nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Makroslarni makroguruhga birlashtirish

Makroslarni makroguruhga birlashtirish
Ma’lumotlar bazasi bittagina ob’уekti bilan ishlash uchun, o‘nlab makroslar kerak bo‘lishi mumkin, ularning xar biri biror jarayonni avtomatlashtiradi.
Bunday makroslarni alohida ishlab chiqish va navbatma-navbat ishga tushirish mumkin. Lekin bitta ob’уektni ishlatish uchun mo‘ljallangan hamma makroslarni bir guruhga birlashtirib, ularga guruh chegarasida unikal nom berish maqsadga muvofiqdir. Guruhga birlashtirilgan makroslarga bitta makros oynasida murojaat qilish mumkin (Имя макроса ustuni albatta aks ettirilishi kerak). Keltirilgan rasmda makroslar guruhi(makroguruh)ning tarkibi keltirilgan. Xar bir makros boshi uning Имя макроса ustunidagi ismi bilan belgilanadi. Tahrirlash va ko‘rish oson bo‘lishi uchun ikkita qo‘shni makros guruhini bo‘sh satr bilan ajratish maqsadga muvofiq.
Makroslar guruhini yaratish uchun quyidagi amallar bajarilishi kerak.
Guruhlashtirilayotgan makroslar joylashtirilishi kerak bo‘lgan makros Конструктор oynasini oching.
Ekranda Имя макроса ustunini aks ettirish uchun, makroslar ismlari tugmalarini bosing(unda xyz literlari aks ettirilgan)yoki Вид(ko‘rinish) menyusidagi Имена макросов buyrug‘ini ishga tushiring.
Имя макроса ustunining birinchi yacheykasiga birinchi makros nomini kiriting. Misol uchun Test1.
Макрокоманда ustunining yacheykalariga loyihalashtirilayotgan makrosning tanasini tashkil etuvchi makrokomandalarni kiriting.
Keyingi bo‘sh satrni ishga tushiring va Имя макроса maydoniga ikkinchi makros nomini kiriting. Makroslar orasida bo‘sh satrlar qoldirish mumkin.
Qolgan makroslarni yozib, Сохранить buyrug‘i yoramida makroguruhni saqlab qo‘ying.
Makroguruhga kiruvchi makrosni va alohida saqlangan makrosni chaqirish o‘zaro farq qiladi. Открыть tugmasini bosish natijasida makroguruhning faqatgina birinchi makrosi bajariladi. Ma’lumotlar bazasidagi makroguruh nomini ikki marta tez bosish natijasida ham xuddi shu narsa sodir bo‘ladi.
Makrosni makroguruhdan chaqirish makroguruh va makrosni guruhdagi nomini aniq ko‘rsatish yo‘li bilan amalga oshiriladi. Bu nomlar nuqta bilan ajratiladi. Agar makroguruh ma’lumotlar bazasi все Макросы nomida kerakli makros esa -Test1 nomga ega bo‘lsa makrosni chaqirish uchun:
|
Axborot texnologiyalari - Axborot tizimlari nazariy asoslari magistratura mutaxassisliklari uchun o

82
Uchinchi daraja –
amaliy. Bu darajani ikki oqimga ajratish maqsadga
muvofiq:
anjomiy va
predmet.
Anjomiy oqim (qurilmalar, stanoklar,
anjomlar) axborot texnologiyalarini amalga oshirish yo„llari va
vositalarini aniqlaydi.
Ularni uslubiy, axborot, matematik, algoritmik,
texnik va dasturiy turlarga bo„lish mumkin.
Predmet oqimi aniq
predmet sohasi spetsifikasi bilan bog„liq bo„lib,
maxsus axborot
texnologiyalarida o„z ifodasini topgan. Masalan, texnologik jarayonlarni
boshqarish, avtomatlashtirilgan loyihalash, tashkiliy boshqaruv, o„qitish
va boshqalar.
Rejim argumenti qiymati - Makros haqida tushuncha, uning tuzilishi. Makrosni qo'llash. Makroslar

|
Makros haqida tushuncha, uning tuzilishi. Makrosni qo'llash. Makroslar
|
bet | 3/8 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 23 Kb. | | #159263 |
Bog'liq Makros haqida tushuncha, uning tuzilishi-fayllar.org (1)Rejim argumenti qiymati
|
Qo‘llanish
| |
Ta’rif
| | |
Печать
|
Hisobotni
|
Hisobotni bosmaga chiqarishni beradi
|
Форма
|
Formani
|
Forma rejimini aktivlashtiradi
|
Таблица
|
Jadval, so‘rov, formani
|
To‘ldirish va o‘zgartirish rejimini aktivlashtiradi
|
Конструктор
|
Jadvalning, so‘rovning, hisobotning, formaning
|
Konstruktor rejimini aktivlashtiradi
|
Просмотр
|
Jadvalni, so‘rovni, hisobotni, formani
|
Sahifani ko‘rib chiqish rejimini o‘rnatadi
|
Выполнить команду makrokomanda yordamida Access menyusidagi ko‘pgina buyruqni bajarishni topshirish mumkin. Bajarilayotgan buyruqning nomi Команда maydonchasida argument sifatida ko‘rsatiladi. Menyu qatorlari tarkibi aktiv ob’уekt axvoli va tipiga bog‘liq. Выполнить команду makrokomandasidan foydalanilganda, qaysi ob’уekt oxirgi bo‘lib aktivizatsiya qilingan va qaysi rejimda joylashganligiga e’tibor berish kerak. Bundan menyu komandasining ochiqligi va bajarilish to‘g‘riligiga bog‘liq.
Microsoft Access Makrokomandalari
|
| |
Makroslarni muharrirlash - Makros haqida tushuncha, uning tuzilishi. Makrosni qo'llash. Makroslar

Makroslarni muharrirlash
Makroslar oynasidagi jadval tarkibi, ma’lumotlar bazasining oddiy jadval tarkibiga o‘xshab ketadi.
Yacheyka tarkibini o‘chirish, ko‘chirish va ko‘paytirish kabi sizga ma’lum matnni muharrirlash buyruqlari makros jadvallarida ham qo‘llanishi mumkin. Makroslarni muharrirlash Конструктор rejimida amalga oshiriladi, uni o‘rnatish uchun ma’lumotlar bazasi oynasida Конструктор tugmasini bosish kerak.
Sharhlarni Примечание ustuniga kiritish tavsiya etiladi. Ular makrosga muharrir yoki boshqa foydalanuvchi tomonidan o‘zgartirishlar kiritilganda foydali bo‘lishi mumkin, xamda makrobuyruqlar xaqida, ularni dastlabki markirovkasiz, to‘liq ma’lumot olishga imkon beradi. Makrobuyruqning argumentlari va qisqacha tavsifi makros oynasida faqatgina uni markirovka ilganda aks etadi.
Misol sifatida yaratilgan makrosga o‘zgartirishlar kiriting-ma’lumotlar bazasi oynasining o‘lchamlarini tugmacha o‘lchamigacha kichiklashtiring:
Ma’lumotlar bazasi oynasida makroslar qo‘shimcha sahifaga o‘ting.
Размещение на экране makrosini markerlang va Конструктор tugmasi yordamida makros Конструктор oynasini oching.
Sichqoncha bilan birinchi qator maydonlaridan biriga sichqoncha tugmasini bosing(yoki uni butunlay markerlang) va Вставка(joylash) menyusidagi Строки buyrug‘ini yoki insturmentlar panelidagi Добавить строку ni ishga tushiring. Natijada markerlangan satr oldida bo‘sh satr qo‘yilgan bo‘ladi.
Shu qatorning Макрокоманда maydoniga Свернуть(jig‘ish) buyrug‘ini joylashtiring.
Shu ketma ketlikni ochilgan ob’уektlarning biri uchun qaytaring, ob’уekt ochilgan satrdan so‘ngbo‘sh satr qo‘yib va unga Свернуть buyrug‘ini joylashtirib.
Makrosni saqlab qo‘ying va ishga tushiring.
Makros buyrug‘ining birinchi ishi, uning yordamida ob’уekt oynasi tugma o‘lchamlarigacha kichiklashadi, makrosni chaqirish paytida aktiv ob’уekt(ma’lumotlar bazasi oynasi)ga tegishlidir.
|
Internet tarmog‘i axborot-qidiruv tizimlari

119
mavjud bo„lmaydi. Rasm ko„rinishidagi ma‟lumotlar
ustida faqatgina
uning nomi yoki turi bo„yicha qidiruv olib borish mumkin. Ko„pgina
internet qidiruv tizimlari grafik yoki tasvir ko„rinishidagi ma‟lumotlarni
qidirish uchun alohida bo„limga ega bo„lib, bu bo„lim orqali ixtiyoriy
turdagi rasmlarni ularning nomlari bo„yicha qidiruvni amalga oshirish
mumkin.
Internet tamog„ida matnli yoki rasm ko„rinishidagi ma‟lumotlardan
tashqari
musiqa va
video ma‟lumotlarning ham ko„plab
manbalari
mavjud. Internet tarmog„i orqali musiqa eshitish, radio tinglash,
teledasturlar yoki videofilmlarni tomosha qilish mumkin. Internet orqali
radioeshittirish va teledasturlar namoyishi
ushbu turdagi xizmatlarni
taqdim etuvchi tizimlar (serverlar) tomonidan amalga oshiriladi. Internet
orqali radio tinglash yoki teleko„rsatuvni tomosha qilish uchun ushbu
tizimga bog„lanishning o„zi kifoya. Ammo musiqa va filmlar Internet
tarmog„iga ulangan kompyuterlarda alohida material ko„rinishida
saqlanadi. Musiqa va video materiallari ustida ham grafik (rasm)
materiallar kabi uning nomi yoki izohi bo„yicha
qidiruv olib borish
mumkin. Bunda musiqa va filmlarni qidirib topish uchun qidiruv tizimi
maydoniga materialning nomi yoki uning izohiga taaluqli biror jumla
kiritiladi va qidiruv tizimi ishga tushiriladi.Qidiruv tizimi tomonidan
kiritilgan jumlaga mos keluvchi musiqa va video materiallar joylashgan
Web-saytlar ro„yhati shakllantiriladi.
Kategoriya 
  

Vazifasi - Makros haqida tushuncha, uning tuzilishi. Makrosni qo'llash. Makroslar

Forma va hisobotlarda ma’lumotlar bilan ishlash
|
Ma’lumotlarni tanlash
|
Применить Фильтр (ApplyFilter)
|
|
Ma’lumotlar bo‘yicha ko‘chish
|
СледующаяЗапись(FindNext) НайтиЗапись(FindRecord) КЭлементуУправления(GoToControl) НаСтраницу(GoToPage)
НаЗапись (GoToRecord)
|
|
Ma’lumotlarni yoki ekranni yangilash
|
Обновление(Requery)
ПоказатьВсеЗаписи (ShowAllRecords )
|
Bajarish
|
Komandani bajarish
|
Выполнить Команду (RunComraand)
|
|
Makros, protsedura yoki so‘rovni bajarish
|
ЗапускМакроса(RunMacro)
ЗапускПрограммы (RunCode)
ОткрытьЗапрос (OpenQuery)
3anycк 3anpoca SQL (RunSQL)
|
|
Boshqa ilovani bajarish
|
Запуск Приложения (RunApp)
|
|
Bajarishni uzish
|
ОтменитьСобытие(CancelEvent)
ОстановитьВсеМакросы(StopAllMacros) ОстановитьМакрос (StopMacro)
|
|
Microsoft Accessdan chiqish
|
Выход (Quit)
|
Import / eksport
|
Microsoft Access
Ob’уektlarini boshqa ilovalarga uzatish
|
ВывестиВФормате(OutputTo)
ОтправитьОбъект (SendObject)
|
|
Ma’lumotlar formatini o‘zgartirish
|
ПреобразоватьБазуДанных (Transfer Database) ПереносБазыДанныхSQL(TransferSQLDatabase) Преобразовать ЭлектроннуюТаблицу (Transfer Spreadsheet)
ПреобразоватьТекст (TransferText )
|
Ob’уektlar bilan ishlash
|
Ob’уektdan nusxa olish, Ob’уekt nomini o‘zgartirish va ob’уektni saqlash
|
КопироватьОбъект(CopyObject)
Копировать Файл БазыДанных (CopyDatabase File)
Переименовать (Rename) Сохранить (Save)
|
O‘zgalar
|
Maxsus yoki xos instrumentlar panelini ekranga chiqarish yoki berkitish Tovush signalini berish
|
ПанельИнструментов (ShowToolbar)
Сигнал (Веер)
|
To‘g’ri ramkani tanlash - Image Recognition

|
Image Recognition
|
bet | 58/182 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,69 Mb. | | #244351 |
Bog'liq Python sun\'iy intellekt texnologiyasi Dasrlik 20241. To‘g’ri ramkani tanlash:
Oddiy chatbotlarni tezda yaratish uchun ChatterBot yoki NLU (Natural Language Understanding) va boshqa ko‘plab funktsiyalarni qo‘llab-quvvatlaydigan murakkab chatbotlarni ishlab chiqish uchun Rasa.
Chatterbot yordamida misol:
from chatterbot import ChatBot
from chatterbot.trainers import ChatterBotCorpusTrainer
bot = ChatBot('MyBot')
trainer = ChatterBotCorpusTrainer(bot)
# Asosiy ma’lumotlar bo‘yicha trening
trainer.train('chatterbot.corpus.english')
# Chatbotdan javob olish
response = bot.get_response('Hello, how are you?')
print(response)
2. Matnni qayta ishlash uchun NLP dan foydalanish:
Chatbotning foydalanuvchi so‘rovlarini tushunish va qayta ishlash qobiliyatini yaxshilash uchun Space yoki NLTK kabi tabiiy tilni qayta ishlash kutubxonalarini (NLP) birlashtiring.
Space yordamida misol:
import spacy
nlp = spacy.load('en_core_web_sm')
doc = nlp('Menga sun'iy intellekt haqida gapirib bering.')
entities = [(ent.text, ent.label_) for ent in doc.ents]
print(entities)
3. Dialog va kontekstni boshqarish:
Chatbot-ni dialog va kontekstni boshqarish funktsiyasi bilan ta’minlang, shunda u yanada murakkab suhbatlarni boshqarishi va Foydalanuvchining oldingi xabarlarini eslab qolishi mumkin.
Kontekstni boshqarish misoli:
context = {}
def handle_user_input(user_input, context):
# Foydalanuvchi kiritishni qayta ishlash va kontekstni boshqarish
if 'greeting’ in user_input.lower():
context['greeted'] = True
return 'Salom! Bugun sizga qanday yordam bera olaman?'
if context.get('greeted') and 'order' in user_input.lower():
return 'Albatta, nima buyurtma bermoqchisiz?'
return Men buni tushunmadim. Agar rephrase iltimos mumkin?'
user_input = - Salom, men buyurtma bermoqchiman.'
response = handle_user_input(user_input, context)
print(response)
|
| |
Xavfsizlik va shaxsiy hayotga g’amxo‘rlik qilish

|
Xavfsizlik va shaxsiy hayotga g’amxo‘rlik qilish
|
bet | 61/182 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,69 Mb. | | #244351 |
Bog'liq Python sun\'iy intellekt texnologiyasi Dasrlik 20247. Xavfsizlik va shaxsiy hayotga g’amxo‘rlik qilish:
Maslahat: foydalanuvchi ma’lumotlarining xavfsizligi va maxfiyligini ta’minlash.
Misol: maxfiy ma’lumotlarni himoya qilish uchun shifrlashdan foydalaning va foydalanuvchiga o‘z ma’lumotlarini boshqarish huquqini bering.
8. Ko‘p vazifali va asenkron:
Maslahat: bir vaqtning o‘zida bir nechta so‘rovlarni bajarish va botning sezgirligini ta’minlash uchun ko‘p vazifalarni bajaring.
Misol: bir nechta kiruvchi so‘rovlarni samarali boshqarish uchun asenkron dasturlashdan foydalaning.
9. Aloqa platformalari bilan integratsiya:
Maslahat: auditoriyani kengaytirish uchun chatbotni turli xil aloqa platformalariga joylashtiring.
Misol: chatbotni veb-saytdagi mashhur messenjerlar yoki o‘rnatilgan chat tizimlari bilan birlashtiring.
10. Monitoring va tahlil:
Maslahat: bot faoliyatini kuzatish va uning ishlashini baholash uchun monitoring va tahlil tizimlarini joriy qiling.
Misol: chatbot samaradorligini o‘lchash, mashhur so‘rovlarni aniqlash va yaxshilanish uchun joylarni aniqlash uchun tahlil vositalaridan foydalaning.
Ushbu maslahatlar va misollar samarali chatbotlarni yaratish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi va botni ishlab chiqish loyihangizning aniq ehtiyojlari va maqsadlariga moslashtirilishi kerak.
Xulosa:
Xulosa qilib shuni ta’kidlash mumkinki, Python chatbotlar va virtual yordamchilarni ishlab chiqishda asosiy vosita sifatida munosib tan olingan. U ishlab chiquvchilarga bunday ilovalarni yaratish uchun qulay va moslashuvchan vositalarni taqdim etadi, shu bilan birga yuqori unumdorlik va foydalanish qulayligini ta’minlaydi.
Python-da chatbotlar va virtual yordamchilarni ishlab chiqish asoslari ishlab chiquvchilarga kerakli ko‘nikmalarni tezda o‘rganish va o‘z loyihalarini yaratishni boshlash imkonini beradi. Tabiiy til va mashinali o‘qitishni rivojlanish jarayoniga integratsiya qilish foydalanuvchilar bilan samarali muloqot qila oladigan yanada aqlli va sezgir chatbotlarni yaratishga imkon beradi.
Ushbu sharhda keltirilgan amaliy maslahatlar va misollar ishlab chiquvchilarga Python yordamida nafaqat funktsional, balki samarali chatbotlarni yaratishda yordam berish uchun mo‘ljallangan. Bunga tabiiy tilni qayta ishlash jarayonini optimallashtirish, mashinali o‘qitish algoritmlarini takomillashtirish va ilovaning umumiy ish faoliyatini yaxshilash kiradi.
Shunday qilib, Python chatbot ishlab chiquvchilari va virtual yordamchilar vositalarining ajralmas qismi bo‘lib qolmoqda va ularga ushbu sohada innovatsion va samarali echimlarni yaratish uchun kuchli vositalarni taqdim etadi.
|
| |
Правка menyusining Найти - Makros haqida tushuncha, uning tuzilishi. Makrosni qo'llash. Makroslar

|
Makros haqida tushuncha, uning tuzilishi. Makrosni qo'llash. Makroslar
|
bet | 8/8 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 23 Kb. | | #159263 |
Bog'liq Makros haqida tushuncha, uning tuzilishi-fayllar.org (1)Правка menyusining Найти buyrug‘ini chaqirib tekshirib ko‘rish mumkin. Ochilgan dialog oynasida Найти Запись buyrug‘ini bajarishda ishlatilgan hamma argumentlar qatnashadi. Biror maydon tarkibini almashish buferiga nusxa ko‘chirish uchun, avval bu maydonni К ЭлементуУправления makrobuyrug‘i yordamida tanlab olish kerak, keyin:
Natijada topilgan Staj maydoni tarkibi markerlanadi va almashish buferiga nusxa ko‘chirilgan bo‘ladi.
http://fayllar.org
|
| |
Ma’lumotlar bazalari va tashqi tizimlar bilan integratsiya

|
Ma’lumotlar bazalari va tashqi tizimlar bilan integratsiya
|
bet | 65/182 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,69 Mb. | | #244351 |
Bog'liq Python sun\'iy intellekt texnologiyasi Dasrlik 2024Ma’lumotlar bazalari va tashqi tizimlar bilan integratsiya:
Ma’lumotlar bazalari va tashqi API-lar bilan ishlash uchun kutubxonalardan foydalaning.
import psycopg2
# PostgreSQL ma’lumotlar bazasi bilan ishlash misoli
conn = psycopg2.connect(dbname='your_database’, user='your_user', password='your_password', host='your_host')
cursor = conn.cursor()
# SQL so‘rovlarini bajarish
cursor.execute('SELECT * FROM your_table’)
data = cursor.fetchall()
# Ulanishni yopish
conn.close()
Modellarni joylashtirish:
Biznes jarayonlarida modellarni birlashtirish va ulardan foydalanish uchun Flash yoki Facet API kabi modellarni joylashtirish vositalaridan foydalaning.
from flask import Flask, request, jsonify
app = Flask(__name__)
@app.route('/predict', methods=['POST'])
def predict():
# Mijozdan ma’lumotlarni olish
data = request.json
# Model yordamida bashorat qilish
result = model.predict(data['features'])
# Natijani mijozga yuborish
return jsonify({'result': result})
if __name__ == '__main__':
app.run(debug=True)
Sun’iy intellekt yordamida biznes jarayonlarini muvaffaqiyatli optimallashtirish ushbu qadamlarni biznesingizning o‘ziga xos talablariga moslashtirish va foydalanilgan ma’lumotlarning o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olishni o‘z ichiga oladi.
Sun’iy intellekt (AI) biznes jarayonlarini optimallashtirish va zamonaviy biznesda strategik qarorlar qabul qilishda muhim rol o‘ynaydi. AI biznes samaradorligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan ba’zi jihatlar:
Muntazam vazifalarni avtomatlashtirish:
AI ma’lumotlarni qayta ishlash, turli manbalardan ma’lumot to‘plash, ma’lumotlarni tasniflash va saralash kabi takrorlanadigan va vaqtni talab qiladigan vazifalarni avtomatlashtirishga imkon beradi. Bu inson omilini kamaytiradi va xodimlarga ko‘proq strategik vazifalarga e’tibor qaratish imkonini beradi.
|
| |
Fazoda jism nechta harakat qila oladi?

|
Fazoda jism nechta harakat qila oladi?
|
bet | 39/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант25. Fazoda jism nechta harakat qila oladi?
A) 5 tа B) 7 tа S) 6 tа D) 2 tа
26. Krivoship-shatun mexanizmning umumiy zvenolar sonini nechiga teng?
A) 3 B) 2 S) 5 D) 4
27. Murakkab xarakat bu.......
A) Bir vаqtning o’zidа jism аylаnmа vа аylаnmа-chаyqаlmа hаrаkаt qilsа
B) Bir vаqtning o’zidа jism аylаnmа vа ilgаrilаnmа hаrаkаt qilsа
S) Birinchi аylаnmа, kеyin ilgаrilаnmа D) Birinchi ilgаrilаnmа, kеyin аylаnmа
28. Chiziqli tezlik nolga teng bo‘lganda tezlanish:
A) mаksimаl qiymаtdа bo’lаdi B) kаmаyadi S) nоlgа tеng bo’lаdi D) o’zgаrmаydi
29. dа nimаni bildirаdi?
A) Chizikli tеzlikni B) Аylаnishlаr sоnini S) Burchаk tеzlаnishni D) Burchаk tеzlikni
30. fоrmulаdа nimаni bildirаdi?
A) Chizikli tеzlikni B) Аylаnishlаr sоnini S) Burchаk tеzlаnishni D) Burchаk tеzlikni
Tuzuvchi D.Irgashev
V-14 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari
1. Jismni to‘lik kuchlanganlik xolati ifodasini ko‘rsating
A) B) S) D)
2. Qanday kuchlanishlar mavjud?
A) Nоrmаl vа urunmа B) urunmа S) mаksimаl D) nоrmаl
3. Parametrlarning o‘lchov birligi kaysi birida to‘gri kursatilgan?
A) Urunmа kuchlаnish - nisbiy uzаyiSh - B) Kuchlаnish
S) Yung mоduli - nisbiy kiskаrish - D) Urunmа kuchlаnish - I tаrtibli elаstik mоduli -
4. Statik yuklanish-bu.....
A) Kuch qiymаti nоldаn sеkin аstа оShib bоrаdi, jismning tеzlаnishi nоlgа tеng B) Kuch birdаnigа oshadi
S) Kuch zаrb bilаn oshadi D) Kuch mа’lum qiymаtdаn oshadi
5. Dinamik yuklanish-bu....
A) Kuch qiymаti nоldаn sеkin аstа оShib bоrаdi, jismning tеzlаnishi nоlgа tеng B) Kuch mа’lum qiymаtdаn oshadi
D) Kuch birdаnigа oshadi S) Kuch qiymаti kеskin oshadi, jismning tеzlаnishi mа’lum qiymаtgа tеng bo’lаdi
|
| |
-Mavzu: Idishlarni ezozlash 
Maqsad

|
-Mavzu: Idishlarni ezozlash
MaqsadBog'liq Nutq o`stirish mashg`ulot ishlanmasi46-Mavzu: Idishlarni ezozlash
Maqsad: Bolalarni narsa buyumlarini qadrlashga, extiyot qilishga, ezozlashga o`rgatib
boorish.
Ta’limiy: Bolalarni Vatanga bo`lgan mexr muhabbatlarini, uni ardoqlashga, oila azolariga
hurmat, do`stlarga sadoqat kichiklarga esa izzatda bo`lishga o`rgatish.
Tarbiyaviy: Bolalarni nutqini rivojlantirish, so`z boyligini oshirish, uy ro`g`or buyumlarini
bilan tanishtirish ularni extiyot qilishga ezozlashga o`rgatish.
Rivojlantiruvchi: mustaqil fikrlash qobilyatini o`stirish
Kerakli jixozlar: O`yinchoq idishlar jamlanmasi, mavzu asosida rasmlar.
Mashg`ulotning borishi:
Tarbiyachi: Bolalar bizning Vatanimiz qayer
Bolalar: O`zbekiston Respublikasi
Tarbiyachi: Bolajonlar buyuk tarixga ega o`zbek xalqimiz. Ajdodlarimiz ananalari va
o`gitlari bilan yashaymiz. O`zbek oilasi borki mehmon kutishni yaxshi ko`radi. Mehmonlar
oldiga dasturxon tuzaydi shirinligu nonlarni maxsus idishlarga soladi.
Tarbiyachi: Sizlarga topishmoq aytaman sizlar javobini topasiz. Topishmoqlar javobini
o`yinchoq idishlar ichidan topishingiz va ularni nomlarini o`zbek va rus tilida aytasiz. Stol
ustiga oshxona buyumlarini qo`ygan xolatda topishmoqni aytaman.
1. Kosaga shoshilib qaytadi
Og`izga borib yetadi
Bola: Qoshiq (lojki)
2. Laylak uyida, quyrug`i ziyoda
Bola: cho`mich (polovnik)
O`yin shu tarzda davom etadi.
Tarbiyachi: Bolajonlar sizlar o`yinda juda faol qatnashdingiz, kelinglar ayni paytda yan bir
o`yinni o`ynaymiz. Idishlarni xurmati deb nomlanadi.
Tarbiyachi: Idishlar nomini aytadi bolalar esa ularni hurmatini aytib beradi.
Tarbiyachi: Choynak
Bolalar: choy qaynatadi
Tarbiyachi: Qozon
Bolalar: ovqat pishiradi
Tarbiyachi: payola
Bolalar: choy quyiladi
|
| |
Telekommunikatsion texnologiyalar

93
– kompyuter, ikkinchisi – «ro„yxatlar» serveri, uchinchi –
ma‟lumotlarni boshqarish serveri).
Web-texnologiyaga asoslangan «mijoz-server» arxitekturasi. Web-
texnologiyaga ko„ra, serverning ishchi
stantsiyasida bajarilishini
vizuallashuvchi va navigatsiya dasturi (
Web-navigator,
Web-brauzer)
yordamida hujjatlar joylashtiriladi. Texnologiyada
gipermurojaat tizimi
mavjud.
Topshiriq - Tushuntirish xati

Topshiriq: “Ta’rif” metodi, bunda o`quvchilar Amir Temur bobomizga o`zlarining mustaqil ta’riflarini beradilar. Bunda avvalo o`quvchilarning so`z boyligi, shaxsiy dunyoqarashi, erkin fikrlashi, insonlarning xususiyatlarini anglay olish qobiliyati,zukkoligi shakllanadi.
Izoh: O`qituvchi jarayonni kuzatishda samimiylikka, o`quvchilarning o`zlarini odob-axloq me’yorlariga e’tiborli bo`lishlikka, faollikka, jonkuyarlikka va talabchanlikka, tezkorlikka, ijodkorlikka undab boradi.
28-mavzu: Mehnatdan kelsa boylik,turmush bo’lar chiroylik
Kun shiori: “Dunyodagi asl boylik – o`z halol mehnating samarasi”
Mehnat salomatlik garovi.
Maqsad: O`quvchilarda halol mehnat qilishga o`rgatish, san’atni va musiqani tushunishni singdirish.
Natija: O`quvchilarning erkin fikrlashi, tassurotlari va olgan xulosasi.
Kommunikativ kompetensiya — muloqotda muomala madaniyatiga amal qilishni, ijtimoiy moslashuvchanlikni, hamkorlikda jamoada samarali ishlay olish layoqatlarini shakllantiradi
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi — media madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantiradi
Foydalanadigan ko`rgazmali qurollar: Alisher Navoiy asarlari, Temurnoma, Temur tuzuklari, Sarbadorlar, Buyuk Turon Amir yoxud aql va qilish, Buyuk siymo, Amir Temur chamani kitoblari, Ma’naviyat qalbim quyoshi, shiorlar, plakatlar, devoriy gazetalar, slaydlar, tarqatma materiallar.
Doskada: Yoz oftobi – qishga dori.
Mehnat salomatlik garovi.
Miskin
O`qituvchi: Har bir xalq mehnarsiz, san’atsiz va musiqasiz hech qachon yashay olmaydi. Lekin, o`sha mehnat, tasviriy san’at va musiqa ham milliy va jahon talablariga javob bersagina.
Mehnat, asosan, ikki turli bo`ladi: aqliy mehnat va jismoniy mehnat. Insoniyat qo`llari yordamida jismoniy kuch sarflab amalga oshiriladigan ishlar jismoniy mehnatni aqliy mehnatdan ajralgan holda tushunish mumkin emas. Jismoniy mehnat aql yordamidagina mazmunli, yaxshi sifatli va mahsuldor bo`ladi: aqlli odam ketmon chopsa ham, traktor haydasa yoki zavod-fabrikada biror jismoniy vazifani amalga oshirsa, uning ishi yaxshi natija beradi. Aql aralashmagan ishning mahsuli bo`lmaydi.Aqliy mehnat egalari – o`qituvchilar, shifokorlar, olimlar, shoir-yozuvchilar, noshirlar va boshqalar bo`lib, ular ma’naiyat egalaridir. Agar jismoniy mehnat egalari jamiyatni iqtisodiy tomondan ta’min etishsa, aqliy mehnat egalari insoniyatning ma’naviy yuksalishiga xizmat qiladilar.O`quvchi aqliy mehnat egasi bo`lib, hamisha o`qiydi, yozadi va o`z ma’naviy olamini boyitish yo`lida mehnat qiladi. Oilada, jamoat orasida jismoniy mehnat bilan shug`illanishga to`g`ri keladi, maktabda esa o`z sog`lig`ini mustahkamlash uchun badantarbiya darslariga qatnashadi. O`quvchining o`z odabini namoyish qiladigan yana bir imkoniyati borki, bu uning jamoa mehnatida faol ishtirok etishidir. Topshiriq: O`quvchilarning I-guruhiga: “Maktabda hashar” mavzusida rasm chizadilar, II-guruhiga: “Musiqa” asboblarini tezlik bilan aytish.
Izoh: O`qituvchi jarayonni kuzatishda samimiylikka, o`quvchilarning o`zlarini odob-axloq me’yorlariga e’tiborli bo`lishlikka, faollikka, jonkuyarlikka va talabchanlikka, tezkorlikka, ijodkorlikka undab boradi.
|
Bolalar: She’rni eshitdingizmi? 
Bolalar

69
Bola: Ulug`bek va Bobur Mirzo
Qo`shqanotdir unga goxo
Soxibqron Temur bobom
Lol qolgandur butun olam
Bola: “kuch adolatdadir”
“Mashqda qiyin bo`lsa jangda oson bo`lmaydi”
Tarbiyachi:
Barakalla bolajonlarim
Bobomizdek daxolarim
Chiroyli she’r aydingiz, slaydlarni ko`rsatamiz.
Endi navbat rasmlar orqali Amir Temur hiyobonini kuzatamiz.
Turli xil rasimlar
ko`rsatamiz.
Amir Temur siymosidagi bola
Bola: Men Temurman Sohibqron
27 mamlakat sultonima men
Millatning dardiga darmon bo`lgan
Buyuk sarkardaman men.
Tarbiyachi: Amir Temur siymosini ham ko`rib oldik, juda chiroyli qilib tasvirlab berdi.
Mana bolalar suratda Amir Temur Hiyobonini tasvirlangan bobomiz otda o`tirishlari yuz
ko`rinishlari savlatlari
uning mard jasurligi, irodali, qattiyatliligini aks etdirib turibdi.
Bobomizning hiyoboni poytaxtimiz Toshkent shaxrida joylashgan.
Keling soxibqron
bobomiz Amir Temur harakatlarini o`yin orqali bajarishga harakat qilamiz.
“Chavandozlar o`yini”
Tarbiyachi: Bolajonlar kurash va konstruksiyalash matematika markaziga jalb qilish.
Markazda geometrikshakllardanfoydalanib Amir Temur davridagi minoralarni yasash.
Tashqi xizmatlar bilan integratsiya

|
Tashqi xizmatlar bilan integratsiya
|
bet | 59/182 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,69 Mb. | | #244351 |
Bog'liq Python sun\'iy intellekt texnologiyasi Dasrlik 20244. Tashqi xizmatlar bilan integratsiya:
Ma’lumotlarni olish, bildirishnomalarni yuborish va boshqalar kabi turli xil vazifalarni bajarish uchun tashqi xizmatlar va API bilan integratsiya qilish qobiliyatiga ega chatbotni ishlab chiqing.
API integratsiyasi misoli:
import requests
def get_weather(city):
# Tashqi API bilan integratsiya (ob-havo prognozini olish)
api_key = 'your_api_key'
url = f'http://api.openweathermap.org/data/2.5/weather?q={city}&appid={api_key}'
response = requests.get(url)
data = response.json()
if 'main' in data and 'temp' in data['main']:
temperature = data['main']['temp']
return f'The current temperature in {city} is {temperature}°C.'
return 'Unable to fetch weather information.'
city = 'New York'
weather_response = get_weather(city)
print(weather_response)
5. Foydalanuvchilarning o‘zaro ta’siriga asoslangan trening:
Foydalanuvchilarning o‘zaro ta’siriga asoslangan chatbotni o‘qitish mexanizmini ishlab chiqing, shunda bot vaqtni hisobga olgan holda yanada aqlli bo‘lib, foydalanuvchi xohishiga moslasha oladi.
Foydalanuvchilarning o‘zaro ta’siriga asoslangan o‘rganish misoli:
from chatterbot.trainers import ListTrainer
conversation = [
'Qandaysiz?',
- Men yaxshiman, rahmat!',
'Frantsiyaning poytaxti nima?',
Frantsiyaning poytaxti Parij.']
trainer = ListTrainer(bot)
trainer.train(conversation)
user_input = 'Frantsiyaning poytaxti nima?'
response = bot.get_response(user_input)
print(response)
Ushbu maslahatlar va misollar samarali chatbotlarni yaratish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi. Chatbotni ishlab chiqish iterativ jarayon bo‘lib, foydalanuvchilarning fikr-mulohazalariga qarab botni sinab ko‘rish va takomillashtirish muhimdir.
Samarali chatbotlarni yaratish nafaqat texnik ko‘nikmalarni, balki foydalanuvchilarning ehtiyojlarini va muayyan vazifaning o‘ziga xos xususiyatlarini tushunishni ham talab qiladi. Python yordamida samarali chatbotlarni yaratish bo‘yicha ba’zi amaliy maslahatlar va misollar:
|
| |
Sana:

30-mavzu - Tushuntirish xati

Sana:
30-mavzu: Qahramonlik,burch va fidoyilik (Xotira va qadrlash kuni oldidan)
Kun shiori: “Xotira uyg`onsa go`zal”
Maqsad: O`quvchilarda xotira muqaddasligini anglatishni, o`tganlar ruhini shod etishlikni, tiriklar qadriga yetib yashahlikni singdirish.
Natija: O`quvchilarning erkin fikrlashi, tassurotlari va olgan xulosasi.
Milliy va umummadaniy kompetensiya — vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli hamda umuminsoniy va milliy qadriyatlarga e’tiqodli bo‘lish, badiiy va san’at asarlarini tushunish, orasta kiyinish, madaniy qoidalarga va sog‘lom turmush tarziga amal qilish layoqatlarini shakllantiradi
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi — aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda shaxsiy, oilaviy, kasbiy va iqtisodiy rejalarni tuza oladi.
Foydalanadigan ko`rgazmali qurollar: Alisher Navoiy asarlari, Temurnoma, Temur tuzuklari, Sarbadorlar, Buyuk Turon amir yoxud aql va qilish, Buyuk siymo, Amir Temur chamani kitoblari, Ma’naviyat qalbim quyoshi, shiorlar, plakatlar, devoriy gazetalar, slaydlar, tarqatma materiallar.
Doskada:
Xotira dunyoda aziz, mo`tabar,
U-ona, u-ustoz, u-suyuk padar.
Va lekin qimmati qolmasdi uning,
Eslaydigan zuryod bo`lmasa agar.
Abdulla Oripov
O`qituvchi:
Xalqimiz qadim-qadimdan o`z ajdodlarini munosib xotirlab kelgan. O`zbekiston Respublikasi birinchi Prezidentining 1999 yil 12 maydagi farmoyishiga binoan, 9 may “Xotira va qadrlash kuni” sifatida nisholanadigan bo`ldi. Shu munosabat bilan O`zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Vatan va xalq ozodligi yo`lida qurbon bo`lgan fidoiylar xotirasini abadiylashtirish to`g`risida”gi qarori ham e`lon qilindi.
Ajdodlarimiz azal-azaldan vafot etgan yaqinlari, qarindoshlarini eslab qabristonlarga borishgan, qabrlarni tozalab, atrofiga tol-terak, gulu rayhonlar ekkan, yaxshi fazilatlarini xotirlashgan. Yurtimizda Islom dini joriy qilinishi bilan “Qurbon hayiti”, “Ramazon hayiti” arafalarida marhumlar eslanib, ularning ruhiga duoi fotiha o`qilgan. Tongda qabristonga borilib, qabrlar ziyorat qilingan. Marhum ota-onalar, aka-opalar, qarindosh-urug’, ustozlar, jamiki bu dunyodan o`tib ketganlar esga olingan.
Hozirgi vaqtda yurtimizda “Xotira va qadrlash kuni”ni nishonlash borasida talaygina ibratli ishlar qilinmoqda.
Ajdodlarimiz xotirasini e’zozlash borasidagi ana shunday olijanob ishlarga Toshkent shahri markazida barpo qilingan “Shahidlar maydoni”, “Motamsaro ona” haykali yaqqol misol bo`la oladi.
Xotira va qadrlash maydoni 1999-yilda O`zbekiston Respublikasi birinchi Prezidentining tashabbusi va rahbarligida barpo etilgan me’moriy majmuadir.
U Mustaqillik maydoni xiyobonidagi mangu alanga yodgorligi atrofida joylashgan. Uning bir tomonida ayvonlar qad ko`targan bo`lib, uning tokchalariga o`rnatilgan metal taxtalarga Ikkinchi jahon urushida halok bo`lgan o`zbekistonlik barcha jangchilarning ismi-sharifi yozilgan. Ayvonlar milliy an’anaviy me’morlik uslubida qurilgan bo`lib, majmuani bunyod etishda o`ymakorlik bilan jozibador bezak ishlari amalga oshirilgan.
|
Ma’lumotlarni tahlil qilish

|
Ma’lumotlarni tahlil qilish
|
bet | 64/182 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,69 Mb. | | #244351 |
Bog'liq Python sun\'iy intellekt texnologiyasi Dasrlik 2024Ma’lumotlarni tahlil qilish:
Biznes-jarayon ma’lumotlarini qayta ishlash va tahlil qilish uchun Pandas kabi ma’lumotlarni tahlil qilish kutubxonalaridan foydalaning.
import pandas as pd
# Ma’lumotlarni yuklash
data = pd.read_csv('ваш_файл.csv')
# Ma’lumotlarni tahlil qilish
# ...
Mashinali o‘qitish:
Natijalarni bashorat qilish yoki naqshlarni aniqlash uchun mashinali o‘qitish usullarini qo‘llang.
from sklearn.model_selection import train_test_split
from sklearn.ensemble import RandomForestClassifier
from sklearn.metrics import accuracy_score
# Ma’lumotlarni o‘quv va test to‘plamlariga bo‘lish
X_train, X_test, y_train, y_test = train_test_split(features, labels, test_size=0.2, random_state=42)
# Modelni o‘qitish
model = RandomForestClassifier()
model.fit(X_train, y_train)
# Natijalarni bashorat qilish
predictions = model.predict(X_test)
# Modelning aniqligini baholash
accuracy = accuracy_score(y_test, predictions)
Vazifalarni avtomatlashtirish:
Veb-qirqish uchun Selenium yoki ish oqimlarini avtomatlashtirish uchun Automate kabi takrorlanadigan vazifalarni avtomatlashtirish uchun kutubxonalardan foydalaning.
from selenium import webdriver
# Selenium yordamida veb-skrapingga misol
driver = webdriver.Chrome()
driver.get('https://example.com')
# Veb-sahifadagi amallarni bajarish
# ...
# Brauzerni yopish
driver.quit()
Tabiiy tilni qayta ishlash (tabiiy tilni qayta ishlash, NLP):
Matn ma’lumotlarini tahlil qilish va ma’lumot olish uchun NLP-ni qo‘llang.
from nltk import word_tokenize, pos_tag, ne_chunk
# Nltk yordamida matnni qayta ishlashga misol
text = " Tahlil qilish uchun namunaviy matn."
# Tokenizatsiya
words = word_tokenize(text)
# Qisman belgilash
pos_tags = pos_tag(words)
# Nomlangan ob'ektlarni qazib olish
named_entities = ne_chunk(pos_tags)
|
| |
Oqimli audio bilan ishlash

|
Oqimli audio bilan ishlash
|
bet | 150/182 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,69 Mb. | | #244351 |
Bog'liq Python sun\'iy intellekt texnologiyasi Dasrlik 2024Oqimli audio bilan ishlash:
Agar Real vaqtda tahlil qilish zarur bo‘lsa, audio oqimini qayta ishlash uchun funksionallikni ishlab chiqing.
Optimallashtirish va deployment:
Ishlash va model hajmini minimallashtirish uchun modelni optimallashtiring.
AWS, Azure yoki Heroku kabi platformadan foydalanib, dasturni serverda kengaytiring.
Misol kodi quyidagicha ko‘rinishi mumkin (bu soddalashtirilgan misol, loyihangizning o‘ziga xos talablariga qarab qayta ko‘rib chiqishni talab qiladi):
import librosa
import numpy as np
from sklearn.model_selection import train_test_split
from sklearn.ensemble import RandomForestClassifier
from sklearn.metrics import accuracy_score # Ma’lumotlarni yuklab olish va qayta ishlash
def load_and_preprocess_data(file_path):
audio, _ = librosa.load(file_path)
features = librosa.feature.mfcc(audio, sr=44100)
return features.flatten()# Misol: o‘quv va test to‘plamlarini yaratish
X = []
y = []# Har bir sinf uchun ma’lumotlarni qo‘shing (masalan, nutq, musiqa, shovqin)
X_class1 = [load_and_preprocess_data("speech_file1.wav") for _ in range(100)]
X_class2 = [load_and_preprocess_data("music_file1.wav") for _ in range(100)]
X_class3 = [load_and_preprocess_data("noise_file1.wav") for _ in range(100)]
X.extend(X_class1 + X_class2 + X_class3)
y.extend([1] * 100 + [2] * 100 + [3] * 100)
# Ma’lumotlarni o‘quv va test to‘plamlariga bo‘lish
X_train, X_test, y_train, y_test = train_test_split(X, y, test_size=0.2, random_state=42)# Modelni o‘qitish
model = RandomForestClassifier()
model.fit(X_train, y_train)# Modelning ishlashini baholash
y_pred = model.predict(X_test)
accuracy = accuracy_score(y_test, y_pred)
print(f"Accuracy: {accuracy}")
Bu shunchaki asosiy misol va yanada murakkab audio analitik dasturlarni yaratish uchun yanada puxta sozlash va optimallashtirish talab qilinishi mumkin.
Ovozni qayta ishlashda sun’iy intellekt (AI) audio analitik dasturlarni yaratish uchun keng imkoniyatlarni taqdim etadi. Shu nuqtai nazardan, Python eng mashhur dasturlash tillaridan biridir. Sun’iy intellekt yordamida Python-da audio tahlil dasturini yaratish uchun bir necha qadamlar:
|
| |
Matnni qayta ishlashni avtomatlashtirish

|
Matnni qayta ishlashni avtomatlashtirish
|
bet | 70/182 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,69 Mb. | | #244351 |
Bog'liq Python sun\'iy intellekt texnologiyasi Dasrlik 2024Matnni qayta ishlashni avtomatlashtirish:
Tabiiy tilni qayta ishlash (NLP) mijozlarning fikr-mulohazalarini tahlil qilish va mahsulot va xizmatlarni yaxshilash uchun asosiy mavzularni ta’kidlash uchun ishlatilishi mumkin.
from sklearn.feature_extraction.text import CountVectorizer
from sklearn.naive_bayes import MultinomialNB
# Sharhlarni yuklash
reviews = pd.read_csv('sharhlar_klientlar.csv')
# Matnni raqamli belgilarga aylantirish
vectorizer = CountVectorizer()
X = vectorizer.fit_transform(reviews['matn_tivasi'])
# Tonallikni tahlil qilish uchun modelni o‘rgatish
sentiment_model = MultinomialNB()
sentiment_model.fit(X, reviews[' tonallik '])
Mijozlarning chiqib ketishini bashorat qilish:
Mashinali o‘qitish modellari mijozlarning chiqib ketishini bashorat qilish va ularni ushlab turish choralarini ko‘rish uchun ishlatilishi mumkin.
from sklearn.model_selection import train_test_split
from sklearn.ensemble import RandomForestClassifier
from sklearn.metrics import accuracy_score, confusion_matrix
# Ma’lumotlarni yuklash
customer_data = pd.read_csv('ma’lumotlar_o_klientlar.csv')
# Ma’lumotlarni tayyorlash
X = customer_data.drop("chiqish", axis =1)
y = customer_data['отток']
# Ma’lumotlarni ajratish
X_train, X_test, y_train, y_test = train_test_split(X, y, test_size=0.2, random_state=42)
# Modelni o‘qitish
churn_model = RandomForestClassifier()
churn_model.fit(X_train, y_train)
# Chiqib ketishni bashorat qilish
predictions = churn_model.predict(X_test)
# Aniqlikni baholash
accuracy = accuracy_score(y_test, predictions)
confusion = confusion_matrix(y_test, predictions)
Ushbu misollar inventarizatsiyani boshqarishdan tortib marketing samaradorligini oshirish va mijozlar oqimini boshqarishgacha bo‘lgan biznes jarayonlarining turli jihatlarini optimallashtirish uchun mashinali o‘qitish va ma’lumotlar tahlilidan qanday foydalanishni ko‘rsatadi.
|
| |
-mavzu: Navro‘z – mehr-oqibatni ulug‘lovchi qadriyat

Kun shiori:“Har tuning qadr o`libon,Har kuning o`lsun Navro`z”
Alisher Navoiy
Maqsad: O`quvchilarda milliy urf-odatlarimiz va an’analarimizga hurmat,milliyligini yo`qotmaslik, boy,qimmatli asrlardan asrlargacha yetib kelayotgan urf-odatlarimizni saqlab qolishni singdirish.
Natija: O`quvchilarning erkin fikrlashi, tassurotlari va olgan xulosasi.
O‘zlashtirish - Avtomobillarni ta

|
Avtomobillarni ta
|
bet | 112/147 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 1,56 Mb. | | #271541 |
Bog'liq NOD 30711601 Avtomobillarni tamirlash va ularga xizmat korsati 2O‘zlashtirish (o‘qitish) natijalari
|
1. avtomobil, dvigatel, kuzov va mexanizmlarini qo‘shimcha avtotyuningqilish ishlarinio‘rganish;
2. avtomobil, dvigatel, kuzov va mexanizmlarga
avtotyuningxizmatlariniko‘rsatish;
3. avtomobil, dvigatel, kuzov va mexanizmlarni avtotyuningqilish bo‘yichajoriy ta’mirlash;
4. yengil avtomobillarga avtotyunig xizmatlarini ko‘rsatish;
|
Bilimlar
|
- avtomobillarningtyuningqilishbo‘yicha hujjatturlari,
- tyuning uchun huquqiy asoslar va hujjatlarni rasmiylashtirishtartibi;
- tyuningni paydo bo‘lishi, xususiyatlariva yo‘nalishlari;
- tyuningtushunchasi,turlarivatasnifi;
- avtomobil dvigateltyuningi;
- dvigatel quvvatinioshirish usullari;
- dvigatelslindrlarhajmini oshirish usullari;
- dvigatel yongan gazlarini chiqarish tizimini takomillashtirish usullari;
- quvvatoshirish trubinasi;
- chip tyuning;
- uzatmalar qutisityuningi;
- kuzovning mustahkamliginioshirish yo‘llari;
- salonnishovqinlardan himoyaqilish usullari;
- shovqin so‘ndirish materiallari;
- avtomobil osmalartyuningi;
- tormoz tizimityuningi;
- avtomobil dizayni, interyer, eksteryer. Avtomobil aerodinamikasi;
- avtomobilga multimediya tizimlarinio‘rnatish usullari;
- avtomobilelektr va elektron jihozlarinityuningi.
|
Ko‘nikmalar
|
- tyuning uchun huquqiy asoslar va hujjatlarni rasmiylashtirish;
- avtomobil dvigatellarinityuningqilish;
- dvigatel quvvatinioshirish;
- dvigatelslindrlarhajmini oshirish;
- dvigatel yongan gazlarini chiqarish tizimini
|
|
takomillashtirish;
- chip tyuning;
- uzatmalar qutisityuningqilish;
- kuzovning mustahkamliginioshirish;
- salonnishovqinlardan himoyaqilish;
- shovqin so‘ndirish materiallari foydalanish;
- avtomobil osmalartyuningqilish;
- tormoz tizimityuningqilish;
- avtomobil dizayni, interyer, eksteryer. avtomobil aerodinamikasinityuningqilish;
- avtomobilga multimediya tizimlarinio‘rnatish;
- avtomobilelektr va elektron jihozlarinityuningqilish.
|
|
|
| |
OLIY TA - Avtomobillarni ta

Tuzuvchilar: Madjitov A.
N.Sultanov
N.Nasriddinova
M. Nomonov
Q. Madraximov
A. Djalilov
SH. Abdumuminov
T
J.Hamidov
aqrizchilar:
R. Ataboyev
Professional ta’limni rivojlantirish instituti“WorldSkills”, dual ta’lim va o‘quv amaliyotlarini metodik ta’minlash bo‘limi boshlig‘i
Professional ta’limni rivojlantirish institutiTa’lim texnologiyalari, o‘quv reja va dasturlarini ishlab chiqish bo‘limibosh mutaxassisi
Andijon shahar 5-son kasb-hunar
maktabi O‘IBDO‘
Andijon shahar 5-son kasb-hunar
maktabi bosh ustasi
Andijon shahar 5-son kasb-hunar maktabi ishlabchikarishtalimustasi
Andijon shahar 5-son kasb-hunar maktabi ishlabchikarishtalimustasi
Andijon shahar 5-son kasb-hunar maktabi ishlabchikarishtalimustasi
«UZAUTO MOTORS» aksiyadorlik jamiyati o‘qitish ishlarini tashkil qilish bo‘limi boshlig‘i
«UZAUTO MOTORS» aksiyadorlik jamiyati o‘qitish ishlarini tashkil qilish bo‘yicha ikkinchimutaxasiz
Maqsad 
Bemorni tibbiy kartasidan qon guruhini bilish 
Harakat

106
Keltirilgan jadvalda buxgalteriyaga oid
dastur ham subyekt ham
obyekt sifatida olingan. Bu foydali tanlov bo‘lib, buxgalteriyaga oid
ma’lumotlarni faqat buxgalteriyaga oid dastur tomonidan foydalanish
imkonini beradi. Ya’ni, turli buxgalteriya tekshiruvlari va balans
haqidagi ma’lumotlar faqat buxgalteriyaga oid dasturiy ta’minot
tomonidan foydalanilishi shart va yuqoridagi matrisada keltirilgan shakl
buni ta’minlaydi. Biroq, bu matrisa tizim ma’muri Sem buxgalteriga oid
dasturni noto‘g‘ri versiya bilan almashtirish yoki
soxta versiya bilan
almashtirish orqali ushbu himoyani buzishi mumkinligi sababli bo‘lishi
mumkin bo‘lgan barcha hujumlarni oldini olmaydi. Ammo, bu usul
Alisa va Bobga buxgalteriya ma’lumotlaridan atayin yoki bexosdan
buzilishiga yo‘l qo‘ymasdan foydalanish huquqini beradi.
4.1-jadval
C-list
4.8-rasm. ACL va C-list

108
4.8-rasmdagi ko‘rsatkichlar qarama-qarshi yo‘nalishlardaligini,
ya’ni, ACL uchun ko‘rsatkichlar resurslardan foydalanuvchilarga
qarab
yo‘nalgan bo‘lsa, C-list uchun esa ko‘rsatkichlar foydalanuvchilardan
resurslarga qarab yo‘nalganligini ko‘rish mumkin. Bu ahamiyatsiz
ko‘ringan farq imtiyozlar ro‘yxati (C-list) bilan foydalanuvchilar va
fayllar orasidagi aloqadorlik tizim ichida qurilishini anglatadi. ACLga
asoslangan tizimda esa, foydalanuvchilarni fayllarga aloqadorligi uchun
alohida
usullar talab etilgani bois, C-list ACL ga nisbatan xavfsizlik
nuqtai
nazaridan, bir qancha afzalliklarga ega va shuning uchun C-list
ustida kam sonli ilmiy tadqiqot ishlari olib borilgan.
Tartibsiz yordamchi
– ko‘p jabhalarda
klassik xavfsizlik
muammosi. Ushbu muammoni yoritish uchun, ikkita resursga ega tizim
olingan: birinchi resurs kompilyator bo‘lsa, ikkinchisi maxfiy to‘lov
axborotidan iborat bo‘lgan BILL deb nomlangan fayl
va bir
foydalanuvchi, Alisadan iborat. Bunda, kompilyator ixtiyoriy faylga
yozish imkoniyatiga ega va Alisa kompilyatorni ishga tushira oladi.
Buning uchun debaggerlash (dasturdagi xatolikni topish jarayoni)
ma’lumoti yoziluvchi fayl nomini kiritish talab etiladi. Biroq, Alisaga
BILL nomli faylni zararlashi mumkinligi sababli, unga yozish ruxsati
mavjud emas. Ushbu ssenariy uchun foydalanishni boshqarish matritsasi
4.2-jadvalda keltirilgan.
4.2-jadval
Tartibsiz yordamchi holati uchun foydalanishni boshqarish
matritsasi
Kompilyator BILL
Alisa
x
-
Kompilyator
rx
rw
Faraz qilaylik, Alisa kompilyatorni ishga tushirdi va fayl nomi
sifatida BILL ni ko‘rsatdi. Alisa ushbu imtiyozga ega bo‘lmagani uchun,
mazkur buyruq amalga oshirilmaydi. Biroq, Alisa nomidan ish ko‘ruvchi
kompilyator BILL faylini qayta yozish imkoniyatiga ega. Agar
kompilyator o‘z imkoniyati bilan ishlasa
va u Alisa tomonidan ishga
tushirilsa, u holda BILL faylini zararlashi mumkin (4.9-rasm).
Bu nima uchun tartibsiz yordamchi deb ataladi? Kompilyator Alisa
tomonida va shuning uchun uning yordamchisi bo‘lgani bois, Alisaning
imtiyoziga ko‘ra ish ko‘rish o‘rniga o‘zining imtiyoziga asosan ish
ko‘rmoqda.
Qurbonni qidirish - K. A. Tashev texnika fanlari nomzodi, dotsent, Muhammad

193
1. Fayl boshiga kiritish.
Ushbu
usul MS-DOSning
com-
fayllari
uchun eng qulay hisoblanadi, chunki ushbu formatda xizmatchi
sarlavhalar ko‘zda tutilgan.
2. Fayl oxiriga kiritish.
Bu usul eng ko‘p tarqalgan bo‘lib, viruslar
kodiga boshqarishni uzatish dasturning birinchi komandasi (
com
) yoki
fayl sarlavhasini (
exe
) modifikatsiyalash orqali ta’minlanadi.
3. Fayl o‘rtasiga kiritish.
Odatda bu usuldan viruslar strukturasi
oldindan ma’lum fayllarga (masalan,
Command.com
fayli) yoki
tarkibida bir xil qiymatli baytlar ketma-ketligi bo‘lgan, uzunligi virus
joylashishiga yetarli fayllarga tatbiqan foydalaniladi.
Yuklama viruslar uchun zaharlash bosqichining xususiyatlari ular
kiritiluvchi obyektlar – qayishqoq va qattiq
disklarning yuklanish
sektorlarining sifati va qattiq diskning bosh yuklama yozuvi (MBR)
orqali aniqlanadi. Asosiy muammo-ushbu obyekt o‘lchamlarining
chegaralanganligi. Shu sababli, viruslar o‘zlarining qurbon joyida
sig‘magan qismini diskda saqlashi, hamda
zaharlangan yuklovchi
original kodini tashishi lozim.
Makroviruslar uchun zaharlash jarayoni tanlangan hujjat-qurbonda
virus kodini saqlashdan iborat. Ba’zi axborotni
ishlash dasturlari uchun
buni amalga oshirish oson emas, chunki hujjat fayllari
formatining
makroprogrammalarni saqlashi ko‘zda tutilmagan bo‘lishi mumkin.
Foydalanishni boshqarish matrisasi

107
matrisasining ushbu ustuni olinadi
va amalni bajarishga ruxsat
berilganligi tekshiriladi. Ushbu ustunlarni ACL kabi tasavvur qilish
mumkin. Masalan, 4.1-jadvaldagi sug‘urta ma’lumotiga tegishli bo‘lgan
ACL quyidagicha:
(Bob,-),(Alisa,rw),(Sem,rw),(buxgalteriyaga oid dastur,rw)
Ikkinchi usulga binoan matritsa satrlar bo‘yicha bo‘linadi va har
bir satr mos subyekt bilan saqlanadi. U holda, subyekt tomonidan biror
amalni
bajarishga harakat qilinsa, amalni bajarishga ruxsat borligini
bilish uchun foydalanishni boshqarish matritsasining tegishli satriga
qaraladi. Mazkur yondashuv imtiyozlar ro‘yxati yoki C-list deb ataladi.
Masalan, 4.1-jadvaldagi Alisaning imtiyozlar ro‘yxati
yoki C-list
quyidagiga teng:
(OT,rx),(buxgalteriyaga oid dastur, rx), (buxgalteriyaga oid
ma’lumot, r), (sug‘urta ma’lumoti, rw),(to‘lov qaydnomasi ma’lumoti,
rw)
ACL va C-list o‘zaro ekvivalent bo‘lsada, ular bir xil
axborotni
o‘zida turlicha saqlaydi. Biroq, ular orasida sezilmas farq mavjud. ACL
va C-listning o‘zaro qiyosiy tahlili 4.8-rasmda keltirilgan.
Alisa
Bob
Fred
r
---
r
w
r
---
rw
r
r
Fayl 1
Fayl 2
Fayl 3
ACL
Alisa
Bob
Fred
r
w
rw
---
r
r
r
---
r
Fayl 1
Fayl 2
Fayl 3
Tavsiyaetiladiganadabiyotlar

|
Tavsiyaetiladiganadabiyotlar
|
bet | 72/147 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 1,56 Mb. | | #271541 |
Bog'liq NOD 30711601 Avtomobillarni tamirlash va ularga xizmat korsati 24.Tavsiyaetiladiganadabiyotlar ro‘yhati:
1. R.Tillaxo‘jaev, A.Madjitov Avtomobil elektr va elektron jihozlari tuzilishi, ularga texnik xizmat ko‘rsatish vata’mirlash Turon Biznes Markazi 2023-yil
2. U.G‘aybullaev Avtomobillarningelektr va elektron jihozlar Shafoat Nur Fayz 2023-yil
3. Magdiev Sh.P. Avtomobil yurish qismlariga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash Turon Biznes Markazi 2023-yil
4. J.Kulmuxamedov va boshqalar “Avtomobillarni tuzilishi”, ‘Excellent Polygraphy” Toshkent-2021 yil.
5. J.Kulmuxamedov va boshqalar “Avtomobillarni tuzilishi, avtomobil dvigatellariga servis xizmat ko‘rsatish vata’mirlash”, “Turon nashriyoti” Toshkent-2021 yil.
6. J.Kulmuxamedovva boshqalar “Avtomobillarnituzilishi, ularga servis xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash”, “Turon nashriyoti” Toshkent-2021 yil.
7. Sh.Magdiev, Avtomobillar tuzilishi, avtomobil uzatmalar qutisiga servis xizmat ko‘rsatish vata’mirlash “Turon nashriyoti” Toshkent-2021 yil
8. D.I. Xoshimov, G‘ .N.Maxmudov “Yengil avtomobillarning tuzilishi”, “Avtomsan” Toshkent-2019 yil.
9. A.Muxitdinov, J.Qulmuxamedov “Transport vositalarining tuzilishi”, “Ta’lim nashriyoti” Toshkent-2019 yil.
10.O..Salimov , J.Kulmuxamedov “Avtomobillarni tuzilishi, texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash”, “Ilm Ziyo” Toshkent-2017 yil.
11.A.Muxitdinov, V.Sattivaldiyev, Sh.Xakimov “Transport vositalarining tuzilishi”, “Ta’lim
nashriyoti” Toshkent-2014 yil.
12. D.I.Xoshimov “GM-Uzbekistan avtomobillarning konstruksiyasi”, “Avtomsan” Toshkent-
2017 yil.
Internet manbalari.
https://www.youtube.com/watch?v=DwaSY41Ok0w
https://www.youtube.com/watch?v=rwgPs_aMu6w
https://www.youtube.com/watch?v=hqSK4CBtTsk
https://www.youtube.com/watch?v=u5CW5477Pe0
https://www.youtube.com/watch?v=i7pDwyKAk0s
https://www.youtube.com/watch?v=7tqAJy2cPgk
https://www.youtube.com/watch?v=CgeWn1cvH64
https://www.youtube.com/watch?v=oCoL2u83Px0
https://www.youtube.com/watch?v=nn35UkKQ-Fo
|
| |