nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Differensial tokli kesim hisobi

|
Differensial tokli kesim hisobiBog'liq RELE o\'quv qo\'llanma (2)Differensial tokli kesim hisobi. Differensial tokli kesimning ishlash toki ikki shartdan tanlanadi:
magnitlanish tokining sakrashlaridan to‘g‘rilash:
maksimal nobalans tokidan to‘g‘rilash:
Himoyaning sezgirligi quyidagicha:
Transformatorlarning chulg‘amlari Y/Y ulanganligi uchun Himoyaning sezgirligi yetarli darajada emas, shuning uchun differensial himoyada RNT–560 turidagi rele sxemasi qo‘llaniladi.
RNT–560 turidagi releli differensial himoyani hisoblash. Himoyaning ishlash toki ikki shartdan tanlanadi:
magnitlanish tokining sakrashlaridan to‘g‘rilash:
maksimal nobalans tokidan to‘g‘rilash:
Himoyaning sezgirligi quyidagicha:
Kuch transformatori himoyasining ikkilamchi ishlash toki:
“Asosiy” tomonga ulangan RNT chulg‘amining hisobiy o‘ramlar sonini:
eng yaqin butun kichik soniga yaxlitlaymiz.
Birlamchi va ikkilamchi ishlash tokining haqiqiy qiymati topiladi:
Himoyaning sezgirlik koefftsienti
RNT ning “asosiy bo‘lmagan” chulg‘amining hisobiy o‘ramlar sonini quyidagicha aniqlanadi:
eng yaqin butun ga yaxlitlanadi. Tokning nobalans tashkil etuvchisi aniqlanadi:
Nobalanslik va himoyaning ishlash tokini yangi qiymati topiladi:
bo‘lganligi uchun ishlash tokini ga teng deb qabul qilib kuch transformatori himoyasining ikkilamchi ishlash tokini topamiz:
Kuch transformatori himoyasining ikkilamchi ishlash toki:
“Asosiy” tomonga ulangan RNT chulg‘amining hisobiy o‘ramlar sonini:
eng yaqin butun kichik soniga yaxlitlaymiz.
Birlamchi va ikkilamchi ishlash tokining haqiqiy qiymati topiladi:
Himoyaning sezgirlik koefftsienti
RNT ning “asosiy bo‘lmagan” chulg‘amining hisobiy o‘ramlar sonini quyidagicha aniqlanadi:
eng yaqin butun ga yaxlitlanadi. Tokning nobalans tashkil etuvchisi aniqlanadi:
Nobalanslik va himoyaning ishlash tokini yangi qiymati topiladi:
bo‘lganligi uchun hisoblash shu yerda tugatiladi va RNT–560 turidagi releli differensial himoyani ishlash tokini deb qabul qilamiz.
|
| |
-rasm. Magnitaviy - Mavzu: Nuqtali yo‘l datchiklarini prinsipial sxemasini o‘rganish

|
Mavzu: Nuqtali yo‘l datchiklarini prinsipial sxemasini o‘rganish
|
bet | 5/7 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 467,52 Kb. | | #155260 |
Bog'liq dachiklar2.9-rasm. Magnitaviy tepki
Shunday qilib, NA holatiga qarab yo‗l
bo‗lagining bo‗sh yoki bandligi haqida fikr yuritish mumkin.
2.9-rasmda tasvirlangan magnitaviy datchik yo‗lning ma‘lum nuqtasidan vagonlarning skat (g‗ildirak) lari o‗tishligini qayd etadi. Bunday datchik kontaktsiz
magnitaviy tepki deb atladi, hamda DM doimiy magnitdan, Ch cho‗lg‗amdan, va NA nazoratchi apparatdan iborat bo‗ladi. Tepkini rels yaqiniga joylashtirishadi. Tepkiga g‗ildirak yaqinlashib kelganida DM magnit apparatidagi magnit maydon parametrlari o‗zgaradi.
Natijada Ch cho‗lg‗amda elektr yurituvchi kuch (EYuK) hosil bo‗lib, undan tok oqa boshlaydi, buni esa NA qayd etadi.
3. Temir yo’l avtomatika va telemexanika tizimlaridagi datchiklar.
Datchiklar yordamida obyektlarni aniqlash usullarining tasniflanishi. Aniq- lash tizimlari turli mezonlar bo‗yicha tasniflanishi mumkin. Harakat tarkibini hisobga oluvchi datchiklar uchun obyektni aniqlash muhim mezon hisoblanadi. Bu obyektlar quyidagilar bo‗lishi mumkin:
Harakat tarkibining alohida g‗ildiragi yoki g‗ildirak juftligi;
Harakat tarkibining kuzov birligi;
Harakat tarkibining boshqa passiv qismlari, masalan tramvay pantografi;
Harakat tarkibida o‗rnatilgan aktiv rasmiy talab etuvchi yoki javob beruv- chi qurilmalar.
Bortdagi kommunikatsion qurilmalarni qo‗llovchi tizimlar, identifikatsiyalash (aynan o‗xshatish) raqamini yoki poyezdning boshqa identifikatsiya belgilarini biluvchilarga va tarmoq bo‗yicha poyezdlar anonim (nomini yashirib) harakat- lanuvchilarga bo‗linishi mumkin.
Obyektlarni aniqlash uchun texnik tarkibiy qismlar quyidagilarga bo‗linadi:
Yo„l datchiklari (aktiv elementlar). Ushbu kategoriyaga (toifaga) ko‗pgina aniqlash tizimlar taalluqli;
Bortdagi datchiklar (aktiv elementlar). Bu kategoriyaga, masalan, sputnik yordamida poyezd turgan joyni aniqlash tizimi va poyezdning oxirgi vagonini hisobga olish tizimilari taalluqli.
Qurilmalar ta‘sir etish hududlari bo‗yicha quyidagi kategoriyalarga bo‗linadi:
Nuqtali aniqlash;
Bir o‗lchamlik (chiziqli) aniqlash;
Ikki o‗lchamli (hududiy) aniqlash;
Uch o‗lchamlik (fazoviy) aniqlash.
Nuqtali ta‟sir etuvchi g„ildirak datchiklari. Nuqtali yo‗l datchiklari nafaqat yo‗lning ma‘lum nuqtasidan o‗tgan poyezdni aniqlaydi, balki o‗qlarni hisoblash tizimida uchastkaning bo‗shligini ham nazorat qilishga ishlatsa bo‗ladi. Ular relsli yo‗lda harakat tarkibining harakatini yo‗naltirilganlik xususiyatini qo‗llaydi va tashqi obyektlarni emas balki, harakat birligining g‗ildiragini aniqlaydi.
Mexanik datchiklar. Mexanik datchiklar azalgi qurilmalar hisoblanadi. Odatda ularni relsning ichki yoki tashqi tomonlariga o‗rnatiladi (2.10 va 2.11- rasmlar).
|
| |
-rasm. Oraliq - Mavzu: Nuqtali yo‘l datchiklarini prinsipial sxemasini o‘rganish

|
Mavzu: Nuqtali yo‘l datchiklarini prinsipial sxemasini o‘rganish
|
bet | 4/7 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 467,52 Kb. | | #155260 |
Bog'liq dachiklar2.7-rasm. Oraliq o„zgartirgichga ega datchikning sxemasi
Oraliq qismida kuch C kondensatorni yuqori qoplamasi bilan qoplangan rostlagichning pastki muftasi x siljishiga olib keladi. Kondensator datchikning ijrochi qismi hisoblanadi, u sig‗im plastinalar orasidagi s masofaga qarab o‗zgaradi. 2.7-rasm, b dagi datchik U kuchlanishni f chastotasiga aylantiradi. U kuchlanish strelkasi C sig‗imni o‗zgaruvchan kondensator bilan bog‗liq bo‗lgan V voltmetr yordamida o‗lchanadi. C kondensator esa, chiqishdagi f chastotasi
sig‗imga bog‗liq, topshiriq beruvchi G generatori konturga ulangan. Shunday qilib, datchikda ushbu o‗zgartirishlar bajariladi: UV voltmetr strelkasining burchak siljishi Gf.
Diskret o„zgartiradigan datchiklar. Bu datchiklar obyektlarning holatini nazorat qiladi va temir yo‗lda avtomatika hamda telemexanika tizimlaridagi kirish axborotlarining manbai hisoblanadi.
Yo‗l bo‗lagini harakatlanuvchi tarkibdan ozodligini nazorat qilishlik uchun rels zanjiri (2.8-rasm) ishlatiladi. Rels zanjiri qilib izolyatsiyalovchi tutashmalar IT bilan chegaralangan yo‗l bo‗lagining bir qismi qabul qilinadi. Rels zanjirining bir uchidagi relslarga ta‘minot ulansa, boshqa uchiga esa o‗tkazgich sifatida ishlati- ladigan relslardagi tokka ishlaydigan nazoratchi asbob NA ulanadi.
2.8-rasm. Relsli zanjirning sxemasi
Odatda NA sifatida, elektromagnit yoki induksion rele ishlatiladi. Agar uchastka bo‗sh bo‗lsa, NA dan katta tok o‗tadi (rele yakori tortilgan). Agar uchastka hech bo‗lmaganida bitta g‗ildirak juftligi bilan egallangan bo‗lsa (uning qarshiligi 0,06 Om va NA qarshiligidan ancha kichik), NA da tok keskin kamayadi (rele yakorni qo‗yib yuboradi).
|
| |
Kuchlanish bo‘yisha ishga tushuvshi maksimal tokli himoyani o‘rnatamiz

|
Kuchlanish bo‘yisha ishga tushuvshi maksimal tokli himoyani o‘rnatamizBog'liq RELE o\'quv qo\'llanma (2)Kuchlanish bo‘yisha ishga tushuvshi maksimal tokli himoyani o‘rnatamiz.
Liniya uchun kuchlanish transformatorini tanlaymiz:
U holda,
Himoyaning ishlash toki:
Ishshi kuchlanishning minimal qiymati normal darajadan 5-10% past qabul qilinadi:
Himoyaning ishlash kuchlanishi:
Relening ishlash kuchlanishi
Qoldiq kuchlanish
bunda,
Kuchlanish relesining sezgirligi
Himoyaning ishlash vaqti
L–3 liniya himoyasi
Liniya uchun tok transformatorini tanlaymiz:
Liniya uсhun ruxsat etilgan tok bo‘lgani uchun tok transformatorini tanlaymiz. U holda, .
Sabr vaqtsiz tokli kesim (himoyaning birinchi pog‘onasi). Himoya RT–40 relesida bajarilgan. Sabr vaqtsiz tokli kesimning birlamchi ishlash toki quyidagi ifodadan topiladi:
-
Tok trnasformatorlari va relelar to‘liq bo‘lmagan yulduz sxemasiga ulagan , . Kesimning ikkilamchi ishlash toki (relening ishlash toki) barcha tokli himoya uchun bir xil hisoblanadi va u quyidagi ifodadan aniqlanadi:
-
Uch pog‘onali himoyalar, ya’ni kuchlanishi 20–35 kV li liniyalarda tokli kesim qo‘shimcha himoya hisoblanadi va uning sezgirligi sezgirlik koeffitsienti orqali aniqlanadi:
Sabr vaqtli tokli kesim (himoyaning ikkinchi pog‘onasi). Sabr vaqtli tokli kesimning birlamchi ishlash toki quyidagi ifodadan topiladi:
bu yerda transformatordan keyingi uch fazali qisqa tutashuv tokining maksimal qiymati bulib quyidagiga teng buladi:
Relening ishlash toki quyidagi ifodadan aniqlanadi:
Ikkinсhi pog‘onaning sezgirligi himoya qilinayotgan liniyaning oxiridagi ikki fazali QT ning minimal tokidan aniqlanadi:
|
| |
Sabr vaqtli tokli kesim (himoyaning ikkinchi pog‘onasi)

|
Sabr vaqtli tokli kesim (himoyaning ikkinchi pog‘onasi)Bog'liq RELE o\'quv qo\'llanma (2)Sabr vaqtli tokli kesim (himoyaning ikkinchi pog‘onasi). Sabr vaqtli tokli kesimning birlamchi ishlash toki quyidagi ifodadan topiladi:
bu yerda transformatordan keyingi uch fazali qisqa tutashuv tokining maksimal qiymati bulib quyidagiga teng buladi:
Relening ishlash toki quyidagi ifodadan aniqlanadi:
Ikkinсhi pog‘onaning sezgirligi himoya qilinayotgan liniyaning oxiridagi ikki fazali QT ning minimal tokidan aniqlanadi:
Maksimal tokli himoya. MTH ning ishlash toki quyidagi ifodadan aniqlanadi:
bu yerda, – zahira koeffitsienti, himoya RT–40 turidagi relesida bajarilganligi uchun 1,2 – 1,3 ga, – o‘z – o‘zidan ishga tushish koeffitsienti, liniya uchun ga, – qaytish koeffitsienti, RT–40 relesi ushun 0,8 – 0,85 ga teng, – ekspluatatsion yuklanishni hisobga olgan holda liniyadan oqib o‘tishi mumkin bo‘lgan ishchi tokning maksimal qiymati.
Relening ishlash toki quyidagi ifodadan aniqlanadi:
MTH ning sezgirligi quyidagi formuladan aniqlanadi:
- asosiy zona uchun
- zahira zona uchun
Zahira zonasining sezgirligi yetarli darajada emas.
Kuchlanish bo‘yisha ishga tushuvshi maksimal tokli himoyani o‘rnatamiz.
Liniya uchun kuchlanish transformatorini tanlaymiz:
U holda,
Himoyaning ishlash toki:
Ishshi kuchlanishning minimal qiymati normal darajadan 5-10% past qabul qilinadi:
Himoyaning ishlash kuchlanishi:
Relening ishlash kuchlanishi
Qoldiq kuchlanish
bunda,
Kuchlanish relesining sezgirligi
Himoyaning ishlash vaqti
L–1 liniya himoyasi
Liniya uchun tok transformatorini tanlaymiz:
Liniya uсhun ruxsat etilgan tok bo‘lgani uchun tok transformatorini tanlaymiz. U holda, .
|
| |
Maksimal tokli himoya - Elektr uskunalarining releli himoya va avtomatikasi

|
Elektr uskunalarining releli himoya va avtomatikasiBog'liq RELE o\'quv qo\'llanma (2)Maksimal tokli himoya. Maksimal tokli himoyaning ishlash toki quyidagi ifodadan aniqlanadi:
bu yerda, – zahira koeffitsienti, himoya RT–40 turidagi relesida bajarilganligi uchun 1,2 – 1,3 ga, – o‘z – o‘zidan ishga tushish koeffitsienti, liniya uchun ga, – qaytish koeffitsienti, RT–40 relesi ushun 0,8 – 0,85 ga teng, – ekspluatatsion yuklanishni hisobga olgan holda liniyadan oqib o‘tishi mumkin bo‘lgan ishchi tokning maksimal qiymati.
Relening ishlash toki quyidagi ifodadan aniqlanadi:
MTH ning sezgirligi quyidagi formuladan aniqlanadi:
- asosiy zona uchun
Kuchlanish bo‘yisha ishga tushuvshi maksimal tokli himoyani o‘rnatamiz.
Liniya uchun kuchlanish transformatorini tanlaymiz:
U holda,
Himoyaning ishlash toki:
Ishshi kuchlanishning minimal qiymati normal darajadan 5-10% past qabul qilinadi:
Himoyaning ishlash kuchlanishi:
Relening ishlash kuchlanishi
Qoldiq kuchlanish
bunda,
Kuchlanish relesining sezgirligi
Himoyaning ishlash vaqti
T – 1 (T – 2) transformator himoyasi
Transformatorning quvvati 10000 kVA bo‘lganligi uchun tokli kesimning o‘rniga differensial himoya o‘rnatamiz.
Bo‘ylama differensial tokli himoya.
Transformatorning bo‘ylama differensial himoyasini ta’minlovchi tok transformatorni transformatsiyalash koeffitsientini tanlash. Kuch transformatorining yuqori va past kuchlanish tomondagi nominal toklarini hisoblashdan boshlanadi:
TT larning birlamchi nominal toklari quyidagi shartlarga javob berishi kerak:
demak
demak
Yuqori va past tomondagi tok transformatorlarni transformatsiyalash koeffitsienti quyidagiga teng:
Yuqori va past tomondagi tok transformatorlardan differensial himoyaning yelkalarida oqadigan toklar hisoblanadi.
|
| |
Intel Core 2 - Nigmatov X

140
Agar operatsiya kodi sifatida sakkiz bitli so‘z (bayt) ishlatilsa, u holda ushbu
so‘z yordamida 256 ta operatsiyani kodlashtirish mumkin. Buyruqlar tizimini ishlab
chiqayotganda operatsiya uchun har qanday kod belgilanishi mumkin. Ana shu
buyruqlar tizimi orqali konkret protsessorlar oilasi aniqlanadi. Bir baytli buyruqlar
protsessorning ichki dasturiy registrlari bilan ishlashi mumkin bo‘ladi.
Bir xil operatsiyalarni protsessorning har xil registrlari bilan bajarish uchun har
xil kodlar ishlatiladi. Bunday kodlarni yodda saqlab qolish juda mushkul
hisoblanadi. Ushbu saqlab eslab qolish ma’lumotlar hajmini kamaytirish va
onsonlashtirish uchun har xil qisqariltirilgan ingliz so‘zlaridan foydalaniladi.
Masalan, nus'ha olish uchun MOV, yig‘indisini topish uchun ADD, ayirish uchun
SUB, ko‘paytirish uchun MUL va boshqalar ishlatiladi.
Mikroprotsessorning strukturasini bilmay turib dastur (programma) yozish
mumkin emas, chunki mikroprotsessorning strukturasi va uning buyruqlar to‘plami
bir - biri bilan chambarchas bog‘liqdir. Shuning uchun har xil mikroprotsessorlarda
har xil buyruqlar tizimi bo‘lishi mumkin. Umuman, buyruqlar ikki qismdan iborat
bo‘ladi: operatsion va manzil qismidan.
Massu protsessor - o‘z buyruqlar aylanish jarayonini saqlaydi, tizim xotirasida
saqlangan dasturni amalga oshiradi, lekin faqat CPU buyrug‘i bilan ishga tushiriladi,
dasturni bajarish tugagandan so‘ng CPUga ish tugallanishi haqida xabar beradi.
Replikatsiya protsessor o‘z buyruqlar aylanishini qo‘llab-quvvatlamaydi, u CPU
tomonidan umumiy buyruqlar oqimi uchun tanlangan buyruqlarni bajaradi. Aslida,
protsessor CPU kengaytmasi hisoblanadi.
-rasm. Qarshilik - Mavzu: Nuqtali yo‘l datchiklarini prinsipial sxemasini o‘rganish

2.6-rasm.
Infraqizil nur tarqatuvchi datchikning sxemasi
Sig„im datchiklarda, kondensator sig‗imini
plastina- lar maydoni, ular orasidagi masofa va dielektr doimiyligi orasidagi bog‗liqlikdan foydalanishadi. Sig‗imli datchik- lar yordamida chiziqli va burchak siljishlari, harorat, havoning nisbiy namligi va boshqa parametrlarni o‗lchasa bo‗ladi. Xususan 2.5-rasm,
b da tasvirlangan sig‗imli datchik dielektrikdan qilingan kondensatorni A va B plastinalari
orasida joylashtirilgan list h qalinligini o‗lchaydi.
Infraqizil nurlanish
optik datchiklari yordamida (2.6-rasm) qizigan jism haro- rati o‗lchanadi. U sezgir element 3 yuzasida infraqizil
(vector 
processor) - Nigmatov X

133
3.25-rasm. Bitta shinaga va umumiy xotiraga ega bo‘lgan multiprotsessor (a); xar
bir protsessorida ham lokal xotira bo‘lgan multiprotsessor (b).
Matritsali
va
vektorli
protsessorlarga
ega
kompyuterlarni
ham,
multiprotsessorli kompyuterlarni ham o‘ziga xos
tizim
deb qarash mumkin. Yuqori
unumdorlikka erishish uchun, ko‘p sonli kompyuterlarni o‘zaro bog‘lab – ko‘p
kompyuterli yoki
multikompyuterli tizimlar
ham ishlab chiqilgan.
deb ataladi. Quyida Pentium 4 protsessori uchun yozilgan assembler dasturi 
keltirilgan. Unda 
P va Q

deb ataladi. Quyida Pentium 4 protsessori uchun yozilgan assembler dasturi
keltirilgan. Unda
P va Q
o‘zgaruvchilar qiymatlari joylarini o‘zaro, ikki marotaba
almashtirish talab etiladi. Bunda buyruqlarning asosiy ketma-ketligi quyidagicha
bo‘ladi:
67
P va Q
o‘zgaruvchilar qiymatlari joylarini o‘zaro, makrossiz ikki marotaba
almashtirish quyidagicha amalga oshiriladi:
Ushbu ketma-ketlikni
SWAP
nomli makros deb belgilasak,
P va Q
o‘zgaruvchilar qiymatlari joylarini o‘zaro, ikki marotaba almashtirish dasturini
quyidagicha yozish mumkin:
Makroslar – makrosning nomi, makros tarkibiga kirgan buyruqlar va
makrosning tugash joyini bildiruvchi
ENDM
, direktivasidan iborat bo‘ladi.
Quyidagi misollarda makroslarda ishtirok etadigan o‘zgaruvchilar har-xil bo‘lganda,
qanday yo‘l tutilishi ko‘rsatilgan. Bunday makroslar
parametrlarga
ega makroslar
deb ataladi.
68
Assembler tilida yozilgan dasturlarni mashina kodlariga o‘tkazish –
translyasiya qilish ikki o‘tishda
(rus tilida – proxod) amalga oshiriladi. Birinchi
o‘tishda dasturda ishtirok etadigan barcha simvollar ketma-ketliklariga – metkalar
va o‘zgaruvchilarning nomlariga mos keladigan
simvollar jadvali
tuzib olinadi.
Simvollar jadvalini tuzish jarayonida, dastur bajarilayotgan paytda metkalarga
to‘g‘ri keladigan asosiy xotira adreslarini aniqlab olish amalga oshiriladi. Dastur
bajarilayotgan paytda bu adreslar buyruqlar adresi sanagichiga -
ILCga
(Instruction
Location Counter
, rus tilida – schetchik adresov komand) yozib boriladi. Quyida
keltirilgan misolda, izohlar yoziladigan qismining oxirigi qatorida aynan buyruqlar
adresi sanagichining qiymatlari ko‘rsatilgan. Ushbu qatordan chapda joylashgan
raqamlar qatori esa, har bir buyruq asosiy xotiraning nechtadan baytini
egallayotganligi ko‘rsatilan.
Keltirilgan dastur uchun hosil qilingan simvolli nomlar jadvali.
|
yordamida amalga oshiriladi. Kontroller 
tarkibida ham alohida protsessor bo‘lib, ular 
READ, WRITE

74
2.1-jadval. SCSI-disklari versiyalarining ba’zi ko‘rsatgichlari.
SCSI-disklari Sun, HP, SGI kompaniyalari tomonidan ishlab chiqarilgan
UNIX operatsion tizimida ishlovchi ishchi stansiyalarda, Macintosh firmasi
kompyuterlarida va Intel firmasining tarmoq serverlarida ishlatilmoqda.
SCSI – bu nafaqat qattiq disk uchun mo‘ljallangan oddiy interfeys, balki u
o‘ziga xos shina ham hisoblanadi. Unga SCSI-kontroller va ettitagacha qo‘shimcha
qurilmalar ulanishi mumkin. Qo‘shimcha qurilmalar sifatida - kompakt-disklardan
o‘qish-yozish qurilmasi, skanerlar, magnit lentali qurilmalar va boshqa shularga
o‘xshash tashqi qurilmalar olinishi mumkin.
8-razryadli SCSI-kurilmasi kabeli 50-ta (25 juft) o‘tkazgichdan iboratdir.
Ushbu o‘tkazgichlardan 8-tasi ma’lumotlar uchun, 1-tasi uzatilayotgan
ma’lumotlarda juftlikni nazorat qilish uchun, 9-tasi ma’lumotlarni uzatishni
boshqarish uchun va qolganlari esa kelajakda qo‘llash uchun mo‘ljallangan.
ob’ektli dasturni - Nigmatov X

72
ma’lumotlarning zichliklari, yo‘lkaning markazdan qancha uzoqda joylashganiga
qarab 50 000 dan 100 000 bit/sm gacha bo‘lishi mumkin.
Ko‘pgina vinchesterlar ustma-ust joylashgan bir nechta plastinkalardan iborat
bo‘ladi. Plastinkalardagi markazdan bir xil uzoqlikda joylashgan yo‘lkalar –
silindr
deb ataladi. Zamonaviy shaxsiy kompyuter modellarida 6 tadan 12 tagacha
plastinkalardan iborat vinchesterlar o‘rnatilgan. Disklarning aylanish tezliklari
minutiga 5400, 7200 yoki 10 800-taga etishi mumkin. Hozirgi disklarda bir
yo‘lkada joylashgan ma’lumotlarni o‘qish tezligi 40 Mbayt/sek dan oshib ketdi.
Hozirgi disklarda, avvalgi disklardan farqli ravishda silindrlar
zonalarga
bo‘lingan. Bu narsa disklarning hajmini oshirish maqsadida amalga oshirilgan.
Odatda ularning soni 10 tadan 20 tagacha bo‘lishi mumkin. Quyidagi 2.18-rasmda
zonalari soni 5-taga teng bo‘lgan disk keltirilgan.
Vinchesterni boshqarish –
kontroller
Izlash va - Nukus innovatsion instituti

|
Nukus innovatsion instituti
|
bet | 3/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 72,89 Kb. | | #231883 |
Bog'liq С kattaliklar O\'tebaeva NIzlash va tartiblash
Ikkiga bo’lib izlash. Quyidagi dasturda tartiblangan massivda ikkiga bo’lib kalit sonni izlash algoritmi asosida tuzilgan funksiyadan foydalanish keltirilgan:
#include
#include
int bsearch(int a[],int key,int n)
{
int m1,m2,m;
m1 = 0;m2 = n-1;
while(m1< = m2)
{
m = (m2+m1)/2;
if (a[m] == key) return m;
if (a[m]>key) m2 = --m;
if (a[m]}
return -1;
};
int main(int argc, char* argv[])
{
int m;
int a[] = {5,6,9,11};
m = bsearch(a,7,4);
printf("%d",m);
getch();
return 0;
}
Keyingi misolda shu funksiya satrlar uchun varianti keltirilgan:
#include
#include
#include
#define size 5
int strbsearch(char a[][size],char key[],int n)
{
int m1,m2,m,pr;
m1 = 0;m2 = n-1;
while(m1< = m2)
{
m = (m2+m1)/2;
pr = strcmp(a[m],key);
if (pr == 0) return m;
if (pr == -1) m2 = --m;
if (pr == 1) m1 = ++m;
}
return -1;
};
int main(int argc, char* argv[])
{
int m;
char a[][size] = {"aaa","aab","aac","aad"};
m = strbsearch(a,"aab",4);
printf("%d",m);
getch();
return 0;
}
Tezkor tartiblash. Quyidagi dasturda tezkor tartiblash algoritmiga asoslangan funksiyadan foydalanilgan. Algoritm mohiyati shundan iboratki, avval yetakchi element tanlanadi. Funksiyada yetakchi element sifatida boshlang’ich element tanlanadi. Shundan so’ng massiv ikki qismga ajratiladi. Yetakchi elementdan kichik elementlar past qismga, katta elementlar yuqori qismga to’planadi. Shundan so’ng rekursiya asosida algoritm ikkala qismga alohida qo’llanadi.
#include
#include
int a[] = {5,4};
void sqsort(int k1, int k2)
{
if(k1 < k2){
int i, j, k;
i = k1; j = k2;
while(i < j)
{
if (a[k1] > a[i]) {i++; continue;}
if (a[k1] < a[j]) {j--; continue;}
k = a[j]; a[j] = a[i]; a[i] = k;
}
k = a[k1]; a[k1] = a[i]; a[i] = k;
sqsort(k1, i);
sqsort(i+1, k2);
};
}
int main(int argc, char* argv[])
{
int i;
sqsort(0, 1);
for(i = 0; i < 2; i++) printf("%d ", a[i]);
getch();
return 0;
}
Foydalanilgan adabyotlar:
Bjarne Stroustrup. Programming: Principles and Practice Using C++ (2nd Edition). Person Education, Inc. 2014. second printing, January 2015.
Harry Hariom Choudhary, Bjarne M Stroustrup. C++ Programming Professional. Sixth Best Selling Edition for Beginner's & Expert's 2014.
“C++ tilida dasturlash asoslari” fani bo’yicha o’quv uslubiy majmua Тошкент 2016.
|
| |
RAID-massivlar - Nigmatov X

RAID-massivlar.
(
RAID - Redundant Array of Independent Disks
, rus tilda
- izbыtochnыy massiv nezavisimыy diskov) - alohida-alohida ishlaydigan
75
disklardagi qo‘shimcha massiv yoki SLED-disk (Single Large Expensive Disk, rus
tilida - odin bolьshoy dorogostoyaщiy disk) – bitta katta xajmli qimmat disk. RAID-
massivlar iborasini boshqacharoq qilib –
magnitli disklar asosida qurilgan
ma’lumotlarni tezkor kiritish-chiqarish qurilmasi
, deb ham atashimiz mumkin.
Protsessorlarning ishlash tezliklari bilan, magnitli disklarga ma’lumotlarni yozish-
o‘qish tezliklari orasidagi farq kattalashaverdi. 80-yillarning oxirlariga kelib (1988
yili) diskli xotiraning tezkorligini va ishonchliligini oshirish imkonini beruvchi -
RAID-massivlar g‘oyasini amalga oshirish yo‘llari, ya’ni ushbu xotirani
tashkil
qilishning
bir necha xil variantlari (6-ta) taklif qilindi (2.19-rasm).
Bunda, protsessorlarning tezkorligini oshirishda qo‘llanilgan
ma’lumotlarni
parallel ishlash texnologiyalarini
, diskli xotirani tashkil qilishda ham qo‘llashni
amalga oshirish
maqsad
qilib qo‘yildi. Buning uchun bir nechta – 4, 5, 7 yoki 8-ta
SCSI-disklari birlashtirilib, operatsion tizim tomonidan RAID-massiv yoki SLED-
disk, yagona disk sifatida boshqarish yo‘lga qo‘yildi. SCSI-disklar to‘plami odatda
serverlar yonida o‘rnatilgan bo‘lib, yagona RAID-kontroller tomonidan
boshqariladi.
76
2.19-rasm. RAID-massivlarni tashkil qilishning bir necha xil variantlari.
Ma’lumotlar RAID-massivga ko‘chirib olinadi, so‘ngra esa ular bilan
odatdagi yozish-o‘qish amallari bajariladi. RAID-massivlarda ma’lumotlarni
taqsimlanishining turli xil variantlari 2.19-rasmda keltirilgan. Ular 0, 1, 2, 3, 4 va 5-
77
sath RAID-massivlari deb ataladi, ammo bu erda sath so‘zi o‘rniga, variant so‘zini
ishlatish to‘g‘riroq bo‘lar ekan.
|
PCI Express shinasi - Nigmatov X

91
Ushbu tizimda - 0 raqami, kuchlanishning o‘zgarishi bilan, 1 raqami esa
kuchlanishdagi o‘zgarishning yo‘qligi bilan uzatiladi. Ketma-ket uzatilayotgan
nollar – bir xil vaqt oraliklarida takrorlanayotgan impulslar oqimini hosil qiladi.
USB shinasida ma’lumotlarni uzatish – kompyuter tarmoqlaridagi kabi,
kadrlarni almashinish
asosida amalga oshiriladi. 5.12-rasmda USB shinasining
asosiy konsentratori har bir millisekund oralig‘ida, unga ulangan qurilmalarga uzatib
turadigan kadrlari keltirilgan.
5.12-rasm. USB shinasining asosiy konsentratori har bir millisekund oralig‘ida,
unga ulangan qurilmalarga uzatib turadigan kadrlari.
USB shinasining konsentratori har bir millisekund oralig‘ida (+ 0,05 ms),
yangi kadrni uzatib, unga ulangan barcha qurilmalarni vaqt bo‘yicha
sinxronlashni
amalga oshirib turadi. Bu bilan USB shina, kurilmalarni qachon ulanishiga qarab,
ularni ma’lumotlarni uzatish uchun tayyorlab ham qo‘yadi. USB shinasining USB
1.0 versiyasi 1,5 Mbayt/sek, USB 1.1 versiyasi 12 Mbayt/sek va USB versiyasi esa
480 Mbayt/sek tezlikka ega.
AGP 
(Accelerated Graphics Port

85
Express va USB shinalariga oid ma’lumotlar keltirilgan. Avval ta’kidlaganimizdek,
zamonaviy kompyuterlarda ma’lumotlarni parallel va ketma-ket tarzda uzatuvchi
shinalardan foydalanilmoqda [1,2,26].
Ma’lumotlarni parallel tarzda uzatuvchi shinalar:
- boshqarish signallari uchun mo‘ljallangan liniyalar (chiziqlar);
- adreslar uchun mo‘ljallangan liniyalar;
- ma’lumotlar uchun mo‘ljallangan liniyalardan iborat bo‘ladi (5.7-rasm).
Shinaga ulangan biron-bir qurilma, masalan - protsessor, boshqa bir
qurilmadan, masalan - asosiy xotiradan, ma’lumot olishi (yoki unga uzatishi) uchun,
avval boshqarish signallari yordamida uni ogohlantiradi. Protsessor asosiy xotiradan
ma’lumotlarni o‘qimoqchi bo‘lsa,
So’zlar massivlari - Nukus innovatsion instituti

|
Nukus innovatsion instituti
|
bet | 2/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 72,89 Kb. | | #231883 |
Bog'liq С kattaliklar O\'tebaeva NSo’zlar massivlari
So’zlar massivini kiritish. C tilida so’zlar massivlari ikki o’lchovli simvolli massivlar sifatida ta’riflanadi. Misol uchun:
char name[4][5].
Bu ta’rif yordamida har biri 5 ta harfdan iborat bo’lgan 4 ta so’zli massiv kiritiladi. So’zlar massivlari quyidagicha inisializasiya qilinishi mumkin:
char Name[3][8] = { "Anvar","Mirkomil","Yusuf"}.
Bu ta’rifda har bir so’z uchun xotiradan 8 bayt joy ajratiladi va har bir so’z oxiriga ' \0' belgisi kuyiladi.
So’zlar massivlari inisializasiya qilinganda so’zlar soni ko’rsatilmasligi mumkin.
Bu holda so’zlar soni avtomatik aniqlanadi:
char comp[][9] = { "kompyuter","printer","kartridj"}.
Quyidagi dasturda berilgan harf bilan boshlanuvchi so’zlar ro’yxati bosib chiqariladi:
#include
int main()
{
char a[10][10]; char c = 'a';
int i;
for (i = 0;i<3;i++) scanf("%s",&a[i]);
for (i = 0;i<3;i++)
if (a[i][0] == c) printf("\n%s",a[i]);
return 0;
}
Quyidagi dasturda fan nomi, talabalar ro’yxati va ularning baholari kiritiladi.
Dastur bajarilganda ikki olgan talabalar ro’yxati bosib chiqariladi:
#include
int main()
{
char a[10][10]; char s[10];
int k[10]; scanf("%s",&s);
for (int i = 0;i<3;i++)
{
scanf("%s",&a[i]);
scanf("%d",&k[i]);
};
for (int i = 0;i<3;i++)
if (k[i] == 2) printf("%s\n",a[i]); return 0;
}
Funksiyalar va so’zlar massivlari. Satrli massivlar funksiya argumenti sifatida ishlatilganda satrlarning umumiy uzunligi aniq ko’rsatilishi shart.
Misol tariqasida ixtiyoriy sondagi satrlar massivini alfavit bo’yicha tartiblash funksiyasidan foydalanilgan dasturni ko’rib chiqamiz:
#include
#define m 10
void sort(int n, char a[][m])
{
char c;
int i,j,l;
for (i = 0;ifor (j = i+1;jif (a[i][0]for(l = 0;lc = a[i][l];
a[i][l] = a[j][l];
a[j][l] = c;
};
};
int main()
{
char aa[][m] = {"Alimov","Dadashev","Boboev"}; sort(3,aa);
for(int i = 0; i<3;i++) printf("%s\n",aa[i]); return 0;
}
|
| |
(PC), 
stekni ko‘rsatuvchi
 (SP)

104
sonni ikkilik ko‘rinishdan, ikkilik-o‘nlik ko‘rinishga o‘tkazish kerak bo‘lsa, o‘nlik
korreksiyalash sxemasidan foydalaniladi.
Har bir amalning bajarilishi natijasida, dastur buyruqlarini bajarilish ketma-
ketligiga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan turli xil belgilar shakllanadi. Bunday belgilar
qatoriga - natijaning ishorasi, natijani nolga teng bo‘lib qolishi, xosil bo‘lgan
natijadagi 1-lar sonini juft yoki toqligi va shularga o‘xshash boshqa belgilarni
kiritish mumkin. K580BM80 protsessorida bu belgilar -
belgilar registriga
yozib qo‘yiladi. Belgilar registri (rus tilida – registr priznakov) 3.6-rasmning
yukori qismida tasvirlangan. Keyinchalik ishlab chiqilgan Intel protsessorlarida,
jumladan Intel 8088 va Pentium 4 protsessorlarida ushbu registr -
bayroqlar registri
deb atalgan.
Buyruqlar registri
(Instruction Register
- IR
)
va buyruq deshifratori, buyruqni
qabul qilish va deshifratsiyalash uchun ishlatiladi. Buyruq xotiradan o‘qilganida,
uning buyruq kodidan iborat bo‘lgan birinchi bayti buyruqlar registriga kelib
tushadi. Keyin esa bu kod deshifratorga uzatiladi. Deshifrator - boshqarish sxemasi
va φ
1
, φ
2
sinxrosignallari bilan birgalikda, protsessorning ichki qismlariga tegishli
boshqarish signallarini, hamda protsessordan tashqariga chiquvchi boshqarish
signallarini shakllantiradi. Har qanday kompyuterda dastur buyruqlarini bajarilishini
fizik jihatdan ta’minlash
, uning shinalari orqali uzatiladigan
boshqarish signallari
yordamida amalga oshiriladi.
Boshqarish sxemasida protsessorga kiruvchi 6-ta va undan chiquvchi 6-ta
boshqarish signallari mavjud.
Protsessorga kiruvchi boshqarish signallari:
-
Mundarija kirish I bob. Elektron tijoratni boshqarishning avtomatlashtirilgan axborot tizimining nazariy asoslari

|
Mundarija kirish I bob. Elektron tijoratni boshqarishning avtomatlashtirilgan axborot tizimining nazariy asoslari
|
bet | 1/21 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 11,32 Mb. | | #258939 |
Bog'liq Ismoilov Elmurod TAYYOR 0105 (1)
MUNDARIJA
KIRISH.....................................................................................................................____
I BOB. Elektron tijoratni boshqarishning avtomatlashtirilgan axborot tizimining nazariy asoslari .
Elektron tijoratni boshqarishning avtomatlashtirilgan axborot tizimining hozirgi kundagi ahamiyati..........................................................................
Elektron tijoratning turlari va mavjud tizimlarning imkoniyatlari..........
Masalaning qo‘yilishi..............................................................................
II BOB. Elektron tijoratni boshqarishning avtomatlashtirilgan axborot tizimini loyihalash .
Elektron tijoratni boshqarishning avtomatlashtirilgan axborot tizimini loyihalashga mo’ljallangan dasturiy vositalar imkoniyatlari........................
Elektron tijoratni boshqarishning avtomatlashtirilgan axborot tizimini UML diagrammasini va algoritmini ishlab chiqish.......................................
Elektron tijoratni boshqarishning avtomatlashtirilgan axborot tizimini ma’lumotlar bazasi strukturasini ishlab chiqish...........................................
III BOB. ELEKTRON TIJORATNI BOSHQARISHNING AVTOMATLASHTIRILGAN AXBOROT TIZIMINI DASTURIY TA’MINOTINI ISHLAB CHIQISH
Elektron tijoratni boshqarishning avtomatlashtirilgan axborot tizimini ishlab chiqish uchun dasturiy vositalar..............................................................
Elektron tijoratni boshqarishning avtomatlashtirilgan axborot tizimini ishlab chiqish texnologiyasi...............................................................................
Dasturdan foydalanish yo’riqnomasi.......................................................
|
| |
Korporativ moliyani samarali tashkil etish: amaldagi holati va uni takomillashtirish

Korporativ moliyani samarali tashkil etish: amaldagi holati va uni takomillashtirish
Download
428,71 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
24.01.2024
Hajmi
428,71 Kb.
#144591
Download
428,71 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Korporativ moliyani samarali tashkil etish: amaldagi holati va uni takomillashtirish
Download
428,71 Kb.
Matnni ko'rish
Matritsali kompyuterlar - Nigmatov X

132
kompyuteri protsessorining 64-ta protsessordan iborat bo‘lgan – bitta kvadrantli
varianti ishlab chiqilgan halos (3.24-rasm).
Fon-neyman arxitekturasidan anchagina farq qiladigan ushbu arxitektura, Flin
klassifikatsiyasiga asosan
SIMD
(Single Instruction-stream Multiple Data-stream)
ko‘p ma’lumotlar oqimiga ega bitta buyruqlar oqimi arxitekturasi deb ataladi (rus
tilida - odin potok komand s neskolьkimi potokami dannыx).
Ko‘p protsessorli kompyuter hisoblangan vektor protsessorli
21-Amaliy Mashg’ulot Mavzu: bul algebrasi va bul sxemalarini amalga oshirish reja - bet 2

х1,х2,...,хn
|
F(х1,х2,...,хn )
|
00. . . 00
|
F(0, 0, . . . , 0,0)
|
00. . . 01
|
F(0,0, . . ., 0,1)
|
00 . . 10
|
F(0, 0, . . ., 1, 0)
|
. . . . . . . . .
|
. . . . . . . . .
|
11 . . . 11
|
F(1, 1, . . ., 1,1)
|
Bundan keyin ikkilik vektorlar leksik – grafik tartibda, ya'ni o’sish tartibida yozilgan deb hisoblaymiz.
Barcha n o’zgaruvchili Bul funksiyalar to’plami belgilashni kiritamiz, u holda degan tasdiq o’rinli bo’ladi.
Demak, n-o’zgaruvchilarning Bul funksiyasi x1,x2,...,xn argumentlarining qiymatlarini chekli B to’plamdan qabul qilsin. Bu argumentlar o’zaro va ma'lum miqdordagi Bul amallari bilan bog’langan bo’lib, funksiyaning o’zi (argumentlar kabi) B={0,1} to’plamdan qiymatlar qabul qiladi. n-o’zgaruvchilarning Bul funktsiyasini f(x1,x2,...,xn) ko’rinishida yozamiz.
Birlashtirish, ko’paytirish va inkor qilish amallarini bajarish mumkin. Buning uchun bitta va ikkita argument uchun mumkin bo’lgan funktsiyani aniqlash lozim. Ikkala Bul funksiyasining umumiy sonini aniqlash formulasi argumentlarning soniga bog’liq qolda quyidagi ko’rinishda bo’ladi:
N22n
Bu yerda, N-Bul funksiyalar soni, n- argumentlar soni.
Bu formuladan bitta argument uchun to’rtta Bul funktsiyasi mavjudligi kelib chiqadi: yx takrorlash funksiyasi, y inkor funksiyasi, y1 birlik konstanta, y0 nol konstantasi deyiladi.
Bul algebrasi qonunlari, konyunksiya va dizyunksiya amallari uchun:
1.
|
Kommutativlik qonuni - 21-Amaliy Mashg’ulot Mavzu: bul algebrasi va bul sxemalarini amalga oshirish reja

|
21-Amaliy Mashg’ulot Mavzu: bul algebrasi va bul sxemalarini amalga oshirish reja
|
bet | 3/3 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 258,99 Kb. | | #104798 |
Bog'liq 21-Mavzu ATT-222-Guruh Talabasi Mamaraimov BehruzKommutativlik qonuni: х1Λх2х2Λх1 х1Vх2х2Vх1
2. Assotsiativlik qonuni: х1Λ(х2Λх3)х1Λх2Λх3
х1V(х2Vх3)(х1Vх2)Vх3х1Vх2Vх3
3. Idempotentlik (tavtologiya) qonuni: хΛхх хVхх
4. Aylantirish qonuni: agar х1х2bo’lsa,u holda bo’ladi.
5. Ikki marta inkor qonuni: х
6. Bo’sh to’plam qonuni: хΛ00 хV0х
7. Universalto’plamqonuni: хΛ1х хV11
8. To’ldirish qonuni: хΛ 0 хV 1
9. Taqsimot qonuni: х1Λ(х2Vх3)х1Λх2Vх1Λ х3
х1V(х2Λх3)(х1Vх2)Λ(х1Vх3)
10. Yutilish qonuni: х1Vх1Λх2х1 х1Λ(х1Vх2 )х1
11. Birlashish (yopilish) qonuni: (х1Vх2)Λ(х1V )х1 х1Λх2Vх1Λ х1
12. Ikkiyoqlamalik (Dе-Mоrgаn) qonuni: V Λ
yoki chap va o’ng tomonlarni inversiyasidan keyin
х1Λх2 х1Vх2
Masalan, Dе-Mоrgаn qonuni V jadval ko’rinishida isboti quyidagicha:
х1
|
х2
|
х1Λх2
|
|
|
|
V
|
1
1
0
0
|
1
0
1
0
|
1
0
0
0
|
0
1
1
1
|
0
0
1
1
|
0
1
0
1
|
0
1
1
1
|
|
| |
Multimediali aloqa tarmoqlari

№
|
Mustaqil ish mavzulari
|
|
Axborot uzatish va taqsimlash tizimlari arxitekturasi. Ko‘p satxli aloqa arxitekturasi.
|
|
Birlamchi telekommunikatsiya signallari va ularning parametrlari. Logarifmik o‘lchov birliklari.
|
|
Telekommunikatsiya tizimlarining tasnifi.
|
|
Asosiy birlamchi telekommunikatsiya signallari.
|
|
Audio signallarni uzatish. Faks signali. Televidenie signallarini uzatish. Telefon signali. Ma’lumotlarni uzatish signali. Signallarning logarifmik o‘lchov birliklari.
|
|
Uzatish tizimlari, transport tarmoqlari, transport tarmoqlarini qurishning zamonaviy tushunchalari. Transport telekommunikatsiya tarmog‘i-maqsadi, tarkibi, uzatish tizimlari, modellari, elementlari. Transport tarmoqlarini qurishning zamonaviy tushunchasi.
|
|
Telekommunikatsiya aloqa tarmoqlarida sinxronizatsiya. Sinxronizatsiya-qo‘llanilishi va turlari, takt chastotali sinxronizatsiya, sikl sinxronizatsiyasi, yuqori sikl sinxronizatsiyasi, tarmoq sinxronizatsiyasi. Tovush va tasvirni sinxronlashtirish.
|
|
Shahar va qishloq telefon tarmog’ining qurilishi
|
|
Shaharlaro telefon tarmog’ining qurilishi
|
|
O‘zbekiston Respublikasi milliy tarmog‘i.
|
|
O‘zbekiston Respublikasi hududlararo telefon tarmoqlarining tuzilishi.
|
|
Xalqaro tarmoqlar-telefon qit’alari, jahon telekommunikatsiya tarmog‘i, xalqaro kommutatsiya markazi XKM, xalqaro kontinental tarmoqlar.
|
|
Multimedia aloqa tarmoqlarining asosiy trafik parametrlari.
|
|
Kafolatlangan xizmat modeli. Multimedia aloqa tarmoqlarida xizmat ko‘rsatish sifati.
|
|
IP -tarmoqlarda xizmat ko‘rsatish sifati
|
|
Optik IP -tarmoqlarda xizmat ko‘rsatish sifatining hususiyatlari.
|
|
Optik tarmoqlarda qo‘llaniladigan asosiy kommutatsiya texnologiyalari
|
|
Multimedia aloqa tarmog‘ining transport telekommunikatsiya texnologiyalari - sinxron raqamli ierarxiya, to‘lqin siquvi (WDM, DWDM, CWDM).
|
|
Kanal, tarmoq va transport sathlari texnologiyalari
|
|
IP tarmoqlari texnologiyalari,
|
|
ATM texnologiyasi
|
|
Ethernet texnologiyasi
|
|
MPLS teglar ustidan ko‘p protokolli kommutatsiya
|
|
Zamonaviy multimedia ilovalari.
|
|
Triple-Play xizmatlari.
|
|
VoIP texnologiyasi.
|
|
IPTV texnologiyasi
|
|
Multimedia aloqa tarmoqlarining standartlari.
|
|
Multimedia aloqa tarmoqlari quyi sathli protokollari - TCP, UDP,
|
|
Marshrutlash protokollari: RIP, OSPF, IGRP, EIGRP, EGP, BGP.
|
|
Multimedia aloqa tarmoqlari yuqori sathli protokollari- RTCP, MIME, FTP, HTTP, SIP, H.323, SMTP.
|
|
Multimedia aloqa tarmog‘ini boshqarish.
|
|
Multimedia aloqa tarmoqlarini modellashtirish.
|
II bobning xulosasi - Buxoro davlat universiteti fizika-matematika fakulteti

|
Buxoro davlat universiteti fizika-matematika fakulteti
|
bet | 12/13 | Sana | 04.05.2021 | Hajmi | 10,55 Mb. | | #14331 |
II bobning xulosasi.
O’xshash biror sanoq sistemada maydon toza magnitbo‘lsa, sistemalarda magnit maydon bilan bir qatorda elektr maydonham namoyon bo‘ladi. Shuning uchun fizik reallikni elektr yoki magnitmaydonga tegishli deyishning ma’nosi yo‘q. Fizik reallik 4-tenzor bilan aniqlanadi.
Almashtirish formulalaridan muhim xulosa kelib chiqadi. Agar birorta sanoq sistemada maydon toza elektr (magnit) bo’lsa, boshqa barcha sanoq sistemalarida elektr va magnit maydon o’zaro perpendikulyar bo’ladi.
Elektr va magnit kuchlanganliklari antisimmetrik 4-tenzor bilan aniqlanganligiuchun ulardan bir inersial sanoq sistemadan ikkinchisiga o‘tganda Lorentz almashtirishlariga nisbatan invariant bo‘lgan kattaliklarni hosil qilish mumkin.
Xotima
Maydonlarni almashtirish tenzorini o’rganish o’rganish mavzusidagi malakaviy bitiruv ishini bajarishda quyidagi xulosalar qilishim mumkin.
Elektromagnit maydon potensiallari va elektromagnit maydon tenzorlarni to’rt komponentali vektorlar va ularning invariant munosabatlari umumiy almashtrish qonuniyatlarni tushuntirish uchun yetarli ma’lumotlar to’plandi.
Bir jinsli magnit maydonda sistema impulsining mexanik momenti maydon yo’nalishida burchak tezlik bilan aylanadi. Bunda uzining absolyut qiymati va maydon yo’nalishi bilan hosil qilgan burchagini saqlab qoladi.
O’xshash biror sanoq sistemada maydon toza magnit bo‘lsa, sistemalarda magnit maydon bilan bir qatorda elektr maydonham namoyon bo‘ladi. Shuning uchun fizik reallikni elektr yoki magnit maydonga tegishli deyishning ma’nosi yo‘q. Fizik reallik 4-tenzor bilan aniqlanadi.
Almashtirish formulalaridan muhim xulosa kelib chiqadi. Agar birorta sanoq sistemada maydon toza elektr (magnit) bo’lsa, boshqa barcha sanoq sistemalarida elektr va magnit maydon o’zaro perpendikulyar bo’ladi
Malakaviy bitiruv ishi uchun rejalashtirilgan ishlarini nihoyasiga etkazdim deb o’ylayman.
|
| |
Korxonaning pul fondlar - Korporativ moliyani samarali tashkil etish: amaldagi holati va uni takomillashtirish

“XXI аср: фан ва таълим масалалари” илмий электрон журнали. №2, 2019 йил
6
bilan ta’minlashni amalga oshiradi, hamda takror ishlab chiqarishni kengaytiradi; pul
oqimlari harakatini ishlab chiqarish uzluksizligiga qaratadi; ilmiy texnika jarayonini
moliyalashtiradi; yangi texnikani oʻzlashtiradi va joriy etadi; subyektlarni iqtisodiy
ragʻbatlantiradi; byudjet, bank va hokazolar bilan hisob-kitoblarni amalga oshiradi.
Bizga ma’lumki korxona faoliyati boshlashi bilan dastlab ustav fondi
shakllantiriladi. Ustav fondi mablag‘lari korxona faoliyatini ta’minlaydi. Shundan
kelib chiqqan holda quyida “O‘zdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasining 2017-
yil yakuni bo‘yicha buxgalteriya balansi holatini tahlil qilib, bunda ustav fondi,
rezerv fondi, qo‘shilgan kapital va taqsimlanmagan foydaning aktivlarni
shakllantirishdagi ahamiyatini o‘rganib chiqamiz.
1-jadval
“O‘zdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasining 2017-yil yakuni bo‘yicha
buxgalteriya balansi holati tahlili[9]
Mavzuga oid adabiyotlar tahlili - Korporativ moliyani samarali tashkil etish: amaldagi holati va uni takomillashtirish

“XXI аср: фан ва таълим масалалари” илмий электрон журнали. №2, 2019 йил
4
Korporativ tuzilmalarda yuzaga keladigan moliyaviy munosabatlarni iqtisodiy
mazmuniga koʻra quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha guruhlash mumkin:
- ta’sischilar oʻrtasida;
- alohida korxonalar oʻrtasida;
- korxonalar va ularning boʻlinmalari oʻrtasida;
- korxonalar va ularning ishchi-xodimlari oʻrtasida;
- korxonalar va yuqori turuvchi tashkilotlar oʻrtasida, moliya-sanoat guruhlari
tarkibidagi biznes subyektlari oʻrtasida, xolding tarkibidagi biznes subyektlari
oʻrtasida;
- korxonalar va davlat moliya tizimi oʻrtasida;
- korxonalar va bank tizimi oʻrtasida;
- korxonalar va sugʻurta kompaniyalari oʻrtasida;
- korxonalar va fond birjalari oʻrtasida;
- korxonalar va investitsiya institutlari oʻrtasida.
1-rasm. Korxona moliyasida moliyaviy munosabatlar va pul fondlarining
“O‘zdonmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasining 2016-2017 yil yakunlari

“XXI аср: фан ва таълим масалалари” илмий электрон журнали. №2, 2019 йил
8
strategiyasini ishlab chiqish maqsadga muvofiq hisoblanadi.
Xarajatlarni
minimallashtirish strategiyasini qo‘llaganda korxonalar mahsulot narxini kamaytirish
evaziga ushbu turdagi mahsulot bozorining katta ulushini egallashi mumkin. Ushbu
strategiyani amalga oshiruvchi firma yaxshi tashkil qilingan ishlab chiqarish
tizimiga,
yaxshi ta’minot tizimiga, zamonaviy texnologiyaga va muhandislik-konstruktorlik
bazasiga hamda mahsulot taqsimlashning yaxshi tizimiga ega bo‘lishi kerak.
Qo‘shimcha
qilib aytish mumkinki, minimal xarajatlarga erishish uchun mahsulot
tannarxi bilan bog‘liq bo‘lgan barcha sohalar chuqur tahlil qilinishi kerak bo‘ladi.
Bundan
tashqari, ma’muriy va sotish xarajatlarini ham o‘rganib chiqishi va ularni
kamaytirish yo‘llarini qidirishi muhimdir. Shuni alohida ta’kidlash joizki,
korxonalarda moliyaviy menejmentni tashkil etish bizning
korxonalarimiz uchun
yangi jabha bo‘lib hisoblanadi shuning uchun moliyaviy menejmentni tashkil
etishning jahon amaliyotini tahlil etish hamda ularni O‘zbekiston
korxonalarida
qo‘llash imkoniyatlarini aniqlash muhim ahamiyat kasb etadi.
Teorema - Buxoro davlat universiteti fizika-matematika fakulteti

|
Buxoro davlat universiteti fizika-matematika fakulteti
|
bet | 11/13 | Sana | 04.05.2021 | Hajmi | 10,55 Mb. | | #14331 |
Teorema: Agar f va g harakat integrali bo’lsa, ularning Puasson qavsi ham harakat integrali bo’ladi.Bazi bir hollarda Puasson qavslarini eslab qolish uchun oson bo’lgan determinant ko’rinishida ifoda qilib olish maxsadga muvofiqdir:
(2.2.32)
Impuls momentining komponentalari orasidagi Puasson qavslarini topamiz.
Puasson teoremasi bo’yicha ikki harakat integralining Puasson qavsi yana harakat integrali bo’lishi kerak edi.Yuqoridagi hisoblar bo’yicha agar va harakat integrallari bo’lsa ham harakat integrali bo’lishi kerak . Bu uchala formulani birlik antisimmetrik tenzor orqali bitta formula ko’rinishida yozib olish mumkin:
.
|
| |
3-Mustaqil ish mavzulari

|
3-Mustaqil ish mavzulari
|
Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 16,7 Kb. | | #127763 |
Bog'liq 3-mustaqil ish
3-Mustaqil ish mavzulari.
Katta hajmli ma’lumotlar va ularning qo‘llanilish sohalari.
Katta ma’lumotlar bazasi va ularning arxitekturasi.
Ma’lumotlarni qayta ishlash.
Ma’lumotlarni uzatish metodlari.
3-Mustaqil ish topshiriqlari
3-Mustaqil ish topshiriqlarini topshirish talablari quyidagicha:
Har bir talaba 3-mustaqil ish topshiriqlari bo’yicha mavzulardan tanlab 12-listdan iborat taqdimot tayyorlab, Hemis tizimiga elektron shaklda belgilangan muddatda yuklaydi hamda o’qituvchiga darsdan keyin kelib tayyorlagan taqdimot mavzusi bo’yicha gapirib himoya qilib beradi.
Baholash tartibi:
5 baho - Topshiriq mavzusi bo’yicha taqdimotni talab darajasida tayyorlab belgilangan muddatda Hemis tizimiga yuklab, tayyorlagan mavzulari doirasida berilgan savollarga a’lo javob berish hamda mavzuni to’liq bayon etib bera olish.
4-baho - Topshiriq mavzusi bo’yicha taqdimotni talab darajasida tayyorlab belgilangan muddatda Hemis tizimiga yuklab, tayyorlagan mavzulari doirasida berilgan savollarga yaxshi javob berish hamda mavzuni to’liq bayon etib bera olish.
3 - baho- Topshiriq mavzusi bo’yicha taqdimotni talab darajasida tayyorlab belgilangan muddatda Hemis tizimiga yuklab, tayyorlagan mavzulari doirasida berilgan savollarga qoniqarli javob berish hamda mavzuni to’liq bayon etib bera olish.
2 - baho – Topshiriqga qoyilgan talablarni bajara olmaslik.
|
| |
Agar yaxshi tomonlariga qarasak

|
Agar yaxshi tomonlariga qarasak
|
bet | 2/3 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #244964 |
Bog'liq Academik electron taqdimotAgar yaxshi tomonlariga qarasak: - IT sohasida tez o`sish mumkin. Chunki odamlar dasturchining ish stajiga emas balki uning qilgan ishiga ya`ni u tomonidan amalga oshirilgan loyihalarga qarab uni baholashadi.
- IT sohasi juda keng bo`lib, unda tanlov juda kata.
- Zamonaviy va har doim rivojlanib bormoqda.
- Og`ir mehnat qilmaymiz.
- Yaxshi bilimga ega bo`lsak yaxshi daromad topamiz.
- Borgan sari bilimimiz ortib borayotgani sari kompyuterning dahosiga aylanib borayotganinmizni sezamiz.
- Kompyuter dunyosida ko'plab dasturlash tillari mavjud bo'lib, dasturlash va unga qiziquvchilar soni ortib bormoqda. Bir xil turdagi ishni bajaradigan dasturlarni Basic, Pascal, Ci va boshqa tillarda yozish mumkin. Pascal, Fortran va Kobol tillari universal tillar hisoblanadi, Ci va Assembler tillari mashina tiliga ancha yaqin tillar bo'lib, quyi yoki o'rta darajali tillardir. Algoritmik til inson tillariga qanchalik yaqin bo'lsa, u tilga yuqori darajali til deyiladi. Mashina tili esa eng pastki darajali tildir. Mashina tili bu sonlardan iboratdir, Masalan: 010110100010101. Dasturlash tillari 2 ta katta guruhlarga bo'linadi, Quyi va Yuqori darajali dasturlash tili. Quyi darajali dasturlash tili ancha murakkab bo'lib ular juda maxsus sohalarda ishlatiladi va ularning mutaxassislari ham juda kam. Chunki quyi dasturlash tillari (masalan: assembler) ko'pincha miktoprotsessorlar bilan ishlashda kerak bo'lishi mumkin. Odatda turli dasturlash ishlari uchun yuqori darajali dasturlash tilidan keng foydalaniladi.
- EHM (Elektron Hisoblash Mashinasi) endi yuzaga kelgan paytda programma tuzishda, faqat mashina tillarida, ya'ni sonlar yordamida EHM bajarishi kerak bo'lgan amallarning kodlarida kiritilgan. Bu holda mashina uchun tushinarli sanoq sistemasi sifatida 2 lik, 6 lik, 8 lik sanoq sistemalari bo'lgan. Programma mazkur sanoq sistemasidagi sonlar vositasida kiritilgan. Yuqori darajali dasturlashda, mashina tillariga qaraganda mashinaga moslashgan
|
| |