nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli

|
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
|
bet | 98/134 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 1,76 Mb. | | #142961 |
Bog'liq To\'rayev Mirjalol Web dasturlash fanidanO’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
Vaqt: 80 daqiqa
|
O’quvchilar soni ______ nafar
|
O’quv mashg’ulotining shakli va turi
|
Amaliy
|
O’quv mashg’uloti rejasi
|
1. Wordpress xavfsizlik muammolari.
2. Wordpressni himoya qilish.
|
O’quvmashg’ulotimaqsadi: O`quvchilarda Wordpressni xavfsizlik tomonlari haqida bilim, ko`nikma va malakalar hosil qilish.
|
O`qitish natijasi
|
O`quvchilar Wordpressni xavfsizlik muammo lari haqida ma’lumotga ega bo`ladilar.
|
Pedagogik vazifalar:
Yangi mavzu bilan tanishtirish
Fon va rang haqida ma`lumot berish;
Mavzuni tushintirish;
Ish hujjatlaridan ko`rgazmali namunalar keltirish
|
O’quv faoliyati natijalari:
Yangi mavzu yuzasidan ma`lumotlarni o`rganadilar, yozib oladilar
Tasniflashda ishtirok etadilar,o’z fikrlarini bayon qiladilar
Aytib beradilar
Tinglaydilar, topshiriqlarni bajaradilar
|
O’qitish usullari
|
Suhbat, savol-javob
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakli
|
Ommaviy, jamoaviy, yakka tartibda
|
O’qitish vositalari
|
Plakat, tarqatma materiallar, kompyuter
|
O’qitish sharoiti
|
Kompyuter xonasi
|
Qayta aloqaning usul va vositalari
|
Tezkor so’rov, savol-javob, test va mashqlar.
|
|
| |
O’quv mashg’ulotininig texnologik xaritasi

|
O’quv mashg’ulotininig texnologik xaritasi
|
bet | 99/134 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 1,76 Mb. | | #142961 |
Bog'liq To\'rayev Mirjalol Web dasturlash fanidanO’quv mashg’ulotininig texnologik xaritasi
Ishbosqich
lari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
O’quvchi
|
1. O’quv mashg’ulotiga kirish (5 daq)
|
Tashkiliy qism:
O’quvchilarni mashg’ulotga tayyorgarligi va ularning davomatini tekshiradi
|
Mashg’ulotga tayyorla nadilar
|
2-bosqich.
Asosiy
(65 daq)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish:
Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi, o’tilgan mavzular bo’yicha o’quvchilarga savollar beradit, arqatma tarqatadi, ularni baholaydi (2-ilova).
Maqsad va vazifaning belgilanishi:
Mashg’ulotning nomi rejasi,maqsad va kutilayotgan natijalar bilan tanishtiradi va yozib olishlarini aytadi
Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
O’quv mashg’ulotida o’quv ishlarini baholash mezoni va ko’rsatkichlari bilan tanishtiradi (1-ilova).
O’quvchilar bilimini faollashtirish:
Tezkor so’rov, savol-javob, aqliy hujum va boshqalar orqali bilimlarni faollashtiradi. Yangi o’quv material bayoni
Nazariy mashgulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq o’qitish jarayonini tashkil etish bo’yicha harakatlar tartibini bayon etadi. Ko’rgazma orqali mavzuni o’quvchilar ishtirokida yoritadi ( 3-ilova ) Yangi o’quv materialini mustahkamlash
Mustahkamlsh uchun savollar beradi (4 -ilova). O’quvchilarni kichik guruhlarga bo’lib, jarayon kichik guruhlarda davom etishini ma’lum qiladi.
Guruh ishtirokchilari bajargan ishlarni, topshiriqlarni nazorat qiladi.(5,6-ilovalar)
Bajarilgan ishlarni tekshiradi, tuzatadi, baholaydi.
Mavzuning har bir qismi bo’yicha xulosalar qiladi.Mavzuning kasbiy faoliyatlardagi ahamiyati bilan bog’lab mavzuni yakunlaydi.
|
Uy vazifasini taqdim etadilar.Savollarga javob beradilar.
Mavzu nomi va rejasini yozub oladilar.
Diqqat qiladilar.
Savollarga javob beradilar.
Yozib oladilar.
Savollarga javob beradilar.
Topshiriqlarni bajaradilar.
Tinglaydilar, qo’shimcha savollarga javob beradilar
|
|
|
| |
Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming - bet 60

78
F
K
Q
Q
dx
dz
g
dx
dh
h
x
Q
Qq
dx
dh
h
P
x
P
2
0
2
2
2
.
(1.7)
После несложных преобразований окончательно имеем
x
Q
Qq
x
P
F
K
Q
Q
dx
dz
g
h
Q
h
P
dx
dh
2
2
2
0
2
2
2
.
(1.8)
Предположим, что заданы русло канала, расход Q, глубина воды hn, например, в
конце канала в сечении (
N-N
) и гидравлические параметры участка канала.
Начальные условия для уравнений определяется на основе решение уравнений
(1.7) при условиях (1.3) – (1.5). Это задача тоже решается алгоритмически, определяя
режимы с разными значениями уровня воды на конце участка канала при известных
значениях расходов воды на конце и боковых водопотребителей, рассчитываем
кривые свободной поверхности водного потока для соответствующих значений
уровней.
Граничные условия записываются следующим образом
1
,
)
(
)
,
(
)
,
(
)
(
)
,
0
(
1
1
1
,
i
t
Q
t
l
Q
t
l
Q
t
z
t
z
нс
i
i
i
i
i
a
.
(1.9)
где
z
а
(t)
– изменение отметки уровня воды в р. Амударья;
В качестве боковых водозаборов подводящего канала к НС-1 рассматриваются
расходы воды в канале Сурхи и другие водозаборы, всего на расход 10,7м
3
/с.
Заключение.
Разработаны математические модели оптимального управления
подводящего канала к НС-1 и каналов между НС каскада КМК, учитывающие
современные их параметры и режимы эксплуатации этих каналов, а также
математические модели оптимального управления современных режимов работы
НС каскада КМК, учитывающие необходимые параметры объектов и оборудования
НС.
O’quv mashg’ulotininig texnologik xaritasi

|
O’quv mashg’ulotininig texnologik xaritasi
|
bet | 69/134 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 1,76 Mb. | | #142961 |
Bog'liq To\'rayev Mirjalol Web dasturlash fanidanO’quv mashg’ulotininig texnologik xaritasi
Ishbosqich
lari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
O’quvchi
|
1. O’quv mashg’ulotiga kirish (5 daq)
|
Tashkiliy qism:
O’quvchilarni mashg’ulotga tayyorgarligi va ularning davomatini tekshiradi
|
Mashg’ulotga tayyorla nadilar
|
2-bosqich.
Asosiy
(65 daq)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish:
Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi, o’tilgan mavzular bo’yicha o’quvchilarga savollar beradit, arqatma tarqatadi, ularni baholaydi (2-ilova).
Maqsad va vazifaning belgilanishi:
Mashg’ulotning nomi rejasi,maqsad va kutilayotgan natijalar bilan tanishtiradi va yozib olishlarini aytadi
Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
O’quv mashg’ulotida o’quv ishlarini baholash mezoni va ko’rsatkichlari bilan tanishtiradi (1-ilova).
O’quvchilar bilimini faollashtirish:
Tezkor so’rov, savol-javob, aqliy hujum va boshqalar orqali bilimlarni faollashtiradi. Yangi o’quv material bayoni
Nazariy mashgulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq o’qitish jarayonini tashkil etish bo’yicha harakatlar tartibini bayon etadi.Asosiy holatlarni yozdiradi. Ko’rgazma orqali mavzuni o’quvchilar ishtirokida yoritadi ( 3-ilova ) Yangi o’quv materialini mustahkamlash
Mustahkamlsh uchun savollar beradi (4 -ilova). O’quvchilarni kichik guruhlarga bo’lib, jarayon kichik guruhlarda davom etishini ma’lum qiladi.
Guruh ishtirokchilari bajargan ishlarni, topshiriqlarni nazorat qiladi.(5,6-ilovalar)
Bajarilgan ishlarni tekshiradi, tuzatadi, baholaydi.
Mavzuning har bir qismi bo’yicha xulosalar qiladi.Mavzuning kasbiy faoliyatlardagi ahamiyati bilan bog’lab mavzuni yakunlaydi.
|
Uy vazifasini taqdim etadilar.Savollarga javob beradilar.
Mavzu nomi va rejasini yozub oladilar.
Diqqat qiladilar.
Savollarga javob beradilar.
Yozib oladilar.
Savollarga javob beradilar.
Topshiriqlarni bajaradilar.
Tinglaydi qo’shimcha savollarga javob beradilar
|
|
|
| |
Kalit so‘zlar - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

83
lar nosozliklari intellektual tizimi” dasturiy vositasi yaratildi [3,4]. Dasturiy vosita kuyidagi
kurinishli interfeysidan boshkariladi (Rasm 1):
Rasm 1. Dasturiy vosita interfeysi
Interfeysning «Diagnostika» tugmasi aktivlashtirilganda foydalanuvchi
xoxishiga qarab
IT olamidagi mashxur diagnostika dasturlari ning (“Evirest” yoki “AIDA 64”) biri yuklanadi
(Rasm 2.).
Rasm 2. AIDA 64 dasturi interfeysi
Foydalanuvchi ushbu dasturlar ma’lumotlari asosida kompyuter uskunalari, dasturiy
vositalari va ularning xolatlari xaqida to‘lik ma’lumotga ega bo‘ladi. Agarda foydalanuvchi
bu ma’lumotlar asosida kompyuterdagi nosozliklarni aniqlab olsa ularni bartaraf etishi
uchun interfeysdagi «Nosozliklar» boshqaruv tugmasini aktivlashtirishi kerak bo‘ladi.
Natijada quyidagi ko‘rinishli yangi oyna xosil bo‘ladi (Rasm 3.):
84
Rasm 3. Nosozliklar va ularni bartaraf etish oynasi
Keltirilgan ro‘yxatdan xatolik nomini tanlaydi va «Mavzu kontenti» tugmasini bosish
orqali muayayan nosozlik va uni bartaraf etish xaqidagi to‘lik ma’lumotga ega bo‘ladi.
Har bir nosozlik va uni bartaraf etish ma’lumotlariga murojat etilganda intellektual tizim
bu xaqidagi xabarni saqlab boradi va ulardan bilimlar bazasi sifatida foydalanadi. U
quyidagicha foydalanuvchiga taqdim etiladi (Rasm 4.).
Rasm 4. Intellektual tizim xabarnomasi
Muayayan kompyuterning umumiy xolati (joriy vaqtgacha kompyuter necha marta
diagnostikadan o‘tkazilgan va uning umumiy xolati qanday), qaysi uskuna yoki qaysi
dasturiy vosita necha marta nosozliklarga duchor bo‘ldi va
ular qanday bartaraf etildi
degan savollarga dasturiy vosita interfeysidagi «Expert tizimi» boshqaruv tugmasini
aktivlashtirish orqali javob olasiz.
-bosqich.
Yakuniy - Sahifa fonini berish misoli

|
Sahifa fonini berish misoli
|
bet | 73/134 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 1,76 Mb. | | #142961 |
Bog'liq To\'rayev Mirjalol Web dasturlash fanidan3-bosqich.
Yakuniy
(10 daq)
|
Mashg’ulot yakuni
Faol ishtirok etgan o’quvchilarni baholaydiva rag’batlantiradi. Uyga vazifaning berilishi
Kelgusi mashg’ulotga vazifa va uni bajarish yuzasidan yo’riqnoma beradi. ( 6 -ilova)
|
Baholari bilan tanishadilar.
Topshiriqni yozib oladilar
|
1-ilova
O`tilgan mavzuni takrorlash uchun savol va topshiriqlar.
1.Sarlavha haqida tushunchabering
2.CSS qoidalari haqida ma’lumot bering
3.Tillar ustida ishlashni tushuntiring.
1.1-ilova
Baholash mezonlari
I. Og’zaki so’rov quyidagi mezonlar asosida baholanadi
T|R
|
Мazmuni
|
Ballar
|
1.
|
Mavzu atroflicha to’liq, asosiy fikr va tuchunchalar o’zlashtirilishiga erishilsa
|
5
|
2.
|
Маvzu asosan, asoiy fikr va tuchunchalar qisman o’zlashtirilishiga erishilsa
|
4
|
3.
|
Mavzu qisman o’zlashtirilishiga erishilsa
|
3
|
4.
|
Mavzuning ba’zi elementlarini o’zlashtirilishiga erishilsa
|
2
|
5.
|
Mavzuning o`zlashtirilishi yuqoridagi talablar darajasida bo`lmasa
|
1
|
II. Mustaqil ishlar quyidagi mezonlar asosida baholanadi
T|R
|
Мazmuni
|
Ballar
|
1.
|
Mavzu o`quvchi tomonidan mustaqil ravishda atroflicha to’liq yoritilsa
|
5
|
2.
|
Маvzu o`quvchi tomonidan mustaqil ravishda asosiy fikrlar atroflicha yoritilsa
|
4
|
3.
|
Mavzu o`quvchi tomonidan mustaqil ravishda qisman yoritilsa
|
3
|
4.
|
Mavzuning ba’zi elementlarini mustaqil ravishda qisman yoritilsa
|
2
|
5.
|
Mavzuning yoritilishi yuqoridagi talablar darajasida bo`lmasa
|
1
|
III. Amaliy ish quyidagi mezonlar asosida baholanadi
T|R
|
Мazmuni
|
Bal lar
|
1.
|
Berigan topshiriq og’zaki va yozma nutq me’yorlariga amal qilingan holda to’g’ri bajarilsa
|
5
|
2.
|
Topshiriqni bajarishda 4 tagacha xatolikka yo’l qo’yilsa
|
4
|
3
|
Topshiriqni bajarishda 7-8 tagacha xatolikka yo’l qo’yilsa
|
3
|
4
|
Topshiriqni bajarishda 8 tadan ortiq xatolikka yo’l qo’yilsa
|
2
|
5
|
Topshiriqni bajarishda qo’pol xatolarga yo’l qo’yilgan bo’lsa
|
1
|
IV. Uyga vazifa quyidagi mezonlar asosida baholanadi
T|R
|
Мazmuni
|
ballar
|
1.
|
So’z boyligi, ifoda qurilishi va uslubi adabiy nutq talablariga mos bo’lsa
|
5
|
2.
|
Ishni bajarishda grammatik, uslubiy xatolar uchrasa
|
4
|
3
|
Topshiriqni bajarishda imlo me’yorlari va husnixat talablariga to’liq rioya qilinmasa
|
3
|
4
|
Topshiriqni bajarishda og’zaki va yozma nutq me’yorlari buzilgan bo’lsa
|
2
|
5
|
Topshiriqni bajarishda qo’pol xatolarga yo’l qo’yilgan bo’lsa
|
1
|
2-ilova
WordPress nima? WordPress – bu mukammal, boshqarilishi oson bo’lgan ma’lumotlarni boshqarish tizimidir. Saytingiz asosini WordPress bilan tashkil etsangiz, saytingizni oson boshqara olasiz, yangilashingiz ham muammosiz bo’ladi, saytni o’rnatish esa Sizdan hech qanday dasturchilik bilimlarini talab etmaydi. WordPress sayt administratori tomonidan vizual boshqarilishi mumkin bo’lgan tizim hisoblanadi.
|
| |
II. TALABALAR UChUN USLUBIY QO‘LLANMALAR

II. TALABALAR UChUN USLUBIY QO‘LLANMALAR. Keysni mustaqil yechish uchun ko‘rsatmalar Baholash mezonlari Ishni tashkil kilish
bosqichlari
Tavsiyalar
Baholash mezonlari
(maksimal)
1.
Keys
bilan
tanishish
Dastlab keys bilan tanishing. O‘qishingiz
bilan
darxol
kuzatilayotgan
xolatni
(jarayonni) taxlil etishga shoshilmang
-
2.Berilgan vaziyat
bilan tanishish
Berilgan axborotni yana bir karra diqqat
bilan o‘qib chiqing. Siz uchun muxim
sanalgan
abzatslarni
ajratib
oling.
O‘rganilayotgan xolatga tasir etayotgan
omillarni sanab o‘rganilayotgan xolat
bo‘yicha sub'ektlarga aniqlik kiriting.
Loyiha tuzish uchun kerak bo‘lgan joylarini
belgilab oling.
-
3. Muammo va
undan
kelib
chiquvchi kichik
muammolarni
shakllantirish
Muammoni
shakllantirishda
o‘tilgan
mavzular bo‘yicha nazariy bilimlaringizdan
foydalaning.
2 ball
4. Loyiha tu-zish
Muammoni
aks
ettiruvchi
asosiy
xususiyatlar:
1. Fermer xo‘jaligi bo‘yicha faoliyatini
tahlili keltirilganligi
2. Investitsiyalarni jalb etish uchun
loyihani tuzilganligi
Tuzilgan loyiha bo‘yicha maqbul loyihani
tuzish imkoniyati mavjudligi.
1-1ball
2-3 ball
3-1 ball
5. yechimini
ishlab chiqish va
asoslab berish.
Berilgan topshiriklarni bajarish
3 ball
Keys bilan ishlashni baholash mezonlari 86-100%/ 8,6-10 ballgacha- “a'lo”
71-85%/7,1-8,5 ballgacha-“yaxshi”
55-70%/5,6-7ballgacha- “qoniqarli”
Guruhlarning ishlashini baholash jadvali
303
Guruh
Baholash mezonlari
Taqdimot (mazmuni, ma'nosi
va xulosalarining isboti uchun)
A'lo-2 ball
Yaxshi-1,5 ball
Qoniqarli – 1 baho
Qoniqarsiz – 0,5
Muammoli masalaning
yechimi
(to‘g‘risidagi va yechimning
ketma-ketligi uchun)
A'lo-2 ball
Yaxshi-1,5 ball
Qoniqarli – 1 baho
Qoniqarsiz – 0,5
-jadval 
Ishlab chikarish tannarxi

302
Shuni ta'kidlab utish kerakki ishlab chikarishning xar 10 tonna xajmdagi siklida
maydalagichning pichogi almashtiriladi. Ishlab chikarish jarayonida bir kilogramm xom ashyodan
40% mikdorda maxsulot chikishi rejalashtirilgan.
Xozirgi kunda kuritilgan o‘rikga ya'ni turshakga bulgan talabdan kelib chikib ishlab chikarish
xajmi kuniga 100 killogramm kilib belgilangan (bu mikdor texnik xarakteristikaga asosan oshirilishi
mumkin) xamda maxsulotni sotish narxi 3500 sum/kg ni tashkil etmokda. Turshakdan tushgan tushum
21000 ming.so‘mn, ishlab chiqarish xarajatlari 17624 ming.so‘mni tashkil etdi. O‘rik mevasini kuritish
hisobiga 3276 ming.so‘m foyda olib keladi, rentabellik 19,1 foizni tashkil etadi. Bu o‘z navbatida
mevani kuritishni samaradorligini belgilab beradi.
Loyihani maqbul variantini tanlashda taqqoslash uchun loyiha tuzish lozim.
Kapital xarajatlarning smeta kiymati

|
Kapital xarajatlarning smeta kiymati Pdf ko'rish
|
bet | 199/230 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 4,03 Mb. | | #122991 |
Bog'liq 9FGpxRXF4oZVzQ4RAFkIWArGCd7lguGpnEliCPmRKapital xarajatlarning smeta kiymati
(ming sum)
300
1
Bino inshootlar
8500
2
Uskunalar:
- asosiy uskuna
- yordamchi uskunalar
12000
3000
Jami:
23500
Bu yerda:
•
asosiy uskuna - maydalagich;
•
yordamchi uskunalar - kurutgich va elak;
Binoning ustki kismining yarmi ochik xolda bulishi nazarda tutilgan.
9-jadval
Amortizatsiya xarajatlari (yiliga)
Amortizatsiya
Stavka %
2 oy uchun
yiliga
ming sum
1
Bino inshootlar
5
70
425
2
Uskunalar
10
250
1500
Jami:
320
1925
10-jadval
Ishlab chikarishda aylanma mablaglarga xarajatlar (yiliga)
Resursning nomlanishi
Ulchov
birligi
Narxi
(Sum)
Yillik extiyoj
(2 oy)
Yillik xarajat
(ming sum)
1
O‘rik
Kg
1000
15000
15000
2
Elektr energiya
KVt
70
7200
504
Jami:
15504
1 kg kuritilgan mevani olish uchun 2,5 kg o‘rik mevasi kerak bo‘ladi. Shuning uchun bizga
uskunani kunlik kuvvati bo‘yicha 6 tonna turshak talab etiladi uning uchun 15 tonna o‘rik kerak
bo‘ladi. 6 gektar yer maydonidagi fermer xo‘jaligini o‘rik xosili 2 oylik turshak kuritish rejasini
bajarish imkonini beradi.
Elektr energiya ta'minoti bo‘ycha uskunani 1 soatli energiya iste'moli 10 kVt tashkil etadi. 2 oy
uskunani ishlatish davomida kuniga 12 soatlik rejimda 7200kVT elektr ishlatiladi.
11-jadval
Ishchi kuchiga sarf xarajatlar (yiliga)
Ishchilar
1 oyga
(ming sum)
1 yilga
(ming sum)
1
1chi
200
400
2
2chi
200
400
3
3chi ishchi
200
400
4
4chi ishchi
200
400
Jami:
900
1600
|
| |
-ilova


Uyga vazifa - Sahifa fonini berish misoli

Vaqt: 80 daqiqa
|
O’quvchilar soni nafar
|
O’quv mashg’ulotining shakli va turi
|
Nazariy
|
O’quv mashg’uloti rejasi
|
1.Joomlaning qulayliklari.
2.Joomlani asosiy sozlamalari.
|
O’quv mashg’uloti maqsadi: O`quvchilarning Joomla to`g`risidagi bilimlarini shakllantirish va mustahkamlash.
|
O`qitish natijasi
|
O`quvchilar sahifada o’zgaruvchi unlilar to`g`risida ma`lumotga ega bo`ladilar.
|
Pedagogik vazifalar:
Yangi mavzu bilan tanishtirish
Mavzu haqida malumot berish.
Mavzuni tushintirish;
Publitsistik uslubga misollar keltirish
|
O’quv faoliyati natijalari:
Berilgan ma`lumotlarni o`zlashtiradilar, nazariy ma`lumotlarni yozib oladilar
Tasniflashda ishtirok etadilar,o’z fikrlarini bayon qiladilar
Aytib beradilar
Tinglaydilar, topshiriqlarni bajaradilar
|
O’qitish usullari
|
Savol-javob, aqliy hujum, mustaqil ish
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakli
|
Ommaviy, jamoaviy, yakka tartibda
|
O’qitish vositalari
|
tarqatma materiallar, kompyuter.
|
O’qitish sharoiti
|
Kompyuter xonasi
|
Qayta aloqaning usul va vositalari
|
Tezkor so’rov, savol-javob, test va mashqlar.
|
List of used literature - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms...

76
Чупонов А.Э. Математическая модель управления водоснабжение Каршинского
магистрального канал
МАТЕМАТИЧЕСКАЯ МОДЕЛЬ УПРАВЛЕНИЯ ВОДОСНАБЖЕНИЕ КАРШИНСКОГО
МАГИСТРАЛЬНОГО КАНАЛ
А. Э.Чупонов
Ташкентский Государственный аграрный университет
Annotatsiya:
Maqolada gidrotexnika inshootlarining hududiy tizimi faoliyatini
monitoring qilish asosida suv resurslarini taqsimlash va ulardan foydalanishni
optimallashtirish jarayonlarini modellashtirish, suv xo‘jaligi kompleksini boshqarish
samaradorligi va ishonchliligini oshirish masalalari ko‘rib chiqilgan.
Аннотация:
В статье рассматриваются вопросы моделирования процессов
оптимизации распределения и использования водных ресурсов, повышения
эффективности и надёжности управления комплексом водного хозяйства на основе
мониторинга деятельности территориальной системы гидросооружений.
Abstract:
The article discusses the issues of modeling the processes of optimizing the
distribution and use of water resources, improving the efficiency and reliability of
management of the water management complex based on monitoring the activities of the
territorial system of hydraulic structures.
Одними из самых крупных и уникальных систем машинного водоподъема для
орошения в мире функционируют в Республике Узбекистан, которые обеспечивают
водой более 2 млн. га орошаемых земель. В их состав входят различные каскады
насосных
станции
(НС)
и
гидротехнических
сооружений,
мощное
гидромеханическое и электротехническое оборудование, напорные трубопроводы с
различными диаметрами и длиной, подводящие и отводящие каналы, подстанции и
питающие электрические сети различной мощности. К таким системам относятся
Каршинский магистральный канал с каскадом НС.
Состояние
подводящего
канала
к
НС-1
(рис
1.1)
характеризуется
неустановившимся движением воды и описывается системой дифференциальных
уравнений Сен-Венана в форме законов сохранения энергии [1,2,3].
Использование уравнений неустановившегося движения воды для определения
режимов работы участка канала для реализации заданных плановых режимов
создает определенные трудности в подготовки исходных информации, начальных и
граничных условия для системы этих уравнений.
Поэтому для задания начальных условий мы можем использовать уравнение
установившегося неравномерного движения воды на участках КМК. Режимы работы
участков канала определяются на основе заданных расходов воды боковых отводов
и уровня воды в концевых створах участков канала, т.е. уровней воды нижнего и
верхнего бьефов НС и эти режимы считаются постоянными в течение декады.
Исходя из условия, что переменные параметры остаются постоянными в течение
времени, т.е. в уравнениях неустановившегося движения воды на участках канала
частные производные по времени равны нулю и учитывая, что русло канала
призматическое, получим следующую систему уравнений для неравномерного
движения воды на подводящем канале к НС-1
q
x
d
Q
Список использованной литературы - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference...

Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
|
-§. O’zbekistonRespublikasidatashqisavdonierkinlashtirishningistiqbollari

|
-§. O’zbekistonRespublikasidatashqisavdonierkinlashtirishningistiqbollari
|
bet | 14/15 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #250525 |
Bog'liq kurs ishi3.2.-§. O’zbekistonRespublikasidatashqisavdonierkinlashtirishningistiqbollari
Hukumat tomonidan tashqi savdoni erkinlashtirish borasida muhim qadamlar qo’yilmoqda. Jumladan, investorlar uchun zarur boʻlgan 7 mingdan ziyod xomashyo va tovarlarga bojxona bojlari bekor qilindi.Bojxona hududida qayta ishlashning soddalashgan tartibi joriy etildi.Tashqi savdo va raqobat muhitini yangi bosqichga olib chiqish, yangi-yangi bozorlarga kirish maqsadida Oʻzbekiston Jahon savdo tashkilotiga qoʻshilish borasidagi ishlarni jadallashtirdi.
“Alohida taʼkidlab oʻtmoqchiman, Jahon savdo tashkiloti talablari islohotlarimiz mazmuniga toʻla mos va biz ushbu nufuzli tashkilotga tezroq aʼzo boʻlib kirishdan manfaatdormiz”9, - dedi Prezident.
Hozir aʼzo mamlakatlar bilan muzokaralar olib borish hamda milliy qonunchilikni Jahon savdo tashkiloti qoidalari bilan uygʻunlashtirish qizgʻin bosqichda.Albatta JST ga a’zo bo’lish barcha iqtisodiy muammolarimizni hal qilmaydi, lekin iqtisodiyotimizni erkinlashtirsh va rivojlantirish uchun muhim qadam hisoblanadi. Bu borada prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev ham ikkinchi Toshkent Xalqaro investitsiya forunida JSTga a’zo bo’lishdan mamlakatimiz manfaatdor ekanligini takidlab o’tdi.
O’zbekiston Respublikasi prezidenti huzuridagi Statistika Agentligi ma’lumotlari asosida quyidagi jadvalni ko’rib chiqamiz:
3.2.1-jadval. O’zbekistonRespublikasitashqisavdoaylanmasiko’rsatkichlari10
Yillar
|
mln.AQSH doll.:
Tashqisavdoaylanmasi
|
T
|
eksport
|
import
|
|
|
| |
Investitsiyalarni jalb etish uchun tuzilgan loyiha

|
Investitsiyalarni jalb etish uchun tuzilgan loyiha Pdf ko'rish
|
bet | 198/230 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 4,03 Mb. | | #122991 |
Bog'liq 9FGpxRXF4oZVzQ4RAFkIWArGCd7lguGpnEliCPmRInvestitsiyalarni jalb etish uchun tuzilgan loyiha
Qishloq xo‘jalik mahsulotlarini qayta ishlashdan olinadigan foydani va loyihani samaradorligini
asoslash maqsadida keysda fermer xo‘jaligida o‘rik mevasini kuritishni yo‘lga ko‘yish rejalashtirilgan.
Buning uchun loyiha tuzildi.
TIA xisob kitoblariga asos kilib:
- Parkent Sharob» AJ ma'lumotlari;
- turshakga bulgan talabni urganish buyicha izlanish ma'lumotlari;
Barcha narxlar milliy valyuta sum da 20.01.2010 xolatiga
Loyixa maksadi
Loyixada o‘rik mevasi asosida vitaminlarga boy turshak ishlab chikarilishi nazarda tutilgan.
Loyixaning maksadi bulib, o‘rik mevasini kuritib turshakni ishlab chikarish iqtisodiy samaradorligini
asoslash.
Shu asosda o‘zimizga va chet elga turshak mahsulotini o‘z vaqtida va sifatli, kulay yetkazib
berish.
Bozor xolati
Uzbekiston axolisining yoz va kish bo‘yi vitaminlarga boy bo‘lgan meva va sabzavot
mahsulotlarini iste'mol kilishi katta ahamiyatga ega. Kish mavsumida o‘rikni saqlanishi kiyinligi
uchun o‘rikni kuritilgan holda iste'mol kilinishi mumkin. Shu bois bozorda turshaklarga bo‘lgan talab
oshib bormoqda. Turshaklarni iste'mol kilinishi odam organizmiga kerak bo‘lgan vitaminlarini
ta'minlaydi. Mazkur loyixaning amalga oshishi fermer xujaliklarning ko‘shimcha foyda olishi va
ishlab chiqarishni samaradorligiga ta'sir etadi.
Xom ashyo
Ishlab chikarish jarayonida asosiy xom ashyo bulib fermer xo‘jaligida yetishtirilgan o‘rik
olinadi. Xom ashyoning narxi xozirgi kundagi xolatdan kelib chikib 1kg ga 1000 sum deb kabul
kilindi.
7-jadval
Texnik xarakteristika
1
Ishlab chikarish kuvvati(kg/kun)
100
2
Bino, inshoot ulchamlari (m²)
50
3
Massa (kg)
1000
4
Elektr kuvvati (kVt soatiga )
10
Loyixani amalga oshirish
8-jadval
|
| |
-jadval    O‘zbekistonRespublikasitashqisavdoaylanmasining asosiy ko‘rsatkichlar(mln.AQSHdollari)2

|
-jadval O‘zbekistonRespublikasitashqisavdoaylanmasining asosiy ko‘rsatkichlar(mln.AQSHdollari)2
|
bet | 8/15 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #250525 |
Bog'liq kurs ishi 2.2.1-jadval O‘zbekistonRespublikasitashqisavdoaylanmasining asosiy ko‘rsatkichlar(mln.AQSHdollari)2
|
2013 yil
|
2014 yil
|
2015 yil
|
1. Tashqisavdoaylanmasi
|
21209,6
|
21842,4
|
25537,1
|
shujumladan: MDHmamlakatlari
Boshqaxorijmamlakatlari
|
8006,2
13203,4
|
9424,5
12417,9
|
11110,1
14427,0
|
2. Eksport
|
11771,3
|
13044,5
|
15027,2
|
shujumladan: MDHmamlakatlariga
Boshqaxorijmamlakatlari
|
3921,3
7850,0
|
5898,7
7145,8
|
6720,1
8307,1
|
3. Import
|
9438,3
|
8797,9
|
10509,9
|
shujumladan: MDHmamlakatlariga
Boshqaxorijmamlakatlari
|
4084,9
5353,4
|
3525,8
5272,1
|
4390,0
6119,9
|
Jadvalma’lumotlaritahlilishuniko‘rsatmoqdaki, 2015-yilda O‘zbekistontashqisavdoaylanmasining 58,8 foizieksportga, qolganqismiimportgato‘g‘rikelgan. Ya’ni, importganisbataneksporthajmiko‘pbo‘lgan. Agar 2013-2014 yillardaO‘zbekistonRespublikasitashqisavdoaylanmasitarkibinitahlilqiladiganbo‘lsak, shuyillari ham jamisavdoaylanmasidaeksportningsalmog‘iyuqoribo‘lganliginiko‘ramiz.
Masalan, 2013-yilda jamisavdoaylanmasi miqdori 21209,6 mln. AQShdollarinitashkiletganholdaeksport 11771,3 mln. AQShdollariniyokibuumumiymiqdorning 55,5 foizinitashkiletgan. 2010-yilda esa jamitashqisavdoaylanmasi miqdori 21842,4 mln. AQShdollarinitashkiletganholdaeksport 13044,5 mln. AQShdollariniyokibuumumiymiqdorning 59,8 foizinitashkiletgan.
Xulosaqilibaytganda, so‘ngi 3 yilichidaO‘zbekistontashqisavdoaylanmasidaeksportningsalmog‘iimportganisbatanyuqoribo‘lgan. Bu respublikamizgakattamiqdordavalyutamablag‘larinikiribkelishigasharoityaratadi.
Shundayqilib, O‘zbekistono‘zmustaqilliginiqo‘lgakiritgandanso‘ngbozoriqtisodiyotigaasoslanganjamiyatqurishga, dunyoningturlimamlakatlaribilanhamkorliknirivojlantirish, avvalo, tashqisavdonitakomillashtirishorqalijahonbozortizimigaintegratsiyalashishtomonyo‘ltutdi. Bugungikundaeksportnirivojlantirishbumakroiqtisodiybarqarorliknita’minlashga, ishlabchikarishnirivojlantirishga, investitsionfaoliyatnirag‘batlantirishgayo‘naltirilgandavlatningumumiyiqtisodiysiyosatiningajralmasbirqismidir. Eksportnikengaytirish — respublikagaerkinmuomaladagivalyutaningkiribkelishinikuchaytirishhamdamilliyvalyutanibarqarorliginita’minlaydi.
O‘zbekistonRespublikasitashqiiqtisodiyfaoliyatiningasosibo‘lganeksporthajmining ana shundayo‘sishi biz uchun an’anaviyresurslarbo‘lmishpaxtatolasi, qimmatbahometallar va turlixom-ashyoetkazibberishhisobigaemas, balkiasosanavtomobillar, neft-kimyo va metallmahsulotlari, mineral o‘g‘itlar,ip-kalava va gazlama, trikotajbuyumlar, sim-kabelmahsulotlari, qurilishmateriallari va boshqashukabiko‘plabeksporttovarlarihajmi va turlariniko‘paytirishevazigata’minlanmoqda. Buni eksporthajmidatayyormahsulotlar va xizmatlarningulushioshgani, paxtatolasiningulushi esa sezilarlidarajadakamaygani ham yaqqoltasdiqlaydi.
Biz quyidagidiagrammadaO’zbekistonRespublikasining 2015-2019 yillaroralig’idatashqisavdoaylanmasiningdinamikasiniko’rishimiz mumkin.
|
| |
I bob bo’yichaxulosalar - Termiz davlat universiteti

|
Termiz davlat universiteti
|
bet | 5/15 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #250525 |
Bog'liq kurs ishiI bob bo’yichaxulosalar
Dunyo mamlakatlariningjadallikbilanrivojlanibborayotganligi, ularo’rtasidaishlabchiqarishaloqalariningbaynalminallashuvi va globallashuvihamdaiqtisodiyaloqalarningkuchayishi, har birdavlatdantashqialoqalardanoqilonaqaratilganqaratilgantashqiiqtisodiysiyosatyuritishnitalbetadi. Shu bilanbirga, mamlakatiqtisodiyotining, jahoniqtisodiyotibilanichkibozorningtashqibozorlarbilano’zarohamkorligi uchun sifatjihatidanyanginegizlarinishakllantiradigan tub bozorbozoro’zgarishlariniamalgaoshirishobyektivravishdatashqiiqtisodiyomillarnikuchaytirishnitaqozoetadi.
Tashqisavdosiyosatinatijasidato’lovbalansishakllanadi, shusabablibusiyosatning asosiy makroiqtisodiyahamiyatidanbirimamlakatoltin-valyutazahiralariningshakllantirishi, mamlakattashqiqarziningo’zgarishidaniboratdir.
Agar mamlakatdamanfiyto’lovbalansikuzatilayotganbo’lsabundadavlateksportgayo’naltirilgan, shuningdekimportnio’rninibosishgaqaratilgantashqisavdosiyosatiniolibborishi mumkin.
II BOB. O’ZBEKISTONDA TASHQI SAVDO SIYOSATI KO’RSATKICHLARINING HOZIRGI HOLATI TAHLILI VA BU SIYOSATNI OLIB BORISHDA XORIJ TAJRIBASINI
2.1-§. O‘zbekistonRespublikasiningmustaqillikyillaridagitashqisavdosiyosatiningo’zigaxosxususiyatlari
O’zbekistonRespublikasimustaqillikkaerishgandankeyino’ztashqifaoliyatiniolib bora boshladi. Respublikamizo’zi uchun tashqisavdosiyosatinitanlaboldi va unifaolamalgaoshirishmaqsadidatashqifaoliyatniboshqarishninghuquqiyasoslariniyaratdi. Bu huquqiyasoslarhaqidato’xtalishdanoldinO’zbekistontanlabolgantashqisavdosiyosatiningqisqachamazmuni va uniiqtisodiyislohotlarnirivojlantirishdagio’rnihaqidato’xtalibo’tamiz.
Mustaqillikningdastlabkiyillaridanboshlabmamlakatimiztashqisavdosiyosatidaquyidagiustuvoryo’nalishlarnio’zi uchun belgilaboldi.
Eksportgayo’naltirilgantashqisavdosiyosatiniolibborish, eksportsohasidafaoliyatolibborayotgankorxonalargakengimkoniyatlaryaratibberish;
Import o’rninibosuvchitovarlarishlabchiqarish, bubilanichkiishlabchiqarishnikengaytirish;
Mahsulotturinidiversifikatsiyaqilish, eksportqilinayotganmahsulotlarturiniko’paytirish, sifatinioshirish, shuningdekeksporttarkibidaxomashyoo’rninikamaytirish;
Shuningdekmamlakateksportsalohiyatinibutundunyoganamoyishqilish, bubilanmamlakatgainvestitsiyalaroqiminikuchaytirish, mamlakatdaneksportqilishimkoniyatlarinisekinlikbilanosonlashtirish;
Albattabuislohotlarningiqtisodiyotimiznirivojlantirishdagio’rnibeqiyos, eksportsalohiyatinirivojlantirishmamlakatimiz uchun quyidagikengimkoniyatlarnitaqdimetadi:
|
| |
-rasm. Ikkinchi - Радиотехник тизимлар назарияси асослари

|
Радиотехник тизимлар назарияси асослари
|
bet | 56/112 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 20,58 Mb. | | #228451 |
Bog'liq Avtotransport tarmog\'i korxonalarini loyihalash M Musajonov (1)2.43-rasm. Ikkinchi avtobus saroyi yopiq saqlash miniaqasi.
2. Maydoni - 7200 m2.
3. Balandligi - 7 m.
4. “Kislovodsk moduli” ning o’lchami - 18x18 m.
5. “Kislovodsk rnoduli” ning soni - 8 ta.
6. Kirish eshiklari soni - 2 ta.
7. Chiqish cshiklari soni - 2 ta.
Saqlash binosida tabiiy va sun’iy yoritish, umumiy shamollatish tizimi va ishlatilgan gazlarni chiqarib yuborish qurilmalari ko’zda tutilgan.
170
y/' “Kislovodsk” moduli bilan usti yopilgan .ochiq maydoncha atrofi po’lat fasonli element, podat qoplamali «Sendvich» osnta paneli, yig’ma tcmirbctonli dcvor paneli, yig’ma temirbetonli fundament to’sini, fundament ostidagi monolitbeton ustun, fundament, rigel va ustunlar bilan o'ralib, yopiq binoga aylantirilgan (2.44-rasm)v^
! 7 i
2.5.7. Taksomotor saroyiari bosh rejasi
Taksomotor saroylarining avtobus saroylari bilan o'xshashlik tomoni, odatda, ulaming kompleksligidadir. Taksomotor saroylarining qurilishi ham andazaviy, ham xususiy ioyihalar bo'yicha amalga oshiriiadi.
Yengil avtomobillar korxonasi, asosan, ko’p qavatli saqlash joylari ko'zda tutilgan holda loyihalanadi. Binoning birinchi qavatida TXK va JT mintaqalari va ustaxonalari, yuqori qavatda esa saqlash joylari o’mashadi. Avtomobil saqlash joyiga tashqi rampalar orqali ko'tariladi. 2.45-rasmda Toshkent shalrridagi 2-avtokombinatning bosh rejasi keltirilgan.
2.45-rasm. Toshkent shahridagi 2-avtckombinatning bosh rejasi:
1 ina'muriy bino; 2 - islilab chiqarish va yopiq saqlash binosi; 3 - ochiq saqlash joyi; 4 TXK va JT kutish joyi; 5 - KXK mintaqasi; 6 -avtomobillarga yonilg'i quyish shoxobchasi; 7 - yordamchi binolar; 8 - nazorat-o'tkazuv punkti;
Loyihada avlomobillaming ko’p qavatli yopiq saqlash joyi bilan bir qatorda ochiq saqlash joyida ham turishi ko’zda tutilgan. KXK mintaqasi ishlab chiqarish binosidan tashqarida ATK hududining oxirida o’mashgan, Undan o’tgan tivlomobillar ishlab chiqarish va yopiq saqlash binosiga yo'naltiriladi.
2.46-rasmda kcltirilgan I-qavatdagi ishlab chiqarish binosida TXK-1 uchun 2 ta, TXK-2 uclum 2 ta, tashxislash uchun lta, oqim qatori joriy taTnirlash uchun universal posllar, ustaxonalar va omborxonalar o'rnashgan.
172
|
| |
4. Mashqalalı oqıtıw metodı

4. Mashqalalı oqıtıw metodı
Download
1,58 Mb.
Pdf ko'rish
bet
65/140
Sana
18.05.2024
Hajmi
1,58 Mb.
#241765
1
...
61
62
63
64
65
66
67
68
...
140
Bog'liq
Vaxabov X, Gaypova R, Tursinov M. Geografiyanı oqıtıw metodikası
8. 4. Mashqalalı oqıtıw metodı
Mashqalalı oqıtıw metodı dep oqıwshılardı oqıtıwshı ta’repinen jan’asha
bolg’an geografiyalıq mashqalalardı sheshiwge dıqqatın qaratıw bolıp esaplanadı.
Mashqalalı metodlar bayan, o’z aldına u’stirtin izleniwshi h’a’m izleniwshi
metodlar h’a’mde o’zlestiriw da’rejeleri menen tanısqannan son’, zamanago’y
oqıtıw sistemasının’ bo’limlerinen bolg’an mashqalalı oqıtıw metodına o’tiwi
mu’mkin.
Mashqalalı oqıtıwdın’ tiykarg’ı sha’rtlerinin’ biri mashqalalı jag’daydı
sho’lkemlestiriw bolıp esaplanadı. Mashqalalı jag’day degende sheshiliwi
oqıwshılar ushın qıyın bolg’an h’a’m onı sheshiw jan’a izleniwlerdi talap
etiletug’ın ma’selege aytıladı. Eger mashqalalı jag’daydın’ analizi dawamında
oqıwshılar onın’ ma’nisin tu’sinip jetiwge oqıwshılardın’ bilim h’a’m ko’nlikpeleri
jetpese onda mashqalalı jag’day sheshilmeydi h’a’m mashqalalı sabaq emes, al
mashqalalı bayan sıpatında oqıtıwshı o’zi sheship beredi.
Ha’zirgi da’wirde oqıwshılardın’ o’z betinshe jumıslarına u’lken kewil
bo’linbekte, biraq sog’an qaramastan mashqalalı oqıtıwg’a itibar birqansha to’men
esaplanadı.
Oqıtıw protsesinde do’retiwshilik metodlardı h’a’m mashqalalı oqıtıwdı
qollaw arqalı geografiya oqıtıwshılarının’ tiykarg’ı metodı bolıp qalıwı kerek.
SORAW HA’M TAPSIRMALAR
1. Geografiya pa’nindegi mashqalalı oqıtıw kestesin du’zin’.
2. Ta’biyiy geografiyalıq mashqalalar qanday bo’limlerden ibarat?
3. Mashqalalı bayan metodı qanday jag’daylarda qollanıladı?
4. Reproduktiv metod degenimiz ne?
5. Reproduktiv metodtın’ qollanıw wazıypaların so’ylep berin’.
96
6. U’stirtin izleniwshi metodın qollang’anda oqıwshılar do’retiwshiligi nelerden
ibarat boladı?
7. İzleniwshi metod dep nege aytıladı?
8. Bilimlerdi o’zlestiriw qanday da’rejege bo’linedi?
Download
1,58 Mb.
1
...
61
62
63
64
65
66
67
68
...
140
Download
1,58 Mb.
Pdf ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
4. Mashqalalı oqıtıw metodı
Download
1,58 Mb.
Pdf ko'rish
Key words - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

646
- ta’lim oluvchilarning guruhli va frontal ishlarini tashkillashtirishda ayniqsa fizika
fanining molekulyar fizika sohasi darsliklarida to‘liq yoritib berish qiyin bo‘lgani uchun
o‘quvchilar (talabalar)ga sohani tushunish qiyinchiliklar tug‘diradi.
Molekulyar fizika mavzularni “Kompyuterda modellashtirish” mashg‘uloti va “Virtual
laboratoriya” ishlari bilan to‘ldirilsa fizika darslarida samaradorlik oshadi.
https://vascak.cz saytida “Izotermik jarayon” mavzusida virtual laboratoriya
Molekulyar fizikaga tegishli laboratoriyalarni kompyuter texnologiyasidan foydalanib
on-line rejimda bajarishlari o‘quvchilar (talabalar)ga mavzuni kengroq tushunishiga imkon
yaratadi. So‘nggi yillarida fizika bo‘yicha yozilgan o‘quv kitoblarning elektron variantlari
tayyorlanmoqda. Zamonaviy texnologiyalar fizik jarayonlarni o‘quvchilarga (talabalarga)
modellashtirish imkoniyatini beradi. Zamonaviy texnologiyalar fizika darslarida qo‘llanilsa
o‘quvchilar (talabalar) ni izlanuvchanlikka ijodiy fikr yuritishga ish natijalarini tahlil
qilishga
talabalarni
bilim
olishini
faollashtiradi,
o‘qitishning
mazmunini
differentsiallashtiradi va bilim olishini individuallashtiradi, talaballarning bilimlarini
modellashga va mustaqillikga o‘rgatadi, turli o‘quv vositalaridan kompleks foydalanishga
ko‘niktiradi, kompyuter yordamida o‘z bilimini tekshirishga, yo‘l qo‘yilgan xatolarni
aniqlashga va ularni tuzatishga o‘rgatadi. Yuqorida keltirilgan fikrlardan foydalangan holda
o‘quv jarayonini tashkillashtirilsa o‘quvchilar (talabalar) fanga qiziqish bilan
yondashadilar. Fizika fanini chuqur o‘rganishlariga sabab bo‘ladi va ular dars mavzularini
puxta egallashadi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

645
3. M.Dilmaghani. Information technology in educational programs of the countries, The
monthly growth of educational technology, No. 5, February, 2003
4. Daminova B. ACTIVATION OF COGNITIVE ACTIVITY AMONG STUDENTS IN
TEACHING COMPUTER SCIENCE //CENTRAL ASIAN JOURNAL OF EDUCATION AND
COMPUTER SCIENCES (CAJECS). – 2023. – Т. 2. – №. 1. – С. 68-71.
5. Якубов М. С., Даминова Б. Э. СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ СИСТЕМЫ ОБРАЗОВАНИЙ
НА ОСНОВЕ ПРИМЕНЕНИЕ ЦИФРОВЫХ ТЕХНОЛОГИЙ //Eurasian Journal of
Mathematical Theory and Computer Sciences. – 2022. – Т. 2. – №. 4. – С. 31-44.
Qurbonova M.X. Fizika fanini kompyuter texnologiyalardan foydalanib o‘qitish
FIZIKA FANINI KOMPYUTER TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANIB O‘QITISH
Qurbonova Manzura Xolboboyevna
Ko‘kdala tumanidagi 82-maktab fizika fani o‘qituvchisi
Annotatsiya.
Fizika fanining molekulyar bo‘limini o‘qitishda talabalarda bilim va
ko‘nikmalarni shakllantirishda kompyuter texnologiyalarining o‘rnini belgilab berish.
Kalit so‘zlar:
Ilm-fan, texnika, kompyuterda modellashtirish, virtual laboratoriya,
molekulyar fizika, o‘quv jarayoni.
Аннотация.
Определить роль компьютерных технологий в формировании у
студентов знаний и навыков при преподавании молекулярных наук.
Ключевые слова
: Наука, технология, компьютерное моделирование, виртуальная
лаборатория, молекулярная физика, учебный процесс.
Abstract.
To determine the role of computer technologies in the formation of students'
knowledge and skills in teaching molecular sciences.
Vaxabov X., Gaypova r., Tursinov m - bet 60

90
baylıqları jeterli bolsa ol ma’mlekettin’ qu’direti joqarı boladı. Ma’selen: Rossiya,
Qıtay, AQSh, Ullı Britaniya h’a’m t.b. Ma’mleketler joqarı da’rejede rawajlang’an,
biraq ta’biyiy resursları az bolıp, aqılıy resursları joqarı da’rejede rawajlang’an
bolsa da qu’diretli bolıwı mu’mkin. Ma’selen: Yaponiya, Qubla Koreya, Singapur
h’a’m t.b.
- xalıqtın’ ko’beyiwi h’a’m urbanizatsiya da’rejesi ma’mlekettin’ rawajlanıw
da’rejesine baylanıslı ekenligi;
- sanaattın’ rawajlanıw da’rejesi ilimiy texnikalıq progress na’tiyjelerinen
paydalanıw da’rejesine baylanıslı ekenligi;
- h’a’r qanday ma’mleketti rawajlandırıw onın’ xalıq-aralıq qa’nigelesken
tarawların rawajlandırıwg’a baylanıslıg’ı h’a’m t.b.
Geografiya sabaqlarında h’a’r qanday temanı o’tiwde geoekologiyalıq
mashqalalar ko’riledi. Sebebi geoekologiyalıq bilimler oqıwshılarg’a ekologiyalıq
ta’lim-ta’rbiya beretug’ın tiykarg’ı pa’nlerden esaplanadı.
Geoekologiyalıq mashqalalardı u’yreniw, aldın alıw h’a’m olardı sheshiw
baslı mashqalalardan esaplanadı. Maselen:
- Aral ten’izi pu’tinley qurıp qalsa, Aral a’tirapında qanday geografiyalıq
o’zgerisler payda boladı. Bul ma’selelerdi sheshiwde oqıtıwshı da’slep onın’
ta’biyiy geografiyalıq, ekonomikalıq geografiya aqıbetlerin, ayrım jag’daylarda
geoekologiyalıq aqıbetlerin ashıp beriwi kerek.
-sanaat ka’rxanaların nadurıs jaylastırıw h’a’m onın’ geoekologiyalıq
aqıbetleri. Bug’an mısal etip, Ta’jikstandag’ı alyuminiy zavodın keltiriw mu’mkin.
Oqıtıwshı usı zavodtın’ iske tu’siwi aqıbetinde O’zbekstannın’ Tajikstan menen
shegaralas aymaqlarında payda bolg’an qolaysız ekologiyalıq mashqala sebeplerin
ashıp beriwi kerek.
- burıng’ı Awqam da’wirinde O’zbekstanda paxta jeke h’a’kimshiliginin’
rawajlanıwı h’a’m onın’ ekologiyalıq aqıbetlerin oqıtıwshı mashqalalı bayanlaw
sıpatında ashıp beriwi kerek.
- klimattın’ o’zgeriwi h’a’m onın’ ta’biyiy sharayatqa ta’siri mashqalalı
bayanlaw barısında ashıp beriliwi mu’mkin.
Fakultetlar - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

643
Multidisciplinary Research Journal, Vol. 11, Issue 9, September 2021, 10.5958/2249-
7137.2021.01954.6, 542-545 p
.
4. Bakhodir Khaknazarovich Shovaliev. Organizing Distance Education on the Base of
New
Technologies
(In
the
Example
of
Karshi
State
University),
International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding
,Vol.9,
Issue 11,
November 2022, http://dx.doi.org/10.18415/ijmmu.v9i11.4263, 346-350 p.
G‘aniyeva G.R., O‘ktamova M.M. Maktab informatika kursida algoritmlash va
dasturlashni aqliy yondashuv asosida o‘rgatish
-keste
O’zlestiriw - Vaxabov X., Gaypova r., Tursinov m

95
Usı ma’seleler geografiyalıq qabıqtın’ bir pu’tinligin ko’rsetedi h’a’m
geografiyalıq qabıqtın’ bir bo’liminin’ o’zgeriwi basqa bo’liminin’ o’zgeriwine
alıp keliwin da’liylep beredi.
Ha’r bir geografiya kursı boyınsha mashqalalı wazıypalar sisteması islep
shıg’ılıwı kerek. Olar didaktikalıq maqsetlerge qarap to’mendegi tu’rlerge
bo’liniwi mu’mkin; temanı u’yreniw; bilimlerdi baqlaw; alıng’an bilim h’a’m
ko’nlikpelerdi bekkemlew.
Geografiya predmetlerinin’ h’a’mmesi boyınsha mashqalalı wazıypalar
sistemasın du’ziw mu’mkin. To’mende usı mashqalalar boyınsha mısallar
keltiremiz.
Qishloq xo‘jaligida investitsiyaviy jarayonlarni rivojlantirishda kreditning tutgan o‘rni

117
bo’lgan ehtiyojni, bunday mablag`lar vaqtinchalik bo’shagan joylardan olish orqali qondirish mumkin.
Kreditlash tizimi bo’sh kapitalni yig`adi va shu bilan birga, kapital kirib kelishiga xizmat ko’rsatgan
holda, qayta ishlab chiqarish jarayonini ta'minlaydi. Shuningdek kredit pul muomalasini tezlashtiradi,
bir qator munosabatlarning (sug`urta, investitsiyaviy va h.) bajarilishini ta'minlaydi va bozor
munosabatlarini tartibga solishda katta rol o’ynaydi.
Ssuda kapitali manbasi bo’lib, birinchidan, asosiy kapitalni tiklash uchun mo’ljallangan,
aylanmadan chiqarilgan pul mablag`lari (ya'ni amortizatsiya jamg`armasi); tovarlarni sotish va xom-
ashyo, yoqilg`i, materiallarni xarid qilish vaqti o’zaro to’g`ri kelmaganligi sababli vaqtincha bo’sh
qolgan aylanma kapitalning bir qismi, xizmat qilishi mumkin. Tovarlarni sotish va ish haqi to’lash
o’rtasidagi davrda vaqtinchalik bo’sh bo’lgan kapital ham manba bo’lishi mumkin.
Ssuda kapitalining ikkinchi bir manbasi sifatida pul daromadi va xususiy sektor jamg`armalari
xizmat qilishi mumkin.
Ssuda kapitalining uchinchi manbasi sifatida davlatning pul jamg`armalarini ko’rsatishimiz
mumkin. Ularning hajmi davlat mulki va yalpi milliy mahsulot ulushi bilan belgilanadi.
Частеречная разметка - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms...

89
To‘xtayeva M.Sh. Signallarni raqamli qayta ishlash masalalrining parallel
yechimlari
SIGNALLARNI RAQAMLI QAYTA ISHLASH MASALALRINING PARALLEL YECHIMLARI
To‘xtayeva Marg‘uba Shuxrat qizi
(Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti
Samarqand filiali, Dasturiy injiniringi kafedrasi assistenti)
Kalit so‘zlar:
Raqamli qayta ishlash, parallellashtirish,
Furye tahlili, algoritmli
parallellashtirish, dasturiy parallellashtirish, private va reduction operatori.
Annotatsiya.
Signallarni raqamli qayta ishlash usullari va algoritmlariga qo‘yiladigan
asosiy talab hisob-kitoblar tezligini oshirishdan iborat. Spektral sohada signalni qayta
ishlashda
raqamli usullardan, Furye tahlilidan va signal spektrini qayta ishlashdan
foydalanib amalga oshiriladi. Signallarni raqamli qayta ishlash muammosida ishlov berish
tezligini oshirishning asosiy usuli parallel ishlov berish algoritmlarini qo‘llashdir.
Аннотация.
Основным требованием к методам и алгоритмом цифровой
обработки сигналов является повышение скорости вычислений. Обработка
сигналов в спектральное области
использует численное методы, Фурье-анализ и
обработку спектр сигнала. Основным способом повышения скорости обработки в
задача с ЦОС является применение алгоритмов параллельной обработки.
Siganllarni raqamli qayta ishlash jarayonini parallellashtirishdan asosiy mohiyat
signallar qayta ishlanish jarayonida protsessor yadrolarining
baravar ishlanishini
ta’minlashdan iborat. Ko‘p yadroli protsessor strukturasi yadrolar soni, kesh xotira, doimiy
xotira, boshqaruv qurilmasi, arifmetik mantiqiy qurilma va kiritish chiqarish portlari bilan
bog‘liq ravishda ish jarayonini tashkil etadi.
Signallarni raqamli qayta ishlashda ikki bosqich parallellashtiriladi:
1.
Algoritmli parallellashtirish.
2.
Dasturiy parallellashtirish.
Vaxabov X., Gaypova r., Tursinov m - bet 63

94
Oqıtıw metodların tanlaw, oqıwshılardın’ biliw iskerligin h’a’m oqıw
protsesinin’ sapalılıg’ın bah’alaw, bilimlerdi o’zlestiriw da’rejeleri arqalı a’melge
asırıladı. Geografiya oqıtıw metodın o’zlestiriw da’rejesi 6-kestede kiritilgen.
Geografiyalıq bilimlerdi o’zlestiriw da’rejeleri. (L.M.Panshechnikova)
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

85
Alijonov I.A. Tabiiy tildan qayta foydalangan holda mijozlarga xizmat ko‘rsatishni
avtomatlashtirish
TABIIY TILDAN QAYTA FOYDALANGAN HOLDA MIJOZLARGA XIZMAT
KO‘RSATISHNI AVTOMATLASHTIRISH
Alijonov Isroiljon Akramjon o‘g‘li
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU, magistr,
isroiljon.alijonov@gmail.com
Annotatsiya:
Mijozlarga xizmat ko‘rsatish sohasida, avtomatlashtirishning ahamiyati
muhimdir.
Bu jarayon, xizmatni sifatli va tezlik bilan ko‘rsatishga yordam beradi va
mijozlarga qulaylik tug‘diradi. Ushbu ishda tabiiy tildan qayta foydalangan holda
mijozlarga xizmat ko‘rsatishni avtomatlashtirish uchun bir qancha tavsiyalar keltirilgan.
Kalit so‘zlar: mijoz, avtomatlashtirish, axborot tizimlari, tabiiy tildan qayta
foydalanish
(Natural Language Processing (NLP)), xizmat ko‘rsatish.
Аннотация
: В сфере обслуживания клиентов большое значение имеет
автоматизация. Этот процесс помогает обеспечить качественное и быстрое
обслуживание и создает удобство для клиентов. В этой статье представлено
несколько рекомендаций по автоматизации
обслуживания клиентов путем
повторного использования естественного языка.
Ключевые слова: заказчик, автоматизация, информационные системы, обработка
естественного языка (NLP), сервис.
Abstract
: In the field of customer service, automation is of great importance. This
process helps to provide quality and fast service and creates convenience for customers.
This article provides several best practices for automating customer service through
natural language reuse.
Key words:
customer, automation,
information systems, natural language processing
(NLP), service.
Avtomatlashtirilgan tashkiliy boshqaruv tizimida mijozlarga xizmat ko‘rsatish va
qarorlar qabul qilish, asosan, texnik vositalarni qo‘llab orqali amalga oshiriladi. Qarorlar
qabul qilishning
murakkabligi shundaki, mutaxassis koʻplab mumkin bo‘lgan yechimdan
eng qulay, resurslarni (vaqt, mehnat, material va shu kabilarni) minimal yo‘qotishlarga olib
keluvchisini izlashi kerak. Shunday vaqitlarda xizmat ko‘rsatishni avtomatlashtirishni
qo‘llash ma’lumotlarni qayta ishlash jarayonini tezlashtiradi,
shuningdek, foydalanuvchi
bilan hisoblash tizimi o‘rtasidagi muloqot jarayonida avtomatlashtirilgan optimal
yechimlar ishlab chiqishga o‘tishni ta’minlaydi. Buni amalga oshirishga yangi texnologiya
ekspert tizimlari yordam beradi.
Avtomatlashtirish darajasiga ko‘ra qo‘l
mehnatiga asoslangan, avtomatlashtirilgan va
avtomatlashgan axborot tizimlariga ajratiladi.