nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-bosqich. Prognozli modellashtirish (Predictive Modeling)

|
-bosqich. Prognozli modellashtirish (Predictive Modeling)
|
bet | 18/44 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #149710 |
Bog'liq 1-ma’ruza. Berilganlarni intellektual tahliliga kirish2-bosqich. Prognozli modellashtirish (Predictive Modeling).
Bu bosqichda birinchi bosqichda olingan natijalardan foydalaniladi. Aniqlangan qonuniyatlar bevosita prognozlash uchun qo‘llaniladi.
Prognozli modellashtirish quyidagi amallarni o‘z ichiga oladi:
noma’lum qiymatlarni bashorat qilish (outcome prediction);
jarayonlar rivojlanib borishini prognoz qilish.
Prognozli modellashtirish jarayonida klassifikatsiya va prognozlash masalalari yechiladi.
Klassifikatsiya masalalarini yechishda birinchi bosqichdagi ishlar natijalari (qoidalar induksiyasi) berilgan qiymatlar asosida yangi obyektni ma’lum ishonch (ehtimollik) bilan ma’lum, oldindan belgilangan sinfga tegishligi bo‘yicha qaror qabul qilishda ishlatiladi.
Prognozlash masalalarini yechishda birinchi bosqichdagi ishlar natijalari (an’ana va o‘zgarishlarni aniqlash) maqsad o‘zgaruvchining (o‘zgaruvchilarning) noma’lum (o‘tkazib yuborilgan yoki navbatdagi) qiymatlarini tiklashda ishlatiladi.
Shuni qayd etish kerakki, erkin izlashdagi (1-bosqichda) umumiy qonuniyatlar izlanadi. U tabiatan induktivdir. Bu bosqichda aniqlangan qonuniyatlar xususiydan umumiyga tomon shakllantiriladi. Natijada sinfning ayrim vakillarini tadqiq qilish asosida qandaydir sinf obyektlari bo‘yicha umumiy bilimlar yuzaga keladi.
Prognozli modellashtirishda (2-bosqichda) aksincha, deduktiv ravishda. Bu bosqichda olingan qonuniyatlar umumiydan xususiyga tomon shakllantiriladi. Qandaydir obyekt yoki obyektlar guruhi haqidagi yangi bilim quyidagilar asosida olinadi:
tadqiq qilinuvchi obyekt tegishli sinf bo‘yicha bilim;
ushbu obyektlar sinfi chegarasida amal qiluvchi umumiy qoidalarni bilish.
Qayd qilish kerakki, olingan qonuniyatlar, to‘g‘rirog‘i ularning tuzilishi shaffof, ya’ni analitik tomonidan izohlanuvchi (qoidalar) bo‘lishi yoki “qora quti” deb nomlanuvchi shaffof bo‘lmagan holda bo‘lishi mumkin. Oxirgisiga misol – sun’iy neyron to‘rlari.
3-bosqich. Istisnolarni tahlil qilish (forensic analysis)
Bu bosqichda topilgan qonuniyatlarda aniqlangan istisnolar yoki anomaliyalar tahlil qilinadi.
Cheklanishlarni ajratib olishda (deviation detection) erkin izlash bosqichida hisoblanuvchi normani aniqlash zarur bo‘ladi.
Normadan chetlanishlar ikki xil izohlanishi mumkin. Ulardan birinchisida chetlanishni mantiqiy tushuntirilishi mavjud bo‘lib, u ham qoida ko‘rinishida yozilishi mumkin. Ikkinchi variant – berilganlardagi xatolik. Bu holda istisnolar tahlili berilganlarni tozalovchi sifatida ishlatilishi mumkin.
|
| |
-Agar disk nomi ko’rstilmasa, joriy disk tushuniladi.  
-

|
-Agar disk nomi ko’rstilmasa, joriy disk tushuniladi.
-
|
bet | 3/4 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 19,23 Kb. | | #138556 |
Bog'liq 3-Mavzu-Agar disk nomi ko’rstilmasa, joriy disk tushuniladi.
-Agar yo’l ko’rsatilmasa, joriy katalog tushuniladi.
Masalan:
DOS katalogi A diskning joriy katalogi bo’lsin, u holda:
a:paper. doc -A:diskning joriy katalogidagi paper. doc fayli,
a:g’paper. djc -A: diskning tub katalogdagi paptr
postg’telex. doc-joriy katalogning POST katalogidagi telex. doc fayl tushuniladi.
" * ", " o’ " belgilaridan foydalanish
Ba’zan biror katalog fayllari guruхini ifodalash uchun "*", "o’" belgilaridan foydalaniladi. "*" fayl nomi yoki kengaytgichidagi iхtiyoriy belgilar sonini, "o’" esa faqatgina bitta belgini ifoda-laydi.
Masalan:
*. bak -. bak kengaytgichli joriy katalogdagi barcha fayllar,
c*. doc- c harfi bilan boshlanuvchi. doc kengaytgichli barcha fayllar
*. *-joriy katalogdagi barcha fayllar,
ao’o’o’. *-a harfi bilan boshlanuvchi 4 ta belgidan iborat, iхtiyoriy kengaytgichli fayllar tushuniladi.
Fayillar ustida amallar
Matnli faylni tashkil etish
Matnli faylni tashkil etish uchun
Copy con
komandasi kiritiladi va fayl satrlari klaviaturadan kiritiladi. Хar bir satr [Enter] bilan, oхirgisi esa, [F6]Q[Enter] bilan tugatiladi. Natijada ekranda quyidagi javob chiqadi:
l file (s) copied
(1 ta fayl nusхasi ko’chiriladi )
va diskda faylning nomi hosil bo’ladi.
Masalan:
Copy. con xxx. doc-joriy katalogda ххх. doc fayli hosil bo’ladi.
Faylni o’chirish
Faylni doimiy хotiradan o’chirish uchun del (delete-o’chirish) komandasi quyidagi formatda beriladi.
Del [Disk:] [yo’lg’] [faylning nomi]
-Faylning nomida "*", "o’" belgilaridan foydalanish mumkin.
Masalan :
Agar katalogning barcha fayllarini o’chirmoqchi bo’lsangiz
Del*. *
komandasi kiritiladi. Kompyuter bunga quyidagicha javob beradi:
Are You sure (Yg’N) o’
(Ishonchingiz komilmi o’)
Faylni schirish uchun "Y", aks holda "N" kiritiladi.
Yoki "del xxx. doc" komandasini kiritsangiz, joriy katalogdagi xxx. doc fayli o’chiriladi.
|
| |
Xulosa - Mavzu: Maktab kutubxonalari fondini shakllantirish va butlash Reja

|
Mavzu: Maktab kutubxonalari fondini shakllantirish va butlash Reja
|
bet | 6/6 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 21,7 Kb. | | #109455 |
Bog'liq Maktab kutubxonalari fondini shakllantirish va butlash Xulosa.
Men Xulosa qilib shuni aytishim mumkinki axborot-kutubxona fondi. Kutubxona fondini tashkil qiladigan materiallarning mustahkam bolishiga ularni himoya qatlami bilan ta’minlash orqali erishiladi. Odatdagi qalin muqova, super muqova, papka, quti, g‘ilof, muqovani o'raydigan kleyonka, kitob tashiladigan idish ana shunday qoplamlar vazifasini o‘taydi. Nashrlarning normal fizik holati asrashning to‘g‘ri usullari bilan saqlanadi. Kitoblarning aksariyat turlari tikka qo‘yiladi, ularning orasida, albatta, havo o‘tib turadigan tirqish bo‘lishi shart. Stelaj tokchalarida bo‘sh joy bo‘lsa, turli xil tuzilgan tutqichlardan foydalaniladi. Faqat katta kitoblar gazeta va boshqa katta hajmli materiallar uchun yotqizilib saqlashga ruxsat beriladi.
Fondlarning umrini uzaytirish qator omillar bilan belgilanadi. Ulardan muhimlari — tabiiy va kutubxona fondi turadigan tashqi muhit vujudga keltiradigan sun’iy omillardir. Tashqi'muhitning asosiy ko‘rsatkichi bu havo va uning fizik xossalari (namlik, harorat) qismlarning doimiy kimyoviy tarkibi va tashqi gaz, mexanikaviy aralashmalar (chang, tutun, qurum), mavjud bakteriyalar bilan ifloslanishdir.
Foydalanilgan adabiyotlar
О. Alimova. Kutubxonashunoslik. 3 jildli. Т., «ILM ZIYO», 2007.
E. Yo’Idoshev. Kutubxona va yosh kitobxon. Т., 2003.
B.I. Ganiyeva Axborot-kutubxona katologi va fondi. T 2017 “O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashiryoti”
O. Qosimova, T. Yesimov. Umumiy kutubxonashunoslik. Т., « O’qituvchi», 1994.
Internet saytlari:
https://ziyouz.uz/
https://n.ziyouz.com/
https://e-library.namdu.uz/
http://fayllar.org
|
| |
Обучение - download

Qidiruv: Обучение
“Elektron ta’lim” – “Электронное обучение” – “E-learning” December-2020,Volume 4 issn2-181-1199
Elektron ta’lim” – “Электронное обучение” – “E-learning” December-2020,Volume 1,№4 issn2-181-1199
0,62 Mb.
1
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
-reja bayoni - Qo`shma gaplar va ularning turlari. Reja

|
Qo`shma gaplar va ularning turlari. Reja
|
bet | 2/3 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 20,15 Kb. | | #141069 |
Bog'liq Qo`shma gaplar va ularning turlari. Reja (1)2-reja bayoni
Bоg’lаngаn qo’shmа gаplаr shаklаn-grаmmаtik jihаtdаn mustаqil kоmpоnеntlаr sоddа gаplаrdаn tаshkil tоpаdi.
Bundаy qo’shmа gаplаrdа sоddа gаplаrning o’zаrо bоg’liqligi ulаrning strukturаsi (qurilishi) kеsimlаrining sеmаntik, grаmmаtik munоsаbаtidа ko’zgа tаshlаnib turаdi. Shuning uchun hаm bоg’lаngаn qo’shmа gаp, qаnchа sоddа gаplаrdаn tаshkil tоpmаsin, yaхlit bir kоnstruksiyani tаshkil etаdi.
Bоg’lаngаn qo’shmа gаplаr, bоg’lоvchisiz qo’shmа gаplаrdаn fаrqli hоldа, yopiq kоnstruksiyani tаshkil etаdi, ya’ni uni bоshqа sоddа gаplаr yordаmidа kеngаytirib, dаvоm ettirib bo’lmаydi: Tаntibоyvаchchаning nаfаsi ichigа tushib kеtdi, birоq u uyalgаn kаbi o’zini bilmаslikkа sоldi.
Bоg’lаngаn qo’shmа gаp: Bаhоr kеldi, gullаr оchildi... Bаhоr kеldi, gullаr оchildi, qushlаr yanа o’zining sеvimli mаskаnlаrigi qаytib kеlа bоshlаdilаr.
Bоg’lаngаn qo’shmа gаplаr: Urushdаn fаqаt bоylаr mаnfааt tоpаdi, аmmо kаmbаg’аllаr хоnаvаyrоn bo’lаdi. (M. Ibrаgimоv).
Mаyli, siz kеting bu mаhаllаdаn, yoki biz ko’chib kеtаmiz. (А.Qаhhоr) Nа bir yo’l biluvchi оdаm bоr, nа bir yo’l yorituvchi mаsh’аl (Kаlilа vа Dimnа)
3-reja bayoni
Bog`langan qo’shma gap qismlarini bo’glash uchun asosan teng bog`lovchilar qo’llaniladi. Teng bog`lovchilar o’z navbatida qo’shma gap qismlari orasida qanday munosabat ifodalashiga ko’ra:
1. Biriktiruvchi bog’lovchilar: Va, hamda, (Ular o’rnida qo’llaniluvchi –u, -yu, -da, ham ) yuklamalari
2. Zidlovchi bog’lovchilar: Ammo, lekin, biroq, balki, holbuki, faqat (Ular o’rnida qo’llaniluvchi –u, -yu,) yuklamalari
3. Ayiruvchi bog’lovchilar: yo, (yo…, yo) yoki (yoki…yoki), yoxud, yoyinki, goh…, goh, bir …, bir, dam …, dam, ham …, ham, xoh … xoh, ba`zan … ba’zan
4. Bo`lsa, esa so’zlari. Masalan:
1.Har tomondan esadi yellar va bog`larda qushlar chiyillar.
2. O’rmonjon qariyalar bilan o’tkazgan bir suhbatida allanimadan gap chiqdi-yu, kimdir yer islohotidan burun bo’lgan daryo toshqini haqida gapirdi.
3. Shunday qishloqni ko’rsam degan orzuingiz yaxshi, lekin shu qishloqni bunyodga keltirishda qatnashsangiz, undan ham yaxshiroq bo’lar edi.
4. Ham ishim to’g`irlanib ketdi, ham yerim o’zimga qoldi.
|
| |
- reja bayoni - Qo`shma gaplar va ularning turlari. Reja

|
Qo`shma gaplar va ularning turlari. Reja
|
bet | 3/3 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 20,15 Kb. | | #141069 |
Bog'liq Qo`shma gaplar va ularning turlari. Reja (1)4- reja bayoni. Bog’langan qo’shma gap qismlari biriktiruvchi bog’lovchilar yoki ularning funksiyasini bajaruvchi yuklamalar yordamida aoloqaga kirganda , ma’lum bir paytda yoki kеtma-kеt yuzaga chiqadigan harakat-holatlar birlashtiriladi va bu bilan uyushgan qisimlar hosil qilinadi.
1. Qo’shma gap komponеntlarida harakat-holat bir paytda yuzaga chiqadi:
Masalan: Chorpoyaning bеrigi yonida qarigan Abdurahmonboy va ikki katta o’g’li o’tirar va bularning ro’paralarida tuman boylaridan bir nеcha kishi o’tirar edi. (S.Ayniy.).Haftalar o’tdi ham tugaldi savdo (Oybеk).
2. Harakat-holat kеtma-kеt yuzaga chiqadi: Chiroq o’ngga qayrilib g’oyib bo’ladi-yu , hayal o’tmay yaqinroqdan ko’zni hamashtiradigan yog’du sochib chiqdi va bosinqi motor tovushi eshitildi (A.Qahhor).
Adabiyotlar.
1. Abdurahmonov G’. Qoshma gap sintaksisi asoslari. T., «Fan», 1958 y.
2. Mirzayev M. Hozirgi zamon o’zbek tili. Mashqlar to’plami. T., 1965 y.
3. Hozirgi o’zbek adabiy tili. 2-kitob. Sintaksis.T., 1966 y.
4. Abdurahmonov G’., Suloymonov H., Xoliyorov H., Omonturdiyev J. Hozirgi o’zbek adabiy tili. Sintaksis. 1979 y.
5. G’ulomov A.G’., Asqarova M. Hozirgi ozbek adabiy tili. T., 1987 y.
6. Mamajonov A. Qo’shma gap stilistikasi. T., «Fan», 1990 y
7. Nurmonov A., Mahmudov N. O’zbek tilining nazariy grammatikasi. T., 1995 y. 8.O’zbek tili grammatikasi. II tom. Sintaksis.T., 1976 y.
9. Nurmonov A., Mahmudov N., Ahmedov A., Solixo’jayev S. O’zbek tilining mazmuniy sintaksisi. T., ”Fan”. 1992 y.
10. G’ulomov A.G’., Asqarova M. Hozirgi ozbek adabiy tili. T., 1987 y.
|
| |
Algoritmlarni layihalash

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR
VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
QARSHI FILIALI
TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI
FAKULTETI
TT_11-22 GURUH TALABASINING
ALGORITMLARNI LAYIHALASH
FANIDAN
2-MUSTAQIL ISHI
BAJARDI: Rasulov Komil
QABUL QILDI: Ablaqulov.K.B
QARSHI-2024
Mavzu: Chiziqli algebraik tenglamalar sistemalarini taqribiy yechish usullari. Yaqinlashish shartlari Chiziqli dasturlash masalalarining kanonik ko‘rinishi. Simpleks usul. Raqamli axborotlarni qayta ishlashda Fur’ye usuli. Spektral tahlil. Statistik axborotlarni qayta ishlashda va prognoz masalalarida dinamik dasturlash usullari Graflarni eniga va bo‘yiga aylanishi (tekshirish). Graflarning eng arzon tayanch daraxtini qurishda Kruskal xasis algoritmi. Prima-Deykstra algoritmi. Uni vaqt bo‘yicha baholash. “Ajrat va hukmronlik qil” tipidagi algoritmlar.
Dаnsig yarаtgаn simplеks usul hаr bir tеnglаmаdа bittаdаn аjrаtilgаn nо’mаlum (bаzis o’zgаruvchi) qаtnаshishi shаrtigа аsоslаngаn. Bоshqаchа аytgаndа, ChP mаsаlаsidа m tа o’zаrо chiziqli erkli vеktоrlаr mаvjud dеb qаrаlаdi. Umumiylikni buzmаgаn hоldа bu vеktоrlаr birinchi tа vеktоrlаrdаn ibоrаt bo’lsin, dеylik. U hоldа mаsаlа quyidаgi ko’rinishdа bo’lаdi:
(1) sistеmаni vеktоr shаklidа yozib оlаylik:
bu yеrdа
vеktоrlаr sistеmаsi - o’lchоvli fаzоdа o’zаrо chiziqli erkli bo’lgаn birlik vеktоrlаr sistеmаsidаn ibоrаt. Ulаr m o’lchоvli fаzоning bаzisini tаshkil qilаdi. Ushbu vеktоrlаrgа mоs kеluvchi o’zgаruvchilаr bаzis o’zgаruvchilаr dеb аtаlаdi.
– bаzis bo’lmаgаn (erkli) o’zgаruvchilаr. Аgаr erkli o’zgаruvchilаrgа 0 qiymаt bеrsаk, bаzis o’zgаruvchilаr оzоd hаdlаrgа tеng bo’lаdi. Nаtijаdа yechim hоsil bo’lаdi. Bu yechim bоshlаng’ich jоiz yechim bo’lаdi. Ushbu yechimgа yoyilmа mоs kеlаdi. Bu yoyilmаdаgi vеktоrlаr o’zаrо erkli bo’lgаnligi sаbаbli tоpilgаn jоiz yechim bаzis yechim bo’lаdi.
Dаnsig usulidа simplеks jаdvаl quyidаgi ko’rinishdа bo’lаdi:
аdvаldаgi bilаn bеlgilаngаn ustun bаzis o’zgаruvchilаrning chiziqli funksiyadаgi kоeffisiеntlаrdаn tаshkil tоpgаn vеktоr, ya’ni
Jаdvаldа hаr bir vеktоrning ustigа nоmа’lumning chiziqli funksiyadаgi kоeffisiеnti yozilgаn. qаtоrgа esа bаzis o’zgаruvchilаr-dаgi chiziqli funksiyaning qiymаti
(4)
hаmdа bаzis yechimning оptimаllik mеzоnini bаhоlоvchi sоn yozilgаn. Bаzis o’zgаruvchilаrgа mоs kеluvchi vеktоrlаr bаzis vеktоrlаr dеb bеlgi-lаngаn. Bu vеktоrlаr uchun bo’lаdi.
|
Iqtisodiyot va turizm

Iqtisodiyot va turizm
Download
0,69 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/9
Sana
19.01.2024
Hajmi
0,69 Mb.
#141391
Download
0,69 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Iqtisodiyot va turizm
Download
0,69 Mb.
Matnni ko'rish
-rasm. 2016-2020 yillarda axborot kommunikatsiya texnologiyalari sohasida asosiy

№1(3) 2022 "IQTISODIYOT VA TURIZM" xalqaro ilmiy va innovatsion jurnali
12
servislarni joriy qilish va kommunal xizmatlarni tartibga solish uchun “aqlli uy” tajribasini
yo‘lga qo‘yilishi, jamoat transportlarida yo‘l haqi to‘lashning avtomatlashtirilgan tizimini
joriy etilishi va naqd pulsiz to‘lovlar amalga oshirish, transport tizimini kompleks
rivojlantirish uchun dasturiy modellashtirish tizimlaridan foydalanish mexanizmlarini
amalga oshirish natijada yo‘lovchi transportida chipta sotib olish uchun yagona
platformani yaratilishi, sug‘urta tizimini raqamlashtirish uchun davlat-xususiy sheriklik
asosida raqamli sug‘urtani amalga oshirish mexanizmlarini joriy etilishi, iqtisodiyotning
real sektorlarida robotlashtirilgan sanoatni rivojlantirish va amalga oshirilishi, yirik sanoat
korxonalari uchun robototexnika va muhandislik xizmatlarini aynan AKT orqali amalga
oshirilmoqda.
Raqamli
iqtisodiyotning
rivojlanish
darajasi
axborot-kommunikatsiya
texnologiyalari (AKT)ning rivojlanish darajasi bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan xolda,
odatda turli ko‘rsatkichlar bilan baholanadi. Ushbu ko‘rsatkichlar quyidagilardan iborat:
AKT sanoatiga kiritilgan investitsiyalar hajmi, elektron tijoratning rivojlanish darajasi,
raqamli iqtisodiyotning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi, Internet tezligi (3G, 4G, 5G)
hamda mamlakat hududini qamrab olishi va aholi foydalanish uchun qulayligi, "Elektron
hukumat" tizimidagi davlat xizmatlari ulushi, AKT sohasidagi mutaxassislar bilan
tashkilotlarning ta’minlanishi va boshqalar.
-rasm. 2016-2020 yillarda axborot kommunikatsiya texnologiyalari sohasida asosiy

"IQTISODIYOT VA TURIZM" xalqaro ilmiy va innovatsion jurnali №1(3) 2022
13
bo‘lib, Daniya 0,97 ko‘rsatkich bilan, Osiyo mamlakatlari orasida Janubiy Koreya 0,95.
Markaziy Osiyoda Qozog‘iston 0,83 ko‘rsatkich bilan reytingda yuqori o‘rinlarni
egallagan. Elektron hukumatni rivojlanirish indeksi - telekommunikatsiya infratuzilmasi,
onlayn xizmatlar va inson kapitali indekslaridan iborat. 2020 yilda O‘zbekistonda bu
ko‘rsatkichlar mos ravishda 0,47, 0,74 va 0,78 ni tashkil etdi.
Raqamli iqtisodiyotda innovatsion yondashuvga ega bo‘lgan
xususiy biznes
yetakchilik qilishi, davlat bu bosqichda xususiy tashabbus uchun qulay raqamli
infratuzilma va tashabbusni amalda ishlab ketishi uchun
sharoit yaratishi bilan
shug‘ullanish kerak. Raqamlashtirishga oid me’yoriy-huquqiy hujjatlarini ishlab chiqilishi,
raqamli muhitni yaratishda davlat tizimli yondashuvi natijasida bugungi kunda eksport
korxonalari salohiyati kundan kunga oshib bormoqda. Xususan, elektron tijorat va elektron
to‘lovlar tizimini rivojlantirish maqsadida axborot-kommunikatsiya
texnologiyalarini, shu
jumladan mijozlarni masofadan aniqlash tizimlarini joriy etilishi orqali masofaviy bank
xizmatlarini rivojlantirishni yo‘lga qo‘yilishi, xalqaro
elektron tijorat standartlari,
zamonaviy
axborot
xavfsizligi
talablariga
rioya
qilishda
elektron
tijoratni
rivojlantirishning huquqiy asoslarini,
shuningdek, mavjud standartlar va elektron tijorat
qoidalarini takomillashtirishi raqamlashtirish borasida qilingan ishlarning amaliy natijasi
sifatida ko‘rsatish mumkin.
Raqamli infratuzilmani rivojlantirishda, mobil va simli internet jahon axborot tarmog‘i
qamrovi va tezligini yanada oshirish orqali elektron tijorat platformalariga shaxsiy raqamli
uskunalardan ulanish imkoniyatlari va ko‘lamlarini oshirish
bugungi kunda dolzarb
masalaga aylangan. Elektron tijorat va elektron to‘lovlar tizimini yanada rivojlantirish,
shuningdek, elektron hukumat xizmatlarini taqdim etishda to‘lovlarni qabul qilish va qayta
ishlash imkoniyatlarini
hisobga olgan holda, internet axborot tarmog‘i orqali jahon
bozoriga tovarlar va xizmatlar uchun to‘lovlarni to‘lashni
tashkil etish jarayonini
osonlashtirishga,
iqtisodiyot
va
moliya
sohasida
axborot
infratuzilmasini
takomillashtirishda muhim rol o‘ynaydi.
Shvetsariya taraqqiyot va hamkorlik agentligi

1
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
SUV XO‘JALIGI VAZIRLIGI
SHVETSARIYA TARAQQIYOT
VA HAMKORLIK AGENTLIGI
“O‘ZBEKISTONDA SUV RESURSLARINI BOSHQARISH
MILLIY LOYIHASI” 2-BOSQICH
Mamatov S. A., Xamraev Sh.R., Qarshiev R.J.,
Zaks I. A., Burxonjonov B. Sh.
SUV TEJOVCHI SUG‘ORISH
TEXNOLOGIYALARI
ASOSLARI
(darslik)
Toshkent – 2022
Info Capital Books
2
UO‘K: 631.674(075.8)
BBK: 40.62ya73
S 95
Suv tejovchi sug‘orish texnologiyalari asoslari.
Mamatov S.A., Xamraev Sh.R., Qarshiev R.J., Zaks I.A., Burxonjonov B.Sh.
Toshkent, 2022 - 530 b.
Darslikda suv resurslarining cheklanganligi sharoitida mavjud
suv resurslaridan qishloq
xo‘jaligida, xususan sug‘oriladigan dehqonchilikda ekinlarni parvarishlash
jarayonida samarali
foydalanish uchun sug‘orishning suv tejovchi texnologiyalari va ularni qo‘llash
masalalari
yoritilgan.
Darslik Shvetsariya taraqqiyot va hamkorlik agentligi tomonidan O‘zbekiston
Respublikasi
Suv xo‘jaligi vazirligi bilan hamkorlikda amalga oshirilayotgan “O‘zbekistonda
suv resurslarini
boshqarish” milliy loyihasi 2-bosqichi doirasida ishlab chiqilgan.
Darslik suv xo‘jaligi va qishloq xo‘jaligi sohalarining tegishli yo‘nalishlarida tahsil olayotgan
talabalar, soha mutaxassislari va muammo bilan qiziquvchilar uchun mo‘ljallangan.
O‘zbekiston Respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tomonidan suv xo‘jaligi sohasi
kasb-hunar kollejlarining “Suv tejovchi sug‘orish tizimlariga xizmat ko‘rsatish”
mutaxassisligi
uchun darslik hamda qishloq va suv xo‘jaligi sohalari oliy ta’lim
muassasalarining tegishli
mutaxassisliklari uchun o‘quv qo‘llanmasi sifatida tavsiya qilingan.
Mualliflar:
Mamatov S. A.
– “O‘zbekistonda suv resurslarini boshqarish” milliy
loyihasi mutaxassisi. “TIQXMMI” MTU katta
o‘qituvchisi
Xamraev Sh.R
– O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vaziri, q.x.f.n
Qarshiev R.J.
– O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirining
o‘rinbosari, PhD
Zaks I. A.
– CINADCO (Mashav, Mats) o‘quv kurslari va
Supplant kompaniyasi mutaxassisi, Isroil davlati, t.f.n.
Burxonjonov B. Sh. – “O‘zbekistonda suv resurslarini boshqarish” milliy
loyihasi koordinatori.
Taqrizchi:
Eshchanov O.
– O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi
huzuridagi Suv muammolari ilmiy-tadqiqot markazi
direktori, t.f.n.
Amanov B.
– Toshkent Irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexaniza-
tsiyalash muhandislari instituti dotsenti, t.f.d. (PhD)
Development of an algorithm for remote control of a painting robots

Development of an algorithm for remote control of a painting robots
Download
393,55 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
31.01.2024
Hajmi
393,55 Kb.
#149067
Download
393,55 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Development of an algorithm for remote control of a painting robots
Download
393,55 Kb.
Matnni ko'rish
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
|
bet | 13/14 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #133442 |
Bog'liq MALAKALI VA MALAKAGA EGA BO`LMAGAN ISHCHI KUCHI O`RTASIDA ISH HAQI DARAJASINING DIFFERENTSIATSIYASIFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
I. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining asarlari va ma'ruzalari.
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Mirziyoyev Sh.M. Milliy taraqqiyot yo’llimizni qat'iyat bilan davom ettirib, yangi bosqichga ko’taramiz. 1-kitob. Toshkent.: O’zbekiston, 2018.
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Mirziyoyev Sh.M. Xalqimizning roziligi bizning faoliyatimizga berilgan eng oliy bahodir.
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Mirziyoyev Sh.M. “Tanqidiy tahlil, qat'iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik – har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo'lishi kyerak”. –T.:O'zbekiston, 2017.
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning “2018 yilda amalga oshirilgan asosiy ishlar yakuni va O'zbekiston Respublikasini 2019 yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning eng ustuvor yo'nalishlariga bag'ishlangan murojaatnomasi”. 2018 yil 28 dekabr.
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Mirziyoyev Shavkat “Erkin va farovon, demokratik O'zbekiston davlatini birga quramiz”. O'zbekiston Respublikasi Prezidenti lavozimiga kirishish tantanali marosimiga bag'ishlangan Oliy Majlis palatalarining qo'shma yig'ilishidagi nutq. –T.:O'zbyekiston, 2016.
II.O'zbekiston Respublikasi Qonunlari
O'zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. -T.:«O'zbekiston» 2017.
O'zbekiston Respublikasining «Aholini ish bilan ta'minlash to'g'risida»gi Qonuni (yangi tahriri). 1998 yil 1 may.
O'zbekiston Respublikasining Mehnat Kodeksi. 1996 yil 21 dekabr
O'zbekiston Respublikasining «Tadbirkorlik faoliyatining kafolatlari to'g'risida»gi Qonuni (yangi taxrir). 2012 yil 2 may.
O'zbekiston Respublikasining Qonuni. Oilaviy tadbirkorlik to'g'risida // O'zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to'plami, 2012 y., 17-son, 188-modda:
III. Asosiy adabiyotlar.
Pugach I.L. Kichik va oilaviy biznes: tashkil etish va rivojlantirish (tadbirkorlik uchun qo’llanma). Iqtisodiy rivojlanishga ko’maklashish markazi. Toshkent 2012 yil
LipmanFr.The familybusiness guide, NYPalrave macmillan, 2010.
Frederick D. Lipman The Family Business Guide, 2010
Mamatov B. va boshq. Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik loyixalarini moliyalashtirish. O’kuv qo’llanma. – Toshkent: TMI, 2007. -1526.
Abdurahmonov Q.X. va boshqalar. Personalni boshqarish. O'quv qo'llanma. T.: «Sharq», 1998.
Abdurahmonov Q.X., Murtazayev B.Ch. Mehnat bozori. O'quv qo'llanmasi. T.: TDIU, 1999. 122 b.
Abulqosimov X.P. Shakllanayotgan bozor iqtisodiyotida inson omili va uni faollashtirish yo'llari. T.: TMI nashriyoti, 2005. 225 b.
Агабекян Р.Л., Авагян Г.Л. Современные теории занятости: Учеб.пособие для вузов. - М.:ЮНИТА-ДАНА, 2001.-190с.
Волгин Н.А.,Буланов В.С. Рынок труда:Учебник.М.:Изд-во«Экзамен», 2017.35 с.
Кейнс Дж.М. Общая теория занятости, процента и денег. М.:Экономика, 199.-306 с.
21. Xonkeldiyeva G.Sh., Muminova E.A., Mirzayev A.T., Asraqulov A.S;. Global iqtisodiy rivojlanish.
|
| |
To‘g‘ri tarqalgan to‘rlar (teskari aloqasiz)

|
To‘g‘ri tarqalgan to‘rlar (teskari aloqasiz)
|
bet | 25/44 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #149710 |
Bog'liq 1-ma’ruza. Berilganlarni intellektual tahliliga kirishTo‘g‘ri tarqalgan to‘rlar (teskari aloqasiz)
|
Rekurrent to‘rlar (teskari aloqali)
|
Afzalliklari
|
Oson realizatsiya.
Kafolatlangan (matematik isbotlangan) yaqinlashuvchi hisoblash.
|
Neyron to‘rlari sonining kamligi (to‘g‘ri tarqalgan to‘rlarga nisbatan)
|
Kamchiliklari
|
Masala murakkabligi oshishi bilan neyronlar sonining tez o‘sishi.
|
Yaqinlashuvchi hisoblashni ta’minlovchi qo‘shimcha shartlarning kerakliligi.
|
Neyroto‘rlarni o‘rgatish algoritmi – to‘rni talab etilgandek ishlatish maqsadida arxitektura, sinaptik bog‘lanishlar vazni va o‘rgatuvchi tanlov bo‘yicha neyron ostonalarini sozlash protsedurasidir. O‘rgatishning asosiy paradigmalari:
“O‘qituvchili o‘rgatish” – o‘rgatuvchi tanlovda kirish-chiqish juftliklari, ya’ni, har bir kirish uchun to‘g‘ri javoblar (to‘rlarning chiqishi) ma’lum bo‘ladi.
“Yordam bilan o‘rgatish” – to‘g‘ri javoblar ma’lum emas, lekin, to‘r chiqishi to‘g‘riligining kritik bahosi ma’lum.
“O‘qituvchisiz o‘rgatish” – o‘rgatish tanlovi sifatida faqat kirish qiymatlaridan foydalaniladi.
“Aralash o‘rgatish” – bir qism vaznlar “o‘qituvchili o‘rgatish” orqali, qolgan o‘z-o‘zini o‘rgatish bilan topiladi.
Neyroto‘rni o‘rgatuvchi genetik algoritm bu – neyroto‘rni optimal arxitekturasini evolyutsion yo‘l bilan topuvchi algoritmdir. Bir nechta to‘rlar tasodifiy arxitektura bilan yaratiladi. Har bir to‘r genetik kodning xromosomasi sifatida qaralishi mumkin. Xromosomalar ustida chatishtirish (crossover), urchitish, mutatsiya amallari bo‘lishi mumkin. Moslashish (fitness) funksiyasini hisoblashda berilgan qadamdagi eng optimal to‘rlar arxitekturasi tanlanadi.
|
| |
Donabay va rulon materialli pollar

|
Donabay va rulon materialli pollar
|
bet | 4/5 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 55,37 Kb. | | #153104 |
Bog'liq Bino pollariDonabay va rulon materialli pollar.
Plitali pollar xonalarga yuqori tozalik talab etilgan sanoat binolarida qo‘yiladi.
Plitalar turi polga taosir etuvchilarga bog‘liq holda tanlaniladi. Yopma uchun betonli, sement-qumli, mozaik, ksilolitli, asfaltbetonli, keramik plitkalar qo‘llaniladi.
Betonli, sement-qumli, mozaik va ksilolitli plitalar qalinligi 10-15 mm. sement qumli qorishma ustiga qo‘yiladi.
Keramik va toshdan qilingan plitalar sement-qumli qorishmadan tashqari, bitumli yoki qatron mastikalar (qalinligi 2-3 mm)va suyuq shisha qorishmasiga (qalinligi 25 mm) qo‘yiladi.
Asfaltbeton plitkalar bitumli yoki qatron mastikali qatlamlarga teriladi.
Plitali pollar polivinilxloridli va fenol polimerlaridan ham tayyorlanadi va ular kvadrat, to‘g‘ri burchakli va figurali bo‘lib, har xil rangda tekis va reflenniy qilib chiqariladi. Ulchamlar 100x200dan 500x500mmgacha qalinligi 1,5-7,5mm. Plitalar sement-qumli qorishma qatlami ustiga kerakli mastikalar yoki yelimlar bilan yopishtiriladi. Bir qavatli binolar plitali pollari tagi tayyorlovchi qatlami betondan, ko‘p qavatli binolarda ora yopma plitalariga o‘rnatiladi. Bunday pollarni kamchiligi choklar sonini ko‘pligi, yaoni uzoqga chidamliligini kamaytiradi.
Serqirra toshli (bruschatiy) pollarni yuqori haroratli ishlab chiqarish uchastkalarida, og‘ir zarbalanadigan joylarda, kimyoviy reagentlar taosir etganda, hamda harakat joylarida og‘ir transport ishlatilganda qo‘llaniladi.
Serqirra toshlar granitdan, bazaltdan, diobazdan va boshqa mustahkam materiallardan tayyorlanadi. Ulchamlari 150x200 mm, balandligi 120-160 mm. Serqirra toshli yopmalar betonli tayyorlov qatlamga qo‘yiladi.
Klinkerli (g‘ishtli) pollar ham xuddi serqirra toshli kabi qo‘llaniladi. ishtlar yon tomoni bilan qo‘yiladi.
Yon tomonli (torsovoy) pollar elastik va shovqinsiz, shuning uchun ularni ko‘proq odamlar tikka turib ishlaydigan xonalarda qo‘llaniladi.
Yon tomonli yopmalar qattiq yog‘ochlardan to‘g‘ri burchakli yoki olti qirrali shashka qilinadi, o‘lchamlari: eni 60 – 100 mm, uzunligi 80-250 mm va balandligi 60-80 mm.
Yon tomonli shashkalar qalinligi 10-15 mm beton tayyorlov qatlami ustiga qum qatlam qo‘yib yotqiziladi.
Metall pollar, metall ko‘p sarf bo‘lishi natijasida narxini oshishini hisobga olib, bunday pollarni ayrim holatlarda qo‘llaniladi.
Og‘ir narsalar tushadigan, erigan metal quyiladigan, yuqori harorat tahsir qiladigan issiq sexlar pollari metaldan qilinadi.
Yopma sifatida teshikli cho‘yan va metal plitalardan foydalanadi. Cho‘yan plitalar o‘lchami 248x248 mm. va 298x298 mm, qalinligi 6 mm, qobirg‘asi bilan qo‘shib balandligi 42 va 30 mm. Temir plitalar o‘lchami 300 x 300 mm, qalinligi 2,5 – 3 mm va balandligi 19 mm.
Metal plitalar qumdan yoki mayda donali betondan qilingan qatlamga qo‘yiladi.
|
| |
BIT statistik usullari - 1-ma’ruza. Berilganlarni intellektual tahliliga kirish

BIT statistik usullari.
Ushbu usullar o‘z ichiga o‘zaro bog‘liq to‘rtda bo‘limdan iborat:
- statistik berilganlarning tabiatini dastlabki tahlili (statsionarlik, normallik, bog‘liqmaslik, birjinslik gipotezasini tekshirish, taqsimot funksiyasi ko‘rinishini, uning parametrlarini va boshqalarni aniqlash);
- bog‘lanishlar va qonuniyatlarni aniqlash (chiziqli va nochiziqli regressiya tahlili, korrelyatsiya tahlili va boshqalar);
- ko‘p o‘lchamli statistik tahlil (chiziqli va nochiziqli diskriminant tahlil, klaster tahlil, komponenta tahlil, faktor tahlil va boshqalar);
- dinamik modellar va vaqt qatorlari asosida prognoz qilish.
BIT usullarining tarkibiga to‘rt guruhga ajratiladi:
Boshlang‘ich berilganlarni desprektiv tahlil va tavsiflash.
Bog‘lanishlar tahlili (korrelyatsiya va regressiyali tahlil, faktor tahlil, dispersion tahlil).
Ko‘p o‘lchamli statistik tahlil (komponetli tahlil, diskrimenant tahlil, ko‘p o‘lchamli regressiyali tahlil, kanonik korrelyatsiya va boshqalar).
Vaqt qatorlari tahlili (dinamik modellar va progonozlash).
BIT kibernetik usullari
BIT ikkinchi yo‘nalishi - bu kompyuter matematikasi g‘oyalari va sun’iy intellekt nazariyasidan foydalanishdan birgalikda foydalanishga asoslangan yondashuvlar to‘plami.
Bu guruhga quyidagi usullar kiradi:
sun’iy neyron to‘rlari (anglash, klasterizatsiya, prognoz);
evolyutsion dasturlash;
genetik algoritmlar (optimizatsiya);
assotsiativ xotira (analoglar, prototiplarni izlash);
qat’iymas mantiq;
qarorlar daraxti;
ekspert bilimlariga ishlov berish tizimlari.
BIT usularining asosiy xossalari: aniqlik, masshtablilik, izohlanuvchanlik, tekshiruvchanlik, qiyinchilik, moslashuvchanlik, tezlik va ommaviylik.
BIT usullarining qiyosiy tahlili
Quyidagi jadvalda ayrim keng tarqalgan usullarning xususiyatlari bo‘yicha baholari keltirilgan. Har bir xususiyat quyidagi o‘sib boruvchi kategoriyalar bo‘yicha baholangan: haddan tashqari past, juda past, past/neytral, neytral/past, neytral, neytral/yuqori, yuqori, juda yuqori.
|
Pollarning tuzilmaviy elementlari

|
Pollarning tuzilmaviy elementlari
|
bet | 2/5 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 55,37 Kb. | | #153104 |
Bog'liq Bino pollariPollarning tuzilmaviy elementlari.
Bir qavatli binolarda pollar grunt ustiga, ko‘p qavatlida orayopmalar ustiga o‘rnatiladi.
Asos gruntlari pollarda umumiy va mahalliy deformatsiya bo‘lmasligini ta’minlashi kerak. Pol o‘rnatiladigan gruntlar kuchsiz bo‘lsa, ular zichlanadi yoki zichlangan va shakli o‘zgarmaydiganlarga almashtiriladi.
Polning asosiy tuzilmaviy elementlariga yopma, tayyorlovchi qatlam (podgotovka ), oraliq qatlam, tekislovchi qatlam, oqova suvdan va issiqdan himoya qatlamlari kiradi.
Yopma–bu polning yuqori elementi bo‘lib, foydalanilayotganda hamma ta’sir qiluvchilarni qabul qiladi. Pol yopmasi tekis yuzali (sploshnoy) (betonli, asfaltbetonli, ksilolitli, mastikali va h. k.), rulon materiallardan (linoleum va h.k.), donabay (beton, keramik, plastmassa, cho‘yan va boshqa plitalar, serqirratosh, g‘isht va h. k.) bo‘ladi. (Rasm32)
Rasm 32.Asosiy pol turlari
a–soztuproqli, b – shag‘al yoki shebyonkali, v – betonli, g – asfaltbetonli, d,e – ksilolitli, j – qirqilgan toshli, z,i – g‘ishtli, k,l – yon tomonli, m - plitali
Pol yopmasi qalinligi polga tushadigan yuklar miqdori va ta’sir xarakteri, qo‘llanilayotgan materiallar va grunt xususiyatiga qarab tanlanadi.
Tayyorlovchi qatlam (podgotovka) polni gruntdagi elementi, tushayotgan yuklarni asosga uzatadi.
Bu qatlam betondan, shag‘aldan, shebendan, qumdan, shlakdan, toshdan va h.k. qilinadi. Tayyorlovchi qatlam qalinligi hisoblanib aniqlanadi va kamida: betonlida-100 mm, qumli-60, toshli-120, shag‘alda-80 mm. olinadi.
Oraliq qatlam yopma bilan pastki elementni bog‘lovchi yoki yopma uchun elastik to‘shak vazifasini o‘taydi. Oraliq qatlami sifatida sement-qumli qorishma (qatlam qalinligi 10-15mm), suyuq shisha (10-25mm), bog‘lovchi mastika (1-3mm) va qum (10-15mm) ishlatiladi. Metall plitalardan qilingan pollar qalinligi 60-220mmli, yirik beton plitali pollar qalinligi 35-40mmli qumli oraliq qatlamlarga qo‘yiladi.
Tekislovchi qatlam pol elementlari (yoki ora yopma) yuzasini tekislash yoki yopmaga kerakli qiyalik hosil qilish uchun quyiladi. Tekislovchi qatlam sement-qumli qorishmali M150-200 (qalinligi 20-50mm), ksilolitli M50-75 (15mm), betonli M100 (20-40mm), yengil betonli M50-75 (20-60mm) bo‘ladi.
|
| |
Rulon matreialli - Bino pollari

|
Bino pollari
|
bet | 5/5 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 55,37 Kb. | | #153104 |
Bog'liq Bino pollariRulon matreialli pollarni mexanik yoki suyuq agresiv muhit tahsiri kamroq bo‘lgan sharoitda qo‘llagan mahqul bo‘ladi.
Bunday pollar yopmasi materiali polivinilxlorid, alkid, rezina, linoleumdan bo‘lishi mumkin.
Linoleumlar uzunligi 6 dan 20 m gacha, eni 1 – 2 m va qalinligi 1,5 dan 6 mm gacha qilib chiqariladi.
Ularni elastikligi, yumshoqligi va qalinligini hisobga olib tekis va mustahkam asosga yotqaziladi.
Tayyorlov qatlami betondan, tekislovchi qatlami sement – qumli qorishma bo‘lib, linoleumlar mastikalar bilan yopishtiriladi.
Pollarning turiga va qanday ishlab chiqarishda qo‘llanilayotganligini hisobga olib pollarni devorlar, jihozlar tagi poydevorlari, ustunlar bilan birlashadigan joylari taxtadan, plitadan, polimerdan, quyma toshdan qilingan plintuslar bilan berkitiladi.
|
| |
Qarorlar daraxtini qurish

Qarorlar daraxtini qurish
Qarorlar daraxtini qurishda qaysi alomatni birinchi bo‘lib tanlash kerak? Ushbu savolga javob berish uchun alomatlari binar bo‘lgan soddaroq misolni ko‘ramiz.
Entropiya
Mumkin bo‘lgan holatlari N bo‘lgan tizim uchun Shennon entropiyasi quyidagicha hisoblanadi:
bu yerda – tizimning i-holatda bo‘lishining ehtimolligi. Ushbu tushuncha fizikada, axborot nazariyasi va boshqa sohalarda keng qo‘llaniladigan muhim tushunchalardan hisoblanadi. Entropiya tizimdagi xaos darajasini ko‘rsatadi. Entropiya qanchalik yuqori bo‘lsa, tizim shunchalik kam tartiblangan bo‘ladi va aksincha. Ushbu mezon “tanlanmani samarali ajratish” ni shakllantirishga yordam beradi.
Misol.
Entropiyaning daraxt qurishda yaxshi alomatlarni aniqlashga yordam berishini o‘yinchoq misolda – sharcha rangini uning koordinatasi bo‘yicha aniqlashda ko‘ramiz.
3-rasm. Sharcha rangini uning joylashuvi bo‘yicha aniqlash
Tanlanmada 9 ta ko‘k va 11 sariq sharchalar bor. Agar biz tasoddifiy ravishda bitta sharchani olsak у ehtimollik bilan кўк, ehtimollik bilan sariq rangda bo‘ladi. Holat entropiyasi . Lekin, bu qiymat hech nimani bildirmaydi. Endi sharchalarni 12 teng va 12 katta o‘rin bo‘yicha guruhlarga bo‘linganda entropiyaini o‘zgarishini ko‘ramiz.
4-rasm. Sharchalar ketma-ketligini ikkiga bo‘lish.
Birinchi guruhda 13 ta sharcha bo‘lib, uning 8 tasi ko‘k va 5 tasi sariq. Guruh entropiyasi . Ўng tomondagi guruhda 7 ta sharcha bo‘lib, uning 1 tasi ko‘k va 6 tasi sariq. Guruh entropiyasi . Ko‘rinib turibdiki, boshlang‘ich holatga nisbatan guruhlardagi entropiya kamaygan, chap tomondagi guruhda nisbatan ozroq. Entropiya – mazmuni bo‘yicha tizimdagi xaos (yoki noaniqlikning) darajasi bo‘lganligi sababli, entropiyani kamayishi informativlikning oshishini deyiladi. q alomat bo‘yicha (bizning misoldа bu “ ” alomati) tanlanmani bo‘lishda informativlikning oshishi (information gain, IG) ramziy ravishda quyidagicha aniqlanadi
Bu yerda – bo‘lishdan keyingi guruhlar soni, – tanlanmaning alomati – qiymatga ega elementlari soni.
5-rasm. Sharcha rangini aniqlash bo‘yicha qarorlar daraxti.
Bizning holatda bo‘lish natijasida 2 гuruh hosil bo‘ldi ( ) – birida 13 elementlar ( ), ikkinchisida 7 ta ( ). Axborot oshishi
Ko‘rinib turibdiki, sharchalarni “koordinata 12 dan kichik yoki teng” alomati bo‘yicha ikkita guruhga bo‘lish natijasida boshlang‘ichga nisbatan tartiblangan tizimga ega bo‘ldik. Sharchalarni guruhlarga bo‘lishni davom ettiramiz, toki har bir guruhda bir xil rangdagi sharchalar hosil bo‘lmaguncha.
O‘ngdagi guruh uchun qo‘shimcha ravishda “koordinata 18 dan kichik yoki teng” alomat bo‘yicha faqat bitta bo‘lish yetarli bo‘ldi, chap guruhi uchun – yana uchta bo‘lish zarur bo‘ldi. Ko‘rinib turibdiki, bir xil sharchali guruhlar uchun entropiya 0 ga teng ( ).
Xulosa qilib, shuni qayd qilish mumkinki, biz sharchalarni koordinatlari bo‘yicha rangini aniqlab beruvchi qarorlar daraxtini qurdik. Shuni qayd etish kerakki, bunday daraxt yangi obyektlar uchun yomon ishlaydi (sharcha rangini aniqlashda), chunki u boshdan 20 sharchadan tashkil topgan tanlanma uchun ideal ravishda moslashgan (meyoridan ortiq o‘rganish (moslashish) muammosi).
|
Fig. 5. Three types of spray pattern a) no air generation and no high voltage. b)

Fig. 5. Three types of spray pattern a) no air generation and no high voltage. b).
shaping air is used to adjust the color. c). rotating cap atomizers
Building on the experience with paint systems and modular interfaces, it was
possible here, too, to integrate the applications technology in the robot control. The
method of application used is of considerable importance for weld sealing, which could
be significantly improved as a result. A more accurate nozzle, achieved by working
with narrower production tolerances, allows reproducible spray images. In
combination with a modified nozzle configuration, this has produced more uniform
and flatter surfaces . Pressure control with volume compensation has proved its worth
for metering.
FAN, JAMIYAT VA INNOVATSIYALAR
VOLUME-1 ISSUE-1 IYUN 2023
www.michascience.com
- 10 -
References
1.
Jassbi J, Alborzi M and Ghoreshi F 2011 Car paint thickness control using
artificial neural network and regression method J. Ind. Eng. Int. 7 1–6
2.
Zanchettin A M and Rocco P 2011 On the use of functional redundancy
in industrial robotic manipulators for optimal spray painting IFAC Proceedings
Volumes 44 11495-500
3.
Muzan I W, Faisal T, Al-Assadi H M A A, and Iwan M 2012
Implementation of industrial robot for painting applications Procedia Eng. 411329–35
4.
Chen Y, Chen K, Yan H, Wang L, and Zheng L 2013 Simulation analysis
of coating at uniform velocity of robotic spray gun Appl. Mech. Mater. 246–47 1175–
80.
5.
Azamat Yusupov, & Akramova Gulhayo. (2023). Analysis of the
Efficiency of the Cold Air-Conditioning System on the Quality Indicators of Grain
Products. Texas Journal of Engineering and Technology, 19, 56–61. Retrieved from
https://zienjournals.com/index.php/tjet/article/view/3837
6.
Rustambekovich, Y. N., & Alijonovich, Y. A. (2021). A NEW
APPROACH TO IMPROVE MEASUREMENT ACCURACY AND CONTROL OF
BULK MATERIALS IN BUNKERS. Harvard Educational and Scientific
Review, 1(1).
7.
Yusupov A.A., Salohiddinov F.F. DEVELOPMENT OF A WIRELESS
WATER QUALITY MONITORING SYSTEM FOR WATER TREATMENT
FACILITIES // Universum: технические науки: электрон. научн. журн. 2022. 5(98).
URL:
https://7universum.com/ru/tech/archive/item/13744
8.
Yusupov Azamat, Salohiddinov Fayzulloh DEVELOPMENT OF A
WIRELESS WATER QUALITY MONITORING SYSTEM FOR WATER
TREATMENT FACILITIES // Universum: технические науки. 2022. №5-10 (98).
URL: https://cyberleninka.ru/article/n/development-of-a-wireless-water-quality-
monitoring-system-for-water-treatment-facilities (дата обращения: 24.05.2023).
|
Fig.2. Applicator control scheme - Development of an algorithm for remote control of a painting robots

FAN, JAMIYAT VA INNOVATSIYALAR
VOLUME-1 ISSUE-1 IYUN 2023
www.michascience.com
- 9 -
The most commonly used system (Fig. 5. b.), In which shaping air is used to adjust
the color. Spray beam width from 50 to 500 mm. The advantage of this system is the
ability to change the shape and color distribution by changing the pressure of the
shaping air.
In addition, the shape of the spray beam can be influenced by the pressure of the
medium and the distance from the nozzle to the target.
The most widespread in robotics are atomizers with a rotating cap (Fig. 5. c.).
Their ability to apply paint evenly is commonly used in the automotive industry. The
width of the round beam varies from 100 to 500 mm and can be changed by changing
many parameters such as voltage, turbine speed, air pressures, etc.
а). b). c).
Tadqiqot metodologiyasi - Iqtisodiyot va turizm

"IQTISODIYOT VA TURIZM" xalqaro ilmiy va innovatsion jurnali №1(3) 2022
9
tovarlarining umumiy hajmi va eksport-import operatsiyalarini amalga oshirishda onlayn
platformalarda savdo maydonchalari tahlili amalga oshirilgan.
Tahlil va natijalar
Bugungi kunda rivojlangan davlatlarda raqamli iqtisodiyotni
rivojlantirish uchun
axborot texnologiyalari resurslari va raqamli davlat xizmatlarini taqdim etish strategiyasi
ishlab chiqilgan yoki takomillashtirilgan. Xuddi shunday, rivojlanayotgan davlatlarda ham
elektron tijorat, masofaviy ishlash yoki onlayn platformalarni yaratish kabi sohalarida
biznesni raqamlashtirishni qo‘llab-quvvatlash kun tartibiga chiqmoqda. Bu
kiberxavfsizlikni ta’minlash, soxta axborotlarga qarshi kurashish yoki onlayn xarid qilish,
kontragent shartnomalarini tuzishda hamda eksport-import
operatsiyalarini amalga
oshirishda yuzaga kelayotgan firibgarliklarga barham berish uchun samarali vosita bo‘lib
xizmat qilmoqda. Raqamlashtirish borasida qilinayotgan sa’y-harakatlar, shuningdek,
ilg‘or raqamli texnologiyalar va raqamli infratuzilmadan foydalangan holda iqtisodiy-
ijtimoiy faoliyatni rag‘batlantirish va tizimli moliyalashtirishga imkoniyat yaratmoqda.
Xususan, har bir davlat barcha jabhalarida tizimni to‘liqligicha raqamlashtirishga erishish
orqali shaffoflikni ta’minlash,
inson omilini chetga chiqarish, korrupsiya holatlariga
barham berish va bu orqali iqtisodiy-ijtimoiy rivojlanishga intilmoqda. Raqamli
iqtisodiyotni globallashuv vositasi sifatida rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlarining
xususiyatlari quyidagilardan iborat (jadval).
bu erda o'qing - Avtoulovchilar uchun maslahatlar

|
Avtoulovchilar uchun maslahatlar
|
bet | 2/4 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #102242 |
Bog'liq 14-MAVZUbu erda o'qing) va differentsial (bu nima va nima uchun mashinada kerak, deyiladi) boshqa sharhda).
Tarixga qisqa muddatli kirib borish
G'ildirak ixtiro qilinishi bilanoq, darhol savol tug'ildi: uning aylanishini qanday sekinlashtirish va bu jarayonni iloji boricha silliq qilish. Birinchi tormoz tizimlari juda ibtidoiy ko'rinishga ega edi - dastaklar tizimiga biriktirilgan yog'och blok. G'ildirak yuzasi bilan aloqa qilganda, ishqalanish paydo bo'ldi va g'ildirak to'xtadi. Tormoz kuchi haydovchining jismoniy ma'lumotlariga bog'liq edi - qo'l qancha ko'p bosilsa, transport tezroq to'xtab qoladi.
O'nlab yillar davomida mexanizm takomillashtirildi: blok charm bilan qoplangan, uning shakli va g'ildirak yaqinidagi holati o'zgartirildi. 1900-yillarning boshlarida juda shovqinli bo'lsa ham, samarali avtotormozning birinchi rivojlanishi paydo bo'ldi. Mexanizmning yanada takomillashtirilgan versiyasi o'sha o'n yillikda Lui Renault tomonidan taklif qilingan.
Avtosportning rivojlanishi bilan tormoz tizimiga sezilarli o'zgarishlar kiritildi, chunki avtomobillar kuchini va shu bilan birga tezligini oshirdi. Yigirmanchi asrning 50-yillarida sport vositalarining g'ildiraklarining tez pasayishini ta'minlaydigan haqiqatan ham samarali mexanizmlarning rivojlanishi paydo bo'ldi.
O'sha paytda avtomobil dunyosida allaqachon turli xil tizimlar uchun bir nechta variant mavjud edi: baraban, disk, poyabzal, kamar, gidravlik va ishqalanish. Hatto elektron qurilmalar ham mavjud edi. Albatta, zamonaviy dizayndagi ushbu tizimlarning barchasi birinchi analoglaridan juda farq qiladi va ba'zilari amaliy emasligi va past ishonchliligi tufayli umuman ishlatilmaydi.
Bugungi kunda eng ishonchli tizim bu disk tizimidir. Zamonaviy sport avtomashinalari keng tormoz pablari bilan birgalikda ishlaydigan katta disklar bilan jihozlangan va ulardagi kaliperlar ikkitadan 12 tagacha pistonga ega. Kaliper haqida gapirganda: u bir nechta modifikatsiyaga va boshqa qurilmaga ega, ammo bu mavzu
|
| |
Dasturiy injiniringi

2
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA
KOMMUNIKASIYALARI RIVOJLANTOROSH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“INDIVIDUAL LOYIHA”
USLUBIY KO‘RSATMA
5A330501 – “Dasturiy injiniringi” fakulteti
ta’lim yo‘nalishlari uchun
Toshkent - 2022
3
Metodik ko‘rsatma Davlat ta’lim standartining ko‘rsatilgan mutaxassisliklar uchun
tayyorlangan.
Tuzuvchilar:
F.Abdurazzaqov
R.Baydullayev
M.Raxmonova
−TATU, “Axborot texnologiyalarining dasturiy
ta’minoti” kafedrasi katta o‘qituvchisi
− TATU, “Axborot texnologiyalarining dasturiy
ta’minoti” kafedrasi assistanti
− TATU, “Axborot texnologiyalarining dasturiy
ta’minoti” kafedrasi assistanti
Taqrizchilar:
A.Hamroyev
− TATU, “Axborot texnologiyalarining dasturiy ta’minoti”
kafedrasi dotsenti.
Z.Yuldashev
− Innovatsion
rivojlanish vazirligi,
Innovatsion faoliyatda
raqamli texnologiyalarni joriy qilish bo‘limi bo‘shlig‘i.
Metodik ko’rsatma Axborot texnologiyalarining dasturiy ta’minoti
kafedrasida
muhokama etilgan (2022 yil___ -sonli bayonnoma).
Kafedra mudiri:
B.Mo‘minov
Dasturiy injiniringi fakulteti o‘quv – uslubiy kengashida (2022 yil __ __ __-
sonli bayonnomasi) muhokama qilinib chop etishga tavsiya etildi.
Dasturiy injiniringi
fakulteti dekani:
O. Ro‘zibayev
BIT usullari klassifikatsiyasi

|
BIT usullari klassifikatsiyasi
|
bet | 19/44 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #149710 |
Bog'liq 1-ma’ruza. Berilganlarni intellektual tahliliga kirishBIT usullari klassifikatsiyasi
BIT barcha usullari boshlang‘ich berilganlar bilan ishlash tamoyiliga ko‘ra ikkita katta guruhga bo‘linadi:
Berilganlarni bevosita ishlatish, yoki berilgnalarni saqlash.
Bu holda boshlang‘ich berilganlar detallashgan ko‘rinishda saqlab qolinadi va prognoli modellashtirish va/yoki istisnolarni tahlil qilishda ishlatiladi. Bunday usullar guruhi bilan bog‘liq muammolar – ularni ishlatishda haddan katta hajmdagi berilgani tahlil qilishda murakkabliklarni yuzaga kelishining mumkinligi.
Ushbu guruh usullari: klaster tahlil, yaqin qo‘shni usuli, k- yaqin qo‘shni usuli, analogiya bo‘yicha mulohaza qilish.
Shakllantirilgan qonuniyatlarni ajratib olish va qo‘llash, yoki qoliplar distillyatsiyasi.
Qoliplar distilyatsiya texnologiyasida boshlang‘ich berilganlardan bitta namuna (qolip) ajratib olinadi va qandaydir formal konstruksiyalarga o‘giriladiki, uning ko‘rinishi ishlatilayotgan BIT usuliga bog‘liq bo‘ladi. Bu jarayon erkin izlash bosqichida amalga oshiriladi. Prognozli va istisnolar tahlili bosqichlarida namunalar ishlatiladi, ular berilgan bazasiga nisbatan kompaktli (ixcham) bo‘ladi.
Ushbu guruh usullari: mantiqiy usullar, vizullashtirish usullari, kros-tabulyatsiya usullari, tenglamalarga asoslangan usullar.
Mantiqiy usullar, yoki mantiqiy induksiya usullari quyidagilarni o‘z ichiga oladi: qat’iymas so‘rovlar va tahlillar; belgili qoidalar; qarorlar daraxti; genetik algoritmlar.
Ushbu guruh usullari yaxshi izohlanuvchi hisoblanadi – odatda tlopilgan qonuniyatlar foydalanuvchi nuqtai-nazaridan shaffof ko‘rinishda shakllantiriladi. Masalan, qoidadar, qarorlar daraxti.
Kross-tabulyatsiya usullari: agentlar, bayyes to‘rlari, kross-jadval vizualizatsiyasi. Garchi oxirgi usul BIT talabalariga u darajada javob bermaydi, lekin u qoliplarniizlash kabi BIT asosiy vaziflarini yechishni ta’minlaydi.
Tenglamalarga asoslangan usullar. Bu guruh usullari aniqlangan qonuniyatlarni matematik ifodalar ko‘rinishida ifodalaydi. Usullar faqat sonli o‘zgaruvchilar bilan ishlaydi, boshqa tur o‘zgaruvchilari mos ravishda kodlashtirilishi kerak. Bu guruhning asosiy usullari: statistik usullar va neyron to‘rlari. Statistik usullarga korrelyatsiya-regresssiyali tahlil, dinamik qatorlar korrelyatsiyasi, dinamik qatorlar tendlari aniqlash, garmonik tahlil.
Boshqacha klassifikatsiyada BIT usullar rang-barangligi ikkita guruhga ajratiladi: statistik va kibernetik usullar:
|
| |
Volume-2, issue-5 27 davr xarajatlari hisobini takomillashtirish karimov G‘ayrat Salayevich

Volume-2, issue-5 27 davr xarajatlari hisobini takomillashtirish karimov G‘ayrat Salayevich
Download
493,98 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
17.05.2024
Hajmi
493,98 Kb.
#240547
Download
493,98 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Volume-2, issue-5 27 davr xarajatlari hisobini takomillashtirish karimov G‘ayrat Salayevich
Download
493,98 Kb.
Matnni ko'rish