-§ - A quchqorov, sh. Ismailov

9
1
2
3
8
7
6
5
4
6. Dunyo bo’ylab sayohatdan qaytib kelgan Nasriddin afandi «Dashtiston” deb
atalmish mamlakat chegarasini 13 marta kesib o’tganligini gapirib berdi. Siz
unga ishonasiz-mi?
7. Juda katta maydonida uchta to’p bor. Jasur ulardan bittasini
shunday tepadi-ki,
natijada u qolgan ikkitasining orasidan o’tadi. U shu qoida bo’yicha 2007
marta to’plarni tepdi. Shundan keyin to’plar dastlabki holatida joylashib
qolishi mumkinmi?
8. 8 tup olma daraxti bir qatorda joylashgan. Yonma-yon joylashgan daraxtlardagi
mevalar soni 1 taga farq qiladi. Barcha tuplardagi olma mevalari soni 2007 ta
bo’lishi mumkin-mi?
9. Pallali tarozining pallalariga bitta 7 grammlik, bir nechta 6 grammlik va bir
nechta 8 grammlik
toshlarni joylashtirib, tarozini muvozanat holatga keltirish
mumkin-mi?
10. 10 ta butun sonning ko’paytmasi 1 ga teng. Bu sonlar yig’indisi nolga teng
emasligini isbotlang.
11. 25 ta butun sonning ko’paytmasi 1 ga teng. Bu sonlar yig’indisining eng kichik
qiymatini toping.
12. 99 ta qog’oz bo’laklarining har biriga navbat bilan 1, 2, 3, ..., 99 sonlardan
bittasi yozildi. Qog’ozlar aralashtirildi va bu qog’ozlarning toza (son
13
yozilmagan) tomonlariga ham 1, 2, 3, ..., 99 sonlari ketma-ket yozildi. Har bir
qog’oz bo’lagidagi sonlarning yig’indilari hisoblandi. Hosil bo’lgan 99 ta
sonning ko’paytmasi juft ekanligini isbotlang.
13. Doskaga 2007 ta butun son yozilgan. a) Bitta sonni o’chirib,
qolgan sonlar
yig’indisida juft son hosil qilish mumkinligini isbotlang. b) Bu isbotlangan
2008 ta butun son uchun ham to’g’rimi?
14. O’qituvchi varaqqa 20 sonini yozdi va uni sinfdagi o’quvchilarga berdi. Har bir
o’quvchi varaqdagi songa 1 ni qo’shadi yoki ayiradi. Sinfda 33 ta o’quvchi
bo’lsa, ohirida varaqda a) 10; b) 21 soni hosil bo’lishi mumkinmi?
15. Zilola bilan Hilola quyidagicha o’yin o’ynashayapti: Zilola yuqoriga tanga
otadi, Hilola esa tanganing qaysi tomoni bilan erga tushushini oldindan aytishi
kerak. Agar tanga
Hilola aytgan tomoni tushsa, Zilola unga bu nechanchi
tanga otish bo’lsa, shuncha konfet beradi, agarda Hilola tangani qaysi tomoni
bilan tushushini topa olmagan bo’lsa, u Zilolaga shuncha konfet beradi. a)
Tanga 11 marta otilganidan keyin Zilolaning konfetlari soni oldingidek bo’lishi
mumkin-mi? b)30 marta otilganidan keyin-chi?
16. Ali va Vali navbatma-navbat bitta qog’oz varag’ini bo’laklarga bo’ldilar.
Unda, Ali har bir bo’lakni 3 ta bo’lakka, Vali esa beshta bo’lakka bo’ldi.
Natijada 100 ta bo’lak hosil bo’lishi mumkin-mi?
17. a) Doskaga 1, 2, 3, …, 12 sonlari yozilgan. Istalgan 2 ta soni ularning
yig’indisi yoki ayirmasiga almashtirishga ruxsat etiladi.
Bu ish doskada bitta
son qolguncha davom ettiriladi. a) Ohirida qolgan son 0 bo’lishi mumkinmi? b)
Doskadagi sonlar 1 dan 13 gacha bo’lgandachi?
18. Zilola 96 varaqli daftar sotib oldi va uning xamma betlarini 1 dan 192 gacha
bo’lgan sonlar bilan nomerlab chiqdi. Xilola bu daftarning qandaydir ketma-
ket kelgan 50 betini yirtib oldi va betlarga yozilgan 50 ta sonning yig’indisini
hisobladi. Hilola yig’indida 2008 hosil qila olmasligini isbotlang.
14
19. Stol ustida 1 so’mlik, 5 so’mlik va 10 so’mlik tangalar turgan edi. Dilmurod bu
tangalarning bittasini oldi va qolgan tangalarning qiymatini 2009 ga
ko’paytirdi. Oldin hosil bo’lgan sonlarni qo’shdi, keyin ko’paytirdi va nihoyat
hosil bo’lgan ko’paytma va yig’indining ayirmasini hisobladi.
Bu juft son
ekan. Dilmurod qaysi tangani olgan?
20. 101 ta tanga bor. Ularning 50 tasi qalbaki. Qalbaki tangalar haqiqiysidan 1
grammga farq qiladi. Sitora 1 ta tangani oldi va uning haqiqiy ekanligini
pallalaridagi yuklarning ayirmasini ko’rsatuvchi tarozida bir marta o’lchash
yordamida aniqlamoqchi bo’ldi. U buni uddalay oladimi?
21. Doira shaklidagi stol atrofida 6 ta stul bor. Ali, Vali va G’ulom bu stullarga
o’ttirishganda ularning qarshisidagi stullar bo’sh qoldi. Har bir minutdan keyin
bolalarda bittasi o’rnidan turib qarshisidagi stulga borib o’tiradi. 15 minutdan
keyin bolalar oldingi joylarida o’tirgan bo’lishi mumkin-mi?
22. a) Aylanaga 1, 2, 3, ..., 20 sonlari soat mili harakati yo’nalishida, o’sish
tartibida joylashtirildi. Oldin 2 dona o’chirildi.
Keyin soat mili harakati
yo’nalishida o’chirilgan sondan keyin joylashgan sondan keyingi son o’chirildi.
Bu ish aylanada bitta son qolguncha davom ettirildi. Qaysi son qolgan? b)
Aylanaga 1, 2, 3, ..., 2008 sonlari yuqoridagidek joylashtirilganda, ohirida
qaysi son qoladi?