nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Akshalar bul - Өзбекстан республикасы халық ТӘлим ўӘзирлиги әжинияз атындағы Нөкис Мәмлекетлик Педагогикалық институты

|
Өзбекстан республикасы халық ТӘлим ўӘзирлиги әжинияз атындағы Нөкис Мәмлекетлик Педагогикалық институты
|
bet | 7/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 105,5 Kb. | | #237475 |
Bog'liq 6. тест сораулары жууап пенен44. Akshalar bul ...
a) kun olshem birligi
v) aylanis kurali
s) toplau kurali
*d) xamme juuaplar tuuri
45. Akshaga talap tusinigi tomendegilerdi bildiredi
*a) mutaj bolgan, belgilengen baxalar boyinsha akshaga ansat aylaniui mumkin bolgan kimbat kagazlarga iye boliu
v) protsent stavkasi talapkerlerge kredit beriu ushin isletiude kalegen akshalar mugdari
s) kuni ushin daramattin bir bolegin
d) akshaga talap kunnen-kunge artiui
46. Valyuta kuni degende neni tusinesiz?
a) Akshanin akshaga satiliu baxasi
v) Akshanin tovarga almasiui
s) Almasiudin akshalay formasi
*d) xamme juuaplar tuuri
47. Rauajlangan mamleketlerde ekonomikalik osiudin en ayriksha sebepleri
a) Jumis uaktinin koleminin kobeyiui
*v) ondiriste texnologiyalik ozgerisler
s) kollanilip atirgan kapital kolemininin kobeyiui
d) Aksha-kredit xam byudjet-salik siyasatinin amelge asiui
48. Akirgi tort jil ishinde tomende keltirilgen mamleketlerden kaysi biri ekonomikalik osiudin jokargi korsetkishlerine erisilgen?
a) Britaniya
v) Italiya
*s) Yaponiya
d) Germaniya
49. Tomendegi keltirilgenlerdin kaysi bir miynet onimdarliginin osiuine tasir korsetpeydi?
*a) Texnologiya ozgerisleri
v) Jumisshilardin saninin kobeyiui
s) Jumisshilardin biliminin osiui
d) Ondiristi sholkemlestiriu darejesi
50. Kopshilik ekonomikalik rauajlangan mamleketler statistikasi korsetedi
*a) JMO degi investitsiyalar ulesi miynet onimdarliginin osiu tezligine keri boladi
v) investitsiyaga bagdarlangan JMO ulesi xam miynet onimdarliginin osiu tezligine baylanisli
s) Korporatsiyalar daramatina jokari salik stavkasi
d) jokari jumissizlik jagdayinda jana jumis ornin tamiyinley almaydi
51. Xar kanday jamiyette ekonomikalik osiuge tomendegi tort faktor tasir etedi
a) tabiygiy resurslardin mugdari xam sapasi
v) miynet resurslarinin mugdari xam sapasi
s) ondiristegi tiykargi kapital, ondiristin texnologiyalik darejesi
*d) xamme juuaplar tuuri
|
| |
Tomendegi keltirilgenlerdin kaysisi miynet onimdarliginin osiuine tasir korsetpeydi?

|
Tomendegi keltirilgenlerdin kaysisi miynet onimdarliginin osiuine tasir korsetpeydi?
|
bet | 8/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 105,5 Kb. | | #237475 |
Bog'liq 6. тест сораулары жууап пенен52. Tomendegi keltirilgenlerdin kaysisi miynet onimdarliginin osiuine tasir korsetpeydi?
a) texnologiyanin ozgeriuleri
v) jumisshilar saninin kobeyiui
*s) jumisshilardin bilimi xam iliminin darejesi
d) ondiris koleminin natiyjesi
53. Miynet onimdarligi tomendegi katnas penen olshenedi ?
a) kapital sarpinin miynet sarpina katnasi
*v) onimnin real` koleminin jumis uakti saatlar mugdarinin katnasi
s) onimnin real` koleminin xalik sanina katnasi
d) jumis uakti saatlarinin mugdarinin JMO nin real` kolemine katnasi
54. Ekonomikalik osiudi tomendegishe taripleu mumkin
a) Ondiris mumkinshilikleri iymek siziginin shepke kozgaliui menen
v) ondiris mumkinshilikleri iymek siziginin onga kozgaliui menen
s) ondiris mumkinshilikleri iymek sizigi boylap xarketleniui menen
*d) ondiris mumkinshilikleri iymek siziginin ishinde birinshisinen ekinshisine xareketleniui menen
55. {X} mamlekette kapitaldin onimge katnasi e-ge ten. {U} mamlekette ol w ge ten. Eger toplanatugin (xam investitsiyalanatugin) JMO nin ulesi eki mamlekette bir bolganda, onda X mamlekette JMO nin osiu korsetkishi . . . .
*a) {U} mamleketge karaganda 50 % jokari
v) {U} mamleketge karaganda eki marte tomen
s) {U} mamlekettegi osiu korsetkishinin 2/3e payda etedi
d) {U} mamlekettegige karaganda ee 2/3 ge kop
56. Baska ten shartlerde eger ten joldin bantlik penen dalillengen ekonomikada ondiris kurallarin islep shigariudi resurslardin sezilerli kosiliui juz berse, onda tomendegilerdi kutiu mumkin
a) tutiniu koleminin kobeyiui
v) keleshekte tutiniu koleminin paseyiui
*s) JMO osiu korsetkishinin osiui
d) miynet onimdarliginin kobeyiui
57. Bazar bul ne ?
a) Tovar ondirisinin katnasiklari
v) satiushilar mene kariydarlardin tovarlari aksha
s) bir kansha tovar xam xizmetlerdi tutiniushiga beriliu mexanizmi
*d) tovar xam xizmetler satilatugin orin
|
| |
Sotsial - madeniy mutajlikler degende neni tusinesiz?

|
Sotsial - madeniy mutajlikler degende neni tusinesiz?
|
bet | 3/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 105,5 Kb. | | #237475 |
Bog'liq 6. тест сораулары жууап пенен14. Sotsial - madeniy mutajlikler degende neni tusinesiz?
*a) Adamlardin jasaui, miynet etiui xam belgili ekonomikalik jagdaylarga iye boliui ushin tutiniui zarur bolgan onimler xam xizmetlerdin jiyindisi
v) tirishilik etiudin birinshi formasi
s) xizmetler kornisine iye bolgan mutajlik
d) xamme juuaplar tuuri
15. Ekonomikalik xizmet degenimiz ne
a) tirishilikti tamiyinleu usillarinin jiyindisi
v) tovarlardi ondiriude xam xizmetlerdi paydalaniuda katnasatugin resurs
s) massa miynetke bolgan fizikalik xam ruuxiy kabiletlerinin jiyindisi
*d) Ondiris xam xizmet korsetiude kollanilatugin, oz iyelerine daramat keltiriushi ondiris
16. Ekonomikalik xizmet neden baslanadi?
*a) karxana kuriudan
v) fizikalik resurslardan
s) Ishki zattan
d) %ndiristen
17. Jumisshi kushi degende neni tusinesiz?
a) insannin miynetke bolgan fizikalik xam ruuxiy kabiletlerin
v) insannin kasip kanigeligin
s) belgili uakit birligi ishinde islengen jumisti
*d) xamme juuaplar tuuri
18. Ondiristi rauajlandiriudin tiykargi makseti neden ibarat?
*a) mutajlikti kanaatlandiriu
v) bazardi tovar menen toltiriu
s) materiallik onimlerdi ondiriu
d) beligili uakit birliginde doretilgen onim
19. Ondiris protsessi bul ...
*a) Adamlardin tutiniui ushin zarur bolgan materiallik xam madeniy onimlerdi doretiuge karatilgan maksetke muuapik xizmetler
v) tirishilik tamiyinleu usillarinin jiyindisi
s) insannin miynetke bolgan fizikalik xam ruuxiy kabiletlerinin jiyindisi
d) belgili uakit birliginde doretilgen onim
20. Jekke daramat bul ...
*a) bir jilda ondirilgen onim xam xizmetler kuni
v) uy ortaliginin bir jilda algan daramati
s) salik tolengennen keyingi jekke karejetler ushin kolaylastirilgan uliuma daramat
d) jergilikli kitap dukaninda jana sabakliktin kuni
21. Miynet onimdarligi kalay olshenedi?
a) adamlardi kobirek miynetke uyretiu arkali
*v) onimdi islep shigariuga sariplangan uakit arkali
s) jaratilgan onimnin akshadagi korinisi arkali
d) uakit birligi ishinde jaratilgan onim arkali
|
| |
[File] -> [New Project By Approach]

[File] -> [New Project By Approach] menu.
4a-rasm. StarUML dasturida yangi loyiha yaratish
Select
[Rational Approach]
IV. AMALIY MASHG’ULOT MATERIALLARI
71 4b-rasm. StarUML dasturida yangi loyiha yaratish
5-rasm. Yaratilgan loyihaning umumiy oynasi
Loyihaning Use case diagrammasini chizish. Buning uchun quyidagi ketma-
ketlik amalga oshiriladi
IV. AMALIY MASHG’ULOT MATERIALLARI
72
Yuqorida ko’rsatilgan rasmdan
Use Case view bo’limiga sichqoncha chap
tugmasi ikki marta bosiladi.
“
Main ” bo’limida to’g’ridan to’g’ri diagrammani chizish mumkin (yoki
Use Case View menuyusidan sichqoncha o’ng tugmasini bosib
[Add Diagram] -> [Use Case Diagram] ketma-ketliklari tanlanadi.
6-rasm. Loyiha uchun Use Case diagrammasini yaratish
Use case diagrammasini shakllantirish jarayonida quyidagi elementlardan
foydalaniladi:
Actor
Use Case
Association
Directed Association
Generalization
Dependency
Include
Extend
System Boundary
Package
IV. AMALIY MASHG’ULOT MATERIALLARI
73 7a-rasm. Actor elementi
7b-rasm. Use case elementi
IV. AMALIY MASHG’ULOT MATERIALLARI
74 7c-rasm. Assotsatsiya (komponentalarni bog’lash) elementi
8-rasm. Loyihaning Use case diagrammasi
Afzalliklari - 11 II. Modulni o’qitishda foydalaniladigan interfaol ta’lim metodlari

Afzalliklari import va export qilish imkoniyati mavjud.
Dasturda kodlar va dokumentatsiyalar mavjud.
foydali va bepul.
Kamchiliklari Boshlang’ichlar uchun qiyin.
Kross platformali emas. (faqat Windows uchun ishlaydi)
StarUML dasturidan foydalanish uchun tizimga minimum quyidagicha
talablar qo’yiladi:
Intel® Pentium® 233MHz yoki undan yuqori
Windows® 2000, Windows XP™,yoki undan yuqori
Microsoft® Internet Explorer 5.0 yoki undan yuqori
128 MB RAM (256MB tavsiya qilinadi)
hard diskdan 110 MB bo’sh joy (150MB tavsiya qilinadi)
StarUML loyiha uchun quyidagi ko’rinishdagi diagrammalarni yaratish
uchun imkoniyatini yaratadi:
1.
Use Case Diagram
2.
Class Diagram
3.
Sequence Diagram
4.
Collaboration Diagram
5.
State chart Diagram
6.
Activity Diagram
7.
Component Diagram
8.
Deployment Diagram
9.
Composite Structure Diagram (UML 2.0)
IV. AMALIY MASHG’ULOT MATERIALLARI
68 Dasturni o’rnatish uchun quyidagi ssilkaga kiramiz
http://staruml.sourceforge.net/en/download.php
2-rasm. StarUML dasturini yuklab olish uchun web sahifa oynasi
Yuklab olingan faylni ishga tushirganimizda quyidagicha oyna xosil bo’ladi
va undan “Next” tugmasini bosamiz.
3a-rasm. StarUML dasturining o’rnatilish jarayoni
IV. AMALIY MASHG’ULOT MATERIALLARI
69 Natijada dasturni qayerga o’rnatishni yo’lini ko’rsatib (Odatda C:\Program
Files (x86)\StarUML papkasiga o’rnatiladi) “Next” tugmasini belgilaymiz.
3b-rasm. StarUML dasturining o’rnatilish jarayoni
3c-rasm. StarUML dasturining o’rnatilish jarayoni tugashi va uni ishga
tushurish
Agar StarUML dasturi muvoffaqiyatli o’rnatilsa yuqoridagi 3c-rasm paydo
IV. AMALIY MASHG’ULOT MATERIALLARI
70 bo’ladi va bundan “Finish” tugmasini bosadigan bo’lsak, dastur o’rnatilishi
nihoyasiga yetadi va StarUML dasturi avtomatik tarzda ishga tushuriladi. StarUML
da loyiha yaratish ketma-ketligi quyidagicha amalga oshiriladi.
Өзбекстан республикасы халық ТӘлим ўӘзирлиги әжинияз атындағы Нөкис Мәмлекетлик Педагогикалық институты

|
Өзбекстан республикасы халық ТӘлим ўӘзирлиги әжинияз атындағы Нөкис Мәмлекетлик Педагогикалық институты
|
bet | 1/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 105,5 Kb. | | #237475 |
Bog'liq 6. тест сораулары жууап пенен
ӨЗБЕКСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ХАЛЫҚ ТӘЛИМ ЎӘЗИРЛИГИ
Әжинияз атындағы Нөкис Мәмлекетлик
Педагогикалық институты
Жәмийетлик пәнлер кафедрасы
Экономикалық теория пәни бойынша
тест сораўлары
(бакалавр бағдары студентлери ушын)
НӨКИС -2013
«Ekonomikalik teoriya» paninen test soraulari.
1. Ekonomikalik teoriya pani neni uyrenedi?
*a) jamiyette juz beretugin ekonomikalik xadiyselerdi, uakiyalardi olarga tan bolgan baylanislardi olardin nizam kagiydalarin uyreniushi pan~
v) ondiristi uyreniushi pan
s) tabiyatta juz beretugin ekonomikalik xadiyselerdi uyreniushi pan
d) ondiristi baskariudi uyreniushi pan
2. Ekonomikalik teoriya oz aldina pan sipatinda kashan payda bolgan
*a) XV-XVI asirde
v) Kapitalistik sistema payda bolgan, milliy bazar kaliplesken dauirden baslap
s) Feodalizm sistema dauirde
d) XVII-XVIII asirde
3. Ekonomikalik teoriya pani kaysi toparlar katarina kiredi
a) tabiyiy-texnikalik
*v) Jamiyetlik-gumanitar
s) Meditsinalik, uliuma-teoriyalik
d) tabiyiy meditsinalik
4. Ekonomikalik teoriya paninin tiykargi uaziypasi
a) Ekonomikalik nizamlardi biliu xam olardin mazmunin aship beriu
v) Bazar ekonomikasi sistemasin uyreniu
s) Mikro xam makro ekonomikani analizleu
*d) xamme juuaplar duris.
5. Ekonomikalik teoriya kanday pan degen sorauga tomendegi juuaplardin tuurisin tabin ?
a) Ondiris texnologiyasi xakkinda pan
v) Sauda-satik xakkindagi pan
*s) jamiyetlik-gumanitar pan
d) Uliuma insanlik pan
6. Ekonomikalik teoriyada kategoriyalar toparlarga boliniuin aniklan
*a) Uliuma ekonomikalik, formatsion-ayriksha, dauir aralik
v) Jekke individual, ayriksha, birlesken
s) Jamaat, aktsionerlik, kooperativ
d) Uliuma tuuri juuap jok.
|
| |
Ekonomikalik teoriya uliuma insanlik pan bolip, ol xar turli uaziypani orinlaydi

|
Ekonomikalik teoriya uliuma insanlik pan bolip, ol xar turli uaziypani orinlaydi
|
bet | 2/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 105,5 Kb. | | #237475 |
Bog'liq 6. тест сораулары жууап пенен7. Ekonomikalik teoriya uliuma insanlik pan bolip, ol xar turli uaziypani orinlaydi
a) Ekonomikalik sirlarin biliu
v) Baska ekonomikalik panlerge ilimiy tiykar bolip
s) !meliy pikir beredi
*d) xamme juuaplar tuuri
8. Ekonomikalik teoriyada induktiv usil degende ...
*a) Empirik bilimnen abstraktsiyaga otip, teoriyalik juumak shigariu, soninan olardan ekonomikalik siyasatka otiu
v) Ekonomikalik faktler analizine otiu
s) Akshanin manisi jaginan ne ekenin aniklau.
d) Aksha funktsiyalarin, pul turlerinin ozgerip, apiuayi tovar turine otiu
9. Deduktiv usil degende ...
a) Teoriyadan ekonomikalik faktlerdi analizleuge otiu
*v) Faktlerge tiykarlanip teoriyani uliumalastiriu, ilimiy tiykarga iye boliu
s) Teoriyani tekseriu ushin tiykar bolip xizmet kiladi
d) Ilimiy magliumatlar xizmetin oteydi
10. Sotsial-ekonomikalik mutajlik e bolimge bolinedi
*a) materiallik, sotsial-madeniy, miynet mutajlikleri
v) fizikalik, ximiyalik, jamiyetlik mutajlikler
s) toparlik, uliuma jamiyetlik mutajlik
d) xamme juuaplar tuuri
11. Mutajlik degende neni tusinesiz
*a) Adamlardin tirishilik etiui ushin kanday tovarlarga xam xizmetlerge bolgan zarurliginin jiyindisi
v) Adamlardin jasaui, miynet etiui
s) Jamiyettin ekonomikalik rauajlaniu darejesi
d) Turmis keshiriudin tabiygiy-geografiyalik jagdayi
12. Mutajliklerdin osip bariui tomendegi jollar menen alip bariladi
a) Mutajlik keneyip, mugdari boyinsha osip bariui
v) Jana mutajlikler payda bolip, mutajliktin ishki duzilisi ozgeriui
*s) Belgili mutajlik toparinin shenberi dogereginde xar turli mutajlikler salistirmali ozgeredi
d) bir mutajliktin ekinshisi menen almastiriliui
13. Materiallik mutajlikke tusinik berin.
*a) azik-aukat, kiyim-kenshek, turak jay, transport, baylanis, gigiena mutajlikleri
v) Bilim aliu, madeniy darejeni koteriu, kanigelikke iye boliu
s) densaulikti saklau
d) xamme juuaplar tuuri
|
| |
Tovar dep nege aytamiz? - Өзбекстан республикасы халық ТӘлим ўӘзирлиги әжинияз атындағы Нөкис Мәмлекетлик Педагогикалық институты

|
Өзбекстан республикасы халық ТӘлим ўӘзирлиги әжинияз атындағы Нөкис Мәмлекетлик Педагогикалық институты
|
bet | 4/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 105,5 Kb. | | #237475 |
Bog'liq 6. тест сораулары жууап пенен22. Tovar dep nege aytamiz?
*a) Bazarda satiu ushin almastiriu ushin, jetistirilgen onimler xam xizmetler
v) paydalaniuga kerek bolgan barlik narse
s) jeke adamlardin tutiniui ushin jaratilgan onim
d) xamme juuaplar tuuri
23. Tovar xojaligi degen ne?
a) jetilgen mashina xam asbap uskeneler kollanilatugin oniris
v) kop mugdarda onim ondiriliui
*s) satiu ushin onim xam xizmet islep shigariushi makeme
d) xojaliktin ishki zarurliklerin jokari sapali onimlerdi ondiriushi makeme
24. natural xojaliktin tovar xojaliktan ayirmashiligi kanday?
a) natural xojalikta tovar xojaliktan ozgeshe xalda tek tabiyattan alinatugin taza onimler
v) tovar xojaliklarinda islep shigarilgan onimler, natural xojaliklardan ozgeshe xalda, bazarda almasiu ushin molsherlengen boladi
s) tovar xojaliginda islep shigarilgan onimlerdin sapasi jokari boladi
*d) natural xojalikta bir-birlik uakit ishinde tovar xojaligina karaganda az onim ondiriledi
25. Natural xojalik degen ne?
a) adam ushin natural tabiygiy onimlerdi ondirip shigariudi amelge asiriu
v) tek kol miyneti kollanilatugin mashina xam mexanizmler kollanilmaytugin ondiristi amelge asiriu
s) puxara xam firmalarga satiu ushin azik-aukat onimlerin onideretugin xojalik
*d) jeke turmis ushin zarur bolgan barlik narseler ondirilip, amelde bolsa almasiu bolmagan xojalik
26. Natural xojalik degen ne ?
a) adamlar kop aksha aliuga xam oz miynetinin onimlerin satiuga umtiliui
v) naturalga karaganda tovar xojaliginda miynettin onimliligi xam onimnin sapasi jokari boladi
s) xojalikti tovar formasinda jurgiziu insanga oz kaleui boyinsha paydalana aliui mumkin bolgan kosimsha uakitti bere aladi
*d) adamlardi ozlerine kalegen barlik narseni oz kollari menen jaratiu
27. Konkret miynet bul ...
a) tutiniu ushin jaratkan miynet
v) tovar kuninin miynet penen belgileniui
s) tovardin almasiu protsessi
*d) xamme juuaplar tuuri
|
| |
Ondiris natiyjeliligi kalay aniklanadi

|
Ondiris natiyjeliligi kalay aniklanadi
|
bet | 9/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 105,5 Kb. | | #237475 |
Bog'liq 6. тест сораулары жууап пенен58. Ondiris natiyjeliligi kalay aniklanadi
a) ondirisge koyilatugin kapital karjilar mugdari menen aniklanadi
*v) ondiris natiyjelerinde tiykargi kapitalga sariplanatugin sariplar menen almastiriladi
s) ondiris natiyjeliliginin uliuma karejetleri menen bolistiriledi
d) ondiris natiyjeleri xam karxanada isleytugin jumisshilar sanina salistiriladi
59. Miynet intensivligin kanday tusinesiz ?
*a) miynettegi malim bir kanigelesken texnologiya tiykarinda payda etiu
v) jumisshinin kobirek jumis orinlaui
s) uakit birligi ishinde jumisshi kushinin sariplaniui
d) malim uakit dauaminda ondiris onimi, miynetti unemleu
60. Bazarda en ustem narse bul . ?
*a) talap, usinis
v) sapa menen baxa
s) ondiristin kaleui
d) natuuri juuap jok
61. Bazar ekonomikasi jagdayinda . ?
a) baxa ospeydi
v) jumissizlik bolmaydi
s) aksha kadirsizlenbeydi
*d) talapkershilikke ken jol ashadi
62. Bazardin manisin ne dep tusinesiz
a) bazar almasiudi amelge asiradi
v) bazar tovar ondirisinin kategoriyasi
s) xalikti tutiniu tovarlari menen tamiyinleytugin orin
*d) bazarda sauda-satik katnasiklarin payda etedi
63. Bazar infrastrukturasi degende ne tusinesiz ?
*a) birjalar, transport xam baylanis kurallari, xizmet korsetiu taraulari, bankler
v) salik inspektsiyasi
s) kontsernler, uazirlikler
d) natuuri juuap jok
64. Bazar regulyatorinin uaziypasin neler orinlaydi
*a) baxa sitemasi orinlaydi
v) monopoliya orinlaydi
s) oligopoliya baseki orinlaydi
d) natuuri juuap jok
65. Oligopolistik bazarda ?
a) satiushi sipatinda bir firma bazarda ustemlik kiladi
*v) sanauli, azshilik firmalar xam kompaniyalar bazarda xukimiranlik kiladi
s) baseki uliuma bolmaydi
d) natuuri juuap jok
66. Tomendegilerden kaysi bir nizam bazar nizami dep juritiledi
*a) miynet onimdarliginin osip bariu nizami
v) talap xam usinis nizami
s) kun nizami
d) mutajliklerdin osiu nizami
|
| |
Jumisshi kushinin eki olshemi bar

|
Jumisshi kushinin eki olshemi bar
|
bet | 6/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 105,5 Kb. | | #237475 |
Bog'liq 6. тест сораулары жууап пенен35. Jumisshi kushinin eki olshemi bar
*a) mugdari, sapasi,
v) sani , uakti,
s) texnologiyani biliui, bilimliligi
d) xamme juuaplar tuuri
36. Miynet onimdarliginin ush tiykargi faktori bar
a) ondiristin texnika-texnologiya darejesi
v) ondiristin tabiygiy jagdayi
s) ishki zat materiallari, yarim fabrikat miynet kurallari
*d) kapital, miynet, jer
37. Tovar ondirisi ob`ektiv jaktan eki tiykarga tayanadi
*a) miynetti bolistiriu, onim shigariushilardin bir-biri menen boleklenip oz betinshe xizmet jurgiziui
v) ondiristin keneyiui jana texnologiyanin keneyiui
s) mutajliktin kanaatlandiriliui, ekonomikalik progresske erisiu
d) xamme juuaplar tuuri
38. Tovardagi miynet onda neni payda kiladi?
*a) kunin
v) sapasin
s) sanin
d) talapkershiligin
39. Miynet intensivligin kalay tusinesiz?
*a) miynetti malim bir kanigelesken texnologiya tiykarinda payda etiu
v) jumisshinin belgilengen normadan artik jumis isleui
s) uakit birligi ishinde jumisshi kushinin sariplaniui
d) uakit birligi ishinde kollangan miynet kurali
40. Birinshi kagaz akshalardi kaysi mamleket shigargan ?
*a) XII -asirde №itay
v) XV-asirde Gretsiya
s) XIV-asirde Rim
d) XVIII asirde Mongoliya
41. Aksha degenimiz ne?
*a) bul sonday ayriksha tovar, xamme baska tovarlar ushin uliuma ekvivalent uaziypasin orinlaydi
v) tovar kunin belgileushi olshem birlik
s) tovar jetkerip beriushi xujjet
d) mutajlikti kanaatlandiriushi kagaz
42. Aksha sistemasi kaysi asirlerde juzege kelgen
a) X-XI asirde
*v) XII-XIII asirde
s) IX-X asirde
d) XVI-XVII asirde
43. Natural xojaliktan bazar xojalikka otiude onimdi almasiu aksha amelge asirilganda aksha sipatinda belgili tovarlar katnasadi. Bu ne sebepten payda boladi?
*a) satiushi kerekli tovarlardi ondagi bar tovarlarga almasiuga razi sub`ektlerdi tabiu menen baylanisli xareketler jokari bolganligi ushin
v) kolaysiz bolganligi sebepli
s) jamiyetlik miynetti bolistiriudi rauajlaniuga toskinlik kilganligi ushin
d) almastirilgan tovarlarga mutajliktin bir-birine saykes kelip kalganligi ushin
|
| |
I. Teoriyalıq bólim Ekonomika degenimiz ne? II. Tiykargı bólim

|
I. Teoriyalıq bólim Ekonomika degenimiz ne? II. Tiykargı bólim
|
bet | 1/3 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 23,84 Kb. | | #271716 |
Bog'liq Milliy ekonomikanıń túri tarawlarında internet texnologiyalarınan nátiyjeli paydalanıw jolları
Milliy ekonomikanıń túri tarawlarında internet texnologiyalarınan nátiyjeli paydalanıw jolları
REJE:
Kirisiw
I. Teoriyalıq bólim
1. Ekonomika degenimiz ne?
II. Tiykargı bólim
1. Milliy ekonomika
2. Zamanagóy ekonomika
Juwmaq
Paydalanılgan ádebiyatlar
KIRISIW
Ekonomika - bul óndiris, bólistiriw hám sawda, sonday-aq, tovarlar hám xızmetlerdi tutınıw tarawın úyreniw tarawi. Ulıwma alǵanda, ol jetispewshilik resursların islep shıǵarıw, isletiw hám basqarıw menen baylanıslı ámeliyatlar, sóylewler hám materiallıq kórinislerdi ayrıqsha atap ótetuǵın sociallıq taraw sıpatında belgilenedi.Belgili ekonomika - bul tiykargı faktorlar sıpatında oniń mádeniyatı, qádiriyatları, bilimlendiriwi, texnologiyalıq evolyuciyası, tariyxı, sociallıq dúzilisi, siyasiy dúzilisi, huqiqiy sistemaları hám tábiyiy resursların óz ishine algan procesler toplamı.Bul faktorlar mánis-mazmunın beredi hám ekonomika sharayatların hám parametrlerin belgileydi. Basqasha aytqanda, ekonomikalıq taraw - bul óz ara baylanısqan insan ámeliyatları hám operaciyalarınıń sociallıq tarawi bolıp, ol bir neshe tarawlar menen tıǵız baylanıslı.
Iqtisodiy agentlar jismoniy shaxslar, korxonalar, tashkilotlar yoki hukumatlar boʻlishi mumkin. Iqtisodiy bitimlar ikki guruh yoki ikki qarama-qarshi tomonlar muomala qilingan tovar yoki xizmatning odatda maʼlum bir valyutada ifodalangan qiymati yoki biror maʼlum narxda kelishishganda yuzaga keladi. Biroq, pul muomalalari iqtisodiy sohaning faqat kichik qismini tashkil qiladi.
Iqtisodiy faoliyat tabiiy resurslar, mehnat va kapitaldan foydalanadigan ishlab chiqarish tomonidan ragʻbatlantiriladi. Vaqt oʻtishi bilan u texnologiya, innovatsiyalar (yangi mahsulotlar, xizmatlar, jarayonlar, bozorlarni kengaytirish, bozorlarni diversifikatsiya qilish, bozorlar, daromad funksiyalari darajasini oshiradi), masalan, intellektual mulkni ishlab chiqaradigan va ishlab chiqarish munosabatlaridagi oʻzgarishlardir. (bunda eng koʻzga koʻrinarlisi, bolalar mehnati dunyoning baʼzi joylarida taʼlimga universal kirish imkoniyati bilan almashtirilganini misol qilib aytsak boʻladi).
|
| |
Differentsial renta II ni kalay tusinesiz?

|
Differentsial renta II ni kalay tusinesiz?
|
bet | 13/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 105,5 Kb. | | #237475 |
Bog'liq 6. тест сораулары жууап пенен90. Differentsial renta II ni kalay tusinesiz?
a) tabiygiy jagdayina iye bolgan, jer ushin tolenetugin renta
*v) ekonomikalik xareketlerdin esabinan onimdarlikti osiriu esabinan alinatugin renta
s) jer uchastkalarinan alinatugin renta
d) topiraktin onimdarligin arttiriu
91. Jerdin baxasi kalay belgilenedi?
a) jerdin baxasi jok
v) kuni jok
*s) renta mugdarina xam banklerde tolenetugin protsent darejesine karap
d) jer satilmaydi
92. Milliy daramat bul . . . . .
a) investitsiyalar karjilar
v) uzak muddetge paydalanilatugin buyimlar xam xizmetler kuni
*s) bir jil dauaminda janadan jaratilgan onimnin kuni
d) arenda xaki, is xaki, kapitalga protsent, mulikten alingan daramat
93. Jeke daramat bul . . . . . . .
*a) bir jilda ondiriste ondirilgen tovar xam xizmetler kuni
v) uy xojaliginin bir jilda algan daramati
s) salik toleytugin daramat emes
d) jalpi milliy onim
94. Investitsiyalar kolemine tomendegilerdin kaysi biri tasir korsetedi
a) protsent stavkasinin tasiri
v) texnologiyalik ozgerisler darejesi
s) ondiris uskenesinin juklengenlik darejesi
*d) xamme juuaplar tuuri
95. Real investitsiya degende neni tusinesiz?
a) aktsiya, oblagatsiya xam baska kimbat baxali kagazlar
v) aksha korinisindegi investitsiya
*s) materiallaskan, amelde ondiris resurslarina aylangan investitsiya
d) anik makset ushin sarp kilinatugin material karji
96. Miynetke xaki toleu turleri kanday?
a) uakit pay is xaki toleu
v) jumis turine karay is xaki toleu
*s) uakitpay siylikli, jumis turine karap siylikli turde bayram kunlerine xaki toleu
d) xamme juuaplar tuuri
97. Ekonomikada is xaki darejesi kanday pariklanadi
*a) nominal, real`
v) jergilikli, mamleket
s) uakitpay, is pay
d) tuuri juuap jok
98. Nominal is xaki degende . . . . . .
*a) jumisshilardin aksha turinde algan is xaki
v) jumisshinin algan akshasinin zatlardi satip aliu kabileti
s) bazardagi baxa sistemasi
d) infilyatsiya darejesi
99. Real is xaki . . . . . .
a) jumisshilardin daramatlari
v) Jumisshinin aksha daramati
*s) nominal is xakini satip aliu mumkin bolgan tovarlar xam xizmetler mugdari
d) jasau ushin zarur bolgan aksha
100. Abstrakt miynet bul ...
*a) adamnin neni ondiriuine karamastan akiliy xam fizikalik miynetinin sariplaniui
v) tovarga sariplangan miynet
s) tovar ondiriude ekonomikalik katnasik
d) adamlardin ondiriske bolgan katnasi
|
| |
Abstrakt miynet bul - Өзбекстан республикасы халық ТӘлим ўӘзирлиги әжинияз атындағы Нөкис Мәмлекетлик Педагогикалық институты

|
Өзбекстан республикасы халық ТӘлим ўӘзирлиги әжинияз атындағы Нөкис Мәмлекетлик Педагогикалық институты
|
bet | 5/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 105,5 Kb. | | #237475 |
Bog'liq 6. тест сораулары жууап пенен28. Abstrakt miynet bul ...
*a) adamnin neni ondiriuine karamastan akiliy xam fizikalik miynetinin sariplaniui
v) tovarga sariplangan miynet
s) tovar ondiriude ekonomikalik katnasik
d) adamlardin ondiriske bolgan katnasi
29. Tovar ya aksha karjisin karizga beriu kaysi tusinikke tuuri keledi?
*a) kredit
v) kapital
s) mamleket karjisinan daramat ajiratiu
d) payda aliu sharti
30. Jalpi milliy onim degende neni tusinesiz
a) mamlekette belgilengen dauirde ondiriste ondirilgen onimlerdin kuninin jiyindisi
v) mamlekette belgilengen dauirde xaliktin tutiniu tovarlari ushin materiallik zatlardin jiyindisi
s) mamlekette belgilengen dauirde korsetilgen xizmetler kuninin jiyindisi
*d) bir jil dauaminda jamiyette jaratilgan onimler xam xizmetlerdin bazar kunina esaplangan mugdari
31. Giperinflyatsiya degende neni tusinesiz?
*a) akshanin kadirsizleniui, baxalardin tez osip ketiui
v) kimbat baxali kagazlardin belgilengen uakitga gireuge koyiliui
s) mamlekettin xaliktan algan baji, karxana xam sholkemlerden algan karizi
d) aksha kadirinin artiui, baxanin paseyiui
32. Kun nizami bul ...
*a) tovar ondirisi jagdayinda tovar ondiriushiler arasindagi baylanislardi, jamiyetlik miynetgi bolistiriudi tartipke saliushi nizam
v) jamiyetlik miynetti garezsiz uaziypalardi orinlaudi miynet turlerine ajratiushi protsess
s) jamiyettin ekonomikalik kush-kuuatin xam islep shigariu mumkinshiliklerin ornatiushi kabilet
d) xamme juuaplar tuuri
33. Tovardin kuni bul ...
*a) tovardi ondiriu ushin jumsalgan miynet shiginlari
v) jumisshilardin belgilengen normada artik jumis isleui
s) miynet onimdarliginin asiui
d) xamme juuaplar tuuri
34. Jeke-insanlik faktor degende ?
*a) jumisshi kushin onin amel kiliu natiyjesi bolgan miynetti tusiniu kerek
v) uakit birligi ishindegi miynetti tusiniu kerek
s) ondiris jagdayin tusiniu kerek
d) xamme juuaplar tuuri
|
| |
Elektron hisoblash mashinalari uchun yaratilgan dasturning rasmiy ro‘yxatdan o‘tkazilganligi to‘G‘risidagi guvohnoma

ELEKTRON HISOBLASH MASHINALARI UCHUN YARATILGAN
DASTURNING RASMIY RO‘YXATDAN O‘TKAZILGANLIGI TO‘G‘RISIDAGI
GUVOHNOMA
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI ADLIYA VAZIRLIGI
№ DGU 36197
Ushbu guvohnoma O‘zbekiston Respublikasining "ELEKTRON
HISOBLASH MASHINALARI UCHUN
YARATILGAN DASTURLAR VA MA
ʼ
LUMOTLAR BAZALARINING HUQUQIY HIMOYASI TO‘G‘RISIDA"gi
Qonuniga asosan quyidagi elektron hisoblash mashinalari uchun
yaratilgan dasturga berildi
“five school” mobil ilovasi
(DASTUR NOMI)
Talabnoma kelib tushgan sana:
04.04.2024
(210) Talabnoma raqami:
DGU 202403925
Huquq egasi(lari):
GULMIRZAYEVA ZULAYHO KO‘KLANBOY QIZI, UZ; ZAKIROVA FERUZA MAXMUDOVNA,
UZ
Dastur muallifi(lari):
ZAKIROVA FERUZA MAXMUDOVNA, UZ; GULMIRZAYEVA ZULAYHO KO‘KLANBOY
QIZI, UZ; SULTANOVA SADOQAT BOTIR QIZI, UZ; SARSENBAEVA BIBINUR AXMET
QIZI, UZ; SHAYZAQOVA MADINA ILXOM QIZI, UZ; ODILOVA DILSHODAXON IKROMJON
QIZI, UZ; XUSNIDDINOVA RA’NO XUSNIDDIN QIZI, UZ; UMMATOVA NILUFAR BAXODIR
QIZI, UZ; XAYRULLAYEVA SEVINCH ERGASH QIZI, UZ
O'zbekiston Respublikasining Dasturiy mahsulotlar
davlat reyestrida
09.04.2024 y. ro'yxatdan o'tkazildi.
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 1/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorak
Ko’rdim:__________________O’TIBDO’_____________2015
9-sinf. Chizmachilik. 17-dars___________________________________________2015
Mavzu: Chizmachilikda shartlilik va soddalashtirishlar.
Ta’limiy maqsad: Oquvchilarning shartlilik va soddalashtirish bo`yicha BKM larini tekshirish. Bo`ylama va ko`ndalang qirqim haqida tushuncha berish.
Tarbiyaviy maqsad: Chizmalarning xalq xo’jaligida muhim o’rin tutishligini o’quvchilar ongiga singdirib borish.
Rivojlantiruvchi maqsad: O’quvchilarning grafik savodxonligini mustahkamlash.
Dars turi: Aralash.
Shakllantiriladigan kompetensiyalar: Kommunikativ kompеtеnsiya,
Chizmalarni chizishni o‘rganish, tahlil qilish va o‘z-o‘zini nazorat qilish kompetensiyasi
Chizmalarni o‘qish tartibi va chizmani ketma-ketlikda to‘g‘ri bajarish kompetensiyasi
Chizmachilikda qo‘llaniladigan atamalarni bilish va chizmalarni o‘qishda qo‘llay olish kompetensiyasi
Dars metodi: Noan’anaviy. Amalga oshirish usullari: taqdimot, savol-javob, amaliy mashg’ulot, kichik guruhlar bilan ishlash, darslik bilan ishlash.
Dars jihozi: Standart va qo`lda bajarilgan o`quv plakatlar, darslik.
Asosiy tushuncha va atamalar: Bo`ylama qirqim, ko`ndalang qirqim.
Darsning borishi:
Darsning blok chizmasi
|
1
|
Tashkiliy qism: Salomlashish. Davomatni aniqlash
O’quvchilarning darsga tayyorligini nazorat qilish
|
3
|
2
|
Uy vazifasini tekshirish, o’tilgan mavzularni qaytarish.
|
7
|
3
|
Yangi mavzuni o’rganish, amaliy mashg’ulot
|
30
|
4
|
O’tilgan mavzuni mustahkamlash.
|
3
|
5
|
Uyga vazifa berish.
|
2
| Tashkiliy qism: Salomlashish. Davomatni aniqlash. Sinf xonasi va o’quvchilarning darsga tayyorligini tekshirish. O’quvchilarni qatorlarga bo’lish.
|
| |
O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnalogiyalar vazirligi Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari Universiteti farg‘ona filiali Kompyuter injinering fakuteti Kompyuter injinering yo’nalishi

O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnalogiyalar vazirligi Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari Universiteti farg‘ona filiali Kompyuter injinering fakuteti Kompyuter injinering yo’nalishi
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnalogiyalar vazirligi Muhammad Al-Xorazmiy Nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari Universiteti farg‘ona filiali Kompyuter injinering fakuteti Kompyuter injinering yo’nalishi
|
NurlaníW. Turmísta hám texnikada jíLLÍLÍq jetkerip beriwden paydalaníw temasín oqíTÍWDÍ joybarlaw - bet 11

NurlaníW. Turmísta hám texnikada jíLLÍLÍq jetkerip beriwden paydalaníw temasín oqíTÍWDÍ joybarlaw
Sabırov Raxat Kurs Jumısı
X. Doskadan paydalanıw rejesi: 2 Jańa tema boyınsha formulalar jazıladı 1 Sabaq teması 6 Taza tema boyınsha úy tapsırmaları jazılatuǵın bólim 4 Jańa temanı túsindiriw ushın paydalanılatuǵın bólim 4 Jańa temanı túsindiriw ushın paydalanılatuǵın bólim 7 Toparlardı bahalaw bólimi 5 Oqıwshılar ushın bólim Vizual metariallar Tayanısh sózler hám túsinikler:Qattı dene, suyıqlıq hám gazlarda jıllılıq ótkiziwshenlik, jıllılıqótkizgishlik, Konvekciya XI. Sabaqtıń barısı: Sabaqtıń barısı: I. Shólkemlestiriw - 2 minut Klasqa kirip oqıwshılar menen sálemlesiw, klass tazalıǵına itibar beriw, oqıwshılardıń qatnasın kózden ótkeriw. II. Úyge tapsırma soraw – 10 minut Denelerdiń jıllılıqtan keńeyiwi temasın takirarlaw Bimetall plastina. 2. Súwdıń ıssılıqtan keńeyiwi. Ótilgen tema boyınsha tiykarǵı túsinikler hám atamalar: Bimetall plastina. 3-súwrette bir-birine toytarıp bekitilgen eki mıs hám temir plastina keltirilgen. 3-súwret Bul plastinada mıs hám temir ıssılıqtan hár túrli keńeyedi. Bunday plastina qızdırılsa, plastina temir tárepke, suwıtılǵanda mıs tárepke iyiledi. Plastina júdá joqarı temperaturaǵa shekem ısıtılsa, yaki tómen temperaturaǵa shekem suwıtılsa ne boladı? Bul haqqında oylap kórıń. Súwdıń ıssılıqtan keńeyiwi haqqında. Suw menen ótkerilgen tájiriybeler suwıtıw barısında dáslep onıń kólemi kemeyip baratuǵının kórsetedi. Temperatura 4o C (úy termometri menen ólshenedi, bul haqqında keyingi temada tolıq aytıladı) qa barǵanda kemeyıwı toqtaydı. Suwıtıw dawam ettirilse, endi onıń kólemi kerisinshe artıp baradı. Download 0,9 Mb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa NurlaníW. Turmísta hám texnikada jíLLÍLÍq jetkerip beriwden paydalaníw temasín oqíTÍWDÍ joybarlaw
|
«Jinoyat huquqi» fani va uning predmeti

10
f) jinoyat huquqining ijtimoiylik xususiyatidan kelib chiqib, qilmishlarni kriminalizatsiya qilish (qilmishlarni jinoyat,
deb lopish) yoki dekriminalizatsiya qilish, jinoyat-huquqiy tartibga solish mexanizmi, jinoyat qonunchiligining
qo'llanishi, jinoyat-chilik darajasi, tuzilishi va dinamikasi tushunchalari orqali jinoyat qonunchiligini real o'rganish;
g)xalqaro jinoyat huquqiga oid muammolar bo'yicha ilmiy ladqiqotlar olib borish.
Yuqoridagilarga asoslanib, «Jinoyat huquqi» fani zamonaviy huquqiy fan sifatida quyidagi vazifalari mavjud:
1. Ma'lum bir ijtimoiy shart-sharoitlarga ta'sir qiluvchi amal-dagi jinoyat qonunlar hamda uning normalari bo'yicha
tizimli va kompleks tadqiqotlar o'tkazish;
2. Umuman jinoyat qonunlari va ularning alohida institutlari, ularning umumlashtirilgan va alohida qo'llanilishining
tahlili borasida, shuningdek, u yoki bu ijtimoiy holatlarni kriminalizatsiya yoki dekriminalizatsiya qilish bo'yicha
prognoz berish;
3. Jinoyat qonunlarini qabul qilish, ularga o'zgartirish va qo'-shimchalar kiritish, shuningdek, uning amal qilishi va
qo'llanishi bo'yicha tavsiyalar ishlab chiqishda davlat organlarining qatna-shishini ta'minlash;
4. Xorijiy mamlakatlar jinoyat qonunlarini o'rganish va ularning ijobiy tomonlarini O'zbekiston Respublikasi jinoyat
qonunlariga kiritish va amaliyotda sinab ko'rish (xususan, shaxsning huquq va erkinliklarini himoya qilish, bozor
iqtisodiyoti, tinchlik va insoniyat xavfsizligi masalalari bo'yicha qonunchilikdagi yangi normalarni qo'llash borasida);
5. Jinoyat huquqining rivojlanish yo'llarini ilmiy jihatdan asoslash va prognoz qilish, huquqiy-demokratik davlatning
mohiyati, vazifalari va prinsiplariga to'liq mos keluvchi jinoyat qonunchiligi konsepsiyalarini ishlab chiqish.
TensorFlow-Suni’y intellekt proyektlari uchun platforma

|
TensorFlow-Suni’y intellekt proyektlari uchun platforma
|
bet | 1/3 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 1,4 Mb. | | #132843 |
Bog'liq xumora maqola 2
TensorFlow-Suni’y intellekt proyektlari uchun platforma
Abdurazzoqova Xumora Akmal qizi,
TATU SF magistratura talabasi,
Annotatsiya: Sun’iy intelekt va raqamlashtirish hozirgi kunda jadal rivojlanib bormoqda, va bu texnologiyalarda o’z tasdig’ini topmoqda. Ushbu maqola sun’iy intelektning qanchalik dasturlash jarayonlarini yengillashtirish mumkinligi yoritilgan va bunda foydalanilgan kutubxona keltirilgan.
Kalit so’zlar: sun’iy intelekt, chuqur o’tganish(deep learning), TensorFlow, dasturchilar, dasturlash tillari(Python, C++, Java, Go, Swift).
Аннотация: Искусственный интеллект и машинное обучение - это быстро развивающиеся технологии, находящие свое место в различных отраслях. В этой статье обсуждается потенциал глубокого обучения и роль языков программирования, таких как Python, C++, Java, Go и Swift, в улучшении процесса программирования. В статье также упоминается TensorFlow, популярный фреймворк глубокого обучения, используемый разработчиками для создания и обучения моделей машинного обучения.
Ключевые слова: искусственный интеллект, глубокое обучение, TensorFlow, программисты, языки программирования (Python, C++, Java, Go, Swift).
Annotation: Artificial intelligence and machine learning are rapidly developing technologies and are finding their place in a variety of industries. This article discusses the potential of deep learning and the role of programming languages, such as Python, C++, Java, Go, and Swift, in improving the programming process. The article also mentions TensorFlow, a popular deep learning framework used by developers to build and train machine learning models.
Keywords: Artificial intelligence, deep learning, TensorFlow, programmers, programming languages (Python, C++, Java, Go, Swift).
Kirish
Agar siz sun'iy intellekt (AI) g'oyasi bilan qiziqsangiz, ehtimol siz ushbu sohaning inqilobiy ilovalari, jumladan tasvirni qayta ishlash, ob'ektlarni aniqlash va nutqni tanib olish haqida bilasiz. Ushbu ilovalarning barchasi AIning chuqur o'rganish deb nomlanuvchi kichik sohasining bir qismidir. Dasturchilar ushbu inqilobiy tizimlarni AI kutubxonalari va ramkalaridan foydalangan holda Deep Learning kontseptsiyalarini amalga oshirish orqali yaratishlari mumkin, ulardan biri TensorFlow.
|
| |
qo'lda yozilgan imzoga - Kriptografik algoritmlardan foydalanish

|
Kriptografik algoritmlardan foydalanish
|
bet | 2/3 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 2,28 Mb. | | #253714 |
Bog'liq Kriptografik-algoritmlardan-foydalanishqo'lda yozilgan imzoga o'xshash tarzda tasdiqlaydigan raqamli ma'lumot. U elektron hujjatlarni identifikatsiya qilishda va ularning yaroqliligi, butunligini hamda hujjatni yuboruvchining asliyligini tekshirishda muhim rol o'ynaydi. Raqamli imzo foydalanuvchining oshkor qilinmagan kalit yordamida yaratiladi va u elektron hujjatlar bilan biriktiriladi. Hujjatni qabul qiluvchi shaxs esa ushbu kalit yordamida hujjatning asliligi va tasdiqligini tekshira oladi. Bu esa axborot xavfsizligining muhim komponentlaridan biri hisoblanadi.
Raqamli imzo ommaviy kalit kriptografiyasi asosida amalga oshiriladi. Bunda hujjatni imzolash uchun shaxsiy kalit (raqamli imzo yaratuvchining maxfiy kalit), uni tekshirish uchun esa ommaviy kalit (raqamli imzoni tasdiqlash uchun ochiq kalit) ishlatiladi. Bu xil yondashuv har qanday elektron hujjatlarning asligi, shuningdek, hujjat yuboruvchining identifikatsiyasi va uning rad etib bo'lmaydigan muayyan harakat yoki vazifani bajarganligini tasdiqlay oladi.
Raqamli imzo texnologiyasi, shuningdek, elektron tijorat, elektron hukumat xizmatlarida, axborot mustahkamligi sohasida keng qo'llaniladi va yuqori darajadagi ishonchlilikni ta'minlaydi. Raqamli imzo foydalanuvchisining maxfiyligini ta'minlaydi, hujjatlarni ro'yxatdan o'tkazishda va rad etish hollarini oldini oladi.
Kriptografik algoritmlarda qo'llaniladigan kalit boshqaruvi
Kriptografik algoritmlarda qo'llanadigan kalitlarni saqlash, tarqatish va boshqarish juda muhim ahamiyatga ega. Kalitlarni muvofiqlashtirish va boshqarish yaxlit kriptografik tizimning asosini tashkil etadi. Kalit boshqaruvi tizimi quyidagi asosiy funktsiyalarni o'z ichiga oladi:
- Kalitlarni yaratish va tarqatishni ta'minlash
- Kalitlarni xavfsiz saqlash va qo'llash uchun cheklovlar o'rnatish
- Kalitlarning amal qilish muddatini boshqarish
- Kalitlar almashinuvini ta'minlash va bloklash imkoniyatini yaratish
- Kriptografik operatsiyalar uchun kalitlarni tanlash va ularga ruxsat berish mexanizmlarini joriy etish
Kalitlarni saqlash va boshqarish uchun maxsus dasturiy ta'minotlardan foydalanish tavsiya etiladi. Bunday tizimlar kriptografik kalitlarni xavfsiz saqlash, ruxsatsiz kirishlarni oldini olish, aksettirishlarni qayd etish va elektron raqamli imzo kabi funksiyalarni ta'minlaydi.
Kriptografik algoritmlardagi zamonaviy tendensiyalar
Kriptografik texnologiyalar tez sur'atlar bilan rivojlanib bormoqda, zamonaviy yondashuvlar esa kriptografik algoritmlarga yangicha yuksak talablar qo'ymoqda. Bugungi kunda kriptografiya sanoatida bir qator muhim yo'nalishlar kuzatilmoqda. Jumladan, kvant kompyuterlarini hisobga olgan holda qishloq oshlari davamliligi ta'minlanayotgan algoritmlarga
|
| |
III. Sabaqtúri - NurlaníW. Turmísta hám texnikada jíLLÍLÍq jetkerip beriwden paydalaníw temasín oqíTÍWDÍ joybarlaw

|
NurlaníW. Turmísta hám texnikada jíLLÍLÍq jetkerip beriwden paydalaníw temasín oqíTÍWDÍ joybarlaw
|
bet | 10/14 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #123799 |
Bog'liq Sabırov Raxat Kurs JumısıIII. Sabaqtúri:Dástúriyemes.
IV. Sabaqta qolanılatuǵın metodlar: «Soraw – juwap» , « Domalaqlanǵan qar »
V. Sabaqtıń uranı: «Oqıp al, túsinip al, kitap degen dostıńnan bilimlerin alıp qal»
VI. Sabaq waqtındaǵı qaǵıydalar:
1. Tolıq túsinip, sońınan jumısqa ótiw.
2. Qol kóterip juwap beriw.
3. Aktiv qatnasıw.
4. Tártipti saqlaw.
5. Bahalawdı ádil alıp barıw.
6. Hár bir qaǵıyda hám anıqlamaǵa óz qıyalında talıqlaw alıp barıw.
VII. Sabaqta oqıwshılar ózlestiriwi kerek bolǵan minimal bilimler:
Qattı dene, suyıqlıq hám gazlarda jıllılıqtıń jetkerip beriliwi haqqında túsinik.
Denelerdiń jıllılıq ótkiziwsheńligi haqqında túsinik.
VIII. Sabaqtıń támiyinleniwi: Sabaqlıq, reńli porlar, tarqatpa materiallar, temaǵa baylanıslı plakatlar.
№
|
Sabaqtıń xronologiyalıq kartası
|
Waqtı (minut)
|
1
|
Shólkemlestiriw bólimi
|
2
|
2
|
Oqıwshılardıń bilimin tekseriw, ótilgenlerdi tákirarlaw, úyde orınlanǵan tapsırmalardı tekseriw hám talıqlaw
|
10
|
3
|
Taza tema bayanı
|
20
|
4
|
Taza temanı bekkemlew, másele sheshiwden úlgiler kórsetiw.
|
10
|
5
|
Juwmaqlaw
|
3
|
|
|
|
| |
Molekulyar termlar - Mavzu: Kovalent bog’ning kvant mexanik nazariyasi

Molekulyar termlar.
Ikki atomli va atomlar soni undan ko’p bo’lgan molekulalar uchun elektron sathlar tarkibida elektron, tebranma va aylanma sathlar mavjud bo’ladi. Elektron sathlar orasidagi energetik masofa yetarli darajada katta bo’lib, 1-:10 eV kattalikni tashkil etadi. Bu sathlar orasida tebranma sathlar joylashgan bo’lib, ular bir-biridan bir xil masofada joylashadi. Tebranma sathlar orasidagi energetic masofa 10-2 –10-1 eV kattalikda bo’ladi. Tebranma sathlar orasida esa aylanma sathlar joylashgan. Ular orasidagi energetic masofa kattaligi 10-5 – 10-3 eV oralig’ida bo’ladi. Sathlar holatini termlar belgilaydi va mos ravishda elektron sathlarni elektron termlar, tebranma sathlarni tebranma termlar va aylanma sathlarni aylanma termlar belgilaydi. Agar molekulaning elektronlari spin kvant soniga ega ekanligini hisobga olsak, tashqi ta’sir natijasida sathlar ikkiga bo’linishi mumkin. Bunday holatlarda dublet termlar hosil bo’ladi deb qabul qilingan. Dublet termlar nafaqat elektron, balki tebranma va aylanma sathlarga ham tegishli bo’ladi. Tebranma termlar kattaligini tebranma sathlar energiyasi bilan aniqlash mumkin. Agar molekula ikki atomli bo’lsa, uning tebranishdagi erkinlik darajasi 1 ga teng bo’ladi va termning energiya kattaligi quyidagicha aniqlanadi:
bu yerda ν- molekula tebranishini xarakterlovchi garmonik ossillyatorning tebranish chastotasi, n – esa, tebranish kvant sonlari bo’lib hisoblanadi. Tebranish kvant sonlari n=0, n=1, n=2 va h. butun sonlarni qabul qilishi mumkin. Agar molekula uch va undan ko’p atomlarda iborat bo’lsa, bunday molekulalarning erkinlik darajasi f= 3N-5 yoki f= 3N-6 mos holda chiziqli va chiziqli bo’lmagan molekulalar uchun bo’lib hisoblanadi. Bu vaqtda tebranma termlarning energiya kattaligi quyidagi yig’indi bilan aniqlanadi:
Xuddi shunday ko’rinishda aylanma sathlar term energiysaini aniqlashi mumkin. Agar molekula ikki atomli yoki uch atomdan iborat bo’lib, chiziqli molekula ko’rinishida bo’lsa, term energiyasi quyidagicha aniqlanadi:
Bu tenglamada I – molekulaning inersiya momenti va bu moment molekula o’qiga nisbatan aniqlanadi. M esa molekulaning harakat miqdorining momenti yoki aylanma moment bo’lib hisoblanadi va u quyidagicha topiladi:
Bu yerda J aylanma kvant sonlar bo’lib, 0,1,2 kabi butun sonlarni qabul qila olishi mumkin.
|
NAZORAT SAVOLLARI - O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o'rta maxsus kasb-hunar ta'limi markazi

159
2.5. Jinoyat qonunining vaqt bo'yicha amal qilishi...................................... ....................................................................................43
2.6. Jinoyat qonunini sharhlash................................................................... .....................................................................................46
3-bob. JINOYAT TUSHUNCHASI
3.1. Jinoyat tushunchasi va belgilari............................................................. ...................................................................................48
3.2. Jinoyatlarni tasniflash............................................................................ ...................................................................................57
3.3. Jinoyatlarning boshqa huquqbuzarliklardan farqi.................................. ...................................................................................61
3.4. Jinoyatchilik tushunchasi va uning sabablari.......................................... ..................................................................................65
Paramagnit rezonans - Mavzu: Kovalent bog’ning kvant mexanik nazariyasi

4. Paramagnit rezonans.
Magnit momentlari noldan farqli bo’lgan atom yoki molekulalar (paramagnit moddaning atom va molekulalari)ning energetik sathlari tashqi magnit maydon ta’sirida bir necha sathchalarga ajraladi. Zeeman ajralishi deb yuritiladigan bu hol 9.6 rasmda tasvirlangan. Tashqi magnit maydon ta’sir qilmaganda (H=0) l=0, lekin m ning qiymatlari -1,0 va +1 bo’lgan uchala satlarning qiymatlari aynan bir xil, ya’ni m bo’yicha aynish karraligi 3 ga teng. Lekin tashqi magnit maydon ta’sirida (H≠0) bu uch sathchalar ajraladi, ya’ni magnit kvant son m bo’yicha aynish yo’qoladi. Agar atom yuqoriroqdagi sathcha bilan xarakterlanuvchi holatga o’tsa, mazkur energetik sathchalar qiymatlarining farqi bilan aniqlanuvchi energiyali nurlanish chiqarilishi lozim. Aksincha, quyiroq energetik sathcha bilan aniqlanuvchi holatdagi atom tashqi elektromagnit nurlanish ta’sirida yuqoriroq sathcha bilan xarakterlanuvchi holatga o’tadi. Bunday jarayon amalga oshishi uchun nurlanish kvantining energiyasi energetik sathchalar farqiga teng bo’lishi lozim, albatta. Bu yutilish paramagnit rezonans hodisasi deb ataladi.
Paramagnit rezonansni kuzatish qurilmasi elektromagnit va radioapparaturadan iborat (9.7 -rasm). Tekshiriladigan jism elektromagnit qutblari (rasmda Sh va J deb belgilangan) orasidagi P rezonator ichiga joylashtiriladi. Klistronli generator (K) yordamida hosil qilinadigan nurlanish paramagnit jismga tushadi. Jismdan o’tgan nurlanish D detektor va RQ radioqurilma yordamida qayd qilinadi. Tajribalarni, odatda, monoxromatik nurlanish yordamida amalga oshiriladi, ya’ni, klistronli generator chiqarayotgan nurlanish chastotasi o’zgarmas saqlanadi. Magnit maydon esa, asta-sekin o’zgartirib boriladi. Magnit maydonning biror rezonans qiymatida paramagnit jismning nurlanish yutishi keskin ortib ketadi. Natijada paramagnit moddadan o’tib detektorga yetib kelayotgan nurlanish intensivligi keskin kamayadi (9.8-rasm). Paramagnit rezonans hodisasi 1944 yilda rus olimi Ye.K.Zaykovskiy tomonidan kashf qilindi. Moddaning magnit xususiyatlari uning strukturasi bilan uzviy bog’liq bo’lganligi uchun paramagnit rezonans usuli fizika va ximiyaning turli sohalaridagi ilmiy tekshirishlarda keng qo’llanilmoqda. Paramagnit rezonansning kashf etilishi olimlar qo’liga modda tuzilishini o’rganishda samarali tekshirish qurolini berdi.
MUSTAHKAMLASH UCHUN SAVOLLAR:
1. Molekulalardagi kimyoviy bog’lanishlarning fizik tabiati qanday?
2. Ionli va kovalent bog’lanishlarni misollar orqali tushuntiring.
3. Vodorod molekulasi hosil bo'lishini kvant nazariyasi nuqtai nazaridan tushuntiring.
4. Vodorod molekulasi uchun Shredinger tenglamasi qanday ko'rinishda yoziladi va undan molekula energiyasi uchun qanday natija olingan?
5. Molekulalarning harakat energiyalari va ularga mos spektrlarni tushuntiring.
6. Yorug’likning kombinatsion sochilishi nimadan iborat?
|