nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Sobitjon Inog’omov farmasevtik qurilmalarida - bet 43

99
𝐸
𝑛𝑖𝑠
=
∆𝜌
𝑎𝑏𝑠.
𝜌
𝑜‘𝑙𝑐ℎ.
∙ 100%
Bu erda ,
∆𝜌
𝑎𝑏𝑠.
— formula bo‘yicha hisoblangan doimiy birlamchi qayta
hosil qiluvchini qiymati, Sm/m;
𝜌
𝑜‘𝑙𝑐ℎ.
— konduktometrni foydalanishga oid qo‘llanmasi bo‘yicha keltirilgan
doimiyning qiymati, m
-1
.
Nisbiy
xatolikning
qiymati
konduktometrni
foydalanishga
oid
qo‘llanmasidagi ko‘rsatilgan qiymatdan ortiq bo‘lmasligi kerak.
3.3. Konduktometrning o‘lchash blokini asosiy xatoliklarini konduktometrni
har bir 20%, 50% va 80% diapozonda (ost diapozonda) birlamchi qayta hosil
qiluvchisini o‘xshash qarshiliklar bilan almashtirish usuli bilan aniqlanadi
(qarshilik yoki o‘tkazuvchanlik o‘lchamlari).
3.4.Konduktometrni o‘lchash blokini asosiy xatolik qiymatlari uni
foydalanishga oid qo‘llanmasidagi ko‘rsatilgan qiymatdan ortiq bo‘lmasligi kerak.
Tizimli dasturiy ta'minoti va uning turlari?

|
Tizimli dasturiy ta'minoti va uning turlari?
|
bet | 59/71 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 262,89 Kb. | | #137574 |
Bog'liq 1-savol Amaliy dasturiy taʼminot va ularning turlari-fayllar.org121.Tizimli dasturiy ta'minoti va uning turlari?
Tizimli dasturiy ta'minot (Sistem software) - kompyutеrning va kompyutеr tarmoqlarining ishini ta'minlovchi dasturlar majmuasidir.
Tizimli dasturiy ta’minot (TDT) quyidagilarni bajarishga qaratilgan:
kompyuterning va kompyuterlar tarmog‘ining ishonchli va samarali ishlashini ta’minlash;
kompyuter va kompyuterlar tarmog‘i apparat qismining ishini tashkil qilish va profilaktika ishlarini bajarish.
Tizimli dasturlar ta'minoti deganda avvalo operatsion Itizim tushuniladi. Operatsion tizim maxsus dastur, aniqrog’i dasturlar umumiy tizimda jamlashgan bo’lib, u kompyuter qurilmalarining ishini boshqaradi, turli qurilmalarining boshqa dasturlar tomonidan ishlatilishini tashkillashtiradi, bir necha dasturlarning birgalikda ishlashini xotira qurilmalarida ma’lumotlarni saqlanishi, ularning xafvsizligi va butunligi ta’minlaydi.
Tizimli dasturiy ta’minot tarkibiy qismlari
Asosiy dasturiy ta’minot (baze software) - bu, kompyuter ishini ta’minlovchi dasturlarining minimal to‘plamidan iborat. Ularga quyidagilar kiradi:
- operatsion tizim (OT);
- tarmoq operatsion tizimi.
Yordamchi (xizmat ko‘rsatuvchi) dasturiy ta’minotga asosiy dasturiy ta’minot imkoniyatlarini kengaytiruvchi va foydalanuvchining ish muhitini (interfeysni) qulayroq tashkil etuvchi dasturlar kiradi. Bular tashxis qiluvchi, kompyuterning ishchanligini oshiruvchi, antivirus, tarmoq ishini ta’minlovchi va boshqa dasturlardir.
122.Total Commander dasturi funksional tugmachalar vazifasini yozing?
123. Total Commander dasturi va unda ishlash imkoniyatlari.
Windows (Total) Commander dasturida quyidagicha ishlarni amalga oshirish mumkin:
1. Windows (Total) Commander ni yuklash .
2. Windows (Total) Commander da yordam olish.
3. Fayl yaratish, unga ma’lumot yozish va diskka yozish.
4. Fayl mazmunini ko‘rish.
5. Faylni tahrir qilish.
6. Faylni nusxalash bir nechta faylni bir vaqtda nusxalash.
7. Faylni qayta nomlash, chop qilish.
8. Faylni o‘chirish.
9. Katalog yaratish.
10. Katalogga kirish va undan chiqish.
11. Katalogni qayta nomlash.
12. Katalogni o‘chirish.
13. Darchada katalog daraxtini ko‘rish boshqa diskka o‘tish.
14. O‘ng yoki chap darchaga disk mundarijasini chiqarish.
15. Darchalar bilan ishlash, ular o‘rnini almashtirish, chap yoki o‘ng darchani olib tashlash, bir darchadan boshqa darchaga o‘tish.
16. Diskdan faylni tez qidirib topish .
17. Diskdagi bo’sh joyni aniqlash.
18. Fayllar guruhini tashkil etilgan sanasi, hajmi, alifbo bo’yicha nomi bilan saralash va hokazo.
19. Total Commander ning boshqa menyu buyruqlari bilan ishlash.
20. Windows (Total) Commander dan chiqish.
|
| |
B10.7.5 Tape Drives - FAQs 
See B10.1.5.
B10.7.R Tape Drives - Future Requirements

|
B10.7.5 Tape Drives - FAQs
See B10.1.5.
B10.7.R Tape Drives - Future Requirements
|
bet | 167/188 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #429 |
B10.7.5 Tape Drives - FAQs
See B10.1.5.
B10.7.R Tape Drives - Future Requirements
See B10.1.R.
B10.8 Media Changer Devices
All general requirements in B1.0 are included by reference.
All bus-specific requirements in B2.0 are included by reference.
All general storage requirements in B10.1 are included by reference.
B10.8.1 Media Changer Devices - Windows Compatibility
See B10.1.1.
B10.8.2 Media Changer Devices - Industry Standards
See B10.1.2.
B10.8.3 Media Changer Devices - Quality B10.8.3.1 - See B10.8.3.2 B10.8.3.2 Pass Windows Logo Program testing - See B1.3; B10.1.4.7.
See “Media Changer Device” in the HCT documentation.
B10.8.3.3 DELETED B10.8.4 Media Changer Devices - Windows Experience B10.8.4.1 If CD or DVD changer device supports 7 discs or less, comply with MMC-2
If an ATAPI-compatible CD changer is present that has a capacity for seven or fewer discs, the device must comply with MMC-2 standard. This includes changers that support the following drive/media types:
-
3.5-inch, 5.25-inch, and 12-inch magneto-optical or phase-change drives and media
It does not include changers that support CD-ROM, CD-R, CD-RW, or DVD drive/media types.
B10.8.4.2 SCSI tape changer and drive support auto-configuration
To meet requirements for auto-configuration of changers and their associated drives, the following changer requirements and configuration restrictions are defined:
-
For changers where autoconfiguration under RSM control is a targeted feature, all changer tape or optical disk drives must be connected to the same SCSI bus as the changer.
Changer systems that are not configured this way will not be autoconfigurable under RSM in Windows and must provide documentation that describes the appropriate manual configuration process for use with RSM. Examples of proper documentation are available in Appendix A of Windows NT Removable Storage Manager Programming Documentation, at http://www.highground.com/developer/documents/ntmsdocu.htm.
The Removable Storage Manager functions are documented in the Microsoft Platform SDK at http://msdn.microsoft.com/library/psdk/zaw/ntms_api_5nz9.htm.
-
If drive cleaning is required and can be automated, a specific slot that is accessible by way of a Move Medium command must be designated in the Operator’s Guide.
-
The changer must be able to report if a bar-code reader is installed in the unit.
The changer must be able to report on the current of (magazine) slots and drives by using the Read Element Status command.
B10.8.4.3 SCSI tape and optical disk changer support auto-configuration
The following commands or features must be supported by the changer:
-
Initialize Element Status (with/without bar-code reading)
-
Mode Sense—Pages 1D, 1E, 1F
-
Move Medium
-
Prevent/Allow Media Removal (door access and IEPORT locking)
-
Read Element Status
-
Send Volume Tag, Request Volume Element Address
-
Test Unit Ready, Request Sense, Inquiry
|
| |
MILLIY O‘QUV DASTURI - Yangi milliy o‘quv dasturi(MO‘D) mo‘dning ijobiy tomonlari 02 mo‘dga kiritilgan kompetensiyalar...

|
Yangi milliy o‘quv dasturi(MO‘D) mo‘dning ijobiy tomonlari 02 mo‘dga kiritilgan kompetensiyalar 03 04 mo‘dni amalga oshirish yo‘llari baholash
|
bet | 4/7 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 17,81 Mb. | | #116787 |
Bog'liq BIOLOGIYA MO‘D TAQDIMOTNAZARIY BILIMLAR
LABORATORIYA VA AMALIY MASHG‘ULOTLAR
MILLIY O‘QUV DASTURI
AMALIY
NAZARIY
0
20
60
40
7-SINF
8-SINF
9-SINF
10-SINF
11-SINF
NAZARIY AMALIY
AMALDAGI O‘QUV DASTURDA
TABIIY FANLAR (biologiya, fizika, kimyo, geografiya) KOMPETENTSIYALARI
SONI -13 TA
FIZIKA
Fizik
jarayon va hodisalarni
kuzatish, tushunish va
tushuntirish kompetensiyasi
Biologik obektlarni tanish,
ularda boradigan jarayonlarni
tushunish va izohlash
kompetensiyasi
Kimyoviy
jarayon, hodisalarni
kuzatish, tushunish va
tushuntirish kompetensiyasi
Tabiiy, ijtimoiy-iqtisodiy jarayon
hamda hodisalarni kuzatish,
aniqlash, tushunish va
tushuntirish kompetensiyasi
Fizik bilimlar va
asboblardan
amaliyotda foydalana olish
kompetensiyasi
Sog'lom tu
rmush tarzi va ekologik
kompetensiya
Kimyoviy
tajribalar o'tkazish va
amaliyotda qo'llash
kompetensiyasi
-
Globus, geografik atlas va
xaritalardan amaliyotda foydalana
olish kompetensiyasi
Tabiatni muhofaza qilish va
ekologik madaniyat kompetensiyasi
Tajribalar o‘tkazish, fizik
| | | | |
kattaliklarni o‘lchash va
| | | | | |
xulosalar chiqarish
| | | | | |
kompetensiyasi
| | |
BIOLOGIYA
KIMYO
GEOGRAFIYA
Biologik obektlarda boradigan
jarayonlarni kuzatish, tajribalar
| | | | | |
o'tkazish va xulosa qilish
| | | | | |
kompetensiyasi
| | |
Element va formulalarni kimyoviy tilda ifodalash kompetensiyasi
Geografik obektlar, joy nomlarini to‘g‘ri qo‘llay olish kompetensiyasi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Yangi milliy o‘quv dasturi(MO‘D) mo‘dning ijobiy tomonlari 02 mo‘dga kiritilgan kompetensiyalar 03 04 mo‘dni amalga oshirish yo‘llari baholash
|
AMALIY KOMPETENSIYA - Yangi milliy o‘quv dasturi(MO‘D) mo‘dning ijobiy tomonlari 02 mo‘dga kiritilgan kompetensiyalar...

|
Yangi milliy o‘quv dasturi(MO‘D) mo‘dning ijobiy tomonlari 02 mo‘dga kiritilgan kompetensiyalar 03 04 mo‘dni amalga oshirish yo‘llari baholash
|
bet | 6/7 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 17,81 Mb. | | #116787 |
Bog'liq BIOLOGIYA MO‘D TAQDIMOT - turli axborot manbalaridan zaruriy ma'lumotlarni topa oladi, shaxsiy va kasbiy faoliyatida qo‘llaydi.
- tabiiy fanlardan egallagan bilim, ko‘nikma va malakalaridan shaxsiy, kasbiy va ijtimoiy faoliyatlarida vujudga keladigan muammolarni hal etishda qo‘llaydi;
- hodisalarni kuzatadi, tadqiqotlar, tajribalar o‘tkazadi va zaruriy kattaliklarni asboblar (sekundomer,
tarozi, o‘lchov tasmasi, termometr va .h.o) yordamida o‘lchaydi , hisoblash ishlarini olib boradi;
- turli jihozlardan xavfsizlik qoidalariga rioya qiladi va oqilona foydalanadi;
- o‘z turmushi va yashayotgan hududining barqaror rivojlanishiga amaliy ko‘nikmalarini safarbar etadi;
- insoniyat va tabiatning uzviyligini anglagan holda, tabiat va tabiiy boyliklaridan samarali foydalanadi;
- atrof muhit va ekologiyaga salbiy ta'sir etuvchi omillarni bartaraf etadi hamda asraydi va o‘z faoliyatida
sog‘lom turmush tarziga amal qiladi;
- kundalik faoliyatida ijodiy va mantiqan fikrlab, o‘zining intellektual rivojlanishini ongli rejalashtiradi, o‘quv faoliyati natijalarini nazorat qiladi va baholaydi.
Yangi milliy o‘quv dasturi (MO‘D)
- kompetensiyaga asoslangan ta'lim uchun keng imkoniyatlar yaratadi
- o‘quvchilar va o‘qituvchilar uchun mavjud ta'lim yuklamalarini kamaytirishga qaratilgan
- kreativ fikrlash va amaliy ko‘nikmalarini rivojlantirishda ta'lim berish metodologiyasini o‘zgartirishga yo‘naltirilgan
- o‘quvchilarga real hayotga muvaffaqiyatga erishish uchun
zarur bo‘lgan bilim va ko‘nikmalarni yetarli darajada beradi
Amalga oshirish yo‘llari
01
03
05
Huquqiy me’yoriy hujjatlar
O‘qituvchilarning kasbiy pedagogik mahoratini oshirish
Darsliklarning yangi avlodini yaratish
Baholash
Metodika
02
04
BAHOLASH
O‘quvchi tomonidan bilim,ko‘nikma va malaka qay darajada o‘zlashtirilganligi va sinflarni reytingini aniqlash
O‘qituvchining bilim berish darajasini o‘quvchilarning natijaviyligi asosida aniqlash
Ota-onalar bilan hamkorlikni amalga oshirish
O‘quvchilarning o‘zlashtirishiga qarab metodologiyani
o‘zgartirish
Sog‘lom raqobatni amalga oshirish
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Yangi milliy o‘quv dasturi(MO‘D) mo‘dning ijobiy tomonlari 02 mo‘dga kiritilgan kompetensiyalar 03 04 mo‘dni amalga oshirish yo‘llari baholash
|
Buxoro davlat universiteti - bet 25

Xotima.
UNN ning muhim muammolaridan biri gravitatsion to`lqinlarning mavjudligi haqidagi masala hisoblanadi. Fazoda chekli tezlik bilan tarqalib, o`zi bilan energiya olib o`tuvchi gravitatsion maydon g’alayoni gravitatsion to`lqin deb yuritiladi. Bunday to`lqin, agar u mavjud bo`lsa, massaga ega bo`lgan har qanday ob`ektga ma`lum kuch bilan ta`sir etishi kerak.
Gravitatsion to`lqinlar tabiatan kichik intensivlikka ega bo`lib, ularning intensivligi gravitatsion to`lqin manbasining massasiga to`g’ri proportsionaldir. Qora tuynuklar massalari yetarlicha katta bo`lganligi tufayli ulardan kelayotgan gravitatsion to`lqinning intensivligi tajriba qurilmalari aniqligi intervalida bo`ldi.
Gravitatsion to’lqinning sodir bo’lish sababi.Yerdan milliard yorug’lik yili olislikda ikki ulkan qora tuynukning birlashishi natijasida gravitatsion to’lqinlar paydo bo’ladi.
Gravitatsion o`zarota`sirlarni biz butun olam tortishish qonuni orqali bilamiz. Yer va Quyosh orasidagi tortishish kuchlari sayyoramizni Quyosh atrofida orbita bo`ylab xarakatlantirishga majbur etadi. Gravitatsion kuchlarining borligi tufayli yulduzlarning yonishi ro`y beradi.
Kuchsiz gravitatsiya maydoni uchun tenglamalar elektromagnit maydon uchun Maksvell tenglamalari kabi bo`ladi. Maksvell tenglamalari yordamida elektr tokining elektr zaryadi qanday elektr va qanday magnit maydonini yuzaga keltirishini oldindan hisoblash mumkin.
Eynshteynning gravitatsion nazariyasiga ko’ra massaning tezlanuvchan xarakati, huddi suv sirtiga tosh tushishi tufayli uning sirtida hosil bo’ladigan to’lqinlar kabi, fazo-vaqt tuzilmasining g‘alayonlanishini vujudga keltiradi.
Gravitatsion To’lqinlar materiyaning siqilib-kengayishi bo’lganligi tufayli elektromagnit to’lqinlar orasida fazalar farqi hosil bo’lsa bu yelkalarning biri siqilganda ikkinchisi kengayganligini bildiradi. Shuni ta’kidlash joizki kengayish yoki siqilish juda kichik bo’ladi, shuning uchun uni aniqlash qiyin bo’ladi.
|
Buxoro davlat universiteti - bet 22

|
Buxoro davlat universiteti
|
bet | 22/27 | Sana | 05.05.2021 | Hajmi | 4,96 Mb. | | #14337 |
bunda k – Bol’tsman doimiysi, T – harorat. Bu kuch ingichka iplarga osilgan oynalar kT ga teng bo`lgan fluktuatsiya energiyasining o`rtacha qiymatiga javobgar. Fgrav kuchini qayd qilish uchun quyidagi shart bajarilishi kerak
Uncha murakkab bo`lmagan hisoblash f 102 Gts bo`lganda H ni hisoblash imkonini beradi. Bunday oynalar uchun mayatnik osma relaksatsiya vaqti τ* = m/H 105 sek sekunddan katta bo`lishi kerak. H = m/τ* 0,1 g/sm loyihalashtirilayotgan h 10-21 qiymat uchun etarli. Ammo h = 10-22 ga erishish uchun, (3) va (4) formulalardan ko`rinadiki, H ni kamaytirish va mos ravishda τ* ni orttirish zarur. Agar shovqin signali katta nisbati mumkin emasligini e`tiborga olsak (ya`ni Fgrav FFDT dan hech bo`lmaganda bir daraja katta bo`lishi kerak), unda ayonki τ* bir necha yil darajasida bo`lishi kerak. Bu masalani oynalar osmasi uchun “noziklik darajasida” MDU xodimlari V.P. Mitrofanov va K.V. Tokmakovlar hal qildilar. Bir necha yillik tadqiqotlar ular τ* 5 yil(!) bo`lgan osma tayyorlash imkoniga ega bo`ldilar. Bu tizim LIGO-II (2007–2008 yil) ikkinchi bosqichida qo`llanilindi.
Oynalar osmasiga qo`yilgan talablardan tashqari o`rtacha fluktuatsiya energiyasi kT ga teng termostat vazifasini bajaruvchi oynalarning o`ziga qo`yiladigan qator talablar ham mavjud. 100 Gts chastota yaqinida tebranish sirtiga ko`rsatiladigan shovqinlar hissasini kamaytirish uchun birta imkoniyat mavjud: mexanik moda tanlovchanligini orttirish kerak. YAqinda Sirakuz Universiteti(AQSH) xodimi S. Penn MDU bitiruvchisi A.YU. Ageev bilan hamkorlikda eritilgan kvartsning tanlovchanligini juda tozalashdan so`ng ga erishdilar.Bu hga mos sezgirlikka erishish uchun etarli.
Yuqorida eslatilgandek sezgirlikni orttirishda kvant o`tishga to`sqinlik mavjud. Bu to`siq odatda standart kvant chegara deyiladi. Oynalar yuqori tozalikka ega erigan kvartsdan tayyorlangan (yutishdagi sarf: 10-6 1 smda). Oynalar sirti— botiq (egrilik radiusi 14 km) aniqlik darajasi 10-7 sm, ko`p qavatli qaytargich dielektrik bilan qoplangan. (qaytarish koeffitsienti birdan 10-5 tartibida kichik). (Standard Quantum Limits – SQL) SQL ning yuz berishi juda sodda: koordinata va impul’s hamda vaqtni o`lchash chegarasi τmeas uchun Geyzenberg noaniqlik munosabati natijasi. O`lchashning to`la vaqti davomida τmeas g’alayonlanishlar interval boshida koordinataning qo`shimcha g’alayoniga aylanadi.. natijada to`la o`lchash vaqti τmeas erkin massa m ning koordinatasini quyidagidan aniq o`lchab bo`lmaydi.
Bu qiymat LIGO-II x !da rejalashtirilgan qiymatga juda yaqin. Boshqacha aytganda, LIGO ning ikkinchi bosqichida tajribakorlar makroskopik oynalarning uy haroratidagi kvant o`zini tutishiga yaqinlashishlari kerak edi.
Bu bo`limda keltirilgan eng yangi texnologik ishlanmalar misollari va o`lchash metodlari LIGO hamkorligidagi ishlarning hali hammasi emas. Bu ishlanma hajmi barcha olib borilayotgan ishlarni atroflicha bayon qilish imkonini bermaydi.
|
| |
Amaliy mashg‘ulot - Yangi milliy o‘quv dasturi(MO‘D) mo‘dning ijobiy tomonlari 02 mo‘dga kiritilgan kompetensiyalar...

|
Yangi milliy o‘quv dasturi(MO‘D) mo‘dning ijobiy tomonlari 02 mo‘dga kiritilgan kompetensiyalar 03 04 mo‘dni amalga oshirish yo‘llari baholash
|
bet | 3/7 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 17,81 Mb. | | #116787 |
Bog'liq BIOLOGIYA MO‘D TAQDIMOTAmaliy mashg‘ulot. Nafas olish organlarining kasalliklari va ularning oldin olish. Allergiya kasalliklari, gripp, o‘pka sili. Chekishning nafas olish organlari ishiga ta'siri. Sun'iy nafas oldirish.
Laboratoriya mashg‘uloti. O‘pkaning tiriklik sig‘imini aniqlash.
Amaliy mashg‘ulot. Odam va qushlarning nafas olish sistemasini modellashtirish va o‘zaro taqqoslash.
9-SINF
Hujayra.
Organizmlarning ko‘payishi va individual rivojlanish.
Genetika asoslari va seleksiya. Evolutsiya.
Organizm va tashqi muhit.
10-SINF
Biologik sistemalar.
Hayotning molekula darajasi umumiy qonuniyatlari. Hayotning hujayra darajasi umumiy qonuniyatlari.
Hayotning organizm darajasi umumiy qonuniyatlari.
11-SINF
Hayotning tur va populatsiya darajasi umumiy qonuniyatlari. Hayotning ekosistema darajasi umumiy qonuniyatlari.
Hayotning biosfera darajasi umumbiologik qonuniyatlari.
BIOLOGIYA
KIMYO
TABIIYOT VA GEOGRAFIYA
INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALAR
MATEMATIKA
ADABIYOT
Amaldagi dastur - Nazariyada berilgan ma'lumotlarni yodlashga
yo‘naltirilgan
MO‘D
BIOLOGIYA
59
61
57
77
65
9
7
11
25
36
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
7-SINF
8-SINF
10-SINF
11-SINF
AMALDAGI O‘QUV DASTURI
9-SINF
NAZARIY AMALIY
48%
52 %
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Yangi milliy o‘quv dasturi(MO‘D) mo‘dning ijobiy tomonlari 02 mo‘dga kiritilgan kompetensiyalar 03 04 mo‘dni amalga oshirish yo‘llari baholash
|
O’tish ketma-ketligini boshqarish

|
O’tish ketma-ketligini boshqarish
|
bet | 11/15 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 280 Kb. | | #137393 |
Bog'liq Mavzu ms accessda shakllar bilan ishlash reja I. Kirish II. AsoO’tish ketma-ketligini boshqarish
E’tibor bergan bo’lsangiz Microsoft Windows operatsion tizimining ko’p maydonchali muloqot oynalarida bir elementdan boshqasiga o’tish odatda “chapdan o’ngga, yuqoridan pastga” (soat strelkasi bo’ylab yoki aksincha) kabi tartibda amalga oshiriladi. Bunday o’tish ketma-ketligini Tab yoki Shift+Tab, Ctrl+Tab yoki Ctrl+ Shift+Tab va boshqa kursorni boshqarish klavishlari orqali tekshirib ko’rish mumkin. Ayniqsa murakkab tuzilishga ega bo’lsa, bir maydondan boshqa maydonga o’tish tartibini boshqarishga ehtiyoj tug’uladi? Chunki, murakkab shakllarni shakllantirish va bezash davomida boshqaruv elementlarinig joylashishi bir necha bor o’zgartirilishi tabiiy hol. Bu esa o’z navbatida ma’lumotlar kiritish tartibini ham (MB ning o’ziga xosliklari tufayli) mos ravishda o’zgartirib yuboradi. Oqibatda, garchi shakl juda ham yaxshi bezatilgan bo’lsada, tezkor vaziyatlarda undan foydalanish samaradorligi etarli darajada bo’lmay qolishi mumkin. Bunday holatni bartaraf etsa bo’ladi: shakllarda maydondan maydonga o’tish tartibini o’rnatish, o’zgartirish “posledovatelnost perexoda” nomli muloqat oynasi orqali amalga oshiriladi. Bu muloqot oynasi shakl Konstruktor rejimida ochilgandagina kontekistlik menyuning yoki Vid menyusining mos bandi orqali faollashadi. Rasmdan ko’rinib turganidek bu muloqat oynasida shakldagi boshqaruv elementlarining nomlari “последователность“ deb ataluvchi maydonda keltirilgan. Ularning yuqoridan pastga qarab joylashish tartibi shakldagi maydondan maydonga o’tishning choqdagi joriy tartibiga mos keladi. Uni o’zgartirish uchun odatdagi usullar qo’llaniladi.
Shakl maketi ustidagi amallar etarli darajada yakun topgach uni yopish mumkin.
“База данных” oynasining “формы” panelida paydo bo’lgan shaklni ochib, shakl maketi ustida bajarilgan amallarning natijalarini ko’rish, shaklga asos bolgan jadval ma’lumorlarni o’zgartirish, qolaversa, yangi ma’lumot kiritish mumkin. Qayta ishlangan shaklni avvalgi nomi bilan yoki, kerak bo’lsa, bo’shqa nom berib saqlash mumkin. Ta’kidlash joizki, biror nom ostidagi shakl alohida faylda emas, balki MB faylni ichida saqlanadi.
|
| |
-SINF BIOLOGIYA - Yangi milliy o‘quv dasturi(MO‘D) mo‘dning ijobiy tomonlari 02 mo‘dga kiritilgan kompetensiyalar...

|
Yangi milliy o‘quv dasturi(MO‘D) mo‘dning ijobiy tomonlari 02 mo‘dga kiritilgan kompetensiyalar 03 04 mo‘dni amalga oshirish yo‘llari baholash
|
bet | 2/7 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 17,81 Mb. | | #116787 |
Bog'liq BIOLOGIYA MO‘D TAQDIMOT - HAYVONLAR TO‘G‘RISIDA UMUMIY MA’LUMOT
- BIR HUJAYRALILAR, YA’NI SODDA HAYVONLAR
- KO‘P HUJAYRALI HAYVONLAR: BO‘SHLIQICHLILAR
TIPI
- YASSI VA TO‘GARAK CHUVALCHANGLAR TIPLARI
- HALQALI CHUVALCHANGLAR TIPI
- MOLLYUSKALAR TIPI
- BO‘G‘IMOYOQLILAR TIPI
- XORDALILAR TIPI
MILLIY O‘QUV DASTURI
AMALDAGI DASTUR
MILLIY O‘QUV DASTURI
7-SINF
VI bob. NAFAS OLISH
Nafas olish. Nafas olishning mohiyati. Nafas olishning ahamiyati. Nafas olish turlari. anaerob va aerob nafas olish. O‘simliklarning nafas olishi.
Laboratoriya mashg‘uloti. O‘simliklarning nafas olishini tajribada o‘rganish.
Amaliy mashg‘ulot. Fotosintez va nafas olish
jarayonlarini taqqoslash.
Hayvonlarning nafas olishi. Hayvonlarning nafas olish organlari va ularning tuzilishi.
Amaliy mashg‘ulot. O‘simlik va hayvonlarning
nafas olishini taqqoslash.
Amaliy mashg‘ulot. Hayvonlarning nafas olish organlarini modellashtirish (qush misolida).
8-SINF
VI bob. NAFAS OLISH
Odamning nafas olish organlari. Nafas olishning mohiyati. Nafas olish yo‘li organlari: burun bo‘shlig‘i, halqum, hiqildoq, kekirdak va bronxlar. Ovoz apparati. O‘pkalar.
Nafas olish harakatlari. O‘pkalar va to‘qimalarda gazlar almashinuvi. Nafas olish va nafas chiqarish. O‘pka va to‘qimalarda gazlar almashinuvi. O‘pkaning tiriklik sig‘imi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Yangi milliy o‘quv dasturi(MO‘D) mo‘dning ijobiy tomonlari 02 mo‘dga kiritilgan kompetensiyalar 03 04 mo‘dni amalga oshirish yo‘llari baholash
|
BIOLOGIYA FANIGA OID KOMPETENSIYALAR

|
BIOLOGIYA FANIGA OID KOMPETENSIYALAR
|
bet | 5/7 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 17,81 Mb. | | #116787 |
Bog'liq BIOLOGIYA MO‘D TAQDIMOT
K
Biologik obekt, hodisa, jarayonlarni tushunish, tanish, izohlash
kompetensiyasi
Biologik obekt, hodisa, jarayonlar ustida kuzatish va tajribalarni
o‘tkazish
kompetensiyasi
Sog‘lom turmush tarzi va ekologik kompetensiya
TAYANCH KOMPETENSIYALAR
Kommunikativ kompetensiya
axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi
o‘zini-o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
milliy va umummadaniy kompetensiya
ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi
matematik savodxonlik
TABIIY FANLARDA BLOK- MODULI VA FANLAR BO‘YICHA MILLIY O‘QUV DASTURI KOMPETENSIYALARI
2 TA
AMALIY KOMPETENSIYA
ILMIY XABARDORLIK KOMPETENSIYASI
TAYANCH KOMPETENSIYALAR
1
2
4
- Kommunikativ kompetensiya
3
- IJTIMOIY EMOTSIONAL VA FUQAROLIK
Bilim-anglash jarayoni natijasidir. U ma’lumotni tahlil qilish va undan har qanday faoliyatda foydalanish yoki yangi bilimlarni olish uchun kerak. - nazariy bilimlar asosida turli tabiiy obyektlar, hodisa va jarayonlarning o‘ziga xos xususiyatlarini
biladi, tasavvur qiladi va mohiyatini tushunadi;
- kundalik hayotda kuzatadigan tabiiy hodisa va jarayonlarni tabiiy fanlarga oid atamalar, tushunchalar hamda umumiy qonuniyatlarni olgan bilim, ko‘nikma va malakalariga tayanib tushuntiradi, amalda qo‘llaydi;
- turli axborot manbalarida berilgan ma’lumotlarni tahlil qiladi, saralaydi, ulardan ta’limiy maqsadlarda foydalanadi va muloqot jarayonida bildirilgan fikrlarni tushunadi, mustaqil va ijodiy fikrlaydi;
- jamiyatda ro‘y berayotgan ijtimoiy-iqtisodiy, fan-texnika yangiliklaridan xabardor bo‘ladi hamda
o‘z faoliyatini kreativ rivojlantira oladi;
- tabiiy va boshqa resurslarning jamiyatdagi o‘rni hamda shaxsiy faoliyatidagi ahamiyatini biladi;
- insonning atrof-muhitga ijobiy va salbiy ta’sir ko‘rsatishini tushuntiradi hamda global va mintaqaviy ekologik muammolarning kelib chiqish sabablarini biladi;
- ekologik muammoni hal etish yo‘llari va g‘oyalarini ilgari suradi, o‘z fikrini bayon etadi;
- salomatlik va sog‘lom turmush tarzining nazariy hamda amaliy asoslarini biladi.
|
| |
BAHOLASH TURLARI - Yangi milliy o‘quv dasturi(MO‘D) mo‘dning ijobiy tomonlari 02 mo‘dga kiritilgan kompetensiyalar...

|
Yangi milliy o‘quv dasturi(MO‘D) mo‘dning ijobiy tomonlari 02 mo‘dga kiritilgan kompetensiyalar 03 04 mo‘dni amalga oshirish yo‘llari baholash
|
bet | 7/7 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 17,81 Mb. | | #116787 |
Bog'liq BIOLOGIYA MO‘D TAQDIMOTBAHOLASH TURLARI
Kuzatish
O‘qish Tinglash
O‘z-o‘zini yoki o‘rtog’ini
baholash
Elektron baholash
Kompetentsiyalarni baholash
Ilmiy xabardorlik kompetentsiyasi
Amaliy kompetentsiya
Axborot bilan ishlash kompetentsiyasi
Kommunikativ kompetentsiyasi
O‘zini-o‘zi rivojlantirish
kompetentsiyasi
Ijtimoiy emotsional va fuqarolik
kompetentsiyasi
AMALIY MASHG‘ULOT: LOYIHA DARSI
MAVZU: DNK MODELINI YASASH
KERAKLI JIHOZLAR: Yopishqoq qog‘oz, paxtali cho‘plar, rangli flomasterlar.
MASHG‘ULOT MAQSADI: DNK tuzilishini o‘rganish.
MASHG‘ULOT METODI:
Aqliy hujum, guruhda ishlash, interfaol
AMALIY MASHG‘ULOT: LOYIHA DARSI
ISHNING BORISHI: O‘quvchilar uch guruhga bo‘linadilar. Har bir guruh o‘z guruhini nomlaydi. Kerakli paxtali cho‘plarni tanlangan ranglarga bo‘yaydi va bir tizimga teradi. Bir tizimga terilgan cho‘plarni ikkala tomonini ham yopishqoq qog‘ozga yopishtiriladi. Ikkala tomoni ham yoishqoq lentaga biriktirilgan cho’plar spiral shaklida buraladi. Shunda hosil bo‘lgan ko‘rinish qo‘sh spiralli DNK shaklini beradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Yangi milliy o‘quv dasturi(MO‘D) mo‘dning ijobiy tomonlari 02 mo‘dga kiritilgan kompetensiyalar 03 04 mo‘dni amalga oshirish yo‘llari baholash
|
Ma’lumotlarga kirish saxifalarini taxrirlash

|
Ma’lumotlarga kirish saxifalarini taxrirlash
|
bet | 13/15 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 280 Kb. | | #137393 |
Bog'liq Mavzu ms accessda shakllar bilan ishlash reja I. Kirish II. AsoMa’lumotlarga kirish saxifalarini taxrirlash
“Shakl”ni taxrirlash kabi “caxifa”ni taxrirlash uchun ham Конструктор rejimida odatdagi, yuqorida shakl uchun tavsiflangan, usullar qo’llaniladi. Ularga qo’shimcha ravishda saxifalarni taxrirlashda turkumlash imkoniyatiga bogliq xolda bo’limlar sonining ko’pligi hamda “Elementlar paneli”da boshqaruv elementlarining tarkibi kengayganligigiga e’tibor qaratamiz. Shuningdek, kuzatishimizcha, “shakllar”da ham, “saxifalar”da ham boshqaruv elementlari o’zlariga birikkan ustayozuvlar bilan birga boshqa joyga o’tkaziladi. “Shakl”da elementga birikkan ustayozuv boshqaruv elementisiz alohida joy almashmaydi, ya’ni ustayozuvni ko’chirmokchi bo’lsangiz uning elementi ham birga harakatlanadi. “Saxifa”da esa boshqaruv elementining ustayozuvi o’z elementidan ajralgan xolda boshqa joyga “tashib o’tilishi” mumkin.
Xisobotlar bilan tanishuv
“Xisobotlar-Отчеты” ob’ekti o’z nomi bilan “jadvallar”, “so’rovlar”, “shakllar” va “saxifalar”da bajarilgan ishlar natijasining qogozdagi ma’lum bir qolipga solingan aksi- xisobotidir. Demak, odatda, “xisobot” MB dan olingan ma’lumotlarni formatlangan xolda chop etish uchun mo’ljallangan. Bunda “xisobot”ni chop etish jarayoni Microsoft Officening boshqa turdagi xujjatlarini chop etish kabi boshqariladi.
“Shakl”lar xakida aytganlarimizning aksariyati “xisobot”lar uchun ham o’rinlidir. “Avtoxisobot”larda avtomatik loyixalash amalga oshiriladi. “Avtoxisobot”larga База данных Создать Новый отчет buyruqlari ketma-ketligi orqali kiriladi va bunda “avtoxisobot” turlaridan biri tanlanadi.
Xisobotlar ustasi
Xisobotlarni avtomatlashtirilgan xolda xosil qilish vositasi – bu “Maстер отчетов”dir. “Xisobotlar ustasi”ni sichkoncha ko’rsatkichi “База данных” oynasidagi “Создание отчета с помощью мастера” yozuvi ustida turgan xolda sichkonchaning chap tugmasini ikki marotaba deyarli uzluksiz bosish orqali ishga tushirish mumkin. “Xisobotlar ustasi” ham boshqa turdagi “ustalar” kabi bir qancha bosqichda ishlaydi. “Xisobotlar ustasi” ishga tushgach, uning yordamida MB ning xisobot asoslanishi kerak bo’lgan jadvali yoki so’rovi, xisobotda o’z aksini topuvchi maydonlar, turkumlanishi lozim bo’lgan maydonlar, saralanuvchi maydonlar va saralash uslublari tanlanadi, chop etiluvchi maketning ko’rinishi va bezash usuli tanlanadi.
Tayyor xolga keltirilgan xisobotning tuzilmasi shakl tuzilmasidan fakat bo’limlarning soni ko’pligi bilan farq qiladi. Sarlavxa, izox va ma’lumotlar bo’limlaridan tashqari, xisobot tarkibida yuqori kolontitul va quyi kolontitul bo’limlari ham bo’lishi mumkin. Bu bo’limlar xisobot saxifasi bittadan ortiq bo’lgan xollarda, saxifa raqami kabi yordamchi axborotlarni chop etish uchun zarurdir. Agar xisobotning ba’zi maydonlari uchun turkumlash qo’llanilgudek bo’lsa, gurux(turkum)lar sarlavxalarini bezash (rasmiylashtirish) aloxida bo’limlarda bajarilishi boisidan, xisobotning bo’limlari soni anchaga ortadi.
|
| |
Qisqacha xulosalar - 1-mavzu: “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazifalari Reja

|
1-mavzu: “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazifalari Reja
|
bet | 15/72 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 268,16 Kb. | | #139504 |
Bog'liq 1-mavzu “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazQisqacha xulosalar:
“Katta sakkizlik”ning jahon iqtisodiyotidagi roli “iqtisodiy qudrat huquqi” xalqaro iqtisodiy huquqning rivojlanishiga tо‘sqinlik qiladi. Xalqaro iqtisodiyotda ishtirok etuvchilar davlat chegaralari mavjudligiga qaramay, umumiy xо‘jalik tizimining tarkibiy qismlari sifatida faoliyat kо‘rsatadilar. Xо‘jalik hayotining internatsionallashuvi va globallashuvi rо‘y bermoqda.
Globallashuv sezilarli darajada jahon xо‘jaligi aloqalari miqyosining о‘sishi, doirasining kengayishida namoyon bо‘lib, integratsiyalashuv va globallashuv amalda hech bir davlatga faqat “о‘z ishlab chiqarishiga” ega bо‘lish foydali bо‘lmasligini kо‘rsatdi.
О‘tish iqtisodiyotidagi mamlakatlar kо‘p yillik yakkalanishdan sо‘ng jahon bozoriga chiqib, birlashishdan manfaat kо‘rmoqdalar, islohot yо‘nalishida turgan boshqa mamlakatlardan kо‘ra kо‘proq yutuqqa ega bо‘lmoqdalar. Mamlakatlararo kapital, tovar va g‘oyalar harakati yagona markaziy rahbariyat tomonidan emas, balki ehtiyoj va takliflar asosida boshqarilmoqda. Bu esa ishlab chiqarish mehnatini, savdo kо‘lamini va milliy daromadni tobora о‘sishiga olib kelmoqda.
Fashizm ustidan g‘alaba qozonilgandan sо‘ng, oradan о‘tgan 50 yildan ortiqroq davr mobaynida jahon hamjamiyatida siyosiy yaqinlik paydo bо‘ldi.
Sotsialistik va kapitalistik lagerlar о‘rtasidagi siyosiy ziddiyatning yо‘qolgani ham dunyo iqtisodiyotiga katta ijobiy ta’sir kо‘rsatdi. Sovet Ittifoqi parchalanganidan sо‘ng 10 yil davomida anarxiya va iqtisodiy tartibsizliklar bilan kurashgan MDH mamlakatlarida ham iqtisodiy о‘sish kuzatilmoqda.
Dunyo iqtisodiyotidagi о‘sishni ta’minlab turgan yana bir jihat shundaki, ilm fandagi muvaffaqiyatlar aholi turmush sharoitini yaxshilashda davom etmoqda. Ta’kidlash joizki, bu jarayon tobora tezlashib bormokda. Butun kо‘lami bilan yuzaga chiqayotgan kompyuter va telekommunikatsiya inqilobi esa avvalo iqtisodiy jarayonlarga kuchli ijobiy ta’sir kо‘rsatmoqda.
Hozirgi zamon jahon iqtisodiy rivojlanish amaliyoti milliy iqtisodiyotlarni yuksaltirishda faqat о‘z kuchlariga tayanish kam samara berishini kо‘rsatadi. Bunday yul iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishga tо‘sqinlik qiladi, u milliy resurslardan nooqilona foydalanish bilan aloqador va u pirovard natijada bozor iqtisodiyoti shakllanishi jarayonini qiyinlashtiradi.
О‘zbekistonning jahon hamjamiyatiga integratsiyalashuvi sharoitlarida, tashqi iqtisodiy faoliyatini tartibga solishning prinsipial jihatdan yangi modeliga о‘tish xorijiy mamlakatlar amaliyotining ijobiy jihatlarini va ayrim yutuqlarini respublikamizda qо‘llash alohida ahamiyatga egadir.
|
| |
Asosiy adabiyotlar - 1-mavzu: “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazifalari Reja

|
1-mavzu: “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazifalari Reja
|
bet | 22/72 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 268,16 Kb. | | #139504 |
Bog'liq 1-mavzu “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazAsosiy adabiyotlar:
1. SH.M.Mirziyoyev. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. / – Toshkent: О‘zbekiston, 2017. -488b.
2. SH.M.Mirziyoyev. Milliy taraqqiyot yо‘limizni qat’iyat bilan davom ettirib yangi bosqichga kо‘taramiz. / – Toshkent : О‘zbekiston, 2017. -592 b.
3. О‘zbekiston Respublikasi birinchi Prezidenti Islom Karimovning BMT Sammitining Mingyillik rivojlanish maqsadlariga bag‘ishlangan yalpi majlisidagi nutqi. //Xalq sо‘zi. 2010 yil 21 sentabr
4. I.A.Karimov. Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi, О‘zbekiston sharoitida uni bartaraf etishning yо‘llari va choralari. -T.: О‘zbekiston, 2009.-56 b.
5. Faminskiy I.P. Globalizatsiya - novoye kachestvo mirovoy ekonomiki: uchebnoye posobiye. - M.: Magistr, 2009. - 397 s.
6. A.A.Isadjanov. Jahon iqtisodiyotining globallashuvi. T.: JIDU, 2008,- 185
7. Kolesov V.P., Kulakov M.V. Mejdunarodnaya ekonomika: Uchebnik. - M.: INFRA-M, 2008.
8. Globalizatsiya mirovogo xozyaystva. Uchebnoye posobiye /pod. red. M.N.Osmovoy M.N., A.V.Boychenko. M.: INFRA-M, 2006. - VIII, 376 s.
9. Ishmuhamedov A.E. Iqtisodiy xavfsizlik. О‘quv qо‘llanma. T.: TDIU, 2004.
10. www.uza.uz
11. www.un.org
12. www.wb.org
4-mavzu: Jahon iqtisodiyotning globallashuv muammolari va ularning guruhlanishi
Reja:
4.1. Jahon iqtisodiyotida global muammolarning paydo bо‘lishi
4.2. Global о‘zaro bog‘liqlik jarayonining ziddiyatlari
4.3. Global energetik muammo va uni hal etish yо‘llari
4.4. Moliyaviy va iqtisodiy inqirozlar
4.5. Antiglobalizm fenomeni
Tayanch tushunchalar:
Jahon iqtisodiyoti, iqtisodiy globallashuv, о‘zaro bog‘liqlik, global muammolar, ekologik muammo, oziq-ovqat muammosi, demografik muammo, iqtisodiy muammolar, energetik muammo, moliyaviy va iqtisodiy inqiroz, xalqaro institutlar, Mingyillik rivojlanish deklaratsiyasi, Mingyillik rivojlanish maqsadlari (MRM).
|
| |
Qisqacha xulosalar - 1-mavzu: “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazifalari Reja

|
1-mavzu: “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazifalari Reja
|
bet | 65/72 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 268,16 Kb. | | #139504 |
Bog'liq 1-mavzu “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazQisqacha xulosalar:
XX asrda aholining ommaviy migratsiyasi jahon hamjamiyatining eng xarakterli tendensiyalaridan biriga aylandi. Jahon iqtisodiyotida xalqaro (tashqi) migratsiyaning turli shakllari - mehnat, oilaviy, rekreatsion, turistik va boshqa turdagi shakllari mavjud bо‘lib, xalqaro mehnat migratsiyasi, xalqaro ishchi kuchi bozori muammolari jahon iqtisodiyoti rivojlanishida muhim о‘ringa ega.
Xalqaro ishchi kuchi bozori milliy chegaralarni kesib о‘tuvchi turli- tuman mehnat resurslari oqimini qamrab oladi. Jahon mehnat bozori jahon aholisining ish bilan bandlik darajasi, uning tarmoqlar, kasb-malaka, demografik, ishsizlikning kо‘larni va о‘zgarishi kabi asosiy jarayonlarni aks ettiradi.
Xalqaro ishchi kuchi migratsiyasining vujudga kelishi jahonning iqtisodiy rivojlanishining global xarakteri, jahon xо‘jaligi aylanmasiga mamlakatlarni о‘zaro bog‘liqligi va ularning iqtisodiy rivojlanishidagi notekislik bilan bog‘liq.
Ikkinchi jahon urushidan keyingi davrda dunyoda ishchi kuchi migratsiyasi faol rivojlandi. Bu davrda migrantlarning ulushi kо‘rsatkichi barqarorligi kuzatiladi. 2005-2010 yillar mobaynida jahonda migrantlar soni 18,7 million kishiga о‘sdi.
Dunyoning yirik mintaqalari orasida aholining jadal migratsion о‘sishini Janubiy Yevropada (yiliga о‘rtacha 4,9%), Shimoliy Amerikada (3,6%) va AQShda (3,3%) mavjudligini ta’kidlash lozim. Rivojlangan mamlakatlarga kо‘chib kelayotgan xalqaro migrantlarning kо‘pchilik qismi rivojlanayotgan mamlakatlardan kelib chiquvchilardir.
BMT ma’lumotlariga kо‘ra, hozirgi kunda jahonda 200 mln.dan ortiq kishi о‘z vatanini tark etib, chet elda yashaydi. Ularning pul о‘tkazmalari kо‘pincha nafaqat ularning oilalari uchun eng muhim qо‘shimcha doimiy daromadlarning manbaiga, balki umuman mamlakat uchun ham valyuta tushumlarining muhim manbaiga aylanadi.
Hozirgi vaqtda О‘zbekiston ham tashqi mehnat migratsiyasi jarayonlarining faol ishtirokchisi hisoblanadi. Jumladan, О‘zbekistondan chet ellarga mehnat qilishga yо‘l olayotganlarning 80,0% Rossiyada ish topishni afzal kо‘radilar. Shu bilan birga, Qozog‘istonga MDH mamlakatlaridan kelgan mehnatkash-migrantlarning 57,6% ni ham О‘zbekiston fuqarolari tashkil etadilar.
О‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan respublikamiz fuqarolarining chet ellarda mehnat faoliyatini tashkil etishni tartibga solishga doir bir qator qarorlar qabul qilingan bо‘lib, mazkur qarorlarda tashqi mehnat migratsiyasini davlat tomonidan boshqarish, respublikamiz fuqarolarining chet ellarda mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun chiqib ketishini tashkil etish tizimi va uning mexanizmlari belgilab berilgan.
9-mavzu. Globallashuv sharoitida transmilliy korporatsiyalar
|
| |
Nazorat va muxokama uchun savollar

|
Nazorat va muxokama uchun savollar
|
bet | 16/72 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 268,16 Kb. | | #139504 |
Bog'liq 1-mavzu “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazNazorat va muxokama uchun savollar:
1. Zamonaviy xalqaro iqtisodiyotning о‘ziga xos xususiyatlarini sanab bering?
2. Zamonaviy xalqaro iqtisodiyotning tarkibi nimalardan iborat?
3. “Integratsiya” tushunchasiga ta’rif bering?
4. Integratsiyaning bosqichlarini izohlang?
5. Integratsiyaning qanday turlarini bilasiz?
6. О‘tish iqtisodiyotiga ega mamlakatlarga misol keltiring
7. Dunyo iqtisodiyotiga ijobiy ta’sir etuvchi omillarni izohlab tushuntiring
8. Aholining turmush darajasi deganda nimani tushunasiz?
9. Dunyo taraqqiyotidagi ijobiy о‘zgarishlar haqida fikringiz.
10. “Jahon iztiroblari”ga misol keltiring.
3-mavzu: Jahon iqtisodiyoti globallashuvining harakatlantiruvchi kuchlari, belgilari va shakllari. Jahon iqtisodiyotini globallashuv omillari va rivojlanish bosqichlari
3-mavzu: Jahon iqtisodiyoti globallashuvining harakatlantiruvchi kuchlari, belgilari va shakllari. Jahon iqtisodiyotini globallashuv omillari va rivojlanish bosqichlari
Reja:
3.1. Globallashuv jahon iqtisodiyoti baynalminalashuvining eng yuqori bosqichi sifatida
3.2. Global jarayonlarning milliy iqtisodiyot rivojlanishiga ta’siri
3.3. Globallashuv jarayonini harakatlantiruvchi omillar
Tayanch tushunchalar:
Jahon iqtisodiyoti, milliy iqtisodiyot, XMT, mintaqaviylashuv, globallashuv, baynalminallashuv, integratsiyalashuv, xalqaro iqtisodiy hamkorlik, xalqaro iqtisodiy integratsiya, TMK, tashqi savdo siyosati, investitsiya siyosati, monetar siyosat, fiskal siyosat, valyuta siyosati, xususiylashtirish, kichik biznes.
3.1. Globallashuv jahon iqtisodiyoti baynalminalashuvining eng yuqori bosqichi sifatida
Globallashuv zamonaviy jahon iqtisodiyoti rivojlanishidagi eng asosiy jarayonlarning biri bо‘lib, xо‘jalik hayoti baynalminallashuvining yuqori bosqichi hisoblanadi.
Xalqaro mehnat taqsimoti, xalqaro ishlab chiqarish kooperatsiyasi, tashqi savdo va xalqaro iqtisodiy munosabatlarning boshqa shakllari rivojlanishi natijasida milliy iqtisodiyotlarning о‘zaro aloqasi va bir-biriga bog‘liqligi tobora kuchaymoqda. Hozirgi davrda tashqi omillarni hisobga olmasdan davlatlarning iqtisodiy rivojlanishini ta’minlash mumkin emas.
Ma’lumki, mamlakatlararo iqtisodiy bog‘liqlikning kuchayishi, tashqi iqtisodiy aloqalarning milliy iqtisodiyotlarga ta’sirining ortishi, katta-kichik davlatlarning xalqaro munosabatlardagi ishtirokining faollashuvi xо‘jalik faoliyatining baynalminallashuvidir. Iqtisodiyot baynalminallashuvining dastlabki bosqichi xalqaro iqtisodiy hamkorlik hisoblanadi va bunda tashqi savdoning roli g‘oyat muhimdir. Davlatlar о‘rtasidagi xalqaro xо‘jalik aloqalarining meyoriy-huquqiy ta’minlanishi, qayta ishlab chiqarish jarayonlarining milliy chegaralardan tashqariga chiqishi xalqaro iqtisodiy hamkorlikdir.
|
| |
Qorishma nasoslari - Qurilish materiallari va konstruksiyalari

66
ikkita va undan ortiq forsunkani qo‘llagan holda qorishmani yuzalarga chaplashda
ishlatiladi.
10-rasm. SO-49 markali qorishma nasosi (sxema):
1-qorishma tushirish moslamasi, 2-havo qalpoqchasi, 3-qorishma o‘tkazish
trubasi, 4-haydash klapani, 5-suv tushirish jo‘mragi, 6-suv tushirish moslamasi, 7-
elektr dvigatel, 8-tishli uzatma, 9-krivoship-shatun mexanizmi, 10-plunjer, 11-suv
nasosining silindri, 12-rezinadan yasalgan silindrik diafragma, 13-ish kamerasi,
14-so‘rish klapani, 15-so‘rish patrubogi, 16-qorishma bunkeri.
SO-49 markali qorishma nasosi yassi diafragmali bir bosqichli plunjerli
nasosdan iborat, bu nasos bir o‘qli aravachaga montaj qilingan (10-rasm).
Qorishma nasosining 5-15 sekundda ishlaydigan pnevmoelektr relesi va manometr
uchun himoya qurilmasi bor. Pnevmoelektr relesi
masofadan boshqarish agar
sistemada bosim yo‘l qo‘yilgan chegaradan chiqib ketgan hollarda nasos
elektrodvigatelini o‘sha zahoti uzib qo‘yish uchun xizmat qiladi.
Qorishma
trubasiga qorishma tiqilib qolgandagina emas shuningdek forsunka yonidagi
jo‘mrak to‘silib qolganda ham qorishma nasosi ishlamay qo‘yadi.
Sifat ko’rsatkichlari bo’lib, quyidagilar hisoblanadi

|
Sifat ko’rsatkichlari bo’lib, quyidagilar hisoblanadi
|
bet | 11/14 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 455 Kb. | | #237581 |
Sifat ko’rsatkichlari bo’lib, quyidagilar hisoblanadi:
Tusi;
Kontrast (foto yoki televizorda yorugh’lik yoki ranglarning keskin o’zgarishi);
Ko’rinish;
Ko’zni oladigan;
Diskomfort.
Ish joylarining yoritilganligi quydagi shartlarni qanoatlantirishi shart:
Ishlash joylarining yoritilganlik sathi,berilgan ish turning gigienik me’yorlarga mos bo’lishi kerak.Yoritish kattalik bo’yicha eng yaxshi bo’lishi zarur;
Binoda yoritilganlik satxining bir tekisligi va barqarorligi, shiddatli (tez) kontrastlarning mavjud emasligi, yorug’lik maydon bo’ylab bir tekis taqsimlangan bo’lishi kerak;
Ko’rish doirasida yorug’lik manbalardan yarqirash yuz bermasligi kerak, yoritish kattaligining vaqt bo’yicha pulsasiyasimaqsadga muvofiq emas;
Spektral tashkil etuvchilar bo’yicha suniy yorug’lik tabiiy yorug’likka yaqinlashishi kerak.
Su’niy yoritishning kamchiligi:
Yorug’likning sariqligi;
Spektral qizg’ishligi;
Ishlab chiqarish shartlarida yoritishning 3-turi qo’llaniladi: tabiiy, yani quyosh, su’niy, elektr yoki lyuminessent lampalar xosil qiladigan va almashlab ishlatish (kombinatsiyalar).
Suniy yoritishni me’yorlashtirishda hisobga olinadigan omillar:
Ko’rishga oid ishlar tavsifi;
Tuslanishni farqlash obyektining minimal o’lchami;
Ko’rishga oid ishlarni razryadlash;
Tuslanish obyektining kontrasti;
Tuslanishning och rangligi;
Yoritish tizimi;
Yorug’lik manba’sining turi;
Yorug’lik tarqatishga bog’liq holdachiroqlar 3 ta sinfga bo’linadi:
|
| |
Jami - Qurilish materiallari va konstruksiyalari

Jami: 34 Mustaqil о‘zlashtiriladigan mavzular bо‘yicha talabalar tomonidan referatlar
tayyorlanadi va uni taqdimoti tashkil qilinadi.
Fan bо‘yicha kurs ishi. Fan bо‘yicha kurs ishi namunaviy о‘quv rejada
kо‘zda
tutilmagan.
5. Fan bо‘yicha talabalar bilimini baholash va nazorat qilish me’zonlari 4-jadval Baholash usullari Ekspress testlar, yozma ishlar, og‘zaki sо‘rov,
prezentatsiyalar
Baholash me’zonlari 5 (a’lo) baho Magistr mustaqil xulosa va qaror qabul qiladi, ijodiy fikrlay
oladi, mustaqil mushohada yuritadi, olgan bilimini amalda
qо‘llay oladi, fanning (mavzuning) mohiyatini tushunadi,
biladi, ifodalay oladi, aytib beradi hamda fan (mavzu)
bо‘yicha tasavvurga ega deb topilganda.
4 (yaxshi) baho Magistr mustaqil mushohada yuritadi, olgan bilimini amalda
qо‘llay oladi, fanning (mavzuning) mohiyatini tushunadi,
biladi, ifodalay oladi, aytib beradi hamda fan (mavzu)
bо‘yicha tasavvurga ega deb topilganda.
3 (qoniqarli) baho Magistr olgan bilimini amalda qо‘llay oladi, fanning
(mavzuning) mohiyatini tushunadi, biladi, ifodalay oladi,
aytib beradi hamda fan (mavzu) bо‘yicha tasavvurga ega deb
topilganda.
2 (qoniqarsiz) baho Magistr fan dasturini о‘zlashtirmagan, fanning (mavzuning)
121
mohiyatini tushunmaydi hamda fan (mavzu) bо‘yicha
tasavvurga ega emas deb topilganda.
Baholash turlari Topshiriq soni Topshiriqning maksimal bahosi Oraliq nazorat Test (30 ta savoldan iborat, shundan 10 ta savol mustaqil ish mavzulari kiritilgan) yoki Yozma ish (3 ta savoldan iborat, shundan 1 ta savol mustaqil ish mavzularidan kiritilgan) 30
(3)
5
Jami - Qurilish materiallari va konstruksiyalari

120
5.
Mahalliy materiallar asosida qurilish qorishmalari.
2
6.
Qorishmalar - qurilish madaniyati о‘sishining muhim omili.
2
7.
Gips, sement suvoqli quruq qorishmalari.
2
8.
О‘zbekistonda quruq qorishmalar ishlab chiqaruvchi korxonalar.
2
9.
Tо‘ldiruvchilarning turi, tarkibi va xususiyatlari.
2
10.
Keramik
buyumlar
uchun
yelimlovchi
va
pardozlovchi
materiallar.
2
11.
Pardozlash ishlari uchun qurilish qorishmalarni qо‘llash.
2
12.
Qurilish qorishmalari uchun kimyoviy qo’shimchalar.
2
13.
Sement va tо‘ldiruvlarni omborlarga joylash.
2
14.
Sement asosida qurilish qorishmalarini
ishlab chiqarish
texnologiyasi.
2
15.
Qorishmaning tayyorgarlik darajasiga kо‘ra bо‘linishi.
2
16.
Qо‘llanadigan materiallarning asosiy me’yoriy qoidalari.
2
17.
Qurilish qorishmasini tayyorlash sxemasi.
2
Qorishmalar tayyorlaydigan va tashiydigan mashinalar

64
yordamida aralashtiriladi. Baraban aylanayotganida materiallar ag‘dariladi,
kurakchalarga to‘kiladi va u bilan aralashtiriladi.
Aylanuvchi barabanli qorishma qorgichlar qorishmalarni ham,
quruq
aralashmalarni, masalan, sement-qum va boshqa aralashmalarni ham yaxshi
aralashtiradi (8-rasm).
8-rasm.Aylanuvchi barabanli qorishma qorgich.
Qorishmalar qurilishlarning o‘zida
qorishma uzellarida ham, tayyor
qorishma zavodlarida ham tayyorlanishi mumkin. Tayyor
qorishma zavodlarining
ko‘pi avtomatlashtirilgan, u erda tayyorlangan qorishmalar Yuqori sifatli bo‘ladi.
Qorishma zavodlardan qurilishlarga avtomashinalar kuzovlarida tashib keltiriladi.
Tashib keltirilgan qorishma bunkerga to‘kiladi, qorishma u erdan nasos orqali yoki
ko‘targich bunkerlar (yashiklar) yordamida
qavatlarga uzatib beriladi, ko‘targich
bunkerlar qavatlarga ko‘targichlar yordamida uzatiladi. Qorishmalar va mastikalar
tayyorlash jarayonida gipsni va sochiluvchi boshqa materiallarni qavatlarga uzatib
berishga to‘g‘ri keladi. Sochiluvchan materiallarni turli ko‘targichlar yordamida
qavatlarga uzatish mumkin. Gipsni qavatlarga kompressordan
keladigan siqilgan
havo yordamida ham uzatish mumkin. Turli qurilish tashkilotlarida konstruksiya
qilingan boshqa qurilmalar ham mavjud. Sochiluvchan
materiallarni uzatadigan
qurilma qurilishlarda ishlatilmoqda. Sochiluvchan material qabul qilish bunkeri (3)
65
ga bo‘shatiladi u erdan datchik (4) yordamida teng porsiyalarda truboprovod (5) ga
o‘tkaziladi. Bu erda u ventilyator (2) dan keladigan havo oqimiga uchraydi va
truboprovod (5)orqali kerakli joyga uzatiladi (9-rasm).
9-rasm.Sochiluvchi materiallarni uzatuvchi qurilma sxemasi.
1-elektr dvigatel, 2-ventilyator, 3-qabul qilish bunkeri. 4-datchik, 5-
truboprovod.
Yakuniy nazorat - Qurilish materiallari va konstruksiyalari

122
8. Mirziyoyev SH.M. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 23
mayda “Qurilish materiallari sanoatini jadal rivojlantirishga oid qo‘shimcha chora
tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4335 - sonli Qarori.
9. О‘zRST 30491-97 Organik mineral qorishmalar.
10. О‘z. RST 7473-94. Beton qorishmalari.
11. Nuritdinov X.N., Maxmudova N.A.
Beton qorishma ishlari
texnologiyasi. T., Talqin, 2004.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS

74
Uslubiy qo’llanma “Qurilish materiallari va konstruksiyalari ”
kafedrasining
20___ yil “______” _________________dagi ____-sonli yig‘ilishida
muhokama
qilingan va ma’qullangan.
“Qurilish materiallari va konstruksiyalari ”
kafedrasi mudiri; ____________ O.B.Berdiyev
(imzo)
Uslubiy qo’llanma Jizzax politexnika instituti “Qurilish
materiallari
muhandisligi”
fa’kulteti
Kengashining
20__
yil
“______”
_________________dagi ____-sonli yig‘ilishida
muhokama qilingan va
ma’qullangan.
JizPI “Qurilish materiallari muhandisligi”
fakulteti dekani: ____________ Sh.O.Erboyev
(imzo)
Uslubiy qo’llanma Jizzax politexnika instituti
ilmiy-uslubiy Kengashining
2019 yil “_____” _____ dagi _____-sonli majlisida ko’rib
chiqilgan va nashrga
tavsiya etilgan.
Jizzax politexnika institut
Ilmiy- uslubiy Kengash raisi: ____________ dots. G’. Egamnazarov
(imzo)
Rahimov Sh.T.
- “Qurilish materiallari, buyumlari
va konstruksiyalari
texnologiyasi” kafedrasi, v.b. dotsent, PhD.
G’aniyev A.G’.
- “Qurilish materiallari va konstruksiyalari”
kafedrasi
dotsenti.