nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ilova sathi protokollari - Guruh: nws004 Bajardi: Axmadjanov Bobirjon Tekshirdi: Xolimtayeva Ikbol

|
Guruh: nws004 Bajardi: Axmadjanov Bobirjon Tekshirdi: Xolimtayeva Ikbol
|
bet | 2/9 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 177,07 Kb. | | #243647 |
Bog'liq Tarmoq xavfsizligi mustaqil ish2. Ilova sathi protokollari
OSI tarmoq modelining yuqori (7) qatlamining protokoli, tarmoq va
foydalanuvchi o'rtasidagi o'zaro ta'sirni ta'minlaydi. Qatlam foydalanuvchi ilovalariga
ma'lumotlar bazasi so'rovlarini qayta ishlash, fayllarga kirish, elektron pochtani
yo'naltirish kabi tarmoq xizmatlariga kirish imkonini beradi. Shuningdek, u xizmat
ma'lumotlarini uzatish uchun javobgardir, ilovalarni xatolar haqida ma'lumot bilan
ta'minlaydi va taqdimot qatlamiga so'rovlar yaratadi. Misol: NTP, DHCP, BOOTP.
3. NTP protokoli
NTP nima – NTP butun tarmoq infratuzilmasi, jumladan serverlar, kalitlar,
marshrutizatorlar, xost-mashinalar, simsiz ulanish nuqtalari, uzluksiz quvvat manbalari
(UPS) va boshqalar bo'ylab vaqtni sinxronlashtirish uchun mo'ljallangan.
NTP sukut bo'yicha manba va maqsad uchun UDP 123 portidan foydalanadi.
NTP tarmog'i odatda o'zining asl vaqtini Internetda mavjud bo'lgan GPS yoki
atom soatlari kabi nufuzli vaqt manbasidan oladi. Keyin NTP mahalliy tarmoq ichida
vaqtni taqsimlaydi. NTP sozlangan qurilma avtomatik ravishda eng past qatlam
raqamiga ega NTP serverini tanlaydi.
Ushbu algoritmning soddaroq bajarilishi SNTP, Simple Network Time Protocol
deb nomlanadi. U o'rnatilgan tizimlar va yuqori aniqlikni talab qilmaydigan
qurilmalarda, shuningdek, maxsus vaqt dasturlarida qo'llaniladi.
NTP rejimlari:
Server. Tarmoqdagi mijozlarga aniq vaqt ma'lumotlarini taqdim etadi.
•
Mijoz (mijoz). Vaqtni NTP serveri bilan sinxronlashtiradi. Ushbu rejim fayl
serverlari, mijoz ish stantsiyalari va boshqa qurilmalar uchun eng mos keladi.
•
Tengdosh qurilmalar (tengdoshlar) . Ushbu rejimdagi qurilmalar faqat
vaqtni sinxronlashtirish ma'lumotlarini almashadilar.
•
Broadcast / multicast rejimi (Eshittirish / multicast). Mahalliy tarmoqqa
vaqt haqidagi ma'lumotlarga ega xabarlar ko'chkisi yuborilganda, NTP
serverining maxsus "surish" rejimi.
Ushbu maqolada Cisco router va switchdagi NTP sozlamalari muhokama qilinadi.
Topologiya
O'rganilayotgan topologiya mos ravishda Cisco IOS Software 15.0(2) LAN
bazasida ishlaydigan Cisco 2960 kaliti va Cisco IOS Software 15.0 bilan ishlaydigan
Cisco 2911 routeridan iborat . Boshqa routerlar va Cisco IOS versiyalariga ruxsat
beriladi.
Topologiya diagrammasi quyidagicha:
|
| |
Routerdagi dastlabki sozlamalar - Guruh: nws004 Bajardi: Axmadjanov Bobirjon Tekshirdi: Xolimtayeva Ikbol

|
Guruh: nws004 Bajardi: Axmadjanov Bobirjon Tekshirdi: Xolimtayeva Ikbol
|
bet | 3/9 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 177,07 Kb. | | #243647 |
Bog'liq Tarmoq xavfsizligi mustaqil ish
Routerdagi dastlabki sozlamalar
1: hostname R1
2:!
3: no ip domain lookup
4:!
5: line con 0
6: exec-t 0 0
7: logg sync
8: exit
9:!
10: interface GigabitEthernet0/2
11: ip address dhcp
12: no shutdown
13: exit
14:!
15: interface GigabitEthernet0/1
16: ip address 192.168.1.1 255.255.255.0
17: no shutdown
18: exit
Kommutatordagi dastlabki sozlamalar
1: hostname SW1 [SW2]
2:!
3: no ip domain lookup
4:!
5: line con 0
6: exec-t 0 0
7: logg sync
8: exit
9:!
10: interface VLAN1
11: ip address 192.168.1.2 [192.168.1.3] 255.255.255.0
12: no shutdown
13: exit
Routerda NTP serverini ko’rsatish:
Puldan bir nechta serverlarga ulanish uchun buyruqni bir necha marta kiritish
orqali NTP klientini routerda sozlanishi:
1: ntp server europe.pool.ntp.org
2: ntp server europe.pool.ntp.org
3: ntp server europe.pool.ntp.org
Shuningdek, marshrutizatorni 2-soat qatlamining qiymatini belgilab, NTP
serveri sifatida sozlanishi:
1: ntp master 2
Kommutatordagi NTP sozlamalari
NTP klientini kommutatorda sozlash:
1: ntp server 192.168.1.1
2: ntp peer 192.168.1.3 [192.168.1.2]
Sozlamalarni tekshirish
1: show running-config
2: show ntp associations
3: show ntp associations detail
4: show ntp status
Cisco Router/Switch-da kengaytirilgan NTP sozlamalari
NTP protokolidan foydalanganda xavfsizlikni ta'minlash uchun siz kirishni
boshqarish ro'yxatlari yordamida autentifikatsiya va kirishni cheklashni sozlashingiz
mumkin.
Autentifikatsiyani sozlash bosqichlari:
1-qadam. NTP autentifikatsiya tugmasi buyrug'i yordamida NTP autentifikatsiya
kalitini/kalitlarini aniqlang.
|
| |
ХULОSА


АDАBIYOTLАR - O’zbеkistоn rеspublikаsi оliy vа o’rtа mахsus tа’lim vаzirligi toshkent davlat transport universiteti

ХULОSА
АDАBIYOTLАR
KIRISH
Avtobus transporti - yo‘lovchi avtotransportining eng keng tarqalgan turi. U mamlakatning yagona transport tizimida muhim rol o‘ynaydi. Bu barcha ommaviy yo‘lovchi tashish transportining 60% dan ortig‘ini tashkil etadi va yo‘lovchilar aylanmasi qariyb 40% ni tashkil qiladi. Avtobus jamoat transporti sifatida nafaqat shaharlarda, balki qishloq joylarda ham tarqaldi. Avtobuslar shahar, shahar atrofi, shaharlararo va xalqaro muntazam aloqada ishlatiladi. Kichik shaharlarning aksariyat qismida avtobus ommaviy yo‘lovchi tashish transportining yagona turi hisoblanadi. Avtobuslar butun shahar bo‘ylab transport aloqalarini taʼminlaydi va shaharning barcha hududlarini yagona shahar majmuasiga birlashtirishga hissa qo‘shadi. Tumanlararo, tumanlararo va mintaqalararo yo‘nalishlarda avtobus transporti yo‘lovchilarni temir yo‘l stantsiyalariga, daryo portlariga, yozgi kottejlarga, shaharlararo avtobuslar xizmat ko‘rsatish avtostantsiyalariga etkazib beradi. Shaharlararo avtobus transporti temir yo‘l va havo transportida qo‘shimcha ishlarni amalga oshiradi. Baʼzi hollarda shaharlararo avtobuslar yo‘nalishi yanada sodda va yo‘lovchilarni belgilangan manzilga etkazib berish vaqtni tejaydigan avtobuslar tomonidan amalga oshiriladi.Dunyo miqyosida aholiga transport xizmati ko‘rsatish, jumladan, yo‘lovchilarni tashishga bo‘lgan ehtiyojini qondirish, yo‘nalishlarda transport vositalarining ekspluatatsion ko‘rsatkichlarini optimallashtirish, haydovchilar mehnati va dam olishi, shahar ichi, atrofi, shaharlararo va xalqaro tashishlarni tashkil etish, tarif tizimini takomillashtirish, xizmat sifatini oshirish masalalari, mavjud muammolarning zamonaviy yechimi muhim ahamiyat kasb etmoqda. Bu borada rivojlangan xorijiy mamlakatlarda, jumladan, AQSh, Angliya, Germaniya, Fransiya, Singapur, Yaponiya, Janubiy Koreya kabi mamlakatlarda mazkur masalalarning yangi ilmiy-texnikaviy yechimlarini ishlab chiqishga alohida e’tibor qaratilmoqda.Jahonda aholiga transport xizmati ko‘rsatish, uning sifatini oshirish, yo‘lovchilar tashish transporti ishini kompleks yondashuvlarga asoslangan holda takomillashtirish yo‘nalishlarida keng ko‘lamli tadqiqotlar olib borilmoqda. Shu bilan birga yo‘lovchilarni tashishning zamonaviy texnologiyalarini yaratish zarur hisoblanmYo‘lovchilarni tashish bilan shug‘ullanadigan korxonalarning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
• aholining yo‘lovchi tashish avtomobil transportiga bo‘lgan ehtiyojlarini to‘liq qondirish.
• yo‘lovchilarga yuqori darajadagi xizmat ko‘rsatish madaniyatini va transport xavfsizligini taʼminlash.
Transport vositalaridan samarali foydalanish va transport xarajatlarini maksimal darajada kamaytirish
• ilg‘or tajribalarni sintez qilish va tarqatish.
Ushbu kurs loyihasining maqsadi - ishlarni tashkil qilish va Toshkent shahridagi 2-sonli avtobus saroyining 72-sonli avtobus yo‘nalishiniAviasozlar-Jomiy maydoni”Yo‘nalishidagi avtobuslarning asosiy ishlash ko‘rsatkichlarini aniqlash.
|
Kommutatordagi dastlabki sozlamalar

|
Kommutatordagi dastlabki sozlamalar
|
bet | 5/9 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 177,07 Kb. | | #243647 |
Bog'liq Tarmoq xavfsizligi mustaqil ish
Kommutatordagi dastlabki sozlamalar
1: hostname LAN-switch
2:!
3: no ip domain lookup
4:!
5: line con 0
6: exec-t 0 0
7: logg sync
8: exit
9:!
10: interface range fastEthernet0/5-7
11: switchport mode access
12: spanning-tree portfast
13: exit
14:!
15: interface Vlan1
16: ip address 192.168.1.2 255.255.255.0
17: no shutdown
18: exit
Routerdagi dastlabki sozlamalar
1: hostname LAN-router
2:!
3: no ip domain lookup
4:!
5: line con 0
6: exec-t 0 0
7: logg sync
8: exit
9:!
10: interface GigabitEthernet0/1
11: ip address dhcp
12: no shutdown
13: exit
Kommutatordagi DHCP server sozlamalari
Keling, oxirgi qurilmalar uchun DHCP serverini sozlaymiz:
1: ip dhcp excluded-address 192.168.1.2 192.168.1.10
2:!
3: ip dhcp pool LAN
4: network 192.168.1.0 255.255.255.0
5: default-router 192.168.1.1
6: exit
Routerni DHCP klient sifatida sozlash
Umuman olganda, router interfeysida manzilni olish uchun quyidagi buyruq ishlatiladi:
1: interface GigabitEthernet0/1
2: ip address dhcp
3: exit
Biroq, agar manzilni statik tarzda berish kerak bo'lsa, unda nafaqat kerakli router
interfeysining MAC manzilini, balki uning DHCP klient identifikatorini (klient
identifikatori) bilish kerak. Mijoz identifikatori ikki shaklda taqdim etilishi
mumkin :
•
7 baytli nuqtali o'n oltilik ko'rinish. Masalan, 01100.04f3.0158.b3 bu yerda 01
chekilgan media turini, qolgan baytlar esa DHCP mijozining MAC manzilini
bildiradi.
•
27 baytli nuqtali o'n oltilik ko'rinish. Masalan,
7665.6e64.6f72.2d30.3032.342e.3937.6230.2e33.3734.312d.4661.302f.31.
Ushbu olti burchakli qiymat uchun ekvivalent ASCII qatori vendor-
0024.97b0.3741 boʻlib, bunda vendor etkazib berovchi, 0024.97b0.3741
chiquvchi interfeys MAC manzilini, oxirgi raqamlar esa chiquvchi
interfeysning nomi va raqamidir.
Cisco IOS sukut bo'yicha oxirgi belgiga mos keladi. Klient identifikatorining
yanada ixcham ko'rinishiga o'tish uchun siz qo'shimcha sozlamalarni o'rnatishingiz
kerak:
1: interface GigabitEthernet0/1
2: ip address dhcp client-id GigabitEthernet0/1
3: exit
Routerning GigabitEthernet0/1 interfeysining MAC manzilini kommutatorda
ko'rsatgandan so'ng, yo'riqnoma uchun alohida DHCP serverini sozlash kerak:
1: ip dhcp pool WAN
2: host 192.168.1.1 255.255.255.0
3: client-identifier 0188.1dfc.e4f8.b9
4: exit
Bu yerda 0188.1dfc.e4f8.b9:
• 01 - Ethernet muhiti turi,
• 881d.fce4.f8b9 - routerning GigabitEthernet0/1 interfeysining MAC manzili.
|
| |
Avtobus brigadalari ishini tashkil etishning asosiy shakllari

|
Avtobus brigadalari ishini tashkil etishning asosiy shakllari
|
bet | 8/15 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 473,73 Kb. | | #118982 |
Bog'liq 72 kurs ishi2.2.Avtobus brigadalari ishini tashkil etishning asosiy shakllari.
(2.1. – 2.2. punktlar bo‘yicha nazariy tushunchalar keltiriladi).
Haydovchilar ish kunining kundalik hisobini (meyoriy nuqtai-nazardan) olib borish ham ancha mushkul masaladir. Shuning uchun yo‘lovchi tashuvchi transportlarda haydovchilarning oylik ish kunlarini hisobga olib borish qabul qilingan. Bunday hisobga olish usulida haydovchilarning ish kuni 10 soatdan ortmasligi va faqat istisno tariqasida kasaba uyushmalarining markaziy qo‘mitasi bilan kelishilgan holda ish kunini 12,0 soatga oshirish ruxsat etiladi. Lekin bunda ham boshqa ishchilarning ish kunlari kabi haydovchilar uchun kunlik va haftalik dam olish kunlari qatʼiy belgilangan bo‘lishi kerak. Kunlik dam olish soati oldingi ish kunidan ikki marta katta bo‘lishi, istisno tariqasida bazi haydovchilar uchun eng kam bo‘lganda 12 soat bo‘lishi, hafta oxiridagi dam olish soat esa 42 soat va 29 soatdan kam bo‘lmasligi kerak. Tungi ish soatlari (2200 dan 600 gacha) alohida hisobga olinib, bu davr uchun ish soati meyorida belgilangandan bir soatga kamaytirishi kerak.
Harakat xavfsizligi va mehnat muxofazasi nuqtai nazaridan har bir haydovchiga 3-4 soat ishlaganidan keyin qisqa muddatli dam olish uchun 15-20 minut va tushlik qilish uchun 4-5 soatdan keyin 0,5-2,0 soat vaqt rejalashtirilgan bo‘lishi kerak.
Haydovchilarning bir oylik ish vaqti fondi (bir oylik ish balansi) quyidagicha aniqlanadi:
Boy = [ Kk – (Kd+Kb) Tish v] – Kdb,soat;
bu yerda: Kk-bir oydagi kalendar kunlar soni, kun;
Kd- bir oy ichidagi dam olish kunlari soni, kun;
Kb– bir oy ichidagi dam olish kunlariga to‘g‘ri kelmagan bayram kunlari soni, kun;
Tish v- bir kunlik ish vaqti, soat;
Kdb- dam olish va bayram oldi kunlaridan oldin ish vaqti qisqartirilgan kunlar soni, kun.
Haydovchining oylik ish soatlari ular tomonidan ishga tayyorlov va ishni tugallash vaqtlari hamda tibbiy ko‘rikdan o‘tkazish vaqtlari ham qo‘shib hisoblanadi. Yo‘lovchi tashuvchi transportni boshqa turdagi transportlar ishidan ajralib turuvchi o‘ziga xos xususiyatlari shuni ko‘rsatadiki, bu transportda haydovchilaring ishini brigada usulida tashkil etish yaxshi natijalar berar ekan.
|
| |
ADABIYOTLAR RO‘YXATI - O’zbеkistоn rеspublikаsi оliy vа o’rtа mахsus tа’lim vаzirligi toshkent davlat transport universiteti

|
O’zbеkistоn rеspublikаsi оliy vа o’rtа mахsus tа’lim vаzirligi toshkent davlat transport universiteti
|
bet | 15/15 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 473,73 Kb. | | #118982 |
Bog'liq 72 kurs ishiADABIYOTLAR RO‘YXATI
B.А.Хo’jаеv «Аvtоmоbillаrdа yukvа yo’lovchilаrtаshish аsоslаri». T.: «O’zbеkistоn», 2002
2. И.В.Спирин. «Организация и управление пассажирских автомобильных перевозок». М.: АCADEMA, 2010
Аvtоmоbilvа dаryotrаnspоrtinidаvlаttоmоnidаnbоshqаrish, tаrtibgа sоlishvа nаzоrаtqilishbo’yichа nоrmаtiv-huquqiyhujjаtlаrto’plаmi. T.: 2006
YO‘NALISHDAGI AVTOBUSLARNING ASOSIY ISH KO‘RSATKICHLARI
T/R
|
Ko‘rsatkichlarnomi
|
Shartli belgi
|
O‘lchovbirligi
|
Miqdori
|
T/R
|
Ko‘rsatkichlarnomi
|
Shartli belgi
|
O‘lchovbirligi
|
Miqdori
|
1.
|
Avtobus rusumi: Mersedes-Bens
|
Am
|
birl.
|
8
|
11.
|
Kunliktashilganyo‘lovchilarhajmi
|
Qk
|
yo‘lov.
|
8428
|
2.
|
Umumiysig‘im
|
qn
|
pass.
|
110
|
12.
|
Kunlikyo‘lovchilar oboroti
|
Pk
|
yo‘lov.km
|
46354
|
3.
|
Yo‘nalishningo‘rtachauzunligi
|
lm
|
km
|
15,99
|
13.
|
O‘rtachaishvaqti
|
Tish
|
soat
|
14,54
|
4.
|
O‘rtacha reys vaqti
|
tr
|
soat
|
0,95
|
14.
|
Avtobusningkunlikreyslar soni
|
Zr
|
reys
|
14
|
5.
|
Biraylanishvaqti
|
tayl
|
soat
|
1,9
|
15.
|
O‘rtachakunlikmasofa
|
Lk
|
km
|
260,6
|
6.
|
O‘rtacha texnik tezlik
|
VT
|
km/soat
|
25,65
|
16.
|
Yo‘lovchilarbilanbosibo‘tilganmasofa
|
Lyo‘lov
|
km
|
1918,8
|
7.
|
O‘rtachaaloqatezligi
|
Va
|
km/soat
|
18,44
|
17.
|
Masofadanfoydalanishkoeffitsiyenti
|
β
|
-
|
0,92
|
8.
|
O‘rtachaekspluatatsiontezlik
|
Ve
|
km/soat
|
16,84
|
18.
|
Yillikyo‘lovchilartashishhajmi
|
Qy
|
yo‘lov.
|
3076220
|
9.
|
Harakatintervali
|
Ia
|
min.
|
14,25
|
19.
|
Yillikyo‘lovchilar oboroti
|
Py
|
yo‘lov.km
|
16919210
|
10.
|
Harakatchastotasi
|
h
|
avt/soat
|
4.21
|
20.
|
Keraklihaydovchilar soni
|
Nx
|
hayd.
|
20
|
|
| |
Yo‘nalishda avtobuslardan foydalanish samaradorligi va xizmat sifatini oshirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish

|
Yo‘nalishda avtobuslardan foydalanish samaradorligi va xizmat sifatini oshirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish
|
bet | 14/15 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 473,73 Kb. | | #118982 |
Bog'liq 72 kurs ishi2.6. Yo‘nalishda avtobuslardan foydalanish samaradorligi va xizmat sifatini oshirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish
Bizda bu yo‘nalishda bir qancha hisob kitob natijalari shuni ko‘rishimiz mumkinki bu yo‘nalishda harakat intervallari va avtobus sonilari tog‘ri yo‘lga qo‘yilgan . Bu yo‘nalishda Mercedes-Benz Floor rusumli avtobuslar qatnovlarni amalga oshiriladi. Bu avtobuslar nisbatan yeskirganligi sababli xavoga turli hil chiqindi zararli gazlarni ko‘proq miqdorda ishlab chiqaradi, va o‘z navbatida ichki gigiyenik holatlar ham talabga javob bermaydi. Bazi bir avtobuslarda xaydovchini ogohlantiruvchi tugmachalar ishdan chiqgan, yeshiklar kamdan kam holatda yaxshi ochilib-yopilmaydi. Bu yo‘lishdagi avtobuslarni bosqichma bosqich yangi turdagi yelektrobuslarga o‘z o‘rnini boshatib berish maqsadga muvofiq deb o‘ylayman. Shuni tan olish kerakki bu yo‘nalishdagi avtobuslar yo‘nalish bo‘yicha tog‘ri sig‘imli avtobuslar tanlangan.0
Xulosa
Kurs loyihasining maqsadi Toshkent 2-sonli avtobus saroyining 72-sonli avtobus yo‘nalishiniAviasozlar-Jomiy maydoni shahar yo‘nalishidagi avtobuslarining harakat ko‘rsatkichlarini ishlab chiqish edi.
Loyihada avtobuslarning harakatlanish vaqtlari va vaqtini vaqtincha kuzatish ko‘zda tutilgan, buning asosida tezliklar, parvoz vaqti va qaytish reysi aniqlanadi. Dastlabki maʼlumotlarga va hisob-kitoblarga ko‘ra, o‘rtacha yo‘l uzunligi 15,99 km bo‘lgan shahar marshrutida maʼlum miqdordagi yo‘lovchilarni tashishni taʼminlash uchun umumiy sig‘imi 95 yo‘lovchiga mo‘ljallangan 10 ta "Mersedes-Benz" avtobuslari kerak bo‘ladi. Yo‘lovchilar oqimini kunning soatiga qarab taqsimlashga muvofiq, birinchi avtobusning avtobus yo‘nalishi bo‘yicha harakat 5:30 soatdan boshlanadi va 21:24 soatda tugaydi. Qaytish vaqti – 1,9 soat, marshrut bo‘ylab harakatlanish vaqti bir xil va 15,8 daqiqaga teng. Yo‘nalish bo‘ylab avtobuslarning o‘rtacha texnik tezligi soatiga 25,5 km. Kuniga bitta avtobus 13ta reysni amalga oshiradi.Kuniga umumiy reyslar 130, rejalashtirilgan
Bir kunda avtobusning o‘rtacha ish vaqti 15,94soatni tashkil qiladi, kuniga barcha avtobuslar bajarilgan: umumiy masofa 2286,2 km, kilometrdan foydalanish 0.90, foydali masofa 2078,7 km. Ishlab chiqarish dasturiga ko‘ra, avtobuslar ro‘yxati 12 dona, yillik tashish hajmi 3076220
yo‘lovchini tashkil etadi, yo‘lovchilar aylanmasi 16919210 o‘tish-kilometrni tashkil etadi.
Kurs loyihasi, shuningdek, yo‘nalishda ishlaydigan haydovchilarning kerakli sonini hisoblab chiqdi va smenalar jadvalini aniqladi va shu asosda avtobus ekipajlarining oylik jadvalini tuzdi. Bundan tashqari, loyihada yo‘nalishdagi avtobuslar harakati dispetcherlik nazorati tashkil etilishi taʼkidlangan
|
| |
Telnetning qisqacha tarixi - Guruh: nws004 Bajardi: Axmadjanov Bobirjon Tekshirdi: Xolimtayeva Ikbol

|
Guruh: nws004 Bajardi: Axmadjanov Bobirjon Tekshirdi: Xolimtayeva Ikbol
|
bet | 8/9 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 177,07 Kb. | | #243647 |
Bog'liq Tarmoq xavfsizligi mustaqil ishTelnetning qisqacha tarixi
Erik Pitti/CC BY (https://creativecommons.org/licenses/by/2.0)
Bugungi Internetdan oldin ARPANET mavjud edi. Harbiy va akademik
kompyuter tarmog'i, kompyuterlari bo'lgan yagona odamlar davlat idoralari yoki
muassasalarida ishlayotgan bir paytda. Ko'rib chiqilayotgan kompyuterlar butun
xonalarni to'ldiradigan ulkan mashinalar edi. Bu shaxsiy kompyuter g'oyasi hech
kimning xayoliga kelmasdan oldin edi.
Ushbu yangi tarmoq orqali kompyuterlarni bir-biri bilan bog'lash oson ish emas
edi. Asosan, chunki bu mashinalar bir-biridan juda farqli dizayn va arxitekturaga ega
edi.
Bitta umumiy til kerak edi. 1971 yilda Telnet protokoli bo'yicha birinchi taklif
tayyorlandi. Biroq, Telnetning o'zi ishlaydigan texnologiya sifatida chiqarilishi uchun
o'n yildan ko'proq vaqt kerak bo'ladi. 1983 yilda telnet protokolining birinchi
iteratsiyasi chiqdi.
Telnet masofadan boshqarish vositasi sifatida
Telnet masofaviy tizimlarga buyruqlar yuborish va shuning uchun ularni
terminal interfeysi orqali boshqarish uchun ishlatilishi mumkin. SSH (Secure Shell)
protokoli asosan Telnet maqsadi va funksiyasini almashtirgan kunlarda bu kamdan-
kam hollarda amalga oshiriladi.
Biroq, Telnet hali ham muhim, chunki oldingi davrlardagi operatsion tizimlar
bilan ishlaydigan, ammo bugungi kunda ham foydalanilayotgan tizimlarga faqat
Telnet orqali kirish mumkin. Ba'zi bir marshrutizatorlar kabi ba'zi Internet qurilmalari
ham faqat Telnet buyruqlariga javob berishi mumkin.
Bu aslida Telnetning asosiy afzalliklaridan biridir. Bu shunchalik eski va asosiy
protokol bo'lib, siz tez-tez ishonchli va izchil ishlashga ishonishingiz mumkin. Axir,
uning maqsadi kompyuterlar buyruqlarni yuborish va qabul qilish uchun universal til
bo'lish edi. Biroq, agar iloji bo'lsa, uni birinchi qator texnologiyasi sifatida ishlatmaslik
kerak. Secure Shell odatda deyarli har qanday vaziyatda eng yaxshi tanlovdir,
|
| |
Telnet va Secure Shell nima? - Guruh: nws004 Bajardi: Axmadjanov Bobirjon Tekshirdi: Xolimtayeva Ikbol

|
Guruh: nws004 Bajardi: Axmadjanov Bobirjon Tekshirdi: Xolimtayeva Ikbol
|
bet | 9/9 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 177,07 Kb. | | #243647 |
Bog'liq Tarmoq xavfsizligi mustaqil ishTelnet va Secure Shell nima?
Telnet kiberxavfsizlik g'oyasi hech kimni bezovta qilmagan bir paytda ishlab
chiqilgan. Tarmoqqa faqat ishonchli shaxslar kirishi mumkin bo'lganligi sababli,
kimdir kompyuterga kirishi g'oyasi juda uzoq edi.
Bugungi kunda milliardlab odamlar kompyuter va Internetga ega. Xakerlar
doimiy ravishda masofaviy tizimlarga hujum qilishadi, ya'ni ular doimo yangi zaiflikni
izlaydilar. Telnet o'z buyruqlarini oddiy matnda yuborganligi va har kim sukut
bo'yicha qaysi tarmoq portidan foydalanishini bilishi sababli, ma'lumotlarni ushlab
turish yoki o'zgartirish juda oson.
Secure Shell bu muammoni o'zi yuboradigan va qabul qiladigan barcha
ma'lumotlarni shifrlash orqali hal qiladi. Bu uning Telnetni siqib chiqarishining asosiy
sabablaridan biridir. Biroq, bugungi kunda Telnet-ga shifrlashni qo'llash usullari ham
mavjud, garchi bu protokolning ajralmas qismi emas.
Telnet xizmatiga qanday kirish mumkin
Telnet xizmatiga ulanish uchun terminal emulyatori va ulanmoqchi bo'lgan
kompyuterning manzili kifoya.
Ko'p terminal emulyatorlari mavjud. Ularning aksariyati bepul. Bunday holda,
biz mashhur Tera atamasidan foydalanamiz. Namoyish sifatida biz birinchi “Yulduzli
urushlar filmini” qayta hikoya qilish uchun ASCII matnidan foydalanadigan
Telnet
xizmatiga ulanamiz.
Odatda, an'anaviy terminal ilovasida siz "telnet" so'ng bo'sh joy va xizmat
manzilini kiritasiz. Bundan tashqari, buyruqda portni ko'rsatishingiz kerak bo'lishi
mumkin, odatda Telnet uchun port 23. Biroq, Tera Term GUI-ga ega, shuning uchun
biz qilishimiz kerak bo'lgan narsa ekranni shunday to'ldirishdir.
Foydalanilgan resurslar manbalari:
1. Автор:
Елена Старкова
https://edu-cisco.org
Блог SEDICOMM.
2. Автор:
Katie Terrell Hanna
https://www.techtarget.com
TechTarget Network
3.
https://ip-calculator.ru/blog/ask/telnet-chto-eto-za-protokol/
http://fayllar.org
|
| |
Stsenariy 2. Turli tarmoqlardagi mijoz va server

|
Stsenariy 2. Turli tarmoqlardagi mijoz va server
|
bet | 7/9 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 177,07 Kb. | | #243647 |
Bog'liq Tarmoq xavfsizligi mustaqil ishStsenariy 2. Turli tarmoqlardagi mijoz va server
Ushbu stsenariyda BOOTP so'rovining translyatsiya qilingan IP ma'lumotlar
grammasi yo'riqnoma orqali o'ta olmaydi. Buni hal qilish uchun sotuvchi kengaytmasi
o'rni agenti sifatida harakat qilish uchun vositachi sifatida ishlatiladi.
Relay agenti unicast manzili bilan sozlangan. Agent translyatsiya paketini qabul
qilganda, unicast diagrammasini BOOTP serveriga yuboradi. Keyin bu BOOTP
mijoziga yo'naltiriladi.
6. Telnet.
Telnet nima - Telnet - bu matnga asoslangan tarmoq protokoli bo'lib, mijozga (bu
siz) Internetning biron bir joyidagi masofaviy kompyuter bilan bog'lanish imkonini
beradi. Odatda, Telnet ulanishlari 23-port orqali o'tadi va veb-saytlar kabi Telnet
xizmatlari ham ma'lum bir manzilga ega.
Ilgari siz Telnet xizmatiga kirish uchun maxsus terminaldan foydalanishingiz
mumkin edi. Terminallar aslida to'liq kompyuterlar emas, balki masofaviy
kompyuterga masofaviy "yuz" ni ta'minlaydigan oddiygina qurilmalardir.
Hozirgi kunda aqlli soatlardan tortib smart televizorlargacha bo'lgan deyarli
hamma narsa to'liq ishlov berish quvvatiga ega, shuning uchun soqov terminallar endi
ishlatilmaydi. Bugun Telnet xizmatidan foydalanish uchun sizga terminal
emulyatori
deb nomlanuvchi dastur kerak bo'ladi. Yaxshi xabar shundaki, har bir operatsion tizim
uchun juda ko'p bepul terminal emulyatorlari mavjud.
Telnet unchalik ahamiyatli emas deb o'ylashingiz mumkin. Garchi bu noaniqroq
Internet xizmati bo'lsa-da, butun dunyo bo'ylab muhim va bag'ishlangan Telnet
hamjamiyati mavjud.
Bundan tashqari, u hali ham past tarmoqli kengligi masofaviy kompyuterni
boshqarishda juda muhim rol o'ynaydi. Demak, Telnet nafaqat o‘limdan yiroq, balki
uni yorqin kelajak kutmoqda. Bunga kirishdan oldin, keling, Telnet qayerdan kelganini
qisqacha ko'rib chiqaylik.
|
| |
Sozlamalarni tekshirish - Guruh: nws004 Bajardi: Axmadjanov Bobirjon Tekshirdi: Xolimtayeva Ikbol

|
Guruh: nws004 Bajardi: Axmadjanov Bobirjon Tekshirdi: Xolimtayeva Ikbol
|
bet | 6/9 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 177,07 Kb. | | #243647 |
Bog'liq Tarmoq xavfsizligi mustaqil ishBu sahifa navigatsiya:
- BOOTP
Sozlamalarni tekshirish
1: show running-config | section ip dhcp
2: show ip dhcp binding
3: show ip dhcp server statistics
5. BOOTP protokoli
BOOTP nima – BOOTP (Bootstrap Protocol) - tarmoq foydalanuvchisiga IP-
manzilni olish va foydalanuvchi ishtirokisiz operatsion tizimni ishga tushirish uchun
avtomatik ravishda sozlash imkonini beruvchi internet protokoli.
Tarmoq ma'muri tomonidan boshqariladigan BOOTP serveri ma'lum bir vaqt uchun
manzillar hovuzidan avtomatik ravishda IP-manzilni tayinlaydi.
BOOTP dastlab 1985 yilda teskari manzilni hal qilish protokoli o'rnini bosuvchi
Sharh so'rovi 951 uchun belgilangan bo'lib , u serverlarning har bir IP manzilida
bo'lishini talab qiladi. BOOTP bilan markaziy BOOTP serveri ko'plab pastki
tarmoqlar uchun mavjud bo'lishi mumkin.
Bugungi kunda BOOTP User Datagram Protocol (UDP) yordamida bajariladi
va Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP) uchun asos hisoblanadi. DHCP
serverlari klient so'rovlarini qabul qilish uchun ishlatiladi.
DHCP uchun asos, bugungi kunda BOOTP UDP
yordamida amalga oshiriladi.
Tashkilotlar, shuningdek , Microsoft Windows o'rnatishlarini sozlash va
yuklashda yuklash tasviri fayli nomi va IP manzilini aniqlash uchun Unix disksiz
ish stantsiyalarida BOOTP protokolini joriy qildilar .
BOOTP qanday ishlaydi?
Korxonalar BOOTP dan ikki xil usulda foydalanishlari mumkin: mijoz va server
bitta tarmoqda yoki mijoz va server bilan turli tarmoqlar.
Stsenariy 1. Bir tarmoqdagi mijoz va server
Ushbu stsenariyda, BOOTP mijozi ishga tushirilganda, dastlab IP
konfiguratsiyasi mavjud emas. Buning o'rniga, u tarmoqqa ommaviy axborot
vositalariga kirishni boshqarish manzilini BOOTP so'rovi sifatida uzatadi. Keyin
BOOTP serveri xabarni oladi va quyidagi so'zlar bilan javob beradi:
• Domen nomi tizimidan IP manzili ;
• xost nomi;
• pastki tarmoq niqobi ;
• standart shlyuz manzili;
• yuklash fayli; va
• tranzaksiya identifikatori.
Mijoz ushbu ma'lumotni olgandan so'ng, u Transmission Control Protocol/Internet
Protocol -ni ishga tushiradi va yuklash tasviri joylashgan qabul qiluvchi serverga
ulanadi.
|
| |
Kurs ishining dolzarbligi

|
Kurs ishining dolzarbligi
|
bet | 2/8 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 173 Kb. | | #258004 |
Bog'liq 1Kurs ishi Olimjonova.D (2)Kurs ishining dolzarbligi: Oʻquvchilarning texnik ijodkorligini rivojlantirish metodlari mavzusini oʻquvchilarga texnika bilan birga olib borish va ularni ijodkorlik qobiliyatlarini rivojlantirish.Ijodkorlik — insonning ijodiy qarorlar qabul qilish, tushunish, qabul qilish va tubdan yangi gʻoyalarni yaratish qobiliyatini rivojlantirish.
Kurs ishining maqsadi: Oʻquvchilarni texnik ijodkorligini rivojlantirish va oʻqitishning samarali metodlaridan foydalanish.
Kurs ishining vazifalari: Oʻquvchilarni texnik ijodkorligini rivojlantirish metodlari haqida keng koʻlamli maʼlumotlar berish.
Kurs ishining obyekti: Umumiy oʻrta taʼlimda oʻquvchilarni texnik ijodkorlik faoliyatlarini, ilmiy malakalarini oshirish.
Kurs ishining predmeti: Umumiy oʻrta taʼlim maktablarida oʻquvchilarni texnik ijodkorlik faoliyatlarini shakllantirishga qaratililgan zamonaviy hamda samarali oʻqitish metodlaridan foylanishga qaratilgan dars mashgʻulotlari olib borish.
Kurs ishining meʼyoriy-huquqiy asoslari: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 1-iyuldagi PQ-4380-sonli qarori.
Kurs ishining strukturaviy tuzilishi: Kurs ishi kirish, asosiy qism, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar roʻyxatidan iborat.
2.1 Oʻquvchilarni texnik ijodkorlik faoliyatini rivojlantirish.
Oʻquvchilarni yoshligidan mehnatga oʻrgatish kelajak hayotlaida juda katta samara beradi. Bunda mehnat koʻnikmalari bilan birga oʻquvchilarda kreativlik, texnik bilimlar, kollektiv ijodkorlik kabi qobiliyatlarni ham shakllantirish zarur. Mashhur idealist faylasuf E.L. Radlov tomonidan yigirmanchi asr boshidagi eng obro'li falsafiy lug'atlardan birida ijodkorlik "biror narsaning yaratilishi bilan bog'liqligi, yaratilish qobiliyati Xudoga eng xos bo'lganligi va odam faqat nisbatan ijodiy harakatlarni bajarishi mumkin ..". Bunday bayonotlar bilan bir qatorda, ijodiy jarayon tarkibida ongsiz jarayonlarning mavjudligiga e'tibor qaratildi. Keyinchalik, ijodkorlikning har xil turlarini ilmiy o'rganish o'zgargani sari, umuman unga bo'lgan munosabat ham, ijodga berilgan ta'riflar ham o'zgardi. So'nggi paytlarda, asosan, yangi mahsulotning yaratilishi ilgari bo'lmagan ijodkorlik bilan bog'liqligiga e'tibor qaratildi; ijodkorlik inson faoliyatining turli sohalarida, yangi moddiy va ma'naviy qadriyatlar vujudga kelganda namoyon bo'ladi.
|
| |
Liniyada ishlovchi avtobuslarning ish ko‘rsatkichlarini aniqlash

|
Liniyada ishlovchi avtobuslarning ish ko‘rsatkichlarini aniqlash
|
bet | 6/15 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 473,73 Kb. | | #118982 |
Bog'liq 72 kurs ishiLiniyada ishlovchi avtobuslarning ish ko‘rsatkichlarini aniqlash
1.8.1. Avtobusning ish vaqti
Avtobusning ish vaqti avtosaroydan chiqqan vaqtdan unga qaytib kelgan vaqtigacha hisoblanib, bu vaqtdan tushlik vaqti chegirib tashlanadi:
Tish = Tqayt – Tchiq - ∑ttushl
Tish =2124-530-1=14,54soat
Barcha avtobuslar bir xil vaqtda ishlaydi deb qabul qilinadi.
1.8.2. Ishdagi avtomobil-soatlar
ASish =Tish*Am; soat
ASish =14,54*8=116,32soat
1.8.3. Avtobusning bir kunda bajargan reyslari soni
Zr = Zr 1sm + Zr 2sm ; reys
Zr =8+7=15reys
Barcha avtobuslar bir xil reys bajaradi deb qabul qilinadi.
1.8.4. Avtobuslar tomonidan bajarilgan umumiy reyslar soni
ZrA =Am*Zr ; reys
ZrA =8*15=120 reys
1.8.5. Avtobuslarning yo‘lovchilar bilan bosib o‘tgan umumiy masofasi
Lyo‘lov. = ZrA * Lm.o‘rt. ; km
Lyo‘lov. =120*15,99=1918,8 km
bu yerda: Lm.o‘rt. – to‘g‘ri va orqa yo‘nalishlar bo‘yicha o‘rtacha marshrut uzunligi, km.
1.8.7. Avtobuslarning umumiy bosib o‘tgan masofasi
Lumum =Lyo‘lov. + Am*∑ Lo ; km
Lumum =1918,8+8*(4,89+15,86)=2084,8km
bu yerda: ∑ Lo – barcha avtobuslarning nolinchi qatnov masofalari
1.8.8. Kunlik bosib o‘tilgan masofadan foydalanish koeffitsiyenti
β = Lyo‘lov./ Lumum
β =1918,8/2084,8=0.92
|
| |
III.Xulosa - Texnik ijodkorlik va dizayn

|
Texnik ijodkorlik va dizayn
|
bet | 8/8 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 173 Kb. | | #258004 |
Bog'liq 1Kurs ishi Olimjonova.D (2)III.Xulosa
Insoniyat taraqqiyotining barcha davrlarida ijodiy mehnat bashariyatni olg‘a xarakatlantiruvchi asosiy omil bo‘lib kelgan. SHunday ekan, yosh avlodni ijodiy mehnatga o‘rgatish, uni o‘z zamonasining eng ilg‘or bilimlari bilan qurollantirish barcha davrlarda hamma xalqlar uchun eng dolzarb vazifa hisoblanadi.Har qanday davlat millatidan qatʼiy nazar yoshlarni ilm olishga, ularni Vatanga oʻz xussasini qoʻshadigan avloq qilib tarbiyalashga harakat qiladi. Yosh avlodning bilim olishi, iqtidorini keng koʻlamli ochib berishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratib beradi. Ota oʻz farzandi uchun qanday qaygʻursa, davlatimiz Prezidentimiz ham yosh avlod haqida shunday qaygʻuradi. Buning boisi shundaki, kelajak avlod yoshlarning qoʻlida yoshlar qanchalik, ilmli, dunyo qarashi keng, har qanday sharoitda, makonda boʻlmasin oʻz ustida ishlab natija koʻrsata oladigan boʻlishi kerak. Oʻquvchi yoshlarni ijodkorlik faoliyatini rivojlantirgan holda ularni isteʼdodlarini, qobiliyatlarini ochib beriladi. Qobiliyat hammada boʻladi, lekin koʻrsata olish, rivojlantirish insonga bogʻliq jarayon hisoblanadi. Ijodkorlik ham ana shunday. Biz pedagoglarni maqsadimiz oʻquvchilarning texnik ijodkorligini rivojlantirish va rivojlantirish uchun samarali oʻqitish metodlaridan foydalanish, ularni toʻgʻri qoʻllay olish hisoblanadi.
IV. Foydalanilgan adabiyotlar
1. Alimov.N Talabalar ilmiy texnikaviy ijodkorligi ijtimoiy pedagogik tizmi sifatida. Kasb hunar taʼlimi T.: 2006
2. Texnologiya fanini oʻqitish va va psixologik xizmatlarni tashkil etishda innovatsion texnologiyalardan foydalanish //oʻqituvchilar uchun metodik qoʻllanma T.: 2017 Sharipov.S. Sh, Qoʻysinov. O.A, Ergashev.Sh.T
3. Toxirov. Oʻ.O Texnologiya oʻquv fani davlat ta'lim standarti va oʻquv dasturini taʼlim amaliyotiga joriy etish metodikasi T.: 2017
4. Texnik ijodkorlik va dizayn H.O.Jo‘rayev, Sh.H.Quleyeva, F.S.To‘rabekov, M.N.Karimova T.:2015
5. Oʻqituvchilar uchun metodik qoʻllanma T.: 2017 Qoʻysinov.O.A, Toxirov.Oʻ.O, Mamatov.D.N, Oripova. D.F
6. O‘quvchilarni texnik ijodkorlik faoliyatiga rahbarlik qilish. Kasb hunar ta’limi: Alimov N., Tog‘aev X., Turmatov J.
Elektron resurslar
1. Eduportal_uz
2. Texnologiya_zn_uz
3. ZiyoNet_uz
|
| |
Baholash:


Uyga vazifa

|
Baholash:
Uyga vazifa
|
bet | 10/90 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 5,91 Mb. | | #129663 |
Bog'liq 7-sinf 2018 algebraBaholash:
Uyga vazifa: 51-52 masala
O’IBDO’:
Sana: Sinf:
10-Mavzu: Qavslarni ochish qoidalari.
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: Qavslarni ochish qoidalarini misol va masala yechishda qo’llay olish
Tarbiyaviy: Olingan bilimlarni xayotda qo’llay olish. O’quvchilarni o’zaro xurmat ruhida tarbiyalash
Rivojlantiruvchi: O`quvchilarning xotirasini shakllantirish, dunyoqarashini kengaytirish
Tayanch kompetensiyalar:
Axborot bilan ishlash kompetensiya elementi: mavzu doirasida ko’rsatilgan multimedia ilovalariga ongli munosabat bildirish.
Fanga oid kompetensiyalar: o‘rganilgan matematik tushunchalarni va qoidalarni tushuntirib bera oladi, tegishli misollar keltira oladi; ifodalarning yig‘indisi, ko‘paytmasini o‘z ichiga olgan formulalar bo‘yicha aniq va taqribiy arifmetik hisob-kitoblarni va ayniy almashtirishlarni bajara oladi.
Dars turi: yangi tushuncha va bilimlarni shakllantiruvchi
Darsda foydalanilgan metodlar: an’anaviy, interfaol
Dars jihozi: darslik, konspekt, ko’rgazmali qurollar, tarqatma materiallar
Tashkiliy qism:
Salomlashish
Navbatchi axborotini tinglash
O’tilgan mavzular yuzasidan savol-javob o’tkazish
Uy vazifasini tekshirish
Asosiy qism
a+(b+c)=a+b+c
a+(b-d)=a+b-d
-(-a)=a, -(a+b)=-a-b, a-(b+c)=a-b-c, a-(b-c)=a-b+c
Agar algebraic ifodaga qavs ichiga olingan algebraic yig’indi qo’shiladigan bo’lsa, u holda shu algebraic yig’indidagi har bir qo’shiluvchining ishorasini nsaqlagan holda tushirib qoldirish mumkin.
Agar algebraik ifodadan qavs ichiga olingan algebraik yig’indi ayirilsa, u holda shu algebraik yig’indidagi har bir qo’shiluvchining ishorasini qarama-qarshisiga o’zgartirib qavslarni tushirib qoldirish mumkin.
|
| |
Baholash:


Uyga vazifa

|
Baholash:
Uyga vazifa
|
bet | 16/90 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 5,91 Mb. | | #129663 |
Bog'liq 7-sinf 2018 algebraBaholash:
Uyga vazifa: 86-misol
O’IBDO’:
Sana: Sinf:
16-Mavzu: Bir noma’lumli birinchi darajali tenglamalarni yechish.
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: O’quvchilarga tenglamalarni yechish haqida tushuncha berish
Tarbiyaviy: Olingan bilimlarni xayotda qo’llay olish. O’quvchilarni o’zaro xurmat ruhida tarbiyalash
Rivojlantiruvchi: O`quvchilarning xotirasini shakllantirish, dunyoqarashini kengaytirish
Tayanch kompetensiyalar:
Axborot bilan ishlash kompetensiya elementi: mavzu doirasida ko’rsatilgan multimedia ilovalariga ongli munosabat bildirish.
Fanga oid kompetensiyalar: o‘rganilgan matematik tushunchalarni va qoidalarni tushuntirib bera oladi, tegishli misollar keltira oladi; chiziqli tenglamaga olib kelinadigan shakldagi tenglamalarni aniq hamda shakldagi tenglamalarni hisoblash vositalari yordamida yecha oladi
Dars turi: yangi tushuncha va bilimlarni shakllantiruvchi
Darsda foydalanilgan metodlar: an’anaviy, interfaol
Dars jihozi: darslik, konspekt, ko’rgazmali qurollar, tarqatma materiallar
Tashkiliy qism:
Salomlashish
Navbatchi axborotini tinglash
O’tilgan mavzular yuzasidan savol-javob o’tkazish
Uy vazifasini tekshirish
Asosiy qism
85-masala.
1) 11x=50 x=50/11
2) -9x=243 x=-27
3) 4x=0,24 x=0,06
4) 7x=7,063 x=1,009
Mustahkamlash
86-masala.
1) 9x=2/5 x=2/45
2)
3) 0,5x=3 x=6
4)
87-masala.
1) 0,3x=6 x=6:0,3 x=20
2) 1,3x=-1,69 x=-1,69:1,3 x=-1,3
3) 0,7x=49 x=70
4) 10x=0,5 x=0,05
88-masala.
1) 8x=8 x=1
2) 0,25x=16 x=16:0,25 x=64
3) 32x=243 9x=243 x=27
4) 16x=16 x=1
89-misol.
1)
2)
3) -0,1x=103 -0,1x=1000 x=-10000
4) 0,3x=102 x=100:0,3 x=1000:3
|
| |
a+b-c+d=a+(b-c+d) - 1-Mavzu: Natural son tushunchasi

|
1-Mavzu: Natural son tushunchasi
|
bet | 11/90 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 5,91 Mb. | | #129663 |
Bog'liq 7-sinf 2018 algebraa+b-c+d=a+(b-c+d)
a-b-c+d=a-(b+c-d)
Mustahkamlash
55-masala.
1) 4-3-7=-6 2) -4+(-9+11)=-2 3) (-a)+(-7b)+(1/3)c=-a-7b+(1/3)c
4) 2a+(-3b)-4c=2a-3b-4c
57-masala.
1) a-b+c=a+(-b)+c 2) 2+b-c=2+b+(-c)
3) a-2-b=a+(-2)+(-b) 4) 3+a-b-c=3+a+(-b)+(-c)
58-masala.
1) a+(2b-3c)= a+2b-3c 2) a-(2b-3c)= a-2b+3c
3) a-(2b+3c)= a-2b-3c 4) –(a-2b+3c)= -a+2b-3c
59-masala.
1) a+(b-(c-d))=a+b-c+d 2) a-(b-(c-d))=a-b+c-d
3) a-((b-c)-d)=a-b+c+d 4) a-(b+(c-(d-k)))=a-b-c+d-k
60-masala.
1) 3a-(a+2b)=3a-a-2b=2a-2b 2) 5x-(2y-3x)=5x-2y+3x=8x-2y
3) 3m-(5m-(2m-1))=3m-5m+2m-1=-1 4) 4a+(2a-(3a+3))=4a+2a-3a-3=3a-3
Baholash:
Uyga vazifa: 61-62 masala
O’IBDO’:
Sana: Sinf:
11-Mavzu: Qavslarni ochish qoidalari.
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: Qavslarni ochish qoidalarini misol va masala yechishda qo’llay olish
Tarbiyaviy: Olingan bilimlarni xayotda qo’llay olish. O’quvchilarni o’zaro xurmat ruhida tarbiyalash
Rivojlantiruvchi: O`quvchilarning xotirasini shakllantirish, dunyoqarashini kengaytirish
Tayanch kompetensiyalar:
Axborot bilan ishlash kompetensiya elementi: mavzu doirasida ko’rsatilgan multimedia ilovalariga ongli munosabat bildirish.
Fanga oid kompetensiyalar: o‘rganilgan matematik tushunchalarni va qoidalarni tushuntirib bera oladi, tegishli misollar keltira oladi; ifodalarning yig‘indisi, ko‘paytmasini o‘z ichiga olgan formulalar bo‘yicha aniq va taqribiy arifmetik hisob-kitoblarni va ayniy almashtirishlarni bajara oladi.
Dars turi: olingan bilim, malaka, ko’nikmalarni rivojlantiruvchi
Dars jihozi: darslik, konspekt, ko’rgazmali qurollar, tarqatma materiallar
Tashkiliy qism:
Salomlashish
Navbatchi axborotini tinglash
Otilgan mavzular yuzasidan savol-javob o’tkazish
Uy vazifasini tekshirish
Asosiy qism
61-masala.
1) a+2b+m-c=a+2b+(m-c) 2) a-2b+m+c=a+2b+(m+c)
3) a-m+3c+4d=a+(-m+3c+4d) 4) a-m+3b2-2a3=a+(-m-3b2+2a3)
62-masala.
1) 2a+3b+m-c=2a+3b-(-m+c) 2) 2a+b+m+3c=2a+b-(-m-3c)
3) c-m-2a+3b2=c-(m+2a-3b2) 4) a-m+3b2-2a3=a-(m-3b2+2a3)
Mustahkamlash
63-masala.
1) a+(b-1) 2) a-(b-1) 3) 2a-(b-4) 4) (a-2b)+8
64-masala.
1) 2x2+5x2y-4xy2-y3=2x2-(-5x2y)-4xy2-y3
2) 2x2+5x2y+(-4xy2-y3) 3) 2x2-((-5x2y)+4xy2)-y3 4) -2x2-(-5x2y)-4xy2-y3
66-masala.
1) (5a-2b)-(3b-5a)=5a-2b-3b+5a=10a-b 2) (6a-b)-(2a+3b)=6a-b-2a-3b=4a-5b
3) 7x+3y-(-3x+3y)=7x+3y+3x-3y=10x 4) 8x-(3x-2y)-5y=8x-3x+2y-5y=5x-3y
67-masala.
1) (2x+1)+3x=16 2x+3x+1=16 5x=15 x=3
2) (x-4)+(x+6)=4 x+x-4+6=4 2x=2 x=1
3) (x-5)-(5-3x)=2 x+3x-5-5=2 4x=2 x=0,5
4) 23-(x+5)=13 23-5-x=13 x=18-13 x=5
68-masala.
1) (2c+5d)-(c+4d)=2c-c+5d-4d=c+d=0,4+0,6=1
2) (3a-4b)-(2a-3b)=3a-2a-4b+3b=a-b=0,12-1,28=-1,16
3)
4) (5c-6b)-(3c-5b)=5c-3c-6b+5b=2c-b=2∙(-0,25)-2,5=-0,5-2,5=-3
|
| |
JAMI
  
12 - O`zbekiston respublikasi oliy, fan va innovatsion ta`lim vazirligi qo’qon dаvlаt pеdаgоgikа instituti

|
O`zbekiston respublikasi oliy, fan va innovatsion ta`lim vazirligi qo’qon dаvlаt pеdаgоgikа instituti
|
bet | 5/10 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 44,04 Kb. | | #118097 |
Bog'liq Dast.akademik.rang.va kom.5-kurs
Amaliy mashg‘ulotlarni tashkil etishda quyidagi tasviriy
san’at ashyolari bo‘lishi zarur:
Turli geometrik shakllar, gips rozetkalar, har turli uy jihozlari, antik davri gips bosh va haykallarning nushalari, turli rangdagi drapirovkalar, David bosh haykali bo’laklari, anatomik haykal namunalari, plastik anatomiyaga oid plakatlar, tasvirlash qonun-qoidalarini namoyish etuvchi plakatlar, o‘zbek va jahon san’ati namoyandalarining badiiy asarlaridan namunalar, inson skeleti va bosh suyagining namunalari, bakalavr va magistrantlarining bitiruv ishlaridan namunalar. Shuningdek, inson qiyofasini tasvirlash uchun (portret, yarim gavda, gavda, yarim yalang‘och va yalang‘och) natura (qiyofachi)lar taklif etiladi va o‘quv rejadagi vazifada ko‘rsatilgan mashg‘ulotning murakkablik va soatlaridan kelib chiqqan xolda ularga ish xaqi to‘lanadi.
Mustaqil ta’limni tashkil etishning
shakli va mazmuni
Talaba mustaqil islini tayyorlashda muayyan fanning xususiyatlarini hisobga olgan xolda quyidagi shakllardan foydalanish tavsiya etiladi:
darslik va o‘quv qo’llanmalar bo'yicha fan boblari va mavzularini o‘rganish;
tarqatma materiallar bo'yicha ma'ruzalar qismini o'rganish;
maxsus adabiyotlar bo‘yicha fanlar bo’lmlari yoki mavzulari ustida ishlash;
Talabaning o‘quv-iImiy-tadqiqod ishlarini bajarish bilan bog’liq bo’lgan fanlar bo’limlari va mavzularini chuqur o‘rganish;
Faol va muammoli o‘qitish uslubidan foydalanaladigan o‘quv mashg‘ulotlari;
Masofaviy (distantsion) ta’lim.
Tavsiya etilayotgan mustaqil ta’limning mavzulari
|
| |
Joriy nazorat - O`zbekiston respublikasi oliy, fan va innovatsion ta`lim vazirligi qo’qon dаvlаt pеdаgоgikа instituti

|
O`zbekiston respublikasi oliy, fan va innovatsion ta`lim vazirligi qo’qon dаvlаt pеdаgоgikа instituti
|
bet | 9/10 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 44,04 Kb. | | #118097 |
Bog'liq Dast.akademik.rang.va kom.5-kursJoriy nazorat:
|
5
|
|
|
Talabalarning auditoriyadagi faoliyati(ijodiy ishlash, buyumlarni pardozlash, mustaqil ish, uy vazifasitest topshiriqlari )
|
Har bir nazorat uchun belgilangan maksimal baho – 5
Nazoratlar soni-8 ta
|
Semestr davomida
|
|
Oraliq nazorat
|
5
|
|
|
Yozma ish (amaliy)
|
5 baho
|
12 hafta
|
|
Yakuniy nazorat
|
5
|
|
|
Yozma ish: (Yakuniy nazorat shakli fakultet kengashi bilan kelishib, rektor buyrug‘i bilan tasdiqlanadi.)
|
5 baho
|
20 hafta
|
Dasturning informatsion-uslubiy ta’minoti
Mazkur fanni o‘qitish jarayonida ta’limning zamonaviy metodlari, pedagogik va axborot-komunikatsiya texnologiyalari qo’llanishi nazarda tutilgan.
Akademik rangtasvirga oid bo’lgan qadimgi rassomlarning ijodiy ishlaridan namunalar, ular asarlaridan reproduktsiyalar, hozirgi zamon akademik rangtasvir san’atiga oid namunalar, rangli reproduktsiyalar, kompyuterda kompakt disklardan, talabalar ishlagan o‘quv mashq ishlari namunalaridan tayyorlangan ko‘rgazmali qurollardan samarali foydalanish. Kitoblarda chop etilgan taniqli rassomlarning ijodiy ish namunalari, internet tizimidan, elektron versiyalar hamda yangi pedagogik texnologiyalar qo’llaniladi.
- har bir akademik fazifa tugagandan so‘ng, guruhdagi amaliy mashg‘ulotlarda bajarilgan ijodiy ishlami ko‘rikdan o‘tkazishda o‘quvchilarning o‘z-o‘zini baholash usulidan foydalanish;
- har bir kichik guruhlarda o‘quv fazifasi bo‘yicha yuqori natijaga erishgan talabalar ijodiy ishlarining natijalari bo‘yicha guruhli fikrlash pedagogik texnologiyalarini qoilash nazarda tutiladi;
Amaliy mashg‘ulotlarni o’tishda tasviriy san'at atributlari: geometrik shakllar, gips rozetkalar, har turli uy jihozlari, antik davri gips bosh va haykallarning nushalari, turli rangdagi drapirovkalar, Dovud bosh haykali bo’laklari, anatomik haykal namunalari, plastik anatomiyaga oid plakatlar, tasvirlash qonun-qoidalarini namoyish etuvchi plakatlar, o‘zbek va jahon san'ati namoyandalarining badiiy asarlaridan namunalar, inson skeleti va bosh suyagining namunalari, bakalavr va magistrantlarining bitiruv ishlaridan namunalar. Shuningdek, inson qiyofasini tasvirlash uchun (portret, yarim gavda, gavda, yarim yalang‘och va yalang‘och) natura (qiyofachi)lar taklif etiladi va o‘quv rejadagi vazifada ko‘rsatilgan mashg‘ulotning murakkablik va soatlaridan kelib chiqqan xolda ularga ish xaqi to‘lanadi.
Shuningdek, talabalarning ushbu fan bo‘yicha malakalarini rivojlantirish, hamda ular bilan yanada ko‘proq individual ishlash uchun amaliy mashg‘ulotlar 6-8 tadan iborat kichik guruhlarda olib borilishi zarar
|
| |
Ma’ruza mashg’ulotlari - O`zbekiston respublikasi oliy, fan va innovatsion ta`lim vazirligi qo’qon dаvlаt pеdаgоgikа instituti

|
O`zbekiston respublikasi oliy, fan va innovatsion ta`lim vazirligi qo’qon dаvlаt pеdаgоgikа instituti
|
bet | 4/10 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 44,04 Kb. | | #118097 |
Bog'liq Dast.akademik.rang.va kom.5-kursMa’ruza mashg’ulotlari
№
|
Mavzular
|
Dars soatlari hajmi
|
Ma`ruza
|
1.
|
Yalang’och gavdadan ranglavha ishlashda qo’yiladigan talablar. Rangtasvirda shakl tal’qini, rang uyg’unligi va tasvir yaxlitligi.
|
2
|
2.
|
Buyuk tasviriy san’at ustalarining ijodi, rangtasvir sohasida jahon san’atining rivojlanishiga hissa qo‘shgan Rafael, Leonardo da Vinchi, Rembrant, Albrext Dyurer, Karl Bryullov, Aleksandr Ivanov, Rubens, Losenko, Pavel Benkov, O‘rol Tansiqboyev, Chingiz Axmarov, Malik Nabiev, Rahim Axmedov va boshqalar
|
2
|
JAMI
|
4
|
№
|
Mavzular
|
Dars soatlari hajmi
|
Amaliy mashg`ulot
|
1.
|
Yalang’och erkak gavdasi rang lavhasini ishlashda qo’yiladigan talablar. Rangtasvirda shakl tal’qini, rang uyg’unligi va tasvir yaxlitligi.
|
4
|
2.
|
Erkak va ayol gavdasidagi rang va tus munosabatlarinin va yoritilish xususiyatlarini hisobga olib rangtasvirini bajarish haqida umumiy tushunchalar
|
4
|
3.
|
“Dastgohli akademik rangtasvir va kompozitsiya” fanidan amaliy mashg‘ulotlami tashkil etish bo‘yicha kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan ko‘rsatma va tavsiyalar ishlab chiqiladi. Unda talabalar mavzular bo‘yicha auditoriyada o‘quv postanovkalarini bajaradilar. Shuningdek, darslik va o‘quv qo’llanmalar asosida talabalar bilimlarini mustahkamlashga erishish, tarqatma materiallardan foydalanish, ilmiy maqolalar va tezislarni chop ettirish orqali talabalar bilimini oshirish, mavzular bo‘yicha ko‘rgazmali qurollar tayyorlash va boshqalar tavsiya etiladi.
|
4
|
|
|
| |
Foydalaniladigan asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar ro‘yxati

|
Foydalaniladigan asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar ro‘yxati
|
bet | 10/10 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 44,04 Kb. | | #118097 |
Bog'liq Dast.akademik.rang.va kom.5-kursFoydalaniladigan asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar ro‘yxati.
Asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar
Abdirasilov S.,Tolipov N. “Rangtasvir” «SHARQ», Toshkent, 2003.
TolipovN., Abdirasilov S., OripovaN. «Rangtasvir». T.O‘zbekiston , 2006.
Abdurahmonov G.M. Rangtasvir va kompozitsiya.- Toshkent, «O‘qituvchi»1995.
Kирцер Ю.M. Pucyнoк и живописью Практическое пособие. М. “Bысmaя школа”, 1992.
Qo‘shimcha adabiyotlar:
Boymetov B. “Qalamtasvir”. Darslik 1 - qism. Toshkent, Musiqa. 2006.
Boymetov B. “Qalamtasvir asoslari”. O‘quv qo’llanma. Nizomiy nomidagi TDPU Toshkent, 1999.
Sultanov X. “Rangtasvir”. (manzara ishlash). Metodik qo’lanma. Nizomiy nomidagi TDPU Toshkent, 2014.
Elektron ta’lim resurslari
www.nbgf.intal.uz
www.Ziyo-Net.Uz.
|
| |