nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Auditsiya va Monitoring - 1. Internet tarmog’ining tuzilishi

|
1. Internet tarmog’ining tuzilishi
|
bet | 9/14 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 142,2 Kb. | | #254283 |
Bog'liq 7,8,25Auditsiya va Monitoring
Auditsiya va monitoring tarmoq va tizimlar faoliyatini kuzatish, tahlil qilish va yozib borish jarayonlarini o'z ichiga oladi. Bu jarayonlar xavfsizlik siyosatlariga rioya qilinishini ta'minlash va xavfsizlik hodisalarini erta aniqlash uchun muhimdir.
- Log tahlili: Tizim loglari va tarmoq faoliyatini kuzatish va tahlil qilish.
- Real-time monitoring: Xavfsizlik hodisalarini real vaqt rejimida kuzatish.
- Auditsiya tekshiruvlari: Tizim va tarmoq xavfsizligini muntazam ravishda tekshirish.
Maxfiylik
Maxfiylik foydalanuvchilar va tashkilotlarning shaxsiy va maxfiy ma'lumotlarini himoya qilishni anglatadi. Bu ma'lumotlarga faqat ruxsat etilgan shaxslar kirishi mumkinligini ta'minlash uchun qoidalar va texnologiyalarni o'z ichiga oladi.
- Ma'lumot shifrlash: Ma'lumotlarni shifrlash orqali ularni himoya qilish.
- Access Control Lists (ACL): Ruxsat etilgan va rad etilgan kirishlarni boshqarish.
- Data Loss Prevention (DLP): Ma'lumotlarning yo'qolishi yoki o'g'irlanishining oldini olish.
Ma'lumotlarni Himoya Qilish
Ma'lumotlarni himoya qilish texnologiyalar, siyosatlar va jarayonlarni o'z ichiga oladi, bu esa ma'lumotlarning maxfiyligi, yaxlitligi va mavjudligini ta'minlaydi.
- Backup va Recovery: Ma'lumotlarni zaxiralash va kerak bo'lganda tiklash.
- Shifrlash: Ma'lumotlarni shifrlash orqali himoya qilish.
- Data Integrity: Ma'lumotlarning to'g'ri va o'zgarmasligini ta'minlash.
Xavfsizlik
Xavfsizlik butun IT infratuzilmaning xavfsizligini ta'minlash uchun muhimdir. Bu quyidagi jihatlarni o'z ichiga oladi:
- Xavfsizlik siyosatlari: Tashkilotning xavfsizlik siyosatlari va protseduralari.
- Foydalanuvchi ta'limi: Foydalanuvchilarning xavfsizlik xabardorligini oshirish.
- Vulnerability Management: Zaifliklarni aniqlash va ularni bartaraf etish.
Agar PK «Secure Touch» tizimi haqidagi aniqroq ma'lumotlarni qidirsangiz yoki uning maxsus xususiyatlari haqida bilmoqchi bo'lsangiz, aniq manbalarga murojaat qilish yoki ishlab chiqaruvchi bilan bog'lanish maqsadga muvofiq bo'ladi.
|
| |
NAT qanday ishlaydi? - 1. Internet tarmog’ining tuzilishi

|
1. Internet tarmog’ining tuzilishi
|
bet | 7/14 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 142,2 Kb. | | #254283 |
Bog'liq 7,8,25NAT qanday ishlaydi?
Asosiy elementlar:
Private IP addresses: Bu IP manzillar mahalliy tarmoqlarda foydalaniladi va internetda to'g'ridan-to'g'ri yo'naltirilmaydi. Masalan, 192.168.x.x, 10.x.x.x, 172.16.x.x – 172.31.x.x diapazonidagi manzillar.
Public IP addresses: Bu IP manzillar internetda foydalaniladi va internet xizmat provayderlari (ISP) tomonidan taqdim etiladi.
NAT Gateway: Bu qurilma (odatda router) mahalliy tarmoq bilan global internet o'rtasida manzillarni o'zgartirish uchun ishlatiladi.
5.POP3 va SMTP protokoli steklari haqida ma’lumot bering
OP3 protokoli (Post Office Protocol 3) — pochta bo'limi protokoli. Ushbu protokol pochta serverlaridan elektron pochta xabarlarini olish uchun ishlatiladi. Unga ko'ra, pochta server tomonidan qabul qilinadi va unda to'planadi.
SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) elektron pochtani uzatish uchun ishlatiladi. Dastur - pochta mijozi - vaqti-vaqti bilan serverdagi pochtani tekshiradi va xabarlarni lokal kompyuterga yuklaydi. Shunday qilib, pochta SMTP yordamida yuboriladi va POP3 yordamida qabul qilinadi. Shuning uchun pochta qayd yozuvingizni yaratishda ham SMTP server nomini, ham POP3 server nomini kiritishingiz kerak.
POP3 va SMTP steklari
POP3 steki:
POP3 protokoli ISO/OSI modelining yuqori qatlamlarida ishlaydi, xususan:
Ilova qatlami (Application Layer): POP3 protokoli elektron pochta ilovalari orqali xabarlarni yuklab olishni ta'minlaydi.
Transport qatlami (Transport Layer): TCP (Transmission Control Protocol) yordamida ma'lumotlarni ishonchli uzatishni ta'minlaydi.
Tarmoq qatlami (Network Layer): IP (Internet Protocol) yordamida ma'lumot paketlarini yo'naltiradi.
SMTP steki:
SMTP protokoli ham yuqori qatlamlarda ishlaydi:
|
| |
Ma'lumot almashish - 1. Internet tarmog’ining tuzilishi

|
1. Internet tarmog’ining tuzilishi
|
bet | 14/14 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 142,2 Kb. | | #254283 |
Bog'liq 7,8,252. Ma'lumot almashish
Afzalliklari:
- Tezkor va samarali aloqa: Elektron pochta, tezkor xabarlar (instant messaging) va videokonferensiya orqali tezkor ma'lumot almashish imkoniyati.
- Hamkorlik: Tarmoq foydalanuvchilari bir vaqtning o'zida hujjatlar va loyihalar ustida ishlay olishadi, bu esa ish samaradorligini oshiradi.
- Ma'lumotlar bazasi: Markaziy ma'lumotlar bazasiga barcha foydalanuvchilar kirishi mumkin, bu esa ma'lumotlarni boshqarishni osonlashtiradi.
3. Xavfsizlik
Afzalliklari:
- Markazlashgan xavfsizlik siyosatlari: Tarmoq orqali barcha qurilmalar va foydalanuvchilar uchun yagona xavfsizlik siyosatlarini joriy qilish va nazorat qilish mumkin.
- Ma'lumotlarni zaxiralash: Markaziy serverlarda ma'lumotlarni muntazam zaxiralash orqali ularni yo'qolish yoki buzilishdan himoya qilish.
- Kirish nazorati: Tarmoqda foydalanuvchilarni autentifikatsiya qilish va ruxsat berilgan darajada kirishni boshqarish.
4. Resurslarni boshqarish
Afzalliklari:
- Tarmoq boshqaruvi: Markazlashgan boshqaruv tizimlari yordamida tarmoqdagi barcha qurilmalar va foydalanuvchilarni boshqarish imkoniyati.
- Resurslarni monitoring qilish: Tarmoq administratorlari tarmoq resurslarining ishlashini kuzatishi va zarurat tug'ilganda ularni optimallashtirishi mumkin.
- Yukni balanslash: Tarmoqdagi yukni bir nechta server yoki resurslar o'rtasida taqsimlash orqali samaradorlikni oshirish.
5. Tarmoq ma'lumotlari almashuvi
Afzalliklari:
- Keng qamrovli tarmoq ma'lumotlari: Tarmoq foydalanuvchilari uchun katta hajmdagi ma'lumotlar va xizmatlarga kirish imkoniyati.
- Qo'shma ma'lumotlar bazalari: Tarmoq orqali turli xil manbalardan ma'lumotlarni bir joyda to'plash va ulardan foydalanuvchilar foydalanish imkoniyatiga ega bo'lishi.
- Real vaqtda yangilanishlar: Tarmoqdagi barcha foydalanuvchilar uchun ma'lumotlar va xizmatlarning real vaqt rejimida yangilanishi.
Umumiy afzalliklar
- Ish samaradorligini oshirish: Resurslar va ma'lumotlarni tezkor almashish orqali ish samaradorligini oshirish.
- Narxni kamaytirish: Tarmoq orqali resurslarni almashish va boshqarish xarajatlarni sezilarli darajada kamaytiradi.
- Moslashuvchanlik: Tarmoqda yangi foydalanuvchilarni qo'shish va mavjud resurslardan foydalanish imkoniyatini kengaytirish oson.
Kompyuter tarmoqlari ushbu afzalliklari tufayli tashkilotlar va foydalanuvchilar uchun katta qulayliklar yaratadi, bu esa ularning samaradorligini oshiradi va resurslardan yanada samarali foydalanish imkonini beradi
|
| |
Kommunikatsiya - 1. Internet tarmog’ining tuzilishi

|
1. Internet tarmog’ining tuzilishi
|
bet | 2/14 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 142,2 Kb. | | #254283 |
Bog'liq 7,8,25Kommunikatsiya (лат. communicatio - сообщение, передача) axborotlarni
Kommunikatsiya yoki “telekommunikatsiya” manba (transmitter) va qabul qiluvchi (receiver) o’rtasida masofadan turib ma’lumot almashinishni bildiradi.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) - axborot texnologiyalari (IT) uchun yagona aloqa bo'lib, u birlashtirilgan kommunikatsiyalarning rolini ta'kidlaydi.
3.Analogli va raqamli signallarning uzatish usulida qanday farq bor?
Analog signal uzatish va axborotning o'zgaruvchan jismoniy miqdori namoyish etilishi hisoblanadi. Analog signal uzluksiz.
Analog aloqa afzalliklari intuitiv va amalga oshirish oson. Ammo ikkita asosiy kamchiliklar mavjud. Analog aloqa, ayniqsa, mikroto'lqinli aloqa va simli aloqa osonlik bilan quloq soladi. Analog signal qabul qilingach, aloqa ma'lumoti osongina olinadi. Signalning uzatilishi kabeli yo'l bo'yida bo'lsa, uni ajratish qiyin bo'lib, aloqa sifati yomonlashadi. Uzunroq simi yo'llari, ko'proq shovqin to'planishi.
Raqamli signallar diskret. Uning amplitudasi ma'lum bir qiymat bilan chegaralanadi. Ikkilik kod raqamli signaldir. Ikkilik kodlashning shovqin effekti juda oz. Raqamli elektronlar orqali osongina ishlaydi. Shuning uchun raqamli signallar keng qo'llaniladi.
4. Internet manzillari va domenlari
Domenning vazifasi bor-yo'g'i saytingiz nomini internetda esda qolarli bo'lishini ta'minlash uchun kerak. Agar siz bepul hosterlardan birining xizmatidan foydalanadigan bo'lsangiz, sizga domen sotib olishning keragi bo'lmasligi mumkin. Chunki sizga ular sayt nomini ham birga berishadi.
Masalan: *.nm.ru yoki *.awardspace.com. Bunda * - siz beradigan nom.
Dunyodagi eng birinchi domen bu - symbolics.com dir.
Internetda kompyutеr tarmoqlari (KT) Internet manzili yoki aniqrog`i IP-manzilini bеlgilash bilan aniqlanadi. IP manzili 32 bit uzunlikda va har bir qismi 8 bitdan iborat 4 qismdan tashkil topgan va har bir qismi 0 dan 255 gacha bo`lgan qiymatlarni qabul qiladi. Qismlar bir-biridan nuqta orqali ajratiladi. Masalan, 232.25.234.456
|
| |
Koaksial kabellar - 1. Internet tarmog’ining tuzilishi

|
1. Internet tarmog’ining tuzilishi
|
bet | 3/14 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 142,2 Kb. | | #254283 |
Bog'liq 7,8,255. Koaksial kabellar
Koaksiyal kabel - bu aloqa kabelining bir turi. Bolal tuzilishi - bu qattiq mis yadro va izolyatsiya materialining qatlami. Ushbu izolyatsiya materialining qatlami zich to'qilgan mash o'tkazgichlari bilan o'ralgan va to'r himoya material qatlami bilan qoplangan. Ethernet-da 50Ω yupqa koaksiyal kabelning maksimal uzatish masofasi 185 metrni tashkil qiladi. Kabel 1000 metrga yetishi mumkin.
8-bilet
1. Telekommunikatsiya vositalari haqida ma’lumot bering.
Keng ma’noda telekommunikatsiya - bu bir-biri bilan bevosita aloqada bо‘la olmaydigan masofada turuvchi subyektlar (odamlar, uskunalar, kompyuterlar) о‘rtasidagi muloqotdir. (“tele”- uzoqdagi, “kommunikatsiya”- aloqa, xabar).
Masalan: kemalar о‘rtasidagi yorug‘lik signallari almashuvi, telegraf, televideniye, telefon va boshqalar. Kompyuter telekommunikatsiyasining rivojlanishi Internet va Windows ning kelib chiqishidan ancha oldin boshlangan.
Kommunikatsiya yoki “telekommunikatsiya” manba (transmitter) va qabul qiluvchi (receiver) o’rtasida masofadan turib ma’lumot almashinishni bildiradi.
Telekommunikatsiya vositalari - elektromagnit yoki optik signallarni hosil qilish, uzatish, qabul qilish, qayta ishlash, kommutatsiya qilish hamda ularni boshqarish imkonini beruvchi texnik qurilmalar, asbob-uskunalar, inshootlar va tizimlar.
Telekommunikatsiya vositalari - bu ma'lumotlarni uzatish, qabul qilish va saqlash uchun ishlatiladigan texnologiyalar va usullar majmui. Ushbu vositalar zamonaviy hayotning ajralmas qismi bo'lib, turli maqsadlarda keng qo'llaniladi. Quyida telekommunikatsiya vositalarining asosiy turlarini ko'rib chiqamiz:
Aloqa
Aloqa - bu ikki yoki undan ortiq tomon o'rtasida ma'lumotlarni almashish jarayoni. Aloqa turli xil usullar va vositalar yordamida amalga oshirilishi mumkin, masalan, telefon qo'ng'iroqlari, qisqa xabarlar (SMS), video qo'ng'iroqlar va ijtimoiy tarmoqlar.
Internet
Internet - bu butun dunyo bo'ylab kompyuter tarmoqlarini bog'lovchi global tizim. Internet orqali foydalanuvchilar veb-saytlarni ko'rish, elektron pochta orqali xabarlar yuborish, ijtimoiy tarmoqlarda muloqot qilish, onlayn xaridlar qilish va ko'plab boshqa xizmatlardan foydalanish imkoniyatiga ega.
Faks
Faks (faksimil) - bu hujjatlarning nusxalarini telefon tarmoqlari orqali uzatish imkonini beruvchi texnologiya. Faks apparatlari hujjatni skanerlaydi, raqamli signalga aylantiradi va bu signalni telefon liniyasi orqali uzatadi. Olish tomonidagi apparat esa signalni qabul qiladi va asl hujjatning nusxasini chop etadi.
Elektron pochta
Elektron pochta (e-mail) - bu internet orqali xabarlar va fayllarni yuborish va qabul qilish imkonini beruvchi xizmat. Elektron pochta tizimlari foydalanuvchilarga xabarlarni tez va qulay tarzda yuborish, qabul qilish va saqlash imkoniyatini beradi.
|
| |
Tajriba qurilmasi va tavsilotlari

|
Tajriba qurilmasi va tavsilotlari
|
bet | 2/4 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #154220 |
Bog'liq Maqola boshlashTajriba qurilmasi va tavsilotlari.
Tadqiqotda turli diametrli SiO2 nanozarrachalari Degussa (Evonik Aerosil 200 – Fumed silica aerosol 200, Germaniya) tomonidan yetkazib berildi. Bu materiallar 99,8 % sofligi bilan bugʻ choʻktirish jarayoni natijasida tayyorlanadi va transmissiya elektron mikroskopiya zarrachalar taxminan 12, 16 nm dan 40 nm gacha boʻlgan turli diametrli sharsimon ekanligini koʻrsatdi [26]. Bundan tashqari, ushbu zarrachalarning ko'rinadigan o'ziga xos sirt maydoni N2 yutilishi bilan aniqlandi. Bu ishda nanozarrachalarning deionizatsiyalangan suvdagi massaviy konsentratsiyalari (0.05, 0.1, 0.2, 0.3, 0.4, 0.5, 1, 3, 5) % bo'lgan nanosuyuqliklar ishlatilgan. O‘rtacha nanozarracha o‘lchamlari 12, 16, 40 nm bo‘lgan kremniy dioksid nanozarralari deionizatsiyalangan suvga qo‘shildi, suv asosiy suyuqlik sifatida ishlatilgan. Ma'lum bir nanozarracha konsentratsiyasiga ega bo‘lgan nanosuyuqlikni tayyorlash uchun suv va nanozarrachalar EP 214C Explorer Pro, Ohaus elektron tarozida 0,01 mg o'lchov xatoligi bilan tayyorlandi. Suvdagi nanozarralarning dastlabki aglomeratsiyasini oldini olish uchun (Ultrasonic disintegrator type UD-11 automatic) disintegratordan foydalanildi. Disintegratorda (quvvati 100 Wt va 22 kHz) nanozarralarning tekis dispersiyasi uchun eng optimal davomiylik vaqti sifatida 20 min disperegatsiya qilindi [27].
Hosil bo‘lgan nanosuyuqlikning bug‘lanish xossalari termal analizator STA PT1600 (LINSEIS, Germaniya) avtomatlashtrilgan qurilmada o’rganildi.Termogravimetrik analiz massa o’zgarishi, kinetik tahlil uchun ishlatiladigan eng keng tarqalgan texnikadir [28-29]. Ushbu usul o‘rganilayotgan namunaning ma'lum haroratda yoki dasturlashtirilgan haroratda massa yo‘qotilishini baholashga asoslanadi [28]. Termogravimetrik analiz metodi massa o‘zgarishini aniq o‘lchashni ta'minlab, juda kichik namuna hajmlarida ham tadqiqotlar olib borishga imkon berib, ushbu tadqiqot uchun juda mos vosita hisoblanadi. Qurulmaning o‘lchash harorat diapazoni:-150 dan 1750 оC gacha, isitish tezligi: 0,1 dan 100 оC/min gacha. Namuna qo‘yiladigan idishning ichki hajmi 0.12 ml bo‘lgandan foydalanildi.
Tajriba izolyatsiyalangan xonada va namunaning harorati xona harorati atrofida o‘tkazilganligi sababli gaz oqimidan foydalanilmadi. Namunalar idishiga solinib, qopqog‘i yopilib 40 0C o‘zgarmas temperaturalarda 20 min vaqt davomida massa yo‘qotishi o‘lchandi. Idishni ishlatish juda ehtiyotkorlik bilan bajarilishi kerak, idishning har qanday shikastlanishi idishni almashtirish va qayta kalibrlashni amalga oshirish zarurligiga olib keladi. Idishning shikastlanishi yoki ifloslanishi tufayli o‘zgarmaganligini tekshirish uchun vaqti-vaqti bilan deionizatsiyalangan suv ishga tushirildi.
|
| |
Amaliy mashg‘ulot V. M. Popovning mutloq turg‘unlik mezoni asosida nochiziqli sistemalar turg‘unligini hisoblash

|
Amaliy mashg‘ulot V. M. Popovning mutloq turg‘unlik mezoni asosida nochiziqli sistemalar turg‘unligini hisoblash
|
bet | 1/2 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 0,65 Mb. | | #160502 |
Bog'liq 5-amaliy mashg\'ulot
5.6 - Amaliy mashg‘ulot
V.M.Popovning mutloq turg‘unlik mezoni asosida nochiziqli sistemalar turg‘unligini hisoblash
Nochiziqli sistemaning turg‘unligini aniqlash uchun shunday chekli haqiqiy son h – ni tanlab olish kerakki, unda hamma >0 bo‘lganda quyidagi tengsizlik bajarilsin:
, (5.3)
bu yerda – chiziqli sistemaning AFX si.
Teoremaning boshqacha ta’rifidan qulay geometrik izohlanadigan chastota xarakteristikasining ko‘rinishini o‘zgartirish bilan bog‘liq.
O‘zgaruvchan ko‘rinishli chastotaviy xarakteristika quyidagicha aniqlanadi:
(5.4)
T0 = 1 sek normalovchi ko‘paytiruvchi.
(5.3) tengsizlikning chap qismini quyidagicha o‘zgartiramiz:
(5.5)
Unda, va (5.4) chi munosabatlardan foydalanib, (5.5) tengsizikni barcha 0 da o‘zgartiramiz:
(5.6)
bo‘lganda tekisligida to‘g‘ri chiziqni ifodalaydi.
V.M.Popov teoremasining geometrik izohi: nochiziqli sistemaning turg‘unligini aniqlash uchun tekisligida shunday to‘g‘ri chiziqni tanlab olish kerakki, u nuqtasidan o‘tganda egri chizig‘i bu chiziqning o‘ng tomonida yotsin.
5.2-rasm. a) va b) mutloq turg‘un sistema;
v) va g) noturg‘un sistema
5.1-masala. Nochiziqli avtomatik sistemaning struktura sxemasi 5.3-rasmda keltirilgan.
x
a) b)
5.3-rasm. A) nochiziqli zvenoning statistik xarakteristikasi; b) nochiziqli zvenoning turg‘unlik holati
Sistemaning chiziqli qismini va nochiziqli zvenoning uzatish koeffitsiyenti shartli ravishda nochiziqli zvenoga kiritilgan. Agar nochiziqli zveno xarakteristikasi sektorda joylashgan bo‘lsa, -ning qanday qiymatlarida sistema mutloq turg‘un bo‘lishini aniqlang.
Boshlang‘ich ma’lumotlar: sistema chiziqli qismining doimiy vaqtlari T1=0,5 sek, T2=0,2 sek T3=0,1 sek.
Yechish: Sistema chiziqli qismining chastotali uzatish funksiyasini quyidagi ko‘rinishga ega:
. (1.1)
Uning haqiqiy va mavhum qismlari mos ravishda quyidagiga teng:
,(1.2)
(1.3)
va ga ba’zi funksiyalar kiritamiz:
,(1.4)
.(1.5)
1.4) va (1.5) tengliklar bo‘yicha xarakteristikani quramiz (8.4-rasm) va bo‘yicha Popov to‘g‘ri chizig‘ini shunday o‘tkazamizki, bunda qurilgan xarakteristika bu chiziqdan o‘ng tomonda yotsin. 8.4-rasmga binoan . Shuning uchun sistema sektorda yotuvchi hamma nochiziqli xarakteristikalar uchun mutloq turg‘undir, shu jumladan 8.4- rasmda ko‘rsatilgan rele tipli xarakteristika ham turg‘un.
Shunday qilib, berk nochiziqli sitemaning mutloq turg‘unligining yetarli sharti ochiq holda k uzatish koeffitsiyentiga ega bo‘lgan tutash chiziqli sistemaning zaruriy va yetarli sharti bajarilishiga keltirilyapti.
5.4-rasm. Berk nochiziqli sistemaning mutloq turg‘unligi
|
| |
O‘zbekiston respublikasi xalq ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti tabiiy fanlar fakulteti

|
O‘zbekiston respublikasi xalq ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti tabiiy fanlar fakulteti
|
bet | 1/7 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 19,54 Kb. | | #151072 |
Bog'liq Kimyoviy termodinamika va termokimyo asoslari-fayllar.org
Kimyoviy termodinamika va termokimyo asoslari
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI XALQ
TA’LIM VAZIRLIGI
NIZOMIY NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
TABIIY FANLAR FAKULTETI
“KIMYO VA UNI O‘QITISH METODIKASI” KAFEDRASI
302-guruh talabasi Abdugapparova Rahimaning
Fizik-kolloid kimyo fanidan
MUSTAQIL TA’LIMI
Mavzu: Kimyoviy termodinamika va termokimyo asoslari.
Toshkent – 2022
Kimyoviy termodinamika va termokimyo asoslari
Reja:
1. Kimyoviy termodinamika va termokimyoning asosiy tushunchalari
2. Тermodinamikaning birinchi qonuni. Ichki energiya
3. Entalpiya
4. Тermokimyo. Gess qonuni
5. Moddalarning yonish issiqliklari
6. Тermodinamikaning ikkinchi qonuni
7. Тermodinamik potensiallar
8. Gibbs va Gelmgols energiyalari
9. Тermodinamikaning uchinchi qonuni
Тermodinamika («termo» grekcha issiqlik, «dinamic» -kuch so’zlaridan kelib chiqqan)-turli jarayonlarda energiyaning bir turdan ikkinchi turga, sistemaning bir qismidan ikkinchi qismiga o’tishini, jarayonlarning o’z-o’zicha borish yo’nalishini va uning chegarasini o’rganuvchi fandir. Тermodinamika asosida uch qonun yotadi. Uning har bir qonuni insoniyatning ko’p yillik kuzatish tajribalariga asoslangan.
Birinchi qonun 1824 yilda S. Karno va uchinchi qonun 1912 yilda Nernst tomonidan kashf etilgan va ta’riflangan.
Quyida umumiy termodinamikaning ba’zi tushuncha va atamalarini eslatib o’tamiz.
Sistema shartli ravishda tashqi muhitdan ajratilgan, bir-biri bilan doimiy ta’sirda bo’lgan moddalar yoki moddalar guruhidir.
Izolirlangan sistema deganda, boshqa sistemalar bilan energiya va modda almashunuvida bo’lmaydigan, demak turg’un energiya va hajmga ega bo’lgan sistema tushiniladi.
Sistemaning holati ma’lum sistemani xarakterlaydigan fizikaviy va kimyoviy xossalar yig’indisidir. Хossalar ikki xil-ekstensiv va intensiv bo’lishi mumkin. Ekstensiv xossalarga sistemaning massasiga bog’liq bo’lgan xossalar-og’irlik, massa, sistemaning hajmi kabilar kiradi. Intensiv xossalarga qiymati sistemaning massasiga bog’liq bo’lmagan xossalar-temperatura, bosim, potensial, molyar hajm, solishtira hajm kiradi.
Sistemaning termodinamik holati termodinamik parametrlarning qiymati bilan ifodalanadi. Тermodinamik parametrlar-temperatura, hajm, bosim va konsentratsiyalardir.
Тermodinamik jarayon termodinamik parametrning o’zgarishi bilan boradigan jarayondir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi xalq ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti tabiiy fanlar fakulteti
|
-rasm. Volframli katodga lazer nurlanishi ta’sirida yuz beradigan ko’p fotonli fotoelektron emissiya

|
-rasm. Volframli katodga lazer nurlanishi ta’sirida yuz beradigan ko’p fotonli fotoelektron emissiya
|
bet | 3/9 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 389,9 Kb. | | #105536 |
Bog'liq FOTOELEKTRON EMISSIYA VA UNING QO`LLANISHI2-rasm. Volframli katodga lazer nurlanishi ta’sirida yuz beradigan ko’p fotonli fotoelektron emissiya. Pikosekundli impulslar diapozonining o’ziga xosligi shundaki, bunda ”issiq” elektronlarning emissiyasi kuzatilishi mumkin. Bunday nurlatish rejimida yorug’lik nuri intensivligi yetarlicha katta bo’lganda issiqlik sig’imi kichik bo’lganligi tufayli elektronlar gazi panjara bilan issiqlik almashishga ulgurmaydi va u deyarli inertsiyasiz qiziydi va bu holat nochiziqli fotoelektron emissiyani “issiq” elektronlar emissiyasidan ajratib, alohida kuzatishni qiyinlashtirib yuboradi. Yorug’lik to’lqinining maydon kuchlanganligi E juda katta (E~109 V/m) bo’lishi mumkin va natijada maydon davridan kichik vaqt ichida elektronlarni metalldan yulib olish potentsial to’siqdan tunnellanish orqali amalga oshiriladi. Bu holda tokning kuchlanishga bog’liqligi xuddi doimiy maydondagi avtoelektron emissiya toki singari o’zgaradi. Shunday qilib, yorug’likning katta intensivliklarida nochiziqli fotoelektron emissiyada “issiq” elektronlar emissiyasiga (termoelektron emissiya) hamda avtoelektron emissiyaga o’tishni kuzatish mumkin ekan. Bunday intensivliklarda fotoelektron emissiyaning mexanizmi butunlay boshqacha, ya’ni ikki bosqichli ham bo’lishi mumkin. Masalan, yorug’lik metallda yutilganda sirtiy plazmonlar uyg’onishi mumkin va ularning yo’qolishi emission tokning paydo bo’lishiga olib kelishi mumkin (plazmonli fotoelektron emissiya).
3. Metallarda fotoelektron emissiya
Elektromagnit to’lqinlarning metallar bilan o’zaro ta’sirini o’rganishda spektral diapozonining uchta xarakterli sohalari alohida qaraladi:
1) Metall yorug’likni kuchli qaytaradigan, yutilish koeffisiyenti w ga bog’liq bo’lmasdan doimiy qoladigan chastota oblastida bo’ladi (t-o’tkazuvchanlik zonasidagi uyg’ongan holatlarning relaksatsiya vaqti, ). Bu oblast uzoq infraqizil va O’YuCh lar diapozoniga mos keladi; 2) Optik diapozonni (yaqin infraqizil, ko’rish va yaqin ultrabinafsha) qamrab oluvchi chastotalar oblasti: < w < wpv , bu yerda hajmiy plazma chastotasi; ne- o’tkazuvchanlik elektronlari zichligi. Bu oblastda metallning yorug’likni qaytarish koeffisiyenti Ryo ancha katta, yutilish koeffisiyenti ayo esa chastotaning oshishi bilan w2 kabi kamayadi. sohada metallarning ultrabinafsha shaffoflik oblasti joylashgan bo’ladi. - qiymati katta bo’lgan metallarda shaffoflik oblasti vakuumli ultrabinafsha sohada yotadi (3-rasm). Metallarda bir fotonli fotoelektron emissiyaning qizil chegarasi odatda ikkinchi chastota oblastiga to’g’ri keladi;
|
| |
Albert Eynshteyn

|
Albert Eynshteyn
|
Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 6,1 Mb. | | #117558 |
Bog'liq 11-sinf 41-mavzu
Mavzu:
Maxsus nisbiylik nazariyasi asoslari.
Tezliklarning qo‘shishning relyativistik qonuni.
O‘qituvchi:
11-sinf
Fizika
Albert Eynshteyn 1879-yil 14-mart kuni Germaniyada tug‘ildi. U Germaniya, Shvetsariya va AQSH da yashadi. 1955-yil 18-aprelda AQSHning Nyu-Jersi shtatida vafot etdi. Eynshteynning 300 dan ortiq ilmiy ishlari mavjud. U maxsus nisbiylik nazariyasining asoschisidir. 1921-yil Albert Eynshteyn Nobel mukofotiga sazovar bo‘ldi. Ikkita bir-biriga nisbatan tezlik bilan harakatlanayotgan va inersial sanoq sistemalari berilgan bo‘lsin. , , , . , . , , Demak, Nyutonning ikkinchi qonuni bir inersial sanoq sistemasidan ikkinchisiga o‘tganida o‘z shaklini saqlaydi. Yorug‘lik tezligi Maksvell nazariyasiga asosan elektromagnit to‘lqinlarning tarqalish tezligi barcha inersial sanoq sistemalarida bir xil bo‘lib, yorug‘likning vakuumdagi tezligiga teng. Galileyning nisbiylik prinsipiga asosan tezlik bilan harakatlanayotgan sanoq sistеmasida yorug‘likning tezligi bo‘lishi kerak. Bunday qarama-qarshiliklarga 1905-yilda A.Eynshteyn barham berdi. Maxsus nisbiylik nazariyasi postulatlari 1. Yorug‘lik tezligining doimiylik tamoyili: Yorug‘likning vakuumdagi tezligi barcha inersial sanoq sistemalarida bir xil va doimiy bo‘lib, manbalarning hamda qayd qiluvchi asboblarning harakatiga bog‘liq emas. 2. Eynshteynning nisbiylik tamoyili: barcha fizik qonunlar va jarayonlar barcha inersial sanoq sistemalarida bir xilda sodir bo‘ladi. Demak, barcha fizika qonunlari hamma inersial sanoq sistemalarida bir xil shaklga (ko‘rinishga) ega. Nisbiylik nazariyasi klassik Nyuton mexanikasini rad etmaydi, balki uning qo‘llanilish chegarasini aniqlab beradi. Lorens almashtirishlari 1904-yilda yaratilgan.
sistemada nuqtasida vaqtning o‘tishi sekinlashadi. Uzunlikning relyativistik qisqarishi va sterjenning qo‘zg‘almas va harakatlanayotgan sanoq sistemasidagi uzunliklari. Shunday qilib, kuzatuvchiga nisbatan harakatlanayotgan jismning chiziqli o‘lchami qisqaradi. Bu relyativistik effekt Lorens uzunlik qisqarishi deb ataladi. Tezliklarning relyativistik qonuni Jismning sanoq sistemasiga nisbatan tezligi , sanoq sistemasiga nisbatan tezligi bo‘lsin. va u holda bo‘lsa, 132-bet 1-test Agar sterjenning tinch holatdagi uzunligi 1 m bo‘lsa, 0,6c tezlik bilan harakatlanayotgan sterjenning uzunligi nimaga teng? A) 80 cm; B) 84 cm; C) 89 cm; D) 90 cm. Formula: Formula:
Yechish:
Javob: A)
Berilgan:
Topish kerak:
Mustaqil bajarish uchun topshiriqlar 1. Mavzuni o‘qish va savollarga javob yozish.(128-bet) 2. 132-bet, 2, 3-testlarni yechish.
|
| |
Yarim o’tkazgichlardagi fotoelektron emissiya

|
Yarim o’tkazgichlardagi fotoelektron emissiya
|
bet | 6/9 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 389,9 Kb. | | #105536 |
Bog'liq FOTOELEKTRON EMISSIYA VA UNING QO`LLANISHI5. Yarim o’tkazgichlardagi fotoelektron emissiya
Metallarda fotoelektron emissiya tajribalaridan aniqlangan chiqish ishi termoelektron emissiya ning kattaligi bilan mos keladi. Ammo yarim o’tkazgichlarda fotoelektron chiqish ishi hamma vaqt termoelektron chiqish ishidan katta bo’ladi. Bu xususiy yarim o’tkazgich yoki dielektriklarda elektronlarning vakuumga chiqishi mumkin bo’lgan eng yuqorigi energetik sath valent zona tepasiga to’g’ri keladi. Xususiy yarim o’tkazgichlarning o’rtasida joylashgan Fermi sathi da elektronlar bo’lmaydi. Shuning uchun qaralayotgan hol uchun fotoelektron emissiyaning qizil chegarasi vakuum sathi (E=0) va valent zonasi yuqorigi sathiga to’g’ri keluvchi energiyalar farqiga teng bo’ladi (8-rasm)
8-rasm,(19) bu yerda - taqiqlangan zona kengligi, -elektronga moyillik
Yarim o’tkazgich yoki dielektirikni uyg’ota oluvchi fotonlarning minimal energiyasi ga teng (8-a-rasm). Bundan ning berilgan qiymatida fotoelektron emissiya effektivligi elektronga moyillik bilan aniqlanishi kelib chiqadi.
Turli yarim o’tkazgich va kristallarda ning qiymati eV ning bir necha o’ndan bir ulushlaridagi bir necha eV qadar bo’ladi. Aytilganlarga asosan vakuumga o’tkazuvchanlik zonasiga o’tgan va emitter sirtiga balandligi ga teng bo’lgan potentsial to’siqni yenga oladigan, ya’ni yetarlicha “issiq” elektronlargina chiqishi mumkin. Yarim o’tkazgich sirtiga katta dipol momentiga ega bo’lgan molekulalarning ( …) monoqatlamini surkash yoki elektro musbat atomlar (Masalan: Cs ishqoriy metalining atomlarini) monoatom pardasini hosil qilish yordamida elektronga moyillikni pasaytirish fotoelektron emissiyaning kvant chiqishini sezilarli oshiradi. Nolga teng bo’lgan yoki manfiy elektronga moyillik hosil qilinsa, kvant chiqish juda sezilarli ravishda ortadi. Manfiy elektronga moyillik sharti amalga oshirilganda, vakuumga nafaqat “issiq” elektronlar, balki energiyasi o’tkazuvchanlik zonasi tubidan kT uzoqlikdagi intervalda yotuvchi termallashgan (“sovuq”) elektronlar ham chiqishi mumkin. Bunday elektronlarning chiqish chuqurligi ularining diffuzion uzunligiga (bir necha mikrometr tartibida) teng bo’ladi, ya’ni u “issiq” elektronlarning chiqish chuqurligidan 15-16 nm va yarim o’tkazgichlardan yorug’likning yutilish chuqurligidan ancha katta bo’ladi.
Manfiy elektronga moyillik hosil qilish uchun p-tipli yarim o’tkazgichlardan foydalaniladi. Bunda bu yarim o’tkazgichni kuchli legerlaganimizda (akseptor aralashmalar konsentratsiyasi ~1018 1019 sm-3) Fermi sathi valent zonasi tepasi bilan ustma-ust (yoki deyarli ustma-ust) tushadi.
|
| |
Umumiy MChJni kanonik shaklga qisqartirish

|
Umumiy MChJni kanonik shaklga qisqartirish
|
bet | 7/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 87,93 Kb. | | #241394 |
Bog'liq Chiziqli dasturlash modelining umumiy koUmumiy MChJni kanonik shaklga qisqartirish.
ZLP ning umumiy ko'rinishi quyidagicha:
(1)
(2)
(3)
Bu yerda (1) munosabat maqsad funksiya, (2) asosiy cheklovlar tizimi, (3) qo‘shimcha cheklovlar tizimi.
(2) va (3) munosabatlar to'liq cheklovlar tizimini tashkil qiladi.
Kanonik shaklga asosiy cheklovlar tizimini qisqartirish, agar tengsizliklar ko'rinishda bo'lsa, "+1" koeffitsientlari bo'lgan tengsizliklarning chap qismlariga qo'shimcha manfiy bo'lmagan o'zgaruvchilarni kiritish orqali amalga oshiriladi. shaklga ega. Qo'shimcha o'zgaruvchilar maqsad funktsiyasiga nol koeffitsientlar bilan kiradi.
Ta'rif . LLP, agar uning asosiy cheklovlar tizimi tenglamalar bilan ifodalangan bo'lsa, kanonik shaklda berilgan deb aytiladi.
Ta'rif. Agar quyidagi shartlar bajarilsa, MChJ standart kanonik shaklda berilgan deb aytiladi:
1) asosiy cheklovlar tizimi tenglamalar bilan ifodalanadi va ularning barchasi chiziqli mustaqildir;
2) tenglamalar soni o‘zgaruvchilar sonidan kam bo‘lsa;
3) maqsad funksiyasini minimallashtirish masalasi hal qilinadi;
4) asosiy cheklovlar tizimining o'ng qismlari manfiy emas;
5) barcha o'zgaruvchilar ham salbiy emas.
Chiziqli dasturlash masalalarini yechishning aksariyat usullarida cheklovlar tizimi tenglamalar va o'zgaruvchilarning manfiy bo'lmasligi uchun tabiiy sharoitlardan iborat deb taxmin qilinadi.
Biroq, ko'pgina masalalar modellarini tuzishda cheklovlar asosan tengsizliklar tizimi shaklida shakllanadi, shuning uchun tengsizliklar tizimidan tenglamalar tizimiga o'tishni bilish kerak.
Buni shunday qilish mumkin:
Chiziqli tengsizlikni oling
va uning chap tomoniga qandaydir qiymat qo'shing, shunda tengsizlik tenglikka aylanadi
Bunday holda, bu qiymat salbiy emas.
Misol
Chiziqli dasturlash muammosini kanonik shaklga qisqartiring:
Yechim:
Keling, maqsad funksiyaning maksimalini topish masalasiga o'tamiz.
Buning uchun maqsad funksiya koeffitsientlarining belgilarini o'zgartiramiz.
Cheklash tizimining ikkinchi va uchinchi tengsizliklarini tenglamalarga aylantirish uchun biz manfiy bo'lmagan qo'shimcha x 4 x 5 o'zgaruvchilarni kiritamiz (bu operatsiya matematik modelda D harfi bilan belgilanadi).
x 4 o'zgaruvchisi ikkinchi tengsizlikning chap tomoniga "+" belgisi bilan kiritiladi, chunki tengsizlik "≤" ko'rinishga ega.
x 5 o'zgaruvchisi uchinchi tengsizlikning chap tomoniga "-" belgisi bilan kiritiladi, chunki tengsizlik "≥" ko'rinishga ega.
X 4 x 5 o'zgaruvchilar maqsad funksiyasiga koeffitsient bilan kiritiladi. nolga teng.
Muammoni kanonik shaklda yozamiz:
|
| |
§ 3 Chiziqli dasturlash masalasining kanonik shakli

|
§ 3 Chiziqli dasturlash masalasining kanonik shakli
|
bet | 3/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 87,93 Kb. | | #241394 |
Bog'liq Chiziqli dasturlash modelining umumiy ko§ 3 Chiziqli dasturlash masalasining kanonik shakli
Muammoning matematik modeli kanonik shaklga ega bo'lishi kerak.
Agar cheklash tizimi faqat tenglamadan iborat bo'lsa va barcha o'zgaruvchilar manfiy bo'lmagan shartni qanoatlantirsa, u holda masala kanonik shaklga ega bo'ladi.
Agar tizimda kamida bitta tengsizlik bo'lsa yoki biron bir o'zgaruvchi manfiy bo'lmagan shart bilan cheklanmagan bo'lsa, u holda muammo standart shaklga ega bo'ladi. Muammoni kanonik shaklga keltirish uchun sizga kerak:
tengsizliklardan tenglamaga quyidagicha o'ting: tengsizliklarning chap tomoniga tengsizlik uchun (+1) koeffitsientli qo'shimcha o'zgaruvchini kiritamiz (
) va (-1) tengsizlik uchun () qo'shimcha o'zgaruvchilar maqsadli noanfiylik bilan o'rnatilmaydi, keyin u ikkita manfiy bo'lmagan o'zgaruvchilarning farqi bilan almashtiriladi, ya'ni: = - (
Kanonik shaklning umumiy ko'rinishi:
I bob Masalani simpleks usulida yechish
Simpleks usuli - bu rejani (yechimni) ketma-ket takomillashtirish usuli bo'lib, eng samarali va har qanday chiziqli dasturlash masalasini hal qilishda qo'llaniladi.
Usulning nomi lotincha simplecx dan olingan - oddiy, chunki. Boshlang'ich mintaqadan muammoning maqbul echimlari eng oddiy shaklga ega edi. Usulning g'oyalari rus matematigi Kontarovich L.V. 1939 yilda va keyin bu g'oya 1949 yilda J. Danzig tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqilgan.
Simpleks usuli optimal yechimni topish yoki uning mavjud emasligini isbotlash uchun chekli qadamlarni bajarish imkonini beradi.
§ 1 Muammo bayoni
Korxona ishlab chiqarish jarayonida I, ę, ÍęI 3 turdagi dastgohlardan foydalanadi. Shu bilan birga, xom ashyo, mehnat resurslari sarflanadi, qo'shimcha xarajatlar hisobga olinadi.
Har qanday chiziqli dasturlash masalasini kanonik shakldagi chiziqli dasturlash masalasiga keltirish mumkin. Buning uchun, umumiy holatda, siz maksimallashtirish muammosini minimallashtirish muammosiga qisqartirish imkoniyatiga ega bo'lishingiz kerak; tengsizlik cheklovlaridan tenglik cheklovlariga o'tish va noaniqlik shartiga bo'ysunmaydigan o'zgaruvchilarni almashtirish. Ayrim funksiyani maksimallashtirish qarama-qarshi belgi bilan olingan bir xil funktsiyani minimallashtirishga teng va aksincha.
Chiziqli dasturlash masalasini kanonik shaklga keltirish qoidasi quyidagicha:
agar dastlabki masalada chiziqli funktsiyaning maksimalini aniqlash talab etilsa, u holda ishorani o'zgartirish va bu funktsiyaning minimalini izlash kerak;
agar cheklovlarning o'ng tomoni manfiy bo'lsa, unda bu cheklov -1 ga ko'paytirilishi kerak;
agar cheklovlar orasida tengsizliklar mavjud bo'lsa, u holda qo'shimcha manfiy bo'lmagan o'zgaruvchilarni kiritish orqali ular tenglikka aylantiriladi;
ba'zi o'zgaruvchan bo'lsa x j hech qanday belgi cheklovlari yo'q, keyin u (maqsad funktsiyasida va barcha cheklovlarda) ikkita yangi salbiy bo'lmagan o'zgaruvchilar orasidagi farq bilan almashtiriladi:
|
| |
Big Data билан ишлаш технологиялар ва тенденциялар

|
Big Data билан ишлаш технологиялар ва тенденциялар
|
bet | 2/4 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 58,85 Kb. | | #127682 |
Bog'liq Amaliy topshiriq 1 Big Data билан ишлаш технологиялар ва тенденциялар Дастлаб, СУБД NoSQL MapReduce алгоритмлари ва Hadoop лойиҳаси воситалари каби номаълум тузилган маълумотларга оммавий равишда параллел равишда ишлов бериш усуллари ва технологиялари киритилган. Кейинчалик, бошқа эчимлар катта маълумот технологияларига тааллуқли бўлиб, улар катта-катта маълумотлар массивларини, шунингдек баъзи бир ускуналарни қайта ишлаш қобилиятларида ўхшаш хусусиятларни тақдим этишди. MapReduce - Google томонидан тақдим этилган компютер кластерларида тақсимланган параллел ҳисоблаш модели. Ушбу моделга кўра дастур кластер тугунларида бажариладиган жуда кўп ўхшаш элементар вазифаларга бўлинади ва кейинчалик табиий равишда якуний натижага туширилади. NoSQL (инглиз тилидан Not Only SQL) - ҳар хил номутаносиб маълумотлар базалари ва омборхоналар учун умумий атама бирон бир аниқ технология ёки маҳсулотни англатмайди. Анъанавий реляцион маълумотлар базалари жуда тез ва бир хил бўлган сўровлар учун жуда мос келади ва катта маълумотларга хос бўлган мураккаб ва мослашувчан қурилган сўровларда юк ўртача чегаралардан ошиб кетади ва маълумотлар базасидан фойдаланиш самарасиз бўлади. Hadoop - бепул тарқатиладиган ёрдамчи воситалар тўплами, кутубхоналар ва юзлаб ва минглаб тугунлар кластерларида ишлайдиган тарқатилган дастурларни ишлаб чиқиш ва бошқариш. У катта маълумотларнинг асосий технологияларидан бири ҳисобланади. Р - статистик маълумотларни ва графикаларни қайта ишлаш учун дастурлаш тили. У маълумотларни таҳлил қилиш учун кенг қўлланилади ва аслида статистик дастурлар учун стандарт бўлиб қолди. Ускунa эчимлари. Teradata, EMC ва бошқа корпорациялар катта маълумотларни қайта ишлаш учун мўлжалланган аппарат ва дастурий таъминотни таклиф этади. Ушбу тизимлар серверлар ва оммавий параллел ишлов бериш учун бошқариш дастурларини ўз ичига олган ўрнатишга тайёр телекоммуникация шкафлари сифатида этказиб берилади. Бунга баъзан тасодифий кириш хотирасида аналитик ишлов бериш учун аппарат эчимлари, хусусан, SAP ва Oracle Analytics-дан Hana дастурий таъминоти ва дастурий таъминотлари киради, гарчи бундай қайта ишлаш дастлаб катта даражада параллел бўлмаса ҳам ва битта тугуннинг хотира ҳажми чекланган бир неча терабайт McKinsey консалтинг компанияси аксарият таҳлилчилар томонидан кўриб чиқилган NoSQL, MapReduce, Hadoop, Р технологияларига қўшимча равишда, катта маълумотларга ишлов бериш шароитида SQL қўллаб-қувватлайдиган Business Intelligence технологиялари ва маълумотлар базасини бошқариш тизимларини ҳам ўз ичига олади.
|
| |
– rasm. Fototokning chastotaga bog’liqligi 2. Ko’p fotonli fotoeffekt

|
– rasm. Fototokning chastotaga bog’liqligi 2. Ko’p fotonli fotoeffekt
|
bet | 2/9 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 389,9 Kb. | | #105536 |
Bog'liq FOTOELEKTRON EMISSIYA VA UNING QO`LLANISHI1 – rasm. Fototokning chastotaga bog’liqligi 2. Ko’p fotonli fotoeffekt
Yorug’lik intensivligi I ning katta qiymatlarida (3) va (4)-formulalar bilan aniqlanuvchi Eynshteyn qonunidan bitta elektronning bir nechta fotonni yutishning chekli ehtimoli bilan bog’liq bo’lgan chetlanish kuzatilishi kerak. Ko’p fotonli (nochiziqli) fotoelektron emissiya uchun (4) - ifoda quyidagicha bo’ladi:
. (5) Bu ifodadan nochiziqli fotoelektron emissiya uchun qat’iy aniqlangan qizil chegara mavjud bo’lmasligi kelib chiqadi, chunki . Nochiziqli fotoelektron emissiya nazariyasiga ko’ra ko’p kvantli fotoeffekt tartibi n - quyidagi ifoda bilan aniqlanadi: (6) bu yerda - ko’rinishdagi belgilash x- sonining butun qismi ekanligini anglatadi.
fotoelektron emissiya deyarli inertsiyasiz jarayon deb hisoblanadi va shuning uchun yorug’likning past intensivliklarida fototokning vaqt bo’yicha o’zgarishi if(t) yorug’lik oqimining vaqt bo’yicha o’zgarishi I(t) ni aynan takrorlaydi. Ko’p kvantli fotoelektron emissiyada fototok impulsi davomiyligi lyuks-amper xarakteristikasining nochiziqliligi tufayli yorug’lik impulsi davomiyliligi dan qisqa bo’lar ekan, ya’ni. (7) Ko’p fotonli fotoelektron emissiyada ham fototok asosan elektr maydon kuchlanganligining katod sirtiga normal tashkil etuvchisi e11 ga bog’liq bo’ladi, ya’ni tushish burchagi u, qutblanish tekisligi va tushish tekisligi orasidagi burchak j ga bog’liq bo’ladi:. (8) Yuqorida aytilganidek yorug’lik oqimining katta intensivliklarida nochiziqli fotoelektron emissiya kuzatiladi. Yorug’likning nanosekundli impulslari uchun metallarda ko’p fotonli emissiyani kuzatish yuqoridan 2-5 MVt/sm2 intensivlik bilan chegaralangan. Bundan katta intensivliklarda o’lchanayotgan tokka katodning qizishi tufayli paydo bo’luvchi termoelektron emissiya toki sezilarli hissa qo’shadi. Pikosekundli impulslarda lazer nuri intensivligi 1 GVt/sm2 bo’lganda 2-dan 5-tartibgacha bo’lgan nochiziqli fotoelektron emissiya kuzatish mumkin bo’ladi. 2-rasmda volframli katodga neodim aralashmasi bo’lgan ittriy-alyuminiy granatli (l=1,06 mkm) lazer tomonidan generatsiya qilingan pikosekundli yorug’lik impulslari ta’sir qilganda fototok zichligining yorug’lik intensivligiga bog’liqligi keltirilgan. Bunda LAXning nochiziqlik darajasi n= 4 ga teng.
|
| |
Iqtisodiyotda axborot kommunikatsiya

Iqtisodiyotda axborot kommunikatsiya
Download
0,66 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
26.01.2024
Hajmi
0,66 Mb.
#146133
Download
0,66 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Iqtisodiyotda axborot kommunikatsiya
Download
0,66 Mb.
Matnni ko'rish
) - маълумотлардан олинган топологик, геометрик ва географик маълумотлардан фойдаланадиган усуллар синфи. Статистик таҳлил

|
) - маълумотлардан олинган топологик, геометрик ва географик маълумотлардан фойдаланадиган усуллар синфи. Статистик таҳлил
|
bet | 4/4 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 58,85 Kb. | | #127682 |
Bog'liq Amaliy topshiriq 1) - маълумотлардан олинган топологик, геометрик ва географик маълумотлардан фойдаланадиган усуллар синфи. Статистик таҳлил - вақтни таҳлил қилиш, А / Б тести (A/B testing, split testing - маркетинг тадқиқоти усули; уни ишлатишда элементларнинг назорат гуруҳи бир ёки бир нечта кўрсаткичлар ўзгартирилган синов гуруҳлари тўплами билан таққосланади. мақсадни яхшилайдиган қайси ўзгаришларни аниқланг) Аналитик маълумотларни визуализация қилиш - натижаларни олиш учун ҳам, кейинги таҳлил учун манба маълумотлари сифатида фойдаланиш учун интерфаол хусусиятлар ва анимациялардан фойдаланган ҳолда чизмалар, диаграммалар кўринишидаги маълумотларни тақдим этиш. Катта маълумотларни таҳлил қилишнинг муҳим босқичи, бу таҳлилнинг энг муҳим натижаларини идрок қилиш учун энг қулай усулда тақдим этишга имкон беради.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
) - маълумотлардан олинган топологик, геометрик ва географик маълумотлардан фойдаланадиган усуллар синфи. Статистик таҳлил
|
Biznes jarayonlarini boshqarish

|
Biznes jarayonlarini boshqarish
|
bet | 1/7 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #250748 |
Bog'liq biznes 2 must
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
UNIVERSITETI QARSHI FILLIALI TT FAKULTETI AX-12-21 GURUH
TALABASI AMIRQULOV HUSNIDDINNING
“BIZNES JARAYONLARINI BOSHQARISH ” FANIDAN BAJARGAN
MUSTAQIL ISHI
Bajardi: Mirzayev X
Qabul qildi: Ubaydullayev. G’
2024
MAVZU: XATARLARNI BOSHQARISH.
REJA:
1.KARYERA VA RIVOJLANTIRISHNI REJALASHTIRISH.
2. SWOT TAHLILI.
XATARLARNI BOSHQARISH. Xatarlarni boshqarish loyihaning joriy holatini o'rganish, ushbu loyihaning kelajakka xavf soladigan vaziyatlarni aniqlash va ularni oldini olish uchun zarur choralarni ko'rish uchun amalga oshirilgan barcha ishlarning xavf-xatarini boshqarish sifatida tavsiflanadi. Xatarlarni boshqarish bo'yicha olib borilgan ishlar istalmagan holatlar yuzaga keltirishni kamaytirish bo'yicha qabul qilinadigan chora-tadbirlarni aniqlashga qaratilgan. Loyiha doirasida xavflar quyidagicha ifodalanishi mumkin: loyiha muvaffaqiyatsizligi xavfi, loyihani tugatish xavfi, loyiha oxirida nuqson bo'lishi, ya'ni mijozning ehtiyoji to'liq aniqlanmaganligi yoki loyihani amalga oshirishda qiyinchiliklar tug'dirish xavfi. Loyiha bo'yicha tadqiqotlar davomida korxona uchun xavflarning oqibatlarini yumshatish bo'yicha duch keladigan xatarlarni tasniflash muhimdir. Masalan, loyihani tashkil etish sababli, loyihaning texnik tavsiflari sababli, strategik qarorlar bilan bog'liq xavflar paydo bo'lishi mumkin, chunki mijozlar talablari o'zgargan yoki rejalashtirish va nazorat etishmasligi tufayli. Xavflarni identifikatsiya qilingan risklarning yuzaga kelishi ehtimoli va ularning loyihaga ta'siri darajasini inobatga olgan holda, ularning ahamiyatlilik darajasiga qarab ro'yxatlash kerak. Xavfni baholash deb nomlangan ushbu tadqiqot muntazam ravishda amalga oshirilishi kerak. Ushbu tadqiqot hozirgi holatni ko'rib chiqadi va xavf omillarining vaqtga bog'liqligini o'rganadi. Muxtasar aytganda, kelajakda yuz berishi mumkin bo'lgan ichki va tashqi omillarning korxonalarning maqsad va vazifalarini amalga oshirishga ijobiy yoki salbiy ta'sir qilishi mumkin. Aslida, xavf nafaqat zararlanishni anglatmaydi. Xatarning ijobiy jihatlari va ular tomonidan yuzaga keladigan daromadlar imkoniyatlar yaratishi mumkin. Xatarning salbiy tomonlari va ular yuzaga keladigan zararlar tahdiddir.
|
| |
Катта маълумотларни таҳлил қилиш усуллари

|
Катта маълумотларни таҳлил қилиш усуллари
|
bet | 3/4 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 58,85 Kb. | | #127682 |
Bog'liq Amaliy topshiriq 1Катта маълумотларни таҳлил қилиш усуллари. Катта маълумотларни таҳлил қилиш усуллари. McKinsey, стратегик менежмент билан боғлиқ муаммоларни ҳал қилишга ихтисослашган халқаро консалтинг компанияси, катта маълумотларга нисбатан қўлланиладиган 11 усул ва таҳлил усулларини аниқлайди. Data Mining - маълумотлар бўйича қарор қабул қилиш учун зарур бўлган илгари номаълум, арзимас, амалий фойдали билимларни аниқлаш усуллари тўплами. Бундай усуллар, хусусан, уюшма қоидаларини ўрганиш, таснифлаш (таснифлаш), кластер таҳлили, регрессион таҳлил, оғишларни аниқлаш ва таҳлил қилиш ва бошқаларни ўз ичига олади. Краудсорсинг - бу ишларни меҳнат муносабатларига кирмасдан амалга оширадиган кенг, номаълум одамлар гуруҳлари бўйича маълумотларни таснифлаш ва бойитиш. Маълумотни бирлаштириш ва интеграциялаш (data fusion and integration) - турли хил манбалардан олинган турли хил маълумотларни чуқур таҳлил қилиш учун (масалан, рақамли сигналларга ишлов бериш, табиий тилга ишлов бериш, шу жумладан оҳанглар таҳлили ва бошқалар) турли хил манбалардан маълумотларни йиғиш имконини берадиган техникалар тўплами. Машинали ўқитиш, шу жумладан ўқитувчисиз ва ўқитувчисиз ўқитиш - статистик таҳлил асосида яратилган моделлардан фойдаланиш ёки асосий моделлар асосида мураккаб прогнозларни олиш учун машинани ўрганиш. Сунъий нейрон тармоқлар, тармоқ таҳлиллари, оптималлаштириш, шу жумладан генетик алгоритмлар (genetic algorithm - генетик алгоритм - табиатдаги табиий селекцияга ўхшаш механизмлардан фойдаланган ҳолда керакли параметрларни тасодифий танлаш, бирлаштириш ва ўзгартириш орқали оптималлаштириш ва моделлаштириш муаммоларини эчишда ишлатиладиган эвристик қидирув алгоритмлари) Нақшни аниқлаш, Башоратли таҳлил.. Симуляция (simulation) - бу жараёнларни ҳақиқатда бўлгандек тасвирлайдиган моделларни яратишга имкон берадиган усул. Симуляцияни экспериментал синовларнинг бир тури сифатида кўриб чиқиш мумкин. Фазовий таҳлил (spatial analysis
|
| |
Sinxron uzatishni ta'rifi

|
Sinxron uzatishni ta'rifi
|
bet | 4/4 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 38,67 Kb. | | #122953 |
Bog'liq Reja Asinxron xisblagich haqida ma’lumotSinxron uzatishni ta'rifi
Yilda Sinxron uzatish, ma'lumotlar bloklar yoki ramkalar ko'rinishida to'liq dupleks rejimda oqadi. Yuboruvchi va qabul qiluvchining sinxronizatsiyasi kerak, shunda jo'natuvchi yangi bayt qaerdan boshlanishini bilishi kerak (chunki ma'lumotlar o'rtasida bo'sh joy yo'q). Shuning uchun har bir belgi bloki sinxronlash belgilari bilan etiketlanadi va qabul qiluvchi moslama ma'lumotni maxsus tugatish belgisi aniqlanmaguncha oladi. Sinxron uzatish samarali, ishonchli va katta hajmdagi ma'lumotlarni uzatish uchun ishlatiladi. U ulangan qurilmalar o'rtasida real vaqtda aloqani ta'minlaydi. Suhbat xonalari, videokonferentsiyalar, telefon orqali suhbatlar, shuningdek yuzma-yuz muloqotlar - bu Sinxron uzatishning ba'zi misollari.
Ovozli va keng polosali kanallar odatda sinxron uzatish rejimlarida qo'llaniladi, chunki u 1200 bpsgacha tezroq tezlikni ta'minlaydi va ma'lumotlarni uzatishning yuqori tezligiga xizmat qiladi.
Asenkron uzatishni ta'rifi
Yilda Asenkron uzatish ma'lumotlar bir vaqtning o'zida 1 bayt yoki belgi bilan yarim dupleks rejimda oqadi. U ma'lumotlarni uzluksiz baytlar oqimida uzatadi. Umuman olganda, yuborilgan belgining kattaligi 8 bit bo'lib, unga parite bit qo'shiladi, ya'ni jami 10 bitni beradigan start va stop bit.
Sinxronizatsiya uchun soat kerak emas; balki qabul qiluvchiga ma'lumotlarni qanday talqin qilishini aytib berish uchun parite bitlaridan foydalanadi. Ushbu tenglik bitlari ma'lumotlar uzatilishini boshqaruvchi start va stop bitlari sifatida tanilgan. Qabul qiluvchi terminal o'zini belgi bo'yicha ma'lumot olish bilan sinxronlashtirishi uchun belgilarga asoslangan sinxronizatsiyadan foydalanadi. Bu sodda, tezkor, tejamkor va 2 tomonlama aloqani talab qilmaydi. Xatlar, elektron pochta xabarlari, forumlar, televizorlar va radiolar "Asenkron uzatish" ning ba'zi bir misollari.
Asenkron uzatishda tor tipdagi va pastroq tezlikda ishlaydigan ovozli tarmoqli kanallardan foydalaniladi. Bu erda uzatuvchi moslama qo'lda yoki vaqti-vaqti bilan ishlaydi.
4.Xulosa
Sinxron va asinxron uzatishning afzalliklari va kamchiliklari mavjud. Asinxron oddiy, tejamkor va oz miqdordagi ma'lumotlarni uzatish uchun ishlatiladi.
Aksincha, Sinxron uzatish ma'lumotlarning asosiy qismini uzatish uchun ishlatiladi, chunki u samarali va kam xarajatlarga ega. Shunday qilib, biz ma'lumotni uzatish uchun ham Sinxron, ham Asenkron uzatish zarur degan xulosaga keldik.
|
| |