nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
jаmiyatimizning tаrаqqiy tоpishidа, iqtisоdiy rivоjlаnishidа о‘z аksini 
tоpаdi. 
Nazorat savollari

141
V-BOB. ELEKTRON TIJORAT TEXNOLOGIYALARI
5.1. Elektron tijorat tushunchasi va ta’rifi.
Elektron tijorat va uning turlari
Elektron tijorat – bu tijorat aloqalarining bir turi bo`lib, sotuvchi va
xaridor urtasidagi shartnomalar hamda xizmatlar Interent orqali amalga
oshiriladi.
Elektron tijorat faoliyati О‘zbekiston Respublikasining “Elektron
tijorat tо‘g‘risida”gi 2004 yil 29 apreldagi 613-II son Qonuni bilan tartibga
solinadi.
Internetda turli kompaniyalar o`z tovar
va xizmatlarini reklama
qiladilar. Ular bu ishni Internetda joylashgan elektron kataloglar
yordamida amalga oshiradilar. Elektron kataloglarda tovar va xizmatlar
haqida to`liq ma`lumotlar keltiriladi:
tovar nomi, ishlab chiqarilgan sana,
ko`rinishi, turi, savdo turi, narxi, transport xarajatlari, yuklash va jo`natish,
mijozlarning burchlari, sug`urta va yetkazib berish shartlari.
Elektron tijorat turlari
•
Ikki firma o`rtasidagi ET (Biznes–Biznes, B-B).
•
Firma va mijoz o`rtasidagi ET (Biznes – Mijoz, B-C).
•
Firma va Davlat o`rtasidagi ET.
•
Mijoz va Davlat o`rta-sidagi ET
Elektron tijoratning an'anaviy savdo turlaridan farqi
Xaridor о‘ziga qulay vaqt, joy va tezlikda mahsulotni tanlash va
sotib olish imkoniyatiga ega;
Savdo-sotiq faoliyatini ish faoliyati
bilan birga parallel
ravishda, ya'ni ishlab chiqarishdan ajralmagan holda olib borish
imkoniyati;
Kо‘p sonli xaridorlarning bir vaqtning о‘zida bir nechta
firmalarga murojaat
qila olish imkoniyati;
Kerakli mahsulotlarni tezlikda izlab topish va ushbu
mahsulotlar mavjud bо‘lgan korxonalarga murojaat qilishda texnika va
transport vositalaridan samarali
foydalanish imkoniyati;
Xaridorning yashash joyi, sog‘lig‘i va moddiy ta'minlanish
darajasidan qat'iy nazar hamma qatori teng huquqli mahsulot sotib olish
142
imkoniyati;
Hozirgi kundagi mvjud jahon standartlariga
javob beradigan
mahsulotlarni tanlash va sotish imkoniyati;
Elektron tijoratda savdoni tashkil qilish korxonalarning
raqobatini
kuchaytiradi, monopoliyadan chiqaradi va mahsulotlarning
sifatini oshirish imkoniyatini beradi.
Elektron pullar – bu pul birligiga tenglashtirilgan belgilar hamda
kupyura va tanga rolini bajaruvchi katta son yoki fayllardir.
Bunday
tizimning faoliyat kо‘rsatish xarajatlari boshqalaridan ancha kam.
Bundan tashqari, elektron pullar tо‘liq anonimlikni ta'minlashi mumkin,
chunki uni ishlatgan mijoz haqida hech qanday ma'lumot yubormaydi.
Mavzu: O`zbekiston telekommunikatsiya va simsiz texnologiya rivojlanishiga ta`sir etuvchi asosiy omillar

|
Mavzu: O`zbekiston telekommunikatsiya va simsiz texnologiya rivojlanishiga ta`sir etuvchi asosiy omillar
|
bet | 1/5 | Sana | 13.09.2024 | Hajmi | 1,65 Mb. | | #270991 |
Bog'liq MUSTAQIL ISH MUSTAQIL ISH Iqtisodiyot yunalishi 23.02 guruh talabasi Iqtisodiyot fanidan mustaqil ishi. MAVZU:O`ZBEKISTON TELEKOMMUNIKATSIYA VA SIMSIZ TEXNOLOGIYA RIVOJLANISHIGA TA`SIR ETUVCHI ASOSIY OMILLAR - MAVZU:O`ZBEKISTON TELEKOMMUNIKATSIYA VA SIMSIZ TEXNOLOGIYA RIVOJLANISHIGA TA`SIR ETUVCHI ASOSIY OMILLAR
REJA
1
- Telekommunikatsiya infratuzilmasi yangi bosqichga ko‘tarilmoqda
2
- Raqamli islohotlarning texnologik poydevoridi
3
Zamonaviy telekommunikatsiya infratuzilmasining barpo etilishi raqamli iqtisodiyot rivojlanishi uchun eng muhim omillardan biri. Bu borada Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi tomonidan bir qator ishlar amalga oshirilmoqda. Bugungi kunda xalqaro internet tarmog‘iga ulanishning umumiy o‘tkazuvchanlik imkoniyatini 1 800 Gigabit/sekundni tashkil etib, amalga oshirilayotgan loyihalar natijasida 2022 yil yakuniga qadar 3 200 Gigabit/sekundgacha kengaytiriladi. - Bugungi kunda xalqaro internet tarmog‘iga ulanishning umumiy o‘tkazuvchanlik imkoniyatini 1 800 Gigabit/sekundni tashkil etib, amalga oshirilayotgan loyihalar natijasida 2022 yil yakuniga qadar 3 200 Gigabit/sekundgacha kengaytiriladi.
- 2021 yilda ma’lumotlar uzatish tarmog‘ining o‘tkazuvchanlik qobiliyati viloyat va tuman markazlari darajasida 1,5 barobarga oshdi.
- Telekommunikatsiya tarmog‘ini rivojlantirish maqsadida qo‘shimcha 50 ming kilometr optik-tolali aloqa liniyalari qurilib, ularning umumiy uzunligi 118 ming kilometr yetkazildi, va buning natijasida aholi maskanlarining 67 foiziga mazkur tarmoq kirib bordi. Optik tarmoqni kengaytirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar kelgusi yillarda ham shu sur’atda davom ettirilishi belgilangan.
|
| |
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi

|
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
|
bet | 226/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi: aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda kundalik rejalarini tuza olish, formulalardan foydalanib, masalalar yecha olish; inson mehnatini yengillashtiradigan asboblardan foydalanish.
|
| |
Darsni mustahkamlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 225/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
4. Darsni mustahkamlash.
1. Ko'pgina eshiklarni ochganimizda skripka ovoziga o'xshash tovush eshitiladi. Biini qanday tushuntirish mumkin?
2. Ko'p qavatli uyda vashaganda gilamni qaysi tomondagi devorga osish foydali?
3. Ishlab turgan mashina dvigatelining ovozini eshitib, lining mexanizmlarining faolivati to'g'risida ma'lumot olish mumkinmi?
5.O’quvchilarni baholash: O’quvchilar dars davomidagi ishtirokiga ko’ra baholanadi
6. Uyga topshiriq. Savollarga javob topib kelish
64-dars Sana: 6-sinf
Masalalar yechish.
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: - Tovush hodisalari bo’limiga oid masalalar yechish. .
Tarbiyaviy: Olgan bilimini amaliyotga qo’llashga o’rgatish.
Rivojlantiruvchi: O’quvchilarning ilmiy dunyoqarashini rivojlantirish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
DTS talabi - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 227/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
DTS talabi: Masalalar yechib bilishi.
Dars turi: Bilim va ko’nikmalarni rivojlantirish.
Dars usullari Mustaqil ish, guruh bo’lib ish.
Dars materiallari: 1. Fizika kitobi va multimediya darslik. Kompyuter. CD disk.
Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism:
2. O’tilgan mavzuni eslash:
1. Ko'p qavatli uyda vashaganda gilamni qaysi tomondagi devorga osish foydali?
2. Ishlab turgan mashina dvigatelining ovozini eshitib, lining mexanizmlarining faolivati to'g'risida ma'lumot olish mumkinmi?
3. Masalalar ishlash:
1. Qoya ro’parasida turgan bola ovozining aks-sadosini 2 s dan so’ng eshitdi. Boladan qoyagacha bo’lgan masofa qanchaga teng? (Javob: 340 m).
№1 Berilgan
t = 2 s
|
Formula
|
Yechilishi
|
S - ?
|
2. 54-mavzudagi jadvaldan foydalanib, teplovoz tovushining temir yo'1 relslari bo’ylab tarqalish tezligi, havoda tarqalish tezligidan necha marta katta bo’lishini aniqlang.
№2 Berilgan
|
Formula
|
Yechilishi
|
n - ?
|
3. Yugurish yo’lkasining finishida turgan hakam qaysi paytda sekundomerni ishga tushirishi kerak: start to’pponchasining ovozini eshitgandami yoki og`zidan chiqqan uchqunni ko’rgandami?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Darsni mustahkamlash uchun masalalar yechib ko’rsatiladi

|
Darsni mustahkamlash uchun masalalar yechib ko’rsatiladi
|
bet | 222/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
4. Darsni mustahkamlash uchun masalalar yechib ko’rsatiladi.
Masalan:
1. Dengiz tubiga yuborilgan ultratovush 4 s dan so’ng qaytib keldi. Dengizning chuqurligi qanchaga teng?
Berilgan:
t=4s
|
Formula:
|
Yechilishi:
|
h-?
|
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriqlar. Darslikdan mavzuni takrorlash va savollarga javob topib kelish
63-dars Sana: 6-sinf
Mavzu: Musiqiy tovushlar va shovqinlar. Tovush va salomatlik.
Me’morchilikda tovush.
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: Musiqiy tovushlar va shovqinlar. Tovush va salomatlik. Me’morchilikda tovush kabi tushunchalarni shakllantirish.
Tarbiyaviy kasbga yo’llash.
Rivojlantiruvchi: Mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
|
| |
Javob: Uchqunni ko’rganda, sababi tovush tezligi yorug’lik tezligidan kichik

|
Javob: Uchqunni ko’rganda, sababi tovush tezligi yorug’lik tezligidan kichik
|
bet | 228/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Javob: Uchqunni ko’rganda, sababi tovush tezligi yorug’lik tezligidan kichik.
4.Mustaqil ishlash:
1. Dengizning -1,5 km chuqurligiga yuborilgan ultratovush 2 s dan so’ng qabul qilindi. Ultratovushning dengiz suvidagi tarqalish tezligi nechaga teng? (Javob: 1500 m/s).
№4 Berilgan
h = 1,5 km = 1500 m
t = 2 s
|
Formula
|
Yechilishi
|
|
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriq. O’tilgan mavzularni takrorlab kelish
65-dars Sana: 6-sinf
Nazorat ishi
Mavzu: Tovush hodisalari
Maqsad:
Ta’limiy: O’quvchilar egallagan bilim, ko’nikma va malakalarini aniqlash;
Tarbiyaviy: Olgan bilimini amaliyotga qo’llashga o’rgatish.
Rivojlantiruvchi: O’quvchilaning ilmiy dunyoqarashini rivojlantirish.
DTS talabi. “Tovush hodisalari” haqida dastlabki ma’lumotlarni bilishi.
|
| |
Oratorlik madaniyati konikmalarini shakllantirish (Aqliy hujum

3.Oratorlik madaniyati konikmalarini shakllantirish (Aqliy hujum,
Maslahat usullari asosida)
Oratorlik madaniyati rahbarlik va kommunikatsiya mahoratini
oshirishning muhim qismlaridan biridir. Aqliy hujum (intellectual attack) va
maslahat usullari (consultative methods) orqali oratorlik madaniyati
konikmalarni shakllantirish mumkin.
1.Aqliy hujum (Intellectual attack): Bu usul oratorning fikrini qo'llab-
quvvatlash, argumentlarni kuchaytirish va qaror qabul qilish jarayonida aqliy
dalillar bilan jihatdan erishishni maqsad qiladi. Aqliy hujum usuli
quyidagilarni o'z ichiga oladi:
Delillar bilan ishonch yaratish: Orator, o'z fikrini ta'minlovchi va delillar
bilan muhokama qilish yordamida ishonch yaratishi kerak. Bu, qo'llab-
quvvatlovchi ma'lumotlarni, statistikalar, tadqiqotlar va ko'rsatmalar
niqoblaridan foydalanishni o'z ichiga oladi.
Tazminotli munozaralar: Orator, aqliy hujum jarayonida tazminotli
munozaralar o'tkazishi kerak. Bu, fikrini qo'llab-quvvatlash uchun
foydali bo'lgan savollar berish, tarafdorlar bilan munozaraga tushish va
ulardan kelajakda muhokama qilishni o'z ichiga oladi.
Kuchli argumentlarni ishlatish: Orator, o'z fikrini kuchli va barqaror
argumentlar bilan qo'llab-quvvatlash uchun tushuntiruvchi, to'g'ri va
mantiqiy argumentlarni ishlatishi kerak. Bu, fikrning haqiqiyatini,
zarurlik va muhimlikni ifodalashda yordam beradi.
Maslahat usullari (Consultative methods): Bu usul oratorlikda qo'llaniladigan
bir qator taktikalardan iboratdir. U oratorning eshitish, qo'llab-quvvatlash va
qaror qabul qilish jarayonida o'zlashtiruvchi tushunchalarni ishlatishni maqsad
qiladi. Maslahat usullari quyidagilarni o'z ichiga oladi:
Ishonch yaratish: Orator, o'z qobiliyatini va erkinlikni namoyon qilish
uchun
tashkilotdagi
vakolatli
shaxslarning
fikrini
eshitishga
muvaffaqiyatli bo'lishi kerak. Ular bilan muloqot qilish, ularning fikr-
mulohazalariga e'tibor berish va ulardan maslahat so'rash asosida
ishonch yaratishni o'zlashtiradi.
Jamiyat bilan ishlash: Orator, jamiyatdagi ahamiyatli tahlil va hamkorlik
imkoniyatlarini o'z ichiga oladi. Uning maslahat usullari jamiyatning
muxim tashkilotlarini, fuqarolarini va o'zaro aloqalarni qo'llab-
quvvatlash uchun ishlatiladi.
Kelajakda qaror qabul qilish: Maslahat usullari orqali orator, kelajakdagi
qarorlar va strategiyalar to'g'risida fikr so'rash, maslahat olish va
umumiy qabul qilish jarayonlarini tashkil etish imkoniyatiga ega bo'ladi.
Oratorlik madaniyati konikmalari rahbarlik jarayonida efektivlik va
o'zlashtiruvchi kommunikatsiya uchun muhimdir. Aqliy hujum va maslahat
usullarini o'rganish, tarbiyalanish va ulardan amalga oshirish orqali oratorlik
mahoratini rivojlantirish mumkin.
|
O’quvmashg’ulotiningo’qitish texnologiyasi modeli

Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni
|
|
O’quv mashg’ulot shakli va turi
|
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1. Sahifa voqealaridan foydalanish
2. Sahifa voqealaridan foydalanishhaqida
3. Sahifa voqealaridan foydalanishumumiy tushuncha
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Kompyuter turlari to’g’risidagi bilim (ko’nikma)larnishakillantirish(mustahkamlash.).
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirishnatijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim ,ko’nikma yoki kompetensiyalar.
|
Pedagogik vazifalar.
1.. Sahifa voqealaridan foydalanishfoydalanish bilan tanishtirish.
2. Sahifa voqealaridan foydalanishfoydalanish tasnifini berish.
3. Sahifa voqealaridan foydalanishfoydalanish tushuntirish.
4.Sahifa voqealaridan foydalanish foydalanish ni ochib berish va boshqa.
|
O’quv faoliyat natijalari.
1. Sahifalar orasida kodlardan foydalanish umumiy ma`lumotga ega bo`ladilar.
2. Sahifalar orasida kodlardan foydalanish ni tasniflaydilar,
3..Sahifalar orasida kodlardan foydalanish haqida aytib beradilar,
4.Sahifalar orasida kodlardan foydalanish ni tartibli ravishda izohlab beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli - kichik ma’ruza, namoish, «aqliy hujum», munozara
|
O’qitish vositalari
|
O’UM, tarqatma materiallar, slaydlar, proektor, kompyuter, klaster , T-sxema.
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Jamoa va guruhlarda ishlash
|
O’qitish shart-sharoiti
|
Texnikvositalar bilan ta’minlangan auditoriya
|
Qautar aloqaning usul va vositalari
|
Og’zaki nazorat, savol-javob
|
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi

O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
Download
2,52 Mb.
bet
223/230
Sana
15.06.2021
Hajmi
2,52 Mb.
#15054
1
...
219
220
221
222
223
224
225
226
...
230
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi:
o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik
bilimlarini rivojlantirish
, turli didaktik
topshiriqlarni bajara olish
, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Matematik
savodxonlik
, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi:
aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda
kundalik rejalarini tuza olish
,
formulalardan foydalanib
,
masalalar yecha olish
; inson mehnatini yengillashtiradigan asboblardan foydalanish.
DTS talabi:
Musiqiy tovushlar va shovqinlar. Tovush va salomatlik. Me’morchilikda tovushni bilishi.
Download
2,52 Mb.
1
...
219
220
221
222
223
224
225
226
...
230
Download
2,52 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
Download
2,52 Mb.
PHP: gipermatn protsessori - O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi urganch davlat universiteti...

|
O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi urganch davlat universiteti xuzuridagi xorazm viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish
|
bet | 67/151 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 0,78 Mb. | | #125044 |
Bog'liq Adobe Dreamweaver yordamida xml ma\'lumotlarini ko\'rsatish-hozir.orgPHP: gipermatn protsessori
Php –vebserverda HTML-sahifalarini ma`lumotlar bazasi bilan birgalikda hosil qilish uchun yaratilgan dasturlash tili. Hozirgi vaqtda xosting provayderlarninig asosiy qismi tomonidan quvvatlanadi. LAMP-veb-saytlarni yaratish uchun standart to`plam (Linix,Apache,MySQL,PHP) tarkibiga kiradi.
PHP nomi “PHP: Hypertext Preprocessor”so`zlarining qisqartmasidan iborat. Ilgari“ Personal home page tools”so`zlarining qisqartmasi hisoblanar edi. Dastlab PHP veb-sahifalarni yaratishda yengillik yaratish uchun Perl ga qo`shimcha sifatida yaratilgan.
Tarmoqda dasturlash sohasida PHP-eng ommalashgan skrept tillardan biri hisoblanadi. PHP o`zining oddiyligi bajarilish tezligi,boy funksionalligi,dastur kodini PHP litsenziyasi asosida tarqatishga ko`ra ISP, Perl tillari bilan bir qatorda ommaviy hisoblanadi. PHP yadrosining mavjudligi va kengaytirish uchun ulanadigan modullar: ma`lumotlar bazasi soket dinamik grafika, kriptogirafik kutubxonalar PDF formatli hujjatlar bilan ishlash uchun mo`ljallangan qo`shimchalari bilan boshqalaridan farq qiladi. Shuningdek, har bir foydalanuvchi o`z kengaytmasini yaratib unga ulay olishi mumkin. Yuzdan ortiq kengaytirishlari mavjud bo`lib, standart to`plamga yaxshi sinovdan o`tgan bir necha o`ntasigina kiritilgan xolos. PHP interpretatori Web- serverga bu server uchun maxsus yozilgan modul orqali yoki SGI dastur ko`rinishida ulanadi. Bundan tashqari, PHP – Unix, GNU/Linux, Mikrosoft Windows, MacOS X va Amiga OS operatsoin sistemalarida administrativ masalalarini yechish uchun qo`llaniladi, Biroq, bu sohada u ommaviy hisoblanmaydi. Chunki bu sohada Perl, Python,VB Script dasturlari juda ham ommalashgan:
“TASDIQLAYMAN”
O’quv va tarbiyaviy ishlari
bo’yicha direktor o’rinbosari ________________M.Yo’ldasheva
“___”______2021 yil
NAZARIY O’QUV MASHG’ULOTNING O’QITISH TEXNOLOGIYASI №23
Guruhlar
|
|
|
|
Dars o’tiladigan sana
|
|
|
|
Mavzu(nomi): Sahifa voqealaridan foydalanish
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi urganch davlat universiteti xuzuridagi xorazm viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish
|
Individ, shaхs, individuallik tushunchalari

|
Individ, shaхs, individuallik tushunchalari
|
bet | 60/169 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #242452 |
Bog'liq Umumiy psixologiyaIndivid, shaхs, individuallik tushunchalari.
“Shaxs” va “individ” tushunchalari haqida etakchi rus psixologlari B.G.Ananaev, A.N.Leont’ev, B.F.Lomov, S.YA.Rubinshteyn kabilar o`z tadqiqotlarida alohida to`xtalganlar. A.N.Leont’ev shaxsan individ tomonidan egallab olingan alohida fazilat, inson munosabatlari to`lqinidagi sistemali “g`ayrihissiy” fazilatlar egasi ekanligini ta’kidlagan. Shaxs sifatida kamolga erishmagan individ bo`ladi. Bunga hayvonlar orasida tarbiyalangan bolalarni misol qilishimiz mumkin. Ammo individni shaxsga aylanishida qanday omillar mavjud.
Rus psixologi S.L.Rubinshteyn: odam o`zidagi takrorlanmas xususiyatlariga ko`ra individualdir. Uni o`z atrofidagilariga, borliqqa bo`lgan ongli munosabati, biror faoliyat bilan shug`illanishi uning shaxs ekanligidan dalolat beradi.
Individ bo`lib tug`ilgan insonni shaxsga aylanishi uchun nimalar zarur?
Ijtimoiylik
Ongga ega bo`lish
faollik
4. insonni falollikga undovchi narsa ehtiyojdir.
Shaxs tushunchasiga psixolog olimlar tomonidan berilgan qator (50 ga yaqin) tavsiflar mavjud. Shulardan quyidagilarni keltiramiz:
«Shaxs- ijtimoiy munosabatlarning sub’ekti va ob’ektidir» (A.G.Kovalyov).
«Shaxs individlararo munosabatlarning sub’ekti sifatida» (A.V.Petrovskiy)
«Shaxs - jamiyatda o`z o`rnini anglovchi faoliyatga qodir a’zosidir» (K.K.Platonov)
«Shaxs faoliyat sub’ektidir» (A.N. Leontev)
Juda ko`plab ta’rif va tushunchalar orasida Amerikalik psixolog G. Ollportning ta’rifi e’tiborga loyiqdir: «Shaxs bu hayot jarayonida shakllanuvchi individual o`ziga xos psixo fiziologik tizimlar shaxs xususiyatlari yig`indisi bo`lib, u asosida ushbu insonga xos tafakkur va xulq - atvor yuzaga keladi».
Shunday qilib, shaxs bu jamiyat a’zosi bo`lib u individning psixofiziologik tizimining dinamik tashkil etuvchisi bo`lib bu uning xatti - harakati va tafakkurini belgilab beradi. Individuallik bu insonning o`ziga xos individual xususiyatlari bo`lib ular asosida insonlar bir biridan farq qiladilar. «Individuallik – bu o`ziga xoslikga ega bo`lgan shaxsdir» (Kovolyov)
Agar pеdagogika va psixologiyada individual yondashuv shaxsiy yondashuvdan ajratilgan bo`lsa, bu holda u bolaning individualligi xususiyatlari «kollеktsiyasining to`planishi»ga olib kеladiki, bunday «kollеktsiyani to`plash» asosida qanday xulosalar chiqarish mumkinligi tеgishli darajada anglanilmagan bo`ladi. Tarbiya sohasida shaxsiy yondashuvni mohirona ko`llana bilgan A. S. Makarеnko shunday dеb yozgan edi: «insonni o`rganishdi, bilib olishdi va uning irodasi - A, hissiyoti - B, tuyg`usi - V dеb yozib ham qo`yishdi, lеkin shundan kеyin bu o`lchovlarni nima qilish kеraqligini hеch kim bilmaydi».
O`quvchining haqiqiy munosabatlar sistеmasiga kiradigan shaxsi hamisha pеdagogning diqqat markazida turishi kеrak, o`quvchilarning ma'naviy dunyosini boyitish esa pеdagogning doimiy vazifasi bo`lib qolishi zarur. «...Individning chinakam ma'naviy boyligi tamomila uning haqiqiy munosabatlari boyligiga bog`liqdir...».
|
| |
Dars turi: Yangi bilim berish.

Dars usullari

Dars turi: Yangi bilim berish.
Dars usullari: Binar, mustaqil ish, guruhda ish, og’zaki so’rov. Yo’naltiruvchi savollar. Darslik va multimediya darslik bilan ishlash.
Dars materiallari: 1. Fizika darsligi va multimediya darslik. Kompyuter. CD disk.
2. Broun harakatini ko’rsatuvchi model
3. Tajriba-namoyish ko’rsatish uchun jihozlar.
Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism.
O’quvchilarga molekula,kislorod, suv, atom, modda, karbonat angidriq ismlari yozilgan kartochkalar tarqatiladi va shu yozuvni parta ustiga qo’yilgan kattaroq plakatdan topib birlashish taklif etiladi.
2. O’tilganlarni takrorlash O’quvchilar guruh nomini taqdim etadilar. Taqdimotda qisman bo’lsa ham o’tilgan mavzu takrorlanadi.
3. Yangi mavzuning bayoni.
Mavzuni o’rganishni tajriba-namoyish o’tkazishdan boshlash mumkin. Buning uchun darslikda keltirilgan halqadan metall sharni o’tkazish, xonada atir ochish tajribasi ko’rsatiladi va sababi o’quvchilardan so’raladi..
Shundan so’ng diffuziya hodisasi haqida gapirib o’tiladi. Diffuziya orqali molekulyar harakat tushunchasi kiritiladi. Bu harakatning tartibsiz va to’xtovsiz ekanligini ko’rsatish uchun quyidagi qiziqarli tajriba o’tkaziladi. Sinfga puflab shishirilgan shar qo’yib yuboriladi. Bolalar uni turtib o’ynashlaridan oldin "1 minutdan so’ng bu shar sinfning qaysi joyida bo’ladi? degan savol qo’yiladi. Albatta uni aniq aytish qiyin. So’ngra bir nechta turli rangdagi sharlar qo’yib yuboriladi. Bunda birorta aniq rangdagi shar, masalan, "yashil" sharning 20 sekunddan so’ng qayerda bo’lishini aytib berish so’raladi. Albatta, uni ham aytib bo’lmaydi. Demak, sharlar qancha ko’p bo’lsa, ularning harakati shunchalik tartibsiz bo’ladi. Molekulalarda "turtuvchi kuch" vazifasini shu sharlarning o’zaro ta’siri va to’qnashuvi o’ynaydi, deb Broun harakati tushunchasi kiritiladi. Yog’ochni sindirib, uni qayta ulash misolida molekulyar kuchlarning ta’sir doirasi haqida tushuntirish beriladi. Suyuqliklarda molekulyar kuchlarni ko’rsatish uchun sezgir dinamometrga shisha plastinaning katta yuzasini pastga qaratgan holda bog’lanadi va ehtiyotlik bilan suyuqlik yuzasiga tekkiziladi. Plastinani yuqoriga ko’tarishda dinamometr prujinasi biroz cho’zilib, keyin plastina suyuqlik yuzasidan uzilganligi kuzatiladi.
|
O’tilgan mavzuni so’rash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

2. O’tilgan mavzuni so’rash. So’rash uchun o’quvchilar soniga mos savol va javob kartochkalari tayyorlanadi va barcha o’quvchilarga tarqatiladi. Bir boshdan savolni o’qish taklif etiladi. Javobi kimga bo’lsa o’sha o’quvchi o’tirgan o’rnidan javobni o’qiydi. Bu usulimiz “Qo’shningni top “ o’yinidir. Aslida esa savol-javob usulidir.
3. Yangi mavzuning bayoni.
O’quvchilarga jamiyat rivojlanishining asosiy bosqichlari haqida tushuncha beriladi. Bunda fanlararo aloqaga e'tibor qaratiladi. Tarix darslarida o’tilgan kishilik jamiyatining rivojlanishi va unda fan-texnika rivojlangan mamlakatlar, hatto qit’alarda katta davlatchilik tashkil topganligi, bu mamlakatlarning iqtisodiy, texnik, siyosiy jihatdan baquvvat bo’lib, boshqa mamlakatlarga o’z ta'sirini o’tkazganligi eslatiladi. O’qotar qurollarning paydo bo’lishi, mashina, mexanizmlarning yaratilishi insonlar hayotida ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarning ham tubdan o’zgarishiga olib kelganligi tushuhtiriladi. Fan va texnikasi rivojlangan mamlakatlarning hatto shu kunda ham dunyo siyosatini belgilab turishini o’quvchilar ongiga yetkazish zarur. Shunga ko’ra O’zbekiston Respublikasida ham fan va texnika rivojlanishiga katta e'tibor berilayotganligi, ilmiy izlanishlar olib borish uchun maxsus Fanlar Akademiyasi borligi, Universitetlarning ilmiy laboratoriyalarida chet ellarda tan olinayotgan yangiliklar ochilayotganligi gazeta va jurnallarda bosilib chiqqan maqolalar orqali ishonchli tarzda o’quvchilar ongiga yetkaziladi. O’zbekistonlik olimlar hayoti va fan rivojlanishiga qo’shgan hissalari to’g’risida ma'lumotlar beriladi. Fizik kattaliklar va ularni o’lchash haqida ma’lumot beriladi. Chizg’ich yordamida o’rganadigan uzunlik va uning o’lchov birligi tushuntiriladi. Uzunlikni o’lchashda qanday qilib xalqaro kelishuvga erishilganligi aytilib, metr haqida tushuncha beriladi. Shundan foydalanib, o’quvchilarda fizik kattalik tushunchasi shakllantiriladi. Chizg’ich misolida shkala, o’lchash aniqligi, o’lchash chegarasi to’g’risidagi ma’lumotlar ham o’rgatiladi. Darsni mustahkamlash uchun tashkil etilgan guruhlarda darslikda shu mavzuda keltirilgan amaliy topshiriq bajariladi yoki menzurka yordamida stakandagi suv hajmi aniqlanadi.
|
Darsni mustahkamlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

4. Darsni mustahkamlash.
Multimedaya darslikni ochib fizik olimlar bilan tanishish. Olgan ma’lumotlarini yanada boyitish.
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriqlar. Darslikdan 5 - mavzu oxiridagi savollarga javob topib kelish.
Quyidagi she’rni yodlash. (Bu she’r Demokritning atomlar haqidagi ta’limotining asosiy g’oyasi(mazmuni) rim shoiri va faylasufi Lukresiyning “O prirode veshey” deb nomlangan klassik poemasida bayon etilgan.
So’zlay tingla, gapim, o’zing ham beshak, iqror bo’lo’rsan.
Mavjud jismlar bor, ko’z bilan ko’ra olmasmiz bizlar.
Shamol dengizlarga ayonkim dahshat g’alayon solar,
Ulkan kemalarni aylab g’arq, ko’kdan bulutlar haydar.
Va yoki keng dalalarda quyun bo’lib aylanar g’ir-g’ir.
Baland cho’qqilarni, daraxtlarni qulatib ketar.
|
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi

O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
DTS talabi: Moddaning zarrachalardan tashkil topganligi, ularning o’zaro ta’sirda bo’lishi hamda uzluksiz harakat haqida tasavvurga ega bo’lishi.
Dars turi: Yangi bilim berish.
Dars usullari: Binar, mustaqil ish, guruhda ish,Og’zaki so’rov. Yo’naltiruvchi savollar.Darslik bilan ishlash.
Dars materiallari: 1. Fizika darsligi va multimediya darslik. Kompyuter.. CD disk.
2. Molekulalar modellari va ularning rasmi tushirilgan plakatlar. 3. Doska, bo’r.
Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism.
O’quvchilarga Demokrit, Ar-Roziy, Beruniy, Ibn-Sino, modda, atom,Arastu ismlari yozilgan kartochkalar tarqatiladi va shu yozuvni topib birlashish taklif etiladi. O’quvchilar guruh nomi bo’yicha fikrlarini bildiradilar. Guruhlarning taqdimoti bilan o’tgan mavzu so’rab olinadi.
2. O’tilganlarni takrorlash uchun doskaga oldindan quyidagi savollarni yozib qo’yish mumkin:
1. Demokritning atom nazariyasi nimalardan iborat?
2. Beruniy atom tuzilishi to’g’risida ibn Sinoga qanday savollar yo’llagan?
3. Ibn Sino modda tuzilishi haqida qanday fikrlar aytgan?
4. Ar-Roziyning atomlar haqidagi fikrlari nimalardan iborat?
Bunday savollarga javoblarni o’quvchilardan og’zaki so’rov usulida olish mumkin.
|
Xabarlar va Tadbirlar - Cover ict stb indd

10
Tasvir chetiga matnni joylash uchun quyidagilarni bajaring:
1. Hujjatga tasvir qoʻshing.
2. Tasvirni tanlang.
3.
Format
menyu oynasidan
Wrap Text
buyrug‘ini tanlang.
Ekranda matn va tasvirni joylashning turli variantlari koʻrsatilgan yangi menyu paydo boʻladi.
Quyidagilarni bajarish mumkin:
Square'>• Square varianti tasvir atrofiga chegara qoʻyilishi va matn chegara atrofiga oʻrnatilishini
anglatadi. Ushbu chegara “cheklovchi qism” deb nomlanadi.
• Tight varianti orqali tasvir atrofiga kontur qo‘yiladi va matn kontur atrofiga joylanadi. Agar
tasvir kvadrat yoki toʻrtburchaklar shaklda boʻlsa, u holda
Square variantidan farq qilmaydi.
• Through varianti matnni har qanday boʻsh joyga joylashishini ta’minlaydi. Uni birinchi marta
qoʻllaganingizda, u
IV. Yangi o`tilgan mavzuni mustahkamlash va baholash

30-dars.
“Texnologiya va dizayn” hamda “Servis hizmati” yo`nalishlari uchun.
Mavzu
Amaliy mustaqil ishlar: Sanoat miqyosida ko`p seriyali ishlab
chiqarish uchun tavsiya etish mumkin bo`lgan mahsulot namunasini
( maketi, modeli) tayyorlash, unda qo`llanilgan xom-ashyo, ijodiy
g`oya va dizayn yechimlarini asoslash.
O`qituvchiga metodik tavsiya
Bu mavzu umumiy ko`rinishga ega bo`lib, undan ko`zlangan maqsad
o`quvchilarning sanoat miqyosida qanday ko`rinishdagi
mahsulotlar ishlab
chiqarishini bilishlarini aniqlashdan,
shuningdek, ularni texnikada, uy-ro`zg`or
ishlarida ko`p qo`llaniladigan
mahsulotlarni, shu jumladan,
yangi mahsulotlarni
ishlab chiqarish taklifini o`rtaga tashlashga o`rgatishdan iborat. Shu maqsadda
o`qituvchi o`quvchilar oldiga ko`p ishlatiladigan maxsulotlarni
sanashni va ularni
qanday ishlab chiqarish mumkinligini aniqlashni vazifa qlib qo`yish mumkin.
Quyida texnikada va uy-ro`zg`or ishlarida ko`p qo`llaniladigan ayrim buyum va
mahsulotlarni keltirib o`tamiz.
“Texnologiya va dizayn” yo`nalishi bo`yicha – bolt, gayka, shayba, mix,
burama mix, osma, zulpin, eshik, rom, stol, stul, kursi, beshik, sandiq, divan, so`ri,
xontaxta, o`ymakorlik ishlari va h.
“Serviz xizmati” yo`nalishi bo`yicha – dastro`mol, ro`molcha, peshpand, fartuk,
qo`lqop, do`ppi, to`quvchilik, kashtachilik hamda zardo`zlik buyumlari va h.
Mehnat ta’limi fanidan 8 – sinflar uchun dars ishlanmalar to’plami - bet 38

ISHLAB CHIQARISH ASOSLARI
15-dars.
“Texnologiya va dizayn” hamda “Serviz xizmati” yo`nalishlari uchun.
Mavzu:
O`zbekistonda ishlab chiqarish turlari
Darsning maqsadi:
a)
ta`limiy
- O`quvchilarga O`zbekistondagi asosiy ishlab chiqarish turlari haqida
ma`lumot berish;
b)
tarbiyaviy
- o`quvchilarda ishlab chiqarish sohalaridagi
kasblarga nisbatan
qiziqish uyg`otish;
v)
rivojlantruvchi
-o`quvchilarning ishlab chiqarish sohalariga
oid bilimlarini
kengaytirish.
Kasbga yo`naltiruchi maqsad:
o`quvchilarning ishlab
chiqarish sohalariga oid
bilimlarini kengaytirish orqali ularni shu kasblarga bo`lgan
qiziqishlarini
mustahkamlash, biror kasbni tanlashlariga ko`maklashish.
Darsning vazifalari:
-O`zbekistondagi asosiy ishlab chiqarish turlari haqida ma`lumot berish;
-O`zbekistondagi ishlab chiqarish sohalari ko`p tarmoqli ekanlini tushuntirish;
-ishlab chiqarish sohalarining bir-biri bilan o`zaro bog`liq
holda rivojlanishini
uqtirish;
-mamlakat va jamiyatning qudrati va rivojlanishi
bevosita ishlab chiqarish
sohalarining rivojlanishi bilan bog`liqligini anglatish.
Dars tipi:
Yangi bilimlar berish.
• Gulni eking va chuqurchani turpoq bilan toʻldiring.
•

|
• Gulni eking va chuqurchani turpoq bilan toʻldiring.
• Pdf ko'rish
|
bet | 17/112 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 38,32 Mb. | | #102461 |
Bog'liq 7-sinf Informatika kitobi Cambridge • Gulni eking va chuqurchani turpoq bilan toʻldiring.
• Gulni sugʻoring.
Hujjatdagi oʻzgarishlarni saqlang.
Bundan tashqari, nafaqat ma’lum bir shakldan, balki raqamlangan belgilardan ham
foydalanishingiz mumkin. Buni belgili ro‘yxatni qanday hosil qilgan bo‘lsangiz, xuddi shu usulda
amalga oshirasiz. Ushbu jarayonda
Bullets
buyrug‘i o‘rniga
Numbering
buyrug‘i tanlanadi.
19
1
Matnli hujjatdan maqsadli foydalanish
Hujjatga va Footer maydonlarini qoʻshish
Hujjat haqidagi qo‘shimcha ma’lumotlarni aks ettirish uchun sahifaga Headers va Footers
maydonlarini qo‘shish mumkin. Header hujjatning yuqori qismiga, Footer hujjatning
pastki qismiga qoʻshiladi. Ularning nomlarini eslab qolish juda ham oson! Ular yozilganda
hujjatingizning har bir sahifasida koʻrinadi.
Header maydonidan hujjatning fayl nomi hamda muallif ismini kiritishda ham foydalanish
mumkin. Ayrim hollarda hujjat versiyasi ham Header maydoniga kiritiladi. Masalan, “Yakuniy
qoralama”.
Footerdan axborot kiritishda foydalanish mumkin. Masalan, sana va hujjatning sahifa raqamini
yozish.
1.
Insert
menyu oynasida
Header
buyrug‘ini tanlang.
2. Header uchun variantlar roʻyxati shakllantirilgan menyu ochiladi.
3. Quyidagi nomdagi variantni tanlang: Blank.
Bu sahifaning yuqori qismida nuqtali chiziq bilan ajratilgan va ustiga
Header deb yozilgan
maydonni yaratadi.
Header: hujjatning
yuqorisida joylashgan
maydon.
Footer: hujjatning
quyi qismida
joylashgan maydon.
Kalit so‘zs
6-amaliy ko‘nikma
|
| |
O‘tish
ing 
Transition - Cover ict stb indd

143
Glossariy
WAN (Keng Maydonli Tarmoq)
ing
WAN (Wide Area Network)
Kabellar, optik tolali yoki sun’iy yo‘ldoshlardan foydalangan
holda katta geografik hududdagi lokal tarmoqlar, shaharlar,
mamlakatlar yoki yer sharini qamrab olishi mumkin bo‘lgan
kompyuterlar va LAN-larni birlashtiruvchi tarmoq.
Veb-sahifa
ing
Webpage
Veb-saytdagi bitta sahifa.
Oyna
ing
Window
Kontent namoyish etilayotgan ekran qismi. Odatda barcha
grafik operatsion tizimlar turli oynalar bilan ishlaydi.
x o‘qi [iks]
ing
Kalit so‘zlar - Cover ict stb indd

26
Line spacing:
hujjatdagi matn yoki
matnning belgilangan
qismidagi har bir
qatori orasidagi
oʻrnatilgan boʻshliq
miqdori.
Kalit so‘z
Margin: hujjatning
chetlari atrofidagi
qism.
Kalit so‘z
Sahifa chegaralari hoshiyasi
Hujjat sahifasiga qarasangiz, barcha chetki qismlar atrofida oq rangli boʻsh maydon borligini
sezasiz. Hujjatdagi matn uning chetlaridan maxsus oraliq masofada koʻrinishi uchun sozlangan.
Bu formatlash buyrug‘i
margin deb nomlanadi.
Ayrim hollarda sahifaga joylashtirish uchun sizda koʻproq maʼlumot boʻlishi mumkin. Sahifaning
oʻzida biroz qoʻshimcha joy yaratish maqsadida chegara hoshiyalarni oʻzgartirishingiz mumkin.
Chegara hoshiyalarni oʻzgartirish uchun quyidagilarni bajarishingiz kerak:
1
Layout
menyu oynasidan
-dars Sana: 6- sinf - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 16/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
4-dars Sana: 6- sinf
MAVZU: MOLEKULALAR. ULARNING O’LCHAMLARI
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: - o’quvchilarga moddaning eng kichik zarrachalari to’g’risida ma’lumot berish; - molekulalarning o’lchamlarini aniqlash usuli bilan tanishtirish.
Tarbiyaviy: O’z-o’zini anglash salohiyatini shakllantirish.
Rivojlantiruvchi: Mantiqiy tafakkur qila olish qobiliyatini oshirish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Oʻlchamini 
oʻzgartirish

|
Oʻlchamini
oʻzgartirish Pdf ko'rish
|
bet | 13/112 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 38,32 Mb. | | #102461 |
Bog'liq 7-sinf Informatika kitobi Cambridge Oʻlchamini
oʻzgartirish:
tasvir oʻlchamini
oʻzgartirish.
Tomonlar nisbati:
tasvirning eni va boʻyi
oʻrtasidagi nisbat.
Kalit so‘zlar
3-amaliy ko‘nikma
13
1
Matnli hujjatdan maqsadli foydalanish
Jadvalni varaqqa joylashtirish
Hujjat yaratishdagi eng muhim narsalardan biri bu ma’lumotlarni taqdim etish usulini tanlashdir.
Ma’lumotni aniq va tushunishga oson ko‘rinishda taqdim etish usullaridan biri uni
jadval
ko‘rinishida tasvirlashdir. Jadval auditoriyaga ma’lumotlarni aniq koʻrsatish uchun ularni
birgalikda tasvirlash va umumiy sarlavha berish imkonini beradi.
Jadval yaratish uchun quyidagilarni bajarish lozim:
1. Kursorni jadval yaratmoqchi boʻlgan joyga olib boring.
2.
Insert
menyu oynasidan
Table
buyrug‘ini tanlang.
3. Siz menyu paydo boʻlganini koʻrasiz va menyu yuqori qismida kataklar to‘plami joylashgan
bo‘ladi. Jadvalingizdagi ma’lumotlar uchun nechta qator va ustunlardan foydalanmoqchi
ekaningizga aniqlik kiritish kerak.
4. Kursorni yuqori burchakdagi birinchi katakka olib boring. Ushbu maydon atrofida toʻq sariq
rangli kontur paydo boʻlishini koʻrishingiz kerak.
3.1-mashg‘ulot
Yangi Microsot Word hujjatini oching. “Daisy.jpg” tasvirini joylashtiring.
Tasvirda ikkita emas, bitta moychechak guli tasvirlanib turgandek qilib qirqib oling.
3.2-mashg‘ulot
Sahifani toʻldirib turadigan qilib tasvirning oʻlchamini oʻzgartiring.
Tomonlar nisbatini qoldirganingizga ishonch hosil qiling. Hujjatni saqlang.
Jadval:
matnni oʻqishni
osonlashtiruvchi,
kataklardan iborat
maket.
Kalit so‘z
4-amaliy mashg‘ulot
|
| |
Dars turi: Yangi bilim berish.

Dars usullari

|
Dars turi: Yangi bilim berish.
Dars usullari
|
bet | 13/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Dars turi: Yangi bilim berish.
Dars usullari: Binar, O’zaro bir-birini o’qitish, Guruhlarda ish.. Taqdimot “Koptok o’yini”
Dars materiallari va jihozi: 1. Fizika darsligi va fizikadan multimediya darsligi.. Kopyuter. 2. Olim va allomalarning portretlari.
Darsning borishi
1. Tashkiliy qism.
O’quvchilarga Demokrit, Ar-Roziy, Beruniy, Ibn-Sino, Sh. Mirzayev, S. Astanov, S. Qahhorov ismlari yozilgan kartochkalar tarqatiladi va shu yozuvni topib birlashish taklif etiladi. O’quvchilar yangi mavzu bo’yicha o’z fikrlarini bildiradilar Savol qo’yidagicha qo’yiladi. Bu fizik olimlar haqida nimalarni bilasiz? Ular qanday ishlarni amalga oshirganlar.
|
| |
Yangi mavzuni mustahkamlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

4. Yangi mavzuni mustahkamlash. Multimediya darslikni ochib fizik olimlar bilan tanishish daftariga qayd etish... O’quvchilar juft bo’lib kopyuterlar oldiga o’tiradilar.
O’qituvchi aylanib yurib, ularning tushuntirishlariga quloq tutadi va ular yuzasidan daftariga belgilar qo’yadi. Vaqt tugagach, o’qituvchi ularning javoblarini tinglaydi, mavzuni umumlashtirish uchun, qisqacha qo’shimchalar qilib o’quvchilarni to’ldiradi.
1. Darslikdagi rasmda keltirilgan menzurkaning o’lchash chegarasi qanchaga teng?
2. 1 kg modda necha grammga teng?
3. Vaqtning qanday o’lchov birliklarini bilasiz?
4. Jism massasi tarozi yordamida qanday o’lchanadi?
5. Menzurka yordamida qanday kattalik o’lchanadi?
|
Tugma kombinatsiyalari - Cover ict stb indd

142
Dasturiy ta’minot
ing
Software
Kompyuter qurilmalari uchun ishlab chiqilgan dastur yoki
dasturlar to‘plami. Software so‘zi asosan dasturlar haqida
umumiy, sanoat nuqtayi nazaridan gap borayotganda
foydalaniladi.
Elektron jadval
ing
Spreadsheet
Jadval ko‘rinishida turli hisoblash ishlarini osonlashtirish
imkoniyatini beruvchi fayl turi.
Elektron jadvallar - elektron jadval bilan ishlash dasturida
yaratiladi.
Storyboard
ing
Storyboard
1. Biror hikoyani qismlarga bo‘lib, zarur bo‘lsa grafik
elementlar (kadrlar) yordamida doskaga tushirilgan
ko‘rgazmali shakli (raskadrovka);
2. Ishlab chiqish rejalashtirilayotgan veb-sayt yoki
videolavhani turli qismlarga ajratib ko‘rsatuvchi
qog‘ozdagi reja yoki vizual taqdimot.
Tizimli yondashuv
ing
Systematic approach
Tahlil usulini mayda tafsilotlarga e’tibor bermasdan global
nuqtayi nazaridan murakkab tizimni boshqarish usuli.
Tab, Bet
ing 
Tab - Cover ict stb indd

|
Cover ict stb indd Pdf ko'rish
|
bet | 110/112 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 38,32 Mb. | | #102461 |
Bog'liq 7-sinf Informatika kitobi Cambridge Tab, Bet
ing
Tab
Aksariyat sozlamalar oynasi yoki muloqot oynasi bir necha
tablarga bo‘lingan bo‘lishi mumkin. Tablar oynaning yuqori
yoki pastki qismida “tortmachalar” ko ‘rinishida aks ettirilgan
va ochilganda oyna doirasida boshqa betni ko‘rsatadi.
Jadval
ing
Table
Matn yoki boshqa elementlarni tik (vertikal) va yotiq
(gorizontal) chiziqlar bilan ajratgan maydonlar.
Teglar
ing
Tags
1. Axborot tizimlarida (veb-sayt, ijtimoiy tarmoq, ma’lumotlar
bazasi va h.k.) teglar maxsus kalit so‘zlar rolini o‘ynaydi.
Bu so‘zlar tegishli ma’lumotga tavsif so‘z sifatida biriktirib
qo‘yiladi va kelajakda uni qidirib topishni osonlashtiradi;
2. Veb-saytlarni dasturlashda teglar matn yoki boshqa
elementlar xossasini belgilaydi. Matn va boshqa element
ma’lum teg “ichida” joylashgan bo‘lishi lozim, ya’ni
element oldidan teg “ochiladi” va undan so‘ng “yopiladi”.
Misol uchun, matnni qalin ko‘rinishga keltirish uchun
Bu qalin matn.
Matn stili
ing
Text style
Matn bilan ishlash dasturida hujjatning turli qismida
foydalaniladigan matn formati uchun turli xil formatlar
yig‘indisi, ya’ni uslubini belgilab qo‘yish mumkin. Shu
yo‘sinda, bir necha matn xossalarini (shrift o‘lchami, satrlar
oralig‘i, qalin yoki qiyaligi va h.k.) bir uslubga saqlab qo‘yilsa,
zaruriy vaqtda tezgina matnga qo‘llash mumkin bo‘ladi.
Matnni sig‘dirish
ing
Text wrapping
Matnni ma’lum obyekt yoki oyna ichiga sig‘dirib
joylashtirish. Bunda so‘zlar avtomatik ravishda keyingi
qatorga olib o‘tiladi.
O‘g‘rilik
ing
Theft
Shaxsga tegishli bo‘lmagan narsalarni ruxsatsiz va yashirincha
o‘zlashtirish. E’tibor bering, an’anaviy yoki elektron shakldagi
axborot yoki ma’lumotni ruxsatsiz o‘zlashtirish ham o‘g‘rilik
hisoblanadi.
|
| |
Tasvirni qirqish va oʻlchamini oʻzgartirish

|
Tasvirni qirqish va oʻlchamini oʻzgartirish Pdf ko'rish
|
bet | 12/112 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 38,32 Mb. | | #102461 |
Bog'liq 7-sinf Informatika kitobi Cambridge 12
Tasvirni qirqish va oʻlchamini oʻzgartirish
Siz tasvirning ma’lum bir qismidangina foydalanishingiz kerak boʻlib qolishi mumkin. Tasvirning
sizga kerak bo‘lmagan qismini qirqib olib tashlash uchun
crop buyrug‘idan foydalaniladi.
Shuningdek, siz foydalanmoqchi boʻlgan tasvir oʻlchami sizga toʻgʻri kelmasligi mumkin.
Bunday hollarda tasvir
o‘lchamini kerakli ravishda o‘zgartirishingiz mumkin. Ushbu jarayonni
tasvirning
tomonlar nisbatini o‘zgartirmagan holda to‘g‘ri amalga oshirayotganingizga e’tibor
qiling.
Tasvirni keraksiz qismini qirqish uchun ushbu tasvirni tanlasangiz,
Format
menyu oynasi paydo
bo‘ladi.
Format
menyu oynasidan
Crop
buyrug‘ini tanlang. Shunda tasvirning burchaklari va
yonlarida qalin qora chiziqlar paydo bo‘ladi.
Kursorni ushbu chetki hoshiya chiziqlaridan biriga joylang va sichqoncha tugmachasini bosib,
ushlab turing. Endi uni qirqish uchun kursorni tasvir boʻylab siljitish mumkin. Tasvirning qaysi
qismi oʻchirilishini koʻrishingiz mumkin. Chunki tasvirning bu qismi to‘q rang bilan belgilangan
bo‘ladi.
Tasvirning oʻlchamini oʻzgartirish uchun avval uni tanlang. Tasvirning burchaklari va yonlarida nuqta
paydo boʻlganini koʻrasiz. Kursorni nuqtalardan biriga joylashtiring, soʻng sichqoncha tugmachasini
bosib, ushlab siljiting. Endi tasvirni kattalashtirish yoki kichraytirish uchun kursorni tasvir tomonga
yaqinlashtirishingiz yoki uzoqlashtirishingiz mumkin.
Tasvir tomonlarining nisbatini saqlab qolish uchun tasvirning oʻlchamini oʻzgartirishda tasvirning
yon tomonidagi nuqtalardan emas, balki burchakdagi nuqtalardan birini ishlatganingizga ishonch
hosil qiling. Agar siz tasvirning nisbatlarini saqlamasangiz, uning sifati pasayadi va xunuk koʻrinadi.
Crop: tasvirning bir
qismini olib tashlash.
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 35
d) ona tilidan beriladigan o'quv materialini o'quvchilar aniq tushunishi va puxta
o'zlashtirishiga, ularda olgan bilimlarini amaliyotda tatbiq eta olishga va
o'quvchilaming umumiy taraqqiyotiga, ya’ni ularning zehnini, xotirasini,
kuzatuvchanligini, yodda saqlashini, mantiqiy tafakkurini, ijodiy o'ylashini, nutqini
o'stirishga yordam beradigan metod va vositalarni ishlab chiqish;
e) ona tilini o'rgatish bilan bog'liq holda maktablar oldiga qo'yilgan tarbiyaviy
vazifalarni amalga oshirish, o'quvchilarda axloqiy va estetik sifatlarni
shakllantirish.
Biz quyida ona tili fanini o'qitishda qo'llaniladigan prinsplar xususida so'z
yuritamiz. Tizimlilik va izchillik prinspi. O'zbek tili o'qitishda tizimlilik va
izchillik prinsipi muhim o'rin tutadi. Til fanining bo'limlarini bir tartibda o'rganish
shu prinspga mos tushadi. Ona tili fanini o'rgatishda dastlab fonetika, leksika
haqida, shundan so'ng so'z yasash, so'z tarkibi, morfologiya va sintaksis haqida
ma'lumot beriladi. Bu esa yuqoridagi prinspga amal qilinganligini bildiradi. Ona
tili o'qitishda nazariyani amaliyotga bog'lash ham muhimdir. Buning uchun
fonetika va grammatikadan har bir mavzu orfografiya yoki punktuatsiya bilan,
orfoepiya yoki lug'at bilan bog'liq holda o'tilishi lozim. Bu prinspni amalga
oshirish uchun grammatik qoidalarga mos misollarni jonli nutqdan olish,
qoidalarni mustahkamlashda o'quvchilarning ijodiy tafakkurini o'stirishga yordam
beradigan mashqlardan foydalanish zarur bo'ladi. Hayotimizning barcha sohalarida
bo‘lgani kabi, yoshlarga ta’lim va tarbiya berishning hozirgi bosqichi bu jarayonga
axborot-kommunikatsion texnologiyalarining, kompyuter texnikasining keng
ko‘lamda kirib kelishi bilan xarakterlanadi. Maktab ta’limini rivojlantirish Davlat
umummilliy dasturining amalga oshirilishi tufayli bugungi kunda deyarli barcha
maktablar kompyuter texnikasiga ega bo‘ldilar va maktab jamoalari ta’lim
jarayonida
mazkur
texnika
imkoniyatlaridan
unumli
foydalanmoqdalar.
Respublikamizda ta’lim jarayonida axborot kommunikatsion texnologiyalaridan
foydalanish uchun tegishli ilmiy-metodik bazani yaratish va mustahkamlash
jarayoni ketayotir. Yaratilgan va ta’lim muassasalariga qadar yetkazib berilayotgan
elektron darsliklar, ayrim olingan mavzular bo‘yicha dars loyihalari, slaydlar
|
| |
• Olma;
• - Cover ict stb indd

18
5.1-mashg‘ulot
“My_Flowers.docx” hujjatini oching. Quyidagi jumlani hujjatning boshiga yozing:
“Ushbu hujjatga kiritilgan gullar ro‘yxati:”
Keyin hujjatga kiritilgan uchta gulning nomini belgili roʻyxat shaklida yozing.
5.2-mashg‘ulot
Roʻyxatingizdagi belgili ro‘yxat shaklini quyidagi shaklga oʻzgartiring:
❖
5.3-mashg‘ulot
Hujjatning pastki qismiga raqamli roʻyxat hosil qiling. Buni quyidagi roʻyxatni
raqamli
ro‘yxatga oʻzgartirib bajaring:
• Gul ekishingiz uchun bogʻingizdan toʻgʻri joyni tanlang.
• Gulga mos keladigan darajada chuqur kovlang.
• Chuqurga biroz o‘g‘it joylashtiring.
Multimedia
ing 
Multimedia

141
Glossariy
komponentlari o‘rtasida ish
jarayonini boshqaradi va
foydalanuvchi bilan ish jarayonini tashkil etadi.
Oriyentatsiya
ing
Orientation
Hujjat sahifasini tik (portret) yoki yotiq (landshaft) formatida
ko‘rinishi.
Sahifani sozlash
ing
Page setup
Hujjat sahifasining turli parametrlarini
sozlash uchun
foydalaniladigan alohida oyna. Unda sahifa eni, bo‘yi, rang
tizimi, chop etish vaqtida zarur dyumga/nuqtalar soni (DPI),
sahifalar soni va boshqalar belgilab olinishi mumkin .
Yamoq vositasi
ing
Patch tool
Tasvir muharririda asosan tasvirning ma’lum joylarini
tasvirning boshqa joyidagi material
yordamida tiklash uchun
foydalaniladi.
Piksel
ing
Pixel
Kompyuter ekranida yorug‘lik beruvchi eng kichik maydon
yoki nuqta. Ushbu nuqtalar yig‘indisi
turli rangda tus olib,
ekranda tasvir hosil qiladi.