barcha bosqichlarida asosiy masala samaradorlikdir

ma'lumotlarni uzatish - axborot jarayonidan uzoq foydalanuvchilar o'rtasida
ma'lumotlarni olish va uzatish. Ma'lumotlar manbai
odatda server deb nomlanadi
va iste'molchi mijoz deb ataladi;
ma'lumotlarni konvertatsiya qilish - ma'lumotlarni bir shakldan boshqasiga
yoki bitta tuzilmadan boshqasiga o'tkazish yoki vosita turini o'zgartirish.
Axborot tizimi
Kompyuter fanida "tizim" tushunchasi texnik vositalar va dasturlar
to'plamiga nisbatan ko'proq ishlatiladi. Tizim, shuningdek, kompyuterning apparati
deb ataladi. "Tizim" tushunchasining "axborot" so'zi bilan qo'shilishi uning
yaratilish va ishlash maqsadini aks ettiradi.
Axborotli tizimi - ma'lum bir muammoni hal qilish uchun ma'lumotlarni
saqlash, ishlov berish va berish uchun ishlatiladigan o'zaro bog'liq vositalar, usullar
va xodimlar to'plami.
Axborot tizimini zamonaviy tushunish kompyuterdan
axborotni qayta
ishlashning asosiy texnik vositasi sifatida foydalanishni o'z ichiga oladi.
Ixtisoslashtirilgan dasturiy ta'minot bilan jihozlangan kompyuterlar axborot
tizimining texnik bazasi va vositasidir.
Axborot tizimini quyidagi bosqichlarga bo'lish mumkin:
Ma'lumotlarning kelib chiqishi - muayyan operatsiyalar natijalarini,
ob'ektlar va boshqaruv sub'ektlarining xususiyatlari, jarayon parametrlari,
me'yoriy-huquqiy hujjatlar mazmuni va boshqalarni
qayd qiluvchi dastlabki
xabarlarni shakllantirish -
Ma'lumotlarni to'plash va tizimlashtirish - kerakli ma'lumotlarni tezkor
izlash va tanlashni, ma'lumotlarni yangilashni, buzilish, yo'qolish, buzilishlardan
saqlaydigan va boshqalarni himoya qilishni ta'minlaydigan
ularni joylashtirishni
tashkil etish;
Ma'lumotlarni qayta ishlash - ilgari to'plangan ma'lumotlar asosida yangi
turdagi ma'lumotlar shakllanadigan jarayonlar: umumlashtiruvchi, tahliliy,
tavsiyaviy, prognozlash. Tuzilgan ma'lumotlarni yanada umumlashtirilgan
ma'lumot olish orqali ham qayta
ishlash mumkin;
Ma'lumotni namoyish qilish - ularni inson idrokiga mos shaklda taqdim
etish. Birinchidan, bu bosib chiqarish, ya'ni qattiq (qog'oz) ommaviy axborot
vositalarida hujjatlarni yaratish. Grafik illyustratsiya materiallari (grafikalar,
jadvallar) va ovozli signallarning shakllanishidan keng foydalaning.
Axborot tizimlarining aksariyati foydalanuvchi
bilan dialog rejimida
ishlaydi. Axborot tizimlarining tipik dasturiy komponentlariga quyidagilar kiradi:
dialog-kirish-chiqish quyi tizimi;
ma'lumotlarni qayta ishlashning amaliy mantig'ining quyi tizimi;
ma'lumotlar boshqarish mantig'ining quyi tizimi.
Axborot tizimlarining funktsional imkoniyatlarining muhim qismi tizim
dasturlarida: operatsion tizimlarda, tizim kutubxonalarida va ishlab chiqish
vositalarining konstruktsiyalarida joylashgan.
Axborot tizimlarining dasturiy tarkibiy qismiga qo'shimcha ravishda,
ma'lumotlarning tarkibi, atributlari va turlarini
belgilaydigan va shuningdek,
ma'lumotlarni boshqarish mantiqiga yaqin bo'lgan axborot komponenti muhim rol
o'ynaydi.
Tarmoqning axborot tizimlari uchun muhim element - bu tarmoq
tugunlarining muammoning umumiy echimi bilan o'zaro ta'sirini ta'minlaydigan
aloqa xizmati.
Axborot texnologiyalari
Texnologiya- bu insonning moddiy dunyoni ijtimoiy tashkil etilgan tadbirlar
orqali o'zlashtirishi uchun uchta tarkibiy qismni o'z ichiga oladi:
axborot (ilmiy tamoyillar va asoslash);
material (asbob);
ijtimoiy (kasbiy mahoratga ega bo'lgan mutaxassislar).
Ushbu uchlik zamonaviy tushuncha - texnologiyaning mohiyatidir.
Tushunchasi axborot texnologiyalari paydo bo'lishi bilan paydo bo'lgan:
jamiyat, dinamikaning asosi bo'lgan an'anaviy jamiyat emas, balki axborot
resurslari: bilim, fan, tashkiliy omillar,
intellektual qobiliyat, tashabbuskorlik,
ijodkorlik
va
boshqalar.
Axborot
texnologiyalari
tushunchasining
eng
muvaffaqiyatli ta'rifini akademik V.M.Glushkov bergan, u buni shunday izohlagan
yig'ish,
qayta
ishlash
va
uzatish
uchun
inson-mashina
texnologiyasi
ma'lumotlarasoslangankompyuter
texnologiyalaridan
foydalanish.
Ushbu
texnologiyalar ijtimoiy faoliyatning barcha turlarini qamrab olgan holda jadal
rivojlanmoqda.