ONA TILI VA ADABIYOT FANIDAN UMUMIY O‘RTA TA‘LIMINING DAVLAT TA‘LIM STANDARTLARI

ONA TILI VA ADABIYOT FANIDAN UMUMIY O‘RTA TA‘LIMINING DAVLAT TA‘LIM STANDARTLARI
Davlat ta‘lim standarti ta‘lim mazmuni, shakllari, vositalari, usullarini, uning sifatini baholash tartibini belgilaydi. Ta‘lim mazmunining o‘zagi hisoblangan standart vositasida mamlakat hududida faoliyat ko‘rsatayotgan turli muassasalarda
14
(davlat va nodavlat) ta‘limning barqaror darajasini ta‘minlash sharti amalga oshiriladi. Davlat ta‘lim standarti o‘z mohiyatiga ko‘ra o‘quv dasturlari, darsliklar, qo‘llanmalar, nizomlar va boshqa me’yoriy hujjatlarni yaratish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.
Umumiy o‘rta ta‘limning davlat ta‘lim standarti o‘zining tuzilishi va mazmuniga ko‘ra davlat, hudud, maktab manfaatlari va vositalari muvozanatini aks ettiradi hamda eng asosiysi o‘quvchi shaxsi, uning intilishlari, qobiliyati va qiziqishlari ustuvorligidan kelib chiqadi2.
Davlat ta‘lim standartlari, shu jumladan, ona tili davlat ta‘lim standarti ham ta‘lim jarayoni oldiga qo‘yilgan ijtimoiy talablardan kelib chiqqan holda belgilab
beriladi. Ona tili ta‘limi oldiga qo‘yilgan ijtimoiy buyurtma o‘quvchi shaxsini fikrlashga, o‘zgalar fikrini anglashga va shu fikr maxsulini og‘zaki hamda yozma shaklda savodli bayon qila olishga, ya‘ni kommunikativ savodxonlikni rivojlantirishga o‘rgatishdan iborat. Shundan kelib chiqqan holda ona tili ta‘limi oldiga ijtimoiy jihatdan mukammal shakllangan, mustaqil fikrlay oladigan, nutq va muloqot madaniyati rivojlangan savodxon shaxsni kamol toptirish maqsadi qo‘yiladi.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 6-apreldagi “Umumiy o‘rta va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta‘limining davlat ta‘lim standartlarini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 187-sonli qarori ta‘limtarbiya sohasini zamon talablariga mos ravishda takomillashtirish, o‘qitish sifati va samaradorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Mustaqillik yillarida ta‘lim sohasi tubdan yangilanib, o‘qitishning ilg‘or usul va metodlarini amalda qo‘llash bo‘yicha ulkan tajriba to‘plandi. Ta‘lim jarayoniga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, o‘quvlaboratoriya anjomlari, zamonaviy o‘quv-metodik baza tatbiq etilmoqda. Bugun zamon shiddatli tarzda rivojlanyapti. Demak, umumiy o‘rta fanlarini o‘qitishga zamon talablari asosida yondashish, ta‘limda eng ilg‘or texnologiyalarni qo‘llash davr talabi. Umumiy o‘rta fanlarini o‘qitishning uzluksizligi va izchilligini ta‘minlash, zamonaviy metodologiyasini yaratish, umumiy o‘rta va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta‘limi bo‘yicha davlat ta‘lim standartlarini kompetentsiyaviy yondashuv asosida takomilashtirish, o‘quv-metodik majmualarning yangi avlodini ishlab chiqish va
amaliyotga joriy qilish maqsadida qabul qilingan mazkur qaror ta‘lim-tarbiya jarayonini yanada rivojlantirishda muhim omil bo‘ladi.
“Ta‘lim to‘g‘risida”gi qonun, Kadrlar tayyorlash miliy dasturi talablari asosida qabul qilingan qarorda umumiy o‘rta ta‘limning yangi davlat ta‘lim standartlari ilova
tarzda berilgan. Yangi DTSning maqsadi –umumiy o‘rta ta‘lim tizimini mamlakatda amalga oshirilayotgan ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar, rivojlangan xorijiy mamlakatlarning ilg‘or tajribalari hamda ilm-fan va zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalariga asosslangan holda tashkil etish, ma‘naviy barkamol va intellektual rivojlangan shaxsni tarbiyalashdan iborat.
Анохина Г.М. Личностно адаптированная система обучения // Педагогика, №7, 2003. С. 66-71 15
Ayni paytda kompetentsiyaviy yondashuvga asoslangan davlat ta‘lim standarti, o‘quvchi va o‘quvchilar talabiga to‘liq javob bera oladigan zamonaviy darsliklar yaratish ustida mutaxassislar guruhi tomonidan qizg‘in ish olib borilmoqda.
|