nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
berish o‘rinli bo‘ladi - M. E. Mamarajabov, D. E. Toshtemirov, O‘. A. Yuldashev informatika o‘qitish metodikasi

170
2.
O‘quv xonasi yoki sinf xonasining sanitariya- gigiyena holati.
3.
Dars mavzusi va uning ta’limiy, tarbiyaviy maqsadi.
4.
O‘qituvchining mazkur darsga ilmiy- metodik va pedagogik
jihatdan tayyorlanganligi darajasi.
5.
O‘qituvchining darsni tashkil etish va dars bosqichlaridan to‘g‘ri
foydalanishi.
6.
O‘qituvchining o‘quvchilarga ta’lim – tarbiya berishida
pedagogik jihatdan namunali shaxs darajasiga ko‘tarila olganligi.
7.
O‘quvchilar bilimiga qo‘yiladigan bahoning adolatli va izohli
bo‘lishi.
8.
O‘quvchilarning darsdagi faolligi, intizomi, mustaqil fikr
yuritishi hamda mazkur fan asoslarini o‘zlashtirib olganlik darajasi.
9.
O‘quvchilarning darsga munosabati va hurmat bilan qarashi.
10.
O‘qituvchining darsdagi boshqaruvchilik roli va ish uslubi.
11.
O‘qituvchining dars mavzusini ta’lim- tarbiyaga bog‘lashi.
12.
Dars
jarayonida
yoki
yangi
mavzuni
bayon
qilishda
o‘lkashunoslik materiallaridan foydalanishi.
13.
Darsda o‘quvchilarning sifat o‘zlashtirishi.
14.
O‘qituvchining darsdagi ta’limiy va tarbiyaviy maqsadiga to‘liq
erisha olganligi.
15.
O‘qituvchining ilmiy, metodik va umumpedagogik jihatdan
yordamga ehtiyoji kabilar.
Dars jihozlari - M. E. Mamarajabov, D. E. Toshtemirov, O‘. A. Yuldashev informatika o‘qitish metodikasi

164
•
dars jarayonida barcha o‘quvchilarning ishtirokini ta’minlay
olmaslik;
•
o‘quvchilar bilan yakka va jamoa tartibda ishlashga erisha
olmaslik;
•
o‘quvchilarning mustaqil ishlashini ta’minlamaslik.
•
o‘quvchilar bajargan ishlarini vaqtida baholamaslik;
•
o‘qituvchi nutqining ravon ta’sirchan emasligi;
•
mavzuni amaliyot bilan bog‘lab tushuntirmaslik;
•
mavzuni ilmiy va amaliy nuqtai nazardan tushuntirishga e’tibor
bermaslik;
•
sinf doskasi, darslik, o‘quvchi daftari, qo‘shimcha adabiyotlardan
foydalanishning tizimli yo‘lga qo‘yilmaganligi;
•
o‘quvchilarga beriladigan savollarning muammoli tarzda
tuzilmaganligi kabilar.
Darslar aniq maqsad asosida kuzatilishi va tahlil qilinishi lozim.
Shundagina natijasi samarali bo‘ladi va o‘quv jarayoni yuzasidan aniq
xulosa chiqarish imkonini beradi.
Dars tahlilida tizimsizlik, aniq bir maqsadning yo‘qligi, darsga
tasodifan qatnashish, darsni chuqur tahlil qila olmaslik, o‘qituvchiga
amaliy yordam ko‘rsata olmaslik esa darslar sifatining va saviyasining
pasayib ketishiga olib keladi.
Darslarni tahlil qilish faqatgina metodik ahamiyatga ega bo‘lmay,
balki maktabda o‘quvtarbiya jarayoniga rahbarlik va nazoratning muhim
shakllaridan biridir. O‘qituvchi darsini kuzatish va tahlil qilish
amaliyotining tizimli amalga oshirilishi darslarni qiyoslash va yo‘l
qo‘yilgan xatolarning bartaraf etilganligini aniqlash imkoniyatini beradi.
O‘qituvchilarning o‘zaro dars kuzatishi tajriba almashinuv jarayoni
bo‘lib, dars o‘tayotgan o‘qituvchi bor mahoratini ishga solib, yuqori
ishchanlik bilan faoliyat ko‘rsatsa, tahlil qiluvchi o‘qituvchi esa taklif va
mulohazalar berish orqali tajribasini boyitadi, metodik malakasini
oshiradi.
Metodik tahlil – - M. E. Mamarajabov, D. E. Toshtemirov, O‘. A. Yuldashev informatika o‘qitish metodikasi

169
2. O‘quvchilarning o‘zlashtirishiga ko‘ra:
a)
o‘qituvchilarning so‘zlash usuli;
b)
ko‘rsatmali qurollardan foydalanish usuli;
v) darslik, konturli karta, diagramma yoki jadvallar bilan ishlash
usuli;
g) laboratoriya asboblari bilan ishlash usuli;
d) texnika vositalaridan (informatika elektron hisoblash texnikasi,
kinofilm, diafilm, radio, televizor kabilar) foydalanish usuli;
y) sinf doskasidan, geografiya, tarix yoki zoologiyaga tegishli
bo‘lgan turli kartalardan foydalanish usuli kabilar.
Didaktik tahlil – ta’lim turlari samaradorligi va uni belgilovchi
qonunlar va qoidalarning darsda qanchalik to‘g‘ri hamda mukammal
bajarilganligini tahlil qilish demakdir.
Darsni didaktik jihatdan tahlil qilishda quyidagilarga e’tibor
Marketing rejasi qanday tarkibiy qismlardan iborat?

121. Marketing rejasi qanday tarkibiy qismlardan iborat? A) Maqsadi, marketing strategiyasi, marketing kompleksi dasturi, sotish
dasturi, iqtisodiy xisob-kitoblar
B) Marketing tamoyillari, tadqiqot utkazish qoidalari
C) Bozor kon‘yunkturasi tafsiloti
D) Talab va taklifni o‘rganish
122. Tovar qimmatdorligi nima bilan belgilanadi?
314
A) iste‘mol xususiyati bilan
B) assortiment kengligi bilan
C) assortiment chuqurligi bilan
D) sifati bilan
123. Tovar nima? A) Ehtiyojni yoki muhtojlikni qondira oladigan hamda bozorga e‘tiborni
tortish, sotib olish, ishlatish yoki iste‘mol qilish maqsadida taklif etilgan barcha
narsalardir
B) Sotish uchun ishlab chiqarilganbarcha narsalar
C) Tovar ayirboshlanadigan joy
D) Iste‘mol qilish uchun chiqarilgan tovarlardir
124. “Sifat sirtmog‟ining” so‟nggi bosqichi nimadan iborat? A) Tovardan foydalangandan so‘ng uni qayta ishlash
B) Ishlab chiqarish
C) Tovarni o‘rash va saqlash
D) Tovarni sotish va taqsimlash
125. Korxonaning sifat sirtmog‟ining turli bosqichlariga sifatning ta‟siri qanday yo‟nalishlarda ifodalanadi? A) Sifatni ta‘minlash, sifatni boshqarish, sifatni yaxshilash
B) Sifat va miqdoriy taxlil o‘tkazish
C) Tovar assortimentini shakllantirish, sifat ko‘rsatkichlari o‘rganish
D) Xom-ashyo sifatini o‘rganish, joylash, saqlash jarayonlarida sifatni
tashkil etish
126. Tovar assortimentini kengaytirishdan asosiy maqsad nima? A) bozorning turli segmentlariga chuqurroq kirib borish
B) istemolchilar talabini qondirish
C) foyda miqdorini oshirish
D) istemolcholarda yangi Tovar to‘g‘risida tasavvur uyg‘otish
127. Tovar siyosatida nimaga alohida e‟tibor qaratiladi? A) innovatsiya siyosati, assortiment siyosatiga
315
B) tovar innovatsiyasiga, tovar eliminatsiyasiga
C) yangi tovar ishlab chiqarishga
D) assortimentni boshqarish siyosatiga
Silikat materiallar va nodir, kamyob metallar texnologiyasi - bet 94

269
Sement normal sharoitlarda, ayniqsa qotishning dastlabki davrida yaxshi
qotadi, keyinchalik uning qotishi sekinlashadi. Yuqori (80
0
C va undan yuqori)
temperaturada issiq nam ishlovi berilgan betonlar ko‘p
hollarda markada
ko‘rsatilgandan ortiq mustahkamlanmaydi. Sementtoshda yuqori temperaturada kol-
loid massalar kuchli zichlashishi sababli bunday hol yuz beradi. Bu esa sement
donalarining gidratlanmagan ichki kismlariga suv singib borishiga to‘sqinlik kiladi.
Normal sharoitda qotayotgan beton uzoq vaqtgacha sezilarli darajada mustahkamlana
boradi.
Issiq nam qotish rejimi vaqtida sementning mineralogik tarkibini ham hisobga
olish kerak. Ba’zi tadqiqotchilar alit sementlariga avtoklav ishlovi bermaslik kerak
deb ta’qidlaydilar, chunki bu sharoitlarda C
3
S ning ijobiy ta’siri namoyon bo‘lmaydi.
Belit sementlar esa avtoklav ishlovi berilganda juda yaxshi qotadi.
Sementga qo‘shilma sifatida
maydalangan qum ishlatilsa, betonlarga avtoklav
ishlovi berilganda alit sementlardan foydalanish yanada samarali bo‘ladi. Yuqori
temperaturada odatdagi sharoitlarda inert bo‘lgan qum
aktivligi ohakka nisbatan
keskin ortadi. Natijada C
3
S ning gidrolizlanishi vaqtida ajralib chiqadigan Ca(OH)
2
qum bilan mustahkam kalsiy gidrosilikatlar hosil qiladi manfiy temperaturalarda
portlandsementtosh qotmaydi chunki undagi suv yaxga aylanadi.
Lekin hozir shu
narsa ma’lumki, elektrolit qo‘shilmalar CaCI
2
, NaCI aralashmasi (3% CaC1
2
+7 %
NaCI) va Na
2
NO
2
, K
2
SO
3
ko‘p miqdorda, ya’ni sement og‘irligiga nisbatan 10…15%
gacha
qo‘shilsa, portlandsement asosida tayyorlangan betonlar manfiy
temperaturalarda ham qotadi.
H.F.W. Taylor bo’icha 39-rasmda 8 kundan keyin qotish jarayoni SEM
tasvirida ko'rsatilgan. Plastinkali xususiyatlarni o'z ichiga
oladi kaltsiy gidroksidi
(CH); tsement (Ct) zarrachalari to'liq ( 39 rasmdan CSH deb atalmish ) tobermorit
geli bilan o'ralganligi ko'rsatilgan .
270
39-rasm. 8 kundan keyin tsement qotish jarayonida hosil bolgan mahculotlar
(SEM tasvirida ko'rsatilgan).
Zamonaviy informatika xonasini jixozlash

357
•
EHM uchun o‘quvchilar tomonidan tuzilgan eng yaxshi dasturlar
to‘plami;
•
o‘quvchilar uchun jurnal;
•
ish joyida O‘XTKdan foydalanish jurnallari;
•
mashinalar ishlamay
qolishi va remonti jurnallari;
•
o‘t o‘chirish vositalari.
•
o‘quv jihozilari kabinetida mavjud hisob uchun invertar daftari.
O‘quvchi va o‘qituvchi ish joylarini jihozlash asosan shaxsiy
kompyuter bo‘lgan o‘quvchini ish joyi va o‘qituvchini ish joylari XTX
ni negizini tashkil etadi.
O‘quvchini ish joyi va o‘qituvchini ish joylari tarkibini ko‘rib
chiqamiz.
O‘qituvchining ish joyi o‘z
ichiga monitor, sistemali blok,
klaviatura, bosmaga chiqarish uskunalari va boshqa qo‘shimcha
uskunalarni (multimediya, skaner va boshqalar) oladi.
O‘quvchilarning ish joylari tarkibiga faqat kompyuterning asosiy
elementlari (klaviatura,
sistemali blok, monitor) kiradi.
Informatika xonasiga kompyuterlarni joylashtirish.
O‘quvchilarning ish joyining informatika kabinetidagi tartibiy
o‘quvchining bemolol kirishishni va o‘qituvchining dars vaqtida har bir
o‘quvchi oldiga kela olishini ta’minlash kerak.
Informatika
xonasi
da kompyuter bilan ish joylarining uch variantda
bo‘lishi mumkin:
•
perimetrial,
•
qatorlar,
•
markaziy.
Informatika fanidan dars jarayoni o‘quv
muassasalarining
kompyuter sinflarida olib boriladi.
Kompyuter sinfining ish faoliyatini kabinet mudiri olib boradi.
Kompyuter sinfida oliy ma’lumotli, amaliy matematika, muxandis -
dasturchi, matematika va informatika mutaxassisligiga ega bo‘lgan
xodimlar yoki oliy ma’lumotli
har qanday mutaxassislar, o‘rta maxsus
va tugallanmagan oliy ma’lumotli mutaxassislar faqat «Kompyuter
operatori» sertifikatiga ega bo‘lgan malakali mutaxassislar kabinet
mudiri bo‘lib ishlashlari mumkin.
Kompyuter sinfida quyidagi ko‘rgazmali vositalar bo‘lishi lozim:
➢
Texnika
xavfsizligi qoidalari;
➢
Kompyuterni ishga tayyorlash tartibi;
➢
Kompyuterda ishni yakunlash tartibi;
358
➢
Kompyuter qurilmalari haqida ma’lumotlar;
➢
Ko‘p
muloqot
qilinadigan
dasturlarning
ishchi
oynasi
ko‘rinishlari.
Tayanch so‘zlar - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

|
Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
|
bet | 104/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
Tayanch so‘zlar: ong va taraqqiyot darajasi, umuminsoniy qadriyatlar, tushuncha, bilim, axborot, g’oya, nazariya, amaliyot, yo‘nalishlar, usullar, e’tiqod.
Mavzuni mustahkamlash uchun savollar:
-
E’tiqod deb nimaga aytiladi?
-
Tarbiya nima?
-
Yoshlar tarbiyasiga buzg’unchi g’oyalar qanday kirib keladi?
-
Milliy g’oyani yoshlar ongiga singdirish usullari qanday?
-
Buzg’unchi g’oyalarni oldini olishda ota-onaning roli nimalardan iborat?
-
Ma’naviy bo‘shliq nima?
-
Milliy g’oya insonlar ongiga qqanday etib boradi?
-
Milliy o‘zlikni anglash deganda nimani tushunasiz?
|
| |
MA’RUZA MAShG’ULOTLARINING TA’LIM TEXNOLOGIYaSI

|
MA’RUZA MAShG’ULOTLARINING TA’LIM TEXNOLOGIYaSI
|
bet | 105/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
MA’RUZA MAShG’ULOTLARINING TA’LIM TEXNOLOGIYaSI
1.1. Ta’lim berish texnologiyasining modeli
Mashg’ulot vaqti-80 daqiqa
|
Talabalar soni: 50 – 60 gacha
|
Mashg’ulot shakli
|
Ma’ruza
|
Ma’ruza rejasi:
| -
Ota-onani hurmat qilish, ularga mehr-muruvvatli, rahm-shavqatli bo‘lish insonga xos ma’naviyatning muhim tomoni sifatida.
-
Farzandning burchi va mas’uliyati masalasining milliy an’analarda, davlat tomonidan qabul qilingan qonunlarda o‘z ifodasini topishi.
|
O‘quv mashg’ulotining maqsadi: talabalarga ota-onani hurmat qilish, ularga mehr-muruvvatli, rahm-shavqatli bo‘lish insonga xos ma’naviyatning muhim tomonlarini ko‘rsatish, farzandning burchi va mas’uliyati masalasining milliy an’analarda, davlat tomonidan qabul qilingan qonunlarda o‘z ifodasini topishini tushuntirish.
|
|
|
| |
Pedagogik vazifalar - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

|
Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
|
bet | 106/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
Pedagogik vazifalar:
-
Ota-onani hurmat qilish, ularga mehr-muruvvatli, rahm-shavqatli bo‘lish insonga xos ma’naviyatning muhim tomoni sifatida biri ekanligini tushuntirish;
-
Farzandning burchi va mas’uliyati masalasining milliy an’analarda, davlat tomonidan qabul qilingan qonunlarda o‘z ifodasini topishini yoritish.
|
O‘quv faoliyati natijalari:
Talabalarga Ota-onani hurmat qilish, ularga mehr-muruvvatli, rahm-shavqatli bo‘lish insonga xos ma’naviyatning muhim tomoni sifatida biri ekanligini tushunib etadilar;
Farzandning burchi va mas’uliyati masalasining milliy an’analarda, davlat tomonidan qabul qilingan qonunlarda o‘z ifodasini topishi yoritiladi.
|
Ta’lim berish usullari
|
Suhbat, kichik guruhlarda ishlash
|
Ta’lim berish shakllari
|
Ommaviy, kichik jamoada ishlash
|
Ta’lim berish vositalari
|
O‘quv qo‘llanma, proektor
|
Ta’lim berish sharoiti
|
O‘TV bilan ishlashga moslashtirilgan auditoriya
|
Monitoring va baholash
|
Og’zaki nazorat: savol-javob
|
1.2.“Farzandlik burchining ma’naviy asoslari” mavzusidagi ma’ruza mashg’ulotining texnologik xaritasi
|
| |
Informatika yo‘nalishidagi fanlarini o‘qitishda

183
Tarixiy material yaxshi eslab qolinadi. Demak, uning yordamida
informatikaning rivojlanish tarixi, uning asosiy g‘oya va usullarini
shakllantirish
jarayonlari
eslab
qolinadi.
Natijada
informatika
o‘quvchilar ko‘z o‘ngida qotib qolgan va shakllanib bo‘lgan fan sifatida
emas, balki dinamikada ijodiy yaratuvchanlik jarayonida namoyon
bo‘ladi. Fan tarixi uning harakatlantiruvchi kuchini ko‘rish, ilmiy bilim
va insonning amaliy faoliyati bir- biriga bog‘liqligi va o‘zaro harakatda
kuzatish imkonini beradi. Bu esa o‘quvchilarda dunyoqarash va ilmiy
tafakkurni shakllantirishga yordam beradi.
Informatika mashg‘ulotlarida tarixiy materiallardan foydalanishning
bir necha turlari mavjud. Masalan: 1) Informatika tarixiga ekskurssiya
tashkil etish, «Kompyuter avlodlari» mavzusini o‘tganda o‘qituvchi
O‘zbekistondagi «Algoritm» zavodida kompyuterning 4- avlodini
yig‘ish jarayoni bilan tanishtirishi mumkin. 2) Akademiklar V.Qobulov,
F.Abutaliev, M.Komilov, professor M.Ziyoxo‘jaev, A.Abduqodirov,
M.Aripov,
U.Yuldashev,
F.Zakirovalar
misolida
Vatanimizdagi
kibernetika va informatika sohasiga katta xizmat qilgan olimlarning
hayoti va ijodi haqida ma’lumotlar berib borish. 3) Ma’lum davrlarda
olingan, kashf qilingan tarixiy natijalar sharhi (kompyuterlarning yangi
turini paydo bo‘lishi, u yoki bu dasturlash atamasining paydo bo‘lishi va
boshqalar). Masalan, biror dasturlash tilini o‘rganishda ayol Ada
Lavleys
haqida
so‘zlab berish mumkin. 4) Ma’lum bir tarixiy mavzuni
o‘rganish. Masalan, sanoq sistemalari tarixini o‘rganish (qadimiy
bobilliklardan to kompyuterlar davrigacha). 5) Buyuk olimlar va
allomalarning (mutafakkirlarning) kibernetika, informatika va dasturlash
haqidagi so‘zlari. O‘quvchilarda vatanparvarlik xislatlarini shakllantirish
maqsadida o‘quvchilarni buyuk vatandoshlarimiz al- Xorazmiy, Beruniy
kabi buyuk olimlarning ilmiy natijalari haqidagi materiallar bilan
tanishtirib borish nihoyatda foydalidir.
Informatika fanining asosiy tushunchalari

356
12- BOB. ZAMONAVIY INFORMATIKA VA AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI XONASI
12.1. Zamonaviy informatika xonasi vazifalari va maqsadi
Zamonaviy informatika xonasi
– bu umumo‘rta maktablar,
akademik litsey va kasb- hunar kollejlarning o‘quv- tarbiyaviy qismi
bo‘lib, o‘quv hisoblash texnikasi komplekti (O‘XTK) bilan, o‘quv
ko‘rsatish qo‘llanmalari, o‘quv jihozlari, mebellar va informatika kursi
bo‘yicha nazariy hamda amaliy darslarni o‘tkazishga mo‘ljallangan
kabinet.
Informatika xonasidagi darslar:
•
o‘quvchilarda kompyuter savodini shakllantirish,
•
o‘quvchilarni hisoblash texnikasini ishlab chiqarishda, proekt-
konstruktorlik tashkilotlari, ilmiy muassasalarda, o‘quv jarayoni va
boshqarishda ishlatish bilan tanishtirish,
•
informatika asoslarini o‘rganish jarayonida o‘quvchilarda
nazariy fikrlashni rivojlantirish,
•
maktabda o‘quv- ta’lim jarayonini tashkil etishni va o‘qitish
uslublarini takomillashtirishga xizmat qilish kerak.
Informatika xonasida quyidagilar o‘tkaziladi:
•
informatika darslari va hisoblash texnikasini, kinofilm,
diapozitivlar, tablitsa va boshqa o‘quv ko‘rsatish qo‘llanmalaridan
foydalanib alohida umumta’lim o‘quv predmetlari,
•
informatika kursi bo‘yicha darsdan tashqari va fakultativ
darslar,
•
eksperiment darslar va amaliy mashg‘ulotlar va boshq.
Informatika xonasida psixologik, gigienik va ergonomik qulay
muhit bo‘lishi kerak, u shunday tashkil etilgan bo‘lishi kerakki,
muvaffaqqiyatli ta’limga, aqliy rivojlantirish va o‘quvchilarni g‘oyaviy-
siyosiy tarbiyalashga, informatika va fan asosidan mustahkam bilim,
malaka va mahorat olishga ta’sir ko‘rsatish kerak va xavfsizlik hamda
sog‘liqni saqlash talablarga javob bera olishi kerak.
-jadval - Iqtisod-moliya

Ko‘rsatkichlar
Izоh
Transaksiya qiymati
Bepul (kartadan fоydalanish minimal to‘-
lоvini har bir bank o‘zi belgilaydi)
Maxfiylik
Xaridоr uchun mutlaq anоnim tizim (bank
ham, sоtuvchi ham xaridоr kimligi aniqlay оl-
maydilar). Xaridоr o‘z xaridi haqidagi yo-
zuvlarni saqlab qоladi.
Xavfsizlik darajasi
Tizim kriptоgrafining barcha zamоnaviy usul-
larini qo‘llaydi (оchiq
va yopiq kalitli shifr-
lash)
Transaksiya xajmi
(Maqsadli bоzоr)
$1gacha
Ha
$1-100
Ha
>$100
Bo‘lishi mumkin
Tоvar va xizmatlar
(maqsadli bоzоr)
raqamli
Ha
jismоniy
Ha
schyotlar
Yo‘q
Mondex kartasi egalari bo‘lgan iste’mоlchilar, o‘z
kartalariga elek-
trоn summalarni Bank ATMi yoki Mondex telefоni оrqali ko‘chiradilar.
So‘ngra bu summalardan xaridlarni amalga оshirishda naqd puldek fоy-
dalanish mumkin. Cho‘ntak kalkulatоrini eslatuvchi “hamyon”dan fоy-
dalanib mijоzlar o‘zarо elektrоn pullarini almashishlari mumkin. Shun-
day qilib, bankdan elektrоn summa оlingandan so‘ng,
pullarning barcha
harakati faqat fоydalanuvchiga ma’lum bo‘ladi. Hech kim uni kuzatish,
nazоrat qilish imkoniga ega bo‘lmaydi.
Bundan tashqari, elektrоn sum-
ma schyotdan оlinishi, schyotga qo‘yilishi yoki оddiy telefоn tarmоg‘i
оrqali Mondex tizimiga ulangan uzоqdagi adresatga xususiy yoki jamоa
telefоni оrqali jo‘natib yubоrilishi mumkin.
Shaxsiy kоmpyuterlarda
o‘qish va yozish funksiyalari dasturlansa, pullarni
Internet tizimi оrqali
jo‘natish mumkin bo‘ladi.
Bоshqacha aytganda, Mondexning vazifasi – qo‘shimcha kоmmuni-
katsiya funksiyalarini ta’minlab naqd pullarni butunlay to‘lоvning elek-
trоn vоsitalari bilan almashtirishdir.
Strategik rejalashtirish bosqichlari qanday?

313
D) tovar ishlab chiqish, tovarli bozor.
117. Eng umumiy ko‟rinishda marketing strategiyasi deganda nima
tushuniladi?
A) korxona imkoniyatlarini bozor talablari darajasiga
moslashtirish
B) ishlab chiqarishni to‘g‘ri tashkil etish.
C) taqsimot va ayirboshlashni muvofiqligini ta‘mimnlash
D) sotishni rag‘batlantirish.
118. Baynalminallashuv strategiyasining o‟ziga xos xususiyatlari:
A) chet elda tovar ishlab chiqarishni joylashtirish
B) mahalliy bozor talablariga yo‘nalganlik
C) tovar qatorlarini differentsiatsiyasi
D) yagona standart marketing dasturidan foydalanish
119. Moslashish strategiyasining o‟ziga xos xususiyatlari:
A) mahalliy bozor talablariga yo‘nalgan
B) yagona standart marketing dasturidan foydalanish
C) yagona unifikatsiyalangan mahsulot gammasi
D) chet elda tovar ishlab chiqarishni joylashtirish
120. Diversifikatsiya strategiyasi «tovar-bozor» matritsasidagi
kombinatsiyaga mos keladi:
A)
yangi tovar, yangi bozor
B) yangi tovar,
eski bozor
C)
eski tovar, yangi bozor
D) eski tovar eski bozor
-bosqich

Asosiy bosqich - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

|
Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
|
bet | 87/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
2-bosqich
Asosiy bosqich
(55 daqiqa)
|
2.1. Rower Point dasturi yordamida slaydlarni namoyish qilish va izohlash bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy jihatlarini tushuntirib beradi
-
Oilaviy munosabatlar va ularning yoshlar tarbiyasida va jamiyatning ma’naviy hayotida tutgan o‘rnini sharhlab beradi (4-ilova).
-
2.3 Sovet tuzumi davrida oilaviy munosabatlar borasida milliy va diniy an’analarimizga bildirilgan salbiy fikrlarning mazmun-mohiyatini ochib beradilar (5-ilova).
2.4. Islom dinida va diniy qadriyatlarimizda oilaviy munosabatlarga bildirilgan fikrlar (6-ilova)
2.5. Talabalar bilimlarini faollashtirish va mustahkamlash maqsadida quyidagi savollarni beradi.
|
Tinglaydilar, yozadilar.
Tinglaydilar, yozadilar.
Tinglaydilar, yozadilar.
Tinglaydilar, yozadilar.
Tinglaydilar, yozadilar.
|
|
|
| |
Visual Studio.net 2010 - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 90/131 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #264063 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaVisual Studio.net 2010. Aprel oyida 2010, Visual Studio versiyasi edi. Sankt-Peterburgda Visual Studio 2010 ishga tushirilishi marosimida bir qator qiziqarli taqdimotlar va namoyishlar bo‘lib o‘tgan, jumladan, Visual Studio kompaniyasining etakchi ishlab chiquvchisi, Microsoft menejeri Brayan Garri tomonidan hisobot taqdim etildi. Tizimini yoqishni taklif qilib Aspect.net studiyaning kelajakdagi versiyalarini etkazib berishda, chunki AOP tizimimiz taniqli va uning imkoniyatlari, uslubi va Aopni keng tarqatish uchun Visual Studio bilan integrallashgan darajasiga mos keladi muqobil kundalik texnologiyalardan biri sifatida (ubiquitous technologies), Visual Studio-da qo‘llab-quvvatlanadigan texnologiyalarning eng keng to‘plamiga kiritilgan. Shu kungacha, ayniqsa, zamonaviy versiyadan beri amal qiladi Aspect.net Visual Studio so‘nggi versiyasi bilan mos 2013. Tizimi tahrirlash Aspect.net "Visual Studio 2013 da aspektli dasturlashdan (AOP) foydalanish" da ko‘rib chiqiladi.
Visual Studio (ichki versiya raqami-10, kod nomi-Dev10) dagi eng muhim yangilik qo‘llab - quvvatlanadigan tillarning "jentelmenlar to‘plami" da boshqa tilning paydo bo‘lishi - f# funksional tili. Til muallifi Microsoft Research, Kembrij, buyuk Britaniyadan don Syme hisoblanadi. .net Framework va Visual Studioda F# tili sof funksional dasturlash imkoniyatlarini obʻyektga yo‘naltirilgan dasturlash, parallel dasturlash va boshqa barcha xususiyatlar bilan integratsiya vositalari bilan birlashtiradi. Bu, ayniqsa, yosh dasturchilar orasida ko‘plab tarafdorlarni topgan juda istiqbolli tildir.
Dastlab, Visual Studio 2010 Phoenix mahsulotini va unga asoslangan optimallashtiruvchi kompilyatorni Visual C++ tilidan o‘z ichiga olishi rejalashtirilgan bo‘lib, hosil qilingan ikkilik kodni bajarishda Visual C++kompilyatorining mavjud, avvalgi versiyasidan o‘zib ketishi kerak edi. Biroq, afsuski, bu rejalar amalga oshirilmadi - Feniks jamoasi Visual Studio loyihasi boshqaruvi tomonidan belgilangan muddatlarga javob bermadi.
Visual Studio 2010 Ultimate - - "maksimal" versiyada UML diagrammalar yordamida loyiha tuzilishini aks ettirish uchun vositalari, shuningdek, qulay skipped test guruhlar, loyiha manba kodi o‘zgartirish taʻsirini baholash uchun Test taʻsir tahlil komponent bor, chunki keraksiz o‘tish test oldini olish imkonini beradi. Bundan tashqari, debug tarixi va uning to‘liq holatini eslash imkonini beradi. Intellitrace bir debugger bor, shu jumladan multithreading tarixi.
Visual Studio 2010 bulut hisoblashni qo‘llab-quvvatlaydi. Buning uchun Microsoft Azure loyihalarining yangi turlari qo‘shildi. Ularni ishlatish uchun Visual Studio 2010-Microsoft Azure SDK uchun maxsus vosita o‘rnatish kerak.
|
| |
Dasturiy ta’minоtning muqоbil turlari

|
Dasturiy ta’minоtning muqоbil turlariBog'liq A T KENJABOYEV, M YU JUMANIYAZOVA ELEKTRON BIZNES ASOSLARI O`quv (1)Dasturiy ta’minоtning muqоbil turlari
iCat
Lotus
Microsoft
Intershop
iCat Electronic
Commerce Suite
3.0, Professional
Edition
Lotus Domino/
Merchant 1.0
Microsoft Site
Server, Enterpri-
se Edition
Intershop
Online 20
Microsoft Inter-
net lnformation
Server 3.0 (IIS)
Server Lotus Domino
4.5
Microsoft Inter-
net Information
Server 3.0
Microsoft Inter-
net Information
Server 3.0
Windows NT
Server 4.0
Mijоz Lotus Notes
4.5
Microsoft SQL
Server 6.5
Windows NT
Server 4.0
-
Windows NT Server
4.0 platfоrmasi
Windows NT
Server 4.0
-
Mezоnning оg‘zaki
(so‘zlarda ifоdalan-
gan) bahоsi nоmi
Raqamlarda
ifоdalangan
bahо, ball
Mezоnning mazmunan ta’rifi
A’lо
10
Juda zo‘r natija
Juda yaxshi
8
Eng kerakli talablarga to‘la javоb
beradi va bir qatоr prinsipial qo‘-
shimcha imtiyozlarga erishishni ta’-
minlaydi
Yaxshi
6
Asоsan zarur talablarga javоb be-
radi va bir qancha qo‘shimcha im-
kоniyatlarni taklif qila оladi
5.1-jadval
5.1-jadval. Dasturiy ta’minоt muqоbil turlarining asоsiy kоmpоnentlari
Tadqiq qilinayotgan muqоbil dasturiy vоsitalar bo‘yicha zarur ax-
bоrоtni to‘plashning dastlabki bоsqichi mutaxassislardan ko‘rib chiqish
uchun qabul qilingan asоsiy mezоnlar bo‘yicha verbal (so‘z bilan ifоda-
langan) bahоlarni оlishdan ibоrat. Verbal bahоlar sifatida ko‘prоq a’lо,
juda yaxshi, yaxshi, yetarli darajada yaxshi, qоniqarli va qоniqarsiz de-
gan ta’riflar tavsiya etiladi.
Elektrоn magazin tashkil etish uchun qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan
turli dasturiy vоsitalarning sifatini (xususiyatini) bahоlash uchun fоyda-
laniladigan mezоnlarning verbal va ularga mоs raqamli bahоlari 5.2-
jadvalda keltirilgan.
|
| |
Visual Studio 6.0 (1998) - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 88/131 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #264063 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaVisual Studio 6.0 (1998). Visual Studio keyingi versiyasi (6.0, kodlangan Aspen) 1998 yilda chop .tildi. Visual C++, Visual Basic, vj++ va Interdev, (maksimal versiyada - Visual Studio Enterprise Edition) - allaqachon maʻlum komponentlarini yangi versiyalari bilan bir qatorda, quyidagi yangi komponentlar ham vizual modellashtirish va dastur ishlashini tahlil qilishni qo‘llab-quvvatlash uchun kiritilgan:
Application Performance Explorer
Automation Manager
Microsoft Visual Modeler
RemAuto Connection Manager
Visual Studio Analyzer
Visual Studio 6.0 dasturlari bilan ishlayotgan uchun bitta ko‘p tilli virtual platforma o‘z ichiga oladi integrallashgan muhit, yangi versiyasini yaratish uchun asos sifatida Microsoft tomonidan ishlatiladigan versiyasi - .NET.
Visual Studio.net (2002). Visual Studio 7.0 versiyasi, shuningdek, Visual sifatida tanilgan Studio.net va kodlangan Rainier, joriy etildi. Ushbu versiyada eng muhim yangilik boshqariladigan kod, umumiy til infratuzilmasi (SLI), umumiy oraliq til (SIL), umumiy turdagi tizim (SP) asosida to‘liq turdagi nazorat va xavfsizlik bilan ishonchli va xavfsiz dasturlashni taʻminlaydigan ko‘p tilli platformani amalga oshirishdir. .Net platformada barcha kompilyatorlar manba kodini tegishli tildan tarjima qiladi (C#, C++, Visual Basic va hokazo.) bitta oraliq SIL kodining ikkilik formatiga - VM ning postfiks yozuvi instructions.net -Virtual ijro tizimi (VES). Taqdim etilgan: .Net ichidagi moslik-turli tillardan tuzilgan kodlarning ilovalari; yagona metadata asosidagi turdagi nazorat va xavfsizlik mexanizmi; yagona ko‘p tilli istisno muomala mexanizmi o‘z ichiga oladi.
Visual Studio.NET 2002 versiyasi to‘rt versiyalarida chop etildi (nashrlar):
Academic, Professional, Enterprise Developer, Enterprise Architect.
Visual Studio muhitida qo‘llab-quvvatlanadigan tillarda haqiqatdan ham ajoyib o‘zgarish va qo‘shimchalar amalga oshirildi.
Avvalo, C# -yangi dasturlash tili ishlab chiqildi va amalga oshirildi, hozirgi kunda eng kuchli, zamonaviy va to‘liq dasturlash tili.
Visual C++ va Visual Basicda muhim kengaytmalar amalga oshirildi. Aslida sintaksisdagi ayrim farqlarga qaramay, bu tillar deyarli o‘xshash xususiyatlarni taʻminlab, C# tiliga "teng" bo‘lib kelgan. Yangi .NET -mos versiyasi Visual C++ muvaffaq deyiladi, C++ va yangi Visual Basic SOF-mos versiyasi Visual Basic.net deyiladi.
|
| |
Ikkinchisi - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

Ikkinchisi – bunga mutlaqo qarama-qarshi bo‘lgan yondoshuv, ya’ni, hayotning ma’no-mazmuni haqida bosh qotirmasdan, bunday savollar bilan o‘zini qiynamasdan, faqat nafs qayg’usi va o‘tkinchi hoyu havasga, huzur-halovatga berilib, engil-elpi umr kechiradigan, o‘zining ota-ona va farzand, el-yurt oldidagi burchiga umuman befarq bo‘lib yashaydigan odamlarning fikr-qarashlari.
Mana shunday ikki xil dunyoqarash asosida paydo bo‘ladigan og’ir savollar odamzot ongli yashay boshlagan zamonlardan buyon uni o‘ylantirib, qiynab keladi...”
Shu o‘rinda savol tug’iladi: befarqlik, loqaydlik bilan yovuzlik orasidagi munosabat qanday? Tan olish kerakki, dunyoda son jihatidan olinsa, mutlaq yovuz odamlar juda kamchilikni tashkil qiladi. Ular aslida odam ham emas, tsunami, to‘fon yoki zilzila kabi “xudoning bir balosi”. Shunday ekan, qanday qilib juda ozchilik bo‘lgan bu toifa ba’zan millionlab insonlar ustidan o‘z hukmini yurgiza boshlaydi? Ayni yuqorida aytilgan hayotning ma’no-mazmuni haqida bosh qotirishni oshiqcha ish deb biladigan, Alloh va bashariyat oldidagi o‘z burchini eslashni ham istamaydigan, faqat nafs qayg’usi va o‘tkinchi hoyu havasga berilib kun kechiradigan odamlarning befarq va loqaydligi tufayli bunday yovuz kuchlar o‘z makru hiylalarini bemalol amalga oshirishga muvaffaq bo‘ladilar. Chunki bunday kimsalar ko‘pincha o‘zlari sezmagan holda yovuzlik kuchlariga xizmat qiluvchi dahshatli qurolga aylanib qoladilar. Shu sababli Prezidentning yangi kitobida befarqlik va loqaydlik asl insoniylikka zid turuvchi qusur sifatida qattiq qoralanadi.
|
Tayanch so‘z va iboralar - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

|
Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
|
bet | 84/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
Tayanch so‘z va iboralar:
Marosimlar‚umumxalqbayramlari‚ «Navro‘z» bayrami‚ Qurbon xyiti‚ Ramazon xayiti‚ to‘ylar-xalq yuzi‚ dafn marosimlari‚ mavsumiy marosimlar.
Mavzuni mustahkamlash uchun savollar:
-
Marosimlar xalqimiz hayotida qanday o‘rin tutadi?
-
«Mustaqillik kuni» qanday bayram?
-
«Navro‘z» bayrami xaqida buyuk olimlar nimalarni yozib qoldirgan?
-
Qurbon va Ro‘za hayitlari qachondan boshlab bayram qilina boshlandi?
-
To‘ylarning qanday turlari bor? Qanday to‘ylar bo‘lishini va qanday o‘tishini xoxlaysiz?
-
Dafn marosimlari nima?
-
Mavsumiy marosimlarga nimalar kiradi?
|
| |
-ilova
Har bir ma’ruza va amaliy mashg’ulot uchun 0,5 dan 2 ballgacha qo‘yiladi. Reyting bo‘yicha natijalar bahosi

|
-ilova
Har bir ma’ruza va amaliy mashg’ulot uchun 0,5 dan 2 ballgacha qo‘yiladi. Reyting bo‘yicha natijalar bahosi
|
bet | 89/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
2-ilova
Har bir ma’ruza va amaliy mashg’ulot uchun 0,5 dan 2 ballgacha qo‘yiladi. Reyting bo‘yicha natijalar bahosi:
2,0 ball - «a’lo». 1,5 ball - «yaxshi». 1,0 ball - «qoniqarli». 0,5 ball - «qoniqarsiz».
3-ilova
Oiladagi ma’naviy muhitni shakllantirishda va takomillashtirishda ota-onaning roli
Erkak kishi tegishli ravishda o‘z oilasiga g’amxo‘rlik qiladi. Bunday g’amxo‘rlik erkak kishi zimmasiga muayyan majburiyatlarni yuklaydi. Boshqacha aytganda, erkak kishi o‘z oilasi va farzandlari uchun to‘liq javob beradi. Bu bir musulmon kishi his qiladigan javobgarlikdir Abu Hurayra guvohlik berishicha, Hadislardan biri oila uchun erkak kishining javobgarligi darajasini aniq belgilab beradi: «Tangri yo‘lida siz sarflaydigan dinorlardan, ya’ni qul sotib olishga sarflaydigan, qashshoklarga sadaqa sifatida beradigan, zavjangiz va bolacharingiz uchun sarflaydigan dinorlardan (Tangri) sizni taqdirlashda eng qimmatlisi, oilangiz uchun sarflaganingizdir».
4-ilova
Milliy urf-odatlarimiz, qadriyatlarimizda va islom dinida ota-onalar mas’uliyatiga qo‘yilayotgan talablar
Milliy urf-odatlar va an’analar mohiyatini tushunmaslik, milliy o‘zlik, xalqning o‘ziga xosligi, uning psixologiyasi va turmush tarzidan uzoqlashish, o‘tmishga beparvo munosabatda bo‘lish manbadan uzoqlashishga olib keladi, avlodlarning ayuqasiga putur etkazadi.
Xalq urf-odatlari va an’anataridan nasihatomuz va kesatib foydalanmaslik zarur. Ota-onalar va pedagoglar ularning mohiyatini yaxshi tushunishi lozim va aniq maqsadga yo‘naltirilgan ta’sir ko‘rsatish yo‘li bilan ularning asosida bolalarda kattalarga nisbatan hurmatda bo‘lish, kichiklarga g’amxo‘rlik qilish, xayrixoxlik, mehnatsevarlik, mehmondo‘stlik, o‘qish va o‘qituvchilarga hurmat bilan munosabatda bo‘lish singari axloqiy fazilatlarni shakllantirishi kerak.
|
| |
Protsessorning tuzilishi va ishlash prinsipi haqida ma’lumot bering

Protsessorning tuzilishi va ishlash prinsipi haqida ma’lumot bering.
Markaziy protsessor (CPU) deb ham ataladigan protsessorning tuzilishi
vaishlashprintsipi kompyuterlar ko'rsatmalarni qanday bajarishi va vazifalarni
bajarishinitushunish uchun asosiy hisoblanadi. Bu yerda umumiy ko‘rinish:
Protsessorning tuzilishi:
Boshqarish birligi (CU): Boshqaruv bloki protsessorning boshqa
komponentlari o'rtasidagi faoliyatnimuvofiqlashtirish orqali ko'rsatmalarning
bajarilishini boshqaradi. U xotiradan ko'rsatmalarni oladi, ularni dekodlaydi va
markaziyprotsessorvakompyuter tizimining boshqa qismlari o'rtasidagi ma'lumotlar
oqimini boshqaradi.
Arifmetik mantiq birligi (ALU) maʼlumotlar ustida arifmetik amallarni
(qoʻshish, ayirish, koʻpaytirishvaboʻlish kabi) va mantiqiy amallarni (masalan, VA,
YOKI va EMAS) bajaradi. U ushbu operatsiyalarni boshqaruv bloki tomonidan
taqdimetilganko'rsatmalarasosida amalga oshiradi.
Registrlar: Protsessor ichidagi kichik, yuqori tezlikdagi saqlash birliklari
bo'lib,ishlov berish jarayonida ma'lumotlarni vaqtincha saqlash uchun ishlatiladi.
Ular operandlarni, oraliq natijalarni, xotira manzillarini va ko'rsatmalarni
bajarishuchun zarur bo'lgan boshqa muhim ma'lumotlarni saqlaydi. Registrlarning
keng tarqalgan turlariga dastur hisoblagichi (PC), buyruqregistri(IR), xotira manzili
registri (MAR) va xotira ma'lumotlar registri (MDR) kiradi.
Kesh xotira: Protsessor ichida joylashgan kichik, yuqori tezlikdagi xotiradir.
U sekinroq asosiy xotiradan (RAM) ma'lumotlarga kirishning kechikishini
kamaytirish uchun tez-tez foydalaniladigan ko'rsatmalar va ma'lumotlarni
saqlaydi.Kesh xotirasi ma'lumotlarni kutish vaqtini qisqartirish orqali
protsessorningumumiy ish faoliyatini yaxshilashga yordam beradi.
Ishlash printsipi:
Yuklab olish: Markaziy protsessor keyingi buyruqning manzilini aniqlash
uchundasturhisoblagichi (PC) yordamida kompyuter xotirasidan (RAM)
ko'rsatmalarni oladi.Keyin olingan ko'rsatma ko'rsatmalar registrida (IR) saqlanadi.
Dekoder: Boshqaruv bloki bajariladigan operatsiyani va jalb qilingan
operandlarni aniqlashuchun xotiradan olingan buyruqni dekodlaydi.
Bajarish: Dekodlangan ko'rsatma registrlarda saqlanadigan operandlar
bo'yicha belgilangan arifmetik yoki mantiqiy amalni bajaradigan ALUga yuboriladi.
Amaliyot natijasi ko'rsatmaga qarab registrda qayta saqlanishi yoki
xotiragayuborilishi mumkin.
Qayta yozish: Agar operatsiya natijasini saqlash kerak bo'lsa, u ko'rsatmada
ko'rsatilganregistrgayoki xotira joyiga qayta yoziladi. Keyin dastur hisoblagichi
keyingi ko'rsatmani olish uchun oshiriladi vajarayondavom etadi. Umuman olganda,
protsessorning tuzilishi va ishlashi unga kompyuter dasturlaritalab qiladigan
vazifalarni bajarish uchun arifmetik, mantiqiy boshqaruv funktsiyalarini bajarib,
buyruqlarni ketma-ket bajarishga imkon beradi.
|
Buyruqlar tizimi arxitekturasi. Xotira turlari va xususiyatlari

Buyruqlar tizimi arxitekturasi. Xotira turlari va xususiyatlari
Download
345,91 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/15
Sana
26.07.2024
Hajmi
345,91 Kb.
#268685
Download
345,91 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Buyruqlar tizimi arxitekturasi. Xotira turlari va xususiyatlari
Download
345,91 Kb.
Matnni ko'rish
Dinamik tasodifiy kirish xotirasi (Dynamic RAM - DRAM

yaratishingiz mumkin degan ma'noni anglatadi.DRAM chipidagi xotira hujayralari
zaryadga ega bo'lgan kichkina kondansatörlerdir. Ushbu turdagi xotira bilan bog'liq
muammolar uning dinamik ekanligi bilan bog'liq, ya'ni. Uni doimiy ravishda
yangilab turish kerak, chunki aks holda xotira kondansatörlerindeki elektr zaryadlari
«quriydi» va ma'lumotlar yo'qoladi.DRAM-ning eng muhim xususiyati tezlikni,
yoki sodda qilib aytganda tsikl vaqti + kechikish vaqti + kirish vaqti, bu erda tsikl
vaqti - ma'lumot uzatishga sarflanadigan vaqt, kechikish vaqti - satr va ustun
manzilining dastlabki sozlamasi, kirish vaqti esa uyali qidirish vaqti.
Nanosaniyalarda o'lchanadi.
Statik tasodifiy kirish xotirasi (SRAM)
-Bu shunday nomlangan, chunki
dinamik tasodifiy kirish xotirasidan farqli o'laroq, uning tarkibini saqlash uchun
davriy regeneratsiya talab qilinmaydi. Ammo bu uning yagona ustunligi emas.
SRAM dinamik RAMga qaraganda yuqori tezlikka ega va zamonaviy protsessorlar
bilan bir xil chastotada ishlashi mumkin.SRAM chiplari butun tizim xotirasi uchun
ishlatilmaydi, chunki dinamik RAM bilan solishtirganda SRAM ishlashi ancha
yuqori, ammo uning zichligi ancha past va narxi ancha yuqori. Zichlikning pastligi
SRAM chiplarining katta ekanligini anglatadi, ammo ularning ma'lumot sig'imi
ancha kichikroq.Shunga qaramay, ishlab chiqaruvchilar hali ham kompyuterning ish
faoliyatini oshirish uchun SRAM-dan foydalanmoqdalar. Ammo narxning sezilarli
o'sishiga yo'l qo'ymaslik uchun kesh sifatida ishlatiladigan oz miqdordagi yuqori
tezlikda SRAM ishlatiladi.
Protsessor haqida batafsil ma’lumot bering

Protsessor yadrosi - bu CPU ichidagi ko'rsatmalarni bajarishgaqodirbo'lgan
yagona ishlov berish birligi. CPU ichidagi har bir yadro boshqa yadrolardan mustaqil
ravishdao'z vazifalarini bajarishi mumkin. Bu bir vaqtning o'zida bir
nechtavazifalarnibajarish, umumiy ishlash va samaradorlikni oshirish mumkin
bo'lganparallelishlov berish imkonini beradi. Jismoniy yadrolar bu CPU chipidagi
haqiqiy jismoniy ishlov berishbirliklari. Mantiqiy yadrolar ular Hyper-Threading
kabi texnologiyalar tomonidanyaratilgan virtual yadrolar bo'lib, ular bitta jismoniy
yadroga bir vaqtningo'zidabirnechta iplarni boshqarish imkonini beradi. Ko'p
yadroli protsessorlar: Zamonaviy protsessorlar ko'pincha ikki yadroli dan sakkiz
yadroli yoki undan ko'p bo'lganbirnechtayadrolarni o'z ichiga oladi. Ko'p yadroli
protsessorlar ko'p vazifali va ko'pbosqichli ilovalar uchun yaxshilangan ishlashni
taklif qiladi.
Intel protsessori va ularning imkoniyatlari (avzalliklari va kamchiliklari)

Intel protsessori va ularning imkoniyatlari (avzalliklari va kamchiliklari). Afzalliklari: Yuqori Ishlash Qobiliyati: Intel protsessorlari, ayniqsa, Core seriyasi (i3, i5,
i7, i9) yuqori ishlash qobiliyatiga ega. Ular ko'p yadroli ishlar va o'yinlar uchun
yaxshi natijalar ko'rsatadi.
Energiya Tejash: Intelning yangi avlod protsessorlari energiya
samaradorligini oshirishga qaratilgan. Ular kam quvvat iste'mol qilib, yaxshi
ishlashni ta'minlaydi.
Integratsiyalangan Grafikalar: Ko'p Intel protsessorlarida integratsiyalangan
grafikalar mavjud, bu esa oddiy grafik ishlar va o'yinlar uchun alohida grafik karta
sotib olish zaruratini kamaytiradi.
Texnologik Yangiliklar: Intel tez-tez yangi texnologiyalarni (masalan,
Thunderbolt, Optane) joriy qiladi, bu esa tizimning umumiy ishlashini yaxshilaydi.
Keng Qo'llab-quvvatlash: Intel protsessorlari keng dasturiy ta'minot va
operatsion tizimlar tomonidan qo'llab-quvvatlanadi, bu esa foydalanuvchilarga keng
imkoniyatlar yaratadi.
Kamchiliklari: Narx: Intel protsessorlari ko'pincha raqobatchilariga nisbatan qimmatroq
bo'lishi mumkin. Bu, ayniqsa, yuqori darajadagi modellarda sezilarli.
Issiqlik Ishlab Chiqish: Ba'zi Intel protsessorlari yuqori yukda ishlaganda
ko'p issiqlik ishlab chiqarishi mumkin, bu esa qo'shimcha sovutish yechimlarini
talab qiladi.
Yadro Sonining Kamligi: Ba'zi Intel protsessorlari (masalan, i3 seriyasi)
raqobatchilariga nisbatan kamroq yadroga ega bo'lishi mumkin, bu esa ko'p yadroli
ishlarni bajarishda kamchilik tug'dirishi mumkin.
Xavfsizlik Muammolari: Intel protsessorlari ba'zan xavfsizlik muammolariga
duch kelishi mumkin (masalan, Spectre va Meltdown zaifliklari), bu esa
foydalanuvchilar uchun xavf tug'dirishi mumkin.
Tez-tez Yangilanish: Intel har doim yangi avlod protsessorlarni chiqaradi, bu
esa eski modellarni tezda eskirishi va yangilanish zaruratini tug'dirishi mumkin.
AMD protsessori va ularning imkoniyatlari (avzalliklari va kamchiliklari)

Issiqlik Ishlab Chiqish: Ba'zi AMD protsessorlari yuqori yukda ishlaganda
ko'p issiqlik
ishlab chiqarishi mumkin, bu esa qo'shimcha sovutish yechimlarini
talab qiladi.
Dasturiy Ta'minot Qo'llab-quvvatlashi: Ba'zi eski dasturlar va o'yinlar AMD
protsessorlariga nisbatan optimallashtirilmagan bo'lishi mumkin,
bu esa
samaradorlikni kamaytirishi mumkin.
O'zgaruvchan Narxlar: AMD protsessorlarining narxlari bozor sharoitlariga
qarab o'zgarishi mumkin, bu esa xarid qilish vaqtida noaniqlik tug'dirishi mumkin.
Sovutish Talablari: Ba'zi yuqori darajadagi AMD protsessorlari kuchli
sovutish tizimlarini talab qiladi, bu esa qo'shimcha xarajatlarni keltirib chiqarishi
mumkin.
CISC (Complex Instruction Set Computer) buyruqlar tizimi haqida batafsil

arxitektura cheklangan ko'rsatmalar to'plamiga ega va har bir ko'rsatma
protsessorning bir siklida bajariladi. Kam sonli buyruqlar
protsessorni boshqarish
moslamasini soddalashtiradi. RISC - arxitekturasining kamchiliklari shundan
iboratki, agar kerakli buyruq to'plamda bo'lmasa, dasturchi uni mavjud to'plamdan
bir nechta buyruqlar yordamida amalga oshirishga majbur bo'ladi, dastur kodining
hajmini oshiradi
VLIW (Very Long Instruction Word) buyruqlar tizimi haqida batafsil

hisoblashga ixtiyoriy ishlab chiqarish konveyeri misol bo’la oladi. Zamonaviy
elektron hisoblash mashinalarida bu qoida parallel ishlovchi tizimda turli xil
funksional bloklar tomonidan amallarni bajarish sxemasiga asoslangan. Bunda har
bir qism umumiy siklda o’zining vazifasini bajaradi. Bunday turdagi hisoblash
tizimlarida konveyerlar prosessorlar guruhini hosil qilishi kerak bo’ladi (1,v-rasm).
MIMD (Multiple Instruction stream/ Multiple Data stream) arxitekturasi
barcha prosessorlari tizimi xususiy ma’lumotlar oqimi bilan o’zining dasturi
bo’yicha ishlashi uchun mo’ljallangan. Oddiy hollarda ular avtonom va mustaqil
bo’lishi mumkin, amalda yechiladigan masala hamma uchun bitta. Hisoblash
tizimlarida bunday sxemadan foydalanish katta ma’lumotlar oqimiga ishlov berish
markazlarining o’tkazuvchanlik xususiyatini oshirish uchun ko’pgina hisoblash
markazlarida qo’llaniladi (1,g-rasm). Bu tur bir muncha katta bo’lib, o’z ichiga
multiprosessorli hisoblash tizimlarini ham oladi.
Normal taqsimot dispersiyasi uchun statistik gipotezani tekshirish

|
Normal taqsimot dispersiyasi uchun statistik gipotezani tekshirish
|
bet | 12/14 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #147056 |
Bog'liq Safoyev Dilnoza kurs ishi 1Normal taqsimot dispersiyasi uchun statistik gipotezani tekshirish.
X – tasodifiy miqdor ) normal taqsimotga ega bo’lisin.
Gipotezalarni kiritamiz: , ya’ni bosh to’plam dispersiyasi ga teng; (yoki , yoki ).
Statistik mezon sifatida
olinadi, bu yerda – tanlanmaning tuzatilgan dispersiyasi.
qiymatlilik darajasi belgilanadi.
qiymatlilik darajasi bo’yicha kritik sohani topamiz. Bu soha gipotezaga bog’liq holda topiladi.
bo’lsin. Bunda o’ng tomonlama kritik soha tuziladi. sohaning kritik nuqtasi
tenglama asosida berilgan va bo’yicha taqsimotning kritik nuqtalari jadvalidan topiladi.
Kuzatuv natijalari bo’yicha hisoblanadi.
Bunda bo’lsa gipoteza rad etiladi, aks holda qabul qilinadi.
2). bo’lsin. Bunda chap tomonlama kritik soha tuziladi. sohaning kritik nuqtasi
tenglama asosida berilgan va bo’yicha taqsimotning kritik nuqtalari jadvalidan topiladi.
Bunda bo’lsa gipoteza rad etiladi, aks holda qabul qilinadi.
3). bo’lsin. Bunda chap tomonlama va o’ng tomonlama sohalardan tashkil topgan ikki tomonlama kritik soha tuziladi.
Berilgan ga ko’ra chap va o’ng kritik nuqtalar
tenglamadan topiladi.
U holda
Munosabat o’rinli bo’ladi.
tenglama asosida berilgan va bo’yicha jadvaldan kritik nuqta topiladi.
yoki
tenglik asosida berilgan va bo’yicha jadvaldan kritik nuqtani topamiz.
Bunda bo’lsa gipoteza qabul qilinadi, aks holda rad etiladi.
5-misol. bo’lsa, gipotezani tekshiring.
7 – ilovadagi jadvaldan va parametrlar bo’yicha o’ng kritik nuqta va va parametrlar bo’yicha chap kritik nuqta ekanini topamiz.
Statistik mezonning kuzatilgan qiymatini hisoblaymiz:
bo’lgani uchun gipoteza qiymatlilik darajasi bilan rad etiladi.
Misolning C++ dasturlash tilida dasturi:
#include
#include
double calculateChiSquareStatistic(double sampleVariance, double populationVariance, int sampleSize) {
double chiSquare = ((sampleSize - 1) * sampleVariance) / populationVariance;
return chiSquare;
}
int main() {
double sampleVariance = 14.3;
double populationVariance = 6.7;
int sampleSize = 21;
double alpha = 0.02;
double chiSquare = calculateChiSquareStatistic(sampleVariance, populationVariance, sampleSize);
double criticalValue = 32.852; // Critical value for two-tailed test at alpha = 0.02
if (chiSquare > criticalValue) {
std::cout << " Nol gipoteza rad etildi. Muqobil gipotezani qo'llab-quvvatlash uchun etarli dalillar mavjud." << std::endl;
} else {
std::cout << " Nol gipotezani rad etib bo'lmaydi. Muqobil gipotezani qo'llab-quvvatlash uchun dalillar etarli emas." << std::endl;
}
return 0; }
Dasturning natijasi:
|
| |
Grafik protsessor (GPU) va uning imkoniyatlari

renderlash,ilmiy simulyatsiyalar va mashinani o'rganish algoritmlari kabi hisoblash
intensivvazifalarini samarali bajarishga imkon beradi.
Hisoblash ish yuklari: Grafiklarni ko'rsatishdan tashqari, zamonaviy GPU'lar
umumiy maqsadli GPU (GPGPU) hisoblashlari deb nomlanuvchi umumiy maqsadli
hisoblash vazifalarini bajarishga qodir. Bu ilmiy simulyatsiyalar,ma'lumotlarni qayta
ishlash, kriptografiya va sun'iy intellektni o'z ichigaolgangrafik bo'lmagan hisob-
kitoblarni tezlashtirish uchun GPUning parallel ishlovberish imkoniyatlaridan
foydalanishni o'z ichiga oladi.
Videoni dekodlash va kodlash: GPU ko'pincha video dekodlash (masalan,
H.264,HEVC, VP9 dekodlash) va kodlash (masalan, oqimxizmatlari yoki
videokonferentsiya ilovalari uchun video oqimlarini kodlash) uchun maxsus
uskunani o'z ichiga oladi. Ushbu apparat tezlashuvi multimedia ishlashi va
samaradorligini oshiradi.
AMD, NVIDIA Geforce grafik protsessorlar haqida, ularning avzalligi

FreeSync Texnologiyasi: AMDning FreeSync
texnologiyasi ekran
yirtilishlarini kamaytirish va o'yin tajribasini yaxshilash uchun mo'ljallangan. Bu
texnologiya arzonroq monitorlar bilan ham ishlaydi.
Energiya Samaradorligi: AMDning yangi avlod
grafik kartalari energiya
samaradorligini
oshirishga qaratilgan, bu esa kam quvvat iste'mol qilib,
yuqori
ishlashni ta'minlaydi.
Ochiq Arxitektura: AMDning grafik kartalari ochiq arxitektura bilan ishlab
chiqilgan, bu esa dasturchilar va foydalanuvchilarga moslashtirish imkoniyatlarini
beradi.
Kamchiliklari:
Dasturiy Ta'minot Qo'llab-quvvatlashi: Ba'zi eski o'yinlar va dasturlar AMD
grafik kartalariga nisbatan optimallashtirilmagan bo'lishi mumkin,
bu esa
samaradorlikni kamaytirishi mumkin.
NVIDIAning Ray Tracing Qo'llab-quvvatlashi: NVIDIA grafik kartalari ray
tracing texnologiyasini qo'llab-quvvatlaydi, bu esa
yanada haqiqiy grafikalar
yaratishga imkon beradi. AMDning ray tracing qo'llab-quvvatlashi
yangi avlod
kartalarida mavjud bo'lsa-da, ba'zida kamroq samarali bo'lishi mumkin.
Driver Muammolari: Ba'zi foydalanuvchilar AMD grafik kartalarida drayver
muammolari haqida
shikoyat qilishgan, bu esa ish faoliyatini pasaytirishi mumkin.