Toshkent arxitektura qurilish instituti muhandislik qurlish infrastrukturasi - bet 9

IKKI KONUSLI BARABANLI EGILUVCHAN BETON QORISHTIRUVCHI MASHINASINING ATROF MUHITGA VA EKOLOGIYAGA TA’SIRI Men loyihalayotgan harakatlanuvchi beton qorishtirgich qurilishda yumshoq
materiallarni qorishtirishda ishlatiladi. Harakatlanuvchi beton qorishtirgich
ishlagan paytda undan har xil chang va inson sog‟ligiga kuchli ta‟sir ko‟rsatadigan
zararli moddalar ajralib chiqadi. Buning oldini olish uchun biz qorishtirgich
ishlaydigan joyga maxsus chang yutgichlar o‟rnatganmiz.Chang yutgichlar
qorishtirgichdan chiqayotgan changlar birdaniga atmosferaga chiqarib yuborsak u
vaqt o‟tishi bilan yana pastga tushadi bu esa shu korxonada ishlayotganlarning
sog‟ligiga yomon ta‟sir ko‟rsatadi,buning oldini olish maqsadida uning ishlashini 2
bosqichga bo‟lish kerak.
1.Qorishtirgichdan chiqayotgan zararli changlar chang yutgich yordamida so‟rilib
ikkinchi bosqichga uzatiladi.
2.Changlar tindiriladi,keyin qolgan miqdori atmosferaga chiqarilib yuboriladi.
Zaharli moddalar ta‟sir etish nuqtayi nazardan 4 guruhga bo‟linadi.
1.Emiriluvchi,terini jarohatlovchilar: Ҳ2СО4, ҲСл,Ҳ2С.
2.Nafas olishiga ta‟sir etuvchilar:СиО2,СО2,НҲЗ va boshqalar.
3.Qon tarkibini buzuvchilar:СО,MISHYAKLI VODOROD –АрҲ,fenol- С6Н6О
va boshqalardir.
4.Markaziy nerv tizimiga ta‟sir etuvchilar:spirt,efir,oltingugurtli vodorod,karbonli
vodorod va boshqalar.
Zararli moddalarning odam organizmiga ta‟siri jihatdan o‟tkir zaharlanish yoki
surunkali zaharlanish ko‟rinishlarida bo‟ladi.
O‟tkir zaharlanish bu bir vaqtning o‟zida katta miqdordagi zaharlovchi
moddaning odam tanasida paydo bo‟lishidan hosil bo‟ladi.
Surunkali zaharlanish wsa muddat davomida inson organizmiga ozdan-oz uzoq
muddat davomida yig‟ilib qolishi oqibatida ta‟sir etishidan hosil bo‟ladi. Bu
zaharlanish oqibatida kasbiy kasallik kelib chiqishi mumkin.
Sanoat korxonalaridan ajralib chiqayotgan havoning tarkibidagi gaz va bular
bmiqdorini kamaytirishning asosiy usullari quydagicha.
1.Texnologik
uskunalarni
takomillashtirish,ishlab
chiqarish
jarayonlarini
mexanizasiyalash va avtomatlashtirish.
2.Mashina va mexanizmlarni zaharli ishlash davrida moddalar ajralib chiqayotgan
hududdagi teshik va tirqishlarni germetik tarzda yopilishini ta‟minlash.
3.Sanoatda ishlatiladigan zaharli moddalarnizaharsiz yoki zaharlilik darajasi kam
bo‟lgan moddalar bilan almashtirish.
4.Bino va inshootlarda samaradorligi yuqori bo‟lgan havo so‟rgich qurilmalarni
o‟rnatish.
5.Havfli joylarda ishchilarning nafas olish yo‟llariga zararli gaz va bug‟lar ta‟sir
etmasligi uchun gaz yutgich himoya vositalaridan foydalanish.
Sanoat korxonalarida havo muhitini nazorat qilish 3 hil usulda ya‟ni
labaratoriya,shtab va tezkor avtomatik usullar yordamida amalga oshiriladi. Havo
tarkibidagi zaharli gaz va bug‟larning miqdorini aniqlashdagi eng aniq usullardan
biri labaratoriya usuli hisoblanadi.
Ushbu usulda o‟lchanishi zarur bo‟lgan havo muhitidan maxsus indicator
naychalarida namuna olinib so‟ngra labaratoriyada uning tarkibi aniqlanadi va
tahlil qilinadi. Ushbu usul tajriba jarayonida atmosfera tarkibidagi zaharli
moddalarning miqdorini yuqori aniqlikda aniqlash imkonini beradi. Bu usulning
kamchilik tomoni tajriba o‟tkazishga ko‟p vaqt talab etiladi va tajribani bajarish
jarayonida xodimlardan yuqori malaka talab etiladi.