nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Part A : At late midnight the harsh tapping on the

Look at the following photos and name events. What is the message in the photos?
- W hat is ЯИЙНЙВщ! development?
- What should you do to be professional in yOur field?
r \ ] 1 Write the synonyms to the words and phrases 2
listed below.
1
%
1
4.
5.
К
■
7.
Statistics show that the first person to place a follow |
up call to a job posting has a 95% chance to get the [
job position and those who call the following day I
8
.
only have a
1
% chance.
:!
provide
e.g. offer
2
extend
3
career paths
4
goal setting
5
peer observation
s
co-planning
7
collaborative plans
8
mentoring
9
actionresearch
10
life long learning
(T14) Listen to the interview and fill in the gaps. I
Professional development keeps changes*
our $ИШ and be more
in our work.
Professional development can be part of meeting I
targets set by workforce performance management I
_ _ _ _ _ or an opportunity for individuals to I
change their career-para
21 century is the era o f technology. Legislative, I
_____
=.
and economic developments directly I
affect the environment.
The purpose o f this phase is to study instructional
examples in order to develop _________В
understanding of the research.
Student^ might participate in activities 'such as I
school and classroom
., peer observation. I
The fifth phase is
and sharing expertise. 1
Activities in this phase might include
mentoring or partnering with a colleague, and I
O’z-o’zini nazorat va muhokama qilish uchun savollar

46
Komp’yuter texnologiyalar rivojlanishi bilan ma’lumotlar xajmi kupayishi
boshlangan. Shu sababli yoki komp’yuter xotirasini kupaytirish yoki ma’lumotlar
xajmini kamaytirish extiyoji paydo bulgan.
Arxivator dasturlar - bu komp’yuterdagi ma’lumotlar xajmini uzgartirib maxsus
fayllarga ularni joylashtiradigan dasturlar.
Ular xajmni uzgartirish tezligi va sikish xolatlari bilan ajratiladi. Eng tanikli
arxivator dasturlar bu
Adabiyotlar - Innovatsion iqtisodiyot sharoitida sayyohlikni rivojlantirish va uning o‘ziga xos xususiyatlari turopova...

|
Innovatsion iqtisodiyot sharoitida sayyohlikni rivojlantirish va uning o‘ziga xos xususiyatlari turopova Nigora Xolmurod qizi
|
bet | 2/2 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 20,2 Kb. | | #228884 |
Bog'liq Qurbonov Sanjar MaqolaAdabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 3 fevraldagi «O‘zbekiston Respublikasi turizm salohiyatini rivojlantirish uchun qulay shartsharoitlar yaratish bo‘yicha qo‘shimcha tashkiliy chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi PF-5326-son Farmoni. – Toshkent, 2018 yil, 3 fevral. https://lex.uz/docs/3548467.
2. Axmedov X.I., Allabergenov A.A. Turizm faoliyatini tashkil etish. - Toshkent, 2004. - 238 b.
3. Mualliflar jamoasi. Xizmat ko`rsatish, servis va turizm sohalarini rivojlantirish: muammolar va ularning yechimlari. Monografiya. - Toshkent, 2008.
4.Буранова Л. В. и др. Зарубежный опыт ипотечного жилищного кредитования //O'zbekistonda fanlararo innovatsiyalar va ilmiy tadqiqotlar jurnali. – 2023. – Т. 2. – №. 19. – С. 437-345.
5.Turopova N. O ‘zbekiston moliya tizimida mahalliy moliyaning o ‘ziga xos xususiyatlari. – 2023.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Innovatsion iqtisodiyot sharoitida sayyohlikni rivojlantirish va uning o‘ziga xos xususiyatlari turopova Nigora Xolmurod qizi
|
Kompyuter ta’minati va uning turlari

229
Adabiyotlar: A3; A4; Q1; Q2 Q4;Q9
Amaliy dasturiy ta’minat. Amaliy dasturlar paketi bilan ishlash
Windows
Commander dasturi va unda ishlash imkoniyotlari. NERO tizimi va uning
imkoniyotlari. Wordning qo’shımcha imkoniyotlari bilan ishlash. Excelning
qo’shımcha imkoniyotlari bilann ishlash.
PowerPointning qo’sımcha imkoniyotlari
bilan ishlash. Accessning qo’sımcha imkoniyotlari bilann ishlash. Outlook Express XP
dasturida ishlash va unda ma’lumotlarning almashuvi. Kompyuterning grafik
imkoniyotlari va ularning turlari. PhotoShop dasturi bilan ishlash, CorelDraw dasturi
bilan ishlash.
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari
:
individual topshiriq, muammolı ta’lim.,
Venn diagramması, o’z-o’zini nazorat.
Adabiyotlar: A3; A4; Q1; Q2 Q4;Q9
Dasturlash texnologiyasing uskunaviy vositalari va texnologiyalar
Bosmaxana tizimida qo’llanıladigan PageMaker dasturida ishlash. MAPLE dasturi
bilan tanishuv va unda ishlash. MatdCad dasturi va unda ishlash. Boshqa amaliy
dasturlar paketi bilan tanishuv. Visual Basic dasturlash tilining imkoniyotlari bilan
ishlash. Delphi dasturlash tilining imkoniyotlari. CQQ dasturlash tilining imkoniyotlari
bilan ishlash. Flash texnologiyası va unda boshqaruvchi obektlar yaratish. Flash
texnologiyasida savol formasıdagı obektlarni yaratish. Flash texnologiyasıda
animatsiyalar yaratish
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari
:
individual topshiriq, muammolı ta’lim.,
Venn diagramması, o’z-o’zini nazorat.
Adabiyotlar: A3; A4; Q1; Q2 Q4;Q9
Laboratoriya mashg’ulotları va ularga ajratılgan soatlar

230
10.
Kompyuterni ishga tushiruvchi sistemaviy dasturlar. DOS
operatsion tizimi va uning buyruqları
4
11.
Windows XP operatsion tizimining oddiy va serverli
tizimların kompyuterga o’rnatısh
4
Amaliy dasturiy ta’minat. Amaliy dasturlar paketi bilan
ishlash
12. Windows Commander dasturi va unda ishlash imkoniyotlari
4
13. NERO tizimi va uning imkoniyotlari
2
14.
Disklarga xizmat kґrsatuvchi dasturlar: shikastlangan fayllar va
disklarni tiklash, disklarni fragmentasiyasini bekor qilish,
ularning ishini tezlashtirish.
Virusga qarshi ximoyali dasturiy vositalar

41
Dasturlashtirish tili translyatori
deb dasturlashtirish tilidan (odatda) mashina kodiga
dastur matnini tarjima qilishni amalga oshiruvchi dasturga aytiladi.
Dasturlashtirishning kirish tili, translyator, mashina tili, standart dasturlar
kutubxonasi, translyatsiya qilingan dasturlarni sozlash va bir butunlikka jamlash
vositalarini o’z ichiga olgan vositalar majmui
dasturlashtirish tizimi
deb ataladi.
Dasturlashtirish tizimida translyator dasturlashtirishning kirish tilida yozilgan dasturni
aniq bir EXM ning mashina buyrug’i tiliga tarjima qiladi. Kirish tilidan tarjima qilish
usuliga bog’liq xolda translyatorlar
kompilyatorlar
va
interpretatorlarga
bo’linadi.
Kompilyatsiyalashgan dastur mashina tilida ob’ektli modullar turkumiga aylanadi,
ular so’ngra magnit diskda fayl ko’rinishida bajarish va saqlanishiga tayyor yagona
mashina dasturlariga yig’iladi (jamlanadi). Bu dastur takror translyatsiyasiz ko’p marta
bajarilishi mumkin.
Interpretator qadam-baqadam translyatsiya va boshlang’ich dastur operatorlarini
darxol bajarishni amalga oshiradi: dasturlashtirish kirish tilining xar bir operatori
mashina tilining bir yoki bir necha buyrug’iga translyatsiya qilinadi, ular shu zaxotiyoq
diskda saqlanmagan xolda
bajariladi. SHunday qilib, interpretatsiyada dastur
mashina tilida saqlanmaydigan va xar gall boshlang’ich dasturni bajarishga qo’yishda
ukni qaytadan (qadam-baqadam) translyatsiya qilish lozim. Kompilyatorga nisbatan
interpretatorning asosiy afzalligi uning oddiyligidadir. Dasturlashtirishning kirish tili
Komandi bo’limi buyruqlari - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti...

36
Windows Commander yuklangandan keyin katalog va fayllar haqida to’liq
ma’lumot – yaratilgan sanasi, soati, ismi to’g’risida ma’lumot olish uchun uskunalar
panelidan
Podrobniy
bandi ustida «sichqoncha
»
tugmachasi bosiladi.
Katalog yoki fayl haxida to’liq ma’lumot olish.
Kataloglar daraxtini, ya’ni ichma-ich joylashgan kataloglar haqida ma’lumot
olish uchun uskunalar panelidan
Derevo
bandi tanlanib, sichqoncha chap tugmachasi
bosiladi.
Katalog daraxtini ko’rish.
Kataloglar ichidan biror faylni shu rejimda qidirish lozim bo’lsa,
Kataloglar daraxtidan
Poisk
maydonida fayl nomi beriladi (12rasm).
Katalog daraxtidan qidirish.
Fayllar yoki kataloglar nusxasini olish uchun [
F5] Kopiya
buyrug’i qo’llaniladi.
Buyruq sichqoncha tugmachasi ko’rsatkichni [
F5]
Kopiya
belgisi ustiga keltirilib
bosish yordamida amalga oshiriladi. Dastlab, ko’chirilishi kerak bo’lgan fayl yoki
kataloglar ajratilgan bo’lishi lozim. Komp’yuter ekranida paydo bo’lgan so’rovga
foydalanuvchi ko’chirilayotgan manzil (disk yoki katalog) ko’rsatiladi aks holda
ikkinchi darchaga nusxalanadi.
JA’MI III-SEMESTR - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti axborot texnologiyalari kafedrasi Pdf ko'rish
|
bet | 176/191 | Sana | 05.09.2024 | Hajmi | 8,87 Mb. | | #270328 |
Bog'liq portal.guldu.uz-Kompyuter ta`minotiJA’MI III-SEMESTR
12
Dasturlash texnologiyasing uskunaviy vositalari va
texnologiyalar
1.
Nashriyot tizimida qo’llanilarigan PageMaker dasturi va uning
imkoniyatlari
4
2.
Matematik masalalarni echish va ularning grafiklarin yaratishda
MAPLE programması bilan ishlash.
4
3.
Matematik masalalarni echish va ularning grafiklarin yaratıshda
MatdCad programması bilan ishlash
4
4.
Delphi dasturlash tili va ularning imkoniyotlari
4
5.
Flash texnologiyası bilan ishlash
4
6.
Savol formasidagi obektlarni yaratish
4
7.
Flash texnologiyasıda animatsiyalar yaratısh
4
JA’MI IV-SEMESTR
28
Laboratoriya mashg’ulotlarga tavsiya etiladigan mavzulari
Mikroprosessorlar haqida asosiy tushunchalar
Kompyuterni bo’laklarga ajratısh. Tizimli blokga texnik qurılmalarnı ulash
portları bilan tanıshuv, ularnı ulap ko’rish. Kompyuterga qo’shımcha yangi
qurılmalarnı o’rnatish
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari
:
individual topshiriq, muammolı ta’lim.,
Venn diagramması, o’z-o’zini nazorat.
Adabiyotlar: A3; A4; Q1; Q2 Q4;Q9
Arifmetik logik qurilma
Ona plataga yangi kartalarnı o’rnatish protsessin to’la bajarish. Kompyuterga
ulangan texnik qurilmalarning ishlash holatların tekshirish va boshqarish. DirectX
dasturidan foydalanish. Markaziy
protsessornı olib, uning tu’rin anıqlash, unga profilaktik xızmat ko’rsatish. Operativ
xotira, uning tu’ri va uning vazifasi bilan tanishuv
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari
:
individual topshiriq, muammolı ta’lim.,
Venn diagramması, o’z-o’zini nazorat.
Adabiyotlar: A3; A4; Q1; Q2 Q4;Q9
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti axborot texnologiyalari kafedrasi
|
Mikroprosessorlar haqida asosiy tushunchalar

|
Mikroprosessorlar haqida asosiy tushunchalar Pdf ko'rish
|
bet | 175/191 | Sana | 05.09.2024 | Hajmi | 8,87 Mb. | | #270328 |
Bog'liq portal.guldu.uz-Kompyuter ta`minotiMikroprosessorlar haqida asosiy tushunchalar
1.
Mikroprotsessorlar haqida asosiy tushunchalar.
Mikroprotsessor
tarixı va unıng turlari
2
2. Mikroprotsessorlarning tuzilishi. Boshqarish qurilmasi.
2
3. Operativ xotita, mikroprotsesorli xotira
2
Arifmetik mantiqiy qurilma
4. Arifmetik-logik qurılma. Registr, summator
2
Registrlar
5.
Registrlar va flaglar, ularning turlari, vazifalari,
xarakteristikasi.
shaxsiy kompyuterning tashqi qurilmalarini
boshqarish tamoyillari
2
Pentium mikroprosessorlarida registrlar bloki
6.
Vinchester va ularning vazifalari, xarakteristikasi.
2
JA’MI I-SEMESTR
12
II-SEMESTR
Kompyuter ta’minati va uning turlari
7.
Shaxsiy kompyuterlarning ta’miynatı haqıda tusuncha,
texnik va dasturiy ta’minatı
2
Sistemaviy dasturiy ta’minot. Operasion tizim
8.
Sistemaviy dasturiy ta’miynat turlari bilan ishlash
2
9.
Operasion
tizimlar
va
ularning
turlari,
operasion
tizimlarining tarixi. DOS operasion tizimi.
2
10. Windows XP operasion tizimining imkoniyotlari
2
11. Windows Commander dasturi bilan ishlash
2
JA’MI II-SEMESTR
8
Amaliy dasturiy ta’minot. Amaliy dasturlar paketi bilan
ishlash
12. Ms Word matn dasturi bilan ishlash
2
13. Ms Excel jadval protsessori bilan ishlash
2
14. Ms PowerPoint prezentatsiya yaratish dasturi.
2
15. Ms Access ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi
2
16. Kompyuterning grafik imkoniyoitlari va ularning turlari.
PhotoShop dasturi
2
228
17. Corel Draw dasturi va unda ishlash
2
|
| |
Sinov savollari? - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

Test
№1
Manba: KXK “Kompyuter grafikasi” SH.I Razzaqov, U.M. Ibragimov, SH.S. Yo’ldashev.
Qiyinlik darajasi Y1
Vektorli grafikaning tamoyillari?
A) Matematik tenglamalar yordamida jismni chiziqli konturlarini qurish.
B) Tenglamalar yordamida jismni chiziqli konturlarini qurish.
C) Matematik shakllar yordamida jismni chiziqli konturlarini qurish.
D) Matematik tenglamalar yordamida konturlarini qurish.
№2
Manba: KXK “Kompyuter grafikasi” SH.I Razzaqov, U.M. Ibragimov, SH.S. Yo’ldashev.
Qiyinlik darajasi Y1
Animatsiyaning asosiy tushunchalari?
A) Ketma ket almashinib turadigan tasvirlar asosida hosil bo’ladigan tasvirlar xararati
tushuniladi
B) Tasvirlar asosida hosil bo’ladigan tasvirlar xararati tushuniladi
C) Almashinib turadigan tasvirlar xararati tushuniladi
D) Tasvirlar xararati tushuniladi
№3
Manba: KXK “Kompyuter grafikasi” SH.I Razzaqov, U.M. Ibragimov, SH.S. Yo’ldashev.
Qiyinlik darajasi Y1
Xararat tushunchasi?
A) Shakl va rang o’zgarishi tushuniladi
B) Sahnadagi obyektning ko’chishi tushuniladi
C) Obyektning ko’chishi,burilishi tushuniladi
D) Rang o’zgarishi tushuniladi
№4
Manba: KXK “Kompyuter grafikasi” SH.I Razzaqov, U.M. Ibragimov, SH.S. Yo’ldashev.
Qiyinlik darajasi Y1
Adobe Photoshop dasturining ish qurollari
A) Панел инструментов –Toolbox buyrug’ini ishga tushuriladi
B) Инструментов –Toolbox buyrug’ini ishga tushuriladi
C) Toolbox buyrug’ini ishga tushuriladi
D) Панел инструментов – buyrug’ini ishga tushuriladi
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari - bet 248

|
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari Pdf ko'rish
|
bet | 248/263 | Sana | 04.02.2024 | Hajmi | 10,15 Mb. | | #151310 |
Bog'liq file (6)
Mavzu bo’yicha o`quv mashg`ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O’qituvchining
O’quvchilarning
I. Kirish
bosqichi
(10 daqiqa)
1.1. Mаvzu, mаqsаd vа rеjаlаshtirilgаn o’quv
nаtijаlаrini e’lоn qilаdi.
1.2. Rеjа sаvоllаrini ekrаngа chiqаrаdi.
1.3. O’quv fаоliyatini bаhоlаsh mеzоnlаri
mа’lum qilinаdi.
Eshitаdilаr,
yozib
оlаdilаr.
Diqqat qiladilar.
II. Аsosiy
bosqich
(60 daqiqа)
2.1. Tаlаbаlаr bilimini fаоllаshtirish mаqsаdidа
blis-so’rоv o’tkаzаdi:
1.Fraktal so`zi qanday so`zidan olingan?
2.Iliq va sovuq ranglar aytib bering? .
3.Fraktallar deb qanday geometrik shakllarga
aytiladi?
2.2. Vizuаl mаtеriаllаrdаn fоydаlаngаn hоldа
mа’ruzа mаtеriаllаrini rеjа sаvоllаri bo’yichа
izchillikdа bаyon qilаdi (1-ilоvа).
Savollarga javob
beradilar.
Tinglаydilаr,
yozаdilаr.
III. Yakuniy
bosqich
(10daqiqa).
3.1. Mаvzugа хulоsа yasаydi. O’quv jаrаyonidа
fаоl ishtirоk etgаn tаlаbаlаrni rаg’bаtlаntirаdi.
3.2. Klаstеr tuzish qоidаlаrini eslаtаdi (2-ilоvа).
Mustаqil ish uchun vаzifа bеrаdi: kompyuter
grafikasi turlari (rastrli, vektorli, fraktal)
bo’yicha
klaster
tuzish.
O’qituvchining
bоshlаng’ich
nаzоrаt
vаriаnti
3-ilоvаdа
kеltirilgаn.
Diqqat qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
|
| |
Mavzu: Vektorli grafikaning matematik asoslari

Iliq va sovuq ranglar orasidagi yashil va binafsha ranglar neytral ranglar hisoblanadi.
Iliq ranglar odamning kayfiyatini ko`taradi. Sovuq ranglar esa ruhiyatga yomon ta`sir qiladi.
Dizayn bilan jiddiy shug`ullanishni istaganlar iliq, sovuq, neytral ranglarni va ular bilan
ishlashni yaxshi bilib olishlari kerak. CIE Lab rang moduli. 1920-yilda CIE Lab
{Communication Internationale de FEclairage — xalqaro komissiya, L,a,b — bu sistemada
koordinata o`qlarining ifodalanishi} rang fazoviy moduli ishlab chiqildi. Sistema apparatga
bog`liq bo`lmaganligi uchun ko`p hollarda qurilmalar orasida ma’lumotni o`tkazish uchun
qo`llaniladi. CIE Lab modulida ixtiyoriy rang quyidagicha aniqlanadi; yorug`lik (L) va uning
xromatik komponentlari: a-parametri yashil rangdan qizil ranggacha o`zgarish diapazonini,
b-parametri ko`k rangdan sariq ranggacha o`zgarish diapazonini tashkil qiladi.
CIE Lab ranglar.
CIE Lab modulida ranglarni qamrab olish imkoniyati texnik qurilmalar (monitor,
printer) imkoniyatlaridan yuqori bo`lganligi sababli tasvirni chiqarishdan oldin uni
o`zgartirishga to`g`ri keladi. Bu modul rangli fotokimyoviy va poligrafik jarayonlarni bir-
biriga bog`lash uchun ishlab chiqilgan. Hozirgi kunda bu modul Adobe Photoshop dasturida
standart sifatida qabul qilingan
Ko`pyoqliklarni qurishni ko`ramiz. Buning uchun ularni uchlarini topish yetarli
hisoblanadi.
Geksaedrni (kub) qurish qiyinchilik tug`dirmaydi.
Tetraedrni qurish uchun kubning qarama – qarshi yoqlaridagi ayqashgan diagonallarini
o`tkazish kerak.
Oktaedr qurishda quyidagi xossadan foydalanamiz: oktaedrning uchlari kub
yoqlarining markazlariga (og`irlik) mos keladi, ya’ni yoqlar uchlarining o`rta arifmetik
qiymatlari. Ikosaedrni qurishni ko`ramiz. Z o`qida Z = ±0,5 markazi, r=1 radiusi va XY
tekisligiga parallel ikkita aylana o`tkazamiz. Har aylanani beshta teng bo`lakka bo`lib, ularni
rasmda ko`rsatilgan tartibga mos birlashtiramiz va ikosaedrning yoqlarini tashkil qiluvchi
o`nta muntazam uchburchakni olamiz. Qolgan yoqlari uchun 𝑧 = ± √5 2 nuqtalarini olamiz
va mos aylanalarning nuqtalari bilan tutashtiramiz. Dodekaedrning uchlari ikosaedr
yoqlarining og`irlik markazlari bo`ladi
Sinov savollari? - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

80-MAVZU
Vektorli grafikaning matematik asoslari.
1.1.O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Amaliy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1.Vektor grafikasi matematik obyektlar.
2.Iliq va sovuq ranglar.
3.Fraktal badiiy kompozitsiyani yaratish.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda vektorli grafikaning matematik asoslari
haqida umumiy tasavvur va tushunchalarni shakllantirish
O’qitish natijasi: Vektorli grafikaning matematik asoslari bo`yicha mavzuni
o’zlashtirish
natijasida
o’quvchida
shakllanadigan
bilim,
ko’nikma
yoki
kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1. Vektor grafikasi matematik
obyektlar roli va o’rni haqida
ma’lumot berish.
2. Iliq va sovuq ranglar, mazmuni
va vazifalarini yoritib berish.
3. Fraktal badiiy kompozitsiyani
yaratishni ochib berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Vektor grafikasi matematik obyektlar roli va o’rni
haqida aytib beradilar.
2. Iliq va sovuq ranglar, mazmuni va vazifalarini
ko’rsatib beradilar.
3. Fraktal badiiy kompozitsiyani yaratishni sanab
beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv, klaster,
BBB.
O’qitish vositalari:
O’quv materiali, slaydlar, kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
na-matritsali rint r - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 39/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAna-matritsali rint r
Lazerli va purkovchi printerlardan oldin matritsali
printerlar keng tarqalgan Tasmaga ignalar toʻplami
qoqiladi, shunda tasma oʻzidagi siyohni qogʻozga
oʻtkazadi Matritsali printerlarning asosiy afzalligi
shundaki, ular zarb sababli nusxani ikki-uchta qogʻozga
(varaqlar orasiga surma qogʻoz qoʻyish orqali) bosib
chiqarishi mumkin Ular juda mustahkam printerlar
boʻlib, uzoq vaqt xizmat qiladi
Eski kompyuterning ichki qismini koʻzdan kechirib
chiqing Asosiy platada koʻrish mumkin boʻlgan
asosiy komponentlarning har birini, unga ulangan
qurilmalarni va mavjud ulanish portlarini aniqlang
Tashqi qurilmalar
Monitor
Monitor barcha kompyuter tizimining ajralmas
qismi boʻlmasa-da, foydalanuvchiga maʼlumotlarni
koʻrish imkonini berishi sababli aksariyat kompyuter
tizimlarining muhim qismi sanaladi U grafi k
adapterdagi portlardan biri yordamida kompyuterga
ulanadi Monitor oʻlchamlari diagonalda oʻlchanadi
va ancha ilgari chiqqan eski monitorlardan tashqari,
ularning ekranlari yupqa, bu esa stoldagi ish joyi
hajmini minimallashtiradi Bunday monitorlar ancha
yengil boʻlgani uchun ularni kronshteyn yordamida
devorga, stolga yoki tokchaga oʻrnatish mumkin
Monitor tasvir oʻlchami bilan cheklangan boʻladi
Oʻlcham bu monitor koʻrsatishi mumkin boʻlgan
piksellar soni va u gorizontal hamda vertikal
ravishda oʻlchanadi Masalan, yuqori aniqlikdagi (HD)
monitor 1920 x 1080 pikselni koʻrsatishi mumkin
Baʼzi monitorlarda sensorli interfeys ham mavjud
(sensorli ekran), yaʼni foydalanuvchi ekrandagi
displeyga toʻgʻridan toʻgʻri taʼsir oʻtkazish orqali
elementlarni tanlashi mumkin Bunday interfeyslar
koʻpincha planshet kompyuterlar va mobil telefonlarga
oʻrnatiladi
laviatura
2.06-rasm. itoy tili klaviaturasi.
Klaviatura bir nechta tugmalardan iborat boʻlib,
bu tugmalar matn kiritish yoki interfeys qismlarini
boshqarish uchun ishlatiladi Uning asosiy cheklovi
ICT_STB_G10-11_c02_p023-053_NT_R6_2023.indd 27
31.10.2023 9:51:20
|
| |
/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

|
/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari Pdf ko'rish
|
bet | 40/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJA10/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
28
lott r
1990-yillarda plotter katta oʻlchamli varaqlarga
chizmachilik loyihalarini chop etishda qoʻllangan
Bu qogʻozni oldinga va orqaga siljitish hamda
ruchkalar yordamida rasm chizish orqali amalga
oshirilgan Bugungi kunda plotterlar A2, A1 va A0
kabi katta oʻlchamli qogʻoz varaqlari bilan ishlatishga
moʻljallangan purkovchi printerlar hisoblanadi Agar
faqat oq va qora kerak boʻlsa, yorugʻlik chiqaradigan
diodli (LED) plotterlardan foydalangan yaxshi Chunki
ular purkovchi plotterlarga qaraganda ancha tez
ishlaydi va xarajati kamroq
2.07-rasm. amonaviy purkovchi plotter.
arnaylar
Karnay kompyuterdan tovush chiqishini
taʼminlaydigan qurilma Bu shunchaki bir ju
stereokarnay yoki surround formatidagi audio tizimi
boʻlishi mumkin
Mono, stereo, 5 1, 6 1 va 7 1 audio formatlari
oʻrtasidagi farqni toping
am ra
Kamera harakatsiz yoki harakatlanuvchi tasvirlarni
(fi lmlarni) olish uchun ishlatiladi Kompyuterga
ulanganda tasvirlar yoki fi lmlarni kameradan
kompyuterning xotirasiga oʻtkazsa boʻladi Keyin
tasvirlarni ekranda koʻrish, qayta ishlash va almashish
mumkin Raqamli fotokamera harakatsiz tasvirlarni
tasvirga olish uchun optimallashtirilgan, lekin odatda
fi lmlarni tasvirga olish imkoniyatiga ham ega, raqamli
videokamera esa fi lmlarni tasvirga olish uchun
optimallashtirilgan, ammo harakatsiz tasvirlarni ham
tasvirga oladi
b kam ra
Veb kamera harakatsiz yoki harakatlanuvchi
sahnalarni tasvirga olish uchun kompyuterga ulangan
kamera U maxsus raqamli kamera yoki raqamli
videokamera kabi yuqori sifatli emas Odatda unda
tovushni yozib olish uchun oʻrnatilgan mikrofon
boʻladi Uning asosiy vazifasi foydalanuvchilarning
onlayn videochatda suhbat qurishi yoki
videokonferensiyalarda qatnashishini taʼminlashdir
Ulardan xavfsizlik kameralari sifatida ham foydalanish
mumkin
kan r
Skaner ikki oʻlchamli (2D) hujjatlarni tasvirga olish
uchun ishlatiladi U va raqamli kameraga oʻxshash
funksiyani bajaradi 2D hujjatlarni yaqindan tasvirga
olish uchun maxsus ishlab chiqilgan Planshet
skanerlar toʻliq rangli tasvirni olishi va uni kompyuter
xotirasiga fayl sifatida saqlashi mumkin Agar tasvirda
matn koʻp boʻlsa, unda matnni tanish uchun belgini
optik aniqlash (OCR) funksiyasini ishga tushirish imkoni
bor Baʼzi planshet skanerlarida bir nechta sahifali
hujjatlarni avtomatik uzatish moslamasi (ADF) mavjud
2.0 -rasm. A F bilan jihozlangan planshet skaner.
|
| |
2-bob - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

10/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
24
Apparat ta’minoti kiritish, chiqarish
va xotira qurilmalari
kabi turlarga boʻlinadi
iritish urilmalari
maʼlumotni
kompyuterga kiritish imkonini beradi (masalan,
klaviatura)
hi arish urilmalari
ma’lumot/axborotni
kompyuterdan chiqarish uchun xizmat qiladi (masalan,
monitor)
otira urilmalari
ma’lumotlarni keyinchalik
ishlatilishi uchun
sa lash vositalari a
joylashtiradi
Ichki qurilmalar
. 1.
arat ta minot
arat ta minoti
kompyuter tizimining fi zik
komponenti
urilma
elektron komponentlardan tashkil topgan
kompyuter tizimining apparat ta’minoti komponenti
Kiritilgan 
ma’lumot - Maktabgacha va

74
Modellashtirish
Elektron jadval formulalar yordamida ba’zi ma’lumotlarni (kiritilgan raqamlarni)
o‘zgartirish va yana nimalar o‘zgarishini ko‘rsatadi. Bu “modellashtirish” deyiladi.
O‘yinlar konsoli (Games Console) elektron jadvali ochiladi.
Modellashtirish 1: ma’lumotlarni oʻzgartirish va nima boʻlishini kuzatish
Agar hafta davomida umuman pul sarflanmasa va barcha cho‘ntak puli tejalsa, nima
bo‘ladi?
Buni sinab ko‘rish uchun haftalik xarajat 0 ga o‘zgartiriladi. Keyin haftalar soni
o‘zgargan yoki o‘zgarmagani tekshiriladi.
Avval:
Haftalik xarajat = 3500 so‘m
Haftalar soni = 123
4.4-mashgʻulot
4.3-mashgʻulotda kiritilgan qiymatlarning har biri uchun kutilgan natijalarni
yozing.
Javobni oldindan aniqlab oling (kerak bo‘lsa, kalkulyatordan foydalaning).
4.5-mashgʻulot
Elektron jadvalga qiymatlarni kiriting. Kutgan javobingizni oldingizmi yoki yo‘qmi
– qayd qiling.
Agar kutgan javobingiz chiqqan bo‘lsa, juda yaxshi. Kutgan javobingiz chiqmasa,
bu ham muammo emas. Bu siz elektron jadvalni qayta ko‘rib chiqishingiz va
xatolarni aniqlab olishingiz kerakligini anglatadi. Agar buni uddalay olmasangiz,
o‘qituvchingizdan yordam so‘rang.
• Elektron jadvalni ishlatish osonmi?
•

85
Elektron jadvaldan
maqsadli foydalanish
Loyiha maqsadlari
Maqsadga erishildimi?
Haftasiga qancha cho‘ntak puli
olayotganingizni yozing.
Ha, elektron jadvalim har hafta qancha pul
olayotganimni kiritishga imkon berdi. Buni
B3 katakda ko‘rishingiz mumkin.
Olgan puldan qancha tejaganingizni
yozing.
Ha, jami tejalgan pulimni kiritishga imkon
beradigan katak bor. Bu B4 katak.
O‘yin konsoli qancha turishini yozing. Ha, o‘yin konsolining narxi yoziladigan
katak mavjud. Bu F3 katak.
O‘yin konsolini sotib olish uchun
sizga qancha vaqt kerak ekanini
aniqlang.
Ha. Elektron jadvaldagi haftalar sonini
o‘zgartirishingiz mumkin. Shunda sizga
qancha pul tejaganingiz ko‘rsatiladi. Bu
jarayonni raqamlar o‘ylagan natijani
bermaguncha davom ettirishingiz
mumkin.
Sinov savollari - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

12-MAVZU
Layers (Sloi) palitrasi va asosiy vazifalari; Symbols (Simvoli) palitrasi.
1.1O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Amaliy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1. Layers(Слои) рalitrasi qatlamlarni qo‘shish.
2. Qatlamlar, vektorlar va effektlarni saqlash.
3. Korrektirovkalanadigan qatlam.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda Layers (Sloi)
palitrasi va asosiy vazifalari;
Symbols (Simvoli) palitrasi tushunchalarni shakllantirish
O’qitish natijasi: Layers (Sloi) palitrasi va asosiy vazifalari; Symbols (Simvoli) palitrasi
bo`yicha
mavzuni o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki
kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1.
Layers(Слои)
рalitrasi
qatlamlarni qo‘shish, roli va o’rni
haqida ma’lumot berish.
2.
Qatlamlar,
vektorlar
va
effektlarni saqlash, mazmuni va
vazifalarini yoritib berish.
3. Korrektirovkalanadigan
qatlam
xususiyatlarini ochib berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1.Layers(Слои) рalitrasi qatlamlarni qo‘shish, roli va
o’rni haqida aytib beradilar.
2.Qatlamlar, vektorlar
va effektlarni saqlash,
mazmuni va vazifalarini ko’rsatib beradilar.
3. Korrektirovkalanadigan qatlam sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza matn, tushuntirish, blis-so’rоv,
BBB.
O’qitish vositalari:
O’quv
materiali, slaydlar,
kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
Fayl konteyner nomi, joylashuvi va shifrlash usulini tanlang

|
Fayl konteyner nomi, joylashuvi va shifrlash usulini tanlang
|
bet | 2/3 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 1,47 Mb. | | #129402 |
Bog'liq kib 3 Muhammad pdf (1)Fayl konteyner nomi, joylashuvi va shifrlash usulini tanlang
.
TrueCrypt hajmini joylashuv oynasi. Melanie Pinola
Faylni tanlash-ni tanlang ... Bu fayl konteyner uchun fayl nomini va manzilini tanlash uchun, aslida, qattiq disk yoki xotira qurilmasidagi fayl bo'lishi mumkin. Ogohlantirish: Agar siz yangi, bo'sh konteyner bilan ushbu faylni qayta yozishni istamasangiz, mavjud faylni tanlamang. Oldinga> ni bosing.
Keyingi ekranda "Encryption Options" da siz standart shifrlash va xash algoritmini qoldirib, Keyingiga bosing. (Ushbu oynada, AES, odatiy shifrlash algoritmi ma'lumotlarni AQSh Davlat idoralari tomonidan yuqori darajali darajaga qadar tasniflash uchun ishlatilganligi haqida ma'lumot beradi.
Fayl konteynerining hajmini belgilang
4-qadam: TrueCrypt konteyneringiz uchun fayl hajmini kiriting. Melanie Pinola
Shifrlangan konteyner uchun kerakli hajm miqdorini kiriting va Oldinga> ni bosing.
Eslatma: Bu erga kiritilgan o'lcham siz konteynerga qo'ygan fayllar tomonidan olingan haqiqiy xotira maydoniga qaramasdan, fayl konteyneringizning qattiq diskida bo'ladi. Shuning uchun, siz shifrlashni rejalashtirgan fayllarning umumiy hajmiga qarab, keyin to'ldirish uchun qo'shimcha joy qo'shib TrueCrypt fayl konteynerining hajmini diqqat bilan rejalashtirish. Fayl hajmi juda kichik bo'lsa, boshqa TrueCrypt konteynerini yaratishingiz kerak bo'ladi. Agar siz buni juda katta qilsangiz, siz diskdagi bo'sh joyni yo'qotasiz.
Fayl konteyneringiz uchun parolni tanlang
Unutmayotgan kuchli parolni kiriting. Foto © Melanie Pinola
Parolni tanlang va uni tasdiqlang, keyin Oldinga> ni bosing.
Maslahatlar / Izohlar:
TrueCrypt faylini sozlashda oddiy parolni ishlatish o'rniga noyob uzun parolni ishlatib, unda simvollarning murakkab kombinatsiyasini o'z ichiga olganini unutmang (masalan, "Mening birinchi o'qituvchimning ismi miss Smit" edi).
TrueCrypt sizga kamida 20 ta belgidan iborat parolni kiritganda sizni ogohlantiradi.
Esda tuting, parolni unutib qo'ysangiz, uni olishning hech qanday usuli yo'q (bu narsa dasturning oxirigacha). TrueCrypt ishlab chiquvchilari shunday deb ta'kidladilar: "Fayllaringizni saqlab qolishning yagona usuli - bu parolni yoki kaliti" parchalash "ga urinishdir, lekin parol / keyfiles uzunligiga va sifatiga qarab, ming yoki million yilni talab qilishi mumkin. / apparat samaradorligi va boshqa omillar. " Boshqacha qilib aytganda, siz unutmaydigan parolni tanlang!
|
| |
-bob. Maʼlumotlar bazasi va fayl

|
-bob. Maʼlumotlar bazasi va fayl Pdf ko'rish
|
bet | 490/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJA9-bob. Maʼlumotlar bazasi va fayl
tushunchasi
1.
Har bir yozuv uchun noyob identifikator boʻlgan
maydon.
2.
Oddiy query bitta mezondan foydalanadi,
murakkab query esa bir nechta mezondan
foydalanishi mumkin.
3.
Foydalanuvchiga queryning parametr qiymatini
tanlashga, masalan, talabalar yozuvlari
koʻrsatiladigan sinfni belgilashga ruxsat berish
4.
Fayl formatini tanlash; belgilangan uzunlik yoki
oʻzgaruvchan uzunlik maydonlaridan foydalanish
toʻgʻrisida qaror qabul qilish maydon nomlarini
kiritish toʻgʻrisida qaror qabul qilish faylni
qayerga saqlashni hal qilish.
5.
Bog‘lanishlar uzviyligi – tegishli jadvalda
maʼlumotlar mavjudligini ta’minlaydigan qidiruvni
tasdiqlash shakli Bu ekstremal maʼlumotlarni
kiritishga toʻsqinlik qiladi va maʼlumotlar
bogʻliqligini ta’minlaydi Masalan, buyurtmada
mijoz boʻlishi kerak Agar mavjud boʻlmagan
mijoz kiritilsa, noto‘g‘ri buyurtmalar hosil bo‘ladi.
Natijada ular mijoz bilan bogʻlanmagani sababli
yoʻqolib qoladi
6.
Noatomar maʼlumotlar takrorlanmas
maʼlumotlar guruhlari yagona birlamchi kalit
7.
Hech qaysi maydon kalitsiz maydonga bogʻliq
boʻlmaydi
8.
Qaytariluvchi (dublikat) ma’lumotlar bazadan
olib tashlanadi, natijada maʼlumotlar bazasining
hajmi qisqaradi va xatolar va bog‘lanishsizlik
ehtimoli cheklanadi maʼlumotlar bazasi
yaxshi ishlaydi, chunki qidiruvlar indekslangan
maydonlarda amalga oshiriladi; indekslarni qayta
tiklash kabi texnik vazifalar tezroq bajariladi,
chunki ortiqcha maʼlumotlar xalal bermaydi
maʼlumotlar bazasi yanada moslashuvchan
bo‘ladi, chunki jadvaldagi boshqa ustunlarga
taʼsir qilmasdan yangi maydonlarni va yangi
jadvallarni qoʻshish mumkin
9.
Shu kabi ta’ri angan maʼlumotlar lugʻatining
uchta komponenti, masalan, maydon hajmi –
bu maydon uchun maʼlumotlarning maksimal
uzunligi.
|
| |
Katak fonining rangi - Maktabgacha va

83
Elektron jadvaldan
maqsadli foydalanish
Ushbu buyruqlar tanlanganda qalamcha belgisi paydo bo‘ladi. Chiziqlar chizmoqchi
bo‘lgan qirralar ustiga sichqonchaning chap tugmasi bosiladi.
7.1-mashgʻulot
Ultimate League
nomli elektron jadvaliga munosib sarlavha qo‘shing. Sarlavhangiz
quyidagi talablarga javob berishi kerak:
• matnning qolgan qismiga nisbatan kattaroq o‘lchamda bo‘lishi;
• qalin shriftda bo‘lishi;
• qator kataklarni birlashtirgan holda joylashishi.
7.2-mashgʻulot
Ultimate League
nomli elektron jadvaldagi qolgan yorliqlar va ma’lumotlarning
shrift turini o‘zgartiring.
Elektron jadvalga mos matn turidan foydalaning. Har bir katak uchun turli mavzu
va shrift sozlamalarini qo‘llashdan saqlaning.
7.3-mashgʻulot
Ultimate League nomli
elektron jadvaldagi yorliqlar va ma’lumotlar kiritilgan
kataklarga chegara chiziqlarini qo‘shing.
Ushbu chegara chiziqlari ko‘rinishlari sizning elektron jadvalingizga mos kelsin.
Umumiy natija atrofidagi chegarani boshqalarnikidan katta va qalin qilib qo‘ying.
@edurtm_uz
84
Elektron jadvalni baholash
Ishni tugatgandan keyingi
baholash jarayoni juda muhimdir. Elektron jadval qanchalik
yaxshi ishlashi va uni yanada yaxshilash uchun nimalar qilish mumkinligi haqida o‘ylab
ko‘riladi. Masalan, quyidagi savollarga javob izlanadi:
-mashgʻulot - Maktabgacha va

75
Elektron jadvaldan
maqsadli foydalanish
Keyin:
Haftalik xarajat = 0 so‘m (-)
Haftalar soni = 80
Haftasiga 3500 so‘m xarajat qilinmasa, o‘yin konsolini 43 hafta oldinroq olish mumkin!
Modellashtirish 2: javob olish uchun ma’lumotlarni oʻzgartirish
Modellashtirish yordamida to kerakli javobni olmaguncha har xil ma’lumotlarni sinab
ko‘rsa bo‘ladi. Masalan, o‘yin konsolini 50 hafta ichida sotib olish uchun haftalik
cho‘ntak pulidan qancha xarajat qilish kerak bo‘ladi?
Bu savolga javob berish uchun haftalik cho‘ntak puli miqdori haftalar soni 50 ga
yetguniga qadar o‘zgartiriladi.
@edurtm_uz
77
Elektron jadvaldan maqsadli foydalanish
52 hafta! Uni yana o‘zgartirib, raqam 50 haftaga yanada yaqinlashtiriladi. 19 500 so‘m
qiymatini sinab ko‘rish kerak.
50 hafta! Nihoyat bu raqamga erishildi!
Xulosa qilib aytganda, o‘yin konsolini 50 hafta ichida sotib olish uchun haftasiga 19 500
so‘m miqdorda cho‘ntak puli olish kerak.
Ko‘p hollarda
so‘ralgan natijaga
yaqin natijani
kiritishning o‘zi
kifoya. Ba’zan
so‘ralgan natijani
aynan keltirishning
imkoni bo‘lmasligi
mumkin. Shu
sababli, turli
raqamlarni sinab
ko‘rish uchun ko‘p
vaqt sarflashning
hojati yo‘q.
Maslahat
Boshqa odamlar
kabi bir xil
javob chiqmasa,
tashvishlanish
kerak emas. Chunki
haftalik cho‘ntak
puli ozroq yoki
ko‘proq olinishi, har
hafta ko‘proq yoki
kamroq sarflanishi
mumkin. Bir nechta
turli javoblar
chiqishi normal
holat.
Maslahat
5.1-mashgʻulot - Maktabgacha va

78
5.3-mashgʻulot
O‘yin konsolini 90 hafta ichida sotib olishingiz kerak. Agar har hafta umuman pul
sarflamasangiz, 90 hafta ichida o‘yin konsolini sotib olish uchun sizga qancha
miqdorda haftalik cho‘ntak puli kerak?
5.4-mashgʻulot
Ultimate League nomli elektron jadvalingizni oching.
Tashkilotchilar kamida 2 000 000 so‘m sof foyda olishni xohlaydi. Agar
ishtirokchilar soni 280 nafar bo‘lsa, 2 000 000 so‘m foyda olish uchun ishtirok
etish narxi qancha bo‘lishi kerak?
5.5-mashgʻulot
Ultimate League tashkilotchilari bu yil atigi 200 nafar ishtirokchi keladi deb
o‘ylayapti. Ular zarar ko‘rmasligi uchun har bir qatnashchi eng kamida qancha
to‘lashi kerak?
5.6-mashgʻulot
Tashkilotchilar bu yil 300 kishi musobaqada qatnashadi deb taxmin qilmoqda
va kirish haqini 5 000 so‘m belgilamoqchi. Buning uddasidan chiqish uchun ular
birinchi sovrin qiymatini kamaytirishni rejalashtiryapti. Zararga kirmagan holda
birinchi o‘rin sovriniga sarflanadigan eng katta qiymat qancha?
Ishtirokchilar
soni 200 ga
o‘zgartiriladi.
Sof daromad
ishlab topilgan
pul miqdori iloji
boricha 0 so‘m ga
yaqinlashguncha
o‘zgartiriladi.
Ammo 0 dan past
bo‘lmasligi kerak.
Maslahat
5.6-mashg‘ulot
uchun
qatnashchilar soni
va ishtirok narxi
sozlanadi. Birinchi
sovrin qiymati sof
daromad 0 so‘mga
yaqinlashguncha
o‘zgartiriladi.
Ammo 0 so‘mdan
past bo‘lmasligi
kerak.
Paket 
tar.
Packet
uzatiladigan maʼlumotlarni aks ettiruvchi bitlar 
to‘plami.
Paketlarni kommutatsiyalash

|
Paket
tar.
Packet
uzatiladigan maʼlumotlarni aks ettiruvchi bitlar
to‘plami.
Paketlarni kommutatsiyalash Pdf ko'rish
|
bet | 133/159 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 6,45 Mb. | | #149906 |
Bog'liq 7-sinf Informatika va axborot texnologiyalari yangi darslik kitob 2023Paket
tar.
Packet
uzatiladigan maʼlumotlarni aks ettiruvchi bitlar
to‘plami.
Paketlarni kommutatsiyalash
tar.
Packet switching
turli yo‘nalishlar bo‘yicha yuboriladigan va qabul
qiluvchi tomonidan qayta o‘rnatiladigan, paketlarga
bo‘linadigan maʼlumotlar.
Paketli qayta ishlash
mb.
Batch processing
qayta ishlanishi lozim bo‘lgan maʼlumotlar paketlarda
yig‘iladi va keyinchalik qulayroq vaqtda ishga
tushiriladi (maʼlumotlar vaqtga nisbatan o‘zgaruvchan
bo‘lmasligi kerak).
PAN
qsq.
PAN
Personal Area Network muayyan bir maqsad uchun
yaratilgan kichik shaxsiy tarmoq.
Papka
Folder
xabarlar turiga qarab saqlanadigan joy;
qattiq diskdagi tegishli fayllar to‘plamini o‘z ichiga
olgan maydon.
Parametr
Parameter
mezon doirasida so‘rov uchun foydalaniladigan
maʼlumotlar.
Parol
xavf.
Password
begonalarning kompyuter va dasturga kirishidan
himoya uchun foydalaniladigan so‘z, ibora yoki
belgilardan iborat maxfiy kod qatori; tizimga kirish
ruxsatini beruvchi maxfiy belgilar majmuasi.
Paste
Paste
vaqtincha xotiraga nusxalangan matnni sahifaga qayta
joylash;
nusxalangan tasvirni kanvasga joylash.
Patch uskunasi
diz.
Patch tool
tasvirlar bilan ishlash dasturida tasvirning muayyan
joylarini uning boshqa joyidagi material yordamida
tiklash.
Peer kompyuter
tar.
Peer
tarmoqda serverga ulanmagan va boshqa
kompyuterlarni nazorat qilmaydigan kompyuter.
Pencil uskunasi
diz.
Pencil tool
chiziqlarni qalam kabi chizuvchi uskuna.
@edurtm_uz
|
| |
Diqqat!
arat ta minotinin

25
M
ompyuterda
odatda kompyuterni yuklash
(ishga tushirish) koʻrsatmalarini
saqlaydigan OM
mavjud boʻlib BIOS deb nomlanadi.
2-bob: Apparat va dasturiy ta’minot
Dasturlanadigan doimiy xotira qurilmasi
(PROM) va oʻchiriluvchi dasturlanadigan doimiy
xotira qurilmasining (EPROM) nima maqsadda
ishlatilishini aniqlang
Grafi k karta
Grafi k karta ba’zida videokarta, videoadapter, displey
adapteri yoki grafi k adapter deb ham nomlanadi
U asosiy plataning kengaytirish slotlaridan biriga
ulanadigan bosma plata hisoblanadi
Uning vazifasi
kompyuterdan chiqarilgan tasvirni koʻrsatish uchun
zarur boʻlgan signallarni yaratishdir Koʻpincha grafi k
adapter asosiy plata ichiga joylashgan boʻladi va
alohida kartani talab qilmaydi
Lekin alohida kartadan
foydalanib grafi k samaradorlikni yaxshilash mumkin
Bunda tasvirni ekranga chiqarish uchun alohida kuchli
grafi k protsessordan (GPU) foydalaniladi
2.03-rasm. raﬁ k karta.
Grafi k kartalar ma’lumotlarni chiqarish uchun turli
chiqarish portlariga ega Standart videografi ka massivining
(VGA) monitorga chiqarilishiga RGB porti orqali erishiladi
Bu port qizil, yashil va koʻk ranglarni monitorga analog
formatda uzatadi uqori aniqlikdagi displeyga esa HDMI
porti orqali ulaniladi
ana bir port raqamli video
interfeysi (DVI) boʻlib, u raqamli signallardan foydalangan
holda yuqori aniqlikdagi displeylarga ulanadi
u iokarta
Audiokartaning vazifasi tovushni kompyuterdan karnay
yoki karnaylar toʻplamiga chiqarish uchun zarur boʻlgan
signallarni yaratishdir U koʻpincha asosiy plata ichiga
joylashgan boʻlib, audio uchun bitta chiqishni (yashil
jek), mikrofon uchun bitta kirishni (qizil jek) va boshqa
audioqurilmalar uchun bitta kirishni (koʻk jek) oʻz ichiga
oladi Agar yuqori sifatli yoki surround (ko‘p kanalli)
Apparat ta’minotining boshqa komponentlari toʻgʻridan-
toʻgʻri asosiy plataga, shu jumladan, tezkor xotira
qurilmasi (RAM), CPU va kengaytirish platalariga
ulanishi mumkin Kengaytirish platasi mukammal
grafi kni qayta ishlash va qoʻshimcha USB portlar kabi
qoʻshimcha funksiyalarni taklif etadi
zkor otira urilmasi - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

10/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
26
formatidagi audio talab qilinsa, odatda asosiy plataning
kengaytiruvchi slotlaridan biriga ulanadigan alohida
audiokarta kerak boʻladi Bu old, orqa, markaziy va
sabvufer karnaylari uchun bir nechta chiqish portini
ta’minlaydi
atti isk
Bir megabayt (MB) uchun narxi nisbatan past boʻlgani
sababli qattiq disk (HDD) ikkilamchi xotiraning eng
keng tarqalgan shakli hisoblanadi 2015-yilda qattiq
disklar 6 Gb/s foydalanish tezligi bilan 8 TB (terabayt)
gacha ma’lumot saqlash imkoniyatiga ega boʻlgan
Qattiq disk ikkita asosiy qismdan iborat maʼlumotlarni
saqlaydigan elektron qurilma va maʼlumotlar
saqlanadigan disk HDD qurilmasining ichida yassi
disk plastinkalari, undan ma’lumotni oʻqib oluvchi va
yozib boruvchi golovkalar va golovkalarni harakatga
keltiruvchi aktuator boʻladi
2.04-rasm. Qattiq disk.
Odatda birdan ortiq plastinka boʻladi va shu bois,
2 05-rasmda koʻrsatilganidek, har bir plastinkaning
orqa va old tomoni uchun bir nechta oʻqish-yozish
golovkalari boʻladi Har bitta plastinkada yoʻlakchalar
bor va har bir yoʻlakcha sektorlarga boʻlinadi Har bir
oldi/orqasidagi muayyan joyda boʻlgan yoʻlakchalar
silindrni hosil qiladi Kompyuter maʼlumotlarni imkoni
boricha bitta silindrda saqlashga harakat qiladi
Chunki bu aktuator dastasining kamroq harakatini
talab qiladi Aktuator dastasi qattiq diskning eng
sekin harakatlanuvchi qismidir
Qattiq diskda saqlangan maʼlumotlar doimiydir, yaʼni
kompyuter oʻchirilganda va elektr yoʻq boʻlganda ham
maʼlumotlar qattiq diskda saqlanib qoladi Qattiq disk
bosh plataga SATA texnologiyasi (Serial Advanced
Technology Attachment) yordamida SATA kabeli orqali
ulanadi
2.05-rasm. Bir nechta plastinkalar.
Matn
Sana/Vaqt
Sana/Vaqt
Matn
Butun son
Matn
11

354
14.
Ketma-ket ulanish maʼlumotlarning tartibli
saqlanishini talab qiladi, bu esa yangi yozuvlarni
qoʻshish va eski yozuvlarni oʻchirishda muammo
tugʻdiradi, bevosita ulanish uchun ketma-ketlik
shart emas, shuning uchun xesh algoritmi
yordamida yangi yozuvlarni qoʻshish mumkin
Bu jarayonda bir xil xeshing algoritmidan
foydalanish kerak.
15.
Maʼlumotlar bazasi va boshqa manbalardagi
maʼlumotlarni birlashtiradi turli manbalardan
olingan maʼlumotlarni oʻzaro bogʻlaydi
ma’muriyat talab qiladigan maʼlumotlarni tahlil
qiladi; qaror qabul qilishda yordam beradigan
menejerlar uchun xulosaviy hisobotlar va
jadvallarni ishlab chiqadi.
Nazorat savollari
1a)
Quyidagilarning barchasi [3]: xayriya ishlari [1];
donor [1]; ehson [1].
1b)
Quyidagilarning barchasi 2 bitta xayriya koʻplab
ehsonlarga ega [1]; bitta donor bir nechta ehson
qiladi [1].
1c)
Quyidagilarning barchasi [2]: Har bir ehson
mavjud xayriya tashkilotiga va mijozga
sar anishi kerak 1 Shunda noma’lum donorlar
yoki nomaʼlum tashkilotlar tomonidan xayriya
uyushtirishning oldini oladi va ehson mablag‘lari
kerakli joyga yetib borishini taʼminlaydi 1
Glossariy
Periferiya qurilmasi

|
Glossariy
Periferiya qurilmasi Pdf ko'rish
|
bet | 134/159 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 6,45 Mb. | | #149906 |
Bog'liq 7-sinf Informatika va axborot texnologiyalari yangi darslik kitob 2023163
Glossariy
Periferiya qurilmasi
Peripheral
kompyuterning asosiy komponentlari qatoriga
kirmaydigan qurilmalar. Masalan, a) maʼlumot kirituvchi
qurilmalar — klaviatura, sichqoncha, geympad, trekpad,
sensor; b) maʼlumot/natija chiqaruvchi qurilmalar —
monitor, printer, karnay, garnitura; c) maʼlumot kirituvchi
va natija chiqaruvchi qurilmalar — tashqi xotira, fleshka
va h.k.
Pharming
jrg. xavf.
Pharming
foydalanuvchini soxta veb saytga yo‘naltirib, uning
shaxsiy maʼlumotlarini qo‘lga kiritish maqsadida
amalga oshiriladigan firibgarlik turi.
Phishing
jrg. xavf.
Phishing
elektron pochta orqali shaxsiy maʼlumotlarni qo‘lga
kiritish maqsadida amalga oshiriladigan firibgarlik turi.
Piksel
jrg. diz.
Pixel
kompyuter ekranida yorug‘lik beruvchi eng kichik
maydon yoki nuqta. Ushbu nuqtalar yig‘indisi turli rang
tuslarini olib, ekranda tasvir hosil qiladi;
tasvirni tashkil etuvchi kichik nuqta(lar);
rastrli tasvirdagi bitta rangli nuqta (ekranda yoritilgan
bitta rangning juda kichik kvadrat maydon(lar)i bitmap
tasvirini yaratish uchun birlashtiriladi).
Pikselizatsiya
jrg. diz.
Pixelating
rastrli tasvir kattalashtirilganda har bir piksel
kattalashib, tasvir xiralashishi jarayoni.
Piktogramma
diz.
Pictogram
muayyan obyektni belgilash uchun qo‘llangan tasvir.
Plagiat
xlq. mad.
Plagiarism
boshqalarning intellektual mulkini ruxsatsiz o‘zlashtirib
olish.
Planshet
Tablet
sensorli interfeysga ega kichik, simsiz, portativ shaxsiy
kompyuter.
Plotter
Plotter
chizmachilik ishlarini chop etish uchun
foydalaniladigan qurilma.
Pochta qutisi
int.
Mailbox
elektron pochta bilan ishlash dasturi yoki elektron
pochta veb xizmati oynasining chap tarafida (papkalar,
yorliqlar, teglar) joylashgan qism; elektron xatlar
saqlanadigan joy.
Port
xlq.
Port
kompyuterning old yoki orqa qismida joylashgan va
tashqi qurilmalarga ulanish uchun yordam beradigan
qism.
|
| |
a) 
Quyidagilarning ikkisi 2 xona identifikatori 1 
mijoz identifikatori 1
2bi)

|
a)
Quyidagilarning ikkisi 2 xona identifikatori 1
mijoz identifikatori 1
2bi) Pdf ko'rish
|
bet | 492/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJA2a)
Quyidagilarning ikkisi 2 xona identifikatori 1
mijoz identifikatori 1
2bi)
Alfanumerik, matn yoki satr [1].
2bii)
Mantiqiy [1].
2biii)
Butun son [1].
2c)
Quyidagilarning istalgan kombinatsiyasi [4]:
soʻrov jadvallarning barchasini oʻz ichiga oladi
1 xona identifikatori yoki xona nomi uchun
dinamik parametr ishlatiladi [1]; boshlanish
va tugash vaqtini taqqoslash uchun dinamik
parametr qo‘llanadi [1]; mijozlarning nomlari
soʻrovga maydon sifatida kiritiladi 1
2d)
Quyidagilarning barchasi [2]: murakkab
soʻrovlar ikki yoki undan ortiq mezonga ega 1
xonadonning identifikatori, boshlanish va tugash
vaqti uchun uchta mezon mavjud [1].
2e)
Quyidagilarning istalgan uchtasi [6]: har bir
maydonni aniqlash uchun maydon nomlari [1];
har bir maydon uchun maʼlumotlarni kiritishni
cheklash uchun validatsiya qoidalari [1];
bog‘lanishlar [1]; har bir jadvalning bog‘lanishi
1 birlamchi kalitlar 1 maʼlumot turlari 1
har bir maydonda saqlanadigan maʼlumotlar
turi, masalan, har i yoki raqamli ma’lumotlarni
aniqlash [1].
3.
Quyidagilarning barchasi [4]: TALABA (Talaba
guvohnomasi, familiya, ism, manzil 1, manzil 2,
manzil 3, elektron manzil, telefon, oʻqituvchilar
guruhi) [1].
REPETITOR (Repetitorlar guruhi, ismi,
familiyasi) [1]
KREDIT (Kitob identifikatori, oʻquvchi
guvohnomasi, qaytish sanasi) [1]
KITOB (Kitob identifikatori, sarlavha) 1
4.
Quyidagilarning barchasi 2 dasturiy taʼminot
ishlab chiqaruvchilar xususiy formatlarni faqat
oʻz dasturlari uchun ishlatadi 1 , ochiq manbali
fayl formatlari o‘rnatilgan har qanday dasturga
mos tushadi [1].
10-bob. Audio va videofaylni
tahrirlash
|
| |
Merge&Center - Maktabgacha va

81
Elektron jadvaldan
maqsadli foydalanish
A1 dan F2 gacha bo‘lgan kataklar belgilanadi va
Merge and Center
tugmasi
yordamida bu kataklar bitta katakka birlashtiriladi.
Quyida belgilangan to‘rtburchak maydonga sarlavha kiritiladi.
Shriftni formatlash
Katak bir marta bosilsa, shrift turi va o‘lchami kabi formatlarni o‘zgartirish imkoni
tug‘iladi.
@edurtm_uz
82
Shriftni
qalin,
kursiv va tagiga chizilgan qilish, rangini o‘zgartirish va matnni chapdan,
markazdan yoki o‘ngdan tekislash mumkin.
“Oq quti” usulida sinash - Maktabgacha va

162
Orientation
atm.
Orientation
sahifaning kitob yoki albom shaklida ko‘rinishi.
O‘rindosh
Placeholders
matn, tasvir, tovush, video va boshqalarni qo‘yish uchun
“
hudud” yoki “
boʻsh maydonlar”.
O‘rindoshlik
mad.
Job sharing
ish joyining ikki yoki undan ortiq xodimlar o‘rtasida
bo‘linishi.
Orphan qatori
Orphan
sahifaning oxirida qolib ketgan abzasning birinchi
qatori.
O‘tkazuvchanlik qobiliyati
tar.
Bandwidth
uzatish vositasi (masalan, kabel) orqali yuborilishi
mumkin bo‘lgan maksimal trafik miqdori;
bir vaqtning o‘zida uzatilishi mumkin bo‘lgan
maʼlumotlar hajmi;
maʼlumotlarni uzatish tezligini belgilaydigan, aloqa
usuliga xos chastotalar diapazoni.
Outbox
int.
Outbox Send
Send tugmasini
bosgandan keyin provayder
yuborguniga qadar xatlar saqlanadigan papka.
Oyna
Window
dasturning
ishchi maydoni;
dastur oynasining muayyan qismi.
Page setup
atm. diz.
Page setup
sahifa ko‘rinishi bilan bog‘liq sozlamalar.