nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-rasm. Axborot texnologiyasi moddiy zaxiralarni qayta ishlash

Hozirgi paytga kelib, u bir necha evolyutsion bosqichlarni bosib o’tdi, ulardan har birining
almashinuvi asosan
fan-texnika rivojlanishi, axborotni qayta ishlashning yangi texnik vositalari
paydo bo’lishi bilan belgilanadi. Hozirgi jamiyatda axborotni qayta ishlash texnologiyalarining
asosiy texnik vositasi bo’lib shaxsiy
kompyuter xizmat qilyapti, u texnologik jarayonlar
konsepsiyasini ko’rish va undan foydalanishga ham, sernatija axborot tizimiga ham muhim ta’sir
ko’rsatadi. Shaxsiy kompyuterning axborot sohasiga
tadbiq etilishi va aloqaning
telekommunikatsiya vositalarida qo’lla-nilishi axborot texnologiyalari rivojlanishida, buning
natijasida «yangi», «kompyuterli», yoki «zamonaviy» sinonimlaridan birini qo’shish hisobiga
nomining o’zgarishida yangi bosqichni belgilab berdi.
4-rasmda ajratib ko’rsatilgan narsa malum ma’noda shartlidir, chunki bu ZATlardan ko’pi
axborotning boshqa turlarini ham qo’llab-quvvatlashga imkon beradi.
Jumladan, matnli
prosessorlarda sodda hisob-kitoblarni bajarish imkoniyati ko’zda tutilgan, jadvalli prosessorlar
nafaqat raqamli, balki matnli axborotni ham
qayta ishlashi mumkin, shuningdek grafika
generasiyasining maxsus apparatiga ega. Biroq har bitta bunday texnologiyalar bari bir ko’p
jihatdan muayyan turdagi axborotni qayta ishlashga mo’ljallangan.
4-rasm. Qayta ishlanadigan axborot tipiga bog’liq holdagi ZAT tasnifi
Zamonaviy sifatida bu texnologiyaning evolyutsion xususiyatini emas, balki
novatorlik jihati
ta’kidlanadi. Uni qo’llash shu ma’noda novatorlik ishidirki, u tashkilotlarda xilma-xil faoliyat
turlari, mazmunini muhim darajada o’zgartiradi. Zamonaviy axborot texnologiyalari
tushunchasiga, shuningdek, kommunikatsiyaviy
texnologiyalar ham kiradi, ular axborotni turli
vositalar, aynan telefon,
telegraf, telekommunikatsiyalar, faks va boshqalar orqali uzatishni
ta’minlaydi
Qayta
ishlanadigan
axborot
Axborot
texnologiyalari-
ning turlari
Nufuzli universitetlarning onlayn kurslari

|
Nufuzli universitetlarning onlayn kurslari
|
bet | 3/4 | Sana | 28.09.2024 | Hajmi | 159,36 Kb. | | #272795 |
Bog'liq 04-maruza.-OOOK Nufuzli universitetlarning onlayn kurslari
Dunyoning nufuzli universitetlari taqdim etayotgan ushbu bepul “onlayn” kurslarining manzillari quyidagilar:
Coursera.org – https://www.coursera.org/
EdX – https://www.edx.org/
Udemy – https://www.udemy.com/
LinguaLeo – http://lingualeo.ru/
busuu – http://www.busuu.com/enc/
TED – http://www.ted.com
Coursera. Rasmiy sayti: www.coursera.org
Ushbu ingliz tilidagi loyiha har xil bilimlar bo'yicha kurs tizimlarini o'tkazadigan universitetlar bilan hamkorlik qiladi. Tinglovchilar faqatgina kurslarni o'qibgina qolmasdan, kursdoshlari bilan gaplasha oladilar, Coursera OOOK testlar va imtihonlar topshiradilar (3-rasm).
Khan akademiyasi. Rasmiy sayti: https://www.khanacademy.org
MIT va Garvardni bitirgan qobiliyatli talaba Salmanxan boshqa shaharda yashaydigan kichkina amakivachchasiga matematika fanidan yordam berish uchun
«YouTube» saytiga videodarslarni joylashtirgach, bu sayt tezda ommalashib, mashhur bo'lib ketgan. Endi Khan akademiyasi saytida har xil mavzudagi 42000 dan ortiq bepul mikroma'ruzalar bor. Ulardan ko'pchiligi rus tilida ham mavjud.
rasm. Coursera saytining umumiy interfeysi
EdX ta'lim platformasi (4-rasm). Uni Garvard Universiteti hamda Massachusets texnologiya instituti birgalikda “barcha yoshdagilar va turli millat vakillari uchun tekin, internet orqali interfaol ta'lim olishlari uchun” notijoriy tashkilot sifatida tashkil qilishgan.
EdX da ingliz tilida Garvard Universiteti, MIT va yana Berkeley Kaliforniya Universitetlarida (hamda 2013-yildan Texas Universiteti ham qo'shilgan) o'rgatiladigan kurslardan bilim olish mumkin.
Hozircha maskur EdX platformasida kimyo, tibbiyot, informatika, fizikaga oid kurslar qo'yilgan.
Intuit. Rasmiy sayti: www.intuit.ru
Oliy ta'lim va ikkinchi oliy ta'limni olish imkoniyati mavjud bo'lgan, shuningdek, professional qayta tayyorlash va malakani oshirish imkoniyatlarini taqdim qila oladigan yirik Rossiya internet-universitetidir.
To'liq o'qish pullik, ammo intuit saytida turli sohadagi: informatika, fizika, matematika, iqtisodiyot va falsafa bo'yicha 500 dan ortiq kurslarni bepul o'qish mumkin. Hozirgi kunda ko'pgina kurslar video darslar shaklida ham berilmoqda. Ta'lim kurslarini tugatib bepul elektron sertifikat olish imkoniyati ham mavjud.
rasm. EdX ta'lim platformasi interfeysining umumiy ko'rinishi
Яndex maktabi. Rasmiy sayti: https://yandexdataschool.ru/edu- process/courses
Unda Яndex ma'lumotlar tashxisi maktabi ma'ruzalari joylashtirilgan. Uning asosiy maqsadi aynan Яndex uchun, shuningdek, AKT sohasida ma'lumotlarni tashxis qilish va qayta ishlash hamda internetdan ma'lumotlarni olish bo'yicha malakali mutaxassislarni tarbiyalashdir.
Kimyoviy texnologiya yo'nalishi fanlari bo'yicha dunyodagi eng mashhur Stanford, Yale, MIT, Harvard, Berkeley, Oxford va boshqa shu kabi universitetlar saytlaridan audio- va video-kurslarni tekinga yuklab olish mumkin.
Ingliz tilida ma'lumotlar bazasi juda keng bo'lib, fan sohalari bo'yicha taqsimlab keltirilgan. Masalan:
|
| |
quasi-MOOC - 3-ma'ruza. Ommaviy onlayn ochiq kurslar

quasi-MOOC formali tarmoqdagi o'qitish dasturlari sifatida joriy etilgan (Khan academy, OpenCourseWare MIT - OCW). Texnik jihatdan olib
qaraganda bular kurslar emas, balki ma'lum masalani yechishga yo'naltirilgan asinxon resurslardir (masalan, algebra bo'yicha masalani yechish). Ulardan ba'zi xorijiy oliy o'quv yurtlarida kreditlar to'plashda foydalanishadi.
Quyidagi sxemada OOOK modellarining rivojlanishi ko'rsatilgan.
1 R.McGreal, W.Kinuthia, S.Marshall. Open Educational Resources: Innovation, Research and Practice. Commonwealth of Learning
and Athabasca University, Vancouver, 2013. pp. 6-49
Shundan so'ng yuzlab boshqa kollej va universitetlar ham o'quv materiallarini internetga barcha uchun bepul va ochiq qo'yish amaliyotini yo'lga qo'ydi. Bugunga kelib MIT va Stenford universiteti ushbu amaliyotni yangi bosqichga ko'tarishga qaror qildi.
1. 1-laboratoriya ishi tarmoq simulyatorlari bilan ishlash ishdan maqsad

1.1-LABORATORIYA ISHI
TARMOQ SIMULYATORLARI BILAN ISHLASH
Ishdan
maqsad:
Muayyan
dasturiy
ta'minotning
afzalliklari
va
kamchiliklarini hisobga olgan holda tarmoq simulyatorlari bilan tanishish.
Nazariy qism
Kompyuter va Internet paydo bo'lganidan beri, kompyuter tarmog'i ham
tashkilot ichida, ham global miqyosda resurslar va ma'lumotlarni almashishda
muhim rol o'ynadi. Ushbu tarmoqlarni nazorat qilish vazifasi yuklangan odamlar
tarmoq muhandislari yoki tarmoq administratorlari deb nomlanadi.
Tarmoq
muhandislari va administratorlari kompyuter tizimlarini loyihalash, kuzatish yoki
tahlil qilish uchun turli xil vositalardan foydalanadilar.
Haqiqiy tarmoqlarda
(tarmoq infratuzilmasining ishdan chiqishi yoki ishlamay qolishi bilan bog`liq)
tajriba o'tkazmaslik uchun tizim administratorlari buning uchun tarmoq
modellashtirish vositalaridan foydalanadilar.
Simulyator - bu haqiqiy hayotdagi vaziyatni taqlid (imitatsiya) qiladigan
kompyuter dasturi yoki qurilma hisoblanadi. Bu har
qanday taxminlar va xatti-
harakatlarga bog'liq holda hech qanday xavf tug'dirmasdan natijalarni berishi
mumkin. Elektron qurilmalarni yaratish uchun simulyatordan foydalanish odatiy
holdir. Shuning uchun ko'plab universitetlar elektron loyihalarni o'qitishda
simulyatsiya dasturlaridan foydalanadilar.
Bugungi kunda IT bozorida juda ko'p tarmoq
simulyatorlari tarqalmagan
bo`lib, quyida keltirilgan simulyatorlar keng tarqalgan:
BOSON NET SIM;
CISCO Router eSim;
Cisco Packet Tracer;
Network Emulator;
Dynamips;
Cisco 7200 Simulator.
Ulardan eng ko'p ishlatiladiganlari
Boson NetSim, Cisco Packet Tracer va
Network Emulator. Keling, ularga batafsil to'xtalib o'tamiz.
1.1.
Boson NetSim. Boson NetSim - bu
Cisco tarmoq uskunalarining
ishlashini imitatsiya (taqlid) qiladigan va foydalanuvchiga Cisco IOS-ni
o'rganishga yordam beradigan dastur. Ko'pgina boshqa dasturiy mahsulotlar,
oldindan tayyorlangan laboratoriya ishlarida tizimning xatti-harakatlarini "taqlid
qilishi", aslida tarmoqda ro'y berishi mumkin bo'lgan
vaziyatlarni namoyish eta
olmaydi. Bundan farqli o'laroq, NetSim bu kamchilikni bartaraf etish va
tarmoqning haqiqiy xatti-harakatlarini taqlid qilish uchun Boson tomonidan ishlab
chiqilgan texnologiyalardan foydalanadi. Ushbu texnologiyalar Boson NetSim
foydalanuvchilariga Cisco IOS qanday ishlashini
yaxshiroq tushunish uchun
xayoliy laboratoriyalardan ancha uzoqroqqa borish imkonini beradi. NetSim
Boson kompaniyasi tomonidan juda keng qo'llab-quvvatlanadi (bu, albatta,
telekommunikatsiya tarmoqlarining jadal rivojlanishi tufayli). Shu sababli,
Cisco
ushbu mahsulotni imtihonga tayyorgarlik ko'rish uchun ishlatishni tavsiya qiladi.
Shu sababli, Boson NetSim-ning turli xil versiyalarini chiqaradi, ularning har biri
muayyan imtihonga va shunga mos ravishda foydalanuvchining bilim darajasiga
qaratilgan. Keyingi imtihonlar uchun NetSim-ning uchta versiyasi mavjud:
CCENT uchun NetSim, CCNA uchun NetSim va CCNP uchun NetSim.
Raqamli iqtisodiyot - bet 11

|
Raqamli iqtisodiyot
|
bet | 11/11 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 3,09 Mb. | | #237207 |
Bog'liq AzizaIqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida axborot xavfsizligiga tahdidlar sonining ortib borishi raqamli texnologiyalardan foydalanishning doimiy ravishda murakkablashuvi va takomillashuvi bilan bogʻliq. Soʻnggi yillarda yirik tashkilotlarda boʻlgani kabi kichik tashkilotlarning biznes faoliyatiga nisbatan ham tez-tez va jiddiy axborot xujumlari uyushtirilmoqda [3]. Ma’lumotlarning yoʻqotilishi koʻplab noxush oqibatlarga olib keladi: firibgarlik amalga oshirilgan taqdirda ishbilarmonlik obroʻsiga putur etkazilishi, raqobatbardoshlikning kamayishi, moliyaviy yoʻqotishlar, shuningdek, yoʻqolgan ma’lumotlarni qayta tiklash zarurati tufayli ishlab chiqarish va etkazib berish rejalarini buzilishi, xarajatlarni oshib ketishi kabi salbiy oqibatlarga olib keladi deb aytish mumkin. - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida axborot xavfsizligiga tahdidlar sonining ortib borishi raqamli texnologiyalardan foydalanishning doimiy ravishda murakkablashuvi va takomillashuvi bilan bogʻliq. Soʻnggi yillarda yirik tashkilotlarda boʻlgani kabi kichik tashkilotlarning biznes faoliyatiga nisbatan ham tez-tez va jiddiy axborot xujumlari uyushtirilmoqda [3]. Ma’lumotlarning yoʻqotilishi koʻplab noxush oqibatlarga olib keladi: firibgarlik amalga oshirilgan taqdirda ishbilarmonlik obroʻsiga putur etkazilishi, raqobatbardoshlikning kamayishi, moliyaviy yoʻqotishlar, shuningdek, yoʻqolgan ma’lumotlarni qayta tiklash zarurati tufayli ishlab chiqarish va etkazib berish rejalarini buzilishi, xarajatlarni oshib ketishi kabi salbiy oqibatlarga olib keladi deb aytish mumkin.
- Foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati:
- 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 5 oktyabrdagi ““Raqamli
- O‘zbekiston — 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” gi PF-6079-son Farmoni
- 2. http://tsue.uz/uz/raqamli-iqtisodiyot-yangi-ozbekiston-taraqqiyotining- yangi-davri/
- 3. Advantages Of The Transition To A Digital Economy In The Innovative Development Of Uzbekistan. F Mulaydinov, A Kadirova, G Melibaeva, O Akhmadjonov.Jour of Advanced Research in Dynamical & Control Systems
- 4. Farkhod Mulaydinov. Digital Economy Is A Guarantee Of Government And Society Development. Ilkogretim Online, 2021; 20(3): 144-1479
- 5. F.Mulaydinov, M.Butaboyev, T.Shodiyev. Raqamli iqtisodiyot yuksalishning mezoni. “Pandemiya sharoitlarida ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlar va O‘zbekiston aholisining kambag‘allik darajasini qisqartirish» mavzusida XII
xalqaro iqtisodchilar forumi, 2020 yil. E’tiboringiz uchun raxmat! - E’tiboringiz uchun raxmat!
|
| |
Axborot xavfsizligi tasnifiga tizimli yondashuv axborot xavfsizligining quyidagi tarkibiy qismlarini ajratib ko’rsatish zarurligini bildiradi

|
Axborot xavfsizligi tasnifiga tizimli yondashuv axborot xavfsizligining quyidagi tarkibiy qismlarini ajratib ko’rsatish zarurligini bildiradi
|
bet | 3/11 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 3,09 Mb. | | #237207 |
Bog'liq AzizaAxborot xavfsizligi tasnifiga tizimli yondashuv axborot xavfsizligining quyidagi tarkibiy qismlarini ajratib ko’rsatish zarurligini bildiradi
1.Qonunchilik, normativ-huquqiy va ilmiy asos.AT xavfsizligini ta’minlovchi organlarning (bo‘linmalarning) tuzilishi va vazifalari.
2.Tashkiliy, texnik va rejimli choralar va usullar (Axborot xavfsizligi siyosati).
3.Axborot xavfsizligini ta’minlashning dasturiy-apparat usullari va vositalari.
Har qanday ob’ektning axborot xavfsizligini amalga oshirishdan maqsad ushbu ob’ekt uchun axborot xavfsizligi tizimini (ISIS) qurishdir. ATga texnik xizmat ko‘rsatish tizimini qurish va samarali ishlashi uchun quyidagilar zarur: - Har qanday ob’ektning axborot xavfsizligini amalga oshirishdan maqsad ushbu ob’ekt uchun axborot xavfsizligi tizimini (ISIS) qurishdir. ATga texnik xizmat ko‘rsatish tizimini qurish va samarali ishlashi uchun quyidagilar zarur:
- berilgan himoya ob’ektiga xos axborot xavfsizligi talablarini aniqlash;
- milliy va xalqaro qonunchilik talablarini hisobga olish;
- shunga o‘xshash AT Ta’minot tizimini yaratish uchun o‘rnatilgan amaliyotlardan (standartlar, metodologiyalardan) foydalanish;
- AT ta’minot tizimini joriy etish va qo‘llab-quvvatlash uchun mas’ul bo‘linmalarni aniqlash;
- bo‘limlar o‘rtasida ATga texnik xizmat ko‘rsatish tizimi talablarini amalga oshirishda mas’ul sohalarini taqsimlash;
- axborot xavfsizligi tavakkalchiligini boshqarish asosida muhofaza qilinadigan obyektning axborot xavfsizligi siyosatini tashkil etuvchi umumiy qoidalarni, texnik va tashkiliy talablarni belgilash;
- tegishli dasturiy, texnik, muhandislik va axborotni himoya qilishning boshqa usullari va vositalarini joriy etish orqali axborot xavfsizligi siyosati talablarini amalga oshirish;
- Axborot xavfsizligini boshqarish (nazorat) tizimini (AXBT) joriy etish;
- AXBTdan foydalangan holda, AXBT samaradorligini muntazam monitoringini tashkil etish va zarur hollarda AXBT va AXBTni ko‘rib chiqish va moslashtirish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Axborot xavfsizligi tasnifiga tizimli yondashuv axborot xavfsizligining quyidagi tarkibiy qismlarini ajratib ko’rsatish zarurligini bildiradi
|
Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi

Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi
Download
30,01 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/85
Sana
06.06.2024
Hajmi
30,01 Mb.
#261030
Download
30,01 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi
Download
30,01 Mb.
Matnni ko'rish
1. Mexatronika va robototexnika sohaning xususiyatlari Mexatronika va robototexnika sohaning milliy iqtisodiyotdagi oʻrni. Reja mexatronika

1. Mexatronika va robototexnika sohaning xususiyatlari Mexatronika va robototexnika sohaning milliy iqtisodiyotdagi oʻrni. Reja mexatronika
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 1. Mexatronika va robototexnika sohaning xususiyatlari Mexatronika va robototexnika sohaning milliy iqtisodiyotdagi oʻrni. Reja mexatronika
|
Toshkent – 2023 ilmiy-uslubiy jurnal 2001-yildan chiqa boshlagan fizika, matematika va informatika

Toshkent – 2023 ilmiy-uslubiy jurnal 2001-yildan chiqa boshlagan fizika, matematika va informatika
Download
480,46 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
06.02.2024
Hajmi
480,46 Kb.
#152172
Download
480,46 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Toshkent – 2023 ilmiy-uslubiy jurnal 2001-yildan chiqa boshlagan fizika, matematika va informatika
Download
480,46 Kb.
Matnni ko'rish
12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qizi

12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qizi
Download
1,22 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/17
Sana
13.05.2024
Hajmi
1,22 Mb.
#229407
Download
1,22 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qizi
Download
1,22 Mb.
Matnni ko'rish
Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi - bet 85

|
Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasiBog'liq Character Animation in 3D Use traditional drawing techniques to produce stunning CGI animation (Focal Press Visual Effects and Animation) ( PDFDrive )Ushbu sahifa ataylab bo'sh qoldirilgan
Machine Translated by Google
AQSh
Tricia Geswell
Email: t.geswell@elsevier.com Tel:
1 781 313 4739
mualliflarimiz tomonidan yozilgan eksklyuziv maqolalar
• so'nggi nashrlarimiz haqida oldindan xabarlar
Evropa va dunyoning qolgan qismi
ge.kennedy@elsevier.com
tegishli voqea ma'lumotlari
Roÿyxatdan oÿtish uchun www.focalpress.com saytiga oÿting va eNews byulleteni tez orada ish stolingizga yetib boradi!
Barcha Focal Press sarlavhalari haqida ma'lumot olish uchun bizning to'liq katalogimiz www.focalpress.com
saytida mavjud, muqobil ravishda bepul bosma versiya uchun biz bilan bog'lanishingiz mumkin:
A'zo sifatida siz quyidagi imtiyozlardan foydalanasiz:
bepul namuna bo'limlar
Agar sizga eNews yoki www.focalpress.com haqida qo'shimcha ma'lumot kerak bo'lsa, quyidagi manzilga murojaat qiling:
Evropa va dunyoning qolgan qismi
mavjud kitoblar ro'yxatini ko'rib chiqing
maxsus takliflar haqida ma'lumot
Evropa va dunyoning qolgan qismi
Elektron pochta: j.blackford@elsevier.com
Lyusi Lomas-Uoker
Tel: 44 (0) 1865 314220
AQSh
Elektron pochta: c.degon@elsevier.com
Tel: 1 781 313 4721
• namuna bo'limlarini ko'rish
Elektron pochta: l.lomas@elsevier.com
Potentsial mualliflar
AQSh
editors@focalpress.com
xavfsiz onlayn buyurtma bering
Agar sizda kitob uchun g'oya bo'lsa, iltimos, bog'laning:
Tel: 44 (0) 1865 314438
Focal Pressning muntazam elektron pochta xizmati eNews uchun roÿyxatdan oÿting:
Focal eNews
Katalog
Focal Press-ga onlayn qo'shiling
www.focalpress.com
Fokal matbuot
•
•
•
•
•
•
Machine Translated by Google
|
| |
qushlarning qanotlari - Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi

Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi
Character Animation in 3D Use traditional drawing techniques to produce stunning CGI animation (Focal Press Visual Effects and Animation) ( PDFDrive )
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi
|
Kongress kutubxonasi nashr ma'lumotlarini kataloglash

43
31
44
2-bob
19
1
19
36
so'zboshi
minnatdorchiliklari
2
oddiy xarakterning qurilishi, uning artikulyatsiyasi va asosiy
inson
anatomiyasi muvozanati
23
37
xiii
11
28
42
48
18
30
43
2D-animatsiyaning ishlash amaliyoti bilan tanishish Animatsiya
qanday ishlaydi soniyada
kadrlar studiyangiz
uchun nima kerak boÿlsa keling,
animatsiyani
aylantirish,
silkitish va aylantirishni olaylik.
Animatsiyangizga yordam berish uchun chiziq testeridan
qanday foydalanish bu
kitob
qanday
ishlashi,
2D animatsiya bilan qanday bogÿlanish boÿyicha toÿp sakrash
mashqlari 3D chizmadagi "to'pni tashlab yuborish"
mashqining 3D animatsiyasi sharhiga!
3-bob
19
34
tashakkurnomalar - Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi

Men animatsiyani o‘rgatgan barcha talabalarim (600 dan ortiq!) – ishoning, men sizdan ko‘p narsani
o‘rgandim, xuddi siz mendan. (Mening elektron pochta orqali savollarimga
javob bergan barcha
talabalarga katta rahmat.)
Men tanigan, bahslashgan, tomosha qilgan, tinglagan, rozi bo'lgan, mensimagan
va umuman boshdan
kechirgan barcha odamlar meni bugungi animatorga aylantirdi.
Vasko Karu o'zining Inato otining ajoyib suratlari uchun (sof zotli Lusitano).
Barcha yordami uchun Yevropaning NewTek kompaniyasidan Ben Vostga katta rahmat.
Pier Tusignant va Christine Charette SoftImage XSI krediti uchun 2. Rasmlar SoftImage Co. va Avid
Technology, Inc. tomonidan SoftImage XSI da yaratilgan modellar.
Jeyn Brayan Maya 4.5 va 5-dan foydalanish uchun. Alias Systems Ltd ruxsati bilan skrinshotlar Maya®
da yaratilgan modellar.
Mark Gaillard va Audrey Chambeaud NewTek kompaniyasida LightWave 7.5 krediti va LightWave 7.5
dan ekran tasvirlari va modellaridan foydalanish uchun ruxsat uchun. LightWave 3D NewTek, Inc.ning
roÿyxatdan oÿtgan savdo belgisidir.
Mening onam va dadam kun bo'yi yozishni o'z ichiga olgan ishga kirishimga ishongan.
Ammo, eng muhimi, Di, Feliks va Emili, ular meni oxirgi uch yil davomida ko'rishlari kerak bo'lgan
darajada ko'rishmagan, lekin baribir meni sevishgan.
xiv
tashakkurnomalar
Machine Translated by Google
• 2D
animatsiyangizni
o'zingiz bilan qanday bog'lash haqida to'pni
sakrash mashqlari
• animatsiya asoslari
qanday ishlaydi
bo'lim
xulosasi
3D
chizmadagi
"to'pni tushirish" mashqining 3D animatsiyasi
umumiy ko'rinishi!
• soniyasiga kadrlar soni
• studiyangiz
uchun nima kerak
animatsiya qog‘oz
qoziq
paneli
yorug‘lik
qutisi x-
sheets
chiziq tester qalamlari •
keling , animatsiyani
to‘g‘ridan-to‘g‘ri animatsiya
qilish
uchun animatsiya kalitini
olaylik .
animatsiyangizga yordam berish uchun • bu kitob qanday
ishlaydi
Andijon mashinasozlik instituti mashinasozlik fakulteti 5310600 yeutt yo’nalishi

|
Andijon mashinasozlik instituti mashinasozlik fakulteti 5310600 yeutt yo’nalishi
|
bet | 1/4 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 1,62 Mb. | | #141352 |
Bog'liq MANDAN CHIQAYOTGAN - Maxsus Avtomobillar - Slayd MASHINASOZLIK FAKULTETI 5310600 YEUTT YO’NALISHI 3– KURS 141 – 14 TALABASI NE’MATOV BEKZOD ning “MAXSUS AVTOMOBILLAR” FANIDAN MUSTAQIL ISH TAQDIMOTI
Mavzu: “GV MAN Auto-Uzbekistan” zavodida ishlab chiqarilayotgan maxsus avtomobillar
Reja:
- Germaniya “GV MAN” zavodi tarixi.
- “GV MAN “ ni O’zbekistonga kirib kelishi va uning istiqboli.
- “GV MAN Auto-Uzbekistan” AJ da ishlab chiqarilayotgan avtomobillar va maxsus texnikalar turlari.
- Internet ma’lumotlari.
- Xulosa.
- Foydalanilgan Adabiyotlar.
1. Germaniya “GV MAN” zavodi tarixi.
“MAN” bu butun dunyoga mashhur nemis mashinasozlik kompaniyasi bo’lib, avtobuslar, yuk avtomobillari va dvigatellar ishlab chiqarish bilan shug’ullanadi. Uning tarixi 1758-yildan boshlanadi. Ehtimol, ushbu kompaniya dunyodagi eng qadimiy mashinasozlik komaniyasi bo’lsa kerak. Uzoq XVIII asrda “Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg” deb nomlanar edi, aynan mana shu yerdan MAN abbreviaturasi (qiqartma so’z) paydo bo’lgan. “MAN” ning yangi tarixi 1915 yilda Nyunbergda yuk avtomobillarini ishlab chiqarish yolga qo’yilgandan so’ng boshlangan.
1923-yil 40 ot kuchi quvvatiga ega avtomobillar uchun yonilg’ini to’g’ridan to’g’ri purkash imkoniyatiga ega birinchi dizelli dvigateli konveyrdan chiqdi.1924-yil MAN uchun tarixiy sana bo’lib qoldi, dunyoda birinchi bo’lib yoqilg’ini to’g’ridan-to’g’ri purkash tizimidan foydalanilgan seriyali dizel yuk
avtomobili paydo bo’ldi. Keyingi bosqich kardan uzatmali dizel yuk avtomobilining ishlab chiqarilishi bo’ldi. Uning yuk ko’tarish quvvati 5 tonnani tashkil etadi. MAN birinchilardan bo’lib sferik yonish kamerali dvigatellarni ishlab chiqardi. U yuk avtomobillari uchun maxsus ishlab chiqarilgan. MAN ushbu dvigatelni 1937-yildan boshlab ishlab chiqara boshladi. Ikkinchi jahon urushi davrida MAN tanklar ishlab chiqarish bilan ham shug’ullandi. “Pantera” nomli tanklarning chiqishi aynan ushbu kompaniyaga tegishli. Ikkinchi jahon urushidan so’ng ham MAN brendi aktiv tarzda rivojlanmoqda. Yuk avtomobillar ishlab chiqarishga ixtisoslashganligi sababli urushdan keyingi davrda ham juda ko’p buyurtmalar kelib tushdi.
1950-yillar MAN ning haqiqiy gullab yashnagan davri bo’ldi, kam shovqinli hamda yangi avlof dizel dvigatellarini ishlab chiqara boshladi. 1958-yildan boshlab MAN tramvaylar ishlab chiqarishni boshladi. 1962- yil Porsche Diesel Motorenbau MANni o’ziga qaratib oldi. Brend rivojlanishining yangi davri
|
| |
so'zboshi - Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi

Men hayratda qoldiradigan animatorlar ro'yxati deyarli cheksizdir. Jon Lasseter, Joanna Quinn, Xayao Miyazaki,
Nik Park,
Bred Bird, Yan Svankmajer, ...
Men davom etishim mumkin edi.
Men 10 yoshimda Bob Godfri tomonidan taqdim etilgan "O'zing qil" filmi animatsion ko'rsatuvini ko'rganimda
animator bo'lishni orzu qila boshladim. Agar animatsiya bilan shug'ullanganim uchun minnatdorchilik bildiradigan
(yoki ayblaydigan) kimdir bo'lsa, bu Bob. U bilan ishlaganim va uni do'st sifatida ko'rishim ajoyib.
Men uchun
boshqa ajoyib ilhomlar Tex Avery va Chak Jons edi. Bolaligimda eng sevimli multfilm qahramonlari Screwy
Squirrel va Droopy edi (ikkalasi ham Tex Avery ijodi), undan keyin Daffy Duck va Bugs Bunny (odatda Chak Jons
filmlaridagi bu qahramonlarning mujassamlanishi).
Onam meni kinoteatrga Disneyning “Uxlayotgan go‘zal” filmini ko‘rishga
olib borganida, men yetti yoshimdan beri
animatsiyaga mehr qo‘yganman. Biz uyda bo'lgan kichik Merfi qora va oq televizor bilan solishtirganda, men
ranglarni, ekranning ulkan o'lchamini va ajoyib ovozni deyarli hayratda qoldirdim. Men
hali ham animatsion filmni
alohida narsa deb o'ylayman.
Umid qilamanki, bu kitob sizni ilhomlantiradi.
xii
so'zboshi
Machine Translated by Google
Margaret Denli ushbu Tashakkur sahifasining juda ko'p turli xil versiyalari va barcha
kichik tuzatishlarga dosh
bergani uchun.
Kristina Donaldsonga men unga bergan barcha ahmoqona savollarim va bu kitobni birlashtirish uchun qilgan
barcha ishlari uchun.
Klaudiya Lester mening "eng yaxshi odamim" bo'lgani va funktsiya egri chiziqlari mening do'stlarim ekanligiga meni
ishontirgani uchun.
Menga vaqt ajratgani uchun Birgitta Xosea.
Di Honeybun mening tushunarsiz eslatmalarimni ko'rib chiqib, ularni o'qishga arziydigan
narsaga aylantirgani
uchun.
Kevin Rou Mayya va aktyorlik bo'yicha yordam uchun.
Mari Xuper kitobni birinchi navbatda ishga tushirgani va har bir o'tkazib yuborilgan muddatga dosh
bergani uchun.
Albatta, bu kitobni quyidagi odamlarsiz amalga oshirish mumkin emas edi:
Cavendish kolleji qo'llab-quvvatlashi va 3D studio max 5-dan foydalanishi uchun.
Kent Braun DigiCel FlipBook 4 dan foydalanish uchun.
Markaziy Sent-Martins san'at va dizayn kolleji SoftImage XSI va Maya dasturlarini qo'llab-quvvatlagani uchun.
Nik Manning va Karen Uilyams Discreet 3D studio max 4.5 krediti uchun. Autodesk Inc kompaniyasining Discreet
bo'limi ruxsati bilan skrinshotlar va modellar.
Bob Godfri meni birinchi navbatda animatsiyaga jalb qilgani uchun - menga o'n yoshimda uning "O'zing qil"
filmi
animatsion kitobini sotib olishdi.
Pol Stoun va Mal Xartli mening eng yaxshi animatsion do'stim bo'lgani uchun.
185
216
227
203
210
178
189
206
212
220
lab-

Ushbu sahifa ataylab bo'sh qoldirilgan
Machine Translated by Google
Men ushbu kitobdagi misollar va animatsiya mashqlarini iloji boricha sodda qilib qo'ydim, shunda siz
animatsiyangizni yanada rivojlantirishingiz mumkin bo'lgan ko'nikmalarning mustahkam poydevorini
yaratishingiz mumkin.
Animatsiya o'qituvchisining asosiy qadriyati - bu siz bilishingiz kerak bo'lgan asosiy narsalarni ta'qib qila oladigan
va sizga aytib beradigan odam. Keyin buning ustiga o'zingizning uslubingiz bilan batafsilroq ma'lumot
berishingiz
mumkin.
Kitobning shakli quyidagicha. Har bir bobda men berilgan mavzuning asoslarini ko'rib chiqaman. Keyin
bajarish uchun chizilgan animatsiya mashqi bo'ladi. Shundan keyingina siz tanlagan dasturiy ta'minot
to'plami yordamida bir xil animatsiya mashqini bajarishga urinib ko'rishingiz mumkin.
Garchi bu kitob animatsiya haqida bo'lsa-da, CD-ROMning har bir maxsus dasturda ushbu modellarning
har birini qanday yaratishni ko'rsatadigan bo'limi ham mavjud. Dasturiy ta'minot ishlab chiquvchilari doimo
o'z mahsulotlarini takomillashtirib boradilar, shuning uchun eng so'nggi
modellar va mashqlar uchun
ushbu kitobga hamroh bo'lgan www.characteranimationin3d.com veb-saytiga qarang.
“Nega 3D kompyuter animatori chizilgan animatsiyani qanday qilishni o'rganishi kerak?” deb o'ylashingiz
mumkin. Bu savolga javob shundaki, animatsiya asoslari hammasi bir xil va ko'pincha qalam va qog'oz
yordamida harakat haqida tasavvurga ega bo'lishingiz mumkin. Kompyuter animatsiyaning ko'p
mashaqqatlaridan xalos bo'lishi mumkin, ammo siz bu qanday sodir bo'lganini va u ishlaydimi yoki
yo'qligini tushunmasdan turib, animatsiya qismini bajarishingiz mumkin.
Asoslar, chizilgan animatsiya mashqlari va xuddi shu mashqni 3D formatida qanday bajarish haqida
umumiy ma'lumot kitobda bo'ladi. Kitobning orqa tarafidagi CD-ROMda maxsus .pdf fayllar bo'ladi, unda
siz ushbu mashqlarni 3D
Studio Max, LightWave, Maya va SoftImage XSI-da qanday bajarishni
kuzatishingiz mumkin. CD-ROMda 20 ta model mavjud bo'lib, ularning barchasi to'liq jihozlangan va
kompyuteringizga yuklash va mashqlarni bajarish uchun tayyor.
O'tgan 25 yillik animatsiya davomida o'rgangan eng qimmatli narsalarimdan biri bu oddiy narsalarni
saqlashdir!
Ushbu kitob 3D kompyuter animatorlariga chizilgan animatsiya texnikasini o'rgatishning deyarli 10
yillik
yakuni hisoblanadi.
Iqtisodiyot - 1. Mexatronika va robototexnika sohaning xususiyatlari Mexatronika va robototexnika sohaning milliy...

hayoti uchun zarur boʻlgan va ularsiz jamiyat rivojlanib boʻlmaydigan shunday neʼmatlarni
doimiy ravishda yaratish hisoblanadi. Iqtisodiyot cheklangan resurslar dunyosida inson
ehtiyojlarini qondirishga yordam beradigan tarmoq sohasi hisoblanadi.
Jamiyat iqtisodiyoti insonning va butun jamiyatning hayotiy faoliyatini taʼminlaydigan
murakkab hamda tomonlama oʻz ichiga olgan organizm sanalmaydi.
Iqtisodiyot tarmoqlari[tahrir | manbasini tahrirlash]
•
Iqtisodiyotning birlamchi tarmogʻi qishloq xoʻjaligi,
baliqchilik, oʻrmon
xoʻjaligi, ovchilik va qazib oluvchi sanoatni birlashtiradi.
•
Iqtisodiyotning ikkilamchi tarmogʻi — ishlab chiqarish va qurilish .
•
Iqtisodiyotning uchinchi sektori xizmat koʻrsatish sohasi deb ataladi.
Koʻpincha iqtisodiyotning uchinchi sektoridan ajratilgan
•
Iqtisodiyotning toʻrtlamchi sektori — axborot
texnologiyalari, taʼlim,
tadqiqot, global marketing, bank — moliya xizmatlari va ishlab chiqarish bilan emas,
balki uni rejalashtirish va tashkil etish bilan bogʻliq boshqa xizmatlar.
Mulkchilik shakliga koʻra davlat va xususiy sektorlar ajratiladi.
Iqtisodiy faoliyatning oʻziga xos turlariga qarab iqtisodiyotning real sektori,
noishlab
chiqarish, moliyaviy sektorlarga boʻlingan.
Iqtisodiyot shakllari[tahrir | manbasini tahrirlash]
Iqtisodiyotning quyidagi asosiy shakllari, realdan ajralib turadi:
•
bozor
•
rejalashtirilgan
•
anʼanaviy
•
aralashgan
Iqtisodiy oʻsish[tahrir | manbasini tahrirlash]
Iqtisodiy oʻsish deganda xalq xoʻjaligida real ishlab chiqarishning maʼlum vaqt oraligʻida
(oy, chorak, yil) oʻsishi tushuniladi. Iqtisodiy rivojlanishdan farqli oʻlaroq, iqtisodiy oʻsish
miqdoriy koʻrsatkich sanaladi. Haqiqiy ishlab chiqarish odatda real (yaʼni inflyatsiya omillaridan
tozalangan) yalpi ichki mahsulot (YaIM), kamroq — real yalpi milliy mahsulot (YaIM), sof
milliy mahsulot (SMM) yoki milliy daromad (ND) tushuniladi. Iqtisodiy oʻsish
umumiy
farovonlikning oʻsishi bilan chambarchas bogʻliq: umr koʻrish davomiyligining oshishi,
tibbiy
yordam sifati, taʼlim darajasi, ish kunining davomiyligining qisqarishi
va boshqalar bilan
xarekterlanadi.
Iqtisodiy oʻsishning ekstensiv va intensiv omillari bilan farqlanadi.
12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qizi - bet 17

29
12.
Қодиров, Ф. “ҲУДУДЛАРДА ТИББИЙ ХИЗМАТ КЎРСАТИШНИ ЭКОНОМЕТРИК
МОДЕЛЛАШТИРИШ”. ХОРАЗМ МАЪМУН АКАДЕМИЯСИ АХБОРОТНОМАСИ, 2022.
13.
Qodirov, F. “Қашқадарё ҳудуди аҳолисига хизмат кўрсатиш тармоқлари ва уларга
таъсир этувчи омиллар”. “O‘zbekiston Qishloq Va Suv xo‘jaligi” Jurnali, 2022.
14.
ҚОДИРОВ, Ф. “Ахолига хизмат кўрсатиш сохасининг моделлаштиришни тизимли
имитация қилиш”. ИЈТИСОДИЙ ИЛМИЙ-АМАЛИЙ ОЙЛИК НАШР, 2022.
15.
Qodirov, F. “QR-KOD TEXNOLOGIYASI ASOSIDA ELEKTRON KUTUBXONA TIZIMINI
DASTURIY VA APPARAT TAMINOTINI YARATISH”. MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI QARSHI FILIALI, 2021.
16.
Қодиров, Ф. “СОЗДАНИЕ ПРОГРАММНОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ И АППАРАТА
ЭЛЕКТРОННОЙ
БИБЛИОТЕЧНОЙ
СИСТЕМЫ
НА
ОСНОВЕ
QR-КОДОВОЙ
ТЕХНОЛОГИИ”. Kokand University, 2020.
17.
Кодиров, Ф. “АНАЛИЗ БИОСИГНАЛОВ В ЭЛЕКТРОКАРДИОГРАФИИ И МЕТОДЫ ИХ
ОБРАБОТКИ”. МУҲАММАД
АЛ-ХОРАЗМИЙ
НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ
АХБОРОТ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ ҚАРШИ ФИЛИАЛИ, 2020.
18.
Qodirov,
F.
“MASOFAVIY
TA’LIMDA
O’QISHNING
QULAYLIKLARI
VA
KAMCHILIKLARI”. МУҲАММАД АЛ-ХОРАЗМИЙ НОМИДАГИ ТОШКЕНТ АХБОРОТ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ ҚАРШИ ФИЛИАЛИ, 2020.
19.
Қодиров, Ф. “ЗАМОНАВИЙ КОМПЬЮ ТЕР УЙИНЛАРИ ВА УЛАРНИНГ
СИНФЛАНИШИ”. МУХАММАД
АЛ-ХОРАЗМИЙ
НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ
АХБОРОТ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ КАРШИ ФИЛИАЛИ, 2019.
20.
Qodirov, F. “YOSHLAR MA’NAVIYATINI YUKSALTIRISHDA MILLIY ONLAYN KITOB
DO’KONINI ISHLAB CHIQISH VA TADBIQ ETISH”. МУХАММАД АЛ-ХОРАЗМИЙ НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ АХБОРОТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ КАРШИ ФИЛИАЛИ, 2019.
21.
Даминова Б. Э, СРАВНИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ СОСТОЯНИЯ ОРГАНИЗАЦИИ
МНОГОУРОВНЕВЫХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ПРОЦЕССОВ, «Экономика и социум» том 2,
№1(104), ст-611-614
22.
DAMINOVA BARNO ESANOVNA, APPROACHES OF REFLECTION OF KNOWLEDGE IN
INFORMATION RESOURCES, ELECTRONIC JOURNAL OF ACTUAL PROBLEMS OF MODERN
SCIENCE, EDUCATION AND TRAINING. FEBRUARY, 2021 -IV. ISSN 2181-975,
23.
Daminova Barno Esanovna, UDK: 372.881 CRITERIA FOR EVALUATING THE
EFFECTIVENESS OF THE EDUCATION SYSTEM, ELECTRONIC JOURNAL OF ACTUAL PROBLEMS
OF MODERN SCIENCE, EDUCATION AND TRAINING. FEBRUARY, 2021 -IV. ISSN 2181-975, ст-
33-37
24.
Барно Эсановна Даминова, Максадхан Султаниязович Якубов, Проблемы защиты
от внешних и внутренних информационных угроз, Труды Северо-Кавказского филиала
Московского технического университета связи и информатики, 2013, №1, ст-306-308
|
12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qizi - bet 6

|
12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qiziBog'liq ZDIFT 0903 (6)
17
AMD protsessorlari
2.-rasm
АMD kompaniyasining ish joyi tizimi uchun protsessorlari Intel protsessorlariga o’xshab ikki
“turga” bo’linadi — qimmatroq va unumlirog’i Athlon (XR.MP) va arzonrog’I — Duron. Duron
bizda deyarli qo’llanilmaydi (sotilmaydi ham), АMDning o’zi ham ularni ishlab chiqarishni
to’xtatmoqda. АMD Athlon protsessorlari shundoq ham CPU Intel Celeron narxlari
kategoriyasiga kirib, mahsuldorligi esa Intel Pentium 4 bilan teng bo’lgani sababli Duron
protsessori haqida biz yozmadik. Intel Pentium!!! protsessorlari bilan haqiqatda raqobatlasha
oladigan birinchi DES firmasining RISC protsessori –Alfa 21064 bazasida ishlab chiqilgan 7-
avlod АMD Athlon protsessori 1999 yili avgustda sotuvda paydo bo’ldi. 2000 yili iyulidan
boshlab, Athlon protsessorlarini 0,18mkm — texnologiyasi bilan Thunderbird protsessor
yadrosi, 650-950 MGts takt chastotali ishlab chiqara boshladilar, misli ulanishni texnologik
jarayonni qo’llash bilan esa 1000-1400 MGts taktl chastotasiga erishildi. АMD Athlon
protsessorlari Intel Pentium!!! protsessorlariga nisbatan keyinroq esa Pentium 4 ham katta
kamchilikka ega bo’lgan — ancha ko’proq issiqlik chiqarishi va kristall qizishini aniq nazorat
qilib turish uchun protsessorgaurnatiladigan termodiodning yo’qligidadir. Ba`zan bu hol kuler
to’xtaganida protsessor kuyib qolishiga olib kelishi mumkin edi. Intel protsessorlari qizib
ketadigan bo’lsa, tizim faqatgina “zavisala” (osilib qoladi, to’xtab qoladi).
3.rasm
АMD ning Palomino yadrosida asoslangan (texnologik jarayoni ilgaridek qoldi-0,18 mkm.mis)
protsessorlarining keyingi turlarida bu kamchiliklar ancha yo’qotildi, yadrosi tuzilishini
optimallashtirish hisobiga esa issiqlik ajralishi 20% ga kamaytirildi, protsessor qopqog’iga
(tagi) Termodiod kiritildi. АMDning Palomino protsessor yadrosiga eng yangi protsessorlari
|
| |
12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qizi - bet 7

|
12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qiziBog'liq ZDIFT 0903 (6)
18
Athlon XR (Extreme Perfomance) deb, ko’p protsessorlik (ikki) konfiguratsiyalar uchun esa-
Athlon MR deb atala boshlandi.
Birinchi ishlab chiqarilgan Athlon XR protsessorlari Athlon MR protsessorlaridan deyarli hech
narsa bilan farq qilmaydi va ikki protsessorlikni ta`minlagan, ammo Athlon XR 1600+ turidan
boshlab bu imkoniyat sun`iy ravishda «o’chirib» qo’yilgan, go’yoki protsessorlar bir tekis
qatorini buzmaslik uchun. Ko’p vaqt davomida АMD kompaniyasi 0,13mkm-texnologiyasiga
o’ta olmay keldi (bu maqolada biz АMD Athlon 64 protsessorlari haqida gapirmaymiz, chunki
ular hali sotuvda yo’q, ular ham umuman boshqa protsessorlardir) va
4-rasm
natijada maksimal takt chastotalari bo’yicha Intel dan ancha orqada qoldi. Hatto hozir ham 0,13
mkm — texnologiya bo’yicha chiqarilayotgan yangi Athlon XR2800+ protsessorlari baribir
chastotasi
bo’yicha
Intel
4
dan
ortda
qoladi.
Hozirgi kunda АMD t.n reyting tizimidan foydalanilmoqda, u ofis, o’yin, grafika va videolarni
tashkil etuvchi 34 qo’shimchadan iborat 14 testlar paketi yordamida raqobatbardosh
mahsulotlar “samarali” chastotasi aniqlanadi (shu turdagi Intel Pentium 4 protsessori haqidagi
ma`lumotlarni o’qib chiqing). Misol uchun Athlon XR-2000+ bu degani 2 GGts takt chastotaga
ega Pentium 4 protsessoriga qaraganda bu protsessor ancha yaxshi ishlashini anglatadi(+shuni
belgisidir). АMD protsessorlarida esa kesh xotira L1(64+64 Kbayt) va L2 qo’shiladi, samarali
ravishda 384 Kbayt ishlaydi deb hisoblanadi. Socket А (Socket462) protsessorlari raz`yomida
MMX, Eihanced 3D Now! SSE ta`minlashga egadir.
5-rasm
AMD platformalari uchun esa: AMD VIA, SIS, ALI, n Vidia yaqindan esa ATI ham Intel
protsessorlari uchun eng yaxshi chipsetlarni Intel kompaniyasining o’zi ishlab chiqaradi. Intel
Pentium!!! va Celeron (Socket 370) protsessorlari uchun i815 E (integratsiyalashgan video
adaptori bilan va AGP4x porti mavjud) va i815 EG (integratsiyalashgan video adaptor bilan va
AGP porti yo’q) chipsetlari ko’proq mos keladi. Socket 370 uchun integrallashtirilgan eng yaxshi
chipset VIA 694 chipseti hisoblanadi.
INTEL sockert 478 (Pentium 4 va seleron) protsessorlari uchun INTEL 845 chipsetlari eng mos
keluvchilari hisoblanadi.Shu bilan birga bu chipset turli modifikatsiyalarda bo’ladi: i 845 g4
o’rnatilgan videoadapterga ega: i 845 D DDR xotira bilan ishlay oladi va AGP portiga ega.
|
| |
12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qizi - bet 5

|
12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qiziBog'liq ZDIFT 0903 (6)
16
ega edi. Funktsional jihatdan turlicha bo’lgan ikkita konveyerlarning yuqori ish unumdorligini
ta’minlash ( bir mashina taktida ikkita buyruqni bajarish uchun) kirish oqimidagi buyruqlarni
bir biriga mos keluvchi guruhlarga bo’lish kerak bo’lar edi.
Takt chastotasi.
Protsessorni ishlash tezligi birinchi navbatda, shubxasiz takt chasto tasiga
bog’liq, lekin faqat unga emas. Masalan, bir xil chastotali Pentium 4 i Athlon protsessorlari
turlicha tezlikda ishlashi mumkin.
Protsessor razryadlari.
Agar protsessor takt chastotasini daryoda suvni o’qish tezligiga
qiyoslansa razryadlarini daryo o’zani kengligiga qiyoslash mumkin. Ikki barobar katta razryadli
protsessor bir vaqt birligida ikki marta ko’p ma’lumotlarni qayta ishlashga qodir. Albatta,
buning uchun maxsus optimallashtirilgan dastur ta’minoti zarur. Hozirgi kunda protsessorlarni
juda ko’pchiligi 32 razryadli ya’ni 32-bitli. Bu albatta, ochiq nomunosiblikdir, chunki kompyuter
tarkibiga kiruvchi ko’p qurilmalar, shu jumladan shina xam 64 va 128 bit razryadga ega. 64-
razryadli protsessorlarga o’tish uchun operatsion tizimlarni yangi versiyalari zarurdir.
Kesh-xotira o’lchami.
Bu ichki o’rnatilgan xotiraga (operativ xotira aloxida modullar
ko’rinishida chiqariladi) protsessor ko’p uchraydigan ma’lumotlarni joylashtiradi. Birinchi
pog’onadagi kesh-xotira xajmi Intel protsessorlarda asosan 32 kb va Pentium protsessorlarini
oxirgi modellarida 128 kb gacha. Protsessorlarni turli modifikatsiyalari asosan ikkinchi
pog’onadagi kesh-xotira xajmi bilan farq qiladi . Intel oilasiga mansub eng katta xajmli Xeop
modelida bu ko’rsatkich 4 Mb, Athlon protsessorlarida esa 1024 kb dan 2 Mb gacha.
Pentium IV mikroprotsessori struktura sxemasi.
Pentium IV mikroprotsessori struktura
sxemasi quyidagilarni o’z ichiga oladi:
O’tish nishonlari bufri;
O’tishlarni aytib beruvchi blok;
Preprotsessor (buyruqlar ->.mikrooperatsiyalar):
Tanlash/dekodlash qurilmasi;
KESH trassa;
Bajaruvchi yadro;
Qaytarish bloki;
KESH daraja 2 (L2);
KESH ( ma’lumotlar uchun ) daraja I (LI);
SHinali interfeys qurilmasi;
Sistema shinasi.
NetBurst mikroarxitekturasida yana bitta yangi texnologiya mavjud. Huper Threading.
Ushbu texnologiya bitta Pentium IV fizik protsessori bazasida (asosida) bir nechta mantiqiy
protsessorlarni modellashtirish imkonini beradi. Bu mantiqiy protsessorlarning har biri
shaxsiy IA-32 arxiektura satxiga ega. Arxitektura satxi deganda ma’lumotlar registri, segment
registrlari, tizim registrlari va MSR registrlarini tushunamiz. Har bir mantiqiy protsessor
bundan tashqari o’zining shaxsiy uzilishlar nazoratchisi (kontrolleri) APIC ga egadir.
|
| |
12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qizi - bet 14

|
12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qiziBog'liq ZDIFT 0903 (6)
25
soch tolasiga 22 nm qalinlikdagi 4000 ta tranzitor joylashadi ko`z oldimizga keltirish yetarli
hisoblahadi.
11-rasm. Protsessorning yadrolari.
Protsessorlarning asosiy ko‘rsatgichlari:
Tezligi (Clock Speed)
- protsessorning ish unumdorligini tasvirlovchi asosiy ko‘rsatgich. Bu
taktli chastota bo‘lib, Gers (HZ) da o‘lchanadi. Protsessorning bir sekunda bajaradigan amallar
soni. Hozirgi kunda uning tezligi GHZ da o‘lchanadi. Agar protsessorning taktli chastotasi 1.6
GHZ bo‘lsa, u sekundiga 1 600 000 ta amal bajara oladi. Taktli chastota qancha yuqori bo‘lsa,
protsessor tezligi shuncha yuqori bo‘ladi.
Yadrolar-
muhim ahamiyatga ega ko‘rsatgich. Bu bitta integral sxemada joylashgan
protsessorlar soni. U fizik jixatdan bitta platada yasalgan bo‘lsada, alohida parallel ishlovchi
protsessorlardan tashkil topadi. Bu protsessorlar ko‘p yadroli hisoblanadi. Uning ishlash tezligi
yadrolar soni bilan bog‘liq. Masalan Intel Core 2 protsessorining bitta yadorsi taktli chastotasi
3 GHz bo‘lsa, uning umumiy tezligi 2* 3 GHz=6GHz bo‘ladi. Deyarli hozirgi kundagi barcha
protsessorlar ko‘p yadroli hisoblanadi (7.5-rasm). Yadrolar bir-biridan mustaqil ravishda
parallel ishlaydi. Va kompyuterning umumiy ishlash tezligi ortadi.
Kesh xotira-
mikroprotsessorning ishlash jarayonida qayta ishlayotgan ma’lumotlarni saqlab
turuvchi, eng tezkor xotira bo‘lib, u mikroprotsessorning ichida joylashgan bo‘ladi (7.6-rasm).
Uning o‘lchami Mbaytlarda o‘lchanadi. Kesh xotira qancha katta bo‘lsa, protsessorning ish
umumdorligi shuncha katta bo‘ladi. Kesh xotira bundan tashqari pog‘onalar bilan markirovka
qilinadi. L1,
L2, L3, L4 –bu pog‘onalarning mavjudligi, protsessorning unumdorligini belgilaydi.
|
| |
Protsessor razryadlari - 12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qizi

`
13
ishlab chiqarish texnologiyasi bilan bog‘liq, ya’ni protses sor «yadrosi» o‘zgarishi bilan.
Texnologiya - protsessorni eng kichik elemen tlarini qalinligi bilan aniqlanadi, texnologiya
qanchalik «yupqala sh ib» borsa, kristallga shuncha ko‘p tranzistorlar joylashtirish mumkin
bo‘ladi. Bundan tashqari , yangi texnologiyaga o‘tish energiya iste’moli va issiqlik ajratishni
pasaytirishga yordam beradi, bu esa uni stabil ishlashi uchun juda muximdir. Yangi
texnologiyaga o‘tish odatda protsessor «yadrosi» xam o‘zgarishiga olib keladi. Lekin masalan,
2002 yil baxorida Pentium 4 nomi bilan baravariga ikki xil protsessor mavjud bo‘lgan , Tualatin
yadrosi asosida yaratilgan eski model va Northwood yadrosidagi yangi model (bunisi Pentium
4 A markasi bilan sotilgan).
Tizimli shina chastotasi. Bu chastota qanchalik katta bo‘lsa, bir vaqt birligida protsessorga
shunchalik ko‘p berilganlar tushadi. Tizimli shina chastotasi protsessor chastotasi bilan
«ko‘paytiruv koeffitsiyenti» orqali to‘g‘ri bog‘liq. Masalan , 2,4 GGs li protsessor chastotasi 6
koef fitsiyentga ko‘paytirilgan 400 MGs li tizimli shina chastotasiga teng . Zamonaviy Intel
protsessorlarning ko‘pchiligi 400 i 533 MGs li t izimli shina chastotasida ishlaydi (aniqrog‘i,
tizimli shina chastotasi bu xollarda 200 va 266 MGs ga teng, lekin protsessorlar, axborotni ona
platadan «bir necha oqimda olish» xisobiga, uni oshira oladilar.
Qo‘shimcha imkoniyatlar. Zamonaviy protsessorlar qator eksklyuziv imkoniyatlarga ega bo‘lib
, ular axborotni qayta ishlash tezligiga ta’sir ko‘rsatadi. Ularni qatorida grafika, video va tovush
bilan ishlashni optimallashtiruvchi maxsus «multime dia buyruqlarini», ko‘rsatish mumkin .
Masalan, Intel protsessorlari SSE va SSE 2 buyruq tizimlari bilan ta’minlangan, AMD
protsessorlari esa — shunga o‘xshash 3 DNow buyruq to‘plamlari bilan. Intel ni Pentium 4 dan
boshlab yangi protsesso rlaridagi eng qiziq yangiliklardan biri - HyperThreading funksiyasidir,
u protsessorga baravariga ikkita berilganlar oqimi bilan ishlashga imkoniyat yaratadi, natijada
tezlik 10—20 foizga oshishi mumkin.
12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qizi - bet 8

|
12 zamonaviy protsessorlar, turlari va xususiyatlari negmatova Nilufar Ergash qiziBog'liq ZDIFT 0903 (6)
19
(Аniqrog’i o’rnatilgan videoga ega emas). Bugungi kunda i 845 PE chipseti eng ilgarilab ketgan
hisoblanadi, uning sistema shinasi 533 MGts chastotada ishlaydi. Va yangi pentium 4
protsessorlarini Hyper -Threading texnologiyasi asosida ishlaydi. SIS 645 (va
modifikatsiyalari) chipsetlari ham yaxshi ishlaydi, biroq baribir i 845 chipseti eng yaxshisi
hisoblanadi.
AMD protsesorlari uchun — hammasi aksincha. AMD uz protsesorlari uchun chipsetlar ishlab
chiqarsa ham ikki protsessorli sistemali platalar uchun ko’proq AMD-760 MRX chipseti
qo’llaniladi. AMD Sockert A platformasi uchun eng yaxshi chipseti deb VIA chipsetlari
hisoblanadi. Eng mash³ur va keng tarqalgan chipsetlar deb, VIA Apollo KT266 va uning
modifikatsiyasi KT266 А chipsetlari hisoblanadi, ular plata konstruktsiyasiga qarab SDRAM PC-
133 yoki DDR 266(PC-2100) xotirasini ta`minlashlari mumkin hamda chipsetning
modifikatsiyasiga qarab, videoadapter ham o’rnatilgan bo’ladi.
Intel korporatsiyasiga 1968 yilda asos solingan. Birinchi I4004 protsessori korporatsiya
tomonidan 1969 yilda ishlab chiqarilgan. U to’rt razryadli parallel xisoblash qurilmasi bo’lib
2300 ta tranzistorlardan iborat edi. Uning imkoniyatlari to’rt arifmetik amallar bilan
chegaralangan edi. Avvaliga I4004 cho’ntak kalkulyatorlarida ishlatildi. Keyinchalik uning
ishlatilish sohalari turli xil boshqarish tizimlari xisobiga kengaytiridi, jumladan boshqaruvchi
svetoforlar tizimi.
1972 yida 8 razryadli I8008 protsessori ishlab chiqaridi. Uning adres-lanadigan tashqi tezkor
xotirasi 16 kilobayt edi. Ushbu protsessorning kutilmagan muvafaqqiyatlari Intel
loyixachilarini keyingi izlanishlarga undadi.
6-rasm I8080 protsessori
1974 yida I8080 mikroprotsessori ishlab chiqaridi. Bu protsessor o’sha davr uchun rekord
xisoblangan million ekzemplyarda tayyorlandi. Xozirgi zamon Intel ga mos keluvchi
mikroprotsessorlar tarixini aynan shu modedan boshlangan deb xisoblanadi. Ushbu MP 8
razryadliligidan tashqari 64 kilobaytli operativ xotirani adreslay olar edi. Keyingi revolyutsion
jarayon Intel I8086 dan boshlanadi. Bu MP 1978 yida ishlab chiqaridi. Uning asosiy
xarakteristikalari: 16 razryadli registrlar-ning mavjudligi, ma’lumotlarning 16 razryadli
shinalari. Bundan tashqari xotirani segmentli tashkil qilish bilan birgalikda 20 razryadli shinali
adreslash 1 Megabaytli xotirani adreslash imkonini berdi. Bunda doimo bir vaqtning o’zida 256
|
| |