nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Xatolarni teskari tarqalishi usuli

|
Xatolarni teskari tarqalishi usuli
|
bet | 9/19 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 58,88 Kb. | | #245889 |
Bog'liq Документ Microsoft Office WordXatolarni teskari tarqalishi usuli
Xatolarni teskari tarqalishi usuli (Backpropagation)
Xatolarni teskari tarqalishi (Backpropagation) - bu sun'iy neyron tarmoqlarini o'qitishda ishlatiladigan asosiy algoritm. U modelning chiqish va haqiqiy qiymatlar o'rtasidagi xatolarni neyron tarmog'ining har bir qatlamiga qaytarib, gradientlarni hisoblash va og'irliklarni yangilash uchun ishlatiladi. Bu usul gradientli optimizatsiya algoritmlarining asosi bo'lib xizmat qiladi.
Backpropagation asoslari
Backpropagation algoritmi uch bosqichni o'z ichiga oladi:
1.Oldinga tarqalish (Forward Propagation)
2.Xatolikni hisoblash (Loss Calculation)
3.Orqaga tarqalish (Backward Propagation)
Backpropagation jarayonining afzalliklari va cheklovlari
Afzalliklari:
Samarali: Gradientlarni hisoblash uchun samarali usul.
Moslashuvchan: Har xil neyron tarmoq arxitekturalariga mos keladi.
Nazoratli o'qitish: Qo'llab-quvvatlash uchun nazoratli o'qitish jarayonida yaxshi ishlaydi.
Del’ta qoida usuli.
Delta qoida usuli (Delta Rule)
Delta qoida, shuningdek, Widrow-Hoff o'rgatish qoidasi yoki LMS (Least Mean Squares) algoritmi deb ham ataladi, sun'iy neyron tarmoqlarini o'qitishda foydalaniladigan oddiy va samarali usuldir. U asosan bir qatlamli perceptronlarni (yoki oddiy neyron tarmoqlarni) o'qitishda qo'llaniladi va gradient tushish (gradient descent) printsipiga asoslanadi.
Delta qoida neyron tarmog'ining og'irliklarini yangilash uchun xatolik va o'rganish tezligiga asoslangan o'qitish qoidasi. Quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi:
1.Oldinga tarqalish (Forward Propagation):
Kirish ma'lumotlari neyron orqali o'tkaziladi va chiqish qiymati hisoblanadi.
Y= (w*x+b)
Bu yerda:
w - og'irliklar vektori
x - kirish vektori
b - ofset (bias)
σ - aktivatsiya funktsiyasi (odatda, identitet yoki sigmoid funksiyasi)
2.Xatolikni hisoblash (Error Calculation):
Modelning prognozi va haqiqiy qiymat o'rtasidagi xatolik aniqlanadi.
=ytrue-y
3.Og'irliklarni yangilash (Weights Update):
Og'irliklar xatolik va o'rganish tezligiga asoslangan holda yangilanadi.
W=w+n* *x
Delta qoida algoritmi
Delta qoidaning har bir iteratsiyasida quyidagi qadamlar amalga oshiriladi:
Kirish vektorini olish: Kirish ma'lumotlaridan bitta namunani (x) tanlang.
Chiqishni hisoblash: Oldinga tarqalish jarayonida neyronning chiqishini (𝑦) hisoblang.
Xatoni aniqlash: Haqiqiy qiymat (𝑦true) va model prognozi (𝑦) o'rtasidagi farqni toping.
Og'irliklarni yangilash: Og'irliklarni delta qoidaga ko'ra yangilang.
Ofsetni yangilash: Agar kerak bo'lsa, ofsetni yangilang.
|
| |
Ishsizlik
  
Ortiqcha bandlik - Makroiqtisodiyot kursi Mavzu Asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar Umumiy ishlab...

|
Makroiqtisodiyot kursi Mavzu Asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar Umumiy ishlab chiqarish va daromadning asosiy ko'rsatkichlari
|
bet | 18/18 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 3,18 Mb. | | #233332 |
Bog'liq 2-mavzu asosiy makroiqt kursatrichlarIshsizlik
|
Ortiqcha bandlik
|
asosiy muammo
|
Ishsizlik
|
Inflyatsiya
|
Vaziyat
|
Inqiroz
|
Bom (haddan tashqari qizib ketish)
| Turli mamlakatlarda real YaIM o'sish sur'atlari , 2003-20 1 0 gg. (V %)
Bir mamlakat
|
2003 yil
|
2004 yil
|
2005 yil
|
2006 yil
|
2007 yil
|
2008 yil
|
2009 yil
|
2010 yil
|
Rossiya
|
7.3
|
7.2
|
6.4
|
8 , 2
|
8 , 5
|
5 , 2
|
-7.9
|
3.7
|
Germaniya
|
-0,2
|
0,7
|
0,9
|
3.6
|
2.8
|
0,7
|
-4.7
|
3.5
|
Italiya
|
0.1
|
1.4
|
0,8
|
2.1
|
1.4
|
-1.3
|
-5.1
|
1.0
|
Kanada
|
1.9
|
3.1
|
3.0
|
2.8
|
2.2
|
0,5
|
-2.5
|
3.0
|
Buyuk Britaniya
|
2.8
|
3.0
|
2.2
|
2.8
|
2.7
|
-0,1
|
-5,0
|
1.8
|
AQSH
|
2.5
|
3.6
|
3.1
|
2.7
|
1.9
|
0,0
|
-2.6
|
2.7
|
Fransiya
|
1.1
|
2.3
|
2.0
|
2.4
|
2.3
|
0.1
|
-2.5
|
1.6
|
Yaponiya
|
1.4
|
2.7
|
1.9
|
2.0
|
2.4
|
-1.2
|
-5.2
|
3.7
|
Xitoy
|
10.0
|
10.1
|
11.3
|
12.7
|
14.2
|
9.6
|
9.1
|
10.5
|
Manba: Jahon banki va CIA World Factbook
Turmush darajasini qanday o'lchash mumkin Ishlab chiqarish salohiyatining eng yaxshi hisoblagichi iqtisodiyot real YaIM hisoblanadi . Ammo undan har bir fuqaroning turmush darajasi va farovonligini aniq baholash uchun foydalanish mumkin emas, chunki aholining o'sish sur'atlari yalpi ichki mahsulotning real o'sish sur'atlaridan oshib ketishi mumkin. Aholi turmush darajasini o'lchash uchun eng yaxshi ko'rsatkich aholi jon boshiga real YaIM hisoblanadi .
Lekin Aholi jon boshiga real YaIM shaxsiy iqtisodiy farovonlikning ideal ko'rsatkichi emas, chunki u quyidagilardagi o'zgarishlarni hisobga olmaydi :
- daromadlarni taqsimlashda ;
- bozordan tashqari faoliyat hajmida;
- bo'sh vaqt miqdorida ;
- tashqi ta'sirlarning ta'sirida ;
- tovar sifatida va boshqalar.
Turli mamlakatlarda turmush darajasi , 2018 yil
Bir mamlakat
|
Aholi jon boshiga YaIM ($)
|
Joy
|
Bir mamlakat
|
Aholi jon boshiga YaIM ($)
|
Joy
|
Qatar
|
145 3 00
|
1
|
Yaponiya
|
34 2 00
|
38
|
Lixtenshteyn
|
122 100 _
|
2
|
Fransiya
|
33 3 00
|
39
|
Lyuksemburg
|
81 8 00
|
3
|
Italiya
|
o'ttiz 7 00
|
43
|
Bermud orollari
|
6 9 9 00
|
4
|
chex
|
25 6 00
|
5 3
|
Norvegiya
|
59 100 _
|
5
|
Kipr
|
21 0 00
|
62
|
Singapur
|
57 2 00
|
6
|
Estoniya
|
19 _ 0 00
|
6 3
|
AQSH
|
47 4 00
|
10
|
Polsha
|
18 800
|
65
|
Shveytsariya
|
42 9 00
|
16 _
|
Puerto-Riko
|
16 _ 3 00
|
69
|
Avstraliya
|
41 3 00
|
18
|
Rossiya
|
15 9 00
|
7 1
|
Niderlandiya
|
40 5 00
|
19
|
Chili
|
15 _ 5 00
|
7 2
|
Kanada
|
3 9 6 00
|
2 3
|
Xitoy
|
7 4 00
|
127
|
Shvetsiya
|
3 9 0 00
|
24
|
Ukraina
|
6 7 00
|
1 33
|
Germaniya
|
3 5 9 00
|
3 1
|
Gruziya
|
4 8 00
|
1 52
|
Buyuk Britaniya
|
3 5 100 _
|
3 5
|
Burundi
|
3 00
|
228
|
Manba: Markaziy razvedka boshqarmasi - Jahon faktlar kitobi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Makroiqtisodiyot kursi Mavzu Asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar Umumiy ishlab chiqarish va daromadning asosiy ko'rsatkichlari
|
× 80 = 16000 - Makroiqtisodiyot kursi Mavzu Asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar Umumiy ishlab chiqarish va daromadning...

Makroiqtisodiyot kursi Mavzu Asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar Umumiy ishlab chiqarish va daromadning asosiy ko'rsatkichlari
2-mavzu asosiy makroiqt kursatrichlar
2010 yilda real YaIM pasaydi , nominal YaIM esa narxlarning o'sishi hisobiga o'sdi . Nominal va Haqiqiy YaIM Nominal YaIM Va Haqiqiy YaIMAgar iqtisodiyot juda ko'p turdagi tovarlarni ishlab chiqarsa (masalan, n tovarlar ), keyinHaqiqiy YaIM = narxlar Asosiy yilning × miqdori joriy yil Qayerda Va mahsulot narxlari i mos ravishda joriy ( t ) yilda va asosiy ( 0 ) yilda ; Va tovarlar miqdori i mos ravishda joriy ( t ) yilda va asosiy ( 0 ) yilda ishlab chiqarilgan . Nominal YaIM = joriy yil narxlari × miqdori joriy yil Narx indekslariUmumiy narx darajasining ko'rsatkichlari :
Narx indekslari inflyatsiyani o'lchash va real stavkalarni aniqlash uchun inflyatsiya uchun nominal stavkalarni moslashtirish uchun ishlatiladi. DEFLATOR - pul ko'rinishida hisoblangan iqtisodiy ko'rsatkichlarni o'tgan davrdagi narx darajasiga etkazish uchun qayta hisoblash uchun foydalaniladigan koeffitsient ; inflyatsiya ta'sirini hisobga olish uchun ma'lum bir yil (baza) narxlarida tannarx ko'rsatkichlarini qayta hisoblashda foydalaniladigan narxlar indeksi. Iste'mol narxlari indeksi
Download 3,18 Mb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Makroiqtisodiyot kursi Mavzu Asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar Umumiy ishlab chiqarish va daromadning asosiy ko'rsatkichlari
|
To'rni gradientli optimizatsiyasi. O'qitish davri

|
To'rni gradientli optimizatsiyasi. O'qitish davri
|
bet | 8/19 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 58,88 Kb. | | #245889 |
Bog'liq Документ Microsoft Office WordTo'rni gradientli optimizatsiyasi. O'qitish davri
Gradientli optimizatsiya — sun'iy neyron to'rlarini o'qitishda muhim jarayonlardan biri bo'lib, u model parametrlarini (masalan, og'irlik va ofsetlarni) yangilash orqali xatolik funksiyasini minimallashtirishni maqsad qiladi.O'qitish davri (Epoch)O'qitish davri (epoch) — o'qitish jarayonida to'liq ma'lumotlar to'plami orqali modelni bir marta o'tkazishdir. Bir epoch davomida quyidagi jarayonlar amalga oshiriladi:
Oldinga tarqalish (Forward Propagation): Kirish ma'lumotlari orqali modelning prognozlarini hisoblash.
Xatolikni hisoblash (Loss Calculation): Model prognozlari va haqiqiy qiymatlar o'rtasidagi xatoni o'lchash.
Orqaga tarqalish (Backward Propagation): Gradientlarni hisoblash va parametrlarni yangilash.
Bir epoch tugagandan so'ng, model yana bir bor to'liq ma'lumotlar to'plami orqali o'tkaziladi. Odatda, bir necha epoch davomida o'qitish jarayoni amalga oshiriladi, to' modelning aniqligi va samaradorligi oshguncha.
O'qitish davrining ahamiyati
O'rganish va umumlashtirish: Ko'p epoch davomida o'qitish modelning ma'lumotlarni yaxshiroq o'rganishi va umumlashtirishi imkonini beradi.
Overfitting va underfitting: Juda ko'p epoch modelni overfitting holatiga olib kelishi mumkin (model ma'lumotlarga ortiqcha moslashib qoladi), kam epoch esa underfitting (model ma'lumotlarni yaxshi o'rganmaydi) holatiga olib keladi.
Yo'qotish funktsiyasi
Yo'qotish funksiyasi (Loss Function)Yo'qotish funksiyasi (loss function) — bu neyron to'rni o'qitish jarayonida modelning xatolik darajasini o'lchaydigan matematik funktsiya. U modelning prognozlari va haqiqiy qiymatlar o'rtasidagi farqni ko'rsatadi va optimizatsiya jarayonida xatolikni minimallashtirish uchun ishlatiladi. Yo'qotish funksiyasi model parametrlarini yangilashda gradient descent va boshqa optimizatsiya algoritmlarida asosiy rol o'ynaydi.
Yo'qotish funktsiyalarining turlari Yo'qotish funktsiyalari modelning o'qitish maqsadiga qarab farqlanadi: regression, klassifikatsiya va boshqa vazifalar uchun turli yo'qotish funktsiyalari qo'llaniladi.
Yo'qotish funktsiyasining ahamiyati
Modelni o'qitish: Yo'qotish funktsiyasi modelni o'qitish jarayonida asosiy rol o'ynaydi, chunki u modelning qancha xato qilayotganini ko'rsatadi.
Parametrlarni yangilash: Yo'qotish funktsiyasining gradienti model parametrlarini yangilash uchun ishlatiladi.
Optimallashtirish: Optimal yo'qotish funktsiyasini tanlash modelning samaradorligini oshirishda yordam beradi.
|
| |
Chiziqli qaror qabul qiluvchi qoida

|
Chiziqli qaror qabul qiluvchi qoida
|
bet | 14/19 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 58,88 Kb. | | #245889 |
Bog'liq Документ Microsoft Office WordChiziqli qaror qabul qiluvchi qoida.
Chiziqli qaror qabul qiluvchi qoida, ma'lumotlarni qabul qilish va ularni tasniflash uchun qo'llaniladigan algoritm yoki usulni ifodalaydi. Bu qoidalarning asosiy maqsadi, ma'lumotlarni jadvallar, obyektlar yoki holatlar bo'yicha sinflash va o'rganish uchun qanday qaror qabul qilish kerakligini belgilashdir.
Chiziqli qaror qabul qiluvchi qoida quyidagi qadam-lar bilan bajariladi:
1.Ma'lumotlarni tayyorlash: O'zgaruvchilar, ma'lumotlar tayyorlanadi va shakllantiriladi. Bu qatorda, ma'lumotlar jamlanadi, tozalab chiqiladi, va kerak bo'lsa, normalizatsiya va standartlashtirish amalga oshiriladi.
2.Ma'lumotlar bo'yicha xossalarni tanlash: O'zgaruvchilar orasida aloqador bo'lgan ma'lumotlar, maqsad va ma'lumotlarni aniqlash uchun muhimdir. Buning uchun, o'zgaruvchilar qanday maqsadlarni yoki xususiyatlarni ta'minlaydi, sinfikatsiya masalalarni belgilaydi.
3.Ma'lumotlar ustida tahlil va tahlil amaliyoti: Ma'lumotlarni tahlil qilish uchun, ma'lumotlarni jadvallar, grafiklar yoki boshqa ko'rinishlarda ko'rsatish o'zgaruvchilarni aniqlashda yordam beradi. Bunda, asosiy statistik ma'lumotlar, bosma va tasniflash, o'lchovlar, boshqarish ma'lumotlari, algoritmlar va ko'rinishlar foydalaniladi.
4.Algoritm tanlash va amal qilish: Ma'lumotlar tahlili natijalariga asosan, qaror qabul qiluvchi algoritmlar yoki modellar tanlanadi va amalga oshiriladi. Bu algoritmlar o'rganish uchun qo'llaniladigan turli turdagi chiziqli va radial bazali algoritmlar, quyidagi ko'rsatkichlarga asoslangan.
5.Natijalarni baholash va nazorat qilish: Amal qilingan algoritm natijalari, maqsad va ma'lumotlar uchun kutilgan yoki qabul qilingan natijalarni solishtirish uchun foydalaniladi. Agar natijalar maqsadlarga mos kelmasa, algoritm o'zgartiriladi va qayta sinovdan o'tkaziladi.
6.Tizimni qayta rivojlantirish: Agar kerak bo'lsa, tizimni rivojlantirish uchun ma'lumotlarni qabul qiluvchi algoritm o'zgartiriladi va yangi ma'lumotlar bilan qayta sinovdan o'tkaziladi.
Chiziqli qaror qabul qiluvchi qoidalar, ma'lumotlarni o'rganish va maqsadlarga yo'naltirish jarayonida kritik ahamiyatga ega bo'lib, turli sohalarda foydalaniladi. Bu qoidalarning to'g'ri tanlanishi va amal qilinishi natijasida maqsadga muvofiq natijalarni olish uchun kritikdir.
|
| |
Yechish - Noravshan operatorlar

|
Noravshan operatorlar
|
bet | 19/19 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 58,88 Kb. | | #245889 |
Bog'liq Документ Microsoft Office WordYechish:
m=0 (dastlabki og’irlik)
𝑏=0 (boshlang'ich qiymat)
𝑎=0,01(o'rganish darajasi)
t=1000 (takrorlanish)
Gradient tushishi:
i 1 dan t gacha
Dastur kodi:
X = np.array([2, 4, 8, 10])
Y = np.array([6, 12, 24, 30])
m = 0
b = 0
𝑎 = 0.01
t = 1000
for i in range(t):
Y_pred = m * X + b
mse = np.mean((Y_pred - Y)**2)
dm = -2 * np.mean(X * (Y - Y_pred))
db = -2 * np.mean(Y - Y_pred)
m -= alpha * dm
b -= alpha * db
X_new = 23
Y_new = m * X_new + b
print("Y(23):", Y_new)
|
| |
Sh. N. Fayzimatov

Sh. N. Fayzimatov
Download
8,74 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/88
Sana
31.01.2024
Hajmi
8,74 Mb.
#149272
Download
8,74 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Sh. N. Fayzimatov
Download
8,74 Mb.
Matnni ko'rish
-bob. Avtomatik boshqarish tizimlari

14
natijalari to’g’risida ma’lumot manbalari bo’lishi kerak. Bundan tashqari, olingan
ma’lumotni analiz qilib, qaror qabul qilish va ob’ektning boshqaruvini amalga
oshiradigan qurilma zarur. Keltirilgan tahlillardan shu narsa ma’lum bo’lmoqdaki,
boshqaruv jarayonini tashkil qilishda boshqaruv natijalari to’g’risidagi ma’lumot
katta ahamiyatga ega, ya’ni boshqaruv ob’ektining holatini o’zgartiradigan sabab
tizimga qanday ta’sir etishiga bog’liq bo’ladi. Bunga sabab bir biriga bog’liqligi
teskari bog’lanish - Sh. N. Fayzimatov

17
Masalan, garmonik ta’sir amplitudalari fazalari bilan ifodalaniladi. Bu holatda
ko’rib chiqish (1.1) tenglama taxliliga xosdir.
Dinamik o’rganishda y(t) berilgan tashqi ta’sir o’zgarishi g(t), f(t) va u(t)
bog’liqligi tadqiq qilinadi yoki uning statik xarakteristikasi o’rganiladi. Bunda
tenglama (1.1) quyidagi ko’rinishga ega bo’ladi.
(1.1a)
Bu erda
- vaqtning ma’lum funksiyalarida g(t), f(t), y(t) va u(t) ni
aniqlashga imkon beridagan qandaydir umumiy holatdagi chiziqsiz vektorli
operator. Ob’ekt x holatini xarakterlaydigan yordamchi vektor kiritish tushunchasi
bilan ob’ekt matematik dinamikasini bayon etish mumkin. Ularni me’yoriy shakl
“koshi” ifodasida ko’rsatish mumkin.
(1.2)
Bu erda x=dx/dt,
va
esa ba’zi umumiy holatda vaqtga bog’liq bo’lgan holda
o’zgaradigan
- lar chiziqsiz vektorli operatori.
Ushbu tizimli tenglamani yeChish uchun x(0) vektorning boshlang’ich
qiymatini ma’lum bo’lishi kerak (boshlang’ich shartli). Agar nazorat qilinayotgan
koordinatalari
g
II-BAP. BIOLOGIYa TARAWİNDA OQITIWDA TÁLIM HÁM TÁRBIYA SAPASİN ASİRİWDA MÚMKINSHILIK JARATİWSHİ TEXNOLOGIYALAR

|
II-BAP. BIOLOGIYa TARAWİNDA OQITIWDA TÁLIM HÁM TÁRBIYA SAPASİN ASİRİWDA MÚMKINSHILIK JARATİWSHİ TEXNOLOGIYALAR
|
bet | 7/24 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #257991 |
Bog'liq Шахноза магистрII-BAP. BIOLOGIYa TARAWİNDA OQITIWDA TÁLIM HÁM TÁRBIYA SAPASİN ASİRİWDA MÚMKINSHILIK JARATİWSHİ TEXNOLOGIYALAR
1. Oqıtıwshınıń oqıw materialin bayan etiw metodi, bunda sózlep beriw, lekciyalar, gúrrińlesiwler, ekskursiyalar, demonstraciyalıq tájriybeler hám kórgizbeli Oqıtıwdiń basqa qurallardan paydalaniw.
2. Erkin islew metodlari-laboratoriyalıq jumislari, ámeliy shiniǵiwlar hám ádebiyat penen islesiw.
Oqıtıwshı talabalarǵa tábiyatqa uliwma ilmiy, materialistikalıq qarawdı:
a) duńyanıń ob'ektivligin,
b) tábiyattıń materiallılıǵın,
v) materiyanıń mángiligi,
d) duńyanı bilip alıw múmkinligin belgilep beriwshı ideyalardi áste-aqırın, tolıq ximiya kursı dawamında túsindirip baradı.
Metodikalıq principleri. - Talabalarda dialektikalıq materialistikalıq duńyaqaras tiykarlarin payda etiw processiniń fundamenti ximiya bolip tabiladi:bul jumistiń jetiskenligi dáslep ximiya páni oqıtıwshınıń sabaqti tuwri baǵdarda alıpr bariwina baylanisli boladi.
- Talabalar zatlardiń ózi hám olar menen bolatuǵın ózgerislerdiń qansha kóp túsinigine iye bolsa olardiń dialektik-materialistikalıq juwmaqlari sonsha kóp túsiniklerge iye boladi.
- Mektep ximiya kursina tariyxiy kóz qarası menen talabalarda pánniń ózi haqqinda duris túsinikke iye boliw eń áhmiyetli qurallardan biri.
- Tárbiya tamaninan, ximiya kursinda zatlardiń klassifikatziyasına tiyisli másele júdá ulken rol` oynaydı.
- oqıwshılarda dialektik-materialistikalıq duńyaqaras tiykarlarin payda etiw ushin, júdá kishkene bólekshelerdiń hám pútin materiyanıń óz-ózinen xáreketlenip bóleksheleriniń mexanikalıq suwrette jilshiwsiwdan ibarat bolip qalmay, yaǵniy bul xáreketleniw waqtinda bólekshelerdiń sekiriw menen bolatuǵın sıpat ózgeriwin hám talabalarǵa dálillep beriw júdá áhmiyetli boladi.
Oqıtıwshı jańa pedagogikalıq texnologiyalar dástúrshisi hám onı ámeliyatǵa alıp shıǵıwshı qániyge. Jańa pedagogika kóz-qarasınan oqıtıwshı sabaqta áhmietli rol oynaydı yaǵhiy ol talabanıń erkin islewi, izleniw hám bilim alıw processiniń shólkemlestiriwshisi waziypasın atqaradi. Oqıtıwshıda qáliplesken bilim, kónlikpe, tájriybe, oqıtıw qurallari, zamanagóy pedagogik texnologiyalar imkaniyatlarin maqsetke muwapiq jóneltire alıwqábiletlerine iye bolip,ol mámleketlik tálim standartlari tiykarinda tálim alıwshıǵa anıq maqsetti belgilep beredi.
Uluwma alǵanda búgingi dáwir oqıtıwshısi talabalarǵa tálim hám tárbiya beriw menen birge olardi tez pát penen rawajlanip baratirǵan turmisqa tayarlap bariwi kerek.Jańa pedagogikalıq texnologiyalar usi máseleni sheshiwde tiykarǵi usil bolıwı da múmkin. Házirgi kúnde tálim beriwdiń jańa formalari hám túrlerin qollaw dáwir talabi.Tálim hám tárbiya birinshi náwbette hár tárepleme jetik,barkamal, óz pikiri hám qaraslarina iye shaxsti tárbiyalawǵa xızmet etiwi lazım. Bul processte oqıtıwshınıń roli úlken áhmietke iye.
|
| |
Axborot kutubxona fondini hisobdan chiqarish jarayoni

|
Axborot kutubxona fondini hisobdan chiqarish jarayoni
|
bet | 3/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #236729 |
Bog'liq gulnozaAxborot kutubxona fondini hisobdan chiqarish jarayoni
Axborot kutubxona fondi hisobdan chiqarish jarayoni dastlabki qadamlar bilan boshlanadi va ko'proq tafsilotlarni o'z ichiga oladi. Quyidagi bosqichlarda amalga oshirilishi mumkin:
Kutubxonadagi kitoblarni ro'yxatga olish: Bu jarayon kutubxonadagi barcha kitoblarni identifikatsiya qilish va ro'yxatga olishni o'z ichiga oladi. Har bir kitob uchun asosiy ma'lumotlarni (nomi, yozuvchi, nashr etilgan sana, ISBN raqami kabi) saqlash kerak.
Kitoblarni to'plash: Kitoblarni to'plash jarayonida, kutubxonaning xizmatdagi xodimlari tomonidan kitoblar biriktirilib, o'rganilgan tartibda joylashtiriladi. Bu qadamda, kitoblarni bo'limlar, janrlar yoki mualliflar bo'yicha tashkil etish mumkin.
Kutubxonadagi kitoblarni ma'lumotlarni saqlash: Kitoblarning ma'lumotlarini saqlashda kompyuterizatsiya qo'llaniladi. Bunday ma'lumotlar kutubxonaning avtomatizatsiya tizimida, ma'lumotlar bazasida yoki maxsus kutubxona ma'lumotlar bazasida saqlanishi mumkin.
3.2
Axborot kutubxona fondini hisobdan chiqarish jarayoni
Kitoblarni indeksatsiya qilish: Indeksatsiya jarayoni kutubxonadagi kitoblarni izlashni osonlashtiradi. Indeksatsiya ma'lumotlar bazasida yashirin indekslar, kalit so'zlar yoki kitoblar haqidagi ma'lumotlar bo'yicha qilinadi. Bu usul orqali kitobni izlash osonlashadi va foydalanuvchilar tez va aniqligi bilan kitoblarni topishlari mumkin bo'ladi.
Kitoblarni qaytarish va o'tkazish: Kutubxonadagi kitoblarni foydalanuvchilarga taqdim etish, to'plangan ma'lumotlarni yuritish, kitoblarni sotish va qaytarish jarayonlari shu bosqichda amalga oshiriladi.
Ma'lumotlar tahlil qilish: Kutubxona fondidagi ma'lumotlar tahlil qilinishi, aniq statistik ma'lumotlar olishi va kutubxona faoliyati, ommaviy talablar va so'rovlarga javob berish, yoki qo'shimcha ma'lumotlar tayyorlashni o'z ichiga oladi.
Kutubxona fondining yangilanishi: Kutubxona fondi doimiy ravishda yangilanishi kerak. Bu yangilanishni amalga oshirish uchun, yangi kitoblar qo'shish, eskirgan yoki yomon bo'lgan kitoblarni olib tashlash, o'zgarishlarni ma'lumotlar bazasiga kiritish va boshqa jarayonlar amalga oshirilishi mumkin.
Xulosa
Kutubxonachi avvalo kutubxonaning turi, tipi va modelni hisobga olib, uni kitob bilan butlashga harakat qilish. Butlash kitobxonning talabi, qiziqishi va kutubxonani vazifasiga mos keluvchi kitoblarni olish hamda doimo yangilab turish demakdir. Butlash kutubxona fondini tashkil qilishning asosi bo’lib, kutubxona foliyati kitob olishda boshlanadi.
Axborot-kutubxona resursining turi, uning hajmi, mavzusi va boshqa formal belgilaridan qat‘iy nazar, kitobxonlarni kundalik va prognoz qilinadigan talabini qondirish uchun mo’ljallangan axborot- kutubxona resurslari ularga inventar raqami berilib, uzoq muddat saqlanishi uchun hisobga olinishi kerak.
3.2
|
| |
Axborot kutubxona fondini hisobga olish jarayoni

|
Axborot kutubxona fondini hisobga olish jarayoni
|
bet | 2/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #236729 |
Bog'liq gulnozaAxborot kutubxona fondini hisobga olish jarayoni
Kutubxona fondini tashkil qilish juda murakkab va shu bilan birga o’ta mas‘uliyatli jarayonlarni o’z ichiga oladi, kutubxonaning faoliyati fondning qay darajada tashkil qilinganiligi va ishlashi bilan bog’liq. Kutubxona fondini tashkil qilish jarayonlari quyidagilardan iborat:
1. Kutubxona fondining tashkil etilishi bu - sikl bo’lib bir necha jarayonlarni o’z ichiga oladi.
2. Murakkab jarayon. Kutubxona fondini tashkil etish va uni ishlashi uchun sakkizta (8) murakkab jarayon bajarilishi lozim.
3. Sodda ish jarayonlari - bular o’ta oddiy hisoblangan ish jarayonlaridan tashkil topadi.
4. Boshlang’ich ish jarayoni, ya‘ni elementlar.
2.2
Demak, kutubxona fondini tashkil qilish puxta o’ylangan, bir-biri bilan bog’liq va ketma-ket bajariladigan jarayonlardan iborat bo’lgan texnologik sikldir. Ushbu texnologik sikl yaxshi va to’liq ishlashi uchun har qaysi jarayonning o’ziga xos vazifasi, bajara oladigan ish tartibi belgilanib algoritmlangan bo’lishi kerak. Lekin hozirgacha har xil tip va turdagi kutubxonalarda jarayonlarning algoritmlangan texnologiyasi hali ishlab chiqilmagan.
Axborot kutubxona fondini hisobga olish jarayoni
2.3
Axborot kutubxona fondini hisobga olish jarayoni
Har bir kutubxona fondini tashkil qilishda ularning o’ziga xos xususiyatlari hisobga olinadi. Bu xususiyatlar kutubxonaning tipi, turi, kitobxonlar soni, tarkibi, fonddan foydalanishni tashkil qilish, fondning hajmi, tuzilishi va boshqa faoliyatlar bilan bog’liq. Masalan, geografik xarita kitob, gazeta, jurnallarga qaraganda boshqacha hisobga olinadi va joylashtiriladi yoki gramplastinkani texnika adabiyoti hujjatlarining maxsus turi kabi hisoblash, saqlash va joylashtirish mumkin emas.
Axborot kutubxona resurslarini hisobga olish quyidagilarni o’z ichiga oladi:
• Axborot kutubxona fondining barcha bo`limlarini hisobga olish;
• Fondni "1-madaniyat" shaklida davlat statistika hisobotini topshirish;
• Kitob yodgorliklari, nodir nashrlar va qimmatbaho tarixiy, madaniy yodgorliklarni hisobga olish, qo`riqlash.
3.1
|
| |
MUNDARIJA 
Kirish………………………………………………………………………

|
MUNDARIJA
Kirish………………………………………………………………………Bog'liq AVTOMATIKA VA ISHLAB CHIQARISH DARSLIKMUNDARIJA
Kirish………………………………………………………………………
11
1-bob. Avtomatik boshqarish tizimlari……………………………….
13
1.1 Avtomatik boshqarishning ishlash prinsiplari va avtomatik tizim
modeli…………………………………………………………..
13
1.2 Avtomatik boshqarish tizimini texnik vositalari va ularning
funksional bloklari. Avtomatik boshqaruv ob’ekti...
14
1.3 Avtomatik rostlash sistemalarining Klassifikatsiyasi............
24
1.4 Rostlash sistemalarining statik harakteristikalari………...
62
2-bob. Ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish................
68
2.1 Ishlab chiqarish jarayonlari haqida umumiy ma’lumotlar……
68
2.2 Ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish usullari….
71
2.3
Ishlab
chiqarish
jarayonlarini
avtomatik
boshqarish
tizimlari...............................................................................................
77
2.4 Avtomatlashtirish bosqichlari…………………………………..
79
2.5 Avtomatik liniyalarning turlari.................................................
87
3-bob.
Ishlab
chiqarish
jarayonlarini
avtomatlashtirish
usullari…………………………………………………………………….
108
3.1 Samadorlik nazariyasining asosiy mazmuni. Texnologik
mashinalarning samadorlik nazariyasi……………………………...
108
3.2
Texnologik mashinalarni siklli,
texnologik
va xaqiqiy
samaradorligi. Avtomatlashtirilgan liniyalar samaradorligi….
115
3.3 Avtomatik liniyalarda differensasiyalash va konsentrasiyalash
usullari…………………………………………..
121
4-bob. Avtomatik liniyalarning ishonchliligi………………………
131
4.1 Ishonchlilik to’g’risida umumiy tushunchalar…………………...
131
4.2 Avtomatik liniyalarning texnik iqtisodiy ko’rsatgichlarini
ishonchlilikka bog’liqligi…………………………………………...
136
|
| |
TABLE OF CONTENS - Sh. N. Fayzimatov

|
Sh. N. FayzimatovBog'liq AVTOMATIKA VA ISHLAB CHIQARISH DARSLIKTABLE OF CONTENS
Introduction…..……………………………………………………………
11
Chapter 1. The basic principles of automatic control……………………
13
1.1 Model of an automatic system……………………………………….
13
1.2 Technical means of the automatic control system…………...............
14
1.3 Classification of the automatic control system ……………………
24
1.4 Elemens of an automatic system …………………………………
62
Chapter 2. Automation of production processes …………………………
68
2.1 General information about the production process …………………
68
2.2 Methods of automation of production processes ……………………
71
2.3 Automation of production processes in machine building..................
77
2.4 The main stages of automation of production ………………………
79
2.5 Types of automatic lines ……………………………………………
87
Chapter 3. Methods of automation of production processes……………
108
3.1 The main provisions of the theory of machine performance. The
theory of productivity of technological machines ....................................
108
3.2 Cyclic, technological and actual productivity of technological
machines…………………………………………………………………
115
3.3 Productivity of an automatic line with varying degrees of
differentiation and concentration of operations…………………………
121
Chapter 4. Reliability of automatic lines ………………………………… 131
4.1 General ………………………...…………………………………… 131
4.2 The dependence of the technical and economic indicators of
automatic lines from the reliability of ………………..………………… 136
Chapter 5. Automation of loading, transportation and warehousing of
producs in the conditions of automated production ………...…………
145
5.1 Target mechanisms of automatic lines………...……………………
145
5.2 Loading mechanisms………………...................................................
147
5.3 Classification of automatic boot devices……………………............. 150
|
| |
производства………………………………………………………………

|
производства………………………………………………………………Bog'liq AVTOMATIKA VA ISHLAB CHIQARISH DARSLIKпроизводства………………………………………………………………. 145
8
5.1 Целевые механизмы автоматических линий……………………
145
5.2 Механизмы загрузки……………………………………………… 147
5.3 Классификация автоматических загрузочных устройств……… 150
Глава 6. Ориентация изделий в пространстве………………………
166
6.1 Методы ориентации и технические средства…………………… 166
6.2 Ориентация изделий в пространстве……………………………
171
6.3 Механизмы укладки листовых материалов……………………
172
Глава 7. Автоматизация процессов загрузки. Транспортировки
изделий с помощью роботов, автооператоров и тележек…………… 184
7.1 Классификация роботов…………………………………………
184
7.2 Целевые механизмы роботов. Зажимные устройства
промышленных роботов........................................................................ 193
7.3 Механизмы отгрузки и автооператоры…………………………
197
Глава 8. Автоматизация сборки и контроля технологических
процессов………………………………………………………………....... 199
8.1 Сборочные процессы в машиностроении………………………
199
8.2 Классификация соединение деталей……………………………
202
8.3 автоматизация сборочных процессов……………………………. 221
8.4
Автоматический
контроль
дополнительной
наладки
размеров……………………………………………………………….. 233
8.5 Методы автоматизированного контроля………………………… 241
8.6 Контроль и диагностика в условиях автоматизированного
производства…………………………………………………………... 246
Глава 9. Комплексная автоматизация серийного производства…… 250
9.1 Гибкая автоматизированная система……………………………. 250
9.2 Гибкая производственная система………………………………. 258
Приложение………………………………………………………………... 266
Литература………………………………………………………………… 271
|
| |
Ilova………………………………………………………………

7
ОГЛАВЛЕНИЕ
Введение…………………………………………………………………..
11
Глава 1. Основные принципы работы автоматического
управления………………………………………………………………..
13
1.1 Модель автоматической системы………………………………
13
1.2 Технические средство системы автоматического управления…
14
1.3 Классификация автоматической системы управления…………
24
1.4 элементы автоматической системы………………………………
62
Глава 2. Автоматизация производственных процессов……………
68
2.1 Общие сведения о производственном процессе………………
68
2.2 Методы автоматизации производственных процессов…………
71
2.3
Автоматизация
производственных
процессов
в
машиностроение……………………………………………………….
77
2.4 Основные ступени автоматизации производства……………
79
2.5 Виды автоматических линии……………………………………
87
Глава 3. Методы автоматизации производственных процессов…… 108
3.1 Основные положения теории производительности машин.
Теория производительности технологических машин…………
108
3.2 Цикловая, технологическая и фактическая производительность
технологических машин……………………………………………… 115
3.3 Производительность автоматической линии при различной
степени дифференциации и концентрации операций……………… 121
Глава 4. Надежность автоматических линий…………………………
131
4.1 Общие положения………………………………………………
131
4.2 Зависимость технико-экономических показателей
автоматических линий от надежности………………………………
136
Глава 5. Автоматизация загрузки, транспортирования и
складирования изделий в условиях автоматизированного
-bob. Buyumlarni texnologik jihozlarga yuklash, mahkamlash va olish

|
-bob. Buyumlarni texnologik jihozlarga yuklash, mahkamlash va olishBog'liq AVTOMATIKA VA ISHLAB CHIQARISH DARSLIK5-bob. Buyumlarni texnologik jihozlarga yuklash, mahkamlash va olish
ishlarini avtomatlashtirish……………………………………
145
5.1 Maqsadli mexanizmlar tasnifi…………………………………
145
5.2 Ta’minlash mexanizmlari..............................................................
147
5.3 Avtomatik yuklash qurilmalarini turiga, konstruktiv to’zi lishiga va
ish siklining vaqtiga qarab sinflash……………..
150
6-bob. Fazoda buyumlarni orientasiyalash…………………………….
166
6.1 Orientasiyalash usullari va texnik vositalar…………………
166
6.2 Fazoda buyumlarni orientasiyalash……………………………...
171
6.3 Taxlama yuklash qurilmalari.........................................................
172
7-bob. Robotlar, avtooperatorlar, aravachalar yordamida yuklash va
tashish jarayonlarini avtomatlashtirish…………………………….
184
7.1 Robotlarni Klassifikatsiyasi........................................................
184
7.2 Robotlarni maqsadli mexanizmlari. Sanoat robotlarnning
qamrovchi qurilmalari………………………………………………..
193
7.3 Yukni tushiruvchi mexanizmlar va avtooperatorlar…………...
197
8-bob.
Yig’ish
va
nazorat
qilish
jarayonlarini
avtomatlashtirish………………………………………………………...
199
8.1 Mashinasozlik korxonalarida yig’ish jarayonlari……………..
199
8.2 Detal birikmalari Klassifikatsiyasi…………………………...
202
8.3 Yig’ish jarayonlarini avtomatlashtirish………………………..
221
8.4 O’lchamlarni qo’shimcha sozlash orqali avtomatik tekshirish......
233
8.5 Nazorat qilishni avtomatlashtirish……………………………
241
8.6 Mashina asboblari holatini diagnostika qilish……………...
246
9-bob. Seriyali ishlab Chiqarishni kompleks avtomatlashtirish….
250
9.1 Moslanuvchan avtomatlashtirilgan tizim………………………
250
9.2 Moslanuvchan ishlab chiqarish tizimlari……………………….
258
|
| |
Ilovalar - Sh. N. Fayzimatov

261
ADABIYOTLAR RO’YXATI
1. Автоматизация процессов машиностроения / под ред. А. И. Дащенко, —
М. : Высш. шк., 1991. — 480 с.
2. Автоматическая загрузка технологических машин: Справочник/И. С.
Бляхеров, Г. М. Варьяш, А. А. Иванов и др; Под общ. ред. И. А. Клусова.
— М.: Машиностроение, 1990. — 400 с.
3. Бедрин В.М., Бедрина A.B. Обзор методов и
устройств автоматического
ориентирования деталей при сборке. «Сборка в машиностроении,
приборостроении», 2000, №2, с. 7-21.
4. Волчкевич Л.И. Автоматизация производственных процессов: Учеб.
по¬собие для вузов.- 2-е изд., стер.- М.: Машиностроение, 2007.- 379с.
5. Введение В Оптимизацию. Учебное Пособие.-Ташкент: ТашГТУ, 2000.
(Н.Р. Юсупбеков, Б.С. Балакирев, М.Е. Волкова, Ш.М. Гулямов).
6. Гулямов
Ш.М., Юсупбеков А.Н., Эргашев Ф.А. “Структурно-
параметрическая идентификация математических
моделей систем
автоматического управления” Учебно-методическое пособие по курсу
“Автоматизация технологических процессов” – Ташкент: ТашГТУ, 2015,
– 103 с.
7. Интеллектуальные системы управления и принятия решений.-Ташкент:
Государственная научное издательство «Узбекский национальный
энциклопедия» 2014. (Н.Р. Юсупбеков, Р.А. Алиев, Р.Р. Алиев, А.Н.
Юсупбеков.
8. Кристаль М.Г., Широкий Е.В., Стегачев А.В. Вакуумное захватное уст-
ройство//Сборка
в
машиностроении,
приборостроении.
Научно-
техни¬ческое издательство "Машиностроение". №12, 2002. C. 31-33.
9. Меркулов А.П. Вихревой эффект и его применение в технике. Самара:
Оптима, 1997. -184 с.
10. Мухитдинов Д.П., Искандаров З.Э., Шамсутдинова В.Х. Методическое
указание к выполнению курсовой работы дисциплины “Моделирование
технологических процессов и основы оптимизации” – Ташкент: ТашГТУ,
262
2015, – 73 с.
11. Основы Автоматизации Технологических Процессов (Часть I, II) Учебное
пособие-Ташкент: ТашГТУ, 2007. (Н.Р. Юсупбеков, Х.З. Игамбердиев,
А.В. Маликов).
12. Peregudov L.V., Hoshimov A.N., SHalagurov I.K., Peregudov S.L.
“Avtomatlashtirilgan korxona dastgohlari” Toshkent. O’zbekiston, 1999 y.
13. Применение программируемые логических контроллеров SIMATICS7-
200 к решению задач логического управления.-Ташкент: ТашГТУ, 2008.
(Н.Р. Юсупбеков, Ш.М.Гулямов, У.Т. Мухамедханов, П.М. Матякубов,
О.А. Рахманов).
14. Файзиматов Ш.Н. “Автоматизация технологического
оборудования
машиностроительного производства” Фергана, Poligraf Super Servis МЧЖ,
2018.
15. Юнусов И.И., Матёкубов Н.Р., Шамсутдинова В.Х. Проектирование,
монтаж и наладка систем автоматизации. – Ташкент: ТашГТУ, 2015, – 69
с. (метод. указ. к выпол. лаб.раб.).
16.
www.gov.uz
17.
www.lex.uz
18.
www.satbask.ru
19.
http://mt2
Oqıw proekt temaları - Ózbekstan Respublikası joqari hám orta arnawli bilimlendiriw Ministrligi

|
Ózbekstan Respublikası joqari hám orta arnawli bilimlendiriw Ministrligi
|
bet | 14/24 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #257991 |
Bog'liq Шахноза магистрOqıw proekt temaları:
1. Qan aylanıw sisteması.
2. Júrek hám qan tamırlarınıń dúzilisi.
3. Úlken hám kishi qan aylanıw sheńberleri
Proekttiń maqseti (ne ushın jaratılıp atır) Qan tamırlarınıń bir-birinen parqın biledi, júrektiń jumıs islew tártibin túsinedi, úlken hám kishi qan aylanıw sheńberleriniń ótiw jollarınıń izbe-izligi haqqında maǵlıwmatnama islew
Proektti ámelge asırıwdan erisiletuǵın nátiyje Qan aylanıw sisteması, Júrek hám qan tamırlarınıń dúzilisi, úlken hám kishi qan aylanıw sheńberleri haqqında maǵlıwmatnama.
Proektten paydalanıwshılar: Biologiya páni Oqıtıwshıları hámde anatomiyanı úyrenip atırǵan talabalar
Proekt sheńberi:
Orınlaw múddeti: 2 kun, proekt bólimleri belgilengen grafik tiykarında;
Qatnasıwshılar sanı: hár bir isshi toparda 6 talabadan bolıwı múmkin
Maǵlıwmatnamanıń dúzilisi:
Kirisiw
1. Qan aylanıw sisteması.
2. Júrek hám qan tamırlarınıń dúzilisi.
3. Úlken hám kishi qan aylanıw sheńberleri
Paydalanǵan ádebiyatlar dizimi:
Zufarov K.A.”Gistologiya”. Tibbiyot institutlari talabalari uchun darslik.Milliy enciklopediya luǵati.Toshkent. 2005.
Kolesov D.V. Mash R.D.Belyaev İ.N. “Biologiya”8 klass Uchebnik dlya obsheobrazozatelnıx uchrejdeniy. Moskva.”DROFA”.2006.
İ. V. Aminov T Tilovov ,,Odm va uning salomatligi “ 2001 y.
D. V.Kalesov, R.D Mash İ.N Belyaev ,, Biologiya chelovek” Drofa – 2002 g.
A. S. Batuev i dr ,,Biologiya chelovek ”Drofa 1996 g.
N. K. Axmedov ,,Odam anatomiyasi” Atlas I – II tomlar .
İ. V. Aminov T Tilovov ,,Odm va uning salomatligi “ 2011 y.
Proekt toparı qatnasıwshılarınıń wazıypaları:
Maǵlıwmat deregin anıqlaw, onı jıynaw;
Maǵlıwmattı tańlaw hám sistemaǵa keltiriw;
Maǵlıwmatnamanı rásmiylestiriw;
Proekt haqqında, nátiyjeleri haqqında awızeki maǵlıwmat tayarlaw;
Esabat tayarlaw.
|
| |
PSMU texnologiyası - Ózbekstan Respublikası joqari hám orta arnawli bilimlendiriw Ministrligi

|
Ózbekstan Respublikası joqari hám orta arnawli bilimlendiriw Ministrligi
|
bet | 8/24 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #257991 |
Bog'liq Шахноза магистрPSMU texnologiyası
(P) – Pikirińizdi bayan etiń.
(S) – Pikirińiz bayanına bir sebep kórsetiń.
(M) –Kórsetilgen sebepti túsindiriỹshi mısal keltiriń.
(U) – Pikirińizdi ulıỹmalastırıń.
Tapsırma: Pedagogikalıq texnologiyalardı paydalınıwda ushırasatuǵın mashqalalar
P -
|
pikirińizdi bayan etiń
|
S-
|
sebebin kórsetiń
|
M-
|
mısal keltiriń
|
U-
|
pikirlerińizdi ulıwmalastırıń
|
«Zig-zag» metodın ótkeriw qaǵıydaları:
1-basqısh. Auditoriyanı (klasstı) kooperativ (kishi) toparlarǵa bóliń hám oqıw materialın bólip beriń. Topardıń hár bir aǵzasına úyrenip shıǵıw hám topardıń basqa aǵzalarına túsindirip beriw ushın hár qıylı material. ( 1-talabaǵa birinshi bet, 2-talabaǵa ekinshi bet hám basqalarǵa da usıǵan uqsas haldaǵı) bólimleri beriledi.
2-basqısh. Ekspertlik toparlar oqıw materialın úyrenedi hám onıń prezentaciyasın tayarlaydı. Ekspert toparı-bul birdey oqıw materialına iye hár qıylı kishi toparlardıń aǵzaları. (máselen, 1-bet úyreniwge berilgen talaba bir A toparınıń aǵzası B topardıń 1-betti úyreniwshi aǵzası menen ushırasıp, birgelikte materialdı úyrenip shıǵadı.) Partner - ekspertler materialdı túsindiriwdiń usılların, jolların anıqlap aladı. Sońınan ekspert toparınıń basqa aǵzalarına materialdı túsindiredi hám olardıń qanday dárejede túsinip alǵanın anıqlaydı.
3-basqısh. Birgelikte oqıw (úyreniw) hám tekseriw ushın óz kooperativ toparına qaytıw. Studentler (talabalar) óz kooperativ toparlarına qaytıp keledi. Usı jerde olar gezek penen bir birin úyrenip shıqqan materialı menen tanıstıradı.
4-basqısh. Jeke hám toparlıq esap beriw. Barlıq topar onıń hár bir aǵzasınıń materialdı tolıq biliwine juwapker esaplanadı. Topar onıń hár bir aǵzasınan óz bilimin kórsetiwin sorawı múmkin. Bunı hár qıylı usıllar járdeminde iske asırıwǵa boladı. Máselen: jazba tekseriw jumısın tayarlaw, bir qatar sorawlarǵa awızsha juwap beriw yamasa topardaǵı basqa aǵzalardıń úyretken materialın tolıq prezentaciya islewdi tapsırıw múmkin.
|
| |
Tarmoq xavfsizligi arxitekturasining maqsadi

|
Tarmoq xavfsizligi arxitekturasining maqsadi
|
bet | 11/13 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #232962 |
Bog'liq mutalov Amaliyot Tarmoq xavfsizligi arxitekturasining maqsadi
Yaxshi ishlab chiqilgan kiberxavfsizlik arxitekturasi korxonalarga kiberhujum yoki infratuzilmasining bir yoki bir nechta tarkibiy qismlarining ishdan chiqishiga chidamliligini saqlab qolish imkonini beradi. Arxitektura oddiy biznes operatsiyalari paytida kundalik foydalanish uchun optimallashtirilgan bo‘lishi va kompaniyani traffikning oqilona portlashlari, ko‘tarilishlari yoki ko‘tarilishi bilan kurashishga va tashkilotga potentsial kiber tahdidlarni to‘g‘ri boshqarishga tayyorlashi kerak.
Xavfsizlik me’mori tarmoq xavfsizligi arxitekturasini qanday yaratadi?
Xavfsizlik me’mori tashkilot tarmog‘i va tizimlariga potentsial kiber tahdidlarni aniqlash va oldini olish uchun mas’uldir. Xavfsizlik arxitektorlari o‘z rolining bir qismi sifatida tashkilot tizimlariga kiber tahdidlarni aniqlash va ularga javob berish uchun zarur bo‘lgan ko‘rinish va nazoratni ta’minlaydigan tarmoq va xavfsizlik arxitekturasini ishlab chiqishlari kerak. Bu kompaniyaga maksimal foyda keltirish uchun xavfsizlikni boshqarish vositalarini joylashtirish rejasini ishlab chiqishni o‘z ichiga oladi.
Check Point Enterprise Security Framework (CESF) to‘rtta asosiy bosqichni o‘z ichiga olgan tarmoq xavfsizligi arxitekturasini ishlab chiqish jarayonini belgilaydi:
Baholash: Jarayonning ushbu bosqichi biznes va arxitektura sharhlari uchun. Ushbu bosqichdagi asosiy qadamlar ma’lumotlarni yig‘ish, biznesni modellashtirish va xavflarni baholashni o‘z ichiga oladi.
Dizayn: Ushbu bosqich talablarga javob ishlab chiqish va moslashtirilgan mantiqiy dizayn sxemalari va tavsiyalarini yaratish uchun mo‘ljallangan.
Amalga oshirish: Ushbu bosqich professional xizmatlar, hamkorlar va boshqalar uchun past darajadagi dizayn tafsilotlarini qo‘shish va haqiqiy echimlar uchun ishlarning bayonotini taqdim etish uchun mo‘ljallangan.
Boshqarish: Bu bosqich doimiy rivojlanish va xavfsizlik holatini bosqichma-bosqich yaxshilashga qaratilgan.
|
| |
Oqıtıw qurallarınıń tálim-tárbiyalıq áhmiyeti

|
Oqıtıw qurallarınıń tálim-tárbiyalıq áhmiyeti
|
bet | 3/24 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #257991 |
Bog'liq Шахноза магистр1.1. Oqıtıw qurallarınıń tálim-tárbiyalıq áhmiyeti
Tikkeley qabıl etiw múmkin bolǵan zatlar tiykarınan alıp barılatuǵın tálim kórgizbeli tálim dep ataladı. Tálim beriw kórgizbeli qurallarınıń roli júdá úlken. Ataqlı pedagog K.D.Ushinskiy balanıń esinde qanday da bir zattıń bekkem ornalasıp qalıwın qálewshı pedagog balanıń seziw organların múmkinshiligi barınsha kóbiregin kózi, qulaǵı, dawıs organları, bulshıq et sezgi jáne hátte ilájı bolsa iyis jáne dám biliw organların este tutıp qalıw processinde qatnastırıwǵa háreket qılıwi kerek degen edi.
Kórgizbe quralları tálimin ańlı biliwinde júdá úlken áhmiyetke iye. Biologiya tirishilik haqqında pán. Sonlıqtan biologiyanı oqıtıw processinde tábiyiy kórgizbeli quralları-ósimlikler, haywanlar, zamarıqlar, prokariot organizmlerden keń paydalanıwı tábiyiy bir hal. Kórsetpeli tálim tek tábiyiy kórgizbe quralları ǵana emes, sonıń men birge súwretlew kórgizbe qurallarına da tiykarlanadı.
Kórsetpeli quralları bolǵanda ǵana oqushı tábiyattaǵı zatlar jáne hádiyselerdi óz-ara salıstırıwı, olardıń óz-ara uqsaslıqları, ayırmashılıqların anıqlay alıwı múmkin.
Kórgizbeli quralları járdeminde oqushı úyrengen oqu materialın analiz, sintez, abstrakciyalaw, ulıwmalastırıw, konkretlestiriw, sistemalastırıw, juwmaq shıǵarıw sıyaqlı aqlıy operaciyalardı ámelge asırıwı múmkin.
Biologiya tiri janzatlardıń qorshaǵan ortalıq penen baylanıslıǵın úyreniwshı ilimiy-izertlew páni esaplanadı. Bir ólshem kórnislerge iye sabaqlıqlar járdeminde úyreniwde barlıq organlar bólimlerin hám olardıń funkciyaların túsiniw qıyın. Biologiya sabaqlıqlarında kórnisler hám diagrammalar kóp. Adam denesiniń úsh ólshemdegi súwretlengen hám bir organ iskerligi sáwlelengen virtual prezentaciyalardı kóz aldıńızǵa keltiriń. Bunday prezentaciyalar oqıwshılar uzaq waqıt este saqlawına múmkinshilik beredi. Kletkalardıń dúzilisin sabaqlıqtan oqıp túsiniw bir qansha quramalı boladı. Kórgizbeli súwretlerden paydalansa, kórnisler jánede erkin hám túsinikli boladı. Házirde dáslepkidegi klass taxtasında por menen jazıw hám kórgizbeli súwretlerden paydalanıw maqsetke muwapıq boladı.
Oqıtıwshılar jáne nátiyjeli oqıtıw ushın proektorlar hám axborot kommunikaciya texnologiyalardan paydalanıp, janlı oqıw klassların shólkemlestiriw lazım.
AKTdan paydalanıw kúndelikli turmıstıń aktual` talabı esaplanıp, jámiyetti globallastırıwda áhmiyetli rol` oynaydı. Oqıwshılar jańa túsinikler haqqında rásmiy bilimlerdi toplamasdan, balki olardı túsinip alıwları júdá áhmiyetli. Biologiya pánin oqtıw elede nátiyjeli bolıw ushın oqıw shınıǵıwları dawamında oqıwshılar AKT nı islep shıǵarıwları hám onnan paydalanıwdı xoshametlew zárúr.
Biologiya páni oqıtıwshıları sabaq oqıtıw ushın nátiyjeli AKT jaratıwı ushın Ms Vord, Ms Excel, Ms Power Point, Flash, Movie Maker uqsaǵan túrli dásturiy qurallardan hám basqa “Veb” qurallardan paydalanıwı múmkin.
AKT oqıwshılar xoshametlenedi hámolardıń qızıqıwshılıǵın arttıradı.
|
| |
IV. Internet saytlar - Ózbekstan Respublikası joqari hám orta arnawli bilimlendiriw Ministrligi

|
Ózbekstan Respublikası joqari hám orta arnawli bilimlendiriw Ministrligi
|
bet | 24/24 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #257991 |
Bog'liq Шахноза магистрIV. Internet saytlar
http://edu.uz – Ózbekiston Respublikasi Oliy va órta maxsus tálim vazirligi
http://lex.uz – Ózbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari málumotlari milliy bazasi
http://bimm.uz – Oliy tálim tizimi pedagog va rahbar kadrlarini qayta tayyorlash va ularning malakasıni oshirishni tashkil etish bosh ilmiy-metodik markazi
http://ziyonet.uz – Tálim portali ZiyoNET
http://natlib.uz – Alisher Navoiy nomidagi Ózbekiston Milliy kutubxonasi
www.biosfera.
|
| |
++++ 
Yevroqogʻozlar – bu ...? - Moliya bozori testlar Moliya bozorining oʻziga xos xususiyati toʻgʻri keltirilgan...

|
Moliya bozori testlar Moliya bozorining oʻziga xos xususiyati toʻgʻri keltirilgan javobni aniqlang?
|
bet | 18/35 | Sana | 05.07.2024 | Hajmi | 80,12 Kb. | | #266636 |
Bog'liq Moliya bozori testlar Moliya bozorining o ziga xos xususiyati to++++
Yevroqogʻozlar – bu ...?
====
# xorijiy investorlar oʻrtasida joylashtirish maqsadida emitent uchun xorijiy valyutada chiqariladigan qimmatli qogʻozlardir
====
kompaniyalar, umumiy holda transmilliy kompaniyalar, bank-lar, investitsion fondlarning ham milliy bozorda, ham boshqa mamlakatlar bozorlarida savdoga qoʻyiladigan aksiyalaridir
====
Amerika banklari boʻlinmalari va shoʻba kompaniyalari va boshqa davlat banklari tomonidan xorijiy valyutada (asosan AQSH dollarida ) chiqarilgan qimmatli qogʻozlar
====
maʼlum bir miqdordagi amerika depozitar aksiyalariga egalikni tasdiqlovchi qimmatli qogʻoz}
++++
Amerika banklari boʻlinmalari va shoʻba kompaniyalari va boshqa davlat banklari tomonidan xorijiy valyutada (asosan AQSH dollarida) chiqarilgan qimmatli qogʻoz turi qanday nomlanadi?
====
# yevrodepozit sertifikatlari
====
yevroaksiya
====
yevroobligatsiya
====
depozitar tilxat}
++++
Mamlakatdan tashqarida qattiq valyutada sotiladigan obligatsiya turini aniqlang?
====
# yevroobligatsiya
====
yevroaksiya
====
yevroobligatsiya
====
depozitar tilxat}
++++
Oltin, kumush, platina, palladiya va boshqa metallarlar bilan bogʻliq bozor munosabatlari Moliya bozorining qaysi turida qaysi sohasida amalga oshiriladi?
====
{ valyuta bozorida
====
sugʻurta bozorida
====
qimmatli qogʻozlar bozorida
====
=qimmatbaho metallar bozorida}
++++
Quyidagilardan qaysi biri qimmatbaho metallar bozori ishtirokchisi hisoblanmaydi?
====
# qazib oluvchi sanoat korxonalari, qayta ishlovchi sanoat korxonalari
====
birjalar, Investorlar
====
banklar, professional vositachilar
====
yuqoridagilarni barchasi qimmatbaho metallar bozori ishtirokchisi hisoblanadi}
++++
Ular oltin bozoridagi eng yirik operatorlar boʻlib hisoblanadi va bir vaqtda bu oltin bilan savdo qilish qoidalarini belgilab beradi. Ushbu xususiyat qimmatbaho metallar bozorining qaysi ishtirokchisiga hos hisoblanadi?
====
{ qayta ishlovchi sanoat korxonalari
====
qazib oluvchi sanoat korxonalari
====
=banklar (Markaziy Bank)
====
professional vositachila}
|
| |