nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
INTERNATIONAL SCIENTIFIC-PRACTICAL CONFERENCE

|
INTERNATIONAL SCIENTIFIC-PRACTICAL CONFERENCEBog'liq bo-lajak-boshlang-ich-sinf-o-qituvchilarini-raqamlashtirish-sharoitida-axborot-kompetentligini-rivojlantich
INTERNATIONAL SCIENTIFIC-PRACTICAL CONFERENCE
“STRATEGIES FOR THE DEVELOPMENT OF PROFESSIONAL COMPETENCE OF FUTURE
TEACHERS BASED ON THE APPROACH OF CULTURAL STUDIES: PROBLEMS AND SOLUTIONS”
October 19-20, 2023
640
o‘rganishning maqsadi (missiyasi) va vazifalarni samarali tarzda amalga oshirish juda muhimdir.
Rivojlanishning dastlabki bosqichlarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan ta’lim
jarayonida foydalanishning dasturlari ishlab chiqildi, ta’lim jarayonida qo‘llash borasidagi
g‘oyalar ijobiy va tanqidiy qayta o‘rganib chiqildi, ta’lim jarayonida qo‘llashning uslubiy asoslar
yaratildi. Dars jarayonida o‘qituvchining darsga aralashmasdan faqat axborot kommunikatsiya
texnologiyalaridan to‘liq ta’limni tashkil etish mumkinligi to‘g‘risidagi takliflar rad etildi.
Shunday bo‘lsada, axborot kommunikatsiya texnologiyalar nafaqat o‘qituvchilarni odatiy,
an’anaviy vazifalardan ozod qildi, lekin dasturlash, o‘quv materiallari va texnik
muvofiqlashtirish bilan bog‘liq vazifalarni yukladi. Buning uchun pedagogika va psixologiyadan
yiroq bo‘lgan maxsus bilim va malakalar tizimini ishlab chiqish zarur edi. Axborot-
kommunikatsiya texnologiyalari turli ta’lim imkoniyatlarini belgilaydigan konseptual qonunlar
ishlab chiqilgan. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari yuqori darajadagi shaxsiylashtirish,
ma’lumotlarni tezkor olish va qayta ishlash va muammolarni hal qilish imkoniyatlarini
ko‘rsatildi. A.R.Artyomov o‘zining ilmiy ishlarida audio va video materiallar va uning xisoblash
dasturlarini masofaviy o‘qitish orqali talabalarning kasbiy kommunikativ kompetensiyasini
rivojlantirishning ilmiy g‘oyasini asoslaydi.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari didaktik jarayon samaradorligining kuchli
omili bo‘lishi uchun ular ushbu jarayonning maqsad-mazmun dasturiga mos kelishi va
pedagogik boshqaruvning asosiy funksiyalarini amalga oshirishga yordam berishi kerak. 1.2.2-
jadvalda ta’limda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan samarali foydalanish uchun
bajarilishi kerak bo‘lgan shartlar keltirilgan.
M.N.Mirzaeva
Raqamlashtirish
sharoitida
bo‘lajak
boshlang‘ich
sinf
o‘qituvchilardaaxborot texnologiyalar fanini o‘qitish metodikasini takomillashtirishning,
xususan, internetning ta’limga berishi mumkin bo‘lgan afzalliklarini inkor etib bo‘lmasligini va
internet ta’lim jarayonining elementlari sifatida virtual konferensiyalar, masofaviy o‘qitish
kurslari va hamkorlikdagi ta’lim loyihalarini tashkil etish uchun asos bo‘lishini ta’kidlaydi.
|
| |
INTERNATIONAL SCIENTIFIC-PRACTICAL CONFERENCE

INTERNATIONAL SCIENTIFIC-PRACTICAL CONFERENCE
“STRATEGIES FOR THE DEVELOPMENT OF PROFESSIONAL COMPETENCE OF FUTURE
TEACHERS BASED ON THE APPROACH OF CULTURAL STUDIES: PROBLEMS AND SOLUTIONS”
October 19-20, 2023
642
hisoblanadi. Bu, ayniqsa, aniq o‘quv
vazifalarini hal qilish, muayyan ta’lim ko‘nikmalari va
malakalarini rivojlantirish va takomillashtirish, ta’lim aloqalarini
tashkil qilish uchun
internetning aloqa imkoniyatlariga taalluqli ekanligini M.X.Gulyamova [
Error! Reference
source not found.
; 25-b.] takidlaydi. Shu munosabat bilan xorijiy tillarni o‘rganish va
o‘rgatishda
muloqot qilish, internet tarmog‘idan axborot va audiovizual materiallarni olish
usullari, turli fanlarni o‘rganishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish kabi
masalalar ishlab chiqilishi ahamiyatga molikdir.
Raqamlashtirish sharoitida bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilardaaxborot
texnologiyalar fanini o‘qitish metodikasini takomillashtirishda
yangi imkoniyatlarni taqdim
etadi. Internetdan foydalanish real vaqtda onlayn darslarni o‘tkazish imkonini beradi.
Boshlang‘ich sinfda axborot-kommunikatsiya texnologiyalari asosida o‘rganish talabalarning
kompyuter tarmoqlarida jonli muloqoti va faolligini tashkil
etgan holda ularning kasbiy
kommunikativ kommunikatsiyasini rivojlantirishdan iboratdir.
REFERENCES
1.
Abduqodirov A.A., To‘rayev B.Z. “Informatika va axborot texnologiyalari” sohasidagi
bo‘lajak mutaxassis kadrlarning kasbiy kompetentligini shakllantirish
nazariyasi va
metodikasi. Monografiya. “Navro‘z”. Toshkent – 2015. 176-b.
2.
Abduquddusov O. Integrativ o‘quv predmetlari mazmuni va tuzilmasi -T.: J Xalq
ta'limi.1999.№ 1B.175-80bet.
3.
Abduquddusov O. Integrativ yondashuv – chuqur bilim, yaxshi
fazilatlarni shaklantirish
omili/–T.: Xalq ta'limi № 2000 y
4.
Abdullayeva B.S. Fanlararo aloqadorlik turlari haqida/ Uzluksiz ta'lim. – Toshkent: 2005.
№ 1. – B. 12-16 b.
5.
Abdullayeva B.S. Fanlararo aloqadorlikning metodologik-didaktik asoslari (Ijtimoiy-
gumanitar
yo‘nalishdagi
akademik
litseylarda
matematika
o‘qitish
misolida)/Ped.fan.dok... Diss. – Toshkent: TDPU, 2006. – 264 b.
6.
Asadov Yu.M. O‘quvchilarda kompetentsiyalarni shakllantirishga yo‘naltirilgan
darsliklarga qo‘yiladigan talablar/“Boshlang‘ich ta'limni modernizatsiyalash orqali
o‘quv-tarbiya jarayoni sifatini va samaradorligini oshirish” mavzusida boshlang‘ich
ta'lim o‘qituvchilari Forumi. Toshkent – 2016 y. B. 18-19b.
Kompyuter grafikasi tushunchasi. Kg da rang modellari va tasvirlash usullari Tuzuvchi

Informatika va aхborot texnologiyalari fanidan
2-kurs 1semestr uchun
Elektron dars taqdimoti
Mavzu
:
Kompyuter grafikasi tushunchasi. KG da rang
modellari va tasvirlash usullari
Tuzuvchi:
Tadjibayeva M.X.
Kоmp`yutеr grаfikаsi
- bu,
аvvаlо, kеng tаrqаlib bоrаyotgаn
dаstur tа`minоtidir, ya`ni
kоmp`yutеr grаfikаsi mаvjud vа
yangi yarаtilаyotgаn dаsturlаrgа
tаyanаdi. U xаttо dаsturlаrning
o`zigа zеb bеrishdа hаm judа kеng
qo`llаnilаdi. Uning
rivоjlаnishi
jаrаyonlаrning rеаl uch o`lchоvli
fаzоdа qаndаy kеchishini аniq
tаsvirlаsh (hаttо hаrаkаtdаgi)
imkоniyatini yarаtdi.
An'anaviy hamda interfaol dars orasidagi ayrim farqlar

№
|
Asosiy tushunchalar
|
An'anaviy dars
|
Interfaol dars
|
1
|
Qo'llanish
darajasi
|
Barcha mavzular bo'yicha ular uchun qulay bo'lgan dars turlari shaklida qo’llaniladi.
|
Ayrim mavzular bo'yicha interfaol darsning qulay bo'lgan turlari shaklida qo’llaniladi. Boshqa mavzular uchun an'anaviy dars qo’llaniladi
|
2
|
Dars maqsadi
|
Dars bilim, ko'nikma,
malakalarni shakllantirish, mustahkamlash.
|
Dars mavzusi bo'yicha mustaqil fikrlash, xulosaga kelish, ularni bayon qilish, himoyalashga o'rgatish.
|
3
|
O’qituvchining vazifalari
va ish
usullari
|
Yangi mavzuni tushuntirish, mustahkamlash, nazorat,topshiriqlar berish.
|
Talabalarning mustaqil ishlashlarini va taqdimotlarini tashkil qilish, boshqarish, nazorat, yakuniy xulosalarni asoslab berish.
|
4
|
Darsga
tayyorgarlikka talablar
|
Dars rejasi, konspekt va didaktik vositalarni tayyorlash.
|
Interfaol dars ishlanmasi, mustaqil ishlar uchun topshiriqlar, tarqatma materiallar, boshqa zarur
vositalarni tayyorlash.
|
5
|
Talabalar
tayyorgarligiga talablar
|
Oldingi dars bo'yicha
vazifalarni bajarib kelish.
|
Yangi dars mavzusi bo'yicha asosiy tushunchalarni va dastlabki ma'lumotlarni bilish.
|
6
|
Talabaning vazifalari va
ish usullari
|
O’qituvchini tinglash va o'zlashtirish, berilgan topshiriqlarni bajarish.
|
O’qituvchi bergan topshiriqlarni bajarish bo'yicha mustaqil fikrlash, o'z fikr, xulosalarini boshqalarga solishtirish va yakuniy xulosaga kelish.
|
7
|
Vaqt
ta?simoti
|
Dars vaqtining ko'p qismi o’qituvchining yangi mavzuni tushuntirishi, tahlil
qilishi, topshiriqlarni
tushuntirishi, o'zlashtirishni
nazorat qilishiga
sarflanadi.
|
Dars vaqtining ko'p qismi
talabalarning mustaqil
topshiriqlarni bajarishi, fikr almashishi, mushohada qilishi, o'z xulosalarini bayon qilishi va himoyalashiga sarflanadi.
|
8
|
Darsning
modul va
algoritmi
|
Darsning modul va
algoritmlaridan har bir o’qituvchi o'zi qo'llayotgan metodga muvofiq foydalanadi.
|
Har bir dars oldindan tayyorlangan modullar va algoritmlarga, loyihalarga muvofiq o'tkaziladi.
|
9
|
Talabalar
ning faollik
darajasi
|
O’qituvchi har tomonlama faol, talabalar diqqatni jamlash, tushunish, fikrlash, topshiriqlarni bajarish bo'yicha faol.
|
O’qituvchi ham, talabalar ham har tomonlama faol. shakllari: o’qituvchi-talaba; talaba-talaba; talaba-kichik guruh; kichik guruh-kichik guruh; talaba-o’qituvchi; kichik guruh-o’qituvchi; guruh-o’qituvchi.
|
11
|
Kutiladigan
natija
|
Mavzu bo'yicha talabalarning bilim, ko'nikma, malakalarni
o'zlashtirishlari.
|
Mavzu bo'yicha talabalarning o'z fikr, xulosalarini shakllantirish, ularni mustaqil bilim olishga o'rgatish.
|
Web 2.0 and Web 3.0 - Chapter 1 Internet Marketing As Part of the Marketing Communications Mix Learning Objectives

Web 2.0 and Web 3.0
Web 2.0 and 3.0 are not absolutes but they are the best current descriptors of where the web seems to be going at this moment. Tim O’Reilly is considered the guru of Web 2.0. His descriptive characteristics are:
-
Services, not packaged software (SaaS) with scalability essential
-
Unique data collected on the web with behavioral data key to strategy
-
Users as co-developers
-
Harness collective intelligence
-
Leverage the “Long Tail”
-
Chris Anderson of Wired magazine coined the term in 2004. His website gives an explanation and has a good graphic: http://www.longtail.com/about.html.
-
Software increasingly device agnostic with mobile apps being a prime example
-
“Lightweight” interfaces, development and business models. This is a tech concept probably best left at “user friendly.”
The O’Reilly map in Interactive Exercise 1.1 is interesting, and shows the power of interactivity, but the point is a bit philosophical. The McKinsey interactive presentation of their research on the benefits of what they now call “social technology” makes the interactive point as well as having useful content. It has the benefit of being easier to present: https://www.mckinseyquarterly.com/wrapper.aspx?ar=2431&story=true&url=http%3a%2f%2fwww.mckinseyquarterly.com%2fBusiness_and_Web_20_An_interactive_feature_2431%3fpagenum%3d1%23interactive&pgn=buwe09_exhibit.
There is no firm answer to what Web 3.0 is going to look like, although the word “semantic” appears in most discussions. The summary of CNN is as straightforward as it gets:
-
Real time
-
Semantic
-
Open communication/data transfer
-
Mobile and geolocation
Eric Schmidt has talked frequently about the evolution to Web 3.0 and the YouTube video referenced in the PPT is short enough to use in class and very good: http://www.youtube.com/watch?v=T0QJmmdw3b0.
The list of most valuable global brands in Table 1.2 is notable for the presence of some of the Internet superstars like Google and some of the old economy firms who got the Internet early from IBM in B2B to Coke in B2C. All of the brands listed—old economy or new—use the Internet effectively and have been working on it for at least a decade. That’s the main point of the listing.
|
The Evolution of the Internet - Chapter 1 Internet Marketing As Part of the Marketing Communications Mix Learning Objectives

The Evolution of the Internet
The degree of emphasis placed on the history of the Internet will depend on the instructor’s interests and approach. At a minimum, it is important for students to understand that the Internet is not a recent phenomenon, and that it went through a number of discernable stages over the last fifty-plus years. The infographic on which Figure 1.1 is based is interesting and informative: http://socialmediagraphics.posterous.com/the-history-of-the-internet.
If you want more information, the Internet Timeline is hugely informative
http://www.zakon.org/robert/internet/timeline/#1950s, with some good graphs at the end, and can be used in the classroom. Another interesting site is Live Internet http://www.livinginternet.com, which is an incredibly rich resource for Internet history.
Throughout the text, if you want to provide some historical context, you might find the Internet Archive’s Wayback Machine interesting: http://www.archive.org/web/web.php. It is particularly useful if you want to show the evolution of some of the major websites.
The main thing students need to realize is that the Internet was not originally a commercial medium. That helps to explain some of the inherent tensions that still exist in the medium. Current events can often help to illustrate the point. As this is written SOPA has gone away for the moment, but you can expect continuing issues that concern the governance of the Internet itself and the impact it has on particular industries and consumer segments.
It is also good to focus students on the section about the Internet bubble. Visuals like the eToys website http://wayback.archive.org/web/*/http://etoys.com or the Pets.com sock puppet are readily available if you want to illustrate the point. Here the key point is economic sustainability, which neither of these sites had in the early days of the Internet. Students should think about the fact that there are successful toy sites now (they understand the virtues of cost control and efficient fulfillment of customer orders) and pet product, which tend to be focused on the higher-margin supplies and medicines. This kind of thinking provides a good foundation for the Chapter 3 discussion of business models.
|
Key Terms
acquisition - Chapter 1 Internet Marketing As Part of the Marketing Communications Mix Learning Objectives

|
Chapter 1 Internet Marketing As Part of the Marketing Communications Mix Learning Objectives
|
bet | 16/16 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 36,08 Kb. | | #260 |
Key Terms
acquisition the process of obtaining new customers.
ARPANET stands for Advanced Research Project Agency, originally an arm of the U.S. Department of Defense, which in the 1950s, developed a connected system of computers that formed the basis of the modern Internet.
business model the operational processes by which a business creates value, provides value to its customers, and captures value in the form of profits.
cloud computing use of a remote network to store, manage and process data.
GPS (Global Positioning System) a satellite-based system for accurate location of a signal anywhere on Earth.
hosting storing a website on the servers that will make it available to the Internet; can be done internally or by specialty suppliers that offer hosting and associated services such as web metrics.
HTML (HyperText Markup Language) one of the foundations of the common Internet platform, HTML describes the structure of Web documents using a type of coding called tags.
infrastructure stack term used to describe the various layers of hardware, software, and purchased services that make up the network on which the Internet runs.
retention preventing existing customers from defecting to another seller.
scalability the degree to which an information system can grow with demand without completely replacing the system.
server computer from which other computers request files.
SaaS (Software as a Service) software as a service; making software available on a fee for use basis instead of on a license or purchase basis.
telecommunications network of copper land lines, fiberoptic cables, and wireless transmitters that allows voice, data, text, graphics, and video to be transmitted over long distances.
Web 2.0 second-generation Internet that provides better interactivity, information sharing, and collaboration.
Web 3.0 third-generation Internet which is expected to have semantic abilities that support learning and personalization of web experiences.
Web Services applications that allow enterprises to exchange information over the Internet using open (public) standards; this permits otherwise incompatible systems to interact with one another without human or programming intervention.
|
| |
The Sabre System - Chapter 1 Internet Marketing As Part of the Marketing Communications Mix Learning Objectives

|
Chapter 1 Internet Marketing As Part of the Marketing Communications Mix Learning Objectives
|
bet | 4/16 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 36,08 Kb. | | #260 |
The Sabre System
The Sabre example follows the history section for a particular reason. Just as the Internet predates its current size and scope, Sabre started at almost the dawn of computing, long before the Internet became a commercial venue. They have taken advantage of many new developments in technology, including the Internet, and therefore provide a good role model for other enterprises as they try to keep up with changing markets and technology. The Travelocity gnome is a delightful visual illustration of their multiple brands example.
|
| |
A Profile of the Internet and Its Users

|
A Profile of the Internet and Its Users
|
bet | 8/16 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 36,08 Kb. | | #260 |
A Profile of the Internet and Its Users
The section that covers statistics on Internet usage around the world has been shorted and moved to the first chapter. Students need to realize that these data are old before a book is printed. Figures 1.3 through 1.8 and Table 1.3 come from sources that are regularly updated (some through eMarketer). The basic sources are given on the notes pane of each slide for ease of updating.
The data in the Behaviors section is less consistently updated, but the websites where these data were obtained may be helpful. Search is also helpful. However, it is reasonable to use these data as illustrative only—the type of data available on the Internet, but best collected by the brand for its own use instead of depending on generic data that is publicly available.
It is pretty easy to find updates on online advertising spending and its proportion of marketing budgets by searching, but a number of good sources are given on Slide 26.
|
| |
The Internet Infrastructure Stack

|
The Internet Infrastructure Stack
|
bet | 7/16 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 36,08 Kb. | | #260 |
The Internet Infrastructure Stack
Students need to understand the essential technical elements of the Internet, and “stack” is terminology that is often used because each level must be supported by technology in the lower levels. They need to understand these terms at the definitional level, although few of us understand the detail about how they actually work.
“The cloud” has been added to the stack in the third edition. It is important for students to understand the potential cost savings and the ability to preserve security of data. If you wish to get into the potential for “greener” computing, there is plenty of discussion on that. The links the Apple Cloud and the Best Buy Cloud in Interactive Exercise 1.2 are interesting but the link to the Microsoft material is the most important. Microsoft has set out to educate the business and consuming public about the virtues of cloud computing and its ads are instructive. Videos/product tours on sites like salesforce.com make the business benefits even more clear.
The infographic referenced in the text http://www.cloudtweaks.com/2010/11/cloud-hypermarket-on-the-future-of-cloud-computing-and-microsofts-cloud-power-campaign is informative. At the least, students need to realize that they also participate in the cloud through webmail, upload sites, various Internet applications and others.
|
| |
Chapter Perspective - Chapter 1 Internet Marketing As Part of the Marketing Communications Mix Learning Objectives

|
Chapter 1 Internet Marketing As Part of the Marketing Communications Mix Learning Objectives
|
bet | 2/16 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 36,08 Kb. | | #260 |
Chapter Perspective
Students need to understand the evolution of the Internet, which should better prepare them for the fact that the Internet continues to change and will do so for the foreseeable future. Beyond that brief history the first chapter sets the stage for what is going to be covered in the remainder of the text. It does so from the perspective that Internet marketing is no longer just a mainstream communications and transactions medium, it is now an accepted part of the integrated marketing communications mix. In fact, multichannel marketing is so prevalent that there are few single channel marketers. Internet marketing is now a significant and growing part of the marketing activities and budgets of traditional B2C, B2B, nonprofit and governmental marketers. Examples from each marketspace are used throughout the text. Examples from around the globe are woven seamlessly into the text to reinforce the perspective of the Internet as a truly global medium.
Students have a tendency to believe they know about the Internet—after all, they use it every day. Most of them actually know very little about how Internet business works, especially about marketing on the web. This is particularly true of students with a technical background who correctly believe this class may provide an added dimension to their training. They are able to add technical detail to many discussions, but it may be hard to get them to take a customer-oriented perspective.
Students should also recognize Internet marketing as a significant career opportunity. The number of positions continues to grow. There are numerous jobs at the entry level and marketers with five years or more of experience are scarce and highly sought after. The introduction has a description of the Internet Career Builder Exercise that begins generically in Chapter 1 and really gets started in Chapter 4.
|
| |
The Internet Marketing Paradigm - Chapter 1 Internet Marketing As Part of the Marketing Communications Mix Learning Objectives

|
Chapter 1 Internet Marketing As Part of the Marketing Communications Mix Learning Objectives
|
bet | 6/16 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 36,08 Kb. | | #260 |
The Internet Marketing Paradigm
This is an attempt to present the core content of the text in visual form. Like all such attempts it probably falls somewhat short, but it does help students get the overall picture.
The objectives are:
The marketing inputs are:
-
Internet business models
-
Interactive channels
-
Websites, search, email, mobile (search added and wireless changed to mobile in 3rd edition)
-
Social media channels (new to the 3rd edition)
-
Offline channels
-
Mass media, events, sponsorships, PR
-
Social and regulatory issues
The marketing actions are:
Notice that ecommerce is treated as one of the actions (tools), not as a separate discipline. That helps to position the coverage for some students who see ecommerce as the chief issue, not as part of the Internet marketing mix.
|
| |
Kirish so‘zi assalomu alaykum!

|
Kirish so‘zi assalomu alaykum!
|
Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 15,46 Kb. | | #135253 |
Bog'liq Kirish so\'zi (Автосохраненный)
KIRISH SO‘ZI
Assalomu alaykum!
“Nordic” ilmiy-amaliy elektron jurnalining aziz mushtariylari va mualliflari!
Muhtaram prezidentimiz tomonidan 2024-yilni “Yoshlar va biznesni qo‘llab-quvvatlash yili” deb e’lon qilinishining o‘ziga xos sababi, iqtisodiyot tarmoqlarini jadal rivojlantirish, ilmiy-intellektual hamda moliyaviy resurslarni to‘liq safarbar etgan holda ilmiy-innovatsion salohiyatdan keng foydalanish, zamonaviy bilimga ega va yuqori malakali yosh kadrlarni tayyorlash, biznesning barcha shakllarida qulay muhit va zaruriy infratuzilmani shakllantirish vazifalari turadi.
Bu borada mazkur jurnal ham iqtisodiyot sohalaridagi muammolarni chuqur tahlil etishga, jamiyatning intellektual salohiyatini oshirishga, ilm-fanning turli sohalaridagi ilmiy yutuqlarni tahlil qilishga hamda tizimlashtirish orqali olimlar va barcha ilm ahlini ushbu yutuqlarning hayotga tatbiq etilayotganligi haqida xabardor qilishga intiladi. Elektron jurnal sahifalarida milliy va xorijiy mualliflarning zamonaviy yo‘nalishlarga doir ilmiy topilmalari, yutuqlari va istiqbollar borasidagi ilmiy maqolalari e’lon qilinadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining PF-6097-sonli “Ilm-fanni 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoniga binoan, mahalliy jurnallarni Scopus, Web of Science kabi umumeʼtirof etilgan maʼlumotlar bazalariga kiritish vazifasi qo‘yilgani ham ilmiy davriy nashrlarning sifatini yaxshilash, ularni xalqaro meʼyorlar darajasiga olib chiqilishi, ilmiy izlanuvchilar uchun keng imkoniyat va qulayliklar yaratilishiga, mamlakat ilmiy salohiyatining samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. Hozirgi davrda ilmiy noshirlik ishlarining xalqaro maʼlumotlar bazalarida koʻpayishi jahon bozorida jadal rivojlanayotgan sogʻlom raqobatni yuzaga keltiradi.
Mazkur jurnal Xalqaro Nordik universiteti olimlarining tashabbusi bilan mamlakatimizda ilm-fan rivoji, yurtimiz olimlarining ilmiy sohadagi yangiliklari va izlanishlari, soha va tarmoqlardagi rivojlanish tendensiya va prognozlari, ijtimoiy-iqtisodiy barqaror rivojlanish shakllantirish maqsadida tashkil etildi.
Tahririyat Kengashi a’zolari ilm-fan va tadqiqot natijalarining ochiqligi va hammabopligi ta’minlash, taxririyatga kelib tushgan maqolalarni xolisona ko‘rib chiqish va o‘z xulosasini berish, muammoli mavzulardagi maqola mualliflarini har tomonlama qo‘llab-quvvatlash va rag‘batlantirish, jurnalning ommabopligini ta’minlash va xalqaro nufuzini oshirishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘ygan.
Fursatdan foydalanib, jurnal o‘quvchilariga, tahririyat a’zolariga ijodiy barkamollik tilayman. “Nordic” ilmiy-amaliy elektron jurnalining faoliyati tobora yuksalishini, nafaqat yurtimizdagi, balki jahondagi nufuzli ilmiy nashrlardan biriga aylanishini niyat qilamiz. Boshlagan sharafli, mashaqqatli va ayni damda xayrli ishlaringizda muvaffaqiyat tilayman.
Hurmat bilan,
Sherzod Mustafakulov
Taxririyat kengashi raisi,
Xalqaro Nordik universiteti rektori,
iqtisodiyot fanlari doktori, professor
|
| |
O'tish davri tavsifi va uning milliy xususiyatlari

|
O'tish davri tavsifi va uning milliy xususiyatlari
|
bet | 4/13 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 136,38 Kb. | | #137093 |
Bog'liq 17 мавзуO’zbekistonda milliy bozor iqtisodiyoti shakllanishi vaO'tish davri tavsifi va uning milliy xususiyatlari - Ma'muriy markazlashgan iqtisodiyotning tarixiy oqibatlari, bozor munosabatlariga o'tish zaruriyatini anglashni va tub islohotlar boshlashni talab etdi. Natijada iqtisodiy munosabatlar tizimining bir shaklidan voz kechildi va ikkinchi shakliga yuz tutildi. Respublikadagi mavjud vaziyat iqtisodiy islohotlarni o'tkazishga tubdan yangicha yondashuvni sifat jihatidan yangi vazifalar va sharoitlarni hamda tajribalarni hisobga olishni eng muhimi mamlakatimiz salohiyatiga ko'proq tayanishni taqozo etdi. Bunday ma'suliyatli vazifani hal etish akademik Islom Karimov tadqiqotlarida nazariy-ilmiy echimini topdi. Chunonchi, aslini olganda, gap bozor munosabatlariga o'tishda o'xshashi bo'lmagan betakror andozamizni ishlab chiqish, o'z yo'limizni tanlab olish haqida bormoqda. Bu yo'l - uch tarkibiy qismdan iborat:
- • ijtimoiy jihatdan yo'naltirilgan bozor iqtisodiyoti milliy andozasi mohiyatining tavsifi;
- • qat'iy markazlashtirilgan ma'muriy-buyruqbozlik tizimidan xo'jalik yuritishning bozor munosabatlariga o'tishning eng muhim prinsiplari;
- • iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishning, tanglikdan chiqib olishning barqarorlikni va muhim ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni ta'minlashning aniq yo'nalishlari.
Tarix tajribasiga ko'ra, madaniylashgan bozor munosabatlariga o'tish davrining dovomiyligi bozor iqtisodiga o'tishning qanday yo'li, andozasi tanlanishi kabi boshqa shart-sharoitlarga bog'liq bo'ladi. XX asr nihoyasiga kelib, shakllangan iqtisodiy taffakur va iqtisodiy taraqqiyot istiqbollari to'g'risidagi qarashlarda erkin itisodiy tartibga solish g'oyasi ham, markazlashtirilgan tarzda rejalashtirish g'oyasi ham inqirozga uchraganligii bayon etilmoqda. - Tarix tajribasiga ko'ra, madaniylashgan bozor munosabatlariga o'tish davrining dovomiyligi bozor iqtisodiga o'tishning qanday yo'li, andozasi tanlanishi kabi boshqa shart-sharoitlarga bog'liq bo'ladi. XX asr nihoyasiga kelib, shakllangan iqtisodiy taffakur va iqtisodiy taraqqiyot istiqbollari to'g'risidagi qarashlarda erkin itisodiy tartibga solish g'oyasi ham, markazlashtirilgan tarzda rejalashtirish g'oyasi ham inqirozga uchraganligii bayon etilmoqda.
|
| |
O’zbekistonda milliy bozor iqtisodiyoti shakllanishi va rivojlanishining tavsifi - bet 9

|
O’zbekistonda milliy bozor iqtisodiyoti shakllanishi va rivojlanishining tavsifi
|
bet | 9/13 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 136,38 Kb. | | #137093 |
Bog'liq 17 мавзуO’zbekistonda milliy bozor iqtisodiyoti shakllanishi vaUshbu yo'nalishlarda belgilangan vazifalar mamlakatimiz salohiyatining qisqa muddatlarda yuqori darajada rivojlanishini ta'minlashga imkon berdi. Shuning uchun ham 2005-2010 yillarda iqtisodiy salohiyatda erishilishi ko'zda tutilgan tarkibiy o'zgarishlar jumlasiga quyidagilar kiradi: - Ushbu yo'nalishlarda belgilangan vazifalar mamlakatimiz salohiyatining qisqa muddatlarda yuqori darajada rivojlanishini ta'minlashga imkon berdi. Shuning uchun ham 2005-2010 yillarda iqtisodiy salohiyatda erishilishi ko'zda tutilgan tarkibiy o'zgarishlar jumlasiga quyidagilar kiradi:
- • qishloq xo'jaligini yangi texnika bilan ta'minlash, qishloq xo'jaligi va unga bog'liq bo'lgan sohalarning iqtisodiy munosabatlarini takomillashtirish;
- • iqtisodiyotning yuqori samarali, eksportga yo'naltirilgan tuzilmasini shaklllantirish;
- • iqtisodiyotning tayanch tarmoqlarini texnika bilan qayta jihozlash va yanada rivojlantirish;
- • engil va qayta ishlash sanoati korxonalarini texnika bilan qayta jihozlash va zamonaviylashtirish;
- • yuqori texnologiya va ilm talab ishlab chiqarishni jadal rivojlantirish;
Makroiqtisodiy barqarorlikni ta'minlashdagi islohotlarning yaqin muddatdagi yo'nalishlari quyidagilarga qaratilishni ko'zda tutadi: - Makroiqtisodiy barqarorlikni ta'minlashdagi islohotlarning yaqin muddatdagi yo'nalishlari quyidagilarga qaratilishni ko'zda tutadi:
- • byudjetli tartibga solish darajasini bosqichma-bosqich kamaytirish hamda, byudjet mablag'lari ishlatilishi samaradorligini oshirish. Bunda YaIM ning byudjet orqali kayta taqsimlanishini 40-42%dan 25-28%ga tushirish, bu bilan tovar ishlab chiqaruvchilarga soliq to'lovlari kamayishiga erishadi, ijtimoiy talab ortadi.
- • iste'molga ketadigan daromad emas, ko'chmas mulk, zebi-ziynat va qimmatbaho tovar va xizmatlar soliqqa tortilishi lozim, foydalanadigan resurslar (er, suv, ko'chmas mulk) ga soliq oshirishgani holda, birlamchi tarmoqlar, boshlang'ich texnologik sikldagi soliqlarni kamaytirish;
- • iqtisodiyotning real sektoridagi moliyaviy vaziyatni sog'lamlashtirish uchun davlatning antimonopol va narx tartiblashtirish faoliyatini oshirish, to'lovlar bo'yicha inqirozlarni yumshatish, baho disparitetiga barxam berish;
- • raqobatda afzallikka ega bo'lgan qayta ishlash sanoati korxonalarining iqtisodiy o'sish ustunvorliklarini aniqlash orqali mamlakat eksport samaradorligini oshirish;
- • milliy valyuta almashuv kursi barqarorligiga erishish.
|
| |
O’zbekistonda milliy bozor iqtisodiyoti shakllanishi va rivojlanishining tavsifi - bet 5

|
O’zbekistonda milliy bozor iqtisodiyoti shakllanishi va rivojlanishining tavsifi
|
bet | 5/13 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 136,38 Kb. | | #137093 |
Bog'liq 17 мавзуO’zbekistonda milliy bozor iqtisodiyoti shakllanishi vaKeltirilgan tarkibiy qismlar to'g'risida respublikamiz ziyolilari, xususan iqtisodchi olimlar chuqur tadqiqotlarni davom ettirib, bir qator asarlarini chop etishdi. O'tish davri iqtisodiyotining ko'pchilik mamlakatlarga xos bo'lgan umumiy qoidalari va holatlari jumlasiga quyidagilar kiradi: - Keltirilgan tarkibiy qismlar to'g'risida respublikamiz ziyolilari, xususan iqtisodchi olimlar chuqur tadqiqotlarni davom ettirib, bir qator asarlarini chop etishdi. O'tish davri iqtisodiyotining ko'pchilik mamlakatlarga xos bo'lgan umumiy qoidalari va holatlari jumlasiga quyidagilar kiradi:
- • mavjud iqtisodiy tizimda yangi tizimga o'tishdagi beqarorlik, nomutonosiblik va muvozanatsizliklar;
- • jamiyat iqtisodiy rivojlanish yo'llarining turli-tuman xarakterdaligi;
- • mulkchilik, boshqaruv, tovar-pul munosabatlari kabi sohalarda tub islohotlarning zarurligi;
- • umumiy o'tish qonuniyatlari mavjudligidan qat'iy nazar, har bir mamlakat shart-sharoitlarini hisobga olish zarurligi;
- • eski turmush tarzi mezonlari va yangi iqtisodiy qadriyatlarning nomuvofiqligi, ba'zi hollarda esa, qarama-qarshi ziddiyatli tusga ega bo'lishi;
- • jamiyat a'zolari bir qismining eski mafkura iskanjasidan qutilishning qiyinchilik bilan ketishi, yangi iqtisodiy munosabatlarga ehtiyotkorlik bilan yondoshishiga qaramay, tashabbuskor, izlanuvchan, tadbirkor va taraqqiyparvar kishilarning tobora ortib borishi kabilar.
XX asr nihoyasiga kelib, shakllangan iqtisodiy taffakur va iqtisodiy taraqqiyot istiqbollari to'g'risidagi qarashlarda erkin itisodiy tartibga solish g'oyasi ham, markazlashtirilgan tarzda rejalashtirish g'oyasi ham inqirozga uchraganligii bayon etilmoqda. Chunki I.Karimov ta'kidlaganidek: Jahon sivilizasiyasi ijtimoiy taraqqiyotning sifat jihatdan yangi yo'llarini ishlab chiqdi, tartibga solinadigan bozor iqtisodiyoti mana shu yo'lga asos qilib olingan. - XX asr nihoyasiga kelib, shakllangan iqtisodiy taffakur va iqtisodiy taraqqiyot istiqbollari to'g'risidagi qarashlarda erkin itisodiy tartibga solish g'oyasi ham, markazlashtirilgan tarzda rejalashtirish g'oyasi ham inqirozga uchraganligii bayon etilmoqda. Chunki I.Karimov ta'kidlaganidek: Jahon sivilizasiyasi ijtimoiy taraqqiyotning sifat jihatdan yangi yo'llarini ishlab chiqdi, tartibga solinadigan bozor iqtisodiyoti mana shu yo'lga asos qilib olingan.
- O'tish davri ko'xna Evropa mamlakatlarida bir necha yuz yilni tashkil etgan bo'lsa, mustamlakachilikdan ozod bo'lgan Osiyo va boshqa qit'a mamlakatlarida bir necha o'n yildan iborat bo'ldi. Masalan, Buyuk Britaniya-200 yil, Fransiya -150 yil, Germaniya va AQSh-50-100 yil.
|
| |
O’zbekistonda milliy bozor iqtisodiyoti shakllanishi va rivojlanishining tavsifi - bet 6

|
O’zbekistonda milliy bozor iqtisodiyoti shakllanishi va rivojlanishining tavsifi
|
bet | 6/13 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 136,38 Kb. | | #137093 |
Bog'liq 17 мавзуO’zbekistonda milliy bozor iqtisodiyoti shakllanishi vaBoshlang'ich shart-sharoitlarga ko'ra, yondoshilgan guruhlash mezoniga asosan tartiblashga solinadigan bozor iqtisodiyoti mamlakatlari uchun 3 ta yondashuv va yana bir turdagi urinish mavjudligi I.Karimov tomonidan tahlil etilgan. Bular: - Boshlang'ich shart-sharoitlarga ko'ra, yondoshilgan guruhlash mezoniga asosan tartiblashga solinadigan bozor iqtisodiyoti mamlakatlari uchun 3 ta yondashuv va yana bir turdagi urinish mavjudligi I.Karimov tomonidan tahlil etilgan. Bular:
- 1. Uzoq davom etgan evolyusion taraqqiyotni bosgan rivojlangan mamlakatlardagi aralash iqtisodiyot;
- 2. An'naviy (oddiy va bozor, patriarxal feodal munosabatlariga ega) iqtisodiyot asosida shakllanayotgan madaniylashgan bozor munosabatlari;
- 3. Rejalashtirilgan buyruqbozlik iqtisodiyoti negizida shakllanayotgan bozor munosabatlariga asoslangan demokratik jamiyat;
- 4. Sosializm g'oyalarini samarali bozor iqtisodi vujudga keltirish bilan qo'shib olib borishga urinayotgan sosialistik iqtisodiyotning Xitoycha yo'li.
Mamlakatimizda ijtimoiy yo'naltirilgan bozor iqtisodiyotini batamom shakllanishi uchun zarur bo'lgan vazifalar nechog'lik tez hal etilishi o'tish davri davomiyligini belgilaydi: - Mamlakatimizda ijtimoiy yo'naltirilgan bozor iqtisodiyotini batamom shakllanishi uchun zarur bo'lgan vazifalar nechog'lik tez hal etilishi o'tish davri davomiyligini belgilaydi:
- Birinchi galdagi asosiy vazifa-mulkdor singari masalasining tubdan hal etilishi, boshqacha aytganda xususiy mulkchilik etakchiligidagi ko'p ukladli iqtisodiyotning barpo etilishi.
- 2.Haqiqiy raqobat muhitini shakllantirish.
- 3.Keng tarmoqli bozor infratuzilmasini (fond va moliya muassasalari, tadbirkorlarga xizmat qiluvchi boshqa muassasalarni) rivojlantirish.
- 4.Tashqi iqtisodiy faoliyatda ma'muriy cheklashlar orqali boshqarishdan iqtisodiy tariflar yo'li bilan boshqarishga, ya'ni jahonda qabul qilingan ma'rifiy shakllarga o'tish.
- 5.Milliy valyutani erkin muomaladagi valyutaga almashtirish masalasini hal etish orqali valyuta tizimi va bozorini erkinlashtirish.
- 6.Xorijiy samaradorlarning O'zbekiston bozorida faoliyat ko'rsatishi uchun kafolat va imtiyozlar va rag'batlantirishni kuchaytirish.
- 7.Korxonalarning xo'jalik favoliyatiga noo'rin aralashuvning cheklab qo'yilishi.
- 8.Xo'jalik yurituvchi sub'ektlarning o'z faoliyati uchun iqtisodiy va moliyaviy ma'suliyatning oshirilishi.
|
| |
Jahon tarbiyaviy konseptsiyalari namunalarining qiyosiy – pedagogik tahlili

|
Jahon tarbiyaviy konseptsiyalari namunalarining qiyosiy – pedagogik tahlili
|
bet | 1/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 336,15 Kb. | | #245770 |
Bog'liq Jahon tarbiyav-WPS Office Jahon tarbiyaviy konseptsiyalari namunalarining qiyosiy – pedagogik tahlili - Reja:
- 1. Tarbiyaviy konseptsiya tushunchasining mazmuni va maqsadi.
- 2. Milliy va jahon tarbiya konsepsiyaning qiyosiy tahlili.
Konsepsiya (lot. conceptio – majmua, tizim) – 1) biror sohaga oid qarashlar, tamoyillar tizimi, fakt va hodisalarni tushunish, anglash va izohlashning muayyan usuli, asosiy nuqtai nazar; O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI XALQ TA’LIMI TIZIMINI 2030-YILGACHA RIVOJLANTIRISH KONSEPSIYASINI TASDIQLASH TO‘G‘RISIDA O‘zbekiston Respublikasida umumiy o‘rta va maktabdan tashqari ta’limni tizimli isloh qilishning ustuvor yo‘nalishlarini belgilash, o‘sib kelayotgan yosh avlodni ma’naviy-axloqiy va intellektual rivojlantirishni sifat jihatidan yangi darajaga ko‘tarish, o‘quv-tarbiya jarayoniga ta’limning innovatsion shakllari va usullarini joriy etish maqsadida, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 5-sentabrdagi “Xalq ta’limini boshqarish tizimini takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-5538-son Farmoniga muvofiq: - Quyidagilar:
a) O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi (keyingi o‘rinlarda — Konsepsiya) 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin va unda quyidagilar nazarda tutilsin: O‘zbekiston Respublikasining 2030-yilga kelib PISA (The Programme for International Student Assessment) Xalqaro miqyosda o‘quvchilarni baholash dasturi reytingi bo‘yicha jahonning birinchi 30 ta ilg‘or mamlakati qatoriga kirishiga erishish; uzluksiz ta’lim tizimi mazmunini sifat jihatidan yangilash, shuningdek professional kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish; o‘qitish metodikasini takomillashtirish, ta’lim-tarbiya jarayoniga individuallashtirish tamoyillarini bosqichma-bosqich tatbiq etish; xalq ta’limi sohasiga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va innovatsion loyihalarni joriy etish; xalq ta’limi muassasalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va budjetdan mablag‘ bilan ta’minlashning samaradorligini oshirish;
|
| |
O’zbekistonda milliy bozor iqtisodiyoti shakllanishi va rivojlanishining tavsifi - bet 3

|
O’zbekistonda milliy bozor iqtisodiyoti shakllanishi va rivojlanishining tavsifi
|
bet | 3/13 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 136,38 Kb. | | #137093 |
Bog'liq 17 мавзуO’zbekistonda milliy bozor iqtisodiyoti shakllanishi vaMa'muriy-buyruqbozlik tizimining eng muhim ayanchli oqibatlaridan biri - mut'e shaxs «sovet kishisi» ning shakllanishi hisoblanadi. Mazkur shaxs tafakkuri mafkuraviy qarashlar, g'oyaviy kurashlar, chalg'ituvchi dalillar tuzog'iga asir qilindi. Taraqqiyotparvar insoniyat erishgan yutuqlardan bebaxra qoldi. - Ma'muriy-buyruqbozlik tizimining eng muhim ayanchli oqibatlaridan biri - mut'e shaxs «sovet kishisi» ning shakllanishi hisoblanadi. Mazkur shaxs tafakkuri mafkuraviy qarashlar, g'oyaviy kurashlar, chalg'ituvchi dalillar tuzog'iga asir qilindi. Taraqqiyotparvar insoniyat erishgan yutuqlardan bebaxra qoldi.
Sobiq tizim o'z iqtisodiy g'oyalarida ish kuchining qaerlardadir tovar sifatida sotilayotganligini tanqid qiladi-yu, o'zidagi inson resurslariga e'tibor faqat kundalik moddiy ehtiyojlarni arang qondirish darajasida qolib ketganligini inkor etadi. Keyinroq, 1999 yilga kelib, Prezidentimiz I.Karimov bu haqda ta'kidlaganidek: «Shunday ulkan salohiyatga ega bo'lgan mamlakatni kamsitadigan og'ir ahvolga solib qo'yib, u qonuniy haqli ravishda o'ziga qarashli bo'lgan mablag'ni markazdan dotasiya sifatida so'rab, aytish mumkinki, yolvorib olishga majbur edi. Boz ustiga, noinsoniy g'oya hukmron bo'lgan mustabid tizim o'zining bor mafkuraviy kuchini, ommaviy axborot vositalarini, butun maorif tizimini ishga solib odamlar ongini keng miqyosda zaharlar edi. Ularning milliy va diniy tuyg'ularini qo'pol ravishda kamsitar edi. O'z ona tilini, milliy an'ana va madaniyatini, o'z tarixini bilmaslik, ko'plab odamlarning shaxsiy fojiasiga aylanib qolgan edi. Milliy o'zlikni anglashga bo'lgan tabiiy intilish johilona inkor etilardi.... - Sobiq tizim o'z iqtisodiy g'oyalarida ish kuchining qaerlardadir tovar sifatida sotilayotganligini tanqid qiladi-yu, o'zidagi inson resurslariga e'tibor faqat kundalik moddiy ehtiyojlarni arang qondirish darajasida qolib ketganligini inkor etadi. Keyinroq, 1999 yilga kelib, Prezidentimiz I.Karimov bu haqda ta'kidlaganidek: «Shunday ulkan salohiyatga ega bo'lgan mamlakatni kamsitadigan og'ir ahvolga solib qo'yib, u qonuniy haqli ravishda o'ziga qarashli bo'lgan mablag'ni markazdan dotasiya sifatida so'rab, aytish mumkinki, yolvorib olishga majbur edi. Boz ustiga, noinsoniy g'oya hukmron bo'lgan mustabid tizim o'zining bor mafkuraviy kuchini, ommaviy axborot vositalarini, butun maorif tizimini ishga solib odamlar ongini keng miqyosda zaharlar edi. Ularning milliy va diniy tuyg'ularini qo'pol ravishda kamsitar edi. O'z ona tilini, milliy an'ana va madaniyatini, o'z tarixini bilmaslik, ko'plab odamlarning shaxsiy fojiasiga aylanib qolgan edi. Milliy o'zlikni anglashga bo'lgan tabiiy intilish johilona inkor etilardi....
|
| |
Eng muhim oziq-ovqat mollari (un, shakar, go'sht-sut mahsulotlari)va boshqa xalq iste'moli mahsulotlarining chetdan keltirilishi

|
Eng muhim oziq-ovqat mollari (un, shakar, go'sht-sut mahsulotlari)va boshqa xalq iste'moli mahsulotlarining chetdan keltirilishi
|
bet | 2/13 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 136,38 Kb. | | #137093 |
Bog'liq 17 мавзуO’zbekistonda milliy bozor iqtisodiyoti shakllanishi va4.Eng muhim oziq-ovqat mollari (un, shakar, go'sht-sut mahsulotlari)va boshqa xalq iste'moli mahsulotlarining chetdan keltirilishi. - 4.Eng muhim oziq-ovqat mollari (un, shakar, go'sht-sut mahsulotlari)va boshqa xalq iste'moli mahsulotlarining chetdan keltirilishi.
- 5.Paxta xomashyosi mahsulotlarining suv tekinga tashib ketilishi, oltin, qimmatbaho va rangli metallar, strategik ahamiyatga ega materiallar jahon bozorida o'ta xaridorgir bo'lgan boshqa qimmatbaho mahsulotlarni ishlab chiqarish va sotishdan keladigan foydadan O'zbekiston xazinasiga tushmaslik.
- 6.Iqtisodiy o'sish sur'atlari samaradorligi ko'rsatkichlarining salbiy darajadaligi ortib borishi, moliya-pul tizimining butkul ishdan chiqishi.
- 7.Xorijiy mamlakatlar bilan bevosita tashqi iqtisodiy aloqalarning cheklanganligi.
- 8.Qishloq joylarda yashirin ishsizlik, shahar va qishloqdagi turmush darajalaridagi farqning ortib borishi.
- 9.O'zbekiston aholisi turmush darajasi ko'rsatkichlarining sobiq SSSRdagi eng oxirgi o'rinlardan biriga tushib qolganligi.
- 10.Ekologik muammolarning keskinlashuvi, er-suv resurslaridan ayovsiz foydalanish, erlar sho'rlanishining ortishi, cho'l zonalarining kengayishi.
Keltrilgan ma'lumotlar va dalillar asosida bozor munosabatlariga o'tish zaruriyati to'g'risida I.Karimov shunday degan: - Keltrilgan ma'lumotlar va dalillar asosida bozor munosabatlariga o'tish zaruriyati to'g'risida I.Karimov shunday degan:
- ...Bozorga o'tish muqarrar. Bu - davr amri, ob'ektiv reallikdir. Ayni vaqtda bozor faqat maqsad emas, balki yangi qadriyatlarni shakllantirish, odamlar faoliyatining sifat jihatdan tubdan yuqori darajasiga erishish uslubi va vositasidir (Karimov I.A. O'zbekistoning o'z istiqlol va tarqqiyot yo'li. T.,O'zbekiston, 1992, 44-bet).
- Bozorga o'tish zaruriyati tashqi va ichki omillardan ham kelib chiqadi. Tashqi omillar:
- 1. Jahon hamjamiyatining geopolitik tarkibida ijtimoiy dunyoqarashda chuqur sifat o'zgarishlarni amalga oshirish.
- 2. Davlatlararo hamkorlikda integrasion jarayonlarning kuchayishi.
- 3. Yagona xalqaro me'yorlar, qoidalar va andozalarga o'tilishi bilan yagona siyosiy-iqtisodiy jarayonlarning shakllanishi.
- 4. Sotsialistik deb atalgan lagerning parchalanishi va ma'muriy- buyruqbozlik tizimining barham topishi.
- 5. Moddiy turmush farovonligi va iqtisodiy o'sish sur'atlari bo'yicha Farbdan ortda qolishning kuchayishi va iqtisodiy tizim tanazzuli. Ichki omillar:
- 1. Mustabid tizim qusurlari va direktiv rejalashtirishning salbiy oqibatlari.
- 2. Davlat mulkchiligining yakkahokimligi tufayli mulkning va shaxsning ajratilishi va ijtimoiy serxarajatlilikning ortib borishi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Eng muhim oziq-ovqat mollari (un, shakar, go'sht-sut mahsulotlari)va boshqa xalq iste'moli mahsulotlarining chetdan keltirilishi
|
yovvoyi bozor (dastlabki paytlarda)

|
yovvoyi bozor (dastlabki paytlarda)
|
bet | 7/13 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 136,38 Kb. | | #137093 |
Bog'liq 17 мавзуO’zbekistonda milliy bozor iqtisodiyoti shakllanishi va1.yovvoyi bozor (dastlabki paytlarda); - 1.yovvoyi bozor (dastlabki paytlarda);
- 2. Ma'muriy-buyruqbozlik bozori (sobiq SSSR va sosialistik deb atalgan mamlakatlarda);
- 3. Boshqariladigan bozor (hozirgi deyarli barcha rivojlangan etakchi mamlakatlarda).
- Ayni paytda prof. A.O'lmasov ta'kidlashicha, «Tarixan bozor iqtisodiyotining 2 turi bo'lgan: yovvoyi va madaniylashgan bozor iqtisodiyoti».
- Umuman olganda, barcha tadqiqotlar I.Karimov asarlaridagi ilmiy-nazariy qoidalarni chuqurroq va kengroq sharxlash vazifasini hal etganligini ta'kidlash lozim.
- Xalqaro mezonlar va demokratik talablarga to'liq javob beradigan O'zbekiston Respublikasi Konstitusiyasining III bo'limi (Jamiyat va shaxs), XII bobida (Jamiyatning iqtisodiy negizlari) gi 53-moddasida: «Bozor munosabatlarini rivojlantirishga qaratilgan O'zbekiston iqtisodiyotining negizini xilma-xil shakllardagi mulk tashkil etadi. Davlat iste'molchilarining huquqi ustunligini hisobga olib, iqtisodiy faoliyat, tadbirkorlik va mehnat qilish erkinligini, barcha mulk shakllarining teng huquqliligini va haqiqiy jihatdan bab-baravar muhofaza etilishini kafolatlaydi. Xususiy mulk boshqa mulk shakllari kabi daxlsiz va davlat himoyasidadir. Mulkdor faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda va tartibdagina mulkidan mahrum etilishi mumkin» - deb belgilangan. Ushbu modda iqtisodiy munosabatlarning huquqiy kafolatlarini bayon etadi va barcha iqtisodiy islohotlar tizimiga asos bo'lib xizmat qiladi.
- Albatta, konstitusiyamizning hamda halqimizning o'ziga xos xususiyatlari va ilg'or jahon tajribalarini uyg'unlikda mujassamlashtirilgan - dunyoda «o'zbek modeli» deb e'tirof etilgan iqtisodiy islohotlar modelining asosiy muallifi I.Karimov inson-islohot uchun emas, islohot inson uchun xizmat qilish kerak, deb ta'kidlagan mezon muhim hisoblanadi.
Islohotlarning «o'zbek modeli» nimalarga asoslanadi degan savolga quyidagicha javob berish mumkin: - Islohotlarning «o'zbek modeli» nimalarga asoslanadi degan savolga quyidagicha javob berish mumkin:
- • bozor iqtisodiyoti va demokratiya tamoyillariga asoslanadigan jamiyatni barpo etish;
- • SSSR parchalangandan keyingi O'zbekistonning haqiqiy holati;
- • xalqning mentaliteti va tarixiy an'analarga islohotlarni amalga oshirishning u yoki bu sur'atlariga aholining tayyorlik darajasi;
- • «Shok terapiyasi» dan voz kechish.
|
| |