Май 2021 10-қисм - Май 2021 10-қисм Тошкент май 2021 йил. Тошкент: «Tadqiqot», 2021. 202 б

|
Май 2021 10-қисм Тошкент май 2021 йил. Тошкент: «Tadqiqot», 2021. 202 бBog'liq 10.Pedagogika yonalishi 1 qismМай 2021 10-қисм
Тошкент
TARIX DARSINI O’QITISHDA INTERFAOL USUL VA TEXNOLOGIYALAR
Rustamova Nurali Akbar o’g’li
Navoiy viloyati , Zarafshon shahri
13-AFCHO’IM maktabi, tarix fani o’qituvchisi
Rustamovnurali94@inbox.uz, tel:+9898936633212
Anotatsiya.
Ushbu maqolada tarix fanini o’qitishga doir bir qancha innovatsion metod va
texnologiyalardan foydalanish haqida qisqacha ma’lumotlar keltirildi.
Kalit so’zlar.
fikr, sabab, misol, umumlashma, poleolit, mezolit, neolit, bronza, temir, insert.
Bugungi kunda yurtimizda har sohada turli islohotlar amalga oshirilmoqda. Jumladan ta’lim
tizimida ham keskin o’zgarishlar ro’y bermoqda. Bugungi kun o’quvchisi ham ilmga chanqoq,
yangilik va izlanishlarga o’ch. Bunday davr o’qituvchiman o’z ustida tinimsiz izlashni,zamonaviy
pedagogik texnologiyalardan o’rinli foydalanishni, darsni qiziqarli tashkil etish bilan bir qatorda
AKT dan foydalana olishni talab etmoqda. Shu boisdan ushbu maqolada tarix darslarini
o’qitishning bir necha interfaol usullari va texnologiyalari bilan tanishtiramiz:
“FSMU”texnologiyasi.Ushbu texnologiya orqali o’quvchining individual fikri aniqlanadi.
F-Fikr
S-Sabab
M-Misol
U-Umumlashma
Bunda o’quvchilar mavzuga yoki mavzuning biror muammoli qismiga fikr bildiradilar.
So’ngra shu fikrga kelish sabablarini aytib o’tadilar. Fikrini misollar bilan dalillagach o’z fikriga
umumlashma yasaydi. Bu texnologiya orqali har bir o’quvchining individual fikri va mavzuni
o’zlashtirganlik darajasi aniqlanadi.
“Fikrla va davom ettir” metodi.Bunda o’qituvchi biror mavzu bo’yicha kalit so’zlarni
boshlanishini yozib qo’yadi, o’quvchi esa kalit so’zga mos ta’rifni yozishi lozim bo’ladi. Masalan
6-sinfda”Qadimgi dunyo tarixini davrlashtirish”mavzusini o’rgatishda qo’llash mumkin.
1. Poleolit-bu
2. Mezolit-bu
3. Neolit-bu
4. Eniolit-bu
5. Bronza-bu
6. Temir-bu...
Bu usulni doskada bajartirish yoki kartochkalarga yozib tarqatma holida ham qo’llash mumkin.
“Insert”jadvali. Bu jadval ham bugungi kunda keng qo’llanilmoqda. Bunda o’qituvchi o’tilgan
mavzu yuzasidan ma’lumotlarni jadval ko’rinishida tarqatma holida tayyorlaydi. Ma’lumotlar
orasida to’g’ri ma’lumotlar bilan bir qatorda noto’gri ma’lumotlar, shuningdek bu mavzuga mos
kelmaydigan, hali o’tilmagan ma’lumotlar ham uchraydi. O’quvchi ma’lumotlarni o’qib jadvalga
joylashtirishi lozim.
V
bilaman
(-)
to’g’ri ma’lumot
(+)
yangi axborot
(?)
tushunmadim
Yuqoridagi usul va texnologiyalarning barchasi mazmuniga ko’ra yagona maqsad sari
yo’naltirilgan, ya’ni o’quvchilarning bilimlarini chuqurlashtirish, kengaytirish va o’zlashtirish
darajasini aniqlash uchundir. Darslarda bunday usul va texnologiyalardan foydalanish darsni
qiziqarli tashkil etish bilan bir qatorda o’quvchilar faolligini oshiradi, individual fikrlashga
o’rgatadi hamda mavzuning tez va oson o’rganilishiga yordam beradi.
«Kelajak-yoshlar qo’lida». Shunday ekan mustaqil fikrlaydigan, bilimli,fikrini erkin bayon
eta oladigan yoshlarni tarbiyalash biz o’qituvchilarning vazifamizdir. Har bir o’qituvchi mana
shu vazifani yurakdan his qilsa va bunga vijdonan yondoshsa ko’zlangan maqsadga erishiladi.
Yurtimiz nomini ulug’laydigan yoshlar ko’payaveradi.
|
| |