nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
IQTISODIY TUSHUNCHALAR (kategoriyalar)

|
IQTISODIY TUSHUNCHALAR (kategoriyalar)
|
bet | 350/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)IQTISODIY TUSHUNCHALAR (kategoriyalar) - jamiyat iqtisodiy hayotining asosiy va eng umumiy tomonlarini ifodalovchi iqtisod fanlarini o‘rganishda qo‘llanadigan va katta ma’noga ega bo‘lgan so‘zlar.
IQTISODIY UKLAD — 1) iqtisodiyotning ancha qismini qamrab olgan va nisbatan takror ishlab chiqarishga qodir bo‘lgan ishlab chiqarish munosabatlarining muayyan xili; 2) I.u. – turli mulkchilikga asoslangan xo‘jalik yaratishning shakllari va turlari; 3) I.u. – mulk egaligi va shundan kelib chiqib bir-birlaridan farq qiluvchi iqtisodiy munosabatlarga asoslangan xo‘jalik sektorlari; 4) I.u. – mulkning turli-tumanligi va shundan kelib chiqib, iqtisodiy munosabatlarning turlichaligiga asoslangan xo‘jalik yuritish shakllari.
IQTISODIY USULLAR - deganda boshqarish ob’ektining moddiy manfaatlarini hisobga olgan holda ta’sir o‘tkazishning yo‘llari va yo‘riqlari majmuasi tushuniladi.
IQTISODIY VA VALUTA ITTIFOQI – 1) iqtisodiy integratsiyaning eng oliy shakli bo‘lib, bunda iqtisodiy integratsiyaning barcha qarab chiqilgan shakllari iqtisodiy va valuta-moliyaviy siyosat o‘tkazish bilan birga uyg‘unlashadi; 2) I.va v.i.- iqtisodiy integratsiya barcha shakllarini iqtisodiy va valuta-moliyaviy siyosat o‘tkazish yo‘li bilan uyg‘unlashtiruvchi integratsiyaning eng oliy shakli; 3) I.va v.i. — ishlab chiqarish omillarining erkin harakati ta’minlangan, ijtimoiy-iqtisodiy, jumladan, sanoat, qishloq xo‘jaligi, transport, energetika, valuta-moliya sohalarida yagona siyosat amalga oshirilayotgan, umumiy valuta muomalaga kiritilgan mamlakatlar guruhi.
IQTISODIY XIZMAT MUDDATI (ingl. Economic life) — odatda bitta birligi uchun yuqori qiymatga ega bo‘lgan yoki kapital yoxud ishlab chiqarish jihozlari namuna nusxasining mavjud bo‘lishga layoqatli bo‘lgan yoyinki foyda keltiradigan xizmat qilish muddati. Bunday jihoz yoki asbob-uskuna vaqt o‘tishi bilan iqtisodiy jihatdan mavjud bo‘lish layoqatidan mahrum bo‘lib qoladigan palla ham yetib keladi. Turli-tuman omillar, jumladan, texnikaviy xizmat ko‘rsatishga o‘zini oqlamaydigan sarf-chiqimlardan boshlab detallar va bog‘lamalarni almashtirish yuqori qiymatigacha, hatto sug‘urta yuqori qiymati ham sabablar turkumini yuzaga keltirishi mumkin. Ana shu omillardan har biri asbob- uskunalarni almashtirish va yangilashga sababchi bo‘ladi. Ishlab turgan asbob- uskunadan ishlab chiqarishda foydalanish muddati uning iqtisodiy xizmat muddati nihoyasida pirovard mahsulot narxiga qo‘shib qo‘yilishi mumkin.
|
| |
12-bob: Tasvirlar - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

Biznes mijoz internetdan qoniqarli darajada foydalanishiga
boʻgliq boʻlib, masalan, tasvirning uzoq vaqt yuklanishi
xaridorlarning hafsalasini pir qilishi mumkin. Koʻplab norozi
xaridorlar darhol boshqa shunga oʻxshash veb-saytlarga oʻtib
ketadilar, bu esa veb-saytlaridagi sahifalari sekin yuklanuvchi
kompaniyalar uchun ayrim moliyaviy yoʻqotishlarga sabab
boʻladi.
Ayrim onlayn bron qilish veb-saytlari mavjud joy yoki chiptani
shu vaqtning oʻzida xuddi shunday xizmatlarni koʻrsatadigan
boshqa veb-saytlar bilan raqobatlashish uchun mijozlarning
soʻrovlarini tez qayta ishlashi talab etilad. Tarmoqda nechta
foydalanuvchi onlayn boʻlishi va bir vaqtning oʻzida xuddi shu
xizmatga kirishini aniq tarzda oldindan aytish imkonsizdir. Shu
tufayli kompaniyalar zarur paytda imkon qadar koʻproq joy
yoki chiptalarni bron qilish va xaridorlarning boshqa tezroq
ishlaydigan veb-saytlarga ketib qolmasligi uchun tasvirlari tez
yuklanadigan veb-sahifalarga ega boʻlishi nihoyatda muhimdir.
Ayrim onlayn xizmatlar hayot-mamot uchun hal qiluvchi
ahamiyatga ega boʻlib, tasvirlarni imkon qadar tez yuklash
va yuklab olinishini taʼminlashi zarur. Fuqaro jurnalistikasi
holatida, jamiyat vakillari joriy hodisalarning yuz berishiga
qarab ular haqidagi maʼlumotlarni kechikishlarsiz yozib
olish yoki yuklash uchun jurnalistday faoliyat olib borishlari
mumkin. Koʻplab holatlarda ular har xil falokatlar va tabiiy
ofatlar haqida tegishli idoralarni ogohlantirish orqali
insonlarning hayotini saqlab qolishi mumkin.
Процесс снабжения на предприятии «Умидтекстиль»

617
На предприятии также применяются управленческие расходы. Они состоят
из заработной платы для управленческого и обслуживающего персонала,
включают затраты на отопление и освещение зданий и другие, их отражение в
денежном выражении составляет произведенную продукцию с добавленной
стоимостью.
Учет производственных затрат и калькуляция себестоимости продукции
считается одним из важнейших участков учета. Они выступают инструментом в
контроле над поиском резервов для производства продукции, денежных
средств и трудовых ресурсов.
Uzoq vaqt oralig‘ida oliy ta’lim bo‘yicha axborot monolog ko‘rinishida taqdim qilinadigan o‘qitish turi

Uzoq vaqt oralig‘ida oliy ta’lim bo‘yicha axborot monolog ko‘rinishida taqdim qilinadigan o‘qitish turi
|
Ma’ruza
|
Mustaqil ishning nechta tipi bor?
|
4 ta tip
|
Ma’ruzaning xarakterli xususiyatlarini ayting
|
Ilmiylik, qulaylik, professional amaliylik, auditoriya bilan o‘zaro bir-birini tushunishni o‘rnatish
|
Modulli tizimda innovatsion faoliyatning xarakterli funksiyalarining mazmuni
|
Ongli tahlil; tanqidiy yondashuv; ijodiy yondashuvni namoyon qilish; yangiliklarga tayyorlik
|
“Akmeologiya” atamasinin ma’nosi
|
Yunoncha “yuqori nuqta” so‘zidan olingan, oliy professionalizm
|
Tibbiy biologiyani o‘rganishda refleksiv-innovatsion texnologiya bosqichlari
|
Barcha javoblar to‘g‘ri
|
Pedagogik tizimni takomillashtirish 2 ta asosiy yo‘lni taklif qiladi
|
Intensiv va ekstensiv
|
Darslikning birlamchi vazifalaridan biri
|
Ilmiy ta’minot
|
Tibbiy biologiya bo‘yicha bilimlar, ko‘nikma va malakalar darajasini oshirish … uchun zarur
|
Bu yuqori malakali ilmiy-pedagogik kadrlar (mutaxassislar) tayyorlash, ular tomonidan zamonaviy pedagogik, informatsion va ishlab chiqarish texnologiyalarini egallash tizimi
|
|
-rasm. Richag saqlovchi klapan - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

21-rasm. Avtoklav AV-1 SANII.
Avtoklav konstruksiyasi havo umuman kamerada bo’lmagan holdagina sterilizatsiya kilish
imkoniga ega.
Avtoklavning ustki qismi muruvvatlar yordamida qotiriladi. Shuni alohida qayd etish
lozimki, bug’ kameralar ishlayotgan paytda ham muruvvat sovuqligicha qolaveradi. Halqasimon
rezinkalar kameraning holatini saqlab turadi.
AV-1 avtoklavning umumiy issiqlik quvvati 6 kvt ni tashqil qiladi.
Avtoklavning elektrik sxemasi ish jarayonida iste’mol qilayotgan quvvatni 2 kvt gacha
kamaytirishga imkon beradi.
Elektrapparatlari shitlarga ulangan bo’lib, avtoklav ishga tushganda lampacha yonadi.
Avtoklavning bug’ kamerasini kolonna orqali suvga to’ldiriladi. Sterilizatsion kamera suvga
to’lgizilgandan so’ng uning muruvvatlari burab berkitiladi, so’ngra kontakt manometriga
avtomatik ravishda ish rejimiga o’tkaziladi. 120°S daraja issiqlikka ko’tarish uchun apparat
kameralarini yarim soat ishlatish kifoya. Avtoklavda quyidagilarni sterilizatsiya qilish mumkin.
a) Dorixonada ishlatiladigan shisha metall va chinni asboblar 119-120°C gradusda 20-40
minut davomida sterilizatsiyalanadi.
b) Hamshira ishlatadigan vositalar (paxta, lignin, va h. k. ) 119-121°C da 20-30 minut
davomida sterilizatsiya qilinadi.
v) Sterilizatsiya qilinadigan suyuqlikni hajmiga qarab 119-120°C sterilizatsiya qilinadi —
100 ml gacha 8 minut davomida, 101 dan 500 mlgacha 8-12 minut davomida, 501 dan 1000 ml
gacha 12-15 minut davomida. 100°C sterilizatsiya qilinadi; 100 ml gacha — 30 min, 100-500 ml
— 45 min, 500-1000 ml — 60 min.
GORIZONTAL DIVERSIFIKATSIYA (ingl. Horizontal diversification)

|
GORIZONTAL DIVERSIFIKATSIYA (ingl. Horizontal diversification)
|
bet | 278/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)GORIZONTAL DIVERSIFIKATSIYA (ingl. Horizontal diversification) — mahsulotlar portfoliosini oldindan rejalashtirish asosida kengaytirish bo‘lib, ushbu portfolioga kiruvchi mahsulotlardan har biri boshqa mahsulotlarga o‘xshash jihatlarga ega bo‘lmaydi. Shunday qilib, foto-kameralar + mobil telefonlar + tog‘ sayohati uchun oziq-ovqat savatchasi + chaqmon = bu tovarlar, bir-biriga bog‘liq va aloqador ekanligi shubhasiz. Ammo ular birgalikda ishlab chiqaruvchi uchun og‘ir zamonlar kelib qolgudek bo‘lsa, u yashab qolishi uchun kafolat sanaladi. Uzoq Sharq va Janubi-sharqiy Osiyodan bo‘lmish ayrim ishlab chiqaruvchilar televizor va avtomobillarni bitta savdo nomi ostida tayyorlaydilar. Motodikalar va elektron klavishli cholg‘u asboblarini, nusxa ko‘chiruvchi apparatlar va videokameralar ishlab chiqarishda ham bu hol uchrab turadi. Bundagi asosiy afzallik shundaki, brendning hukmron mavqei va bir mahsulot yoki bozorning shubhasiz obro‘-e’tibori boshqasiga ko‘chiriladi, xolos.
GORIZONTAL INTEGRATSIYA (ingl. Horizontal integration) — ushbu termin “gorizontal diversifikatsiya” terminiga ma’no jihatidan teskaridir. Gorizontal integratsiyada mahsulotlar va xizmatlar har qaysi darajada birgalikda guruhlanadi. Bu tadbir ham mutlaqo marketing maqsadlari yo‘lida va ko‘zlangan sotuvlar hajmiga erishishi uchun, shuningdek, korporativ brend bozorda harakatlanishi maqsadida amalga oshiriladi. Integratsiyani bir qator usullar ko‘magida amalga oshirish mumkin. Masalan, andozaviy komponentlar va detallar ishlab chiqarishda gorizontal integratsiyadan asbob- uskunaning bir qator turli-tuman modullarini yaratish maqsadida foydalanish mumkin. Gorizontal integratsiyadan ham o‘xshash, ham bir-biriga o‘xshamagan mahsulotlarni yagona brendga jamlash uchun birlashtiruvchi belgi sifatida foydalaniladi.
GORIZONTAL MARKETING (ingl. Horizontal marketing) — bitta bozorda faoliyatini amalga oshirayotgan kompaniyalar o‘rtasidagi hamkorlik. Qo‘shma korxonalar tashkil etib, yig‘ma marketing va savdo operatsiyalarini amalga oshira borib, bunday birlashgan kompaniyalar ushbu bozorga katta ta’sir o‘tkazishi, binobarin, ushbu kompaniyalardan har biri alohida va mustaqil ish yuritganiga qaraganda ancha past narxlar va ancha sifatli xizmatlar taklif etilishi mumkin. Gorizontal marketing termini shuningdek yagona tashkilot tuzilmasida ish yuritayotgan alohida kompaniyalarga ham oiddir. Birgalikda ish yuritar ekan, bu kompaniyalar moliyaviy mablag‘larni tejashga erishadi, tovarlar yirik turkumi (partiyasi) sotilishidan foyda topadi, shuningdek, birgalikdagi qo‘shma hamkorlikdan boshqa o‘zaro foydalarni qo‘lga kiritishga erishadi.
|
| |
IQTISODIY TAKLIF - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 349/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)IQTISODIY TAKLIF — iqtisodiyot nazariyasiga ko‘ra inflyatsiya bilan kurashish uchun adekvat tovarlar taklifi, ularni ishlab chiqarishni rag‘batlantirish uchun kapital mablag‘larni ko‘paytirishning eng yuqori sur’atlari zarur. Bosh vosita — soliqlarni kamaytirish.
IQTISODIY TAHLILNING MAXSUS USULLARI - taqqoslash, guruhlashtirish, mutloq va nisbiy miqdorlar, indeks, dinamika, bartaraf etish, zanjirli bog`lanish, yetakchi bo‘g`inni ajratib qo‘yish, koeffisientlar, foizlar, o‘rtacha miqdorlar, qayta hisoblash, ko‘rsatkichlarning bajarilish foizi va o‘sish sur’atidagi farq, mutloq farq kabilar.
IQTISODIY TANLOV ASOSIDAGI TAQSIMOT – bunda har kim o‘zining YAIMni yaratishida qo‘shgan hissasiga qarab turib ulushini oladi.
IQTISODIY TENGSIZLIK - kishilarning qobiliyatlari va ehtiyojlaridagi, mulkdan oladigan daromadlaridagi tafovutlar, davlat iqtisodiy siyosatidagi differensial yondashuv va hokazolar natijasida aholi daromadlari va ehtiyojlarini qondirishlaridagi farqlar.
IQTISODIY TIZIM (ingl. economic system) — mamlakat iqtisodiyotini elementlar yig‘indisidan tarkib topgan tizim sifatida tasavvur va taqdim etishdir. Bozor munosabatlariga o‘tish davrida iqtisodiy tizimni ikki kichik tizim tariqasida tasavvur etish keng tarqaldi: mikro va makro darajadagi iqtisodiyot, ya’ni mikroiqtisodiyot va makroiqtisodiyot. Ana shu kontekstda makrodaraja, masalan, O‘zbekiston Respublikasida qonunchilik va ijroiya hokimiyatining hukum va mintaqaviy organlari, mahalliy hokimiyat organlari vositasida ifoda etilgan. Mikrodaraja esa, turli-tuman tashkiliy- huquqiy shakllarning yig‘indisi sifatida, mulkchilik shakllari nuqtai nazaridan esa yirik, o‘rta va kichik biznes yig‘indisi sifatida o‘rganilishi mumkin.
Har qanday boshqa bir tizim kabi, iqtisodiy tizim ham uning tarkibiy elementlari o‘rtasidagi aloqa va bog‘liqlik bilan xarakterlanadi. Ana shu aloqa esa ob’ektiv iqtisodiy qonunlar ta’siri ostida shakllanadi, binobarin, mazkur aloqa pishiq- puxta o‘ylanmagan boshqaruv qarorlari bilan to‘xtatib qo‘yilishi va iqtisodiy tizimning progressiv rivojlanishiga xalaqit berishi mumkin.
IQTISODIY TRENING – boshqaruvchilik harakatlari samaradorligini baholab hisob-kitob qilishga imkon beruvchi kompyuter o‘yini.
|
| |
Хулоса ва таклифлар - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

659
Қишлоқ хўжалиги кооперативлари фаолиятини
тартига солиш билан
боғлиқ ҳуқуқий асосларни такомиллаштириш талаб этилади. Бунда ҳуқуқий
асослар республикада кооперация жараёни ривожланиши учун маъмурий
назорат билан боғлиқ ҳатарларни бартараф этишни кўзда тутиши лозим.
Республикада ҳар қандай кооператив тамойиллари асосида ташкил этилган
тузилма кейинчалик ўз моҳиятини ўзгартириб маҳаллий бошқарув идоралари
қўлидаги маъмурий дастакка айланиб қолиши ҳавфи мавжуд.
Хулоса қилиб айтганда аграр тармоқда
умумий кооперациянинг бир
тармоғи экспорт фаолияти билан шуғулланувчи корхоналар ҳисобланади. Бу
жараён янгива қайта ишланган мева ва сабзавот маҳсулотларини экспорт қилиш
бўйича ихтисослаштирилган компанияларнинг таркибидаги ташқи савдо
компаниялари ҳамда мева-сабзавот маҳсулотларини
етиштириш ва экспортини
ривожлантириш жараёнидаги ташкилий-иқтисодий муносабатларни ўз ичига
олади. Шу сабабли мева ва сабзавотчилик соҳасида
кооперацияни ташкил
қилишда экспорт имкониятларини ҳисобга олиш зарур.
Mavzu: «Opera san`ati. O`zbek musiqasida opera janri»

Mavzu: «Opera san`ati. O`zbek musiqasida opera janri»
Musiqa tinglash
1. «Ruslan va Lyudmila» operasidan parchalar. M.Glinka musiqasi.
2. «Sehrli nay» operasidan «Qayerdan taralmoqda bu totli navo» qo`shig`i. V.A.Motsart musiqasi.
3. «Dilorom» operasidan ariya va duetlar.
4. «Maysaraning ishi» operasidan parchalar.
5. «Hayvonlar sultoni» operasi A.Mansurov musiqasi.
6. «Aida» va «Rigoletto» operalaridan parcha J.Verdi.
Jamoa bo`lib kuylash
7. «Parvozdagi qushchalar» M.Mirzo she`ri, P.Abdullayev musiqasi.
8. «Oymomajon rom bo`ldi» Q.Muhammadiy she`ri, Sh.Yormatov musiqasi.
9. «Zavqing soch, qaldirg`och» P.Mo`min she`ri, N.Norxo`jayev musiqasi.
10. «Xayr, maktabjon» H.Qayumov she`ri. A.Mansurov musiqasi.
Musiqa savodi
Oldingi CHORAKda olingan bilim va malakalarni amaliy mashg`ulotlarda mustahkamlash. Major-minor hamda ladlarning asarlarda yangrashini aniqlash.
|
GAOGRAFIK SAGMANT - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 272/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)GAOGRAFIK SAGMANT – muayyan iqtisodiy muhitda tovarlar va xizmatlar ishlab chiqarishda ishtirok etuvchi, risk va foyda kabi iqtisodiy shart-sharoitlar ta’sirida, ma’lum makonda harakat qiluvchi ajratib qo‘yilgan komponant.
GEOSIYOSAT — davlatlar tashqi siyosatini amalga oshirishga geografik omillar (davlat egallab turgan hududning qulayligi yoki noqulayligi, katta yoki kichik ekanligi, dengizga yaqinligi, tuprog‘ining serhosilligi, tog‘ va dasht-cho‘llarning ko‘p-kamligi va hokazolar)ga alohida urg‘u berish. Geosiyosat nazariyasiga binoan, millat va davlatning tabiati, fe’l-atvori ularning geografik joylashganligiga bog‘liq. Bu fikrlarni inkor etib bo‘lmaydi. Ammo geosiyosat g‘oyalaridan foydalanib, XVIII—XIX asrlarda mustamlakachi davlatlar o‘z bosqinchilik siyosatlarini amalga oshirdilar va geosiyosat nuqtai nazaridan o‘zlariga eng qulay sharoitlarni yaratishga harakat qildilar. XX asrda fashist Germaniyasi, Yaponiya va Sovet istibdod davlati geopolitik ekspansiya siyosatini amalga oshirdi.
Geosiyosat davlatlarni ikki asosiy guruhga bo‘lib kelgan: tellurokratik (yunoncha “tellur” — Yer; zamin, qurug‘lik) va talassokratik (yunoncha “tallas” — dengiz) davlatlar. Tellurokratik xalqlarda ko‘proq o‘troq hayotga, jamoaviylikka va yoshi hamda lavozimi kattalarga itoatkorlikka moyillik ustun keladi. “Sovuq urush” (1946—1991) yillarida AQSh boshchiligida talassokratik davlatlar va Sovet Ittifoqi boshchiligida esa tellurokratik davlatlar qarama-qarshi turdilar. Bunday qarama-qarshi turishda oxir-oqibatda inson aql-idroki va tafakkuri ustun keldi va insoniyat asta - sekin aql-idrok, tinchlik, hamkorlik, bunyodkorlik yo‘lini uzil-kesil tanladi. Hozirgi zamonda geosiyosat jahon va har bir davlat siyosatida yetakchi o‘rinlardan birini egallaydi. Lekin hozirgi zamon geosiyosati tinchlik, hamkorlik, yaratuvchilik siyosatini amalga oshirishga qaratilgan, umumjahon demokratiyasi, xalqlar tengligi prinsiplariga suyanadi. Ammo, faqat doimiy va izchil kurash olib boribgina o‘tmishning bu boradagi qarashlari va sarqitlaridan qutilish, geosiyosatni inson manfaatlari tomon uzil-kesil burish mumkin. Shunday ish turli jabhalarda bajarilmoqda.
|
| |
GARANT (fr.) - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 267/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)GARANT (fr.) — kafil bo‘lgan kishi; nima bilandir kafillik beruvchi davlat, muassasa yoki shaxs.
GARMONIZATSIYALASHGAN TIZIM — tovarlarni ta’riflash va kodlashtirish tizimi — xalqaro bojxona hamkorligi kengashi tomonidan ishlab chiqarilgan tovarlarning ko‘p maqsadli bojxona va statistik tashqi savdo klassifikatsiyasi.
GAROV – 1) olingan qarz evaziga yoki majburiyatning, va’daning bajarilishiga ishontirish uchun qoldirilgan omonat; 2) G — qarzni ta’minlashga xizmat qiluvchi mulk yoki boshqa qimmatbaho narsalar; 3) G — biror bir yuridik yoki jismoniy shaxsni boshqa bir shaxsga mol- mulkini yoki unga bo‘lgan huquqini majburiyatlarini ta’minlsh uchun unga berib qo‘yish. Garovga ko‘ra qarzdor garov bilan ta’minlangan majburiyatlarini bajarmagan taqdirda kreditor (qarz beruvchi, ya’ni garovga oluvchi) bu majburiyat bo‘yicha o‘z talablarini garov mulk qiymati hisobidan boshqa kreditorlarga nisbatan imtiyozli sur’atda qanoatlantirishga haqli bo‘ladi. Garovga oluvchi o‘ziga topshirilgan mulk uchun javobgar sanaladi. Garov shartnoma yoki qonunga asosan yuzaga keladi. Garov zaklad, ipoteka yoki huquqlarni garovga qo‘yish tarzida amalga oshishi mumkin. Garovga qo‘yuvchi va garovga oluvchi o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar shartnoma hamda qonun hujjatlari asosida taribga solinadi; 4) G — Fuqarolik huquqida majburiyatlar bajarilishini ta`minlashning asosiy usullaridan biri; 5) G — Jinoyatlarning oldini olish choralari. Garov sudning, prokurorning, tergovchining, surishtiruvchining chaqiruvi bo‘yicha gumon qilinuvchining, ayblanuvchining kelishini ta`minlashda tashkilot yoki boshqa yuridik shaxs tomonidan yohud gumon qilinuvchi, ayblanuvchi tomonidan sud depozitsiyasiga qo‘ygan qimmatliklar yoki pullarda ifodalanadi; 6) G - shartnomaviy majburiyatlar bajarilishini ta’minlashning bir turi. Qarzdor tomonidan majburiyat bajarilmay qolgan taqdirda, kreditor garovga qo‘yilgan qiymatlikni sotish evaziga qarz o‘rnini qoplashi mumkin.
GAROV GUVOHNOMASI — qarzdor tomonidan ko‘char mulk garovi to‘g‘risida hujjat.
|
| |
Aseptika sharoitida tayyorlanadi - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

Adabiyotlarda keltirilishicha, qattiq dori shakllari mikrob rivojlanishida
noqulay sharoit
hisoblansa, dori tayyorlash jarayonidagi ayrim holatlar mikroorganizmlar rivojlanishi uchun
qulayliklar yaratadi. Masalan, tabletka tayyorlashdagi ho’l granulyasiyalash. Pankreatin, talk,
analgin, glyukoza, shakar va shunga o’xshash dori moddalar esa mikrob rivojlanishi uchun ayni
sharoit hisoblanadi.
Dorixonalarda tayyorlanadigan elaki dorilar sepma dori shakllarining 45
foizini tashkil
qiladi. Ularni steril holda tayyorlash ancha mushkul, chunki tarkibidagi ayrim qo’shilmalar termik
ta’sirga chidamsiz bo’lsa, ba’zilari ayni shu keltirilgan tarkibda issiqlik ta’sirida buziladi. Bu hol
yosh bolalar uchun ishlatilishi lozim bo’lgan tarkibdagi qattiq dori shakllarini o’rganish va ularni
tayyorlash texnologiyasini ishlab chiqish masalasini qo’yadi. Bu sohada sterillash usullaridan
qulayini tanlab, moddalarni alohida sterillab, so’ngra aseptik sharoitda tayyorlash ham mumkin.
Agar kukun tarkibi issiqqa chidamli bo’lsa, uni tayyorlab, so’ngra sterillash kerak. Mikroblar
rivojlanishi uchun eng qulay sharoit bu suyuq dori shakllaridir. Ularni
albatta steril sharoitda
tayyorlab, tarkibiga kiradigan dori va yordamchi moddalar sterillanib tayyorlangandan so’ng,
mumkin bo’lsa yana sterillanishi kerak.
Hozirgi kunda yosh bolalar uchun ishlatiladigan bu dori shaklining 50 foizi tayyorlash usuli
mukammal o’rganilib dorixonalarga tatbiq etilgan. Ichishga mo’ljallangan eritmalar tozalangan
suvda, aseptik usulda stabilizator va konservantlar qo’shmasdan tayyorlanadi.
Ish jihozlari, xonalar, asbob-uskuna, ishlovchi dorivorlar aseptik sharoitda ishlash talablariga
mos, 581-buyruqdagi gigiyenik normalarga to’gri keladigan sharoitda tayyorlanadi. Eritmalar
tayyorlangandan so’ng avtoklavda 120
0
C 1,1 ortiqcha atm bosimda sterillanadi.
Shifoxonalarda ishlatiladigan eritmalar bir martalik 10-20 ml iste’mol hajmda chiqariladi.
Bir yo’la bir necha bolalarga mo’ljallangan hajmda ham chiqarilishi mumkin (50-100 ml), ammo
bunday holda 200 ml gacha bo’lgan hajmda chiqariladi.
Shifoxona bo’limlarida flakonlarni ochish va quyish aseptika sharoitida olib boriladi.
Ochilgan idishlarda qolgan eritmalarni saqlash man etiladi. Yakka tartibdagi dorixonalar bilan
dorixonadagi bunday eritmalar 100 ml gacha hajmda tayyorlanishi mumkin. Uni sovitgichda 2
sutkagacha saqlab ishlatish mumkin.
Surtma dori, suyuq surtmalar va sham dorilar
tarkibi alohida sterillanib, aseptik usulda
tayyorlanadi.
GEOGRAFIK MADANIYAT - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 271/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)GEOGRAFIK MADANIYAT — umuminsoniy moddiy va ma’naviy madaniyatning ilk negizi, ibtidosi, tabiatiga bog‘liq muhitning qadrini bilish hissi shakllanadigan sharoitlar majmui, insonda tabiat boyliklarining iste’molchisigina emas, balki uning himoyachisi, ko‘makchisi va boyituvchisini ham ko‘rish qobiliyati. Geografik madaniyat — jamiyat taraqqiyoti natijasida yuzaga keladi. O‘z taraqqiyotining boshlanishida inson — tabiatning bir qismi va u atrofidagi yovvoyi hayvonlar hamda o‘simliklar olamidan o‘zini ajratmaydi. Inson va jamiyat rivojlangani sari uning tabiatga ta’siri kuchayib boradi. Hozirgi davrda insonning tabiatga ta’sirida jamiyat qaltis nuqtaga keldi. Chunki inson bilan tabiat o‘rtasidagi muvozanat va mutanosiblikning buzilishi oqibatida insoniyat uchun umumxavf tug‘ildi. Shu sababli, hozirgi davrda geografik madaniyat masalasi butun dunyo bo‘ylab birinchi o‘ringa chiqmoqda. Bu masala, ayniqsa, O‘zbekiston sharoitlarida keskin tus olmoqda. Chunki istibdod yillarida “kommunizmning moddiy-texnikaviy bazasini yaratish uchun kurash” niqobi ostida Markaziy Osiyo mintaqasida geografik madaniyat talablari qo‘pol ravishda buzildi. Markaziy Osiyoning markazida joylashgan O‘zbekiston, ayniqsa, bu jihatdan og‘ir ahvolga solib qo‘yilgan: “rivojlangan sotsializm” yillarida (1960-1985), “paxtachilikni ko‘tarish” bahonasida respublika tuprog‘iga fan tavsiyalaridan 10-20 barobar ko‘proq, millionlab tonna zaharli o‘g‘itlar kiritilgan. Ming yillar davomida shakllangan suv balansi, qo‘riq va bo‘z yerlarning (Mirzacho‘l, Qarshi cho‘li va boshqalar) o‘zlashtirilishi natijasida O‘zbekiston tabiati kechirib bo‘lmas zarbaga uchragan va shu sababli Orol dengizi suv bilan ta’minlanmay quriy boshlagan.
GEOGRAFIK OPTSION (grek., nem.) — charterda ko‘rsatilgan yuklardan ortish yoki tushirish portini tanlash kema yollovchining oldindan aytilgan huquqi. Bu shartlar charterda belgilangan vaqtdan kechikmasdan oldindan qilingan arznomaga binoan faqat bir marta foydalanilishi mumkin.
GEOGRAFIK ROTATSIYA (grek., lot.) — bir necha portlarda ularning geografik ketma-ketlikdagi tartibiga ko‘ra kemaning yuk ortish yoki tushirish yo‘nalishi to‘g‘risida charter shartlari.
|
| |
- CHORAK (7 soat) - Оптималлаштирилган ўқув дастури

2- CHORAK (7 soat)
Mavzu: «Simfonik orkestr. Musiqada vokal-simfonik janrlar»
Musiqa tinglash
-
«To`yona» To`lqin Qurbonov musiqasi.
2. «Muxammas va ufor» M.Mahmudov musiqasi.
3-simfoniyadan parcha M.Tojiyev musiqasi.
4. L.Betxoven 5-simfoniya
5. «Alisher Navoiyga qasida» A.Oripov she`riy librettosi, M.Burhonov musiqasi.
6. «Navro`z bayramiga» A.Mansurov musiqasi (uvertyura).
Jamoa bo`lib kuylash
1. «Chumoli» P. Isxoqov she`ri, A.Rasulov musiqasi.
2. «O`zbekistonim» F.Shohismoil she`ri, Sh.Ramazonov musiqasi.
3. «Chaqqon bola» P.Mo`min she`ri, F.Alimov musiqasi.
4. «Bolalarning ko`zlari» Qambar Ota she`ri, M.Otajonov musiqasi.
Musiqa savodi
Tinglanadigan va kuylanadigan asarlar tahlilida ularning major va minor ladalarini mustaqil aniqlash va lad uchtovushligini asar tonligida kuylash.
Ushbu uchtovushlikni mashq sifatida yuqoriga va pastga qarab kuylash. Kuylanadigan mashq va qo`shiqlarning o`lchovlarini aniqlab, dirijorlik qilib kuylash. Bunda asar usullarini doira chertib kuylashni keng qo`llash.
3- CHORAK (10 soat)
Mavzu: «Sahnaviy musiqa asarlari. Balet va raqs san`ati. Musiqali drama va komediya, bolalar uchun musiqali ertak-tomoshalar»
Musiqa tinglash
1. «Oqqush ko`li» P.Chaykovskiyning «Oqqush ko`li» baletidan parchalar.
2. «To`maris» U.Musayev musiqasi.
3. «Sharq afsonasi» baletidan parcha. A.Mansurov musiqasi.
4. «Bahor valsi» Raqs kuylari. A.Mirzayev musiqasi.
5. «Tohir va Zuhra» Musiqali drama. T.Jalilov musiqasi.
6. «To`ylar muborak» va «Otmagay tong» qo`shiqlari, «Toshbolta oshiq» musiqali komediyasidan parchalar.
7. «Arshin mol-olon» kuy-qo`shiqlaridan lavha U.Xojibekov musiqasi.
8. «Fotimaning sarguzashtlari» Musiqali ertak. A.Nabiyev musiqasi.
-
«Fotima va Zuhra» F.Alimov musiqasi
Jamoa bo`lib kuylash
1. «Sumalak» T.Bahromov she`ri, Sh.Yormatov musiqasi
2. «Oppoq qish-ey, oppoq qish» P.Mo`min she`ri, A.Varelas musiqasi.
3. «Ona qo`llari» T.Ilhomov she`ri Qodirov musiqasi
4. «Quyosh bilan suhbat» H.Qayumov she`ri, A.Mansurov musiqasi, G`..
5. «Chamandagi gullarmiz» P.Mo`min she`ri. N.Norxo`jayev musiqasi.
Musiqa savodi
2/4, 3/4, 4/4 o`lchovlarga doir mashq va qo`shiqlarni ritm usullaridan o`lchovlarni aniqlash va dirijorlik qilib kuylash. Mazkur o`lchovlardagi hamda 6/8 o`lchovidagi asarlarning doira usullarini barmoq bilan chertib yoki og`izda «Bum-bak», «Bum-bak-ka», «Baka-bum» bo`g`inlarida kuylab jo`r bo`lish.
4- CHORAK (8 soat)
|
Хулоса ва таклифлар - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

592
Адабиётлар.
1. Бухгалтерия ҳисобининг халқаро стандарти 16-Асосий воситалар.
2. Бухгалтерия ҳисобининг халқаро стандарти 1-Молиявий ҳисоботларни
тақдим этиш.
3. Бухгалтерия ҳисобининг халқаро стандарти 40-Инвестицион мулк.
4. Эргашева Ш.Т., Ибрагимов А.К., Ризаев Н.К., Ибрагимова И.Р.
Молиявий ҳисоботларнинг халқаро стандартлари. Ўқув қўлланма. – Т.:
ТДИУ, 2019. – 227 б.
5. Молиявий ҳисоботнинг халқаро стандарти 13- Ҳаққоний қийматни
баҳолаш;
6.
Бухгалтерия
ҳисобининг
халқаро
стандарти
36-Активларнинг
қадрсизланиши.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

604
6.
Тетерлева, А. С.Международные стандарты финансовой отчетности
: [учеб. пособие] / А. С. Тетерлева ; М-во образования и науки Рос. Федерации,
Урал. федер. ун-т. - Екатеринбург : Изд-во Урал. ун-та, 2016. - 176 с.
7.
Вахрушина М. Международные стандарты финансовой отчетности.
- М.: Учебник. Издательство: Национальное образование, 2014. – 656 с.
8.
Raimova, M. D., & ogli Makhatov, S. I. (2021). DIGITAL ECONOMY
DEVELOPMENT PRIORITIES IN UZBEKISTAN. Journal of Central
Asian Social
Studies, 2(02), 160-168.
9.
https://gazeta.norma.uz/publish/doc/text115712_mhhs_bilan_ishlashga_t
ayermisiz
10.
https://finacademy.net/materials/article/otchetnost-po-msfo-podgotovka-
sostavlenie-elementy-printsipy
11.
https://finacademy.net/materials/article/otchetnost-po-msfo-podgotovka-
sostavlenie-elementy-printsipy
12.
https://finacademy.net/materials/article/otchetnost-po-msfo-sostav-
trebovaniya-predstavlenie
13.
https://fin-accounting.ru/articles/2018/ifrs-revised-conceptual-
framework-for-financial-reporting-2018
14.
Ainsworth, Penne. Introduction to Accounting:
An integrated Approach
/Penne Ainsworth,
Dan Deines, R.
David Plumlee, Cathy Xanthaky Larson. Irwin,
Printed in USA, 2005. 425 р.; Anthony, Robert Newton. Accounting
Сана 
Ҳаққоний - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro...

590
36-БҲХС-Активларнинг қадрсизланишига асосан хўжалик
юритувчи
субъекти ҳар бир ҳисобот даври охирида молиявий ҳисобот кўрсаткичларини
ҳақақонийлигини таъминлаш мақсадида актив қадрсизланганлигининг бирор
ишораси мавжудлигини текшириши, агарда шундай ишора мавжуд бўлса,
хўжалик субъекти активнинг қопланадиган қийматини баҳолаши лозим.
Агарда асосий воситанинг баланс қиймати унинг қопланадиган
қийматидан ошса у қадрсизланган бўлади.
Асосий воситанинг қадрсизланган бўлиши мумкинлигининг ишораси
мавжуд бўлса, бу асосий восита бўйича қолган
фойдали хизмат муддати,
эскиришни (амортизацияни) ҳисоблаш усули ёки тугатиш қиймати кўриб
чиқилиши ва активга нисбатан қўлланиладиган Стандартга мувофиқ
ўзгартирилиши зарурлигини кўрсатиш мумкин, ҳаттоки агарда ҳеч қандай
қадрсизланиш зарари актив учун тан олинмаса ҳам[6].
Масалан, бошланғич қиймати 200 000,0 минг сўмни ташкил этган
ускунанинг фойдали хизмат муддати 6 йил. Ташкилот раҳбарияти 3-йилнинг
бошида ускунанинг қолган фойдали хизмат муддатини қайта кўриб чиқиш
зарурати борлиги тўғрисида қарор қабул қилиб, уни 3 йил қилиб белгилашди.
Ускунани қадрсизланиши сабабидан 3-йил
учун эскириш суммасини
аниқлаймиз:
1. Ўтган даврларда фойдаланилган, 2 йилга тўғри келган жамғарилган
эскириш суммаси:
200 000 / 6 * 2 = 66 667 сўм.
2. 3-йил учун эскириш суммаси:
200 000 – 66 667 = 133 333 сўм.
133 333 / 3 = 44 444 сўм
Хўжалик юритувчи субъект агарда асосий
воситасидан ижара бериб
даромад олиш ёки унинг қийматини ошиши учун эгалик қилаётган бўлса,
40 –БҲХСга асосан бу мулк инвестицион мулк ҳисобланади. Инвестицион
мулкка ижарадан даромад олиш мақсадида ёки капиталнинг қиймати ошиши
учун ёки иккаласи учун эгалик қилинади.
591
Молиявий ҳолат тўғрисидаги ҳисоботда инвестицион мулкни ёритиб
бериш уларни алоҳида счётларда ҳам ҳисобга олишни тақоза қилади. Бизнингча
амалдаги счётлар режасида мавжуд бўлган 0300-“Узоқ муддатли ижара
шартномаси бўйича олинган асосий воситаларни ҳисобга олувчи счётлар”ни
номланишини “Инвестицион мулкни ҳисобга олувчи счётлар”
деб номлаб,
унинг таркибида 0320-“Инвестицион мулк”, бу мулкнинг эскиришини ҳисобга
олиш учун 0298-“Инвестицион мулкнинг эскириши” счётларини очилиши
мақсадга мувофиқ бўлади.
Isitmani pasaytiradigan dori vositalarning qo‘shimcha ta’siri

Isitmani pasaytiradigan dori vositalarning qo‘shimcha ta’siri. Isitmani pasaytiradigan dori vositalar dorixonalarda shifokor dorixatisiz sotiladi va ota-onalar bolalarni davolashda keng qo‘llaydilar. Shifokorlar ham ushbu farmakologik guruhga mansub preparatlarni isitmasi 390 C va hatto 370 C gacha ko‘tarilgan barcha bemor bolalarga berishni tavsiya etadilar. Shifokorlarni zamonaviy davolash usullar bilan tanishtirilganidan keyin isitmani pasaytiruvchi dorilarni berish 2,5 martaga qisqardi.
Isitmani pasaytiruvchi dori vositalar simptomatik terapiyada keng qo‘llanilishi, ular etkazadigan zarar katta bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi. Shu sababli pediatriya amaliyotida bir qator isitmani pasaytiruvchi dorilarni berish taqiqlangan: atsetilsalitsil kislotasi bolalarda gripp, o‘tkir resperator virus infeksiyalar (ORVI) va suvchechak kasalliklarda berish mumkin emas, chunki ular Rey sindromini chaqiradi va bunda bolalar o‘limi 30% (5 yoshgacha bo‘lgan bolalarda 50%) ni tashkil etadi.
Zaharliligi sababli bolalarga beriladigan isitma pasaytiruvchi dori vositalari ro‘yxatidan antipirin va fenatsetin olib tashlangan. Analgin (metamizol) anafilaktik shok, agranulotsitoz chaqirishi sababli ko‘p davlatlarda 60-70 yillardan boshlab qo‘llanilmaydi, biroq MDH davlatlarida hali ishlatilmoqda.
Bir necha yil oldin MDH davlatlarida turli yoshdagi bolalar uchun isitma pasaytiruvchi vosita sifatida nimesulid (nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar guruhiga mansub) preparat ro‘yxatga olingan. Ushbu preparat revmatizm kasalligida ham beriladi, u gepatotoksik xususiyatga egaligi (bemorlarda transaminaza miqdorini oshiradi) MDH davlatlardan tashqarida hech bir davlatda qo‘llanilmaydi.
Isitma pasaytiruvchi preparatlar guruhida nisbat eng kam zararli deb paratsetamol hisoblanadi. Ibuprofen bolalarga og‘riq bilan birga kechadigan isitma kasalliklarida beriladi. Biroq haligacha ko‘p ota-onalar bemor bolalariga isitmasini pasaytirish uchun aspirin, analgin va nimesulid kabi preparatlarni beradilar, bunda isitma pasaysa bolaning ahvoli yaxshilanadi deb hisoblaydilar. Biroq isitma – bu organizmning himoyalovchi-moslashuvchi reaksiyasi ekanligini va isitma pasaytiruvchi vositalar zarar ko‘rsatishini keng targ‘ibot etish zarur.
Isitma pasaytiruvchi vositalar bolaning immun tizimini rivojlanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi - Th-1 immunn javobga taalluqli γ-interferon, TNF-α va boshqa sitokinlarning sintezini to‘xtatishi infeksiya ko‘targan isitmani pasayshiga sabab bo‘ladi. Shuning uchun isitma pasaytiruvchi dori vositalarni bemor bolaga hayotiy zarur ko‘rsatmaga binoan berish kerak. Isitmani pasaytirish uchun oddiy kompressdan foydalanish mumkin.
|
Namangan Institute of Engineering and Technology

|
Namangan Institute of Engineering and Technology Pdf ko'rish
|
bet | 549/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламNamangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.507
Мониторинг труднодоступных мест с использованием дронов.
Обсуждение. Телеметрические системы обнаружения пожара становятся все более
важными в современном мире, где пожары могут возникнуть в разнообразных условиях.
Они обеспечивают надежное и эффективное средство для борьбы с этой серьезной угрозой.
Однако важно продолжать исследования в этой области, чтобы улучшать системы
обнаружения и реагирования на пожары.
Литература
1.
Smith, J. (2018). Telemetric Fire Detection: An Overview of Current Systems. Journal of
Fire Safety and Technology, 45(3), 345-359.
2.
Johnson, A. et al. (2020). Advances in Video-based Fire Detection: A Review.
International Journal of Fire Engineering, 72(2), 210-225.
3.
Brown, L. (2019). Applications of Drones in Fire Detection and Management. Remote
Sensing and Fire Ecology, 38(4), 455-470.
ALGORITHMS FOR THE SYNTHESIS OF ADAPTIVE CONTROL SYSTEMS
A.N.Mamadjonov, D.Z.Fayzullayev
Namangan Institute of Engineering Technology
Abstract: This article delves into the realm of adaptive control systems and their pivotal
role in managing dynamic and uncertain processes across diverse fields. Adaptive control systems
continuously adjust their strategies to maintain desired system performance despite changing
dynamics and disturbances. Algorithms are the linchpin of these systems, responsible for tasks
like parameter estimation, controller synthesis, stability analysis, and adaptation laws. Literature
plays a crucial role by offering theoretical foundations, benchmarking opportunities, historical
perspectives, and innovative inspiration for the development and refinement of these algorithms.
This article underscores the enduring importance of literature in shaping the future of adaptive
control systems and ensuring their adaptability, robustness, and efficiency in evolving
technological landscapes.
Keywords: Adaptive Control Systems, Control Algorithms, Parameter Estimation, Controller
Synthesis, Stability Analysis, Adaptation Laws, Literature, Theoretical Foundations,
Benchmarking, Historical Perspectives, Innovation, System Performance, Dynamic Processes,
Uncertainty, Technology Advancement.
|
| |
-bob: Loyihalash - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

Clipboard
Format Paint
Copy
Home
Insert
Paste
File
13.18-rasm.
Undo yoki
Redo tugmalaridan foydalanish.
Agar matn yoki raqamli ma’lumotni
hujjatning bir joyidan
boshqa joyiga yoki boshqa hujjatga koʻchirmoqchi boʻlsangiz,
uni asl hujjatdan olib tashlash uchun avval uni kesib olishingiz,
shundan keyin kerakli maydonga joylab qoʻyishingiz talab
etiladi. Shunda u
avvalgi joyidan olib tashlanib, u yerdan
butunlay o‘chadi. Matnni koʻchirish usuli nusxalash va joylash
usulidan
farq qiladi, chunki oxirgi usulda asl nusxa oʻz oʻrnida
qoladi va nusxasi yangi joylangan qismda paydo boʻladi. Matn
yoki raqamli ma’lumotni koʻchirishga oid oʻxshash usullardan
biri
drag and drop usuli deb atalib,
unda matn yoki raqamlar
avval belgilanib olinadi, keyin bir joydan boshqa joyga sudrab
oʻtkaziladi. Bunda sudrab oʻtkazilgan
matn yoki raqam avvalgi
joyida butunlay ko‘chadi.
Turli manbalardan hujjatga obyektlarni
joylashtirish
Boshqa fayldan rasm yoki matnni joylashtirish amalini
tanlaganingizda, ular olinadigan manbani tanlashingiz
so‘raladi. (13.19-rasmga qarang).
Skrinshot deganda,
PrtScr tugmasini bosish orqali kompyuter
ekranidan suratga olingan tasvir tushuniladi. Koʻpincha
faqat kerakli qismlarni ajratib koʻrsatish
uchun skrinshotlarni
qirqish talab etiladi. 13.20-rasmda hatto ekran pastki
qismidagi vazifalar paneli ham skrinshotda aks etganini
payqaysiz. Skrinshot atrofidagi
kulrang sohalar kerak emas,
shuningdek, oʻng tarafdagi boʻsh sahifaga ham ehtiyoj yoʻq.
Bundan tashqari, skrinshotning chap tarafidagi matn juda
kichik boʻlgani uchun aniq koʻrinmayapti, demak,
uni tiniqroq
qilish uchun tasvir oʻlchamini oʻzgartirish maqsadga muvofiq.
(13.20(b)-rasmga qarang).
Insert Field - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

Agar muqova sahifasi uchun
boshqa maket ishlatishni
istasangiz, berilgan variantlardan istaganingizni tanlang.
(13.10-rasmga qarang).
13.10-rasm.
Building Blocks Organizer uskunasidan
tanlangan boshqa turdagi muqova sahifasining ko‘rinishi.
KALIT SOʻZ
Watermark: xirasizlashtirilgan (deyarli shaffof ko‘rinishdagi)
tasvir yoki matn boʻlib, undan hujjatda fon sifatida foydalanish
mumkin.
Sahifaga matn joylashtirish uchun WordArt
uskunasidan foydalanish. Qo‘shimcha imkoniyat
13.11-rasm. Sahifa
maketini yaxshilash uchun
WordArt
uskunasidan foydalanish.
WordArt (13.11-rasm) obyekti joylashtirilgandan so‘ng uni
turli tomonga harakatlantirish va sahifada xuddi tasvirlarni
boshqargandek boshqarish mumkin. Uni aylantirish yoki
akslantirish, hamda ehtiyojga ko‘ra istalgan maydon
o‘lchamiga mos o‘zgartirish mumkin.
Termik sterilizatsiya - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

|
Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi Pdf ko'rish
|
bet | 261/436 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 7,28 Mb. | | #149752 |
Bog'liq farmatsevtik texnologiya Termik sterilizatsiya
Termik sterilizatsiya jarayonida mikrob to’qimalarining protoplazmasi pirogenetik
yemirilish natijasida qaytmas koagulyasiyaga uchraydi. Shuningdek, ferment sistemalari ham
shikastlanadi. Termik usul dorixonalarda, zavod sharoitlarida keng qo’llaniladi. Dori moddalar va
ayrim buyumlarni sterilizatsiya qilishda albatta ularning xususiyatlari, fizik va kimyoviy
xossalarini hisobga olib, ma’lum bir termik usul tanlanishi kerak.
Issiq bug’ bilan sterilizatsiya qilish
Barcha mikroorganizmlarga, ayniqsa ularning sporalariga quruq issiqdan ko’ra nam issiq
bug ta’sir qilishi ma’lum. Shu nuktai nazardan nam issiqlik sterilizatsiyalash uchun maqsadga
muvofiqdir. Dori tayyorlash jarayonida quyidagi nam issiqlik bug’ bilan sterilizatsiya qilish
usullari keng foydalaniladi: avtoklav, bug’ va bir necha bor isitish yo’li bilan sterilizatsiya kilish.
Avtoklav usuli
Germetik kamerada sof to’yintirilgan bug’ orqali atmosfera bosimidan yuqori bosimda
moddalarni sterillash usuliga aytiladi. X DF ko’rsatmasiga binoan avtoklav dorixona sharoitida
ishlatiladigan termik sterilizatsiyaning asosini tashqil qiladi. Bu usulda sterillash avtoklav deb
atalgan apparatlarda olib boriladi (25-rasm).
Avtoklav bug’ qozonlari turiga kiruvchi apparat hisoblanib ishlash jarayoni ham ularga
o’xshashdir. Qozondagi bug’ bosimining holatini o’rnatilgan manometr orqali kuzatish mumkin.
Avtoklavdagi manometr ko’rsatkichlari bir atmosferadan yuqori bo’lsa, avtoklav manometr millari
ham asta-sekin ko’tarila boshlaydi. Bug’ qozonidagi avtoklav tashqarisida o’rnatilgan manometr
(membranali yoki prujinali) orqali kuzatiladi. Manometr ko’rsatkichlari texnik atmosfera bosimiga
moslashtirilgan bo’lib, qozondagi bosim tashqi atmosfera bosimidan oshgandagina manometr
ortiqcha atmosferani ko’rsatadi. Shuning uchun uni ichkaridagi atmosfera yoki ortiqcha bosim
deb yuritiladi. Qozondagi atmosferani o’tkazish uchun esa manometr ko’rsatgichiga oddiy
atmosfera bosimi, ya’ni son hisobida atm qo’yib hisoblash kerak. Masalan, manometr 1 atm
ko’rsatsa, qozondagi bosim oddiy absolyut atmosferada 2 ata bo’ladi. Bosim ko’rsatkichiga to’gri
keladigan harorat 13-jadvalda keltirilgan.
|
| |
dasturiy ta’minotni loyihalash va ishlab chiqishga qaratilgan dasturlar uchun asosiy komponent hisoblanadi

|
dasturiy ta’minotni loyihalash va ishlab chiqishga qaratilgan dasturlar uchun asosiy komponent hisoblanadi
|
bet | 230/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchundasturiy ta’minotni loyihalash va ishlab chiqishga qaratilgan dasturlar uchun asosiy komponent hisoblanadi.
Bu talab o‘quv va kognitiv faoliyatning tabiati bilan bog‘liq. Hal qilinishi kerak bo‘lgan muammoli vaziyatga duch kelganda, ta’lim oluvchilarning idrok etish faolligini oshiradi.
31. O‘zbekistonda innovatsiyalar yaratish uchun davlat buyurtmasi –bu:
O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari va qonun hujjatlarida taqiqlangan boshqa manbalar hisobiga innovatsion loyihani bajarish uchun topshiriq
O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga innovatsion loyihani bajarish uchun topshiriq
O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga texnik loyihani bajarish uchun topshiriq
O‘zbekiston Respublikasi mahalliy budjeti mablag‘lari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga innovatsion loyihani bajarish uchun topshiriq
32. Silikon vodiysi otasi nomini olgan olim..
Stenford universiteti prorektori Fredrik Terman hisoblanadi
San-Diyegodagi Kaliforniya universiteti professori X.Xirsha hisoblanadi
Stenford universiteti professori G.Itskovich hisoblanadi
Garvard universiteti professori B.Klark hisoblanadi
33). Tadbirkorlik universiteti(TU) missiyasi:
madaniy-ta’lim; ilmiy-tadqiqot; innovatsion-tadbirkorlik.
ilmiy-tadqiqot; innovatsion;
o‘qish; ta’lim; ilmiy-tadqiqot; innovatsion; tadbirkorlik; ishlab chiqarish.
madaniy-ta’lim; ilmiy-tadqiqot; innovatsion; tadbirkorlik.
34). Kelajak universiteti sifatida nafaqat talim, ilm-fan va innovatsiya, ko‘proq darajada - sotsiumning barcha tuzilmalari bilan integratsiyalashuv, inson kapitalining uning butun umri davomidagi rivojlanishi bilan birga borishi qaysi universitet shakliga xos?
universitet 5.0 ga
universitet 3.0 ga
universitet 4.0 ga
universitet 1.0 ga
36). “Innovatsion faoliyat to‘g‘risida”gi qonunning maqsadi nimalardan iborat?
ilmiy faoliyat sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
tadbirkorlik faoliyati sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
|
| |
-rasm
     
11-rasm Tayyorlash ishlari

Sterillash usullari
Sterillash usuli deb, dorilarda juda tez ko’payib rivojlana oladigan mikroorganizmlarni
batamom yo’q qilishga aytiladi. Zamonaviy sterilizatsiya usullariga quyidagilar kiradi:
1. Termik sterilizatsiya.
2. Ultrabinafsha nurlar bilan sterilizatsiyalash.
3. Radiatsion sterilizatsiya.
4. Ultratovush sterilizatsiyasi.
5. Steril filtratsiyasi.
6. Kimyoviy usul bilan sterillash.
Vaksinalarni qo‘shimcha ta’siri - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori...

Vaksinalarni qo‘shimcha ta’siri. Har bir yot modda kabi vaksinalar qo‘shimcha nojo‘ya ta’sir ko‘rsatishi va ayrim hollarda esa salbiy asoratlar qoldirishi mumkin, bemorni salomatligiga putur etishi bilan bir vaqtda aholini vaksina profilaktikaga bo‘lgan ishonchi kamayishi natijasida emlash surati ham tushib ketadi. Vaksinalarni nojo‘ya ta’siri kasalga chalinish kabi asoratlar paydo bo‘lishi emlash sababi bilan izohlanmaslig ahvolni yanada og‘irlashishiga olib keladi.
Hayotining birinchi uch oyida chaqaloqlar ko‘pincha vaksinatsiyadan keyingi davrda bo‘ladilar, shu sababli ko‘pincha interkurrent kasalliklarni “vaksinatsiya bilan bog‘liq” deb gumon qilish mumkin. Emlashdan keyingi reaksiya bu tabiiy hol, biroq bugungi kunda zamonaviy vaksinalar kamdan-kam ushbu asoratlarni chaqiradilar. Emlashdan keyingi asoratlar – bu kuchli reksiyalar juda kam kuzatiladi, ushbu reaksiyalar sabablarini quyidagicha izohlash mumkin:
• vaksina yuborganda yo‘l qo‘yilgan hatoliklar;
• sifatsiz vaksina;
• tasodifiy bir xil holatlar;
• sababi aniqlanmagan vaksinatsiya o‘tkazilganidan keyingi reaksiyalar.
Vaksina terapiyadan keyingi nojo‘ya ta’sirlarning xavfliligi birinchi navbatda ularni oldini olish va yo‘qotish bo‘yicha chora-tadbirlar ko‘rishga undaydi. Ayniqsa bu nojo‘ya ta’sirlar bola terisiga toshma toshishi, allergiya va boshqa holatlar kuzatilsa. Bunda shifokor bolaning ota-onasiga vaksinatsiyaning bola organizmi uchun ko‘proq foyda keltirishini va nojo‘ya ta’sir o‘tib ketadigan holat ekanligin, nima afzalroq ekanligini to‘g‘ri tushuntirishi lozim. Biroq emlashdan keyin bolani meningit yoki pnevmoniya kasalligi bilan og‘rishi, salbiy natijalarga olib kelishi mumkin. Masalan, “Emlashdan keyingi asorat” deb diagnoz qo‘yilgan va vafot etgan 83 nafar bolalarning 15 tasida bakterial meningit, 16 tasida – o‘tkir virusli kasallik va pnevmoniya, 4 tasida – ichak infeksiyasi bo‘lgan.
|
Eritmalar - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 281/517 | Sana | 01.07.2021 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #15312 |
Eritmalar – syuq, qattiq va gaz holdagi bir yoki bir nechta dori moddani erituvchida eritib tayyorlangan suyuq dori turi. Ichish, sirtga va parenteral qo’llanadigan eritmalarni farqlash mumkin
Bugungi kunda yangi tug‘ilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun tayyorlanadigan ichish uchun (24 nomdaga) va sirtga (11 nomdagi) ishlatiladigan eritimalar aseptik sharoitda, massa-hajm usulda, sterillangan suvda, stabilizator va konservant qo‘shmasdan tayyorlanadi. Eritmalar bir marta ichish uchun yoki surtish uchun mo‘ljallangan hajmda - 10—20 ml, maksimal hajm 200 ml dan oshmagan holda germetik (rezina probka va alyuminiy qalpoqcha bilan) yopilgan holda qadoqlanadi. Eritmalar 120° S haroratda sterillanadi va 6 va 7-ilovalarda keltirilgan sharoit va muddatlarda saqlanadi.
|
| |