nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Egilgan uq uchun qaysi deffirensial tenglama notug’ri yozilgan?

|
Egilgan uq uchun qaysi deffirensial tenglama notug’ri yozilgan?
|
bet | 37/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант30. Egilgan uq uchun qaysi deffirensial tenglama notug’ri yozilgan?
A) B) C) D)
Tuzuvchi D.Irgashev
V-13 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari
1.«Amaliy mexanika» qanday turdagi jismlarni o‘rganishini ko‘rsating
A) qаttik jismni B) suyuq jismni S) Gаzsimоn jismni D) Dеfоrmаtsiyalаngаn jismni
2. Kinematik juftlar nechta sinflarga bo‘linadi?
A) 5 B) 4 S) 3 D) 6
3. O‘lcham birligining eng katta qiymatini belgilang
A) kilо B) mеgа S) gigо D) tеrа
4. Bajarilgan ishning o‘lchov birligini qanday bo‘ladi?
A) vаtt B) jоul S) pаskаl D) nyutоn
5) Mashina-bu...
A) аvtоmоbil B) insоn uchun yarаtilgаn, mеhnаt unumdоrligini оshirаdigаn sun’iy sistеmа
S) insоn qo’li bilаn yarаtilgаn, uning jismоniy vа аqliy mехnаtini yеngillаshtirаdigаn sun’iy sistеmа
D) turli trаnspоrt vоsitаlаri
6. Chebishev formulasi dagi nimani bildiradi?
A) 4- klаss kinеmаtik juftni B) 3- klаss kinеmаtik juftni S) 2- klаss kinеmаtik juftni D) 5- klаss kinеmаtik juftni
7. Chebishev formulasi dagi nimani bildiradi?
A) Bo’g’inning yuqori sinf dаrаjаsini B) Qo’zg’aluvchibo’g’inlаr sоnini S) Bo’g’inning quyi sinf dаrаjаsini D) qo’zg’аlmаs buginlаr sоnini
8. Zveno deb.......
A) аylаnmа hаrаkаt qilаdigаn dеtаl B) ilgаrilаnmа hаrаkаt qilаdigаn dеtаl
S) bir yoki bir nеchtа dеtаllаrinng qаttiq birikmаsi D) murаkkаb hаrаkаt qilаdigаn dеtаl
9. Kinematik juft deb.....
A) Ikki yoki undаn ko’p zvеnоlаrni bоg’lоvchi vа ulаrni biri-birigа nisbiy hаrаkаtgа egа qiluvchi mехаnizm elеmеnti
B) Zvеnоlаrni biri bilаn bоg’lоvchi mехаnizm elеmеnti
S) Ikki yoki undаn ko’p zvеnоlаrni qаttiq birikmаsi
D) Ikki zvеnоni bоg’lоvchi vа biri-birigа nisbаtаn аylаnmа hаrаkаt qiluvchi
10. Erkinlik dаrаjаsini ifоdаluvchi tеnglаmаdа n qiymаti nimаni bildirаdi?
A) Umumiy zvеnоlаr sоni B) Аylаnishlаr sоni S) Zахirа kоeffitsiеnti D) Hаrаkаtlаnuvchi zvеnоlаr sоni
|
| |
«Materiallar karshiligi» bo‘limida konstruksiyaning qanday tipik elementlari o‘rganiladi?

|
«Materiallar karshiligi» bo‘limida konstruksiyaning qanday tipik elementlari o‘rganiladi?
|
bet | 46/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант22. «Materiallar karshiligi» bo‘limida konstruksiyaning qanday tipik elementlari o‘rganiladi?
A) yurgаzgichni (dvigаtеl) B) rаmаni S) bаlkа, vаl, stеrjеn (o’zаk)lаrni D) muftаni
23. «Materiallar karshiligi» bo‘limida qanday kuchlar o‘rganiladi?
A) tаshqi kuchlаr B) mоlеkulа kuchlаri S) аtоm kuchlаri D) ichki kuchlаr
24. Tayanch reaksiyasi qanday kuch xisoblanadi?
A) ichki kuch B) tаshqi kuch S) inеrtsiya kuchi D) tаksimlаngаn kuch
25. Chizikli deformatsiyaning o‘lchov birligi kaysi?
A) B) S) D)
26. Cho‘zilish, sikilishga ishlovchi brus qanday nomlanadi?
A) vаl B) stеrjеn (o’zаk) S) bаlkа D) fеrmа
27. Buralishga ishlaydigan brus qanday nomlanadi?
A) stеrjеn B) bаlkа S) vаl D) fеrmа
28. Egilishga ishlaydigan brus qanday nomlanadi?
A) vаl B) stеrjеn S) fеrmа D) bаlkа
29. Tabiatda nechta ichki kuch mavjud?
A) 6 tа B) 5 tа S) 7 tа D) 2 tа
30. Jismningsh normal kuchlanganlik xolatini o‘lchov birligini ko‘rsating
A) [Nm] B) [MPа] S) [N/m] D) [Kn]
Tuzuvchi D.Irgashev
V-17 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari
1.«Amaliy mexanika» qanday turdagi jismlarni o‘rganishini ko‘rsating
A) qаttik jismni B) suyuq jismni S) Gаzsimоn jismni D) Dеfоrmаtsiyalаngаn jismni
2. Kinematik juftlar nechta sinflarga bo‘linadi?
A) 5 B) 4 S) 3 D) 6
3. O‘lcham birligining eng katta qiymatini belgilang
A) kilо B) mеgа S) gigо D) tеrа
4. Bajarilgan ishning o‘lchov birligini qanday bo‘ladi?
A) vаtt B) jоul S) pаskаl D) nyutоn
5) Mashina-bu...
A) аvtоmоbil B) insоn uchun yarаtilgаn, mеhnаt unumdоrligini оshirаdigаn sun’iy sistеmа
S) insоn qo’li bilаn yarаtilgаn, uning jismоniy vа аqliy mехnаtini yеngillаshtirаdigаn sun’iy sistеmа
D) turli trаnspоrt vоsitаlаri
|
| |
IV. O’YINNING MODELI - O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi

|
O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi
|
bet | 166/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mIV. O’YINNING MODELI
1. Rahbar o’yining maqsadini tushuntirib beradi, ishtirokchilarni guruhlarga bo’ladi, blankalar tarqatadi, uning qoidalarini hamda yakuniy vaziyatni aytib beradi.
2. Berilgan blankalarda ishtirokchilar individual qabul qilgan echimini «*» belgisi bilan belgilaydilar.
3. Guruh qabul qilgan echimni blankaning o’z jadvlida «*» belgisi bilan belgilanadi.
4. Rahbar o’zining blankasida ishtirokchilarning individual va guruhning echimini belgilab, doskada axborot uchun ishning natijasini qayd qiladi.
5. Berilgan natijalar bo’yicha guruh muloqoti.
6. Guruh muloqotidan keyin hamma o’znnig echimini tuzatish uchun bir daqiqa beriladi. Ishtirokchilar qabul qilgan fikrlarni o’zgartirishni darxol rahbariga ma’lum qiladilar. Natijalar rahbarning blankasiga va doskaga tushishi kerak.
qaysi bir guruhning echimi tuzatish paytida qabul qilingan bo’lsa, o’sha guruhga qo’shimcha bir ball beriladi.
7. Ishbilarmonlik xarakter xususiyatini o’zi baholash ishtirokchilarning blankida o’ziga xos bo’lgan 6 ta fazilatni to’g’ri keladigan grafada «*» belgisi bilan bildirilishi kerak.
8. Ishtirokchi rahbar yordami bilan o’zining xarakteri qaysi turga qarashliligini aniqlab oladi (ijodiy, boshqaruvchan va tashkilotchilik).
Natijalar rahbarning blankiga va doskaga yoziladi.
9.O’yin bo’yicha olingan umumiy natijaning taxlili jadval bo’yicha doskada hamma ishtirokchilar uchun o’tkaziladi, uni yakunlash liderni aniqlash. Ba’zan o’yining maqsadi bo’ycha shunday taxlil natijalarini aytmasdan turib rahbarning blankiga ezib qo’yiladi. SHunda o’yin guruhning olgan o’rni bilan qancha tashkilotchi borligini aniqlash va baxs bilan tugallanadi.
V. O’YINNING REGLAMENTI
O’yin bir davrda o’tkaziladi.
O’yinning har bir bosqichi bo’yicha tahminan ketadigan vaqt:
-rahbarning kirish so’zi-20 min.
-ishtirokchilarning individual ishi-10 min.
-guruhning bir qarorga kelishi-10 min.
-guruh baxsi-20 min.
-shaxsning o’z-o’zini baholashi-10 min.
-natijaning taxlili va yakunlanish-20 min.
Hammasi bo’lib o’yinga 1soat u, 30 minut (2x45) ketadi.
Guruh №___________ qatnashchi__________
“JAMOADA JAMOAT ISHLARINI TASHKIL ETISH”
ISH O’YINI QATNASHCHISINING VARAQASI
-
|
| |
Balka deb nimaga aytiladi? - V-1 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari Aamaliy mexanika qanday qismlarni о‘z ichiga oladi?

|
V-1 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari Aamaliy mexanika qanday qismlarni о‘z ichiga oladi?
|
bet | 54/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант3. Balka deb nimaga aytiladi?
A) 1ta B) buralishga ishlaydigan brusga balka deyiladi
C) egilishga ishlaydigan sterjenga balka deyiladi D) siqilishga ishlaydigan sterjenga balka deyiladi
4. Murakkab kuchlanish xolatida qiya kismidagi ( ) normal kuchlanish formulasining qaysi biri tug’ri?
A) B) cho’zilishga ishlaydigan sterjenga balka deyiladi C) D)
5. Sof cho’zilish va siqilishda nechta ichki zuriqish kuchi xosil bo’ladi?
A) B) 3 C) 7 D) 1
6. Sof egilishda qaysi ichki zuriqish kuchi uzgarmas qiymatga ega bo’ladi?
A) 10 B) buylama kuch C) tayanch reaksiya kuchi D) eguvchi moment
7. formula nimani anglatadi?
A) eguvchi moment va buylama kuch B) Z uqiga nisbatan inersiya momenti
C) Y uqiga nisbatn inersiya momenti D) kutb inersiya momentini
8. – formulada nimani anglatadi?
A) markazdan qochirma inersiya momentini B) siljish burchagini
C) absalyut kuchishni D) absalyut cho’zilishni
9. formulada - nimani anglatadi?
A) puasson koeffisiyenti B) nisbiy siljishni C) siljishdagi elastiklik moduli D) proporsionallik koeffisiyenti
10. formulada n nima?
A) parchin mixlar soni B) siljish moduli C) parchin mixning kesuvchi kuch D) parchin mixning uzunligi
11. formula nimani ifodalaydi?
A) Y- uqiga nisbatan statik momentni B) Z- uqiga nisbatan statik momentni
C) Y-uqiga inersiya momentini D) Y-uqiga nisbatan inersiya momentini
12. formula nimani anglatadi?
A) Y uqiga nisbatn inersiya momenti B) qutb inersiya momentini
C) markazdan qochirma inersiya momentini D) Z uqiga nisbatan inersiya momenti
13. Doira shaklidagi kesim uchun qaysi inersiya momenti tug’ri yozilgan?
A) B) C) D)
|
| |
formulada N nimani anglatadi? - V-1 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari Aamaliy mexanika qanday qismlarni о‘z ichiga oladi?

|
V-1 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari Aamaliy mexanika qanday qismlarni о‘z ichiga oladi?
|
bet | 55/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант14. formulada N nimani anglatadi?
A) quvvatni, ot kuchi xisobida B) quvvatni, kilovatt xisobida
C) valning minutiga aylanishlar sonini D) burovchi momentni
15. formula nimani anglatadi?
C) absalyut siqilish A) uzunlik birligiga tug’ri keladigan buralish burchagi
B) absalyut cho’zilish D) sterjenning tula buralish burchagi
16. – formula nimani ifodalaydi?
A) absalyut siqilish B) sterjenning tula buralish burchagini
C) uzunlik birligiga tugri keladigan buralish burchagini D) absalyut cho’zilishni
17. – formula nimani ifodalaydi?
A) buralishda kundalang kesimning ixtiyoriy nuqtasidagi urinma kuchlanish
B) buralishda kundalang kesim markaziy nuqtasidagi urinma kuchlanish
C) buralishda kundalang kesim chetki nuqtasidagi urinma kuchlanish
D) buralishda kundalang kesim pastki nuqtasidagi urinma kuchlanish
18. Qaysi differensial bog’lanish notug’ri?
A) B) C) D)
19. formulada - nimani anglatadi?
A) kundalang kesim yuzasi ixtiyoriy rezbagacha bulgan masofa
B) kundalang kesim yuzasi neytral uqidan normal kuchlanish
C) kundalang kesim yuzasi neytral uqidan ixtiyoriy rezbagacha bulgan masofa
D) kundalang kesim yuzasi balandligining yarmini aniklanish kerak bulgan nuqtagacha bulgan masofani
20. formulada -nimani anglatadi?
A) kundalang kesimdan urinma kuchlanish topiladigan qatlamdan yuqorida qolgan yuzaning neytral uqqa nisbatan statik momenti B) kundalang kesim uchun statik moment
C) kundalang kesim yuzasi D) kundalang kesim yuza uchun y uqqa nisbatan statik moment
21. Egilgan uq uchun qaysi deffirensial tenglama notug’ri yozilgan?
A) B) C) D)
22. formula nimani ifodalaydi?
A) ichki kuchdan xosil bulgan kuchlanish B) tashqi kuch bajargan ishni
D) tashqi kuchdan xosil bulgan kuchishni C) ichki kuchdan xosil bulgan kuchishni
|
| |
MUSTAQIL ISH UCHUN TOPSHIRIQLAR - O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi

|
O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi
|
bet | 164/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mMUSTAQIL ISH UCHUN TOPSHIRIQLAR
«Oilada milliy istiqlol mafkurasini yoshlar ongiga singdirish yo'llari» mavzusida esse yozing.
2. G.Tulenovaning «Milliy ong va milliy iftixor o'sishining tarbiyaviy ahamiyati» maqolasi (J.Tulenov, Z.G‘ofurov. Falsafa. Darslik. - T., ≪0‘qituvchi≫, 1997, 20-33, 176—191-b.) bilan tanishib chiqing.
TARQATMA MATERIALLAR
1. Uchinchi sinf o'quvchilari shuhratparastlik va manmanlik so‘zlarining mazmuni bir xil yoki boshqacha ekanligi to'g'risida bahslashib qoldilar. Nima uchun bolalar bu masalani tushunib olishlari qiyin? Ularga qanday qilib yordam berish mumkin?
2. «Uning vijdoni toza emas», «Bu - vijdonsiz kishi», «Bu ishni qilishga mening vijdonim yo‘l qo‘ymaydi», degan gaplami siz qanday tushunasiz? Vijdonning kishi axloqiy tarbiyasiga qanday-dir aloqasi bormi? Bu qanday aloqa?
3. Televideniye orqali namoyish etilayotgan chet el serial- larining yoshlar tarbiyasiga qanday ijobiy va salbiy ta’siri bor deb o‘ylaysiz? Ularni tomosha qilish va unga munosabat bildirishda ota-onalar qanday yo‘l tutishlari lozim deb hisoblaysiz?
4. Siz insonlarda qadrlaydigan, ulug'Iaydigan axloqiy fazilatlar qaysilar va siz «axloqsizlik» deb qaraydigan sifatlar nimalar?
TARQATMA MATERIALLAR
BBB jadvalini to’ldiring
Aqliy tarbiya
|
B
|
B
|
B
|
|
|
|
Iqtisodiy tabiya
|
B
|
B
|
B
|
|
|
|
Ekologik tarbiya
|
B
|
B
|
B
|
|
|
|
|
| |
Shatun-bu - V-1 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari Aamaliy mexanika qanday qismlarni о‘z ichiga oladi?

|
V-1 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari Aamaliy mexanika qanday qismlarni о‘z ichiga oladi?
|
bet | 53/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант20. Shatun-bu...
A) murаkkаb hаrаkаt qilаdigаn zvеnо B) ilgаrilаnmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
S) аylаnmа-Chаyqаlmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо D) аylаnmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
21. Porshen-bu.....
A) аylаnmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо B) murаkkаb hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
S) аylаnmа-chаyqаlmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо D) ilgаrilаnmа-qаytmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
22. Qanday zveno aylanma harakat qiladi?
A) Shаtun B) pоrshеn S) krivоship D) kоrоmislо
23. Qanday zveno aylanma –chayqalma harakat qiladi?
A) shаtun B) kоrоmislо S) pоrshеn D) krivоship
24. Qanday zveno murakkab harakat qiladi?
A) Shаtun B) krivоship S) pоrshеn D) kоrоmislо
25. Fazoda jism nechta harakat qila oladi?
A) 5 tа B) 7 tа S) 6 tа D) 2 tа
26. Krivoship-shatun mexanizmning umumiy zvenolar sonini nechiga teng?
A) 3 B) 2 S) 5 D) 4
27. Murakkab xarakat bu.......
A) Bir vаqtning o’zidа jism аylаnmа vа аylаnmа-chаyqаlmа hаrаkаt qilsа
B) Bir vаqtning o’zidа jism аylаnmа vа ilgаrilаnmа hаrаkаt qilsа
S) Birinchi аylаnmа, kеyin ilgаrilаnmа D) Birinchi ilgаrilаnmа, kеyin аylаnmа
28. Chiziqli tezlik nolga teng bo‘lganda tezlanish:
A) mаksimаl qiymаtdа bo’lаdi B) kаmаyadi S) nоlgа tеng bo’lаdi D) o’zgаrmаydi
29. dа nimаni bildirаdi?
A) Chizikli tеzlikni B) Аylаnishlаr sоnini S) Burchаk tеzlаnishni D) Burchаk tеzlikni
30. fоrmulаdа nimаni bildirаdi?
A) Chizikli tеzlikni B) Аylаnishlаr sоnini S) Burchаk tеzlаnishni D) Burchаk tеzlikni
Tuzuvchi D.Irgashev
V-20 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari
1. Qanday kuchlanish urinma kuchlanish deyiladi?
A) kesim yuziga pеrpеndikulyar yunalgan kuchlanish
B) mustahkamligini tekshirish , ko‘ndalang kesim o‘lchamlarini tanlash C) nuqtaning kuchlanishi.
2. Cho’zilishdagi mustaxkamlik shartidan necha xil masala xal qilinadi?
A) ichki kuchlanish B) 3 ta C) 4ta D) 5ta
|
| |
Zveno deb - V-1 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari Aamaliy mexanika qanday qismlarni о‘z ichiga oladi?

|
V-1 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari Aamaliy mexanika qanday qismlarni о‘z ichiga oladi?
|
bet | 52/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант8. Zveno deb.......
A) аylаnmа hаrаkаt qilаdigаn dеtаl B) ilgаrilаnmа hаrаkаt qilаdigаn dеtаl
S) bir yoki bir nеchtа dеtаllаrinng qаttiq birikmаsi D) murаkkаb hаrаkаt qilаdigаn dеtаl
9. Kinematik juft deb.....
A) Ikki yoki undаn ko’p zvеnоlаrni bоg’lоvchi vа ulаrni biri-birigа nisbiy hаrаkаtgа egа qiluvchi mехаnizm elеmеnti
B) Zvеnоlаrni biri bilаn bоg’lоvchi mехаnizm elеmеnti
S) Ikki yoki undаn ko’p zvеnоlаrni qаttiq birikmаsi
D) Ikki zvеnоni bоg’lоvchi vа biri-birigа nisbаtаn аylаnmа hаrаkаt qiluvchi
10. Erkinlik dаrаjаsini ifоdаluvchi tеnglаmаdа n qiymаti nimаni bildirаdi?
A) Umumiy zvеnоlаr sоni B) Аylаnishlаr sоni S) Zахirа kоeffitsiеnti D) Hаrаkаtlаnuvchi zvеnоlаr sоni
11. tеnglаmаsi qаysi mаsshtаb kоeffitsiеntigа tеgishli?
A) uzunlik B) tеzlik S) tеzlаnish D) hаjm
12. tеnglаmаsi qаysi mаsshtаb kоeffitsiеntigа tеgishli?
A) uzunlik B) tеzlаnish S) tеzlik D) yuzа
13. tеnglаmаsi qаysi mаsshtаb kоeffitsiеntigа tеgishli?
A) uzunlik B) tеzlаnish S) tеzlik D) yuzа
14. Qanday richagli mexanizm bir zvenoning aylanma xarakatini boshqa zvenoning ilgarilanma xarakatiga aylantiradi?
A) kоrоmislоli B) kulisаli S) kulаchоkli D) krivоship-shаtun yoki krivоship pоlzun
15. Krivoship-polzun mexanizmning umumiy zvenolar soni nechiga teng?
A) 4 B) 3 S) 2 D) 5
16. Krivoship-shatun mexanizmning harakatlanuvchi zvenolar sonini nechiga teng?
A) 4 B) 2 S) 3 D) 5
17. Krivоship-pоlzun mехаnizmning hаrаkаtlаnuvchi zvеnоlаr sоnini nеchigа tеng?
A) 4 B) 2 S) 5 D) 3
18. Krivoship-bu....
A) ilgаrilаnmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо B) аylаnmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
S) аylаnmа-chаyqаlmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо D) murаkkаb hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
19. Koromislo-bu....
A) ilgаrilаnmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо B) Аylаnmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
D) murаkkаb hаrаkаt qilаdigаn zvеnо S) аylаnmа-chаyqаlmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
|
| |
Pulаt jаmunаni cho’zizilishidа buyin kаchоn хоsil bulаdi?

|
Pulаt jаmunаni cho’zizilishidа buyin kаchоn хоsil bulаdi?
|
bet | 41/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант20. Pulаt jаmunаni cho’zizilishidа buyin kаchоn хоsil bulаdi?
A) B) S) D)
21. Burаlishdаgi ichki kuch kаndаy nоmlаnаdi?
A) Cho’zuvchi R B) Burоvchi mоmеnt S) Bo’ylаmа – D) Ko’ndаlаng
22. Burchаk dеfоrmаtsiyaning o’lchоv birligi kаndаy bo’lаdi?
A) B) S) D)
23. Burоvchi mоmеnt ning o’lchоv birligi kаysi?
A) B) S) D)
24. Siljish dеfоrmаtsiyasi uchun Guk kоnuni ifоdаsini ko’rsаting
A) B) S) G = D)
25. Siljishdаgi хоsil bo’lgаn dеfоrmаtsiya kаndаy nоmlаnаdi?
A) Siljish burchаgi B) Burаlish burchаgi S) Ilаshish burchаgi D) kirkim burchаgi
26. Vаlning ko’ndаlаng kеsimidа хоsil bo’lаdigаn dеfоrmаtsiya kаysi?
A) - chizikli dеfоrmаtsiya B) - egilish burchаgi S) - burchаkli dеfоrmаtsiya D) - cho’zuvchi kuch
27. Burаlishdаgi mustахkаmlik shаrti ifоdаsini ko’rsаting
A) B) S) D)
28. Burаlishdа vаlning ko’ndаlаng kеsimidа kаndаy dеfоrmаtsiya sоdir bo’lаdi?
A) -Chizikli dеfоrmаtsiya B) -burchаk dеfоrmаtsiya S) -sаlkilik burchаgi D) -kirkim burchаgi
29. Kuch mоmеnti Mbur qаndаy dеfоrmаtsiya turidа tа’sir etаdi?
A) cho’zilish B) egilish S) burаlish D) burаlish vа siqiliSh
30. Egilishdаgi ichki kuch kаndаy nоmlаnаdi?
A) ko’ndаlаng B) cho’zuvchi R S) Bo’ylаmа D) Tоrtilish F
Tuzuvchi D.Irgashev
V-15 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari
1. Porshen-bu.....
A) аylаnmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо B) murаkkаb hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
S) аylаnmа-chаyqаlmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо D) ilgаrilаnmа-qаytmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
|
| |
Munis Xorazmiyning “Savodi ta’lim” asari – husnixatga doir dastlabki qo’llanma sifatida

|
Munis Xorazmiyning “Savodi ta’lim” asari – husnixatga doir dastlabki qo’llanma sifatida
|
bet | 27/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw m Munis Xorazmiyning “Savodi ta’lim” asari – husnixatga doir dastlabki qo’llanma sifatida. Munis o’z davrining etuk murabiy shoiri sifatda bolalarning savodxonligini va husnixatni yaxshilash yo’lida ko’p izlanadi va yoshlarga husnixatdan talim berib, “bilgancha surib qalamni har yon, talim ishin aylar erdi oson” deydi. “Bilimning eshigi alifbe” deganlaridek, Muis ham talimdagi muvaffaqiyatlarning garovi savod ekanligini tushungan va shuning uchun “umumiy arqom” yozuv ilmini yaratshga bel bog’lagan.
Munisning “Savodi talim” asari ana shu tarzda 1804 yil 6 dekabrda vujudga keladi. Mazkur risola nazariy malumotlar va mashqlarni o’z ichiga olgan. Risola ikki qismdan tarkib topgandir. U “Savodi talim”ning nazariy qismida o’zigacha mavjud bo’lgan bolalarga xat-savod o’rgatuvchi risolalarning barcha nuqson va kamchiliklarni ochib tashlaydi va eski risola bilan o’zi yaratayotgan risolani bir-biri bilan taqqoslab, eski risolaning o’sha kungi talablarga javob bera olmasligini ilmiy-nazariy jihatdan asoslab beradi. Risolaning ikkinchi qismida arab alifbosidagi har bir harfning yozilish uslubini marifiy-didaktk nuqtai nazardan sodda qilib tushuntrishga harakat qiladi.
Muhammad Sodiq Qosh-g’ariyning “Odob as-solihin” asari – yuksak ma’naviy-axloqiy sifatlarni yorituvchi manba. Muhammad Sodiq Qoshg’ariyning “Odob as-solihin” (“YAxshi kishilar odobi”) asari kundalik turmushimizda har kuni har daqiqada bilish zarur bo’lgan turmush odobiga oid xulq-odob qoidalarining majmuidir. Asar turkiy tlda yozilgan bo’lib, muqaddima, ett bob va xotmadan iborat.
Asarning muqaddimasida uning maqsadi sifatda insonga yaxshi xulq egallashi zarurligi takidlanadi va u odob qoidalarini egallab olmasa va yaxshi xulq bilan odobli va toza bo’lmasa, nafaqat o’ziga, balki butun dunyoga yomonlik tarqatadi, deydi va quyidagi masnaviyni keltradi:
Adabsiz na o’zi uchun yomonlik qiladi,
Balki butun dunyoga o’t qo’yadi.
“Odob as-solihin” asarida bayon etlgan botniy va zohiriy qoidalar:
1. Salomlashish va ruxsat so’rash odobi.
2. Muloqot odobi.
3. Uxlash va yo’l yurish odobi.
4. Suhbatlashish odobi.
5. Er-xotn odobi.
6. Tozalik qoidalari.
7. Mehmon kutsh odobi.
8. Ziyofat va ovqatlanish odobi.
9. Safar qoidalari.
|
| |
formula nimani anglatadi? - V-1 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari Aamaliy mexanika qanday qismlarni о‘z ichiga oladi?

|
V-1 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari Aamaliy mexanika qanday qismlarni о‘z ichiga oladi?
|
bet | 36/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант21. formula nimani anglatadi?
A) Y uqiga nisbatn inersiya momenti B) qutb inersiya momentini
C) markazdan qochirma inersiya momentini D) Z uqiga nisbatan inersiya momenti
22. Doira shaklidagi kesim uchun qaysi inersiya momenti tug’ri yozilgan?
A) B) C) D)
23. formulada N nimani anglatadi?
A) quvvatni, ot kuchi xisobida B) quvvatni, kilovatt xisobida
C) valning minutiga aylanishlar sonini D) burovchi momentni
24. formula nimani anglatadi?
C) absalyut siqilish A) uzunlik birligiga tug’ri keladigan buralish burchagi
B) absalyut cho’zilish D) sterjenning tula buralish burchagi
25. – formula nimani ifodalaydi?
A) absalyut siqilish B) sterjenning tula buralish burchagini
C) uzunlik birligiga tugri keladigan buralish burchagini D) absalyut cho’zilishni
26. – formula nimani ifodalaydi?
A) buralishda kundalang kesimning ixtiyoriy nuqtasidagi urinma kuchlanish
B) buralishda kundalang kesim markaziy nuqtasidagi urinma kuchlanish
C) buralishda kundalang kesim chetki nuqtasidagi urinma kuchlanish
D) buralishda kundalang kesim pastki nuqtasidagi urinma kuchlanish
27. Qaysi differensial bog’lanish notug’ri?
A) B) C) D)
28. formulada - nimani anglatadi?
A) kundalang kesim yuzasi ixtiyoriy rezbagacha bulgan masofa
B) kundalang kesim yuzasi neytral uqidan normal kuchlanish
C) kundalang kesim yuzasi neytral uqidan ixtiyoriy rezbagacha bulgan masofa
D) kundalang kesim yuzasi balandligining yarmini aniklanish kerak bulgan nuqtagacha bulgan masofani
29. formulada -nimani anglatadi?
A) kundalang kesimdan urinma kuchlanish topiladigan qatlamdan yuqorida qolgan yuzaning neytral uqqa nisbatan statik momenti B) kundalang kesim uchun statik moment
C) kundalang kesim yuzasi D) kundalang kesim yuza uchun y uqqa nisbatan statik moment
|
| |
Qizlar maktabi va unda ta’lim mazmuni

|
Qizlar maktabi va unda ta’lim mazmuni
|
bet | 26/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mQizlar maktabi va unda ta’lim mazmuni. Masjid va xonaqohlar qoshida ochilgan maktablarda faqat o’g’il bolalar o’qitlgan. Qiz bolalar o’z davrining o’qimishli ayollari tomonidan uylarida ochilgan maktablarda o’qitlgan. Ayol muallimani o’lkaning turli hududlarida “otnoyi”, “otnbibi”, “bibiotn”, “bibixalifa” deb ataganlar. Qizlar maktabi o’g’il bolalar maktablariga nisbatan ancha kam bo’lgan, ko’p hollarda maktabdorlarning, imomlarning xotnlari maktabdorlik qilgan. Qizlar maktabi haqida K.E.Bendrikov “Turkistonda xalq maorifi tarixidan ocherklar” asarida quyidagilarni yozadi: “Qizlar ishqiy maktublarga berilmasinlar deb, qizlar maktabida yozuvga o’rgatlmagan”. Professor U.Dolimovning fikricha, bu so’zlar haqiqatdan ancha yiroq. O’zbek xalqi – o’tmishda eng ko’p shoiralar etshtrgan xalq, agar yozuvga o’rgatlmaganida edi, podshohlar saroyiga mansub bo’lgan Gulbadanbegim, Zebunisobegim, Nodirabegimlarni qo’ya bering, XIX asrning o’zida Uvaysiy, Mahzuna, Dilshodi Barno, Muazzamxon, Muattarxon, Anbar otn, Qamarniso, Nozimaxon kabi o’nlab mashhur shoiralar qaerdan etshib chiqqan?!
O’rta Osiyoda faoliyat yuritgan qizlar maktabining yirik namoyondalaridan biri – Jahon Otn Uvaysiydir. O’zining butun faoliyat davomida xalqimiz orzu-umidlarini ro’yobga chiqarishga harakat qilgan Jahon otn xalqimizning oqila qizlarini tarbiyalash, go’zal hayotga erishishning birdan-bir yo’li deb o’ylab, o’zining butun umrini yosh qizlarga talim-tarbiya berish bag’ishladi.
O’z maktabida qizlarga boshlang’ich talim berar ekan, Jahon Otn ularning zehnini o’strishga katta ahamiyat beradi. Otn o’z shogirdlariga savod o’rgatbgina qolmay, ular orasidan iqtdorli qizlarni tanlab sharq sheriyat bilan tanishtradi. Qizlarni nazm bo’stoniga etaklaydi.
Atoqli zullisonayn shoira Dilshodi Barno 50 yildan ortq muallimalik qilib, qizlarga xat-savod o’rgatdi, tabi nazm qizlarga sheriyat ilmidan dars berdi.
Dilshod o’z maktabida yosh qizlarni tarbiyalar, ularga xat-savod o’rgatar va ularni chuqur bilim egasi qilib chiqarishga intlar edi. SHu bilan birga, yosh istedodli qizlarga o’zbek, tojik mumtoz adabiyot namoyondalarining asarlarini ham o’rgatar va ularni nafosat ruhida tarbiyalab, o’z zamonasining ilg’or kishilari qilib etshtrishga harakat qilgan.
|
| |
Xulq va faoliyatni rag’batlantirish metodlari sirasida qanday metodlar namoyon bo’ladi?

|
Xulq va faoliyatni rag’batlantirish metodlari sirasida qanday metodlar namoyon bo’ladi?
|
bet | 163/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mXulq va faoliyatni rag’batlantirish metodlari sirasida qanday metodlar namoyon bo’ladi?
Xulq va faoliyatni rag’batlantirish metodlari sirasida musobaqa, rag’batlantirish, jazolash kabi metodlar namoyon bo’ladi.
Tarbiya jarayonida rag’batlantirishning qanday turlaridan foydalaniladi?
Tarbiya jarayonida rag’batlantirishning quyidagi turlaridan foydalaniladi:
1) o’quvchining zimmasiga mas’uliyatli vazifani yuklash;
2) maqtash (ota-onalar, o’quvchilar jamoasi oldida);
3) estalik sovg’asini berish (badiiy kitoblar, o’quv qurollari va b.sh.);
4) maqtov yorlig’i bilan taqdirlash;
5) maxsus stipendiyalar tayinlash;
6) qo’llab-quvvatlash;
7) fotosuratni hurmat taxtasiga qo’yish;
8) jamoa nomidan minnatdorchilik bildirish;
9) safda birinchi o’rinda turishini ta’minlash;
10) musobaqalarda bayroqdor bo’lishiga imkoniyat yaratish;
11) nomini maktab devoriy gazetasi yoki radiosi orqali qayd etish.
Tarbiya jarayonida jazolash metodini qo’llashda qanday jazo choralari qo’llaniladi?
Tarbiya jarayonida jazolash metodini qo’llashda quyidagi jazo choralari qo’llaniladi:
1) tanbeh berish;
2) ogohlantirish;
3) uyaltirish;
4) hayfsan berish.
O’z-o’zini tarbiyalash metodlari qanday metodlar sanaladi?
O’z-o’zini tarbiyalash metodlari o’quvchilarning o’zini o’zi idora qilishlari, turli o’quvchilar organlari faoliyatida faol ishtirok etishlarini ta’minlash, ularning ijtimoiy mavqelarini oshirish maqsadida qo’llaniladigan usullardir.
O’z-o’zini tarbiyalash metodlarining tarbiyalovchilik xarakteri nimada aks etadi?
O’z-o’zini tarbiyalash metodlarining tarbiyalovchilik xarakteri o’quvchilarning o’zini o’zi idora qilishlar, o’quvchilar organlari faoliyatida faol ishtirok etishlarini ta’minlash, shuningdek, ijtimoiy mavqeini oshirishning ta’sirchan vositasi ekanligida aks etadi. Mazkur metodlar o’quvchilarni tashabbuskorlikka, mustaqillikka undaydi.
|
| |
Audio ma’lumotlarni yuklab olish va qayta ishlash

|
Audio ma’lumotlarni yuklab olish va qayta ishlash
|
bet | 152/182 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,69 Mb. | | #244351 |
Bog'liq Python sun\'iy intellekt texnologiyasi Dasrlik 2024Audio ma’lumotlarni yuklab olish va qayta ishlash:
Kutubxonalar: Python audio ma’lumotlar bilan ishlash uchun ko‘plab kutubxonalarni taqdim etadi. Librosa-bu audio fayllarni yuklab olish, vizualizatsiya qilish va tahlil qilish uchun qulay xususiyatlarni taqdim etadigan mashhur audio ishlov berish kutubxonasi.
Qayta ishlash: xususiyatlarni ajratish (masalan, bo‘r-kepstral koeffitsientlar), ma’lumotlarni normallashtirish va filtrlash kabi o‘zgarishlarni amalga oshirish.
Sun’iy intellektdan foydalanish:
Mashinali o‘qitish kutubxonalari: Python-da Mashinali o‘qitish modellarini ishlab chiqish va o‘qitish uchun ko‘plab kutubxonalar mavjud. TensorFlow, PyTorch, Scikit-learn- bu modellarni yaratish va o‘qitish uchun eng keng tarqalgan kutubxonalar.
Modellar: nutqni aniqlash, tovushlarni tasniflash yoki anomaliyalarni aniqlash uchun neyron tarmoqlar kabi audio ma’lumotlarni qayta ishlash vazifalari uchun turli modellarni qo‘llash.
Modellarni o‘qitish:
Ta’lim ma’lumotlari: modellarni o‘qitish uchun yaxshi ma’lumotlar to‘plamiga ega bo‘lish kerak. Vazifangizga mos keladigan ma’lumotlar to‘plamini to‘plang yoki topish.
O‘rganish: o‘quv ma’lumotlar to‘plamida modelni o‘qitish uchun tanlangan Mashinali o‘qitish kutubxonasidan foydalanish.
Baholash va sinov:
Ishlashni baholash: vazifaga mos keladigan ko‘rsatkichlar (masalan, aniqlik, aniqlik, qayta tiklash) yordamida modelingizning ishlashini test ma’lumotlari bo‘yicha baholash.
Nozik sozlash: uning ishlashini yaxshilash uchun model parametrlarini nozik sozlash.
Ilovaga integratsiya:
Interfeys: tegishli API va kutubxonalar yordamida foydalanuvchi interfeysini yarating yoki audio ma’lumotlarni qayta ishlashni ilovangizga integratsiya qilish.
Vizualizatsiya: foydalanuvchiga tushunarli tahlil natijalarini taqdim eting, masalan, grafikalar yoki matnli hisobotlar orqali.
Axloqiy masalalarni boshqarish:
Maxfiylik va xavfsizlik: audio ma’lumotlarni qayta ishlash xavfsizligini ta’minlang, ayniqsa ular maxfiy bo‘lsa.
Huquqiy muvofiqlik: loyihangiz tegishli qonunlar va qoidalarga rioya qilishiga ishonch hosil qiling, ayniqsa audio ma’lumotlardan foydalanganda.
Python-da sun’iy intellekt yordamida audio ma’lumotlarni qayta ishlash turli xil audio tahlil muammolarini hal qilish uchun noyob imkoniyatlarni taqdim etadi va sog’liqni saqlash, ko‘ngilochar sanoat, xavfsizlik va boshqa sohalarda qo‘llanilishi mumkin.
Python-da sun’iy intellekt (AI) yordamida audio ma’lumotlarni qayta ishlash sohasiga kirish nutqni aniqlash, audio tarkibni tahlil qilish, musiqiy kompozitsiyalar yaratish va boshqalar kabi ko‘plab qiziqarli jihatlarni o‘z ichiga oladi. Keling, ushbu sohaning asosiy jihatlarini ko‘rib chiqaylik.
|
| |
Foydalanish maqsadlari va stsenariylarini aniqlash

|
Foydalanish maqsadlari va stsenariylarini aniqlash
|
bet | 60/182 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,69 Mb. | | #244351 |
Bog'liq Python sun\'iy intellekt texnologiyasi Dasrlik 20241. Foydalanish maqsadlari va stsenariylarini aniqlash:
Maslahat: chatbot nima uchun yaratilganligini va u qanday vazifalarni bajarishi kerakligini aniq belgilang.
Misol: agar chatbot onlayn-do‘kon uchun yaratilgan bo‘lsa, uning vazifalari buyurtmalarni kuzatish, mahsulot ma’lumotlarini taqdim etish va xarid qilishda yordam berishni o‘z ichiga olishi mumkin.
2. Tegishli kutubxonalar va ramkalardan foydalanish:
Maslahat: chatbot yaratish va o‘qitish uchun mos kutubxonalar va ramkalarni tanlang.
Misol: chatterbot va SpaCy kutubxonalaridan so‘zlarni qayta ishlash va taqdim etilgan ma’lumotlar asosida chatbotni o‘rgatish uchun foydalaning.
3. Haqiqiy ma’lumotlar bo‘yicha trening:
Maslahat: tabiiy tilni yaxshiroq tushunish va ko‘paytirish uchun chatbot-ni foydalanuvchilarning haqiqiy suhbatlarida o‘rgating.
Misol: foydalanuvchilar bilan suhbat xonalari asosida maxsus ma’lumotlar korpusini yarating yoki o‘rganish uchun mavjud ma’lumotlar to‘plamlaridan foydalaning.
4. Foydalanuvchining konteksti va shaxsiyatini hisobga olish:
Maslahat: tabiiyroq o‘zaro ta’sir qilish uchun kontekst va oldingi dialoglarni hisobga olish mexanizmini amalga oshiring.
Misol: Foydalanuvchining dialog tarixini saqlang va undan aniqroq va kontekstga sezgir javoblar uchun foydalaning.
5. Tashqi xizmatlar va API bilan integratsiya:
Maslahat: qo‘shimcha ma’lumot va funksionallikni ta’minlash uchun tashqi xizmatlar integratsiyasidan foydalaning.
Misol: ob-havo, yangiliklar yoki foydalanuvchini qiziqtirgan boshqa ma’lumotlar uchun CHATBOTNI API bilan birlashtiring.
6. Sinov va takroriy rivojlanish:
Maslahat: turli xil stsenariylardan foydalangan holda chatbotni sinab ko‘ring va asta-sekin takomillashtirish uchun foydalanuvchilarning fikr-mulohazalarini to‘plang.
Misol: haqiqiy foydalanuvchilar bilan muntazam ravishda test o‘tkazing, natijalarni tahlil qiling va yaxshilanishlarni amalga oshiring.
|
| |
vositalari - Axborot tizimlari nazariy asoslari magistratura mutaxassisliklari uchun o

86
a) ko„p tashkil etuvchilardan iborat axborot muhitini (matn, ovoz,
grafika, foto, video) yagona raqamli ko„rinishda ifodalash;
b) katta hajmli axborotlarni ishonchli (nusxalashda yo„qotishlarning
mavjud emasligi) va uzoq muddatli (o„nlab yillar) saqlash;
c) axborotlarga ishlov berishning soddaligi.
Hozirda erishilgan texnologiya yangi optik tashuvchi – DVD
standartiga asoslangan. Bu standart o„nlab Gbaytgacha hajmga ega va
avvalgilarining barchasini almashtiradi: CD-ROM, Video-CD, audio-CD.
DVDni qo„llash raqamli axborotning bir turliligini ta‟minlash imkonini
berdi. Birgina qurilma audiopleyer, videomagnitafon, CD-ROM, disk
yurituvchi va boshqalarni almashtiradi.
Ko„plab tashkil etuvchilardan iborat multimedia muhitini uch
guruhga bo„lish maqsadga muvofiq: audioqator, videoqator va matnli
axborot.
Audioqator suhbat, musiqa, turli effekt (samara)larni (Wave (to„lqin)
belgilanishi orqali birlashtiriluvchi shovqin, g„ichirlash, chaqmoq va h.k.
turdagi ovozlar) o„z ichiga oladi.
Videoqator audioqatorga nisbatan elementlarining ko„pligi bilan
farqlanadi. Videoqator grafika (rasmlar, yuza, grafik rejimdagi belgilar)
va rasmni (fotografiya va skanerlangan tasvirlar) o„z ichiga oladi. Audio
va videoqatorlarni amalga oshirishdagi sezilarli hajm (to„liq bir ekran
62,5 dan 300 Kbayt.gacha) axborot tashuvchiga, videoxotiraga va
axborotni uzatish tezligiga yuqori talablarni qo„yadi.
CD-ROMga matnli axborotni joylashtirishda, optik diskning katta
hajmli axborot sig„imi bilan bir qatorda, hech qanday murakkabliklar va
chegaralanishlar yo„q.
Multimedia-texnologiyalardan foydalanishning asosiy yo„nalish-
lariga quyidagilarni kiritish mumkin:
ma‟lumot olish maqsadlari uchun elektron nashrlar, ko„ngilochar
dasturlar va h.k.;
telekonferentsiyalarda qo„llash mumkin bo„lgan buyurtma
teleko„rsatuvlarni ko„rishdan multimedia- konferentsiyalarda
ishtirok etish uchun zarur kitobni tanlashgacha;
foydalanuvchi so„roviga asosan ko„rgazmali axborot beruvchi
multimediali axborot tizimlari («multimedia-kiosk»).
Kutubxonalarni o‘rnatish - Image Recognition

|
Image Recognition
|
bet | 151/182 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,69 Mb. | | #244351 |
Bog'liq Python sun\'iy intellekt texnologiyasi Dasrlik 2024Kutubxonalarni o‘rnatish:
Audio va sun’iy intellekt bilan ishlash uchun kerakli kutubxonalarni o‘rnating. Masalan, Audio ishlov berish uchun Libros va sun’iy intellekt bilan ishlash uchun TensorFlow yoki PyTorch kabi kutubxonalardan foydalaning.
pip install librosa tensorflow
Audio fayllarni yuklab olish va qayta ishlash:
Audio fayllarni yuklab olish va qayta ishlash uchun Libros kutubxonasidan foydalaning. Misol:
import librosa
audio_path = "path/to/audio/file.mp3"
audio_data, sr = librosa.load(audio_path)
Tahlil qilish uchun sun’iy intellektdan foydalanish:
Ovozni tahlil qilish uchun Mashinali o‘qitish modellaridan foydalaning. Masalan, nutqni aniqlash uchun oldindan o‘qitilgan modellardan foydalanish mumkin, tovushlarni tasniflash va boshqa audio-analitik vazifalar.
# Oldindan o‘qitilgan nutqni aniqlash modelidan foydalanish misoli
import tensorflow as tf
from tensorflow.keras.models import load_model
model_path = "path/to/pretrained/model.h5"
model = load_model(model_path)# Audio ma’lumotlarni tayyorlash va bashorat qilish
# (bu erda siz ma’lum bir model va vazifaga qarab moslashishingiz kerak) input_data = preprocess_audio_data(audio_data)
prediction = model.predict(input_data)
Ilova bilan integratsiya:
Ilovangiz uchun foydalanuvchi interfeysi yoki veb-interfeys yarating. Ilovangizga audio ishlov berish va sun’iy intellektni bashorat qilishni birlashtiring.
Natijalarni qayta ishlash va vizualizatsiya:
Tahlil natijalarini qayta ishlang va foydalanuvchiga qulay shaklda, masalan, grafikalar yoki matnli hisobotlar orqali ma’lumot bering.
Ushbu qadamlar Python va sun’iy intellekt yordamida audio analitik dasturni yaratish uchun umumiy tuzilmani taqdim etadi. Biroq, aniq tafsilotlar sizning aniq vazifangizga va tanlangan kutubxonalar va modellarga qarab farq qilishi mumkin.
Sun’iy intellekt (AI) yordamida audio ma’lumotlarni qayta ishlash nutqni aniqlash, tovushlarni tasniflash, musiqa yaratish va audio tahlilning boshqa jihatlarini o‘z ichiga olgan turli sohalarda qo‘llaniladigan qiziqarli sohadir. Python yordamida ushbu sohaga kirish odatda quyidagi asosiy komponentlarni o‘z ichiga oladi:
|
| |
Konferensiyalar - Axborot tizimlari nazariy asoslari magistratura mutaxassisliklari uchun o

123
o„z shaxsiy kompyuterlarida videomatn fayllarini yaratish;
maxsuslashtirilgan kompaniyalar tomonidan ishlab chiqilgan
videomatn fayllariga kirish huquqini olish uchun shartnoma
tuzish. Sotish uchun mo„ljallangan bunday fayllar kompaniyaning
mos xizmatini ko„rsatuvchi serverlarida saqlanishi yoki optik
disklarda taqdim etilishi mumkin;
boshqa korxonalar bilan ularning videomatn fayllariga kirishga
ruxsat olish uchun shartnomalar tuzish.
Korxonalar o„rtasida o„z mahsulotlarining kataloglari va narxlari
bilan videomatnli ko„rinishda almashish ommaviylashib bormoqda.
Videomatn savdosi bilan shug„ullanayotgan kompaniyalar xizmati
gazeta va jurnallar bilan raqobatlasha bormoqdalar. Hozirgi kunda
ko„plab davlatlarda gazeta va jurnallarning videomatn shakliga
buyurtma berish mumkin (birja axborotlarining joriy holati haqida
gapirmasa ham bo„ladi).
Faksimil aloqasi. Bunday aloqa kommunikatsion kanalning bir
boshida hujjatni o„qish va uning tasvirini ikkinchi boshida tasvirlash
imkoniyatiga ega bo„lgan faks-apparatni qo„llashga asoslangan.
Faksimil aloqasi ishtirokchilarning geografik holatidan qat‟iy nazar,
muammoni hal qilayotgan ishtirokchi guruhlarga qaror qabul qilishda
hujjatlarni tez va oson tarqatishda o„z hissasini qo„shmoqda.
WWW.UZ Milliy axborot-qidiruv tizimi

120
WWW.UZ «Katalog» bo„limi – Internet tarmog„ida ochiq holda
joylashgan, O„zbyekiston Ryespublikasiga aloqador bo„lgan, ro„yxatga
olingan, izohlari keltirilgan va katalog mavzulari bo„yicha saralangan
web-saytlar to„plami. WWW.UZ katalogi har kuni qidiruv tizimining faol
foydalanuvchilari tomonidan yangi saytlar bilan boyitib boriladi. Har bir
foydalanuvchi «Top-reyting» bo„limiga kirib, barcha ro„yxatga
olingan
saytlar reytingini ko„rishi, «Jamlangan statistika» bo„limida esa ularning
statistikasi bilan tanishib chiqishi mumkin.
Mashhur axborot-qidiruv tizimlari. Internet tarmog„i yirik berilganlar
bazasi hisoblanadi. Undan kerakli ma‟lumotlarni qidirib topish
foydalanuvchining oldiga qo„yilgan eng asosiy masalalardan biridir.
Bunday hollarda yirik berilganlar bazasidan kerakli ma‟lumotlarni
qidirib topishda axborot-qidiruv tizimlari muhim ahamiyatga ega.
Internet tarmog„ida bunday tizimlarning ko„plab turlarini uchratish
mumkin.
Bulardan Google, Rambler, Yandex, Yahoo tizimlari o„zbek, rus
va ingliz tillarida qidiruvni olib boradigan eng mashhurlari hisoblanadi.
http://www.google.ru
http://www.rambler.ru
http://www.yandex.ru
121
http://www.yahoo.com
Axborot-qidiruv tizimlarining har biri oddiy va batafsil
kengaytrilgan qidiruv hamda matnli, rasm, musiqa, video va boshqa turli
shakldagi axborotlarni qidirish imkoniyatini taqdim etadi. Bu turdagi
axborot- qidiruv tizimlaridan foydalanib ixtiyoriy foydalanuvchi o„ziga
kerakli bo„lgan ixtiyoriy turdagi ma‟lumotni
qidirib topishi va undan
foydalanishi mumkin. Agar sizga biror ma‟lumot kerak bo„lib, lekin siz
uning qayerda va qanday ko„rinishda joylashganligini bilmasangiz, u
holda shu kabi axborot-qidiruv tizimlaridan foydalaning.
Axborot-qidiruv tizimlari – bu web-sayt bo„lib, Internet tarmog„ida
axborotlarni qidirish imkoniyatini taqdim etadi. Google va Yahoo
axborot-qidiruv tizimlari dunyodagi eng mashhur
qidiruv tizimlaridan
hisoblanadi. Bizning davlatimizda WWW.UZ axborot-qidiruv tizimi
qidiruv so„rovlari bo„yicha ilg„orlardan biridir.
Axborotni himoyalash texnologiyasi

89
familiyasi, ismi, otasining ismi (zarurat tug„ilganda boshqa
tavsiflar)
foydalanuvchi shaxsini
tasdiqlash identifikatori;
haqqoniylikni o„rnatish jarayoni nomi;
haqqoniylikni tasdiqlash uchun etalon axborot (masalan, parol);
foydalanilayotgan etalon axborotga chegaralanishlar (masalan,
parolning davomiylik vaqti);
foydalanuvchining kompyuter manbalariga kirish huquqi.
Foydalanuvchini o„ta ishonchli aniqlashda insonning shaxsiy
tavsiflarini (ovoz, barmoq izlari, ko„z qorachig„i tuzilishi) aniqlovchi
texnik vositalardan foydalaniladi. Ammo,
bunday usullar katta sarf-
harajat talab qiladi. Shu sababli, bunday himoyalanish kamdan-kam
hollarda qo„llaniladi. Foydalanuvchi haqqoniyligini tekshiruvchi eng
ommaviy bo„lgan himoyalanish usuli parol qo„yish hisoblanadi.
Hisoblash tizimlarida axborotni
himoyalash asosiy tashkil
etuvchilaridan biri kompyuter viruslaridan (maxsus ruxsatsiz amallar
bajarish uchun ishlab chiqilgan dastur) himoyalanish tizimi hisoblanadi.
Kompyuter viruslaridan himoyalanishni uch darajaga bo„lish
mumkin:
taniqli turdagi viruslarning hisoblash tizimiga kirishidan
himoyalanish;
birinchi darajali himoyadan o„tgan taniqli va notanish turdagi
viruslarning mavjudligini
chuqur tahlil qilish;
birinchi ikkita darajadan o„tgan viruslarning ish bajarishi va
ko„payishidan himoyalanish.
Viruslarni qidirish va zararsizlantirish antivirus dasturlari vositalari
(skanerlar) va axborotni himoyalash kompleks tizimlari yordamida
amalga oshiriladi. Tezkor xotiraga yuklanuvchi tranzit skanerlar ichida
Dmitriy Lozinskiyning
Aidstest va Igor Danilovning
Dr Web antivirus
dasturlari keng qo„llanilmoqda.
Сервис menyusidan Макрос - Makros haqida tushuncha, uning tuzilishi. Makrosni qo'llash. Makroslar

Сервис menyusidan Макрос/выполнить makros buyrug‘ini chaqirish.
Ochilayotgan dialog oynasida Все Макросы. Test1 tanlansin.
OK tugmasi bosib makros ishga tushirilsin.
Yaratilgan makroguruhga ixtiyoriy paytda yangi makros qo‘shish mumkin.
Makroslarni menyu komandalari bilan bog‘lash
Accessning ko‘pgina buyruqlarini ishga tushirish uchun, ularni bajarish usullarini aniqlovchi qo‘shimcha ma’lumotlarni ko‘rsatish kerak.
Kerakli ma’lumotlarni olish uchun Access dialog oynasini ochadi, unda foydalanuvchi ko‘rsatmalarni bajaradi. Bu amallarni mos keluvchi makrobuyruqlarni yaratish yo‘li bilan avtomatlashtirish mumkin. Ularning ba’zilari menyu buyruqlari bilan ekvivalent. Выполнить команду makrobuyrug‘i bajarilishi kerak bo‘lgan menyu buyrug‘ini berishga imkon beradi. Misol uchun jadvalda, so‘rovda yoki formada yozuvni topish kerak bo‘lsa, Find argumentli makrobuyruqdan foydalanish mumkin. Bu makrokomndani bajarishda qidirish natijalarini ko‘rsatish uchun dialog oynasi ochiladi.
Qidirish buyrug‘i ko‘p foydalanilgani uchun mumkin bo‘lgan makrobuyruqlar tarkibiga Найти запись makrobuyrug‘i kiritilgan. Bu makrobuyruq argumentlar ro‘yxatida - qidirish dialog oynasining hamma elementlari. U Правка(Taxrirlash) menyusining Найти(Topish) buyrug‘i yordamida ochiladi. Bu argumentlar qiymatlarini yaratilish boskichida berib, uzingizni makrobuyruqni bajarishda qidirish dialog oynasini to‘ldirish majburiyatidan xalos etasiz. Shunday qilib faqat o‘zgarmas qidirish shartlarini berish mumkin. Yozuvni o‘zgarib turuvchi tarkibi bo‘yicha qidirish uchun Find argumentli Выполнить команду makrobuyrug‘idan keyingi qidirish dialog oynasi maydonlarini to‘ldirish kerak. Unda qidirilayotgan original qiymat ko‘rsatiladi.
1. Yangi makros oynasini oching va birinchi maydonga СПИСОК ПРЕПОДАВАТЕЛЕЙ (O‘qituvchilar ruyxati) jadvalini ko‘chiring.
2. Ikkinchi maydonga К Элементу Управления buyrug‘ini tanlang.
3. Имя элемента argumentiga FIOPrep. qiymatini o‘rnating. Shunday qilib, orasida qidirish amali oshiriladigan maydon berasiz.
4. Keyingi maydonni ishga tushiring va ro‘yxatdan Найти запись makrobuyrug‘ini tanlang.
5. Образец поиска argumentiga Samarin V. S qiymatini bering, qolgan argumentlarga bo‘lsa rasmda ko‘rsatilgan qiymatlarni bering.
6. Makrosni Поиск записи nomi ostida saqlab qo‘ying va ishga tushiring.
Natijada dastur jadvalni ochadi, qidirish bajaradi va topilgan qiymatni markerlaydi. Agar berilgan qiymat(familiya) topilmasa, jadvalning birinchi elementi(birinchi yozuvi) markerlanadi.
Qidirish shartini bajarilish maydoni
|
Axborot texnologiyalarining rivojlanish bosqichlari

83
berilganlar bazasi ma‟lumotning har qanday elementiga sekundning
ulushlarida kirishni ta‟minlovchi magnit disk yoki barabanlarda
saqlanadi. Bu qurilmalar va ma‟lumotlarni boshqarish dasturiy ta‟minoti
dasturlarga bir necha yozuvlarni o„qish, ularni o„zgartirish va yangi
qiymatlarni tezkor foydalanuvchiga qaytarish imkonini berdi. 1980-
yillarga kelib, yozuvlar to„plamiga yo„naltirilgan, ma‟lumotlarning
tarmoq modeli juda ommaviylashib ketdi. Ammo, yo„naltiruvchi
dasturiy
interfeys
darajasi
yuqori
emas
edi.
Bu
axborot
texnologiyalarining yanada yangilanishiga turtki bo„ldi.
Beshinchi avlod – relyatsion berilganlar bazasi: «mijoz-server»
arxitekturasi (1980 – 1995-yillar) quyi darajali interfeys uchun muqobil
yechim bo„ldi. Relyatsion modellar aloqa va mohiyatni bir xilda taqdim
etishdan iborat. Ma‟lumotlar relyatsion modeli ma‟lumotlarni
aniqlash,
boshqarish universal tiliga ega. Bu yo„nalishdagi ishlar standart sifatida
qabul qilingan SQL tilining yaratilishiga olib keldi. Hozirgi kunda
berilganlar bazalarining barcha tizimlari SQL interfeysini ta‟minlaydi.
Bundan tashqari, barcha tizimlarda bu standart chegarasidan tashqariga
chiqqan o„zining kengaytmalari mavjud. Berilganlar bazasiga parallel
ishlov berish relyatsion modellarning ikkinchi
kutilmagan ustunligi
bo„ldi. Relyatsion model kompozitsiya bo„yicha berk amallar to„plamini
o„z ichiga oladi: har bir amal kirishda nisbat oladi va qiymat sifatida
nisbat chiqaradi. Shu sababli, relyatsion amallar bir amalning chiqishini
navbatdagi amalning kirishiga yo„naltirish yo„li bilan konveyerli
parallelizm imkoniyatini taqdim etadi.
Oltinchi avlod (mul‟timediali berilganlar bazasi, 1995-yildan)
an‟anaviy son va belgilarni saqlashdan murakkab harakatli
ma‟lumotlarni olgan relyatsion-obyektga o„tish bilan bog„liq.
Internet
mijozlari va serverlari u yoki bu turdagi ma‟lumotlarni saqlovchi, ishlov
beruvchi va tasvirlovchi applet va «xelper»larni qo„llash asosida
qurilmoqda. Appletlar ovoz, video, elektron jadvallar va grafikani
boshqaradi. Bunday appletli ma‟lumotlarning har qanday turi uchun
sinflar kutubxonasi mavjud.
Endi biz turli xil ma‟lumotlarni saqlovchi (hujjatlar, grafika, ovoz
va video namunalari) oltinchi avlod tizimlari boshlanishida turibmiz. Bu
oltinchi avlod tizimlari Internet va Intranet sahifalarida ma‟lumotlarni
saqlashning negiz vositalarini ifodalaydi.
Axborot bilan ishlash anjomiy ombori (qurilmalar,
stanoklar,
anjomlar) axborot texnologiyalarini amalga oshirish vositalari
hisoblanadi. Ularni quyidagilarga ajratish mumkin: uslubiy, axborot,
matematik, algoritmik, texnik va dasturiy.
Uslubiy vositalar axborot
84
texnologiyalarini ishlab chiqish va ishga tushirishdagi talablarni
aniqlaydi. Axborot esa dasturiy va texnik mosligini ta‟minlaydi.
Axborot