O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti - bet 19

Virtual stend – o‘quv amaliy stendi yoki o‘quv-malaka ustaxonasi
bo‘lib, talabalarning nazariy bilimlarini mustahkamlashga, kompyuter dastur
va texnologiyalari orqali ma’lum yo‘nalishda zaruriy ko‘nikmalarni hosil
qilishga yordam beradi.
Virtual stendlar har bir talaba uchun texnikaga o‘zining kirish
parametrlarini «buyurishga», o‘z bilimlarini nazorat qilishga imkon beradi.
Laboratoriya ishini o‘tkazish, uni zarur tartibda tushunish va hokazolar bilan
bog‘liq vaqtdan yo‘qotish esa kompyuter samarasi hisobiga kamaytiriladi.
Bunda, ayniqsa, zamonaviy jihozlar va apparatlarni xarid qilish, ularni barcha
ta’lim muassasalarida taqsimlash bilan bog‘liq ulkan moliya zaxiralarining
tejab qolinishi muhimdir. Zamonaviy axborot texnologiyasi bo‘lgan oddiy
kompakt diskka o‘nlab, ba’zan esa, yuzlab laboratoriya ishlarini joylashtirish
mumkin. Endi esa bir dona shunday virtual laboratoriya stendi necha marta
arzonga tushishini hisoblab chiqish qiyin emas. Bundan tashqari, ular bilan
birga ta’lim muassasalarini yalpi ta’minlash mumkin. Agar ularda Internetga
68
ulangan kompyuter tarmog‘i bo‘lsa, undan ham yaxshi bo‘ladi. Bundan shuni
ko‘rish mumkinki, virtual stendlar ko‘proq qo‘llansa, shunday sarflarning
oldini olish mumkin bo‘ladi.
Internet tizimining xalqaro axborot tizimi orqali masofali usullar
yordamida mutaxassis kadrlar tayyorlash va pedagog kadrlar malakasini
oshirish imkoniyati Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 4-oktyabrda e’lon
qilingan maxsus qarorida ko‘zda tutilgan. Tahsil olayotganlar ham, ta’lim
muassasalari ham virtual stendlardan foydalanishdan manfaat ko‘radilar.
Ularning joriy qilinishi natijasida, an’anaviy ta’limga qiyoslaganda,
mutaxassislarni tayyorlash bo‘yicha ta’lim jarayonining yanada yuqori
sifati ta’minlanadi. Bunga avtomatlashtirilgan o‘qituvchi (pedagog) va
test o‘tkazuvchi, tizimlar, test topshiriqlari va o‘z-o‘zini tekshirish uchun
savollarni o‘z ichiga olgan ixtisoslashgan o‘quv-uslubiy qo‘llanmalardan
foydalanish, o‘quv jarayonining uslubiy negizini tezkor yangilash hisobiga
erishiladi. Biz o‘qitishning tashkiliy shakllari, zamonaviy AT hamda turli
ta’lim maskanlarining o‘quv imkoniga ega bo‘lamiz. Bu esa ma’lum
darajada turli muassasalar mutaxassislari diplomlarining qadri teng bo‘lishini
ta’minlaydi.
Demak, ta’lim jarayonida virtual stendlardan samarali foydalanish
ta’lim sifatini oshiribgina qolmay, balki ulkan moliya zaxiralarini tejashga
imkon beradi hamda xavfsiz, ekologik toza muhitni yaratadi. Virtual stendlar
joriy etilishi ta’lim, ishlab chiqarish, boshqa davlat muassasalarining
umumiy yondashuvini talab qiladi. Virtual o‘qitish stendlarini, ayniqsa,
qimmatbaho jihozni xarid qilishdan oldin diqqat bilan o‘rganib chiqish
zarur. Bu xodimlarni mahalliy sharoitda o‘qitishga, ta’lim oluvchilarni
xorij mamlakatlariga guruh-guruh bo‘lib jo‘nashining oldini olishga imkon
yaratadi.
Shunday qilib, ta’lim jarayoniga zamonaviy ATning joriy etilishi
quyidagilarga olib keladi:
– ta’lim jarayonini, talabalarning aniq tayyorgarlik darajasini,
qobiliyatlarini, yangi materialni o‘zlashtirish sur’atini, qiziqish va mayllarini
hisobga olib ko‘proq individual ravishda yordam berish;
– talabalarning bilish faoliyatlarini kuchaytirish, ularning o‘z-o‘zini
takomillashtirish, ta’lim va kasbga qiziqishlari hamda intilishlarini qo‘llab-
quvvatlash va rivojlantirish;
69
– ta’lim jarayonida fanlararo aloqalarni kuchaytirish, borliq hodisalarini
kompleks o‘rganish;
– ta’lim jarayonining moslashuvchanligi, omilkorligi, tashkil topish
shakllari va usullarini takomillashtirish hisobiga uni doimiy va dinamik
yangilash;
– barcha ta’lim muassasalarida o‘qitishning muammoli va kompyuter
vositalaridan hamda virtual stendlardan foydalanish;
– ta’lim jarayonining texnologik bazasini hozirgi zamon texnik
vositalarini joriy etish yo‘li bilan takomillashtirish.
“Hunarni asrabon netkumdir oxir,
Olib tufroqqamu ketgumdir oxir”.
|