nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
SIP protokoli - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat

164
SIP matn-mo‗ljallangan protokolni o‗z ichiga oladi. Eng keng
tarqalgan H.323
protokoli hisoblanada, ishlab chiqaruvchilarning
ko‗pchiligi o‗zining yangi mahsulotlarida SIP protokollarni qo‗llab–
quvvatlash ko‗zda tutiladi. SIP protokollari ommaviyligining o‗sish
tempini hisobga olib yaqin kelajakda uning negizida qaror IP-telefoniya
bozorining muhim ulushini band qiladi.
IP-telefoniya
tarmoqlarining
tuzilishiga
SIP
protokolining
yondoshuvini amalga oshirishda H.323 protokoliga
nisbatan ancha sodda,
lekin telefonlar bilan o‗zaro ishlashini tashkil qilsh uchun kamroq mos
keladi.
Shuning uchun SIP protokoli IP-telefoniya xizmatlarini ko‗rsatish
uchun Internet xizmatlarining yetkazib beruvchilari ko‗proq mos keladi,
bunda ushbu xizmatlar paketining qismi hisoblanadi.
Modifikatsiyalangan SIP-T protokoli (SIP for Telephony) 7-son UKS
signalizatsiyani SIP protokoli bilan integratsiya
qilish maqsadida
yaratilgan edi. SIP-tarmoqning 7-son UKS tarmog‗i bilan o‗zaro ishlash
uzeli SIP-xabarda ISUP xabarini inkapsullaydi va ISUP xabarlaridan
axborot qismini SIP xabarlar sarlavhasiga transportlashni ta‘minlash uchun
translyasiyalaydi.
MGCP. Media Gateway boshqaruv protokoli.
MGCP Mediya
shlyuzlarni boshqarish uchun ishlatiladi.
Bu protokol barcha chaqiriqlarni qayta ishlash mantig‗i shlyuzdan
tashqarida joylashgan arhitekturalar uchun mo‗ljallangan va nazorat MGC
yoki chaqiriqlar agenti kabi tashqi
qurilmalar tomonidan amalga
oshiriladi.
MGCP chaqiruv modeli MG tarmoq shlyuzlarini bir-biriga
ulanishlari mumkin bo‗lgan so‗nggi nuqtalar majmuasi sifatida ko‗rib
chiqadi. Oxirgi nuqta fizik (analog telefon liniyasi yoki raqamli magistral)
yoki virtual (UDP / IP-ulanish orqali ma‘lumotlar oqimi) bo‗lishi mumkin.
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 157/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 185
Computer leаrning tools аre cаlled interаctive, they hаve the аbility to "respond" to
the аctions of the student аnd the teаcher, "enter" into а diаlogue with them, which
is the mаin feаture of the method of computer leаrning[4]. In conclusion, it should
be noted thаt аll interаctive methods аnd techniques develop communicаtive skills,
help estаblish emotionаl contаcts between students, teаch them to work in а teаm,
listen to their comrаdes' opinion, аnd estаblish more close contаct between
students аnd the teаcher. Prаctice shows thаt the use of interаctive methods аnd
techniques in а foreign lаnguаge lesson relieves nervous tension аmong students,
mаkes it possible to chаnge the forms of аctivity, to switch аttention to the core
issues of the topic of employment[5]. Ultimаtely, the quаlity of the mаteriаl
supply аnd the effectiveness of its аssimilаtion significаntly increаses, аnd
consequently, the motivаtion to leаrn а foreign lаnguаge from schoolchildren.
References:
1. Fаrxodjonovа N.F. Problemi primeneniyа innovаtsionnix texnologiy v
obrаzovаtel'nom
protsesse
nа mejdunаrodnom
urovne
//
Mejdunаrodnаyа konferentsiyа.
Innovаtsionnie
tendentsii,
sotsiаl'no-
ekonomicheskie i prаvovie problemi vzаimodeystviyа v mejdunаrodnom
prostrаnstve. - 2016. - S. 58-61.
2. Richаrds G. C. аnd Rodgers Th. S. Аpproаches аnd Methods in Lаnguаge
teаching. USА, 1993. -P.76.
3. https://moluch.ru/conf/phil/аrchive/177/9583/
4. Polаt E.S. Novie pedаgogicheskie i informаtsionnie texnologii v sisteme
obrаzovаnie: posobie dlyа studentov. -Rostov, 2005. Dudley-Evаns T.
Developments in English for Specific Purposes. - Cаmbridge University Press,
1998. -P.48.
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 155/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 183
teаcher’s role is to direct leаrners аctivity to getting the аim of the lesson which
include interаctive exercises аnd tаsks[2]. Below some types of interаctive
methods аre given: Brаinstorming. It is technique for generаting new ideаs
on а topic. These methods stimulаte creаtive аctivity of the leаrners in solving
problems аnd express their ideаs freckly. Vаrious vаriаnts of solving the
problem аre usuаlly given here. In brаinstorming quаntity of utterаnces is
importаnt but not the quаlity. Teаcher should listen to аll utterаnces аnd not
criticize them. Insteаd of this he inspire the leаrners to give аs mаny vаriаnts of
solving the problem аs he (or she) cаn. Lаcks of criticism creаte fаvorаble
conditions for the leаrners to express the ideаs freely аnd these of course motivаte
them. Аt the end of brаinstorming аctivity аll the expressed utterаnces аre
written аnd then аnаlyzed. Discussion. This type of interаctive method requires to
study teаching mаteriаl on the theme before stаrting discussion. Аfter hаving leаrnt
the lexico-grаmmаticаl mаteriаl on the theme the leаrners mаy stаrt discussion.
This method helps the leаrners consistently аnd logicаlly express their ideаs by
presenting grounds for their utterаnces. Here the leаrners work in smаll groups аnd
this improves their аctivity becаuse every member of the group mаy express
his/her ideаs аnd tаkes pаrt in the discussion. The forms of orgаnizing group
work аre the following: а) а theme is selected (chosen); b) leаrners must hаve
leаrnt the chosen problem; c) groups аre formed; d) teаcher gives
instruction аnd аnnounces the time; e) controls the аctivity of leаrners аnd if it
isneeded, helps аnd stimulаted them. f) аt the end of the discussion one
representаtive of eаch group mаkes presentаtion. Cluster. The next innovаtive
method is cluster. It is one of widely used methods in teаching а foreign lаnguаges
now. It cаn be used in аll stаges of teаching English to both young аnd аged
leаrners. In presenting new words а teаcher writes а new word on the
blаckboаrd. Аnd then leаrners tell the words thаt cаn be used together with the
given word. Then teаcher gives а tаsk to mаke up word combinаtions with the
word “book”: my book, а good book, аn interesting book, а nice book, etc. This
method involves аll the leаrners into аctive work аnd forms of motivаtion. It cаn be
|
| |
Dars turi: Sinov.

Metod - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

Dars turi: Sinov.
Metod. Mustaqil ish.
Jihozi. Tarqatma materiallar.
Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism
2.Yozma ish
I qator
1. Paskal qonuni va uning qo’llanilishi.
2. Xonadagi ventilyator 10 min davomida 21 kJ ish bajardi. Uning quvvati (w) qancha?
3. Qanday kuch jismni 0,2 m masofaga ko’chirganda 50 J ish bajaradi?
O’quvchilar o’zlashtirishi lozim bo’lgan BKM elementlari
1. Paskal qonuni va uning amalda qo’llashni bilish (B,M)
2. Quvvat formulasiga doir masalalar yechishni bilish (K)
3. Mexanik ish formulasiga doir masalalar yechishni bilish (K)
MSNI № 3ning yechimi.
I qator
1) Suyuqlik va gaz o’ziga berilgan tashqi bosimni hamma tomonga o’zgarishsiz uzatadi. Paskal qonuni gidravlik pressda foydalaniladi.
2)
Berilgan:
t=10min=600s
A=21kJ=21000J
|
Formula:
|
Yechilishi:
|
N-?
|
3)
Berilgan:
S=0,2m
A=50J
|
Formula:
|
Yechilishi:
|
F-?
|
II qator
1. Arximed qonuni va uning qo’llanilishi.
2. Bir soatda 18000 kJ ish bajaradigan dvigatelning quvvatini aniqlang.
3. Qanday kuch jismni 0,5 m masofada ko’chirilganda 100 J ish bajaradi.
O’quvchilar o’zlashtirishi lozim bo’Igan BKM elementlari
1. Arximed qonuni va uning amalda qo’llashni bilish (B,M)
2. Quvvat formulasiga doir masalalar yechishni bilish (K)
3. Mexanik ish formulasiga doir masalalar yechishni bilish (K)
|
Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat - bet 72

177
qaytadan ulash talab etilsa, u holda ushbu hujjat sizga tafsilotlarni
tushunib, mustaqil ravishda ulanish imkonini beradi.
Agar siz ―SKS‖ kompaniyasining mijozi bo‗lsangiz va telefon
raqamingiz kompaniya abonentlari doirasiga krossirovka qilingan bo‗lsa, u
holda kompaniya tarmog‗iga ulanish uchun quyidagi amallarni bajarish
talab etiladi:
ADSL modemni telefon liniyasiga ulash;
Komp`yuterni sozlash.
Agar shundan so‗ng internetga ulana olmasangiz, u holda qidiruvni
amalga oshirib, bo‗lishi mumkin bo‗lgan nosozliklarni bartaraf etishga
urinib ko‗rishingiz mumkin.
Agar ko‗rsatilgan choralar samara bermasa, u holda texnik qo‗llab-
quvvatlash xizmatiga murojaat qiling.
O`tganlarini takrorlash bosqichi - O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi

|
O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi
|
bet | 97/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mO`tganlarini takrorlash bosqichi. Takrorlash darsning yana bir bosqichi o`zaro bog`langan uch zvenodan iborat: 1)oldingi o`rganilgan bilimlarni ongli esga tushirish; 2)esga tushirilgan bilimlarni turli o`quv sharoitlariga tatbiq etish; 3)Bilimlar doirasini kengaytirish. O`quv materialiga ikkinchi marta takroriy duch kelinganda bolalar ongida kumulyatsiya hodisasi yuz berib, ular shu mavzuning yangicha xususiyatlarini anglab olishadi.
Yuqoridagi bosqichlarga o`xshab, bilim va malakalarni tekshirish, darsni tashkil etish, uy vazifasini tekshirish, o`quvchilar bilimini baholash, darsni yakunlash ham dars bosqichlari hisoblanadi. Har bir dars yuqorida sanalgan bosqichlarning o`zaro kombinatsiyasi, turlicha bog`lanishidan tashkil topadi.
Yangi o`quv materialini o`rganish va mustahkamlash darslari
Yangi o`quv materialini o`rganish va mustahkamlash darslari ta`lim jarayonining eng ko`p qismini ishg`ol qiladi. Bu dars tipining asosiy vazifasi turli o`quv predmetlariga oid qonuniyatlarni, g`oyalarni, faktlarni o`rganish va ularni dastlabki mustahkamlashdir.
Bilimlarni o`zlashtirish keng tushunchadir. O`zlashtirishning uch xil darajasi mavjud: bilimlarni idrok etish, ma`nosiga tushunish, xotira saqlash darajasida o`zlashtirish, bilimlarni o`xshash sharoitlarga tatbiq eta olish darajasida o`zlashtirish, bilimlarni yangi sharoitlarga tatbiq eta olish darajasida o`zlashtirish. O`quvchilar yangi o`quv materialini o`rganish va mustahkamlash darslarida bilimlarni o`z so`zlari bilan aytib bera bilish, o`rganilgan bilimlarga doir fakt keltira olish, bugun o`rganilgan bilimlarni oldin egallagan bilimlardan ajrata bilish darajasida o`zlashtirmog`i lozim.
Bu dars tipida quyidagicha vazifalar hal etiladi: o`quv materialining asosiy g`oyasi, maqsadini anglash; Shu bilimlarning inson faoliyatidagi ahamiyatini faxmlash; yangi o`quv materialiga oid bilimlarning umumiy qurilishini idrok etish; ularning asosiy xussiyatlarini tushunish; o`rganilgan bilimlarni qayta esga olish yo`lini, uni amaliyotda qo`llash yo`llarini egallash.
|
| |
II qatorning yechimi - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 93/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
II qatorning yechimi.
1) Suyuqlik yoki gazga to’la botirilgan jism o’z hajmi qadar suyuqlik yoki gazni siqib chiqaradi. Jismga pastdan yuqoriga yo’nalgan va siqib chiqarilgan, suyuqlik yoki gaz og’irligiga teng kuch ta’sir etadi. Dengiz va okeanlardagi ulkan kemalar Arximed kuchi tufayli suzadi.
2)
Berilgan:
t=1soat=3600s
|
Formula:
|
Yechilishi:
|
N-?
|
3)
Berilgan:
S=0,5m
A=100J
|
Formula:
|
Yechilishi:
|
F-?
|
3.Uyga vazifa: O’tilgan mavzularni takrorlash
26-dars Sana: 6-sinf
MAVZU: ISH VA ENERGIYA HAQIDA TUSHUNCHA
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: - o’quvchilarda mexanik ish va energiya haqida tushuncha hosil qilish - mexanik ish va energiya tushunchasidan turmushda va texnikada foydalanishni ko’rsatish
Tarbiyaviy: Kasbga yo’llash.Suvga oid tishunchalarni shakllantirish orqali ,suvga ongli munosabatda bo’lish malakasini shakllantirish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
O`tganlarini takrorlash bosqichi - O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi

|
O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi
|
bet | 93/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mO`tganlarini takrorlash bosqichi. Takrorlash darsning yana bir bosqichi o`zaro bog`langan uch zvenodan iborat: 1) oldingi o`rganilgan bilimlarni ongli esga tushirish; 2) esga tushirilgan bilimlarni turli o`quv sharoitlariga tatbiq etish; 3) bilimlar doirasini kengaytirish. O`quv materialiga ikkinchi marta takroriy duch kelinganda bolalar ongida kumulyatsiya hodisasi yuz berib, ular shu mavzuning yangicha xususiyatlarini anglab olishadi.
Yuqoridagi bosqichlarga o`xshab, bilim va malakalarni tekshirish, darsni tashkil etish, uy vazifasini tekshirish, o`quvchilar bilimini baholash, darsni yakunlash ham dars bosqichlari hisoblanadi. Har bir dars yuqorida sanalgan bosqichlarning o`zaro kombinatsiyasi, turlicha bog`lanishidan tashkil topadi.
Dars va unga qo`yiladigan didaktik talablar
Dars haqida tushuncha
Darsning asosiy belgilaridan biri ilmiylikdir. Darsda o`rganiladigan bilimilar hozirgi zamon fani yutuqlarini o`zida aks ettirishi, ta`lim jarayoni maqsadi hamda bolalarning real o`qish imkoniyatlariga mos bo`lishi zarur. Bolalarning real o`qish imkoniyatlariga mos kelmaydigan nihoyatda jo`n yoki murakkab bilimlar o`quvchilarning fan asoslarini o`rganishga qiziqishlarini susaytiradi. Qanday usul, vositalar yordamida o`quvchilarning qiziqishlari tarbiyalanadi?
Dars ijodiy jarayon. Darslarda o`quvchilarning ijodiy faoliyati qancha taraqqiy etsa, fan sohasida qo`llaniladigan usullardan qancha ko`p foydalanilsa, darsning samaradorligi shuncha oshadi. Darsning samaradorligini qanday tushunasiz?
Dars – jamoa mehnati jarayoni. Darsni ijodiy tashkil etish, vaqtdan unumli foydalanish, mashg`ulotlarni operativ o`tkazish, bolalarda jamoada ishlay olish ko`nikmalarini shakllantirishi, o`zaro yordam va bolalar o`rtasida hamkorlik o`rnatish yo`llari bilan mashg`ulotlar jamoa mehnati jarayoniga aylantiriladi.
Darsning ichki va tashqi belgilari. Dars ta`limning boshqa shakllaridan o`zining ichki va tashqi xususiyatlariga ko`ra farq qiladi. Muayyan yoshdagi va ma`lum tayyorgarlikka ega bo`lgan o`quvchilar guruhi, rejim, dars jadvali, mashg`ulotlarni ma`lum xonada o`tkazish kabilar darsning tashqi xususiyatlari, darsning maqsadi, logikasi, ta`lim mazmunini his qilish, qiziqish, anglash, tushunish uning ichki xususiyatlari sanaladi. Dars Ana shu ikki xil - tashqi va ichki xususiyatlarning o`zaro uyg`unlashuvi asosida tashkil etiladi.
Bir xil tayyorgarlikka ega, yoshlari teng o`quvchilarning doimiy jamoasi bilan ma`lum xona, rejim, jadval, ilmiy - pedagogik asoslangan dastur asosida o`tkaziladigan mashg`ulotga dars deyiladi.
|
| |
Ko„rsatkichlar ustida bajariladigan amallar

Ko„rsatkichlar ustida bajariladigan amallar C++ dasturlash tilida ko‗rsatkichlar ustida bajariladigan amallar
quyidagilarni tashkil etadi:
-obyektga vositali murojat qilish amali;
-qiymat berish amali;
-ko‗rsatgichga o‗zgarmas qiymatni qo‗shish amali;
-ayirish amali;
-inkrement va decrement amali;
-solishtirish amali.
C++ dasturlash tilida ko‗rsatkichlar ustida faqatgina yuqorida keltirilgan
amallardan foydalanish maqsadga muvofiq bo‗ladi. Obyektga vositali murojat qilish amali ko‗rsatgichdagi adres bo‗yicha
joylashgan qiymatni olish tushuniladi. Obyektga vositali murojat qilish amalini
quyidagi dastur orqali qarab o‗tamiz.
#include using namespace std;
int main()
{ int x=10;
185
int *y=&x;
cout<<*y;
return 0;
}
Dastur natijasi 10 Obyektga vositali murojat yordamida x=10 butun sonning qiymatini *y
ko‗rsatgichga qabul qilindi.
Qiymat berish amali yordamida ko‗rsatgichdagi qiymatni oddiy butun yoki
haqiqiy qiymatga qabul qilinishi mumkin. Qiymat berish amalini quyidagi dastur
orqali qarab o‗tamiz.
#include using namespace std;
int main()
{ int x=12;
int *a(&x);
int y=*a;
cout<return 0;
}
Dastur natijasi 12 Qiymat berish amali yordamida *a ko‗rsatkichni qiymatini y butun
o‗zgaruvchiga qabul qilindi.
Ko„rsatgichga o„zgarmas qiymatni qo„shish, ayirish, inkrement va dekrement amallarini C++ dasturlash tilidagi ifodasini quyidagi dastur orqali
qarab o‗tamiz:
#include using namespace std;
int main()
{ int x=12;
int *a(&x);
a=+4; //O‗zgarmas qaiymatni qo‗shish
a=a-2; //ayirish
a++; //inkrement amali
186
a--; //dekrement amali
return 0;
}
C++ dasturlash tilida ko‗rsatkichlar bo‗yicha amal va vazifalar yuqoridagi
holatlar bo‗yicha amalga oshiriladi.
ADSL modemni ulash - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat

178
Keyin esa Ethernet kabel yordamida ADSL-modemni kompyuterga
ulash lozim. Bunda Ethernet kabelning bir uchi ADSL-modemning
«Ethernet» qismiga, boshqa uchi kompyuterning tarmoq kartasiga ulanadi.
Bir necha telefon apparatidan foydalanilganda ulanish sxemasi
quyidagicha bo‗ladi:
6.7-rasm. Abonent inshootida ADSL tarmog‗iga ikki telefon
apparatining ulanish sxemasi
Ya‘ni, ofis yoki uyda mavjud bo‗lgan barcha telefonlar splitterning
«Phone» qismiga ulangan bo‗lishi shart. Qolgan ulanishlar esa yuqori
bayon etilganidek bajariladi. Agar siz ofis yoki uyda mini ATS dan
foydalansangiz, u holda telefon liniyasi avval splitterga, splittyerdan esa
kabel o‗z navbatida mini ATSga ulanishi kerak.
Agar ulanishning ushbu sxemasi noto‗g‗ri amalga oshirilsa, telefonda
gaplashilayotgan payt ATSdagi qurilmadan modem ―uzilib‖ qolishi
mumkin.
Kompyuterni sozlash Ethernet tarmoq kartasining TCP/IP protokol
parametrlarini sozlashdan iborat bo‗lib, ushbu tarmoq kartaga ADSL-
modem ulangan bo‗ladi. Kompyuterga o‗rnatilgan operatsion tizim turi va
kirish texnologiyasidan kelib chiqib sozlash o‗ziga xos yo‗l bilan
bajariladi.
Jismlarning ish bajara olish qobiliyatiga energiya deyiladi

Jismlarning ish bajara olish qobiliyatiga energiya deyiladi.
4.Darsni mustahkamlash.
1. Massasi 1250 kg bo'lgan granit plitasini 20 m balandlikka ko'tarishda bajarilgan ishni hisoblang (Javob: 245 kJ).
2*. Jismga ko'chish yo'nalishida 20 N, ko'chishga tik yo'nalishda 10 N kuch ta'sir etmoqda. Bunda jism 10 m ga siljidi. Bajarilgan ishni hisoblang (Javob: 200 J).
3. Massasi 50 kg bo'lgan bola har qavatining balandligi 2,5 m bo'lgan uyning 4-qavatiga chiqdi. Bola bajargan ishni hisoblang. gEI 10 deb oling (Javob: 3750 J).
4*. Aravacha va undagi yuk massasi birgalikda 100 kg. Uni 500 N kuch ta'sirida 10 m ga siljitildi Bajarilgan ish nimaga teng? (Javob: 5000 J).
|
Dars turi: Yangi bilim beruvchi.

Dars usullari

Dars turi: Yangi bilim beruvchi.
Dars usullari: suhbat, demonstratsiya.
Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism.
O’quvchilarni “Natural sonlar” usuli bilan guruhlarga ajratish. Bu uchun o’quvchilarga sonlar yozilgan kartochkalar tarqatiladi.“So’z tuzish o’yini” orqali guruh nomini keltirib chiqarish.
2.O’tilgan mavzuni so’rash:
1. Arximed kuchini ta’riflab bering.
2. Itarib chiqaruvchi kuchning qiymati qanday kattaliklarga bog’liq?
3.Yangi mavzunining bayoni
Ertalab turib siz maktabga otlansangiz, ota-onangiz «ish»ga boradi. Maktabdan qaytib kelib, ota-onangizga uy-ro'zg'or «ish»larida qarashasiz. Xo'sh, «ish» deganda nimani tushunamiz o'zi? Kundalik turmushda «ish qilish» deganda, biz «mehnat qilishni» ko'zda tutamiz. Fizikada esa «ish» tushunchasi «mehnat» bilan hamma vaqt mos kelavermaydi. Mexanik ish deb biror-bir jismni kuch ta'sirida ma'lum bir masofaga ko'chirishga aytiladi (47-rasm). Mexanik ishni A harfi bilan belgilaymiz.
|
Hidrogen atomunun spektrinin işığın görünən oblastına düşən

|
Hidrogen atomunun spektrinin işığın görünən oblastına düşən
|
bet | 169/246 | Sana | 12.12.2020 | Hajmi | 1,9 Mb. | | #12881 |
2. Hidrogen atomunun spektrinin işığın görünən oblastına düşən вя xətlərinə uyğun enerjiləri müqayisə edin.
A) E = E = E
B) E E E
C) E E E
D) E E E
E) E E E
3. Hidrogen atomunun spektrinin işığın görünən oblastına düşən вя xətlərinə uyğun impulsları müqayisə edin..
A) P = P = P
B) P P P
C) P P P
D) P P P
E) P P P
|
| |
Sinxronizatsiya aniqligi - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat

|
Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat Pdf ko'rish
|
bet | 141/177 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 6,74 Mb. | | #123225 |
Sinxronizatsiya aniqligi.
Shunday
savol
tug‗ilishi
mumkinki,
oqimlar
o‗rtasidagi
kechikishning qanday qiymatini e‘tiborga olmasa ham bo‗ladi? Bu savolga
javob juda ko‗p omillarga bog‗liq bo‗ladi, shu jumladan nima
sinxronlayotganiga va qanday maqsadda sinxronalayotganiga bog‗liq.
Masalan, tovushni va tasvirni sinxronlash yetarlicha qat‘iy bo‗lmasligi va
videoning sifati hamda freymlarning tezligiga bog‗liq holda o‗zgarishi
mumkin, ayni paytda tovush oqimlarini sinxronlash juda ham aniq
bo‗lishi kerak. Tovush va tasvirni sinxronizatsiyalashda bir necha o‗nlab
milli sekund aniqlik yetarli hisoblanadi. Video konferensiyalarni o‗tkazish
bilan bog‗liq tajribalar 80…100ms tartibdagi chegaraviy qiymatni beradi,
uning bu qiymatdan oshishiga yo‗l qo‗ymaslik kerak. Uzatilayotgan
tasvirning sifati oshganda bu chegara kamayadi.
Nazorat savollari
1. Telefon aloqada signalizatsiyaning vazifasi nimadan iborat?
2. Signalizatsiyaning qanday turlari bor?
3. Ajratilgan signalli kanal haqida tushuncha bering.
4. Signalizatsiya tarmog‗ini tuzilish pinsipini tushuntiring.
5. UKS tizimi modelining OSI modelidan farqi nimada?
6. UKS tizimini quyi MTP sathlarini vazifasi nimadan iborat?
7. MAP protokolining vazifasi nimadan iborat?
8. VoIP texnologiyasida signalizatsiya tizimini tushuntiring.
9. Sigtran protokollar stekini tushuntiring.
10. MTP xabarlarini uzatish bo‗yicha ITU-Tning qanday asosiy talablari
mavjud?
11. Sinxronizatsiyaning vazifasi nimadan iborat va uning qanday turlari
mavjud?
12. Multimediali oqimlarni sinxronizatsiyasini tushuntiring.
13. Jo‗natuvchini multimediali oqimlarni sinxronizatsiyalash jarayonini
tushuntiring.
14. Qabul qiluvchi tomonidan tovush va tasvirning sinxronizatsiyasini
tushuntiring.
|
| |
MEGACO / H.248 - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat

165
Oxirgi qurilmalar media oqimlarining
manbai yoki qabul
qiluvchisidir. MGCPda bo‗lgani kabi, ohirgi qurilma fizik yoki virtual
bo‗lishi mumkin.
Masalan, chaqiriqlarni boshqa raqamga yo‗naltirish terminal
qurilmani bir kontekstdan boshqasiga o‗tkazish orqali amalga oshiriladi va
videokonferentsiya bir nechta terminal qurilmalarini
umumiy kontekstda
joylashtirish orqali amalga oshiriladi.
BICC (Bearer Independent Call Control) protokoli ITU
tomonidan ishlab chiqilgan bo‗lib NGN tarmog‗ida Softswitch larni o‗zaro
bog‗lanishlarida transport tarmoqlarida signalizatsiya axborotlarini
uzatilishini ta‘minlaydi. Ushbu protokol Q1901
tavsiyanomasi orqali
tavsiflanadi. Ammo bugungi kunda amaliy jixatidan softswitch larni
bog‗lashda BICC protokoli bilan birgalikda SIP protokolining variyanti
bo‗lgan SIP-T protokoli keng qo‗llanilishga ega.
BICC protoli faoliyat yurituvchi asosiy uzellar
(ISN) — interfeyga xizmat ko‗rsatish uzuli.
U kanallar
kommutsiyasiga asoslangan tarmoqga ulanish interfeysini ta‘miglaydi;
Tranzit uzeli (TSN) — Bitta softswitch tarmog‗i xududida BICC
protokoli asosida chaqiriq axborotlarnini tranzit va tranportirovkalash
fuksiyasini bajaradi.
Shlyuz uzeli (GSN) — ikki softswitch tarmog‗i
orasida BICC
protokoli asosida chaqiriq axborotlarnini va tranportirovka uchun
tarmoqlar aro shlyuz vazifasini bajaradi.
5.4-rasm. BICC protokolining ishlash tamoili
SIGTRAN. SIGTRAN - bu NGN tarmog‗i orqali UFTT ning
an'anaviy telefaniya xizmatniti ta‘minlanish uchun qo‗llaniladigan
protokollar tizimidir. Ya‘ni bu UFTT da qo‗llaniluvchi OKS 7
va ISDN
tarmog‗ida qo‗llaniluvchi ISUP signalizatsiya axborotlariga NGN
tarmog‗ida ishlov berilishini ta‘minlaydigan protokollar majmuidir
166
SIGTRAN atamasi signaling va transport so‗zlarini kombinatsiyasi
xisobiga xosil qilingan bo‗lib bu signalizatsiya
tizimi IETF ishchi guruxi
tomonidan yaratilgan. Bu signalizatsi tizimi ITU ning Q2719 tavsifnomasi
bilan tavsiflanadi.
SIGTRAN protokollar guruxi tarkibi bir necha qismlardan iborat.
Mazkur protokollar tizimi quyidagi protokollardan tashkil topgan bo‗lib
ularning har biri OKS7 signalizatsiya tizimining ma‘lum bir protokolini
NGN tarmog‗iga adaptatsiyasini ta‘minlaydi:
M2PA;
M2UA;
M3UA;
SCTP;
TALI;
IUA;
SUA.
5.5-rasm. OKS -7 signalizatsiya tizimi protokollarini SUGTRAN
protokollariga adaptatsiyasi
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan - bet 168

##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
bet
168/246
Sana
12.12.2020
Hajmi
1,9 Mb.
#12881
1
...
164
165
166
167
168
169
170
171
...
246
C)
D)
E)
Download
1,9 Mb.
1
...
164
165
166
167
168
169
170
171
...
246
Download
1,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi

|
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi
|
bet | 102/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
DTS talabi: Jismlarning massa markazi va uni aniqlash. Muvozanat turlarini bilishi.
|
| |
Ferromagnitlar - Modul. Magnit maydoni va uning xarakteristikalari. Magnit maydonning tokli o’tkazgich va elektr...

|
Modul. Magnit maydoni va uning xarakteristikalari. Magnit maydonning tokli o’tkazgich va elektr zaryadlariga ta’siri. Elektromagnit induksiy. Elektromagnit to’lqinlar
|
bet | 13/17 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 1,95 Mb. | | #144068 |
Bog'liq Modul. Magnit maydoni va uning xarakteristikalari. Magnit maydonFerromagnitlar. Tashqi magnit maydoni bo’lmaganda ham kuchli magnitlanish qobiliyatiga ega bo’lgan molekulalardan tarkib topgan moddalar ferromagnitlar hisoblanadi. Ferromagnitlarga Fe, Co, Ni, Cd, CrTe, Mn Al Cu kiradi.
Modda
|
Tarkibi
|
|
B
(Тл)
|
Нс
|
Temir
Supermaloy
Aliniko
Magniko
Kolumaks
|
99,9% Fe
79% Ni, 5% Mo, 16% Fe
10% Al, 15% Ni, 18% Co, 53% Fe
14% Ni, 24% Co, 8% Al, 3% Cu, 51% Fe
13% Ni, 24% Co, 8% Al, 3% Cu, 0,7% Te, qolgan qismi Fe
|
500 0
800 000
-
-
-
|
-
-
0,9
1,25
1,3
|
80
0,3
52000
46000
59000
|
Moddalarning ferromagnit xususiyati kristallar uchun xos bo’lib, ma’lum sharoitda elektronlarining magnit momentlari o’zaro parallel joylashgan elementar hajm “domenlar”-dan tashkil topgan bo’ladi. (86-rasm) Tashqi maydon bo’lmaganda domenlar tartibsiz joylashgan bo’lib, magnit xususiyatini namoyon qilmaydi.
10.6-rasm
Ferromagnitlar tashqi magnit maydonda kuchli magnitlanish hosil qilib, quyidagi xossalarga ega:
Odatdagi sharoitda ferromagnit moddalarning magnit kirituvchanligi juda yuqori bo’ladi.
Magnitlanish vektori magnit maydon kuchlanganligiga bog’liq holda o’zgarib, u gisterezis hodisasi orqali tushuntiriladi: Magnitlanish dastlab maydon kuchlanganligiga proporsional ravishda chiziqli ortsa to’yinish darajasidan so’ng qoldiq magnitlanishga ega bo’ladi.
10.7-rasm
Ferromagnit moddalarning magnitlanishi maydon kuchlanganligining chiziqli bo’lmagan funksiyasi bo’lib, paramagnitlarga nisbatan 103-marta katta.
Ferromagnit moddalar uchun temperaturaning shunday ma’lum intervali mavjudki, undan yuqori temperaturalarda ferromagnitlik xususiyati yo`qoladi. (Temir uchun Kyuri temperaturasi 768oC kobalt uchun esa 1075oC)
Gisterezis halqasi har xil ferromagnitlar uchun turlicha bo’lib, konservativ kuchi bo’lganlari qattiq ferromagnitlar deyiladi va ulardan doimiy magnitlar yasashda foydalanadi.
Konservativ kuchi kichik bo’lgan moddalar yumshoq ferromagnitlar deyiladi va ulardan transformator o’zaklari yasashda foydalaniladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Modul. Magnit maydoni va uning xarakteristikalari. Magnit maydonning tokli o’tkazgich va elektr zaryadlariga ta’siri. Elektromagnit induksiy. Elektromagnit to’lqinlar
|
Magnit maydon energiyasi. Energiya zichligi

|
Magnit maydon energiyasi. Energiya zichligi
|
bet | 10/17 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 1,95 Mb. | | #144068 |
Bog'liq Modul. Magnit maydoni va uning xarakteristikalari. Magnit maydonMagnit maydon energiyasi. Energiya zichligi.
Agar induktivligi L bo’lgan solenoid, cho’g’lanma lampa va qarshilikdan iborat zanjir tok manbaiga ulansa, solenoid o’ramlarida magnit maydoni hosil bo’lib, lampa ravshan yonadi. (9.7-rasm) Zanjirni batareyadan uzganda lampa birdan o’chmaydi, unda o’zinduksiya tufayli sekin-asta kamayib boruvchi induksion tok hosil bo’ladi. Bu tok hosil qilgan magnit maydon energiyasi zanjir elementlarining ichki issiqlik energiyasini oshirishga sarflanadi.
Ichki energiyani oshirish uchun sarflangan energiya bajargan ish orqali ifodalanadi:
(9.25)
9.7-rasm
Bu yerda, -induksiya E.Yu.K. ; oxirgi ifodadagi magnit oqimining o’zgarishini hisobga olib:
(9.26)
(9.26) ni integrallab:
; yoki (9.27)
Shunday qilib, magnit maydoni ham boshqa maydonlar kabi energiyaga ega. Shu energiya hisobiga maydon kuchlari ekvivalent miqdorda ish bajaradi.
(9.28)
Magnit maydoni energiyasini uni bevosita xarakterlovchi kattaliklar orqali ifodalaymiz.
Ma’lumki, g’altakning induktivlik koeffitsiyenti:
Uzunlik birligidagi o’ramlar soni ni kiritib, (9.28) ni e’tiborga olib, (9.28) va (9.29) largan magnit maydon energiyasi uchun:
(9.29)
(9.30)
(9.30) da H=nJ-solenoid magnit maydoni kuchlanganligi, Dn foydalanib,
yoki (9.31)
(9.31) magnit maydon energiyasining ifodasidir.
Ba’zan energiya zichligi tushunchasidan ham foydalaniladi. Hajm birligidagi energiya miqdoriga son jihatidan teng kattalik energiyaning hajmiy zichligi deb yuritiladi. Magnit maydoni energiyasining hajmiy zichligi:
(9.32)
Energiya zichligini bilgan holda istalgan nuqtadagi energiya aniqlanishi mumkin.
(9.33)
Nazоrat savоllari
Mаgnit strеlkаsi (ignаsi)dаn fоydаlаnib o’zgаrmаs tоk mаnbаi qutblаrining ishоrаsini аniqlаsh mumkinmi? Qаndаy?
Tоkli rаmkаning mаgnit mоmеnti nimаgа tеng? Uning yo’nаlishini аniqlаng?
Mаgnit mаydоn induktsiyasini tа’riflаng? B vеktоrning yo’nаlishini qаndаy аniqlаshаdi?
Biо-Sаvаr-Lаplаs qоnuni yozib, uning fizik mа’nоsini tushuntiring?
Аmpеr qоnunini vа uning аsоsidа o’zаrо pаrаllеl ikki tоkning tа’sirlаshuvini tushuntiring?
Nimа sаbаbdаn hаrаkаtlаnаyotgаn zаryad o’zining mаgnit хususiyatlаri bilаn tоk elеmеntigа ekvivаlеnt bo’lаdi?
7.Elеktrоmаgnit induktsiya hоdisаsining mоhiyati nimаdаn ibоrаt? Fаrаdеy tаjribаlаrini tаhlil qilib bеring?
8.Lеnts qоidаsini tа’riflаng vа misоllаr bilаn to’ldiring?
9.O’zinduktsiya hоdisаsining mоhiyati nimаdаn ibоrаt? Bundа induktsiya EYUK nimаgа tеng bo’lаdi.
10.O’zаrо induktsiya hоdisаsini tushuntiring? Bu hоldаgi induktsiya EYUK ni hisоblаng?
11.Kuchаytiruvchi trаnsfоrmаtоrlаrning birlаmchi vа ikkilаmchi o’rаmlаridаgi tоklаrning nisbаtini аniqlаng?
12.Qаchоn o’zinduktsiya EYUK kаttа bo’lаdi? O’zgаrmаs tоk zаnjirini ulаgаndаmi? yoki uzgаndаmi?
13.Kоntur induktivligining fizik mа’nоsi nimаdаn ibоrаt? U nimаgа bоg’liq?
14.Elеktrоmаgnit mаydоn enеrgiya zichligi nimаgа tеng?
|
| |
Maksvell tenglamalari - Modul. Magnit maydoni va uning xarakteristikalari. Magnit maydonning tokli o’tkazgich va...

|
Modul. Magnit maydoni va uning xarakteristikalari. Magnit maydonning tokli o’tkazgich va elektr zaryadlariga ta’siri. Elektromagnit induksiy. Elektromagnit to’lqinlar
|
bet | 15/17 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 1,95 Mb. | | #144068 |
Bog'liq Modul. Magnit maydoni va uning xarakteristikalari. Magnit maydonMaksvell tenglamalari
Maksvell elektr va magnit maydonlarning barcha xossalarini yagona nazariya asosida tushuntira oladigan elektromagnit maydon nazariyasini yaratdi.
Bu nazariya asosini biz yuqorida ko’rib chiqqan hodisalar qonuniyatlari tashkil etadi va u Maksvell tenglamalari deb yuritiladi. Mexanikada Nyuton qoidalari qanday rol o’ynasa, Elektromagnetizmni o’rganishda Maksvell tenglamalari xuddi shunday ahamiyatga ega.
Bu tenglamalarning birinchisi, elektr maydoni potensial yoki uyurmali bo’lishidan kelib chiqadi.
Potensial maydonni qo’zg’almas zaryadlar vujudga keltiradi, uyurmali maydonni esa o’zgaruvchan magnit maydoni hosil qiladi. Natijada to’la maydon kuchlanganligi:
(12.13)
Demak, kuchlanganlik vektorining sirkulyatsiyasi
Potensial maydon kuchlanganlik vektori sirkulyatsiyasi nolga tengligini hisobga olib,
(12.14)
Bu nafaqat elektr zaryadi, balki o’zgaruvchan magnit maydoni ham elektr maydonining manbai bo’la olishidan darak beradi.
Magnit maydoni kuchlanganlik vektori sirkulyatsiyasining to’la toklar ifodasi Maksvell tenglamalarining ikkinchi asosini tashkil etadi.
(12.15)
Bu o’zgaruvchan magnit maydoni fazoning ixtiyoriy nuqtasida siljish toki va u bilan bog’liq uyurmali elektr maydon vujudga kelishini ko’rsatadi.
Maksvellning uchinchi asosiy tenglamasi elektr induksiya vektori uchun Gauss teoremasini ifodalaydi.
(12.16)
Elektr induksiya (siljish) vektorining har qanday berk sirt orqali oqimi, shu sirt ichidagi zaryad miqdorlarining algebraik yig’indisiga teng.
Maksvellning to’rtinchi asosiy tenglamasi magnit induksiya vektori uchun Gauss teoremasini ifodalaydi:
(12.17)
Har qanday berk sirt orqali o’tgan magnit induksiya vektorining oqimi nolga teng. Shunday qilib, Maksvell tenglamalarining sistemasi quyidagi integral ko’rinishga ega:
(12.18)
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Modul. Magnit maydoni va uning xarakteristikalari. Magnit maydonning tokli o’tkazgich va elektr zaryadlariga ta’siri. Elektromagnit induksiy. Elektromagnit to’lqinlar
|
Wi-MAX ning ishlash rejimlari

171
foydalanuvchining baza stansiyalar aro aloqani uzmagan holda avtomatik
ravishda ulanishi imkoni mavjud. Lekin ushbu rejimda foydalanuvchining
joydan-joyga ko‗chish tezligi 40 km/soat dan oshmasligi lozim. To‗g‗ri,
ushbu rejimdan shaxarda foydalanish mumkin, lekin avtomobillarda
foydalanish biroz muammoni tug‗diradi. Mobile Wi-MAX. 802.16e-2005
standartida ishlab chiqilgan bo‗lib, foydalanuvchining joydan-joyga
ko‗chib yurish tezligini maksimal 120 km/soatgacha bo‗lganda sifatli
aloqani ta‘minlay oladi. Mobile rejimning yutuqlarini quyidagi
keltirilganlar orqali sanab o‗tishimiz mumkin.
Hozirgi paytda simsiz aloqaning qurilish texnologiyasi soddaligi va
tizimlararo ma‘lumot almashish qulayligi, har qanday ob-havo sharoitida
aloqani uzatish bir xilligi va simli aloqa liniyalari texnologiyalari orqali
(bog‗langan holda) qulay aloqa qilishi orqali samaraliligi oshishi kabilar
qulaylik yaratmoqda. Wi-MAX texnologiyasi orqali qo‗shimcha xizmatlar
yaratish (Internet tizimga ulanish qulayligi va yuqori tezlikda ma‘lumot
almashishi) va ularni ishonchli ishlatilishi texnologiyaning ustuvorligini
ko‗rsatmoqda.
H.261 - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat

195
H.261
ISDN bo‗yicha 64 Kbit/sga karrali bo‗lgan tezliklarda videoni
uzatishni qo‗llaydi. Sxema ham freymlar ichida, ham ular
orasida siqishga asoslangan
H.263
Sxema juda past o‗tkazish qobiliyatli (18.64 Kbit/s) simsiz
tarmoqlar bo‗yicha videoni uzatish uchun mo‗ljallangan
O‗tkazish qobiliyatiga talablar har bir kadrda, ham ularning ketma-
ketligidagi ortiqchalik darajasiga bog‗liq bo‗ladi. Bu har ikkala
ma‘lumotlarni ortiqchalik turlari videoni siqish algoritmlari uchun
ishlatilishi mumkin. 1.4-jadvalda ayrim keng tarqalgan videoni siqish
usullari keltirilgan. Uzatish va haqiqiy vaqtda uzatish xatoliklari bo‗lishiga
cheklashlar ovoz uchun cheklashlarga o‗xshash.
Tarmoq bo‘ylab multimedili ilovalarni uzatishga bo‘lgan talablar.
Bu bo‗limda biz taqsimlangan multimediali ilovalarni uzatish tarmog‗iga
qo‗yiladigan talablarni ko‗rib chiqamiz. Ular ikki toifaga bo‗linishi
mumkin: trafikka bo‗lgan talablar va funksional talablar. Trafikka bo‗lgan
talablar real vaqt talablarini (kechikish va nostabillik, o‗tkazish qobiliyati
va ishonchlilik), funksional talablar esa multimedia xizmatlarini (mul-
tikasting, xavfsizlik, mobillik va seanslarni boshqarish) qo‗llashni o‗z
ichiga oladi.
Trafikka bo‗lgan talablarni faqat Internetning bazaviy arxitekturasini
kengaytirish bilan qoniqtirish mumkin, shu bilan bir vaqtda funksional
talablarni TCP/IP protokollar stekiga yangi protokollarni kiritilishi bilan
bajarish mumkin. Funksional talablar shu ma‘noda absolyut zarur
hisoblanmaydi, ya‘ni taqsimlangan multimediali ilovalar ilovaning o‗ziga
zarur bo‗lgan funksiyalarni kiritilishi bilan yuqori unumdorlikda ishlashi
mumkin.
Real vaqt xarakteristikalari. Yuqoridagi bo‗limlarda ko‗rib
chiqilganidek, tovush va video kabi multimedia komponentlari real vaqt
rejimida
uzatish
bo‗yicha
talablarni
qo‗yadi.
Masalan,
ular
raqamlashtirilgan tezlikda qayta ishlanishi kerak. Uzatishdagi istalgan
kechikishda bu birdaniga aniqlanadi. Internet-telefoniyada inson 200 ms
dan ortiq bo‗lmagan kechikishlarga xotirjam munosabatda bo‗lishi
mumkn. Shunday qilib, real vaqtda multimediani uzatish paketlarning
kechikishi va ularnig kelish intervallariga qat‘iy talablarni qo‗yadi.
Nazorat savollari - Modul. Magnit maydoni va uning xarakteristikalari. Magnit maydonning tokli o’tkazgich va elektr...

|
Modul. Magnit maydoni va uning xarakteristikalari. Magnit maydonning tokli o’tkazgich va elektr zaryadlariga ta’siri. Elektromagnit induksiy. Elektromagnit to’lqinlar
|
bet | 16/17 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 1,95 Mb. | | #144068 |
Bog'liq Modul. Magnit maydoni va uning xarakteristikalari. Magnit maydonNazorat savollari:
Magnitlanish vеktоri va uning fizik ma’nоsi tushunting.
Magnitlanish vеktоrining sirkulyasiyasi nimaga tеng bo’ladi?
Magnit maydоn kuchlanganlik vеktоrining хоssalarini aytib bеring.
Diаmаgnеtiklаr vа pаrаmаgnеtiklаrning mаgnit хоssаlаridа qаndаy fаrqlаr bоr.
Mаgnit mаydоn induktsiya vеktоri bilan mаgnit mаydоn kuchlаngаnlik vеktоrlаri оrаsidаgi qanday bоg’lаnish borligini yozib bering.
4-ma’ruza. ELEKTROMAGNIT TEBRANISHLAR
Tebranish konturidagi fizik jarayonlar.
Elektr kattaliklari, zaryad miqdori, tok kuchi, kuchlanish shuningdek elektr va magnit maydon energiyasining vaqt o’tishi bilan davriy o’zgarishidan iborat jarayon elektr tebranishlari deb yuritiladi.
Elektr tebranishlari tebranish konturi deb ataladigan induktiv g’altak (L)- va kondensator (C)- dan iborat zanjirda kuzatiladi: (3.1-rаsm). Kondensatorni zaryadlasak, energiyasi
13.1-rаsm
(13.1)
bo’lgan maydon hosil bo’ladi, zaryad ko’chib, g’altakda tok vujudga keladi. Bu tokning magnit maydon energiyasi
(13.2)
Ideal zanjir qarshiligi nolga teng bo’lganligi sababli elektr va magnit maydon energiyasi yig’indisidan iborat to’la energiya o’zgarmasdan saqlanadi:
(13.3)
Kondensator energiyasi nolga tenglashganda, g’altakdagi magnit maydon energiyasi, shuningdek tok ham eng katta qiymatga erishadi. So’ngra tok kamaya borib, qoplamadagi zaryad miqdori boshlang’ich qiymatni qabul qilganda, tok kuchi va magnit maydon energiyasi ham nolga tenglashib, elektr maydon energiyasi eng katta qiymatga erishadi. Shunday qilib, elektr va magnit maydonlarining davriy takrorlanishi kuzatiladi: erkin elektr tebranishlari vujudga keladi.
Tok manbaiga ulanmagan kontur uchun Kirxgof qonuni:
(13.4)
(13.4) ifodaning har ikkala tomonini L-ga bo’lib, deb belgilab,
(13.5)
(13.6)
(13.5) va (13.6) ni hisobga olib
(13.7)
(13.7) erkin elektr tebranishlarining differensial tenglamasi deb yuritiladi.
Bu tenglamaning yechimi quyidagi ko’rinishda bo’lib, u elektr tebranishlarining parametrik tenglamasi deb ataladi:
(13.8)
Shunday qilib kondensator qoplamalarida zaryad miqdori, elektr va magnit maydonlari davriy qonun bo’yicha ma’lum chastota bilan o’zgaradi:
(13.9)
(13.6) va (13.9) lardan
(13.10)
yuzaga keladi (13.10) erkin elektr tebranishlarining davrini ifodalab, Tomson formulasi deyiladi.
Kondensator qoplamalaridagi kuchlanish:
(13.11)
13.2-rasm
bu yerda
(13.8) vaqt boyicha differensiallab, tok kuchi uchun (13.12) ni yozamiz:
(13.8) va (13.12) larni taqqoslash natijasida, kondensatordagi tok kuchi kuchlanish fazasidan -qadar oldinda yurishini kuzatish mumkin. (13.2-rasm)
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Modul. Magnit maydoni va uning xarakteristikalari. Magnit maydonning tokli o’tkazgich va elektr zaryadlariga ta’siri. Elektromagnit induksiy. Elektromagnit to’lqinlar
|
Mavzu: Texnologiya darslarida innovatsion texnologiyalardan foydalanish

Mavzu: Texnologiya darslarida innovatsion texnologiyalardan foydalanish
Download
74,06 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
22.11.2023
Hajmi
74,06 Kb.
#103041
Download
74,06 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu: Texnologiya darslarida innovatsion texnologiyalardan foydalanish
Download
74,06 Kb.
Matnni ko'rish
— rasra.
244
     
I1i
Belgisi

44.3.
Yig‘ish chizmalarini o‘qish va detallarga ajratib
chizish-modellashga oid tavsiyalar va metodik ko‘rsatmalar22 23
Yig‘ish chizmalarining o‘qishni, uni tahlil qilish kabi yig‘ma bir-
likning nomini, ishlatish sohasini va uning
tarkibiy qismlarini aniq-
lashdan boshlash lozim. Buning uchun yig'ish
birligining spetsifikatsi-
yasi bilan tanishib chiqiladi. So‘ngra buyumning
tarkibiga kiruvchi de-
tallaming tasvirlarini o‘rganib chiqib, ulaming vazifasi, konstruktiv tuzi-
lishi, oichamlari va o‘zaro biriktirilishi aniqlanadi.
Qo‘zg‘aluvchi birikmalardagi detallaming
bir-biriga nisbatan
qo‘zg‘aluvchan yoki qo‘zg‘almasligini o ‘rganib chiqib, yig‘ma birligi
ning tuzilishi va ishlash jarayoni aniqlanadi.
Yig‘ish chizmasiga asosan buyumlami
sanoat korxonalarida ishlab
chiqarish uchun, uning detallarini ish chizmasi tuziladi. Ta’limda bu
jarayonni talabalarga o‘rgatish
maqsadida, buyumning berilgan yig‘ish
chizmasi dan
foydalanib, ulaming tarkibiy
qismlari hayolan-fikran de-
tallarga ajratiladi. Ularning ish chizmalari tuziladi. 0 ‘quv jarayonida ta-
labalar tomonidan bajariladigan bunday vazifaga yig‘ma birlik chizma
sini
ВмОор мйммта устамямса - • Coreldraw • pho to s h o p

|
• Coreldraw • pho to s h o p Pdf ko'rish
|
bet | 93/218 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 10,66 Mb. | | #255518 |
Bog'liq 78421 Kompyuter grafikasi (2)ВмОор мйммта устамямса
<•
jj« a о м
Установка о & це *«ггреби т*я»и ьп ( ^ я ю н е н т о в .
Рскопен& уетсй яд» б р л ьаи н сга* ш лы ю вателей .
Г " Циборочлет !Ч кв п е >1Я уе те яв л*вп м т1ы хп аял в оотсй ай .
Д опускает ю нснепм е л е в ы х параиетрев.
«Ыввд 11] Дм**> I
Отмене |
62— rasm.
Bu oynada «Далее» tugmasi bosiladi. Bu keyingi ochilgan oynada
qo‘shimcha imkoniyatlami tanlab o‘matish mumkin. Buning uchun
asboblar va materiallar bibliotekasiga mos to‘rtburchak ichiga belgi
qo‘yish lozim (63- rasm). So‘ngra «Далее» tugmasi bosiladi.
63- rasm.
Hosil boigan oynada AutoCAD 2007 dasturini o‘raatilish joyi
ko‘rsatiladi va biroz kutiladi, 64- rasm. Agar dastumi boshqa manzilga
i l l
o ‘matish zarur bo‘Isa, «Обзор» tugmasi bosilib, kerakli papkani
ko‘rsatiladi va OK tugmasi bosiladi.
*ii
Зьйерит* папку для установки продукта.
Мастер установки AutoCAO 2007 установит файлы AutoCAD 2007 в следующую детку.
j CVregram F te ’sAutoCAD 2007\
Ofeop
Место на лиске 1
ЧЗмад j IGijggjE-Jt
64—
rasm.
So‘ngra hosil bo‘lgan oynada «Далее» tugmasi bosiladi, 65- rasm.
3
i
Ярлык проаукт*
шштттттштшшттшш— ттшт-тщвшшшшттшттшттштт^шшшшшшшттшшт
W
Пом естить дрлы к A utoC A D 200 7 н а р аб ом »* с то »
Т .......... .................-
Belgi olib tashlansa, ishchi ctol
(Рабочий стол) da AutoCAD
2007 dasturining belgisi
сНазад |
Огив а
65- rasm.
Hosil bo‘lgan oynada «Далее» tugmasi bosiladi (66-rasm) va
ekranda «Установка AutoCAD 2007» oynasi hosil bo‘ladi va unda
o‘matish jarayonini kuzatiladi (87-rasm).
112
|
| |
- misol - 1- dars. Mavzu: Masalalarni kompyuterda yechish bosqichlari Darsning texnologik xaritasi

1- misol.[20, 83], [178, 391], [211, 746] oraliqlardagi barcha butun sonlar yig'indisini topish dasturini tuzing.
Yechish. Berilgan uchta oraliqdagi butun sonlarning yig'indisini hisoblash uchun parametrli takrorlash operatoridan uch marta foydalanishga to'g'ri keladi. Masalani berilgan oraliqning boshlang'ich va oxirgi qiymatlarini parametr sifatida olib, shu oraliqdagi butun sonlarning yig'indisini hisoblovchi funksiyadan foydalanib ham yechish mumkin.
Program Summa;
Var i, s, si, s2, s3 : Integer;
Function Sum(nl, n2:Integer):Integer;
Begin
s:=0; For i:=nl To n2 Do s:=s+i; Sum:=s;
End;
BEGIN
Sl:= Sum(20,83); s2 := Sum(178,391); s3:=Sum(211,746);
2-misol. Uchburchakning berilgan tomonlari bo'yicha, uning baland- liklarini aniqlovchi dastur tuzing.
Program Uchburchak_balandligi; Var a, b, c, ha, hb, he: real;
Function H_UB(a, b, c: real): real; { a, b, c — Uchburchak tomonlari } Var yp, s: real;
Begin
yp:= (a+b+c)/2; {Perimetr yarmini hisoblash } s:= Sqrt(yp*(yp~a)*(yp~b)*(yp~c)); {Yuza hisoblash} H_UB:= 2*s/a; {Funksiyaga qiymat berildi }
End; Begin
Write('Uchburchak tomonlari (a,b,c) kiritilsin'); Readln(a,b,c); ha:= H_UB(a, b, c); hb:= H_UB(b, a, c); hc:= H_UB(c, b, a);
Writeln('Uchburchak balandliklari: ');
Writeln('ha= ha:10:4, 'hb= hb:10:4, 'hc= hc:10:4);
Readln
End.
|
Fan va ta’lim integratsiyasida innovatsion faoliyat adilova Munisa Furkatovna

“Ilm-fan va ta’lim” ilmiy jurnali
2181-4325
|
https://ilmfanvatalim.uz/
|
№ 2
~ 7 ~
FAN VA TA’LIM INTEGRATSIYASIDA INNOVATSION FAOLIYAT
Adilova Munisa Furkatovna
Nizomiy nomidagi Toshkent davlat
pedagogika universiteti o’qituvchisi
Xodjayeva Nozimaxon Alisherovna
TDPU, BT-4-bosqich talabasi
Kalit so’zlar:
ta’lim maydoni,
innovatsiya, integratsiya, o’quv
amaliyoti,
uzluksiz ta’lim, innovatsion loyiha; innovatsiyalarni
baholash mezonlari, pedagogik
ijod ob’ektlari.
Annotatsiya.
Maqolada
pedagogika
fani
va
ta’lim
amaliyotini
integratsiyalashuvining uslubiy asoslari muhokama qilinib, innovatsiyalarning tarkibiy
tarkibi, ob’ektlari, belgilari va bunda pedagogik innovatsiyalar
sifatini baholash
imkoniyati integratsiya mexanizmi sifatida ko’rib chiqiladi.
ИННОВАЦИОННАЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ В ИНТЕГРАЦИИ НАУКИ И
ОБРАЗОВАНИЯ
Аннотация:
В статье рассматриваются
методологические основы
интеграции педагогической науки и образовательной практики, рассматривается
структурный состав, объекты, признаки инноваций и возможность оценки
качества педагогических инноваций как механизма интеграции.
Ключевые слова:
образовательное пространство, инновация, интеграция,
образовательная
практика, непрерывное образование,
инновационный проект;
критерии оценки инноваций, объекты педагогического творчества.
INNOVATIVE ACTIVITY IN INTEGRATION OF SCIENCE AND
EDUCATION
Abstract.
The article discusses the methodological foundations of the integration
of pedagogical science and educational practice, considers the structural composition,
objects, signs of innovation and the possibility of assessing the quality of pedagogical
innovation as an integration mechanism.
Informatika fanidan 9-sinf uchun nazorat ishi topshiriqlari yechimlari

Informatika fanidan 9-sinf uchun nazorat ishi topshiriqlari yechimlari
II variant.
1.Uchta a, b va c sonlar berilgan. Agar a2+b2=c2 shart bajarilsa, bu sonlarning yig`indisini , aks holda ularning modullari ko`paytmasini hisoblovchi dastur tuzing.
Program masala;
Uses crt;
Var a,b,c,n: integer;
Begin
Write (‘ a ning qiymatini kirit’); Readln (a);
Write (‘ b ning qiymatini kirit’); Readln (b);
Write (‘ c ning qiymatini kirit’); Readln (c);
If sqr(a)+sqr(b)=sqr(c) then n:=a+b+c else n:=abs(a)*abs(b)*abs(c);
Writeln (‘n=’,n);
Readln;
End.
2.Erkin tushayotgan jismning t vaqt ichida bosib o`tgan yo`lini hisoblash dasturini tuzing.
Program masala;
Uses crt;
Var S,t, g: real;
Begin
g:= 9,8;
Write (‘ t ning qiymatini kirit’); Readln (t);
S: =g*sqr(t)/2;
Writeln (‘ S=’,S);
Readln;
End.
“Obod turmush yili” matnini ekranning o`ng tomonidan 12-satrda yashil rangda , qizil fonda chiqaruvchi dastur tuzing.
Program masala;
Uses crt;
Begin
TextGolor (2); TextBackGround(4);
Goto XY (65,12); Write (‘ Obod turmush yili’);
Readln;
End.
|
I.Tashkiliy qism - 1- dars. Mavzu: Masalalarni kompyuterda yechish bosqichlari Darsning texnologik xaritasi

I.Tashkiliy qism: Salomlashish, navbatchi axboroti, fan yangiliklari bilan tanishish, kompyuterlarni ishchi holatida ekanligini aniqlash.
II. O`tilgan mavzuni so`rash.
1. Fayl turidagi o'zgaruvchi deganda nima tushuniladi?
2.Faylli o 'zgaruvchi tashqi xotiradagi fayl bilan qaysi protsedura yordamida bog'lanadi?
3.Rewrite protsedurasining vazifasini aytib bering.
4.Ochilgan faylni yopish uchun qaysi protsedura qo'llaniladi?
5.Matnli faylga ma 'lumotlarni yozish uchun qaysi operatorlardan foydalaniladi ?
6.Faylga yangi ma 'lumotlar qo 'shish uchun uni qaysi protsedura yordamida ochish kerak?
|