nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlarBog'liq 4-Tajriba ishiFoydalanilgan adabiyotlar:
1. UML Distilled A Brief Guide to the Standard Object Modeling Language
by Martin Fowler 2003.
2.
Applying UML and Patterns: An Introduction to Object-Oriented Analysis
and Design and Iterative Development 3rd Edition
3.
UML 2.0 in a Nutshell: A Desktop Quick Reference (In a Nutshell
(O'Reilly)) 2nd Edition
4. Uml and the Unified Process and Uml: Practical Object-Oriented Analysis
and Design
Document Outline - UML tarixi.
- Ob'ektga yo'naltirilgan dasturlash tillari 70-yillarning o'rtalaridan 80-yillarning oxirigacha paydo bo'ldi, tadqiqotchilar ob'ektga yo'naltirilgan dasturlash tillarining yangi imkoniyatlarini va tobora murakkablashib borayotgan dasturlarning talablarini hisobga olish zarurati bilan duch kelganlarida, turli xil alternativ yondashuvlarni ishlab chiqishga majbur bo'ldilar. 1989 yildan 1994 yilgacha turli xil ob'ektga yo'naltirilgan usullar soni o'ndan ellikdan oshdi. Biroq, ko'plab foydalanuvchilar o'zlarining ehtiyojlarini to'liq qondiradigan modellashtirish tilini tanlashda qiynaldilar, bu esa "usul urushi" deb nomlandi. Ushbu urushlar natijasida yangi avlod usullari paydo bo'ldi, ular orasida Grady Booch tomonidan yaratilgan Booch tillari, Ivar Jakobson tomonidan ishlab chiqilgan OOSE (Object-oriented software engineering) (Ob'ektga yo'naltirilgan dasturiy ta'minot muhandisligi) va OMT (Ob'ektlarni modellashtirish texnikasi) bu Jeyms Rumbaugh tomonidan ishlab chiqilgan. Bundan tashqari, Fusion, Shlaer-Mellor va Coad-Yourdon tomindan ham shunday tillar yaratildi. Ushbu usullarning har birini to'liq yaxlit va to'liq deb hisoblash mumkin, garchi ularning har biri nafaqat kuchli, balki kuchsiz tomonlariga ham ega edi. Booch usulining ekspresiv imkoniyatlari modelni loyihalashtirish va qurish bosqichlarida eng muhimlaridan biridir. OOSE talablarni tahlil qilish va shakllantirish hamda yuqori darajadagi dizayni uchun juda mos keladi. OMT-2 katta hajmdagi ma'lumotlarni qayta ishlashga yo'naltirilgan axborot tizimlarini tahlil qilish va rivojlantirish uchun juda foydali ekanligini isbotladi. 1990-yillarning o'rtalarida, Grady Booch (Rational Software Corporation), Ivar Jacobson (Objectory) va Jeyms Rambeau (General Electric) o'zlarining usullarini birlashtirishga urinishganida, yangi g'oyalarning tanqidiy massasi shakllana boshladi. Booch, OOSE va OMT tillarining asosiy mualliflari sifatida sheriklar yangi, birlashtirilgan modellashtirish tilini yaratishga harakat qildilar va uchta fikrga asoslanishdi.
|
| |
Use Case Diagram (Case diagrammasidan foydalanish)

ishlatiladigan izohlarning aksariyatidan foydalanishingiz mumkin.
Yuqoridagi misol UML diagrammalaridan tizimning dinamik harakatini,
tarkibiy tuzilishini va ob'ektlar o'rtasidagi o'zaro ta'sirni tavsiflash uchun qanday
ishlatilishini ko'rsatilagan. Bularning barchasi, voqealar sodir bo'lish vaqti va
tartibini hisobga olgan holda, voqealar va xabarlar oqimining ketma-ketligini
kuzatib boradi. Diagrammada, xuddi har qanday faoliyat diagrammasi singari,
boshlang'ich va tugash nuqtasi mavjud. Keyinchalik, yuqori darajadagi ko'rinishda
u to'rtburchaklar ramkalar yordamida o'zaro ta'sirlar va o'zaro ta'sirlardan
foydalanishni tasvirlaydi. O'zaro ta'sirlar doirasida (to'rtburchaklar ramkalar)
bunda uchta asosiy aktyorni o'z ichiga olgan to'liq mustaqil ketma-ketlik
diagrammasi kiritilgan bular: yordamchi, vositachilarning hisobotlari tizimi va
inspektor. Amallar ketma-ketligi tugagandan so'ng, oqim holati tarmoqlanadi va
avvalgi o'zaro ta'sirni takrorlaydi yoki yangi o'zaro ta'sirga o'tadi va keyin oqimni
tugatiladi
Biologik rol - I bob nikel kationining sifat va miqdoriy analizi

|
I bob nikel kationining sifat va miqdoriy analizi
|
bet | 4/5 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #104266 |
Bog'liq bo`g`irsoqq2Biologik rol
Nikel iz elementlaridan biridir (sm. MIKROELEMENTLAR) tirik organizmlarning normal rivojlanishi uchun zarur. Biroq, uning tirik organizmlardagi roli haqida kam narsa ma'lum. Nikel hayvonlar va o'simliklardagi fermentativ reaktsiyalarda ishtirok etishi ma'lum. Hayvonlarda u keratinlangan to'qimalarda, ayniqsa patlarda to'planadi. Tuproqlarda nikelning ko'payishi endemik kasalliklarga olib keladi - o'simliklarda xunuk shakllar, shox pardada nikel to'planishi bilan bog'liq hayvonlarda ko'z kasalliklari paydo bo'ladi. Toksik doza (kalamushlar uchun) - 50 mg. Ayniqsa, zararli nikelning uchuvchi birikmalari, xususan, uning tetrakarbonil Ni (CO) 4 . Havodagi nikel birikmalarining MPC 0,0002 dan 0,001 mg/m 3 gacha (turli birikmalar uchun).
Guruh kationlari aralashmasi analizi
IV, V va VI guruh kationlari mavjud bo‘lgan tekshirilayotgan eritmadan quyidagi kationlarni bo‘laklab aniqlash mumkin. Fe3+, Fe2+, Mn2+, Co2+, Ni2+, Cr3+. Avvalo, temir(II) va temir(III) larni dastlabki tekshirilayotgan eritmadan aniqlab olish zarur, chunki sistematik analiz mobaynida barcha temir ionlari Fe3+ gacha oksidlanib ketadi va buning natijasida esa tekshirilayotgan eritmadagi temirning oksidlanish darajasi imkoniyati yoqoladi. Yuqoridagi ko‘rilgan boshqa kationlarni Mn2+, Co2+, Ni2+, Co3+ larini esa bo‘lib-bo‘lib osonligina aniqlash mumkin. Ular analiz mobaynida o‘ziga xos reaksiyalar orqali ochiladi.
Temir(II) ni aniqlanishi: Tekshirilayotgan eritmaning 2-5 tomchisiga kons. HCI va K3[Fe(CN)6] eritmalaridan 2-3 tomchidan tomiziladi. Ko‘k cho‘kma trunbul ko‘kining hosil bo‘lishi, mazkur eritmada temir (II) ionining borligidan dalolat beradi.
Temir(III) ni aniqlanishi: Tekshirilayotgan eritmaning 2-5 tomchisiga kons. HCI va K4[Fe(CN)6] eritmalaridan 2-3 tomchidan tomiziladi. Natijada hosil bo‘lgan ko‘k cho‘kma Berlin lazuri eritmada temir(III) ionining borligidan dalolat beradi.
Kobalt(II) ni aniqlanishi: Tekshirilayotgan eritmaning 2-5 tomchisiga kons. HCI va pH 4-5 bo‘lguncha CH3COONa eritmalaridan tomiziladi, so‘ngra quruq NH4F solinadi. Bunda eritmada qolgan Fe3+ ioni rodanid ioni bilan ta'sirlashmaydigan ftorli kompleks hosil qiladi. (ozgina ammoniy rodanid ham qo‘shiladi).
Eritma aralashtirilib, ozgina amil spirt qo‘shiladi va yaxshilab chayqatiladi. Agar, eritmada Co(II) bo‘lsa, spirtli qavat havo rangga kiradi.
|
| |
4-Tajriba ishi

4-Tajriba ishi
Download
0,82 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/11
Sana
02.02.2024
Hajmi
0,82 Mb.
#150453
Download
0,82 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
4-Tajriba ishi
Download
0,82 Mb.
Matnni ko'rish
Profile Diagram (Profildiagrammasi)

Hozirgi kunda UML diagrammalari turli sohalarda qo'llanilmoqda va ko'plab
ishbilarmonlar ularni kundalik ishlarida qo'llashni boshladilar.
Xulosa
Vaqt o'tishi bilan UML tili matematiklar, tizim tahlilchilari, fiziklar,
dasturchilar, menejerlar, iqtisodchilar va boshqa kasblar birlashadigan va
o'zlarining professional bilimlarini birlashtirilgan shaklda taqdim etadigan
"esperanto" tiliga aylanadi. Mutaxassislarning har biri o'zlarining bilim sohalarida
namunaviy vakillar bilan ishlaydi. Shu munosabat bilan UML tilining ahamiyati
sezilarli darajada oshmoqda, chunki u bilimlarni namoyish qilish tilining
xususiyatlarini tobora ko'proq o'rganmoqda. Shu bilan birga, modelning tuzilishi
va xulq-atvorini aks ettirish uchun UML tilida vizual vositalarning mavjudligi
deklarativ va protsessual bilimlarning yetarli darajada namoyish etilishiga imkon
beradi va bundan tashqari, ushbu bilim shakllari o'rtasida semantik moslashuvni
o'rnatishga imkon beradi. UML tilining barcha bu xususiyatlari yaqin kelajakda
uning eng jiddiy istiqbollari bor degan xulosaga kelishga imkon beradi. Dasturiy
ta'minotni ishlab chiqishda eng ko'p ishlatiladiganlari quyidagilardan iborat: Case
diagrammasi, Class diagrammasi va Sequence diagrammasi. Biz barchasini ko'rib
chiqmaymiz, faqat diagrammalarning ayrim turlarini ko'rib chiqamiz. Masalan,
ushbu mustaqil ishda tarkibiy diagramma berilmagan, bu faqat diagramma
turlarining qisqacha sharhidir. Muayyan amaliy model uchun jadval turlarining
soni hech qanday tarzda cheklanmagan. Diagrammalardan ba'zilari shunchaki yo'q
bo'lishi mumkin va bu xato deb hisoblanmaydi. Muayyan turdagi
diagrammalarning mavjudligi ma'lum bir loyihaning o'ziga xos xususiyatlariga
bog'liqligini tushunish muhimdir. Grafikning boshqa turlari haqida ma'lumotni
UML standartida topish mumkin.
Object Diagram (Obyekt diagrammasi)

Yuqoridagi rasmda komponent diagrammasi qanday qilib murakkab tizimning
soddalashtirilgan yuqori darajadagi ko'rinishini olishimizga yordam berishi
mumkinligi ko'rsatilgan. Bu erda ishlatiladigan izohlar UML standartlariga mos
kelmagan, ammo ular juda o'xshash.
Communication Diagram (Aloqa diagrammasi)

Yuqoridagi misol asosiy sinf diagrammasini ko'rsatadi. "Chek hisobi" klassi
va "Jamg'arma hisobi" klassi ikkalasi ham umumiy "Hisob" sinfidan olinadi.
Meros bo'sh boshli strelka yordamida ko'rsatiladi. Diagrammadagi boshqa sinf -
"Mijoz" klassi mavjud. Diagramma o'zi- o'zidan tushunarli va u turli sinflarni va
ularning o'zaro bog'liqligini aniq ko'rsatib beradi.
Timing Diagram (Vaqt diagrammasi)

Timing Diagram (Vaqt diagrammasi) Vaqtni belgilash UML diagrammasi diqqat markazida o'z vaqtida turganda
ob'ektlarning munosabatlarini ifodalash uchun ishlatiladi. Ob'ektlarning o'zaro
ta'siri yoki bir-birini o'zgartirishi qiziqtirmaydi, aksincha ob'ektlar va aktyorlarning
chiziqli vaqt o'qi bo'ylab qanday harakat qilishlarini tasvirlash bu yerda eng
asosiysi hisoblanadi. Har bir alohida ishtirokchi hayot chizig'i orqali namoyish
etiladi, bu asosan bosqich bir bosqichdan ikkinchisiga o'tish bosqichini tashkil
etuvchi bosqich bo'lib, asosiy e'tibor voqealarning davomiyligi va davomiylik
cheklovlariga qarab sodir bo'ladigan o'zgarishlarga qaratilgan bo’ladi.
Vaqt UML diagrammasining asosiy tarkibiy qismlari:
Lifeline - individual ishtirokchi
State timeline- bitta qutqaruv liniyasi turli xil holatlardan o'tishi mumkin
Duration constraint- cheklovni bajarish uchun zarur bo'lgan vaqtni
ifodalovchi vaqt oralig'idagi cheklov
Time constraint - vaqt oralig'idagi cheklash, bu vaqt davomida ishtirokchi
tomonidan biron bir narsani bajarishi kerak
Destruction occurrence - individual ishtirokchini yo'q qiladigan va ushbu
ishtirokchining hayot chizig'ining oxirini tasvirlaydigan xabar paydo bo'lishidir.
Vaqtning soddalashtirilgan UML diagrammasiga misol quyida keltirilgan.
Bu inson o'sish bosqichlarini aks ettiradi. Natijada, u faqat bitta hayot chizig'iga
ega bo’ladi.
State Machine Diagram (Davlat mashina diagrammasi) Statechart diagrammasi deb ham ataladigan davlat mashina UML
diagrammalari tizim tarkibidagi komponentning har xil holatlarini tavsiflash uchun
ishlatiladi. Bu holat nom mashinasini oladi, chunki diagramma asosan ob'ektning
bir nechta holatini va uning ichki va tashqi hodisalar asosida qanday o'zgarishini
tavsiflovchi mashinadir. Juda oddiy holatdagi mashinalar diagrammasi shaxmat
o'yinining sxemasi bo'ladi. Oddiy shaxmat o'yini Oq va Qora tomonidan qilingan
harakatlardan iborat. Oq birinchi harakatga ega bo'ladi va shu bilan o'yinni
boshlaydi. O'yinning xulosasi Oqning navbati yoki Qora bo'lishidan qat'i nazar
sodir bo'lishi mumkin. O'yin matematika, yutish, yutqazish yoki durang bilan
yakunlanishi mumkin (mashinaning turli holatlari).
Statecharts asosan turli xil tizimlarning oldinga va teskari muhandisliklarida
foydalanadi.
1. Kompozitlar va nanostrukturala haqida umumiy tushinchalar

|
1. Kompozitlar va nanostrukturala haqida umumiy tushinchalar
|
bet | 1/2 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 19,88 Kb. | | #157506 |
Bog'liq Polimer kompozitsion materiallar tuzilish va tarkibi polimer kom-fayllar.org
| xmlns:w="urn:schemas-microsoft-com:office:word"
xmlns="http://www.w3.org/TR/REC-html40">
Polimer kompozitsion materiallar tuzilish va tarkibi polimer kompazitsion materiallarning afzalik va kamchiliklari
POLIMER KOMPOZITSION MATERIALLAR TUZILISH VA TARKIBI POLIMER KOMPAZITSION MATERIALLARNING AFZALIK VA KAMCHILIKLARI
Reja:
1. Kompozitlar va nanostrukturala haqida umumiy tushinchalar
2. Polimer nanotolalar olishda elektrospinning usuli
3. Nanotolali notogan materiallardir. Ularning xossalarini bevosuta materiallarni shakllantirish sharoiti va tarkibini tanlash hamda maxsus fizik modifikatsiyalar asosida boshqarish mumkin. Hozirgi zamon texnikasi va texnologiyalari
Insoniyat ehtiyojining doimiy tarzda yangi materiallar yaratishga qaratilishi, keyingi 10 zbekistonda ham nanofanlar va nanotexnologiyalarga asos solinishiga olib keldi. Bu sohada muhim ustivor va istiqbolli yolib, bu borada tabiiy polimerlar asosida nanotolalarni elektrospinning usulida olishning qonuniyatlarini belgilash oilgan bosirida polimer eritmasi yoki aralashmasini ingichka oqim etib tortish orqali makromolekulalarni orientatsion struktura hosil qilishiga asoslangandir. Maxsus xossali nanotolalarni shakllantirish polimerning molekulyar tuzilishi, eritma yoki aralashmasining xususiyatlariga bogrganishni talab etadi. SHuningdek, shakllantirilgan nanotolalarni noyob maxsus xossalari tadqiq qilish va ularni elekstrospinning jarayoniga bogrganish hamda boshqarish imkoniyatlari aniqlash ham muhim fundamental va amaliy ahamiyat kasb etmoqda.
1. Kompozitlar va nanostrukturala haqida umumiy tushinchalar
Nanostrukturalar, jumladan, nanotolalar diametri olgan strukturadir. Bunday strukturalarni mavjudligi elektron va ultramikroskoplar yordamida aniqlanadi. Kompozitlar va nanostrukturali materiallar tabiiy va sintetik polimerlar, oligomerlar, metallar, turli aralashma va birikmalar asosida olinishi mumkin.
Kompozitsion materiallar nanotolalar asosida ham olinishi mumkin. Noyob tavsifli materiallar hisoblanadigan natolalarning olinishi sanoatda ishlab chiqarilayotgan mikrotolalardan farq qiladi, yalchamlarda bolib, shartli ravishda ikki guruhga bo bu kimyoviy sintez natijasida nanotolalar hosil bolib, unga misol sifatida Pensilvani unisersiteti (AQSh) tadqiqotchisi Pratik Mankidi tajribasini keltirish mumkin. Bugungi kunda noyob kashfiyot deb qaralayotgan ushbu usul superelimning sirtdan nanotolalar unib chiqishiga asoslangandir (1.1-rasm). Bunda nanotolalarni sintez bosirida polimerlanish jarayonini amalga oshishidir. Muhimi, polimerlanish natijasida silindrik kolgan nanoolishidir.
a b
1.1 lib, tarkibida kumush bolga qop qatlamli uglerodli nanonaychalar ishlab chiqarishda ham keng qolib, uglerodli nanonaychalar sirtiga xitozanni nokovalent tarzda modifikatsiyalashga asoslangandir (1.2, a, b- rasm).
|
|
1.2,a-rasm. Kop qatlamli nanonaycha dastlabki ( |
| |
Zbekiston respublikasi transport vazirligi transportda axborot tizimlari va texnologiyalari

LABORATORIYA ISHI - 1 HTML TARTIBI. LAYOUT-LAR BILAN ISHLASH Ishdan maqsad: HTML5 teglaridan foydalanib, veb sahifalar yaratish
Topshiriqlar: HTML5 ning teglaridan foydalanib, veb sahifa layout qismini ishlab chiqing;
Nazariy ma’lumotlar HTML tartibi HTML tartibi veb-sayt tarkibini tashkil qilish va tizimlashtirish usulini anglatadi. Bu veb-saytda harakat qilishni osonlashtiradi.
Turli xil HTML Layout elementlari mavjud. Ular quyidagichadir:
teg
Teg hujjatning sarlavhasini belgilaydi.
Teg sahifaning boshqa sahifalarga yoki sahifa ichidagi qismlarga havola qiladigan qismini ifodalaydi.
teg HTML yorligʻi hujjat ichidagi kontentning alohida qismini ifodalaydi. Qoʻshimcha ma’lumot olish uchun HTML <section> ga tashrif buyuring .
tegi HTML-dagi teg <article>qayta ishlatilishi mumkin boʻlgan oʻz-oʻzidan tarkib topgan boʻlakni ifodalaydi.
Teg <aside>hujjatning asosiy mazmuni bilan bilvosita bogʻliq boʻlgan qismini ifodalash uchun ishlatiladi. Hujjatda koʻpincha yon panel sifatida ishlatiladi. Qoʻshimcha ma'lumot olish uchun HTML tashrif buyuring.
HTML
UML diagrammalari - 4-Tajriba ishi

Jarayon ishlab chiqarilayotgan narsalarga emas, balki bir-birini yetaklaydigan va
ular bir-biriga bog'langan, aniq boshlanishi va oxiri bo'lgan tadbirlar majmuiga
yo'naltirilgan. Yuqoridagi misol tarkibni nashr qilish jarayonida sodir bo'ladigan
tadbirlar majmuasini aks ettiradi. Ishbilarmonlik muhitida bu biznes jarayonlarini
xaritalash yoki biznes jarayonlarini modellashtirish deb ham yuritiladi. Asosiy
aktyorlar - muallif, muharrir va noshir. Ushbu misolda, ko'chadan biri sharhlovchi
loyihani ko'rib chiqayotganda sodir bo'ladi va ba'zi bir o'zgartirishlar kiritish
kerakligi to'g'risida qaror qabul qiladi. So'ngra muallif loyihani qayta ko'rib chiqadi
va qayta ko'rib chiqish uchun tahlil qilish uchun uni qayta ko’rib chiqish liniyasiga
tushiradi.
5-amaliy ish bajardi: Murodov E. Tekshirdi: Temirov M

|
5-amaliy ish bajardi: Murodov E. Tekshirdi: Temirov M
|
Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 230,44 Kb. | | #249202 |
Bog'liq Arxitektura 5-Amaliy (2) MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI QARSHI FILIALI KOMPYUTER INJENERINGI FAKULTETI DI-12-21 GURUH TALABASINING 5-AMALIY ISH BAJARDI: Murodov E. TEKSHIRDI: Temirov M. 4-Amaliy ish - StarUML dasturida bir nechta (kamida 5ta) klass yarating. Uning attributlari va metodlarini kiriting hamda ularning o‘zaro visibility (private, public, protected) xususiyatlari yordamida bog‘lang. Yaratilgan klasslarning bir-biriga qanday bog‘langanligini tasvirlang (Inheritance, association, aggregation, composition) va qanday qiymatlar orqali o‘zaro bog‘langanligini (multiplicity xususiyatini) izohlang.
1.1-rasm. Sayohat uchun chiptalar tizimi (avtobus).
- 1.1-rasm. Avtosalonni Avtomatlashtirish
- Bu rasmda umumiy Class Avtosalonni Avtomatlashtirish. Bu Classda 5 ta class maydonlari bor Bular “Avtosalon xodimlari”, “Avtomobillar”, “Texnik Xizmat”,” Xaridorlar”, “Hamkorlar”.
- Bu Classlar bir-biri bilan Inheritance, association, aggregation, composition bilan bog’langan.
|
| |
Mavzu bo‘yicha savollar - O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi navoiy davlat konchilik...

|
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi navoiy davlat konchilik va texnologiyalari universiteti
|
bet | 14/22 | Sana | 20.08.2024 | Hajmi | 2,14 Mb. | | #269684 |
Bog'liq Majmua O\'zb O\'tkinchi jarayonlar 2023-2024Mavzu bo‘yicha savollar:
Energosistemada qaysi hollarda statik barqarorlik buzilishi holatlari bo‘ladi;
Kuchlanishlar tushishini qiymatini oshishi nimaga bog‘liq.
Mavzu № 12: Dinamik barqarorlik
Qisqa tutashish davrida elektr zanjirlarda generatorlarni elektr quvvati birdan kamayadi. Agar normal holatda uzatilayotgan quvvat rejimi rasmdagi I – sinusoida bilan belgilansa va ishchi nuqta 1 bo‘lsa quyidagi rasmda burchak bo‘lgan xolatiga va zanjirda qisqa tutashish sodir bo‘lsa elektr quvvat kamayadi va II sinusonda va 2 nuqtaga tushadi.
Turbinalar tezligini boshqarish tizimi lahzada ishga tushmay, ma’lum vaqtdan keyin ishga tushadi.
SHuning uchun turbina va energiya quvvati orasida ortiqcha farq hosil bo‘ladi.
Bu turbinani quvvat farqi . Bu farq sababli turbina rotori tez aylana boshlaydi va δ – burchak oshib boradi va energetik quvvat oshib boradi to δ1 , burchagicha bu 3 nuqtaga to‘g‘ri keladi. Bu vaqt oraligida rotor kinetik energiyaga ega bo‘ladi. Bu rotorning kinetik energiyasi tezlanish maydonchasi ga prororsional bo‘ladi qisqa tutashini bartaraf etilgandan keyin (3) nuqtadan elektr quvvati oshib boradi. 4 nuqtada va turbina quvvatidan katta bo‘ladi. Avariyadan oldingi I – sinus maksimal quvvat rejimidan kichik bo‘lgan avariyadan keyingi maksimal quvvat rejimi III – sinusondaga o‘tadi sababi parallel ishlayotgan liniyalarning birortasi q.t. sababli yoki boshqa sababdan o‘chsa bir liniyaning qarshiligi ikkita parallel ulangan liniyaning qarshiligidan katta bo‘ladi quvvat ham kamayadi.
4 nuqtada tormozlashni jarayoni boshlanadi, bu jarayon rotor yiqqan kinetik energiyani butunlay sarf bo‘lguniga davom etadi va bu jarayon tormozlanish jarayoni deyiladi. bilan belgilanadi.
Agar rotorning kinetik energiyai bo‘lgan δ – burchakda sarflansa 5 nuqta va δ2 burchakda generator sinxronizmda saqlanadi va dinamik barqarorlik saqlanadi bu dinamik barqarorlikning nuqtasi hisoblanadi.
Dinamik barqarorlikning saqlanish sharti . Bu shart bajarilmasa generator sinxronizmdan chiqadi.
Diagrammadan dinamik barqarorlikni quyidagi faktorlar belgilaydi.
1. Q.t ning turi, joylashish joyi va davomiyligi q.t ning joylashishi joyi va turidan elektr stansiya shinadagi kuchlanishlar tushuviga bog‘liq bo‘lib, turbina quvvati qancha pasaysa turbina quvvat farqi shuncha katta bo‘ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi navoiy davlat konchilik va texnologiyalari universiteti
|
Iot shlyuzini yaratishda mikrokontrollerlarning ahamiyati otajonova Gulhayo Maqsud qizi

Iot shlyuzini yaratishda mikrokontrollerlarning ahamiyati otajonova Gulhayo Maqsud qizi
Download
0,8 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
07.01.2024
Hajmi
0,8 Mb.
#131713
Download
0,8 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Iot shlyuzini yaratishda mikrokontrollerlarning ahamiyati otajonova Gulhayo Maqsud qizi
Download
0,8 Mb.
Matnni ko'rish
) Natrium-sitratın alınmasında hansı turşudan istifadə edilir?

34) Natrium-sitratın alınmasında hansı turşudan istifadə edilir?
A) Sirkə turşusundan
B) Qarışqa turşusundan
C) Kəhrəba turşusundan
D) Limon turşusundan
E) Süd turşusundan
Ədəbiyyat: H. Əliyev “Əczaçılıq kimyası” 1-ci hissə, Bakı, “Maarif”, 1979 səh 129
35) Kalsium-qlükonatın miqdari analiz üsulu hansıdır?
A) Susuz mühitdə titrləmə
B) Yodometriya
C) Bromatometriya
D) Komleksonometriya
E) Neytrallaşma
Ədəbiyyat: H. Əliyev “Əczaçılıq kimyası” 1-ci hissə, Bakı, “Maarif”, 1979 səh 131
36) Difenhidraminin (Dimedrolun) miqdari analiz üsulunda hansı titrant istifadə edilir?
A) KMnO4
B) AgNO3
C) H2SO4
D) HClO4
E) NaOH
Ədəbiyyat: H. Əliyev “Əczaçılıq kimyası” 1-ci hissə, Bakı, “Maarif”, 1979 səh 142
|
) Tindalizə və pasterizə üsulları hansı növ sterilizə üsuluna aiddir?

1058) Tindalizə və pasterizə üsulları hansı növ sterilizə üsuluna aiddir?
A) Kimyəvi üsul
B) Fiziki-kimyəvi üsul
C) Fiziki üsul
D) Kimyəvi-mexaniki üsul
E) Mexaniki üsul
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva “Əczaşılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri” Bakı 2005.səh 248
1059) Maye dərman formalarının hazırlanması üçün hansı həlledicidən istifadə edilmir?
A) Metil spirti
B) Etil spirti
C) Qliserin
D) Desstillə suyu
E) Bitki yağları
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva “Əczaşılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri” Bakı 2005.
1060) Yüksək molekullu birləşmələrə (YMB) hansı aid deyil?
A) Seliklər
B) Kitrələr
C) Şərbətlər
D) Nişasta
E) Heyvan və bitki yağları
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva “Əczaşılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri” Bakı 2005.səh 249
1061) Bir neçə gündən sonra hazırlanan poroşok xəmirəbənzər kütləyə çevrilir. Çətinliyi necə aradan qaldlrmaq olar?
Rp.: Dimedroli 0,05
Coffeini-natrii benzoatis 0,2
M.f. pulv
D.t.d N 10
S. 1 poroşokdan gündə 2 dəfə
A) Dərmanı dimedrolsuz verməli
B) Dimedrolu başqa maddə ilə əvəz etməli
C) Kofein duzunu kofein ilə əvəz etməli
D) Dərmanı kofeinsiz verməli
E) Dərman hazırlanmamalı, resepti qeydə almalı
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva “Əczaşılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri” Bakı 2005.səh 291
1062) Parafinli və ya mumlu kapsullarda hansı poroşoklar buraxılmalıdır?
A) Talk
B) Xanımotu ekstraktı
C) Əsası bismut subnitrat
D) Sink oksidi
E) Natrium hidrokarbonat
Ədəbiyyat: В.М. Грецкий, В.С. Хоменок. Руководство практи. Занятия по Т.Л.Ф. Баку I hissə 1989. səh93
1063) Hansı maddə Ringer –Lokk məhlulunun tərkibinə daxil deyil ?
A) Natrium-hidrokarbonat
B) Kalsium-xlorid
C) Natrium-xlorid
D) Qlükoza
E) Kalium-xlorid
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva “Əczaşılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri” Bakı 2005.səh 248
1064) Jelatin kapsulların tərkibinə hansı maddə daxil deyil ?
A) Su
B) Qliserin
C) Boyayıcı maddələr
D) Kitrə
E) Jelatin
Ədəbiyyat: А.И. Тенцова. Руководство к лабораторным занятиям по заводской технологии лекарственных форм. Səh 126
1065) Tərkibində şiddətli təsiredici maddə olan bitkilərdən tinkturlar hansı nisbətdə hazlrlanır ?
A) 1:20
B) 1:50
C) 1:10
D) 1:40
E) 1:100
Ədəbiyyat: X DF . Səh 700, Moskva 1968
1066) Qalen preparatları yağlı emulsiyaların tərkibinə necə əlavə edilir?
A) Emulsiya üçün ayrılmış suya əlavə edilir
B) Hazır emulsiyaya əlavə edilir
C) Emulsiya üçün ayrılmış yağa əlavə edilir
D) Yağ və su qarışığına əlavə edilir
E) Emulqatorla birlikdə
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев. Технологии лекарственных форм. «Медицина», Москва 1988 Səh 165
1067) Hansı bitkilərin toxumlarından hazırlanan emulsiyalar süzülmür?
A) Günəbaxan toxumları
B) Badam toxumları
C) Xaş-xaş toxumları
D) Boranı toxumları
E) Araxis toxumları
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев. Технологии лекарственных форм. «Медицина», Москва 1988 Səh:165
|
) Sulfatiazol (Norsulfazol) CuSO4 məhlulu ilə hansı rəngdə çöküntü verir?

26) Sulfatiazol (Norsulfazol) CuSO4 məhlulu ilə hansı rəngdə çöküntü verir?
A) Tünd qırmızı
B) Sarımtıl
C) Çirkli bənövşəyi
D) Yaşıl
E) Qara
Ədəbiyyat: H. Əliyev “Əczaçılıq kimyası” 1-ci hissə, Bakı, “Maarif”, 1979 səh 209
27) Tetrakain hidroxloridin (Dikain) sintezində istifadə edilən ilkin maddə hansıdır?
A) Ftal turşusu
B) Anestezin
C) Fenol
D) Benzoy turşusu
E) Tiosidik cövhəri
Ədəbiyyat: H. Əliyev “Əczaçılıq kimyası” 1-ci hissə, Bakı, “Maarif”, 1979 səh 219
28) Tetrakain hidroxlorid (Dikain) hansı aniona aid reaksiya verir?
A) Bromid
B) Sulfat
C) Yodid
D) Xlorid
E) Nitrat
Ədəbiyyat: H. Əliyev “Əczaçılıq kimyası” 1-ci hissə, Bakı, “Maarif”, 1979 səh 220
29) Sulfanilamid (Streptosidi) qızdırdıqda hansı rəngdə ərinti alınır?
A) Mavi
B) Bənövşəyi-göy
C) Qırmızı
D) Narıncı-sarı
E) Qəhvəyi
Ədəbiyyat: H. Əliyev “Əczaçılıq kimyası” 1-ci hissə, Bakı, “Maarif”, 1979 səh 204
|
) Natrium duzları alovun rəngsiz təbəqəsini hansı rəngə boyayır?

4) Natrium duzları alovun rəngsiz təbəqəsini hansı rəngə boyayır?
A) Al-qırmızı
B) Yaşıl
C) Bənövşəyi
D) Sarı
E) Kərpici –qırmızı
Ədəbiyyat: H. Əliyev “Əczaçılıq kimyası” 1-ci hissə, Bakı, “Maarif”, 1979 səh 17
5) Kalium duzları hansı turşu ilə ağ kristallik çöküntü verir?
A) Çaxır turşusu
B) Xlorid turşusu
C) Qarışqa turşusu
D) Sulfat turşusu
E) Sitrat turşusu
Ədəbiyyat: H. Əliyev “Əczaçılıq kimyası” 1-ci hissə, Bakı, “Maarif”, 1979 səh 17
6) Kalsium duzu məhlulu üzərinə ammonim-oksalat məhlulu əlavə etdikdə hansı rəngdə çöküntü əmələ gətirir?
A) Ağ
B) Qırmızı
C) Qara
D) Göy
E) Sarı
Ədəbiyyat: H. Əliyev “Əczaçılıq kimyası” 1-ci hissə, Bakı, “Maarif”, 1979 səh 18
7) Sink –sulfid çöküntüsü hansıdır?
A) Ağ amorf
B) Mavi amorf
C) Sarımtıl kristallik
D) Ağ kristallik
E) Yaşıl kristallik
Ədəbiyyat: H. Əliyev “Əczaçılıq kimyası” 1-ci hissə, Bakı, “Maarif”, 1979 səh 18
8) İkivalentli civə duzu məhluluna NaOH məhlulu əlavə etdikdə hansı rəngdə çöküntü əmələ gəlir?
A) Ağ
B) Sarı
C) Yaşıl
D) Qara-qonur
E) Qırmızı
Ədəbiyyat: H. Əliyev “Əczaçılıq kimyası” 1-ci hissə, Bakı, “Maarif”, 1979 səh 18
9) İkivalentli dəmir duzu məhlulu üzərinə ammonium-sulfid məhlulu əlavə etdikdə hansı rəngdə çöküntü əmələ gəlir?
A) Sarı
B) Qara
C) Qırmızı
D) Göy
E) Ağ
Ədəbiyyat: H. Əliyev “Əczaçılıq kimyası” 1-ci hissə, Bakı, “Maarif”, 1979 səh 20
|
ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODOLOGIYA

WWW.HUMOSCIENCE.COM
1301
Albatta, mikrokontroller tanlagan vaqtimizda unga yuklatiladigan vazifasiga
asoslangan holda yuqoridagi funksiyalarga ega bo‘lgan
mikrokontroller turlaridan
birini tanlaymiz.
Mikrokontroller turlari
Mikrokontrollerlarning ko‘plab turlari mavjud. Jumladan,
ARM Cortex-M, Atmel
AVR (8-bit), AVR32 (32-bit) va AT91SAM (32-bit), Freescale ColdFire (32-bit) va
S08 (8-bit), MAX32600, MAX32620, MAX32625, MAX32630, MAX32650,
MAX32640, STM8 (8-bit), ST10 (16-bit), STM32 (32-bit) va boshqalar.
Mikrokontrollerlarning
keng qo‘llaniladigan turi sifatida Arduinoni aytishimiz
mumkin. Arduinoning ko‘plab turlari mavjud bo‘lib bularga misol qilib:
Arduino Yun
,
Arduino Uno, Arduino Duemilanove,
Arduino Diecimila
,
Arduino Nano, Arduino
Mega, Mega 2560,
Mega ADK
, Arduino Leonardo, Arduino Micro va h.k larni
olishimiz mumkin.
Mikrokontrollerlarning
turlari bir bir
idan
raqamli va analog chiqishlarning ko‘p
yoki kamligi, xotira qurilmalarining hajmlari hamda funksiyalari bilan farqlanadi.
Mikrokontrollerlardan foydalanayotgan kishi unga har xil elektr komponentalar va
modullarni ulash imkoniyatiga ega bo‘ladi, masalan: led chiroqlar, datchiklar, rele
modullari, tarmoq (WiFi, LiFi, Lora, Zigbee, Bluetooth, Serial, Ethernet)
modullari
,
sensorlar, motorlar, magnit eshik qulflari va elektr energiyasi bilan ishlaydigan barcha
narsalar shular jumlasidandir.[5] Qisqacha qilib aytganda
mikrokontroller texnik va
dasturiy qismni birlashtirib beruvchi qurilma.
Quyida bir nechta mikrokontroller turlarining afzalliklari va kamchiliklari ko‘rib
chiqilgan.
AVR32
AVR32 - bu 2006-yilda Atmel tomonidan e'lon qilingan 32 bitli RISC
mikrokontrolleri. PDA va boshqa yuqori samarali mobil qurilmalardan foydalanish
mumkin. Ularning ikkita oilasi bor: AVR32 AP va AVR32 UC3. AVR arxitekturasi
bir nechta mikroarxitekturalardan iborat boʻlib, ularning eng mashhurlari AVR32A va
WWW.HUMOSCIENCE.COM
1302
AVR32B boʻlib,
ular registr konfiguratsiyasi, koʻrsatmalardan foydalanish va kesh
maʼlumotlari kabi xususiyatlarni tuzatadi.[6]
AVR32 arxitekturasi faqat Atmelning o'z mahsulotlarida qo'llaniladi. Atmel
birinchi marta AVR32B arxitekturasi asosida 7 bosqichli kanveyer va keshga ega AP7
yadro platformasini taqdim etdi. Platforma xotirani boshqarish blokini (MMU) o'z
ichiga oladi va Linux operatsion tizimini qo‘llab-quvvatlaydi.
1-rasm. AT32AP7000 mikrokontrollerining ko‘rinishi
AT91SAM7S256 - Iot shlyuzini yaratishda mikrokontrollerlarning ahamiyati otajonova Gulhayo Maqsud qizi

WWW.HUMOSCIENCE.COM
1304
Arduino Uno
Arduino UNO - bu ATmega328P asosidagi mikrokontroller platasi. Unda 14 ta
raqamli kirish/chiqish pinlari (shundan 6 tasi PWM chiqishi
sifatida ishlatilishi
mumkin), 6
ta analog kirish, 16 MGts
chastotali keramik rezonator,
USB ulanishi,
quvvat
ulagichi, ICSP ulagichi va tiklash tugmasi mavjud.
U mikrokontrollerni
qo'llab-quvvatlash uchun zarur bo'lgan hamma narsani o'z ichiga oladi. [7]
4-rasm.
Arduino Uno
mikrokontrollerining ko‘rinishi
Arduino Yun
Arduino Yun platformasining Arduino qismining miyasi AVR oilasining 8 bitli
mikrokontrolleri ATmega32U4 hisoblanadi. U proshivkani saqlash uchun 32 KB flesh-
xotira, ma'lumotlarni saqlash uchun 2,5 KB SRAM va 1 KB o'zgarmas EEPROM bilan
ta'minlaydi.
5-rasm.
Arduino Yun
mikrokontrollerining ko‘rinishi
Arduino Nano
Arduino Nano- bu eng kichik maydonga ega bo‘lgan Arduino maketidir.
WWW.HUMOSCIENCE.COM
1305
Mikrokontroller ATmega328
USB ulagichi Mini-B USB
LED pin 13
Raqamli kiritish/chiqarish pinlari 14
Analog kirish kontaktlari 8
PWM pinlari 6
UART qabul qilish/uzatish
Kirish/chiqish kuchlanishi 5V
Kirish kuchlanishi (nominal) 7-12V
20 mA kirish / chiqish piniga doimiy oqim
Takt chastotasi 16 MGts
Xotira 2 KB SRAM, 32 KB Flash 1 KB EEPROM
O‘lchamlari og‘irligi 5g
Kengligi 18 mm
Uzunligi 45 mm
6-rasm.
Arduino Nano
mikrokontrollerining ko‘rinishi
STM32
STM32
-
bu
ARM
protsessoriga
asoslangan
STMicroelectronics
mikrokontrollerlari, turli modullar va tashqi qurilmalar, shuningdek, apparat vositalari
bilan ishlash uchun dasturiy yechimlar (IDE) asosidagi platforma. Mikrokontrollerning
ishlashi,
muvaffaqiyatli arxitekturasi, kam quvvat iste'moli,
arzonligi tufayli STM
asosidagi mahsulotlar faol qo‘llaniladi.
WWW.HUMOSCIENCE.COM
1306
7-rasm.
STM32
mikrokontrollerining ko‘rinishi
1.ÜNİte : atomun yapisi atom ve elektrik elektriklenme deneyimlerinden atoma - bet 2

|
1.ÜNİte : atomun yapisi atom ve elektrik elektriklenme deneyimlerinden atoma
|
bet | 2/4 | Sana | 29.03.2020 | Hajmi | 2,6 Mb. | | #9282 |
Crooks, tüpte bulunan elektrotlara yüksek elektriksel gerilim uyguladığında sarı-yeşil renkte ışıma gözlemledi. Tüpün ortasına bir engel yerleştirdiğinde bu nesnenin görüntüsü tüpün sonunda bir gölge gibi oluştuğunu belirledi. Crooks’a göre gölgenin oluşmasının sebebi tüp içerisinde bazı ışınların oluşmasıdır. Crooks bu ışınlara katot ışınları adını verdi. Çünkü Crooks tüpünde oluşan bu ışınlar, eksi yüklü elektrottan pozitif yüklü elektrota doğru hareket etmekteydi. Buradan katot ışınlarının doğrusal hareket ettiği sonucuna varılmıştır. Katot ışınlarının hızlı hareket eden eksi yüklü tanecikler olduğu kesinleşince, bu taneciklere Stoney’in önerdiği gibi elektron adı verildi.
ELEKTRON KÜTLESİ VE YÜKÜNÜN BULUNMASI
Julius Plücker katot ışınlarının, yaklaştırılan mıknatıstan etkilendiğini ve ışının yön değiştirdiğini gözlemledi.
Joseph John Thomson (Josef Con Tamsın) Plücker’in çalışmalarını havası daha iyi alınmış katot tüplerinde manyetik alan ve elektrik alan uygulayarak tekrarladı. Thomson, elektriksel alan uygulanan katot ışınlarının negatif kutup tarafından itildiğini ve pozitif kutup tarafından çekildiğini belirledi.
Thomson bu çalışma sonucunda, katot ışınlarının negatif elektrik yüklerinden oluştuğu sonucunu çıkardı. Elektriksel alandaki bu sapmalar taneciğin yük miktarı (e) ile doğru, kütlesi (m) ile ters orantılıdır.
Thomson, deneylerinde elektriksel alana dik belli bir şiddette manyetik alan uygulayarak elektron demetinin sapmasını ölçmüştür.
(Elektronlar sağ el kuralı gereği manyetik alanda N kutbundan S kutbuna sapar.)
Thomson, manyetik alan uygularken ayrıca elektriksel alanda uygulayarak sapmayı durdurmuş ve bu deneylerden elde ettiği sonuçları kullanarak elektronun e / m oranını hesaplamıştır. Buna göre
=1,7588x1011 C /kg
Thomson, deneylerinde tüpün katodunda farklı metal kullandığında ve deney tüpünü farklı gazlarla doldurduğunda da katot ışınlarının aynı davranışta bulunduğunu gördü. Böylece katot ışınlarının maddenin cinsine bağlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
|
| |
ATOMUN PROTON SAYILARININ DENEYSEL OLARAK BELİRLENMESİ

ATOMUN PROTON SAYILARININ DENEYSEL OLARAK BELİRLENMESİ
X ışınları, görünür ışıktan daha yüksek enerjiye sahip elektromagnetik ışınlardır.
Rutherford'un öğrencisi olan Moseley(Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiliz askeri birlikleri ile Gelibolu'ya gelerek çarpışmış ve Anafartalar Savaşı'nda hayatını kaybetmiştir), X ışınlarını kullanarak, değişik elementlerin farklı X-ışınları spektrumunu elde etmiştir. Her elementin sadece birkaç karakteristik spektral(Fraunhofer) çizgi içeren X-ışınları spektrumu olduğunu görmüştür.
Fraunhofer çizgilerini inceleyen Henry Moseley, Ca ve Ti elementleri arasındaki düzensizliğin farkına vardı. Atom numaralarına göre sıraladığında bu iki elementin arasında başka bir elementin bulunması gerektiğini belirtti. Buradan hareketle Sc elementi keşfedilerek bu boşluğu doldurduğu görüldü. Ayrıca spektrumda ikiden fazla çizginin görüldüğü yerlerde örnek maddenin safsızlık içerdiği belirlendi. Bakır çinko alaşımı olan pirinç (Brass), bakır ile çinkonun spektrum çizgileri toplamına eşit spektrum çizgileri göstermektedir.
Moseley, her elementin farklı karakteristik X-ışınları spektrumu verdiğini ve X-ışınları frekanslarının atomun çekirdeğindeki yükün karakteristiği olduğunu belirledi. Moseley, elementin atom numarası ile çizgi frekansının kare kökü arasında doğrusal bir ilişki olduğunu belirledi.
Moseley yaptığı deneylerde;
X-ışınları tayflarına dayanarak, atom numaralarını doğru olarak hesaplamayı başarmıştır.
Periyodik sistemde Ce’dan Lu’a kadar olan seride 14 element bulunması ve bu elementlerin La’dan sonra gelmesi gerektiğini belirtti.
Periyodik cetvel, elementlerin fiziksel ve kimyasal özelliklerin, atom numarasının işlevi olduğu tanımlamıştır.
Atom numarasının, atom çekirdeğinde bulunan artı birimlerin sayısı olduğunu önermiştir.
Bir elementten diğerine gidildikçe artan temel bir nicelik bulunduğunu ifade ederek bu niceliğin ancak merkezdeki artı yüklü çekirdeğin yükü olabileceğini belirtti.
Aşağıda verilen cümlelerdeki boşlukları uygun şekilde doldurunuz.
Yüne sürtülen ebonit çubuk …………………….. yükle yüklenir.
Kanal ışınları …………………….. yüklü iyonlardır.
Katot ışınları elektrik alanda ………………… yüklü plakaya doğru sapar.
AgNO3 çözeltisinin elektrolizinde, katotta 1,118 mg metalik gümüş birikmesine neden olan elektrik yükü miktarı ………………………………… olarak tanımlanır.
Negatif yüklü atom altı taneciğine elektron denmesini ilk olarak ……………………… önermiştir.
Katot ışınlarındaki e/m değeri, H+ iyonunun e/m değerinden çok daha …………………………..
Katot ışınlarının elektrik alanda doğrusal yolundan sapma açıları ………………………………….. ve …………………………………. Niceliklerine bağlıdır.
………………………………. yaptığı elektroliz deneyleri ile elektrotlarda toplanan madde miktarı ile devreden geçen yük miktarının ……………………………………… olduğunu keşfetmiştir.
………………………………yağ damlacıkları deneyi sonucunda …………………………………….. hesaplamıştır.
Katot ışınları manyetik alanda ………………………… sapar.
Elektrik yüklerini pozitif ve negatif olarak sınıflandıran bilim adamı ………………………………….dir.
Elektron için e/m değerini hesaplayan bilim adamı ………………………………..dır.
Ufuk Kara – Kimya Ögretmeni
|
Buxoro davlat universitetining Pedagogika instituti Pedagogik ta’lim fakul’teti Pedagogika, psixologiya va texnologik ta’lim kafedrasi

Buxoro davlat universitetining Pedagogika instituti Pedagogik ta’lim fakul’teti Pedagogika, psixologiya va texnologik ta’lim kafedrasi
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Buxoro davlat universitetining Pedagogika instituti Pedagogik ta’lim fakul’teti Pedagogika, psixologiya va texnologik ta’lim kafedrasi
|
Metall kesish dastgohlarining harakatga keltiruvchi mexanizmlari

|
Metall kesish dastgohlarining harakatga keltiruvchi mexanizmlari
|
bet | 2/3 | Sana | 25.06.2024 | Hajmi | 8,18 Kb. | | #265603 |
Bog'liq Metall kesish dastgohlari va ularning klassifikatsiyasi-kompy.infoMetall kesish dastgohlarining harakatga keltiruvchi mexanizmlari
Metall kesish dastgohlarining harakatga keltiruvchi mexanizmlari
Metall kesish dastgohlarining ishchi harakatlarini avtomatlashtirish va ba’zi xollarda qo‘lda bajariladigan yordamchi harakatlarni imkoni boricha soddalashtirish, dastgohsozlikni rivojlantirishning asosiy yo‘nalishlari bo‘lib hisoblanadi.
Dastgohlardan foydalanish sifati, ya’ni unumdorligi qulayligi va ishonchli ishlashi birinchi navbatda dastgohning mexanizmlarini boshqarish tizimiga bog‘liq. Dastgohning qo‘llanilish sohasi, konstruksiyasi va texnologik jarayonning xarakteriga asosan, dastgohni boshqarish tizimi bir qator elektr zanjirlarga bo‘linib, ular o‘zaro mustaqil yoki bir–biri bilan bog‘liq yoki blokirovkalangan ko‘rinishda ishlashlari mumkin.
Dastgohlarning boshqarish tizimlariga quyidagi talablar ko‘rsatiladi: 1) boshqarishni qulayligi–boshqarish organlarini dastgohning boshqarish uchun qulay joylariga o‘rnatish; 2) boshqarishni tezligi–dastgohda biror operatsiyani bajarish uchun kam vaqt sarflanishi; 3) boshqarish tizimining aniqligi–tizimni bajaradigan funksiyasiga bog‘liq ravishda aniqlanadi.
Metall kesish dastgohlarida gidravlik, pnevmatik va elektrik boshqarish tizimlari qo‘llanadi. Boshqarishning gidravlik tizimi agregatli, nusxalash dastgohlarida keng qo‘llanadi. Gidravlik tizim boshqa tizimlardan oddiyligi, tezligi, gidroyuritma elementlarining silliq harakati, ya’ni dastgohning titrashini kamaytirish kabi ko‘rsatkichlari bilan farq qiladi. Gidravlik boshqarish tizimi ham o‘ziga xos kamchiliklarga ega: boshqarish elementlari orasidagi aloqa richaglar va masloprovodlar yordamida amalga oshiriladi; dastgohning gidravlika tizimida doim ko‘p moy bo‘lib, uni belgilangan muddatida almashtirish lozim.
Metall kesish dastgohlarida gidravlik, pnevmatik va elektrik boshqarish tizimlari qo‘llanadi. Boshqarishning gidravlik tizimi agregatli, nusxalash dastgohlarida keng qo‘llanadi. Gidravlik tizim boshqa tizimlardan oddiyligi, tezligi, gidroyuritma elementlarining silliq harakati, ya’ni dastgohning titrashini kamaytirish kabi ko‘rsatkichlari bilan farq qiladi. Gidravlik boshqarish tizimi ham o‘ziga xos kamchiliklarga ega: boshqarish elementlari orasidagi aloqa richaglar va masloprovodlar yordamida amalga oshiriladi; dastgohning gidravlika tizimida doim ko‘p moy bo‘lib, uni belgilangan muddatida almashtirish lozim.
Boshqarishning pnevmatik boshqarish tizimlari va metall kesish dastgohlarida qo‘llaniladi. Pnevmatik elementlar va tizimlar elektrik va gidravlik elementlar bilan birgalikda qo‘llaniladi.
|
| |
Kо‘pik hosil qiluvchi qо - Mavzu: Qatlamni gidravlik yorish uchun jihozlar

|
Mavzu: Qatlamni gidravlik yorish uchun jihozlar
|
bet | 7/7 | Sana | 25.12.2023 | Hajmi | 242,5 Kb. | | #128236 |
Bog'liq Reja Qatlamni gidravlik yorish usuli tahlili-fayllar.orgKо‘pik hosil qiluvchi qо‘shimchalar
Kо‘pik-suyuqlik va gazning dispers tizimi bо‘lib, gaz bilan ichki faza, suyuqlik bilan tashqi fazani hosil qiladi. Past bosimli qatlamlar juda sekinlik bilan ishlanadi va quduqlarni svabirlash qо‘llanilishi mumkin. Gidravlik yorishning kо‘piklashtirilgan tizimi-muammoni yechimini topish uchun taklif qilamiz. Kо‘pikning tarkibida suyuqlik mikdori juda kam bо‘ladi, filtratsiyani juda yaxshi boshqarilishini namoyish qiladi va gaz fazasini kengayishi hisobiga quduqdan yaxshi oqadi. Asosiy suyuqlik suv, kislota, metanolning suvli eritmasi, dizel yoqilg‘isi, kerosin yoki xom neft bо‘lishi mumkin. HGA-37-jelatinlovchi agent dizel yoqilg‘isi, kerosin yoki xom neft, 150°S gacha barqarorlikni saqlaydi.Dozirovka uchun 6-20 l/m3 uglevodorodlar qо‘llaniladi. HGA-48 - neft asosida suyuqliklar uchun gel shakllantiruvchi jadallashtirish asosiy usullardan birihisoblanadi. Gorizontal bu qiskacha termin bо‘lib, QGYO ta’sirida yoriqlarni hosil qilish tog‘ jinsini skletida yoriqlarni yо‘nalish olishi va tarmoqlanishni ta’minlash ishlarining samaradorligi ichki kuchlanishning kattaligiga bog‘liq bо‘ladi. Shu bilan birgalikda qatlam-qatlam chali litologik joylashuvlarda va ba’zida navbat-navbat takrorlanadigan qatlamlarda yoriqlarni butun mahsuldor qatlam bо‘ylab yorilishi maqsadga muvofiqdir. Hozirgi vaqtda QGYO texnologiyasida yangi turdagi gidravlik yorish usullarini ishlash va yoriq yо‘nalishini burchak ostida yо‘naltirish dolzarb muammolardan biridir.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Buxoro davlat universitetining Pedagogika instituti Pedagogik ta’lim fakul’teti Pedagogika,...

Foydalanilgan adabiyotlar
1.
G‘oziyev E.G‘. ―Umumiy psixologiya‖. T., 2010.
2.
Ivanov P.I., Zufarova M. ―Umumiy psixologiya‖, O‗z FJ., 2008.
3.
Haydarov F.I., Xalilova N. ―Umumiy psixologiya‖. T.: ―Fan va
texnologiyalar‖ markazining bosmaxonasi. J 2009.
4.
G‗oziev E.G‗. Ontogenez psixologiyasi. T.Noshir, 2010.
5.
Do‘smuxamedova Sh.A., Nishonova Z.T., Jalilova S.X., Karimova Sh.K.,
Alimbaeva Sh.T. ―Yosh va pedagogik psixologiya‖. T.: TDPU, 2013.
6.
6.A.X.Югaй, Н.A.Mирaширoвa. ―Oбщая психология‖. T. TГПУ, 2014.
7.
Maxsudova M.A. Muloqot psixologiyasi.T, 2006.
8.G‘oziyev E.G‘. ―Pedagogik psixologiya‖. T., 2004.
Kon sharoiti uchun qatlamni yoruvchi suyuqlikni, sifatli qumni va yuvuvchi suyuqliklarni tanlash

|
Kon sharoiti uchun qatlamni yoruvchi suyuqlikni, sifatli qumni va yuvuvchi suyuqliklarni tanlash
|
bet | 6/7 | Sana | 25.12.2023 | Hajmi | 242,5 Kb. | | #128236 |
Bog'liq Reja Qatlamni gidravlik yorish usuli tahlili-fayllar.org7. Kon sharoiti uchun qatlamni yoruvchi suyuqlikni, sifatli qumni va yuvuvchi suyuqliklarni tanlash
Neft asosidagi yoruvchi suyuqliklar suvga sezgir bо‘lgan tog‘ jinslarida oqimni jadallashtirishda qо‘llaniladi. Bunday tog‘ jinslarining tarkibida kо‘p miqdorda loylar mavjud bо‘ladi , suvlarda va tuzli eritmalarda bо‘kishi mumkin. Neftga asoslangan suyuqlik qatlamdagi loyli tog‘ jinslariga salbiy ta’sir kо‘rsatmaydi va zararli ta’sir qilmaydi deb hisoblanadi.
Qatlamni gidravlik yorish uchun suv asosli eritmalar
Suvli jelatinli agentlar chuchuk suvlarni quyuqlashtiradi, yumshoq suvli eritmalar esa propantni kо‘chishini yengillashtiradi hamda shakllanadigan gelda kо‘ndalang aloqalar paydo bо‘ladi va propantlarni ushlanib qolishini kuchaytiradi.
Yuqori haroratli barqarorlashgan suvli gellar
Barqarorli geldan qatlamni gidravlik yorishda quduq tubida yuqori harorat bо‘lganda ta’sir etishi chegaralanganda jelatinli agentlar qо‘llaniladi. Yuqori haroratda qovushqoqlik pasayganligi uchun qumlarni chо‘kmaga о‘tirishga olib keladi, shuning uchun bu mahsulotlardan foydalanish sekinlashtiriladi. Gelli barqarorlashtirgichlardan harorat 66°S va undan yuqori bо‘lganda ham foydalaniladi.
Suvli gellar uchun brekerlar
Brekerlar tо‘hri tanlanganda QGYO ishlarini olib borish uchun toza gel tanlanadi. Yuqori qovushqoqli ishchi suyuqlik normal oqim tezligini ta’minlash uchun va qatlamga kam zarar keltirishi uchun sekin asta degradiritatsiya qilinadi.
Propantlar
QGYoda qatlamga propantlar qatlamga haydashda yorilishni qо‘llab quvvatlash ochiq holatda olib boriladi. Baholashda kalitli omil kuchlanishlarni tutashishi, tog‘ jinsining
mustahkamligi hamda propantning xossasi hisoblanadi. Suyuqliklarni yо‘qotilishini oldini olish uchun qо‘shimchalar qatlamni yorishni geometriyasi bir qancha parametrlarga bog‘liq bо‘lib unga suyuqlikni yо‘qotilish darajasi hisoblanadi. О‘tkazuvchan tog‘ jinsining yoriqlariga kirib borishi uchun ma’lum qismda qо‘shimcha qо‘shiladi va oqib ketishi nazorat qilinadi. Tо‘g‘ri keluvchi qо‘shimchalarni tanlashda mahsulotdagi zarrachalarning о‘lchamlari, uning eruvchanligi hamda propant qatlamining zarralanish ehtimolligi va о‘tkazuvchanligini buzilishi hisobga olinadi.Ishqalanishni kamaytiruvchi qо‘shimchalar ishqalanishni kamaytiruvchi qо‘shimchalarga neftdagi yuqori malekulali polimerli akrilomid kiradi. Ular qisman boshqa turdagi kimyoviy reagentlar bilan kationlarni va anionlar hosil qilish uchun gidrolizlanadi. U kisloroddan tortib uglevodorodlargacha hamma turdagi suyuqliklarni ishqalanish bosimini kamaytirishda samarali qо‘llaniladi. Ishqalanish bosimini kamaytirish 80%gacha yetadi.
|
| |
Buxoro davlat universitetining Pedagogika instituti Pedagogik ta’lim fakul’teti Pedagogika, psixologiya va texnologik ta’lim kafedrasi

Mavzu:Tarbiyaning psixologik asoslari
Reja:
1.Tarbiya jarayonining psixologik mohiyati.
2. Tarbiya metodlari va turlari.
3.Tarbiyasi qiyin va o‘zlashtirmovchi o‘quvchilar bilan ishlash metodlari.
4.Milliy ong va milliy g‘ururni tarbiyalashning psixologik asoslari.
Tayanch tushunchalar:
Tarbiya,
tarbiyasi qiyin, o‘quv, оpеratsiya, хarakat, malaka
Kasbiy-pedagogik fantaziyani faollashtirishga doir topshiriqlar
1-topshiriq.
Quyida keltirilgan so‘zlardan imkoni boricha ko‘proq gap tuzing: ―daraht‖, ―uy‖,
―ta`lim oluvchilar‖, ―deraza‖. Har bir gapda mazkur so‘zlarning barchasi ishtirok etishi lozim.
2-topshiriq.
Quyida keltirilgan so‘zlar asosida qisqa hajmli hikoya tuzing: ―kabinet‖, ―kalit‖,
―shlyapa‖, ―qorovul‖, ―yomg‘ir‖, ―qayiq‖, ―atirgul‖, ―timsoh‖.
3-topshiriq.
A)
fantastik daraht; b)fantastik hayvonning rasmini chizing.
Qanday vositalar
yordamida yangi obraz yaratilganligini aniqlang. Unga nom bering.
4-topshiriq.
Quyida keltirilgan hikoyani davom ettiring. ―Chet tili o‘qituvchisi
Nigora
Boboqulovna sinf xonasiga kirdi.
Hammasi odatdagidek, tinglovchilar
partani oldida tik turib,
unga salom berib qarshi olishdi. Doskada fe`l so‘z turkumiga oid plakat osig‘liq turibdi.
To‘satdan...‖.
Metall kesish dastgohlari va ularning klassifikatsiyasi Bajardi: Abduraimov M. qabul qildi: mEliboyev Y - bet 3

|
Metall kesish dastgohlari va ularning klassifikatsiyasi Bajardi: Abduraimov M. qabul qildi: mEliboyev Y
|
bet | 3/3 | Sana | 25.06.2024 | Hajmi | 8,18 Kb. | | #265603 |
Bog'liq Metall kesish dastgohlari va ularning klassifikatsiyasi-kompy.infoKeyingi paytlarda metall kesish dastgohlarida boshqarishning elektrik tizimlari keng qo‘llanilmoqda. Boshqarishning elektrik elementlarini va qurilmalarini qo‘llash hisobiga dastgohlarning uzellarini standartlashtirish imkoni paydo bo‘lib, dastgohning tannarxini kamaytirishga yordam beradi.
Keyingi paytlarda metall kesish dastgohlarida boshqarishning elektrik tizimlari keng qo‘llanilmoqda. Boshqarishning elektrik elementlarini va qurilmalarini qo‘llash hisobiga dastgohlarning uzellarini standartlashtirish imkoni paydo bo‘lib, dastgohning tannarxini kamaytirishga yordam beradi.
Dastgohlarni elektrik avtomatlashtirish, avtomatlash-tirishning boshqa usullariga nisbatan ancha yaxshi ko‘rsatkichlarga ega: foydalanishda qulaylikni yaratadi va dastgohni sozlashni engillashtiradi. Boshqarishni elektr tizimlarini qo‘llash dastgoh–avtomatlarni yaratish va ularni qo‘llash imkoniyatlarini beradi.
XULOSA XULOSA Metall kesish dastgohlari, metallni kerakli o'lchovda va shaklda kesib olish uchun ishlatiladigan maxsus qurilmalar va vositalardir. Bu dastgohlar metallni kesib olish jarayonini avtomatlashtirish, tezlash va sifatini oshirishga yordam beradi.Metall kesish dastgohlari, san'at, mashina inshooti, arxitektura va boshqa sohalarda metall materiallarni ishlashda keng qo'llaniladi. Ular, avtomatik ravishda kesish jarayonlarini boshqarish, ishlab chiqarishni tezlash va sifatini oshirishga yordam beradi. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR Mashinasozlikda metall kesish dastgohlarini ishlab chiqarish va loyihalash T.U.Umarov Mashinasozlik texnologiyasi Xidoyatov A.V 2020y.
http://kompy.info
|
| |