nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
ziddiyatini vujudga kelishi. Bunda boshqaruvchilar yopiq kompaniyada

|
ziddiyatini vujudga kelishi. Bunda boshqaruvchilar yopiq kompaniyada Pdf ko'rish
|
bet | 110/191 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 6,87 Mb. | | #121679 |
Bog'liq Korporativ siyosat pdfziddiyatini vujudga kelishi. Bunda boshqaruvchilar yopiq kompaniyada
salmoqli mavqega (statusga), ijtimoiy himoyaga, yuqori maosh va
bonuslarga ega bo'lishdan manfaatdor bo'lib, xolis ishtirokchilar esa
kapitalizatsiya va daromadlami o‘sishidan manfaatdor, manfaatdor
shaxslar (kompaniya kreditorlari va sheriklari) esa kompaniya bilan
uzoq muddatli, o‘zaro foydali va samarali faoliyatdan manfaatdor;
- Yopiq kompaniyani bozordagi raqobatbardoshliligini ta’minlash
va risklarini pasaytirish, investitsion jalbdorliligini oshirish, biznesini
tinmay rivojlantirish zarurati va shu kabi boshqa zaruratlar;
- o‘tish iqtisodiyotiga mansub mamlakatlarda yopiq kompaniyalar
korporativ siyosati modellaridagi bir qator muammoli nomutanosib-
liklaming kelib chiqishi va h.k.
Bu sabablaming ta’siri, ayniqsa, hozirda 0 ‘zbekistonda xususiy
lashtirish negizida vujudga kelgan yopiq kompaniyalar korporativ
siyosatining bosh maqsadiga erishish va vazifalarini bajarishi jarayonida
namoyon bo‘lmoqda (6.1-6.3 paragraflarga qaralsin).
Yopiq kompaniyalar korporativ siyosatida mulk egalari bo'lmish
ishtirokchilar huquqlarini himoyalash va manfaatlarini ta’minlashning
maqsadi - yopiq kompaniyaning biznesida ishtirokchilaming qonun
bilan kafolatlangan huquqlari himoyasini va qonuniy manfaatlarini
ta’minlovchi va qo‘llab-quvvatlovchi zaruriy hamda yetarli investitsion
va tadbirkorlik muhit tizimini yaratish.
Ishtirokchilaming
huquqlarini
himoyalash va
manfaatlarini
ta’minlash quyidagi asosiy vazifalami o‘z ichiga oladi:
- ishtirokchilaming qonun bilan kafolatlangan huquqlarini to'liq
amalga oshirilishini, himoyalanishini ta’minlash va tadbirkorlik
|
| |
muddatda 0 ‘zbekiston yopiq kompaniyalari korporativ siyosati

|
muddatda 0 ‘zbekiston yopiq kompaniyalari korporativ siyosati Pdf ko'rish
|
bet | 101/191 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 6,87 Mb. | | #121679 |
Bog'liq Korporativ siyosat pdfmuddatda 0 ‘zbekiston yopiq kompaniyalari korporativ siyosati
rivojlanishini bashorat qilsa boMadi. Buning uchun unda barcha
imkoniyatlar mavjud.
Yuqorida aytilganlar asosida MChJ va QMJlaming korporativ
boshqaruvi mexanizmini qonun asosida o‘rganish tavsiya etiladi.
Savollar
1. MChJ va QMJ nima va ulaming qanday xususiyatlarini bilasiz?
2. 0 ‘zbekistondagi MChJ va QMJlarida korporativ boshqamv
siyosatining qanday modeli qabul qilingan?
T opshiriqlar
1. 0 ‘zbekistonda MChJ va QMJ uchun qabul qilingan korporativ
siyosat modelini tavsiflang.
2. Terminlar !ug‘atini tuzing.
110
6.2. M as’uliyati cheklangan va qo'shim cha m as’uiiyatli
jam iyatlarning korporativ siyosat yuritish mexanizmi
Ushbu kitobning 5.2 paragrallda qo‘llanilgan yondashuv asosida
mas’uliyati cheklangan va qo'shimcha mas’uliyatli jamiyatlarning
(MChJ va QMJ) korporativ siyosat yuritish mexanizmini o'rganish
maqsadga muvofiq.
0 ‘zbekistonda MChJ va QMJning korporativ boshqaruv siyosatining
iqtisodiy-huquqiy konseptual asoslari va mexanizmi «Fuqarolik kodeksi»,
«Mehnat kodeksi»,
«Mas’uliyati cheklangan hamda qo'shimcha
mas’uliyatli jamiyatlar to‘g‘risida»gi Qonunlariga va boshqa tegishli
qonuniy-me’yoriy hujjatlarga harida MChJ va QMJlaming Ustavi va ichki
me’yoriy hujjatlariga asoslangan holda shakllangan.
Mexanizmning
tuzilmaviy
modeli
yopiq
aksiyadorlik
jamiyatlarinikiga o‘xshash boiib, uning tarkibiy qismlarini MChJ va
QMJning boshqaruv organlari tashkil etadi. Bu organlar (ulaming
a’zolari) ushbu mexanizmni harakatga keltiruvchi kuchlar hisoblanadi.
|
| |
средства - download

|
Qidiruv: средства | Технические средства диспетчерского и технологического управления 1,86 Mb. 1 | o'qib | | Системы управления обучением (lms) Learning подразумевается учебный процесс, в котором используются интерактивные электронные средства доставки информации, включая компакт-диски, корпоративные сети и Internet Курсовая 212 Kb. 9 | o'qib | | Образовательные программные средства для использования при преподавании физики гайбулова Гулнора Садуллаевна Information is covered about the software used in our country and abroad to meet the need for space knowledge, and the work being done to create its new versions Урок 32,44 Kb. 2 | o'qib | | Методы и средства защиты информации O'z arxitekturasida gost 28147-89 aqshning avvalgi shifrlash standartiga juda yaqin taxminan bir vaqtning o'zida ishlab chiqilgan va 1977 yildan 2001 yilgacha amalda bo'lgan des 86,74 Kb. 5 | o'qib | | Аппаратные и Программные Средства Мультимедиа Multimedia ovoz va tasvir ko’rinishidagi axborotlarga ishlov beruvchi dasturiy-apparat vositalar to’plamidir. Multimedia ovoz, ma’lumotlar va tasvirlarni hududiy, regional va global tarmoqlar 0,56 Mb. 6 | o'qib | | Публичная информация. Современные информационные технологии Xix в. "ручные" технологии: перо, чернильница, книга, элементарные ручные средства счета. Коммуникации осуществлялись путем доставки конной почтой писем, пакетов, депеш Презентация 1,8 Mb. 4 | o'qib | | Решения для ip-телефонии Ip-телефония или Voip (Voice over ip) – это технология, позволяющая использовать Интернет или любую другую ip-сеть в качестве средства организации и ведения телефонных разговоров и передачи факсов в режиме реального времени 4,14 Mb. 13 | o'qib |
1
| |
yaqin boMsa) - Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash

|
Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash Pdf ko'rish
|
bet | 103/191 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 6,87 Mb. | | #121679 |
Bog'liq Korporativ siyosat pdfyaqin boMsa).
Savollar
1. O'zbekistonda MChJ va QMJlari korporativ boshqamv siyosati
mexanizmi qanday jihatlardan iborat?
2. MChJ va QMJ korporativ siyosati mexanizmining iqtisodiy-
huquqiy asoslarini qanday qonunlar tashkil etadi?
T opshiriqlar
1. 0 ‘zbekistonda MChJ va QMJ uchun qabul qilingan korporativ
siyosat yuritish mexanizmini yoritib bering.
2. Terminlar lug'atini tuzing.
6.3. M as’ uliyati cheklangan va qo'shim cha m as’uliyatli
jam iyatlarning korporativ siyosati transparentligi
Barcha mamlakatiarda ochiq kompaniyalardagi singari yopiq
kompaniyalar faoliyati transparentligi muammosi muhim ahamiyatga
egaligiiigini kuzatish mumkin. Bunda yopiq kompaniyalar (mas’uliyati
cheklangan va qo'shimcha mas’uliyatli jamiyatlar) faoliyati bilan
bogMiq korporativ siyosat alohida o‘ringa ega boMib, uning asosiy
vazifalari qatoriga investitsion va operatsion risklami minimal
darajagacha pasaytiriJishiga qaratilgan informatsion shaffoflilikni
(transparentlilikni) ta’minlash kiradi.
Yopiq kompaniyalar korporativ siyosati transparentliligi deganda
ulami ichki va bozorlardagi faoliyati to‘g‘risidagi informatsiyalami
(ma’lumot va hisobotlami) mulk egalari (ishtirokchilari) va manfaatdor
shaxslar (tegishli davlat organlari, kompaniya kreditorlari va sheriklari)
uchun ochiqligi, oshkoraligi, aniqligi, toMiqligi, o‘z vaqtida (belgilangan
muddatlarda) berilishi va to‘g‘riligi, umuman olganda informatsion
shaffofliligi tushuniladi. Ma’lumot va hisobotlarlami ixtiyoriy (yoki
zarurat asosida) va majburiy ravishda transparentlilikning belgilangan
sifat darajasida berilishi mumkin boMganlari mavjud.
112
|
| |
va 
qo'yilgan - Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash

|
Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash Pdf ko'rish
|
bet | 140/191 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 6,87 Mb. | | #121679 |
Bog'liq Korporativ siyosat pdfva
qo'yilgan
maqsadlarga o‘z vaqtida erishish nuqtayi nazaridan
tavsifi,
kompaniyaning rejalashtirilgan yo‘nalish
bo‘yicha
ma’lum
mezon
ko‘rsatkichlari
va
cheklovlarini bajargan holda rivojlanishi.
Korporativ menejment tarkibi va asosiy kategoriyalarini ko‘rib
chiqishni uning samaradorligini haJ qiluvchi omillami aniqlash bilan
yakunlaymiz. Samarali кофогайу menejmentning asosiy hal etuvchi
omillari quyidagilardir:
-
tashqi sharoitga doimo moslashib boradigan asl maqsad,
kompaniya va biznesni rivojlantirishning ushbu biznes natijalari
141
iste’molchiiari (odamlar, umumjamoa, kompaniyalai, bozor muhiti,
butun bir jamiyat) talablariga mos keladigan maqsad va strategiyasi;
- kompaniyaning biznesn: eng kam xarajat bilan yuqori darajada
samarali boMishini ta’minlovchi (keng ma’noda talab darajasidagi
hajmda yuqori sifatli mahsulot) strategik yo'naltirilgan, moslashuvchan,
oqilona tarkibi (biznes-jarayonlar, tashkiliy tarkib, boshqaruv tarkibi,
kadrlar tarkibi);
- biznes jarayonda oqilona o‘zaro munosabatda boMuvchi va
biznes natijadorligini maqsad qilib qo‘ygan va shu bilan uning sifatli,
o‘z vaqtida, tejamkorlik asosida bo‘lishiga yo'naltirilgan yuqori
kompetentli o‘sib borayotgan xodimlar; zamonaviy axborot va
telekommunikatsiya texnologiyalari negizida qurilgan oqilona uslublar,
tamoyillar, texnologiya, jarayon va tamoyillami jamlagan biznesni olib
borish va menejmentning samarali tizimi;
- rahbarlikning moslashuvchan, ayni bir paytda strategik va
vaziyatli uslubiga, shuningdek, xodimlaming birgalikdagi, bir maqsadga
|
| |
Kutubxona bilan qanday ishlash munikin?

|
Kutubxona bilan qanday ishlash munikin?
|
bet | 85/133 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #134002 |
Bog'liq Ўзбек тили ва адабиети таълимида ахборот технологиялари Word variantiKutubxona bilan qanday ishlash munikin? Demak, yuqorida nylib o'tganimizdek elektron kutubxona resursiari kompyuter xolirasiga joylangan bo‘ladi. Bu kutubxona ma’lumotlari elektron ko'rinishda bo‘lib, kompyuterda raqamli formalda, niaxsus koinpyuterlar Serverlarda joylashadt. Elektron kutubxonadan loydalanish uchun kompyuter, modem va internet tarmog‘i bo'lishi yelurli. Biz esa shu kutubxona joylashgan internet manzilini bilsak kil'oya. Elektron kutubxonada mas’ul mutaxassislar ma’lumotlarni inuiituzam ravishda kompyuterga kiritadi va yig'adi. Ya’ni inn'himotlar doimo yangilanih turiladi va kutubxona hajmi kengayib boradi, Elektron kutubxonada kutubxonachi bodmaydi, shumng uchun zarur kitob yoki ma’lumotni kompyuter javonlaridan o'zingiz qidirasiz.
Buning uchun kompvuteringiz brauzerida kutubxona manzilini yozisliingiz kerak. Odatdagi kutubxona singan elektron kutubxona ina'lumotlari mavzu yoki alifbo bo'yicha tartiblanadi. ZiyoNET portal ham foydalanuvchilar uchun elektron kutubxona imkoniyalini taqdim etadi - buning uchun pertaining “Kutubxona” bo’limiga kirsangiz kifoya. So'nggi ma’lumotlarga ko'ra, portal kutubxonasidan 7000 ga yaqin turli hajmdagi va turli ko’rinishdagi ilmiy axborot resurslari joy olgan. Ular asosan yurtimiz oliy o'quv yurtlari, pedagog xodimlami qayta tayyorlash va malakasini oshirish institutlari, viloyat xalq ta’limi boshqarmalari, ilmiy tadqiqol institutlari va boshqa turli ta’lim muassasalarida hamkorlik qilib kelayotgan 400 ga yaqin mas’ullar ko'magida jamlanganini alohida e’tirof etish lozim. Eng muhimi, adabiyotlarning aksariyati o‘zbck tilidadir. Kutubxonada jamlangan adabiyotlar 9 ta yirik guruh toifasida tasniflanadi. O‘z-o‘zidan har bir guruh kichik bo’linmalarga bo’linadi.
Hozirgi vaqtda dunyoning ko'p davlatlarining o‘quv muassasalarida masofaviy ta’lim jarayonini aynan Moodie dasturiy majmuasidan foydalangan holda tashkillashtirilmoqda.
Shuningdek, O‘zbekistondagi ko’plab ta’lim muassasalarida aynan virtual ta’lim muhiti sifatida aynan Moodie dasturiy majmuasi foydalanib kelinmoqda.
Xususan, Toshkent axborot texnologiyalari universitetining virtual ta’lim muhiti - etuit.uz, O’zbekiston Milliy universitetining “Ochiq o'quv-axborot markazi”da, Xalq ta’lim vazirligi qoshidagi “Multimedia umumta’lim dasturlarini rivojlantirish markazi”- httprhmoodle.uzedu.uz/, Toshkent Turin Politcxnika universitetida - moodle.polito.uz va boshqa muassasalarda keng foydalanib kelinmoqda.
|
| |
Multimedia vositalari - 1-modul: ta’limda axborot texnologiyaiarining oʻRNl

|
1-modul: ta’limda axborot texnologiyaiarining oʻRNl
|
bet | 91/133 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #134002 |
Bog'liq Ўзбек тили ва адабиети таълимида ахборот технологиялари Word variantiMultimedia vositalari apparat vositalari va dasturiy vositafar kompleksi bo'lib, insonga tabiiy bo'lgan turli-tuman muhitlar, ya’ni: tovush, video, grafika, matn, animatsiya kabilardan foydalangan tarzda kompyuter bilan muloqot qilish imkonini beradigan vositalardir.
Multimedia vositalari. Adabiyot o'qitishda multimedia vositalandan foydalanishft o'qitish sifati va samaradorligini oshirishning eng samarali usullaridan biri hisoblanadi. Multimedia vositalari yordamida olib borilgan audio-video muloqot o'quvchining darsga bo'lgan qiziqishini va bilim olishga bo'lgan xavasini oshiradi.
Multimedia vositalariga audiokolonka, mikrofon. videoproektor, Web kamera, TV tuner, SD-ROM va boshqalar kiradi.
Multimedia vositalari o'quvchiga yakka tartibda shug'illanish imkonini beradi. O'quvchi o'qituvchining bcvosita ishtirokisiz ham materialni mustaqil uzlashtirishi mumkin bo'ladi.
Multimedia vositalari bilan ishlash. Video va audio multimedia vositalarini kompyuterda juda ko'p dasturlar orqali ishlatiladi. Video, audio bilan ishlovchi dasturlar qatoriga, jumladan, Windows Media Plaer, Winamp va boshqalar kiradi
Windows Media Plaer dasturini ishlatishni ko'rib o'tamiz. Windows o'matilgan barcha kompyuterlarda Windows Media Plaer dasturi Windows bilan birgalikda o'rnatilgan bo'ladi. Windows Media Plaer dasturini ishga tushirish uchun Windowsning Pusk tugmasi bosiladi. Keyin bosh menyudagi Programma menyusi ostidan Standartnoe qismiga kiriladi. Va Windows Media Plaer ishlatiladi. llgari qo'yilgan narsani ochish paytida “o'ng tugma” (hekoi) degan xabar paydo bo'lishi mumkin. Bu kompyuteming nolo‘g‘ri qo'shilganidan yoki saqlab qo'yilgan narsa noto‘g‘ri snqlanganligidan darak beradi.
Video ikkilik. Ta’lim jarayonida video, audio lavhalami niinioyish qilishda keng foydalaniladi. Ekrani katta televezorlami katta ckran sifatida videoko‘z orqadi materialni namoyish qilishda loydalanish murnkin.
Raqarnli fotoapparat - seminardagi yoki dars jarayonidagi olingan rastnlami kompyuterda qayta ishlash orqali slayd, videoproektor, kodoskop yordamida namoyish qiiish mumkin.
|
| |
Mavzuni mustahkamlash uchun savollar

|
Mavzuni mustahkamlash uchun savollar
|
bet | 88/133 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #134002 |
Bog'liq Ўзбек тили ва адабиети таълимида ахборот технологиялари Word variantiMavzuni mustahkamlash uchun savollar:
ZiyoNet jamoat axborot ta’lim portali qachon ish boshlagan?
ID.UZ qanday sayt?
Pedagog.tdpu.uz - qanday sayt?
http://mv.cstudv.uz- qanday sayt?
Elektron kutubxona haqida nimalarni bilasiz?
Ensiklopediya nima, ruling qanday turlari bor?
Virtual muzey deganda nimani tushunasiz?
Elektron kutubxona, virtual ensiklopediya va virtual muzeylami yaratish bo’yicha respubhkamizda qanday ishlar amalga oshirilmoqda? Asosiy tushunchalar:
Tarmoq (Set, Network) - o‘zaro ma’lumotiar almashish imkoniyatiga ega bo‘lgan Kompyuterlar yoki qurilmalar guruhi.
Virtual (вертуалный, virtual) - voqey bo’lib ko’ringan, biroq vnzifalari boshqa moslarnalar tomonidan bajariladigan funksional moslama ta’rifi.
Muzey - (lot. museum- muzalar ibodathonasi) - san’at asarlan, larixiy, ilmiy, kundalik, sanoat, qishloq xo’jalik ash’yolari, buyuk shaxslarning hayoti va ijodi haqida hikoya qiluvchi materiallar In'plovchi, saqlovchi va omma e’tiboriga havola etuvchi maskandir.
Elektron ta’lim resurslari - elektron ta’lim jarayonini iashkillashtirishga qo’yiladigan texnik va dasturiy talablar, elektron tn’lim jarayonini amalga oshirish bosqichlari.
Elektron ta’lim - axborot-kommunikatsiya texnologiyalari asosidagi ta’limning turli ko’rinishlanni anglatuvchi keng tushunchadir.
Elektron kutubxona (электронная биолиотека, E-library) - luzilishi jihatidan oddiy kutubxonadan deyarli farq qilmaydi.
Ensiklopediya yunoncha barcha bilimlar doirasida ta’lim olish yoki qoinus ilmiy yoki ilmiy-ommabop nashrdir.
Portal - ma’lum bir sohagagina tegishli bo’lgan ma’lumotlarni o'zida saqlovchi saytlami o‘zaro bog'lovchi sayt.
Ta’lim va tarbiyaga bag‘ishlangan saytlar - ta’lim muassasasi haqidagi ma’lumotlarni keng ommaga tanishtirish, ta’lim muassasasida faoliyat olib boruvchilar hamda o’quvchilarni ta’lim muassasasi bilan doimiy aloqasini ta’minlab turish maqsadida yaratiladi.
|
| |
yo'naltirilgan o'zaro aloqadorligiga asoslangan ilg‘or korporativ

|
yo'naltirilgan o'zaro aloqadorligiga asoslangan ilg‘or korporativ Pdf ko'rish
|
bet | 141/191 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 6,87 Mb. | | #121679 |
Bog'liq Korporativ siyosat pdfyo'naltirilgan o'zaro aloqadorligiga asoslangan ilg‘or korporativ
madaniyat. Korporativ madaniyat - barcha tarkibiy bo‘lininalar va
jamoaning alohida a’zolarini asl maqsad va strategiya doirasida
qo‘yilgan maqsadlarga erishish sari muvofiqlashtiruvchi kuchli strategik
vositadir.
142
ILOVA 3.
1HRT tomonidan tavsiya etilgan tamoyillar va korporativ siyosat
yuritishning namunaviy kodeksi
3.1. Korporativ bosbqaruv tamoyillari
Iqtisodiy hamkorlik va rivojlanish (taraqqiyot) tashkiloti (IHRT)
tomonidan 1999-yilda ishlab chiqilgan quyidagi tamoyillar tavsiya
etilgan:
1. Aksiyadorlaming huquqlari;
2. Aksiyadorlarga teng munosabatda bo‘lish;
3. Manfaatdor shaxslaming roli;
4. Informatsiyani ochib berish va shaffoflilik;
5. Boshqaruvning majburiyatlari.
I. Aksiyadorlaming huquqlari
Korporativ boshqaruv tuzilmasi aksiyadorlar huquqini ximoya
qilishi short.
Aksiyadorlaming mulkiy huquqlari mavjud. Masalan, oddiy
aksiyani sotib olish, sotish va berish. Oddiy aksiya investorga
korporatsiya foydasining ma’lum qismiga egalik huquqini beradi va
uning javobgarligini investitsiya miqdori bilan
cheklaydi. Bundan
tashqari oddiy aksiya koфoгatsiya haqida ma’lumot olish huquqini va
aksiyadorlar umumiy yig'ilishida ishtirok etib, ovoz berish yo‘li bilan
korporatsiya faoliyatiga ta’sir o‘tkazish huquqini beradi.
Ammo,
amaliyotda
кофога1з1уаш
aksiyadorlar
o‘rtasida
referendum
o'tkazish
yo‘li
bilan
boshqarishning
|
| |
Taqdimot ishlari dasturlari

|
Taqdimot ishlari dasturlari
|
bet | 92/133 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #134002 |
Bog'liq Ўзбек тили ва адабиети таълимида ахборот технологиялари Word variantiTaqdimot ishlari dasturlari
Makintosh va Windows muhitlarida ishlatiiuvchi taqdimot dasturlari paketidan anchadan buyon mavjud dasturlar guruhini iqratib ko'rsatish mumkin. Bu guruhga Lotus firmasining Freelange < iranhics, Softvare Publishing firmasining Hanvard Graphics, Microsoft kompaniyasming Power Point dasturlari kiradi. Bu diisturlami ishlab chiquvcliilar har xil yangi rusumda ishlatiladigan vositalami ko'paytirib imkoniyatlarini kengaytiradilar.
Makintosh va Windows muhitlaridagi yangi turdagi taqdimot dasturlari paketi multimedia vositalarini yanada to'liq ishlatishga mo'ljallangan. Bu dasturlar video va tovushli fayllarni qulay uzatish (import qtlish), diagramalarda animatsiya vositalaridan keng lixlalanish imkonini beradi.
Yangi turdagi taqdimot dasturlari qatoriga Makromedia lirnitisining Action hamda Gold Disk firmasining Astound dasturlari paketi kiradi.
Power Point dasturi MS OFFICE dasturlari tarkibiga kiradi. I indan foydalanish oson va qulay. Dasturni o'rgatuvchi o‘quv dasturi, tayyor taqdimot namunalari, matn bilan ishlash vositalari, lioshlovchilar uchun foydali yordam tizimi mavjud.
Power Point dasturi ichki multimedia vositalari boTmasada, bu vositalami OLE - 2 texnologiyasi yordamida kengaytirish va lo'ldirish mumkin.
Astound dasturi yangi taqdimot dasturlari ichida eng ynxsliilaridandir. U ishlatilishi soddaligi bilan ajralib turadi. Tovushli kliplar, harakatli tasvirlar va multimedianing boshqa eleraentlaridan bn vaqtning o'zida baravar (sinxron) ishlatishga imkon beradi. Taqdimot dasturlari ichidan OS/2 va Makintosh muhitida ishlovchi ixchamlashtirish, birlashtinsh va dizayn vositalariga ega Abobe Persuasion dasturini Windows muhitida ishlovchi kuchli rasm chizish vositalari qulay boshqaruvga ega Novell Presentations dasturini, hamda slayd -ko'rgazmalar uchun Lifeboat Publishers firmasining Demo-it dasturini. taqdimotlar imkoniyatlarini kengaytirish uchun mo‘lallangan Macromedia firmasining Director dasturlarini alohida e’tiborga olish kerak bo'ladi.
|
| |
AJ (kompaniya) shakli chetdan avtomatik kirib kelgan va milliy

|
AJ (kompaniya) shakli chetdan avtomatik kirib kelgan va milliy Pdf ko'rish
|
bet | 100/191 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 6,87 Mb. | | #121679 |
Bog'liq Korporativ siyosat pdfAJ (kompaniya) shakli chetdan avtomatik kirib kelgan va milliy
xususiylashtirish modeliga unchalik qofiyador boMmasligi mumkin. Ular
ochiq AJlariga nisbatan qimmatli qog'ozlar bozorida samarasiz, MChJ
va QMJlarga nisbatan ulaming korporativ boshqaruvi mexanizmi
ortiqcha va murakkab talablami keltirib chiqarganligi uchun (AJ
109
boMganligi sababli) mulk egalariga kompaniyani (yopiq AJni) bevosita
boshqarish bilan bog'liq ma’lum muammolami vujudga keltiradi.
Agarda MChJlarda davlatga tegishli ulush mavjud boMsa, unda ulardagi
korporativ boshqaruv sivosatiga davlat vakilining ta’siri juda katta
boMadi (shunday aksiyadorlik jamiyatlariga o'xshash holda).
Bunda 0 ‘zbekistonda MChJ va QMJlar uchun joriy qilingan
korporativ siyosat modelining holatini hamda uni jahon tajribasida
mavjud bo‘lgan modellar bilan ba’zi o'xshashlik jihatlarini (va farqlami)
solishtirma tahlili shuni ko‘rsatadiki, unda investorlar uchun raqobatli
kurash va ulaming risklarini pasaytirish, huquqlarini himoyalash va
qonuniy manfaatlarini ta’minlanishini masalalari ko‘pgina o‘tish
iqtisodiyotini
boshidan kechirayotgan
davlatlardagi
singari
o‘z
yechimini toMiqligicha topmay kelmoqda. Natijada, investorlar uchun
o‘z huquqlarini himoyalash va manfaatlarini ta’minlash muammolarini
hal qilish ko‘pincha aimmatga tushmoqda. Bundan tashqari, hozirda
MChJ va QMJlarga korporativ obligatsiyalar chiqarish ma’n etilgan. Bu
esa mamlakatdagi investitsion muhit va MChJ hada QMJlar rivojiga
salbiy ta’sir ko‘rsatmay qolmayapti.
Aytish mumkinki, mavjud muammolar bartaraf etilsa, o‘rta va uzoq
|
| |
Kommunikativ qobiliyat nima?

|
Kommunikativ qobiliyat nima?
|
bet | 91/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating19. Kommunikativ qobiliyat nima?
Ko’tarinki ruhda faol dars o’tish shakli
Muloqot vaziyatni to’g’ri tashkil etish va mustaqil fikrlashdir
*pedagogik o’zaro aloqalar doirasidagi o’ziga xos tarzda namoyon bo’ladigan muloqot qobiliyatidir
Yoshlarni sevish, ular bilan ijtimoiy munosabatlarda to’g’ri muomala qilish madaniyati
20. Maktab tarixida ta’limning mukammal jamoa shakli bo’lgan sinf-dars tizimi qachon va kim tomonidan yaratilgan?
1985 yilda K. Ushinskiy tomonidan
XI asr oxirida Xorazmiy tomonidan
XV asrda Petstolitstsi tomonidan
*XVII asr boshlarida Ya.A.Komenskiy tomonidan
21 Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash tartibi kim tomonidan belgilanadi?
Prezident
Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi
*O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi
Oliy Majlis
22. «Pedagogik faoliyat bilan shug’ullanish huquqi» haqida qaysi qonun hujjatida bayon etilgan?
Kadrlar tayyorlash milliy dasturida
O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida
Mehnat kodeksida
*Ta’lim to’g’risidagi qonunda
23. O’qitishning texnik vositalaridan foydalanish metodi qaysi metodlar guruhiga kiradi?
Induktiv metodi
Rag’batlantirish metodi
O’z-o’zini nazorat qilish metodiga
*O’qitishning ko’rgazmalilik metodiga
24. Masofaviy ta’limda qanday tashkiliy shakllardan foydalaniladi?
Ma’ruza, seminar mashg‘uloti, maslahatlar, laboratoriya ishlari, tyutorial.
*Ma’ruza, suxbat, dialog, munozara, ishbilarmonlik o‘yinlari.
Ma’ruza, aqliy xujum, insert va zig-zag texnikalari.
Barchasi to‘g‘ri.
|
| |
O`quv jarayonini psixologik ta`minlash bu-

|
O`quv jarayonini psixologik ta`minlash bu-
|
bet | 100/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating16. O`quv jarayonini psixologik ta`minlash bu-
a)- O`quv faoliyati motivlarini aniqlash va ular orqali o`quv faoliyatiga extiyoj uyg`otish.
b)- O`quv jarayonini psixologik turkum, o`quv metodik adabiyotlar, ishlanmalar bilan ta`minlash.
c)- O`quv faoliyatining ijobiy ruhda kechishi uchun shart-sharoit yaratish.
*d) O`quv faoliyati motivlarini aniqlashga ehtiyoj uyg`otish va o`quv faoliyatining ijobiy emotsional ruhda kechishi uchun shart-sharoitlar yaratish.
17. O`qituvchining diqqatni taqsimlash qobiliyati nima bilan belgilanadi?
a)- Muomala va muloqot o`rnatish qobiliyati
b)-Ixtiyoriy, ixtiyorsiz va Ixtiyoriy diqqatdan keyingi diqqatning kuchliligi
c)- Ixtiyoriy diqqatdan keyingi diqqatning kuchliligi
*d) Bir necha ob`ektlarga bir davrning o`zida o`z munosabatini bildirish o`quvi
18. O`quvchilarning ijodiy imkoniyatlarini o`stirishda pedagog avvalo qanday qobiliyatga ega bo`lishi lozim?
*a) Muomala va muloqot o`rnatish qobiliyati
b)- Oson yo`l bilan murakkab bilimlarni tushuntirish qobiliyati
c)- Tashabbusga, ijodga ilhomlantirish qobiliyati
d) - Bir necha ob`ektlarga bir davrning o`zida o`z munosabatini bildira olish qobiliyati
19. O`quv-tarbiya ishlarini rejalashtirish va natijasini oldindan aytish qobiliyati – bu
a)- Muomala va muloqot o`rnatish qobiliyati
b)- Oson yo`l bilan murakkab bilimlarni tushuntirish qobiliyati
c)- Tashabbusga, ijodga ilhomlantirish qobiliyati
*d) Konstruktiv qobiliyat
20. Shaxs uchun taraqqiyotning har bir bosqichida shunday odamlar guruhi bo`ladiki, shaxs ularning xohish-istaklari, niyatlari, qiziqishlari, harakat normalari, fikrlariga ergashishga tayyor bo`ladi, xatti-harakatlaridan andoza oladi va ularga taqlid qiladi. Psixologiyada bunday guruh ...
a)- Olomon deb ataladi
b)- Oila deb ataladi
c)- Negativ guruh deb ataladi
*d) Referent guruh deb ataladi
|
| |
O’qitishning shaxsga yo’naltirilgan texnologiyalariga quyidagi asosiy printsiplar xos bo’ladi

|
O’qitishning shaxsga yo’naltirilgan texnologiyalariga quyidagi asosiy printsiplar xos bo’ladi
|
bet | 93/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating32.O’qitishning shaxsga yo’naltirilgan texnologiyalariga quyidagi asosiy printsiplar xos bo’ladi:
Insonparvarlik
Hamkorlik
Erkin tarbiyalash
*Barchasi to’g’ri
33.Muammoli ta’limni Chikagoda tashkil etgan tajriba maktabida kim birinchi bo’lib qo’llagan?
*DJ.Dyui 1894 yilda
Komenskiy
Bespalko
Monaxov
34.“Inson resursiga investitsiyani to’g’ri tikkanligida” deb ta’kidlagan davlat qaysi?
*Janubiy Koreya
Finlandiya
AQSH
Germaniya
35. Yaponiyada boshlang’ich ta’limda bolalar davlat hisobidagi 1945 kandji ieroglifdan nechtasi yod olishi kerak?
*1006ta
1000 ta
900 ta
800 ta
35.“Yo hayotga tayyorlaymiz, yoki — imtihonlarga. Biz birinchisini tanlaymiz” shiori tarafdorlari kimlar?
Janubiy Koreya
*Finlandiya
AQSH
Germaniya
2.2 O’QUV FAOLIYATINI BOSHQARISH PSIXOLOGIYASI O’QUV MODULI
1. Muloqot deganda nimani tushunasiz?
*a) Fikr almashish, bir-birini tushunish
b)-Birovlarga ta`sirko’rsatish
c)-Maslahatlashish, fikrlashish, suhbatlashish faoliyati
d)-Mimika, xatti-harakat, monolog aytish
2.Individ kamolotining eng yuqori bosqichi nima deb ataladi?
a)- sub`ekt
* b) komil inson
c)-shaxs
d)-odam
3.Motiv deb nimaga aytiladi?
a)-Maqsadlar sari yo,l
b)-Yo’nalishlar omili
c)-usullar majmui
*d) Harakatga yo’naltiruchi turtki, kuch, sabab
|
| |
Shaxsbu- - 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating

|
3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating
|
bet | 96/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating19. Shaxsbu-
a)- barchaijtimoiymunosabatlarmajmuidir;
b)-ma`lumpsixikrivojlanishdarajasigaerishganodamdir;
*c) shaxslararovaijtimoiymunosabatlarningsub`ektibulgan, onglifaoliyatko’rsataoladiganbetakrorindividdir;
d) - jamiyatningqobiliyatlia`zosidir;
20. Xotirabu-
a)- avvalgiegallanganbilimlarniesdasaqlash;
b)-avvalgiegallangantajribalarniamaliyfaoliyatdaqo’llashdaniboratpsixikjarayon;
c)-odamningsezgivaidrokgaaylangano’ztajribalariniqaytatiklayolishqobiliyati;
*d) o’quchiningo’tmishtajribalariniesdaolibqolish, esdasaqlashvaqaytatiklashvaunutishbilanboglikbo’lganpsixikjarayondir;
21. Irodadeganda-
a)- damningtashqimuxitivao’zinio’zgartirishgaqaratilganimpulsivxarakatitushuniladi;
b)-odamningtashqiolamta`siridakelibchiqadiganxarakatlaritushuniladi;
c)-motivlarta`siridakelibchiqqanharakatlartushuniladi;
*d) odamningongliravishdaqo’yilganmaqsadlarigaerishishgaqaratilganvaqarshiliklarniyengishdaifodalanganxarakatigaaytiladi;
22. Individual psixologikxususiyatlargaqaysilarkiradi?
*a)harakter, temperament, qobiliyat
b)-Xotira, diqqat, xayol
c)-Idrok, iroda, xayol
d)-Diqqat, Tafakkur, iroda
23.Insonpsixikasiqandayshakllardanamoyonbo’ladi.
a)- psixikxislatlar, ong, iroda.
b)-psixikfazilatlar, xissiyot, iroda.
*c) psixikjarayonlar, psixikholatlar, individual psixologikxususiyatlar.
d)-aqliysaloxiyat, ishuslubi.
24.Individkamolotiningengyuqoribosqichinima deb ataladi?
a)- sub`ekt
*b) komilinson
c)-shaxs
d)-odam
25. Noverbalmuloqotelementlariniko‘rsating?
*a) Mimika, hatti-harakat, ko‘zharakati, nigoh, ovozohangi, nafasolishi, tanaholati
b) -Ko‘zharakati, ovoz, kiyim, savol-javob
c) - Hatti- harakat, mimika, savolberish, ovozohangi
d) - ovozohangi, nafasolishi, tanaholati
|
| |
O`qituvchiningkommunikativqobiliyati?

|
O`qituvchiningkommunikativqobiliyati?
|
bet | 95/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating11. O`qituvchiningkommunikativqobiliyati?
* a) O`quvchilarbilantiltopishaolish, o`zsuhbativaso`zlaribilanularniqiziqtiraolishvajalb eta olish.
b)- His- tuyg`uorqalio`quvchilargata`siro`tkazaolish.
c)-Noan`anaviydarsnitashkilqilaolish.
d)- Harbirmashg`ulotuchuno`quv- tarbiyaviyishlarnisamaralirejalashtirish.
12. Perseptivqobiliyatnima?
a)- Tashkiliyishlarniuyushtirishvaungarahbarlikqilish.
b)O`zfaninichuqurvakenghajmdabilishvadarsdapredmetlararobog`lanishlarniamalgaoshirish.
*c) Qisqadaqiqalardaauditoriyaholatininidrokqilish.
d)-Barchao`quvchilare`tiborinibirmaqsadgayo’naltiraolishqobilyati
13. Qaysi yosh davridabolalarningxulq-atvoridaso`zgakirmaslik, o`jarlik, tajanglik, o`zkamchiliklarini tan olmaslik, urushqoqlikkabisalbiyalomatlaryaqqolnamoyonbo`ladi?
a)- Bolalikning 2-davrida
* b)O`smirlikdavrida
c)-O`rtayetuklikdavrining 1-bosqichida
d)-To`g`rijavobyo`q
14. Pedagogikpsixologiyaningmurakkabvakamtadqiqetilganbo`limi – bu ...
a)- Ta`limpsixologiyasi
*b) Pedagogshaxsipsixologiyasi
c)-Xalqta`limidapsixologikxizmat
d)-Tarbiyapsixologiyasi
15. Psixologiyadatug`malikalomatlarigaegabo`lgan individual sifatlar ...
a)- Iste`dod deb ataladi
b)-Iqtidor deb ataladi
* c)Layoqatlar deb ataladi
d)-Daholik deb ataladi
16. Jinsiyyetilishbilanasoslanib, neytralasabtizimidapsixologiko`zgarishlarbilanbelgilanadigan yosh davrikrizisiqachonro`yberadi?
* a)12-15 yoshlarda
b)- 13-22 yoshlarda
c)- 14-17 yoshlarda
d)- 13-20 yoshlarda
17.Faoliyatningqandayturlaribor?
*a)O'yin, o’qish, mexnat
b)-Muomala, madaniyat
c)-Ma`rifat, muomala
d)-Jismoiyaqliy
18. Shaxslararomunosabatlarbu -
* a)odamlarurtasidafaoliyatvaguruxlardagimulokotjarayonidakelibchikadiganmunosabatlardir;
b)-raxbarvaungabuysinuvchilarurtasidagimunosabatdir;
c)-tarbiyachivatarbiyalanuvchilarurtasidagimunosabatdi;
d)-faoliyatjarayonidashaxslarurtasidagi dialog jarayondir;
|
| |
Qobiliyat bu- - 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating

26. Qobiliyat bu-
a)- xulq-atvoribo’lib, odamningkimliginibilibolishimkoniyatiniyaratadi;
b)-buvoqe`likniaksettirishjarayonidanboshqanarsaemas;
c)-buboshqamiyasuyaginituzilishidako’rinadigan bosh miyatuzilishixususiyatlaridir;
*d) buodamningfaoliyatiorqaliorttirilgan individual psixologikxususiyati
27. Psixologiyaningasosiykategoriyalarito`g`riberilganqatorniko`rsating.
*a) Ong, shaxs, muomala, faoliyat, motivatsiya
b)-Xotira, tafakkur, tasavvur, nutq, xayol, idrok, ong
c)- Temperament, xarakter, qobiliyat, nutq, ishuslubi, xayol
d)-Kuzatish, suhbat, test, eksperiment, anketa, interpretatsiya
28. Psixologiya ...
a)- Shaxsvauningshakllanishihaqidagifandir
b)-Xulqvauningbuzilishihaqidagifandir
*c)Psixikaningqonuniyatlari, mexanizmlarivafaktlarihaqidagifandir
d)-Kuzatish, suhbat, test, eksperiment, anketa, interpretatsiya, psixikjarayonlarhaqidagifandir
29.Kichikmaktabyoshidagio’quvchilarningob`ektlarinibir-biridanfarqlashdagiqiyinchilikqaysibilishjarayonigategishli?
*a) taffakuriga
b)-idrokka
c)-sezgiga
d)-diqqatiga
30.Hayotiy voqealarbilanfantaziyaningo’zaroaralashibketishxususiyatiqaysiyoshdagio’quvchilarxayoligaxos?
* a) kichikmaktabyoshi
b)-maktabgacha
c)-o’smir
d)-o`spirin
AMALIYOTCHI PSIXOLOGLAR ( mutahassislik)
1. Ta’lim jarayoni nimalar bilan izohlanadi?
*a)ta’lim jarayoni o`rganish xususiyati
b)- o`rgatish, o`rganib olish
c)- uni hayotga tadbiq etish
d)-barcha javoblar to’g’ri
2.Guruhlar va ularning psixologik xususiyatlari, shuningdek, guruhlardagi shaxslarning xulqi va faoliyati qonuniyatlarini…….
a)- Differensial psixologiya o`rganadi
b)- Umumiy psixologiya o`rganadi
c)- Maxsus psixologiya va psixofiziologiya fanlari o`rganadi
|
O‘qitishning induviduallashtirish texnologiyasi qanday olib boriladi?

|
O‘qitishning induviduallashtirish texnologiyasi qanday olib boriladi?
|
bet | 90/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating 14. O‘qitishning induviduallashtirish texnologiyasi qanday olib boriladi?
Mashg‘ulotlar bir vaqtni o‘zida ikkita sinfda olib boriladi
*O‘qituvchi faqat birgina o‘quvchi bilan o‘zaro munosabatda bo‘lib, o‘quvchi esa faqat o‘qitish vositalari (kitob, kom’yuter) bilan o‘zaro aloqada bo‘ladi
Mashg‘ulot darsdan keyin guruh-guruh bo‘lib o‘tkaziladi
Odatdagi dars mashg‘uloti
15. Shaxs rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar qaysilar?
Axborot, bilim, ko‘nikma malaka shaxs
Faoliyat, kamolot, dars, jamoa
*Irsiyat, muhit, ta’lim- tarbiya
Ta’lim va tarbiya
16. O‘z-o‘zini tarbiyalashda nimalardan foydalaniladi?
O‘z-o‘zini, maktab, jamoa, oilani kuzatish
*O‘z-o‘ziga baho berish, o‘z-o‘zini kuzatish, o‘z-o‘zini anglash, o‘z-o‘zini ishontirish
O‘zgalar fikrini eshitish
O‘z his-tuyg‘ularini tarbiyalash
17. O’qituvchining pertseptiv qobiliyati nima?
O’quvchilarni o’ziga ishontira olish muloqotiga tez kirishish
Harakatchanlik, tashabbuskorlik, o’quvchilarni o’z izidan ergashtira olish
O’qituvchini o’z-o’zini, kayfiyatini, his-tuyg’usini, asab va ruhiy holatini boshqara olish
*Kasbiy hushyorlik, boshqa shaxslarning his-tuyg’u va kayfiyatlariga sherik bo’lish
18. Pedagogik texnologiya nima?
pedagogik texnologiya – ta’lim-tarbiyadan ko’zlangan maqsadga erishish uchun qulay usullardan foydalanish
pedagogik texnologiya – oldindan loyihalashtirilgan va rejalashtirilgan o’quv-tarbiya jarayonidir
*pedagogik texnologiya – bu ta’lim shakllarini qulaylashtirish maqsadida texnik vositalar, inson salohiyati hamda ularning o’zaro ta‘sirini inobatga olib, o’qitish va bilim o’zlashtirishning barcha jarayonlarini belgilash, yaratish va qo’llashning tizimli metodidir
pedagogik texnologiya - bu ta‘lim jarayonini jadallashtirish maqsadida eng maqbul usullardan foydalanish imkoniyatidir
|
| |
Germaniyaning aynan qaysi shaharlarida boshlang’ich ta’lim 6 yil davom etadi?

|
Germaniyaning aynan qaysi shaharlarida boshlang’ich ta’lim 6 yil davom etadi?
|
bet | 92/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating25.Germaniyaning aynan qaysi shaharlarida boshlang’ich ta’lim 6 yil davom etadi?
Gessen va Shimoliy Reyn-Vestfaliyada
*Berlin va Branderburgda
SHagen va Geydelbergda
Berlinda
26.Fransiyada boshlang’ich ta’lim qanday xususiyatga ega?
*Majburiy va bepul
Ihtiyoriy va pullik
Ihtiyoriy va bepul
Majburiy va bepul
27.“Intizomsiz maktab bamisoli suvsiz tegirmondir”fikrining muallifi kim.
*Ya.A.Komenskiy
Iogann Genrix Pestalotstsi
Fridrix Vilg’gelg’m Adolg’f Disterveg
Lev Nikolaevich Tolstoy
28.Didaktika atamasini kim fanga kiritgan?
*V. Ratke
Ya.A.Komenskiy
Pestalotsi
Adolf Disterveg
29.1972 yilda qanday komissiya tashkil topdi?
*“Ta’limni rivojlantirish masalalari” bo’yicha Xalqaro Komissiya
“Ta’lim texnologiyasi”
“Dasturlashtirilgan ta’lim”
“ Pedagogik ta’lim texnologiyasi”
30.“Ta’lim texnologiyasi” tushunchasi nechanchi yillardan qo‘llanila boshlangan?
a) *1940- 50-yillar;
b) 1950- 60-yillar;
c) 1970-yillar;
d) 1980- 90-yillar;
31.Masofaviy o‘qitish nima?
a) *masofaviy o‘qitish bu, maxsus pedagogik-psixologik va axborot kommunikatsion texnologiyalar muhitida, bir-biridan uzoqda bo‘lgan ta’lim oluvchilarining bilvosita aloqasi;
b) texnologik jihatdan muloqot qiluvchi o‘qituvchi va o‘quvchi-talabaning aloqa jarayoni;
c) masofaviy o‘qitish jarayoni qatnashchilarining axborot texnologiyalari vositalari yordamida sinxron va asinxron muloqoti;
d) ta’lim oluvchilarning mustaqil ravishda kompyuter texnologiyalaridan foydalangan holda o‘z ustida ishlashi;
|
| |
MAVZU: “Qarolar falsafasi”ning mazmuni va mohiyati

|
MAVZU: “Qarolar falsafasi”ning mazmuni va mohiyati
|
bet | 91/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
MAVZU: “Qarolar falsafasi”ning mazmuni va mohiyati
DARSNING MAQSADI:
a) ta’limiy: o‘quvchilarga “Qarolar falsafasi” mazmuni va uning g‘oyaviy-badiiy ahamiyati haqida yangi bilim berish;
b) tarbiyaviy: : o‘quvchilarda ota-onaga hurmat fazilatini yanada shakllantirsh;
d) rivojlantiruvchi: o‘quvchilarni o‘z-o‘zini rivojlantirishga o‘rgatish, mavzu yuzasidan olgan bilimlarini hayotiy vaziyatlarga qo‘llay bilishiga erishish.
Mavzuga oid shakllantiriladigan kompetensiyalar:
a) tayanch kompetensiya(lar): TK1, TK2;
b) fanga oid kompetensiya(lar): FK1.
Dars turi: yangi tushuncha, bilimlarni shakllantiruvchi.
Dars uslubi: an’anaviy.
Dars jihozlari: darslik, adabiyotshunoslik atamalari lug‘ati, mavzuga oid ilmiy adabiyotlar, slaydlar, bukletlar, tarqatma materiallar, ko‘rgazmali qurollar (audio, video, fotolavhalar, jadvallar) jamlanmasi.
|
| |
Erkin bozor narxi - Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh

174
Bozor koʻlamiga koʻra, narxlar xududiy (mintaqaviy), milliy va xalqaro bozor
narxlariga boʻlinadi.
Hududiy narx — faqat maʼlum hududiy bozorga xos boʻlib, u shu hudud
doirasidagi omillar taʼsirida hosil boʻladi.
Milliy bozor narxi — bir mamlakat doirasida
amal qiluvchi va ularning
xususiyatini aks ettiruvchi narxlardir.
Xalqaro narx — muayyan tovarga ketgan baynalminal harajatlarni, tovarning
nafliligi jihatidan jahon standarti talabiga mos kelish darajasini va xalqaro bozordagi
talab va taklif nisbatini hisobga oladi.
Narxlar farqining miqdoriy ifodasi
narx diapazoni
deyiladi. Narx diapazoni
narxlar oraligʻining puldagi ifodasidir. narx diapazoni quyi, oʻrta va yuqori narxlarni
oʻz ichiga oladi. Bu diapazon qanchalik katta boʻlsa, tovar muomalasi shunchalik
tez yuz beradi, talab bilan narx oʻzaro bogʻlanadi.
Iqtisodiyot bir-biriga bogʻliq va yagona boʻlganidan turli tovarlar va xizmatlar
narxlari bir-birini yuzaga chiqaradi, toʻldiradi va oʻzaro taʼsir koʻrsatadi. Ularning
har biri oʻzi bilan bogʻliq keyingi mahsulot harajatlarini shakllantiradi. Koʻpgina
sohalarda ishlatiladigan eng muhim iqtisodiy resurlar (metall, neft, ko’mir, gaz,
yogʻoch, bugʻdoy, paxta kabi tovarlar) narxining oʻzgarishi bozordagi jami narxlar
nisbatiga taʼsir koʻrsatadi.
Foydaga yo’naltirilgan narxlar

179
qisqa muddatli narx belgilash maqsadlariga ega bo’lishi mumkin. Asosiysi, ular
korxonaning strategik va joriy rejalari bilan bog’langan bo’lishi kerak. Masalan,
agar korxonaning stratagik rejalashtirishlari harajatlarning nazoratiga asoslangan
bo’lsa, unda narx belgilash maqsadi qisqa muddatli davrda joriy foydani
ko’paytirishdan, uzoq muddatlida esa o’rta haridorga mo’ljallashdan iborat bo’lishi
mumkin.
Shunday qilib, narx belgilash maqsadini tanlaganda talabning strukturasi va
kattaligi, raqobatchilarning harajatlari va narxlari asosiy omillar hisoblanadi.
Narx siyosatini yaratish
Narx siyosati odatda quyidagi savollarga javob beradigan hujjat tarzida
yoritiladi:
*d) Ijtimoiy psixologiya o`rganadi 

3. Yosh davrlar va pedagogik psixologiyaning asosiy muammosi – bu

*d) Ijtimoiy psixologiya o`rganadi
3. Yosh davrlar va pedagogik psixologiyaning asosiy muammosi – bu ...
*a) Bolaning psixik rivojlanishidir
b)Xulqning buzilishidir
c)- Perversiyalardir
d) Bola shaxsining shakllanishidir
4. Psixologiyaning asosiy kategoriyalari to`g`ri berilgan qatorni ko`rsating
*a)Ong, shaxs, muomala, faoliyat, motivatsiya
b)- Xotira, tafakkur, tasavvur, nutq, hayol, idrok, ong
c)- Temperament, xarakter, qobiliyat, nutq, ish uslubi, hayol
d)- Xarakter, qobiliyat, nutq, ish uslubi, hayol
5. Kichik maktab yoshi to`g`ri berilgan qatorni ko`rsating
a)- 5-8 yoshdan 11-14 yoshgacha
b)- 6-7 yoshdan 12-14 yoshgacha
c)- 5-8 yoshdan 11-13 yoshgacha
*d) 6-7 yoshdan 10-11 yoshgacha
6.O`smirlik davri jinsga ko`ra qaysi yoshlarni qamrab oladi?
*a)Erkaklarda: 13-16 – ayollarda: 12-15
b)- Erkaklarda: 18-20 – ayollarda: 13-17
c)- Erkaklarda: 13-15 – ayollarda: 14-15
d)- Erkaklarda: 13-18 – ayollarda: 12-17
7. Qobiliyat – bu ...
a)* Odamlarning faoliyati orqali orttirilgan individual psixologik xusuiyati
b)- O`yin faoliyatini muvaffaqiyatli amalga oshirishdir va shakllantirishdir
c)- Ijtimoiy faollik manbaidir
d)- Ehtiyojlarni qondirib borish jarayonidir
8. O`quvchi intellekti – bu ...
a) O`quvchining sezgirligidir
b) O`quvchining ta`limdagi muvaffaqiyatidir
* c) O`quvchining aqliy salohiyatidir
d)-O`quvchining xulqidir
9. Xalq ta`limi tizimida psixologik xizmat yo`nalishlari to`g`ri berilgan qatorni ko`rsating
a)- Psixodiagnostika, profilaktika, korreksiya, konsultatsiya, interpretatsiya
b)- Psixodiagnostika, profilaktika, korreksiya, konsultatsiya, xayol
*c) Psixodiagnostika, profilaktika, korreksiya, konsultatsiya, maorif va tashviqot
d) Kuzatish, suhbat, test, eksperiment, anketa, interpretatsiya;
|
Narx belgilashning nazariy asoslari va narxlashtirish

175
oshadi. Baho talab qayishqoqligining o’zgarishiga olib keladi.
Ammo hamma
haridorlar ham bahoning o’zgarishiga bir xil munosabatda bo’lmaydilar. Korxonalar
o’z tovarlariga baho belgilashdan oldin, unga ta’sir etuvchi tashqi omillarni chuqur
tahlil qilishlari zarur.
Jahon tajribasida iste’molchilarni harid qilishlariga qarab quyidagi to’rt turga
(segmentga) bo’lib o’rganiladi:
- tejamli haridorlar - harid qilishda asosiy e’tiborni tovar bahosiga, sifatiga va
assortimentiga qaratadigan haridorlar;
- o’z mavqeiga ishongan haridorlar - tovar obraziga, korxona obro’-e’tiboriga
va xizmat ko’rsatish darajasiga ko’proq ahamiyat beradilar;
- nafosatli haridorlar - kichik firmalarni qo’llab – quvvatlash uchun ular
tovarlari turlariga va bahoga ahamiyat bermaydi;
- faqat tovar sotib olish jarayonidagi qulay sharoitlarga qarab (bahosidan
qat’iy nazar) tovar harid qiluvchi iste’molchilar.
Ba’zi haridorlar universal assortimentli va past
baho bilan savdo qiluvchi
do’konlarni ko’proq xohlashadi. Hukumat o’z tomonidan aholini ijtimoiy muhofaza
qilish, spirtli ichimliklar, tamaki mahsulotlari va boshqa ayrim tovarlarning
sotilishini chegaralab turish maqsadida baho siyosatiga ta’sir ko’rsatadi.
Тovar harakati qatnashchilari: ishlab chiqaruvchi firma ko’proq foyda olish
maqsadida monopol baho o’rnatishga, ulgurji va chakana savdo tarmoqlari ham o’z
foydasiga ko’proq qo’shimcha hissa olishga harakat qiladi. Bahoga ta’sir etuvchi
asosiy omil - bu raqiblar siyosatidir. Agar bozor to’yingan "haridorlar" bozori bo’lsa,
boshqa omillar ta’siri sezilmaydi. Faqat narxlar raqobati
orqali talab va taklif
muvozanati ta’minlanadi. Shu bilan birga baho tovar ishlab chiqarish xarajatlari -
xom ashyo, ish haqi, transport, reklama kabilarga bo’lgan sarflar ta’sir ko’rsatadi.
Narxlashtirish strategiyasini ishlab chiqish quyidagi bosqichlarni o’z ichiga
oladi. Maqsadni aniqlash, narxlashtirishning
umumiy siyosatini belgilash, baho
strategiyasini amalga oshirish va narxni moslashtirish.
Amaliyotda, narxlashtirishning uch xil maqsadi mavjud bo’lib, korxona
ulardan birini tanlashi mumkin.
176
Birinchi holatda korxona bozorda o’z ulushini ko’paytirishga qiziqsa,
ikkinchisida - foydani ko’paytirish kerakligi, daromad
olish va investitsiya
xarajatlaridan foyda kelishini ko’zlaydi. Uchinchisida - korxona bozordagi o’z
holatini ushlab turishiga asoslangan strategiyasida, hukumat tomonidan bo’ladigan
noxush harakatlarning oldini olishga, raqiblar ta’sirini pasaytirish,
tovar harakati
qatnashchilari bilan munosabatlarni saqlab qolish, yangi raqobat chiqishiga qarshi
turish va bahoni muvozanatlashtirishga harakat qiladi. Narxlashtirishning umumiy
siyosati doirasida, korxona tovarining bahosi uning aniq bozori va marketing
faoliyati bilan bog’lanadi.
Raqobat asosida narx belgilash

182
Narxning pasayishi.
Bu usul raqobat sharoitida himoya tadbiri va agar
harajatlar kamaysa, xujumkor strategiya bo’lishi mumkin.
Ushbu holda quyidagi
narx turlari qo’llanilishi mumkin:
O’zgaruvchan pasayadigan narx. Тalab va taklifni hisobga olishga asoslanadi.
Bozor to’lgan sari talab pasayadi, agar tovar yuqori narx ravonligiga ega bo’lsa,
narxning pasayishi iste’molchilarning e’tiborini jalb qilishi mumkin.
Ustun narx.
Bu himoya strategiyasining turlaridan biridir.
Bunday usulni
agar korxona bozorning katta qismini nazorat qilsa va mahsulot iste’molchilarda
yuqori nufuzga ega bo’lsa qo’llash mumkin. Narxning biroz pasayishi korxonaga
bozorda eski va yangi raqobatchilarga nisbatan ustunlikni saqlab qolishga yordam
beradi.
Ko’pgina korxonalarnikidan past narxlar ko’pincha o’zaro o’rnini to’ldiruvchi
tovarlarga qo’llaniladi. Ular narxlari pasaytirilgan tovar
bilan birgalikda oddiy
narxlarda sotilishi mumkin. Bunda e’tiborni asosiy mahsulotga jalb qilish muhim
bo’lib, narxlari pasaytirilgan tovarlar esa o’ziga xos reklamadir.
Korxonaning narxlashtirish strategiyasini quyidagi 5 omil aniqlaydi

177
- narx siyosatini yaratish;
- narx strategiyasini tanlash va tadbiq etish;
- narxlarni to’g’rilash mexanizmini yaratish.
Bozor sharoitida faoliyat ko’rsatuvchi har qanday tashkilotning narx belgilash
maqsadi asosan quyidagilarga qaratilgan:
- savdo hajmini oshirish;
- joriy foydani oshirish;
- raqobat sharoitida yashab qolishni ta’minlash.
Narx belgilashda boshqa maqsadlar ham qo’yilishi mumkin, masalan:
- uzoq muddatli foydani maksimallashtirish;
- bozorni barqarorlashtirish (turg’unlashtirish);
- mo’ljalni o’rta haridorga qaratish;
Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh - bet 110

195
esa yakuniy bosqich hisoblanadi. Boshqarish maqsadi boshqaruv ob’ekti va uning
alohida parametrlarining istalgan holatidir.
Maqsadli yondashuv boshqaruv organlari ishining kollektiv oldiga qo’ygan
maqsadlariga erishishga buysunishni talab qiladi. Boshqaruvning xar bir mexanizmi
o’zining maqsadlari (tashkiliy, iqtisodiy, marketing, texnik, ijtimoiy)ga ega, shuning
uchun maqsadlarning mos kelishi muammosi yuzaga keldi. Boshqaruvning xar xil
darajalari umumiy
maqsadga javob berishlari, bir-birini to’ldirib turishi zarur.
Maqsadlarni tartiblashni usullaridan biri maqsadlar daraxtini tuzish hisoblanadi.
Umumiy maqsadga erishish uchun asosiy maqsadga erishish kerak, asosiy maqsadga
erishish uchun esa, birinchi darajaning maqsadiga erishish kerak va h.k.
Davlat masalalarini bajarishning maqsadi aniqlovchi hisoblanadi,
u ilmiy
texnik, ishlab chiqarish, iqtisodiy, ijtimoiy va boshqa maqsadlar bilan uzviy bog’liq.
Maqsadli yondashuv boshqaruvning zamonaviy tuzilmasiga o’tishga imkon beradi.
Bu
maqsadlar,
maqsad
osti
va
rivojlanish
masalalari
tarkibini
va
loyihalashtirayotgan boshqaruv ob’ektini faoliyat yurgizishni ishlab chiqsin.
11.3-rasm. Maqsadlar va ularga erishish vositalari o’rtasidagi aloqalarning
grafik tasviri.
Maqsadlar daraxtini ko’rishda uning sifat va miqdor tavsifini to’g’ri aniqlash
muhimdir. Sifat tavsifi boshqaruv funksiyalarining namoyon bo’lishining asosi
hisoblanadi, sifat tavsifi esa tuzilmali bo’linmalar (bo’lim, sex va h.k.) turining asosi
bo’lib xizmat qiladi. Loyihalash-tirilayotgan tashkiliy tuzilma tizimsi elementalari