O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA TELETIBBIYOT TIZIMINI

Актуальные проблемы разработки информационных технологий и программных продуктов и их решения
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
53
hisoblash
texnologiyalaridan
foydalanilmoqda.
Bugungi
kunda
tibbiy
informatika sog‘liqni saqlash tizimining ajralmas qismiga aylangan.
Bu innovatsiyalar хizmatlar koʻrsatish sifatini yangi darajaga koʻtarishga,
aholiga diagnostika va davolash-profilaktika yordamini koʻrsatish sifatini
oshirishni ta’minlashga yordam beradi.
Oʻzbekistonda teletibbiyot teхnologiyalarini rivojlantirish va joriy
etishning asosiy yoʻnalishlari etib quyidagilar belgilandi:
teletibbiy
konsultatsiya/telenasihat.
Bu
holda
davolovchi
shifokorning
boshqa tibbiyot muassasasidagi, shu jumladan boshqa shahardagi
konsultant bilan bemor borasidagi muhokamasi ta’minlanadi;
teletibbiy ma’ruza/seminar. Ma’ruzachi (muallim) barcha
ishtirokchilarga bir vaqtning oʻzida murojaat qilishi mumkin, ular esa, oʻz
navbatida, – bir-biri bilan shaхsan muloqot
qilish imkoniyati mavjud
boʻlmaganda ma’ruzachiga murojaat qilishi mumkin;
telemonitoring (telemetriya). Koʻpgina mijozlarning ma’lumotlari
konsultativ markazga joʻnatiladi. Mazkur teхnologiya mijozdan maхsus
qurilmani olib yurishni talab qiladi, u bemor toʻgʻrisidagi хolis ma’lumotlarni
berishni ta’minlaydi. Olingan ma’lumotlar tashхisni aniqlashtirish va davolashni
yanada samaraliroq olib borish uchun zarurdir;
teletibbiyot
kengashi/konsilium/simpozium.
Aloqa
turli
muassasalarda joylashgan uchrashuv ishtirokchilariga bir-biri bilan muloqot
qilish va dolzarb vazifalarni muhokama qilish imkonini
beruvchi sхema orqali
tashkillashtiriladi.
Tibbiyot muassasalarini kerakli asbob-uskunalar bilan qoʻshimcha
jihozlash boʻyicha tadbirlar va teletibbiyot tizimini bosqichma-bosqich ishga
tushirish 2020 yilga moʻljallangan.
Jahon sog’liqni saqlash tashkiloti teletibbiyot yo’nalishiga doir yangi
tavsiyalarni ishlab chiqdi. Unda dunyoning barcha mintaqalarida ushbu sohani
jadal rivojlantirish zarurligi qayd etilgan.
Aslida, masofaviy tibbiy xizmat ko'rsatish amaliyoti sog'liqni saqlash
tizimi uchun yangilik emas. Biroq Er sharining narigi burchagidan turib boshqa
olis mamlakatdagi bemorni noyob operatsiya orqali
davolashdek innovatsion
Axborot texnologiyalari va zamonaviy dasturiy mahsulotlar ishlab chiqarishning dolzarb muammolari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
54
imkoniyatga bundan keyin ham ehtiyoj juda katta. Shu bois JSST
teletibbiyotdan yanada ko'proq foydalanish tarafdori. Buning uchun hukumatlar
o'z yurtida mazkur sohani keng joriy etish choralarini ko'rishi kerak.
Tashkilotning Evropa mintaqaviy byurosi tomonidan olib borilgan
tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, telemeditsina kasalliklar diagnostikasi va
muolajasi, qolaversa, qator surunkali xastaliklardan
aziyat chekayotgan
bemorlarga uzoq muddatli tibbiy xizmat ko'rsatishda muhim rol` o'ynaydi.
O'rganishlar davomida Evropa va Markaziy Osiyoda joylashgan 53 davlatda
yashovchi 20 mingdan ortiq bemorlarning ma'lumotlari tahlil qilindi.
“Biz teletibbiyot amalda katta samara berayotganiga ishonch hosil qildik,
— deydi JSST vakili. — Klinik natijalar va tibbiy yordam sifati
yaxshilanganiga guvoh bo'ldik. Bundan bemorlar ham, shifokorlar ham birdek
manfaatdor”.
Biroq soha rivoji yo'lida jiddiy to'siqlar mavjud. Masalan, chekka va olis
hududlarda internetga ulanish imkoniyati past.
Qolaversa, ba'zi bemorlarning
teletibbiyotga nisbatan munosabati salbiy. Yangi tavsiyalar ana shunday
muammolarni bartaraf etish orqali aholi salomatligini ishonchli ta'minlashni
ko'zda tutadi.
Axborot telekommunikatsiya texnologiyalaming yangi zamonaviy
formatdagi
texnologiyalari
rivojlanib
borayotgan
asrimizda.
Axborot
kommunikatsiya-texnologiyalarini aholi salomatlik darajasini yanada
yaxshilash uchun sog‘liqni saqlash tizimiga keng ko‘lamda joriy
qilish va
amaliyotda ijobiy qo‘llay olishni rivojlantirish nazarda tutilgan. Sog‘liqni
saqlash tizimida teletibbiyot texnologiyasini takomillashtirish, birlamchi
kasalliklarni erta aniqlay olish va davolash tizimiga aylantirish, tibbiyot tizimini
tubdan yangi formatda raqamlashtirish, aholiga masofaviy tibbiy xizmatlar
ko‘rsatish. Sog‘liqni saqlash tizimini axborot telekommunikatsiya
tizimlari-
multimediya, veb texnologiyalar, videokonferentsiya aloqalaridan foydalanish,
elektron ta’lim sifatini yaxshilash, aholi salomatligi uchun interaktiv xizmatlarni
ko‘rsatib borish, bugungi kunda mamlakatimiz tibbiyot muassasalarida aholiga
sifatli tibbiy yordam ko‘rsatish, tashxislash va davolash ishlari bo‘yicha
zamonaviy texnologiyalardan foydalanish shahar -tuman, qishloq hududlarida