Uzatmalar qutisidan foydalanish va unga texnikxizmat ko'rsatish

|
Uzatmalar qutisidan foydalanish va unga texnikxizmat ko'rsatish
|
bet | 6/7 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 0,68 Mb. | | #99986 |
Bog'liq 5-amaliy mashg’ulotUzatmalar qutisidan foydalanish va unga texnikxizmat ko'rsatish
Traktor va avtomobil uzatmalar qutisining uzoq muddat bekam-uko‘st ishlashi undan foydalanish va unga texnik xizmat ko'rsatishqoidalariga to‘la rioya qilishga bog‘liq.Uzatmalami qo'shish, ajratish va almashtirishdan oldin ilashishmuftasini to'la ajratish, traktorlarni esa almashtirib qo‘shish oldidanbatamom to'xtatish lozim. Uzatmalar qutisi richagini siltamasdanosoyishta surish va muftani ravon qo'shib, traktorni asta-sekin o'midanqo‘zg‘atish zamr. Avtomobil yurib ketayotganda uzatmalami almashtiribqo‘shishda vallarining aylanishlarini tenglab, keyin qo'shish kerak.Uzatmalar qutisiga texnik xizmat ko‘rsatish moyining sathinitekshirib, zarur bo‘lsa moy qo'shish, texnik xizmat ko'rsatish qoidalaridako'rsatilgan muddatlarda moyini almashtirish, bo'shashgan qismlarinimahkamlash va yeyilgan detallari o'rniga yangisini qo'yishdan iborat.Uzatmalar qutisi ortiqcha qizisa, shovqin bilan ishlasa, uzatmalarqiyinlik bilan qo'shilsa yoki o‘z-o‘zicha chiqib ketsa, uni qismlargaajratib, kamchilikni yo'qotish zarur. Traktor va avtomobillarning uzatmalarqutisi avtotraktor transmissiya moyi (yoki motor moyi) bilanmoylanadi. Moyni almashtirishda karterni dizel yonilg'isi yoki kerosinbilan yuvib, keyin yangi moy quyish kerak.Moy sathi nazorat tiqiniyoki o'lchash chizg'ichi bilan tekshiriladi.Burovchi momentm kuchaytirgicho'matilgan traktorlarda reduktomi moylash, ilashish muftasinimoy tegishdan saqlash, ajratuvchi mufta podsbipniklarini moylashhamda ilashish muftasini tegishli usulda rostlash lozim.
Pog’onali mexanik uzatmalar qutisining tuzilishi va ishlash uslubi.
Tishli mexanizmli pog`onali mexanik uzatmalar qutisi hozirgi kunda juda keng tarqalgan. Bunday uzatmalar qutisio`zgartirilayotgan uzatishlar soni, odatda 4-5, ba`zida esa 8 va undan ko`p qiymatga ega. Uzatishlar soni qanchalik ko`p bo`lsa, dvigatel quvvatidan shunchalik yaxshi foydalaniladi va yonilg`i tejamkorligi ham ortadi, biroq bunda uzatmalar qutisining konstruksiyasi murakkablashadi, vazni og`irlashadi, o`lchamlari oshadi va mavjud harakat sharoitlari uchun optimal bo`lgan uzatmalarni tanlash qiyinlashadi.
Avtomobil uzatmalar qutisining tishli mehanizmlari odatda silindrik tishli g`ildiraklardan iborat va qo`zg`almas geometrik o`qli yoki planetar qilib tayyorlanadi. Ikkita ilashib turgan tishli g`ildiraklarning kichigi shesterna, kattasi g`ildirak deb ataladi.
Ishlash prinsipi. Tishli uzatmalarda burovchi moment miqdori va yo`nalishi har xil tishlar soniga ega bo`lgan tishli shesterna va tishli g`ildiraklarning o`za`ro ilashishi hisobiga turli miqdordagi uzatishlar sonini hosil qilish hisobiga amalgam oshiriladi. Tishli shesterna A dan tishli g`ildirak B ga burovchi moment uzatilganda uning miqdori 2 marotaba oshadi, chunki uzatishlar soni U=2 ga teng, lekin ikkinchi valning aylanishlar soni 2 marotaba birinchi valning aylanishlar soniga nisbatan kamayadi.
Uzatmalar qutisida bir nechta etaklovchi va etaklanuvchi shesterna va tishli g`ildiraklar o`rnatish xisobiga bir nechta uzatishlar sonini olish mumkin. Masalan, yetaklovchi valga dvigatelning tirsakli validan kelayotgan burovchi mamenr tishli shesterna (yetaklovchi) A dan tishli g`ildirak (yetaklanuvchi) B ga o`tganda 2 marta oshadi. Yetaklanuvvchi valning aylanishlar soni esa 2 marta kamayadi, so`ngra 2 marta oshgan burovchi moment etaklovchi shesterna (V) dan yetaklanuvchi tishli g`ildirakka o`tganda uning qiymati ikki marta oshadi. Lekin etaklanuvchi valning aylanishlar soni ikki marta kamayadi. Dvigateldan kelayotgan burovchi momentning umumiy miqdori uzatmalar qutisidan uzatilganda 4 marta oshadi, valning aylanishlar soni esa 4 marta kamayadi.
|
| |