nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kuygan paytda ko‘rsatiladigan birinchi tibbiy yordam

shoki boshlanishiga olib keladi. Kuyish shokining xususivati uning uzoq
davom etishidir, bunda shok 24-72 soatgacha cho‘zilishi mumkin. Kuyish
kasaliigi o ‘tkir intoksikatsiya, ya’ni organizmdagi suv-tuzlar almashinuvi
jarayonlarining buzilishi biian xarakterlanadi. Kuygan odamlarga birinchi
tibbiy yordam ko‘rsatishda darrov nimtatir qilib bir oz tuz qo‘shilgan iliq
suv ichiriladi. Kuygan odamlarga birinchi tibbiy yordam nechog‘liq bar-
vaqt ko‘rsatilsa, asoratlar shu qadar kamroq boTadi. Yordam ko‘rsatishda
hammadan ilgari yonib turgan kiyimni o‘chirish kerak, buning uchun
shikastlangan odamning ustiga palto, choyshab tashlanadi. Tananing ku
ygan qismi kiyimdan xoli qilinadi, buning uchun kiyimning kuygan joyga
yopishgan qismini qoldirib, gir aylantrib qirqib olinadi. Badandagi puffak-
chalarni yorish, kuygan joyga qo‘1 urish, yog‘, mazli malham va boshqa
moddalar surish yaramaydi. Tananing anchagina qismi kuyib, talaygina
yuzasi zararlangan bo‘lsa, shikastlangan odamni yaxshisi toza choyshabga
o‘rab, shokning oldini olishga doir barcha chora-tadbirlarni ko‘rish va
tezda tibbiy muassasaga jo ‘natish maqsadga muvofiq. Ko‘zlar kuyib qol
gan vaqtda ko‘rsatiladigan birinchi tibbiy yordam ko‘zga steril bog‘lam
qo‘yib bogTash va shikastlangan odamni tinch qo‘yishdan iborat. Napalm
va yondiradigan boshqa moddalardan shikastlangan odamlarga birinchi tib
biy yordam ko'rsatishda birinchi galda yonib turgan joyni o ‘chirish zarur,
buning uchun o‘sha joyga suvga ho'llangan bog‘lam qo‘yiladi yoki yonib
turgan joylar suvga botiriladi. Alangani urib o‘chirishga harakat qilish
yonuvchan aralashmaning tanaga surkalib yoyilib ketishiga va aksincha
jadalroq yona boshlashiga sabab boTadi. Yonib turgan joy o‘chiriiganidan
keyin kuygan joyga steril bint yoki kuyishga qarshi maxsus bogTama
qo‘yib bogTash m a’qul.
sida ishlab chiqarish zonalaridan ajralib chiqqan zararli omillar ta’sirida

|
sida ishlab chiqarish zonalaridan ajralib chiqqan zararli omillar ta’siridaBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Msida ishlab chiqarish zonalaridan ajralib chiqqan zararli omillar ta’sirida
63
ishchi zaharlanishi yoki kasb kasalligiga chalinishi mumkin. Kasbiy za
harlanish bir ish kunida yuz bersa, u o ‘tkir zaharlanish deyiladi. Agar
odam tanasida uzoq muddat davomida zaharli moddalar y ig ‘ilsa, u su
runkali zaharlanish deyiladi va u kelajakda kasb kasalliklariga olib kela
di. Ishlab chiqarishda yuz beradigan jarohatlanishning, zaharlanishlaming
sodir b o ‘lishiga (yoki kasb kasalligining kelib chiqishiga) sanoat korxo
nalarida y o ‘l q o ‘yilgan tashkiliy va texnik xatolar natijasi deb qaraladi.
Shu sababli ishlab chiqarish korxonalarida yu z bergan har qanday baxtsiz
hodisalar har tom onlam a tekshiriladi va hisobga olinadi. Tekshirish va
hisobga olish natijalariga qarab, kelajakda jarohatlanish, kasb kasalligini
qaytarilmasligi uchun zarur bo'lgan chora-tadbirlar ko‘riladi.Tekshirish,
hisobga olish ishlarini kasaba uyushm a federatsiyasining nizom iga asosan
sex b osh lig‘i, texnika xavfsizligi muhandisi, jam oat inspektori va bosh
muhandis ishtirokida tuzilgan kom issiya olib boradi. 0 ‘zbekiston R es
publikasi Vazirlar Mahkamasining 1997-yil 6-iyundagi 286-sonli qarori
bilan tasdiqlangan «Ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalam i va xodim
lar salom atligining boshqa x il zararlanishni tekshirish va hisobga olish»
to ‘g ‘risidagi N izom da 0 ‘zbekiston Respublikasi hududida mulkchilikning
barcha shakllaridagi korxonalar, muassasalar, tashkilotlarda, shuningdek,
mehnat shartnomasi b o ‘yicha ishlayotgan ayrim fuqarolar bilan mehnat
faoliyatiga b og‘liq holda yu z bergan hodisalam i hamda xodimlar salomat-
ligining boshqa xil zararlanishini tekshirish va hisobga olishning yagona
|
| |
Test eng ko’p ishlatiladigan yarim o’tkazgichli materyallarlarga nimalar kiradi

|
Test eng ko’p ishlatiladigan yarim o’tkazgichli materyallarlarga nimalar kiradi
|
Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 28,8 Kb. | | #145413 |
Bog'liq Elekrton sxemadan 1 тест
TEST
1. Eng ko’p ishlatiladigan yarim o’tkazgichli materyallarlarga nimalar kiradi.
a) Kremniy va germaniy
b) Bor ionli
c) Mis va aliminiy
d) Fosfor va sinyon
2. Yarim o’tkazgichli materiallarda asosiy zaryad tashuvchilarni ko’rsating?
a) Elektronlar, kovaklar
b) Kovaklar, ionlar
c) Elektronlar
d) Ionlar
3. Berilgan tengliklardan qaysi biri xususiy yarim o’tkazgichlarga xos?
a) ni= pi
b) ni›pi
c) ni‹ pi
d) ni»pi
4. Integral mikrosxemaning turlari.
a) Gibrid va yarimo’tkazgich
b) Metal va yarimo’tkazgich
c) Keramika va yarimo’tkazgich
d) Yarimo’tkazgich va tola
5. Yarim o’tkazgichnining temperaturasi ko’tarilganda uning qarshiligi qanday o’zgaradi?
a) kamayadi
b) O’zgarmaydi
c) ortadi
d) avval ortadi, keyin kamayadi
6. Tunnel diodida p-n o’tishning qanday yarim o’tkazgichlardan yasalgan bo’ladi
a) aynigan yarim o’tkazgichlardan
b) qutblangan yarim o’tkazgichlardan
c) diffuziyalangan yarim o’tkazgichlardan
d) dreyflangan yarim o’tkazgichlardan
7 Tranzistor nechta rejimda ishlaydi?
a) 4 b) 3 c) 2 d)5
8. Tranzistorning ishlash jarayoni qanday omillarga asoslangan
a) zaryad tashuvchilar injeksiyasi, diffuziyasi va rekombinasiyasiga
b) zaryad tashuvchilar diffuziyasi va rekombinasiyasiga
c) zaryad tashuvchilar injeksiyasi va rekombinasiyasiga
d) zaryad tashuvchilar injeksiyasi va diffuziyasi
9. Agar tranzistorning emitterga to’g’ri yo’nalishda kollektorga teskari yo’nalishda kuchlanish qo’yilsa, u qanday rejimda ishlaydi
a) aktiv
b) teskari
c) to’g’ri
d) yopiq
10. Maydonli tranzistorlarning qarshiligi qanday elektr maydoni bilan boshqariladi?
a) ko’ndalang
b) bo'ylama
c) parallel
d) magnit
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
O’
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Z
|
|
|
|
|
|
|
|
1
T
|
A
|
R
|
M
|
O
|
Q
|
L
|
A
|
N
|
G
|
A
|
N
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
A
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2
R
|
E
|
Z
|
I
|
S
|
T
|
O
|
R
|
L
|
A
|
R
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
M
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3
SH
|
O
|
X
|
O
|
B
|
Ch
|
A
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
S
|
|
|
|
|
|
|
|
1-Elektr zanjir tur:
2- Elekrt energiyasi iste’molchilaridan biri
3-Elekrt sxemada foydalaniladigan tushunchalar;
|
| |
tartibi belgilangan. Ushbu N izom da ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisa-

|
tartibi belgilangan. Ushbu N izom da ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisa-Bog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Mtartibi belgilangan. Ushbu N izom da ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisa-
ni va xodim lar salom atligining boshqa xil zararlanishlarini tekshirish va
hisobga olish umumiy qoidalari va tartibi k o ‘rsatilgan. Bir kundan kam
boTgan ish kuni y o ‘qotilgan baxtsiz hodisalarda 3 kun davom ida tekshi
rilib, m axsus forma ( N - l) bo'yicha 4 nusxada akt tuziladi. Aktda baxts
hodisaga uchragan kishi haqidagi axborotdan tashqari aniqlangan b a x t
hodisaning sabablari, bunday hodisalar takrorlanmasligi uchun qand.
chora-tadbirlar ko‘rilish kerakligi haqidagi m a’lumotlar beriladi. Ak.
bosh muhandis tasdiqlaydi. Aktning bir nusxasi sex b osh lig‘iga, ikkir.
nusxasi kasaba uyushmasi qo‘mitasiga, uchinchi nusxasi tarmoq kas£n
uyushmasi markaziy qo‘m itasiga - texnik nazoratchiga, to ‘rtinchi nusxa
si korxona mehnatni m uhofaza qilish b o ‘lim iga nazorat o ‘matish uchun
beriladi. B axtsiz hodisaning asoratlarining ketishing ham, keiib chiqishi
ni ham hisobga olib tuzilgan aktlami 45 yilgacha saqlash tavsiya etila-
di. Tekshirishdan s o ‘ng korxona ma’murivati y o ‘! q o ‘yilgan xatolam ing
64
qaytarilmasligini ta’minlashga qaratilgan buyruqni e ’lon qiladi, baxtsiz
hodisaning kelib chiqishida aybdor kishilarning javobgarligi aniqlanadi.
Agar baxtsiz hodisa ikki v a undan ortiq ishchilar bilan yoki o ‘lim bilan
tugagan b o is a , u holda m axsus kom issiya tomonidan tekshiriladi. K om is-
siya tarkibiga kasaba uyushmasi texnik nazoratchisi, yuqori tashkilotning
vakili, davlat nazorat organlari xodimlari va boshqalar kiradi. Tekshiruv
materiallari 15 kunda tayyor bo‘ 1 ishi kerak. Bunday baxtsiz hodisalar kor
xona kasaba uyushmasi qo‘mitasida, yuqori tashkilot kasaba uyushmasi
|
| |
Qo`l ishlarini bajarishda quyidagi talablar qo`yiladi

Bir detaldan ikkinchi detalga bir chiziqlarini o`tkazish uchun nusxalama (salqi) qaviq bilan yoki yordamchi andaza qo`yib burlanadi.
Detallarni bir-biriga vaqtincha qaviqqator bilan ulashda ipning rangi asosiy detali rangidan ancha farq qilishi kerak;
Qaviqlarni detallarga tushurishda qaviq yirikligi o`n tomonida ham teskari tomonida ham bir xil bo`lishi kerak;
Detallarni ko`klashda qaviqqator shu detaldagi nusxalama qaviqqator ustidan yoki bo`r chizig`I ustidan tushuriladi.Ko`klab bo`lgandan keyin nusxalama qaviq ishlari olib tashlanadi;
Qo`l qaviqqatorini bajarishda ishlatiladigan ip nomeri qaysi qaviq qayerda bajarilishiga qarab tanlanadi. Qaviq, yirikligi va qaviqqator zichligigazlamaning qalin yupqaligi va shu qaviqqa qo`yilgan talablarga bog`liq bo`ladi;
Ipning uchi qaviqqator boshida tugilib, oxirida bir joining o`ziga ikki-uchta qaviq solib puxtalanadi;
Doimiy qaviq va qaviqqatorlar uchun ishlatiladigan ipning rangi asosiy gazlama rangiga mos bo`lishi shart;
Petlyalarni yo`rmashda qaviqqatorlar orasida ochiq joy qolmasligi lozim;
Ikki detalning biri-o`rish ipi bo`ylab, ikkinchisi arqoq ipi boylab bichilgan bo`lsa ularni ulashda arqoq bo`ylab bichilgan detalni ust tomonga qo`yish kerak. Qalinligi har xil gazlamadan bichilgan detallarni ulashda yupqa gazlamadan bichilgan detalni ust tomonga qo`yish kerak.
O`quvchilar o`qituvchining ko`rsatmasi rahbarligi ostida o`z ish o`rinlarini tashkil etishni va undan to`g`ri foydalanishni o`rganadilar.
O`tilgan mavzuni o`rganib kelish.
Maktab Ustavini kaysi tashkilot kabul kiladi?

|
Maktab Ustavini kaysi tashkilot kabul kiladi?
|
bet | 47/144 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 438,29 Kb. | | #116243 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating-www.hozir.org32. Maktab Ustavini kaysi tashkilot kabul kiladi?
*a) maktab pedagogika kengash
b) Xalk Ta'limi Vazirligi
c) viloyat xalk ta'limi boshkarmasi
d) Viloyat xokimliklari
33. Nodavlat talim muassasalari «Talim to`g`risida»gi Qonun hujjatlarini buzgan taqdirda ular faoliyatini qaysi orgon to`xtatib qo`yishga haqli?
*a) Akkreditatsiya qilgan organ;
b) Ta’lim muassasasi
c) Ustavini ro`yxatga olgan organ;
d) Soha Vazirligi;
34. Kadrlar malakasini oshirish va qayta tayyorlar masalasi Maktab ta’limini rivojlantirish Davlat umummilliy Dasturining nechanchi yo’nalishida belgilangan?
*a) 4- yo’nalish
b) 3- yo’nalish
c) 5- yo’nalish
d) 6- yo’nalish
35. Oliy va o’rta maxsus va Xalq ta’limi vazirliklarining 2010 yil 31 martdagi 134-va 62-sonli sonli qo’shma buyrug’larining mazmuni qanday vazifalarga qaratilgan?
*a) “Umumiy o’rta, o’rta maxsus kasb-hunar va Oliy ta’limning Davlat ta’lim standartlari, o’quv dasturlarining uzviyligi va uzluksizligini ta’minlash to’g’risida”
b) “Umumiy o’rta ta’limda o’qitiladigan 24 ta o’quv fani bo’yicha takliflar tayyorlash to’g’risida”
c) “18 ta umumta’lim fanlari bo’yicha takliflar tayyorlash to’g’risida”
d) “Yuqori pedagogik mahorat va tajribaga ega amaliyotchi o’qituvchilari, etakchi olim, metodist va mutaxassislarni jalb etgan holda 31 ta ishchi guruhlari tuzish to’g’risida”
36. Ta’lim sohasidagi davlat boshqaruv organlari qaysilar?
*a) Oliy va o`rta maxsus ta’lim vazirligi hamda xalq ta’limi vazirligi
b) Ta’lim muassasalariga ega bo`lgan vazirlik va idoralar
c) O`zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi
d) Viloyat xokimliklari
37. Ta’lim sohasidagi davlat siyosatining asosiy printsiplari qaysi javobda to`g’ri ifodalangan?
*a) Barcha javoblar to`g’ri
b) Ta’limning uzviyligi va ustivorligi;
c) Umumiy o`rta, o`rta maxsus, kasb-hunar ta’limining majburiyligi;
d) Ta’lim va tarbiyaning insonparvarlashuvi va demokratlashuvi;
38. O’zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi hamda Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirliklarining 2010 yil 27 maydagi iyundagi 125 va 125 qb-sonli qo’shma buyrug’ining mazmuni qanday
|
| |
m e’yoriy hujjatlarda R ossiya, A Q SH , Germaniya, Fransiya, Ukraina

|
m e’yoriy hujjatlarda R ossiya, A Q SH , Germaniya, Fransiya, UkrainaBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Mm e’yoriy hujjatlarda R ossiya, A Q SH , Germaniya, Fransiya, Ukraina,
Buyuk Britaniya, Shveysariya, Italiya va boshqa yetakchi davlatlaming
fuqaro m uhofazasi tizim ini shakllantirish borasidagi tajribalari inobatga
olingan. O ‘zbekiston fuqarolarini favqulodda vaziyatlardan m uhofaza
etishning qonun bilan belgilangan asosiy tamoyillari: insonparvarlik,
inson hayoti va so g ‘lig ‘ining ustivorligi, axborotning o ‘z vaqtida berilishi
va ishonchliligi, favqulodda vaziyatlardan fuqarolami m uhofaza qilish
choralarining k o ‘rilishidir.
Respublika FV D T 0 ‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 1998-
yil 11-dekabrdagi Farmoniga asosan B osh vazir tom onidan boshqariladi,
Hozirgi kunda FV D Tning respublika, mahalliy va obyekt bosqichidan
iborat 14 ta hududiy va 40 dan ortiq funksional quyi tizimdan iborat
boTgan favqulodda vaziyatlam ing oldini olish va ularda harakat qilish
davlat tizim i faoliyat olib bormoqda. Bu tizim yagona konsepsiyani
belgilash, bashoratlash, tahliliy ishlar, turli dasturlar yaratish va ulam i
am alga oshirish, fuqaro m uhofazasi kuch v a vositalarining doimiy
tayyorgarligini ta’minlash, falokatlar, halokatlar, tabiiy ofatlam i bartaraf
qilish hamda xalqaro hamkorlik borasida olib borilayotgan ishlar o ‘zining
ijobiy natijalarini bermoqda.
B u tizim ni yanada rivojlantirish va mustahkamlashda hukumatimiz
tomonidan fuqarolami favqulodda vaziyatlardan m uhofaza qilishga
tayyorlashni tashkil etish, FV lam i tasniflash, avariya-qutqaruv tizimlarini
kengaytirish, vazifalam i takomillashtirish va ulam i zam onaviy jihozlar
bilan ta’minlash, suv osti xizm atini yaratish kabi tadbirlar borasida katta
yordam k o ‘rsatmoqda.
H ozirgi kunga kelib FVDT tarkibida «Najotkor» Respublika qidiruv-
|
| |
qattiq shikastlanishiga hamda qidiruv va avariya-qidiruv ishlarini talab

|
qattiq shikastlanishiga hamda qidiruv va avariya-qidiruv ishlarini talabBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Mqattiq shikastlanishiga hamda qidiruv va avariya-qidiruv ishlarini talab
qiladigan avia halokatlar;
Y on gin ga,
portlashga,
harakatlanuvchi
tarkibining
buzilishiga
sabab b o ig a n va te m ir y o i xodimlarining halokat hududidagi tem iry o i
platformalarida, vokzal binolarida v a shahar imoratlarida b o ig a n odamlar
o iim ig a , shuningdek, tashilayotgan kuchli ta’sir ko‘rsatuvchi zaharli
modda (KTZM)lar bilan halokat jo yiga tutash hududning zaharlanishiga
olib kelgan tem iry o i transportidagi halokat va falokatlar;
Portlashlarga, yon gin larga, transport vositalarining parchalanishiga,
tashilayotgan K TZM lam ing zararli xossalari nam oyon b o iis h ig a va
odamlar o iim i (jarohatlanishi, zaharlanishi)ga sabab b o ia d ig a n avtomobil
transportining halokati va avariyalari, shu jumladan yoi-transport
hodisalari;Odamlaming o iim ig a ,
shikastlanishiga va zaharlanishiga,
metropoliten
poyezdlari
parchalanishiga
olib
kelgan
metropoliten
bekatlaridagi va tunellaridagi halokatlar, avariyalar, yong'inlar;
Gaz, neft mahsulotlarining otilib chiqishiga, ochiq neft va gaz
favvoralarining yonib ketishiga sabab b o ia d ig a n magistral quvurlardagi
avariyalar.
2) kimyoviy xavfli obyektlardagi avariyalar:
tevarak-atrof, tabiiy muhitga ta’sir qiluvchi zaharli moddalar (avariya
holatida) odamlar, hayvonlar va o ‘sim liklam ing k o ‘plab shikastlanishiga
olib kelishi mumkin b o ig a n yoki olib kelgan taqdirda, y o i q o ‘yiladigan
chegaraviy konsentratsiyalardan ancha ortiq miqdorda sanitariya -
him oya hududidan chetga chiqishiga sabab b o ia d ig a n kim yoviy xavfli
|
| |
qutqaruv markazi, «Xaloskor» m axsus harbiylashtirilgan qidiruv-qutqaruv

|
qutqaruv markazi, «Xaloskor» m axsus harbiylashtirilgan qidiruv-qutqaruvBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Mqutqaruv markazi, «Xaloskor» m axsus harbiylashtirilgan qidiruv-qutqaruv
qismi, «Qutqaruvchi», «Qam chiq», «Olm azor» qismlari tashkil etilib,
ular tom onidan 10 mingdan ortiq marotaba turli favqulodda vaziyatlarda
aholiga yordam berildi. Jumladan, Tojikiston Respublikasining Qayroqqum
bekatida sodir b o ‘lgan tem iryo‘1 halokati, 1998-yilda Shohimardonda
sodir b o ‘lgan sel ofati, 1999-yilda Turkiyada r‘oy bergan Izmir zilzilasi,
68
1999-yilda Qamchiq dovonida yuzaga kelgan qor k o ‘chishi, 2001 -yilda yuz
bergan Toshkent viloyati Qodiriya bekatidagi tem iryo‘1 halokati, 2003-yiida
Qirg‘isistondagi yer surilishi va boshqalarni m isol tariqasida keltirish
mumkin. Bu y o ‘nalishdagi ishlar saviyasini yanada oshirish maqsadida
respublikaning k o ‘pgina shaharlarida, jumladan, Toshkent, Samarqand,
Andijon, Jizzax, Chirchiq, Angren va boshqa joylarda maxsus «Qutqaruv
xizm ati» tizimlari tuzilgan va ularning zim m asiga har qanday ekstremal
vaziyatlarda aholining hayotiga, salom atligiga x a v f soluvchi holatlarda
yordam berish vazifasi yuklatilgan. Qutqaruv xizmati tizim larining o ‘z
telefon raqamlari mavjud (masalan, Toshkent shahrida 050; Samarqand
shahrida 911 va hokazo), ular tun-ukun o ‘z vazifalarini bajaradilar.
2 008-yil qabul qilingan «Qutqaruv xizm ati va qutqaruvchi maqomi
to ‘g ‘risida»gi Qonunning maqsadi - qutqaruv xizmatlari faoliyatini tashkil
etish sohasidagi munosabatlami tartibga solish, shuningdek, favqulodda
vaziytlarni bartaraf etishda ishtirok etuvchi qutqaruvchilar, ularning oilfa
a’zolari va 0 ‘zbekiston Respublikasi boshqa fuqarolarining huquqiy
va ijtim oiy muhofazasi masalalari, ulami shahodatlash v a ro‘yxatdan
|
| |
M udofaa siyosatini qay tarzda amalga oshirish imkoniyatlari o ‘sha

|
M udofaa siyosatini qay tarzda amalga oshirish imkoniyatlari o ‘shaBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov MM udofaa siyosatini qay tarzda amalga oshirish imkoniyatlari o ‘sha
davlatning qudratini belgilaydi. Chunki har bir davlat m oddiy boyliklarini,
texnikalarini, harbiy ahamiyatga m olik b o ig a n inshootlarini, xalqini
him oya qilishda, saqlashda yangi turdagi omillarni yaratadi va ishlab
chiqaradi. Shu tariqa davlatlar ichida yangi-yangi qurollar yaratiladiki,
bular nafaqat insoniyatga, balki butun jonli tabiatga, atrof m uhitga juda
katta ziyon yetkazadi. 1990-yilgacha biz dunyoni ikki tizim ga (kapitalistik
va sotsialistik) b o ‘lib kelgan edik va har ikkalasida ham umumiy qirg‘in
qurollari yaratilganligini yaxshi bilamiz. Bunday qurollam ing ba’zi
birlari ayrim davlatlar tomonidan sinab k o ‘rildi ham va hozirgi kungacha
ulam ing asoratlari to ‘g ‘risida eshitib kelyapmiz. Masalan, 1945-yilda
Yaponiyaning N agasaki va X erosim a shaharlariga A Q SH ning yadro quroli
tashlandi. K eyinchalik Koreyaga, Vyetnamga turli xildagi napalmlar
(dirildoq holdagi yondiruvchi modda), oskolkali (parchali), yondiruvchan
bombalar tashlandi.
Yuqoridagi qurollar yer yuzida mavjud ekan, albatta, har bir davlat
bunday qurollardan saqlanish vositalarmi izlaydi, omillarini ishlab chiqadi.
Shuning uchun har bir davlatning mudofaa qudratining asosini fuqarolar
m uhofazasi tashkil etadi.
Fuqarolar muhofazasi - umumdavlat m udofaa siyosatlaridan biri
b o ‘lib, u har qanday favqulodda holatlarda fuqarolami. xalq x o ‘jaiigi
tarmoqlarini m uhofaza qilishda, ularning muttasil ishlashini ta'minlashda
hamda qutqarish va tiklash ishlarini bajarishda katta ahamiyat kasb
etadi. Albatta, fuqarolar mudofaasi oldiga q o ‘yilgan yuqoridagi ishlar
1945-yildan to
1990-yillargacha yetib keldi, lekin shu davrgacha
|
| |
qo‘mitalarida batafsil k o ‘rib chiqiladi

|
qo‘mitalarida batafsil k o ‘rib chiqiladiBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Mqo‘mitalarida batafsil k o ‘rib chiqiladi.
Mavzuni o‘zlashtirish uchun zarur b o ig a n tayanch
so‘z va iboralar:
mehnat intizomi; kompensasiya; ustama haq; qo‘shimcha ta’til; mehnat
muhofazasi; baxtsiz hodisa; kasb kasalligi; o ‘qitishning kirish y o ‘riqnomasi;
o ‘qitishning ish joyidagi y o ‘riqnomasi; rejali o ‘qitish; o'qitishning kundalik
y o ‘riqnomasi;
intizomiy javobgarlik; m a’muriy javobgarlik;
moddiy
javobgarlik; davlat sanitary nazorati; davlat energetika nazorati;
Mustahkamlash uchun savollar:
1. Mehnatni m uhofaza qiiish qaysi manbalarda k o ‘rsatilgan?
2. Qaysi m e’yoriy hujjatda mehnat sharoitini yaxshilash masalalari
k o ‘zda tutilgan?
3. Mehnatni m uhofaza qilishning nomenklatura chora-tadbirlarida
qanday masalalar rejalashtiriladi?
4. Ishchilarni mehnat m uhofazasiga o ‘qitishda qanday y o ‘riqnomalar
i§osida o ‘qitiladi?
si, 5. Mehnat xavfsizligi tartib-qoidalarini buzgan shaxslarga qanday
i^obgarl i klar belgilanadi?
/в!-6. Mehnatni m uhofaza qilishning qanday davlat nazorat tashkilotlarini
«fesiz?
irbf7. Zararli va zaharli mehnat sharoitida ishlovchilarga qanday imtiyozlar
g
8. Mehnat m uhofazasini boshqarish tizim ining asosiy vazifalari
nimalardan iborat?
9. Ishlab chiqarishda yuz beradigan baxtsiz hodisalar necha turga
boMinadi?
10. Q anday m ehnat xavfsizligi sfandartlar tizimlarini (MXST> bilasiz?
65
V BOB
FA V Q U LO D D A VAZIYATLARDA
F U Q A R O L A R M U H O FA ZA SI
5.1. Fuqaro muhofazasi haqida umumiy tushuncha
M a’lumki, har bir mustaqil davlat o ‘zining mudofaa qudratiga ega.
|
| |
vazirligining Fuqaro mudofaasi va favqulodda vaziyatlar boshqarmasi

|
vazirligining Fuqaro mudofaasi va favqulodda vaziyatlar boshqarmasiBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Mvazirligining Fuqaro mudofaasi va favqulodda vaziyatlar boshqarmasi
negizida 0 ‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi ( F W )
tashkil qilindi.
F W n in g asosiy vazifalari va faoliyat y o ‘nalishi asosan: favqulodda
vaziyatlam i bartaraf etish, fuqarolar hayoti va salom atligini muhofaza
qiiish, favqulodda vaziyatlar yuz berganda ularning oqibatlarini tugatish
hamda zararini kamaytirish sohasida davlat siyosatini ishlab chiqish va
am alga oshirish, favqulodda vaziyatlam ing oldini olish hamda bunday
hollarda harakatlarni boshqarishning davlat tizim i (FV D T)ni tashkil etish
va uning faoliyatini ta’minlash, fuqaro m uhofazasiga rahbarlik qiiish,
vazirliklar, idoralar, mahalliy davlat organlari faoliyatini muvofiqlashtirib
borish, maqsadli dasturlarni ishlab chiqish va hokazolarga qaratilgan.
FFVning muvaffaqiyatli ish olib borishida mamlakatimizda yaratil-
gan kuchli huquqiy bazaning ahamiyati katta. Jumladan, favqulodda
vaziyatlar m asalasida 0 ‘zbekiston Respublikasining «A holi v a hududlami
tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qiiish
to‘g ‘risida»gi
(1999-y.),
«Fuqaro m uhofazasi
to ‘g ‘risida»gi
(2000-
y.), «Gidrotexnika inshootlarinirig xavfsizligi to ‘g ‘risida»gi (1999-y.).
67
«Radiatsiyaviy xavfsizlik to ‘g ‘risida»gi (2000-y.), «Terrorizmga qarshi
kurash to‘g ‘risida»gi (2000-y.), «Qutqaruv xizmati va qutqaruvchilar
to ‘g ‘risida»gi (2008-y.), «Y og‘in xavfsizligi to ‘g ‘risida»gi (2009-y.)
qonunlar, Respublika Prezidentining ikkita farmoni, Vazirlar Mahkamasining
30 dan ortiq qaror va farmoyishlarini aytish mumkin. Qabul qilingan
|
| |
Suyak singan paytda birinchi tibbiy yordam ko‘rsatishning

|
Suyak singan paytda birinchi tibbiy yordam ko‘rsatishning Pdf ko'rish
|
bet | 212/239 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 8,77 Mb. | | #145886 |
Bog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov MSuyak singan paytda birinchi tibbiy yordam ko‘rsatishning
asosiy qoidasi shikastlangan kishining hayotini saqlab qolishga qara-
tilgan usul-amallarni birinchi navbatda bajarish:arteriyalardan qon ke-
tishini to‘xtatish;travinatik shokning oldini olish, keyin esa jarohatga
steril bog‘lam bog‘lash va qoTda bor vositalardan fovdalanib imrno-
bilizatsiya qilishdan iborat. Immobilizatsiyadan asosiy maqsad - sin
gan jovdagi suyaklarni qimirlamaydigan qilib qo‘yishdir. Bunda og‘riq
kamayadi,natijada travmatik shokning oldini olish oson bo'I ad i. Suyak
singanida o‘sha joy yaqinidagi ikkita bo‘g ‘imni (singan joyning yuqorisi
va pastidagi bo‘g ‘imni) maxsus shinalar yoki qo‘lda bor vositalar yor-
damida taxtakachiab qo‘yish yo‘li bilan singan joyning qimirlamay turishi
ta’minlanadi. Shu tariqa taxtakachiab qilingan immobilizatsiya transport
immobilizatsivasi deb ataladi. Immobilizatsiyadan ko‘zlangan maqsad —
singan joydagi suyaklarni o ‘midan siljitmaslik, qimirlamaydigan qilish-
dir. Bunday hoiatda og‘riqlar kamayadi, travmatik shokning oldi olinadi.
Transport shinalarmmg asosiy turlari:shotisimon va to‘rsimon qilib ish-
langan metall shinalar, faneradan ishlangan shinalar bo‘lishi mumkin.
Oyoqqa qo‘yish uchun moTjallangan maxsus transport shinasi (Deterixis
shinasi) esa yog‘ochdan ishlangan bo‘lib, tovonga taqalib turadigan fane
ra va burama tayoqchadan iborat. Immobilizatsiya qilish uchun fanera
bo‘iaklari,tayoqlar,yupqa taxtalar,har xil ro‘zg‘or buyumalari va sin
gan joyni qimirlamaydigan qilib qo‘yishga ishlatsa bo‘ladigan boshqa
narsalardan foydalanish mumkin.
Kalla suyaklari singan paytda aksariyat hollarda bosh rniya ham
zararlarmdi. Shikastlangan odam hushsiz hoiatda bo‘lishi mumkin. Birin
chi tibbiy yordam ko‘rsatishda juda ehtiyot bo‘iish talab etiladi. Shikast
langan odamni ko‘zdan kechirib,tekshirib chiqilgandan keyin qomini past-
ga qilib zambilga votqiziladi, boshining tagiga(yuziga) o‘rtasi chuqurroq
tushirilgan yumshoq to‘shama (yostiqc’na) qo‘yib qo‘yiladi yoki paxta-
dokadan ishlangan chambarakdan foydalaniladi (28-rasm).
Shikastlangan ustki va pastki ja g ‘lar sopqonsimon bog‘lam bilan
mahkam bog‘lanadi, odamning tili tomog‘iga tiqilib,havo yo‘lini berkitib
qo‘ymasligi uchun boshini yon tomonga burib qo'yiiadi. Qo‘l va oyoq
suyaklarining sinishi boshqa suyaklaming sinishidan ko‘ra ko‘proq uch-
|
| |
Davlat va jamiyat qurilish tizimini takomillashtirish qanday rangda belgilangan

|
Davlat va jamiyat qurilish tizimini takomillashtirish qanday rangda belgilangan
|
bet | 42/144 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 438,29 Kb. | | #116243 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating-www.hozir.org2. Davlat va jamiyat qurilish tizimini takomillashtirish qanday rangda belgilangan.
*a)Moviy havorang – osmon va toza suv ramzi, buyuk Amir Temur davlatining bayrog’ining rangi)
b) (Siyohrang– qonuniylik elementlari hisoblangan ustuvorlik va or-nomuslilik ramzi
c) (Tillarang – iqtisodiyotni rivojlantirish elementlari hisoblangan kuch-qudrat va boylik
d) (Oq rang – tinchliksevarlik siyosati elementlari hisoblangan tinchlik va soflik ramzi)
3. Qonun ustuvorligini ta’minlash va sud-huquq tizimini yanada isloh qilish qanday rangda belgilangan.
*a) (Siyohrang– qonuniylik elementlari hisoblangan ustuvorlik va or-nomuslilik ramzi
b) (Qizil rang – hayot va aholining munosib turmush tarzini ta’minlash ramzi)
c) (Moviy havorang – osmon va toza suv ramzi, buyuk Amir Temur davlatining bayrog’ining rangi)
d) (Tillarang – iqtisodiyotni rivojlantirish elementlari hisoblangan kuch-qudrat va boylik
4. III. Iqtisodiyotni rivojlantirish va liberallashtirish qanday rangda belgilangan.
*a) (Tillarang – iqtisodiyotni rivojlantirish elementlari hisoblangan kuch-qudrat va boylik ramzi,)
b) (Moviy havorang – osmon va toza suv ramzi, buyuk Amir Temur davlatining bayrog’ining rangi)
c) (Siyohrang– qonuniylik elementlari hisoblangan ustuvorlik va or-nomuslilik ramzi)
d) (Oq rang – tinchliksevarlik siyosati elementlari hisoblangan tinchlik va soflik ramzi)
5. Ijtimoiy sohani rivojlantirish qanday rangda belgilangan.
*a) (Qizil rang – hayot va aholining munosib turmush tarzini ta’minlash ramzi)
b) (Oq rang – tinchliksevarlik siyosati elementlari hisoblangan tinchlik va soflik ramzi)
c) (Moviy havorang – osmon va toza suv ramzi, buyuk Amir Temur davlatining bayrog’ining rangi)
d) (Siyohrang– qonuniylik elementlari hisoblangan ustuvorlik va or-nomuslilik ramzi
6. Xavfsizlik, diniy bag’rikenglik va millatlararo totuvlik, o’zaro manfaatli va amaliy tashqi siyosat qanday rangda belgilangan.
*a) (Oq rang – tinchliksevarlik siyosati elementlari hisoblangan tinchlik va soflik ramzi)
b) (Moviy havorang – osmon va toza suv ramzi, buyuk Amir Temur davlatining bayrog’ining rangi)
c) (Siyohrang– qonuniylik elementlari hisoblangan ustuvorlik va or-nomuslilik ramzi
d) (Qizil rang – hayot va aholining munosib turmush tarzini ta’minlash ramzi)
|
| |
Individ kamolotining eng yuqori bosqichi nima deb ataladi?

|
Individ kamolotining eng yuqori bosqichi nima deb ataladi?
|
bet | 123/144 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 438,29 Kb. | | #116243 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating-www.hozir.org189.Individ kamolotining eng yuqori bosqichi nima deb ataladi?
a)- sub`ekt
* b) komil inson
c)- shaxs
d)- odam
190. Muloqot deganda nimani tushunasiz?
*a) Fikr almashish, bir-birini tushunish
b)-Birovlarga ta`sir ko’rsatish
c)-Maslahatlashish, fikrlashish, suhbatlashish faoliyati
d)- Mimika, xatti-harakat, monolog aytish
191.Bilish jaroyonlari qaysilar?
*a)Diqqat, tafakkur, xotira, sezgi, idrok, xayol, nutq
b)-Xarakter, Hissiyot
c)-Qobiliyat, xarakter
d)-Temperament
192. Guruhlar va ularning psixologik xususiyatlari, shuningdek, guruhlardagi shaxslarning xulqi va faoliyati qonuniyatlarini…….
a)- Differensial psixologiya o`rganadi
b)- Umumiy psixologiya o`rganadi
c)- Maxsus psixologiya va psixofiziologiya fanlari o`rganadi
*d) Ijtimoiy psixologiya o`rganadi
193.Pedagog xodimlarning adaptatsiyalari-
*a) kasbga moslashishi, mehnat adaptatsiyasi, ijtimoiy-psixologik, rol sohasidagi adaptatsiya;
b)- noto`g`ri adaptatsiya, rol sohasidagi adaptatsiya, kasbga moslashi;
c)- kasbga moslashi, mehnatga va muhitga moslashishi;
d)- muhitga moslashishi, kasbga moslashishi, rol sohasidagi adaptatsiy-
194. Psixologik stresslar qaysilar
*a) informatsion va emotsional stress;
b)- fiziologik va ijtimoiy stress, astenik;
c)- emotsional va astenik;
d)- informatsion stress, apatiy-
195. Ijtimoiy psixologik muhit bu-
*a) guruh a`zolari fikrlari, hissiyotlari, ustanovkalari, dunyoqarashlari va o`zaro munosabatlari;
b)- guruh a`zolarining emotsional, psixofiziologik holati;
c)- xodimlarning ustanovkalari, xulq-atvori, munosabatlari;
d)- xodimlarning o`zaro munosabatlari.
196.Shaxsning shaxslararo munosabatdagi holatini va uni guruh a`zolariga psixologik ta`sirini belgilovchi me`yorni ifodalovchi tushunchag-.......... deyiladi
* a) Status;
b)- Avtoritet;
c)- Rahbarlik;
d)- Liderlik.
|
| |
vazifalarga qaratilgan? - 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating

|
3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating
|
bet | 48/144 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 438,29 Kb. | | #116243 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating-www.hozir.orgvazifalarga qaratilgan?
*a) “Umumiy o’rta ta’lim maktablari o’qituvchilarining ish yuklamasini belgilash va taqsimlash to’g’risida”ishlarini olib borishdan iborat.
b) “O’quv – tarbiya jarayonini tashkil etish to’g’risida”
c) “O’quv jarayonining metodik ta’minoti to’g’risida”
d) “ Tashkiliy – pedagogik faoliyat to’g’risida”
39. Umumiy o’rta ta’lim maktablari o’qituvchisining yillik ish yuklamasi necha soatdan iborat?
*a) 1548 soat
b) 1720 soat
c) 1540 soat
d) 1620 soat
40. Ish yuklama doirasida bajariladigan ishlar necha yo’nalishda amalga oshiriladi?
*a) 3 ta
b) 5 ta
c) 6 ta
d) 7 ta
41. Maktabda ta’limning asosi nima?
*a) Dars
b) Ta’lim-tarbiya ishlari
c) To`garak mashg’ulotlari
d) Sinfdan tashqari mashg’ulotlar
42. Maktab Ustavi nima asosida tuziladi?
*a) Umumiy o`rta talim to`g`risidagi Nizom asosida
b) Umumiy o`rta ta’limni tashkil etish dasturi asosida
c) XTV yo`riqnomasi asosida
d) A va B javoblar to`g`ri
43. Pedagogika kengashi funktsiyasi nima bilan belgilanadi?
*a) Umumiy ta’lim Nizomi bilan
b) Maktab mahalla, oila hamkorligi kengash bilan
c) Attestatsiya va akkreditatsiya komissiyasi kengashi orali
d) Barcha javoblar to`g`
44. O’qituvchi tomonidan yillik ish rejasida belgilangan ish turlarining bajarilishini nazorat qilish va tabellarga qayd etishga asos bo’ladigan xujjatlarni belgilang.
*a) Taqvim - mavzu reja, dars konspekti, dars kuzatish daftari, sinf jurnali
b) Kundalik daftarlar.
c) To’garak jurnali.
d) O’quvchilar tabeli.
45. Viloyat XTBlari qoshida Viloyat metodika markazlari qachon,qaysi me’yoriy xujjatga asosan tashkil etildi?
*a) Xalq ta’limi vazirligining 2001 yil 27 iyuldagi XTV hay’atining «Xalq ta’limi tizimida uzluksiz metodik xizmatni yo’lga qo’yishni takomillashtirish to’g’risida»gi 7G’3-sonli qarori asosida.
b) 2002 yil 8 iyulda «Uzluksiz metodik xizmat ko’rsatish tizimini takomillashtirish to’g’risida»gi 109-sonli buyrug’i asosida.
c) O’zR VMning 28.01.1998 yildagi 48-sonli qarori bilan
d) O’zR VMning 16.02.2006 yildagi 25-sonli qarori
|
| |
Lat yegaii odamga birinchi tibbiy yordam berish uchun

Lat yegaii odamga birinchi tibbiy yordam berish uchun uni tinch
qo‘yish va og‘riqni qoldirish uchun shikastlangan sohani yuqori qo'yish
kerak hamda sovuq kompress buyuriladi (sovuq suvga botirilgan sochiq
qo‘yilib so’ngra bintli bog‘lam bilan bog‘lab qo‘yiladi).
12.9. Suyak singan paytda ko‘rsatiIadigan birinchi tibbiy yordam Suyak sinishi va travmatik shok to‘g ‘risida tushuncha. Odam kes-
kin harakatiar qilganida, zarb yeganida, balandlikdan yiqilib tushganida
suyaklari sinadi. Suyaklar sinishi yopiq va ochiq bo‘lishi mumkin. Yopiq
suyak siniqlarida teri qoplamlarining butunligi buzilmaydi,ochiq suyak si-
niqlarida suyak singan joyda jarohat boladi. Suyaklaming ochiq sinishi
hammadan ko‘ra xavfliroqdir. Suyaklar singanda suyak bo‘lakiari suri-
lib ketgan yoki surilmay turgan bo'lishi mumkin. Suyak sinishlarining
asosiy belgilari: suyak singan joyning og‘rib,shishib ketishi, qon talash
bo‘lishi, uning odatdan tashqari tarzda harakatlanadigan bo‘lib qolishi,
qo‘i yoki oyoq funksiyasining buzilishi kabi alomatlardir. Suyak ochiq
singan paytda jarohatda suyak bo'laklari ko‘rinib turishi mumkin. Qo‘l-
oyoq suyaklari singanida qo‘1 yoki oyoq kalta tortib, singan joyi qiy-
shayib qoladi. Suyaklaming sinishi og‘ir hollarda shok bilan birga davom
etadi. Shok suyaklar ochiq sinib, arteriyalardan qon ketib turgan paytda
ayniqsa ko‘p paydo boMadi. Travmatik shok og‘ir shikastlarning hayot
uchun xavf soladigan asorati bo‘lib, markaziy asab sistemasi faoliyati,
qon aylanishi, moddalar almashinuvi va hayot uchun muhim boMgan
boshqa funksiyalarning buzilishi bilan xarakterlanadi. Bir marta yoki
takror-takror og‘ir shikast yetishi shokka sabab boTishi mumkin. Bunda
odam es-hushi joyida boMgani holda, bo‘shashib, atrofdagilarga loqayd
bo‘lib qoladi, hayot uchun muhim bo‘lgan barcha funktsiyalari susayib
ketadi: badani muzlab, yuzi oqaradi, puJsi zaif, nafas olishi sust bo‘ladi.
Shikastlanib, shok holatiga tusnib qolgan odamga birinchi tibbiy yordam
241
ko‘rsatishda hayot uchun xavf solib turgan qon ketishm to'xtatish.og'riqni
qoldiradigan dori berish, sovuqdan asrash, suyaklari singan bo‘lsa, trans
port immobilizatsiyasini bajarish zarur.
Ta’lim va fan sohasini rivojlantirish nechanchi ustuvor yo’nalishda ko’rsatilgan?

|
Ta’lim va fan sohasini rivojlantirish nechanchi ustuvor yo’nalishda ko’rsatilgan?
|
bet | 43/144 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 438,29 Kb. | | #116243 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating-www.hozir.org7. Ta’lim va fan sohasini rivojlantirish nechanchi ustuvor yo’nalishda ko’rsatilgan?
*a) IV. Ijtimoiy sohani rivojlantirish yo’nalishda
b) III. Iqtisodiyotni rivojlantirish va liberallashtirish yo’nalishda
c) II. Qonun ustuvorligini ta’minlash va sud-huquq tizimini yanada isloh qilish yo’nalishda
d) I. Davlat va jamiyat qurilish tizimini takomillashtirish yo’nalishda
8. Kompetentsiyaviy yondashuv asosida yaratilgan “Umumiy o’rta va o’rta maxsus, kasb-hunar ta’limining davlat ta’lim standartlarini tasdiqlash to’g’risida”gi qarori qachon qabul qilindi.
*a) O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 6 apreldagi M187-sonli “Umumiy o’rta va o’rta maxsus, kasb-hunar ta’limining davlat ta’lim standartlarini tasdiqlash to’g’risida”gi qarori asosida
b) Vazirlar Mahkamasining «Uzluksiz ta’lim tizimining chet tillar bo’yicha davlat ta’lim standartini tasdiqlash to’g’risida» 2013 yil 8 maydagi 124-son qarori asosida
c) Vazirlar Mahkamasining «Umumiy o’rta ta’limning davlat ta’lim standartlarini tasdiqlash to’g’risida» 1999 yil 16 avgustdagi 390-son qarori asosida
d) 2016 yil 29 dekabrdagi “2017-2021 yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida”gi Prezident qarori asosida
9. 2016 yil 29 dekabrdagi “2017-2021 yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida”gi Prezident qarori asosida a maktabgacha ta’lim tizimi tubdan takomillashtiriladi bunda:
*a) 50 ta yangi maktabgacha ta’lim muassasasini qurish, mavjud muassasalarning 1167 tasini rekonstruktsiya qilish va 983 tasini mukammal ta’mirlash hamda ularni zamonaviy talablar asosida inventar, o’quv-metodik qo’llanma va zarur anjomlar bilan ta’minlash orqali jami 2200 ta maktabgacha ta’lim muassasasining moddiy-texnika bazasi mustahkamlanadi.
b) 500 ta yangi maktabgacha ta’lim muassasasini qurish, mavjud muassasalarning 11670 tasini rekonstruktsiya qilish va 9830 tasini mukammal ta’mirlash hamda ularni zamonaviy talablar asosida inventar, o’quv-metodik qo’llanma va zarur anjomlar bilan ta’minlash orqali jami 22000 ta maktabgacha ta’lim muassasasining moddiy-texnika bazasi mustahkamlanadi.
c) 5 ta yangi maktabgacha ta’lim muassasasini qurish, mavjud muassasalarning 167 tasini rekonstruktsiya qilish va 83 tasini mukammal ta’mirlash hamda ularni zamonaviy talablar asosida inventar, o’quv-metodik qo’llanma va zarur anjomlar bilan ta’minlash orqali jami 220 ta maktabgacha ta’lim muassasasining moddiy-texnika bazasi mustahkamlanadi.
d) 150 ta yangi maktabgacha ta’lim muassasasini qurish, mavjud muassasalarning 2167 tasini rekonstruktsiya qilish va 1983 tasini mukammal ta’mirlash hamda ularni zamonaviy talablar asosida inventar, o’quv-metodik qo’llanma va zarur anjomlar bilan ta’minlash orqali jami 4200 ta maktabgacha ta’lim muassasasining moddiy-texnika bazasi mustahkamlanadi.
|
| |
Diniy tarbiya bilan insoniylik tarbiyasining farqi nimada?

|
Diniy tarbiya bilan insoniylik tarbiyasining farqi nimada?
|
bet | 122/144 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 438,29 Kb. | | #116243 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating-www.hozir.org181. Diniy tarbiya bilan insoniylik tarbiyasining farqi nimada?
*a) e`tiqodi va tarbiya usulida
b)- tarbiya shaklida
c)- tarbiyaning mazmunida
d) Hammasi to’g’ri
182. O`quvchilarda to`g`ri va ongli motivlarning vujudga kelishini nima ta`minlaydi?
*a) javoblarning barchasi
b)- faoliyatning to`g`ri tashkil qilinishi
c)- rag`batlantirish shakli
d)- o`qituvchining shaxsiy namunasi
183. Bolani tarbiyalashda qanday jazodan foydalanish ma`qul?
* a)bolaning psixologik xususiyatlardan kelib chiqqan holda
b)- ruhiy jazodan
c)- jazolamasdan tarbiyalash kerak
d)- jismoniy jazodan
184. Hozirgi kunda ijtimoiy psixologiya fani hal etayotgan masalalar.
a)- rivojlanayotgan kishi shaxsining psixologik fazilatlarini.
b)- mehnatni ilmiy asosida tashkil etish.
*c) kadrlar tayyorlash va joy-joyiga kqo`yish, nizo va oila muammolari, muomala va rahbar xodimlar o`rtasidagi munosabatlar.
d)- psixik jarayon va xususiyatlar.
185. Individual psixologik xususiyatlar qaysilar?
a)- diqqat, idrok.
* b)temperament, xarakter, qobiliyat.
c)- sezgi, xayol, idrok, diqqat, xarakter.
d)- qiziqish, tafakkur, sezgi.
186. Maktab o`qituvchisining oqishga va mehnatga bo’lgan munosabatiga bevosita ta`sir qiluvchi omillarini ko’rsating?
a)- ota-onalarning jamoatchilik faoliyati.
b)- oila ichidagi munosabatlar.
c)- ota-onalarning tarbiyaviy pedagogik faoliyati.
* d) barcha javoblar tugri.
187. Maktab amaliyotchi psixologining asosiy ish turlari nimalardan iborat?
a)- psixologik profilaktika.
b)- psixologik diagnostika
c)- psixologik korreksiya va rivojlantirish
*d) barchasi to`g`ri
188.Motiv deb nimaga aytiladi?
a)-Maqsadlar sari yo,l
b)-Yo’nalishlar omili
c)-usullar majmui
*d) Harakatga yo’naltiruchi turtki, kuch, sabab
|
| |
Yangi mazmundagi DTSga asosan umumta’lim fanlarini o’rganish darajasi bu-

|
Yangi mazmundagi DTSga asosan umumta’lim fanlarini o’rganish darajasi bu-
|
bet | 44/144 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 438,29 Kb. | | #116243 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating-www.hozir.org10. Yangi mazmundagi DTSga asosan umumta’lim fanlarini o’rganish darajasi bu-
*a) A1, A1Q, A2, A2Q, B1, B1Q darajalar
b) A1, A1Q, A2, A2Q, B1, B1Q D1, D1Qdarajalar
c) A1, A1Q, A2, A2Q darajalar
d) A1, A1Q, B1, B1Q darajalar
11. O’zbekiston Respublikasi Mustaqillikka erishgandan so’ng, necha marta “Ta’lim to’g’risida”gi Qonun qabul qilingan?
*a) 2 marta
b) 3 marta
c) 4 marta
d) 1 marta
12. O’zbekistan Respublikasida "Ta’lim to’g’risida"gi Qonun kachon qabul qilingan?
*a) 1997 yil 29 avgustda
b) 1995 yil 15 noyabrda
c) 1997 yil 5 oktyabrda
d) 1992 yil 2 sentyabrda
13. “Ta’lim to’g’risida”gi Qonunning maqsadi nima?
*a) O’zbekiston Respublikasida yashovchi har bir fuqarolarning millati, dini, irqidan qat’iy nazar ta’lim olish, kasb-hunar tanlashning Konstitutsiyaviy huquqini belgilaydi.
b) Ta’lim-tarbiya berish
c) Kadrlarni tayyorlash
d) Yangi Pedagogik texnologiyalarni qo’llash
14. Ta’lim turlari va ularning vazifalari “Ta’lim to’g’risida”gi Qonunning nechanchi moddalarida bayon etilgan?
*a) 10-17 moddalarida
b) 5-18 moddlarida
c) 12-18-21 moddalarida
d) 3-6 moddalarida
15. Ta’lim qonunining moddasiga ko`ra voyaga etmagan bolalarning ota-onalari farzandlarining qanday ta’lim turlarida bilim olishiga javobgardirlar?
*a) 30-modda, umumiy o`rta, o`rta-maxsus va kasb-hunar ta’limi
b) 27-modda, maktabgacha va umumiy o`rta ta’lim
c) 31-modda, maktabgacha va umumiy o`rta ta’lim
d) 29-modda, o`rta –maxsus va kasb-hunar ta’lim
16. UO`T Davlat ta'lyam standarti bilan belgilangan me'yorlardan birn qaysig`
*a) Tayanch o`quv rejasi;
b) O`quvchilar o`quv yuklamasining maksimal xajmi
c) O`lchovlar tizimi
d) A va V javoblar tog`ri.
17. Kadrlar tayyorlash milliy Dasturini ro’yobga chiqarish necha bosqichda amalga oshiriladi?
*a) 3 bosqichda
b) 2 bosqichda
c) 4 bosqichda
d) 12 bosqichda
|
| |
Ta’lim-tarbiya jarayonining samaradorligi ko’p jihatdan nimaga bog’liq?

|
Ta’lim-tarbiya jarayonining samaradorligi ko’p jihatdan nimaga bog’liq?
|
bet | 49/144 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 438,29 Kb. | | #116243 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating-www.hozir.org46. Ta’lim-tarbiya jarayonining samaradorligi ko’p jihatdan nimaga bog’liq?
*a) Metodik xizmat ko’rsatish tizimining izchil yo’lga qo’yilishiga ziddiyatlarning olidini olishdir
b) Malaka oshirishga.
c) Dars tahlilariga
d) Dars usullariga
47. “Ta’lim to`g’risida” gi qonun necha moddadan iborat va uzlukiz ta’lim tuzilishining necha turini o`z ichiga olgan?
*a) 34 modda, 7 turini
b) 31 modda, 6 turini
c) 44 modda, 5 turini
d) 41 modda, 5 turini
48. Uzluksiz ta’limni isloh qilish va rivojlantirish printsiplari nimalar?
*a) Barchasi to’g’ri
b) Ta’limning ustuvorligi,demokratlashuvi , insonparvarligi
c) Ijtimoiyligi, yunaltirilganligi, ta’lim va tarbiyaning uzviy bog’liqligi
d) Iqtidorli yoshlarni bilim olishlari uchun sharoitlar yaratish
49. Uzluksiz ta’limni isloh qilish yo’nalishlari?
*a) Barcha javoblar to’g’ri
b) Pedagogika bilan bog’liq bo’lgan xodimning kasbiy nufuzini oshirish, davlat va nodavlat ta’lim tizimini rivojlantirish,ta’lim tizimini tubdan o’zgartirish va qayta qurish
c) Majburiy o’rta ta’limdan o’rta maxsus kasb-hunar ta’limiga o’tish, yangi tipdagi o’quv muassasalarini ochish Ta’limga xolis baho berish tizimini joriy qilish, moliyaviy, moddiy texnika bazasini mustahkamlash
d) Kadrlar tizimini kasbiy tayyorgarligini mustahkamlash, barcha bug’unlarda ta’lim oluvchilarning ma’naviy va axloqiy fazilatlarining mustahkamlash
50. Uzluksiz ta’lim tizimining turlari?
*a) Barcha javoblar to’g’ri
b) Maktabgacha, umumiy o’rta ta’lim , O’rta maxsus kasb – hunar ta’limi, Oliy ta’lim
c) Oliy ta’limdan keyingi ta’lim,malaka oshirish
d) Maktabdan tashqari ta’lim
51. Vazirlar Mahkamasining 2011 yil 1 martdagi 52-son qarorining mazmuni qanday vazifalarga qaratilgan?
*a) «Xalq ta’limi hududiy organlari tuzilmasini takomillashtirish to’g’risida»
b) “Metodik xizmat ko’rsatish tizimini o’zgartirish to’g’risida.”
c) “O’quv – tarbiya jarayonini tashkil etish to’g’risida”
d) “O’quv jarayonining metodik ta’minoti to’g’risida”
|
| |
Seminaroldi mashg'ulotlari

|
Seminaroldi mashg'ulotlari
|
bet | 53/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.orgSeminaroldi mashg'ulotlari, asosan, talabalarni mustaqil ishning o'ziga xos xususiyatlari bilan tanishtirish maqsadida o'tkaziladi. Unda adabiyotlar, ma’lumotnoma -adabiyotlar va boshqa manbalar bilan ishlash usullari o'rgatiladi, talabalarni boshlang‘ich shaklda ilmiy-tadqiqot ishlariga o‘tishga hozirlaydi. Seminaroldi mashg'ulotlari seminar mashg‘ulotlarining tayyorgarlik shakli hisoblanadi va odatda birinchi kurslarda o'tkaziladi. Seminar oldi mashg'ulotlarida o'qituvchi yetakchilik qiladi, chunki talabalar muayyan ixtisoslik bo‘yicha o'quv ishlariga kam e’tibor beradilar, shuning uchun ham yetarli darajada tashabbus ko'rsata olmaydilar.
Seminar mashg'ulotlarida seminaroldi mashg'ulotlariga nisbatan o'ta muhim vazifalar hal qilinadi. Masalan, ayrim seminarlar tematik bog'langan muayyan muntazam kursni chuqur o'rganishni maqsad qilib qo'yadi. Boshqalari esa biror mavzuni yoki kursning alohida va nihoyatda muhim va umumiy bo'lgan mavzularini metodologik jihatdan ishlab chiqishga bag'ishlangan bo'ladi.
Maxsus seminarlar ma’ruza mavzulariga aloqador bo'lmaydi va biror fanning dasturi mazmuniga kirmaydi. Odatda fanning xususiy masalalarini chuqur o'rganish maqsadida qo'llaniladi. Seminar mashg'ulotida o'qituvchi ham tashkilotchi, ham maslahatchi, ham notiq, ham tanqidchi, ham tarbiyachi vazifasini bajaradi. O'qituvchining seminar mashg'ulotiga tayorgarlik ko'rishi va o'tkazishi
bo'yicha maslahatlar:
-mashg'ulotning maqsad va vazifasini aniqlash;
- seminarning mazmunini teran o'rganish;
- talabaning kerakli ma’lumotlarini topishi uchun adabiyotlarni to'g'ri tanlash;
- savollarni to'g'ri shakllantirish;
- talabalarini seminar savollari va adabiyotlari bilan 10-14 kun oldin tanishtirish;
- talabalarni og'zaki javob berish bilan birga ko’rsatmali materiallardan ham foydalana olishga yo'naltirish;
- guruhning seminar mashg'ulotiga to'liq tayyor bo'lishini ta’minlash;
- mashg'ulotda hamkorlik va hamjihatlik muhitini o'rnatish;
- talabalarni mustaqil fikr yuritishga, har bir savol bo'yicha o'zining xulosasi bo'lishiga o'rgatish;
- har bir talabaga har xil ish turlarini ishlab chiqish. Masalan, taqriz, chiqishlarni muhokama qilish, krossvord yechish va h.
- har bir savolni muhokama qilishga ajratiladigan vaqtni belgilash va uni talabalarga oldindan eslatib qo'yish;
- mashg'ulot yakunida materiallarni tizimlashtish, tahlil qilish;
- seminar mashg'ulotiga qatnashgan talabalarni baholash;
- mashg'ulot yakunidan so'ng uni o'zi tahlil qilish, yutuq va kamchiliklarini aniqlash.
|
| |