Tavakkalchilik koeffitsiyenti - 1 Tavakkalchilik va xavf-xatar turlari. Tavakkalchilik tushunchasi «uzoq mulohaza...

|
1 Tavakkalchilik va xavf-xatar turlari. Tavakkalchilik tushunchasi «uzoq mulohaza qilib o’tirmay, nima bo’lsa bo’lar, yo ostidan yo ustidan zaylida qilingan harakat ma’nosida»
|
bet | 4/4 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 27,44 Kb. | | #134375 |
Bog'liq 1 Tavakkalchilik va xavf xatar turlari Tavakkalchilik tushuncha4 Tavakkalchilik koeffitsiyenti.
Tavakkalchilikning miqdoriy o’lchovi zararning mutloq va nisbiy ko’rsatkichlari bilan ifodalanadi, Mutloq ifodalanish natural yoki qiymat ko’rinishda, nisbiy ifodalanish esa kutilishi mumkin bo’lgan zararning kapital, xarajatlar summasi yoki foydaga nisbati ko’rinishida bo’ladi.
Tavakkalchilik korxonasi bankrotlikka olib boradimi yoki aksigami - buning miqdoriy o’lchovini bilish o’ta zarurdir. Shu maqsadda tavakkalchilik koeffisiyenti hisoblaniladi:
к =-L
t JM
bu yerda, Kt — tavakkalchilik koeffisiyenti,
Z — maksimal imkoniyat darajasidagi zarar,
JM — jami mablag’lar summasi.
Empirik tadqiqotlarning ko’rsatishicha, tavakkalchilik koeffisiyentining optimal darajasi 0,3, korxonani bankrotlikka olib boradigan darajasi esa 0,7 ni tashkil qiladi.
GLOSSARIY (Mavzu: Qishloq xo’jaligida tavakkalchilikni boshqarish)
Tavakkalchilik tushunchasi / Понятия риска / Risk notion - «uzoq mulohaza qilib o’tirmay, nima bo’lsa bo’lar, yo ostidan yo ustidan zaylida qilingan harakat ma’nosida» talqin qilinadi.
Amerikacha ta’rifga ko’ra, tavakkalchilik / Риск по Американскому / Risk as American - bu
biron ish bilan shug’ullanish oqibatida zarar ko’rib qolishdan qutulib qolish imkoniyati.
Xavf / Опасность / Danger — biror ko’ngilsiz hodisa yoki falokat yuz berish ehtimolligi; xatar; qo’rqinch.
Sug’urta / Строхование / Insurance — bu inson faoliyatining turli sohalarida sodir bo’ladigan tabiiy ofatlar, favqulodda hodisa va boshqa voqyealar natijasida yetkazilgan zarar hamda talafotlarni jismoniy va yuridik shaxslar to’lagan sug’urta badallari (sug’urta puli)dan hosil qilinadigan pul fondlari hisobidan to’liq va qisman qoplash bilan jismoniy va yuridik shaxslar manfaatlari sug’urtalashini ta’minlashga doir munosabatlar, demakdir.
Sof tavakkalchilik / Реальний риск / Real risk - salbiy (zarar, ziyon) yoki nol natijaga erishish ehtimolini bildiradi. Bunday turdagi tavakkalchilikka tabiat, ekologiya, siyosat, transport va qisman tijorat bilan bog’liq tavakkalchiliklar kiradi.
Chayqovchilik tavakkalchilik / Спекулятивный риск / Specular risk - salbiy (zarar, ziyon), ham ijobiy natija (yutuq, foyda)ga erishish ehtimolini bildiradi. Bu turdagi tavakkalchilikka moliya bilan bog’liq bo’lgan ikki turdagi, ya’ni investitsiya va pulning sotib olish qobiliyati bilan bog’liq bo’lgan tavakkalchiliklar yutadi.
Tizimli tavakkalchilik / Системный риск / System risk — bu, u yoki bu bozorda konyunkturaning yomonlashishi yoki tushib ketishi oqibatida ehtimol qilinadigan zarar. Bu tavakkalchilik investitsiyaii aniq bir ob’yektga emas, balki muayyan bozor (masalan, valyuta bozori, qo’zgalmas mulk bozori va boshqalar) uchun barcha qo’yilgan mablag’ bo’yicha tavakkalchilikni ifodalaydi.
Selektiv tavakkalchilik / Селективный риск / Selective risk — bu u yoki bu bozorda investissh ob’yektini noto’g’ri tanlab olinishi oqibatida ko’riladigan tavakkal zarar yoki boy berilgan naf. Investitsiya tavakkalchiligi / Инвестиционный риск / Investment risk - yangi tovar yoki xizmat, yangi texnologiyani ishlab chiqish va joriy qilish uchun sarflangan xarajatlarning qoplanmasligi oqibatida ko’riladigan tavakkal zarar tushuniladi.
Tavakkalchilikni boshqarishdan maqsad / Цель управление рисками / Goal of managing risk— bu korxonani faqat bankrotliqdan saqlab qolish emas, balki qanday sharoitda bo’lsa ham foydani minimal darajadan past bo’lishiga yo’l qo’ymaslikdir.
|
Foydalangan adabiyotlar.
Asosiy adabiyotlar
1 Samatov G’.A., Rustamova I.B., Sheripbayeva U.A. Qishloq xo’jaligi iqtisodiyoti va menejmenti.- T.: 2012. - 346 b.
2Qosimova D.S. Menejment nazariyasi: o’quv qo’llanma. - T.: TDIU, 2009. - 208 b.
3 Charles W. L. Hill, Steven L. McShane. Principles of Management. 13th ed. ISBN 978-0-07-353012-3. -New York, 2008. -529 p.
4Richard L.Daft. Management. 12th ed. ISBN 978-1-285-86198-2. -Boston, 2016. - 798 p.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1 Tavakkalchilik va xavf-xatar turlari. Tavakkalchilik tushunchasi «uzoq mulohaza qilib o’tirmay, nima bo’lsa bo’lar, yo ostidan yo ustidan zaylida qilingan harakat ma’nosida»
|