nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Shaxsning individual xususiyatlari (sifatlari) berilgan qatorni aniqlang?

|
Shaxsning individual xususiyatlari (sifatlari) berilgan qatorni aniqlang?Bog'liq Kasbiy faoliyat psixologiyasi fanidan test savollari Psixologiya44. Shaxsning individual xususiyatlari (sifatlari) berilgan qatorni aniqlang?
A) xotira, xayol, iroda, qobiliyat, idrok;
B) diqqat, xarakter, temperament, xayol, emotsiya, idrok, tushuncha;
S) idrok, xotira, ong, tafakkur;
D) iroda, qobiliyat, temperament, xarakter, emotsiya (hissiyotlar).
45. Tushuncha nima?
A) tushuncha – bu psixologiyada tasavvurning boshlang’iya manbaidir;
B) tushuncha –bu odamlar orasida bilimlarning yaqqollashuvidir;
S) tushuncha –bu tafakkur formasi bo’lib, unda buyum va hodisalarning umumiy va shu bilan
birga muhim xususiyatlari aks etadi;
D) tushuncha –bu tasavvur ko’rinishi bo’lib, unda shaxsning predmet va narsalarning ko’rinish
va holatining miyasida aks etishidir.
46.
Professiografiya deganda nimani tushunasiz?
A)
Professiografiya - kasblar va ularning bir – biridan farqlanuvchi ixtisoslar tomonidan inson
oldiga qo'yiladigan talablarni bayon qilish majmuasi tushuniladi;
B) Professiografiya - soha tizimidan iborat bo'lib inson tomonidan tanlanadi, o'z hayot yo'lining
ilmiy asoslanganligini ta'minlashga xizmat qiladigan ta'lim sohasi;
S)
Professiografiya - o'quvchilarni kasbning mohiyati bilan, har bir kasbning shaxs oldiga
qo'yadigan talablari bilan tanishtirishdan iborat ta'sirchan axborotlar majmuasidir;
D)
tarbiya tizimida kasbga yo'llash faoliyatining (tadbir va choralarning) mazmuni va usullari
majmuasi mukammal ravishda mujassamlashganligi.
47. Temperament termini birini bo’lib fanga kiritgan olim kim?
A) rus olimi I. Pavlov;
B)chex olimi Komenskiy;
S) nemis olimi Gegel;
D) grek vrachi Gippokrat.
48. Shaxs taraqqiyotining yoshga bog’liq xususiyatlaridan qaysi davri eng murakkab va
muhim taraqqiyot bosqichi hisoblanadi?
A) o’smirlik davri;
B)o’spirinlik va yetuklik davri;
S) keksalik davri;
D) gudaklik davri.
|
| |
Testlar ichida ………. deb nomlanuvchi testlar ham borki, testning asl maqsadi

A) 2 ta;
B) 4 ta;
S) 5 ta;
D) 3 ta;
35. Xarakter nima?
A) Kishining xulk atvorini xarakterlovchi tushuncha –xarakter deyiladi;
B) Xarakter - kishining voqelikka bo’lgan munosabatlarini ifodalovchi va uning axloqi hamda xatti-
harakatlarida namoyon bо‘luvchi barqaror psixik xossalarning
individual tarzda birga
qushilishidir.
S) Xarakter- kishilarning narsa va hodisalarga bo‘lgan munosabatlarida namoyon bo’ladigan xis-
tuyg’usi,
irodasini ifolalovchi, boshqalardan ajralib turishini anglatuvchi
har hil xususiyatlar
yig'indisidir.
D) Xarakter- kishining tug’ma xulq-atvor, xususiyatlar majmuidir;
36. Xarakter (tarjimasi) qanday ma‘noni anglatadi?
A) «ichki kechinma» degan ma‘noni bildiradi;
B)«bosilgan tamg’a», «xislat», «belgi» degan ma‘noni bildiradi;
S) «ruhiyat», “insonning qalb kechinmasi” degan ma‘no anglatadi;
D) «xissiyot» degan ma‘noni bildiradi;
«Tafakkur» nima ? - Kasbiy faoliyat psixologiyasi fanidan test savollari Psixologiya nimani о‘rganadi?

Kasbiy faoliyat psixologiyasi fanidan test savollari Psixologiya nimani о‘rganadi?
Kasbiy faoliyat psixologiyasi fanidan test savollari Psixologiya
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Kasbiy faoliyat psixologiyasi fanidan test savollari Psixologiya nimani о‘rganadi?
|
Qobiliyatning asosiy qanday turlari mavjud?

42. «Sezgi» deb nimaga aytiladi ?
A) sezgi deb kishi ongi yordamida tashqi olamni bilishiga aytiladi;
B) sezgi deb, xid, tovish, ta‘m bilish organlaridan beriladigan axborotlarni his qilgan holda organizm
faoliyatining tashqi ta'sirlar mahsuliga adaptatsiyasiga aytiladi;
S) sezgi deb kо‘zgatuvchilarni davomli ta‘siriga aytiladi;
D) sezgi deb organlarimizga bevosita ta‘sir etib turgan narsa yoki hodisalarning
ayrim sifat va
xossalarining miyamiz (ongimiz)da aks ettirilishiga aytiladi.
43. Tafakkur mantiqiy shakllariga nimalar kiradi?
A) analiz, tushuncha, sintez, xulosalash;
B)aniqlashtirish, mavhum, xususiy;
S) tushuncha, hukm, xulosa chiqarish;
D) sintez va taqqoslash.
Inson psixologiyasida «instinkt» so'zi qanday ma'noni anglatadi?

|
Inson psixologiyasida «instinkt» so'zi qanday ma'noni anglatadi?Bog'liq Kasbiy faoliyat psixologiyasi fanidan test savollari Psixologiya
10. Inson psixologiyasida «instinkt» so'zi qanday ma'noni anglatadi?
A) lotincha so'z bo'lib, «harakat» demakdir;
V) grekcha so'z bo'lib, «ko'nikmalar» demakdir;
S) lotincha so'z bo'lib, «to'g'ma his» demakdir;
D) lotincha so'z bo'lib, «xususiyat» demakdir.
11. Shaxs tushunchasini ta‘riflab bering?
A) Shaxs-ijtimoiy va shaxslararo munosabatlarning mahsuli, tirik mavjudot sifatida
boshqalardan ajralib turadigan sifatlarning mukammal shakllanish jarayoni natijasidir;
B)Shaxs- olamni о‘zgartuvchi ongli sub‘ekt.
S) Shaxs- individning odam sifatida shakllanishi.
D) Shaxs- muayyan jamiyatning a‘zosi, olamni aktiv о‘zgartuvchi va biluvchi, о‘ziga xos
individual-psixologik xislatlarga ega bо‘lgan ongli sub‘ekt sifatida shakllangan insondir.
12. Shaxs ma‘naviyati, uning dunyoqarashi, barcha tasavvur va e‘tiqodiga aloqador bilimlari
majmui asosan qaerda shakllanadi?
A) maktabda;
B)muhit ta‘sirida;
S) о‘quv yurtida
D) oilada
13. Faoliyat deb nimaga aytiladi?
A) faoliyat – bu insonning mehnat qilishi va о‘z maqsadini amalga oshirish jarayonidir.
B)faoliyat- shaxsning faolligi, barcha hayotiy funktsiyalarni mustaqil bajara olish usuli.
S) faoliyat –inson ongi va tafakkuri bilan boshqariladigan, undagi turli tuman ehtiyojlardan kelib
chiqadigan, hamda olamni va о‘z-о‘zini о‘zgartirish va takomillashtirishga qaratilgan о‘ziga xos
faollik shaklidir.
D) faoliyat – insonning oldiga quygan maqsadini ruyobga chiqarishga bo’lgan intilish va
izlanishidir.
14. Faoliyatning qanday turlari mavjud?
A) mehnat, tarbiya, o‘qish, tashqi, ichki, ijodiy mehnat;
B)о‘yin, ta‘lim (о‘qish), muloqat, mehnat faoliyati;
S) о‘yin va tarbiya;
D) mehnat, tarbiya;
15. Shaxsning bilish jarayonlariga kaysi psixik jarayonlar kiradi?
A) diqqat, xis-tuygu, iroda, sezgi, idrok, tafakkur;
B) diqqat, tafakkur, xotira, iroda, qobiliyat, motivasiya;
S) diqqat, temperament, xotira, xarakter, iroda;
D) diqqat, sezgi, idrok, xotira, tafakkur, xayol, nutq.
|
| |
Eksperiment metodini izohlab bering?

B) kasbiy tayyorgarlik bu kasb xodimlari faoliyatining taraqqiyot qonuniyatlari,
turli toifadagi shaxslar bilan o‘zaro munosabatlar
jarayonida psixologik
bilimlardan foydalana olish ko‘nikmalari tushuniladi
S) shaxsning kasb bilan hamkorligi yoki o'zaro bog'liqligidan iborat vazifalarni
tushunishni taqozo qiladi
D) kasbiy tayyorgarlik - shaxsda kasbiy maqsadlarni tanlash, kasb egallash,
mutaxassisning kasbiy rivojlanishiga doir qonuniyatlarni bilish jarayonidir.
ERD Model - 3 mavzu: Ma`lumotlar bazasi modellari. Mohiyat – aloqa modeli.

|
3 mavzu: Ma`lumotlar bazasi modellari. Mohiyat – aloqa modeli.
|
bet | 3/4 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #236463 |
Bog'liq lF4uphhlMcCVUGYne4mMKwTKMbXOjNTuauwEhhriERD Model ERD Model - Professor ko'plab talabalarga maslahat beradi (professordan talabaga).
- Har bir talabaga bitta professor (talabadan professorga) maslahat beradi.
- Professor ko'p darslarni o'qitishi kerak. Har bir dars bitta professor tomonidan o'qitilishi kerak.
Ma’lumot modeli tushunchasi. Zamonaviy MBBT lari datalogik bosqichda xilma–xil ma`lumotlar bazasi bilan ishlashni ta’minlaydi. Hozirgi kunda eng ko‘p o‘rganilgan va keng ishlatiladigan ma’lumot modellari mavjud. Ma’lumot modeli bu ma`lumotlar bazasini ma’lumot elementlari to‘plami orasidagi bog‘lanish strukturalarini tasvirlovchi umumiy sxemadir. Ma’lumot modelini 3 ta kerakli komponentasi mavjud: - Mavjud bo‘lgan ma’lumot strukturalarini aniqlash vositalari majmuasi;
- Ma’lumotlarni qidirish va takomillashtirish uchun MB xolatiga qo‘llaniladigan amallar to‘plami.
- Oshkor holda MB holatini aniqlovchi va bir butunligini ta’minlovchi vositalar to‘plami.
Hozirgi kunda ma`lumotlar bazasida 3 ta ma’lumot modeli ko‘p ishlatiladi:
Ma`lumotlar bazasi modellari
Asosiy modellar
Ierarxik
Tarmoqli
Relyatsion
Ierarxik modellar. Ierarxik modellarda yozuvlar daraxtsimon strukturali ko‘rinishda bo‘ladi. MBBTlardan ba’zi birlari faqat ierarxik tuzilishga ega bo‘lganlari bilan ishlatiladi. Ierarxik tuzilishli ma’lumotlar sodda yaratiladi. Bu ko‘pincha tadbiqlarda qulay, lekin ma’lumotlarni ko‘plari daraxtsimon strukturali bog‘lanish tabiatiga ega emas. - Ierarxik modelda ma`lumotlar strukturasi daraxtsimon formada bo`ladi.
- Eng yuqori satxda bitta ob`yekt bo`lib u ildiz deb nomlanadi.
- Ushbu ob`yekt ikkinchi satx ob`yektlari bilan bog`lanadi.
- Ikkinchi satx ob`yektlari faqat uchinchi satx ob`yektlari bilan bog`lanadi
Tarmoq ma’lumotlar modeli Tarmoq ma’lumotlar modeli Agar munosabatdagi joriy element bir necha berilgan elementga ega bo`lsa, bunday bog`lanishlarni ierarxik strukturalar bilan tavsiflab bo`lmaydi.
|
| |
Bunday tuzilmalar tarmoqli graflar bilan tavsiflanadi. Tarmoqli strukturalarda element ixtiyoriy boshqa element bilan boglanishi mumkin. Ya’ni, tarmoqli bir necha kichkina ob’ektlardan to`plangan yiri

|
Bunday tuzilmalar tarmoqli graflar bilan tavsiflanadi. Tarmoqli strukturalarda element ixtiyoriy boshqa element bilan boglanishi mumkin. Ya’ni, tarmoqli bir necha kichkina ob’ektlardan to`plangan yiri
|
bet | 4/4 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #236463 |
Bog'liq lF4uphhlMcCVUGYne4mMKwTKMbXOjNTuauwEhhri Bunday tuzilmalar tarmoqli graflar bilan tavsiflanadi. Tarmoqli strukturalarda element ixtiyoriy boshqa element bilan boglanishi mumkin. Ya’ni, tarmoqli bir necha kichkina ob’ektlardan to`plangan yirik ob’ekt deb qarash mumkin. Ushbu chizmada boglanishlarni tarmoqli modelda tasvirlanishi keltirilgan.
Tarmoqli MB turida ma’lumotlar bilan quyidagi ishlarni bajarish mumkin.
Relyatsion model - Relyatsion modelda ma`lumotlar jadval ko`rinishida taqdim etiladi
- Jadval qatorlari – ma`lumotlar, ustunlari esa alohida maydonlar hisoblanadi.
Xizmatchi nomeri
|
F.I.SH
|
Unvoni
|
Tugilgan yili
|
Mutaxassis kodi
|
Mansab
|
Maosh
|
ID
|
FISH
|
UN
|
TY
|
MK
|
MB
|
MSH
|
2518
|
Valiev S.P.
|
t.f.n.
|
1985
|
PM
|
DOTS
|
260000
|
2567
|
Soliev I.T.
|
t.f.d.
|
1987
|
EVM
|
Prof.
|
360000
|
3245
|
Aliev S.I.
|
t.f.n.
|
1988
|
PM
|
Ilm.xodim
|
280000
|
3267
|
Boriev A.O.
|
Akad.
|
1982
|
ASU
|
Prorek.
|
400000
| Relyatsion ma`lumotlar bazasi - Relyatsion MB – o‘zaro bog‘langan jadvallardan iborat. Har bir jadval bir turdagi ob’ektlar to`g‘risida ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi. Barcha shunday jadvallar to‘plami MB tashkil etadi.
- MB tashkil etuvchi jadvallar tashqi xotira kataloglarida fayl ko‘rinishida joylashadi va bu fayllarni boshqa xujjatlar kabi ko‘chirishimiz mumkin.
- Ammo MB jadvallari boshqa hujjatlarga qaraganda ko‘p foydalanuvchili ma’lumotlarga murojat qilish rejimini tashkil etadi.
Infologik model diagrammasini qurish |
Bu shakl yordamida diagramma ob`yektlari belgilanadi.
| |
ob’ekt atributlari belgilanadi. Ular ob’ektlar bilan yo‘nalishsiz chiziqlar yordamida birlashtiriladi.
| |
ob’ektlar orasidagi aloqalarni belgilanadi.
|
< >
|
A va B ob`yektlar orasida 1:1 bog‘lanish bo‘lsa yo‘nalishsiz chiziq bilan bog‘lanadi.
|
<< >
|
(М:1) bog`lanishlarni ko`rsatish uchun ishlatiladi.
|
< >>
|
1 : M (birga ko`p) bog`lanishlarni ifodalaydi.
|
<< >>
|
A va B ob’ektlar o‘rtasida M: N bo‘lsa ularni ulovchi chiziq orqali bog‘lanadi.
| Nazorat savollari - Ma’lumot baza modeli nima
- Ierarxik (shajara) modeli ma’lumot modeli va uning asosiy xarakteristikalari
- Tarmoqli model ma’lumot va uning asosiy xarakteristikalari
Mashqlar. - Ierarxik modelga misol ketiring va uni sxemasini chizing.
- Tarmoqli modelga misol ketiring va uni sxemasini chizing.
- Berilgan ierarxik (shajara) modeli ma’lumot modeli jadval ko‘rinishda tasvirlang
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bunday tuzilmalar tarmoqli graflar bilan tavsiflanadi. Tarmoqli strukturalarda element ixtiyoriy boshqa element bilan boglanishi mumkin. Ya’ni, tarmoqli bir necha kichkina ob’ektlardan to`plangan yiri
|
4 - Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz

|
Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz
|
bet | 5/6 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #157217 |
Bog'liq 2-OLIY 3-KURS TEX TALIM PRAKTIKUM FAN3.
4.
|
V. Fan o’qitilishining natijalari (shakllanadigan kompetentsijalar).
Talaba bilishi kerak:
- bichish va tikish texnologiyasi, tikuvchilikda ishlatiladigan asbob- uskunalar va jihozlar haqida tasavvurga ega bo’lishi, qo’1 va mashina ishlari, namlik-issiqlik ishlov berish o'rinlarini tashkil etish;
- chilangarlik ishlari haqida, o'quv ustaxonasida xavfsizlik texnikasi qoidalari, va chilangarlikda ishlatiladigan asbob — uskunalar hamda moslamalar to’g’risida tasavvur va bilimni;
- qo'lda va mashinada bajariladigan oddiy ish jarayonlarini amalga oshirish usullaridan, havfsizlik texnikasi va mehnat gigienasi qoidalariga rioya qilish, tikuvchilik jihozlaridan to'g’ri foydalana olishni;
- simlar va yupqa tunikalarga ishlov berish texnologiyasi, prokat va shtamplash usulida olinadigan materiallarga ishlov berish texnologiyasi to’g’risida ko'nikmalami;
- qo’lda va mashinada turli choklami bajara olish, yengil kiyimlar detallariga ishlov berish, ularni bichish va tikish, tikuvchilik jihozlarini ishga tayyorlash bo’yicha kompetentsiyalarga ega bo'lishi, sozlashni;
- pBfGhinlash, rezba qirqish turlarini o'rganishi, parmalash va charxlash usullarini, tayyor detallarga termik ishlov texnologiyasi to'g’risida
malakani.
VI. Ta’lim texnologiyalari va metodlari:
tezkor savol-javoblar;
guruhlarda ishlash;
taqdimotlarni qilish;
individual loyihalar;
namunalar, texnologk xaritalar tayyorlash;
jamoa bo'lib ishlash va himoya qilish uchun loyihalar.
|
5.
|
VII. Kreditlarni olish uchun talablar:
Fanga oid nazariy va uslubiy tushunchalami to'Ia o'zlashtirish, tahlil natijalarini to'g’ri aks ettira olish, o'rganilayotgan jarayonlar haqida mustaqil mushohada yuritish vajoriy, oraliq nazorat shakllarida berilgan vazifa
va topshiriqlami bajarish, yakuniy nazorat bo'yicha yozma ishni topshirish.
|
6.
|
Asosiy adab'7 **
M.X.Shomirzaev, R.M.Haydarov, F.X.Mukumova-Texnologik ta'lim
praktikumi. Darslik. “Terdu nashriyoti” 2021 yil.
Z.Dav1etsheva Tikuv buyumlarini tayyorlash texnologiyasi. O’quv qo'llanma. Toshkent “Sano standart” nashriyoti 2017 yil.
G.Abduqodirov Kasb ta'limi praktikumi .T.: 2012.-260 b.
Gaipova N.S.va boshqalar. Tikuvchilik texnologiyasi asoslari. O'quv qo'llanma. T.: “Adabiyot” 2006 yil.
|
|
'i s. lskandarov A.S.Materiallarni kesib ishlash, kesuvchi asboblar va
•lııııı›k hm.-’F.: «Fan va texnologiya» 2004 yil..-400 b.
Olimov Q.T. Tikuvchilik korxonalari jihozlari va uskunalari. Darslik
’I”‹›shkent 2008 yil.
Shermuxammedov R., Yaxyaev S.S., Parmonov A.E. Kasb ta’lim praktikumi (Chilangarlik).-T.: «Iqtisod-Moliya» 2009 yil..-60 b.
S.S.Yaxyaev va boshqalar. Childangarlikdan amaliy ishlar. O'qux qo'llanma. T.: “Iqtisod -moliya” 2008 yil.
|
|
| |
Fan nomi: Web dasturlash Fan turi

|
Fan nomi: Web dasturlash Fan turi
|
bet | 1/6 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #272298 |
Bog'liq 1-mavzu taqdimoti
Fan nomi:
|
Web dasturlash
|
Fan turi:
|
Majburiy
|
Fan kodi:
|
WEBI16MBK
|
Yil:
|
3
|
Semestr:
|
5,6
|
Ta’lim shakli:
|
Kunduzgi
|
Mashg‘ulotlar shakli va semestrga ajratilgan soatlar:
|
270
|
Ma’ruza
|
60
|
Amaliy mashg‘ulotlar
|
60
|
Laboratoriya mashg‘ulotlari
|
–
|
Seminar
|
–
|
Mustaqil ta’lim
|
150
|
Kredit miqdori:
|
5-4
|
Baholash shakli:
|
Imtihon
|
Fan tili:
|
O‘zbek
|
Fan o‘qituvchisi
|
Mamatqodirov Maxammadali
| Ma’ruzachi: Mamatqodirov.M.M
Web dasturlashga kirish.
Asosiy tushunchalar.
WWW rivojlanish bosqichlari
| Reja: - WEB texnologiyaga kirish
- WWWning rivojlanish bosqichlari
- Mijoz-server texnologiyasi
- Internet protokollar
- WEB ilovaning tarkibiy qismlari
- Frontend va backend texnologiyalari
Veb dasturlash — bu veb-saytlar va veb-ilovalarni yaratish jarayonidir. Bu jarayonda HTML, CSS, JavaScript kabi texnologiyalar ishlatiladi va ular yordamida veb-saytlar dinamik va interaktiv bo'lib, foydalanuvchilar bilan o'zaro aloqada bo'ladi. - Veb dasturlash — bu veb-saytlar va veb-ilovalarni yaratish jarayonidir. Bu jarayonda HTML, CSS, JavaScript kabi texnologiyalar ishlatiladi va ular yordamida veb-saytlar dinamik va interaktiv bo'lib, foydalanuvchilar bilan o'zaro aloqada bo'ladi.
- Veb texnologiyalari veb-saytlar yaratish uchun ishlatiladigan texnologiyalar majmuasi hisoblanadi. Bunga quyidagi asosiy elementlar kiradi:
- a) HTML (HyperText Markup Language)
- HTML — bu hujjatlarning tuzilishini belgilovchi til. U veb-sahifalar tarkibini yaratish uchun ishlatiladi. HTML yordamida matn, tasvirlar, videolar va boshqa elementlar qo'shiladi.
- b) CSS (Cascading Style Sheets)
- CSS veb-sahifalarning ko'rinishini boshqaradi. U yordamida sahifalardagi elementlarning ranglari, shrifti, joylashuvi va o'lchamlarini aniqlash mumkin. CSS veb-saytlarni chiroyli va stilistik jihatdan mukammal qiladi.
- c) JavaScript
- JavaScript — bu veb-sahifalarga dinamiklik qo'shadigan dasturlash tili. U foydalanuvchi bilan o'zaro aloqada bo'ladigan funksiyalarni yaratishga yordam beradi, masalan, tugmalarni bosganda harakatga keltirish yoki formalarni tekshirish.
|
| |
Python programming language Week Python dictionary, sets

|
Python programming language Week Python dictionary, sets
|
bet | 1/6 | Sana | 05.07.2024 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #266733 |
Bog'liq [Python programming language] week 6. Python dictionary, sets Python programming language Week 6. Python dictionary, sets Alisher Ismailov Lecturer Department of Information technology Email: alisherismailov534@gmail.com Python dasturlash tili Python dasturlash tili 6-Mavzu. Python dictionary, sets Ma’ruzachi: Alisher Ismoilov Toshkent moliya instituti Andijon filiali Elektron pochta: alisherismailov534@gmail.com 6-Mavzu. Python sets, dictionary 6-Mavzu. Python sets, dictionary Reja: - Set to‘plami elementlari
- Set to‘plami elementlari tartibsizdir
- Set to‘plami elementlari o‘zgarmasdir
- Set to‘plamida dublikatlarga ruxsat berilmagan
- Set to‘plami uzunligini aniqlash
- Set to‘plami elementlarini chop etish
- Set to‘plamlarni birlashtirish
- Set to‘plamiga har qanday to‘plamni qo‘shish mumkin
- Set to‘plami elementini o‘chirib tashlash
- Set to‘plami elementlari sikl orqali chop etish
- Ikkita set toʻplamini birlashtirish
- Set to‘plamlaridan dublikatlardan boshqa elementlarni chop etish
- Set to‘plami funksiyalari
6-Mavzu. Python sets, dictionary 6-Mavzu. Python sets, dictionary Reja: - Dictionary (Lug‘at) yaratish va chop etish
- Dictionary (Lug‘at) to‘plami elementlari
- Dictionary (Lug‘at) to‘plamida dublikatlarga ruxsat berilmagan
- Dictionary (Lug‘at) to‘plami uzunligi
- Dictionary (Lug‘at) to‘plamidagi elementlarini chop etish
- Dictionary (Lug‘at) to‘plamida kalit so‘zlarni chop etish
- Dictionary (Lug‘at) to‘plamida qiymatlarni chop etish
- Dictionary (Lug‘at) to‘plami elementlarni chop etish
- Dictionary (Lug‘at) to‘plamida qiymatlarni o‘zgartirish
- Dictionary (Lug‘at)to‘plamini elementini yangilash
- Dictionary (Lug‘at) to‘plamiga elementlarni qo‘shish
- Dictionary (Lug‘at) to‘plamidan elementlarni o‘chirib tashlash
- Dictionary (Lug‘at) to‘plamini for sikli orqali chop etish
- Dictionary (Lug‘at) to‘plamidan nusxa ko‘chirish
- Dictionary (Lug‘at) to‘plami funksiyalari
|
| |
Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz - bet 3

|
Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz
|
bet | 3/6 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #157217 |
Bog'liq 2-OLIY 3-KURS TEX TALIM PRAKTIKUM FANMustaqil ta ’lim uchun tavsiya etiladigan topshiriqlar.
Qo'l choklaridan namunalar tayyorlash.
Mashina choklaridan namuna tayyorlash,
Gazlama qoldiqlari bilan ishlash.“Bezak” namunasini tayyorlash.
Ayollar kiyimida vitochka ko'chirish usullarining namunalarini tayyorlash,
Kiyimlarda drapirovkalar hosil qilish (namunalar tayyorlash).
Ayollar tungi ko'ylagi qirqimlariga ishlov berish.
Ayollar kiyimlarining bo'yin o'yindilariga ishlov berish namunalarini tayyorlash.
Ayollar kiyimlariga turli xildagi yeng namunalarini tayyorlash.
Ayollar milliy ko'ylagiga turli xildagi koketka namunalarini tayrorl:tSh.
Ayollar milliy ko'ylagiga turli xildagi yoqa namunalarini tayyorlash.
Ayollar milliy ko'ylagi namunasini tayyorlash.
Ayollar yubkasining namunasini tayyCirlash.
Ayollar astarli yubkasining namunasini tayyorlash.
Ayollar bluzkasining namunalarini tayyorlash,
Kiyimlarga taqilmalar namunasini tayyorlash.
Kiyimlarga yoqalar namunalarini tayyorlash.
Kiyimlarga yeng va manjet namunalarini tayyorlash,
Kiyimlar uchun turli xil cho'ntak namunalarni tayyorlash.
Kiyimlarda etak qaytarish namunalarini tayyorlash.
Chilangarlik ishlari xaqida ma'lumot. Chilangami ish o'rni.
Chilangarlik o’quv ustaxonasida xavfsizlik texnikasi va sanitariya gigiena talablari.
Rejalash. Chilangarlik nazorat-o'lchov va rejalash asboblari.
Metallarni tekislash.
Metallarni kesish. Metallarni zubilo va kreytsmeysel yordamida
|
| |
Qo'shimcha adabi - Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz

|
Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz
|
bet | 6/6 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #157217 |
Bog'liq 2-OLIY 3-KURS TEX TALIM PRAKTIKUM FANQo'shimcha adabi70tlılfi
Mirziyoev Sh.M. Tanqidiy tahlil, qat'iy tartib-intizom va shaxsiy
avobgarlik — har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo'lishi kerak. O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2016 yil yakunlari va 2017 yil istiqbollariga bag'ishlangan majlisidagi O'zbekiston Respublikasi Prezidentining nutqi. // Xalq so'zi gazetasi. 2017 yil 16 yanvar, N.•l 1.
Mirziyoev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik O'zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. — T.: O'zbekiston, 2016. - 56 b.
Mirziyoev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta'minlash
yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. — T.: O'zbekiston, 2017.
- 48 b
Mirziyoev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. — T.: O'zbekiston, 2017. — 488 b.
Ashish Kashyap, Rashmi Sharan, Rishika Jalali Little Girls Dress Making Course Book Copyright & 2011 US'HA INTERNATIONAL LIMITED Woodwork Joints, William Fairham 2008.
Arzimurodova M.S., Anorqulova G.M., Qayumova F.E. Ayollar milliy ko'ylagini bichish va tikis'hni o'qitish bo'yicha o'quv-uslubiy tavsiyanoma. T.: O'MK HTTKMO va UQTI. 2007. — 60 b.
M irboboev V.A. “Konstruksion materiallar texnologiyasi” T.:
«O'qituvchi» 2004 yil.
M.Sh.Jabborova. Tikuvchilik texnologiyasi. Darslik. Toshken “O’zbekiston” niıshriyoti. 1994 yil.
Axborot manbaalari
l. htto://www.ziYoncl.uz
htto://www.tdlu.uz
http://www.edu.uz
http://www.robotics.uc.edu
http://www.robotics.utexas.edu./rrg
htt•-// .lih tum.ru/fulltext2/m/2012/m85.ndf
7.
|
Fan dasturi Termiz davlat pedagogika instituti Kengashning 2023 yil
29 avgustdagi 1-sonli bayonnomasi bilan ma'qullangan.
|
8. Fan/modul uchun mas’ullar:
X.Ch.Dusyarov — Termiz davlat pedagogika instituti Pedagogika va san'at fakulteti “Texnologik ta'1im” kafedrasi mudiri, pedagogika fanlari nomzodi, dotsent. •
S.A.Kucharov - Termiz davlat pedagogika instituti Pedagogika va san’at fakulteti “Texnologik ta'lim” kafedrasi o'qituvchisi.
X.A.Qulmamatova - Termiz davlat pedagogika instituti Pedagogika va san'at fakulteti “Texnologik ta'lim” kafedrasi o'qituvchisi.
Sh.M.Gadaymuratov - Termiz davlat pedagogika instituti Pedagogika va san'at fakulteti ta'lim” kafedrasi
9. Taqrizchilar:
A.T.Umirov — Termiz davlat universiteti “Texnologik ta'1im” kafedrasi katta o'qituvchisi, Texnika fanlari falsafa doktori (PhD).
Q.B.Qodirov - “Pedagogika” kafedrasi dotsenti, pedagogika fanlari doktori
O'quv ishlari bo'yicha prorekt /’-
10
P.Tojijiev
|
| |
O‘ljaboyev olimjon o‘ljaboy o‘G‘LI

O‘ljaboyev olimjon o‘ljaboy o‘G‘LI
Download
121,38 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
12.12.2023
Hajmi
121,38 Kb.
#116726
Download
121,38 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‘ljaboyev olimjon o‘ljaboy o‘G‘LI
Download
121,38 Kb.
Matnni ko'rish
4-laboratoriya ishi rezervlash protokollari stp, rstp va agregatsiyalash protokollari lacp, pagp ni sozlash ishdan maqsad

|
4-laboratoriya ishi rezervlash protokollari stp, rstp va agregatsiyalash protokollari lacp, pagp ni sozlash ishdan maqsad
|
Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #233390 |
Bog'liq 4-laboratoriya ishi rezervlash protokollari stp, rstp va agregat
4-laboratoriya ishi
REZERVLASH PROTOKOLLARI - STP, RSTP VA
AGREGATSIYALASH PROTOKOLLARI - LACP, PAGP NI SOZLASH
Ishdan maqsad
Kanal pog’onasi protokollari:
– STP (spanning-tree protocol), RSTP protokollari;
– LACP, PAGP аgregatsiyalash protokollarining sozlash va ishlash
tamoyillari bo`yicha amaliy ko`nikmaga ega bo`lish.
4.1-rasm LACP asosida EtherChannel
4,2-rasm 1-Switchga LACP asosoida kanal yaratish uchun kod yozamiz
4.3-rasm 2-switchga LACP asosida kanal yaratish uchun kod yozamiz
4.3-rasm LACP kanali o’rnatildi va hamma kanallar ochildi
5-LABORATORIYA ISHI
VTP PROTOKOLI SOZLASH
Ishdan maqsad
Lokal tarmoqda yaratilgan VLAN lar o‘rtasida marshrutizatsiyani amalga
oshirish va VTP protokolini ishlash tamoyili bo`yicha amaliy ko`nikmaga ega
bo`lish
5,1-rasm VLAN o‘rtasida marshrutizatsiyalashning ROS usuli
Routerning kanfiguratsiyasini ko’rish
Birinchni Switchning configuratsiyasini ko’rish
Ikkinchni switchning konfiguratsiyasini ko’rish
5.2-rasm VLAN tarmog`i asosida tuzilgan tarmoq topologiyasi
Server switch natijalari
Transparent switch natijalari
Cliet switch natijalari
Client switch natijalari
6 - LABORATORIYA ISHI
RIP, EIGRP, OSPF VA BGP PROTOKOLLARI ASOSIDA DINAMIK
MARSHRUTLASHNI SOZLASH
Ishdan maqsad
Dinamik marshrutizatsiya RIP, EIGRP, OSPF, BGP protokollari asosida
qurilgan tarmoqda xavfsizlikni ta’minlash bo`yicha amaliy ko`nikmaga ega
bo`lish.
6.1-rasm. GNS3 muhitida RIPv2 protokol bo`yicha qurilgan tarmoq
topologiyasi
1-qadam kompyuterlarga ip manzil berib chiqiladi
2-qadam 1-Router portlari yoqilib ularga ip manzil berib chiqiladi
3-qadam 2-Router portlari yoqilib ularga ip manzil berib chiqiladi va rip ishga tushiriladi va tarmoqlar ulanadi
4-qadam icmp paket jo’natilib aloqa bor yoki yo’qlogo tekshiriladi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
4-laboratoriya ishi rezervlash protokollari stp, rstp va agregatsiyalash protokollari lacp, pagp ni sozlash ishdan maqsad
|
Dispersiyani k ompensatsiya qilish moduli (dcm)

Dispersiyani k ompensatsiya qilish moduli (dcm)
Download
0,61 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
12.01.2024
Hajmi
0,61 Mb.
#135468
Download
0,61 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Dispersiyani k ompensatsiya qilish moduli (dcm)
Download
0,61 Mb.
Matnni ko'rish
Kompyuter injenering kafedrasi Kompyuter injenering fakulteti Sirtqi “Ma'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARNI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
Kompyuter injenering kafedrasi Kompyuter injenering fakulteti Sirtqi
“Ma'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
1-Mustaqil ish
Bajaruvchi: Nishonov N
Tekshiruvchi: XUJAYAROV I.
Samarqand-2024
Mavzu: Stek, navbat va dek. Stek, navbat va deklarni chiziqli bog‘langan ro‘yxatlar yordamida tasvirlash va ular ustida amllar bajarish algoritmlari
Reja:
Ikki bog’lamli ro’yhatlar va ular ustida amal bayarish algoritmlari
Stek, navbat va deklarni bog’langan ro’yhat ko’rinishida ifodalash
Halqasimon bog’langan ro’yhatlar.
Ikki bog'lamli ro'yhat
Ko’pgina masalalarni hal qilishda bir tomonga yo’naltirilgan ro’yhatlardan foydalanish ma'lum bir qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi. Sababi, bir tomonga yo’naltirilgan ro’yhatda har doim bironta elementdan ro’yhatning so’ngi elementi tomoniga harakatlanish mumkin. Lekin ko’pgina masalalar hal qilinayotganda ma'lum bir elementni qayta ishlash uchun undan oldin kelgan elementga muroyaat qilish zarurati paydo bo’ladi. Ushbuholatda berilgan elementdan oldin kelgan elementga muroyaat qilish bir bog’lamli ro’yhatda noqulay va ancha sekin amalga oshiriladihamda uni amalga oshirish algoritmi murakkablashadi.
Ushba noqulayliklarni yo’qotish maqsadida ro’yhatning har bo’g’imiga yana bitta maydonqo’shiladi. Ushbu maydon qiymati o’zidan oldin kelgan bo’g’imga muroyaatdan iborat bo’ladi. Ushba ko’rinishdagi elementlardan tashkil topgan dinamik tuzilmaga ikkitomonlama yo’naltirilgan yokiikki bog’lamli ro’yhat deyiladi.
Ikki bog’lamli ro’yhatning har bir elementi ikkita ko’rsatkichga ega. Bittasi o’zidan oldingi elementga ko’rsatadi (teskari), ikkinchisi navbatdagi elementni ko’rsatadi (to’g’ri) (chizma).
Ikki bo’g’lamli ro’yhat ustidagi amallar:
Ro’yhat elementini yaratish;
ro’yhatda elementniqidirish;
Ro’yhatning ko’rsatilgan yoyiga elemental qo’yish;
berilgan elementni ro’yhatdan o’chirish.
Ikki bog’lamli ro’yhat oxiridan elementni o’chirish algoritmi
Oxiridan element o’chirish amalida tail ko’rsatkich ko’rsatayotgan element o’chiriladi.Bunda undan oldingi turgan elementning next maydoniga NULL yozib qo’yiladi.Keyin element o’chiriladi.Quyidagi amallar ketma-keltligini bayaramiz.
O’chirilayotgan elementni prev maydonidagi adres bilan oldingi turgan element olinadi;
Uning next maydoniga NULL yoziladi;
O’chirilayotgan elementni xotiradan tozalash mumkin.
Bu algoritmni bayarishda shu narsaga axamiyat berish kerakki, tuzilma ustida amal bayarishda ro’yhat bo’sh yoki bo’sh emaslikka tekshirish kerak. Ya’ni quyidagicha:
if (!list.isEmpty())
n = list.deleteFromDLLTail(); elsedo not delete;
|
if (LibID.Text == "" LibName.Text == "" LibPass.Text == "" LibPhone.Text == "")

|
if (LibID.Text == "" LibName.Text == "" LibPass.Text == "" LibPhone.Text == "")
|
bet | 11/12 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,44 Mb. | | #232837 |
Bog'liq Abdulloyeva Sitoraif (LibID.Text == "" LibName.Text == "" LibPass.Text == "" LibPhone.Text == "")
{
MessageBox.Show("Ma'lumot to'liq emas");
}
else
{
con.Open();
string query = "update Librarian set LibPhone='" + LibPhone.Text + "',LibName='" + LibName.Text + "', LibPass ='" + LibPass.Text + "' where LibID='" + LibID.Text + "';";
SqlCommand cmd = new SqlCommand(query, con);
cmd.ExecuteNonQuery();
MessageBox.Show("Muvaffaqiyatli yangilandi");
con.Close();
populate();
}
}
private void button4_Click(object sender, EventArgs e)
{
this.Hide();
MAINFORM main = new MAINFORM();
main.Show();
}
private void pictureBox1_Click(object sender, EventArgs e)
{
Application.Exit();
}
private void librarian_Load(object sender, EventArgs e)
{
populate();
}
}
}
Xulosa
Xulosa qilib shuni aytish mumkinki ushbu proyektimda Avtomobil ijarasi haqidagi loyihani yaratdim. Loyihada avtomobil ijarasi haqida malumotlar asosida tuzilgan va har bir mijoz o’ziga yoqgan mashinani ijaraga olib , foydalanishi uchun barcha qulayliklar asosida tuzildi.
C# (C sharp) Microsoft tomonidan ishlab chiqilgan dasturlash tili bo'lib, Visual Studio dasturlash muhitida foydalaniladi. C# ob'ektga yo'naltirilgan dasturlash tili hisoblanadi va Microsoft .NET platformasida ishlaydi. C# dasturlash tilida yozilgan dasturlar Windows ilovalari, veb saytlar, o'yinlar, mobil ilovalar va boshqa turdagi dasturlar uchun ishlatiladi. C# tilida yozilgan dasturlar Windows, macOS, Linux va boshqa operatsion tizimlarda ishlay oladi. C# tilida yozilgan dasturlar o'zlariga xos sintaksis va qulayliklarga ega bo'lib, ko'p dasturlash loyihalarida foydalaniladi.
Ushbu loyihani yaratib dasturlash asoslari fanidan bilimlarim mustahkamlandi va qiziqishim yanada ortdi. Loyiha yaratishda chiroyli dizayn va loyihadan foydalanish qulay bo’lishi uchun keng imkoniyatlardan foydalandim.
|
| |
Bajardi: Soibjonov Behruz

Tekshirdi: XAMIDULLAYEV A. X
Bajardi: Soibjonov Behruz
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI
TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI MUHAMMAD AL-
XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Dasturiy mahsulotning maqsadi
Onlayn tijoratning rivojlanishi zamonaviy texnologiyalar, mobil qurilmalar
va ijtimoiy tarmoqlarning keng tarqalishi bilan bog'liq. Bu sohada
muvaffaqiyatga erishish uchun kompaniyalar mijozlarga qulay
va xavfsiz xarid qilish tajribasini taqdim etishlari muhimdir.
Funksional talablar
⚫
Kirish
⚫
Servis
⚫
Brendlar
⚫
Ko’rsatgichlar
⚫
Hordiq
⚫
Xizmat ko’rsatish
Foydalanilgan texnologiyalar
⚫
Asosiy kurubxona(Django)
⚫
Yadro qatlam (JavaScript)
⚫
Ma’lumotlar bazasi (Sqlite)
⚫
Style uchun Bootstrap va AOS
site.zip
Haqiqiy elektron tijorat jamoalari bilan hamkorlik qilib, biz yangi avlod shaxsiylashtirishni
yaratdik.
Servis sayti bilan nima qilishingiz mumkin
E’tiboringiz uchun Rahmat!
|
LibPhone.Text = LibGridView1.SelectedRows[0].Cells[3].Value.ToString()

|
LibPhone.Text = LibGridView1.SelectedRows[0].Cells[3].Value.ToString()
|
bet | 10/12 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,44 Mb. | | #232837 |
Bog'liq Abdulloyeva SitoraLibPhone.Text = LibGridView1.SelectedRows[0].Cells[3].Value.ToString();
}
public void populate()
{
con.Open();
string query = "select* from Librarian";
SqlDataAdapter da = new SqlDataAdapter(query, con);
SqlCommandBuilder builder = new SqlCommandBuilder(da);
var ds = new DataSet();
da.Fill(ds);
LibGridView1.DataSource = ds.Tables[0];
con.Close();
}
private void button1_Click(object sender, EventArgs e)
{
if (LibID.Text == "" LibName.Text == "" LibPass.Text == "" LibPhone.Text == "" )
{
MessageBox.Show("Ma'lumot to'liq emas");
}
else
{
con.Open();
SqlCommand cmd = new SqlCommand("insert into Librarian values(" + LibID.Text + ",'" + LibName.Text + "','" + LibPass.Text + "','" + LibPhone.Text + "')", con);
cmd.ExecuteNonQuery();
MessageBox.Show("Muvaffaqiyatli qo'shildi");
con.Close();
populate();
}
}
private void label5_Click(object sender, EventArgs e)
{
}
private void button3_Click(object sender, EventArgs e)
{
if (LibID.Text == "" )
{
MessageBox.Show("Ma'lumot to'liq emas");
}
else
{
con.Open();
string query = "Delete from Librarian where LibID=" + LibID.Text + ";";
SqlCommand cmd = new SqlCommand(query, con);
cmd.ExecuteNonQuery();
MessageBox.Show("Muvaffaqiyatli o'chirildi");
con.Close();
populate();
}
}
private void button2_Click(object sender, EventArgs e)
{
|
| |
Natriy (Na). Sutkalik ehtiyoj – 4000-6000 mg

|
Natriy (Na). Sutkalik ehtiyoj – 4000-6000 mg
|
bet | 8/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 166,35 Kb. | | #111161 |
Bog'liq 4-ma\'ruza. Natriy (Na). Sutkalik ehtiyoj – 4000-6000 mg. Natriy plazma kationlarining 90% dan ko‘proini tashkil qiladi. Qonning osmatik bosimini ta’minlaydi, suv almashinishida, ko‘plab biokimyoviy reaksiyalarda ishtirok etadi. Hujayralar membarana potensialini va asab va muskul to‘qimalarida qo‘zg‘alish jarayonlarini generatsiyalashni ta’minlash uchun zarur. Natriy tanqisligi bosh aylanishi, qorin bo‘shlig‘ida spazmlarga, bosh og‘rig‘iga, qon bosimi kamayishiga, muvozanatni yo‘qotishga olib keladi. Osh tuzini me’yoridan ortiq iste’mol qilish nafaqat qon bosimini ortishiga, balki bu kasallikni og‘ir kechishiga ham olib keladi. Natriyning asosiy manbai osh tuzi. Hayvon mahsulotlaridan sut va tuxumda, o‘simlik mahsulotlaridan sabzi, qovun, turshakda ko‘p uchraydi. Mikroelementlar. Temir (Fe). Sutkalik ehtiyoj 1-2 mg ga teng, lekin oziqaviy temirning 10-20% hazm bo‘lishini hisobga oladigan bo‘lsak, uning oziqa bilan iste’mol qilinadigan sutkalik miqdori 10-30 mg ga teng bo‘lishi kerak. Temir faqat shaklida so‘rilishi mumkin. Katta yoshli kishi organizmida taxminan 4 g temir mavjud bo‘lib, ko‘plab fermentlar – oksidlanish-qaytarilish jarayonlari, oqsillar (sitoxromlar, sitoxromoksidazalar) tarkibiga kiradi. Bu mikroelement gemoglabin (eritrotsitlar) va mioglobin (mushaklarning qizil pigmenti) shakllanishida muhim hisoblanadi. Temir mushak hujayralarining oksigenatsiyasini yaxshilaydi, immun tizimining rivojlanishi va faoliyat ko‘rsatishi uchun talab qilinadi, kasalliklarga qarshilikni oshiradi, charchoqning, semirishning oldini oladi, terining yaxshi tonusini qaytaradi, unga sog‘lom rang beradi. Qonda temir plazma oqsili transferrin bilan kompleks shaklida ko‘chiriladi, to‘qimalarda esa temir gidroksidi va fosfatiga ega oqsil kompleksidan iborat ferritin shaklida to‘planadi. Temir tanqisligi markaziy asab tizimida (bosh aylanishi, diqqatning pasayishi, bosh og‘rig‘i), muskul tizimida (chidamlilikning pasayishi, kuchsizlik), immun tizimida (tez-tez shamollash, immun tanqisligi), qon hosil bo‘lishi (anemi), yurak (almashinuv jarayonlari) buzilishlarga olib keladi.
|
| |
- B1, B2, B6 va B12 vitaminlari uglevodlar, yog‘lar va oqsillardan energiya hosil bo‘lishida ishtirok etadi

|
- B1, B2, B6 va B12 vitaminlari uglevodlar, yog‘lar va oqsillardan energiya hosil bo‘lishida ishtirok etadi
|
bet | 19/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 166,35 Kb. | | #111161 |
Bog'liq 4-ma\'ruza. - B1, B2, B6 va B12 vitaminlari uglevodlar, yog‘lar va oqsillardan energiya hosil bo‘lishida ishtirok etadi; - B12 vitamini o‘zlashtirilishi uchun B6 vitamini va nikotin kislotasi talab qiinadi; - kobalt B12 vitamini tarkibiga kiradi; - oltingugurt B1 molekulasi tarkibiga kiradi; - xrom va nikotin kislotasi glyukozani utilizatsiyasi uchun zarur hisoblanadi; - mis temirning o‘zlashtirilishida ishtirok etadi; - D vitamini hosil bo‘lishi uchun pantoten kislotasi kerak; - E vitamini faolligi selen ishtirokida ortadi; - hujayralarga A vitamini kirishi va uning almashinuv jarayonlaridagi ta’siri uchun rux ishtiroki talab qilinadi; - D vitamini fosfor va kalsiy o‘zlashtirilishi uchun zarur; - temir C vitamini ishtirokida yaxshi o‘zlashtiriladi; - fosfor va molibden C vitamini bilan birga oziqadan energiyani ajratib olishda ishtirok etadi; - C va P vitaminlari birgalikda kapilyar tomirlar butunligi uchun zarur hisoblanadi.
Takrorlash uchun savollar
1. Funksional ovqatlanish deganda nimalarni tushunasiz? 2. Funksional ingredientlar asosiy kategoriyalarini nimalar tashkil qiladi? 3. Oziqaviy tolalarga nimalar kiradi va ular qaysi manbalardan olinadi? 4. Oqsillar va aminokislotalarning funksional vazifalari nimalardan iborat? 5. Vitaminlar qanday funksional xossalarga ega? 6. Mineral moddalar ovqatlanishda qanday ahamiyatga ega?
|
| |
Jismoniy va ruhiy zo‘riqishda kaliy tanqisligi kuzatiladi. Qandli diabetda, diareyada, gipertoniyani davolashda siydik haydovchi preparatlardan foydalanishda katta miqdorda kaliy yo‘qotilishi yuzaga k

|
Jismoniy va ruhiy zo‘riqishda kaliy tanqisligi kuzatiladi. Qandli diabetda, diareyada, gipertoniyani davolashda siydik haydovchi preparatlardan foydalanishda katta miqdorda kaliy yo‘qotilishi yuzaga k
|
bet | 7/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 166,35 Kb. | | #111161 |
Bog'liq 4-ma\'ruza. Jismoniy va ruhiy zo‘riqishda kaliy tanqisligi kuzatiladi. Qandli diabetda, diareyada, gipertoniyani davolashda siydik haydovchi preparatlardan foydalanishda katta miqdorda kaliy yo‘qotilishi yuzaga keladi. Hayvon mahsulotlaridan sutda, go‘shtda, tovuq filesida, o‘simlik mahsulotlaridan avokado, o‘rik, petrushka, banan, pomidor sharbati, sitrus mevalari, kungaboqar mag‘zi, bodom va boshqa yong‘oqlarda kaliy ko‘p miqdorda uchraydi. Fosfor (P). Sutkalik ehtiyoj – 1200-1600 mg. Fosfor kalsiy almashinishi bilan bolangan, bosh miya, mushaklar, suyaklar faoliyatida muhim o‘rin tutadi, bir qator fermentlar, DNK va RNK strukturasiga kiradi, makronergetik birikmalarda (ADF va ATF) to‘planadi. Fosfor etishmasligi markaziy asab tizimi (fosfor tanqisligida aqliy zaiflik, holsizlik rivojlanadi), mushak tizimi (og‘riqlar, zaiflik), jigar (funksiyasining buzilishi), suyak to‘qimalari (fosfor tanqisligida osteoporoz rivojlanadi) faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Fosforsiz nikotin kislotasi o‘zlashtirilmaydi. Nikotin kislotasi asab kasalliklari va stresslarda ko‘p sarflanadi. Hayvon mahsulotlaridan baliqda, sut va go‘sht mahsulotlarida, o‘simlik mahsulotlaridan loviya va no‘xotda fosfor miqdori yuqori. Organizmga kalsiy va fosforning kirish nisbati 1:1,5 ga teng. Oltingugurt (S). Sutkalik ehtiyoj 850 mg. Barcha to‘qimalarda mavjud. Teri, mushaklar, soch va bug‘umlarda katta miqdorda mavjud. Aminokislotalar (sistein, sistin, metionin, taurin), B guruhidagi vitaminlar, insulin va kollagen tarkibiga kiradi. Radiatsiyaga, toksinlarga chidamlilikni oshiradi, DNK ni tiklanishiga yordam beradi. Hayvon mahsulotlaridan sut va go‘shtda oltingugurt miqdori yuqori. Xlor (Cl). Sutkalik ehtiyoj – 5000 mg. Xlor oshqozon shirasi tarkibiga kiradi, kaliy va natriy bilan birgalikda suv balansini, mushaklar va asab tizimi me’yoriy faoliyatini ta’minlaydi. Xlor tanqisligida diareya, mushaklar tonusining pasayishi, qayt qiish kuzatiladi. Xlorlangan suv ichuvchilar qatiq mahsulotlari hamda E vitamini iste’mol qilishlari kerak. Osh tuzi va dengiz mahsulotlari xlorning manbai hisoblanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Jismoniy va ruhiy zo‘riqishda kaliy tanqisligi kuzatiladi. Qandli diabetda, diareyada, gipertoniyani davolashda siydik haydovchi preparatlardan foydalanishda katta miqdorda kaliy yo‘qotilishi yuzaga k
|
Me’yordagi hayot faoliyati uchun nafaqat organizmga mineral moddalar doimiy kelib turishi, balki ularning nisbati ham to‘g‘ri bo‘lishi kerak

|
Me’yordagi hayot faoliyati uchun nafaqat organizmga mineral moddalar doimiy kelib turishi, balki ularning nisbati ham to‘g‘ri bo‘lishi kerak
|
bet | 6/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 166,35 Kb. | | #111161 |
Bog'liq 4-ma\'ruza. Me’yordagi hayot faoliyati uchun nafaqat organizmga mineral moddalar doimiy kelib turishi, balki ularning nisbati ham to‘g‘ri bo‘lishi kerak. Inson organizmiga kelayotgan kalsiy va magniyning nisbati 1:0,7 ga teng bo‘lishi kerak.Kalsiy miqdori yuqori bo‘lgan oziqa magniy so‘rilishini pasaytiradi. Magniyning o‘zlashtirilishiga organizmda magniyning antagonistlari hisoblangan shovul kislotasi, tanin va fitinlar qarshilik qiladi. Berilliy va marganets magniyning kuchli antogonistlari hisoblanadi. Sut va kazein magniyning ichaklardan so‘rilishiga qulay ta’sir ko‘rsatadi. Ma’lumotlarga ko‘ra rivojlangan mamlakatlarda istiqomat qiluvchi 80% aholi etarli miqdorda magniy iste’mol qilmaydi. Keksa va kam ta’minlangan kishilar ratsionida magniy miqdori etarli emas. Magniyning o‘zlashtirilishi A vitamini, kalsiy va fosfor ishtirokida ortadi. Hayvon mahsulotlaridan dengiz balig‘ida, o‘simliklardan – bug‘doy kepagi, kungaboqar mag‘zi, yong‘oqlarda magniy miqdori katta. Xususan yashil sabzavotlar xlorofilida magniy ko‘p. Suvning qattiqligi yuqori bo‘lgan hududlarda istiqomat qiluvchi kishilar magniyni etali miqdorda iste’mol qiladilar. Kaliy (K). Sutkalik ehtiyoj – 3000-5000 mg. Kaliy natriyning antagonisti hisoblanadi. Bu istalgan tirik hujayraning faoliyat ko‘rsatishi uchun zarur bo‘lgan hujayraichi kimyoviy elementi hisoblanadi. Kaliy natriy, xlorid va bikarbonat bilan birgalikda organizmdagi kislota-ishqor muvozanati va osmotik bosim uchun mas’ul hisoblanadi. Hujayra devorlarining me’yorda faoliyat ko‘rsatishini, teri sog‘lomligini, organizmdan suyuqlik chiqishini, miyani kislorod bilan yaxshi to‘yinishini ta’minlaydi, buyraklarni metabolitik shlaklar ajratib chiqarishini stimullaydi, allergik holatlarni engillashtiradi, mushaklar qisqarishi uchun zarur, asab impulslari o‘tkazilishida ishtirok etadi. kaliy yurak-qontomir tizimi me’yorda faoliyat ko‘rsatishi uchun juda muhim, yurak ritmini rostlaydi, insultlarning ayrim shakllarini, dipressiya, charchoq va asabiylikning oldini oladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Me’yordagi hayot faoliyati uchun nafaqat organizmga mineral moddalar doimiy kelib turishi, balki ularning nisbati ham to‘g‘ri bo‘lishi kerak
|
Nikel (Ni). Sutkalik ehtiyoj – 100 mkg atrofida

|
Nikel (Ni). Sutkalik ehtiyoj – 100 mkg atrofida
|
bet | 14/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 166,35 Kb. | | #111161 |
Bog'liq 4-ma\'ruza. Nikel (Ni). Sutkalik ehtiyoj – 100 mkg atrofida. Insonning barcha to‘qimalarida uchraydi. Nuklein kislotalar va oqsil hosil bo‘lishida va faoliyat ko‘rsatishida, prolaktin gormoni sintezini rostlashda ishtirok etadi. Nikel adrenalin antagonisti, insulinni, arginaza, kokarboksilaza, tripsin ferment tizimlarini faollashtiradi, yog‘lar, RNK va DNK almashinuvida ishtirok etadi. Nikel hayvon mahsulotlaridan go‘shtda, jigarda, tovuq tuxumida, o‘simlik mahsulotlaridan sabzavotlarda va yormalarda ko‘p uchraydi. Vanadiy (V). Sutkalik ehtiyoj – 20-30 mkg. Vanadiy tuzlari organizmda adrenalin, gidroksitirozin, gidroksitriptofan va boshqa gidroksil birikmalari oksidlanishi faol katalizatorlari hisoblanadi. Vodorod ko‘chirilishi tizimini bloklab, vanadiy organizmga gemostimullovchi ta’sir ko‘rsatadi. Vanadiy insulin almashinuvi buzilishidan aziyat chekuvchi kishilar uchun muhim oziqaviy mikroelement hisoblanadi. Bu kimyoviy element to‘qimalarning insulinga bo‘lgan sezuvchanligini tiklanishi hisobiga qon zardobidagi glyukoza miqdori pasayishi hisobiga organizmning insulin va boshqa gipoglikemik dorilarga ehtiyojini kamaytiradi. Vanadiyni xrom, rux, marganets, magniy, biotin, nikotin kislotasi bilan birga uglevodli oziqani iste’mol qilishni kamaytirish ikkinchi turdagi qandli diabetda dori vositalariga ehtiyojni kamaytirishi mumkin. Vanadiy uglevodlar almashinuvidan tashqari yog‘lar almashinuvida ishtirok etadi, xolesterin hosil bo‘lishini oldini oladi, qondagi lipidlar miqdorini kamaytiradi, kariesni oldini oladi, tishlarni minerallashuvi va ularni saqlanishini ta’minlaydi, serotin va boshqa biologik faol aminlar almashinuviga ta’sir ko‘rsatadi. Vanadiy hujayralar o‘sishi jarayonlarida, to‘qimalar differensirovkasi va tiklanishida ishtirok etadi. Vanadiyning ortiqcha miqdori asab kasalliklariga, depressiyaga, buyraklar funksiyasining buzilishiga olib kelishi mumkin. Turli ko‘katlarda (ukrop, petrushka, salat, yashil piyoz), kartoshkada, ertut va bodringda vanadiy ko‘p uchraydi. Vanadiy marganets va kaliy saqlovchi mahsulotlarda ko‘p uchraydi. YAngi mahsulotlarga nisbatan konservalangan mahsulotlarda vanadiy ko‘proq bo‘ladi.
|
| |
Shahrisabz filiali funksional ovqatlanish mahsulotlari texnologiyalari fanidan - bet 9

|
Shahrisabz filiali funksional ovqatlanish mahsulotlari texnologiyalari fanidan
|
bet | 9/19 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 166,35 Kb. | | #111161 |
Bog'liq 4-ma\'ruza. Temir tanqislig dunkyoda keng tarqalgan kasallik hisoblanadi. Ayollarda ko‘pincha temir va kalsiy tanqisligi birgalikda kuzatiladi. Aspirin yoki indometatsin qabul qilishda organizmga qo‘shimcha temir kirishi talab qilinadi. Kofe va choyni xush ko‘ruvchilar ham ushbu elementni ko‘proq iste’mol qilish talab qilinadi., chunki choy va kofe temirning so‘rilishini sekinlashtiradi. Temirni to‘g‘ri o‘zlashtirilishi uchun oziqada mis ionlarining bo‘lishi talab qilinadi. Agar qo‘shimchalar tarkibida temir sulfat mavjud bo‘lsa, organizm E vitaminini yo‘qotadi. Homiladorlik vaqtida temirning ortiqcha bo‘lishi homilaga zarar ko‘rsatishi mumkin. Temir etarlicha iste’mol qilinmaganida kobaltning kuchli absorbsiyalanishi qayd etiladi. Noorganik temirni qo‘shimcha iste’mol qilish salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin, chunki ortiqcha temir yurak-qontomir kasalliklari, allergik kasalliklar rivojlanishiga olib keladi, ayrim immun effektor funksiyalarni ingibirlaydi. Ortiqcha temir asab tizimiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Temir yog‘ to‘qimasidan (30% gacha) o‘simlik to‘qimasiga qaraganda (10% gacha) yaxshiroq o‘zlashtiriladi. Inson uchun temirning eng yaxshi manbai mol go‘shti, tovuq va baliqdagi qora temir hisoblanadi. O‘simlik mahsulotlaridan dukkaklilarda, qo‘ziqorinda, olmada, olxo‘ri va shaftolida temir ko‘p uchraydi. Temir miqdorini organizmda roslashning eng yaxshi vositasi uni kletchatka bilan birgalikda iste’mol qilish hisoblanadi. Kletchatka ortiqcha temirni bog‘lab oladi va ichaklarning shilliq qavati yallig‘lanishiga sabab bo‘ladigan oksidlanish jarayonlarining oldini oladi. A va C vitaminlarini qabul qilish temirni o‘zlashtirilishiga yordam beradi. Yod (I). Sutkalik ehtiyoj – 100-200 mkg. Bu mikroelement qalqonsimon bez garmonlari hosil bo‘lishida ishtirok etadi. Yod tiroksin, triyodtironin tarkibiga kirib, yod atomlari elektronlar tashishning donor-akseptor funksiyasini bajaradi. Tireoid gormonlar 100 dan ortiq fermentlar sinteziga ta’sir ko‘rsatadi; hujayralar mitoxondriylari sonini, issiqlik hosil bo‘lishni; xolesterin almashinuvi, hujayralar o‘sishi va rivojlanishi, reproduktiv salomatlik sifatini; asab-mushak funksiyasini; teri, soch va tishlar o‘sishi va qayta tiklanishini; energiyaning qayta hosil bo‘lishi va moddalar almashinuvini rostlaydi. Yod natriy va kaliy ionlari konsentratsiyasiga ta’sir ko‘rsatib, suv-tuz almashinuvida ishtirok etadi. Yodning optimal miqdori immun va markaziy asab tizimi faoliyati uchun zarur hisoblanadi. Homilador ayollar organizmida yodning miqdori etarli bo‘lishi talab qilinadi, chunki bu elementning tanqisligi homilaning jismoniy va aqliy rivojlanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Ovqatlanishda karam, xren, salat, soya, raps singari yodning qalqonsimon bez hujayralariga trnsportlanishini bloklovchi tiotsianatlar, izotsianatlar birikmalariga ega mahsulotlardan foydalanish yodning hazm bo‘lishiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
|
| |