MAKTAB INFORMATIKA KURSIDA ALGORITMLASH VA DASTURLASHNI AQLIY

644
3)
axborot texnologiyalaridan foydalanishga yo‘naltirilgan o‘qitishning yangi
vositalari va usullarini faol joriy etish;
4)
an'anaviy va kompyuter ta'limi vositalari va usullarini sintez qilish;
5)
ilg‘or ta'lim tizimini yaratish.
Ta'limni axborotlashtirish jarayonining bir qator ijtimoiy oqibatlarini ham ta'kidlash
lozim. Ta’lim jarayonida axborot texnologiyalaridan foydalanish “o‘qituvchi-ta’lim-
talabaning axborot texnologiyasi” tizimida o‘qituvchi va o‘quvchining roli va o‘rnini
sezilarli darajada o‘zgartiradi.
Ta'limning axborot texnologiyasi nafaqat o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi uzatish
bo‘g‘ini, o‘qitish vositalari va usullarining o‘zgarishi o‘quv faoliyati mazmunining
o‘zgarishiga olib keladi, u mustaqil va ijodiy bo‘lib boradi va ta'limga individual
yondashuvni amalga oshirishga yordam beradi.
Kompyuter texnikasi va dasturiy ta'minotining rivojlanishidagi keskin sakrash
multimedia texnologiyalari, Internet texnologiyalari, veb-dizayn kabi texnologiyalarni
o‘quv jarayoniga joriy etishga yordam beradi va ulardan to‘g‘ri foydalanish inson shaxsiyati
va qobiliyatini har tomonlama rivojlantirishga yordam beradi. O‘qituvchi faoliyatining
mazmuni ham o‘zgaradi; o‘qituvchi bilimning shunchaki “sadosi” bo‘lishdan to‘xtaydi,
o‘qitishning yangi texnologiyasini ishlab chiquvchiga aylanadi, bu bir tomondan uning
ijodiy faolligini oshirsa, ikkinchi tomondan, yuqori texnologik va uslubiy tayyorgarlikni
talab qiladi. O‘qituvchi faoliyatining yangi yo‘nalishi - o‘quv-uslubiy va dasturiy-uslubiy
o‘quv komplekslarini yaratish uchun axborot texnologiyalari paydo bo‘ldi. Informatika
fanining asosiy maktab kursida “Algoritmlash va dasturlash” bo‘limi markaziy o‘rinlardan
birini egallaydi. Biroq, ushbu bo‘limni o‘qitishning aniqroq jihatlari bilan bog‘liq masalalar
bo‘yicha hali ham yetarlicha aniq fikr mavjud emas. Ta'lim samaradorligini va dasturlashni
o‘rganish muvaffaqiyatini oshirishga yordam beradigan uslubiy usullarni ishlab chiqish
uchun fikrlash jarayonlarini o‘rganishga murojaat qilish kerak.
O‘rganishga aqliy yondashuv shunchaki o‘quv jarayonining maqsadlarini
o‘quvchilarning kognitiv qobiliyatlarini rivojlantirishga o‘zgartirishni nazarda tutadi,
xususan, agar dasturlashni o‘qitishni nazarda tutsak, unda asosiy maqsad algoritmik
uslubni ishlab chiqish bo‘ladi. Dasturlashni o‘rgatishda aqliy yondashuvning bir qismi
sifatida algoritmik fikrlashni rivojlantirish vositasi sifatida aqliy xaritalar
metodologiyasidan foydalanishmaqsadga muvofiqdir. Ushbu muammoning dolzarbligi va
amaliy tomoni ta'limning yangi samarali yondashuvlarini topish zarurati bilan bog‘liq. Eng
istiqbollili yo‘nalishlarda biri bu aqliy yondashuv usulidir. Axborot jamiyatida axborot eng
oliy qadriyatga aylanib, shaxsning axborot madaniyati uning kasbiy faoliyatida hal qiluvchi
omil bo‘lib qolsa, ta’lim tizimiga qo‘yiladigan talablar ham o‘zgaradi.
Zamonaviy axborot texnologiyalari muhitida didaktika, zamonaviy axborot
texnologiyalaridan faol foydalanish orqali bilimlarni mustaqil o‘zlashtirishga yo‘naltirilgan
o‘quv faoliyatining keng jabhali turlarini taklif etadi. Bu muhitdagi didaktika fikrlashni,
shaxsning salohiyati va imkoniyatlarini, estetik tarbiyani, unda axborot madaniyatini
tarbiyalashni, bilimlarni mustaqil o‘zlashtirishni, o‘quv-axborot faoliyati bo‘yicha malaka
va ko‘nikmalarini rivojlantiradi.
Zamonaviy axborot texnologiyalari, o‘quv-tarbiya jarayonlarining barcha bosqichlarini
jadallashtiradi. Bunda axborot texnologiyalaridan foydalanish asosida, ta'lim jarayonining
sifati va samaradorligi ortishi, o‘quvchilarning bilish faoliyatini faollashuvini, fanlararo
aloqalarning chuqurlashuvini kuzatish mumkin.