Kimyoviy va fizik-kimyoviy usullar

|
Kimyoviy va fizik-kimyoviy usullar
|
bet | 2/2 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 19,65 Kb. | | #153773 |
Bog'liq Ekomonitorin usullari (1)Kimyoviy va fizik-kimyoviy usullar
Atrof muhitni nazorat qilish laboratoriyalarida qo'llaniladigan tahlil usullarini kimyoviy va fizik-kimyoviy (instrumental) ga bo'lish mumkin.
Kimyoviy analiz usullaridan konsentratsiyasi ma'lum bo'lgan bir moddaning ikkinchisiga miqdori aniqlanishi kerak bo'lgan qat'iy ekvivalent miqdorda qo'shilishiga asoslangan titrimetrik tahlil eng ko'p qo'llaniladi. Titrimetrik tahlil usullari ma'lum tuzlarning tarkibini aniqlash, suvning qattiqligini (karbonat va umumiy) aniqlash uchun ishlatiladi.
Asosiy fizik-kimyoviy tahlil usullari jadvalda keltirilgan. 6.
Jadval 6. Fizik-kimyoviy tahlil usullari
Usul nomi
|
O'lchangan miqdor
|
Aniqlangan moddalar (usul sezgirligi)
|
1. Spektral; rentgen nurlari spektri; fotometrik; atom yutilishi; lyuminestsent
|
Ko'rinadigan, ultrabinafsha va rentgen nurlarining yutilishi yoki emissiyasi. Atomlarning tebranishi. Nurning tarqalishi
|
Har xil kimyoviy elementlar, jumladan, atmosfera havosi, suv, tuproq, o'simliklardagi og'ir metallar. Organik moddalar, shu jumladan neft va neft mahsulotlari (yarim mikro va mikro miqdorlarda)
|
2. Refraktometriya
|
Sinishi indeksi
|
Aromatik, aromatik bo'lmagan uglevodorodlar, suvdagi tuzlar (makromiqdorlar)
|
3. Polarimetrik
|
Polarizatsiya tekisligining aylanishi
|
4. Polarografik
|
Elektrodda pasayish yoki oksidlanish vaqtida diffuz oqim kuchi
|
Atmosfera havosi, suv, tuproqdagi og'ir metal ionlari (yarim mikro va mikro miqdorlarda)
|
5. Kulometrik
|
Elektrod reaktsiyasi uchun elektr miqdori
|
Havo, suv, tuproqdagi turli xil kimyoviy elementlar, shu jumladan og'ir metallar, kanserogenlar, gazsimon atmosfera ifloslantiruvchi moddalar (SO 2 , O 3 , NO X va boshqalar) (mikro-, submikrokattaliklar)
|
6. Potensiometrik
|
Elektrod potentsiali
|
atrof-muhitning pH; tuproq va suvning oksidlanish-qaytarilish potentsiali; turli ionlarning mavjudligi (makro va mikro miqdorlar)
|
7. Konduktometrik
|
Elektr o'tkazuvchanligi
|
Oqava suvlardagi sirt faol moddalar; tuproqlarda, o'simliklarda pestitsidlar; Atmosfera havosida SO 2 , H 2 SO 4 ; tajovuzkor muhit (makro va mikro miqdorlar)
|
8. Radiometrik
|
Radioaktivlik
|
Atmosferaning, suvning, tuproqning, o'simliklarning radioaktiv ifloslanishi (makro, mikro va submikrokattaliklar)
|
qilishda kimyoviy tahlilning ko'plab vazifalari organik va noorganik moddalarning izlarini aniqlash zarurati bilan bog'liq. Bunday hollarda analitik usullarning yuqori sezgirligi etarli darajada selektivlik, shuningdek, aniqlash natijalarining aniqligi va takrorlanishi bilan birlashtirilishi kerak. Namunani oldindan qayta ishlash murakkab bo'lmasligi va bitta aniqlashning davomiyligi minimal bo'lishi maqsadga muvofiqdir. Atrof-muhit ob'ektlarini monitoring qilishda ketma-ket tahlillar ko'pincha amalga oshirilganligi sababli, namuna olishdan tortib tahlil natijalarini chiqarishgacha osonlikcha to'liq avtomatlashtirilishi mumkin bo'lgan usullarga ustunlik beriladi. Tahlil usulini tanlashda ushbu usuldan foydalanadigan ko'pgina laboratoriyalar uchun uskunaning narxi maqbul bo'lishi maqsadga muvofiqdir.
Nazorat savollari
1. Atrof-muhit ob'ektlarini o'rganishda masofaviy zondlash usullarining afzalliklari nimada?
2. Atrof muhitni nazorat qilishning masofaviy usullarini ayting.
3. Meteorologik stansiyalar qanday asboblar bilan jihozlangan?
4. Profilograf nimani o'lchaydi?
5. OTni boshqarishda qanday kimyoviy va fizik-kimyoviy usullar keng tarqalgan?
|
| |