INGLIZ TILI NAZARIY GRAMMATIKASI

|
INGLIZ TILI NAZARIY GRAMMATIKASI
|
bet | 4/9 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 236,5 Kb. | | #261334 |
Bog'liq 5A111401-Horijiy til va adabiyoti (ingliz tili)3. INGLIZ TILI NAZARIY GRAMMATIKASI
Morfologiya va sintaksis. Grammatikaning ta’rifi. Grammatik shakl va grammatik ma’no. Til va nutq. Aktualizatsiya. Grammatik qurilishning birliklari. Tilni grammatik jihatdan tasvirlashnnng turlari. Grammatikadagi metod va nazariy yo‘nalishlar. Grammatikadagi asimmetriya hodisasi. Funksional yondashuv. Grammatik kategoriyalar. Grammatik kategoriyaning mazmun plani. Grammatik kategoriyaning ifoda plani.
O‘rganilayotgan tilning grammatik vositalari: so‘z tartibi, yordamchi so‘zlar, grammatik qo‘shimchalar, urg‘u va intonatsiya, o‘zak tarkibidagi tovushlar o‘zgarishi. Morfema, morf, allomorf va ularning strukturaviy turlari. Morfemannng turlari. Analitik shakl tushunchasi. Til grammatik tizimining xususiyatlari. So‘z turkumi. Asosiy so‘z turkumlari. Mustaqil va yordamchi so‘zlar. O‘rganilayotgan tilda so‘z turkumlarining umumiy xususiyatlari. So‘z turkumlarining shakl va ma’nolari. Transpozitsiya xodisasi.
Xorijiy tilda otning distributiv belgilari. Ularning boshqa so‘z turkumlari yordamida qo‘shilishi. Otning so‘z turkumi sifatida morfologik va semantik xarakteristikasi. Otlarning asosiy semantik guruhlari. Son kategoriyasi. Otlarda ko‘plik kategoriyasining ishlatilishi. Jamlovchi va partitiv otlar. Determinativlar. Determinativlarning so‘z turkumi sifatidagi umumiy xossalari. Determinativlarning semantikasi. Kelishik kategoriyasi, kelishik kategoriyasi haqida har xil nazariyalar. Egalik kelishigining shakli va uning qo‘llanish xususiyatlari. Aniqlik-noaniqlik kategoriyasini ifodalovchi asosiy vosita. Artiklning umumnazariy muammolari, artiklning funksiyalari, rod kategoriyasi.
Sifat so‘z turkumi sifatida. Uning asosiy xususiyatlari. Sifatning semantik tasnifi. Qiyoslash kategoriyasiga oid olmoshlarning semantikasi, sintaktik xossalari, grammatik kategoriyalari va shakllari. Ravishning semantik - grammatik guruhlari. Adverbializatsiya.
Fe’l - so‘z turkumi sifatida. Uning leksik, morfologik va sintaktik xususiyatlari, umumiy va farq qiluvchi tomonlari. Fe’lning morfologik vazifasiga ko‘ra tasnifi: mustaqil fe’llar, o‘timli va o‘timsiz fe’llar, ma’no jihatidan tugallangan va tugallanmagan fe’llar. Fe’lning grammatik kategoriyalari: aspekt (tarz) kategoriyasi, nisbat kategoriyasi. Majhul nisbatning keng tarqalish sabablari. Majhul konstruksiyalarning qo‘llanish xususiyatlari. Fe’l mayllari. Ular to‘g‘risidagi zamonaviy konsepsiyalar. Fe’lning semantik - grammatik guruhlari. Fe’l tizimidagi grammatik ma’nolarni ifoda qilish vositalari. Fe’lning shaxssiz formalari. Infinitiv, gerundiy va sifatdosh.
Son-so‘z turkumi sifatida. Conning turlari. Sonning gapdagi vazifalari. Olmosh so‘z turkumi sifatida. Olmoshning kelishik kategoriyasi. Olmoshning semantik va strukturaviy turlari.
Artikl, ko‘makchi, bog‘lovchi, yuklama va modal so‘zlar.
Gap tushunchasini aniqlash xaqidagi asosiy fikrlar. Gapni aniqlashda klassik yondashuv. Gap tasnifi. Gapning maqsadga ko‘ra turlari: bir bosh bo‘lakli va ikki bosh bo‘lakli gaplar. Gapda ellipsis tushunchasi. Bir bosh bo‘lakli va ikki bosh bo‘lakli gaplarning farqi. Gap – kommunikatsiya birligi sifatida, gapning vazifasi, tuzilishi. Asosiy va ikkinchi darajali bo‘laklar. Ega. Eganing ifoda vositalari. Kesim - gapning asosiy belgisi sifatida. Modallik tushunchasi. Kesimning asosiy xususiyati. Modallik kategoriyasining ifoda usullari. So‘z birikmasi. Birikma hosil bo‘lish omillari. So‘z birikmasining strukturaviy - funksional tipologiyasi. So‘z birikmasining komponentlari o‘rtasidagi semantik munosabatlar. Gap bo‘laklarining strukturaviy tiplari. Gap bo‘laklari va so‘z turkumlari o‘rtasidagi munosabat. Predikativlik munosabatlarning o‘ziga xos shakllariga ega bo‘lgan gaplar. Qisqartirilgan sintaktik strukturaga ega bo‘lgan gaplar. To‘liqsiz gaplar. Atov gaplar. Polipredikativlik va murakkablashgan gaplar. Qo‘shma gaplar. Bog‘langan qo‘shma gaplar. Ergashgan qo‘shma gaplar.
O‘rganilayotgan til grammatik tuzilishining o‘ziga xos xususiyatlari. Grammatik ma’noni ifoda etuvchi vositalar. Grammatik kategoriyalar. Grammatik shakl va grammatik ma’no tushunchalari. So‘zning sintetik va analitik shakllari. So‘z turkumlari va gap bo‘laklari orasidagi munosabat. So‘zning morfologik strukturasi. Morfema va uning turlari. Kombinatorika tushunchasi. Morfologiya va Sintaksis. Sintaktik strukturalar. Sintaksisda modellash tushunchasi. Gapni tahlil qilish metodlari. Grammatikaning turlari: an’anaviy grammatika, mantiqiy grammatika, strukturaviy grammatika, bevosita tashkil etuvchilarga ajratish grammatikasi, transformatsion grammatika, generativ grammatika, kelishik grammatikasi, kognitiv grammatika. O‘rganilayotgan tilda til birliklari orasida kuzatiladigan sintaktik aloqalar turlari; Koordinatsiya, Subordinatsiya, Predikatsiya, Birlamchi va ikkilamchi predikatsiya tushunchalari. Murakkab tarkibli strukturalar. Polipredikativ qurilmalarning strukturaviy-funksional tahlili.
|
| |