nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Samarali bo'lish uchun marketing aralashmasidan qanday foydalanish kerak

|
Samarali bo'lish uchun marketing aralashmasidan qanday foydalanish kerak
|
bet | 3/10 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 30,24 Kb. | | #244203 |
Bog'liq Marketing miks Samarali bo'lish uchun marketing aralashmasidan qanday foydalanish kerak
Marketing aralashmasini ishlab chiqish va amalga oshirish kompaniyada operatsion marketingni rejalashtirish bosqichiga tegishli. Kompaniyaning maqsadlaridan kelib chiqib, marketologlar marketingni boshqarish bo'yicha harakatlar rejasini ishlab chiqadilar.
Har bir kompaniya boshidan kechiradigan marketing aralashmasining oltita klassik bosqichi mavjud. Keling, ularni tartibda ko'rib chiqaylik.
Birinchi bosqich - marketing aralashmasining elementlarini tanlash. Bu natijalarga eng ko'p ta'sir qiluvchi omillar.
Masalan, xizmat ko'rsatish sohasi uchun marketing kompleksi quyidagi elementlarni o'z ichiga olishi mumkin: mahsulot + narx + sotish + rag'batlantirish + odamlar + jarayon + xizmat ko'rsatish siyosati + iste'molchi tajribasi. FMCG mahsulotlarini ishlab chiqarish bo'yicha marketing kompleksi quyidagi elementlardan iborat bo'lishi mumkin: mahsulot + narx + sotish + rag'batlantirish + odamlar + sotib olish jarayoni.
Ikkinchi bosqich - joriy parametrlarni baholash. Marketologlar marketing aralashmasining tanlangan elementlarining qiymatini baholaydilar - masalan, sotuvlar soni, mahsulot tannarxi, turli kanallardan olib boruvchilar soni.
Ushbu parametrlarni olish uchun tadqiqotlar olib boriladi. Marketologlar iste'molchilarni, raqobatchilarni, kompaniyaning ichki va tashqi muhitini o'rganadilar.
Uchinchi bosqich - maqsadni belgilash. Marketing aralashmasining har bir elementi uchun maqsadlar belgilanadi - qanday ko'rsatkichlarga erishish kerak. Ushbu maqsadlar kompaniyaning umumiy strategiyasiga mos kelishi muhimdir.
To'rtinchi bosqich - tuzatish choralarini tanlash. Bularning barchasi marketing aralashmasining har bir elementi bo'yicha maqsadlaringizga erishishga yordam beradigan tadbirlardir.
Bunday tadbirlar kompaniyaning marketing faoliyatining asosiy yo'nalishlarini qamrab oladi. Marketologlar mahsulot, aloqa, xizmat ko'rsatish siyosati, savdo kanallari va marketing aralashmasining boshqa tarkibiy qismlari ustida ishlaydi.
Beshinchi bosqich - bu vazifani batafsil ko'rib chiqish. Ushbu bosqichda har bir tuzatish chorasi uchun tugatish muddatlari ko'rsatiladi, ish uchun mas'ul shaxslar tayinlanadi va resurslar ajratiladi. Ular, shuningdek, natijalar baholanadigan ko'rsatkichlarni ham tanlaydilar.
Shunday qilib, kompaniya marketingni boshqarishning taktik rejasini oladi - mahsulotni bozorga olib chiqish bo'yicha kompleks tadbirlar dasturi.
Oltinchi bosqich - natijalarni oraliq va yakuniy baholash. Marketing aralashmasining har bir elementi uchun belgilangan maqsadlarga erishish mumkinmi yoki yo'qligini ko'rib chiqadi. Aks holda, harakatlar rejasi tuzatiladi.
Marketing aralashmasi samarali bo'lishi uchun uni ishlab chiqishda uchta tamoyilga amal qilish kerak:
|
| |
-rasm. To‘rt qutbli o‘zgarmas tok motorining magnit sistemasi

|
-rasm. To‘rt qutbli o‘zgarmas tok motorining magnit sistemasi
|
bet | 2/3 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #157491 |
Bog'liq kimsanova.z...[1] 0 ‘zgarmas tok mashinasi motor rejimida ishlashi uchun, avval qo‘zg‘atuvchi cho‘lg‘amga, so‘ngra yakor chulg'amiga yoki ikkala cho‘lg‘amga bir vaqtda o‘zgarmas tok berish kifoya (2- rasm). - 0 ‘zgarmas tok mashinasi motor rejimida ishlashi uchun, avval qo‘zg‘atuvchi cho‘lg‘amga, so‘ngra yakor chulg'amiga yoki ikkala cho‘lg‘amga bir vaqtda o‘zgarmas tok berish kifoya (2- rasm).
- Bunda yakor toki bilan qtblardagi magnit maydonining oaniqlanadi ‘zaro ta’siri natijasida aylantiruvchi mo- MQCh ment hosil bo‘ladi. Bu momentning qiymati quyidagi formula bilan aniqlanadi:
- M= ФI =km Ф Iya [Nm] (1)
- Bu momentni hosil qilgan elektromagnit kuchlaming yo‘nalishi chap qo‘l qoidasiga asosan topiladi. (2.1) ifodaga ko‘ra, motomi teskari aylantirish (reverslash) uchun yakor yoki qo‘zg‘atuvchi chulg‘amlardagi tok yo‘nalishini o‘zgartirish kifoya. Amalda yakor tokining yo‘nalishi o‘zgartiriladi. Motor aylanishi bilan uning yakori chulg‘amida qiymati quyidagi formula bilan aniqlanadigan elektr yurituvchi kuch (e.y.k.) hosil bo‘ladi:
- E = Фn = kc Фn [V] (2)
Bunda: E-yakor cho‘lg‘amida hosil bo‘ladigan e.yu.k V hisobida - Ф — bitta qutbning magnit oqimi, Vb hisobida;
- — juft qutblar soni (N va S qutblar bir juft bo‘ladi);
- N — yakor chulg'amidagi o'tkazgichlar soni;
- a — yakor chulg'ami parallel shoxobchalarining juft soni;
km, ke — mashinaning konstruktiv parametrlari bilan aniqlanadigan moment va e.y.k. koeffitsientlari. E.y.k.ning yo‘nalishi o ‘ng qo‘l qoidasiga asosan aniqlanadi. Uning yo‘nalishi yakor toki yo‘nalishiga teskari bo‘ladi (2- rasm). Demak, motor zanjiri uchun e.y.k.laning muvozanat tenglamasi quyidagicha ifodalanadi: - km, ke — mashinaning konstruktiv parametrlari bilan aniqlanadigan moment va e.y.k. koeffitsientlari. E.y.k.ning yo‘nalishi o ‘ng qo‘l qoidasiga asosan aniqlanadi. Uning yo‘nalishi yakor toki yo‘nalishiga teskari bo‘ladi (2- rasm). Demak, motor zanjiri uchun e.y.k.laning muvozanat tenglamasi quyidagicha ifodalanadi:
- U = E + IyaR (3)
|
| |
bunda: U — elektr tarmog‘idan yakor zanjiriga beriladigan kuchlanish, (V)

|
bunda: U — elektr tarmog‘idan yakor zanjiriga beriladigan kuchlanish, (V)
|
bet | 3/3 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #157491 |
Bog'liq kimsanova.z...[1]bunda: U — elektr tarmog‘idan yakor zanjiriga beriladigan kuchlanish, (V) Iya— yakor zanjiridagi tok, (A) Agar (3) tenglamaga E ning (2) dagi va Iya ning (1) 0‘zgarmas tok motorining mexanik tavsifini aniqlaydigan formula hosil bo'ladi, ya’ni n – – M (4) - Agar (3) tenglamaga E ning (2) dagi qiymatini qo‘yib, uni n ga nisbatan yechilsa, u holda elektromexanik yoki tezlik tavsifning ifodasi aniqlanadi, ya’ni:
- n= Iya (5)
- Bunda konstruktiv parametrlaming o ‘zaro nisbati quyidagiga teng bo'ladi:
- (6)
Foydalangan adabiyotlar: - Foydalangan adabiyotlar:
1. S.Majidov “Elektr yuritma va uni avtomatik boshqarish asoslari’’ Toshkent “O‘qituvchi” 2003 2. Ma’ruza matni. 3. M.M.Katsman “Elektr mashinalari va transformatorlar” “O‘qituvchi” nashriyoti Toshkent-1976 Xulosa: Xulosa: Men bu taqdimot mavzusidan o‘zgarmas tok motorlarining qismlarini o‘rgandim. Uning to‘rt qutbli o‘zgarmas tok motorining magnit sxemasi hamda mustaqil qo‘zg‘atishli o‘zgarmas tok motorining ulanishi o‘rgandim. O‘zgarmas tok motorlarining mexanik tabsiflari mavzusi bo‘yicha o‘zimda yetarlicha tushun bo‘ldi hamda sohamga kerakli bo‘gan juda ham ko‘p ma’lumotlarga ega bo‘ldim.
E’tiboringiz uchun
rahmat
|
| |
-rasm. Narx belgilash usullari

|
-rasm. Narx belgilash usullari
|
bet | 5/10 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 30,24 Kb. | | #244203 |
Bog'liq Marketing miks2-rasm. Narx belgilash usullari
Narx belgilashning 3 ta usuli mavjud:
1. Firmaning ichki manfaatlariga kuchli yo‘naltirilganligini namoyon etib, sarf –
xarajatlar asosida narx belgilash.
2. Raqobatchilarning narxiga qarab narx belgilash.
3. Marketingga yo‘naltirilgan narx belgilash usuli. Bunda muayyan bozorda iste’molchi uchun qimmatli bo‘lgan xususiyatlari va marketing strategiyasi hisobga olinib narx belgilanadi.
Nima uchun narxlash muhim
Narxlar marketing strategiyangizning asosiy qismidir, chunki u foyda, taklif va taklifni belgilaydi. Bundan tashqari, mahsulotlar har doim narx bo'yicha joylashtirilgan. Narx shuningdek, tarqatish, qadoqlash, chegirmalar, jo'natish va boshqalar kabi boshqa P-larni ham belgilaydi.
Marketing miksingizdagi narxlar bozor ulushi, ta'minot, tannarx, materiallar, raqobatbardosh narxlar, mahsulot brendi va mijozlar tomonidan qabul qilingan mahsulot qiymati va narxiga bog'liq. Har qanday bozorda raqobatchilar uzoqda bo'lishadi va oldinda qolishning bir yo'li raqobatbardosh narxlarni ta'minlashdir.
Hozirgi vaqtda xaridorlar eng arzon narxda eng yaxshi qulaylikni qidirmoqdalar. Shunday qilib, sizning brendingiz sifatni saqlab, narxlarni to'g'ri belgilashga e'tibor qaratishi kerak. Narxlar ham to'rtta P.ning eng moslashuvchanidir. Ushbu o'zgaruvchi istalgan vaqtda o'zgartirilishi mumkin, boshqa elementlar esa o'zgartirilsa, xarajatlarni oshirishi yoki kamaytirishi mumkin.
Brendlar, shuningdek, o'zlarining bo'lajak mijozlariga ma'lum bir xabar yuborish uchun narxlashdan foydalanishlari mumkin, chunki bu sizning butun marketing miksingizni qabul qilish usulini o'zgartirishi mumkin. Bu mijozlarning qaror qabul qilish jarayoniga ta'sir qilishi mumkin. Misol uchun, yuqori narx yuqori sifatni anglatadi, past narx esa siz arzon brend ekanligingizni anglatadi.
Marketing aralashmasi va narxlar haqida nimalarni bilishingiz kerak
Endi siz marketingda narxning qanchalik muhimligini ko'rganingizdan so'ng, har qanday bozorda o'z mavqeingizni oshirish uchun brendingiz diqqatini oshirish oson bo'lishi kerak. Marketing aralashmasi va narxlash haqida turli xil narsalarni o'rganishingiz kerak, narxning etukligi va dinamik narxlashdan tortib, raqobatbardosh razvedka va qiymat taklifigacha.
|
| |
www.pedagoglar.uz - Qattiq jismlarning xossalari

www.pedagoglar.uz
45-son 9–to’plam Iyun 2023
Sahifa: 42
b) Jismga uning bir qismi ikkinchisiga nisbatan siljitishga
urinadigan kuchlar
ta`sir etishi mumkin. Bu holda jismda yuz beradigan deformatsiya siljish
deformatsiyasi deyiladi.
Agar jismga bir biriga qarama qarshi yo`nalgan
va uning bir qismini
ikkinchisiga nisbatan siljitadigan kuchlar ta`sir qilsa jism qirqiladi. Buyumni qaychi
bilan qirqishda shu hodisa bo`ladi.
c) Bir uchi mahkamlangan sterjenga uni
o`qiga perpendikulyar tekislikda juft
kuch ta`sir etsa, bunda
burilish
defor matsiyasi hosil bo`ladi.Bu deformatsiya
kalit bilan gaykalarni burashda ro`y beradi.
www.pedagoglar.uz
45-son 9–to’plam Iyun 2023
Sahifa: 43
d) Agar brusokning ikki uchi ikkita
tayachga qo`yib unga kuch ta`sir etilsa, brusok
ham egiladi. Bunda jism egilish deformat
siyasiga uchraydi.
Keyingi paytlarda texnikada polimerlar
deb ataluvchi moddalar keng
qo`llanilmoqda. Polimerlar ikki toifaga bo`linadi; tabiiy va sintetik. Polimerlarning
mexanik xossalari ko`p jihatdan molekulalar o`rtasidagi o`zaro ta`sir kuchlariga
bogliq bo`ladi. Plastmassalar juda ko`p
afzalliklarga ega;zanglamaydi, chirimaydi,
zichligi kichik, temperaturaning keskin o`zgarishlariga chidaydi,
unga istalgan
shaklni berish mumkin. Ayni shu sabablarga ko`ra polimerlar xalq xo`jaligida juda
keng qo`llaniladi. O`quvchilarning fanga bo`lgan qiziqishlarini va fikrlash
qobiliyatlarini rivojlantirish maqsadida dars jarayonida turli xildagi o`yinlardan
ham foydalanish mumkin.O`yin davomida o`quvchi o`z
bilimi va kuchiga
tayanadi.Jumladan“Zinama-zina” o`yinini qo`llash mumkin. Bu o`yinni o`tkazishda
o`quvchilar 3 gruhga ajratilib, har bir gruhga 5tadan savol beriladi..Eng
kam ball
to`plagan gruh o`yinni tark etadi. Qolgan 2 gruh bilan o`yin davom ettiriladi va
g`olib aniqlanadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RUYXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RUYXATI
|
bet | 4/4 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 49 Kb. | | #104877 |
Bog'liq PORTLAND SEMENT ISHLAB CHIQARISH USULLARIFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RUYXATI
1.Мухленов И.П. Практикум по обќей химической технологии. М:Вўсшая школа, 1973.
2. Атрошенко В.И. Курс технологии связанного азота М:Л: Химия 1968.
3. Атрошенко В.И. Технология связанного азота М-Л. Госхим изд.
Позин М.Е. Руководство к практическим занятиям по технологии неоргонические вешеств. Л.: Химия 1980.
Позин М.Е. Технология минералнœх удобрений и солей. М.: Госхимиздат 1957.
Позин М.Е. Технология минералнœх солей. М.: Госхимиздат 1961.
Мухленов И.П. Практикум по общей химической технологии. М:Высшая школа, 1973.
Атрошенко В.И. Курс технологии связанного азота М:Л: Химия 1968.
Атрошенко В.И. Технология связанного азота М-Л. Госхим изд.
Амелин А.Г. Производство серной кислотœ.М.Л. химия.1967.
Вольфкович С.И. Общая химическая технология М.Л.Госхимиздательство. 1963.
Фейхсфель В.О. Рубан В.Л. Лабораторный практикум по технологии основного органического синтеза М:Л. Химия. 1966.
Ю. М. Бутт, В.В. Тимашев и другие «Практикум по химической технологии вяжуќих материалов»
|
| |
Energiya samaradorligi - ” mavzusida tayyorlagan mustaqil ishi

|
” mavzusida tayyorlagan mustaqil ishi
|
bet | 2/4 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 469,58 Kb. | | #103744 |
Energiya samaradorligi
Energiya resurslaridan samarali (ratsional), ya’ni oqilona foydalanishga qaratilgan jarayonlar majmui - energiya samaradorligiga beriladigan birlamchi ta’rifdir. Binolarning energiya ta’minoti yoki ishlab chiqarish jarayonlari uchun kamroq energiya sarflash evaziga kerakli natijaga erishish ham samaradorlik ko‘rsatkichi hisoblanadi. Texnika va texnologiya rivojlanishining hozirgi darajasida yoqilg‘i-energetika resurslaridan foydalanishda iqtisodiy jihatdan asoslangan samaradorlikka erishish hamda atrof-muhitni muhofaza qilish talablariga rioya qilish ham shular jumlasidan. Energiya samaradorligiga oid tushuncha va bilimlar majmui muhandislik, iqtisod, huquq va ijtimoiy sohalar chorrahasida qaror topadi va har bir jamiyat uchun “lozim qiyofa”da shakllanadi.
Milliy urf-odatlarimizda
Dunyo xalqlari o‘z milliy taraqqiyot bosqichlarida energiya samaradorligiga oid o‘ziga xos urf-odat va tushunchalarga ega bo‘lganlar va bunga iqlim sharoitining ta’siri katta bo‘lgani tabiiy. O‘zbek xalqidayam aynan shunday. Birgina mahsi-kovush yoki do‘ppi-choponning tikilishi, ya’ni kiyim-kechaklarning energiya samaradorligi, kiyishga qulayligi va kamxarjligi jihatidan shu bosqich shakliga kelganda turg‘un qolishi ham fikrimiz dalilidir. Sovuq ob-havoli kunlarda isinishning eng samarali usuli sifatidagi ota-bobolarimiz “ixtiro”si - sandal (tancha), sinchli (yog‘ochli) uylar, uyning asosiy xonalaridagi issiqlik tashqaridagi iqlim bilan tezda almashmasligi uchun qurilgan ayvonlar, binoning tom qismida qor va yomg‘ir to‘planmasligi uchun qurilgan gumbazli binolar yoki yoz kunlarida shimol tomondan esgan shamolning kichik tuynuk orqali yelvizakli oqimi hisobiga ichki hovli xonalarini sovitish borasidagi o‘ziga xos me’moriy yechimlari shulardan iborat.
Zamonaviy hayotimizda
Ma’lumki, fizika qonunlarigaga ko‘ra, energiya bordan yo‘q, yo‘qdan bor bo‘lmaydi, faqat uning shakli (turi) o‘zgaradi. Bugungi kunda ham elektr energiyasi aylanma mexanik harakat evaziga magnit maydon hosil qilish orqali olinadi (issiqlik elektr stansiyalari va gidroelektr stansiyalarida) va iqtisodiyot tilida mahsulotning alohida turi deb ataladi. Negaki, uni g‘amlash yoyinki saqlab qo‘yishning imkoni yo‘q.
Elektr energiyasining harakat tezligi yorug‘lik tezligiga teng bo‘lib, ishlab chiqarilgan ondayoq iste’mol qilinadi. Mexanik energiyasi esa issiqlik energiyasi hisobiga (bug‘-gaz qurilmalarida) paydo bo‘ladi va bu jarayonni neft-gaz mahsulotlari yoki ko‘mir yoqilg‘isiz tasavvur etish mumkinmas. Tabiiy boyliklarimiz esa behisob emas. Qolaversa, an’anaviy turda elektr energiyasi ishlab chiqarish - ekologik barqarorlikka zid ko‘rsatkich. Shuning uchun mamlakatimizda qayta tiklanuvchi energiya manbalariga oid o‘nlab yirik investitsion loyihalar amalga oshirilmoqda.
|
| |
Psixologik narxlash - 4P modeli qanday elementlardan iborat?

|
4P modeli qanday elementlardan iborat?
|
bet | 10/10 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 30,24 Kb. | | #244203 |
Bog'liq Marketing miksPsixologik narxlash
Ushbu narx strategiyasi odamlarning xarid qilish qarorlariga ta'sir qilish uchun xulq-atvor psixologiyasining o'rnatilgan nazariyalaridan foydalanadi. Kompaniyalar ko'p yillar davomida ishlatadigan mashhur misollardan biri 99p strategiyasidir. Mahsulot narxini 1 funt sterlingdan 99 p gacha pasaytirish orqali kompaniyalar sotishning o'lchovli o'sishiga erishishlari mumkin. Xuddi shunday, 20 funt sterlinglik mahsulotni 19,99 funt sterlingga tushirish ham xuddi shunday ta'sirga ega bo'lib, sotuvchilar ushbu strategiyani "to'qqiz raqamli strategiya" deb atashadi. Psixologik narxlashning boshqa ko'plab turlari mavjud, masalan, sotishga ta'sir qilish uchun qimmatbaho mahsulotni qimmatroq, arzonroq mahsulotingiz yoniga qo'yish. Ushbu strategiyalarning barchasi sotishni oshirish uchun insonning tabiiy fikrlash shakllariga ta'sir qiladi. Xulosa va xulosa
Marketing kompleksida narx belgilash mahsulotga pul miqdorini belgilash va uni bozorga jo'natishdan ko'proq narsadir. Ushbu qo'llanmada ko'rib chiqilgan turli xil elementlar mavjud:
Narxlar va marketing aralashmasi bugungi bozorda qanday o'zgargan.
Narxlarni qanday belgilashni bilib oling.
Yetuk narxlar tuzilmalarini yarating.
Raqobatbardosh aqlni rivojlantirish.
Dinamik narxlash imkoniyatlarini aniqlang va ulardan foydalaning.
Narxlar bo'yicha qarorlaringizni qo'llab-quvvatlash uchun kuchli qiymat taklifidan foydalaning.
Muvaffaqiyatli biznes marketing aralashmasida to'g'ri narx belgilashdan oldin ushbu omillarni aniqlashi va ularga e'tibor qaratishi kerak.
|
| |
Marketing aralashmasi narxlari strategiyasi nima?

|
Marketing aralashmasi narxlari strategiyasi nima?
|
bet | 8/10 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 30,24 Kb. | | #244203 |
Bog'liq Marketing miksMarketing aralashmasi narxlari strategiyasi nima?
Narx ettita o'zgaruvchidan bittasi bo'lib, korxonalar uni manipulyatsiya qilganda daromadga bevosita va darhol ta'sir qiladi. Shuning uchun ko'plab marketologlar va biznes rahbarlari doimiy ravishda daromadni oshiradigan narx strategiyalarini ishlab chiqadilar. Mana ba'zi mashhur narx strategiyalari:
Raqobatchilarga asoslangan narxlash
Narx belgilashning ushbu shakli korxona sotadigan mahsulot uchun mavjud bozor stavkasini ko'rib chiqadi va undan narxni belgilash uchun mezon sifatida foydalanadi. Bu ishlab chiqarish xarajatlari yoki iste'mol talabiga ta'sir qilmaydi va buning o'rniga faqat raqobatchilar bir xil mahsulotlarni qanday baholayotganiga qaraydi. Ba'zi kompaniyalar mahsulotlarning "davomi" ni aniqlashni tanlaydilar va keyin ularni raqobatchilaridan bir oz pastroq baholaydilar, bu agressiv, ammo samarali marketing strategiyasi bo'lishi mumkin. Narx deyarli bir xil bo'lgan ikkita mahsulot o'rtasidagi asosiy farqlovchi omil bo'lishi mumkin.Tegishli: Raqobatchilarni tadqiq qilish bo'yicha qo'llanma: qadamlar va imtiyozlar bilan
Dinamik narxlash
Dinamik narxlar raqobatchilarning narxlari va mijozlar talabi kabi bozor kuchlari asosida doimiy ravishda o'zgarib turadi. Mehmonxonalar kabi korxonalar mijozlarni qo'llab-quvvatlash va kamroq band bo'lgan mavsumlarda raqobatchilardan oldinda qolish uchun dinamik narxlardan foydalanadilar. Narx belgilash algoritmlarini qo'llash orqali korxonalar o'z narxlarini mijozlar istalgan vaqtda to'lashi mumkin bo'lgan narsalarga moslashtirishi mumkin.
Narx-plyus narxlash
Bu nisbatan sodda narx strategiyasi bo'lib, avvalo mahsulot ishlab chiqarish yoki xizmat ko'rsatish uchun qancha xarajat qilishini aniqlaydi, so'ngra biznes nima foyda olishni istayotganini qo'shadi. Misol uchun, agar biznesga ma'lum bir mahsulot partiyasini ishlab chiqarish 100 000 funt sterlingga tushsa va ular 20% daromad olishni maqsad qilgan bo'lsa, ular shunchaki mahsulotni 20% ga "belgilaydilar". Ushbu strategiya odatda faqat jismoniy narsalarni sotadigan kompaniyalar uchun foydalidir, chunki xizmat ko'rsatishga asoslangan korxonalar odamlarga xizmat ko'rsatish xarajatlaridan ko'ra ko'proq qiymat taklif qiladi.
|
| |
Axmadaliyeva muqaddasxon

Axmadaliyeva muqaddasxon
Download
451,47 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
08.02.2024
Hajmi
451,47 Kb.
#152932
Download
451,47 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Axmadaliyeva muqaddasxon
Download
451,47 Kb.
Matnni ko'rish
Texnologik jarayonlarning grafiklari

3. Texnologik jarayonlarning grafiklari
Texnologiya jarayonlarning grafigi uskunalar va ishchilar ishining boshlanishi va tamom bo’lishini aniqlash uchun to’ziladi. B.t ushbu grafik yordamida smena davomida suv, bug’, elektroenergiyaga bo’lgan extiyoj hisoblanadi.
Ishlab chiqarish tsiklning davomligi (xom ashyo kelishidan, tayyor mahsulotning chiqishigacha) mahsulot turi, uskunalarning ishlash rejimi (uzluksiz yoki davriy)ga bog’liq bo’lib, ko’pincha 2-3 soatga teng.
Ishlab chiqarish tsiklning davomligi (xom ashyo kelishidan, tayyor mahsulotning chiqishigacha) mahsulot turi, uskunalarning ishlash rejimi (uzluksiz yoki davriy)ga bog’liq bo’lib, ko’pincha 1/soatga teng.
A. Qovurish, blanshirlash, sterilizatsiya jarayonlarning vaqti oldindan beriladi.
B. Davriy ishlaydigvn apparatlarga (digester, avtoklav, bug’latkich) mahsulotni yuklash vaqti quyidagicha aniqlanadi:
V- apparatning ishchi hajmi, hajm yoki massa birligida, l, kg, bankalar hisobida;
q - liniyaning ishlab chiqarish quvvati l/min, bankalar, min. kg/min
V.Xom ashyoni transportyorda harakatlanish vaqti (min) quyidagicha aniqlanadi:
|
Uskunalarning texnik tavsifi - Texnologik uskunalarni tanlash va hisoblash Mashina va apparatlarni kerakli sonini aniqlash

Uskunalarning texnik tavsifi
Uskunalarning texnik tavsifiga quyidagi ko’rsatgichlar kiradi:
-Ishlab chiqargan korxona va markasi (shartli belgisi)
-Uskunaning ishlab chiqarish quvvati, massa, hajm yoki dona birligida vaqtning aniq bir muddatida (ko’pincha 1 soatda).
-Uskunaning gabaritlari ( buyi,eni,balandligi).
-Kerak bo’lgan elektroenergiya quvvati.(elektrodvigatel uchun).
-Isitish yo’zasi.
-Mashina yoki apparatning og’irligi (massasi).
Texnologik uskunalar maxsus texnika adabiyotlardan va kataloglardan tanlanadi. Loyihada har bir apparatning kerakli soni aniqlanadi.
|
l- transportyor uzunligi, m - Texnologik uskunalarni tanlash va hisoblash Mashina va apparatlarni kerakli sonini aniqlash

l- transportyor uzunligi, m;
υ- transportyor tezligi, m/sek.
Bug’latish jarayonining davomiyligi (davriy aparatlarda) issiqlik hisobi orqali aniqlanadi.
Misol. «Baklajon ikrasi» konservasini ishlab chiqarish texnologik jarayonining grafigini to’zish.
Liniyaning ishlab chiqarish quvvati 2,5 t/soat. Mahsulot 82-500 bankalarga qadoqlanadi. Ish kuni soat 8 boshlanadi
Texnologik sxemasi quyidagi operatsiyalardan iborat:
1) yuvish
2) tozalash, saralash;
3) kesish;
4) xom ashyoni qovurish va yog’larni okizish;
5) maydalash;
6) aralashtirish;
7) qadoqlash;
8) bankalarni yopish
9) sterilizatsiya va sovutish;
10) omborda tayyor mahsulotiga oxirgi ishlov berish. τ
Har bir operatsiyaning davomiyligini aniqlaymiz.
1. Yuvish. Ventilyatorli yuvish mashinada transportyorning uzunligi 6m; tezligi 0,15 m/sek. Xom ashyoni harakatlanish vaqti. τ = 6 / 60 * 0,15 = 0,6min.
2.Tozalash, saralash. Bu operatsiyalar transportyorda o’tkaziladi. Uning uzunligi 6-8m, tezligi 0,1-0,15 m/sek. Harakatlanish vaqti: τ = 8 / 60 * 0,1 = 1,3 мин.
3.Kesish. Kesish mashinadan kesilgan baklajon birdaniga chiqishga boshlaydi.
4.Qovurish. Qovurish qozonga xom ashyo uzluksiz tushiriladi va kesish mashinasi bilan birga qushiladi.
Shunday qilib 1-4 operatsialar soat 8da boshlanishi mumkin. Sabzavotlarni qovurish va yog’larni okizish vaqti 10-15 min davom etadi.
5 Maydalash. Maydalashga xom ashyo 8s 15min kelib tushadi.
6. Komponentlarni aralashtirish. Bu operatsiya davriy apparatlarda o’tkaziladi.
Aralashtirgichning hajmi 300kg, ishchi hajmi butun hajmidan 80% tashkil etadi. Maydalangan baklajon ikra massasidan 70% tashkil etadi Demak aralashtirgichga birdaniga 300.0,8.0,7=168kg baklajon tushiriladi. 1m ikra uchun 1187kg baklajon sarflanadi. Liniyaning quvvati 2,5 m/soat. Chiqindilar va yuqotishlar 45% tashkil etadi. Shunday qilib aralashtirgichga kelib tushadigan sabzavatlar miqdori quyidagicha aniqlanadi:
Xom ashyoni aralashtirgichga yuklash vaqti:
Qolgan komponetlarni yuklash vaqti 3 min deb qabul qilamiz. Aralashtirish 8s 25 min boshlanadi.
7.Qadoqlash. Aralashtirish jarayoni 15min davom etadi. Demak qadoqlash 8s 40min boshlanadi.
8. Bankalarni yopish. To’ldirilgan bankalar tezda yopish mashinaga o’zatiladi. Demak yopish mashinasi 8s.40min. ishga tushdi.
9. Sterilizatsiya va sovutish. 2ki setkali avtoklavning hajmi 82-500 bankalar uchun 912 teng. Liniyaning quvvati 2,5t/soat, bankaning netto massasi 510g teng bo’lsa fizik bankalarning soni:
Avtoklav setkalarni to’ldirish vaqti:
912 : 81 = 12 min teng. Avtoklav 8s 52 min. ishga tushadi
10. Oxirgi ishlov berish. Ikrani sterilizatsiyalash rejimi (82-500 bankalar uchun).
Sterilizatsiyalash va sovutish 75min tashkil etadi. Avtoklavni yuklash va tushirish uchun 10min dan sarflanadi. Sterilizatsiyalash va sovutishning to’liq tsikli 95 min teng. Demak omborda oxirgi ishlov berish (yuvish, quritish, etiketkalash, yashiklarga taxlash) 10s 27 min boshlanadi.
|
Mashina va apparatlarning kerakli sonini aniqlash

Mashina va apparatlarning kerakli sonini aniqlash
Mashina va apparatlarning kerakli soni quyidagicha aniqlanadi:
Uzluksiz ishlaydigan uskunalar uchun:
N
n = −−−−
q
N - bir soatda tsexning ishlab chiqarish quvvati (tegishli operatsiyada).
q- mashinaning bir soatda ishlab chiqarish quvvati.(q va N , birligi bir xil bo’lishi kerak).
Uzlukli ishlaydigan uskunalar uchun
-apparat ishlash to’liq tsiklning vaqti(yuklash, qayta ishlash, tushirish), mumkin.
apparatning ishchi sig’imi, m3.
Vertikal avtoklavlarni hisoblash
Bitta korzinada sig’adigan bankalar miqdorini aniqlash
а-korzina va banka buylarning nisbati,(butun son);
dk va db - korzina va bankalarning diametri, m.
Bitta korzinani to’ldirish vaqti aniqlanadi.
N-tsexning ishlab chiqarish quvvati ( 1 minutda bankalar soni).
Avtoklav tanlashda, uni yuklash vaqti 30 min oshmasligi kerak. Avtoklavdagi korzinalar miqdori quyidagi tenglamadan aniqlanadi:
Avtoklavga birdaniga yuklanadigan bankalar miqdori.
Avtoklav ishining to’liq tsikli aniqlanadi:
= 1 + 2 +3 + 4 + 5
1- korzinalarni avtoklavga yuklash vaqti (2-setkali uchun 5-10 min.va 10-15 min 4-setkali avtoklav uchun):
2- avtoklavdagi haroratni ko’tarilish vaqti;
3- sterilizatsiya vaqti;
4 - bug’ni chiqarish yoki sovitish vaqti;
5- korzinalarni avtoklavdan tushirish ( 5- 10 min 2- setkali; 10-15 4- setkali avtoklav uchun);
2 , 3, 4 -konservalarning sterilizatsiya rejimiga ko’ra qabul qilinadi.
Avtoklavlarning soni aniqlanadi, n
;
7. Avtoklavlarni yuklash intervali.
8. Avtoklavda sarflanadigan issiqlik miqdori aniqlanadi:
I. harorat oshganda;
II. sterilizatsiya paytida.
Har bir faza uchun bug’ sarfi (kg) da hisoblab olinadi.
9.. Har bir fazada bug’ni sarflash intensivligi (kg/soat) aniqlanadi.
10. Bug’ni sarflash maksimal intensivligidan trubalarning diametri aniqlanadi.
11. Sovutish paytida ajralgan issiqlik miqdori aniqlanadi.
12. Sovutishga sarflanadigan suv miqdori aniqlanadi (m3).
13. Suv keladigan trubaning diametrini aniqlanadi.
|
Axborot hajmi va uning o`lchov birliklari

|
Axborot hajmi va uning o`lchov birliklari
|
bet | 3/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 56,5 Kb. | | #231654 |
Bog'liq Axborot tushunchasi va uni o’lchash usullari3. Axborot hajmi va uning o`lchov birliklari
Sakkizta 0 va 1 larning ketam-ketligi bir bayt deyiladi. Demaq har bir belgi bayt 8 bitga barobar. Berilgan ma‘lumotdagi belgilar sonini sanab, ma‘lumotning axborot xajmi tushunchasini kiritish mumkin. Masalan, “Informatika va axborot texnologiyalari fani” degan ma‘lumotning axborot xajmi 43 ta baytdan iborat.
Bit va bayt bilan birga ulardan kattaroq axborotning quyidagi o’lchov birliklari ham mavjud:
1 Qilobayt = 2 10 bayt = 1024 bayt ≈ ming bayt
1 Megobayt = 2 20 bayt = 1024 x 1024 bayt ≈ million baytdan ko’proq
1 Gigobayt = 2 30 bayt= 1024 x1024x1024bayt ≈ milliard baytdan ko’proq.
Adabiyotlar ro’yxati:
Каримов И.А. Ўзбекистон келажаги буюк давлат. “Ўзбекистон”, 1992
Каримов И.А. Ислоҳотларни амалга оширишда қатъиятли бўлайлик. “Ўзбекистон”, 1996
«Иқтисодий информатика» С.С.Ғуломов ва бошқалар С.С.Ғуломовнинг умумий тахрири остида.-Т.: «Шарқ», 1999.- 546 б
“Ахборот тизимлари ва технологиялари”: Олий ўқув юртлари талабалари учун дарслик//Муаллифлар жамоаси: С.С.Ғуломов, Р.Х.Алимов, Х.С.Лутфуллаев ва бошк./; С.С.Ғуломовнинг умумий тахрири остида.-Т.: «Шарқ», 2000.- 592 б.
Аюпов Р.Х., Исмоилов С.И., Аюпов Х.Р. Хусусий компьютерларда ишлаш. “Microsoft Word 2000 матн муҳаррири”. – Т.: ТМИ, 2002. 124 бет
Марахимов А.Р., Раҳмонқулова С.И. “Интернет ва ундан фойдаланиш асослари.“ Ўқув қўлланма.-Т.:Тошкент давлат техника университети нашриёти, 2001.–176 б.
Ғуломов С.С. ва бошқалар. Ахборот тизимлари ва технологиялари – Т.: «Шарқ», 2000
Арипов М.М, Мухаммадиев Ж..У “Информатика ва информацион технологиялар”. Ўқув қулланма. Тошкент шахри, 2005 йил.
Макарова “ Информатика “ Тошкент ш 2005 йил.
Эрматов Ш “Шахсий компьютерларнинг операцион тизимлари,курилмалари ва воситалари”. Тошкент 2007 йил.
|
| |
Bugungi marketing aralashmasi buzilgan, nega?

|
Bugungi marketing aralashmasi buzilgan, nega?
|
bet | 6/10 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 30,24 Kb. | | #244203 |
Bog'liq Marketing miks
Shuni bilish kerakki, marketing aralashmasi bugungi kunda marketologlar uni birinchi marta ishlatgan vaqtdan farq qiladi. Zamonaviy dunyo marketing aralashmasini buzdi, shuning uchun siz yillar oldingi kabi asosiy 4P yondashuvini qabul qila olmaysiz. Marketing aralashmasining 4P kontseptsiyasi 1967 yilda Filipp Kotler tomonidan ilgari surilgan.
Uning diqqat markazidan kelib chiqqan holda, har qanday brendning marketing strategiyasi qaysi mahsulotni ishlab chiqarish, qanday narxda, qayerda sotilishi va qanday targ'ib qilinishini ko'rib chiqishni nazarda tutgan. Ushbu davrda har qanday marketing strategiyasining diqqat markazida mijoz hisoblanadi, shuning uchun marketing aralashmasi ushbu standartga javob berish uchun o'zgarishi kerakligi ajablanarli emas.
Marketing miks modeli media-kanallar kam bo'lgan paytda joriy qilingan, ammo hozir biz brendlar mijozlar bilan boshqacha munosabatda bo'lgan raqamli dunyoda yashayapmiz. Joylashtirish va rag'batlantirish endi shunga o'xshash kanallar orqali amalga oshiriladi, bu ularni avvalgidan ko'ra murakkabroq qiladi.
Zamonaviy marketing aralashmasini buzishning yana bir usuli - doimiy tahlil va o'lchov zarurati, chunki sotuvchilar o'zlarining kampaniyalari har soat yoki har kuni qanday ketayotganini tekshirishlari kerak. Va ular bu natijalarni qo'lga kiritganda, ular o'z strategiyalarini reaktsiyalar asosida o'zgartirishlari kutiladi.
4P-ni raqamli davrga o'tkazishda boshqa e'tibor mavjud. Misol uchun, mahsulot endi mijoz yoki iste'molchidir, chunki barcha mahsulotlar iste'molchi xohlagan narsaga asoslanadi. Endi brendlar iste'molchini o'rganishi va sotiladigan mahsulotlarni yaratishdan oldin ular nimani xohlashlarini o'rganishlari kerak.
Joy nuqtai nazaridan, barcha brendlar uchun qulaylik diqqat markazida. Internet barcha korxonalar uchun asosiy do'konga aylandi, jismoniy do'konlar esa ikkinchi darajali. Brendlar tovarlar va xizmatlarni sotish uchun onlayn makondan qanday foydalanishni o'rganishlari kerak.
Shuningdek, rag'batlantirish muloqotga asoslanadi. Endi brendlar bir yo'nalishli reklamalarni joylashtirish o'rniga, virusli bo'lishga va o'z mijozlari bilan boshqacha munosabatda bo'lishga e'tibor berishadi.
Narxga asoslangan marketing aralashmasi esa endi tannarxga o'tmoqda, chunki mijozlar nima sotib olishidan qat'i nazar, arzonroq narxni xohlashadi. Bu shuningdek, brendlar mijozlarga qiymat berishga e'tibor qaratishlari kerakligini anglatadi.
Shunday qilib, marketing aralashmasi va narx haqida muhim narsa shundaki, brendlar o'z mahsulotlarining narxini pasaytirish va mijozlar qiymatini oshirishga e'tibor qaratishlari kerak. Mijozlar endi yaxshi ma'lumotga ega va mahsulotlarni faqat arzonligi uchun sotib olishga aldanmaydilar. Ular ham qiymatga ega bo'lishi kerak.
|
| |
Skimming narxlari - 4P modeli qanday elementlardan iborat?

|
4P modeli qanday elementlardan iborat?
|
bet | 9/10 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 30,24 Kb. | | #244203 |
Bog'liq Marketing miksSkimming narxlari
Ushbu strategiya korxonalarni mahsulot ishlab chiqarishda narxlarni iloji boricha yuqori belgilashni, so'ngra vaqt o'tishi bilan mashhurlik pasayganda narxlarni asta-sekin pasaytirishni o'z ichiga oladi. Bunday narxlash video o'yinlar kabi turli texnologiya ob'ektlari uchun mos keladi, chunki mijozlar vaqt o'tishi bilan qiziqishni yo'qotadilar va talab kamayadi. Skimming narxlari kompaniyalarga mashhurlik doimiy ravishda pasayib borayotgan narx va qabul qilingan qiymat o'rtasidagi moslikni saqlab, doimiy ravishda sotishni yaratishga imkon beradi.Tegishli: Narxlarni ko'zdan kechirishga qanday misollar bor (foydalar bilan)?
Penetratsion narxlash
Marketologlar ushbu strategiyani shunday nomladilar, chunki u yangi bozorlarga kirishga harakat qilayotgan korxonalar uchun foydalidir. Ushbu strategiya mijozlar e'tiborini jalb qilish va buzilishlarni keltirib chiqarish uchun bozorga arzon narxda kirishni o'z ichiga oladi. Korxonalar odatda ushbu strategiyani faqat qisqa muddatga qo'llaydilar, chunki u odatda uzoq vaqt davomida barqaror bo'lmaydi, chunki narxlar bozor qiymatidan past bo'lishi mumkin. Bu nisbatan tez bozor ulushini qo'lga kiritmoqchi bo'lgan yangi korxonalar uchun foydalidir, keyin bu korxonalar narxlarni asta-sekin oshirib borishi sababli mijozlarni saqlab qolish uchun ishlaydi.
Premium narxlash
Ushbu strategiya iste'molchilarning brend, mahsulot yoki xizmatni yuqori sifat sifatida qabul qilishiga tayanadi. Korxonalar ko'pincha ushbu narx strategiyasiga turli xil marketing strategiyalari bilan birga keladi, masalan, talabni oshirish uchun taklifni nazorat qilish. Mahsulotlarni eksklyuziv qilib ko'rsatish orqali korxonalar ko'pincha salbiy oqibatlarga duch kelmasdan narxni oshirishi mumkin. Bu, shuningdek, samarali farqlovchi omil bo'lishi mumkin, chunki odamlar mahsulotni boshqa bir xil mahsulotdan yaxshiroq deb bilishlari mumkin, chunki uni sotib olish qimmatroqdir.Tegishli: Narxlarni kamsitish nima? (Turlar va misollar bilan)
|
| |
5-Amaliy topshiriqlari Mavzu: tftp/ftp protokollari orqali zararli dasturlarni tizimga yuklash. Izoh: Amaliy ishni har bir qadamini batafsil ko’rsatib word dasturida rasmlar bilan bering

|
5-Amaliy topshiriqlari Mavzu: tftp/ftp protokollari orqali zararli dasturlarni tizimga yuklash. Izoh: Amaliy ishni har bir qadamini batafsil ko’rsatib word dasturida rasmlar bilan beringBog'liq 5-Amaliy topshiriqlari
5-Amaliy topshiriqlari
Mavzu: TFTP/FTP protokollari orqali zararli dasturlarni tizimga yuklash.
Izoh: Amaliy ishni har bir qadamini batafsil ko’rsatib word dasturida rasmlar
bilan bering.
Izoh: Didlayn vaqtidan oldin bajargan amallarni fan o’qituvchisiga
tushuntirib bering. Zarali dastur sifatida litsenziyasi yo’q (creck) dasturlardan
foydalaning.
Baholash mezoni:
5-Amaliy topshiriq uchun maksimal 5 ball beriladi.
Qo’shimcha ma’lumotlar:
1. WiFi texnologiyasi va tarmoq kabellari yordamida local tarmoq hosil
qiling.
2. Lokal tarmoq orqali zararli fayllarni yuklashni amalga oshiring.
3. Tizim xavfsizligini sinab ko’rish uchun zararli dastruni arxivlab va
arxivlamasdan yuklab oling.
4. Tizim antivirusi zararli dastruni ochirib yuborishi yoki o’tkazib
yuborishini tekshirib ko’ring.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
5-Amaliy topshiriqlari Mavzu: tftp/ftp protokollari orqali zararli dasturlarni tizimga yuklash. Izoh: Amaliy ishni har bir qadamini batafsil ko’rsatib word dasturida rasmlar bilan bering
|
Ochiq kalitlarni boshqarish infrastrukturasi pki - bet 4

|
Ochiq kalitlarni boshqarish infrastrukturasi pki
|
bet | 4/4 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,82 Mb. | | #137361 |
Bog'liq Ochiq kalitlarni boshqarish infrastrukturasi PKI Ochiq kalitlar infratuzilmasi’ mavzusi asosida loyiha ishini bajarish davomida ochiq kalitli infratuzilma (PKI) bu yaratish, boshqarish, tarqatish, ishlatish, saqlash va bekor qilish uchun zarur bo'lgan rollar, siyosat, apparat, dasturiy ta'minot va protseduralar to'plami va raqamli sertifikatlar va boshqarish ochiq kalitli shifrlash ekanligini tushundim. PKI ning maqsadi - elektron tijorat, internet-bank va maxfiy elektron pochta kabi bir qator tarmoq faoliyati uchun ma'lumotlarning xavfsiz elektron uzatilishini ta'minlash ekanligini bildiradi. elektron raqamli imzo — elektron hujjatdagi mazkur elektron hujjat axborotini elektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalangan holda maxsus o‘zgartirish natijasida hosil qilingan hamda elektron raqamli imzoning ochiq kaliti yordamida elektron hujjatdagi axborotda xatolik yo‘qligini aniqlash va elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasini identifikatsiya qilish imkoniyatini beradigan imzo; - elektron raqamli imzo — elektron hujjatdagi mazkur elektron hujjat axborotini elektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalangan holda maxsus o‘zgartirish natijasida hosil qilingan hamda elektron raqamli imzoning ochiq kaliti yordamida elektron hujjatdagi axborotda xatolik yo‘qligini aniqlash va elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasini identifikatsiya qilish imkoniyatini beradigan imzo;
- elektron raqamli imzoning yopiq kaliti — elektron raqamli imzo vositalaridan foydalangan holda hosil qilingan, faqat imzo qo‘yuvchi shaxsning o‘ziga ma’lum bo‘lgan va elektron hujjatda elektron raqamli imzoni yaratish uchun mo‘ljallangan belgilar ketma-ketligi;
elektron raqamli imzoning ochiq kaliti — elektron raqamli imzo vositalaridan foydalangan holda hosil qilingan, elektron raqamli imzoning yopiq kalitiga mos keluvchi, axborot tizimining har qanday foydalanuvchisi foydalana oladigan va elektron hujjatdagi elektron raqamli imzoning haqiqiyligini tasdiqlash uchun mo‘ljallangan belgilar ketma-ketligi; - elektron raqamli imzoning ochiq kaliti — elektron raqamli imzo vositalaridan foydalangan holda hosil qilingan, elektron raqamli imzoning yopiq kalitiga mos keluvchi, axborot tizimining har qanday foydalanuvchisi foydalana oladigan va elektron hujjatdagi elektron raqamli imzoning haqiqiyligini tasdiqlash uchun mo‘ljallangan belgilar ketma-ketligi;
- elektron raqamli imzoning haqiqiyligini tasdiqlash — elektron raqamli imzoning elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasiga tegishliligi va elektron hujjatdagi axborotda xatolik yo‘qligi tekshirilgandagi ijobiy natija;
- elektron hujjat — elektron shaklda qayd etilgan, elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan hamda elektron hujjatning uni identifikatsiya qilish imkonini beradigan boshqa rekvizitlariga ega bo‘lgan axborot.
|
| |
Ochiq kalitlarni boshqarish infrastrukturasi pki - bet 2

|
Ochiq kalitlarni boshqarish infrastrukturasi pki
|
bet | 2/4 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,82 Mb. | | #137361 |
Bog'liq Ochiq kalitlarni boshqarish infrastrukturasi PKIQaydlash markazi RA - PKI elementi, qaydlashni amalga oshiruvchi vakil, ya’ni foydalanuvchiga sertifikatni himoyalangan xolda berish imkoniyatini ta’minlash maqsadida foydalanuvchilarni autentifikatsiyalashni va ularni qaydlashni amalga oshiradi. Qaydlash markazining xususiyati shunday iboratki, u funksional nuqtai nazaridan sertifikatsiya markaziga qaraganda foydalanuvchiga yaqinroq. Undan tashqari aynan qaydlash markazi RKIning o’zaro aloqaga layoqatligini ta’minlovchi samarali interfeys xisoblanadi. PKI bajaradigan funksiyalarni shartli ravishda bir necha guruxlarga ajratish mumkin: PKI bajaradigan funksiyalarni shartli ravishda bir necha guruxlarga ajratish mumkin: - sertifikatalarni boshqarish funksiyalari; - kalitlarni boshqarish funksiyalari; - qo’shimcha funksiyalar (xizmatlar). ochik kalitlar infratuzilmasi PKI quyidagi qator ilovalar va standartlarni madadlaydi: ochik kalitlar infratuzilmasi PKI quyidagi qator ilovalar va standartlarni madadlaydi: - - ochiq kalit sertifikatlarini madadlovchi vositalar o’rnatilgan Linux, FreeBSD, HP-UX, Microsoft Windows, Novell Netware, Sun Solaris operatsion izimlari; - ochiq, kalit sertifikatlari asosida foydalanuvchilarni autentifikatsiyalash mexanizmini madadlovchi ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari, xususan Oracle, DB2, Informix, Sybase; - IP protokoli asosida amalga oshiriluvchi virtual himoyalangan tarmoqlarni (VPN) tashkil etish vositalari, xususan Cisco Systems, Nortel Network kompaniyalarining telekommunikatsiya asbob-uskunalari, hamda ixtisoslashtirilgan dasturiy ta’minot. - elektron xujjat aylanishi tizimlari, masalan Lotus Notes, Microsoft Exchange, hamda himoyalangan pochta almashish standarti S/MIMEHH madadlovchi pochta tizimlari; - SSL standarti asosida amalga oshiriluvchi Web-resurslardan foydalanish tizimlari. - foydalanuvchilarni autentifikatsiyalash tizimlari, xususan RSA kompaniyasining SecurlD
Ochiq kalit sertifikatlari.
|
| |
Ochiq kalitlarni boshqarish infrastrukturasi pki

|
Ochiq kalitlarni boshqarish infrastrukturasi pki
|
bet | 1/4 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,82 Mb. | | #137361 |
Bog'liq Ochiq kalitlarni boshqarish infrastrukturasi PKI Ochiq kalitlarni boshqarish infrastrukturasi PKI. Ochiq kalitlarni boshqarish infratuzilmasi RKI ning asosiy vazifalari quyidagilar: - raqamli kalitlar va sertifikatlarning xayot siklini madadlash (ya’ni kalitlarni generatsiyalash, sertifikatlarni yaratish va imzolash, ularni taqsimlash -obro’sizlantirish faktlarini qaydlash va chaqirib olingan sertifikatlarning "qora" ro’yxatini chop etish; - foydalanuvchining tizimdan foydalanish vaqtini imkoni boricha kamaytiruvchi identifikatsiyalash va autentifikatsiyalash jarayonlarini madadlash: - mavjud ilovalar va xavfsizlik qism tizimining barcha komponentlarini integratsiyalash mexanizmini (PKIra asoslangan) amalga oshirish; - barcha foydalanuvchilar va ilovalar uchun bir xil va tarkibida barcha zaruriy kalit komponentlari va sertifikatlar bo’lgan xavfsizlik yagona imkoniyatini taqdim etish.
PKIning mantiqiy tuzilmasi va asosiy komponentalari quyidagi belgilashlar qabul qilingan: - CA sertifikatsiyalash markazi; - RA - qaydlash markazi; - OCSP – joriy sertifikat makomining protokoli (Online Certificate Status Protocol); - DIR - X.511, X.519, DAP, LDAP foydalanish protokollari bo’yicha dirketoriya xizmati. Sertifikatsiya markazi CA - RKIning elementi (sertifikatlarning ishonchli manbai, notarius), unga sertifikatlarni yaratish va tasdiqlash ishonib topshirilgan. Sertifikatsiya markazining ishlash sxemasi quyidagicha: - CA shaxsiy kalitlarini generatsiyalaydi va foydalanuvchilar sertifikatlarini tekshirishga atalgan - Sertifikatsiya markazi CA - RKIning elementi (sertifikatlarning ishonchli manbai, notarius), unga sertifikatlarni yaratish va tasdiqlash ishonib topshirilgan. Sertifikatsiya markazining ishlash sxemasi quyidagicha: - CA shaxsiy kalitlarini generatsiyalaydi va foydalanuvchilar sertifikatlarini tekshirishga atalgan
CA sertifikatlarini shakllantiradi; - foydalanuvchilar sertifkatsiyalashga so’rovlarni shakllantiradilar va ularni u yoki bu usul bo’yicha CAga yetkazadi; - CA foydalanuvchilar so’rovlari asosida ularning sertifikatlarini shakllantiradi; - CA bekor qilingan sertifikatlar ro’yxatlarini (CRL) shakllantiradi va vaqti-vaqti bilan yangilaydi; - foydalanuvchi sertifikatlari, CA sertifikatlari va bekor qilinganlar ro’yxati CRL sertifikatlar markazi tomonidan chop etiladi (foydalanuvchilarga tarqatiladi yoki umumfoydalanuvchi ma’lumotnomaga joylashtiriladi).
|
| |
Amaliy mashg‘ulot №5 Dasturiy ta’minotni loyihalash asoslari Dasturiy ta’minot muhandisligi

|
Amaliy mashg‘ulot №5 Dasturiy ta’minotni loyihalash asoslari Dasturiy ta’minot muhandisligi
|
bet | 1/3 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 22,41 Kb. | | #102786 |
Bog'liq Amaliy ish 2.Dasturiy ta’minotni konstruksiyalash asoslari.
Amaliy mashg‘ulot №5
Dasturiy ta’minotni loyihalash asoslari
Dasturiy ta’minot muhandisligi - bu dasturchiga dasturiy ta’minotni kodlash va amalga oshirishda yordam beradigan foydalanuvchi talablarini mos keladigan shaklga aylantirish jarayoni.
Foydalanuvchi talablarini baholash uchun SRS (Software Requirements Specification) hujjati yaratiladi, kodlash va amalga oshirish esa dasturiy ta’minot nuqtai nazaridan aniqroq va batafsil talablarni talab qiladi. Ushbu jarayonning natijasi bevosita dasturlash tillarida amalga oshirish uchun ishlatilishi mumkin.
Dasturiy ta’minotni ishlab chiqish SDLC (Software Development Life Cycle) ning birinchi bosqichi bo‘lib, u diqqatni muammoli sohadan yechim maydoniga o‘tkazadi. U SRSda ko‘rsatilgan talablarni qanday bajarish kerakligini ko‘rsatishga harakat qiladi.
Dasturiy ta’minotni ishlab chiqish darajalari
Dasturiy ta’minotni ishlab chiqish uchta darajadagi natijalarni beradi:
Arxitektura dizayni - Arxitektura dizayni tizimning eng yuqori mavhum versiyasidir. U dasturiy ta’minotni bir-biri bilan o‘zaro ta’sir qiluvchi ko‘plab komponentlarga ega tizim sifatida belgilaydi. Ushbu darajada dizaynerlar taklif etilayotgan yechim sohasi haqida tushunchaga ega bo‘ladilar.
Yuqori darajadagi dizayn. Yuqori darajadagi dizayn bir ob'ektli ko‘p komponentli me'moriy dizayn kontseptsiyasini quyi tizimlar va modullarning kamroq mavhum tasviriga ajratadi va ularning bir-biri bilan o‘zaro ta’sirini tasvirlaydi. Yuqori darajadagi dizayn tizimning barcha komponentlari bilan birga modul sifatida qanday amalga oshirilishiga e'tibor qaratadi. U har bir quyi tizimning modulli tuzilishini va ularning bir-biri bilan o‘zaro bog‘lanishi va o‘zaro ta’sirini tan oladi.
Batafsil dizayn - Batafsil dizayn oldingi ikkita dizayndagi tizim va uning quyi tizimlari deb hisoblangan narsalarni amalga oshirish qismi bilan shug‘ullanadi. Modullar va ularni amalga oshirish haqida ko‘proq bilib oling. U har bir modulning mantiqiy tuzilishini va ularning boshqa modullar bilan aloqa qilish interfeyslarini belgilaydi.
|
| |
Maydon  
  

Kalit belgisi - O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim,fan va innovatsiyalar vazirligi

|
O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim,fan va innovatsiyalar vazirligi
|
bet | 7/10 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #254115 |
Bog'liq Talabalar bilimini baholash uchun test tizimiMaydon
|
Kalit belgisi
|
Maydon formati
|
Nomni
belgilash
|
To’liqnomlanish
(rekvizit)
|
Tip
|
Uzunligi
|
Aniqligi
|
Nomer
|
daftarchanomeri
|
*
|
raqam (N)
|
10
|
|
Famil
|
familiyasivaismi
|
|
matn(S)
|
18
|
|
T_kun
|
tug’ilgansanasi
|
|
sana (D)
|
8
|
|
O’rta_Reyt
|
o’rtachareyting
|
|
raqam (N)
|
3
|
|
Tipen
|
stipendiyasi
|
|
Raqam
(N)
|
10
|
2
|
Ma’lumotlar bazasidan foydalanish uchun foydalanuvchi ishini yengillashtirish maqsadida ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari yaratilgan.
Bu tizimlar ma’lumotlar bazasini amaliy dasturlardan ajratilgan holda qaraydi.
Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi (MBBT) - bu dasturiy va apparat vositalarining murakkab majmuasi bo’lib, ular yordamida foydalanuvchi ma’lumotlar bazasini yaratish va shu bazadagi ma’lumotlar ustida ish yuritish mumkin.
Juda ko’p turdagi MBBT mavjud. Ular o’z maxsus dasturlash tillariga ham ega bo’lib, bu tillarga SUBD buyruqli dasturlash tillari deyiladi. MBBTga Oracle, Clipper, Paradox, Vizual FoxPro, Access va boshqalarni misol keltirish mumkin.
Ma’lumotlar modellari
Ma’lumotlarning modeli - bu ma’lumotlar o’zaro bog’langan tuzilishlari va ular ustida bajariladigan operatsiyalar to’plamidir.
Ma’lumotlar modeli quyidagi tarkibiy kismlarni o’z ichiga oladi:
1.Ma’lumotlar tuzilmasi.
2.Ma’lumotlar tuzilishida bajarilish mumkin bo’lgan operatsiyalar.
3.Yaxlitlikni nazorat qilish uchun cheklashlar.
MBni tuzishda ma’lumotlar modeli bir yoki bir necha turidagi obyektlarni o’z ichiga olish va ular o’rtasida aloqalar o’rnatish imkonini yaratadi.
Mashina muhitidagi ma’lumotlarning murakkabroq modellari (fayl modeliga nisbatan) tarmoqli va iyerarxik modellar bo’lib hisoblanadi. Bu modellar ularning o’zlariga xos turdagi ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimida ishlatiladi. MBBTda ma’lumotlarni mantiqiy tashkil etish usuli ma’lumotlarning tarmoqli yoki iyerarxik modeliga mos holda ko’rsatiladi. Bunday model o’zaro bog’lik ob’ektlarning majmui bo’lib ikki ob’ektning aloqasini va ularning bir-biriga qaramligini aks ettiradi.
Iyerarxik model. Ikki xildagi obyektlar o’rtasidagi aloqalar, ularning nusxalari o’rtasidagi qat’iy iyerarxik munosabatlar bilan aniqlanib, ular asosiy va tobe yozuvlar to’plamidan iboratdir.
Daraxt turiga misol:
Bunda yozuv turlari orasida bog’lanish mavjud. Bunday sxemadagi ma’lumotlar bazasi quyidagi ko’rinishda tasvirlanadi (daraxtning bitta nusxasi):
|
| |