Iqtisodiyotni globallashuv darajasi

|
Iqtisodiyotni globallashuv darajasi
|
bet | 2/8 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 35,59 Kb. | | #257855 |
Bog'liq elektron tijoratning iqtisodiyotga ta’siri Iqtisodiyotni globallashuv darajasi.Sanoatlashtirish iqtisodiyotiga nisbatan yangi iqtisodiyot global harakterga ega. Bu milliy iqtisodiy va savdo to‘siqlarini yengib o‘tib, jahon miqyosida global bozorni yaratadi.
Bu ko‘rsatikich quyidagilarda ifodalanadi:
eksport mahsulotlar hajmi;
eksport tijorat xizmatlari hajmi;
to‘g‘ridan-to‘g‘ri chet ellarga investitsiya sarmoya qilish hajmi;
to‘g‘ridan-to‘g‘ri chet elga mulkni qo‘yish hajmi; Himoya darajasi.
Raqobat va iqtisodiyot dinamikasi.Tez sur’atlarda rivojlanib borayotgan iqtisodiyot davrida yangicha texnologiyani hayotga tadbiq etish, yangi turdagi mahsulot va xizmat yaratishga e’tibor qaratish muhim omil sanaladi. Mazkur omilning korxona va tashkilotning har bir ishchisi sharoitiga to‘g‘ri kelishi holati bilan uzviy bog‘liqligi mavjud.
Bular quyidagilardir:
ishchining qobiliyat darajasi;
mehnatga layoqatli aholining tadbirkorlikda ishtirok etish miqdori;
harakatdagi mablag‘ hajmi.
Elektron tijorat tizimining joriy etilishi va takomillashib borishi o‘z navbatida mahsulot ishlab chiqaruvchi, uni yetkazib beruvchi va iste’molchi va xaridorga (buyurtmachiga) yangi imkoniyatlar yaratadi:
Elektron tijoratning rivojlanish omillari
Boshlang‘ich iqtisodiy o‘sish, yuqori texnikaviy yangilikka intilish xaridorning katta ehtiyoji bilan bevosita bog‘liq. Elektron tijoratni yuzaga kelishi va boshlang‘ich talab va ehtiyojni qondirilishi bilan bir vaqtda ilk noxush holatlar yuzaga kela boshladi. Bunga asosiy sababi, xizmat ko‘rsatish sifatining mos kelmasligi hamda infrastruktura tizimining past darajadaligi bilan bog‘liq.
O‘zaro hisob–kitob va mahsulotni yetkazib berish infrastrukturasi hanuz yetarli darajada taraqqiy etmagan. Savdo ishtirokchilari samarali to‘lov tizimini yaratishga e’tibor qaratib, mahsulot yetkazib beruvchiga rivojlangan omborxona va transport tizimini taklif etdi. Yaratilayotgan har qanday imkoniyat va sharoit savdo ishtirokchilari bo‘lmish mahsulot ishlab chiqrauvchi va xaridor o‘rtasida munosabatlar o‘rnatilishi, mahsulot ishlab chiqaruvchi tadbirkorlik subyektlari o‘rtasida raqobatni yuzaga keltiradi.
Elektron tijorat bozorining boshlang‘ich bosqichlarida jadal rivojlanishi birinchi navbatda to‘lov tizimi, bank, provayder xizmati internetga kirish imkoniyatining o‘sishi, mobil aloqa, dasturiy ta’minot va apparat (qurilma) vositalarini yaratuvchilar, hamda o‘z mahsulot va xizmatlarini bozorga chiqarishga talabgorlarning oshib borishi bilan bog‘liq.
Elektron tijoratning o‘ziga xos hususiyati, ushbu tizimda foydalanayotgan ma’lumog almashinuv tizimi protokoli boshqa tizimdagiga o‘xshash protokollarga mos kelmaydi.
Elektron tijorat tizimini shakllanishida har bir tashkilot yoki muassasa o‘zining standartlarini tavsiya etib, uni tadbiq etish tarafdori bo‘ladilar. Bu vaqtda kichik yo‘nalishga ega bo‘lgan tashkilotlar norozilik bildiradilar. Nomuvofiqlik elektron tijoratni ommaviy va keng doiradagi foydalanuvchilarga ruxsat berishni cheklaydi. Keyinchalik bu nomuvofiqlik elektron tijorat bozori infrastrukturasining tashkil topishi bilan bartaraf etilishi mumkin.
Elektron tijorat texnologiyasining rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatuvchi bir qator omillar mavjud.
|
| |