Ikki taktli dvigatelning ish tsikli

|
Ikki taktli dvigatelning ish tsikli
|
bet | 4/6 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,69 Mb. | | #148913 |
Bog'liq Dvigatelar tuzilishi. Reja2.2. Ikki taktli dvigatelning ish tsikli. Ikki taktli dvigatelning ish tsikli porshenning ikki yurishda yoki tirsakli valning bir marta aylanishi natijasida sodir bo’ladi. (2.4-rasm). Bunday dvigatellarda xam ishchi aralashmasi tsilindr tashqarisida yoki ichida tayyorlanadi. SHunga asosan dvigatellar karbyuratorli yoki dizel bo’lishi mumkin. Bu dvigatellarda ishlatilgan gazlarni tashqariga xaydash va tsilindrni tozalash uchun yonilg’i aralashmasi yoki havo oqimidan foydalaniladi.
|
2.4-rasm. Ikki taktli dvigatelning ish tsikli.
1-tsilindr kallagi: 2-tsilindr:
3-tsilindrning kiritish tuynigi: 4-siqilgan yonuvchi aralashma yoki xavo yuborish nasosi: 5- karter: 6-tirsakli val: 7-chiqarish tuynugi (darchasi):
8-shatun: 9-porshen: 10-tsilindr kallagida yondirish yoki forsunka bo’ladi.
|
TSilindr ichida porshen harakatlanganda o’zining devorlari yordamida kiritish yoki chiqarish darchalarini ochib yoki yopib turadi.
Birinchi taktda porshen PCHN dan YuCHN ga harakatlanganda kiritish va chiqarish darchalari ochiq bo’ladi. Nasos yordamida kiritish darchasi orqali tsilindrga yonilg’i aralashmasi yoki havo kiritiladi, ular tsilindr ichida qolgan gazlarni tashqariga chiqarib yuboradi va porshen tepasidagi bo’shliqni to’ldiradi: yuqoriga harakatlanayotgan porshen darchalarni berkitadi. SHu vaqtdan boshlab yonuvchi aralashma yoki havo siqila boshlaydi. Porshen YuCHN ga yetay deganda siqish bo’linmasiga «yonuvchi» aralashma (karbyuratorli) dvigatelga yoki havo (dizelda) elektr uchquni yoki forsunka yordamida yonilg’i beriladi, natijada aralashma alangalanadi. Porshen PCHN dan YuCHN ga harakatlanganda tsilindr qolgan gazlardan tozalanadi va yangi zaryad bilan to’ldiriladi hamda darchalar yopilib siqish jarayoni boshlanadi.
Ikkinchi taktda porshen YuCHN dan PCHN ga tomon harakat qiladi. Siqish jarayoni oxirida yonuvchi aralashmaning yonishi natijasida katta bosim va katta xarorat hosil bo’ladi. Gazlar bosimi ta’sirida porshen PCHN ga qarab harakatlanadi. SHunda kengayish jarayoni sodir bo’lib issiqlik energiyasi mexanik energiyaga aylanadi. SHu daqiqada porshen o’z devorlari bilan chiqarish darchasini ochishi bilanoq katta bosimga ega ishlatilgan gazlar tashqariga chiqa boshlaydi. So’ngra kiritish darchalari ochilib, tsilindrga nasos yordamida yonuvchi aralashma yoki havo yuboriladi. Ular ishlatilgan gazlar bilan aralashib ularni chiqarish darchalari orqali tashqariga siqib chiqaradi. Bu turdagi dvigatellar asosan mototsikllarga o’rnatiladn.
Ko’p tsilindrli dvigatellar va ularning ishlash tartibi. V – simon sakkiz tsilindrli dvigatel. KamAZ-5320 avtomobil dvigatellari tsilindrlarining biri ikkinchisiga nisbatan 900 burchak ostida joylashgan (2.5- rasm). Bunday dvigatel tsilindrlaridagi bir xil nomli taktlar tirsakli valning har 7200:8 900 burchagida takrorlanadi. SHuning uchun tirsaki valning krivoshipi "krest" shaklida bo’lib ular o’zaro 900 burchak ostida joylashgan. Birinchi tirsakka birinchi va beshinchi tsilindrlarning shatunlari biriktiriladi, ikkinchisiga-ikkinchi va oltinchi tsilindrlarning shatunlari, uchinchisiga-uchinchi va yettinchi tsilindrlarning shatunlari, to’rtinchisiga-to’rtinchi va sakkizinchi tsilindrlarning shatunlari biriktiriladi. Sakkiz tsilindrli to’rt taktli dvigatelda tirsakli valning ikki aylanasida sakkizta ish yo’li sodir bo’ladi. Tirsakli val 900 ga burilganida ish yo’lining baravariga ikkita tsilindrda bo’lishi, uning bir me’yorda tekis aylanishini ta’minlaydi. Sakkiz tsilindrli dvigatellarning ish taritibini 1-5-4-2-6-3-7-8 qilib tanlangan 2.2-jadval).
|
To’rt taktli sakkiz silindrli V – simon dvigatel krivoship-shatunli mexanizmning sxemasi.
|
2.2-jadval
To’rt taktli V – simon sakkiz tsilindrli, ish tartibi 1-5-4-2-6-3-7-8 bo’lgan dvigatelda taktlarning takrorlanishi
Tirsakli valninig aylanishi
|
Tirsakli valning burilish burchaklari
|
TS i l i n d r l a r
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
Birinchi
aylana
|
0-900
|
Ish
yo’li
|
Kir.oxr.
|
CHiq.oxr.
|
Siqish
|
Siq.oxr
|
Kiritish
|
CHiqarish
|
Ish.y.ox
|
90-1800
|
Siqish
|
Kiritish
|
Ish
yo’li
|
Chiqarish
|
180-2700
|
CHiqarish
|
Ish
yo’li
|
Siqish
|
Kiritish
|
270-3600
|
Ish
yo’li
|
Siqish
|
CHiqarish
|
Kiritish
|
Ikkinchi
aylana
|
360-4500
|
Kiritish
|
CHiqarish
|
Ish
yo’li
|
Siqish
|
450-5400
|
CHiqarish
|
Ish
yo’li
|
Kiritish
|
Siqish
|
540-6300
|
Siqish
|
Kiritish
|
CHiqarish
|
Ish
yo’li
|
|
| |