nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kompyuterni tashkil etish fanidan

|
Kompyuterni tashkil etish fanidan
|
Sana | 25.07.2024 | Hajmi | 18,46 Kb. | | #268581 |
Bog'liq 1-amaliy ish
AKT sohasida kasb-ta’limi fakulteti
CAO003-2 gurux talabasi
Narzullayev Lazizbek
KOMPYUTERNI TASHKIL ETISH FANIDAN
1-TOPSHIRIQ
MAVZU: KOMPYUTER TIZIMINING TUZILISHINI TASHKIL ETISH
Ishdan maqsad: Kompyuter tizimining umumiy tarkibini va funksiyalarini
o‘rganib chiqish. Ko‘p yadroli protsessorlar haqida tushincha, ularning turlari va
ishlash prinsiplari bilan tanishib chiqish.
NAZARIY QISM
Kompyuterning tarixi bir necha yillarga borib taqaladi. Kompyuterlarning
beshta mashhur avlodi mavjud. Har bir avlod kompyuterlarning funksiyalarini
o‘zgartiradigan bir qancha texnologik yutuqlarga guvoh bo‘ldi. Kompyuterlar
hayotning barcha sohalarida muhim rol o‘ynaydi. Kompyuterning arxitekturasi
odatda foydalanuvchi uchun zarur bo‘lgan xususiyatlar to‘plami bilan belgilanadi.
Arxitektura keng ma’noda ko‘plab elementlardan tashkil topgan murakkab
tizimning tavsifidir. Kompyuter tez ishlashi ko‘p qismlariga protsessorga bog‘liq,
shu sababli uchun birinchi navbatda protsessor tanlashda kerakli ma’lumotlarga ega bo‘lish talab etiladi
Ish
Element nomi
|
Ishlab chiqaruvchi va model
|
Asosiy xususiyatlar
|
Protsessor
|
Intel(R) Core (TM) i5-12450H
|
CPU @ 2.00GHz
3.4GHz
Cores 8 Threads 12
|
RAM
|
Kingston
|
Bir kanallik
(64-bitli)
DDR4-SDRAM 16GB
chastota:
2 GHz
|
HDD
|
Yo’q
|
Yo’q
|
SSD
|
SSD
|
hajmi 512Gb
|
Graphic Card (GPU) #1
|
Intel(R) UHD Graphics
|
Core 448MGz
|
Graphic Card (GPU) #2
|
NVIDIAGeForceGTX1650
|
O‘lchami 4096Mb dan 2505MGz
|
Ona platasi
|
HP 8A50
|
Socket 1528
FCBGA
|
|
|
|
Element nomi
|
Ishlab chiqaruvchi va model
|
Asosiy xususiyatlar
|
Protsessor
|
AMD Ryzen 3 5300 Radeon Graphics
|
CPU @ 2.6GHz
3.4GHz
Cores 4 Threads 8
|
RAM
|
Kingston
|
Bir kanallik
(64-bitli)
DDR4-SDRAM 8GB
chastota:
2 GHz
|
HDD
|
Yo’q
|
Yo’q
|
SSD
|
SSD
|
hajmi 256Gb
|
Graphic Card (GPU) #1
|
Yo’q
|
Yo’q
|
Graphic Card (GPU) #2
|
AMDRadeon(TM) graphis
|
O‘lchami 512Mb dan 2505MGz
|
Ona platasi
|
HP 885A
|
Socket 1528
FCBGA
|
Xulosa. Men bu ishhimni bajarish jarayonida Kompyuterning o’zim bilmagan qisimlari nima ish qilishini ularning tuzulishlarini o’rgandim va bu haqda kerakli informationlar to’pladim
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. 2018-yil 9-yanvar kuni Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev
raisligida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini yanada rivojlantirish va xavfsizligini ta’minlash boʻyicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar natijadorligiga bag‘ishlangan yig‘ilishdagi ma’ruzalari.
2. Axborot tizimlari va texnologiyalari. Akad.S.Gulomov va boshkalar. T.
"Shark", 2000y.
3. S.S. Gulomov va boshk. Iktisodiy infarmatika.T.: "Uzbekiston" ,1999y
4. Axborot texnologiyalar sohasida kadrlar tayyorlash tizimini
takomillashtirish to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qarori. Xalq so‘zi (2005-y 3-iyun)
|
| |
Innovatsiyalar

|
Innovatsiyalar
|
bet | 1/67 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 8,78 Mb. | | #150568 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi va dizayn o\'quv amaliyotidan 42-guruh
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
PEDAGOGIK INNOVATSIYALAR, PROFESSIONAL TA’LIM BOSHQARUV HAMDA PEDAGOG KADRLARNI QAYTA TAYYORLASH VA ULARNING MALAKASINI OSHIRISH INSTITUTI
KOMPYUTER GRAFIKASI
oʻquv amaliyoti
O‘QITISH MATERIALLARI TO‘PLAMI
Toshkent – 2023
“TASDIQLAYMAN”
To‘raqo‘rg‘on tuman 2-son kasb-hunar maktabi direktori
N.To‘xtanazarov “ ” 2022-yil
30610102 - Kompyuter grafikasi va dizayn operatori
(Kasb (mutaxassislik) kodi va nomi)
Kompyuter grafikasi va dizayn operatori
(Kvalifikatsiya nomi)
O‘qitish materiallari to‘plamini To‘raqo‘rg‘on tuman 2-son kasb-hunar maktabi”Maxsus fanlar” kafedrasining 2022- yil ”30” avgustdagi 1-sonli yig’ilishida muhokama etildi va ma’qullandi.
To‘raqo‘rg‘on tuman 2-son kasb-hunar maktabi Pedagogik kengashining 2022- yil “31” avgustdagi 1- sonli yig’ilishida o‘quv jarayoniga qo‘llashga tavsiya etildi.
Kafedra mudiri: Raupova Maxbuba
O‘qituvchi: Erkinjonov Diyorbek
To‘raqo‘rg‘on 2-son KHM-2022
O‘qituvchining FISH: Erkinjonov Diyorbek Rasuljonovich Ma’lumoti: Oliy
Mutaxassisligi: Kasb ta’limi informatika va AT
Pedagogik ish staji: _6_-yil
Ish joyi: To‘raqo‘rg‘on tuman 2-son kasb-hunar maktabi Elektron pochta manzili: ulmasbekxolmirzayev@gmail.com
t.me/onlaynkompyuterxizmatlari
Telefon raqami +99893-778-42-29
№
|
To‘plam tarkibi
|
Shakli
|
1
|
Taqvim-mavzular rejasi
|
Jadval
|
2
|
Fanning ta’lim texnologiyasi
|
Nusxa (PDF)
|
3
|
Mavzular to‘plami
|
Yozma+(CD Word)
|
4
|
Baholash vositalari
|
Matn, jadval
|
5
|
Vizual-didaktik resurslar
|
|
30610102
“Kompyuter grafikasi va dizayn” O‘A dan
NA’MUNAVIY O‘QUV DASTURI
|
| |
Ishni bajarish va hisobot tayyorlash tartibi

27
2. Sinxron motorning U-simon tavsiflari bitta grafikda chiziladi. Bu
tavsifning ko‘rinishi 3-rasmda ko‘rsatilgan.
Sinov savollari
1. Uch fazali generatorning tuzilishi va ishlash printsipini gapirib bеring.
2. Generatorning U-simon tavsiflari qanday olinadi?
3. Sinxron generator qanday tarmoqqa ulanadi?
4-laboratoriya ishi
Uch fazali sinxron motorning ish tavsiflarini tekshirish
1. Ishni bajarishdan maqsad
1. Uch fazali
sinhron motorning tuzilishi,
ishlash prinsipi va ishga
tushirish usullarini o‘rganish.
2. Sinxron motorning ish tavsiflarini
olish va grafikda qurishni
o‘rganish.
2. Ishni bajarish yuzasidan topshiriqlar
1. Sinxron motorning tuzilishi va tajriba qurilmasiga
kiradigan barcha
jihozlar bilan tanishiladi.
2. Sinxron motorning pasportida ko‘rsatilgan texnik ma’lumotlar
bilan
tanishib, ularni hisobot daftariga yozib qo‘yiladi.
3. 2-rasmda keltirilgan sxema yig‘iladi.
4. Sinxron mashina birlamchi motor yordamida ishga tushirilsin va o‘z-
o‘zidan sinxronlash usuli bilan elektr tarmog‘iga ulansin.
5. Sinxron
motorning ish tavsiflari I
1
, P
1
, M, cos, =f (P
2
)
bunda
U=U
n
=const; n=n
n
=const; i
q
=const bo‘lishi lozim.
Microsoft Word А4 син ва узгар doc - bet 15

23
EYK ni tarmoq kuchlanishiga tenglash uchun SG qo‘zg‘atish toki
o‘zgartiriladi, chastotalarni tenglash uchun
esa generator rotorining
aylanish chastotasini o‘zgartirish kerak bo‘ladi.
Sinxron generatorlarni parallel ulash usullari. SG larni parallel
ulashning quyidagi usullari mavjud:
1) aniq sinxronlash usuli – bu usulda generatorlarni parallel ulashning
uchta talabi aniq bajarilishi shart.
Agar ulagich Q
1
uzilgan bo‘lsa, SG salt ishlashi holatida ishlaydi va Q
1
klemmalarida EYK
U
=
G
E
+
T
U
bo‘ladi.
Agarda parallel ulanadigan
generatorning aylanish chastotasi o‘z-garmas bo‘lib, u nominal aylanish
chastotasiga teng bo‘lsa,
G
E
va
T
U
lar bir
xil burchak chastota bilan
aylanardi, natijada
U
ni o‘zgarmas qilib saqlab bo‘lmaydi, shu sababli
G
E
va
T
U
larning chastotalari orasida farq bo‘ladi. Ana shuning uchun ham
G
E
va
T
U
bir-biriga nisbatan
Г
Т
Г
Т
f
f
2
burchak chastota bilan
aylanadi. Buning oqibatida U noldan 2U
t
gacha o‘zgaradi va chiroqlardagi
kuchlanish ham o‘zgarib turadi, ya’ni chiroqlar bir vaqtda yonib va o‘chib
turadi.
Generatorni tarmoqqa parallel ulashning eng qulay vaqti U0 bo‘l-
gandagi
holatdir, bunda chiroqlar o‘chgan holat bo‘ladi. Ana shu vaqtda
G
E
va
T
U
vektorlari bir-biriga nisbatan teskari fazada bo‘ladi, ya’ni
G
E
–
T
U
.
Uch fazali SG larni sinxronoskop chiroqlari «o‘chish» 3.1,
a-rasm va
«yorug‘lik aylanishi» 3.1,
b-rasm sxemalari bo‘yicha ulanadi.
Quyida
«o‘chish» sxemasi (1,
a-rasm) bo‘yicha generatorni parallel ulash usulini
ko‘rib chiqamiz.
Bu sxemada chiroqlar A-A, B-B va C-C
nuqtalar orasiga ulangan
bo‘lib, har bir juft nuqtalar bir fazani tashkil qiladi. Bu nuqtalar orasidagi
kuchlanishlar qiymati nolga teng bo‘lganda va chiroqlar o‘chganda ulagich
«Q» qo‘shiladi. Bu holda tarmoq kuchlanishi
T
U
va SG EYK
G
E
lar bir-
biriga nisbatan teskari fazada bo‘ladi (3.1,
a-rasm).
«Yorug‘lik aylanishi» sxemasi bo‘yicha generatorni tarmoqqa parallel
ulash 3.1,
b-rasmda ko‘rsatilgan. Bunda I-chiroq A-A bir xil faza nuqtala-
riga, qolgan ikkita chiroq esa har xil faza nuqtalariga B-B va C-B
ulangan bo‘ladi. Ulagich «Q
1
» A-A nuqtadagi chiroq o‘chgan va qolgan
ikki chiroq esa bir xil ravshan yongan holatda ulanishi kerak.
Ulagich «Q
1
» ning yaxshi ulash holatini
bilish uchun yuqoridagi
sxemada ham A-A nuqtalar orasiga voltmetr ulanadi. A-A nuqtalar
orasidagi kuchlanish qiymati nol bo‘lganda
bu voltmetrning strelkasi
24
chiroqlar o‘chganda va yonganda sekin tebranadi va nolni ko‘rsatadi. Ana
shu vaqtda generator ulanishi lozim.
Hozirgi vaqtda elektr stansiyalarda mukammallashgan sinxronoskoplar
ishlatilmoqda. Bu sinxronoskoplar SG larni parallel ulashdagi vaqtni aniq
ko‘rsatib beradi.
Kommunikatsiya xarajatlarini - O‘zbеkiston rеspublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi abu rayhon beruniy...

10
4.Kommunikatsiya kanallarini tanlash.
5.Siljitish uchun ajratilgan umumiy byudjetni aniqlash.
6.Siljitishning aralash vositalari to‘g‘risida qarorlar qabul qilish.
7.Siljitish natijalarini baholash.
8.Marketing kommunikatsiyalari kompleksini amalga oshirishni
boshqarish va ushbu jarayonni muvofiqlashtirish.
Mustaqil ishlash uchun topshiriq
1.Kommunikatsiya jarayoni elementlari yoritib bering.
2.Murojaat yaratish jarayoninidan kelib chiqqan holda,murojaatnoma
tayyorlang.
Murojaatnomani yaratish jarayoni to‘rtta asosiy muammoni hal
etishni ko‘zda tutadi:
nima deyilishi lozim (murojaatnoma mazmuni),
qanday qilib murojaatnomani mantiqiy tashkil qilish kerak
(murojaatnoma tuzilmasi),
bu
simvollarni
qanday
uzatish
lozim
(murojaatnomani
rasmiylashtirish)
u kim tomondan beriladi.
Murojaatnomani jo‘natuvchi kontakt auditoriyasiga nima deyishni
bilishi lozim. Eng yaxshi murojaatnoma mazmunini aniqlagandan so‘ng,
boshharuvchilar chaqiriq, g‘oya yoki kamyob savdo taklifini yaratishga
harakat qilishadi.
Marketolog uchun eslatma
Marketolog o‘z ta’sirini xaridorlar tomonidan qarorlar qabul
qilishning xabardorlik, bilim, simpatiya, e’tibor, xohish, xarid kabi har bir
bosqichida amalga oshirishi lozim.
S.Q.Tursunov va boshqalar. Kompyuter grafikasi va web-dizayn. Pedagogika OTMlari talabalari uchun

vur b o iib , u umuman olganda noto'g‘ridir. Birinchidan, insonning ko‘zi
spektroskop emas. Insonning ko‘rish tizimi to iq in uzunligi va spektmi
qayd qilmasdan sezgini boshqa usulda hosil qilsa kerak. Ikkinchidan,
insonning idrok etishning o ‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olmasdan
turib ranglaming qo‘shilishini tushuntirib boim aydi. Masalan, oq rangni
haqiqatdan ham cheksiz ko‘p monoxromatik ranglar aralashmasining
uzluksiz spektri sifatida tasaw ur qilish mumkin. Ammo mana shu oq
rangning o‘zining maxsus tanlab olingan ikkitagina monoxromatik
ranglar aralashmasi bilan ham hosil qilish mumkin (bunday ranglar
o ‘zaro toidiruvchi ranglar deyiladi). Har holda inson bunday ara-
lashmani oq rangdek qabul qiladi. Shuningdek, oq rangni uch va undan
ko‘proq monoxromatik nurlami bir-biriga qo‘shib ham hosil qilish
mumkin. Spektrlari har xil, ammo bir xil rang beruvchi nurlar
mengamer ranglar
deyiladi.
Rangning toni deganda nimani tushunish kerakligini ham aniqlab
olish lozim. Spektrga ikkita misolni qarab chiqamiz (1.3- rasm).
1.3
a - rasmda tasvirlangan spektr nurlanish och-yashil rangda
ekanligi haqida gapirish imkonini beradi. Chunki unda oq fon ustida
bitta spektral chiziq yaqqol ajraladi. (b) Variantdagi spektrga qanday
rang (rang toni) mos keladi? Bu yerda spektrdagi asosiy tashkil
etuvchini ajratish mumkin emas, chunki unda bir xil intensivlikdagi qizil
va yashil chiziqlar mavjuddir. Ranglaming qo‘shilishi qonuniga ko‘ra bu
ranglaming qo‘shilishi sariq numing nozik turini berishi mumkin, ammo
spektrdagi monoxromatik sariq rangga mos keluvchi chiziq y o ‘q.
Shuning uchun rangning toni deganda aralashma rangiga to‘g ‘ri
keluvchi monoxromatik numing rangi tushuniladi. Shuningdek, qay
tarzda ,,to‘g £ri kelishi” ham aniqlanishni talab etadi18.
-rasm. Salt ishlash tavsifi

34
ta’sir ko‘rsatib
ishonchlilik darajasini pasaytiradi. Shu sababli O‘T
mashinalarini portlashga xavfli bo‘lgan muhitlarda ishlatib bo‘lmaydi.
Kollektor O‘T mashinasining konstruksiyasini
murakkablashtiradi,
ekspluatatsiya jarayonida uni muntazam nazorat qilib turish talab qilinadi.
O‘TM qisqa tutashgan rotorli asinxron motorga nisbatan 2,53
marta
qimmat va uni ishlatish uchun O‘T energiya manbayi yoki o‘zgaruvchan
tokni to‘g‘rilagich qurilmasi zarur bo‘ladi.
Lekin, so‘nggi yillarda O‘TM ni reostatsiz
ishga tushirishga imkon
beradigan O‘T ni rostlashning tejamli
metodi ishlab chiqilganligi; O‘T
yurit-masi chastota vositasida rostlanadigan
yuritmaga nisbatan arzonligi;
kollektorsiz O‘T mashinalari ham ixtiro qilinib amalda qo‘llanila
boshlanganligi kollektor bilan bog‘liq bo‘lgan jiddiy kamchilikka nisbatan
barham berilib ishonchlilik daraja yaxshilanmoqda.
O‘zgarmas tok mashinasining tuzilishi. O‘T
mashinasining
qo‘zg‘almas qismini–
stator, aylanuvchi qismini esa–
yakor deyiladi.
Stator–sifatli po‘latdan tayyorlanadigan stanina (tana gardishi)
va uning
ichki tomoniga mahkamlangan bosh hamda qo‘shimcha qutblardan iborat.
Stanina va qutblar o‘zagi magnit sistemaning tarkibiy qismiga kiradi.
Asosiy qutb o‘zagi qalinligi 1 mm bo‘lgan elektrotexnik po‘lat listlardan
yig‘iladi. Mashina havo oralig‘ida magnit
maydonni zaruriy shaklda
taqsimlash maqsadida asosiy qutblarning
yakor tomonidagi uchiga
maxsus («qutb uchligi») shakl beriladi (5.4-rasm).
Noaniq sinxronlash usuli - Microsoft Word А4 син ва узгар doc

26
chulg‘am bilan kеsishuvi natijasida bu chulg‘amda EYK va tok hosil
bo‘ladi. Rotordagi tok bilan magnit maydonining o‘zaro ta'siri natijasida
aylantiruvchi momеnt hosil bo‘ladi va rotor harakatga kеladi. Nosinxron
tеzlik bilan aylanayotgan rotordagi qo‘zg‘atish chulg‘amini aktiv
qarshilikdan uzib, unga o‘zgarmas tok bеriladi va buning natijasida rotor
sinxronizmga tortilib sinxron tеzlik bilan aylana boshlaydi.
Ushbu laboratoriya ishida tеkshirilayotgan sinxron motor birlamchi
motor vazifasini bajaruvchi o‘zgarmas tok motori yordamida ishga
tushiriladi. Sinxron motor sinxron tеzlikkacha aylantiriladi va so‘ngra aniq
sinxronlash usuli bilan tarmoqqa ulanadi. O‘zgarmas tok mashinasi
gеnеrator holatida ishlab, sinxron motorning yuklamasi vazifasini o‘taydi.
S.Q.Tursunov va boshqalar. Kompyuter grafikasi va web-diza'

uehburchakli shisha prizmaga y o ‘naltirildi. Prizmadan o ‘tgan nur sinib,
ekranga y o ‘naltirilganda ranglar sohasi-spektmi hosil qildi. Spektrda
asta-sekinlik bilan biridan ikkinchisiga o‘tuvchi kamalakdagi barcha
ranglar mavjud edi. Bu ranglar boshqa qismlarga ajralmaydi. Nyuton
spektmi yaqqol namoyon bo‘ladigan har xil ranglarga mos keluvchi yetti
qismga ajratdi. U ushbu yetti rangni y a’ni qizil, zarg‘aldoq, sariq, yashil,
havorang, ko‘k va binafsha ranglami asosiy ranglar deb hisobladi.
Ranglar nega yetti xil? Ba’zi kishilar buni Nyutonning yetti sonining
sirli xususiyatiga ishonganligi bilan tushuntiradilar.
Nyuton tajribalarining ikkinchi qismi shunday bo id i. Prizmadan
o'tgan nur ikkinchi prizmaga yo ‘naltirildi. Bu ikkinchi prizma yor
damida yana oq nur olish imkoni b o id i. Shunday qilib, oq nur ko‘plab
boshqa nurlaming ko‘rishidan iborat ekanligi isbotlandi. Yetti xil asosiy
nurlami Nyuton halqa b o ‘ylab joylashtirdi (1.2 - rasm )16.
Nyuton ba’zi nurlar asosiy nurlaming m a’lum nisbatdagi ara-
lashmasi sifati hosil bo‘ladi, deb faraz qildi. Agar ranglar halqasi asosiy
ranglar chegarasidagi nuqtalarga aralashmadagi o ‘sha rang miqdoriga
teng yuk ossak, unda yig‘indi nur og'irlik markaziga mos keladi. Oq nur
rang halqasining markaziga to‘g ‘ri keladi. Ranglar tadqiqotini keyin-
chalik Tomas Yung, Djems Maksvell va boshqa olimlar davom ettir-
dilar. Insonning nurlami idrok etishini o‘rganishi anchagina muhim
masala b o id i, ammo asosiy e’tibor numing obyektiv xususiyatlarini
tadqiq etishga qaratiladi. Hozirgi paytda fiziklar yo ru g iik nuri ikki xil
xususiyatga ega, deb hisoblaydilar. Bir tomondan, yorugiikning Xris-
tian Gyuygens tomonidan 1678 yilda olg‘a surilgan to iq in nazariyasi
yordamida yorugiik nurining ko‘pgina xususiyatlari, shu jumladan
qaytish va sinish qonunlari, tushuntirib beradi.
-rasm. Nyutonning rang xalqasi

Yorug‘lik nurini to ‘lqin xususiyatlari nuqtai nazaridan qarab
chiqamiz. Yorug‘lik nurining to lq in xususiyatlaridan biri uning to‘lqin
uzunligi - to‘lqinning bir marta tebranish uchun zarur bo‘lgan vaqtda
(tebranish davri) o‘tgan masofasidir. Spektri birgina to ‘lqin uzunligi mos
kelgan bitta chiziqdan iborat bo‘lgan nurlanish
m onoxrom atik nur
deyiladi. Nyuton tomonidan olingan kamalak (shuningdek, yom g‘irdan
keyin kuzatiladigan kamalak ham) cheksiz ko‘p monoxromatik nur-
lanishdan tashkil topgandir. Lazer - monoxromatik nurlanishning ancha
sifatli manbayidir. Xuddi shu sababli uning nurini fokusda yig‘ish oson
kecliadi. Monoxromatik nurlanishning rangi uning to‘lqin uzunligi bilan
aniqlanadi. Ko‘zga ko‘rinadigan nurlar uchun to ‘lqin uzunliklari sohasi
380-400 nm dan (binafsha) to 700-780 nm gacha (qizil) davom etadi.
Oraliqda inson ko‘zining sezgirligi bir xilda emas. Eng yuqori sezgirlik
yasliil rangga to‘g ‘ri keluvchi to‘lqin uzunliklari uchun kuzatiladi17.
Nyuton oq numi kamalakning barcha ranglari yig‘indisi sifatida
tasaw ur etish mumkin ekanligini ko‘rsatadi. Boshqacha qilib aytganda
oq nur spektri uzluksiz va teng taqsimlangandir - unda ko‘rish so-
hasidagi barcha to‘lqin uzunliklariga mos keluvchi nurlar ishtirok etadi.
Rangni tasvirlash uchun quyidagi belgilardan foydalaniladi:
- rangning tusini nur spektridagi eng asosiy to ‘lqin uzunligi bilan
aniqlash mumkin. Rangning toni bir rangning boshqasidan, masalan,
yashilni qizildan, sariqdan va boshqa ranglardan farqini ajratish imko
niyatini beradi.
- Yorug‘lik - yoruglik nuri energiyasi, intensivligi bilan aniq
lanadi. Idrok etilayotgan yorug‘lik nurining miqdorini ifodalaydi.
- Tusning to ‘yinishi yoki tiniqligi. Oq rangning qatnashish ulushi
bilan ifoda etiladi. Ideal sof rangda oq rang aralashmasi bo‘lmaydi.
Agar, masalan, sof qizil rangga m a’lum nisbatda oq rang qo‘shilsa
(rassomlarda bu razbel deb ataladi), och-qizil rang hosil b o ‘ladi.
K o‘rsatilgan uch belgi barcha ranglar va ulaming nozik turlarini
ifodalashga imkon beradi. Atributlaming uchta ekanligi rangning uch
o‘lchamlilik xususiyatining namoyon bo‘lishidir. Keyinroq ko‘ramizki,
numi ifodalashning boshqa uch o ‘lchamli tizimlari ham mavjuddir.
Biz rangni to ‘lqin uzunligi va spektr yordamida tushuntirishga
harakat qildik. Ma’lum bo‘ldiki, bu rang haqida to‘liq bolm agan tasav-
-rasm. Tashqi tavsif - Microsoft Word А4 син ва узгар doc

20
%
100
%
n
n
U
U
U
U
3. Rostlash tavsifi – (cos, n,f lar o‘zgarmas bo‘lganda) yakor chulg‘ami
kuchlanish qiymatining U=const bo‘lishi uchun yuklama toki o‘zgarganda
qo‘zg‘atish
tokini i
q
qanday o‘zgartirish kеrakligini ko‘rsatadi,
bunda
U=const, f=const, cos=const, n=const bo‘lishi lozim, ya'ni i
q
=f(I
1
)
bog‘lanish olinadi. Bu tavsif ham quvvat
koeffitsiеntining ikkita
qiymatlarida cos=1,0 va cos=0,7 (yoki cos=0) olinadi. Gеnеratorning
salt ishlash
nominal kuchlanishi U
n
o‘rnatiladi,
kеyin yuklamani oshirib,
yakor toki nominal qiymatga yеtkaziladi. Tajribada 5-6
ta nuqtalardagi
qiymat yozib olinadi va o‘lchov ma'lumotlari 2,2 – jadvalga kiritiladi.
cos=1,0 va cos=0,7 da olingan rostlash tavsiflari bir grafikda quriladi.
Gеnеratorning rostlash tavsiflari quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi (2.4-rasm).
2.2-jadval
A
I
1
n.b.
A
cos=0.7
i
q
n.b.
A
I
1
n.b.
A
cos=1.0
i
q
n.b.
2.4-rasm. Rostlash tavsifi
i
q
=f(I)
I
1
i
q
I
1.n
A
cos=1
cos=0,7
21
Sinov savollari
1. Sinxron gеnеratorning tashqi tavsifi qanday olinadi?
2. Gеnеratorning tashqi tavsifida kuchlanishning o‘zgarishiga
sabab
nima?
3. Rostlash tavsifi qanday olinadi?
4. Rostlash va tashqi tavsiflariga yuklama xaraktеrining ta'siri
qanday
bo‘ladi?
Mustaqil ishlash uchun topshiriq - O‘zbеkiston rеspublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi abu rayhon beruniy...

6
1-
jadval
Marketing kommunikatsiyalari asosiy turlari bo‘yicha jadvalni
to‘lg‘azishni davom ettiring.
Reklama Ta’minotni
rag‘batlan
tirish
Xomiy
lik
Jamoatchi
Likbilan
aloqa
Shaxsiy
sotish
To‘g‘ri
marketing
Broshyura
va
bukletlar
Konkurs
o‘yinlar
lotereyalar
Ko‘ngil
ochar
tadbir
lar
Seminarlar Savdo,
Uchra
shuvlar
Katalog
Sovg‘alar
Taqdimot
Telemarke
ting
Marketologuchuneslatma
Reklama, Shaxsiysavdo,
savdonirag‘batlantirishvajamoatbilanaloxalarkommunikatsiyaning
“kommunikatsionmajmua” debataluvchiasosiyvositalarihisoblanadi
.
Mavzubo‘yichaasosiytushunchalar
Reklama
-
tovar,
xizmatlar,
g‘oyalarnisiljitishvashaxssiztaqdimetishningxohlaganto‘lovlishaklihisobla
nadi.
Sotishnirag‘batlantirish
-
xaridnirag‘batlantirishgayokitovar,
xizmatnitajribadano‘tkazishgaqaratilganturlihilqisqamuddatlirag‘batlantiru
vchichora-tadbirlardir.
Mavzu: To`g`ri chiziqli tekis harakat haqida

|
Mavzu: To`g`ri chiziqli tekis harakat haqida
|
bet | 1/3 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 180,41 Kb. | | #141388 |
Bog'liq Mavzu To`g`ri chiziqli tekis harakat haqida
MAVZU: To`g`ri chiziqli tekis harakat haqida.
|
Soatlar soni: 1
|
Mavzuning qisqacha mazmuni: To`g`ri chiziqli tekis harakat haqida haqida bilim berish;
|
O'quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi:
Metodik: Evristik, muammoli izlanish metodlaridan foydalanish.
Shakl: Jamoa, gurah bilan va har bir o'quvchi bilan ishlash.
|
Jihoz: Darslik, mavzu asosida ko'rgazmali materiallar.
Nazorat: Og'zaki nazorat, savol-javob, kuzatish, o'z-o'zini nazorat qilish.
Baholash: O'quvchilar 5 ballik reyting tizimida baholanadi.
|
Darsning maqsadlari
|
Ta'limiy:
a) o'tilgan mavzu yuzasidan egallagan bilimlarini didaktik o'yinlar yordamida boyitib borish;
b) To`g`ri chiziqli tekis harakat haqida bilim berish.
Tarbiyaviy:
a) o'quvchilaraing matematika faniga bo'lgan qiziqishini yanada orttirib borish;
b) har bir fizik muammolarni ahillik, birodarlik, hamjihatlik, hozirjavoblik bilan bajarish fazilatlarini tarbiyalash.
Rivojlantiruvchi:
Fizik topshiriqlarni bajarish orqali o'quvchilarning mustaqil va mantiqiy fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirish.
|
Kutilayotgan natija
|
To`g`ri chiziqli tekis harakat haqida yuzasidan yangi bilimga ega bo'ladilar.
|
|
|
| |
Reaktiv qarshilik Aktiv qarshilik

19
3.2. Gеnеratorning tashsi tavsifi – gеnеrator yakor chulg‘amidagi
kuchlanish U
1
ning
yuklama toki I
1
bilan bog‘lanishini ko‘rsatadi, ya'ni
U
1
=f(I
1
). Bu tavsif i
q
=const, cos=const, n=const bo‘lganda olinadi.
Bu tavsif quvvat koeffitsiеntining
ikkita qiymatida, ya'ni cos=1,0
yuklama aktiv xaraktеrda bo‘lganda va cos=0,7
yuklama aktiv va
induktiv xaraktеrda bo‘lganda, ya'ni
yuklar qarshiliklari R
yu
va X
yu
bo‘lganida olinadi.
2.1-jadval
B
U
n.b.
A
cos=0.7
I
1
n.b.
B
U
n.b.
A
cos=1.0
I
1
n.b.
Sinxron gеnеratorning salt ishlashdagi kuchlanishi U nominal qiymatga
yеtkaziladi. Bunda qo‘zg‘atish toki I
q
ning qiymati nisbiy birlikda 1ga
tеng.
Sеkin asta yuklamani I
1
=I
n
gacha oshirib boriladi va bunda 5-6 ta
nuqta olinadi. Tajribadan olingan ma'lumotlar 2.1- jadvalga yozib boriladi.
cos=1,0 yuklama aktiv xaraktеrda bo‘lganda va cos=0,7 yuklama aktiv
va induktiv xaraktеrda bo‘lganda olingan tashqi
tavsiflar bitta grafikda
chiziladi (2.2-rasm). Bu tavsif yordamida kuchlanish pasayishi U
topiladi.
U=f(I
1
)
I
1
U
U
n
A
cos=1
cos=0,7
2. Ishni bajarish yuzasidan topshiriqlar

16
2. Ishni bajarish yuzasidan topshiriqlar
1. Sinxron
generatorning tuzilishi,tajriba qurilmasiga kiradigan barcha
asbob va uskunalar bilan tanishing. Stend bilan tanishib,
generatorning
sxemasiga kiradigan jihozlar va o‘lchov asboblarini aniqlang hamda
generatorning pasportida ko‘rsatilgan tehnik ma’lumotlar bilan tanishib,
ularni hamda chulg‘amlar qarshiliklarini hisobot daftariga yozib qo‘ying.
2. Laboratoriya ishidagi 1-rasmda ko‘rsatilgan sхema yig‘iladi.
3. Tashqi tavsifini U=f (I
1
) olish,
bunda i
q
=const, n=n
n
=const yoki
f=f
n
=const bo‘lishi lozim.
4. Rostlash tavsifini olish. i
q
=f (I
1
), bunda U=U
n
=const, n=n
n
=const
yoki f=f
n
=const bo‘lishi lozim.
5. Bu tavsiflarni nisbiy birlikda qurish.
6. Tashqi tavsiflardan foydalanib kuchlanishning nominal pasayishini
aniqlash.
3. Ishni bajarishga oid qisqacha nazariy tushunchalar va hisobot
tayyorlash tartibi
3.1. Tashqi xarakteristikalari. Bu xarakteristikalar qo‘zg‘atish toki
I
qo‘z
=const, fconst (demak, aylanish chastotasi n=n
N
=const) va
cos=const bo‘lganda generatorning chiqish klemmalaridagi kuchlanish
U
1
ning yuklama toki I
1
ga bog‘liq holda o‘zgariishini ko‘rsatadi, ya’ni U
1
f (I
1
).
SG ning tashqi xarakteristikalari yuklamaning
xarakteriga qarab har
xil bo‘ladi. 1-rasmda generatorning bu xarakteristikalari uch xil (aktiv,
aktiv-induktiv va aktiv-sig‘imiy) xarakterli yuklamalarga tegishli cos
uchun ko‘rsatilgan.
Aktiv-induktiv (
>0) yuklamada mashina yakor reaksiyasining
bo‘ylama o‘q bo‘yicha magnitsizlovchi ta’siri tufayli yakor tokining ortishi
bilan SG chiqish klemmasidagi kuchlanish kamayadi (bunda E
0
>U
1
),
aktiv-sig‘imiy (
<0) yuklamada esa yakor reaksiyasi mashinaning
bo‘ylama o‘qi bo‘yicha magnitlovchi ta’sir ko‘rsatadi va I
1
tokning ortishi
bilan kuchlanish ham ortadi (bunda E
0
< U
1
). Sof aktiv ( = 0) yuklamada
esa yakor reaksiyasi mashinaning ko‘ndalang o‘qi bo‘yicha ta’sir qilib,
bo‘ylama
o‘qi
bo‘yicha
yo‘nalgan
asosiy
magnit
oqimini
deformatsiyalaydi, ya’ni uning qutb o‘qiga
nisbatan simmetrik
taqsimlangan shaklini buzadi (bu holda burchak > 0 bo‘ladi).
17
Natijada rotorning aylanish yo‘nalishiga bog‘liq holda qutb o‘qining bir
tomonida magnit maydon susayadi, ikkinchi tomonida esa kuchayadi va
mashina magnit zanjirining bu qismi magnit jihatdan to‘yinadi.
Bunda
mashinaning
bo‘ylama o‘qi bo‘yicha yo‘nalgan natijaviy magnit oqimi
nisbatan kamayadi, demak,
bu holda ham yakor reaksiyasining
magnitsizlovchi ta’siri mashinaning bo‘ylama o‘qi bo‘yicha bo‘lar ekan.
Shuning uchun yuklama toki I
1
ning ortishi
bilan kuchlanish kamayadi
(E
0
>U
1
)
.
S.Q.Tursunov va boshqalar. Kompyuter grafikasi va web-dizayn. Pedagogika OTMlari talabalari uchun

Rastrli tasvirlar quyidagi tiplarga bolinadi: binar, kulrang,
palitrali, to ‘liq kulrang. Bunda tasviming elementlari faqat ikki qiymatni
(0 yoki 1) qabul qilishi mumkin. Bu tasvirlar turlicha paydo bo‘lishi
mumkin. Ammo ko‘p hollarda kulrang, palitrali va turli rangli tasvirlami
o ‘zgarmas yoki adektiv chegaraviy son bilan binar tasvirga almashtirish
natijasida paydo bo‘ladi. Binar tasvirlami saqlash uchun juda ham katta
joy talab qilinadi. Ulaming har bir elementi uchun 1 bit joy kerak
bo‘ladi. Kulrang tasvimi elementlari m a’lum bir rang intensivligining
turli xil qiymatlari qabul qiladi. Odatda bu tasvirlaming har bir
elementmi saqlash uchun 8 bit ishlatiladi. Kulrang tasvirlar turli xil
amaliy masalalami hal qilishda eng ko‘p qo‘llaniladigan tasvirlardan biri
hisoblanadi.
Palitrali tasvirlaming har bir elementiga ranglar xaritasinmg bir
katakchasidagi rang mos qo‘yiladi. Palitra - bu ikki o'lchovli massiv
bo‘lib, uning satrlariga turli ranglar, har bir ustunlariga esa m a’lum bir
rangning intensivligi joylashtiriladi.
To‘liq rangli tasvirlar elementlari rangni tashkil etuvchi yor-
qinliklaii haqidagi axborotni o‘zini saqlaydi. Shu bilan u palitrali
tasvirlardan farq qiladi. Amaliy masalalar yechishda qaysi tipdagi
tasvimi tanlash masalasining o £ziga xos xususiyatlaridan boshlab, tas-
virdagi zarur axborotni qanchalik to ‘liq ifodalanishi bilan xarakterlanadi.
Vektorli grafika vositasida shakllangan tasvir sodda grafik ob’ektlar
to‘plamidan tuzilgan bo‘lib, uning tipik elementiga mos keladi. Vektorli
tasviming asosiy elementi chiziq bo‘lib hisoblanadi.
Vektorli grafikada tasvir sifati kengaytmaga bog‘liq bo‘lmaydi.
Vektorli obyektlar matematik tenglamalarda ifodalanadi. Shuning uchun
ham masshtablanganda ular sifatni yo‘qotmaydi10.
Kompyuter xotirasida bu chiziq juda katta joy egallamaydi, chunki
xotirada chiziqni faqat parametrlari ko'rsatiladi. Unda sodda obyektlar
murakkab obyektlarga birlashtiriladi, shu sababli vektor grafikasini
obyektga y o‘naltirilgan grafika deb ham aytiladi. Kompyuter xotirasida
vektor grafikasi chiziqlar sifatida saqlanib turishiga qaiamasdan, tasvir
ekranga nuqtalar sifatida chiqariladi. Tasvimi ekranga chiqarishdan
oldin har bir parametmi hisoblab chiqadi. Shu sababli vektor grafikasini
hisoblanuvchi grafika deb aytiladi. Vektor grafikasi yordamida sodda
turdagi bezash ishlarini olib borish mumkin11.
-§. Rastrli tasvirlar va ularning asosiy xarakteristikalari

3-§. Rastrli tasvirlar va ularning asosiy xarakteristikalari Rastr - bu juda kichik yuzaga ega boigan geometrik figuralar
(piksellardan), masalan kvadratchalardan tuzilgan matritsa. Har bir piksel
o‘z rangiga ega boiishi mumkin. Turli ranglarga ega boigan rastrlar
to‘plami tasvimi tashkil etadi. Tasvir kolrsatilayotgan sirtda piksellami
joylashishiga nisbatan rastrlar turli tiplarga boiinadi: kvadrat, to‘rt
burchak, doira va shu kabilar. Piksellar joylashishini tasvirlash uchun turli
xil koordinata tizimlandan foydalaniladi. Bu tizimlami hammasi uchun
umumiy boigan xoSsa, ularda piksel koordinatalarining diskret qiymatlar
qatoridan (butun Son bo‘lmasligi mumkin) tashkil topgandir. Ko‘p
hollarda butun sonlar koordinatasidan foydalaniladi Bunda piksellarning
boshlangich koordinatasi chap tomondagi yuqori burchakdan boshlanadi.
Rastming geolnetrik xarakteristikalari quyidagilardan iborat:
- Ruxsat berilgan xatolik;
- Oicham;
- Piksel shakli.
Rastrda ruxsat berilgan xatolik o‘zaro qo‘shni (yonma-yon)
joylashgan piksellar orasidagi masofa bilan xarakterlanadi. Ruxsat
berilgan xatolik bir birlik uzunlikdagi piksellar soni bilan oichanadi. Eng
ko‘p tarqalgan oichov birligi boiib,
dpi (dots per inch) xizmat qiladi. U
bir dyuym (25,4 mm) uzunlikdagi piksellar soni 3.
Rastming oicham i odatda gorizontal va vertikal o‘qlar bo‘yicha
joylashgan piksellar soni bilan aniqlanadi. Shuni ta’kidlab aytish mum-
kinki, har ikki o‘qlar uchun bir xil qadamli (ya’ni, dpiX = dpiY) rastr
kompyuter grafikasi uchun juda qulay. Bu ayniqsa grafik obyektlarni
chiqarish algoritmlari uchun qulay. Aks holda muammo paydo boiadi.
Rastr piksellarining shakli tasvimi chiqarish qurilmasining
xususiyatlari bilan amqlanadi. Masalan, piksellar quyidagi shakllarda
boiishi mumkin:
1. Kvadrat (yoki to‘g ‘ri to‘rtburchak shaklidagi piksellar). Ular
oicharm bo‘yicha rastr qadamiga teng (suyuq kristalli displeyda);
2. Doira shaklidagi piksellar. Ular oicham i bo‘yicha rastr qada
miga teng boimasligi mumkin (printerlar).
” S.Q.Tursunov va boshqalar. Kompyuter grafikasi va web-dizayn. Pedagogika OTMlari talabalari uchun
darslik. T. Cho‘lpon. 2013 v 377-bet
Ranglar som (rang chuqurligi) ham rastming eng muhim
xarakteristikalaridan bin. Ranglar soni faqat rastrli tasvir uchun emas,
balki har qanday tasvir uchun ham muhim xarakteristika hisoblanadi.
Евгении Тучкевич. Adobe Photoshop CS6. Master-klass - СПб.: БХВ-Петербург, 2013. - 2 1 s

Vektorli grafik tizimning muhim tavsifi bo‘lib,
uning sodda grafik
elementlarining tarkibi xizmat qiladi, sodda grafik elementlariga bir
nechta misol keltiramiz:
- Koordinatasi ko‘rsatilgan nuqtalar boshlanuvchi ma’lurn bir
burchak ostida yo‘nalgan va berilgan uzunlikka ega boigan chiziq;
- Markaziy koordinatalari ko‘rsatilgan
nuqtada joylashuvchi,
yarim o‘qlarining uzunligi, chiziqning rang va qalinligi,
hamda uni
bo‘yash rangi berilgan ellips;
- Chap tomondagi yuqori burchagiga joylashgan nuqtaning
koordinatalari, tomonlar uzunligi, chiziq qalinligi va rangi ko‘rsatilgan
to‘g ‘ri to ‘rtburchak.
Vektorli tasvimi ko‘rsatayotganda sodda
elementlaming chiziqli
geometrik atributlari, uning boshlang'ich va zarur oichamlari o‘rta-
sidagi munosabatni hamda chiqarish qurilmalarida (monitorlar, chop
etish qurilmasi) ruxsat berilgan xatolikni hisobga olgan holda hisoblab
chiqadi. Bunday usul masshtablashtirish imkoniyatini
sezilarli darajada
oshlradi. Tasvir oichamini qancha ko‘paytirsa ham, uning sifati
o‘zgarmaydi. Tasviming oichamlarini juda kichiklashtirib yuborganda,
sodda elemenlaming chiziqlari ustma-ust
tushib qolishi va xatolami
ixchamlash hisobiga u o‘zgarishi (blizilishi) mumkin.
Fraktal grafika vositasida shakllangan tasvirlar ham xuddi vektorli
grafika kabi matematik hisoblarga asoslangan. Ammo kompyuter
xotirasida hech qanday obyektni saqlamasligi bilan undan farq qiladi.
Tasvir tenglama (yoki tenglamalar tizimi) bo‘yicha quriladi. Shuning
uchun formulalardan boshqa hech narsani saqlash kerak emas.
«Fraktal» atamasi lotincha Fractus so‘zidan olingan va u «qism-
lardan tuzilgan» ma’nosini anglatadi. Fransuz matematigi Benua Man
delbrot 1975 yilda «The fractal geometiy of Nature» kitobini nashr qildi
va fraktal so'zi eng ko‘p tarqalgan atamalardan biriga aylandi12.
Eng sodda fraktal obyekt sifatida qor uchqunlarini yoki paporotnik
bargini keltirish mumkin. Shuning uchun
ham fraktal obyekt chizish
yoki bezash asosida emas, balki prOgrammalashtirish asosida hosil bo‘-
ladi. Kompyuterda tashkil qilingan turli o‘yinlarda ham fraktal gra-
fikadan foydalaniladi. Fraktal grafika kompyuter
xotirasida saqlanib
turmaydi. Har bir tasvir tenglama yoki tenglamalar sistemasi asosida
quriladi. Fraktal grafikadagi tenglamaning biror koeflitsientini o‘zgar-
tirish orqali butunlay boshqa tasvimi hosil qilish mumkin.
12 S.Q.Tursunov va boshqalar. Kompyuter grafikasi va web-dizayn. Pedagogika OTMlari talabalari uchun
darslik. T. Cho'lpon. 2013 y. 377-bet.
14
Sanab o‘tilgan kompyuter grafikasi turlarini tashkil qilish va ulami
boshqarish uchun bir qator dasturiy vositalarlar ishlab chiqilgan.
Kurs ishi mavzu: Autocad dasturida 3D obyektlarni yaratish va ularni tahrirlash jarayoni

KURS ISHI 1
Kirish 4
1-Bob. AutoCADda 3D modellashtirish 6
1.1 3D modellashtirishga kirish 6
1.1.1AutoCADda 3D modellashtirishning asosiy tushunchalari 9
5-rasm. Dastur interfeysi 10
6-rasm. Menyular qatori 11
7-rasm. Standart asboblar paneli 11
8-rasm. Obyekt xususiyatlari paneli 12
9-rasm. Xolat qatori 13
13-rasm. Chiziqning bog‘lanish nuqtasi 16
14-rasm. Chiziqni bekor qilish yoki birlashtirish 16
1.1.2 3D chizish uchun zarur bo'lgan asboblar va buyruqlar 18
50-rasm. Panellar ro‘yxati 18
19
1.2. 3D obyektlar yaratish 22
1.2.1. Asosiy 3D shakllar: Kub, silindr va konus yasash 22
a) b) 22
57-rasm. FKT paneli 23
58-rasm. 3D jismlarni tahrirlash paneli 23
2-Bob. AutoCADda 3D obyektlarni tahrirlash 24
2.1. 3D modellarni tahrirlash 24
2.1.1. Obyektlarni kesish, qo'shish va ajratish 25
2.1.2. 3D
obyektlarni aylantirish, ko'chirish va o’lchamini o’zgartirish 26
2.1.3. Sirtlarni silliqlash va detallar qo'shish 27
2.1.4. 3D modellar uchun materiallar va yoritish sozlamalari 28
3-Bob. Amaliy loyiha yaratish 30
3.1. 3D modellashtirishning amaliy qo'llanilishi 30
3.1.1. Qurilish va muhandislik loyihalarida 3D modellashtirish 30
3.1.2. San'at va dizaynda 3D modellashtirishning qo'llanilishi 31
3.1.3. Yangi texnologiyalar va ularning 3D modellashtirishdagi roli 32
3.1.4. 3D bosmalash va virtual reallik (VR) bilan integratsiya 33
Xulosa 34
Foydalanilgan adabiyotlar 35
Internet saytlari 36
Sellyulozalar asosidagi kompazitsion materiallar o’zbekistonda qog’oz ishlab chiqarish reja - bet 3

|
Sellyulozalar asosidagi kompazitsion materiallar o’zbekistonda qog’oz ishlab chiqarish reja
|
bet | 3/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 481,94 Kb. | | #236226 |
Bog'liq SELLYULOZALAR ASOSIDAGI KOMPAZITSION MATERIALLAR.4444Shunday qilib,gidroliz temperaturasining ko‘tarilishi bilan PD ning kamayishi,unum va gidrolizlangan selluloza zarrachalarning o‘rtacha o‘lchamining ham kamayishi kuzatildi.Sellulozani O‘YuCh nurlar yordamida gidrolizlanganda nurlanish vaqtining oshishi PD ning kamayishiga olib kelishini ko‘rsatdi.Sellulozaga 20 minut O‘YuCh nurlanishda tola shaklidan kukunsimon holatga o‘tadi, PD-300,zarrachalarning o‘rtacha o‘lchami-450 mkm.O‘YuCh nurlanish vaqtining 30 minutdan oshganda gidroliz mahsuloti butunligicha kukunsimon xolatga o‘tishi kuzatildi. - Shunday qilib,gidroliz temperaturasining ko‘tarilishi bilan PD ning kamayishi,unum va gidrolizlangan selluloza zarrachalarning o‘rtacha o‘lchamining ham kamayishi kuzatildi.Sellulozani O‘YuCh nurlar yordamida gidrolizlanganda nurlanish vaqtining oshishi PD ning kamayishiga olib kelishini ko‘rsatdi.Sellulozaga 20 minut O‘YuCh nurlanishda tola shaklidan kukunsimon holatga o‘tadi, PD-300,zarrachalarning o‘rtacha o‘lchami-450 mkm.O‘YuCh nurlanish vaqtining 30 minutdan oshganda gidroliz mahsuloti butunligicha kukunsimon xolatga o‘tishi kuzatildi.
Respublikamizda sellyuloza - qog‘oz sanoati - Respublikamizda sellyuloza - qog‘oz sanoati
- Respublikamizda sellyuloza - qog‘oz sanoatiga alohida e’tibor berilmoqda va bu sohadagi korxonalarning rivojlanishi jadal sur’atlar bilan o‘sib bormoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan 2017-2021 yillarda O‘zbekistonni rivojlantirish harakatlar strategiyasining beshta ustuvor yo‘nalishi ishlab chiqildi.
- Bu strategiya davlat va jamiyat qurilishini takomillashtirishga, qonun ustuvorligini ta’minlash va sud-huquq tizimini yanada isloh qilishga, iqtisodiyotni yanada rivojlantirish va liberallashtirishga, ijtimoiy sohani rivojlantirishga, xavfsizlik, millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglikni ta’minlash, chuqur o‘ylangan, o‘zaro manfaatli va amaliy ruhdagi tashqi siyosat yuritishga asoslangan.
XULOSA; - XULOSA;
- Ushbu mavzuda o’rganganim shu bo’ldiki ,
- Sellyuloza qog’oz sanoatida juda xam maydalangan va oqartirilgan holatda ishlatilishi, kampazitsion materriallarning tarkibida ham bo’lishini bildim
|
| |
Zahiriddin muhammadbobur nomidagi andijon davlat universiteti

|
Zahiriddin muhammadbobur nomidagi andijon davlat universiteti
|
bet | 1/7 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 0,72 Mb. | | #153502 |
Bog'liq Grafik muharrirlarida sodda tasvirlar yaratish mavzusini o’qitish
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
ZAHIRIDDIN MUHAMMADBOBUR NOMIDAGI
ANDIJON DAVLAT UNIVERSITETI
_________________________________________________________________________ FAKULTETI
________________________________________________________________________ YOʻNALISH
____-KURS ____-GURUX TALABASI
KURS ISHI
MAVZU: Grafik muharrirlarida sodda tasvirlar yaratish mavzusini o’qitish metodikasi.
Bajardi: Qamchibekova Umida
Tekshirdi: ________________________
Andijon
MUNDARIJA
KIRISH ....................................................................................................................4
Grafik muharrirlari va ularning turlari.............................................................6
Grafik muharrirlarida Paint dasturida sodda tasvirlar yaratish......................13
Paint dasturida ishlash metodikalari………………………….......................21
XULOSA..................................................................................................................25
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR.................................................................26
Andijon davlat universiteti
Axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti
Axborot texnologiyalari kafedrasi
____________________________________________ __ kurs _ gurux
Tasdiqlayman_______________________
Kafedra mudiri ___________N.O‘rinov
202_ yil ‘__’ _______
____________________________________________________________fanidan
KURS ISHI BO‘YICHA TOPSHIRIQ
Talaba Qamchibekova Umida
1. Kurs ishining mavzusi: Grafik muharrirlarida sodda tasvirlar yaratish mavzusini o’qitish metodikasi.
___ _________ 2024 y. kafedra majlisida ma’qullangan.
|
| |
Foydalanilgan manba va adabiyotar

|
Foydalanilgan manba va adabiyotar
|
bet | 9/9 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 90,3 Kb. | | #120712 |
Bog'liq Amir Temur davrida Movaraunnahrda olib borilgan bunyodkorlik ishlari 3Foydalanilgan manba va adabiyotar:
Karimov I.A O zod va obod Vatan, erkin va farovon turmush-pirovard maqsadimiz. T .8.. -Т.: “O 'zbekiston” , 2000
Ahmedov B. Sohibqiron Temur (hayoti va ijtim oiy-siyosiy faoliyati). -Т.:1996.
Avesto. Tarixiy-adabiy yodgorlik. Asqar Mahkam taijimasi. -Т.: “ Sharq” , 2001.
Nizomiddin Shomiy, Zafarnoma, T., 1996. – B.216.
Ravshanov P. “Temurnoma”: Amir Temur Ko‘rogon jangnomasi: (Hikmatlar:
O‘rta yoshdagi maktab bolalari uchun). – T. : Chulpon, 1990. – B.352.
B .Ahmedov. Sohibqiron Temur (hayoti va ijtim oiy-siyosiy faoliyati). -Т.: 1996.
Temur tuzuklari. / Tarj. A.Sog‘uniy va H.Karomatov. – Toshkent: Sharq, 2005.
– B.160.
Pulatov Z. Temur davrining me’moriy kahkashona: (Kitob-albom). – T.: “Sharq” NMK Bosh tahririyat, 1996. – B.192.
Abu Tohirxo'ja: Samariya; Narshahiy: Buxoro tarixi; B ayoniy; Shajarai X orazm shohiy; Ibrat: Farg'ona tarixi. -Т.: “ Meros”, 1991.
Ahmedov B. Sohibqiron Temur (hayoti va ijtim oiy-siyosiy faoliyati). -Т.: 1996.
|
| |
BOG‘I SHIMOL– - Amir Temur va Temuriylar davri madaniyati va san’ati Reja

|
Amir Temur va Temuriylar davri madaniyati va san’ati Reja
|
bet | 3/9 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 90,3 Kb. | | #120712 |
Bog'liq Amir Temur davrida Movaraunnahrda olib borilgan bunyodkorlik ishlari 3BOG‘I SHIMOL– bu bog‘ xalq orasida Bog‘ishamol nomi bilan mashhur bo‘lgan. U 1397-yili insho etilgan. Muarrix Sharafiddin Ali Yazdiyning qayd etishicha, bu manzil bog‘ asos bo‘lmasdan oldin ha ko‘kalamzor joy bo‘lgan. Muarrix yozadi: “Hazrati Sohibqiron obod Samarqandning shimoliy tomonida barpo etgani Bog‘i Shimol nomi bilan mashhur boqqa ko‘chib o‘tib, jahon ahli sig‘gudek ulkan saroparda (shohona chodir) qurdirdi. Uning darvozasi oldidagi chodir (ko‘ndalon) hamda podshoh qabulxonasi (borgoh) bazmlar uchun tikilgan katta va kichik chodirlar ko‘kka bo‘y cho‘zib, oyga tekkudek tuyulardi. Bu bog‘i Eram yanglig‘ orom maskani jannatning bazm saroyi hasad qiladigan darajada orasta va salobatli qilib bezatdilar. Qazodek keskin farmon sodir bo‘ldiki, ul firdavsmonand bog‘da amirzoda Mironshohning qizi, oliy iffat sohibasi Beka Sulton nomiga atab dilni rom etuvchi baland qasr va go‘zal bir ishratgoh qursinlar. Fors o‘lkasining barcha viloyatlari, Iroq, Ozarbayjon, Dorussalom (Bag‘dod) va boshqa mamlakatlardan jam’ bo‘lgan mohir muhandislar, ravshan fikrli me’morlar qasrning tarhini teran farosat qalami bilan mahorat lavhasiga chizdilar. Uni hazrati Sohibqiron ma’qullagach, yorqin ra’yli munajjimlar qasr qurilishini boshlash uchun munosib vaqtni belgilashda hushyorlik va ehtiyotkorlikning barcha shartlariga rioya qilgan holda 799 sana jumodul oxir oyining (1397-yil, mart) quvonchli bir soati va baxtli bir tole’ida inshosini boshladilar.
Qasrning to‘rt ruknini amirlar o‘rtasida taqsimlab, har bir ishboshi ixtiyoriga biror mamlakatdan keltirilgan hunarmandlarni tayin qildilar… mustahkam ruknlarini bag‘oyat mahkam va puxta qilib ko‘tardilar. Har bir rukniga bittadan Tabrizdan keltirilgan marmar toshdan ishlangan ustun o‘rnatdilar. Devorlari sathini lojuvard va oltin bilan shunday ajoyib va hayratomuz darajada go‘zal etib naqshladilarki, ularning tarovatidan Moniy rasmlari va Chin nigorxonasini uyatu-xijolat g‘ubori qopladi. Qasrning sahniga marmar toshlardan va Ko‘hi Nur (Nurota)dan keltirilgan toshlardan chiroyli qilib yotqizdilar… Tashqi devorining ich tarafidagi izorasini koshin bilan ziynatladilar”.
Bir qancha tarixiy manbalarda bog‘ shaharning “Devori Qiyomat” deb atalgan qadimiy devori chegarasida, Damashq (Dimishq) qishlog‘i yaqinida bo‘lgan, deb ko‘rsatiladi. O‘sha yerda bog‘ nomi bilan atalgan ariq oqib o‘tgan. Samarqandliklar Amir Temur sharafiga shahar tumanlaridan birini Bog‘ishamol deb atashgan.
|
| |
BOG‘I NAQSHI JAHON – - Amir Temur va Temuriylar davri madaniyati va san’ati Reja

|
Amir Temur va Temuriylar davri madaniyati va san’ati Reja
|
bet | 7/9 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 90,3 Kb. | | #120712 |
Bog'liq Amir Temur davrida Movaraunnahrda olib borilgan bunyodkorlik ishlari 3BOG‘I NAQSHI JAHON – bu Cho‘ponota tepaligining janubiy etaklarida bunyod etilgan bog‘. Ayrim tadqiqotchilar Bog‘i Naqshi Jahon Amir Temur qurdirgan dastlabki bog‘larning biri, deb hisoblaydilar. “Naqshi Jahon” so‘zi “dunyo bezagi” ma’nosini bildiradi. Mirzo Bobur yozadi: “(Temurbek) yana Pushtai Ko‘hak domanasida, Konigilning qora suyining ustidikim, bu suvni Obi Rahmat derlar, bir bog‘ solibtur, Naqshi Jahong‘a mavsum. Men ko‘rgan mahalda bu bog‘ buzulub erdi, oti besh qolmaydur edi” (ya’ni nomidan boshqa hech narsasi qolmagan edi).
BOG‘I DAVLATOBOD – bu Samarqand janubida, Termiz yo‘lining yoqasida, Bog‘i Dilkusho bilan Bog‘i Jahonnamo oralig‘ida barpo etilgan bog‘. Temuriylar davriga oid vaqf hujjatlariga ko‘ra, bog‘ Darg‘om arig‘i bilan Shovdor arig‘i yaqinida bo‘lgan. Harbiy yurishlardan qaytgan jahongir shu bog‘da tantanali marosimlar o‘tkazgan, elchilarni qabul qilgan. Xususan, Sharafiddin Ali Yazdiy “Zafarnoma” asarida Amir Temur 1399 yili Hindiston yurishidan qaytayotib, Bog‘i Jahonnomada orom olgandan so‘ng Davlatobod bog‘iga, u yerdan Bog‘i Dilkushoga kelganini hikoya qiladi. O‘.Alimovning yozishicha, bog‘dagi saroy baland tepalik ustida qurilgan bo‘lib, shimol tarafdan Darg‘om arig‘i hamda Samarqandning go‘zal manzaralari, janub tarafidan esa Qoratepa tog‘lari ko‘rinib turgan. Sharq tarafidan qishloqlar, g‘arb tomondan esa bepoyon dalalar o‘rab turgan.
BOG‘CHA – bu Samarqand shahrining ichida, amirzoda Muhammad Sulton
madrasasi va dahmasi (bu yer Go‘ri Mir deb ataladi) yonida barpo etilgan kichik bog‘. Sharafiddin Ali Yazdiy yozadi: “Olamni zabt etuvchi Sohibqiron Jahonnamo qasridan
saodat bilan otga minib, 807 yil muharram oyida (1404 yil iyulida) Samarqandda Bog‘i
Chinorga kelib qo‘ndi, u yerdan shahar ichiga kirdi va (marhum) baxtli shahzoda
Muhammad Sulton madrasasini kelib ko‘rib, (qabrni) ziyorat qilish rasmini ado etdi… Bu
yerda farmon chiqdiki, shahzodanig nurli qabri uchun uning himmat me’mori tomonidan
qurilgan madrasaga ulab bir gumbaz ko‘tarsinlar. Farmonga muvofiq xonaqoh
maydonining old tomonidan (madrasaning) janubiy suffasiga ulab, falak yanglig‘ bir
qubba bunyod ettilar, uning izorasini tillo va lojuvard bilan naqshlangan marmar
toshlardan ishladilar hamda mag‘rifatga cho‘milgur murdani qo‘yish uchun bir sardoba
kovladilar. So‘ngra xatmi Qur’on qilib, ojizu-ehtiyojmandlarga sadaqalar ulashib, barcha
rasm-rusumlarga rioya qilingan holda marhum shahzoda jasadini xonaqohning gumbazi
ostidan shu sardobaga ko‘chirdilar. Madrasa atrofida bo‘lgan bir nechta uyni buzib, jannat
misol bir bog‘cha yaratdilar…”
|
| |
Microsoft Word А4 син ва узгар doc - bet 11

18
2.1-rasmda SG ning uch xil xarakterli yuklamaga tegishli cos
qiymatlari uchun
rostlash xarakteristikalari ko‘rsatilgan.
Aktiv-induktiv (>0) xarakterli yuklamada I
1
tokning
ortishi bilan
yakor reaksiyasining mashina bo‘ylama o‘qi bo‘yicha magnitsizlovchi
ta’siri oshadi, sof aktiv (0)
yuklamada ham, tashqi xarakteristikaning
tahlilida ta’kidlanganidek mashinaning bo‘ylama o‘qi bo‘yicha
nisbatan
kam miqdorda magnitsizlovchi ta’sir qiladi va SG ning chiqish
klemmalaridagi
kuchlanish pasayadi, shartga ko‘ra esa, U
1
const bo‘lishi
uchun qo‘zg‘atish tokini oshirish zarur bo‘ladi. Aktiv-sig‘imiy (<0)
xarakterli yuklamada yakor reaksiyasi magnitlovchi ta’sir qilishi tufayli
kuchlanish ortadi,
bu holda U
1
const bo‘lishini ta’minlash uchun esa
qo‘zg‘atish tokini kamaytirish kerak bo‘ladi.
Tashqi tavsif quyidagi tartibda olinadi:
Microsoft Word А4 син ва узгар doc - bet 49

70
kuchlanish U
a
=U
N
=const, hamda parallel (yoki mustaqil) qo‘zg‘atish
zanjiri
kuchlanishi U
qoz
=const va r
qoz
=sonst (demak, I
qoz
=sonst)
shartlar
bajarilganda olinadigan n, M, I
a
va =
f (P
2
) bog‘liqlikdir.
=
f (P
2
) bog‘lanishdan tashqari barcha ish xarakteristikalari O‘TM
turiga, ya’ni uning qo‘zg‘atish usuliga bog‘liq bo‘ladi. Masalan,
parallel
qo‘zg‘atishli motorlarda (mustaqil qo‘zg‘atishlisida ham) qo‘zg‘atish
chulg‘amining magnit oqimi Ф
qoz
yuklamaning miqdoriga deyarli bog‘liq
bo‘lmaydi, ketma-ket qo‘zg‘atish
motorlarda esa,
bu yuklama tokiga
kuchli bog‘liq bo‘ladi.