nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Abstraksiya - Respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy...

229
87-rasm. Tizimning semantik bog’liq bo’lgan modellar orqali tasviri
9.
Tizimga aloqador turli ishtirokchilarga mos keladigan nuqtai nazarlar
orqali tizimni tasvirlash mumkin.
Masalan, reklama qiluvchilar,
dizaynerlar,
muhandislar va hak. Bularning barchasi telefonni turlicha tasvirlaydi.
.
.
.
88-rasm. Tizimning turlicha ko’rinishi
Yuqorida bayon etilgan arxitektura prinsiplariga asoslangan amalda qator
tizimlar mavjud. Quyida ulardan ba’zilari bilan tanishib o’tiladi.
Virtual mashina.
Virtual mashina bu – oddiy kompyuter kabi ishlaydigan
kompyuter fayli (odatda obraz deb aytiladi) bo’lib,
u kompyuterda yana bir
kompyuter yaratish imkoniyatini beradi. Boshqa har qanday dastur kabi, u alohida
oynada
ishlaydi.
Shunday
qilib,
foydalanuvchilar
virtual
mashinada
kompyuterlarning asosiy operasion tizimidagi kabi bir xil ish sharoitiga ega bo’ladi.
Virutal mashina tizimning qolgan qismidan ajratilgan, ya’ni uning ichidagi dastur
asosiy kompyuter tizimiga ta’sir qilishi yoki uni boshqarishi mumkin emas. Bu
boshqa operasion tizimlarni, shuningdek, beta versiyalarni sinovdan o’tkazish,
viruslarni
tahlil qilish, operasion tizimlarning zaxira nusxalarini yaratish, asosiy
operasion tizimdan farq qiluvchi operasion tizim va
uning dasturiy vositalarini
ishlatish uchun ideal muhit hisoblanadi.
230
Bir vaqtning o’zida bir nechta virtual mashinalar yagona fizik kompyuterda
ishlashi mumkin. Serverlar uchun bir nechta operasion tizim ularni boshqarish uchun
foydalaniladigan maxsus dasturiy ta’minot (gipervizor deb ataladi) bilan ishlaydi.
Shaxsiy kompyuterlarda esa odatda bir operasion tizimdan boshqa bir operasion
tizimni yuklash oddiy dasturiy ta’minot kabi amalga oshiriladi.
Har bir virtual mashinada CPU, xotira,
qattiq disklar, tarmoq interfeysi va
boshqa qurilmalarni o’z ichiga olgan o’zining virtual qurilmalari mavjud (89-rasm).
12 TB
RAM 48 GB
CPU 10 Core
RAM
12GB
CPU
2 Core
2 TB
RAM
16GB
CPU
3Core
3 TB
RAM
18GB
CPU
4 Core
5 TB
Virtual mashina
Virtual mashina
Virtual mashina
Virtual mashina
sathi
Fizik mashina
89-rasm. Virtual mashina
Virtuallashtirishga qaratilgan dasturiy vositalarga
Parallels Workstation,
Parallels Desktop for Mac, VirtualBox, Virtual Iron, Oracle VM, Virtual PC, Virtual
Server, Hyper-V, VMware Workstation, VMware Server, VMware ESXi, QEMU,
Adeos va boshqalarni misol keltirish mumkin.
Narsalar Interneti (Internet of Things, IoT).
IoT – bu o’zaro bog’liq bo’lgan
unikal identifikatorga ega hisoblash qurilmalari,
mexanik va raqamli mashinalar,
obyektlar, hayvonlar va odamlar tizimi bo’lib, tarmoq bo’ylab ma’lumotni uzatishda
inson-inson yoki inson-mashina aloqasini talab etmaydi (90-rasm).
Foydalaniladigan adabiyotlar - Mavzu: Kompyuterda matn yozishda turli XIL o'lchov va ko'rinishdagi shriftlardan foydalanish. Reja

Каримов И.А. Ўзбекистон келажаги буюк давлат. “Ўзбекистон”, 1992
Каримов И.А. Ислоҳотларни амалга оширишда қатъиятли бўлайлик. “Ўзбекистон”, 1996
«Иқтисодий информатика» С.С.Ғуломов ва бошқалар С.С.Ғуломовнинг умумий тахрири остида.-Т.: «Шарқ», 1999.- 546 б
“Ахборот тизимлари ва технологиялари”: Олий ўқув юртлари талабалари учун дарслик//Муаллифлар жамоаси: С.С.Ғуломов, Р.Х.Алимов, Х.С.Лутфуллаев ва бошк./; С.С.Ғуломовнинг умумий тахрири остида.-Т.: «Шарқ», 2000.- 592 б.
Аюпов Р.Х., Исмоилов С.И., Аюпов Х.Р. Хусусий компьютерларда ишлаш. “Microsoft Word 2000 матн муҳаррири”. – Т.: ТМИ, 2002. 124 бет
Марахимов А.Р., Раҳмонқулова С.И. “Интернет ва ундан фойдаланиш асослари.“ Ўқув қўлланма.-Т.:Тошкент давлат техника университети нашриёти, 2001.–176 б.
Ғуломов С.С. ва бошқалар. Ахборот тизимлари ва технологиялари – Т.: «Шарқ», 2000
Арипов М.М, Мухаммадиев Ж..У “Информатика ва информацион технологиялар”. Ўқув қулланма. Тошкент шахри, 2005 йил.
Макарова “ Информатика “ Тошкент ш 2005 йил.
Эрматов Ш “Шахсий компьютерларнинг операцион тизимлари,курилмалари ва воситалари”. Тошкент 2007 йил.
Закиров Ф.И др.Информатика и информационные технологии”.Ташкент 2007 г.
Симонович С.В. и другие. Общая Информатика. Учебное пособие. – М.: Издательство «АСТПресс», 2001
K orporativ siyosat reytingini om il sifatida

|
K orporativ siyosat reytingini om il sifatidaBog'liq Korporativ siyosat pdfK orporativ siyosat reytingini om il sifatida
qaralsa, uning rolini
milliy iqtisodiyot va
bozor,
umuman undagi investitsion muhit rivojiga
ta’sir etishi bilan
aniqlash
mumkin. Bunda korporativ siyosat (reyting
ko'rsatkichining aniq miqdorlarida) ular uchun qanday holatlami
vujudga keltirishi mumkin degan savolga javob topish bilan bog'liq (1.1,
1.5, 4.2 paragraflarga qaralsin). Lekin, bunda iqtisodiyot, bozor va
undagi
investitsion muhitning kompaniyalar korporativ
siyosati
reytingiga bevosita ta ’sirini yoddan chiqarish aslo mumkin emas.
Korporativ siyosat reytingining adolatli va haqqoniy bahosi
kom paniyalar uchun kapitallar bozorining barcha imkoniyatlaridan to ‘liq
foydalanish va uzoq muddatli investitsiyalami jalb qilish, ulami samarali
boshqarilishiga hamda ulaming aksiyaiarini real bazisi bilan ekvivalent
darejada ushlab turishga sharoit va imkoniyatlar beradi. Bu esa milliy
iqtisodiyotni barqaror o‘sishini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega.
Umum an olganda, korporativ siyosat reytingi kompaniyalar
faoliyati doirasidagi munosabatlar muhiti sifatining real darajasini
ko‘rsatib, kom paniyalaming milliy iqtisodiyot uchun ahamiyatliligi,
bozordagi
raqobatbardoshliligi,
investitsion jalbdorliligi,
biznesi
muvafTaqiyatliligi va investorlar uchun riskliligi qay darajada ekanligini
anglashga va samarali investitsion qarorlar qabul qilishga xizmat qiladi.
Savollar
1. Korporativ siyosat reytingining kompaniyalar va iqtisodiyot
rivojidagi rolini oshishi nimalar bilan belgilanadi?
2. Korporativ siyosat reytingini omil sifatida qaralsa, uning roli
qanday aniqlanadi?
Topshiriqiar
1.
Korporativ
siyosatning
iqtisodiyot
va
kompaniyalar
rivolanishidagi rolini amaliy misollar asosida tushuntiring.
2. Term inlar lug‘atini tuzing.
78
|
| |
sifatidagi 
shaxsning g‘ayriqonuniy xatti-harakatiari tufayli vujudga 
keltirilgan

ularda korporativ boshqaruv va menejment (moliyaviy, adm inistrate va
strategik) tizimi samarasiz qolganligi (unda asosan davlatning ishonchli
vakillari sifatida davlat organlari xizmatchilari va ishonchli boshqaruvchi
kompaniyalar davlat nomidan qatnashganlari samarasiz bo'lganligi),
natijada restrukturizatsiya samarasiz amalga oshirilib, modemizatsiya
qilinmay moliyaviy ahvoli borgan sari yomonlashib borganligi sababli,
davlat resurslarining ko‘p qismi strategik va spekulyativ portfel
investorlarga sotilishi qiyin bo'lib kelmoqda, sotilsa ham yirik
investorlarga ketmoqda, natijada salbiy holatlar yuzaga kelmoqda. Bunda
banklar va boshqa moliya institutlarining investitsion faolligi sezilmay
kelmoqda, xususiylashtirish organi esa hozirda ko‘p mamlakatlarda
samara berayotgan
IPO mexanizmini qo‘llash asosida davlat resurslarini
samarali joylashtirishni joriy qilmayaptilar.
7. Xususiy muikchilik tizimi va unga tayangan biznes yaxshi
rivojlanmay sustligicha qolmoqda. Bunda Emando de Soto xulosa va
ta’kidlari o ‘z tasdig‘ini topmoqda7.
8. Kompaniyalaming bazaviy qimmatli qog‘ozlari jalbdor va tovar
bozorida raqobatbardosh boMmaganligi, davomiy uzluksiz barqaror
ikkilamchi (spekulyativ) bozor yo'qligi sababli, bazisli qimmatli
qog‘ozlar (derivativlar) bozori shakllanishiga yo‘l bermayapti.
M anfaatlar konflikti - Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va ularni...

|
Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash Pdf ko'rish
|
bet | 152/191 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 6,87 Mb. | | #121679 |
Bog'liq Korporativ siyosat pdf3. M anfaatlar konflikti
3.1. Korporativ siyosat
Kompaniya siyosati uning Direktorlari Kengashi va ijro etuvchi
organi a’zolari, muhim mansabdor shaxslari va kompaniya xodimlari
150
hamda kompaniya faoliyatidan manfaatdor boigan shaxslar (kreditoriar,
sheriklar) o‘rtasida vujudga kelishi mumkin boMgan manfaatlar
konfliktidan yiroq boMishlikni taqozo etadi va bu bo‘yicha tegishli
tartib-qoida me’yorlari majmuasini o‘z ichiga oladi, Manfaatlar konflikti
vujudga kelishi mumkin, agar Direktorlar Kengashi va ijro etuvchi organ
a’zolari, muhim mansabdor shaxslar va kompaniya xodimlari hamda
kompaniya faoliyatidan manfaatdor boMgan shaxslarda bevosita yoki
bilvosita shaxsiy manfaatdorlik boMsa va bu shaxsiy manfaatdorlik
kompaniya faoliyatiga salbiy ta’sir ko'rsatsa. Har qanday manfaatlar
konfliktining mavjudligi kompaniya obro‘siga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Konfliklar paydo boMmasligi uchun har bir manfaatdor taraf o‘z
harakatiga quyidagilar asosida baho bera olishi lozim:
1.
Hisob varaqlarining maxfiyligi buzulganligiga.
2.
Fidusiar (odatiy) majburiyatlar nomunosib ravishda amalga
oshirilganligiga.
3.
Kompaniya
bilan
ishlar
faqat
o‘zaro
hamkorlik
munosabatlari, oilaviy aloqalar, moddiy boyliklami olish yoki hadya
qilish yoki alohida manfaatga ega boMgan shaxslar guruhi maqsadlari
yoMida boMganligi asosida amalga oshirilishiga.
4.
Kompaniya nomini Direktorlar Kengashi va ijro etuvchi
organ a’zolari, muhim mansabdor shaxslar va kompaniya xodimlari
|
| |
Korporativ siyosat sifatini reyting baholash

Ta'kidlash joizki, hozirda KSR darajasini belgilash ko'proq ekspert
baholash usuliga asoslangan bo'lib, unda korporativ siyosat ko'rsatkich-
1 arming miqdoriy qiymati ekspertlar guruhlari tomonidan aniqlanadi.
Chunki bu ko'rsatkichlar
miqdoriy emas, balki ko'proq sifatiy
xarakterga ega. Shu tufayli ulami baholashda
ekspertlar tomonidan
beriladigan sifat ballariga asoslangan usul keng tarqalgan. Bu usuldan
KSR darajasini belgilashda deyarli
barcha reyting agentliklari
foydalanadi. Ulam ing ichida eng nufuzlilaridan
Standard & P o o r’s
Insayderlar*
Insayderlaming qimmatli qog'ozlar bilan bog'liq 
operatsiyalari to'g'risidagi ma’lumotlar.
Professional

Kompaniyalaming
korporativ
siyosati
transparentliligini
ta’minlashning jahon amaliyotidan kelib chiqib aytish mumkinki,
informatsiyani ochib berilishi samaradorlilini oshirish uchun ikki
pog‘onali transparentlilikka erishish maqsadga muvofiq. Birinchi
pog'onasida (quyi) kompaniya faoliyati va uning korporativ siyosati
to‘g‘risida majburiy va ixtiyoriy (lekin ular uchun zaruriy) hisobot va
informatsiyalar qonunchilik
hujjatlari
bilan
belgilangan
tarzda,
usuilarda, shakllarda, sifat darajasida ochib beriladi. Ikkinchi pog‘onada
esa
kompaniya
ko‘rsatkichlarining
bozor
parametrlari
va
tendensiyalariga hamda muhim makroindikatorlarga nisbatan qiyosiy
holati to'g'risidagi iformatsiya ochib beriladi. Bunda har ikkala
pog'onada ochib berilgan informatsiyalar o'zaro ekvivalent bo'lishiga
intilish lozim. Ushbu yondashuvni amalga oshirishda jahonda ko‘p
qo'llaniladigan quyidagi statistik informatsiya manbalaridan foydalanish
mumkin:
keltiruvchi har qanday sovg‘a predmeti, yoki vasiyatga yoki kompaniya

keltiruvchi har qanday sovg‘a predmeti, yoki vasiyatga yoki kompaniya mijozi ishonchnomasiga ko‘ra meros (agar, ular qarindoshlar boMmasa) haqida xabar berishlari lozim. 3.4. Taqiqlangan amaliyot Ijro etuvchi organ a’zoiariga va kompaniyaning barcha xodimlariga kompaniya is'nini o‘z yaqin qorindoshlari va oila a’zolari bilan amalga oshirishi taqiqlanadi (agar manfaatlar konfliktini yuzaga kelishi alomati yoki fakti boMsa). Agar maiifaatlar konflikti alomati mavjud boMsa, u holda bunday a’zo o‘z ishini ijro etuvchi organning boshqa manfaatdor boMmagan (xolis) a’zosiga yoki boshqa xodimiga berishi lozim. Kompaniyaning affilior shaxslari o'rtasida o'zaro manfaatli faoliyat ruxsat etilmaydi. 3.5. Tashqi mehnat bilan bandlik ToMiq stavkada ishlayotgan Direktorlar Kengashi va ijro etuvchi organ a’zoiari, muhim mansabdor shaxslar va kompaniya xodimlari tomonidan tashqaridan haq toManishni taqozo etuvchi har qanday qo‘shimcha ishlami bajarilishi nazorat'qilib borilishi lozim. Ulaming bunday qo‘shimcha ishlar bajarishiga Boshqaruv raisi yoki Kengash raisining ruxsati talab qilinadi. Agar tegishli ruxsat boMganida ham bunday ish kompaniya bilan manfaatlar konfliktini yoki kompaniya faoliyatiga zarar keltirib chiqarmasligi zarur. 3.6. Jamoat ishlarida qatnashish Kompaniya o'zining muhim mansabdor shaxslari va xodimlari tomonidan mamlakat fuqarosi sifatidagi davlat va xalq oldidagi siyosiy va grajdanlik majburiyatlarini bajarishini rag‘batlantirishi lozim. Kompaniyaning bunday shaxslari va xodimlari o ‘z hohishlariga ko‘ra va o‘z nomlaridan (kompaniya nomidan emas) jamoatchilik yoki siyosiy ishlarda qatnashish huquqiga ega. Bunday ishlar asosiy ish vaqtidan 152
tashqari bo'lgan hollarda bajariiishi mumkin. Agar bunday ishiami
bajarish uchun asosiy ish vaqtidan foydalanish talab etilsa, u holda ijro
etuvchi organ rah bandar, ruxsat olish talab qilinadi.
Korporativ siyosat ko'rsatkichlarining turlari va tavsifi

|
Korporativ siyosat ko'rsatkichlarining turlari va tavsifiBog'liq Korporativ siyosat pdf4.1. Korporativ siyosat ko'rsatkichlarining turlari va tavsifi
Globaliashuv sharoitlarida industrial va rivojlanayotgan mamlakat-
lar iqtisodiyotlarining rivojlanish bosqichlari kompaniyalar rolini keskin
oshishi bilan belgilanadi. Bunda kompaniyalaming korporativ siyosatini
sifati muhim ahamiyatga egaiigiligi bilan ajralib turadi.
Umuman olganda, kompaniyalaming korporativ siyosati sifati
mamlakatni iqtisodiy, moliyaviy, ijtimoiy va bozor indikatorlari hamda
investitsion muhit ko‘rsatkich!ari bilan hamohang bo'lib, ularga ma’lum
darajada ham ta’sir ko'rsatadi, ham bog'liq bo'ladi.
Xususan olganda, korporativ siyosat sifati bir vaqtning o'zida
kompaniyaning
moliyaviy,
biznesi
va
bozordagi
aksiyalari
ko'rsatkichlarini belgilaydi va ulaming ta’siri ostida o'zgaradi.
Hozirda korporativ siyosat sifatini o'lchab baholashda turli
ko'rsatkichlar qo'llanilib, ular korporativ siyosat reytingini baholashga
yo'naltirilgan. Bunda korporativ siyosat reytingi kompleks (integral)
ko'rsatkich (parametr, mezon, kriteriy) bo'lib, o 'z ichiga kompaniyada
korporativ siyosat yuritilishining turli qirralari (komponentalari) sifatini
ifodalovchi
ko'rsatkichlar
majmuasidan
shakllanadi.
Bu
komponentalarga quyidagilar kiradi:
mulk tuzilmasi, moliyaviy
manfaatdor shaxslar bilan munosabatlar, moliyaviy shaffoflik va
informatsiyani ochib berilishi.
Birinchi
komponent
o 'z
ichiga
quyidagi
kategoriyadagi
ko'rsatkichlami
oladi:
mulk
tuzilmasining
shaffofligi,
mulkni
konsentratsiyalanganligi va bunda mulkdorlar ta’siri.
Ikkinchi
komponent
o 'z
ichiga
quyidagi
kategoriyadagi
ko'rsatkichlami oladi: umumiy yig'ilishlar o'tkazilishini muntazamligi,
ularda qatnashishning osonligi, ular to'g'risidagi informatsiyani
mavjudligi; umumiy yig'ilishlar ishi prosedurasi va ularda ovoz berish
tartibi; mulkka egalik huquqi.
Uchinchi
komponent
o 'z
ichiga
quyidagi
kategoriyadagi
ko'rsatkichlami oladi: chop etiladigan informatsiya mazmuni va sifati;
chop etiladigan informatsiyaning o 'z vaqtidaliligi va uni olish
mumkinliligi: kompaniya audilorining xolisligi va reputatsiyasi.
|
| |
(S&P) va M oody’s - Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash

Bulam ing birinchisi mavjud qonunchilik va m e’yoriy amaliyot
tomonidan manfaatdor shaxslarning qanday huquqlari aniqlanganligini
bilishga yo'naltirilgan. Ikkinchisi esa bunday huquqlaming amaliy
ahamiyatiga tegishli.
Tegishli qonunlar va m e’yoriy hujjatlami baholashga qo'shim cha
sifatida tahlil jarayoni investorlar bilan, kompaniyalar direktorlari bilan,
huquqshunoslar bilan, hisobchilar bilan. m e’yoriy tashkilotlar vakillari
bilan, fond bitjalari m as’uliyatli xodimlari bilan, iqtisodchilar bilan va
tegishli professional tashkilotlar bilan bo'ladigan maslahatlami
o ‘z
ichiga oladi.
Bunday tahlil asosan qo‘yidagi to‘rtta sohaga e’tiborini qaratgan:
•
Huquqiy infratuzilma;
•
M uvofiqlashtirish (tartiblashtirish);
•
Informatsion infratuzilma;
•
Bozor infratuzilmasi.
Mamlakatdagi ichki vaziyat tahlili sanab o ‘tilgan har bir sohani
(omil sifatida) baholashni (4-ilovaga qaralsin) o ‘z ichiga oladi.
KSR (KBR) darajasini yuqorida aytilganlarga asoslangan ravishda
belgilash va tahlil qilish metodikasi ham 4-ilovada keltirilgan.
H ozirda bu metodika jahon amaliyotida keng qo‘llanilib kelmoqda.
Lekin uni O ‘zbekiston sharoitida qoMlashda birmuncha qiyinchiliklarga
duch kelish mumkin. Bunga sabab, milliy iqtisodiyotning o‘tish davrini
o‘z boshidan kechirayotganligi ila korporativ siyosatda aralash modelni
qo‘llanganligi va uni uzluksiz takomillashib borishi.
Adabiyot - O‘zbekistonda elektron ta’limni rivojlantirish yo‘nalishlari. Reja

|
O‘zbekistonda elektron ta’limni rivojlantirish yo‘nalishlari. Reja
|
bet | 4/4 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 45,58 Kb. | | #261086 |
Bog'liq 17. O‘zbekistonda elektron ta’limni rivojlantirish yo‘nalishlariAdabiyot
Andreev A.A., SolTTkin V.I. Masofaviy ta’lim:
korxona, texnologiya, tashkilot. Moskva: Mesi, 1999. 196 b. 2.
Andreeva O. Aralash o’rganish universitetlarning raqobatdosh ustunliklaridan biri sifatida. manba]. Kirish rejimi: http://meevaport-nnnnnn.ru/ miqdori / 19161 yil.
Artkbaeva E.V. O’rta maktabda elektron ta’lim nazariyasi va texnologiyasi:
muallif. Dok ... doktor ped. ilm-fan Olmaota, 2010 yil 47 s. to’rt.
Dubova N. Elektron ta’lim - "E" prefiksi bilan mashg’ulotlar. 2004. № 11. [elektron. manba]. Kirish rejimi: http://www.cpk.mei.ru.ru/- maqola / Maqolalar / boshqa08 /.
Elektron ta’limning nazariy asoslari sifatida e-difakitikasi [elektron. manba]. Kirish rejimi: http: // uslubiy lablari. LiveJournal.com/363.Html.
Ilina T.A. Pedagogika: Ma’ruza kursi: pedagogik muassasalar talabalari uchun qo’llanma. MOSKENT: ma’rifat, 1984. 496 p. 7.
Kapustin Y.I. Pedagogik va tashkiliy sharoitlarni to’la vaqtli o’rganish va masofadan ortiq ta’lim texnologiyalarini qo’llashning samarali uyg’unligi uchun pedagogik va tashkiliy sharoitlar: muallif. dis. . Doktor Ped. ilm-fan Moskva: 2007 yil. 40 S. sakkiz.
Kodjinkova G.M., Kodjapirov A.Yu. Pedagogik lug’at. Moskva: Akademiya, 2000. 176 p. [Elektron. manba]. Kirish rejimi: http: // slovo.yaxy.ru/87.html
|
| |
hamda kompaniya faoliyatidan manfaatdor boMgan shaxslar va ulaming

|
hamda kompaniya faoliyatidan manfaatdor boMgan shaxslar va ulaming Pdf ko'rish
|
bet | 153/191 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 6,87 Mb. | | #121679 |
Bog'liq Korporativ siyosat pdfhamda kompaniya faoliyatidan manfaatdor boMgan shaxslar va ulaming
oila a’zolari o‘z mavqeini oshirishida, siyosiy va investitsion faoliyatini
amalga oshirishida foydalanganligiga.
Kompaniyaning mansabdor shaxsi yoki xodimi ishtirokidagi
manfaatlar konflikti vujudga kelganida bu haqda kompaniyaning ijro
etuvchi organi rahbariga xabar berilishi lozim. Bunda rahbar tomonidan
bunday konfliktni barataraf etish bo‘yicha zamriy chora-tadbirlar
ko'riladi.
Boshqamv a’zosi yoki Kengash a’zosi ishtirokidagi konflikt
vuzaga kelganida esa, bu haqda Boshqamv raisiga xabar beriladi. Bunda
boshqamv raisi
bunday holat to‘g ‘risida Kengash raisiga va
Kengashning barcha a’zolariga to‘plangan ma’lumotni uning yuzasidan
tegishli qaror qabul qilinishi uchun taqdim qiladi.
3.2. Ishonchli vakilni tayinlash
Ijro etuvchi organ a’zosi, kompaniyaning muhim mansabdor shaxsi
yoki xodimi (jumladan, uning umr yoMdoshi) kompaniya mijozlari,
boshqa firmalar yoki korporatsiyalaming ishonchli vakili boMishidan
151
awal dastlabki tarzda ijro etuvchi organ raisining tasdig‘idan o‘tishi
lozim.
Direktorlar Kengashi a’zolari nomunosib harakatlarni vujudga
kelishidan yiroq boMish maqsadida o'zlarining kompaniya mijozlari,
boshqa firma yoki korporatsiyalarga ishonchli vakil sifatida yoki
ishonchli shaxslar guruhiga tayinlanishiga rozilik berishida o'ta
ehtiyotkor boMishlari lozim.
3.3. Mulkni (merosni) vasiyat yoki ishonchnoma bo'yicha
oUkazish
Direktorlar Kengashi va ijro etuvchi organ a’zolari, muhim
mansabdor shaxslar va kompaniya xodimlari moddiy manfaat
|
| |
Interfaol qurilrnalar - 1-modul: ta’limda axborot texnologiyaiarining oʻRNl

|
1-modul: ta’limda axborot texnologiyaiarining oʻRNl
|
bet | 104/133 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #134002 |
Bog'liq Ўзбек тили ва адабиети таълимида ахборот технологиялари Word variantiInterfaol qurilrnalar
Sensorli, ultratovushli va infraqizil texnoiogiyaiar asosida yaratilgan interfaol doskalarda esa maxsus stilus bilan bir qatorda boshqa predmetlar, masalan qo‘I barmoqlari bilan ham ishlash imkoniyatlari mavjud.
kompyuter va proektomi ishga tushirish zarur bo’ladi.
Interfaol qurilmalar shunday uskunaki, ular yordamida xohlagan doskani yoki boshqa tekis yuzani interfaol proeksion ekranga aylantirish mumkin. Buning uchun mazkur qurilmani doska chetiga mustahkamlab
Interfaol displeylar
Interfaol LCD-displeylar o'zida suyuq kristalli panel va axborotlarni kiritish gqurilmasini mujassam etgan bo'lib, butun jarayonni maksimal tezkor boshqarish uchun yaratilgan. Bunda sichqoncbani ulamasdan, qo‘l barmoqlari yordamida
knrsorni boshqarish va fayllar yoki operatsion tizim bilan hohlagan amallarni bajarish mumkin.
Ularning ishlash pnnsipi optik-sensorli tcxnologiyaga nsoslangan. Interfaol LCD-displey burchaklarida joylashgan infraqizil datchiklar va maxsus kameralar ekran yuzasiga keltirilayotgan barmoq yoki boshqa predmctning ta’sir etish nuqtasi koordiriatalarini aniqlaydi va unga mos ravishda kursor harakatini muvotiqlashtiradi.
Interfaol displeylaming turli modellari bir vaqtning o'zida 2 tadan It) tagacha bo‘lgan ta’sir nuqtalarini aniqlashligi va qabul qilingan axborotlarga tegishli ravishda ishlov berishligi mumkin.
Buning hisobiga foydalanuvchi nafaqat kursomi boshqarish, balki, btr vaqtning ozida bir necha barmoqlarini ishga solib ob’ekt ustida ayritn atnallami ham bajarish imkoniyatini qo'lga kiritadi. Masalan, bannoqlami ekran ustida bir-biriga yaqinlashtirib tasviming o'lchamini kichraytirish, yoki aksincha - kattalashtirish va boshqa turli atnallami bajarish mumkin.
з
Displeylar uchun interfaoi qoplamalar
ko'rkam tashqi tasvirlarining i
ii'atlarini saqlagan atta seitsorli aylantiiadi.
ko'rinishi va
Interfaoi qoplamalar plazmali va suyuqkristalli displeylaming
a’10
darajadagi holda ularni
ekranlarga
Bunday
qoplamalardan fbydalanish sohasi juda ham keng: korporativ majlislar zali, o'quv auditorialari, savdo markazlari, transport terminaltkri, ko'rgazrna zallan va h.k.
Interfaoi qoplama datchiklari hohlagan predmet bilan, ya’ni qalam, stilus yoki qo'l barmoqlari bilan ekranga ta’sir etilgan (tekkazilgan) holatlarni sezadi va aniqlaydi. Tegishli kalibrovka amalga oshirilgach, keyinehalik, boshqa sozlash ishlari va servis xizmat ko'rsatish talab etilmaydiXII.
|
| |
Barcha hollarda (yuridik tamoyillar mavjud bo‘lmaganligi yoki

|
Barcha hollarda (yuridik tamoyillar mavjud bo‘lmaganligi yoki Pdf ko'rish
|
bet | 151/191 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 6,87 Mb. | | #121679 |
Bog'liq Korporativ siyosat pdfBarcha hollarda (yuridik tamoyillar mavjud bo‘lmaganligi yoki
qonunchilik aniq boMmaganligi yoki zid bo‘lganligi hollari bundan
istisno) Direktorlar Kengashi va ijro etuvchi organ a’zolari, muhim
mansabdor shaxslar va kompaniya xodimlari kompaniya tomonidan
qoMlab-quvvatlanadigan bunday xulq-atvor standartlariga qat’iy amal
qiiishlari va o‘zlariga yuklatilgan majburiyatlarini puxta bajarishlari
kerak.
Faoliyat yuritish Kodeksiga rioya qilish kompaniyaning har bir
a’zosi uchun majburiydir.
2. M a x fiy boMgan inform atsiya
Kompaniyaning faoliyati jarayonida olingan maxfiy informatsiyani
ishlatilishi kompaniya tomonidan cheklanishi lozim. Na kompaniya, na
uning har qandaydir xodimi maxfiy informatsiyadan shaxsiy manfaatiari
yoki boylik ortirish vositasi sifatida foydalanishiga ruxsat etilmaydi.
Mijoz haqidagi maxfiy informatsiya yoki kompaniyaning tijorat siri kabi
maxfiy informatsiya biror bir bo'lak shaxs yoki tashkilot manfaatiari
uchun foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Bunday
informatsiyadan
foydalanishda
ehtiyotkorlik
va
kompaniya manfaati bo'yicha uzoqni ko‘ra bilish zamr. Informatsiyani
faqat xizmat majburiyatini bajarish yuzasidan olishga vakolatli
shaxslargagina berish mumkin.
Mijozga oid informatsiyani uchinchi shaxsga berish quyidagi ikki
holda mumkin: boshqa tashkilot va davlat organiga mijozning roziligiga
ko‘ra; qonun hujjatlariga muvofiq talab qilinganda. Har qanday hoida
mijoz to‘g‘risidagi informatsiyani uchinchi shaxsga berish yoki
bermaslikka doir masalalar boshqaruv raisi vakolatiga kiradi.
Kompaniya ichida (boMimlari orasida) mijozga oid maxfiy
informatsiya ichki ishlab chiqarish ehtiyoji asosida foydalaniladi.
|
| |
Bozor bo’shlig`i - 1-боб: маркетинг ва унинг ривожланишининг

|
1-боб: маркетинг ва унинг ривожланишининг
|
bet | 76/109 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #125699 |
Bog'liq portal.guldu.uz-M A R K E T I N G Bozor bo’shlig`i - bu bozorning kichik sеgmеntlari bo’lib, u еrda ayrim konkrеt korxonalar faoliyat olib boradalar, chunki bu sеgmеntlarni boshqa raqobatchi korxonalar payqamaydilar yoki bilsalar ham o’zlari uchun foydali dеb hisoblamaydilar. Bu bo’shliqni sеgmеnt ichidagi sеgmеnt ham dеyish mumkin. Bozor bo’shlig`i chеklangan doiradagi xaridorlarni spеtsifik ehtiyojlarini yuqori darajada qondirilishi evaziga juda ham foydali bo’lishi mumkin. Korxonalar bir bozor bo’shlig`idagi olib borilayotgan faoliyat havf-hatarini kamaytirish maqsadida, kuchli raqobatchilar qiziqmaydigan bir nеcha o’suvchi pеrspеktiv bozor bo’shlig`ini topishga harakat qiladilar.
Bozor sardori (lidеri) - bu tarmoqdagi eng yuqori bozor hissasiga ega bo’lgan korxonalardir. Bunday korxonalar, asosan yangi mahsulotlarni ishlab chiqarishda, narxlarni o’zgartirish soxasida, turli taqsimot tizimlaridan foydalanishda va markеting komplеksining boshqa elеmеntlari bo’yicha ham еtakchilik qiladilar. Korxonalar bozorda hamma vaqt sardor bo’lib qolishlari uchun o’z bozorlari hissasini doimo ortirib borishlari hamda doimo o’zining biznеsini raqobatchi korxonalar hujumlaridan himoya qilib borishlari zarur.
Gorizontal diversifiqatsiya - firma assortimentini ayni paytda ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar bilan bog’liq bulmagan, birok mijozlarning kizo’qishini uygotishi mumkin bo’lgan mahsulotlar bilan tuldirish.
Gеografik bozor sеgmеntatsiyasi - bu bozorni turli gеografik birlik guruxiga bo’lish tushuniladi. Ular quyidagilardir: mamlakatlar, xududlar, viloyatlar, shaxarlar, qishloqlar va hokazolar.
Demping - tovarni urtacha bozor narxidan arzon, ba’zida xatto o’z tannarxidan arzon narxda sotish. Ko’pchilik garb mamlakatlarida milliy ishlab chiqaruvchilar foydasini himoya kiluvchi va aksari hollarda boshqa mamlakatlardan raqobatning kuchli emasligi sababli arzon narxda tovar olib kirishni ta’kiklovchi antidemping qonunlar amal qiladi.
Diversifiкatsiya - 1) tovar strategiyasi turi, unga asosan korxona ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar sonini kengaytiradi; 2) yangi bozorlarni egallab olish va kushimcha foyda olish maqsadida ishlab chiqarishning bir-biri bilan bog’liq bulmagan ikki yoki undan ortiq turini bir vaqtning o’zida kengaytirish va rivojlantirish.
|
| |
Oilani to’gri tashkil qilish (irsiyj, jinsiy va oilaviy omillar)

Oilani to’gri tashkil qilish (irsiyj, jinsiy va oilaviy omillar). Agar munosabatlarda oila tartibi bo’lmaganda, ijtimoiy hayotning xech
bir sohasida tartib bo’lmasdi, aslida jamiyatni boshqarishdagi ko’pgina
tartiblar oilani boshqarishdan kelib chiqqan. Oila jamiyat hayotida
qanchalik muhum ahamiyatga ega bo’lsa, jamiyat ham oila uchun
shunchalik muhumdir. Shuning uchun har qanday jamiyat o’z tartib
intizomlariga xos oilani vujudga keltiradi. Har bir kishi o’zining butun
umri davomida oilada bir –biridan keskin farq qiluvchi 3 ta davrda
bo’ladi, ya’ni:
Tug’ilib, o’sib voyaga etguncha ota-onasining tarbiyasi va
qarmog’idagi davr;
Voyaga etib, oilali bo’lgandan keyingi davr (o’z oilasi va farzandlari);
Qarilik davri farzandlar ta’minoti va parvarishga muhtojlik davri.
Bu davrlaning har biri kishi hayoti va salomatligida muhum rol
o’ynaydi. Shuning uchun, oilani kishilar hayoti, salomatligi va uzoq umr
ko’rishlarida asosiy ahamiyatga ega bo’lgan ijtimoiy maskan deyish
mumkin, chunki salomatlikning asoslari oilada va oilaviy muhitda
yaratiladi hamda shakllanadi.
Inson salomatligini ta’minlashda ahamiyatga ega bo’lgan talablar
quyidagilar:
1.
Oilani oqilona va to’gri tashkil qilish.
2.
Oilada sog’lom turmush tarzini shakllantirish.
3.
Oilaviy munosabatlarni to’gri tashkil qilish.
4.
Farzand ko’rishga tayyorgarlik, homiladorlik va bu davrni o’ziga xos
talablarini hisobga olish.
5.
Chaqaloqni kutib olish va uning parvarishiga bo’lgan talablar hamda
sharoitlarini ta’minlash.
6.
Barvaqt va kutilmagan homiladorlikning oldini olishning usullari
haqida ma’lumotga ega bo’lish. Abortning oqibatlarini anglash.
7.
Oilaviy tashvishlarni salomatlik nuqtai nazaridan hal qilish.
8.
Erkaklar va ayollarda uchrashi mumkin bo’lgan ba’zi bir tanosil
kasalliklari haqida tushunchaga ega bo’lish.
9.
Yosh o’tishi bilan bog’lik bo’lgan ba’zi bir kasalliklar va fiziologik
muammolarni to’gri hal qilish.
122
10.
Bularning har biri to’grisida qisqacha to’xtalib o’tishimiz lozim.
Har biri bilan qisqacha tanishib chiqamiz.
o‘tgan -yildagi nogironlikko‘rsatkichi (birlamchi yoki umumiy)

109
VIII
bob.
JISMONIY
RIVOJLANISHI
BAHOLASH
USULLARI
Jismoniy rivojlanishko’rsatkichlarini aniqlash kompleks usulda olib
boriladi. Jismoniy rivojlanish ko'rsatkichlari aholining sanitariya holatini
ifodalovchi ma'lumotlardan biri hisoblanadi.
Bundan tashqari, jismoniy
rivojlanish ko'rsatkichlari bolalar va o'smirlarning salomatlik darajasini,
shuningdek, o'sish va rivojlanish davrida tashqi muhit sharoitining ijobiy
yoki salbiy ta'sirini ham belgilaydi. Ko’p holatda bolalar va o'smir-
larning jismoniy rivojlanishini o’rganiladi. Bolalar va o'smirlarning
jismoniy rivojlanishini aniqlash, albatta, tibbiy ko'rikdan o'tkazish bilan
bir qatorda olib borish kerak.
Har bir bolaning jismoniy rivojlanishini mumtazam va yakka
tartibda kuzatish uchun o'sishi va rivojlanishi to'g'risida aniq ma'lumot
beradi. Shaxsiy jismoniy rivojlanishni aniqlashdan tashqari, bolalarning
jismoniy rivojlanishini bolalarda o'tkaziladigan yoppasiga kuzatish usuli
qisqa muddat ichida bir mintaqada sog'lom bolalarda aniqlanadi.
Olingan ma'lumotlar
har bir bolaning yoshiga, jinsiga hamda millatiga
qarab statistika usuli bilan o'rtacha ko'rsatkichlar hisoblab chiqiladi.
Jismoniy
rivojlanishni
aniqlashda
antropometrik
usuldan
foy-
dalaniladi. Antropometrik usulni qo'llash yoki tekshirish dasturini tuzish
bolaning yoshiga bog'liq. Umuman tibbiyotda qator antropometrik
usuldan faqat bir nechtasigina qabul qilingan.
Somatometrik
ko'rsatkichlari bu bo'yning (o'tirgan va turgan holida)
uzunligi, vazni, ko'krak
qafasining kengligi, fiziologometrik funksional
ko'rsatkichlardan o'pkaning sig'imi, qo'l va bel mushaklarining kuchi va
h.k. Somatoskopiya ko'rsatkichlariga yana qaddi-qomatning tuzilishini
(umurtqa pog'onasining shakli, ko'krak qafasi,
oyoq mushaklari
rivojlanishi, teri ostidagi yog' qatlamining miqdori va h.k.), jinsiy
rivojlanish alomatlari kiradi. O'tkaziladigan antropometrik tekshiruvlar
bolalarning yoshiga qarab har xil tuzilishi mumkin.
Antropometrik tekshiruvlarni
kunning birinchi yarmida, to'g'ri
asboblar bilan yorug' xonalarda, qulay mikroiqlim sharoitida,
bolani
yalang'och qilgan holda o'tkazish kerak.
110
Bolalar va o'smirlar bolalik davrining turli bosqichlariga qarab
quyidagi muddatlarda tibbiy ko'rikdan o'tkaziladi va jismoniy
rivojlanishning antrometrik usulida tekshiriladi.
1. Chaqaloqlar bar oyda bir marta.
2. Ilk bolalik davrida har uch oyda bir marta.
3. Maktabgacha yoshda har 3—6 oyda.
4. Maktab yoshi davrida bir yilda bir marta.
Protezlash vaqtida kasallik varaqasining berilishi

165
shaxsga avvaldan olingan blankalarining kareshoklarini topshirish
yuli bilan hisobot topshiradilar. Hisobot uchun olingan blankalarning
saqlanishi
uchun
vrachlar
(feldsherlar)
shaxsiy
javobgar
xisoblanadilar. Belgilangan shakldagi berilgan kasallik varaqalari
yoki ma’lumotnomalarini xisobga olish " Kasallik varaqalarini ro‘yxatga
olish kitobi" da aks ettirilib ,bunda ma’lumotnomalar aloxida kitobda
hisobga olinadi.
Blankalarning koreshoklari, bekor kilingan va buzilgan blankalar
davolash muassasada 2 yil davomida saqlanadi, sungra raxbarning
buyrug‘i asosida yoqib tashlanadi. Io‘qotilganlik xaqidagi
dalolatnoma 10 yil davomida saqlanadi.
Sog‘liqni saqlash muassasalari blankalarning o‘g‘irlanishi yoki
yo‘qolishi haqidagi barcha holatlar bo‘yicha , ularning seriya va
nomerlarini ko‘rsatgan holda o‘zidan yuqorida turgan organga,
Ijtimoiy ta’minot vazirligiga, Nafaqa fondiga, Nafaqa fondining
hududiy bo‘limiga xabar berishlari shart.
Inson shaxsi deganda nimani tushunasiz?

|
Inson shaxsi deganda nimani tushunasiz?
|
bet | 112/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating105. Inson shaxsi deganda nimani tushunasiz?
*a)o’zini anglash qobilyatiga ega, boshqa odamlar bilan mos munosabatga kirisha oladigan, ijtimoiy faol, muayyan jamiyat a’zosi
b)- real guruhning eng harakatchan, hammaga yoqimli va obro’li odamni
c)-irodasi kuchli, mustaqil, talantli odam
d)-oilada, bog’cha, maktabmi, oliy o’quv yurtidami, ish joyidami odamlar bilan mos munosabatda bo’lgan inson
106.Psixik taraqqiyot qonunlarini ontogenez rivojlanishi jarayonining har bir bosqichlarida kishilarga xos bo’ladigan psixologik xususiyatlarni o’rganadigan psixologiya fanining sohasi qanday ataladi?
*a)Yosh davrlari psixologiyasi;
b)- Injenerlik psixologiyasi;
c)- Pedagogik psixologiya;
d)- Ijtimoiy psixologiya
107.Psixologiya fani nimani o’rganadi?
a)- Insonlar o’rtasidagi psixologik muammolarni
b)- Shaxsning psixik holatlarini
c)- Shaxsning psixik xususiyatlarini
*d)Shaxsning ruhiy rivojlanishini psixik omillarini, qonuniyatlarini va mexanizmlarini
108.Nihoyatda kuchli, qisqa muddatli va tez orada o’tib ketadigan emosional holat:
*a) affekt
b)-xotira
c)-stress
d)-ijobiy emosiya
109. Shaxs taraqqiyotining harakatlantiruvchi kuchlari.
*a) Odamning o’z faoliyati davomida o’zgarib boruvchi ehtiyojlari bilan ularni qondirishning haqiqiy imkoniyatlari o’rtasidagi qarama-qarshiliklarda yuzaga chiqadi.
b)- Odamning o’z faoliyatiga munosabati.
c)- Odam o’z mehnat faoliyati natijasida yuzaga chiqadi.
d)-Odamning o’z faoliyati jarayonida ehtiyojlarini qondirishi.
110.Psixologiyani o’qitishning qanday ijobiy jihatlari mavjud?
*a) Axborotlarning yangiligi, bayon qilish jozibaliligi, hissiyotga boyligi, didaktik vositalarni to’g’ri qo’llash, ijtimoiy muammolarni to’g’ri hal qilish;
b) - Insoniyat taraqqiyotini mukammal bilish va o’rganish;
c)- Ma’lum vaziyat, holat, muammolarni tahlil qilish;
d)- Tarbiyasi qiyin bolalarni tarbiyalash usullarini o’rganish
|
| |
Izohli lug’atlar - 1-боб: маркетинг ва унинг ривожланишининг

|
1-боб: маркетинг ва унинг ривожланишининг
|
bet | 74/109 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #125699 |
Bog'liq portal.guldu.uz-M A R K E T I N G Izohli lug’atlar
Ayriboshlash - biron - bir shaxsdan o’ziga kеrakli bo’lgan ob'еktni olish uchun, uning evaziga biron-bir narsani taklif etish akti (harakati).
Bozor - 1) talab va taklif uchrashadigan joy, bu erda ishlab chiqarilgan mahsulotning jamoatchilik sezayotgan ehtiyojga mos kelish darajasi aniqlanadi, mazkur tovarning boshqa raqobatchi tovarlar bilan raqobatbardoshligi takQoslanadi; 2) tovar, xizmat va boshqa mulk turlari bilan almashish soxasi; 3) iste’molchilar guruxi; 4) mazkur tovarning barcha xaridorlari; 5) tashkillashtirilgan savdo joyi; 6) tovar va xizmatlarni olish manbai; 7) qandaydir mahsulot yoki xizmatlarning virtual yoki tabiiy aks ettirilgan mavjud yoki potentsial xaridorlari va sotuvchilari majmui; 8) birja.
Bozor oddiy so’z bilan aytganda - bu iqtisodiy ayriboshlash shaklidir. Boshqacha aytganda bozorni ayriboshlash sohasi ham dеydilar va uni savdo bilan aralashtirmaslik kеrak. Bozor bu - iqtisodiy katеgoriyadir, savdo esa - bu iqtisodiyotni alohida bir tarmog`idir.
Markеting fanida bozorni ta'rifini quyidagicha yoritilgan. «Bozor - bu mavjud va potеntsial xaridorlarning yig`indisidan iboratdir».
Agar talab taklifdan ko’p bo’lsa «Sotuvchi bozori» dеyiladi; agar taklif talabdan ko’p bo’lsa «Xaridor bozori»dеyiladi.
Bozorning sig`imi - yil davomida unda sotiladigan tovarlarning hajmi (fizik o’lchovda yoki qiymat ko’rinishida) bilan o’lchanadi.
Bozor segmenti - taklif etilayotgan bitta mahsulot turi va marketing kompleksiga bir xilda munosabatda buluvchi iste’molchilar guruxi majmui.
Bozorni segmentlash - bozorni xar biri uchun aloxida tovarlar yoki marketing kompleksi talab kilinishi mumkin bo’lgan xaridorlarning aniq guruxlariga bo’lish, taqsimlash.
Bozorni tadqiq etish - 1) muntazam ravishda ishlab chiqarish bozorlarini (ishlab chiqarishni takomillashtirish uchun), ularning mavjud va potentsial iste’molchilar ehtiyojini qondirish uchun tovar va xizmatlar ishlab chiqarishni ta’minlash qobiliyatini tadqiq etish. Tadqiqotlar sotuv bozori, ishchi kuchi bozori, qapital bozori, hamda xom-ashyo va materiallar bozorini qamrab oladi; 2) bozori sigimi, saloxiyati, raqobatchilik muhiti va narx tavsifnomalari to’g’risidagi ma’lumotlarni olish uchun bitta yoki bir nechta bozorlarning sifat va miqdoriy tahlili.
|
| |
Bozorning raqobatchilik xaritasi

|
Bozorning raqobatchilik xaritasi
|
bet | 75/109 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #125699 |
Bog'liq portal.guldu.uz-M A R K E T I N G Bozorning raqobatchilik xaritasi - 1) raqobatchilarini bozorda egallab to’rgan urniga ko’ra tasniflash; 2) bozorda raqobatchining urnini nazorat qilish imkonini beruvchi raqobatchilar ulushini taqsimlash. Aniq tovar bozorlarida raqobatchilarning urnini talil qilish natijasida aniqlanadi.
Brending - marketing kommuniqatsiyalari tizimining firma stili va uning elementlarini ishlab chiqish, firmani raqobatchilardan ajratib turuvchi o’ziga xos imidjini yaratish soxasi
Bozor sеgmеntatsiyasi - bu bozorni aniq xaridorlar guruxiga bo’lishdir.
Bozorlar xaridorlar yig`indisidan tashkil topadi, xaridorlar esa bir-biridan turli xil paramеtrlari bilan farq qiladi. Ularni ehtiyojlari, daromadlari, gеografik holatlari, xulq-atvorlari, dеmografik holatlari va psixografik printsiplari har xil bo’ladi.
Bu kеltirilgan ko’rsatkichlarni har biri bozorni sеgmеntlash asosi sifatida ishlatiladi.
Bozor hissasi - bu korxona mahsulotining umumiy sotuv hajmini, aynan shu bozorda harakat qilayotgan boshqa barcha korxonalarning, xuddi shunday (aynan bir xil) mahsulotlari umumiy sotuv hajmi yig`indisiga nisbati bilan o’lchanadi. Bozor hissasi korxonani bozorda olib borayotgan raqobat kurashiga baho bеrishda asosiy ko’rsatkich hisoblanadi. Korxonani bozordagi hissasi o’sib borgani sari, uni raqobat kurashidagi mavqеi ham ortib boradi.
Bozor narxi - bu analogik (o’xshash, bir xil) tovarlar va xizmatlarning bozorda sizning asosiy raqobatchilarnigiz tomonidan taklif etilayotgan o’rtacha narxidir.
Bozorni pozitsiyalash - bu maqsadli bozorlarni tanlash bo’yicha markеting faoliyatini yo’nalishi bo’lib, u orqali markеting komplеksining barcha elеmеntlari tahlil qilinib va alohida ajratib olingan bozor sеgmеntlarida mahsulotni shunday paramеtrlari aniqlanadiki, ular orqali bozorda raqobatbardoshlik holatiga erishiladi.
Korxona imkoniyatlarini hisob-kitobi va tahlili unga mahsulotni shunday tavsifnomasini hamda markеting komplеksi elеmеntlarini ajratib olishga yordam bеradiki, u esa uning mahsulotini raqobatchi korxonalar mahsulotlaridan afzal (ustun) bo’lishga olib kеladi.
|
| |
Muallif
Ergashxodjaeva Sh.J.
  
O’qituvchi

|
Muallif
Ergashxodjaeva Sh.J.
O’qituvchi
|
bet | 69/109 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #125699 |
Bog'liq portal.guldu.uz-M A R K E T I N G Muallif
Ergashxodjaeva Sh.J.
|
O’qituvchi
Ergashxodjaeva Sh.J.
|
O’quv mashg’uloti shakli
|
Tematik ma’ruza
|
Ma’ruza rejasi
|
Tovar sharakatlanishi va taqsimot kanallari
Ulgurji va chaqana savdo
To’g’ridan-to’g’ri marketing va shaxsiy sotuvlar
|
O’quv mashg’uloti maqsadi
|
Sotish siyosati haqida bilimlarni shakllantirish
|
Pedagogik vazifalar:
tovar sharakatlanishi va taqsimot kanallari asosiy turlarini ifodalash;
ulgurji va chaqana savdoning mohiyatini tavsiflash;
to’g’ridan-to’g’ri marketing va shaxsiy sotuvlar afzalligini ochib berish
|
O’quv faoliyati natijalari:
tovar sharakatlanishi va taqsimot kanallari asosiy turlarini ifodalanadi;
ulgurji va chaqana savdoning moshiyatini tavsiflanadi;
to’g’ridan-to’g’ri marketing va shaxsiy sotuvlar afzalligini ochib beriladi.
|
O’qitish vositalari
|
Ma’ruzalar matni, qog’oz varaqlar, flomasterlar, kompyuter texnologiyalari, ekspert varaqalari, grafik organayzerlar.
|
O’qitish shakllari usullari
|
ma’ruza, blits-sirov, «Koop - Koop» usuli;
frontal ish, gurush bilib ishlash.
|
O’qitish sharoitlari
|
Gurush bilib ishlash uchun moslashtirilgan, texnik jihozlangan auditoriya
|
|
| |
«Sotish siyosati» tematik ma’ruzasi bo’yicha talabalar faoliyatini baholash ko’rsatkichlari

|
«Sotish siyosati» tematik ma’ruzasi bo’yicha talabalar faoliyatini baholash ko’rsatkichlari
|
bet | 71/109 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #125699 |
Bog'liq portal.guldu.uz-M A R K E T I N G «Sotish siyosati» tematik ma’ruzasi bo’yicha talabalar faoliyatini baholash ko’rsatkichlari
Ma’ruza mashg’uloti reyting bo’yicha:
2,0 – 2,5 ball - «a’lo»
1,1 – 1,9 ball – «yaxshi»
0,6 – 1,0 ball – «qoniqarli»
0 – 0,5 ball – «qoniqarsiz».
Ekspert guruhlari ish natijalarini basholash mezonlari
Mezonlar
|
Maks
ball
|
Gurushlar natijalari bahosi
|
1
|
2
|
3
|
Axborotning to’liqligi
|
1,5
|
|
|
|
Axborotning aks ettirilishi (grafik ko’rinishda)
|
0,6
|
|
|
|
Gurushlar faolligi (qo’shimchalar, savollar, javoblar)
|
0,4
|
|
|
|
Maksimal ball summasi
|
2,5
|
|
|
|
2-ilova (11.1)
11.2. Seminarda o’qitish texnologiyasi
Fakultet, kafedra,
O’qitish bosqichi
Xalqaro biznes,
«Marketing»,
baqalavr – 2 semestr
|
O’quv fani
Marketing
|
Mavzu nomeri, soatlar soni
11-mavzu - 2 soat.
|
Talabalar soni:
25 dan ko’p emas
|
Muallif
Ergashxodjaeva Sh.J.
|
O’qituvchi
Ergashxodjaeva Sh.J.
|
O’quv mashg’uloti shakli
|
Bilimlarni chuqurlashtirish va kengaytirish bo’yicha seminar
|
Seminar rejasi
|
Seminarda mushoqama uchun savollar royxati:
1.Taqsimot kanallari tabiati va ularning turlari solishtirma tavsifnomasi.
2.Ulgurji savdo mohiyati, shakllari va funktsiyalari.
3.Bozor iqtisodiyotida chaqana savdo mohiyatining va funktsiyalari.
4.To’g’ridan-to’g’ri marketing (direkt-marketing) asosiy yinalishlari.
|
O’quv mashg’uloti rejasi
|
«Sotish siyosati» mavzusi bo’yicha bo’limlarni kengaytirish va mustahkamlash
|
Pedagogik vazifalar:
-taqsimot kanallari mohiyatini ochib berish va ularning solishtirma tavsifnomasini berish;
-ulgurji savdoning mohiyati, shakllari va funktsiyalarini tavsiflash;
-bozor iqtisodiyotida chaqana savdoning mohiyati va funktsiyalarini tushuntirish;
direkt-marketingning asosiy yo’nalishlarini ochib berish;
-mustaqil o’qish bo’yicha o’quv ko’nikmalarini shakllantirish;
adabiyotlar bilan ishlash, asosiy narsani belgilash va xulosalarni dalillash mahoratini rivojlantirish
|
O’quv natijalari:
taqsimot kanallari mohiyatini ochib berish va ularning solishtirma tavsifnomasini beradi;
ulgurji savdoning mohiyati, shakllari va funktsiyalarini tavsiflaydi;
bozor iqtisodiyotida chaqana savdoning mohiyati va funktsiyalarini tushuntiradi;
- direkt-marketingning asosiy yo’nalishlarini ochib beradi;
-mustaqil o’qish bo’yicha o’quv ko’nikmalarini shakllantiradi;
- adabiyotlar bilan ishlaydilar, savollar tuzaidlar va asosiy narsalarni ajratib, xulosa chiqaradilar.
|
O’qitish vositalari
|
Ma’ruzalar matni, grafik organayzerlar, kompyuter texnologiyalari
|
O’qitish usullari va shakllari
|
bahs-munozara, savol-javob texnikasi, grafik organayzerlar texnikasi;
Frontalnaya, kollektivnaya rabota.
|
O’qitish sharoitlari
|
Frontal va guruh bilib ishlash uchun moslashtirilgan, texnik jihozlangan auditoriya
|
|
| |
Sanatoriya - kurort (ambulotoriya - kurort) davolanishga

163
saqlanmagan holdagi asosiy va qo‘shimcha ta’tillarga teng bo‘lgan
ta’til taklif etiladi.
Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari va nogironlari, sobiq
baynalminal - jangchilarga, CHernobil avariyasining oqibatlarini
bartaraf etishda ishtirok etganlarga hamda 16 yoshgacha bo‘lgan
nogiron bolani kuzatib boruvchi ota-onalardan biriga sanatoriya -
kurortda davolanishda kasallik varaqasi barcha davolanish kunlariga
yo‘lga ketgan muddatni hisobga olib va navbatdagi va qo‘shimcha
ta’tillarni hisobga olmagan holda beriladi.
Vaqtincha boshqa ishga o‘tganda kasallik varaqasining berilishi
Sil kasalligi yoki kasb kasalligiga chalinganlar salomatlik holatiga
va davolanishiga ziyon etmagan holda boshqa ishni bajara olsalar,
vaqtincha boshqa ishga o‘tganda kasallik varaqasi ikki kalendar
oyigacha beriladi. Kasallik varaqasi VKK tomonidan beriladi, agar
VKK bo‘lmasa -davolovchi vrach va bosh vrach bilan hamkorlikda
kasallik varaqasi beriladi.
Karantin vaqtida kasallik varaqasining berilishi
Bakteriya tashuvchilik oqibatida ishdan chetlatilgan shaxslarga
ish joyidan yoki turar joyidan umumiy qoidalarga asoslanib
davolanish muddatiga kasallik varaqasi beriladi.
Yukumli kasallikka chalingan bemorlar bilan muloqotda bo‘lish
oqibatida ishdan chetlatilgan shaxslarga kasallik varaqasi davolovchi
vrach yoki sanitariya - epidemiologiya nazorati organlari tomonidan
belgilangan muddatga beriladi.
Sog‘liqni saqlash vazirligi hamda xududiy sog‘liqni saqlash
boshqaruv organlarining qaroriga binoan karantin vaqtida kasallik
varaqasi epidemiolog yoki sanitariya vrachi tomonidan berilishi
mumkin.
Bemorni parvarish qilishda kasallik varaqalari yoki

162
ma’lumotlar ambulator sharoitda davolanganda bolaning rivojlanish
tarixida, statsionarda davolanganda - kasallik tarixida, "Berilgan
kasallik varaqalarini ro‘yhatga olish jurnali"da, hamda "VKK
xulosalarini qayd etish jurnali"da qayd etiladi.
Onasi kasal bo‘lganda yoki u boshqa bemor bolasi bilan
statsionarda bo‘lsa, 3 yoshgacha bo‘lgan sog‘lom bolani yoki 16
yoshgacha nogiron bolani parvarishi bo‘yicha kasallik varaqasi DPM
vrachi hamkorlikda (sog‘lom bolani yoki nogiron bolani turar joyi
bo‘yicha) ushbu parvarishni olib borayotgan qarindoshiga beradi.
Ushbu holatda kasallik varaqasi bir vaqtning o‘zida onaning kasallik
muddatiga yoki boshqa bemor bolani parvarishi bo‘yicha statsionarda
bo‘lgan kunlariga beriladi.
Maktabgacha muassasasida karantin e’lon kilinsa yoki 6
yoshgacha bolani izolyasiya qilish zarur bo‘lganda, ota-onalardan
biriga yoki oila a’zosiga davlat sanitariya - epidemiologiya nazorati
organlari tomonidan belgilangan (14 kungacha) muddatga kasallik
varaqasi beriladi.
3 yoshgacha bo‘lgan bolalar statsionarda davolanganda hamda
katta yoshdagi bolalar og‘ir kasal bo‘lganda vrachlarning xulosasiga
ko‘ra ular qo‘shimcha parvarishga muhtoj deb topilsa, bevosita
parvarish qilayotgan yoki oilaning boshqa a’zosiga ularga DPMda
birga bo‘lish imkoni beriladi va bunda kasallik varaqasi beriladi.
Mehnat ta’tilida bo‘lgan ishchiga kasallik varaqasi va
ma’lumotnoma bemor bolani parvarishi bo‘yicha umumiy qoidalarga
asosan beriladi.