nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Elektromagnit induksiya, induktivlik

|
Elektromagnit induksiya, induktivlik
|
bet | 1/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 44,28 Kb. | | #232114 |
Bog'liq elektromagnit induksiya, induktivlik
ELEKTROMAGNIT INDUKSIYA, INDUKTIVLIK
Reja
1.Elektromagnit induksiya hodisasi. Faradey ishlari.
2.O`zinduksiya hodisasi
3.O`zaro induksiya
Daniyalik fizik Ersted 1820-yilda tokning magnit ta`sirini aniqlagandan keyin, ingliz fizigi Faradey bu kashfiyot bilan tanishgan va shunday xulosaga keladi:madomiki, berk o`tkazgich bo`ylab oqayotgan tok magnitni harakatga keltirar ekan, magnitning harakatlanishi ham berk o`tkazgichda tok hosil qilish kerak va bu hodisaning to`g`riligini Faradey 1931 – yilda ko`p tajribalar asosida tasdiqlaydi. U magnit maydonda sim o`ramli g`altak va galvonometrdan iborat berk kontur ilgarilanma harakat qilganda yoki burilganda, shuningdek, qo`zg`almas kontur ma`lum vaqt davomida o`zgaruvchan magnit maydonda turganida konturlargatok hosil bo`lishi aniqlandi.
Magnit maydonning o`zgarishi tufayli berk konturda hosil bo`lgan tok induksion tok, hodisaning o`zi esa elektromagnit induksiya hodisasi deb ataladi Induksion tokni hosil qiluvchi elektr yurituvchi kuch induksion elektr yurituvchi kuch (induksiya – EYUK) deb ataladi.
Endi biz Faradeyning tok hosil bo`lishining shartlarini aniqlashga doir tajribalarni ko`rib chiqamiz.
1.Agar magnit kontur ichiga kiritilsa yoki konturdan chiqarilsa, berk konturga tok induksionallanadi, magnit g`altakka yaqinlashtirilganda yoki magnit g`altakka yaqinlashtirilganda ham galvonometr strelkasi bir tomonga og`adi (g`altak ichidagi magnit oqimi orta boradi), magnitni g`altakdan uzoqlashtirsak yoki g`altakni magnitdan uzoqlashtirsak (magnit oqimi kamayib boradi) strelka boshqa tomonga og`adi, ya`ni magnit induksiya oqimining ortishi yoki kamayishi bilan induksion tok yunalishi oldingi holatdan o`zgaradi. Buni 1- “a” va “b” rasmlardan ham
Demak, magnit induksion oqimining o`zgarishi natijasida induksion tok hosil bo`lar ekan.
Magnit qancha kuchli , uning harakati qancha tez va g`altakdagi sim o`ramlari soni qancha ko`p bo`lsa, shuncha induksion tokning kuchi ham shuncha katta bo`ladi. Agar magnitni berk g`altak yaqiniga yoki hatto g`altak ichiga joylashtirsak ham magnit qo`zg`almaganda induksion tok hosil bo`lmaydi. Bundan shunday xulosaga kelish mumkinki, berk konturda induksion tokni hosil qilsh uchun birgina magnit mavjud bo`lishigina etarli bo`lmay, balki magnit maydon o`zgarishi kerak ekan.
|
| |
«Bir kolonna - Salomlashish

|
Salomlashish
|
bet | 4/4 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 43,78 Kb. | | #255861 |
Bog'liq Chaqiriqqa qadar boshlangich tayyorgarlik. 11-sinf (2018, Sh.Ubaydullayev, B.Gafurov)«Bir kolonna bo‘lib qadam BOS») komandasiga ko‘ra qayta tiziladi.
Darrov bajariladigan komandaga ko‘ra, seksiya komandiri (yetakchi) to ‘liq qadam bilan, qolganlar esa mayda qadam bilan yuradi. Seksiya- ning bir qatorli yurish safi.
Joy bo‘shashi bilan ikkinchi raqamlilar boshqalarning qadam bosishiga mos ravishda yura turib, birinchi raqamlilarning orqasiga o ‘tadi va to ‘liq qadam tashlay boshlaydi.
Kolonnaning harakat yo‘nalishini o‘zgartirish uchun quyidagi koman- dalar beriladi:
«Seksiya, o‘ng (chap) yelka OLDINGA» komandasiga ko‘ra, yetakchi
«TO‘G‘RIGA» komandasi berilgunga qadar yurib ketayotib chap (o‘ng) tarafga burilaveradi, qolganlar esa unga ergashishadi;
«Seksiya, ORTIMDAN» («Seksiya, ortimdan yugurib qadam BOS») komandasiga ko‘ra, seksiya komandirining orqasidan ergashadi.
Guruhning saf tortishi. Yoyiq saf
Guruhning yoyiq safi bir sherengali yoki ikki sherengali bo‘lishi mumkin.
Beriladigan komandalar va ularni bajarish qoidalari. Guruh yoyiq safga
«Guruh, bir sherengaga (ikki sherengaga) SAFLAN» komandasi bo‘yicha tiziladi.
Guruh komandiri qaddini rostlab, komanda bergach, safning old tomoniga qarab yuzlanadi; seksiyalar 36 va 37-rasmlarda ko‘rsatilganidek
komandirning chap tomonidan saf tortishadi. Ikki sherengali saf tizilganda har bir seksiyaning so‘nggi qatori to‘liq bo‘lishi kerak.
Guruh komandiri safga tizilish boshlanishi bilan safdan chiqadi va qo‘l ostidagilarning xatti-harakatini kuzata boshlaydi.
Seksiyalar tarkibi to ‘rt va uch kishilik bo‘lgan guruh, 38-rasmda ko‘rsa- tilganidek, ikki sherengali safga tiziladi.
Guruhning yoyiq safdagi tekislanishi, burilishi, qayta saf tortishi va boshqa harakatlari seksiya uchun belgilangan qoida va komandalar bo‘yicha amalga oshiriladi.
Guruhning bir sherengali safdan ikki sherengali safga tizilishi yoki buning aksi seksiya uchun ko‘rsatilgan tartibda amalga oshiriladi. Guruh birinchi va ikkinchi seksiyalarga bo‘linganda uning komandirlari ko‘rsatilgan usullarni bajarishda hisobga olinmaydi.
|
| |
Masalaning optimal yechimni topish

|
Masalaning optimal yechimni topish
|
bet | 3/4 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 32,71 Kb. | | #243681 |
Bog'liq 7-ma\'ruza (9)Masalaning optimal yechimni topish. Agar 1-bosqichdan olingan tayanch yechimning simpleks jadvaldagi -satr elementlari (ozod hadi dan tashqari) hammasi musbat bo‘lsa, bu olingan boshlang‘ich tayanch yechim yagona va u masalaning optimal yechimi (yechimi) bo‘ladi. Agar satrdagi hamma musbat elementlaridan kamida bittasi nolga teng bo‘lsa, u holda masalaning cheksiz ko‘p optimal yechimi mavjud bo‘ladi.
Agar satrdagi elementlardan hech bo‘lmaganda bittasi manfiy bo‘lsa, optimal yechim quyidagi algoritim bo‘yicha topiladi:
1. Hal qiluvchi elementni topish.
1.1. Hal qiluvchi ustun topiladi. -qatordagi manfiy elementlarning modul bo‘yicha eng kattasi (bitta bo‘lsa o‘zi) tanlanadi. Shu element turgan ustun hal qiluvchi ustun bo‘ladi.
1.2. Hal qiluvchi satr topiladi. Ozod hadlar elementlari hal qiluvchi ustun elementlariga bo‘lib chiqiladi va ulardan musbatlarining eng kichigi olinadi, ya’ni birinchi bosqichning 1.2-punktidagi kabi. Bu songa mos keluvchi ustundagi element hal qiluvchi element va shu element turgan satr esa hal qiluvchi satr bo‘ladi.
2. Hal qiluvchi satr va ustun o‘zgaruvchilari o‘z joylarini almashtiradi (agarda hali ular almashtirilmagan bo‘lsa).
3. Jadvalda simpleks almashtirish bajariladi. Simpleks almashtirish 1- bosqichdagi 3.1, 3.2, 3.3, 3.4 punktlar kabi bajariladi.
4. Yangi topilgan jadvalning satri qaraladi. Agar qatordagi hamma elementlar musbat bo‘lsa, olingan oxirgi yechim masalaning optimal yechimi bo‘ladi. Aks holda yuqoridagi 1,2,3-punktlar yana takrorlanadi, toki optimal yechim topilguncha.
Eslatma: Chiziqli dasturlash masalasida, agar maqsad funktsiyasining minumimi izlansa yuqoridagi 1-chi bosqich to‘lig‘icha o‘rinli bo‘lib, 2-bosqichda esa faqat qator elementlari manfiy holatga keltirilishi kerak, ya’ni teskari holat bo‘ladi
1-misol: chiziqli funktsiyaga maksimum qiymat beruvchi
chegaraviy sistemasining mumkin bo‘lgan yechimlari sohasida noma’lumlar topilsin.
|
| |
5. Sholi biologiyasi va etishtirish texnologiyasi

|
5. Sholi biologiyasi va etishtirish texnologiyasi
|
bet | 1/6 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 181 Kb. | | #135160 |
Bog'liq 5-ma\'ruza 5. Sholi biologiyasi va etishtirish texnologiyasi
Reja:
1. Sholi-ahamiyati, kelib chiqishi, tarqalishi
2. Sholi biologiyasi va navlari
3. Sholi etishtirish texnologiyasi
Xalq xoʻjaligidagi ahamiyati. Er yueidagi koʻpgina mamlakatlarda sholi eng qadimgi oeiq-ovqag maqhxsulotlaridan biri hisoblanadi. U Xitoy, Hindiston, Yaponiya, Pokiston, Indoneziya, Vьetnam va ayniqsa, tropik mamlakatlar aholisining asosiy oziq-ovqat mahsulotidir.
Guruch odam organizmi uchun yuqori sifatliligi va tez hazm boʻlishi bilan ajralib turadi. Uning tarkibida organizm uchun kerak buoʻgan oziq moddalar: oqsil, fosforli birikmalar va vitaminlar mavjud.
Guruch tarkibida 75,2% karbon suvlarn (asosan kraxmal), 7,7% oqsil, 0,4% moy, 2,2% toʻqima, 0,5% kul moddalari va 14% suv Guruchdan tayyorlanadigan ovqat juda tez hazm boʻladi va toʻliq oʻzlashadi. Guruchning oʻzlashtirilish koefficienti eng yukori-96% ga, kaloriyaliligi 3594 ga, bugʻdoyniki esa-3610 ga teng.
Sholining maxsus turidan (glyutinozli sholidan) koreys xalqi non tayyorlaydi.
Sholini oqshagidan spirt, aroqning alohida xillari (sake), pivo tayyorlanadi va kraxmal olinadi. Kraxmal tibbiyotda, toʻqimachilik sanoatida ishlatiladi-Sholn kepagi qoramollar. Ayniqsa, choʻchqalar uchun ozuqa hisoblanib. uning tarkibida koʻpgina fosforli birikmalar boʻlib. ularda yosh mollarnint oziqlanishi uchun juda mu-him boʻlgan fosfor-organik-figin, leticin kabn muhim moddalar mavjud. Sholi kepagidan oziq-ovqatga ishlatiladigan sifatli texnik moy (10% moy chiqadi), shuningdek, fosforli organik moddalar olinadi.
Sholi poxoli oziqlik qimmati jihatidan bugʻdoy poxolidan qolishmaydi. Sholi poholidan sifatli qogʻoz (papiros qogʻozi). qurilishda ishlatiladigan karton, arqon va qop-mato tayyorlanadi.
Undan bosh kiyimi, xonada kiyiladigan oyoq kiyimlari, bordon, sumka, polos va boshqa uy-roʻzgʻor buyumlari tayyorlanadi. Shu bilan birga sholi poxoli bilan sholipoyalarni oʻgʻitlash mumkin.
Sholi erning meliorativ xolatini yaxshilovchi qimmatli oʻsim-lik. jumlacira kiradi. Sholipoyalarga uzoq vaqt suv bostirib qoʻyish tufayli shoʻri yuviladi Natijada bunday erlarga gʻoʻza va boshqa ekinlar ekish imkoniyati tugʻiladi,
|
| |
Masalaning tayanch yechimini tuzish

|
Masalaning tayanch yechimini tuzish
|
bet | 2/4 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 32,71 Kb. | | #243681 |
Bog'liq 7-ma\'ruza (9)Masalaning tayanch yechimini tuzish. Boshlang‘ich tayanch yechimni topish quyidagi algoritm bo‘yicha bajariladi:
1. Simpleks jadvaldan hal qiluvchi elementni topish:
1.1. Hal qiluvchi elementni topish oldin hal qiluvchi ustunni topishdan boshlanadi. Buning uchun ozod hadlar ustuniga qaraladi. Agar ozod hadlar ustunidagi elementlar hammasi musbat bo‘lsa, bu boshlang‘ich yechim tayanch yechim bo‘ladi va ikkinchi bosqichga o‘tiladi.
Agar manfiy element mavjud bo‘lsa ulardan modul bo‘yicha eng kattasi tanlanadi (agar bitta bo‘lsa shu elementning o‘zi olinadi). Masalan, aytaylik bu element bo‘lsin. Shu element turgan satr qaraladi. Agar satr elementlaridan hammasi musbat bo‘lsa, masalaning yechimi mavjud bo‘lmaydi (bu holda hisoblashlar shu joyda to‘xtatiladi). Agar satrda manfiy element mavjud bo‘lsa, ulardan modul bo‘yicha eng kattasi tanlanadi (agar bitta bo‘lsa o‘zi olinadi). Shu element turgan ustun hal qiluvchi ustun deyiladi. Misol uchun bu -chi ustun bo‘lsin.
1.2. Hal qiluvchi satr topiladi. Ozod hadlarni hal qiluvchi ustun elementlarga bo‘lib chiqiladi va ulardan musbatlarining eng kichigi tanlanadi, ya’ni
Aytaylik, bu nisbatlar ichida musbatlarning eng kichigi bo‘lsin. U holda shu element turgan satr hal qiluvchi satr deyiladi, elementning o‘zi esa hal qiluvchi element bo‘ladi.
2. Hal qiluvchi ustun va satr o‘zgaruvchilari o‘rinlari almshtiriladi, (ya’ni va o‘rinlari almashtirilib, yangi jadval tuziladi).
3. Jadvalda simpleks almashtirish bajariladi.
3.1. Hal qiluvchi ustun elementlari hal qiluvchi elementga bo‘lib chiqilib yangi jadvalga yoziladi, ya’ni
3.2. Hal qiluvchi satr elementlari hal qiluvchi elementga bo‘lib chiqilib yangi jadvalga yoziladi, ya’ni
3.3. Hal qiluvchi element 1 ga tenglashtirilib o‘ziga bo‘linadi, ya’ni
3.4. Yangi simpleks jadvalning qolgan elementlari quyidagi formula orqali topiladi.
Yangi jadvalda -elementni hisoblashda eski jadvaldan , , , elementlarini topish quyidagicha bo‘ladi:
- elementning eski jadvaldagi unga mos element;
- element turgan satr bilan hal qiluvchi element ustuni kesishmasidagi element;
- element turgan ustun bilan hal qiluvchi element satri kesishmasidagi element;
- hal qiluvchi element.
Bazis o‘zgaruvchilar
|
1
|
|
|
...
|
|
...
|
|
|
|
|
|
...
|
|
...
|
|
|
|
|
|
...
|
|
...
|
|
...
|
...
|
...
|
...
|
...
|
...
|
...
|
...
|
|
|
|
|
...
|
|
...
|
|
...
|
...
|
...
|
...
|
...
|
...
|
...
|
...
|
|
|
|
|
...
|
|
...
|
|
|
|
|
|
...
|
|
...
|
|
4. Yangi topilgan simpleks jadvalda tayanch yechim mavjud bo‘lsa ikkinchi bosqichga, ya’ni optimal yechimni topishga o‘tiladi, aks holda yuqoridagi protsess yangi jadval uchun toki tayanch yechim topilguncha qayta takrorlanadi.
|
| |
«Seksiya, o ‘ng-GA - Salomlashish

|
Salomlashish
|
bet | 2/4 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 43,78 Kb. | | #255861 |
Bog'liq Chaqiriqqa qadar boshlangich tayyorgarlik. 11-sinf (2018, Sh.Ubaydullayev, B.Gafurov)«Seksiya, o ‘ng-GA (chapga)», saf burilganda keyin esa «Falon qadam olg‘a qadam BOS» deb komanda beriladi. Harbiy xizmatchilar aytilgancha qadam bosgach, «Seksiya, chap-GA (o‘ngga)» komandasiga ko‘ra dastlabki holatga buriladi.
Oldinga yoki orqaga bir necha qadam yurish uchun «Ddd qadam olg‘a (ortga) qadam BOS» komandasi beriladi. Komanda berilgach, ikki qadam olg‘a (ortga) bosiladi va oyoqlar juftlanadi. 0 ‘ngga, chapga va ortga qadam bosganda, qo‘llar harakatlantirilmaydi. Zarur hollarda erkin yurish uchun
«ERKIN» komandasi beriladi. Yelkani burish bilan harakat yo‘nalishini o ‘zgartirish «Seksiya, chap (o‘ng) yelka OLDINGA» (harakat chog'ida esa
«YUR») deb komanda beriladi.
Ushbu komanda berilganda, seksiya chap (o‘ng) yelkani oldinga chiqara boshlaydi:
oldinga chiqadigan qanotda turgan kishi boshini old tomon burib, to ‘liq qadam tashlaydi, harakat chog‘ida joyidan qimirlamaydigan qanotda turganlarni siqib qo‘ymaydigan usulda yuradi;
qimirlamaydigan qanotda turgan kishi joyida qadam tashlab, oldinga chiqayotgan qanotdagilarga mos ravishda asta-sekin chapga (o‘ngga) burila boshlaydi;
qolganlar oldga chiqib, burilayotgan tomonga boshni burmasdan qaragan holda old tekislikni saqlaydi, yurmayotgan qanotda turgan qo‘shnisiga tirsagi tegib turadi, o ‘sha qanotga qancha yaqin turgan bo‘lsa, shuncha kichik qadam tashlaydi.
Seksiya yetarli darajada burilgandan keyin «TO‘G‘RIGA» yoki «Seksiya — TO ‘XTA» komandasi beriladi.
Seksiyani bir sherengadan ikki sherengaga qayta tizish uchun «Seksiya, bir-ikki deb SANA» komandasi bo‘yicha oldindan hisob-kitob qilinadi.
Ushbu komanda bo‘yicha har bir harbiy xizmatchi o‘ng qanotdan boshlab tezda navbati bilan chap yonida turgan harbiy xizmatchi tomon boshini burib, o ‘z raqamini aytadi va zudlik bilan boshini to ‘g‘ri tutadi; chap qanotda turgan harbiy xizmatchi boshini burmaydi.
Umumiy sanash ham xuddi shu tartibda o‘tkaziladi, buning uchun
|
| |
«Seksiya, tartib - Salomlashish

Seksiya bir kolonnadan ikki kolonnaga
«Seksiya, ikki kolonna bo‘lib qadam BOS» (yurib ketayotganda —
«Ikki kolonna bo‘lib qadam BOS») komandasi bilan tiziladi.
Darrov bajariladigan
komanda berilganda, seksiya komandiri (yetakchi) yarim qadam yuradi, ikkinchi raqamlilar o ‘ngga chiqib, qadamlami boshqalarga mos tashlab, 35-rasmda ko‘rsatilganidek kolonnadagi
joyla- rini egallaydi; seksiya «TO‘G‘RIGA» yoki
«Seksiya, TO‘XTA» komandasi berilgunga qadar, mayda qadam bilan yurib boraveradi.
Seksiya ikki kolonnadan bir kolonnaga
«Seksiya, bir kolonna bo‘lib qadam BOS» (yurib ketayotganda —
7-mavzu: Axborotlarning kompyuterda tasvirlanishi. Reja: Axborotlarning kompyuterda tasvirlanishi. Axborotlarni kodlash

7-mavzu: Axborotlarning kompyuterda tasvirlanishi. Reja: Axborotlarning kompyuterda tasvirlanishi. Axborotlarni kodlash
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 7-mavzu: Axborotlarning kompyuterda tasvirlanishi. Reja: Axborotlarning kompyuterda tasvirlanishi. Axborotlarni kodlash
|
Aakt elektron kataloglardan foydalanish va buyurtma berish Axborot Kutubxona tizimiga kirish - bet 4

Aakt elektron kataloglardan foydalanish va buyurtma berish Axborot Kutubxona tizimiga kirish
Download
1,74 Mb.
bet
4/4
Sana
26.03.2020
Hajmi
1,74 Mb.
#9149
1
2
3
4
Download
1,74 Mb.
1
2
3
4
Download
1,74 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Aakt elektron kataloglardan foydalanish va buyurtma berish Axborot Kutubxona tizimiga kirish
Download
1,74 Mb.
Axborotlarni kodlash usullari - 7-mavzu: Axborotlarning kompyuterda tasvirlanishi. Reja: Axborotlarning kompyuterda...

Axborotlarning to‘g‘ri, teskari, to‘ldiruvchi va modifikatsiyalashgan kodlari.
Har bir axborot bir necha xil usulda kodlanishi mumkin. Kompyuterlarning vujudga kelishi
bilan alohida inson va butun nsoniyat ishlatadigan barcha ko‘rinishdagi axborotlarni kodlash
zaruriyati paydo bo‘ldi. Ammo axborotlarni kodlash muammosini yechishni insoniyat
kompyuterlar paydo bo‘lishidan ancha oldin boshlagandi. Insoniyatning olamshumul kashfiyoti –
yozuv va arifmetika-nutq va raqamli axborotni kodlash sistemasidan boshqa narsa emasdi.
Axborot hech qachon sof holatda bo‘lmagan, u har doim qandaydir kodlangan ko‘rinishda bo‘lgan.
Ikkili
kodlash-axborotni
ifodalashning
keng
tarqalgan
usullaridan
biridir.
Hisoblash
mashinalarida
,
robotlarda
,
raqamli
dastur
boshqaruvidagi
stanoklarda
umumiy
qonundagidek
,
hamma informatsiya
, apparat
bajaradigan barcha ishlar
, ikkilik alfavit so‘zlari
ko‘rinishida kodlanadi.
Kompyuter
axborotni fa
qat kodlashtirilgan ko’rinishda qayta ishlaydi. Unga
kiritilgan ma’lumotlar xotira qurilmasiga joylashtiriladi. Shuni eslatish zarurki,
axborotning mazmuni, axborotlarni yodda tutuvchi va disk yurutuvchilarning
turlariga bog’liq bo’lmagan holda, ular xotiraga nol va birlar ketma – ketligida
yozilishi ma’lum. Yuqorida eslatilganidek, mashina xotirasi katakchalarga
ajratilgan. Katakchada aniq
uzunlikdagi har
qanday ikkilik raqamlari ketma – ketligi
saqlanishi mumkin. Bu ketma – ketlik
mashina s
o’zi deb ataladi. Mashina so’zining
uzunligi kompyuterning tuzilishi bilan aniqlanadi. Masalan, kompyuterning xotira
katakchasi 24 ikkilik belgidan tashkil topgan mashina so’zini saqlashi mumkin.
Sonlar,
belgilar
va
ko’rsatmalar ham
mashina
so’zi
yordamida
ifodalanib, qo’llanilishi mumkin. Kompyuter uchun har bir son maxsus
ko’rinishdagi so’zdir. Masalan, haqiqiy sonni tasvirlash uchun uning ishorasi,
butun qismi va kasr qismlari ko’rsatilishi kerak. Shuning uchun EHM dastlab
mashina so’zining yuqorida sanab o’tilgan xarakteristikalarini aniqlaydi, so’ngra nol
va birlar ketma –
ketligini a
niqlab beradi. Kompyuterlarda sonlarni tasvirlashning
ikki: qo’zg’almas va qo’zg’aluvchi vergulli usulidan foydalaniladi.
Axborotlarni kodlash - 7-mavzu: Axborotlarning kompyuterda tasvirlanishi. Reja: Axborotlarning kompyuterda tasvirlanishi....

fotoapparat, videokamerani, raqamli qurilmalarga shaxsiy kompyuter, raqamli
telefon, raqamli fotoapparat, raqamli videokamerani misol qilish mumkin.
Axborotlar ustida amallar bajarish qulay bo'lishi uchun aniq bir qoidalar
asosida boshqa ko'rinishga o'tkazish jarayoni axborotni kodlash deyiladi.
Axborotlarni kodlash insoniyat tomonidan faqat amallar bajarish qulay bo'lishi
uchun emas, balki axborotni maxfiy saqlash uchun ham qo'llanilgan. Kodlashning
bu ko'rinishi shifrlash deb ataladi.
Axborotlarni kodlash ma’lumotlarni uzatish va saqlash qulay bo’lgan
ko’rinishda ifodalashdir. Tor ma’noda aytganda “kodlash” atamasi, ma’lum bir
ma’lumotning bir ko’rinishidan saqlash, uzatish, qayta ishlash oson bo’lgan boshqa
ko’rinishga o’tkazishdir. Odatda kodlashda har bir shakl alohida belgi bilan taqdim
etiladi. Kompyuter faqat raqamli ko’rinishda aks ettirilgan axborotni qayta ishlashi
mumkin. Boshqa barcha ma’lumotlar (masalan, tovush, tasvir, priborlarning
ko’rsatkichlari va boshqalar) kompyuterda qayta ishlanishi uchun raqamli formada
tavsiflanishi kerak. Masalan, musiqiy tovushni raqamli formaga o’tkazish uchun,
ma’lum chastotadagi tovush intensivligini katta bo’lmagan vaqt oralig’ida o’lchab,
har bir o’lchash natijalarini raqamli shaklda tasvirlash mumkin. Kompyuter
dasturlari yordamida qabul qilingan ma’lumotlarni o’zgartirish mumkin, masalan
turli xil tovushlarni bir-biriga bog’lash.
Analog usulda kompyuter matnli axborotni qayta ishlashi mumkin.
Kompyuterga kirishda har bir harf ma’lum son bilan kodlanadi, chiqishda tashqi
qurilmalar(ekran yoki printer) inson idrok etishi uchun bu sonlardan harflarning
tasvirini hosil qiladi. Harflar to’plami va sonlarning mos kelishi belgilarni kodlash
deyiladi. Qoidaga ko’ra kompyuterda barcha sonlar nol va bir yordamida
ifodalanadi(insonlar qanchalik o’rganib qolishgan bo’lsa ham , o’nlik sanoq
sistemasidan emas). Boshqacha aytganda, kompyuterlar bu qurilmalarda qayta
ishlash sezilarli darajada oson kechganligi uchun odatda ikkilik hisoblash tizimida
ishlaydi. Kompyuterga sonlarni kiritish va ularni o’qish uchun chiqarishda inson
o’nlik formada amalga oshishiga o’rganib qolgan bo’lsa ham, barcha zarur
o’zgartirishlarni kompyuterdagi dasturlar bajaradi.
-Amaliy ish - Vazirligi muhammad al-xorazimiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti kiberxavfsizlik fakulteti

12-Amaliy ish
MAvzu: AAA serverda autentifikatsiya rejimini sozlash (RADIUS, TACACS+)
Ishdan maqsad:
Ma’lumot uzatish
tarmoqlarida autentifikatsiya, avtorizatsiya va
hisobga olish protokollarini sozlash, hamda amaliy ko’nikmaga ega bo’lish.
Topshiriq
Bu ishda quyidagilar zarur:
- 12.1-rasmda keltirilgan sxemaga muvofiq tarmoqning modelini qurish;
12.1- rasm. Tadqiq qilinayotgan tarmoq tuzilishi
− AAA-serverni kompyuter va marshrutizatorga ulanishi ta’minlanadigan tarzda
sozlashni o’rnatish.
− Serverda ro‘yxatga olish yozuvlari qayt etilishi kerak;
− marshrutizatorlarda AAA-mijozni sozlash;
− noto‘g‘ri foydalanuvchi paroli yoki nomidan foydalanish
bilan Telnet orqali
marshrutizatorga ulana olishga urinish;
− to‘g‘ri foydalanuvchi paroli yoki nomidan foydalanish bilan Telnet orqali
marshrutizatorga ulana olishga urinish.
Ishni bajarish tartibi
R1 (config)# aaa authentication enable default enable
Xulosa
AAA (Authentication, Authorization, Accounting)
mexanizmi ulanishni taqdim
etish jarayonini tavsiflash va uning ustidan nazorat qilish uchun ishlatiladi.
Autentifikatsiyalash (Authentication) - bu so‘rovni xavfsizlik tizimidagi mavjud
ro‘yxatga olish yozuvi bilan taqqoslash hisoblanadi.
Bu login, parol, sertifikat,
smart-karta va boshqalar bo‘yicha amalga oshiriladi. Avtorizatsiya (Authorization)
(vakolatlarni, ulanish darajasini tekshirish) – tizimidagi mavjud ro‘yxatga
olish
yozuvi (autentifikatsiyalashdan o‘tgan shaxsni) va ma’lum vakolatlarni (yoki
ulanishga ta’qiqlashni) taqqoslash hisoblanadi va men bularni amaliyotda sinab
ko`rdim.
senariy yozish - Kinotexnikalar rivoji va turlari

|
Kinotexnikalar rivoji va turlari
|
bet | 4/5 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #236957 |
Bog'liq Abduxoliqov Adhamsenariy yozish - Stsenariy yozish, filmda yaratilgan maqola, olaylar va dialoglar jadvalini tuzishning san'at va ilmiy jarayonidir. Stsenariy, filmdagi har bir so'z, harakat va olayning yaratilishini, boshqarilishini va tarixini tasvirlaydi. Unda filmdagi barcha g'oyalar, qahramonlar, sozlamalar va ovoz effektlari aks ettiriladi.
- Stsenariy yozish jarayonida quyidagi bosqichlar o'tkaziladi:
- Ishonchli ideya tanlash: Stsenariy yozish jarayonini boshlash uchun eng muhim qadam, ishonchli va qiziqarli ideyaning tanlanishi va e'lon qilinishidir. Bu, filmdagi asosiy mavzuni, qahramonlarni va harakatlarni ko'rsatadi.
- O'yin tuzilishi: Stsenariy yozishda, filmning boshlanishidan oxirigacha g'oyalar vaqti, joyi va asosiy tuzilishi belgilanadi. Bu bosqichda, asosiy maqsadlar, konfliktlar va boshqa muhim elementlar belgilanadi.
- Qahramonlar va tarixlar: Stsenariy yozish jarayonida, asosiy qahramonlar tavsifi, ularning maqsadi, xususiyatlari va ta'siri tavsiflanadi. Shuningdek, har bir qahramon uchun unikal tarixlar va o'zining o'ziga xos so'zlamalar yaratiladi.
- Dialoglar va harakatlar: Stsenariy yozishda, qahramonlar o'rtasidagi dialoglar va ulardagi harakatlar chiroyli va tushunadigan bo'lishi kerak. Bu, qahramonlarning shaxsiyliklarini, o'zgarganligini va o'zgarishlarini ko'rsatishda muhimdir.
kinokameralar Kinokamera - plyonkada harakatlanuvchi tasvirni yozib olish uchun mo'ljallangan qurilma . Yozib olish jarayoni filmga olish deb ataladi va natijada olingan tasvir kinofilm yaratish uchun ishlatiladi. Suratga olish jarayonida ob'ektiv yordamida ob'ekt harakatining alohida bosqichlarining fotografik tasvirlari inson idrok etish chegarasidan oshib ketadigan chastota bilan yorug'likka sezgir plyonkaga ketma-ket yozib olinadi. Natijada, natijada olingan film ijro etilganda, tomoshabinlar harakatsiz tasvirlar ketma-ketligini doimiy harakatlanuvchi tasvir sifatida qabul qiladilar. Butun dunyoda ovozli kinematografiya uchun standart suratga olish tezligi soniyasiga 24 kadr.
|
| |
Kinotexnikalar rivoji va turlari - bet 2

|
Kinotexnikalar rivoji va turlari
|
bet | 2/5 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #236957 |
Bog'liq Abduxoliqov Adham Sinematografiya turlari, kinematografik tasvirlarni yaratish jarayonida bir qadamda ishlovchi va faoliyat ko'rsatuvchi joylarga aloqador bo'lgan sinematografik va sifatli tasvirlashda qo'llaniladi. Sinematografiyaning bazi turlari shunlardir: 1. Kamera ishchisi: Bu, filmlarni suratga olish jarayonida ishlovchi insonlardir. Ular kamera qo'llash, kadrlarni tanlash, boshqarish va murakkab kinematografik qidiruvlar bilan shug'ullanishlari bilan shug'ullanadi. 2. Valyuta va nozil qurilmalar: Sinematografik materiallarni va qurollarni rivojlantirish, yuqori sifatli kinematografik suratlarni olish, tahrirlash va yaratish uchun juda muhimdir. 3. Yorqinlik va rang uskunalari: Yorqinlik va rang uskunalari, kinematografik tasvirlash va montaj jarayonlarida yorqinlik darajasi, omborlash va chizib yozish uchun muhimdir. 4.Operatorlar va stsenograflar: Bu texnikalar, filmning muvaffaqiyatli tasvirlash jarayonida boshqaruvchi va yo'l ko'rsatuvchi bo'lgan o'simliklar va me'yollar jamiyati hisoblanadi. 5. Montaj va post-prodaktsiya: Montaj va post-prodaktsiya jarayonida, kinematografik materiallar tahrirlanadi, qayta ishlangan, ranglar to'g'risidagi qarorlar qabul qilinadi va boshqa kinematografik texnikalar qo'llaniladi. Montaj - Montaj, film, video yoki audiotizmni tahrirlash va ularga qo'shimcha qo'llanmalarni qo'shishni o'z ichiga olgan texnik va san'at protsessidir. Bu, asosan, filmlar, televizion dasturlar, reklama filmlar, musiqiy klip va boshqa multimedialar uchun qo'llaniladi.
- Montaj jarayoni qadamdan iborat bo'lib, quyidagi bosqichlardan iborat bo'lishi mumkin:
- Materialni tanlash: Montaj boshlang'ich qadamida, filming o'tkazilgan va olish jarayonida yaratilgan har bir materialni (klip, surat, ovoz va boshqalar) tanlash maqsadga muvofiq tanlanadi.
- Tahrirlash: Tanlangan materiallarning chiqishini olish va moslashtirilishi. Bu qisqichda, klip va ovozni moslashtirish, kadrlarni bo'ylab o'tkazish, animatsiya va grafik effektlar qo'llash kabi bir qator ishlar qilinadi.
- Tartiblash: Montaj jarayonida, har bir material qatlarini va montaj qilinadigan barcha elementlarni to'g'ri tartibda joylashtirish lozim. Bu, filmning muvaffaqiyatli bo'lishi uchun juda muhimdir, chunki har bir klip yoki ovozning o'zining o'ziga xos muhim roli mavjud.
- Ovoz va musiqa qo'shish: Montajning bu bosqichida, moslashtirilgan videoning ovoz, fon musiqa yoki boshqa audiolarni qo'shish lozim bo'ladi. Bu, atmosfer va xarakterning qo'llanilayotgan sur'atga moslashtirilishini ta'minlaydi.
- To'plamlash va baholash: Montajning oxirgi qismida, barcha materiallar birlashtiriladi va o'zgarishlar, boshqaruvlar va boshqa mahsulotlar o'z ichiga oladi. Keyin, montajning muvaffaqiyati va kerakli o'zgarishlarni aniqlash uchun tasdiqlanadi.
|
| |
Yechimi - Chiziqli dasturlash masalalarini yechishda simpleks usul algoritmi va uning tahlili

|
Chiziqli dasturlash masalalarini yechishda simpleks usul algoritmi va uning tahlili
|
bet | 4/4 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 32,71 Kb. | | #243681 |
Bog'liq 7-ma\'ruza (9)Yechimi: Chegaraviy sistemani kanonik ko‘rinishda quyidagicha yozib olamiz:
Tenglamada bazis o‘zgaruvchilarni simpleks o‘zgaruvchilardan farqlash uchun belgilashlarni kiritamiz va Simpleks jadval tuzamiz.
SO’
BO’
|
1
|
|
|
|
|
2
|
1
|
1
|
1
|
|
3
|
4
|
2
|
1
|
|
-1
|
1
|
-1
|
2
|
|
5
|
-3
|
2
|
-2
|
|
0
|
-5
|
1
|
-3
|
O’zgaruvchilarning manfiy bo‘lmaslik sharti berilganligini hisobga olib, to‘g‘ridan-to‘g‘ri tayanch yechimni topishga kirishamiz. Ozod hadlar ichida -1 manfiy ishorali koeffitsient bor. Shu qatordan ishorasi manfiy bo‘lgan modul bo‘yicha eng katta elementni topamiz. U ustunidagi -1 elementdir. Qoidaga binoan musbat nisbatlar ichidan eng kichigini topamiz:
Demak, unga mos element ustunidagi -1 element. Bu element hal qiluvchi element bo‘ladi. Endi Simpleks almashtirish qilib, quyidagi jadvalni tuzamiz.
SO’
BO’
|
1
|
|
|
|
|
1
|
2
|
1
|
3
|
|
1
|
6
|
2
|
5
|
|
1
|
-1
|
-1
|
-2
|
|
3
|
-1
|
2
|
2
|
|
-1
|
-4
|
1
|
-1
|
Bu jadvaldan ko‘rinib turibdiki ozod hadlar musbat, shu sabab tayanch yechim mavjud. Endi optimal yechimini topish uchun qatoriga qaraymiz. Bu qatorda ikkita manfiy ishorali koeffitsient bor. Ulardan modul bo‘yicha qiymati katta bo‘lgan koeffitsientni tanlab olamiz, u -4 elementidir. Qoidaga binoan hal qiluvchi elementni aniqlab yangi jadval tuzamiz:
Unga mos element ustunidagi 6 element. Bu element hal qiluvchi element bo‘ladi. Endi Simpleks almashtirish qilib, quyidagi jadvalni tuzamiz.
SO’
BO’
|
1
|
|
|
|
|
2/3
|
-1/3
|
1/3
|
4/3
|
|
1/6
|
1/6
|
1/3
|
5/6
|
|
7/6
|
1/6
|
-2/3
|
-7/6
|
|
19/6
|
1/6
|
7/3
|
17/6
|
|
-1/3
|
2/3
|
7/3
|
4/3
|
Ozod hadlar va qatoridagi koeffitsientlar musbat. Demak, optimal yechim topildi, ya’ni va bo‘lganda ning maksimal qiymati 1/3 ga teng bo‘ladi, ya’ni .
2-misol. Berilgan chiziqli programmalash masalasining maqsad funktsiyasiga min qiymat beruvchi yechimni toping.
Chegaraviy shartlarni kanonik ko‘rinishda quyidagicha yozib olamiz:
Simpleks jadval quramiz. Birinchi jadvalda ozod hadlar ichida manfiy element mavjud. Shuning uchun tayanch yechimni topamiz. Bu jadvaldan hal qiluvchi elementni topib, Simpleks almashtirish bajaramiz va ikkinchi jadvalga ega bo‘lamiz. Ikkinchi jadvalda tayanch yechim mavjud. Shu sabab undan optimal yechimni topishga o‘tamiz.
SO’
BO’
|
1
|
|
|
|
SO’
BO’
|
1
|
|
|
|
2
|
1
|
1
|
|
|
1
|
1/2
|
3/2
|
|
-2
|
-2
|
1
|
|
|
1
|
-1/2
|
-1/2
|
|
0
|
-1
|
1
|
|
|
1
|
-1/2
|
1/2
|
Optimal yechimni topish uchun - qator elementlarini manfay holga keltirish kerak. Buning uchun jadvaldan hal qiluvchi elementni topamiz. Hal qiluvchi element 3/2. Simpleks almashtirish qilib quyidagi jadvalga ega bo‘lamiz.
SO’
BO’
|
1
|
|
|
|
2/3
|
1/3
|
2/3
|
|
4/3
|
-5/6
|
-1/3
|
|
2/3
|
-7/6
|
-1/3
|
Jadvaldan ko‘rinib turibdiki maqsad funktsiyasiga minimal qiymat beruchi nuqta mavjud, ya’ni: .
|
| |
"Texnologiya" - 7-mavzu: Axborotlarning kompyuterda tasvirlanishi. Reja: Axborotlarning kompyuterda tasvirlanishi....

Zamonaviy komoyuterlarni xotiraning qattiq disk ( ing.HDD, Hard-qattiq, Disk-
disk,
Drive-dvigatel) deb ataluvchi turisiz tasavvur qilib bo'lmaydi.Bu
xotirani asosiy
xotira qurilmasi yoki " vinchester" deb ham atash mumkin.
Birinchi vinchester 1973-yilda IBM firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan. Hozirgi
kunlarda qattiq disklarning gigabayt va terabayt o'lchov birlikli sig'imdagi turlari
ishlab chiqarilmoqda.
Kompyuterga turli shakldagi axborotlarni kiritish
yoki chiqarish uchun xizmat
qiluvchi qurilmalar ma'lumotlarni kititish-chiqarish qurilmalari deb yuritiladi.
Eng asosiy ma'lumotlarni kiritish-chiqarish qurilmalari safiga monitor va klaviatura
kiradi.
Monitor kompyuternibg ish jarayonida vujudga keladigan
axborotlarning zarur
qismini ekranda yoritib berishni ta'minlaydi.
Hozirgi davrda grafik adapteri VGA, SVGA, XGA turda bo'lgan monitorlar keng
tarqalgan. Monitorlarni
yana elektron nurli trubkali, suyuq kristalli (LCD) va
plazmali turlarga bo'lishadi.
Kitob qidirish va buyurtma berish

|
Kitob qidirish va buyurtma berish
|
bet | 2/4 | Sana | 26.03.2020 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #9149 |
Kitob qidirish va buyurtma berish.
1. Qidirilayotgan kitobning kategoriyasi tanlanadi (M: muallifi) yoziladi (Said Ahmad).
2. Qidirish tugmasi bosiladi.
Qidiruv natijalaridan kerak bo‘lgan adabiyotlarni tanlab olinadi.
|
| |
Internet deb ham ataladigan World Wide Web bu veb-serverlarda saqlanadigan va Internet orqali mahalliy kompyuterlarga ulangan veb-saytlar yoki veb-sahifalar to'plami

|
Internet deb ham ataladigan World Wide Web bu veb-serverlarda saqlanadigan va Internet orqali mahalliy kompyuterlarga ulangan veb-saytlar yoki veb-sahifalar to'plami
|
bet | 1/4 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 221,43 Kb. | | #139340 |
Bog'liq MT 3
Mavzu: World Wide Web (WWW, 3W)
Internet deb ham ataladigan World Wide Web - bu veb-serverlarda saqlanadigan va Internet orqali mahalliy kompyuterlarga ulangan veb-saytlar yoki veb-sahifalar to'plami. Ushbu veb-saytlar matnli sahifalar, raqamli tasvirlar, audiolar, videolar va hokazolarni o'z ichiga oladi. Foydalanuvchilar kompyuterlar, noutbuklar, uyali telefonlar va boshqalar kabi qurilmalari yordamida internet orqali dunyoning istalgan burchagidan ushbu saytlar mazmuniga kirishlari mumkin. WWW internet bilan, qurilmangizga matn va mediani olish va ko'rsatish imkonini beradi.
Internetning qurilish bloklari bu HTML-da formatlangan va "gipermatn" yoki giperhavolalar deb ataladigan havolalar orqali bog'langan va HTTP orqali kirish mumkin bo'lgan veb-sahifalardir. Ushbu havolalar foydalanuvchilar kerakli ma'lumotlarga tezda kirishlari uchun tegishli ma'lumotlar qismlarini bog'laydigan elektron ulanishlardir. Gipermatn matndan so'z yoki iborani tanlash va shu tariqa ushbu so'z yoki iboraga tegishli qo'shimcha ma'lumot beruvchi boshqa sahifalarga kirish uchun afzalliklarni taqdim etadi.
Veb-sahifaga Uniform Resource Locator (URL) deb nomlangan onlayn manzil beriladi. Muayyan URL manziliga tegishli bo'lgan veb-sahifalarning ma'lum bir to'plami veb-sayt deb ataladi, masalan, www.facebook.com , www.google.com , va hokazo. Shunday qilib, World Wide Web sahifalari saqlanadigan ulkan elektron kitobga o'xshaydi. butun dunyo bo'ylab bir nechta serverlar.
Kichik veb-saytlar o'zlarining barcha veb-sahifalarini bitta serverda saqlaydilar, biroq yirik veb-saytlar yoki tashkilotlar o'z veb-sahifalarini turli mamlakatlardagi turli serverlarga joylashtiradilar, shunda bir mamlakat foydalanuvchilari o'z saytlarini qidirganda ular eng yaqin serverdan ma'lumotlarni tezda olishlari mumkin.
Shunday qilib, Internet foydalanuvchilarga Internet orqali ma'lumot olish va almashish uchun aloqa platformasini taqdim etadi. Biz bir sahifadan ikkinchisiga ketma-ket o'tadigan kitobdan farqli o'laroq, World Wide Web-da biz veb-sahifaga tashrif buyurish va boshqa veb-sahifalarga o'tish uchun ushbu veb-sahifadan gipermatnli havolalar tarmog'iga amal qilamiz. Internetga kirish uchun kompyuteringizga o'rnatilgan brauzer kerak.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Internet deb ham ataladigan World Wide Web bu veb-serverlarda saqlanadigan va Internet orqali mahalliy kompyuterlarga ulangan veb-saytlar yoki veb-sahifalar to'plami
|
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari - bet 4

|
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari
|
bet | 4/5 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 0,86 Mb. | | #145521 |
Bog'liq Dasturlash 1 4-topshiriq13. Berilgan ketma-ketlikni dastlabki n ta xadi yig’indisini topingKiruvchi ma’lumotlar: ikkitabutunsonnvax (0<=n,x<=9); Chiquvchi ma’lumotlar: S – ketma-ketliknidastlabkintaxadiyig’indisi javob 10-3 aniqlikdachiqarilsin. - 13. Berilgan ketma-ketlikni dastlabki n ta xadi yig’indisini topingKiruvchi ma’lumotlar: ikkitabutunsonnvax (0<=n,x<=9); Chiquvchi ma’lumotlar: S – ketma-ketliknidastlabkintaxadiyig’indisi javob 10-3 aniqlikdachiqarilsin.
14. Berilgan ketma-ketlikni dastlabki n ta xadi yig’indisini topingKiruvchi ma’lumotlar: ikkitabutunsonnvax (0<=n,x<=9); Chiquvchi ma’lumotlar: S – ketma-ketliknidastlabkintaxadiyig’indisi javob 10-3 aniqlikdachiqarilsin. - 14. Berilgan ketma-ketlikni dastlabki n ta xadi yig’indisini topingKiruvchi ma’lumotlar: ikkitabutunsonnvax (0<=n,x<=9); Chiquvchi ma’lumotlar: S – ketma-ketliknidastlabkintaxadiyig’indisi javob 10-3 aniqlikdachiqarilsin.
15. Berilgan ketma-ketlikni dastlabki n ta xadi yig’indisini topingKiruvchi ma’lumotlar: ikkitabutunsonnvak (0<=n,k<=9); Chiquvchi ma’lumotlar: S – ketma-ketliknidastlabkintaxadiyig’indisi javob 10-3 aniqlikdachiqarilsin. - 15. Berilgan ketma-ketlikni dastlabki n ta xadi yig’indisini topingKiruvchi ma’lumotlar: ikkitabutunsonnvak (0<=n,k<=9); Chiquvchi ma’lumotlar: S – ketma-ketliknidastlabkintaxadiyig’indisi javob 10-3 aniqlikdachiqarilsin.
16. Summani xisoblang, Bu yerda x - a va c oralig’ida, h sikl qadamiKiruvchi ma’lumotlar: a,b,c butun son (0<=a,b,c<=100); Chiquvchi ma’lumotlar: masala javobi y 10-2 aniqlikda chiqarilsin. - 16. Summani xisoblang, Bu yerda x - a va c oralig’ida, h sikl qadamiKiruvchi ma’lumotlar: a,b,c butun son (0<=a,b,c<=100); Chiquvchi ma’lumotlar: masala javobi y 10-2 aniqlikda chiqarilsin.
17. Summani xisoblang, Bu yerda x - c va d oralig’ida, h sikl qadamiKiruvchi ma’lumotlar: a,b,c,d butun son (0<=a,b,c,d<=100); Chiquvchi ma’lumotlar: y – masala yechimi 10-2 aniqlikda chiqarilsin. - 17. Summani xisoblang, Bu yerda x - c va d oralig’ida, h sikl qadamiKiruvchi ma’lumotlar: a,b,c,d butun son (0<=a,b,c,d<=100); Chiquvchi ma’lumotlar: y – masala yechimi 10-2 aniqlikda chiqarilsin.
|
| |
Summani xisoblang, Bu yerda x – a va b oralig’ida, h sikl qadamiKiruvchi ma’lumotlar: a,b,c butun son (0

|
Summani xisoblang, Bu yerda x – a va b oralig’ida, h sikl qadamiKiruvchi ma’lumotlar: a,b,c butun son (0
|
bet | 5/5 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 0,86 Mb. | | #145521 |
Bog'liq Dasturlash 1 4-topshiriq18. Summani xisoblang, Bu yerda x – a va b oralig’ida, h sikl qadamiKiruvchi ma’lumotlar: a,b,c butun son (0<=a,b,c<=100); Chiquvchi ma’lumotlar: y – masala yechimi 10-2 aniqlikda chiqarilsin. - 18. Summani xisoblang, Bu yerda x – a va b oralig’ida, h sikl qadamiKiruvchi ma’lumotlar: a,b,c butun son (0<=a,b,c<=100); Chiquvchi ma’lumotlar: y – masala yechimi 10-2 aniqlikda chiqarilsin.
19. Summani xisoblang, Buyerdax – π/2 vaπoralig’ida, hsiklqadamiKiruvchi ma’lumotlar: abutunson (1<=a <=20); Chiquvchi ma’lumotlar: y – masalayechimi 10-2 aniqlikdachiqarilsin. - 19. Summani xisoblang, Buyerdax – π/2 vaπoralig’ida, hsiklqadamiKiruvchi ma’lumotlar: abutunson (1<=a <=20); Chiquvchi ma’lumotlar: y – masalayechimi 10-2 aniqlikdachiqarilsin.
20. Summani xisoblang, Bu yerda x – 0 va 10 oralig’ida, h sikl qadamiKiruvchi ma’lumotlar: a butun son (0<=a<=100); Chiquvchi ma’lumotlar: y – masala yechimi 10-2 aniqlikda chiqarilsin. - 20. Summani xisoblang, Bu yerda x – 0 va 10 oralig’ida, h sikl qadamiKiruvchi ma’lumotlar: a butun son (0<=a<=100); Chiquvchi ma’lumotlar: y – masala yechimi 10-2 aniqlikda chiqarilsin.
|
| |
Chizma effektlar - Kinotexnikalar rivoji va turlari

|
Kinotexnikalar rivoji va turlari
|
bet | 3/5 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #236957 |
Bog'liq Abduxoliqov AdhamChizma effektlar - Chizma effektlar, filmda, televizion dasturlarida, reklama filmlarida va boshqa multimediya vositalarida qo'llaniladigan visual effektlarning umumiy nomidir. Bu effektlar, kinematografik tasvirlar, grafik qo'llab-quvvatlash, va effektli animatsiya ko'rsatish uchun qo'llaniladi.
- Chizma effektlar quyidagi turlarga bo'linadi:
- Kinematografik qayta ishlash (CGI): Bu, kompyuter grafikasi yordamida yaratilgan yorqinlikli va animatsion effektlar. Ular filmning asosiy tasvirlarini vaqtni yaratishda yordam beradi.
- Visual effektlar (VFX): Bu, kamera o'rtasida yaratilgan haqiqiy yoki asosiy tasvirlar bilan birgalikda ishlaydigan kompyuter grafikasi asosida yaratilgan ko'rsatish va chizma yorqinliklardir. Masalan, chizma ishqibozlash, ko'chaga ketish, jadval va boshqa narsalarga effekt qo'shish.
- Model effektlar: Ushbu effektlar, real modellar yordamida yaratilgan bo'lib, ulardan asosiy maqsad tasvirlar yaratish va ularni filmdagi asosiy muhitga qo'shish.
- Optik effektlar: Bu effektlar, kamera qo'llab-quvvatlash va asosiy tasvirni o'zgartirish orqali yaratiladi. Masalan, sifatli, chiziqli va bulutli ob'ektlar, hamda jismning yorqinlik va qorong'i yaratilishining o'ziga xos yorqinlik effektlari.
- Special effektlar: Ushbu effektlar, har xil xavfsizlik, yorqinlik va qorong'i effektlarni o'z ichiga oladi. Ularning asosiy maqsadi, ko'rsatuvchi tasvirlash va filmlarni ko'rishchilarni qiziqtirishdir.
Ovoz va musiqa - Ovoz va musiqa, kinematografik ishlar va multimediya vositalarida ahamiyatga ega bo'lgan ikkita asosiy komponentdir. Bu, atmosferni yaratish, ovozni ta'minlash, tarjima qilish, dramatik yoki emotsional qobiliyatlarni oshirish va ko'rishchilarga to'g'ri tushunishga yordam berish uchun muhimdir.
- Ovoz: Ovoz, filmda ko'rishchilarga muloqotni o'rtasidagi o'zgarishlarni ta'minlaydi. Ovoz, dialoglar, fon musiqa, efektlar va boshqalar kabi ko'rsatuvchi vazifalarni bajarish uchun qo'llaniladi. Ovozning sifati, toni va intensivligi, filmdagi atmosfer, hikoya va qahramonlarning tavsifi uchun juda muhimdir.
- Musiqa: Musiqa, filmdagi dramatik, emotsional va atmosferni yaratishdagi juda katta rolini o'ynaydi. Musiqa, filmda yaratilgan dunyoga qo'shimcha rang va texnika qo'shib, ko'rishchilarning tushunishini oshiradi va qo'llaniladigan ta'kidlar, ovoz effektlari va montajni ta'minlash uchun kerakli atmosferni yaratadi. Musiqa, filmdagi har bir olay va ko'rsatuvchi tasvirlar bilan birgalikda harakatlanadi va filmda yaratilgan maqsadga muvofiqlikka erishadi.
|
| |
kinokameralar - Kinotexnikalar rivoji va turlari

|
Kinotexnikalar rivoji va turlari
|
bet | 5/5 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #236957 |
Bog'liq Abduxoliqov Adhamkinokameralar 1957 yilda videoregistrator ixtiro qilinishidan oldin , kinokameralar harakatlanuvchi tasvirlarni yozib olishning yagona vositasi bo'lib, sahnalashtirilgan va hujjatli filmlarga qo'shimcha ravishda ular ilmiy tadqiqotlar va televidenieda , shu jumladan televizion dasturlarni yozib olish uchun ishlatilgan . Ko'pgina hududlarda, jumladan, havaskor kinoda videokameralar bilan almashtirilgandan so'ng , kino uskunalari faqat professional kinoda qo'llaniladi , u erdan tezda raqamli kino kamerasi bilan almashtiriladi, bu esa kino ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytiradi . Shu bilan birga, ko'plab rejissyorlar kinofilm texnologiyalaridan voz kechishga shoshilmayaptilar. 2015-yilda Gollivudning oltita eng yirik kinostudiyalari Eastman Kodak bilan kinokameralarni ishlatish uchun zarur boʻlgan kino zaxiralarini yetkazib berishni davom ettirish toʻgʻrisida shartnoma tuzdilar. E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT
|
| |
for left < right {  
mid := (left + right) / 2  
if

|
for left < right {
mid := (left + right) / 2
if
|
bet | 2/5 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 185,42 Kb. | | #99352 |
Bog'liq malumotlar tuzilmasi va algoritmfor left < right {
mid := (left + right) / 2
if a[mid] == condidate {
return mid
}
if a[mid] < condidate {
left = mid
} else {
right = mid
}
}
return -1
}
Bu usul binar qidiruvni iterativ usuli deyiladi, shuningdek bu algoritmni rekursiya usulida ham yozish mumkin, rekursiv usulni erinmasangiz o'zingiz yozib ko'ring. Bitta urinishda ko'pchilik dasturchilar bu narsani to'g'ri yoza olishmaydi va bu normal holat, chunki xato bor joyda o'z ustida ishlash uchun imkoniyat bo'ladi.
Endi bu qidiruv usullarini ayrim jihatlarini keltirib o'tamiz:
funksiyaga berilayotgan massiv Binar qidiruv uchun albatta o'sish tartibida bo'lishi talab qilinadi, chiziqli qidiruv uchun esa berilayotgan massiv qay tartibda bo'lishini ahamiyati yo'q
chiziqli qidiruvda elementlarni bittalab har birini tekshiriladi, binarda esa algoritmidan kelib chiqib chiziqliga nisbatan ancha kam solishtirish amali bajariladi, chiziqli qidiruvning ishlash vaqti ko'pi bilan O(n) va binar qidiruvniki ko'pi bilan O(log n)
Binar qidirish — (eng: Binary search — ikkilik qidirish)- saralangan elementlar roʻyxatidan elementni topish uchun samarali algoritm. Ikkilik qidirish algoritmi ishlash gʻoyasiga koʻra „boʻlib tashla va hukmronlik qil“ paradigmasi asosida ishlaydi. Ikkilik qidiruvdan foydalanishning eng keng tarqalgan usullaridan biri bu massivdagi elementni topishdir. Misol uchun, Tycho-2 yulduzlar katalogida bizning galaktikamizdagi eng yorqin 2 539 913 ta yulduz haqida maʼlumot mavjud. Aytaylik, siz yulduz nomidan kelib chiqib, katalogdan maʼlum bir yulduzni qidirmoqchisiz. Agar dastur yulduzlar katalogidagi har bir yulduzni birinchisidan boshlab, chiziqli qidiruv algoritmida tekshirgan boʻlsa, eng yomon holatda kompyuter siz izlayotgan yulduzni topish uchun barcha 2 539 913 ta yulduzni tekshirishi kerak boʻlishi mumkin. Agar katalog yulduz nomlari boʻyicha alifbo tartibida tartiblangan boʻlsa, ikkilik qidiruv, hatto eng yomon holatda ham 22 dan ortiq yulduzni tekshirishi shart emas edi.
|
| |
12-oktabr 2021-yil Mavzu: Big data va Data mining

|
12-oktabr 2021-yil Mavzu: Big data va Data mining
|
bet | 1/4 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 272 Kb. | | #115085 |
Bog'liq 1-Ma\'ruza - 1-Ma’ruza
- Katta hajmli ma’lumotlar va ularning qo‘llanilish sohalari
Dunyoda raqamlangan ma'lumotlar hajmi #ekponent bo'yicha o'sib bormoqda. IBS kompaniyasining ma'lumotlariga qaraganda, 2003-yilda 5 eksabayt(1 eksabayt - 1 milliard gigabayt) ma'lumot yig'ilgan ekan. 2008-yilda u 0.18 zettabayt(1 zettabayt = 1024 eksabayt) gacha, 2011-yilga kelib 1.76 zettabayt, 2013-yilda 4.4 zettabaytgacha yetibdi. 2015-yilning mayida dunyoda yig'ilgan raqamlanga ma'lumotlar hajmi 6.5 zettabaytdan oshib ketibdi. 2020-yilga kelib insoniyat 40-44 zettabayt raqamli ma'lumot hosil qilar ekan. IBS mutaxassislarining fikriga ko'ra, 2013-yilda yig'ilgan ma'lumotlar massivining atiga 1.5%i qandaydir axborot qiymatiga ega bo'lgan ekan. Baxtga qarshi, hozir dunyoda katta ma'lumotlarni qayta ishlash texnologiyalari bo'lib, ular yordamida juda katta ma'lumotlar massividan insonlarga kerak, qiziq bo'lgan, foydali ma'lumotlarni ajratib olish mumkin bo'ladi. Big data(katta ma'lumotlar) - juda katta hajmdagi bir jinsli bo'lmagan va tez tushadigan raqamli ma'lumotlar bo'lib, ularni odatiy usullar bilan qayta ishlab bo'lmaydi. Ba'zi hollarda, katta ma'lumotlar tushunchasi bilan birga shu ma'lumotlarni qayta ishlash ham tushuniladi. Asosan, analiz obyekti katta ma'lumotlar deb ataladi. - Big data(katta ma'lumotlar) - juda katta hajmdagi bir jinsli bo'lmagan va tez tushadigan raqamli ma'lumotlar bo'lib, ularni odatiy usullar bilan qayta ishlab bo'lmaydi. Ba'zi hollarda, katta ma'lumotlar tushunchasi bilan birga shu ma'lumotlarni qayta ishlash ham tushuniladi. Asosan, analiz obyekti katta ma'lumotlar deb ataladi.
Big data atamasi 2008-yilda dunyoga kelgan. Nature jurnali muharriri Klifford Linch dunyo ma'lumotlar hajmining juda tez sur'atda o'sishiga bag'ishlangan maxsus sonida big data atamasini qo'llagan. Biroq, katta ma'lumotlar avval ham bo'lgan. Mutaxassislarning fikricha, kuniga 100 gb dan ko'p ma'lumot tushadigan oqimlarga big data deb aytilar ekan. - Katta hajmli maʼlumot (inglizcha: Big data) — katta hajmdagi ma´lumotlarga nisbatan qo´llanadigan termin hisoblanadi(odatda terabayt, ekzabayt va petabaytlar darajasida). Ushbu ma´lumotlarni amaldagi va yangi yaratilayotgan texnologiyalar yordamida to´plash, taqsimlash, o´zgartirishlar kiritish, tahlil qilish, saqlash va vizual shaklda tasvirlash imkoni bo´lishi kerak. Ma´lumotlar miqdorining tez o´sishiga so´nggi yillarda kuzatilayotgan texnologik taraqqiyot va buning natijasi hisoblanmish mashina tomonidan yaratilayotgan ma´lumotlarning ko´payib borishi sababchidir.
|
| |
Respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi

|
Respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi
|
bet | 1/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #237772 |
Bog'liq operatsion tizimlar 1 amaliy
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
QARSHI FILIALI
“TT” FAKULTETI
3-BOSQICH AX-12-21 GURUH TALABASINING
“Operatsion Tizimlar” fanidan
Amaliy ish
QARSHI – 2024
Mavzu: Windows operatsion tizimlarini o’rnatish
1. Windows OT ning o'rnatuvchi paketi; 2. Rufus dasturi
Fleshkani kompyuterga ulaymiz va rufus dasturini ishga tushuramiz. So'ng rufus dasturining quyidagi bo'limlari haqida tushunchaga ega bo'lamiz:
1. Ulangan fleshkamiz nomi va hajmini ko'rsatadi (Windwos OT ining 7, 8, 8.1 va 10 versiyalaripaketini fleshkaga yozish uchun bizga fleshkaning hajmi 8 Gb dan kam bo'lmagani kerak bo'ladi);
2. Qanday turdagi sxema va interfeys orqali Windows OT ini kompyuterga yozish turini belgilanadigan bo'lim (bu haqda keyingi mavzularimizda to'liqroq ma'lumot berib o'tamiz, bizga asosiysi qanday sxema va interfeysdan foydalanishni bilib olsak bas). Windows OT ini o'rnatish uchun biz MBR sxemasi va BIOS yoki UEFI-CSM interfeysidan foydalanamiz;
3. Fayl tizimi ya'ni biz fleshkaga Windows OT paketini yozilganda qanday usulda yozilish kerakligini belgilaymiz. Bu fayl tizimi Windows uchun NTFS bo'ladi (keyingi mavzularimizda bu haqda tushuntirib o'tamiz);
4. Klaster o'lchami yoki hajmi — bu ham standart Windows OT ini o'rnatish uchun 4096 bayt bo'ladi;
5. Fleshkamizning Windows OT ini o'rnatuvchi paketi yozilgandan keyingi nomi qanday bo'lishi shu yerda yoziladi;
6. Bu yerda formatlash sozlamalari keltirilgan.
|
| |