nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Test topshiriqlari - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim
|
bet | 71/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'lim Test topshiriqlari
Qaysi qatorda faoliyat tushunchasiga to’liq ta'rif berilgan?
bajarilish ehtiyojga aylangan harakat yoki xulq-atvorning tarkibiy qismi
mashq qilish natijasida turli malakalarning shakllanish jarayoni
V) har bir tirik organizmni o’z ehtiyojlarini qondirish uchun qiladigan faolligi
G) shaxsning o’z ehtiyojlarini qondirish uchun ko’rsatadigan jismoniy va ruhiy faolligiga aytiladi D) ixtiyorsiz yoki anglangan holda bajariladigan harakat
Inson faoliyatini so’nggi natijasining obrazi sifatida namoyon bo’ladigan va ehtiyojlarni amalga oshirilishi bu……..
odat B) motiv V) ish-harakat G) sa'i –harakat D) maqsad
Kishini faoliyatga undaydigan va unga mazmun baxsh etadigan kuch bu……….
odat B) motiv V) ish-harakat G) sa'i –harakat D) maqsad
………..galdagi bitta oddiy vazifani bajarishga qaratilgan nisbatan tugallangan faoliyatning tarkibiy qismi.
odat B) motiv V) ish-harakat G) sa'i –harakat D) maqsad
Tashqi olamdagi narsalarning holatini va xossalarini o’zgartirishga qaratilgan harakatlarni deb yuritiladi.
odat B) motiv V) ish-harakat G) sa'i –harakat D) maqsad 6………….bajarilishi ehtiyojga aylangan harakat yoki xulq-atvorning tarkibiy qismi.
odat B) motiv V) ish-harakat G) sa'i –harakat D) maqsad
Teskari afferentasiya tushunchasi kim tomonidan fanga kiritilgan?
A) N.A.Bernshteyn B) A.K.Anoxin V) A.N.Leontev G) S.L.Rubinshteyn
D) B.G.Ananev
Teskari afferentasiya tushunchasining mazmuni qaysi qatorda ko’rsatilgan?
A) tananing fazoviy holati B) tashqi qo’zg’atuvchilardan hamda ichki organlardan axborot qabul qiluvchi hisiy a'zolardan markaziy nerv tizimiga impulslarining
doimiy oqimi V) bajarilishi ehtiyojga aylangan harakat yoki xulq-atvorning tarkibiy qismi. G) tashqi olamdagi narsalarning holatini va xossalarini o’zgartirishga qaratilgan harakatlar D) inson faoliyati so’nggi natijasining obrazi sifatida namoyon bo’ladigan va ehtiyojlarni amalga oshirilishi
|
| |
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim - bet 67

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim
|
bet | 67/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'limmehnat harakatlari, ularni egallab olishning zarur ekanligi va ahamiyatini anglash;
harakat namunasini esda olib qolish;
v) malaka namunalarini ko’p marta bajarish, mashq qilish;
g) izchillik bilan olib boriladigan mashq natijasida harakatlar tezlashadi, xatolar kamayadi;
d) malaka harakatlarni avtomatlashtirish bilan shakllanadi. Ayrim ortiqcha harakat elementlari tushib qoladi.
Biror faoliyatni amalga oshirish uchun mavjud bilimlardan va malakalardan foydalana olish ko’nikma deyiladi.
Malaka turli yo’llar bilan ko’rsatish, tushuntirish, ko’rsatish va tushuntirishni qo’shib olib borish orqali hosil qilinishi mumkin.
Har bir ko’nikma va malaka odamning o’z tajribasida avval egallab olgan malakalari asosida yuzaga keladi va amal qiladi. Malaka, ko’nikmalarning ayrimlari kishining ko’nikma hosil qilishiga va malakali ishlashiga yordam beradi, boshqa birlari halaqit beradi, uchinchilari, yangi ko’nikmalarni o’zgartirib boradi. Bu hodisa psixologiyada malakalarning o’zaro ta'siri deyiladi.
Avval hosil qilingan malakalarning yangi malakalarga ijobiy ta'siri malakalarning ko’chishi yoki malakalar induksiyasi deb ataladi. Masalan, matematika darsida hosil bo’lgan ko’nikmani, fizikada qo’llash mumkin.
Faoliyatning yana bir qismi odat bo’lib, ko’nikma malakalardan hech qanday samara yoki natijaga ega emasligi bilan ajralib turadi. Odatda odam tomonidan beixtiyor, ongsiz tarzda muayyan maqsadga yo’naltirilmagan holda amalga oshiriladi. Ba'zi hollarda odatlar shaxs tomonidan nazorat qilinishi mumkin, lekin har doim ham aqlli va kerakli harakatlar bo’lmasligi mumkin.
|
| |
-SEMINAR - Pedagogika va psixologiya

6-SEMINAR
Mavzu: Muhandis xodimlar shaxsining bilish faoliyatining psixologik tavsifi
(2 soat)
Reja:
Kasblarni shaxs diqqatiga qo’yadigan talablari.
Idrok va kasbga yo‘llash, idrok xususiyatlari. Appertseptsiya.
Vaqt, harakat va fazoni idrok qilish. Kasbni shaxs idrokiga qo’yadigan talablari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, klaster, o‘z-o‘zini nazorat.
7-SEMINAR
Mavzu: Muhandis xodimlar shaxsining bilish faoliyatining psixologik tavsifi
(2 soat)
Reja:
Sezgi.
Kasbiy faoliyat va xotira. Xotira turlari va jarayonlari.
Tafakkur shakllari, turlari va operatsiyalari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, Venn diagrammasi, o‘z-o‘zini nazorat.
8-SEMINAR
Mavzu: Kasbiy faoliyatda individual-tipologik xususiyatlar (2 soat)
Reja:
Temperament va mehnat faoliyati masalalari.
Temperamentning xususiyatlari va turlari.
Faoliyatning individual uslubi va temperament.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, Venn diagrammasi, o‘z-o‘zini nazorat.
9-SEMINAR
Mavzu: Muhandis xodimlar faoliyati samaradorligini oshirishda hissiy-irodaviy va shaxsiy fazilatlarning o’rni (2 soat)
Reja:
Xarakter va kasbiy sifatlar.
Shaxsning hissiy-irodaviy sohasi va kasbga moslashish.
Xissiy holatlarning ifodalanishi. Hissiyot turlari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, klaster, o‘z-o‘zini nazorat.
|
Umumiy qoida - Pedagogika va psixologiya

15.3. Umumiy qoida
Qaror qabul qilish jarayoni va boshqaruv qarorlarining o‘ziga xosliklari masalasi, rus psixologiyasida boshqaruv psixologiyasi fani yutuqlari bilan keng tadqiq etilgan. Shu bois, bunday holatlar biz uchun, o‘rganilayotgan muammo yuzasidan eng ilg‘or yondoshuv va konsepsiyalarni ajratib olishga keng imkon berdi. Mamlakatimiz olimlari ham bu borada o‘ziga xos maktablar yaratgan bo‘lib, unda asosiy masala rahbar shaxs va uning boshqaruvdagi imkoniyatlari, rahbar shaxsining kabiy, shaxslilik sifatlari, zamonaviy rahbar imijini shakllantirish, boshqaruv faoliyatining akmeologik jihatlari kabilarga ko‘proq qaratilgan. Bundan tashqari, qaror qabul qilish jarayonida shaxsning irodaviy sifatlari, hissiy sohasi, ijtimoiy intellekti, kasbiy motivatsiya darajasi, shaxsning innovatsion yetakchiligi kabi psixologik unsurlarning roli ham batafsil yoritilgan. Yuqorida amalga oshirilgan nazariy ma’lumotlarning tahlilidan kelib chiqib, mazkur bob yuzasidan quyidagi xulosalarga kelishimiz mumkin.
– Qaror qabul qilish – bu nafaqat biror bir ahamiyatga molik maqsadni amalga oshirish balki, taqdirni belgilash, natijani kutish, yangi imkoniyatlarni rejalashatirish yoki uni amalga oshirishni nazorat qilishdir;
– Qarorlar qabul qilish jarayoni – qator ijtimoiy fanlarning o‘rganish ob’ekti sanalib, unda ijtimoiy-psixologik, iqtisodiy, falsafiy, soitsiologik, pedagogik bilimlarning integratsiyasi yuz beradi;
– Qaror qabul qilish – ijtimoiy hodisa, kognitiv faoliyat natijasi, inson funksional faoliyatining mahsuli, samarali boshqaruv faoliyati uchun xos bo‘lgan metakognitiv jarayon. Metakognitiv jarayon - oddiy vazifalar yoki vaziyatlar uchun emas, birgalikdagi ham hamkorlikdagi harakatlar uchun javobgardir.
II. SEMINAR MASHG’ULOTLARI MAZMUNI
1-SEMINAR
Mavzu: Muhandislik psixologiyasining predmeti, maqsadi va vazifalari, amaliy asoslari (2 soat).
Reja:
Muhandislik psixologiyasi fanining shakllanish tarixi, predmeti, maqsadi va vazifalari.
Muhandislik psixologiyasining boshqa fanlar bilan bog’liqligi.
Fanlar tizimida muhandislik psixologiyasi, muhandislik psixologiyasi mutaxassislik fani haqida tushuncha va ilmiy tasavvur hosil qilish.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, klaster, o‘z-o‘zini nazorat.
|
-SEMINAR - Pedagogika va psixologiya

2-SEMINAR
Mavzu: Muhandislik psixologiyasining tadqiqot metodlari (2 soat).
Reja:
Muhandislik psixologiyasida ilmiy tadqiqot va uning metodlari.
Genetik, praksimetrik, psixosamatik metodlar.
Eksperimental metodlar haqida tushuncha.
Professiografik tadqiqotlarni o‘tkazish.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, klaster, o‘z-o‘zini nazorat.
3-SEMINAR
Mavzu: Kasblar va ularning klassifikatsiyasi. Professiografiyaning (professiogramma) mohiyati (2 soat).
Reja:
Kasblar va ularning klassifikatsiyasi.
Kasb tushunchasi. Shaxs qiziqishlari va kasb.
Professiografiyaning mohiyati va uning tamoyillari.
Professiogrammaning muhim tarkibiy qismi. Professiografik va ijtimoiy-psixologik ta‘sir.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, klaster, o‘z-o‘zini nazorat.
4-SEMINAR
Mavzu: Shaxsninig shartli kasbiy tuzilmasi. Kasbiy motivatsiya (2 soat)
Reja:
Inson, individ, individuallik, shaxs tushunchalari.
Sahxsning psixologik strukturasi.
Kasbiy motiv, motivatsiya va mehnat faoliyati motivlari.
Motivatsiyani boshqarish masalalari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, klaster, o‘z-o‘zini nazorat.
5-SEMINAR
Mavzu: Muhandis xodimlar shaxsining bilish faoliyatining psixologik tavsifi
(2 soat)
Reja:
Shaxsining bilish faoliyati.
Diqqat turlari va ularning xususiyatlari.
Shaxs diqqatini rivojlanishi, xususiyatlari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, klaster, o‘z-o‘zini nazorat.
|
nazariya qaysi - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim
|
bet | 280/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'limnazariya qaysi qatorda keltirilgan?
A) tashqi ko’rsatkich badanning jismoniy tuzilishiga B) uning ba'zi qismlari o’rtasidagi aloqaga V) organizm turli tarkiblarining munosabatlaridan tuzilgan organizmning umumiy tuzilmasiga bog’liqdir.G) to’g’ri javob berilmagan
D) barcha javoblar to’g’ri
Tana tuzilishi temperament xususiyatlari ham ichki sekresiya bezlari faoliyatidagi o’zaro munosabatlarning nasliy belgilarga bog’liqdir. Mazkur nazariya tarafdorlari qaysi qatorda keltirilgan?
E.Krechmer va U.Sheldon B) I.Pavlov va I.M.Sechenov V) Gippokrat va Galen
Neblisin va Teplov D) E.Krechmer va B.Teplov
Nazorat savollari
Temperament tushunchasining mohiyatini asoslang?
Oliy nerv faoliyati tipi va temperament o’rtasidagi bog’liqlikni ko’rsating? 3.Temperament xususiyatlariga ta'rif bering?
Temperament tiplarining mohiyatini izohlang?
Faoliyatning indvidual uslubi va temperament o’rtasidagi munosabatni aniqlang? 6.Temperament borasidagi psixologik nazariyalarning mohiyatini asoslang?
Mustaqil ishlash uchun tavsiya etilayotgan adabiyotlar
Бодалев А. А. Психология о личности. — М.: Изд-во МГУ, 1988. Гиппенрейтер Ю. Б. Введение в общую психологию: Курс лекций: Учебное пособие для вузов-. — М.: ЧеРо, 1997.
Гамезо М.В, Домашенко И.А Атлас по психологии М; «Просвещение» 1986 г
Грановская Р. М. Элементы практической психологии. — СПб.: Свет, 1997.
Davletshin M.G Umumiy psixologiya T-2002 y
Джемс В. Психология.- М., 1991
Karimova V.M. Psixologiya T-2002 y
Маклаков А.Г Общая психология М.; “Питер” 2003
Мерлин В.С. Очерки интегрального исследования индивидуаль-ности.
— М.: Просвещение, 1989.
Небылицы В. Д. Основные свойства нервной системы человека // Избранные психологические труды / Под ред. Б. Ф. Ломова. — М.: Педагогика, 1990.
Немов Р.С Психология 1-китоб М;. 1999 г
Общая психология: Курс лекций/ Сост. Е.И.Рогов.-М.: Владос, 1995
Psixologiya qisqacha izohli lug’at T-1998 y
Рубинштейн С. Л. Основы общей психологии. — СПб.: Питер, 1999.
Теплов Б. М. Избранные труды: В 2-х т. Т. 1. — М.: Педагогика, 1985.
Turg’unov Q. Psixologiya terminlarining ruscha-o’zbekcha izohli lug’ati T; "O’qituvchi" nashriyoti 1975 y
Umumiy psixologiya (A.V.Petrovskiy tahriri ostida) T; "O’qituvchi" 1992 y
G’oziev E.G’ Umumiy psixologiya 1-2 kitob T-2002 y
|
| |
…………..turli reaksiyalar va jarayonlarning o’tishi tezligiga ya'ni harakat tezligiga nutq tempiga farosatlilikka aql tezligiga qarab xulosa chiqarish

|
…………..turli reaksiyalar va jarayonlarning o’tishi tezligiga ya'ni harakat tezligiga nutq tempiga farosatlilikka aql tezligiga qarab xulosa chiqarish
|
bet | 279/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'lim …………..turli reaksiyalar va jarayonlarning o’tishi tezligiga ya'ni harakat tezligiga nutq tempiga farosatlilikka aql tezligiga qarab xulosa chiqarish.
senzitivlik B) reaktivlik V) faollik G) reaktivlik va faollikning o’zaro munosabati D) reaksiya tempi
………….. o’zgaruvchan tashqi sharoitlarga qanday yengillik bilan yoki sust va qoloqlik bilan moslasha olish.
senzitivlik B) reaktivlik V) faollik G) harakatlarning silliqligi va unga qarama- qarshi sifat rigidlik D) reaksiya tempi
Tez ta'sirlanuvchan arzimagan hodisalar haqida chuqur qayg’uradigan kishilar qaysi temperament tipiga kiradi?
xolerik B) sangivinikV) flegmatik G) melanxolik D) oliy nerv faoliyati
Oliy nerv faoliyati xususiyatlarining ya'ni kuchi harakatchanligi muvozanatliligining barqaror yig’indisi qanday nom bilan ataladi?
xolerik B) sangivinikV) flegmatik G) melanxolik D) oliy nerv faoliyati 26.Harakatchan taassurotlari tez o’zgarishga moyil muloqotga kirishuvchan faol kishilar qaysi temperament tipiga kiradi?
xolerik B) sangivinik V) flegmatik G) melanxolik D) oliy nerv faoliyati
Hissiy holatlari kuchsiz ifodalanadigan barqaror sekin harakat qiladigan kishilar qaysi temperament tipiga kiradi?
A) xolerik B) sangivinik V) flegmatik G) melanxolik D) oliy nerv faoliyati
Kuchli his hayajon tez-tez o’zgarib turuvchi kayfiyat muvozanatsiz asab tizimi va umumiy harakatchanlikka ega kishilar qaysi temperament tipiga kiradi?
xolerik B) sangivinik V) flegmatik G) melanxolik D) oliy nerv faoliyati
Xorij psixologik adabiyotlarda temperament nerv sistemasining umumiy tipining nerv fiziologik xususiyatlariga emas balki mazkur
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
…………..turli reaksiyalar va jarayonlarning o’tishi tezligiga ya'ni harakat tezligiga nutq tempiga farosatlilikka aql tezligiga qarab xulosa chiqarish
|
Xarakter va irodaviy sifatlar

|
Xarakter va irodaviy sifatlar
|
bet | 59/116 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,55 Mb. | | #105241 |
Bog'liq 18 09 2023 УМК МУҲАНДИСЛИК ПСИХОЛО ГИЯСИ 2023 2024 8.3. Xarakter va irodaviy sifatlar
Xarakter – shaxsning faoliyat va muomalada tarkib topadigan va namoyon bo’ladigan barqaror individual xususiyati bo’lib, individ uchun tipik xulq-atvor usullarini yuzaga keltiradi.
Shaxs ba’zida o’z xarakteridan afsuslanadi, lekin boshqacha harakatni amalga oshirishni uddasidan chiqa olmaydi. Xorijiy psixologlarning tasdiqlashicha, ayrim insonlar faoliyatida muvaffaqiyatsizlikka uchrashidan xavfsirab, o’z yutuqlarini qadrlaydilar va yuqori baholaydilar. Muvaffaqiyatsizlik ular uchun fojia emas, shuning uchun «tavakkalchilik»ka qo’l urishda davom etaveradilar. Boshqa toifadagi odamlar muvaffaqiyat- sizlikdan cho’chiydilar, o’ta ehtiyotkor bo’ladilar, qiyinchilikdan qo’rqib, engil ishga qo’l urishni lozim topadilar. Fanda shaxsning munosabatlarini aks ettiruvchi xarakterni quyidagi to’rt tizimga ajratish qabul qilingan:
Jamoaga (guruhga) va ba’zi bir insonlarga nisbatan munosabatni ifodalovchi xususiyatlar: yaxshilik, mehribonlik, talabchanlik, takabburlik va boshqalar.
Mehnatga nisbatan munosabatni mujassamlashtiruvchi xususiyatlar: mehnatsevarlik, dangasalik, vijdonlilik, mas’uliyatlilik, mas’uliyatsizlik kabilar.
Narsalarga nisbatan munosabatni aks ettiruvchi xususiyatlar: ozodalik, ifloslik, ayash, ayamaslik va hokazo.
Shaxsning o’ziga nisbatan munosabatini ifodalovchi xislatlar: izzat-nafslilik, shuhratparastlik, mag’rurlik, takabburlik, dimog’dorlik, kamtarinlik, samimiylik va boshqalar.
Xarakter va kishining tashqi ko’rinishi. Psixologiya tarixida inson bosh suyagining shakliga, yuz tuzilishiga, qaddi-qomatiga (tana tuzilishi va hokazolarga) ya’ni ayrim tashqi alomatlariga qarab kishi xarakterini belgilash nazariyalari mavjud bo’lgan. Arastu va Aflotun ham kishi xarakterini tashqi ko’rinishiga qarab aniqlashni taklif qilganlar qatoriga kiradi. Ularning xarakterni o’rganish nazariyasi asosi qanchalik sodda bo’lsa, shunchalik g’aroyib faraz yotdi. Masalan, kishining tashqi ko’rinishida qandaydir hayvon bilan o’xshashlik belgisini topish tavsiya qilingan, so’ngra esa uning xarakteri ana shu hayvonning xarakteri bilan aynan bir xil deb qaralgan. Arastuning fikricha, buqaniki singari yo’g’on burun ish yoqmaslikni bildiradi.
|
| |
Qaysi olim tadqiqotlarida faoliyatga nisbatan "tafakkurning faol shakli", "miya faoliyati" "muskul faoliyati" iboralari qo’llaniladi

|
Qaysi olim tadqiqotlarida faoliyatga nisbatan "tafakkurning faol shakli", "miya faoliyati" "muskul faoliyati" iboralari qo’llaniladi
|
bet | 72/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'lim Qaysi olim tadqiqotlarida faoliyatga nisbatan "tafakkurning faol shakli", "miya faoliyati" "muskul faoliyati" iboralari qo’llaniladi.
A) N.A.Bernshteyn B) A.K.Anoxin V) A.N.Leontev G) S.L.Rubinshteyn
D) I.M.Sechenov
Qaysi olim tomonidan "oliy nerv faoliyati" tushunchasini faoliyat tushunchasiga nisbatan qo’llangan?
A) N.A.Bernshteyn B)I.P.Pavlov V)A.N.Leontev G)S.L.Rubinshteyn
D) I.M.Sechenov
N.A.Brenshteyn tomonidan qanday tushuncha fanga kiritildi?
A) muskul faoliyati B) miya faoliyati V) fiziologik faolligi G) tafakkurning faol shakli D) tafakkur faoliyati
Faoliyat psixologiyasini qaysi olim tomonidan asoslab berildi?
A) N.A.Bernshteyn B) A.K.Anoxin V) A.N.Leontev G) S.L.Rubinshteyn
D) I.M.Sechenov
Mehnat psixologik emas balki "ijtimoiy kategoriya" psixologiya esa "mehnat faoliyatining psixologik jabhalarini tadqiq etadi".Mazkur fikr muallifi qaysi qatorda ko’rsatilgan?
A) N.A.Bernshteyn B) A.K.Anoxin V) A.N.Leontev G) S.L.Rubinshteyn
D) I.M.Sechenov
Faoliyatning psixologik nazariyasini ishlab chiqqan olim qaysi qatorda ko’rsatilgan?
A) N.A.Bernshteyn B) A.K.Anoxin V) A.N.Leontev G) S.L.Rubinshteyn
D) I.M.Sechenov
Predmetli faoliyat tushunchasini fanga kiritgan olim qaysi qatorda ko’rsatilgan?.
A) N.A.Bernshteyn B) A.K.Anoxin V) A.N.Leontev G) S.L.Rubinshteyn
D) I.M.Sechenov
Bilish va muomala faoliyatning birlamchi ko’rinishidir. Mazkur fikr muallifini aniqlang?
A) B.G.Ananev B) A.K.Anoxin V) A.N.Leontev G) S.L.Rubinshteyn
D) I.M.Sechenov
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Qaysi olim tadqiqotlarida faoliyatga nisbatan "tafakkurning faol shakli", "miya faoliyati" "muskul faoliyati" iboralari qo’llaniladi
|
Mehnat jarayonidagi xatti-harakatlarning guruhlanishi va ularning tavsifi

|
Mehnat jarayonidagi xatti-harakatlarning guruhlanishi va ularning tavsifi
|
bet | 63/116 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,55 Mb. | | #105241 |
Bog'liq 18 09 2023 УМК МУҲАНДИСЛИК ПСИХОЛО ГИЯСИ 2023 2024 11.2. Mehnat jarayonidagi xatti-harakatlarning guruhlanishi va ularning tavsifi
Frenk va Lilian Gilbret tadqiqotlarining natijalari, F.U.Teylor g’oyalarida ilgari surilgan mantiqqa hamoxang, o’xshash bo’lib, amaliyotda muvaffaqiyatli tadbiq etila boshladi. Ular tomonidan ishlab chiqilgan texnologiyalarning tadbiq etilishi, hatto korxonaning zo’r xodimlarida ham ishlab chiqarish samaradorligining bilinarli darajada o’sishiga sabab bo’ldi.
Zamon zayliga monand yangi kasb paydo bo’layotgani sababli, bunday yondashuvning dolzarbligi saqlanib qolmoqda. Har xil kasb egalarining mehnat jarayoni davomidagi harakatlarini o’rganish natijasida, ushbu harakatlar umumlashtirilganda ularni asosiy 4 guruhga ajratildi:
1. Mo’ljallovchi xatti-harakatlar.
2. Bajaruvchi xatti-harakatlar.
3. Tuzatuvchi xatti-harakatlar.
4. Tugallovchi xatti-harakatlar.
Mo’ljallovchi xatti-harakatlar deganda, biror ishni bajarishdan avval, erishilmoqchi bo’linayotgan maqsadga muvofiq keluvchi xatti-harakatlar, amallar ketma-ketligini rejalashtirib olish nazarda tutiladi. Hammaga ma’lum-ki, har qanday rejasiz, ko’r-ko’rona biror ishga, ayniqsa yangi ishga qo’l urish qo’yilgan maqsadga yetishishda sifat, miqdor hamda vaqt jihatdan mazkur ishga qo’l urgan kishini uyaltirib qo’yishi, ishlab chiqarish ko’rsatkichlarini esa tushirib yuborishi mumkin. Bunday holatning takrorlanishi esa, o’z navbatida ishchi-xodimning fiziologik hamda psixologik salomatligiga salbiy ta’sir qilishiga olib keladi. Demak, o’ylanmay qilingan ishdan ham psixofiziologiyaga, ham cho’ntakka, bunday holat davom etaversa, ushbu ishchi-xodimning oilaviy iqtisodiyotiga, tinchligiga, mavqesiga putur yetishiga olib keladi. Bunday holatga tushib qolgan fuqarolar sonining ma’lum bir miqdori esa, o’z navbatida davlat iqtisodiyoti, siyosiy mavqesiga ham salbiy ta’sir ko’rsatadi. Shuning uchun ham, mehnatni to’g’ri tashkillashtirish nafaqat ushbu mehnat, kasb sohalari masalalari tadqiqotchilari uchun, balki iqtisodiyot, siyosat yo’nalishi sohalaridagi olimlar uchun ham katta ahamiyatga egadir. Ushbu yo’nalishda olib borilgan izlanishlar natijasida, mo’ljallovchi xatti-harakatlarni quyidagi ikki turga, ya’ni:
1) nazariy mo’ljallovchi harakatlar.
2) amaliy mo’ljallovchi harakatlarga ajratib olish maqsadga muvofiq deb hisoblandi va bularning har birining mazmuni alohida tavsiflar bilan ochib berildi.
|
| |
Birinchidan - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim
|
bet | 78/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'limBirinchidan, butun insoniyatning yoki bir muncha tor doiradagi kishilar jamoasining ijtimoiy-tarixiy tajribasini belgilaydi. Kichkina bola dunyoni mustaqil ravishda bilib olmaydi. U ota-onasiga savollar beradi va ular unga javob beradilar, bu javoblardan bola o’z faoliyatini keyinchalik foydalanadigan umumiy bilimlarning faqat ozgina qismini oladi. Umumiy bilimlarning bu ozginagina qismini bola til shaklida, til yordamida so’z belgilari tizimida hosil qila oladi. Maktabda ham xuddi shunday bo’ladi, o’quvchi olam haqida barcha bilimlarni o’qituvchining tushuntirishidan yoki darslikdan, ya'ni til yordamida o’zlashtiradi. Bu yerda til o’zining muhim vazifalaridan birini bajaradigan, ya'ni yashash vositasi, ijtimoiy-tarixiy tajribani berish va o’zlashtirish vositasi tarzida namoyon bo’ladi.
Ikkinchidan, har bir alohida odamning ish-harakati va faoliyatini ko’pincha ijtimoiy qiymatga ega bo’lmagan o’zga kishilarning bevosita tajribalarini belgilaydi. Masalan, men oshxona tomon yo’l olaman. Yo’lda o’rtog’im uchrab
menga: "oshxona yopilgan", deydi. Shu paytda bu xabar mening faoliyatimni ma'lum bir tarzda boshqaradi: men qayrilib, boshqa oshxona tomon jo’nayman. Bu yerda til o’zining boshqa muhim vazifasi bilan, ya'ni vosita yoki kommunikasiya usuli yoki olamning xatti-harakatlarini boshqaruvchi bir vosita sifatida namoyon bo’ladi. Natijada har qanday kommunikasiya, har qanday munosabat suhbatdoshiga ta'sir qilishdan iboratdir.
Uchinchidan, har bir alohida odamning ish-harakatlari va faoliyatlarini har bir ayrim kishilarning shaxsiy tajribasi belgilaydi. Odamning "shaxsiy" o’z individual tajribasi boshqa kishilarning tajribalari va ijtimoiy tajribaning o’ziga xos aralashmasidan iborat. Odam hayvondan farqli o’laroq, o’z harakatlarini rejalashtira oladi. Bunday rejalashtirish va umumiy fikriy masalalarni hal qilishning asosiy quroli tildir. Bu yerda biz tilning uchinchi vazifasi aqliy faoliyatning (idrok, xotira, tafakkur, xayol) quroli sifatidagi vazifasiga to’qnash keldik. So’z belgilari tizimi sifatida tildan nutq faoliyatida foydalaniladi.
|
| |
Didaktik о‘yinlar orqali о‘quvchilarning idrok qilish faoliyatini faollashtirish

|
Didaktik о‘yinlar orqali о‘quvchilarning idrok qilish faoliyatini faollashtirishBog'liq Mustaqil ta\'limTasviriy san’at va muhandislikni o’qitishda texnologiyalar va loyihalashtirish (1)Didaktik о‘yinlar orqali о‘quvchilarning idrok qilish faoliyatini faollashtirish.
О‘qitish jarayoning sifati va samaradorligini oshirish masalalarining asosini
о‘quvchilarning idrok qilish faoliyatini faollashtirish tashkil
qiladi.
О‘quvchilarning idrok qilish faoliyatini rivojlantirish intelektual, axloqiy erkinlik,
jismoniy kuchlarini о‘z faoliyatidagi aniq talablarni qondirishga yо‘llaydi.
Faollikning о‘zi inson faoliyatini aniqlaydi.
О‘quvchilarning idrok qilish faolligini oshirish tamoyilining didaktik
kansepsiyalari yangi masalalarni ishlab chiqish va yо‘llarini aniqlash, uni
joriy
qilish omillari bilan bog‘liq. Shunga kо‘ra о‘quvchilarning idrok qilish
qobiliyatini faollashtirishning didaktik omillari konsepsiyasini chizmachilikdan
о‘tkaziladigan didaktik о‘yinlar orqali amalga oshirish maqsadga muvofiqdir.
Didaktik о‘yinlarning mazmuni va о‘tkazish shakllarini takomillashtirish yо‘li
yordamida idrok qilish faoliyatini rivojlantirishga kо‘rsatayotgan ta’sirini
о‘rganish orqali zamonaviy talablarga javob beradigan о‘qitish uslublarini
yangitdan ishlab chiqish mumkin. Bayon qilingan maqsad va takliflarni amalga
oshirish uchun qator xususiy masalalarni yechishga tо‘g‘ri keladi.
- didaktik о‘yinlar orqali о‘quvchilarning idrok qilish faoliyatining
faolligini asoslab berish;
- о‘quvchilarning idrok qilish faoliyatining faolligini oshirish uchun о‘yin
mazmuni va shakllarini takomillashtirish metodlarini aniqlash;
- о‘quvchilarning idrok
qilish
faoliyatining
faolligini
oshiradigan jarayonlarda о‘qituvchining tipik qiynalishi faoliyatini ochib
berish;
- о‘quvchilarning idrok
qilish
faoliyatining
faolligini
oshiradigan sharoitlarni о‘yinlar orqali aniqlash va о‘rganish;
- о‘yinlar davrida qо‘yilgan maqsad va vazifalarni aniqlab о‘rganilgandan
sо‘ng о‘quvchilarning idrok qilish faoliyatining faolligini oshirishga bо‘lgan
didaktik talablarni ishlab chiqish;
- aniqlangan yutuq va kamchiliklarni о‘rganib, kamchiliklarni bartaraf
qiladigan metodik ishlanmalar yaratish hamda yutuqlarga nazariy model tuzish.
О‘rtaga tashlanayotgan didaktik о‘yinlarning yutug‘i shundan iboratki, har
bir qо‘yilgan savolga beriladigan javob shaxsning individual fikr yuritishga majbur
qilishdadir.
Didaktik о‘yinlar jarayonida shaxsning mustaqil fikr yuritishga, mulohaza
qilishga, taqqoslashga о‘rgata olinsa, fazoviy tafakkur qilish qobiliyati yanada
о‘sadi shunda, о‘quvchilarning boshqa fanlarni ham yuqori saviyada
о‘zlashtirishlariga imkon yaratilgan bо‘ladi, ya’ni:
- о‘quvchilarda yangi bilimlar olishga bо‘lgan ishtiyoqni shakllantirishga
erishiladi;
- о‘quv axborotlarni о‘zlashtirishda umumiy va xususiy kо‘rinishlardagi
masalalarni yechishda ijodiy fikrlashga olib keladi;
- olgan bilim va kо‘nikmalarni yangi sharoitga moslashtirishga о‘rgatiladi;
- har bir о‘quvchining idrok qilish qobiliyati faoliyatiga maksimal
sharoit yaratilgan bо‘ladi.
|
| |
Fan va innovatsiyalar vazirligi jizzax davlat pedagogika universiteti

Fan va innovatsiyalar vazirligi jizzax davlat pedagogika universiteti
Download
403,6 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
15.11.2023
Hajmi
403,6 Kb.
#99218
Download
403,6 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Fan va innovatsiyalar vazirligi jizzax davlat pedagogika universiteti
Download
403,6 Kb.
Matnni ko'rish
Faoliyat psixologiyasini faollik psixologiyasi sifatida talqin etgan olim qaysi qatorda ko’rsatilgan?

|
Faoliyat psixologiyasini faollik psixologiyasi sifatida talqin etgan olim qaysi qatorda ko’rsatilgan?
|
bet | 73/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'lim Faoliyat psixologiyasini faollik psixologiyasi sifatida talqin etgan olim qaysi qatorda ko’rsatilgan?
A) B.G.Ananev B) A.K.Anoxin V) A.N.Leontev G) S.L.Rubinshteyn
D) I.M.Sechenov
Faoliyatning interorizasiyasi muammosi qaysi olimlar tomonidan o’rganilgan?.
A) L.S.Vigotskiy, A.N.Leontev B) P.Ya.Galperin, S.L.Rubinshteyn
V) S.L.Vigotskiy, S.L.Rubinshteyn G) B.G.Ananev, A.N.Leontev
D) B.G.Ananev, K.P.Anoxin
Ob'ektning barqaror bog’lanishlari yig’indisi bo’lib, turli tashqi va ichki o’zgarishlardan qat'iy nazar o’z maqsadi va butunligini saqlaydi.
A) tizim B) motiv V) ish-harakat G) sa'i –harakat D) maqsad
Bu faoliyatning nisbatan tugallangan elementi bo’lib, u motivga bo’ysungan oraliq maqsadga erishishni nazarda tutadi?
A) odat B) xatti-harakat V) ish-harakat G) sa'i –harakat D) maqsad
Predmetli xatti-harakatlar nechta harakatlarni qamrab oladi?.
A) 2ta B) 3 ta V) 4 ta G) 6 ta D) 7 ta
Qaysi qatorda aqliy xatti-harakatlar ko’rsatilgan?
A) perseptiv uning asosida predmetlarni idrok etish asosida yaxlit obraz yuzaga keladi.B) mnemik materialni faoliyat jarayonida yodlash esga tushirish eslab qolish
V) fikrlash orqali masalalarni yechish G) barcha javoblar to’g’ri D) to’g’ri javob berilmagan
Ko’nikmalarni shakllanishi asosan necha bosqichni o’z ichiga oladi?.
A) 2ta B) 3 ta V) 4 ta G) 6 ta D) 7 ta
Tashqi real ishdan ichki ideal ishga o’tish jarayoni bu………..
A) ekstrorizasiya B) malaka V) ko’nikma G) sa'i –harakat D) interorizasiya
|
| |
Nazariy mo’ljallovchi harakat

|
Nazariy mo’ljallovchi harakat
|
bet | 64/116 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,55 Mb. | | #105241 |
Bog'liq 18 09 2023 УМК МУҲАНДИСЛИК ПСИХОЛО ГИЯСИ 2023 2024 Nazariy mo’ljallovchi harakat deganda, biror ishni bajarish maqsadida, mazkur ish bo’yicha uning maqsadi, qanday qismlardan tashkil topishi, boshlanishi, davom etishi, tugallanishini nazariy jihatdan ishlab chiqish tushuniladi. Bunday rejalashtirishning kamchilik tomoni shunda-ki, nazariy jihatdan yozib chiqqanda amaliyotda sodir bo’lishi mumkin bo’lgan qaysidir momentlar nazardan chetda qolishi mumkin. Ana shunday kamchilikni oldini olish maqsadida amaliy mo’ljallovchi harakatlar kerak bo’ladi.
Amaliy mo’ljallovchi harakatlar deganda, nazariy jihatdan ishlab chiqilgan harakatlar majmuasini amaliy jihatdan yoritish tushuniladi. Ana shu maqsadda tajriba usulidan foydalanish maqsadga muvofiqdir. Tajriba davomida ishning maqsadga ko’ra bajarilish xatti-harakatlarini qayd qilish, kerak bo’lsa qayta-qayta sinab ko’rish, har xil sharoitlarni sun’iy yaratib favqulotda ro’y berishi mumkin bo’lgan vaziyatlar bo’yicha oldindan taxminiy tayyorgarlik ko’rish imkoni bo’ladi.
Mehnat psixologiyasida mo’ljallovchi (oldindan rejalashtirish, taxminiy) harakatlar maqsaddagi ish insonning psixikasiga qanday ta’sir etishi bo’yicha taxminiy bo’lsada ma’lumotlarga ega bo’lishga yordam beradi.
Vaqt shuni ko’rsatdi-ki, o’ta murakkab, kutilmagan vaziyatlarga boy va ma’suliyatli kasblarda yillar davomida mo’ljallovchi harakatlar bo’yicha tajribalar, sinovlar o’tkazilishining natijasida ko’plab insonlarning sog’lig’i, hayoti saqlanib qolingan. Masalan, uchuvchi, kosmonavt, poezd yo avtobus haydovchisi, quruvchi, muhandis yoki konveyerda ishlovchilarning faoliyatlari davomida yo’l qo’yilgan bitta xatosi qanday fojialarga sabab bo’lishi mumkinligini aytishga hojat yo’q, deb o’ylaymiz.
Yangicha faoliyat bilan shug’ullanmoqchi bo’lgan har bir odam, ayniqsa faoliyatida o’zining va o’zgalarning hayotiga havf tug’dirishi holati paydo bo’lishi mumkin bo’lgan kasb bilan shug’ullanmoqchi bo’lganlar uchun, ularni ishga qo’yishdan avval maxsus kasbiy o’qishlar, maxsus ko’rsatmalar bilan tanishtirish, kasb ustalariga shogirdlikka berish ishlari tashkil etiladi. Ishga kirish vaqtida mazkur kasbga zarur talablar ishlab chiqilgan. Bunday talablarga binoan ishga joylashmoqchi bo’lganlar nafaqat kasb bo’yicha bilimga, balki tibbiy ko’rikdan o’tishlari, psixologik va kasbiy sifatlarga ega bo’lishlari nazarda tutiladi. Bundan tashqari murakkab va ma’suliyati yuqori bo’lgan kasb egalari faoliyatlari davomida ham belgilangan vaqtda har xil soha mutaxassislari tomonidan muntazam tekshiruvdan o’tkaziladilar. Ayniqsa, bunday kasb egalarining shaxsiy hayotlarida noxush voqea yoki asablarga qattiq ta’sir etuvchi favqulotda hodisalar sodir bo’lganida rejadan tashqari vaqtda ham tekshiruvdan o’tkaziladilar.
|
| |
chizma - Fan va innovatsiyalar vazirligi jizzax davlat pedagogika universiteti

chizma
chizma
Kim birinchi bо‘lib qо‘lidagi chizmalarni tо‘g‘ri
qо‘yib tugatsa, о‘yinning g‘olibi hisoblanadi. Agar
о‘yin “riba” (“baliq”) bilan tugasa, ya’ni
о‘yinchilarning qо‘llarida “toshlar” bо‘lsa-yu,
yurish imkoniyati bо‘lmasa, qо‘lida eng kam
“toshlar” qolgan о‘yinchi g‘olib hisoblanadi. Agar hammada barobar
“toshlar” qolsa о‘yin durang bilan yakunlanadi.
chizma
Eslatma. О‘yinda tо‘rt nafargacha о‘yinchi
о‘ynashi mumkin. Unda bir nechta komanda
tuzilib, har bir komandadan ikki nafardan
g‘oliblar aniqlanadi, ulardan yana komandalar
tuzib, eng oxirida ikkita о‘yinchidan bittasi
chempion bо‘lishi mumkin.
Birinchi turda g‘olib chiqqanlardan tuzilgan
komandalarga о‘rtacha murakkablikdagi, ikkinchi
tur qatnashchilariga murakkabroq va final
qatnashchilariga yanada murakkabroq detallarni tanlash tavsiya etiladi.
Yuqorida keltirilgan domino о‘yini jadvaliga asosan tayyorlanadigan 49 ta
“tosh” quyida berilgan. Bu yerdagi raqamlar о‘yindan oldin olib tashlanadi.
Xulosa
Shunday qilib, o'quv jarayoniga zamonaviy axborot texnologiyalarini tadbiq qilish
an'anaviy ta'lim tizimidagi mezonlardan sezilarli darajada o'zgartirib raqobatdosh
mutaxasislar yaratishga keng imkon yaratadi. Zamonaviy axborot texnologiyalari
talimda yuqori sifatga erishish uchun qulay obyekt hisoblanib oquvchini keng
fikrlash va ijodiy imkoniyatini oshirishga, amaliyotda hech ikkilanmay qollay
olishga tayyorlashga yordam beradi. Umumtalim maktablarda dars jarayonida
axborot kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanib dars jarayonlarini tashkil
etish orqali, oqituvchi tomonidan dars uchun qo'yilgan maqsadga erishish va
oquvchiga darsni o'zlashtirish osonlashadi. Bu esa qisqa vaqtda ko'p narsaga, dars
samaradorligini oshirish erishish imkonini beradi.
|
Foydalanilgan adabiyotlar - Fan va innovatsiyalar vazirligi jizzax davlat pedagogika universiteti

|
Fan va innovatsiyalar vazirligi jizzax davlat pedagogika universitetiBog'liq Mustaqil ta\'limTasviriy san’at va muhandislikni o’qitishda texnologiyalar va loyihalashtirish (1)Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Sayidaxmedov N.S. Pedagogik texnologiya: taxlil, ta`rif, mulohaza.
Ma`rifat, 1998.
2.
Sayidaxmedov N.S., Ochilov A. Yangi pedagogik texnologiya mohiyati va
zamonaviy loyixasi –Toshkent: RTM, 1999.
3.
Hasanov R. Umumiy о‘rta ta`lim maktablarida darajali tabaqalashtirib
о‘qitish kontseptsiyasi. – Ma`rifat, 2005. 26 yanvar.
4.
Xalimov M. Chizmachilik darslarida yangi innovatsion texnologiyalarni
qо‘llash. - Xalq ta`limi jurnali. 2006. 3-son.
5.
Hasanov R. Tabaqalashtirilgan ta`lim muammolari. Uzluksiz ta`lim
jurnali. –2003 . 2-son.
6.
Hasanov R. Maktabda tasviriy san`atni о‘qitish metodikasi. Darslik. –
Toshkent: Fan. 2004.
7.
Qodirov K.B. Tabaqalashtirilgan ta`limda psixologik-pedagogik tashxis.
– Toshkent: О‘zPFITI. 2005.
8.
www.arxiv.uz
9.
www.referat.arxiv.uz
Document Outline - Tasviriy san'at darslariini о‘qitishda didaktik о‘yin texnologiyasining о‘rni.
- Didaktik о‘yinlar orqali о‘quvchilarning idrok qilish faoliyatini faollashtirish.
- Darslarda didaktik о‘yinlarni о‘tkazish.
- chizma
- Foydalanilgan adabiyotlar
|
| |
BOSh ILMIY-METODIK MARKAZ

|
BOSh ILMIY-METODIK MARKAZBog'liq Raqamli kompet67
BOSh ILMIY-METODIK MARKAZ
kiradi. Ta‘limda infografikadan foydalanishni nazariiy ma‘lumotlarni anglashning
samarali usuli ekanligini aynan Tufte tadqiq etgan.
Matnni chizmaga aylantirishda o‗quvchi yozilganlarni tushunadi va yaxshi
idrok etadi. ―Vizual fikrlash‖ atamasi vizual tasvirlar xotirada uzoq vaqt saqlanib
qolishi sababli vujudga keldi.
Infografika – bu axborot dizayni shakllaridan biridir.
Axborot dizayni
– bu ergonomikani, funksionallikni, insonning axborotni
idrok etishining psixologik mezonlarini, axborotni taqdim etishning vizual
shakllari estetikasini va boshqa omillarni hisobga olgan dizaynning bir sohasi
hisoblanib, badiiy-texnik dizayn va turli xil ma‘lumotlarni taqdim etish
amaliyotidir.
Axborot dizaynining maqsadi – aloqa aniqligi, ya‘ni xabar nafaqat
jo‗natuvchi tomonidan aniq yetkazilishi, balki uni qabul qiluvchi tomonidan
to‗g‗ri tushunilishini ta‘minlashdan iborat.
Infografika yaratish texnologiyasi
1-qadam - infografika yordamida erishiladigan maqsad va vazifalarni
aniqlash (mavzu yo‗nalishiga qarab). Grafikada haqiqatda mavjud bo‗lgan
axborotlarni namoyish qilish juda oson, lekin mavhum tushunchalarni vizual
tekislikka o‗tkazish ancha qiyin va bu deyarli imkonsizligini yodda tutish lozim.
2-qadam – ma‘lumotni bo‗limlarga, qismlarga, punktlarga ajratish. Har bir
bo‗limni alohida rasm yoki grafikada taqdim etilishi lozim. Tinglovchilarga tanish
va tez-tez ishlatiladigan vizual obrazlarni tanlash lozim.
3-qadam – fokusni yaratish, ya‘ni infografikaning atrofida quriladigan asosiy
vizual metafora haqidagi hikoyani ishlab chiqish lozim. Bu sodda va hammaga
ma‘lum bo‗lishi kerak.
Professor-o‗qituvchilarni axborotni vizuallashtirish asoslariga tayyorlash
ta‘lim berish sifatini ko‗tarishga yordam beradi. Masofaviy ta‘lim
texnologiyalarini rivojlantirishning muhim elementlaridan biri - yangi axborot
texnologiyalaridan foydalangan holda yuqori sifatli zamonaviy darsliklar
yaratishdir. Bunday o‗quv materiallarini talabalarga yetkazib beruvchi
diagrammalar, grafiklar va illustrasiyalardan foydalanmasdan turib taqdim etib
bo‗lmaydi.
Raqamli ta‘lim resurslarining joriy etilishi talabalar va professor-
o‗qituvchilarga turli xil o‗quv materiallaridan qulay tarzda foydalanish
imkoniyatini beradi. Oliy ta‘lim muassasalari o‗z navbatida kutubxona fondlarini
elektron kitoblar bilan to‗ldiradilar. Turdosh oliy ta‘lim muassasalari elektron
platformalarini birlashtiradilar, bu yerda ular bir-birlari bilan ta‘lim resurslarini
erkin almashish imkoniyatiga ega bo‗ladilar.
Internet texnologiyalari inson faoliyatining deyarli barcha sohalarida, shu
jumladan ta‘lim sohasida muhim o‗rin egallaydi. Zamonaviy texnik vositalarning
xususiyatlari deyarli har kuni o‗zgarib va takomillashib bormoqda. Shu sababli
ta‘lim muassasalari zamonaviy kompyuterlarning yuqori suratlarda rivojlanishiga
|
| |
I.P.Pavlov tomonidan ajratib ko’rsatilgan asab tizimining tipii qaysi qatorda ko’rsatilgan?

|
I.P.Pavlov tomonidan ajratib ko’rsatilgan asab tizimining tipii qaysi qatorda ko’rsatilgan?
|
bet | 278/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'lim 14.I.P.Pavlov tomonidan ajratib ko’rsatilgan asab tizimining tipii qaysi qatorda ko’rsatilgan?
A) kuchli muvozanatsiz epchil B) kuchli muvozanatli epchil V) kuchli muvozanatli sustG) kuchsiz muvozanatsiz sust D) barcha javoblar to’g’ri 15.Temperamentga bog’liq bo’lgan asab tizimining ochilgan tiplari inson va hayvonlar uchun umumiy bo’lib, ular tiplar deb ataladi?
A) aralash B) umumiy V) qorishma G) yakkahol D) konstruktiv
Temperamentning nerv-fiziologik asosini nima tashkil qiladi?
A) shartli reflekslar B) oliy nerv faoliyat tiplari V) asab tizimining umumiy tiplari
G) shartsiz reflekslar D) barcha javoblar to’g’ri
Temperament asab tizimining umumiy tipiga emas, balki tana gavda tuzilishining nisbatiga bog’liq deb hisoblaydilar. Mazkur nazariya tarafdorlari qaysi qatorda keltirilgan?
A) I.M.Sechenov va I.P.Pavlov B) Galton va Galen V) Lestgaft va I.Kant
G) Krechmer va Sheldon D) Arastu va Gippokrat
Psixik reaksiyani yuzaga keltirish uchun zarur bo’lgan nihoyatda kuchsiz tashqi taassurot kuchiga qarab xulosa chiqarish deb ataladi?
A) senzitivlik B) reaktivlik V) faollik G) reaktivlik va faollikning o’zaro munosabati D) reaksiya tempi
………….bir xil kuch bilan ta'sir qiluvchi tashqi va ichki taassurotlarga odam qanday kuch bilan emosional reaksiya qilishiga qarab xulosa chiqarish ya'ni hissiylik va ta'sirlanuvchanlik.
A) senzitivlik B) reaktivlik V) faollik G) reaktivlik va faollikning o’zaro munosabati D) reaksiya tempi
20…………..odam qanday faollik darajasi bilan tashqi olamga ta'sir etishi va maqsadlarini amalga oshirilishida tashqi hamda ichki qarshiliklarni faollik bilan yengishdir?
A) senzitivlik B) reaktivlik V) faollik G) reaktivlik va faollikning o’zaro munosabati D) reaksiya tempi
………... odamning faoliyati ko’p jihatdan nimaga bog’liqligiga qarab ya'ni tasodifiy tarzdagi tashqi yoki ichki sharoitlariga yoki maqsadlarga intilish va niyatlariga bog’liqligiga qarab xulosa chiqarish.
senzitivlik B) reaktivlik V) faollik G) reaktivlik va faollikning o’zaro munosabati D) reaksiya tempi
|
| |
BOSh ILMIY-METODIK MARKAZ

|
BOSh ILMIY-METODIK MARKAZBog'liq Raqamli kompet69
BOSh ILMIY-METODIK MARKAZ
-
multimedia texnologiyalari va laboratoriya majmualari;
-
telekommunikatsiya tizimlari (elektron pochta, telekonferensiyalar);
-
elektron kutubxonalar va boshqalar.
Zamonaviy ta‘lim jarayonida bulutli texnologiyalarning qo‗llashning didaktik
imkoniyatlari quyidagilardan iborat:
-
o‗qituvchilar va talabalar jamoasining birgalikdagi ishlashini tashkil etish
imkoniyati;
-
o‗qituvchilar va talabalar uchun har xil turdagi va maqsadli hujjatlarni
almashish va tahrirlash imkoniyati;
-
interaktiv darslar va jamoaviy o‗qitishni tashkil etish;
-
―auditoriya hajmi‖ va ―mashg‗ulotlar uchun vaqt‖ kabi cheklovlardan xoli
ravishda talabalar tomonidan mustaqil ishlar, shu jumladan jamoaviy loyihalarni
bajarilishi;
-
geografik joylashuvidan qat‘i nazar hamkorlikda ishlash;
-
ma‘lum fan sohalari bo‗yicha vebga yo‗naltirilgan ta‘lim (o‗qish, virtual
ta‘lim muhiti) ni yaratish (yangi resurslarni qo‗shish mexanizmlari; modellashtirish
vositalariga interaktiv kirish; axborot resurslari; foydalanuvchini qo‗llab-
quvvatlash va boshqalar).
Foydalanuvchilarning bulutli texnologiyalarga bo‗lgan qiziqishi tobora ortib
bormoqda. Hozirgi vaqtda dunyoning ko‗pgina rivojlangan mamlakatlarida
"bulutli" xizmatlardan foydalanish amaliyoti keng joriy etilmoqda.
Google bulutli xizmati
Ushbu xizmatlar Microsoft, Google va Amazon kabi global sotuvchilar
tomonidan taqdim etiladi. Google misolida ta‘lim muassasalariga ba‘zi "bulutli"
xizmatlarni taqdim etish konsepsiyasini ko‗rib chiqamiz.
3.1.2-rasm.
Google papkalarida siz hujjatlar, taqdimotlar, jadvallar, rasmlarni saqlashingiz
mumkin. Fayllar guruhlarga bo‗linadi: "barcha fayllar", "yashirin fayllar",
"o‗chirilgan fayllar", "belgilangan fayllar".
|
| |
Pedagogik amaliyot hisoboti

|
Pedagogik amaliyot hisoboti
|
Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 31,62 Kb. | | #108529 |
Bog'liq Hisobot
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TERMIZ DAVLAT UNIVERSITETI
XORIJIY FILOLOGIYA FAKULTETI XORIJIY TIL VA ADABIYOTI: INGILIZ TILI YO`NALISHI 5 – BOSQICH
507 – GURUH TALABASI RUSTAMOVA DILDORANING
PEDAGOGIK AMALIYOT HISOBOTI
Qabul qildi: G`. FARMONOV
TERMIZ – 2023
Men Rustamova Dildora joriy yilning 4 – sentyabridan 11 – noyabrigacha Sho'rchi tuman 73- umumiy òrta ta'lim maktabida malakaviy amaliyotda boldim.
Amaliyotim davrida ingliz tili òqituvchilari bilan muntazam ish olib bordim va maktab ichki tartib qoidalari bilan tanishdim va òrgandim. Òqituvchilarning dars otish jarayonlarini kuzatdim va dars jarayoni uchun kerak bòladigan turli òqitish metodlari, yangi pedagogik texnologiyalarining dars davomida qòllanilishini, shu bilan birga, noananaviy òqitish uslublaridan foydalanishni va eng asosiysi pedagog sifatida òquvchi bilan tòģri va samarali aloqa òrnatishni kuzatdim va òrgandim. Ingliz tili òqituvchilari yordamida dars rejasini tuzishni, darslar uchun mustaqil ravishda konspekt yozishni, foydalanishni, darsni tòģri tashkillashtirish, mavzuga mos bòlgan materiallar, kòrgazmali qurollar,tarqatma materiallar, mashqlar, mavzularga mos keladigan òyinlar tayyorlashni, barcha òquvchilar bilan birdek ishlashni, darslarga jalb qila olishni, òquvchilarni raģbatlantirishni, vaqt taqsimotini tòģri tashkil etishni òrgandim va òzim ham mustaqil ravishda òquvchilarga òqituvchi nazoratida dars òtdim. Bunda menga òqituvchilardan òzlashtirgan bilimlarim samara berdi.
Amaliyotim mobaynida bir qancha ochiq darslarni kuzatdim va ularni qanday tashkillashtirishni nimalarga kòproq e'tiborli bòlish kerakligini, qanday usullar orqali ochiq darslarni qiziqarli va samarali tashkil etishni òrgandim.
Shu bilan birga maktabdagi jamoat ishlarida ham faol ishtirok etishga harakat qildim. Sinflarda òtkaziladigan ma'naviyat soatlarida muntazam qatnashdim. Ma'naviyat soatlarini olib borishni kuzatish jarayonida guruh raxbari ish rejasi asosida ma'naviy- ma'rifiy ishlarni amalga oshirishni òrgandim. Davomat va òzlashtirishi past òquvchilar bilan ish olib borishni ularga kòmaklashishni òzlashtirdim. Bunda menga sinf rahbarlarning yòl- yòriqlari yordam berdi.
Shuningdek, amaliyotim davomida bòlip òtgan bir necha tadbirlarda ishtirok etdim va ularni tashkillashtirish jarayonida òqituvchilarimga yordam berdim. Òzim ham mustaqil tarzda tadbir òtkazdim. Bunda albatta maktabdagi ustozlar va òquvchilarning yordamlari katta madad bòldi.
Amaliyot oshirish davrida men shunday xulosaga keldimki: òqituvchining bilim saviyasi, ma'naviyati jamiyatini harakatga keltiruvchi taraqqiyotga eltuvchi yetakchi omillardan biridir. Shuning uchun ham òqituvchi, har doim bilim va malakasini oshirib borishi kerak. Men amaliyot davrida olgan bilimlarimni òquvchilarga dars òtish jarayonida qòllshga harakat qilaman.
Maktab direktori : A.Xudoyberdiyev
O`quv ishlari bòyicha
direktor o`rin bosari: J.Tog'ayev
Amaliyot òqituvchisi G.Xudoyberdiyeva
|
| |
Kredit modul tizimi va o‘quv jarayonini tashkil etish

|
Kredit modul tizimi va o‘quv jarayonini tashkil etishBog'liq Raqamli kompet74
Kredit modul tizimi va o‘quv jarayonini tashkil etish
yordam beradi. Xizmatning afzalliklari uning bepulligi va yaratilishi mumkin
bo‗lgan kontent turlarining xilma-xilligini o‗z ichiga oladi.
Boshqa tomondan,
h5p.org
xizmatidan foydalanish treningda shaxsga
yo‗naltirilgan yondashuvni amalga oshirishga yordam beradi. Aksariyat talabalar
internetga ulangan shaxsiy kompyuterga ega. Zamonaviy talabalar qog‗ozdan,
darslikdan ko‗ra kompyuter yordamida vazifalarni bajarishni afzal ko‗rishadi. Agar
o‗qituvchi tomonidan yaratilgan resursda topshiriqlarni bajarish algoritmlari yoki
namunali yechimlar mavjud bo‗lsa, u holda talaba ulardan foydalangan holda uy
vazifasini osongina bajarishi mumkin bo‗ladi.
h5p.org
resursidan foydalanish o‗qituvchining ishiga unumli ta‘sir ko‗rsatadi.
Kontent bir marta yaratiladi. Talabalarning aksariyati resurs bilan mustaqil
ravishda (yoki auditoriyada) shug‗ullanganligi sababli, o‗qituvchi talabalar bilan
individual ishlash uchun ko‗proq vaqtga ega bo‗ladi. Bundan tashqari, materialni
o‗zlashtirishi past bo‗lgan talabalar bilan qayta-qayta takrorlash, topshiriqlarning
bajarilishini tekshirishga hojat volmaydi. Buni kompyuter bajaradi.
h5p.org
saytida
asosiy bilim va ta‘riflarni yodlash uchun turli xil flesh-kartalarni yaratish
imkoniyati mavjud. Vizual talabalar uchun to‗xtash joylari bo‗lgan video ham
dolzarbdir, bu yerda ko‗rilgan fragmentdan keyin savolga javob berish kerak.
Resursdan refleksiv bosqichda ham foydalanish mumkin. Masalan, dars oxiridagi
matndagi bo‗shliqlarni to‗ldirishni taklif qilish.
Ushbu onlayn xizmatdan foydalanishning yana bir samaradorligi – masofaviy
ta‘limda foydalanish imkoniyatidir. Xizmat istalgan vaqtda istalgan joyda mavjud
bo‗ladi.
Xizmatdan foydalanish variantlaridan biri iqtidorli talabalarni dars
materiallari asosida o‗z resurslarini yaratishga taklif qilishdir. Talabalar saytda
mustaqil ravishda ro‗yxatdan o‗tishni va ko‗rsatmalarga muvofiq harakatlarni
amalga oshirib, ingliz tilidagi xizmat bilan ishlashni o‗rganadilar; ular nafaqat
o‗rganilayotgan materialni tahlil qiladilar, balki kelajakda darslarda ishlatilishi
mumkin bo‗lgan tarkibni yaratadilar. Bolalar ko‗rsatmalarga rioya qilgan holda
saytda mustaqil ravishda ro‗yxatdan o‗tish va ingliz tilidagi xizmat bilan ishlashni
o‗rganadilar; nafaqat o‗rganilgan materialni tahlil qilish, balki keyinchalik
darslarda foydalanish mumkin bo‗lgan tarkibni yaratish. Ishonch bilan aytish
mumkinki,
h5p.org
resursining didaktik salohiyati o‗quvchilarning ijodiy
qobiliyatlarini yuzaga chiqarish imkonini beradi, muqobil fikrlash qobiliyatini
shakllantirishga, ta‘lim sifatini oshirishga yordam beradi.
Ushbu xizmatdan foydalanish g‗oyasi har qanday fan bo‗yicha ta‘lim
mazmunini innovatsion rivojlantirishga qaratilgan.
|
| |