nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Oriental Renaissance: Innovative

|
Oriental Renaissance: InnovativeBog'liq 51 Muhammadiyev Dilmurod Abdulhakim ogli 400-405Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 8
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
401
w
www.oriens.uz
September
2021
Ключевые слова
: банковские ресурсы, кредитные ресурсы, банковские
средства, заемные средства, депозиты, межбанковские кредиты, срочные
вклады, банковский баланс и др.
KIRISH
Moliyaviy tizimning asosiy komponenti sifatida banklar omonatchilardan qarz
oluvchilarga mablag'larni samarali ajratadilar. Ular moliyaviy xizmatlar ko'rsatadilar,
bu esa jamg'arma va qarz olish imkoniyatlari haqida ma'lumot olish xarajatlarini
kamaytiradi. Bu moliyaviy xizmatlar umumiy iqtisodiyotni yanada samaraliroq
qilishga yordam beradi. Bu shunchaki akademik mashq emas; ko'plab sobiq sharqiy
blokirovka mamlakatlari moliyaviy bozorlarni yaratish va bozorga yo'naltirilgan
banklar va boshqa moliya institutlarini rivojlantirishni boshlaganda, bu savolga duch
kela boshladilar. Banklar pul mablag'larini qarz olish yo'li bilan ishlaydi: odatda,
depozitlarni qabul qilish yoki pul bozorlarida qarz olish orqali. Banklar jismoniy
shaxslardan, korxonalardan, moliya institutlaridan va hukumatlardan ortiqcha
mablag'lari (jamg'armalari) bilan qarz oladi. Keyin ular bu omonatlar va qarz
mablag'laridan (bankning majburiyatlari) kredit berish yoki qimmatli qog'ozlarni
(bank aktivlari) sotib olish uchun foydalanadilar. Banklar bu kreditlarni tadbirkorlik
sub'ektlariga, boshqa moliya institutlariga, jismoniy shaxslarga va hukumatlarga
(investitsiyalar yoki boshqa maqsadlar uchun mablag' kerak bo’lganda) berishadi.
Foiz stavkalari qarz oluvchilar, kreditorlar va banklar uchun narx signallarini beradi.
Bank tizimi depozit olish, kredit berish va foiz stavkalari signallariga javob berish
orqali mablag'larni tejovchilardan qarz oluvchilarga samarali yo'naltirishga yordam
beradi. Banklar, shuningdek, kredit karta bo'yicha 100 dollar miqdorda yoki milliard
dollarlik korporativ birlashishni moliyalashtiruvchi yirik korporatsiyagacha bo'lgan
qarz oluvchilarning keng doirasiga xizmat ko'rsatadi. Bu shuni ko'rsatadiki,
banklarning mablag' manbalarining asosiy qismi depozitlar - cheklar, jamg'armalar,
pul bozori depozit hisoblari va muddatli sertifikatlardir. Ushbu mablag'lardan eng
ko'p foydalaniladigan maqsad - bu ko'chmas mulk, tijorat va sanoat kreditlarini berish.
Alohida banklarning aktiv va passiv tarkibi tarmoq ko'rsatkichlaridan farq qilishi
mumkin, chunki ba'zi muassasalar ixtisoslashgan yoki cheklangan bank xizmatlarini
ko'rsatadilar.
|
| |
Darsliklar haqida - 1. O’quv qo’llanmalar Darsliklar haqida 3

|
1. O’quv qo’llanmalar Darsliklar haqida 3
|
bet | 2/3 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 21,49 Kb. | | #115904 |
Bog'liq 16 O‘quv qo‘llanma hamda darsliklar Manografiyalarni tahlilini o‘rganish2. Darsliklar haqida
Maktablardagi sifatli taʼlim ko‘p jihatdan yaratilayotgan darsliklarga bog‘liq. Yaʼni u taʼlim standartlariga javob berish bilan birgalikda o‘quvchini qiziqtirish va fanga bo‘lgan mehrini uyg‘otishi kerak. Boshlang‘ich sinf darsliklarining tubdan yangilangani nafaqat o‘quvchi va ustozlarni, balki ota-onalarni ham quvontirdi. Ammo ular borasidagi tanqidiy fikrlar ham yo‘q emas. Xo‘sh, 2023/2024-o‘quv yilida taqdim etilgan darsliklar avvalgilaridan nimasi bilan farq qiladi? Bu savolga javob olish maqsadida soha mutaxassislari va ota-onalarning fikrlari bilan o‘rtoqlashdik.
Bu yil taqdim etilgan boshlang‘ich sinf darsliklari o‘qituvchilar uchun yangilik bo‘ldi. O‘quvchilar kitoblar berilgan kun qanchalik quvonishganini so‘z bilan taʼriflab berib bo‘lmaydi. Haqiqatan ham hozirgi kitoblar avvalgilaridan ancha ustun. Kitobning ko‘rinishi va rang-barang suratlari har bir o‘quvchini o‘ziga qaratoladi. Avvalgi kitoblar ancha qalin va og‘ir edi. Ayni o‘sish davridagi bola uchun bu qator qiyinchiliklarni tug‘dirardi. Yangi darsliklarning choraklarga bo‘lingani o‘quvchini yil davomida ortiqcha yukni ko‘tarib yurishdan xalos qildi.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 726-qaroriga muvofiq taʼlim muassasalarining matbaa mahsulotlari texnik reglament asosida ishlab chiqariladi. Yangi boshlang‘ich sinf darsliklari ana shu texnik reglamentning eng maksimal darajasidan ham yuqori sifatda ishlab chiqarilgan. Bu o‘z navbatida darslikdan uzoq yil foydalanishga sabab bo‘ladi. Ular sifati va chidamlilik darajasi bo‘yicha Yevropa poligrafiyasi standartlariga to‘liq javob beradi. Darslikning vazni, o‘lchami, shriftlari bo‘yicha reglament tasdiqlangan va shu talablardan kelib chiqqan holda ishlab chiqarilgan, — deydi Taʼlimni rivojlantirish respublika ilmiy-metodik markazi direktori Vohid Hamidov.
Darsliklar ikki yildan buyon ijara to‘lovisiz berilayotgandan juda quvonyapman. Ilgari xorij tilidagi darsliklar bo‘yicha yetishmovchiliklar bo‘lardi. O‘qituvchilar darslikka qo‘shib, qo‘shimcha adabiyotlar ham sotib olishimizni so‘rashardi.
|
| |
D.matno’lchaminibelgilaydi

|
D.matno’lchaminibelgilaydi
|
bet | 52/52 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 211,46 Kb. | | #117463 |
Bog'liq BoshsahifaD.matno’lchaminibelgilaydi
49#HTML da tegi nima vazifani bajaradi?
A.matno’lchaminibelgilaydi
B.matnoralig’inibelgilaydi
C.matnnishriftinibelgilaydi
D.matnranginibelgilaydi
50#Web sahifalarga qanday kengaytmali rasmlarni joylab bo’lmaydi?
A.jpg
B.psd
C.gif
D.bmp
#HTMLda ALINK qanday vazifa bajaradi?
fondagi tasvir sifatida foydalaniluvchi
tasvirni belgilaydi
manzilini belgilaydi
hujjatning quyi chegaralarini
piksellarda belgilaydi
• d. faol murojaat (ccbi/ixa) ning rangini
belgilaydi
#HTMLda VLINK qanday vazifa
bajaradi?
O a. pametrlari matn chegarasi va
darcha chetlari orasidagi
masofani piksellarda belgilaydi
O b. ishlatilgan murojaat rangini
belgilaydi
O c. xali ko'rib chiqilmagan
ssilkaning ranggini belgilaydi
O d. brauzer darchalari
xarakatlantirish (prokrutka)
yo'laklarini o'rnatadi
#Html tili asosiy qoidalari. Javob 4ta
51# HTMLda LEFTMARGIN qanday vazifa bajaradi?
Chap chegaralarni piksellarda belgilaydi
|
| |
# Papkani ochish uchun quyidagi ishlar bajariladi

|
# Papkani ochish uchun quyidagi ishlar bajariladi
|
bet | 8/52 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 211,46 Kb. | | #117463 |
Bog'liq Boshsahifa49# Papkani ochish uchun quyidagi ishlar bajariladi:
A. O’ng tugmacha 2 marta tez-tez bosiladi
B. Papka ustiga sichqoncha ko’rsatkichi quyiladi
C. Chap tugmacha 2 marta tez-tez bosiladi
D. yoki yo’naltiruvchi tugmachalar yordamida papka tanlanadi va
E. Chap tugmacha 1 marta tez-tez bosiladi
F. yoki Tab tugmachasi yordamida papka tanlanadi va
G. Probel bosiladi
H. Enter bosiladi
50# Tizimli dasturiy ta'minot (Sistem software) — …
A. yangi dasturlarni ishlab chiqish jarayonida qơllaniladigan maxsus dasturlar majmuasidan
iborat vositalardir.
B. kompyutеrning va kompyutеr tarmoqlarining ishini ta'minlovchi dasturlar majmuasidir.
C. bu aniq bir prеdmеt sohasi bơyicha ma'lum bir masalalar sinfini еchishga mơljallangan
dasturlar majmuasidir.
D. dasturiy ta'minot odatda kompyuterning qattiq diskida saqlanadi va kompyuter yoqilishi
bilan maxsus dastur
51# Amaliy dasturiy ta'minot (Aplication program paskage) — …
A. yangi dasturlarni ishlab chiqish jarayonida qơllaniladigan maxsus dasturlar majmuasidan
iborat vositalardir.
B. dasturiy ta'minot odatda kompyuterning qattiq diskida saqlanadi va kompyuter yoqilishi
bilan maxsus dastur
C. bu aniq bir prеdmеt sohasi bơyicha ma'lum bir masalalar sinfini еchishga mơljallangan
dasturlar majmuasidir.
D. kompyutеrning va kompyutеr tarmoqlarining ishini ta'minlovchi dasturlar majmuasidir.
52# Dasturlash tеxnologiyasining uskunaviy vositalari — bu …
A. yangi dasturlarni ishlab chiqish jarayonida qơllaniladigan maxsus dasturlar majmuasidan
iborat vositalardir.
B. kompyutеrning va kompyutеr tarmoqlarining ishini ta'minlovchi dasturlar majmuasidir.
C. bu aniq bir prеdmеt sohasi bơyicha ma'lum bir masalalar sinfini еchishga mơljallangan
dasturlar majmuasidir.
D. dasturiy ta'minot odatda kompyuterning qattiq diskida saqlanadi va kompyuter yoqilishi
bilan maxsus dastur
|
| |
# Word dasturida jadvallar ustida quyidagi amallardan qaysilarini bajarish mumkin?

|
# Word dasturida jadvallar ustida quyidagi amallardan qaysilarini bajarish mumkin?
|
bet | 14/52 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 211,46 Kb. | | #117463 |
Bog'liq Boshsahifa85# Word dasturida jadvallar ustida quyidagi amallardan qaysilarini bajarish mumkin?
разбить ячейки
показать ячейки
объединить ячейки
скрыть ячейки
86# Word dasturida ruyxat yaratishning usullarini ko’rsating.
Маркеры
Точечная
Нумерация
Буквица
87# Word dasturida ish varag’ining joylashuv turlarini ko’rsating.
книжной
планшетной
альбомной
блокнотной
88# Word dasturida Ctrl tugmasi bosib turilib pastga tugmasi bosilsa nima bo’ladi?
bir abzats to’liq belgilanadi
bir qator to’liq belgilanadi
bir abzats pastga o’tiladi
bir qator pastga o’tiladi
89# Word dasturida Ctrl tugmasi bosib turilib o’ngga tugmasi bosilsa nima bo’ladi?
bitta so’z belgilanadi
bitta qator belgilanadi
bitta so’z o’ngga o’tiladi
bir abzats o’ngga o’tiladi
90# Word dasturida yozuvlarni qalin ko’rinishga o’tkazish uchun qanday usullardan foydalanish mumkin?
sichqoncha bilan uskunalar panelidagi Ж belgisini bosish orqali
Ctrl+B
Шрифт oynasi orqali
Ctrl+P
Абзац oynasi orqali
sichqoncha bilan uskunalar panelidagi Ч belgisini bosish orqali
91# Word dasturida yozuvlarni kursiv ko’rinishga o’tkazish uchun qanday usullardan foydalanish mumkin?
sichqoncha bilan uskunalar panelidagi K belgisini bosish orqali
Ctrl+I
Шрифт oynasi orqali
Ctrl+B
Абзац oynasi orqali
sichqoncha bilan uskunalar panelidagi Ч belgisini bosish orqali
|
| |
# Dasturli fayllarning kengaytgich turlarini tanlang

|
# Dasturli fayllarning kengaytgich turlarini tanlang
|
bet | 6/52 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 211,46 Kb. | | #117463 |
Bog'liq Boshsahifa31# Dasturli fayllarning kengaytgich turlarini tanlang:
A. *.com
B. *.exe
C. *.txt
D. *.bak
E. *.arj
F. *.bas
G. *.pas
H. *.bat
I. *.doc
J. *.tmp
32# Har bir fayl o’z ... va ... ega, ular o’zaro ... bilan ajratiladi
A. nomiga
B. xajmiga
C. o’lchamiga
D. kengaytmasiga
E. nuqta
F. vergul
33# Standart xolatlarda fayl nomlari ... dan ... gacha, kengaytgichlari esa ... dan ... gacha
belgiga ega buladi. Fayl nomi … xarflarda yozilishi maqsadga muofiqdir.
A. faqat 3 ta
B. 1 dan 8 gacha
C. ixtiyoriy
D. 1 dan 4 gacha
E. lotin
F. krill
34# Faylning ta’rifini tanlang:
A. axborotlarni bitlarda yozilgan grafikli ko’rinishi
B. fayl - bu nom bilan nomlangan disklardagi axborotlar ketma-ketligi
C. axborotlarni qattiq va yumshoq magnit disklarda yozilgan nomlari
D. fayl - bu o’z nomiga ega bo’lgan,
E. disklarda joylashgan axborotlar
F. protsessorlarda joylashgan axborotlar
35# Fayllarning asosiy xarakteristikalari quyidagilar:
A. strukturasi
B. yaratish usuli
C. kengligi
D. nom
E. o’lchami
F. yaratilgan sanasi
G. yaratilgan vaqti
H. balandligi
36# Fayl kengaytmalarini tanlang:
A. *.rus
B. *.exe
C. *.com
D. *.tes
E. *.bac
F. *.kom
G. *.txt
H. *.arj
37# Keng tarqalgan fayl kengaytmalarini tanlang:
A. *.tes
B. *.eze
C. *.bas
D. *.bat
E. *.bak
F. *.obj
G. *.dat
H. *.dok
38# Keng tarqalgan fayl kengaytmalarini tanlang:
A. *.eze
B. *.bas
C. *.for
D. *.bas
E. *.dbf
F. *.pas
G. *.doc
H. *.act
39# Matnli va dasturli kengaytmalarni tanlang:
A. *.bmp
B. *.ppt
C. *.txt
D. *.bas
E. *.rar
F. *.doc
G. *.exe
H. *.bat
I. *.arj
J. *.zip
|
| |
# Operatsion sistemaning asosiy vazifalari

|
# Operatsion sistemaning asosiy vazifalari
|
bet | 7/52 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 211,46 Kb. | | #117463 |
Bog'liq Boshsahifa40# Operatsion sistemaning asosiy vazifalari:
A. kompyuterlarga xizmat ko’rsatish
B. fayllar strukturasini xosil qiladi va strukturaga xizmat qiladi
C. dasturlarni ishini to’xtatish va ularni o’chirish
D. qurilmalar ishini boshqarish va ularni bekor qilish
E. foydalanuvchining dasturlar bilan ta’minlash
F. dasturlarni tiklash va ishga tushirish
G. qurilmalarni o’rnatish va saqlash
H. foydalanuvchining interfeysini ta’minlash
I. fayllar strukturasini hosil qiladi va bekor qiladi
J. kompyuterlarni tuzatish
41# Dasturdan chiqish yo’llarini kursating
A. Shift+o’ng tomonga strelka
B. Shift+Del
C. Alt+F4
D. Ctrl+Esc
E. Файл - Выход
F. ochiq darchaning sarlavxalar satridagi tugmacha bosiladi
42# Asosiy menyuga (ПУСК) tegishli bo’limlarni tanlang:
A. мой компютер
B. мои документы
C. корзина
D. сетевое окружение
E. программы
F. поиск
G. завершение сеанса
H. панел управления
43# Standart dasturlarni tanlang:
A. Kalkulyator
B. Paint
C. Word
D. Excel
E. Bloknot (NotePad)
F. WordPad
G. PowerPoint
H. Access
44# Audio fayl kengaytgichlarini tanlang:
A. *.mp3
B. *.avi
C. *.dat
D. *.wma
E. *.wav
F. *.mov
45# Video fayl kengaytgichlarini tanlang:
A. *.arj
B. *.mov
C. *.avi
D. *.wma
E. *.wav
F. *.dat
G. *.mp4
H. *.mp3
46# Rasmli fayl kengaytgichlarini tanlang:
A. *.doc
B. *.rtf
C. *.arj
D. *.bmp
E. *.jpg
F. *.zip
G. *.tif
H. *.pcx
47# Arxivli fayl kengaytgichlarini tanlang:
A. *.rtf
B. *.arj
C. *.zip
D. *.html
E. *.pdf
F. *.rar
48# Word dasturida saqlash mumkin bo’lgan fayl kengaytmalarini tanlang:
A. *.doc
B. *.rtf
C. *.wri
D. *.arj
E. *.pdf
F. *.xls
G. *txt
H. *.html
|
| |
# Windows dasturi bosh menyusining tashkil etuvchilari tanlang

|
# Windows dasturi bosh menyusining tashkil etuvchilari tanlang
|
bet | 5/52 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 211,46 Kb. | | #117463 |
Bog'liq Boshsahifa24# Windows dasturi bosh menyusining tashkil etuvchilari tanlang:
A. Программы
B. Файл
C. Вставка
D. Панель управления
E. Поиск
F. Правка
G. Формат
H. Выполнить
25# "Пуск" tugmachasining asosiy tashkil etuvchilarini ko’rsating
A. Корзина
B. Screen Lock
C. Языковой панель
D. "Мой компьютер"
E. Программы
F. Мои документы
G. Настройка
H. Выключение
26# Ishchi stol elementlarini ko’rsating:
A. sichqoncha ko’rsatkichi
B. yacheyka
C. ishchi stol elementlarining nishonlari
D. masalalar paneli
E. sarlavxalar satri
F. menyu satri
G. "Пуск" tugmasi
H. tasviriy rasm
27# Windows muxitida papkalarning interfeys oynasi quyidagi qismlardan iborat … .
A. Manzil satri
B. Xolat satri
C. Sarlavxa satri
D. Menyu satri
E. Masalalar paneli
F. Uskunalar satri
G. Gorizontal va vertikal o’tkazgichlar
H. Gorizontal va vertikal chizgichlar
28# Katalog - diskdagi maxsus joy bo’lib, unda saqlanadigan ma’lumotlar turini tanlang:
A. fayl nomi
B. faylning rangini
C. katta xajmli fayllar
D. faylning xajmi
E. fayl yozilgan diskni nomi
F. faylning yozilish vaqti
G. faylning turi
H. fayl belgilari
29# Windows muxitida yangi "Папка" yaratish uchun quyidagilar bajariladi:
A. sichqoncha o’ng tugmachasi bosiladi
B. Создать
C. Ярлык
D. Вставит
E. sichqoncha chap tugmachasi ikki marotaba bosiladi
F. Папка
G. sichqoncha chap tugmachasi bir marotaba bosiladi
H. sichqoncha chap tugmachasi bosiladi
30# Darchalarni (Окно) yuqori o’ng burchagida 3 ta belgini vazifalari quyidagilar
A. "Свернут" - darchani kichik yoki kattalashtirish
B. "Развернут" - darchani aktiv yeki noaktiv rejimga o’tkazish
C. "Свернут" - darchani aktiv yoki noaktiv rejimga o’tkazish
D. "Закрыт" - darchadan chiqish
E. "Развернут" - darchani kichik yoki kattalashtirish
F. "Закрыт" - darchani yopish
|
| |
-amaliy mashg’ulot
1# Quyidagi qatorlardan qaysi birida faqat operatsion sistemalar keltirilgan?

|
-amaliy mashg’ulot
1# Quyidagi qatorlardan qaysi birida faqat operatsion sistemalar keltirilgan?
|
bet | 2/52 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 211,46 Kb. | | #117463 |
Bog'liq Boshsahifa2-amaliy mashg’ulot
1# Quyidagi qatorlardan qaysi birida faqat operatsion sistemalar keltirilgan?
A. WINDOWS, MS WORD
B. MS WORD, UNIX
C. CP/M, INTERNET
D. WINDOWS, MS Excel
E. MS-DOS, LINUX, WINDOWS
2# Kompyuterda ishlatiladigan dasturlarning uch xil kategoriyasini ko‘rsating:
A. Amaliy dasturlar
B. Xizmatchi dasturlar
C. Standart dasturlar
D. Tizimli dasturlar
E. Dasturlash tizimlari
F. Arxivlash dasturlari
3# Kompyuter dasturiy ta’minoti shartli ravishda uchta turga ajratiladi. Ular qanday
dasturiy ta’minotdan iborat?
A. amaliy dasturlar
B. tizimli dasturlar
C. operatsion tizimini yaratish dasturlari
D. grafiklar bilan ishlash dasturlar
E. uskunaviy dasturlar
F. modulli dasturlar
4# Amaliy dasturlar ikki toifaga ajratiladi. Ularni ko‘rsating.
A. ma’lum soha masalalarini yechishga mo‘ljallangan dasturlar
B. arxivatorlar
C. drayver dasturlar
D. umumfoydalanuvchi dasturlar
5# Operatsion tizim bu:
A. resurslarni taqsimlash
B. foydalanuvchilar bilan muloqot o‘rnatish
C. grafiklar bilan ishlash
D. dasturlar bajarilishini ta’minlash
E. ma’lumotlarni kiritish, chiqarish va boshqarish
F. matnlar bilan ishlash
G. chizmalar bilan ishlash
H. animatsiya va video dasturlari bilan ishlash
6# Oddiy matnli faylni ko‘rsating.
A. .xls
B. .bat
C. .sys
D. .txt
E. .doc
7# Buyruqlardan tuzilgan faylni ko‘rsating.
A. .txt
B. .bat
C. .doc
D. .xls
E. .sys
8# Katalog nima?
A. bir qancha fayllar
B. fayl nomlari
C. ma’lumotlar
D. axborotlarni siqish
E. hajmi
F. vaqti
G. diskdagi manzili
H. sektorlar
9# Windows menyu turlari:
A. mening kompyuterim (мой компьютер)
B. bosh menyu (Пуск)
C. mening savatcham (корзина)
D. tizimli menyusi (Gorizontal menyu)
E. mening dokumentim (мои документы)
F. kontekst menyusi
G. ilovalar menyusi
H. mening yorlig’im (ярлык)
|
| |
Potok tizimidagi transport vositalari

|
Potok tizimidagi transport vositalari
|
bet | 4/5 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 177 Kb. | | #160273 |
Bog'liq Injinerlik metodologiyasi unumdorligi va imkoniyatlari (3)Potok tizimidagi transport vositalari. Potokli ishlab chiqarishda transport vositalari mahsulotlarni liniyadagi ish joylari orasida harakatlantirish uchun ehtiyot qismlarni omborlardan ish joylariga keltirish uchun xizmat qiladi. - Potok tizimidagi transport vositalari. Potokli ishlab chiqarishda transport vositalari mahsulotlarni liniyadagi ish joylari orasida harakatlantirish uchun ehtiyot qismlarni omborlardan ish joylariga keltirish uchun xizmat qiladi.
- Transport vositalarini tanlash quyidagi omillarga bog'liq bo'ladi:
- mahsulotlarning massasi, o'lchami va konstruktiv xususiyatlariga;
- vaqt birligi ichida ishlab chiqariladigan mahsulot, detallar soni;
- operasiyalararo uzatishlarning qabul qilingan usuliga ko'ra (donalab yoki partiyalab), zaruriy idishlarning xarakteristikasi va o'lchamiga ko'ra;
- transport vositasi harakat qiluvchi binoning konstruktiv xususiyatiga.
- Jihozlar bo'ylama joylashgan potok liniyalarda og'irligi 20 kg gacha bo'lgan detallarni qisqa masofaga uzatishda og'ma yoki vintli lobalardan foydalanish mumkin. Og'irroq detallarni uzatish uchun esa rolgang yoyli aravachalar qo'llaniladi. Yig'uv sexlarida potokli ishlab chiqarish uchun samarali transport vositasi bo'lib konveyer hisoblanadi.
Potokli ishlab chiqarishda texnologik va tashkiliy sinxronlashtirish. - Potokli ishlab chiqarishda texnologik va tashkiliy sinxronlashtirish.
- Potok tizimi faoliyatini samarali tashkil etish undan operasiyalar unumdorilgini o'zaro tenglashtirish zarurdir, ya'ni uzluksiz harakatlanuvchi liniyalarni tashkil etish kerak. Buning uchun ishlab chiqarishni tashkil etishning potok usulini qo'llashga tayyorgarlik ko'rish davomida texnologik sinxronlashtirish potok tizimini hisoblash davomida esa tashkiliy sinxronlashtirish amalga oshiriladi. Texnologik sinxronlashtirish — operasiyalar davomiyligi va ishchi liniya hisob taktining o'zaro tenglashuviga olib keladigan tadbirlar majmuidir.
|
| |
# Windows standart dasturlari nimadan iborat?

|
# Windows standart dasturlari nimadan iborat?
|
bet | 3/52 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 211,46 Kb. | | #117463 |
Bog'liq Boshsahifa10# Windows standart dasturlari nimadan iborat?
A. MS Access
B. Paint dasturi
C. Блокнот Note Pad
D. MS Excel
E. Word Pad
F. Photoshop
G. MS Word
H. Проводник
11# Axborot nima?
A. kompyuterdagi barcha ma’lumotlar,
B. internet tarmog‘i,
C. olamdagi butun borliq
D. ro‘y beradigan xodisalar,
E. lokal tarmoqdagi ma’lumotlar
F. jarayonlar haqidagi xabar va ma’lumotlardir
12# Windows operatsion sistemasini quyidagi xolatlarda yuklanadi
A. Reset tugmachasi bosilganda
B. Restore tugmachasi bosilganda
C. kompyuter elektr tarmog’iga ulanganda
D. Ctrl+Alt+Del tugmachalariga birgalikda bosilganda
E. Ctrl+Shift+Del tugmachalariga birgalikda bosilganda
F. monitor elektr tarmogiga ulanganda
13# Winows operatsion sistemasidan chiqish:
A. Shift+F4 va Enter bosilganda
B. Пуск, завершение работы
C. Перезагрузка
D. Выключить компьютер
E. Выключение
F. Alt+F4 va Enter bosilganda
G. Выxод из системы
H. kompyuter elektr tarmog’idan olib tashlanganda
14# Windows operatsion sistemasini o‘rnatishda quyidagilarga e’tibor berish kerak?
A. Sichqoncha turiga
B. Kompyuter turiga (tipiga)
C. Monitor turiga
D. Diskovod turiga
E. Tezkor xotira hajmiga
F. Qattik disk hajmiga
G. Mikroprotsessor chastotasiga
H. Klaviaturdagi tugmachalar soniga
15# Windows so‘zining ma’nosi lar deyildai. Ana shu darchalarning uch turini
tanlang:
A. dasturlar darchasi
B. arxivator darchasi
C. uskunalar darchasi
D. hujjatlar darchasi
E. muloqotlar darchasi
F. grafiklar darchasi
16# Ishchi stolni tashkil etuvchilari (-5ta)
A. Vertikal va gorizontal o’tkazgichlar
B. Masalalar paneli
C. Menyu satri
D. Disklar nomi
E. Uskunalar satri
F. Пуск tugmachasi
G. Papka va fayllar
H. Yorliqlar va piktogrammalar
I. Soat, til va x.k.
J. Interfeysi
|
| |
Mavzu: Ishlab chiqish metodologiyasi unumdorligi va imkoniyatlari tizim darajasidagi va tarkibiy qismlardagi unumdorlik modellari - bet 2

|
Mavzu: Ishlab chiqish metodologiyasi unumdorligi va imkoniyatlari tizim darajasidagi va tarkibiy qismlardagi unumdorlik modellari
|
bet | 2/5 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 177 Kb. | | #160273 |
Bog'liq Injinerlik metodologiyasi unumdorligi va imkoniyatlari (3)Potoklarni joriy etish natijasida ishlab chiqarishni tashkil etishdagi uzlishdar bartaraf etiladi, natijada ishlab chiqarish vaqti qisqaradi, hajmi oshadi, asosiy fondlardan foydalanish darajasi oshadi. Bundan tashqari potok usuli ishchilar o'rtasida mehnat intizomini mustahkamlaydi, ularning o'z mehnati natijasidan manfaatdorligini oshiradi, malaka darajasini hamda ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar sifatining yaxshilanishiga olib keladi. - Potoklarni joriy etish natijasida ishlab chiqarishni tashkil etishdagi uzlishdar bartaraf etiladi, natijada ishlab chiqarish vaqti qisqaradi, hajmi oshadi, asosiy fondlardan foydalanish darajasi oshadi. Bundan tashqari potok usuli ishchilar o'rtasida mehnat intizomini mustahkamlaydi, ularning o'z mehnati natijasidan manfaatdorligini oshiradi, malaka darajasini hamda ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar sifatining yaxshilanishiga olib keladi.
- Potok tizimlari quyidagi belgilarga ko'ra turlanadi (klassifikasiyalanadi):
- Ixtisoslashuv darajasiga ko'ra;
- Uzluksizlik darajasiga ko'ra;
- Ritm xarakteriga ko'ra;
- Mehnat buyumlarining harakatlanishiga ko'ra;
- Ish o'rinlarining joylashuvi va konfigurasiyasiga ko'ra;
- Mehanizasiyalashtirish va avtomatlashtirish darajasiga ko'ra.
- Ixtisoslashuv darajasiga ko'ra bir buyumli va ko'p buyumli potok tizimi ajratiladi. Bir buyumli potok tizimi bir turdagi mahsulotni ishlab chiqarish uchun moslashtiriladi. Ko'p buyumli potok tizimi bir vaqtda texnologik konstruksiya jihatidan o'xshash bo'lgan bir necha mahsulotlarni ishlab chiqarishga ixtisoslanadi.
- Ushbu potok tizimlari o'zgaruvchan potok tizimlari va gruppali potok tizimlariga bo'linadi. O'zgaruvchan potok tizimida texnologik jarayon ketma — ketligida joylashgan ish o'rinlariga bir nechta mahsulot ishlab chiqarish yuklatiladi. Navbatdagi mahsulot yoki detal turini tizimga kiritish tizimini qayta sozlashdan keyingina amalga oshiriladi;
- Guruhli potok tizimlarida nafaqat texnologik yo'nalish bo'yicha, balki konstruksiyasiga ko'ra ham bir xil bo'lgan turli xildagi mahsulotlar ishlab chiqariladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Ishlab chiqish metodologiyasi unumdorligi va imkoniyatlari tizim darajasidagi va tarkibiy qismlardagi unumdorlik modellari
|
# Windows muhitida matnlar bilan ishlash tartibini tanlang

|
# Windows muhitida matnlar bilan ishlash tartibini tanlang
|
bet | 4/52 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 211,46 Kb. | | #117463 |
Bog'liq Boshsahifa17# Windows muhitida matnlar bilan ishlash tartibini tanlang:
A. bosh harflarni yozishda Shift yoki CapsLock tugmachalari ishlatiladi
B. matnni kiritishda alfavitli tugmachalardan foydalanadi
C. matnni kiritishda raqamli tugmachalardan foydalanadi
D. keyingi satrga o’tish uchun Tab bosiladi
E. keyingi satrga o’tish uchun Enter bosiladi
F. bosh harflarni yozishda Shift yoki NumLock tugmachalari ishlatiladi
18# Windows ni maxsus darchalarini ko‘rsating:(-4 ta)
A. Internet Explorer
B. Новая папка
C. Мой компьютер
D. Мои рисунки
E. Сетевое окружение
F. Корзина
G. Мои документы
H. Мои файлы
19# Windows da papkani tez yaratish usulini ko’rsating:
A. Мой компьютер, Панель управление, Создать, Папка
B. Kontekst menyu, Создать, Папка
C. Пуск, Программы, Создать, Папка
D. Файл, Создать, Папка
E. Barcha javoblar to‘g‘ri
20# WINDOWS: Microsoft office tarkibiga kiruvchi dasturlarni ko‘rsating?
A. Word, Excel, Power Point, Access, Outlook, Movie Maker
B. Word, Excel, Paint, Access, Outlook, Movie Maker
C. Word, Excel, Power Point, Access, Outlook, Movie Maker, Internet Explorer
D. Word, Excel, Power Point, Access, Outlook, Photoshop
E. Word, Excel, Power Point, Access, Outlook, OneNote, Publisher
21# Ishchi stolning asosiy elementlari (-5 ta)
A. Мой компьютер
B. Papkalar
C. Pusk
D. Yorliqlar
E. Сетевое окружение
F. Корзина
G. Мои документы
H. Fayllar
I. Internet Explorer
J. Masalalar paneli
22# Ishchi stolning qo’shimcha elementlari:
A. Internet Explorer
B. Сетевое окружение
C. Papkalar
D. Yorliqlar
E. Корзина
F. Fayllar
23# Windows darchalarini yopish usullari:
A. Alt + F4 tugmachalari bosiladi
B. sichqoncha ko’rsatkichini darchani yuqori o’ng burchagidagi [x] belgisiga olib borib chap
tugmachasi bir marta bosiladi
C. Ctrl + F4 tugmachalari bosiladi
D. sichqoncha ko’rsatkichini darchani yuqori o’ng burchagidagi [x] belgisiga olib borib ung
tugmachasi bir marta bosiladi
|
| |
Bunda quyidagi tadbirlar amalga oshiriladi

|
Bunda quyidagi tadbirlar amalga oshiriladi
|
bet | 5/5 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 177 Kb. | | #160273 |
Bog'liq Injinerlik metodologiyasi unumdorligi va imkoniyatlari (3) Bunda quyidagi tadbirlar amalga oshiriladi: - Bunda quyidagi tadbirlar amalga oshiriladi:
- Texnologik jihatdan bo'linmas operasiyalarni ishchi tizim taktiga teng yoki karrali bo'lgan tashkiliy operasiyalarga birlashtirish;
- Texnologik jihatdan bo'linmas bo'lgan operasiyalar harakatini samarali yo'lga qo'yish;
- Murakab operasiyalarda unumdorligi yuqori bo'lgan, samarali texnologik jihozlardan foydalanish;
- Ishlov berish tartibini qat'iylashtirish.
Tashkiliy sinxronlashtirishni potok tizimlarida mehnatni tashkil etishni tartibga solishga qaratilgan tadbirlar yig'indisidir. Bundan maqsad sinxronlashtirilmagan tizimlarda kasbni qo'shib olib borish, ko'p stanokli xizmat ko'rsatish bilan ta'minlash darajasini o'zaro tenglashtirishga erishishdan iborat. - Tashkiliy sinxronlashtirishni potok tizimlarida mehnatni tashkil etishni tartibga solishga qaratilgan tadbirlar yig'indisidir. Bundan maqsad sinxronlashtirilmagan tizimlarda kasbni qo'shib olib borish, ko'p stanokli xizmat ko'rsatish bilan ta'minlash darajasini o'zaro tenglashtirishga erishishdan iborat.
- Tashkiliy sinxronlashtirish quyidagi tadbirlarni ko'zda tutadi:
- O'zaro ketma-ket joylashgan ko'p stanokli ishlab chiqarishni yo'lga qo'yish;
- Uzlukli potok tizimlarining har qanday operasiyasida kasblarni qo'shib olib borishni yo'lga qo'yish;
- Operasiyalar orasida aylanma detallarni joylashtirish.
- Texnologik va tashkiliy sinxronlashtirish bir birini to'ldirib, ishlab chiqarish jihozlari va ishchi kuchidan foydalanish darajasini oshirishga yordam beradi.
|
| |
Uzluklilik darajasiga ko'ra uzluksiz potok tizimi va uzlukli potok tizimiga ajratiladi

|
Uzluklilik darajasiga ko'ra uzluksiz potok tizimi va uzlukli potok tizimiga ajratiladi
|
bet | 3/5 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 177 Kb. | | #160273 |
Bog'liq Injinerlik metodologiyasi unumdorligi va imkoniyatlari (3)Uzluklilik darajasiga ko'ra uzluksiz potok tizimi va uzlukli potok tizimiga ajratiladi. - Uzluklilik darajasiga ko'ra uzluksiz potok tizimi va uzlukli potok tizimiga ajratiladi.
- Uzluksiz potok tizimida barcha operasiyalar vaqt bo'yicha sinxronlashtirilgan yoki tizim taktiga karrali bo'ladi. Uzlukli potok tizimida hamma operasiyalar ham bajarilish vaqtiga ko'ra tizim taktiga teng emas. Shu sababli bunday tizimdagi jihozlar ishida uzilishlar bo'lishi va buyumlarning ishlov berilishini kutib turish vaqti cho'zilib ketadi.
- Ritm xarakteriga ko'ra mustaqil reyting va reglamentlashtirilgan tizimlarga bo'linadi.
- Mustaqil ritmli potok tizimida detallarning bir ish o'rnidan ikkinchi ish o'rniga uzatish vaqti ishchining o'ziga bog'liq bo'lib, bu potok tizimlari turli xildagi transport vositalari (elektro paralar, transporterlar, skotlar) bilan ta'minlangandir.
- Reglamentlashtirilgan potok tizimlarida mehnat buyumlari harakati aniq tartibga solingan bo'lib, ushbu tizimlar bir ritmda ishlaydigan transport vositalari bilan ta'minlangan.
Mehnat buyumlarining harakatiga ko'ra potok tizimi harakatlanuvchi ob'yektli hamda harakatlanmaydigan ob'yektli hamda kombinasiyalashgan tizimlariga bo'linadi. - Mehnat buyumlarining harakatiga ko'ra potok tizimi harakatlanuvchi ob'yektli hamda harakatlanmaydigan ob'yektli hamda kombinasiyalashgan tizimlariga bo'linadi.
- Xaraktlanuvchi potok tizimlarida mehnat buyumlari doimiy ish o'rinlariga ko'chiriladi. Harakatlanmaydigan ob'yektli tizimlarda esa aksincha ishchilar mehnat buyumi oldiga kelib unga ishlov berishadi. Ushbu liniyalar katta o'lchamli buyumlarni ishlab chiqarishda qo'llaniladi.
- Kombinasiyalashgan potok tizimlarida ham mehnat buyumlari, ham ishchilar harakatlanadi. Bunday potok tizimlari kamdan kam tashkil etiladi.
Ish o'rinlarining joylashuvi va konfigurasiyasiga ko'ra potok tizimlari: - Ish o'rinlarining joylashuvi va konfigurasiyasiga ko'ra potok tizimlari:
- bir tomonlama va ikki tomonlama;
- boshlang'ich va oxirgi ish o'rnining bir biriga nisbatan joylashuviga ko'ra berk va ochiq holatdagi;
- konfigurasiyasiga ko'ra to'g'ri chiziqli;
- G — simon, P — simon, zigzagsimon, halqaviy, yoysimon potok tizimlari tashkil etiladi.
- Mexanizasiyalashtirish va avtomatlashtirish darajasiga ko'ra mexanizasiyalashmagan, maxanizasiyalashgan va avtomatlashtirilgan bo'lishi mumkin.
|
| |
Ədədlərin kompüterdə təqdimatı

4.5. Ədədlərin kompüterdə təqdimatı
Ədədlərin qeyd edilmiş vergüllü formatda təqdimatı. Tam ədədlər kompüter yaddaşında qeyd edilmiş vergüllü formatda saxlanır. Bu halda yaddaş yuvalarının hər mərtəbəsinə ədədin bir mərtəbəsi uyğun gəlir və vergül təklik mərtəbədən sağda yerləşir.
Mənfi olmayan tam ədədin saxlanması üçün yaddaşda 8 bitlik bir yuva ayrılır.
Məsələn,
A2 11110000 2
ədədi yaddaşda aşağıdakı kimi saxlanır:
Mənfi olmayan tam ədədin maksimal qiyməti bütün yuvaların 1-lə dolduğu halda
alınır. n-mərtəbəli təqdimat üçün bu qiymət
2n olur. Bu halda operativ yaddaşda mənfi
olmayan tam ədədlərin yerləşə biləcəyi maksimal sayı 255 olacaqdır. Yəni, mənfi olmayan tam ədədlərin dəyişmə diapazonu 0-la 255 arasındadır. İşarə ilə birlikdə tam ədəd üçün yaddaşda 2 yuva ayrılır. Solda yerləşən ən yüksək mərtəbə işarə üçündür. Müsbət ədədin işarəsi 0, mənfininki 1 qəbul edilmişdir. Bu yerləşdirmə qaydasına ədədin düz kodu
deyilir. Məsələn, yerləşəcəkdir:
200210
111110100102
ədədi 2 yaddaş yuvasında aşağıdakı kimi
0
|
0
|
0
|
0
|
0
|
1
|
1
|
1
|
1
|
1
|
0
|
1
|
0
|
0
|
1
|
0
|
Bu halda müsbət ədədin maksimsl qiyməti A
2n 1
1 kimi hesablanacaqdır.
Mənfi ədədin təqdimatı üçün əlavə koddan istifadə edilir. Bu, çıxma əməlini toplama ilə əvəz edərək işi asanlaşdırır.
Məsələn, -2002 ədədi üçün əlavə kod aşağıdakı kimi təqdim edilir:
Modulun düz kodu
|
200210
|
0000011111010010
|
Tərs kod
|
İnvertləşdirmə
|
1111100000101101
|
|
1 əlavə edilməsi
|
1111100000101101
+0000000000000001
|
Əlavə kod
|
|
1111100000101110
|
Ədədlərin sürüşən vergüllü formatda təqdimatı. Qeyd edilmiş vergüllü format sadə olsa da məhduddur. Buna görə də sürüşən vergüllü təqdimat formatı daha geniş
tətbiq edilir. Bu formatda A ədədi A
m qn
kimi təqdim edilir ki, burada da: m - ədədin
mantissası, q – say sisteminin əsası, n - ədədin tərtibidir. Sürüşən vergüllü formatda ədədin normallaşdırılmış formasından istifadə edilir. Məsələn, 555,55 ədədinin normallaşdırılmış forması aşağıdakı kimidir:
555,55
0,55555
103 Bu yazılışda 0,55555 - mantissa (m), 3 – tərtibdir (n).
Sürüşən vergüllü formatda 1 qat dəqiqliyə malik olan ədəd 4 bayt, 2 qat dəqiqliyi olan isə 8 bayt yer tutur. Sürüşən vergüllü ədədin təqdimatı zamanı mantissanın işarəsi, tərtibin işarəsi, tərtibin özü və mantissanın özü üçün ayrıca yer ayrılır. Tərtib və onun işarəsi üçün 8 mərtəbə, mantissa və onun işarəsinə isə 24 mərtəbə ayrılır. Soldan sağa
tərtibin işarəsi, tərtib, mantissanın işarəsi və mantissa yerləşdirilir. Tərtibin maksimum qiyməti 11111112 12710 olduğundan, ədədin maksimal qiyməti
2127
1,7014118346046923173168730371588 1038
olacaqdır. Müsbət mantissanın
maksimal qiyməti:
223 1
223
2(10 2,3)
1000 2,3
10(3 2,3)
107
olacaqdır.
|
Style Plus uz 478 000 000 uzs style Plus uz V v V v V

Style Plus uz 478 000 000 uzs style Plus uz V v V v V
Download
424,62 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
29.11.2023
Hajmi
424,62 Kb.
#107603
Download
424,62 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Style Plus uz 478 000 000 uzs style Plus uz V v V v V
Download
424,62 Kb.
Matnni ko'rish
Volume-40, Issue-1, August-2023 77 ona tili o‘qitishning dolzarb muammolari va

“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-40, Issue-1, August-2023
77
ONA TILI O‘QITISHNING DOLZARB MUAMMOLARI VA
O’QUVCHILARDA DAVLAT TILIGA NISBATAN HURMATNI
SHAKLLANTIRISHDA O‘QITUVCHINING AHAMIYATI
Odamboyeva Aziza Ahad qizi
Ellikqal'a pedagogika fakulteti
O‘zbek tili va adabiyoti yo‘nalishi talabasi
To‘xtabayeva Venera To‘lqin qizi
Ellikqal’a Pedagogika fakulteti
Boshlang’ich ta'lim yo’nalishi talabasi
Razzoqova Kumush Davlatbay qizi
Ellikqal’a Pedagogika fakulteti
Boshlang’ich ta'lim yo’nalishi talabasi
Annotatsiya:
Mazkur maqolada mamalakatimizda o‘zbek tilini o‘qitishga
e'tibor, o‘zbek tili o‘qitishning dolzarb muammolari, dars jarayonlarini yangi metodlar
orqali tashkillashtirishning ijobiy tomonlari haqida
hamda maktablarda ona tili
darsliklaridagi kamchiliklar va ular
Tayanch tushunchalar:
ona tili, darslik, metod, davalt tili, pedogog, qadriyat,
lug‘atlar jamlanmasi
Mamlakatimizda ta'lim tizimiga katta e'tibor qaratilgan. Davlatimiz ertasi
bo‘lmish yoshlarni vatanga muhabbat ruhida tarbiyalashda pedogoglarning o‘rni katta.
Ayniqsa mamalakatimiz tili bo‘lmish o‘zbek tiliga nisbatan yosh avlod qalbida iftixor,
g‘urur uyg‘otishda ona tili o‘qituvchisi katta ahamiyatga ega. Bugungi kunda ona tili
va adabiyot o'qituvchisiga katta talablar qo‘yilgan.
Umuman olganda pedogog
xodimlar yelkasida katta mas'uliyat bilan yosh avlodni vatanga muhabbat,
yurtga
sadoqat ruhida tarbiyalashi lozim. O‘tmishda yaratilgan noyob asarlar, xalq qadryatlari
haqida tinglagan har bir o‘quvchi qalbida iftixor tuyg‘usini singdira olgan o‘qituvchi
eng mahoratli kadrdir. Ona tilimiz haqida Birinchi Prezidentimiz I. A. Karimov
shunday degan edilar: "Jamiki
ezgu fazilatlar inson qalbiga, avvalo, ona allasi, ona
tilining betakror jozibasi bilan singadi. Ona tili - bu millatning ruhidir".[1] Darhaqiqat,
har bir inson o‘zining qadim an'analari, qadryatlarini mujassamlashtirgan tilini sevib
ardoqlashi lozim. Shu o‘rinda
aytish joizki, Yurtboshimiz Sh. M. Mirziyoyevning
"Davlat tili haqida"gi Qonun qabul qilinganligining o'ttiz
yilligini keng nishonlash
to'g'risida" gi Qarori o'zbek tiliga bo'lgan ehtiromning namunasidir.
Ona tili o‘qitishni zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida olib borish va
yangi metodlardan foydalangan holda tashkillashtirish bugungi kun talabidir. Ammo
ko'plab maktablarda dars jarayonlari hali ham an'anaviy tarzda davom etib,
eskicha
Veb informasiya resurslarına müraciət

|
Veb informasiya resurslarına müraciət
|
bet | 60/63 | Sana | 29.12.2019 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #6039 |
Veb informasiya resurslarına müraciət
Veb-serverdə saxlanan informasiya resursunun əsas vahidi HTML-səhifəsidir. Bu səhifələrin hər biri ayrıca URL qiymətinə malikdir ki, bu qiymət də həmin səhifənin
İnternetdə yerini təyin edir. HTML-səhifəsinə müraciət həmin səhifənin əsasını təşkil edən HTML faylına müraciət kimidir. Bu səhifədəki digər qurulmuş komponentləri (şəkilləri, audio-video verilənləri və s.) brauzer istifadəçi üçün şəffaf çağırır.
Veb informasiya resursları paylanmış qarşılıqlı əlaqəli hipermediya HTML- səhifələri şəbəkəsi təşkil edir ki, bu şəbəkənin də zirvəsi (baş səhifəsi) HTML-səhifəsi və onun fraqmentləri, budaqları isə HTML-səhifələrindəki nişanlama teqləri ilə təyin edilən hiperiqtibaslardır. Bu və ya digər veb-saytın informasiya resurslarına müraciət adətən həmin saytın ―ev səhifəsi‖nə müraciətlə başlanır, sonra isə naviqasiya əlaqələrinin köməyi ilə davam etdirilir. Veb-dəki informasiya resurslarının əksəriyyəti bütün istifadəçilər üçün açıqdır. Bəzi hallarda müəyyən resurslara müraciət üçün əvvəlcə veb- serverdə qeydiyyata düşmək lazım gəlir. Elə resurslar da vardır ki, onlara müraciət xüsusi səlahiyyət (parol) tələb edir. VB məhz belə resurslardandır. Bu resurslara müraciət Veb-in axtarış maşınlarının köməyi ilə həyata keçirilir. Axtarış servislərinə: AltaVista, Яndex və s. misal göstərilə bilər.
Veb, JavaScript və Java
HTML dilinin ilkin versiyalarının zəif cəhəti onun təqdim etdiyi informasiya resur- sunun statik xarakter daşıması idi. Bu problemi həll etmək üçün Netscape Commu- nication kompaniyası aparat-proqram platformalarından asılı olmayan Javascript dilini yaratdı. Bununla əlaqədar olaraq, HTML dilinə xüsusi ―script‖ teqi daxil edildi ki, bu teq də Javascript dilində yazılmış proqramı HTML-səhifəsinə quraşdırmağa imkan verdi. Javascript proqramlarına scriptlər və ya ssenarilər deyilir. Scriptlər və ya senarilər (Job Control Language – JCL, Perl və s.) əslində, şərhedici köməkçi dillərdir. Bu dillər Javascript dili ilə yanaşı, uğurla tətbiq edilir. HTML-səhifələrinə quraşdırılmış Javascript scriptləri müəyyən şəraitlər yarandıqda, məsələn, mışın kursorunu ekranın müəyyən sahəsinə gətirmək lazım olduqda icra edilir.
İnformasiya texnologiyalarının sonrakı inkişafına Sun Microsystems kompa- niyasında 1995-ci ildə yaradılan Java dili böyük təsir etdi. Bu, HTML-səhifələrinə ―icra edilən məzmun‖ daxil etməyə imkan verdi.
|
| |
Elektronning orbital mexanik va magnit momentlari. Atomning mexanik va magnit momentlari 1-misol

|
Elektronning orbital mexanik va magnit momentlari. Atomning mexanik va magnit momentlari 1-misol
|
Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 33,11 Kb. | | #103869 |
Bog'liq Ma\'rufxo\'jayeva M.
Elektronning orbital mexanik va magnit momentlari.Atomning mexanik va magnit momentlari
1-misol.Elektron atomda d- holatda turibdi:1)elektronning impuls momenti;2)magnit momentining tashqi magnit maydon yo’nalishidagi proyeksiyasining maksimal qiymati aniqlansin.
Berilgan: Yechish:Elektronning d holati l=2 orbital kvant soni bilan
d holat xarakterlanadi.
1) = ? Elektronning impuls momenti (mexanik orbital momenti)
2)( )max= ? esa quyidagicha aniqlanadi:
= (1)
Bu yerda ħ=1.05 -34 J – Plank doimiysi.
Impuls momentining tashqi magnit maydon Z yo’nalishidagi proyeksiyasi:
LZ=ħ me (2)
Bu yerda: me=0, 1,…, . – magnit kvant soni. Mazkur masalada me =0,
(LeZ)max = h (me)max (3)
l va (me)max larning qiymatlarini (1) va (3) larga qo’yib quyidagini olamiz:
Le = =2,45ħ; (LeZ)max = 2ħ
Javob: Le= 2,45 ; (LeZ)max = 2ħ.
2-masala.Vodorod atomida 1s – holatda ( asosiy holatda) bo’lgan elektronning normallashgan to’lqin funksiyasi:
100 (r) = e-r/a
ko’rinishiga ega.Bunda r – yadrodan elektrongacha bo’lgan masofa, a – birinchi bor radiusi. Elektronni atomda r =0,05a radiusli sfera ichidan toppish ehtimoli W aniqlansin.
Berilgan: Yechish: Vodorod atomidagi 1s – holatda bo’lgan
100 (r)= e-r/a , elektronning funksiyasi sferosimmetrik (r ga bog’liq).
r= 0,05a Shuning uchun ham, bir xil ehtimollik zichligiga ega hajm
W= ? elementini r – radiusli va dr qalinlikli hajm sifatida qarash
mumkin. Unda dV = 4 r2 dr.
Elektronni dV hajm elementida topilish ehtimoli:
dW = 100(r ) 2 dV = e-r/a 2 4 2dr (1)
Uni r1=0 dan r2=0,05a gacha chegarada integrallaymiz:
W= e-2r / a dr (2)
Masalaning shartiga ko’ra r- kichik ( r2=0,05a; a=52,8pm), shuning uchun e-r / a hadni qatorga qo’yish mumkin:
e-r/ a =1- + 2 - ….. (3)
Ikkinchi tartibli hadlarni e’tiborga olmay (3) ni va (2) ni qo’ysak,
W= dr= = =
1,54 .
Javob: W = 1,54
|
| |
1-mavzu: Kirish. Moliyaviy hisobotni taqdim etish. Reja

|
1-mavzu: Kirish. Moliyaviy hisobotni taqdim etish. Reja
|
bet | 1/3 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 27,49 Kb. | | #107325 |
Bog'liq 1.Kirish. Moliyaviy hisobotni taqdim etish
1-mavzu: Kirish. Moliyaviy hisobotni taqdim etish.
Reja:
1. Moliyaviy hisobot nima?
2. Moliyaviy hisobotlardagi axborotlar qanday sifat talablarga javob berishi kerak?
3. Hozirgi paytda amalda bo’lib turgan hisobning xalqaro standartlari
1. Moliyaviy hisobot nima?
Moliyaviy hisobotlar – bu shunday foydalanuvchilarning axborotga bo‘lgan talablarini qondirishga qaratilgan hisobotlarki, bunday foydalanuvchilar ularning axborotga bo‘lgan maxsus talablariga moslashtirilgan hisobotlarni tadbirkorlik sub’ektidan talab qila olmaydi.1
Ushbu ta’rifni qisqacha qilib, moliyaviy hisobot – korxonaning moliyaviy ahvoli to’g’risidagi yagona ommaviy axborot manbasi hisoblanadi.
Boshqa bir adabiyotlarda aytilicha, moliyaviy hisobot – bu korxonaning iqtisodiy-moliyaviy holatini ochib beruvchi hujjat hisoblanib, uning asosiy shakllari quyidagilardan iborat:
Moliyaviy holat to’g’risidagi hisobot;
Umumalashgan daromad to’g’risidagi hisobot;
Pul oqimlari to’g’risidagi hisobot;
Xususiy kapital harakati to’g’risidagi hisobot.
Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari (MHXSlar) “Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari bo’yicha Kengashi” (MHXSK) tomonidan chiqariladi. Ular Buxgalteriya hisobining xalqaro standartlari(BHXS) va Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari (MHXS) o’z ichiga oladi.
Xalqaro moliyaviy hisobot standartlariga asosan tuzilgan hisobotlar korxonaga qarz beruvchilar, hozirgi paytdagi va potensial investorlar, shuningdek boshqa kreditorlarga hisobot beruvchi tashkilotga resurslarni taqdim etish to’g’risidagi qarorlarni qabul qilishda foydali va zaruriy bo’ladigan moliyaviy axborotni taqdim etish uchun zarur.
Xalqaro moliyaviy hisobot standartlari dolzarbligi yana quyidagilardan iborat:
Investor manfaatlari yo’lida tuzilgan bo’ladi
Investor uchun tushunarli bo’ladi
Eng yaxshi xalqaro amaliyotga mos
Ixtiyoriy kompaniyalarni taqqoslash mumkin bo’ladi
Standart (belgilangan) tartib asosida tekshiriladi.
|
| |
Asosiy adabiyotlar - Banklararo hisob-kitoblarning hisobi Bajardi: sbha-89, To’raboyev O

|
Banklararo hisob-kitoblarning hisobi Bajardi: sbha-89, To’raboyev O
|
bet | 3/3 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 1,3 Mb. | | #118416 |
Bog'liq Banklarda B H OzodbekAsosiy adabiyotlar - 1. «O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki to'g'risida»gi O'zbekiston Respublikasi Qonuni. 1995 y. 26 dekabr.
- 2. «Banklar va bank faoliyati to'g'risidagi»gi O'zbekiston Respublikasi Qonuni. 1996 y. 25 aprel.
- 3. O'zbekiston ston Prezidentining «Hisob-kitoblar mexanizmini takomillashtirish va respublika hamda mahalliy byudjetlarga to'lovlarning o'z vaqtida kelib tushishini rag'batlantirish chora-tadbirlari to'g'risida»gi Farmoni. 1998 y. 4 fevral.
- 4. O'zbekiston Respublikasi Markaziy bank buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi RXIV.UZ
- 5. O'zbekiston Respublikasi tijorat banklarining buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi.
- 6. O'zbekiston Respublikasida «Naqd pulsiz hisob-kitoblarni tashkil qilish haqida»gi 60-sonli Nizom. 2002 y. 12 yanvar.
- 7. O'zbekiston Respublikasi banklarida ochiladigan bank hisobvaraqlari haqidagi 1-sonli yo'riqnoma, 2001) y. 6 oktyabr.
- 8. O'zbekiston Respublikasi banklarida buxgalteriya hisobi va hisoboti to'g'risidagi 61-sonli yo'riqnoma. 1997 y. 5 sentyabr.
- 9. Abdullaeva Sh.Z. «Pul, kredit va banklar» Toshkent 2000 y.
- 10. Abdullaeva Sh.Z, Navro'zova K.N. «Banklarda buxgalteriya hisobi asoslari» O'quv qo'llanma T. 2001 y y.
- 11. Murugova L.A. Navro'zova Kl K.N. «Osnova buxgalterskogo ucheta bankax» T. 2001 g.
|
| |
Logistik operatsiyalarni rejalashtirish va boshqarishni trendning proyeksiyasi usuli yordamda bashoratlash

|
Logistik operatsiyalarni rejalashtirish va boshqarishni trendning proyeksiyasi usuli yordamda bashoratlash
|
bet | 1/7 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 495 Kb. | | #156516 |
Bog'liq Logistik operatsiyalarni rejalashtirish va boshqarishni kirish c
LOGISTIK OPERATSIYALARNI REJALASHTIRISH VA BOSHQARISHNI TRENDNING PROYEKSIYASI USULI YORDAMDA BASHORATLASH MUNDARIJA: KIRISH…………………………………………………………………………….3 I BOB. LOGISTIKA SOHASIDA AXBOROT-KOMPYUTER TA'MINOTI……………………………………………………………………….6
1.1. Logistikada axborot-kompyuter ta'minoti turlari va afzalliklari……………....6
1.2. Logistikani strategik boshqarish……………………………………………...13
II BOB. LOGISTIKANI STRATEGIK BOSHQARISHDA AXBOROT-KOMPYUTER TA’MINOTINING O‘RNI……………………………………20
2.1. Axborot-kompyuter ta'minotining strategik boshqaruv bilan integratsiyasi…20
2.2. Logistika boshqaruvida kompyuter yordamini amalga oshirishdagi qiyinchiliklar…………………………………………………………………........24
XULOSA………………………………………………………………………….33
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR………………………………………...35
KIRISH
Mavzuning dolzarbligi: Logistika menejmenti sohasi samarali va samarali operatsiyalar uchun texnologiyaga tobora ko'proq bog'liq bo'ldi. Logistikani strategik boshqarishda axborot-kompyuterni qo'llab-quvvatlashning rolini ta'kidlab bo'lmaydi. Texnologiyaning paydo bo'lishi bilan ta'minot zanjirini boshqarish yanada murakkablashdi va real vaqt rejimida katta hajmdagi ma'lumotlarni tahlil qilish va qayta ishlash zarurati birinchi o'ringa chiqdi. Bu kuzatuv, prognozlash va inventarizatsiyani boshqarishni yaxshilash va mijozlar ehtiyojini qondirishni yaxshilash uchun turli xil kompyuter tizimlarini joriy etishga olib keldi. Shu sababli, texnologiyaning logistika sanoatiga integratsiyalashuvi sektorni inqilob qilib, korxonalarga yuqori rentabellik va barqarorlikka erishish imkonini berdi. Ushbu mavzu logistikani strategik boshqarishda axborot-kompyuter yordamining ta'sirini tahlil qiladi.
Kurs ishining predmeti: Logistikani samarali boshqarish nafaqat tovarlar va xizmatlar oqimini kuzatish qobiliyatini, balki tashkilot uchun strategik qarorlar qabul qilish uchun to'plangan ma'lumotlarni tahlil qilish qobiliyatini ham talab qiladi. Logistika sohasida axborot-kompyuterni qo‘llab-quvvatlash tizimlaridan foydalangan holda, kompaniyalar taklif va taklif zanjirlarini yaxshiroq boshqarishi, chiqindilarni kamaytirishi va o‘z faoliyatini soddalashtirishi mumkin. Ma'lumotlar tahlili yordamida kompaniyalar eng samarali transport usullarini, inventar darajalarini va omborlarni joylashtirishni aniqlashlari mumkin. Shuningdek, sun'iy intellektdan (AI) foydalanadigan kompyuterga asoslangan tizimlar turli qarorlarning ta'sirini sinab ko'rish uchun gipotetik stsenariylarni simulyatsiya qilishi mumkin, bu esa yaxshiroq ma'lumotga ega tanlovlarga olib keladi. Bularning barchasi logistika boshqaruvining turli funktsiyalarini birlashtirishga yordam beradi va keyinchalik tashkilotning umumiy samaradorligini oshiradi. Demak, logistikani strategik boshqarishda axborot-kompyuter ta'minotining ahamiyatini oshirib bo'lmaydi.
|
| |