Protokol://internet_adres /yo’l /fayl_nomi.kengaytma

|
Protokol://internet_adres /yo’l /fayl_nomi.kengaytma
|
bet | 4/11 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #230610 |
Bog'liq Web saytlar yaratishga yo\'naltirilgan dasturiy ta’minotlar Protokol://internet_adres /yo’l /fayl_nomi.kengaytma yoki Protokol://internet_adres
URL ga misol:http://www.microsoft.com/windows/index.html
Bu erda:http://-protokol;
www.microsoft.com – internet_adres (Microsoft kompaniyasining Web- serverining nomi)
/windows/ - yo’l
Index - fayl_nomi
Html - kengaytma
URL da qo’llaniladigan protokollar ro’yxati:
Protokol nomi
|
Protokol nimaga dostup berishi mumkinligi
|
http://
|
HTTP (veb) serverlariga
|
https://
|
Shifrlangan ba’zi bir HTTP (Web) serverlarga
|
file://
|
Foydalanuvchi qattiq diskidagi fayllarga
|
ftp://
|
FTP server fayllariga
|
gopher://
|
Gopher menyu va fayllariga
|
news://
|
Usenet yangiliklar serverlari gruppasiga
|
news:
|
Aniq Usenet yangiliklar gruppasiga
|
mailto:
|
Aniq elektron pochta adresiga
|
telnet:
|
Telnet udalen serveriga
|
XML (eXtensible Markup Language).
XML tili ham HTML tiliga o’xshash til xisoblanadi. HTML dan farqli tomoni shundaki, XML da dasturchi o’zining shaxsiy teglarini yaratadi va ular orasiga ma’lumotlar joylashtiradi. XML-teglar harflar katta kichikligini farqlaydi. HTML teglari hujjatni ekranda ko’rinishini ifodalaydi. XML teglari hujjatdagi ma’lumotlarni tavsiflash uchun ishlatiladi. Undan tashqari XML yordamida yangi teglarni yaratish mumkin. XMLda ma’lumotlar tuzilmaviy holda saqlanadi. XML asosan ma’lumotlar almashinuvida ko’p ishlatiladi, chunki XML platformadan mustaqil bo’lib, HTTP orqali ishlashi juda qulay.
Quyida XMLda tuzilgan dastur bilan tanishamiz(7-rasm):
(7-rasm)
Bu dastur bloknotga yoziladi va .XML ko’rinishida saqlanadi. Bu dasturni ishga tushirish natijasida quyidagi oynaga ega bo’lamiz(8-rasm):
(8-rasm).
Buni quyidagicha qisqartiriladi(9-rasm):
(9-rasm)
XHTML
XHTML tili HTML va XML tillarining birlashmasini tashkil etadi. XHTML tilida yozilgan hujjatning tashqi ko’rinishi platformaga bog’liq (Windows, Mac yoki Unix) ravishda o’zgarib ketmaydi. Shunga qaramay XHTML tarkibida HTML diskriptorlardan foydalaniladi.
Bugungi kunda mobil aloqa vositalaridan foydalanuvchilar uchun yangi til ishlab chiqilgan bo’lib, u WML (Wireless Markup Language) deb ataladi; CDF (Channel Definition Format) - Microsoft ishlab chiqqan brauzerlarda push-kanal hosil qilishda qo’llaniladi.
CMS haqida
Har qanday sayt HTML (HyperText Markup Language), JavaScript, PHP kabi bir talay tillarga oid kodlardan tashkil topgan sahifalar yig’indisidan iborat bo’ladi. HTML – bu sayt sahifalarini tashkil etishda ishlatiladigan eng asosiy va eng kerakli til hisoblanadi.
Internet tarmog’i endigina rivojlana boshlagan va ilk saytlar yaratila boshlanga vaqtlarda barcha web saytlar to’liq HTML kodlar asosida yaratilgan. Bunday saytlar sahifalarida ko’rish orqali ma’lumotga ega bo’lishdan boshqa hech qanday amaliyot bajarishning imkoni bo’lmagan. Shuning uchun to’liq HTML yordamida tashkil etilgan saytlar foydalanuvchilarga faqat ma’lumot berish, ya’ni ma’lumotlarni ko’rsatib berish imkoniyati bilan cheklangan.
Bugungi kunda saytlar orqali faqat ma’lumot olish bilan cheklanib qolmaysiz. Hozirgi zamonaviy saytlarda ma’lumot olish bilan bir qatorda berilgan ma’lumotni tahrirlashingiz (masalan, Wikipedia), yangi ma’lumot qo’shishingiz (masalan, saytlarda fikr bildirish – Comment), bir turdagi ma’lumotni uzatib, online tizimda boshqa bir turdagi ba’lumot shaklida qabul qilib olish (masalan, video fayllarni online tizimda mp3 formatiga o’tkazish), soni cheklanmagan foydalanuvchilarning bir vaqtning o’zida online muloqotga kirishish (masalan, chat) va boshqa interaktiv amaliyotlarni bajarishingiz mumkin. Bu, o’z navbatida, faqat HTML ishlatilgan zamonga nisbatan hozirgi paytda internetda saytlarning yaratilishi sezilarli rivojlanganligini bildiradi.
Hozirgi davrda, agar Siz sayt yaratmoqchi bo’lsangiz, HTML yoki boshqa biror murakkab web dasturlash tilini bilishingiz majburiy emas. Hatto birorta ham kodni yoza olmasangiz ham zamonaviyligi, dizayni, murakkab amaliyotlarni bajara olishi jihatlaridan zamon talablariga to’la javob bera oladigan sayt yarata olish imkoniyatiga egasiz. Bunda Sizga CMS yordam beradi!
|
| |