nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-osqich.

Yakuniybosqich

-osqich. Yakuniybosqich
15-Mavzu K.T.D.T
15-Mavzu: Pochta xabarlarini yuborish. Hujjatni chop etish. Reja: Mundarijani yaratish. Katta hujjatlarni bir nechta ichki hujjatlarga bo‘lish Pochta xabarlarini yuborish. Hujjatni chop etish Kontentning avtomatik jadvali stilize qilingan sarlavhalar yordamida yaratiladi. Mundarija jadvalini yaratganingizda, Word yozuvlarni hujjat sarlavhalaridan oladi. Yozuvlar va sahifa raqamlari joylar sifatida avtomatik ravishda kiritiladi. Siz buni qanday qilib bajarasiz: Mundarija jadvaliga kiritmoqchi bo'lgan har qanday nom yoki matnni tanlang. Uy yorlig'iga o'ting va 1-sarlavha kabi bir nom uslubini bosing. Buni TOCga kiritmoqchi bo'lgan barcha yozuvlar uchun bajaring. Hujjatlaringiz boblar va bo'limlar bo'lsa, masalan, 1-sarlavhani, masalan, bo'limlarga va 2-nomning uslubiga bo'linmalar bo'limiga qo'llasa bo'ladi. Mundarija jadvalining hujjatda paydo bo'lishini istagan joyga kursorni joylashtiring. Qo'llanmalarga o'ting va Mundarija jadvaliga o'ting. Avtomatik Matn tarkibi jihozlardan birini tanlang . Foydalanilgan shriftni va satrlar sonini o'zgartirish va nuqtali chiziqlardan foydalanishni ko'rsatib mazmun jadvalini sozlashingiz mumkin. Hujjatingizni o'zgartirganingizdan so'ng, tarkibdagi jadval avtomatik ravishda yangilanadi. Mundarija tarkibiga tarkib qo'shish Agar siz TOC ga qo'lda biror narsa kiritishingiz kerak bo'lsa, uni zikr qilish bo'limiga o'ting yorlig'ini bosing va yangilash jadvali-ni bosing Mundarija jadvalidagi guruh. TOCga kontent qo'shish uchun yana bir variant - Outline ko'rinishiga o'tish va Tasdiqlangan asboblar panelidagi Mundarija jadvalini yangilash- ni bosing . Ko'rsatilgan muloqot oynasida faqat sahifa raqamlarini yoki butun jadvalni yangilashni xohlaysizmi, tanlang. Ko'pgina hollarda, siz butun jadvalni yangilashni xohlaysiz. OK ni bosing . Download 28,66 Kb.
|
Imya-kompyuterga ulangan printerning turi va porti ko’rsatiladi.
Stranitsiy

|
Imya-kompyuterga ulangan printerning turi va porti ko’rsatiladi.
Stranitsiy
|
bet | 4/4 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 28,66 Kb. | | #148115 |
Bog'liq 15-Mavzu K.T.D.TImya-kompyuterga ulangan printerning turi va porti ko’rsatiladi.
Stranitsiy-bu bo’limda butun va undagi ma’lum bir matn qismini Chop etish imkoniyatiga ega.
Pechat fayl-hujjatni *.prn kengaytmali faylga o’tkazish.
Stranitsi-bo’limida: vse (hujjatning hammasini), tekushaya (joriy sahifani) yoki nomera (betlar bo’yicha) ko’rsatilib Chop etishga ruhsat beriladi. Odatda vse bo’limi faol turadi.
Chislo stranis na liste bo’limida 1 betga nechta sahifani joylashtirib Chop etilishi kerakligi ko’rsatiladi. Bu yerda 16 ta betgacha 1 sahifaga joylashtirib Chop etishni ko’rsatish mumkin.
Chislo kopi-Chop qilinayotgan hujjatning nusxalari soni ko’rsatiladi.
Razobrat po kopiyam-hujjatni bir necha nusxada Chop etilganda birinchi nusxa to’liq Chop etilgandan so’ng, 2-chi nusxa 1-chi sahifadan Chop etiladi.
Napechatat-hujjatning kerakli qismlarini Chop etish mumkin.
Asboblar panelidagi printer tugmasi yordamida hujjatning barcha sahifalarini bir nusxada Chop etish mumkin. Bunda Chop etishning ba’zi bir tanlash imkoniyatlari mavjud emas.
|
| |
Reja: Optik tahlil usullari - bet 9

|
Reja: Optik tahlil usullari
|
bet | 9/9 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 0,86 Mb. | | #152249 |
Bog'liq Fizik – kimyoviy tahlil uslublari15- rasm
Harakatchan faza (suv bilan to’yintirilgan organik erituvchi) qog’ozga shimilib, ma’lum balandlikka ko’tarilgach, xromatogramma kameradan
olinadi va erituvchi yetib borgan tugallanish chizig'i belgilab olinadi. Shundan so’ng xromatogramma quritilib, maxsus tanlab olingan rang beruvchi moddalar bilan qayta ishlanadi, ya’ni ochiltiriladi. Qog'oz xromatografiyasida moddalarning ajralishini hususiyatlaydigan kattalik taqsimlanish koeffitsiyenti Rf deyiladi:
bu yerda: X — harakat (start) boshlanish chizig'idan aniqlanayotgan modda hosil qilgan dog’ning markazigacha bo’lgan masofa, mm; Xf — harakatning boshlanish chizig'idan harakatning tugallanish chizig'igacha bo’lgan masofa, mm (16-rasm). Rf
qog'ozning turiga, haroratga, tahlil olib boriladigan sharoitga, tahlil qilinadigan modda va erituvchining tabiatiga bog'liq. Bir hil moddalar uchun doimiy sharoitda Rf ning
16 -rasm qiymati o’zgarmas kattalikdir.
Tahlil jarayonida aniqlangan Rf ning qiymati qaysi moddaga to’g'ri kelishi toza moddalar uchun tuzilgan jadvaldagi qiymatlarga solishtirib ko’riladi.
Adsorbent samaradorligini hususiyatlaydigan kattalik — nazariy likopchalar soni quyidagi formula bilan hisoblanadi:
bu yerda: Y — dog’ning eni, mm.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‛YXATI
Francis A. Carey. Organic chemistry, University of Virginia, fourth edition- 2012 (darslik)
Anatol Malijevskґy.Physical chemistry inbrie., 2005(darslik)
A. Abdusamatov “Organik kimyo” Toshkent – 2005(darslik)
A. Abdusamatov, S. Zakirov, R.Ziyayev “Fizik va kolloid kimyo” Toshkent -2013. (darslik)
|
| |
Scratch dasturi imkoniyatlaridan foydalanib ilon o‘yinini yaratish…

|
Scratch dasturi imkoniyatlaridan foydalanib ilon o‘yinini yaratish…
|
bet | 4/4 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,32 Mb. | | #137671 |
Bog'liq Yoldoshev (2)Scratch dasturi imkoniyatlaridan foydalanib ilon o‘yinini yaratish….
Dasturda o`yin yaratish boshladik.
Biz yangi siprayt yaratamiz sipraytga ilonimizni chizib olamiz.
Keyin yana bita siprayt yaratamiz o`ynab turadigan to`pcha.
Endi ilonmizga buyruq beramiz. O`zgaruvchilarga kirib score,clon va speed deb yaratib olamiz clon va speedni yashirish qilamiz.Bosilganda score 0 ga clonni esa 0.3 ga speedni esa 4 ga sozlab olamiz.
Boshqaruv bo`limidan har doyim,agar bo`lsa, bo`limlarini tanlaymiz.Boshqaruv bo`lmida sezgi panelidan bo`sh joy tugmasi bosdingizmi tanlaymiz.90 harakat tizmini kiritamiz va bundan 4 ta nusqalab olamiz va bo`sh joy tugmasidagi joylarni o`zgartiramiz yuqori past o`ng va chap shu o`rinda yuqoridagi harakat yo`nalishiga 0 pastg harakat yo`nalishga 180 va o`ng harakat yo`nalishiga 90 qo`yamiz chap harakat tizmiga -90 ni joylashtiramiz .
Boshqaruv panelidan qadam tugmasini olamiz va o`zgaruvchlardan speedni tanlab olamiz.Endi o`zidan nusqa yaratamiz bosilganda boshqaruv panelidan har doyim o`z o`zidan nusqa yaratsin yana boshqaruv panelidan rangini tanlaymiz 25 ga qilib joylashtiramiz. Endi nusqani qabul qilganda 1 sonya kutish va bu nusqani o`cherish qilamiz.O`zgaruvchilar bo`lmidan clon tanlaymiz va 1 soniya kutish o`rniga qo`yamiz.Agar devolchaga tegsa o`yin tugatilsin degan buyruqni beramiz.demak boshqaruvlar panelidan yana bosilganda tugmasini tanlaymiz har doyim panelini olib kelib joylashtiramiz agar sezgirlik bo`limida qirraga tegilganda xammasi to`xtatishjoylashtiramiz.
Endi to`pimizga buyruq beramiz boshqaruv panelidan bosilganda tanlaymiz va harakatlardan tosdifiy joyni tanlaymiz. Boshqaruv bo`limidan har doyim panelini joylashtiramiz va agar panelini olib kelib uni ham joylashtiramiz. Ilonga yan buyruq beramiz boshqaruvdavn bosilganda ko`rinish boo`limi olib kelib joylanadi 1 birinchi ko`rinishni 2 ko`rinish qilib o`zgartiramiz.
O`yinni mukammal qilishimiz uchun yangi fon yaratib olamiz .
Va bu fonga kodlarni kiritib chiqamiz
|
| |
Mühazirəçi : R. F. D. dosent Orucova Rəna Üzeyir qızı Ədəbiyyat - bet 40

Misal. D oblastı və xəttləri ilə məhdudlaşdırılmış dairəvi sektoru olarsa, ikiqat inteqralı hesablayın.
Həmin oblastı qurmaq üçün çevrəsini və ; bucaqlarını quraraq mərkəzi O-da yerləşən OAB dairəvi sektor alırıq.
a 0 ρ
Xarici inteqralı φ - ə görə götürəcək
3. Sahə və həcmlərin ikiqat inteqralın köməyi ilə
hesablanması.
►Həcm. Məlumdur ki, səthi, müstəvi və yönəldicisi D oblastının sərhədi, doğuranı Oz oxuna paralel düz xətt olan silindrik səth ilə əhatə olunmuş cismin V həcmi ikiqat inteqrala bərabərdir:
burada mənfi olmayan funksiyadır.
Misal 1. x = 0, y = 0, x + y + z = 1, z = 0 müstəviləri ilə əhatə olunmuş cismin həcmini hesablamalı (şəkil 1).
burada D oblastı, 1-ci şəkildəki ştrixlənmiş üçbucaqdır. Bu üçbucaq Oxy müstəvisində yerləşir və x = o, y = 0, x + y = 1 düz xətləri ilə əhatə olunmuşdur. İkiqat inteqralın sərhədlərini təyin edərək hesablayaq:
.
Deməli, V = kub vahid.
Qeyd 1. Həcmi axtarılan cisim yuxarıdan və aşağıdan uyğun olaraq
səthlərinin müəyyən hissələri ilə əhatə olunmuşdursa, bundan başqa, hər iki hissənin Oxy müstəvisi üzərində proyeksiyası D oblastında ibarətdirsə, belə cismin V həcmi iki “silindrik” cismin həcmləri fərginə bərabərdir: birinci silindrik cismin oturacağı D oblastı, yuxarıdan səthi ilə hüdudlanır; ikinci silindrik cismin oturacağı yenə D oblastıdır, yuxarıdan isə səthi ilə məhduddur (şəkil 2). Buna görə V həcmi ikiqat inteqralın fərqinə bərabərdir:
yaxud
(1)
Şəkil –1 Şəkil –2
Asanlıqla göstərmək olur ki, (1) düsturu , funksiyaları yalnız mənfi olmadıqda deyil,
bərabərsizliyini ödəyən istənilən kəsilməz funksiyalar olduqda da doğrudur.
|
FUNDAMENTOS DE DERECHO - Decreto: corrección de errores materiales detectados en el texto del pliego de cláusulas...

|
Decreto: corrección de errores materiales detectados en el texto del pliego de cláusulas administrativas que ha de regir la contratación mediante procedimiento abierto y tramitación ordinaria del servicio de comunicación corporativa del ayuntamiento de
|
bet | 2/3 | Sana | 30.06.2021 | Hajmi | 33,5 Kb. | | #15304 |
FUNDAMENTOS DE DERECHO.
I.- La Ley 39/2015, de 1 de octubre, del Procedimiento Administrativo Común de las Administraciones Públicas, prevé en su art. 109.2 que las Administraciones Públicas podrán rectificar en cualquier momento, de oficio o a instancia de los interesados, los errores materiales, de hecho o aritméticos existentes en sus actos.
II.- La competencia para la aprobación del Pliego de cláusulas económico-administrativas corresponde a la Alcaldía Presidencia conforme dispone la Disposición Adicional 2ª.1 de la Ley de Contratos del Sector Público.
Y de acuerdo con cuanto antecede esta Alcaldía
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Decreto: corrección de errores materiales detectados en el texto del pliego de cláusulas administrativas que ha de regir la contratación mediante procedimiento abierto y tramitación ordinaria del servicio de comunicación corporativa del ayuntamiento de
|
Bemor bilan muloqotda hosil bo'ladigan savollarga etalonli

So'zlashuv uslubi. Bu uslubga erkin muomala doirasida amal qilinadi. Norasmiyligi va shevaga boyligi bilan ajralib turadi. Bu uslub maxsus tayyorgarlikni talab etmaydi. Uning ma'lum vazifa yoki yuklamasi yo'q. Shuningdek, jumla sintaktik jihatdan to'liq bo'lishi ham shart emas. Sovuqmi? (Ko'cha yoki choy sovuqmi?) kabi. Lekin bu nutq uslubida tin olish, ohang, mantiqiy va so'z urg'usi, fikrdagi his-hayajonni uzatishda ahamiyati katta.
Nutqda tovushlarning uyg'unlashuvi (assimilyatsiya: ketdi-ketdi): bir tovush o'rnida ikkinchisining talaffuz qilinishi (dissimilyatsiya: maktab-maktab); tovushlarning o'rni almashishi (metateza: tuproq-turpoq) va boshqalar so'zlashuv uslubiga xosdir.
Bo'g'in, so'zlar qisqartirilishi so'zlashuv uslubiga oiddir. Masalan, Mamat - Muhammadjon, Abdurahim - Rahim, Rahima - Rahi kabi.
Nutqda metonimiya ko'p qo'llaniladi: Auditoriya charchadi -Auditoriyadagi talabalar charchadilar
|
«TALABALIKKA BAG'ISHLOV» VA «KASBIY HAYOTGA YO'LLANMA»

Badiiy nutq uslubi o'zida estetik yuklamani saqlaydi. Bu uslubda muallif o'ziga xos (individual)likni namoyon qilishi mumkin.
O'zbek adabiy tiliga sheva, arxaizm, oddiy so'zlashuv tili belgilari xosdir.
Tilimiz taraqqiyoti, yangiliklari aynan shu badiiy nutq uslubi vositasida namoyon bo'ladi.
Shunday qilib, nutq madaniyatiga doir ushbu ma'lumotlarni xulosalaymiz. Shifokorlar haqiqiy ziyoli sifatida nutq madaniyati ko'nikmalarini chuqur o'zlashtirgan holda tibbiy amaliyotlarini amalga oshirsalar bemorlar dardiga so'z orqali tezda ta'sir etuvchi malhamga ega bo'lardilar.
|
…iz Tolmina, je voditelj radijskega programa, amaterski slikar in predsednik Društva slikarjev amaterjev v Tolminu

|
…iz Tolmina, je voditelj radijskega programa, amaterski slikar in predsednik Društva slikarjev amaterjev v Tolminu
|
Sana | 24.03.2017 | Hajmi | 139 Kb. | | #1718 |
Pilonova Galerija Ajdovščina
Ajdovščina, 7. 12. 2010
Sporočilo za medije
ODPRTJE RAZSTAVE 8. MEDNARODNEGA FOTOGRAFSKEGA SREČANJA CASTRUMFOTO 2010 – avtoportret
Dragomil Bole, Primož Brecelj, Sergio Culot, Polona Demšar, Andrej Furlan, Nika Furlani, Franc Golob, Iris Anam Cara, Andrej Perko,Tihomir Pinter
in
RAZSTAVE FOTOGRAFIJ MILANA KLEMENČIČA – portret in avtoportret
Pilonova galerija Ajdovščina, 10. december 2010 ob 19. uri
Letošnjega 8. mednarodnega fotografskega srečanja Castrumfoto 2010 - avtoportret, ki se je odvijalo pod okriljem Pilonove galerije Ajdovščina in pod vodstvom Primoža Breclja med 15. in 17. oktobrom v Ajdovščini in Vipavskem Križu, se je udeležilo deset ustvarjalk in ustvarjalcev iz Slovenije in Italije. Svoja dela, ki so nastala na srečanju, bodo predstavili: Dragomil Bole, Primož Brecelj, Sergio Culot, Polona Demšar, Andrej Furlan, Nika Furlani, Franc Golob, Iris Anam Cara, Andrej Perko in Tihomir Pinter.
Tema fotografskega srečanja se navezuje na letošnje kulturno leto v Ajdovščini, posvečeno slikarju, fotografu in lutkarju Milanu Klemenčiču (1875-1957), ki je zapustil obsežen fotografski opus, v katerem zavzemajo portreti in avtoportreti pomembno mesto. Razstavo fotografij je ob zaključku Klemenčičevega leta v Ajdovščini pripravil mag. Mirko Kambič, ki je iz bogate umetnikove fotografske zbirke izbral 30 portretov in avtoportretov, nastalih v obdobju 1899-1916. Mirko Kambič je v razstavnem katalogu zapisal, da je Klemenčič fotografski portret in avtoportret: »gojil s posebnim veseljem kot svoj fotodnevnik, končno tudi kot življenjsko kroniko zasebnega značaja. S fotografskimi portreti je iskal svojo lastno zavest, utrjeval družinske in sorodstvene vezi.«
V osrednjem prostoru Pilonove galerije bodo na ogled avtoportreti desetih ustvarjalk in ustvarjalcev, udeležencev fotografskega srečanja CastrumFoto 2010. Kot je v spremnem besedilu zapisala kustosinje razstave Nataša Kovšca, so njihova dela: »raznovrstna, tako kot so raznolika njihova življenja in izrazni načini, saj pripadajo različnim generacijam in ustvarjalnim okoljem. Zanimiva zbirka fotografskih izpovedi obenem kaže raznolikost pristopov pri obdelavi ikonografskega motiva: od naturalističnih in transformiranih fotografskih upodobitev do konceptualnih projektov, videa in fotografske instalacije. Ustvarjalci si skozi prizmo lastne podobe zastavljajo predvsem vprašanja o sebi in svoji preteklosti, pri čemer opazimo razliko med moškim in ženskim dojemanjem/prikazovanjem intimnosti /…/ Posamezna dela pa iz polja osebnega posegajo tudi v širši družbeno-politični in zgodovinski kontekst.«
Razstavi, ki ju spremlja katalog z besediloma Mirka Kambiča in Nataše Kovšca, bosta na ogled do 7. januarja 2011.
|
| |
NEVROTIK KASALLIK TASHXISI

Rasmiy ish qog'ozlari uslubi. Bu uslub hozirgi o'zbek adabiy tiliga xosdir. U ma'muriy va yuridik quvvatga egadir. Bu uslubda fikr aniq va bir xil qolipda ifoda etiladi.
Qonun matnlari, farmonlar, buyruq va qo'llanmalar, shartnomalar, ijozatnomalar, aktlar, turli rasmiy hujjatlar, tashkilotlararo yozishmalar, yuridik hujjatlar, ma'lumotnoma, bavonnoma va boshqalar rasmiy ish uslubida yoziladi.
Talabalar ariza, ishonchnoma, tushuntirish xati, bayonnoma, bayonnomadan ko'chirma, dorinoma, kasallik tarixi, kasallik varaqasi kabi o'nlab rasmiy ish qog'ozlarini to'g'ri to'ldirish va yozish ko'nikmasini egailashlari zarur.
Bu kabi hujjatlarda qolip jumlalar mavjud bo'lishi bilan birga ular har qanday his-hayajondan xoli bo'lishi talab etiladi. O'nlab atama va iboralar rasmiy ish qog'ozlari uslubiga tegishlidir. Masalan: bayonnoma, qarov, shartnoma.deklaratsiya; ma'lumotnoma berildi shu haqidakim... biz quyida imzo chekuvchilar... kabi.
Rasmiy ish qog'ozlarida fe'llar majhul nisbatda qo'llaniladi. Xususan, hukm chiqarildi; buyruq shaklida - bajarilsin, yuklatilsin kabi.
Ilmiy uslub - fan, texnika va ishlab chiqarish bilan bog'liqdir Maqola, monografiya, ilmiy ma'ruzalar qat'i ravishda ilmiy uslub asosida yoziladi.
Ilmiy-ommabop uslub ilmiy uslub sirasiga kiradi. U ilmiy ma'lumotini, axborotni ommabop qilib yetkazishga xizmat qiladi. Ilmiy uslub. tabiiyki, har bir alohida fan yo'nalishida o'ziga xos atamalar, iboralarga boy bo'ladi. Tibbiyotda kasallik nomlari, tibbiy atamalar, dori nomlari kabilarning bo'lishi odatiy holdir.
Ilmiy uslubning o ziga xos belgilari bor:
-
Axborotning ob'ektivligi, aniqligi.
-
Ma'lumotlarning izchilligi, ularning ko'pligi.
-
Fikrning qisqa ifodalanishi.
-
So'zlashuv uslubi va sheva belgilarining mutlaqo ishtirok etmasligi.
Yuqorida sanalgan belgilari bilan yana ta'kidlash kerakki, ilmiy uslub boshqa uslublardan keskin farqlanadi. O'rni kelganda aytish kerakki, ilmiy asarlar, dissertatsiyalar, yoki ilmiy (ommabop) maqolalarda muallifning kamtarligi tufayli «men» kishilik olmoshi o'rnida «biz» shakli qo'llaniladi.
|
Ff 0300 Eksamen h96

UNIVERSITETET I AGDER
Grimstad
E K S A M E N S O P P G A V E :
FAG: FYS117 MA-160 LÆRER: Svein Olav Nyberg
Per Henrik Hogstad
Ninni Marie Hogstad
Klasse(r):
|
Dato: 14.05.14
|
Eksamenstid, fra-til: 09.00 – 14.00
|
Eksamensoppgaven
består av følgende
|
Antall
sider: 6 (inkl. forside
og vedlegg)
|
Antall
oppgaver: 5
|
Antall
vedlegg: 1
|
Tillatte
hjelpemidler er:
|
Kalkulator
Formelsamling: Hogstad / Haugan / Gyldendal
|
|
MA-160 Ordinær eksamen vår 2014
Ta dine egne forutsetninger hvis du finner uklarheter/mangler i oppgavesettet!
Poeng på hver deloppgave:
Oppg Poeng
1 a) 3
b) 3
c) 3
d) 3
2 a) 3
b) 3
c) 3
d) 3
3 a) 3
b) 3
c) 3
d) 3
------------------------------------
Sum 36
Poengene viser vekt-fordelingen for de enkelte del-spørsmålene.
Ved karaktersetting vektlegges selvfølgelig i tillegg en totalvurdering,
bl.a. en vurdering av i hvilken grad kandidaten har kunnskaper innenfor
de ulike områdene gitt i oppgavesettet.
Lykke til !
3. a) Bestem den Laplace transformerte av følgende uttrykk:
b) Bestem den invers Laplace transformerte av følgende uttrykk:
.
c) Løs følgende simultane (koblede) differensialligninger ved hjelp av Laplace:
d) Vi har en elektrisk krets bestående av en seriekobling av:
- Spenningskilde med spenning u(t) som funksjon av tiden t.
- Motstand med resistans R
- Kondensator med kapasitans C
Strømmen i kretsen som funksjon av tiden er i(t).
Kirchoffs 2.lov anvendt på denne kretsen gir:
Benytt Laplace transformasjon av denne ligningen til å vise at transferfunksjonen H(s)
er gitt ved:
når input er spenningen av spenningskilden og output er strømmen i kretsen, dvs
Bestem deretter strømmen i kretsen i(t) som funksjon av tiden t.
når spenningen av spenningskilden fra og med tidspunkt t = 0 er konstant lik V0.
Løsning:
3.
a)
b)
c)
d) Transferfunksjonen H(s) er gitt implisitt ved: I(s) = H(s)U(s)
Laplace transformasjon av begge sider av Kirchoffs 2.lov for denne kretsen:
Innsatt u(t) = V0 gir:
Invers Laplace transformasjon gir oss nå strømmen som funksjon av tiden:
|
Evtanaziyaning ikki xil: faol va sust turlari farqlanadi

Publitsistik uslubdan asosan xabar, reportaj, maqola, ocherk, feleton, pamflet kabilarni yozishda foydalaniladi. Bu uslubda rasmiy yoki ilmiy uslubda bo'lishi mumkin bo'lmagan his-tuyg'ularga berilish mumkin. Bayonda qoliplardan nari ketib, badiiy tasvir vositalardan keng foydalaniladi. Lekin ifodalar atamalar vositasida lo'nda, aniq ishtirok etadi. Hayotdagi ijtimoiy-siyosiy voqealar zudlik bilan publitsistik uslubda yoritiladi.
Publitsistik uslubga doimiy epitetlar (munosib ulush, tarixiy o'zgarishlar, og'ishmay amalga oshirish); badiiy nutqqa xos tantanavor so'z, so'z birikmalari (muhtasham bino, ulug'vor zafar quchish) kabilar xos.
|
Effektstudier – dokumentasjon av klinisk effekt av komparator

|
Effektstudier – dokumentasjon av klinisk effekt av komparator
|
bet | 4/11 | Sana | 01.04.2020 | Hajmi | 77,32 Kb. | | #9551 |
[Følg Kapittel 5 i retningslinjene.]
[Beskriv i tekst eller tabell de viktigste pasientkarakteristika som har betydning for klinisk respons (effektmodifiserende faktorer (EMF) og prognostiske faktorer (PF)). Dette er særlig relevant dersom det er utført indirekte sammenligninger, men kan i noen tilfeller også ha betydning ved bruk av direkte sammenlignende studier.]
[Tekst]
Eksempel på tabell:
Viktige pasientkarakteristika
(EMF/PF)
|
Beskrivelse (hvordan/ i hvilken retning påvirkes respons)
|
Evt. kommentar
|
F.eks. alder
|
|
|
F.eks. sykdomsstadium
|
|
|
F.eks. ECOG status
|
|
|
EFM/PF 4
|
|
|
EFM/PF 5
|
|
|
M.fl.
|
|
|
[Angi de relevante studiene som viser klinisk effekt av komparator uavhengig av om de er benyttet i modellen eller ikke. Bruk tabellene under til dette. Resultater for de primære utfallsmålene, samt øvrige utfallsmål som benyttes i den helseøkonomiske modellen, skal presenteres i henhold til tabellene under.]
Relevante studier
[Tabell for relevant studie 1]
Studie 1
|
(Studienavn, forfatter, årstall, referanse)
|
Utvalgsstørrelse (n)
|
|
Studiedesign
|
|
Pasientpopulasjon
|
|
Intervensjon(er)
|
|
Komparator(er)
|
|
Oppfølgingstid
|
|
Er studien benyttet i MT søknad for komparator?
|
Ja/nei
|
Er studien benyttet i helseøkonomisk modell?
|
Ja/nei
|
Begrunnelse for bruk/ikke bruk av studien i modell
|
|
Rapporterte primære utfallsmål* (relevante for problemstillingen) med resultater
|
Marker hvilke av disse som er inkludert i modellen
|
Øvrige rapporterte utfallsmål* med resultater
|
Marker hvilke av disse som er inkludert i modellen**
|
* Gi en definisjon av utfallsmålene der det er relevant
** Begrunn hvorfor disse er mer relevante for metodevurderingen dersom de erstatter primært utfallsmål fra studiene
[Gi i tillegg en beskrivelse i tekstform dersom det er viktig informasjon som ikke er egnet presentert i tabellform (formål med studien, inklusjonskriterier, eksklusjonskriterier etc.).]
[Tekst]
[Tabell for relevant studie 2]
Studie 2
|
(Studienavn, forfatter, årstall, referanse)
|
Utvalgsstørrelse (n)
|
|
Studiedesign
|
|
Pasientpopulasjon
|
|
Intervensjon(er)
|
|
Komparator(er)
|
|
Oppfølgingstid
|
|
Er studien benyttet i MT søknad for komparator?
|
Ja/nei
|
Er studien benyttet i helseøkonomisk modell?
|
Ja/nei
|
Begrunnelse for bruk/ikke bruk av studien i modell
|
|
Rapporterte primære utfallsmål* (relevante for problemstillingen) med resultater
|
Marker hvilke av disse som er inkludert i modellen
|
Øvrige rapporterte utfallsmål* med resultater
|
Marker hvilke av disse som er inkludert i modellen**
|
* Gi en definisjon av utfallsmålene der det er relevant
** Begrunn hvorfor disse er mer relevante for metodevurderingen dersom de erstatter primært utfallsmål fra studiene
[Gi i tillegg en beskrivelse i tekstform dersom det er viktig informasjon som ikke er egnet presentert i tabellform (formål med studien, inklusjonskriterier, eksklusjonskriterier etc.).]
[Tekst]
|
| |
Irratsional tenglamani bajaring: a) 6√x-12=72 b) √12x-12=6

|
Irratsional tenglamani bajaring: a) 6√x-12=72 b) √12x-12=6
|
bet | 5/6 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 21,45 Kb. | | #146300 |
Bog'liq Oraliq nazorati praktikum4. Irratsional tenglamani bajaring: a) 6√x-12=72 b) √12x-12=6
5. Amallarni bajaring: a) 4/19-1/57 b) 35/57:5/19
17-variant
1. Butun, ratsional va irratsional sonlar.
2. Algebraik materiallarni oʻrgatishda axborot texnologiyalaridan foydalanish.
3. Akmal qishloqqa buvisinikiga 1quti limon jo‘natdi. Limon to‘la qutining massasi 25kg bo‘ldi. Limonlarning yarmi yeyilgach buvisi yarim bo‘sh qutini o‘lchadi. Endi uning massasi 15kg chiqdi. Bo‘sh qutining massasi qancha?
4. Irratsional tenglamani bajaring: a) 3√x+12=69 b) √13x-23=9
5. Amallarni bajaring: a) 1/17-4/51 b) 5/51:1/17
18-variant
1. Geometrik materiallarni oʻrgatishda axborot texnologiyalaridan foydalanish.
2. Ratsional sonlar ustida arifmetik amallar bajarish.
3. Agar sayyoh 3dona do‘ppi sotib olsa unda 70000 so‘m pul qoladi. Agar u 3ta do‘ppi sotib olsa unga 10000 so‘m pul yetmay qoladi. Bitta do‘ppining narxi qancha?
4. Irratsional tenglamani bajaring: a) 7√x-15=34 b) √15x-23=52
5. Amallarni bajaring: a) 5/18-1/27 b) 17/42:1/98
19-variant
1. Bir noma’lumli irratsional tenglamalar.
2. Bo‘linish alomatlari
3. Uchburchakningeng kichik tomonining uzunligi 22dm. Ikkinchi tomonining uzunligi birinchisidan 1m4dm uzun. Uchinchi tomonining uzunligi birinchi va ikkinchi tomonlari uzunligining yig‘indisi 3marta kichik. Uchburchakning perimetrini toping.
4. Irratsional tenglamani bajaring: a) 3√x-15=54 b) √8x-25=71
5. Amallarni bajaring: a) 13/24-7/72 b) 13/64:39/256
20-variant
1. Qoldiqli bo‘lish haqida ma’lumot.
2. Algebraik tenglama va ularni boshlang‘ich sinflarga o‘rgatish.
3. Istirohat bog‘i ochiq konsert maydonida o‘rindiqlar bor. Agar har bir o‘rinda 5kishi o‘tirsa, u holda 15kishi joysiz qoladi. Agar har bir o‘rinda 6kishidan o‘tirsa 3ta joy bo‘sh qoladi. Konsert maydonida nechta o‘rindiq bor?
|
| |
Dokumentasjon av helserelatert livskvalitet

|
Dokumentasjon av helserelatert livskvalitet
|
bet | 6/11 | Sana | 01.04.2020 | Hajmi | 77,32 Kb. | | #9551 |
Dokumentasjon av helserelatert livskvalitet
[Kapittel 7 i retningslinjene skal følges.]
[Litteratursøket (dersom det er utført) presenteres i Appendiks D].
Oversikt over livskvalitetsvekter
[Presenter i tabellform de ulike kildene for livskvalitetsvekter som er vurdert benyttet i metodevurderingen. Dette kan være fra litteratursøk (1), fra de kliniske studiene (2) som ligger til grunn for relativ effekt i denne metodevurderingen og/eller fra mapping (3). Dersom det eksisterer livskvalitetsdata fra studiene som ligger til grunn for dokumentasjon av relativ effekt, skal tabell (2) fylles ut. Under følger eksempler på tre ulike tabeller. Benytt disse (i den grad de er relevante) som utgangspunkt.]
Eksempel på tabell (1): Oversikt over livskvalitetsvekter fra litteratursøket (fremkommer i Appendiks D)
|
Resultat
[KI]
|
Instru-ment
|
Angi tariff
|
Kommentar
|
Helsestadium A
|
Studie 1
|
0,767
[0,71-0,83]
|
EQ5D
|
Britisk
|
F.eks.: Fant ingen studie til aktuell pasientpopulasjon eller til helsestadiet men denne studien er «nærmest»
|
Studie 2
|
|
|
|
|
Studie 3
|
|
|
|
|
Helsestadium B
|
|
|
|
|
|
Bivirkning A
|
|
|
|
|
|
Eksempel på tabell (2): Oversikt over livskvalitetsvekter målt i kliniske studier som ligger til grunn for relativ effekt (fremkommer i Kapittel «Relativ effekt») [Denne tabellen skal alltid fylles ut dersom det foreligger data for livskvalitet fra kliniske studier som ligger til grunn for relativ effekt.]
|
Resultat
[KI]
|
Instru-ment
|
Angi tariff
|
Kommentar
|
Helsestadium A
|
Studie 1
|
0,767
[0,71-0,83]
|
EQ-5D
|
Britisk
|
|
Studie 1
|
|
DLQI
|
|
|
Studie 2
|
|
|
|
|
Helsestadium B
|
|
|
|
|
|
Bivirkning A
|
|
|
|
|
|
Eksempel på tabell (3): Oversikt over livskvalitetsvekter basert på mapping (fremkommer i Appendiks E)
|
Resultat
[KI]
|
Fra instru-ment
|
Til instrument
|
Kommentar
|
Mapping
|
|
DLQI
|
EQ-5D
|
Er metoden kjent fra litteraturen? Grundig beskrivelse i appendiks.
|
|
|
|
|
|
Livskvalitetsvekter benyttet i modellen
[Valg av livskvalitetsvekter som benyttes i modellen skal begrunnes.]
Begrunnelser:
Livskvalitetsvekt helsestadium A
[Tekst]
Livskvalitetsvekt helsestadium B
[Tekst]
Livskvalitetsvekt bivirkning A
[Tekst]
[Hvis de kliniske studiene som blir benyttet til dokumentasjon av relativ effekt (se tabell (2) over) inneholder livskvalitetsdata, eller data som kan oversettes til livskvalitetsdata, og disse dataene ikke brukes i analysen, bør dette begrunnes.]
Begrunnelse for ikke å benytte livskvalitetsdata fra studien(e): [Tekst]
[Beskriv hvordan livskvalitetsvektene er aldersjustert. Se Kapittel 7.4 i retningslinjene.]
[Tekst]
Eksempel på tabell: Oppsummering av livskvalitetsvekter benyttet i modellen
|
Livskvalitetsvekt
|
95% KI
|
Helsestadium
|
A
|
|
|
B
|
|
|
Bivirkning
|
A
|
|
|
B
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
[Beskriv styrker og svakheter i de benyttede livskvalitetsdataene.]
[Tekst]
|
| |
Dekorativ rasm chizish - 1. Maktabgacha ta'lim muassasasida rasm chizishga o'rgatish

|
1. Maktabgacha ta'lim muassasasida rasm chizishga o'rgatish
|
bet | 4/15 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 326,24 Kb. | | #155286 |
Bog'liq Maktabgacha ta\'lim muassasasida rasm chizishga o\'rgatish-fayllar.orgDekorativ rasm chizish.
Dekorativ rasm chizish.
Dekorativ rasm chizish tasviriy faoliyatning boshqa turlari kabi bolada estetik tuyg'uni rivojlantiradi. Bolalarni xalq amaliy san'ati namunalari bilan tanishtirishda tarbiyachi ularda vatanparvarlik ruhini shu san'at asarlarini yaratayotgan odamlarning mehnatiga hurmat kabi tuyg'ularni tarbiyalash kerak.
Dekorativ rasm chizish quyidagi umumiy vazifalarni o'z ichiga oladi.
Bolalarda naqshning turlicha shakllari bilan bog'liq holda kompozitsion hisni shakllantirish.
Rang qobiliyatlarini rivojlantirish.
Xalq amaliy san'atining turlarini, usullarini farqlashga va ularning alohida elementlaridan bolalarning o'z ijodida foydalanishga o'rgatish.
Qalam va mo'yqalam bilan chizishning texnik ko'nikmalarini mustahkamlash.
Bolalarni dekorativ rasm chizishga o'rgatishda tarbiyachi ularda naqsh komponentlarining o'zaro bog'liqligini, rangini, kompozitsiyasini shakl elementini ko'rishga o'rgatadi. Dekorativ rasm chizishda rang qobiliyatining rivojlanishi asosiy masala bo'lib hisoblanadi.
Bir yoshdan uch yoshgacha bo'lgan bolalar guruhida rasm chizish malakasining hosil bo'lishi va rivojlanishi. Maktabgacha tarbiya muassasalarida rasm chizishga o'rgatish 2 yoshdan boshlanadi. Bu davr bolalarni- tasviriy faoliyatga tayyorlash davri hisoblanadi. Bu davrda bolalar qalamni ushlash va qog'oz ustida yuritishga o'rganadi. Lekin bu jarayonda rivojlanmaydi, bola qalamni to'g'ri ushlashni bilmaydi, tarbiyachi asta-sekin uni qalamni to'g'ri ushlashga odatlantiradi, bunda bolani bajarayotganligi emas, balki qalamning harakati, uning uchi bilan qog'oz betiga taqillatishi qiziqtiradi. Qalam bilan to'g'ri turli xil shtrixlar, nuqtalar chizadi, qog'oz betida turli harakatlar qiladi, keyin sodda chiziqlar asta-sekin murakkablashadi. Bu vaqtda bola qog'oz ustiga tushirilgan turli xil izlarni ko'rib, xursand bo'ladi. Shuning uchun bu davr «Ala-buji» davr deyiladi. Bu davr bolada tasviriy faoliyatini vujudga keltirishga ta'sir ko'rsatadi. Bu guruhda maktabgacha ta'lim-tarbiya dasturi guruhli mashg'ulotlarni talab qilmasa-da, agar bolalar xohlashsa, ularni stol atrofiga o'tirg'izib, rasm chizdirishga imkon yaratish mumkin.
|
| |
Elektron darslik strukturasi

20
1.2.1- sxema. Elektron darsliklarning sxemasi.
1.3. Elektron darsliklarning afzalligi va kamchiliklari.
Bundan yigirma yil oldin elektron darsliklar haqida tasavvurga ham ega
emasdik. Bugun esa axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining taraqqiyoti bois
elektron darsliklardan foydalanish imkoniyatiga egamiz. O‘z navbatida, u bilan
bog‘liq muammolarni ham yechishga harakat qilyapmiz.
Elektron taqdimotlardan darsda namoyish va ko‘rgazmali material sifatida
foydalanish pedagogga katta yordam beradi. O‘quv materialining elektron
1-modul.
Ma’lumotnoma
2-modul.
Foydalanuvchilarni
ro’yxatga olish
3-modul.
Boshqaruv moduli
4-modul.
Mundarija
6-modul.
Test nazorati o’tkazish
moduli
9-modul.
Belgi o’rnatish va
belgiga o’tish moduli
5-modul.
Mavzuni bayon qilish
moduli
8-modul.
Animatsiyalarni
Birinchi kichik guruhda o'rgatishning mazmuni va vazifalari

|
Birinchi kichik guruhda o'rgatishning mazmuni va vazifalari
|
bet | 7/15 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 326,24 Kb. | | #155286 |
Bog'liq Maktabgacha ta\'lim muassasasida rasm chizishga o\'rgatish-fayllar.orgBirinchi kichik guruhda o'rgatishning mazmuni va vazifalari.
Birinchi kichik guruhda o'rgatishning mazmuni va vazifalari.
Ikki yoshli bola qalam, mo'yqalamni to'g'ri ushlashi mumkin, lekin uning tajribalari kam, bajara olish va bilish qobliyatlari yo'q, qo'l harakatlari yetarlicha rivojlanmagan. Shuning uchun asosiy vazifalar bolalarga umumiy tarbiyaviy ta'sir qilish bilan bog'liqdir. Birinchi kichik guruhda o'rgatishning vazifalari quyidagilar:
Rasm chizish jarayoniga natija beruvchi jamoat ishi deb qiziqishni uyg'otish.
Rasm chizish materiallari - «qalam, bo'yoqlap» va ulardan foydalanish usullari bilan tanishtirish.
Katta yoshli odam chizgan rasmni, predmetning tasviri deb tushunishni o'rgatish.
To'g'ri va egri chiziqlarni hamda tomonlari berk shakllarni chizish prinsiplarini o'rgatish.
Bu guruhning dasturi keyingi guruhlarning dasturidan bosqichma-bosqich murakkablashib borishi bilan farqlanadi. Rasm chizishning birinchi mashg'uloti qog'oz va qalam bilan tanishtirishdan boshlanadi. Bu materiallarning o'yinchoqlardan bolalarga ma'lum bo'lgan turli xil predmetlardan farq qilishini pedagog bolalarga tushuntiradi. Qalamlar bilan turli faoliyat turlarini bajarish mumkin. Qog'oz toza edi, qalamning harakatlanishidan unda izlar paydo bo'ldi. Qalamning ochilgan uchi qog'ozda iz qoldiradi. Ikki uchi esa iz qoldirmaydi. Agar sekin bosilsa, qog'ozda uning izlari ko'rinmaydi. Agar qattiq bosilsa, qog'oz yirtilib ketishi mumkin. Bunday tushuntirishni va harakatlarni ko'rsatib berish bolalarda rasm chizishga qiziqishni uyg'otadi. Bulardan tashqari, oddiy texnik ko'nikmalarni qalam, mo'yqalamni to'g'ri ushlash, ulardan tartibli foydalanish, bo'yoqni mo'yqalamning uchiga olishni bilish kabilarni o'rgatishni dastur o'z ichiga olgan.
Ikkinchi guruhda o'rgatishning mazmun va vazifalari.
Ikkinchi guruhda o'rgatishning mazmun va vazifalari.
Hayotining 4-yilida bola predmetni yaxshiroq yoki yomonroq tasvirlay olishni bilmasalar ham, lekin ular rasm chizishning ma'nosini tushuna boshlaydilar. Ular o'zlari chizgan shaklsiz rasmlarni predmetning biror bir belgisiga asosan o'xshatib chizadilar. Pedagog bolalarning rasm bilan predmetning o'xshash belgilarini topishga urunishni rag'batlantirib turishi va shu bilan bir qatorda, turli shakllarni to'g'ri tasvirlashga o'rgatib borish zarur. Bu yoshda tasviriy faoliyatni o'rgatish vazifalari bir rejaga qo'yilgan.
Sodda predmetlarning asosiy belgilar(rang, shakl)ini berib, turli xil to'g'ri va aylanasimon shakllarning tasviriga o'rgatish.
Rangni bilish sezgisi asosiy ranglarni ajratish va aytishni bilishni rivojlantirish;
Kompozitsion ko'nikmalarni, qog'ozning o'rtasiga tasvirlarni joylashtirishni rivojlantirish.
|
| |
Texnik ko'nikmalarni o'zlashtirish

|
Texnik ko'nikmalarni o'zlashtirish
|
bet | 8/15 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 326,24 Kb. | | #155286 |
Bog'liq Maktabgacha ta\'lim muassasasida rasm chizishga o\'rgatish-fayllar.orgTexnik ko'nikmalarni o'zlashtirish.
Bu guruhda to'g'ri va egri chiziqlarni to'g'ri chizishga o'rgatish birinchi vazifa bo'lib qoladi. Bunda turli chiziqlarni turlicha - chapdan o'ngga, tepadan pastga, kesishgan chiziqni chizishga o’rgatiladi. Bularni, masalan, tizimcha, yo'lakcha, qalam, yomg'ir shaklida chizish mumkin. Ikki kichik guruh bolalariga bir xil shakldan (qorbobo, ikki yoki uch aylanadan iborat) yoki ikki xil shakldan iborat (quyi bitta aylana va birgina to'g'ri chiziqdan iborat) bo'lgan predmetlarni chizish ancha qiyin, chunki uch yoshli bolaning tahlil (sintez) qilib fikrlashi yaxshi rivojlanmagani uchun bu guruh dasturida faqat ikki xil shakldan iborat bo'lgan predmetni, masalan, (quyoshning nurlari, archaning ignachalari) tasviri kiritilgan. Shakl qanchalik murakkablashsa, rangdan foydalanishi ham shunchalik murakkablashadi. Bolalar rasmda aniq predmetlarning tasviri uchun shu predmetga mos rangni ishlata olishni o'rganadilar. Masalan, qizil rang bayroq, sariq rang quyosh, yashil rang archa va boshqalar.
O'rta guruhda rasm chizishga o'rgatishning mazmuni va vazifalari.
O'rta guruhda rasm chizishga o'rgatishning mazmuni va vazifalari.
Bu guruhda o'rgatishning vazifalari quyidagilar:
To'g'ri to'rtburchakli va aylanasimon shakldagi predmetlarning tasviri ularning tuzilishini, asosiy qismi va detallarini berishga o'rgatish.
Rangdan badiiy ifodalash vositasi sifatida foydalanishga o'rgatish.
Qog'oz markazida predmetni joylashtirishda kompozitsion uquvni bilishni rivojlantirish.
Rasmni qalam va bo'yoq bilan bo'yashda texnik ko'nikmalarni mustahkamlash.
Bu guruhda bolalarga ritmik joylashgan predmet qismlarining tasviri (yuqorida, pastda, bir tomonda, boshqa tomonda) hamda bir qancha proportsional joylashgan qismlarning tasviri o'rgatiladi. Bu alohida qismlarni o'zaro solishtirish va tahlil qilish imkonini beradi. Masalan, Qorbobo va archa 2 tomonlama joylashgan novdalari bilan. Bu guruhda tasviri qiyin bo'lgan obyektni, ya'ni odamning rasmini chizish mashg'ulotlarga kiritiladi. Odam rasmini chizishdan oldin bolalar soddaroq shakllarni, ya'ni qorbobo nevolyashka, matreshka, qo'g'irchoqlarni chizishga o'rgatilgan edi.
Katta guruhda rasm chizishga o'rgatishning mazmuni va vazifalari. Bu guruhda bolalarning tasviriy va yorqin obrazlarni yaratish qobiliyatlarini o'stiruvchi turli usullardan foydalanib, chizishga o'rgatiladi. Bunda quyidagi vazifalar bor:
|
| |
1. Maktabgacha ta'lim muassasasida rasm chizishga o'rgatish - bet 6

|
1. Maktabgacha ta'lim muassasasida rasm chizishga o'rgatish
|
bet | 6/15 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 326,24 Kb. | | #155286 |
Bog'liq Maktabgacha ta\'lim muassasasida rasm chizishga o\'rgatish-fayllar.orgYilning 2-yarmiga tarbiyachi bolalarni predmetning oddiy tasviriga o'rgatadi. Tarbiyachi shar chizadi, koptok chizadi, bolalar esa yo'l chizadi. Yilning 2-yarmiga borib, bolalar bilan mashg'ulot uyushtirilib, ular mo'yqalam qo'yib-olish, qo'g'irchoqning ko'ylagini yoki dastro'molcha va qo'lqopni dog'lar bilan bezashga o'rgatiladi. Bu yoshdagi bolalarni tasvirlashga o'rgatishda tarbiyachi turli xil usullardan foydalanadi.
Yilning 2-yarmiga tarbiyachi bolalarni predmetning oddiy tasviriga o'rgatadi. Tarbiyachi shar chizadi, koptok chizadi, bolalar esa yo'l chizadi. Yilning 2-yarmiga borib, bolalar bilan mashg'ulot uyushtirilib, ular mo'yqalam qo'yib-olish, qo'g'irchoqning ko'ylagini yoki dastro'molcha va qo'lqopni dog'lar bilan bezashga o'rgatiladi. Bu yoshdagi bolalarni tasvirlashga o'rgatishda tarbiyachi turli xil usullardan foydalanadi.
Sifatli o'rgatish uchun usullardan biri, passiv harakatlar usuli, ya'ni bola o'zi mustaqil harakat qiladi. Tarbiyachi bola qo'liga qalam berib, chizish harakatlarini bajartiradi yoki o'yin o'tkazadi. Bolalar qo'l harakatining koordinatsiyasini rivojlantirib borib, tarbiyachi qog'oz betida bir xildagi ritmik harakatlarni bajaradi, o'ngga-chapga keyin asta-sekin murakkab harakatlarni bajarishga o'rgatadi. Masalan, ip o'rami yoki tutun chiqyapti va boshqalar.
Tarbiyachining badiiy so'zdan foydalanishi, bolalarga tasvirlanayotgan narsaning obrazli tasavvur etishga yordam beradi. Masalan, quyosh to'g'risida shunday she'r va ashulalardan foydalanish usuli muhim usullardan hisoblanadi. 1-kichik guruhda tarbiyachi bolalar bilan hamjihatlik keng qo'llaniladi. Tarbiyachi katta qog'oz betida archani chizadi, bolalar esa chiroqlar yoqadi (mo'yqalamni qog'ozga tikka qo'yish usuli bilan). Bunday mashg'ulotlarni tarbiyachi 5-6 ta bolalar guruhi bilan uyushtirishi mumkin. 2,5 yoshdagi bolalar bilan tip mashg'ulotlar uyushtirish mumkin. Masalan, bolalarga rasmlar berib, unda nimalar tasvirlanganligini aytib berish kabi o'yinlar o'tkazish mumkin. Masalan, quyosh, bayroqcha, gullar tasvirlangan bo'lishi mumkin. Bolalar ularni aytib beradi, qiynalgan bolaga tarbiyachi yordam beradi. Tarbiyachi bolalar ishini tahlil qilib ularning ishlarining xilma-xilligi va predmet bilan tasvir o'rtasidagi o'xshashlikni ko'rsatib beradi.
|
| |
1. Maktabgacha ta'lim muassasasida rasm chizishga o'rgatish - bet 5

|
1. Maktabgacha ta'lim muassasasida rasm chizishga o'rgatish
|
bet | 5/15 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 326,24 Kb. | | #155286 |
Bog'liq Maktabgacha ta\'lim muassasasida rasm chizishga o\'rgatish-fayllar.org3. Ilk yoshdagi bolalar guruhlarida bolalarga bir yarim yoshdan boshlab qalam berish mumkin. Lekin bolalar qilayotgan harakatining tasviriy ma'nosiga 1 kichik guruhdan boshlab tushuncha boshlanadi. 1 kichik guruh (2 yoshdan 3 yoshgacha).
1. Ilk yoshdagi bolalar guruhlarida bolalarga bir yarim yoshdan boshlab qalam berish mumkin. Lekin bolalar qilayotgan harakatining tasviriy ma'nosiga 1 kichik guruhdan boshlab tushuncha boshlanadi. 1 kichik guruh (2 yoshdan 3 yoshgacha).
2. Bu davrga kelib, nutqi o'sadi, tasavvur doirasi kengayadi, materiallar bilan mustaqil harakat qilishi faollashadi. Bu guruhda tarbiyachi bolalarni qilayotgan harakatlarini kuzatishga o'rgatadi. Chizayotgan turli chiziqlar bilan predmetlarning turlarini bilishga, ularni ayrim narsalarga o'xshatishga o'rgatadi. Bolalarga savollar bilan murojaat qiladi, sen nimani chizding, deb bolaning chizgan ishini qaysi predmetga o'xshashligini aniqlaydigan ko'plab savollar beradi. Bolaning harakati ixtiyorsiz bo'ladi. Hamma bolalar bir vaqtda o'z harakati natijasida hosil bo'lgan ishida predmet o'rtasidagi o'xshashlikni aniqlay olmaydi, bu xususiyatning o'sishi o'z-o'zidan nutqining rivojlanishiga sabab bo'ladi. Ular tarbiyachi ko'rsatgan ishlarida oddiy predmet va hodisalarni tasvir etadi. Masalan, yomg'ir yog'yapti, qor yog'yapti, barglar uchyapti, daryoda suv oqmoqda kabi. 3-yilda asta-sekin bolalarda ranglarga qiziqish ortadi. Ular turli ranglardan foydalanib, uni predmetga o'xshatadi. Masalan, uncha katta bo'lmagan qog'oz betiga qizil bo'yoqda bo'lib, «men gul soldim» deydi. Bu guruhda tarbiyachi bolalarga predmetning qaysidir bir qismini chizib, tugatishlarni taklif qiladi. Masalan, sharga ip, bayroqchaga tayoqchani va qizil, yashil, ko'k, sariq ranglarni bilishga va foydalanishga o'rgatiladi. «Quyosh», «Ko'm-ko'k o'tlar», «Gullar» kabi. Bolalar dastlab qalam bilan chizishadi, 3-4 mashg'ulotdan keyin bo'yoqdan foydalanib bo'yaydi, undan foydalanishni o'rgatiladi. Bolalarga quyidagi mavzularda bo'yoqlar bilan rasm chizdirish mumkin. Masalan, «Daraxtlardan barglar to'kilyapti, «Uyda chiroqlar yoqildi».
|
| |
Maktabgacha ta'lim muassasasida rasm chizishga o'rgatish

|
Maktabgacha ta'lim muassasasida rasm chizishga o'rgatish
|
bet | 2/15 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 326,24 Kb. | | #155286 |
Bog'liq Maktabgacha ta\'lim muassasasida rasm chizishga o\'rgatish-fayllar.org1.Maktabgacha ta'lim muassasasida rasm chizishga o'rgatish
Maktabgacha ta'lim muassasasida rasm chizishga o'rgatish
Rasm chizish bolalarni tasviriy faoliyatga o'rgatishda asosiy o'rin egallaydi va uchta turni o'z ichiga oladi:
Alohida predmetlarni chizish.
Mazmunli rasm chizish.
Dekorativ rasm chizish.
Tasviriy faoliyatga o'rgatishning asosiy vazifasi - tevarak-atrofdagi borliqni tasavvur qilishda bolalarga yordam berish. Ularda kuzatuv-chanlikni rivojlantirmoq, estetik go'zallik hissini tarbiyalamoq hamda tasvirlab berish usullarini o'rgatmoqdir. Shu bilan birga, tasviriy faoliyatning eng asosiy vazifasi - ma'lum bir yosh uchun mos tasviriy materiallar bilan bolalarda turli xil predmetlarning turli timsollarini yaratish kabi ijodiy faoliyatini shakllantirish amalga oshiriladi.
Alohida predmetlarning rasmini chizish
Psixologlarning qilgantadqiqotlariga ko'ra, bitta predmetni boshqa predmetlar orasidan ajratib olish uchun bolaga shu predmetni idrok qilishga, predmetning shaklini bilishga yordam berar ekan. Shakllarning tasviriy jarayonidagi xatoliklar faqatgina bolaning noto'g'ri tushunchalari va ko'nikmalarning yetarli emasligi emas, balki predmetni to'g'ri idrok etishni bilmasligi bilan tushuntiriladi. Bolaning tasvirlay olish qobiliyati hali yaxshi rivojlanmagani uchun uning oldida fikr yuritib, tasvirlash kabi qiyinchiliklar ham turadi. Rasmda shakl to'g'ri kontur bilan chegaralab chiqilgan, lekin shu bilan birga, ishning 1-bosqichlari chiziqlarni to'g'ri, aniq chizish va konturlarning (aniqlash) tasviri, rasmda ishlash jarayonining vazifasi bo'lib hisoblanmaydi. Agar umumiy shakl topilmagan bo'lsa, konturni to'g'ri chiziq bilan chizib bo'lmaydi, chunki u har doim o'zgaruvchan, shunga qarab uni chizish ham o'zgaradi, ya'ni natijasi, rasmning pxiri, yo'nalishi ham o'zgaruvchandir.
Rassom predmetni tasvirlayotganda avval asosiy shaklning belgilarini qog'ozda belgilab oladi. Maktabgacha tarbiya yoshdagi bolaga, ayniqsa, 3-4 yoshli bolaga tasvirlashning bunday usuli juda qiyin, chunki u predmetni butunligicha tasavvur qila olmaydi. Unga predmetni asta-sekinlik bilan bir tomonga chizish osonroq. Tasvirlashning bu usuli bolaning ishini osonlashtiradi. Oldin bitta bo'lagini tanlab, naturadagi keyingi bo'lagini eslab yoki ko'rib, shu bo'lagini bo'laklarga bo'lib, rasm chizishni davom ettiradi. Asta-sekinlik bilan bolalarga rasmning umumiy belgilarini qog'ozga tushirib chizishni o'rgatish zarur, chunki rasmni bo'laklarga ajratib chizishning o'ziga xos qiyinchiligi bor. Bunda kerakli shaklning asosiy bo'laklari va ikkinchi darajali bo'laklarning o'zaro joylashishlari va fazodagi o'rinlarini aniq proportsional holatda chizish, aniqlash qiyin bo'ladi. Hamma yosh guruhlar uchun rasm chizish faoliyatiga o'rgatishning asosiy umumiy vazifalari quyidagilar:
|
| |
Predmetning shakli va tuzilishini tasvirlashga, ularning qismlarini o'zaro roportsiyalashni ko'rsatib berishga, harakat natijasida ulardagi o'zgartishlarga o'rgatish

|
Predmetning shakli va tuzilishini tasvirlashga, ularning qismlarini o'zaro roportsiyalashni ko'rsatib berishga, harakat natijasida ulardagi o'zgartishlarga o'rgatish
|
bet | 3/15 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 326,24 Kb. | | #155286 |
Bog'liq Maktabgacha ta\'lim muassasasida rasm chizishga o\'rgatish-fayllar.org2.Predmetning shakli va tuzilishini tasvirlashga, ularning qismlarini o'zaro roportsiyalashni ko'rsatib berishga, harakat natijasida ulardagi o'zgartishlarga o'rgatish.
1.Predmetning shakli va tuzilishini tasvirlashga, ularning qismlarini o'zaro roportsiyalashni ko'rsatib berishga, harakat natijasida ulardagi o'zgartishlarga o'rgatish.
2.Tasvirini obrazli, yorqin qiladigan ba'zi bir xarakterli detallarni tasvirlashga o'rgatish.
3.Predmetning rangini, uning mazmuni va obraz xarakterini o'zaro birlashtirib berishga o'rgatish.
4.Bo'yoq, rangli qalam va boshqa materiallar bilan chizishda texnik ko'nikmalarni rivojlantirish.
Mazmunli rasm chizish.
Mazmunli rasm chizish.
Mazmunli rasm chizishning asosiy maqsadi bolaning atrof-muhitdan olgan taassurotlarini ifodalashga o'rgatishdir. Mazmunli rasm - bu bir necha mazmunning ma'lum rangda tasvirlanishi. Bolalar qaysi mazmun bo'yicha rasm chizadilar? Bolalar kichik hikoya, ertak asosida va bolalarni o'rab turgan tevarak-atrofni, tabiatni chizishga harakat qiladilar. Masalan, «Biz shanbalikda» va «Kech kuz» rasmlari bunga misol bo'la oladi. Bolalar bilan olib boriladigan bunday mashg'ulotlar ularning har tomonlama kamol topishiga yordam beradi. Bunda bolalarning aqliy qobiliyati rivojlanadi. Bu jarayon asta-sekinlik bilan ro'y beradi, shuning uchun mazmunli rasm chizish o'rta guruhdan boshlab kiritilgan. Bunda ham yonma-yon turgan 2-3 ta predmetning tasviri o'rgatiladi. Mazmunli tasvirda predmetlarning bir-biridan ajratish uchun uning o'lchamini, fazodagi o'rinlariga qarab, predmetlarning katta yoki kichikligini o'rgatish kerak. Maktabgacha yoshdagi bola uchun predmetlar orasidagi fazoviy munosabatlarni farqlay olish juda qiyin. Mazmunli rasm chizishni, bog'chada o'rgatishning umumiy vazifalari quyidagjJar:
Mavzuning mazmunini ifodalashga uning asosini ajratishga o'rgatish. Obyektlar orasidagi o'zaro aloqani tasvirlashga o'rgatish. Obyektlar orasidagi proportsional joylashuvni tasvirlashga va ularning fazodagi o'rinlarini ko'rsatishga o'rgatish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Predmetning shakli va tuzilishini tasvirlashga, ularning qismlarini o'zaro roportsiyalashni ko'rsatib berishga, harakat natijasida ulardagi o'zgartishlarga o'rgatish
|