nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
POLIMERLANISH VA POLIKODENSATLANISH USULLARI

|
POLIMERLANISH VA POLIKODENSATLANISH USULLARI
|
bet | 4/5 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 48,55 Kb. | | #132332 |
Bog'liq Kolloid sistemalarni dializyoTi bilan tozalash Gemodializni o\'tkazishda5. POLIMERLANISH VA POLIKODENSATLANISH USULLARI
Bu usullar bilan yuqjri molekulyar birikmalarning kolloid eritmalari olinadi.
Yuqori molekulyar birikmalarga tsellyuloza, kraxmal, oqsillar, nuklein kislotalar va boshqalar kiradi. Ular polimer moddalar deb ataladi, ular bir necha ming quyi molekulalarning (monomer) o’zaro birikishidan hosil bo’ladi. Masalan, etilenning polimerlanishi natijasida yuqori molekulyar modda - polietilen hosil bo’ladi:
NCH2 = CH2 → [. . . CH2 – CH2 - . . . ]n
Polietilenning molekulyar massasi 20000ga tent.
Yuqori molekulyar moddalar qishloq xo’jaligida tuproq strukturasini yaxshilashga va hosildorligini oshirishga yordam beradi.
KOLLOID ERITMALASHI TOZALASH USULLARI.
DIALIZ.
Toza kolloid eritmalar olish uchun kolloid eritmalar tarkibida hosil bo’lgan elektrolit (asos, kislota, tuz) lar va boshqa aralashmalar yo’qotiladi. Kolloid eritmalarni tozaylash uchun «dializ», «elektrodializ» va «ultrafiltratsiya» usullaridan foydalaniladi.
Kolloid eritmalarni molekula va ion eritmalaridan (o’simlik, hayvon va sun‘iy membranalardan o’tadigan aralashmalardan) tozalash dializ deb, unda ishlatiladigan asbob-uskunalar esa dializatorlar deb ataladi.
Kollodiy va tsellofanlardan sun‘iy membrana tayyorlanadi. Kolloid eritmani tozalash uchun, uni sun‘iy membrana xaltachasiga (1) solib, so’ngra suvli idishga (2) botiriladi. Kolloid eritmadagi molekula va ionlar elektrolitlar parda orqali o’tib, suvda diffuziyalanib chiqib ketishi natijasida kolloid eritma tozalanadi. Dializ usuli kolloid eritmalarni laboratoriya sharoitlarida tozalashda keng ishlatiladi.
ELEKTRODIALIZ.
Elektrodializ kolloid eritmalarni tozalashda eng qulay usul hisoblanadi. Elektrodializ-elektr toki yordamida dializ jarayonini tez-lashtirishdir. Ishlatiladigan asbob elektrodializator deb atalib, u uch qismdan iborat bo’ladi. 1-qismiga anod elektrod o’rnatiladi, ikkita membrana parda (4) bilan ajratilgan 2-qismga tozalanadigan kolloid eritma quyiladi, 3-kismiga katod elektrodi o’rnatiladi. Asbobning doimo oqar suv quyiladi. Elektrtoki utkazilganda kolloid eritmadagi manfiy ionlar anodga, musbat ionlar esa katodga tomon harakatlanadi. Buning natijasida ionlarning membrana pardasi orqali o’tishi tezlashadi va ular elektrod qismlarda to’planib, oqayotgan suv bilan yuvilib chiqib ketadi. Bu usul sanoatda jelatina va yelim olishda keng qullaniladi.
|
| |
Azeatrop aralashmalarni ajratish usullari

Azeatrop aralashmalarni ajratish usullari.
Azeatrop aralashma komponentlaridan birini kimyoviy bog’lash.
Absolyut spirtni olishni ko’rsak, azeatrop aralashma 96% spirt va 4% suv saqlaydi. Absolyut spirt olish uchun azeatrop aralashma suv tortib oladigan reagent bilan ishlov beriladi (natriy metali, kaltsiy oksid va b.).
Uchinchi komponent qo’shib azeatrop aralashmani ajratish.
Masalan, spirt azeatropini benzol qo’shib xaydalsa, hosil bo’lgan ikki fazali sistema 64,9 0C da (R=1,013*105 Pa) qaynaydi. Benzol qatlami xaydalgandan so’ng absolyut spirt qoladi.
|
Ikkita o`zaro erimaydigan suyuqliklar xossalari

Ikkita o`zaro erimaydigan suyuqliklar xossalari
Ma'lum tarkibgacha va ma'lum haroratgacha bir jinsli aralashma hosil qiladigan, boshqa tarkibda gеtеrogеn holatga o`tadigan suyuqliklar aralashmasi chеkli aralashadigan suyuqliklar dеyiladi.
Bu turdagi aralashmalarni bir-birida erish xaraktеriga qarab 4ga bo`lish mumkin:
1. yuqori kritik erish haroratili;
2. pastki kritik erish haroratili;
3. yuqori va pastki kritik erish haroratili;
4. kritik erish haroratisiz.
Bu suyuqlik sistеmalari Rqsonst da tarkib – harorat diagrammasi yordamida o`rganiladi. Bu diagrammalar asosida ikki qavatga ajralib qolmaydigan suyuq dori moddalarning tarkibini aniqlash mumkin.
1) yuqori kritik erish haroratili (fеnol-suv, anilin-suv)
Anilin-suv sistеmasini olib, aralashtirib turgan holda suvga ozgina anilin qo`shsak, anilin suvda eriydi. Ma'lum tarkibgacha sistеma tiniq bo`lib, anilinning suvdagi to`yinmagan eritmasi hosil bo`ladi.Lеkin anilin miqdorini oshirib borsak, anilin loyqa hosil qiladi va aralashma tinganda 2-qavat hosil bo`ladi:
-ustki qavat anilinning suvdagi eritmasi;
-pastki qavat suvning anilindagi eritmasi.
Sistеma gеtеrogеn bo`lib qoladi. Shunday qilib, diagrammadagi ikki oraliqda ikkita to`yingan eritma bor. Harorat oshirib borilgan sari ikkala qavatdagi erigan suyuqliklarning miqdori orta boshlaydi, ya'ni suyuqliklarning bir-birida erishi ortadi, gеtеrogеn soha kamayadi.
169oC ga еtganda ikkala qavatning tarkibi bir-bирига qарийиб тенглашади (жадвалга qаранг).
Yuqori kritik erish harorati C6H5NH2+H2O
-
Т. 0С
|
100г анилиндаги сув
|
100г.сувдаги анилин
|
20
|
5.0
|
3.3
|
40
|
6.0
|
3.8
|
60
|
7.8
|
4.8
|
80
|
8.6
|
5.7
|
100
|
11.0
|
7.2
|
120
|
14.9
|
9.1
|
140
|
20.3
|
14.3
|
160
|
28.3
|
24.9
|
169
|
51.4
|
48.6
|
K nuqtada suyuqliklar bir-birida chеksiz eriy boshlaydi. Bu nuqta – kritik erish harorati dеb ataladi. Unga to`g`ri kеladigan tarkib – umumiy tarkib. K nuqtadan yuqorida sistеma – gomogеn.
2) pastki kritik erish haroratili
Ba'zi suyuqliklarda aksincha, past haroratl arda chеksiz eruvchanlik ro`y bеradi, yuqoriroq haroratda suyuqliklar ikki qavatga ajraladi.
Masalan: kollidin-suv
3) pastki va yuqori kritik erish haroratili (nikotin-suv, glitsеrin-gvayakol)
Ba'zi suyuqliklar ham yuqori, ham pastki kritik erish haroratlariga ega bo`ladilar.
Suyuqliklarning kritik erish haroratidan foydalanib ularni analiz qilish mumkin. O`zaro chеkli aralashadigan suyuqliklarni ba'zi bir moddalar qo`shib aralashtirish mumkin. Masalan: suv-fеnol sistеmasiga NaCl qo`shsak, u ikkala suyuqlikda erib, ularni aralashtiradi.
Suv-bеnzol sistеmasiga СН3СООН qo`shilsa, ular aralashadi. Bunday sistеmalar gomogеnlovchi komponеntli sistеmalar dеyiladi.
|
«innovative academy» ilmiy tadqiqotlarni

«innovative academy» ilmiy tadqiqotlarni
Download
395,66 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/16
Sana
02.02.2024
Hajmi
395,66 Kb.
#150692
Download
395,66 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
«innovative academy» ilmiy tadqiqotlarni
Download
395,66 Kb.
Matnni ko'rish
Elektron biznes – bu - Электрон тижорат кафедраси

|
Электрон тижорат кафедраси
|
bet | 19/31 | Sana | 29.12.2023 | Hajmi | 229 Kb. | | #129008 |
Bog'liq Elektron biznes TESTElektron biznes – bu
{
=Axborot tarmoqlari yordamida amalga oshiriladigan ixtiyoriy ko’rinishdagi ishbilarmonlik bitimlari
~Internet-texnologiyalar yordamida amalga oshiradigan asosiy biznes jarayonlar o’zgartirish
~Inson ishtirokisiz zaruriy amallarni amalga oshirish imkoniyati beruvchi tijorat operasiyalarini boshqarish tizimi
~Barcha javoblar to’g’ri
}
Elektron tijorat tizim qatnashchilariga kimlar kiradi?
{
=Xizmatlarning sotuvchilari va iste’molchilari
~Internet tarmog’i
~Bozorni o’rganish, buyurtmalarni bajarish
~Xaridni amalga oshirish
}
Raqamli pul - bu
{
=Qog’oz naqd pulning elektron analogi bo’lib, bank tomonidan chiqariladigan va qoplanadigan, bank tomonidan tasdiqlangan kuponlarning bitlar zanjiri ko’rinishiga ega pul birligi
~Hisobdan hisobga pul mablag’larini ko’chirish, qo’yilmalar bo’yicha foiz hisoblash, va ko’chirmalarni qog’oz tashuvchilarini ishlamasdan, elektr signallari yordamida amalga oshirish
~To’lovchining o’z bankiga pul ko’chirish to’g’risidagi ko’rsatmasi
~Barcha javoblar to’g’ri
}
Elektron pullar - bu
{
=Hisobdan hisobga pul mablag’larini ko’chirish, qo’yilmalar bo’yicha foiz hisoblash, va ko’chirmalarni qog’oz tashuvchilarini ishlamasdan, elektr signallari yordamida amalga oshirish
~Qog’oz naqd pulning elektron analogi bo’lib, bank tomonidan chiqariladigan va qoplanadigan, bank tomonidan tasdiqlangan kuponlarning bitlar zanjiri ko’rinishiga ega pul birligi
~To’lovchining o’z bankiga pul ko’chirish to’g’risidagi ko’rsatmasi
~Barcha javoblar to’g’ri
}
Elektron chek — bu
{
=To’lovchining o’z bankiga pul ko’chirish to’g’risidagi ko’rsatmasi
~Qog’oz naqd pulning elektron analogi bo’lib, bank tomonidan chiqariladigan va qoplanadigan, bank tomonidan tasdiqlangan kuponlarning bitlar zanjiri ko’rinishiga ega pul birligi
~Hisobdan hisobga pul mablag’larini ko’chirish, qo’yilmalar bo’yicha foiz hisoblash, va ko’chirmalarni qog’oz tashuvchilarini ishlamasdan, elektr signallari yordamida amalga oshirish
~Barcha javoblar to’g’ri
}
|
| |
Bank kartasi bilan hisobni amalga oshirish sxemasi nechta operasiyadan iborat?

Bank kartasi bilan hisobni amalga oshirish sxemasi nechta operasiyadan iborat?
{
=9
~8
~5
~3
}
Elekron chek bilan hisobni amalga oshirish sxemasi nechta operasiyadan iborat?
{
=8
~10
~5
~3
}
Elekron pul bilan hisobni amalga oshirish sxemasi nechta operasiyadan iborat?
{
=6
~4
~5
~3
}
Elekron pul bilan hisobni amalga oshirish sxemasi nechta operasiyadan iborat?
{
=6
~4
~5
~3
}
Turli protokollarni qo’llaydigan ikkita tarmoqlarni birlashtirish uchun mo’ljallangan dastur qanday ataladi?
{
=Shlyuz
~Tugun
~Bayt
~Tarmoq
}
Intrenet tarmog’ida mahsulotni o’tkazish usullari kuyidagilarni o’z ichiga oladi
{
=Barcha birga olinganlar
~Offlayn reklamasi
~Izlash tizimlari va kataloglarida ro’yxatga olish yordamida registrasiyalalari
~Banner reklamasi
}
Elektron savdo ishlab chiqarish infrastrukturasi quyidagilarni o’z ichiga oladi
{
=Maxsulot va xizmatlar, axborot bazasi, multimediyali maxsulot, axborot maxsuloti va xizmatlari
~Internet, kabel televiliniyasi, telefon tarmog’i va ximoyalangan tarmog’i
~Elektron pochta, Web-server, axborot bazasi, elektron katalog
~To’lov, xavfsizlik, to’lovdan so’nggi xizmatlar
}
Elektron savdo ko’chish infrastrukturasi quyidagilarni o’z ichiga oladi
{
=Internet, kabel televiliniyasi, telefon tarmog’i va ximoyalangan tarmog’i
~Elektron pochta, Web-server, ochiq axborot bazasi, elektron katalog
~Maxsulot va xizmatlar, axborot bazasi, multimediyali maxsulot, axborot maxsuloti va xizmatlari
~To’lov, xavfsizlik, to’lovdan so’nggi xizmatlar
}
|
6-mavzu. Eritmalar. Noelеktrolitlar eritmalari. Erishjarayonining tеrmodinamikasi. Suyultirilgan eritmalarning kolligativ xossalari Rеja - bet 17

|
6-mavzu. Eritmalar. Noelеktrolitlar eritmalari. Erishjarayonining tеrmodinamikasi. Suyultirilgan eritmalarning kolligativ xossalari Rеja
|
bet | 17/18 | Sana | 02.06.2021 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #14741 |
СН3СООН↔СН3СОО- + Н+
dan
–dissotsiatsiyalanmagan kislota molеkulalarining muvozanat kontsеntratsiyasi;
-anionlarning muvozanat kontsеntratsiyasi.
(-1) ga ko`paytiramiz
Xuddi shunga o`xshash asosli bufеr eritma pH ini hisoblash formulasi kеltirib chiqariladi:
va
Formuladan ko`rinib turibdiki bufеr eritma pH uni tashkil etuvchilarining kontsеntratsiyalari nisbatiga bog`liq. Lеkin suyultirishga bog`liq emas, chunki, suyultirilganda tuz va kislota yoki asos kontsеntratsiyalari bir xilda o`zgaradi.
Misol:
1l 0,4 mol chumoli kislota va 1mol natriy formiat tutgan bufеr eritmaning suyultirishdan oldin va 50 marta suyultirilgandan kеyingi рНqiymatini o`lchang, рКнсоон=3,75.
Еchish:
2). 50 marta suyultirilganda
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
6-mavzu. Eritmalar. Noelеktrolitlar eritmalari. Erishjarayonining tеrmodinamikasi. Suyultirilgan eritmalarning kolligativ xossalari Rеja
|
Imitasion xisoblash uchun ishlatiladi

|
Imitasion xisoblash uchun ishlatiladi
|
bet | 18/31 | Sana | 29.12.2023 | Hajmi | 229 Kb. | | #129008 |
Bog'liq Elektron biznes TESTImitasion xisoblash uchun ishlatiladi
{
=Ochiq matn
~Maxfiy axborot
~Nazorat axborot butunligi
~Barcha birga olinganlari
}
Markaziy Bank xizmatlariga nimalar kiradi?
{
=Emimmiya pullar belgilari
~Emissiya aksiya va qimmatli qog’ozlari
~Lizinga moliyalashtirish
~Kreditni taqdim etuvchi tijorat banklari
}
Pullar bu...
{
=Umum ekvivalent rolidagi maxsus turdagi maxsulot
~Odamlar orasidagi maxsulot kelishuvlari
~Bular xammasi maxsulot almashish va xizmat yordamida
~Barcha javoblar to’g’ri
}
Mahsulot narxini belgilaydi...
{
=Maxsulot narxi va unga bo’lgan talab
~Maxsulot sifati
~raqobat
~Uning foydaliligi
}
Tranzaksiyalar quyidagicha bo’lishi mumkin...
{
=Bo’linmaydiganlar
~Bo’linadiganlar
~Bo’linadiganlar va bo’linmaydiganlar
~Yopiq
}
Qaysilar faol bank operasiyalariga tegishli
{
=Bank krediti, veksellar ro’yxat va fond operasiyalari
~Zudlik depozitlari
~Talab qilingan dipozitlargacha
~Lizing
}
Mijoz hisobiga to’lovlarni oshiriluvchi hisob va boshqa hujjatlarni tuzish vositasi qanday nomlanadi?
{
=Bank kartasi bilan
~Kredit kartasi bilan
~Xisob kartasi bilan
~Debet kartasi bilan
}
Elektron biznesni tashkil etuvchilari -
{
=Elektron tijorat va korxona faoliyatini to’liq avtomatlashti-rish
~Elektron tijorat
~ Birortasi ham elektron biznesni tashkil etuvchisi emas
~ korxona faoliyatini to’liq avtomatlashti-rish
}
Internet magazindan sotib olingan xizmatlarni yetkazib berishning qanday turlari mavjud?
{
=Barchasi
~ Axborot xizmatlari yoki aloqa kanallariga murojaat imkonini berish («yuklab olish»)
~Xususiy yetkazib berish xizmati
~Pochta, elektron pochta
}
|
| |
Amaliy ish kompyuterning ichki va tashqi qurilmalari

|
Amaliy ish kompyuterning ichki va tashqi qurilmalari
|
bet | 1/2 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 3,85 Mb. | | #239090 |
Bog'liq 1-Amaliy ish Alisher
O`zbekiston Respublikasi Alfraganus universiteti
Raqamli texnologiyalar fakulteti
Dasturiy injiniring yo`nalishi
Kampyuterni tashkil etish
Fanindan
AMALIY ISH
Bajardi: Qushboyev Alisher
Qabul qildi: Xalilov Sirojiddin
2023
1-AMALIY ISH
Kompyuterning ichki va tashqi qurilmalari
Kompyuterni tashqi qurilamalari
Manitor
Sistema bloki
Kalavyatura
Sichqoncha
Kalonka
Printer
Flesh xotira
Mantor-lotincha selatuvchi xabar beruvchi manolarini anglatadi.Monitor kompyuterning ish jatayonida vujudga keladigan axborotni ekaranda yoritib berishga xizmat qiladigan qurilam.Monitor grafik yoki matn holatida ishlashi mumkin.Matin holatida belgi o’rinlari deyiluchi alohida qisinlarga grafik holatida ese pikesel nomli nuqtalarga bo’linadi
Sistema bloki asosiy xotira, protsessor va electron sxemadan tashkil topgan. Asosiy xotira esa tezkor xotira qurilmasi (TXQ) hamda doimiy xotira qurilmasi (DXQ)dantashkil topgan. TXQda (boshqacha nomi RAM - RandomAccess Memory) kompyuterga kiritilgan va ish jarayonida hosil bolgan barcha axborotlar saqlanadi. Kompyuter manbaadan uzilgach TXQdagi ma'lumotlar o'chib ketadi DXQda esa axborotlar o'zgarmasdan doimiy saqlanadi.
Klaviatura (ingl. keyboard) Kompyuterga turli shakldagi axborot oshiriladi. Aniq bir tugma kodining yoki kiritilishiga tugmalar kiritish yo'llaridan biri klaviaturada joylashgan tugma (klavish)lar ko'magida amalga birikmasining bosilishi aynan mos ikkilik olib keladi. Bunga sabab shriftlovchi nomli mikrosxema ma'lum tugma bosilishida hosil bo'luvchi signalni ikkilik kodiga aylantirib beradi. Standart klaviaturalarda 101 yoki 102 ta klavish bo'ladi. Oldingi turlarida 86 ta bo'lgan. Vazifasiga ko'ra klaviaturadagi klavishlar 6 guruhga bo'linadi. Ular 1) funksional 2) alifbo-raqamli 3) yo'nalishli 4)raqamlar paneli 5) maxsuslashtirilgan 6)modifikatorlar
Sichqoncha (ingl. mouse - sichqon) ma'lumot kiritish qurilmasi bo'lib, biror tekislik bo'ylab yurg'izilganda ostidagi lazer nuri harakat haqidagi ma'lumotni kompyuterga uzatadi va ekrandagi kursor mos yo'nalishlarda harakatlanadi. Sichqonchaning tugmalari yordamida kompyuterga biror buyruq berish mumkin. Birinchi sichqonchali kompyuter - Xerox 8010 Star Information System mini-kompyuteri 1981-yilda ishlab chiqarilgan.
|
| |
Usullar foydanish

INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANINI O'QITISHDA KRIATIV VA SAMARALI USULLAR FOYDANISH
Nishonova Oftobxon Usmonjonovna
Fargʻona viloyati Bagʻdod tumani 19-sonli maktab Informatika fani oʻqituvchisi
Annotatsiya: ta’lim tizimida informatika va axborot texnologiyalari fanini o‘qitishda zamonaviy innovatsion g‘oyalar xaqida ma’lumotlar berilgan.Bugungi rivojlanyotgan dunyoda ilm fan shiddatga yangi innovatsion texnologiyalar kirib kelmoqda.
Kalit so‘zlar: yangi innovatsion texnologiyalar, axborot texnologiyalar.
So‘nggi yillarda kompyuterlar va axborot texnologiyalari hayotimizga dadil kirib kelmoqda. Kompyuterlar bugungi kunda axborotni olish va qayta ishlashning muhim vositasi bo‘lib, uning tezligi tasavvurni hayratga soladi. Shunday ekan, bu vositalarni ta’lim jarayoniga joriy etishni hozirgi davrda tabiiy hol deb hisoblash mumkin. Didaktik darslikda foydalaniladigan kompyuter jarayonlarini tizimlashtirishga harakat qilaylik. Multimedia texnologiyalari tufayli o‘qituvchi larda qiziqish va qiziqish uyg'otadi. U fikrlash faoliyatini faollashtiradi va o‘tilgan materialni samarali o‘zlashtirishga imkon beradi. Amalda ko‘rsatish qiyin bo‘lgan jarayonlarni modellashtirish va namoyish qilish imkonini beradi.
Materialni o‘zlashtirish tezligi bilan
bir qatorda uni tushunish, tushunish o‘qitishni yakka tartibda olib borish imkonini beradi. Informatika va axborot texnologiyalari, Internet ilovalarini ishlab chiqish darslarida o‘quvchilarning fikrlash qobiliyatini rivojlantirish maqsadida kompyuterda internet texnologiyalarisiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. O‘qituvchi dars davomida o‘quvchilarga ma’lum hajmdagi
darslarni beribgina qolmay, balki ularda turli xil vositalar,
jumladan, kompyuterdan foydalangan holda mustaqil ravishda boshqa ma’lumotlarni izlash istagini ham shakllantirishi kerak. Hozirgi kunda ta’limga, ilm-fanga qanchalik katta e’tibor berilar ekan, shu borada inson kamolotining har tomonlama yetuk shaxs bo‘lib shakllanishida ma’naviy
tarbiyaning ahamiyati
Infrastruktura sotuvlariga kiradi

Infrastruktura sotuvlariga kiradi...
{
=Elektron pochta, Web-server, ochiq axborot bazasi, elektron katalog
~To’lov, xavfsizlik, to’lovdan so’nggi xizmatlar
~Maxsulot va xizmatlar, axborot bazasi, multimediyali maxsulot, axborot maxsuloti va xizmatlari
~Internet, kabel televiliniyasi, telefon tarmog’i va ximoyalangan tarmog’i
}
Infrastruktura xizmatiga quyidagilar kiradi
{
=To’lov, xavfsizlik, to’lovdan so’nggi xizmatlar
~Elektron pochta, Web-server, ochiq axborot bazasi, elektron katalog
~Maxsulot va xizmatlar, axborot bazasi, multimediyali maxsulot, axborot maxsuloti va xizmatlari
~Internet, kabel televiliniyasi, telefon tarmog’i va ximoyalangan tarmog’i
}
Virtual magazinni yaratish yo’llari quyidagicha bo’ladi
{
=Barchasi birga olinganlar
~qutili dasturiy ta’minotga ega bo’lmoq
~Mustaqil yoki buyurtmali ishlanma
~Tayyor magazinni ijaraga olish
}
Mobilli savdo quyidagilar orkali amalga oshiriladi
{
=Barchasi birga olinganlar orqali
~Tashkilot servisa
~Virtual magazin
~Savdo avtomatlari
}
Mobil telefon ishining oddiy rejimida sotilgan maxsulotning qiymatini to’lash sxemasi o’z ichiga nechta operasiyani oladi
{
=6
~5
~4
~3
}
WAP mobil telefonda sotilgan maxsulotning qiymatini to’lash sxemasi o’z ichiga nechta operasiyani oladi
{
=7
~5
~3
~6
}
Uyali aloqa telefoni egasiga WAP texnologiyasi nimalarga imkon yaratadi
{
=Internet tarmog’iga ulanishni
~Guruxiy foydalanuvchilarga xizmat ko’rsatishni
~Boshqa mobil telefonlar bilan ma’lumot almashinishni
~Barchasi birga olinganlar
}
Uyali aloqa telefoni egasiga Bluetooth texnologiyasi imkon yaratadi:
{
=Boshqa mobil telefonlar bilan ma’lumot almashinishni
~Internet tarmog’iga ulanishni
~Guruxiy foydalanuvchilarga xizmat ko’rsatishni
~Barchasi birga olinganlar
}
|
«innovative academy» ilmiy tadqiqotlarni

|
«innovative academy» ilmiy tadqiqotlarniBog'liq 15728 1 812528DE1D15DA0B4954643B707DF025B3ED4DF6
`
1
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»
nomli ilmiy-amaliy konferensiya
`
2
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»
nomli ilmiy-amaliy konferensiya
«INNOVATIVE ACADEMY» ILMIY TADQIQOTLARNI
QO’LLAB-QUVVATLASH MARKAZI
«ZAMONAVIY DUNYODA ILM-FAN VA TEXNOLOGIYA»» NOMLI
№ 1-SONLI ILMIY, MASOFAVIY, ONLAYN KONFERENSIYASI
ILMIY-ONLAYN KONFERENSIYA TO’PLAMI
СБОРНИК НАУЧНЫХ-ОНЛАЙН КОНФЕРЕНЦИЙ
SCIENTIFIC-ONLINE CONFERENCE COLLECTION
in-academy.uz
`
3
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»
nomli ilmiy-amaliy konferensiya
«ZAMONAVIY DUNYODA ILM-FAN VA TEXNOLOGIYA» NOMLI № 1-SONLI
ILMIY, MASOFAVIY, ONLAYN KONFERENSIYASI
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTINING 2020 YIL 2-MART KUNGI
«ILM, MA'RIFAT VA RAQAMLI IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISH YILI»DA AMALGA
OSHIRISHGA OID DAVLAT DASTURI TO‘G‘RISIDA»GI FARMONIDA KO‘ZDA TUTILGAN
VAZIFALARNI IJROSINI TA'MINLASH MAQSADIDA «INNOVATIVE ACADEMY RSC» MCHJ
TOMONIDAN TA'SIS ETILGAN «EURASIAN JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH (EJAR)»
ILMIY-USLUBIY
JURNALINING
(O‘ZBEKISTON
RESPUBLIKASI
PREZIDENTI
ADMINISTRATSIYASI HUZURIDAGI AXBOROT VA OMMAVIY KOMMUNIKASIYALARNI
RIVOJLANTIRISH AGENTLIGINING 1415-SONLI GUVOHNOMA HAMDA ISSN 2181-
2020, WWW.IN-ACADEMY.UZ VEB SAYTI) «ZAMONAVIY DUNYODA INNOVATSION
TADQIQOTLAR: NAZARIYA VA AMALIYOT» NOMLI ILMIY, MASOFAVIY, ONLAYN
|
| |
Key words - «innovative academy» ilmiy tadqiqotlarni

`
5
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»
nomli ilmiy-amaliy konferensiya
has developed a methodology for assessing financial development, which
defines four indicators representing a well-functioning financial system:
financial scale,
accessibility, efficiency and stability. We can illustrate this in
more detail in table 1 below:
table 1
1
Financial institutions:
Financial markets:
By a
p
pli
ca
tion
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»

`
7
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»
nomli ilmiy-amaliy konferensiya
rule, financial markets have trading hours and deadlines during which
transactions must be concluded. Auctions are organized by the market itself or
according to its rules.
The financial market performs several functions, and they are as follows:
• Price determination: Supply and demand in
the financial market help
determine the price. An investor is someone who provides funds, and industries
and businesses need such funds. Thus, as a result of the interaction of these two
participants and other market forces, the market price is formed

|
participants and other market forces, the market price is formedBog'liq 15728 1 812528DE1D15DA0B4954643B707DF025B3ED4DF6 participants and other market forces, the market price is formed.
• Mobilization of savings: for the success of the economy, it is important that
money is in constant motion. The financial market, however, helps to connect
the owners of money with those who need money, and ensures the efficient
movement of money.
• Provides liquidity: buyers and sellers receive high liquidity in the financial
market. This means that investors can easily sell assets and convert them into
cash whenever they want. Liquidity is an important factor of investors'
participation in trading.
• Saving time and money: Financial markets serve as a platform where buyers
and sellers can easily find each other without much effort and without wasting
time. In addition, since a large number of transactions are made in these
markets, scaling them helps to save money. This leads to lower transaction costs
and costs for investors.
The role of investments in the economies of countries around the world is
invaluable. Since investments allow for structural transformations in the
economy, further strengthening of the country's export potential, the creation of
high-tech competitive industries, the introduction of advanced foreign
technologies, know-how and management experience.
The share of investments attracted in 2019 in the gross domestic product
amounted to 37.1%, and further increase of this indicator is one of the main
tasks facing the country's economy. Financial markets are of great importance in
attracting investments. Considering this, the President of our country Shavkat
Mirziyoyev pays great attention to the development of financial markets in our
country. In particular, in accordance with the Decree of the President of the
Republic of Uzbekistan dated January 14, 2019 No. UP-5630 “on measures to
radically improve the system of state assets management, antimonopoly
regulation and capital market”Agency for State assets Management, in
accordance with the Decree of the President of the Republic of Uzbekistan dated
January 24, 2019 No. PP-4127 “On measures to radically improve the system
”On the organization of the activities of the Agency for the Development of the
|
| |
Abdulaziz Abdullayevich - «innovative academy» ilmiy tadqiqotlarni

|
«innovative academy» ilmiy tadqiqotlarni Pdf ko'rish
|
bet | 16/16 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 395,66 Kb. | | #150692 |
Bog'liq 15728 1 812528DE1D15DA0B4954643B707DF025B3ED4DF6Abdulaziz Abdullayevich
4
2.
СУЩНОСТЬ ПРОФЕССИИ ПОЛИТОЛОГА
Джаббарова Севара Шухратовна
9
3.
PЕDАGОGIK TЕХNОLОGIYALАR-O‘QUVCHILARNING QIZIQISHINI
VA IJODIY QOBILIYATLARINI SHАKLLАNTIRISH ОMILLАRI
SIFАTIDА
Qorayeva Latifa Zarifovna
13
4.
SHIZOFRENIYANING FIKRLASH, IDROK ETISH, HIS QILISH VA
XULQ-ATVOR SHAKLLARIGA TA’SIRI
Avezov Olmos Ravshanovich, Shavkatova Shaxnoza Po‘lot qizi
16
Document Outline - D:\Ish fayllari\Milliy konferensiyalar - ZD\ZDIFT\1-son\ZDIFT0100.pdf
- D:\Ish fayllari\Milliy konferensiyalar - ZD\ZDIFT\1-son\ZDIFT0101.pdf
- D:\Ish fayllari\Milliy konferensiyalar - ZD\ZDIFT\1-son\ZDIFT0102.pdf
- D:\Ish fayllari\Milliy konferensiyalar - ZD\ZDIFT\1-son\ZDIFT0103.pdf
- D:\Ish fayllari\Milliy konferensiyalar - ZD\ZDIFT\1-son\ZDIFT0104.pdf
- D:\Ish fayllari\Milliy konferensiyalar - ZD\ZDIFT\1-son\ZDIFT0105 title.pdf
|
| |
are
a - «innovative academy» ilmiy tadqiqotlarni

|
«innovative academy» ilmiy tadqiqotlarniBog'liq 15728 1 812528DE1D15DA0B4954643B707DF025B3ED4DF6are
a:
Private sector loan against
GDP
Assets
of
financial
institutions in relation to GDP
M2 in relation to Gross
Domestic Product
Deposits in relation to GDP
Share of financial sector in
GDP
Capitalization of the securities
market in relation to vayaim, special
debt obligations
Private debt to GDP
Public debt to GDP
International debt to GDP
Capitalization of securities
market in relation to GDP
Shares sold in relation to GDP
Th
e
po
ss
ibi
li
ty
of
us
ing
:Th
e
po
ss
ibi
lit
y
of
us
ing
:
Accounts per person of
Harming (commercial banks)
Branches per hundred
people (commercial banks)
Percentage of people with
bank accounts (by survey)
Percentage of enterprises
with credit lines (all enterprises)
Market
capitalization
rate
outside the 10 largest companies
Profitability of government
bonds (3 months, and 10 years)
Ratio of internal debt to total
supply
The ratio of the issuance of new
corporate bonds to GDP
Effici
enc
y:
Account
Flyers
per
thousand people (commercial
banks)
Branches per hundred
thousand people (commercial
banks)
Percentage of people with
bank accounts (questionnaire)
Percentage of enterprises
with credit lines (Hammers)
Suffoizmargisi
Savings-deposits
Stock market turnover ratio
Price synchronicity (add-on)
Private information trading
Influence of prices
Liquidity / transactional costs
Quotation
on
government
bonds
Turnover of bonds (private,
public) on the stock exchange
Accountability
|
| |
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»

|
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»Bog'liq 15728 1 812528DE1D15DA0B4954643B707DF025B3ED4DF68
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»
nomli ilmiy-amaliy konferensiya
Capital Market of the Republic of Uzbekistan " Agency for the development of the
capital market , On August 5, 2019, by the Decree of the President of the
Republic of Uzbekistan “On measures to reform and ensure the accelerated
development of the insurance market of the Republic of Uzbekistan”, the
Insurance Market Development Agency under the Ministry of Finance of the
Republic of Uzbekistan was established on the basis of the State Insurance
Supervision Inspectorate under the Ministry of Finance of the Republic of
Uzbekistan.
In addition, the resolution of the Cabinet of Ministers of the Republic of
Uzbekistan “On approval of the Regulations on the Capital Market Development
Agency of the Republic of Uzbekistan and the Capital Market Development
Assistance Fund under the Capital Market Development Agency of the Republic
of Uzbekistan” dated August 7, 2019 also provides for the development of
financial markets in our country.
However, as the President of our country noted at a meeting dedicated to the
development of the stock market on October 7, 2019, the total value of shares on
the stock market is 25 trillion soums, which is 6 percent of our gross domestic
product. For comparison, in Singapore this figure is 188, in Malaysia-112, in
Russia-34 percent. In addition, the total number of professional stock market
participants is less than 100 people. This indicates that there is still a lot of work
to be done in our country to develop the financial market. In this regard, our
country plans to develop a stock market development strategy for 2020-2025,
which provides for bringing the ratio of the total value of freely traded securities
to GDP to at least 10-15 percent by the end of 2025
.
References:
1.Based on World Bank data:
https://www.worldbank.org/en/publication/gfdr/gfdr-
2016/background/financial-development
2.Data of the official website of the Statistical Committee of the Republic of
Uzbekistan:
https://stat.uz/uz/press-sluzhba/novosti-gks/8290-asosiy-kapitalga-
investitsiyalar-12-19
3.Official website of the president of the Republic of Uzbekistan:
https://president.uz/uz/2703
|
| |
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»

|
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»Bog'liq 15728 1 812528DE1D15DA0B4954643B707DF025B3ED4DF69
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»
nomli ilmiy-amaliy konferensiya
СУЩНОСТЬ ПРОФЕССИИ ПОЛИТОЛОГА
Джаббарова Севара Шухратовна
Студентка факультета политологии,
Узбекского университета журналистики и массовых коммуникаций
https://doi.org/10.5281/zenodo.7016305
Annotatsiya: Siyosat-bu jamiyatni va umuman mamlakatni boshqarishning
haqiqiy san'ati. Shuning uchun bu sohada dunyoda sodir bo'layotgan siyosiy
voqealarni
yaxshi
biladigan
haqiqiy
mutaxassislar
talab
qilinadi.
Siyosatchilarning fikri har doim hukumat tomonidan hisobga olinadi. Ushbu
maqola siyosatchi va siyosatshunosning farqlari, kasbning mohiyatini,
afzalliklari va kamchiliklarini yoritishga bag'ishlangan.
Аннотация: Политика-это настоящее искусство управления обществом и
страной в целом. Поэтому в этой области требуются настоящие
специалисты, хорошо разбирающиеся в политических событиях,
происходящих в мире. Мнение политиков всегда учитывается
правительством. Данная статья посвящена различиям политика и
политолога, освещению сути профессии, преимуществ и недостатков.
Annotation:
Politics is a real art of managing society and the country as a whole.
Therefore, this area requires real professionals who are well versed in the
political events taking place in the world. The opinion of political scientists is
constantly taken into account by the government. This article is devoted to
highlighting the differences between a politician and a political scientist, the
essence of the profession, advantages and disadvantages.
Kalit so'zlar: Siyosatchi, siyosatshunos, hokimiyat, muholifat, intellectual
faoliyat, davlat, yuqori qatlam.
Ключевые
слова:
Политик,
политолог,
власть,
оппозиция,
интеллектуальная деятельность, государство, высший слой.
Keywords: Politician, political scientist, authority, oppositionist, intellectual
activity, state, top layer.
В современном мире существует множество профессий. Все чаще
школьники выбирают для себя необычные специальности, считая, что они
избавят от скучной однообразной работы взрослых. Девочки и мальчики,
интересующиеся событиями, происходящими в стране и за рубежом, часто
выбирают профессию политолога. Однако, как показывает практика,
далеко не каждый человек способен понять политические явления,
процессы, экономические отношения и социальную структуру общества.
Поэтому прежде о специальности, связанной с политикой, необходимо
узнать следующее: политолог - Это кто такой и каковы его функции. А
|
| |
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»

|
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»Bog'liq 15728 1 812528DE1D15DA0B4954643B707DF025B3ED4DF610
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»
nomli ilmiy-amaliy konferensiya
дальше нужно подумать, подходит ли вам эта профессия. Политолог-это
специалист, который хорошо разбирается в политических событиях как
своего государства, так и других государств. Это человек, который умеет
решать управленческие и лидерские задачи в крупной компании. Поэтому
такой специалист находится в большой разработке.
Нужны ли государству политологи?
Конечно, не только для государства, но и для его жителей. Политика-это
настоящее искусство управления обществом и страной в целом. Поэтому в
этой области требуются настоящие специалисты, хорошо разбирающиеся
в политических событиях, происходящих в мире. Мнение политиков
всегда учитывается правительством. Ведь одна ошибка может дорого
обойтись государству. Исправить ошибочные действия правительства еще
сложнее. Поэтому деятельность политологов крайне необходима
стране.Эта специальность не только престижна, но и востребована.
Интеллектуальная деятельность профессионального политолога всегда
высоко оценивается. Вообще с политикой мы сталкиваемся на каждом
шагу. Например, директор проводит политику в отношении своих
подчиненных, в то время как его сотрудники подчиняются ему или могут
также противостоять ему, что связано с осознанием его прав. Как и в
государственной политике, население неосознанно играет лишь
подчиненную роль.
Как готовятся политологи?
Профессия политолога существует в 3-х аспектах: общественный деятель,
политолог-ученый, специалист по практике политической жизни
общества. В первом случае политолог-это общественный специалист в
политической, экономической, социальной сферах жизни общества.
Политолог-ученый-сертифицированный
специалист
в
области
политологии;
он
является
экспертом,
способным
правильно
интерпретировать политическую жизнь общества. В третьем варианте
политолог выполняет функции политического аналитика, консультанта,
политического журналиста и преподавателя политологии. Именно эти
люди организуют выборы, создают имидж политиков и политических
партий.
Университетское образование предполагает изучение студентами
определенных аспектов политической науки. Конкретные политологии
изучаются на разных факультетах. С историей политических учений,
конфликтологией, этикой, риторикой студенты.
Университетское образование предполагает изучение студентами
|
| |
KONFERENSIYASI E’LON QILINADI

`
4
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»
nomli ilmiy-amaliy konferensiya
THE IMPORTANCE OF THE DEVELOPMENT OF FINANCIAL
MARKETS IN THE ECONOMY OF UZBEKISTAN
Ozatbekova Ozodakhon
1
Student of the faculty of economics,
e-mail: ozoda.ozatbekova@mail.ru
Ozatbekov Yusupkhon
2
Assistant of the department of transport economics
e-mail: yusuf.ozodbekov@mail.ru
Gulamov Abdulaziz Abdullayevich
3
Vice-rector for academic affairs of
1-2-3
Tashkent State University of transport
https://doi.org/10.5281/zenodo.7013007
ANNOTATSIYA
Until now, when the question of the role of
the financial sector in the
development of the country's economy was put forward by Josef Schumpeter in
1911, it has been recognized by all scientists that the development of this
industry is necessary for the development of the economy. Financial sector, on
the other hand, is a set of financial institutions, instruments and markets. Taking
into account the fact that today the highest share in the gross domestic product
of the developed countries of the world belongs
precisely to the sphere of
financial services, relying on their experience, the development of the sphere of
financial services in the economy of Uzbekistan, especially financial markets, is
one of the most important issues facing our country.
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»

|
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya» Pdf ko'rish
|
bet | 14/16 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 395,66 Kb. | | #150692 |
Bog'liq 15728 1 812528DE1D15DA0B4954643B707DF025B3ED4DF617
«Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya»
nomli ilmiy-amaliy konferensiya
ko'rinadi.
Natijalar va muhokamalar:
Shizofreniya rivojlanishining aniq sabablari noma’lum. Hozirgi kunda ushbu
patologiya rivojlanishining bir necha nazariyalari mavjud bo’lib, ulardan eng
mashhurlari quyidagilardir:
Neyrotransmitterlar nazariyasi. Ushbu nazariyaning yana bir nomi — dofaminli.
Ushbu
gipotezaga
ko’ra,
shizofreniya
asab
tizimining
faolligini
rag’batlantiradigan dofamin ko’p ishlab chiqarilishi natijasida rivojlanadi.
Neyronlar shizofreniyaning o’ziga xos alomatlari paydo bo’lishiga olib keladigan
ko’plab nerv impulslarini ishlab chiqarishni boshlaydilar. Aynan ushbu
nazariyaga asoslanib, dofamin ta’siri uchun mas’ul retseptorlarni bloklash
shizofreniyani davolashning bir qismi sifatida qaraladi. Shuningdek alohida
noradrenergik nazariyani ajratishadi, unga ko’ra kasallik rivojlanishida dofamin,
adrenalin va noradrenalin ishtirok etadi.
Serotonin retseptorlari nazariyasi. Serotonin retseptorlari juda faol bo’lsa,
shizofreniya belgilari qayd etilishi mumkin. Serotonin retseptorlari faoliyatiga
ta’sir ko’rsatadigan dorilar ham shizofreniyani davolashda ta’sir ko’rsatadi.
Shizofreniya rivojlanishining dizontogenetik nazariyasi. Ushbu gipotezada
kasallik miyada mavjud strukturaviy buzilishlar fonida rivojlanadi. Ba’zi omillar
vaziyatni og’irlashitirishi (yoki rivojlanishiga turtki bo’lishi) mumkin, shu
jumladan virusli va bakterial infektsiyalar va genetik kasalliklar.
Shizofreniya
rivojlanishining
psixoanalitik
nazariyasi.
Shizofreniya
rivojlanishining psixoanalitik nazariyasiga ko’ra, kasallik, shaxsning
«bo’linishidan» kelib chiqadi. Bemorga uning atrofidagi barcha narsa uning
sog’lig’iga jiddiy tahdid solayotganiga o’xshaydi. Bunday holatda, bemorning
«men» i boshqa tashqi vaziyatlar ustidan hukmronlik qila boshlaydi.
Shizofreniya rivojlanishidagi irsiy moyillikning roli. Hozirgacha ham olimlar
shizofreniya geni deb atalmish genni aniqlay olmadilar. Shu bilan birga, statistik
tadqiqotlarga shizofreniya rivojlanishida irsiy omillar ham ishtirok etishi
mumkinligini ko’rsatadi. Misol uchun, so’nggi tadqiqotlar bir tuxum hujayradan
rivojlangan egizaklarda kasallik 80% hollarda, turli tuxum hujayralardan
rivojlangan egizakarda esa — 20% hollarda bir xil kechishini ko’rsatdi. Ota-
onalaridan birida shizofreniya mavjudligi bolada patologiya rivojlanish
ehtimolini 5-12% ga oshiradi.
Toksik moddalarning roli. Hozirgi kunda ba’zi olimlar autointoksikatsiya
nazariyasini ko’rib chiqishmoqda. Ushbu gipotezaga ko’ra, shizofreniya ba’zi
zaharli moddalar ta’siri tufayli rivojlanishi mumkin. Xususan, shizofreniya
rivojlanishida ammiak, feni birikmalari, fenokrezol va boshqa zaharli moddalar
|
| |
kuchsiz kislota va shu kuchsiz kislotaning kuchli asos bilan hosil qilgan tuzi aralashmasi ( СН

|
kuchsiz kislota va shu kuchsiz kislotaning kuchli asos bilan hosil qilgan tuzi aralashmasi ( СН
|
bet | 16/18 | Sana | 02.06.2021 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #14741 |
kuchsiz kislota va shu kuchsiz kislotaning kuchli asos bilan hosil qilgan tuzi aralashmasi ( СН3СООН+СН3СООNa )
kuchsiz asos va shu kuchsiz asosning kuchli kislota bilan hosil qilgan tuzi aralashmasi ( NH4OH+NH4Cl )
ko`p asosli kislotalarning tuzlari ( NaH2PO4+Na2HPO4)
Bufеr eritmalarning ta'sir mеxanizmini quyidagicha tushuntirish mumkin:
atsеtatli bufеr eritmada
СН3СООН↔СН3СОО- + Н+
СН3СООNa↔СН3СОО- + Na+
Agar kuchli ishqor qo`shilsa, ОН- ionlari Н+ bilan birikib Н2О hosil qiladi. Oz miqdorda suvning hosil bo`lishi рН miqdoriga ta'sir etmaydi.
Bufеr eritma pH ini hisoblash formulasi quyidagicha kеltirib chiqariladi:
|
| |
Navoiy davlat konchilik va texnologyalar universiteti yonidagi nukus konchikil instituti “uliwma texnika” fakulteti - bet 2

|
Navoiy davlat konchilik va texnologyalar universiteti yonidagi nukus konchikil instituti “uliwma texnika” fakulteti
|
bet | 2/6 | Sana | 28.11.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #107190 |
Bog'liq 6 (3)Sanoat roboti manipulyatorining ishchi a’zosi (organi) – robotning tashqi muhit bilan bevosita o‘zaro aloqasini amalga oshiruvchi qurilma bo‘lib, odatda qisqichlash qurilmasi yoki ishchi asbobni bildiradi. SRning boshqarish qurilmasi - berilgan programmaga ko‘ra ijro qurilmasiga boshqaruvchi ta’sirlarni shakllantirish va chiqarib berish uchun mo‘ljallangan. SRning o‘lchov qurilmasi - boshqarish qurilmasi uchun robot va tashqi muhit holatlariga oid informatsiya yig‘ishni amalga oshiradi. Xizmat ko‘rsatuvchi sanoat roboti - yordamchi o‘tish va transport operatsiyalarni bajaruvchi robotdir. Masalan, yuklovchi – yuk tushiruvchi va transport robotlari. Operatsion SR – texnologik operatsiyalar va ularning elementlarini, masalan, payvandlash, yig‘ish, bo‘yash va shunga o‘xshash operatsiyalarni bajaruvchi robotdir. Ishlab chiqarishni robotlashtirish – robotlardan keng ko‘lamda foydalanuvchi yangi texnologiyalar, yangi jihozlarni yaratish hamda ishlab chiqarishni tashkil qilish va boshqarish prinsiplarini ishlab chiqish. CRni dasturiy boshqarish – sanoat robotining ijro qurilmasi hamda u bilan ishlayotgan texnologik jihoz ustidan avtomatik boshqarish. Ishchi fazo (atrof) – SR ning ishlash jarayonida robot manipulyatori ishchi organi harakatda bo‘la oladigan fazo. - Sanoat roboti manipulyatorining ishchi a’zosi (organi) – robotning tashqi muhit bilan bevosita o‘zaro aloqasini amalga oshiruvchi qurilma bo‘lib, odatda qisqichlash qurilmasi yoki ishchi asbobni bildiradi. SRning boshqarish qurilmasi - berilgan programmaga ko‘ra ijro qurilmasiga boshqaruvchi ta’sirlarni shakllantirish va chiqarib berish uchun mo‘ljallangan. SRning o‘lchov qurilmasi - boshqarish qurilmasi uchun robot va tashqi muhit holatlariga oid informatsiya yig‘ishni amalga oshiradi. Xizmat ko‘rsatuvchi sanoat roboti - yordamchi o‘tish va transport operatsiyalarni bajaruvchi robotdir. Masalan, yuklovchi – yuk tushiruvchi va transport robotlari. Operatsion SR – texnologik operatsiyalar va ularning elementlarini, masalan, payvandlash, yig‘ish, bo‘yash va shunga o‘xshash operatsiyalarni bajaruvchi robotdir. Ishlab chiqarishni robotlashtirish – robotlardan keng ko‘lamda foydalanuvchi yangi texnologiyalar, yangi jihozlarni yaratish hamda ishlab chiqarishni tashkil qilish va boshqarish prinsiplarini ishlab chiqish. CRni dasturiy boshqarish – sanoat robotining ijro qurilmasi hamda u bilan ishlayotgan texnologik jihoz ustidan avtomatik boshqarish. Ishchi fazo (atrof) – SR ning ishlash jarayonida robot manipulyatori ishchi organi harakatda bo‘la oladigan fazo.
|
| |
Navoiy davlat konchilik va texnologyalar universiteti yonidagi nukus konchikil instituti “uliwma texnika” fakulteti - bet 4

|
Navoiy davlat konchilik va texnologyalar universiteti yonidagi nukus konchikil instituti “uliwma texnika” fakulteti
|
bet | 4/6 | Sana | 28.11.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #107190 |
Bog'liq 6 (3)SRni siklli boshqarish – nuqtalar ketma – ketligini rele turidagi harakat qurilmalari yordamida programmalashtiruvchi robotni pozitsion boshqarish turi (ost sinfi). SRni konturli boshqarish - robotlarning sinalayotgan qurilmalari harakatini ishchi fazoda tezlik bo‘yicha uzluksiz nazorat qilgan holda traektoriya shaklida programmalashtiruvchi boshqarishning programmaviy turi. SRni adaptiv boshqarish – boshqarish algoritmini bevosita boshqarish jarayonida tashqi muhit va robot holatlari funksiyasiga bog‘liq holda o‘zgartirib turadigan boshqarish turi. SRlarini guruhlab boshqarish – odatda EHM asosida boshqarishning umumiy sitemasiga birlashtirilgan bir nechta robotlarni boshqarish jarayoni. SRlarni programmalash (dasturlash) – sanoat robotini boshqaruvchi programmani tuzish, uni boshqarish qurilmasiga kiritish hamda sozlash jarayonlari. SRni o‘qitish – odam operator tomonidan robotning foydalanayotgan qurilmasi harakatini oldindan boshqarish va bu harakat parametrlarini boshqarish qurilmasiga joylash orqali robot harakatini programmalash jarayoni. - SRni siklli boshqarish – nuqtalar ketma – ketligini rele turidagi harakat qurilmalari yordamida programmalashtiruvchi robotni pozitsion boshqarish turi (ost sinfi). SRni konturli boshqarish - robotlarning sinalayotgan qurilmalari harakatini ishchi fazoda tezlik bo‘yicha uzluksiz nazorat qilgan holda traektoriya shaklida programmalashtiruvchi boshqarishning programmaviy turi. SRni adaptiv boshqarish – boshqarish algoritmini bevosita boshqarish jarayonida tashqi muhit va robot holatlari funksiyasiga bog‘liq holda o‘zgartirib turadigan boshqarish turi. SRlarini guruhlab boshqarish – odatda EHM asosida boshqarishning umumiy sitemasiga birlashtirilgan bir nechta robotlarni boshqarish jarayoni. SRlarni programmalash (dasturlash) – sanoat robotini boshqaruvchi programmani tuzish, uni boshqarish qurilmasiga kiritish hamda sozlash jarayonlari. SRni o‘qitish – odam operator tomonidan robotning foydalanayotgan qurilmasi harakatini oldindan boshqarish va bu harakat parametrlarini boshqarish qurilmasiga joylash orqali robot harakatini programmalash jarayoni.
|
| |
Navoiy davlat konchilik va texnologyalar universiteti yonidagi nukus konchikil instituti “uliwma texnika” fakulteti - bet 5

|
Navoiy davlat konchilik va texnologyalar universiteti yonidagi nukus konchikil instituti “uliwma texnika” fakulteti
|
bet | 5/6 | Sana | 28.11.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #107190 |
Bog'liq 6 (3)Robotlarning sinflanishi. Sanoat robotlari quyidagi xususiyatlari bo‘yicha sinflanadi: funksional vazifasi; maxsusligi; yuk ko‘tarish qobiliyati; yuritma turi; manipulyatorlar soni; harakatlanish joylashtirish usuli; koordinata sistemasining turi; programmalash 9 usuli va boshqalar (1.1 - rasm). Universal robotlar turli xil operatsiyalarni bajarishga va har xil jihozlar bilan birga ishlashga mo‘ljallangan. Maxsuslashgan robotlar ma’lum bir aniq operatsiyani bajarishga mo‘ljallangan. Masalan, payvandlash, yig‘ish, bo‘yash operatsiyalari. Maxsus robotlar faqat bir konkret operatsiyani bajaradi. Masalan, texnologik jihozning konkret modeliga xizmat qiladi. Robotlar bajaradigan texnologik operatsiyaning turiga qarab asosiy texnologik operatsiyani bajaruvchi robotlar (masalan, texnologik payvandlash, bo‘yash, yig‘uv operatsiyalari) va yordamchi texnologik operatsiyani (masalan, olib – qo‘yish operatsiyasi) amalga oshiradigan robotlarga bo‘linadi. Robotning yuk ko‘tarish qobiliyati manipulyatsiya qilinayotgan ob’ektning massasi bilan aniqlanadi va robotning bajaradigan vazifasiga bog‘liq bo‘ladi, hamda bir necha grammdan to bir necha ming kilogrammgacha bo‘lishi mumkin. Sanoat robotlari yuk ko‘tarish qobiliyati bo‘yicha quyidagi guruhlarga bo‘linadi: o‘ta yengil – 1 kg gacha, yengil – 10 kg dan 200 kg gacha, og‘ir – 200 kg dan 1000 kg, o‘ta og‘ir – 1000 kg dan yuqori - Robotlarning sinflanishi. Sanoat robotlari quyidagi xususiyatlari bo‘yicha sinflanadi: funksional vazifasi; maxsusligi; yuk ko‘tarish qobiliyati; yuritma turi; manipulyatorlar soni; harakatlanish joylashtirish usuli; koordinata sistemasining turi; programmalash 9 usuli va boshqalar (1.1 - rasm). Universal robotlar turli xil operatsiyalarni bajarishga va har xil jihozlar bilan birga ishlashga mo‘ljallangan. Maxsuslashgan robotlar ma’lum bir aniq operatsiyani bajarishga mo‘ljallangan. Masalan, payvandlash, yig‘ish, bo‘yash operatsiyalari. Maxsus robotlar faqat bir konkret operatsiyani bajaradi. Masalan, texnologik jihozning konkret modeliga xizmat qiladi. Robotlar bajaradigan texnologik operatsiyaning turiga qarab asosiy texnologik operatsiyani bajaruvchi robotlar (masalan, texnologik payvandlash, bo‘yash, yig‘uv operatsiyalari) va yordamchi texnologik operatsiyani (masalan, olib – qo‘yish operatsiyasi) amalga oshiradigan robotlarga bo‘linadi. Robotning yuk ko‘tarish qobiliyati manipulyatsiya qilinayotgan ob’ektning massasi bilan aniqlanadi va robotning bajaradigan vazifasiga bog‘liq bo‘ladi, hamda bir necha grammdan to bir necha ming kilogrammgacha bo‘lishi mumkin. Sanoat robotlari yuk ko‘tarish qobiliyati bo‘yicha quyidagi guruhlarga bo‘linadi: o‘ta yengil – 1 kg gacha, yengil – 10 kg dan 200 kg gacha, og‘ir – 200 kg dan 1000 kg, o‘ta og‘ir – 1000 kg dan yuqori
|
| |