent-20212.Oʻzbekiston Respublikasi Davlat Statistika Qoʻmitasi “Oʻzbekistonda axborotlashgan jamiyat
rivojlanishining asosiy koʻrsatkichlari” Toshkent-2020
3.
“Raqamli Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisidagi
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni PF-6079-son, 05.10.2020
4. “Yangi Oʻzbekistonning 2022-2026 yillarga moʻljallangan Taraqqiyot strategiyasi”
Oʻzbekiston Respublikasi
Prezidentining farmoni PF-60 son 28.01.2022
5. S.Baller, S.Dutta, and B.Lanvin, “The global information technology report 2016”, Innovating in the Digital Economy.
[Proc.World Economic Forum],Geneva, 2019, p. 307
6. M.M.Bustanov Oʻzbekiston respublikasining ekstensiv,intensiv va raqamli iqtisodiyot sharoitida iqtisodiy oʻsishning
ekonometrik tahlili. // “Iqtisodiyot va ta’lim” ilmiy jurnali №5 2021.
7. Ф.Ф.Ситдиков., Ю.А.Цой., Б.Г.Зиганшин Основные направления и проблемы цифровизации агропромышленного
комплекса // “Вестник Казанского ГАУ” 2019 г№ 3(54)
8.
Mesenbourg, T. Measuring the Digital Economy / US Bureau of the Census. – 2001
9. Г.Н.
Махмудова, Б.С.Разакова Развитие цифровой экосистемы в Узбекистане на основе платформенной
концепции. // “
Экосистемы в цифровой экономике: драйверы устойчивого развития”
Санкт-Петербург, 2021 стр 28-
53
10. M.Abdullayev, S.Gulyamov,& R.Ayupov, Raqamli iqtisodiyotda - kadrlar tayyorlashning dolzarb yoʻnalishlari. (2020).
Архив научных исследований, 1 (23) извлечено от
https://journal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/2702
|
| |
Fair competition and the powerless States

The Internet: A new information economy?
To many observers, the Internet economy seems strange and even inconsistent. After paying a subscription fee to an Internet Access Provider (IAP), the user can surf from site to site without payment. He has free access to information which apparently costs nothing to produce. In most cases, this is essentially public information (official documents, academic papers, etc.), information that has been assembled on a voluntary basis (personal web pages), or information which, for the moment at least, is evading copyright law insofar as this type of regulation is not yet rigorously enforced on the Net.
In an attempt to explain the situation, it is often claimed that this is an embryo economy. It is argued that soon, a true market will develop, sites will generate income through usage-based tariffs and the quality of the information available will be improved; the Internet will then be a fully fledged market economy and will be worthy of economic modeling.
This article argues that the Web economy - which is, admittedly, currently unstable - will not grow into a conventional economy where access to information is paid for by subscriptions to sites, by usage-based tariffs or even by means of advertising alone (as for mass media). Far from being an anomaly, the organization which is being set up on the World Wide Web is a blueprint for tomorrow’s economy, which will increasingly be an economy based on information products.
The first part of this article will give a brief overview of the problems encountered by market economies when information products, whose production is governed by major economies of scale, come to represent a considerable proportion of the products traded.
The second part of this article deals more specifically with the Internet itself: the linking-up of all PC and data processing units allows markets to be extended beyond the jurisdiction of the traditional States. The Internet generates a high degree of fluidity in transactions whilst the information products cannot be effectively traded on a free market. The current dynamic of services on the Internet heralds what might be referred to as a market economy for information, i.e. an economy in which value is centered on the “production of demand” rather than on the production of the products themselves.
Part three of this article attempts to show how the above analysis allows the current evolution of activities on the Internet to be explained, particularly the significance of search engines and portals. Finally, there will be a brief reference to the effect of the Internet on the economy, the development of a new form of social relationship and the development of a “virtual culture”.
|
The evolution of copyright

The Internet allows the growth of information economies
The contradictions of information economies have been increasing for a number of years. The development of the Internet sharpens such contradictions and, in the same time, triggers the invention of new solutions that will alleviate these contradictions and permit the incorporation of information products into the market economy. Today’s haphazard development of the Internet can be explained in part by the creativity of the “network of networks” in solving the problems which it has actually turned into pressing issues.
First of all, the Internet should be accurately defined: it is a phenomenon which is much more than the adoption of the TCP/IP protocol. It would be futile to try and foresee its evolution on the basis of the qualities or defects of IP protocol in data transfer. (2.1)
Next, there is the role played by IP networks in setting up perfect markets, so perfect that they might, over time, lead to instability and, paradoxically, thwart actual competition. (2.2) This is to be feared all the more as the Internet extends markets beyond State jurisdiction and offers a model of self-regulation of questionable effectiveness. (2.3)
Nevertheless, the Internet allows what has previously been referred to as the generation of demand and thereby solves the principal problem facing information economies: the marketing of information and the regulation, by competitive markets, of products and services whose production is subject to marked economies of scale. Its economic model is neither that of the mass media nor that of e-commerce - it is an autonomous model based on the generation and exploitation of communities of clients. (2.4)
Finally, one should mention business organization: if transaction costs are profoundly modified, firms will have to adopt a new type of coordination of their activities and develop new relationships with their employees. (2.5)
|
The Internet allows the setting-up of fluid markets

|
The Internet allows the setting-up of fluid markets
|
bet | 9/16 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 133,29 Kb. | | #230 |
Digital networks allow markets to operate with much greater fluidity in that:
-
information on products is easier to gather. Consequently, the consumer is able to compare a larger number of available items and can also gather information very rapidly about the launching of new products, which makes markets more dynamic and more reactive;
-
for a given product, prices can be compared very easily. Search engines can already provide suppliers’ addresses, classified according to what they offer in terms of price and sales conditions. They will be able to extend this assistance towards more qualitative comparisons similar to that of a hotel guide containing subjective information on a town’s restaurants and accommodation;
-
it will be possible for new types of trade to be developed, for example sales by auction for second-hand goods or products not commonly found on the market;
-
more generally, information on the market and the search for better purchasing conditions will progressively be performed by software (negotiating agents) responsible for carrying out transactions. In this case, it is possible to imagine that complex contracts will be negotiated, taking all the factors of the vendor/purchaser relationship into account (credit, commitment to after-sales service, maintenance, hot-line service, long-term commitment between purchaser and supplier, etc.).
On the other hand, networks may not be sufficient to create pure and perfect markets. Trade will undoubtedly be more fluid, but companies will be able to utilize digital networks to define highly focused product differentiation and to carry out one-to-one marketing.16
Finally, greater market fluidity will possibly:
-
accelerate the displacement of value towards demand monitoring, i.e. towards intermediaries capable of detecting, organizing, stabilizing and controlling the customer base;
-
consolidate temporary advantages into long-term dominant positions. On a fluid market, a minor discrepancy in price or service quality is enough for demand to concentrate on the best vendor. A slight or temporary advantage will then be sufficient to create a permanent monopoly (a sort of “winner-take-all" effect).
|
| |
Asoslar - 1-Amaliy mashg’ulot. Mavzu: Kimyoviy birikmalarning asosiy sinflari, oksidlar, kislotalar, gidroksidlar,...

|
1-Amaliy mashg’ulot. Mavzu: Kimyoviy birikmalarning asosiy sinflari, oksidlar, kislotalar, gidroksidlar, tuzlar, ularning struktura tuzilishlari, dissotsiyalanishi, olinish usullari, kimyoviy xossalarini о‘rganish
|
bet | 5/17 | Sana | 27.09.2024 | Hajmi | 280,34 Kb. | | #272667 |
Bog'liq 1-Amaliy mashg’ulotAsoslar. Аsoslаr molekulаsi metаll аtomi vа bir yoki bir nechа gidroksil (OH) gruppаdаn tаshkil topgаn murаkkаb moddаlаrdir. Аsoslаrdа metаll аtomi doimo musbаt ion (kаtion), gidroksil gruppа esа o’zgаrmаs mаnfiy ion (аnion)dаn iborаtdir. Gidroksil gruppаning soni metаllning vаlentligigа teng bo’lаdi.
Mаsаlаn:
Аsoslаr molekulаidаgi gidroksil gruppа sonigа qаrаb bir yoki bir nechа bosqich bilаn dissosiyalаnаdi. Mаsаlаn:
Tarkibida metall bo’lmagan yagona gidroksid ammoniy gidroksiddir NH4OH. Аsoslаr suvdа yaxshi vа yomon eriydigаn аsoslаrgа bo’linаdi. Ishqoriy metаllаr vа ishqoriy – yer metаllаrning gidroksidlаri suvdа yaxshi eriydi vа yaxshi dissosilаnаdi. Suvdа judа yaxshi eriydigаn gidroksidlar ishqorlаr deyilаdi.
Mаsаlаn: LiOH, NaOH, KOH, RbOH, CsOH, Ba(OH)2, Ra(OH)2, Ca(OH)2, Sr(OH)2 ishqorlаrdir. Ishqorlаr terini o’yadi, shishа, yog’och vа kiyimni yemirаdi. Shuning uchun hаm ulаr o’yuvchi hаm deyilаdi. Dаvriy sistemаdаgi I vа II gruppаning yonаki gruppаchа vа III, IV, V, VI, VII, VIII gruppа metаllаrining gidroksidlаri suvdа yomon eriydi, bulаr аsoslаr deyilаdi.
Nomlanishi. Xalqaro nomenklaturaga muvofiq asoslarning nomi metall nomi bilan gidroksid so'zidan hosil qilinadi. Masalan, NaOH - natriy gidroksid, KOH - kaliy gidroksid, Ca(OH)2 - kalsiy gidroksid. Agar element bir necha asos hosil qiladigan bo'lsa, u holda asosning nomida gidroksid gruppalarining soni bilan ko'rsatiladi. Fe(OH)2 - temir (II) gidroksid, Fe(OH)3 - temir (III) gidroksid. Bu nomlardan tashqari, ba'zi eng muhim asoslar uchun odat bo'lib qolgan nomlar ham ishlatiladi. Masalan, natriy gidroksid NaOH - o'yuvchi natriy, kaliy gidroksid KOH - o'yuvchi kaliy, kalsiy gidroksid Ca(OH)2 - so'ndirilgan ohak, bariy gidroksid Ba(OH)2 - o'yuvchi bariy deyiladi.
Аsoslаrning olinishi. Аsoslаr bir nechа usullаr bilаn olinаdi:
1. Аktiv metаllаrni suvgа tа’sir ettirish.
2. Аsosli oksidlаrgа suv tа’sir ettrish.
3. Suvdа yomon eriydigаn аsoslаr olish uchun tuzlаrgа ishqor tа’sir ettirilаdi.
4. Аktiv metаllаrning gidridlariga suvgа tа’sir ettirish.
NaH + H2O → NaOH + H2 KH + H2O → KOH + H2
Bu yo’l bilаn suvdа yaxshi eriydigаn аsoslаrni hаm olish mumkin. Bundа hosil bo’lаyotgаn tuz suv vа ishqordа erimаydi. Mаsаlаn:
1. Eritmаni elektroliz qilish bilаn hаm аmom hosil qilinаdi. Osh tuzi yoki kаliy xlorid eritmаsidаn o’zgаrmаs tok o’tkаzilsа, kаtoddа vodorod, аnoddа esа xlor аjrаlib chiqаdi, eritmаdа nаtriy yoki kаliy gidroksid qolаdi. eritmа bug’lаtilsа, qаttiq holdаgi NaOH yoki KOH olinаdi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-Amaliy mashg’ulot. Mavzu: Kimyoviy birikmalarning asosiy sinflari, oksidlar, kislotalar, gidroksidlar, tuzlar, ularning struktura tuzilishlari, dissotsiyalanishi, olinish usullari, kimyoviy xossalarini о‘rganish
|
Suv ta'siridan kislota, ishqor ta'siridan tuz hosil qiladigan oksidlar kislotali oksidlar deb aytiladi

|
Suv ta'siridan kislota, ishqor ta'siridan tuz hosil qiladigan oksidlar kislotali oksidlar deb aytiladi
|
bet | 2/17 | Sana | 27.09.2024 | Hajmi | 280,34 Kb. | | #272667 |
Bog'liq 1-Amaliy mashg’ulot1. Suv ta'siridan kislota, ishqor ta'siridan tuz hosil qiladigan oksidlar kislotali oksidlar deb aytiladi. Bunday oksidlar kislotalar bilan reaksiyaga kirishmaydi. Masalan, SO2, SO3, N2O5, Cl2O7, P2O5 va h.k.
SO3 +H2O = H2SO4
SO3 + 2NaOH = Na2SO4 +H2O
Kislotali oksidlarni metallmaslar va o'zgaruvchi yuqori valentlik namoyon qiluvchi ba'zi metallar hosil qiladi. Masalan, CrO3, Mn2O7 va hokazo.
2. Suv ta'siridan tegishli gidroksid, kislota ta'siridan tuz hosil qiluvchi oksidlar asosli oksidlar deb aytiladi. Bunday oksidlar asoslar bilan reaksiyaga kirishmaydi. Masalan, K2O, MgO, BaO, CaO.
K2O + H2O = 2KOH
K2O + 2HNO3 = 2KNO3 +H2O
MgO, B2O3, Fe2O3 elementlarning oksidlari suvda erimaydi va asos hosil qilish reaksiyalarida qatnashmaydi. Lekin ular kislotalarni neytrallaydi va shuning uchun asosli oksid hisoblanadi.
MgO + 2HCl = MgCl2 +H2O
Fe2O3 + 3H2SO4= Fe2(SO4)3 + 3H2O
3. Sharoitga qarab ham kislota, ham asos xossalarini namoyon qiladigan oksidlar amfoter oksidlar deyiladi. Amfoter oksidlar suv bilan bevosita birikmaydi, lekin ular ham kislota, ham asoslar bilan reaksiyaga kirishadi. Masalan:
Al2O3 + 6HCl = 2AlCl3 + 3H2O
Al2O3 + 2KOH = 2KAlO2 +H2O kaliy metaaluminat
Bulardan tashqari indifferent va aralash oksidlar ham ma'lum.
4. Indifferent (betaraf) oksidlar. Kislotalar va asoslar bilan reaksiyaga kirishmaydigan, tuz hosil qilmaydigan oksidlar indifferent oksidlar deyiladi. Bularga misol qilib, quyidagilarni keltiramiz:
CO - uglerod (II) oksid; NO - azot (II) oksid; N2O - azot (I) oksid; SiO - kremniy (II) oksid.
|
| |
A Demand increasingly expensive to produce

|
A Demand increasingly expensive to produce
|
bet | 2/16 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 133,29 Kb. | | #230 |
Internet : une nouvelle économie de l'information ?
Résumé
Sur le Web, les services sont gratuits, les réglementations protégeant les contenus ne sont pas respectées, la production est, pour une large part, bénévole. Certains économistes pensent que ce fonctionnement atypique va évoluer vers une économie plus raisonnable avec le développement d'Internet. Cet article défend un point de vue différent. Le modèle qui se met en place actuellement sur Internet préfigure l'économie de demain, centrée sur l'intermédiation, les biens informationnels, la gratuité marginale et l'organisation des clientèles ; il s'agit d'une économie où la valeur ne réside plus dans la production des biens mais dans la formation de la demande.
|
| |