4 ma’ruza mavzu: avr mikrokontrollerlar oylasining bayoni. Reja

|
4 ma’ruza mavzu: avr mikrokontrollerlar oylasining bayoni. Reja
|
bet | 1/2 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #263321 |
4 - MA’RUZA
Mavzu: AVR mikrokontrollerlar oylasining bayoni.
Reja:
5.1. AVR arxitekturasi
AVR xususiyatlari
Foydalanilgan adabiyotlar va internet tarmog`i manzillari.
Tayanch iboralar: Atmel firma, AVReal, Pony Proq, AVR ISP mk II In, Yangi progressiv RISS, Tiny AVR, Mega AVR , Classic AVR.
AVR da dastur ishlab chiqarish uchun dasturiy ta’minot:
AVR Studio – IDE Q assembler Q taxlovchi.
LAR Embedded workbench for Atmel AVR - kompilyator CG’ CQQ
Code Vision AVR - kompilyator CQ boshlang’ich kod generatori.
Image Craftc ( ICC) AVR – komplilyator C.
PROTEUS -simulyator AVR.
Dastur ishlatuvchilari:
AVReal – LTP port orqali ulanuvchi Code VisionAVR bilan mos keluvchi dastur ishlatuvchi.
Pony Proq – COM port orqali ulanuvchi, MK, AVR, PIC va boshqalarni qo’llovchi dastur ishlatuvchi.
AVR ISP mk II In – System Proqrammer - AVR Studio bilan mos tushuvchi dastur ishlatuvchi, ATMELning barcha 8 razryadli mikrokontrollerlarda qo’llaniladi, USB port orqali ulaniladi.
ATMEL firmasi AVR mikrokontrollerlari.
Yangi progressiv RISS – yadroni yaratish g’oyasi Norvegiyaning Tronxeym (Trondneim) shaxridagi ikki talabaga tegishli. Ular Norweqian University of Ssince and Technoloqy ( NTNV) ga o’qishgan, Alf – Egil Bogen (Alf – Eqil Boqen) va Begard Vollen ( Veqard Wallen) lardir.
1995 – yilda Boqen va Bollen o’sha vaqtda o’zining flesh xotirali ,,Nou – xau” chiplari bilan mashhur bo’lgan Atmel korporatsiyasiga, yangi 8 bitli RISS – kontrollerlarini ishlab chiqarish va uni kristaldagi flesh xotiraga qushishni taklif etishdi. G’oya ularga yoqdi va bu loyihani tezlikda qo’llashni bildirishdi.
1996 – yilda Atmelning Tranxeymdagi tajriba markaziga asos solindi. Shuni aloxida takidlash kerakki, 150 Tranxeym o’zining Universiteti yordamida yiliga bozor sektorlarida avtomatlashdan boshlab ma’lumotlarni qayta ishlash va uzatishga maxsuslashtirilgan 20 ga yaqin yangi kompaniyalarni tashkil etadi.
1996 – yilning oxirida AT9051200 kristall ishlab chiqargan bo’lsa 1997 – yili 2– yarim yillikda Atmel korporatsiyasi yangi mikrokontrol-lerlar turkumini ko’plab ishlab chiqishni boshladi, uning reklama va texnik ko’llanilishini taminladi.
Yangi yadro AVR deb nomlandi va patent oldi. Kimlardir uning nomlanishinin Advenced Virtual Risc so’zidan desa, boshqalar Alf Egel Bogen Vegard Wollan Risc so’zidan deyishadi. Komandalar tizimi va AVR chiplari ichki qurilmalari IARSYStems firmasi bilan hamkorlida ishlab chiqilgan.
Bu firma CG’ CQQ dasturlashtirish tillari kompilyatorlarini ishlab chiqishadi, bu esa mikrokontrollerlarning o’ziga xosligini taminladi. Natijada AVR uchun yuqori darajali dasturlash tillaridan foydalanishda yuqori yuzadagi kod olish imkonini tug’dirdi. Bundan tashqari konveyerlarning progressiv texnologiyalaridan foydalanish AVR ning ,,tanlash - bajarish” tsiklini qisqartirdi. Masalan X51 turkumdagi mikrokontrollerda qisqa komandalar generatorning 12 taktida bajariladi. Microchip firmasining PIC - kontrollerlarida qisqa komandalar taktli chastotaning 4 – davrida bajariladi.
Xozirgi kunda i8051 mikrokontrolleri bilan mos 200 xildan ortiq turlari mavjud, ularni va mikrokontrollerlarni boshqa ko’plab turlarini 20 dan ortiq kompaniyalar ishlab chiqaradi. Mikrokontrollerlar ichida eng ommalashganlari 8-bitli "Microchip Technology" firmasining PIC va "Atmel" firmasining AVR, 16-bitli "TI" firmasining MSP430, hamda ARM firmasining ARM arxitekturasi.
AVR – mikrokontrollerlarda qisqa komandalar umumiy potokda taktda signalining bir davrida bajariladi. Kristalning bunday ko’rinishi ishlab chiqarishni oshishini taminladi, bunda sekundiga millionta operatsiya bajaradi. Bu ko’pgina holatlarda berilgan ishlab chiqarishda taktli chastotani pasaytirishga imkon beradi, demak qurilma sarflanadigan quvvatini ham. AVR – mikrokontrollerlar energiya sarflanishi va ishlab chiqarishni optimallash bo’yicha keng imkoniyatlarni namoyon qiladi.
AVR - mikrokontrollerlar yagona arxitektura miqyosida 3 – ta turkumga bo’linadi:
1. Tiny AVR – unchalik katta bo’lmagan xotira dasturiga (1 ... 2 bayt) ega va cheklangan preiferiya qurilmalari: Ularning hammasi amaliy jihatdan 8 – chiqishli korpusli va og’ir moliyaviy cheklanishli sharoitlarda qo’llaniladi. Bu Mikrokontroller-larni qullash sohalari har xil intilktual datchiklar,(o’yinchoqlar, har xil maishiy texnika, zaryadlavchi) qurilmalar kabilarda.
2. Mega AVR – nisbatan rivojlangan periferiyali, barcha AVR – mikrokontrollerlar ichida nisbatan katta xotira dasturi va ma’lumotlar xajmiga ega. Ular mobil telefonlarda, har xil periferiya qurilmalari kontrollerlarida (printerlar, skanerlar, SD - ROMG’DVD-ROM simlarida, zamonaviy disk yurituvchilar kabilardir), murakkab ofis texnikalarida foydalanish uchun mo’ljallangan.
3. Classic AVR – 2001- 2002 yillarga o’tish bilan bog’liq mikrokontrollerlar ba’zi liniyasi. Atmel firmasi 0.35 mkmli Mega mikrokontrollerlari turkumi etiborga olingan. Barcha mikrokontrollerlar turkumi bir necha pasaytirilgan energiya sarflanishi rejimini qo’llaydi, bekor qilish blogiga ega, bevosita tayyor qurilmada dasturlashtirishni ro’xsat etadi.
Mega turkmidagi AVR mikrokontrollerlar yadrosi yaxshilangan arxitekturasi bo’yicha bajarilgan. Undagi mikrokontrollerlar tezligini oshirishga yo’naltirilgan bir qator echimlarda foydalaniladi.
|
| |