nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Gaz taqsimlash davrlari va ularning diagrammalari

|
Gaz taqsimlash davrlari va ularning diagrammalariBog'liq Lecture 6
Gaz taqsimlash davrlari va ularning diagrammalari
.
To’rt taktli dvigatеlning ishlash uslubi bayon qilinganda, har bir takt tirsakli
val 180
o
ga burilganda sodir bo’lib, klapanlar porshеn chеkka nuqtalarga yеtganda
ochilishi yoki yopilishi mumkinligi shartli ravishda olingan edi. Dvigatеl quvvatini
oshirish uchun silindr yonuvchi aralashma yoki havo bilan ko’proq to’ldirilishi va
ishlatilgan gazlardan yaxshiroq tozalanishi zarur, lеkin kiritish va chiqarish
jarayonlari juda kichik vaqt ichida o’tadi. Bu vaqt dvigatеlning tеzligiga bog’liq
bo’lib, 0,05...0,0087 s ga tеng. Bundan tashqari, klapanlar darhol ochilmaydi,
natijada silindr kiritish taktida yoqilg’i aralashmasi yoki havo bilan yеtarli darajada
to’lmaydi, chiqarish taktida esa ishlatilgan gazlardan to’la tozalana olmaydi. Bu
jarayonlarning o’tishini yaxshilash uchun klapanlar porshеn yuqori chеkka nuqtaga
yеtmasdan oldinroq ochilishi va pastki chеkka nuqtadan o’tgandan kеyinroq
yopilishi kеrak. Natijada klapanlarning ochiqlik davri tirsakli valning 180
o
burilishiga nisbatan ko’proq bo’ladi.
Odatda klapanlarning ochilish va yopilish holati tirsakli valning aylanish
burchagi bo’yicha qaralib, porshеnning chеkka nuqtalariga nisbatan graduslarda
ifodalanadi. Shunday qilib, kiritish va chiqarish klapanlarining porshеn chеkka
nuqtalariga nisbatan ochiq turish davrini tirsakli valning aylanish burchaklari orqali
ifodalanishi
gaz taqsimlash fazalari
dеb ataladi.
Ko’pincha gaz taqsimlash fazalari doiraviy tasviriy chiziq (diagramma)
shaklida ifodalanadi va u
gaz taqsimlash diagrammasi
deb ataladi. Misol tariqasida
GAZ-53A dvigatelning gaz taqsimlashning tasviriy chizig’i 20-rasmda keltirilgan.
Diagrammada ko’rsatilganidek, kiitish klapani tirsakli valning aylanishi bo’yicha
porshen yu.ch.n. ga 24
o
yetmasdan ochiladi va porshen p.ch.n. dan 64
o
o’tgandan
so’ng yopiladi. Shunday qilib, yonilg’i aralashmasi yoki havo silindrga tirsakli
valning 268
o
aylanishi davomida kiritiladi. Chiqarish klapani tirsakli val aylanishi
bo’yicha porshen p.ch.n. ga 50
o
yetmasdan ochiladi va porshen yu.ch.n. dan 22
o
o’tgandan so’ng yopiladi. Demak, chiqarish klapanining ochiqlik davri 252
o
ga
teng. Bu hol taqsimlash valining mushtchalarini har xil yuzali qilib tayyorlashga
imkon beradi.
|
| |
Elastiklik nazariyasi asosida talab va taklif funksiyasining bozor muvozanatiga moslashtirish

2. Elastiklik nazariyasi asosida talab va taklif funksiyasining bozor muvozanatiga moslashtirish
Zamonaviy iqtisodiy nazariyaning aniqroq bo’lishi, u o’rganadigan iqtisodiy jarayonlarning miqdoriy munosabatlarini o’rganish uchun matematik instrumentdan kengroq foydalanishni taqozo qiladi. Hozirgi vaqtda iqtisodchilar iqtisodiy jarayonlarni o’rganishda model tushunchasidan keng foydalanmoqdalar.
Model deganda, iqtisodiy jarayonning sxemasi, loyihasi, matematik formulalar bilan ifodalanishi tushuniladi. Bu erda kengroq ishlatiladigan modellardan biri iqtisodiy-matematik modellardir. Iqtisodiy matematik modellar, iqtisodiy jarayonlarning miqdoriy munosabatlarini funksiya, tenglama, tengsizliklar orqali ifodalaydi.
Funksiya - bu matematik tushuncha bo’lib, bog’liq o’zgaruvchi bilan erkin o’zgaruvchilar o’rtasidagi miqdoriy bog’liqlikni ifodalaydi.
Agar funksiya bitta bog’liq o’zgaruvchi bilan, bitta erkin o’zgaruvchi o’rtasidagi bog’liqlikni ifodalasa, unga bir o’zgaruvchili funksiya deyiladi va u quyidagicha yoziladi:
.
Agar funksiyada erkin o’zgaruvchilar soni -ta bo’lsa, , u holda o’zgaruvchili funksiyani olamiz:
.
Bir o’zgaruvchili funksiyaga misol sifatida narxga bog’liq bo’lgan talab funksiyasini qarash mumkin:
.
bu erda: - talab miqdori; - bir birlik mahsulot narxi.
Talab funksiyasi mahsulot narxi bo’lganda, iste’molchi qancha maksimal miqdorda mahsulot sotib olishi mumkinligini ko’rsatadi. Narx oshganda, talab miqdori kamayadi. Masalan, o’quvchi daftariga bo’lgan talab va daftar narxi o’rtasidagi bog’liqlik quyidagi jadvalda berilgan.
Bitta daftar narxi, so’m ()
|
10
|
20
|
30
|
Talab, (dona)
|
18
|
12
|
6
|
Bu jadvaldagi talab bilan narx o’rtasidagi bog’liqlik, teskari bog’liqlikdir. Nima uchun deganda, narx (argument) o’sishi bilan talab miqdori (funksiya qiymati) kamayib boradi.
Jadvaldagi bog’liqlik grafik ko’rinishida ham bo’lishi mumkin (2.7-rasm):
|
Markaziy bank asosiy stavkasi

|
Markaziy bank asosiy stavkasi
|
bet | 5/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 116,17 Kb. | | #242953 |
Bog'liq Kaxorova Anora Nusratovna (1)Markaziy bank asosiy stavkasi.
Real hisobda asosiy Stavka (o’ng shkala)
Manba:Markaziy bank.Pul-kredit siyosati sharhi,2021-yil 4-chorak. 38-bet.
2021 yilni so’ngida yillik inflyatsiya darajasining pasayib borishi asosiy stavka real darajasining biroz yuqorilashiga va yil yakuniy faoliyati bo’yicha 3,7 foiz bandni tashkil etishiga xizmat qildi. Banklararo pul bozori foiz stavkasi esa chorak davomida kichik tebranishlar bilan 13 foiz atrofida shakllandi. Bunda, pul-kredit siyosati vositalariga avgust oyida ishlab chiqarilgan o'zgartishlar ushbu foiz stavkalarining Markaziy bank foiz koridoriga qaytishiga va muvozanatlashishiga xizmat qilgan bo’lsa, joriy yilda kiritilishi rejalashtirilayotgan o'zgartirishlar ushbu foiz stavkalarining asosiy stavkaga yanada yaqinlashishiga xizmat qilishi kutilmoqda. Yillik inflyatsiya darajasining pasayib borishi chorak davomida pul bozoridagi faoliyat bo’yicha o'rtacha tortilgan real foiz stavkalarining o'sishiga ham xizmat qildi. Xususan, dekabr oyida pul bozoridagi amaliyotlarning o'rtacha foiz stavkasi real hisobda 2.9 foizni tashkil etgan bo'lsa, "nisbatan qat'iy" pul-kredit sharoitlarini ta'minlash uchun yetarli darajada shakllandi. Markaziy bank tomonidan ham Moliya vazirligi tomonidan ham 2021 yilning 4 choragida muomalaga chiqarilishini rejalashtirgan obligatsiyalar bo’yicha ishlab chiqarish rejalarini tuzildi va grafik e’lon qilindi va bu tijorat banklari uchun likvidliklarni boshqarish amaliyotlarini oldindan rejalashtirish imkonini berdi.
2-jadval
Maqsadi
|
Instrument
|
Shartlari
|
Foiz satvkasi
|
Likvidlikni taqdim etish
|
REPO
auksioni
|
14 kungacha
|
Asosiy Stavka(quyi chegara)
|
SVOP
auksioni
|
14 kungacha
|
Asosiy Stavka(quyi chegara)
|
Overnayt REPO
|
1 kunlik (doimiy, cheklanmagan
hajmda)
|
Asosiy stavka+2%
|
Overnayt SVOP
|
1 kunlik(doimiy, cheklanmagan
hajmda)
|
Asosiy Stavka+2%
|
Likvidlikni jalb etish
|
Overnayt deopozit operatsiyalari
|
1 kunlik(doimiy cheklanmagan hajmda)
|
Asosiy stacvka-2%
|
Depozit auksioni
|
14 kungacha (seshanba va payshanba)
|
Asosiy Stavka yuqori chegara)
|
Markaziy
bank obligatsiyalari
|
12 oygacha(grafig asosida)
|
Asosiy Stavka yuqori chegara)
|
Manba: Markaziy Bank. Pul-kredit siyosatining 2022va 2023-2024 yillar davriga mo’ljallangan asosiy yo’nalishlari.52-bet, 3-havola
Ta'kidlash joizki, bank tizimida likvidlikning etarliligi yoki ortiqchaligini baholashda Markaziy bank xalqaro amaliyotda keng qo'llaniladigan standartlardan foydalaniladi. Xususan, 2018 yildan boshlab majburiy zaxiralashda o’rtachalash koeffisientidan foydalanish yo'liga qo'yilgan, bugungi kunda ushbu ko’rsatkich 0,8 birlikni tashkil qiladi. Ya'ni, tijorat banklariga jalb etilgan depozitlari bo’yicha shakllantirilishi lozim bo’lgan majburiy zaxiralash hajmining 80%ini o’zlarining shaxsiy vakillik hisob varaqlarida saqlash imkoniyati ishlab chiqilgan.
|
| |
Bosim haqida. Gidrostatik muvozanatlashuvi bo‘lgan o‘lchashlar suyuqlik vositalari

|
Bosim haqida. Gidrostatik muvozanatlashuvi bo‘lgan o‘lchashlar suyuqlik vositalari
|
bet | 1/3 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 290,47 Kb. | | #127099 |
Bog'liq 4-tajriba ishi
Mavzu: Suyuqlikli bosim o‘lchash asboblarini strukturasini qurish.
Reja:
Bosim haqida.
Gidrostatik muvozanatlashuvi bo‘lgan o‘lchashlar suyuqlik vositalari
Naporomerlar (bosim o‘lchagichlar), tyagomerlar va tyagonaporomerlar
Bosim yuzaga perpendikulyar ta’sir qiluvchi kuchning ushbu yuzaning maydoniga nisbatidir.
Bosim tarqalgan fizik o‘lchash kattaliklar soniga kiradi. Issiqlik va atom energetikasi, metallurgiya, kimyodagi ko‘plab texnologik jarayonlarni o‘tishining nazorati bosimni yoki gaz va suyuq muhitlar bosimi ayirmasini o‘lchash bilan bog‘liq.
Bosim — bir jism tomonidan boshqasining yuza birligiga ta’sir qiluvchi normal taqsimlangan kuchni ta’riflaydigan keng tushunchadir. Agar ta’sir etuvchi muhit – suyuqlik yoki gaz bo‘lsa, bosim muhitni ichki energiyasini ta’riflagan holda holatning asosiy parametrlaridan biridir.
Bosim — moddalarning termodinamik holatini belgilaydigan asosiy kattaliklardan biridir. Bosim ko‘pincha texnologik jarayonning kechishi, texnologik apparatlarning holati va ularning ishlash rejimlarini belgilaydi. Bosimni o‘lchash misollariga ba’zi texnologik parametrlarini, masalan, gaz va bug‘ sarf bo‘lishi, o‘zgaruvchan termodinamik parametrlar, suyuqlik darajasini va boshqalarni o‘lchashda duch kelishga to‘g‘ri keladi.
Bosimning quyidagi turlari mavjud: atmosfera bosimi, absolyut bosim, ortiqcha bosim va vakuum (siyraklashuv).
Atmosfera (barometrik) bosimi — yer atmosferasi havo ustuni massasi bilan yaratiladigan bosim.
Absolyut bosim — absolyut noldan boshlab hisoblangan bosim. Absolyut bosimning hisoblash boshi deb havosi butkul tortib olingan idish ichidagi bosim belgilangan.
Ortiqcha bosim — absolyut va barometrik bosimlar orasidagi ayirmasi.
Vakuum (siyraklashuv) — barometrik va absolyut bosimlar orasidagi ayirma.
SI sistemasidagi (tizimidagi) bosimni o‘lchash birligi — Paskal (Pa), bir kvadrat metr (N/m2) maydonga bir nyuton ta’sir qiluvchi kuch bilan hosil bo‘ladigan bosimga teng. kPa va MPa karrali birliklar ham keng qo‘llaniladi. Kvadrat santimetrga (kgs/sm2) va kvadrat metrga (kgs/m2) kilogramm-kuch kabi birliklar ishlatilishi ham mumkin, ohirgisi son jihatdan suv ustuni millimetri (suv ust. mm)ga teng.
Bosim datchiki — chiqish parametrlari o‘rganilayotgan muhit hoh suyuqlik, gaz yoki bug‘ bo‘lsin, bosimiga bog‘liq bo‘luvchi qurilmadir.Zamonaviy sistemalar (tizimlar) ushbu turdagi aniq asboblarsiz ishlay olmaydi, ular turli sohalarni avtomatlashtirish tizimlarida ishlatiladi: energetika, oziq-ovqat sanoati, neft va gaz sohasi va ko‘plab boshqalar.
Har qanday bosim datchigi tarkibiga quyidagilar kiradi:
sezgir elementli dastlabki bosim o‘zgartirgichi;
tuzilishi bo‘yicha har xil korpus detallari;
signalni qayta ishlash uchun sxemalar.
|
| |
-Rasm. Klapanlar - 6-Mavzu: Gaz taqsimlash mexanizmi (gtm)ning tuzilishi va ishlashi Reja

Shtangalar
klapanlar yuqorida joylashganda harakatni turtkichdan koromislo
orqali klapanga uzatib bеradi. Ular mustahkam va yengil bo’lishi lozim. Shtangalar
o’zaksimon po’latdan tayyorlanib, yuqori qismiga toblangan po’latdan konussimon
tutkich kirgizilgan. Pastki qismi shtanga bilan bir butun qilib suyri (sfеrik) shaklda
yasaladi.
Koromislo
shtangadagi harakatni klapan o’zagiga uzatish uchun xizmat
qiladi. U ikki yеlkali bo’lib, uglеrodli po’latdan shtampovkalanadi. Uning bir uchi
rostlash bolti orqali shtangaga ulanadi, boshqa yеlkasi esa klapanning o’zagiga
tayanadi. Issiqlik tirqishini rostlash tuzilmasi shtanganing koromislo bilan
ulanadigan yеrida joylashadi. Koromislolar ko’zg’almas o’qqa o’rnatilib, undagi
vtulkada yoki ignali podshipnikda buriladi. O’qning ichki bo’shlig’idan koromisloni
moylash uchun moy o’tadi.
Turtkich
taqsimlash valining mushtchalarida harakatni bеvosita klapanlarga
(pastki) yoki shtangalarga (klapanlar yuqorida joylashganda) uzatadi. Turtkich
suyrisimon (sfеrik), qo’ziqorinsimon, silindrik va rolikli bo’ladi. Klapanlar yuqorida
joylashganda turtkichlar ichi g’ovak silindrik shaklda bo’lib, bu uyaga shtanganing
kеtingi uchidagi sfеrik kallak tayanadi. Ular sifatli po’latdan tayyorlanib, ishlovchi
yuzalari yuqori chastotali elеktr toki bilan toblanadi.
Taqsimlash vali
klapanlarni mushtchalar yordamida ma'lum tartibda ochib-
yopadi va motor tarmoqlariga kiruvchi asboblarni harakatga kеltiradi. Taqsimlash
vali, tayanch bo’yinlar, mushtcha, taqsimlash shеstеrnyasi, yonilig’i nasosini
harakatga kеltiruvchi ekssеntrik, moy nasosi va uzgich-taksimlagichni harakatga
kеltiruvchi vintsimon shеstеrnyadan tuzilgan. Taqsimlash vali sifatida sifatli
po’latdan bolg’alanib yoki maxsus cho’yandan quyma qilib yasaladi. Tayanch
bo’yinlar bilan mushtchalarning yeyilishiga bo’lgan qarshiligini oshirish uchun
ularning tashqi qatlamiga ximiyaviy tеrmik ishlov bеriladi yoki yuqori chastotali
elеktr toki bilan toblanadi. Taqsimlash vali yuritmasining konstruksiyasi uning
joylanishiga bog’liq bo’lib, bunda qiya tishli shesternyalar, zanjirli uzatmalar yoki
oraliq torsion valli konus shesternya qo’llaniladi. Bu shesternyalar cho’yandan yoki
tekistolitdan qiya tishli qilib tayyorlanadi. Klapanlar porshenning silindrdagi
vaziyatiga va ish siklining o’tishiga mos ravishda ochilishi va yopilishi lozim.
Buning uchun shesternyalar maxsus qilingan belgilarga qarab o’rnatiladi. Tirsakli
valning o’q bo’yicha siljimasligi uchun blokning old devoriga po’latdan yasalgan
tayanch flanes mahkamlanadi.
Detallari konstruksiyasi va o`zaro bog`liqligi, ularning qiyosiy tahlili

prujinasi siqiladi, natijada klapan kallagi o’z o’rindig’i egardan siljiydi va yangi
zaryad (yonilg’i aralashmasi yoki havo) keladigan yoki ishlatilgan gazlar chiqib
ketadigan teshik ochiladi. Klapan to’la ochilgan payt turtkichning tubi mushtchaning
eng yuqorigi qismida turgan holatiga to’g’ri keladi. Taqsimlash vali burilgan sari
turtkich mushtchaning do’ng qismidan chetga chiqadi va shtanga bilan birgalikda
pastga siljiydi. Klapan esa prujina ta’sirida tepaga siljiydi va tubi bilan
koromisloning oldingi uchiga qattiq tiraladi, natijada koromislo o’z o’qi atrofida
buriladi. Demak, klapan prujina ta’sirida avvalgi vaziyatini egallaydi, ya’ni uning
kallagi o’z o’rindig’ida jips o’tiradi.
End-to-End Reservation - Cs 552 Computer Networks Quality Of Service

|
Cs 552 Computer Networks Quality Of Service
|
bet | 7/12 | Sana | 26.12.2023 | Hajmi | 492 Kb. | | #128375 |
Bog'liq qos-f05 - When R gets PATH message it knows
- Traffic characteristics (tspec): (r,b,R)
- Number of hops
- R sends back this information + worst-case delay in RESV
- Each router along path provide a per-hop delay guarantee and forward RESV with updated info
- In simplest case routers split the delay
Reservation Style - Motivation: achieve more efficient resource utilization in multicast (M x N)
- Observation: in a video conferencing when there are M senders, only a few can be active simultaneously
- Multiple senders can share the same reservation
- Various reservation styles specify different rules for sharing among senders
- Reservation style
- use filter to specify which sender can use the reservation
- Three styles
- Wildcard filter: does not specify any sender; all packets associated to a destination shares same resources
- Group in which there are a small number of simultaneously active senders
- Fixed filter: no sharing among senders, sender explicitly identified for the reservation
- Sources cannot be modified over time
- Dynamic filter: resource shared by senders that are (explicitly) specified
Wildcard Filter Example - Receivers: H1, H2; senders: H3, H4, H5
- Each sender sends B
- H1 reserves B; listen from one server at a time
|
| |
Integrated Services Example: Data Path

|
Integrated Services Example: Data Path
|
bet | 4/12 | Sana | 26.12.2023 | Hajmi | 492 Kb. | | #128375 |
Bog'liq qos-f05Integrated Services Example: Data Path : Data Path - Per-flow buffer management
Integrated Services Example How Things Fit Together Service Classes - Multiple service classes
- Service: contract between network and communication client
- End-to-end service
- Other service scopes possible
- Three common services
- Best-effort (“elastic” applications)
- Hard real-time (“real-time” applications)
- Soft real-time (“tolerant” applications)
Worse-case : Guaranteed Services - Service contract
- Network to client: guarantee a deterministic upper bound on delay for each packet in a session
- Client to network: the session does not send more than it specifies
- Algorithm support
- Admission control based on worst-case analysis
- Per flow classification/scheduling at routers
Average-case: Controlled Load Service - Service contract:
- Network to client: Average delay, jitter, bandwidth, e.g., makes network appear as an unloaded, best effort network with bandwidth and delay
- Client to network: the session does not send more than it specifies
- Algorithm Support
Role of RSVP in the Architecture - Signaling protocol for establishing per flow state
- Carry resource requests from hosts to routers
- Collect needed information from routers to hosts
- At each hop
- Consult admission control and policy module
- Set up admission state or informs the requester of failure
RSVP Design Features - IP Multicast centric design
- Receiver initiated reservation
- Different reservation styles
- Soft state inside network
- Decouple routing from reservation
RSVP Reservation Model - Performs signaling to set up reservation state for a session
- A session is a simplex data flow sent to a unicast or a multicast address, characterized by
- Multiple senders and receivers can be in session
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Slavin M.B. Sistemno’y podxod v mikroekonimike. - M.: TEIS, 2003.
2. Doroxina ye.YU. Modelerivonie mikroekonomiki: Uchebnoe posobie dlya vuzovG’.E.YU.Doroxina, Sh.A.Xalikov:Pod obh.red. N.P.Tixamirova.-M.:Ekzamen, 2003.-224 s.
3. N. I. Bazo’lev, S. P. Gurko, M. N. Bazo’leva, A. K. Korolchuk, M. G. Mutalimov, L. N. Novikova. Mikroekonomika. Izdatelstvo: BGEU 2003 ISBN: 985-426-183-2.
4. Igoshin N.V. Ekonomika: Uchebnoe posobie dlya vuzov G’ M.:YUNITI – DANA, 2004. 607s.
5. Kornienko O.V. Mikroekonomika: 100 ekzamenatsionno’x otvetov: Ekspress – spravochnik G’. – I: Rostov N G’ D.: Mart, 2003. – 304s.
6. Moskva Institut Mikroekonomiki. www.citymarket.ru.
7. Biblioteka ekonomicheskoy i delovoy literaturo’ http:G’G’www.aup.ruG’libraryG’
8. Nureev R.M. Kurs mikroekonomiki. M.: NORMA-Infra, 2005.576 s.
9. Falsman V.K. Osnovo’ mikroekonomike. - M.: TEIS, 2003.
10. Moskva Institut Mikroekonomiki. www.citymarket.ru.
11. Vechkanov G.S., Vechkanova G.R. Mikroekonomika. SPb.: Piter, 2003.368s.
12. www.mineconomy.uz (O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi)
13. www.mehnat.uz (O‘zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi)
14. www.mf.uz (O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi)
15. www.stat.uz (O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi)
16. www.ima.uz (O`zbekiston Respublikasi Intellektual mulk agentligi)
17. www.academy.uz (Fanlar akademiyasi)
18. www.semi.rssi.ru - Rossiya Federatsiyasi Markaziy-iqtisodiy matematika instituti sayti.
19. www.nber.com - AQSh iqtisodiy tadqiqotlar milliy byurosi sayti.
20. www.webofscience.com- Xalqaro ilmiy maqolalar platformasi.
21. www.scopus.com - Xalqaro ilmiy maqolalar platformasi.
22. www.elibrary.ru - Rossiya ilmiy maqolalar indeksi.
23. www.info.smsiti.uz - O`zbekiston Respublikasi Standartlashtirish, sertifikatlashtirish va metrologiya agentligi rasmiy sayti.
|
Samarqand dalat universiteti fizika fakulteti nazariy fizika va - bet 18

rmin
dr r 2
d
d
Rasm. Sochilish
Rasmdan ko’rinadiki boshlang’ich oqimda , d nishon masofasida bo’lgan
zarralar , d burchak ichida sichilgan bo’ladi. Ichki va tashqi radiusi
, d bo’lgan halqaning yuzasi 2 d uning oqim zichligi j ga ko’paytirilsa
shu yuzadan bir sekkundda o’tgan zarralar soni kelib chiqadi dn.
dn 2 d j
Unda sochilish kesimi esa
d 2 d ( ) d
d
Rezerford formulasi
Bu yerda biz muhim fizikaviy ahamiyatga ega bo’lgan jarayonlardan biri – zaryadlangan zarralarning Kulon maydonidagi sochilishini ko’ramiz. Buning
Bu yerdan
2
2
m2 v4
0 arccos
0
tg 2
endi
0 / 2
ekanligini inobatga olsak, yuqoridagi ifoda quyidagi
ko’rinishda yozilishi mumkin.
2
2 2
m2v4 сtg 2
(1)
endi bu ifodani bo’yicha differesiallab va sochilishning differesial kesimi
d 2 d munosabat orqali aniqlanishini e’tiborga olsak, sochilish kesimining
sochilish burchagiga bog’lanishini tavsiflovchi quyidagi ifodani hosil qilamiz:
d (
mv2
cos
)2 2 d
sin 3
(2)
olsak, sochilishning differesial kesimini quyidagi ko’rinishda yozid mumkin:
2 d
d
mv2
(3)
sin 4
2
Bu ifoda Rezerford formulasi deb ataladi. Ko’rinib turibdiki, sochilishning differensial kesimi ning ishorasiga bog’liq emas. Yoki boshqacha qilib aytganda bu natija ham tortishuvchi ham itariluvchi Kulon maydonlari uchun o’rinlidir.
Shuni ta’kidlaymizki, ushbu ifoda to’qnashuvchi zarralarning inersiya markazlari tinch turgan ya’ni M tizimdagi differesial sochilish kesimidir. L tizimdagi sochilish kesimi esa biz zarralarning elastik to’qnashuvi jarayonini tahlil qilishda keltirib chiqargan formulalar yordamida topiladi. U holda dastlab tinch
turgan zarralar uchun og’ish burchagi
2 2
ni e’tiborga olsak ularning
differesial sochilish kesimi uchun quyidagi ifodani hosil qilamiz:
|
Supplemental end user license agreement

|
Supplemental end user license agreement
|
bet | 1/4 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 13,37 Kb. | | #921 |
SUPPLEMENTAL END USER LICENSE AGREEMENT
MICROSOFT .NET COMPACT FRAMEWORK COMPONENT AND MICROSOFT SQL SERVER 2000 WINDOWS CE VERSION 2.0 COMPONENT UPDATE FOR MICROSOFT WINDOWS CE .NET 4.1
IMPORTANT: READ CAREFULLY – This Supplemental End User License Agreement (“Supplemental EULA”) is a legal agreement between you (either an individual or a single entity) and Microsoft Corporation (“Microsoft”) for the Microsoft software that accompanies this Supplemental EULA, which includes computer software and may include associated media, printed materials, “online” or electronic documentation, and Internet-based services (collectively, the “Components”). The Components are provided to update, supplement, or replace existing functionality of the applicable editions of the Microsoft Windows CE .NET Version 4.1 software product described below (“Windows CE Software”). An amendment or addendum to this Supplemental EULA may accompany the Components. YOU AGREE TO BE BOUND BY THE TERMS OF THE APPLICABLE WINDOWS CE SOFTWARE END USER LICENSE AGREEMENT (“WINDOWS CE SOFTWARE EULA”) AND THIS SUPPLEMENTAL EULA BY INSTALLING, COPYING OR OTHERWISE USING THE COMPONENTS. IF YOU DO NOT AGREE, DO NOT INSTALL, COPY, OR USE THE COMPONENTS.
IF YOU DO NOT HAVE A VALIDLY LICENSED COPY OF ONE OF THE FOLLOWING COMMERCIALLY RELEASED MICROSOFT WINDOWS CE SOFTWARE EDITIONS: MICROSOFT WINDOWS CE .NET 4.1 STANDARD EDITION, WINDOWS CE .NET 4.1 EVALUATION EDITION OR WINDOWS CE .NET 4.1 EMULATION EDITION, YOU ARE NOT AUTHORIZED TO INSTALL, COPY OR OTHERWISE USE THE COMPONENTS AND YOU HAVE NO RIGHTS UNDER THIS SUPPLEMENTAL EULA.
General.
* Microsoft grants you a license to use the Components under the terms and conditions of the applicable Windows CE Software EULA (which are hereby incorporated by reference except as set forth below) and the terms and conditions set forth in this Supplemental EULA, provided that you comply with all such terms and conditions. To the extent that there is a conflict among any of these terms and conditions applicable to the Components, the terms and conditions in this Supplemental EULA will control solely as to the Components.
* The Components are protected by copyright and other intellectual property laws and treaties. Microsoft or its suppliers own the title, copyright, and other intellectual property rights in the Components. Microsoft reserves all rights not expressly granted to you in this Supplemental EULA. The Components are licensed, not sold.
* Capitalized terms used in this Supplemental EULA and not otherwise defined herein shall have the meanings assigned to them in the applicable Windows CE Software EULA.
|
| |
-Rasm. Matiz avtomobil dvigateli gaz taqsimlash fazalarining doiraviy

Klapanlarni xarakatlantiruvchi detallar. Taqsimlash vallari, ularning
yuritmalari, podshipniklari, prujinlar, turtkichlar, koromislolar solishtirma
konstruktiv tahlili.
Klapanlar
silindrning kiritish yoki chiqarish tеshiklarini ochib-yopib turadi.
Klapan kallak va o’zakdan iborat. Klapanning kallak qismi konussimon faskali
bo’lib, u klapan o’rindigiga jips o’tkaziladi. Klapan o’zagi silindr shaklida yasalib,
kеtingi uchida klapan prujinasini mahkamlaydigan dеtallar uchun mo’ljallangan
halqasimon ariqcha yo’nilgan. Klapandan o’zakka o’tish
joyi kattaroq radiusli
bo’lishi kеrak.
Bunda kallakning mustahkamligi va issiqlik o’tkazuvchanligi oshadi, bundan
tashqari, yangi yonilg’i aralashmasining klapani atrofida silindrga silliq o’tishi
yaxshilanadi. Kiritish va chiqarish klapanlaridagi ish faskasining burchagi 45º.
Chunki bunday burchakli faska klapanning mustahkamligini oshiradi va jips
ishlashini ta’minlaydi. Silindrni yonuvchi aralashma bilan yaxshiroq to’ldirish
maqsadida kiritish klapanining kallagi chiqarish klapanning
kallagiga nisbatan
kattaroq ishlanadi. Klapan kallagining shakli tekis-tarelkasimon, lolasimon va
qavariq bo’lishi mumkin. Tekis-tarelkasimon
klapan faqat karbyuratorli
dvigatellarda, lolasimon va qavariq kallakli kalpanlar, asosan dizellarda ishlatiladi.
Klapan va koromislo orasidagi tirqishni rostlash yo`llari

Neksiya avtomobilining S2 rusumli dvigatelida gidrokompensator turtkich
ichida joylashtirilgan bo'lib, u dvigatelning moylash tizimi bilan bog'langan (22-
rasm)
Gidrokompensatorning ishlashi:
Klapan yopiq holatda bo'lganda turtkich 5
(23-rasm, plunjerning prujinasi 11 ta'sirida taqsimlash valining mushtchasiga, gilza
7 esa klapan sterjeniga 3 tiralib turadi. Shunda A va B bo'shliqlaridagi
moyning
bosimi bir xil bo'lib, teskari klapan 8 prujina 9 ta'sirida o'z o'rindig'iga tiralgan
bo'ladi. Klapanning ochilishida taqsimlash valining mushtchasi turtkichni 5 pastga
surib plunjerga 6 ta'sir etadi. Plunjerning gilza ichida pastga surilishi natijasida B
bo'shlig'idagi moyning bosimi ortadi.
Shunda moy, bosim ta'sirida gilza bilan
plunjer oralig'idagi radial tirqishdan turtkich bo'shlig'iga V oz miqdorda sizib o'tadi.
Ishlash davomida mushtchaning klapanga ta'sir etish vaqti juda qisqa bo'lgani
uchun moyni qisman V bo'shlig'iga sizib o'tishi amalda
turtkich bilan gilzaning
birgalikda yaxlit bo'lib ishlashiga, ya'ni klapanning o'z vaqtida ochilishiga ta'sir
ko'rsatmaydi. Demak, klapan qiziganda sterjenining
uzayishi moyning B
bo'shlig'idan V bo'shlig'iga sizib o'tishi hisobiga bo'ladi. Klapanning yopilgan
fazasida B bo'shlig'idagi bosim A bo'shlig'idagiga nisbatan pasayadi.
Shunda
bo'shliqlarda vujudga kelgan bosimning farqi tizimdan kelayotgan moy hisobiga
yo'qotiladi. Ya'ni A bo'shlig'idan B bo'shlig'iga, bosimning farqi ta'sirida ochilgan
teskari klapan 8 orqali moy o'tadi va u yerdagi moyning kami to'ldiriladi. Natijada
klapan yuritmasida doimo tirqishsiz holat ta'minlanadi.
23-Rasm. Gidrokompensatorning ishlash sxemasi:
a-klapan ochilganda; b-klapan yopilganda;
A-plunjer bo'shlig'i; B-gilza bo'shlig'i; V-turtqich bo'shlig'i.
1-taqsimlash valining mushtchasi; 2-silindrlar blokining kallagi; 3-klapan
sterjeni;
4-moy kanali; 5-turtkich; 6-plunjer; 7-gilza; 8-teskari klapan; 9- teskari klapan
prujinasi; 10- teskari klapan stakani; 11-plunjer prujinasi.
Обложка и титульный лист текст научн док., 0

|
Обложка и титульный лист текст научн док., 0
|
bet | 1/4 | Sana | 07.07.2024 | Hajmi | 119 Kb. | | #266853 |
Bog'liq 4glava Usmonov
Подп. и дата
|
|
Инв.№ дубл.
|
|
Взам.инв.№
|
|
Подп. и дата
|
|
Инв.№ подл.
|
|
4-BOB.ЧМЭ3 teplavozini rolikli podshipniklari va buksalarini ta’mirlashni oqimli liniyasini tashkil qilish iqtisodiy ko‘rsatkichlari hisobi
Bozor iqtisodiyoti ko‘rsatkichlarini o‘sishini talab qilish mehnat chiqimlarini ko‘proq tejash, xom-ashyo, yoqilg‘i-energiyani va mablag‘ resurslarini, texnika potensialidan foydalanishni samaradorligini oshiradi.
Tarmoqlarda proyektlanayotgan yoki rekonstruksiyalanayotgan obyektni ish ko‘rsatkichlarini texnik-iqtisodiy optimal asosli yechimini topish zarur. Shu maqsadda ma’lum bir obyektning asosiy texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlarini hisoblab chiqiladi optimal loyihaviy yechimini amalga oshirish uchun ularning qiymatlari asosiy ko‘rsatkichlar bilan taqqoslanadi. Bituruv malakaviy ishining iqtisodiy qismida rolikli podshipniklarni ta’mirlash texnologik jarayonini tashkil qilish maydoninig quyidagi texnik-iqtisodiy ko‘satkichlari hisoblanadi.
Xodimlar shtati
Mehnat unumdorligi
Ekspulatatsion (joriy) xarajatlar
3.1. Xodimlarning ish haqi fondi va ijtimoiy sug‘urta badallari
3.2. Materiallar, yoqilg‘i, elektr-energiya xarajatlari
3.3. Asosiy vositalarning amortizatsiyasi xarajatlari
3.4. Boshqa xarajatlar
|
| |
Tantárgyleírás

|
Tantárgyleírás
|
Sana | 24.03.2017 | Hajmi | 36,71 Kb. | | #2093 |
PTE TTK
Tantárgyleírás
Oldalszám:
1. A tantárgy neve: Elektrodinamika előadás
|
2. Kódja: (Az ETR alapján a TO tölti ki)
|
3. Heti vagy összes/félév óraszám: 3 óra/hét
|
4. Kreditértéke: 3
|
5. Felvétel feltétele (max 3): -
|
6. Meghirdetés gyakorisága: őszi félévben
|
7. Tantárgyért felelős oktató: Dr. Korpa Csaba
|
8. A tantárgy oktatója (oktatói): Dr. Korpa Csaba, Dr. Szlachányi Kornél
|
9. Az oktatás nyelve: magyar
|
10. A tantárgy képzésben betöltött szerepe, szakmai tartalma elsajátításának célja, elsajátítandó alkalmazási (rész)készségek leírása: A Fizika BSc minden szakirány teljesítéséhez szükséges. Az analitikus, szintetizáló és problémamegoldó készségek fejlesztését segíti elő az elektromágneses folyamatok tárgyalásának általános alapokra helyezésével.
|
11. A tantárgy tartalma, tematikája:
Az elektromos töltés és az elektromos mező, az elektrosztatika alapegyenletei. Poincaré-azonosságok, az elektrosztatikus potenciál. A Poisson-egyenlet és megoldásai. A Gauss- és a Stokes-tétel. Dipólnyomaték és polarizáció, dielektrikumok elektrosztatikája, fémek.
Mágneses mező, Lorentz-erő, vektorpotenciál. Polarizálható közegek magnetosztatikája.
Az indukció törvénye, töltésmegmaradás és eltolási áram. A Maxwell-egyenletek vákuumban és közegekben. A hullámegyenlet és síkhullám megoldásai. Diszperzió, térenergia, térimpulzus. Monokromatikus síkhullám törése és visszaverődése dielektrikumok határán.
Galilei- és Einstein-féle relativitás. Lorentz-transzformáció, idődilatáció, méretkontrakció. Sajátidő, az ikerparadoxon.
|
12. Értékelés: szóbeli vizsga
|
13. A tantárgy kötelező és ajánlott irodalma:
Hraskó Péter: Elméleti Fizika II (Elektrodinamika), JPTE, Pécs, 1996 (egyetemi jegyzet)
|
A tantárgyleírás készült: 2009. március 17.
|
Készítette: Dr. Korpa Csaba, tantárgyfelelős
|
Jóváhagyta: Dr. Almási Gábor, szakfelelős
|
|
| |
Bme villamosmérnöki és Informatikai Kar Elméleti Villamosságtan Tanszék

BME Villamosmérnöki és Informatikai Kar Elméleti Villamosságtan Tanszék
FIZIKA III (ELEKTRONFIZIKA) 2002/2003 1. félév
Házi-feladat 3. Hét Beadási határidő: 2002. szeptember 30.
2.1. Egy a szélességű egydimenziós dobozba zárt elektron n = 3 gerjesztett állapotban van. Mi a valószínűsége annak, hogy a részecskét a doboz bal szélétől mért a/3 hosszúságú tartományban találjuk?
2.2. Írja fel annak a harmonikus oszcillátornak a Hamilton-operátorát és az alapállapot sajátfüggvényét, amely osszcillátor elektronjának legkisebb energiája egyenlő az a=4 nm szélességű egydimenziós dobozba zárt elektron legkisebb energiájával.
2.3. Milyen hullámhosszúságú fotont emittál az a H atom, amelyben az elektron az n = 3 szintről az n = 2 szintre ugrik vissza?
2.4 A hidrogénatom ionizációs energiája 13,6 eV. Mekkora energia szükséges ahhoz, hogy a hidrogénatom az alapállapotból a második energiaszintre (első gerjesztett állapot) kerüljön?
2.5. Ismertesse azt a "kvantálási hipotézis"-t, amely segítségével értelmezni lehet a fekete test (mért) sugárzási törvényét (Planck elmélet) !
2.6. Ismertesse a fényelektromos jelenség Einstein altat megadott fizikai magyarázatát!
2.7. Adja meg a hidrogén atom milyen frekvenciájú elektromágneses hullámokat bocsáthat ki!
2.8. Ismertesse az egydimenziós potenciáldobozba zárt elektron energiaszintjeit és ortonormált sajátfüggvényeit.
2.9. Adott egy egydimenziós potenciál doboz. Rajzolja fel az első, 3-ik és 7-ik energiaszinten lévő részecske állapotfüggvényét és a tartózkodási valószínűség-sűrűségét megadó függvényt!
2.10. Egy a szélességű egydimenziós „dobozba zárt" elektron az első gerjesztett állapotában van. (Energiája az alapállapoténál nagyobb első szirt.) Az impulzus várható értéke nulla. A hely négyzetének várható értéke: 0,2833.a^2
a) Határozza meg az elektron helyének várható értékét!
b) Határozza meg az impulzus négyzetnek vásható értékeit!
c) Ellenőrizze, hogy ebben a példában hogyan teljesül a Heisenberg-reláció! A megoldás során (ha szükséges) használja fel a következő azonosságokat:
|
Fizika savollar

Fizika savollar
Download
130,11 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
22.11.2023
Hajmi
130,11 Kb.
#103296
Download
130,11 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Fizika savollar
Download
130,11 Kb.
Matnni ko'rish
Fuqaro doimiy yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatga olinganligi to‘g‘risida qayd varagʻI

|
Fuqaro doimiy yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatga olinganligi to‘g‘risida qayd varagʻIBog'liq file (1) (1)
2023-09-11 16:09:02
1
O’zbekiston Respublikasi
Ichki ishlar
vazirligi
№ 5562-5364-fef5-4e6d-dc77-4891-4660
Hujjat yaratilingan sana: 2023-09-11
Ariza raqami: 96372355
Hujjat berilgan: FAYZIYEV KOMRON BERDIMUROD O‘G‘LI
JShShIR: 53009026100011
Fuqaro doimiy yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatga olinganligi to‘g‘risida
QAYD VARAGʻI
11.09.2023 - sanasi holatiga
FAYZIYEV
KOMRON
BERDIMUROD
O‘G‘LI
30.09.2002
ERKAK
Familiyasi
Ismi
Sharifi
Tug‘ilgan sanasi
Jinsi
Shaxsni tasdiqlovchi hujjatning seriyasi va
raqami
AC1312941
Doimiy yashash manzili
Qo‘shimcha ma’lumotlar
Kadastr: 21:11:01:01:01:0093:0001:047
Hudud: НАВОИЙ ВИЛОЯТИ
Tuman (shahar): УЧҚУДУҚ ТУМАНИ
Manzil: Навоий МФЙ, Халклар Дустлиги кучаси, 54-уй, 47-
хонадон
Doimiy ro‘yxatga olingan sanasi: 20.06.2022
Rasmiylashtirgan bo‘linma nomi:
Kelish bandi:
Qayerdan keldi:
Vaqtinchalik yashash manzili
Mazkur hujjat Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 15 sentyabrdagi 728-son qaroriga
muvofiq Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida shakllantirilgan elektron
hujjatning nusxasi bo‘lib, davlat organlari tomonidan ushbu hujjatni qabul qilishni rad
etishlari qat’iyan taqiqlanadi. Hujjat haqiqiyligini repo.gov.uz veb-saytida hujjatning
noyob raqamini kiritib yoki mobil telefon yordamida QR- kodni skaner qilish orqali
tekshirish mumkin.
3093
|
| |
(A∪(B∩Ā))∩(Ā∪(A∩B)) ni qiymati quydagilardan qaysi biriga teng?

|
(A∪(B∩Ā))∩(Ā∪(A∩B)) ni qiymati quydagilardan qaysi biriga teng?
|
bet | 73/79 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 363,02 Kb. | | #119317 |
Bog'liq Energiya ishlab chiqaruvchi, uzatuvchi iste\'mol qiluvchi qurilm-fayllar.org178 (A∪(B∩Ā))∩(Ā∪(A∩B)) ni qiymati quydagilardan qaysi biriga teng?
JAvob : B
179 A={1,3} va B={2,3,5} bo‘lsa A kesishma B ni toping?
JAvob :{3}
180 Trànzitivlik shàrti shàrti shàrti to‘g‘ri ko‘rsatilgan javobni toping?
JAvob : xRy va yRz dan xRz ekanligi kelib chiqsa
181 Savatda 6 ta anor, 5 ta nok va 7 ta olma bor. Savatdan bittadan anor, nok va olmani tanlashni necha usulda amalga oshirish mumkin?
JAvob : 210
183 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (y →x) →y ni qiymatini toping?
JAvob : {1,0,1,0}
184 "Kitob" so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin?
JAvob : 12
185 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, x ↔ y ni qiymatini toping?
JAvob : {1,0,0,1}
186 ¬x ifoda quydagilarda qaysi biriga teng?
JAvob : x|x
187 A={x: x∈Z, (x-1)(x+2)(x+5)=0} va B={x: x∈Z, (x-2)(x+1)(x+5)=0} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning simmetrik ayirmasini toping.
JAvob : {-2;-1;1;2}
188 5 ta tovuq, 4 ta o‘rdak va 3 ta g‘oz bor. Uchta parrandani shunday tanlab olingki, ular ichida tovuq, o‘rdak va g‘oz bo‘lsin. Shunday tanlashlar soni nechta bo‘ladi?
JAvob : 60
191 Kitob javonida matematikadan 12 ta, chet tilidan 14 ta va ona tilidan 16 ta kitob turibdi. Javondan bitta kitobni necha usulda tanlash mumkin?
JAvob : 42
192 Bo‘sh to‘plam den nimaga aytiladi?
JAvob : birorta ham elementi yo‘q to‘plamga.
193 A={1,2,3} va B={2,4,5} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning simmetrik ayirmasini toping.
JAvob : {1,3,4,5}
194 1,3,5,7 raqamlardan foydalanib, nechta turli ikki xonali son tuzish mumkin?
JAvob : 12
195 Savatda 3 ta anor, 5 ta nok va 4 ta olma bor. Savatdan bittadan anor, nok va olmani tanlashni necha usulda amalga oshirish mumkin?
JAvob : 60
|
| |
x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧y) → y ni qiymatini toping?

165 "Sirtqi" so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin169 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, x ∧y ni qiymatini toping173 4 ta turli xatni 4 ta turli konvertga necha xil usulda joylash mumkin176 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧ y) ↔y ni qiymatini toping |
x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧y) → y ni qiymatini toping?
|
bet | 72/79 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 363,02 Kb. | | #119317 |
Bog'liq Energiya ishlab chiqaruvchi, uzatuvchi iste\'mol qiluvchi qurilm-fayllar.orgBu sahifa navigatsiya:
- 165 "Sirtqi" so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin
- 169 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, x ∧y ni qiymatini toping
- 173 4 ta turli xatni 4 ta turli konvertga necha xil usulda joylash mumkin
- 176 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧ y) ↔y ni qiymatini toping
162 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧y) → y ni qiymatini toping?
Javob : {1,1,1,1}
163 x∨(y∧z) ifoda quydagilarda qaysi biriga teng?
Javob : (x∨ y) ∧ (x ∨ z)
164 A={1;3;5;6;8;10}, B={5;6;7;8;10} va C={2;5;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, C va A to‘plamlarning ayirmasini toping.
JAvob : {2;7}
165 "Sirtqi" so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin?
JAvob : 8
166 A={1,2,3} va A={1,2,3} to‘plamlarning dekart (to‘g‘ri) ko‘paytmasida aniqlangan ℘ munosabat berilgan ya'ni ℘={<2,1>,<2,3>,<1,3> } quyidagi javoblarning qaysi birida munosabat nomi to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
JAvob : teng emas
168 Chorvador 10 ta qo?y va 15 ta echki sotmoqchi. Xaridor bitta qo?y va bitta echki olmoqchi. U necha xil usulda sotib olishi mumkin?
Javob : 150
169 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, x ∧y ni qiymatini toping?
JAvob : {1,0,0,0}
170 A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan. A va B to‘plamlarning ko‘paytmasini elementlar sonini toping.
Javob : 4
172 Turli qirralardan tashkil topgan marshrutga … deb ataladi.
JAvob : zanjir
173 4 ta turli xatni 4 ta turli konvertga necha xil usulda joylash mumkin?
JAvob : 24
174 ¬(x↔y) ifodani MKNSH si qaysi javobda keltirilgan?
JAvob : (x ∨ y) ∧ (¬x ∨¬y)
175 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (y → x) → y ni qiymatini toping?
JAvo : {1,0,1,0}
176 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧ y) ↔y ni qiymatini toping?
JAvob : {1,1,0,1}
177 À={2,3,4,5,6,7,8} berilgan bo‘lsa, AxA to‘plàmdà aniqlangan℘={(x,y): x,y∈A, y element x ga bo‘linadi va x≤4} munosabat quyidagi javoblarning qaysi birida to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
JAvob : ℘={(2,2), (2,4), (2,6), (2,8), (3,3), (3,6), (4,4), (4,8)}
|
| |
A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan. A va B to‘plamlarning ko‘paytmasini elementlar sonini toping

|
A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan. A va B to‘plamlarning ko‘paytmasini elementlar sonini toping
|
bet | 77/79 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 363,02 Kb. | | #119317 |
Bog'liq Energiya ishlab chiqaruvchi, uzatuvchi iste\'mol qiluvchi qurilm-fayllar.org2. A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan. A va B to‘plamlarning ko‘paytmasini elementlar sonini toping.
J; 4
6. A∩(B∪C) ni qiymati quydagilardan qaysi biriga teng?
J; (A∩B)∪(A∩C)
13. Samarqanddan Toshkentga samolyot, avtobus, poyezdda yetib borish mumkin; Toshkentdan Chirchiqqa esa avtobus yoki elektrichkada borish mumkin. Samarqand - Toshkent - Chirchiq yo‘nalishi bo‘yicha necha xil usulda sayoxat uyushtirish mumkin?
J; 6
18. A={x: |x-4| < 8, x ∈N} to‘plamning eng kichik elementini aniqlang.
J; 1
19. A={1,2,3} va B={2,4,5} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning yig‘indisini toping.
J; {1,2,3,4,5}
22. 40 xil bolt va 13 xil gaykadan bittadan olinib, necha xil juftlik tuzish mumkin?
J; 520
42. Agar formulaning DNSH ifodasida bir xil elementar berilgan elementar kon'yunksiyalar bo‘lmasa va barcha elementar kon'yunksiyalar to‘g‘ri hamda ifodada qatnashuvchi barcha elementar mulohazalarga nisbatan to‘liq bo‘lsa, u holda bu ifoda … deb ataladi.
J; mukammal diz'yunktiv normal shakl
231 118 sonini natural bo‘luvchilari nechta?
Javob: 4
232 "MEGA PLANET" gipermarketining "Hammasi uy uchun" bo?limida 15 xil piyola, 8 xil vaza, 10 xil choy qoshiq bor. Nazira xola turli nomdagi ikkita buyum sotib olmoqchi. U buni necha xil usulda amalga oshirishi mumkin?
Javob: 350
233 Anvar uyidan maktabga Avtobus, Taksi, Damas yordamida, maktabdan savdo markaziga esa Avtobus, Damasda borishi mumkin bo‘lsa, yo‘lni necha xil usulda tanlashi mumkin?
Javob: 6
234 "Matematika" so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin?
Javob: 18
235 Savatda 4 ta anor, 5 ta nok va 6 ta olma bor. Savatdan ikkita turli nomdagi mevani tanlashni necha usulda amalga oshirish mumkin?
Javob: 74
236 À={2,3,4,5,6,7,8} berilgan bo‘lsa, AxA to‘plàmdà aniqlangan ℘={(x,y): x,y∈A, y element x ga bo‘linadi va x=4} munosabat quyidagi javoblarning qaysi birida to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
Javob: ℘ ={(4,4), (4,8)}
|
| |
f⊆AxB munosabat uchun … f munosabatga A to‘plamdan B to‘plamga funksiya yoki akslantirish deyiladi?

|
f⊆AxB munosabat uchun … f munosabatga A to‘plamdan B to‘plamga funksiya yoki akslantirish deyiladi?
|
bet | 75/79 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 363,02 Kb. | | #119317 |
Bog'liq Energiya ishlab chiqaruvchi, uzatuvchi iste\'mol qiluvchi qurilm-fayllar.org208 f⊆AxB munosabat uchun … f munosabatga A to‘plamdan B to‘plamga funksiya yoki akslantirish deyiladi?
Javob: 1) Dl(f)=A, Dr(f)⊆B 2) (x,y1)∈f va (x,y2)∈f ekanligidan y1=y2 ekanligi kelib chiqsa
209 A va B to‘plamlarning yig‘indisi yoki birlashmasi deb, shu to‘plamlarning … to‘plamga aytiladi?
Javob: takrorlanmasdan olingan hamma elementlaridan tuzilgan
210 x va y mulohazalarning dizyunksiyasi deb … qiymat qabul qiladi?
Javob: shunday yangi x?y mulohazaga aytiladiki, bu yangi mulohaza x va y mulohazalar faqat "yolg‘on" bo‘lgandagina "yolg‘on", boshqa hollarda esa "chin"
211 A={x: |x-4| < 8, x ∈N} to‘plamning eng katta elementini aniqlang.
Javob: 11
212 8 sonini natural bo‘luvchilari nechta?
Javob: 4
213 Umumiy holda uchlar to‘plami V va (yoki) qirralar (yoylar, qirra va yoylar) korteji U cheksiz ko‘p elementli bo‘lishi mumkin. Bundan keyin V to‘plam va U kortej faqat chekli bo‘lgan G=(V,U) graflarni qaraymiz. Bunday graflar ... graflar deb ataladi.
Javob: chekli
214 Elementar mulohazalarning kamida bitta qiymatlar satrida chin qiymat qabul qiluvchi va aynan chin bo‘lmagan … formula deb ataladi?
Javob: formula bajariluvchi
215 Chorvador 8 ta qo?y va 12 ta echki sotmoqchi. Xaridor bitta qo?y va bitta echki olmoqchi. U necha xil usulda sotib olishi mumkin?
Javob: 96
216 Talabaning kiyimlar javonida 3 xil galstuk, 2 xil ko?ylak va 3 xil shim bor. Talaba 1 ta galstuk, 1 ta ko?ylak, 1 ta shimni necha xil usulda kiyishi mumkin?
Javob: 18
217 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x → y) → y ni qiymatini toping?
Javob: {1,1,1,0}
218 Talabaning kiyimlar javonida 2 xil galstuk, 3 xil ko?ylak va 2 xil shim bor. Talaba 1 ta galstuk, 1 ta ko?ylak, 1 ta shimni necha xil usulda kiyishi mumkin?
Javob: 12
|
| |
A={1,3} va B={2,3,5} bo‘lsa B\A ni toping?

|
A={1,3} va B={2,3,5} bo‘lsa B\A ni toping?
|
bet | 78/79 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 363,02 Kb. | | #119317 |
Bog'liq Energiya ishlab chiqaruvchi, uzatuvchi iste\'mol qiluvchi qurilm-fayllar.org237 A={1,3} va B={2,3,5} bo‘lsa B\A ni toping?
Javob: {2,5}
238 A={1,2,3} va A={1,2,3} to‘plamlarning dekart (to‘g‘ri) ko‘paytmasida aniqlangan ℘ munosabat berilgan, ya'ni ℘={<2,2>,<3,3>,<1,1> } quyidagi javoblarning qaysi birida munosabat nomi to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
Javob: tenglik
239 . A={1;3;5;6;8;10}, B={5;6;7;8;10} va C={2;5;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning simmetrik ayirmasini toping.
J; {1;3;7}
240 . Agar x,y∈V uchlar uchun x,y∈U bo‘lsa u holda, … deyiladi?
J; Qo‘shni
241. A={x: x∈N, (x-6)(x-2)(x+5)=0} va B={x: x∈Z, (x-8)(x+1)(x-5)=0} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning simmetrik ayirmasini toping.
J; {-1;2;5;6;8}
242. Anvar uyidan maktabga Avtobus, Taksi, Damas yordamida, maktabdan savdo markaziga esa Avtobus, Damasda borishi mumkin bo‘lsa, yo‘lni necha xil usulda tanlashi mumkin?
J; 6
243 Uch o‘rinli munosabatga … munosabat deyiladi?
JAvob : ternar
244 Tepalikdagi buloqqa 4 ta yo‘l olib boradi. Agar sayyoh buloqqa borgan yo‘lidan emas, boshqa yo‘ldan qaytsa, u holda tepalikka chiqishi va qaytishi jami necha xil usulda bo‘lishi mumkin?
JAvob :12
245 x→y ifoda quydagilarda qaysi biriga teng?
JAvob : ¬x∨y
246 Bir o‘rinli munosabatga … munosabat deyiladi?
JAvob : unar
1. O‘zgaruvchan tok tenglamasidagi (ωt+φ) ifoda tokning …… deyiladi
Fazasi
2. Elektro texnika fani o‘rgatadi
Elektr energiyasini ishlab chiqish, uzatish va undan foydalanish vositalarini o‘rganadi
3. O‘zgaruvchan tokni … usulida tasvirlash mumkin
Analitik
4. O‘zgaruvchan tokning oniy qiymati deb, T vaqtning … qiymati tushiniladi
Biror momentidagi maksimal
5. Elektr zanjirining nominal ish rejimi deb …… mos bo‘lgan rejim tushiniladi
Elektr zanjiridagi tok, kuchlanish elektr zanjir elementlarining zavod tomonidan ko‘rsatilgan qiymatiga
|
| |
A to‘plamdagi uning B qism to‘plamiga kirmay qolgan hamma elementlardan tuzilgan qism to‘plam …. deb ataladi?

198 A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning yig‘indisini toping.201 A={1,2,3} va B={2,3,5} bo‘lsa, A kesishma B ni toping204 Tepalikdagi buloqqa 5 ta yo‘l olib boradi. Sayyoh necha xil usulda buloqqa borishi va qaytishi mumkin206 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧ y) → y ni qiymatini toping |
A to‘plamdagi uning B qism to‘plamiga kirmay qolgan hamma elementlardan tuzilgan qism to‘plam …. deb ataladi?
|
bet | 74/79 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 363,02 Kb. | | #119317 |
Bog'liq Energiya ishlab chiqaruvchi, uzatuvchi iste\'mol qiluvchi qurilm-fayllar.orgBu sahifa navigatsiya:
- 198 A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning yig‘indisini toping.
- 201 A={1,2,3} va B={2,3,5} bo‘lsa, A kesishma B ni toping
- 204 Tepalikdagi buloqqa 5 ta yo‘l olib boradi. Sayyoh necha xil usulda buloqqa borishi va qaytishi mumkin
- 206 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧ y) → y ni qiymatini toping
196 A to‘plamdagi uning B qism to‘plamiga kirmay qolgan hamma elementlardan tuzilgan qism to‘plam …. deb ataladi?
JAvob : B ning A to‘plamgacha to‘ldiruvchisi
197 Ikkala chetki (boshlang‘ich va oxirgi) uchlari ustma-ust tushgan qirra (yoy), ya'ni grafning (a,a)?U elementi sirtmoq deb ataladi. Sirtmoq, odatda, yo‘naltirilmagan deb hisoblanadi. Qirralari (yoylari) orasida sirtmoqlari bo‘lgan graf … deyiladi.
JAvob : psevdograf
198 A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning yig‘indisini toping.
JAvob : {1;3;5;6;7;8;10}
199 Talabaning kiyimlar javonida 3 xil galstuk, 2 xil ko?ylak va 2 xil shim bor. Talaba 1 ta galstuk, 1 ta ko?ylak, 1 ta shimni necha xil usulda kiyishi mumkin?
JAvob : 12
200 Berilgan elementar mulohazalar (o‘zgaruvchilar) yoki ularning inkorlari diz'yunksiyalaridan tashkil topgan formulaga … deb ataladi.
JAvob : shu o‘zgaruvchilar elementar diz'yunksiyasi
201 A={1,2,3} va B={2,3,5} bo‘lsa, A kesishma B ni toping?
Javob : {2,3}
202 Agar berilgan elementar mulohazalarning har biri elementar diz'yunksiya ifodasida faqat bir marta qatnashsa, bu ifoda shu … deb ataladi.
Javob: elementar mulohazalarga nisbatan to‘liq elementar diz'yunksiya
203 Agar orgrafning istalgan ikkita uchini har bir yo‘nalishda tutashtiruvchi faqat bittadan yoy mavjud bo‘lsa, u holda unga ... deb ataladi.
Javob: to‘la orgraf
204 Tepalikdagi buloqqa 5 ta yo‘l olib boradi. Sayyoh necha xil usulda buloqqa borishi va qaytishi mumkin?
Javob: 25
205 x va y mulohazalarning ekvivalensiyasi deb … qiymat qabul qiladi?
Javob: shunday yangi x?y mulohazaga aytiladiki, bu yangi mulohaza x va y mulohazalar bir hil qiymat qabul qilganda "chin", boshqa hollarda esa "yolg‘on"
206 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧ y) → y ni qiymatini toping?
Javob: {1,1,1,1}
207 À={2,3,4,5,6,7, 8} berilgan bo‘lsa, AxA to‘plàmdà aniqlangan ℘={(x,y): x,y∈A, y element x ga bo‘linadi va x≤2} munosabat quyidagi javoblarning qaysi birida to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
Javob: ℘={(2,2), (2,4), (2,6), (2,8)}
|
| |