nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Faydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

31
BOSHLANG‘ICH SINFLARDA KO‘RIK TANLOVLAR ORQALI
O‘QUVCHILARDA 4K KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH
(Kamalak yulduzlari ko‘rik tanlovi misolida)
Xojiyeva Munira Xolboyevna
Isroilova Muhabbat Abduvaliyevna
Bulungʻur tumani 34-maktab o‘qituvchilari
Annotatsiya.
Maqolada boshlang‘ich sinflarda ko‘rik tanlovlar orqali
o‘quvchilarda 4k ko‘nikmalarini shakllantirishning turli usullari haqida ma’lumot
berilgan.
Kalit so‘z
: tarbiya, ta‘lim, ko‘nikma, tanlov, kollaboratsiya, kommunikativlik,
kreativ fikrlash, kritik fikrlash.
Yosh avlodga tarbiya berishdek murakkab vazifani
hal etishda maktab juda
katta ahamiyat kasb etadi. Ayni shu joyda yoshlarimiz ijtimoiy jamiyat va ilmiy
texnika taraqqiyoti talablariga javob bera oladigan mukammal ma’lumotlarni oladilar.
Maktab yoshlarining dunyoqarashlariga poydevor hamda g‘oyaviy e’tiqodlari uchun
negiz yaratadi, ularning irodalarini shakllantiradi, xalqimiz baxtsaodati yo‘lida sidqi
dildan mehnat qilishga taayyorlaydi. Shuning uchun
ham mamlakatimizda qabul
qilingan “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun (2020 yil 23.09) ta’lim tizimining buguni va
kelajagiga umid bilan qarashga undaydi. Hozirgi zamon maktabi tubdan
yangilanmoqda.
O‘quvchilarga tarbiya berish, ularga ta’lim berish bilan mustahkam va yaxlit
birlikda amalga oshiriladi. Ammo, tarbiyaning o‘z
vazifasi, mazmuni, shakl hamda
uslublari bor. O‘quv tarbiyaviy jarayon uzviyligi maktab oldiga qo‘yilgan ehg muhim
pedagogic qoidalardan biri hisoblanadi, shunig uchun
ham sinfdan va maktabdan
tashqari tarbiyaviy ishlar bevosita o‘quv jarayoni bilan bog‘langandir. Darsdan
tashqari mashg‘ulotlar o‘quvchilarda asosiy vazifalari bo‘lmish ilm olishga ishtiyoq
uyg‘otish, qobiliyati va iste’dodlarini ro‘yobga chiqarishga imkoniyat yaratishdan
maktabni muvaffaqiyatli tugatish, kasb-korga intilish hissini tarbiyalashdan iboratdir.
32
Yoshlarning
kundalik ehtiyojlari, intilishlari, talab va qiziqishlarini faqat dars
jarayoni bilan qondirib bo‘lmaydi. Sinfdan va maktabdan tashqari mashg‘ulotlar
o‘quvchilar faoliyatining barcha qirralarini qamrab olmog‘I lozim. Har bir o‘quvchi
bilan
yakkama-yakka ishlash, uni ijtimoiy-ruhiy jihatdan o‘rganish sinf faoliyatiga
yangicha mazmun olb kiradi.
Tarbiya deganda shakllanayotgan shaxsda shaxsiy,
axloqiy sifatlarni
shakllantirishni tushunamiz. Tarbiya, ta‘lim berish bilan mustahkam aloqada bo‘lgani
holda o‘ziga xos qonuniyatlarga ham egadir. Ta‘lim – tarbiya yagona jarayondir.
Lekin ular bir-biriga aynan o‘xshash emas. Ta‘lim va tarbiyaning birligi avvalo,
ularning maqsadining umumiyligidadir.
Boshlang‘ich ta’lim – shaxs shakllanishi davrining eng muhim bosqichi. Bu
davr bola ong ostida olamni anglash, tasavvur va bilimlar poydevorini tiklash pallasi
bo‘lgani uchun ham nozik e’tibor talab etadi.
Uzluksiz ta’limning asosi hisoblangan boshlang‘ich ta’lim jarayonida XXI asr
ko‘nikmalari hisoblangan 4K ko‘nikmalarini shakllantirish va uni muntazam ravishda
rivojlantirib borish muhim ahamiyat kasb etadi.
Boshlang‘ich sinflarning dars mashg‘ulotlarida 4K
ko‘nikmalarini
shakllantirishning
didaktik
imkoniyatlari keng hisoblanadi.
4K yondashuvi o‘z nomi bilan 4 ta
tamoyilni o‘z ichiga oladi:
-chizma. O‘quv topshiriqlarini tashkil etish shakllari

1-chizma. O‘quv topshiriqlarini tashkil etish shakllari
Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining o‘quv topshiriqlari bilan ishlash faoliyatini
tashkil etishda pedagogik, psixologik va ilmiy-metodik
asoslarga tayanib berilgan
topshiriqlar o‘quvchilar shaxsiyatida ziyraklik va erkinlik tarkib topishiga
ko‘maklashadi. Ularda aniqlik va batartiblik,
mehnatsevarlik, qat’iyatni
rivojlantirishga asos bo‘ladi. Faoliyatida duch kelgan qiyinchiliklarni engib o‘ta olish,
boshlagan ishini oxiriga etkazish hamda o‘z xatti-harakatini nazorat qilish
qobiliyatlarini shakllantiradi.
Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida o‘qish savodxonligi fani o‘quvchi shaxsida
fikrlashga, o‘zgalar
fikrini anglashga, o‘z fikrini og‘zaki hamda yozma shaklda nutq
O‘quv topshiriqlarini tashkil
etish shakllari
juflikda
kichik guruhda
ommaviy
yakka tartibda
203
sharoitiga mos ravishda toʻgʻri va ravon bayon qila olishga qaratilgan nutqiy
(kommunikativ)
kompetensiyani rivojlantirish; o‘quvchida til qurilishiga oid
o‘zlashtiriladigan amaliy bilimlarni (fonetika (orfoepiya), leksika, so‘z tarkibi,
morfologiya, sintaksis,
yozuv va imlo, tinish belgilari, nutq uslublari,
stilistikaga oid
tushunchalarni) yosh xususiyatiga mos ravishda rivojlantirish vazifasini ham amalga
oshiradi.
Yuqorida keltirilgan dolzarb vazifalarni samarali hal qilish boshlang‘ich sinflarda
o‘qish darslarini samarali tashkil etish orqali amalga oshirish mumkin. Ta’lim
jarayonida o‘quvchilar voqea-hodisalarni kuzatish, anglash, qiyoslash, analiz va sintez
qilishga o‘rgatish orqali ijodiy va tanqidiy tafakkurini, fikrlash doirasini rivojlantirish
muhim ahamiyatga ega.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1.
O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi qonuni (2020 yil 23
sentyabr, O‘RQ-637-son) // O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari ma’lumotlari
milliy bazasi, 24.09.2020 y., 03/20/637/1313-son // https://lex.uz/docs/5013007
2.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 29-apreldagi O‘zbekiston
Respublikasi Xalq ta‘limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini
tasdiqlash to‘g‘risidagi 5712-son Farmoni
3.
Mirziyoev SH.M. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston
davlatini
birgalikda barpo etamiz. T.: “O‘zbekiston” 2016
4.
Tolipov O‘, Usmonboeva M. Pedagogik texnologiya: nazariya va amaliyot. –
T.: “Fan” 2005 yil.
5.
Qosimov A.X, Xoliqova F. Pedagogik mahorat va pedagogik texnologiyalar.
–T.: TATU 2004 yil.
6.
Husanboyeva Q. Adabiy ta’limda mustaqil fikrlashga o‘rgatish asoslari.
Monografiya. – T.: 2003.B – 48-70.
Raximova I. U - 2024-yil-Кафедра-конференцияси pdf

6
nutqini o‘stirishning o‘ziga xos usullari
Mamatkulova D. X.
Dars samaradorligini oshirishning o‘ziga
156
Shayimova S. S.
xos usullari
Boshlang‘ich ta’limda ota-ona, maktab
159
Suvonova Z. B.
hamkorlgi, ta’lim tarbiya samaradorligi
Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining ta’lim 161
Xotamova M. Z.
olishida zamonaviy pedagogik
texnologiyalardan unumli foydalanish
Boshlang‘ich sinflarda o‘quvchilarning
166
imloviy savodxonligini shakllantirish
Yuldashova D. X.
Ta’limda didaktik va rolli o‘yin
169
– 
Katta o‘qituvchi, tahrir hay’ati a’zosi 
konferensiya koordinatori 
H.K.Qoraboyev

3
MUNDARIJA
1-
YO‘NALISH. XALQARO BAHOLASH DASTURLARINING MILLIY
TA’LIM TIZIMIDAGI O‘RNI VA AHAMIYATI
Kirish so‘zi
7
Rustamova N.X.
Xudoyberdiyeva M. E.
Fikr uyg‘unligi-muvaffaqiyat garovi
9
Allamurotova Sh.A.
MTT larida bolalarni kreativ fikrlashga
11
o‘rgatishning ahamiyati
Muradova B. N.
Ta’limda STEAM yondashuv
16
Otaqulova Sh. Q.
Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining badiiy 19
asarni tahlil qilish kompitensiyasini
shaklllantirish
Roʻziqulov Gʻ.Sh.
Savol berish ko‘nikmalarini rivojlantirish
23
orqali boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining
o‘qish savodxonligini oshirish
Usmonova M. F.
Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining o‘qish 26
savodxonligini rivojlantirishda ijodiy
topshiriqlardan foydalanish
Xojiyeva M. X.
Boshlang‘ich sinflarda ko‘rik tanlovlar
30
orqali o‘quvchilarda 4k ko‘nikmalarini
shakllantirish.
(Kamalak yulduzlari ko‘rik tanlovi
misolida)
-rasm. Bankning kredit bo‘limining strategik xaritasi modeli

22
strategik vazifalargacha bo‘lgan yo‘lini belgilaydigan mantiqiy ketma-ketlikdagi
bosqichdir.
Strategik
xaritani
shakllantirish
jarayoni
ko‘rsatkichlarning
muvozanatli tizimini shakllantirishga asoslanadi va bunday xaritani yaratishda
ishtirok etayotgan har bir bank tegishli bo‘lganlarini tanlash imkoniyatiga ega.
Respublikamizda bank tizimi rivojlanishining asosiy ko‘rsatkichi sifatida
bank kreditlarining umumiy miqdorini oshib borishining
regression-korrelyatsion
tahlili asosida iqtisodiy jarayonlarning o‘zaro bog‘liqligini tahlil etish, shakllanish
mexanizmlari bo‘yicha qonuniyatlarini o‘rganish va tajribalar o‘tkazish orqali
kuzatish imkonini beradi.
Tadqiqot ishida ko‘p omilli ekonometrik modeldagi qatnashadigan omillar
sifatida – natijaviy omil etib, O‘zbekiston Respublikasida bank kreditlarining
umumiy miqdori (mlrd. so‘m) hamda depozitlarning umumiy miqdori (mlrd.
so‘m), jami bank tizimi kreditlarining bozorni egallaganlik darajasi (%),
O‘zbekiston Respublikasida tijorat banklarining soni (birlik), tijorat banklari
kreditlarining bozorni egallaganlik darajasi (%), iqtisodiyotning soha va
tarmoqlariga ajratilgan kreditlar miqdori (%), jismoniy shaxslarga ajratilgan
kreditlar miqdori (%), sof muammoli kreditlarning jami kapitalga nisbati (%),
inflyatsiya darajasi (%), jami 8 ta omil tanlab olindi.
O‘zbekiston Respublikasida bank kreditlarining umumiy miqdoriga ta’sir
etuvchi omillar tahlili orqali ishlab chiqilgan modelda F – Fisher mezonining
haqiqiy qiymati F
haqiqiy
=270,5. Shuningdek erkinlik darajalari soni surat bo‘yicha
k
1
=2 va maxraj bo‘yicha k
2
=13ga teng bo‘lganda, Fisher mezonining jadval
qiymati (mohiyatlik darajasi
α
=0,05da) uchun F
jadval
=3,8 ga teng. Demak, hosil
qilingan ko‘p omilli regressiya tenglamamiz ahamiyatli hisoblanadi (5-jadval).
Jo‘raqulova Sh. D - 2024-yil-Кафедра-конференцияси pdf

4
Ro‘ziqulova M. S.
Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini ma’naviy 52
barkamol
inson ruhida tarbiyalashda
ertaklardan foydalanish
3-
YO‘NALISH
FANLARNI O‘QITISHDA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA
INNOVATSIYALAR
Ergasheva G.A.
O‘qituvchining kasbiy kompitentligini
55
takomillashtirish yo‘llari
Xoliyev J.N.
Dars samaradorligini oshirishda
58
o‘qituvchinig faoliyati
Boltayeva D.Y.
Boshlang‘ich ta’limda zamonaviy dars
60
o‘tish usullarining o‘ziga xos xususiyatlari
Faxritdinova F.
Boshlang‘ich sinflarda ilg‘or pedagogik
64
va
axborot-kommunikatsiya
texnologiyalaridan dars jarayonida unumli
foydalanish
Ravshanova X. K.
Bolalarni maktabga tayyorlash jarayonida 66
o‘yinning ahamiyati
Mamatkulova D.X.
Dars mashg‘ulotlarida tarqatma
72
materiallardan samarali foydalanish
-jadval - Xalqaro nordik universiteti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi

5-jadval. Modelning sifati va ahamiyatini tekshirish mezonlari 18 Ko‘p omilli korrelyasiya koeffitsiyenti R Ko‘p omilli determinatsiya koeffitsiyenti R-kvadrat Korrektlas htirilgan R-kvadrat Baholashni ng standart xatosi F-haqi- qiy P- qiymat DW 0,996
0,992
0,988
12,6
270,5
0,05
8
5-jadvaldan ko‘rinib turibdiki, bog‘lanish zichligi yuqori bo‘lgan beshta omil
bo‘yicha nazariy hamda amaliy qiymatlarning o‘rtacha qiymatga nisbatan
farqlanishi deyarli 1 ga yaqin. Shuning uchun tuzmoqchi bo‘lgan chiziqli
regressiya tenglamasi ahamiyatli hisoblanadi.
Demak, regressiya tenglamasiga kiritilgan omillar yuqori ahamiyatli, nisbatan
ahamiyatli va ahamiyatsiz hisoblanadi. Tahlil natijalaridan kelib chiqib,
modelimizga kiritilgan yuqori ahamiyatli va ahamiyatli omillarni alohida ajratib
ko‘rsatdik (6-jadval).
6-jadval ma’lumotlariga ko‘ra, tаhlil qilsаk, X
6
vа X
7
оmil stаtistik jihаtdаn
nisbаtаn аhаmiуаtli, X
1
vа X
3
оmillаr еsа аhаmiуаtli еkаnligini kо‘rish mumkin.
18
Manba: muallif hisob-kitoblari asosida hisoblangan.
23
Bunda: natijaviy omil (bog‘liq o‘zgaruvchi) – Y;
usul – eng kichik kvadratlar;
tanlanma – 2011-2023-y.y.; kuzatuvlar soni – 8 ta; ta’sir etuvchi omillar – 4 ta.
6-jadval. Chiziqli regression modelga kiritilgan ahamiyatli omillar 19
Indeks tarkibi - Muzaffarov mansurning

|
Muzaffarov mansurning
|
bet | 3/5 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 367,14 Kb. | | #127308 |
Bog'liq 2-Mustaqil ishIndeks tarkibi: Kontentni indekslash qidiruv natijalarining manbasidan qat'i nazar, bir hil reytingini ta'minlash uchun yagona yagona qidiruv indeksini yaratadi.
Kontentni boyitish: So'rov va tushunchalarni olish qobiliyati kontentingizdan metadata olish qobiliyatiga bog'liq. Asosiy tarkibni toifalarga ajratish va aniqlash uchun ob'ektni ajratib olish va his- tuyg'ularni tahlil qilish kabi tabiiy tilni qayta ishlash boyitishlaridan foydalanib, kontentingizni boyiting .
Tarkibni tahlil qilish: Hujjatlarning mazmunini tan oladi, ularni tasniflaydi va tarkibning alohida qismlari o'rtasidagi semantik bog'lanishni yaratadi.
Javoblarni taqdim etadi va tushunchalarni ko'rsatadi: Intellektual ball algoritmlari parchalarni tartiblaydi, foydalanuvchilarga so'rovga javoban eng aniq, tegishli parchalar va parchalarni taqdim etadi.
Intellektual qidiruv so'rovlariga misol Intellektual qidiruv tabiiy til so'rovlaridagi atamalarni indekslangan ma'lumotlar tarkibiga solishtiradi.
Intellektual qidiruvning afzalliklari
Qarorlar qabul qilish uchun tushunchalarni topadi : Tuzilmagan matnli maʼlumotlaringizda tushunchalar yashiringan. Intellektual qidiruv ilovalari ma'noni aniqlash va ma'lumotlar manbalari bo'ylab korrelyatsiya qilish uchun tabiiy tilni qayta ishlashdan foydalanadi - masalan, ijtimoiy media (tvitlar, LinkedIn), mijozlarning fikr-mulohazalari, elektron tijorat hisobotlari va texnik yozuvlar - real vaqtda tushunchalarni tezlik va aniqlik bilan ochish uchun.
Tegishli maʼlumotni xodimlaringizning qoʻl ostiga qoʻyadi : Korporativ qidiruv platformasi, bilimlarni boshqarish , kontentni boshqarish tizimi yoki savollarga javob berish tizimini yaratish uchun Intellektual qidiruvdan foydalaning.
Mijozlarga keng miqyosda xizmat ko'rsatadi: har safar mijozlaringizga to'g'ri javob bering va mijozlarga yaxshi tajriba taqdim eting. Mijozlar tez-tez so'raladigan savollardan ko'proq narsani xohlashadi. Endi ular har qachongidan ham ko'proq veb- saytlaringiz va mobil ilovalaringizda o'zlariga to'liq xizmat qilishni xohlashadi - virtual agentlar va Intellektual qidiruvlar mijozlaringizga mustaqillikka erishishga imkon beradi. O'z-
o'zini ta'minlaydigan mijozlar qo'llab-quvvatlash xarajatlarini kamaytiradi va mijozlarning qoniqishini oshiradi.
|
| |
-rasm. Bank biznesining mijozga yo‘naltirilgan modelidagi qiymat zanjiri

21
so‘ng o‘zlarining biznes-jarayonlarini quradilar – mijozlarga eng past narxda eng
yuqori qiymatni taqdim etadilar.
Kredit muassasasi boshqa tarmoqlarda bo‘lgani kabi o‘z tovarini (ssudasini)
pulga almashtirmaydi, balki qarzga olingan mablag‘larning qaytarilmasligi xavfini
o‘z zimmasiga oladi. Pul mablag‘larini o‘tkazish bo‘yicha oddiy ko‘rinadigan
operatsiyalar, shuningdek, kontragent bankning pozitsiyasi yoki qabul qiluvchining
o‘zi maqomi o‘zgarishi tufayli o‘tkazuvchining kontragentining hisobvaraqlariga
tushmaslik riskini ham o‘z ichiga oladi. Bunday risklarni to‘g‘ri baholamasdan
turib, bankning foydani katta qismini tashkil etuvchi kredit hisob-kitob faoliyati
kredit tashkiloti uchun foydasiz bo‘lib qoladi. Shu nuqtai nazardan qaraganda,
bank qiymatini yaratishning asosiy elementi bank tomonidan taklif qilinadigan har
qanday asosiy biznes mahsulotining asosini tashkil etuvchi risklarni boshqarishdir.
Iqtisodiyot va moliyadagi Data setlar. Bularga quyidagilar kiradi

|
Iqtisodiyot va moliyadagi Data setlar. Bularga quyidagilar kiradi
|
bet | 9/11 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 177,96 Kb. | | #229900 |
Bog'liq Karimov NuraliIqtisodiyot va moliyadagi Data setlar. Bularga quyidagilar kiradi:
Quandl. Iqtisodiy va moliyaviy ma'lumotlarning yaxshi manbai - Iqtisodiy ko'rsatkichlarni yoki aksiyalar narxlarini bashorat qilish modellarini tuzishda foydalidir.
World Bank Open Data.. Demografik ma'lumotlarni, butun dunyo bo'ylab ko'plab iqtisodiy va rivojlanish ko'rsatkichlarini o'z ichiga olgan ma'lumotlar to'plamlari.
IMF Data. Xalqaro valyuta jamg'armasi xalqaro moliya, qarz ko'rsatkichlari, valyuta zaxiralari, investitsiyalar va tovarlarning narxlari to'g'risidagi ma'lumotlarni nashr etadi.
Financial Times Market Data. Qimmatli qog'ozlar, tovar va valyutalar narxlari indekslarini o'z ichiga olgan dunyodagi moliya bozorlari to'g'risida dolzarb ma'lumotlar.
Google Trends. Internet-qidiruv faoliyati va butun dunyo bo'ylab tendentsiyalar haqidagi ma'lumotlarni o'rganing va tahlil qiling.
3. Mashinali o’qitishda Data Setlar
• xView. Er yuzidagi eng keng tarqalgan havo tasvirlaridan biri. U dunyoning turli burchaklaridagi tasvirlar, chegaralangan qutilar bilan izohlangan.
• Labelme. Izohlangan rasmlarning katta ma'lumotlar to'plami.
• ImageNet. WordNet ierarxiyasiga muvofiq tashkil etilgan yangi algoritmlar uchun rasmlar to'plami, unda yuzlab va minglab tasvirlar ierarxiyadagi har bir tugunni aks ettiradi.
• LSUN. Ma'lumotlarning qisman belgilanishi bilan sahnalar va toifalarga bo'lingan rasmlarning ma'lumotlar to'plami;
• MS COCO. Obyektni aniqlash va segmentatsiyalash uchun katta hajmdagi ma'lumotlar to'plami;
• COIL100. Dumaloq harakat bilan har bir burchak ostida tasvirlangan 100 xil narsalar;
• Vizual Genom. 100 ming batafsil izohli tasvirga ega ma'lumotlar to'plami;
• Google’s Open Images. Creative Commons-da litsenziyalangan "6000 toifani o'z ichiga olgan" etiketlangan rasmlarga 9 million URL to'plami;
• Labelled Faces in the Wild. Yuzni aniqlash texnologiyasidan foydalanadigan dasturlarda foydalanish uchun 13000 ta belgilangan yuzlar tasvirlari to'plami;
• Stanford Dogs Dataset. 120 ta it zotidan 20 580 ta rasm mavjud;
• Indoor Scene Recognition. Binolarni ichki lgkshtshыrshtsh tanib olish uchun ma'lumotlar to'plami. 15620 ta rasm va 67 ta toifani o'z ichiga oladi.
Tanlanmani yaratishda bashoratlash usulining qo’llanilishi
Kompyuterlaning baxosiga bashoratlashni ko’uraylik. Istalgan bashoratlash yuritilayotgan joyda albatta statistik ma’lumotlar bo’lishi talab qilinadi. Shuning uchun biz kompyuter qurilmalarini va uning baxolari saqlanayotgan ma’lumotlar bazasini tuzaylik. Ma’lumotlar albatta kompyuter savdosi bilan shugullanuvchi biror firma yoki tashkilotlardan olinadi. Dastlab biz kompyuter anjomlari va ularning baxolari sakllanuvchi ma’lumotlar bazasini yarataylik.
Ma’lumotlar bazasini tuzish uchun ma’lumotlar bazasini tashkil qiluvchi ma’lumotlar nimalardan iborat bo’lishi aniqlanadi va ular tiplarga ajratiladi. Kompyuter qurilmalari quyidagilardan iborat.
|
| |
Qo’shimcha adabiyotlar - O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi farg’ona davlat universiteti...

|
O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi farg’ona davlat universiteti qo‘lyozma shalkda
|
bet | 23/23 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 88,84 Mb. | | #142800 |
Bog'liq Magistrlik dissertatsiyasiQo’shimcha adabiyotlar.
Абдурахмонов А.А.,Славкина Т.И. “Озеленительный ассортимент и
Аблаев С.М., Юлдашев Я.Ҳ. “Маданий ўрмонлар” Т.2008.
Арифханов К.Т.- Виды рода Robina L. интродукцированные ботаническом садом. Т.: 1970.
Биотехнология растений: Культура клеток/Под ред.
Р.ПБутенко. -М.: Агропромиздат, 1989.
Биотехнология. Принципы и примениние М: «Мир» 1988.
Боговая И.О., Теодоронский “Озеленение населенных мест” М. 1990
7. Буригин В.А., Жангурозов Ф.Х. ва бошқалар “Ботаника ва ўсимликлар физиологияси асослари”, Т. 1972.
8. Гловкин Б.Н. “Декоративные растения” М.1986.
9. Гроздев Б.В. Дендрология Гослес бумаздат. 1952
10. Исмагилова Л.Н., Арифхонова К.Т., Валихўжаева С.П. “Дендрология Узбекистана”.Т.: 1979.
11. Колесников. А.Н.Декоративная дендрология. Госстрoйиздат М. 1960
12. Культиасов И.М., Охунов Х.М., “Ўсимликлар экологияси”. Т.: 1990.
13. Қайимов А.К., Ҳолмуродов М. “Манзарали дендрология”. Услубий қўлланма. – Тошкент, 2005 й. 79
14. Қайимов А.Қ., “Аҳоли турар жойларини кўкаламзорлаштириш”.–Т.2012.
15. Қайимов А.Қ., Бердиев Э.Т. “Дендрология”.– Т.: 2012.
16. Максимов П.Н. Многофакторный эксперимент в биологии.-
М.: Изд-во МГУ,1980.
17. Набиев М.М., Козоқбоев Р.Ю. «Определитель декоративных деревьев и кустарников Узбекистана.» Ташкент: Фан, 1975.
уход за городскими насаждениями Узбекистана” Т.: 1980, 22-24 с.
18. Шевелуха B.C. Новая биотехнология в селекции и растениеводстве //Вестник с/х науки. 1986 №2.
19. Шевелуха B.C. Рост растений и его регуляция в онтогенезе.
-М.: Колос,1982.
20. Шевелуха B.C., Калашникова Е.А., Воронин и др.
21. Сельскохозяйственная биотехнология. Учеб. -М.: Высшая школа,
2003.
IV. INTERNET SAYTLARI.
http://www.plantarium.ru/ref/Geranium+collium
http://ukrbin.com/show-image.php?imageid=39589&lang=1
http://www.Eko.UZ
http://ziyonet.uz/uzc/library
http://ru.wikipedia.org
http://www.youtube.com/watch?v=9UpgUztE5s8
http://www.youtube.com/watch?v=EYXbjweljGc
https://www.youtube.com/watch?v=sSuHhJi-EI8
http://narfu.ru/
http://www.derev-grad.ru
Илмий-оммабоп Интернет журнал http://www.membrana.ru
http://www.virtual.library- Жаҳон виртуал кутубхона
http://uz.wikipedia.org/wiki/Siklamen
http://www.jardineriaon.com/uz/Siklamen-persikumni-parvarish-qilish-xususiyatlari.html
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
|
bet | 5/5 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 367,14 Kb. | | #127308 |
Bog'liq 2-Mustaqil ish Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
1.Sheikhtaheri, F. Sadoughi, Z. Hashemi Dehaghi. Developing and using expert systems and neural networks in med-icine: a review on benefits and challenges. J. Med. Syst., 38 (9) (2014), 10.1007/s10916-014-0110-5
2.V. Chan, C. Chan. Towards developing the piece-wise linear neural network algorithm for rule extraction. Int. J.Cogn. Inf. Nat. Intell., 11 (2) (2017)
А.А. Барсегян, М.С. Куприянов, В.В. Степаненко, И.И. Холод Методы и модели анализа данных: ОЛАП и Дата Мининг. 182
Паклин Н.Б., Орешков В.И. Бизнес-аналитика: от данных к знаниям
А. А. Барсегян, М. С. Куприянов, В. В. Степаненко, И. И. Холод
Технологии анализа данных. Дата Мининг, Висуал Мининг, Техт Мининг, ОЛАП
ЮД. Макленнен, Ч. Танг, Б. Криват. Миcрософт СҚЛ Сервер 2008: Дата Мининг — интеллектуальный анализ данных
Internet saytlari:
https://fayllar.org/mavzu-malumotlarning-intellektual-tahlilining-asosiy- tushuncha.html
https://conferencea.org/index.php/conferences/article/download/451/423
|
| |
Standartlashtirilmagan - Xalqaro nordik universiteti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi

Standartlashtirilmagan
koeffitsiyentlar
Standartlashti
rilgan
koeffitsiyentla
r
t-mezon
P-miqdor
B
Standart xato
Beta
(Kоnstаntа)
-645
195,36
0,02
-3,3
0,01
Х
1
0,0006
0,0003
1,15
1,45
0,184
Х
3
26,24
9,14
0,56
2,87
0,02
Х
6
1,58
1,5
0,23
1,06
0,322
Х
7
1,71
4,33
0,37
0,39
0,402
6-jadval
ma’lumotlaridan foydalanib, ekonometrik model quyidagi
ko‘rinishda yozildi:
7
6
3
1
71
,
1
58
,
1
24
,
26
0006
,
0
645
x
x
x
x
Y
(9)
Shunday qilib, natijaviy ko‘rsatkich O‘zbekiston Respublikasida jami
kreditlash hajmiga depozitlarning umumiy miqdori, O‘zbekiston Respublikasida
tijorat banklarning soni, jismoniy shaxslarga ajratilgan kreditlar, sof muammoli
kreditlarning jami kapitalga nisbati kabi omillarning ta’siri ahamiyatlidir.
Yuqorida keltirilgan ekonometrik model (9) yordamida istiqbol funksiyalarini
tuzishda O‘zbekiston Respublikasi bo‘yicha 2011-2023-yillardagi statistik
ma’lumotlardan foydalanib, O‘zbekiston Respublikasida jami kreditlash hajmiga
ta’sir etuvchi omillar X
1
,
X
3
,
X
6
va X
7
uchun istiqbol modellari ro‘yxatini hosil
qildik.
7-jadval
O‘zbekiston Respublikasida bank kreditlarining umumiy miqdoriga ta’sir
etuvchi omillar prognozi
|
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTINING FARMONI

|
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTINING FARMONI
|
bet | 2/23 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 88,84 Mb. | | #142800 |
Bog'liq Magistrlik dissertatsiyasiO‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTINING FARMONI. RESPUBLIKADA KO‘KALAMZORLASHTIRISH ISHLARINI JADALLASHTIRISH, DARAXTLAR MUHOFAZASINI YANADA SAMARALI TASHKIL ETISH CHORA-TADBIRLARI TO‘G‘RISIDA
Daraxt, butalar va yashil hududlarni muhofaza qilish hamda ularning maydonlarini kengaytirish, ushbu sohada mas’ul tashkilotlar faoliyatini yanada samarali tashkil etish, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 30-oktabrdagi “2030-yilgacha bo‘lgan davrda O‘zbekiston Respublikasining Atrof-muhitni muhofaza qilish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5863-son farmoni tasdiqlandi.(1)
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTINING QARORI.
BIOTEXNOLOGIYALARNI RIVOJLANTIRISH VA MAMLAKATNING BIOLOGIK XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH BO‘YICHA KOMPLEKS CHORA-TADBIRLAR TO‘G‘RISIDA. OZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTI SH. MIRZIYOYEV.
Toshkent sh., 2020-yil 25-noyabr, PQ-4899-son farmoni imzolandi.
Biotexnologiyalarni rivojlantirish va mamlakatning biologik xavfsizligini ta’minlash tizimini takomillashtirishning ustuvor yo‘nalishlarini belgilash, ushbu sohalarda fan, ta’lim va ishlab chiqarishning integratsiyasini ta’minlash, iqtisodiyot va ijtimoiy sohani ilg‘or biotexnologiyalar asosida rivojlantirish, shuningdek, 2017 — 2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasini “Ilm, ma’rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturida belgilangan vazifalarni izchil amalga oshiriladi.
Mazkur qaror ijrosini har chorakda muhokama qilib borish, ijro uchun mas’ul idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi A.A. Abduvaxitov zimmasiga yuklansin. Amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar natijadorligi yuzasidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidentiga har chorak yakuni bo‘yicha axborot berib borilsin.(2)
|
| |
Institutida qurilayotgan it park uchun swot tahlilini quyidagicha ko

Institutida qurilayotgan it park uchun swot tahlilini quyidagicha ko
Download
0,85 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
13.05.2024
Hajmi
0,85 Mb.
#229457
Download
0,85 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Institutida qurilayotgan it park uchun swot tahlilini quyidagicha ko
Download
0,85 Mb.
Matnni ko'rish
“Мактабгача сурдопедагогика” номли дарслик

“Мактабгача сурдопедагогика” номли дарслик
Download
0,7 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
18.05.2024
Hajmi
0,7 Mb.
#241689
Download
0,7 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
“Мактабгача сурдопедагогика” номли дарслик
Download
0,7 Mb.
Matnni ko'rish
Kolonkalar: Yog’da eruvchan vitaminlar uchun Acclaim PA, 3 µm, 3.0 × 150 mm for water-soluble vitamins Acclaim C18, 3 µm, 3.0 × 150 mm.
Kolonka harorati

|
Kolonkalar: Yog’da eruvchan vitaminlar uchun Acclaim PA, 3 µm, 3.0 × 150 mm for water-soluble vitamins Acclaim C18, 3 µm, 3.0 × 150 mm.
Kolonka harorati
|
bet | 3/3 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 1,18 Mb. | | #122297 |
Bog'liq 10-laboratoriya mashg`uloti - readyKolonkalar: Yog’da eruvchan vitaminlar uchun Acclaim PA, 3 µm, 3.0 × 150 mm for water-soluble vitamins Acclaim C18, 3 µm, 3.0 × 150 mm.
Kolonka harorati: 25 °C
Harakatchan faza: suvda eruvchan vitaminlar uchun A) 25 mM fosfat bufer (pH=3.6), B) CH3CN-harakatchan faza A (7:3, v/v)
Yog’da eruvchan vitaminlar uchun, A) CH3OH-CH3CN (8:2, v/v), B) Metil tert-butil efir (MTBE).
Ikki analiz jarayoni ham gradientli usulda boradi (1-jadval).
Flow Rate: 0.5 mL/min
UV Detection: UV har bir vitaminlar uchun turli to’lqin uzunliklarida.
Ineksiya hajmi: 10 µL
1-rasm. 21 ta suvda va yog’da eruvchan vitaminlarning bir vaqtda ajralishidan hosil bo’lgan xromatogrammalar. Cho’qqilar: 1. Tiamin 2. Vitamin C 3. NC 4. Piridoksal gidroxlorid 5. Piridoksin gidroxlorid 6. Nikotinamid 7. Pantoten kislota 8. Foliy kislota 9. Siankobalamin 10. Riboflavin 11. Vitamin A 12. Lutein 13. Vitamin A atsetat 14. Vitamin D2 15. Vitamin D3 16. Vitamin E 17. Vitamin E atsetat 18. Vitamin K1 19. Likopen 20. Vitamin A palmitat 21. ß-Karoten.
Vitaminlarni ajratishda ishlatiladigan Acclaim kalonkasini tarkibi (A) 120 C18, (B) PA, va (C) PA2.
Metodikasi:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Kolonkalar: Yog’da eruvchan vitaminlar uchun Acclaim PA, 3 µm, 3.0 × 150 mm for water-soluble vitamins Acclaim C18, 3 µm, 3.0 × 150 mm.
Kolonka harorati
|
Sug'urtani tartibga solish va rivojlantirish organi (IRDAI)

Buzilishning jiddiyligiga qarab, sug'urtalovchilar va korxonalar 1 lakh (100 000 ₹)
miqdorida jarimaga tortilishi mumkin. Agar sug'urtachilar ma'lumotlarni himoya
qilmasalar, ular har bir jabrlangan shaxs uchun 5 million rublgacha jarimaga tortilishi
mumkin. Sug'urtalovchilar uchun Axborot va kiberxavfsizlik bo'yicha IRDAI ko'rsatmalari
Sug'urtani tartibga soluvchi organ tomonidan tartibga solinadigan barcha
sug'urtachilarga nisbatan qo'llaniladi.
Mavzuning yangiligi - O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi farg’ona davlat universiteti...

|
O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi farg’ona davlat universiteti qo‘lyozma shalkda
|
bet | 4/23 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 88,84 Mb. | | #142800 |
Bog'liq Magistrlik dissertatsiyasiMavzuning yangiligi. Biotexnologiya fani eng rivojlanayotgan fanlardan hisoblanib, ushbu sohada juda ko’p yangiliklar qilinmoqda. Biotexnologiya ko’p tarmoqliligi bunga keng yo’l ochib bermoqda. Biotexnologiyada xususan, o’simliklar biotexnologiyasida dunyo bo’yicha eng rivojlanayotgan va samarali natija berayotgan in vitro texnologiyasidir. Yurtimizda ham in vitro texnologiyasi ayrim o’simliklarsa qo’llanilmoqda. Mavzuning ilmiy yangiligi sifatida biz madaniy manzarali o’simliklarni biotexnologik usulda ko’paytirishda introduksiya qilonga guava, mushmula va papaya kabi o’simliklaridan foydalanildi. Papaya barglaridan murasiga va skuga oziqa muhitda maxsus bino va sterill xonalarda ko’paytirildi. mushmulla o’simligini yosh poyalaridan foydalanib in vitro usulda ko’paytirildi. Introduksiya qilinadigan papayao’simliklarini urug’idan foydalanib o’stirildi. Mushmulla va papaya o’simliklari issiqxonada turli xil tuproq, torf, biogums, o’stiruvchi moddalardan foydalanib vegetativ, generativ organlaridan ko’paytirildi. Tajribada yangilik sifatida mushmulla poyasining eng yuqori yosh qismidan 1 sm o’lchab kesib ko’paytirish samarali deb hisoblandi. Bu usulda ko’plab mushmulla o’simlik ko’chatlarini sog’lom holda olishga erishildi.
Tadqiqot obyekti va metodlari: Dissertatsiyani obyekti sifatida introdutsent manzarali o’simliklar xususan, inrtoduksiya qilingan o’simliklar mushmulla ,papaya, pavloniya va o’simliklarini biotexnologik usulda, laboratoriya sharoitida tez va sifatli ko’paytirish. O’simliklarni issiqxonada vegetativ va generativ organlari orqali tajriba uchun o’stirish. Dissertatsiyada asosan, kuzatish, taqqoslash, granit, shalit, tajriba metodlari qo’llanib, biotexnologik usullardan biri in vitro texnologiyasidan foydalanildi.
Tadqiqot predmeti: Introdutsent manzarali o’simliklarni biotexnologik usulda ko’paytirishda tajriba uchun mushmulla ,papaya, pavloniya o’simliklari tanlab olindi. Ushbu o’simliklarni biotexnologik ko’paytirishda issiqxonada urug’lardan ekib o’stirilgan o’simliklarning turli qismlaridan foydalanildi. In vitro usuli to’liq laboratoriya shaoitida turli xil priborlar va moddalardan foydalanib o’tkazildi.
|
| |
Xalqaro nordik universiteti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi - bet 23

27
Тема диссертации доктора философии (PhD) по экономическим наукам
зарегистрирована Высшей аттестационной комиссией за №
B2023.4.PhD/Iqt.3535.
Диссертaция выполнена в Самаркандском государственном университете им.Ш.Рашидова.
Автореферат диссертaции на трех языках (узбекском, русском, английском (резюме))
размещен на веб-сайте Научного совета (www.nordicuniversity.org) и информaционно-
образовательном портале «ZiyoNet» (
www.ziyonet.uz
).
Научный руководитель:
Арабов Нурали Уралович
доктор экономических наук, профессор
Официальные оппоненты:
Обломуродов Нарзулло Наимович
доктор экономических наук, доцент
Hindiston Telekommunikatsiyalarni tartibga solish organi (TRAI) va

|
Hindiston Telekommunikatsiyalarni tartibga solish organi (TRAI) vaBog'liq Cyber2.16. Hindiston Telekommunikatsiyalarni tartibga solish organi (TRAI) va
Telekommunikatsiyalar departamenti (DoT)
Hindistonning Telekommunikatsiyalarni tartibga solish organi DoT (Telekommunikatsiya
departamenti) bilan birgalikda foydalanuvchi ma'lumotlarining maxfiyligi va undan
qanday foydalanish bo'yicha qoidalarni kuchaytirdi.
TRAI tartibga soluvchi organ, DoT esa Hindiston Aloqa vazirligining alohida ijro etuvchi
bo'limidir. TRAIga ko'proq tartibga solish vakolatlari berilgan bo'lsa-da, ikkalasi ham
telefon operatorlari va xizmat ko'rsatuvchi provayderlarni boshqarish va tartibga solish
uchun birgalikda ishlaydi.
2018-yil 16-
iyun kuni TRAI telekommunikatsiya provayderlari uchun “Telekom
sektoridagi maʼlumotlarning maxfiyligi, xavfsizligi va egaligi” boʻyicha tavsiyalarni eʼlon
qildi. Eng yangi ko'rsatmalarda TRAI iste'molchi ma'lumotlarini boshqarish bo'yicha
yangi mas'uliyatni o'z ichiga oladi, chunki Hindistonda raqamli tranzaktsiyalarning
aksariyati uyali telefonlar orqali amalga oshiriladi.
TRAI quyidagi maqsadlar bilan ma'lumotlarni himoya qilishga qaratilgan:
"Shaxsiy ma'lumotlar, ma'lumotlarga egalik qilish va nazorat qilish" doirasini, ya'ni
telekommunikatsiya provayderlari foydalanuvchilari ma'lumotlarini aniqlang va tushuning.
"Ma'lumotlar nazoratchilarining huquq va majburiyatlari" ni tushuning va aniqlang
Ma'lumotlarni himoya qilish samaradorligini baholash va hozirda telekommunikatsiya
sohasida qanday ma'lumotlarni himoya qilish choralari qo'llanilishini aniqlash
Ma'lumotlarni himoya qilish bilan bog'liq muhim muammolarni aniqlash va hal qilish
TISP (trafik axboroti xizmati provayderlari) xizmatlarining foydalanuvchi ma'lumotlarini
to'plash va boshqarish
DoT shaxsiy ma'lumotlarni qayta ishlashni himoya qiluvchi qatlamli ma'lumotlarga rozilik
qoidalarini joriy qilish uchun Hindiston IT vazirligi bilan hamkorlik qildi. Bu
foydalanuvchilarga shaxsiy ma'lumotlaridan foydalanishga rozilik berish yoki bermaslikni
hal qilish erkinligini va rozilikni istalgan vaqtda qaytarib olish huquqini beradi.
Yangi qoidalarga ko'ra, tashkilotlar va kompaniyalar faqat foydalanuvchining kerakli
ma'lumotlarini to'plashlari kerak va ma'lumotlar faqat talab qilinadigan vaqt davomida
saqlanishi mumkin. Bundan tashqari, Hindiston telekommunikatsiya provayderlari ISO
27000 , 3GPP va 3GPP2 hamda ISO/IEC 15408 kabi umumiy standartlarga mos keladi.
|
| |
Kiberxavfsizlik qonunining aspekti

|
Kiberxavfsizlik qonunining aspekti
|
bet | 5/5 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #160936 |
Bog'liq 1-MAVZU AMALIY Ethical hacking IKiberxavfsizlik qonunining aspekti
|
O'zbekiston
|
Buyuk Britaniya
|
Kiberjinoyatning ta'rifi
|
Kiberxavfsizlik to’g’risidagi qonunida (2022) belgilangan
|
Kompyuterni noto'g'ri ishlatish to'g'risidagi qonunda (Computer Misuse Act) (1990) belgilangan
|
Kiberjinoyat turlari
|
Ruxsatsiz kirish, ma'lumotlarni o'g'irlash, zararli dasturlarni tarqatish va boshqalar.
|
Ruxsatsiz kirish, kompyuter tizimlarini o'zgartirish yoki buzish, ma'lumotlarni o'g'irlash va xizmat ko'rsatishni rad etish(DoS) hujumlari
|
Kiberjinoyatlar uchun jazolar
|
Jarima, qamoq va mulkni musodara qilish
|
Quyi va o’rta darajadagi jinoyatlar uchun jarima, qamoq va jamoat ishlari. O'ta og'ir jinoyatlar uchun umrbod qamoq jazosi bilan jazolanadi.
|
Kiberxavfsizlik choralari
|
Kiberjinoyatlar bo'yicha Budapesht konventsiyasi a'zosi;
Shanxay hamkorlik tashkilotining mintaqaviy aksilterror tuzilmasida ishtirok etadi.
|
Evropa Kengashining Kiberjinoyatlar bo'yicha konventsiyasi a'zosi;
AQSh, Kanada, Avstraliya va Yangi Zelandiya bilan besh ko'z razvedka alyansida ishtirok etadi.
|
Adabiyotlar ro‘yhati
1. Mishra, Devesh. "Cybersecurity Playbook-An Executive Response." Available at SSRN 3240285 (2018).
2. Ross, R., Pillitteri, V., Guissanie, G., Wagner, R., Graubart, R., & Bodeau, D. (2020). Enhanced Security Requirements for Protecting Controlled Unclassified Information: A Supplement to NIST Special Publication 800-171 (Final Public Draft) (No. NIST Special Publication (SP) 800-172 (Draft)). National Institute of Standards and Technology.
3. Kiberxavfsizlik markazi 2020 yil hisoboti, Internet manbasi [tace.uz/upload/iblock/5be/Узбекистон_Республикаси_Ахборот_хавфсизлиги_2020_хисоботи.pdf].
4. Kiberxavfsizlik markazi 2022 yil hisoboti, Internet manbasi [csec.uz/upload/iblock/33e/2022%20yil%20uchun%20yakuniy%20hisobot%20UZB.pdf].
|
| |
Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasbiy ta’lim fakultеti 4 bosqich talabasining - bet 12

|
Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasbiy ta’lim fakultеti 4 bosqich talabasining
|
bet | 12/15 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 35,02 Kb. | | #139552 |
Bog'liq Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasbiy ta’lim fakultеti 4 -fayllar.orgMegaco/H. 248 protokolining yana bir xususiyati shundaki, ushbu protokolning xabarlari ikki shaklda kodlangan bo'lishi mumkin. IETF qo'mitasi signal ma'lumotlarini kodlash uchun matn usulini taklif qildi va aloqa sessiyasini tavsiflash uchun SDP protokolidan foydalanishni taklif qildi. ITU - T signal ma'lumotlarini taqdim etishning ikkilik usulini nazarda tutadi-ASN. 1 va aloqa seanslarini tavsiflash uchun maxsus vosita - Tag-length-value (TLV) tavsiya etiladi. Gateway tekshiruvi har ikkala usulni ham qo'llab - quvvatlashi kerak, Gateway esa bu usullardan faqat bittasi. MEGACO protokoli yordamida ulanishni o'rnatish algoritmini tavsiflashda, IETF qo'mitasi MGCP modelidan farqli ravishda qo'ng'iroq qilish jarayonining maxsus modeliga tayanadi. MEGACO protokoli transport shluzi ichidagi ikkita mantiqiy ob'ekt bilan ishlaydi: port (termination) va Gateway Controller tomonidan boshqariladigan kontekst (context)
Megaco/H. 248 protokolining yana bir xususiyati shundaki, ushbu protokolning xabarlari ikki shaklda kodlangan bo'lishi mumkin. IETF qo'mitasi signal ma'lumotlarini kodlash uchun matn usulini taklif qildi va aloqa sessiyasini tavsiflash uchun SDP protokolidan foydalanishni taklif qildi. ITU - T signal ma'lumotlarini taqdim etishning ikkilik usulini nazarda tutadi-ASN. 1 va aloqa seanslarini tavsiflash uchun maxsus vosita - Tag-length-value (TLV) tavsiya etiladi. Gateway tekshiruvi har ikkala usulni ham qo'llab - quvvatlashi kerak, Gateway esa bu usullardan faqat bittasi. MEGACO protokoli yordamida ulanishni o'rnatish algoritmini tavsiflashda, IETF qo'mitasi MGCP modelidan farqli ravishda qo'ng'iroq qilish jarayonining maxsus modeliga tayanadi. MEGACO protokoli transport shluzi ichidagi ikkita mantiqiy ob'ekt bilan ishlaydi: port (termination) va Gateway Controller tomonidan boshqariladigan kontekst (context)
6 Keyingi avlodning konvergent tarmoqlarini qurilish tamoyillari. Keyingi avlodning konvergent tarmoqlarida IPTV Aloqa tarmoqlarining konvergensiyasi uchta aspektda qarab chiqiladi: |
| |
Tarmoq konvergensiyasi - Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasbiy ta’lim fakultеti 4 bosqich talabasining

|
Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasbiy ta’lim fakultеti 4 bosqich talabasining
|
bet | 13/15 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 35,02 Kb. | | #139552 |
Bog'liq Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasbiy ta’lim fakultеti 4 -fayllar.orgTarmoq konvergensiyasi, qayd qilingan, mobil va konvergent xizmatlarni taqdim etish uchun yagona infrastrukturani qo‘llashni taqazo etadi; ya’ni bitta tarmoq, yagona yadro bazasi asosida mobil va qayd qilingan trafiklarni uzatishni qo‘llab quvvatlovchi juda ko‘p servislarni ta’minlaydi. Bunga, NGN konsepsiyasi asosidagi yagona transport tarmoqlarini yaratgandan keyingina erishish mumkin.
Yangi avlod tarmoqlarining arxitekturasi, xizmatlar konvergensiyasini qo‘llash doirasida, ulanish satxi amaliy satxdan ajratilgan bo‘lishini qarab chiqadi.
Yangi avlod tarmoqlarining arxitekturasi, xizmatlar konvergensiyasini qo‘llash doirasida, ulanish satxi amaliy satxdan ajratilgan bo‘lishini qarab chiqadi.
Qurilmalar konvergensiyasi deganda, yagona tarmoq servis turlariga va ulanish namunalariga bog‘liq holda turli terminal qurilmalarni qo‘llab quvvatlashni amalga oshirish tushiniladi.
Yangi avlod tarmoqlari (NGN), asta-sekinlik bilan aloqa tarmoqlarining bazaviy texnologiyalariga aylangan holda telekommunikatsiya infrastrukturasiga yo‘l ochadi. Paktli kommutatsiyaga ega bo‘lgan tarmoqlar mos keluvchi apparatlarni qo‘llab quvvatlasa, yagona konsepsiyani, konvergent muhitni qo‘llab raqamli ma’lumotlardan tortib ovozli telefoniya, televideniya va shunga o‘xshagan multimediali trafiklarni uzatish qobiliyatiga ega.
Keyingi avlod tarmoqlari qurishdan yana bir asosiy maqsad, oldin aytib o‘tganimizdek taqdim etiladigan xizmatlar spektrining kengligidir. Keyingi avlod tarmoqlari qurishdan yana bir asosiy maqsad, oldin aytib o‘tganimizdek taqdim etiladigan xizmatlar spektrining kengligidir.
telefon aloqasiga xizmat ko‘rsatish (mahalliy telefon ulanishini, shaharlararo telefon ulanishini, xalqaro telefon ulanishlarini taqdim etish);
ma’lumotlarni uzatishga xizmat ko‘rsatish (ma’lumotlarni uzatishning ajratilgan kanallarini, Internet tarmog‘iga doimiy va ulanishli kirish, ma’lumotlarni uzatishda virtual xususiy tarmoqlarni taqdim etish);
telematik xizmatlar (elektron pochta, ovozli pochta, axborot resurslariga kirish, IP-protokoli bo‘yicha telefoniya, audiokonferensiya va videokonferensiya);
harakatdagi elektr aloqa xizmati;
|
| |
MGCP va H.248/MEGACO protokollari bo‘ylab bog‘lanish o‘rnatish usullari va vositalari

|
MGCP va H.248/MEGACO protokollari bo‘ylab bog‘lanish o‘rnatish usullari va vositalari
|
bet | 11/15 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 35,02 Kb. | | #139552 |
Bog'liq Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasbiy ta’lim fakultеti 4 -fayllar.org5 MGCP va H.248/MEGACO protokollari bo‘ylab bog‘lanish o‘rnatish usullari va vositalari
MGCP protokoli MG shlyuzlarini boshqarish uchun foydalaniladi. U chaqiruvlarni qayta ishlashning butun mantiqiy shlyuzlardan tashqarida joylashadigan arxitektura uchun ishlab chiqilgan va boshqaruv MGC kabi tashqi qurilmalar tomonidan bajariladi. MGCP chaqiruvlar modeli bir- birini ulashi mumkin bо‘lgan oxirgi nuqtalar tо‘plami MGC shlyuzlarini kо‘rib chiqadi. Oxirgi nuqtalar fizik (analogli telefon liniyalar ѐki raqamli magistral), ѐki virtual (UDP/IP ulanish bо‘yicha ma’lumotlar oqimi) bо‘lishi mumkin.
Media Gateway Control Protocol (MEGACO) protokoli MG shlyuzlarini boshqarish uchun standart sifatida MGCP almashtirilishi kerak. MEGACO shlyuzlar, kо‘p nuqtali bog‘lanishlarni boshqarish qurilmalari va interfaol ovozli javob qurilmalari uchun umumiy platforma bо‘lib xizmat qiladi. MEGACO protokoli foydalaniladigan ulanishlar modeli MGCP protokoliga nisbatan juda oddiydir. MEGACOMG shlyuzlarini aniq kontekst ichida bir biri о‘rtasidagi bog‘lanishni aniqlashi mumkin bо‘lgan oxirgi qurilmalar tо‘plami kabi kо‘rib chiqiladi. Oxirgi qurilmalar media-oqimlarning manbai ѐki qabul qilgichi hisoblanadi
MFCP protokolida bо‘lgani kabi oxirgi qurilmalar fizik ѐki virtual bо‘lishi mumkin. Bog‘lanish, bitta oxirgi qurilma boshqasiga joylashtirilganda, amalga oshiriladi. Misol uchun, chiqiruvlarni qayta adreslash oxirgi qurilmalarning bir kontekstidan boshqasiga о‘tishi bilan amalga oshiriladi, videokonferensiya esa, bir nechta oxirgi qurilmalarning umumiy kontekstga о‘tishi bilan initsializatsiyalangan bо‘ladi
MFCP protokolida bо‘lgani kabi oxirgi qurilmalar fizik ѐki virtual bо‘lishi mumkin. Bog‘lanish, bitta oxirgi qurilma boshqasiga joylashtirilganda, amalga oshiriladi. Misol uchun, chiqiruvlarni qayta adreslash oxirgi qurilmalarning bir kontekstidan boshqasiga о‘tishi bilan amalga oshiriladi, videokonferensiya esa, bir nechta oxirgi qurilmalarning umumiy kontekstga о‘tishi bilan initsializatsiyalangan bо‘ladi
MEGACO / H. 248 signal xabarlarini uzatish uchun UDP, TCP, SCTP protokollari yoki ATM transport texnologiyasi ishlatilishi mumkin. Ushbu maqsadlar uchun UDP protokolini qo'llab-quvvatlash shluzi tekshiruvi uchun majburiy talablardan biridir. TCP protokoli tekshirgich va transport shlyuzi tomonidan qo'llab-quvvatlanishi kerak va ATM texnologiyasi bilan bir xil bo'lgan SCTP protokolini qo'llab-quvvatlash ixtiyoriydir.
|
| |
Xizmatlarni boshqarish sathi - Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasbiy ta’lim fakultеti 4 bosqich talabasining

|
Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasbiy ta’lim fakultеti 4 bosqich talabasining
|
bet | 10/15 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 35,02 Kb. | | #139552 |
Bog'liq Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasbiy ta’lim fakultеti 4 -fayllar.orgXizmatlarni boshqarish sathi xizmatlarni boshqaruvchi mantiqiy funktsiyalarni jamlaydi va quyidagilarni ta`minlovchi taqsimlangan hisoblash muhitini taqdim etadi:
Kommutatsiyalashni boshqarish sathi signalizatsiya axborotini ishlab chiqish, chaqiriqlarni marshrutlash va ma`lumotlar oqimini boshqarish kabi vazifalarni bajaradi.
Transport sathi Real vaqt davomida yo`qotishlarsiz bog`lanishni ta`minlashni qo`llab quvvatlash; Ishonchlilik, masshtablashtirish, kirishuvchanlik va boshqalarni yuqori darajasini ta`minlash. Trafikni boshqarishni ta`minlashni taqdim etadi
Kirish sathi turli xil aloqa vositalarini (komp`yuter, telefon apparati, faksimil` apparati va boshqalar) tarmoqqa ulanishini ta`minlaydi.Unda quyidagi texnologiyalar ishlatilidi:
NGN (keyingi avlod tarmog'i) va IMS (IP multimediya tizimlari) ikkalasi ham o'z tarmog'ida aloqa operatorlari tomonidan ishlatiladigan platformalar arxitekturasi. NGN - ko'p xizmatlarni tashish va etkazib berishga qodir bo'lgan barcha IP -telekommunikatsiya tarmog'i. IMS - bu multimediya xizmatlarini taqdim etishga imkon beradigan va tarmoq konvergentsiyasini qo'llab -quvvatlash uchun deyarli har qanday tarmoq bilan ishlashga qodir funktsional tarmoq arxitekturasi.
NGN (keyingi avlod tarmog'i) va IMS (IP multimediya tizimlari) ikkalasi ham o'z tarmog'ida aloqa operatorlari tomonidan ishlatiladigan platformalar arxitekturasi. NGN - ko'p xizmatlarni tashish va etkazib berishga qodir bo'lgan barcha IP -telekommunikatsiya tarmog'i. IMS - bu multimediya xizmatlarini taqdim etishga imkon beradigan va tarmoq konvergentsiyasini qo'llab -quvvatlash uchun deyarli har qanday tarmoq bilan ishlashga qodir funktsional tarmoq arxitekturasi.
IP Multimediya tizimi - bu Internet -protokollar orqali multimediali xizmatlarni taqdim etishning funktsional arxitekturasi. IMSning oldingi maqsadi boy multimediya xizmatlarini taqdim etish uchun Internet va uyali tarmoqni birlashtirishdir. IMS 3GPP (uchinchi avlod hamkorlik loyihasi) tomonidan aniqlangan. Keyinchalik IMS NGN arxitekturasi bo'yicha Evropa telekommunikatsiya standart instituti (ETSI) tomonidan kengaytirildi. Keyinchalik ETSI, TISPAN (Telecommunications and Internet Converged Services and Advanced Protocols for Advanced Networking) standartlashtirish organi IMSni NGN quyi tizimi sifatida standartlashtirdi.
|
| |
Bizness jarayonlarini boshqarish Guruhi: oel003 Bajardi : Maxmudov Samandar Tekshirdi : Xakimdjanova Dildora

Bizness jarayonlarini boshqarish Guruhi: oel003 Bajardi : Maxmudov Samandar Tekshirdi : Xakimdjanova Dildora
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Bizness jarayonlarini boshqarish Guruhi: oel003 Bajardi : Maxmudov Samandar Tekshirdi : Xakimdjanova Dildora
|
Simsiz tarmoq Mavzu: Tarmoqlarning rivojlanishi. Texnologiyalar va uzatish usullari reja: O’zbekistonda ijtimoiy tarmoqlarning rivojlanish tamoillari

|
Simsiz tarmoq Mavzu: Tarmoqlarning rivojlanishi. Texnologiyalar va uzatish usullari reja: O’zbekistonda ijtimoiy tarmoqlarning rivojlanish tamoillari
|
Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 54,51 Kb. | | #159550 |
Bog'liq Simsiz tarmoq maruza1
Simsiz tarmoq
Mavzu: Tarmoqlarning rivojlanishi. Texnologiyalar va uzatish usullari
REJA:
1. O’zbekistonda ijtimoiy tarmoqlarning rivojlanish tamoillari
2. Axborotni uzatish va qabul qilish
3. IP-adres
Tarmoq har doim bir nechta komp’yuterlarni birlashtiradi va ulardan har biri o‘z axborotlarini uzatish va qabul qilish imkoniyatiga ega. Axborot uzatish va qabul qilish kom p’yuterlar o‘rtasida navbat bilan amalga oshiriladi. Shuning uchun har qanday tarmoqda axborot almashinuvi boshqarib turiladi. Bu esa o‘z navbatida komp’yuterlar o‘rtasidagi axborot to‘qnashishi va buzilishini oldini oladi yoki bartaraf qiladi.
Lokal, mintaqaviy va global komp’yuter tarmoqlari. Kompyuter tarmoqlarini ularning geografik joylashishi, masshtabi hamda hajmiga qarab bir nechta turlarga ajratish mumkin, masalan: Lokal tarmoq - bir korxona yoki muassasadagi bir nechta yaqin binolardagi komp’yuterlarni o‘zaro bog‘lagan tarmoq. Mintaqaviy tarmoqlar – mamlakat, shahar, va viloyatlar darajasida kompyuterlarini va lokal tarmoqlarni maxsus aloqa yoki telekommunikatsiya kanallari orqali o‘zaro bog‘lagan tarmoqlar.
IP-adres — TCP/IP texnologiyalari bilan boshqariladigan ma’lumotlar uzatish tarmog‘ida kompyuterlar yoki uzellarni identifikatsiyalaydigan noyob adres; IP-televideniye (IPTV) — televideniye, video, audio, matn, grafika va shu kabi, boshqa ma’lumotlar, IP protokoli asosidagi tarmoqlar ta’minlanadigan, sifat, xavfsizlik, interaktivlik va ishonchlilikning talab qilinadigan darajasini ta’minlash maqsadida boshqariladigan multimedia xizmatlari; IP-telefoniya — IP texnologiyasi asosida paketlar kommutatsiyalanadigan ma’lumotlar uzatish tarmoqlari orqali nutqli axborot, jumladan mahalliy, shaharlararo va xalqaro aloqani ayirboshlash xizmati;
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Simsiz tarmoq Mavzu: Tarmoqlarning rivojlanishi. Texnologiyalar va uzatish usullari reja: O’zbekistonda ijtimoiy tarmoqlarning rivojlanish tamoillari
|