nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
rasm - Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari

6 .3 rasm. Erkin izotermik oqimni sxemasi
Agarda havo oqimi o‘z yo‘lida to‘siqlarga duch kelmasa va erkin harakatda bo‘lsa, bunday oqim erkin oqim deyiladi. Agarda oqim o‘z yo‘lida to‘siq konstruksiyalari bilan qisilgan bo‘lsa u holda erkin bo‘lmagan yoki qisilgan oqim deyiladi.
U mumiy holda albatta xonaning to‘siq konstruksiyalari oqib keluvchi ventilyasiya havo oqimlariga ta’sir ko‘rsatadilar. Lekin ma’lum sharoitlarda bu ta’sirni hisobga olmasdan turib oqib keluvchi havo oqimlarini erkin oqimlar deb ko‘riladi. Havo oqimi to‘siq konstruksiyasining sirtiga yaqin joylashgan tirqishdan hosil bo‘lsa, (masalan shiftga) va bu sirtga parallel tarqalib unga yoyilsa bunday oqim yoyilgan deyiladi. (6.4 – rasm)
6.4 – rasm. SHiftga yoyilgan oqim
Texnologik jihozlar yuzasida harorat xonani haroratiga nisbatan katta bo‘lsa, konvektiv oqim hosil bo‘ladi. (6.5 – rasm)
6.5. – rasm. Erkin konvektiv oqim.
Hamma oqimlar ikki guruhga bo‘linadi:
1. Tezlik vektorlari parallel bo‘lgan:
2. Tezlik vektorlari orasida ma’lum burchak bor bo‘lgan oqimlar.
Oqib kelish o‘tkazmasini (pritochnыy nasadok) geometrik shakli oqimning shaklini va uning tarqalish qonuniyatlarini aniqlaydi.
SHakli bo‘yicha ixcham (kompakt), yassi (ploskiy) va xalqasimon (kolsevoy) oqimlar mavjud. (6.6 – rasm)
6.6 - rasm. Turli shakldagi oqimlar
a- ixcham o‘qiga nisbatan simmetriyali; v- konussimon; s- yassi; d) xalqasimon (to‘liq konussimon); e) to‘la elpig‘ichsimon
Ixcham oqimlar havo yumaloq, kvadrat, aylana va to‘g‘ri burchak tirqishlardan oqib chiqayotganda paydo bo‘ladi. YUmaloq tirqishlarda oqib chiqayotgan oqimlar butun uzunligi bo‘yicha yumaloq bo‘lib, o‘z o‘qiga nisbatan simmetriyali bo‘ladi.
Kvadrat va to‘g‘riburchak tirqishlardan oqib chiqayotgan oqimlar boshida o‘z o‘qiga nisbatan simmetriyali bo‘lmaydi, keyinchalik ma’lum masofadan so‘ng o‘qiga simmetriyali oqim bo‘lib qoladi.
YAssi oqimlar uzunligi cheksiz bo‘lgan tirqishli tirqishlardan oqib chiqish natijasida hosil bo‘ladi. Amalda tirqish uzunligi uning balandligidan yig‘irma marta katta bo‘lsa, oqim yassi oqim deb hisoblanadi, ya’ni .
Agar havo oqimi xalqali tirqishdan oqib chiqayotganda kanal o‘qiga nisbatan 180, bunday oqim xalqali, 135 atrofida bo‘lsa-to‘la konusli, va =90-to‘la elpig‘ichli deyiladi.
Tarqatish va so‘rish tirqishlari atrofidagi havo harakatining su’rati mutlaqo bir-biridan farqlanadi (6.7 – rasm). Agarda so‘rish teshigiga havo oqimi har tomonlaridan bir xilda oqib kelsa, tarqatish teshigida u 25 burchak ostida yoyiladigan havo oqimida otilib chiqadi.
|
Bo`lajak mehnat ta’limi o`qituvchilarini tayyorlashda

~ 8 ~
Bo`lajak mehnat ta’limi o`qituvchilarini o`quvchilarning texnik
ijodkorlik va dizayn faoliyatini boshqarishga tayyorlash uchun talabalar
konstrukstiyalash va modellashtirish ishlarini o`zlashtirishlari lozim.
Konstruksiyalash jarayoni detalning shaklini, o`quv
ustaxonasida uni
tayyorlash imkoniyatini aniqlash bo`yicha mustaqil fikr yuritib
ishlashni taqozo qiladi.
Konstruksiyalash mashg`ulotlari aqliy faoliyat malakalarini
shakllantiradi, kuzatuvchanlikni rivojlantiradi, o`quv materialini ongli
va puxta o`zlashtirishda yordam beradi, kasbiy ko`nikma va
malakalarining shakllanishini tezlashtiradi.
Yuqorida aytilganlardan bo`lajak mehnat ta’limi o`qituvchisi
o`zlashtirishi lozim bo`lgan konstruksiyalash tajribasi qanchalik katta
ahamiyatga ega ekanligini yaqqol anglash mumkin. Mehnat ta’limi
o`qituvchisi buyumlarni konstruksiyalash
va modellashtirishni
o`quvchilarga o`rgatishga rahbarlik qilishni, albatta, bilishi kerak.
Ijodkorlik faoliyatining asosiy tushunchalari
Ma’lumki, faoliyat – erishiladigan natijada inson aniq mahsulot
yaratadigan jarayondir. Faoliyat reproduktiv va ijodiy bo`lishi mumkin.
Reproduktiv faoliyat – batafsil ishlab chiqilgan algoritm bo`yicha
bajariladigan jarayon va natijada faoliyat sub’yekti (sub’yektiv
yangilik) uchun ham boshqa kishilar uchun ham (ob’yektiv yangilik)
yangilik bo`lmagan mahsulot yaratiladi. Ijodkorlik faoliyati bu boshqa
masala. Ijodkorlik faoliyatining hech bir turi uchun ularni bajarishning
batafsil algoritmi
yaratilishi mumkin emas, biroq ijodkorlik
faoliyatining ko`pgina turlari uchun umumiy algoritm allaqachon
yaratilgan, masalan: insho yozish,
kiyimlarni moslashtirish, texnika
bo`yicha ijodkorlik masalalarini yechish va boshqalar. Ijodkorlik
faoliyati natijasida sub’yektiv yoki ob’yektiv yangilikka ega bo`lgan
mahsulot yaratiladi.
Har bir insonning hayoti davomida hal qilishi zarur bo`lgan
ko`pgina muammolar yuzaga keladi. Insonlar, odatda, o`z
muammolarini qanday hal qiladilar? Ba’zilar o`z intuitsiyasiga
tayangan holda yechimni
topishga harakat qiladilar, boshqalari o`zga
insonlar bilan maslahatlashib, ularning tajribasi asosida yoki ilmiy-
ommabop adabiyotlarni tahlil qilib, o`z
muammolari yechimini
topishga urinadilar, uchinchilari esa bu ishni boshqa shaxslarga yoki
tasodifiy holatlarga qoldirib,
muammo yechimidan umuman
uzoqlashishga harakat qiladilar. Insonlarning faqat unchalik katta
bo`lmagan qismigina o`z muammolarini ijodkorlik faoliyati metodlari
yordamida yechadilar.
~ 9 ~
Ijodkorlik – bu ob’yektiv (hamma uchun) yoki sub’yektiv (o`zi
uchun) yangi tizimlar yaratish jarayoni. Har bir insonga ijodkorlik
faoliyati texnologiyalari va metodlarini egallash zarurmi, axir hamma
ham ob’yektiv yangiliklar yaratmaydi-ku? Inson kim bo`lib ishlashidan
qat’iy nazar: ovqat tayyorlashi,
kiyimni modellashtirishi, o`z
farzandlarini tarbiyalashi, ko`pgina uy ishlarini bajarishi va xo`jalik
muammolarini yechishiga to`g`ri keladi. Shuning uchun javob bir xil
ijodkorlik metodlarini har bir inson egallashi zarur. Qanday metodlarni
va qaysi faoliyat uchun qo`llash yoki qo`llamaslik bu uning tanlash
huquqidir.
Bozor munosabatlari sharoitida ijodiy

~ 7 ~
Insoniyat taraqqiyotining barcha davrlarida ijodiy mehnat
bashariyatni olg`a harakatlantiruvchi asosiy omil bo`lib kelgan.
Shunday ekan, yosh avlodni ijodiy mehnatga o`rgatish, uni o`z
zamonasining eng ilg`or bilimlari bilan qurollantirish barcha davrlarda
hamma xalqlar uchun eng dolzarb vazifa hisoblangan.
Texnik ijodkorlik va dizaynni tashkil qilishda ikki o`zaro bog`liq
vazifani e’tiborga olish lozim. Ularning birinchisi, ta’lim oluvchilarga
ijodkorlik faoliyatida mustaqil fikrlashni rivojlantirish, bilimlarni
egallashdagi intiluvchanligi, ilmiy
dunyoqarashni shakllantirish;
ikkinchisi, o`zlashtirilgan bilimlarni ta’limda va amaliy faoliyatda
mustaqil qo`llay olishga o`rgatish bilan belgilanadi.
Texnik ijodkorlik ta’lim oluvchilar egallayotgan bilimlarining
mustahkamligi va mukammalligini ta’minlash, ularda faol va mustaqil
fikrlovchi shaxs xislatlarini shakllantirish, aqliy qobiliyatlarini
rivojlantirishga xizmat qiluvchi faoliyat turi hisoblanadi.
Bu holat,
ayniqsa bo`lajak mehnat ta’limi o`qituvchilarining fan asoslarini
o`zlashtirishida, keyinchalik bu jarayonga bevosita rahbarlikni amalga
oshirishda ijodiy ishlar shakllarini ishlab chiqishida muhim ahamiyat
kasb etadi.
Ijodkorlikka bo`lgan ehtiyoj psixofiziologik jihatdan qaralganda,
o`z rivojlanishida bir nechta bosqichlarda amalga oshadi. Bulardan
birinchisi havas - ehtiyojning eng sodda shakli bo`lib, inson tomonidan
ongli boshqariladi.
Ikkinchi, nisbatan yuqoriroq rivojlanish bosqichi
bo`lgan xohish ham inson tomonidan ongli boshqarilib, u shaxsning
ma’lum buyum yoki hodisaga nisbatan munosabatlari majmuasini
ifodalaydi. Uchinchi, eng murakkab bosqich bo`lgan qiziqish xohish va
u bilan bog`liq bo`lgan tushunchalar asosida yuzaga keladi.
Qiziqish
hayotdagi tashqi ta’sirlar, shaxs faoliyati hamda ta’lim-tarbiya jarayoni
ta’sirida shakllanib boradi. Bu holatlar psixologik omillar - diqqat,
idrok, tushuncha, xotira, fikrlash, sezgi va iroda xislatlariga sezilarli
ta’sir ko`rsatib, shaxsning shakllanishida alohida muhim ahamiyat kasb
etadi.
Texnik ijodkorlik va konstruksiyalash h. O. Uzoqov, H. O. Jo’rayev, sh. H. Quliyeva, A. R. Jo’rayev, M. N. Karimova, D. P. Nazarova

Texnik ijodkorlik va konstruksiyalash h. O. Uzoqov, H. O. Jo’rayev, sh. H. Quliyeva, A. R. Jo’rayev, M. N. Karimova, D. P. Nazarova
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Texnik ijodkorlik va konstruksiyalash h. O. Uzoqov, H. O. Jo’rayev, sh. H. Quliyeva, A. R. Jo’rayev, M. N. Karimova, D. P. Nazarova
|
Shaxs ijodkorlik qobiliyatlarini rivojlantirish muammosi

~ 12 ~
mezonidir. Talantlarning uyg`onishi (tug`ilish) ijtimoiy shart-
sharoitlarga bog`liq bo`lganligi tufayli mustaqil mamlakatimizda
talantli yoshlarga nisbatan yuksak ehtiyoj sezmoqda, bu narsa yaqqol
ko`rinib turibdiki, shunday mezonga loyiq shaxslar mavjud va ular
kelajagi buyuk davlatimiz poydevori hisoblanadi.
Talant qobiliyatlar yig`indisi yoki ularning majmuasidan iborat
bo`lishiga qaramay, alohida olingan yakka qobiliyatni, hatto u
taraqqiyotning yuksak bosqichiga erishgan, yorqin ifodalansa ham, u
bilan tenglashtirish mumkin emas. Bu omilga asos bo`lib, XX asrning
20-30-yillarida moskvalik psixologlar tomonidan olib borilgan
fenomenal g`oyat o`tkir, noyob (nodir) xotiraga ega bo`lgan insonlarni
tekshirish natijalari hisoblanadi. Esda olib qolish qobiliyati (estrada
sahna artisti) hech kimda shubha tug`dirmagan bo`lsa-da, lekin xotira
ijodiyotning muvaffaqiyati, mahsuldorligi omillaridan biri ekanligi
to`g`risida xulosa chiqarishga olib kelgan. Ma’lumki, shaxsning
yaratuvchanlik faoliyatida aqlning epchilligi, boy fantaziya, kuchli
iroda, barqaror xarakter, turg`un qiziqishlar, sermahsul bilish
jarayonlari, motivatsiya, yuksak his-tuyg`ular va boshqa psixologik
sifatlar ustuvor ahamiyat kasb etadi. Shuni unutmasligimiz o`rinliki,
noyob xotiraga ega bo`lgan ajoyib yozuvchilar, rassomlar,
kompozitorlar, yuristlar, jamoat arboblarining nomlari mashhurdir.
Psixologik ma’lumotlarni umumlashtirilgan holda ikki xil
xususiyatli fikrni alohida ta’kidlab o`tish talant tuzilishini yengilroq
tushunish imkoniyatini yaratadi:
Talant - bu shaxs psixik xislatlarning shunday murakkab
birikmasidirki, uni: a) alohida, yagona maxsus qobiliyat bilan; b)
xotiraning yuksak mahsuldorligi orqali; v) hatto noyob (kamyob, nodir)
sifat tariqasida o`lchab bo`lmaydi.
Shaxsda u yoki bu qobiliyatning mavjud emasligi hamda yetarli
darajada taraqqiy etmaganligi talantning murakkab tarkibiga kiruvchi
boshqa qobiliyatlarning jadal takomillashuvi orqali ularning o`rnini
bosib yuborishi (kompensatsiya qilishi) mumkin.
part of the system - Riistvara Mõisted

|
Riistvara Mõisted
|
bet | 2/6 | Sana | 04.01.2022 | Hajmi | 110,5 Kb. | | #10484 |
part of the system,
the program will launch operating system
operates independently from Windows
raadiokohtvõrk, raadio-Ethernet ka "traadita Internet"
|
Etherneti protokolli kasutava kohtvõrk
kaablid asendatud raadiolinkidega
ühilduv PC-kaartidega ühilduv logot kandvate tugijaamadega.
|
Wireless Fidelity (Wi-Fi)
|
Protocol that uses Ethernet
replaced LAN cables, by radio links
compatible PC- cards bearing the logo of the base stations
|
Sinihammas
|
kirjeldab, kuidas mobiiltelefonid, sülearvutid ja elektronmärkmikud (PDA) saavad lihtsal viisil andmeid vahetada
nii omavahel kui ka kodu- või töötelefonide ja lauaarvutitega lühikese vahemaa pealt (kuni 10m ).
|
bluetooth
|
describes how mobile phones, laptops and personal digital assistants (PDAs) have a simple way to change data with each other
as well as home or business phone and desk top computers for short distances (up to 10m).
|
|
| |
Ijodkorlik qobiliyat mazmuni va texnik ijodkorlik

|
Ijodkorlik qobiliyat mazmuni va texnik ijodkorlikBog'liq 13121 2 7352F7D481888A25ACBDEC51CD1A0CA7896653D3
Ijodkorlik qobiliyat mazmuni va texnik ijodkorlik
Uzoq yillar ko`pgina olimlar va oddiy insonlar ijodkorlik qobiliyati
– bu nasldan-naslga o`tuvchi xudo bergan ne’mat deb hisoblashar edi.
Shuning uchun agar bola oddiy oilada tug`ilgan bo`lsa, undan qaysidir
faoliyatda yuksak muvaffaqiyatlar kutishga o`rin yo`q. Yetuk
kompozitorlar (Baxlar oilasi), rassomlar (rerixlar oilasi), yozuvchilar
yaratuvchi – xudoga nisbatan aytiladi (Dyuma oilasi), olimlar(Kyurilar
oilasi)ning oilaviy dinatsiyasi hammaga ma’lum. Biroq tarixda yetarli
ma’lumot olmagan va o`qimagan oilalardan chiqqan yetuk
yaratuvchilar ham ma’lum. Shu bilan birga olimlarda ijodkorlik
qobiliyatlari naslga hech ham aloqasi yo`q va insonning hayoti
davomida o`zini rivojlantirish yo`li bilan shakllanadi degan fikr yuzaga
keldi. Unda haqiqat qayerda? Odatdagiday oraliqda... So`zsiz,
ijodkorlik faoliyatining ayrim nishonalari nasldan-naslga o`tadi va
bunga oilaviy dinatsiyalar misol bo`ladi. Shu bilan birga, shaxsning
butun hayoti davomida o`zini rivojlantirishi ijodkorlik faoliyatida
yuksak natijalarga erishishning asosiy sharti hisoblanadi.
Yana bir juda muhim savol – ijodkorlik qobiliyatlarini
rivojlantirishning cheki bormi? Ma’lumki, reproduktiv qobiliyatlar
ma’lum chegaragacha rivojlanadi. Biz ip bog`lash, nonga yog` surishni
qanchalik mashq qilmaylik, ertami, kech biz undan boshqa o`zib keta
olmaydigan oxirgi
darajadagi tezlikka erishamiz.
Ijodkorlik
qobiliyatlari olimlarning isbotlashiga ko`ra, chegaraga ega emas,
insonda ularni rivojlantirish xohishi bor ekan, ular rivojlanaveradi.
Xulosa oddiy: ijodkorlik faoliyati o`zimizga, to`g`rirog`i, nasliy
qobiliyatlar va ish qobiliyatlarimizga bog`liq. Aynan ish qobiliyati
insonning hayot faoliyati davomida erishilgan faoliyati natijalarini
aniqlaydi. Ma’lum bo`lishicha, inson yuksak ish qobiliyati va zarur
genetik qobiliyatlarsiz erisha olmaydigan maqsadlar yo`q.
|
| |
oleku indikaatorid - Riistvara Mõisted

oleku indikaatorid
|
Tuled arvutil mis tavaliselt näitavad, kas tähtsad CPU süsteemid töötavad.
|
status indicators
|
Lights on the computer that usually indicate whether the crucial CPU systems are running.
|
USB
|
pistikupesa arvuti või välisseadme küljes,
ühendatakse USB kaabel
|
Usb port
| |
AUX (AUXiliary) (Tavaliselt COM1)
|
lisasisend kuhu ühendatakse
Selleks kasutatakse harilikult RCA või SCART konnektorit. Sama otstarbega sisendit nimetatakse sageli ka LINE
|
AUX (AUXiliary)
(usualy COM1)
|
where usually RCA or SCART connector is used. Same-purpose input is often called LINE.
|
mälupulk
|
See väikesemõõtmeline seade emuleerib väikest kettaajamit ning võimaldab hõlpsasti transportida andmeid ühest arvutist teise. Kuna USB-ajamid sisaldavad oma protsessorit, siis uuemate opsüsteemidega arvutite puhul ei vaja USB-ajamid mingeid draivereid,
|
USB flash drive
|
This small-sized device emulates a small drive and allows you to easily transport data from one computer to another. Since USB drives containin there own CPU, then the newer operating systems for computers, USB drives do not need any drivers,
|
KASUTATUD KIRJANDUS
N:wikipedia ,2014, Ethernet, http://et.wikipedia.org/wiki/Ethernet (22.09.2014)
http://pcsupport.about.com/od/componentprofiles/p/p_video.htm
http://windows.microsoft.com/en-us/windows/what-is-driver#1TC=windows-7
http://et.wikipedia.org/wiki/Arvutikorpus
http://pcsupport.about.com/od/componentprofiles/p/p_ps.htm
http://www.livescience.com/46021-what-is-a-transistor.html
http://www.homeandlearn.co.uk/BC//bcs1p4.html
http://www.answers.com/Q/What_is_CD_Drive_and_DVD_Drive
http://en.wikipedia.org/wiki/Card_reader
http://whatis.techtarget.com/definition/printer
http://whatis.techtarget.com/definition/scanner
|
Taqrizchilar - Texnik ijodkorlik va konstruksiyalash h. O. Uzoqov, H. O. Jo’rayev, sh. H. Quliyeva, A. R. Jo’rayev,...

~ 4 ~
KIRISH
Mazkur “Texnik ijodkorlik va konstruksiyalash” o`quv
qo`llanmasi Texnologik ta’limi yo`nalishi 5112100
bakalavriat
talabalari uchun mo`ljallangan. O`quv qo`llanma mazkur fan
namunaviy dasturiga muvofiq yozilgan.
Ta`limning belgilangan vazifalaridan biri yuqori saviyada
o’qitishni ta`minlash va malakali kadrlarni zamonaviy ta`lim dasturlari
asosida
tayyorlashdan
iborat.
Pedagogik
texnologiyalarning
rivojlanishi va ularning o’quv-tarbiya
jarayoniga kirib kelishi,
shuningdek, axborot texnologiyalarining tez almashinuvi va
takomillashuvi jarayonida har bir inson o’z kasbiy tayyorgarligini,
mahoratini kuchaytirish imkoniyati yaratiladi.
O`quv qo`llanmada texnik ijodkorlik
faoliyatining tashkiliy
asoslari, ixtiro, kashfiyot, ratsionalizatorlik takliflari va patent axboroti,
texnik ijodkorlik masalalarini yechish metodlari, “Amal va xato”
metodi, “Aqliy hujum” metodi, dizayn va modellashtirish, ergonomika
va dizayn asoslari, texnik modellashtirish
va konstruksiyalash,
o`quvchilar texnik ijodkorlik faoliyatiga rahbarlik qilish, sinfdan va
maktabdan tashqari muassasalarda texnik ijodkorlik faoliyatini tashkil
qilish, o`quvchilar texnik ijodkorligini rivojlantirish
metodlariga oid
mavzular yoritib berilgan.
Qog`oz va karton bilan ishlash, pap’e-mashe texnikasi,
tabiiy
materiallar bilan ishlash, gazlama qoldiqlari bilan ishlash, applikatsiya
texnikasiga oid laboratoriya ishlariga oid mavzular o`rin olgan. Har bir
laboratoriya mashg`uloti uchun nazariy ma’lumotlar keltirilgan. Bu
talabalarning
nazariy
ma’lumotlarni
o`zlashtirib
olishlariga
yordamlashadi. Barcha laboratoriya ishlari o`quv jarayonida sinab
ko`rilgan.
Talabalar har bir ishni bajarishga kirishishlaridan oldin mazkur
mavzularga tegishli o`quv materiallarni zarur adabiyotlardan o`qib
chiqqan bo`lishlari va tavsif oxirida berilgan
sinov savollariga javob
bera oladigan darajada tayyor bo`lishlari lozim.
Mazkur o`quv qo`llanmadan faqat Texnologik ta’lim” yo`nalishida
tahsil olayotgan talabalar emas, balki shu fandan mashg`ulot
o`tkazuvchi o`qituvchilar ham foydalanishi mumkin.
H.O.Uzoqov, H.O.Jo’rayev, SH.H.Quliyeva, A.R.Jo’rayev

|
H.O.Uzoqov, H.O.Jo’rayev, SH.H.Quliyeva, A.R.Jo’rayevBog'liq 13121 2 7352F7D481888A25ACBDEC51CD1A0CA7896653D3H.O.Uzoqov, H.O.Jo’rayev, SH.H.Quliyeva, A.R.Jo’rayev,
M.N.Karimova, D.P.Nazarova
TEXNIK IJODKORLIK VA
KONSTRUKSIYALASH
Muharrir:
E. Eshov
Tex.muharrir:
D. Abduraxmonova
Musahhih:
M.Shodiyeva
Badiiy rahbar:
M.Sattorov
Nashriyot litsenziyasi № 022853. 08.03.2022.
Original maketdan bosishga ruxsat etildi: 27.06.2022. Bichimi 60x84.
Kegli 16 shponli. “Times New Roman” garniture 1/16.
Ofset bosma usulida. Ofset bosma qog’ozi.
Bosma tabog‘i 11. Adadi 20. Buyurtma №45.
“BUXORO DETERMINANTI” MCHJ bosmaxonasida chop etildi.
Buxoro shahar Namozgoh ko‘chasi 24 uy
Tel:. + 998 98 778 47 27
171
|
| |
Toiteplokk
  
Riistvara mis muundab voolu arvuti jaoks sobvaks.

  
Power Supply

Toiteplokk
|
Riistvara mis muundab voolu arvuti jaoks sobvaks.
|
Power Supply
|
Piece of hardware converts the power for the computer.
|
kondensaator
|
Passiivse kahe terminaliga elektriline komponent, mida kasutatakse energia salvestamiseks elektrostaatiliselt elektriväljas.
|
Capacitor, condenser
|
A passive two-terminal electrical component used to store energy electrostatically in an electric field.
|
l mikro protsessor
|
Sisaldab funktsioone arvuti keskseadme (CPU) ühele integreeritud ringlusele (IC).
|
Microprocessor
|
Incorporates the functions of a computer's central processing unit (CPU) on a single integrated circuit (IC).
|
transistor
|
Ränist valmistatud pooljuht seade, mis teevad elektroonilisi lülitusi.
|
transistor
|
A device composed of semiconductor material what switch electronic signals and electrical power.
|
Kõvaketas
|
Magnetiseeritud salvestuse pirkond.
|
Hard drive
|
Magnetised storage area.
|
cd lugeja
|
Optiline seade, mis loeb laserplaadilt.
|
cd drive
|
Optical drive that reads Compact Discs.
|
Dvd lugeja
|
Optiline seade, mis loeb DVD-lt.
|
Dvd drive
|
Optical drive that reads DVD Discs.
|
skänner
|
Seade, mis salvestab pilte, plakatitelt, ajakirjadest jms allikad arvuti redigeerimise ja kuvamise jaoks.
|
scanner
|
A device that captures images from photographic prints, posters, magazine pages, and similar sources for computer editing and display.
|
printer
|
Seade, mis võtab vastu teksti ja graafika väljundi arvutist ja suunab selle informatsiooni paberile,
|
printer
|
A device that accepts text and graphic output from a computer and transfers the information to paper.
|
Optik izolyator - Reja: Optik tarmoqlagichlar. Optik attenyuatorlar. Optik filtrlar. Optik izolyator va sirkulyatorlar....

|
Reja: Optik tarmoqlagichlar. Optik attenyuatorlar. Optik filtrlar. Optik izolyator va sirkulyatorlar. Optik multipleksor/demultipleksorlar. Optik kommutatorlar
|
bet | 3/6 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 29,83 Kb. | | #153651 |
Bog'liq Reja Optik tarmoqlagichlar. Optik attenyuatorlar. Optik filtrla4. Optik izolyator
Optik signal tola bo‘ylab tarqalib, turli bir turda emasliklardan, ayniqsa optik ulangan joylardan aks etadi. Bunday aks etish natijasida energiyaning qandaydir bir qismi teskari tomonga qaytadi. Agar lazer nurlanish manbalaridan foydalanilsa, aks etgan signal lazerni rezonatoriga tushib, majburiy (indutsiyalangan) kuchayish qobiliyatiga ega bo‘ lib, parazit signallarni hosil qiladi. Ayniqsa, manba raqamli va keng polosali signallarni nurlantirganda bunday aks etishlar kamroq bo‘ lishi kerak. Ko‘ proq konnektor ulanishlariga va boshqa optik qurilmalarga (tarmoqlagich, spektr bo‘ yicha zichlashtirish qurilmalari, optik kuchaytirgichlar) ega murakkab keng polosali tarmoqlarda bunday teskari aloqa kuchayadi va nurlanish manbaini shovqin sathini oshishiga olib keladi. Teskari oqimlarni bartaraf etish optik izolyatorlarni qo‘llashga asoslangan. Optik izolyatorlar deyarli yo‘ qotishlarsiz yorug‘likni bir yo‘ nalishda uzatishni, boshqa (teskari) yo‘nalishda esa katta so‘nish bilan uzatishni ta’minlaydi. Xozirgi kunda optik izolyatorlar ko‘pgina lazerli tizimlar va optik kuchaytirgichlarning asosiy elementi hisoblanadi, shuningdek optik aloqa liniyasining alohida elementi sifatida ham qo‘llaniladi.
Optik izolyatorning ishi Faradey effekti bo‘ylama magnit maydon ta’sirida optik noaktiv moda bilan yorug‘lik qutblanishi tekisligini buzilishiga asoslangan. Qutblanish tekisligini burilish burchagi =VBzd ga teng, bu yerda V-Verde doimiysi (verdet)-moddani tabiati, harorati va yorug‘likni to‘ lqin uzunligiga bog‘liq bo‘ lgan, solishtirma magnit burilishi;
Bz -magnit maydon induksiyasini bo‘ylama tashkil etuvchisi;
d - moddada yorug‘lik yo‘ lini uzunligi-Faradey yacheykasi o‘lchami.
Burilish yo‘nalishi faqatgina modda tabiati va magnit maydon yo‘nalishiga bog‘liq. Qutblanish tekisligini magnit burilishi, magnit maydon ta’sirida moddaning optik xususiyatlarini asimmetriyasini yuzaga kelishi bilan shartlanadi.
Qutblanish tekisligi burilishini to‘lqin uzunliga bog‘liqligi aylanma dispersiya deyiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Reja: Optik tarmoqlagichlar. Optik attenyuatorlar. Optik filtrlar. Optik izolyator va sirkulyatorlar. Optik multipleksor/demultipleksorlar. Optik kommutatorlar
|
Videokaart ehk graafikakaart

|
Videokaart ehk graafikakaart
|
bet | 3/6 | Sana | 04.01.2022 | Hajmi | 110,5 Kb. | | #10484 |
Videokaart ehk graafikakaart
|
Võimaldab arvuti saata graafilist teavet kuvaril, monitoril, teleril või projektoril.
|
Video card, graphics card, video adapter, display card
|
An expansion card
Alows the computer to send graphical information to a video display device such as a monitor, TV, or projector.
|
Emaplaat
|
trükkplaat
monteeritud pistikupesad lisaplaatide jaoks
plaadil asub (CPU) , BIOS, mälu, massmäluliidesed, jada- ja paralleelpordid, laienduspesad ja kontrollerid välisseadmete juhtimiseks
|
Motherboard
|
printed circuit board
mounted sockets for additional boards
Located on the board are CPU, BIOS, memory, mass Storage interfaces, serial and parallel ports, expansion slots, and controllers.
|
sise seadmed
|
Kui seade paneb andmed arvutisse kujul teksti, heli, pilte, nupuvajutust jne
|
input device
|
If a device is putting data into the computer in the form of text, sound, images, button presses etc.
|
väljund seadmed
|
Kui seade paneb andmed arvutisse kujul teksti, heli, pilte, nupuvajutust jne
|
output device
|
if the device is outputting things from the computer such as sound, movement, printing, images etc.
|
|
|
| |
AVTOMATIK ROSTLASH TIZIMLARINING TUZILISH SXEMALARI VA ULARNING 0‘ZGARISHI

|
AVTOMATIK ROSTLASH TIZIMLARINING TUZILISH SXEMALARI VA ULARNING 0‘ZGARISHI
|
bet | 4/4 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 296,24 Kb. | | #245213 |
Bog'liq 2MALIKA WAVTOMATIK ROSTLASH TIZIMLARINING TUZILISH SXEMALARI VA ULARNING 0‘ZGARISHI
Blokli algebra qoidalari ko‘p tarkibiy bo‘g‘inlardan tashkil topgan ARTning dinamik xususiyatlari, tarkibiy elementlar tavsiflari va ularning bir-biriga ulanish tartibiga ko‘ra aniqlanadi. Shuning uchun, bir xil bo‘g‘inlarning turlicha qo‘shilishi turli dinamik xossali tizimlarni tashkil qiladi.
Bo‘g‘inlarning ketma-ket ulanishi.Rasmda W1(p) va W2(p) uzatish funksiyalariga ega bo'lgan, ketma-ket ulangan ikkita bo‘g‘indan hosil bo‘lgan tizimning sxemasi keltirilgan.
Bo’g’inlarning ketma-ket ulanishi.
Zanjirli uzatish funksiyasini quyidagicha yozish mumkin:
n ta elementlardan hosil boigan zanjirning uzatish funksiyasi
Boshqacha qilib aytganda, ketm a-ket ulangan zanjirning uzatish funksiyasi tarkibiy bo‘g‘inlar funksiyalarining ko‘paytmasiga teng. Bunday tizimning kuchayish koeffitsiyenti tarkibiy elementlar kuchayish koeffitsiyentlarining ko‘paytmasiga teng.
Ketma-ket ulangan elementar ochiq bo‘g‘inlar zanjirining AFX si shu bo‘g‘inlarning AFX lari ko‘paytmasiga teng:
Bo‘g‘inlarning parallel ulanishi. Bo‘g‘inlarning parallel ulanishida bitta kirish signali bir necha bo‘g‘inlarning kirishiga beriladi, chiqish signallari esa jamlanadi. W1(p) va W2(p) uzatish funksiyali ikkita parallel ulangan bo‘g‘inlarning uzatish funksiyasini aniqlaymiz:
n ta parallel ulangan bo‘g‘inlar tizimining uzatish funksiyasi har bir bo‘g‘in uzatish funksiyasining yigindisiga teng:
Elementning teskari aloqa bilan qamralishi. Ba’zan, bo‘g‘inning kirishiga kirish ta’siridan tashqari, chiqish signalining bir qismi beriladi.
Bo’g’inlarning parallel ulanishi.
Manfiy teskari aloqalar elementi.
W1(p) uzatish funksiyasiga ega bo‘lgan element manfiy teskari aloqa bilan qamralishini ko‘rib chiqamiz:
Biroz o ‘zgartirishlardan so‘ng:
Oxirgi ifodani umumlashtirsak, quyidagicha xulosa qilish mumkin: agar bir yoki bir necha bo‘g‘in birlamchi manfiy teskari aloqa bilan qamralsa, tizimning uzatish funksiyasi quyidagicha bo‘ladi:
Agar teskari aloqa zanjirida o‘zining uzatish funksiyasiga ega bo‘lgan bo‘g‘in mavjud bo‘lsa, tizimning ekvivalent uzatish funksiyasi quyidagicha keladi:
Bir yoki bir necha bo‘g‘inlar birlamchi musbat teskari aloqa bilan qamralsa, tizimning umumiy uzatish funksiyasi
Bo‘g‘inlarning aralash ulanishi. Avtomatik rostlashda, teskari — ya’ni aloqa bilan qamralgan, ketma-ket va parallel ulangan, ya’ni oraliqlari ulangan bo‘g‘inlar keng ishlatiladi. Bunday hollarda blok-algebra qoidalari yordamida erkin strukturali bo‘g‘in va tizimlar tahlil uchun qulayroq shaklga keltiriladi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro`yhati

Foydalanilgan adabiyotlar ro`yhati
5. Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universitetida kadrlar tayyorlash tizimini tubdan takomillashtirish va samaradorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori. Toshkent sh., 2018 yil 24 iyul, 569-son.
6. Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarining jorim etilishini
nazorat kilish, ularni ximoya qilish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori. Toshkent sh., 2018 yil 21 noyabr, PK-4024.
7. O‘zR OO‘MTVning 2005-yil 21-fevraldagi 34-sonli «Talaba mustaqil ishini tashkil etish to‘g‘risida»gi buyruq bilan tasdiqlangan namunaviy nizom.
8. R.X.Alimov ,B.Yu.Xodiyev, K.Alimov va boshq. /S.S.G‘ulomovning umumiy tahriri ostida. Milliy iqtisodda axborot tizimlari va texnologiyalari: Oliy o‘quv yurtlari talabalari uchun o‘quv qo‘llanma. T.: «Sharq»,2004. –320b.
9. Akbarov D.Ye. Axborot xavfsizligini ta’minlashning kriptografik usullari va ularning kullanilishi.- Toshkent, «O‘zbekiston markasi» nashriyoti, 2009-432 bet.
10. Ishmuxamedov R., Abduqodirov A., Pardaev A. Ta’limda innovatsion texnologiyalar (ta’lim muassasalari pedagog-o’qituvchilari uchun amaliy tavsiyalar)-T.: Iste’dod, 2008.-2008 – 180 b.
11. Aripov A.N., Mirzaxidov X.M., Shermatov Sh.X., Saidxodjayev S.R., Hasanov P.F., Amirov D.M., Bakirov O.A. Axborot – kommunikatsiya texnologiyalari. Izohli lug‘at. Toshkent-2004.-499 bet.
12. B.A.Begalov,N.R.Zaynalov, A.E.Davronov. Talabalarning mustaqil ishini tashkillashtirish. Uslubiy ko‘rsatma. SamISI, Samarkand,2006. –30 b.
Internet saytlari
1. http://www.gov.uz/- O‘zbekiston Respublikasi hukumat portali.
2. http://www.edu.uz/- O‘zbekiston Respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi.
3. http://www.ziyonet.uz- Axborot ta’lim portali.
4. http://www.lex.uz/- O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi.
5. http://www.ima.uz/- O‘zbekiston Respublikasi Intellektual mulk agentligi.
6. http://www.nuu.uz/- Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti.
7. http://www.tuit.uz/- Toshkent axborot texnologiyalari universiteti.
8. http://www.samtuit.uz/- Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Samarqand filiali.
9. http:// www.freesoft.ru /- Bepul dasturiy ta`minotlar.
10. http://www.uzinfocom.uz/- Kompyuter va axborot texnologiyalarini rivojlantirish va joriy etish markazi
11. http://www.infocom.uz/- Infocom ilmiy elektron jurnal.
12. http://www.iqtisodiyot.uz/- “Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar” ilmiy elektron jurnal.
13. http:// www.uza.uz /- O‘zbekiston milliy axborot agentligi.
14. http://wikipedia.org - Erkin entsiklopediya
15. http://www.citforum.ru - Axborot texnologiyalar bo‘yicha axborot sayti.
http://hozir.org
|
Kojux-trubaliissiqlikalmashinishapparatlari

|
Kojux-trubaliissiqlikalmashinishapparatlari
|
bet | 2/8 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,67 Mb. | | #244480 |
Bog'liq 1523982190 71168Kojux-trubaliissiqlikalmashinishapparatlari (kojux ichiga olingan trubali apparat, qisqacha kojux-trubali apparat). Bu tipdagi apparatlar juda keng tarkalgan. Bunday isitkichlar qobiq (kojux) ichiga joylashgan trubalar to‘plamidan iborat bo‘lib, trubalarning uchlari to‘rlarga maxkamlangan bo‘ladi. Apparatning yuqorigi va pastki qismlaridagi qopqoq flanets yordamida truba to‘ri biriktiriladi. Yuqorigivapastkiqopqoqlargaisitilayotganyokisovitilayotganagentlarniberishuchunshtutser mo‘ljallangan. Trubalar to‘rlarga razvaltsovka, payvandlash, kavsharlash va salg‘niklar yordamida biriktirilishi mumkin
Issiqlik tashuvchi agentning birinchisi trubalarning ichidan, ikkinchisi esa trubalar va apparatning ichki devori oraligidagi bo‘shliqdan harakat qiladi.
Quyidagirasmda bir yo‘nalishli kojux-trubali issiqlik almashinish apparati kursatilgan. Bunda isitiluvchi gaz yoki suyuqlik qopqoqdagi patrubka orkali bitta trubadan kirib, usha trubadan chikib ketadi.
|
14.1 rasm. Bir yo‘lli kojux-trubali issiqlik almashish apparati.
1- qobiq, 2-trubato‘rlari, 3-trubalar, 4-qopqoq, 6-issiqlikagentlarikiradiganvachiqadiganshtutserlar, 7-bolg‘t, 8-qistirma.
|
Ko‘pincha, bu tipdagi isitkichlarda isitilayotgan va issiqlik berayotgan muhitlar bir-biriga qarama-qarshi yo‘nalishda harakat qiladi. Isituvchi agent doim isitkichning yuqorigi qismidan trubalar ichiga beriladi. Bu muhitlarning yo‘nalishi isitkichdagi yo‘nalishga mos keladi, chunki isitilayotgan va ktda temperatura ortishi va kamayishi bilan ularning zichliklari o‘zgaradi.
|
| |
rasm - Reja: Issiqlik almashinish apparatlarining boshka turlari

|
Reja: Issiqlik almashinish apparatlarining boshka turlari
|
bet | 3/8 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,67 Mb. | | #244480 |
Bog'liq 1523982190 7116814.2 rasm. Ko‘pyo‘llikojux-trubaliisitkichlar
I – II – issiqliktashuvchiagentlar; 1-qopqoq, 2- ko‘ngdalangto‘siqlar
Ko‘p yo‘lli isitkichlarda trubalarni sektsiyalarga bulish uchun yoki muhitning harakat yo‘lining soni gaqarab, isitkichning kopkogi bilan trubat o‘rining orasiga ko‘ndalang to‘siqlar o‘rnatiladi. Bunda xar bir sektsiyadagi trubalarning soni bir xil bulishi kerak. Ko‘p yo‘lli isitkichlarda bir yo‘nalishli isitkichlarga nisbatan muhitlarning tezligi yo‘llarning soniga qarab proportsional o‘zgaradi.
Ximiya va ozik–ovkat sanoatining barcha tarmoklarida 4-6 yo‘lli isitkichlar ishlatiladi. CHunki yo‘llarning soni ortishi bilan isitkichning gidravlik karshiligi ortib, issiqlik almashinish apparatining konstruktsiyasi murakkablashadi.
Bir yo‘lli va ko‘p yo‘lli kojux-trubali isitkichlar vertikal va gorizontal xolatda bo‘ladi. Vertikal issiqlik almashinish apparatlarini ishlatish kulay, ularning tuzilishi sodda va kam joyni egallaydi. Gorizontal isssiklik almashinish appparatlari ko‘pincha ko‘p yo‘lli qilib tayyorlanadi.
Kojux-trubali isitkichlarda qobiq bilan trubalar orasidagi temperaturalarning farqiga qarab truba va qobiqning uzayishi xar xil bo‘ladi. SHuning uchun kojux-trubali isitkichlar konstruktsiyasiga ko‘ra ikki xil bo‘ladi: 1) ko‘zg‘almas to‘rli isitkichlar; 2)kompensatsiyalovchi qurilmali isitkichlar (bunday apparatlarda trubalarning turli darajada uzayishiga imkon bor).
Ko‘zg‘almas to‘rli isitkichlarda issiqlik ta’sirida trubalar va qobiq xar xil uzayadi, shu sababli bunday isitkichlar trubalar va qobiq o‘rtasidagi temperaturalar farqi katta bulmaganda (500 S gacha) ishlatiladi.
Temperaturalar farqi 500 S dan katta bulganda trubalar va qobiqning xar xil uzayishini yukotish uchun linzali kompensator a, harakatchan truba to‘rli b, va U – simon trubali v, kojux-trubali issiqlik almashinish appparatlari ishlatiladi.
|
| |
rasm - Reja: Issiqlik almashinish apparatlarining boshka turlari

|
Reja: Issiqlik almashinish apparatlarining boshka turlari
|
bet | 4/8 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,67 Mb. | | #244480 |
Bog'liq 1523982190 7116814.3 rasm.Harorat yuqori bo‘lganda qobiq va trubalarni uzayishini hisobga oluvchi kojux-trubali isitkichlar
a) linza kompensatorli,
b)-harakatchan qalpoqchali,
v) U-simon trubali;
1-qobiq, 2-trubalar, 3-linzali kompensator, 4- harakatchan qalpoqcha
|
Linzali kompensator isitkichlar trubalar va apparat devori o‘rtasidagi bosim 6105 N/m2 gacha bulganda ishlatiladi.
Trubali to‘rli harakatlanuvchi isitkichlar temperaturalar farqi katta bulganda ishlatiladi. Bu isitkichda pastdagi truba to‘ri harakatchan bo‘lib, bunda trubalar to‘plami apparatning kobigida temperatura ta’sirida uzayganda xam bemalol harakat qiladi. Trubalarning uzayishini yukotuvchi kompensatsiyali isitkichlarning konstruktsiyasi murakkabdir.
U– simon kojux-trubali isitkichlarda issiqlik ta’sirida trubalarning uzayishidagi kompensatsiyani truba qurilmalarining o‘zi bajaradi. SHuning uchun ularning konstruktsiyasi sodda bo‘lib, trubalar tuplami bitta ko‘zg‘almas to‘rga urnatiladi. Bu isitkichlarda trubalarning ichki yuzasini tozalash qiyin va trubalarni to‘rga joylashtirish juda murakkabdir.
Kojux-trubali isitkichlarda trubalar turga uch xil usul bilan joylashtiriladi; a) tugri oltiburchaklik kirralari buylab; b) kontsentrik aylanalar buyicha; v) kvadratning tomonlari buylab. Ko‘pincha kojux-trubali isitkichlarda trubalar tugri oltiburchaklik kirralari buylab joylashtiriladi, chunki bunda trubalar ixcham joylashib, ularning soni ko‘prok bo‘ladi. Ayrim vaktlarda trubalarning yuzasini tozalash oson bulishini nazarda tutib trubalar to‘rga kvadrat tomonlari bo‘ylab joylashtiriladi.
Koxuj-trubali isitgichlar quyidagi afzalliklarga ega: ixcham, metall kam sarf kilinadi, issiqlik almashinish yuzasi katta, trubalarning ichini tozalash oson.
Bu apparatlar kamchiliklardan xam xoli emas: issiqlik tashuvchilarni katta tezlik bilan o‘tkazish qiyin, trubalarning tashkarisidagi bo‘shliqni tozalash va tuzatish imkoni kam.
|
| |
Texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi

Texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi
Download
1,01 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
10.01.2024
Hajmi
1,01 Mb.
#134089
Download
1,01 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi
Download
1,01 Mb.
Matnni ko'rish
Qeyd - İxrac nəzarətinə düşən malların nomenklaturuna uyğun kodlar üzrə, habelə işlərin, xidmətlərin, əqli fəaliyyətin...

2. aşağıdakı parametrləri və ya prosesin realizə edilmə üsullarını daxil edən və idarəetmə üçün istifadə olunan texniki məlumatlar:
a) alüminium, titan ərintilərinin və ya super ərintilərin ifrat plastik formalaşması «texnologiyalar»ı :
1. səthin hazırlanması barədə məlumat;
2. deformasiya dərəcəsi barədə məlumat;
3. temperatur barədə. 4.təzyiq barədə məlumat;
b) "super ərintilər"inin və ya titan ərintilərinin "diffuziya qaynağı" :
1. səthin hazırlanması barədə məlumat;
2. temperatur barədə məlumat; 3. təzyiq barədə məlumat;
c) alüminium və ya titan ərintilərinin birbaşa hidravlik presləşməsi:
1. təzyiq barədə məlumat; 2. dövrənin müddəti barədə məlumat;
d) titan, alüminium ərintilərinin və ya "super ərintiləri»n "qaynar izostatik sıxlaşma"sı:
1. temperatur barədə məlumat;
2. təzyiq barədə məlumat;
3. dövrənin(tsiklin) müddəti barədə məlumat
|
-jadval.
Xona havosining zararli changlar bilan ifloslanganlik darajasini aniqlash natijalari

7.5-jadval. Xona havosining zararli changlar bilan ifloslanganlik darajasini aniqlash natijalari
Filtrning toza holdagi massasi , (m1 )
mmassasi
Filtrning o`lchashdan keyingi massasi, (m2 )
Chang miqdori
O`lchash vaqti, t
Atmosfera bosimi, Rat
Xona xarorati, tx
Aspiratorning
ish unumdorligi, W
Xona bosimi, Rx
Ifloslanganlik darajasi, V
Ruxsat etilgan miqdor (PDK)
Xavflilik sinfi
PDK dan farki
PDKga nisbatan foizdagi miqdori
Nazorat savollari: 1. Chang inson organizmiga qanday ta’sir etishi mumkin?
2. Changning inson organizmiga ta’siri qanday ko`rsatkichlar orqali baholanadi?
3. Chang miqdorini aniqlash uchun qanday asboblardan foydalaniladi?
4. Zararli moddalarning ruxsat etilgan miqdori deganda nimani tushunasiz?
5. Zararli moddalar inson organizmiga ta’sir etish darajasiga ko`ra necha sinfga bo`lingan?
6. Xona havosining ifloslanganlik darajasi qanday aniqlanadi?
7. Aspiratordagi rotametr nima vazifani bajaradi?
8. Filtr qayerga o`rnatiladi?
9. Changlanish darajasini aniqlash qurilmasida qanday filtrlardan foydalaniladi?
10. Ishlab chiqarish joylari havosining changlanish darajasini me’yorlashtirish uchun qanday tadbirlardan foydalaniish tavsiya etiladi?
Favqulodda xavfli moddalar (PDK≤ 0,1 mg/m3)

|
Favqulodda xavfli moddalar (PDK≤ 0,1 mg/m3)
|
bet | 2/4 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 180 Kb. | | #100298 |
Bog'liq 3-laborotoriya ishiFavqulodda xavfli moddalar (PDK≤ 0,1 mg/m3).
Yuqori xavflilikdagi moddalar (PDK≤0,1…1,0 mg/m3).
O`rta xavflilikdagi moddalar (PDK≤1,1 …10,0 mg/m3).
Kam xavflilikdagi moddalar (PDK≥ 10 mg/m3).
1-jadval
Ayrim zararli moddalarning ruxsat etilgan miqdori
№
|
Moddalarning
nomi
|
PDK,
Mg/m3
|
Xavflilik sinfi
|
Agregat holati
|
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10
|
Ammiak
Atseton
Benzin
Geksaxloron
Simob
Qo`rg`oshin va uning noorganik birikmalari
Tamaki
Xlor
Don changlari
O`simlik yoki hayvon changlari
|
20
200
100
0,1
0,01
0,01
3,0
1,0
4,0
4,0
|
4
4
4
1
1
1
3
2
4
4
|
B
B
B
B-A
B
A
A
B
A
A
|
Izoh: B-bug` yoki gaz, A-aerozol, B-A-bug` (gaz) va aerozol aralashmasi.
Chang miqdorini aniqlash asbobi qurilmasining tuzilishi
Ish joylari havosi tarkibidagi zararli changlar miqdorini aniqlashda aspiratordan foydalaniladi. Ushbu moslamaning ishlash tartibi tortib ko`rish uslubiga asoslangan bo`lib, unga o`rnatilgan AFA-V filtrlari nafaqat mexanik usulda, balki filtrdagi materiallarning elektrostatik xususiyatlari asosida ham changlarni tutib qoladi.
Aspirator changlangan havoni maxsus filtr (4) orqali so`rib olish uchun xizmat qiladi va u 220V kuchlanishdagi elektr tarmog`i yordamida ishlaydi. Asbob so`ruvchi nasos va ish unumdorlikni ( so`rish qobiliyatini) rostlovchi 4ta rotametrdan tashkil topgan bo`lib, uning so`ruvchi shtutseri rezina quvur yordamida allonj bilan birlashtirilgan. Allonj filtrni o`rnatish uchun xizmat qiladi va u aspirator rotametrining so`ruvchi shtutseriga rezina quvur yordamida birlashtiriladi, ikkinchi tomoni esa chang kamerasiga ulanadi.
|
| |
-rasm. Changlanish darajasini aniqlash qurilmasining sxemasi

|
-rasm. Changlanish darajasini aniqlash qurilmasining sxemasi
|
bet | 3/4 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 180 Kb. | | #100298 |
Bog'liq 3-laborotoriya ishi7.5-rasm. Changlanish darajasini aniqlash qurilmasining sxemasi.
1-aspirator; 2-chang kamerasi; 3-allonj; 4-filtr; 5-birlashtiruvchi rezina quvur; 6-shtutser; 7-rostlash klapani; 8-rotametr.
Aerozol filtrlar – AFA-V-10, AFA-V-18. Ushbu filtrlar materiali elektrostatik xususiyatga ega bo`lib, 99,5 foizgacha changni ushlab qolish qobiliyatiga egadir. Filtr markasidagi V harfi filtrni tortib ko`rish uslubi asosida ishlashini, 10 va 18 sonlari esa filtrning sm2da ifodalangan yuzasini bildiradi. Filtrdan foydalanish qulay bo`lishi uchun u maxsus qog`oz qobiqqa joylashtiriladi.
Barometr-aneroid. Atmosfera bosimi filtr orqali o`tadigan havo hajmiga ta’sir etganligi sababli atmosfera bosimini aniqlash uchun barometr-aneroiddan foydalaniladi.
Simobli termometr ish joyi havosi haroratini aniqlash uchun ishlatiladi.
Analitik tarozi filtrning toza holdagi va tadqiqotdan keyingi chang bilan birgalikdagi massasini aniqlash uchun foydalaniladi. Massani aniqlashda filtr qobig`i bilan birgalikda tortiladi. Agar filtr yuqori namlikdagi ishlab chiqarish sharoitida namlangan bo`lsa u xona haroratida 10-15 minut qurutilishi lozim.
Ishni bajarish tartibi.
Qurilma yordamida ish joyi havosi tarkibidagi chang miqdorini aniqlash quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
1. Aspiratorning havo qabul qilish kamerasiga(1) dastlabki massasi (m1)aniq bo`lgan AFA-V-18 markali filtr o`rnatiladi.
2. Aspiratorning rezina quvuri (2) qabul qilish kamerasi (1) orqali havo so`ruvchi shtutserga (3) ulanadi.
3. Aspiratordagi ventilyator (6) qo`shiladi va ma’lum miqdordagi havo aniq vaqt davomida aspirator orqali so`riladi.
4. Aspiratordan filtr yechib olinib chang bilan birgalikdagi massasi( m²) aniqlanadi.
5. Xonaning harorati, bosimi va nisbiy namligi termometr, barometr va psixrometrlar yordamida aniqlaniladi
Xonaning zararli changlar bilan ifloslanganlik darajasi quyidagi formula yordamida aniqlaniladi:
Вn=273. 105 ,
bu yerda W - aspiratorning ish unumdorligi, m3/min; t -aspiratorning ish vaqti, min;
m1 -filtrning toza holdagi massasi, mg;
Рҳ -xona havosining bosimi, Pa;
Раr -me’yoriy atmosfera bosimi, Pa;
tҳ -xona harorati, 0С.
6. Xona havosining zararli changlar bilan ifloslanganlik darajasi ruxsat etilgan miqdor (PDK) bilan taqqoslanadi va ularning farqi quyidagicha aniqlanadi: V=V-PDK, mg/m3
7. Xona havosining ifloslanganlik darajasini PDK ga nisbatan foizdagi miqdori aniqlanadi,
Hisobot tarkibi
8. O`lchash natijalari asosida quyidagi 13.5-jadval to`ldiriladi va ruxsat etilgan miqdor bilan solishtirilib xulosalanadi. Ish joyi havosi tarkibini me’yorlashtirishga oid tadbirlar tavsiya etiladi.
|
| |
Mavzu: Printerlarning turlari va ularning xususiyatlari. 3D printerlar. Bajardi : Boltoboyev Azizbek - bet 10

|
Mavzu: Printerlarning turlari va ularning xususiyatlari. 3D printerlar. Bajardi : Boltoboyev Azizbek
|
bet | 10/27 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 420,39 Kb. | | #136644 |
Bog'liq Azizbek diplom ish
LAZERLI PRINTERLAR Texnologiya - zamonaviy lazer bosib chiqarishning avlodi - 1938 yilda paydo bo'lgan - Chester Karlson elektrografiya deb nomlangan bosib chiqarish usulini ixtiro qilgan, so'ngra xerografiya deb nomlangan. Texnologiyaning printsipi quyidagicha edi. Baraban yuzasiga statik zaryad zaryad korotroni (yoki zaryad vali) orqali teng taqsimlanadi, shundan so'ng LED lazer (LED printerlarida - LED o'lchagich yordamida) to'g'ri zaryadlangan holda bu zaryadni o'chiradi. baraban yuzasida yashirin tasvir joylashtirilgan. Keyinchalik, baraban blokiga toner surtiladi. Toner baraban sirtining bo'shagan joylariga tortiladi, bu esa yashirin tasvirni saqlaydi. Keyin qog'oz baraban birligi ostiga tortiladi va toner qog'ozga o'tkazuvchi korotron (yoki uzatish roligi) orqali o'tkaziladi. Shundan so'ng, qog'oz birlashtiruvchi qurilmadan o'tadi, bu erda toner qog'oz tuzilishiga harorat ostida o'rnatiladi (ilgari elektr isitishdan foydalanmasdan to'g'ridan -to'g'ri mexanik chuqurchalar usuli ishlatilgan). Bundan tashqari, elektrostatikalar qog'ozdan chiqariladi va u qurilmaning chiqishiga o'tadi. Tasvir tamburi tozalash moslamasida qolgan tonerdan tozalanadi va bosib chiqarish aylanishi tiklanadi. LAZERLI PRINTER Birinchi lazerli printer 1971 yilda Xerox Corporation tomonidan ixtiro qilingan va yaratilgan EARS (Ethernet, Alto, Research character generator, Scanner Laser Output Terminal) bo'lib, ularni ommaviy ishlab chiqarish 1970 -yillarning ikkinchi yarmida yo'lga qo'yilgan. Xerox 9700 printerini o'sha paytda 350 ming dollarga sotib olish mumkin edi, lekin u 120 ppm tezlikda chop etildi.
Bosib chiqarish sifati yuqori, o'lchamlari 2400 dpi bo'lgan modellar mavjud. Rangni ko'rsatish. Parafinlar asosida ishlab chiqarilgan tonik barqaror xususiyatlarga ega. Ranglarning har biri uchun bosma birligi katta va qimmat bo'lgani uchun, CMYK sxemasida faqat to'rtta rang ishlatiladi va fotosurat tasviri katta rastrli (taxminan 80 lpi), ayniqsa och ranglarda olinadi. Rangli lazerli printerlar yuqori sifatli rangli tasvirlarni chop etishi mumkin, lekin fotosurat sifatidagi modellar yoqilgan bu lahza mavjud emas. Nuqta ortishi odatda salbiy bo'ladi: toner zaryadlangan maydonning chetiga yaxshi tortilmaydi.
|
| |
Afzalliklar
  
Kamchiliklari - Mavzu: Printerlarning turlari va ularning xususiyatlari. 3D printerlar. Bajardi...

|
Mavzu: Printerlarning turlari va ularning xususiyatlari. 3D printerlar. Bajardi : Boltoboyev Azizbek
|
bet | 15/27 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 420,39 Kb. | | #136644 |
Bog'liq Azizbek diplom ishAfzalliklar
|
Kamchiliklari
|
Siz juda murakkab shakllarni chop etishingiz mumkin.
|
Ular qimmat.
|
Juda yuqori bosib chiqarish aniqligi.
|
Ko'proq sanoat yoki professional foydalanish uchun mo'ljallangan.
|
Kamdan-kam yoki undan keyingi ishlov berishni talab qilmaydigan mukammal sirt.
|
Ular zaharli bug'larni hosil qilishi mumkin, shuning uchun ular uylar uchun juda mos kelmaydi.
|
Qarshi: asosan foydalanadiganlar filamentlar (odatda termoplastik) PLA, ABS, Tuvalu, neylon va boshqalar kabi. Ushbu oilaning g'oyasi bu materiallarning erigan qatlamlarini cho'ktirish orqali shakllarni yaratishdir (ular juda xilma-xil bo'lishi mumkin). Natijada lazerdan ko'ra sekinroq va aniqligi kamroq bo'lsa-da, mustahkam bo'lak hosil bo'ladi.
Afzalliklar
|
Kamchiliklari
|
hamyonbop modellar.
|
Ular sekin.
|
Xobbilar, uyda foydalanish va ta'lim olish uchun tavsiya etiladi.
|
Ular modelni qatlamlarda hosil qiladi va filamentning qalinligiga qarab, tugatish sifatsizroq bo'lishi mumkin.
|
Tanlash uchun materiallarning ko'pligi.
|
Ba'zi qismlar qismni ushlab turish uchun chop etilishi kerak bo'lgan tayanchlarga tayanadi.
|
Kuchli natijalar.
|
Ularga ko'proq keyingi ishlov berish kerak.
|
Tanlash uchun ko'plab markalar va modellar mavjud.
|
|
Beton yoki bioprinting kabi ba'zi maxsus 3D printerlar ushbu oilalardan biriga asoslangan bo'lishi mumkin, ammo ba'zi o'zgarishlar bilan.
Ushbu oilalar ma'lum bo'lgach, keyingi bo'limlarda biz ularning har biri va mavjud bo'lishi mumkin bo'lgan texnologiyalar haqida ko'proq bilib olamiz.
|
| |
Foydalaniladigan darsliklar ro‘yxati

|
Foydalaniladigan darsliklar ro‘yxati
|
bet | 8/8 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,67 Mb. | | #244480 |
Bog'liq 1523982190 71168Foydalaniladigan darsliklar ro‘yxati:
1. Zoxidov R.A., Avеzov R.R., Vardiyashvili A.B., Alimova M.M. «Issiqlik tеxnikasining nazariy asoslari» o‘q. qo‘l., 1 qism, TDTU, 2005
2. Цветков Ф.Ф., Б.А.Григорев «Тепломассообмен», МЭИ, 2001
3. Zoxidov R.A., Alimova M.M., Mavjudova SX.S. Tеxnik tеrmodinamika va issiqlik uzatilishi fanidan masalalar to‘plami, TDTU, Toshkеnt, 2006
4. Кудинов В.А., Э.М.Карташов. Техническая термодинамика. -М.: Высшая школа. 2005
5. AlimovaM.M., MavjudovaSh.S., IsaxodjayevX.S., RaximjonovR.T., UmarjonovaF.Sh. «Issiqliktexnikasiningnazariyasoslari» fanidantajribaishlarito‘plami. Uslubiy qo‘llanma,1-qism. Toshkent, ToshDTU. 2006.
6. Alimova M.M., Mavjudova SX.S., Isaxodjaеv X.S., Raximjonov R.T., Umarjonova F.SX. «Issiqlik tеxnikasining nazariy asoslari» fanidan tajriba ishlari to‘plami uslubiy qo‘llanmasi. 1-qism. ToshDTU. 2004
7. Полищук Г.С., Гурович Б.М., Тактаева Л.Н., Короли М.А. Сборник лабораторных работ по дисциплине: ”Теоретические основы теплотехники”. Часть И. ТашГТУ. Ташкент, 2004
8. KoroliM.A., IslomovO.N. Tеxnika fanlarini o‘rganishga zamonaviy yondashuvlar. Mеtodikishlanma, Tashkеnt, TDTU, 2003
9.Thermodynamik fur Maschinenbauer –Wolfgang Geller- Auflage: 5 — Berlin; Heidelberg: Springer Vieweg, 2015. — XVI, 387 p. — (Springer-Lehrbuch) — ISBN 978-3-662-44960-8; ISBN 978-3-662-44961-5 (eBook).
Elektron resurslar:
1. www.Ziyo.net
2. http://dhes.ime.mrsu.ru/studies/tot/tot_lit.htm;
3. http://rbip.bookchamber.ru/description.aspx?product_no=854;
4. http://energy-mgn.nm.ru/progr36.htm
|
| |