nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-bob. Ta’lim tizimi, turlari va shakllari

|
-bob. Ta’lim tizimi, turlari va shakllariBog'liq O‘RQ-637-сон 23.09.2020. Ta’lim to‘g‘risida2-bob. Ta’lim tizimi, turlari va shakllari
6-modda. Ta’lim tizimi
Ta’lim tizimi:
davlat ta’lim standartlarini, davlat ta’lim talablarini, o‘quv rejalari va o‘quv dasturlarini;
davlat ta’lim standartlarini, davlat ta’lim talablari va o‘quv dasturlarini amalga oshiruvchi ta’lim
tashkilotlarini;
ta’lim sifatini baholashni amalga oshiruvchi tashkilotlarni;
ta’lim tizimining faoliyat ko‘rsatishi va rivojlanishini ta’minlash uchun zarur bo‘lgan tadqiqot
ishlarini bajaruvchi ilmiy-pedagogik muassasalarni;
ta’lim sohasidagi davlat boshqaruvi organlarini, shuningdek ularning tasarruﬁdagi
tashkilotlarni o‘z ichiga oladi.
Ta’lim tizimi yagona va uzluksizdir.
7-modda. Ta’lim turlari
Ta’lim turlari quyidagilardan iborat:
maktabgacha ta’lim va tarbiya;
umumiy o‘rta va o‘rta maxsus ta’lim;
professional ta’lim;
oliy ta’lim;
oliy ta’limdan keyingi ta’lim;
kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish;
maktabdan tashqari ta’lim.
8-modda. Maktabgacha ta’lim va tarbiya
Maktabgacha ta’lim va tarbiya bolalarni o‘qitish va tarbiyalashga, ularni intellektual, ma’naviy-
axloqiy, etik, estetik va jismoniy jihatdan rivojlantirishga, shuningdek bolalarni umumiy o‘rta
ta’limga tayyorlashga qaratilgan ta’lim turidir.
Maktabgacha ta’lim va tarbiya olti yoshdan yetti yoshgacha bo‘lgan bolalarni boshlang‘ich
ta’limga bir yillik majburiy tayyorlashni ham nazarda tutadi.
LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 30-sentabrdagi “O‘zbekiston Respublikasi
maktabgacha ta’lim vazirligi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida”gi PQ-3305-sonli
qarori
, “Maktabgacha
ta’lim tizimi boshqaruvini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-5198-sonli
Farmoni
,
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 5-apreldagi “Maktabgacha ta’lim tizimini yanada
rag‘batlantirish va rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-3651-sonli
qarori
, “Maktabgacha ta’lim
tizimini boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-3955-sonli
qarori
.
Maktabgacha ta’lim va tarbiyani tashkil etish tartibi ushbu Qonun, shuningdek “Maktabgacha
ta’lim va tarbiya to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi
Qonuni
bilan belgilanadi.
LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasi “Maktabgacha ta’lim va tarbiya to‘g‘risida”gi Qonunining
9-bobi
.
|
| |
-modda. Ta’lim olish shakllari

dual ta’lim;
oilada ta’lim olish va mustaqil ta’lim olish;
katta yoshdagilarni o‘qitish va ularga ta’lim berish;
inklyuziv ta’lim;
eksternat tartibidagi ta’lim;
mudofaa, xavfsizlik va huquqni muhofaza qilish faoliyati sohasida kadrlar tayyorlash.
16-modda. Masofaviy ta’lim
Masofaviy ta’lim o‘quv rejalari va o‘quv dasturlariga muvoﬁq ta’lim oluvchilar tomonidan zarur
bilim, malaka va ko‘nikmalarni axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan hamda Internet jahon
axborot tarmog‘idan foydalangan holda masofadan turib olishga qaratilgan.
Masofaviy ta’limni tashkil etish tartibi O‘zbekiston Respublikasi
Vazirlar Mahkamasi
tomonidan belgilanadi.
17-modda. Dual ta’lim
Dual ta’lim ta’lim oluvchilar tomonidan zarur bilim, malaka va ko‘nikmalarni
olishga
qaratilgan bo‘lib, ularning nazariy qismi ta’lim tashkiloti negizida, amaliy qismi esa ta’lim
oluvchining ish joyida amalga oshiriladi.
Dual ta’limni tashkil etish tartibi O‘zbekiston Respublikasi
Vazirlar Mahkamasi tomonidan
belgilanadi.
18-modda. Oilada ta’lim olish va mustaqil ta’lim olish
Davlat oilada ta’lim olishga va mustaqil ta’lim olishga ko‘maklashadi. Bolalarning oilada ta’lim
olishi va mustaqil ta’lim olish uslubiy va maslahat yordami ko‘rsatilgan holda tegishli o‘quv
dasturlari bo‘yicha amalga oshiriladi.
Oilada ta’lim olish va mustaqil ta’lim olish tartibi, shuningdek ta’lim
oluvchilarning toifalari
ta’lim sohasidagi vakolatli davlat boshqaruvi organlari tomonidan belgilanadi.
Oilada ta’lim olish bolalar, oila, davlat va jamiyat manfaatlarini
hisobga olgan holda davlat
ta’lim muassasasi hamda ta’lim oluvchilarning ota-onasi yoki boshqa qonuniy vakillari o‘rtasidagi
shartnoma asosida amalga oshiriladi.
Mustaqil ta’lim olish yakka tartibda amalga oshiriladi hamda ta’lim oluvchilarni kasbiy,
intellektual, ma’naviy va madaniy rivojlantirishga xizmat qiladi.
Oilada ta’lim olgan va mustaqil ta’lim olgan shaxslarga davlat
tomonidan tasdiqlangan
namunadagi ta’lim to‘g‘risidagi hujjatni berish davlat ta’lim muassasalarining tasdiqlangan o‘quv
dasturiga muvoﬁq eksternat tartibida amalga oshiriladi.
1-bob. Umumiy qoidalar 1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi

1-bob. Umumiy qoidalar 1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Download
303,04 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/37
Sana
22.02.2024
Hajmi
303,04 Kb.
#160993
Download
303,04 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1-bob. Umumiy qoidalar 1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Download
303,04 Kb.
Matnni ko'rish
-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati

73-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati
tushuntirilishini ta’minlash
O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim
vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta’lim
vazirligi hamda boshqa manfaatdor vazirliklar, davlat qo‘mitalari, idoralar va tashkilotlar ushbu
Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi o‘rtasida
tushuntirilishini ta’minlasin.
Oldingi
tahrirga qarang.
74-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvoﬁqlashtirish
(74-moddaning nomi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli
Qonuni
tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvoﬁqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid bo‘lgan o‘z normativ-huquqiy hujjatlarini
qayta ko‘rib chiqishlari va bekor qilishlarini ta’minlasin.
75-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
O‘zbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2020-yil 23-sentabr,
O‘RQ-637-son
(Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2020-y., 03/20/637/1313-son; Qonunchilik ma’lumotlari
milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son, 12.10.2021-y., 03/21/721/0952-son)
|
-modda. Oliy ta’limdan keyingi ta’lim

Doktorantura fan doktori (Doctor of Science (DSc) ilmiy darajasiga da’vogar
izlanuvchilar
uchun ishlab chiqarishdan ajralgan holda tashkil etiladigan oliy malakali
ilmiy va ilmiy-pedagog
kadrlar ixtisosligi bo‘yicha oliy ta’limdan keyingi ta’lim shakli hisoblanadi.
Mustaqil izlanuvchilik falsafa doktori (Doctor of Philosophy (PhD) yoki fan doktori (Doctor of
Science (DSc) ilmiy darajalariga da’vogar izlanuvchilar uchun ishlab chiqarishdan ajralmagan holda
tashkil etiladigan oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar ixtisosligi bo‘yicha oliy ta’limdan
keyingi ta’lim shakli hisoblanadi.
Oldingi
tahrirga qarang.
Ilmiy va ilmiy-pedagogik
kadrlar tayyorlash, ilmiy darajalar va
ilmiy unvonlar berish tartibi,
shuningdek harbiy, tibbiyot va boshqa ta’lim tashkilotlarida oliy ta’limdan keyingi ta’lim olish
xususiyatlari qonunchilikda belgilanadi.
Oliy ta’limdan keyingi ta’limning davom etish muddati qonunchilikda belgilanadi.
(12-moddaning oltinchi va yettinchi qismlari O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-
683-sonli
Qonuni
tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 28-dekabrdagi 365-sonli “Oliy
ta’limdan keyingi ta’lim hamda oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni attestatsiyadan o‘tkazish
tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi
qarori
.
-modda. Katta yoshdagilarni o‘qitish va ularga ta’lim berish

20-modda. Inklyuziv ta’lim
Inklyuziv ta’lim alohida ta’lim ehtiyojlari va individual imkoniyatlarning xilma-xilligini hisobga
olgan holda barcha ta’lim oluvchilar uchun ta’lim tashkilotlarida ta’lim olishga bo‘lgan teng
imkoniyatlarni ta’minlashga qaratilgan.
Jismoniy, aqliy, sensor (sezgi) yoki ruhiy nuqsonlari bo‘lgan bolalar (shaxslar) uchun ta’lim
tashkilotlarida inklyuziv ta’lim tashkil etiladi.
Inklyuziv ta’limni tashkil etish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan
belgilanadi.
-modda. Ta’lim sohasidagi asosiy prinsiplar

umumiy o‘rta, o‘rta maxsus ta’limni va boshlang‘ich professional ta’limni bepul olish;
oilada yoki mustaqil o‘qish orqali ta’lim olgan fuqarolarga, shuningdek umumiy o‘rta ta’lim
olmagan shaxslarga akkreditatsiyadan o‘tgan davlat ta’lim muassasalarida eksternat tartibida
attestatsiyadan o‘tish huquqini berish orqali ta’minlanadi.
Oldingi
tahrirga qarang.
Chet ellik fuqarolar O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga va qonunchiligiga
muvoﬁq O‘zbekiston Respublikasida ta’lim olishga haqlidir.
(5-moddaning uchinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli
Qonuni
tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
O‘zbekiston Respublikasida doimiy yashayotgan fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar ta’lim olish
uchun O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari bilan teng huquqlarga ega.
-bob. Ta’lim faoliyatini tashkil etish va uning nazoratini amalga oshirish

Nodavlat ta’lim muassasalarini tashkil etish ularning ta’sischilari tomonidan amalga oshiriladi.
Oldingi
tahrirga qarang.
Ta’lim tashkilotlarini qayta tashkil etish va tugatish qonunchilikda
belgilangan tartibda
amalga oshiriladi.
(30-moddaning sakkizinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli
Qonuni
tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Ta’lim tashkilotlarini tashkil etish, qayta tashkil etish va tugatish to‘g‘risidagi ma’lumotlar
davlat statistika organlariga, Ta’lim inspeksiyasiga hamda O‘zbekiston
Respublikasi Bandlik va
mehnat munosabatlari vazirligining hududiy organlariga taqdim etiladi.
-modda. Kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish

|
-modda. Kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishBog'liq O‘RQ-637-сон 23.09.2020. Ta’lim to‘g‘risida13-modda. Kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish
Kadrlarni qayta tayyorlash tayanch mutaxassisliklar va kasblarga muvoﬁq bo‘lgan yo‘nalishlar
bo‘yicha faoliyatni amalga oshirish uchun qo‘shimcha kasbiy bilim, malaka va ko‘nikmalarning
zarur hajmi egallanishini ta’minlaydi.
Kadrlar malakasini oshirish kasbiy bilim, malaka va ko‘nikmalarning chuqurlashtirilishi hamda
yangilab borilishini ta’minlaydi, kadrlarning toifasi, darajasi, razryadi va lavozimi oshishiga xizmat
qiladi.
Kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish shakllari va muddatlari tegishli
davlat ta’lim talablari bilan belgilanadi.
LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2006-yil 16-fevraldagi 25-sonli “Pedagog
kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish to‘g‘risida”gi
qarori
, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 4-oktabrdagi 400-sonli “O‘rta maxsus,
kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun pedagog kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish chora-
tadbirlari to‘g‘risida”gi
qarori
.
14-modda. Maktabdan tashqari ta’lim
Bolalarning ehtiyojlarini qanoatlantirish, bo‘sh vaqti va dam olishini tashkil etish uchun davlat
organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari, shuningdek tijorat tashkilotlari madaniy-estetik, ilmiy,
texnikaviy, sport yo‘nalishidagi maktabdan tashqari ta’lim tashkilotlarini tashkil etishi mumkin.
Maktabdan tashqari ta’lim bolalarga uzluksiz ta’lim berishning tarkibiy qismi sifatida ularning
iste’dodi va qobiliyatini rivojlantirishga, ma’naviy ehtiyojlarini qanoatlantirishga qaratilgan.
Maktabdan tashqari ta’lim tashkilotlari jumlasiga bolalar, o‘smirlar ijodiyoti saroylari, uylari,
klublari va markazlari, “Barkamol avlod” bolalar maktablari, bolalar-o‘smirlar sport maktablari,
bolalar musiqa va san’at maktablari, studiyalar, axborot-kutubxona hamda sog‘lomlashtirish
muassasalari kiradi.
Maktabdan tashqari ta’lim berish tartibi ta’lim sohasidagi vakolatli davlat boshqaruvi organi
tomonidan belgilanadi.
LexUZ sharhi
Qarang: Vazirlar Mahkamasining 1995-yil 18-fevraldagi 59-son qarori bilan tasdiqlangan “Maktabdan
tashqari ta’lim muassasasi to‘g‘risida”gi
nizom
.
|
| |
Базарова - download

Qidiruv: Базарова
Nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti termiz filiali
Nizomiy nomidagi tdpu termiz filiali Pedagogika fakulteti Ўзбек тили ва адабиёти kafedrasi mudiri Ҳ. Базарова
1,17 Mb.
224
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Floristic research in the bigdata period: Impact on the situation in Uzbekistan

O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
5
Kirish.
Yuksak o‘simlik turlarining
hozirgi xilma-xilligi borasida turli fikrlar mavjud.
Bir qarashda oddiy tuyulgan bu masalani javobi
ancha mushkul. Rasmiy manbalarda chop etilgan
ma’lumotlarda bu ko‘rsatkich 342000 dan
450000 gacha o‘zgarib turadi. Fan uchun ma’lum
bo‘lgan turlarning uchdan ikki qismi tropik
mintaqalarda qayd etilgan bo‘lsa, uchdan bir qismi
yo‘qolib ketish xavfi ostidagi turlar hisoblanadi
[4,5].
Tadqiqot obyekti va uslublari.
Keyingi
yillarda atrof-muhit muhofazasiga bo‘lgan
katta e’tibor dunyoda mavjud bo‘lgan biologik
xilma-xillikni o‘rganish, muhofaza etish
barobarida yirik hajmli ma’lumotlar bazasini
shakllantirishga bo‘lgan ehtiyojni ham oshirdi.
Tabiiy resurslarga bo‘lgan talabni ortishi ularni
yil sayin kamayishiga ham olib kelmoqda. Bu
holat esa ma’lumotlar ko‘lamini tizimlashtirish va
boshqarish zarurligini ko‘rsatdi. O‘tgan asrning
60 yillaridan boshlab “big data, BD” tushunchasi
kirib keldi [3].
Biologik xilma-xillik kontekstida BD
biologik turlarning tarqalishini boshqarishni
ta’minlaydigan texnik–siyosiy vosita yoki biologik
xilma-xillik obyektlari bo‘yicha raqamlashtirilgan
ma’lumotlarni intensiv ravishda to‘planishini
anglatadi [1]. Hozirgi kunga kelib BD biologik
xilma-xillik yo‘nalishidagi fanlarda markaziy o‘rin
egallaydi va uning asosida biologik turlarning fazo
va makonda tarqalishi turadi.
Tadqiqot natijalari va ularning

|
Tadqiqot natijalari va ularningBog'liq 3-2023-uzzamin.uzTadqiqot natijalari va ularning
muhokamasi.
Zamonaviy floristika va o‘simliklar
geografiyasidagi BD zaminida gerbariy turadi.
Index Herbariorum (http://sweetgum.nybg.
org/science/ih/) ma’lumotlariga ko‘ra hozirda
3392 ta rasmiy ro‘yxatdan o‘tgan ilmiy gerbariy
fondlari bo‘lib, ularda XVI asrning ikkinchi
yarmidan boshlab to‘plangan 400 mln. ga yaqin
namunalar saqlanadi. Gerbariy namunalarining
to‘rtdan bir qismi raqamlashtirilgan bo‘lib, yirik
gerbariy fondlarining veb-saytlari, GBIF (www.
gbif.org) va 2003-yildan beri Xitoyda faoliyat
yuritayotgan NSII (http://nsii.org.cn/2017/home-
en.php) kabi bazalarida saqlanadi. O‘zbekiston
Milliy gerbariysi (TASH) dunyodagi yеtakchi
30 yirik gerbariy fondlari qatoridan o‘rin oladi va
1831-yildan boshlab to‘plangan 1.5 mln. dan ortiq
namunalarni saqlab kelayotgan yirik ilmiy obyekt
hisoblanadi. Markaziy Osiyoda keng ko‘lamli
botanik tadqiqotlar, jumladan raqamli formatga
asoslangan yangi avlod izlanishlarining zaminida
aynan O‘zbekiston Milliy gerbariysi turadi. Jahon
miqyosidagi bunday yirik gerbariy kolleksiyasining
mavjudligi O‘zbekistonda o‘simliklar xilma-
xilligini keng ko‘lamli tadqiq etish, jumladan,
flora tarkibini to‘r tizimli xaritalash, O‘zbekiston
florasining yangi nashrlarini tayyorlash va chop
etish, kamyob va endem o‘simlik turlarini iqlim
o‘zgarishining mavjud ssenariylari bo‘yicha
kelajakda tarqalishini modellashtirish, kamyoblik
maqomlarini xalqaro talablar asosida baholash
kabi zamonaviy tadqiqotlarni olib borish imkonini
beradi.
BD davrigacha olib borilgan tadqiqotlarning
1-rasm.
O‘zbekistonning botanik-geografik rayonlashtirish
xaritasi
I Togʻli Oʻrta Osiyo Provinsiyasi: I-1 Gʻarbiy Tyanshan
(I-1-a Ugom-Piskom, I-1-b Gʻarbiy Chotqol (Chimyon),
I-1-c Arashon, I-1-d Qurama (Ohangaron), I-1-e Chorkesar,
I-1-f Toshkent oldi), I-2 Fargʻona (I-2-a Janubiy Chotqol),
I-3 Fargʻona-Oloy (I-3-a Gʻarbiy Oloy, I-3-b Sharqiy Oloy),
I-4 Nurota (I-4-a Nurota, I-4-b Oqtov, I-4-c Nurota qoldiq
togʻlari), I-5 Kuhiston (I-5-a Shimoliy Turkiston, I-5-b
Morguzar, I-5-c Urgut, I-5-d Ziyovuddin-Zirabuloq), I-6
Gʻarbiy Hisor (I-6-a Qashqadaryo, I-6-b Torqopchigʻay,
I-6-c Boysun, I-6-d Koʻhitang, I-6-e Surxon-Sherobod), I-7
Hisor-Darvoz (I-7-a Sangardak-Toʻpalang), I-8 Panj (I-8-a
Bobotogʻ). II Turon Provinsiyasi: II-1 Markaziy Fargʻona
(II-1-a Qayroqqum-Yozyovon, II-1-b Sharqiy Fargʻona),
II-2 Oʻrta Sirdaryo (II-2-a Chinoz, II-2-b Mirzachoʻl), II-3
Qizilqum (II-3-a Qizilqum, II-3-b Qizilqum qoldiq togʻlari),
II-4 Buxoro (II-4-a Oʻrta Zarafshon, II-4-b Quyi Zarafshon,
II-4-c Qarshi-Qarnobchoʻl), II-5 Qoraqum (II-5-a Shimoliy-
Sharqiy Qoraqum), II-6 Janubiy Orol (II-6-a Xorazm, II-6-b
Amudaryo deltasi), II-7 Orol (II-7-a Orol), II-8 Ustyurt (II-
8-a Shimoliy Ustyurt, II-8-b Janubiy Ustyurt).
|
| |
Шаропов - download

Qidiruv: Шаропов
Тема: История развития сети Интернет Сдал: Шаропов Шохрух Прием qildi: Против-2023
Can (Campus Area Network)-кампус сеть, соединяющаяся друг с другом телефонами или модемами, но достаточно удаленная друг от друга компьютер локальный ` сеть
Реферат
114,17 Kb.
7
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Economic efficiency of software

|
Economic efficiency of softwareBog'liq 3-2023-uzzamin.uzEconomic efficiency of software
“allocation of crops by soil features” in agricultural
production
Abstract.
This article shows the economic efficiency of the program "Placing crops according to soil properties" and
provides information on the optimal placement of potato crops in the Zarkent massif of the Parkent district of the Tashkent
region and the Malik massif of the Syrdarya district of the Syrdarya region.
Key words:
economic efficiency, productivity, optimal placement of crops, predecessor, software, database.
U.X. Niyazmetov
Q.x.f.n.
O‘zbekiston Respublikasi
Qishloq xo‘jaligi vazirligi
Sh.M. Bobomurodov
B.f.d., katta ilmiy xodim
Tuproqshunoslik va
agrokimyoviy
tadqiqotlar instituti
Z.A. Baxodirov
B.f.f.d.
Tuproqshunoslik va
agrokimyoviy tadqiqotlar
instituti
Kirish.
Dunyo aholisining doimiy o‘sishi,
uning ozuqaviy ehtiyojlari ortib borishi qishloq
xo‘jaligi sohasida faoliyat yuritayotgan mutaxassis
va olimlarni chorva mollari uchun ozuqa yetishtirish
hamda sug‘oriladigan yerlar zaxirasining
cheklanganligi yuqori hosil beruvchi fermerlik
tizimiga o‘tish, yerdan foydalanish samaradorligini
oshirish imkonini beruvchi ilmiy asoslangan,
ekologik jihatdan xavfsiz va iqtisodiy jihatdan
foydali bo‘lgan texnologik usullarni yaratishga
majbur qiladi. Bu esa o‘z navbatida asosiy qishloq
xo‘jaligi ekinlarini to‘g‘ri joylashtirish masalalariga
ilmiy jihatdan yondoshish muammosi dolzarbligini
ko‘rsatadi.
Shuning uchun respublikamizning o‘ziga xos
geografik joylashuvi sababli qulay tuproq va iqlim
sharoitlaridan: apreldan oktyabr oyigacha o‘rtacha
harorat 2 300-2 500°C, oktyabrdan aprel oyigacha
o‘rtacha 1 200-1 400°C oralig‘ida bo‘lgan, sovuqsiz
davr davomiyligi 120-130 kun bo‘lgan sharoitdan
samarali foydalanish qishloq xo‘jaligi sohasi
mutaxassislari oldida turgan dolzarb vazifalaridan
biri bo‘lib, yer resurslaridan kuzgi-qish, qish va
erta bahor mavsumlarida ham samarali foydalanish
orqali barqaror va yuqori sifatli hosil olish muhim
hisoblanadi.
3/2023
|
| |
Xulosa, taklif va tavsiyalar

|
Xulosa, taklif va tavsiyalarBog'liq 3-2023-uzzamin.uzXulosa, taklif va tavsiyalar.
Xulosа
qilib аytgаndа, Xorаzm viloyаti turli geologik
jаrаyonlаr tа’siridа bo‘lgаn xilmа-xil vа murаkkаb
sirt tuzilishini nаmoyish etаdi . Mintаqаning
lаndshаfti o‘zigа xos geogrаfik xususiyаtlаrini
tа’kidlаb, cho‘l qumtepаlаri, Dаryo vodiylаri
vа sho‘r tekisliklаri bilаn аjrаlib turаdi. Ushbu
relyef shаkllаrining shаkllаnishini shаmol
eroziyаsi, suv oqimi vа tektonik fаollik kаbi
omillаr bilаn bog'lаsh mumkin. Keng qumtepа
mаydonlаrining mаvjudligi mintаqаning sirt
tuzilishini shаkllаntirishdа shаmolning muhim
rolini ko‘rsаtаdi. Huddi shu tаrzdа, Dаryo vodiylаri
vа ulаr bilаn bog‘liq toshqinlаrning mаvjudligi suv
eroziyаsi vа cho‘kmаsining tа’sirini ko‘rsаtаdi.
Bundаn tаshqаri, tuz kvаrtirаlаrning pаydo bo‘lishi
bug‘lаnish vа cho‘kmа jаrаyonlаri bilаn bog‘liq
bo‘lishi mumkin. Umumаn olgаndа, Xorаzm
viloyаtining sirt tuzilishi turli geologik kuchlаrning
o‘zаro tа’siri nаtijаsidа yer jаrаyonlаrining
dinаmik tаbiаti hаqidа tushunchа berаdi. Ushbu
mаvzu bo‘yichа keyingi tаdqiqotlаr vа tаdqiqotlаr
lаndshаft evolyutsiyаsini yаxshiroq tushunishgа
yordаm berаdi vа mintаqаdа bаrqаror yerlаrni
boshqаrish strаtegiyаsini ishlаb chiqishdа yordаm
berаdi.
Land of Uzbekistan
Земля Узбекистана
3/2023
O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
72
QISHLOQ JOYLARINI IJTIMOIY-IQTISODIY JIHATDAN TADQIQ ETISHNING
NAZARIY VA USLUBIY ASOSLARI
UO‘K. 338.1:308(045)
Annotatsiya.
Maqolada qishloq joylarining ijtimoiy-iqtisodiy vaziyatini o‘rganishning nazariy va metodologik jihatlari
hamda muammolari ko‘rib chiqilgan. Qishloq joylari jamiyatning muhim ahamiyatga ega ijtimoiy-iqtisodiy va ijtimoiy-
madaniy tizimi bo‘lib, qishloq joylarini rivojlantirish ko‘p jihatdan ijtimoiy-iqtisodiy sohalarda amalga oshirilayotgan
islohatlar dinamikasi va vujudga kelgan muammolarning yechimiga qaratilgan ustuvor yo‘nalishlarga bog‘liq. Muallif
qishloq joylarini integratsiyalashgan yondashuv asosida o‘rganish zarurat ekanligiga e’tiborni qaratadi.
Kalit so‘zlar:
qishloq joylari, ijtimoiy-iqtisodiy vaziyat, xizmat ko‘rsatish, barqaror rivojlanish, muammolar.
|
| |
Tadqiqot obyekti va uslublari

O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
71
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. “Xorаzm geogrаfiyаsi” R.Qurbаniyozov. Urgаnch “Xorаzm”-1997.
2. Jelenа Bаrbir. 'Hаndbook of Climаte Chаnge аnd Biodiversity.' Wаlter Leаl Filho,
Springer, 8/28/2018
3. Аssuntа Florenzаno. 'The Long-Term Perspective of Humаn Impаct on Lаndscаpe for Environmentаl Chаnge аnd Sustаinаbility.'
Аnnа Mаriа Mercuri, MDPI, 11/19/2019
4. Cаsey D. Аllen. 'Lаndscаpes аnd Lаndforms of the Lesser Аntilles.' Springer, 7/19/2017
5. Аmy Iezzoni. 'Gender аnd Rurаl Globаlizаtion.' Internаtionаl Perspectives on Gender аnd Rurаl Development, Jose Quero-
Gаrciа, CАBI, 8/11/2017
6. https://www2.jpl.nаsа.gov/srtm/
7. www.wikipediyа.uz
8. www.geogrаfiyа.uz
9. www.GeoOlаm.uz
turli xil relyef shаkllаri vа sirt tuzilmаlаri bilаn
аjrаlib turаdi. E’tiborgа molik xususiyаtlаrdаn biri
bu hududning muhim
qismini qаmrаb olаdigаn
keng qumtepа mаydonlаrining mаvjudligi. Ushbu
qumtepаlаr аsosаn shаmol tа’siridа hosil bo‘lаdi
vа sezilаrli bаlаndliklаrgа erishishi mumkin. Qum
tepаlаri bilаn bir qаtordа butun mintаqаgа tаrqаlgаn
bir qаtor depressiyаlаr vа pleyаlаr mаvjud. Ushbu
sаyoz hаvzаlаrdа qurg‘oqchil iqlim vа cheklаngаn
drenаj tufаyli ko‘pinchа tuzli idishlаr mаvjud.
Bundаn tаshqаri, Xorаzm viloyаtini bir nechа Dаryo
tizimlаri, jumlаdаn Аmudаryo vа Zаrаfshon dаryosi
kesib o‘tаdi. Ushbu dаryolаr vаqt o‘tishi bilаn
mаhаlliy lаndshаftni shаkllаntirishdа, mintаqаdаn
oqib o‘tаyotgаndа chuqur vodiylаr vа kаnyonlаrni
o‘yishdа hаl qiluvchi rol o‘ynаdi. Umumаn olgаndа,
Xorаzm viloyаti geomorfologiyаsi shаmol, suv vа
vаqt o‘rtаsidаgi murаkkаb o‘zаro tа’sir nаtijаsidа
аjoyib vа xilmа-xil sirt tuzilishini yаrаtаdi.
Xorаzm viloyаti sirt tuzilishining o‘zigа
xos xususiyаtlаridаn biri yirik sho‘r botqoq vа
ko‘llаrning mаvjudligidir. Mintаqа Аmudаryo
dаryosi deltаsidа joylаshgаn bo‘lib, nаtijаdа
tekis vа pаsttekislik mаnzаrаsi pаydo bo‘ldi. Bu
sho‘r botqoqlаrning
shаkllаnishi vа tuproqdа
tuz to‘plаnishi uchun ideаl shаroitlаrni yаrаtаdi.
Mintаqаdаgi eng kаttа sho‘r botqoq bu Sudochie
tuzli botqoq, tаxminаn 6002km mаydonni
egаllаydi. Ushbu botqoqlаr judа o‘zigа xos
xususiyаtgа egа,chunki ulаr “tuz dаrаxtlаri” deb
nomlаnuvchi tuz ustunlаri bilаn o‘rаlgаn bo‘lib,
ulаr suv bug‘lаngаndа hosil bo‘lib, tuz kristаllаrini
qoldirаdi. Xorаzm viloyаtidаgi sirt tuzilishining
yаnа bir diqqаtgа sаzovor xususiyаti qаdimiy
Dаryo kаnаllаrining mаvjudligidir. “Аriqlаr” deb
nomlаnuvchi ushbu kаnаllаr bir vаqtlаr Аmudаryo
dаryosining keng tаrmog‘ining bir qismi bo‘lgаn,
аmmo keyinchаlik suv oqimining o‘zgаrishi tufаyli
аjrаlib ketgаn. Qаdimgi
Dаryo tizimlаrining bu
qoldiqlаrini kuzаtish judа qiziq, chunki ulаr
mintаqаning geologik vа gidrologik tаrixi hаqidа
qimmаtli tushunchаlаr berаdi.
Land of Uzbekistan - Земля Узбекистана

O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
73
kommunal xizmat ko‘rsatish sifatini AKTdan
foydalanib
oshirish, xizmat ko‘rsatish sohasida
aholi bandligini oshirish, qishloq mehnat bozorini
samarali rivojlantirish asosida aholini ish bilan
bandligini oshirish kabi ustuvor yo‘nalishlarda
ilmiy tadqiqot ishlari olib borilmoqda [9, 11].
Jahonda qishloq joylar aholisining
turmush tarzini belgilovchi ishlab chiqarish va
ijtimoiy infrastruktura
obyektlarining yaratilishi
aholi sonining o‘sishidan bir necha barobar
ortda qolishi kuzatilmoqda. Qishloq joylarda
iqtisodiy rivojlanishning shaharlardan sezilarli
ortda qolishi tufayli aholining shaharlarga
rejalashtirilmagan holda, ommaviy ko‘chib ketishi
jarayoni tezlashmoqda. Bu esa o‘z navbatida aholi
joylashishidagi inqiroziy nomutanosiblikni keltirib
chiqarmoqda. Shu bois,
xalqaro hamjamiyatning
2030-yilgacha barqaror rivojlanish dasturida
“qishloq infrastrukturasi, qishloq xo‘jaligi
tadqiqotlari, qishloqlarning ishlab chiqarish va
ijtimoiy infrastruktura salohiyatini rivojlantirish”
[6] vazifalari belgilangan. Mazkur vazifalar,
qishloq joylarda
ijtimoiy infrastrukturaning
hududiy tarkibini takomillashtirish bilan bog‘liq
iqtisodiy geografik tadqiqotlarni taqozo etadi.
Tadqiqot natijalari va ularning
muhokamasi.
Qishloq joylari muhim ijtimoiy-
iqtisodiy va ekologik-demografik tizim bo‘lib,
qishloqlarning jadal rivojlanishi mamlakatning
oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashda asos
vazifasini bajarmoqda, o‘z
navbatida rivojlangan
qishloq joylari urbanizatsiya, globallashuv va
boshqa zamonaviy tendensiyalarning salbiy
oqibatlarini kamaytirishga ham xizmat qiladi.
Qishloq aholisi, aholi punktlari va u
bilan bog‘liq ijtimoiy
geografik muammolarini
o‘rganishning nazariy-uslubiy asoslari xorijlik
olimlar Vidal de La Blash, V. Kristaller,
A.Leshlarning ishlarida keltirilgan. Shuningdek,
MDH mamlakatlari
iqtisodiy va ijtimoiy
geografiyasi
vakillari
N.N.Baranskiy,
Yu.G.Saushkin, S.A.Kovalyovlar tomonidan
o‘rganilgan.
Qishloq
joylarda
ijtimoiy
infrastrukturaning hududiy tashkil etilishi
muammolari bo‘yicha ilmiy izlanishlar
V.A.Maksimov, A.I.Alekseyev, A.A.Tkachenko,
I.A.Abramov, L.A.Merkushevalar tomonidan
olib borildi. O‘zbekistonda esa qishloq joylar
va uning iqtisodiy-ijtimoiy
geografik jihatlari
dastlab R.Valiyeva, E.Tashbekov, G.R.Asanov,
O.B. Mirzayev, A.S.Soliyev, A.A.Qayumovlar
tomonidan o‘rganilgan bo‘lsa, keyinchalik
Z.N.Tojiyeva, Yu.I.Ahmadaliyev, M.I.Nazarov,
R.Y.Mahamadaliyev, J.P.Musayev, A.U.Sattorov,
Sh.B.Qurbonov, M.Atajonovlar tomonidan tadqiq
etilgan [2, 4, 7].
Qishloq joylarining asosiy xususiyatlari
va qishloq turmush tarzi sotsiologiya klassiklari -
F.Tyonnis, E.Dyurkgeym, M.Veberlar tomonidan
ham o‘rganilgan va tahlil qilingan. Biroq, bugungi
kunda ham qishloqlarning
ijtimoiy-iqtisodiy
dinamikasini o‘rganish bilan bog‘liq bahsli
masalalar mavjud. Jamiyat barqarorligi va ularning
ko‘p funksiyaliligini ta’minlashda qishloqlarning
hissasi shubhasiz beqiyosdir (1-rasm).
1-rasm.
Теоретико-методологические основы исследования сельских местности в социально-

|
Теоретико-методологические основы исследования сельских местности в социально-Bog'liq 3-2023-uzzamin.uzТеоретико-методологические основы исследования сельских местности в социально-
экономическом аспекте
Аннотация.
В статье рассматриваются теоретико-методологические аспекты и проблемы изучения соци-
ально-экономического положения сельской местности. Сельские территории являются важной социально-эко-
номической и социокультурной системой общества, и развитие сельских территорий во многом зависит от
динамики проводимых реформ в социально-экономической сфере и приоритетных направлений, направленных
на решение возникших проблем. Автор обращает внимание на необходимость изучения сельской местности на
основе комплексного подхода.
Ключевые слова:
сельские территории, социально-экономическая ситуация, обслуживание, устойчивое раз-
витие, проблемы.
Theoretical and methodological principles of researching rural places from the socio-economic
aspect
Abstract.
Theoretical and methodological aspects and problems of studying the socio-economic situation of rural
areas are considered in the article. Rural areas are an important socio-economic and socio-cultural system of society, and
the development of rural areas depends to a large extent on the dynamics of reforms implemented in the socio-economic
spheres and priority directions aimed at solving the problems that have arisen. The author draws attention to the need to
study rural areas based on an integrated approach.
Key words:
rural areas, socio-economic situation, service, sustainable development, problems.
A.U. Nurmatov
O‘qituvchi
QarDU
Kirish.
Jamiyat taraqqiyotining hozirgi
bosqichida ijtimoiy infrastruktura tizimi jahon
iqtisodiyotining asosiy sohasi sifatida o‘zining
salmoqli hissasiga ega. Jahon yalpi mahsulotining
60-70% i xizmat ko‘rsatish sohasi hissasiga
to‘g‘ri keladi. Jumladan, jahon miqyosida
45,3% i aholi qishloq joylarida istiqomat qiladi
[14]. Ma’lumotlarga qaraganda “jahondagi jami
qashshoq aholining 70% i ham aynan qishloq
joylarda yashovchi aholidir” [15]. Bugungi
globallashuv sharoitida qishloq joylarda ijtimoiy
infrastruktura tizimini rivojlantirish orqali aholi
bandligini oshirishni kontseptual yondashuvlar va
raqamli texnologiyalar asosida takomillashtirishga
alohida ahamiyat berilmoqda.
Jahonda qishloq joylarda ijtimoiy
infrastruktura tizimini rivojlantirish orqali aholi
bandligini oshirish, xizmat ko‘rsatish sohasini
rivojlantirish asosida aholi turmush darajasini
oshirish istiqbollari, raqamli texnologiyalar
asosida norasmiy mehnat bilan bandlik darajasini
kamaytirishning metodologik asoslarini
takomillashtirish bo‘yicha ilmiy tadqiqot ishlariga
alohida e’tibor qaratilmoqda. Hozirgi kunda
xizmat ko‘rsatish sohasida aholining ish bilan
bandlik darajasini oshirish yo‘llari, qishloqda
3/2023
|
| |
Yangi mavzuni mustahkamlash

|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
bet | 3/3 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 477,63 Kb. | | #141820 |
Bog'liq 5-6Yangi mavzuni mustahkamlash.
Mustahkamlash uchun savollar:
1. Randalash orqali yog‘ochga qanday ishlov beriladi?
2. Randalar tuzilishiga ko‘ra qanday turlarga bo‘linadi?
3. Randaning asosiy qismlari qaysilar?
4. Randa tig‘lari qanday shakllarga bo‘linadi?
5. Payraxa sindirgich qaysi randalarga o‘rnatiladi ?
6. Metall randalarda tig‘ni nima yordamida o‘rnatiladi?
7. Japs randalar bilan qaysi ishlar uchun ishlatiladi?
8. Shakldor randalar qaysi ishlar uchun ishlatiladi?
9. Randalar bilan ishlashda qaysi xavfsizlik qoidalariga rioya qilish lozim?
Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash. Yog‘ochga ishlov berish ustaxonasini tartibga keltirish.
Uyga vazifani e’lon qilish: mavzu bo‘yicha berilgan barcha ma’lumotlarni o‘qib-o‘rganib kelis
Ko’rildi:_________O’IBDO’:___________
|
| |
Tadqiqot 
natijalari - Земля Узбекистана

|
Земля УзбекистанаBog'liq 3-2023-uzzamin.uzTadqiqot
natijalari
va
ularning
muhokamasi.
Navoiy viloyati Konimex tumani
“Madaniyat” nomli massivi hududida olib borilgan
tadqiqotlarda biz tomondan o‘rganilgan qumli
cho‘l, sug‘oriladigan sur tusli qo‘ng‘ir va sur tusli
qo‘ng‘ir-o‘tloqi tuproqlari o‘ziga xos xususiyatlari
bilan aniq ajralib turadi.
Masalan, qumli cho‘l tuproqlarda
singdirilgan asoslar yig‘indisi chimli qatlamida
(≈0-5 sm da) 100 g. tuproqda 8,10-9,53 mg-ekv.
ni (7-9-kesmalar), 0-125 sm lik tuproq profilida
esa 8,10-11,07 mg-ekv. ni tashkil etadi. Ushbu
holat sug‘oriladigan sur tusli qo‘ng‘ir tuproqlarda
(1-3-kesmalar, 0-165 sm lik qatlamida) 100 g.
tuproqda 10,28-11,69 mg-ekv. ni, sug‘oriladigan
sur tusli qo‘ng‘ir-o‘tloqi tuproqlarda (4-6-kesmalar
0-2 m lik qatlamida) esa 100 g. tuproqda
11,08-14,67 mg-ekv. ni tashkil etishi aniqlandi
(1-jadval). Demak, ushbu holat birinchidan mazkur
tuproqlarning sug‘orishlar davriyligi, ikkinchidan
mazkur tuproqlarda kechayotgan biogeokimyoviy
jarayonlarning faollashganligi bilan bevosita bog‘liq
deb izohlanadi. Buning yaqqol isboti sifatida,
singdirilgan asoslar yig‘indisiga nisbatan Ca yoki
Mg ulushining foiz hisobidagi ko‘rsatkichlarini
keltirish o‘rinli.
Misol uchun, singdirilgan Ca ning ulushi
qo‘riq qumli cho‘l tuproqlarda 61,89-69,85%
oralig‘ida qayd qilingan bo‘lsa, mos ravishda
sug‘oriladigan sur tusli qo‘ng‘ir tuproqlarda –
57,52-66,43% ni, sug‘oriladigan sur tusli qo‘ng‘ir-
o‘tloqi tuproqlarda esa – 49,56-65,24% ni tashkil
etishi aniqlandi. Yanada chuqurroq tahil qiladigan
bo‘lsak, sug‘oriladigan sur tusli qo‘ng‘ir tuproqlar
haydov va haydov osti qatlamlarida 57,52-66,43%,
eskidan sug‘oriladigan sur tusli qo‘ng‘ir-o‘tloqi
tuproqlarda esa 49,56-57,94% atrofida ekanligi
aniqlandi (Jadval).
Sug‘orishlar tasirida, ya’ni gidromorfizm
jarayoni tufayli tuproq singdirish sig‘imidan
kalsiyning siqib chiqarilishi hisobiga Mg ulushini
ortayotganligi aniqlandi. Masalan, sug‘orishlarga
qadar qo‘riq qumli cho‘l tuproqlarda Mg ulushi
≈0-1,5 m lik tuproq qatlamida 29,41-37,33% ni
tashkil etgan bo‘lsa, sug‘orishlarga tortilganda
keyin sug‘oriladigan sur tusli qo‘ng‘ir tuproqlar
sharoitida uning ulushi 32,77-41,59% atrofida qayd
|
| |
Topshiriq: “Jonkuyarlik” mashqi

Topshiriq: “Jonkuyarlik” mashqi. Bunda o‘quvchilar o‘zlarining sinflari ingliz tili fan oyligida qanday jonbozlik ko‘rsatishni rejalashtirayapti? Ingliz tilida xabar beradi. (har bir maktab o‘zlarida qaysi xorijiy tili o‘tilsa shunga qarab)
III. Yakuniy qism:
Dars yakunida o‘quvchilar bilan birgalikda olgan bilimlarni umumlashtirilib, savollar bilan mustahkamlanadi.
O‘quvchilar rag‘batlantiriladi.
Maktab MMIBDO‘_________ ___________________________ sana______ ________________ 20___yil
Sana: “__” ____________ 20__-yil. Sinfi: _____ Sinf rahbari: _____________________
32-mavzu: Kitob ma’rifat chirog‘i.
I. Kirish:
Sinf soati mashg‘ulotning maqsadi: Kitobdan yaxshiroq do‘st yo‘q jahonda. O‘quvchilarda kitob barcha bunyodkorlik, yaratuvchilik va aql-idrokning, ilmu donishning asosi, hayotni o‘rgatuvchi murabbiy ekanligi haqida tushunchalar hosil qilish orqali ularning qalbi va ongiga kitob o‘qishga bo‘lgan munosabat, kitobni asrab-avaylash va kitobga mehr-muhabbat tuyg‘ularini singdirish.
Kommunikativ kompetensiya — ijtimoiy vaziyatlarda ona tilida hamda birorta xorijiy tilda o‘zaro muloqotga kirisha olishni, muloqotda muomala madaniyatiga amal qilishni, ijtimoiy moslashuvchanlikni, hamkorlikda jamoada samarali ishlay olish layoqatlarini shakllantirish.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi — media manbalardan zarur ma’lumotlarni izlab topa olishni, saralashni, qayta ishlashni, saqlashni, ulardan samarali foydalana olishni, ularning xavfsizligini ta’minlashni, media madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirish.
Mashg‘ulot turi: yangi bilim beruvchi, bilimlarni mustahkamlovchi, amaliy, nazariy, aralash, noan’aviy, ananaviy.
Mashg‘ulot uslubi: tushuntirish, suhbat, tezkor savol – javob, amaliy mustaqil ishlar bajarish, munozara, muammoli topshiriq, ko‘rgazmali va boshqalar.
Mashg‘ulot metodi: guruhlarda ishlash, “kim epchil-u, kim chaqqon”, “ko‘rsam tezroq o‘rganaman”, “muammo va yechim” shu kabi metodlar.
|
Mashg‘ulot jihozi - Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari

|
Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari
|
bet | 49/52 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 8 Mb. | | #104610 |
Bog'liq 8-sinf sinf soati ish reja va konspekti (2)Mashg‘ulot jihozi: mavzuga oid rasm, ko‘rgazmalar va tarqatma materiallar, o‘quv qurollari, elekron materiallar.
Mashg‘ulotning borishi:
Tashkiliy qism: a) Salomlashish. b) Davomatni aniqlash.
Uyga vazifani so‘rash: a) Savol – javob o‘tkazish. b) Topshiriqlarni tekshirish.
II. Asosiy qism:
O‘qituvchi:
Ey aziz! Kishi uchun kitobdan azizroq va yoqimliroq suhbatdosh yo‘qdir. Kitob fasohat, balog‘atda, latofatda tengi yo‘q, munofiqlikdan xoli hamrohdir. Yolg‘izlikda va g‘amli ayyomlarda munis ulfatdir. Unda na nifoq boru, na gina. U shunday hamdamki, so‘zlarida yolg‘on va xato bo‘lmaydi. Suhbatidan esa kishiga malolik yetmaydi. U o‘z do‘stining dilini og‘ritmaydi. Yuragini esa siqmaydi. U shunday rafiqdirki, kishi orqasidan g‘iybat qilib yurmaydi. Uning suhbatidan senga shunday fayzli foydalar yetadiki, bunday foydani odamlardan topa olmaysan. Aksincha, aksar odamlar suhbatidan kishiga zarar yetadi.Kitobdek do‘st ichida barcha ilmu hilm mujassamdirki, u kishilarni o‘tmishdan va kelajakdan ogoh qilib turadi. Shuning uchun ham: “Kitob aql qal’asidir”, deganlar.
Muhammad Jabalrudiy
Mashriqzamin - Hikmat Bo‘stonidan.
Topshiriq: “Men yoqtirgan kitob-bu” mashqi. Har bir o‘quvchi o‘zi yoqtirgan kitoblari haqida suhbat o‘tkaziladi va ta’tilda ko‘proq kitob o‘qish talab etiladi.
Izoh: O‘qituvchi jarayonni kuzatishda samimiylikka, o‘quvchilarning o‘zlarini odob-axloq me’yorlariga e’tiborli bo‘lishlikka, faollikka, jonkuyarlikka va talabchanlikka, tezkorlikka, ijodkorlikka undab boradi.
III. Yakuniy qism:
Dars yakunida o‘quvchilar bilan birgalikda olgan bilimlarni umumlashtirilib, savollar bilan mustahkamlanadi.
O‘quvchilar rag‘batlantiriladi.
Maktab MMIBDO‘_________ ___________________________ sana______ ________________ 20___yil
Sana: “__” ____________ 20__-yil. Sinfi: _____ Sinf rahbari: _____________________
33-Mavzu: Sinf o‘quvchilari ikki guruhga ajratilib, “Yo‘l qoidasi-umr foydasi” nomli musobaqa o‘tkazishni tashkillashtirish. (1soat amaliy mashg‘ulot)
|
| |
III. Yakuniy qism - Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari

III. Yakuniy qism:
Dars yakunida o‘quvchilar bilan birgalikda olgan bilimlarni umumlashtirilib, savollar bilan mustahkamlanadi.
O‘quvchilar rag‘batlantiriladi.
Maktab MMIBDO‘_________ ___________________________ sana______ ________________ 20___yil
Sana: “__” ____________ 20__-yil. Sinfi: _____ Sinf rahbari: _____________________
34-mavzu: Yozgi ta’tildagi rejalarim.
I. Kirish:
Sinf soati mashg‘ulotning maqsadi: O‘quvchilarga yozgi ta’tilni mazmunli o‘tkazish bo‘yicha tavsiyalar berish, ularga yozgi oromgohlarga yoki cho‘milish havzalariga borganda ehtiyot bo‘lishlikni uqtirish.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi — media manbalardan zarur ma’lumotlarni izlab topa olishni, saralashni, qayta ishlashni, saqlashni, ulardan samarali foydalana olishni, ularning xavfsizligini ta’minlashni, media madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirish.
O‘zini-o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi — doimiy ravishda o‘z-o‘zini jismoniy, ma’naviy, ruhiy, intellektual va kreativ rivojlantirish, kamolotga intilish, hayoti davomida mustaqil o‘qib-o‘rganish, kognitivlik ko‘nikmalarini va hayotiy tajribani mustaqil ravishda muntazam oshirib borish, o‘z xatti-harakatini muqobil baholash va mustaqil qaror qabul qila olish ko‘nikmalarini egallash.
Mashg‘ulot turi: yangi bilim beruvchi, bilimlarni mustahkamlovchi, amaliy, nazariy, aralash, noan’aviy, ananaviy.
Mashg‘ulot uslubi: tushuntirish, suhbat, tezkor savol – javob, amaliy mustaqil ishlar bajarish, munozara, muammoli topshiriq, ko‘rgazmali va boshqalar.
Mashg‘ulot metodi: guruhlarda ishlash, “kim epchil-u, kim chaqqon”, “ko‘rsam tezroq o‘rganaman”, “muammo va yechim” shu kabi metodlar.
Mashg‘ulot jihozi: mavzuga oid rasm, ko‘rgazmalar va tarqatma materiallar, o‘quv qurollari, elekron materiallar.
Mashg‘ulotning borishi:
Tashkiliy qism: a) Salomlashish. b) Davomatni aniqlash.
|
Mashg‘ulot uslubi - Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari

|
Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari
|
bet | 16/52 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 8 Mb. | | #104610 |
Bog'liq 8-sinf sinf soati ish reja va konspekti (2)Mashg‘ulot uslubi: tushuntirish, suhbat, tezkor savol – javob, amaliy mustaqil ishlar bajarish, munozara, muammoli topshiriq, ko‘rgazmali va boshqalar.
Mashg‘ulot metodi: guruhlarda ishlash, “kim epchil-u, kim chaqqon”, “ko‘rsam tezroq o‘rganaman”, “muammo va yechim” shu kabi metodlar.
Mashg‘ulot jihozi: mavzuga oid rasm, ko‘rgazmalar va tarqatma materiallar, o‘quv qurollari, elekron materiallar.
Mashg‘ulotning borishi:
Tashkiliy qism: a) Salomlashish. b) Davomatni aniqlash.
Uyga vazifani so‘rash: a) Savol – javob o‘tkazish. b) Topshiriqlarni tekshirish.
II. Asosiy qism:
Chorraha - yollarning o‘zaro bir sathda kesishadigan, tutashadigan yoki ayriladigan joyi.
Agar bir yo‘l ikkinchisini kesib o‘tsa - bu to‘rt tomonli chorraha deyiladi.
Agar bir yo‘lga ikkinchi yo‘l tutashib ketsa, ya'ni biri ikkinchisini kesib o‘tmasa -bu uch tomonli chorraha deyiladi. Chorraha - transport vositalari eng ko‘p qatnaydigan yo‘l qismi. Shuning uchun ham chorrahalar eng xavfli joy hisoblanib, u yerda transport va piyodalar harakatini tartibga soluvchi nazoratchi turadi yoki svetofor o‘rnatilgan bo‘ladi. Piyodalar chorrahalardan o‘tayotganda juda ham ziyrak bo‘lishlari kerak.
III. Yakuniy qism:
Dars yakunida o‘quvchilar bilan birgalikda olgan bilimlarni umumlashtirilib, savollar bilan mustahkamlanadi.
O‘quvchilar rag‘batlantiriladi.
Maktab MMIBDO‘_________ ___________________________ sana______ ________________ 20___yil
Sana: “__” ____________ 20__-yil. Sinfi: _____ Sinf rahbari: _____________________
10-Mavzu: Iste’dodli bolalar – vatan ishonchi.
I. Kirish:
Sinf soati mashg‘ulotning maqsadi: O‘quvchilarga til – dil kaliti ekanligi haqidagi hikmatlarni uqtirib, Davlat tiliga bo‘lgan hurmatni yanada rivojlantirish bilan bir qatorda o‘quvchilar qalbi va ongiga boshqa millat va elatlar tillariga ham hurmat bilan munosabatda bo‘lish tuyg‘ularini singdirish.
|
| |
Land of Uzbekistan - Земля Узбекистана

O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
7
3-rasm
. Turli iqlim ssenariylari ta’sirida turlarning potensial tarqalishi
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. Devictor V., Bensaude-Vincent B. From ecological records to big data: the invention of global biodiversity //History and Philosophy of the Life
Sciences. – 2016. – Т. 38. – С. 1-23.
2. Evictor, V.; Bensaude-Vincent, B. From ecological records to big data: The invention of global biodiversity. Hist. Philos. Life Sci. 2016, 38,
1–23.
3. Kitchin, R. Big data and human geography: Opportunities, challenges and risks. Dialogues Hum. Geogr. 2013, 3, 262–267.
4. Musvuugwa, T.; Dlomu, M.G.; Adebowale, A. Big Data in Biodiversity Science: A Framework for Engagement. Technologies 2021, 9, 60.
https://doi.org/10.3390/ technologies9030060
5. Pimm, S.L.; Joppa, L.N. How many plant species are there, where are they, and at what rate are they going extinct? Ann. Mo. Bot. Gard. 2015,
100, 170–176.
6. Sennikov AN, Tojibaev KSh, Khassanov FO, Beshko NYu. The Flora of Uzbekistan Project. Phytotaxa. 2016;282(2):107-118. doi: 10.11646/
phytotaxa.282.2.2
7. Tojibaev Komiljon, Khassanov Furkat, Turginov Orzimat, Akbarov Feruz, Pulatov Sardor and Turdiboev Obidjon. 2022. Endemic plant species
richness of Surkhondaryo province, Uzbekistan. Plant Diversity of Central Asia, 1: 71–84.
8. Tojibaev K.Sh., Batoshov A.R., Qodirov U.H., Akbarov F.I. O‘zbekistonda flora33 tarkibini to‘r tizimli xaritalash: dastlabki natijalar va
rivojlanish istiqbollari. NamDU ilmiy axborotnomasi, 2020. Maxsus son. 111-116 b.
9. Серегин А.П. 2014 г. Флора Владимирской области: анализ данных сеточного картированиya // Товарищество нау. изд. КМК. Москва
2014. – С. 418.
10. Тожибаев К.Ш. и др. Кадастр флоры Узбекистана: Бухарскаya область (сосудистые растениya). - Ташкент: "O‘qитувчи", 2020. - С. 128.
11. Тожибаев К.Ш., Бешко Н.Ю., Кодиров У.Х., Батошов А.Р., Мирзалиева Д.У., Кадастр флоры Узбекистана: Самаркандскаya область.
Изд. «ФАН». Ташкент – 2018. – 222 с.
12. Тожибаев К.Ш., Бешко Н.Ю., Попов В.А. Ботанико-географического районирование Узбекистана // Ботанические журнал. – Санкт-
Петербург: Наука, 2016. – №10 (101). – С. 1105-1130.
13. Тожибаев К.Ш., Бешко Н.Ю., Шомуродов Х.Ф. Кадастр флоры Узбекистана: Навоинскаya область. Изд. «ФАН». Ташкент – 2019. – 216
с.
14. Тожибаев К.Ш., Бешко Н.Ю., Шомуродов Х.Ф., Кодиров У.Х., Тургинов О.Т., Шарипова В.К. Кадастр флоры Узбекистана:
Кашкадарьинскаya область. Изд. «ФАН». Ташкент – 2018. – 256 с.
15. Тожибаев К.Ш., Бешко Н.Ю., Эсанкулов А.С., Батошов А.Р., Азимова Д.Э. Кадастр флоры Узбекистана: Джизакскаya область. Изд. «
Zamin nashr». Ташкент – 2021.–368 с.
(3-rasm).
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi

|
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi
|
bet | 10/52 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 8 Mb. | | #104610 |
Bog'liq 8-sinf sinf soati ish reja va konspekti (2)Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi — jamiyatda bo‘layotgan voqea, hodisa va jarayonlarga daxldorlikni his etish va ularda faol ishtirok etish, o‘zining fuqarolik burch va huquqlarini bilish.
Mashg‘ulot turi: yangi bilim beruvchi, bilimlarni mustahkamlovchi, amaliy, nazariy, aralash, noan’aviy, ananaviy.
Mashg‘ulot uslubi: tushuntirish, suhbat, tezkor savol – javob, amaliy mustaqil ishlar bajarish, munozara, muammoli topshiriq, ko‘rgazmali va boshqalar.
Mashg‘ulot metodi: guruhlarda ishlash, “kim epchil-u, kim chaqqon”, “ko‘rsam tezroq o‘rganaman”, “muammo va yechim” shu kabi metodlar.
Mashg‘ulot jihozi: mavzuga oid rasm, ko‘rgazmalar va tarqatma materiallar, o‘quv qurollari, elekron materiallar.
Mashg‘ulotning borishi:
Tashkiliy qism: a) Salomlashish. b) Davomatni aniqlash.
Uyga vazifani so‘rash: a) Savol – javob o‘tkazish. b) Topshiriqlarni tekshirish.
II. Asosiy qism:
Rel'ssiz transport vositalari harakatlanadigan bo‘laklar soni chiziqlar yoki 5.8.1, 5.8.2, 5.8.7, 5.8.8 yo‘l belgilari bilan belgilanadi. Bunday chiziqlar yoki yo‘l belgilari bo‘lmasa, haydovchilar yo‘l bo‘laklarini o‘zlari, qatnov qismining kengligini, transport vositalari orasidagi zarur yonlama oraliq masofani va ularning gabarit o‘lchamlarini hisobga olgan holda aniqlaydilar. Bunda harakat ikki tomonlama bo‘lgan yo‘l qatnov qismining chap tomondagi yarmi qarama-qarshi yo‘nalishda harakatlanish uchun muljallangan, deb hisoblanadi.
To‘rt va undan ortiq bo‘lakli, harakat ikki tomonlama bo‘lgan yollarda qarama-qarshi yo‘nalishda harakatlanish uchun mo‘ljallangan bo‘laklarga chiqish taqiqlanadi.
Harakat ikki tomonlama bo‘lgan uchta bo‘lakli (1.9 chizig'i bilan belgilangandan tashqari) yo‘llarda o‘rta bo‘lakka faqat quvib o‘tish, chapga burilish, qayrilib olish va aylanib o‘tish uchungina chiqishga ruxsat etiladi. Qarama-qarshi yo‘nalishda harakatlanish uchun mo‘ljallangan chetki chap bo‘lakka chiqish taqiqlanadi.
Agar qatnov qismi yo‘l chiziqlari bilan bo‘laklarga ajratilgan bo‘lsa, transport vositalarining harakatlanishi qat'iy ravishda belgilangan bulaklarda amalga oshirilishi kerak. Faqat qayta tizilishda uzuq-uzuq chiziqlarni bosib o‘tishga ruxsat etiladi.
Haydovchi o‘zidan oldinda ketayotgan transport vositasi keskin to‘xtaganda u bilan to‘qnashib ketmaslik kafolatini beradigan oraliq masofani, shuningdek, yo‘l harakati havfsizligini ta'minlaydigan yonlama oraliq masofani saqlashi kerak.
Yakuniy qism:
Dars yakunida o‘quvchilar bilan birgalikda olgan bilimlarni umumlashtirilib, savollar bilan mustahkamlanadi.
O‘quvchilar rag‘batlantiriladi.
|
| |