nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kirish Bu prezentatsiya Amerika Qo'shma Shtatlari davlat budjeti, budjet tizimi va budjetlararo munosabatlari to'g'risida tafsilotli tahlil taqdim etadi. U mamlakatning iqtisodiyotini rivojlantiruvchi murakkab moliyaviy mexanizmlarni aybdor qilish

|
Kirish Bu prezentatsiya Amerika Qo'shma Shtatlari davlat budjeti, budjet tizimi va budjetlararo munosabatlari to'g'risida tafsilotli tahlil taqdim etadi. U mamlakatning iqtisodiyotini rivojlantiruvchi murakkab moliyaviy mexanizmlarni aybdor qilish
|
Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #113516 |
Bog'liq wepik the comprehensive analysis of the state budget budget system
Amerika Qo'shma Shtatlari davlat budjeti, budjet tizimi va budjetlararo munosabatlarining xususiyatlari
Reja
1. Amerika Qo'shma Shtatlari davlat budjeti
2. Davlat budget tahlili
3. Budjet reforma tashabusslari
Kirish Bu prezentatsiya Amerika Qo'shma Shtatlari davlat budjeti, budjet tizimi va budjetlararo munosabatlari to'g'risida tafsilotli tahlil taqdim etadi. U mamlakatning iqtisodiyotini rivojlantiruvchi murakkab moliyaviy mexanizmlarni aybdor qilish maqsadida.
Davlat budjeti, hukumatning daromadlari va xarajatlari haqida tafsilat beruvchi muhim moliyaviy reja bo'lib, hukumatning prioritete va siyosatlari doirasida ta'sir qiladi, ta'lim, sog'lik, va infratuzilma kabi turli sohalar ustida etakchi bo'ladi.
Budjet munosabatlari dinamikasi
AQSHdagi budjet munosabatlari, federal, shtat va mahalliy hukumatlar orasida murakkab ko'rsatkichlar va amaliyatlardan iborat bo'lib, ushbu dinamikalar moliyalashuvni, siyosatni amalga oshirishni va hukumatlararo hamkorlikni ta'sir qiladi.
AQSH davlat budjetini tahlil qilish, moliyaviy defitsitlar, qarz boshqarish, infratuzilma investitsiyalari va ijtimoiy himoya dasturlari kabi muammolar va imkoniyatlar kabi muammolar va imkoniyatlarni o'z ichiga oladi. Ushbu faktorlarni tushunish, xabarli qabul qilish uchun zarurdir.
Budjet reforma tashabusslari
Oxirgi vaqtning budjet reformasi loyihasi AQShda transparensiyani, mas'uliyatni va moliyaviy boshqaruvni samarali birgashtirishga qaratilganligi uchun. Ushbu harakatlar moliyaviy muammo va resurslar o'zlashtirilishini yaxshilashni maqsad qiladi.
Kelajakdagi ko`rinishi "AQSH davlat budjetining kelajagi, o'sayotgan iqtisodiy manzillarga moslashtirish, texnologik rivojlanishlarni qabul qilish va demografik o'zgarishlarni hal qilishni hamda strategik rejalashtirish va innovatsion siyosatlar mamlakatning moliyaviy yo'nalishini shakllantirishda ham ahamiyatga ega bo'ladi." Xulosa
Xulosa qilib aytganda, AQSH davlat byudjeti moliyaviy mexanizmlar, siyosiy ta`sir va islohotlarning o'zaro bog'liqligini ko'rsatadi. Bu dinamikani tushuntirish murakkab qat'iy shartlari bo'lib, saqlangan va barqaror moliyaviy muhitni rivojlantirish uchun juda muhimdir.
Thank you for your Attention!
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Kirish Bu prezentatsiya Amerika Qo'shma Shtatlari davlat budjeti, budjet tizimi va budjetlararo munosabatlari to'g'risida tafsilotli tahlil taqdim etadi. U mamlakatning iqtisodiyotini rivojlantiruvchi murakkab moliyaviy mexanizmlarni aybdor qilish
|
International Conference on Developments in Education

|
International Conference on Developments in Education International Conference on Developments in Education
Hosted from Bursa, Turkey
https: econferencezone.org August 15
th
2022
64
natijalari shuni ko`rsatadiki, animatsiyalar, grafik ma’lumotlardan foydalanib o`qitish
quyidagilarga ta’sir ko`rsatadi
4
:
Eslab qolish qobilyatini 10% ga oshiradi;
Tushunish xususiyatini 30% ga oshiradi;
Mashg`ulotlar vaqti 50% gacha qisqaradi;
Talabalarni dars mashg`ulotlari vaqtida jalb qilish muddati uzayadi.
Bugungi kunda ulg`ayib kelayotgan avlodlarimiz ongi yoshiga nisbatan ancha
ilg`or rivojlanmoqda. Maktab o`quvchilarini eski metodlar, devoriy ko`rgazmali, rasmli
materiallar bilan butun dars davomida diqqatini qaratishning iloji yo`q. Chunki
ular uchun bular qiziqarli emas, odatiy holat hisoblanadi.Doskada ishlash va
chizmalarni chizish ancha vaqt talab qiladi. Shu bois, yangi metodlarni qo’llash,
novatsiyalar, multimediyalar, grafikalar, videotexnikalar va yangi dasturlardan foydalangan
holda chizmachilik darslarini o`qitish hozirgi zamon talabidir. Muhandislik grafikasi va
chizmachilik darslarida multimediya vositalaridan foydalanishning bir qator yutuqlari
mavjud.
Rangli grafika, animatsiyalar, saundrek, gipermatnlar, videolar, slaytlardan foydalanishga
imkon beradi;
Ma’lumotlarni doimiy yangilash imkoniyatini taqdim etadi;
Nashriyotga va qayta ishlab chiqarishga ketadigan xarajatlar kamayadi;
Testlar, yangi metodlar, ish reja va interaktiv veb-elementlar bilan ishlash qulay;
Elektron kutubxonalardan istalgan ma’lumotga ega bo`lish mumkin;
Imkoniyati cheklangan yoshlar uchun masofaviy ta’lim olishga imkoniyat yaratiladi;
Zoom platformasidagi mashg`ulotlar o`qituvchi va talabalar uchun iqtisodiy
yengillik yaratadi.
Real vaqtda tasavvur qilish qiyin bo`lgan yoki ilojsiz jarayonlarni ko`ra olish
imkoniyatini yaratadi.
|
| |
International Conference on Developments in Education

|
International Conference on Developments in Education International Conference on Developments in Education
Hosted from Bursa, Turkey
https: econferencezone.org August 15
th
2022
63
Shuningdek, bizning jamiyatimizning ichki imkoniyatlaridan kelib chiqqan holatda
chizmachilik fani o`qituvchilarining kasbiy kompetentligini rivojlantirishda quyidagi
shakllarini belgilab olamiz:
1. O`z-o`zini rivojlantirish kompetensiyasi
2. Multimediya vositalari bilan ishlash kompetensiyasi
3. Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi
4. Milliy va umummadaniy kompetensiya
5. Kommunikativ kompetensiya
O`z-o`zini rivojlantirish kompetensiyasi - o`z ustida doimiy ravishda ishlash,
jismoniy, ma’naviy, psixik, intellektual va ijodiy yuksalishga qaratilgan faoliyat bilan
shug`ullanish, yetuklikka intilish, hayotiy tajribani mustaqil tarzda uzluksiz oshirib
borish, o`z xatti-harakatlarini tahlil qilish, nazorat qilish va mustaqil qaror qabul
qilish ko`nikmalarini rivojlantirish nazarda tutiladi.Bu kompetensiyani o`zida
shakllantirish va rivojlantirish insonning shaxsiy hayotida, ish faoliyatida, murakkab
vaziyatlarda kerak bo`ladi.
Pedagog, avvalo, o`z mutaxasisligi bo`yicha fundamental bilimlarni yaxshi egallashi,
yangi chiqqan darsliklar, adabiyotlar bilan muntazam tanishib borishi zarur.
Psixologiyani yaxshi bilgan o`qituvchi talabalar bilan ham, hamkasblar bilan ham
ishlashda qiyinchilikka duch kelmaydi. Sababi bir auditoriyada ko`plab talabalar
bo`lib,har xil xarakterga, kayfiyatga, tafakkurga, dunyoqarashga, qobilyatga ega,
ma’naviy, jismoniy, aqliy imkoniyatlari turlicha.
Multimediya vositalari bilan ishlash kompetensiyasi - global va ijtimoiy
tarmoqlardan to`g’ri foydalana olish, kerakli ma’lumotlarni izlab topa olish, saralashni,
qayta ishlashni, saqlashni, tarqatishni, ularning xavfsizligini ta’minlashni bilish,
mediamadaniyatga ega bo`lishni, talabalarga ham o`rgata olishni anglatadi.
Multimediya - zamonaviy texnik va dasturiy foydalangan holda interaktiv dasturiy
ta’minoti nazorati ostida vizuval va audio effektlarning o`zaro ta’siri bo`lib, ular
matn, ovoz, grafik, fotosuratlar, videolarni bitta raqamli tasvirda jamlaydi. Multimediya
vositalari o`quv jarayonining ko`rgazmaliligini sezilarli darajada kengaytiradi: modellar,
grafika, ranglar, ovoz, vediotexnikadan foydalanish. Ushbu xilma-xillik turli xil o`quv
vaziyatlarini, shu jumladan, o`quv o`yinlarini modellashtirishga imkon beradi.
3
Chizmachilik darslarida multimediya texnologiyalaridan foydalanish o`quv jarayonini
boyitadi, axborotlarni idrok etishda talabalarning hissiy komponentlarining ko`p qismini
jalb qilgan holda o`rganishda katta ahamiyatga ega. T.I.Tatarinsevaning tadqiqot
Avtomatlashtirilgan loyihalash dasturlarini o`qitish metodikasi.-T.: “Fan va texnologiya”, 2021,28-bet
3
|
| |
Oziq-ovqat injineringida avtomatlashtirish va modellashtirish

1-MA’RUZA “Oziq-ovqat injineringida avtomatlashtirish va modellashtirish”
faniga kirish
Reja:
Fanni o`qitishdan maqsad va uning vazifalari.
Kimyo va oziq-ovqat texnologik tizimlari
Oziq-ovqat korxonasining ierarxik tuzilishi.
Fanni o`qitishdan maqsad va uning vazifasi
Oziq-ovqat injinirigi tizimlarini tahlil qilish, sintez qilish va optimallashtirish hamda texnologik jarayonlarni boshqarish masalalarni yechishda zamonaviy hisoblash texnikasining keng qo`llanishi xar hil sohadagi texnologlardan EHMlarni to`ri qo`llashda va ularni ishlatishga zaruratni to`ri aniqlashda yetarli bilim va uquv talab qiladi.
Fanni o`qitishdan maqsad EHMni oziq-ovqat injiniringi masalalarini, ya’ni ishlab chiqarish jarayonlarini modellashtirish, optimallashtirish va boshqarish masalalarini yechishda qo`llash imkoniyatlarini o`rgatish, talabalarni EHMni kimyo va oziq-ovqat texnologik jarayonlarini hisoblash eksperimenti o`tkazish yo`li bilan o`rganish va kimyo va oziq-ovqat texnologik jarayonlarini optimallashtirish va loyihalash masalalarini yechish uslublariga o`rgatishdir.
«Oziq-ovqat injinirigida modellashtirish» fanida juda keng spektrdagi masalalar, hisoblash mashinalarini ilmiy tadqiqotlarda qo`llashdan boshlab, to texnologik jarayonlarni boshqarishda qo`llashgacha bo`lgan masalalar ko`riladi.
Talabalarning bilimi, malakasi va ko`nikmasiga qo`yiladigan talablar.
Ushbu faning o`zlashtirish natijasida, talaba o`z sohasida EHMni qo`llay bilishi va uning imkoniyatlaridan unumli foydalanishi, qo`yilgan masalani yetarlicha bakalavrlik darajasida yechish uchun :
-Texnologik jarayonlarni matematik modellarini tuzishning umumiy prinsiplarini va uslublarini ;
- Texnologik jarayonlarni EXMda matematik modellashtirish masalalari va ularni yechish usullarini;
-Texnologik jarayonlarini optimallashtirish masalasining qo`yilishini va ularni yechish usullarini bilishi kerak.
-Texnologik jarayonlarni dinamik va statik modellarini tuzish bo`yicha,
-Texnologik jarayonlarni matematik modellashtirish masalalarini to`ri qo`yish va yechish bo`yicha,
-Texnologik tizimlarni tahlil qilish, sintez qilish va optimallashtirish masalalarini yechish bo`yicha uquvga ega bo`lishi kerak.
Talaba EHMda yechilayotgan masalalarni to`ri, korrekt qo`yish va ularni yechish algoritmlarini qo`llab, asoslangan natijalar olishga ko`nikma hosil qilishi kerak.
«Oziq-ovqat injinirigida modellashtirish» fani talabalarni nazariy bilimlar, amaliy ko`nikmalar, avtomatik rostlash tizimlarining tasnifi va ishlash printsipini, hamda zamonaviy boshqarish tizimlarini to`ri tanlash va ishlatish masalalarini qamraydi. Bunda bakalavr jarayonni modellashtirish, optimallashtirish va boshqarish ilmining fundamental asoslarini, texnologik parametrlarni hamda uning ishlab chiqarishdagi ahamiyatini o`rganish imkoniga ega bo`ladi.
|
International Conference on Developments in Education

International Conference on Developments in Education
Hosted from Bursa, Turkey
https:
econferencezone.org August 15
th
2022
67
THEORETICAL
&
APPLIED
SCIENCES, 2(4),
54-61.
Retrieved
from
https://cajotas.centralasianstudies.org/index.php/CAJOTAS/article/view/116
18. Valiyev A’zamjon Nematovich. (2022). METHODICAL RECOMMENDATIONS FOR
DETERMINING THE VISIBILITY OF GEOMETRIC
SHAPES IN PERSPECTIVE
DRAWINGS. Conferencea,
25–30.
Retrieved
from
https://conferencea.org/index.php/conferences/article/view/718
19. Muslimov Narzulla Alikhanovich,
Urazova Marina Batyrovna, Muslimov Sherzod
Narzulla ugli. (2020). DEVELOPMENT OF DESIGN
TECHNOLOGY FOR FUTURE
VOCATIONAL EDUCATION TEACHERS,
MODEL OF TRAINING AND BASIC
INDICATORS OF DISSERTATION. PalArch’s Journal of Archaeology of Egypt/
Egyptology, 17(7),
10534-10551.
Retrieved
from
https://www.archives.palarch.nl/index.php/jae/article/view/4088
20. Jabbarov, R. (2019). Formation of Fine Art Skills by Teaching
Students the Basics of
Composition in Miniature Lessons. International Journal of Progressive Sciences and
Technologies, 17(1), 285-288. doi:http://dx.doi.org/10.52155/ijpsat.v17.1.1424
21. Rustam Ravshanovich, J. (2021). Formation of Creative Abilities of Students by Teaching
the Genre "Landscape" of Fine Arts. Spanish Journal
of Society and Sustainability, 1, 1-8.
Retrieved from http://sjss.indexedresearch.org/index.php/sjss/article/view/1
22. Seytimbetov, S. M. (2022). TALABALARNING
IJODKORLIK OBILIYATINI
GEOMETRIK
SHAKLLARNI
PARAMETRLASH
MASALALARI
ORQALI
RIVOJLANTIRISH. Бошқарув ва Этика Қоидалари онлайн илмий журнали, 2(3), 27-32.
http://www.sciencebox.uz/index.php/sjeg/article/view/1446
23. Zaitov, S. R. (2022). CHIZMA GЕOMЕTRIYA FANIDAN MUSTAQIL ISHLARINI
BAJARISHDA AXBOROT TA'LIM TЕXNOLOGIYASINING O'RNI. БАРҚАРОРЛИК
ВА ЕТАКЧИ ТАДҚИҚОТЛАР
ОНЛАЙН ИЛМИЙ ЖУРНАЛИ, 219-223.
http://sciencebox.uz/index.php/jars/article/view/1336
24. Maratovich, S. S. (2022). TALABALARNING
IJODKORLIK QOBILIYATINI
KONSTRUKSIYALASH MASALALARI ORQALI RIVOJLANTIRISH. ZAMONAVIY
TAʼLIM:
MUAMMO
VA
YECHIMLARI, 1,
114-119.
http://conf.iscience.uz/index.php/mahalliykonf/article/view/195
25. Zaitov, S. R. (2022). DIDAKTIK O'YINLAR VOSITASIDA TALABALARNING
GRAFIK TAYYORGARLIGINI OSHIRISH. ZAMONAVIY TAʼLIM:
MUAMMO VA
YECHIMLARI, 1, 120-124. https://conf.iscience.uz/index.php/mahalliykonf/article/view/196
26. Maxkamova, S., & Jabbarov, R. (2022). Axborot – kommunikatsion texnologiyalaridan
foydalanib tasviriy san‘at ta‘limi samaradorligini oshirish metodikasi. Zamonaviy Innovatsion
Tadqiqotlarning Dolzarb Muammolari Va Rivojlanish Tendensiyalari: Yechimlar Va
Istiqbollar, 1(1),
27–29.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/zitdmrt/article/view/5097
International Conference on Developments in Education

|
International Conference on Developments in Education International Conference on Developments in Education
Hosted from Bursa, Turkey
https: econferencezone.org August 15
th
2022
62
olimlarimizdan Muslimov N.A, Xalimov M.K, Dilshodbekov SH.D, Valiyev A.N,
Muslimov SH.N. va boshqalarning o`z nazariyalari mavjud.
Kompetensiya (Competence) –inglizcha “to compete” so`zidan olingan bo`lib, “
raqobatlashmoq”, “bellashmoq” degan ma’nolarni anglatadi. Ta’lim sohasida bu so`zni
pedagoglarning o`zaro kasbiy faoliyatidagi raqobatlashuviga bo`lgan qobiliyati deb
tushunish mumkin. Kompetensiya - jamiyatning o`z fuqarolariga qo`ygan ijtimoiy talabi
bo`lib, ular ma’lum bir davlat yoki hududning ijtimoiy muhitidan kelib chiqib belgilanadi.
Ta’lim kompetensiyasi o`quvchi va yosh pedagoglarning kelgusidagi to`la qonli turmush
faoliyatini modellashtiradi. Kompetentlik esa kompetensiya bilan chambarchas bog`liq
tushuncha. Kompetentlikning mohiyati shuni ko`rsatadiki, u hayotiy muammolarni hal
qilish, asosiy (ko`plab ijtimoiy sohalarga tegishli) funksiyalarni bajarish, ijtimoiy roller,
vazifalarni bajarish, tajribasini o`z ichiga olgan ta’lim mazmunini aks ettiradi.
2
Bugungi kunda ta’lim jarayoni shiddat bilan rivojlanib borayotgan bir paytda talabalar
va chizmachilik fani o`qituvchilarimizda o`quv predmetlari bo`yicha faqatgina bilim
(o`rganilgan axborotlarni eslab qolish va qayta tushuntirish), ko`nikma (o`rganilgan
bilimlarni tanish vaziyatda qo`llay olish) va malaka (o`rganilgan bilim va ko`nikmalarni
notanish vaziyatda qo`llay olish va yangi bilimlar hosil qilish)ga ega bo`lishning o`zi
yetarli emas. Jumladan:
Ta’lim muassasalarini muvaffaqiyatli tamomlagan talabalarning hammasi ham hayotda
yuksala olmaydi;
O`z kasbiga oid bilim va ko`nikmalari yetarli bo`lgan kadrlar yangi ish joyiga
moslashishi ko`p vaqtni talab qiladi. Ularda amaliy tajribalar yo`q yoki yetarli
bo`lmaydi;
Maktab va litseylarda olingan bilim va ko`nikmalar tezda hal qilinishi lozim bo`lgan
hayotiy vaziyatlar bilan mos kelmaydi yoki umuman foydalanilmaydi. Ta’lim berishda
maqsaddan uzoqlashish yuzaga keladi;
Chizmachilik o`qituvchilarning bo`sh vaqtida, darsdan tashqari holatlarda o`z ustida
ishlamasliklari, mas’uliyatni his qilmasliklari ta`lim berish va ta’lim olish sifatiga
keskin salbiy ta’sir qilmoqda;
Bunga o`xshash vaziyatlar esa ta’lim jarayonida talabalar, pedagoglar olgan bilim,
ko`nikma va malakalarni bevosita kundalik hayotida foydalanishga instent hosil qiluvchi
kompetensiyaviy yondashuvga asoslangan DTS larni hosil qilish va ularni ta’lim sohasiga
qo`llash zaruratini yuzaga keltiradi.Bu o`rinda xorij mamlakatlari tajribalaridan ham
foydalanish samaralidir. Rossiya davlatida muhandislik grafikasi o`qituvchilarining
kompetensiyalarning rivojlanish darajalarini monitoring qilish va baholash muammolariga
asosiy e’tibor qaratilmoqda.
Bo`lajak texnologik ta’lim o`qituvchilarining kasbiy grafik kompetentligini rivojlantirish.-T.: “LESSON PRESS” nashriyoti, 2021,40-bet.
2
|
| |
O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsil oladigan barcha yo’nalishdagi talabalar uchun) - bet 9

|
O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsil oladigan barcha yo’nalishdagi talabalar uchun)
|
bet | 9/70 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #255315 |
Bog'liq O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsiSUHBAT
Siz qaysi institutda o‘qiysiz?
Men Toshkent axborot texnoligiyalari universitetida o‘qiyman.
Qaysi fakultetda?
Axborot texnologiyalari fakultetida.
Nechanchi kursda o‘qiysiz?
Ikkinchi kursda.
Shu mutaxassislikka maktabdan qiziqib kelasizmi?
Ha, men yoshlikdan maktabda texnikaga qiziqar edim.
Fakultetingizda qanday fanlar o‘qitiladi?
Fakultetimizda fizika, matematika, chizmachilik, o‘zbek tili kabi fanlar o‘qitiladi.
Universitet qayerda joylashgan?
Universitet Amir Temur ko‘chasida joylashgan.
U yerga qaysi transport bilan boriladi?
U yerga tramvay, avtobuslar bilan boriladi.
Siz bu universitetda qanday fakultetlar borligini ayta olmaysizmi?
Bu universitetda axborot texnologiyalari, radioaloqa,radioeshittirish va televideniya, iqtisodiyot va boshqaruv, telekommunikatsiya tizimlari fakultetlari bor.
ФРАЗЕОЛОГИЗМЛАР
Фразеологизм – устойчивое сочетание слов, употреблямое чаще в переносном значении. Фразеологизмы по смыслу равны одному слову: boshi osmonda (радостный), tarvuzi qo‘ltig‘idan tushgan (грустный).
Они не делятся на члены предложения, выполняют одну функцию, являясь одним членом предложения.
Фразеологизмы так же могут быть синонимами: Boshi ko‘kka yetmoq, do‘ppisini osmonga otmoq – (радоваться). Hafsalasi pir bo‘lmoq, tarvuzi qo‘ltig‘idan tushmoq – (обидеться, растроиться).
Антонимами: oq ko‘ngil – (добрый); bag‘ritosh – (злой); yerga ursa ko‘kka sakraydi – (озорной); suvga tushgan bo‘lka nonday – (тихий);
Омонимами: boshiga ko‘tarmoq – 1. уважать
2. шуметь
1 topshiriq. Lug‘atdan foydalanib, berilgan iboralarga sinonim so‘zlarni va agar bo‘lsa antonimlarini toping.
1. Yuragiga (qil) sig‘maydi. 2. Labi labiga tegmaydi. 3. Aytgani (yoki aytishga) og‘zi (yoki tili) bormaydi. 4. Aytgani aytgan, degani degan. 5. Ko‘zim uchib turuvdi. 6. Baxtga qarshi. 7. Baxtini sinab ko‘rmoq.
|
| |
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING DAVLAT GERBI

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING DAVLAT GERBI
O‘zbekiston Respublikasining davlat gerbi O‘zbekiston Respubliasi Oliy Kengashining X sessiyasida 1992 yil 2 iyul kuni tasdiqlandi.
O‘zbekiston Respublikasining davlat gerbi gullagan vodiy uzra charaqlab turgan quyosh tasviridan hamda o‘ng tomonida bug‘doy boshoqlari, chap tomonida ochilgan paxta chanoqlari surati tushirilgan chambardan iborat. Gerbning yuqori qismida respublika jipsligining ramzi sifatida sakkiz qirrali yulduz tasvirlangan: sakkiz qirra ichida joylashgan yarim oy va yulduz musulmonlarning qutlug’ ramzidir. Gerb markazida himmat, oliyjanoblik va fidoyilik timsoli bo‘lgan afsonaviy Humo qushi qanotlarini yozib turibdi. Ushbu ramz va timsollar xalqimizning tinchlik, yaxshilik, baxt-saodat, farovonlik yo’lidagi orzu umidlarini ifodalaydi. Gerbning pastki qismidagi Respublika Davlat bayrog‘ini ifodalovchi uch rangdagi chambar bandiga “O‘zbekiston” so‘zi bitilgan.
“Gerb” so‘zining tarixi haqida qisqacha ma’lumot:
“Gerb” so‘zi nemischa “erbo” so‘zidan olingan bo‘lib, shohlar va hukmdorlarga davlat, sarhad, hudud va boshqa nasldan – naslga meros qoluvchi mulk belgisini anglatadi.
Bundan 2500 yil muqaddam Erondan Oltoyga qadar cho‘zilgan ulkan sarhadda hukm surgan qadimgi Turk xoni O‘g‘uzxon davrida ham turkcha “tamg‘a” so’zi aynan shu ma’noni bildirar edi. XII asrning mashhur tarixchisi Rashididdin Hamadoniy “Tanlangan tarixlar” nomli kitobida shahodat berishicha, O‘g‘uzxon o‘z mol-mulkini o‘g’illariga ulus sifatida kichik davlatlarga, in’om etgan. Ushbu davlatlar hukmdorlari ham o’zlarining xonlik tamg‘alariga ega edi. Ko‘rinib turibdiki, “tamg‘a” so‘zining ma’nosi nemischa “erbo” so‘zining ma’nosiga to‘la mos keladi.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING DAVLAT MADHIYASI
Oripov so‘zi
M. Burxonov musiqasi
Serquyosh, hur o‘lkam, elga baxt, najot.
Sen o‘zing do`stlarga yo‘ldosh, mehribon.
Yashnagay to abad ilmu fan ijod.
Shuhrating porlasin toki bor jahon.
Naqorat:
Oitin bu vodiylar, jon O‘zbekiston,
Ajdodlar mardona ruhi senga yor.
Ulug` xalq qudrati jo‘sh urgan zamon,
Olamni mahliyo aylagan diyor.
Naqorat:
Bag‘ri keng o‘zbekning o‘chmas iymoni,
Erkin, yosh avlodlar senga zo’r qanot.
Istiqlol mash’ali,tinchlik posboni,
Haqsevar ona yurt,mangu bo‘l obod .
Naqorat
Oltin bu vodiylar,jon O‘zbekiston,
Ajdodlar mardona ruhi senga yor.
Ulug‘ xalq qudrati jo‘sh urgan zamon,
Olamni mahliyo aylagan diyor.
|
O‘ZBEK TILIDA KELISHIKLAR - O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsil oladigan barcha yo’nalishdagi...

|
O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsil oladigan barcha yo’nalishdagi talabalar uchun)
|
bet | 14/70 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #255315 |
Bog'liq O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsiO‘ZBEK TILIDA KELISHIKLAR
(В узбекском языке имеется шесть падежей)
№
|
Kelishiklar
(падежи)
|
Kelishik ko‘rsatkichi
|
Kelishik savollari
|
Misollar
|
1
|
Bosh kelishik
|
-
|
Kim? nima? qayer?
|
Dono, kitob, Toshkent
|
2
|
Qaratqich kelishigi
|
-ning
|
Kimning? nimaning? qayerning?
|
Dononing, kitobning, Toshkentning
|
3
|
Tushum kelishigi
|
-ni
|
Kimni? nimani? qayerni?
|
Dononi, kitobni, Toshkentni
|
4
|
Chiqish kelishigi
|
-dan
|
Kimdan? nimadan? qayerdan?
|
Donodan, kitobdan, Toshkentdan
|
5
|
Jo‘nalish kelishigi
|
-ga
|
Kimga? nimaga? qayerga?
|
Donoga, kitobga, Toshkentga
|
6
|
O’rin-payt kelishigi
|
-da
|
Kimda? nimada? qayerda?
|
Donoda, kitobda, Toshkentda
|
1 – topshiriq. Atoqli va turdosh otlarni ajrating.
1. Aziza hozir kelib to‘xtagan tramvayga chiqish uchun yugurib borardi.
2. Majlis raisi navbatdagi notiqqa so‘z berdi. 3. Metro kombinatga 10 minutda olib boradi. 4. Hamma sayyoralardan Yerga eng yaqini Marsdir. 5. Alisher Navoiy o‘zbek xalqining buyuk mutafakkiridir. 6. Xayrixon, yigirma besh yoshlardagi juvon, bizning brigadada brigadir bo’lib ishlaydi.
2 – topshiriq. Avval atoqli otlarni, so‘ngra turdosh otlarni ko‘chirib yozing.
1. Toshtemirning dadasi – fermer xo‘jaligimizning eng ilg‘or mexanizatorlaridan. 2. Sirdaryo bilan Amudaryo Orol dengiziga quyiladi.
3. Jug‘rofiya o‘qituvchisi Volga, Don, Dnepr kabi katta daryolar haqida qiziq hikoyalar aytib berdi. 4. Gerasim Mumuga uzoq vaqt qarab turdi. 5. Bahorning dastlabki kunlari kamdan – kam bunday issiq bo’ladi. 6. Husayn qo‘shinlari tunda Hirotni tashlab chiqa boshladi. 7. Ovchilarning chaqirig‘iga hech kim ovoz bermadi. 8. Buyuk olimimiz Beruniyning merosi boy, keng va rang- barangdir.
|
| |
Topshiriq. Matnni o‘qing va mazmunini gapirib bering.


O

Topshiriq. Matnni o‘qing va mazmunini gapirib bering.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
O‘zbekiston Respublikasi O‘rta Osiyo iqtisodiy hududnining markaziy qismida, Amudaryo bilan Sirdaryo singari ulkan daryolar oralig‘ida joylashgan.Respublika hududining uzunligi g‘arbdan sharqqa qadar 1425 kilometr,shimoldan janubga qadar 930 kilometrdir.O’zbekiston o’z hududining kattaligi jihatidan Yevropadagi Buyuk Britaniya, Belgiya, Daniya, Shvesariya, Avstriya davlatlarini birgalikda olganda ulardan kattalik qiladi.
Respublika shimoliy-sharqda Qozoziston, sharqda va janubiy-sharqda Qirgiziston, hamda Tojikiston, garbda Turkmaniston va janubda Afg‘oniston bilan chegaradosh.
O‘zbekiston Respublikasida tekislik va tog‘li relef o‘ziga xos ravishda qo‘shilib ketgan. Tekisliklar (asosan Qizilqum sahrosi) janubiy-g‘arbiy va shimoliy –g‘arbiy qismida joylashgan.Tog‘lar va tog‘ yonbag‘rlari respublika hududining taxminan uchdan bir qismini egallagan bo‘lib, sharq va janubiy-sharqda joylashgan.O‘zbekistonning tog‘li qismi G‘arbiy Tyan-Shan va Hisor-Oloy tog‘ tizimlariga kiradi.O‘zbekiston tog‘larining eng baland cho‘qqisi-4643 metrdir.
O‘zbekiston – quyoshli respublika. Bu yerda bir yilda quyoshli kunlar hududning shimoliy qismida 2700-2980 soat, janubiy qismida 2800-3130 soatga yetadi.Qiyoslash uchun G‘arbiy Yevropa davlatlarida O‘rta Osiyodagi darajaning 70-80 foizini tashkil etishini eslatib o‘tish kifoya. Shu jihatdan olib qaraganda AQSH g‘arbiy tumanlarining janubiy qismida joylashgan Kaliforniya shtatigina O‘rta Osiyo, jumladan O‘zbekiston bilan raqobat qila olishi mumkin.
MEN NECHUN SEVAMAN O‘ZBEKISTONNI?
A.Oripov
Men nechun sevaman O‘zbekistonni?
Tuprog‘in ko’zimga aylab to‘tiyo!
Nechun vatan deya yer-u osmonni,
Muqaddas atayman, atayman tanho?!
Aslida dunyoda tanho nima bor,
Paxta o‘smaydimi o‘zga elda yo?
Yoki quyoshimi sevgimga sabab,
Axir quyoshli-ku butun Osiyo.
Men nechun sevaman O‘zbekistonni?
Bog’larin jannat, deb ko‘z-ko‘z etaman.
Nechun ardoqlayman tuprog‘ini men,
O’paman tuprog’ing, bebaho Vatan.
Aslida tuproqni odil tabiat,
Taqsim aylagan-ku yer yuziga teng.
Nechun u tuproq deb yig’ladi Furqat,
O, Qashqar tuprog‘i, qashshoqmiding sen?
Xo‘sh, nechun sevaman O‘zbekistonni?
Sababini aytgan desalar menga,
Shoirona go‘zal so‘zlardan oldin,
Men ta’zim qilaman ona Vatanga.
Xalqim, tarix hukmi seni agarda,
Mangu muzliklarga eltgan bo’lsaydi,
Mehrim bermasmidim o‘sha muzlarga?
Vatanlar, Vatanlar
Mayli gullasin,
Bog‘ unsin mangulik muzda ham, ammo,
Yurtim, seni faqat boyliklaring – chun
Sevgan farzand bo‘lsa kechirma also!
|
Topshiriq. Matnni ifodali o‘qing, mazmuni yuzasidan o‘zaro suhbatlashing. Matn mazmunini so‘zlab bering.


SUHBAT

|
Topshiriq. Matnni ifodali o‘qing, mazmuni yuzasidan o‘zaro suhbatlashing. Matn mazmunini so‘zlab bering.
SUHBAT
|
bet | 2/70 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #255315 |
Bog'liq O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsiTopshiriq. Matnni ifodali o‘qing, mazmuni yuzasidan o‘zaro suhbatlashing. Matn mazmunini so‘zlab bering.
SUHBAT
1991 yil 1 sentabrda O‘zbekiston tarixida qanday voqea sodir bo‘ldi?
Qachon O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashi O’zbekiston Respublikasining Davlat Mustaqilligini e’lon qildi?
O‘zbekiston Respublikasining Davlat Mustaqilligi to‘g‘risida Qonuni qachon qabul qilindi?
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining navbatdan tashqari
6 sessiyasida 1991 yil 31 avgustda qabul qilingan Bayonotida nima deyilgan.?
Mustaqil O‘zbekiston Respublikasi uchun navbatdagi ulkan tarixiy voqea qachon sodir bo‘ldi? Qanday qaror qabul qilindi?
O‘zbekiston Respublikasi tarixiga oid yana qaysi muhim sanalarni bilasiz?
O’ZBEK TILI TARIXIDAN
(Из истории узбекского языка)
Формирование современного узбекского языка имеет длинную историю.
Наши предки – тюрки в IV-VII вв. пользовались руническим и уйгурским письменами. В VII в. арабы, завоевав Среднюю Азию, объявили арабский язык официальным государственным языком. На арабском языке писались все деловые, религиозные документы, научные и поэтические трактаты. С XI в. до 20-х годов ХХ в. арабская графика была приспособлена и применялась в узбекском языке. Поэтому все ученые – Аль Хорезми, Фароби, Абу Али ибн Сино, Беруни и другие писали свои произведения как на арабском, так и на узбекском языках.
В 1929 г. узбекский язык перешел на латинскую графику.
В 1940 г. узбекский язык был переведен на кириллицу , то есть в ее основе лежит русский алфавит с некоторыми дополнительными знаками.
Узбекский язык входит в состав тюркских языков также, как азербайджанский, казахский, киргизский, уйгурский, татарский, башкирский, чувашский, якутский, тувинский, хакасский и другие.
Навои был основоположником староузбекского языка.
|
| |
-topshiriq. Berilgan so‘zlarning sinonimlarini toping.
Do‘st, ozod, ko‘rkam.


2-topshiriq

|
-topshiriq. Berilgan so‘zlarning sinonimlarini toping.
Do‘st, ozod, ko‘rkam.
2-topshiriq
|
bet | 8/70 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #255315 |
Bog'liq O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsi1-topshiriq. Berilgan so‘zlarning sinonimlarini toping.
Do‘st, ozod, ko‘rkam.
2-topshiriq. Antonimlarni topib ko‘chiring. Yod oling.
1.Kattaga hurmatda, kichikka izzatda bo’l. 2. U goh kulib, goh yig‘lab bo‘lgan voqeani aytib berdi. 3. Yaхshi topib gapiradi, yomon qopib. 4. Ilmsiz bir yashar, ilmli ming yashar.
3-topshiriq. Berilgan so’zlardan omonimlarni ajrating va ular ishtirokida gaplar tuzing.
Bosh, oyoq, qo‘l, tok, soch, kul.
4-topshiriq. Matndagi gaplardan sinonimlarni topib, ularning ma'nolarini tushuntiring.
1. Gulsumbibi uyda qitday o‘tin, qitday ko‘mir yo‘qligini so’zladi (O.).
2. Hoji xola dutor torini picha bo‘shatdi, uzilib ketishi mumkin edi. (M.Ism).
3. Matqovul aka sekin kelib, chekkadagi odamlar yonida to‘xtadi (M.Ism).
4. Shohista ohista qadam tashlab uyga kirar ekan, eshikni sekingina yopdi (M.Aliyev.). 5. Yo’lchi bu kishining yuzini ko‘rmasdanoq ovozidan tanidi (O.).
6. Otabek tovush egasini tanidi (A.Qod.).
MENING O’QUV YURTIM
FRAZEOLOGIZMLAR
Topshiriq. Matnni o‘qing. Uning mazmunini so‘zlab bering.
MENING O‘QUV YURTIM
Toshkent elektrotexnika aloqa instituti 1955 yilda sobiq ittifoq aloqa vazirligiga qarashli 7 institutning biri sifatida tashkil etilib, tarmoq oliy o‘quv yurti hisoblangan. Institut O‘rta Osiyo respublikalari va Qozog‘iston uchun elektrotexnika va radioaloqa injenerlarini tayyorlay boshladi.
O‘zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishishi bilan Toshkent elektrotexnika aloqa instituti O‘zbekiston Respublikasi Aloqa vazirligi tasarrufidagi tarmoq oily o‘quv yurtiga aylantirildi.
1997 yil O‘zbekiston Respublikasi aloqa vazirligi O‘zbekiston Respublikasi pochta va telekommunikatsiyalar agentligiga, 2002 yildan O‘zbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligiga aylantirildi..
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A.Karimovning 2002 yil 30 maydagi Farmoniga asosan Toshkent aloqa elektrotexnika institutiga universitet maqomi berildi va Toshkent axborot texnologiyalari universiteti deb nomlandi. Universitetga axborot texnologiyalari bo‘yicha mutaxassislarni tayyorlash vazifasi yuklatildi.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasi tomonidan universitetning mamlakatimiz fani rivoji, milliy ta’lim tizimi va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasida yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash, yoshlar tarbiyasidagi katta hissasini e’tiborga olib, 2004 yil 22 dekabrda “2005 yilda universitetning 50 yilligini nishonlash to’g’risida”gi 598- sonli qarorini qabul qildi. Uni o‘tkazish bo’yicha tayyorgarlik rejasiga asosan tashkiliy qo’mita tarkibi tasdiqlandi.
|
| |
Taʼlim jarayonida kasbiy kompitensiyalardan foydalanish

|
Taʼlim jarayonida kasbiy kompitensiyalardan foydalanish
|
bet | 9/11 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 494,04 Kb. | | #231276 |
Bog'liq ERIMOVA M
O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida” gi Qonuni bugungi kunda pedagoglarning ta’lim berish samaradorligini oshirish va amalga oshirishi kerak bo‘lgan bir qator talablar qoydi. Ular quyidagilarni tashkil etishi lozim:
1.Dars berish mahorati
2.Tarbiyalash mahorati
3.O‘quv-tarbiyaviy jarayonlarda insonparvarlik tamoyillariga yondashuvni ta’minlaydigan shaxsiy sifatlar
4.Ta’lim oluvchilarning bilimlarini xolisona nazorat qilish va baholash mahorati .
Kasbiy faoliyat jarayonida zamonaviy o‘qituvchilarning pedagogik kompitentligini rivojlantirish orqali shaxs hayotiga hamda uning ijtimoiy rivojlanishiga ma’lum bir darajada ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Zamonaviy jamiyatda ta’lim-tarbiya tizimini rivojlantrishning bosh g‘oyasi – shaxsning turli xil sohalarda maqsadli mustaqil faoliyati asosida uning intellektual va axloqiy- ma’naviy rivojlanishidir. Zamonaviy o‘qituvchining kasbiy kompitentligini rivojlantirishdan avval ushbu tushunchaning asl mohiyatini, shundan so‘ng esa uni takomillashtirish yo‘llarini bilish lozim. Ilmiy adabiyotlarda kompitensiya so‘ziga quyidagicha ta’rif beriladi: Kompetensiya (lotincha Competentio dan Competo-ga erishaman, uchrashaman, mos kelaman) - bu mutaxassisning ma’lum darajadagi kasbiy muammolarni hal qilishdagi shaxsiy bilish qobiliyatidir. Shuningdek, kompitensiya deganda ma’lum bir tashkilot, kompaniya xodimlarining (yoki ayrim xodimlar guruhining) shaxsiy, kasbiy va hokazo fazilatlariga rasmiy ravishda tavsiflangan talablar tushuniladi. Kasbiy kompitentlik – mutaxasis tomonidan kasbiy faoliyatni oshirish uchun kerak bo‘lgan bilimlarning, ko‘nikma va malakalarning egallanishi va ularni o‘z faoliyati davomida munosib qo‘llay olishidir. O‘qituvchi albatta, alohida bilim ko‘nikmalarni egallashi bilan birga, ma’lum bir mustaqil yo‘nalish boyicha bilimlar va harakatlarni o‘zlashtirilishini nazarda tutadi. Demak, kasbiy kompitentlik pedagogdan mutaxasislik bilimlarini boyitib borish, yangi axborotlarni kuzatib ularni qo‘llay bilish, izlanuvchanlik va yangi bilimlarni qayta ishlab o‘z faoliyatiga qo‘llay olish mahoratini ham talab etadi. K. Angelovski o‘qituvchining kasbiy kompetensiyasi tuzilishini pedagogik mahorat orqali aniqlaydi.
|
| |
KURS ISHINING MAQSADI - Urganch innovatsion universiteti ijtimoiy-gumanitar fanlar va pedagogika fakulteti

|
Urganch innovatsion universiteti ijtimoiy-gumanitar fanlar va pedagogika fakulteti
|
bet | 2/11 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 494,04 Kb. | | #231276 |
Bog'liq ERIMOVA MKURS ISHINING MAQSADI.
Kasbiy kompitensiyalar amalda qo‘llanilganda qanday foydalari borligini ko‘rsatish.
KURS ISHINING VAZIFASI.
Kasbiy kompitensiyalarni tushunib olishi,
oʻquvchilarda oʻzlashtirish boʻyicha malakasini rivojlantirish
Bu kurs ishida oʻqituvchilar taʼlimiy metodlar va texnologiyalardan foydalanishning eng yaxshi usullarini oʻrganib, sinovdan oʻtgan bilimlarini amaliyotda qoʻllab-quvvatlashadi. Bunday kurslar oʻqituvchilarni yangi va innovatsion taʼlim-uslublaridan
foydalanishga tez-tez ega boʻlishiga yordam beradi va ularning talabalarga eng keng tarzda bilim berishini taʼminlaydi. Kompetentlilik har bir insonning xulq-atvorida, axloq-odobida nazariy va amaliy jihatdan namoyon bo‘ladi.
KURS ISHINING OB’EKTI.
Yangi texnologiyalardan foydalanishni o'rganish, o’quvchilarning individualligini hisobga olgan holda darsliklar tuzish, darsni qiziqarli va interaktiv qilish, va boshqa kasbiy kompetentsiyalarini rivojlantirishda yordam beradi.
KURS ISHINING PREDMETI.
o'quvchilarda kasbiy bilim va ko'nikmalarini oshirish, amaliyotda ularning mahoratlarini rivojlantirish, professional rivojlanishlarini ta'minlash, yangi texnologiyalardan foydalanish, ish bilan bog'liq masalalarni muhokama qilish va boshqa kasbiy kompetentsiyalarini rivojlantirishni o'rgatishni o'z ichiga oladi.
KURS ISHINING TARKIBI.
Kirish, ikkita bob, beshta boʻlim, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar.
I BOB. KASBIY KOMPITENSIYALAR
Zamonaviy jamiyat ta’lim tizimi oldiga yuqori malakali, intiluvchan, raqobatbardosh, tashabbuskor, ma’naviy va jismoniy sog’lom shaxslarni tarbiyalab berish talabini qo‘ymoqda. 2017-2021 yillarda O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha harakatlar strategiyasida "yuksak bilimli va intellektual rivojlangan avlodni tarbiyalash, oliy ta’lim muassasalarida kompetentli ilmiy pedagogik kadrlar zahirasini yaratish" vazifasi belgilandi. Kompetentli pedagog - u kim? Uning shakllanish jarayoni qanday kechadi kabi savollar tug’iladi. Shu nuqtai nazardan "kompetentlik" va "kompetensiya" tushunchalar mazmun mohiyatini aniqlashimiz muhimdir. Har qanday o‘qituvchi ham "kompetentlik" nimani anglatishini va u "kompetensiya"dan nimasi bilan farq qilishini bilavermaydi. "Kompetentlik" tushunchasi pedagogning ma’lumoti, ko‘nikmasi, qobiliyati va tajribasini o‘z ichiga oladi. Boshqacha aytganda, uning ma’lum bir ish turini bajarish qobiliyati hisoblanadi. Aslida, ikkala atama o‘xshashdir. Ta’lim tarbiya tizimining umumiy maqsadi jamiyatimizga teng huquqli demokatik davlat talablariga javob bera oladigan mas’ulyatli barkamol jamiyat a’zolarini tabiyalab berishdan iboratdir.
|
| |
Pedagogik mahorat fanini o`qitishda pedagogik texnologiyaning zamonaviy milliy modellaridan foydalanish

|
Pedagogik mahorat fanini o`qitishda pedagogik texnologiyaning zamonaviy milliy modellaridan foydalanish
|
bet | 1/4 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 13,05 Mb. | | #253247 |
Bog'liq PEDAGOGIK MAHORAT FANINI O`QITISHDA PEDAGOGIK TEXNOLOGIYANING PEDAGOGIK MAHORAT FANINI O`QITISHDA PEDAGOGIK TEXNOLOGIYANING ZAMONAVIY MILLIY MODELLARIDAN FOYDALANISH REJA: 1.Pedagogik mahorat fanini tashkiol etish 2. Pedagogik mahorat fanida qo`llaniladigan zamonaviy milliy modellar 3. Pedagogik texnologiyaning zamonaviy modellaridan foydalanishning ahamiyati “Pedagogik mahorat” fani o’qituvchilarni ilmiy – metodik va amaliy jihatdan tayyorlashni maqsad qilib qo’yadi. Uning asosiy yo`nalishlari : pedagogik ijodkorlik, pedagogik topqirlik, pedagogik muloqot, o’qituvchining professional sifatlari, o’qituvchi nutqi, uning o’quvchiga har tomonlama ta‘sir etish mahorati, pedagogik texnika hamda o’qituvchining tarbiyachilik mahoratidan iborat. O’qituvchi faoliyati o’z xususiyatiga ko’ra ijodiy yo`nalishga ega. Shunga ko’ra ham yuqorida sanab ko’rsatilgan yo`nalishlardan tashqari, o’qituvchining o’quvchilarga ta‘sir etish yo`llari, usullari, notiqlik san‘ati va mahorati kabi masalalarni ham o’z ichiga oladi. “Pedagogik mahorat” fani bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchilarining pedagoglik kasbiga ilmiy-nazariy va metodik tayyorlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Bo‘lajak pedagoglar “Pedagogik mahorat” fanini o‘rganish jarayonida quyidagi bilim, ko‘nikma va malakalarga ega bo‘ladi: - pedagogik mahoratni egallash vositalari, o‘qituvchi kasbining tarixiy taraqqiyoti va uning jamiyatda tutgan o‘mi; - pedagogik texnika tushunchasi va uning mazmuni, pedagogik texnika xususiyatlari, pedagogik texnikani namoyon etishda o‘qituvchining kasbiy mahorati; - pedagogik texnikani egallash usullari, o'qituvchi kasbiy faoliyatida muloqot madaniyatining shakllanishi; - pedagogik muloqot va pedagogik muomala madaniyati, Sharqona tarbiya va muosharat odobining mirioqotga ta’siri, muloqot asosida ma’naviy madaniyatni shakllantirish mezonlari va omillari; Pedagogik mahorat fani bo`lajak o‘qituvchilarda pedagogik texnikani shakllantirishda tajribalarga tayanilsa, kasbiy mahoratni shakllantirishning omillaridan foydalanilsa, bo`lajak o‘qituvchilarda kasbiy va shaxsiy sifatlar shakllanib, mohir pedagog bo‘lishiga zamin yaratiladi. Zero, kasbni aniq tanlash, unga bo‘lgan qiziqishni orttirish, mahoratli bo‘lishni uyg‘otadi. Mahoratli kasb egasining ma’naviy dunyosi boy, ishlash qobiliyati teran bo‘ladi va u o‘z kasbi yordamida o‘ziga ham, boshqalarga ham katta foyda keltiradi.
|
| |
Chiziqli algoritmlar - Algoritm tushunchasi. Avvalo algoritm

|
Algoritm tushunchasi. Avvalo algoritm
|
bet | 4/5 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 172,5 Kb. | | #247120 |
Bog'liq AlgoritmChiziqli algoritmlar
Chiziqli algoritmlar algoritmlarning eng sodda va oddiy korinishi hisoblanadi. Unda bajariladigan amallar ham buyruqlar ham qanday tartibda berilgan bolsa shunday tartibda ketma- ket bajariladi, yani hech qanday shart tekshirilmasdan chiziqli algoritmlarda buyruqlar ketma- ket tartib bilan bajariladi. Chiziqli algoritmlarni quyidagi korinishda ifodalash mumkin.
Bu yerda A1,
, AN lar chiziqli algoritmlarda bajarilishi kerak bolgan buyruqlar ketma- ketligidir.
2- misol. funksiyani x ning ixtiyoriy qiymatlarida xisoblash algoritmini tuzing.
Yechish. Algoritmning blok sxema korinishda ifodalaymiz.
3- misol. Geron formulasidan foydalanib uchburchak yuzini hisoblash algoritmini tuzing.
Yechish. Algoritmni blok sxema korinishda ifodalaymiz.
Tarmoqlanuvchi algoritmlar. Shunday hisoblash jarayonlari mavjud boladiki, bunda qoyilgan ayrim mantiqiy shartlarning bajarilishiga qarab, bu jarayonlar bir nechta tarmoqqa bolinadi va shu tarmoqlardan hyech bolmaganda bittasi bajariladi. Ana shunday jarayonlar uchun algoritmlar tuzishda tarmoqlanuvchi algoritmlardan foydalaniladi.Tarmoqlanuvchi struktura odatda qandaydir mantiqiy shartni tekshirish blokini oz ichiga oladi. Tekshirish natijasiga kora, tarmoq deb ataluvchi u yoki bu amallar ketma-ketligi bajariladi.
Tarmoqlanuvchi algoritm tola va qisqartirilgan korinishda berilishi mumkin. Ular quyidagicha sxema orqali ifodalanadi:
ha yoq ha yoq
shart shart
1 - amal 2-amal amal
a) tola korinish b) qisqartirilgan korinish
1-misol. Ixtiyoriy berilgan x va u sonlaridan eng kattasini topish algoritmini tuzing. boshlash
x,u ni kiritish
xa yuk
z = x x >= y z = y
z ni chiqarish
tamom
|
| |
Takrorlanuvchi va murakkab jarayonlar uchun algoritmlar tuzish

|
Takrorlanuvchi va murakkab jarayonlar uchun algoritmlar tuzish
|
bet | 5/5 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 172,5 Kb. | | #247120 |
Bog'liq AlgoritmTakrorlanuvchi va murakkab jarayonlar uchun algoritmlar tuzish.
Takrorlanuvchi algoritmlar.
Shunday hisoblash jarayonlari mavjud boladiki, bunda uning ayrim bolaklarini bir necha marta takroran hisoblashga togri keladi. Bunday jarayonlar uchun algoritmlar tuzishda takrorlanuvchi algoritmlardan foydalaniladi.
Hisoblash jarayonining kop marta takrorlanadigan qismi ichki sikl tanasi (jismi) deb yuritiladi. Takrorlanuvchi algoritm 2 xil korinishga ega boladi:
Sikl - gacha takrorlanuvchi algoritm quyidagi korinishga ega:
yoq
sikl tanasi shart
ha
a) sikl - gacha ;
Bu korinishdagi algoritmda avval sikl tanasi bajarilib, songra sikldan chiqish sharti tekshiriladi, yani sikl tanasi qoyilgan shart bajarilib turguncha takrorlanaveradi.
Sikl - hozircha takrorlanuvchi algoritm quyidagi korinishga ega:
yoq
ha
shart sikl tanasi
b) sikl - hozircha.
Bu korinishdagi algoritmlarda avval shart tekshiriladi, songra agar shart qanoatlantirsa, sikl tanasi bajariladi, aks holda hisoblash toxtatiladi.
1-misol. funksiyani x ning [a,b] oraliqda h=0.1 qadam bilan ozgarish qiymatini hisoblash algoritmini tuzing.
Yechish.
1) Sikl-gacha 2) Sikl - hozircha
A,B,H A,B,H
X=A X=A
ha yo’q
y =√x3 + x2+ 1 X<=B
y ni chiqarish tamom
X = X + H
y =√x3 + x2+1
ha yo’q
X<=B tamom y ni chiqarish
X = X + H
Bundan tashqari murakkab korinishdagi takrorlanuvchi jarayonlar uchun algoritmlar tuzishda ichma-ich joylashgan takrorlanuvchi algoritmlardan foydalaniladi.
Misol. ifodaning qiymatini hisoblash algoritmini tuzing.
Yechish. Bu yerda i boyicha takrorlanuvchi algoritm tashqi, j boyicha takrorlanuvchi algoritm ichki sikllar deb yuritiladi.
boshlash
S=0:P=1
i=1
j=1
P=P(i+j)/2
j =j+1 ha
ha yoq
j<=3 S = S + P i=i+1 i<=5
yoq
S ni chiqarish
|
| |
Algoritmning tasvirlash usullari

|
Algoritmning tasvirlash usullari
|
bet | 2/5 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 172,5 Kb. | | #247120 |
Bog'liq AlgoritmAlgoritmning tasvirlash usullari haqida gapirganda algoritmning berilish usullari xilma-xilligi va ular orasida eng kop uchraydiganlari quyidagilar ekanligini korsatib otish joiz:
1. Algoritmning sozlar orqali ifodalanishi.
2. Algoritmning formulalar yordamida berilishi.
3. Algoritmning jadval korinishida berilishi, masalan, turli matematik jadvallar, loteriya yutuqlari jadvali, funksiyalar qiymatlari jadvallari bunga misol boladi.
4. Algoritmning dastur shaklida ifodalanishi, yani algoritm kompyuter ijrochisiga tushunarli bolgan dastur shaklida beriladi.
5. Algoritmning algoritmik tilda tasvirlanishi, yani algoritm bir xil va aniq ifodalash, bajarish uchun qollanadigan belgilash va qoidalar majmui algoritmik til orqali ifodalashdir. Ulardan oquv organish tili sifatida foydalanilmoqda. Bolardan Ye-praktikum yoki Ye-tili algoritm ijrochisi algoritmik tili ham mavjud.
6. Algoritmlarning grafik shaklda tasvirlanishi. Masalan, grafiklar, sxemalar yani blok - sxema bunga misol bola oladi. Blok sxemaning asosiy elementlari quyidagilar: oval (ellips shakli)-algoritm boshlanishi va tugallanishi, togri burchakli tortburchak-qiymat berish yoki tegishli korsatmalarni bajarish. Romb - shart tekshirishni belgilaydi. Uning yonaltiruvchilari tarmoqlar boyicha biri ha ikkinchisi yoq yonalishlarni beradi, parallelogramm- malumotlarni kiritish yoki chiqarish, yordamchi algoritmga murojaat - parallelogramm ikki tomoni chiziq, yonaltiruvchi chiziq - blok-sxemadagi harakat boshqaruvi, nuqta-togri chiziq (ikkita parallel) - qiymat berish.
Algoritmda bajarilishi tugallangan amallar ketma-ketligi algoritm qadami deb yuritiladi. Har bir alhoxida qadamni ijro etish uchun bajarilishi kerak bolgan amallar haqidagi korsatma buyruq deb aytiladi.
Algoritmlarni korgazmaliroq qilib tasvirlash uchun blok-sxema, yani geometrik usul koproq qollaniladi. Algoritmning blok-sxemasi algoritmning asosiy tuzilishining yaqqol geometrik tasviri: algoritm bloklari, yani geometrik shakllar korinishida, bloklar orasidagi aloqa esa yunaltirilgan chiziqlar bilan korsatiladi. Chiziqlarning yunalishi bir blokdan song qaysi blok bajarilishini bildiradi. Algoritmlarni ushbu usulda ifodalashda vazifasi, tutgan orniga qarab quyidagi geometrik shakl(blok) lardan foydalaniladi.
|
| |
Belgilanishi    Tushunilishi

|
Belgilanishi Tushunilishi
|
bet | 3/5 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 172,5 Kb. | | #247120 |
Bog'liq AlgoritmBlokning atalishi
| Belgilanishi | Tushunilishi |
Hisoblashlar bloki
(togri-tortburchak)
|
|
Hisoblash amali yoki hisob-lash amallari ketma-ketligi
|
shartli blok (romb)
|
|
Shartlarni tekshirish
|
siklik jarayon
(oltiburchak)
|
|
Siklning boshlanishi
|
qism dastur
|
|
qism dastur boyicha hisoblash, standart qism dasturi
|
birlashtirish (aylana)
|
|
Yonalish chizigini ozgarti-rish
|
Malumotlarni kiritish va chiqarish (parallelogramm)
|
|
Malumotlarni kiritish va natijalarni chiqarish
|
Algoritmning boshi va oxiri (oval)
|
|
Boshlash, tamom, toxtash
|
Chiqarish bloki
|
|
Malumotlarni qogozga chiqarish
|
Algoritmlar berilishi va ifodalanishiga qarab: chiziqli, tarmoqlanuvchi va takrorlanuvchi turlarga bolinadi. Algoritmning turlari bilan tanishtirganda, avvalo hyech qanday shart tekshirilmaydigan va tartib bilan faqat ketma-ket bajariladigan jarayonlarni ifodalaydigan chiziqli algoritmlar aytib otiladi.
|
| |
Yozuv. O‘zbek xalqi foydalangan yozuvlar. Lotin yozuviga asoslangan yangi o‘zbek alifbosi va imlo qoidalari

|
Yozuv. O‘zbek xalqi foydalangan yozuvlar. Lotin yozuviga asoslangan yangi o‘zbek alifbosi va imlo qoidalari
|
bet | 1/3 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 266,46 Kb. | | #253278 |
Bog'liq 2-mavzu
2-MAVZU
|
YOZUV. O‘ZBEK XALQI FOYDALANGAN YOZUVLAR. LOTIN YOZUVIGA ASOSLANGAN YANGI O‘ZBEK ALIFBOSI VA IMLO QOIDALARI.
|
Ma’ruzani olib borish texnologiyasi
O`quv soati – 2 soat
|
Talabalar soni: 25 ta
|
O`quv mashg`ulot shakli
|
Ma’ruza
|
Ma’ruza mashg`ulot rejasi
|
Yozuv haqida umumiy ma’lumot.
O‘zbek xalqi foydalangan yozuvlar.
Lotin alifbosiga asoslangan o‘zbek alifbosini joriy etilishi.
O‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari.
|
O`quv mashg`ulotining maqsadi." Talabalarni DTS dastur bilan tanishtirish
|
Pedagogik vazifalar:
|
O`quv faoliyati natijalari:
|
Yozuv haqida umumiy ma’lumot.
|
Yozuv va uning ahamiyati, qadimgi yozuvlar, Osiyo xalqalari o‘z tarixida foydalangan yozuvlari, ularning bosqichlari, turi, shakllari haqida atroflicha ma’lumotga ega bo‘lish
|
O‘zbek xalqi foydalangan yozuvlar.
|
O‘zbek xalqi o‘z tarixida foydalangan yozuvlari, ularning bosqichlari, turi, shakllari, turlari haqida atroflicha ma’lumotga ega bo‘lish
|
Lotin alifbosiga asoslangan o‘zbek alifbosini joriy etilishi.
|
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashi 1993-y. 2 sent.da "Lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini joriy etish tug‘risida"gi qonunni qabul qildi.
|
O‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari.
|
Respublikamizda qabul qilingan “O‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari”ning mazmun-mohiyati, ijrosini ta’minlashga qaratilgan amaliy ishlar yoritib beriladi
|
O`qitish vositalari
|
O`UM, ma’ruza matni, doska, bo`r, latta, proyektor, slayd doska
|
O`qitish usullari
|
Axborotli ma’ruza
|
O`qitish shakllari
|
Frontal, kollektiv ish
|
O`qitish sharoiti
|
Texnik vositalar bilan ta’minlangan, guruhlarda ishlash usulini qo`llash mumkin bo`lgan auditoriya.
|
Monitoring va baholash
|
Og`zaki savollar, bliss-so`rov
|
Ish bosqichlari
|
O`qituvchi faoliyatining mazmuni
|
Tinglovchi
faoliyatining mazmuni
|
1. bosqich Mavzuga kirish
(10-Minut)
|
1.1. O`quv mashg`uloti mavzusi, 5 savollarni va o`quv faoliyati natijalarini aytadi.
1.2. Aqliy hujum usulida mavzu bo`yicha ma’lum bo`lgan tushunchalarni faollashtiradi.
1.3. Mavzuni jonlashtirish uchun savollar beradi. (1-ilova).
|
Tinglaydilar.
Savollarga javob beradilar
|
2 -bosqich.
Asosiy bo`lim
(50 min)
|
2.1. Mavzu yuzasidan ma’ruza qiladi.
2.2. Ma’ruza mashg`ulot rejasining ikkinchi savoliga tushunchalar aytiladi.
2.3. 3-4 savollar yuzasidan ma’lumotlar beriladi.
|
Tinglaydilar. Kerakli ma’lumotlarni yozib boradilar.
|
|
|
| |