I.Bob. Kampyuter dasturlari - Murakkab buyruqlarning shakllanishi 70-yillar oxirlariga kelib interpretatsiya yordamida...

|
Murakkab buyruqlarning shakllanishi 70-yillar oxirlariga kelib interpretatsiya yordamida juda murakkab buyruq ustida ko`plab amaliyotlar va izlanishlar olib borildi
|
bet | 4/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 484,05 Kb. | | #230831 |
I.Bob. Kampyuter dasturlari.
2.1 Kompyuterlar uchun dasturlar
Dastlabki kompyuterlar uchun dasturlar, amaldagi protsessor buyruqlar majmuasiga kiritilgan qator buyruqlarni ifodalaydi. Dasturni kompyuterda ijro etish juda oddiy edi. Har safar kompyuterda bitta dastur bajarilgan. Protsessor, dasturga muvofiq ketma-ket navbatdagi buyruqlar ketma-ketlikda bajarildi. Barcha kompyuter resurslari - xotira, protsessor vaqti, barcha qurilmalar - dasturning to'liq tasarrufida edi va hech narsa uning ishiga aralashmasdi (albatta odamni hisobga olmagan). Parallelizm ko'zga ko'rinmasdi.
Bu idial juda uzoq vaqt davomida juda qimmat bo'lmagan kompyuter resurslari samarasiz ishlatgani tufayli uzoq davom etmadi. Kompyuterlar o'chirilmadi, bitta dastur boshqasini o'zgartirdi.
Yaqin orada kompyuter protsessor bilan birga markaziy protsessor deb nomlanuvchi qo'shimcha protsessorlarga, eng avvalo, sekin komutlarni bajarish uchun mas'ul bo'lgan kirish / chiqish qurilmalarining maxsus protsessorlariga ega edi. Bu esa, bir vaqtning o'zida bir nechta dastur kompyuterda ishlayotgani - dastur natijalarini nashr etishi, ikkinchisi - bajarilishi va uchinchisi - masalan, magnit tasmasi yoki boshqa tashqi vositadan ma'lumotlarni kiritish uchun dasturni bajarishning ommaviy rejimini tashkil etishga imkon berdi.
Inqilobiy qadam 1964 yilda IBM - OS 360 operatsion tizimining paydo bo'lishi bo'ldi. Kompyuterda paydo bo'lgan operatsion tizim uning mutlaq egasi bo'ldi - barcha resurslari menejeri. Endilikda foydalanuvchi dasturi faqat operatsion tizim nazorati ostida bajarilishi mumkin. Operatsion tizim ikkita muhim vazifani hal etishga imkon berdi: bir tomondan, bir vaqtning o'zida kompyuterda ishlashning barcha dasturlariga zarur xizmatni taqdim etish, ikkinchidan, mavjud resurslarni ushbu resurslarga da'vo qilayotgan dasturlar orasida samarali foydalanish va tarqatish. Operatsion tizimlarning paydo bo'lishi bitta dasturli rejimdan ko'p dasturli rejimga o'tishga olib keldi, bir vaqtning o'zida bir xil dasturda bir nechta dastur mavjud. Ko'p dasturlash parallel dasturiy emas, biroq bu parallel hisoblash uchun bir qadamdir.
Ko'p dasturlash - bir nechta dasturlarni parallel bajarish. Ko'p dasturlash sizga ularni bajarish uchun umumiy vaqtni kamaytirish imkonini beradi.
Parallel hisoblashda bir xil dasturni parallel bajarish nazarda tutiladi. Parallel hisoblash bir dasturning bajarilish vaqtini kamaytirish imkonini beradi.
Ko'p dasturlash uchun kompyuterning bir nechta protsessorlarga ega bo'lishi juda muhim. Ko'p dasturlashni amalga oshirish uchun protsessorlarning o'zaro ishlashini tashkil qiluvchi operatsion tizim mavjudligi etarli.
Parallel hisoblash uchun dasturning o'zi uchun zarur bo'lgan qo'shimcha talab mavjud - dastur hisoblarni parallellashtirish imkoniyatini yaratishi kerak, chunki operatsion tizimning ko'rinishi kompyuterni apparat (xotira, protsessorlar, boshqa qurilmalar) deb hisoblash mumkin emasligini anglatadi. Endi u ikki qismga ega: qattiq (qattiq) va yumshoq (yumshoq) - bir-birini to'ldiruvchi apparat va dasturiy komponentlar. Yarim asrdan ko'proq vaqt mobaynida komponentlar tez rivojlana boshladi, asbobuskunalar uchun eksponentsional o'sishni odatiy holga keltirdi, bu Murning taniqli ampirik qonunida aks ettirilgan - barcha muhim belgilar kattalashib ketgan - barcha darajalarda xotira hajmi, xotiraga kirish vaqtini kamaytirish, protsessor tezligi. Murning qonuniga ko'ra (Gordon Moore Intelning asoschilaridan biri), xarakterli qiymatlar har yarim yilda ikki baravarga ko'paydi. Kompyuterga kiritilgan protsessorlarning soni ham ortdi. O'zgarildi va kompyuter arxitekturasi. Ushbu o'zgarishlar ko'p jihatdan hisoblarni parallellashtirishga qaratilgan qadamlar edi. Bu erda parallelizatsiya jarayoni bilan bevosita bog'liq bo'lgan protsessor arxitekturasidagi o'zgarishlarning bir qismi: Buyruqlar chizig'ini qayta ishlash. Protsessor tomonidan buyruqlar oqimini bajarish jarayoni endi buyruq buyrug'i ketma-ket ravishda bajarilmasligi sifatida ko'rilmaydi. Buyruqlar oqimini qayta ishlash jarayoni quvur liniyasida amalga oshirildi, shuning uchun bir nechta buyruqlar bir vaqtning o'zida bajarishga tayyorlandi. Bir-biriga bog'liq bo'lmagan buyruqlar bir vaqtning o'zida bajarilishi mumkin, bu allaqachon haqiqiy parallelizmdir. "Uzoq buyruqlar". Ba'zi bir kompyuterlarning arxitekturasi bir nechta protsessorlarni o'z ichiga olgan bo'lib, ular mantiqiy va arifmetik operatsiyalarni butun sonlar bo'yicha bajarish imkonini beradi, bir nechta protsessorlar suzuvchi nuqtali raqamlarda operatsiyalarni amalga oshiradi. Uzoq buyruq bitta buyruqda mavjud protsessorlarning har biri bajarishi kerak bo'lgan amallarni ko'rsatishga imkon berdi. Bu esa, apparat darajasida parallelizmni amalga oshirish imkonini berdi Vektorli va matritsali protsessorlar. Ushbu protsessorlarning ko'rsatmalar to'plami vektorlar va matritsalar bo'yicha asosiy operatsiyalarni o'z ichiga oladi. Masalan, bitta guruh ikkita matritsani qo'shishlari mumkin. Bunday buyruq parallel hisoblashlarni amalga oshiradi. Ushbu operatsiyalar ma'lumotni qayta ishlash asoslarini tashkil etuvchi ilovalar keng tarqalgan.
Ma`lumotlarning parallel ishlashi ushbu klassdagi ilovalarning samaradorligini sezilarli darajada oshirishi mumkin. Dasturiy ta'minot darajasida parallel ijro etiladigan dasturlarning yana bir muhim turi - grafik tasvirlar bilan intensiv ishlash. Ushbu ishlash grafik ishlovchilar tomonidan amalga oshiriladi. Grafik tasvirni ballar to'plami sifatida ko'rish mumkin. Rasmni qayta ishlash ko'pincha hamma punktlarda bir xil operatsiyani bajarish uchun kamayadi. Ushbu vaziyatda ma'lumotlar parallelizatsiyasi osongina amalga oshiriladi.. Shu sababli, grafik protsessorlar avvaldan ko'p yadroli bo'lib, bu jarayonni parallellash va tasvirni samarali ishlash imkonini beradi. Superkompyuterlar hozirgi vaqtda eng yuqori ko'rsatkichlarga ega bo'lgan kompyuterlarni o'z ichiga oladi. Ular yuz minglab protsessorlardan iborat. Superkompyuterlardan samarali foydalanish hisob-kitoblarning eng keng tarqalgan parallelligini o'z ichiga oladi .. Ilmiy tadqiqotlarda va yangi texnologiyalarda mavjud hisoblash tizimlarining barcha kuchini talab qiluvchi vazifalar mavjud. Mamlakatning ilmiy salohiyati ko'p jihatdan o'zining superkompyuterlari mavjudligi bilan belgilanadi. Superkompyuterning kontseptsiyasi nisbatan nuqtai nazardir. O'n yillik superkompyuterning xususiyatlari odatdagi kompyuterning xususiyatlariga mos keladi.
Algoritm tushunchasi zamonaviy matematika va informatikaning asosiy tushunchalaridan biri hisoblanadi. Algoritm termini o’rta asrlar ulug’ matematigi al-Xorazmiy nomidan kelib chiqqan. XX asrning 30-yiligacha algoritm tushunchasi ko’proq matematik ma’no emas, balki metodologik ma’noni kasb etar edi. Algoritm deganda, u yoki bu masalalar sinfini yechish imkonini beruvchi aniq ifodalangan chekli qoidalar majmui tushunilgan. EHM larning paydo bo’lishi bilan algoritm tushunchasi yanada keng tarqaldi. EHM va dasturlash usullarining rivojlanishi algoritmlarni ishlab chiqish avtomatlashtirishdagi zaruriy bosqich ekanligini tushunishga yordam berdi. EHM larning paydo bo’lishi algoritmlar nazariyasining rivojlanishiga olib keldi. Algoritmlarni tuzish – bu ijodiy ish bo’lib, ixtiyoriy zaruriy algoritmni tuzish uchun umumiy usullar mavjud emas, kishining ijodiy qobiliyatiga bog’liq. Algoritmlаr, ulаrning хоssаlаri. Bеrilish usullаri vа strukturаlаri Yuqorida qayd qilganimizdek, qo‘yilgan biror masalani EHMda yechish uchun, avval uning matematik modelini, keyin algoritmini va programmasini tuzish kerak bo‘ladi. Bu uchlikda algoritm bloki muhim ahamiyatga ega. Endi algoritm tushunchasining ta’rifi va xossalarini bayon qilamiz.
Algoritm bu oldimizga qo‘yilgan masalani yechish zarur bo‘lgan amallar ketma-ketligidir. Algoritmning asosiy xossalari.Algoritmning 5-ta asosiy xossasi bor:
Diskretlilik (Cheklilik). Bu xossaning mazmuni algoritmlarni doimo chekli qadamlardan iborat qilib bo‘laklash imkoniyati mavjudligida. Ya’ni uni chekli sondagi oddiy ko‘rsatmalar ketma-ketligi shaklida ifodalash mumkin. Agar kuzatilayotgan jarayonni chekli qadamlardan iborat qilib qo‘llay olmasak, uni algoritm deb bo‘lmaydi.
Dastlabki ma’lumotlar Djek tasarrufidagi shaharlar ruyhati va narxlar matrisasi ko’rinishida berilgan. Bu yerda matrisa i shahardan j shaharga borish narxiga teng bo’lgan c(i,j) elementlardan tashkil topgan ikki o’lchamli massiv. Shaharlar soni 2 ta bo’lsa, matrisa - bo’ladi. Biz Djekga yo’l harajatlarini kamaytirishga yordam berishimiz kerak. Djekning marshruti o’zi yashagan shahardan boshlanib, qolgan hamma shaharlarni bir martadan o’tib, yana o’z shahriga qaytib kelishi kerak.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Murakkab buyruqlarning shakllanishi 70-yillar oxirlariga kelib interpretatsiya yordamida juda murakkab buyruq ustida ko`plab amaliyotlar va izlanishlar olib borildi
|