nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Uyga vazifa: Matnni mustahkamlash

c) rivojlantiruvchi maqsad: bolalarda mustaqil va erkin fikrlash ko’nikmalarini
shakllantirish, ma’naviy va ruhiy dunyosini rivojlantirish.
III. Asosiy tushuncha va atamalar: odob-axloq, do’stlik, baxt, xato, yaxshi xislatlar.
IV. Darsning metodlari: Aqliy hujum, Klaster.
V. Dars shakli: suhbat, savol-javob.
VI. Dars usuli: tayyor yozma materiallar va ko’rgazmalar usulida.
VII. Darsda qo’laniladigan vositalar: 1-sinf “Odobnoma” darsligi, “Yuksak ma’naviyat-
yengilmas kuch” asari, do’stlik, odob-axloq to’g’risdagi hikmatli so’zlar, maqollar va hadislar.
VIII. Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism: salomlashish, davomatni aniqlash, odob-axloq to’g’risida suhbat.
2. O’tilgan mavzuni takrorlash. O’tilgan mavzu: “O’yin” hikoyasi.
Takrorlashga oid savollar:
1. Siz qaysi bolaning harakatini to’g’ri deb bilasiz, nima uchun?
2. O’zgalarga yordam qo’lini cho’zish deganda nimani tushunasiz?
IX. Yangi mavzu bayoni.
“Muzyorar” texnologiyasi.
Savol: Sinfdagi eng yaqin do’stingiz kim va uni qaysi hislatlarini yoqtirasiz?
O’qituvchi o’quvchilarning fikrini umumlashtirb ushbu she’r bilan darsni boshlaydi.
Do’st bilan bod uying
Gar bo’lsa u vayrona ham
Do’st qadam bosmas ekan
Vayronadir koshona ham.
XIII. Mustahkamlash uchun metodlar

JISMONIY TARBIYA
1-SINF
I. Dars mavzusi: Ertalabki badantarbiya mashqlar majmui.
II. Darsning maqsadlari:
a) ta’limiy maqsad: o’quvchilarni ertalabki badantarbiya mashqlarining shakllari bilan to’la
tanishtirish;
b) tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarda chaqqonlik, tezkorlik sifatlarini tarbiyalash, vatanga ,
tabiatga bo’lgan muhabbatini o’stirish;
c) rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarni sportga jalb etish, mustaqil fikrlash
ko’nikmalarini rivojlantirish.
III. Asosiy tushuncha va atamalar: badantarbiya, mashqlar, oyoq, yelka, qo’l, bosh,
dastlabki holat va hokazo.
IV. O’quvchilar egallashi lozim bo’lgan BKM elementlari:
Bilimlar:
-
ertalabki badantarbiya mashqlarining inson tanasiga ta’sirini bilish;
-
ertalabki badantarbiya mashqlarining o’tkazilish joyini bilish.
Ko’nikmalar:
-
tizzani baland ko’tarib, belni to’g’rilay olish;
-
oyoq uchida turib qo’l orqali qilinadigan mashqlarni bajarish;
-
oyoq orqali bajariladigan harakatlarni qo’llay olish;
-
sakrab oyoqlarni juftlashtirish;
-
qo’llarni yuqoriga ko’tarib chapak chalish.
XII.Uyga vazifa - M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar tatbiqi andijon 2012

O’quv jarayonini tashkil
etish texnologiyasi:
Shakl: interfaol dars, suhbat-ma’ruza.
Metod:
aqliy hujum, “Idrok daraxti” metodi, “Beshinchisi,
oltinchisi, yettinchisi… ortiqcha” metodi.
Vositalar: darslik, mavzu bo’yicha internet ma’lumotlari,
mavzuga oid rangli rasmlar,
tarqatma materiallar, Prezidentimizning
kichik biznes va xususiy tadbirkorlikka oid asarlaridan namunalar.
Usul: tayyor yozma materiallar va ko’rgazmalar
usulida
Nazorat: kuzatish, nazorat savollari
Baholash: rag’batlantirish, 5 ballik tizimda.
X.Darslik bilan ishlash - M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar tatbiqi andijon 2012

H.Aliqulova, S.Rahmonbekova) T.: “O’zbekiston” Nashriyot – matbaa ijodiy uyi – 2010. 11-b.
ularning hizmatida bo’lishlari kerak. O’zbek urf-odatlariga rioya qilish, kattalarga hurmatda,
kichiklarga izzatda bo’lish kerak. Uyda va
maktabda yaxshi tarbiya topib, go’zal
xulq egasi
bo’lsangiz, ota-onangizga rahmat eshittirasiz.
XI. Mustahkamlash uchun metodlar:
1.”Akvarium” metodi: Metodni quyidagicha o’tkazish mumkin: o’quv
xonasida stullardan
iborat ikki doira tashkil etilib, birida stullar tashqariga, ikkinchisida ichkariga qarab joylashtiriladi.
O’quvchilar teng ikki guruhga bo’linadilar: biri ichki stullar aylanasiga, boshqasi esa, tashqi stullar
aylanasiga o’tiradilar. Bunda har kim o’z sherigiga qarab o’tiradi. O’quvchilarga muhokama qilish
uchun savollar beriladi?
1. Farzandning ota-ona oldidagi vazifalari nimalar?
2. Nima qilsak ota-onamizni xursand qilgan bo’lamiz?
3. Go’zal xulq va yaxshi tarbiya egasi bo’lish uchun yana nimalar qilmog’imiz kerak?
singari.
Yaxshilab o’ylab olganlaridan so’ng o’quvchilarga sheriklari bilan savolni muhokama qilish
uchun bir yoki ikki daqiqa vaqt beriladi.
Ma’lum signaldan so’ng tashqi aylanadagilar bir o’rin chapga
surilishdi va ayni savolni
yangi sheriklari bilan muhokama qilishadi. Tashqi aylanadagi o’quvchilar o’zlarining
eng birinchi
sheriklari surilib kelgunga qadar yoki yetarlicha yangi sheriklari bo’lguncha
faoliyat davom
ettiriladi.
Shu uslubni tashqi doiradagilar tanqidchi sifatida ichki doiradagilar himoyachi sifatida “
Doiraviy rolli o’yin” shaklida mashg’ulotlarda ham qo’llash mumkin.
Kutiladigan rejalar - M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar tatbiqi andijon 2012

II. Asosiy tushuncha va atamalar: tejamkorlik, tadbirkorlik, isrofgarchilik, uy-ro’zg’or,
ma’naviy va moddiy boyliklar, daromad, mol-mulk,
rejali ish, xasislik.
III. Darsning metodi: Aqliy hujum, “Idrok daraxti “metodi, “Beshinchisi, oltinchisi,
yettinchisi…ortiqcha” metodi.
IV. Dars shakli: interfaol dars, suhbat-ma’ruza, savol-javob
V. Dars usuli: Tayyor yozma materiallar va ko’rgazmalar usulida.
VI. Darsda qo’llaniladigan vositalar: darslik, mavzu bo’yicha internet ma’lumotlari,
mavzuga oid rasmlar,
tarqatma materiallar, Prezidentimizning kichik biznes va xususiy
tadbirkorlikka oid asarlaridan namunalar.
Nabiyeva odina rafikjonovnaning «deviant xulqli o’smirlarni pedagogik korreksiyalsh texnologiyasi» mavzusidagi

|
Nabiyeva odina rafikjonovnaning «deviant xulqli o’smirlarni pedagogik korreksiyalsh texnologiyasi» mavzusidagiBog'liq VXkrvjqX
1
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
NAMANGAN DAVLAT UNIVERSITETI
Qo`l yozma huquqida
UDK 621.315.592
NABIYEVA ODINA RAFIKJONOVNANING
«DEVIANT XULQLI O’SMIRLARNI PEDAGOGIK KORREKSIYALSH
TEXNOLOGIYASI»
MAVZUSIDAGI
5A110901 – Pedagogika nazaryasi va tarixi ( yo`nalishlar bo`yicha)
mutaxassisligi bo`yicha
Magistr akademik darajasini olish uchun taqdim etilgan
DISSERTATSIYA
Namangan – 2017
2
MUNDARIJA
Kirish.....................................................................................................................3
I BOB. Deviant xulq-atvor muammosining pedagogik psixologik adabiyotlarda
o’rganilganligi.....................................................................................................14
1.1. Deviant xulq-atvor haqidagi nazaryalar tahlili........................................14
1.2. O’smirlik deviant xulq shakllanishi uchun senzitiv davr sifatid..........23
1.3. O’smirlik davrida deviant xulqning shakllanishiga ta’sir etuvchi
omillar………………………………………………………………………..32
I bob bo’yicha xulosa…......................................................................................39
II BOB. O’smirlik davridagi deviant xulqni pedagogik tashxis qilish
usuli…………………………………………………………………………..40
2.1. Deviant xulqni tashhis qilish usullari......................................40
2.2.Tadqiqot metodologiyasi , metodikasi va uni o’tkazish bosqichlari
2.3.Tajriba-sinov ishlari natijalari tahlili.............................................................55
II bob bo’yicha xulosa.........................................................................................68
III BOB. Deviant xulqli o’smirlar bilan olib boriladigan pedagogik korreksion
ishlar....................................................................................................................69
3.1. Deviant xulqli o’smirlar bilan olib boriladigan pedagogik korreksion
ishlarga texnologik yondashuv...........................................................................69
3. 2. Deviant xulqli o’smirlar bilan olib boriladigan pedagogik korreksion ishlar
dasturi..................................................................................................................85
3.3. Korreksion ishlarni yakuni va samaradorligini oshirish usullari........94
III bob bo’yicha xulosa.......................................................................................97
Umumiy xulosa va tavsiyalar..............................................................................98
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati....................................................................102
Ilovalar...............................................................................................................106
|
| |
XI. Darslik bilan ishlash - M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar...

|
M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar tatbiqi andijon 2012
|
bet | 57/71 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 236,88 Kb. | | #155384 |
Bog'liq M. artikova, M. Tursunova-fayllar.orgXI. Darslik bilan ishlash.
O’qituvchi: bir xil qo’shiluvchilarni qo’shishni ko’paytirish deyiladi. Bir xil
qo’shiluvchilarni yig’indisi 2 + 2+2+2+2= 10 ni bunday yoziladi. 2 x 5 = 10
Nuqta (.) ko’paytirish belgisidir. Ko’paytirishga oid misollar bunday o’qiladi.
Agar ikkitalab besh marata olinsa, 10 hosil bo’ladi yoki 2 ni 5 ga ko’paytirganda 10 hosil
bo’ladi.
Agar 5 dan 5 marta olinsa, 25 hosil bo’ladi yoki 5 ni 5 ga ko’paytirsa, 25 chiqadi.
Agar 6 tadan uch marta olinsa, 18 hosil bo’ladi yoki 6 ni 3 ga ko’paytirsa 18 hosil bo’ladi.
Agar 3 tadan 4 marta olinsa, 12 hosil bo’ladi yoki 3 ni 4 ga ko’paytirsa, 12 hosil bo’ladi.
439-misol orqali qo’shish ko’paytirishga almashtiriladi.
440-misol orqali ko’paytirish qo’shishga almashtiriladi.
444-masaladagi yechim bo’yicha masala tuziladi.
Dam olish daqiqasi: “ 7” raqami sir-sinoatlari.
Bir hafta-yetti kundan iborat. Nima uchun 7 kundan? Chunki hammamizga yaxshi
ma’lumki, fanda fazodagi yeti o’zgaruvchi sayyora haqida ilmiy asoslangan haqiqat mavjud. U ham
bo’lsa, oy, mushtariy, mirrix, zuhro, uran, Saturn, Neptun sayyoralarining har yeti kunda
almashinishi yeti kunlik vaqt birligiga binoan hafatning yaralganidir.
Yuqoridagilardan ko’rinadiki, vaqt hisobining asosiy yo’nalishi yetti kundan yetti
ajdodgacha bog’liq ekan.
XII. Mustahkamlash uchun metodlar: “6x6x6” metodi.
Ushbu metod yordamida bir vaqtning o’zida 36 nafar o’quvchini muayyan faoliytga jalb
etish orqali ma’lum topshiriq yoki masalani hal etish, shuningdek guruhlarning har bir a’zosi
imkoniyatlarini aniqlash, ularning qarashlarini bilib olish mumkin. “6x6x6” metodi asosida tashkil
etilayotgan mashg’ulotda har birida 6 nafardan ishtirokchi bo’lgan guruhlar o’rtaga tashlangan
muammoni muhokama qilishadi. Belgilangan vaqt nihiyasiga yetgach, o’qituvchi 6 ta guruhni qayta
tuzadi. Qaytadan shakllangan guruhlarning har birida avvalgi 6 ta guruhdan bittadan vakil bo’ladi.
Yangi shakllangan guruh a’zolari o’z jamoadoshlariga avvalgi guruhi tomonidan muammo yechimi
sifatida taqdim etilgan xulosani bayon etib beradilar va mazkur yechimlarni birgalikda muhokama
etadilar.
Eng muhimi, mashg’ulot ishtirokchilarining har biri qisqa vaqt mobaynida ham munozara
qatnashchisi, ham tinglovchi, ham ma’ruzachi sifatida faoliyat olib boradi.
Toshiriqlar:
1 – topshiriq. Matematik diktant.
2 – topshiriq. Masala yechish.
3 – topshiriq. Katakchalarga to’g’ri javobni yozing.
4 – topshiriq. Test ishlash.
5 – topshiriq. Boshqotirma.
6 – topshiriq. Sonlar ishtirokida maqollar.
|
| |
Boltaboy odobli bolami? - M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar tatbiqi andijon 2012

|
M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar tatbiqi andijon 2012
|
bet | 29/71 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 236,88 Kb. | | #155384 |
Bog'liq M. artikova, M. Tursunova-fayllar.orgBoltaboy odobli bolami?
9
Oilaning yolg’iz farzandi Boltaboy sal erkaroq o’sgani uchunmi yoki kimningdir gapiga
kirdimi keyingi vaqtlarda o’zgarib qoldi. Kattalarga gap qaytaradigan odat chiqardi. Tengdoshlari
bilan o’ynamay qo’ydi. Qo’shni bolalar o’yinga chaqirishsa, “O’zimning o’ynaydigan narsalarim
ko’p”, - deb ularga mensimasdan javob berardi.
Buni ko’rgan onasi unga nasihat qildi:
-
O’g’lim, dunyoda yaxshi do’sting bo’lishidan va birovga yaxshi do’st bo’lishdan katta
baxt yo’q. Ko’rib yuribman, qo’shnilarning bolalari, sinfdoshlaring juda odobli bolalar ekan. Ular
seni o’yinga chaqirishsa, chiqib birga o’yna, do’stlashib ol. Do’stlaringdan hech narsangni
qizg’onma, ularning quvonchiga sherik bo’l, hafa bo’lishsa ko’nglini ko’tar. Yaxshi do’stlaring
qancha ko’p bo’lsa, ulardan shuncha ko’p narsa o’rganasan. Agar do’stlaring bo’lmasa, yolg’izlanib
qolasan.
Boltaboy onasining gaplaridan keyin xatosini tushundi. Bolalar bilan birga o’ynaydigan,
birga dars tayyorlaydigan bo’ldi. Ular bilan do’stlashib oldi. Do’stlaridan juda ko’p yaxshi
xislatlarni o’rgandi, o’zi ham ularga yordam bera boshladi.
Undagi bu o’zgarishlarni ko’rganlar: “Boltaboy juda odobli bola” , - deb maqtaydigan
bo’lishdi.
Mustahkamlash uchun metodlar.
“Klaster ” metodi – ushbu metod (g’uncha, bog’lam) degan ma’noni bildirib, didaktik
strategiyaning muayyan shakli bo’lib, u o’quvchilarga ixtiyoriy muammo (mavzu)lar xususida
erkin, ochiq o’ylash va shahsiy
fikrlarini bemalol bayon etish uchun
sharoit yaratadi. Mazkur metod
turli xil g’oyalar o’rtasidagi aloqalar
to’g’risida fikrlash imkoniyatini
beruvchi tuzilmani aniqlashni talab etadi.
“Klaster” metodi aniq obyektga
yo’naltirilmagan fikrlash shakli sanaladi…
9
Hasanboyeva Oysha. Odobnoma: Umumta’lim maktablarining 1-sinfi uchun darslik /
O.Hasanboyeva; mas’ul muharrir X.G’ulomova. – T.: “O’zbekiston milliy ensiklopediyasi”, 2010.
39-40 betlar.
DO’STLIK
EZGULIK
O’RTOQLIK
MEHR-
MUHABBAT
INOQLIK
OQIBAT
AHILLIK
|
| |
-SINF  

I. Dars mavzusi - M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar...

|
M artikova, M. Tursunova boshlang‘ich sinf o‘quv mashg‘ulotlariga interfaol usullar tatbiqi andijon 2012
|
bet | 58/71 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 236,88 Kb. | | #155384 |
Bog'liq M. artikova, M. Tursunova-fayllar.org3-SINF
I. Dars mavzusi: Vaqt birliklari.
II. Darsning maqsadlari:
a) ta’limiy maqsad: o’quvchilarga vaqt birliklari, soat va minut haqidagi tushunchalarni
to’la tushuntirish;
b) tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarni chaqqon, tadbirkor, vaqtning qadriga yeta oladigan
qilib tarbiyalsh;
c) rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarda erkin va mustaqil fikrlash ko’nikmalarini
shakllantirish, matematik tafakkurini rivojlantirish;
III. Asosiy tushuncha va atamalar: soat, minut, sekund.
IV. O’quvchilar egallashi lozim bo’lgan BKM elementlari:
Bilimlar:
-
soatning kichik mili nima deb atalishini bilish;
-
soatning katta mili nima deb atalishini bilish;
-
1 soat necha minut ekanligini bilish;
-
1 minut necha sekund ekanligini bilish;
Ko’nikma va malakalar:
-
misol va masalalarni mustaqil yecha olish;
V. Darsning metodlari: aqliy hujum, “SMS” strategiyasi.
VI. Dars shakli: amaliy mashg’ulot.
VII. Dars usuli: tayyor yozma materiallar va ko’rgazmalar usulida.
VIII. Darsda qo’llaniladigan vositalar: 3-sinf “Matematika” darsligi, jonli soat, soat
maketi va boshq.
IX. Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism: salomlashish, navbatchini aniqlash, yangiliklar haqida suhbat.
2. O’tilgan mavzuni takrorlash. O’tilgan mavzu: Massa birliklari.
Takarorlash yuzasidan savollar:
1. Kichikroq narsalarning massalari nimalarda o’lchanadi?
2. 1 kg necha grammga teng?
3. 1 sentner necha kilogrammga teng?
4. 1 tonna-chi?
X.Yangi mavzu bayoni.
Aqliy hujum:
Aziz asrimizning aziz onlari
Aziz odamlardan so’raydi qadrin
Fursat g’animatdir, shox satrlar-la
Bezamoq chog’idir umr daftarin.
O’qituvchi: Darhaqiqat, bolajonlar, o’tib borayotgan har bir daqiqamiz oltinga teng.
Shuning uchun ham ana shu bir tutam umr mobaynida yaxshi amallarni bajarmog’imiz, odamlarga
yaxshilik qilmog’imiz kerak. Shundagina biz o’z hayotimizga mazmun baxsh eta olamiz. Biz sizlar
bilan bugun o’tadigan mavzu “Vaqt birliklari “ deb ataladi.
|
| |
Тадбиркорлик субъектлари ягона давлат реестридан маълумотлар берилганлиги учун ундириладиган йиғимлар

Т/р
|
Амалга ошириладиган ҳаракатлар
|
Йиғимлар миқдорлари
|
ўзи келиб
|
Интернет жаҳон ахборот тармоғи орқали
|
I. Давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисида янги намунадаги гувоҳномани бериш*
|
1.
|
Давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисида янги намунадаги гувоҳномани бериш
|
Базавий ҳисоблаш миқдорининг 20 фоизи миқдорида
|
Кўрсатилган сумманинг 90 фоизи миқдорида
|
2.
|
Якка тартибдаги тадбиркор фаолиятини тиклаш ва натижаси бўйича гувоҳнома бериш
|
Базавий ҳисоблаш миқдорининг 10 фоизи миқдорида
|
Кўрсатилган сумманинг 90 фоизи миқдорида
|
II. Тадбиркорлик субъектлари ягона давлат реестридан маълумотларни бериш, махфий ахборот бундан мустасно
|
3.
|
Тадбиркорлик субъектлари ягона давлат реестридан тадбиркорлик субъектининг ўзи тўғрисида кўчирма
|
Бепул
|
Бепул
|
4.
|
Тадбиркорлик субъектлари ягона давлат реестридан кўчирма, очиқ бўлмаган ахборот бундан мустасно
|
Базавий ҳисоблаш миқдорининг 20 фоизи миқдорида
|
Базавий ҳисоблаш миқдорининг 15 фоизи миқдорида
|
5.
|
Тадбиркорлик субъектлари ягона давлат реестридан тадбиркорлик субъектининг ўзига тегишли битта ҳужжатни бериш
|
Базавий ҳисоблаш миқдорининг 5 фоизи миқдорида
|
Базавий ҳисоблаш миқдорининг 2,5 фоизи миқдорида
|
6.
|
Тадбиркорлик субъектлари ягона давлат реестридан битта ҳужжатни бериш, очиқ бўлмаган ҳужжатлар бундан мустасно
|
Базавий ҳисоблаш миқдорининг 10 фоизи миқдорида
|
Базавий ҳисоблаш миқдорининг 5 фоизи миқдорида
|
7.
|
Тадбиркорлик субъектлари ягона давлат реестридан сўралаётган ахборот ва (ёки) ҳужжат мавжуд ёки мавжуд эмаслиги тўғрисида маълумотнома бериш
|
Базавий ҳисоблаш миқдорининг 10 фоизи миқдорида
|
Базавий ҳисоблаш миқдорининг 5 фоизи миқдорида
|
8.
|
Тадбиркорлик субъектлари ягона давлат реестридан сўралаётган маълумотни бериш**
|
Битта тадбиркорлик субъектига нисбатан — базавий ҳисоблаш миқдорининг 10 фоизи миқдорида
|
Базавий ҳисоблаш миқдорининг 5 фоизи миқдорида
|
9.
|
Тадбиркорлик субъектлари ягона давлат реестридан тадбиркорлик субъектлари рўйхатини электрон шаклда бериш, олиш имконияти қонун ҳужжатлари билан чекланган маълумотлар бундан мустасно
|
Бир қатори — базавий ҳисоблаш миқдорининг 0,5 фоизи миқдорида, лекин базавий ҳисоблаш миқдорининг 10 бараваридан ошмаган миқдорда
|
-боб. Тизим фойдаланувчиларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари

|
-боб. Тизим фойдаланувчиларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
|
bet | 31/37 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,41 Mb. | | #240838 |
Bog'liq dsfgndnbnbkfsbkl6-боб. Тизим фойдаланувчиларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
34. Тизим фойдаланувчилари қуйидаги ҳуқуқларга эга:
қонун ҳужжатлари ва ушбу Регламентда белгиланган ҳолатларда ва тартибда электрон ҳужжат ва (ёки) маълумотларни жўнатиш ва олиш;
рўйхатдан ўтказувчи органлар ва ваколатли ташкилотлардан улар томонидан уларга жўнатилган электрон ҳужжат ва (ёки) маълумотлар қабул қилиб олинганлиги тасдиғини сўраш.
Тизим фойдаланувчиларининг қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқлари ҳам бўлиши мумкин.
35. Тизим фойдаланувчилари қуйидаги мажбуриятларга эга:
Тизимнинг узлуксиз ишлашини таъминлашга кўмаклашиш;
электрон ҳужжатлар алмашинишида фойдаланиладиган ахборот-коммуникация технологияларини лозим даражадаги ишчи ҳолатида сақлаб туриш;
Тизим фойдаланувчисини тайинлаш тўғрисидаги буйруқ қабул қилингандан кейинги кундан кечиктирмасдан, Тизимда мавжуд бўлган маълумотлардан фойдаланиш даражаси ва мазкур Тизим фойдаланувчисида электрон рақамли имзо сертификати мавжудлиги тўғрисидаги ахборотни ўз ичига олган шундай буйруқнинг асл нусхасини таъминот гуруҳига тақдим этиш.
Тизим фойдаланувчиларининг қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятлари ҳам бўлиши мумкин.
36. Тизим фойдаланувчиси томонидан унинг лавозим йўриқномасида назарда тутилган ўз вазифалари ва функциялари бажарилишини белгиланган тартибда якунлаганда, шу жумладан бошқа ишга ўтганда, рўйхатдан ўтказувчи органлар ва ваколатли ташкилотлар зудлик билан таъминот гуруҳини бу ҳақда ёзма равишда хабардор қилишлари шарт. Бунда таъминот гуруҳи зудлик билан бундай Тизим фойдаланувчисини Тизимдан бутунлай чеклаб қўйиши шарт.
Олдинги таҳрирга қаранг.
37. Қонунчиликда белгиланган тартибда аккредитация қилинган электрон рақамли имзолар калитларини рўйхатга олиш марказлари томонидан электрон рақамли имзо очиқ калити сертификатининг амал қилиши вақтинчалик тўхтатиб қўйилганда ёки бекор қилинганда Тизим автоматик тарзда Тизим фойдаланувчисининг Тизимдан эркин фойдаланиш имкониятини тўсиб қўяди ва бу ҳақда таъминот гуруҳини дарҳол хабардор қилади.
(37-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 7 июндаги 233-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.06.2023 й., 09/23/233/0344-сон)
38. Электрон ҳужжат ва (ёки) маълумотлар қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда сақланиши лозим.
|
| |
-боб. Якунловчи қоидалар - O'zbekiston Respublikasi Raqamli Texnologiyalar vazirligi Muhammad al-Xorazmiy nomidagi...

|
O'zbekiston Respublikasi Raqamli Texnologiyalar vazirligi Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti
|
bet | 32/37 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,41 Mb. | | #240838 |
Bog'liq dsfgndnbnbkfsbkl7-боб. Якунловчи қоидалар
39. Ушбу Регламент талабларига риоя этмаслик натижасида тадбиркорлик субъектига зарар етказиш тегишли рўйхатдан ўтказувчи органлар ва ваколатли ташкилотларнинг жавобгарлигига олиб келади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(40-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 2 декабрдаги 763-сонли қарорига асосан 2021 йил 4 мартдан ўз кучини йўқотади — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 03.12.2020 й., 09/20/763/1585-сон)
41. Ишчилари тизим фойдаланувчиси электрон рақамли имзодан фойдаланишга ваколатли бўлмаган рўйхатдан ўтказиш органлари ва ваколатли ташкилотлар, шунингдек электрон рақамли имзодан ўз манфаатлари ёки учинчи шахслар манфаатлари учун фойдаланган Тизим фойдаланувчилари қонун ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.
42. Рўйхатдан ўтказиш органлари ва ваколатли ташкилотлар тегишли Тизим фойдаланувчилари томонидан амалга оширилган ҳаракатлар юзасидан жавобгар бўладилар.
43. Тизим фойдаланувчилари телекоммуникация хизматларидан фойдаланилганда оператор ва (ёки) провайдер айби билан электрон ҳужжатлар ва (ёхуд) маълумотларни жўнатишда (олишда) юзага келиш эҳтимоли бўлган тўхталишлар учун жавобгар бўлмайди.
44. Ушбу Регламент талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Тадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатидан ўтказишда рўйхатдан ўтказувчи органлар ва ваколатли ташкилотларнинг ўзаро ҳамкорлиги регламентига
ИЛОВА
Рўйхатдан ўтказувчи органлар ва ваколатли ташкилотлар томонидан тадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатидан ўтказиш ва ҳисобга қўйишнинг автоматлаштирилган тизимига киритиладиган (юкланадиган) маълумотлар ва ҳужжатлар
РЎЙХАТИ
Олдинги таҳрирга қаранг.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O'zbekiston Respublikasi Raqamli Texnologiyalar vazirligi Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti
|
Тадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатидан ўтказиш, қайта рўйхатдан ўтказиш учун белгиланган

|
Тадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатидан ўтказиш, қайта рўйхатдан ўтказиш учун белгиланган
|
bet | 13/37 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,41 Mb. | | #240838 |
Bog'liq dsfgndnbnbkfsbklТадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатидан ўтказиш, қайта рўйхатдан ўтказиш учун белгиланган
МУДДАТЛАР
Олдинги таҳрирга қаранг.
Т/р
|
Тадбиркорлик фаолияти шаклларининг номи
|
Давлат рўйхатидан ўтказишнинг белгиланган муддатлари
|
I. Тадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатидан ўтказиш
|
1.
|
Якка тартибдаги тадбиркор, шу жумладан деҳқон хўжалиги, оилавий тадбиркорлик ва ҳунармандчилик фаолияти субъектлари
|
реал вақт режимида, лекин 30 минутдан ошмаган вақтда
|
2.
|
Тадбиркорлик фаолиятининг бошқа шакллари
|
реал вақт режимида, лекин 30 минутдан ошмаган вақтда
|
II. Тадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатидан қайта ўтказиш
|
3.
|
Деҳқон хўжалиги, оилавий тадбиркорлик ва ҳунармандчилик фаолияти субъектлари бошлиғи ўзгарганда
|
реал вақт режимида, лекин 30 минутдан ошмаган вақтда
|
4.
|
Таъсис ҳужжатларига устав фонди миқдорининг оширилиши (камайтирилиши), улушнинг (ҳиссанинг) бошқа шахсга ўтиши билан боғлиқ бўлган ўзгартириш ва қўшимчалар киритилганда
|
умумий тартибда — 16 иш соатидан ошмаган вақтда
|
тезлаштирилган тартибда — 2 иш соатидан ошмаган вақтда
|
5.
|
Рўйхатдан ўтказиш маълумотларига (таъсис ҳужжатларига) киритилаётган бошқа ўзгартиришлар ва (ёки) қўшимчалар киритилганда
|
реал вақт режимида, лекин 30 минутдан ошмаган вақтда
|
(3-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 28 сентябрдаги 541-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.09.2022 й., 09/22/541/0859-сон)
Тадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатидан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга
4-ИЛОВА
|
| |
Kompyuterni tashkil etish fanidan bajargan amaliy ishi

TOSHKENT AXBOROT TEXNALOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
KOMPYUTER INJENIRINGI FAKULTETI KOMPYUTER INJENIRINGI YO’NALISHI
KI-022-01- GURUH TALABASI MARDONQULOV ABDULBOSITNING
KOMPYUTERNI TASHKIL ETISH FANIDAN BAJARGAN AMALIY ISHI
13-variant
7-amaliy mashg’ulot
Mavzu:
Assembler tilida murakkab arifmetik amallarni bajarish.
Topshiriqning maqsadi:
Assembler tilida murakkab arifmetik amallarni bajarish.
Nazariy malumot:
Assembler tilida murakkab arifmetik amallar bajarish, umuman, bo'lgan jarayonlar bilan
o'zlashtiriladi. Bu amallar odatda ikkita yoki undan ko'p sonlar orasida bajariladi.
Assemblerda
murakkab arifmetik amallarni bajarishda, qo'shish, ayirish, ko'paytirish, bo'lish va boshqa
jarayonlar uchun maxsus amallar va buyurtmalar mavjud.
Aslida, assemblerda murakkab arifmetik amallarni bajarish odatda quyidagi tartibda bajariladi:
1. Ma'lumotlarni yuklash: Agar kerak bo'lsa, o'zgaruvchilarga ma'lumotlarni yuklash uchun
buyurtmalar ishlatiladi. Bu, amalga oshirish jarayonida kerakli ma'lumotlarni to'plangan va
o'zgartirilganini ta'minlashda muhim ahamiyatga ega.
2. Amal bajarish: Assembler tilida murakkab arifmetik amallarni bajarish uchun mos ravishda
bo'lgan amallar ishlatiladi. Misol uchun, `add` buyurtmasi qo'shish, `sub` ayirish, `mul`
ko'paytirish va `div` bo'lish amallarini amalga oshirish uchun ishlatiladi.
3. Natijani saqlash: Amal bajarilgandan so'ng, natija o'zgaruvchilarga saqlanadi.
Natijani
to'g'rilash uchun mos ravishda yuqori va pastga sig'adagi qolgan natija saqlanadi.
4. To'g'rilash: Agar natija to'g'ri formatga keltirilgan bo'lmasa, uni mos ravishda to'g'rilaydigan
buyurtmalar ishlatiladi. Bu, amal bajarilgandan so'ng olingan natija ustida muvaffaqiyatli
ishlaydi.
Assembler tilida murakkab arifmetik amallarni bajarish odatda ma'lumotlar strukturasi va
operatsion tizimiga bog'liqdir. Masalan, x86 architekturasi uchun xodimlar, xmm rejistriga
murojaat qilish uchun murakkab buyurtmalar va amallar ishlatiladi. Bundan tashqari, murakkab
arifmetik amallarni bajarish uchun maxsus dasturlar va tashqi ilovalar mavjud bo'lishi mumkin.
Amaliy qism:
𝑭
=
𝟔𝟓𝒉
&
𝒄
−
𝟐𝒃⨁
d
; F = 65h & c - 2b
⊕
d ni
hisoblash
; Ro'yxatdagi qiymatlarni faraz qilamiz:
; c = 1Ah, b = 3Ch, d = 58h
MOV AL, 65h ; AL ro'yxatiga 65h qiymatini joylashtiramiz
MOV BL, c ; BL ro'yxatiga
c qiymatini joylashtiramiz
AND AL, BL ; AL va BL ro'yxatlari qiymatlarini AND amali bilan hisoblaymiz
MOV BL, 2b ; BL ro'yxatiga 2b qiymatini joylashtiramiz
MOV CL, d ; CL ro'yxatiga
d qiymatini joylashtiramiz
XOR BL, CL ; BL va CL ro'yxatlari qiymatlarini XOR amali bilan hisoblaymiz
SUB AL, BL ; AL ro'yxatidan BL ro'yxatini ayiramiz
MOV F, AL ; Natijani F o'zgaruvchisiga joylashtiramiz
Sistema, element struktura - Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ

|
Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ
|
bet | 52/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYASistema, element struktura. Pútin hám bólek kategoriyaların sistema, struktura, element kategoriyaları toltıradı hám rawajlandıradı.
Áyyemgi grek filosofiyasında sistema túsinigi bolmıstıń tártipliligi hám birpútinligi sıpatında xarakterlengen. Házirgi interpretaciyada sistema belgili bir birpútinlikni qurawshı nızamlı múnásibetler hám baylanıslarda bolġan elementlerdiń organikalıq toplamı sıpatında xarakterlenedi. Sistema (grek. systema – birlestiriw, jaratıw) – bir-birniń ortasında nızamlı baylanıs yaki óz-ara baylanıs bar bolġan belgili bir elementler jıyıntıġı. Hár qanday sistemanıń strukturası dáslep onıń quram elementlerine baylanıslı boladı. Óz gezeginde, elementlerdiń qásiyetleri de kóp aspektten ózleri payda etken sistemanıń strukturası menen belgilenedi. Sistema hám element túsinikleri pútin hám bólek kategoriyalarına jaqın turadı. Biraq olar áyne bir túsinikler emes. Atap aytqanda, bólek bólinedi, element – sistemanıń basqa bóleklerge ajıralmaytuġın komponenti esaplanadı. Sonday-aq sistema pútin menen de salıstırılıwı múmkin hám tap pútin kibi, bóleklerdiń baylanıslılıġı, tártipliligi hám uyımlasıwshılıġı menen sıpatlanadı. Biraq pútindi úyreniwde onıń ózine tán ózgesheligin, sapa aspektinen belgili birligin anıqlaw wazıypası birinshi orınġa shıġadı.
Sistemalı jantasıw sistemalardıń sapa aspektinen ózine tánliginen ġárezsiz, olardıń minez-qulqınıń ulıwmalıq principleri hám nızamların anıqlawdı kózde tutadı. Áyne sol sebepli sistemalar júda keń kólemde qollanıladı. Biraq hár qanday ob`ektti úyreniwge bolġan sistemalı jantasıw udayı da nátiyjeli emes. Birer-bir xojalıq buyımın (qasıq yaki chaynik, jazıw dápteri hám t.s.s.) sistemalı úyreniwdiń zárúrligi joq. Bazıda sonday bir «izertlewler» ushırasadı, olarda sistemalar teoriyası atamaları isletilgen bolsa-da, olardı jaratqan jalġan alımlar sıpatlanıp atırġan ob`ekt interpretaciyasına biren-bir jańa nárse kirgizbeydi. Házirgi zaman iliminde sistemalı jantasıwdıń eki jolı qollanıladı: birinshi - sistemalar túsinigin belgili bir tárizde formallastırıw hám olardıń ilim tilinde sıpatlanatuġın ulıwmalıq belgilerin anıqlaw; ekinshi -belgili bir sistemalardıń tipologiyalıq analizinen paydalanıw sıyaqlılar.
|
| |
XII. Mustahkamlash uchun metodlar

1-jamoa: Topqirlar
2-jamoa: Zukkolar
3-jamoa: Donolar.
O’qituvchi har bir jamoa uchun 3 xil mazmundagi savollar tayyorlaydi.
Masalan:
1-topshiriq: Misollar ishlash.
1-guruhga : 2-guruhga: 3-guruhga
7 – 3 = ? 5 + 3 =? 10 – 3 =?
4 +3 =? 3+ ?= 6 3 + ? = 9
2 – topshiriq: Masala ishlash:
1-guruhga: Tasavvur qiling, siz bog’da guldasta uchun gul teryapsiz. Savatingizda 2 ta
atirgul bor. Siz yana 3ta chuchmomani savatga soldingiz. Savatingizda nechta chuchmoma bor?
(Osonroq tasavvur qilish uchun savatcha va gul rasmlaridan foydalanamiz).
2-guruhga: Tarelkada 4 ta shokolad bor edi. Ularning 1 tasi qizil, 3 tasi sariq rangda edi.
Gulnoza sariq rangdagi shokoladlarni o’zi, ukasi va singlisi uchun oldi. Tarelkada nechta shokolad
qoldi? (Osonroq tasavvur qilish uchun tarelka va shokoladlardan foydalanamiz.)
3-guruhga.
Olxo’ri shohida 9 ta olxo’ri mevasi bor. Nozima avval mevalardan 2 tasini uzdi. Ularning
biri hom chiqdi va yana u bitta mevani uzishga majbur bo’ldi. Nozima jami bo’lib nechta mevani
uzdi?
3-topshiriq. Sonlar ishtirokida maqollar tuzish.
Masalan: Sanamay sakkiz dema, o’ylamay o’ttiz dema.
Yetti o’lchab bir kes.
Yigit kishiga qirq hunar ham oz.
Bir bolaga yetti mahalla ota-ona.
Topshiriqni bajarish uchun vaqt beriladi. Topshiriq bajarib bo’lingach, jamoadan lider
tanlanib, javob varaqasini o’quvchiga beradi. O’qituvchi ularning javoblarini muhokama qilib
bo’lgandan so’ng, shartlarni eng to’g’ri va tez bajargan jamoa sardorlariga qizil qalpoqni, ikkinchi
o’rinda bajargan jamoaga oq qalpoqni, 3-o’rinda bajargan jamoaga yashil qalpoqni hadya etadi.
Qalpoqlar ichida esa estalik sovg’alari bo’ladi.
Cho'G'lanma chiroq tuzilishi reja: Zamonaviy cho‘g‘lanma chiroqlarining tuzilishi

CHO'G'LANMA CHIROQ TUZILISHI
Reja:
Zamonaviy cho‘g‘lanma chiroqlarining tuzilishi
2.Cho‘g‘lanma chiroqlaming yorug'Iik, elektrik xarakteristikalari
va nominal kuchlanishi
Kuchlanishi, quvati va ishlab chiqarishi bo‘yicha farq qiladigan har xil cho‘g‘lanma chiroqiar mavjud. Lekin, mana shu xilma-xillik, yorug‘lik ishlab chiqarishning yagona fizik prinsipi va hamma tuzilishlarda qo‘llaniladigan asosiy qismlaming o ‘xshashligi bilan birlashgan. Umumiy yoritish maqsadida qo‘llaniladigan juda tipik cho‘gianma chiroqlarini tuzilishini ko‘ramiz (GOST 2239-70).
Umumiy qo‘llaniladigan cho‘g‘lanma chirog‘ining tuzilishi; 1-kolba, 2-spiral, 3-ilgaklar, 4-linza, 5-shtabik,6-elektrodlar. 7-oyoqchalar, 8-shtange, 9-sokol, 10-izolyator, 11-pastki kontakt.
Materiallar: a - volfram, b — shisha, d - molibden, e - nikel, f — mis,
ternir, nikel, g - mis, j - sokol mastikasi, z —latun, ternir, I - qo‘rg‘oshin,
qalay
Shishali kolbaning bo‘yniga flanes yordamida, oyoqchaning likopchalari kavsharlangan. i flba yordamida hosil boiadigan bo‘shliq, zamonaviy cho‘g‘lanma chiroqining aksariyatida inertli gaz yoki aralashmasi bilan toidiriladi, shundan so‘ng u atrofmuhitdan yakkalanadi, shtangel esa kavsharlanadi. Volframning bugianish tezligini kamaytirish hamda gazda issiqlikning nisbiy isrofini pasaytirish uchun volframli simga spiral shakli beriladi va chiroq o ‘qiga peripendikulyar boigan tekislikda ochiq halqa shaklida joylashtiriladi. Cho'g'lanma chiroqlarning samaradorligini yanada ko‘proq oshirishga harakat qilish, egizak spirallami qoilashga olib keldi (bispiralli chiroqlar).Quvvati 150 Vt gacha boigan bir spiralli chiroqlar vakuumli qilib ishlab chiqariladi (sharti belgisida V harfi bor).
Volframning kukunlanishini (sochilishi) kamaytirish va qizish jismining ish haroratini oshirish uchun, iloji boricha yuqori bosimdagi inertli gaz bilan toidiriladi (bosim ko'tarilganda volframning kukunlanishi kamayadi). Chiroqdagi gazning normal bosimi 0,1 MPa (600 mm sim.ust.)dan oshmaydi. Gaz toidirilgan chiroqlaming shartli belgisida G harfi bor, bispiralli ipi bor chiroqlarda B harfi, kripton bilan toidirilganlarda K harfi bo‘ladi.Tiniq kolbali chiroqlardan tashqari, sut rangli kolbasi bor chiroqlar ham ishlab chiqariladi. Sut rangli kolbasi bor chiroqlarda yorugiik oqimining kamayishi 20% dan oshmasligi kerak.
|
Ko'rsatkichli sinflandirish (Support Vector Machines)

|
Ko'rsatkichli sinflandirish (Support Vector Machines)
|
bet | 21/32 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 46,87 Kb. | | #125194 |
Bog'liq mashinaliKo'rsatkichli sinflandirish (Support Vector Machines): SVM sinflandirish algoritmi, chiziqli algebrani sinflandirish maqsadida ishlatadi. Uning asosiy konsepti ma'lumotlarni ayrimlashda chiziqli algebrasining xususiyatlari va SVMning qo'llash usullari bilan bog'liq.
PCA (Principal Component Analysis): Bu, ma'lumotlar tahlilini oshirish va kamaytirish uchun ishlatiladigan bir chiziqli algoritmadir. Ushbu metod ma'lumotlar o'zgaruvchilarining orasidagi bog'lovchilarni aniqlovchi o'zgaruvchilarga o'tkazib beradi.
Logistika regressiya: Sinflandirishda ishlatiladigan, biron bir sinfga tegishli yoki tegishsizligi aniqlash uchun chiziqli algebrani qo'llaydigan modellardan biri.
Chiziqli algebrasi ma'lumotlarni analiz qilish, ularga mos modelni topish va natijalarni taxminlashda keng qo'llaniladi. Ushbu algoritmalar ma'lumotlarni tahlil qilish, sinflandirish va regressiya jarayonlarida foydalanish uchun chiziqli algebrani asos qiladi.
You
31. Neyron tarmoqni tashkil etuvchi qatlamlar.
ChatGPT
Neyron tarmoqi, umumiy, qo'llab quvvatlash tarmoqlari (neural networks) yoki deep learning modellarining asosiy qismini tashkil etadi. Bu tarmoqlar qatlamlar (layers) bo'yicha tuzilganlar va har bir qatlamda bir nechta neyronlar (unitlar) joylashgan. Neyronlar esa ma'lumotlarni olish, uning ustiga ishlash va natijalarni chiqarishda ishtirok etadi.
Neyron tarmoqlari quyidagi qatlamlardan iborat bo'lishi mumkin:
Kirish (Input) qatlami: Bu qatlam, boshlang'ich ma'lumotlarni qabul qiladi. Bu odatda ma'lumotlar o'zgaruvchilarni ifodalaydi va dastlabki qatlamlar bo'ylab keladigan ko'rsatkichlar sifatida xizmat qiladi.
Yashirin (Hidden) qatlam(lar)i: Bu qatlamlar kiritilgan ma'lumotlarni olish va uning ustida hisob-kitob ishlarini amalga oshirish uchun ishlatiladi. Bu qatlamlar odatda ko'p sonli neyronlardan tashkil topgan. Ularning soni va qatlamlar soni tarmoqning kompleksligi va o'rganish vaqti boyicha o'zgaradi.
|
| |
Aktivatsiya funksiya - 1. Sun’iy intellek nima? Mashinali o‘qitish va suniy intellekt

|
1. Sun’iy intellek nima? Mashinali o‘qitish va suniy intellekt
|
bet | 23/32 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 46,87 Kb. | | #125194 |
Bog'liq mashinaliAktivatsiya funksiya: Ushbu funksiya umumiy kirishning net savosini hisoblaydi va belgilangan chegaralarni (threshold) asosida neyronning chiquvchini aniqlaydi. Bunday aktivatsiya funksiyalari, masalan, sigmoid, ReLU, tanh, step funksiyalari kabi bo'lishi mumkin.
Perceptron, sun'iy neyronning eng oson shakli hisoblanadi. U yoki bitta kirish qatorda, ulardan kelib chiqadigan o'zgaruvchilar, bir umumiy kirish va aktivatsiya funksiyasidan iborat. U sinflandirish va algoritmlarni o'rganishda asosiy asosiy turar joy olishi mumkin. Raqam va tur sinflandirish, aniqlovchi yoki o'rganish masalalari Perceptron orqali yechilishi mumkin.
33. Bialogik va sun’iy neyron tarmoqlari. Solishtirish mezonlari Bialogik neyronning tashkil etuvchilari.
ChatGPT
Bialogik va sun'iy neyron tarmoqlari, sinapslar (aloqa bo'lgan qism) orqali munosabatlarning o'zgaruvchili va o'zgarmas elementlarini o'z ichiga oladigan, biologik neyronlarga o'xshash modelni ifodalaydi.
Bialogik neyronning tashkil etuvchilari:
Dendritlar: Bu neyronning qabul qilish bo'limlari. Ular bilan sinapslar orqali ma'lumotlar qabul qilinadi.
Soma (kuchuk): Bu ma'lumotlarni jamlashgan va qayta ishlov beradigan bo'limdir. U ma'lumotlarni o'zlashtiradi va uning o'zi qayta ishlov beradi.
Aksion potensiali: Agar qabul qilingan ma'lumotlar boshqa neyronlarga yetib bormasdan yuqori darajada bo'lsa, soma aksion potensialini yaratib chiqaradi. Bu, elektr ikignalning biror qismi bo'ladi.
Aksonlar: Soma yaratilgan aksion potensial sinapslar orqali aksonlar orqali yuboriladi. Ular boshqa neyronlarga ma'lumotlarni o'tkazadi.
Sun'iy neyron tarmoqlari esa, sun'iy neyronlarning bialogik jihatlarini, ya'ni sinapslarni va aloqa tizimlarini ko'rib chiqish uchun model asosida yaratilgan. Ularning o'zgaruvchilari va sinapslari bilan bialogik neyronlarga o'xshash bo'lishi kutiladi.
Bialogik neyron tarmoqlari biologik neyronlarga o'xshash qilib yaratilganligi sababli, ularning o'rganish va ta'lim jarayonlarida bialogik modellar bilan boshqa biologik modellardan ko'ra sezilarli natijalarga erishish imkoniyati bor. Sun'iy neyron tarmoqlari esa, masofavi va murakkab modellarni yaratishda yordam beradi va umumiy ma'lumotlarni qabul qilish, o'rganish va o'zgaruvchili model yaratish uchun qo'llaniladi.
34. Sun’iy neyron tarmoqlarida foydalaniladigan faollashtirish funksiyalari.
ChatGPT
Sun'iy neyron tarmoqlarida foydalaniladigan faollashtirish (activation) funksiyalari, neyronning kirish o'zgaruvchilarini umumiy kirishga o'tkazish uchun ishlatiladi. Ular ma'lumotlarni qabul qilishdan keyin, umumiy kirishni hisoblashda va natijani chiqarishda ishlatiladi. Quyidagi faollashtirish funksiyalari keng qo'llaniladi:
|
| |
Ma'lumotlarni yaqinliklar bo‘yicha guruhlarga bo‘lish

|
Ma'lumotlarni yaqinliklar bo‘yicha guruhlarga bo‘lish
|
bet | 18/32 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 46,87 Kb. | | #125194 |
Bog'liq mashinaliMa'lumotlarni yaqinliklar bo‘yicha guruhlarga bo‘lish: Boshlang‘ich markazlar belgilanib, har bir ma'lumot o‘ziga eng yaqin bo‘lgan markazga qarab guruhlarga bo‘linadi. Masofalar (oddiylik, Euclidean yoki boshqa masofalar orqali) hisoblanadi va har bir ma'lumot eng yaqin markazga ajratiladi.
Yangi centroidlar (markazlar) aniqlash: Har bir guruh uchun yangi markazlar hisoblanadi. Yangi markazlar guruhda o‘zgaruvchilar (xususiyatlar) o‘rtasidagi o‘rta qiymatlardan hisoblanadi.
Qadamni takrorlash: Yangi markazlar aniqlanganidan so‘ng, ma'lumotlar yangi markazlarga qarab qayta ajratiladi. Har bir ma'lumot eng yaqin markazga ajratiladi va yangi markazlar hisoblanadi.
Takrorlash va tugatish: Yangi markazlar hisoblangandan so‘ng, qadamni takrorlash, ma'lumotlarni yangi markazlarga qarab ajratish va yangi markazlar hisoblash jarayoni davom etadi. Bu jarayon guruhlar o‘rtasidagi masofani kamaytiradi va markazlarni aniqlashda yordam beradi. Jarayon kriteriyalarga erishgach, algoritm tugaydi.
Bunda markazlar yangilanib turib, guruhlar o‘rtasidagi masofalar minimumga yetib qolganligini aniqlab turadi. Natijada ma'lumotlar o‘zlarining o‘xshashliklari bo‘yicha guruhlarga bo‘linadi va guruhlar o‘rtasidagi masofalar minimum bo‘lgan holatda.
26. KNN: K ta eng yaqin qo‘shni algoritmi. KNN algoritmi qadamlari.
ChatGPT
KNN (K-Nearest Neighbors) algoritmi, ma'lumotlarni klassifikatsiya qilish uchun foydalaniladigan o'qituvchisiz o'qitish (unsupervised learning) algoritmi. Bu algoritm ma'lumotlarni o'xshashlik bo'yicha guruhlarga ajratishda ishlatiladi. KNN algoritmi har bir ma'lumotni uning K ta eng yaqin (eng o'xshash) ma'lumotlarga qarab guruhlarga ajratadi.
KNN algoritmi qadamlari quyidagicha:
Ma'lumotlar va to'plam: Boshlan'g'ich ma'lumotlar to'plami, undan keyingi guruhlash uchun ishlatiladi.
K belgilanishi: KNN algoritmi uchun K belgilanadi, bu K ma'lumotlarni aniqlashda qancha yaqin ma'lumotlarni olish kerakligini anglatadi.
|
| |
IRIS dataseti - 1. Sun’iy intellek nima? Mashinali o‘qitish va suniy intellekt

|
1. Sun’iy intellek nima? Mashinali o‘qitish va suniy intellekt
|
bet | 20/32 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 46,87 Kb. | | #125194 |
Bog'liq mashinaliIRIS dataseti: Bu dataset botanika sohasidagi o'rganish uchun mashhur bo'lib, uch xil iris turlarini (setosa, versicolor va virginica) ma'lumotlarini o'z ichiga oladi. Ma'lumotlar o'rtacha o'lchamli to'rt o'zgaruvchilarni (sepal length, sepal width, petal length, petal width) o'z ichiga oladi. Ushbu dataset ma'lumotlarni sinflandirish algoritmlarini o'rganish uchun ommalashtirilgan.
MNIST dataseti: Bu dataset rasmli tan o'rganish uchun keng qo'llaniladigan ma'lumotlar to'plami. MNIST, qiziqishni olish, tasvirni aniqlovchi va aniqlovchi algoritmlarni o'rganishda ommalashtirilgan. Bu datasetda 28x28 piksellik o'lchamdagi qora-oq rangdagi raqam tasvirlari mavjud. Har bir tasvir bir raqamni ifodalaydi (nol dan 9 gacha). MNIST, raqamlarni aniqlovchi mashinali o'qitish algoritmlarini (masalan, CNN yoki KNN) o'rganish uchun keng qo'llaniladi.
Ular ikkala mashhur datasetlar bo'lib, biri botanika sohasidagi ma'lumotlarni sinflandirish uchun, ikkinchisi esa tasvirlarni aniqlovchi algoritmlarni o'rganishda ishlatiladi. Bu datasetlar, ma'lumotlarni ushlab turish, sinflandirish va aniqlovchi algoritmlarni o'rganish uchun keng qo'llaniladi va ilmiy sohalar bo'yicha o'rganish uchun juda ma'quldir.
30. Mashinali o‘qitishda chiziqli algebraning o‘rni.
ChatGPT
Mashinali o'qitishda chiziqli algebrani o'rni juda muhimdir, chunki ko'p mashhur algoritm va model turlari, ma'lumotlarni ushlab turish, ularga parametrlarni moslash va natijalarni taxminlashda chiziqli algebrani ishlatadi.
Chiziqli algebrasi, ma'lumotlar orasidagi bog'lovchi va uzoq o'zgaruvchilarning o'rtasidagi munosabatlarni o'rganadi. Bu munosabatlar ma'lumotlar to'plami va ularga mos parametrlarni topishda yordam beradi.
Ko'p mashhur chiziqli algoritm va modellari:
Regresiya modellari: Chiziqli algebrasi regressiya modellari (masalan, linearni regressiya) uchun asosiy qo'llaniladigan algoritmalar bilan bog'liqdir. Ularda, o'zgaruvchilar va ma'lumotlar orasidagi o'zaro munosabatlarni ifodalovchi mosliklarni topish uchun chiziqli algebrasi ishlatiladi.
|
| |
Mexanikalıq birpútinlikte - Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ

|
Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ
|
bet | 51/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYAMexanikalıq birpútinlikte bólektiń pútinge kemirek baylanıslılıgı hám pútinniń bólekke sezilerli dárejede baylanıslılıġı baqlanadı. Mısalı, avtomobil` dóńgelegi yaki ruli onıń háreketleniwin támiyinlewshi bólekler bolıp tabıladı, lekin olar ózleri bólek sıpatında avtomobilden ġarezsiz bar bolıwı múmkin.
Naorganikalıq birpútinlikte bóleklerdiń pútinge baylanıslılıġı artadı, pútinniń bólekke baylanıslılıġı bolsa kemeyedi. Bóleklerdiń turaqlı baylanısı hár bir elementke óz qásiyetlerin saqlaw hám salıstırmalı ózgermes bolıp qalıw imkaniyatın beredi. Máselen, elektron atom quramında da, onnan tısqarıda da (háreketlenip atırġan elektronlardıń izshil aġımı sıpatında) derlik ózgerissiz qaladı.
Organikalıq birpútinlikte organikalıq dún`yada tek ġana bóleklerdiń óz-ara sáykesligine emes, al bálkim olardıń subordinaciyasına da dus keliw múmkin. Organikalıq sistemalardıń bólekleri pútinnen tısqarıda bar bolmaydı. Deneden úzilgen qol tek atına ġana qol esaplanatuġın Aristotel` áyyemgi zamanlarda-aq atap ótken edi.
Birpútinlik tipleri hám túrleriniń klassifikaciyası pútinniń tábiyatın biliw tek ġana onı qurawshı bóleklerdi emes, al bálkim bólekler ortasındaġı baylanıslar ózgesheligin de biliw arqalı ámelge asırılatuġının kórsetedi.
Demek, pútin – nárse, qubılıs hám onı quraġan bóleklerdiń belgili bir tártipte ornalasıwı hám óz-ara baylanısqan birliktiń ańlatpası. Bólek – pútin quramına kiretuġın, onıń quramında ġana óz wazıypası (funkciyası)n atqara alatuġın jekelik. Mısalı, bir pútin sıpatındaġı H2O molekulalarınıń bólekleri – vodorodtıń eki atomı hám kislorodtıń bir atomı. Pútin óz bólekleriniń ápiwayı jıyıntıġınan ibarat emes. Belgili bolġanınday, vodorod janadı, kislorod janıwdı quwatlaydı, lekin suw, álbette, janıwġa tosqınlıq qıladı.
Dialektika pútin hám bólekke olardıń dialektikalıq birligi kóz-qarasınan jantasadı. Pútin payda bolġanda bólekler qásiyetleriniń jıyıntıġınan ibarat bolmaġan jańa sapa júzege keledi; usıġan qaramastan ol bólekler – olardıń muġdarı hám óz-ara baylanıstıń belgili bir tipi menen belgilenedi. Sol sebepli dialektika pútindi biliw tek ġana qásiyetler, bólekler haqqında bilim bar bolġan táġdirde nátiyjeli bolıwı múmkin hám kerisinshe, bóleklerdi úyreniw pútinge baylanıslı aldınġı bilimge tayanıwı lazım dep esaplaydi.
|
| |
Ijtimoiy madaniy faoliyat sohasida reklama va uning jamiyatdagi o’rni - bet 27

|
Ijtimoiy madaniy faoliyat sohasida reklama va uning jamiyatdagi o’rni
|
bet | 27/50 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #253437 |
Bog'liq IMFda reklama ma\'ruzasi (1) Reklama kampaniyasi belgilagan tartibda tadbirlar vaqt bo’yicha bir maromda taqsimlanadi, masalan, telereklama (haftaning muayyan kunida bir marta), gazetadagi reklama nashrlari (muayyan vaqt oralig’ida) va boshqalar. Reklama kampaniyasining bu turi reklama beruvchi etarli darajada mashhur bo’lgan hollarda eslatuvchi reklama uchun qo’l keladi. Jadal reklama kampaniyasi auditoriyaga ta’sir etishni kuchaytirish tamoyili asosiga quriladi. Bunday yondashuvga reklama qilinuvchi tovarni ishlab chiqarish hajmi yoki uni ishlab chiqaruvchi tomonidan etkazib berilishi muntazam ravishda oshib borayotgan vaziyatda murojaat qilish o’rinli bo’ladi. Sust reklama kampaniyasini reklama qilinayotgan tovar partiyasining hajmi cheklangan taqdirda o’tkazish foydali bo’ladi. Uning sotilishi, omborlarda miqdorining kamayishi darajasiga ko’ra reklamaviy quvvatlash sur’ati pasaytirib boriladi.47 Reklama kampaniyasi bir necha asosiy bosqichlarda o’tkaziladi.Ularni ko’rib chiqishdan oldin shuni qayd qilish lozimki, reklama faoliyatining alohida bosqichlarini belgilab beruvchi turlarining ba’zilari yuqorida tahlil etilgan. 1. Reklama kampaniyasining birinchi bosqichida uning maqsadi aniqlanadi, u nima uchun amalga oshiriladi, degan savolga aniq jabob beriladi. Mazkur maqsad firmaning marketing va reklama strategiyasiga to’la mos kelishi lozim. Maqsad ifodasi aniq va qat’iy bo’lishi va yaxshisi unga miqdoriy aniqlik kiritilishi lozim (masalan, mo’ljaldagi auditoriyaning xabardorlik darajasini 25 foizga etkazish, savdoni 15 foizga oshirish va boshqalar). 2. Navbatdagi qadam reklama ta’siri mo’ljaldagi auditoriyasini aniqlash va o’rganishdan iborat. 3. Reklama kampaniyasini o’tkazish uchun ajratiladigan dastlabki mablag’ miqdori aniqlanadi. 4. Reklama beruvchi o’z xodimlari ichidan reklama kampaniyasini o’tkazish uchun javobgarlarni aniqlashi, ularga zarur vakolatlarni berishi va kampaniya muvaffaqiyati uchun javobgarlik darajasini belgilashi shart. Ayni paytda kampaniyani o’tkazish ishlariga tashqi reklama agentliklarini jalb etish va ularga topshiriladigan vazifalar haqida qaror qabul qilishi kerak.
|
| |