nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
1. Ахборотни энг кичик ўлчов бирлиги қайси жавобда тўғри берилган?

|
1. Ахборотни энг кичик ўлчов бирлиги қайси жавобда тўғри берилган?
|
Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 24,06 Kb. | | #145960 |
1.Ахборотни энг кичик ўлчов бирлиги қайси жавобда тўғри берилган?
Иккилик саноқ тизимида ахборотнинг энг кичик бирлиги бит хисобланади, бир бит бу битта “1” ёки битта “0”. Бунда сигналнинг мавжудлиги “1” билан ёки йўқлиги “0” билан ифодаланади. Битларнинг бутун деб қараладиган туташ кетма-кетлиги байт деб аталади. Байт 8 битга тенг деб қабул қилинган. Шунингдек катта ҳажмдаги маълумотлар сиғимини ўлчаш учун килобайт (кб), мегабайт (мб), гигабайт (гб), террабайт (тб) ва х.к.ўлчамлар мавжуд:
1 Кб =1024 байт,
1 Мб=1024 Кбайт,
1 Гб =1024 Мбайт,
1 Тб =1024 Гбайт.
2.Ўзбекистон сўзини ахборот ўлчови қайси жавобда тўғри берилган?
10 байт=80 бит
3.WEB dizayn matnini axborot o’lchovi qaysi javobda to’g’ri berilgan?
10 байт=80 бит
4.Insonga o’zi uchun tabiiy muxit: tovush, video, grafika, matnlar, animatsiya va boshqalardan foydalanib, kompyuter bilan muloqatda bo’lishga imkon beruvchi texnik va dasturiy vositalar majmui qaysi javobda to’g’ri berilgan?
Multimediy vositalari (multimedia – ko’pvositalilik) - bu insonga o’zi uchun tabiiy muxit: tovush, video, grafika, matnlar, animatsiya va boshqalardan foydalanib, kompyuter bilan muloqatda bo’lishga imkon beruvchi texnik va dasturiy vositalar majmuidir.
5.Mobil aloqa vositalari yordamida axborot almashish quyidagilarni qaysi biri orqali amalga oshirilmaydi?
Mobil aloqa vositalari yordamida axborotlarni uzatish Bluetooth, SMS va MMS texnologiyalari yordamida amalga oshiriladi.
6.Bir bayt necha bitga teng?
1bayt 8bitga teng
7.Bulutli texnologiyalar nima?
Bulutli texnologiyalar foydalanuvchiga qurilmaga dasturlarni o'rnatmasdan ma'lumotlarga kirish imkoniyatini anglatadi, chunki barcha qo'llab-quvvatlovchilar serverlar tomonidan ta'minlanadi. Masalan, elektron pochta mijozi kompyuterga o'rnatilganda va barcha ma'lumotlar qattiq diskda saqlanganda elektron pochtani oling. Bunday holda, foydalanuvchi fayllar bilan nima qilishni hal qiladi. Agar biz brauzer orqali foydalanadigan pochta haqida gapiradigan bo'lsak, unda bu allaqachon texnologiya. Bu erda aniqki, agar serverda muammolar bo'lsa, u holda pochtaga kirish yo'qoladi.
8. Bulutli texnologiya qaysi javobda to’g’ri berilgan?
9.Maxfiy axborot nima?
10.Qaysi sanoq sistemasida 21+24=100 tenglik o’rinli?
Yechish: x – qidirilayotgan sanoq sistemasini asosi bo‘lsin. U holda 100x = 1·x2 + 0·x1 + 0·x0, 21x = 2·x1 + 1·x0, 24x = 2·x1 + 4·x0 bo‘ladi. Demak, x2 = 2x + 2x + 5 yoki x2 - 4x - 5 = 0 bo‘ladi. Bu tenglamaning musbat yechimi x=5 bo‘ladi. Demak, sonlar beshlik sanoq sistemasida berilgan ekan.
11.”Axborot texnologiyalari” fani nimalarni o’rganadi?
«Axborot texnologiyalari» fani axborotlarni jamlash, saqlash, uzatish va shu jarayonlarni amalga oshiruvchi barcha texnik vositalarni ishlatishni o‘rgatuvchi fan.
|
| |
Sotuv kanallari. Sotuv kanallarining turlari

|
Sotuv kanallari. Sotuv kanallarining turlari
|
bet | 3/9 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 114,97 Kb. | | #244126 |
Bog'liq 11-mavzu. Marketing tizimida sotish siyosati reja11.3. Sotuv kanallari. Sotuv kanallarining turlari.
Sotuv kanali - tovarlarni ishlab chiqaruvchilardan iste’molchilargacha bo’lgan joyga tovar harakatini amalga oshirish va mulk huquqini o’z zimmasiga oladigan tashkilotlar, korxonalar, shaxslar to’plami yoki ishlab chiqarishdan iste’molchi joylashgan joygacha tovarni yetkazib berish yo’li (11.1-jadval).
11.1-jadval
Sotuv kanallari tuzilish variantlarining tasniflanishi
№
|
Tasniflash belgilari
|
Tasniflanishi
|
1.
|
Pirovard iste’molchi bilan aloqa shakliga ko’ra
|
bevosita kanal;
bilvosita kanal;
aralash kanal.
|
2.
|
Oraliq bo’g’in ishtirokchilarining soniga ko’ra
|
nolovoy pog’onali kanal;
bir pog’onali kanal;
ikki pog’onali kanal;
uch pog’onali kanal;
ko’p pog’onali kanal.
|
3.
|
Tarmoq va sohalardagi faoliyatiga ko’ra
|
iste’mol tovarlarining sotuv kanallari;
sanoat tovarlarining sotuv kanallari;
xizmatlarning sotuv kanallari.
|
4.
|
Tashkiliy shakliga ko’ra
|
an’anaviy kanal;
vertikal kanal;
gorizontal kanal;
kombinirlashtirilgan (birgalikdagi) kanal.
|
5.
|
Faoliyatining erkinligiga ko’ra
|
mustaqil kanal;
ishlab chiqaruvchiga tobe kanal;
yarim tobe, hamkorlikdagi kanal.
|
6.
|
Faoliyat ko’lamiga ko’ra
|
hududiy kanal;
davlat miqyosidagi kanal;
davlatlararo kanal.
|
7.
|
Tovarni tarqatish jadalligiga ko’ra
|
intensiv tarqatish kanali;
selektiv tarqatish kanali;
eksklyuziv tarqatish kanali.
|
Manba: iqtisodiy adabiyotlar tahlili asosida mualliflar ishlanmasi.
Oxirgi iste’molchiga tovarni yetkazib berish shakliga ko’ra sotuv kanallarining uchta: bevosita, bilvosita va aralash kanal turlari mavjud.
|
| |
Darsning - 1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi

|
1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi
|
bet | 8/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism
2. O’tilgan mavzuni eslash.
Darsni mustahkamlash maqsadida litiydan keyinda turuvchi biroz murakkab tuzilgan atomlardagi protonlar va elektronlar sonini topish bo‘yicha mashqlar bajartirish mumkin.
2.Atom tuzilishining Rezerfod modelini tushuntirib bering.
3. Elektr zaryadi deb nimaga aytiladi? U qanday belgilanadi?
3. Yangi mavzu bayoni
Kulon tajribalari
Elektrlangan jismlar bir-biriga tegmasdan ma'lum masofada turib ham ta'siriashadi.
1785- yilda fransuz olimi Sharl Kulon elektr zaryadlarining o'zaro ta'sirlashish qonunini tajriba orqali kashf etdi.
Zaryadlangan jismlarning o'zaro ta'siri buralma tarozi yordamida o'rganilgan (14- rasm). Buralma tarozida ingichka elastik simga sliisha stcrjcn osilgan. Stcrjcnning bir uchiga A metall sharcha, ikkinclii uchiga esa C posangi mahkamlangan. Boshqa bir B metall sharcha tarozining qopqog'iga qo'zg'almas qilib malikamlangan. Sharchalar bir xil ishorali zaryadlanganda A sharsha B sharchadan itariladi, turli ishorali zaryadlanganda esa tortiladi. A sharcha harakatga kelganda, osilgan sim buraladi. Shar- chalarning o'zaro ta'sir kuchi simning buralish burchagiga qarab aniqlanadi.
F~ qxqr
Kulon qonuni
O'zaro ta'sirlashayotgan jismlarni nuqtaviy zaryad deb olaylik. Nuqtaviy zaryad deb, o'lchami va shakli hisobga olinmaydigan zaryadlangan jismga aytiladi. Kulon (1) va (2) formulalarni umumlashtirib, nuqtaviy zaryadlarning o'zaro ta'sir kuchi formulasi quyidagicha bo'lishini aniqladi:
Kulon sharchalar orasidagi masofani turlicha qilib olgan. Bunda zaryadlangan sharchalarning Fo'zaro ta'sir kuchi ular orasidagi r masofaning kvadratiga teskari proporsional ekanligi aniqlangan.
Kulon tajriba jarayonida sharchalarning zaryadini 2, 4, 8 va hokazo marta kamaytirib borgan. Tajriba natijalari sharchalar orasidagi F ta'sir kuchi A va B sharchalardagi Qi va q2 zaryadlar miqdorlarining ko'paytmasiga to'g'ri proporsional ekanligini ko'rsatgan, ya'ni:
|
| |
Atamalarni izohlash - 1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi

Zinapoya o’yini
Bu o’yinda 2 o’quvchi chiqib berilgan savollarga bir boshdan javob bera boshlaydi va zinalardan yuqoriga qarab harakatlanadi. Kim birinchi piramidaga chiqsa, g’olib hisoblanadi.
|
|
|
|
3.Elektr dvigatel qo’llanilishi
|
|
3. Elektr dvigatel afzalliklari
|
|
|
2. Stator-?
|
|
2.Rotor - ?
|
|
|
1.Elektr dvigatel tuzilishi
|
|
1.Elektr dvigatel ishlash prinsipi
|
|
Jadval bilan ishlash
Elektrostansiyalarning xususiyatlari, farqli tomonlari va afzalliklarini yozing
-
T/r
|
Issiqlik elektro
stansiyalari
|
Gidro
elektrostansiyalar
|
Atom elektrostansiyalari
|
Shamol elektro
stansiyalari
|
|
|
|
|
|
3. O’quvchilarni baholash. Darsda faol ishtirok etganlar baholanadi. Baholar kundalik daftar va sinf jurnaliga qo’yiladi
4. Uyga vazifalar.
O’tilganlarni takrorlash.
O’quvchilarni baholash - 1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi

|
1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi
|
bet | 7/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz 5. O’quvchilarni baholash: O’quvchilar dars davomidagi savollarga bergan javoblariga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriqlar.Darslikdan mavzuni o‘qib kelish va savollarga javob topish.
4-dars sana: 8-sinf
Mavzu: Zaryadlangan jismlarning o’zaro ta’siri. Kulon qonunlari
Darsning maqsadi:
o'quvchilarga atom tuzilishi haqida tushuncha berish,
zaryad tashuvchi elementar zarralar elektronlar va protonlar haqida ma’lumot berish;
aqliy tarbiya berish, tabiat hodisalariga qiziqish uyg’otish;
ilmiy dunyoqarashni rivojlantirish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi: aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda kundalik rejalarini tuza olish, formulalardan foydalanib, masalalar yecha olish; inson mehnatini yengillashtiradigan asboblardan foydalanish.
Dars turi: Yangi bilim berish
Dars usuli: suhbat, demonstratsion usul, savol javob
Dars materiallari va jihozlari:
8-sinf «Fizika» darsligi.
Doska, bo‘r va atom tuziiishini ko'rsatuvchi plakat.
Dars rejasi:
1. Tashkiliy qism (3 minut).
2. O’tilgan mavzuni so’rash (15 minut).
3. Yangi mavzuning bayoni (18 minut).
4.Yangi mavzuni mustahkamlash uchun savol-javoblar (5 minut).
5. O’quvchilarni baholash(4 minut)
6. Uyga vazifa berish (1 minut)
|
| |
Asosiy tushunchalar va atamalar

|
Asosiy tushunchalar va atamalar
|
bet | 4/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz Asosiy tushunchalar va atamalar:
elektroskop;
elektrometr;
o‘tkazgichlar;
dielektriklarvaizolatorlar.
Dars rejasi:
1. Tashkiliy qism (3 minut).
2. O’tilgan mavzuni so’rash (15 minut).
3. Yangi mavzuning bayoni (18 minut).
4.Yangi mavzuni mustahkamlash uchun savol-javoblar (5 minut).
5. O’quvchilarni baholash(4 minut)
6. Uyga vazifa berish (1 minut)
Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism
2.O’tilgan mavzuni eslash.
Elektr so‘zining ma’nosini ayting.
Jismlarni qanday elektrlash mumkin?
Qanday ishorada zaryadlangan jismlar bir-birini tortadi, qandaylari bir-biridan itariladi?
3.Yangi mavzuning bayoni.
Dastlabki davrlarda musbat zaryadlanish deb mmaning zaryadi qabul qilingan? Shu kabi savollarga javoblar olinganidan so‘ng yangi mavzuga doir tajribalar ko‘rsatiladi. Awalo jismlaming zaryadlanganligini ko'rsatuvchi elektroskop tuzilishi tushuntiriladi. Bunda yaproqchalaming cchilishiga sabab, ulaming bir xil ishorada zaryadlaiiishi va shunga ko‘ra bir-biridan itarilishi tushuntiriladi.
Shu yerda tajribalar o‘tkazishga doir bir qancha misollarmaytib o'tamiz.Kahrabo tayoqchasining sirti uzoq vaqt yorug'lik ta’sirida yotgan bo'lsa, tok o'tkazadigan boiib qoladi. Shunga ko‘ra u ishqalanganda zaryadlanmaydi. Uni tajribalar oldidan qum qog'oz bilan ishqalab tozalash kerak. Tayoqchani albatta qorong‘ida saqlash kerak.
Ko'pgina izolator vazifasini o'tovchi shisha, chinni, sluda va shunga o‘xshash moddalardan yasalgan steijenlar usti namlik, kir bilan qoplansa, ularning elektr o‘tkazish xususiyati ortib qoladi. Shu sababli tajriba oldidan ulami quruq latta bilan artish hamda elektr plitkasi yordamida quritish lozim.
0‘quvchilarga moddalaming elektr zaryadlarini o‘tkazish xususiyatini tushun- tirishda darslikdagi shu mavzuda keltirilgan tajribani ko'rsatiladi.Bunda metall steqen elektr zaryadlami yaxshi o'tkazishi, shisha yoki chinni steijen esa o‘tkazmasligi ko‘rsatiladi (darslikda 9-rasm).Bunda 0‘quvchilarga barcha jism- lami ishqalab elektrlash mumkinligi, lekin ayrimlarida bu zaryadlar erkin ko‘cha olishi, boshqalarida esa ko'cha olmasligi tushuntiriladi.Metall plastinada ham ishqalanish tufayli zaryad hosil qilish mumkin.Buning uchun plastinkaning qo‘l bilan ushlaydigan qismi izolator bilan qoplangan bo'lishi kerak.
Maktab «Fizika» fani xonasida elektrometr mavjud bo'lishi kerak.lining ishlash tamoyili ham bir xil ishorada zaryadlangan jismlaming o‘zaro itarishishiga asoslanganligi tushuntiriladi.Bunda strelkaning og'ishi elektro- metrga berilgan zaryad miqdoriga bog'liq bo'lganligidan undan zaryad miqdorini baholashda foydalanish mumkinligi tushuntiriladi.Darsni mus- tahkamlash uchun o'quvchilarga quyidagi savcllami berish mumkin.
|
| |
Uzluksiz ta‘limni faoliyat ko‘rsatish printsiplarini aniqlang

|
Uzluksiz ta‘limni faoliyat ko‘rsatish printsiplarini aniqlang
|
bet | 17/57 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 178,47 Kb. | | #264429 |
Bog'liq Test savollari 1 Inson tarbiyasi va rivojlanishi haqidagi fan bu7.Uzluksiz ta‘limni faoliyat ko‘rsatish printsiplarini aniqlang.
A.Hamma javoblar to‘g‘ri
B.Ta‘limning insonparvarlashuvi
D.Ta‘limning ijtimoiylashuvi, milliy yo‘naltirilganligi
E.Ta‘limni ustuvorligi, ta‘limning demokratlashuvi
8.Kimlar pedagogik faoliyat bilan shug‘ullanish huquqiga ega.
A.Tegishli ma‘lumoti, kasb tayyorgarligi bor va yuksak axloqiy fazilatlarga ega bo‘lgan shaxslar
B. Oliy pedagogik ma‘lumotli, tegishli bilim, ko‘nikma va malakaga ega bo‘lgan shaxslar
D.Oliy va o‘rta maxsus pedagogik ma‘lumotga ega bo‘lgan shaxslar
E..A va B javoblar to‘g‘ri
9.Ta’lim nazariyasining tarkibiy qismlariga nimalar kiradi?
A. Ta’lim jarayonining mohiyati, ta’lim mazmuni, ta’lim tamoyillari, metodlari, shakllari va vositalari
B Bilim, ko‘nikma, malaka, iroda, faoliyat turlari
D Ta’lim mazmuni, dars janri
E Ta’lim-tarbiya mazmunini ifodalovchi barcha qonun qoidalar
10.Islom Karimovning qaysi asarida “Kadrlar tanlashda vatanparvarlik, xalqparvarlik tuyg‘usi bugun juda katta ahamiyatga egadir” deb ta’kidlagan?
A Buyuk maqsad yo‘lidan og‘ishmaylik.
B Istiqlol va ma’naviyat.
D O‘zbekiston XXI asrga intilmoqda.
E. Milliy istiqlol mafkurasi – xalq e’tiqodi va buyuk kelajakka ishonchdir.
11. Har bir dars nimalar asosida tuziladi?
A Ta’limiy va tarbiyaviy funksiyalari va ta’lim prinsiplari asosida.
B Ta’lim prinsiplari asosida.
D Reja asosida.
E Ta’limiy funksiyalar asosida.
12. Dars nima?
A.Didaktik maqsadlarni amalga oshirish yo‘lida doimiy o‘quvchilar jamoasi bilan aniq belgilangan vaqtlarda jadval asosida mashg‘ulot olib borish.
B. Ta’limiy funksiyalarini amalga oshiruvchi jarayon.
D.O‘quvchilarga o‘z predmetini sismavzutik bayon etishga imkon beruvchi jarayon.
E.O‘quvchilar jamoasining bilish faoliyatiga rahbarlik qilish borasida tashkil etiladigan ish formasi.
|
| |
Mustahkamlash - 1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi

|
1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi
|
bet | 5/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz 4. Mustahkamlash:
Metallaming elektr zaryadlarini yaxshi o‘tkazishi xususiyatidan qan- day foydalanish mumkin?
Dielektriklami qanday maqsadda ishlatish mumkin?
Nima sababdan yaproqchasi ochilib turgan elektroskop steijeniga qo‘l tekkizilsa, yaproqchalar yopilib qoladi?
5. O’quvchilarni baholash: O’quvchilar dars davomidagi savollarga bergan javoblariga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriqlar.Darslikdan mavzuni o'qish va savollariga javob topish
3- dars Sana: Sinfi:
Mavzu: Elektr zaryadi. Atom tuzilishi. Elektronlar va yadro.
Darsning maqsadi:
o'quvchilarga atom tuzilishi haqida tushuncha berish,
zaryad tashuvchi elementar zarralar elektronlar va protonlar haqida ma’lumot berish;
aqliy tarbiya berish, tabiat hodisalariga qiziqish uyg’otish;
ilmiy dunyoqarashni rivojlantirish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Dars turi: Yangi bilim berish
Dars usuli: suhbat, demonstratsion usul, savol javob
Dars materiallari va jihozlari:
8-sinf «Fizika» darsligi.
Doska, bo‘r va atom tuziiishini ko'rsatuvchi plakat.
|
| |
Darsningborishi - 1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi

|
1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi
|
bet | 2/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz Darsningborishi:
Tashkiliy qism.
0‘quvchilar uchun fizikaning yangi «Elektr» kursi boshlanganligi bois, tashkiliy qismga e’tiborni qaratish kerak. Elektr bo'limi bilan bog'liq elektr dvigatellari, dazmol, ventilator, radicpriyomnik, elektr lampochkalari, batareykalar, telefon, kompyuter va h.k. hamda ulardan foydalanish bo'yicha plakatlami tayyorlab qo'yishdan boshlanadi.
O’tilgan mavzularni eslash: 7- sinf materiali bo’yicha suhbat
Yangi mavzu: Kirish suhbatida «elektr»dan kundalik turmushda foydalanish, har bir elektr asbobining bajaradigan vazifasi hamda elektr eneigiyasiz shu kunda inson faoliyat ko‘rsata olmasligi haqida misollar bilan tushuntiriladi. Bundadarsnidavrasuhbatiorqaliolib b1orilsa, harbiro'quvchiningshaxsan o‘zi uyda, ko'chada va maktabda elektrdan qanday foydalanishi haqida gapixib berishlari so'raladi. AQSHda, Rossiyada (2005-yil may, Moskva) bir yoki bir necha kun elektr enetgiyasi bo'lmasligi oqibatida qanchalik zarar ko‘rilganligi aytiladi.
Shundan so‘ng tajribalar namoyish qilinadi. Tajribalarni oddiylaridan boshlab ko'rsatilib, oxirida sal murakkablari ko‘rsatiladi. Oddiy tajribalar darslikdagi 1—5-rasmlarda keltirilgan.
0‘quvchilarga ham taroq, ruchka kabi buyumlami sochga yoki ro'mol- chaga ishqalab yengil qog‘oz parchalarini tortish xususiyati mavjud bo‘lib qolishiga ishonch hosil qildiriladi.
Shu tajribalar vositasida ishqalash usuli bilan jismlaming zaryadlanishi va uning ikki turda bo'lishi uqtiriladi.
Shartli ravishda shoyiga ishqalangan shisha tayoqchada musbat, mo‘y- naga ishqalangan kahrabo tayoqchasida manfiy zaryad hosil bo'lishi qabul qilinganligi o'quvchilarga tushuntiriladi.
Tajribalarda shuningdek, bir xil ishorada zaryadlangan jismlaming o'zaro itarishishi, turli ishorada zaryadlangan jismlaming o'zaro tortishishi ko'rsatiladi.
Ishqalanish vositasida jismlaming elektrlanishi ba’zi hollarda zararli bo'lishi aytib o‘tiladi. Shunga ko‘ra yengil avtomobillar orqasida rezina lenta shak- lida osilib yerga tegib yuradigan elementi bo'lishi aytib o'tiladi. Zaryadlanib qolgan jismlaming zaryadlanishi davrida uchqun chiqishi va buning natija- sida yong'in kelib chiqishi uqdiriladi. Masalan, benzin shlang orqali quyila- yotganda suyuqlik shlangga ishqalanib zaryadlanadi. Shlangning metall uchi, quyuvchi metall apparatga tekganda, uchqun hosil bo‘lib, yong‘in chiqqan holatlar kuzatilgan. Shunga ko'ra ehtiyot choralari ko'riladi.
Ishqalanib elektrlanish haqida Beruniy ham o‘z asarlarida yozib qoldiganligi aytib o‘tiladi.Beruniy elektrni (forscha) kahrabo — ya’ni suir.on tortuvchi, yunoncha elektron deb izohlaydi.
Mustahkamlash
Jismlarning elektrlanganligini tajribada qanday payqash mumkin?
“Elektr” so’zi qayerdan kelib chiqqan?
Qanday zaryadlangan jismlar o’zaro itariladi?
|
| |
Elektr maydon - 1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi

|
1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi
|
bet | 14/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz Elektr maydon
Elektr maydonni bevosita ko'ra olmaymiz, sezmaymiz ham. Zaryadlangan jismlarning o'zaro ta'sirlashishiga qarab, uning mavjudligini bilamiz. Qo'zg'almas zaryadning yoki zaryadlar to'plamining maydoni elektrostatik maydon deb ataladi.
Elektr maydon kuch chiziqlari
Gorizontal holatdagi oyna ustiga doira shaklidagi musbat zaryadlangan metall plastinkani qo'yamiz. Uning atroftga maydalangan soch tolalarini sepib oynani chertsak, tolalar tartibli joylashib qoladi (darslikdagi 16- a rasm).
Ikkita musbat zaryadlangan metall plastinkani qo'yib oyna chertilsa, 16- b rasmdagidek manzara kuzatiladi.Zaryadlarning biri musbat, ikkinchisi manfty bo'lsa, sochtolalari 16- d rasmdagidek joylashib oladi. O'tkazilgan bu tajribalar, birinchidan, haqiqatan ham, elektr maydon mavjudligini, ikkinchidan, elektr maydon kuch chiziqlariga ega ekanligini ko'rsatadi. Elektr maydon kuch chiziqlari musbat zar- yaddan boshlanib, manfiy zaryadda tugaydi yoki cheksizlikka ketadi. Musbat va manfiy zaryadlangan alohida sharcha-larning hamda o'zaro ta'sirda bo'lgan bir xil ishorali va turli ishorali zaryadlangan sharchalarning elektr maydon kuch chiziqlari 17- rasmda tasvirlangan.
Elektr maydon kuchlanganligi
Elektr maydonni miqdor jihatdan baholash uchun elektr maydon kuchlanganligi deb ataluvchi kattalik kiritilgan va u £ bilan belgilanadi.
Musbat q zaryadli sharcha hosil qilgan elektr maydonning A nuqtasiga musbat q() nuqtaviy zaryadni kiritaylik (18- rasm). U holda q zaryadning A nuqtada hosil qilgan elektr maydon kuchlanganligi quyidagicha ifodalanadi:
E=F/q
Elektr maydon kuchlanganligi nuqtaviy zar¬yadga maydon tomonidan ta'sir qiladigan kuchning shu zaryadga nisbatiga teng. E elektr maydon kuchlanganligining yo'nalishi musbat zaryadga ta'sir etadigan F kuchning yo'nalishi bilan bir xil bo'ladi. Maydon kuchlanganligining asosiy birligi N/C da ifodalanadi. Ikkita A va B parallel metall plastinkalar turli ishorali zaryadlar bilan zaryadlangan bo'lsin (19- rasm). Plastinkalar orasidagi elektr maydon kuchlan-ganligi E musbat zaryadli plastinkadan manfiy zaryadli plastinkaga yo'nalgan bo'ladi.
4.Yangi mavzuni mustahkamlash
1. Faradeyning elektr maydon to'g'risidagi ta'limoti nimalardan iborat?
2. Elektrostatik maydon deb qanday maydonga aytiladi?
3. 16- rasmda tasvirlangan tajriba jarayoni va uning natijalarini tushuntirib bering.
4. Musbat va manfiy zaryadlangan jismlarda elektr maydon kuch chiziqlari qanday yo'nalgan?
5. 16- a va 17- a, 16- b va 17- b hamda 16- d va 17- d rasmlarni taqqoslang va fikr- mulohazalaringizni ayting.
5.O’quvchilarni baholash: O’quvchilarning darsga qatnashishlariga qarab baholanadilar.
|
| |
7-amaliy ish

|
7-amaliy ish
|
bet | 1/3 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 150,7 Kb. | | #128013 |
Bog'liq jasur siyosat 7ish
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROTTEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI KIBERXAVFSIZLIK FAKULTETI
7-AMALIY ISH
Mavzu: Ijtimoiy muhandislik tahdidlaridan himoya choralari (pochtadagi spamni cheklash, havolalarni nazorat qilish).
Bajardi: Xoliqulov Jasur
O’qituvchi: Turdibekov Bakhtiyor
Tashkent 2023
7-AMALIY ISH.
IJTIMOIY INJINERIYA TAHDIDLARIGA QARSHI HIMOYALANISH CHORALARI (SPAMLARNI POCHTADA CHEKLASH, LINKLARNI NAZORATLASH)
Ishdan maqsad: Ijtimoiy injineriya tahdidlaridan (pochtadagi spamni cheklash, havolalarni boshqarish) himoya qilish vositalaridan foydalanish bo'yicha amaliy ko'nikmalarni egallash
Nazariy qism.
Ijtimoiy injineriya tahdidlariga qarshi himoyalashning bir qismi, foydalanuvchilarni spam pochtalardan va zararli linklardan himoya qilishdir. Ammo, bu masala juda keng qamrovli va murakkabdir. Biz, umuman, foydalanuvchilarni zararli saytlardan himoya qilish uchun bir nechta yordamchilar mavjud:
Spam Pochtalarini Cheklovchi: E-pochta xabarlarini tahlil qilish va foydalanuvchilarni zararli yoki spam xabarlardan himoya qilish uchun algoritmlar.
Zararli Linklarni Nazoratlovchi: Foydalanuvchilarning kiritgan linklarni tekshirish uchun bir qatlamli tizim. Masalan, Google Safe Browsing API yoki boshqa taqdim etilgan xizmatlar.
Malware va Viruslarini Tanlovchi: Yordamchilar, foydalanuvchilarning qurilmalariga yuklab olinishi mumkin bo'lgan zararli dasturlarni aniqlash va ularni bloklash uchun ishlab chiqilgan.
Dasturlarni Yangilash: Hozirgi versiyada ko'p yordamchilar avtomatik ravishda yangilanadi, bu esa yangi tahdidlarga qarshi himoyalashda muhimdir.
Agar sizga bu tizimlardan biror birida yordam kerak bo'lsa, iltimos, ayrim tizimlar va xizmatlar nomlari haqida yana izoh berib ko'rsating, va men sizga ularga qanday qilib kirishingiz mumkinligini aytib beraman.
"Codebrain" kompaniyangiz uchun social injeneringga qarshi xavfsizlik siyosatini ishlab chiqishda quyidagi muhim nuqtalarni hisobga olishingiz mumkin:
Kompaniyaning xavfsizlik siyosati, tizimlarning va ma'lumotlarning himoyalashini ta'minlash uchun keltirilgan tuzilmagan taqdirda muhim bir qism hisoblanadi. Bu siyosat, kompaniya ichidagi har bir hodimning, mijozlarning, hamda boshqa barcha qatnashchilarining xavfsizlikni qanday oshirish va qo'llab-quvvatlashi kerakligini aniqlaydi. Quyidagi bosqichlarda kompaniyaning xavfsizlik siyosatini tuzish mumkin:
|
| |
Mаktаbdа mеtоdik ishlаrning аsоsiy shаkllаri qаysi jаvоbdа to’ғri ko’rsаtilgаn?

|
Mаktаbdа mеtоdik ishlаrning аsоsiy shаkllаri qаysi jаvоbdа to’ғri ko’rsаtilgаn?
|
bet | 11/57 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 178,47 Kb. | | #264429 |
Bog'liq Test savollari 1 Inson tarbiyasi va rivojlanishi haqidagi fan bu77. Mаktаbdа mеtоdik ishlаrning аsоsiy shаkllаri qаysi jаvоbdа to’ғri ko’rsаtilgаn?
а) mеtоdbirlаshmаlаr, mеtоdik Kеngаsh, mеtоdik оpеrаtiv yordаm;
b) mеtоd kаbinеt, ilғоr tаjribа mаktаbi, individuаl mеtоdik ish, оchiq dаrslаr;
s) mаktаb kеngаshi, Pеdаgоgik Kеngаsh, Mеtоdik Kеngаsh;
d) o’quv dаsturi, o’quv qo’llаnmаlаrini o’rgаnish, mеtоdik qаytа ishlаnmаlаr, mustаqil tа’lim;
е) ilg’оr pеdаgоgik tаjribаlаrni to’plаsh, psiхоlоgik-pеdаgоgik vа o’quv-mеtоdik аdаbiyotlаr, dаsturlаr vа dаrsliklаrni o’rgаnish.
Kаsb-hunаr kоllеjlаridа ………………Mеtоdikа birlаshmаlаri tuzilаdi
A). Kаfеdrаlаrdа o’qitilаdigаn fаnlаr bo’ychа
B). O’quv rеjаsidаgi аlоhidа fаnlаr bo’ychа tаshkil etilаdi.
D). Dаrslаrni o’zаrо kuzаtishlаrni tаshkil qilish orqali
E). To’g’ri javob yo’q
79. …..tа’lim muаssаsаsi jаmоаsining yuqоri bоshqаruv оrgаni?
A) Mеtоdikа birlаshmаlаri
B) Pеdаgоgik Kеngаsh
D) Tа’lim muаssаsаsi o’rinbоsаrlаri
E) A va D
80.Ishning umumiy yo’nаlishi, mаzmuni, shаkli vа mеtоdlаrini аniqlаsh, …….. mаqsаdi.
Bоshqаruv fаоliyatining
Mеtоdikа birlаshmаlаri
Tа’lim muаssаsаsi o’rinbоsаrlаri
To’g’ri javob yo’q
81. Metodik kengash faoliyati ……………….o‘z aksini topadi
A). «Umumiy o‘rta ta’lim maktabi Metodik kengashi to‘g‘risida»gi Nizomda
B) Tа`lim muаssаsаsi Pеdаgоgikа Kеngаshi qаrоridа
D) Kengash yig‘ilishi bayonnomasida
E) To’g’ri javob yo’q
82 Metodik birlashmalari - ….
A). o‘qituvchilarga ta’lim jarayonini tashkil etishni yaxshilashda yordam ko‘rsatish,
B). pedagogik tajribalar to‘plash va ularni ta’lim jarayoniga tatbiq etish,
D). o‘qituvchilarning pedagogik malakasi va nazariy tayyorgarlik darajasini oshirish maqsadida ta’lim muassasalarida fanlar yoki bir- biriga yaqin bo‘lgan fanlar turkumlari bo‘yicha tashkil etilgan uyushmalar
E). Barcha javoblar to’g’ri
|
| |
Asosiy tushuncha va atamalar»

|
Asosiy tushuncha va atamalar»
|
bet | 6/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz Asosiy tushuncha va atamalar»:
atom tuzilishi;
atom yadrosi;
elektronlar;
protonlar;
neytronlar;
musbat va manfiy ion.
Dars rejasi:
1. Tashkiliy qism (3 minut).
2. O’tilgan mavzuni so’rash (15 minut).
3. Yangi mavzuning bayoni (18 minut).
4.Yangi mavzuni mustahkamlash uchun savol-javoblar (5 minut).
5. O’quvchilarni baholash(4 minut)
6. Uyga vazifa berish (1 minut)
Darsning borishi:
Tashkiliy qism
O’tilgan mavzuni eslash. 0‘tilganlami takrorlashni «blits» usulida savol-javob o'tkazish bilan amalga oshirish mumkin.Bu usulda qisqa javobli tezkor savollar beriladi. Javob berish uchun 1—1,5 minut vaqt ajratiladi.
Masalan:
Elektroskop qanday maqsadda ishlatiladi?
Elektrometr strelkasining ochilish burchagi nimaga bog‘liq?
0‘tkazgichlar deb qanday moddalarga aytiladi?
Suyuq holdagi o'tkazgichlarga misollar keltiring.
Dielektrikda nima sababdan elektr zaryadlari ko'chmaydi?
Oxirgi berilgan savolga o'quvchilar javob berishga qiynaladilar. Chunkizaryadlarning ko'chishi moddadagi erkin elektronlarning ko‘p bo‘lishiga bog‘liq ekanligini bilmaydilar. Shunga bog'langan holda yangi mavzuni tushuntirishga kirishiladi.
Yangi mavzu bayoni
Sinfga shunday muammoli savol tashlanadi.Uni tajriba o‘tkazib beriladi.
Ebonit tayoqchani olib elektroskopga tekkizsak, yaproqchalar ochil madi.Tayoqchani mo‘ynaga ishqalab elektroskop steqeniga tekkizilsa, yaproqchalar ochildi.Tayoqchada zaryadlar qanday paydo bo'ldi?
Bunda darslikda aytilganiday, o'quvchilarda xuddi yo'qdan bor bo'lganday ta’surot paydo bo'lishi mumkin.
Shundan so‘ng o'quvchilarga 6-sinfda moddalaming molekulalar va atomlardan tashkil topganligi eslatilib, atom tuzilishi haqida tushuncha beriladi. Tushuntirish darslikda keltirilgan ketma-ketlikda beriladi. Dastlab, eng elementar atom-vodorod atomining tuzilishi, so‘ngra geliy va litiy atomlarining tuzilishi keltiriladi. Bunda elektron va protonning zaryad miqdorlari teng, lekin ishoralari qarama-qarshi bo'lishi tushuntiriladi.Atom tuzilishini 1-bo’lib ingliz fizigi Ernest Rezerford tajriba asosida aniqlagan.
Atom markazida yadro joylashgan bo’lib, u proton va neytrondan tashkil topgan.Atom yadrosi atrofida orbita bo’ylab elektronlar harakat qiladi.Proton musbat, elektron esa manfiy zaryadlangan.q=1.6*10^(-19)c.
Proton massasi elektron massasidan 2000 marta katta ekanligini ko'rsatish bilan cheklaniladi. Neytronning zaryadsiz bo‘lib, massasi taxminan proton massasiga tengligi eslatib o'tiladi.
Mustahkamlash
Darsni mustahkamlash maqsadida litiydan keyinda turuvchi biroz murakkab tuzilgan atomlardagi protonlar va elektronlar sonini topish bo‘yicha mashqlar bajartirish mumkin.
2.Atom tuzilishining Rezerfod modelini tushuntirib bering.
3. Elektr zaryadi deb nimaga aytiladi? U qanday belgilanadi?
|
| |
Pеdаgоg kаdrlаrni qаytа tаyyorlаsh vа mаlаkаsini оshirishdаn mаqsаd?

|
Pеdаgоg kаdrlаrni qаytа tаyyorlаsh vа mаlаkаsini оshirishdаn mаqsаd?
|
bet | 12/57 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 178,47 Kb. | | #264429 |
Bog'liq Test savollari 1 Inson tarbiyasi va rivojlanishi haqidagi fan bu83. Pеdаgоg kаdrlаrni qаytа tаyyorlаsh vа mаlаkаsini оshirishdаn mаqsаd?
A). o’qituvchilаrning ijоdiy imkоniyatlаrini rivоjlаntirish, ulаrning kаsbiy bilimlаrini tаkоmillаshtirish,
B). o’quvchilаrgа tа’lim-tаrbiya bеrish sifаtini kеskin оshirish
D). fan xonalarining me’yoriy hujjatlar talablari asosida jihozlanishini tashkil etish.
E) A va B javoblar
84. Pеdаgоg kаdrlаr аttеstаtsiyasi necha yilda tаshkil etiladi?
A) 5
B) 4
3.
2
85 . Pеdаgоg kаdrlаr аttеstацiyasi……………..bilаn birgаlikdа ishlаb chiqilgаn jаdvаllаr аsоsidа tаshkil etilаdi.
5 yildа bir mаrtа O’zbеkistоn Rеspublikаsi Vаzirlаr Mаhkаmаsi huzuridаgi Dаvlаt tеst Mаrkаzi tаrkibidаgi «Kаdrlаr tаyyorlаsh sifаtini nаzоrаt qilish
pеdаgоg kаdrlаr vа tа’lim muаssаsаlаri аttеstацiyasi bоshqаrmаsi
Хаlq tа’limi Vаzirligi
Barchasi to’g’ri
86. O‘tmish madaniy merosimizni o‘rganishga da‘vat etuvchi Prezident I.A.Karimovning asari nomini aniqlang.
A.Bizdan obod va ozod Vatan qolsin
B.Vatan sajdagoh kabi muqaddasdir
D.Tarixiy xotirasiz kelajak yuk
E.Alloh qalbimizda, yuragimizda
87.Ilk pedagogik asarlar turkumini aniqlang.
A.Afsonalar
B.Ertaklar
D.Dostonlar
E.Barcha javoblar to‘g‘ri
88..Islom ta‘limotidagi pedagogik fikrlar qaysi manbalarda t o‘la aks etgan?
A.Qur‘oni Karimda
B.Qur‘oni Karim va xadislarda
D.Chorkitobda
E. A va V javoblar to‘g‘ri
..Abu Nasr Forobiy qaysi asarida komil inson tarbiyaviy sifatlarini ko‘rsatib bergan?
A.Musiqa haqida katta kitob
B.Konuni Mas‘uriy
D.Fozil odamlar shahri
E.Fanlarning kelib chiqishi to‘g‘risida
|
| |
‘quvchi faoliyatining asosiy turi qaysi javobda to‘g ‘ri

67. 0 ‘quvchi faoliyatining asosiy turi qaysi javobda to‘g ‘ri
berilgan?
A) 0 ‘qish-mehnat
B) Mehnat-o‘yin
D) 0 ‘yin-o‘qish
E) Muomala-mehnat
68.O‘zbekiston Respublikasida uzluksiz tva'lim tizimi va turlari qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
A). Barcha ta'lim turlarini o‘z ichiga oladi.
B). Uzluksiz ta'lim tizimiga kiruvchi barcha ta'lim turlarini o‘z ichiga oluvchi ta'lim tizimi
D) Maktabgacha va oila ta'limi, umumiy o‘rta ta'lim, o‘rta maxsus, kasb-xunar ta'limi, oliy ta'lim, oliy o‘quv yurtlaridan keyingi ta'lim , kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash, maktabdan tashqari ta'lim.
E). O‘rta ta'lim, kamolat yoshlar ijtimoiy harakati, mapktabdan tashqari ta'lim
69.Qaysi guruhdagi fanlar pedagogika fanining tarmoqlari hisoblanadi?
A). Filosofiya, pedagogika, psixologiya
B). Umumiy pedagogika, anatomiya, fiziologiya
D). Pedagogika asoslari, didaktika, tarbiya nazariyasi, maktabshunoslik
E). Maktabgacha tarbiya pedagogikasi, maktab pedagogikasi, oliy maktab pedagogikasi, maxsus pedagogika, xususiy metodika, pedagogika tarixi
70. O’zbekiston mustakillikka erishgach ta'lim tugri-sidagi 1 - konun nechanchi yilda qabul qilindi.
A). 1992 y
B). 1994y.
D). 1997 y.
E). 1993 y.
71. O‘zbekistonda oliy ta'lim necha boskichda amalga oshadi.
A). 2
B). 3
D). 1
E). 4
72. O‘zbekistonda majburiy ta'lim necha yil.
A). 12 yil
B). 11 yil
D). 9 yil
E). 10 yil
75. "Ta'lim tugrisida"gi konun va kadrlar tayerlash milliy dasturi kachon kabul kilindi?
A). 1997 yil 29 avgust
B). 1998 yil 1 avgust
D). 1999 yil 2 sentyabr
E). 1999 yil 1 oktyabr
76. Qаysi jаvоbdа o’qituvchilаrning prоfеssiоnаl mаlаkаsini оshirishning sаmаrаli shаkllаri ko’rsаtilgаn?
A) mаktаb kеngаshi, pеdаgоgik kеngаsh, mеtоdik kеngаsh;
B) dаrs, prаktikumlаr, sеminаrlаr, lаbоrаtоriya vа fаkulьtеtiv mаshғulоtlаr;
D) mеtоdbirlаshmаlаr, pеdаgоgik o’qishlаr, mаlаkа оshirish institutlаri, ilmiy-аmаliy аnjumаnlаr, muаmmоli sеminаrlаr;
E) O’zbеkistоn Rеspublikаsining «Tа’lim to’ғrisidа»gi qоnuni, «Umumiy o’rtа tа’lim mаktаbi to’ғrisidа»gi Nizоm, «Umumiy o’rtа tа’lim mаktаbi Ustаvi»;
|
O’quvchilarni baholash - 1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi

|
1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi
|
bet | 3/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz 5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar dars davomidagi savollarga bergan javoblariga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriqlar. Darslikdan mavzuni o'qish va nazorat savollariga javob topish.
2-dars Sana: Sinfi:
Mavzu: Elektroskop va elektrometr. O’tkazgichlar va izolyatorlar.
Darsning maqsadi:a)
b)Aqliy tarbiya berish
s)Ilmiy dunyoqarashni rivojlantirish
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Dars turi:yangi bilim berish darsi.
Darsning usuli: suhbat, demonstratsion usul
Dars materiallari va jihozlari:
8-sini'«Fizika» darsligi.
Plakatlar.
Elektroskop, elektrometr, shisha, kahrabo tayoqchalar, shoyi, mo‘yna parchalari.
|
| |
Tarbiyadagi ibrati

7
http://interscience.uz
Образование и инновационные исследования (2023 год № 7)
ISSN 2181-1717(E)
07.00.00 – TARIX FANLARI
BUXORO MANG‘IT HUKUMDORLARINING TALIM -
TARBIYADAGI IBRATI
Axmadov Olimjon Shodmonovich,
Buxoro davlat Pedagogika institute, p.f.f.d (PhD)
Annotatsiya: Ushbu maqolada Buxoroda XIX asr oxiri-XX asr birinchi choragida
taʼlim-tarbiya muammolariga bag‘ishlangan, Buxoro amirligida hukumronlik qilgan
Amir Shohmurod, Muhammad Rahimxon, Amir Haydar, Amir Abdulahad,Amir
Olimxon mang‘itlarning ta’lim-tarbiyaning rivoji uchun olib brogan ijobiy say
haakatlari ochib berilgan hamda manbalar va adabiyotlar ilmiy jihatdan tahlil
qilingan.
Tayanch so‘zlar: Amir Shohmurod, Muhammad Rahimxon, Amir Haydar, Amir
Abdulahad,Amir Olimxon, Muhammad Sharif, Mirzo Sodiq Munshiy, Mir Abdulkarim,
Mir Husayn Miriy, Muhammad Yoqub Doniyolbiy, Xumuliy, Mirzo Shams Buxoriy,
Ahmad Donish, Abdurauf Fitrat, Hashmat, Sadriddin Ayniy, Manba, manbashunoslik,
taʼlim, tarbiya, uzluksiz taʼlim, tadqiqot, maqola, dastur, tizim, anʼanaviy taʼlim,
maktab, madrasa.
УРОК БУХАРСКИХ МАНГИТОВ В ОБРАЗОВАНИИ –
ОБРАЗОВАНИЕ
Ахмадов Олимжон Шодмонович,
Бухарский государственный педагогический институт, PhD
Аннотация: В этой статье, посвященной проблемам образования и
воспитания в Бухаре в конце XIX-первой четверти XX века, раскрыты
положительные сдвиги в развитии образования Амир Шоҳмурод, Муҳаммад
Раҳимхон, Амир Ҳайдар, Амир Абдулаҳад, Амир Олимхон, мангитов, правивших
в Бухарском эмирате, а также проведен научный анализ источников и
литературы.
Кючевые слова: Амир Шахмурад,Мухаммад Рахим Хан, Амир Хайдар,
Амир Абдулахад, Амир Олимхан, Мухаммад Шариф, Мирза садик Мунши,
мир Абдулкарим, мир Хусейн Мири, Мухаммад Якуб Даниелбий, Хумули,
Мирза Шамс Бухари, Ахмад Дониш, Абдурауф Фитрат, Хашмат, Садриддин
Айни, источник, источниковедение, образование, воспитание, непрерывное
образование, исследование, статья, программа, система, традиционное
образование, школа, медресе.
|
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR DAVRIDA TILLARNI INTENSIV OʻQITISHNING PSIXOLOGIK-

|
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR DAVRIDA TILLARNI INTENSIV OʻQITISHNING PSIXOLOGIK-Bog'liq qidiruv-tizimlari-algoritmlarining-tahlili
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR DAVRIDA TILLARNI INTENSIV OʻQITISHNING PSIXOLOGIK-
PEDAGOGIK JIHATLARI
RESPUBLIKA ILMIY-AMALIY ANJUMANI
2023-yil 2-iyun
480
Rasm. Qidiruv tizimlarining ishlash sxemasi.
Mashhur qidiruv tizimi algoritmlari
1.
PageRank algoritmi:
Ushbu algoritm Google tomonidan ishlab chiqilgan va sahifaga
kiruvchi havolalar soniga qarab qidiruv natijalarini ustuvorlashtirish uchun mo’ljallangan. U
sahifani boshqa sahifalarga nisbatan ahamiyatini aniqlash uchun sahifaga bo’lgan havolalar
miqdori va sifatini o’lchaydi. PageRank ma’lum bir qidiruv so’rovida eng mos va maqbul
saytlarni aniqlashga yordam beradi.
Umumiy holda, har qanday sahifa “
𝓊
” uchun PageRank qiymatini quyidagicha ifodalash
mumkin:
(
1)
ya’ni “
𝓊
” sahifasi uchun PageRank qiymati: Bu to’plamidagi har bir “
𝓋
” sahifaning
PageRank qiymatini shu sahifadagi havolalarning L(
𝓋
) soniga bo’linadi va har bir bo’linma
qo’shib chiqiladi.
2.
TF-IDF algoritmi
: Bu algoritm Term Frequency-Inverse Document Frequency
so’zlarining qisqartmasidan ushbu nomga ega bo’lgan va berilgan so’rov bo’yicha hujjatning
dolzarbligini aniqlash uchun ishlatiladi. U hujjatdagi atamaning chastotasini o’lchaydi va keyin
ma’lum hujjatlar to’plamidagi atamaning ahamiyatini tortish uchun teskari hujjat chastotasidan
foydalanadi. Ushbu algoritm ko’pincha veb-saytning ma’lum bir so’rov uchun mosligini
o’lchash uchun ishlatiladi.
TF-IDF statistik o’lchovi ortidagi oddiy formulani ko’rib chiqaylik. Dastlab ba’zi
belgilarni aniqlaymiz:
N
- bizning ma’lumotlar to’plamimizdagi hujjatlar soni
d
- bizning ma’lumotlar to’plamimizdan berilgan hujjat
D
- barcha hujjatlar to’plami
w
- hujjatdagi berilgan so’z
Birinchi qadamda hujjat chastotasi
|
| |
tf(w,d)
hisoblanadi. 
𝑡𝑓(𝑤, 𝑑) = 𝑙𝑜𝑔(1 + 𝑓(𝑤, 𝑑))
(
2) 
Bu yerda

RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR DAVRIDA TILLARNI INTENSIV OʻQITISHNING PSIXOLOGIK-
PEDAGOGIK JIHATLARI
RESPUBLIKA ILMIY-AMALIY ANJUMANI
2023-yil 2-iyun
481
Ikkinchi qadamda teskari hujjat chastotasi hisoblanadi.
𝑖𝑑𝑓(𝑤, 𝐷) = 𝑙𝑜𝑔 (
𝑁
𝑓(𝑤, 𝐷)
)
(
3)
Ma'lumotlar to'plamida
N ta hujjat va f(w, D)
butun ma'lumotlar to'plamidagi
w
so'zining
chastotasi bilan bu raqam butun ma'lumotlar to'plamida so'zning ko'proq ko'rinishi bilan kamroq
bo'ladi.
Yakuniy qadam TF-IDF ballini quyidagi formula bo'yicha hisoblanadi:
𝑡𝑓𝑖𝑑𝑓(𝑤, 𝑑, 𝐷) = 𝑡𝑓(𝑤, 𝑑) ∗ 𝑖𝑑𝑓(𝑤, 𝐷)
(
4)
3.
Semantik qidiruv algoritmi:
Bu algoritm qidiruv soʻrovi ortidagi maʼnoni tushunish va
foydalanuvchi soʻroviga koʻproq mos keladigan qidiruv natijalarini
taqdim etish uchun
moʻljallangan. U foydalanuvchi so'rovini tushunish va ularga eng mos qidiruv natijalarini taqdim
etish uchun tabiiy tilni qayta ishlash va sun'iy intellekt usullaridan foydalanadi.
REFERENCES
1.
"A Comprehensive Review of Search Engine Optimization Algorithms" by S. M. Shafiul
Alam and Muhammad Mahbubur Rahman.
2.
"A Survey on Query Processing Techniques for Big Data" by
Noman Islam and Nasrullah
Sheikh.
3.
"An Overview of Recommendation Algorithms in E-commerce" by M. B. Khan and Md.
Nuruddin Islam.
4.
"A Comparative Study of Machine Learning Approaches for Image Retrieval" by Raja
Naeem Akhtar,
Muhammad Arif, and Imran Ali Khan.
5.
"A Review of Clustering Algorithms for Big Data Analysis" by Aditya Sharma and Anshul
Garg.
6.
G. Kudratov, D.
Eshmuradov, M. Yadgarova ОБЩИЕ ВОПРОСЫ ЗАЩИТЫ
МАГИСТРАЛЬНЫХ КОМПЬЮТЕРНЫХ СЕТЕЙ // SAI. 2022. №A8. URL:
https://cyberleninka.ru/article/n/obschie-voprosy-zaschity-magistralnyh-kompyuternyh-setey
(дата обращения: 04.04.2023).
7.
Исмаилов О.М., Мирзахалилов С., Исмаилов М.О.
Исследование методов и
алгоритмов репликации в системах с распределенной базой данных // Проблемы
вычислительной и прикладной математики. – 2023. – №1(46). – С. 116-122.
8.
Исмаилов, О. М., А. Ф. Исаков, and Р. К. Маллаев. "Алгоритм
быстрого строкового
сопоставления сетевых систем обнаружения вторжений." Актуальные проблемы
оптимизации и автоматизации технологических процессов и производств 1.1 (2017):
132-137.
9.
Ibragimov, X., & Sh, A. (2008). Pedagogika nazariyasi (darslik).
T.: Fan va
texnologiya
,
288
.
10.
Ибраимов, Х. И. (2018). Креативность как одна из характеристик личности будущего
педагога.
Наука, образование и культура
, (3 (27)), 44-46.
11.
Хонимкулова, М. Х. К., & Ибраимов, Х. И. (2018). Необходимость изучения
иностранных языков: теория и практика.
Вопросы науки и образования
, (27 (39)), 80-
83.
Ibn Sinoning ta‘lim nazariyasiga qo’shgan hissasi

|
Ibn Sinoning ta‘lim nazariyasiga qo’shgan hissasi
|
bet | 52/57 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 178,47 Kb. | | #264429 |
Bog'liq Test savollari 1 Inson tarbiyasi va rivojlanishi haqidagi fan bu268. Ibn Sinoning ta‘lim nazariyasiga qo’shgan hissasi.
A. Aqliy rivojlanish bosqichlari.
B. O’qitishning izchilligini.
D. O’qitishning ko’rgazmaligini.
E. Hamma javoblar to’g’ri.
269. Didaktika so’zi qanday mo‘noni bildiradi?
A. Didaktika grekcha so’z bo’lib didafko ya‘ni o’qitish, o’rganish ma‘nolarini beradi.
B. Didaktika grekcha so’z bo’lib didafko so’zi tarbiyalovchi ta‘lim degan ma‘noni bildiradi.
D. Didaktika lotin tilidan olingan bo’lib “didafko” ya‘ni tarbiyalayapman degan mo‘noni beradi
E. Didaktika grekcha so’z bo’lib fand-nasihat ma‘nolarini bildiradi.
270. Tarbiya uch narsaga ehtiyoj sezadi: ilmga, iste‘dodga va mashqqa. Bu so’zlar qaysi mashhur faylasufga tegishli?
A. Arastu
B. Aflotun
D. A. N. Farobiy
E. Abu Rayhon Beruniy
271. Quyidagi so’zlar qaysi mashhur ma‘rifatparvar pedagogga tegishli?
“Yaxshi tarbiya millat ichidan buyuk insonlarni ko’paytirishga, qolganlarni esa sog’lom fikr yurituvchi fuqarolarga aylantirishga qodir”
A. Gelvetsiy
B. Ya. A. Komenskiy
E. K. D. Ushenskiy
D. M. Behbudiy
272. Milliy tarbiya nima.
A. Har bir xalq didaktik o’z milliy madaniyati, tili taxlili urf-odati,an‘analari hayot tarzi asosida tarbiyalash
B. O’quvchilarni tarbiyalashda har bir xalqning tarbiya tug’risidagi fikrlaridan foydalanish.
D. Har bir mamlakatning o’z ona tilida ta‘lim –tarbiya ishlarini olib borish.
E Har bir xalqning uz milliy urf-odatlari ruxida tarbiyalash.
273.Ta‘lim –tarbiya jarayonida biz o’quvchi talabalar ongi qalbida qaysi tilda singdiramiz.
A. Hammasi to’g’ri.
B Mo’staqillik ozodlik.
D. Tinchlik, adolat birdamlik ma‘lum.
E. Milliy istiqlol g’oyalari.
274. Tarbiya metodlarini sanab o’ting.
A. Ishontirish,ijobiy ibrat, namuna, rag’batlantirish, jazolash
B. Kuzatish metodi Hunarli metod, o’rgatish.
D.. Ko’rgazmali metod, Amaliy metod
E. O’quvchi shaxsan hurmat qilish talablari.
|
| |
Pedagogik jihatlari respublika ilmiy-amaliy anjumani

Pedagogik jihatlari respublika ilmiy-amaliy anjumani
Download
0,78 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
18.05.2024
Hajmi
0,78 Mb.
#243120
Download
0,78 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Pedagogik jihatlari respublika ilmiy-amaliy anjumani
Download
0,78 Mb.
Matnni ko'rish
“Dunyoda ilmdan boshqa najot yo’q va bo’lmagay”. Bu so’zlar kimga tegishli?

|
“Dunyoda ilmdan boshqa najot yo’q va bo’lmagay”. Bu so’zlar kimga tegishli?
|
bet | 54/57 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 178,47 Kb. | | #264429 |
Bog'liq Test savollari 1 Inson tarbiyasi va rivojlanishi haqidagi fan bu281. “Dunyoda ilmdan boshqa najot yo’q va bo’lmagay”. Bu so’zlar kimga tegishli?
A. Imom al-Buxoriy.
B. Abu Rayhon Beruniy.
D. Yusuf Xos Hojib.
E. Abu Nasr Farobiy.
282. Abu Nasr Farobiyning ta‘lim-tarbiyaga oid, shuningdek didaktik qarashlari qaysi asarlarida bayon etilgan?
A. “Fozil odamlar shahri”, “Baxt soadatga erishuv to’g’risida”, “Ixso-al-ulum”, “Saydana”.
B. “Fozil odamlar shahri”, “Ixso-al-ulum”, “Aql ma‘nolari to’g’risida”, “Vaqfiya”.
D. “Fozil odamlar shahri”, “Baxt soadatga erishuv to’g’risida”, “Ixso-al-ulum”, “Aql ma‘nolari to’g’risida”.
E. “Baxt soadatga erishuv to’g’risida” “Falsaviy savollar va ularga javoblar”, “Ixso-al-ulum”, “Donishnoma”.
283. Abu Rayxon Beruniyning asarlari qaysi javobda to’g’ri berilgan?
A. “Qadimgi xalqlardan qongan yodgorliklar”, “Xindiston”, “Mineralogiya”, “Qonun al-Mas‘udiy”,
B. “Qadimgi xalqlardan qongan yodgorliklar”, “Qonun al-Mas‘udiy”, “Geodeziya”, “Qobusnoma”.
D “Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorlik”, “Mineralogiya”, “Saydana”, “Al-adab al-mufrat”.
E. “Qadimgi xalqlardan qongan yodgorliklar”, “Geodeziya”, “Sunon”, “Donishnoma”. 12.
284. Ta’lim Jaraѐnining mohiyatini nima tashkil etadi?
A.Bilim, ko‘nikma. Malaka.
B O‘qish. bilim, rivojlanish.
D. Bilim, tarbiya, ma’lumot.
E Ma’lumot, shaxs.
285. Ma’lumot nima?
A. Ilmiy bilimlar, amaliy ko‘nikma malakalarni egallash jaraѐni bosqchlari.
B. Kishining maktab ѐki biror o‘quv yurtini bitirib olgan bilmlari.
D. Darsda o‘qituvchi tomonidan o‘quvchilarga beriladigan bilim, axborot
E. Biror xodisa, voqeani ѐki shaxsini tasniflashdagi ffaktlarning jami.
286. Rivojlanish deb nimaga aytiladi?
A. Odamni anatomik – fiziologik jihatdan o‘sishida, psixikasida,
bilish qobiliyati, xulqi, ijtimoiy – siѐsiy qarashlarida ro‘y beradigan miqdor va sifat o‘zgarishlar jaraѐni.
B. Kishining aqliy, axloqiy – ma’naviy jihatdan kamol topishi.
D. rivojlanish bu – inson shaxsining tarkib topish jaraѐnidir.
E. Bolalarning jismoniy va ruxiy jihatdan o‘sishi, shakllanishi.
|
| |
Kadrlar tayyorlash milliy modelining tarkibiy qismlari nechta

|
Kadrlar tayyorlash milliy modelining tarkibiy qismlari nechta
|
bet | 50/57 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 178,47 Kb. | | #264429 |
Bog'liq Test savollari 1 Inson tarbiyasi va rivojlanishi haqidagi fan bu253. Kadrlar tayyorlash milliy modelining tarkibiy qismlari nechta
A. 5ta.
B. 3 ta.
D. 7 ta.
E. 4 ta.
254. Kadrlar tayyorlash milliy dasturini amalga oshirishda pedagogika fanlarning ahamiyati.
A. Hamma javoblar to’g’ri
B. Bolalarni qadr-qimmatini xurmatlash.
D. Davlat tili va ona tiliga, oilaga, milliy, tarixiy qadryatlarga nisbatdan hurmat bilan munosabatda bo’lish to’yg’usini tarbiyalash ma‘sulyatli vazifa ekanligi ta‘kidlanadi.
E.. “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi” va “Ta‘lim to’g’risida” gi Qonunda pedagogik faoliyat bilanligi bilan bir qatorda yuksak axloqiy fazilatlarga ega bo’lish-talab etiladi.
255. Shaxs kamolotining omillari.
A. Hamma javoblar to’g’ri.
B. Ijtimoiy omil.
D. Biologik omil.
E. Irsiyat, muhit va tarbiya.. .
256 Ibn Sinoning ta‘lim-tarbiya haqidagi qarashlari bayon etilgan asarlarini toping?
A. “An-Najot”, “Tib qonunlari”, “Al-qonun”, “Donishnoma”.
B. “Kitob ash-shifo”, “Donishnoma”, . “Qadimgi xalqlardan qongan yodgorliklar”.
D “Tip qonunlari”, “Al-qonun”, “Donishnoma”, “Gramatika holatlari”.
E. “Tip qonunlari”, “Al-qonun”, “So’zga ustalik asoslari”.
257. XIV-XVI asrlarda Temuriylar davrida ilm-fan, san‘at va madaniy markazlari:
A. 2ta.
B. 1ta
D. 3ta
E. 4ta
258. Mirzo Ulug’bek tomonidan qaerlarda madrasalar barpo etilgan?
A. Samarqand, G’ijduvon, Buxoro.
B. Samarqand, Hirot, Buxoro
D. Samarqand, Buxoro, Kesh.
E. Samarqand, Buxoro, Toshkent.
259. Alisher Navoiy o’qituvchining burchi, fazilatlari, jamiyat hayotida tutgan o’rni haqidagi qarashlarini o’zining qaysi asarida bayon etgan?
A. “Maxbub ul-qulib”.
B. “Nazmun-javohid”.
D. “Majolisun-Nafois”.
E. “Arba‘iyn”
260 Alisher Navoiyning ta‘lim-tarbiya, barkamol inson haqidagi qarashlari ifodalangan yirik ta‘limiy-axloqiy asarlarini belgilang.
A. “Hamsa”, “Mahbub ul-Qulub”, “Majolisun-Nafois”, “Vaqfiya”.
B. “Hamsa”, “Mahbub ul-Qulub”, “Majolisun-Nafois”, “Haft avrang”.
D. “Hamsa”, “Mahbub ul-Qulub”, “Tuhfat ul-ahroz”, “Haft avrang”.
E. “Haft avrang” “Mahbub ul-Qulub”, “Muhomamat ul-lug’atayn”.
|
| |