nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Shinalar va ularning xususiyatlari

Shinalar va ularning
xususiyatlari
Bajardi: Toshtonov Avazbek
Tekshirdi: Tursunova A
REJA
•
Shina va uning turlari
•
Shinalarining o’zaro ta’siri
•
Shinalar xaqida batafsil
•
SHINALAR • Tizim shina
protsessorni xotira va kiritish-
chiqarish qurilmalariga ulaydi • shina
- bu elektr tokini
o'tkazadigan simlar to'plami • Oqim
-
bu komponentlar o'rtasida uzatiladigan ma'lumot • odatda ma'lumot
ma'lumotlar yoki dastur ko'rsatmasi bo'lib, u nazorat signallari va xotira yoki kirish/chiqarish manzillarini ham o'z
ichiga olishi mumkin. • shina 3 qismdan iborat • ma'lumotlar shina (ma'lumotlar va dastur ko'rsatmalari uchun) •
boshqaruv shinasi (boshqaruv blokidan qurilmalarga boshqaruv signallari va qurilmalarning tayyorligini
tasdiqlash yoki protsessorni to'xtatish uchun qayta aloqa liniyalari) • manzil shinasi (xotira joyining manzili yoki
ma'lumotlarni uzatish operatsiyasini bajarish uchun kiritish-
chiqarish qurilmasi) • Bundan tashqari,
kompyuterlarda bir nechta avtobuslar bo'lishi mumkin • mahalliy shina
- registrlarni, ALU va boshqaruv blokini
bir-
biriga bog'laydi (shuningdek, agar mavjud bo'lsa, chipdagi kesh) • tizim shinasi
- protsessorni asosiy xotiraga
ulaydi • kengaytirish yoki I/U shinasi
- tizim shinasini I/U qurilmalariga ulaydi.
SHINALAR • Tizim shina
TIZIM SHINASI • Bu
•
erda biz tizim avtobusini batafsilroq ko'rib chiqamiz • CPU pinlar orqali
avtobusga ulanadi • shina tizim bloki ichidagi anakartda joylashgan •
Asosiy xotira (chiplar to'plami) bu avtobusga pinlar orqali ulanadi •
Kirish/chiqarish quyi tizimi bu avtobusga kengaytirish shinasi orqali
ulanadi • shina uch turdagi ma'lumotni olib yuradi • kirish uchun
mo'ljallangan elementning CPU manzili • nazorat ma'lumotlari (o'qish
va yozish yoki "mavjudmisiz?" kabi holat ma'lumotlari) • ma'lumotlar
qurilmaga yoki qurilmadan protsessorga yuboriladi
|
Wazıypalardı planlastırıw, maǵlıwmatlardan rezerv nusxalar alıw hám tiklew, qattı diskti basqarıw. Terminallar sisteması. Torlarda apparatlardı óz-ara baylanısın shólkemlestiriw. Lokal torlardıń bazalıq topologıyaları

|
Wazıypalardı planlastırıw, maǵlıwmatlardan rezerv nusxalar alıw hám tiklew, qattı diskti basqarıw. Terminallar sisteması. Torlarda apparatlardı óz-ara baylanısın shólkemlestiriw. Lokal torlardıń bazalıq topologıyaları
|
Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 0,99 Mb. | | #134821 |
Bog'liq 4 -amaliy ish Mavʼzu Rezervli nusxalash va tiklash siyosati-fayllar.org
Tema: Wazıypalardı planlastırıw, maǵlıwmatlardan rezerv nusxalar alıw hám tiklew, qattı diskti basqarıw. Terminallar sisteması. Torlarda apparatlardı óz-ara baylanısın shólkemlestiriw. Lokal torlardıń bazalıq topologıyaları.
Rezervli nusqalaw - bul maǵlıwmatlar yamasa OT (operatsion sistema ) dıń ámeldegi xolatini rezerv nusqalaw esaplanadı. OS den rezerv nusqa alınǵanda onıń barlıq kompanentali, drayverlar, urnatilgan qosımsha programmalar hám sazlamalar rezerv nusqaǵa kóshedi. Rezerv nusqalawdan maqset OT buzılıwka dus kelgende yamasa islemey qalǵanda onı qayta qayta tiklew bolıp tabıladı. Tómende Windows 7 OT rezerv nusqalaw hám qayta tiklew siyasatın kórip shıǵamız. Windows 7 OT den rezerv nusqa alıwdıń bir qansha usıl hám quralları bar.
3. OS obrazın qay jerge saqlaw kórsetiledi. Bunda kompyuterdiń ozınig yadı HDD disktı, bólek sırtqı yad yamasa DvD disktan paydalanıw múmkin
4. Rezerv nusqanı qaysı disktan olinayotganligini hám qansha kólemdi iyelewi múmkinlini kórsetiwshi qoyındaǵı ayna payda boladı.
5. “Arxivirovat” tuymesi basıladı hám process juwmaqlanǵansha kútiledi. Bul process qosımsha programmalar ornatilmgan OT lar ushın shama menen 20 minuta dawam etedi.
6. Process tawsılǵannan keyin, OT ni qayta tiklew diskın diskın jaratıw soraladı. OT ni qayta tiklew diskın kompyuterdiń sistemasında buzılıw júz bergende onı qayta qayta tiklew ushın isletiledi.
Usınıń menen OS dan rezerv nusqalaw juwmaqlanadı. Tómende jaratılǵan rezerv nusqadan paydalanıw tártibi keltiriledi. Rezerv nusqalaw Windows OT de ámelge asırılǵanlıǵı ushın qayta tiklew de sol sistema ushın ámel etedi. Eger sistema qattı disktan yamasa DvD disktan rezerv nusqa (obraz ) ni tapsa tezlik penen qayta tiklewdi baslaydı, keri jaǵdayda rezerv nusqa (obraz ) ni jaylasqan jayın paydalanıwshınıń ózi de kórsetiwi múmkin.
Qayta tiklew juwmaqlanǵan keyin sistema júklengende rezerv nusqa (obraz ) alınǵan jaǵdayǵa keledi. Rezervli nusqalaw hám qayta tiklew siyasatınıń abzallıǵı, OT de buzılıw bolǵanda onı qayta urnatishning aldın aladı. Bunnan tısqarı qosımsha programmalardı qayta ornatıw sıyaqlı mashqalalardıń aldın aladı.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Wazıypalardı planlastırıw, maǵlıwmatlardan rezerv nusxalar alıw hám tiklew, qattı diskti basqarıw. Terminallar sisteması. Torlarda apparatlardı óz-ara baylanısın shólkemlestiriw. Lokal torlardıń bazalıq topologıyaları
|
Latviya Kirish Mamlakatninig umumiy tavsifi Mamlakatninig iqtisodiy-ijtimoiy rivojlanishi Mamlakatninig assosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlari tahlili

|
Latviya Kirish Mamlakatninig umumiy tavsifi Mamlakatninig iqtisodiy-ijtimoiy rivojlanishi Mamlakatninig assosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlari tahlili
|
bet | 1/5 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 289,25 Kb. | | #243784 |
Bog'liq Latviya
Latviya
Kirish
Mamlakatninig umumiy tavsifi
Mamlakatninig iqtisodiy-ijtimoiy rivojlanishi
Mamlakatninig assosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlari tahlili (YIM, YMM, YHM)
Mamlakatninig inflatsiya darajasini analizi
Mamlakatninig ishsizlik darajasi analizi
Taklif va xulosalar
KIRISH
Latviya iqtisodiyoti globalizatsiya jarayonida sodir bo'lgan o'zgarishlarga muvofiq modernizatsiya va islohlar ko'rsatmoqda. Quyidagi muhim ko'rsatkichlar o'z ichiga oladi:
1. Ko'p tarmoqli iqtisodiy soxalar: Latviya qishloq xo'jaligi, sanoat, xizmat ko'rsatish va transport soxalarida faoliyat ko'rsatadi. Sanoat sohasida tekstil, elektronika, maishiy texnika va kiyim-kechak ishlari keng qamrovli ravishda olib borilmoqda. Xizmat ko'rsatish sohasi esa transport, turizm, IT sohasi kabi soxalarni o'z ichiga oladi.
2. Investitsiyalar va tadbirkorlik: Davlat investitsiyalarni jalb etishga katta e'tibor beradi va xorijiy investitsiyalar uchun maqbul muhitni yaratishda qat'iy qadam olib boradi. Davlat tadbirkorlikni rag'batlantirish, innovatsiyalarni taqdim etish va tadbirkorlarga qo'llab-quvvatlash uchun harakatlar ko'rsatmoqda.
3. Eksport va import: Latviya dunyodagi mamlakatlar bilan moliya, tovar va xizmatlar almashishda faol ishtirok etadi. Eksportning muhim qismlari transport vositalari, kiyim-kechak, kiyim-sochinish, elektr energiyasi va mebel ishlab chiqarishdir. Import esa yuqori texnologiyali buyumlar, transport vositalari va kiyim-kechakni o'z ichiga oladi.
4. Finans sohasi: Latviyadagi finans sohasi katta banklar, sug'urta kompaniyalari va boshqa moliyaviy institutlar tomonidan tashkil etilgan. Latviya Markazi moliyaviy siyosati va valyuta siyosatini amalga oshiradi va mamlakat iqtisodiyotini barqarorlikka yo'l qo'yadi.
5. Turizm: Latviya turizm sohasida keng rivojlanish ko'rsatmoqda, shuningdek, Riga shahri butun dunyodagi sayohatkorlar uchun mashhur bo'lgan tarixiy joylardan biri sifatida taniladi.
Latviya iqtisodiyoti global tarmoqda integratsiyadan foydalanib, davlat xalqaro muhitda o'zaro ishtirokni oshirishga harakat qilmoqda.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Latviya Kirish Mamlakatninig umumiy tavsifi Mamlakatninig iqtisodiy-ijtimoiy rivojlanishi Mamlakatninig assosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlari tahlili
|
Oqsillar: baliq, tuxum, kurka, tovuq go‘shtlari, sut, tvorog, mol va qo‘y go‘shti.
 
Uglevodlar

|
Oqsillar: baliq, tuxum, kurka, tovuq go‘shtlari, sut, tvorog, mol va qo‘y go‘shti.
Uglevodlar
|
bet | 4/9 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 494,63 Kb. | | #149769 |
Bog'liq KURS ISHI WORDOqsillar: baliq, tuxum, kurka, tovuq go‘shtlari, sut, tvorog, mol va qo‘y go‘shti.
Uglevodlar: guruch, bulg‘or qalampiri, makaron, jo‘xori uni, grechixa, banan, mevalar, mayiz.
Kletchatka: oddiy karam, brokkoli, ismaloq, sabzi, lavlagi, qovoq, baqlajon va mevalar.
Yog‘lar: yong‘oq, hayvon va o‘simlik yog‘i, baliq, sariyog‘.
Dasturxonni to‘g‘ri bezash
Dasturxon atrofidagi sharoit ham juda muhim rol o‘ynaydi. Bolalar chiroyli va o‘ziga tortadigan narsalarni yoqtirishadi. Shuning uchun dasturxonni tuzashga ham katta e’tibor berish lozim. Bola ovqatlanayotgan paytda uni yaxshi odatlarga o‘rgatish zarur. Nonushta va kechki ovqatni oila bilan birgalikda dasturxon atrofida qilgani ma’qul, iloji bo‘lsa tushlikni ham, albatta. Ovqat tayyorlayotganingizda osh tuzi o‘rniga ko‘proq xushta’m giyohlar va achchiq bo‘lmagan ziravorlardan foydalangan yaxshi.
Individual yondashuv
Ba’zi mutaxassislar bolalarni yoshiga qarab ovqatlantirish bo‘yicha maxsus jadvallarni tavsiya etishadi. Faqat jadvalga qarab ovqatlantirish unchalik shartmas. Har bir bolaning ovqatga nisbatan o‘z ehtiyoji bo‘ladi.
Har bir ona farzandi qancha ovqat iste’mol qilishini, unga zarur porsiya miqdorini taxminan biladi. Biroq ba’zida ishtaha yo‘qolib turadi, bola uzoq vaqt ovqat so‘ramay qolishi yoki aksincha, ishtahasi ochilib ketishi mumkin. Agar bunday holat uzoqqa cho‘zilmasa, xavotir olmang va darhol chora ko‘rishga shoshilmang. Ishtaha uzoq vaqt to‘g‘ri chegaradan chiqib ketganida yoki u umuman yo‘q bo‘lgan taqdirdagina, shifokor maslahati bola ovqatini to‘g‘ri balanslashga yordam beradi.
Bola qanchalik kichkina bo‘lsa, unda suyuqlikka bo‘lgan talab shunchalik ko‘p bo‘ladi. Normal sog‘lom bola issiq kunlarda yoki jismoniy mashg‘ulotlar paytida odatdagidan ko‘ra ikki baravar ko‘proq suv ichadi. Bunday paytlarda faqat oddiy toza suv iste’mol qilgan yaxshi, o‘tlar yoki mevalardan tayyorlangan qandsiz choy, bittaga bitta suv qo‘shilgan tabiiy sharbatlar ham bo‘ladi. Sitro, kola, gazli mineral suv, vijillaydigan ichimliklar tavsiya etilmaydi. Bunday ichimliklar tashnalikdan xalos etmaydi va organizmdagi qand miqdorini ko‘paytirib yuboradi.
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 2 | ISSUE 7
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor
SJIF 2022: 5.947
Advanced Sciences Index Factor
ASI Factor = 1.7
55
w
www.oriens.uz
July
2022
PEDAGOGIKADA KOMPETENTSIYA TUSHUNCHASI
Sherzod Elmuratovich Sultonov
Qo‘qon davlat pedagogika instituti o‘qituvchisi
ANNOTATSIYA
Turli soha tizimlardagi yutuqlarning asosi maktablarda tashkil etiladigan dars
jarayonining sifati bilan belgilanadi. O‘quv soatlarida ta`lim oluvchilarga yetarli
bilim berish hayotiy ko‘nikmalarini oshirish va malakalarini shakllantirish ta`lim
beruvchining kompetentsiyasiga bog‘liq. Shu bois pedagogika fanida kompetentsiya
tushunchasi o‘ziga xos mazmun kasb etmoqda.
Kalit so‘zlar: kompetentsiya, bilim, ko'nikmalar, fikrlash, muloqot, tajriba
АННОТАЦИЯ
Основа достижений в различных отраслевых системах определяется
качеством учебного процесса, организуемого в школах. Предоставление
обучающимся достаточных знаний в течение учебного часа повышение их
жизненных навыков и формирование их квалификации зависит от
компетентности педагога. Поэтому в педагогической науке понятие
компетентности приобретает особое содержание.
Ключевые слова: компетентность, знания, навыки, мышление, общение,
опыт
ABSTRACT
The basis of achievements in various field systems is determined by the quality
of the course process organized in schools. The provision of adequate knowledge to
the educators during the training hours depends on the competence of the educator to
improve his / her vital skills and the formation of his / her skills. Therefore, the
concept of compensation in pedagogical science acquires a specific meaning.
|
Mavzu: Pedagogik deontologiya va kompetentlik faning nazariy – metodologik asoslari

|
Mavzu: Pedagogik deontologiya va kompetentlik faning nazariy – metodologik asoslari
|
bet | 6/6 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 105,51 Kb. | | #250089 |
Bog'liq 1-mavzu ped deontologiya2.Mavzu: Pedagogik deontologiya va kompetentlik faning nazariy – metodologik asoslari.
Mavzu rejasi:
1. Pedagogik deontologiya va kompetentlik faniga metodologik yondashuvlar.
2. Kompetensiya nuqtai nazaridan yondoshuv, fanlararo yondashuv, ma’lumotli yondashuv.
3. Kompetensiya tizimi, amaliy va nazariy tayyorgarlik holati.
Adabiyotlar:
1. Азизходжаева Н.Н. Педагогик технология ва педагогик маҳорат. Ўқув қўлл. -Т.: Ўзбекистон ёзувчилар уюшмаси, 2006. -159 б.
2. Ахмедова М.Т. Педагогик компетентлик. Услубий қўлланма. -Т.: БРОК CЛАСС СЕРВИС, 2016. – 84 б.
3. Ахмедова М.Т. Педагогик конфликтология. Ўқув қўлланма. -Т.: Адабиёт учқунлари, 2017. – 320 б.
4. Зиёмуҳаммедов Б. Педагогик маҳорат асослари. Ўқув қўлл.-Т.: ТИБ-КИТОБ, 2009. -183 б.
5. Муслимов Н.А. Касб таълими ўқитувчиларининг касбий копетентлигини шакллантириш технологияси. Монография. -Т.: Фан ва технологиялар, 2013.
6. Муслимов Н.А. ва бошқалар. Профессиональная компетентность будущего учителя: теория и технология обучения Учебное пособие . -Т.: ТДПУ, 2014
7. Xoliqov A. Pedagogik mahorat. Darslik-T.: Iqtisod-moliya, 2011. - 420 b.
8. Кертаева Г.М. Основы педагогической деонтологии. 2019. 6-40 б.
|
| |
UzAutoMotors Assalomu alaukum UzautoMotors kompaniyasiga hush kelibsiz Operator xizmati uchun ni bosing Agar xodimimizning ichki nomerini bilsangiz ni bosing Nomerni terib # ni bosing(rus tilida) UzAutoSanoat

|
UzAutoMotors Assalomu alaukum UzautoMotors kompaniyasiga hush kelibsiz Operator xizmati uchun ni bosing Agar xodimimizning ichki nomerini bilsangiz ni bosing Nomerni terib # ni bosing(rus tilida) UzAutoSanoat
|
Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 15,17 Kb. | | #148809 |
Bog'liq Ovozli Austem
UzAutoMotors
Assalomu alaukum UzautoMotors kompaniyasiga hush kelibsiz
1. Operator xizmati uchun 1 ni bosing
2. Agar xodimimizning ichki nomerini bilsangiz 2 ni bosing
- Nomerni terib # ni bosing(rus tilida)
UzAutoSanoat
Assalomu alaukum UzAutoSanoat AKsi sizni eshitadi
1. Agar siz ishonch telefoni operatorining yordamini olishni istasangiz 1 bosing
2. Avtomobillar savdosi bo’yicha savollarga javob olmoqchi bo’lsangiz 2 ni bosing
3. Agar sizda kompaniya ishchising ichki telefon raqami mavjud bo’lsa 3 ni bosing
4. Uumumiy masalar bo’yicha kompaniyadan ma’lumot olmoqchi bo’lsangiz 4 ni bosing
- Nomerni terib # ni bosing(rus tilida)
UzAuto-Austem
Assalomu alaukum Uzauto - Austem kompaniyasiga hush kelibsiz
1. Agar siz ishonch telefoni operatorining yordamini olishni istasangiz 1 bosing
2. Agar sizda kompaniya ishchising ichki telefon raqami mavjud bo’lsa 3 ni bosing
- Nomerni terib # ni bosing(rus tilida)
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
UzAutoMotors Assalomu alaukum UzautoMotors kompaniyasiga hush kelibsiz Operator xizmati uchun ni bosing Agar xodimimizning ichki nomerini bilsangiz ni bosing Nomerni terib # ni bosing(rus tilida) UzAutoSanoat
|
Termokimyoviy va elektrokimyoviy gaztahlillagich asboblar

Bu gaz tahlillagichlarning ishlashi kislorodning boshqa gazlar bilan
katalizatorlar ishtirokida o‟tadigan reaktsiyasining Issiqlik effektini o‟lchashga
asoslangan. Bu asboblarni ikki guruhi keng tarqalgan.
1-guruh. Yonish kattalik aktiv bo‟lgan platina tolada sodir bo‟ladi, bu tola ayni
vaqtda sezgir unsur o‟lchash ko‟prigining Еlkasi hisoblanadi.
Bu guruhdagi asboblarda tahlil qilish aniqlanadigan tarkibiy qismni yoshini
o‟lchashga asoslangan.
2-guruh.
Bu
guruh
asboblarda
oksidlanish
reaktsiyasi
katolizator
qatlamidasodir bo‟ladi. Reaktsiyaning Issiqlik effekti esa qarshilik termometri yoki
katolizatorda joylashtirilgan termobatareya bilan o‟lchanadi.
Gaz tahlillagichining o‟lchash chizmasi o‟zgarmas yoki o‟zgaruvchan tokda
ishlaydigan muvozanatlashmagan ko‟prikdan iborat. Ish yacheykasi deb yuritiladigan
oqim o‟lchash yacheykasi ko‟prikning bitta Еlkasi R ni hosil qiladi. Taqqoslash
yacheykasi o‟z ko‟rsatkichlari va konstrukturasi jihatidan ish yacheykasiga
ekvivalent bo‟lib, havo to‟ldirilgan bo‟ladi. Ko‟prikning R qarshiliklari o‟zgarmas
qarshiliklari bo‟lib, ular manganindan tayyorlangan: ko‟prik chizmasining nol
qiymati R bilan quyiladi. Tahlil qilinayotgan gaz tarkibiy qismini yonishda haroratni
ortishi bilan platina tolasi elektr qarshiligining o‟zgarishi o‟lchash ko‟prigi
muvozanatining bo‟zilishiga olib keladi. Muvozanat aralashmadagi tarkibiy qism
miqdoriga proporsional bo‟ladi.
O‟lchash asbobi tahlil-nazorat qayta ulagich yordamida chizmaga o‟rnatilgan
maxsus o‟zgarmas rezistorga ulanadi va asbobning strelkasi reostat bilan talab
qilingan reper nuqtasiga quyiladi. Millivoltmetrning shkalasida platina tolasini
qizdiradigan turli tarkibiy qismlar tahlil qilish uchun zarur bo‟lgan tok kuchini
qo‟yadigan uchta reper nuqtasi bor. Bu turdagi asboblar asosan havodagi yonuvchi
gazlarning portlash xavfini yuzaga keltiradigan kontsentratsiyasining indikatorlari va
tahlillagichlari sifatida ishlatiladi. Ularni ko‟pchincha ko‟chma o‟lchash hatoligi
taxminan ±10 % sanoat binolari xonalari havosining yonuvchi gazlardan ifloslanishi
104
avtomatik nazorat qilish uchun yonuvchi gazlarga mo‟ljallangan SGS turdagi,
benzinga mo‟ljallangan GPB turdagi va boshqa signalizatorlar chiqariladi.
*Namuna Card ilovasi 1 ta oynasi(User interfeysi-ui)ni Flutterda tayyorlash* main dart

|
*Namuna Card ilovasi 1 ta oynasi(User interfeysi-ui)ni Flutterda tayyorlash* main dart
|
Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 69,52 Kb. | | #248593 |
Bog'liq 1-Mustaqil ish(KIS-20-01) (5)
*Namuna
Card ilovasi 1 ta oynasi(User interfeysi-UI)ni Flutterda tayyorlash*
main.dart faylidagi kodi
import 'package:flutter/material.dart';
import 'package:ilova/second_page.dart';
class MainPage extends StatefulWidget {
static const String id = 'main_page';
const MainPage({super.key});
@override
State createState() => _MainPageState();
}
class _MainPageState extends State {
@override
Widget build(BuildContext context) {
var screenHeight = MediaQuery.of(context).size.height;
var screenWidth = MediaQuery.of(context).size.width;
return Scaffold(
backgroundColor: Colors.lightGreenAccent,
body: Center(
child: Column(
children: [
SizedBox(height: screenHeight / 20,),
ElevatedButton(
onPressed: () {
Navigator.pushReplacementNamed(context, HomePage.id);
},
child: Text('Asosiy sahifa'),
),
ElevatedButton(
onPressed: () {
Navigator.pop(context);
},
child: Text('Oldingi sahifa'),
)
],
),
),
);
}
}
Telefondagi rasmi
|
| |
O‟lchash hatoliklari va ularni baholash

15
Agar o‟lchov vositalaridan foydalanish sharoitlari normal sharoitlardan farq
qilsa, u holda
),
(
M
M
M
M
(2.15)
bunda
)
(
M
ayni o‟lchov vositasi bilan o‟lchanadigan fizik kattalik
)
(
ning o‟lchash
natijasiga ta„sir funksiyasi.
Hatoliklar yig‟indisining o‟rta kvadratik chetga chiqishi, ta„sir funksiyasini
e„tiborga olgan holda, tasodifiy hatolikning o‟rta kvadratik chetga chiqishi bo‟yicha
aniqlanadi:
)
(
)
(
)
(
Т
(2.16)
O‟lchash sistemalarining hatoliklarini hisoblashda, odatda, shu sistemaga
kiradigan o‟lchov vositalari hatoliklarining tasodifiy va muntazam tashkil etuvchilar
ta„sirini e„tiborga olish lozim. Agar tasodifiy tashkil etuvchilarning matematik
kutilmasi yo nolga teng bo‟lsa, yoki sistemaning muntazam tashkil etuvchisi sifatida
sistemaning matematik kutilmasiga kirsa va agar o‟lchov vositalarining o‟zgartish
koeffitsenti 1 ga teng bo‟lsa, u holda bir necha ketma-ket ulangan o‟lchov
vositalaridan tuzilgan sistema hatoligining matematik kutilmasi aloxida olingan
o‟lchov vositalari hatoligining muntazam tashkil etuvchilari yig‟indisiga teng:
nc
c
c
uc
M
.......
2
1
(2.17)
Agar tasodifiy hatoliklar statistik mustaqil bo‟lsa, unda ularning o‟lchash
sistemasi uchun dispersiyasi o‟lchov vositalari tasodifiy tashkil etuvchilarining
dispersiyalari yig‟indisi kabi aniqlanadi:
.
......
.......
........
2
1
2
1
2
1
.
Tn
T
T
Tn
T
T
nc
c
c
uc
T
D
D
D
D
D
(2.18)
O‟lchash sistemasining o‟rta kvadratik chetga chiqishi quyidagi formula bilan
topiladi:
.
)
(
1
.
.
n
i
Ti
uc
T
uc
T
D
D
(2.19)
Termometrlarga solinadigan suyuqliklar

24
Termometrni o‟lchanayotgan muhitga to‟liq kiritib bo‟lmasligi, unda uning
rezervuari va suyuqlik ustuni turli haroratda bo‟ladi.
Chiqib turgan ustunga to‟zatma quyidagi formula
bo‟yicha kiritiladi.
1
2
2
1
t
t
n
t
t
t
,
(4.2)
n – chiqib turgan
ustundagi darajalar soni;
-
shishadagi suyuqlikning kengayish koeffitsienti, 1/ (
0
C
; t2 –
termometr ko‟rsatayotgan harorat, (
0
C
;
1
t
– rezervuar chiqib
turgan ustunning o‟rtacha harorati.
Ishlatish
turiga
qarab
suyuqlikli
shisha
termometrlar quyidagi turlarga bo‟linadi:
1.Shkalasi ichiga o‟rnatilgan simobli, to‟g‟ri
(4.1 - rasm, a) va burchak texnik termometrlar (4.1-
rasm, b, v). Texnik termometrlarning 11 xili
chiqariladi. O‟lchash chegarasi – 30 dan 600
0
C
gacha
.
2.Tayoqcha shaklidagi yoki shkalasi ichiga
o‟rnatilgan simobli laboratoriya termometrlari (3.1-
rasm, g, d). O‟lchash chegarasi – 30
0
Cdan 600
0
C
gacha. Shkala bo‟linmasining qiymati 0,1 va 2
0
C .
3.Shkalasi tashqariga o‟rnatilgan
tayoqcha
shakldagi spirtli termometrlar. O‟lchash chegarasi –
200
0
C dan 200
0
C gacha. Shkala bo‟linmasining
qiymati 0,2 dan 5
0
C gacha.
4.Aniqlik darajasi uta yuqori simobli va namuna
termometrlar. Shkala bo‟linmasining qiymati 0,01
0
C dan 0,1
0
C gacha. O‟lchash chegarasi 4
0
C dan 50
0
C gacha.
5.Simobli elektr kontaktli termometrlar (4.1-
rasm, j). O‟lchash chegarasi – 30
0
C dan 300
0
C
gacha.
6.Metrologik, meditsina, qishloq hujaligi va boshqa maqsadlarda ishlatiladigan
maxsus termometrlar. (4.1 - rasm).
Suyuqlikli shisha termometrlarning kamchiligiga shkala bo‟yicha hisoblash
noqo‟layligi, ko‟rsatishlarni
qayd qilib, ularni masofaga o‟zatib bo‟lmasligi, Issiqlik
inertsiyasining kattaligi va asboblarning mexanik
nuqtai nazaridan mustaxkam
emasligi kiradi.
İnternetin xidmət növləri

|
İnternetin xidmət növləri
|
bet | 18/32 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #113034 | Turi | Dərs |
Bog'liq Kitab İnternetin xidmət növləri
İstifadəçinin İnternetə qoşulması müxtəlif üsullarla yerinə yetirilə bilər. Bu üsullar bir-birindən baha və ya ucuz olmasına, rahatlığa və göstərilən xidmətlərə görə fərqlənir. Bu üsullar aşağıdakılardır:
- Elektron poçt (E-mail)
- Telekonfrans (Use Net)
- Uzaqda yerləşmiş terminalların emalı sistemi (Tel Net)
- İkilik say sistemindəki faylların axtarışı və ötürülməsi (FTP)
- Hipermətnə istinad etməklə sənədlərin axtarışı və ötürülməsi (WWW və ya Ümumdünya hörümçək toru)
- Netmettinq
- İRC (İnternet Relay Chat) və s.
Bu üsullar müxtəlif vaxtlarda yaranıb, onlardan hər birinin öz imkanları var və onlar informasiya mübadiləsi protokoluna görə bir-birindən fərqlənir.
1) Elektron poçt- bu internet şəbəkəsinin ixtiyari abonenti ilə poçt vasitəsilə əlaqə vasitəsidir. Elektron poçt-adi poçt kimi, abonentin coğrafi yerləşməsindən asılı olmayarq, dünyanın istənilən nöqtəsinə məlumatları elektron formada çatdırmağa imkan verir. Elektron poçt adi poçtdan daha əlverişlidir, çünki məktubu göndərmək üçün poçt qutusuna getmək lazım gəlmir, məktub daha tez çatır, ucuz başa gəlir.
2) USENET-İnternetdə çox geniş yayılmış xəbərlər qrupudur. Onun telekonfrans və ya elektron elanlar lövhəsində adlandırırlar.
3) TelNet-bu xidmət növü internetə qoşulmuş ixtiyari kompyuterə uzaq məsafədən qoşulmanı təmin edir. Bu uzaq məsafədə yerləşən müxtəlif adamların eyni layihə üzərində işləməsini təmin etmək üçün istifadə edirlər
4) FTP-(faylların ötürülməsi protokolları). Bu xidmət növü eyni adlı protokol əsasında fəaliyyət göstərir və İnternetdə fayl mübadiləsini təmin edir. Bu xidmət növündən ilk növbədə proqram məhsullarının əldə olunması və yayılması üçün istifadə olunur. Belə ki, yaratdığınız proqram məhsulunun özünü və “nümayiş-demo” versiyasını FTP serverlərində yerləşdirməklə, onun satışını və yayılmasını təmin edə bilərsiniz.
5) WWW –xidməti. Bu şəbəkə resurslarının təşkil olunmasının ən müasir vasitəsidir. Bu xidmət vasitəsilə bütün mövzularda informasiya əldə etmək olar. O informasiyanın hipermətn şəklində təsvir olunmasına əsaslanmışdır. WWW-nin son məqsədi şəbəkə resurslarını (fayllar, mətnlər, verilənlər bazası, proqram serverlər) ümumi bir şəkildə birləşdirib vahid ümumdünya hipermətn şəklinə salmaqdır. Hipermətn həmin sənədin digər hissəsinə, digər sənədlərə, qeyri-mətn təbiəti digər obyektlərə istinad edən mətn, həmçinin bu cür mətn oxumaq, nəzarət etmək, şəkillərin təsvirini əks etdirmək, səs və video əlavələri yenidən səsləndirmək imkanına malik sistemdir. Hər bir Web səhifəyə keçmək üçün onun ünvanını yazmaq lazımdır.
Netmettinq- bu xidmət növü məsafədən asılı olmayaraq istifadəçilər arasında səs, mətn, video formasında informasiya mübadiləsini, diaqram, qrafiklər, proqramlarla birgə işi təmin edir. Bu xidmət növündən video konfransların keçirilməsində, bir sıra televiziya kanalları, xəbərlər verilişlərində, hadisə yerlərində olan müxbirlərlə “canlı video” əlaqə yaratmaq üçün, “tele-körpü” adlanan verilişlərdə istifadə edilir.
|
| |
Termomagnit va absorbsion-optik gaztahlillagichlar

Gazlar orasida kislorod alohida juftmagnetizm xususiyatiga ega. Kislorod
105
signallari berish uchun mo‟ljallangan. Signal berish qurilmasini bilan jihozlangan.
O‟lchash natijalari ko‟rsatish va yozish uchun gaz tahlillagichi bilan bir majmuaga
ikkilamchi o‟ziyozar asbobdan foydalaniladi, kislorodni o‟lchash chegaralari 0-0,5
dan 80-100% gacha. Asosiy hatolik ±2 dan 10% gacha. O‟lchash vaqti 120 soat
chiqish signali 0-5 ma 0-100 ma.
NAZORAT SAVOLLARI - Issiqlik energetikasi

107
BA„ZI ATAMALAR IZOXLI LUG‟ATI
1. Barometr
69
– atmosferada havoning barometrik bosimini o‟lchash uchun
ishlatiladigan asbob.
2. Variatsiya
10
- Bir kattalikni ko‟p marta takroriy o‟lchashlar natijasida asbob bir
nuqtadagi ko‟rsatishlari orasidagi eng katta farq.
3. Vakkumetr
69
- siyraklanishni o‟lchash uchun ishlatiladigan asbob.
4. Graduirovka
8
– darajalash.
5. Diafragma
81
– dumaloq teshikli yupqa disk shaklga ega bo‟lgan qurilma
6. Differensial manometrlar
73
– ikki bosim ayirmasini (bosimning o‟zgarishi)
o‟lchaydigan asbob.
7. Kogerent birlik
6
– sonli koeffitsenti birga teng bo‟lgan tenglama orqali tizimning
boshqa birliklari bilan bog‟langan xosilaviy birligi.
8. Kondensat
24
– bug‟-suyuqlik aralashmasi.
9. Metrologiya
6
- o‟lchashlar, o‟lchash usullari va vositalari hamda talab etilgan
aniqlikka erishish yo‟llari haqidagi fan.
10. Manometr
69
- mutlok va ortiqcha bosimni o‟lchaydigan asbob.
11. Manovakuummetr
69
– ortiqcha bosim va vakkumni o‟lchaydigan asbob.
12. Naporomer (mikromanometr)
70
– kichik miqdordagi ortiqcha bosimni o‟lchaydigan
asbob.
13. Namuna modda
6
- tasdiklangan spetsifikatsiyada ko‟rsatilgan tayyorlash shartlariga
rioya qilinganda tiklanadigan ma„lum xossalarga ega bo‟lgan moddadan iborat
o‟lchov.
14. Pirometr
60
– Haroratni nurlanish intensivligi orqali, bevosita o‟lchaydigan asbob.
15. Pezometr
97
– bosim o‟lchash maqsadida ishlatiladigan to‟g‟ri naycha.
16. Pito nayi
86
– frantsuz olimi Pito tomonidan taklif qilingan pezometrik naycha.
17. Prandtl nayi
86
– mashxur gidromexanik olim, suyuqlik va gazlar dinamikasi fani
asoschisi Prandtl tomonidan taklif qilingan, quvurlardagi tezlik bosimini
o‟lchaydigan, uchi egik naycha.
18. Standart namuna
6
- modda va materiallarning xossalari yoki tarkibini xarakterlovchi
kattaliklarning birligini qayta tiklash uchun o‟lchov.
19. Sezuvchan element
6
– birlamchi uzgartkichning o‟lchanayotgan kattalik ta„siridagi
qismi.
20. Soplo
77
– konsentrik teshikli nasadka shaklda ishlangan jism bo‟lib, uning kirish
qismi ravon torayib, chiqish qismi silindrdan iborat.
21. Termoballon
24
– manometrik termometrlarning tashkiliy kismlaridan biri bulib,
ichiga atmosfera bosimi ta„sir kqilmaydigan bosimda termometrik modda (suyuqlik,
gaz, kondensat) solinadigan silindrsimon jism.
22. Termopara
29
– ikki xil metall sim (termoelektrod)dan tashkil topgan, ikki uch(issiq
va sovuq ulanma)lari kavsharlangan (1821 yilda Zeebek tomonidan kashf etilgan
termoelektr hodisasiga asoslanga) termoelektr termometr.
23. Tyagomer
70
– kichik miqdordagi siyraklanishlarni o‟lchaydigan asbob.
24. Tyagonaporomer
70
– kichik qiymatli bosim va siyraklanishlarni o‟lchash uchun
ishlatiladigan asbob..
25. Etalon
7
- o‟lchov birliklarini saqlash va ularni metrologik aniqlik bilan takrorlash
uchun mo‟ljallangan asbob.
Termokonduktomerik gaz tahlillagich asboblar

106
platina volfram, nikel, tantal shularga misol bo‟la oladi. O‟lchash chizmalari bevosita
hisoblash yoki avtomatik muvozanatlash prinsipiga ko‟ra ko‟riladi. Doimiy sarfga
ega bo‟lgan tekshirilayotgan gaz aralashmasi Rt 1 ishlovchi kameralarga keladi.
Ko‟prikning qolgan Еlkasiga etalon aralashmali Rt2 yordamchi kameralar ulangan.
Sezgir unso‟rning tolalari ko‟prik chizmaning ta„minlash toki STM (stabillashgan tok
manbai) hisobiga qiziydi. Ko‟prik chizmasi Rt3 reostat orqali sozlanadi. Bu turdagi
sanoat gaz tahlillagichining o‟lchash asboblari standart avtomatik kompensator
asosida bajariladi. TP turkumidagi gaz tahlillagichi bir necha rusumda chiqariladi: TP
(1120-binar va ko‟p tarkibiy qismli gaz aralashmalarida) vodorod miqdorini aniqlash
uchun TP 7102-havodagi geliy miqdorini aniqlash uchun tahlil qilinayotgan gaz
to‟g‟ri turi va o‟lchash chegaralariga ko‟ra asosiy hatolik ±2,5%. Gaz aralashmani
hajmiy sarfi 12 sm/s aniqlash vaqti 20-110 sekund. Chiqish signali 0-5 mA; 0-100
mV; 0-10 v.
ADABIYOTLAR - Issiqlik energetikasi

109
MUNDARIJA
Kirish………………………………………………………………………
4
1– ma„ruza. Kirish. Issiqlik texnika o‟lchovlari fanining maqsadi va
vazifalari. O‟lchash nazariyasi asoslari.
……………………………………… 5
1.1.Kirish. Fanning maqsadi, vazifasi va ishlab chiqarishdagi o‟rni………… 5
1.2. O‟lchashlar haqida umumiy ma„lumotlar
………………………………………6
1.3.O‟lchash vositalari
………………………………………………………………… 8
1.4.O‟lchov asboblarining tasnifi…………………………………………… 8
1.5.Asboblarning davlat sistemasi (ADS) ……………………………………
10
2 – ma„ruza. O‟lchash hatoliklari va ularni baholash.
………………………11
2.1. O‟lchash hatoliklari va o‟lchov asboblari haqida
umumiy tushunchalar
…… 11
2.2. O‟lchash hatoliklari va ularni baholash
……………………………………… 14
2.3.O‟lchov vositalarining statik va dinamik xarakteristkalari………………
16
– ma„ruza 
. Qarshiliklarni o‟lchashning ko‟prik va kompensatsion usuli

110
9.2. Muvozanatlashgan ko‟prik sxemasi…………………………………… 55
9.4. Qarshiliklarni o‟lchashning kompensatsion usuli……………………… 59
9.5. Avtomatik ko‟prik o‟lchash sxemasini hisoblash……………………… 61
10 – ma„ruza. Nurlanish pirometrlari. Signal o‟zgartkichlar va masofaga
uzatish sistemalari ………………………………………………………… 63
10.1.Umumiy tushunchalar va nazariy asoslar……………………………… 63
10.2.Optik pirometrlar……………………………………………………… 65
10.3. Rangli pirometrlar………………………………………………………66
10.4.Radiatsion pirometrlar……………………………………………… 67
11– ma„ruza. Bosim o‟lchash asboblari……………………………………68
11.1. Asosiy tushunchalar va tasnifi………………………………………… 68
11.2.Suyuqlikli bosim o‟lchash asboblari…………………………………… 70
11.3.Deformatsion prujinali bosim o‟lchash asboblari……………………… 76
11.4.Yuk porshenli asboblar………………………………………………… 78
12 – ma„ruza. Modda miqdori va sarfini o‟lchash asboblari…………… 80
12.1.Sarf va miqdor to‟g‟risida umumiy ma„lumotlar
………………………… 81
12.2. Bosim farqlari o‟zgaruvchan sarf o‟lchagichlar
…………………………… 81
12.3. Bosim farqlari o‟zgarmas sarf o‟lchagichlar………………………… 84
13 – ma„ruza. Bosimlar farqi o‟zgarmas, tezlik bosimi, induksion,
ultratovushli va ionizatsion sarf o‟lchagichlar ………………………… 88
13.1.Tezlik bosimi bo‟yicha sarf o‟lchagichlar……………………………… 88
13.2. Induksion va o‟zgaruvchan satxli sarf o‟lchagichlar………………… 90
13.3. Standart toraytuvchi qo‟rilmalar……………………………………… 92
14– ma„ruza. Suyuqlik va sochiluvchan moddalarning sathini o‟lchash 95
14.1.Asosiy ma„lumotlar va tasnifi………………………………………… 95
14.2.Qalqovichli satx o‟lchagichlar………………………………………… 96
14.3.Gidrostatik satx o‟lchagichlar……………………………………………97
14.4.Elektr satx o‟lchagichlar……………………………………………… 98
– ma„ruza. Harorat o‟lchash asboblari haqida asosiy ma„lumotlar va

|
– ma„ruza. Harorat o‟lchash asboblari haqida asosiy ma„lumotlar va
|
bet | 70/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 336,76 Kb. | | #109797 |
Bog'liq 1-маърўза Кириш-fayllar.org3 – ma„ruza. Harorat o‟lchash asboblari haqida asosiy ma„lumotlar va
ularning tasnifi
…………………………………………………………………………18
3.1. Harorat va harorat shkalalari haqida umumiy ma„lumotlar…………… 18
3.2. Harorat o‟lchash asboblarining tasnifi
………………………………………… 20
4 – ma„ruza. Kengayish termometrlari
… …………………………………… 22
4.1.Suyuqlikli shisha termometrlar……………………………………………22
4.2.Dilatometrik termometrlar
……………………………………………………… 25
4.3.Bimetalli termometrlar
…………………………………………………………… 26
5 – ma„ruza. Manometrik termometrlar
……………………………………… 27
5.1.Manometrik termometrlar haqida umumiy ma„lumotlar
…………………… 27
5.2.Gazli manometrik termometrlar
………………………………………………… 28
5.3.Suyuqlikli manometrik termometrlar
…………………………………………… 29
5.4.Kondensatsion manometrik termometrlar
………………………………………30
6 – ma„ruza. Termoelektrik termometrlar
…………………………………… 31
6.1.Termoelektrik termometrlar haqida umumiy ma„lumotlar
………………… 31
6.2.Termoelektr materiallar va o‟zgartkichlar
………………………………………35
6.3.Uzatuvchi termoelektrod simlari
…………………………………………………36
7 – ma„ruza. Termoelektr termometrlarda ikkilamchi asboblar:
Magnitoelektrik millivoltmetr va avtomatik potensiometrlar
…………… 37
7.1.Termoelektr termometr erkin uchlari haroratining o‟zgarishini
kompensatsiyalash usullari
…………………………………………………………… 37
7.2.Magnitoelektrik millivoltmetrlar………………………………………… 38
7.3.Avtomatik potensiometrlar……………………………………………… 40
7.4.Avtomatik potensiometrlarning o‟lchash sxemasini hisoblash………… 45
8 – ma„ruza. Qarshilik termometrlari. Logometrlar. Qarshiliklarni
o‟lchashning ko‟prik usuli
…………………………………………………………48
8.1.Qarshilik termometrlari haqida umumiy ma„lumotlar
……………………… 48
8.2. Qarshilik termometrlarining to‟zilishi
………………………………………… 50
8.3. Qarshilik termometrini ulash usullari
………………………………………… 52
8.4. Logometrlar
……………………………………………………………………… 53
|
| |
Bimetalli termometrlar - Issiqlik energetikasi

26
Plastinalar bir – biriga nisbatan siljiy olmaganligi sababli prujina Issiqlikdan
kengayish harorat koeffitsienti farqi qancha katta bo‟lsa, prujinaning harorat
o‟zgarishidagi og‟ishi shuncha
ko‟p bo‟ladi.
4.3– rasmda yassi plastinkali
bimetall termometrning to‟zilish
sxemasi ko‟rsatilgan. Harorat
o‟zgarishi bilan bimetall prujina
1 pastga egiladi. Tortqi 2 strelka
4 ni o‟z 3 atrofida aylantiradi.
Strelka
shkala
5
da
o‟lchanayotgan harorat qiymatini
ko‟rsatadi.
Sezgir
element
sifatida yoysimon yoki vintsimon
spiralar qo‟llaniladi. Bimetall
termometrlar bilan haroratni o‟lchash chegarasi – 150 (S dan + 500 (S gacha, xtosi
1…1,5 %. Bu turdagi termometrlar haroratni ma„lum darajada avtomatik ravishda
saqlash va signalizatsiya uchun qo‟llaniladi.
NAZORAT SAVOLLARI:
1. Kengayish termometrlari deb nimaga aytiladi?
2. Kengayish termometrlari qanday turlarga bo‟linadi?
3. Shishali suyuqlikli termometrlarni to‟zilishini izohlab bering.
4. Shishali suyuqlikli termometrlarda termometrik modda sifatida nima
ishlatiladi?
5.SHishali suyuqlikli termometrlarga termometrning to‟liq o‟lchash muhitiga
cho‟kmasligidan kiritiladigan qo‟shimchani izohlab
6.Suyuqlikli shisha termometrlarning o‟lchov diapazoni qancha?
7.Suyuqlikli shisha termometrlarning qanday turlari mavjud?
8.Termometrik moddalarga qanday moddalar kiradi?
9.Toluolning qo‟llanish chegarasi qancha?
10.Dilatometrik termometr deb nimaga aytiladi?
11.Bimetalli termometrlarning o‟lchov chegarasini ko‟rsating.
12.Kengayish termometrlari deb nimaga aytiladi?
O‟lchov vositalarining statik va dinamik xarakteristkalari

16
Barqaror ish rejimida chiqish miqdorining kirish miqdoriga bog‟liqligi o‟lchov
vositalarining statik tavsifi deyiladi. Umumiy holda o‟lchov asboblarining statik
tavsifi quyidagi ko‟rinishda bo‟ladi:
)
(
B
f
(2.20)
bunda
-sanoq qo‟rilmasi ko‟rsatkichining koordinatasi; B-o‟lchanayotgan fizik kattalik
qiymati.
O‟lchanayotgan В kattalikning chiqish miqdori
ga o‟zgarishi bevosita
amalga oshiriladi, bo‟nday oraliq o‟zgartirishlar bir necha bo‟lishi mumkin. Masalan
haroratni millivoltmetrga ulangan termoelektrik termometrlar yordamida o‟lchaganda
4 ta ketma-ket o‟zgartish yuz beradi. Muhit harorati, t termometrning termoelektr
yurituvchi kuchi E, elektr zanjirining tok kuchi I, millivoltmetr ramkasidagi aylanma
moment
ko‟rsatgich strelkasining burilish burchagi. Bunday o‟lchov asbobi ketma-
ket ulangan va har biri o‟z statik tavsifiga ega bo‟lgan bug‟inlardan
tuzilgan:
)
(
0
0
i
i
i
f
(2.21)
2.4.O‟lchov asboblarining ishonchliligi
O‟lchash texnikasida o‟lchov asboblarining ishonchliligi alohida ahamiyat kasb
etadi. Ishonchlilik deyilganda sistemaning berilgan vaqt oralig‟ida o‟z parametrlarini
ma„lum berilgan chegaralarda saqlab, bo‟zilmasdan ishlay olish qobiliyati
tushuniladi.
Bo‟zilmasdan ishlash ehtimoli
P(t) –sistemaning ishonchliligining asosiy
tavsifidir.
.
)
(
t
T
P
t
P
(2.22)
Bo‟zilish ehtimoli
g(t) –berilgan vaqt oralig‟ida hech bo‟lmasa bir marta
bo‟zilish ruy berish ehtimolligi:
.
)
(
t
T
P
t
g
(2.23)
Ular yig‟indisi 1 ga teng:
P(t)+g(t) =1 (2.24)
Bo‟zilishlar chastotasi
,
)
(
t
n
n
t
а
x
(2.25)
17
Bo‟zilishlar chastotasini yana quyidagicha tasvirlash mumkin:
,
)
(
)
(
)
(
dt
t
dP
dt
t
dg
t
а
(2.26)
Asboblarning ishlatishdagi ishonchliligi ko‟p jixatdan ularning konstruktiv
ishonchliligi va tayyorlash sifatiga bog‟liq. Ammo eng ishonchli asbob ham noto‟g‟ri
ishlatilganda ishonchsiz holatga keltirilib quyilishi mumkin. Shuning uchun
asboblarning ishonchliligini oshirishda ulardan to‟g‟ri foydalanish asosiy shartlardan
biridir.
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта

|
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта
|
bet | 1/97 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 7,45 Mb. | | #131537 |
Bog'liq Лаборатория машгулоти
«KOMPYUTERNING ZAMONAVIY TEXNIK VA DASTURIY TA’MINOTI»
Лаборатория машғулотини олиб бориш технологияси
Талабалар сони:
|
Вақти -2 соат
|
Дарс шакли
|
Лаборатория машғулоти
|
Мавзу:
|
Kompyuterning qismlarini sanash, ajratish
|
Лаборатория машғулоти режаси
|
1. Ахборий жараёнлар
2. Ахборотларни ўлчаш
|
Дарс мақсади: Талабаларни ахборотларни ўлчаш ва тасвирлаш кўникмаларини шакллантириш
|
Педагог вазифалари:
• Ахборий жараёнларни хаётий мисолларда тушунтириш
• Ахборотларни ўлчов бирликлари билан ишлаш
• Мавзу юзасидан бахс-мунозара ва тақдимот ташкил этади.
|
Ўқув натижалари:
• Ахборий жараёнларга мисоллар тузиш.
• Ахборотни ўлчашни ўрганади. Ахборотни ўлчашга доир масалаларни ечади.
• Ахборотларни тасвирлашга доир мисоллар тузади.
|
Ўқитишнинг усул,
техникаси:
|
сухбат, бахс-мунозара
муҳокама қилиш, фикр алмашиш,
|
Ўқитиш восита-
лари:
|
Тарқатма материаллар, компьютерлар
|
Ўқитиш шакли:
|
Индивидуал, кичик гуруҳларда ҳамкорликда ишлаш технологияси.
|
Ўқитиш шарт – шароитлари:
|
Техник воситаларни қўллашга мўлжалланган аудитория.
компьютерлар
|
Мониторинг ва баҳолаш:
|
Оғзаки сўроқ, савол-жавоб, компьютерда натижа олиш ва натижалар таҳлили
|
|
| |
Joba: Kirisiw

|
Joba: Kirisiw
|
bet | 1/7 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 0,78 Mb. | | #109844 |
Bog'liq reymbaeva surayyo
Tema: Qa’ddi o’lshew qurılmaları
Joba:
Kirisiw
Tıykarg’ı bo’lim
Suyıqlıq ha’m shashılıwshan’ elementlerdin’ qa’ddin o’lshew
Radiotolqınlı termokonduktomerli, ultradawıslı, shashılıwshan’ elementlerdin’ qa’ddin o’lshew
Grafikalıq bo’lim
Esaplaw bo’limi
I.Kirisiw
Sanaattıń kóplegen tarawlarında texnologiyalıq processlerdi basqarıw qa’ddi o’lshew a’sbabları menen baylanıslı. Islep shıǵarıwdı avtomatlastırıwdın’ zamanagóy sistemaları ǵárejetlerdi bahalaw, zıyanlardıń aldın alıw, islep shıǵarıw processlerin basqarıwdı qolaylastırıw, shiyki o’nimnen paydalanıw na’tiyjeliligin asırıw imkaniyatın beretuǵın stattik hám informaciya maǵlıwmatların talap etedi.
Bul informaciyaǵa mudamı ósip turıwshı mútajlik qadaǵalaw
sistemasında ápiwayi signalızatorlardı emes, bálki qadaǵalawdı
úzliksiz támiyinleytuǵın qurallardı qollaw zárúriyatına alıp keledi.
Suyıqlıq hám shashılıwǵa biyim elementlar maydanin ólshew sanaat texnologiyalıq processlerin avtomatlastırıwda zárúrli áhmiyetke iye. Júzeni ólshew elementtıń sıyımlılıqtaǵı muǵdarın anıqlaw hám texnologiyalıq processdegi islep shıǵarıw úskenesinde qa’ddi jaǵdayın baqlawdan ibarat. Islew xarakteristikası tárepinen qa’ddi o’lshegishler úzliksiz hám u’zlikli (releli) boladı. Releli qa’ddi o’lshegishler element arnawlı bir júzege eriskende isley baslaydı, bul ásbaplar signalızatsiya maqsetinde isletiledi hám qa’ddi signalızatorlari dep ataladı.
Qa’ddi ólshegishiler islew principi hám óziniń to'zilishi tárepinen bir- birlerinen parıq etedi. Qa’ddi ólshewshilerdiń ha’r tu’rliligi sıyımlılıq shegaralarınıń kópligi, isletiw sharayatlarınıń hár túrlılıǵı hám ólshenip atırǵan elementlardıń túrlishe fizik ximiyalıq qásiyetleri menen xarakterlenedi. Mısalı, suyıqlıq júzesin ólshewge mólsherlengen kóplegen ásbaplar shashılıwǵa biyimlesken elementlar maydanin ólshew ushın jaramsız, u’sti ashıq sıyımlılıqlarda isletiletuǵın ásbaplar bolsa joqarı basımda isleytuǵın sıyımlılıqlar ushın jaramsız bolıp tabıladı.
Maydanin baqlaw ásbabı du’zilisi boyınsha shkalalı hám shkalasızlarg’a bólinedi. Bul ásbaplar, ádetde, ekilemshi ásbaplar menen birge isleydi yamasa maydanniń shegarası haqqında ǵárezsiz signal beredi. Islew principine kóre maydandi o'lsheytug’un ásbaplar tómendegi gruppalarǵa bólinedi; kórsetiw áynegi; qalqaw ıshl ı ; gidrostatik; elektrik; radioizotopli; ultradawıslı ; salmaqli hám basqalar.
|
| |
Dilatometrik termometrlar

25
Dilatometrik va bimetalli termometrlarning ishlash prinsipi harorat o‟zgarishida
qattiq jism chiziqli miqdorining o‟zgarishiga asoslangan.
Qattiq jism chiziqli
miqdorining o‟zgarishi formulasi quyidagicha ifodalanadi:
l
t
= l
0
(1 +
2
t)
(4.3)
l
t
– t haroratda qattiq jism o‟zunligi; l
0
– shu jismning 0
0
C
dagi o‟zunligi; 2 – o‟rtacha
chiziqli kengayish koeffitsienti.
4.2–rasmda dilatometrik termometrning to‟zilish sxemasi keltirilgan.
Bu asbobda sezgir element sifatida
katta chiziqli
kengayish koeffitsientiga
ega bo‟lgan materialdan (jez va mis)
tayyorlangan naycha 2 qo‟llanilgan.
Korpus 3 ga kavsharlangan naycha ichida
sterjen 1 joylashgan. Sterjen chiziqli
kengayish koeffitsienti kichik bo‟lgan
material (masalan, invar) dan ishlangan.
O‟lchanayotgan muhit harorati kutarilishi
bilan naycha 2 o‟zayadi. Bu hol sterjen 1
ning sinishiga olib keladi. Shunda prujina
3 shayn 4
ning bush tomonini pastga
tushiradi, o‟z navbatida u tortqi 8 va tishli
sektor 7 orqali strelka 6 va uning uqi
atrofida aylantiradi. Strelka esa shkala 5
da o‟lchanayotgan
harorat qiymatini
ko‟rsatadi.
Dilatometrik
termometrlar
suyuqliklar haroratini o‟lchashda hamda
haroratni ma„lum
darajada avtomatik
ravishda
saqlash
uchun
va
signalizatsiyada qo‟llaniladi. Dilatometrik
termometrlar 1,5 va 2,5 aniqlik ta„sirida chiqariladi, ularning yuqorigi o‟lchash
chegarasi 500 (S gacha. 150 (S dan oshmagan haroratlar uchun naycha jezdan, sterjen
esa
invardan ishlanadi, undan yuqori haroratlar uchun naycha zanglamas pulatdan,
sterjen esa kvartsdan ishlanadi.
Afzalliklari:
ishonchliligi
va
sezgirligi
yuqori.
Kamchiliklari:
asbob
o‟lchamlarining
kattaligi, haroratning bir nuqtada emas, balki hajmda o‟lchanishi,
Issiqlik inertsiyasining kattaligi, ko‟rsatkichlarni masofaga o‟zatish mumkin emas.
Oshirishda samarali usullar

Oshirishda samarali usullar
Download
448,49 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/7
Sana
09.01.2024
Hajmi
448,49 Kb.
#132752
Download
448,49 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Oshirishda samarali usullar
Download
448,49 Kb.
Matnni ko'rish
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi

International Conference on Developments in Education
Hosted from Bursa, Turkey
https:
econferencezone.org August 15
th
2022
65
kompetensiya barcha rivojlangan mamlakatlar uchun muhim rol o`ynaydi. O`qituvchilar
kiyinish, o`zini tutish, dars jarayonida o`zbeklarga xos xususiyatlarini namoyon
qilishlari va targ`ib qilishlari maqsadga muvofiq.
Kommunikativ kompetensiya- kutilmagan vaziyatlarga duch kelinganda ham ona
tilida yoki biror xorijiy tilda muloqotga kirisha olish, hamkorlikda, jamoa ichida
ishlay olish, kirishuvchanlik, ommaviy tadbirlarda faollik ko`rsata olish, ijtimoiy
moslashuvchanlikni ifodalaydi. Zamon bilan hamnafas yashash uchun, yaxshi
mutaxassis bo`lish uchun, zamonaviy texnologiyalarni ishlata olish uchun chet tillarini
o`rganishga bo`lgan talab ortmoqda. Xorijiy tillarda erkin muloqot qiluvchi pedagoglar
qiynalmasdan boshqa millat adabiyotlaridan foydalana oladi,borib ishlash hamda
tajriba almashinish imkoniyatiga ega bo`ladi.
Bo‘lajak chizmachilik o‘qituvchilarining kasbiy grafik kompetentligini rivojlantirishda
interfaol ta’lim metodlari va texnologiyalarining imkoniyatlaridan to‘la foydalanish va
zamonaviy o‘qitish vositalarini mustaqil tanlashlari uchun zarur shart-sharoitlarni yaratish
zarur. Bo‘lajak muhandislik grafikasi sohasidagi o‘qituvchilarining kasbiy grafik faoliyati
tuzilmasi va komponentlari (motivatsion-qadriyatli, kognitiv, amaliy-faoliyatli) mazmunini
yanada rivojlantirish zarur.Muhandislik grafikasi va chizmachilik o‘qituvchilarining kasbiy
grafik kompetentligini rivojlantirishda elektron ta’lim resurs bazasidan foydalanish
(AutoCAD, 3D Max dasturlari va videodarslar, loyihalash-konstruktorlik va grafik
topshiriqlarni majmuaviy qo‘llash) samarali ta’sir ko`rsatadi.
Harorat o‟lchash asboblarining tasnifi

Zamonaviy harorat o‟lchash asboblari turli usul va vositalarga ega. Har bir usul
21
Harorat o‟lchash asboblari ishlash prinsipiga qarab quyidagi guruxlarga
bo‟lanadi:
1.
Kengayish termometrlari. Bu termometrlar harorat o‟zgarishi bilan suyuqlik
yoki qattiq jismlar hajmi yoxud chiziqli o‟lchamlarining o‟zgarishiga asoslangan;
2.
Manometrik termometrlar. Bu asboblar moddalar hajmi o‟zgarmas bo‟lganda
harorat o‟zgarishi bilan bosimning o‟zgarishiga asoslangan.
3.Harorat ta„sirida o‟zgargan termoelektr yurituvchi kuchning o‟zgarishiga
asoslangan
termoelektr termometrlar.
4.O‟tkazgich va yarim o‟tkazgichlarning harorati o‟zgarishi sababli elektr
Qarshilikning o‟zgarishiga asoslangan
Qarshilik termometrlar.
5.
Nurlanish termometrlari. Ular orasida eng ko‟p tarqalganlari: a) optik
pirometrlar–issiq jismning ravshanligini o‟lchashga asoslangan; b) rangli pirometrlar
– jismning Issiqlikdan nurlanish spektridagi energiyaning taqsimlanishini o‟lchashga
asoslangan; v) radiatsion pirometrlar–issiq jism nurlanishining quvvatini o‟lchashga
asoslangan.
2.2.–jadvalda sanoatda eng ko‟p tarqalgan o‟lchash vositalari va seriyali
o‟lchash vositalarining qo‟llanilish chegaralari keltirilgan.
2.2- jadval
O‟lchash vositasi turi
O‟lchash vositalarining turli tumanligi
Davomli foydalanish
chegarasi,
С
1
2
3
4
Kengayish termometrlari
Suyuqlikka oid shisha termometrlar
- 200
600
Dilatometrik va bimetalli termo-metrlar
- 150
700
Manometrik termometrlar
Gazli
- 150
1000
Suyuqlikli
- 150
600
Bug‟- suyuqlikli
- 50
300
Termoelektr termometrlar
Termoelektr termometrlar
- 200
2500
Qarshilik termometrlari
Metall (o‟tkazgichli) Qarshilik termo-
metrlari
- 260
1100
Yarim o‟tkazgichli Qarshilik termometrlar
- 272
600
Pirometrlar
Kvazimonoxromatik pirometrlar
700
6000
Spektral nisbatli pirometrlar
300
2800
To‟liq nurlanish pirometrlari
- 50
3500