– rasm. Binar simob-suv kuch qurilmasi sxemasi  
  
6 – rasm

5 – rasm. Binar simob-suv kuch qurilmasi sxemasi
|
6 – rasm. Binar simob-suv kuch qurilmasining Ts-diagrammasi
|
Aytib o‘tish kerakki, siklda simob va suv sarflari turlicha bo‘ladi. Kondensator – bug‘latkichda 1kg suvni qaynaguncha isitish va so‘ngra bug‘latish uchun 8,95 kg kondesatsiyalanadigan simob bug‘idan issiqlik olinishi zarur. Ko‘rib chiqilayotgan siklning Ts diagrammasi 1kg suv va 8,95 kg simob uchun qurilgan (6-rasm). Bu yerda a v – simob turbinasidagi adiabatik jarayon; bs – kondensator-bug‘latgichda kondensatsiyalanayotgan simob bug‘idan issiqlik olish, sd – simob nasosidagi jarayon, yea – simob qozonida simobga izobarik issiqlik berish jarayoni.
Binar siklining termik F.I.K. quyidagi
munosabat yordamida aniqlanadi, bu yerda Ls-m kg simob bug‘ining ishi; Lsuv – 1 kg suv bug‘ining ishi, m- simobning aylanish karraligi (1kg suvga to‘g‘ri keladigan simob massasi, kg); h8s- simob qozonidan chiqqan simob bug‘i entalpiyasi; h7s – simob turbinasidan chiqqan simob bug‘i entalpiyasi; h2suv - turbinadan chiqqan suv bug‘i entalpiyasi; h1suv - bug‘ qizdirgichdan chiqqan o‘ta qizigan suv bug‘i entalpiyasi; h6s -kondensatordan chiqqan simob entalpiyasi; h5suv – qozondan chiqayotgan to‘yingan suv bug‘i entalpiyasi. Simobni aylanish karraligi m ni kondensator-bug‘latgichning issiqlik balansidan aniqlaymiz
m=(h5suv- h3suv)|/(h7 - h6), (12)
bu yerda: h3suv – kondensatordan chiqqan suv entalpiyasi.
4. Teplofikatsion bug‘-kuch qurilmasi
Issiqlik elektr stantsiyalarida elektr energiyasi ishlab chiqarish jarayonida juda ko‘p issiqlik miqdori kondensatorda sovituvchi suvga beriladi va shunday qilib, foydasiz yo‘qoladi. Ma’lumki, ishlab chiqarish va turmush ehtiyojlari uchun issiqlik issiq suv va bug‘ ko‘rinishida har xil turdagi texnologik jarayonlarda binolarni isitish, hamda issiq suv bilan ta’minlashda juda ko‘p miqdorda iste’mol qilinadi.
Odatda, bug‘ turbinali qurilmalarda kondensatordagi bosim taxminan 4kPa ga teng bo‘ladi, ya’ni bug‘ – 28-29oS ga yaqin temperaturada kondensatsiyalanadi. Bunday temperaturali suvdan esa, ishlab chiqarish yoki turmush extiyojlarida foydalanib bo‘lmaydi. Odatda, texnologik maqsadlar uchun bosimi 150-260 kPa bo‘lgan to‘yingan suv bug‘i yoki temperaturasi ayrim qurilmalarda 180oS ga ko‘tariladigan issiq suvdan foydalaniladi. Agar kondensatordagi bosimni 100-200 kPa gacha oshirilsa, siklning pastki temperaturasi oshadi, termik F.I.K ning kattaligi bir oz pasayadi, lekin texnologik va turmush extiyojlari uchun ko‘p miqdorda issiqlik olish imkoni paydo bo‘ladi. Elektr stantsiyalarida elektr energiya va issiklikni aralash ishlab chiqarish teplofikatsiya deb aytiladi, bunday elektr stantsiyalarda ishlatiladigan turbinalar teplofikatsion turbinalar deb aytiladi.Bunday elektr stantsiyalarni faqat elektr energiyasi ishlab chiqaradigan kondensatsion elektr stantsiyalari (KES) dan farqli o‘laroq (IEM) – issiqlik elektr markazlari deb aytiladi.
Teplofikatsion bug‘ turbinalari qurilmasining sikli va sxemasi 7 va 8- rasmda tasvirlangan.
Ts-diagrammada sikl ishi odatdagidek 1-2-3-4-5-1 yuza bilan tasvirlanadi. 1-5-7-6-1 yuza esa tashqi iste’molchiga berilgan issiqlik q2 dan iborat. IEM bug‘ qozoni 1, bug‘ qizdirgich 2, qarshi bosimli bug‘ turbinasi 3, issiqlik iste’molchilari 4 va nasos 5dan tashkil topgan. Bunday turdagi kurilmalarda kondensator bo‘lmaydi, ish bajargan bug‘ turbinadan bug‘ quvuri bo‘yicha ishlab chiqarish ehtiyojlariga yuboriladi. Turbinadan chiqayotgan bug‘ bosimi ishlab chiqarish ehtiyojlari bilan aniqlanadi.
Siklning termik F.I.K. quyidagiga teng:
t=(q1-q2)/q1=l/q1.
|