nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Asosiy dasturiy ta’minot (baze software)

|
Asosiy dasturiy ta’minot (baze software)
|
bet | 31/56 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 112,17 Kb. | | #125861 |
Bog'liq Ma’ruza matnlari 1-mavzu Shaxsiy kompyuterlarning ta’minotiAsosiy dasturiy ta’minot (baze software) - bu, kompyuter ishini ta’minlovchi dasturlarining minimal to‘plamidan iborat.
Ularga quyidagilar kiradi:
operasion tizim (OT);
tarmoq operasion tizimi.
Yordamchi (xizmat ko’rsatuvchi) dasturiy ta’minotga asosiy dasturiy ta’minot imkoniyatlarini kengaytiruvchi va foydalanuvchining ish muhitini (interfeysni) qulayroq tashkil etuvchi dasturlar kiradi. Bular tashxis qiluvchi, kompyuterning ishchanligini oshiruvchi, antivirus, tarmoq ishini ta’minlovchi va boshqa dasturlardir.
Operasion tizimlar va ularning turlari
Operasion tizim - kompyuter bilan foydalanuvchi o’rtasidagi muloqotni o’rnatadi, kompyuter asosiy qurilma manbalarini va qo’shimcha qurilmalarini ishini boshqaradi. Operasion tizim dasturlari operativ xotiraga kuchiradi bu dasturlarning talablarini bajarib, ishini ta’minlaydi. Dastur vazifasini bajarib bo’lgandan so’ng operativ xotirani undan tozalaydi, ya’ni foydalanuvchi ishlashi uchun operativ xotirada keng maydon yaratadi.
Shaxsiy kompyuterlarning operasion tizimlari yaratilish tarixi.
Sakkiz razryadli shaxsiy kompyuterlar uchun yaratilgan birinchi operasion tizim CR/M- 80 (Control Programm for Microcompyuters, ya’ni mikrokompyuterlar uchun boshqaruvchi dasturlar) nom bilan tanilgan. MS DOS 64 K bayt xotiraga ega bo`lgan kompyuterlarga mо‘ljallangan bo`lib, o`zi 8 Kbayt xotirani egallagan. Hozirgi kunga kelib shaxsiy kompyuterlarning xotirasi birnecha Gegabaytlarga tenglashdi.
Turli mualliflar MS DOS ni rivojlantirishni davom etirib, uning MS DOS 1.1, MS DOS 1.25, MS DOS 2.0, MS DOS 2-11 versiyalarini taklif etishdi va nihoyat, 1984 yilda MS DOS 3.0 IBM PC AT shaxsiy kompyuteriga 80286 mikroprotsessorga asoslangan, 5.25 dyuymli diskovodda ishlashga, mо‘ljallangan operasion tizim yaratildi.
1986 yilda Compaq Compyuter firmasi 80386 mikroprotsessorga asoslangan IBM kompyuterini chiqardi. IBM firmasi esa 80386 mikroprotsessorga asoslangan PC/2 (Personal system - shaxsiy tizim) kompyuterini yaratdi.
Bu mikroprotsessor asosida yaratilgan kompyuter nazariy bir necha Gegabayt xotiraga ega bo`lishi mumkin edi. Ammo MS DOS esa 640K bayt xotiraga ega kompyuterlarga moslashgan edi. Shuning uchun MS DOS tizimsini kengaytirish ishlari davom etardi va 1987 yil MS DOS 3.3 yaratilib, u 3.5 dyuymli, ya’ni 1,44 Mbaytli disklar bilan ishlash imkoniyatini berdi. 1987 yili IBM va Microsoft firmasi tomonidan bir vaqtda bir nechta masalalar yechishga qodir bo’lgan OS/2 operasion tizimsi ishlab chiqildi. Ammo u keng tarqalmadi. Chunki o’sha paytda MS DOS 3.3 ning imkoniyatlari ko‘pchilikni qoniqtirar edi. Hozirda biz keng tarqalgan Windows, Unix, Linux operasion tizimlaridan keng foydalangan bo’lsakda MS DOS o’z ko’chini yuqotdi deyaolmaymiz.
|
| |
Himoya. OS bajarilayotgan masalalarni o’zaro bir biriga tasiridan himoyalash kerak.  
 

Bashorat

|
Himoya. OS bajarilayotgan masalalarni o’zaro bir biriga tasiridan himoyalash kerak.
Bashorat
|
bet | 33/56 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 112,17 Kb. | | #125861 |
Bog'liq Ma’ruza matnlari 1-mavzu Shaxsiy kompyuterlarning ta’minotiHimoya. OS bajarilayotgan masalalarni o’zaro bir biriga tasiridan himoyalash kerak.
Bashorat. OS foydalanuvchi s(‘roviga bashoratchilik bilan javob berishi kerak. Foydalanuvchi buyruqlari tizimda qabul qilingan qoidalar asosida yozilgan b(‘lsa, ularning ketma-ketligi qanday b(‘lishidan qat’iy nazar natija bir xil b(‘lishi kerak.
Qulaylilik. Foydalanuvchiga OS ni taklif qilishdan maqsad resurslarni aniqlash va bu resurslarni boshqarish masalalarini yechishdan ozod qilishdir. Sistemani inson psixologiyasini hisobga olgan holda loihalash kerak.
Effektivlik. Resurslar taqsimotida OS foydalanuvchi uchun maksimal holda tizim resurslaridan foydalanish darajasini oshirish kerak. Sistemaning (‘zi esa iloji boricha kamroq resurslardan foydalanishi kerak. Resurslarning OS tomonidan band qilinishi foydalanuvchi imkoniyatlarini kamaytirishga olib keladi.
Moslanuvchanlik. Sistema amallari foydalanuvchiga qarab sozlanishi mumkin. Resurslar majmuasi OS effektivligi va samaradorligini oshirish maqsadida k(‘paytirish yoki kamaytirilishi mumkin.
Kengaytiruvchanlik. Evolyusiya jarayonida OS ga yangi fizik va dasturiy resurslar q(‘shilishi mumkin.
Aniqlik. Foydalanuvchi tizim interfeys darajasidan pastda sodir b(‘ladigan jarayondan bexabar qolishi mumkin. Shu bilan birga foydalanuvchi tizim haqida qancha bilgisi kelsa shuncha bilish imkoniyatiga ega bo’lishi kerak. Bu holatda interfeys tizimsida qabul qilingan qoida va fizik qurilmalar ulanishi va o’zaro bog’liqligining funksional xarakteristikasi asosida amalga oshiriladi. Avval qayd etganimizdek - OS ning asosiy vazifasi bu resurslar tahsimoti va kompyuterda ishlashni boshqarishdan iborat. OS foydalanuvchini resurslar tahsimotidan ozod qilib kompyuterni uch xil rejimda ishlashini ta’minlashi mumkin: bir dasturli; ko’p dasturli; ko’p masalali.
|
| |
Mehnatga haq to‘lashda eng kam ish haqi necha barobari olinadi?

|
Mehnatga haq to‘lashda eng kam ish haqi necha barobari olinadi?
|
bet | 220/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat2.Mehnatga haq to‘lashda eng kam ish haqi necha barobari olinadi?
Eng kam oylik ish haqining 2 barobari;
*Eng kam oylik ish haqining 1 barobari;
Eng kam oylik ish haqining 3 barobari;
Eng kam oylik ish haqining 5 barobari.
3.Mehnatni ijtimoiy sharoitlari qanday omillardan iborat?
Jismoniy omillar, ruhiy omillar
Atrof-muhitga ta’sir etuvchi omillar, ruhiy omillar
*Atrof-muhitga ta’sir etuvchi omillar, jismoniy omillar, ruhiy omillar
Jismoniy omillar, atrof-muhitga ta’sir etuvchi omillar
4.Korxonada nominal ish haqi nima?
*Nominal ish haqi- xodimning ma’lum bir vaqt mobaynida bajargan mehnati uchun hisoblangan va to‘langan ish haqidir.
Nominal ish haqi- xodimning ma’lum bir bajargan mehnati uchun hisoblangan va to‘langan ish haqidir.
Nominal ish haqi-xodimning ma’lum berilgan vazifani bajarishi uchun haqi evaziga oladigan mablag‘i.
Nominal ish haqi- xodimning ishlab chiqargan mahsuloti uchun oladigan puli.
5.Mehnatga haq to‘lashning yagona tarif setkasi bo‘yicha tarif razryadlari nechtaga bo‘linadi?
20 ta
22 ta
*23 ta
24 ta
6.O‘zbekiston Respublikasining «Xususiy korxona tug‘risida»gi qonun qaysi qabul qilingan.
1990 yilning 30 sentyabrida
1991 yilning 15 fevralida
2002 yilning 25 noyabrida
*2003 yilning 11 dekabrida.
7. Quyidagilardan qaysi biri mehnat kooperatsiyasini xarakterlaydi?
mehnatning alohida mehnat turlariga ajralishi;
*xodimlarning iqtisodiy faoliyatining biron turini bajarishga yoki mahsulotning alohida turlarini ishlab chiqarishga moslashuvi;
mehnatning alohida va bir biriga bog‘liq turlariga uyushishiga;
iqtisodiy tarmoqlar va sohalarning bir-biriga bog‘liqligining kuchayishi.
8. Mehnat unumdorligi qanday aniqlanadi?
mahsulot miqdorini uni ishlab chiqarishga ketgan ish vaqtiga nisbati bilan;
mahsulot miqdorini qilingan sarf-xarajatlarga nisbati bilan;
mahsulot miqdorini asosiy kapitalga taqqoslash yo‘li bilan;
* yuqoridagi barcha usullarda.
|
| |
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari - bet 216

▪
Kompyuter dizayni bilan shug'ullanadigan odamga kamida ikkita muharrir kerak
bo'ladi: biri bitmapli tasvirlar uchun (masalan, Adobe Photoshop) va bittasi vektorli
tasvirlar uchun (CorelDRAW, Adobe Illustrator va boshqalar).
▪
Adobe Illustrator-bu professional rassomlar uchun mo'ljallangan va Internetda chop
etish va chop etish uchun yuqori sifatli tasvirlarni yaratish uchun keng imkoniyatlar
beruvchi dastur.
▪
Adobe Illustrator vektorli grafik dasturi taniqli grafik ishlab chiqaruvchi tomonidan
ishlab chiqilgan. dasturiy mahsulotlar Adobe tizimlari. U grafik hujjatlarning
sxemalarini tuzish uchun mo'ljallangan bo'lib, ularni keyinchalik nashr etish
maqsadida elektron formatda va qog'ozda.
▪
Adobe Illustrator - bu aralash muharrir, chunki u sizga vektorli tasvirlarni yaratish va
tahrir qilish, shuningdek, pikselli tasvirlar va fotosuratlardan foydalanish imkonini
beradi. Bu xususiyat deyarli barcha zamonaviy vektor muharrirlari uchun xosdir.
Ammo Adobe Illustratorda, bu mafkura, asosan Adobening o'ziga xos siyosati tufayli,
mukammallikka erishdi.
▪
Ishlab chiqaruvchi o'zining barcha dasturiy mahsulotlarini yagona tizimga
birlashtirishga intilmoqda ish muhiti fayllar va butun loyihalar darajasida bepul
almashish bilan. Shunday qilib, Illustrator Photoshop bilan to'g'ri va tabiiy ravishda
o'zaro aloqa qiladi, shunchaki bitta ilovaning derazasidan bir qismini boshqa dastur
sahifasiga sudrab tashlab yuboradi.
Asosiy ishlab chiqarish fondlardan foydalanishni yaxshilash

|
Asosiy ishlab chiqarish fondlardan foydalanishni yaxshilash
|
bet | 120/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat4. Asosiy ishlab chiqarish fondlardan foydalanishni yaxshilash
yo‘nalishlari
Korxona asosiy ishlab chiqarish fondlaridan foydalanishni yaxshilashning asosiy yo‘nalishlari sifatida kuyidagilarni ko‘rsatish mumkin:
" smena davomida uskunalar bekor turib kolishini qisqartirish va uning oldini olish;
" uskunalarning smenalik koeffitsientini oshirish;
" bekor turuvchi uskunalarni qisqartirish va tugatish;
" ta’mirlash va profilaktika tadbirlarini o‘z vaqtida va sifatli ravishda amalga oshirish;
" uskunalarni ekspluatatsiya kiluvchi xodimlar malakasini oshirish;
" ishlab chiqarishni tashkil etish va resurslar bilan ta’minlashni yaxshilash.
Asosiy ishlab chiqarish fondlari xajmi va ulardan foydalanish darajasi korxonaning ishlab chiqarish kuvvati kattaligini belgilaydi.
Kalitli so‘zlar
Asosiy fondlar, o‘rtacha yillik qiymati, amortizatsiya, ishlab chiqarish quvvati, o‘rtacha yillik quvvati, intensiv koeffitsient, ekstensiv koeffitsient, aktiv, passiv.
O‘z-o‘zini tekshirish uchun savollar
1. Asosiy fondlarning mohiyati, ahamiyati, tarkibi.
2. Iqtisodiy maqsadiga ko‘ra asosiy fondlar.
3. Asosiy fondlarni baxolash usullari qanday?
4. Ishlab chiqarish fondlarining o‘rtacha yillik qiymati deganda nimani tushunasiz va u qanday xisoblanadi?
5. Asosiy fondlarning eskirish turlari qanday?
6. Amortizatsiya nima? Amortizatsiya ajratmalari deb nimaga aytiladi?
7. Ta’mirlash sikli deb nimaga aytiladi? Asosiy fondlarni ta’mirlashning qanday turlarini bilasiz?
8. Asosiy fondlardan foydalanish ko‘rsatkichlari qaysilar?
9. Ekstensiv, intensiv va integral ko‘rsatkichlar nimani aniqlaydi?
10.Asosiy ishlab chiqarish fondlaridan foydalanishni yaxshilashning asosiy yo‘nalishlarini sanang.
5 mavzu. KORXONANING AYLANMA MABLAG‘LARI
Reja
5.1.Aylanma fondlar va aylanma mablag‘lar: tarkibi va tuzilishi
5.2.Aylanma mablag‘lardan oqilona foydalanish
5.3.Aylanma mablag‘lardan foydalanish ko‘rsatkichlari
5.4. Aylanma mablag‘larni me’yorlashtirish. Aylanishini tezlashtirish
|
| |
“Audit” fanining - Buxgalteriya hisobi va audit

|
Buxgalteriya hisobi va audit
|
bet | 4/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)1.2.“Audit” fanining predmeti va ob’ekti.
Auditning o’ziga xos predmeti va ob’ektlari mavjud. Audit maxsus fan sifatida ma’lum maqsadga qaratilgan va bir qancha vazifalarni bajaradi. Auditning perdmeti xo’jalik yurituvchi sub’ektlar, ularning faoliyatlari hisoblanadi. Ma’lumki korxonalar o’z ustavlariga asosan faoliyat yuritadilar. Ushbu faoliyat jarayonida moliyaviy, moddiy va mehnat resurslaridan foydalaniladi. Korxonalarning aktivlari doimiy ravishda daromad, foyda olishga qaratilgan bo’ladi. Lekin, ushbu natijalarga faqat qabul qilingan qonun-qoidalarga to’liq amal qilgan holda erishish mumkin. Korxonalar o’z faoliyatlarida me’yoriy hujjatlarga, qabul qilingan qoidalarga rioya qilishlari shart. Har bir korxona o’zining hisob siyosatini belgilaydi va unga asosan hisob-kitoblarni yuritadi. Audit paytida korxona faoliyatining qabul qilingan qonunlarga monandligi, hisob ma’lumotlarining korxona moliyaviy-xo’jalik ko’rsatkichlariga muvofiqligi tekshiriladi.
Auditning predmeti taftishdan o’laroq korxonaning faqat bir faoliyat turi yoki birgina ko’rsatkichi bo’lishi mumkin. Misol uchun, savdo faoliyati, ishlab chiqarish faoliyati yoki bo’lmasa pul mablag’lari, tovarlar, qimmatbaho qog’ozlar, valyuta operatsiyalari va boshqalar. Auditning predmetiga korxona moliyaviy hisobotning to’g’riligi, hisob siyosatiga, soliq siyosatiga to’liq amal qilinishlikni tekshirish ham kiradi. Auditning aniq predmeti yoki ob’ekti mijoz bilan tuzilgan shartnomaga bevosita bog’liq bo’ladi.
Bozor sharoitida korxonalarning faoliyati kengayib har tomonlama rivojlanmoqda. Iqtisodiy islohotlarning hozirgi bosqichida auditning asosiy ob’ektlari quyidagilardan iborat bo’lishi kerak deb hisoblaymiz:
- mulklarni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish bilan bog’liq bo’lgan opretsiyalar;
- moliyaviy natijalarni shakllantiruvchi ko’rsatkichlar ( xarajatlar, daromadlar, foyda ( zararlar);
- valyuta operatsiyalari;
- tashqi iqtisodiy faoliyat, shu jumladan xorijiy sarmoyalar;
- hisob-kitob operatsiyalari ( debitorlik, kreditorlik qarzlari);
-qimmatbaho qog’ozlar bilan bog’liq jarayonlar.
Shunday qilib auditning predmeti va ob’ektlari quyidagi tartibda guruhlash mumkin:
xo’jalik yurituvchi sub’ektlarning faoliyatlari;
xo’jalik yurituvchi sub’ektlarning aktivlari va majburiyatlari;
xo’jalik yurituvchi sub’ektlarning alohida jarayonlari ( operatsiyalari).
Auditning asosiy predmeti bo’lgan korxonalarning faoliyatlari quyidagilarga bo’linadi:
ishlab chiqarish faoliyati;
savdo faoliyati;
xizmat ko’rsatish faoliyati.
Xo’jalik yurituvchi sub’ektlarning faoliyatlari o’z navbatida quyidagi jarayonlarni o’z ichiga oladi:
ta’minot jarayoni;
ishlab chiqarish jarayoni;
realizatsiya jarayoni.
Jarayonlar xo’jalik operatsiyalari orqali sodir bo’ladi.
Xo’jalik jarayonlarning auditi ma’lum ko’rsatkichlarni tekshirish orqali amalga oshiriladi. Ushbu ko’rsatkichlarning ikkiga bo’lish mumkin:
miqdor ko’rsatkichlari;
sifat ko’rsatkichlari.
|
| |
O‘z-o‘zini nazorat qilish uchun savollar

|
O‘z-o‘zini nazorat qilish uchun savollar
|
bet | 114/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatO‘z-o‘zini nazorat qilish uchun savollar
1. Ishlab chiqarish jarayoni tushunchasi va mohiyati.
2. Korxonaning ishlab chiqarish tizimi va uning asosiy elementlari nimalardan iborat?
3. Ishlab chiqarish jarayonini tashkil etish tamoyillarini sanang.
4. Ishlab chiqarishni tashkil etish prinsiplarini ifodalang.
5. Ishlab chiqarishni ixtisoslashtirish deb nimaga aytiladi?
6. Ixtisoslashtirishning asosiy shakllari kaysilar?
7. Ishlab chiqarishni tashkil etishni takomillashtirish asosida samaradorlikni oshirishning eng muhim masalalari nimalardan iborat?
8. Ishlab chiqarishni yiriklashtirish deb nimaga aytiladi?
9. Yiriklashtirishning afzalliklari va kamchiliklari?
10. Kombinatsiyalashtirish deb nimaga aytiladi?
11. Optimal ishlab chiqarish xajmi va sotish afzalliklari.
12. O‘rtacha yillik kuvvatining formulasini ifodalab bering.
13.Ishlab chiqarish kuvvati omillarini ta’riflang.
14.Ishlab chiqarish quvvati nimalar kiradi?
15. Mahsulot sifatiga tushuncha bering.
4-mavzu. KORXONANING ASOSIY FONDLARI VA ISHLAB CHIKARISH QUVVATLARI
4.1.Asosiy ishlab chiqarish fondlarining iqtisodiy mohiyat va ahamiyati
4.2.Asosiy fondlar amortizatsiyasi va emirilishi
4.3.Asosiy ishlab chiqarish fondlardan foydalanish ko‘rsatkichlari
4.4.Asosiy ishlab chiqarish fondlardan foydalanishni yaxshilash
yo‘nalishlari
1.Asosiy ishlab chiqarish fondlarining iqtisodiy mohiyat va ahamiyati
Asosiy va aylanma fondlar korxona, tarmoq va butun milliy iktisodiyotining ishlab chiqarish fondlarini tashkil etadi.
Ishlab chiqarish fondlarining asosiy va aylanma fondlarga bo‘linishi asosida ishlab chiqarish vositalarining mehnat vositalariga hamda mehnat buyumlariga bo‘linishi va ularning ishlab chiqarish jarayonlarida turlicha qatnashuvi yotadi. Asosiy va aylanma fondlarning sifat ta’rifi quyidagi jadvalda keltirilgan.
|
| |
- jadval - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 115/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat4.1- jadval
Asosiy va aylanma fondlarning sifat ta’rifi
Farqlovchi belgilar
|
Asosiy fondlar
|
Aylanma fondlar
|
Ishlab chiqarish jarayonida qatnashish turi
|
Mehnat vositasi sifatida
|
Mehnat buyumlari sifatida
|
Ishlab chiqarish jarayonida qatnashish xususiyati
|
Ishlab chiqarish jarayonida ko‘p marta qatnashadi
|
Ishlab chiqarish-ning har bir yangi siklida to‘la iste’-mol qilinadi (bir
marta qatnashadi)
|
Tayyor mahsulotga qiy-matini o‘tkazish usuli
|
Tayyor mah-sulotga butun xizmat muddati davomida emirilgan qiymatini ayrim qismlarga bo‘lib o‘tkazadi
|
Tayyor mahsulotga o‘z qiymatini to‘la va bir yo‘la o‘tkazadi
|
Natural shaklining o‘zgarishi
|
Xizmat muddatining oxiri-gacha o‘z natu-ral shaklini saq-lab qoladi
|
Natural shaklini saqlab qolmaydi.
O‘zining jismoniy shaklini, ko‘pincha moddiy tarkibini ham bir yo‘la o‘zgartiradi
|
Sanoatning asosiy fondlari mehnat vositalari bo‘lib, ular ishlab chiqarish jarayonida ko‘p marta qatnashadi va sekin-asta emirilgan sayin o‘z qiymatini ishlab chiqarilayotgan mahsulotga o‘tkazib boradi hamda o‘z natural shaklini saqlab qoladi. Xizmat muddati bir yildan kam bo‘lgan mehnat vositalari asosiy fondlarga kiritilmaydi. Aylanma ishlab chiqarish fondlari bir ishlab chiqarish jarayonida o‘z qiymatini tayyor mahsulotga to‘la-to‘kis o‘tkazadi hamda o‘zining moddiy shaklini batamom o‘zgartiradi.
Asosiy fondlar korxona ishlab chiqarish vositalarining bir qismi bo‘lib, ishlab chiqarish jarayonida uzoq vaqt ishtirok etadi va o‘zining natural moddiy xolatini yo‘kotmaydi xamda o‘z qiymatini tayyorlanayotgan maxsulotlarga qismlab o‘tqazib boradi. Asosiy fondlar qiymatini tayyorlanayotgan maxsulotga o‘tkazish jarayoni amortizatsiya deb, ushbu jarayonda to‘plangan mablag‘lar amortizatsiya ajratmalari deb ataladi.
Iqtisodiy maqsadlariga ko‘ra, asosiy fondlar ishlab chiqarish va noishlab chiqarish fondlariga taqsimlanadi.
|
| |
RGB QAUD - Tasvirlarning turlari. Tasvirlarni saqlashni tashkil etish

|
Tasvirlarning turlari. Tasvirlarni saqlashni tashkil etish
|
bet | 3/4 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 52,09 Kb. | | #246951 |
Bog'liq Tasvirlarning turlariRGB QAUD yozuvlarining soni foydalanilgan ranglar soniga teng bo`ladi. Bir pikselga 24 bit to`g`ri kelsa, palitra bo`lmaydi. Shuningdek bir pikselga 16 va 32 bit to`g`ri keladigan ba’zi rang formatlari uchun ham palitra kerak emas.
Qator tiplari uchun bu yerda shunday belgilashlar qabul qilinadi.
BYTE – belgisiz bir baytli butun son.
WORD – belgisiz ikki batli butun son.
DWORD – belgisiz to`rt baytli butun son.
LONG – belgiga ega bo`lgan to`rt baytli butun son.
Palitradan keyin (agar u bor bo`lsa) BMP faylida bit (aniqrog`i, bayt massivi)
ko`rinishidagi rastr yoziladi. Bit massivida ketma-ket rastr qatorining baytlari yoziladi. Qatordagi baytlar soni to`rtga karrali bo`lishi lozim, shuning uchun agar gorizantal bo`yicha piksellar soni bu shartga to`g`ri kelmasa, unda o`ng tomondan har bir qatorga ba’zi bitlar soni qo`shimcha yozilib qo`yiladi (qator ikkilangan so`z chegarasiga tekislanadi).
BMP fayllarida tasvirni siqish mavjud emas, ammo rastr tasvirining ifodalashning bunday formati (Device Independent Bitmap) RLE (Run Length Encoding) oddiy siqish algoritmi qo`llaniladigan DBtipidagi fayllar uchun ham foydalaniladi. RLE algoritmi shuningdek boshqa omillashganrastrli grafik formatalarida, masalan, RSX da ham qo`llaniladi.
Endi vektor tasvirlar uchun fayllarni saqlash formatlarini ko`rib chiqamiz.
CDR (CorelDRAW hujjati). CDR fayl formati - bu vektor tasvirlari yoki
CorelDRAW bilan yaratilgan grafik. Ushbu fayl formati Corel tomonidan xususiy dasturiy ta’minot mahsulotlarida foydalanish uchun ishlab chiqildi. CDR fayllari ko`plab rasmni tahrirlash dasturlari tomonidan qo`llab-quvvatlanmaydi. Ammo, fayl CorelDRAW yordamida boshqa, keng tarqalgan va mashhur rasm formatlariga eksport qilinadi. Bundan tashqari, CDR fayl Corel Paint Shop Pro dasturi tomonidan ochilishi mumkin.
Ushbu format oldindan taniqli barqarorlik va yomon fayllar muvofiqligi uchun ma`lum, ammo CorelDRAW yordamida juda qulay. Ushbu versiyalarning fayllari vektor va raster tasvirlar uchun alohida siqishni ishlatadi, shriftlar ko`milishi mumkin, CDR fayllari 45x45 metrli katta ish maydoniga ega va ko`p tarmoqli ishlaydi.
|
| |
Ai (Adobe - Tasvirlarning turlari. Tasvirlarni saqlashni tashkil etish

|
Tasvirlarning turlari. Tasvirlarni saqlashni tashkil etish
|
bet | 4/4 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 52,09 Kb. | | #246951 |
Bog'liq Tasvirlarning turlariAi (AdobeIllustraror). Adobe Illustratorda yaratilgan vektor tasvir fayli; rastr ma’lumotlar o`rniga nuqta bilan bog`langan yo`llar yoki chiziqlar; obyektlar, ranglar va matnlarni o`z ichiga olishi mumkin. AdobeIllustraror hujjatlari fotoshopda ochilishi mumkin, ammo tasvir "rastrlashtirilgan" bo`ladi, ya’ni u vektor tasviridan bitmapga aylanadi. AdobeIllustraror formati PostscriptPage ta`rifi tili (PDL) ning pastki qismini tuzilgan faylga qamrab oladi va rasmiylashtiradi. Bunday fayllar Postscript printerda namoyish etilishi uchun mo`ljallangan, biroq ular tasvirning raster versiyasini ham o`z ichiga olishi va shu bilan oldindan ko`rishni ta`minlashi mumkin. PostScript o`zining to`liq qo`llanilishida kuchli va murakkab bir tildir va ikki o`lchovli chiqish qurilmasida namoyish etilishi mumkin bo`lgan har qanday narsani aniqlay oladi, AdobeIllustraror formati an`anaviy grafik ma’lumotlarni saqlash uchun moslangan: chizmalar, chizmalar va dekorativ yozuvlar. Shunga qaramay, AdobeIllustraror fayllari juda murakkab bo`lishi mumkin. PostScriptning kuchi, asosan, operatsiyalar ketma-ketligini belgilash va oddiy sintaksis yordamida ularni birlashtirish qobiliyatiga bog`liq. Adobe Illustrator fayllaridagi bu yashirin murakkablik ba`zan (lekin har doim ham emas) eng kam darajaga tushiriladi.
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR
1. Tasvirlarga raqamli ishlov berish nima?
2. Tasvirlarga raqamli ishlov berishning kelib chiqishi.
3. Tasvirlarga raqamli ishlov berishni qo`llash sohalari.
4. Tasvirlarga raqamli ishlov berishning asosiy bosqichlari.
|
| |
Sanoati rivojlangan va rivojlanmagan

5.02-rasm. Internet foydalanuvchilarining aholi soniga nisbatan ulushi 2012-yil.
qaraganda kattaroq tajribaga ega boʻladi Ular hech
qanday toʻsiqlarsiz yaxshiroq sifatda fi lmlar koʻrishi
va musiqani onlayn eshitishi mumkin Biroq yuqori
o tkazuv hanlikni
koʻtara olmaydigan texnologiyalar
foydalanuvchilari bunday imkoniyatga ega boʻlmaydi
M
Oʻta ilgʻor te nologiyalardan foydalanish
imkoniga ega insonlar yuqori tajriba va malaka
sabab yaxshiroq turmush tarziga erishishi
mumkin.
Topshiriqlar - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 219/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatTopshiriqlar
1. Qurilish firmasi uchun ish kuchi kerak. Mehnatga talab D1 =1000-02V tenglamasi bilan aniqlanadi. Ishga yollash to‘g‘risidagi e’longa 700 ta kishi javob berdi. SHulardan 200 tasi kuniga 4000 so‘mdan, 200tasi kuniga 2500 so‘mdan, 200 tasi kuniga 2000 so‘mdan va 100 tasi kuniga 1500 so‘mdan ish xaqi olishga rozi.
a) qancha ishchi ish bilan band bo‘ladi va ish xaqi darajasi kancha bo‘ladi;
b) davlat tomonidan ish xaqining minimal darajasi kuniga 4000 so‘m deb qonunlashtirilsa, u xolda firma kancha ishchini yollaydi.
2. Kuyidagi tasdiklar to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri ekanligini aniqlang:
- korxona foydasi maksimallashganda, bir vaqtning o‘zida xarajatlar minimumlashadi;
- resurslar bahosi ularga bo‘lgan talab va taklifga bog‘lik;
- resurslarga talab xosila talab xisoblanadi;
-chegaraviy maxsulot bu-ortiqcha maxsulotdir;
-mehnat unumdorligining o‘sishi faqat fan-texnika taraqqiyotiga bog‘lik;
- mehnat intensivligi ishlovchining jismoniy va akliy energiyasini sarflash darajasidir;
- ish xaqi qilingan mehnat uchun to‘lanadigan xakdir;
- ish xaqi insonning ishlab chiqarish jarayonida sarflangan jismoniy, aqliy, ruxiy kuchlar yig‘indisidir;
-tovar va xizmatlarning chakana narxi nominal ish xaqiga nisbatan tezrok o‘sib borsa, real ish xaqi shunchalik kamayib boradi;
- nominal ish xaqi bozordagi narx-navoga bevosita bog‘lik;
- real ish xaqining o‘zgarishi bozordagi iste’mol buyumlari narxiga bevosita bog‘lik;
- daromad solig‘i oshgan sari real ish xaqi xam oshib boradi.
1-masala
Faraz qilaylik, bir yilda inflyasiya darajasining 1 foizga kamayishi yalpi ichki maxsulotning 5 foizga pasayishiga olib kelsin. Ouken qonuniga ko‘ra bu xolat bir yilda ishsizlik darajasining 1 foizga o‘zgarishiga olib keladi. Agar inflyasiya darajasi 3 foizga qisqartirilsa, u xolda siklik ishsizlik darajasi kanday buladi?
Testlar
1.Korxonada mehnatga haq to‘lash qanday shaklda amalga oshiriladi?
*Ishbay-vaqtbay;
Kishi-soat;
Mehnat-soat;
YAratilgan mahsulotga nisbatan.
|
| |
Rossiyalik olimlardan V.I. Podolskiy va boshqalarning fikricha audit metodi va uning elementlari quyidagi ko’rinishga ega

|
Rossiyalik olimlardan V.I. Podolskiy va boshqalarning fikricha audit metodi va uning elementlari quyidagi ko’rinishga ega
|
bet | 6/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)Rossiyalik olimlardan V.I. Podolskiy va boshqalarning fikricha audit metodi va uning elementlari quyidagi ko’rinishga ega:
Audit metodi – bu audit o’tkazish metodikasini shakllantiradigan elementlar majmuidir. Mazkur elementlarga quyidagilar kiradi:
Audit metodi – bu audit o’tkazish metodikasini shakllantiradigan elementlar majmuidir. Mazkur elementlarga quyidagilar kiradi:
auditorlik tanlash;
auditorlik dalillari;
auditorning ishchi hujjatlari;
nazorat testlari;
auditorlik taomillari.
1.4.“Audit” fanida xususiy usullarning qo’llanilishi.
Audit fanini o’rganishda auditorlik faoliyatida qo’llaniladigan bir qancha xususiy usullardan foydalanamiz. Jumladan, xususiy usullar sifatida auditor tekshirish jarayonida me’yorlashtirish, baholash, guruhlash usullaridan foydalaniladi. Audit usullari har bir hodisaning kelib chiqish sabablari, ularning oqibatlari, ho’jalik jarayonlarining qonun-qoidalarga (mezonlarga) muvofiqligini aniqlashga yordam berishi kerak. Auditorlik faoliyatining rivojlanishi tufayli uning uslubi, unda qo’llaniladigan usullar ham takomillashib boraveradi. Keyingi paytlarda maxsus adabiyotlarda auditning quyidagi usullariga katta e’tibor berilmoqda: xodimlar (yoki uchinchi shaxslar) bilan og’zaki so’rovlar o’tkazish, tekshirilayotgan korxona bo’yicha muqobil (alternativ) balans tuzish, audit ob’ektlari bo’yicha testlar anketalar o’tkazish, kompyuter axborotlari texnolgiyalaridan keng foydalanish kabi usullar. Shuni ham qayd qilish kerakki, auditorlar (auditorlik tashkilotlari) audit jarayonida qabul qilingan umumiy (an’anaviy) usullardan foydalanish bilan bir qatorda ular o’zlariga ma’qul bo’lgan yoki boshqalar uchun “tijorat siri” hisoblangan noan’anaviy (lokal) usullardan ham foydalanishlari mumkin. Audit o’tkazishda milliy va xalqaro audit standartlariga asoslanadi. Shunday qilib, auditda qo’llaniladigan usullar uning turi, maqsadi va vazifalariga bevosita bog’liq bo’ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Rossiyalik olimlardan V.I. Podolskiy va boshqalarning fikricha audit metodi va uning elementlari quyidagi ko’rinishga ega
|
Tasvirli obyektni belgilari

Keyin, har bir qatlam uchun biz niqob yaratishimiz kerak va cho'tka yordamida (qaysi
biri sizga mos kelishini o'zingiz tanlang), har bir qatlamdagi rasmning qirralarini to'g'ridan
to'g'ri maskalashni boshlang. Muallif 23 pikselli bo'r cho'tkasidan foydalangan. Maskalash
jarayoni
davom etar ekan, cho'tkaning o'lchamini qaysi qismlarni maskalashingizga qarab
o'zgartirish kerak.
“Audit” fanining - Buxgalteriya hisobi va audit

|
Buxgalteriya hisobi va audit
|
bet | 7/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)1.5.“Audit” fanining “Buxgalteriya hisobi”, “Iqtisodiy tahlil”, “Soliqlar va soliqqa tortish” fanlari bilan o’zaro bog’liqligi.
Audit” fani “Buxgalteriya hisobi”, “Iqtisodiy tahlil”, “Soliqlar va soliqqa tortish” fanlari bilan quyidagi bog’liqliklarga ega:
“Buxgalteriya hisobi” fani bilan o’zaro bog’liqligi.
Buxgalteriya hisobida korxona moliyaviy-xo’jalik faliyati birlamchi hisob hujjatlarida, bosh kitob, balans hamda boshqa moliyaviy hisobot shakllarida ikki yoqlama yozuv qoidalari va buxgalteriya hisobining boshqa qoidalari asosida aks ettirib borilsa, “Audit” fani mazkur jarayonlarni korxona ma’lumotlarini olgach auditorning yiqqan dalillariga va amalga oshirilgan ishlarning mamlakatda mavjud me’yoriy-huquqiy hujjatlarga mosligini tekshirishni o’rgatadi hamda auditor korxona moliyaviy-xo’jalik faoliyatini samarali tashkil etish bo’yicha tavsiyalar ishlab chiqadi.
“Iqtisodiy tahlil” fani bilan o’zaro bog’liqligi.
Iqtisodiy tahlil mikrodarajada, ya’ni korxona darajasida amalga oshirilganda korxonaning ta’minot jarayonidan tortib ishlab chiqarish, sotish hamda moliyaviy natijalarni aniqlash jarayonlarigacha amalga oshirilgan tahlillar auditorlik xizmati amalga oshirgan tahlillar bilan solishtiriladi, shuningdek, korxonaning iqtisodiy va moliyaviy barqarorligi, to’lov qobiliyatiga egaligi haqiqatdagi ahvol bilan solishtirib chiqiladi va korxonaning yangi ishlab chiqarish rezervlarini aniqlash bo’yicha ham auditorning o’z takliflari auditorlik hisobotida aks ettiriladi.
“Soliqlar va soliqqa tortish” fani bilan o’zaro bog’liqligi.
“Soliqlar va soliqqa tortish” fanida talaba soliqlarning turlari, ularni amalda hisoblash, to’lash tartiblarini o’rgansa, “Audit” fanida talaba mazkur soliqlar va majburiy to’lovlar haqiqatda to’g’ri hisoblanganligi va to’langanligi faktlarini aniqlash, farqlarni shakllantirish va ularning kelib chiqish sabablarini o’rganish, soliqlar va boshqa majburiy to’lovlarni muntazam, to’g’ri hisoblab to’lab borish mamlakat iqtisodiyoti uchun nechog’lik muhimligi to’g’risida asosli tavsiyalar ishlab chiqishni o’rganadi.
|
| |
Asosiy ishlab chiqarish fondlardan foydalanish ko‘rsatkichlari

|
Asosiy ishlab chiqarish fondlardan foydalanish ko‘rsatkichlari
|
bet | 119/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat3. Asosiy ishlab chiqarish fondlardan foydalanish ko‘rsatkichlari
Asosiy ishlab chiqarish fondlaridan foydalanishning ikki guruhi mavjud:
Birinchi guruh - umumlashtiruvchi va qiymat ko‘rsatkichlari bo‘lib, ular asosiy fondlarning turli guruhlarini dinamika va statikada baxolash, taxlil qilish, zaxiralarni aniqlash vabashorat qilish imkonini beradi. Bunday ko‘rsatkichlarga fond sig‘imi, fond kaytimi, fond rentabelligi va boshqalar kiradi.
Ikkinchi guruh - xususiy va natural ko‘rsatkichlar bo‘lib, ko‘prok, asosiy ishlab chiqarish fondlarining faol qismi - ishchilar, mashina va asbob-uskunalardan foydalanish bilan bog‘liq.
Ko‘rsatkichlarning bu guruhi tarkibiga kuyidagilar kiradi:
" asosiy ishlab chiqarish fondlari (mashina va asbob-uskunalar) dan ekstensiv foydalanish koeffitsienti,
ulardan vaqt bo‘yicha foydalanish darajasi;
" asosiy ishlab chiqarish fondlari (mashina va asbob-uskunalar) dan intensiv foydalanish koeffitsienti, ulardan quvvat bo‘yicha foydalanish darajasi;
" asosiy ishlab chiqarish fondlaridan integral foydalanish koeffitsienti, barcha ekstensiv va intensiv omillardan birgalikda foydalanish.
Ekstensiv koeffitsient - dastgoxlarning bir davr ichida (oy, yil) xaqiqiy ishlagan vaqtini rejalashtirilgan vaqtga nisbati bilan aniqlanadi.
bu erda:
thaq- xaqiqiy foydalanilgan vaqt; soat
trej- rejaga asosan foydalanish muddati; soat
Asbob-uskunalarning ekstensiv ko‘rsatkichini yaxshilash uchun ularning smenali koeffitsientini oshirish, smenalar orasida bekor turib kolishlarga barxam berish, dastgoxlarni ta’mirlash vaqtini qisqartirish, mehnat intizomini mustaxkamlash va boshqa tadbirlarni amalga oshirish zarur.
Uskunalarning smenalik koeffitsienti - sutka davomida mashina-smenalarning o‘rnatilgan uskunalar umumiy soni yoki ishchi o‘rinlariga nisbatidir.U kuyidagicha aniqlanadi:
bu erda:
MS – sutka davomida xaqiqiy ishlagan mashina-smenalar yig‘indisi;
A u.s – o‘rnatilgan asbob-uskunalarning umumiy soni.
Uskunalarning smenalilik koeffitsientini aniqlashning yana bir yo‘li bo‘lib, unga ko‘ra korxonalarning bir emas, ikki yoki uch smenada ishlashi va bunda uskunalarning barchasidan xam to‘liq foydalanilmasligi ko‘zda tutiladi. Masalan: sexda 300 dona uskuna o‘rnatilgan bo‘lib, birinchi smenada 270 tasi, ikkinchi smenada esa 220 tasi ishlagan. Uskunalarning smenali koeffitsienti 1,63 (270+220) /(300) ni tashkil qiladi.
Intensiv koeffitsient - ma’lum bir vaqt ichida xaqiqiy ishlab chikarilgan maxsulot miqdorini bildiradi.U xaqiqiy ishlab chiqarilgan maxsulot qiymatini rejalashtirilgan maxsulot qiymatiga nisbati bilan aniqlanadi.
bu erda:
ICH haq - xaqiqiy ishlab chiqarilgan maxsulot miqdori;
ICH rej - maxsulot ishlab chiqarish rejasi.
Dastgoxlardan integral foylalanish koeffitsienti uskunadan intensiv va ekstensiv foydalanish koeffitsientlarining ko‘paytmasi orqali aniqlanib, uning vaqt va quvvat bo‘yicha band bo‘lishini majmuaviy tavsiflaydi.
|
| |
Sinov savollari - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

28-MAVZU
Suratlarni burish.
1.1.
O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Nazariy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1. Скручивание (Swirl) filtri.
2. Muloqat oynasi.
3. Asosiy buralish burchagi.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda suratlarni burish tushunchalarni
shakllantirish.
O’qitish natijasi: Suratlarni burish bo`yicha mavzuni o’zlashtirish
natijasida
o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1. Скручивание (Swirl) filtri, roli
va o’rni haqida ma’lumot berish.
2. Mulahot oynasi,
mazmuni va
vazifalarini yoritib berish.
3. Asosiy buralsih burchagining
asosiy
elementlari va usullari
xususiyatlarini ochib berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Скручивание (Swirl) filtri, roli va o’rni haqida aytib
beradilar.
2. Muloqat oynasi, mazmuni va vazifalarini ko’rsatib
beradilar.
3. Asosiy buralish burchagining
asosiy elementlari va
usullarini sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv, klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv materiali,
slaydlar, kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
Arifmetik va trantsendent tenglamalarni echish

193
Visual Basicni ishga tushirish dialog oynasi
VB panellari asboblar paneli oynasining yuqori qismida joylashgan bo’lib undagi
tugmalar ѐrdamida menyuning ayrim buyruqlariga tezlik bilan etib borish mumkin.
Masalan
tugma ѐrdamida loyihaga shakl qo’shiladi.
tugma ѐrdamida kerakli
loyiha ochiladi.
tugma ѐrdamida yaratilgan loyiha saqlanadi.
tugma ѐrdamida yaratilgan loyiha ishga tushiriladi va hakazo.
Visual Basicning elementlar paneli dasturlar uchun qurilish bloklaridan
iboratdir. Unda joylashgan boshqarish elementlaridan keraklisi tanlanadi. Elementlar
panelidan foydalanishni amalda sinab ko’rish uchun quyidagi amallarni bajarib
ko’rishingiz mumkin:
1.
Elementlar panelidagi
“A”
tugmachasini bosing. Mazkur belgi shaklga ѐzuv qo’yish
uchun ishlatiladi. Bosilgandan so’ng belgining tasviri o’zgarib bosilganligini
ko’rsatadi.
Visual Basic
bilan ishlaѐtganda ko’p vaqt elementlar panelida
strelkako’rsatkich belgisi tanlanadi. Boshqa asbob belgilari siz shaklga faqat yangi
ob’ektni joylash kerak bo’lgan hollardagina tanlab olinadi.
Shaklning ѐzuv joylashtirilishi zarur bo’lgan joyiga sichqoncha ko’rsatkichi
ѐrdamida
Label
elementi joylashtiriladi.
2.
Kursorni shakl ichiga joylang va sichqonning chap tugmasini ѐzuvning chap yuqori
burchagi shaklda turishi kerak bo’lgan joyda bosing. Tugmani bosilgan holda tutib
turishda davom etib, ѐzuvni cho’zish uchun kursorni o’ngga va pastga suring. Shundan
so’ng tugmani qo’yib yuboring. Agar siz ѐzuv joyi va o’lchamlarini noqulay
joylashtirib qo’ygan bo’lsangiz, ѐzuvni sakkizta markerdan biri ѐrdamida uning joyi,
o’lchamlarini o’zgartirishingiz mumkin. Asboblar panelining mazmuni
Visual Basic
ning o’rnatilgan versiyasiga hamda uning qanday o’rnatilganligiga boliq.
3.
Agar elementlar panelida sichqoncha o’ng tugmasini bosilsa, komponentlarni qo’shish
ѐki yo’qotishingizga imkon beruvchi menyu chiqadi.
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari - bet 92

Mavzu bo’yicha o`quv mashg`ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O’qituvchining
O’quvchilarning
I.
Kirish
bosqichi
(10 daqiqa)
1.1. Mаvzu, mаqsаd vа rеjаlаshtirilgаn o’quv
nаtijаlаrini e’lоn qilаdi.
1.2. Rеjа sаvоllаrini ekrаngа chiqаrаdi.
1.3. O’quv fаоliyatini bаhоlаsh mеzоnlаri mа’lum
qilinаdi.
Eshitаdilаr,
yozib
оlаdilаr.
Diqqat qiladilar.
II.
Аsosiy
bosqich
(60 daqiqа)
2.1. Tаlаbаlаr bilimini
fаоllаshtirish mаqsаdidа
blis-so’rоv o’tkаzаdi:
1.
Tasvirni markazda ko’proq buralishini
amalda ko’rsatib bering?
2.
Chop etilgandan keyin tasvirlar qanday
ko'rinadi?.
2.2. Vizuаl mаtеriаllаrdаn
fоydаlаngаn hоldа
mа’ruzа mаtеriаllаrini rеjа sаvоllаri bo’yichа
izchillikdа bаyon qilаdi (1-ilоvа).
Savollarga javob
beradilar.
Tinglаydilаr,
yozаdilаr.
III. Yakuniy
bosqich
(10daqiqa).
3.1. Mаvzugа хulоsа yasаydi. O’quv jаrаyonidа fаоl
ishtirоk etgаn tаlаbаlаrni rаg’bаtlаntirаdi.
3.2. Klаstеr tuzish qоidаlаrini eslаtаdi (2-ilоvа).
Mustаqil ish uchun vаzifа bеrаdi:
kompyuter
grafikasi turlari (rastrli,
vektorli, fraktal) bo’yicha
klaster tuzish. O’qituvchining bоshlаng’ich nаzоrаt
vаriаnti 3-ilоvаdа kеltirilgаn.
Diqqat qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
28. Mavzu: Suratlarni burish.
Reja:
1. Скручивание (Swirl) filtri.
Logistikada avtomat ravishda identifikatsiyalash

0 ‘tgan asrning 40-yillarida amerikalik olimlar D. Vudlend va
B. Silver tom onidan magazinlar kassasida narxJarni o ‘qiy
oladigan
texnik vositalar uslida izlanishlar olib borishgan. 1949-yilda olimlar
patent olishgan. Patentda markazdagi belgi atrofida aylanmali kodni
tavsiflagan.
60-yillarning oxirida AQSH va Kanadada supermarketlardagi
term inallarni avtom atlashtirish bo'yicha tadqiqotlar boshlandi.
«H o'kiz ko‘zi» ramziy belgi va uni o ‘qish uchun skanerlar ustida
ishlar tugallanib joriy etildi.
U PC (Universal Product Code) shtrix-kodining hozirgi talqini
1973-yilda AQShda paydo bo‘ldi. Tovarlarni
muvaffaqiyatli shtrix-
kodlash va avtom at tarzda identifikatsiyalash Yevropada katla
q iz iq ish u y g ‘o td i. 1 9 7 7-yilda E A N -1 3 (E u ro p e a n A rticle
Numbering) kodi va belgisi yaratildi hamda tasdiqlandi.
Rossiyada «Y U N IS-KAN/GS1 RUS» savdo shtrix-kodlarini
belgilab berish bilan avtom atik identifikatsiyalash uyushm asi
shug‘ullanadi.
Shtrix-kod m a ’lum bir kod asosida t o ‘q va och,
har xil
kenglikdagi yo ‘l-yo‘l tasmalardan tuzilgan b o lad i. Strix-kodning
tasviri logistik tizimning obyekti bo ‘lgan predmetga tushiriladi.
Bu predmetni qayd qilish uchun skanerlash operatsiyasi o ‘tkaziladi.
Bunda lazer nuri shtrix-kod ustidan goh to ‘q, goh och yoTlami
kesib o ‘tadi.
O ch yo‘llardan aks etgan y o ru g lik nuri yorug‘lik sezuvchi
qurilma orqaii tutilib b o ’lingan diskret signalga aylanadi. EHM
elektr signal! shifrni ochib raqam li kodga aylantiradi. Avto-
matlashtirilgan axborot yig'ish tizimi turii xil har bin o ‘z texnologik
afzalliklarga ega b o ‘lgan shtrix-kodlardan foydalanishga asoslangan.
Turii xil shtrix-kodlardan foydalanish sohalari 9.3-jadvaida
ifoda
etilgan.
EAN-13 kodini batafsilroq к о 'rib chiqamiz. 13 raqamli kod
b o lib , mamlakat, tovar ishlab chiqargan korxona, tovar tavsif-
nomasi va nazorat (kontrol) raqami haqida
axborot beruvchi xalq
iste’moii tovarlarini kodlashda ishlatiladi.
Tovar chiqarishning yo'lga qo ‘yish bosqichida unga 13 raqamli
kod beriladi, keyinchalik tovar chiqarilayotganda ushbu kod
158
tovarga tushiriladi. EAN uyushmasi tom onidan berilgan birinchi
ikkita yoki uchta raqam mamlakat kodini bildiradi.
Kodning bu
qismini bayroq deb atashadi.
9.3-jadval
Mulaqot oynasi - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

|
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari Pdf ko'rish
|
bet | 93/263 | Sana | 04.02.2024 | Hajmi | 10,15 Mb. | | #151310 |
Bog'liq file (6)2. Mulaqot oynasi.
3. Asosiy buralsih burchagi.
Скручивание (Swirl) filtri tasvirni markazida ko’proq buralish bo’ladi, bunda
chelakdagi buyoqni buralishinday ellyuziya paudo qiladi.
Mulahot oynasini Направление (Direction) yordamida qaysi tomonga
buralish yonalishi ko’rsatiladi: по часовой стрелке (переключатель Clockwise) yoki
против часовой стрелки (переключатель Counter-Clockwise). Центр (Set Center)
tugmasi hoqlagan joydan buralish markazini berish bildiradi.
Asosiy buralsih burchagi Полные витки (Whole Rotations) da beriladi,
qo’shimcha buralish esa — в поле Дополнительное вращение (Additional Degrees)
beriladi.Ba'zan kompyuterda yoki Internetda chop etilgandan keyin tasvirlar teskari yoki
teskari ko'rinadi. Noto'g'ri yo'nalishni oldini olishning eng aniq usuli - tortishish paytida
kamerani to'g'ri holatda ushlab turishdir. Ammo bu yo'nalish metama'lumotlariga mos
kelmaydigan dasturiy ta'minotda fotosuratni
ochishda etarli bo'lmasligi mumkin.
Odatiy yo'nalish suratga olingan kamera yoki
smartfonga bog'liq. Aksariyat qurilmalar kamera
o'rnini aniqlaydigan sensorga asoslangan holda
yo'nalish metama'lumotlarini saqlaydi. Afsuski,
ba'zi ilovalarda tasvirlar to'g'ri ko'rinmaydi, chunki
orientatsiya yorlig'i e'tiborga olinmaydi. Bunday
holda, rasm yo'nalishini portretdan landshaftga yoki aksincha o'zgartirish uchun
fotosuratni jismoniy ravishda 90 daraja chapga yoki o'ngga aylantirishingiz mumkin.
Ta'kidlash joizki, aylantirilgan tasvirlarning sifati yomonlashmasligi kerak, chunki ichki
piksel ma'lumotlari o'zgarmaydi
Sinov savollari:
1.
Tasvirni markazda ko’proq buralishini
amalda ko’rsatib bering?
2.
Chop etilgandan keyin tasvirlar qanday
ko'rinadi?.
|
| |
Sinov rejasi - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 461/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJASinov rejasi
dast.
Test plan
tizimning muayyan
qismlarini sinab koʻrish uchun koʻrsatmalar toʻplami
Sinov strategiyasi
dast.
Test strategy
tizim
tahlilchisining yakuniy yechim kim tomonidan/qayerda/
qachon sinab koʻrilishi kerakligi haqidagi qarori
Sinov tarzida ishlatish
Dry-run
dastur kodini xavfsiz
sharoitda ishga tushirish.
Sinovdan o‘tkazish
dast.
Test
biror qurilma yoki
dasturning risoladagidek ishlashini tekshirish tizimdagi
turli ma’lumotlarni sinab koʻrib, ishlashiga ishonch
hosil qilish kodning toʻgʻri ishlashini tekshirish
Sintaksis
dast.
Syntax
dasturlash kodidagi
buyruqlarning toʻgʻriligi
CLI
ga kiritilgan buyruqlarning
toʻgʻriligi
Siqilgan ish soatlari
mad.
Compressed hours
bir
yoki ikki ish ha asidagi ish kunlari sonini kamaytirish
uchun kunlik ish soatlari sonini oshirish.
Skaner
xlq.
Scanner
qogʻozdagi tasvirni kompyuterga
koʻchiradigan qurilma shtrixkod yoki
QR-kod
ni oʻqib
oluvchi qurilma.
Skript
dast.
Script
kompyuter bajaradigan koʻrsatmalar
jamlanmasi.
Skript tili
dast.
Scripting language JavaScript
kabi
dasturlash tili, skript yaratish uchun foydalaniladi.
Slaydshou
jrg.
Slideshow
taqdimotlar bilan ishlash
dasturida taqdimot ishlab chiqilgandan so‘ng, uni
namoyish etish.
Smart karta
Smartcard
moliyaviy tranzaksiyalarni
amalga oshirish uchun ichki mikroprotsessorga ega
plastik karta, masalan, bank kartasi.
|
| |
BuxDu it faculty 111111

|
BuxDu it faculty
|
bet | 1/9 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 2,71 Mb. | | #235777 |
O `ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O`RTA MAXSUS TA`LIM VAZIRLIGI BUXORO DAVLAT UNVERSITETI
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FAKULTETI AXBOROT TIZIMLARI VA TEXNOLOGIYALARI KAFEDRASI “AXBOROT TIZIMLARINI LOYIHALARINI BOSHQARISH” FANIDAN
KURS ISHI
MAVZU: “Universitet web saytini avtomatlashtirish”.
Ta`lim yo`nalishi: 60610200-Axborot tizimlari va texnalogiyalari (tarmoqlar va sohalar bo`yicha)
Bajardi: 3-kurs 1-1ATT-21 Odilov M.
Ilmiy rahbari: Axborot texnologiyalari fakultiteti Axborot tizimlarini loyihalarini boshqarish fani o`qtuvchisi : Saidov U. Mardonov.SH
Topshirgan sanasi:
Himoya qilingan sanasi:
Baho:
Buxoro-2023
Mundarija
KIRISH…………………………………………………………………….3
I-BOB. Universitet web saytini avtomatlashtirish nazariy jihatlari.
Universitet web saytini avtomatlashtirishdan maqsad………………………………………………………………………4
Universitet web sayti vujudga kelishi va rivojlanishi……………………………………………………………...……6
Universitet web sayti qulaylik jihatlari ……………………………………………………………………………….8
II-BOB. Universitet web sahifasining qayd nomasi.
Universitet web sayt strukturasi va sahifalari haqida tushuncha………………….……………………...…………………………12
Universitet web sayt ishlatilgan komponentlar va bu web saytga ishlatilgan kodning asosiy tarkibi……………………………………….......13
Universitet web sahifasining tuzilishi. CSS haqida qisqacha tushuncha………………………………………………….…………….......16
Xulosa………………………………………………………….….…………24
Foydalangan adabiyotlar………………………………………….….….......25
KIRISH
Universitet web saytini avtomatlashtirish , bu juda ma'qul va samarali bir qadam. Universitet web sahifani avtomatlashtirish bizga va foydalanuvchilarga ko'p afzalliklar keltirib chiqaradi. Birinchi navbatda, ma'lumotlarni avtomatlashtirish, yangiliklar va tadbirlarni avtomatik ravishda yangilash imkoniyatlarini taqdim etadi. Bu, foydalanuvchilarga hozirgi vaqt davomida muhim ma'lumotlarni yetkazib berishda yordam beradi. Ikkinchi hollarda, avtomatizatsiya o'quv jarayoni bilan ham bog'liq bo'lishi mumkin. Masalan, dars jadvalidagi o'zgartirishlarni avtomatik ravishda ko'rsatish, elektron kurslar uchun avtomatik hisob-kitoblarni olish, ma'lumotlarni avtomatik ravishda yangilash va saqlash. Avtomatlashtirish quyidagi yo'nalishlarda ham mudriklikni ko'rsatadi: foydalanuvchilarga foydali ma'lumotlar qidiruvini yaxshilash uchun SEO (search engine optimization) ni yaxshilash, animatsion texnologiyalar, interaktiv ta'lim vositalari bilan ishlash, xuddi shulardan kelib chiqadi. Endi, bu yerdan kelib chiqqanidek, veb-sayt avtomatlashtirish uchun bir nechta yo'nalishlardan foydalanish mumkin. Masalan, Python, PHP, Ht yoki JavaScript kabi texnologiyalardan foydalanish mumkin. Bu dasturlash tillari veb-saytlarni avtomatlashtirishda juda samarali hisoblanadi. Ushbu o'rinlarda veb-saytlarni avtomatlashtirishda foydalanish mumkin
|
| |
Ichki ramka - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

Sinov savollari:
1.Photoshopda fotosurat
atrofida qanday ramka
yasash mumkin?
2.Ichki ramka
qanday
qo’yiladi?
3.Qirralari qirrali ramka hosil
qiling?
30-MAVZU
Retushlash va tuzatish vositalar.
1.1.
O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Amaliy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1.
Retush asboblari
2. Photoshop-da fotosuratlarni retushlash:
asboblar va misollar haqida umumiy ma'lumot
3. Shifolash cho'tkasi
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda retushlash va tuzatish vositalar
tushunchalarni shakllantirish
O’qitish natijasi: Retushlash va tuzatish vositalar bo`yicha mavzuni o’zlashtirish
natijasida o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1. Retush asboblari, roli va o’rni
haqida ma’lumot berish.
2. Photoshopda fotosuratlarni
retushlash: asboblar va misollar
haqida umumiy ma'lumot,
mazmuni va vazifalarini yoritib
berish.
3. Shifolash cho'tkasining
asosiy
elementlari
va
usullari
xususiyatlarini ochib berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Retush asboblari, roli va o’rni haqida aytib
beradilar.
2. Photoshopda fotosuratlarni retushlash: asboblar va
misollar haqida umumiy ma'lumot, mazmuni va
vazifalarini ko’rsatib beradilar.
3.Shifolash cho'tkasining asosiy elementlari va
usullarini sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv, klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv
materiali, slaydlar,
kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.