nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Хулоса ва таклифлар - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

113
Юқоридагилардан келиб чиққан ҳолда юқоридаги ҳолатлар асосида узоқ
муддатли активларни тан олиш халқарос стандартларнинг асосий мезони бўлиб
ҳисобланади ва молиявий ҳисоботнинг
асосий приципларидан бири
узлуксизлик тамойилини таъминлашга хизмат қилади.
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати
1. Ўзбекистон Республиксининг “Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида” Қонун
янги таҳрири (13.04.2016 йилдаги ЎРҚ-404 сон)
2.Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 24 февралдаги ПҚ-
4611-сон “Молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартларига ўтиш бўйича
қўшимча чора тадбирлар тўғрисидаги” қарори
3.Международные стандарты финансовой отчетности: Издание на русском
языке.-М: “АСКЕРИ-АССА”, 2016.
4. Тўраев А. Н., Эшонқулов А. А. Консолидациялашган молиявий
ҳисоботларни халқаро стандартлар асосида тузиш ва тақдим
этиш тартиби
//Архив научных исследований. – 2022. – Т. 2. – №. 1.
5. Norbekov D., To’rayev A., Raxmonov Sh. Moliyaviy hisobotning xalqaro
standartlari. O’quv qo’llanma. –T.: Iqtisod-moliya, 2018. –350 b.
6.Соколов Я.В. Основы теории бухгалтерского учета. - М.: Финансы и
статистика, 2002. - С. 48
7. Кутер М. И. Теория и принципы бухгалтерского учета. – 2000.
8. Исманов И. Н. Активлар тушунчасининг иқтисодий
мазмуни ва уларни
ҳисобга олишнинг айрим мунозарали жиҳатлари //Экономика и финансы
(Узбекистан). – 2016. – №. 2. – С. 39-45.
9. Ташназаров С. Н. Молиявий ҳисоботнинг халқаро
стандартлари ва
уларга ўтиш зарурияти //Экономика и финансы (Узбекистан). – 2016. – №. 7. –
С. 48-54.
10. Khakimov F. A., Turanov M. S. The Economic Essence of Profit and the
Initial Theoretical Foundations of its Formation //Eurasian Research Bulletin. – 2022.
– Т. 6. – С. 95-97.
114
11. Abdusattorovich K. F.
PRINCIPLES OF RECOGNITION, ASSESSMENT
AND ACCOUNTING OF LONG-TERM
ASSETS IN INTERNATIONAL
ACCOUNT TEMPLATES //Web of Scientist: International Scientific Research
Journal. – 2022. – Т. 3. – №. 11. – С. 1133-1138.
O’z-o’zini tahlil (nazorat) qilish

|
O’z-o’zini tahlil (nazorat) qilish
|
bet | 72/97 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 3,74 Mb. | | #246640 |
Bog'liq Оилавий низолар психолгияси O’z-o’zini tahlil (nazorat) qilish - o’z shaxsi, mavjud fazilatlari, xatti-harakati, xulq-atvorini tahlil qilish, mavjud sifatlarni boyitish yoki salbiy odatlarni bartaraf etishga karatilgan faoliyat usuli.
O’z-o’zini kayta tarbiyalash – shaxsning o’zidagi salbiy odatlar, xarakteridagi zararli sifatlarni yo’kotish, ularni bartaraf etishga karatilgan ichki faoliyati jarayoni.
O’zlashtirish –ta’lim jarayonida ustuvor o’rin tutuvchi ijtimoiy talablarga muvofik shaxs tomonidan muayyan xatti-harakat va xulq usullarining egallanishi.
O’rgatish - tarbiyalanuvchilar ijtimoiy xulq-atvor ko’nikmalari, odatlarini shakllantirish maqsadida rejali va izchil tashkil kilinadigan turli harakatlar, amaliy ishlar.
O’qituvchi (pedagog) – pedagogik, psixologik va mutaxassislik yo’nalishlari bo’yicha maxsus ma’lumot, kasbiy tayyorgarlik va ma’naviy-axloqiy sifatlarga ega hamda ta’lim muassasalarida faoliyat ko’rsatuvchi shaxs.
Oqish – ma’lum usullar yordamida tashkil etilgan bilimlarni o’rganish jarayoni; o’quvchilar tomonidan o’quv faoliyati usullarini egallab olishga yo’naltirilgan faoliyat.
O’quv dasturi – muayyan o’quv fani bo’yicha bilim, ko’nikma va malakalar mazmuni, umumiy vaktning mavzularni o’rganilishi bo’yicha taksimlanishi, mavzularning ketma-ketligini belgilash hamda ularning o’rganilish darajasini yorituvchi me’yoriy hujjat.
O’quv rejasi – ta’lim muassasida o’kitiladigan o’quv fanlarining tartibi, ularning o’quv yili bo’yicha taksimlanishi, har bir o’quv faniga ajratiladigan haftalik va yillik o’quv soatlari, shuningdek, o’quv yili tuzilishini belgilovchi me’yoriy hujjat.
O’quv fani – ta’lim muassasalarida o’quvchilarning yosh, idrok etish imkoniyatlariga muvofik ularga muayyan fan sohasi bo’yicha umumiy yoki mutaxassislik bilimlarini berish, ko’nikma va malakalarni shakllantirishni ta’minlovchi manba.
O’quvchilar jamoasi – ijtimoiy-foydali ahamiyat kasb etuvchi umumiy maqsad va birgalikdagi faoliyatga asosan jipslashgan o’quvchilar birlashmasi, guruhi.
|
| |
МОЛИЯВИЙ - download

Qidiruv: МОЛИЯВИЙ
Молиявий бозор
136,17 Kb.
9
o'qib
325 бухгалтерия миллий стандартлари ва молиявий
Kalit so„zlar: Moliyaviy hisobotlarning xalqaro standartlari, Buxgalteriya hisobining
0,87 Mb.
3
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
SHaxsni ijtimoiylashtirish - Qarshi davlat universiteti psixologiya kafedrasi oilaviy nizolar psixologiyasi

|
Qarshi davlat universiteti psixologiya kafedrasi oilaviy nizolar psixologiyasi
|
bet | 71/97 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 3,74 Mb. | | #246640 |
Bog'liq Оилавий низолар психолгияси SHaxsni ijtimoiylashtirish - uni jamiyat tomonidan tan olingan xulq-atvor me’yorlari, bilim hamda kadriyatlar tizimini o’zlashtirishdan iborat ijtimoiy hayotga jalb etish jarayoni.
SHkalalash - aniq jarayonlarni rakamlar tizimi yordamida modellashtirish.
Ekologik madaniyat - o’quvchining ijtimoiy talablarga muvofik tabiat va atrof-muhit muhofazasini tashkil etish kobiliyati.
Ekologik ong - tabiat va atrof-muhitning mavjud holati, ularni muhofaza etish borasidagi tushunchalarning ongdagi ifodasi.
Ekologik madaniyat - o’quvchining ijtimoiy talablarga muvofik tabiat va atrof-muhit muhofazasini tashkil etish kobiliyati.
Ekologik tarbiya - o’quvchilarga dastlabki ekologik bilimlarni berish, ularning mavjud ekologik bilimlarini boyitish, ularda tabiat va atrof-muhit muhofazasini tashkil etish ko’nikma va malakalarni shakllantirishga karatilgan pedagogik jarayon.
Ekologik ta’lim - o’quvchiga aniq maqsadga muvofik, izchil, tizimli va uzluksiz ravishda nazariy ekologik bilimlarni berishga yo’naltirilgan ta’limiy jarayon.
Ekologik faoliyat - ekologik bilimlarga tayanilgan holda tabiat va atrof-muhit muhofazasini ta’minlash borasida amalga oshirilayotgan xatti-harakatlar majmui. Estetik tarbiya - o’quvchilarni tabiat, ijtimoiy va mehnat munosabatlari, turmush go’zalligini idrok etish, to’gri tushunishga o’rgatish, ularning badiiy didini o’stirish, ularda go’zallikka muhabbat uygotish va hayotiga go’zallik olib kirish kobiliyatini tarbiyalash jarayoni; ijtimoiy tarbiyaning tarkibiy kismi.
YAkuniy nazorat – ta’lim oluvchilarning chorak yoki yarim yillik uchun belgilangan o’quv materiallari bo’yicha o’zlashtirilgan bilim, ko’nikma va malakalari darajasini aniqlash, baholash shakli.
O’z-o’zini baholash - mavjud fazilatlari, xatti-harakati, xulq-atvorini tahlil qilish asosida o’z shaxsiga baho berishga yo’naltirilgan faoliyat usuli.
O’z-o’zini tarbiyalash metodlari - o’quvchilarning o’zini o’zi idora qilishlari, turli o’quvchilar organlari faoliyatida faol ishtirok etishlarini ta’minlash, ularning ijtimoiy mavkelarini oshirish maqsadida ko’llaniluvchi usullar.
|
| |
Mashg‘ulot uchun o‘quv vositalari

|
Mashg‘ulot uchun o‘quv vositalari
|
bet | 51/97 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 3,74 Mb. | | #246640 |
Bog'liq Оилавий низолар психолгиясиMashg‘ulot uchun o‘quv vositalari:
Mashg‘ulotlar faol va interaktiv usullar yordamida o‘tkazilib, mos ravishda munosib pedagogik va axborot texnologiyalar qo‘llanilgan holda amalga oshiriladi. Bundan tashqari mavzu bo‘yicha talabalar tomonidan to‘plangan materiallar, mustaqil yozilgan konspektlar, tayyorlangan referatlar, mavzga oid uslubiy ko‘rsatmalar, tarqatma materiallar, savollar to‘plami, boshqotirmalar, testlardan ham unumli foydalaniladi.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: “Klaster”, “Bumerang”, “Venn” diagrammasi, “Tushunchalar tahlili”, “Matbuot konferensiyasi”, “Aqliy hujum”, “Insert”, “B/Bx/B” grafik organayzeri va boshqalar.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; A4; Q1; Q2; Q3; Q4; Q5 ;Q6; Q7
11-Mavzu Oilaviy mojarolar va ularning sabablari
Seminar mashg‘ulotning qisqacha mazmuni: “Ota - ona - bola” munosabatlari xarakteristikasi. Ota - ona – bola munosabatlarining tarixiy davrlari. Onalik va otalik psixologiyasi. Bola shaxsini shakllanishida ota va onaning roli. Ota-onalik ustanovkalari va tarbiya shakllari. Ota -onalarning bola bilan o'zaro munosabat va muloqot stillari. Protektsiya yoki farzandlarini tarbiyalash muammolari. Ota-onalik xulq-atvoriga kora oilada bola tarbiyasining uslublari. Giperproteksiya. G‘amxo‘rlikdan ustun keladigan giperproteksiya. O‘ta kuchli axloqiy mas’uliyat. Emotsional raddiya. Qattiqqo‘llik. Gipoproteksiya. Ziddiyatli tarbiya. Bola tomonidan ota-onalarning va ota-onalikning idrok etilishi. Ota – ona va bola munosabatlari sohasida olib boriladigan kogreksion ishlaming maqsad va vazifalari.
Mashg‘ulot uchun o‘quv vositalari:
Mashg‘ulotlar faol va interaktiv usullar yordamida o‘tkazilib, mos ravishda munosib pedagogik va axborot texnologiyalar qo‘llanilgan holda amalga oshiriladi. Bundan tashqari mavzu bo‘yicha talabalar tomonidan to‘plangan materiallar, mustaqil yozilgan konspektlar, tayyorlangan referatlar, mavzga oid uslubiy ko‘rsatmalar, tarqatma materiallar, savollar to‘plami, boshqotirmalar, testlardan ham unumli foydalaniladi.
|
| |
МАВЗУГА ОИД АДАБИЁТЛАР ШАРХИ - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va...

124
Республикада
кечаётган
демографик
жараёнларнинг
замонавий
тенденцияларининг таҳлили аҳолининг ёш таркибида меҳнат ёшигача
бўлганлар салмоғининг ортиб, аксинча меҳнатга лаёқатли ёшдагилар
улушининг камайиб бораётганлигини кўрсатмоқда. Бу эса, ўз навбатида,
истиқболда мамлакатнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши йўналишларида
ҳам ўзига хос ўзгаришларнинг амалга оширилишини, меҳнатга лаёқатли ёшдаги
аҳолини иш билан таъминлаш, кексаларни ижтимоий ҳимоя қилиш лойиҳалари
ва дастурларини ишлаб чиқишни талаб этади. Мазкур тадбирларнинг амалга
оширилиши демографик ривожланиш истиқболини белгилашга боғлиқ.
М
х - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar...

Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
QarMII konf 26-27 may 2023 (1)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
|
Adabiyotlar - Qarshi davlat universiteti psixologiya kafedrasi oilaviy nizolar psixologiyasi

|
Qarshi davlat universiteti psixologiya kafedrasi oilaviy nizolar psixologiyasi
|
bet | 53/97 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 3,74 Mb. | | #246640 |
Bog'liq Оилавий низолар психолгиясиAdabiyotlar: A1; A2; A3; A4; Q1; Q2; Q3; Q4; Q5 ;Q6; Q7
13-Mavzu Oilaviy xayot siklining nonormativ krizislari
Seminar mashg‘ulotning qisqacha mazmuni: Davlatning oilani mustahkamlash siyosati va uning asosiy tamoyillari. Oilani kafolatlovchi manbalar. Konstitutsiyaning oilaviy munosabatlar sohasidagi tamoyillari. Oila kodeksi. Oila huquqining asosiy manbai butun keng qamrovli 0 ‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksi - oila qonunchiligining ”o ‘zagi". O‘zbekistonda oilalarni o‘rganishga qaratilgan tadqiqotlar.
Mashg‘ulot uchun o‘quv vositalari:
Mashg‘ulotlar faol va interaktiv usullar yordamida o‘tkazilib, mos ravishda munosib pedagogik va axborot texnologiyalar qo‘llanilgan holda amalga oshiriladi. Bundan tashqari mavzu bo‘yicha talabalar tomonidan to‘plangan materiallar, mustaqil yozilgan konspektlar, tayyorlangan referatlar, mavzga oid uslubiy ko‘rsatmalar, tarqatma materiallar, savollar to‘plami, boshqotirmalar, testlardan ham unumli foydalaniladi.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: “Klaster”, “Bumerang”, “Venn” diagrammasi, “Tushunchalar tahlili”, “Matbuot konferensiyasi”, “Aqliy hujum”, “Insert”, “B/Bx/B” grafik organayzeri va boshqalar.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; A4; Q1; Q2; Q3; Q4; Q5 ;Q6; Q7
14-Mavzu: Ayollar va erkaklarni kommunikativ sohadagi gender farqlari
Seminar mashg‘ulotning qisqacha mazmuni: Gender psixologiyasining predmeti va bo‘limlarining shakllanishi. Gender muammolar bo‘yicha yirik eksperemental tadqiqotlarning boshlanishi va ilk nazariyalarning paydo bo‘lishi. Gender psixologiyasining jadal sur’atda rivojlanishi: eksperemental tadqiqotlar, empirik faktlarning nazariy tahlil qilinishi, ma’lum metod va yetodikalarning adaptatsiyasi va maxsus gender metodikalarning yaratilishi. Gender ustanovkalar. Gender farqlarning yoshga oid xususiyatlari. O‘zbekistonda oila va xotin-qizlarning haq-huquqlarini himoya qilinishi. Xotin-qizlar kamsitilishining barcha ko‘rinishlari oldini olish bo‘yicha CEDAW Konvensiya”si. Jahonda erkaklar va ayollar tengligini ta’minlashda muayyan qiyinchiliklarning mavjudligi va ko‘rinishlari. Gender Xalqaro normalar va ularning butun Yer yuzida birdan va so‘zsiz ijrosini ta’minlash muammolari.
|
| |
Kadrlar tayyorlash milliy modeli - Qarshi davlat universiteti psixologiya kafedrasi oilaviy nizolar psixologiyasi

|
Qarshi davlat universiteti psixologiya kafedrasi oilaviy nizolar psixologiyasi
|
bet | 62/97 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 3,74 Mb. | | #246640 |
Bog'liq Оилавий низолар психолгияси Kadrlar tayyorlash milliy modeli - shaxs, davlat va jamiyat, uzluksiz ta’lim, fan va ishlab chikarish kabi tarkibiy kismlarning o’zaro hamkorligi, ular o’rtasidagi o’zaro alokadorlik asosida «yuksak ma’naviy va axloqiy talablarga javob beruvchi yukori malakali kadrlarni tayyorlash Milliy tizimi» mohiyatini aks ettiruvchi andoza, loyiha Uning tarkibiy kismlari kuyidagilardan iborat:
Shaxs – kadrlar tayyorlash tizimining bosh sub’ekti va ob’ekti, ta’lim sohasidagi xizmatlarning iste’molchisi va ularni amalga oshiruvchi;
Davlat va jamiyat – ta’lim va kadrlar tayyorlash tizimi faoliyatini tartibga solish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi kadrlarni tayyorlash va ularni kabul kilib olishning kafillari;
Uzluksiz ta’lim – malakali, rakobatbardosh kadrlar tayyorlashning asosi bo’lib, ta’limning barcha turlarini, davlat ta’lim standartlarini, kadrlar tayyorlash tizimining tuzilmasi va uning faoliyat ko’rsatish muhitini o’z ichiga oladi;
Fan – yukori malakali mutaxassislar tayyorlovchi va ulardan foydalanuvchi, ilgor pedagogik va axborot texnologiyalarini ishlab chikaruvchi;
Ishlab chikarish – kadrlarga bo’lgan ehtiyojni, shuningdek, ularning tayyorgalik sifati va saviyasiga nisbatan ko’yiladigan talablarni belgilaydigan asosiy buyurtmachi, kadrlar tayyorlash tizimini moliyaviy va moddiy-texnikaviy jihatdan ta’minlash jarayonining faol ishtirokchisi.
Kasb-hunar kolleji - o’quvchilarning kasb-hunarga moyilligi, bilim va ko’nikmalarini chukur rivojlantiruvchi, tanlab olingan kasb-hunar bo’yicha bir yoki bir necha ixtisosni egallash imkonini yaratish maqsadida tegishli davlat ta’lim standartlari doirasida o’rta maxsus, kasb-hunar ta’limini beruvchi, yuridik makomga ega ta’lim muassasasi.
Kategoriya - fanning mohiyatini ochib beruvchi eng muhim, asosiy tushuncha.
Kompensatsiya (yunoncha «compensatio» – o’rnini to’ldirish, tenglashtirish) - oliy nerv faoliyatining zahira imkoniyatlariga tayangan holda organizmning buzilgan yoki rivojlanmagan funktsiyalarining o’rnini to’ldirish yoki kayta kurish.
Korreksiya (yunoncha «correctiio» - tuzatish) - pedagogik uslub va tadbirlardan iborat maxsus tizimi yordamida anomal bolalarning psixik va jismoniy rivojlanishidagi kamchiliklarini kisman yoki to’lik tuzatish.
|
| |
VI BO B. ISH Q A L A N ISH K U C H I

Ishqalanish kuchi yuzaga keladigan holatlarni tekshirishga oid
statika masalalari ishqalanish kuchi hisobga olinm aydigan m asalalar
singari, ya’ni m uvozanat tenglam alarini tuzish yo‘li bilan yechiladi.
Lekin ishqalanish kuchlari ham jism ga ta ’sir qiluvchi k uchlar qato-
riga kiradi.
Nazorat savollari - ‘zbekist0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim yazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi

VII BOB. PARALLEL KUCHLAR.
O G ‘IRLIK M ARKAZI
2 5 - § . Bir tomonga yo‘naIgan ikki parallel kuchni qo‘shish
58-rasm.
Faraz qilaylik, jismning
A va
В
nuqtalariga mos ravishda bir to
monga qarab yo‘nalgan
F{ va
F2
kuchlar qo‘yilgan bo‘lsin (58-rasm).
A va
В nuqtalarga ta ’sir chiziqlari
A B da joylashgan (
P \ , P i ) <=> 0
sistem an i q o ‘yam iz. N atijada
A
nuqtada
Fx va
P{,
В nuqtada esa
F2 va
P2 ku chlar hosil b o 'lad i.
U larni
4 -aksiom ag a
asosan
q o ‘shib
/?,
= Fj +
P{
h am da
R2 = F2 + P2 kuchlarni hosil qilamiz.
va
R2 ta ’sir chiziqlarining
kesishgan nuqtasini
О deb belgilab, ularni 3-aksiomadagi teorem aga
ko‘ra
О nuqtaga ko‘chiramiz. S o‘ngra
R{ ni, f j ,
P\ ; shuningdek,
R2 ni
F2 ,P2 kuchlarga ajratamiz.
D em ak,
О nuqtada bir t o ‘g ‘ri chiziq b o ‘ylab y o ‘nalgan
Fx va
F2 kuchlar hosil bo‘ladi. Ularni algebraik qo‘shib,teng t a ’sir etuv-
chisini aniqlaymiz:
R = F, + F,
(25.1)
Endi
R ni ta ’sir chizig‘i b o ‘ylab .S' nuqtaga ko‘chiram iz.
5 8 -rasm dagi
A O A S va A
O A.A7, A
O B S va A
O B . B 2 o ‘xshash
bo'lgani uchun
b o ‘ladi.
(25.2) dan:
_F\_
yv +(FVZ - n \,z v) - ‘zbekist0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim yazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi

‘zbekist0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim yazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi
1048 pdf 63c96812dd27f 1674143762
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa ‘zbekist0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim yazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi
|
Ta’lim muassasi Ustavi - Qarshi davlat universiteti psixologiya kafedrasi oilaviy nizolar psixologiyasi

|
Qarshi davlat universiteti psixologiya kafedrasi oilaviy nizolar psixologiyasi
|
bet | 69/97 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 3,74 Mb. | | #246640 |
Bog'liq Оилавий низолар психолгияси Ta’lim muassasi Ustavi – ta’lim muassasasiga rahbarlik mohiyatini yorituvchi hamda uning faoliyatini boshkarish tizimini aniqlovchi hujjat.
Ta’lim kontseptsiyalari (lotin tilidan «conceptio» –tizim) – ta’lim-tarbiya mazmuni, istikbolini yorituvchi yaxlit karashlar tizimi; uzluksiz ta’lim tizimining turli bosqichlarida ta’lim muassasalari faoliyati yo’nalishi, maqsad va vazifalarini belgilashning alohida usuli.
Ta’lim mazmuni – davlat ta’lim standartlari asosida belgilab berilgan hamda ma’lum sharoitda muayyan fanlar bo’yicha o’zlashtirilishi nazarda tutilgan ilmiy bilimlar mohiyati.
Ta’lim maqsadi (o’qish, bilim olish maqsadi) – ta’limning aniq yo’nalishini belgilab beruvchi yetakchi goya.
Ta’lim natijasi (ta’lim mahsuli) – ta’lim yakunining mohiyatini kayd etuvchi tushuncha; o’quv jarayonining okibati; belgilangan maqsadni amalga oshirish darajasi.
Ta’limni boshkarish – ta’lim muassasalarining faoliyatini yo’lga qo’yish, boshkarish, nazorat qilish hamda istikbollarini belgilash masalalarini o’rganadi.
Ta’limning sinf-dars tizimi - dars shaklida muayyan o’quvchilar guruhi bilan o’quv rejasiga muvofik tuzilgan aniq jadval bo’yicha olib boriladigan ta’lim jarayoni.
Ta’lim tizimi – davlat siyosatining asosiy tamoyillari asosida yosh avlodga ta’lim-tarbiya berish yo’lida faoliyat yurituvchi barcha turdagi ta’lim muassasalari majmui.
Ta’lim shakli – ta’lim jarayonining tashkiliy tuzilmasi.
Tizim (mustakil tushuncha sifatida) - o’zaro boglangan ko’plab elementlar (tarkibiy kismlar) o’rtasidagi mustahkam birlik va o’zaro yaxlitlik.
Tiflopedagogi-psixologik - (yunoncha typhlos – ko’r) – ko’rish kobiliyati buzilgan bolalarni o’qitish , tarbiyalash va rivojlantirish muammolarini o’rganuvchi fan; korrektsion pedagogi-psixologik (defektologiya)ning muhim sohasi.
Test -aniq maqsad asosida muayyan holat darajasini sifat va mikdoriy ko’rsatkichlarda belgilashga imkon beruvchi sinov vositasi.
|
| |
Topshiriq - o’quvchilarda mehnat, ijtimoiy xulq va hayotiy tajriba ko’nikmalarini shakllantirish maqsadida ko’llaniladigan usul.
 Tushuntirish

|
Topshiriq - o’quvchilarda mehnat, ijtimoiy xulq va hayotiy tajriba ko’nikmalarini shakllantirish maqsadida ko’llaniladigan usul.
Tushuntirish
|
bet | 70/97 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 3,74 Mb. | | #246640 |
Bog'liq Оилавий низолар психолгияси Topshiriq - o’quvchilarda mehnat, ijtimoiy xulq va hayotiy tajriba ko’nikmalarini shakllantirish maqsadida ko’llaniladigan usul.
Tushuntirish - o’quv materiali mazmunini isbot, tahlil, umumlashma, takkoslash asosida bayon qilish.
To’garak - o’quvchilarning kizikish va kobiliyatlarini rivojlantirish maqsadida sinfdan yoki maktabdan tashkari sharoitda uyushtiriluvchi ko’shimcha ta’lim shakli.
Umumiy pedagogi-psixologik – maktab yoshidagi bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish masalalarini o’rganadi.
Umumiy o’rta ta’lim - o’quvchilarning fan asoslari bo’yicha muntazam bilim olishlarini, ularda bilim o’zlashtirish ehtiyojini, asosiy o’quv-ilmiy va umummadaniy bilimlarni, milliy va umumbashariy kadriyatlarga asoslangan ma’naviy-axloqiy fazilatlarni, mehnat ko’nikmalarini, ijodiy fikrlash va atrof-muhitga ongli munosabatda bo’lishni va kasb tanlash ko’nikmalarini shakllantirish bosqichi.
Universitet - kadrlar tayyorlash va bilimlarning keng sohalari bo’yicha oliy va oliy o’quv yurtidan keyingi ta’lim dasturlarini amalga oshiruvchi, yuridik makomga ega ta’lim muassasasi.
Usul - muayyan o’quv materialini o’zlashtirishda ko’llanilayotgan asosiy ta’lim metodi bilan birga ikkinchi bir ta’lim metodining ayrim elementlaridan foydalanish.
Faoliyat - shaxs tomonidan tabiiy va ijtimoiy maqsadga muvofik tashkil etiluvchi kundalik, ijtimoiy yoki kasbiy harakatlarning muayyan shakli, ko’rinishi.
Fuqaro – Fuqaroligi huquqiy jihatdan e’tirof etilgan hamda muayyan jamiyat (davlat) a’zosi bo’lgan shaxs.
Fuqarolik – huquqiy va axloqiy me’yorlarga ongli rioya etish, ma’lum huquqlardan foydalanish hamda burchlarni bajarishga mas’ullik bilan yondoshuv, mehnat jarayoni va jamoadagi faollik, ma’naviy yetuklik asosida muayyan davlatga mansublik.
Fuqarolik tarbiyasi – Fuqarolik tushunchasining mohiyatini anglatish orkali o’quvchilarda yuksak darajadagi Fuqarolik madaniyatini shakllantirish, ularni xalq, Vatan, jamiyat uchun fidoiy Fuqarolar etib tarbiyalashdan iborat.
SHaxs - psixologik jihatdan tarakkiy etgan, shaxsiy xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan boshkalardan ajralib turuvchi, muayyan xulq-atvor va dunyokarashga ega bo’lgan jamiyat a’zosi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Topshiriq - o’quvchilarda mehnat, ijtimoiy xulq va hayotiy tajriba ko’nikmalarini shakllantirish maqsadida ko’llaniladigan usul.
Tushuntirish
|
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil...

939
башорат қилиш ҳамда таъсирчан рекламани ривожлантириш масалаларини
ўрганишни ўз олдига мақсад қилиб қўйгандир.
Бугунги кунда хизмат ва сервисга боғлиқ бўлмаган бирорта соҳани топиб
бўлмайди. Ҳудудларда хизматлар ва сервис соҳасини ривожлантиришга
қаратилган устувор вазифалар бежиз муҳокама қилинмади. Унда дунёда сервис
соҳасининг ялпи ички маҳсулотдаги улуши ўртача 61
фоизга тенг эканлиги ва
бу кўрсаткич Ўзбекистонда 36 фоизни ташкил этиши таққослаб кўрилди. Ана
шу биргина рақамнинг ўзи мамлакатимизда хизматлар ва сервис соҳаси
оқсаётганини кўрсатиб турибди. Бу соҳани ривожлантириш орқали янги иш
ўринлари очиш, аҳоли мушкулини осон ва узоғини яқин қилиш мумкинлиги
Президентимиз томонидан алоҳида таъкидлаб ўтилди.
Хизмат кўрсатиш ва сервис соҳасини ривожлантириш масалалари муҳим
вазифа сифатида давлат томонидан кўрсатиладиган
хизматлар сифатини
ошириш, энг қулай ишбилармонлик муҳитини яратиш асосий вазифа этиб
белгиланган. Шундай экан, хизмат кўрсатиш ва сервис соҳасини
жадал
ривожлантириш долзарб масала ҳисобланади.
Қашқадарё вилоятида кейинги йилларда хизматлар соҳаси жадал
суръатлар билан ривожланиб бормоқда. Хусусан, 2016 йилда вилоятда жами
2691262 млн. сўмлик хизматлар кўрсатилган. Жами
хизматлар таркибида энг
кўп улуш яъни, 11,1 фоиз молиявий хизматлар, 24,8
фоиз транспорт
хизматлари, 29,4 фоиз савдо хизматларига тўғри келади. Энг паст
кўрсаткичларда эса архитектура ва инженерлик хизматлари 0,9 фоиз ва
соғлиқни сақлаш хизматлари 1,4 фоиз (1-жадвал).
Хизматлар
соҳаси
корхоналари
фаолиятини
мувозанатли
ривожлантириш ва диверсификациялашни таъминлаш, улар тақдим этаётган
хизматларнинг
сифати
ва
рақобатбардошлигини
ошириш
мақсадида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «2012-2016 йилларда Ўзбекистон
Республикасида хизматлар соҳасини ривожлантириш дастури тўғрисида» ги
қарори, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «2012-2016
940
йилларда хизматлар соҳасини ривожлантириш дастури тўғрисида»ги қарори
қабул қилинди.
7 - § . Tabiiy koordinatalar sistem asi. Chiziqning egriligi

z
D
N-
T
В
x
У
73-rasm.
74-rasm.
di. U la rd a n ik k ita si a h a m iy a tg a ega. Biri
M T ga p e rp e n d ik u la r
b o ‘lib, c h iz iq n in g b o tiq to m o n ig a q a ra b y o ‘nalgan b o sh n o rm a l
MN, ikkinchisi esa
M T va
M N ga p e rp e n d ik u la r b o 'lg an binorm al
MB dan iborat.
M T,
MN, M B y o ‘n alishlardag i o ‘qlar tab iiy k o o rd in a ta o ‘qlari
deyiladi. U larning m usbat yo ‘nalishi o ‘ng sistem ani tashkil etadigan
qilib tan la n ad i. M azk u r o ‘qlarning birlik vektorlarini m os ravishda
x
, n , b deb b elg ilay m iz. x va
b y otg an tek islik u rin m a , x va
n
yotgan tekislik yopishm a,
n va
b yotgan tekislik norm al tekislik deb
atalad i. Bu tekislik lard an tashkil to p gan uchyoqlik tabiiy uchyoqlik
deyiladi.
M
n u q tan in g trayektoriyasida b ir-b iriga juda yaqin boMgan
M
0
va
M x n u q ta la rd a n
M0x0 va Л /,
1, u rin m a la rn i o ‘tk az a m iz (74-
rasm ). U lar orasidagi burchak n i A0, Д/0Л/, yoyni Asdesak,
chiziqning egriligini beradi.
Egrilikning teskari qiym ati egrilik radiusi deb ataladi va u qu y i
d agicha ifodalanadi:
Qurilmaning ish tartibi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta
|
bet | 48/72 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 3,9 Mb. | | #110943 |
Bog'liq Qayta tiklovchi energiya manbalari oquv qollanma (2) (3) Qurilmaning ish tartibi.
Quyosh nurlari kollektorning old oynasi orqali o‘tib nur yutuvchi plastinkaga tushadi. Plastinkani qizishi natijasida quyosh radiatsiyasi issiqlik energiyasiga aylantiriladi. Issiqlik energiyasi quyosh kollektori ichida domiy almashinib turuvchi issiqlik eltuvchi – suv yoki antifrizga uzatiladi. Issiqlik eltuvchi qiziydi va so‘ngra issiqlik energiyasi katta suv hajmiga ega bo‘lgan isitgich bakiga oqib o‘tadi. Bakdagi issiq suv kerak bo‘lganda ishlatiladi.
5.8 - rasm. Yassi quyosh kollektorining tuzilishi: a - oyna bilan qoplangan yassi kollektorning aktiv ishi qismi; v - yassi kollektorning umumiy ko‘rinishi.
Uzoq muddatli bulutli va qishning sovuq kunlarda suyuqlikni to‘plash baki ichidagi suv haroratini kerakli darajagacha ko‘tarish va saqlab turish uchun unga qo‘shimcha elektr qizdirgichni o‘rnatish ham mumkin.
Quvurlari vakuumlangan to‘g‘ri oqimli quyosh kollektori
Kollektor quyidagicha tuzilishga ega: har bir vakuumlangan naycha ichiga geliy-titan aralashmasi bilan qoplangan mis nur yutish moslamasi joylashtirilgan bo‘lib, u katta miqdordagi quyosh energiyasini yutish va juda oz miqdordagi issiqlikni isrof qilish xususiyatiga ega.
Vakuumlangan bo‘shliqli quyosh kollektorida issiqlikning isrofi bo‘lishi to‘liq bartaraf etilgan.
Yutgich ichida to‘g‘ri oqimli koaksial naychali issiqlikni eltuvchi quvur o‘rnatilgan bo‘lib u kollektorga tutashtirilgan. Quvurchada harakatlanuvchi issiqlik eltuvchi suyuqlik, issiqlikni yutgichdan qabul qilib oladi. Suvning issiqligini yaxshi uzatish xususiyati qurilmaning ustun tomoni hisoblanadi.
Vakuumli kollektorda issiqlik isrofi nazariy jihatdan juda past bo‘lganligi sababli, issiqlik eltuvchining haroratini 120 – 1600 C gacha ko‘tarish imkoniyati mavjud.
Vakuumlangan kollektorning oyna bilan qoplangan naychasiga quyosh nuri tushgach, uni yutgich qabul qiladi va issiqlik energiyasiga aylantiriladi. So‘ngra issiqlik energiyasi, koaksial naychalarda harakatlanuvchi to‘g‘ri oqimli suyuqlikka beriladi. Issiqlik almashtirgichning naychalari issiq suvni yig‘uvchi bak – kollektorga juft-juft qilib mis naychali tizim orqali tutashtirilgan. Naychalarning birinchisidan isigan suyuqlik bakka uzatilsa, boshqasidan bakdan chiquvchi sovuq suv kollektorning vakuumlangan naychasiga qaytadi.
|
| |
-rasm. Quyosh energiyasida isiydigan passiv faoliyatli gelioqurilma

|
-rasm. Quyosh energiyasida isiydigan passiv faoliyatli gelioqurilma
|
bet | 51/72 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 3,9 Mb. | | #110943 |
Bog'liq Qayta tiklovchi energiya manbalari oquv qollanma (2) (3) 5.14-rasm. Quyosh energiyasida isiydigan passiv faoliyatli gelioqurilma
5.15-rasm. Quyosh energiyasida isiydigan aktiv faoliyatli gelioqurilma
Passiv tizimlarning afzalliklari va kamchiliklarini quyidagi 5.1 – jadval yordamida tahlil etish mumkin.
5.1 - jadval. Passiv tizimli isitkichlarning afzal va kamchilik tomonlari
T.R.
|
Afzalliklari
|
Kamchiliklari
|
1.
|
Narxi va foydalanish xarajatlarining arzonligi
|
Suyuqlikning passiv sirkulyatsiyasi hisobiga ishlab chiqarish
ko‘rsatkichining pastligi
|
2.
|
Nasos va kontrollerni ishlatishda elektr energiyasiga bo‘lgan
ehtiyojning yo‘qligi
|
Suv yig‘ish bakining kontrollerdan yuqorida joylashishi va unga
quvurchalar vositasida ulanishi.
|
3.
|
Ishonchliligi, soddaligi va uzoq
muddatli ekspluatatsiya qilinishi
|
-
|
5.16-rasm. Bochka tipidagi quyosh kollektorini bino tomida joylashtirish
5.17-rasm. Bochka tipidagi quyosh kollektorlarining qirqim ko‘rinishi
Ushbu tipdagi kollektor juda ko‘p joylarda ishlatilishi mumkin. Qurilma qora rangga bo‘yalgan oddiy metall bochkadan iborat bo‘lib, u juda sodda konstruksiyaga ega. Qurilma ichidagi suv kun davomida qiziydi va undan kechqurun foydalanish mumkin (5.18-rasm). Qurilma sodda tuzilishga ega va samaradorlik ko‘rsatkichi ham juda past. Ish samaradorligiga salbiy ta’sir etuvchi omillarga quyidagilarni kiritish mumkin.
Qurilmadagi suv qizdirish bochkasining issiqlik tushish yuzasi juda kichkinaligi (bochkaning hajmiga bog‘liq) suv isishi juda sekin. Bochkaning tashqarisida issiqlikdan muhofaza qavati bo‘lmaganligi sababli suv qisqa muddatda juda tez soviydi. Kechqurun va ertalab ushbu qurilmadagi suvning sovib qolishi sababli har doim ham undan samarali foylanib bo‘lmaydi.
5.18-rasm. «Bochka» tipidagi quyosh kollektori
Ushbu tipdagi qurilmadan foydalanishda qulaylik yaratish uchun uni shafof oynali yashik ichiga joylashtirish kerak. Atrofi shaffof oyna bilan qoplangan bochkadagi suv yaxshi isiydi ammo sovushi sezilarli darajada sekinlashadi.
Bochkanining quyosh tushmaydigan tomonini issiqlik izolyatsiya vositasi (penoplen, sun’iy paxta va h.k) bilan qalin qilib qoplab berkitish mumkin. Bunday
qoplamali bochkadagi suvning qizishi osonlashadi suvdagi issiq harorat uzoqroq muddatga saqlanishi mumkin.
|
| |
Issiqlik naychali vakuumlangan quyosh kollektori

|
Issiqlik naychali vakuumlangan quyosh kollektori
|
bet | 49/72 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 3,9 Mb. | | #110943 |
Bog'liq Qayta tiklovchi energiya manbalari oquv qollanma (2) (3)
Issiqlik naychali vakuumlangan quyosh kollektorining tuzilishi xuddi termosga o‘xshaydi. Birinchi shishali/metalli naycha boshqa bir ikkinchi katta diametrlisi ichiga joylashtirilgan (5.9 - rasm).
Naychalar orasidagi bo‘shliq vakuumdan iborat.
Ma’lumki, vakuum issiqlikni muhofazalovchi eng yaxshi vositadir. U qizigan yuzaning issiqlik tarqalishini o‘zgartirish xususiyatiga ega va issiqlik uzatishga monelik qiladi. Infraqizil (IQ) –nurlanish naychaning oynasiga singib ketadi.
Har bir vakuumlangan naycha ichiga geleotitan qobiqli mis plastina joylashtirilgan bo‘lib, u quyosh nurining to‘liq yutilishi va juda oz (sezilarsiz) miqdordagi issiqlikning tashqariga isrof bo‘lishini ta’minlaydi. Yutgich ostiga suyuqlikka to‘ldirilgan issiqlikni bug‘lantirish quvuri o‘rnatilgan.
5.9-rasm. Quyosh kollektorining to‘g‘ri oqimli vakuumlangan qurilmasi
Issiqlik almashtirgich ichida esa, quvur ichiga, quvur usulidagi issiqlik quvuri, egiluvchan element yordamida kondensatorga tutashtirilgan. Ulanish «quruq» usulida bajarilgan bo‘lib, suyuqlikka to‘ldirilgan va bosim ostida bo‘lgan holatda ham quvurlarni oson almashtirish imkoniyatiga ega.
Vakuumlashtirilgan kollektor qurilmasining muhim jihati – 300 C da (oynalangan issiqlik naychali kollektor) va hatto -450S da (metall issiqlik naychali kollektor) yuqori texnik ko‘rsatkichni ta’minlay olishidir (5.10-rasm).
5.10 - rasm. Quyosh kollektorining quyoshga nisbattan burchak ostida joylashuvi.
Issiqlik naychali vakuum quyosh kollektori juda murakkab tuzilishga ega va qimmat. Qurilmaning ishlash tartibi quyida bayon etilgan.
Issiqlik naychasi – yopiq mis/shisha naycha bo‘lib, yengil qaynash xususiyatiga ega bo‘lgan suyuqlik bilan to‘ldiriladi (5.11-rasm).
Vakuum naychasidagi issiqlikni qabul qilgan suyuklik, issiklik ta’siri ostida bug‘lanadi. Bug‘ yuqorigi qismga tomon ko‘tariladi.
|
| |
- rasm. Quyosh sirtida kuzatiladigan hodisalar (NASA tasviri)

|
- rasm. Quyosh sirtida kuzatiladigan hodisalar (NASA tasviri)
|
bet | 42/72 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 3,9 Mb. | | #110943 |
Bog'liq Qayta tiklovchi energiya manbalari oquv qollanma (2) (3) 5.3 - rasm. Quyosh sirtida kuzatiladigan hodisalar (NASA tasviri)
Quyosh energiyasining Yerga ta’siri
Yer atmosferasi tashqarisidagi fazoning istalgan nuqtasida Quyosh tomonidan beriladigan nurlanish (insolyasiya) deyarli turg‘un bo‘ladi. Yer sirtida esa vaziyat quyidagi holatlarga ko‘ra o‘zgaradi:
Yerning fazodagi holatining o‘zgarishi,
Yerning aylanishi,
Yer atmosferasi (gazlar, bulutlar va changlar).
Atmosferadagi gazlar nisbatan turg‘un. Oxirgi yillarda havoning zararlanishi tufayli global yoritilish kamayishi kuzatilmoqda, atmosferadagi qattiq aralashmalar, qazilma yoqilg‘ilar chiqindilari Quyosh energiyasini Yergacha yetib kelishini kamayishiga sabab bo‘lmoqda.
Bulutlar ancha harakatchan va Yerda joydan-joyga ko‘chib qiya soyalar berib turadi.
Yer va uning orbitasi haqida tasavvur qilsak, biz Yer o‘z o‘qi atrofida aylanishida Quyoshga nisbatan qiya joylashganini ko‘rishimiz mumkin. Yer o‘zgarmas tezlik bilan aylanadi, Yer orbitasining shunday nuqtalari topilishi mumkinki, uning ayrim qismlari ko‘proq yoritilishi mumkin va aksincha, chunki Yer
fazoda joylashgan. Yerning o‘sha qismi kun davomida Quyoshga yaqinroq bo‘ladi. Bu esa fasllar bo‘lishining sababidir – jarayon 5.4-rasmda tasvirlangan.
5.4- rasm. Quyosh va Yerdagi yil fasllar
Quyosh osmonning har xil joylarida ko‘rinadigandek bo‘lganligi uchun Quyosh qurilmamizni uni kuzatadigan qilishimiz kerak. 5.5-rasmda yassi kollektorni yilning turli vaqtlarida energiyadan samarali foydalanish uchun Quyoshning vaziyatiga qarab qanday o‘rnatish kerakligi tasvirlangan.
5.5-rasm. Yilning turli vaqtlariga nisbatan Quyosh vaziyatining o‘zgarishi
|
| |
-rasm. Quyosh energiyasi yassi kollektorining konstruktiv elementlari

|
-rasm. Quyosh energiyasi yassi kollektorining konstruktiv elementlari
|
bet | 45/72 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 3,9 Mb. | | #110943 |
Bog'liq Qayta tiklovchi energiya manbalari oquv qollanma (2) (3) 5.7-rasm. Quyosh energiyasi yassi kollektorining konstruktiv elementlari.
1 – shisha qoplamasi; 2 – qizdiruvchi suyuqlik uchun naychali nur yutuvchi yuza; 3
– korpus; 4 – issiqlik izolyatsiyasi.
Bu yerda SR, J(kg∙S) – suyuqlikning solishtirish issiqlik sig‘imi. Bu yerda (I) dan foydalanib, energiya suyuqlik harorati va fiksatsiyalangan energiya oqimida
atrof-muxit oqimi kelishi bilan suyuqlik sarfi bilan bog‘liqlikka erishamiz. Suyuqlik sarfi uning haroratini chiqarishda ko‘targanda pasayadi. Maksimal eritiladigan suyuqlikni qizdirish xarorati Tm va suyuqlikni oqimi yo‘qligiga mos keluvchi (R=0) muxit harorati orasidagi farq qiymatiga teng.
Quyosh haroratidan issiqlik energiyasini olish qurilmalari va vositalari
Hozirgi kunda quyosh kollektorlarining yangidan yangi turlari kashf etilmoqda. Ma’lumki quyosh energiyasidan foydalanish eng oddiy usuli, undan issiqlik olishdir. Turli jismlar quyosh nuri ostida har xil qiziydi. Kuzatuvlarga qaraganda, ayniqsa qora rangli yuzaga ega bo‘lgan jismlar qattiqroq qizish va issiqlikni yig‘ish xususiyatiga ega. Quyosh kollektorining ish tartibi ham shunga asoslangan. Quyoshdan olingan issiqlik maxsus isiqlikni akkumulyatsiya qilish qurilmasida yig‘iladi yoki qisqa muddatda iste’mol qilishda ishlatiladi.
Kollektor so‘zi lotin tilidan olingan bo‘lib – yig‘uvchi, to‘plovchi ma’nosini bildiradi.
Quyosh kollektori deb, quyosh energiyasini issiqlik energiyasiga aylantirishga xizmat qiluvchi qurilmaga aytiladi.
Hozirgi kunda shaffof qoplamaga ega bo‘lgan havo o‘tkazmaydigan korpusli, qora rangga bo‘yalgan, suv o‘tkazgich naychalari singdiruvchan metall plastinali va korpusining orqa hamda yonbosh devorlarida issiqlik yo‘qolishidan saqlash maqsadida izolyatsiyalangan yassi quyosh kollektorlari keng tarqalgan.
Quyoshdan issiqlik manbai sifatida foydalanish azaldan ma’lum. Insonlar tomonidan foydali qazilmalardan energiya olish texnologiyasi peshqadam o‘rinlarni egallagunga qadar, suv va boshqa mahsulotlarni isitishda quyoshdan foydalanishni yaxshi bilishgan.
|
| |
“ r ” xarfi chiquvchi chiziqli qidiruv algoritmi

|
“ r ” xarfi chiquvchi chiziqli qidiruv algoritmi
|
bet | 2/2 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 178,9 Kb. | | #138325 |
Bog'liq Mavzu Qidiruv algoritmlari chiziqli va bi“ r ” xarfi chiquvchi chiziqli qidiruv algoritmi tuzilsin va natijalar taxlil qilinsin.
package r_xarfi;
import java.util.Iterator;
import java.util.TreeSet;
public class TreeSetExample {
public static void main(String[] args) {
System.out.println("Tree Set Example!\n");
TreeSet tree = new TreeSet();
tree.add("aaa");
tree.add("acbbb");
tree.add("aab");
tree.add("c");
tree.add("a");
Iterator iterator;
iterator = tree.iterator();
System.out.print("Tree set data: ");
//Displaying the Tree set data
while (iterator.hasNext()){
System.out.print(iterator.next() + " ");
}
}
}
http://fayllar.org
|
| |
Vakuumli kollektorlar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta
|
bet | 47/72 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 3,9 Mb. | | #110943 |
Bog'liq Qayta tiklovchi energiya manbalari oquv qollanma (2) (3)Vakuumli kollektorlar o‘z nomiga mos holda issiqlikni to‘plash xususiyatiga ega. Ushbu qurilmalarda issiqlikni generatsiyalovchi (o‘zgartiruvchi) elementlar vakuum hosil qiluvchi shisha naychalarga payvandlangan. Shisha qizigan elementlardan chiquvchi infraqizil nurlarni yutish qobiliyatiga ega, shu sababli nurning qaytishiga to‘sqinlik qiladi. Chunki unda konveksiya natijasidagi sovutish tizimi mavjud emas.
Vakuumli kollektorlar qattiq sovuqda, bulutli ob-havoda ham samarali ishlaydi, quyoshda ular issiqlik eltuvchini 3000 C gacha qizdirishi mumkin.
Ushbu xususiyatlari tufayli vakuumli kollektorlar juda murakkab va qimmat turadi. Mazkur tipdagi kollektorlar ortiqcha issiqlikni tashqariga chiqarib yuborishga mo‘ljallangan maxsus kontrollerlar bilan jihozlangan.
Konsentratsiyalovchi kollektorlar – juda issiq harorat olish kerak bo‘lganda alohida sinfdagi qurilmalardan foydalanishga asoslangan. Oddiy konsentratorning namunasi etib oddiy linza ishlatilishi mumkin. Odatda linzadan quyosh nurini fokuslab qog‘oz, yog‘och kabi oddiy materiallarni yoqish mumkin. Hozirgi konsentratorlarda linzalar o‘rniga quyosh nurini maxsus yuzaga yo‘naltirib yig‘adigan parabola shaklidagi botiq oynalar ishlatiladi. Quyosh nuri fokuslangan yuzadagi harorat bir necha 100 0 C gacha yetadi. Fokuslangan yuza ostidagi issiqlik eltuvchi (suv)dan bug‘ olinadi. Bug‘dan issiqlik elektrostansiyasining bug‘ trubinasini aylantirib elektr generatoriga aylantirish kuchi beriladi. Hozirda bunday usuldan issiqlik eltuvchisi sifatida moyni qizdirish va undan suvni qizdirib bug‘ hosil qilish texnologiyalari ham joriy etilgan.
Yassi quyosh kollektori – uy-ro‘zg‘orda suvni istishda ishlatiladigan eng ko‘p tarqalgan quyosh kollektorlari hisoblanadi. Kollektorning oldi oyna bilan qoplanganligi sababli issiqlikdan izolyatsiyalangan panel hisoblanadi va uning ichiga nur yutgich plastinasi joylashtiriladi. Yutgichning plastinasi mis yoki alyuminiy metalidan yasalgan va u isiqlikni yaxshi o‘tkazadi. Ayniqsa mis zanglashga chidamliligi, issiqlik o‘tkazganligi alyuminiyga nisbatan yuqoriligi sababli kengroq ishlatiladi. Yutgichning plastinasi yutilgan nurni uzoqroq muddatgacha tutib turishi uchun yuqori selektivli maxsus qoplama bilan qoplangan.
Ko‘rish spektri chegarasidagi nurni juda yaxshi sindiruvchi va uzun to‘lqinli infraqizil chegaradagi past nurlanish koeffitsientiga ega bo‘lgan, metall asosga qoplangan mazkur qatlam juda mustahkam yupqa amorf yarim o‘tkazgichdan tashkil topgan.
Yassi kollektorlarning oyna bilan qoplanishi (odatda faqat nurni o‘tkazuvchi past darajadagi temir kukuni aralashtirilgan xira shishali oyna) oqibatida issiqlik
isrofi juda oz miqdorda bo‘ladi. Kollektorning pastki va yon tomon devorlari issiqlikni muhofazalovchi material bilan berkitiladi va u issiqlik yo‘qotishlarini kamaytiradi. Yassi quyosh kollektorining tuzilishi 5.8 - rasmda keltirilgan.
|
| |
Dorilarnita'minianiqlashusullari - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus...

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 35/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeDorilarnita'minianiqlashusullari
Boshlang’ich (kichik) kontsеntratsiyalar usuli: Bu usul bo’yicha prеparatning 10 ta kontsеntratsiyasi oldingisiga ko’ra 1:1,5 nisbatda tayyorlanadi va korrigirlovchi modda bilan suv muhitida ta'mi o’rganiladi. Eritmalarning ta'midagi farq korrigirlovchi moddaning niqoblash qiymatini bеlgilaydi, qanchalik farq katta bo’lsa, shuncha korrigirlovchi moddaning potеntsiali yuqori dеb hisoblanadi.
Sonli indеkslarni aniqlash usuli: Dori moddaning asosiy ta'mi ballarda bеlgilanadi - 0 dan 5 gacha. Yuqori indеks ko’rsatkichi muhitning niqoblash kuchini ifodalaydi.
Korrigirlovchi moddalarni organolеptik usulda baholash (prof. A.I.Tеntsova taklif etgan usul): Bu usul tajriba o’tkazilayotganda sеzish va his etish kuchini farqlash qobiliyatiga asoslangan. Organolеptik baholash bir guruh ko’ngillik shaxslarda (20 ta odam) 5 ballik sistеma bo’yicha o’rtacha arifmеtik qiymatni aniqlash bo’yicha olib boriladi. Bunda qanchalik son ko’rsatkichi yuqori bo’lsa, shunchalik korrigirlovchi moddaning ta'siri yuqori dеb hisoblanadi.
Harf va son indеkslari bo’yicha ta'mni baholash usuli (I.A. Egorov taklif etgan usul). Ta'mni to’g’ri va ob'еktiv ravishda niqoblash maqsadida «ta'mformulasi» tushunchasi taklif etilgan. Prеparatning asosiy organolеptik ta'm ko’rsatkichlari harf va son indеkslari bilan baholanadi va «ta'm xaritasi» tuziladi, bu esa tajribani hoyasida dori vositaning umumiy ta'm formulasini aniqlashga imkon bеradi. Standart eritmalarning ta'mini ta'riflash uchun quyidagi ko’rsatkichlardan foydalanish mumkin (1-jadval).
1-jadval
Organolеptik tahlil o’tkazish uchun standart eritmalarning ta'mini ta'riflash
|
| |
4 - § . Dumalanishdagi ishqalanish kuchi

а
57-rasm.
b
G og‘irlik kuchini
Gx , G y tuzuvchilarga ajratamiz:
Gx = G • sin a ,
Gy - G ■
coscT!
Gx g ‘altakni aylantirishga harakat qilsa,
Gy esa unga qarshilik
k o ‘rsatadi. G ‘altakka ta ’sir qiluvchi kuchlarning muvozanati yaqini-
dagi m uvozanat tenglam alarini tuzamiz:
Z
Ky = 0 ;-G • c o s a +
N = 0;
^ F vx = 0 ;
G • sin a +
F'sh = 0,
Y^mA { F v ) = 0; ( 7 - y - s i n a - A f -8 = 0.
M azkur tenglam alarni yechsak,
kelib chiqadi
N = G ■
sin a ,
G ■
— ■
sin a -
G ■
5 • c o sa
A nuqta reaksiyasini topish uchun m azkur nuqtadagi tayanchni 
R

F\ + jV, + Ф, = О,
f
2
+ n
2
+ ф
2
=
о,
..........................
(113.1)
F +
N + Ф = 0 .
1
П '
П 1
^ П
Sistema nuqtalariga mumkin bo‘lgan ko‘chish berib, (113.1) teng-
lam ani tegishlicha 8a| , 8
r2 ,..., 8?„ larga skalyar ko‘paytirib, hosil
b o ‘lgan ifodalarni hadlab q o ‘shsak:
£ ( / ; +
j
V
v
+
фу
)8
гу
= о
kelib chiqadi. Sistema ideal bog‘lanishda b o ‘lgani tufayli
X^Vv5?v = 0 .
Shunday qilib,
^ ](Д , +
v)8/; = 0
(113.2)
ifodaga ega boMamiz.
(113.2) tenglam a analitik usulda Dekart koordinata o ‘qlaridagi
proyeksiyalari orqali quyidagicha yoziladi:
Y [(F VX - / я Л ) 8ху +(Fvy - i
4
,yv)
8
Z C D E =  90°. M exanizm m uvozanatda 
b o ‘lishi u ch u n OA

тттт F .
202-rasm.
72-m asala. Qismlardan tu-
zilib, uchta tayanchda turgan
AD b alk a С n u q ta d a sh arn ir
bilan biriktirilgan ikkita balka-
d a n ibo rat. Balkaga 20 kN ,
60 k N , 30 kN ga te n g boM
gan vertikal kuchlar ta ’sir q i
ladi.
A E = E C = C H = H B = a ,
B K =K D =2a. A va В sh a rn ir-
lardagi reaksiya kuchlari aniq-
lansin (202-rasm).
Yechish. Rasm da
AD b a l
kaga v ertikal ravishda t a ’sir
qiluvchi
Gu G
2
va
G
3
ku ch-
larni tasvirlaymiz.
VIII BOB. M O DD IY N U Q TA KINEM ATIK ASI

Vaqt o ‘tishi bilan
M n u qta holati
o ‘zgara boradi, natijada uning radius-
vektori ham m iqdor va yo‘nalishi jiha-
tidan o ‘zgaradi. Agar
M nuqtaning ra-
d iu s-vektori
v aq t funksiyasi sifatida
b erilgan b o ‘lsa, n u q ta n in g fazodagi
holati istalgan vaqt uchun aniqlangan
bo'ladi, ya’ni:
r = ? ( / ) .
(32.1)
(32.1)
tenglam a moddiy nuqta h a
rakatining vektor usulida berilishidir.
2. Koordinata usuli. C h izm a geom etriyadan,
m atem atikadan
m a ’lumki,
M nuqta holatini x,
y, z Dekart koordinatalar orqali aniq
lash m um kin. N uqta harakatlanganda koordinatalar vaqt o ‘tishi b i
lan o ‘zgaradi, ya’ni ular vaqtning bir qiym atli fuksiyasidan iborat
bo ‘ladi:
x =
x ( t ) , у =
y ( t ) , z = z( t ) .
(32.2)
(32.2) m a’lum b o ‘lsa, nuqtaning fazodagi holatini istalgan payt
da aniqlash mumkin.
(32.2) tenglam a m oddiy nuqta harakatining
koordinata usuldagi
berilishidan iborat.
(32.2) dan vaqtni yo‘qotsak, nuqtaning trayektoriya tenglamasi
kelib chiqadi.
M nuqta harakati
Oxy tekisligida sodir b o ‘lsa, (32.2)
quyidagicha bo ‘ladi:
x =
x ( t ) , у = y ( t ) .
(32.3)
N u q ta harakati to ‘g ‘ri chiziqli b o ‘lsa,-harakat yo‘nalishini Ox
o ‘qi
deb qarasak, (32.2) ni
x = x ( 0
(32.4)
ko‘rinishda yozish mumkin.
Agar
Oxyz koordinata sistemasi o ‘qlarining birlik yo‘naltiruvchi
vektorlarini mos ravishda
7, j , k. desak,
M nuqta radius-vektorini
quyidagicha yozish mumkin (67-rasm):
r = x i + y j + zk .
(32.5)
(32.5)
tenglam a nuqta harakatining vektor
usulda berilishi bilan
nuqta koordinatalari orasidagi munosabatni ifodalaydi.
bo‘la oladimi? - Boshqarmasi

57
b) Elektr toki ta’sirida musbat ionlar katodga, manfiy ionlar esa anodga tomon
harakatlanadi. Shu sababli musbat zaryadlangan ionlar kationlar, manfiy
zaryadlanganlari anionlar deyiladi.
kation anion
c) Dissotsiatsiya jarayoni qaytar jarayondir. Dissotsiatsiya natijasida hosil bo‘lgan
qarama-qarshi zaryadli ionlar bir-biri bilan to‘qnashib, qaytadan molekulaga
aylanadi va bu assotsiatsiya deyiladi.
2) Osh tuzining konsentrlangan suvli eritmasi,distillangan suv,oddiy kran
suvidan tokni maxsus asbob yordamida o‘tkazib ko‘rish va tajribani xulosalash.
NH
4
OH, H
2
SO
4
, CH
3
COOH bilan bajarilgan tajribalarda ularning
konsentrlangan eritmalaridan tok o‘tkazilsa lampochka yonmaydi, ularning
eritmalari suyultirilsa lampochka yonadi va qanchalik suyultirib borilsa shunchalik
lampochka yorug‘ yonadi, ya’ni ravshanlashib boradi. Demak, bunday eritmalar
faqat o‘ta suyultirilgandagina to‘liq dissotsiatsiyalanadi va o‘zidan elektr tokini
yaxshi o‘tkazadi.