nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Nurbek Norboy o’g’li Achilov

Academic Research in Educational Sciences
Volume 3 | Issue 6 | 2022
ISSN: 2181-1385
Cite-Factor: 0,89 | SIS: 1,12 | SJIF: 5,7 | UIF: 6,1
650
June, 2022
https://t.me/ares_uz Multidisciplinary Scientific Journal
BO’LAJAK PEDAGOGLARNING KREATIVLIGINI RIVOJLANTIRISH
USULLARI
Nurbek Norboy o’g’li Achilov
Toshkent viloyati Chirchiq davlat pedagogika instituti katta o‟qituvchisi
n.achilov@cspi.uz
ANNOTATSIYA
XXI asrga kelib O'zbekiston Respublikasining ta'lim sohasida ham ushbu
termin ishlatila boshladi. Ayniqsa pedagogika fanining alohida va yosh tarmog'i
sifatida shakllanib boshlagan Innovatsion pedagogikada
Ushbu terminga bod-bod
duch kelmoqdamiz. Shu nuqtai nazardan shu kreativlik tushunchasiga to‟xtalib o‟tdik
Kalit so’zlar: intеraktiv mеtоd, kreativlik, ijodiy fikr,
innovatsiya, pedagog,
metod.
ABSTRACT
By the XXI century, the term began to be used in the field of education of the
Republic of Uzbekistan. Especially in Innovative pedagogy, which has begun to take
shape as a separate and young branch of pedagogical science, we are faced with this
term. in this context, we have touched on this concept of creativity
Keywords: interactive method,
creativity, creative thinking, innovation,
pedagogue, method.
O‟zbekiston Respublikasining ta‟lim sohasini isloh qilishdagi sa‟y
harakatlarining biri - bu pedagog kadrlarning zamon
talablariga xamnafas tarzda
faoliyat yuritishlari, har tomonlama rivojlangan komil shaxsni tarbiyalashga doir
chukur bilim, ko‟nikma, malaka va madaniyatga ega bo‟lishlarini talab etmoqda. Bu
esa o‟z-o‟zidan ta‟lim va tarbiya ishlarining qonuniyatlarini o‟rganuvchi pedagogika
faniga “kreativlik” degan tushunchani olib kirdi. Ayniqsa
ilmiy bilimning bugungi
kundagi rivojlanishi, kreativlikning shaxsni, jamiatni va
davlatni rivojlantirishga
ta‟siri ushbu masalasini ilmiy pedagogik nuqtai nazardan chuqur o‟rganishni talab
etmoqda.
Ayniqsa umumta‟lim maktablarida o‟qituvchi kadrlarning kreativligini
rivojlantirishga bo‟lgan ijtimoiy
buyurtma vujudga kelmoqdaki, bu borada ilmiy
pedagogik izlanishlar olib borish talab etiladi. Shu bilan bir qatorda kreativlik
masalasini ilmiy tushunishda
turli fikrlarning mavjudligi, yaxlit
xulosaga kelinmaganligini ilmiy ishlarda ham ko‟rishimiz
mumkin.
Ops002-2 (140-21) guruh talabasi Bajardi: Abduraxmanova Malika Tekshirdi: Almuradova Nigora Toshkent 2024

Ops002-2 (140-21) guruh talabasi Bajardi: Abduraxmanova Malika Tekshirdi: Almuradova Nigora Toshkent 2024
2-amaliy ish Abduraxmanova
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Ops002-2 (140-21) guruh talabasi Bajardi: Abduraxmanova Malika Tekshirdi: Almuradova Nigora Toshkent 2024
|
c) 3 baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim

|
c) 3 baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim
|
bet | 5/5 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 0,94 Mb. | | #118569 |
Bog'liq psixologiyac) 3 baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
fan haqida umumiy tushunchaga ega bo‘1sa;
fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yo‘l qo‘yilsa;
bayon qilish ravon bo‘lmasa;
fan bo‘yicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
fan bo‘yicha mustaqil topshiriqlarni to‘liq bajarmagan bo‘lsa.
d) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz 2 baho bilan baholanishi mumkin:
fan bo‘yicha mashg‘ulotlarga tayyorgarlik ko‘rilmagan bo‘lsa;
fan bo‘yicha mashg‘ulotlarga doir hech qanday tasavvurga ega bo‘lmasa;
fan bo‘yicha materiallarni boshqalardan ko‘chirib olganligi sezilib tursa;
fan bo‘yicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yo‘l qo‘yilgan bo‘lsa;
fan bo‘yicha berilgan savollarga javob olinmasa;
fanni bilmasa.
Fan o`qituvchisi to`g`risida ma’lumot
Muallif:
|
Qodirov Xasanboy Oribjonovich
|
E-mail:
|
qodirovxasanboy68@gmail.com
|
Telefon raqami:
|
+(99890) 291 42 91
|
Tashkilot:
|
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Farg`ona filiali, “Axborot-ta’lim texnologiyalari” kafedrasi
|
Taqrizchilar:
|
Pedagogika fanlari nomzodi, proffesor v.v.b. I. Bilolov
Pedagogika fanlari nomzodi, dotsent. Z. Teshaboev
|
Mazkur Sillabus universitet O‘quv-uslubiy Kengashining 2023 yil ___ avgustdagi 1-sonli bayoni bilan tasdiqlangan.
Mazkur Sillabus “Axborot ta’lim texnologiyalari" kafedrasining 2023 yil ___ avgustdagi 1-sonli Yig‘ilish bayoni bilan ma’qullangan.
O‘quv uslubiy bo‘lim boshlig‘i’: Sh.Umarov
Fakultet dekani:
|
B. Daliyev
|
Kafedra mudiri:
|
J.Otajonov
|
Tuzuvchi:
|
X.Qodirov
|
|
| |
A11
  
Shaxs taraqqiyotining yoshga bog’liq xususiyatlari
    
A12

Asosiy adabiyotlar
|
1.
|
Lea Chapius. Pedacocy, embedding Learning Technoligies. Modul 1.
Educational Technology Use and design for Improved Learning Opportunities, Mehdi Khosrow-Pour, USA, 2014.
|
2.
|
Educational Psychology, Kelvin Seifert and Rosemary Sutton, Switzerland, 2010, the Jacobs Foundaion.
|
3.
|
Каримова В.М. ва бошқалар “Педагогика.Психология”. Ўқув қўлланма. –Т.: 2012. -380 бет.
|
4.
|
Очилова Г.О., “Педагогика.Психология” фанидан ўқув услубий мажмуа –T., 2016. -420 – бет
|
5.
|
Очилова Г,О, Мусаханова Г.М. “Педагогик махорат”, 2014. – 420 бет.
|
Qo`shimcha adabiyotlar
|
1.
|
O`zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. O`zbekiston Respublikasi oily ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasini tasdiqlash to`g`risidagi №PF-5847. 2019 yil 8 oktyabr.
|
2.
|
O`zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. O`zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo`yicha HARAKATLAR STRATEGIYASI to`g`risida. (O`zbekiston Respublikasi qonun xujjatlari to`plami, 2017yй., 6-son, 70-modda)
|
3.
|
Mirziyoev Shavkat Miromonovich. Erkin va farovon democratic O`zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. O`zbekiston Respublikasi Prezidenti lavozimiga kirishish tantanali marosimiga bag`ishlangan Oliy Majlis palanalarining qo`shma majlisidagi nutq.Sh.М.Мirziyoev. – Toshkent: O`zbekiston, 2016. - 56 b.
|
4.
|
O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 2015-yil 6-martdagi PQ-2313 son “2015-2019 yillarda yo`l-transport infratuzilmzsini va maxandislik kommunikatsiyalarini modernizatsiya qilish va rivojlantirish dasturi to`g`risida”gi Qarori.
|
5.
|
Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to`g`risida. O`zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori 20.04.2017.
|
6.
|
Азизхўжаева Н.Н. Педагогик технологиялар ва педагогик махорат. Т.: Чўлпан. 2013. – 200 бет.
|
7.
|
Иномов И. Иқтисодий тарбия назарияси. Т.: ТДИУ . 2011 – 248 бет.
|
8.
|
Хакимова М.Ф, Педагогик технологиялар. Ўқув қўлланма. Т.ТДИУ., 2013
|
9.
|
Тожибоева Д. ва бошқ. Иқтисодий педагогика. – Т.: Фан ва технология. -2012. -256 бет
|
10.
|
Хайитов О. “Психодиагностика” Тошкент. Ўқув қўлланма. Т.ТДИУ. 2012 йил.
|
11.
|
Василькова Ю.В. лекции по социальной педагогике.: Теория и история
М.: Перспектива, 2010 – 736 стр.
|
Mashg‘ulotlar shakli: ma’ruza (M)

Mashg‘ulotlar shakli: ma’ruza (M)
|
Pedagogika fanining maqsadi, vazifalari va ilmiy tadqiqot metodlari
|
|
Shaxs tarbiyaning ob’ekti va sub’ekti sifatida
|
|
Didaktika - ta’lim nazariyasi. Ta’lim metodlari.
|
|
Tarbiya nazariyasi. Tarbiya metodlari va turlari.
|
|
Pedagogik kompetentlik va pedagogik maxorat tushunchasi
|
|
Verbal va noverbal muloqot turlari va vazifalari
|
|
Pedagogik konflikt turlari va ularni bartaraf etish yo’llari
|
|
Pedagogok reflektsiyaning maqsad va vazifalari
|
|
Psixologiya fani haqida tushuncha va uning ilmiy tadqiqot metodlari
|
|
Psixologiyada shaxs tushunchasi. Temperament turlari.
|
|
Shaxs taraqqiyotining yoshga bog’liq xususiyatlari
|
|
Boshqaruv psixologiyasi.Shaxslararo munosabat.
|
|
Shaxs rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar.
|
|
Ijtimoiy xulq motiv va motivatsiyasi
|
|
Stress va uning turlari
|
Mashg‘ulotlar shakli: Amaliy mashg`ulot (A)
|
A1
|
Pedagogika fanining maqsadi, vazifalari va ilmiy tadqiqot metodlari
|
A2
|
Shaxs tarbiyaning ob’ekti va sub’ekti sifatida
|
A3
|
Didaktika - ta’lim nazariyasi. Ta’lim metodlari.
|
A4
|
Tarbiya nazariyasi. Tarbiya metodlari va turlari.
|
A5
|
Pedagogik kompetentlik va pedagogik maxorat tushunchasi
|
A6
|
Verbal va noverbal muloqot turlari va vazifalari
|
A7
|
Pedagogik konflikt turlari va ularni bartaraf etish yo’llari
|
A8
|
Pedagogok reflektsiyaning maqsad va vazifalari
|
A9
|
Psixologiya fani haqida tushuncha va uning ilmiy tadqiqot metodlari
|
A10
|
Psixologiyada shaxs tushunchasi. Temperament turlari.
|
|
Internet resurslari - Pedagogika. Psixologiya

|
Pedagogika. Psixologiya
|
bet | 4/5 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 0,94 Mb. | | #118569 |
Bog'liq psixologiyaInternet resurslari:
www.gov.uz – Ўзбекистон Республикаси хукумат портали
www.lex.uz – Ўзбекистон Республикаси Қонун хужжатлари маълумотлари миллий базаси.
3. www.krotov.info
4. www.gumer.info
Talabaning fan bo‘yicha o‘zlashtirish ko‘rsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:
a) 5 baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
fanning mohiyati va mazmunini to‘liq yoritib bera olsa;
fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yo‘l qoymasa;
fan bo‘yicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega bo‘lsa;
fan doirasida mustaqil erkin fakrlash qobiliyatini namoyon eta olsa;
berilgan savollarga aniq va lo‘nda javob bera olsa;
mustaqil topshiriqlarni to‘liq va aniq bajargan bo‘lsa;
fanga tegishli tushunchalar va meyoriy-huquqit xujjatlarni to‘liq o‘zlashtirgan bo‘lsa;
fanga tegishli mavzulardan biri bo‘yicha ilmiy maqola chop ettirgan bo‘lsa;
mavzular bo‘yicha interfaol taqdimotlar yarata olsa.
b) 4 baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
fanning mohiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yo‘l qoymasa;
fan mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan bo‘lsa;
fan bo‘yicha berilgan vazifa va topshiriqlarni o‘quv dasturi doirasida bajarsa;
fan bo‘yicha berilgan savollarga to‘g‘ri javob bera olsa;
fan bo‘yicha mustaqil topshiriqlarni to‘liq bajargan bo‘lsa;
fanga tegishli tushunchalar va meyoriy-huquqit xujjatlarni to‘liq o‘zlashtirgan bo‘lsa.
|
| |
termiz innovatsion hududida jeonbuk technopark filialini ochish taklif etildi

|
termiz innovatsion hududida jeonbuk technopark filialini ochish taklif etildi
|
bet | 4/4 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 12,67 Mb. | | #150153 |
Bog'liq O’zbekistonda innovatsion hududlartermiz innovatsion hududida jeonbuk technopark filialini ochish taklif etildi
Joriy yilning 16-noyabr kuni Innovatsion rivojlanish, Moliya vazirliklari, Chirchiq shahar hokimligi va “UzTest” vakillaridan iborat delegatsiya Jeonbuk texnoparkiga tashrif buyurdi. Koreya tomondan muzokaralarda texnopark direktori Yang Gyun va uning o'rinbosari Moon Song Shik qatnashdi. Tomonlar “O‘zbekiston uchun ekologik toza qishloq xo‘jaligi texnikasi platformasini yaratish” loyihasi muhokamasini o‘tkazdi.
Uchrashuv davomida Surxondaryo viloyat innovatsion rivojlanish hududiy boshqarmasi boshlig‘i Sherxon Kichkilov Surxondaryo viloyatidagi Termiz innovatsion tumani haqida ma’lumot berib, unda sanoat, qishloq xo‘jaligi, issiqxona xo‘jaliklari, baliqchilik sanoati rivojlangan bo‘lib, innovatsion strukturani amalga oshirish uchun barcha imkoniyatlar yetarli ekanini ta’kidladi. Sh.Kichkilov Termiz innovatsion tumanida Jeonbuk texnoparkining filialini ochish yoki hamkorlikda texnopark tashkil etish taklifini ilgari surdi.
Tomonlar Kelajakda Jeonbuk texnoparki O‘zbekiston bilan uzluksiz almashinuv va hamkorlik orqali ODA dasturi bo‘yicha yangi loyihalar hamda amalga oshirilayotgan loyihalarning yutuqlarini ilgari surishga umid bog‘lashini bildirdi. Tomonlar Kelajakda Jeonbuk texnoparki O‘zbekiston bilan uzluksiz almashinuv va hamkorlik orqali ODA dasturi bo‘yicha yangi loyihalar hamda amalga oshirilayotgan loyihalarning yutuqlarini ilgari surishga umid bog‘lashini bildirdi. “O‘zbekistonning ekologik toza qishloq xo‘jaligi texnikasi platformasini yaratish” loyihasini amalga oshirish uchun Koreya tomonidan Jeonbuk Texnopark boshchiligida konsortsium tuzilib, uning tarkibi KOAMI, Agrosolution Korea, KITECH dan iborat. O‘zbekiston tomonidan asosiy hamkor tashilotlar - Innovatsion rivojlanish vazirligi, “Uzavtosanoat” AK, Chirchiq shahar hokimiyati hisoblanadi. Foydalangan adabiyotlar https://mininnovation.uz/ru/news/post-696# https://innovation.gov.uz/innovativeregions E’tiboringiz uchun rahmat
Это изображение, автор: Неизвестный автор, лицензия: CC BY-SA
|
| |
O’zbekistonda innovatsion hududlar - bet 2

|
O’zbekistonda innovatsion hududlar
|
bet | 2/4 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 12,67 Mb. | | #150153 |
Bog'liq O’zbekistonda innovatsion hududlarAlohida tanlab olingan tumanlarda yuqori samarador innovatsiyalarni joriy etish asosida ushbu hudud aholisining turmush darajasini oshirish, yuqori texnologik yangi ish o‘rinlarini yaratish, ijtimoiy infratuzilmani yaxshilash va hududni kompleks innovatsion rivojlantirish yo‘nalishlarida mavjud analoglariga nisbatan narx va sifat ustunliklariga hamda innovatsiya elementlariga ega loyihalarni o‘z ichiga olgan kompleks texnologik echimlardan iborat innovatsion biznes model asosida “Innovatsion hudud”larni quyidagi yo‘nalishlarda rivojlantirish ko‘zda tutilgan va buni Termiz tumani misolida ko‘rishimiz mumkin: “Innovatsion hudud”larda innovatsiya qo‘llaniladigan sohalar: - “Raqamli hokimiyat” – aholining barcha qatlamlari va tadbirkorlik sub’ektlari uchun raqamli texnologiyalardan foydalangan holda tezkor, qulay va ishonchli davlat xizmatlari ko‘rsatishga qaratilgan innovatsion yechimlar;
Termiz tuman hokimligi boshqaruv tizimini raqamlashtirish, 350 mln. so‘m b) “Aqlli tibbiyot” – aholiga yuqori texnologiyalar va IT-yechimlar asosida tibbiy xizmat ko‘rsatish va aholi salomatligini saqlashning (profilaktika va diagnostika qilishning) innovatsion yechimlari; Termizda 1ta kasalxona (150 mln so‘m), 1ta poliklinika (90 mln so‘m), 4ta dorixona (120 mln so‘m) v) “Aqlli transport” – transport vositalari va infratuzilmasi tizimining bir-biri bilan mutanosib bog‘liqligini ta’minlashga qaratilgan texnologik komplekslar, yo‘l harakatini va jamoat transportini geoaxborot texnologiyalaridan foydalangan holda boshqarish tizimining innovatsion yechimlari; Termiz tuman markazi va 4ta qishloq o‘rtasida aniq jadval asosida harakatlanuvchi avtobus qo‘yiladi va 6ta “aqilli bekat” tashkil qilinadi. (jami 1,5 mlrd so‘m) “Aqlli ta’lim” – ta’lim tizimida virtual reallikka asoslangan ilg‘or vizualizatsiya texnologiyalari hamda masofaviy o‘qitishning onlayn-platformalari, ta’lim berishning yangi usul va vositalarini joriy qilish;
|
| |
“Aqlli ta’lim” – ta’lim tizimida virtual reallikka asoslangan ilg‘or vizualizatsiya texnologiyalari hamda masofaviy o‘qitishning onlayn-platformalari, ta’lim berishning yangi usul va vositalarini jori

|
“Aqlli ta’lim” – ta’lim tizimida virtual reallikka asoslangan ilg‘or vizualizatsiya texnologiyalari hamda masofaviy o‘qitishning onlayn-platformalari, ta’lim berishning yangi usul va vositalarini jori
|
bet | 3/4 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 12,67 Mb. | | #150153 |
Bog'liq O’zbekistonda innovatsion hududlar“Aqlli ta’lim” – ta’lim tizimida virtual reallikka asoslangan ilg‘or vizualizatsiya texnologiyalari hamda masofaviy o‘qitishning onlayn-platformalari, ta’lim berishning yangi usul va vositalarini joriy qilish; Termiz tumanida 4ta maktabda, 320 mln. so‘m Aqilli ta’lim d) “Aqlli qishloq xo'jaligi” – agrar sohada personallashtirilgan qishloq xo‘jaligi texnologiyalari, yangi samarador navlar va mahalliy xom ashyo, “yashil” texnologiyalarga va yuqori mahsuldorlikka asoslangan qishloq xo‘jaligi yuritish bo‘yicha innovatsion yechimlar; Termiz tumanida 1ta biotexnologiya labaratoriyasi (700mln so‘m), 2ta (Spin off) korxonalari (400mln so‘m) Aqilli qishloq xo‘jaligi e) “Aqlli mahalla” – aholi istiqomat qiladigan mahallalarda, aholi xonadonlarida innovatsion texnologiyalarga asoslangan daromad manbalarini kengaytirish orqali aholi farovonligini oshirish bo‘yicha innovatsion echimlar. Termiz tumanida 2ta mahalla ixtisoslashuviga ko‘ra (600mln so‘m) Aqilli mahalla 2026-yilda iqtisodiyot sohalarining yaxm dagi ulushi Kutilayotgan natijalar
Yangi ish o‘rinlari soni
550
“Ayollar temir daftari”
28
“Yoshlar temir daftari”
65
Innovatsion korxonalar soni
52
mlrd Innovatsion maxsulotlar
so‘m xajmi
mln Innovatsion mahsulotlar
doll. eksporti
27
1,7
Tashkil etiladigan innovatsion infratuzilmalar
Yoshlar sanoat zonasi 3ta biznes loyihalar amalga oshiriladi
(750 mln so‘m)
Yoshlar texnoparki mavjud binodan foydalangan xolda tashki qilish
(1,3 mlrd so‘m)
Yengil – sanoat texnologiyalar transferi markazi
Kovorking markazi
IT educational center loyiha qiymati 118 mln so‘m
Surxondaryo viloyati innovatsion salohiyati o'rganildi
Mutaxassislar tomonidan «Yoshlar innovatsion ishlab chiqarish zonasi»ni tashkil etish bo'yicha tadbirkorlar bilan muzokaralar olib borildi.
Oltinsoy va Termiz tumanlarini innovatsion hudud sifatida rivojlantirish bo'yicha Termiz davlat universiteti, Termiz muhandislik-texnologiya instituti hamda Termiz Agrotexnologiyalar va innovatsion rivojlanish instituti Ilmiy ishlar va innovatsiyalar bo'yicha prorektorlari bilan kelgusida rejalashtirilayotgan yangi loyihalar yuzasidan uchrashuvlar tashkil etildi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
“Aqlli ta’lim” – ta’lim tizimida virtual reallikka asoslangan ilg‘or vizualizatsiya texnologiyalari hamda masofaviy o‘qitishning onlayn-platformalari, ta’lim berishning yangi usul va vositalarini jori
|
Saytingizni backend qismini tayyorlang. Openserverdan ham foydalaning

Saytingizni backend qismini tayyorlang. Openserverdan ham foydalaning
Download
146,88 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
21.05.2024
Hajmi
146,88 Kb.
#247837
Download
146,88 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Saytingizni backend qismini tayyorlang. Openserverdan ham foydalaning
Download
146,88 Kb.
Matnni ko'rish
Gomogen katalizda reaksiyaga kirishayotgan moddalar bilan katalizatorlar bir fazali gaz yoki suyuq fazali

|
Gomogen katalizda reaksiyaga kirishayotgan moddalar bilan katalizatorlar bir fazali gaz yoki suyuq fazali
|
bet | 6/46 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 444,31 Kb. | | #108683 |
Bog'liq x vareant gtl(1)Gomogen katalizda reaksiyaga kirishayotgan moddalar bilan katalizatorlar bir fazali gaz yoki suyuq fazali
sistema hosil qiladi. Bunda katalizator bilan reaksiyaga kirishayotgan moddalar orasida ajralish sirti bo’lmaydi.
Geterogen katalizda reaksiyaga kirishayotgan moddalar bilan katalizatorlar turli fazalardan iborat sistemani
hosil qiladi. Bunda katalizator bilan reatsiyaga kirishayotgan moddalar orasida chegara sirti hosil bo’ladi.
Odatda,katalizator qattiq modda, reaksiyaga kirishayotgan moddalar esa gazlar yoki suyuqliklar bo’ladi.
1_5 Atsetelin qatori uglevodorodlar fizik va kimyoviy hossalari
Alkinlar — molekulasida uchlamchi bogʻ boʻlgan atsetilen qatori toʻyinmagan aniq uglevodorodlari, umumiy
formulasi CnH2n-2. Ularning birinchi vakili atsetilen CH≡CH dir. Atsetilendagi vodorod metil radikallar bilan
almashtirilsa, molekulasida uchlamchi bogʻ boʻlgan gomologik qator hosil boʻladi. Uning birinchi gomologi
metilatsetilen CH3-C≡CH; ikkinchisi etilatsetilen CH3-CH2-C≡CH va hokazo. Xalqaro nomenklatura boʻyicha
atsetilen qatori uglevodorodlarni nomlashda ularga muvofiq keladigan alkanning -an qoʻshimchasi oʻrniga -in
qoʻshimchasi qoʻyiladi. Alkinlar tabiatda uchramaydi, ular asosan alkanlar va kalsiy karbiddan olinadi. Alkinlar
uchun birikish, polimerlanish, oʻrin olish va oksidlanish reaksiyalari xosdir. Alkinlarning oldingi uchta aʼzosi gazlar,
C5H8 dan boshlab suyuq moddalar, yuqori alkinlar (C16H30) esa qattiq moddalar. Alkinlar alkenlar kabi suvdan
yengil, suvda kam eriydi, organik eritmalarda yaxshi eriydi.
Alkinlar va ularning hosilalaridan kundalik hayotda, texnikada keng qoʻllaniladigan: sirka aldegidi, sirka kislotasi,
benzol, polivinilxlorid, poliakrilonitril, vinilatsetilen, sintetik kauchuk va boshqa moddalar olinadi.
Izomerlari va nomlanishi
|
| |
tuproqda ancha miqdorda azot toʻplanadi. U tuproqda asosan toʻrt xil birikma holida: chirindi

|
tuproqda ancha miqdorda azot toʻplanadi. U tuproqda asosan toʻrt xil birikma holida: chirindi
|
bet | 4/46 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 444,31 Kb. | | #108683 |
Bog'liq x vareant gtl(1)tuproqda ancha miqdorda azot toʻplanadi. U tuproqda asosan toʻrt xil birikma holida: chirindi
(gumus) azoti, ammoniy tuzlari, nitratlar (NO3), oqsil organik azoti (toʻliq parchalanmagan oʻsimlik
qoldiqlari) va ularning oʻzgarish mahsulotlari – aminokislotalar, peptidlar, amidlar va aminlar holida
mavjud boʻladi. Sanoatda azot tabiiy gaz bilan ammiakka aylantiriladi va o’g’itlar va portlovchi moddalar ishlab chiqarishda
ishlatiladi. Ammoniy nitrat, azotli tuz, o’g’itlarning muhim xom ashyosi hisoblanadi. Kaliy nitrat kabi
azotli tuzlar poroxda ham qo’llaniladi. Azot, shuningdek, nitrat kislota ishlab chiqarishning
boshlang’ich materialidir. Azot va uning birikmalari aviatsiyada ham qo’llaniladi. Samolyot shinalari
yuqori haroratda yonish xavfini olish uchun bazot bilan puflanadi. Molekulyar azotning foydalanish maydoni ham juda
keng. U zanglamaydigan po’latda, qadoqlangan oziqovqat mahsulotlarini himoya qilishda, suyuq
portlovchi moddalarda qopqoq sifatida va electron komponentlar ishlab chiqarishda ishlatilishi mumkin.
Suyuq azot esa supero’tkazish xususiyati tufayli oziqovqat mahsulotlarini muzlashdan biologik va tibbiy
namunalarni muzlatishgacha bo’lgan ko’plab sohalarda qo’llaniladi. Azot kompyuter uskunalarini
sovutish uchun ham ishlatiladi. Suyuq azot to’satdan muzlashni ta’minlaganligi sababli, oziq-ovqat
mahsulotlarining hujayra tuzilishi buzilmaydi. Shu sababli, oziq-ovqat mahsulotlarida suv yo’qotishining
oldi olinadi, ozuqa moddalari va vitamin qiymatlari saqlanib qoladi. Sovutgichning muzlatish bo’limida saqlanadigan
oziq-ovqat mahsulotlarini uzoq vaqtdan keyin ham ularning ta’mini buzmasdan iste’mol qilish mumkin.
Ba’zi bir bardoshli materiallar mo’rt va qayta ishlashni osonlashtirish uchun suyuq azot bilan
muzlatilishi ham mumkin. Azotli birikmalar va tuzlar ishlatiladigan ba’zi mahsulotlar va sohalar quyidagilar:
|
| |
tovush va elektromagnit toʻlqinlarni sochish, shuningdek, impulsni uzatish va shu sababli qattiq jismlarni aylanib

|
tovush va elektromagnit toʻlqinlarni sochish, shuningdek, impulsni uzatish va shu sababli qattiq jismlarni aylanib
|
bet | 8/46 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 444,31 Kb. | | #108683 |
Bog'liq x vareant gtl(1)tovush va elektromagnit toʻlqinlarni sochish, shuningdek, impulsni uzatish va shu sababli qattiq jismlarni aylanib
oqayotganda ularga yuqori kuch taʼsir koʻrsatish xususiyatiga ega. Bunda Turbulent oqimlarda harakatlanuvchi jism
(zarra, toʻlqin)lar anchagina katta qarshilikka uchrashi sababli kattagina energiya yoʻqotishlari sodir boʻladi.
Turbulent oqim davrida harakat qilayotgan suyuqlikning ayrim massalari intensiv ravishda aralashib turadi.
1_7 Piroliz va kreking jarayonlari haqida malumot bering. Misollar keltiring.
Piroliz jarayoni. Piroliz - grekcha so'zdan olingan bolib, «pur»-olov va «lysis»- parchalanish degan ma'noni bildiradi,
y a'ni kimyoviy birikmalarni qizdirish natijasida parchalanish jarayonini
ifodalaydi.
Organik kimyoda «piroliz» so'zining ma'nosi - organik birikma-larni yuqori
temperaturada parchalanishi natijasida kichik molekula massaga ega
bo'lgan mahsulotlar hosil bolishidir. Piroliz yoli bilan yoqilg'i va moylar
yoki neftkimyosi sintezi uchun xomashyolar olinadi. Piroliz jarayoni
isitiladigan reaktorlarda olib boriladi. Jarayonga quyidagi texnologik
parametrlar ta'sir etadi: temperatura, xomashyoni reaktorga kelish vaqti
va suv bug'i konsentratsiyasi (suyultirgich). Temperatura ko'tarilishi bilan reaksiya tezligi ortadi. Piroliz jarayoni
unumdorligi xomashyoni reaksiya zonasiga kelish vaqtiga bog`liq.
Suv bug'ini piroliz reaktorlariga yuborishdan asosiy maqsad, uglevodorodlarni parsial bosimini pasaytirish va oraliq
reaksiyalar tezligini kamaytirishdir. Suv bug'i konsentratsiyasi ortishi bilan etilen, buten, butadien hosil bo'lishi
ko'payadi, aromatik uglevodorodlar chiqimi kamayadi.
Neft distillyatlari (benzin, kerosin) yoki gaz (etan, propan)ni piroliz qilish neft kimyosi uchun muhim ashyo bo‘lgan
|
| |
Raketalar, raketa yoqilg’ilari, samolyotlar va quruqlikdagi g’ildiraklar havosi, sezgir sensorlar, portlovchi moddalar, dorilar

|
Raketalar, raketa yoqilg’ilari, samolyotlar va quruqlikdagi g’ildiraklar havosi, sezgir sensorlar, portlovchi moddalar, dorilar
|
bet | 5/46 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 444,31 Kb. | | #108683 |
Bog'liq x vareant gtl(1)Raketalar, raketa yoqilg’ilari, samolyotlar va quruqlikdagi g’ildiraklar havosi, sezgir sensorlar, portlovchi moddalar, dorilar,
metallurgiya dasturlari, elektron qurilmalar, havo va kosmik kemalardagi oksidlovchi vosita sifatida ,
kimyoviy mahsulotlarning muzlashi, ombor va silos atmosferalari, oziq-ovqat mahsulotlarini qadoqlash jarayonlari,
yuqori haroratli termometrlar va boshqalar.
1_4 Gamogen va geterogen jarayonlar haqida tushuncha bering.
Gomogen sistema - bir fazadan iborat boʻlgan fizik-kimyoviy sistema. Bunday sistemaning har bir nuqtasida bosim
P,temperatura T va konsentratsiya S bir xil boʻladi. Masalan, muz, suv, suv bugʻi, gazlar aralashmasi, suyuqyoki
qattiq jism eritmalari Gomogen sistema dir.
Geterogen sistema (yun. heterogenes — har xil jinsli) — fizik xossalari yoki kimyoviy tarkiblari jihatdan har xil
qismlar (turli fazalar)dan tuzilgan bir jinsli boʻlmagan fizik-kimyoviy sistema; oʻz xossalariga koʻra, ajratuvchi sirtlar
bilan ajralgan turli qismlardan iborat boʻladi. G. s.ning bir fazasi bilan qoʻshni faza oʻrtasidagi yuzada sistemaning
bir yoki bir necha xossasi (tarkibi, zichligi, kristall panjara parametrlari, elektr yoki magnit maydoni va h.k.)
birdaniga oʻzgaradi. Suv va uning ustidagi suv bugʻi (agregat holatida farq bor), oʻzaro aralashmaydigan ikki
suyuqlik — moy va suv (tarkibi farq qiladi) va h. k. G. s.ga misol boʻla oladi. Koʻpincha G. s. bilan gomogen (bir
jinsli) sistema oʻrtasida keskin chegara yoʻq. Mexanik aralashmalar (suspenziyalar, emulsiyalar) bilan chin
(molekulyar) eritmalar oraligʻi kolloid eritmalar bilan band. Kolloid eritmalarda erigan modda zarralari ularga faza
tushunchasini tatbiq etib boʻlmaydigan darajada mayda boʻladi. "G. s." iborasi fizika va kimyoda, ayniqsa, kimyoviy
termodinamikada keng qoʻllaniladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Raketalar, raketa yoqilg’ilari, samolyotlar va quruqlikdagi g’ildiraklar havosi, sezgir sensorlar, portlovchi moddalar, dorilar
|
m assasi va tezligining mahsulotidir

|
m assasi va tezligining mahsulotidir
|
bet | 14/46 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 444,31 Kb. | | #108683 |
Bog'liq x vareant gtl(1)m assasi va tezligining mahsulotidir:
Nyutonning ikkinchi qonuni, zamonaviy shaklda, impulsning vaqt hosilasi kuch ekanligini aytadi:
A gar massa vaqt oʻtishi bilan oʻzgarmaydi, keyin hosila faqat tezlikka taʼsir qiladi va shuning uchun kuch massa va
t ezlikning vaqt hosilasi koʻpaytmasiga teng boʻladi, bu tezlanishdir:
Tezlanish vaqtga nisbatan pozitsiyaning ikkinchi hosilasi boʻlganligi sababli, buni ham yozish mumkin:
Uchinchi qonun
Har bir harakatga har doim teng reaktsiya qarshi boʻladi; yoki, ikki jismning bir-biriga oʻzaro harakatlari doimo
teng boʻlib, qarama-qarshi qismlarga qaratilgan.
Uchinchi qonunning „harakat reaksiyaga teng“ kabi haddan tashqari qisqacha ifodalari oʻquvchilar avlodlari
orasida chalkashliklarga sabab boʻlishi mumkin edi: „harakat“ va „reaktsiya“ turli organlarga tegishli. Masalan, stol
ustida dam olayotgan kitobni koʻrib chiqing. Yerning tortishish kuchi kitobni pastga tortadi. Oʻsha „harakat“ ga
„reaktsiya“ kitobni ushlab turgan stoldan tayanch kuchi emas, balki kitobning Yerga taʼsir qiladigan tortishish
kuchidir.
Nyutonning uchinchi qonuni koʻproq asosiy printsipga, impulsning saqlanishiga tegishli. Ikkinchisi Nyutonning
bayonoti boʻlmagan hollarda ham, masalan, kuch maydonlari, shuningdek, moddiy jismlar impulsga ega boʻlganda
va impuls toʻgʻri aniqlanganda, kvant mexanikasida ham toʻgʻri boʻladi. Nyuton mexanikasida ikkita jism
momentiga ega boʻlsa va mos ravishda, u holda juftlikning umumiy impulsi , va oʻzgarish
t ezligi hisoblanadi:
2_4 Piroliz jarayonini tushuntiring
Piroliz (yun. rug — olov va ...liz) — pirogenetik jarayonlardan biri; murakkab moddalarni ularga havo bermay
(koʻpincha katalizatorlar bilan) yuqori temperatura taʼsirida oddiy moddalarga parchalash. P. texnikada, mas,
|
| |
to‘yinmagan uglevodorodlar (etilen, propilen, butadien)ni ishlab chiqarishda asosiy jarayon hisoblanadi. Piroliz

|
to‘yinmagan uglevodorodlar (etilen, propilen, butadien)ni ishlab chiqarishda asosiy jarayon hisoblanadi. Piroliz
|
bet | 9/46 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 444,31 Kb. | | #108683 |
Bog'liq x vareant gtl(1)to‘yinmagan uglevodorodlar (etilen, propilen, butadien)ni ishlab chiqarishda asosiy jarayon hisoblanadi. Piroliz
paytida aromatik uglevodorodlar (benzol, toluol) va pirokondensat ham olinadi. Ushbu jarayon bosim 0,01 MPa
dan past bo‘lganda va haroart 650-900 C atrofida o‘zgarganda amalga oshiriladi.
Katalitik kreking.
Kichik molekula massali mahsulotlar olish uchun neft xomashyosini termokatalitik qayta ishlash jarayoniga
katalitik kreking deyiladi. Katalitik kreking natijasida yuqori oktanli benzinlar, yengil gazoyl, C3-C4 uglevodorod
gazlari olinadi (to'yingan va to'yinmagan mahsulotlar aralashmasi). Katalitik kreking nisbatan past temperaturada
katalizator ishtirokida olib boriladi.
Katalitik kreking jarayonida uglevodorodlarni parchalanishi alyumosilikat katalizatorlari ishtirokida sodir boladi. Bu
katalizatorlar ishtirokida parchalanish reaksiyasi ionli mexanizm asosida sodir bo'ladi. Termik kreking esa erkin
radikal mexanizm bo'yicha sodir bo'ladi. Katalitik kreking jarayonining maqsadi oktan soni 90-92% bo'lgan yuqori
sifatli benzin olish. Katalitik krekingda, asosan butan-butilen fraksiyasidan iborat gazlar hosil bo'ladi. Katalitik
kreking natijasida olingan gazoyldan saja va naftalin, og'ir gazoyldan esa yuqori sifatli «ignasimon» koks olinadi.Ushbu
jarayon orqali (harorat 420-530 C; bosim 0,1-0,3 MPa; alyumosilikat, tseolit ushlovchi va boshqa
katalizatorlar ishtiroki bilan) turli distillyatlar va qoldiq xom ashyodan yuqori oktanli benzinlar va tarkibida yuqori
k ontsentratsiyali propan-propilen hamda
butan-butilen fraktsiyalarini ushlagan gaz
olinadi.
Normal uglevodorodlar (pentan, butan,
benzin fraktsiyasi)ni izomerlash yo‘li bilan
alkillash uchun ishlatiladigan izobutan
yoki sintetik kauchuk va benzinning
|
| |
Kimyoviy xossalari Kovalent radius → 75 pm Ion radiusi → 13 (+5e) 171 (−3e) pm

|
Kimyoviy xossalari Kovalent radius → 75 pm Ion radiusi → 13 (+5e) 171 (−3e) pm
|
bet | 3/46 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 444,31 Kb. | | #108683 |
Bog'liq x vareant gtl(1)Kimyoviy xossalari Kovalent radius → 75 pm Ion radiusi → 13 (+5e) 171 (−3e) pm
Elektrmanfiyligi → 3.04 (poling shkalasi bo‘yicha) Oksidlanish darajasi → 5, 4, 3, 2, 1, 0, −1, −2, −3
Ionlanish energiyasi → 1401,5 kJ/mol; (14.53 eV) Oddiy moddaning termodinamik xususiyatlari
Termodinamik faza → Gaz Zichlik ( n.sh. da ) →1.8730,808 (-195,8 °C) g / sm³
Erish harorati → 63,29 K (−209,86 °C) Qaynatish harorati → 77,4 K (−195,75 °C)
Solishtirma erish issiqligi →(N2) 0,720 kJ/mol Solishtirma buglanish issiqligi → (N2) 5,57 kJ/mol;
Molyar issiqlikgi → 29,125 kJ/(K∙mol); Molyar hajmi →17.3 mol/sm3;
Oddiy moddaning kristall panjarasi
Panjara tuzilishi → Kubik Panjara parametrlari → 5,661 Å
Boshqa xususiyatlar
Issiqlik o’tkazuvchanligi →(300 K) 0,026 Vt / (m ∙ K) CAS raqami → 7727-37-9
Azot oʻsimliklar uchun asosiy „oziq“lardan biridir.
Mineral va organik birikmalari tuproqqa yogʻinsochin bilan yoki oʻgʻit sifatida tushadi. Erkin azot
ammiak sintezida, baʼzi kimyoviy reaksiyalarda inert muhit hosil qiluvchi sifatida, simobli
termometrlardagi boʻshliqni toʻldirishda, yonuvchan suyuqliklarni bir idishdan ikkinchi idishga haydashda
va boshqa maqsadlarda ishlatiladi. Suyuq azotdan past temperatura bilan bogʻliq boʻlgan ishlarda
(kriostatlar, vakuum qurilmalar va boshqalarda) foydalaniladi. Azotning tabiiy birikmalari ammoniy
xlorid va turli nitratlar (selitralar)dan iborat. Oʻrta Osiyoning quruq choʻl iqlimida koʻp miqdorda selitra
toʻplanadi. Azot oqsillar, nuklein kislota,xlorofill va fermentlarning ajralmas tarkibiy qismi boʻlganligidan
oʻsimliklar hayot faoliyatida asosiy ahamiyatga ega. Oʻsimliklar tuproqdagi azotli moddalarni oʻzlashtirib,
ulardan oqsil hosil qiladi. Havodagi erkin azotni azot birik-malariga aylantiruvchi mikroorganizmlar tufayli
|
| |
Respublikamizda neft va gaz to`g`risida ingiliz tilida qisqacha bayon yozib bering - bet 2

|
Respublikamizda neft va gaz to`g`risida ingiliz tilida qisqacha bayon yozib bering
|
bet | 2/46 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 444,31 Kb. | | #108683 |
Bog'liq x vareant gtl(1)1972-yilda Qashqadaryo viloyatida dunyodagi eng yirik zavodlardan biri bo‘lgan Muborak gazni qayta ishlash zavodi, 1980-yilda Sho‘rtan shahridagi zavod foydalanishga topshirildi.
Respublika neft sanoati xalq xo‘jaligining neftga bo‘lgan talabini to‘liq qondirish imkoniyatiga ega. Xususan, Ko‘kdumaloq koni jadal sur’atlar bilan ishga tushirildi. 1995 yilda O'zbekistonda 7 mln. tonnaga yaqin neft va kondensat qazib olindi. 1991-2003-yillarda O‘zbekistonda neft va gaz kondensatini qazib olish 2,8 martaga (1990-yilda 2,81 million tonna; 1997-yilda 7,9 million tonna) ortdi va 1995-yilda neft importini to‘xtatish va respublikaning neft mustaqilligini ta’minlash zaruriyati tug‘ildi. . imkon yaratdi. 2001 yil yanvar oyiga kelib Oʻzbekistonda 59 ta kondan neft qazib olindi, 17 ta kon foydalanishga tayyorlandi va konservatsiyada boʻldi. 13 ta konda qidiruv ishlari olib borilmoqda. Oʻzbekiston-Malayziya qoʻshma korxonasi (“Oʻz-Maloyl”) neft qazib olish va qidirish uchun tashkil etilgan (1994). O‘zbekiston neft mustaqilligiga erishgach, xorijdan neft va neft mahsulotlarini olib kirishga hojat qolmadi. 2000 yilda O‘zbekiston neft sanoatida kondensatni hisobga olgan holda 7,53 million tonna gaz qazib olindi. tonna neft qazib olindi.
1_2 O`zingiz tugatgan ta’lim muassasasi haqida rus tilida qisqacha bayon yozib bering.
Я окончил девятнадцатую общую среднюю школу в городе Карши. затем я окончил профессиональный колледж агробизнеса и предпринимательства в городе Карши. В настоящее время я студент четвертой ступени Инженерно-экономического института.
Qarshi shahridagi o‘n to‘qqizinchi umumiy o‘rta maktabni tamomlaganman. Keyin Qarshi shahridagi agrobiznes va tadbirkorlik kasb-hunar kollejini tamomladim. Hozirda muhandislik-iqtisodiyot institutining 4-bosqich talabasiman.
1_3 Azot gazining fizik kimyoviy xossalari. Sanoatda ishlatilishi. Azot / Nitrogenium (N), 7. Atom massasi → 14.00643 m.a.b. (g/mol).
Elektron konfiguratsiyasi → [He] 2s2 2p3Atom radiusi → 75 pm
|
| |
Sun’iy intellekt va neyronto’rli texnologiyalar

|
Sun’iy intellekt va neyronto’rli texnologiyalar
|
Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #105547 |
Bog'liq 7-ma\'ruza SUN’IY INTELLEKT VA NEYRONTO’RLI TEXNOLOGIYALAR 8-mavzu. Sunʼiy neyron toʼrlari, asosiy tushunchalar va uning qoʼllanilish sohalari Neyron tarmoq - Neyron tarmoq - bu sun'iy intellektga ega mashinalarni yaratish uchun matematik modellar yordamida inson miyasining ishini takrorlashga urinish.
- Neyron tarmoq - bu sinapslar orqali bog'langan neyronlar ketma-ketligi.
- Neyron tarmoq orqali mashina turli xil ma'lumotlarni tahlil qilish va hatto yodlash qobiliyatiga ega bo'ladi.
- Boshqacha qilib aytganda, neyron tarmoq - bu elektr impulslari shaklida ma'lumot uzatuvchi millionlab neyronlarni o'z ichiga olgan inson miyasining mashina talqini.
Neyron tarmoq Inson miyasi va neyron tarmoqlari - taqqoslash Inson miyasi va neyron tarmoqlari - taqqoslash Neyron tarmoq nimadan iborat? - Tabiiy analogga o'xshab, sun'iy neyron tarmog'i neyronlar va sinapslardan iborat.
- Neyron - bu ma'lumotni qabul qiluvchi va u bo'yicha ma'lum hisob-kitoblarni amalga oshiradigan va uni uzatadigan birlik. Bu har qanday neyron tarmoqning eng oddiy tarkibiy birligidir.
- Qoidaga ko'ra, neyronlar qatlamlarga ajratiladi, ular oxir-oqibat tarmoqni tashkil qiladi.Barcha neyronlar deyarli bir xil ishlaydi. Biroq, muayyan funktsiyalarni bajaradigan neyronlarning ayrim maxsus holatlari mavjud.
Sun’iy neyron Faollashtirish funktsiyalari
|
| |
Alkinlarning nomlanishi alkenlarga oʻxshash. Xalqaro nomenklatura boʻyicha alkinlarni nomlashda [[alkanlarning -

|
Alkinlarning nomlanishi alkenlarga oʻxshash. Xalqaro nomenklatura boʻyicha alkinlarni nomlashda [[alkanlarning -
|
bet | 7/46 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 444,31 Kb. | | #108683 |
Bog'liq x vareant gtl(1)Alkinlarning nomlanishi alkenlarga oʻxshash. Xalqaro nomenklatura boʻyicha alkinlarni nomlashda [[alkanlarning -
an suffiksi -in suffiksiga almashtiriladi. Uch bog' asosiy zanjirga kirishi kerak. Uglerodlar karrali bogʻ yaqin
joylashgan chekkadan boshlab raqamlanadi.
Etin (atsetilen): C2H2 Propin: C3H4 Butin-1: C4H6 Pentin-1: C5H8 Geksin-1: C6H10
Geptin-1: C7H12 Oktin-1: C8H14 Nonin-1: C9H16 Detsin-1: C10H18
1_6 Laminar va turbulent oqimlar haqida tushuncha bering.
Laminar oqim (lot. lamina — plastinka, qatlam) — suyuqlik yoki gazning tartibli (qatlamli) aralashmasdan oqishi.
Laminar oqimda suyuqlik yoki gaz oqimga nisbatan parallel ravishda qatlam-qatlam
boʻlib siljiydi. Suyuqlik yoki gazlarning kichik tezlik bilan oqishi, oʻta qovushoqsuyuqliklarning oqishi, shuningdek, kichik hajmdagi
jismdan suyuqlikning ohista oqib oʻtishi va boshqalar laminar
oqimga misol boʻladi. Suyuqliklarning ingichka (kapillar) naydan oqish paytida, podshipnikdagi moy qatlamida,
jism sirtidan suyuqlik yoki gaz oqib oʻtayotganda shu sirt yaqinida hosil boʻluvchi chegara qatlamlarda va
boshqalarda laminar oqimni kuzatish mumkin. Suyuqlik yoki gazlarning harakat tezligi osha borib, vaqtning
maʼlum paytida laminar oqim tartibsiz turbulent oqimga aylanadi.
Turbulent oqim (lot. turbulentus — joʻshqin, tartibsiz) — turbulenglik kuzatiladigan suyuqlik (gaz) oqimi (qarang
Turbulentlik). Turbulent oqimda suyuqlik (gaz) ning ayrim zarralari murakkab trayektoriya boʻylab tartibsiz,
beqaror harakat qiladi. Bunda oqimdagi har bir nuqta tezligi vaqt utishi bilan oʻzgaradi va pulsatsiya (jadal) tusida
boʻladi. Bosimda ham pulsatsion oʻzgarish roʻy beradi, siqilayotgan suyuqlikning zichligi esa oʻzgaradi. Jadal
tartibsiz aralashuv tufayli Turbulent oqim yuqori issiqlik uzatish, kimyoviy reaksiyalar (mas., yonish)ni tez tarqatish,
|
| |
Biror uglerod atomi bevosita nechta boshqa uglerod atomlari bilan bog’langanligiga ko’ra

|
Biror uglerod atomi bevosita nechta boshqa uglerod atomlari bilan bog’langanligiga ko’ra
|
bet | 46/46 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 444,31 Kb. | | #108683 |
Bog'liq x vareant gtl(1)Biror uglerod atomi bevosita nechta boshqa uglerod atomlari bilan bog’langanligiga ko’ra
birlamchi, ikkilamchi, uchlamchi va to’rtlamchi uglerod atomlar deb yuritiladi.
Alkan molekulasidan bitta vodorod atomi ajratib chiqarilsa alkil qoldig’i hosil
bo’ladi. Bu qoldiq odatda alkil guruh, ba’zan alkil radikal deyiladi.
Lekin radikal deb nomlash unchalik to’g’ri emas. Alkil qoldiqlarining nomi tegishli
a lkan nomidagi -an suffiksi -il suffiksiga almashtirish bilan yasaladi.
Tarmoqlangan alkil guruhlarni nomlash uchun asosiy zanjir
r aqamlanishi ham mumkin.
5_10 Shudiringlash nuqtasi nima? Nima maqsadda aniqlanadi?
Shudring nuqtasi - maʼlum bosim va namlikda havo sovib, unda toʻyingan suv bugʻlari hosil boʻlishi uchun zarur tra.
Havo namligining asosiy tavsiflaridan biri. U bilan havo namligining qiymatlari aniqlanadi. Nisbiy namlik 100% dan
kam boʻlganda Shudring nuqtasi har doim havo trasidan pastroq boʻladi. Tra Shudring nuqtasiga kelishi uchun havo
sovishi zarur. Havo toʻyinganda, yaʼni namlik 100% boʻlganda Shudring nuqtasi havo trasiga tenglashadi. Mas, havo
temperaturasi 15° da: nisbiy namlik 100, 80, 60, 40% boʻlishi uchun Shudring nuqtasi 15,0, 11,6, 7,3, 1,5° ga teng
boʻlishi kerak.
|
| |
Cython: The best of both worlds

See
discussions, stats, and author profiles for this publication at:
https://www.researchgate.net/publication/224176310
Cython: The Best of Both Worlds
Article
in
Computing in Science & Engineering · May 2011
DOI: 10.1109/MCSE.2010.118 · Source:
IEEE Xplore
CITATIONS
1,071
READS
3,910
6 authors
, including:
Some of the authors of this publication are also working on these related projects:
Numerical Study of the Eulerian Model
View
project
Divergence conforming discretizations for engineering applications
View project
Lisandro
Daniel Dalcin
King Abdullah University of Science and Technology
128
PUBLICATIONS
4,102
CITATIONS
SEE
PROFILE
Dag Sverre Seljebotn
University
of Oslo
8
PUBLICATIONS
1,216
CITATIONS
SEE PROFILE
All content following
this page was uploaded by
Dag Sverre Seljebotn
on 08 August 2014.
The user has requested enhancement of the downloaded file.
Qaraqalpaqstan Agro Klaster

“Qaraqalpaqstan Agro Klaster”
mas’uliyati cheklangan
jamiyatiga
(STIR:-
307920124)
Respublikada olib borilayotgan soliq islohotlarning asosiy maqsadi tadbirkorlik
sub’ektlarining soliq majburiyatlarini o‘z vaqtida ixtiyoriy ravishda ta’minlashga amaliy
yordam berishdan iborat.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 26-yanvardagi
PQ-23-son
qaroriga asosan paxta xom ashyosining xarid narxi
Nyu-York savdo birjasida
shakllangan paxta tolasining o‘rtacha oylik fyuchers kotirovkalari miqdoridan kelib
chiqqan holda, paxta-to‘qimachilik klasterlari va fermer xo‘jaliklari o‘rtasida
o‘zaro
manfaatli kelishuv asosida shakllantirilishi belgilangan.
Shundan kelib chiqqib, klasterlar va fermerlar 1 tonna
(1 sinf 2 sort) paxta xom-
ashyosi narxi Xorazm viloyatida klasterlar va fermer vakillari ishtirokida o‘tkazilgan
yig‘ilishda kelishilganligini inobatga olib,
joriy yilning 20-noyabr kuniga qadar
sentyabr va oktyabr oylari uchun elektron hisobvaraq-fakturalarini (EHF)
rasmiylashtirish va soliq organlariga hisobotlarini taqdim etish lozim.
Ma’lumot uchun: O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining
2023-yil 26-oktyabrdagi 03-RA-1/1-1634-son topshirig‘iga asosan qishloq xo‘jaligi
korxonalariga moliyaviy jarimalar qo‘llamaslik hamda paxta xom-ashyosi ishlab
chiqaruvchilarni qo‘llab- quvvatlash maqsadida EHF rasmiylashtirish muddati Soliq
qo‘mitasi tomonidan uzaytirildi.
Yuqoridagilardan kelib chiqib, fermer va klasterlarning moliyaviy holatiga salbiy
ta’sirini kamaytirish maqsadida o‘z muddatida rasmiylashtirilmagan EHFlar bo‘yicha
jarimalar qo‘llamasdan Soliq kodeksining 27-moddasiga
asosan soliq organlari
majburiyatlari ijrosini ta’minlash maqsadida sotilgan 1 tonna paxta xom-ashyosi
uchun
7 mln 800 ming so‘mdan kelib chiqib belgilangan
tartibda soliq bazasini
aniqlash va undirish choralari ko‘rilishini ma’lum qilamiz.
2023 - yil 10 - noyabr
19/2-69085 - son
TOPOGRAFIK XARITALARNI VARAQLARGA BO‘LINISHI VA NOMENKLATURASI

|
TOPOGRAFIK XARITALARNI VARAQLARGA BO‘LINISHI VA NOMENKLATURASI
|
bet | 2/5 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 430,71 Kb. | | #250264 |
Bog'liq 1 laboratoriya AYQda top xar nomenklaturasi bo\'y masala yechish TOPOGRAFIK XARITALARNI VARAQLARGA BO‘LINISHI VA NOMENKLATURASI
Topografik kartalarni varaqlarga bo‘lish, hamda bu varaqlarni belgilash, ya’ni ularga nom berish sistemasi nomenklatura deyiladi. 1-rasmda kolonna va qatorlarni belgilanish sxemasi ko‘rsatilgan.
Topografik kartalarining nomenklaturasi 1:1000000 masshtabli karta nomenklaturasiga asoslangan. 1:1000000 masshtabli karta varag‘ining o‘lchami meridian bo‘yicha 4° va parallel bo‘yicha 6° ga teng. Kartaning varaqlariga nom berish uchun ekvatordan qutblarga tomon 4° dan parallel o‘tkazilib - qator, 180° li meridiandan boshlab 6° dan meridianlar o‘tkazilib - kolonnalar hosil qilinadi.
Qatorlar ekvatordan qutblarga tomon lotin alvafitining bosh xarflari (A dan Z gacha), kolonnalar esa 180° li meridiandan boshlab 1 dan 60 gacha arab raqamlari bilan belgilanadi. SHunda 1:1000000 masshtabli karta har bir varag‘ining nomenklaturasi qatorni belgilovchi harf va kolonna nomerini ko‘rsatuvchi raqamdan iborat bo‘ladi. Masalan, Toshkent shaxri joylashgan varaq (trapetsiya) ning nomenklaturasi K-42 bo‘ladi.
2-rasm
1:500000 masshtabi karta varag‘ining nomenklaturasini keltirib chiqarish uchun 1:1000000 masshtabli karta varag‘ini 4 teng bo‘lakka bo‘lamiz.
1:200000 masshtabli karta nomenklaturasini keltirib chiqarish uchun 36 teng bo‘lakka bo‘lib I dan XXXVI gacha belgilab olamiz.
1:300000 masshtabli karta varag‘ining nomenklaturasini keltirib chiqarish uchun 1:1000000 masshtabli karta varag‘ini 9 ta teng bo‘lakka bo‘lamiz I dan IX gacha belgilab olamiz.
59
60
М-42
66º 00'
72º 00'
72º 00'
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
71º
71º30'
23
24
35
47
48
96
36
132
72
84
108
120
144
50º00'
50º20'
71
3-rasm. 1:1 000 000
1:100000 masshtabli karta varag‘ini nomenklaturasini keltirib chiqarish uchun, 1:1000000 masshtabli karta varag‘ini 144 teng bo‘lakka bo‘lamiz va 1 dan 144 belgilab olamiz.
66º 00'
48º 00'
52º 00'
52º00'
48º00'
1:100000 masshtabli topografik kartaning nomenklaturasi barcha yirik masshtabli topografik kartalar va planlarning nomenklaturasi uchun asos qilib olingan.
4- rasm
1:50000 masshtabli karta varag‘ini nomenklaturasini keltirib chiqarish uchun 1:100000 masshtabli karta varag‘ini 4 ta teng bo‘lakka bo‘lamiz; (A, B, V, G) - K-42-102-B.
1:25000 masshtabli karta varag‘ini nomenklaturasini keltirib chiqarish uchun 1:50000 masshtabli karta varag‘ini 4 ta teng bo‘lakka bo‘lamiz; (a, b, v, g) - K-42-102-B-b.
1:10000 masshtabli karta varag‘ini nomenklaturasini keltirib chiqarish uchun 1:25000 masshtabli karta varag‘ini 4 ta teng bo‘lakka bo‘lamiz (1, 2, 3, 4) - K-42-102-B-b-3.
1-jadval
|
| |
Adabiyotlar - Populyatiyalar ekologiyasi

|
Populyatiyalar ekologiyasi
|
bet | 2/2 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 57,5 Kb. | | #138915 |
Bog'liq POPULYATIYALAR EKOLOGIYASIAdabiyotlar
1 Gerasimov I P ekalogicheskie problem’ v prrshloy nostoyashiy ibudushey geografii mir M Nauka 1985
2 Izrael’ Yu A ekalogiya ikontrol sostoyaniya prirodnoy sred’ M Gidrameteozdat 1984
3 Manitoring prirodnoy Srediu v basseyne Aral’kogo morya L Gidrometedizdat 1991
4 Tuxtaev A Xamidov A ekalogiya asoslari va tabiatni muxafoza kilish Toshkent Ukituvchi 1992
5 ChYYernova N M Biulova E M ekalogiya M Proveshenie 1989
6 egamberdiev R ekalogiya Toshkent Uzbekiston 1994
7 Novikovu G A Osnova obshey ekalogiya ioxrana prirodiu LGU 1979
8 Alimov T L Rafikov AA ekalogiya xatolik saboklari T 1991
9 Shodimetov Yu Ijtimoiy ekalogiyaga kirish T 1991
10 Mil’kov FN Landshaftnoya Sreda zemli M 1970
11. www.ziyonet.uz
12. www.nur.uz
|
| |
corso trinity.doc [Teggiano]

corso trinity.doc [Teggiano]
Download
102 Kb.
bet
1/3
Sana
07.04.2020
Hajmi
102 Kb.
#10105
1
2
3
I
STITUTO MAGISTRALE STATALE “P. LETO”
Download
102 Kb.
1
2
3
Download
102 Kb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
corso trinity.doc [Teggiano]
Download
102 Kb.