Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi - bet 71

146
Marker yordamida obyektlarni masshtablash mumkin.
tugmasi bilan ishlatilsa
markazdan masshtablaydi. bilab birga ishlatilsa bir butunga kattalashadi. En
tomondagi markerlar esa noproportsonal masshtablaydi. Ekkinchi marta obyektlarni
ajratganda markerlar yonalish shaklini oladi. Burchkdagi yonalishlar yordamida
obyektni oq otrofida oylantiradi En tomondagi yonalishlar esa obyektni gorizontal yoki
vertikal tomonga qiyshaytirishni bildiradi.
Shuning bilan birga Стрелка (Pick) asbobi obyektlarni yoki obyektlar yigindisini
ko‘chrish mumkin unuing uchun obyektni olib kerakli tomonga surish mumkin.
Форма (Shape) asbobi
Форма (Shape) asbobi vektor
konturlarini
muharrirlashga
muljallangan. Bu asbob obyektning
shklini o‘zgartiradi yani tayanich
nuqtalari kushiradi,yangi tayanich
nuqtalar qo‘shadi va h. amallar
bajarish orhali amalga oshiriladi.
Форма (Shape) asbobi yordamida
ajratilgan
obyektning
hamma
tayanch nuqtalari ko‘rsatiladi, kursor
olib borilgan nuqtalari esa joriy
bo‘ladi.
Форма (Shape) asbobi yordamida standart va hoqlagan obyektlar bilan ishlash
Прямоугольник (Rectangle) asbobi yordamida yoratilgan obyektlarnining tayanich
nuqtalarini o‘zgartirish natijasida aylana shaklini olishi mumkin.
Эллипс (Ellipse) asbobi bilab yasalgan obyektlar esa sektor yaki duga shakliga
keltirilishi mumkin.
Многоугольник (Polygon) asboblari bilan yasalgan obyektlar esa simmitrik tarizda
obyektning boshqa turiga uzgaradi.
Matnli obyektlar bilan ishlashda esa harflar orasidagi va suzlar orasidagi intervallarni
o‘zgartirish inkoniati tugiladi.
Редактор узлов (Node Edit) paneli
Hamma tayanch nuqtalar, segmentlar bilan ishlaydigan Редактор узлов (Node Edit)
panelida joylasgan. Bu panel menuning Docker (Window/Dockers) tipidadi
Oкно/Панелиdan Редактор узлов (Node Edit) ishga tushiriladi yoki +
tugmalari yordamida ishga tushiradi.
Форма (Shape) asbobini ishga tushirganda Редактор Узлов (Node Edit)ning malumot
berish satrida (Свойства (Property Bar)) bu panelning barcha buyruqlari nomayon
bo‘ladi.
147
1 2 3 4 5 6 7 Ö 9 1 0 1 1 1 2 1 3 1 4 1 5 1 6 1 7
1 6
Tayanch nuqtalarini qoshish va olib toshlash.
Egri ko‘rinishidagi obyektlarga hoqlaganch tayanch nuqtalarini qoshishga bo‘ladi.
Buning uchun segmentning nuqta qo‘yish joyiga sichqoncha bilan chertiladi va
paydo bo‘lgan nuqta qora doyra shakli ko‘rinishidagi potentsial nuqtaga ega
bulamiz. Bu potentsial haqiqiy nuxtaga aylanish uchun yana panelning xossasidagi
“+” tugmasi bosiladi (rasmda 1 rhami bilan berilgan)
Keraksiz tayanch nuqtani uchirich uchun avval uchiriladigan nuqtalar ajratiladi va “-”
belgisi bosiladi (2 raham).
To ’grichziqli segmentlarni egrichiziqli segmentlarga
utgazish
Har qanday segment ekki xilda bo‘lishi mum kin to‘gri yoki egri chiziqli.
Форма
(Shape) asbnobi yordamida tayanich nuqta ajratilganda holat satrida segment tipi —
To‘gri (Прямой) (Line) yoki Egri( Кривой )(Curve) ko‘rsatiladi.
Segmentning bir turidan ekkinchi turiga utich uchun segment tanlanadi
Свойства (Property Bar)dagi ekkita halatdan biri tanlanadi: To‘griga utich (To
Line) ( 5 raham ) yoki Egriga (То Curve) utich( 6 raham).
Egrichiziqli segmentda to‘grisiga utich tez amalga ochiriladi, teskarisi bir
muncha vaqtni talab qiladi — segment egriligi qol yordamida bajariladi.
Konturni birlashtirish va uzish
Ochiq konturni yopiq konturga aylantirish uchun boshdagi va oxirgi nuqtalar
biriktiriladi,bu
amal ekkita usul bilan bajariladi:
1. Ekkita nuqtani birlashtirish uchun avval nuqtalar ajratiladi va Свойства
(Property Bar)ning asboblar satridagi Соединить два узла (Join Two
Nodes) ( 3 rahamli) tanlaniladi. Agarda ekkita
nuqta ustma-ust joylashgan
bo‘lsa ekkita nuqta bitta nuqtaga aylanadi. Agarda qandaydir masofada
joylashgan bo‘lsa usha masofani markazida birlashtiriladi.
2. Chetdagi nuqtalarni birlashtirish to‘grichiziqli segment bilan amalga
oshiriladi.Bunig uchun Свойства (Property Bar) asboblar satridagi
Автоматическое замыкание контура (Autoclose) ( 13 rahamli) tugmasi
bosiladi
Agarda konturni uzmoqchi bo‘lsangiz avval usha nuqtalar ajratiladi Свойства
(Property Bar) asboblar satridagi Разорвать кривую (Break Curve) ( 4 rahamli)
tugmasi bosiladi va natijada bitta nuqta urnida ekkita nuqta paydo bo‘ladi .
Konturni bir nechta konturlarga ham ajratishga bo‘ladi,
buning uchun obyektning
kamida bitta tayanch nuqtasi tanlanilib Извлечь подконтур (Extract Subpath) tugmasi
bosiladi.
Shriftlarni yoki maxsus belgilar bilan ishlaganda nuqtalami gorizontal yoki vertikal
joylashtirishga to‘gri keladi. Свойства (Property Bar) satridagi Выравнивание узлов
(Align Nodes) tugmasi (16 raham) mulohot oynasini ekranga chaqiradi. Bu oynada
148
hoqlagan sondagi tayanch nuqtalarni gorizontal va vertikal holatda joylashtirishlar
mavjud. Boshqarish nuqtalari bilan birgalikda tayanch nuqtalarini tekislash (флажок
Выравнивание управляющих точек (Align Control Points)) amali bilan bajariladi.
Segmentlarni masshtablash va aylantirish
Tayanch nuqtalarni tekislashCorelDRAW dasturida obyektlami transformatsialash
bilan cheklanib bir segment bulimlari bilan da ishlash imkoniyati bor.
Bu amal
Свойства (Property Bar) asboblar satridagi ekkita tugama bilan bajariladi.
• Растяжение и масштабирование узлов (Stretch And Scale Nodes) ( 14 raham)
tugmasi bosilganda ajratilgan segment atrofida markerlar paydo bo‘ladi.
Masshtablash amalida Стрелка (Pick) asbobidagi amallar bajariladi.
• Вращение и наклон узлов (Rotate And Skew Nodes) (15 raham) tugmasi
bosilganda tugmasi bosilganda ajratilgan segment atrofida markerlar paydo bo‘ladi.
Atrofida aylanish amalida Стрелка (Pick) asbobidagi amallar bajariladi.
• Эластичный режим (Elastic Mode) (17 raham) ajratilgan obyektlarga ayriqcha
transformatsia beradi.
Нож (Knife) va Ластик (Eraser) asboblari
Форма (Shape) asbobi oynida - Нож (Knife) va Ластик (Eraser) asboblari joylashgan
bulib , berilgan vektorli obyektni bir nechta bulaklarga bo‘ladi .