nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Innovatsion uslublarni ishlab chiqish asosida talimda oqitishni jadallashtirish, individuallash

|
Innovatsion uslublarni ishlab chiqish asosida talimda oqitishni jadallashtirish, individuallash
|
bet | 9/13 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 102,1 Kb. | | #245913 |
Bog'liq 4 kurs 403 s5 guruh talabasi shernazarova feruzaning maktabda2.2.Innovatsion uslublarni ishlab chiqish asosida talimda oqitishni jadallashtirish, individuallash
O‘qitishni jadallashtirish texnologiyasini Viktor Fedorovich Shatalov ishlab chiqdi va hayotga joriy qildi. U oqitishning ananaviy sinf-dars usulining hali ochihnagan katta imkoniyatlarini korsatib berdi.
V.F. Shatalovning maqsad-mo‘ljali:
bilim, malaka va konikmalarni shakllantirish;
Tamoyillar:
kop marta takrorlash, majburiy bosqichma-bosqich nazorat, qiyinchilikningyuqori darajasi, katta bloklarda organish faoliyatning dinamik qolipi, xatti-harakatning tayanchi, va lining moljaldagi asosini qollash;
shaxsni kozda tutish asosida yondashuv;
insonparvarlik;
zo‘rlab o‘qitmaslik;
o‘quv vaziyatlarining konfliksizligi, har bir oquvchining muvaffaqiyatlaridan boxabarlik, tuzatish (yodga solish);
V.F. Shatalov metodining o‘ziga xosligi:
materiallar katta hajmda kiritiladi;
materiallar bloklar bo‘yicha joylashtiriladi;
o‘quv materiali tayanch sxema-konspekt korinishida rasmiylashtiriladi.
Jadvaldan korinib turibdiki, tayanch konspekt korgazmali sxemani tashkil yetmoqda. V.F.Shatalov tayanch (tayanish) deganda bola harakatlarining taxminiy asosini, ichki fikrlash faoliyatining tashqi tashkil qilinish usulini tushunadi. Tayanch signal ozaro uzviy boglovchi ramzlar (ishora, soz, sxema, rasm va h.o) bolib, qandaydir manoli mohiyatni almashtiradi.
Tayanch konspekt - oquv materiallari ozaro boglangan usullarining butun qismlari sifatida faktlar, tushunchalar, goyalar tizimi omida qollana oladigan korgazmali konstruksiyalardan iborat qisqacha shartli konspekt korinishidagi tayanch signallar sistemasidir.V.F.Shatalovning xizmatlari shundaki, u mashgulotlarda yetarli darajada va barchaning faolligini taminlovchi oquv faoliyati tizimini ishlab chiqdi.
V.F.Shatalov metodikasi 4 bosqichdan iborat bolib, ular bir qancha usul va metodik yechimlarni oz ichiga oladi:
1. Nazariyani sinfda organish: taxtada oddiy tushuntirish (bor, korgazmali qurol, OTV bilan) boyalgan plakat tayanch konspekt boyicha qayta tushuntirish; plakat boyicha qisqacha bayon qilish; oquvchilarning oz konspektlari ustida individual ishlashlari, konspekt bloklari boyicha keng mustahkamlash.
2. Uydagi mustaqil ishlar: tayanch konspekt+darslik+ota-onalar yordami. Oquvchilarga uqtirish: konspektdan foydalangan holda oqituvchining tushuntirganlarini yesla, berilgan materialni kitobdan oqi; oqiganlaringni konspekt bilan qiyosla; konspekt yordamida darslik materiallarini sozlab ber (kodlashtirish-dekodlashtirish); konspektni sozlab berish uchun tayanch sifatida yodda saqla; konspektni qayta ishlab chiqqish va namunaga qiyosla.
|
| |
-ilova: dars shakllari - Maktabda o‘quv jarayoniga innovatsiyalqrni joriy etishning samarali yo‘llari

|
Maktabda o‘quv jarayoniga innovatsiyalqrni joriy etishning samarali yo‘llari
|
bet | 5/13 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 102,1 Kb. | | #245913 |
Bog'liq 4 kurs 403 s5 guruh talabasi shernazarova feruzaning maktabda2-ilova: dars shakllari
Oquv yurtlarimiz bosib otgan tarixiy davr ichida ta'limni tashkil qilish shakllari ozgardi, rivojlandi. Hozir oquv yurtlarimizda qollanilayotgan sinf - dars tizimi quyidagi tashkiliy shakllarda olib boriladi:
1). Har qaysi sinf yoshi va bilimiga kora bir xil darajadagi bolalarning doimiy guruhiga ega boladi.
2). Dars mashguloti asosan 45 minutga moljallangan bolib, qat'iy jadval orqali olib boriladi.
3). Dars bevosita oqituvchining rahbarligida jamoa va yakka shaklda olib boriladi.
4). Dars otilayotgan materialning mazmuniga qarab xilma-xil usul bilan olib boriladi, ta'lim tizimining bir qismi sifatida, albatta, tugallangan bilim beradi va navbatdagi bilimlarni ozlashtirish uchun zamin yaratadigan qilib uyushtiriladi.
Ayni paytda, oquv yurtlarimizda ta'limni tashkil qilish shakllari ikki turda olib borilmoqda:
1). Sinf - dars shaklida olib boriladigan mashgulotlar.
2). Sinfdan tashqari ishlar shaklida olib boriladigan mashgulotlar.
Sinf-dars shaklida olib boriladigan mashgulot oqituvchining kundalik oquv materialini tizimli bayon qilib berishni, xilma-xil usullardan foydalanishini, oquvchilarning bilim, konikma va malakalarini izchillik bilan hisobga olib borishni, oquvchilarni mustaqil ishlashga orgatishni oz ichiga oladi.
Sinfdan tashqari ishlari shaklida olib boriladigan mashgulotlar sinf sharoitidan tashqarida, oquv ustaxonasi, tajriba yer uchastkalari va ekin maydonlarida ishlash, ekskursiyalar otkazish yoli bilan olib boriladi.
3-ilova:Ta'lim tizimida eng kop qollaniladigan dars turlari
Ma'lum bir dars turi bilan olib boriladigan mashgulotlarda ikkinchi, hatto uchinchi bir dars turining elementlari bolishi mumkin. Masalan, oquv yurtlarimizda eng kop qollaniladigan dars turlaridan biri - yangi bilimlarni bayon qilish darsidir. Bu dars turi quyidagicha tuziladi:
a) yangi mavzularni bayon qilish;
b) yangi mavzularni mustahkamlash;
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Ishlab chiqarishda boshqaruv” f akulteti «iqtisodiyot» kafedrasi

|
Ishlab chiqarishda boshqaruv” f akulteti «iqtisodiyot» kafedrasi
|
bet | 8/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 73,97 Kb. | | #243370 |
Bog'liq «iqtisodiyot» kafedrasi-www.hozir.orgFoydalanilgan adabiyotlar
1. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori. Mahalliy nooziq-ovqat iste’mol tovarlari ishlab chiqarish kengaytirilishini rag'batlantirish borasidagi qo'shimcha chora-tadbirlar to'g'risida. 2009- yil 28- yanvar, PQ-1050-son.
2. O’zbekiston - iqtisodiyotni modemizatsiyalash hamda islohotlami chuqurlashtirishning yangi va yuksak bosqichi yo‘lida. (Bekmurodov A.Sh., G‘afurov U.V.) Т.: Iqtisodiyot, 2008. -126 b. (elektron versiyasi bilan).
3. Ommabop iqtisodiyot: mohiyati va asosiy tushunchalari (o‘zbek va rus tillarida). Ilmiy-ommabop qo'llanma. (Bekmurodov A.Sh.,Gimranova O.B.,
Shamshieva N.N.) Т.: Iqtisodiyot, 2009. - 92 b. (elektron versiyasi bilan).
4. O‘zbekiston iqtisodiyotni liberallashtirish va modemizatsiyalash yo‘lida. Ekspress-prospekt. (Bekmurodov A.Sh., Berkinov B.B., Usmonov B.B., Hamidov O.M., G‘afurov U.C.va Ne’matov I.U.) Т.: Iqtisodiyot, 2009. -5 b. (elektron versiyasi bilan).
5. 2008-yilda Respublikani ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlari va 2009- yilda iqtisodiyotni barqaror rivojlantirishning eng muhim ustuvor vazifalari. Ekspress-testlar. (Bekmurodov A.Sh., Amonboev M.A., Kattaev N.T.) Т.: Iqtisodiyot, 2009. -15 b. (elektron versiyasi bilan).
6. 0 ‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasining tegishli yillar bo'yicha statistik to‘plamlari.
7. Razzoqov A. Iqtisodiy ta’limotlar tarixi. Oliy ta’lim muassasalarining talabalari uchun darslik / A.A.Razzoqov, Sh.H.Tashmatov, N.T.O‘rmonov.-T.: Iqtisod-moliya, 2007. -320 b.
8. 0 ‘lmasov A., Vahobov A. Iqtisodiyot nazariyasi: Darslik.Т.:«Sharq»nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi Bosh tahririyati,2006.-480 b.
9. Shodmonov Sh.Sh., G'afurov U.C. Iqtisodiyot nazariyasi (darslik). -Т., «Fan va texnologiya» nashriyoti, 2005. - 784 b.
Internet saytlari
http://www.press-service.uz(O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti portali). www.gov.uz. (O‘zbeksiton Respublikasi hukumatining rasmiy sayti).
www.gki.uz(O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulk qo‘mitasi). http:// www.rmm.uz (―Respublika mulk markazi‖ YoAJning sayti).
www.sion.uz(Ko‘chmas mulk agentligi) www.wikipedia.ru(Ma‘lumotlar qidiruv portali)
www.profocenka.ru(ЗАО ―Профессиональные оценки и экспертизы‖) http://farsat.uz/( Farg’ona viloyati statistika qo’mitasi)
http://lex.uz(O’zbekiston Respublikasining qonuniy xujjatlari)
http://txt.uz (elektron kitoblar kutubxonasi)
http://norma.uz (axborot huquqiy tizimi
http://hozir.org
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YHATI

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YHATI.
1. Hamеdov I.A., Alimov A.M. O’zbеkiston
Rеspublikasida tashqi
iqtisodiy faoliyat asoslari. T.: O’zbеkiston Yozuvchilar uyushmasi
“adabiyot jamg’armasi” nashr., 2018.- 328b.
2. Авдокушин Е.Ф. Международные экономические отношения.
- М., 2017г.
3. Бородаевский А.Тенденция социально-экономического
развития в разных регионах мира.//
Мировая экономика и
международные отношения, М., 2017, № 4, с.18.
4. Вахрушев В. Принципы японского управления. - М., София,
2018.
5. Волгин Н. Японский опыт, который стоит изучать и разумно
заимствовать// Человек и труд. – 2018. - №6. - с. 50.
6. Шкваря Л.В. Мировая экономика. Москва, “Эксмо”, 2019.
7. Королев И.С. и др. Мировая экономика: глобальные
тенденции за сто лет. Москва, “Экономист”, 2010.
8. Крупянко М.И. Япония 90-х: в поисках модели отношений с
новой Японией. - М., НОРМА, 2015.
9. Ломакин В.К. Мировая экономика: Учебник для ВУЗОВ.- М.:
Финансы, ЮНИТИ, 2018,-727с.
10.
Сатубалдин С.С. “Драконы” и «тигры» Азии. Алмати,
«Былым», 2019 .
Internet saytlari
1. www.meti.go.jp – Iqtisodiyot, savdo va sanoat vazirligi;
-rasm - Matematika-informatika akulteti axborot texnologiyalari kafedrasi big data va ma

|
Matematika-informatika akulteti axborot texnologiyalari kafedrasi big data va ma
|
bet | 18/19 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 60,21 Kb. | | #130807 |
Bog'liq Matematika-informatika akulteti axborot texnologiyalari kafedras-fayllar.org1-rasm. Tarkiblangan ma'lumotlarga doir misol
Таркибланмаган маълумотлар
Tarkiblanmagan ma'lumotlarni ma'lum bir ma'lumotlar modeliga moslashtirish qiyin, chunki uning mazmuni kontekstga bog'liq yoki o'zgaruvchandir. Tarkibi bo'lmagan ma'lumotlarning bir misoli oddiy elektron pochta xabarlaridir (2-rasm). Xabarda tuzilgan elementlar (jo'natuvchi, sarlavha, korpus) bo'lsada, bir xil vazifalarni turli yo'llar bilan bajarish mumkin, masalan, xabarlarda ma'lum bir shaxsni eslatishning son-sanoqsiz usullari mavjud. Muammo minglab tillar va dialektlarning mavjudligi bilan yanada murakkablashadi.
2-rasm. Pochta xabarlari
Inson tomonidan yozilgan elektron pochta xabari (2-rasmda ko'rsatilgandek) ham tabiiy til ma'lumotlarining ideal namunasidir.
Табиий тилдаги маълумотлар
Tabiiy til ma'lumotlari - tuzilmagan ma'lumotlarning maxsus turi bo`lib, bunday ma'lumotlarni qayta ishlash ancha murakkab, chunki u ham tilshunoslik, ham Datasceince ining maxsus usullarini bilishni talab qiladi.
Tabiiy tildagi ma'lumotlarni qayta ishlash hamjamiyati ob'ektni tanib olish, mavzu maydonini aniqlash, umumlashtirish, matnni to'ldirish va hissiyotlarni tahlil qilishda muvaffaqiyatlarga erishdi, biroq bir domenga moslashtirilgan modellar boshqa domenlar uchun yaxshi umumlashtirilmaydi. Hatto eng zamonaviy usullar ham o'zboshimchalik bilan matnning ma'nosini hal qila olmaydi. Va bu haqiqat hech kimni ajablantirmaydi; odamlar ham tabiiy tilni tushunishda muammolarga duch kelishadi. Bu tabiatan noaniq. Ma'no tushunchasining o'zi bahsli. Ikki kishi bitta suhbatni tinglayapti; Ular undan bir xil ma'noni oladilarmi? Bundan tashqari, alohida so'zlarning ma'nosi so'zlovchining kayfiyatiga qarab o'zgarishi mumkin. (3-rasm)
3-rasm. Ijtimoiy tarmoq yoki pochtadan kelgan habarlar.
Mashina ma'lumotlari inson aralashuvisiz kompyuter, jarayon, dastur yoki qurilma tomonidan avtomatik ravishda yaratilgan ma'lumotlarni anglatadi. Mashina ma'lumotlari asosiy ma'lumot manbalaridan biriga aylanib bormoqda va vaziyat o'zgarishi dargumon. Wikibon prognozlariga ko'ra, sanoat Internetining bozor qiymati (bu atama Frost & Sullivan tomonidan tarmoq sensorlari va dasturiy ta'minotga ega murakkab jismoniy qurilmalarga ishora qilish uchun yaratilgan) 2020 yilga kelib taxminan 540 milliard dollarni tashkil qiladi. IDC (International Data Corporation) hisob-kitoblariga ko‘ra, 2020 yilga borib tarmoq tugunlari soni aholi sonidan 26 baravar oshadi. Ushbu tarmoq ko'pincha narsalar Interneti deb ataladi.
Машинали маълумотлар.
|
| |
Bolalar jismoniy tarbiya nazaryasi va texnologiyalari

Bolalar jismoniy tarbiya nazaryasi va texnologiyalari
Download
2,74 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/127
Sana
14.05.2024
Hajmi
2,74 Mb.
#231500
Download
2,74 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Bolalar jismoniy tarbiya nazaryasi va texnologiyalari
Download
2,74 Mb.
Matnni ko'rish
Xomidov Muzaffarning "Geoaxborot texnologiyalari"

Xomidov Muzaffarning "Geoaxborot texnologiyalari"
Download
1,23 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/32
Sana
17.01.2024
Hajmi
1,23 Mb.
#139590
Download
1,23 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Xomidov Muzaffarning "Geoaxborot texnologiyalari"
Download
1,23 Mb.
Matnni ko'rish
Windows uchun moʻljallangan AtlasGIS dasturi

SQL serverlarga va tarmoqda ishlashga qulay boʻlishi
uchun ichki
oʻrnatilgan SQL ta’minoti;
geografik obyektlarni multimedia vositalari bilan birlashtiruvchi
Application Linking tizimi;
raqamlashtirishda qoʻllaniladigan barcha digitayzerlar bilan birga ishlash
imkoniyati;
rastr va vektor tasvirlar bilan
ishlash imkoniyati;
bir qismi rastr va bir qismi vektordan tashkil topgan va soni 250 tagacha
boʻlgan qatlamlar bilan ishlash imkoniyatlari.
AtlasGIS tizimida “What You See Is What You Map” tamoyili qoʻllanilgan,
ya’ni “Nimani koʻrsang, oʻshani kartaga tushirasan” qabilida. AtlasGISning boshqa
GAT dasturlaridan farqi shundaki, u maxsus makrotil yordamida emas, balki keng
tarqalgan MS Visual Basic va S tillari yordamida dasturlanadi. Bu esa, oʻz
navbatida, dasturdan foydalanuvchilarga qoʻshimcha algoritmlarni yaratish
imkonini beradi.
Bu tizimning kamchiligi uning qimmatligidir.
Boshqa dasturlarda keng
tarqalgan DXF-formatni AtlasGIS tushunadigan formatga oʻzgartiradigan alohida
konvertir mavjud boʻlib, u qoʻshimcha ravishda sotiladi. Vaholanki,
bunday
konvertirlash boshqa dasturlar doirasiga kiritilgan.
Bilimlarni boshqarish tizimlari (Knowledge Management Systems)

|
Bilimlarni boshqarish tizimlari (Knowledge Management Systems)
|
bet | 13/19 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 60,21 Kb. | | #130807 |
Bog'liq Matematika-informatika akulteti axborot texnologiyalari kafedras-fayllar.orgBilimlarni boshqarish tizimlari (Knowledge Management Systems)
Bilimlarni boshqarish tizimi (BBT) foydalanuvchilarga o'z bilimlarini oshirishga va vazifalarni bajarish uchun hamkorlik harakatlarini optimallashtirishga yordam beradigan ma'lumotlarni saqlaydi va chiqaradi. Bilimlarni boshqarish tizimida topilgan hujjatlarga xodimlarni o'qitish materiallari, kompaniya siyosati va protseduralari yoki mijozlarning savollariga javoblar kiradi.
BBT tashkilot bilan bog'liq xodimlar, mijozlar, menejment va boshqa turli manfaatdor tomonlar tomonidan qo'llaniladi. Bu texnik qobiliyatlarni kompaniya bo'ylab birlashtirilishini ta'minlaydi, shu bilan birga xodimlarga ko'rgan ma'lumotlarini tushunishga yordam berish uchun ingl.
Ushbu axborot tizimi, shuningdek, o'z rollarini bajarish uchun tashqi bilimga muhtoj bo'lgan ishchilar talab qiladigan tashqi ma'lumotlarga intuitiv kirish imkoniyatini beradi. Misol uchun, bir BBT bir mijozga pitching qachon bir savdo jamoasi a'zosi uning/strategiyasini optimallashtirish yordam raqib ma'lumotlarni ushlab turing mumkin.
Chunki BBT tajriba almashadi va muhim savollarga javob beradi, ulardan foydalanish jamoa a'zolari o'rtasidagi aloqani yaxshilaydi va ishlash maqsadlariga erishishda barchaga yordam beradi.
Qarorlarni qo'llab-quvvatlash tizimlari (Decision Support Systems)
Qarorlarni qo'llab-quvvatlash tizimi (QQQT) boshqaruv qarorlarini qabul qilishda yordam berish uchun ma'lumotlarni qayta ishlaydi. U o'z vaqtida tegishli harakatlarni amalga oshirish uchun menejment uchun zarur bo'lgan ma'lumotlarni saqlaydi va to'playdi. Masalan, bank menejeri QQQT-dan foydalanib, aylanma kredit tendentsiyalarini baholab, qaysi yillik kredit maqsadlarini qondirishni aniqlaydi.
Qaror modellari katta hajmdagi ma'lumotlarni tahlil qilish va umumlashtirish va uni tushunarli qiladigan ko'rgazmaga qo'yish uchun dasturlashtirilgan.
QQQT interaktiv bo'lgani uchun menejment ma'lumotlarni osongina qo'shishi yoki o'chirishi va muhim savollarni berishi mumkin. Bu o'rta menejment uchun kompaniyaning maqsadlariga javob berishini ta'minlaydigan to'g'ri tanlov qilish uchun zarur bo'lgan dalillarni taqdim etadi.
|
| |
Vertikal datum - Xomidov Muzaffarning "Geoaxborot texnologiyalari"

|
Xomidov Muzaffarning "Geoaxborot texnologiyalari"Bog'liq Xomidov Muzaffarning 3. Vertikal datum
Vertikal datum berilgan nuqtaning balandlik koordinatasini dengiz sathiga
nisbatan oʻlchashda qoʻllaniladi. Vertikal datumlar qoʻllanilish turiga qarab dengiz
sathiga nisbatan qoʻllaniladigan suv sathi, geoidga asoslangan gravimetrik va
gorizontal datumlarni hisoblashda qoʻllaniladigan ellipsoidlarga asoslangan
geodezik datumlarga boʻlinadi.
Umuman, balandliklar asosan dengiz sathlariga nisbatan olinadi, biroq
“dengiz sathi” tushunchasi bir qator omillardan tashkil topgan. Bu omillar jumlasiga
dengizning toʻlqinlanib turishi, shamol va oqimlar, atmosfera bosimi, suvning
quyilishi, topografiyasi va uning yonidagi togʻlarning gravitatsiyasi kiradi. Shuning
uchun ham yuqoridagi omillarning barchasini jamlab, yagona oʻlchamga kelish va
hisoblashlarni amalga oshirish uchun datum tushunchasi qoʻllaniladi. Shunday
datumlardan biri, ya’ni yerdagi obyektning balandligini hisoblashda dengiz oʻrta
sathi – Mean Sea Level (MSL) qoʻllaniladi. MSL datumi parametlarini topishda suv
sathining oxirgi 19 yildagi suv koʻtarilishi va oʻzgarish balandliklarining oʻrtacha
arifmetigi olinadi. Ushbu hisoblashda yana Quyosh va Oyning gravitatsion ta’siri va
boshqa ta’sirlarning oʻrtachasi olinadi.
Nazorat savollari
1. Datumni tushuntirib bering.
2. Gorizontal datum nima?
3. Vertikal datum nima?
4. Datum siljishi nima?
5. Geografik va proyeksiya koordinata sistemalari orasidagi farq nimada?
6. WGS-84 va SK-42 orasida qanday farq mavjud?
7. Oʻzbekistonda qaysi koordinata sistemasi qoʻllaniladi?
8. Geomarkazlashgan datum tushunchasiga ta’rif bering.
9. Oʻzbekiston uchun WGS-84 va SK-42 ning taqqoslash parametrlari
qanday?
10.Koordinatalarni transformatsiyalash nima?
|
| |
Operatsion menejment-tranzaktsiyalarni qayta ishlash tizimi

|
Operatsion menejment-tranzaktsiyalarni qayta ishlash tizimi
|
bet | 11/19 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 60,21 Kb. | | #130807 |
Bog'liq Matematika-informatika akulteti axborot texnologiyalari kafedras-fayllar.orgOperatsion menejment-tranzaktsiyalarni qayta ishlash tizimi - ofislarni avtomatlashtirish tizimi va bilimlarni boshqarish tizimini o'z ichiga oladi, tuzilgan ma'lumotlarni boshqaradi va ishchilar va xodimlar tomonidan kundalik operatsiyalarni soddalashtirish uchun foydalaniladi
Taktik boshqaruv tizimi - biznes bo'limi menejerlari tomonidan qo'llaniladi, yarim tuzilgan ma'lumotlarni boshqaradi va boshqaruv axborot tizimlarini o'z ichiga oladi
Strategik menejment tizimi - rahbarlar tomonidan qo'llaniladi, tuzilmasiz ma'lumotlarni boshqaradi va qarorlarni qo'llab-quvvatlash tizimi va ijro etuvchi qo'llab-quvvatlash tizimini o'z ichiga oladi.
Aksariyat korxonalar oltita turli xil axborot texnologiyalari tizimlaridan foydalanadilar, ularning har biri ma'lum bir biznes birligini yoki tashkiliy darajasini boshqarishda yordam beradigan funktsional imkoniyatlarga ega.
Ishbilarmonlik muhiti ma'lumotlarga bo'lgan keng talablarga ega bo'lganligi sababli, biznes-razvedka texnologiyalari tizimlari har bir bo'limga barcha ma'lumotlarni boshqarish va tartibga solishda yordam beradi, bu esa birlik a'zolariga asosiy maqsadlarga erishishda yordam beradi.
Agar IS tomonidan to'plangan ma'lumotlar tegishli va aniq bo'lsa, tashkilot undan vazifalarni soddalashtirish, samarasizlikni aniqlash va mijozlarga xizmat ko'rsatishni yaxshilash uchun foydalanishi mumkin.
Muvaffaqiyatli kompaniyalar odatda tashkilot ma'lumotlarining har bir jihati to'g'ri boshqarilishini va qaror qabul qilish va muammolarni hal qilishni yaxshilash uchun ishlatilishini ta'minlash uchun oltita turli xil tizimlardan foydalanadilar.
Bu kompaniyaga raqobatbardoshlikni saqlab qolish, o'sish imkoniyatlarini topish va muvofiqlik maqsadida moliyaviy va tranzaktsion ma'lumotlarning aniq auditorlik izini saqlashga imkon beradi.
Olti turdagi axborot tizimlari va ularning qanday ishlashi haqida umumiy ma'lumotlar quyida keltirilgan:
1. Tranzaktsiyalarni qayta ishlash tizimlari (Transaction Processing Systems)
2. Ofisni avtomatlashtirish tizimlari (Office Automation Systems)
3. Bilimlarni boshqarish tizimlari (Knowledge Management Systems)
4. Boshqaruv axborot tizimlari (Management Information Systems)
5. Qarorlarni qo'llab-quvvatlash tizimlari (Decision Support Systems)
6. Ijro etishni qo'llab-quvvatlash tizimi (Executive Support System)
|
| |
Ishonchlilik va xavfsizlik- - Matematika-informatika akulteti axborot texnologiyalari kafedrasi big data va ma

|
Matematika-informatika akulteti axborot texnologiyalari kafedrasi big data va ma
|
bet | 10/19 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 60,21 Kb. | | #130807 |
Bog'liq Matematika-informatika akulteti axborot texnologiyalari kafedras-fayllar.orgIshonchlilik va xavfsizlik- katta ma'lumotlar tashqi ta’silarga ko'pincha juda ham sezgir bo‘ladi. Shunday qilib, moslashuvchanlikni yo'qotmasdan ma'lumotlar to'plamining xavfsizligini va infratuzilmani himoya qilishni ta'minlash juda muhimdir. Uskuna, tarmoq, dasturiy ta'minot va biznes jarayonlarini qo'llab-quvvatlash sohalarida taqdim etilgan funksionallik eng qat'iy talablarga javob berishi lozim. ISO 27001 va FedRAMP, US DoD SRG va PCI DSS kabi sertifikatlarga muvofiq ma`lumotlar xavfsizligini ta`minlashi lozim.
Yuzlab hamkorlar va yechimlar- agar katta ma`lumotlar bilan ishlashda va yechimlar topishda o‘z mahoratingiz yetarli bo‘lmasa, hamkorlar katta ma’lumotlarni tezroq ishga tushirishga, masalalarini yechishga va innovasiyalar olib kirishga yordam berishi mumkin. Katta ma`lumotlar sohasida yordam beradigan maslahatchi hamkorni topish yoki maʼlumotlarni boshqarish boʻyicha turli ilovalar va vositalardan foydalanish imkoniyati mavjud.
1.4.Katta hajmdagi maʼlumotlar bilan ishlaydigan axborot tizimlari.
Korxonalar va muassasalar, kichik va yirik kompaniyalar uchun tashkiliy o'sish muhim bo'lib, u osij jarayonida turli xil muammolarga duch keladi. Kengayish bilan ko'proq mas'uliyat, strategik rejalashtirish, integratsiya va yaxshi muloqot qilish zarurati paydo bo'ladi.
Masalan, boshlang'ishida 1 yoki 2 xodimdan 500 yagacha xodimlarni ishlatish imkoniga qadar rivojlanib borishga erishgan korxona uchun ma`lumotlarni qayta ishlay oladigan aniq funktsiyalarni bajarish va samaradorlikni optimallashtirish uchun yangi biznes birliklari yaratilishi talab etiladi. Menejerlar har bir xodimni o'z vaqtida maqsadlarga erishishini ta'minlash uchun barcha bo'limni kuzatishi shart bo`lib qoladi. Rahbar esa mijozlarni jalb qilishdan boshqa hech narsa istamaydigan raqobatchilarni kuzatishi kerak bo`ladi. Bu esa qancha turdagi ko`plab ma`lumotlarni boshqarish degani.
Ushbu yangi talablar xodimlar va menejerlarga muloqot qilish, hamkorlik qilish va tranzaktsiyalarni tezda qayta ishlashga imkon berish uchun sun'iy intellektdan foydalanadigan axborot tizimiga ega bo'lishni talab qiladi.
Bundan tashqari, rivojlanayotgan va tashkil etilgan kompaniya har bir bo'linmaga tuzilgan qarorlarni qabul qilishda va muammolarni hal qilish ko'nikmalarini oshirishda yordam beradigan turli xil axborot tizimlaridan foydalanishdan foyda ko'rishi kerak.
Bu masalalar bugungi kunda Big Data masalalari hisoblanadi. Xo`sh Big Data ya`ni katta ma`lumotlar bilan ishlaydigan axborot tizimlari qaysi sohalar va yo`nalishlarda qo`llaniladi?
Javob oddiy bu deyarli barcha sohalarda deb aytish mumkin. Keling bunday axborot tizimlarini ko`rib chiqamiz:
Katta ma`lumotlar bilan ishlaydigan axborot tizimlarini quyidagi sohalarga bo`lib chiqishimiz mumkin:
|
| |
Tranzaktsiyalarni qayta ishlash tizimlari (Transaction Processing Systems)

|
Tranzaktsiyalarni qayta ishlash tizimlari (Transaction Processing Systems)
|
bet | 12/19 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 60,21 Kb. | | #130807 |
Bog'liq Matematika-informatika akulteti axborot texnologiyalari kafedras-fayllar.orgTranzaktsiyalarni qayta ishlash tizimlari (Transaction Processing Systems).
Bitim barcha mahsulotlarni sotib olish va sotishni o'z ichiga oladi xizmatlar, har qanday kundalik biznes operatsiyalari yoki kompaniyani boshqarish uchun zarur bo'lgan faoliyat bilan bir qatorda.
Miqdori va amalga bitimlar turlari farq, sanoat va hajmiga qarab / kompaniya ko'lami. Odatda operatsiyalarga misol sifatida hisob-kitob mijozlari, bank depozitlari, yangi yollash ma'lumotlari, inventarizatsiyani hisoblash yoki mijoz va mijoz munosabatlarini boshqarish ma'lumotlarini qayd etish kiradi.
Tranzaktsiyalarni qayta ishlash tizimi barcha shartnomaviy, tranzaktsion va mijozlar bilan munosabatlar ma'lumotlari xavfsiz joyda saqlanishini va unga muhtoj bo'lgan har bir kishi uchun qulay bo'lishini ta'minlaydi. Shuningdek, u savdo buyurtmalarini kiritish, ish haqi, yuk tashish, sotishni boshqarish yoki operatsiyalarni bajarish uchun zarur bo'lgan boshqa muntazam operatsiyalarni qayta ishlashga yordam beradi.
TPS-dan foydalangan holda, tashkilotlar foydalanuvchi/mijoz ma'lumotlarida yuqori darajadagi ishonchlilik va aniqlikka ega bo'lishi mumkin, shu bilan birga inson xatosi potentsialini minimallashtiradi.
Ofisni avtomatlashtirish tizimlari (Office Automation Systems)
Ofisni avtomatlashtirish tizimi (OAT) - bu ish yuritish va boshqaruv vazifalarini bajarish uchun zarur bo'lgan turli xil vositalar, texnologiyalar va odamlar tarmog'i.
OAT tomonidan bajariladigan funktsiyalarning odatiy misollariga hujjatlarni chop etish, hujjatlarni pochta orqali yuborish, pochta orqali yuborish, kompaniya taqvimini yuritish va hisobotlarni tayyorlash kiradi. Birinchi navbatda, ofis avtomatlashtirish tizimi har bir kishi bir vazifani bajarish uchun hamkorlik mumkin, shuning uchun turli idoralar o'rtasida muloqot oshirishga yordam.
OAT barcha aloqa ma'lumotlariga osongina kirish va bitta markazlashtirilgan joyda bo'lishini ta'minlash uchun elektron pochta yoki matnni qayta ishlash dasturlari bilan birlashishi mumkin. Ofisni avtomatlashtirish tizimidan foydalangan holda, korxonalar ishchilar o'rtasidagi aloqani yaxshilashi, boshqaruv faoliyatini soddalashtirishi va bilimlarni boshqarishni optimallashtirishi mumkin.
|
| |
Gorizontal datum - Xomidov Muzaffarning "Geoaxborot texnologiyalari"

Demak, yuqoridagi fikr va mulohazalar asosida datumni referens-ellipsoid
emas, balki yerdagi obyektlarning joylashuvini hisoblash jamlanmasi yoki modeli
sifatida qarashimiz zarur boʻladi. Bunday datum mutaxassislar tilida gorizontal
datum deyiladi. Gorizontal datum turiga qarab yerdagi obyektning joylashuv
koordinatasi turlicha boʻladi. Hozirda dunyoda bir necha yuzlab mahalliy datumlar
mavjud va ular oʻsha joy uchun qulay boʻlgan tizimlarga referenslanadi.
Ma’lumki, dunyo boʻyicha xalqaro hisoblangan datum WGS-84 asosan GPS
tizimi uchun ishlab chiqilgan boʻlib, undan olingan koordinatani mahalliy referens-
ellipsoidga asoslangan koordinata sistemasiga moslashtirish zarur, aks holda bir
necha metrdan hatto yuzlab metrgacha farq qilishi mumkin. Bunday farqni bartaraf
etish uchun koordinata sistemalari transformatsiya qilib oʻzgartiriladi.
Geografik ma’lumotlar - Xomidov Muzaffarning "Geoaxborot texnologiyalari"

Geofazoviy ma’lumotlarni tushunishimiz uchun yoʻlni misol qilib olish
mumkin. Yoʻlni tasvirlash uchun uning joylashuvini (qayerda) va tavsifi (uzunligi,
nomi, tezligi, cheklovi, yoʻnalishi)ni koʻrsatamiz. Yoʻlning joylashuvi, shakli yoki
geometriyasi fazoviy ma’lumot deb atalsa, uning tavsifi tavsifiy ma’lumot yoki
atribut ma’lumot deyiladi. Demak, ushbu yoʻl boshqa geofazoviy ma’lumotlarga
oʻxshab oʻzining fazoviy va atribut ma’lumotlariga ega.
FAZOVIY MA’LUMOTLAR VA ULARNING TURLARI

FAZOVIY MA’LUMOTLAR VA ULARNING TURLARI Geoaxborot tizimida ma’lumotlar tushunchasi Qadimdan kishilar geografik ma’lumotlarni turli xil usullar bilan koʻrsatib
kelishgan va zamon oʻtishi bilan geografik ma’lumotlarni tasvrilash usullari ham
takomillashib borgan. Geografik ma’lumotlarni tasvirlash usullaridan birinchilari bu
joy toʻgʻrisidagi ma’lumotlarni kartada tasvirlash boʻlgan. Keyinchalik esa
kartalarga shartli belgilar va koordinatalarni kirita boshlashgan. Agar dastlabki
kartalar qoʻl yordamida chizilgan va kiritilgan hamda shartli belgilar oʻsha oʻzlari
yashab turgan jamiyat miqyosida foydalanishga moʻljallangan boʻlsa, keyinchalik
qoʻlda emas, balki bosma uskunalarda va shartli belgilar ham oʻzaro kelishilgan
holda umumjahon miqyosida qoʻllanila boshlangan.
Shu oʻrinda ma’lumot va axborot tushunchalariga ham toʻxtalib oʻtishimiz
zarur, chunki bu ikki tushuncha bir-biriga yaqin boʻlganligi va koʻpincha birga
qoʻllanilganligi sababli chalkashlikka olib kelishi mumkin.
Ma’lumot – bu qayta ishlanmagan, tizimlashtirilmagan xom faktlar
yigʻindisidir. Ma’lumot sifat va son qiymatlarida boʻlishi mumkin hamda oʻlchov
natijalari asosida hosil qilinadi. Geoaxborot tizimidagi dasturlarda ma’lumot
jadvalda keltirilishi mumkin. Ma’lumot qayta ishlanib, tahlil etilganidan soʻng u
axborotga aylanadi. Ma’lumotni oʻqiganda biz faqat sonlarni koʻrsak, axborotda
ma’lumotlar tartibli koʻrinishga keltiriladi va aynan shu ma’lumotni koʻrmasak-da,
ular asosida qayta ishlangan natijani koʻrishimiz mumkin boʻladi. Tushunarli
boʻlishi uchun soddaroq misol sifatida talabalarning imtihon natijalarini
keltirishimiz mumkin. Agar har bir talabaning imtihon natijasi ma’lumot hisoblansa,
u holda auditoriyadagi yoki umuman institutdagi talabalarning oʻrtacha bahosi,
oʻzlashtirish koʻrsatkichi axborot deb ataladi.
Quyida ma’lumot va axborot oʻrtasidagi farqlar keltirilgan:
ma’lumotni kompyuter tizimiga kiritish uchun qoʻllaymiz, oʻsha ma’lumot
qayta ishlangandan keyin axborotni natija sifatida undan olamiz;
ma’lumot qayta ishlanmagan faktlar, sonlardir, axborot esa qayta ishlangan
ma’lumotlardir;
ma’lumot axborotga bogʻliq emas, ammo axborot unga bogʻliq;
ma’lumot oʻziga xos emas, axborot esa oʻziga xosdir;
ma’lumot hech qanday ma’no bildirmaydi, axborot esa mantiqiy ma’no
bildirishi kerak;
ma’lumot xomaki material hisoblansa, axborot tayyor mahsulotdir.
1-rasm. Qayta ishlanmagan ma’lumot − kosmik surat (a) va qayta ishlangan
ma’lumot, ya’ni axborot (b)
Ilmiy tadqiqot jarayonida pedagogik kuzatish

|
Ilmiy tadqiqot jarayonida pedagogik kuzatishBog'liq MAJMUA BOLALAR JISMONIY TARBIYASI Н.Хусенов Ilmiy tadqiqot jarayonida pedagogik kuzatish
Tadqiqotchi
qo'llayotgan
bu
usuliyatning
ijobiy
tomoni
shundaki,
izlanuvchining o'zi tadqiqotda aynan ishtirok etmaydi. Hayotdagi kuzatishdan farqli
o'laroq, bu usuliyat kuzatish predmetini aniq o'rganadi, kuzatilayotgan va undan
aniqlangan dalillarni tezlik bilan xisobga oladigan tizimni ishlab chiqishi va uni
izlanishda qo'llashi oson kechadi. Maxsus bayonnomalar, yozuvdagi shartli
ifodalagichlar va tadqiqotni osonlashtiradi. Barcha ilmiy kuzatishlar natijasi
kuzatuvchi-ning shaxsiy qobiliyatigagina bog‘liq bo'lmasligi lozim, chunki
o'rganilayotgan dalillar, ularni natijalari ko'pchilikda turlicha fikr xosil bo'lishiga olib
keladi. Bu usuliyatning qulay tomoni shundaki, bir vaqtni o'zida bir necha kuzatuvchi
bir oboektni kuzatishi va natijalarni solishtiriladi. Bunda ayrim apparatlar o'sha
harakatning bajarilishini qayta takrorlashi yoki tadqiqot o'lchoviga qarab uni foto,
kinosyomka, video, magnit tasmasi yozuvi va boshqalar) orqali kuzatish lozim
bo'lgan xulosalarni qiladi. Bunday xulosalar oboektiv bo'ladi. Uni ijrosidagi
kamchiliklar yoki yangiliklarni takroriy ko'rish imkoni bor. Lekin qator sport turlari,
harakat faoliyati va harakat aktini baholashda bahslar, munozaralar qilishga to'g‘ri
keladi. Xulosalar suboektiv bo'lib yakuniy xulosa natijasiga salbiy taosir qilish xollari
xam uchraydi. Hozirgi zamon jismoniy tarbiya nazariyasida harakatlarni ijrosi
bajarilishidagi ayrim dalillar va ular haqidagi xulosalarda noaniqlikga yo'l qo'yilishi
kuzatiladi. Masalan, badiiy gimnastika, akrobatika, suvga sakrash, figurali uchish va
boshqalarda harakatni ifodalanishining bayoni faqat ko'z bilan baxolanadi. Qator
hakamlarning xar biri o'z fikrini subyektiv xolatda o'zicha bayon qiladi, umumiy
xulosa umumlashtirilib so'ng baholanadi. Bunday kuzatish usuliyati tadqiqotchi yoki
kuzatuvchidan o'ta kuchli salohiyatni talab qiladi.Keng tarqalgan, aniq xisobga olish
usuliyatlaridan biri xronometrlashdir. "Xrono"-vaqt, "metr"-o'lchov demakdir. Bunda
harakatni bajarish uchun sarflangan vaqtga qarab natija taxlil qilinadi. Masalan, 800
metrga yugurishda xar bir 100 metr uchun sarf bo'lgan vaqt yoki darsni, trenirovka
mashg‘ulotining boshidan oxirigacha zichlikni aniqlash maqsadida xronometrlashdan
mashg‘ulotning asosiy vaqtini samarasiga baho berish uchun foydalaniladi.
|
| |
Geoaxborot tizimining ilmiy

Geoaxborot tizimining ilmiy
asoslari
190
6.3-jadval
Kadastr raqamlarini hisobga olish daftari
(Qibray tumani obyekti misolida)
T/r
Ko‘rsatkichlar
Hisobga olish qaydlari
1.
Yer
uchastkasi raqami
0003
2.
Bino, inshoot raqami
0008
3.
Bino, inshootning bir qismi
016
4.
Yer
uchastkasi, bino, inshootlar va
ko‘chmas mulk obyektlarining
manzili
yoki pochta manzili,
mulkdorning F.I.SH. (mulkdor
foydalanuvchi)
Qibray tumani Chingeldi
qishlog‘i Respublika
asalarichilik
uyushmasi raisi
Alimov SH.
5.
Kadastr zonasi kartasining indeksli
varag‘i nomenklaturasi
11:05:01:01:02:0003:0008:016
6.
Yer
uchastkalari uchun tom raqami,
betlari va davlat reyestri
1- jild,
43 bet,
1361
7.
Kadastr raqami berilgan muddat va
ro‘yxatlovchining F.I.SH.
03.10.2010-y.
Norboev SH.
Bino yoki inshootning bir qismi
deb muayyan sathda joylashgan,
asosiy bino yoki inshootdan farqlanuvchi huquqiy maqomga (xonadon, bino
yoki bino, inshootning boshqa alohida qismi) ega bo‘lgan alohida qismi
hisoblanadi.
Yuqoridagilarni amalga oshirish, o‘z
navbatida, yer uchastkalari
to‘g‘risida yer-axborot ma’lumotlar bankini yaratish bilan uzviy bog‘liqdir,
negaki yer uchastkalari yer kadastrining obyekti bo‘lib aynan shu yer maydoni
va unda joylashgan ko‘chmas mulklar hisoblanadi. Yer uchastkasi uchun
raqamli kadastr kartasini tuzish yer-axborot bankini viloyat miqyosida yagona
tizimga solishda katta ahamiyatga ega. Bunda har bir yer uchastkasi alohida
kadastr raqamiga ega bo‘ladi.
Ta‟limning 
frontal - Bolalar jismoniy tarbiya nazaryasi va texnologiyalari

1.Ko‘rgazmali metod.
2.Og‘zaki metod.
3.Amaliy metod.
4.O‘yin metodi.
5. Musobaqa metodi.
Ko‘rgazmali metod bu hissiy idrok va harakat sezgilarining yorqinligini ta‘minlaydi.
Ular bolalarda sensor qobiliyatlari rivojlanishini faollashtiruvchi harakat haqida juda
to‘liq va aniq tasavvurning hosil bo‘lishi uchun zarurdir. Og‘zaki metod bu metod
bolalar ongiga yo‘naltirilgan, ular oldiga qo‘yilgan vazifalarni tushunib olishga va
mashqlar mazmuni va tuzilishini o‘zlashtirib olishda katta rol o‘ynaydigan harakatli
mashqlarni ongli ravishda bajarilishi, bu mashqlarni turli vaziyatlarda mustaqil
qo‘llashga yordam beradi. Amaliy metod bolalarning amaliy harakat faoliyati bilan
bog‘liq bo‘lib, harakatlarni o‘z muskul motor sezgilarida to‘g‘ri idrok etilishini
amaldatekshirishni ta‘minlaydi. Amaliy metodlar mashqlarni o‘yin shaklida,
musobaqa elementlaridan foydalanish bilan xarakterlanadi. Amaliy metodning xilma-
xil turlaridan biri o‘yin metodidir. O‘yin metodi bolalar bilan ishlashda samarali
bo‘lib, ko‘rgazmali obraz va ko‘rgazmali amaliy tafakkur elementlarini hisobga oladi.
U turli harakat ko‘nikmalarini, harakatlarning mustaqilligini, o‘zgaruvchan sharoitga
nisbatan tezkor javob reaktsiyasini bir vaqtda takomillashuviga, ijodiy faollik
ko‘rsatishga imkon beradi.
Jismoniy tarbiya nazariyasi va metodikasi o‟quv fan sifatida

- amaliy tayyorgarlik va kundalik turmushda xususiyatlari o‘rganilib boradi.
Shuningdek sport, jismoniy tarbiyaning asosiy komponentlaridan biri hamda sport
faoliyatining maxsus shakli sifatida sport musobaqalari taxlil qilinadi.
Shunday qilib, jismoniy tarbiya nazariyasi va metodikasi kursi jismoniy madaniyat
va sport bo‘yicha mutaxassislar, professional - ta‘limotning ilmiy fundamentiga
kirituvchi kengaytirilgan bo‘limlari majmuasini o‘z ichiga oladi. Uning ahamiyati
faqat bu bilimlar qiymati bilan ifodalanmaydi, u bo‘lg‘usi mutaxassisga jismoniy
madaniyatning butun sohalarida kasbiy - faoliyat mazmunini to‘liq tushinishga
imkoniyat beradi, uning dunyo qarashini o‘zgartiradi, jamiyat sohasidagi boshqa
ishchilarning umumiy ishlari bilan bog‘laydi va shu yangi tipdagi bilim, usul va
metodlarini egallashni, zarur bo‘lgan keng professional dunyoqarashini
shakllantirishga yordam beradi. Jismoniy tarbiya nazariyasi va metodikasi bu inson
jismoniy kamolatini boshqarishning umumiy qonuniyatlari haqidagi fandir. Bu fanni
egallash jismoniy tarbiyaning barcha bo‘g‘inlariga tegishli masalalarini hal qilishga
to‘g‘ri yondoshish imkonini beradi.
Asosiy adabiyotlar - Bolalar jismoniy tarbiya nazaryasi va texnologiyalari

jismoniy tarbiyaning aqliy, axloqiy, nafosat va mexnat tarbiyasi bilan bog‘liqligini
ochib beradi hamda jismoniy tarbiya vositalarini o‘rganishga harakat malakalarini
shakllantirishga, jismoniy sifatlarini rivojlantirishga, sport trenirovkasining umumiy
asoslarini va jismoniy mashqlar bilan shug‘ullanishning turli shakllarining
metodikasini ishlab chiqishga shuningdek turli o‘quv muassasalarida (bog‘cha,
maktab, akadem-lisey va kasb-hunar kollejlar) ishni rejalashtirish va hisobga olishga
katta e‘tibor beriladi. Jismoniy tarbiya nazariyasi va metodikasi amaliyot bilan
chambarchas bog‘liq holda rivojlanib boradi. Rivojlanish manbai bo‘lib
mamlakatimizda va qardosh davlatlarda olib borilayotgan ilmiy tadqiqotlar va ilg‘or
tajribalar hisoblanadi.
Jismoniy tayyorgarlik darajasi bo‘yicha hozirgi davrda «Salomatlik»,
«
Alpomish
»
va
«
Barchinoy
»
me‘yorlar to‘plamidan foydalaniladi. Bu me‘yorlar
birlashgan davlatlar sport klassifikasiyasining talablari hamda me‘yorlari bilan
aniqlanuvchi harakat ko‘nikma, malaka, jismoniy sifatlar saviyasidir. Maktabgacha
yoshdagi bolalar uchun jismoniy mashqlarni asosiy turlari hamda ularni bajarishga
oid talablar asosida me‘yor ko‘rsatkichlar
«
Bog‘chalarda jismoniy tarbiya dasturi
»
da,
9 yillik umum o‘rta ta‘lim maktab o‘quvchilari uchun hamda akademik litsey, kasb-
hunar kollejlari uchun
«
Jismoniy tarbiya dasturi
»
da ko‘rsatilgan.
Jismoniy tayyorgarlik umumiy va maxsus jismoniy tayyorgarlikdan iborat.
Umumiy jismoniy tayyorgarlik bu ixtisoslashtirilgan jarayon bo‘lib, uning
mazmunini faoliyatining har bir turlarida keng umumiy yo‘nalishlarga qaratilgandir.
Maxsus jismoniy tayyorgarliklar bu ixtisoslashtirilgan jismoniy tarbiya turlari bo‘lib
chuqurlashtirilgan obyekt sifatida tanlab olingandir. Bularni sport turlarida yoki
mehnatga - kasbga yo‘naltirilgan mashqlarda ko‘rishimiz mumkin. Misol: Halqa
himoyasi o‘yini, uzunlikga sakrash (artistning, o‘quvchining, kosmonavtning va x.k.)
ya‘ni, jismoniy tarbiyaning kasbga bo‘lgan yunalishidir. Aniq kasb xususiyatiga
bog‘liq ravishda jismoniy tarbiyalarni o‘tkazishning maxsus metodikasi, vositalari,
vazifalari bilan xarakterlanadi.
Maʼlumot turlari - Matematika-informatika akulteti axborot texnologiyalari kafedrasi big data va ma

|
Matematika-informatika akulteti axborot texnologiyalari kafedrasi big data va ma
|
bet | 17/19 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 60,21 Kb. | | #130807 |
Bog'liq Matematika-informatika akulteti axborot texnologiyalari kafedras-fayllar.org2.2. Maʼlumot turlari.
Демак, маълумотлар - компьютер томонидан бошқариладиган магнит, оптик ёки механик воситаларда қайд этилган электр сигналлари (ипмулс) шаклида сақланиши ва узатилиши мумкин бўлган миқдорлар, қийматлар, белгилар ёки символлар тўпламидир.
Big data - катта маълумотлар атамаси вақт ўтиши билан катталашиб борувчи ва экспонент равишда ўсиб борадиган маълумотлар тўпламини тавсифлаш учун ишлатилади. Бундай катта ҳажмдаги маълумотларни қайта ишлашни амалга ошириш машинали ўқитишни ўрганмасдан жуда ҳам мураккабдир. Big data қуйидаги афзалликларни тақдим этади:
Турли манбалардан маълумотларни тўплаш;
Реал вақт режимида аналитик тахлил орқали иш жараёнларини такомиллаштириш;
Катта ҳажмдаги маълумотларни сақлаш;
Инсайт, яъни узоқ муддатли онгсиз ақлий фаолият натижаси бўлган муаммонинг ечимини тўсатдан онгли равишда аниқлаш усули бўлиб, катта маълумотларда таркибланган ва ярим таркибланган маълумотлар ёрдамида яширин маълумотларни аниқлаш;
Катта маълумотлар тегишли хавф таҳлиллари туфайли хавфни камайтиришга ва ақлли қарорлар қабул қилишга ёрдам беради.
Data Science ва катта маълумотлар соҳасида ҳар хил типдаги маълумотлар мавжуд бўлиб, уларнинг ҳар бири ўз воситалари ва усулларини талаб қилади. Маълумотларнинг асосий тоифалари қуйида келтирилган:
Таркибланган маълумотлар.
Таркибланмаган маълумотлар.
Табиий тилдаги маълумотлар.
Машинали маълумотлар.
График маълумотлар.
Аудио, видео ва график маълумотлар.
Оқимли маълумотлар.
Таркибланган маълумотлар
Tarkiblangan ma'lumotlar - modeliga bog'liq va yozuv ichidagi belgilangan maydonda saqlanadigan ma'lumotlardir. Shunga ko'ra, tarkiblangan ma'lumotlar ko'pincha jadvallarda, ma'lumotlar bazalarida yoki Execl fayllarida saqlash uchun qulaydir . SQL (Structured Query Language - tarkiblangan so'rovlar tili) ma'lumotlar bazalarida saqlangan ma'lumotlarga so'rovlarni yaratish va boshqarish uchun asosiy vositadir. Bundan tashqari, ba'zida an'anaviy relyatsion ma'lumotlar bazasida saqlash qiyin bo'lgan tarkiblangan ma'lumotlar mavjud (masalan, ierarxik ma'lumotlar, masalan, genealogik daraxt).
Biroq, dunyo tarkiblangan ma'lumotlardan iborat emas, shunchaki bu taqdim etishda inson va mashinalar uchun qulaydir. Ko'pincha haqiqiy ma'lumotlar tarkiblanmagan shaklda saqlanadi.
|
| |
медиа - download

Qidiruv: медиа
Медиа саводхонлик ва ахборот маданияти
Mеdiа sаvоdхоnlik vа ахbоrоt mаdаniyati evоlyutsiyasi hаmdа jаmiyatdаgi ахаmiyati (2 sоаt)
1,78 Mb.
8
o'qib
Кутубхона саводхонлигини оширишда – медиа ва ахборот технологияларининг ўрни” мавзуни ривожланган хориж мамлакатларида ўрганилганлиги
Ramka IL ning metalliterlik tushuncha sifatida yangidan paydo bo'lishi
13,77 Kb.
1
o'qib
Название местонахождение
«Нью Медиа Дженерейшн», 007. – электрон диск (cd-rom). – Систем требования: Celeron,366 мгц; 128 Мб; ms windows 98/2000/XP; svga карта. – Загл с вкладыша контейнера
34,99 Kb.
15
o'qib
1-mavzu. Multimedia texnologiyalari haqida tushuncha. Медиа бу
«Мультимедиа технологиялари» модулининг мақсади: педагог кадрларни мультимедиа воситалари билан таништириш, дастурий ва техник воститалари ҳақида маълумот бериш
16 Kb.
1
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ilmiy tadqiqot jarayonida tajribalar o'tkazish

kelishi mumkin. Bu ilmiy tadqiqot usuliyatining salbiy tomonidir. Eksperimentni
obyektiv o'tkazishning amaliyotida tabiiy, modulli va laboratoriya
eksperimentlari
deb nomlangan eksperiment xillaridan foydala-niladi.
Tabiiy eksperiment xayotiy sharoitda olib boriladi. Undan tajriba ishtirokchilar
butunlay bexabar (samaraligi xam shunda) bo'ladilar. Masalan, bir maktabning ikki
sinfidagi jismoniy tarbiya darslarida dastur materialini o'zlashtirilishi anoanaviy
o'qitish uslullari bilan, boshqasida esa maxsus tanlangan usuliyatlar bilan olib borilib,
natijani taqqoslash orqali qaysi sinfda samaradorlik yuqori bo'lganligini
aniqlash
mumkin bo'ladi.Modulli eksperiment metodidan kuzatuvchi xayotda uchray-digan
oddiy sharoitdan bir oz o'zgargan muxitda tajriba o'tkaziladi. Masalan, muskul
kuchini o'stirishda sportga yangi kelganlar
bilan ish olib borilib, ular haftada uch
marta, aloxida guruxlarga bo'linib, birinchi guruxi yotgan holatda shtangada mashq
qilish, ikkinchi guruxi esa o'zining tanasi o?irligidan
foydalanib, uchinchi guruxi
faqat gantel ko'tarish bilan ma‘lum, belgilangan muddat davomida mashq qiladi. Har
qaysi guruxning moduli alohida (shtanga, gavdasi og‘irligi, gantel) mashqlar faqat
yelka kamar muskullarining kuchini ortirishga yo'naltirilgan. Eksperimentdan so'ng
natijalar taqqoslanib samara bergan
modul va uning mashqlari, uslubiyati effekti
e‘lon qilinadi va undan amaliyotda foydalanish tavsiya qilinadi.
Laboratoriya eksperimentida shug‘ullanuvchilar kundalik xayotiy sharoitda
amaliyotida kam uchraydigan holatda tajriba o'tkazadi. Masalan,
jismoniy
tayyorgarligi teng ikki gurux olinib, ulardan birining mashg‘uloti laboratoriyada,
ikkinchisiniki esa oddiy tabiiy sharoitda olib boriladi.
Bu tajribaning qulayligi
tajribaning laboratoriya sharoitida yangitdan takrorlay olish mumkin ekanligidadir.
Usuliyatni salbiy tomoni tajriba o'tkazuvchining tajribada aynan ishtiroki bo'lib,
obyektiv bo'lmagan yakuniy xulosalarga xam olib kelishi mumkin.
Ilmiy tadqiqot jarayonida matematik xisoblash

Matematik statistikadan biologiya masalalarini hal etishda o'ziga xos ravishda
qo'llanilib beometriya yoki variasion statistika orqali xulosalar amalga oshirilmoqda.
Tadqiqot natijasida olingan materiallar tadqiqotning son va miqdor jixatlarini
mujassamlashtiradi. Raqamlar, ko'rsatkichlarni aniqligi
tadqiqotchiga matematik
jixatdan to'g‘ri va aniq fikrlar, muloxazalar qilishga, tadqiqot jarayoni bo'yicha
taqqoslash, umumlashtirishda, aniq xulosalar chiqarishga yordam beradi.
Agarda suzuvchilar yoxud basketbolchilarning
eksperimental va kontrol
guruxlarini yig‘ib ular bilan kuch talab qiladigan mashqlar bilan shug‘llanish
mashg‘ulotlarining samaradorligi tadqiq qilinsa, shug‘ullanuvchilarning jinsi, yoshi,
sport maxorati darajasiga qarab nazariy fikrlarni amaldagi holati haqida aniq
maolumotlar tayyorlash mumkin. Shuning uchun matematika
fanining matematik
statistikasi jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyati xamda qator sport fanlarining
nazariyasi va usuliyatida ilmiy amaliy masalalarni ijobiy xal qilish, o'quv tarbiya va
sport trenirovkasi jarayoni takomil-lashtirishda muxim axamiyat kasb etmoqda. Ilmiy
tadqiqot usuliyatlari doimiy bo'lmay ular o'z o'rinlarini yangi va
progressiv tadqiqot
uslubiyatlariga bo'shatib beradi. Barcha fanlar qatori jismoniy tarbiya fanining rivoji
ko'p jixatdan ilmiy tadqiqot usuliyatlarining rivojlanganligi bilan bog‘liqdir.
Jismoniy ta‟limot - Bolalar jismoniy tarbiya nazaryasi va texnologiyalari

«
Madaniyatning
»
umumiy
tushunchasini aniqlashda
«
tabiat
»
tushunchasi bilan
taqqoslaydilar. Ma‘lumki, tabiat qonunlari bo‘yicha insonga bog‘liq bo‘lgan hamma
narsa tegishlidir, hamda uning faoliyati natijasi emas (inson
tomonidan yaratilgan
jonli va jonsiz mavjudot). Madaniyatning rivojlanish jarayonida faoliyatning asosiy
turi (shakli, usullari) bo‘lib insonning takomillashuvga, o‘z
xususiy tabiatiga
«o‘zgartirishiga
»
yo‘naltirilganligi kiradi. Madaniyatning mana shu komponentlariga
jismoniy tarbiya tegishlidir, insonning hayotiy sifatlari uchun zarur,
uning
imkoniyatlari va qobiliyatlariga ta‘sir yetadiki, ular nasldan naslga o‘tadi hamda
hayot faoliyati va tarbiya sharoitlari ta‘sirida avlodlararo rivojlanadi.
Jismoniy madaniyat butun hayot davomida tabiiy va morfofunsksional xususiyatlar
o‘zgarish va shakllanish holda inson jismoniy rivojlanish jarayoni bilan chambarchas
bog‘langan bo‘lib, jismoniy sifat va qobiliyatga asoslanadi.
Texnik taraqqiyot
jarayonida jismoniy, madaniyat kasallikni oldini olish,
buzilgan funksiyalarini
tiklash, inson organizmining qobiliyatini saqlash va oshirish kabi samarali vosita
bo‘ladi, ya‘ni jismoniy holatini yaxshilashdir.
Shunday qilib, jismoniy madaniyat umumiy madaniyatning bir qismi bo‘lib,
insonning jamoa tarixiy amaliyotida to‘plangan moddiy va ma‘naviy boyliklar
to‘plamidir.