nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Insert texnalogiyasi

|
Insert texnalogiyasi
|
Sana | 04.10.2024 | Hajmi | 455,34 Kb. | | #273483 |
Bog'liq 1482167020 65210
Psixika va ongning taraqqiyoti
Insert texnologiyasini mashg’ulotda qo’llashdan maqsad: yangi mavzu bo’yicha o’quvchilarning muayyan tushunchaga egaliklarini aniqlash va ularda matnga nisbatan tahliliy yondoshish ko’nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi . Quyidagi tushinchalarga fikringizni bildiring 1.Psixologiya 2.Psixika 3.Ong 4.Ongsizlik Texnologiyani qo’llashda tahsil oluvchilar quyidagi sxemalar bo’yisha faoliyatnni tashkil etadi: 1 Guruhlar tomonidan bildirilgan fikrlar bilan matn qiyosiy taqqoslanganda
Maxsus belgilar
|
Maxsus belgilarni ma’nosi
|
Z
|
Matnda guruhlar tomonidan bildirilgan fikrlar o’z aksini topgan bo’lsa
|
S
|
Matnda guruhlar tomonidan bildirilgan fikrlar o’z aksini yoritgan bo’lsa
|
D
|
Matnda bir biriga zid fikrlar mavjud bo’lsa
|
?
|
Matn bilan tanishish jarayonida tushinmovchiliklar yuzaga kelsa
| Liderlarning hisobotidan so’ng guruhlarning natijalarini o’rganish chog’ida Matn 1 Psixologiya so’zining lug’aviy ma’nosi grekcha psiyuxe-jon ,ruh logos fan,ta’limot degan ma’noni anglatadi. Psixologiya fan sifatida psixik faktlar ularning qonuniyatlari va mexanizmlarini o’rganadi. Matn 2 Psixika yuksak darajada tashkil topgan materiyaning alohida xossasi bo’lib, u ob’ektiv olamnialohida bir tarzda aks ettiradi. Yuksak darajada tashkil topgan materiya deganda biz miyani tushinamiz. Matn 3 ONG psixikaning eng yuksak darajasi bo’lib u faqat insongagina xosdir. Ongning birinchi xossasi bu anglash demakdir. Ongning ikkinchi xossasiga binoan, ongda ob’ektbilan sub’ekt o’rtasidagi aniq farq o’z ifodasini topadi. Ongning uchinchi xossasi ong yordami bilan odamning maqsadni ko’zlash faoliyati ta’minlanadi. Ongning to’rtinchi xossasi turli his tuyg’ularning yuzaga kelishi. Ongning yuzaga kelishining asosiy sharti, vositasi tildir. Matn 4 ONGSIZLIK-bu shaxsning psixik jarayonlar va hodisalar yig’indisiki, inson hatti harakatlariga javob bermaydi, anglamaydi. Bunga tush ko’rish, alaxsirash, galliyutsinatsiya kabilar kiradi. Insert-bu matn bilan ishlash jarayonida ta’lim oluvchilarga, shaxsan bilim olishni faol kuzatib borishni ta’minlaydigan vositadir. Texnologiya tahsil oluvchilarda mantiqiy fikrlash, shaxsiy xatolar ustida ishlash ko’nikmalarini shakllantirishda yordam beradi E’tiboringiz uchun rahmat !
|
| |
Pedagogs international research journal

PEDAGOGS
international research journal
www.pedagoglar.uz
Volume-5, Issue-1, March-2022
157
NUTQ USLUBLARI
Xudoykulova Mastura Shuxratovna
Izboskan tuman 2-son kasb-hunar maktabi ona tili va adabiyot fani oʻqituvchisi
Annotatsiya:
Mazkur maqolada nutq uslublari, adabiy nutq uchun mos xususiyatlari
bilan ajralib turadigan ko'rinishlari, ayrim nutq uslubi doirasidagina qo‘llanadigan
so‘zlar haqida to'liq bayon etilgan.
Kalit so'zlar:
adabiy nutq,so'zlashuv uslub,
publitsistik uslub,badiiy uslub,
ilmiy
uslub,rasmiy-idoraviy uslub.
Kirish:
Til inson hayotida g'oya
almashish, aloqa-aralashuvning
eng muhim vositasi
sanaladi. U yozma va ogʻzaki nutq davomida o'z ijtimoiy vazifasini amalga oshiradi.
Nutqning adabiy va shevalarga xos ko'rinishlari mavjud.
Adabiy nutq so'z san'atkorlari yozuvchilar, shoirlar, olimlar yordamidan ishlangan,
qat'iy me'yorlarga ega bo'lgan nutq ko'rinishidir. Adabiy nutqda har bir so'z va
qo'shimchaning
talaffuzi, imlosi,
foydalanilishi, ma'nolari
aniq chegaralar bilan
belgilangan.Ushbu me'yorlarni buzish qo'pol xato sanaladi. Odatda, barcha rasmiy
yozishmalar, hujjatlar, oʻqitish faoliyatlari, matbuot xabarlari adabiy nutqda amalga
oshiriladi.
Adabiy nutq me'yorlarini buzish nafaqat
savodsizlik va madaniyatsizlik, balki o'z
ona tiliga nisbatan hurmatsizlik belgisi sanaladi. Mana shuning uchun, umumta'lim
maktablarida «Ona tili» o'quv fanlaridan biri sanaladi.
Binobarin,mana
shu fan
adabiy
nutq
me'yorlarini
o'rgatadi,
undan
foydalanish
malakalarini
takomillashtiradi.
Asosiy qism:
Adabiy nutqning aniq bir sohadagi muloqot uchun belgilangan, bir qator oʻziga mos
xususiyatlari bilan ajralib turadigan ko'rinishlari - uslublari mavjud.Bular
quyidagilardan iborat;
Modellashtirish dasturlati

|
Modellashtirish dasturlati
|
Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 6,73 Kb. | | #234454 |
Bog'liq Modellashtirish dasturlati
Modellashtirish dasturlati
Kompyuterda modellashtirish matematik formulalar yordamida muayyam narsani ifodalashga xizmat qiladi.
Formulalar biron narsaning turli sharoitlardagi xatti -harakatini tahlil yoki prognoz qilish uchun qo'llaniladi .
Masalan, binoning kompyuter modeli uning zilzila yoki bo'ronga chidamlilik darajasini tekshirib ko'radi.
Holatni modellashtirishning ikkita aniq sababi bor; turli holatlarni, kishi hayotini xavf ostiga qo'ymagan tarzdan sinovdan o'tkazish, loyihalarini amalga tatqib etish ehtimolni katta mabilag' sariflamagan holda sinab ko'rish.
Yodda tuting, sinov prototib yasash asl maslahat yasashdan bir necha barobar arzonga tushdi.
Avtomobilning yangi dizayni bo'yicha yaratilgan kompyuterlar model sizni mazkur transportning alohida qismlari bilan batafsil tanishtiradi.
Har qanday element modellashtirishi mumkun;
atomdan tortib bolt qotirish asbobigacha, rezevuardan tortib butun boshli sayyoragacha!
|
| |
Ochiq eshiklar kuni

|
Ochiq eshiklar kuni
|
bet | 1/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #232458 |
Bog'liq English-in-our-school-life- (1)KK
www.hasanboy.uz dan olindi
SHO’RCHI TUMANI
3-sonli umumiy o’rta ta’lim maktabi
Ingliz tili fanidan
“English in our school life”
Nomli
OCHIQ ESHIKLAR KUNI
taddbiri
Madhiya yangraydi…
Qo’ng’iroq chalinadi. Bolalar shovqini…
“Assalom” qo’shig’i yangraydi. 2 sinf o’quvchilari shu qo’shiq jo’rligida o’tirganlarga salom berishadi.
Boshlovchi barcha matnlarni sahna ortidan o’qiydi…
Boshlovchi: Hammaga salom! Mening ismim… Yo’q, yaxshisi, o’zimni tanishtirmayman. Bo’lmasa, menda Hoshimjonnning sehrli qalpoqchasi borligini bilib qolasiz. Keling, sizni maktabimiz va undagi mehribon ustozlar bilan tanishtiray…
Hello everybody! I’m… No, no. I don’t introduce myself, because if I say my name, you may know that I have a magic cap. Let’s introduce about our school and our kind teachers.
Bu bizning maktabimiz – 297 maktab… Maktabimizda bilimli o’qituvchilar juda ko’p. Mana bu bizning direktorimiz – Zulhumor Ibragimovna! Biz uchun onamizdek qayg’uradilar. Darslarmiz, baholarimiz haqida bizdan-da ko’p o’ylaydilar. Mana, hozir ham 10 sinf o’quvchilari bilan tarbiyaviy suhbat o’tkazyaptilar.
This is our school – number of 297 (two hundred ninety seven). There are so many smart teachers in our school. That is our director – Zulhumor Ibragimovna. She worries about us as our mother. She thinks more about our lessons and marks than we think. Look, as usual she is talking with pupils of form 10.
Ie, gap bilan bo’lib dars boshlanganini ham bilmay qolibmanu… Bugun maktabimizda ochiq eshiklar kuni! Bu kunda barcha darslar ingliz tilida olib boriladi. Bugun sinfxonalar eshigi barcha uchun ochiq. Keling, biz ham sinfxonalarni aylanib, darslarni kuzatamiz.
Today is open doors day in our school. All subjects interact to English in this day. Let’sobserve some lessons together! Look, the pupils are greeting to their teachers..
|
| |
ET LARDAN FOYDALANISH - Tekshirdi;Ma’murov Xudoyberdi

|
Tekshirdi;Ma’murov Xudoyberdi
|
bet | 9/13 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 210,88 Kb. | | #240337 |
Bog'liq Bilimlar bazasi va ekspert tizimlar haqida Reja (1)ET LARDAN FOYDALANISH
Hatto, hozirda katta EHM da ham, kichik EHM da ham yaxshi ishlaydigan ekspert tizimlar, odam ekspertga nisbatan ma'lum chegaralanishga ega.
1. Ko'pchilik ET foydalanuvchi tomonidan ishlatishga yaroqli emas. Agar siz bu tizimlar bilan avvaldan ishlamagan bo'lsangiz, unda siz katta qiyinchiliklarga duch kelishingiz mumkin. Ko'pchilik tizimlar faqatgina bilimlar bazasidan yaratuvchi ekspertlar tomonidan foydalanishlari mumkin.
Odatda bu tizimlarda qo'llaniladigan savol-javob rejimi, yechimni olishni qiyinlashtiradi. Masalan, MYCIN tizimidan foydalanmagan vrach, tizimdan foydalanganga nisbatan yechimga tezroq ega bo'lishi mumkin (ko'pgina hollarda shunday bo'ladi).
Ekspertiza seansidan keyin tizimni ishlata bilish darajasi o'zgarmaydi.
Ekspertlardan olingan bilimlarni mashinada effektiv holda ishlatadigan ko'rinishga keitirish haligacha muammoligicha qolmoqda.
ET larni o'qitish mumkin emas, ular ongli fikrlay olmaydi. Uy mushugi maxsus o'rgatmasdan ham oddiy vazifalarni bajarishi mumkin, yosh bolaning idishdagi suvni ustiga ongli holda to'ka olmasligi tabiiy holdir, lekin Komp’yuter klaviaturasiga kofeni to'ka boshlasangiz, uning klaviaturani tortib olishga «aqli» yetmasligi aniqdir.
ET larni katta predmet sohada qo'llab bo'lmaydi. Ulardan foydalanishda ekspert bir necha minut yoki bir necha soatda yechimni bera olishi mumkin bo'lgan kichik predmet sohalar bilan chegaralangan.
Ekspertlar bo'lmagan soha (masalan, astrologiya) da ET lardan foydalanib bo'lmaydi.
ET larni faqat kognitiv masalalarni yechish uchun jalb qilish maqsadga muvofiq. Tennis, velosiped poygasi ET uchun predmet soha bo'la olmaydi, lekin bu tizimlarni futbol komandalarini tahrirlashda ishlatish mumkin.
Agar natijaning formal usullari yoki shu masalaga o'xshash masala bo'lmasa, inson-ekspert yechimni topish uchun masalaga ongli yondashadi.
Yechim ming xil hodisa va vaqt o'tishi bilan o'zgarib turadigan o'zgaruvchilarga bogiiq bo'lsa, bilimlarga asoslangan tizimlar to'liq tahlil uchun yaroqsiz ekanligi kelib chiqadi. Bunday hollarda oddiy tildagi ma'lumotlar bazasi interfeysini ishlatgan ma'quldir.
|
| |
ET LARNI QURISHNING YORDAMCHI MUHITLARI

|
ET LARNI QURISHNING YORDAMCHI MUHITLARI
|
bet | 13/13 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 210,88 Kb. | | #240337 |
Bog'liq Bilimlar bazasi va ekspert tizimlar haqida Reja (1)ET LARNI QURISHNING YORDAMCHI MUHITLARI
Yordamchi muhit ekspertda bilimlar yaratishda va ularning namoyishi, shuningdek ET laming loyihalarini qurishda yordam beruvchi dasturlardan tashkil topgan. Bu muhitlar asosiylariga qaraganda ancha kamdir va ikki guruhga bo'linadi.
tizimni loyihalash muhiti
bilimlarni yaratish muhiti
AGE tizimi — tizimlarni loyihalash muhitiga misol bo'la oladi.
(TIMM EXPERTEAKE - tizimini ham misol sifatida ko'rsatish mumkin.)
TEIREKIAK ROGET - tizimi bilim yaratish muhitiga misol bo'la oladi.
Tayanch so'zlar
Inson o'y fikrlari, inson intellekti, sun'iy intellekt, inson ekspert, anoanaviy dasturlar, evristik, qoida, bilimlar bazasi, chiqarish mexanizmi, bilim, bilimlarning ko'rinishi, bilimlar, klassifikatsiyasi, bilimlarni strukturalash, ishchi bilimlar, bilimlar injeneri, bilimlar bazasi, kiruvchi axborot, chiqarish mexanizmi, xulosa, ishchi bilimlar, yechim, gipoteza, qoida, diagnostika, o'qitish tizimi, programmalash, planlashtirish, integratsiyalash, bilimlarning ishonchliligi, yechimlar ko'pligi, formal flkrlash, ekspert, ekspert tizim, ETlardagi chegaralanishlar, ET lardan foydalanish, ET yutuqlari, dastur ta'minoti, DENDRAL tizimi, MYCIN tizimi, masalaning qo'yilishi, sun'iy intellekt usullari, evristik qoida, yechimni topish, bilimni olish, ET larni yaratish, ET dagi bilimlar tarkibi, mantiqiy model, mahsuliy tizim, taqqoslash, tanlash, mahsuliy qoida, dedektiv xulosa, protsedurali bilimlar, deklarativ bilim, to'g'ri yo'l bilan xulosa chiqarish, teskari yo'l bilan xulosa chiqarish, freymlar, freymlar modeli, freym nomi, slot nomi, slotning qiymati, demonlar, protseduralar, semantik to'rlar, sinf, xossa, obyekt, yoylar, struktura, atribut, o'zaro munosabatlar, asosiy muhit, yordamchi muhit, dasturlash tillari.
Aim.uz
|
| |
Interpretatsiyalash - Tekshirdi;Ma’murov Xudoyberdi

|
Tekshirdi;Ma’murov Xudoyberdi
|
bet | 8/13 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 210,88 Kb. | | #240337 |
Bog'liq Bilimlar bazasi va ekspert tizimlar haqida Reja (1)Interpretatsiyalash
Interpretatsiyalovchi tizimlar kuzatish natijalari asosida ma'lum bir xulosani keltirib chiqarish imkoniyatiga egadir. Prokpector tizimi interpretatsiyalash tipidagi mashhur tizimlardan biri hisoblanib, 9 ta ekspertning bilimlarini o'zida jamlagandir. Ekspertizaning 9 ta usulini uyg'unlashtirgan tizim katta qiymatdagi qazilma boyliklarni aniqlab beradi.
ET NI QO'LLASH MEZONI
Bir qator masalalar borki, ularni bilimlarga asoslangan tizimda yechimini topish istalgan boshqa yo'llar bilan topishdan oson kechadi. Bu tizimlardan foydalanilganda quyidagi mezonlarga asoslangan holda ish yuritiladi:
Ma'lumot va bilimlar ishonchli, vaqt o'tishi bilan o'zgarmaydi;
Bo'lishi mumkin yechimining ko'lami katta emas;
Masala yechimini topishda formal fikrlamaydi. Bilimlarga asoslangan tizimlar borki, ular masala yechimini abstrakt tushunchalar yordamida yecha olmaydilar. Masala yechimi protsedura tahliliga bog'liq bo'lgan hollarda bilimlarga asoslangan tizimlarga nisbatan, oddiy dastur mahsulotlari yaxshiroq natija beradi. Bilimlarga asoslangan tizimlar ko'proq formal fikr yuritish kerak bo'lgan hollarda yaxshi natija beradi;
• hech bo'lmaganda, o'z bilimlarini shakllantirib, ularni masala yechishdagi usullarini asoslab bera oladigan bitta bo'lsa ham ekspert bo'lishi kerak.
Birinchi jadvalda masalaning taqqoslangan xususiyatlariga qarab ET larni qo'llashda qayta natija olish mumkinligi keltirilgan.
1-jadval
Qoilaniladi
|
Qo'llanilmaydi
|
aniq protsedura yoki algoritm yaratib bo'lmaydi, ammo yechimning evristik usullari mavjud
|
kuchli effektiv algoritmik usullar mavjuddir
|
masalani yecha oladigan ekspertlar bor
|
ekspertlar yo'q yoki juda kam
|
masala xarakteriga qarab, u diagnostika, interpretatsiya yoki prognozlash sohasiga tegishli
|
masala hisoblovchi xarakterga ega
|
foydalanish mumkin bo'lgan ma'lumotlar talqinlashtirilgan
|
aniq faktlar yoki protseduralar ma'lum
|
masalalar formal usullar yordamida yechiladi
|
masalalar protsedura usullari yoki induktiv holda yechiladi
|
bilimlar (o'zgarmas doimiy) statik
|
bilimlar dinamik vaqt o'tishi bilan o'zgaradi
|
ET larni quyidagi masalalarni yechishda qo'llash maqsadga muvofiq emas:
Oddiy matematik usul bilan, formal o'zgartirish va protsedura tahlili yordamida yechiladigan masalalarda;
Aniqlash masalalarida, chunki ular raqamli usullar yordamida yechiladi;
Yechimi haqida ma'lumot bo'lmagan masalalarda.
|
| |
-rasm - Tekshirdi;Ma’murov Xudoyberdi

|
Tekshirdi;Ma’murov Xudoyberdi
|
bet | 3/13 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 210,88 Kb. | | #240337 |
Bog'liq Bilimlar bazasi va ekspert tizimlar haqida Reja (1)2-rasm. Bilimlarni tasvirlash
Bilimlar bazasiga asoslangan ekspert tizimining ishlash sxemasi quyidagicha bo'ladi.
tahlil natijalari yoki qiymatlar tanlash;
kuzatish;
natija interpretatsiyasi;
yangi informatsiyalarni o'zlashtirish;
Mana shu jarayon, yetarli axborot yig'ilgunga qadar davom etadi.
Sxematik ko'rinishda quyidagicha ifodalaniladi.
3-rasm. ET ning ishlash sxemasi
Bilimlar bazasiga asoslanib, qurilgan ekspert tizimlarining eng asosiylari dialog ko'rinishda bo'lishi mumkin.
Bu tipdagi dasturlar ishga tushirilganda foydalanuvchi qisqacha «HA» yoki «YO'Q» javoblarini berish mumkin shu javoblarga asosan fakt va qoidalar asosida xulosa chiqariladi.
BILIMLARNI TASVIRLASH MODELLARI
Mahsuliy (produksion) qoidalarning modellari
Freymli modellar
Semantik modellar
MAHSULIY (PRODUKSION) QOIDALARINING MODELLARI
Deklarativ bilimlar — bu biror-bir tizimda o'zaro bog'langan dalillardir. haqiqatdan ham ro'y bergan biror hodisa, voqea-dalilga misol bo'la oladi.
Protsedurali bilimlar — dalillar ustida amallar bajarilsa, (algoritmlar, dasturlar, analitik o'zgarishlar, empirik qoidalar) va shu kabilarni amalga oshirish natijasida hosil bo'ladigan bilimlardir. Bilimlarning bunday bo'linishi shartli xususiyatga ega.
EHMning boshlang'ich uch avlodida protsedurali tasvirlash yagona, u ham masalalarni yechishda qo'llaniladi. Deklarativ bilimlar har doim tobe bilimlardir. Ekspert tizimlar sohasidagi tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, bilimlarni tasvirlash uchun qo'llaniladigan maxsus qoyidalar, semantik tarmoqlar va freymlar modellar ko'rinishida ishlatiladi. Shuning uchun, bu modellarni to'laroq ko'rib chiqamiz.
|
| |
Tibbiyot diagnostikasi - Tekshirdi;Ma’murov Xudoyberdi

|
Tekshirdi;Ma’murov Xudoyberdi
|
bet | 7/13 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 210,88 Kb. | | #240337 |
Bog'liq Bilimlar bazasi va ekspert tizimlar haqida Reja (1)Tibbiyot diagnostikasi
Diagnostik tizimlar organizm faoliyati buzilishi va ularni keltirib chiqarish sabablari orasidagi bog'liqlikni topish uchun xizmat qiladi. MYCIN tizimi eng ko'p tarqalgan tizim hisoblanadi (u davolanayotgan odam miningit yoki bakterial infeksiyalar yuqtiril-ganda) diagnostika va kuzatuv olib borish uchun qo'llaniladi. Uning birinchi g'oyasi 1970-yillar o'rtalarida Stendford Universi -tetida ishlab chiqilgan edi. Ayni vaqtda bu tizim mutaxassis vrach kabi diagnoz qo'yish imkoniyatiga ega. U shuningdek, kengay-tirilgan bilimlar bazasiga ega. Bu esa uni tibbiyot sohasida qo'llash imkoniyatini yaratadi.
Prognozlash
Prognozlash tizimlari ayni vaqtdagi holatga qarab kelib chiquvchi natija va hodisalarni oldindan aytib berish imkoniyatiga ega. «Uoll-strit egallash» DASTUR tizimi bozorning konyunktu-rasini tahlil qilib, algoritmlarning statistik usullari yordamida siz uchun kapital mablag'ingizda yuqori samara bilan foydalani-shingizni maslahat berishi mumkin. Ular bilimlarga asoslangan tizimlarga kirmaydi, chunki oddiy dasturlash protsedura va algoritm-lari qo'llanilgandir. Sizning mablag'ingizni bozor konyunkturasini o'rgangan holda aniq ko'paytiradigan ETlar hali yaratilmagan bo'lsa-da, ob-havoni oldindan aytib beruvchi hosildorlik va yo'lovchilarning sonini oldindan aniqlovchi ma'lumot tizimlari tobora keng qo'llanilmoqda. Hatto shaxsiy Komp’yuter ga oddiy tizimni o'rnatib, siz ob-havo ma'lumotini olishingiz mumkin.
Rejalashtirish
Rejalashtirish tizimlari ko'p o'zgaruvchilar ishlatiladigan masalalarda aniq bir maqsadga erishish uchun qo'llaniladi. Savdo-sotiq sohasida Damashqning «Informat» firmasi birinchilardan bo'lib, o'zining sotib oluvchilariga foydalanuvchining talablari va imkoniyatiga mos keluvchi Komp’yuter topish imkoniyatini 15 minutli konsultatsiya sifatida firma ofisining zaliga o'rnatilgan 13 ta ishlab turuvchi stansiyalar yordamida amalga oshirdilar. Bundan tashqari «Boeing» kompaniyasi ET larni kosmik stansiyalarni loyihalashtirish, vertolyotlar ta'miri va samolyot dvigatellarining ishdan chiqish sabablarini topishda qo'llamoqdalar. DEC firmasi tomonidan ishlab chiqilgan XCON ekspert tizimi foydalanuvchi talabiga mos kelgan holda VAX tipidagi Komp’yuter tizimlarining tuzilishini aniqlash yoki o'zgartirish uchun xizmat qiladi. Shuning-dek, DEC tomonidan yanada kuchliroq bo'lgan XKEL tizimi ishlab chiqilgan. U XCON tizimining bilimlar omborini o'z ichiga olgani holda foydalanuvchiga kerakli tuzilishdagi hisoblash tizimini tanlash imkonini beradi. XKEL XCON dan farq qilgani holda interaktiv bo'ladi.
|
| |
Tok manbai - O’t oldirish tizimining vazifasi va uning turlari Reja

Tok manbai – akkumulatorlar batareyasi va generator. Dvigatelni ishga tushirish jarayonida va generator ishlab chiqarayotgan kuchlanish nominal qiymatdan (12 V) kam bo’lganda, o’t oldirish tizimining tok manbayi vazifasini akkumulatorlar batareyasi, qolgan hollarda generator bajaradi.
2. O’t oldirish g’altagi. Utok manbaining past kuchlanishi (12-14V), o’t oldirish shamlarining elektrodlari orasidagi uchqunli razryad hosil qilish uchun zarur bo’lgan yuqori kuchlanish impulslariga (12000-24000V) aylantirib beradi. Dvigatel O't oldirish tizimi yuqori qiymati oqimlar ko'payish va yoqilg'i uchqun oldirish murojaat qilish, uni tarqatish uchun talab qilinadi. impuls yuqori kuchlanish va biron-bir davrida uchqunigacha qo'llaniladi tirsakli va mexanizmi yukini qaytish o'zgarishi hisobga. Bugungi kunda, transport vositalari, kontaktni nuqtasi aloqada va baqqollik tizimi bilan jihozlangan. Past voltli oqimlar hokimiyatining manbaidir, va generator va avtomashina batareya kelayotgan.
Odatda, bu kuchlanish qiymati o'n ikki yoki o'n to'rt sarma tengdir. Va zum takrorlash uchun uchqun Ignitor bir uchqun yigirma ming voltli ularni taqdim etish zarur. Bu omil hisobga olib, O't oldirish tizimi uning tuzilishi ikki xil davrlari mavjud. O't oldirish tizimi elektron quyidagi birliklari va komponentlarini iborat: batareya, halqa tramblera, qulflash qurilmasini o'z ichiga olgan vakuum va markazdan qochma turlari, aloqa sham, elektr simlar, kontaktni vaqtni nazorat qiladi.
Uzgich-taqsimlagich. Uzgich taqsimlagich bir o’qqa o’tkazilgan ikki mexanizm-uzgich va taqsimlagichdan iborat. Uzgich, zarur daqiqada past kuchlanish zanjirini uzish uchun xizmat qilsa, taqsimlagich-o’t oldirish g’altagida hosil bo’lgan yuqori kuchlanish impluslari, ishlash tartibiga mos ravishda o’t oldirish shamlariga yetkazish vazifasini bajaradi. Bundan tashqari, uzgich-taqsimlagichga o’t oldirishni ilgarilatish burchagini, dvigatelning ishlash sharoitiga mos ravishda o’zgartiruvchi asboblar-markazdan qochma va bakuum rostlagichlar, hamda okton-kollektor o’rnatilgan. Qurilma uchun yuqori dizayn quvvati past kuchlanishli tokini o'tkazish uchun , kontaktni lasan. Bu motor bo'lmasiga joylashgan, shuningdek, elementlar va kontaktni mexanizmini eng sifatida bo'ladi. quyidagicha asosiy yo'lidir ish o'zi: simlarning yuqori kuchlanishli elektr oqimlar emas, va o'rash magnit maydon haqida, bu nuqtada aylanadi. holda magnit maydon bevosita yuqori kuchlanish g'altakka oqimlari g'oyat quvontiradi allaqachon g'oyib, g'altakka uchun elektr ta'minotini to'xtatish. айлантириш джарайони о'н икки минг йигирма сарма бобинлер богичларида навбат фарк туфайли бо'лади. Bu uchqun aloqalarni o'rtasida uchqun hosil qilish uchun zarur bo'lgan eng yuqori kuchlanish bo'ladi.
4.
|
Ahmadjonov Muzaffarning Kiberxavfszilik asoslari fanidan mustaqil ishi

Ahmadjonov Muzaffarning Kiberxavfszilik asoslari fanidan mustaqil ishi
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
12.01.2024
Hajmi
0,55 Mb.
#135941
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ahmadjonov Muzaffarning Kiberxavfszilik asoslari fanidan mustaqil ishi
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Kodi
  
Kasbiy kompetensiyalari

Kodi
|
Kasbiy kompetensiyalari
|
Baholash indikatori
|
KK-4.1
|
“B” va “C” toifadagi avtomobillarni boshqarish
|
avtomobilni boshqarishga tayyorlash;
kundalik ko‘rikdan o‘tkazish ishlarini to‘g‘ri bajarish;
vaziyat (yo‘l sharoiti, ob-havo, tig‘iz payt)ni to‘g‘ri baholashni bilish;
avtomobilni yo‘riqnoma asosida qoidalarga to‘liq amal qilgan holda boshqarish.
|
KK-4.2
|
Harakat yo‘nalishida avtomobillarga servis xizmat ko‘rsatish
|
nosozliklarni aniqlash va diagnostika qilish usullarini bilish;
servis xizmat ko‘rsatish hamda ta’mirlashga tayyorlash;
servis xizmat ko‘rsatish hamda ta’mirlash jarayonlarini to‘g‘ri bajarish.
|
KK-4.3
|
Avtomobillarni ekspluatatsiya qilishda mayda nosozliklarni bartaraf etish
|
avtomobillarni ekspluatatsiya qilishda mayda nosozliklarni bartaraf etish usullarini bilish;
avtomobillarni ekspluatatsiya qilishda mayda nosozliklarni bartaraf etish ishlarini bajarish.
|
KK-4.4
|
Yo‘l harakati qoidalari va harakat xavfsizligiga rioya qilish
|
yo‘l harakati qoidalari va harakat xavfsizligi bo‘yicha qonun hujjatlarini bilish;
yo‘l chiziqlari va belgilari ko‘rinishi hamda vazifalarini to‘liq bilishi, ishora beruvchining harakatlarini tushuna olishi;
yo‘l harakati qoidalari va harakat xavfsizligini to‘liq bilishi;
birinchi tibbiy yordam berish ko‘nikmalariga ega bo‘lishi
|
KK-4.5
|
Belgilangan shakldagi hujjatlar bilan ishlash
|
yo‘l varaqalari va yuk xatlarini tayyorlash tartibi;
yo‘l varaqalari, yuk xatlarini to‘ldirish va ularning hisobotilarni yuritish.
|
KK-4.6
|
Yo‘l-transport hodisasi sodir bo‘lgan joyda jabrlanganlarga birinchi yordam ko‘rsatish
|
yo‘l-transport hodisasi sodir bo‘lgan joyda jabrlanganlarga birinchi yordam ko‘rsatish ishlarini bilish;
yo‘l-transport hodisasi sodir bo‘lgan joyda jabrlanganlarga birinchi yordam ko‘rsatish ishlarini bajarish.
|
KK-4.7.
|
Yengil va yuk avtomobillarda tashish ishlarni tashkil etish
|
avtomobillarda yuk va yo‘lovchi tashish qoidalarini bilish;
avtomobillarda yuk va yo‘lovchi tashish ishlarini to‘g‘ri bajarish.
|
-Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash kasbining ta’lim dasturini o‘zlashtirgan bitiruvchilarga qo‘yilgan talablarni baholash

|
-Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash kasbining ta’lim dasturini o‘zlashtirgan bitiruvchilarga qo‘yilgan talablarni baholash
|
bet | 20/26 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 74,47 Kb. | | #270662 |
Bog'liq МТ 30711402 Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash7. 30711402-Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash kasbining ta’lim dasturini o‘zlashtirgan bitiruvchilarga qo‘yilgan talablarni baholash.
7.1. 30711402-Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash kasbining malaka talabi MSKOning 3-darajasiga mos kadrlarni tayyorlash huquqi mavjud bo‘lgan ta’lim muassasalarida qo‘llash majburiy hisoblanadi.
7.2. 30711402-Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash kasbining ta’lim dasturini o‘zlashtirish uchun Professional ta’limi muassasalari tegishliligi bo‘yicha fan xonalari, laboratoriya xonalari va o‘quv amaliyot xonalari hamda poligonlar bilan ta’minlangan bo‘lishi kerak. Fanlarning amaliy mashg‘ulotlari va O‘quv amaliyotlari ishlab chiqarish korxonalar yoki boshqa ta’lim muassasalarida olib boriladigan Professional ta’limi muassasalarida amaliyot xonalari va poligonlar talab qilinmaydi.
7.3. 30711402-Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash kasbi bo‘yicha ta’lim dasturini o‘zlashtirgan bitiruvchilarni sifatini baholash quyidagi yo‘nalishlarda amalga oshiriladi:
-fan (modul)ni o‘zlashtirish darajasini baholash;
-kasbni o‘zlashtirish darajasini baholash.
7.4. Professional ta’lim o‘quvchilarining bilim saviyasi, ko‘nikma va malakalarini nazorat qilishning reyting tizimi to‘g‘risidagi nizom talablari asosida fanni o‘zlashtirishi baholanadi.
7.5. Professional ta’limi muassasalarida yakuniy davlat attestatsiyasini o‘tkazish tartibi to‘g‘risida Nizom talablari asosida kasbni o‘zlashtirish darajasi baholanadi va quyidagi kasbiy kompetensiyalarini baholash indikatorlaridan foydalanadi.
7.6.1. Avtomobil yurish qismlariga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash chilangari kvalifikatsiyasi bo‘yicha:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash kasbining ta’lim dasturini o‘zlashtirgan bitiruvchilarga qo‘yilgan talablarni baholash
|
O‘quv amaliyoti. Chilangarlik ishlari

O‘quv amaliyoti. Chilangarlik ishlari
|
chilangarlik ishi turlari, mehnat madaniyati, mahsulot sifati, texnika, elektr va yong‘in xavfsizligi, sanitariya-gigiyena qoidalari;
o‘lchash asoslari, chilangarlikdagi o‘lchash asboblari, o‘lchash qoidalari;
tekislikda va fazoviy rejalash qoidalari;
metallarni kesish va qirqish texnologiyasi;
metallarni to‘g‘rilash va egish texnologiyasi;
egovlash texnologiyasi;
parmalash texnologiyasi;
parchinlash texnologiyasi;
rezba kesish texnologiyasi;
chilangarlik asboblarini sozlash talablarini bajarish.
|
mahsulot sifati, texnika, elektr va yong‘in xavfsizligi, sanitariya-gigiyena qoidalariga rioya qilib ish joyini tashkil qilish;
chilangarlik ishlarida o‘lchash asboblaridan foydalanish;
qoidalar bo‘yicha tekislikda va fazoviy rejalash;
texnologiyaga rioya qilgan holda metallarni dastaki va mexanizatsiyalashgan asboblar bilan kesish va qirqish;
texnologiyaga rioya qilgan holda metallarni to‘g‘rilash va egish;
texnologiyaga rioya qilgan holda metallarni egovlash;
texnologiyaga rioya qilgan holda metallarni parmalash;
texnologiyaga rioya qilgan holda parchinlash;
texnologiyaga rioya qilgan holda rezba kesish;
chilangarlik asboblarini sozlash.
|
UK-1,
UK-2,
UK-4,
UK-7,
UK-9,
UK-10,
UK-11,
UK-12,
KK-1.1,
KK-1.3,
KK-2.1,
KK-2.2,
KK-2.3.
|
Bajardi: Joniboyev Diyorbek

Bajardi: Joniboyev Diyorbek
Download
3,94 Mb.
Sana
15.05.2024
Hajmi
3,94 Mb.
#234067
Bog'liq
diyor komp 1
MUHAMMAD
AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT
AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI
UNIVERSITETI
Bajardi:Joniboyev
Diyorbek
Tekshirdi:Qodirov
Azamat
Guruh:431-21
24 variant
Download
3,94 Mb.
Download
3,94 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Bajardi: Joniboyev Diyorbek
Download
3,94 Mb.
Avtomobillar uzatmalar qutisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash chilangari kvalifikatsiyasi bo‘yicha

Kodi
|
Kasbiy kompetensiyalar
|
Baholash indikator
|
КК-2.1.
|
Avtomobillarning mexanik va avtomatik uzatmalar qutisini tashxislash;
|
avtomobillarning mexanik va avtomatik uzatmalar qutisini tashxislash qoidalari;
avtomobillarning mexanik va avtomatik uzatmalar qutisini tashxislash ishlarini bajarish;
|
КК-2.2.
|
Avtomobillarning mexanik va avtomatik uzatmalar qutisini qismlarga ajratish-yig‘ish;
|
jihoz va asbob-uskunalarni to’g’ri tanlashni bilish;
jihoz, asbob-uskunalarni tanlash, ulardan foydalanib mexanik va avtomatik uzatmalar qutisini qismlarga ajratish-yig‘ish ishlarini bajarish;
|
КК-2.3.
|
Avtomobillarning mexanik va avtomatik uzatmalar qutisiga servis xizmat ko‘rsatish hamda ta’mirlash;
|
avtomobillarning mexanik va avtomatik uzatmalar qutisini nosozliklarini aniqlash hamda diagnostika qilish usullarini bilish;
avtomobillarning mexanik va avtomatik uzatmalar qutisi servis xizmat ko‘rsatish hamda ta’mirlashga tayyorlash hamda ta’mirlash jarayonlarini to‘g‘ri bajarish.
|
КК-2.4.
|
Transmissiya agregatlariga servis xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash;
|
transmissiya agregatlariga servis xizmat ko‘rsatish turlari;
transmissiya agregatlarini ajratish, yig’ish servis xizmat ko‘rsatish, hamda ta’mirlash ketma-ketligini bajarish;
|
КК-2.5.
|
Servis xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash hisobot hujjatlarini rasmiylashtirish.
|
servis xizmat ko‘rsatish xisobot hujjatlari bilan tanishish;
hisobot hujjatlari va ta’mirlash bo‘yicha defekt varaqalarini rasmiylashtirish.
|
KK-2.6.
|
Ish jarayonida mehnatni muhofaza qilish va xavfsizlikni ta’minlash.
|
ish jarayonida mehnatni muhofaza qilish xavfsizlikni ta’minlash usullari;
ish jarayonida mehnatni muhofaza qilish xavfsizlikni ta’minlash usullariga rioya.
|
Davlat attestatsiyasi

Davlat attestatsiyasi
МТ 30711402 Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash
6. 30711402-Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash kasbining o‘quv yuklamasi. 6.1. 30711402-Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash kasbining o‘quv muddati 2 yil, o‘quv davri 80 haftani tashkil etadi. 6.2. 30711402-Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash kasbining namunaviy hamda ishchi o‘quv rejasini ishlab chiqishda bloklar, fan (modul)lar nomini saqlagan holda ajratilgan vaqtni quyidagi jadvalda ko‘rsatilgan chegarada kamaytirish, ko‘paytirish imkoniyati beriladi. 6.3. Fan bloklariga ajratilgan chegara (foizda).
Davlat attestatsiyasiga 1 hafta ajratiladi. O‘quv yilida ta’til vaqtining umumiy hajmi 10-14 hafta etib belgilanadi. Download 74,47 Kb.
|
Tayanch so‘zlar - Pedagogik innovatsiyalar

Tayanch so‘zlar:
Professional ta’lim, kasb, mutaxassislik, kvalifikatsiya, ta’lim dasturi, ta’lim standarti, malaka talabi, o‘quv reja, kompetensiya, umumiy kompetensiya, kasbiy kompetensiya, bilim, ko‘nikma kasbiy faoliyat obyekti, kasbiy faoliyat turi, kasbiy faoliyat sohasi, o‘quv fani, kasbiy fanlar, umumkasbiy fanlar, maxsus fanlar, amaliyotlar, o‘quv amaliyoti, ishlab chiqarish amaliyoti, diplom oldi amaliyoti, mustaqil ta’lim.
Avtomobil shassi, yurish qismlari, osmalar, amartizatorlar, rama, kuzov, kabina, g‘ildirak, shina, kamera detallar, uzellar, chilangarlik, konstruksiyalar, o‘lchash asboblar texnik xizmat ko‘rsatish, ta’mirlash, metallar.
ISHLAB CHIQILDI:
Pedagogik innovatsiyalar, professional ta’lim
boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta
tayyorlash va ularning malakasini oshirish
instituti direktori
______________ Z.Xudayberdiyev
2023 yil «___»__________________
M.O‘.
|
Shayxontohur tuman kasb-hunar
maktabi direktori
_________G.Yusupova
2023 yil «___»____________
M.O‘.
|
KELISHILDI:
|
O‘zbekiston Respublikasi
Transport Vaziri o‘rinbosari
____________ A.Mo‘minov
2023 yil «___»___________
M.O‘.
Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi
Professional ta’limni o‘quv-me’yoriy va metodik muvofiqlashtirish boshqarmasi boshlig‘i
__________ O‘.Alijonov
2023 yil«___»_____________
М.O‘.
|
30711402 - Avtomobil shassisiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash kasbining malaka talabi hamda o‘quv rejani ishlab chiqqan ishchi guruh a’zolari
|
bo‘yicha - Pedagogik innovatsiyalar

Kodi
|
Kasbiy kompetensiyalari
|
Baholash indikatori
|
KK-3.1
|
“B” toifadagi avtomobillarni boshqarish
|
avtomobilni boshqarishga tayyorlash;
kundalik ko‘rikdan o‘tkazish ishlarini to‘g‘ri bajarish;
vaziyat (yo‘l sharoiti, ob-havo, tig‘iz payt)ni to‘g‘ri baholashni bilish;
avtomobilni yo‘riqnoma asosida qoidalarga to‘liq amal qilgan holda boshqarish.
|
KK-3.2
|
Harakat yo‘nalishida avtomobillarga servis xizmat ko‘rsatish
|
nosozliklarni aniqlash va diagnostika qilish usullarini bilish;
servis xizmat ko‘rsatish hamda ta’mirlashga tayyorlash;
servis xizmat ko‘rsatish hamda ta’mirlash jarayonlarini to‘g‘ri bajarish.
|
KK-3.3
|
Avtomobillarni ekspluatatsiya qilishda mayda nosozliklarni bartaraf etish
|
avtomobillarni ekspluatatsiya qilishda mayda nosozliklarni bartaraf etish usullarini bilish;
avtomobillarni ekspluatatsiya qilishda mayda nosozliklarni bartaraf etish ishlarini bajarish.
|
KK-3.4
|
Yo‘l harakati qoidalari va harakat xavfsizligiga rioya qilish
|
yo‘l harakati qoidalari va harakat xavfsizligi bo‘yicha qonun hujjatlarini bilish;
yo‘l chiziqlari va belgilari ko‘rinishi hamda vazifalarini to‘liq bilishi, ishora beruvchining harakatlarini tushuna olishi;
yo‘l harakati qoidalari va xarakat xavfsizligini to‘liq bilishi;
birinchi tibbiy yordam berish ko‘nikmalariga ega bo‘lishi
|
KK-3.5
|
Belgilangan shakldagi hujjatlar bilan ishlash
|
yo‘l varaqalari va yuk xatlarini tayyorlash tartibi;
yo‘l varaqalari, yuk xatlarini to‘ldirish va ularning hisobotlarini yuritish.
|
KK-3.6
|
Yo‘l-transport hodisasi sodir bo‘lgan joyda jabrlanganlarga birinchi yordam ko‘rsatish
|
yo‘l-transport hodisasi sodir bo‘lgan joyda jabrlanganlarga birinchi yordam ko‘rsatish ishlarini bilish;
yo‘l-transport hodisasi sodir bo‘lgan joyda jabrlanganlarga birinchi yordam ko‘rsatish ishlarini bajarish.
|
Kurs ishini yozish va himoya qilish jarayoni quyidagi bosqich-lardan iborat

|
Kurs ishini yozish va himoya qilish jarayoni quyidagi bosqich-lardan iborat
|
bet | 1/2 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 15,66 Kb. | | #156511 |
Bog'liq Kurs ishini yozisga tavsiya
Kurs ishini yozish va himoya qilish jarayoni quyidagi bosqich-lardan iborat:
1. Mavzu tanlash.
2. Foydalanish uchun zarur bo‘lgan adabiyotlarni izlab topish va ularning ro‘yxatini tuzish.
3. Kerakli hujjatlar asosida ma’lumotlarni tayyorlash va yig‘ish.
4. Kurs ishi rejasini tuzish.
5. Rejaga mos bo‘lgan savollarni batafsil o‘rganish ma’lumot-larni tahlil qilish.
6. Olgan bilim va ko‘nikmalarini o‘rganish va tahlil natija-sida batafsil, mantiqan to‘g‘ri bayon qilish.
7. Kurs ishida keltirlgan ma’lumotlarni keng va tushunarli tahlil qilish.
8. Ilmiy rahbar tomonidan ko‘rsatilgan kamchiliklarni barta-raf etish va takliflarni e’tiborga olish.
9. Kurs ishini to‘g‘ri rasmiylashtirish.
10. Kurs ishini himoya qilish.
Mavzu tanlash
Kurs ishi yozishdagi asosiy masalalardan biri, talabalar tomonidan uning mavzusini to‘g‘ri tanlashdir. Hamma fanlarda bo‘lganidek “Differensial tenglamalar va matematik fizika tenglamalari” fanidan ëziladigan kurs ishi mavzusi ham talabalar tomonidan mavzular ro‘yxatidan tanlanadi (1-ilovaga qarang).
Talabalarning tanlagan mavzulari bir xil bo‘lib qolmasligi lozim.
Har bir talaba bitta mavzu tanlash huquqiga ega. Mavzu tanlangandan so‘ng, kurs ishi ëzish masalasida albatta ilmiy rahbar bilan maslahatlashib olish kerak.
Kurs ishini yozish tartibi
Kurs ishining umumiy hajmi qo‘l yozmada 25-30 varaqdan kam bo‘lmasligi kerak. Ilovalar ko‘rsatilgan hajmga kirmaydi. Titul varag‘i belgilangan shakl bo‘yicha rasmiylashtiriladi (3-ilovaga qarang).
Masalan, talaba “Bir jinsli bo‘lmagan tenglama uchun Dalamber formulasi” mavzusida kurs ishi tanladi.
Talaba mavzu bo‘yicha reja tuzish uchun avvalo unga mos adabiyotlarni o‘rganishi kerak. Misol uchun, ushbu mavzu bo‘yicha quyidagicha reja tuzilishi mumkin (4-ilovaga qarang).
Tuzilgan reja bo‘yicha kurs ishini yozish tartibi tushuntirib beriladi. Kirish qismi – kurs ishining boshlang‘ich qismi bo‘lib, ishning asosiy ma’nosini bayon qiladi.
Kirish qismdan so‘ng, asosiy qism keladi, ya’ni u bir nechta savollardan iborat bo‘lib, bunda asosan ushbu mavzuni asosiy mohiyati to‘liq va batafsil ochib beriladi.
|
| |
BMI ning tuzilishi va hajmi - Rasulova zilola durdimurotovna o‘quv jarayonini takomillashtirishda pedagogik tizim...

|
Rasulova zilola durdimurotovna o‘quv jarayonini takomillashtirishda pedagogik tizim mazmun va mohiyati
|
bet | 5/37 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,09 Mb. | | #263494 |
Bog'liq Buxoro davlat universitetiBMI ning tuzilishi va hajmi: bitiruv malakaviy ishi kirish, 2 bob, paragraf, umumiy xulosalar, foydalanilgan adabiyotlar ro’yxatidan iborat bo’lib, ta rasm, ta jadvalni o’z ichiga olgan va hajmi 59 sahifani tashkil etadi.
I. BOB. O’QUV JARAYONINI TASHKIL ETISHNING NAZARIY ASOSLARI
1.1. Pedagogik texnologiyalarning ta’lim-tarbiya tizimidagi o’rni
Ta’lim texnologiyasi nazariyasining umumiy asoslari mohiyati xususida so’z yuritish uchun “ta’lim texnologiyasi” tushunchasining tub ma’nosini anglash talab etiladi. “Texnologiya” yunoncha so‘z bo‘lib, “techne”- mahorat san’at hamda “logos” - tushuncha ta’limot so‘zlarining birlashmasidan hosil bo‘lgan. “Ta’lim texnologiyasi” tushunchasi esa lug‘aviy jihatdan (inglizcha “an edicational technology”) ta’lim (o‘qitish) jarayonini yuksak mahorat san’at darajasida tashkil etish borasida ma’lumotlar beruvchi fan (yoki ta’limot) ma’nosini anglatadi.
SHuni alohida ta’kidlash kerakki shu kungacha pedagogik texnologiya nazariyasi o‘tgan asrning ikkinchi yarmidan buyon rivojlanib, ishlatilib kelsada uni ma’nosini izohlash borasida yagona fikr mavjud emas. Xususan rus pedagogi V.P.Bespalko ham pedagogik texnologiyani “amaliyotga tadbiq qilinadigan muayyan pedagogik tizim loyihasi” deb ta’riflaydi.
Yana bir pedagog N.F.Talzina esa pedagogik texnologiyaning “fan va amaliyot oralig‘ida muayyan tamoyillarni olg‘a suruvchi metodlar ishlab chiqaruvchi ularni izchil qo‘llash kabi masalalarni hal etishga yo‘naltirilgan mustaqil fan ” bo‘lishi lozimligini qayd etadi.
O‘zbekistonlik pedagog N.Saidaxmedov pedagogik texnologiyani shunday ta’riflaydi:-“Pedagogik texnologiya, bu o‘qituvchi mahoratiga bog‘liq bo‘lmagan holda pedagogik muvaffaqiyatlarni kafolatlay oladigan o‘quvchi shaxsni shakllantirish jarayonini ifodalash loyihasidir”.
Keltirilganlarning uyushmasi sifatida Yunesko quyidagi ta’rifini beradi: “Pedagogik texnologiya” – ta’lim shakllarini, optimallashtirish vazifalarini o‘z oldiga qo‘ygan texnik va inson imkoniyatlarini va ularning o‘zaro bog‘liqliklarini hisobga olgan holda o‘qitish va bilimlarni o‘zlashtirish jarayonini yaratish, qo‘llash va aniqlashlarning tizimiy usullaridir”.
“Ta’lim texnologiyasi” tushunchasi “ta’lim metodikasi” tushunchasiga nisbatan kengdir.
Ta’lim metodi - o‘quv jarayonining namunaviy vazifalarini echishga yo‘naltirilgan o‘qituvchi va o‘quvchilarning birgalikdagi faoliyati usuli bo‘lsa, ta’lim metodikasi esa muayyan o‘quv predmetini o‘qitishning ilmiy asoslangan metod qoida va usullar tizimini tavsiflaydi.
|
| |
Ii. Olimpiadaning maqsad va vazifalari

|
Ii. Olimpiadaning maqsad va vazifalari
|
Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 27 Kb. | | #150712 |
Bog'liq олимлар фкр
II. Olimpiadaning maqsad va vazifalari
4. Olimpiadaning maqsadi: - mutaxassislik va umumkasbiy fanlari bo‘yicha iqtidorli, qobiliyatli va iste’dodli talabalarni aniqlash, ulardagi ijodiy qobiliyatlarning ro‘yobga chiqishiga ko‘maklashish va qo‘llab-quvvatlash.
5. Olimpiadaning asosiy vazifasi sifatida quyidagilar belgilangan:
- Oliy ta’lim muassasalari (keyingi o‘rinlarda «OTM»)da iqtidorli talabalar bilan ishlashni takomillashtirish va rivojlantirish;
- OTMdagi o‘quv-tarbiya jarayonining zamonaviy talablar darajasiga ko‘tarilishini ta’minlash, fan o‘qituvchilarining pedagogik mahoratini oshirish, qobiliyatli va iste’dodli talabalarni aniqlash va tarbiyalashga qaratilgan ijodiy izlanishlari hamda mehnatini rag‘batlantirish;
- talabalar uchun o‘quv mashg‘ulotlarini tashkillashtirishda zamonaviy axborot-kommunikatsiya va pedagogik texnologiyalar hamda interfaol usullarining tatbiq etilishini takomillashtirish, ularning ijodiyotini (ijodiy ishlarini) rivojlantirish;
- Olimpiadaning g‘oliblari orasidan xalqaro Fan olimpiadalarida mamlakatimiz sharafini himoya qilish uchun Respublika terma jamoasiga nomzodlar tarkibini shakllantirish.
|
| |
Bitiruv malakaviy ish maqsadi - Rasulova zilola durdimurotovna o‘quv jarayonini takomillashtirishda pedagogik tizim...

|
Rasulova zilola durdimurotovna o‘quv jarayonini takomillashtirishda pedagogik tizim mazmun va mohiyati
|
bet | 4/37 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,09 Mb. | | #263494 |
Bog'liq Buxoro davlat universitetiBitiruv malakaviy ish maqsadi: muammoli ta’lim texnologiyalarini qo’llash orqali pedagogik tizim asosida mehnat ta’limi darslarini o’qitish metodikasini ishlab chiqish.
Bitiruv malakaviy ishning vazifalari: mehnat ta’limi fani ta’lim-tarbiya jarayonlarini pedagogik texnologiyalar asosida tashkil etish, mustaqil fikrlovchi shaxsni tarbiyalash, o’qitish jarayonini qat’iyan ilmiy asoslangan pedagogik tizimga aylantirish.
Tadqiqot usuli va usuliyoti: tadqiqot mavzusiga doir bo’lgan ilmiy-metodik adabiyotlarni o’rganish va tahlil qilish, ilg’or pedagogik tajribalarni o’rganish va umumlashtirish, umumiy o’rta ta’lim maktablarida mehnat ta’limi darslarini tashkil qilinishini kuzatish, maktab me’yoriy hujjatlari va yetakchi o’qituvchilarning tajribalarini o’rganish.
Olingan asosiy natijalar: umumiy o’rta ta’lim maktablarida mehnat ta’limi fani o’quv jarayonini pedagogik tizim asosida tashkil etish metodikasi ishlab chiqildi.
Tadqiqotning ilmiy yangiliklari:
- umumiy o’rta ta’lim maktablarida mehnat ta’limini o’qitish holati aniqlandi; - mehnat ta’limi o’quv jarayonini pedagogik tizim asosida tashkil etish mazmun-mohiyati o’rganildi;
- mehnat ta’limi darslarida pedagogik texnologiyalardan foydalanish metodikasi ishlab chiqildi;
- muammoli o’qitish texnologiyalaridan foydalanib o’quvchilarning mustaqil fikrlash qobiliyatlari shakllantirildi.
Tadqiqot natijalarining ilmiy va amaliy ahamiyati: umumiy o’rta ta’lim maktablarida o’quvchilarni mustaqil fikrlashga o’rgatishda o’quv jarayonlarining takomillashtirilganligi, “pedagogik tizim” tushunchasi, mohiyati hamda ta’lim samaradorligini oshirishning mazmun, shakl, metod va vositalari aniqlandi.
Tadbiq etish darajasi va iqtisodiy samaradorligi: tadqiqot davomida ishlab chiqilgan metodikadan umumiy o;rta ta’lim maktablari “Mehnat ta;limi” darslarida qo’llanishi natijasida samaradorlikka erishish mumkin.
Xulosa va takliflar: tadqiqot davomida ishlab chiqilgan metodikadan umumiy o’rta ta’lim maktablari “Mehnat ta’limi” darslarida foydalanish tavsiya etiladi.
|
| |
Bitiruv malakaviy ishning o’rganilganlik darajasi

|
Bitiruv malakaviy ishning o’rganilganlik darajasi
|
bet | 3/37 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,09 Mb. | | #263494 |
Bog'liq Buxoro davlat universitetiBitiruv malakaviy ishning o’rganilganlik darajasi: Islom Karimovning ”Barkamol avlod - O‘zbekiston taraqqiyotining poydevori” adabiyotida O‘zbekiston Respublikasi “Ta’lim to‘g‘risida”gi qonuni va “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi” to‘liq o‘z aksini topgan bo’lib, kadrlar tayyorlashning milliy modeli batafsil bayon etilgan. Ta’limda pedagogik texnologiyalarning asosiy maqsadi esa o’qitish tizimida o’quvchini dars jarayonining markaziga olib chiqish, o’quvchilarni o’quv materiallarini shunchaki yod olishlaridan, avtomatik tarzda takrorlashlaridan uzoqlashtirib, mustaqil va ijodiy faoliyatini rivojlantirish, darsning faol ishtirokchisiga aylantirishdir. Chunki ta’lim va barkamol shaxs tarbiyasi bir-biri bilan uzviy bog’liq jarayondir. Shu o’rinda O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimovning “Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch” asarida quyidagi fikrlarini keltirish joiz: Shuni unutmasligimiz kerakki kelajagimiz poydevori bilim dargohlarida yaratiladi, boshqacha aytganda, xalqimizning ertangi kuni qanday bo’lishi farzandlarimizning bugun qanday ta’lim va tarbiya olishiga bog’liq. Ushbu kitobda Prezidentimiz odamzod uchun hamma zamonlarda ham eng buyuk boylik bo‘lib kelgan ma’naviyatning ma’no mazmuni uning inson va jamiyat hayotidagi o‘rni va ahamiyati, bu murakkab va serqirra tushunchaning nazariy va amaliy tomonlari har tomonlama keng qamrovli fikr va xulosalar orqali taxlil etiladi. Ayni paytda istiqlol yillarida yurtimizda milliy ma’naviyatimizni tiklash, uni zamon talablari asosida rivojlanishi bo‘yicha amalga oshirilayotgan ulkan ishlar, bu borada oldimizda turgan maqsad va vazifalar haqida atroflicha fikr yuritilgan.
O’.Q.Tolipovning “Ta’lim texnologiyalarining tadbiqiy asoslari” adabiyotida pedagogik texnologiyalarning muayyan loyiha asosida tashkil etilganligi, aniq maqsadga yo’naltirilgan hamda ushbu maqsadning natijalanishini kafolatlovchi pedagogik faoliyat jarayonining mazmuni yoritilgan.
Ish ob’yekti: Umumta’lim maktablarida mehnat ta’limi fanini pedagogik tizim asosida tashkil etish jarayoni.
Ish predmeti: Muammoli o’qitish texnologiyalarini qo’llash orqali o’quvchilarni zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida o’qitish mazmuni, metodlari, shakllari va vositalari.
|
| |
Kasbiy kompetensiyalar - Pedagogik innovatsiyalar

Kasbiy kompetensiyalar
|
Baholash indikator
|
KK-1.1
|
Avtomobil yurish qismini agregatlarini tashxislash
|
yurish qismlarini tashxislash usullari;
avtomobil yurish qismlari bo‘laklarga ajratish ketma-ketligini bajarish;
tashxislash asboblari va moslamalardan to‘g‘ri foydalanish.
|
KK-1.2
|
Texnologik hujjatlar asosida avtomobil yurish qismlariga texnik xizmat ko‘rsatish va rostlash ishlarini bajarish
|
texnik xizmat ko‘rsatish hamda ta’mirlashga tayyorlash;
texnik xizmat ko‘rsatish turlari va ularni o‘tkazish muddatlarini bilish;
yurish qismiga texnik xizmat ko‘rsatish hamda rostlash ishlarini bajarish.
|
KK-1.3
|
Avtomobil yurish qismlari agregatlarini yechish, nosozliklarini bartaraf etish va yig‘ish.
|
avtomobil yurish qismiga joriy ta’mirlash ketma-ketligiga amal qilishi;
jihoz, asbob uskunalarni tanlash va ulardan to‘g‘ri foydalanishni bilish;
|
KK-1.4
|
Texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash hisobot hujjatlarini rasmiylashtirish.
|
texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash hisobot hujjatlarini rasmiylashtirishni bilish;
texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash hisobot hujjatlarini rasmiylashtirish ishlarini bajarish.
|
KK-1.5
|
Ish jarayonida mehnatni muhofaza qilish va xavfsizlikni ta’minlash.
|
ish jarayonida mehnatni muhofaza qilish va xavfsizlikni ta’minlash usullari;
ish jarayonida mehnatni muhofaza qilish va xavfsizlikni ta’minlash usullariga rioya qilish.
|