BOLANI MAKTABDA UKISHIGA AXLOQIY-IRODAVIY TAYYORLIGI

|
BOLANI MAKTABDA UKISHIGA AXLOQIY-IRODAVIY TAYYORLIGI
|
bet | 6/7 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 198,5 Kb. | | #124902 |
Bog'liq BOLANI MAKTABGA PSIXOLOGIK TAYYORGARLIGIBOLANI MAKTABDA UKISHIGA AXLOQIY-IRODAVIY TAYYORLIGI.
Maktabda ukishga axlokiy-irodaviy tayyorlik bolaning maktabgacha
bolalik oxiriga kelib axlokiy xatti-xarakat, iroda, axlokiy xissiyotlar va ong rivojida unga yangi ijtimoiy nuktai-nazarni faol egallashiga xamda uzining ukituvchi va sinfdoshlari bilan uz aro munosabatlarini axlokiy asosda kurishga imkon beradigan darajaga erishishida ifodalanadi.
Axlokiy irodaviy tayyorlik katta maktabgacha tarbiya yoshidagi bola
shaxsiy xulk-atvori rivojining muayan darajasida namoyon buladi. Bu munosabatda bolaning maktabgacha tarbiya yoshi davomida rivojlanadigan uz xulk atvorini boshkari kobiliyati: koidani yoki tarbiyachi talabalarini angli bajarish, daf’atan asabiylashib ketishiga erk bermaslik, kuyilgan maksadga erishishda kat’iyatni namoyon kilish, kerakli ishni uziga tortadigan, ammo maksaddan chalgitadiganiga karshi ularok bajarish kunikmasi va shu kabilar e’tiborga loyikdir. Bulajak ukuvchi xulk-atvordagi ixtiyoriylikning rivojlanish asosini maktabgacha tarbiya yoshi oxiriga kelib tarkib topadigan sabablar, uzaro buysunuvchilari tashkil kiladi.
Maktabga axlokiy-irodaviy tayyorlikning xarf topishida,
shuningdek katta maktabgacha tarbiya yoshidagi bola shaxsiy xulk atvoridagi mustakillik uyushganlik va intizomlilik kabi xususiyatlar axamiyatlidir.
Mustakillik bilan uzviy boglangan xulk-atvor koidalarini bajarish, yangi sharoitlarda xarakatning tugri odatiy usularidan foydalanish, yordam berishga tayyorlik kobiliyatidir. Mustakillik va xulk-atvordagi uyushganli va intizomlilik bilan xulk-atvordagi maksadga yunalganlikda, uz faoliyatini MTMda kabul kilingan koidalarga muvofik ongli tashkil eta bilishda, faoliyat natijasiga erisha bilish va uni nazorat kilish, uz xulk-atvorini boshka bolalarniki bilan muvofiklashtirish, uz xatti-xarakatlari uchun shaxsiy ma’suliyatni xis kilishda uz ifodasini topadi.
Maktabga axlokiy-irodaviy tayyorlikning boshka muxim tarkibiy
kismi bolaning katta yoshlilar va tengkurlari bilan uz aro munosabatlarini koidalarga muvofik tashkil eta bilishdir. Tajribaning kursatishicha maktabdagi ukish sharoitlariga moslashish oldingi yillarda bolalarda «jamoatchilik» sifatlari: dustlarga nisbatan xayrixox, xurmat bilan munosabatda bulish, tashkilotchilik kunikmalari, xushmuomalalik, gamxurlik bildirish, uzaro yordamga xozirlikning kanchalik muvoffakiyatli shakllantirilganligiga bevosita boglikligini kursatadi. Bola xulk-atvorida jamoachilik xislarida bunday majmuining mavjudligi uni maktabga axlokiy tayyorgarligining kursatkichi bula oladi va yangi jamoada tengkurlari bilan muomalada kutarinki ijobiy ruxni yuzaga keltiradi.
Maktabga axlokiy-irodaviy tayyorlik, shuningdek, axlokiy xissiyot
va bola ongi rivojining muayan darajasi bilan xam ifodalanadi. Bu urinda eng ibratlisi bolalarning axlokiy xulk atvorining ijtimoiy axamiyatini tushunarli ularda uz xatti xarakatlarini mustakil baxolash kobilyatini rivojlantirish, ma’suliyat, xakguylik, insoniylik va fukarolik xissiyotlari elementlarini shakllantiridir. Axlokiy-irodaviy tayyorlik tarkibiga maktabgacha tarbiya yoshidagi bolaning mexnatga munosabatini ifodalovchi sifatlar majmui xam kiradi. Bu mexnat kilish ishtiyoki, atrofdagilar mexnatiga xurmat, zarur mexnat malakalarini egallashdir.
|
| |