nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Topologik tartib: DAG har bir tuguning bajarilishi kerak bo'lgan tartibni ifodalaydi. Bu esa amallarni bajarilishi tartibini aniqlashda juda yordamchi bo'ladi

|
Topologik tartib: DAG har bir tuguning bajarilishi kerak bo'lgan tartibni ifodalaydi. Bu esa amallarni bajarilishi tartibini aniqlashda juda yordamchi bo'ladi
|
bet | 3/8 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 85,77 Kb. | | #117596 |
4. Topologik tartib: DAG har bir tuguning bajarilishi kerak bo'lgan tartibni ifodalaydi. Bu esa amallarni bajarilishi tartibini aniqlashda juda yordamchi bo'ladi.
DAG'larning asosiy vazifasi amallar ketma-ketligini namoyish etish va ularda bog'liqliklarni tasvirlashdir. Bu esa amallar ketma-ketligini namoyish etishni, amallarning bir-biriga qarash uchun kerakli tartibni aniqlashni osonlashtiradi. Bu esa, optimallashtirish, samarali amallar bajarish va ma'lumotlar tahlili jarayonlarini yaxshilaydi.
1. Ma'lumotlar Tahlili:
Fikrlash uchun, ma'lumotlar tahlili tizimi tasavvur qilamiz, masalan, foydalanuvchi ma'lumotlar bazasidan ma'lumotlarni
-4-
tanlashni so'raydi. Bu so'rovdan keyin, ma'lumotlar bazasidan ma'lumotlar olinadi va ularni tahlil qilish jarayoniga kiradi. Masalan, ma'lumotlar olinishi (B), tahlil qilinishi (C) va natijalarning ko'rsatilishi (D) tartibida bo'lishi mumkin. Ushbu jarayon DAG yordamida tasvirlanishi mumkin:
```plaintext_Xabarlar_Yaratish_(A)_->_Tasdiqlash_(B)_->_Yuborish_(C)_->_Qabul_Qilish_(D)_```_3._Tizimlar_Optimalizatsiyasi'>```plaintext_Malumotlar_Olinishi_(A)_->_Malumotlar_Tahlili_(B)_->_Natijalar_(C)_->_Korsatilishi_(D)_```__2._Avtomatlashtirish'>```plaintext
Ma'lumotlar Olinishi (A) -> Ma'lumotlar Tahlili (B) -> Natijalar (C) -> Ko'rsatilishi (D)
```
2. Avtomatlashtirish:
Nexstagram platformasida, foydalanuvchilarga bir narsa uchun xabarlar yuborilishi protsessini tasavvur qilamiz. Ushbu protsessda, xabarlar yaratish (A), tasdiqlash (B), yuborish (C) va qabul qilish (D) tartibida bo'lishi mumkin. Bu protsess avtomatlashtirish protsessini ifodalaydi:
```plaintext
Xabarlar Yaratish (A) -> Tasdiqlash (B) -> Yuborish (C) -> Qabul Qilish (D)
```
3. Tizimlar Optimalizatsiyasi:
Kichik do'kon sotuv protsessini tasavvur qilamiz. Sotuv buyurtmalari qabul qilinishi (A), buyurtmalar yig'ilishi (B), maxsulotlarni topish (C) va keyingi sotuv uchun ehtiyotlar (D) tartibida bo'lishi mumkin. Bu protsessni ifodalovchi DAG usuli:
```plaintext
-5-
Buyurtma Qabul Qilish (A) -> Buyurtmalar Yig'ilishi (B) -> Maxsulotlarni Topish (C) -> Ehtiyotlar (D)
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Topologik tartib: DAG har bir tuguning bajarilishi kerak bo'lgan tartibni ifodalaydi. Bu esa amallarni bajarilishi tartibini aniqlashda juda yordamchi bo'ladi
|
3 – mavzu: ta’lim jarayoni ishtiroqchilarining raqamli faoliyatini tashkil etish sifatida xizmatlar va vositalar - bet 2

|
3 – mavzu: ta’lim jarayoni ishtiroqchilarining raqamli faoliyatini tashkil etish sifatida xizmatlar va vositalar
|
bet | 2/8 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 115,97 Kb. | | #107704 |
Bog'liq 3-Maruza O‘quv jarayonining asosiy maqsadi nafaqat bilimlarni o‘zlashtirish, balki o‘quvchilarning bilish qobiliyatlarini rivojlantirish va ijodiy salohiyatini orttirishdan iborat. Ta’limda shaxsiy natijalarga erishish, ta’lim oluvchilarning motivatsion rеsurslarini rivojlantirish shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim jarayonini amalga oshirishni, har bir talaba uchun individual ta’lim dasturlari hamda trayеktoriyalarini tuzishni talab etadi. Shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim o‘z mohiyatiga ko‘ra ta’lim jarayonining barcha ishtirokchilarini to‘laqonli rivojlanishlarini ko‘zda tutadi. Bu esa ta’limni loyihalashtirilayotganda, albatta, ma’lum bir ta’lim oluvchining shaxsini emas, avvalo, kеlgusidagi mutaxassislik faoliyati bilan bog‘liq, o‘qish maqsadlaridan kеlib chiqqan holda yondoshishni nazarda tutadi. O‘tkazilgan pеdagogik-psixologik va didaktik tadqiqotlar o‘qitish mеtodikasini axborot-kommunikatsiya tеxnologiyalari (AKT) asosida amalga oshirish zarurligini, aynan o‘qitishni individuallashtirish, ta’lim oluvchilar qobiliyati, imkoniyatlari va qiziqishiga moslashtirish, ularning mustaqilligi va ijodkorligini rivojlantirish, o‘quv axborotlarining yangi manbalariga erishish, jarayon va obyеktlarni kompyutеr vositasida modеllashtirishdan foydalanish hamda boshqalarni ta’minlaydi. Shunday qilib, yangi ta’lim muhitini shakllantirish xususida so‘z yuritishga imkon tug‘iladi. Pеdagogik va psixologik adabiyotlarda ta’kidlanishicha: turli xil maktab muhitidan farqli, har bir o‘quvchining individual imkoniyatlari, qiziqishlari subyеktiv tajribasi, o‘qish va rеal hayotda to‘plagan bilimlarini inobatga olib, amalga oshirilgan ta’lim jarayoni samaraliroq hisoblanadi. Bunda ikki asosiy g‘oyani ajratish mumkin. Birinchidan, turli ta’lim muhitining zarurligi, axborot-kommunikatsiya tеxnologiyalaridan foydalanish bilan izohlanadi. Ikkinchidan, ta’limni individuallashtirish ta’lim oluvchilarning bilishga ehtiyojlari va qiziqishlariga moslashtirishni talab etadi va bu muammolarni axborot-kommunikatsiya tеxnologiyalari vositasida samarali hal etish mumkin.
|
| |
Taqdimotchi: 5-3psi 21 talabasi - bet 2

|
Taqdimotchi: 5-3psi 21 talabasi
|
bet | 2/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 15,95 Kb. | | #242485 |
Bog'liq Bulutli texnologiyalar-fayllarBulutli texnologiyalarning o’ziga nazar tashlaydigan bo’lsak — bu ma’lumotlarni qayta ishlash texnologiyalari bo’lib, unda kompyuter resurslari Internet foydalanuvchisiga onlayn xizmat sifatida taqdim etiladi. Bu yerda «bulut» so’zi barcha texnik tafsilotlarni yashiradigan murakkab infratuzilmaning metaforasi sifatida ishlatiladi.
Bulutli texnologiyalarning o’ziga nazar tashlaydigan bo’lsak — bu ma’lumotlarni qayta ishlash texnologiyalari bo’lib, unda kompyuter resurslari Internet foydalanuvchisiga onlayn xizmat sifatida taqdim etiladi. Bu yerda «bulut» so’zi barcha texnik tafsilotlarni yashiradigan murakkab infratuzilmaning metaforasi sifatida ishlatiladi.
Hozirgi vaqtda «bulutli texnologiyalar» ning quyidagi toifalarga ajratilgan:
Hozirgi vaqtda «bulutli texnologiyalar» ning quyidagi toifalarga ajratilgan:
Shaxsiy (xususiy)
Ommaviy
Gibrid
Klan (jamoa)
Shaxsiy bulut:
Shaxsiy bulut:
Xususiy bulut (inglizcha privatecloud) — bu bir nechta iste’molchilarni o’z ichiga olgan bir tashkilot tomonidan foydalaniladigan infratuzilma hisoblanadi. Xususiy bulut tashkilotning o’zi yoki uchinchi tomon (yoki ularning kombinatsiyasi) tomonidan egalik qilinishi, boshqarilishi mumkin.
Umumiy bulut:
Umumiy bulut:
Ommaviy bulut (inglizcha publiccloud) — bu keng jamoatchilik tomonidan foydalaniladigan infratuzilma. Ommaviy bulut tijorat, akademik va davlat tashkilotlariga (yoki ularning har qanday kombinatsiyasiga) egalik qilishi, boshqarilishi va tahlil qilinishi mumkin.
Gibrid bulut:
Gibrid bulut:
Gibrid bulut (eng. hybridcloud) — noyob ob’ektlar bo’lib qoladigan, lekin ma’lumotlar va ilovalarni uzatish uchun standartlashtirilgan yoki xususiy texnologiyalar (masalan, qisqa muddatli) bilan o’zaro bog’langan ikki yoki undan ortiq turli xil bulutli infratuzilmalarning (xususiy, jamoat yoki ommaviy) birikmasidir, bulutlar orasidagi yukni muvozanatlash uchun umumiy bulut resurslaridan foydalaniladi.
|
| |
DAG'lar ma'lumotlar tahlili, kompyuter texnologiyalari, avtomatlashtirish, ma'lumot oqimlari va boshqa sohalarda juda keng qo'llaniladi

|
DAG'lar ma'lumotlar tahlili, kompyuter texnologiyalari, avtomatlashtirish, ma'lumot oqimlari va boshqa sohalarda juda keng qo'llaniladi
|
bet | 2/8 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 85,77 Kb. | | #117596 |
DAG'lar ma'lumotlar tahlili, kompyuter texnologiyalari, avtomatlashtirish, ma'lumot oqimlari va boshqa sohalarda juda keng qo'llaniladi.
-2-
Operatsiya-operand grafli (DAG) - bu, amallar ketma-ketligini namoyish etuvchi tarmoq turi. Bu tarmoqda amallar tugunlar (yoki bo'lynishlar) ko'rinishida ifodalangan, va ulardagi bog'liqliklar fusilligicha ifodalangan. Grafikda har bir barg (tugun) amalni hamda amalning bajarilish tartibini bildiradi. Yomon holda, bu nizom returnilari yo'q.
Quyidagi misolni ko'rib chiqamiz, A, B, va C tugunlardan iborat DAG olsak. Agar C tuguni B tuguniga bog'liq bo'lsa va B tuguni A tuguniga bog'liq bo'lsa, bu A tugunining bajarilishi C tugunining bajarilishiga bog'liqdir, lekin tasvirlab maqsadimizni yoritish uchun bunilardan yomonroq narsani tanlaganim.
DAG modellashtirilishi:
A -> B -> C
Bu esa amallar ketma-ketligi tartibini bildiradi. Misol uchun, EKG-ni tahlil qilish jarayonida har bir qadam oxirgi natijani olganingizda, natijani yechish uchun agarda ushbu protsessda amallarning tartibini ta'kidlash kerak bo'lsa, DAG modelni qo'llashingiz mumkin.
DAG amal qilish tartibini bildiradigan kompyuter texnologiyalarda, ma'lumotlar tahlili tizimlarida, avtomatlashtirish jarayonlarida va boshqa sohalarda foydalaniladi.
-3-
1.2. Operatsiya-operand grafli qanday ishlaydi?
1. Tugunlar (vertex): DAG ichidagi har bir tugun amal yoki protsessni ifodalaydi. Bu amallar tavsiya etilgan tartibda bajarilishi kerak.
2. Burchaklar (edge): Tugunlar orasidagi o'rtacha bog'liqliklarni ifodalaydi. Agar A tuguni B tuguniga bog'liq bo'lsa, bu A tugunining bajarilishi uchun B tugunining bajarilishi kutilmoqda demakdir.
3. Ayrimlar (acyclic): Bu grafda qaytishmaslar yo'q. Ya'ni, bir tugun jiddiy qaytishma orqali o'ziga qaytarilmaydi. Bu esa amalning ketma-ketligi shartini qo'llab-quvvatlaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
DAG'lar ma'lumotlar tahlili, kompyuter texnologiyalari, avtomatlashtirish, ma'lumot oqimlari va boshqa sohalarda juda keng qo'llaniladi
|
Ilmiy qism - Fanidan 4 amaliy ish mavzu:“Operatsiya-operand” grafli hisoblash modeli Bajardi: Toshtemirov Shaxzod...

|
Fanidan 4 amaliy ish mavzu:“Operatsiya-operand” grafli hisoblash modeli Bajardi: Toshtemirov Shaxzod 241/21 Gurux Tekshirdi: Saidazimov Javlovbek Toshkent 2023 Mavzu:“Operatsiya-operand” grafli hisoblash modeli
|
bet | 4/8 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 85,77 Kb. | | #117596 |
2. Ilmiy qism
2.1. Operatsiya-operand grafli va uning ma'ruzasini tushunish
Operatsiya-operand grafli (DAG), yoki Baland Ayirma Kelishuv Grafli, amallar va ularga oid bog'liqlarni tasvirlaydigan asosli, taxminan to'plamlash uchun ishlatiladigan usuldir. Ushbu graf, amallar ketma-ketligini tasvirlaydi va ularning bir-biriga bog'liqligini namoyish etadi.
Bu modellarda amallar tugunlar (yoki burchaklar) sifatida ifodalangan, va ulardagi bog'liq aloqalar tezroq aniqlanadi. Grafning har bir burchagi ikkita tugun orasidagi bog'liqlikni bildiradi. Bu esa amallarning bir-biriga qarash uchun kerakli tartibni ko'rsatadi.
Operatsiya-operand grafli (DAG), yoki "Directed Acyclic Graph", amallar va ularda bog'liqliklarni tasvirlaydigan tarmoq yoki graf lik usuldir. Bu tarmoqda har bir tugun amalni, va har bir burchak esa amallar o'rtasidagi bog'liqliklarni tasvirlaydi.
Quyidagi misolni ko'ramiz:
A -> B -> C
Bu yerda A, B, va C amallarni tasvirlaydi. Agar B tuguni A tuguniga bog'liq bo'lsa va C tuguni B tuguniga bog'liq bo'lsa, bu A tugunining bajarilishi uchun B tugunining bajarilishi kutilmoqda, shuningdek C tugunining bajarilishi uchun ham B tugunining bajarilishi kutilmoqda.
DAG'lar ma'lumotlar tahlili, kompyuter texnologiyalari, avtomatlashtirish, ma'lumot oqimlari va boshqa sohalarda foydalaniladi.
-6-
Operatsiya-operand (amal-ixtiyoriy) grafli (DAG) - bu, har bir tugun bir xil protsessni ifodalash va yaratishda foydalaniladigan matematik model.
Bu modelda, har bir tugun o'zini bajarish uchun zarur amalni tasvirlaydi va ular o'rtasidagi bog'liqliklarni namoyish etadi. Bunda ahamiyatli bo'lgan nukta, bu grafda qaytishmaslar paydo bo'lmaydi, ya'ni tugunlar orasida boshqarish orqali bir tugun boshqasiga qaytarilmaydi.
DAGlar ma'lumotlar tahlili, kompyuter texnologiyalari, avtomatlashtirish, ma'lumotlar oqimlari va boshqa sohalarda samaradorlik bilan foydalaniladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Fanidan 4 amaliy ish mavzu:“Operatsiya-operand” grafli hisoblash modeli Bajardi: Toshtemirov Shaxzod 241/21 Gurux Tekshirdi: Saidazimov Javlovbek Toshkent 2023 Mavzu:“Operatsiya-operand” grafli hisoblash modeli
|
Operatsiya-operand grafli nima uchun qulaydir?

|
Operatsiya-operand grafli nima uchun qulaydir?
|
bet | 5/8 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 85,77 Kb. | | #117596 |
2.2. Operatsiya-operand grafli nima uchun qulaydir?
Operatsiya-operand grafli (DAG), yoki Baland Ayirma Kelishuv Grafli, ma'lumotlar tahlili, avtomatlashtirish, texnik modellashuv, kompyuter texnologiyalari va boshqa sohalarda foydalaniladigan bir tarmoq modeli. U yordamida amallar va ulardagi bog'liqliklar tizimi ifodalangan.
Quyidagi sabablar uchun, DAG modellashuvlar ma'lumotlar tahlili, avtomatlashtirish va boshqa sohalarda qulaydir:
1. Amallar ketma-ketligini namoyish etish: DAG, amallarni ketma-ketlik holatida namoyish etish va ularning bir-biriga bog'liqliklarini tizimlashda juda qulayliklar keltiradi.
2. Tizimni optimallashtirish: Amallar ketma-ketligini namoyish etish orqali, tartib bilan bajarilishi kerakli bo'lgan amallarni aniqlash (topologik tartib) va tizimni samarali optimallashtirishda juda qulayliklar keltiradi.
Ma'lumotlar tahlili: Ma'lumotlar tahlili jarayonlarini modellashda va ma'lumotlar oqimlarini yaratishda foydali bo'lib, ma'lumotlarni tizimlash, jarayonlarni aniqlash va samarali amal bajarish tizimlarini yaratishda yordam beradi.
-7-
4. Avtomatlashtirish: Avtomatlashtirish protsesslarini modellashda yordam beradi, shuningdek, avtomatlashtirish tizimlarini yaratishda ham foydali bo'ladi.
5. Integratsiya: Boshqa tarmoqlar bilan integratsiyalashda va ularga bog'liqlikni namoyish etishda yordam beradi.
Quyidagi misol operatsiya-operand grafli (DAG)ning qulayliklarini aniqlashtirish uchun yordam beradi:
1. Amaliy ma'ruzalar: Tavsif qilingan amaliy mashg'ulotlar, joriy ma'lumotlarga oid amaliy vazifalarni yechish va optimallashtirishda DAG'larning qulayliklarini ko'rsatadi.
2. Texnik modellashuv: Sistemani modellash va uning tiklana tartibini belgilashda, muhim protsesslarni tasvirlashda DAG modellari juda keng qo'llaniladi.
3. Ma'lumotlar tahlili: Ma'lumotlarni ajratish, shuningdek, tahlil qilish jarayonlarini modellashda, ma'lumotlar oqimlarini yaratishda va ma'lumotlarni tizimlashda DAG modelining o'rni juda katta.
|
| |
Taqsimlangan kafedraning asosiy funksiyalari, albatta, o‘quv jarayonini o‘quv-metodik qo‘llab-quvvatlash hisoblanadi va butun kompleksini tayyorlashda ifodalanadi

|
Taqsimlangan kafedraning asosiy funksiyalari, albatta, o‘quv jarayonini o‘quv-metodik qo‘llab-quvvatlash hisoblanadi va butun kompleksini tayyorlashda ifodalanadi
|
bet | 8/8 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 115,97 Kb. | | #107704 |
Bog'liq 3-MaruzaTaqsimlangan kafedraning asosiy funksiyalari, albatta, o‘quv jarayonini o‘quv-metodik qo‘llab-quvvatlash hisoblanadi va butun kompleksini tayyorlashda ifodalanadi: - o‘quv adabiyotlar;
- o‘quv qo‘llanmalar;
- ma’ruzalarning mualliflik kurslari;
- topshiriqlar to‘plami, situasion topshiriqlar va mashqlar to‘plami (case-study);
- testlar to‘plami;
- laboratoriya va boshqa amaliyotlar;
- o‘quv-mashg‘ulotlar klasslaridagi mashg‘ulotlar uchun integrasiyalangan qo‘llanmalar;
- kursni o‘rganish bo‘yicha qo‘llanma (study-guide);
- kompyuter dasturlari, shuningdek mustaqil ishni tashkil qilish uchun boshqa materiallar.
Virtual kafedra faoliyatining turli yo‘nalishlari quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha ilmiy-tadqiqot ishi hisoblanadi: - o‘quv kurslarining tarkibini takomillashtirish va rivojlantirish yo‘nalishining ilmiy-metodik asosi;
- ta’lim faoliyatning barcha o‘quv-metodik ta’minotini takomillashtirish va rivojlantirish yo‘nalishining ilmiy-metodik asosi;
- o‘qitish, ta’lim texnologiyalar shakli va turlarini takomillashtirish yo‘nalishlarining ilmiy-metodik asosi;
- O‘zbekiston respublikasi va xorijiy ta’lim strukturalarining ta’lim va metodik faoliyatini monitoring qilish;
- ilmiy-pedagogik maktab (maktablar) doirasida dozarb ilmiy muammolar bo‘yicha tadqiqotlarni tashkil qilish;
- o‘qituvchilar, aspirantlar, doktorantlar va talabalarning ilmiy-tadqiqot ishlarini tashkil qilish;
- ilmiy-konsalting faoliyatni tashkil qilish;
- ilmiy tadqiqotlar natijalari bo‘yicha ilmiy nashrlarni (qog‘oz tashuvchilar va Internet tarmog‘ida) tayyorlash.
Professor-o‘qituvchi tarkibi bilan bir qatorda kafedra o‘z ichiga aspirantlar, doktorantlar, talaba-stajerlar, metodistlar, texnologlar, laborantlar kirishi mumkin.Taqsimlangan kafedra bazali o‘quv muassasaning yagona axborot-texnologik muhitida ta’lim, ilmiy va boshqa faoliyatni amalga oshiradi, bu o‘quv muassasaning boshqa kafedra, tarkibiy va funksional bo‘linmalari, tashqaridagi tashkilotlar, hududiy markazlar, masofadan o‘qiydigan talabalar, aspirantlar, tinglovchilar bilan operativ o‘zaro ishlashni ta’minlash, shuningdek dunyo ta’lim makoniga kira olish imkonini beradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Taqsimlangan kafedraning asosiy funksiyalari, albatta, o‘quv jarayonini o‘quv-metodik qo‘llab-quvvatlash hisoblanadi va butun kompleksini tayyorlashda ifodalanadi
|
3 – mavzu: ta’lim jarayoni ishtiroqchilarining raqamli faoliyatini tashkil etish sifatida xizmatlar va vositalar - bet 3

|
3 – mavzu: ta’lim jarayoni ishtiroqchilarining raqamli faoliyatini tashkil etish sifatida xizmatlar va vositalar
|
bet | 3/8 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 115,97 Kb. | | #107704 |
Bog'liq 3-MaruzaAxborot-ta’lim muhitini yaratish bir qator tadqiqot ishlarida o‘rganilgan. Shuningdеk, muhitning mohiyati va tarkibiga tadqiqotchilar tomonidan turlicha yondashuvlar mavjud. Barcha tadqiqotlarda o‘qitish muhiti komponеntlarini ikki toifaga ajratiladi: subyеktlar va obyеktlar. Ta’lim jarayonining subyеktlari sifatida ta’lim oluvchilar va o‘qituvchilar tavsiflanadi. Obyеktlari sifatida esa o‘qitish vositalari va o‘quv faoliyati instrumеntlari, mеtodikalari, moddiy baza, pеdagogik faoliyatni boshqarish sohalari, kommunikatsiya usullari (tashkiliy-boshqaruv, tushuntirish-motivatsion, javob-muomala, tеxnik, emotsional) kiritiladi. Obyеktlar bu axborot va o‘quv harakatlarini tashuvchilar bo‘lsa, subyеktlar mazkur ma’lumotlarni o‘zlashtiradi va ongida qayta ishlab, o‘quv faoliyati jarayonida o‘zgartirib dunyoqarash, qadriyatlar tizimi va mazmuni, e’tiqod, salohiyat va boshqa shaxsiy sifatlarga aylantiradi. Ta’lim muhitlari komponеntlari mazmunini aniqlashga oid mavjud va boshqa (funksional) yondashuvlar: muhit subyеktlari, o‘quv axboroti manbalari, o‘quv faoliyati instrumеntlari va kommunikatsiya vositalari, shuningdеk, ta’lim muhitini to‘ldiruvchilarga (o‘quv va mеtodik mazmun) ajratiladi. Ta’lim muhiti AKT vositalari bazasida shakllantirilsa, uni maqsadga muvofiq ishlab chiqish birinchidan, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim doirasida, ikkinchidan, yangi ta’lim ko‘rsatkichlariga erishish jihatdan — ta’lim oluvchilarning tadqiqotchilik va loyihalash ko‘nikma hamda qobiliyatlarini shakllantirishni nazarda tutadi. Faqat ana shu hollarda elеktron ta’lim rеsurslari prinsipial (maqsadga asoslangan) ravishda, o‘qitish faoliyatini o‘zgartirishi mumkin. Nihoyat uchinchi ziddiyat muhit bu — nafaqat subyеkt va obyеktlar (o‘qitish vositalari va faoliyat instrumеntlari — «muhitning instrumеntal qobig‘i»), balki ularning «kontеnеnt» dеb ataluvchi mazmunli asosi hisoblanadi. «Sontenent» so‘zi («mazmunli», «mazmun», «ahamiyat», «mohiyat») ayni vaqtda «axborotli to‘ldirish» ma’nosida tarjima qilinadi. Aynan u har qanday elеktron-rеsurs samaradorligini ta’minlovchi muhim omili hisoblanadi. Adabiyotlar, dissеrtatsiya tadqiqotlarining tahlili ko‘rsatishicha, barcha mualliflarning ishlarida axborot ta’lim muhitining instrumеntlari, faoliyat vositalari va kommunikatsiya, axborot manbalari, shu-ningdеk, opеratsional komponеnt xususida so‘z yuritiladi, dеyarli ko‘pgina tadqiqotchilar mazmunan to‘ldirish haqida so‘z yuritmaydi.
|
| |
3 – mavzu: ta’lim jarayoni ishtiroqchilarining raqamli faoliyatini tashkil etish sifatida xizmatlar va vositalar - bet 7

|
3 – mavzu: ta’lim jarayoni ishtiroqchilarining raqamli faoliyatini tashkil etish sifatida xizmatlar va vositalar
|
bet | 7/8 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 115,97 Kb. | | #107704 |
Bog'liq 3-MaruzaUshbu shartlarni aniqlash uchun mamlakatimiz universitetlari kafedralari va xorijiy xuddi shunday kafedralarning tashkiliy, metodik va ilmiy faoliyatini, shuningdek kafedraning ergatitik tizimi kabi kafedraning faoliyatini ta’minlaydigan axborotning tipi, tarkibi va xarakteristikasining tahlilini o‘tkazish zarur. Birinchi navbatdagi quyidagilarni amalga oshirish zarur: - o‘quv-metodik, ilmiy, tashkiliy va boshqa innovasion funksiyalarni amalga oshirishda AKT bazasida taqimlangan (virtual) kafedraning konsensiyasini;
- AKT bazasida taqsimlangan (virtual) kafedraning ishlash strukturasi va prinsiplarini;
- internet tarmog‘ida kafedraning virtual vakillari konsepsiyasini;
- ilmiy, metodik va ilmiy-tadqiqot faoliyatni ta’minlash uchun interfaol axborot tizimlar kabi kafedraning VV namunaviy konsepsiyasini ishlab chiqish zarur.
Taqsimlangan kafedra quyidagi auditoriya va auditoriyadan tashqari o‘quv ishlarning barcha turlarini amalga oshirishi mumkin: - ma’ruzalar, shu jumladan potokli auditorida;
- tarmoq klasslarida ma’ruzalar;
- tele va videokonferensiyalar rejimida;
- ma’ruza-prezentasiya;
- amaliy mashg‘ulotlar, shu jumladan barcha texnologik muhitda seminar va laboratoriya mashg‘ulotlari, o‘quv-mashg‘ulot klasslari va firmalardagi o‘quv mashg‘ulotlari;
- talabalar, aspirantlar, doktorantlar, tinglovchilarning mustaqil (yakka tartibda bajariladigan) ishlarni tashkil qilish, shu jumladan kurs ishi va dimplom loyihasini bajarish, ma’lumotlar bazasi va o‘quv-metodik adabiyot bilan ishlash, referatlar, kurs ishlari va diplomni loyihalarini resenziyalash, atamalar lug‘atini shakllantirish;
- elektron pochta va boshqa telekommunikasiyadan foydalanib o’quv guruhlar konferensiyasini, elektron pochta va telekommunikasiyadan foydalanib kurs mavzularini o‘zlashtirishda (ChAT) o‘qitiladiganlarning noshakliy muloqatini tashkil qilish;
- konsultasiyalar: yakka tartibda va guruhli (tyutoriallar);
- nazorat qilish tadbirlari - kunduzgi bo‘limda imtihon va zachetlarni off-line va on-line rejimlarda, tele-videokonferensiyalar rejimida o‘tkazish;
- kurs va diplom (loyihalar) ishlarini tayyorlashni tashkil qilish va rahbarlik qilish, kollokviumni o‘tkazish;
- bitiruvchilarning yakuniy davlat attestasiyasini tashkil qilishda ishtirok etish;
- davlat ta’lim standartlarida nazarda tutilgan amaliyotni tashkil qilishda ishtirok etish.
|
| |
Texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg

Texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg
Download
1,25 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
15.06.2024
Hajmi
1,25 Mb.
#264027
Download
1,25 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg
Download
1,25 Mb.
Matnni ko'rish
3 – mavzu: ta’lim jarayoni ishtiroqchilarining raqamli faoliyatini tashkil etish sifatida xizmatlar va vositalar - bet 6

|
3 – mavzu: ta’lim jarayoni ishtiroqchilarining raqamli faoliyatini tashkil etish sifatida xizmatlar va vositalar
|
bet | 6/8 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 115,97 Kb. | | #107704 |
Bog'liq 3-MaruzaBunday darslarda o‘quvchilarga «ijodiy ish» berish mumkin. Bu ularning bilimni chuqur egallaganliklarini namoyish etish imkonini beradi. Bunda o‘qituvchi va o‘quvchilarga multimedia yordamga keladi. Bu vazifani bajarishda musiqa, video, rasmlardan foydalanish ularning o‘tilgan mavzuni qanday eshitish va ko‘rishlarini namoyon etadi. O‘quv jarayonida o‘qitishning texnik vositalaridan faol foydalanilishiga qaramasdan, ular yordamchi didaktik vosita hisoblanadi. An'anaviy ta'limda o‘qituvchi bilim beruvchi sifatida asosiy rol o‘ynaydi. O‘qituvchining o‘quvchilar bilan muloqoti axborot uzatishning asosi hisoblanadi. O‘qitish metodikasiga muvofiq har bir o‘quv guruhi uchun o‘quvchilarning jamoa vositasi kabi elektron auditoriyasi yoki forumlari yaratilishi (ochilishi) mumkin. Bunday modullarga quyidagilarni kiritish mumkin: - ayrim fanlar bo‘yicha o‘quv guruhining Chat (on-line auditoriyalar - seminarlar maslahatlar);
- fanlar bo‘yicha telekonferensiyalar (forumlar) (on-line auditoriyalar - seminarlar maslahatlar);
- e’lonlar taxtasi;
- tarqalish varag‘i;
- yakka tartibda (tariflanadigan) maslahatlar tizimi.
O‘quv yurtining VVdagi bunday modullar soni o‘qituvchilar ehtiyojlari va ular tomonidan amalga oshiriladigan o‘qitish metodikasi bilan belgilanishini ta’kidlab o‘tish kerak. Shunday qilib, axborot-ta’lim muhiti pedagogik tizim kabi quyidagi funksiyalar yuklanadigan o‘qituvchining yangi rolini belgilaydi: - bilish jarayonini muvofiqlashtirish;
- o‘qitiladigan fanni to‘g‘rilash;
- yakka tartibda o‘qitish rejasini tuzishda maslahat berish;
- o‘quv rejasi, o‘quv loyihalariga rioya qilish.
O‘qituvchi-konsultant (yoki tyutor) o‘z bilimlarini namoyish qilish, texnologik, tashkiliy, ijtimoiy-iqtisodiy va ijtimoiy-psixologik jihatdan maksimal pedagogik natijalarni olish kerak. Taqsimlangan kafedra. ATMda an’anaviy kafedradan farqli bo‘lgan virtual kafedralarning ishlash sharoitlarining shartlari o‘zgarishi mumkin.
|
| |
-12-
Xulosa - Fanidan 4 amaliy ish mavzu:“Operatsiya-operand” grafli hisoblash modeli Bajardi: Toshtemirov Shaxzod...

|
Fanidan 4 amaliy ish mavzu:“Operatsiya-operand” grafli hisoblash modeli Bajardi: Toshtemirov Shaxzod 241/21 Gurux Tekshirdi: Saidazimov Javlovbek Toshkent 2023 Mavzu:“Operatsiya-operand” grafli hisoblash modeli
|
bet | 8/8 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 85,77 Kb. | | #117596 |
-12-
Xulosa
Xulosa qilib aytadigan bo'lsak, operatsiya-operand grafikli hisoblash modeli matematik ifodalar va hisoblashlarni grafik sifatida ko'rsatish uchun foydali asosdir. Bu bog'liqliklarni kuzatish va bajarish tartibini optimallashtirish orqali samarali hisoblash imkonini beradi. Ushbu model odatda avtomatik farqlash kabi vazifalar uchun chuqur o'rganish ramkalarida qo'llaniladi.
-13-
Foydalangan Adabiyotlar:
1. Ian Gudfellow, Yoshua Bengio va Aaron Courville tomonidan "Chuqur o'rganish".
2. Kristofer M. Bishopning "Naqshni aniqlash va mashinani o'rganish".
3. Fransua Chollet tomonidan "Python bilan chuqur o'rganish".
4. Charu C. Aggarvalning "Neyron tarmoqlari va chuqur o'rganish: darslik".
5. Li Deng va Dong Yu tomonidan "Chuqur o'rganish: usullar va ilovalar".
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Fanidan 4 amaliy ish mavzu:“Operatsiya-operand” grafli hisoblash modeli Bajardi: Toshtemirov Shaxzod 241/21 Gurux Tekshirdi: Saidazimov Javlovbek Toshkent 2023 Mavzu:“Operatsiya-operand” grafli hisoblash modeli
|
Sun’iy intelektning afzaliklari. Xalimov Daler Xusan og‘li

Sun’iy intelektning afzaliklari. Xalimov Daler Xusan og‘li
Download
237,73 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
04.10.2024
Hajmi
237,73 Kb.
#273463
Download
237,73 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Sun’iy intelektning afzaliklari. Xalimov Daler Xusan og‘li
Download
237,73 Kb.
Matnni ko'rish
Dеmak, yangi muhit eski mеtodika va pеdagogik tеxnologiyalar samaradorligini oshirishi hamda an’anaviy ta’lim natijalariga yo‘naltirilishiga alohida e’tibor qaratish zarur

|
Dеmak, yangi muhit eski mеtodika va pеdagogik tеxnologiyalar samaradorligini oshirishi hamda an’anaviy ta’lim natijalariga yo‘naltirilishiga alohida e’tibor qaratish zarur
|
bet | 4/8 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 115,97 Kb. | | #107704 |
Bog'liq 3-MaruzaDеmak, yangi muhit eski mеtodika va pеdagogik tеxnologiyalar samaradorligini oshirishi hamda an’anaviy ta’lim natijalariga yo‘naltirilishiga alohida e’tibor qaratish zarur. Ta'limda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini qo‘llashda pedagogning asosiy vazifalari. - axborotdan jarayon sifatida bilim olish va ijod qilish;
- fan-texnika va madaniyatdagi axborot va kreativ jarayonlar;
- axborotda jamiyatni rivojlantirish muammolari;
- sun'iy intellektning axborot tizimlari va bilim berish usullari;
- axborotlashning texnik vositalari va telekommunikatsiya vositalari;
- o‘quv materiallari haqida axborotli ma'lumot tizimini bilish va qo‘llay olish;
- universal va muammoli-masofali axborot texnologiyalarini amalga oshirishning dasturiy vositalari haqida tasavvurga ega texnologiyalarni;
- axborotni modellashtirish asoslari;
- o‘qitish va nazorat qilishning avtomatlashtirish tizimi;
- global internet kompyuter tarmog‘idan foydalanish;
- materialni chuqur o‘rganish uchun manbalar ro‘yxati, adabiyotlar katalogi, ijodiy ishlar mavzularini ishlab chiqish.
- telekonferensiyalar uyushtirish, faol muhokamani tashkil etish, referat, mustaqil ishlar uchun mavzular ro‘yxatini tayyorlash.
- o‘quv mashqlarini bajarish, ketma-ketligini nazorat qilish va baholash shakllarini aniklash.
- o‘qitish natijalarini tahlil qilish va takomillashtirish bo‘yicha taklif berish.
- nazorat ishlarini o‘tkazish.
Axborot texnologiyalari, kompyuterlashgan darslarning o‘ziga xosliklari mavjud va quyidagilardan iborat: - o‘quv materiallari alohida – alohida bo‘laklarga (bloklarga) bo‘linadi.;
- o‘quv jarayoni ham ketma –ket olib boriladi. O‘quv materiali ma'lum bo‘laklarda fikr yuritib o‘zlashtirishga moslashtiriladi;
- o‘quvchining o‘zlashtirishdagi har bir harakati nazoratga olinib, monitoring yo‘lga qo‘yiladi.
- o‘quv – vazifani bajarib bo‘lishi bilan o‘quvchini o‘zlashtirish uchun navbatdagi vazifa berib boriladi. Shu tariqa bosqichma – bosqich o‘zlashtirishga muhit yaratilib boriladi.
- vazifalarni bajarishda o‘quvchi noto‘g‘ri javob qilsa, o‘sha zahotiyoq yordam ko‘rsatiladi.
- bunday tashkil etilgan darslarda har bir o‘quvchi alohida – alohida mustaqil ish yuritadi, shu asosda har bir o‘quvchi o‘z imkoniyat darajasida o‘quv materiali va mazmunini o‘zlashtirish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
- masalaning yana bir jihati shundaki, berilgan mavzu materiali mazmuni, bajariladigan natijalar o‘quvchiga ham, o‘qituvchiga ham ayon bo‘ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dеmak, yangi muhit eski mеtodika va pеdagogik tеxnologiyalar samaradorligini oshirishi hamda an’anaviy ta’lim natijalariga yo‘naltirilishiga alohida e’tibor qaratish zarur
|
Ta'lim jarayoniga kompyuter texnikasining kirib kelishi ta'lim mazmunini yanada boyitdi. Xususan, “Masofaviy ta'lim”, “Media ta'lim”, “Internet forum” va boshqalar

|
Ta'lim jarayoniga kompyuter texnikasining kirib kelishi ta'lim mazmunini yanada boyitdi. Xususan, “Masofaviy ta'lim”, “Media ta'lim”, “Internet forum” va boshqalar
|
bet | 5/8 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 115,97 Kb. | | #107704 |
Bog'liq 3-MaruzaTa'lim jarayoniga kompyuter texnikasining kirib kelishi ta'lim mazmunini yanada boyitdi. Xususan, “Masofaviy ta'lim”, “Media ta'lim”, “Internet forum” va boshqalar. Axborot texnologiyasi, kompyuterlar yordamida darslarning sifat ko‘rsatkichlari quyidagi asosiy faktorlar bilan aniqlanadi: - o‘quv dasturining sifatli shakllantirilganligi;
- kompyuter texnikasining sifati va uning imkoniyatlari;
- shaxsning kompyuter imkoniyatlaridan o‘zlashtirib olish malakalarining shakllanishi.
Ta'lim jarayonida axborot – kommunikatsion texnologiyalardan foydalanishda quyidagi bosqichlarga e'tibor qaratish kerak: - Ta'lim oluvchilarda o‘quv materiallarini taqdim etish va tushuntirish bosqichi;
- Kompyuter bilan o‘zaro muloqot jarayonida o‘quv materiallarini o‘zlashtirish bosqichi;
- O‘zlashtirilgan bilim, ko‘nikma va malakalarni takrorlash hamda mustahkamlash bosqichi;
- Erishilgan yutuq va natijalarini o‘zini – o‘zi tekshirish orqali nazorat qilish bosqichi;
- Nazorat bosqichi;
- O‘zini – o‘zi, shuningdek, nazorat bosqichlari natija va xulosalariga ko‘ra o‘quv materiallarining taqsimlanishi, tasniflanishini, tizimga solinishini korreksiyalash, tuzatishlar kiritish bosqichi.
Ta'limda axborot – kommunikatsiya texnologiyalari vositasida tashkil etilgan darslardan foydalanishning o‘ziga xos xususiyatlari mavjud. Uning o‘quv-tarbiyaviy jihatlari: - o‘qituvchi o‘quvchi bilimining hajmi va to‘g‘riligini emas, balki anglanganlik darajasini hisobga oladi;
- hozirjavobligi va bilimni amaliyotga tatbiq qila olish darajasini tekshirish;
- o‘quvchi javoblariga uning ijobiy va salbiy tomonlarini ko‘rsatib taqriz berish;
- ayrim o‘quvchilarning bilimini tekshirishda butun sinfning faol ishtiroki.
- kompyuter vositalarini qo‘llashning yana bir muhim jihati jamoaviy tadqiqot xarakteriga ega bo‘lgan innovatsion metodlardan foydalanishdir.
Bu metodlar o‘quvchining mustaqil ijodiy faoliyatida muammolar yechimini izlash va mustaqil qaror qabul qilishga yo‘naltirilgan bo‘ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ta'lim jarayoniga kompyuter texnikasining kirib kelishi ta'lim mazmunini yanada boyitdi. Xususan, “Masofaviy ta'lim”, “Media ta'lim”, “Internet forum” va boshqalar
|
Klan buluti yoki jamoat buluti

|
Klan buluti yoki jamoat buluti
|
bet | 3/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 15,95 Kb. | | #242485 |
Bog'liq Bulutli texnologiyalar-fayllarKlan buluti yoki jamoat buluti:
Klan buluti yoki jamoat buluti:
Jamoa buluti — umumiy vazifalari bo’lgan tashkilotlar iste’molchilarining ma’lum bir jamoasi (klan) tomonidan foydalanish uchun mo’ljallangan infratuzilma turi. Ommaviy bulut bir yoki bir nechta jamoat tashkilotlari yoki uchinchi tomon (yoki ularning kombinatsiyasi) tomonidan birgalikda egalik qilishi, boshqarilishi mumkin va u jismoniy jihatdan egasining yurisdikatsiyasida ham, tashqarisida ham mavjud bo’lishi mumkin.
Shunday qilib, bulutli texnologiyalar — bu ma’lumotlarni qayta ishlash texnologiyalari bo’lib, unda kompyuter resurslari Internet foydalanuvchisiga onlayn xizmat sifatida taqdim etiladi.
Shunday qilib, bulutli texnologiyalar — bu ma’lumotlarni qayta ishlash texnologiyalari bo’lib, unda kompyuter resurslari Internet foydalanuvchisiga onlayn xizmat sifatida taqdim etiladi.
Bugungi kunda O’zbekiston ta’lim tizimini qayta ko’rib chiqish va isloh qilish zaruratiga duch kelmoqda. Ya’ni, ta’lim jarayonida zamonaviy odam bilim va ko’nikmalarni to’plashi kerak emas, balki mustaqil ravishda, boshqa odamlar bilan birgalikda mazmunli maqsadlarni qo’yishi, o’z-o’zini tarbiyalash vaziyatlarini yaratishi, vositalarni izlash va ishlab chiqarish qobiliyatiga ega bo’lishi kerak, bu muammolarni hal qilish usullari hisoblanadi.
Bugungi kunda O’zbekiston ta’lim tizimini qayta ko’rib chiqish va isloh qilish zaruratiga duch kelmoqda. Ya’ni, ta’lim jarayonida zamonaviy odam bilim va ko’nikmalarni to’plashi kerak emas, balki mustaqil ravishda, boshqa odamlar bilan birgalikda mazmunli maqsadlarni qo’yishi, o’z-o’zini tarbiyalash vaziyatlarini yaratishi, vositalarni izlash va ishlab chiqarish qobiliyatiga ega bo’lishi kerak, bu muammolarni hal qilish usullari hisoblanadi.
O’z-o’zidan ma’lumki, bulutli texnologiyalar bu yerda bolalar birgalikda chizish va eslatma olishlari mumkin bo’lgan oddiy onlayn vositalardan tortib, loyihalarda hamkorlik qilish uchun murakkab texnologiyalargacha juda mos keladi.
|
| |
Ntnu fakultet for kjemi og biologi Norges teknisk-naturvitenskapelige Institutt for kjemisk prosessteknologi universitet - bet 6

Miljø
Produksjon av metanol fra naturgass ved hjelp av reforminganlegg er en relativt ren og miljøvennlig prosess. Metanol er et kjemikalium som produseres i store kvanta og sammenlignet med andre kjemikalske og petrokjemiske prosesser, er ikke metanolproduksjon påvist som en stor forurenser.
Purgestrømmen og en del naturgass brennes for å tilføre systemet energi i primærreformeren. Røykgassen som dannes inneholder CO2, NOx og flyktige organiske karbonforbindelser. CO2- utslippet er av interesse og er relatert til energiforbruket i prosessen. Tiltak for å redusere energiforbruket vil også redusere CO2-utslippet. NOx- dannelse er ikke relatert til forbrukt mengde brenselsgass, men heller til hvordan brenselsgassen er brent. Ved å bruke ren brenselsgass og kontrollert forbrenning ,vil NOx konsentrasjonen i røykgassen forbli lav. Mengde flyktige organiske karbonforbindelser er så liten at den er ikke noe miljøproblem.
Et av de største biproduktene er vann, som inneholder metanol og noe høyere alkoholer samt ketoner og parafiner. Vannet blir filtrert for å fjerne parafiner og biologisk renset for metanolrester og andre organiske produkter før det slippes ut i sjøen.(Cheng,1994).
Anlegget på Tjeldbergodden er svært varmeintegrert. Overskuddsvarme på anlegget blir benyttet til oppvarming andre steder i prosessen og til å produsere energi ved hjelp av damp.
Prosjektbasis
På Tjeldbergodden produseres det metanol av naturgass fra Heidrunfeltet. Denne gassen består av 80,89 % C1, 9,38% C2, 4,4 % C3, 2,17 % C4, 0,62% C5, 0,23 % C6, 0,08 % C7, 0,04% C8, 3,6 % N2, 18,4 % CO2 spormengder av Ar, CO og H2 (Hansen, R.).
Etter reforming skal SN-forholdet i syntesegassen optimalt være lik 2,06. 11200 kmol/h fødes til metanolsyntesen. Denne friske føden har sammensetning: 8,2 % CO2, 21,1 % CO, 68,9 % H2, 1,4 % CH4, 0,2 % N2, 0,1 % Ar og 0,1 % H2O (Hansen, R.).
Temperatur inn på metanolreaktoren må være høyere enn 200 oC (Cheng, 1994). De fleste trykk og temperaturer er oppgitt på flytskjema (se neste side). De resterende må beregnes. Flytskjema med fullstendige data (til sammenligning) foreligger i bilag 2.
Katalysator for metanolsyntesen er Cu/Zn/Al2O3 (Cheng, 1994), og molfraksjon metanol ut av reaktor er 7,3 % (Skogestad, S.).
Anlegget produserer 99900 kg metanol i timen. Antall driftstimer er satt til 8322 timer per år, som gir en årlig produksjon på ca 831 000 tonn.
|
Markov va Chebishev tengsizliklari

|
Markov va Chebishev tengsizliklariBog'liq Xushyorov Asadbek3. Markov va Chebishev tengsizliklari.
Markov (Markova) va Chebishev (Chebyshev) tengsizliklari, olaslik va
statistika sohasida amaliyotda intensiv ravishda ishlatiladigan tengsizliklar
hisoblanadi.
Markov Tengsizligi:
Markov tengsizligi, biron bir o'zgaruvchining garchi qanday turdagi
miqdorlar (moylar) uchun berilgan bir qiymatga qanday qilib yaqinlashishi
bilan bog'liq. Markov tengsizligi formulasi quyidagicha:
\[ P(X \geq a) \leq \frac{\mu}{a} \]
Bu formulada:
- \(P(X \geq a)\) - o'zgaruvchi \(X\) ning \(a\) dan katta yoki teng
bo'lganligi.
- \(\mu\) - o'zgaruvchi \(X\) ning o'zining ijarasi (expectation).
Markov tengsizligi, barcha amaliyotlarda va kontekstlarida foydalaniladi.
U, o'zgaruvchining qiymatlari jiddiy uzluksizlik shartini o'rganish uchun
yordam beradi.
Chebishev Tengsizligi:
Chebishev tengsizligi, har qanday o'zgaruvchi uchun qandaydir bir farq
(farqni kesishning orqasidagi harorat)ni chiqarish uchun foydalaniladi.
Chebishev tengsizligi formulasi quyidagicha:
\[ P(|X - \mu| \geq k\sigma) \leq \frac{1}{k^2} \]
Bu formulada:
- \(X\) - o'zgaruvchi.
- \(\mu\) - o'zgaruvchi \(X\) ning o'zining ijarasi (expectation).
- \(\sigma\) - o'zgaruvchi \(X\) ning o'zining standart deviasi.
- \(k\) - iste'mol qiluvchi to'g'ri son.
Chebishev tengsizligi, o'zgaruvchilar qatorining cheksiz vaqtincha
o'zgaruvchilariga duch keladigan olaylarni, turli hisob-kitob tizimlari va
ma'lumot analizi jarayonlarida ishlatiladi.
Bu tengsizliklar, o'zgaruvchilarning qanday qilib taqsimlanishi haqida
umumiy ma'lumotlar olishda va qanday qilib o'zgaruvchilarning qiymatlari
kesishmaydigan chegaralarda qanday qilib harakat qilib kelinishini
tushunishda yordam bera oladigan quyidagi qoidalarni o'rganishga
yordam bera oladi.
Ehtimollar nazariyasining limit teoremalari deb nomlanuvchi qator tasdiq
va teoremalarni keltiramiz. Ular yetarlicha katta sondagi tajribalarda
tasodifiy miqdorlar orasidagi bog‘lanishni ifodalaydi. Limit teoremalar
shartli ravishda ikki guruhga bo‘linadi. Birinchi guruh teoremalar katta
sonlar qonunlari(KSQ) deb nomlanadi. Ular o‘rta qiymatning turg‘unligini
ifodalaydi: yetarlicha katta sondagi tajribalarda tasodifiy miqdorlarning
o‘rta qiymati tasodifiyligini yo‘qotadi. Ikkinchi guruh teoremalar markaziy
limit teoremalar(MLT) deb nomlanadi. Yetarlicha katta sondagi
tajribalarda tasodifiy miqdorlar yig‘indisining taqsimoti normal
taqsimotga intilishi shartini ifodalaydi. KSQ ni keltirishdan avval
yordamchi tengliklarni isbotlaymiz.
|
| |
Chebishev tengsizligi - Texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg

sondagi tasodifiy miqdorlar yig‘indisi bilan ish ko‘rishga to‘g‘ri keladi.
Yig‘indidagi har bir tasodifiy miqdorning tajriba natijasida qanday
qiymatni qabul qilishini oldindan aytib bo‘lmaydi. Shuning uchun katta
sondagi tasodifiy miqdorlar yig‘indisining taqsimot qonunini hisoblash
burmuncha qiyinchilik tug‘diradi. Lekin ma’lum shartlar ostida yetarlicha
katta sondagi tasodifiy miqdorlar yig‘indisi tasodifiylik xarakterini
yo‘qotib borar ekan. Amaliyotda juda ko‘p tasodifiy sabablarning
birgalikdagi ta’siri tasodifga deyarli bog‘liq bo‘lmaydigan natijaga olib
keladigan shartlarni bilish juda muhimdir. Bu shartlar “Katta sonlar
qonuni” deb ataluvchi teoremalarda keltiriladi. Bular qatoriga Chebishev
va Bernulli teoremalari kiradi.
tasodifiy miqdorlar o‘zgarmas son
A
ga ehtimollik bo‘yicha
yaqinlashadi
deyiladi
, agar uchun
munosabat o‘rinli bo‘lsa. Ehtimollik bo‘yicha yaqinlashish kabi
belgilanadi.
tasodifiy miqdorlar ketma-ketligi mos ravishda matematik kutilmalarga
ega bo‘lib,
son uchun da
munosabat bajarilsa, tasodifiy
miqdorlar ketma-ketligi
katta sonlar
qoniniga bo‘ysunadi
deyiladi.
Tasodifiy miqdorning shartli matematik kutilmasi

-
Shartli miqdor, biror matematik jarayonning bitta yoki bir nechta
shartni bajarib yuborgan holda umumiy o'tadigan miqdorni ifodalaydi.
Misol uchun, "A" va "B" shartlari bilan bir
xil jarayonlarga ait miqdor
ifodalangan bo'lsa, "A bo'lganda B" shartli miqdor ifodalangan.
2. Shartli kutilma nima?
-
Shartli kutilma, shartli miqdorni ifodalaydigan matematik kutilma.
Shartli kutilma, bitta yoki bir nechta shartlar
bajarilgan holda umumiy
miqdorni ifodalaydi.
3. Shartli matematik kutilma (Conditional Expectation) nima?
- Shartli matematik kutilma, bir yoki bir nechta shartlar bajarilgan holda
umumiy matematik kutilmani ifodalaydi. Shartli matematik kutilma,
shartli miqdorlar ustida o'zgaruvchilarning
umumiy kutilmalarini
ifodalaydi.
4. Shartli kutilmaning xususiyatlari:
- Kutilma: Shartli matematik kutilma, shartli
miqdor ustida kutilma
hisoblanadi va shartlar asosida jarayonning kutilmasi ifodalangan.
- O'zgaruvchilar orasidagi bog'lanishlar: Shartli kutilma, o'zgaruvchilar
orasidagi bog'lanishlarni ifodalaydi va shartli miqdorlarga bog'liq bo'ladi.
- Uygunlik: Shartli kutilma, ma'lum bir shart qilingan holda jarayonning
matematik kutilmasini aniqlovchi vaqtincha qiymatdir.
5. Matematik modelda shartli kutilmaning roli:
- Tahlil va bashorat: Shartli kutilma, matematik modellar va matematik
ta'riflar orqali
jarayonlarni tahlil qilish, bashorat qilish va oldindan
aniqlash uchun foydalaniladi.
- Ishloviylik: Shartli kutilma, stokastik jarayonlarni boshqarishda va
ularning davlatlarni belgilashda keng qo'llaniladi.
Shartli matematik kutilma, stokastik jarayonlarni tahlil qilish, aniqlovchi
model yaratish va matematik modellar
ustida bajariladigan bashqa
amaliyotlar uchun muhimdir. Bu mavzuni o'rganish, matematik va
stokastik jarayonlarni tahlil qilish bo'yicha umumiy fahm va ko'nikmalarini
oshiradi.
Maxs - Termin O’zbek til

|
Termin O’zbek til
|
bet | 34/44 | Sana | 17.04.2021 | Hajmi | 198,78 Kb. | | #14238 |
Maxsus kompetentlik
|
Kasbiy-pedagogik faoliyatni tashkil etishga tayyorlanish, kasbiy-pedagogik vazifalarni oqilona hal qilish, faoliyati natijalarini real baholash, bilim, ko’nikma va malakani izchil rivojlantirib borish bo’lib, ushbu kompetentlik negizida psixologik, metodik, informatsion, kreativ, innovatsion va kommunikativ kompetentlik
|
Metodik kompetentlik
|
Pedagogik jarayonni metodik jihatdan oqilona tashkil etish, ta’lim yoki tarbiyaviy faoliyat shakllarini to’g’ri belgilash, metod va vositalarni maqsadga muvofiq tanlay olish, metodlarni samarali qo’llay olish, vositalarni muvaffaqiyatli qo’llash
|
|
|
| |
Ko’nik - Termin O’zbek til

|
Termin O’zbek til
|
bet | 33/44 | Sana | 17.04.2021 | Hajmi | 198,78 Kb. | | #14238 |
Ko’nikmalar
|
Pedagogning kasbiy faoliyati jarayonida hosil qilingan tajriba va bilimlar asosida bajariladigan ishning mukammal usulidir
|
Qobiliyat
|
Shaxsning individual-psixologik xususiyati bo’lib, muayyan faoliyat yuzasidan layoqati va ishni muvaffaqiyatli amalga oshirish subyektiv shart–sharoitini ifodalovchi individual psixik sifatlar yig’indisiga aytiladi, zarur bo’lgan bilim, malaka va ko’nikmalarni egallash dinamikasidagi farqlarni aniqlaydi
|
Malakalar
|
Pedagogning ongli faoliyatni bajarishi jarayonida hosil qilingan kasbiy intellektual faoliyatning avtomatlashgan komponentlari
yig’indisidir
|
|
|
| |
-10-
Umuman, DAG'lar ma'lumotlar tahlili va matematik modellashuvda qo'llash uchun qo'llaniladigan qulay va kuchli vositalardir

|
-10-
Umuman, DAG'lar ma'lumotlar tahlili va matematik modellashuvda qo'llash uchun qo'llaniladigan qulay va kuchli vositalardir
|
bet | 7/8 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 85,77 Kb. | | #117596 |
-10-
Umuman, DAG'lar ma'lumotlar tahlili va matematik modellashuvda qo'llash uchun qo'llaniladigan qulay va kuchli vositalardir.
3.2. Qullanmada DAG
DAG (Directed Acyclic Graph) ularning tezkor ajratilgan grafiga ma'nosini anglatadi. DAG bu haqiqiy hayotda bir nechta sohalarni modellashtirish va samaradorlikning bir nechta aspektlarini tushuntirish uchun keng qo'llaniladigan hisob-kitob usuli.
DAG'ning asosiy xususiyati, bir nechta turli tizimlar, operatsiyalar, holatlar yoki obyektlarni yo'li boyicha bog'lash imkoniyatini beradi. Bu strukturada har bir element "tugun uchun" to'g'ridan to'g'ri yo'nalishni belgilaydi, ya'ni har bir element xohlagancha yo'li bilan bog'lanadi. Shuningdek, bu grafiq diskret va sikllanmaydi, ya'ni hech qachon bitta elementga yana o'tish yo'q. Bu talablar bilan, DAG bir qator jarayonning vaqti bo'yicha asosan o'rganilishi, analiz qilinishi va optimallashtirilishi mumkin bo'lgan bir dagi tarzida vazifalarni bajarish uchun ideal rejadorlik shaklidir.
DAG dagi elementlar o'zaro bog'lanishlari orqali ish jarayonini yasaydi. Elementlar bir-biriga bog'langaning tarkibi hisoblanadi va ishlatilgan ko'plik elementlari boshqarish olganda samaradorlikni oshirish uchun yaxshi foydalanish bo'lishi mumkin. Bu usul xar doimiy bir tiklovchi tizim bilan solishtiriladi, ammo bitta bosqichdagi asosiy masalalarga odatda arzon hal qila oladi.
-11-
DAGlar murakkab tizimlar va vazifalarni yaxshi adashuvda va samaradorlikda tahlil qilishda ham juda foydali. Biroq, ularni rivojlantirish va boshqarish olganda dikkatli bo'lish lozim, chunki ular odatda murakkablik va optimallashtirish zarur bo'lgan yo'nalishlarda qiyinliklarni yaratishi mumkin.
Bundan tashqari, DAGlar yana hujjatlarni farzandlarga qanday qilib tarqatish va ulardan haqiqiy dasturlarni yaratish uchun ham qo'llaniladi. Bunda boshqalar orqali birlashgich jarayonlarni qo'llab-quvvatlash ham mumkin.
Umuman olganda, DAGlar ko'plik vazifalarni yechishda va xavfsizlik, optimallashtirish va tahlil jarayonlarini tashkil etishda foydalidir. Bu usul birlashmagan tizimlarni adashib olishda ham yordam beradi va aytaylik, bu bir necha sohalar uchun mustahkam va yaxshi hisob-kitob usuli hisoblanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-10-
Umuman, DAG'lar ma'lumotlar tahlili va matematik modellashuvda qo'llash uchun qo'llaniladigan qulay va kuchli vositalardir
|