Mavzu Elektr jihozlarining qizishi va sovutish jarayonida haroratning o’zgarishi

|
Mavzu Elektr jihozlarining qizishi va sovutish jarayonida haroratning o’zgarishi
|
bet | 56/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 6,42 Mb. | | #153069 |
Bog'liq 1 Mavzu Relel h moya xaq da umum y tushuncha Reja56 Mavzu Elektr jihozlarining qizishi va sovutish jarayonida haroratning o’zgarishi
Reja;
1 Transformagorning ishlash jarayoni
2 Moy bilan tabiiy sovitish
Transformagorning ishlash jarayonida uning chulg‘amlari va magnit o‘tkazgichi ulardagi energiyaning isrof bo‘lishi hisobiga qiziydi. Transformator qismlarining qizish chegarasini izolyasiya cheklaydi, chunki uning ishlash muddati qizish haroratiga bog‘liq. Transformator quvvati qancha katta bo‘lsa, sovitish tizimi shuncha intensivroq bo‘lishi kerak.
Transformatorlarni havo bilan tabiiy sovitish. Bunday transformatorlar «quruq» nomini olgan. Havo bilan tabiiy sovitish shartli ravishda quyidagicha belgilanadi: ochiq tayyorlanganida C, himoyali tayyorlanganida CЗ; germetik tayyorlanganida СГ.
«Quruq» transformator chulg‘ami haroratining sovituvchi muhit haroratidan yo‘l qo‘yiladigan oshish chegarasi izolyasiyaning qizishga chidamliligi sinfiga bog‘liq va standartlarga muvofiq A sinfi uchun 60oС; E sinfi uchun 75oС; B sinfi uchun 80oC; C sinfi uchun 100oC; N sinfi uchun 125oC dan ko‘p bo‘lmasligi kerak.
Sovitishnin g bu tizimi kamsamarali bo‘lganligi
sababli kuchlanishi 15 kV gacha, quvvati 1600 kVA gacha bo‘lgan
3.4-rasm. ДЦ tizimi sovitgichning prnsipial sxemasi: 1–transformator
transformatorlar baki; 2-elektr nasosi; 3- adsorb filtr; 4-sovitkich; 5-puflash ventilyatori.
uchun qo‘llaniladi.
Moy bilan tabiiy sovitish (M) 16000 kVA va undan kam quvvatli transformatorlar uchun qo‘llaniladi. Bunday transformatorlarda chulg‘am va magnit o‘tkazgichda ajralgan issiqlik ular atrofidagi moyga beriladi, bu moy bak va radiator kuvirlarida aylanib, uni atrofdagi havoga beradi. Transformator yuklamasi nominal bo‘lganda moyning harorati yuqorigi eng qizigan qatlamlarida ±95oC dan oshmasligi kerak.
Atrofga issiqlikni yaxshi tarqatish uchun transformatorlar baki, quvvatga qarab, qovurg‘alar, sovitish kuvirlari yoki radiatorlari bilan jihozlanadi.
Moyni puflash va tabiiy sirkulyasiyash yo‘li bilan sovitish (Д) quvvati katta transformatorlarda qo‘llaniladi. Bu holda radiator kuvirlaridan tashkil topgan osma sovitgichlarga ventilyator o‘rnatiladi. Ventilyator pastdan havoni so‘radi va trubalarning yuqorigi qizigan qismiga haydaydi. Ventilyatorlarni ishga tushishi va to‘xtashi transformatorning yuklamasi va moyning qizish haroratiga qarab, avtomatik amalga oshirilishi mumkin.
Moyni puflash va moyni havo sovitgichlar orqali majburiy sirkulyasiyalash yo‘li bilan sovitish (ДЦ) quvvati 63000 kVA va undan katta bo‘lgan transformatorlar uchun qo‘llaniladi.
Sovitgichlar tashqarisiga ventilyator havo haydaydigan qirrali yupqa trubalar tizimidan tashkil topgan. Moy trubasi ichiga joylashtirilgan elektr nasoslari moyning sovitgichlar orqali uzluksiz majburan sirkulyasiyasini hosil qiladi (3.4-rasm). Moy katta tezlikda sirkulyasiyalanishi, sovitish yuzalari kattalashgani va jadal puflash hisobiga sovitgichlar issiqlikni ko‘p uzatadi va ixchamdir. Sovitishning bunday tizimiga o‘tish transformatorlarning o‘lchamlarini ancha kamaytirish imkoniyatini beradi.
Sovitgichlar transformatorlar bilan bir poydevorga yoki transformatorning baki yonidagi alohida poydevorga o‘rnatilishi mumkin.
Moy majburan sirkulyasiyalanadigan moy-suvli sovitish (Ц) prinsipial jihatdan
ДЦ tizimiga o‘xshash tuzilgan faqat farqi shundaki, undagi sovitgichlar trubalardan iborat bo‘lib ular ichida suv aylanadi, trubalar orasida esa moy yuradi.
Transformatorning moy tizimiga suv tushishining oldini olish uchun moy sovitgichlardagi moy bosimi ularda aylanuvchi suv bosimidan kamida 0,02 MPa (2
N/sm2) ga ortiq bo‘lishi kerak. Sovitishniig bu tizimi samarali, biroq konstruksiyasi jihatidan ancha murakkab bo‘lib, gidrostansiya va yopiq xonalarga o‘rnatiladigan (100 MVA va undan yuqori) quvvatli transformatorlarda ishlatiladi.
ДЦ va Ц sovitish tizimli transformatorlarda moyni majburan sirkulyasiyalash qurilmasi traisformator ishga tushishi bilan bir vaqtda avtomatik ulanishi va transformatorning yuklanishidan qat’iy nazar uzluksiz ishlashi kerak. Shu bilan birga, ishga tushiriladigan sovitgichlar soni transformatorning yuklanishisiga qarab aniqlanadi. Bunday transformatorlar moyning va sovituvchi suvning sirkulyasiyalanishini to‘xtatish, ventilyatorni to‘xtatish kerakligi haqidagi signalizatsiyaga ega bo‘lishi kerak.
|
| |