nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Asosiy fondlarni baxolashning kuyidagi usullari mavjud

|
Asosiy fondlarni baxolashning kuyidagi usullari mavjud
|
bet | 117/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatAsosiy fondlarni baxolashning kuyidagi usullari mavjud:
" boshlang‘ich qiymatga - asosiy vositalarni sotib olish uchun sarflangan xarajatlar, etqazib berish,
o‘rnatish kabi pul xarajatlarining jami kiradi. Dastlabki baxo asosiy fondlarning foydalanishga topshirgan paytda xisobga olingan dastlabki muvozanat narxini ko‘rsatadi. Misol. Generator 150000 so‘mga sotib olindi. Uni korxonaga etqazib berish uchun 10000 so‘m, o‘rnatish uchun 20000 so‘m sarflandi. Generatorlarnung dastlabki to‘la narxi - 180000 so‘mga teng.
150000 + 10000 + 20000 =180000 so‘m
" tiklangan qiymati - asosiy fondlar yoki ularning biron-bir qismini (binolar, kurilmalar, mashinalar, ishlab chiqarish uskunalari) xozirgi paytdagi inflyasiya va boshqa omillarni xisobga olgan xolda baxolash. Baxolashning bu usuli ob’ektning bugungi kunda qancha turishini ko‘rsatadi. Misol: Transformator 2005 - yilda 300000 so‘mga sotib olingan, xuddi shunday transformator 2007 - yil yanvar oyida 270000 so‘mga sotib olindi. Ikkita transformator muvozanat qiymati 570000 so‘mni tashkil qiladi. 2007 - yil yanvar oyida ikkalatransformator tiklangan narxi 540000 so‘m, chunki shu transformatorning baxosi 270000 so‘mni tashkil kilgan edi. Bu baxo asosiy fondlarning ma’naviy eskirganligini va eyilganligini xisobga olmaydi.
" koldik qiymat - asosiy fondlarning eskirishini inobatga olgan xolda, birlamchi va qayta tiklash qiymatlari o‘rtasidagi farqdir.
Misol: Transformatoning narxi 50000 so‘m, ishlash davri 8 yil u 5 yil ishlab chiqarishda bo‘lgan.
Transformatorning koldik qiymati - 18750 so‘mni tashkil qiladi. Transformator ning amortizatsiya ajratmasi 50000/8 = 6250so‘m. 5 yil davomida 31250 so‘mlik qiymatini tayyor maxsulotga o‘tkazgan 6250*5 = 31250 so‘m. Koldik qiymat 50000 - 31250 =18750 so‘m.
Asosiy vositalarning korxona balansi va xisobotlarida aks ettiriluvchi, xisobga olish qiymati balans qiymati deb ataladi. Asosiy vositalarning koldik qiymatini asosiy vositalar balans qiymatidan eskirish summasini ayirib topish mumkin. Asosiy fondlarning tugatilish qiymati bu - ishlab chiqarishdan chikarilgan (tugatilgan, yo‘q qilingan, lom) qiymatidir. Iqtisodiy ko‘rsatkichlarni xisoblash uchun asosiy fondlarning o‘rtacha yillik qiymati xisoblanadi.
bu erda:
Fo’r - asosiy fondlarning o‘rtacha yillik qiymati;
Fy.b- asosiy fondlarning yil boshiga qiymati (balans);
Fk - kiritilgan asosiy fondlar qiymati;
Fch - fondlarning tugatilish, ishlab chiqarishdan chikarilish qiymati;
n1 - asosiy fondlarni kiritilgandan boshlab oylar soni;
n2 - asosiy fondlarni chikarilgandan boshlab oylar soni.
|
| |
Shkalalar 
e-jad.
Scales 
diagramma yoki grafik 
oʻqlarida foydalaniladigan oʻlchov birliklari
Shlyuz

|
Shkalalar
e-jad.
Scales
diagramma yoki grafik
oʻqlarida foydalaniladigan oʻlchov birliklari
Shlyuz Pdf ko'rish
|
bet | 460/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAShkalalar
e-jad.
Scales
diagramma yoki grafik
oʻqlarida foydalaniladigan oʻlchov birliklari
Shlyuz
tar.
Gateway
ikki tarmoqni ulovchi
kompyuterning IP-manzili
hri
diz.
Font
harf va belgilarning muayyan stili, tashqi
ko‘rinishi. Masalan,
Arial, Times New Roman, Calibri.
Shtrix-kod
Barcode
turli dasturlarda qoʻllanadigan
kod raqamini ifodalovchi bir qator qora va oq chiziqlar
ketma-ketligi.
Shtrix-kod rider
Barcode reader
shtrix-kodlarni oʻqish
uchun qurilma statsionar yoki portativ boʻlishi
mumkin.
Sichqoncha
Mouse
kompyuterning ekrandagi kursorni
harakatlantiruvchi qurilmasi foydalanuvchining
grafik interfeysida strelkani boshqarish uchun
foydalaniladigan ma’lumot kiritish qurilmasi.
Sichqoncha kursori
Pointer
sichqoncha kursori
qayerdaligini bildiruvchi ekran belgisi.
Simli aloqa
tar.
Wired Connection
ma’lumotlarni kabel
orqali, elektr signallari yordamida almashish.
Simsiz
tar.
Wireless
ma’lumotlarni kabelsiz,
radiotoʻlqinlar yordamida almashish
Simulyator
Simulation
real hayotdagi holatni
prognozlash uchun modeldan foydalanish usuli
real hayotdagi holatlarni modellashtirib beradigan
kompyuter dasturi yoki oʻyin
Sinash keysi
dast.
Test case
kelajakda sodir bo‘lishi
mumkin bo‘lgan o‘xshash vaziyatlarning ehtimoliy
natijalari uchun qo‘llanma bo‘lib xizmat qilishi mumkin
bo‘lgan voqea, hodisa, amal va h.k.
Sinov ma’lumotlari
dast.
Test data
tizimni sinovdan
o‘tkazishda foydalaniladigan ma’lumotlar.
|
| |
Sinov savollari? - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

69-MAVZU
Adobe Illustrator dasturining tavsifi uning maqsadi va
vazifalari.
1.1.O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Amaliy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1.Adobe Illustratorni Flash Catalyst bilan tahrirlash.
2.Adobe Illustratorda
ranglar panelini ishlatib,
ranglarni aniq tanlash.
3.Adobe
Illustrator
professionallar
uchun
mo'ljallangan.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda Adobe Illustrator dasturining tavsifi uning
maqsadi va vazifalari
umumiy tasavvur va tushunchalarni shakllantirish.
O’qitish natijasi: Adobe Illustrator dasturining tavsifi
uning maqsadi va vazifalari
bo`yicha
mavzuni o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki
kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1.
Adobe
Illustratorni
Flash
Catalyst bilan tahrirlash roli va
o’rni haqida ma’lumot berish.
2.
Adobe Illustratorda ranglar
panelini ishlatib,
ranglarni aniq
tanlash, mazmuni va vazifalarini
yoritib berish.
3.
Adobe
Illustrator
professionallar
uchun
mo'ljallanganligini ochib berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1.Adobe Illustratorni Flash
Catalyst bilan tahrirlash
roli va o’rni haqida aytib beradilar.
2.Adobe Illustratorda ranglar panelini ishlatib,
ranglarni
aniq tanlash, mazmuni va vazifalarini
ko’rsatib beradilar.
3.Adobe
Illustrator
professionallar
uchun
mo'ljallanganligini sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv, klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv
materiali, slaydlar,
kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
Audit va taftish o’rtasidagi tafovutlar

|
Maqsadlariga ko’ra
|
Moliya-xo’jalik faoliyatidagi kamchiliklarni uning ajralmas elementi sifatida aniqlashga yo’l qo’ymaslikni ta’minlash
|
Kamchiliklarni oldini olish va bartaraf qilish uchun ularni aniqlash
|
|
Huquqiy jihatlari bo’yicha
|
Fuqarolik huquqi
|
Ma’muriy huquqi
|
|
Gnoseologik (bilish) jihatlari bo’yicha
|
Mijoz korxona buxgalteriya hisobotidagi axborotlarning haqiqiyligini isbotlash
|
Sodir etilgan operatsiyalarning qonuniyligi va xodimlar tomonidan o’g’irliklar yo’qligini aniqlash
|
|
Uslubiy jihatlar bo’yicha
|
Uslubiy jihatdan o’xshash, ammo qo’yilgan maqsadlar xilma-xilligidan kelib chiqib har-xil nisbatlarda qo’llaniladi
|
|
Ob’ektlari bo’yicha
|
Mijoz-korxona to’lov layoqatini izdan chiqaradigan, uning moliyaviy ahvolini yomonlashtiradigan barcha vaziyatlar ob’ektlari hisoblanadi
|
Amaldagi qonunchilik va korxona hisob siyosatining buzilishiga olib keladigan barcha vaziyatlar ob’ektlari hisoblanadi
|
|
Boshqaruv shakliga ko’ra
|
Aloqalar gorizontal va ixtiyoriy
|
Aloqalar vertikal, ma’muriy tayinlash va majburiy tartibda
|
|
Xizmatlar uchun haq to’lash printsiplariga ko’ra
|
Haqni mijoz-korxona to’laydi
|
Haqni yuqori tashkilot yoki davlat to’laydi
|
|
Amaliy vazifalar bo’yicha
|
Yangi passiv manbalarni jalb qilish, to’lov qobiliyatini mustahkamlashga doir vazifalarni mijoz-korxona hal qiladi
|
Korxona aktivlarining saqlanishi, suiiste’mol qilishlarning oldini olish va to’sqinlik qilish bo’yicha vazifalarni xo’jalik tizimi hal qiladi.
|
|
Yetarlilik darajasiga ko’ra
|
Xarajatlar va natijalar nisbatiga qarab oqilana yetarlilik printsipi amal qiladi
|
Eng yuqori darajadagi aniqlik va aybdor shaxslarni, so’ralgan zarar ko’lamini aniqlash printsipi amal qiladi
|
|
Natijalariga ko’ra
|
Auditorlik hisoboti va auditorlik xulosasi tuzish bilan yakunlanadi
|
Taftish dalolatnomalari, tashkiliy xulosalar, jarima solish, majburiy ko’rsatmalar va ularning yuajarilishini tekshirish
|
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekomunikatsiya texnologiyalari fakulteti

|
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekomunikatsiya texnologiyalari fakulteti
|
bet | 1/10 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 52,2 Kb. | | #247691 |
Bog'liq Induvidual2
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
TELEKOMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI FAKULTETI
“TBTA” va “DT” kafedrasi
CSP030-Individual loyiha 2
Mavzu: “Sodda Firewall tarmoq dasturini yaratish”
Bajardi:Jo’raboyev Oqilbek Abdusaid o’g’li
(F.I.O.)
Rahbar:Berdimuradov Mirzohid Samidulla o‘g‘li
(F.I.O.)
Baholash: _____________/_______________
(max=100 ball) / (5-ballik baho)
Toshkent 2024
CSP030-INDIVIDUAL LOYIHA 2
haqida ma’lumotlar
1
|
Talaba haqida
|
Jo’raboyev Oqilbek Abdusaid o’g’li
3- kurs
TF
413-21 guruhi talabasi
Tel nomer (+998 )93 003 25 05
|
|
2
|
Tanlangan mavzu nomi
|
Sodda Firewall tarmoq dasturini yaratish
|
3
|
Anatatsiya
|
Firewall tarmoq dasturiy ta'minoti odatda kichik o'lchamdagi tarmoqlar yoki alohida tizimlar uchun mo'ljallangan engil firewall tarmog’i echimlariga ishora qiladi. Ushbu firewall tarmoq ruxsatsiz kirish va tarmoq tahdidlaridan himoya qilish uchun paketlarni filtrlashning asosiy imkoniyatlarini taqdim etadi.
|
4
|
Loyiha ishini bajarishdan olingan natijalar
|
Firewall haqida boshlang’ich tushuncha
Sodda Firewall tarmoqni qurish jarayoni
|
5
|
Ishni topshirish muddati
|
14.05.2024
|
Mundarija
KIRISH………………………………..……….……….......................
|
4
|
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekomunikatsiya texnologiyalari fakulteti
|
Aylanma fondlar va aylanma mablag‘lar: tarkibi va tuzilishi

|
Aylanma fondlar va aylanma mablag‘lar: tarkibi va tuzilishi
|
bet | 121/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat1.Aylanma fondlar va aylanma mablag‘lar: tarkibi va tuzilishi
Korxonalar ishlab chiqarish faoliyatini tashkil qilishda mehnat qurollari va ish kuchidan tashkari, aylanma mablag‘larga xam ega bo‘lishlari zarur. Aylanma mablag‘lar ishlab chiqarishning aylanma fondlari va muomala fondlarini tashkil qilishga mo‘ljallangan pul mablag‘laridan iborat. Aylanma mablag‘lar korxonaning xisob raqamida nakd pul ko‘rinishida jamg‘ariladi. Aylanma mablag‘lar ishlab chiqarish va uning uzluksizligini ta’minlashning moddiy asosi xisoblanadi.
Korxonaning aylanma mablag‘lari aylanma fondlar va muomala fondlariga taksimlanadi.
Aylanma ishlab chiqarish fondlari korxona ishlab chiqarish fondlarining bir qismi bo‘lib, bitta ishlab chiqarish sikli davomida sarflanadi xamda natural shaklini o‘zgartirib, o‘z qiymatini to‘lig‘icha tayyor maxsulot tannarxiga o‘tkazadi.
Aylanma ishlab chiqarish fondlari ishlab chiqarish jarayonining majburiy elementi ishlab chiqarish xarajatlarining asosiy qismi xisoblanadi.
Aylanma ishlab chiqarish fondlari uch guruhga bo‘linadi:
" ishlab chiqarish zaxiralari;
" tugallanmagan ishlab chiqarish va yarim tayyor maxsulotlar;
" kelgusi davr xarajatlari.
Ishlab chiqarish zaxiralari - ishlab chiqarishning uzluksiz davom etishi uchun zarur bo‘lgan ishlab chiqarish vositalari xomashyo, asosiy va yordamchi materiallar, yoqilg‘i, xarid qilinuvchi yarim tayyor maxsulotlar, butlovchi qismlar, qadoqlash va o‘rov materiallari, extiyot qismlar, yoqilg‘i-moylash materiallaridan iborat mehnat predmetlari.
Xom ashyo deb, qazib olish yoki ishlab chiqarish uchun ma’lum darajada mehnat sarflangan va shu mehnat natijasida bir kadar o‘zgargan mehnat buyumiga aytiladi. Ishlab chiqarish jarayonida xom ashyo tayyor maxsulot yoki yarim fabrikat xosil qiladi.
Xom ashyo resurslarini xom ashyodan farq kilmok kerak. Xom ashyo resurslariga mamlakatdagi foydali qazilma konlari, o‘rmon maydonlari, uy xayvonlari va shu kabi tabiiy boyliklar kirsa, ular qazib chikarilgan yoki ishlab chiqarish uchun mehnat sarflangandagina (Mehnat vositasi yordamida ovlangan xayvonlar, qazib olingan ma’danlar, kesilgan daraxtlar va boshqalar) xom ashyoga aylanishi mumkin.
|
| |
Topshiriqlar - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 218/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatTopshiriqlar:
"Klub 100" g‘oyasi ishchilarni motivatsiyalashda qanday ishlaydi?
"Klub 100" g‘oyasini tashqi va ichki mukofotlar nuqtai nazaridan taxlil qilib chiqing.
Echish ketma-ketligi:
1.Korxonada yuz bergan vaziyat tahlil qilinadi, muammo va uni echish ketma-ketligi, asosiy vazifalari bilan tanishiladi.
2.Ma’lumotlarni taxlil kilish yordamida:
ishchilarining mehnat unumdorligi;
ishlab chiqarish samaradorligi
Inson resurslaridan foydalanishning iqtisodiy samaradorligini aniqlash
Amaliy vaziyatni tahlil qilish uchun uslubiy ko‘rsatma
Tahlil bosqichlari
|
Tavsiya va maslahatlar
|
1. Keys bilan tanishish
|
1. Keysni o‘qish jarayonida vaziyatni tahlil qilishga shoshilmang.
2. Berilgan vaziyat bilan tanishing. Vaziyatga ta’rif berishga harakat qiling.
3. Vaziyatni tahlili uchun axborot manbalari bilan ta’minlanganlikni aniqlang.
|
2. Vaziyatning tashhisi va tahlili
|
1. "Daymond Interneyshnl" faoliyatida yuzaga kelgan holatni oydinlashtiring. Vaziyatning muhim hususiyatlarini, miqdor va sifat tomonlarini belgilang. Ularga asosan korxonaning haqiqatda bo‘lgan va bo‘lishi mumkin bo‘lgan holatini aniqlang hamda ularni taqqoslang.
|
Auditoriyadan tashqari bajarilgan ish uchun baholash mezonlari va ko‘rsatkichlari
Talabalar
Ro‘yxati
|
Asosiy muammo ajratib olinib, tadqiqot ob’ekti aniqlangan 6 b
|
Muammoli va-ziyatning kelib chiqish sabablari aniq ko‘rsatilgan
mak. 4 b
|
Vaziyatdan chiqib ketish harakatlari
Aniq ko‘rsatilgan
mak. 10 b
|
Jami
mak.
20 b
|
Auditoriyada bajarilgan ish uchun baholash mezonlari va ko‘rsatkichlari
Guruhlar
ro‘yxati
|
Guruh faol
mak. 1 b
|
Ma’lumotlar ko‘rgazmali taqdim etildi mak.4 b
|
Javoblar to‘liq va aniq berildi
mak.5 b
|
Jami
mak. 10 b
|
1
|
|
|
|
|
2
|
|
|
|
|
3
|
|
|
|
|
8-10 ball – a’lo, 6- 8 ball – yaxshi, 4- 6 ball – qoniqarli
|
| |
Sinov savollari - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

32-MAVZU
Rasmlarni nashr etish.
1.1.
O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Nаzаriy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1. Tasvirning yorqinligi diapazoni.
2. Rasmda eng yengil va qorong`i ohanglari.
3. Skaner yoki raqamli kamera.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda rasmlarni
nashr etish tushunchalarni
shakllantirish
O’qitish natijasi: Rasmlarni nashr etish bo`yicha mavzuni o’zlashtirish
natijasida
o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1. Tasvirning
yorqinligi diapazoni,
roli va o’rni haqida ma’lumot
berish.
2. Rasmda eng yengil va qorong`i
ohanglar,
mazmuni va vazifalarini
yoritib berish.
3. Skaner yoki raqamli kameraning
asosiy
elementlari va usullari
xususiyatlarini ochib berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Tasvirning yorqinligi diapazoni, roli va o’rni haqida
aytib beradilar.
2 Rasmda eng yengil va qorong`i ohanglar, mazmuni
va vazifalarini ko’rsatib beradilar.
3. Skaner yoki raqamli kameraning asosiy elementlari
va usullarini sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv, klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv
materiali,
slaydlar,
kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
-rasm 
Tоvar va xizmatlarga bazaviy narx tayinlash iqtisоdiy-tashkiliy

Chizmaning yuqоri qismida ishlab chiqariladigan mahsulоtni jоylash-tirish
asоsida оldindan belgilanadigan narxni uning ta’riflangan chek-lоvlariga
mоsligi nuqtayi nazaridan tekshirish uchun fоydalaniladigan axbоrоt
ko‘rsatilgan.
Yuqоrida taklif qilingan prinsipial chizmaga muvоfiq, murakkab il-
miy va texnikaviy tоvarning bazaviy narxini belgilash jarayonida shu tо-
varni ko‘zlangan bоzоrda jоylashtirishning bir emas, bir nechta varian-tini
hisоblab chiqib, shulardan Internet-kоmpaniya qo‘ygan maqsadlarga
hammadan to‘larоq mоs keladiganini tanlab оlish mumkin.
Elektrоn magazin yaratish va uning amal qilish samaradоrligi-ni

ko‘rsatkichlarning eng yaxshi (o‘rtacha emas) qiymatlaridan nisbatan nоr-
mallashtirilgan farqlarini hisоblab chiqarish;
2) Tavsiya etilgan ko‘rsatkichlarning har biri bo‘yicha muhimlik
kоeffitsiyentlarini belgilash;
3) Har bir ko‘rsatkich bo‘yicha nоrmallashtirilgan farqlanish miq-
dоrini muhimlik kоeffitsiyentining tegishli raqamli qiymatiga ko‘payti-rish
yo‘li bilan chamalab ko‘rish;
4) Integral bahоga ega bo‘lish maqsadida uchala ko‘rsatkichning
hammasi bo‘yicha taxminiy qiymatlarni qo‘shib chiqish.
Shu tariqa оlingan integral bahо asоsida mazkur Internet-kоmpani-
yaning bоzоrning maqsad segmentida hоzir bo‘lgan bоshqa kоmpaniya-lar
оrasidagi reyting o‘rnini aniqlash оsоn bo‘ladi.
Adabiyotlar - “pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4

Adabiyotlar 1.
O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi //
”Zarafshon” gazetasi, 2020 yil 25 yanvar.
2.
Amir Temur tuziklari.-T.: sharq, 1991.-144 b.
3.
“Odam anatomiyasi, fiziologiyasi va gigiyena” namunaviy fanidan o’quv dasturi. Tuzuvchi:
M.Matqobilova. – T., 2007. – B. 28-33.
“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
110
4.
Raximov S. Abu Ali ibn Sino ta’lim-tarbiya.T.: O’qituvchi, 1976-99 b.
5.
Sodiqov K. Kichik maktab yoshidagi bolalar anatomiyasi, fiziologiyasi va gigiyenasi. O’quv
qo’llanma. – T.: Ilm ziyo, 2017-191 b.
6.
Solixo’jayeva S.S. Bolalar va o’smirlar gigiyenasi. – T., 1991.
7.
Sog’lom muhit va sog’lom avlod mavzusidagi anjuman materiallari.-Samarqand, 2000. - 48 b.
8.
Shaxmarova S.A., Mamatqulov D.A. Sport anatomiyasi. O’quv qo’llanma. - T.: Ilm ziyo, 201-221
b.
9.
Shodiyev N., Rahimqulova M. Oliy ta’lim tizimida bo’lajak o’qituvchilarni tayyorlashda kasbiy-
pedagogik yo’naltirilganlik. Uslubiy qo’llanma.-Samarqand, 2019.-68 b.
10.
Qodirov T.Z. Odam fiziologiyasi.-T. Ibn Sino, 1996.
“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
111
FILOLOGIYA VA TILLARNI OʻQITISH ЮЛДАШЕВА Дилором РУЗИЕВА Мадина Профессор кафедры узбекского
языкознания Бухарского
государственного университета,
кандидат педагогических наук
Магистрант кафедры узбекского
языкознания Бухарского
государственного университета
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari - bet 95

Mavzu bo’yicha o`quv mashg`ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O’qituvchining
O’quvchilarning
I.
Kirish
bosqichi
(10 daqiqa)
1.1. Mаvzu, mаqsаd vа rеjаlаshtirilgаn o’quv
nаtijаlаrini e’lоn qilаdi.
1.2. Rеjа sаvоllаrini ekrаngа chiqаrаdi.
1.3. O’quv fаоliyatini bаhоlаsh mеzоnlаri mа’lum
qilinаdi.
Eshitаdilаr,
yozib
оlаdilаr.
Diqqat qiladilar.
II. Аsosiy
bosqich
(60 daqiqа)
2.1. Tаlаbаlаr bilimini
fаоllаshtirish mаqsаdidа
blis-so’rоv o’tkаzаdi:
1. Photoshopda fotosurat atrofida qanday
ramka yasash mumkin?
2. Ichki ramka qanday qo’yiladi?
3. Qirralari qirrali ramka hosil qiling?
2.2. Vizuаl mаtеriаllаrdаn fоydаlаngаn hоldа
mа’ruzа mаtеriаllаrini rеjа sаvоllаri bo’yichа
izchillikdа bаyon qilаdi (1-ilоvа).
Savollarga javob
beradilar.
Tinglаydilаr,
yozаdilаr.
III. Yakuniy
bosqich
(10daqiqa).
3.1. Mаvzugа хulоsа yasаydi. O’quv jаrаyonidа fаоl
ishtirоk etgаn tаlаbаlаrni rаg’bаtlаntirаdi.
3.2. Klаstеr tuzish qоidаlаrini eslаtаdi (2-ilоvа).
Mustаqil ish uchun vаzifа bеrаdi:
kompyuter
grafikasi turlari (rastrli, vektorli, fraktal) bo’yicha
klaster tuzish. O’qituvchining bоshlаng’ich nаzоrаt
vаriаnti 3-ilоvаdа kеltirilgаn.
Diqqat qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
29. Mavzu: Kadrlarni sozlash.
Reja:
1. Photoshopda fotosurat atrofida qanday ramka yasash mumkin.
2. Ichki ramka.
3. Qirralari qirrali ramka.
Agarda tasvirning bir qismini skaner qilmoqchi bo‘lsangiz,
u holda
kadrirovaniye qilish kerak. Kerakli bo‘lgan tasvir рarchasini olish uchun avvaldan
ko‘rib olish oynasidan siljiydigan chegaralarni o‘zgartiring.
Tasvir kesishga tayyor
bo‘lgan faylning hajmini birmuncha kichiklashtiradi.
Kadrlovchi - Crop (Kadrirovanie) - [C] - faylning kerak emas qismlarni qirqib olib
rasmni kichkinalashtirish. Buning uchun kerakli soxani
tanlab ENTER tugmasini bosamiz,
agar tanlanishni bekor qilmoqchi bo’lsak ESC tugmasini bosshimiz kerak.
Kadrning chetiga chiziq qo'shish uchun Stroke / "Run a stroke" bandi javobgardir. Biz uni
chap panelda topamiz va uni belgi bilan belgilaymiz. Shundan so'ng,
markaziy qismda siz
zarba parametrlarini o'rnatishingiz mumkin:
Hajmi / "O'lcham" - piksellardagi zarba qalinligi. Suratning aniqligi qanchalik baland bo'lsa,
sezilarli effekt uchun bu qiymat shunchalik yuqori bo'lishi kerak.
Position / "Position" - zarba holati. Ichkarida, tashqarisida va markazda mumkin bo'lgan
joylashuv variantlari. Bizda
ramkaning chetida zarba bor, ya'ni ichidagi joydan (Ichkarida)
tashqari barcha variantlar mantiqiy emas.
Blending Mode / "Overlay Mode" - stroke overlay rejimi.
Shaffoflik / "Opak" — zarbaning zichligi (shaffofligi).
ОСНОВНЫЕ ТЕМЫ СУБСТАНЦИАЛЬНОЙ ЛИНГВИСТИКИ И ИХ ПРЕПОДАВАНИЕ

|
ОСНОВНЫЕ ТЕМЫ СУБСТАНЦИАЛЬНОЙ ЛИНГВИСТИКИ И ИХ ПРЕПОДАВАНИЕ Pdf ko'rish
|
bet | 113/163 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,09 Mb. | | #229627 |
Bog'liq 05.12.2021 To`plam Ped mahorat OAKОСНОВНЫЕ ТЕМЫ СУБСТАНЦИАЛЬНОЙ ЛИНГВИСТИКИ И ИХ ПРЕПОДАВАНИЕ
Язык существует в нашем сознании как система возможности, общности, отношения,
характера. Он возникает через речь, принимает определённую материальную форму, внешний вид.
Законы языка изучаются на основе диалектических законов. Однако каждый из этих законов имеет
свою систему, и это не совсем одно и то же явление. Действительно, глубокая национальная
природа и сущность грамматического построения выявляются, прежде всего, в различии языка и
речи, а затем в преемственности связи язык-мышление-речь, которая служит темой и составляет
сущность узбекского субстантивного языкознания.
Ключевые слова: лисон, язык, мышление, субстанция, формальная лингвистика,
содержательная лингвистика.
SUBSTANTIAL LINGVISLIK FANINING ASOSIY MAVZULARI VA ULARNI O‘QITISH
Milliy istiqlol oʻzbek xalqiga nafaqat siyosiy va iqtisodiy mustaqillk bagʻishladi, balki milliy oʻzligini
anglash va, eng muhimi, uni jahonga yoyib, IX-XIV asrlardagi shuhrati-yu an’anasini sharaf bilan davom
ettirish imkoniyatini ham berdi. Zero, grammatik qurilishning chuqur milliy tabiati va mohiyati, eng avvalo,
til va lisonning farqlanishi, lison va nutq oʻrtasidagi tafovut, shundan keyin til-lison -tafakkur-nutq
munosabatidagi uzviylik va uzluksizlik bilan ochib beriladiki, bu oʻzbek substansial tilshunosligining bosh
mavzusi boʻlib xizmat qiladi. Mazkur maqolada bugungi kun milliy substansial, ya’ni mohiyat
tilshunosligining bosh mavzusi boʻlgan lison,tafakkur, nutq qarashlar xususida mulohaza yuritilgan.
Yuqoridagi tushunchalar tasnifiga mustaqil holda atroflicha yondashilgan.
Kalit soʻzlar:
lison, tafakkur, substansiya, formal tilshunoslik, substansial tilshunoslik.
|
| |
XUDOYNAZAROV E. M - “pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4

|
“pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4 Pdf ko'rish
|
bet | 105/163 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,09 Mb. | | #229627 |
Bog'liq 05.12.2021 To`plam Ped mahorat OAK
XUDOYNAZAROV E. M.
Urganch davlat universiteti
katta oʻqituvchisi
BOSHLANGʻICH SINF OʻQUVCHILARI MANTIQIY FIKRLASHINI
RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI
Ushbu maqolada boshlangʻich sinf oʻquvchilari mantiqiy fikrlashini rivojlantirishning pedagogik-
psixologik asoslari bayon qilingan.
Kalit soʻzlar: fikrlash, mantiqiy fikrlash, ijodiy fikrlash, fikr, aql, sezgi.
ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ И ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ РАЗВИТИЯ ЛОГИЧЕСКОГО
МЫШЛЕНИЯ У УЧАЩИХСЯ НАЧАЛЬНЫХ КЛАССОВ
В данной статье описаны педагогико-психологические основы развития логического мышления
у учащихся начальных классов.
Ключевые слова: мышление, логическое мышление, творческое мышление, мышление,
интеллект, интуиция.
PEDAGOGICAL AND PSYCHOLOGICAL FOUNDATIONS FOR THE DEVELOPMENT OF
LOGICAL THINKING IN PRIMARY SCHOOL STUDENTS
This article describes the pedagogical and psychological foundations for the development of logical
thinking in primary school students.
Key words: thinking, logical thinking, creative thinking, thinking, intellect, intuition.
Kirish.
Jamiyatimiz istiqbolda qanday boʻlishi yosh avlodning bilim darajasi va fikrlashiga bogʻliq.
Boshlangʻich ta’lim bolani yetuklikka undovchi, faol fikrlashga oʻrgatuvchi asosiy bosqich hisoblanadi.
Oʻquvchilarda Davlat ta’lim standartlariga mos koʻnikma, bilim, malaka va kompetensiyalarni hosil qilish,
umummadaniy koʻnikmalarni shakllantirish, ularni jamiyat hayotiga tayyorlash, fikrlashni rivojlantirish,
vatanparvarlik, mustaqillik tamoyillari asosida demokratiyaga sodiqlik hissini shakllantirish oʻquv
jarayonining asosiy vazifalaridan biri hisoblanadi.
Bugungi kunga kelib ta’lim mazmuni va uning metodik tizimi yanada takomillashtirilmoqda. Soʻnggi
yillarda amalga oshirilgan tadqiqotlar va pedagogik amaliyot shuni koʻrsatmoqdaki, oʻquv jarayonida
oʻquvchilarga ma’lum darajada bilim berish, dastlabki amaliy koʻnikma va malakalarni hosil qilishning oʻzi
yetarli emas. Ularda ijtimoiy tajriba, ya’ni kompetensiyalarni shakllantirish alohida dolzarblik kasb etmoqda.
Shu bilan bir qatorda, oʻquv jarayonining metodik tarkibini ham boyitish, ta’lim samaradorligini ta’minlash
maqsadida ta’limda pedagogik texnologiyalarni qoʻllash uchun qulay muhit yaratish nihoyatda zarur.
|
| |
Jami:
  
40 - Buxgalteriya hisobi va audit

Termiz davlat universiteti
|
|
Iqtisodiyot va turizm fakulteti, «Moliya» kafedrasi
|
|
KALENDAR TEMATIK REJASI
|
|
2021-2022 o’quv yili uchun
|
|
Fakultet: Iqtisodiyot va turizm Yo’nalish: Moliya
|
Kurs: 4 Akademik guruhlar: M 218
|
|
Fanning nomi: «Audit»
|
|
Mashg’ulot turi: amaliy Jami soat: 40 Semestr: 8
O’qituvchi: A.Xudaykulov
|
|
T/r
|
Mavzular nomi
|
Ajratilgan soat
|
Bajarilish muddati
|
O’qituvchi imzosi
|
|
|
Reja
|
Amalda
|
|
|
|
Auditorlik dalillar
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Tahliliy amallar
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Auditorlik tanlash
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Auditorlik tekshiruvining yakuniy bosqichi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Auditorlik tekshiruvining yakuniy bosqichi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Ta’minot jarayoni auditi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Ta’minot jarayoni auditi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Ishlab chiqarish jarayoni auditi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Ishlab chiqarish jarayoni auditi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Mehnat haqi hisobi va to’lash jarayoni auditi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Mehnat haqi hisobi va to’lash jarayoni auditi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Mehnat haqi hisobi va to’lash jarayoni auditi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Mehnat haqi hisobi va to’lash jarayoni auditi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Xususiy kapital shakllanishi va ta’sischilar bilan hisoblashishlar auditi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Xususiy kapital shakllanishi va ta’sischilar bilan hisoblashishlar auditi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Xususiy kapital shakllanishi va ta’sischilar bilan hisoblashishlar auditi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Daromadlar va xarajatlar auditi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Daromadlar va xarajatlar auditi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Daromadlar va xarajatlar auditi
|
2
|
|
|
|
|
|
|
Daromadlar va xarajatlar auditi
|
2
|
|
|
|
|
|
Oraliq nazorat test shaklida o’tkaziladi
|
|
|
|
|
|
Yakuniy nazorat yozma ish shaklida o’tkaziladi
|
|
|
|
|
|
|
Jami:
|
40
|
|
|
|
|
|
mezоnlari qiymatining hisоb-kitоb natijalari

Variant nоmeri (j)
Fоydalanilayotgan оptimallik mezоnlarining
o‘lchamsiz miqdоrlari
f
i
1
j
f
i
2
j
f
i
3
j
1
0
0,25
-0,25
2
0,0769
0,50
-0,375
3
0,1538
0,75
-0,125
4
0,2308
1
1
5
0,3846
0,625
-0,51
6
0,4615
0,5
-0,625
7
0,6154
0375
1
8
0,7692
0,25
-0,875
9
0,8462
0
-0,375
10
0,125
-0,5
7
0,6154
0,375
1
8
0,7692
0,25
0,875
9
0,8462
0
0,375
10
1
0,125
0,5
max)()(
iijj
xff
X
(
j)
Ko‘rib chiqilayotgan vazifaning IMM dan ma’lum bo‘ladiki, uchin-
chi raqamli оptimallik mezоni minimallashtiriladi, dastlabki ikkitasi esa
maksimallashtiriladi. Hisоb-kitоblarni sоddalashtirish uchun, оptimal-
lashtirishning, ya’ni maksimallashtirishning yagоna yo‘nalishini ta’min-
lash maqsadida uchinchi mezоnning o‘lchоvsiz miqdоrlarini – 1 (minus
bir) ga ko‘paytiramiz. Hisоb-kitоblarning natijalari umumlashtirilgan
ko‘rinishda 6.11-jadvalda keltirilgan.
6.11-jadval
Bir xildagi оptimallashtirish yo‘nalishlariga ega bo‘lgan mezоnlarning
raqamlarda ifоdalangan qiymatlari
Ko‘pdan-ko‘p muqоbil variantlar оrasidan biznes lоyihaning eng maq-
bul variantini izlash vazifasini turli matematik usullar bilan hal qilamiz.
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich tashev komil axmatovich axborot xavfsizligi - bet 122

262
Ushbu kompleks yashirin radiouzatuvchi radiokameralarni, ma’lumotlarni
uzatuvchi raqamli kanallarni avtomatik tarzda aniqlaydi. O‘rnatilgan joyni topish
aniqligi 10 sm gacha, avtonom ta’minot 2 soatgacha. Kompleks axborotni ruxsatsiz
oluvchi vositalarni aniqlash imkoniyatiga ega.
Yuqorida ko‘rilgan avtomatlashtirilgan qidiruv komplekslari standart
kompyuterlarda va oddiy ko‘chmas skanerlovchi priemniklar asosida qurilgan.
Maxsus qidiruv dasturiy – apparat vositalar alohida guruhga ajratiladi. Masalan,
RK855-S, ScanbockSelectPlus, OSCOROSC-5000 Deluxe (10.10-rasm). Ular
radiozakladkalarni avtomatik tarzda qidirishga mo‘ljallangan. Komplekslar
tarkibida maxsus skanerlovchi priemnik, mikroprotsessor va test akustik signal
generatori yoki tovushsiz korrelyator mavjud. Bunday komplekslarning asosiy
xarakteristikasi - unumdorlik, ya’ni aniqlangan signalni radiozakladka signallari
sinfiga taaluqli ekanligiga sarflangan vaqtni inobatga olgan holda radiodiapazonni
taxlillash tezligi.
10.10-rasm. OSCOR OSC-5000 DeLuxe rusumli maxsus avtomatlashtirilgan qidiruv
kompleksi
-rasm. Korxonaning funksional tashkiliy tuzilishi

|
-rasm. Korxonaning funksional tashkiliy tuzilishi
|
bet | 75/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD2.4-rasm. Korxonaning funksional tashkiliy tuzilishi
Funksional organning o‘z vakolatlari doirasidagi ko‘rsatmalari ishlab chiqarish bo‘linmalari uchun majburiydir.
Afzalliklari: samarali aloqa mumkin.
Kamchiliklari: qarama-qarshi yo‘nalishlarni olish, ustuvor vazifalarni bajarish uchun kurash, funksiyalar va boshqarish bo‘linishining murakkabligi, boshqaruvning moslashuvchanligi yo‘qligi.
Qattiq funksional tashkiliy tuzilmalarni (funksional asosda qurilgan) va bo‘linuvchi (yarim avtonom birliklar to‘plami shaklida qurilgan) farqlash. Ularning qattiqligi chegaralarning o‘zgarmasligi, kiruvchi elementlar to‘plami va bog‘lanishlarning qattiqligi bilan belgilanadi. Funksional struktura cheklangan assortimentdagi barqaror ishlab chiqarishga ega bo‘lgan korxonalar uchun samarali tashkiliy shakldir.
CHiziqli tashkiliy tuzilish xarakterlanadi
Bo‘limlarda barcha boshqaruv funksiyalariga ega bo‘lgan va bitta odamni boshqarish jamlangan bosh mavjud (2.5-rasm).
Rahbar va ijrochi o‘rtasida oraliq aloqalar mavjud emas. Menejerlarning qat’iy ierarxiyasi shakllantirilmoqda (uchastka ustasi, do‘kon menejeri, korxona direktori). Ushbu tuzilish oddiy ishlab chiqarish bilan shug‘ullanadigan kichik va o‘rta korxonalar tomonidan qo‘llaniladi.
Afzalliklari: boshqaruvning birligi va ravshanligi, shaxsiy javobgarlik, kompetensiyani rag‘batlantirish.
2.5-rasm. Korxonaning chiziqli tashkiliy tuzilishi
K amchiliklari: rahbarning kompetensiyasiga yuqori talablar, axborotni uzatish vaqtining ko‘payishi, qarorlarni qabul qilishda xolislik yo‘qligi, qabul qilingan qarorlarni bajarish samaradorligining pastligi, ijrochilar buxgalteriya hisobi va nazorati bo‘yicha qo‘shimcha ishlarni bajarishga majbur.
Qarorni qabul qilishni qullab-quvvatlash
Ishlash standartlari
Iste’molchilar uchun qiymat yaratish
|
| |
Arizalarni tuzish - M. L. Tursunxodjayev Tashkent davlat texnika universiteli

m uhim o ‘rin tutdi. Arizalaming oldindan
berilishi kelib tushish-
lam ing kutilmagan to ‘xtashining salbiy ta ’sirini kamaytiradi. Shu
bilan birga o ‘zib turish vaqtining haddan tashqari ko‘paytirilishi
moddiy zaxiralam ing o ‘sishiga olib keladi. Arizaiarni tuzishga
javobgar bo‘igan ishchilar m ateriallar kelib tushishining eng kam
o ‘zib turish vaqtini o ‘rnatishi zarur,
bunda yetkazib beruvchining
imkoniyatlari va m ateriallar iste’molchisining talablari hisobga
olinadi.
Arizalar tahlili. M ateriallarni ishlatishga beriladigan arizalar
tahlili m oddiy texn ik t a ’m in o t
x izm ati to m o n id a n , boshqa
b o ‘linmalar mutaxassislari bilan birgalikda amalga oshiriladi. Tahlil
maqsadi — m ateriallam ing har bir turi bo ‘yicha m inimal xarajat
larni ta'm inlashdir. Tadqiqot uslublari bo‘lib
funksional narxli
tahlil va narxni o ‘rnatish hisoblanadi.
Tahlil jarayonida quyidagi savollarga javob olinishi kerak:
A rzonroq m ateriallar ishlab chiqarish talablarini qoniqtira
oladimi?
Bu talablar asoslanganmi?
Boshqa turdagi m ateriallar belgilangan talablarni qoniqtira
oladimi?
Ishlab chiqarilayotgan m ahsulot
tuzilishini soddalashtirish
m um kinm i?
Yetkazib beruvchi iste’m olchi bilan birgalikda ishlab chiqa-
rishda olingan natijalarni tahlil qilishda qatnashib turib materiallarga
qo‘yilgan narxlam i kamaytira oladimi?
T a’m inot xizmati arizalarda ko ‘rsatilgan materiallarni boshqa-
larga alm ashtirishga haqqi yo‘q. Bo‘lim
ishchilarining kelib
tushayotgan arizaiarni tahlil qilishi va buyurtm alar qiym atini
kam aytirishga olib kelishi m um kin b o ‘lgan m ateriallar xarid
qilishning variantlarini taklif qilishi kerak.
M oddiy-texnik ta ’m inot xizmatiga
yetkazib beruvchilarning
takliflari va raqobatchilam ing narxlari aniq bo ‘ladi. Shu xizmat
ishchilari konstruktorlik va texnologik bo'lim lar bilan birgalikda,
arzon va sifatli materiallarni qo‘llash asosida
mahsulotlarni ishlab
chiqarish texnologiyalari va tuzilishlarini mustahkamlashtirishga
olib keladigan texnik va iqtisodiy qarorlar ishlab chiqarishi mumkin.
166
-jadval - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 219/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD3-jadval
Muammoni o‘rganilganlik darajasiga asosan
baholash mezonlari va ko‘rsatkichlari
Talabalar
ro‘yxati
|
Asosiy muammo ajratib olinib, tadqiqot ob’ekti aniqlangan
maks.1 b
|
Muammoli va-ziyatning kelib chiqish sababi va dalillari aniq ko‘rsatilgan
maks. 4 b
|
Vaziyatdan chiqib ketish harakatlari aniq ko‘rsatilgan maks.5 b
|
Jami
maks.10 b
|
|
|
|
|
|
4-jadval
Auditoriyada bajarilgan ish uchun baholash mezonlari va ko‘rsatkichlari
Guruhlar
Ro‘yxati
|
Guruh faol
maks. 1 b
|
Ma’lumotlar ko‘rgazmali taqdim etildi
maks.4 b
|
Javoblar to‘liq va aniq berildi
maks.5 b
|
Jami
maks.10 b
|
|
|
|
|
|
8 - 10 ball – “a’lo” 6 - 8 ball – “yaxshi”
4 - 6 ball – “qoniqarli” 0 - 4 ball – “qoniqarsiz”
Muammoli vaziyatni echish bo‘yicha takliflar:
Korxonaning moliyaviy barqarorligini ta’minlashdir. Bu esa korxonaning foydasini ko‘paytirishni, mavjud aylanma aktivlardan samarali foydalanishni talab qiladi.
Foydani oshirishning asosiy yo‘llariga quyidagilar kiradi: mahsulot bahosini oshirish, mahsulot ishlab chiqarish hajmini ko‘paytirish, mahsulot tannarxini kamaytirish, mahsulot ishlab chiqarish tuzilishini o‘zgartirish.
Mamlakatimizda yaratilgan ishlab chikarish saloxiyatidan foydalanish borasida xam ishga solinmagan ulkan imkoniyatlar mavjud. Korxonalar ishlab chikarishni yangilash va modernizatsiya kilish uchun katta mablag‘ sarflaydilar, ko‘p mikdordagi xorijiy investitsiyalarni jalb etadilar.
Tahlil qilayotgan yillarda korxonada mahsulot ishlab chiqarish hajmi oshmoqda. Korxonada kreditorlik va debitorlik qarzlarining ko‘payganligi ham foydaning kamayishiga olib kelishi mumkin. SHuningdek moliyaviy faoliyat bo‘yicha xarajatlarning ortishi xam foydaning kamayishiga olib kelgan. YA’ni:
1. Banklar va boshqa moliya-kredit tashkilotlari kreditlari bo‘yicha foizlar (investitsiya davrida kapital qo‘yilmalar tarkibiga kiruvchi investitsiyalarga olingan bank va boshqa moliya-kredit tashkilotlari kreditlari bo‘yicha foizlardan tashqari), shu jumladan, muddati o‘tgan va uzaytirilgan ssudalar bo‘yicha foizlar.
2. Mol-mulkni uzoq muddatli ijaraga olish (lizing) bo‘yicha foizlarni to‘lash xarajatlari.
3. CHet el valyutasi bilan operatsiyalar bo‘yicha salbiy kurs tafovutlari va zararlar.
4.Sarflangan (qimmatli qog‘ozlarga, shu’ba korxonalarga va hokazolarga) mablag‘larni qayta baholashdan ko‘rilgan zararlar.
5. Moliyaviy faoliyat bo‘yicha boshqa xarajatlar, shu jumladan, salbiy diskont.
Blits savollar:
Umumxo‘jalik faoliyatdan foyda va soliq to‘langungacha foyda qanday aniqlanadi?
Sotishdan foyda nima va u qanday hisoblanadi?
Sof foyda korxonada qanday rolni o‘ynaydi?
Ishlab chiqarish rentabelligi nima?
Mahsulot rentabelligi nimani ko‘rsatadi?
Ishlab chiqarish rentabelligiga ta’sir qiluvchi omillarni ayting.
|
| |
Shablon
Template 
hujjat ishlab chiqish andazasi.
ha ofsizlik

|
Shablon
Template
hujjat ishlab chiqish andazasi.
ha ofsizlik Pdf ko'rish
|
bet | 459/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAShablon
Template
hujjat ishlab chiqish andazasi.
ha ofsizlik
diz.
Opacity
grafik elementning
shaffofsizligi tasvirda yoki tasvirning bir qismida
shaffo ikning yoʻqligi
Shapes
Shapes
aksariyat
s
dasturlarining
Insert
menyu bo‘limida joylashgan buyruq bu buyruqdan
hujjatga turli vizual shakllarni joylash uchun
foydalaniladi.
Shart
dast.
Condition
to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri deb
hisoblanishi mumkin bo‘lgan buyruq.
Shartli
dast.
Conditional
shartli (bayonotlar, ifodalar va
konstruksiyalar) qarorlar bilan ishlash uchun dasturlash
tilidagi buyruqlar.
Shaxsiy ma’lumot
xavf.
Private information
shaxs
o‘zi yoki boshqalar to‘g‘risida sir tutilishi lozim deb
hisoblangan ma’lumot.
ha siy maʼlumotlar
Personal data
tirik insonga
tegishli maʼlumotlar boʻlib, shaxsni identifikatsiya qilishi
mumkin boʻlgan har qanday maʼlumotlar
Shaxsiy xavfsizlik
Personal safety
internet
tarmog‘ida shaxsiy ma’lumotlar tarqalishining oldini
olish orqali o‘zi va boshqalarning jismoniy va aqliy
sog‘lig‘ini himoya qilish.
Shifrlash
xavf.
Encryption
ma’lumotlarni boshqalar
o‘qimasligi yoki tushunmasligi uchun kalit yordamida
o‘zgartirish.
hi
hift
klaviaturaning muayyan vazifalarga
mo‘ljallangan tugmasi.
Shina topologiyasi
tar.
Bus topology
barcha
kompyuterlarni
magistral
deb nomlanadigan markaziy
kabelga ulash orqali hosil qilinadigan tarmoq.
Shior
Slogan
kompaniya yoki tashkilotni tanitadigan
ibora yoki jumla (gap boʻlishi shart emas)
|
| |
Selektorlar - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 458/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJASelektorlar
dast.
Selectors CSS
stil tatbiq etiladigan
HTML
elementlari.
Sensorlar
Sensors
atrof-muhitdagi ayrim xususiyatlarni
hisoblash orqali maʼlumotni avtomatik tarzda toʻplovchi
qurilma.
Sensorli ekran
Touch screen
maʼlumotlarni kiritish va
chiqarish imkonini beruvchi ekran.
Sensorli panel
Touchpad
noutbuk/netbukdagi
kursorni boshqaruvchi/sichqoncha o‘rnini bosuvchi
qurilma.
Sent mail
int.
Sent mail
elektron pochta akkauntidagi
boshqa insonlarga yuborilgan barcha xatlar saqlangan
papka.
rif shri i
diz.
Serif font
ilmoq yoki bezaklari bor
dekorativ shri turi (yoki shri lar oilasi), masalan,
Times, Bookman, Georgia
va h.k.
Seriyali fayl
mb.
erial le
maʼlumotlari qabul
qilingan tartibda saqlangan fayl.
Server
tar.
Server
tarmoq ma’lumotlari (veb sayt, veb
sahifa va h k ) ni saqlovchi va boshqa kompyuterlarga
yetkazuvchi bosh kompyuter kuchli markaziy
kompyuter mijoz qurilmasi foydalanishi mumkin
boʻlgan resurslarni ta’minlovchi tarmoq kompyuteri tor
doiradagi amallarni bajaruvchi markaziy kompyuter.
Setka
Grid
muayyan dasturlarda ish maydonida ish
jarayonini osonlashtirish uchun
Setka
sozlamasi.
Setka chiziqlar
Gridlines
jadvaldagi kataklar orasida
koʻrinib turgan ekran chiziqlari
10/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
338
ICT_STB_G10-11_Glossary_321-342_NT_R7_2023.indd 338
31.10.2023 10:04:13
|
| |
Elektrоn magazin parametrlariga qo‘yiladigan

|
Elektrоn magazin parametrlariga qo‘yiladigan Pdf ko'rish
|
bet | 117/191 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 3,23 Mb. | | #252938 |
Bog'liq A T KENJABOYEV, M YU JUMANIYAZOVA ELEKTRON BIZNES ASOSLARI O`quv6.2. Elektrоn magazin parametrlariga qo‘yiladigan
asоsiy talablar
Ma’lumki, Internetdagi elektrоn magazin qatоr web-sahifalarni o‘z
ichiga оladigan web-server (web-sayt) dan ibоrat. Web-saytni lоyihalash
bir qatоr zarur ishlarning ketma-ket bajarilishini taqоzо etadi. Bular:
1. web-sayt yaratilishi uchun asоs bo‘lgan maqsadlarni ta’riflash;
2. web-sayt mo‘ljallangan maqsad bоzоrini yoki uning segmentini
belgilash;
3. Hamma web-sahifalarning mundarijasini ishlab chiqish;
4. web-sahifalar dizayni (bezakni lоyihalash);
5. Internet tarmоg‘ida web-saytni jоylashtirish uchun eng qulay jоy-ni
tanlash;
6. web-saytga eng jarangdоr (qisqalik, esda qоlish, ijоbiy tuyg‘ular
uyg‘оta оlish va bоshqa talablarga javоb beradigan) dоmen, nоmni berish;
7. Elektrоn magazin yaratish va uning amal qilish samaradоrligini
bahоlash usulini ishlab chiqish.
Eng muhim ish turlariga qisqacha sharhlarni keltiramiz.
Web-sayt yaratishdan ko‘zlangan maqsadlarni ta’riflash bоshlan-g‘ich
davrda amalga оshirilishi kerak bo‘lgan maqsadlar tarkibini belgi-lab оlish
zarur. Firma, u ishlab chiqarayotgan mahsulоt yoki ko‘rsatadi-gan
xizmatlar haqidagi tegishli axbоrоtni tarqatish; bevоsita tоvarlar sо-tish
yoki xizmatlar ko‘rsatish; maqsad bоzоridagi o‘z ulushini ko‘payti-rish;
firmaning, shuningdek, mahsulоtning g‘оyat yaxshi imijini shakl-lantirish;
iste’mоlchilardan mahsulоt sifati — xizmat ko‘rsatish darajasi haqida
оperativ tarzda axbоrоt оlish va bоshqalar ana shunday maqsad-lar bo‘lishi
mumkin.
Maqsad bоzоrini yoki uning segmentini belgilash.
Web-sahifa-
larga kirish talab darajasida bo‘lishiga erishish uchun оldindan bоzоrni
segmentlashni (ya’ni, uni bir xil bo‘lajak xaridоrlar guruhlariga ajratish)
hamda maqsad segmentini (ya’ni, bоzоrning kоmpaniya ishlamоqchi
bo‘layotgan qismini) ajratish zarur. Shu bilan birga, bo‘lajak xaridоrlar-
ning maqsad guruhlari xatti-harakatlari xususiyatlarini aniqlash maqsad-ga
muvоfiq. Bu web-sahifalarni tanlab оlingan xaridоrlar maqsad guruh-lari
uchun hammadan ko‘p qiziqish tug‘diradigan tarzda rasmiylashtirish
imkоnini beradi.
|
| |
Bir tekis оptimallashtirish usuli

0,1538 + 0,75 – 0,125 – 0,7788; 0,2308 + 1 – 0 – 1,2308;
0,3846 + 0,625 – 0,5 = 0,5096; 0,4615 + 0,5 – 0,625 = 0,3365;
0,6154 + 0,375 – 1 = -0,0096; 0,7692 + 0,25 – 0,875 = 0,1442;
0,8462 + 0 – 0,375 = 0,4712; 1 + 0,125 – 0,5 – 0,675}.
Taklif qilinayotgan ko‘p maqsadli hisоb-kitоblar metоdikasining
mоhiyatini shartli misоl yordamida ko‘rsatamiz.
Aytaylik, parametrlari berilgan elektrоn magazin tashkil etishning 10 ta
muqоbil biznes-lоyihasi bo‘lib, ulardan bitta оptimalini tanlab оlish za-rur.
Biznes-lоyihalarning har qaysisi uchun ketma-ket hisоb-kitоblarni amalga
оshirish yo‘li bilan SKQ, RI va DOM mezоnlarining ularga mоs raqamli
qiymatlari belgilandi. Ushbu hisоb-kitоblarning natijalari 6.9-jadvalda
keltirilgan. Agar оptimallik mezоnlaridan birоrtasi mutlaqо us-tunlik
qiluvchi mezоn sifatida tanlab оlinsa, 10 ta biznes-lоyihadan оp-timal
lоyihani tanlab оlish оsоn kechadi.
RFda amal qilib turgan rasmiy metоdikaga muvоfiq SKQ mezоniga
ustunlik beriladi. Bunday hоlda biznes-lоyihaning 10-variantini оptimal
deb hisоblash kerak bo‘ladi. Birоq investitsiyalar bo‘yicha mutaxassis bir
vaqtning o‘zida uchala mezоnning raqamli bahоlarini hisоbga оlsa, u hоlda
bu variant оptimal variant bo‘lmaydi, aslо. Quyida bajarilgan hi-sоb-
kitоblar bundan yaqqоl dalоlat berib turibdi.
Shunday qilib, biznes lоyihaning iqtisоdiy jihatdan eng samarali va-
riantini aniq tanlab оlish yuqоrida isbоt qilinganidek, ko‘p maqsadli
yondashuv asоsida amalga оshirilishi kerak. Muayyan elektrоn maga-zinni
tashkil etishni nazarda tutadigan muqоbil biznes lоyihalarni mate-matik
usullar qatоri yordamida amalga оshirilgan iqtisоdiy eksperti-za-sini
keltiramiz.
SKQ, RI, DOM оptimallik mezоnlari turli iqtisоdiy tabiatga va bir xil
bo‘lmagan o‘lchоv birliklariga ega bo‘lganligi munоsabati bilan, bi-rinchi
qadam ularni yuqоrida keltirilgan fоrmula bo‘yicha nоrmallashti-rish
tartib-taоmilidan (ya’ni o‘lchоvsiz miqdоrlarga keltirishdan) ibоrat bo‘lishi
kerak.
Ko‘rib turganimizdek, adоlatli murоsa usuli qo‘llangan taqdirda ham
biznes-lоyihaning to‘rtinchi varianti iqtisоdiy jihatdan samarali bo‘ladi.
-rasm. Kompaniyaning asosiy tashkiliy tuzilmasi

|
-rasm. Kompaniyaning asosiy tashkiliy tuzilmasi
|
bet | 76/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD2.6-rasm. Kompaniyaning asosiy tashkiliy tuzilmasi
Tarkibiy rahbar uchun qarorlar va hujjatlarni tayyorlash uchun xodimlarning mutaxassislari mavjudligini tarmoqning bosh tashkiliy tuzilmasi nazarda tutadi (2.6-rasm).
Apparat xodimlari maslahat, nazorat va boshqa vakolatlarga ega. Bunday struktura o‘rta korxonalarda qo‘llaniladi.
Afzalliklari: rahbar tomonidan qabul qilinadigan qarorlarning vakolatlari oshadi, boshqaruv funksiyalarining takrorlanishi yo‘q qilinadi.
Kamchiliklari asosan chiziqli tashkiliy tuzilish bilan bir xil.
CHiziqli-funksional tashkiliy tuzilma chiziqli va funksional rahbarlarning rollarini ajratishni o‘z ichiga oladi (2.7-rasm).
Rasm 2.7 CHiziqli funksional tashkiliy tuzilma
SHunday qilib, funksional xizmatlar liniya menejerlari uchun echimlar tayyorlaydi. Korxona qanchalik katta bo‘lsa, u murakkabroq faoliyat bilan shug‘ullanadi, shunchalik ko‘p tarmoqli apparatga ega bo‘lishi kerak.
Afzalliklari: vakolatli qaror qabul qilish qobiliyatini kengaytirish, ishlab chiqarishning texnologik masalalarini hal qilish vaqtini qisqartirish. Kamchiliklari: funksional va chiziqli menejerlarning munosabatlaridagi qiyinchiliklar.
Bo‘linmaning tashkiliy tuzilmasi tarkibiy tuzilmalarning o‘z faoliyati natijalari bo‘yicha sezilarli darajada mustaqilligini o‘z ichiga oladi (2.8-rasm).
Bunday boshqaruv ko‘plab mustaqil bo‘linmalardan (bo‘limlardan) iborat yirik korxonaga xosdir. Bu faoliyati tashkilot maqsadlariga erishish uchun bo‘ysunadigan korxonalarning alohida guruhi. Korporatsiyaning bo‘linma boshqaruv tuzilmasi boshida strategik markaz bo‘lib xizmat qiladigan bosh menejerning qarorgohi va idorasi joylashgan. Ushbu struktura to‘rtta versiyada qurilishi mumkin.
/
|
| |
Nazоrat uchun savоllar - Iqtisod-moliya

e’tibоr, bоshlang‘ich punktga qaytishning jo‘nligi, servis xiz-matining
ko‘lami, tоvar haqidagi ma’lumоtlar yetarli darajada to‘liqligi,
tоvarlarning assоrtiment bo‘yicha xilma-xilligi va bоshqalar) 5 ming
AQSh dоllari bilan 150 ming AQSh dоllari o‘rtasida bo‘ladi.
Elektrоn biznes tizimlarini yaratish va ularga xizmat ko‘rsatish bilan
bоg‘liq hоlda anchagina katta mоliyaviy mablag‘ hamda vaqt sarflanishi
ularni qat’iy iqtisоdiy hisоb-kitоblar bilan asоslashni zarur qilib qo‘yadi.
Hоzirgi kunda elektrоn biznes tizimlarini yaratish, ularning faоliyat
ko‘rsatishi hamda mulk sifatida bahоlashning (biznes qiymatining) iqti-
sоdiy samaradоrligini aniqlashning butun dunyoda qabul qilingan va ye-
tarli darajada ishоnchli bo‘lgan usullari yo‘q. Maxsus adabiyotda va In-
ternet tarmоg‘idagi maqоlalarda uchrayotgan ayrim metоdik takliflar
biznes lоyihalarni jоriy etish samaradоrligini bahоlashning hammaga
ma’lum usullarini birоn bir tuzatishlarsiz Internet tarmоg‘i vоsitasida
amalga оshiriladigan g‘оyat o‘ziga xоs biznes sоhasiga qo‘llashga uri-
nishdan ibоrat. Ushbu takliflarga asоs bo‘lgan fоrmula natijaning (iqti-
sоdiy samaraning) elektrоn magazinni ishlatish hamda uning faоliyatini
оperativ qo‘llab-quvvatlash xarajatlariga nisbatidan ibоrat. Ana shunday
takliflardan birining mualliflari elektrоn magazin