Kriptografiya – - Raqamli qurilmalarda axborotning dasturiy himoyalari

Kriptografiya – bu kompyuter tarmoqlari orqali ma’lumotlarni uzatish va
masofaviy kompyuterlar o‘rtasida ma’lumot almashish xavfsizligini oshiradigan
juda samarali usuldir.
Axborotni qayta ishlash, uzatish va to‘plashning zamonaviy usullari oxirgi
foydalanuvchilarga yoki ularga tegishli ma’lumotlarni yo‘qotish, buzish va oshkor
qilish ehtimoli bilan bog‘liq tahdidlarning paydo bo‘lishiga yordam berdi. Shu bois
kompyuter tizimlari va tarmoqlarining axborot xavfsizligini ta’minlash axborot
texnologiyalarini rivojlantirishning yetakchi yo‘nalishlaridan biridir.
Axborot xavfsizligi, shuningdek, axborotni muhofaza qilish xavfsizlik
tizimini joriy etish orqali amalga oshiriladigan xavfsizlikni ta’minlashga qaratilgan
murakkab vazifadir. Axborot xavfsizligi muammosi ko‘p qirrali va murakkab
bo‘lib, bir qator muhim vazifalarni qamrab oladi. Axborot xavfsizligi muammolari
ma’lumotlarni qayta ishlash va uzatish uchun texnik vositalarning, birinchi
navbatda, kompyuter tizimlarining jamiyatning barcha sohalariga kirib borishi
jarayonlari bilan doimiy ravishda keskinlashmoqda.
3. Acronis True Image dasturi haqida. Acronis True Image dasturi – bu qattiq disk bo‘limlari, tizim va
ma’lumotlarning zaxira nusxasini yaratish uchun keng qamrovli yechim bo‘lib,
boshqa uskunada operatsion tizimni to‘liq tiklash imkoniyatiga ega. So‘nggi
versiyalarda True Image antivirus va axborotni himoyalash funksiyalarini ham
kiritdi.
Acronis True Image dasturining imkoniyatlari:
faylga asoslangan zaxiralash va tasvirga asoslangan zaxiralash – shu yoki
shunga o'xshash kompyuterda keyinchalik qayta tiklash uchun operatsion tizim
bilan butun diskning tasvirini yaratish mumkinligi;
137
bir nechta saqlash joylarida zaxira nusxalarini takrorlash (masalan,
mahalliy va tarmoq);
fayllarni saqlash va tanlab tiklashda qidirish;
deduplikatsiya (alohida modul) takroriy ma’lumotlarni ko‘chirmaslik
imkoniyati – nusxalarni qidirish nafaqat ma’lum bir foydalanuvchining
kompyuterida, balki barcha tarmoq foydalanuvchilarida amalga oshiriladi;
ish stansiyalari va serverlarni zaxira nusxasi yaratilganidan boshqa
uskunaga yoki virtual mashinaga (alohida modul) tiklash imkoniyati;
boshqaruv funksiyalarining mavjudligi – masofadan o‘rnatish,
zaxiralashdan oldin kompyuterlarni yoqish qobiliyati, zaxiralashdan oldin va keyin
buyruqlarni bajarish qobiliyati, zaxiralash paytida disk va tarmoqdagi yukni
aniqlash va boshqalar;
zaxira nusxalarini markazlashtirilgan boshqarish;
bulutli saqlashdan foydalanish (alohida modul).
Ma'lumotlarning yaxlitligini saqlashning asosiy kafolatlaridan biri ularning
zaxira nusxasini yaratishdir. Acronis True Image dasturi ushbu amaliyotni amalga
oshirishda rivojlangan xususiyatlarni taklif etadi, chunki bu dasturning asosiy
vazifalaridan biridir. 21.2-rasm. Acronis True Image dasturining asosiy oynasi.
138
Acronis True Image dasturini ishga tushirgandan so‘ng zaxira qilish
imkoniyatini beruvchi asosiy oynasi ochiladi (21.2-rasm). Unda uchta bo‘lim
mavjud: zaxiralash, faoliyat, tiklash. Zaxira nusxasini yaratish butun kompyuterdan, alohida disklardan va ularning
bo‘linmalaridan, shuningdek belgilangan papkadan va fayllardan butunlay tuzilishi
mumkin (21.3-rasm).
21.3-rasm. Zaxira nusxasini yaratish oynasi.