nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Loyihalash ob`ektlarining tasnifi

|
Loyihalash ob`ektlarining tasnifiBog'liq LJAA fani ma\'ruzalar12.3 Loyihalash ob`ektlarining tasnifi.
Loyihalashga blokli – ierarxik yondashuvdan kelib chiqib loyihalash ob`ektlari
sistemalar va elementlarga bo`linadi.
YUqorida keltirilgan misollarga muvofiq ob`ektlar yana mahsulot va jarayonlarga
bo`linadi.
Loyihalanayotgan jarayonlar o`rtasida hisoblash va texnologik jarayonlar
muhim o`rin tutadi. Masalan, eXM matematik ta`minotini qayta ishlash masalasi
hisoblash jarayonlarini loyihalash masalasiga tegishli.
Ob`ektlarning bo`linishi qurilgan belgilardan tashqari boshqalariga ham ega.
Masalan, sistemalar va ularning elementlari qurilma va ishlarning fizik asoslariga
ko`ra mexanik, gidravlik, pnevmatik, elektrik, radio elektron va boshqalarga
bo`linadi.
Ko`pgina sistemalarni ishlashini qaysidir biror ilmiy – texnik tartiblar
atamalarida to`la tavsiflab bo`lmaydi, ularda turli fizik tabiatli jarayonlar muhim rol‘
o`ynaydi. Bu sistemalarini turli jinsli fizik elementli sistemalar deb ataymiz Bunday
sistemalar bo`lib elektro dvigatellar, optik – elektr qurilmalar, issiqlik almashish
apparatlari va boshqalar xizmat qilishi mumkin. SHu kabi sistemalarni tahlil qilishda
aloxida sistemachalarga ajratish mumkin., masalan, mexanik, elektrik, issiqlik va x.k.
Radio elektorn apparaturalardp asosiy sistemacha informatsiyani qayta ishlovchi,
insonning ishlashi uchun foydali, aynan elektr jarayonlar yordamida ishlangan elektr
sistemacha hisoblanadi. SHuni esdan chikarmaslik kerakki, radio elektr qurilmalari
elementlaridagi elektr jarayonlar asosiy elektr jarayonlar oqimiga ta`sir etishi
mumkin bo`lgan issiqlik jarayonlarini keltirib chiqaradi, chunki izlanishlar nafaqat
elektrik, balki issiqlik sistemalari uchun ham zarur.
Bir sistemadagi turli sistemachalarni avtonom tahlil qilish bir xil holatlar katoriga
kirishi mumkin, biroq turli tabiatli jarayonlarning o`zaro bog‘liq holda yuzaga
kelishini hisobga olish talab qilinadi. Radio elektron qurilmaning elektr
sistemachasining ichki parametrlari odatda haroratga bog‘liq va bu haroratning o`zi
elementlardagi kuvvatning yo`qolishi va kuchlanishi, toklarning mikdoriga ta`sir
qiladi.
Uz navbatida kuvvatning yo`qolishi konstruktiv elementlarning haroratiga ta`sir
qiladi.
Ko`pgina sistemalarni bita bosh sistemachaga ajratish mumkin emas (gidro
uzatkichlar, gidravliklarda va mexanik sistemachalarda teng o`lchamlilari asosiy
hisoblanadi). Xavoni kondintsiyalovchi sistemalardagi issiqlik va pnevmatik
sistemachalar haqida ham, raketa va snaryadlardagi mexanik, pnevmatik va ximik
sistemachalar haqida ham shunday deyish mumkin.
|
| |
Uzluksiz 
va - O oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ‘zbekiston respublikasi termiz muhandislik-texnologiya instituti

O oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ‘zbekiston respublikasi termiz muhandislik-texnologiya instituti
LJAA fani ma\'ruzalar
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ‘zbekiston respublikasi termiz muhandislik-texnologiya instituti
|
Kiyimga burmalar bilan ishlov berishda nimalarga e’tibor berish lozim

|
Kiyimga burmalar bilan ishlov berishda nimalarga e’tibor berish lozim
|
bet | 5/5 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 13,97 Kb. | | #147179 |
Bog'liq Ayollar milliy ko`ylagini murakkab fasonda modellashtirish va ma-www.fayllar.orgKiyimga burmalar bilan ishlov berishda nimalarga e’tibor berish lozim
Birinchi navbatda kiyim egasini yoshiga, chunki katta yoshli kishilarga aksariyat hollarda burmali kiyimlarni havola etmaymiz. Chunki katta yoshli kishilarga burmali kiyimlar ularni bachkana qilib ko`rsatadi. Ularni yoshida burmasiz, burmali bo`lgan holda ham sezilarsiz bo`lishi lozim.
8-rasm. Burma va tasma bilan bezatilgan milliy ko`ylak namunalari.
Ayollar milliy ko`ylaklariga turli applikatsiyalar bilan ishlov berish yo`llari
Hozirda bozorlarimizda kashta choklarga moslab ishlab chiqarilgan yopishtiriladigan, tikiladigan, yelim bilan yopishtiriladigan applikatsiyalarni ko`plab uchratish mumkin. Bu applikatsiyalardan ham to`gri foydalanilmasa kiyim sifatiga salbiy ta’sir ko`rsatishi mumkin. Bilamizki, kashta tikish murakkab jarayon bo`lib, hamma tikuvchilar ham uni uddalay olmaydir. Shuning uchun, ko`pincha tayyor kashtali applikatsiyalardan foydalanadilar. Applikatsiyalar kiyimga chiroyli ko`rinish berish bilan birga ayrim kamchiliklarni yopishi, ayrim choklarni ko`rsatmasligi, kiyimga bezak berishi maqsadida ishlatiladi. Applikatsiyalarni tanlashda nimalarga e’tibor berish lozim?
- Birinchidan, gazlama rangi va gullarini e’tiborga olish lozim;
Ikkinchidan, gazlama xususiyatiga mos tushishi kerak;
Uchinchidan, gazlama narxiga, tashqi bezaklariga mos bo`lishi kerak;
To`rtinchidan, kiyim egasini tashqi ko`rinishi, yoshi va kiyimni kiyish joyiga qarab tanlash kerak.
http://fayllar.org
|
| |
Ramalar - O oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ‘zbekiston respublikasi termiz muhandislik-texnologiya instituti

Ramalar.
Stoykadagi rama raz`emsiz echib qo`yiladigan bloklarni o`rnatish va
kommutatsiya qilish uchun xizmat qiladi. Ramani konstruktsiyasining asosi
yo`naltiruvchi karkas bo`ladi. Karkas narmallashtirilgan profilni kavsharlash usuli
orqali yasaladi, kavsharlash karkasga yuqori mahkamlikni beradi.
1.27, 1.28, 1.29 – rasmlarda SIMATIC S5 – 115U kontollerining konstruktsiyalari
keltirilgan.
1.15-расм. Алмаштирадиган типли элемент. 1- юза панел; 2-
тушмайдиган щит; 3- печатли плата; 4- микросхема; 5- ажратувчи
конденсатор; 6- электрик улагич.
a б в г д
1.17-rasm. Birinchi satxni modulini kommutatsiyasi. a – almashtiradigan tipik
elementlarini (ATE) to`g‘ri bo`laklash; b–ATE vositali bo`laklash; v,g,d –
paykalangan ulagich bilan kommutatsiya; 1- pechatli plata; 2- vilkali pechatli
ulagich; 4- rezetka; 5- sim; qisuvchi planka;7- o`tuvchi shtircha; 8- o`tuvchi kolodka.
1.18-rasm. Karkassiz stol asbobi.1- yuza panel; 2- asos; 3- ventilyator; 4- kronshteyn;
5- orqa panel; 6- qopqoq; 7- vint;
1.19-расм. Бирлаштирувчи (она) плата. 1- микросхема; 2-
бирлаштирувчи плата; 3- жавобли электрик улагич.
1.20-расм. Стеллаж конструкцияли монтажли панелларни жойлашиши:
1- каркас; 2- юза панел; 3- монтаж панели; 4- улагич; 5- АТЭ.
1.21-расм. АТЭ печатли йўналтирувчи. 1-печатли плата.
1.22-расм. Металли йўналтиргичлар. 1-йўналтирувчи; 2-ялпоқ пружина;
3-пона.
1.24-расм. Китоб конструкцияли блокларни очиш ўқи; 1-
йиғмадага плата; 2-комуникацияли печатли плата; 3-блокнинг
ташувчи конструкцияси; 4-шарнирли узел.
1.23-расм. Этажирли конструкцияли блокларда қурувчи панелларни
жойлашиши; а ) вертикалли; б ) горизонталли; 1-тикловчи панел; 2-
тортувчи винт; 3-плата; 4-кожух.
1.25-расм. Шкафли стойкани каркаси; 1-қопқоқ; 2-какасни юқориги асоси; 3-
ѐни; 4-щит; 5-щитни қаттиқлик эпиненти; 6-кронштейн; 7-эшикни осгич; 8-
каркасни пастки асоси; 9-ушлагич; 10-эшик.
1.26-расм. Шкафли стойкаларни компановкали принциплари; 1-каркас; 2-
рама; 3-разъемсиз блок; 4,9,10-разъемли тикловчи блоклар; 5-АТЭ; 6-
микросхема; 7-йиғмадаги печатли плата; 8-улагич.
1.27- расм. S5-115U контроллерини орқа томонининг конструкцияси.
1.28- расм. S5-115U контроллерини модулларини ташувчи ўлчамлари.
1.29- rasm. S5-115U kontrollerini shkafga joylashishi va uning o`lchamlari.
|
Avtomatlashtirilgan sistemalarni, qurilmalarni, bloklarni ichki

Bilamizki shaxsiy komp‘yuterlar,mikro eXM kontrollerlar, funktsional bloklar
modulli ko`rinishda tuzilgan bo`lib ularning kirish va chiqishlari yagona talab
buyicha tuzilgan, ya`ni ularning
kirish/ chiqishlari past qarshilikli, yuqori qarshilikli, xamda yuqori impendansli
xolatlarni olish imkoniyatiga ega. Bu elektron bloklar bir-biri bilan yagona
ma`lumotalr shinasi (magistrali) orqali bog‘lanishadi.
SHuning uchun xam ona platalar va boshka modullarni bir-biri bilan boglash uchun
slotlar, shinalar o`rnatilgan.
Har
xil
vazifalarni
bajaruvchi
modullarga
kerakli
mikrosxemalar,
mikroprotsessorlar, tranzistorlar joylashtirilgan bo`lib, bu funktsional elementlar
murakkabligiga va qanday darajada integratsiyalangan mikrosxemaga (kichik, o`rta,
katta va juda katta darajada integratsiyalangan) bog‘liq xolda, mikrosxemalar
o`rnatiladigan maxsus podstavkaga (kolodkalarga) olinadigan (almashtiriladigan)
qilib yoki shundayligicha plataga o`rnatiladi. Tez-tez ishdan chiqish xavfi bor xamda
programmalashtiriladigan mikrosxemalar, odatda, maxsus podstavkalarga o`rnatiladi,
lekin ularni oyoqchalarini kolodkalarni bargchalari (lepistoklari) bilan doimo yaxshi
kontaktda bo`lishga kafolat yo`q. SHuning uchun xam modullarni ishlash
ishonchligini oshirish va unga etarli kafolat berish uchun mikrosxemalarni chiqishlari
platalarga payvand qilinadi.
Agarda, bunday sharoitda shu platada (modulda) nosozlik chiksa,bu nosozlik katta
mikrosxemaga bog‘lik bo`lsa, u xolda uning o`rniga yangi ishchi modul qo`yib nosoz
modul maxsuslangan laboratoriyada ta`mirlanadi.
Bulardan tashqari avtomatlashtirilgan qurilmalarni bloklarida ma`lumotlar
almashinuvidan tashqari, ular kuchlanish ta`minotlariga ulanishlari kerak.
SHu kunlarda deyarli, xamma mikroprotsesorlar, kontrollerlar va boshqa
elementlar standart bo`lgan stabillashgan ta`minot blokining kuchlanishlaridan
ishlaydi. Bu kuchlanishlar ta`minot blokining chiqishidan standart ko`rinishdagi
raz`yomlar, adapterlar orqali diskovodlarga, sistemali platalarga, xotira qurilmalariga
xamda tashqi periferiya yoki qo`shimcha qurilmalariga beriladi. Quyida
avtomatlashtirilgan mikroprotsessorli qurilmalarida, shaxsiy komp‘yuterlarda xamda
programmalashtiriladigan logik kontrollerlarda ishlatiladigan ichki modullarni,
platalarni bir-biri bilan ma`lumotlar almashinuvini tashkil etadigan turli raz‘yomlarni
tuzilishlari, kontaktlarini vazifalari, kabellar va ularni ko`rinishlari keltirilgan
[3,9,10,12].
S1 = S2 \ em1 = em2 - O oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ‘zbekiston respublikasi termiz muhandislik-texnologiya...

kaliti bilan raz`yom
3.16–rasm. ―O`ralgan juftlik‖ kabeli bilan qo`llanalidigan raz`yomlar
YUqorida keltirilgan raz`yomlarni xar biri xar xil razvodkani konfiguratsiyasi
uchun ishlatiladi. Masalan, 6- liniyali raz‘yom: RJ11C juftli,RJ14S- ikki juftli;
RJ25C- uch juftli sxemali razvodka ko`rinishida konfiguratsiyalanishi mumkin. O`z
navbatida 8-ta liniyali raz`yom RJ48C RJ61C 4 juftli konfiguratsiyali bo`lishi
mumkin.
10.4 Koaksial kabelni tuzilishi va ayrim xarakteriskalari
1-markaziy o`tkazgich (sim)
2-markaziy o`tkazgichni izolyatori
3-ekranlashtiriladigan (ekran) o`tkazgich
4-tashqi izolyator va ximoya qobig‘i
3.17-rasm. Koaksial kabelning tuzilishi.
3.4 jadval
Koaksial kabellarning ayrim xarakteristikalari.
Tip
Z, Om
Qisqar-
tirish
koeff.
Sig‘im
(pF/m)
Tashqi
diamet-ri
(mm)
Materi-al
Maks
Ueff
kV
So`nish
koeff. dB/m,
MNz:
27/300/900
RG-
8A/U
52,0
0,66
88,5
10,3
PE
5,0
32 1,6 3,0
RG-8/U
50,0
0,80
76,2
10,3
S-PE
1,5
26 1,0 1,7
PK-50-2-
12
50,0
0,76
3,2
MC/PE/
MC
2,0
Periferiya qurilmalarining ta`minot raz`yomlari

9.2.3 Periferiya qurilmalarining ta`minot raz`yomlari (qovoq
rang)
(qovoq
rang)
(qora)
(qizil)
(qora)
(qizil)
(qora)
(kulran
g)
(pushti
)
(sariq)
()
+3,3 V
(qovoq
rang)
-12 V (ko`k)
umumiy
(qora)
PS_3N#
(yashil)
umumiy
(qora)
umumiy
(qora)
umumiy
(qora)
-5 V (oq)
+5 V (qizil)
+5 V (qizil)
Umumiy
(qora)
Umumiy
(qora)
Umumiy
(qora)
+3,3 8
(qovoq
rang)
+3,3 V
(qovoq
rang)
+5 V (qizil)
3.5-rasm. ATX ta`minotining qo`shimcha raz`yomi
+3,3
V
+3.3
V
umum
iy
+5 B
umum
iy
+5 B
umu
miy
PWR
_OK
+5 V
SB
+12
V
3.4-rasm. 20-kontaktli ATX/NLX ta`minot bloki raz`yomi
( raz`emi tomonidan ko`rinishi)
(qora ) Umumiy
(qora ) Umumiy
+12 V (sariq)
+12 V (sariq)
Ta`minot bloklari sistemali plataga ulash uchun mo`ljallangan raz‘yomlardan
boshqa tashqi periferiya qurilmalariga diskli jamg‘aruvchilar, ichki ventelyatorga
kuchlanish berish uchun bir qator kuchlanish raz‘yomlarini o`z ichiga oladi. SHu
ta`minot raz‘yomlarini ayrimlarini tiplarini keltiramiz.
9.2.4 Diskli jamg’aruvchilar va periferiyali qurilmalarning ta`minot raz’yomlari Diskli jamg‘aruvchilarni ta`minot raz‘yomlari simlarining vazifasi va rangiga
qarab standartlashtirilgan. Diskli jamg‘aruvchilarni va periferiyali qurilmalarining
ta`minot raz‘yomlari 3.8-rasmda keltirilgan.
3.8-rasm. Diskli jamg‘aruvchilar va periferiyali qurilmalarining ta`minot
raz‘yomlari.
Diskli jamg‘aruvchilar xamda SHK ga qo`shimcha diskovod ulash uchun 3.9-
3.10- xamda 3.11- rasmlarda keltirilgan ta`minot abellari, kabel adapterlaridan
foydalaniladi.
+12V (sariq)
Umumiy (qora)
Umumiy (qora) +5 V (qizil) 3.9-rasm. Diskli jamg‘aruvchi uchun ta`minot kabelining raz‘yomi.
+12V (sariq)
Umumiy (qora)
Umumiy (qora)
+5 V (qizil)
+5V (qizil)
Umumiy (qora)
Umumiy (qora)
+12 V (sariq)
а)
б)
Mikroprotsessorli avtomatlashtirilgan sistemalar, kantrollerlarda tashqi

Juftlikni rupi balansligi Juftlikni balansligi kabelni sifatini aniqlaydigan
xarekteristikasidir, chunki bu balanslik xarekteristikasi uning boshqa xususiyatlariga
ta`sir etadi. Gap shundaki, ya`ni EM (Electro Magnetic) elektr magnit maydoni
o`tkazgichlarda elektr toki paydo qiladi. Bu elektr toklar o`z navbatida em1,em2
xalaqitlarni paydo qiladi.
EM–elektr magnit maydonlari oralig‘ida va tok tashuvchi o`tkazgichlarni
o`zaro xarakati signalni uzatishni sifatiga salbiy ta`sir qilishi mumkin. Balanslangan
juftlikni ikkala o`tkazgichida em1 , em2
xalaqitlar amplitudalari bir xil, fazalari qarama-qarshi (S1 va S2) bo`lgan signallar
paydo qiladi.SHuning xisobiga ―ideal juftlikning‖ umumiy nurlanishi nol‘ga
yaqinlashadi. 3.15-rasmda balanslangan ideal juft kabelning fizik modeli va unda
paydo bo`ladigan parametrlarni yo`nalishlari keltirilgan.Bu erda –S1 va S2, em1 va
em2 elektromagnit xalaqitlar chiqargan signallar. Agarda kabelda bitta juftlikdan
ko`prok juftlik qatnashsa, u xolda elektromagnitli balansni buzish mumkin bo`lgan,
o`zaro chiqaradigan xalaqitlarni yo`q qilish uchun juftliklar xar xil qadam bilan
o`raladi.
Loyihalash ob`ektining ish bajarish funktsiyasiga parametrlarning

12.2 Loyihalash ob`ektining ish bajarish funktsiyasiga parametrlarning ta`siri. Agar bir qancha darajaga ko`ra karalsa, ob`ektning ishlashiga ta`sir kiluvchi
ichki parametrlarning ta`siri katnashmaydi (bu parametrlarning qiymatlari shunchaki,
ijobiy bo`lishi muljallanadi), unda ob`ektning variantlari – bu strukturalar variantlari.
SHunday qilib, bu sharoitlardagi ob`ektning variantlar to`plami sanok to`plami
hisoblanadi va berilgan darajada loyihalash bir qancha diskret katorlardan variantni
tanlashga o`rnatiladi tabiiy, bunday qaralayotgan ob`etlar diskret tavsifli ob`ektlar
yoki diskret ob`ektlar deb ataladi. Agar berilgan darajada qaralayotganda ichki
parametrlarning real qiymatlari qatnashsa, unda ob`ekt uzluksiz tavsifli ob`ekt yoki
uzluksiz ob`ekt deb ataladi.
Misol uchun diskret ob`ektlar bo`lishi mumkin: bog‘lanishlararo trassalashtirish
va modullarni joylashtirish masalalarini echishdagi bosma platalar; raqamli
qurilmalarning mantiqiy sxemalari; marshrutlarni ishlashdagi metallarni mexanik
qayta ishlashning texnologik jarayonlari.
Misol sifatida uzluksiz ob`ektlar: kuchaytirgichning printsipial elektr sxemasi;
gidro boshqaruv sistemasi; artilleriya snaryadining korpusi; samolyotning kanotlari
bo`lishi mumkin.
Loyihalanayotgan ob`ektlar qaysidir sabablarga ko`ra, ko`rsatilgan maqsadga
muvofiq keluvchi diskret va uzluksiz turlarga bo`linadi, chunki ularni loyihalashda
echilayotgan topshiriqning harakteri turlicha bo`ladi: diskret ob`ektlar uchun asosiy
masala ob`etlar – strukturalar sintezining masalasi, uzluksiz ob`ektlar uchun asosiy
natijalar parametrlarni optimallashtirish masalasini echishda olinadi. esdan
chikarmaslik kerakki, ob`etlarning diskret va uzluksizga bo`linishi ba`zan sub`ektiv
va loyihalash boskichi bilan bog‘liq. Xuddi shunday, printsipial elektr sxema
konfiguratsiyani tanlashda – diskret ob`ekt, parametrlarni hisobida esa, uzluksiz
ob`ekt
U=(u
1
,u
2
, … u
m
) – bir qancha sistemalar chiqish parametrlarining vektori,
X=(x
1
,x
2
, … x
n
) – ichki parametrlar vektor iva Q=(q
1
,q
2
, … q
k
) - tashqi parametrlarni
vektori belgilanishlarini kiritamiz. Unda Y=F(X,Q), (1) bu erda funktsional
bog‘liqlikning ko`rinishi sistemalar strukturasi bilan aniqlanadi. SHuni aytish
kerakki, (1) funktsiya u ob`ektni loyihalovchiga aniqligini bildirmaydi. Ko`p hollarda
chiqish, ichki va tashqi parametrlar o`rtasidagi bog‘liqlik X va Q dan kelib chikkan.
U bog‘liqlik ko`rinishida emas, algoritmik shaklda berilishi aniq. Masalan,
Boshqarish sistemasining raqamli echimi orqali.
Avtomatlashtiriladigan sistemalarda ishlatiladigan ichki raz’yomlar va

9.2.2 AT Ta`minot bloklarining raz’yomlari.
PC, XT, AT, Baby- AT, va LPX sanoat standartidagi sistemali platalarda bir xil
tipdagi ta`minot bloklarining raz‘yomlari ishlatiladi. Sistemali
platani ulash uchun
3.1- rasmda keltirilgan 6-kontaktli ikkita (R8 va R9) raz‘yomlaridan foydalanilgan.
3.1- rasm. AT/LPX formfaktorining R8/R9 ta`minoti raz‘yomlari
Sistemali plataga raz‘yomlarni
ulaganda xamma vaqt qora simni
aralashtiring
3.2 – rasm R8/R9 ta`minoti raz`yomlarini old tomondan ko`rinishi
ATX konstruktsiyali ta`minot blokining 20- kontaktli raz‘yomini ko`rinishi 3.2-
rasmda. SHu ta`minot blokining raz‘yomini chiqishlarini (kontaktlarini)
vazifalari
3.1- jadvalda keltirilgan.
PVR_OK (
šовоšранг)
+5 B (
šизил)
+12 B (сари
š)
-12 B (
кœк)
Умумий (šора)
Умумий (šора)
Умумий (šора)
Умумий (šора)
- 5 В о
š
+5 В šизил
+5 В šизил
+5 В šизил
3.3-rasm. 20-kontaktli ATX konstruktsiyali ta`minot bloki
3.1 - jadval
Rangi
Signal
Kontakt
Kontakt
Signal
Rangi
Qovoqrang
+3,3B
11
1
+3,3B*
Qovoqrang
Ko`k
-12B
12
2
+3,3B*
Qovoqrang
Qora
Umumiy
13
3
Umumiy
Qora
YAshil
PS_On
14
4
+5B
Qizil
Qora
Umumiy
15
5
Umumiy
Qora
Qora
Umumiy
16
6
+5B
Qizil
Qora
Umumiy
17
7
Umumiy
Qora
Oq
-5B
18
8
Power_
Good
Qo`ng‘ir
Qizil
+5B
19
9
5v_Stby
Pushti
Qizil
+5B
20
10
+12B
Sariq
Sistema-
li
plata
Sistemali
plata-larda
ta`minotning
raz‘yomlari
Intel sistemali platalarda energota`minotni oshirish maqsadida ATX12V ta`minot
blokini yangi nusxasi yaratilgan. Buning natijasida
3.6-rasm. ATX12V ta`minotsining raz‘yomi
sistemali plataga qo`shimcha +12V kuchlanish berish uchun 3.6
-rasmda keltirilgan
kuchlanish raz`yomi yaratildi. 3.7- rasmda ATX12V kuchlanish raz‘yomlarini
(adapterini) bog‘lanishi keltirilgan.
3.7- rasm. ATX12V adapterini tashqi ko`rinishi.
2-amaliy mashg‘ulot Mavzu: Jupyter Notebook va sun'iy intellekt kutubxonalarini o‘rnatish va sozlash

2-amaliy mashg‘ulot Mavzu: Jupyter Notebook va sun'iy intellekt kutubxonalarini o‘rnatish va sozlash
Download
0,68 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
08.10.2024
Hajmi
0,68 Mb.
#274149
Download
0,68 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
2-amaliy mashg‘ulot Mavzu: Jupyter Notebook va sun'iy intellekt kutubxonalarini o‘rnatish va sozlash
Download
0,68 Mb.
Matnni ko'rish
Raqamli nivelirlar va ularning turlari

Raqamli nivelirlar va ularning turlari
Sevara Ergash qizi Otaboyeva
sevaraotabayeva304@gmail.com
Urganch davlat universiteti
Annotatsiya:
Ushbu maqolada zamonaviy geodezik asboblar qatoriga kiruvchi
raqamli nivelirlar, ularning turlari va geodezik oʻlchash ishlarida amaliy ahamiyati
oʻrganiladi. Shu bilan birgalikda raqamli nivelirlarning texnik tavsiflari va ularning
geodezik ishlardagi afzalliklari yoritilib oʻtilgan.
Kalit soʻzlar:
Dini 11, Dini 12, oʻq chiziqlar, burchaklar, klaviatura, piketlar,
topografik, elektronika, slindrik adilak, tablo, PCMCIA, Trimble, RS karta, DNA10,
profil
Digital levels and their types
Sevara Ergash kizi Otaboyeva
sevaraotabayeva304@gmail.com
Urganch State University
Abstract:
In this article, digital levels, their types and their practical importance
in geodetic measurement work, which are part of modern geodetic instruments, are
studied. At the same time, the technical characteristics of digital levels and their
advantages in geodetic works are highlighted.
Keywords:
Dini 11, Dini 12, arrow lines, angles, keyboard, pickets,
topographic, electronics, cylindrical adilak, scoreboard, PCMCIA, Trimble, RS card,
DNA10, profile
Kirish: Nivelirilarning asosiy vazifasi yer sirtida ikkita nuqta orasidagi nisbiy
balandlikni aniqlashdan iborat. Oʻlchash aniqligi boʻyicha nivelirlar 3 turga boʻlinadi:
1. Yuqori aniqlikdagi, 2. Aniq nivelirlar, 3.Texnik nivelirlar
Keyingi yillarda yuqori aniqlikdagi nivelirlarning yangi turi - elektron raqamli
invelirlar ishlab chiqildi va ular ishlab chiqarishda keng qoʻllanilmoqda. Bularga
misol qilib Dini 11, Dini 21, Carl Zeiss (Germaniya), Dini 12, Dini12T, Dini22
Trimble (AQSh), DNA03, DNA10 Leica (Shveysariya) raqamli nivelirlarni keltirish
mumkin.
"Science and Education" Scientific Journal / Impact Factor 3,848 (SJIF)
February 2023 / Volume 4 Issue 2
www.openscience.uz / ISSN 2181-0842
631
Dini 21 elektron nivelirining koʻrinshi
An’anaviy nivelirlardan raqamli nivelirlar elektronika bilan jihozlanganligi va
maxsus ish dasturlari bilan taʼminlanganligi uchun farq qiladi. Bu esa dala oʻlchash
ishlarini va natijalarini ishlab chiqish jarayonlarini avtomatlashtirish imkonini beradi,
jumladan:
✓
shtrix-kodli nivelir reykasi bo’yicha sanoq olishini avtomatik ravishda
bajarishi;
✓
oʻlchash natijalariga koʻrish trubasi vizir oʻqining silindrik adilak oʻqiga
parallel emasligi (
i
burchagiga), hamda yer egriligi va qoʻyilishini 25mm gacha
aniqlikda avtomatik oʻlchash;
|
Flash dasturida necha xil ko’rinishdagi ob’yektlar joylashtirish mumkin?

|
Flash dasturida necha xil ko’rinishdagi ob’yektlar joylashtirish mumkin?
|
bet | 23/50 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 117,04 Kb. | | #142027 |
Bog'liq 1-variant at-fayllar.orgFlash dasturida necha xil ko’rinishdagi ob’yektlar joylashtirish mumkin?
3
2
4
5
Flash dasturida hosil qilingan figurani tugma (simvol)ga aylantirish uchun qaysi tugmadan foydalaniladi?
F6
F9
F8
F7
Multimedia vositalariga nimalar kiradi?
Audiokolonka, mikrofon, videoproektor, veb kamera, TV tyuner, CD-ROM va boshqalar
Raqamli ko’rinishdagi ommaviy foydalanishga mo‘ljallangan simvollar ko‘rinishidagi ma’lumotlar
Kompyuter va uning qo‘shimcha qurilmalari hamda ularning ishlash jarayonlari va qoidalari
Shaxsiy kompyuter tuzilishi, texnik va dasturiy mahsulotlarining o’zaro mutanosibligi
Dasturdan chikish buyrugi?
File menyusida Redo qatori yoki CTRL+Y
File menyusida Print qatori yoki CTRL+P
File menyusida Publish Preview qatori yoki F12
File menyusida Exit qatori yoki CTRL+Q
Informatika sohasining asosiy resursi bu – . . . ?
axborot
modem
telefon
ma’lumot
19.ISpring пакетидаги қайси дастур 3D китоблар яратиш имкониятини беради?
iSpring QuizMaker
iSpring Kinetics
iSpring Converter
iSpring Free
20.ISpring пакетидаги қайси дастур электрон тестлар яратиш имкониятини беради?
iSpring QuizMaker
iSpring QuizKinetics
iSpring Quiz Converter
iSpring Quiz Free
|
| |
TCP / IP protokoli to'plami

TCP / IP protokoli to'plami.
TCP\IP protokoli tarixi
Internet — dunyo bo'ylab joylashgan va yagona tarmoqqa birlashtirilgan minglab kompyuter tarmoqlarining majmuidir. Internetda axborot almashish standart qoidalar asosida amalga oshiriladi.Internetdagi ma'lumotlarni uzatish qoidalari protokollar (masalan, TCP/IP — TRANSMISSON CONTROL PROTOKOL/INTERNET PROTOKOL) deb ataladi.TCP/IP
protokolining axborotni uzatish usuli quyidagicha: TCP protokoli axborotni paketlarga ajratadi;
IP protokoli orqali barcha paketlar qabul qiluvchiga uzatiladi va TCP protokoli
tomonidan barcha paketlarning qabul qilinganligi tekshiriladi; barcha paketlar qabul qilingandan keyin TCP protokoli ularni tartibga soladi va yaxlit ko'rinishga keltiradi.
TCP/IP protokollari to'plami 1972 yilda Winton Serf boshchiligidagi ishlab chiquvchilar guruhi tomonidan NCP (tarmoq boshqaruv protokoli) asosida yaratilgan. 1976 yilning iyul oyida Vint Cerf va Bob Kahn birinchi marta uchta turli tarmoq orqali TCP yordamida ma'lumotlarni uzatishni namoyish etdilar. Paket quyidagi yo'nalishda o'tdi: San-Fransisko — London – Janubiy Kaliforniya universiteti. Safariningoxirigakelib,paket 150 mingkmmasofanibosibo'tib, bittabitniyo'qotmadi. IP alohida datagramlarni uzatish (qabul qilishni nazorat qilish) uchun mas'ul edi.Zamonaviy Internet protokoli shu tarzda tug'ilgan.1 yanvar 1983 yilida ARPANET yangi protokolga o'tdi. Bu kun Internetning rasmiy tug'ilgan kuni deb hisoblanadi.
TCP / IP - raqamli shaklda taqdim etilgan ma'lumotlarni uzatish uchun tarmoq modeli. Model ma'lumotlarning manbasidan oluvchiga qanday ma'lumot uzatilishini tavsiflaydi. Model, har biri qoida (transmissiya protokoli) bilan tavsiflangan to'rtta darajadagi ma'lumotlarning o'tishini nazarda tutadi. Ma'lumotlarni uzatish muammosini hal qiladigan qoidalar to'plami Internet asosidagi ma'lumotlar uzatish protokollari to'plamini tashkil etadi . TCP / IP nomi oilaning ikkita eng muhim protokollaridan kelib chiqadi - Transmission Control Protocol (TCP) va Internet Protocol (IP), ular birinchi bo'lib ushbu standartda ishlab chiqilgan va tavsiflangan.
1970-yillarda ARPANET tarmog'idan kelib chiqqanligi sababli DOD (Mudofaa vazirligi) modeli deb ham nomlanadi.
TCP / IP stek darajalari TCP / IP protokollari to'plami to'rtta qatlamni o'z ichiga oladi: Ilova qatlami, Transport qatlami, Internet qatlami (Tarmoq qatlami [6]), Bog'lanish qatlami (Tarmoqqa kirish qatlami). Ushbu qatlamlarning protokollari OSI modeli funksiyalarini to'liq amalga oshiradi. IP-tarmoqlaridagi barcha foydalanuvchilarning o'zaro aloqasi TCP / IP protokoli stekasida qurilgan. Stek ma'lumotlar uzatishning fizik vositasidan mustaqil bo'lib, xususan simli va simsiz tarmoqlar o'rtasida to'liq shaffof aloqani ta'minlaydi.
|
Tarmoq uskunalari turlari

|
Tarmoq uskunalari turlari
|
bet | 2/9 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 354,33 Kb. | | #157483 |
Bog'liq Laboratoriya ishi 1-2
Uy kompyuter tarmog'ining qurilish bloklari orasida adapter, router va / yoki kirish nuqtalari mavjud. Simli (va gibrid simli / simsiz) tarmoqlar turli xil kabellarni ham o'z ichiga oladi. Nihoyat, keng ko'lamli korporativ tarmoqlar, odatda, maxsus kommunikatsiya maqsadlari uchun boshqa zamonaviy jihozlardan foydalanadi.
Tarmoq tushunchasi va uning ahamiyati. Kompyuterlar umumiy ma'lumotalmashish va umumiy masalalarni hal qilish uchun kompyuterlarni bir-biribilan bog'lash zarurati paydo bo'ladi. Kompyuterlarni bir-biri bilan bog'lashda ikkixil usuldan foydalaniladi:
Kabel yordamida bog'lash. Bunda kompyuterlar bir-biri bilan koaksial,o'ralgan juftlik kabeli (UTP) yoki shisha tolali kabellar orqali maxsus tarmoq plataishlatilmoqda.
Simsiz boglanish. Bunda kompyuterlar bir-biri bilan simsiz aloqa vositalariamalga oshiriladi, birgalikda radio to'lqinlar, infraqizil nurlar, WiFi va Bluetooth texnologiyalariishlatilmoqda.
Bir-biri bilan tashkil qilingan kompyuterlarning bunday majmuasi kompyutertarmog'ini tashkil etadi.
Tarmoq - kompyuterlar, terminallar va boshqa foydalanish ma'lumotlarialmashishni ta'minlaydigan aloqa kanallarining bilan o'zaro
bog'langan majmuasi.Kompyuterlararo ma’lumot almashishda nazorat ta'minlab qurilsa bunday tarmoqlarkompyuter tarmoqlari deb ataladi.
Kompyuter tarmoqlarini boshqarish geografik joylashishi, masshtabi hamda hajmiga qarab bir nechta turlarga ajratish mumkin, bo'lishi mumkin:
Lokal tarmoq - bir korxona yoki davolatdagi bir nechta yaqin binolarda kompyuterlarni o'zaro bog'lagan tarmoq.
Mintaqaviy tarmoqlar - mamlakat, shahar, va viloyatlar darajasidakompyuterlarni va lokal tarmoqlarni maxsus aloqa yoki telekommunikatsiya kanallariorqali o'zaro bog'lagan tarmoqlar.
Global tarmoqlar - doimiy butun dunyo kompyuterlarini, abonentlarini, lokal vahududiy tarmoqlarini telekommunikatsiya (kabelli, simsiz, sun'iy yo'ldosh)aloqalari tarmog'i orqali bog'lagan katta tarmoq.
Tarmoq orqali uzatiladigan axborotlarni uzoq masofalarga uzatish imkoniyati vujudga keldi.Tarmoq axborotlarini uzatish, alohida ishlatilayotgan kompyuterlarni ishlatish,ishlashini tashkil qilish, bitta masalani bir nechta kompyuter yordamida yechishimkoniyatlarini beradi. Bundan tashqari har bir kompyuterni bilish, bir vazifanibajarishga ixtisoslashtirish va kompyuterlarning resurslaridan (ma'lumotlari, xotirasi)foydalanish, butun dunyo kompyuterlarini boshqarish birlashtirganInternet tarmog'iga bog'lanish mumkin.
|
| |
Pusk tugmasining vazifasi nimalardan iborat?

28 Pusk tugmasining vazifasi nimalardan iborat?
Windowsni ishga tushirishdan
OS ni ishga tushirishdan
programmalarni ishga tushirishdan
Windowsning barcha dasturlarini ishga tushirishdan
29. Disk nima?
Kompyutеr malumotlarini saqlovchi qurilma
Kompyutеrga ma'lumot tashuvchi
Faqat axborotlarni o’quvchi
Tashqi hotiradan chiqaruvchi
30.Xotira nеchta turga bo’linadi?
Doimiy, opеrativ
Opеrativ, tashqi, doimiy
Tashqi, opеrativ
Tеzkor, doimiy
_______________________ fakulteti _______________________ yo’nalishi Axborot texnologiyalari fanidan yakuniy nazorati
11 VARIANT 25.01.2020
1.ISpring пакетидаги қайси дастур электрон тестлар яратиш имкониятини беради?
iSpring QuizMaker
iSpring Kinetics
iSpring Converter
iSpring Free
2. Kompyutеrdagi axborotni qog’ozga chiqarishga mo’ljallangan qurilmalarni ko’rsating?
Klaviatura, grafik planshetlar, skanerlar
Printer, plotter
Displey, klaviatura
Sichqoncha
3. Kompyuterni o’chirilgach barcha ma’lumot qaerdan o’chib ketadi?
Tezkor(operativ) xotiradan
Hotiradan
Qattiq disk(vinchester)dan
Flash disk(CD)dan
|
TCP / IP modeli bo'yicha protokollarni qatlamlash

|
TCP / IP modeli bo'yicha protokollarni qatlamlash
|
bet | 4/9 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 354,33 Kb. | | #157483 |
Bog'liq Laboratoriya ishi 1-2
Amaliy
(Dastur qatlami)
|
HTTP, RTSP, FTP, DNS
|
Transport (Transport qatlami)
|
TCP, UDP, SCTP, DCCP
(IP orqali ishlaydigan OSPF kabi RIP, marshrutlash protokollari tarmoq sathining bir qismidir)
|
Tarmoq (Internetwork) (Internet qatlami)
|
TCP/IP , IP
(ICMP va IGMP kabi yordamchi protokollar IP orqali ishlaydi, lekin ayni paytda tarmoq sathiga tegishli; ARP - bu ma'lumotlar havolasi qatlami ustida ishlaydigan mustaqil yordamchi protokol)
|
Tarmoqqa kirish darajasi (Network Access Layer)
|
Ethernet, IEEE 802.11 WLAN, SLIP, Token Ring, ATM va MPLS, jismoniy vositalar va ma'lumotlarni kodlash tamoyillari, T1, E1
|
O‘tgan asr 80-yillarining birinchi yarmida va keyinchalik TCP/IP nomini olgan axborot uzatish modeli protokoli yaratilgan. TCP/IP stek protokoli to‘rt pog‘onali tuzilishga ega bo‘lib, har bir pog‘onada o‘zining protokollari mavjud. Bu protokol orqali adreslashdan nafaqat internet tarmog‘i elementlarini adreslashni amalga oshirish mumkin, balki lokal tarmoqda ham foydalanuvchilarga noyob adreslar berish mumkin. Adreslash orqali tarmoq foydalanuvchilari bir-biridan farqlanadi va paketlar aniq belgilangan foydalanuvchiga yetib borishi kafolatlanadi.
Turli xil Ethernet standartlari o'rtasidagi farq.
|
| |
OSI / ISO mos yozuvlar modeli

|
OSI / ISO mos yozuvlar modeli
|
bet | 9/9 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 354,33 Kb. | | #157483 |
Bog'liq Laboratoriya ishi 1-2 OSI / ISO mos yozuvlar modeli.
1977-1984 yillarda mutaxassislar "Reference Model of Open Systems Interconnection" (OSI) deb nomlangan tarmoq arxitekturasi modelini ishlab chiqdilar. OSI modeli tizimlarning o'zaro ta'sirining turli darajalarini belgilaydi, ularga standart nomlarni beradi va har bir qatlam qanday funktsiyalarni bajarishi kerakligini belgilaydi. OSI modeli yaratishda to'plangan katta tajribaga asoslangan holda ishlab chiqilgan kompyuter tarmoqlari, asosan globalmiqyosdaqo’llanilgan.Ushbu modelning to'liq tavsifida 1000 dan ortiq sahifalar mavjud.
"Ochiqtizimlarningo'zaroaloqasiuchuntavsiyaetilganmodel" atamasiko'pinchaadabiyotlarda "ISOModel" nomiostidauchraydi / OSI ”debnomlanib, ISOningshakllanishigaqo'shganhissasinita'kidladi. Ba'zi bir professional tarmoq dasturchilari uchun ushbu model ideal tarmoq arxitekturasini aks ettiradi
OSI mos yozuvlar modeli, 1984 yilda nashr etilgan, ISO tomonidan yaratilgan tavsifli kontur edi.Ushbu mos yozuvlar modeli asbob-uskunalarni ishlab chiqaruvchilarga butun dunyo bo'ylab ko'plab kompaniyalar tomonidan ishlab chiqarilgan turli xil tarmoq texnologiyalari va uskunalari o'rtasida yuqori darajadagi o'zaro va samaraliroq o'zaro ishlashni ta'minlaydigan standartlar to'plamini taqdim etdi.
Hozirgi vaqtda OSI ma'lumot bazasi foydalanuvchilarni tarmoq ishlash tamoyillari va tarmoq orqali ma'lumotlarni yuborish va qabul qilish mexanizmlari haqida ma'lumot berishda eng yaxshi vosita hisoblanadi.
ISO / OSI modeli tarmoq strukturasining umumiy ko'rinishini yaxshi aniqlangan, o'zaro bog'liq modullarda tashkil qilish uchun qatlamlardan foydalanadi.Tarmoqda, qatlamlarga bo'lingan holda, har bir qatlam atrofdagi qo'shni qatlamlarga nisbatan ma'lum bir funktsiyani yoki xizmatni bajarishga xizmat qiladi.Har bir daraja, go'yo qo'shni birini quyi darajadan tepaga oqishi mumkin bo'lgan ortiqcha ma'lumotlardan himoya qiladi.Yaxshi ishlab chiqilgan daraja uning ishlashining barcha xususiyatlarini haddan tashqari darajada yashirishi kerak.Ushbu qoidalar asosida aniq belgilangan interfeysga ega funktsional modullar tarmog'ini yaratish mumkin.
Terminal xabar bilan bir qatorda, tarmoq mutaxassislari tomonidan almashinuv protseduralarida ma'lumotlar birliklarini ko'rsatadigan boshqa atamalar mavjud.ISO standartlarida Protocol Data Unit (PDU) umumiy atamasi turli qatlamlarning protokollari muomala qilinadigan ma'lumotlar birliklariga murojaat qilish uchun ishlatiladi. Ma'lum darajadagi ma'lumotlar bloklarini belgilash uchun ko'pincha maxsus nomlar ishlatiladi: paket (packet), datagram (datagramm), segment (segment).
OSI modeli ikkita asosiy protokol turini ajratib turadi. Protokollarda ulanish o'rnatilishi bilan,ma'lumotlarni almashishdan oldin, jo'natuvchi va qabul qiluvchi avval ulanish o'rnatishi va, ehtimol, ma'lumotlar almashinuvida foydalanadigan ba'zi protokol parametrlarini tanlashi kerak. Muloqotni tugatgandan so'ng, ular uzilishi kerak.
|
| |
Shaxsiy kompyuterlarning qo’shimcha qurilmalari to'g'ri ko'rsatilgan qatorni toping?

|
Shaxsiy kompyuterlarning qo’shimcha qurilmalari to'g'ri ko'rsatilgan qatorni toping?
|
bet | 40/50 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 117,04 Kb. | | #142027 |
Bog'liq 1-variant at-fayllar.org20. Shaxsiy kompyuterlarning qo’shimcha qurilmalari to'g'ri ko'rsatilgan qatorni toping?
Plotter, skaner, printer
Sistema bloki, skaner, printer
Mikroprosessor, skaner, printer
Sistema bloki, monitor, klaviatura
21.Operatsion sistema qanday funksiyalarni bajaradi?
Kompyuter resurslarini boshqarish, inson bilan muloqotini tashkil qilish
Kiritish-chiqarish qurilmalarini ulash
Fayllarni tashkil qilish va saqlashni ta`minlaydi
Kompyuter va tashqi qurilmalarning axborot almashinuvini tashkil etadi
22.EHMning to‘rtinchi avlodi qaysi yillarga to‘g‘ri keladi?
1960—1970 yillar
1970—1980 yillar
1950—1960 yillar
1980—1990 yillar
23.EHMning uchinchi avlodi qaysi yillarga to‘g‘ri keladi?
1955—1965 yillar
1965—1975 yillar
1960—1970 yillar
1970—1980 yillar
24.EHMning ikkinchi avlodi qaysi yillarga to‘g‘ri keladi?
1951—1959 yillar
1960—1970 yillar
1970—1980 yillar
1950—1960 yillar
25.EHMning birinchi avlodi qaysi yillarga to‘g‘ri keladi?
1946—1955 yillar
1955—1965 yillar
1965—1975 yillar
1975—1985 yillar
26.Kompyuter tuzilishining umumiy prinsipini taklif etgan mashhur matematik?
Robert Vinner
Fon Neyman
Niklaus Virt
Blez Paskal
27. … – bu qo’yilgan maqsadga erishish yo’lida foydalanish uchun axborotlarni yig’ish, ishlov berish, saqlash va uzatish uchun qo’llaniladigan vositalar va usullarning o’zaro mutanosibligidir.
Axborot texnologiyalari
Axborotlashtirish
Axborot tizimi
Texnologik tizimi
|
| |
Lampali sxemalarga asoslangan birinchi raqamli hisoblash mashinalari qachon va qayerda ishlab chiqildi

21.Lampali sxemalarga asoslangan birinchi raqamli hisoblash mashinalari qachon va qayerda ishlab chiqildi
AQSH 1946-1948
Fransiya 1945
Angliya 1930-1940
Moskva 1960
22.Translyator qanday ma’noni anglatadi?
nem. Translator — tarjimon dastur
ingl. Translator — tarjimon
ingl. Translator — dastur
fran. Translator — operator
23.Axborotning xossalari?
Aniqlilik, uzluksizlik, dolzarblilik
Aniqlilik, ishonchlilik, dolzarblilik, Diskretlilik
Aniqlilik, ishonchlilik, uzluksizlik, diskretlilik, dolzarblilik, barqarorlilik
Aniqlilik, ishonchlilik, uzluksizlik, diskretlilik, dolzarblilik
24.Printerning turlari va vazifasi nima?
2-xil, purkagichli, lazerli; ma’lumotni qog`ozga chiqaradi
3-xil, matrtsali, purkagichli, lazerli;
2-xil, matrtsali, lazerli; ma’lumotni qog`ozga chiqaradi
3-xil, matrtsali, purkagichli, lazerli; ma’lumotni qog`ozga chiqaradi
25.Informatika atamasi qachon paydo bo’lgan?
XX asrning 50-60 yillari
XIX asrning 50-60 yillari
XIX asrning 60-70 yillari
XX asrning 40-50 yillari
26.Informatika sohasining asosiy resursi bu – ?
resurs
axborot
manba
kompyuter
27. 1991-yilda kim tomonidan erkin va ochiq kodli operatsion sistemalar o’ylab topilgan?
A) Linus Torvalds
B) Andy Rubin
C) Pol Allen
D) Bil Gates
|
Quyidagi javoblardan ma’lumotlarni nusxalashning noto’gri usulini ko’rsating?

|
Quyidagi javoblardan ma’lumotlarni nusxalashning noto’gri usulini ko’rsating?
|
bet | 38/50 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 117,04 Kb. | | #142027 |
Bog'liq 1-variant at-fayllar.orgQuyidagi javoblardan ma’lumotlarni nusxalashning noto’gri usulini ko’rsating?
«Правка» menyusi yordamida
Sichqoncha yordamida matinni ekran bo`yicha siljitish
CTRL+Insert va Shift+ Insert klavishlari yordamida
Ctrl+C va Ctrl + V klavishlari yordamida
Chop etilmaydigan belgilar ekran da nimani tasvirlaydi?
Hizmat belgilarini
Sichqoncha yordamida matnni ekran bo`yicha siljitish
Sichqoncha yordamida
Sichqoncha yordamida matnni siljitish
Flash – 5 dasturida kadrni o’lchamini kattalashtirish buyrug’i?
View menyusida Grid menyusidan Show grid qatori
View menyusida Zoom Out qatori yoki CTRL+ "-"
View menyusida Timeline qatori yoki CTRL+Shift+T
View menyusida Zoom In qatori yoki CTRL+ "="
ISpring пакетидаги қайси дастур 3D китоблар яратиш имкониятини беради?
iSpring Kinetics
iSpring QuizMaker
iSpring Converter
iSpring Free
12. Shaxsiy kompyuterlarning asosiy qurilmalari to'g'ri ko'rsatilgan qator?
A)Sistema bloki, monitor, skaner.
B)Sistema bloki, monitor, sichqoncha
C)Sistema bloki, monitor, klaviatura,printer
D) Sistema bloki, monitor, klaviatura, sichqoncha
13. Infоrmatika fani nimani o’rgatadi?
Axbоrоtlarni qabul qilish, saqlash, qayta ishlash va uzatish
Axbоrоtlarni o’lchash usullarini o’rgatadi
Axbоrоtlarni uzatishni usullarini o’rgatadi
Axbоrоtni qayta ishlash usullarini o’rgatadi.
|
| |
Blu-ray Disc, BD (ingl. blue ray — havorangnur va disk) disklarga qancha hajmgacha ma’lumotlarni yozish mumkin?

|
Blu-ray Disc, BD (ingl. blue ray — havorangnur va disk) disklarga qancha hajmgacha ma’lumotlarni yozish mumkin?
|
bet | 19/50 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 117,04 Kb. | | #142027 |
Bog'liq 1-variant at-fayllar.org17. Blu-ray Disc, BD (ingl. blue ray — havorangnur va disk) disklarga qancha hajmgacha ma’lumotlarni yozish mumkin?
15 Gb
30 Gb
20 Gb
25 Gb
18. Course Lab dasturi qachon yaratilgan?
1999-yilda
1998-yilda
1997-yilda
1996-yilda
19.Mustaqil ta’lim uchun o’rgatuvchi interaktiv dasturlar yig’indisi ...........
Amaliy mashg’ulot
Video ma’ruza
Ma’ruza mashg’ulot
Multimedia ma’ruza
20.Nazariy bilimlarni manbalarni muhokama qilish va amaliy masalalarni yechish orqali mustahkamlashga qaratilgan o’quv jarayonining tashkil etilish shakli ..............
Amaliy mashg’ulot
Ma’ruza mashg’ulot
Video ma’ruza
Nazariy mashg’ulot
21.Printеr qanday qurilma?
Kompyutеrdagi ma'lumotlarni qog’ozga ko’chiruvchi qurilma.
Diskda fayllar bilan ishlash.
Kataloglar bilan ishlash.
Ma'lumotlarni ekranda aks qildirish.
22.Kompyutеr nima?
Elektron uskuna
Axborotlar ustida turli amallar bajaruvchi elеktron xisoblash mashinasi
Faqat yozishga mo’ljallangan kompyutеrlar
Faqat o’qish uchun mo’ljallangan kompyutеrlar
23.Axborot hajmining eng kichik o‘lchov birligi nima?
binar
raqam
bit
belgi
|
| |
Xotira nеchta turga bo’linadi?

30.Xotira nеchta turga bo’linadi?
Doimiy, opеrativ
Opеrativ, tashqi, doimiy
Tashqi, opеrativ
Tеzkor, opеrativ
_______________________ fakulteti _______________________ yo’nalishi ____________________ guruh talabasi
_____________ ____________ ning
Axborot texnologiyalari fanidan yakuniy nazorati
8 VARIANT 25.01.20
Informatika atamasi qachon paydo bo’lgan?
XX asrning 50-60 yillari
XIX asrning 50-60 yillari
XIX asrning 50-60 yillari
XVII asrning 30-40 yillari
Kompyutеrdagi axborotni qog’ozga chiqarishga mo’ljallangan qurilmalarni ko’rsating?
Displey, klaviatura
Klaviatura, grafik planshetlar, skanerlar
Printer, plotter
Sichqoncha
Axborot o`lchov birliklari o`sish tartibida berilgan qatorni toping?
bit->bayt->tb->mb ->gb->kb
bayt -> bit ->kb->mb ->gb->tb
bayt -> bit ->kb->gb ->mb->tb
bit->bayt->kb->mb ->gb->tb
Axborot shakliga ko’ra necha turga bo’linadi va ular qaysilar?
3 ta uzlukli, ishonchli, sifatli
2 ta uzluksiz (analog), uzlukli (diskret, raqamli)
2 ta uzlukli, tushunarli
4 ta uzlukli, uzluksiz, tushunarli, ishonchli
Matnli fayllarni matn oxiriga qarab varaqlab ko’rish klavishsini ko’rsating?
Page Down
Page Up
Insert
Enter
|
VARIANT 25.01.20 - 1-variant at

6 VARIANT 25.01.20
ISpring пакетидаги қайси дастур 3D китоблар яратиш имкониятини беради?
iSpring Free
iSpring Kinetics
iSpring QuizMaker
iSpring Converter
2.Flash – 5 dasturida rasmni simvolga uzgartirish buyrugi?
Insert menyusida Convert To Symbol qatori yoki F8
Insert menyusida New Symbol qatori yoki CTRL+F8
Insert menyusida Frame qatori yoki F5
Insert menyusida Remove Frames qatori yoki Shift + F5
3. ISpring пакетидаги қайси дастур глоссария яратиш имкониятини беради?
iSpring Kinetics
iSpring QuizMaker
iSpring Converter
iSpring Free
4.Kompyuter grafikasi necha turga bo‘linadi?
2 turga
3 turga
4 turga
5 turga
Flash – 5 dasturida xammasini belgilash buyrugi?
Edit menyusida Cut qatori yoki CTRL+X
Edit menyusida Copy qatori yoki CTRL+C
Edit menyusida Paste qatori yoki CTRL+V
Edit menyusida Clear qatori yoki delete
Edit menyusida Select All qatori yoki CTRL+A
Printerning turlari va vazifasi nima?
3-xil, matrtsali, purkagichli, lazerli; ma’lumotni qog`ozga chiqaradi
2-xil, purkagichli, lazerli; ma’lumotni qog`ozga chiqaradi
3-xil, matrtsali, purkagichli, lazerli;
2-xil, matrtsali, lazerli; ma’lumotni qog`ozga chiqaradi
Kompyutеr nima?
Axborotlar ustida turli amallar bajaruvchi elеktron xisoblash mashinasi
Elektron uskuna
EHM kompyutеrlar
ENIAC kompyutеrlar
|
Ma`lumotlarni kiritish - chiqarish qurilmalari

|
Ma`lumotlarni kiritish - chiqarish qurilmalari
|
bet | 3/7 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 115,49 Kb. | | #251613 |
Bog'liq 2-mavzuMa`lumotlarni kiritish - chiqarish qurilmalari. Kompyuterga turli shakldagi axborotlarni kiritish yoki chiqarish uchun xizmat qiluvchi qurilmalarni ma`lumotlarni kiritish - chiqarish qurilmalari (MKCHQ) deb yuritiladi. Ularni ba`zida maxalliy qurilmalar deb xam ataydilar.
Eng asosiy ma`lumotlarni kiritish - chiqarish qurilmalari, safiga monitor (displey), klaviatura va diskyurituvchi qurilmalari kiradi.
Kompyuterga turli shakldagi axborotlar kiritishning yo'llaridan biri klaviaturada joylashgan tugmalar ko'magida amalga oshiriladi. Aniq bir tugmani yoki tugmalar birikmasini bosilishiga aynan mos ikkilik kodni kiritilishiga olib keladi, Buning boisi shifrlovchi deb yuritiladigan - mikrosxema ma`lum bir tugma bosilishida hosil bo'ladigan signalni ikkilik kodga aylantirib beradi.
Monitor kompyuterning ish jarayonida vujudga keladigan axborotlarning zarur qismini ekranda yoritib berishni ta`minlaydi. Monitor matn yoki grafik rejimda ishlaydi. Matn rejimida ekran belgi o'rinlari deb yuritiluvchi alohida qismlarga bo'linadi. Grafik rejimda ekran piksel deb ataluvchi nuqtalar to'plamidan tashkil topadi. Ikkala rejimda ham belgi yoki pikselning ranglari, fonning rangi, ravshanligi va boshqa parametrlar xaqidagi ma`lumotlar videoxotirada saqlanadi. Monitordagi piksellarning umumiy miqdori monitorning imkon darajasi, deb ataladi.
Hozirgi davrda keng tarqalgan monitorlarni tavsiflovchi jadvalni keltiramiz. Bu erda belgi o'rinlarining miqdori ekrandagi satr va ustunlardagi belgi o'rinlarning miqdorlari ko'paytmasi hamda piksellar soni gorizontal va vertikal bo'yicha piksellar sonining ko'paytmasi shaklida berilgan.
|
| |
Soundblaster - Kompyuterning texnik ta’minoti. Reja

|
Kompyuterning texnik ta’minoti. Reja
|
bet | 7/7 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 115,49 Kb. | | #251613 |
Bog'liq 2-mavzuSoundblaster - axborot saqlagichlarga yozilgan raqamli audioaxborotni tovushlarga aylantirib beruvchi qurilma. Soundblaster qurilmasining chiqish qismiga ovoz kuchaytirgich yoki ovoz kolonkalarini ulash mumkin, bu bilan kompyuterning multimedia imkoniyatlarini to'liq namoyon etishga yo'l ochiladi.
Multimedia - matn, tovushli ma`lumotlarni, tabiiy va grafik tasvirlarni birlashtiruvchi axborot texnologiyasi. Multimedia uchun zamonaviy CD - ROM texnologiyalar taqdimnomasi ilk marta 1987 yili Sietldagi konferensiyada (Second Microsoft CD - ROM Conference) bo'lib o'tdi va bu sana video va audioaxborotli to'laqonli multimedianing paydo bo'lishining boshlanishi deb hisoblanadi.
http://fayllar.org
|
| |
Shaxsiy kompyuterning qo'shimcha qurilmalari

|
Shaxsiy kompyuterning qo'shimcha qurilmalari
|
bet | 5/7 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 115,49 Kb. | | #251613 |
Bog'liq 2-mavzu3.Shaxsiy kompyuterning qo'shimcha qurilmalari
Printer - ma`lumotlarni qog'ozga chiqarish qurilmasi. Printerlarning uch xili mavjud: bosma (matritsa-o'yma qolip), purkovchi, lazerli. Bosma printerda qog'ozdagi bosilayotgan satr bo'ylab harakatlanadigan maxsus qurilmaga o'rnatilgan metall ignachalar qog'oz va qurilma orasiga o'rnatilgan rangli tasmaga tegib qog'ozda iz qoldirib ma`lumotlarni hosil qiladi, shu nuqtalarning to'plami esa qog'ozga belgilar yoki shakllarni chiqarilishini ta`minlaydi.
Metallar (yun. metalleuo - qaziyman, yerdan qazib olaman) - oddiy sharoitda yuqori elektr oʻtkazuvchanligi, issiq oʻtkazuvchanligi, elektr oʻtkazuvchanligi, elektr magnit toʻlqinlarini yaxshi qaytarishi, plastikligi kabi oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlgan oddiy moddalar. M.
Ko'rinib turibdiki, bosma printerdan chiqarilayotgan axborotlarning rangi o'rnatilgan tasma rangiga mos bo'ladi.
Purkovchi printer- qog'ozga chiqariladigan ma`lumotlarni, maxsus idishdagi suyuqlikni juda kichik naycha teshigidan bosimli purkash yo'li bilan hosil qiladi.
Lazer printeri- ma`lumotlarni chop etishda rang solingan maxsus barabanga elektr maydonini ta`sir ettirishdan foydalanadi.
Maydon - ochiq, meʼmoriy jihatdan tartibga keltirilgan, atrofi bino, inshootlar yoki daraxtlar bilan toʻsilgan keng satq. Toʻrtburchakli, temperaturapetsiyasimon. doirasimon, tuxumsimon (oval) va boshqa shakllarda yopiq yoki ochiq holda boʻladi.
Bunday printerlar tez va soz ishlaydi, qog'ozga chiqariladigan axborotli mahsulotning sifati yuqoridir. Bosma yoki purkovchi printer bir minutda bir bet ma`lumot chop etsa, lazer printerining shunday ko'rsatkichi o'n betdan ortiq. Purkovchi va lazer printerlarda ma`lumotlarni turli rangli qilib chop etish imkoniyati mavjud.
Yurgichni boshqarish va qo'shimcha boshqarish vazifalarni bajaruvchi qurilmalarning quyidagi xillari mavjud: "sichqoncha", trekbol, joystik. "Sichqoncha" - biror sirt bo'ylab surib yurgizilganda ichida joylashgan sharcha harakatga keladi, hosil bo'lgan signallar kompyuterga uzatiladi va ekranda yurgichning mos harakatlari yuzaga keladi.
Harakat - borliqnint ajralmas xususiyati boʻlgan oʻzgaruvchanlikni (q. Barqarorlik va oʻzgaruvchanlik) ifodalovchi falsafiy kategoriya. H. tushunchasi imkoniyatlarning voqelikka aylanishini, roʻy berayotgan hodisalarni, olamning betoʻxtov yangilanib borishini aks ettiradi.
"Sichqonchada" o'rnatilgan tugmalar ko'magida boshqaruvchi buyruqlarni jo'natish mumkin.
|
| |