nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Tálim bilimlendiriw sistemasında kompyuter texnologiyalarınan paydalanıw - bet 8

22
II BAP. KOMPYUTER TARMAǴÍNÍŃ TEXNIKALÍQ TÁMIYINLENIWI.
2.1. Tarmaq qurılmaları
Lokal (jergilikli) esaplaw tarmaq qurılmaları abonentlar arasındaǵı real baylanıstı
támiyinlep beredi. Tarmaqtı programmalastırıw basqıshında qurılmalardı tańlaw
júdá áhimiyetke iye, sonıń ushın qurılmalardıń bahası uluwma tarmaq bahasınıń
úlken bólegin payda etedi. Baylanıs qurılmalarınıń bolsa tek ǵana qosımsha
dáramattı talap etedi jáne qıyın jumıs kóleminiń ósiwine de sebep boladı. Jergilikli
tarmaq qurılmalarına tómendegiler kiredi
3
:
•
xabar jiberıw ushın kabeller;
•
kabellerdi jalǵaw ushın razyomlar;
•
sáykeslewshi terminatorlar;
•
tarmaq adapterleri;
•
repiterlar;
•
transiverler;
•
konsentratorlar;
•
kópirler;
•
jóneltkishler (маршрутизаторы);
•
shlyuzlar.
Tarmaq adapterleri. Tarmaq adapterlerin túrli ádebiyatlarda jáne
kontroller,
karta, plata, interfeysler, NIC — Network Interface Card atlar menen ataydı. Bul
qurılmalar jergilikli tarmaqtıń tiykarǵı bólegi, olarsız tarmaq payda etiw múmkin
emes. Tarmaq adapterleriniń wazıypası— kompyuterdi tarmaq penen jalǵaw,
yaǵnıy qabıl qılınǵan qaǵıydalarǵa ámel qılǵan halda kompyuter menen baylanıs
kanalı ortasındaǵı xabar almasıwın támiyinlew esaplanadı.
Ádette tarmaq adapterleri plata kórinisinde islep shıǵarıladı hám kompyuterdiń
sistema magistralların keńeytiwın qaldırilǵan razyomga ornatıladı.
Tarmaq adapter
platasında hám ádette bir yáki bir neshe sırtqı razyomlar bolıp, olarǵa
tarmaq
kabelleri jalǵanadı (2.2.1-súwret).
3
Бэрри Нанс. Компьютерные сети. -М.: БИНОМ, 2006.
23
Tarmaq adapterleriniń barlıq wazıypaları ekige bólinedi; magistral hám tarmaq.
Magistral wazıypaları adapter menen kompyuterdıń tarmaq shinası ortasındaǵı
almasıwdı ámelge asırıwı (yaǵnıy óziniń magistral manzilin tanıs,
kompyuterge
xabar jiberıw hám kompyuterden xabar alıw, kompyuter ushın úzilis signaldı payda
etiw hám taǵı basqalar) kiredi. Tarmaq wazıypaları bolsa adapterlerdi tarmaq penen
sáwbetin támiynlew esaplanadı. Tarmaq adapterleriniń túrleri 2.2.1—2.2.6-
súwretlerde keltirilgen.
Qosımsha ádebiyatlar - Tálim bilimlendiriw sistemasında kompyuter texnologiyalarınan paydalanıw

Qosımsha ádebiyatlar
1. I.A.Karimov «Barkamol avlod orzusi». T.:”Ўзбекистон” ,1998 y.
2. A.S. Kucharov, G. Shakirova. Internet. T.: “Ibrat”, 2001 y.
3. Aripov M. Internet va elektron pochta asoslari. - T.; 2000 y.
4. A.R.Maraximov. Internet va undan foydalanish asoslari. Oqıw qollanba.
Toshkent, "ABL - Soft", 2001 y.
5. М.Х.Аламинов. Численный алгоритм решения задачи Коши
для уравнения
Лапласа.Материалы научно-практической конференции, ТАТУ НФ,Нукус,
17-18 мая 2015 г.,c.23-25.
6.М.Х.Аламинов, З.Т.Аминова. Дастурлаш тилларини урганишда алгебра
курсидан олинган билимлардан фойдаланиш.НГПИ,
научно теоретическая
конфенренция, 2016 г. ,с.173-174.
7.М.Alaminov,
R.Jalelov.
Logarifmikalıq
oyıs
funkciyanı
anıqlawdıń
programmalıq támiynatın jaratıw. Ilim hám jámiyet, №2 2016 j.,10-б.
8. M.Alaminov, T.Utemuratov IPsec VPN-serverini
Kerio Controldа mijozlar
uchun VPN-ulanishni sozlash (Windows operacion tizim misolida). Kekselerdi
qádirlew jılına baǵıshlanǵan jas ilimpazlardıń ilimiy maqalaları toplamı. Nókis-
2015 j.
9. M.Alaminov, T.Utemuratov. Internet tarmaǵına qosılıwdıń ápuayı usılı. Ilim
hám jámiyat, 2017 j.
Elektron tálim resursları
www.tdpu.uz
www.ziyonet.uz
www.edu.uz
http://www.edu-navigator.ru
http://www.phis.org.ru/informatika/
Ish rahbari - Axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti Informatika o‘qitish metodikasi sirtqi...

|
Axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti Informatika o‘qitish metodikasi sirtqi ta’lim yo‘nalishi talabasi
|
bet | 7/7 | Sana | 07.02.2024 | Hajmi | 0,95 Mb. | | #152723 |
Bog'liq Z.KomilovaIsh rahbari: _________________________
O’zbekiston Respublikasi Oliy va O’rta maxsus ta’lim Vazirligi
Andijon davlat universiteti
Informatika o’qitish metodikasi ta’lim yo’nalishi
5-bosqich 509-guruh talabasi Z. Komilovaning
“PhotoShopda grafik obyekt fayllari bilan ishlash mavzusini o’qitishda inovatsion texnologiyalardan foydalanish” mavzusidagi kurs ishiga
T А Q R I Z
509-guruh talabsi Komilova Zarnigor “PhotoShopda grafik obyekt fayllari bilan ishlash mavzusini o’qitishda inovatsion texnologiyalardan foydalanish” mavzusidagi kurs ishi, asosiy qism, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro’yhatidan iborat. Talaba mavzuni yoritishda o’z oldiga qo’ygan maqsadi aniq tasavvur qilib bu qurs ishiga jiddiy yondoshgan. Mavzu ustida ishlash davomida bitiruvchi unga oid adabiyotlarga murojaat qilgan va internet saytlaridan ham ma’lumot olgan
Kamilova Zarnigor mazkur kurs ishi yangiliklarga boy bo;lib, maktab, kolej va litsey talablari uchun qo’shma adabiyot sifatida foydalanishi
Z. Komilovaning kurs ishi mavzusini mustaqil ravishda bajarganligi, internet ma’lumotlaridan keng foydalanganligini hisobga olib, ushbu kurs ishini ijobiy bahoga himoya qilishiga ishonch bildiraman.
Umumаn оlgаndа ushbu kurs ishi rеfеrаtiv xаrаktеrgа egа bo’lib, kurs ishigа qo’yilgаn bаrchа tаlаblаrgа jаvоb bеrаdi dеb hisоblаymаn.
Kurs ishi raxbari: __________________________
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti Informatika o‘qitish metodikasi sirtqi ta’lim yo‘nalishi talabasi
|
-Rasm. Yer gaz omborini hosil qilish uchun saqlagichlar

|
-Rasm. Yer gaz omborini hosil qilish uchun saqlagichlar
|
bet | 2/2 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #112574 |
Bog'liq Gazni yer ostida saqlash16-Rasm. Yer gaz omborini hosil qilish uchun saqlagichlar.
17-Rasm. Yer Gaz omboridagi inshoatlar.
Ularning ishlashi uchun zarur bo'lgan infratuzilma ob'ektlari har qanday er osti gaz omborlari yuzasida qurilmoqda. Har bir omborxona tozalash inshootlari bilan jihozlangan, bu erda er osti omboriga haydalishdan oldin gaz turli aralashmalardan tozalanadi.
Tozalangan gaz o'lchash va o'lchash stantsiyasiga yuboriladi, so'ngra kompressor ustaxonasiga boradi: ular siqishni amalga oshiradilar - bosimni kerakli qiymatga etkazish orqali gazni tayyorlash texnologiyasi.
Gaz taqsimlash punkti yer osti gaz ombori ustida quriladi, u erda gazni qayta ishlashdan keyin yoqilg'i texnologik oqimlarga bo'linadi, bu orqali gaz er ostiga haydaladi.
Shuningdek, barcha omborxonalar magistral gaz quvurlari tarmog'iga ulangan, ular orqali yonilg'i quyish uchun yoqilg'i quyiladi va kerak bo'lganda gaz iste'mol qiladigan markazlarga yuboriladi
|
| |
O’rgatuvchi tanlanma obyekt-etalonlar bilan qoplamasi turg’unligini hisoblash

|
O’rgatuvchi tanlanma obyekt-etalonlar bilan qoplamasi turg’unligini hisoblash
|
bet | 29/44 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #149710 |
Bog'liq 1-ma’ruza. Berilganlarni intellektual tahliliga kirish O’rgatuvchi tanlanma obyekt-etalonlar bilan qoplamasi turg’unligini hisoblash
Tanlanmaning (sinflarning) turgunligi LOQda qaraladi. Sinflar turg’unligini hisoblashda LOQdan “sirpanuvchi imtihon” usuli bo’yicha har bir obyekt-etalonlarni o’chirishdagi nokorrekt anglangan obyektlar sonidan foydalanish taklif qilinadi.
O’rgatuvchi E0={S1,...,Sm} obyektlar to’plami berilgan bo’lib, uning obyektlari o’zaro kesishmaydigan l ta K1,...,Kl sinflarga bo’lingan. Tanlanma obyektlari turli toifadagi alomatlar bilan tavsiflangan bo’lib, ular I miqdoriy va J nominal alomatlar to’plami bilan berilgan, I + J = n.
, turli sxemalar bo’yicha E0 tanlanma LOQini belgilaylik, j=1,2,... . Ixtiyoriy mumkin bo’lgan S=(b1,...,bn) obyektni K1,...,Kl sinflarning biriga tegishli ekanligi (1) formula bilan aniqlanadi.
E0 tanlanamaning har bir Kd sinfi va qoplama uchun ularning tuzilmaviy rang-barangligi o’lchovini jd =j(Kd) turg’unlikni hisoblash orqali aniqlaymiz.
Belgilash kiritaylik, Pji – “sirpanuvchi imtihon” usuli bilan qoplamadan Si (Si Kd ) obyekti o’chirilgandagi Kd sinfdagi noto’g’ri sinflangan obyektlar soni bo’lsin. U holda qoplamaning Kd, d= sinfdagi turgunligi
jd =
formula bilan hisoblanadi. Bu yerda md, mos ravishda Kd sinfdagi obyektlar va qoplamadiga Kd tegishli obyektlar soni. Ma’lumki, Kd sinfi qoplamasining eng katta turg’unlikka da erishadi, Si obyektning muhimligi Pji qiymati bilan aniqlanadi.
Turli LOQlar kesishmasi yoki bo’sh bo’ladi yoki past qiymatli alohidagi (anomal) neyronlar to'plami hosil bo'ladi. LOQdan bittadan ortiq obyektlarni o’chiraganda SNT amal qilish sifatini baholash nazariy va amaliy qiziqish tug’diradi.
|
| |
-ma’ruza. Informativ alomatlar to‘plamlari

|
-ma’ruza. Informativ alomatlar to‘plamlari
|
bet | 31/44 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #149710 |
Bog'liq 1-ma’ruza. Berilganlarni intellektual tahliliga kirish10-ma’ruza. Informativ alomatlar to‘plamlari
Obrazlarni anglash nazariyasida informativ alomatlar to‘plamini sintez qilish va tanlash usullari farqlanadi. Alomatlar sintezi (features extraction) – berilgan (xom) alomatlar funksiyasi sifatidagi yangi alomatlarni generatsiya qilishdir.
Alomatlarni tanlash (features selection) – foydalaniladigan mezonlar va ularni amalga oshirish usullariga bog‘liq ravishda ahamiyatli (informativ) alomatlarni tanlashdir. Aniq bir masalaga nisbatan alomatlarni informativ deyish mumkin. Alohida alomatlarning yuqori informativligi, ulardan tashkil etilgan to‘plam ham informativ bo‘lishini kafolalamaydi. Odatda alomatlarni tanlash masalasi NP to‘liq masala bo‘lganligi sababli optimal yechim mumkin bo‘lgan barcha variantlarni ko‘rib chiqish asosida olinishi mumkinki, real masalalarda buni amalga oshirishning deyarli imkoniyati yo‘q. Barcha variantlarni qarab chiqishni cheklab o‘tish uchun amaliyotda turli evristik usullardan foydalaniladi.
Alomatlar bir-biri bilan kuchli bog‘liq bo‘lishi, bir qator masalalarda ularning soni obyektlar sonidan katta bo‘lishi mumkin. Tanlanma obyektlari to‘plamining barchasi uchun bir xil informativ bo‘lgan alomatlarning o‘rtacha to‘plam ostisini olish murakkab masaladir.
Ma’ruzada barcha obyektlar tanlanmasi va alohida har bir obyekt uchun alohida informativ alomatlar to‘plam ostilarini tanlash masalalari qaraladi. Tanlash usullarida tanlanmaga dastlabki ishlov berishga asoslangan chastotali tahlilidan foydalaniladi. Obyektlar tavsifidagi alomatlar qiymatlarini yagona (nominal) o‘lchov shkalasiga o‘tkazish va informativ alomatlar to‘plam ostisiga nomzod sifatida faqat bog‘liqmas alomatlarni tanlash taklif etiladi.
Odatda, “o‘qituvchi” yordamida sinflashda turli toifadagi alomatlarning informativ to‘plam ostilarilarini ajratish jarayoni quyidagi muammolar yechimiga bog‘liq:
a) alomatlarni, boshlang‘ich ma’lumotni minimal yo‘qotadigan yagona turdagi o‘lcham shkalasiga o‘tkazish yoki miqdoriy alomatlar to‘plami bo‘yicha obyektlarning atrof tizimini berish;
b) obyektlar o‘rtasidagi yaqinlik o‘lchamini va tanlash mezonlarini aniqlash.
Obrazlarni anglashning o‘qituvchili o’rgatish masalalari yechishda obyektlarni baholash (indekslashtirish) mezonlari qaraladi. Baho qiymati obyekt informativ alomatlarining individual to‘plam ostisi bo‘yicha mezonning ekstremumi asosida hisoblanadi. Har bir obyekt atrofida o‘zining mantiqiy qonuniyati mavjudligi haqidagi gipotezaning rostliligi tekshiriladi.
|
| |
Bilimlarga asoslangan tizimlar

|
Bilimlarga asoslangan tizimlar
|
bet | 28/44 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #149710 |
Bog'liq 1-ma’ruza. Berilganlarni intellektual tahliliga kirishBilimlarga asoslangan tizimlar
Bilimga asoslangan tizimlarning (BAT) turlaridan biri SNT o'rganishi shaklida amalga oshiriladigan avtomatik gipoteza (gipotezalarni yuzaga keltirish) hisoblanadi. Sun'iy intellekt elementlari bo'lgan tizim aprior bilimga ega bo'lib, bilimlarni to'plash, umuman olganda, o'qituvchili yoki o'qituvchisiz o'rganish qobiliyatini yaxshilaganda, o'rganishning kumulyativ (jamlovchi) turini amalga oshiradi, deb hisoblanadi.
Minimal konfiguratsiyali SNT sintez qilishda bilim manbai sifatida nominal alomatlar vaznini hisoblashdagi - sinf ichidagi o’xshashlik va - sinflar ora farqlanishni keltirish mumkin. Bu kattaliklarning qiymatlari to’plami [0,1] intervalda yotadi va ularni qat’iymas mantiq terminlarida izohlash oson. Nominal alomatlar vaznlarini tartiblash expert-tadqiqotchiga vaznlari qiymatlari kichik bo’lgan qaysi nominal alomatlar informativ emasligi bo’yicha xulosa qilash imkonini beradi.
O’raguvchi E0 tanlanmaning etalonlar bilan LOQ qurish “ketma-ket o’chirish” protsedurasi kirishiga obyekt-nomzodlarni qanday ketma-ketlikda berilsh sxemasiga bog’liq bo’ladi va bunday sxemalar soni m! qiymaidan oshmaydi. Bilim ajratib olish nuqtai-nazaridan quyidagilar ahamiyatli hisoblanadi:
- barcha qoplamalar birlashmasi boshlang’ich tanlanma bilan ustma-ust tushadimi;
- ikkita va undan ko’p qoplamalarni qanday solishtirish mumkin;
- turli qoplamalar to’plamida qanday munosabatlarni kiritish mumkin, bu munosabatlar xossalari va ular qanday munosabatlar sinflarinini hosil qiladi.
Faraz qilaylik, o’chirishga nomzodlar ko’rsatishning k sxemasi amalga oshirilib, M1,...,Mk – qoplamalar obyektlarining to’plamalari shakllantirilgan bo’lsin. Birinchi navbatda M1,...,Mk to’plamalar ustida an’anaviy kesishma va birlashma amallarinini bajarish natijalari qiziqish uyg’otadi. E0 holati quyidagicha izohlanishi mumkin:
sinflar tuzilishini aniqlamaydigan obyektlar mavjudligini;
obyektlarning cheklangan Z0(Z0<E0) to’plamini mavjudki, ularning LOQ E0 bilan aynan bir xil.
Fiksirlangan tanlanmaning turli xil LOQini uning dixotomik quvvati o’lchovi sifatida qarash mumkin.
O’chiriladigan obyektlarni ko’rsatishning turli sxemalari bo’yicha experiment natijalarini tanlanmani o’gratuvchi va nazorat to’plamlarga ajratish masalasiga boshqacha qarashga imkon beradi. Haqiqatan ham, LOQ obyektlarini (ongli ravishda yoki tasoddifan) o’ratuvchi tanlanma, qolganlarini nazorat to’plami sifatida olish natijasida anglashning absolyut aniqligini olish mumkin. Shu sababli, o’rganish jarayonida taqdim etilmagan berilganlarda anglash aniqliginini nazariy baho sifatida qarash mumkin, masalan, nazoratdagi xatolik ehtimolligini matematik kutilishi sifatida. An’anaviy texnologiyalarda tanlanmani o’rgatuvchi va nazorat qismlariga bo’lishda tanlanma LOQ emasligini qayd qilish zarur bo’ladi.
|
| |
Shvetsariya taraqqiyot va hamkorlik agentligi

Shvetsariya taraqqiyot va hamkorlik agentligi
Download
13,74 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/197
Sana
21.05.2024
Hajmi
13,74 Mb.
#247359
Download
13,74 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Shvetsariya taraqqiyot va hamkorlik agentligi
Download
13,74 Mb.
Matnni ko'rish
Tuproq, uning tuzilishi va asosiy xususiyatlari

17
a) tuproqning tarkibiy qismlari
b)
g‘ovaklari
suvga
to‘lgan tuproq
1.2-rasm Tuproqning tarkibiy qismlari va uning g‘ovaklaridagi
suv.
O‘simliklar hayotida tuproq asosan quyidagi vazifalarini
bajaradi:
•
butun o‘simlik va uning ildiz tizimi uchun ushlab turuvchi
muhit;
•
o‘simlikni suv va ozuqa moddalar bilan ta’minlash uchun
ishlatiladigan suvni o‘zida saqlab turuvchi muhit;
???? = 
???? ∙????
????
????
∙ ????????

27
namlikning miqdori (W) aniqlanadi:
𝑾 =
𝑨−𝑩
𝑩−𝑪
;
bu yerda, A – nam turoqning byuks bilan birgalikdagi
og‘irligi (g),
V – 8 soat davomida quritilgan tuproqning (byuks bilan)
og‘irligi
S – byuksning tuproqsiz sof og‘irligi (g).
Tuproqning suv o‘tkazuvchanligi
tuproq
orqali sizib
oqayotgan suv tezligini ifodalaydi. U m/sutka, m/soat yoki mm/
soat kabi birliklarda o‘lchanadi. Tuproqning suv o‘tkazuvchanligi
uning filtratsiya (shimilish) koeffitsientiga bog‘liq bo‘ladi. Har
xil tuproqlarda bu ko‘rsatkich turlicha bo‘ladi. Tuproqning
filtratsiya (shimilish) koeffitsienti o‘z navbatida tuproq tarkibi va
zichligiga bog‘liq bo‘ladi.
Minimal konfiguratsiyali SNT shaffofligi

|
Minimal konfiguratsiyali SNT shaffofligi
|
bet | 27/44 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #149710 |
Bog'liq 1-ma’ruza. Berilganlarni intellektual tahliliga kirishMinimal konfiguratsiyali SNT shaffofligi
1-rasm. Minimal konfiguatsiyali SNT.
Katta hajmdagi berilganlardan mavjud bilimlarni olish jarayonini avtomatlashtirish sun'iy intellekt sohasidagi ustuvor yo'nalishlardan biridir.
O'rgatilgan suniy neyron tarmoqlar (SNT) yordamida bilimlarni ajraib olish obrazlarni anglash, prognozlash muammolarida qaror qabul qilish jarayonini tushuntirish shaklida ifodalanishi mumkin. Bunday tushuntirishga misol sifatida muayyan muammoni hal qilishda SNT tuzilshi va neyronlar sonini aniqlashni keltirish mumkin.
SNTdan foydalangan holda masalalarni echimining aniqligini baholashni shubhasiz ustuvor muammolar qatoriga qo’shish mumkin. Bu o’rinda o’ragatuvchi tanlanmani obyektlar-etalonlar bilan qoplamasini qurish orqali minimal konfiguratsiyali SNTni sintez qilishda SNT o’rganish jarayonida ko'rmagan berilganlarda mumkin bo’lgan (ehtimollikdagi) xatoliklarni aniqlashning yangi, noan’anaviy usullari qo’llashni taqoza etadi.
Odatda, neyron to’rining mumkin bo’lgan ob'ektlarning o’zaro kesishmaydigan sinflarga tegishliligi to'g'risida qaror qabul qilish uchun "o'qituvchili" anglash masalalarida "g'olib barchasiga ega" tamoyilidan foydalaniladi. Neyron to’ridagi "g'oliblarini" aniqlashdagi (shakllanishdagi) alohida bir neyronlarning rolini tahlil qilish bu jarayonni etarlicha shaffof qiladi.
Shu maqsadda, turli toyifadagi alomatlar fazosida tavsiflangan ob'ektlarning har bir sinfi uchun turgunlik qiymati hisoblablanadiki, unga sinflash sifatini xarakterlaydigan sezgirlik deb nomlanuvchi tushunchaga analog deb qarash mumkin bo'ladi. Bu xususiyat obyektlarning aniq bir sinfini aniqlab beruvchi bitta neyroni (etalonning) yo’qitilishi natijasida anglash sifatini kamayishining o’rtacha bahosini ifodalaydi.
Mantiqiy shafof to’r deganda to’r tuzulishiga ko’ra foydalanuvchiga tushunarli bo’lgan masalani echish algoritmi osonlik bilan shakllanish imkon berilashidir.
Oddiy ravishda to’rni soddalashtirish to’rning shaffof bo’lishiga olib kelmaydi. Buning uchun to’r signallari va elementlarini o’chirishning maxsus usullarini yaratish talab qilinadiki, ular expert-tadqiqotchi tushunadigan mantiqiy shaffoflikni ta’minlab beruvchi tuzilishga ega to’rni qurishga imkon bersin. Kiritiladigan mantiqiy shaffoflik mezoni – bu to’r tomonidan qilanadigan qaror jarayonini imkon qadar sodda va foydalanuvchiga tushunarli tavsifini olish mezonidir.
Taklif qilinayotgan usul evristik hisoblanadi. Bu holat shaffof SNT qurish foydalanuvchining mantiqiy shaffoflik tushunchasini qay darajada tushunishi va muhimlik darajasiga ko’ra parametrlar tanlanishi mumkin bo’ladi.
|
| |
“O‘ZBEKISTONDA SUV RESURSLARINI BOSHQARISH

“O‘ZBEKISTONDA SUV RESURSLARINI BOSHQARISH
MILLIY LOYIHASI” 2-BOSQICH
Mamatov S. A., Xamraev Sh.R., Qarshiev R.J.,
Zaks I. A., Burxonjonov B. Sh.
SUV TEJOVCHI SUG‘ORISH
TEXNOLOGIYALARI
ASOSLARI
(darslik)
431
Direktor
Bahodir Husanov
Muharrir
Mavjuda Ahmedova
Badiiy muharrir
Muhiddin Xoldarov
Sahifalovchi
Sevara Po‘latova
432
Litsenziya raqami: AI №207, 28.08.2011 yilda berilgan.
Bosishga 2021 yil 00.00 da ruhsat etildi.
Bichimi 60х84 1/16. Bosma tabog’i 13,0.
"Times New Roman" garniturasi.
Ofset usulida bosildi.
Adadi 000 nusxa.
433
"Info Capital Group" nashriyoti,
100128 Toshkent sh., Labzak ko’chasi, 29/55.
Tel.:
(+998 71) 241-32-21,
Mob:
(+998 99) 899-89-11.
Elektron pochta qutisi:
publishing@infocapital.uz
Telegram kanalimiz:
infocapitalbooks
|
O‘simliklar hayoti - Shvetsariya taraqqiyot va hamkorlik agentligi

13
O‘simliklar fiziologiyasining tadqiqot ob’ekti sifatida
yorug‘lik elektromagnit energiyasidan
energiya manbasi sifatida
foydalana olish, bu energiyani turli organik birikmalarning erkin
(kimyoviy) energiyasiga aylantira
olish qobiliyatlariga ega
ekanligi bilan boshqa tirik organizmlardan ajralib turuvchi
o‘simliklar qaraladi.
O‘simliklar fiziologiyasining asosiy vazifasi o‘simliklarni
parvarishlashning mahsuldorligini oshirish
va mahsulot sifatini
yaxshilashga yo‘naltirilgan usullarini ilmiy asoslash maqsadida
o‘simlik organizmlari hayot faoliyati
jarayonlarini ochib
berishdan iborat.
O‘simliklar ildiz, tana (poya, shox) va barglardan tashkil
topadigan murakkab biokimyoviy organizm sanaladi (1.1-rasm).
1.1-rasm.
O‘simlik va uning
qismlari joylashishining
umumiy ko‘rinishi
14
O‘simlikning har biri organi o‘ziga xos vazifani bajaradi:
•
O‘simlikning ildizi
suv bilan
birga ozuqa moddalarni
tuproqdan o‘zlashtirish va ular bilan o‘simlikning
vegetativ tizimini ta’minlash vazifasini bajaradi.
•
O‘simlikning tanasi
(poyasi, shoxlari) o‘simlikning
vegetativ tizimiga (ildizdan bargigacha) suv va oziq
moddalarni
va aksincha, ildiz tizimiga fotosintez
mahsulotlarini (assimilyatlar)
yetkazib berish uchun
xizmat qiladi.
Algoritmlarni layihalash

|
Algoritmlarni layihalash
|
Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #244265 |
Bog'liq 1-amaliy ishi
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR
VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
QARSHI FILIALI
TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI
FAKULTETI
TT-11-22 GURUH TALABASINING
ALGORITMLARNI LAYIHALASH
FANIDAN
1-AMALIY ISHI
BAJARDI: Ziyadova Shahnoza
QABUL QILDI: Ablaqulov.K.B
QARSHI-2024
Mavzu: Algoritmlarni loyihash va tahlil qilish. Chiziqli, tarmoqlanuvchi va
takrorlanuvchi tuzilmali algoritmlar
Dastur kodi:
#include
#include
using namespace std;
void egizaksonlar(int n) {
bool prime[n + 1];
memset(prime, true, sizeof(prime));
for (int p = 2; p * p <= n; p++) {
if (prime[p] == true) {
for (int i = p * 2; i <= n; i += p)
prime[i] = false;
}
}
cout << "\nEgizak sonlar:\n";
for (int p = 2; p <= n - 2; p++) {
if (prime[p] && prime[p + 2])
cout << "(" << p << "," << p + 2 << ") \n";
}
}
int main() {
int n;
cout << "Ixtiyoriy sonni kiriting: ";
cin >> n;
egizaksonlar(n);
return 0;
}
Dastur kodi:
#include
#include
#include
using namespace std;
int main(){
int n,s;
cout<<"n="; cin>>n;
for(int i=1; i<=n;i++){
s=0;
for (int j=1; jif(i% j==0)
s++;
}
if(s==1)
cout<}
system("pouse");
}
|
| |
-BOB. SUG‘ORILADIGAN EKINLAR

12
O‘simlik tomonidan o‘zlashtirilgan
suvning kichik ulushi-
gina moddalar fotosintezi uchun sarflanadi.
Ildizlar suvni o‘zlashtirish jarayonida suv bilan birga erigan
mineral birikmalarni ham o‘zlashtiradilar.
O‘simlikdan bug‘lanayotgan
suvning tarkibida tuzlar
bo‘lmaydi, mineral birikmalar – tuzlar o‘simlik organizmida
qoladilar va metabolizm jarayonida ishtirok etadilar.
Suv o‘simlik tanasida suv ta’minoti tizimi (ksilema)
orqali
pastdan yuqoriga qarab harakatlanadi.
Suv harakatlanishining kuchi ildizlarni suvni o‘zlashtira olish
(so‘rish) va barglarni suvni bug‘lantirishi intensivligiga bog‘liq
sanaladi.
Suvning harakati o‘simlikning barcha a’zolarini o‘zaro
birlashtiradi, turli birikmalarni o‘simlik tanasining bir joyidan
boshqa joyiga ko‘chirib o‘tkazadi
va hujayralarni suv bilan
oziqlantiradi.
Shunday qilib, o‘simliklar suvni kecha-yu kunduz tinimsiz
iste’mol qiladilar va shu yo‘l bilan o‘zlarini
rivojlanishini
ta’minlaydilar.
Shvetsariya taraqqiyot va hamkorlik agentligi - bet 7

15
digan suv, havo va oziq moddalar;
•
kosmik omillar, ya’ni quyosh energiyasidan olinadigan
issiqlik va yorug‘lik.
1.2. Sug‘oriladigan dehqonchilikda tuproqning o‘rni
Butun jahonda oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishda
muhim o‘ringa ega bo‘lgan tuproq qishloq xo‘jaligining
asosiy
tabiiy boyliklaridan biri sanaladi.
Tuproq – litosfera yuza qavatlarining suv, havo va tirik
organizmlar ta’sirida o‘zgarishidan shakllanadigan va genetik
jihatdan o‘zaro bog‘liq gorizontlardan
tashkil topgan tabiiy
tuzilmadir, ya’ni yer po‘stining yuza va unumdor qatlamidir.
Tuproqlar odatda iqlim, tuproq ona jinsi, o‘simliklar va
hayvonot olami, hududning relefi va insonning xo‘jalik faoliyati
kabi omillar ta’sirida tog‘ jinslarini nurashi asosida hosil bo‘ladi.
Tuproqning tog‘ jinslaridan farq qiladigan eng muhim xususiyati
uning unumdorligidir. Odamning xo‘jalik faoliyati ham tuproq
hosil bo‘lish jarayonining ba’zi
omillariga, masalan, o‘simlik-
larga, shuningdek, yerga ishlov berish, uning meliorativ holatini
yaxshilash, organik o‘g‘it solish tuproqqa bevosita ta’sir
ko‘rsatadi.
Tuproq tarkibida tabiiy
holatda mineral zarrachalar, organik
birikmalar, havo va suv bo‘ladi. Qishloq xo‘jaligi ekinlaridan
yuqori hosil olish uchun tuproq tarkibida kaliy, fosfor, kalsiy,
oltingugurt, temir va boshqa elementlarning
zaxirasi mavjud
bo‘lishi va azot, suv, havo kerakli miqdorda bo‘lishi, issiqlik
hamda quyosh nuri bo‘lishi lozim. Ushbu ko‘rsatib o‘tilganlardan
birortasining yetishmasligi o‘simlik rivojlanishiga albatta ta’sir
etadi. Ekinlar organik to‘qimalari tarkibida 80-90% suv va 10-
20% quruq moddalar mavjud.
Suv tuproq tarkibidagi ozuqa moddalarini eritma holatiga
16
keltiradi va shu yo‘l bilan ularni ekinlarning ildizi orqali
o‘zlashtirilishiga sharoit yaratadi.
Shu bilan bir qatorda, tuproq
takibida ma’lum miqdordagi havoning mavjud bo‘lishi
mikroorganizmlarning rivojlanishi va ildiz sistemasining nafas
olishi uchun xizmat qiladi.Uglerod almashinishi, suvni saqlash va
filtrlash, suv bosishi va qurg‘oqchilikka chidamlilikni oshirishda
tuproqning roli katta.
Shvetsariya taraqqiyot va hamkorlik agentligi - bet 9

18
va shakldagi agregatlarga birikkan shaklda bo‘ladi. Tuproqqa xos
bo‘lgan agregatlarning jamlanmasi tuproqning tarkibiy tuzilmasi
deb ataladi.
Tuproqning strukturasi
o‘simliklarning ildiziga
havo yetib borishi, namlikning saqlanishi, mikroorganizmlar
rivojlanishiga ta’sir qiladi. Agregatlarning hajmi ekin hosilini
ancha o‘zgartirib yuborishi mumkin.
O‘simliklarning rivojlanishi uchun tuproqning eng maqbul
strukturasida agregatlarning kattaligi 0,25 mm dan 7-10 mm
gacha bo‘ladi (agronomik eng yaxshi struktura). Tuproq
strukturasining mustahkamligi va suvga chidamliligi, uning
muhim xususiyatlaridan sanaladi.
Tuproqning turi
uning strukturasi bilan tavsiflanadi.
Tuproqning strukturasi uning kattiq qismi va havo bilan to‘lgan
bo‘shliqning fizik tuzilishi, hajmi, shakli, miqdoriy nisbati, o‘zaro
bog‘liqliklari, mexanik elementlar va agregatlar joylashuvi bilan
bog‘liq.
Tuproq qatlamida saqlanadigan suvning holatini belgilovchi
barcha xossalar yig‘indisiga
tuproqning suv-fizik xossalari
deyiladi. Tuproqning eng muhim suv-fizik xossalari tarkibiga
tuproqning suvni ushlab, saqlab turish qobiliyati, nam sig‘imi,
suv o‘tkazuvchanligi va suv ko‘taruvchanlik qobiliyatlari kiradi.
Tuproqning quyidagi suv-fizik xossalari sug‘oriladigan
dehqonchilikda muhim ahamiyatga ega sanaladi:
1.
Mexanik tarkibi (yengil, o‘rtacha va og‘ir tuproqlar);
2.
Tuproqning hajmiy massasi va solishtirma og‘irligi;
3.
Tuproqning nam sig‘imi (to‘liq nam sig‘imi (maksimal
nam sig‘imi), dala chegaraviy nam sig‘imi (dala nam sig‘imi),
eng kam nam sig‘imi, maksimal molekular nam sig‘imi);
4.
Suv o‘tkazuvchanligi (infiltratsiya);
5.
Suv ko‘tarish xususiyati;
6.
Suv berish xususiyati.
Оptimаl yechimni аniqlаshgа dоir tеоrеmаlаr

|
Оptimаl yechimni аniqlаshgа dоir tеоrеmаlаr
|
bet | 2/3 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #252337 |
Bog'liq 2-mustaqil ishi R.KОptimаl yechimni аniqlаshgа dоir tеоrеmаlаr
1-tеоrеmа. Аgаr bаzis rеjа uchun tеngsizlik o’rinli bo’lsа, u hоldа bu rеjа оptimаl rеjа bo’lаdi.
2-tеоrеmа. Аgаr bаzis rеjаdа tаyin bir j uchun shаrt o’rinli bo’lsа, u hоldа оptimаl rеjа bo’lmаydi vа shundаy rеjаni tоpish mumkin bo’lаdiki, uning uchun
tеngsizlik o’rinli bo’lаdi. Shuning uchun tоpilgаn bаzis rеjаni оptimаl rеjаgа yaqin bo’lgаn bоshqа bаzis rеjаgа аlmаshtirish mаqsаdidа bаzisgа
shаrtni qаnоаtlаntiruvchi vеktоrni kiritib quyidagi
(6)
shаrtni qаnоаtlаntiruvchi vеktоr bazisdan chiqаrilаdi. Bu hоldа elеmеnt hаl qiluvchi elеmеnt sifаtidа bеlgilаndi. Shu elеmеnt jоylаshgаn - qаtоrdаgi vеktоr o’rnigа u jоylаshgаn ustundаgi vеktоr bаzisgа kiritilаdi. vеktоrning o’rnigа vеktоrni kiritish uchun simplеks jаdvаl quyidаgi fоrmulаlаr аsоsidа аlmаshtirilаdi.
Simplеks jаdvаl аlmаshgаndаn so’ng yanа qаytаdаn оptimаllik bаhоlаri аniqlаnаdi. Аgаr bаrchа lаr uchun bo’lsа, оptimаl yechim tоpilgаn bo’lаdi. Аks hоldа tоpilgаn bаzis rеjа bоshqа bаzis rеjа bilаn аlmаshtirilаdi.
Аgаr tаyin bir j uchun tеngsizlik o’rinli bo’lsа, u hоldа 2- tеоrеmаgа аsоsаn bu bаzis rеjаni hаm yangi bаzis rеjаgа аlmаshtirish kеrаk bo’lаdi. Bu jаrаyon оptimаl rеjа tоpilgunchа yoki mаsаlаdаgi mаqsаd funksiyaning quyidаn chеgаrаlаnmаgаn ekаnligi аniqlаngunchа tаkrorlanadi.
(5)
Mаsаlаning оptimаl yechimining mаvjud bo’lmаslik shаrti quyidаgichа:
Аgаr tаyin j uchun tеngsizlik o’rinli bo’lib, bu ustundаgi bаrchа elеmеntlаr nomusbat, ya`ni bo’lsа, u hоldа mаsаlаning mаqsаd funksiyasi chеkli ekstrеmumgа egа bo’lmаydi.
Fаrаz qilаylik, simplеks jаdvаldа оptimаllik shаrti bаjаrilsin. Bu hоldа bu yechim
fоrmulа оrqаli tоpilаdi. Bu yеrdа mаtrisа bаzis vеktоrlаrdаn tаshkil tоpgаn mаtrisаdir.
(1)-(3) mаsаlа uchun B mаtrisа m o’lchоvli - birlllik mаtrisаdir,
ya’ni .
bo’lgаnligi sаbаbli mаtrisа hаm birlik mаtrisа bo’lаdi.
Dеmаk, оptimаl yechim bo’lаdi.
1-misоl. Mаsаlаni simplеks usul bilаn yeching.
.
Yechish. Bеlgilаshlаr kiritаmiz vа simplеks jаdvаlni to’ldirаmiz.
Simplеks usulning I bоsqichidа bаzisgа vеktоr kiritilib vеktоr chiqаrildi, II bоsqichidа kiritildi vа chiqаrildi. Simplеks jаdvаl (7) fоrmulаlаr аsоsidа аlmаshtirilib bоrildi. III bоsqichdа оptimаl yechim tоpildi:
|
| |
Sun’iy bazis vektor usul - Algoritmlarni layihalash

|
Algoritmlarni layihalash
|
bet | 3/3 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #252337 |
Bog'liq 2-mustaqil ishi R.KSun’iy bazis vektor usul
Аgаr mаsаlаning shаrtlаridа o’zаrо erkli bo’lgаn m tа birlik vеktоrlаr (bаzis vеktоrlаr) qаtnаshmаsа, u holda ulаr sun’iy rаvishdа kiritilаdi. Mаsаlаn, ChP mаsаlаsi quyidаgi ko’rinishdа bеrilgаn bo’lsin deylik:
(7)
(8)
(9)
Bu masalaga qo‘shimcha o’zgaruvchilar kiritiladi va ga aylantiriladi.
Natijada quyidagi kengaytirilgan masala hosil bo’ladi:
(10)
(11)
(12)
Bu holda vektorlar bazis vektorlar va o‘zgaruvchilar “bazis o’zgaruvchilar” deb qabul qilinadi.
Agar berilgan masala quyidagi ko’rinishda bo’lsa:
(13)
(14)
(15)
Bu mаsаlаgа sun’iy o’zgаruvchilаrni kiritib quyidаgi kеngаytirilgаn mаsаlа hоsil qilinаdi:
(16)
(17)
(18)
bu yеrdа: – yеtаrlichа kаttа musbаt sоn.
Sun’iy bаzis o’zgаruvchilаrigа mоs kеluvchi vеktоrlаr sun’iy bаzis vеktоrlаr dеb аtаlаdi.
Bеrilgаn (13)-(15) mаsаlаning оptimаl yechimi quyidаgi tеоrеmаgа аsоslаnib tоpilаdi.
3-tеоrеmа. Аgаr kеngаytirilgаn (16) - (18) mаsаlаning оptimаl yechimidа bar-cha sun’iy bаzis o’zgаruvchilаri nоlgа tеng bo’lsа, ya’ni:
tеnglik o’rinli bo’lsа, u hоldа bu yechim bеrilgаn (13)-(15) mаsаlаning hаm оptimаl yechimi bo’lаdi.
Аgаr kеngаytirilgаn mаsаlаning оptimаl yechimidа kаmidа bittа sun’iy bаzis o’zgаruvchi nоldаn fаrqli bo’lsа, u hоldа mаsаlа yechimgа egа bo’lmаydi.
2-misоl. Mаsаlаni sun’iy bаzis usuli bilаn yeching:
Yechish. Mаsаlаgа sun’iy o’zgаruvchilаr kiritаmiz vа ni gа aylantiriladi. Natijada quyidаgi kеngаytirilgаn mаsalа hоsil bo’lаdi:
Hоsil bo’lgаn mаsаlаni simplеks jаdvаlgа jоylаshtirib, uni simplеks usul bilаn yеchаmiz.
Shundаy qilib, simplеks usul bo’yichа 4-tа qаdаmdаn ibоrаt yaqinlаshishdа оptimаl yechim tоpildi. Oxirgi qadamda bo’ladi. Оptimаl yechim quyidagicha yoziladi:
Kеngаytirilgаn mаsаlаning оptimаl yechimidаgi sun’iy o’zgаruvchilаr gа tеng . Shuning uchun (3-tеоrеmаgа аsоsаn) bеrilgаn mаsаlа-ning оptimаl yechimi:
bo’lаdi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
Томас Кормен, Чарльз Лейзерсон, Рональд Ривест, Клиффорд Штайн. Алгоритмы: построение и анализ. Москва-Санкт-Петербург-Киев. Изд. дом «Вильямс», 2003. 1293 стр.
Levetan Anany. Introduction to the design & analisis of algorithms. 3rd ed. Villanova university. New Jersey. 2012. 693 page.
Род Стивенс. Готовые алгоритмы. М.: ДМК Пресс. Питер 2004. 384 стр.
Стивен Скиены. Алгоритмы. Руководство по разработке. Питер 2011. 715 стр.
https://reja.tdpu.uz/shaxsiyreja/content/3348/html/65371/2-mavzu.htm
|
| |
Zaminni tartibga solish. Qavatlarni tayinlash va turlari. Zamin ishlarini mexanizatsiyalash: pol turlari, poydevor va taglik qatlamlari, polga qo'yiladigan talablar, har XIL turdagi taxta turlari va texnologiyasi

|
Zaminni tartibga solish. Qavatlarni tayinlash va turlari. Zamin ishlarini mexanizatsiyalash: pol turlari, poydevor va taglik qatlamlari, polga qo'yiladigan talablar, har XIL turdagi taxta turlari va texnologiyasi
|
bet | 1/16 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 373,02 Kb. | | #250573 |
Bog'liq pollar haqida
Zaminni tartibga solish. Qavatlarni tayinlash va turlari. Zamin ishlarini mexanizatsiyalash: pol turlari, poydevor va taglik qatlamlari, polga qo'yiladigan talablar, har xil turdagi taxta turlari va texnologiyasi
ULASHISH
ULASHISH
Bir qavatli sanoat binolarini qurishda zaminning joylashishiga alohida e'tibor berilishi kerak. Zaminni tanlash, birinchi navbatda, xonaning funktsional maqsadiga va kelajakda foydalanishga bog'liq. Sanoat qurilishida ishlatiladigan eng keng tarqalgan pol turlariga quyidagilar kiradi: tosh, yog'och, keramika, asfalt, asfalt, beton, tuproq va metall.
Tosh pollar- bu turdagi zaminni qurishda ishlatiladigan asosiy material - yulka toshlari va toshbo'ronli toshlar. Ushbu turdagi zamin tekis sirt talab qilinmaydigan xonalarda qo'llaniladi va zamin yuqori mexanik va termal stressga duchor bo'ladi. Yo'l qoplamali toshlar balandligi 14-16 santimetr bo'lgan katta va 9-10 santimetr balandlikdagi kichik o'lchamlarda ishlab chiqariladi. Toshli zaminni o'rnatishda katta yulka toshlari va toshbo'ronli toshlar qumning pastki qatlamiga yotqiziladi, kichik yulka toshlari esa 4-5 santimetr qalinlikdagi qumli asosda beton taglik qatlamiga yotqiziladi. Ushbu turdagi zaminning asosiy afzalligi - aşınmaya, kuchli zarba va tebranishlarga yaxshi qarshilik.
Yog'och pollar- sanoat binolari uchun taxta va oxiriga bo'linadi. Yog'ochdan yasalgan taxtalar faqat ma'muriy va biznes binolarida qo'llaniladi. Yakuniy yog'och pollar taxtalardir turli shakllarda 7-9 santimetr balandlikda, poydevorning yuki va kuchiga qarab, ular temir-beton yoki beton asoslarga yotqiziladi.
Seramika pollari- kafel, klinker va g'ishtlarga bo'linadi. Plitkali pollar muntazam tozalash talab qilinadigan va yuqori tozalik talab qilinadigan xonalarga o'rnatiladi va yuqori tebranish yuklari yo'q. Seramika plitalari tsement ohak bilan beton tayyorlashga yotqiziladi. Klinker va g'ishtli pollarni yotqizayotganda, taglik qatlami 1,5-2 santimetr qalinlikdagi tsement ohak qo'shilishi bilan betondan tayyorlanadi. Keramika zaminining asosiy afzalliklari kislotalar, gidroksidi, benzin, yog'lar, erituvchilarga nisbatan yuqori qarshilik, shuningdek, yuqori namlik qarshiligidir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Zaminni tartibga solish. Qavatlarni tayinlash va turlari. Zamin ishlarini mexanizatsiyalash: pol turlari, poydevor va taglik qatlamlari, polga qo'yiladigan talablar, har XIL turdagi taxta turlari va texnologiyasi
|
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI

MAZMUNNOMA
Ushbu Individual loyiha ishi Maktabgacha ta’lim muassasasining tayyorlov
guruhi mashg‘ulotlarida foydalaniladigan “Men maktabga boraman” mobil ilovasini
ishlab chiqishga bag`ishlangan. Ishning maqsadi ushbu mobil ilova orqali asosan yosh
bolalarni maktabni boshlang’ich sinfiga kirishidan oldin kerak bo’ladigan zarur
bo’lgan bilimlarni berishga asoslangan mobil ilova ishlab chiqishdan iborat. Ushbu
mobil ilova maktabgacha ta’lim tashkilotlarining tarbiyalanuvchilari va maktabning
boshlangʻich ta’lim sinf o`quvchilarining bilimlarini rivojlantirishda yordam beradi.
Mobil ilovani ishlab chiqishda Java dasturlash tilidan foydalanilgan.
АННОТАЦИЯ
Данная выпускная квалификационная работа посвящена разработке
мобильного приложения «Я иду в школу», используемого при обучении
подготовительной группы дошкольного образовательного учреждения. Целью
работы является разработка мобильного приложения на основе, которое в
основном основано на предоставлении детям раннего возраста необходимых
знаний, необходимых им до поступления в начальную школу. Это мобильное
приложение помогает развивать знания учащихся дошкольных образовательных
организаций и учащихся начальных классов. При разработке мобильного
приложения использовался язык программирования Java.
Dasturiy injiniringi

Dasturiy injiniringi
Download
2,39 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/28
Sana
05.12.2023
Hajmi
2,39 Mb.
#111608
Download
2,39 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Dasturiy injiniringi
Download
2,39 Mb.
Matnni ko'rish
REJA 
I. Kirish - Dasturiy injiniringi

17
3.4 Mobil ilova imkoniyatlari va uning bo‘limlari
IV.
Xulosa
V. Foydalanilgan adabiyotlar
VI.
Ilova
4.3. Individual loyihani rasmiylashtirish
Individual loyiha Word matn muharriri yordamida
yoziladigan mavzuni
yorituvchi qismdan iborat. Mavzuni yorituvchi qism А4 (210 mm х 297 mm)
formatdagi varoqqa bir tomonlama, 1,5 interval oralig‘ida, 14 kattaligidagi shriftda
yoziladi. Sahifa chegaralari: chapdan 30 mm, tepadan va pastdan 20 mm, o‘ngdan
15 mm. Mavzuni yorituvchi qism Individual loyiha topshiriq varog‘ida
ko‘rsatilgan barcha bo‘limlarni o‘z ichiga olishi kerak(ilovaga qarang).:
Birinchi sahifa – Bosh sahifa.
Ikkinchi sahifa – Individual loyihaga topshiriq varog‘i.
Uchinchi sahifa – tushuntirish qismining mundarijasi, mundarijada
Individual loyiha bo‘limlarining joylashgan sahifalari ko‘rsatiladi.
Keyingi
qismlarda, Individual loyihaning joriy uslubiy qo‘llanmada
keltirilgan maslahatlarga doir bo‘limlari keltiriladi.
Matndagi jadvallar o‘ng tarafda raqamlanadi. Jadvallar (namuna 1)
sarlavhasiga ega bo‘ladi. Jadvallar keyingi sahifada davom ettirilgan holatda jadval
ustida: “N jadvalning davomi” yozuvi ko‘rsatiladi.
Namuna 1
1- jadval
Dasturlarni loyihalashning asosiy qoidalari
Qoida nomi
Qoida ta’rifi
Berilganlar aniq ko‘rsatilishi kerak. Matnda rasmlarga havolalar bo‘lishi kerak.
Rasmlar quyidagicha izohlangan bo‘lishi kerak (namuna 2).
18
Namuna 2
1- rasm. Belgilangan bo‘limlar bo‘yicha xotiraning taqsimlanishi: а – Umumiy
tartib bilan; б – alohida tartib bilan
Adabiyotlar ro‘yxati xulosadan so‘ng keltiriladi.
Keltirilgan adabiyotlar
ro‘yxati uni rasmiylashtirish qoidalariga mos bo‘lishi kerak. Ilovalar (agar ular bir
nechta bo‘lsa) lotin alifbosi harflari yordamida belgilanadi (masalan, Ilova А
“Dastur kodi”).
UMUMIY MA’LUMOTLAR - Dasturiy injiniringi

6
3. INDIVIDUAL LOYIHANING TARKIBI
Individual loyiha kirish, nazariy, amaliy (dasturiy) qism, xulosa va
foydalanilgan adabiyotlar bo‘limlaridan iborat bo‘ladi.
Har bir bo‘lim bo‘yicha qisqacha tushuntirish
3.1. KIRISH
Bu bo‘limda talaba o‘ziga berilgan mavzu bo‘yicha dasturlash tillarining
rivojlanishi, yurtimizda AKTga bo‘lgan e’tibor haqida qisqa ma’lumotlar berib
o‘tadi.
Masalan talaba tomonidan “Oziq ovqat maxsulotlarini yetkazib beruvchi
mobil ilova ishlab chiqish mavzusi” tanlangan bo‘lsa, u holda talaba kirish
qismida qisqacha axborot kommunikatsiya texnologiyalarining rivojlanishi,
umuman qisqacha aytganda shu individual ishini bajarishdan asosiy maqsadini,
dastur yaratilgandan so‘ng uning qanchalik darajada jamiyat foyda keltirishi haqida
to‘xtailb o‘tishi tavsiya etiladi. Bundan tashqari kirish qismida berilgan mavzu
doirasida amalga oshirilayotgan ishlar haqida to‘xtalib o‘tish maqsadga muvofiq.
Ilovalarni ishlab chiqish

Swift dasturlash tilidan foydalanib iOS ilovalarini yaratishingiz mumkin. Android
uchun eng keng tarqalgan ilovalar Java yoki Kotlin.
Mobil ilovalarni ishlab chiqish uchun juda koʻp dasturlash tili va texnologiya
toʻplami mavjud. Shuning uchun har doim ilovangizga mos keladigan texnologiyani
tanlang.
Tez texnologik taraqqiyot mobil platformalarning
yangi versiyalarini olib
keladi. Bundan tashqari, har bir necha oyda yangi mobil gadjetlar paydo boʻlmoqda.
Platformalar va qurilmalar doimiy ravishda oʻzgarib turadigan
vaqt va byudjetlar
doirasida mobil ilovalarni ishlab chiqish uchun tezkorlik juda muhimdir. Agar
bozorga chiqish vaqti ustuvor boʻlsa, tezkor rivojlanish usulidan foydalaning. Ushbu
usul dasturiy ta'minotni toʻliq funksionalligi bilan tez-tez yangilash imkonini beradi.
Rivojlanish bosqichlarining ta'rifi mobil ilovangizni takrorlashda yordam beradigan
tezkor rivojlanish strategiyasining bir qismidir.
Ilovani ishlab chiqishning har
bir bosqichi tugagach, u tekshirish uchun ilova
sinov guruhiga oʻtkaziladi.
Tavsiya etiladigan mavzular ro‘yxati

20
24
Dasturlash muammolari yechimlarini avtomatik tekshirish tizimi
25
Chipta bron qilish tizimi dasturiy ta’minot
26
Poliklinika reestrining axborot tizimini ishlab chiqish
27
ToDoList korxona hodimlari uchun topshiriqlar doskasi (3 ta talabaga
(frontend, backend, android))
28
Kafedra sayti uchun bitiruv malakaviy ishlari va magistrlik dissertatsiyalari
mavzularini tanlash va band qilish modulini ishlab chiqish.
29
Til o‘rganuvchilar uchun tasodifiy so‘zlar chiqazuvchi mobil ilovasi ishlab
chiqish
30
Sport majmualari tizimini avtomatlashtirish dasturiy vositasini ishlab chiqish
31
C# unity platformasida intelektual test oyini
32
Sport anjomlari onlayn dokoni tizimini ishlab chiqish
33
“O'zbek-rus tarjimoni” mobil ilovasini loyihalash.
34
“Restoran” axborot tizimini loyihalash.
35
Oziq -ovqat mahsulotlarini yetkazib berish axborot tizimini loyihalash
36
“Pochta” axborot tizimini loyihalash.
XULOSA - Dasturiy injiniringi

16
jarayonida shunga amin bo‘ldimki, har bir dasturchi, o‘z dasturini tuzar ekan,
avvalambor uning foydalanuvchiga tushunarli, boshqarishga anson, hamma
qismlari puxta hisob-kitob qilingan, dasturda yuz berishi mumkin bo‘lgan
xatoliklarni oldi olingan, dasturning yashash sikli hisobga olingan bo‘lishi lozim
ekan. Shundagina yaratilgan dastur foydalanuvchiga uzoq muddat, samarali hizmat
qilishi mumkin.
3.5. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
Foydalanilgan
adabiyotlar
ro‘yxati
Individual
loyihani
bajarishda
foydalanilgan adabiyotlar, internet resurslari ko‘rsatilishi shart (adabiyotlarni
ko‘rsatish qoidalariga amal qilgan holda).
3.6. ILOVA
Ilova qismida talaba tomonidan yaratilgan dasturning kodlari keltirilishi
shart. Talaba o‘zi muhim deb hisoblagan ma’lumotlarni qo‘shimcha tarzda
topshirishi ham mumkin.
Masalan talaba tomonidan “Oziq ovqat maxsulotlarini yetkazib beruvchi
mobil ilova ishlab chiqish” mavzusi tanlangan bo’lsa, u rejani quyidagi tartibda
tuzishi mumkin.
Morus.uz saytini mobil ilovasini arxitekturasini tashkil etish

15
1) Meva va sabzavotlar eksportiga ekspeditorlik va logistik jihatdan
hamrohlik qilish.
2) Ishlab chiqaruvchilardan to‘g‘ridan-to‘g‘ri arzon narxda mahsulot
yetkazib berish.
3) Sotuvchi va sotib oluvchilar uchrashishi uchun onlayn-maydoncha taqdim
etish.
4) Ishonchli hamkorlar topishga va tanlashga ko‘maklashish, shuningdek
ularning ro‘yxatini taqdim etish.
NAZARIY QISM - Dasturiy injiniringi

7
barcha jarayonlarni to‘laligicha o‘rganishi zarur bo‘ladi. Oziq ovqat maxsulotlarini
yetkazib berishda ularning ro’yxati, ularni yetkazib beruvchi firmalar haqida,
ishlab chiqarish jarayoni, tayyor mahsulotni sotish, mijozlardan bo‘lgan haqdorlik,
qarzdorlik kabi tushunchalarni to‘laligicha o‘rganish tavsiya etiladi.
3.2.2. Muammoni yechishda mavjud usullar va ularning kamchilik va
yutuqlarini tahlil qilish
Bu bo‘limda masalani yechishga qaratilgan usullar, texnologiyalar o‘rganilib
ularni tahlil qilib chiqiladi. Berilgan mavzu bo‘yicha usullarning kamchiliklari
aniqlanib, afzalliklaridan foydalanish shart. Yetarli ma’lumotlar to‘plangach, bu
ma’lumotlarni kerakli holatda saqlab, ulardan samarali foydalanish zarur
3.3. DASTURIY QISM
Dasturiy qismda o‘z navbatida bo‘limlarga bo‘linadi:
1) Masalaning qo‘yilishi
2) Individual loyiha mavzusi bo‘yicha algoritm yaratilishi;
3) Algoritmni dasturiy ta’minot yordamida amalga oshirish
4) Yaratilgan dasturning imkoniyatlari
Kafedrasida tashkil etilgan

|
Kafedrasida tashkil etilgan
|
bet | 1/2 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 2,24 Mb. | | #159513 |
Bog'liq тўгарак низоми (2)ЛОТИН
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O`RTA MAXSUS TA`LIM VAZIRLIGI
A. QODIRIY NOMIDAGI JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI FIZIKA VA TEXNOLOGIK TA`LIM FAKULTETI
“TEXNOLOGIK TA’LIM VA TASVIRIY SAN’AT FANLARI”
KAFEDRASIDA
TASHKIL ETILGAN “XALQ HUNARMANDCHILIK”
NOMLI O`QUV METODIK TO`GARAK HAQIDA UMUMIY MA`LUMOT
JIZZAX – 2023
“Texnologik ta’lim va tasviriy san’at fanlari” kafedrasining ilmiy uslubiy yig‘ilishi
BAYONNOMASI
2_.08.2023yil
|
Qatnashdilar: Kafedraning barcha a’zolari
|
K u n t a r t i b i
“Texnologik ta’lim va tasviriy san’at fanlari” kafedrasida tashkil etilayotgan “Xalq xunarmanchilik” nomli o‘quv metodik to‘garak nizomini tasdiqlash to‘g‘risida;
Yuqoridagi nizom asosida kafedrada “Xalq xunarmanchilik” nomli to‘garakni tashkil qilish va unga kafedra o‘qituvchilaridan raxbarlik qilish uchun mos nomzodni tasdiqlash to‘g‘risida.
To‘garak faoliyatini qay tartibda olib borish masalasini ko‘rib chiqish.
Kun tartibida muxokamaga qo‘yilgan masalalar to‘g‘risida ilmiy uslubiy seminar raisi F.Irmatov qisqacha ma’lumot berdi va kun tartibidagi birinchi masalani kafedra a’zolari muxokamasiga tashladi.
Kun tartibidagi birinchi masala yuzasidan kafedra mudiri M.Yusupov so‘zga chiqib kafedra o‘qituvchisi M.Yo’ldoshev tomonidan tuzilgan to‘garak nizomi barcha xuquqiy normativ xujjatlarga mos kelishini aytdi. Kafedra professor – o‘qituvchilaridan dots. R.Umarov va T.Ismoilovlar so‘zga chiqib tasdiqlanishi kutilayotgan to‘garak nizomi ilmiy va uslubiy tomondan barcha talablarga mos ekanligini aytib o‘tdilar. Kun tartibidagi birinchi masala yuzasidan barcha professor o‘qituvchilarning fikr muloxazalari tinglangach ikkinchi masalaga muxokamasiga o‘tildi.
Kun tartibidagi ikkkinchi masala yuzasidan kafedra katta o‘qituvchisi Q.Alqarov so‘zga chikib haqiqatdan xam iqtidorli talabalar bilan ishlash naqadar muximligini, tashkil etilayotgan ilmiy-metodik to‘garak yosh mutaxassislarning bilimlarini yanada boyitishga va ularni amalda qo‘llashga imkon berishini takidladi. Q.Alqarov tomonidan “Xalq xunarmanchilik” kafedrasida tashkil etilayotgan “Xalq xunarmanchilik” nomli o‘quv-metodik to‘garakka raxbarlik uchun M.Yo‘ldoshev nomzodi ko‘rsatildi. Kafedra a’zolari bir ovozdan bu nomzodni ma’qulladilar.
Kun tartibidagi uchinchi masala yuzasidan kafedra mudiri M.Yusupov so‘zga chiqib, to’garak kunlari xaftada ikki kun chorshanba va payshanba kunlari faoliyat olib borishni hamda zudlik bilan to’garak a’zolari shakllantirishni aytib o’tdi. Bu taklifni kafedra a’zolari qo‘llab quvvatladilar.
Kafedra yig‘ilishida ko‘rilgan masalalar muhokamasi yuzasidan qaror qiladi:
1. O‘qituvchi M.Yo‘ldoshev tomonidan tuzilib xavola etilgan “Xalq xunarmanchilik” nomli o‘quv-metodik nizomi tasdiqlansin.
2. Yuqoridagi fikrlarni etiborga olib o‘qituvchi K.Yusupov va M.Yo‘ldoshevning nomzodi “Xalq hunarmadchiligi” nomli to‘garak raxbarligiga tasdiqlansin.
|
| |