Xom neftni konversiyalash jarayonlari

|
Xom neftni konversiyalash jarayonlari
|
bet | 12/30 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,56 Mb. | | #238121 |
Bog'liq Yoqilg’i tayyorlash jarayonini avtomatlashtirishXom neftni konversiyalash jarayonlari
Fraksiyalarni yanada kerakli mahsulotlarga aylantirish uchun yorilish, birlashtirish va qayta tashkil etish kabi konversiya jarayonlari uglevodorod molekulalarining hajmi va tuzilishini o'zgartiradi. (3-jadvalga qarang.)
3-jadval. Neftni qayta ishlash jarayonlarining umumiy ko'rinishi
Jarayon nomi
|
harakat
|
usul
|
Maqsad
|
Xom ashyo
|
Mahsulotlar
|
Fraksiyalash jarayonlari
|
Atmosferani distillash
|
Ajratish
|
Issiqlik
|
Alohida fraktsiyalar
|
Tuzsizlangan xom neft
|
Gaz, gaz moyi, distillat, qoldiq
|
Vakuumli distillash
|
Ajratish
|
Issiqlik
|
Yoriqsiz ajrating
|
Atmosfera minorasi qoldig'i
|
Gaz moyi, moylash zaxirasi, qoldiq
|
Konvertatsiya jarayonlari - parchalanish
|
Katalitik yorilish
|
O'zgarish
|
Katalitik
|
Benzinni yangilash
|
Gaz moyi, koks distillati
|
Benzin, neft-kimyo xom ashyosi
|
Kokslash
|
Polimerizatsiya
|
Issiqlik
|
Vakuum qoldiqlarini aylantirish
|
Qoldiq, og'ir yog ', smola
|
Nafta, gaz neft, koks
|
Gidrokraking
|
Gidrogenlash
|
Katalitik
|
Engilroq uglevodorodlarga aylantiring
|
Gaz moyi, yorilgan yog ', qoldiqlar
|
Yengilroq, sifatli mahsulotlar
|
Vodorod bug'ini isloh qilish
|
Parchalanish
|
Termal/katalitik
|
Vodorod hosil qiling
|
Oltingugurtsiz gaz, O2 , bug '
|
Vodorod, CO, CO2
|
Bug 'yorilishi
|
Parchalanish
|
Issiqlik
|
Katta molekulalarni yorib yuborish
|
Atmosfera minorasi og'ir yoqilg'i/distillat
|
Yorilgan nafta, koks, qoldiqlar
|
Visbreaking
|
Parchalanish
|
Issiqlik
|
Yopishqoqlikni kamaytiring
|
Atmosfera minorasi qoldig'i
|
Distillat, mashina
|
Konversiya jarayonlari - birlashtirish
|
Alkillanish
|
Birlashtirish
|
Katalitik
|
Olefinlar va izoparafinlarni birlashtiradi
|
Minora izobutan/kraker olefin
|
Izooktan (alkilat)
|
Yog 'aralashmasi
|
Birlashtirish
|
Issiqlik
|
Sovun va moylarni birlashtiring
|
Yog 'moy, mushuk kislotasi, alkimetal
|
Soqol yog'i
|
Polimerizatsiya
|
Polimerizatsiya
|
Katalitik
|
Ikki yoki undan ortiq olefinlarni birlashtiring
|
Kraker olefinlari
|
Yuqori oktanli nafta, neft-kimyo zaxiralari
|
Konvertatsiya jarayonlari - o'zgartirish/qayta tartibga solish
|
Katalitik reformatsiya
|
O'zgartirish/
dehidrogenatsiya
|
Katalitik
|
Past oktanli naftani yangilang
|
Koker/gidrokrakerli nafta
|
Yuqori oktanli reformat / aromatik
|
Izomerizatsiya
|
Qayta tartibga solish
|
Katalitik
|
To'g'ri zanjirni shoxga aylantiring
|
Butan, sentan, ceksan
|
Izobutan/pentan/geksan
|
Davolash jarayonlari
|
Amin bilan davolash
|
muomala
|
Emilim
|
Kislotali ifloslantiruvchi moddalarni olib tashlang
|
Nordon gaz, CO bilan sidrokarbonlar2 va H2S
|
Kislotasiz gazlar va suyuq uglevodorodlar
|
Tuzsizlantirish (oldindan ishlov berish)
|
degidratatsiya
|
Emilim
|
Ifloslantiruvchi moddalarni olib tashlang
|
Xom neft
|
Tuzsizlangan xom neft
|
Quritish va shirinlik
|
muomala
|
Absorbsiya / issiqlik
|
H.ni olib tashlang2O va oltingugurt birikmalari
|
Suyuq uglevodorod, LPG, alkillangan xom ashyo
|
Shirin va quruq uglevodorodlar
|
Furfural ekstraktsiya
|
Erituvchi ekstraktsiya
|
Emilim
|
O'rta distillat va moylarni yangilang
|
Moylarni va moylash xom ashyolarini aylanma
|
Yuqori sifatli dizel va moylash moyi
|
Gidrodesulfatizatsiya
|
muomala
|
Katalitik
|
Oltingugurt, ifloslantiruvchi moddalarni olib tashlang
|
Yuqori oltingugurtli qoldiq/gaz moyi
|
Oltingugurtsizlangan olefinlar
|
Gidrotozalash
|
Gidrogenlash
|
Katalitik
|
Nopoklarni olib tashlang / uglevodorodlarni to'yintiring
|
Qoldiqlar, yorilgan uglevodorodlar
|
Kraker yemi, tsistillat, moylash
|
Fenol ekstraktsiyasi
|
Erituvchi ekstraktsiya
|
Absorbsiya / issiqlik
|
Soqolning yopishqoqligi indeksini, rangini yaxshilang
|
Yog 'moyi bazasi zaxiralari
|
Yuqori sifatli moylash moylari
|
Erituvchi bilan asfaltdan tozalash
|
muomala
|
Emilim
|
Asfaltni olib tashlang
|
Vakuum minorasi qoldig'i, kropan
|
Og'ir moylash moyi, csphalt
|
Solventli dewaxing
|
muomala
|
Sovutish/filtr
|
Yog 'zaxiralaridan mumni olib tashlang
|
Vakuum minorasi moylash moylari
|
Mumsizlangan moylash bazasi
|
Erituvchi ekstraktsiya
|
Erituvchi ekstraktsiya
|
Absorbtsiya/
yog'ingarchilik
|
To'yinmagan aromatik moddalarni ajratib oling
|
Gaz moyi, seformat, tsistilla
|
Yuqori oktanli benzin
|
Shirinlash
|
muomala
|
Katalitik
|
H.ni olib tashlang2S, merkaptanni aylantiring
|
Ishlov berilmagan distillat/benzin
|
Yuqori sifatli distillat/benzin
|
Odatda xom neftda topilmaydigan, ammo qayta ishlash jarayoni uchun muhim bo'lgan bir qator uglevodorod molekulalari konversiya natijasida hosil bo'ladi. Olefinlar (alkenlar, di-olefinlar va alkinlar) kamida bitta qo'sh aloqaga ega bo'lgan to'yinmagan zanjir yoki halqa tipidagi uglevodorod molekulalaridir. Ular odatda termal va katalitik yorilish natijasida hosil bo'ladi va kamdan-kam hollarda qayta ishlanmagan xom neftda tabiiy ravishda paydo bo'ladi.
Alkenlar formulasi C bo'lgan to'g'ri zanjirli molekulalardirnHn zanjirda kamida bitta qo'sh bog'lanish (to'yinmagan) bog'lanishni o'z ichiga oladi. Eng oddiy alken molekulasi mono-olefin etilen bo'lib, ikkita uglerod atomi, qo'sh bog' bilan birlashtirilgan va to'rtta vodorod atomi mavjud. 1,2-butadien va 1,3-butadien kabi di-olefinlar (ikkita qo'sh bog'ni o'z ichiga oladi) va asetilen kabi alkinlar (uchlik bog'ni o'z ichiga olgan) C da uchraydi.5 va yorilishdan engilroq fraktsiyalar. Olefinlar parafinlar yoki naftenlarga qaraganda ko'proq reaktivdir va vodorod, xlor va brom kabi boshqa elementlar bilan osongina birlashadi.
Yoriq jarayonlari
Distillashdan so'ng, keyingi qayta ishlash jarayonlari ko'proq kerakli mahsulotlarni yaratish uchun fraktsiyalarning molekulyar tuzilmalarini o'zgartirish uchun ishlatiladi. Ushbu jarayonlardan biri yorilish, og'irroq, yuqori qaynash nuqtasi bo'lgan neft fraktsiyalarini gazsimon uglevodorodlar, benzin aralashmasi zahiralari, gaz moyi va mazut kabi qimmatroq mahsulotlarga parchalash (yoki yorilish).
Jarayon davomida molekulalarning bir qismi kattaroq molekulalarni hosil qilish uchun birlashadi (polimerlanadi). Yoriqning asosiy turlari termal kreking, katalitik kreking va gidrokrekingdir.
Termik yorilish jarayonlari
1913 yilda ishlab chiqilgan termal kreking jarayonlari distillangan yoqilg'i va og'ir yog'larni katta barabanlarda bosim ostida ular taqillatishga qarshi yaxshiroq xususiyatlarga ega bo'lgan kichikroq molekulalarga yorilib ketguncha (bo'linmaguncha) qizdiradi. Ko'p miqdorda qattiq, keraksiz koks ishlab chiqaradigan bu dastlabki usul zamonaviy termal kreking jarayonlariga aylandi, shu jumladan visbreaking, bug 'krekingi va kokslash.
Kokslash
Kokslash - bu to'g'ridan-to'g'ri ishlaydigan benzin (koker nafta) va katalitik kreking xom ashyosi sifatida ishlatiladigan turli xil o'rta distillat fraktsiyalarini olish uchun ishlatiladigan termal krekingning og'ir shakli. Bu jarayon uglevodorod molekulasidan vodorodni shu qadar butunlay kamaytiradiki, qoldiq deyarli sof uglerod shakliga aylanadi. koks. Ikkita eng keng tarqalgan kokslash jarayoni kechiktirilgan kokslash va uzluksiz (kontakt yoki suyuqlik) kokslash bo'lib, ular reaksiya mexanizmiga, vaqtga, haroratga va xom ashyoga qarab uch turdagi koksni - shimgichni, chuqurchalarni va igna kokslarini ishlab chiqaradi. (8-rasmga qarang.)
Kechiktirilgan kokslash. Kechiktirilgan kokslashda xom ashyo engilroq uglevodorodlarni ajratish uchun birinchi navbatda fraksiyonatorga zaryadlanadi va keyin og'ir qayta ishlanadigan neft bilan birlashtiriladi. Og'ir xom ashyo koks pechiga beriladi va isitish quvurlarida erta kokslanishning oldini olish uchun past bosimlarda yuqori haroratlarda isitiladi, qisman bug'lanish va engil yorilish paydo bo'ladi. Suyuq / bug 'aralashmasi isitgichdan bir yoki bir nechta koker barabanlariga pompalanadi, bu erda issiq material engilroq mahsulotlarga yorilib ketgunga qadar past bosimda taxminan 24 soat (kechiktirilgan) saqlanadi. Koks bir barabanda oldindan belgilangan darajaga yetgandan so'ng, oqim uzluksiz ishlashni ta'minlash uchun boshqa barabanga yo'naltiriladi. Barabanlardan chiqadigan bug' gaz, nafta va gazoyllarni ajratish va og'irroq uglevodorodlarni o'choq orqali qayta ishlash uchun fraksiyonatorga qaytariladi. Yorilmagan uglevodorodlarni ajratib olish uchun toʻliq baraban bugʻlanadi, suv quyish yoʻli bilan sovutiladi va baraban ostidan koʻtarilgan shnek orqali mexanik ravishda dekokslanadi yoki aylanadigan kesgichdan chiqarib yuboriladigan yuqori bosimli suv bilan koks qatlamini gidravlik yoʻl bilan sindiradi.
Uzluksiz kokslash. Uzluksiz (kontakt yoki suyuqlik) kokslash - bu kechiktirilgan kokslanishga qaraganda past bosim va yuqori haroratlarda ishlaydigan harakatlanuvchi qatlam jarayoni. Uzluksiz kokslashda termal kreking issiq qayta ishlangan koks zarralaridan radial aralashtirgichda xom ashyoga uzatiladigan issiqlik yordamida sodir bo'ladi. reaktor. Gazlar va bug'lar reaktordan olinadi, keyingi reaktsiyani to'xtatish uchun so'ndiriladi va fraktsiyalarga bo'linadi. Reaksiyaga uchragan koks kuchlanish barabaniga kiradi va oziqlantiruvchi va klassifikatorga ko'tariladi, u erda kattaroq koks zarralari chiqariladi. Qolgan koks xom ashyo bilan qayta ishlash uchun reaktor oldindan qizdirgichga tushiriladi. Jarayon avtomatik ravishda amalga oshiriladi, chunki koks va xom ashyoning uzluksiz oqimi mavjud va kokslash reaktorda ham, kuchlanish barabanida ham sodir bo'ladi.
Salomatlik va xavfsizlik masalalari
Kokslashda haroratni nazorat qilish yaqin diapazonda bo'lishi kerak, chunki yuqori haroratlar barabandan kesish juda qiyin bo'lgan koks hosil qiladi. Aksincha, juda past haroratlar yuqori asfalt tarkibidagi atalaga olib keladi. Agar kokslash harorati nazoratdan chiqib ketsa, ekzotermik reaktsiya paydo bo'lishi mumkin.
Nordon xom ashyoni qayta ishlaganda termal krekingda metall harorati 232 °C dan 482 °C gacha bo'lgan joylarda korroziya paydo bo'lishi mumkin. Ko'rinib turibdiki, koks 482 ° C dan yuqori bo'lgan metallda himoya qatlamini hosil qiladi. Biroq, vodorod sulfidi korroziyasi harorat 482 ° C dan yuqori bo'lmaganda to'g'ri nazorat qilinmaganda sodir bo'ladi. Minoraning pastki qismi, yuqori haroratli almashtirgichlar, o'choq va namlash barabanlari korroziyaga uchraydi. Uzluksiz termal o'zgarishlar koks barabanlarining qobig'ining bo'rtib ketishiga va yorilishiga olib keladi.
Kechiktirilgan koks o'choqlari quvurlarida koks to'planishining oldini olish uchun suv yoki bug' quyish qo'llaniladi. Issiq koks bilan zaryadlanganda portlashni keltirib chiqarmaslik uchun suvni koksdan to'liq to'kish kerak. Favqulodda vaziyatlarda koks barabanlari ustidagi ishchi platformadan chiqishning muqobil vositalari kerak bo'ladi.
Issiq koks bilan ishlaganda, bug 'liniyasining sizib chiqishida bug'dan yoki issiq suv, issiq koks yoki koks ochayotganda chiqib ketishi mumkin bo'lgan issiq ataladan kuyishlar paydo bo'lishi mumkin. Benzol, vodorod sulfidi va uglerod oksidi gazlarini o'z ichiga olgan aromatik naftalar bilan ta'sir qilish va kokslash operatsiyalari bilan bog'liq bo'lgan kanserogen PAHlarni izlash uchun potentsial mavjud. Chiqindilarni nordon suvlar yuqori ishqoriy bo'lishi mumkin va tarkibida neft, sulfidlar, ammiak va fenol mavjud. Koks atala sifatida harakatlantirilganda, saqlash siloslari kabi cheklangan joylarda kislorodning kamayishi sodir bo'lishi mumkin, chunki nam uglerod kislorodni adsorbsiyalaydi.
|
| |