nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Academic Research in Educational Sciences

|
Academic Research in Educational SciencesBog'liq zamonaviy-axborot-texnologiyalarining-pedagogika-bilan-uzviy-bog-liqligi (2)Academic Research in Educational Sciences
Volume 4 | Issue 1 | 2023
ISSN: 2181-1385
Cite-Factor: 0,89 | SIS: 1,12 | ASI-Factor: 1,3 | SJIF: 5,7 | UIF: 6,1
41
January, 2023
https://t.me/ares_uz Multidisciplinary Scientific Journal
to„g„risida”gi Qonunning 26-moddasida hamda Kadrlar tayyorlash Milliy dasturida
o„qitish jarayoniga ilg„or, zamonaviy pedagogik texnologiyalarni keng ko„lamda
tatbiq etish barcha turdagi ta‟lim muassasalari oldidagi eng dolzarb vazifalardan biri
ekanligi ta‟kidlanadi. Darhaqiqat, o„qitish jarayonida pedagogik texnologiyalarning
qo„llanilishi mashg„ulotlarni rang-barang, jo„shqin, qiziqarli tarzda tashkil etishga
olib kelishi bilan o„quv materiallarini o„quvchilar tomonidan yuqori darajada
o„zlashtirilishiga keng imkoniyatlar yaratadi [1, 2].
Darsni tashkil etish shakli dars ishtirokchilarining o„zaro aloqalariga bog„liq
bo„lib, yuqorida keltirilgan maqsadlarga erishish o„quv materiali xususiyatlari, ta‟lim
metodlari, o„quv imkoniyatlari, o„qituvchi mahorati va texnikasiga bog„liq. Bularning
barchasini muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun o„qituvchi boshqaruvchi sifatida
o„quvchilar bilan birgalikda harakat qiladi. Xuddi mana shu jarayon faol amalga
oshirilsagina, o„quv jarayonining samaradorligi ta‟minlanadi. O„quvchilarda
tashabbuskorlik va mustaqillik, bilimlarni puxta va chuqur o„zlashtirish, zarur bilim,
ko„nikma va malakalar, kuzatuvchanlik, tafakkur va bog„lanishli nutq, xotira va
ijodiy tasavvurlarni tarbiyalashga imkon beruvchi didaktik tamoyil – ta‟limdagi
faollikdir. Bunday tizimda o„quvchi ham, o„qituvchi ham ta‟lim-tarbiya jarayonini
hamkorlikda amalga oshiradi. Ular ham ijodkorlikda har bir o„quvchining bilim va
qobiliyati, individual intilish va ehtiyojlarini aniqlaydilar. Bunday holatda o„qituvchi
faqat “baholovchi” emas, balki yangi bilim yetkazuvchi manbaga aylanadi. Darsda
o„quvchilar faoliyatiga nafaqat o„qituvchi, balki o„quvchilar ham rahbarlik qiladi.
Avval a‟lochi o„quvchilar, so„ngra boshqa o„quvchilar ham o„qituvchi topshirig„iga
binoan nima ish qilganlarini ko„rsatib namoyish qilishadi va natijada bu holatdan
qolgan o„quvchilar o„zlariga xulosa chiqarib, ergashadilar. Bunday “izohli
boshqaruv” o„quvchi maktab ostonasiga qadam qo„ygan kundan boshlanishi zarur.
Ta‟lim tizimida dars samaradorligini oshirish uchun biz bugun, avvalo,
o„quvchiga boshlang„ich sinfning dastlabki pallasidan boshlab olim A. Mallaboyev
aytganidek, “sen buni bilishing shart” degan majburlovchi da‟vatdan voz kechib, har
bir bolaga individual yondashgan holda “menga bu zarur, men buni bilishga,
uddalashga, uni hayotga tatbiq etishga qodirman”, degan bir ichki tuyg„u, xohish-
istakni uyg„otishga harakat qilish lozim. Ushbu holatdan ko„rinib turibdiki, har bir
o„qituvchi o„qitishning mavzu mazmuniga mos ilg„or, samarali usullarini izlab
topishi, ma‟lum bo„lgan samarali usullarni unumli, ijodiy ravishda mashg„ulotlar
jarayonida qo„llashi zarur.
Pedagogik
texnologiyalarni
boshqarish
o„zida ikki
yo„nalishni mujassamlashtiradi:
- faoliyatni boshqarish;
|
| |
# include 
# include - Reja: Massiv. Massiv tushunchasi

# include
# include
using namespace std;
int main ( )
{ float a[3][2] = { {24.3, -4.15 }, {0, 18.4},
{8.86, -15.75}},
b[3][2]={{0.1, -4.8},{6.82, 7.1},{-2.8, 10.4}};
float c[3][2];
int i, j;
cout<<"\n";
for (i = 0; i < 3; i++)
{ for (j = 0; j < 2; j++)
{ c[i][j] = a[i][j] + b[i][j];
cout <<" c["<
cout <
getch ( );
}
MAVZU: STRUKTURA ELEMENTLARIGA MUROJAAT. STRUKTURALARNI O’ZLASHTIRISH
Reja
Massiv elementlariga son qiymat berishda kompyuter xotirasidan foydalanish
Massiv elementlarini saralash.
Struktura elementlariga murojaat
Massiv elementlariga son qiymat berishda kompyuter xotirasidagi tasodifiy butun sonlardan foydalanish ham mumkin. Buning uchun standart kutubxonaning rand ( ) funktsiyasini ishga tushirish kerak. rand ( ) funktsiyasi yordamida 0 ÷ 32767 oraliqdagi ixtiyoriy sonlarni olish mumkin. Bu qiymatlar umuman tasodifiydir. (psevdo – tasodifiy degani).
Agar dastur qayta-qayta ishlatilsa, ayni tasodifiy qiymatlar takrorlanaveradi. Ularni yangi tasodifiy qiymatlar qqilish uchun srand ( ) funktsiyasini dasturda bir marta e`lon qilish kerak. Dastur ishlashi jarayonida extiyojga karab rand ( ) funktsiyasi chaqirilaveradi. Tasodifiy qiymatlar bilan ishlash uchun faylini e`lon qilish zarur. srand ( ) funktsiyasidagi qiymatni avtomatik ravishda o’zgaradigan xolatga keltirish uchun srand ( time (NULL)) yozish ma`qul, shunda kompyuter ichidagi soatning qiymati time ( ) funktsiyasi yordamida o’rnatiladi va srand ga parametr sifatida beriladi. NULL yoki 0 deb yozilsa, qiymat sekundlar ko’rinishida beriladi. Vaqt bilan ishlash uchun ni e`lon qilish kerak.
Misol:
|
Mavzuning dolzarbligi - 1. 1Texnologiya va kasb tayorgarligining asosiy yo’nalishlari

|
1. 1Texnologiya va kasb tayorgarligining asosiy yo’nalishlari
|
bet | 2/9 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 127 Kb. | | #125695 |
Bog'liq MAKTAB O\'QUV REJASIDA TEXNOLOGIYA FANINI QO\'YILISHI VA UNI TARIXIYMavzuning dolzarbligi.
Bugungi kunda ijodkor mustaqil fikrlovchi barkamol avlodni tarbiyalash Respublikamiz ta’lim tizimining asosiy vazifalaridan hisoblanadi. Keyingi yillarda jamiyatimizda yuz beradigan turli o’zgarishlar, o’z navbatida ta’lim rizimini ham chetlab o’tmayapti. Milliy ta’lim tizimiga nazar tashlar ekanmiz, yaqin chorak asrdan ta’lim sohasiga ko’plar amaliy o’zgarishlar bo’layotganiga guvoh bo’lamiz.
Respublikamizda ta’lim samaradorligini oshirish borasida har bir sohaga alohida e’tibor qaratilib, umumta’lim maktablari, oliy ta’lim muassasalarida o’quvchi, talabalarning kompetensiyaviy imkoniyatlarini kasbga yo’naltirish orqali fan, ta’lim va ishlab chiqarish jarayonlarini yanada takomillashtirish bilan birgalikda ilg’or kadrlarni tayyorlashga innovatsion faoliyatini oshirishga yordam beradi.
Shu jumladan, umumta’lim maktablari, oliy ta’lim muassasalarida kasbiy ta’lim fanlarini kengroq o’tilishi o’quvchi, talabalarning ijodkorlikka, izlanishga qaratilgan turli interaktiv metodlardan foydalanish, ta’lim samaradorligini oshirishda yordam beradi.
Kurs ishining maqsadi. Ma’lumki, maktablardagi kasbiy ta’lim fanlari, shu jumladan texnologiya darslarida, dars jarayonlarining asosiy qismi amaliyotga asoslangan bo’lib bu jarayonlarda o’quvchilar olgan bilim, ko’nikma va malakalarini jamlab amaliyotda mustahkamlashtirishadi.
Har bir fan, ta’lim sohasida “Klaster” metodidan foydalanish orqali o’quvchi yoshlarni kasb-hunarga bo’lgan qiziqishlarini rivojlantirib, barkamol shaxs bo’lib yetishida, ijodiy va intelektual salohiyatlarini oshishiga zamin yaratib beradi. Ayniqsa, texnologiya darslarida o’quvchilar o’zlarining bilim ko’nikmalari orqali erkin faoliyat yuritib dars jarayonlarida kichik mahsulot ishla chiqarish jarayonida o’zlarining kasb-hunarga bo’lgan qiziqishlarini orttirib borishadi. Shunday qilib, o’quv muassasalar klasterida o‘quvchilarning kasbiy o‘zini o‘zi belgilashini shakllantirishning nazariy va uslubiy asoslari ushbu jarayonni ilmiy asosda amalga oshirishga, nazorat qilish va kerak bo‘lganda uni hayotga tadbiq etish uchun imkon beradi.
|
| |
Academic Research in Educational Sciences

|
Academic Research in Educational SciencesBog'liq zamonaviy-axborot-texnologiyalarining-pedagogika-bilan-uzviy-bog-liqligi (2)Academic Research in Educational Sciences
Volume 4 | Issue 1 | 2023
ISSN: 2181-1385
Cite-Factor: 0,89 | SIS: 1,12 | ASI-Factor: 1,3 | SJIF: 5,7 | UIF: 6,1
44
January, 2023
https://t.me/ares_uz Multidisciplinary Scientific Journal
keng qo„llash, ularning ma‟lum ma‟noda kutubxonalarini tashkil etish, ta‟limning
masofadan o„qitish usullarini amalda joriy etish va umumjahon elektron o„quv
tizimiga kirishdan iborat.
Mustaqil ta‟lim mashg„ulotlari uchun yaratilgan elektron o„quv-uslubiy
materiallar avtomatlashtirilgan dasturiy vositalar yordamida faoliyat olib boradi.
Avtomatlashtirilgan o„quv-uslubiy materiallar ta‟lim oluvchilarga kerakli mavzular
bo„yicha ma‟lumotlarni tavsiya etadi va bilimlarni nazorat qiladi. Bilimlarning
nazorati natijasiga qarab ta‟lim oluvchilarga turli saviyadagi topshiriqlar tavsiya
qilinadi. Avtomatlashtirilgan o„quv-uslubiy ta‟lim vositalari yordamida ta‟lim
oluvchilar o„qituvchining yordamisiz ham o„z bilimlarini oshirib takomillashtirib
borishi mumkin.
O„quv materiallarini elektron ko„rinishda taqdim etganda uning o„quvchilar
tomonidan tushunish darajasiga alohida e‟tibor berish kerak. Elektron shaklda
taqdim etilayotgan materiallar talim oluvchilar uchun qulay va yaxshi o„zlashtira
oladigan bo„lishi kerak. Tavsiya etilayotgan o„quv materiallarida kerakli ta‟riflar,
tayanch iboralar, kalit so„zlarga murojaat qilish va ulardan samarali foydalanish
imkoniyatlari yaratilishi kerak.
Fanlardan amaliy va laboratoriya ishlarini virtual stendlar ko„rinishida
imitatsiya qilish orqali tashkil qilish masofali o„qitish tizimida quyidagi
imkoniyatlarni ta‟minlaydi:
virtual stendlar uchun maxsus jihozlangan xonalar talab qilinmasligi;
laboratoriya ishlarini animatsiyalar bilan ta‟minlanish va ob‟ektlar ustida
olib borilayotgan jarayonlarni to„g„ridan-to„g„ri namoyish qilish;
yaratilgan virtual stendlardan ko„p marotaba foydalanish.
Fanlardan amaliy va laboratoriya ishlarini virtual stend tarzida tashkil qilish
masofali o„qitish tizimida juda katta ahamiyatga ega. Masofalio„qitish tizimini
tashkil qilish natijasida ko„rgazmali o„quv materiallaridan uzoq mintaqalardagi
ta‟lim muassasalarida o„quv jarayoni uchun kerakli o„quv jihozlari etarli bo„lmagan
holda ham ta‟lim oluvchilar amaliy va laboratoriya ishlarini bajarish imkoniyati
yaratiladi.
Elektron o„quv materiallarini yaratish, ulardan qulay va samarali foydalanish
uchun elektron o„quv materiallari pdf formatiga o„tkaziladi. Bu formatda
tayyorlangan materiallardan foydalanishning afzalliklari quydagilardan iborat:
ma‟lumotlar xotiradan kam joy egallaydi;
ma‟lumotlar himoyalangan bo„ladi (o„zgartirishlar, viruslar
ta‟siridan holi qilish va boshqalar);
ma‟lumotlarni qidirish va chop etishni tezlashtirish;
|
| |
Elektromagnit nurlanishning chastota spektri uni quyidagi turlarga ajratishga imkon beradi

|
Elektromagnit nurlanishning chastota spektri uni quyidagi turlarga ajratishga imkon beradi
|
bet | 3/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 356,5 Kb. | | #237407 |
Bog'liq Elektromagnit nurlanishning inson tanasiga taElektromagnit nurlanishning chastota spektri uni quyidagi turlarga ajratishga imkon beradi:
radio chastotasi (bunga radio to'lqinlari kiradi);
termal (infraqizil);
optik (ya'ni ko'zga ko'rinadigan);
ultrabinafsha nurlanish spektrida va qattiq (ionlangan) nurlanish.
Spektral diapazoni (elektromagnit nurlanish shkalasi) haqida batafsil rasmni quyidagi rasmda ko'rish mumkin.
Radiatsiya manbalarining tabiati
Kelib chiqishiga qarab, dunyo amaliyotida elektromagnit to'lqinlar manbalarini ikki turga ajratish odatiy holdir:
Magnit maydondan, Er atrofidagi maydondan chiqadigan radiatsiya, sayyoramiz atmosferasidagi elektr jarayonlar, quyosh ichidagi yadro sintezi - bularning barchasi tabiiy kelib chiqishi.
Sun'iy manbalarga kelsak, ular turli xil elektr mexanizmlari va qurilmalarining ishlashi natijasida yuzaga keladigan yon ta'sirdir.
Ulardan chiqadigan radiatsiya past darajali va yuqori darajali bo'lishi mumkin. Elektromagnit maydonning nurlanish intensivligi darajasi manbalarning quvvat darajalariga to'liq bog'liqdir.
Elektromagnit nurlanish darajasi yuqori bo'lgan manbalarga misol sifatida quyidagilarni keltiramiz:
Elektr uzatish liniyalari odatda yuqori kuchlanishdir;
barcha turdagi elektr transport vositalari, shuningdek tegishli infratuzilma;
tV va radio minoralari, shuningdek mobil va mobil aloqa stantsiyalari;
elektr tarmog'idagi kuchlanishni o'zgartirish uchun qurilmalar (xususan, transformator yoki tarqatish podstansiyasidan chiqadigan to'lqinlar);
elektromexanik elektr stantsiyasi ishlatiladigan liftlar va boshqa turdagi o'chirish uskunalari.
Past darajadagi nurlanish chiqaradigan odatiy manbalar quyidagi elektr jihozlarini o'z ichiga oladi.
cRT displeyli deyarli barcha qurilmalar (masalan: to'lov terminali yoki kompyuter);
dazmollardan iqlim tizimlariga qadar turli xil maishiy texnika turlari;
turli xil ob'ektlarni elektr bilan ta'minlaydigan muhandislik tizimlari (nafaqat elektr kabellari nazarda tutiladi, balki rozetkalar va elektr hisoblagichlar kabi tegishli uskunalar).
Alohida ta'kidlash kerakki, tibbiyotda ishlatiladigan, qattiq nurlanishni chiqaradigan (rentgen apparatlari, MRT va boshqalar) maxsus jihozlarni ta'kidlash kerak.
Insonga ta'sir
Ko'pgina tadqiqotlar davomida radiobiologlar umidsiz xulosaga kelishdi - elektromagnit to'lqinlarning uzoq vaqt davomida chiqarilishi kasalliklarning "portlashi", ya'ni inson tanasida patologik jarayonlarning tez rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Bundan tashqari, ularning ko'plari genetik darajadagi buzilishlarni keltirib chiqaradi.
|
| |
Academic Research in Educational Sciences

|
Academic Research in Educational SciencesBog'liq zamonaviy-axborot-texnologiyalarining-pedagogika-bilan-uzviy-bog-liqligi (2)Academic Research in Educational Sciences
Volume 4 | Issue 1 | 2023
ISSN: 2181-1385
Cite-Factor: 0,89 | SIS: 1,12 | ASI-Factor: 1,3 | SJIF: 5,7 | UIF: 6,1
42
January, 2023
https://t.me/ares_uz Multidisciplinary Scientific Journal
- o„quvchilar jamoasini boshqarish.
ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODOLOGIYA
Mazkur maqolani tadqiq qilish jarayonida ilmiy bilishning mantiqiylik,
izchillik, tarixiylik hamda obyektivlik usullaridan keng foydalanildi. Kasbiy
terminologik
lug„at
boyligini
o„rgatishda
zamonaviy
pedagogik
texnologiyalarning roli obyektiv ochib berildi. Pedagogik texnologiyalarning
rivojlanish davri tarix nuqatai-nazaridan tahlil etildi. Toshkent davlat transport
universiteti “Temir yo„ldan foydalanish ishlarini boshqarish” kafedrasi mudiri,
dotsent S.K. Xudayberganovning “Maxsus fanlarni oʻqitish metodikasi (I qism)”
nomli o„quv qo„llanmasi metodologik manba qilib olindi [3].
MUHOKAMA VA NATIJALAR
Ta‟lim sifatini oshirishda amalga oshirilayotgan ishlar haqida so„z
yuritilganda, zamonaviy axborot va kommunikatsiya texnologiyalari o„qitishning
yangi shakl va metodlarini ishlab chiqish uchun keng imkoniyat yaratilganini aytib
o„tish joiz. Shu bilan birga, axborot kommunikatsiya texnologiyalarini chuqur
o„rgatish, o„quvchilarni katta hajmdagi ma‟lumotlarni qabul qilish, qayta ishlash va
mustaqil ishlash muammosi yuzaga kelmoqda. Kasb-hunar kolleji yoki akademik
litseydan universitetga o„qishga kelgan ko„p o„quvchilar mustaqil fikrlash va
ishlash bo„yicha yetarlicha ko„nikmaga ega emas. Ayrimlari bilim olishga
qiziqishlari juda past. Qobiliyatli, izlanuvchan hamda ijodkorlikka ishtiyoqi bor
farzandlarimizni
o„zi qiziqqan axborot kommunikatsiya texnologiyalari
yo„nalishida chuqurlashtirilgan saboq olishi, ularni kelajakda albatta yuksak
malakali mutaxassislar bo„lib yetishishlarida asosiy omil bo„lib xizmat qiladi.
Ma‟lumki, Respublikamizning barcha ta‟lim muassasalari o„quv jarayonida
o„qitishning zamonaviy shakllari va usulllarini qo„llash, ta‟lim tizimida axborot
texnologiyalardan unumli foydalanish, ular yordamida ta‟lim tizimini talab
darajasiga yetkazish ustida bir qancha ishlar olib borilmoqda.
O„quv jarayonida zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanishning
quyidagi imkoniyatlarini keltirish mumkin:
o
o„qituvchiga o„quv materiallarini ta‟lim oluvchilarga yetkazib
berishda birmuncha yengillashtirilishi;
o
dars jarayonida berilayotgan o„quv materiallarning takroriy
holda namoyish qilish imkoniyatining mavjudligi;
o
ta‟lim oluvchilar o„zlashtirish darajasining yuqori
bo„lishiga erishish;
|
| |
Bir o’lchovli massiv elementlarini kiritish

|
Bir o’lchovli massiv elementlarini kiritish
|
bet | 3/6 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 27,81 Kb. | | #111121 |
Bog'liq 931-22 gruh talabasi Sadullayev DanyorBir o’lchovli massiv elementlarini kiritish.
1. cin>> a[i];
2. int w[]={3,7,90,78};
I. O’lchami ko’rsatilgan massiv elementlarini to’liq initsializatsiyalash:
int t[5]={-10,5,15,4,3};
Bunda 5 ta elementdan iborat bo’lgan t nomli bir o’lchamli massiv e`lon qilingan va uning barcha elementlariga boshlang’ich qiymatlar berilgan. Bu e`lon quyidagi e`lon bilan ekvivalent:
int t[5]; t[0] =-10; t[l]=5; t[2]=15; t[3]=4; t[4]=3;
II. O’lchami ko’rsatilgan massiv elementlarini to’liqmas initsializatsiyalash:
int t[5] = {-10,5,15};
Bu erda faqat massivning boshidagi uchta elementiga boshlang’ich qiymatlar berilgan. SHuni aytib o’tish keraki, massivning boshidagi yoki o’rtadagi elementlariga qiymatlar bermasdan, uning oxiridagi elementlarga boshlang’ich qiymat berish mumkin emas. Agarda massiv elementlariga boshlang’ich qiymat berilmasa, unda kelishuv bo’yicha static va extern modifikatori bilan e`lon qilingan massiv uchun elementlarning qiymati 0 soniga teng deb, avtomatik massivlar elementlarining boshlang’ich qiymatlari noma`lum hisoblanadi.
III. O’lchami ko’rsatilmagan massiv elementlarini to’liq initsializatsiyalash
int t[ ] = {-10, 5, 15, 4, 3};
Ushbu misolda massivni barcha elementlariga qiymatlar berilgan hisoblanadi, massiv uzunligi kompilyator tomonidan boshlang’ich qiymatlar soniga qarab aniqlanadi. Agarda massivni uzunligi berilmasa, boshlang’ich qiymati berilishi shart.
Massivnie`lonqilish:
char ch[4]={‘a’, ‘b’, ‘c’, ‘d’}; //simvolli massiv
int in[6]={10, 20, 30, 40}; // butun sonli massiv
char str[]="abcd"; //satr uzunligi 5 ga teng, chunki uning oxiriga ‘\0’ belgisi qo’shiladi
char str[]={'a', 'b', 's', 'd'}; // YUqoridagi satrning boshqacha yozilishi
Misol. Bir hafta ichidagi kundalik temperatura berilgan bo’lsa, hafta uchun o’rtacha temperaturani hisoblash dasturini tuzish:
|
| |
21-mavzu: Dasturlash tilining asosiy konstruktsiyalari, ulardan foydalanish xususiyatlari reja

|
21-mavzu: Dasturlash tilining asosiy konstruktsiyalari, ulardan foydalanish xususiyatlari reja
|
bet | 1/5 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 198,97 Kb. | | #138801 |
Bog'liq 21- lectures Basic prog Massiv
21-mavzu: Dasturlash tilining asosiy konstruktsiyalari, ulardan foydalanish xususiyatlari
REJA:
Massiv tushunchasi. Statik massivlar.
Ko’rsatkichlar. Ko’rsatkichlarni o’zlashtirish.
Dinamik massivlar.
Kompyuter xotirasida ketma-ket (regulyar) joylashgan bir xil turdagi qiymatlarga massiv deyiladi.
Katta hajmdagi cheklangan va tartiblangan qiymatlarni qayta ishlash bilan bog’liq masalalarni echishda massivlardan foydalanishga zarurat tuьiladi.
Massivlarni matematikadagi sonlar vektoriga o’xshatish mumkin, chunki vektor ham o’zining individual nomiga ega va u chekli miqdordagi bir turdagi qiymatlardan, ya’ni sonlardan iborat.
Demak, massiv – bu chekli miqdordagi bir turdagi qiymatlar (massiv elementlari)ning tartiblangan majmuasidir. Ya’ni massivdagi barcha elementlar bir xil turga tegishli bo’lishi lozim. Bunday tur massiv elementining turi yoki massiv uchun tayanch tur deb ataladi. Dasturda ishlatiladigan har bir massiv o’zining individual nomiga ega bo’lishi kerak. Bu nom massiv o’zgaruvchisi deyiladi. Massivning har bir elementi massiv nomi, hamda kvadrat qavsga olingan va element selektori deb nomlanuvchi indeksni ko’rsatish orqali oshkor ravishda belgilanadi. Unga murojaat sintaksisi quyidagicha:
[];
Bu ko’rinishga xususiy o’zgaruvchi deyiladi, chunki uning qiymati massivning alohida elementidir.
Umuman olganda indeks sifatida ifoda ishlatilishi mumkin. Ifoda qiymati massiv elementi nomerini aniqlaydi. Ifoda sifatida o’zgaruvchi ham olinishi mumkin, bunda o’zgaruvchining qiymati o’zgarishi bilan murojaat qilinayotgan massiv elementini aniqlovchi indeks ham o’zgaradi. Shunday qilib, dasturdagi bitta indeksli o’zgaruvchi orqali massivning barcha elementlarini aniqlash mumkin. Haqiqiy turdagi (float, double) qiymatlar to’plami cheksiz bo’lganligi sababli ular massiv indeksi sifatida ishlatilmaydi.
Bu bo’limda bir o’lchovli statik va dinamik massivlar bilan tanishamiz.
C++ tilida massiv indeksi doimo 0(nol) dan boshlanadi, uning eng katta qiymati massiv e’lonidagi uzunlikdan bittaga kam bo’ladi.
Massiv quyidagicha e’lon qilinadi:
[] ={};
Bu erda <o’lcham> - butun son ko’rinishidagi o’zgarmas ifoda. Bir o’lchovli massivlarni e’lon qilishga doir misollar:
int a[5]={4,-5,2,10,3};
float n[4];
Massiv statik yoki dinamik turda bo’lishi mumkin. Statik massivning uzunligi oldindan ma’lum bo’ladi va uning elementlari xotirada aniq bir adresdan boshlab ketma-ket joylashadi. Dinamik massivning uzunligi dastur bajarilishi jarayonida aniqlanadi va uning elementlari dinamik xotirada ayni paytda bo’sh bo’lgan adreslarga joylashadi. Masalan,
int a[5]; ko’rinishida e’lon qilingan bir o’lchovli massiv elementlari xotirada quyidagicha joylashadi:
|
| |
Armed forces: negatives - Advertising Animal rights 3

|
Advertising Animal rights 3
|
bet | 19/31 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 155,5 Kb. | | #110614 |
Bog'liq content Armed forces: negatives
Armies require a lot of funding from governments
Too much money is spent on weapons and military technology
This money could be spent on schools, hospitals and other public services
Health
Diet
The human body requires a balanced diet
An unhealthy diet can cause various health problems
Obesity, diabetes and heart disease are on the increase
Many people nowadays rely on fast food or pre-prepared meals
These foods often contain too much fat, salt and sugar
They are cheap to buy and very easy to prepare
Many young people have grown up on a diet of convenience foods
Populations in developed countries are increasingly overweight
Exercise
Regular exercise is essential in maintaining a healthy body
Exercise burns calories and helps to build healthy bones and muscles
Doctors advise exercising at least three times a week for 20 minutes
Most people nowadays lead a sedentary lifestyle
We tend to walk less and do desk jobs
Most adults relax by watching television
Children play video games rather than doing outdoor sports
In the past, people were more active in their jobs and at home
Government’s Role
Governments have a significant role to play in reducing obesity
More and more people, including young children are seriously overweight
They are at risk of heart disease and diabetes
This situation will increase the burden on hospitals and taxpayers
Hospitals rely on the government for money and resources
Governments should promote a healthy diet and regular exercise
There should be more time for sports on school timetables
Unhealthy junk food should be banned from school menus
People need information about what foods contain
Food packaging must show the food’s nutritional content
The British Government recommends eating five portions of fruit and vegetables per day
|
| |
m i n i m a l t a l a b l ar

|
m i n i m a l t a l a b l ar
|
bet | 7/9 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 127 Kb. | | #125695 |
Bog'liq MAKTAB O\'QUV REJASIDA TEXNOLOGIYA FANINI QO\'YILISHI VA UNI TARIXIY m i n i m a l t a l a b l ar
Umumiy o`rta ta`lim ikki bosqichdan iborat bo`lib boshlang`ich (1-4 sinflar) va umumiy o`rta ta`lim (1-9 sinflar) ni qamrab oladi. Umumiy o`rta ta`limning Davlat ta`lim standarti boshlang`ich xamda umumiy o`rta ta`lim nixoyasida o`quvchilar egallashi lozim bo`lgan bilim, ko`nikmalari va mamlakatlarning minimal darajasini belgilab beradi. Xar bir sinf yakunida o`quvchilar egallashi lozim bo`lgan bilim, ko`nikma va malakalar ta`lim predmetlari bo`yicha ishlab chiqilgan o`quv dasturida o`z aksini topadi.
Texnologiyada ilmiy bilimlardan foydalanishning qiziqarli holatlari Arximedning "Suzib yuruvchi jismlar to'g'risida" asari bilan ko'rsatilgan. Aslini olganda, bu "texnikaviy texnologiyadan oldin texnik fan" ning bir versiyasidir, ammo qadimiy nazariya shaklida taqdim etilgan bo'lib, undan texnik ob'ektlar (kemalar) haqida har qanday eslatma chiqarib tashlanadi.
Darhaqiqat, ish qadimgi fanning barcha qonunlariga muvofiq tuzilgan: aksioma tuziladi, uning asosida teoremalar isbotlanadi va keyingi teoremalarni isbotlash uchun oldingi bilimlardan foydalaniladi. Ish matnida empirik bilimlar, kuzatishlar yoki eksperimentlar tavsifi berilmaydi; ideal jismlar - ideal suyuqlik va unga botgan jismlar haqiqiy suyuqlik va jismlarga qarama-qarshi emas. Umuman olganda, agar "suyuqlik" va "tana" atamalari haqiqiy ob'ektlar bilan bog'liq bo'lmasa, faqat ideal ob'ektlar va nazariyani ishlab chiqish protseduralari bilan bog'liq bo'lsa, Arximed qurgan fanni tavsiflash usuli bilan ajratib bo'lmaydi. Evklidning "Elementlar" ning matematik nazariyasi. Shunga qaramay, Arximed o'z nazariyasini qurishda haqiqiy suyuqliklar va jismlar haqidagi empirik bilimlardan foydalanganligini va uning isbotlash usulining o'zi matematikdan sezilarli darajada farq qilganligini ko'rsatish mumkin.
Arximedning "texnik" fani klassik turdagi zamonaviy texnologiyafanlaridan nimasi bilan farq qiladi? Ko'rinishidan, bu erda ham, texnik ob'ektlarga haqiqiy murojaat va ularning tuzilishi va faoliyati qonuniyatlarining nazariy tavsifi mavjud. Ikkala holatda ham ushbu maqsadlar uchun matematik apparatlardan foydalanish haqida dalillar mavjud. Ikkala holatda ham masala faqat texnologiyaning haqiqiy ob'ektlari bilan cheklanmaydi, faqat nazariy jihatdan tasavvur qilinadigan holatlar ham o'rganiladi, ya'ni. ideal ob'ektlar darajasida qurilgan, ammo texnik qurilmada hali gavdalanmaganlar (fanning etakchi roli). Farq hali ham fundamentaldir - Arximedda texnik nazariya, ontologik sxemalar va texnologiyafaniga xos tushunchalarning maxsus tili yo'q. Uning ishida turli tillarning uyg'unligiga hali ilmiy-texnik fikrlashning o'ziga xos, mustaqil vositasiga aylanmagan ontologik sxema (chizmalar) orqali erishiladi (masalan, keyinchalik, 19-asr oxiri - 20-yillarning boshlarida). asrlar davomida bu tebranish sxemasi, kinematik aloqa, to'rtburchak va boshqalar diagrammasi bilan sodir bo'ldi . ) 1.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Mavzu: Elektromagnit maydonlarning inson tanasiga ta'siri va davolash (ionlashgan)....

|
Mavzu: Elektromagnit maydonlarning inson tanasiga ta'siri va davolash (ionlashgan). Ionlashtiruvchi nurlanish va radiatsiya xavfsizligini ta'minlash. Reja
|
bet | 3/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 14,73 Kb. | | #234020 |
Bog'liq Mavzu Elektromagnit maydonlarning inson tanasiga ta\'siri va dav-fayllar.orgFoydalanilgan adabiyotlar.
1. Ҳаёт фаолияти хавфсизлиги ва экология. Сапаев М.С., Қодиров Ф.М. Ўқув қўлланма, Тошкент-“Алоқачи”-2019, 276 б.
2. Ҳаёт фаолияти хавфсизлиги. Экология. О.Д.Рахимов, И.Х.Сиддиқов, М.О.Муродов. Олий таълим бакалаврият йўналишлари учун дарслик. Т.: “Алоқачи”, 2017-332 б.
3. Yormatov G‘.Y. va boshqalar. Hayot faoliyati xavfsizligi. –T.: “Aloqachi”, 2009.
4. Yormatov G‘. Y. va boshqalar. Hayot faoliyati xavfsizligi. O‘quv qo‘llanma. -T.: 2005.
5. O‘. Yo‘ldoshev va boshqalar. Mehnatni muxofaza qilish. -T.: Mehnat, 2005.
6. Nigmatov I., Tojieyv M. X. "Favqulodda vaziyatlar va fuqaro muhofazasi" Darslik.-T.: Iqtisod-moliya. 2011.
7. Tojiev M. X., Nigmatov I., Ilxomov M. X. «Favqulodda vaziyatlar va fuqaro muhofazasi» O’quv qo’llanma. –T.: “Iqtisod-moliya”, 2005.
Qo‘shimcha adabiyotlar
1. G‘oyipov H.E. Hayot faoliyati xavfsizligi. –T.: “Yangi asr avlodi”, 2007 yil.
2. Qudratov A. va b.. "Hayotiy faoliyat xavfsizligi". Ma’ruza kursi.“Aloqachi” -T.: 2005.
3. Bezopasnost jiznedeyatelnosti. /Pod.red. Mixaylova L.A. Kiev – Xarkov – Minsk, 2007.
4. Mikryukov V.Y. Bezopasnost jiznedeyatelnosti. Uch.posobie. RostovDon.2006.
5. Norxo‘jaev A.Q., Yunusov M.Y. Favqulodda vaziyatlar va muhofaza tadbirlari. –T.: „Universitet”, 2001.
6.Hayot faoliyati xavfsizligi va ekologiya menejmenti (chizmalar, tushunchalar, faktlar va raqamlarda): darslik / A.Nigmatov, Sh.Muxamedov, N.Xasanova. – T.: Navro‘z. 2014. – 199 b.
7. Tojiev M.X., Nigmatov I va b. "Favqulodda vaziyatlar va fuqaro muhofazasi". O‘quv qo‘llanma. –T.: MCHJ., Ta’lim manbai, 2002.
8. Belov S.V. i dr. "Bezopasnost’ jiznedeyatel’nosti", "Vshaya shkola", - M.: 1999.
9. Экология и безопасность жизнедеятельности: Учебное пособие для студентов ВУЗов/ ред. Л. А. Муравий, 2002.-447 с.
Internet saytlar:
1. www.mintrud.uz.
2. www.minzdrav.uz.
3. www.mchs.gov.uz.
4. www.uznature.uz.
5. www.standart.uz.
6. www.ohranatruda.ru.
http://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Elektromagnit maydonlarning inson tanasiga ta'siri va davolash (ionlashgan). Ionlashtiruvchi nurlanish va radiatsiya xavfsizligini ta'minlash. Reja
|
kеsh-xotirann - Tizimli platalar

|
Tizimli platalar
|
bet | 3/3 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 45,23 Kb. | | #106256 |
Bog'liq TIZIMLI PLATALARkеsh-xotirann o�rnatish yoki kengaytirish imkoniyatiga е�tiborni qaratish kerak: kеsh-xotira mikrosxemalari DIP yoki SOP tipidagi korpuslarda yig�ilgan, ular, yo DIP-panelchaning mos raz�yomlariga o�rnatiladi, yoki bevosita plataga kavsharlanadi. Sinxron kеsh-xotira maxsus raz�yomga o�rnatiladigan, juda ham SIMM modulini еslatadigan maxsus COAST modullariga joylashtirilishi mumkin.
Pentium MP bazasidagi tizimli platalar odatda hamma kerakli ushbu qurilmalarni qo�shib oladi: standart ketma-ket va parallel portlar, floppi disklar va EIDE shinasini (ba�zan hattoki tovushli modul ham qo�shiladi) nazoratchilarini, tizimli kartani va sozlangan SCSI adapterni: grafik adapterdan tashqari (videokarta) hammasini, Pentium MMX MP lari uchun еsa � ko�p sonli audio-, video- va grafik adapterlarni o�z ichiga oladi.
All In One tipidagi tizimli platalar o�z ichiga qattiq disk nazoratchisining videokartasini oladi.
Universal yoki ZIP tipidagi raz�yomlarni ishlatish hisobiga orttiriladigan (Upgradable) TP lar turli xil ichki taktli chastotali MP larni, masalan, Pentium 90 dan 200 gacha, o�rnatish imkonini beradi.
Tizimli platada ishlatilayotgan kuchlanish ( 3,5 V, 5 V va b.) qayta ulagichlari va MP ichki chastotalari qayta ulagichlari joylashishi mumkin.
Shunday qilib, tizimli platani tanlashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
� plataga o�rnatilishi kerak bo�lgan mikroprocessor;
� tizimli plataning tipik o�lchani (tizimli blok imkoniyatlari bilan moslashgan bo�lishi kerak);
� plata ishlashi kerak bo�lgan asosiy va lokal tizimli shinalar;
� 2-darajali kеsh-xotiraning borligi va O�rnatish imkoniyati ( imkoni boricha, sig�imi 256 Kbayt va murojaat qilish vaqti 15-20 ns bo�lgan);
� tizimli plata ishlaydigan taktli chastota;
� BIOS tipi va SHK ning samarali ishlashini ta�minlaydigan asosiy va yordamchi mikrosxemalar (chipsetlar) to�plani;
� qo�shimcha mikrosxemalarni biriktirish uchun raz�yomlar borligi (Over Drive processori uchun raz�yom, xotira mikrosxemasi uchun slotlar va b.).
ВСЕ ПРО ЗАРАБОТОК В ИНТЕРНЕТЕ
|
|
| |
Qayta namunalash - Rashid turgunbaev

|
Rashid turgunbaev
|
bet | 24/66 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 2,01 Mb. | | #263336 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi Adobe Photoshop CC dasturida ishlash O‘QUV QO‘LLANMAQayta namunalash
Tasvirning o‘lchami yoki piksellar zichligi o‘zgartirilganda tasvirdagi ma’lumotlar sonini o‘zgartirishga qayta namunalash deyiladi. Qayta namunalash
Image Size dialog oynasining Resample elemeti yordamida amalga oshiriladi. Tasviming o‘lchami yoki piksellar zichligi qiymati pasaytirilsa tasvirdan ortiqcha piksellar o‘chirib tashlanadi. Tasvirning o‘lchami yoki piskellar zichligi qiymati oshirilsa tasvirga qo‘shimcha piksellar qo‘shiladi. Quyidagi tasvirning original holati a), piksellar zichligi pasaytirilgan holati b) va piksellar zichligi oshirilgan holati c) aks ettirilgan:
Qayta namunalashda piksellar qay tarzda qo‘shilishi yoki o‘chirilishini interpolyatsiya usuli orqali belgilanadi.
Tasvirlarni yaratish va ochish
Yangi tasvir yaratish uchun quyidagi amallarni bajarish kerak:
Dasturning File menyusidan New buyruq qatorini tanlanadi;
Natijada ochilgan dialog oynasida tasvirning nomi kiritiladi;
Tasvirning bo‘yi va eni qiymatlarini kiritiladi yoki mavjud andozalardan tanlanadi;
Piksellar zichligi, rang rejimi va ranglar miqdori qiymatlari belgilanadi;
Tasvirning orqa foni belgilanadi:
White - oq rangdagi orqa fon;
Background Color - joriy tanlangan orqa fon rangidagi fon;
Transparent - shaffof orqa fon;
Other - fon rangini tanlash dialog oynasi yordamida tanlanadi;
Dialog oynasining OK tugmasi bosiladi.
Tasvirni barcha uning elementlari (qavatlar, qavat maskalari va kanallari) bilan birgalikda dublikatini yaratish uchun quyidagilarni bajarish kerak:
Dublikat qilinishi kerak bo‘lgan tasvir ochiladi;
Dasturning Image menyusidan Duplicate buyruq qatori tanlanadi;
Natijada ochilgan dialog oynasida dublikat tasvirning nomi kiritiladi:
Duplicate Image
|
X
|
Duplicate: Original tasvir.psd As: Dublikat tasvir)
Q Duplicate Merged Layers Only
|
( OK ) Cancel
|
Tasvirning barcha qavatlari birlashtirilib dublikat qilinishi kerak bo‘lsa dialog oynasining Duplicate Merged Layers Only elementini belgilash kerak;
Dialog oynasining OK tugmasi bosiladi.
Photoshop dasturida fayllarni Open yoki Open Recent buyruqlari yordamida ochish mumkin.
Faylni ochish uchun quyidagilar bajarilishi kerak:
Dasturning File menyusidan Open buyruq qatori tanlanadi;
Ochilgan dialog oynasidan kerakli fayl tanlanadi;
Dialog oynasining Open tugmasi bosiladi.
Oxirgi ishlangan fayllarni ochish uchun dasturning File menyusidan Open Recent bo‘limidan oxirgi ishlangan fayllardan biri tanlanadi.
Tasvirlarni ko‘rish
Tasvirni ko‘rish usulini o‘zgartirish uchun ekran rejimidan foydalanish mumkin. Ekran rejimida dasturning menyu qatori, sarlavha satri, gorizontal va vertikal o‘tkazgichlarni aks ettirish yoki berkitish mumkin.
Photoshop dasturida quyidagi ekran rejimlari mavjud:
- Standart ekran rejimi - dastur oynasining yuqori qismida menyu qatori, hujjat sarlavhasi, uning yonlarida gorizontal va vertikal o‘tkazgichlar aks ettiriladi. Ushbu ekran rejimiga o‘tish uchun dasturning View menyusi Screen Mode bo‘limidan
|
| |
4-mavzu. Korxonalarning ishlab chiqarish faoliyatini ifodalovchi ko‘rsatkichlarni tahlil qilish usullari. Reja

4-mavzu. Korxonalarning ishlab chiqarish faoliyatini ifodalovchi ko‘rsatkichlarni tahlil qilish usullari. Reja
4-MAVZU. KORXONALARNING IShLAB ChIQARISh FAOLIYaTINI
IFODALOVChI KO‘RSATKIChLARNI TAHLIL QILISh USULLARI.
Reja
4.1. Mahsulotni (ish, xizmat) ishlab chiqarish va uni sotishni ifodalovchi
asosiy ko‘rsatkichlarni tahlil qilish usullarining asoslari.
4.2. Mehnat omillaridan samarali foydalanish ko‘rsatkichlari. Mehnat
unumdorligi haqida tushuncha va uning mohiyati. Korxonalarning mehnat
resurslari bilan ta’minlanishi va ulardan samarali foydalanishni tahlil qilish
usullari.
4.3. Asosiy ishlab chiqarish fondlaridan samarali foydalanishni
ifodalovchi ko‘rsatkichlar Asosiy fondlarning tarkibini, holatini va ulardan
samarali foydalanishni tahlil qilish usullari.
4.4. Mehnat buyumlari omillaridan samarali foydalanish ko‘rsatkichlari
(material samarasi, material sig’imi) haqida tushuncha va ularning mohiyati.
Sanoat korxonalarining moddiy resurslar bilan ta’minlanishini va ulardan
foydalanishni tahlil qilish usullari.
4.5. Mahsulot tannarxi haqida tushuncha va uni pasaytirishni ahamiyati.
Mahsulot tannarxini tahlil qilish usullari.
4.6.
Ishlab
chiqarish
samaradorligini
oshirish
imkoniyatlarini
aniqlash kompleks iqtisodiy tahlil tizimini asosiy shartidir. Mahsulot ishlab
chiqarish bo‘yicha ichki xo‘jalik rezervlarini aniqlash usuli.
Tayanch iboralar: ishlab chiqarish hajmi, mahsulot nomenkulaturasining
tavsifi, mahsulot assortimentini tahlil etish uslublari, ishlab chiqarish maromiyligi,
mahsulot ishlab chiqarishga ta’sir etuvchi omillar, tadbirkorlik omili, mehnat
omili, tovar-moddiy zahiralar bilan ta’minlanganlik omili, asosiy vositalar bilan
qurollanganlik omili, sotish hajmi, sotish hajmiga ta’sir etuvchi omillar tahlilini
uslublari, mahsulot yetkazib berish va sotish shartnomalari, sifat ko‘rsatkichlari
tahlili, reklamatsiya.
|
Tasvir holatini suratga olish

|
Tasvir holatini suratga olish
|
bet | 19/66 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 2,01 Mb. | | #263336 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi Adobe Photoshop CC dasturida ishlash O‘QUV QO‘LLANMATasvir holatini suratga olish
Snapshot buurug‘i tasvirning joriy holatini vaqtinchalik nusxasini olish imkoniyatini beradi. Tasvir holatining surati tarix panelining yuqori qismida joylashadi. Tarix panelidan tasvir holatining suratini tanlash orqali tasvirning ushbu holatidan ishni davom ettirish mumkin.
Tasvir holatining surati tarix panelidagi tasvir holatidan tashqari quyidagi qo‘shimcha imkoniyatlar beradi:
tasvir holatining suratini qayta nomlash mumkin;
tasvir holatining surati butun ish sessiyasi davomida saqlanadi;
tasvirga effektlarni qo‘yishni solishtirish mumkin. Masalan, tasvir holatining surati effekt qo‘yishdan oldin va keyin olinadi. Effektning tasvirga ta’siri tasvir holatining suratlari orasida o‘tish orqali solishtirib olinadi;
tasvir holatining surati yordamida tasvirni ushbu holatga tiklab olish mumkin.
Tasvir holatining suratini yaratish uchun tasvir holatini tanlab quyidagilardan
birini bajarish kerak:
suratni avtomatik ravishda yaratish uchun tarix panelidan Create New Snapshot ^3 tugmasini bosish kerak;
surat yaratishda ba’zi xususiyatlarni belgilash uchun tarix panelining menyusidan New Snapshot buyruq qatorini tanlash yoki klaviaturining Alt tugmasini
bosib turgan holda tarix panelidagi Create New Snapshot О tugmasini bosish kerak. Natijada ochilgan dialog oynasida Name sohasiga tasvir holati suratining nomi kiritiladi.
Name: Snapshot 1
From: Full Document
Full Document
Merged Layers Current Layer
Dialog oynasining From menyusidan quyidagilami tanlash mumkin:
Full Document - tasviming barcha qavatlarining holati suratini yaratadi;
Merged Layers - tasvirning barcha qavatlarini birlashtirilgan holatdagi suratini yaratadi;
Current Layer - tasvirning joriy tanlangan qavat holatining suratini yaratadi.
|
| |
Tarix mo‘yqalamidan foydalanish

|
Tarix mo‘yqalamidan foydalanish
|
bet | 20/66 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 2,01 Mb. | | #263336 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi Adobe Photoshop CC dasturida ishlash O‘QUV QO‘LLANMATarix mo‘yqalamidan foydalanish
Tarix mo‘yqalami uskunasi ^3 tasvir holati yoki tasvir holatining surati nusxasini joriy tasvir oynasiga chizish imkoniyatini beradi. Masalan, tasvirga o‘zgartirish kiritib ushbu holatning surati olinadi. Kiritilgan o‘zgarishlarni bekor qilib yaratilgan tasvir suratidan foydalanib tarix mo‘yqalami uskunasi yordamida o‘zgarishlami tasvirning ma’lum joylariga kiritish mumkin.
Tarix mo‘yqalami quyidagicha ishlatiladi:
Tarix mo‘yqalami uskunasi Q tanlanadi;
Xususiyatlar panelidan quyidagilar belgilab olinadi:
Tarix mo‘yqalam uchun asos bo‘adigan tarix panelidagi tasvir holati yoki tasvir holati suratining chap qismi tanlanadi:
Clone Stamp
"J1 New Type Layer
Tarix mo‘yqalami bilan tasvirga chiziladi.
Elementlarni pozitsiyalash
Photoshop dasturida elementni ish soha bo‘ylab aniq joylashtirish imkoniyati mavjud. Elementlarni aniq joylashtirish imkoniyatini faollashtirish uchun dasturning
View menyusidan Snap buyruq qatorini tanlash kerak. Elementlami nimaga nisbatan aniq joylashtirishini dasturning View menyusi Snap To bo‘limidan belgilab olish mumkin. Ushbu bo‘limdan quyidagilarni belgilash mumkin:
Guides - yo‘nalishlarga nisbatan joylashtirish;
Grid - to‘rga nisbatan joylashtirish;
Layer - qavatga nisbatan joylashtirish;
Slices - bo‘lak chegaralariga nisbatan joylashtirish;
Document Bounds - hujjatning chegaralariga nisbatan joylashtirish;
All - bo‘limdagi barcha elementlami belgilaydi;
None - bo‘limdagi barcha elementlami belgilashini bekor qiladi.
Photoshop dasturida elementlami chizg‘ich uskunasi E3 yordamida aniq
joylashtirish imkoniyati ham mavjud. Chizg‘ich uskunasi yordamida ish sohasidagi istalgan ikki nuqta orasidagi masofani o‘lchash mumkin. Chizg‘ich uskunasi yordamida masofa o‘lchamganda chop etilmaydigan chiziq hosil bo‘ladi, hususiyatlar paneli va ma’lumotlar panelida quyidagi ma’lumotlar aks ettiriladi:
boshlang‘ich nuqta (X va Y);
x va y o‘qlari bo‘ylab gorizontal (X) va vertikal (Y) masofa;
o‘qqa nisbatan burchak;
masofa (D1).
Ikkita nuqta orasidagi masifa quyidagicha hisoblanadi:
Chizg‘ich uskunasi Q tanlanadi;
Sichqon ko‘rsatkichini boshlang‘ich nuqtaga joylashtirib sichqon tugmasini bosib turgan holda ikkinchi nuqtaga joylashtirish kerak.
|
| |
Tasvir o‘lchami va piksellar zichligi

|
Tasvir o‘lchami va piksellar zichligi
|
bet | 23/66 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 2,01 Mb. | | #263336 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi Adobe Photoshop CC dasturida ishlash O‘QUV QO‘LLANMATasvir o‘lchami va piksellar zichligi
Tasvirning piksel o‘lchami undagi jami piksellar soni bilan ifodalanadi. Piksellar zichligi rastrli tasvirning sifatini belgilaydi va bir dyuymda piksellar soni (ppi) bilan o‘lchanadi. Bir dyuymda piksellar soni qanchalik ko‘p bo‘lsa piksellar zichligi shunchalar yuqori bo‘ladi. Yuqori piksellar zichligiga ega tasvirlar yuqori sifatda chop etiladi. Quyida 72 ppi (chapda) va 300 ppi (o‘ngda) piksellar zichligiga ega tasvirlar keltirilgan:
Photoshop dasturida tasviming o‘lchamlari va piksellar zichligi bilan bog‘liqligini tasvirning o‘lchami dialog oynasida ko‘rib olish mumkin. Buning uchun dasturning Image menyusidan Image Size buyruq qatori tanlanadi. Ochilgan dialog oynasidan Resample elementidan belgilanish olib tashlanadi. Natijada tasvirning bo‘yi, eni yoki piksellar zichligining qiymati o‘zgartirilsa qolgan ikki qiymatlar ham mutanosib ravishda o‘zgaradi:
Fayl o‘lchami
Tasvir faylining o‘lchami kilo-, mega-, gigabaytlarda o‘lchanadi. Faylning o‘lchami tasvirning pikselli o‘lchamiga proportsional bog‘liq. Katta miqdordagi piksellardan iborat tasvirlar yuqori sifatga ega bo‘ladi, ammo ularni saqlash uchun diskda ko‘p miqdorda joy va tahrirlash uchun ko‘p kompyuter resurslari talab etiladi. Shuning uchun, tasvirning piksellar zichligini belgilashda tasvirning sifati va fayl hajmi o‘rtasida muvozanat ushlashga intilinadi.
Fayl hajmiga ta’sir ko‘rsatadigan omillardan biri bu fayl formati. Har xir fayl formatlarida ma’lumotlarni siqish algoritmlari har xir bo‘lganligi uchun bir xil o‘lchamdagi tasvirlarning fayl o‘lchamlari har xil bo‘ladi. Bundan tashqari fayl o‘lchamiga ranglar, qavatlar va kanallarning soni ham ta’sir qiladi. Photoshop dasturi maksimal 300 000 x 300 000 pixel o‘lchamga ega tasvirlar bilan ishla oladi.
|
| |
1-ma’ruza Kompleks sonning moduli va argumenti. Kompleks sonlar ustida amallar. Kompleks sonning trigonometrik va ko’rsatkichli shakli. Muavr formulasi. Kompleks sondan ildiz chiqarish

1-ma’ruza Kompleks sonning moduli va argumenti. Kompleks sonlar ustida amallar. Kompleks sonning trigonometrik va ko’rsatkichli shakli. Muavr formulasi. Kompleks sondan ildiz chiqarish
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 1-ma’ruza Kompleks sonning moduli va argumenti. Kompleks sonlar ustida amallar. Kompleks sonning trigonometrik va ko’rsatkichli shakli. Muavr formulasi. Kompleks sondan ildiz chiqarish
|
Tizimli platani tanlashning ba�zi masalalari

|
Tizimli platani tanlashning ba�zi masalalari
|
bet | 2/3 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 45,23 Kb. | | #106256 |
Bog'liq TIZIMLI PLATALARTizimli platani tanlashning ba�zi masalalari
P latalarning bazaviy tipik o�lchamlari:
� 12x13,8 dyuymli Full-size AT (IBM PC ning birinchi modellarida ishlatilgan, hozir chiqarilmayapti);
� 8,57x13,04 dyuymli va ularning 8,57x9,85 dyuymli Mini AT ko�rinishdagi turi � Baby AT; ular �Slim Line� dan tashqari hamma korpuslarga o�rnatilishi mumkin (chiqarilmoqda, lekin ular ham sekin еskirib bormoqda);
� 9x13 va 8,2x10,4 dyuym o�lchamli, mos ravishda Slim Line korpuslarida o�rnatiladigan LPX va Mini LPX;
� ATX � tizimli shinaning еng yangi formati bo�lib, u Baby AT dan еlementlarning platada yanada qulayroq joylashishi (platani olmasdan turib, uning еlementlarini engil almashtirish imkonini beradi), yaxshi shamollatish (mikroprocessorga aloxida shamollatgichni o�rnatishni talab еtmaydi), yangi universal shina raz�yoni USB ning borligi va kompyuter ta�minotini modemdan yoki lokal tarmoqdan masofadan turib o�zish imkoniyatining borligi bilan farq qiladi. Platada tezkor xotira CD RAM ning faqat yangi tipi uchun raz�yomlar o�rnatilgan.
Tizimli plataning tipini еng avvalo bazaviy mikroprocessor va tizimli shina belgilaydi.
Bugungi kunda bazaviy mikroprocessor sifatida Pentium yoki hech bo�lmaganda Over Drive Pentium ni o�rnatish mumkin bo�lgan 486 DX2 bo�lishi kerak. Lokal shina sifatida PCI ga to�xtalish kerak yoki, agar 486 seriyali MP bo�lsa, u holda VLB shinasini tanlash mumkin.
Zamonaviy tizimli platalar 33 MGc (VLB shinasi bilan) va 50 MGc (PCI shinasi bilan) taktli chastotada ishlaydi. Pentium MP uchun tizimli platalar taktli chastotani 1,5 marta (Pentium 75, 90 va 100 MP lari uchun ), 2 marta ( Pentium 120, 133 MP lari uchun), 2,5 marta (Pentium 150, 166 MP lari uchun), 3 marta ( Pentium 200 MP uchun ) ko�paytirib ishlashi mumkin.
SHK ning ko�pgina muhid imkoniyatlari TP tipiga va unda ishlatilayotgan yordamchi mikrosxemalar (chipset) to�planiga bog�liqdir. TP uchun еng mashxur mikrosxemalar to�plamini quyidagi firmalar chiqaradi: Intel (xususan, Pentium MMX MP uchun 430 FX-Triton2 va Pentium II MP uchun 440 LX AGP ommaviy to�plamlari), Headland Technology,Chips & Technology, VLSI, UMC, OPTi, PC Chips, ALI, Sis, Sumphony va boshq.
Tizimli plata tizimli shinani kengaytirish uchun va xotira modullarini o�rnatish uchun ko�p sonli raz�yomlarga еga. TЕQQ modullari uchun 30 -, 72 - va 168 - kontaktli raz�yomlar (birinchilari еskirdi) ishlatiladi. Platalarda ularda o�rnatilgan mikrosxemalar xotiraning qanday tiplarini qo�llashi ko�rsatilishi maqsadga muvofiqdir va bu xotira faqatgina FPM tipi еmas, balki EDO yoki CD RAM bo�lsa ham yaxshi.
256�512 Kbaytgacha bo�lgan
|
| |
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar Bazasi fanidan

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar Bazasi fanidan
|
bet | 1/18 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 1,9 Mb. | | #121256 |
Bog'liq 028-029 -21 STRo‘ (4)
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALARI VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Ma’lumotlar Bazasi fanidan
MUSTAQIL ISH
Mavzusi: Ma`lumot bazasining arxitekturasi va uch bosqichli arxitektura.
Guruh: 029-21 SKI
Bajardi: Oralov Aziz
Tekshirdi:Ismoilova M
Toshkent – 2023
Mavzu: Ma`lumot bazasining arxitekturasi va uch bosqichli arxitektura.
1. Kirish
2. Asosiy qism
2.1 Ma`lumotlar bazasi
2.2 Ma`lumotlar bazasi arxitekturasi
2.3 Uch bosqichli arxitekturaning bosqichlari
3. Xulosa
4. Foydalanilgan adabiyotlar
Kirish
Ma'lumot bazasi, ma'lumotlarni to'plash, saqlash, tahrirlash va izlash uchun ma'lumotlarni tuzish uchun ishlatiladigan tizimdir. Bu tizim boshqaruvni o'rganish, ma'lumotlarni saqlash va ularga murojaat qilishning oddiy va samarali usullarini takomillashtirish uchun ishlab chiqilgan.Ma'lumot bazasining arxitekturasi o'z ichiga olgan texnologiyalardan, dasturlash tillaridan, tizimni boshqarish turlaridan va boshqa ko'rsatmalaridan iborat bo'lishi mumkin. Ma'lumotlar turi, ma'lumotlar bazasining quyidagi tuzilishi, qo'llaniladigan ma'lumotlar kengligi va boshqalar ma'lumot bazasining arxitekturasini tasvir etishi mumkin.
Uch bosqichli arxitektura: Uch bosqichli arxitektura, tizimni uchta bosqichda tuzishni anglatadi. Bu bosqichlar: asosiy bosqich (backend), klient (frontend) va ma'lumot bazasi (database).
Asosiy Bosqich (Backend):Backend, tizimning asosiy qismidir. Bu qism ma'lumotlarni qabul qilib, ularga murojaat qilib, boshqarish, saqlash va tahrirlash vazifalarini bajaradi.Asosiy bosqichda serverlar, tizimning logikasi va ma'lumotlar bazasi bilan murojaat qiluvchi qismlar joylashadi.
Klient (Frontend):Frontend, tizimdan foydalanuvchiga ma'lumotlar ko'rsatish va uning bilan murojaat qilishni tashkil etadi.Bu qism, brauzerda yoki mobil ilovalarda ekranga chiqariladigan interfeysni yaratish, tizimning foydalanuvchi tomonidagi qismini boshqarish, ma'lumotlarni ko'rsatish va tahrirlash vazifalarini bajaradi.
|
| |