Mavzu: Ishlap chiqarish Funksiyasi va firmalar faoliyatida uning qo`llanilishi Reja: 1 ishlab chiqarish funksiyasi

|
Mavzu: Ishlap chiqarish Funksiyasi va firmalar faoliyatida uning qo`llanilishi Reja: 1 ishlab chiqarish funksiyasi
|
bet | 1/10 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 92,1 Kb. | | #119366 |
Bog'liq 2 Cobb-Duglas ishlab chiqarish funktsiyasi-fayllar.org
2 Cobb-Duglas ishlab chiqarish funktsiyasi
Mavzu: Ishlap chiqarish Funksiyasi va firmalar faoliyatida uning qo`llanilishi
Reja:
1 ISHLAB CHIQARISH FUNKSIYASI
2. . Cobb-Duglas ishlab chiqarish funktsiyasi.
3 Chiziqli ishlab chiqarish funktsiyasi
ISHLAB CHIQARISH FUNKSIYASI –
o'zgaruvchan miqdorlarni (resurslarni) ishlab chiqarish (mahsulot) qiymatlari bilan bog'laydigan iqtisodiy-matematik tenglama. Ishlab chiqarish funktsiyalari ma'lum bir vaqtning o'zida ishlab chiqarish omillarining turli kombinatsiyalarining ta'sirini tahlil qilish uchun (ishlab chiqarish funktsiyasining statik versiyasi) va iqtisodiyotning turli darajalarida turli vaqtlarda (ishlab chiqarish funktsiyasining dinamik versiyasi) omillar hajmi va ishlab chiqarish nisbatlarini tahlil qilish va bashorat qilish uchun ishlatiladi. firma (korxona) dan butun iqtisodiyotga (umumiy ishlab chiqarish funktsiyasi, bunda ishlab chiqarish umumiy ijtimoiy mahsulot ko'rsatkichi yoki milliy daromad va m., p.). Alohida kompaniya, korporatsiya va boshqalarda ishlab chiqarish funktsiyasi ishlatilgan ishlab chiqarish omillarining har bir kombinatsiyasi uchun ishlab chiqarishga qodir bo'lgan maksimal mahsulot hajmini tavsiflaydi. Buni turli darajadagi ishlab chiqarish bilan bog'liq ko'plab izo-kvantlar bilan ifodalash mumkin.
Ishlab chiqarish hajmining resurslar mavjudligi yoki iste'mol qilinishiga aniq bog'liqligi aniqlanganda ishlab chiqarish funktsiyasining bu turi chiqish funktsiyasi deb ataladi.
Xususan, qishloq xo'jaligida ishlab chiqarish funktsiyalari keng qo'llaniladi, ularda omillar hosildorligiga ta'sirni o'rganish uchun foydalaniladi, masalan, turli xil o'g'itlar tarkibi va tarkibi, tuproqni qayta ishlash usullari. Shunga o'xshash ishlab chiqarish funktsiyalari bilan bir qatorda ishlab chiqarish xarajatlarining teskari funktsiyalari qo'llaniladi. Ular resurs xarajatlarining mahsulotga bog'liqligini tavsiflaydi (qat'iy aytganda, ular faqat ishlab chiqarish funktsiyalariga almashtiriladigan manbalar bilan teskari). Ishlab chiqarish funktsiyalarining alohida holatlari sifatida xarajatlar funktsiyasi (ishlab chiqarish hajmi va ishlab chiqarish xarajatlarining o'zaro bog'liqligi), investitsiya funktsiyasi (talab qilinadigan investitsiyalarning kelajakdagi korxonaning ishlab chiqarish quvvatiga bog'liqligi) va boshqalar ko'rib chiqilishi mumkin.
Ishlab chiqarishning matematik funktsiyalari turli shakllarda ifodalanishi mumkin - ishlab chiqarish natijasining o'rganilayotgan omilga chiziqli bog'liqligidan tortib, o'rganilayotgan ob'ektning holatini har xil davrlarda o'zaro bog'liq bo'lgan takrorlanish munosabatlarini o'z ichiga oladigan juda murakkab tenglamalar tizimiga qadar.
Ishlab chiqarish funktsiyalarini ifodalovchi multiplikativ-quvvat shakllari eng keng tarqalgan. Ularning o'ziga xos xususiyati quyidagilardan iborat: agar omillardan biri nolga teng bo'lsa, unda natija yo'qoladi. Ko'rish mumkinki, bu ko'pgina tahlil qilingan barcha boshlang'ich resurslar ishlab chiqarishga jalb qilingan va ularning hech birisiz ishlab chiqarish mumkin emas. Eng umumiy shaklda (u kanonik deb ataladi) bu funktsiya quyidagicha yoziladi:
Bu erda multiplikatsiya belgisiga duch keladigan A koeffitsienti o'lchovni hisobga oladi, bu tanlangan xarajatlar va chiqishlar o'lchov birligiga bog'liq. Birinchidan nthgacha bo'lgan omillar umumiy natijaga (chiqishga) qanday omillar ta'sir qilishiga qarab har xil tarkibga ega bo'lishi mumkin. Masalan, umuman iqtisodiyotni o'rganish uchun foydalaniladigan ishlab chiqarish funktsiyasida yakuniy mahsulot hajmini samarali ko'rsatkich sifatida qabul qilish mumkin, va ishlaydigan aholi soni kabi omillar x 1, asosiy va aylanma mablag'lar yig'indisi x 2, ishlatilgan er maydoni x 3. Kobb-Duglas funktsiyasi faqat ikkita omilga ega, uning yordamida 20-30-yillarda AQSh milliy daromadining o'sishi bilan mehnat va kapital kabi omillarning o'zaro bog'liqligini baholashga harakat qilindi. XX asr:
N \u003d A · L a · K β,
bu erda N - milliy daromad; L va K mos ravishda ishchi kuchi va kapital hajmi.
Multiplikativ-quvvat ishlab chiqarish funktsiyasining quvvat koeffitsientlari (parametrlari) har bir omil qo'shadigan yakuniy mahsulotdagi foiz o'sishi ulushini ko'rsatadi (yoki agar tegishli resurs xarajatlari bir foizga oshirilsa, mahsulot necha foizga ko'payadi); ular tegishli resurs xarajatlariga nisbatan ishlab chiqarish egiluvchanligining koeffitsientlari. Agar koeffitsientlar yig'indisi 1 bo'lsa, bu funktsiyaning bir hilligini anglatadi: u resurslar sonining ko'payishiga mutanosib ravishda ortadi. Ammo bunday holatlar parametrlarning yig'indisi birlikdan ko'p yoki kamroq bo'lganda mumkin; bu shuni ko'rsatadiki, xarajatlarning oshishi nomutanosib ravishda katta hajmdagi yoki nomutanosib ravishda kichikroq o'sishga olib keladi (miqyos iqtisodi).
Dinamik versiyada ishlab chiqarish funktsiyalarining turli shakllari qo'llaniladi. Masalan, (2-faktor holatida): Y (t) \u003d A (t) L a (t) K β (t), bunda A (t) omili odatda vaqt o'tishi bilan ortib boradi, bu dinamikada ishlab chiqarish omillari samaradorligining umumiy o'sishini aks ettiradi.
Belgilangan funktsiyani t ga nisbatan farqlab, logarifm orqali biz yakuniy mahsulotning o'sish sur'ati (milliy daromad) va ishlab chiqarish omillari o'sishi o'rtasidagi bog'liqlikni olishimiz mumkin (o'zgaruvchilarning o'sish sur'atlari odatda bu erda foiz sifatida tavsiflanadi).
Ishlab chiqarish funktsiyalarining keyingi "dinamikasi" o'zgaruvchan egiluvchanlik koeffitsientlaridan foydalanishni o'z ichiga olishi mumkin.
Ishlab chiqarish funktsiyasi bilan tavsiflangan munosabatlar statistik xususiyatga ega, ya'ni ular o'rtacha hisobda, katta miqdordagi kuzatuvlar natijasida paydo bo'ladi, chunki aslida ishlab chiqarish natijasiga nafaqat tahlil qilingan omillar, balki ko'pgina hisobga olinmagan narsalar ham ta'sir qiladi. Bundan tashqari, harajatlar va natijalarning qo'llaniladigan ko'rsatkichlari muqarrar ravishda murakkab agregatsiya mahsulotidir (masalan, makroiqtisodiy funktsiyada mehnat xarajatlarining umumlashtirilgan ko'rsatkichi har xil mehnat unumdorligi, intensivligi, malakasi va h.k.).
Makroiqtisodiy ishlab chiqarish funktsiyalarida texnologik taraqqiyot omili hisobga olinishi alohida muammo hisoblanadi. Ishlab chiqarish funktsiyalaridan foydalanib, biz doimiy yoki o'zgaruvchan bo'lishi mumkin bo'lgan ishlab chiqarish omillarining teng ravishda o'zaro almashinuvchanligini ham o'rganamiz (ya'ni, resurslar hajmiga bog'liq). Shunga ko'ra, funktsiyalar ikki turga bo'linadi: doimiy almashtirish moslashuvchanligi bilan (CES - almashtirishning doimiy egiluvchanligi) va o'zgaruvchan (VES - almashtirishning o'zgaruvchan egiluvchanligi).
Amaliyotda makroiqtisodiy ishlab chiqarish funktsiyalari parametrlarini aniqlashda uchta asosiy usul qo'llaniladi: ishlov berish vaqtlari ketma-ketligi, agregatlarning tarkibiy elementlari va milliy daromadlarni taqsimlash asosida. Oxirgi usul tarqatish deb ataladi.
Ishlab chiqarish funktsiyalarini qurishda parametrlarning ko'pligi va avtokorrelyatsiya hodisalaridan xalos bo'lish kerak - aks holda qo'pol xatolar muqarrar.
Bu erda bir nechta muhim ishlab chiqarish funktsiyalari mavjud.
Chiziqli ishlab chiqarish funktsiyasi:
P \u003d a 1 x 1 + ... + a n x n,
bu erda a, ..., a n modelning taxminiy parametrlari: bu erda ishlab chiqarish omillari har qanday nisbatda bir-birini o'zgartiradi.
CES funktsiyasi:
P \u003d A [(1 - a) K - b + aL - b] - c / b,
bu holda manbalarni almashtirishning egiluvchanligi K yoki L ga bog'liq emas va shuning uchun doimiydir:
Bu erda funktsiya nomi kelib chiqadi.
Cobb-Duglas funktsiyasi kabi CES funktsiyasi ishlatilgan resurslarni almashtirishning marjinal tezligining doimiy pasayishi taxminidan kelib chiqadi. Shu bilan birga, kapitalni ishchi kuchi va aksincha, kapitalga ishchi kuchi bilan almashtirishning egiluvchanligi, birlikka teng bo'lgan Kobb-Duglas funktsiyasida bu erda doimiy bo'lsa-da, birlikka teng bo'lmagan turli qiymatlarni olishi mumkin. Va nihoyat, Cobb-Duglas funktsiyasidan farqli o'laroq, CES funktsiyasining logarifmi uning chiziqli shakliga olib kelmaydi, bu esa parametrlarni hisoblash uchun murakkabroq chiziqli bo'lmagan regressiya tahlil usullaridan foydalanishga majbur qiladi.
1. ISHLAB CHIQARISH VA ISHLAB CHIQARISH Funktsiyalari.
Mahsulot deganda moddiy va nomoddiy foyda olish uchun tabiiy, moddiy, texnik va intellektual resurslardan foydalanish bo'yicha har qanday faoliyat tushuniladi.
Insoniyat jamiyatining rivojlanishi bilan ishlab chiqarish tabiati o'zgarib bormoqda. Insoniyat rivojlanishining dastlabki bosqichlarida tabiiy, tabiiy, tabiiy ravishda ishlab chiqaruvchi kuchlarning elementlari ustunlik qildi. O'sha paytda insonning o'zi ko'proq tabiat mahsuli edi. Ushbu davrda ishlab chiqarish tabiiy deb nomlandi.
Ishlab chiqarish vositalarining rivojlanishi bilan ishlab chiqaruvchi kuchlarning tarixan yaratilgan moddiy-texnik elementlari ustunlik qila boshlaydi. Bu kapital davri. Hozirgi kunda insonning o'zi bilimi, texnologiyasi va intellektual resurslari juda muhimdir. Bizning davrimiz - axborotlashtirish davri, ishlab chiqaruvchi kuchlarning ilmiy va texnikaviy elementlari hukmronligi davri. Ishlab chiqarish uchun bilim, yangi texnologiyalarga ega bo'lish juda muhimdir. Ko'plab rivojlangan mamlakatlarda jamiyatni universal axborotlashtirish vazifasi qo'yilgan. Dunyo bo'ylab Internet tarmog'i juda katta sur'atlarda o'sib bormoqda.
An'anaga ko'ra, ishlab chiqarishning umumiy nazariyasining rolini ishlab chiqarish resurslarini mahsulotga aylantirish jarayoni sifatida tushuniladigan moddiy ishlab chiqarish nazariyasi o'ynaydi. Asosiy ishlab chiqarish manbalari mehnat ( L) va kapital ( K) Ishlab chiqarish usullari yoki mavjud ishlab chiqarish texnologiyalari ma'lum miqdordagi mehnat va kapital uchun qancha ishlab chiqarilganligini aniqlaydi. Matematik jihatdan mavjud texnologiyalar bu orqali ifodalanadi ishlab chiqarish funktsiyasi. Agar orqali mahsulot hajmini belgilasangiz Yunda ishlab chiqarish funktsiyasi yozilishi mumkin
|
| |