nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
ma’lumotlarni tahrirlash - Mavzu: 1-dars. Sodda ifodalarni hisoblash dars maqsadi

ma’lumotlarni tahrirlash Katakchadagi ma’lumotlarni o‘chirish Katakcha belgilanadi
Matn, son yoki formula
kiritiladi
Kiritish (Enter)
klavishasi bosiladi
Katakcha belgilanadi
F2 (tahrirlash holatiga
o‘tish) klavishasi bosiladi
Tahrirlash bajariladi
Kiritish klavishasi bosiladi
Katakcha yoki
katakchalar bloki
belgilanadi
O‘chirish (Delete)
klavishasi bosiladi
Son – raqam belgilaridan iborat (birinchi belgisi “─“ bo‘lishi mumkin), orasida faqat bitta “
, ”
(o‘nli kasrning butun va kasr qismlarini ajratuvchi) belgisi bo‘lgan ketma-ketlik. Misollar: 3; -5,1234;
10,01. Kiritilayotgan son katakcha kengligiga sig‘masa, u holda Excel uni turiga qarab eksponensial
yoki “########” ko‘rinishda ifodalaydi).
Formula –katakchaga kiritilayotgan “” (tenglik)belgisidan boshlangan ketma-ketlikdir.
Formulada sonlar, katakcha adreslari va funksiyalar arifmetik amallar orqali bog‘lanadi. Misollar: =
A1 + 7 * B2, = 45 * SIN(B2) – 11/C1 .
A – rasm Matn – katakchaga kiritilgan ketma-ketlik son ham formula ham bo‘lmagan hol. Bu holda
Excel uni matn deb tushunadi. Matnli ma’lumotning faqat katakcha kengligidagi qismi ko‘rinib turadi.
Matnning ko‘rinmayotgan qismini formulalar satridan yoki katakchani kengaytirib ko‘rish mumkin.
Bir katakchaga bir necha satrdan iborat matnni kiritish uchun quyidagilardan birini bajarish kerak:
a) har bir satr ohirida Alt + Enter klavishalarini birgalikda bosiladi;
b) katakcha formati bo‘limining Tekislash (Выравнивание) bo‘limidan So‘zlarni to‘liq ko‘chirish (переноситьпословам) xususiyatini tanlanadi .
Uyga vazifa: 1. Darslikdagi topshiriqlar.
2
*
. Tug‘ilgan vaqtingizdan buyon necha yil, oy, hafta, sutka, soat, minut yashaganingizni joriy yil yozilgan
katakchaga murojaat orqali hisoblang.
MAVZU: 
2-dars. Katakka murojaat. Nisbiy, absolyut va aralash murojaat

TARBIYAVIY MAQSADI
O;quvchilarni Vatanga muhabbat ruhida tarbiyalash.
Миллий ва
умуммаданий компетенция. Математик саводхонлик,
фанватехникаянгиликлариданхабардорбўлишҳамдафойдаланишкомпетенцияси
RIVOJLANTIRUVCHI MAQSADI:
: O’quvchilargaelektronjadvaldakatakkamurojaat. Nisbiy,
absolyut va aralash murojaat bo’yicha misollarni mustaqil ishlay olish ko’nikmasi hosil qilish.
DARS USLUBI: Aralash.
DARS SHAKLI:Savol-javob.Aqliy hujum.
DARSNING JIHOZLANISHI: Elektron resurslar, kompyuter, darslik,plakatlar, tarqatma
materiallar.
№
Dars bosqichlari
Vaqti
Usullar
1
Tashkiliy qism
2
minut
2
O`tilganlarni
takrorlash
10 minut
3
Yangi
mavzu ustida ishlash
15 minut
4
Yangi mavzuni mustahkamlash
15 minut
5
Uyga vazifa
3 minut
Tashkiliy qism:
1.Salomlashish.
2.Yo'qlama qilish.
3.Uyga vazifani so'rash.
O’quvchilardan o’tilgan mavzular bo’yichaklaster o’tkaziladi.
Yangi mavzu bayoni
Matnli
Sonli Sanali
Vaqt Formulalar Funksiya
Katakcha quyidagi xossalarga ega bo‘lishi mumkin:
fon turi va rangi;
shrift turi, o‘lchami va rangi;
chegara turi, rangi va o‘tkazilish joyi;
tekislash turi;
matn yo‘nalishi turi;
son turi;
himoya.
.Shuni yodda tutish kerakki, ustun va satrlarning soni, demak, katakchalar soni dasturlarning imkoniyatlariga
bog‘liq bo‘ladi.
SuperCalc4 elektron jadvali varag‘ida satrlar
9999 ta va ustunlar
255 ta bo‘lgani uchun katakchalar
soni
9999 * 255= 2549745 ta,
Excel elektron jadvali varag‘ida
16384*256 = 4194304 (65536*256=34471936) ta
katakcha bo‘ladi.
B. Iqtisodiy ko‘rsatkichlar hisobi

|
B. Iqtisodiy ko‘rsatkichlar hisobi
|
bet | 3/3 | Sana | 02.08.2024 | Hajmi | 3,77 Mb. | | #269064 |
| B. Iqtisodiy ko‘rsatkichlar hisobi
1.
|
Mashinaning balans narxi, so‘m BT=K Sm
|
BT
|
451 000
|
8 800 000
|
5.4-jadval davomi
2.
|
Bir smenadagi haqiqiy ish vaqti, soat
|
|
|
|
smenadagi: Wsm=Ksm Tc
|
Wsm
|
6,72
|
6,89
|
ekspluatatsiya vaqtdagi:
Wek=Kek Tc
|
Wek
|
6,23
|
6,23
|
3.
|
Bir smenada chiqarilgan tuvakcha
|
Tsm
|
|
|
Tsm = Wek TD
|
748
|
2804
|
5.
|
Yillik talabni ishlab chiqarish uchun mashinaga kerakli vaqt fondi, soat
Wr = A / TD
|
Wr
|
6667
|
1778
|
5.
|
Bir yildagi ish kunlari
Ky = Ko KC
|
Ky
|
288
|
288
|
6.
|
Bir yilda mashinaning haqiqiy ish vaqti, soat
|
|
|
|
smenadagi: Ws= Wsm Ky
|
Ws
|
1935
|
1984
|
ekspluatatsiya vaqtdagi:
We= Wek Ky
|
We
|
1794
|
1794
|
7.
|
Yillik talabni ishlab chiqarish uchun qabul qilingan mashinalar soni, dona
Em= Wr / We
|
Em
|
4
|
1
|
8.
|
Xizmat ko‘rsatadigan xodimlar soni, dona
Zm = Em L
|
Zm
|
8
|
2
|
5.4-jadval davomi
9.
|
Xizmat ko‘rsatadigan xodimlarga to‘lanadigan oylik ish haqi, so‘m
Xt= Lx Ko CL
|
Xt
|
15 360 000
|
3 840 000
|
10.
|
Bir oyda mashinani saqlash narxi, so‘m
Xc=Ss Em
|
Xc
|
400 000
|
100 000
|
11.
|
Mashinani bir oyda istemol qiladigan elektr energiyasi, kVt
So = Ko Se Wsm
|
So
|
|
248
|
12.
|
Mashinani ishlatish uchun ketgan bir oydagi elektr energiyasi narxi, so‘m
Ce=So Se
|
Ce
|
|
73 172
|
13.
|
Mashinani bir oylik joriy ta’mirlash va rejali texnik xizmat ko‘rsatish xarajatlari, so‘m
R= BT Tm / Ko
|
R
|
5 638
|
110 000
|
15.
|
Yillik talabni bajarish uchun sarflangan xarajatlar, so‘m
Ium = KC (Xt + Xc + Ce + R) +
+ Em BT
|
Ium
|
190 991 656
|
58 278 064
|
Yangi qurilmadan foydalanilgandagi yillik iqtisodiy samara
Ey= Ium.m - Ium.ya = 190 991 656 - 58 278 064 = 132 713 592 so‘m
Yangi qurilmadan foydalanilgandagi yillik mehnat sarfidan iqtisod
Ey.m= (Zm.m - Z m.ya) Ky Wek =(8 - 2)288 6,23=10765,44 kishi-soat
O‘tkazilgan hisoblash shuni ko‘rsatdiki, ko‘chat yetishtirish uchun biogumusdan tuvakchalar tayyorlash qurulmasi qo‘llanilganda ko‘chat yetishtirishda biogumus tuvakchaga bo‘lgan yillik talabni bajarish uchun sarflanadigan mehnat sarfi 60 foizga kamayadi, yillik talabni bajarish uchun bitta qurilmadan foydalanishdagi iqtisodiy samara 132 713 592 so‘mni tashkil etadi.
| |
Tebranma xarakat. Garmonik tebranishlar

|
Tebranma xarakat. Garmonik tebranishlar
|
bet | 5/9 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 311,36 Kb. | | #133304 |
Bog'liq 4- ma’ruza Mexanik tebranishlarTebranma xarakat. Garmonik tebranishlar.
Tebranma xarakatlar orasida eng soddasi garmonik tebranish ekani ko’rib o’tildi.(6-ma’ruza). Garmonik xarakatda siljish
XAsin(t) (1)
yoki
XAei(t) (2)
ko’rinishda yozish mumkin. Tebranuvchi muxit zarrasining siljish tezligi
v Acos(t) (3)
va tezlanishi
-A2sin(t)-2x (4)
ifodalardan aniqlanadi.
Tebranuvchi jism massasi m bo’lganda ta’sir etuvchi kuch kattaligi
Fma-(m2)x-kx (5)
ifodadan aniqlanadi. (5) ifodadan dinamik ta’rif kelib chiqadi: Garmonik tebranish deb, nuqtaning muvozanat vaziyati arofida siljishga proporsional bo’lgan va muvozanat vaziyati tomon yo’nalgan kuch tasirida tebranishni aytiladi. Bu kuchni qaytaruvchi kuch, K koeffisientni qaytaruvchi kuch koeffisienti deyiladi.
Prujinali va buralma mayatnikda bu kuch elastiklik kuchi, koeffisient esa elastiklik koeffisienti (bikrlik) deyiladi. Matematik, fizik, ag’darma va maksvell mayatniklarida esa, kuch kvazielastik kuch bo’lib, K qaytaruvchi kuch koeffisienti bo’ladi,
Muvozanat xoliga nisbatan siljish kattaligi elastik kuchlari kabi bog’lanish qonuniyatlariga ega bo’lgan, tabiatan elastik bo’lmagan kuchlar kvazielastik kuchlar deyiladi.
(5) ifodadan km2 ekanidan, garmonik tebranishning chastotasi uchun quyidagini olamiz.
(6)
Tebranuvchi sistemani muvozanat vaziyatidan, chiqarib, so’ng tebranishga imkon berilsa, sistema chastota bilan tebranadi va bu tebranish erkin(xususiy) tebranish bo’ladi.
So’nmas xususiy garmonik tebranishlarning differensial tenglamalari quyidagi ko’rinishlarda yozish mumkin.
Bu tenglamalarning Yechimi (1) va (2) ko’rinishlarda yoziladi. Turli sistemalar uchun tebranish davri, chastotasi, differensial tenglamasi ifodalarini yozaylik. (123, 124-rasm)
|
Mayatnik
|
Davr, T
|
CHastota,
|
Differensial tenglama
|
1
|
Matematik mayatnik
|
|
|
|
2
|
Prujinali mayatnik
|
|
|
|
3
|
Fizik mayatnik
|
|
|
|
Garmonik tebranma xarakat kinetik energiyasi , potensial energiyasi En va to’la energiyasi ETEkEn ifodalar yordamida aniqlanadi.
|
| |
Alfa Romeo Gt 28. A-21 tvm mahmudov Asadbek - bet 3

|
Alfa Romeo Gt 28. A-21 tvm mahmudov Asadbek
|
bet | 3/3 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 480,39 Kb. | | #133757 |
Bog'liq Mahmudov A 28A-21 TVM (1)Bu auto mobilimiz amerikaning general motors kompaniyasida ishlb chiqarilgan Malibu 2 rusumidagi auto mobil hisoblanib 215 km/s gacha tezlik 0-100 km/s 6,93s dan Asosan bu moshinalar koreyada va amerikada ishlab chiqariladi va yana bu moshina 160 ta ot kuchiga ega Bu moshina amerikaning general motors kompaniyasida ishlab chiqarilgan Chevrolet Tahoe – yangilangan 6,2 litrli V8 EcoTec dvigateli, 343 ot kuchiga ega u 8 soniyada 100 km tezlikka yetadi. 100 km uchun 12,6 litr yoqilgʼi sarf qiladi - За сколько лет окупятся гибриды. Auto@mail.ru (10 декабря 2007). Дата обращения: 10 марта 2014. Архивировано 10 марта 2014 года.
- Определены самые дорогие при ДТП автомобили. Auto@mail.ru (5 марта 2007). Дата обращения: 10 марта 2014. Архивировано 10 марта 2014 года.
- Названы самые уродливые автомобили в мире. Auto@mail.ru (18 апреля 2013). Дата обращения: 10 марта 2014. Архивировано 10 марта 2014 года.
- Американцы назвали самые безопасные автомобили. Auto@mail.ru (19 ноября 2009). Дата обращения: 10 марта 2014. Архивировано 10 марта 2014 года.
- Какие машины ломаются в первые три месяца после покупки. Auto@mail.ru (18 июня 2010). Дата обращения: 10 марта 2014. Архивировано 10 марта 2014 года.
- Названы лучшие автомобили в США. Auto@mail.ru (14 января 2008). Дата обращения: 10 марта 2014. Архивировано 10 марта 2014 года.
- Chevrolet показал «глобальный» Malibu. Auto@mail.ru (15 апреля 2011). Дата обращения: 10 марта 2014. Архивировано 10 марта 2014 года.
- Chevrolet Malibu: он придёт и в Россию. Auto@mail.ru (19 апреля 2011). Дата обращения: 10 марта 2014. Архивировано 10 марта 2014 года.
|
| |
Algoritm deganda, ijrochi uchun qo’yilgan masalani yechishga qaratilgan aniq va tushunarli ko’rsatmalarning chekli ketma-ketligi tushuniladi

|
Algoritm deganda, ijrochi uchun qo’yilgan masalani yechishga qaratilgan aniq va tushunarli ko’rsatmalarning chekli ketma-ketligi tushuniladi
|
bet | 2/6 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 329,31 Kb. | | #136725 |
Bog'liq bozorov shamsiddin mustaqil ish2Algoritm deganda, ijrochi uchun qo’yilgan masalani yechishga qaratilgan aniq va tushunarli ko’rsatmalarning chekli ketma-ketligi tushuniladi.
Misol sifatida «Internetdan qiziqarli kitob toppish va o‘qish algoritmi»ni ko‘rib chiqamiz:
1) internet qidiruv tizmiga kirish;
2) qiziqarli kitobni qidirib topish;
3) topilgan kitobni yukalab olish;
4) kitobni o‘qish;
5) o‘qigan kitob bo‘yicha xulosa qilish.
Misol sifatida qaralgan «Kitob o’qish algoritmi»da ham inson ko’zlagan maqsadiga erishish uchun ijrochi sifatida algoritmni bajarishi zarur. Undagi amallar, boshqacha aytganda. ko’rsatma yoki buyruqlar ketma-ketligi biror kishi tomonidan bajarilgachgina, ko’zlangan maqsadga erishiladi.
Hayotimizda har kuni va har soatda uchrab turadigan turli qoidalar ichida biror zaruriy natijaga erishishga olib keladigan amallarni ketma-ket bajarishni talab etadigan qoidalar informatikaning asosiy tushunchalaridan biri – algoritm so’zi bilan ifodalanadi. Aksariyat algoritmlar inson hayoti davomida ko’p bajarilganligi uchun ham odatga aylanib qoladi. Masalan, taom tayyorlash, ovqatlanish, tartibli kiyinish, xonadan chiqish, yozish, bir joydan ikkinchi joyga borish va hokazo.
Qo‘yilgan biror masalani EHMda yechish uchun, avval uning matematik modelini, keyin algoritmini va programmasini tuzish kerak bo‘ladi. Bu uchlikda algoritm bloki muhim ahamiyatga ega. Endi algoritm tushunchasining ta’rifi va xossalarini bayon qilamiz.
Algoritm bu oldimizga qo‘yilgan masalani yechish zarur bo‘lgan amallar ketma-ketligidir.
Algoritm so‘zi va tushunchasi IX asrda yashab ijod etgan buyur alloma Muhammad al-Xorazmiy nomi bilan uzviy bog‘liq. Algoritm so‘zi Al-Xorazmiy nomini Yevropa olimlari tomonidan buzib talaffuz qilinishidan yuzaga kelgan. Al-Xorazmiy birinchi bo‘lib o‘nlik sanoq sistemasining tamoyillarini va undagi to‘rtta amallarni bajarish qoidalarini asoslab bergan.
Algoritmning asosiy xossalari.Algoritmning 5-ta asosiy xossasi bor:
Diskretlilik (Cheklilik). Bu xossaning mazmuni algoritmlarni doimo chekli qadamlardan iborat qilib bo‘laklash imkoniyati mavjudligida. Ya’ni uni chekli sondagi oddiy ko‘rsatmalar ketma-ketligi shaklida ifodalash mumkin. Agar kuzatilayotgan jarayonni chekli qadamlardan iborat qilib qo‘llay olmasak, uni algoritm deb bo‘lmaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Algoritm deganda, ijrochi uchun qo’yilgan masalani yechishga qaratilgan aniq va tushunarli ko’rsatmalarning chekli ketma-ketligi tushuniladi
|
Frank hám Gerts tájriybekleri

|
Frank hám Gerts tájriybekleri
|
bet | 5/20 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #122832 |
Bog'liq Atomnıń Tomsom modelıFrank hám Gerts tájriybekleri
Frank hám Gers tárepinen 1913-jılda ótkerilgen tájiriybeler atom jaǵdaylarınıń diskret ekenligin tastıyıqladi. Elektron menen atom arasındaǵı elastik bolmaǵan dúgilisiwlerde elektron óz energiyasın atomga beredi. Elektron qálegen baha daǵı kinetik energiyaǵa ıyelewi múmkin. Eger atomning ishki energiyası da úzliksiz ózgerse edi, atom elektron menen elastik bolmaǵan dúgiskende atom elektronnan qálegen baha daǵı energiyanı qabıl eter edi. Lekin tájiriybede bunday hal gúzetilbedi. Tájiriybeler atom elektron menen elastik bolmaǵan dúgiskende, atom elektronnan tek anıq bir baha daǵı energiyanigina qabıl ete alıwın kórsetdi. Atom qabıl etken bul energiya ma`nisi atomning eki statsionar jaǵdayları energiyaleri parqına teń boladı. Sonday eken, elektron menen atom arasındaǵı elastik bolmaǵan dúgilisiwlerde elektron atomga energiyanıń tek anıq bir baha daǵı energiyanigina bere aladı. Elektrondıń atomga bergen energiyası muǵdarın ólshep, bul energiya eki statsionar jaǵdaylar energiyaleri parqına teń ekenligin anıqlaw múmkin. Frank hám Gers tájiriybesiniń ideyası da sonnan ibarat edi.
1-súwret.
Basımı 1 mm sınap ústinine (~130 Pa) teń bolǵan sınap puw menen toldırılǵan trubka ishine katod (K), tor (A) hám anod wazıypasın atqaratuǵın (B) plastinka jaylastırılǵan. Qızdırılǵan katod (K) hám tor (A) arasına katoddan shıqqan elektronlardı tezlatuvchi potensiallar parqı (Ol) qoyılǵan. Elektronlar óz háreketleri dawamında sınap atomları menen to'qnashadilar. B plastinka A tordan keyin jaylastırılǵan, olar arasına kúshsiz (~0, 5 v) tormozlaytuǵın potensial φ qóyıladı. Elektronlar A tor menen B plastinka arasında tormozlanadı. Eger energiyası 0, 5 ev den kishi bolǵan elektron A tordan o'tsa, ol B plastinkaǵa shekem jetip kela almaydı. Energiyası 0, 5 ev den úlken bolǵan elektronlargina A tordan ótip B plastinkaǵa jetip kela aladılar. Olardıń sanı galvanometr (G) kórsetip atırǵan tok kúshi úlkenligi arqalı anıqlanıwı múmkin. Tájiriybelerde B plastinkaǵa túsken elektronlar payda etgen tok kúshi menen elektronlardı tezlatuvchi potensiallar parqı Ol arasındaǵı baylanısıwdıń (volt-amper xarakteristikası ) grafigi sızılǵan (2-súwret).
Volt-Amper xarakteristikada tok kúshiniń maksimumlari bir-birinen birdey aralıqta jaylasqan. Izbe-iz jaylasqan maksimumlar arasındaǵı hár bir aralıq ~4, 9 v ga teń. Birinshi maksimum 4, 9 v potensiallar parqına, ekinshi maksimum 9, 8 v, úshinshi maksimum 14, 7 v potensiallar parqına tap 'g'ri keledi.
2-súwret
|
| |
Vodorot baylanısıw - Atomnıń Tomsom modelı. Rezerford tajriybesı

|
Atomnıń Tomsom modelı. Rezerford tajriybesı
|
bet | 20/20 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #122832 |
Bog'liq Atomnıń Tomsom modelıVodorot baylanısıw.
Vodorod baylanısıw - kóbinese donor-aksektor reaksiyalarda baratuǵın baylanısıw. Mısalı : H2 O = HOH ga teń. Sebebi suw, 2 ta vodorod 1 ta Kisloroddan shólkemlesken.
vodorod baǵ - bir yamasa eki molekula daǵı eki yamasa bir neshe atom arasında vodorod atomı arqalı baylanısıw. vodorod basqa elementlerden atomında birden-bir elektronı bar ekenligi menen parıq etedi. Ol bul elektronın elektr -terislew elementke berip, ionlı yamasa qutbli birikpe payda etganida, onıń yadrosı (N+) pútkilley yamasa bir shekem elektrsızlanadi. N+ ionınıń radiusı júdá kishi bolǵanlıǵınan, ol óz átirapında ádewir kúshli elektr maydanın vujudga ke l tirad i. Eger bunday yadro aldına elektrmanfiyroq bir element jaqın kelse, onıń elektronların tartadı hám nátiyjede vodorod baylanısıw payda boladı.
Metallik bog’lanish
Metall baylanısıw — ximiyalıq bog'ning bir túri, metalldıń kristall pánjere túyinlerinde (úshlerinde) jaylasqan oń zaryadlı ionlar menen elektron gaz (valent elektron ) dıń óz-ara tásiri nátiyjesinde júzege keledi. Metallar ayriqsha eń zárúrli fizikkimyoviy o'zgeshelikleri menen basqa ápiwayı hám quramalı elementlerden parıq etedi. Bul o'zgeshelikler tek metallargagina tiyisli bolǵan metall boglanish bar ekenligi sebepli ko'rinetuǵın baladı. Metall atomında valent elektronlar sanı az, lekin elektronlar menen tolmaǵan orbitallar kóp. valent elektronlar metall atomınıń yadrosı menen ádewir bas baylanısqanlıǵı sebepli kristall pánjere ishinde erkin háreket etedi. Bul elektronlar háreketi gaz nızamlarına boysınlıǵi ushın alardı elektron gaz dep ataladı. Sanday eken, salıstırǵanda ádewir kem muǵdardaǵı valent elektronlar kóp muǵdardaǵı metall ionların óz-ara baylanıstırıp turadı. Metall baǵ metallar, metall eritpeleri hám intermetall birikpeler ushın xarakteristikalı bolıp, tekǵana alardıń qattı kristallarida, bálki suyıq hám amorf jaǵdaylarında de saqlanıp qolad.
|
| |
Vodorod atomınıń Bor teoriyasi

|
Vodorod atomınıń Bor teoriyasi
|
bet | 7/20 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #122832 |
Bog'liq Atomnıń Tomsom modelıVodorod atomınıń Bor teoriyasi.
Vodorod atomı vodorod ximiyalıq elementiniń atomı bolıp tabıladı. Elektr neytral atom yadroǵa Kulon kúshi menen baylanısqan bir oń zaryadlanǵan proton hám bir teris zaryadlanǵan elektrondı óz ishine aladı. Atom vodorodı kosmostıń barion massasınıń shama menen 75% ni quraydı.Erdagi kúndelik turmısda izolyatsiya etilgen vodorod atomları („atom vodorodi“ dep ataladı ) júdá kem ushraydı. Bunıń ornına, vodorod atomı birikpeler degi basqa atomlar menen yamasa basqa vodorod atomı menen ápiwayı (eki atomli) vodorod gazı H 2 ni payda etiw ushın qosılıwǵa ıntıladı. Ápiwayı anglichan tilindegi „atom vodorodi“ hám „vodorod atomı“ bir-biriniń ústine shıǵıs, biraq anıq mániske iye. Mısalı, suw molekulası eki vodorod atomın óz ishine aladı, lekin atom vodorodın óz ishine almaydı. Atom spektroskopiyasi klassik fizikaning boljawına qarsı túrde vodorod atomı ámeldegi bolıwı múmkin bolǵan diskret sheksiz jaǵdaylar kompleksi bar ekenligin kórsetedi. vodorod atomınıń jaǵdayların teoriyalıq túsiniwdi rawajlandırıwǵa urınıslar kvant mexanikası tariyxı ushın zárúrli áhmiyetke iye edi, sebebi basqa barlıq atomlarni bul eń ápiwayı atom dúzilisi haqqında tolıq biliw arqalı shama menen túsiniw múmkin.
Izatroplar. Eń keń tarqalǵan izotop vodorod -1, protiy yamasa kiyim-kenshek vodorod neytronlarni óz ishine almaydı hám ápiwayıǵana proton hám elektron bolıp tabıladı. Protium turaqlı bolıp, tábiyaatda ushraytuǵın vodorod atomlarınıń 99, 985% ni quraydı
Deyteriy (2 H) yadrosında bir neytron hám bir proton bar. Deyteriy turaqlı hám tábiyiy vodoroddıń 0, 0156% ni quraydı hám yadro reaktorlari hám yadro magnit -rezonansi sıyaqlı sanaat processlerinde qollanıladı.
Tritiy (3 H) yadrosında eki neytron hám bir proton ámeldegi hám turaqlı emes, yarım jemiriliw dáwiri 12, 32 jıl. Qısqa yarımparchalanish dáwiri sebepli tritiy tábiyaatda joq, tek izsiz muǵdarda.
Vodoroddıń salmaqlilew izotoplari tek jasalma túrde bólekshe tezlatgichlarida payda boladı hám yarım jemiriliw dáwiri 10 -22 sekundqa teń. Olar neytron tóbeizish sızıǵınan sırtda jaylasqan baylanıspaǵan rezonanslar bolıp tabıladı; bul neytronning tez emissiyasiga alıp keledi.
Vodorod ionı. Biraq, neytral vodorod basqa atom menen kovalent baylanısqanda keń tarqalǵan hám vodorod atomları katyonik hám anion sırtqı kórinislerde de ámeldegi bolıwı múmkin. Eger vodorod atomı ekinshi elektronǵa iye bolsa, ol anionga aylanadı. vodorod anioni " H - " dep jazıladı hám gidrid dep ataladı.
|
| |
Operacion sistema - 14-amaliy mashg’ulot Autocad grafik muharriri. Autocad tarixi. Autocad dasturini o’rnatish va sozlash

|
14-amaliy mashg’ulot Autocad grafik muharriri. Autocad tarixi. Autocad dasturini o’rnatish va sozlash
|
bet | 3/4 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 7,45 Mb. | | #113482 |
1. Operacion sistema.
WINDOWS XP Professional (sp1 yoki 2)
WINDOWS XP Home (sp1 yoki 2)
WINDOWS XP Tablet PC
WINDOWS 2000 (sp4)
2. Web – brauzer
• Microsoft Internet Explorer 6.0 (sp1 yoki yanada yangi paket)
Izoh: dastur o’rnatilgandan so’ng rasmiylashtirish uchun zarur.
3. Processor
• Pentium III yoki undan yuqori 800 MGc
4. OZU (operativ xotira)
• 512 MB (tavsiya etiladi)
5. Video
• 1024X768 VGA, ranglar palitrasi True Color (minimum)
6. Qattiq disk (vinchester)
• 500 MB o’ringa ega bo’lishi
7. Ko’rsatish qurilmasi
• Sichqoncha «Trecbol» yoki boshqalar
8. CD – ROM
• Dasturni o’rnatish uchun, qaysi model bo’lishidan qat’iy nazar zarur AutoCAD 2006 dasturini o’rnatishda quyidagi operasialar majmuasi bajariladi:
CD – ROM qurilmasiga o’rnatuvchi disk qo’yiladi.
Muloqot oynasi ishga tushadi va unda «Установка» (O’rnatish) ko’rsatkichi ochiladi.
«Установка» bo’limidan «Автономная установка» (avtonom o’rnatish) bandi tanlanadi.
«Установка AutoCAD 2006» bo’limidan «Установка» tugmasi bosiladi. AutoCAD 2006 ni ornatish ustasi «Мастер установки AutoCAD 2006» ishga tushadi.
«Установка Autodesk» saxifasidan dastur komponentlarini o’rnatish uchun «OK» tugmasi bosiladi.
AutoCAD 2006 ni o’rnatish ustasi saxifasining dastlabki betida «Далее» (Davom et) tugmasi bosiladi.
Licenzion shartnoma rus tilida namoyon bo’ladi, uni o’qib qabul qilsangiz «I accept» yoki «Принимаю» (Roziman) bandi tanlanadi va «Далее» tugmasi bosiladi.
|
| |
Tushunarlilik - Qarshi davlat universiteti matematika va kompyuter ilmlari fakulteti amaliy matematika yo’nalishi...

|
Qarshi davlat universiteti matematika va kompyuter ilmlari fakulteti amaliy matematika yo’nalishi 4-kurs 020/80-guruh
|
bet | 3/6 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 329,31 Kb. | | #136725 |
Bog'liq bozorov shamsiddin mustaqil ish2Tushunarlilik. Biz kundalik hayotimizda berilgan algoritmlar bilan ishlayotgan elektron soatlar, mashinalar, dastgohlar, kompyuterlar, turli avtomatik va mexanik qurilmalarni kuzatamiz.
Ijrochiga tavsiya etilayotgan ko‘rsatmalar, uning uchun tushinarli mazmunda bo‘lishi shart, aks holda ijrochi oddiygina amalni ham bajara olmaydi. Undan tashqari, ijrochi har qanday amalni bajara olmasligi ham mumkin.
Har bir ijrochining bajarishi mumkin bo‘lgan ko‘rsatmalar yoki buyruqlar majmuasi mavjud, u ijrochining ko‘rsatmalar tizimi (sistemasi) deyiladi. Demak, ijrochi uchun berilayotgan har bir ko‘rsatma ijrochining ko‘rsatmalar tizimiga mansub bo‘lishi lozim.
Ko‘rsatmalarni ijrochining ko‘rsatmalar tizimiga tegishli bo‘ladigan qilib ifodalay bilishimiz muhim ahamiyatga ega. Masalan, quyi sinfning a’lochi o‘quvchisi "son kvadratga oshirilsin" degan ko‘rsatmani tushinmasligi natijasida bajara olmaydi, lekin "son o‘zini o‘ziga ko‘paytirilsin" shaklidagi ko‘rsatmani bemalol bajaradi, chunki u ko‘rsatma mazmunidan ko‘paytirish amalini bajarish kerakligini anglaydi.
Aniqlik. Ijrochiga berilayotgan ko‘rsatmalar aniq mazmunda bo‘lishi zarur. Chunki ko‘rsatmadagi noaniqliklar mo‘ljaldagi maqsadga erishishga olib kelmaydi. Odam uchun tushinarli bo‘lgan "3-4 marta silkitilsin", "5-10 daqiqa qizdirilsin", "1-2 qoshiq solinsin", "tenglamalardan biri yechilsin" kabi noaniq ko‘rsatmalar robot yoki kompyuterni qiyin ahvolga solib qo‘yadi.
Bundan tashqari, ko‘rsatmalarning qaysi ketma-ketlikda bajarilishi ham muhim ahamiyatga ega. Demak, ko‘rsatmalar aniq berilishi va faqat algoritmda ko‘rsatilgan tartibda bajarilishi shart ekan.
Ommaviylik. Har bir algoritm mazmuniga ko‘ra bir turdagi masalalarning barchasi uchun ham o‘rinli bo‘lishi kerak. YA’ni masaladagi boshlang‘ich ma’lumotlar qanday bo‘lishidan qat’iy nazar algorim shu xildagi har qanday masalani yechishga yaroqli bo‘lishi kerak. Masalan, ikki oddiy kasrning umumiy mahrajini topish algoritmi, kasrlarni turlicha o‘zgartirib bersangiz ham ularning umumiy mahrajlarini aniqlab beraveradi. Yoki uchburchakning yuzini topish algoritmi, uchburchakning qanday bo‘lishidan qat’iy nazar, uning yuzini hisoblab beraveradi.
Natijaviylik. Har bir algoritm chekli sondagi qadamlardan so‘ng albatta natija berishi shart. Bajariladigan amallar ko‘p bo‘lsa ham baribir natijaga olib kelishi kerak. Chekli qadamdan so‘ng qo‘yilgan masala yechimga ega emasligini aniqlash ham natija hisoblanadi. Agar ko‘rilayotgan jarayon cheksiz davom etib natija bermasa, uni algoritm deb atay olmaymiz.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Qarshi davlat universiteti matematika va kompyuter ilmlari fakulteti amaliy matematika yo’nalishi 4-kurs 020/80-guruh
|
Ichma-ich joylashgan siklik algoritmlar

|
Ichma-ich joylashgan siklik algoritmlar
|
bet | 6/6 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 329,31 Kb. | | #136725 |
Bog'liq bozorov shamsiddin mustaqil ish2Ichma-ich joylashgan siklik algoritmlar . Ba’zan, takrorlanuvchi algoritmlar bir nechta parametrlarga bog‘liq bo‘ladi. Odatda bunday algoritmlarni ichma-ich joylashgan algortmlar deb ataladi.
Misol sifati berilgan nxm o‘lchovli aij –matritsa elementlarining yig‘indisini hisoblash masalasini qaraylik.
Bu yig‘indi hisoblash uchun, i ning har bir qiymatida j bo‘yicha ko‘paytmani hisoblab, avval yig‘indi ustiga ketma-ket qo‘shib borish kerak bo‘ladi. Bu jarayon quyidagi blok–sxemada aks ettirilgan. Bu yerda i-tashqi sikl - yig‘indi uchun, j-esa ichki sikl-ko‘paytmani hosil qilish uchun foydalanilgan.
10-rasm. Ichma-ich joylashgan siklik algoritmga doir blok-sxema.
Xulosa
O'quvchilarning informatikani egallashlarida asosiy bilish manbayi bu amaliyotdu. Ushbu holat hozirgi jamiyatda har bir kishining hayotida EHM ni amaliyotda qo'llashlari zaruratidan kelib chiqadi.
O'quvchilarning dunyoqarashini rivojlantirish, tafakkurini shakllantirish informatika o'qiitishda amaliyot va nazariyani to'g'ri uyg'unlashtirish, informatika tarixi bo'yicha ma'lumotlarni, qiziqarlilikni kiritish, nazariya
hamda amaliyotning birligini ta'minlash orqaligina amalga oshirilishi mumkin.
Agar o'quvchilarning o'zlari faol ishtirok etsalar, informatika bo'yicha katta hajmli, murakkab va har xil material
o'quvchilar tomonidan ongli ravishda o'zlashtirilishi mumkin.
Bunga erishish uchun o'qituvchi faol (interaktiv, progressiv) shakl va usullardan foydalanish lozim.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Informatika va axborot tehnologiyalari fanining 7-11 sinf darsliklari.
2. Informatika va axborot tehnologiyalari fanining 9-sinf o’qituvchi kitobi
3. resurslar.rtm.uz sayti ma’lumotlari
4. https://uzbekistaneducationexcellence.org sayti ma’lumotlari
4. Internet ma’lumotlari
|
| |
«Системный номер» - 14-amaliy mashg’ulot Autocad grafik muharriri. Autocad tarixi. Autocad dasturini o’rnatish va sozlash

|
14-amaliy mashg’ulot Autocad grafik muharriri. Autocad tarixi. Autocad dasturini o’rnatish va sozlash
|
bet | 4/4 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 7,45 Mb. | | #113482 |
«Системный номер» (Seria raqami) disk g’ilofidan klaviatura orqali kiritiladi.
«Персональные данные» (Shaxsiy ma’lumotlar) saxifasida foydalanuvchi ma’lumotlari kiritiladi va «Далее» tugmasi bosiladi.
«Выбор варианта установки» (O’rnatish variantini tanlash) saxifasidan kerakli o’rnatsh varianti tanlanadi.
Izoh: «Типовая» varianti – ko’pchilik foydalanuvchilar uchun tavsia etiladi;
«Выборочная» varianti – tajribali foydalanuvchilar uchun tavsiya etiladi.
«Установка дополнительных средств» (Qo’shimcha vositalarni o’rnatish) saxifasidankerakli variantlar tanlanadi.
«Папка для установки» (O’rnatish uchun papka – direktoriya) saxifasida quyidagi shartlardan biri tanlanadi:
«Далее» tugmasi bosilsa AutoCAD dasturi
C:\Program Files\AutoCAD 2006\ tartibida o’rnatiladi.
«Обзор» (Namoyish – To’liq fayllar joylashyvini ko’rish) tugmasi bosilsa, dasturni o’rnatish joyi foydalanuvchi tomonidan ko’rsatiladi va «OK» tugmasi tanlanib, «Далее» tugmasi bosiladi.
Keyingi saxifada «Ярлык продукта» (Maxsulot yorlig’i) bandi mavjud bo’lib, ushbu bandda bayroqcha o’rnatilsa, kompyuter ish stolida dastur o’rnatilgandan so’ng AutoCAD 2006 yorlig’I paydo bo’ladi. U orqali dasturni qisqa yo’l bilan ishga tushirish – yuklash mumkin. «Далее» tugmasi bosiladi.
«Начало установки» (O’rnatishning boshlanishi) saxifasida «Далее» tugmasi bosiladi va fayllar CD diskdan kompyuterga ko’chirilishi boshlanadi. Fayllar ko’chirib bo’lingandan so’ng «Установка завершена» (O’rnatish tugadi) saxifasi chiqadi.
«AutoCAD 2006 успешно установлен, нажмите кнопку Готово» (AutoCAD 2006 to’liq o’rnatildi, endi «Готово» tugmasini bosing) axborot oynasidan «Готово» - Tayor tugmasi bosiladi.
|
| |
Tijorat banklari resurslaridan samarali foydalanish

Tijorat banklari resurslaridan samarali foydalanish
Download
428,73 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/7
Sana
14.06.2024
Hajmi
428,73 Kb.
#263643
Download
428,73 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Tijorat banklari resurslaridan samarali foydalanish
Download
428,73 Kb.
Matnni ko'rish
-BOB O’ZBEKISTON RESPUBLIKA IQTISODIYOT VA MOLIYA VAZIRLIGI HUZURIDAGI KADASTR AGENTLIGI

|
-BOB O’ZBEKISTON RESPUBLIKA IQTISODIYOT VA MOLIYA VAZIRLIGI HUZURIDAGI KADASTR AGENTLIGI
|
bet | 2/11 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 367,5 Kb. | | #258783 |
Bog'liq ISHLAB CHIQARISH AMALIYOT HISOBOTI1-BOB O’ZBEKISTON RESPUBLIKA IQTISODIYOT VA MOLIYA VAZIRLIGI HUZURIDAGI KADASTR AGENTLIGI
1.1 Agentlikning tuzilmasi
Agentlik tizimiga quyidagilar kiradi:
Agentlik markaziy apparati;
Agentlikning Qoraqalpog‘iston respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari (keyingi o‘rinlarda — hududiy boshqarmalar);
Agentlikning tuman (shahar) bo‘limlari;
Davlat kadastrlari palatasi;
Respublika aerogeodeziya markazi;
Davlat kartografiya-geodeziya fondi;
“O’zdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti;
“Geoinnovatsiya markazi” davlat unitar korxonasi;
“Kompyuterlashtirish va geoaxborot texnologiyalarini joriy etish va rivojlantirish markazi” davlat unitar korxonasi;
Toshkent geodeziya va kartografiya kolleji.
Agentlik tizimidagi tashkilotlar va muassasalar mahalliy davlat hokimiyati organlaridan mustaqildir va bevosita agentlikka bo’ysunadi.
Agentlikning rasmiy nomi to’liq nomi — o’zbekiston respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi kadastr agentligi, qisqartirilgan nomi — kadastr agentligi
Kadastr Agentligi maxsus belgisi.
1.2 agentlikning asosiy vazifalari va funksiyalari quyidagilar:
Ko’chmas mulkka bo’lgan huquqlarni davlat ro’yxatidan o’tkazish sohasida:
Ko’chmas mulkga bo’lgan huquqlarni davlat ro’yxatidan o’tkazish sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini ta’minlash.
Ko’chmas mulkka bo’lgan huquqlarni davlat ro’yxatidan o’tkazish.
Davlat yer kadastri, binolar va inshootlar davlat kadastrini yuritish.
Ko’chmas mulkka bo’lgan huquqlarning davlat ro’yxatidan o’tkazilishini ta’minlashga va yer uchastkalarining o’zboshimchalik bilan egallab olinishiga yo’l qo’ymaslikka qaratilgan samarali yer nazoratini amalga oshirish.
|
| |
Yakka tartibdagi uy-joy (dala-hovli) ko’chmas mulk obyektlarining kadastr qiymatini hisoblab chiqish

|
Yakka tartibdagi uy-joy (dala-hovli) ko’chmas mulk obyektlarining kadastr qiymatini hisoblab chiqish
|
bet | 11/11 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 367,5 Kb. | | #258783 |
Bog'liq ISHLAB CHIQARISH AMALIYOT HISOBOTIYakka tartibdagi uy-joy (dala-hovli) ko’chmas mulk obyektlarining kadastr qiymatini hisoblab chiqish
12. Yakka tartibdagi uy-joy (dala-hovlida) ko’chmas mulk obyektlarining kadastr qiymati quyidagi formula bo‘yicha hisoblab chiqiladi:
S=((Pl*Sbaz )+Pstroyen*(Sbaz/5)) *(K1*K2* K3)
bunda:
Pl — umumiy foydali maydon, kv.m.
Sbaz — umumiy foydali maydonning bir kvadrat metrining kadastr qiymati;
K1 — eskirish koeffitsenti;
K2 — hududiy tuzatish koeffitsenti;
K3 — tuman tuzatish koeffitsenti (Toshkent shahrida qo‘llanilmaydi).
Pstroyen — umumiy foydali maydon tarkibida hisobga olinmagan yordamchi-xo‘jalik imoratlarining maydoni, kv.m.;
Sbaz/5 — yordamchi-xo‘jalik imoratlari bir kvadrat metri kadastr qiymatining asosiy binoning bir kvadrat metri bo‘yicha hisoblab chiqilgan 20 foizi.
Men Xiva shahar Guliston mahallasi Guliston kochasi 9-uy joylashgan yer uchastkasini soliqqa solish maqsadida kadastr qiymati bahosini hisoblab chiqdim
Pl — 450 kv m
Sbaz — 169 580 so’m
K1 —1,5 2023 -2023=0 0*1.5=0
K2 — 0,50 Xorazm viloyati
K3 — 0,75 Xiva shahar Guliston mahallasi
Pstroyen — 126
(Sbaz/5) — 169 580 169 580 : 5 = 33 916
S=((Pl*Sbaz )+Pstroyen*(Sbaz/5))*(K1*K2*K3)= S=((256.81*847.9 )+126 * (169 580))*(1.5*0.50* 0.75) = 52 731 112.98 so’m
Manashu joyga suratingizni joylang
ISH JARAYONI
Manashu joyga suratingizni joylang
Syomka jarayoni
ILOVA
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative

|
Oriental Renaissance: InnovativeBog'liq 51 Muhammadiyev Dilmurod Abdulhakim ogli 400-405Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 8
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
404
w
www.oriens.uz
September
2021
pul -kredit siyosatining turli usullarini qo'llash orqali to'g'ridan -to'g'ri yoki tijorat
banklari resurslarining hajmiga bilvosita ta'sir qiladi. Umuman olganda, tartibga
solish choralari zarur Milliy bank Belarusiya Respublikasi tijorat banklarining resurs
bazasida butun bank tizimining xavfsizligi va likvidligini ta'minlash talablari bilan
bog'liq.Tijorat banklari tomonidan passiv operatsiyalarni amalga oshirishdan maqsad:
bank faoliyatini resurslar bilan ta‘minlash;
iqtisodiyotga yo’naltirilishi mumkin bo’lgan qo’shimcha mablag‘lar
manbalarini shakllantirish;
jalb qilingan mablag‘larga bank foizlarini to’lash yo’li bilan aholi va yuridik
shaxslar daromadlarini oshirish;
o‘z kapitali hajmini oshirib borish;
bank operatsiyalarini riskdan himoya qilish uchun rezerv fondlarni tashkil
qilish.
Bank passivlari orasida muhim o'rinni bankning o'z kapitali egallaydi. Banklar
ham tashkil topishi jarayonida o‘z mablag‘lari- kapitalini shakllantiradi. Bank kapitali
bank barqarorligini ta'minlashning muhim bazasi hisoblanadi. Bank uchun o‘z
mablag'lari moliyaviy resurslar manbai hisoblanadi. Bank va uning faoliyati
barqarorligini ta'minlash omili bu bankning ustav kapitali bo‘lib, shu bilan birga bank
resurslarining tarkibi muhim hisoblanadi. Bu avval bank dastlabki xarajatlarni
(faoliyatida (masalan, yerni olish, jihozlarni o'rnatish, ish haqini to'lash xodimlar va
boshqalar) amalga oshirishda juda muhimdir. Keyingi bosqichlarda bankning o'z
kapitali bank operatsiyalarini kengaytirishda muhim rol o'ynaydi. Bank kapitalining
yana bir muhim xususiyatii - bu himoya kafolatlash hisoblanadi. Bank kutilmagan
yo'qotishlar va qo'shimcha xarajatlarni o'z kapitali bilan qoplaydi. Bankning o‘z
mablag‘lari bank kapitalini ham qamrab oladi. Bank kapitali - bu bank muassislari
tomonidan qo'yilgan mablag'lar bo‘lib, u kapital va zaxira fondlaridan shuningdek
taqsimlanmagan foydadan iborat. Lekin shuni ta’kidlash lozimki, bank kapitali - bank
muassislarining yig‘ilgan mablag'lari bo‘lib, turli zahiralar va taqsimlanmagan foyda
bank kapitalini kengayishini ta’minlaydi. 2017-yilning 1- oktyabridan boshlab tijorat
banklari ustav kapitalining eng kam miqdori 100,0 mlrd. so‘mni tashkil etishi lozim.
Faoliyat ko‘rsatayotgan tijorat banklari 2019 -yilning 1- yanvariga qadar ustav
kapitalini ushbu miqdorga yetkazishlari lozim.
Bankning o'z resurslari bank kapitali va unga tenglashtirilgan moddalarni
ifodalaydi. Rol va kattalik ustav kapitali tijorat banklarining o'ziga xos xususiyati
borki, u boshqa faoliyat bilan shug'ullanuvchi korxona va tashkilotlardan farq qiladi,
chunki banklar o'z mablag'lari hisobidan mablag'larga bo'lgan umumiy ehtiyojning 10
|
| |
REFERENCES - Tijorat banklari resurslaridan samarali foydalanish

REFERENCES
1.
O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining «Tadbirkorlik sub’ektlarini
davlat ro’yxatidan o’tkazish va hisobga qo’yish tizimini takomillashtirish
to’g’risida»gi qarori. Toshkent oqshomi. 2001 y. 24 avgust. 99-son.
2.
Karimov I. A. «O’zbekiston iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish yo’lida». -T.:
O’zbekiston, 1995.
3.
Abdullaeva Sh. Z. Bank risklari va kreditlash. –T.: Moliya, 2002.
4.
Abdullaev g’., Karimov F. Kichik biznes va tadbirkorlik asoslari. 100 savol-
javob. (1-qism). – T.: Mehnat, 2000.
5.
Bocharev V. V., Popova R. G. Finansovo-kreditniy mexanizm regulirovaniya
6.
investitsionnoy deyatelnosti predpriyatiy. Ucheb. pos. – SPb.: UEF, 1993.
7.
Bozor iqtisodiyoti nazariyasi va amaliyoti, -T.: O’qituvchi, 2000.
8.
Vahobov A. V., Ibrohimov A. T. Moliyaviy tahlil: Darslik. – T.: Sharq, 2002.
|
Kompyuter texnikasining rivojlanish tarixi va avlodlari. Mexanik hisoblash qurilmalari, ularning

|
Kompyuter texnikasining rivojlanish tarixi va avlodlari. Mexanik hisoblash qurilmalari, ularning
|
bet | 1/10 | Sana | 14.03.2021 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #13211 |
МАЪРУЗА № 1
KOMPYUTER TEXNIKASINING RIVOJLANISH TARIXI VA AVLODLARI. MEXANIK HISOBLASH QURILMALARI, ULARNING
YARATILISH TARIXI. ELEKTRON HISOBLASH MASHINALARI. ULARNING ASOSIY PARAMETRLARI, AVLODLARI, TARIXI.
SHAXSIY KOMPYUTERLAR. ULARNING TURLARI, RIVOJLANISH TARIXI.
KOMPYUTER TEXNIKASINING RIVOJLANISH TARIXI VA AVLODLARI. MEXANIK HISOBLASH QURILMALARI, ULARNING
YARATILISH TARIXI. ELEKTRON HISOBLASH MASHINALARI. ULARNING ASOSIY PARAMETRLARI, AVLODLARI, TARIXI.
SHAXSIY KOMPYUTERLAR. ULARNING TURLARI, RIVOJLANISH TARIXI.
Reja:
1. Kompyuter texnikasining rivojlanish tarixi va avlodlari.
2. Mexanik hisoblash qurilmalari, ularning yaratilish tarixi.
3. Elektron hisoblash mashinalari. Ularning asosiy parametrlari, avlodlari, tarixi.
4. Shaxsiy kompyuterlar. Ularning turlari, rivojlanish tarixi.
5. Texnika xavfsizligi haqida
|
| |
Davlat kadastrlarini yuritish sohasida

|
Davlat kadastrlarini yuritish sohasida
|
bet | 5/11 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 367,5 Kb. | | #258783 |
Bog'liq ISHLAB CHIQARISH AMALIYOT HISOBOTIDavlat kadastrlarini yuritish sohasida:
Davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlarining davlat kadastrlarini yuritish sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi;
Davlat kadastrlari yagona tizimi va hududlar davlat kadastrining samarali yuritilishini ta’minlaydi;
Davlat kadastrlari yagona tizimini Milliy geoaxborot tizimida shakllantiradi;
Davlat boshqaruv organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, xo’jalik birlashmalari va boshqa tashkilotlar tomonidan tegishli davlat kadastrlari ma’lumotlari Milliy geoaxborot tizimiga taqdim etib borilishi monitoringini olib boradi;
Davlat kadastrlari yuritilishiga doir normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqadi;
Davlat kadastrlari yagona tizimini yuritish, geofazoviy ma’lumotlarni yaratish va ulardan foydalanish faoliyatini texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarni ishlab chiqadi va tasdiqlaydi;
Davlat kadastrlari yagona tizimiga kiritiladigan soha faoliyatiga oid axborotlarni yig‘ish, tahlil qilish, tizimlashtirish, saqlash va yangilash yo’li bilan Davlat kadastrlari yagona tizimini yuritadi;
Milliy geoaxborot tizimini yuritadi;
Fazoviy ma’lumotlar milliy infratuzilmasining bazaviy fazoviy ma’lumotlar banki, maxsus fazoviy ma’lumotlar va metama’lumotlar bazalari shakllantirilishini amalga oshiradi;
Manfaatdor vazirliklar va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan o’zaro elektron aloqalar orqali geofazoviy ma’lumotlar almashinuvini amalga oshiradi;
Davlat boshqaruvi organlariga, mahalliy davlat hokimiyati organlariga, xo’jalik birlashmalariga, yuridik va jismoniy shaxslarga axborot ta’minoti va fazoviy ma’lumotlarni, shu jumladan, davlat kadastrlari to’g’risidagi axborotni berish bo’yicha xizmatlar ko’rsatishni tashkil etadi;
Ko’chmas mulkka oid geoportallarni yaratadi, yuritadi va qo’llab-quvvatlaydi;
Kadastr muhandislariga geoaxborot tizimlari orqali ishlash va davlat kadastrlari yagona tizimi ma’lumotlaridan foydalanishga imkoniyatlar yaratadi;
Doimiy faoliyat ko’rsatadigan sun’iy yo’ldosh orqali kuzatish stansiyalari tarmog‘ini boshqarish, ular monitoringi va takomillashtirilishini amalga oshiradi;
Geofazoviy ma’lumotlarni yaratish va ulardan foydalanish sohasida ilmiy-tadqiqot ishlarni amalga oshiradi;
Davlat va maxsus geoaxborot tizimlarini ishlab chiqadi;
Geofazoviy ma’lumotlardan foydalanishda jismoniy va yuridik shaxslarga malakali maslahat beradi;
Geofazoviy ma’lumotlarni yaratish va ulardan foydalanish, davlat kadastrlarini yuritish sohasidagi faoliyatning ilmiy-tadqiqot va metodik ta’minotini tashkil etadi;
Ko’chmas mulkka bo’lgan huquqlarni davlat ro’yxatidan o’tkazish, davlat kadastrlarini yuritish va geofazoviy ma’lumotlarni yaratish va ulardan foydalanish sohasida xalqaro hamkorlikni kengaytirish bo’yicha takliflar ishlab chiqadi va qatnashadi.
Davlat kadastrlari palatasi qonun hujjatlarga muvofiq boshqa funksiyalarga ham ega bo’lishi mumkin.
|
| |
-BOB KO’CHMAS MULKGA BO’LGAN XUQUQLARNI DAVLAT RO’YXATIDAN O’TKAZISH VA AJRATIB BERISH

|
-BOB KO’CHMAS MULKGA BO’LGAN XUQUQLARNI DAVLAT RO’YXATIDAN O’TKAZISH VA AJRATIB BERISH
|
bet | 8/11 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 367,5 Kb. | | #258783 |
Bog'liq ISHLAB CHIQARISH AMALIYOT HISOBOTI3-BOB KO’CHMAS MULKGA BO’LGAN XUQUQLARNI DAVLAT RO’YXATIDAN O’TKAZISH VA AJRATIB BERISH.
3.1 KO’CHMAS mulkka BO’LGAN xuquqlarni davlat ro’yxatidan o’tkazish
So’nggi yillarda respublikamizda KO’CHMAS mulk ob'ektlariga BO’LGAN huquqlarni ro’yxatdan o’tkazish sohasidagi davlat xizmatlari sifatini yaxshilashga qaratilgan bir qator chora-tadbirlar amalga oshirildi.
Shu bilan birga, ushbu sohadagi davlat xizmatlari ko’rsatish tizimini yanada takomillashtirish ularning tezkorligi va foydalanish imkoniyatlarini oshirishni, davlat organlari faoliyatining shaffofligiga erishishni va xizmatlardan foydalanuvchilarga axborot xizmati ko’rsatishni yaxshilashni taqozo etmoqda.
Ko’rsatilayotgan davlat xizmatlari sifatini oshirish, KO’CHMAS mulkni sotishda ortiqcha tartib-taomillarni qisqartirish, geodeziya va yer kadastri sohasiga tadbirkorlik sub'ektlarini jalb etish, raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish, shuningdek, 2017-2021 yillarda O’zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo’nalishi bo’yicha Harakatlar strategiyasini “Faol investitsiyalar va ijtimoiy rivojlanish yili”da amalga oshirishga oid Davlat dasturidagi vazifalarni bajarishni ta'minlash maqsadida:
1. O’zbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qo’mitasi, Аdliya vazirligi, Markaziy bank hamda Davlat aktivlarini boshqarish agentligining:
davlat notarial idoralari tomonidan – ko’chmas mulkka oid bitimlarni tasdiqlash ishlarini amalga oshirishda, ko’chmas mulkning bir qismiga bo’lgan huquqlar vujudga kelgan, boshqa shaxsga o’tgan, cheklangan (yuklangan) va bekor BO’LGAN hollar bundan mustasno;
Davlat aktivlarini boshqarish agentligi tomonidan – “E-IJRO AUKSION” Yagona elektron savdo maydonchasida KO’CHMAS mulkni (davlat aktivlari qismida) auktsion orqali sotishda;
rieltorlik tashkilotlari tomonidan – noturar KO’CHMAS mulk bo’yicha rieltorlik xizmatlarini ko’rsatishda;
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2016 yil 21 oktyabrdagi PQ-2639-sonli qarori bilan tasdiqlangan 2017-2021 yillarda qishloq joylarda yangilangan namunaviy loyihalar bo’yicha arzon uy-joylar qurish dasturida ishtirok etayotgan tijorat banklari (keyingi o’rinlarda – tijorat banklari) tomonidan – qurilishi tugallangan uy-joyni rasmiylashtirishda “yagona darcha” tamoyili asosida KO’CHMAS mulk ob'ektlariga BO’LGAN huquqlarning davlat reestridan (keyingi o’rinlarda – Reestr) ko’chirma berish tartibini joriy etish to’g’risidagi takliflariga rozilik berilsin.
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative

|
Oriental Renaissance: InnovativeBog'liq 51 Muhammadiyev Dilmurod Abdulhakim ogli 400-405Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 8
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
403
w
www.oriens.uz
September
2021
boshqa har xil tashkil qilingan fondlar hamda taqsimlanmagan foydasi kiradi. Jalb
qilingan mablag‘lar – depozitlar, jamg‘armalar, qarzga olingan mablag‘lar
kontokorrent hamda korrespondent hisob varaqlarida o‘z ifodasini topadi.Tijorat
banklari, boshqa xo'jalik yurituvchi subyektlar singari, ma'lum miqdordagi pul
mablag‘lari, ya'ni tijorat va xo‘jalik faoliyatini qo'llab-quvvatlash uchun resurslari
bo'lishi kerak. Bundan tashqari, faol operatsiyalar ko'lami resurslarning hajmi bilan
bog'liq.Resurslarni jalb qilishning bunday holati banklar o'rtasida raqobatning paydo
bo'lishiga olib keladi. Shunga asoslanib, bank resurslari tijorat banklari faoliyati
uchun asos bo'lib xizmat qiladi hamda u bank uchun zaxira va foyda olish
imkoniyatidir. Bankning asosiy vazifalaridan biri bu ko'proq darajada bo'sh pul jalb
qilish va ularni boshqa maqbul aktivlarga joylashtirish orqali daromad olishga
yo‘naltirishdir. Bank resurslari banklarning passiv operatsiyalar yordamida
yaratiladiva qisman ikkita katta guruhga bo'lish orqali o‘rganiladi.Bank balansining
passivlari quyidagilardir: o'z mablag‘lari va jalb qilingan mablag‘lar. Bank
resurslarining asosiy qismini bank mijozlarining mablag'lari tashkil etadi.Tijorat
banklarining resurs bazasini resurs turlari bo'yicha quyidagi guruhlarlarga bo'lish
mumkin: Bu o'z mablag'lari, jalb qilingan va bankning qarz mablag'lari.
Passivlar va aktivlar bo‘yicha majburiyatlarni boshqarish bankning muhim
vazifalaridan hisoblanadi. Mablag‘larni jalb qilish yoki ularni joylashtirish bilan
bog‘liq operatsiyalarning har ikkalasi ham banklar faoliyatida muhim ahamiyatga ega.
Ularni samarali tashkil qilish banklar faoliyatida yuqori natijalarga erishish imkonini
beradi. Bank resurslari uning passiv operatsiyalari orqali shakllanadi. Shu bois bank
resurslarini shakllantirish, uning passiv hisob raqamlari yoki aktiv-passiv hisob
raqamlaridagi pul mablag‘larini kg‘paytirish bilan bog‘liq operatsiyalar banklarning
passiv operatsiyalari deyiladi. Tijorat banklari moliyaviy resurslarini boshqarishda
asosiy e‘tibor bank balansi passividagi mablag‘larning manbalariga qaratiladi. Ushbu
mablag‘lar ikkita yirik guruhga – majburiyatlar va kapitalga bg‘linadi. Majburiyatlar
– bank tomonidan jalb etilgan mablag‘lar hisobidan, kapital esa bankning o‘z
mablag‘lari hisobidan shakllanadi. Ushbu mablag‘larning barqaror manbalar
hisobidan shakllantirilishi tijorat banklarining samarali ishlashi va iqtisodiy jihatdan
baquvvatligini ta‘minlaydi. Bank resurslarining aylanish bosqichlari:
1.
Pul mablag’lari.
2.
Kredit ajratish.
3.
Kredit va foiz to’lovi.
Tijorat banklarining resurs bazasini tartibga solish markaziy bankning bevosita
vazifasi emas, ammo pul -kredit siyosati doirasida Belarus Respublikasi Milliy banki
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative

|
Oriental Renaissance: InnovativeBog'liq 51 Muhammadiyev Dilmurod Abdulhakim ogli 400-405Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 8
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
405
w
www.oriens.uz
September
2021
foizdan kamrog'ini qoplaydi. Odatda davlat banklar uchun o'z mablag'lari va qarz
mablag'lari o'rtasidagi nisbatning minimal chegarasini belgilaydi. Bankning o'z
resurslari zarur shart moliya bozorida uning barqarorligi. Bank tuzishning dastlabki
bosqichida o'z mablag'lari ustuvor xarajatlarni qoplaydi, ularsiz bank o'z faoliyatini
boshlay olmaydi. Kelgusida banklar o'z resurslari hisobiga o'zlari kamaytirishi kerak
bo'lgan zaxiralarni yaratadilar kredit xavfi o'z resurslari uzoq muddatli aktivlarga
investitsiyalarning asosiy manbai hisoblanadi. O'z mablag'lari ulushi bank umumiy
majburiyatlarining 12% dan 20% gacha. Resurslar va tijorat banklarini boshqarishga
alohida e'tibor qaratish kerak, bu mablag 'to'plash bilan bog'liq faoliyat, bu mablag'
manbalarining hajmi va tegishli tuzilishini joylashtirish bilan bevosita bog'liqligini
aniqlash. Banklar o'z va qarz mablag'larini ishlatganda eng muhim vazifa bir vaqtning
o'zida bank aktivlarining maksimal rentabelligini va likvidlikning maqbul darajasini
ta'minlashdir.
XULOSA
Xulosa qilib shuni aytish mumkinki, Daromadning asosiy hajmi banklarga kredit
investitsiyalari, qimmatli qog'ozlarga investitsiyalar va investitsiyalar hisobidan
taqdim etiladi; Bankning umumiy likvidligi resurslarni yuqori likvidli aktivlarga
joylashtirish orqali ta'minlanadi: markaziy bank va boshqa tijorat banklaridagi
korrespondentlik hisobvaraqlarida. Resurslarning ma'lum bir qismi banklar
tomonidan asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarni sotib olishga sarflanadi. Bunday
aktivlar likvid emas va daromad keltirmaydi, deb tavsiflanadi, lekin ular boshqa
tadbirkorlik sub'ektlari kabi bankning normal ishlashini ta'minlash uchun zarurdir.
|
| |