Jami: 
24 soat - 2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan...

162
GLOSSARIY
O‘zbek
tilida
Rus tilida
Ingliz tilida
Atamaning o‘zbek tilidagi izoxi
Keramzit
Keramzit
Lightweight
expanded
clay
aggregate
(LECA)
Ko‘p g‘ovakli, mustaxkam, yengil
g‘ovak to‘ldirgich.
Nam yoki nim quruq
usulda tayyorlangan loy 1200°S da
xumdonda pishirib olinadi.
Beton
Beton
Concrete
Ma'lum miqdorda o‘lchab olingan
bog‘lovchi modda, mayda va yirik
to‘ldirg‘ichlar va suv aralashmasidan
tashkil topgan qorishmaning astasekin
qotishi natijasida hosil bo‘lgan sun'iy
tosh.
Donador
domna
shlagi
Granulirova
nnыy shlak
Ground-
granulated
blastfurnace
Metallurgiya
sanoatining
chiqindisi
bo‘lib,
metall olishda domna qozoni
sirtiga tukilgan eritmani tez sur'atda
sovutib yirik qum singari g‘ovak
donalardan tashkil topgan shlak olinadi
Donadorli
k tarkib
Granulometri
ches kiy
sostav
Granulometr
y is the
measurement
To‘ldirgich donalarining yirikligi va
undagi alohidagi fraksiyalar miqdorini
hisobga oluvchi xususiyat
Tabiiy
qurilish
materiali
Prirodnыy
stroitelnыy
material
natural
building
materials
Tabiatda hosil bo‘lgan tog‘ jinslari
asosida olinadi
Yiriklik
moduli
Modul
krupnosti
A single
factor
Standart nazorat elaklar to‘plamida
qolgan to‘la
qoldiqni hisoblab uning
summasini 100 ga bo‘lib aniqlanadi
Zich
to‘ldiruvc
hi
Plotnыy
zapolnitel
A dense filler Donalar zichligi 2g/sm
3
dan yuqori
to‘ldiruvchi
Tabii
y
to‘ldiruvc
hi
Prirodn
ыy zapolnitel
Natural filler Tog‘ jinslarini maydalash va saralash
orqali olinadi
Shag‘al
Graviy
Gravels
Yirik to‘ldiruvchi bo‘lib, shag‘al-qumli
qorishmani
saralash
mahsulotidir,
yirikligi -5-70 mm
Qum
Pesok
Of sand
Mayda to‘ldiruvchi bo‘lib, tabiiy va
maydalangan
turlari mavjud, irikligi 0,16
dan 5 mm gacha
To‘ldiruv
chi
mustahka
Prochnost
zapolnitelya
Strength
filler
To‘ldiruvchi olingan tog‘ jinsidan 40-50
mm o‘lchamdagi silindr yoki kub
shaklidagi namunani gidravlik pressda
163
mligi
sinab aniqlanadi
Bazalt
Bazalt
Basalt felsite Erigan magmaning yer yuzasida
qotishidan
yuzaga keladi (granit, diorit, sienit,
andezit, traxit, gabro, bazalt)
Qumtosh
Peschanik
Sandstone
Mavjud tog‘ jinslarining
tabiatda
buzilishidan yuzaga keladi
Oxak
tosh
Izvetsny
ak
Limesto
ne
yer qatlamining ustki qismida keng
tarqalgan, tarkibi 92-98% kalsiy
karbonatidan (SaSO
3
) tashkil topgan
jinsdir
Kvar
sit
Kvarsit
Quartzit
e
yer qatlamining yuqori bosimi ostida
mayda kvars donalarining
kremniy sementlari vositasida
zichlanishidan hosil bo‘lgan zich, kristall
jins
Porfir
Porfir
Porphyry
Kvars va har xil rangdagi dala shpatining
mayda donali minerallar bilan o‘zaro zich
joylashishidan hosil bo‘lgan jins
Avtobeton
qor gich
Avtobeton
mikser
A concrete
mixer
(also
commonly
called a
cement
mixer)
Shassisiga betonqorgich
o‘rnatilgan beton tayyorlash va uni
joylash joyiga tashish,shuningdek beton
zavodidan iste'molchiga
tayyor betonni
yetkazib beruvchi avtomobil.
Aylanma
pech
Vraщayuщay
a pech
Yotiq silindr shaklidagi (dumaloq) sanoat
pechi. Aylanma pech bo‘ylama o‘qi
atrofida
aylanadi
yoki
tebranadi.
Tщldiruvchi xom ashyosini qizdirish
uchun mo‘ljallangan. Pechning aylanib
turishi
natijasida
issiqlik
bir
tekis
taqsimlanadi, shuning uchun pechning
ichki
qoplamasi
uzoqqa
chidaydi.
Aylanma pechda
material yoki buyumlar
yonilg‘ining yonish mahsulotlari, elektr
toki yoki elektr yoyi bilan qizdiriladi.
Kuritish va issiklik ishlovi berish (termik
ishlash)da material pechning bir boshidan
kiritilib, ikkinchi boshidan chiqariladi;
bunday pechlar uzluksiz ishlashi mumkin.
Yig‘ma
temirbeto
n
Sbornыy
jelezobeton
Precast
concrete is a
construction
Zavodda
tayyorlangan
temir-beton
konstruksiyalar
164
product
Yirik
to‘ldirgich
Krupnыy
zapolnitel
Coarse
aggregate
shag‘al tosh va
chaqiq tosh
Konstruks
iya
Konstruksiya Construction Inshootning avvaldan tayyorlanadigan va
murakkabroq butun
(inshoot) tarkibida bo‘luvchi joyiga
tashib olib boriladigan qismi
Mikrstruk
tura
Mikrstruktur
a
Microstructur
e
Mikroskop orqali kattalashtirilganda
ko‘zga ko‘rinuvchi strukturaga aytiladi
Og‘ir
beton
Tyajelыy
beton
Heavyweight
concrete
Zich to‘ldiruvchilardan (mayda va yirik)
foydalanib tayyorlangan - yirik donali
yoki
faqat
mayda
to‘ldiruvchidan
foydalanib tayyorlanagan - mayda zarrali,
1800 dan to 2500 kg/m
3
zichlikka ega
bo‘lgan zich strukturali beton
S/S
(suv/seme
nt nisbati)
V/S
(vodotsement
noe
otnosheniya)
The water–
cement ratio
Yangi tayyorlangan beton aralashmasida
suv massasining sement massasiga nisbati
tushuniladi
Sovuqqa
chidamlili
k
Morozostoyk
ost
Frost
Resistance
Tuldiruvchini suvga to‘yingan xolida
ko‘p marta
ketma-ket muzlatib va
eritilganda buzilib ketmasdan va
mustaxkamligini yo‘qotmaslik qobiliyati
va mustahkamligi 25%, massasi 5% dan
ortik kamaymasa, bu material sovuqqa
chidamli deb hisolblanadi.