nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov

|
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
|
bet | 9/10 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 301,5 Kb. | | #109368 |
Bog'liq variyant ON -2 ishiTuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №25
1. Gidravlik qarshilik koeffitsienti qanday omillarga bog’liq?
2. Quvurlar necha xil bo’ladi.
3. Nasoslarning turlari va asosiy ko‘rsatkichlari.
4. Porshenga F kuch qo`yilganda, u tezlik bilan harakatlanadi. Quvurning AB qismidagi mahalliy qarshiliklarda yo`qolgan napor, quvurning shu qismida uzunlik buyicha yo`qolgan naporning 20% -ni tashkil qiladi. F kuchni aniqlang.
Berilgan: l1=40 m, l2=20 m, d=200 mm, D=400 mm, H=1,6 m, h = 1,2m, , =0,02, =0,5, =4,0.
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №26
1. Kichik teshikli satxi uzgaruvchan idishning bushash vakti formulasini keltiring.
2. Tsilindrik idishning suyuklikdan bushash vaqtini aniqlash formulasini yozing.
3. Nasos ish rejimini rostlash usullari
4. Yupqa devorli idishning yon devorida joylashgan aylana shaklidagi kichik teshikdan suyuqlikning oqib chiqish tezligi ni va sarfi ni aniqlang. Kichik teshik diametri d = 100 mm, teshik markazidan suyuqlik erkin sirtigacha napor = 10m
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
|
| |
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov

|
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
|
bet | 3/10 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 301,5 Kb. | | #109368 |
Bog'liq variyant ON -2 ishiTuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №7
1. Suyuqliklarda jismlarning suzuvchanligi. Arximed qonuni.
2. Quvurlar g’adir-budurligini tushuntiring?
3. Kimning formulasi tuliq qarshiliklar zonasi uchun xizmat qiladi?
4. Venturi suv o`chagichi yordamida quvurda oqayotgan suyuqlik sarfini aniqlang? Quvur diametri =100 mm, =56 mm, pyezometrlar korsatishi farqi . Hisoblashda napor yo`qolishini hisobga olmang.
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №8
1. Suyuqlik oqimining xarakteristikalarini ayting?
2. Mahalliy qarshilik deganda nimani tushunasiz?
3. Quvurga kirishda mahalliy qarshilik koeffitsienti nimaga teng?
4. Diametri =0,3 metr bolgan quvurdagi suv oqimining tezligi =1,2 m/s va kinematik qovushqoqlik koeffitsiyenti =0.01 stoks=0.01 sm2/ s (suv harorati =200C).Oqimning harakat tartibini aniqlang.
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
ВАРИАНТ №9
1. Suyuqliklarga ta’sir qiluvchi kuchlar.
2. Quvurlar necha xil buladi?
3. Quvurlarda suyuklik urtacha tezligi qanday aniqlanadi?
4. Gidravlik radiusi =1,2 metr bolgan kanaldagi suv oqimining tezligi =0,8 m/s va kinematik qovushqoqlik koeffitsiyenti suv harorati =150C da =0.0114 stoks=0.0114 sm2/ s .Oqimning harakat tartibini aniqlang.
|
| |
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov

|
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
|
bet | 8/10 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 301,5 Kb. | | #109368 |
Bog'liq variyant ON -2 ishiTuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №22
1. Gidravlik qarshilik koeffitsienti qanday omillarga bog’liq?
2. Quvurlar necha xil bo’ladi.
3. Nasoslarning turlari va asosiy ko‘rsatkichlari.
4. Yupqa devorli idishning yon devorida joylashgan aylana shaklidagi kichik teshikdan suyuqlikning oqib chiqish tezligi ni va sarfi ni aniqlang. Kichik teshik diametri d = 100 mm, teshik markazidan suyuqlik erkin sirtigacha napor = 10m
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №23
1. Gidravlik qarshilik koeffitsienti qanday omillarga bog’liq?
2. Kimning formulasi to’liq qarshiliklar zonasi uchun xizmat qiladi?
3. Bernulli tenglamasi hadlarining ma’nosi.
4. Agarda suyuqlikning 10 litr ogirligi 95 n bo’lsa, shu suyuqlikning solishtirma ogirligi va zichligi aniqlansin.
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №24
1. Kichik teshikli satxi uzgaruvchan idishning bushash vakti formulasini keltiring.
2. Tsilindrik idishning suyuklikdan bushash vaqtini aniqlash formulasini yozing.
3. Nasos ish rejimini rostlash usullari
4. Agarda suyuqlikning 10 litr ogirligi 95 n bo’lsa, shu suyuqlikning solishtirma ogirligi va zichligi aniqlansin.
|
| |
Elektr texnik materiallar haqida asosiy tushunchalar va sinflar. Zamonaviy texnikadagi elektr materiallarning roli va o‘rni - bet 2

|
Elektr texnik materiallar haqida asosiy tushunchalar va sinflar. Zamonaviy texnikadagi elektr materiallarning roli va o‘rni
|
bet | 2/4 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 9,31 Kb. | | #107273 |
Bog'liq Elektr texnik materiallar haqida asosiy tushunchalar va sinflar.-kompy.infoUmuman barcha Elektr izolyatsiya materiallari m.ni tabiiy va sunʼiy (sintetik) xillarga boʻlish mumkin. Sunʼiy materiallarning tabiiy materiallardan afzalligi shundaki, amalda zarur .elektr va fizikkimyoviy xossali Elektr izolyatsiya materiallari m.ni sunʼiy ravishda tayyorlash mumkin. Elektr izolyatsiya materiallari m. kabellar va turli elektr apparatlar yasashda, elektr uzatish liniyalarida, elektr mashinasozligida, radiotexnikada, uyroʻzgʻorda va texnikaning koʻp tarmoqlarida qoʻllanadi.
Umuman barcha Elektr izolyatsiya materiallari m.ni tabiiy va sunʼiy (sintetik) xillarga boʻlish mumkin. Sunʼiy materiallarning tabiiy materiallardan afzalligi shundaki, amalda zarur .elektr va fizikkimyoviy xossali Elektr izolyatsiya materiallari m.ni sunʼiy ravishda tayyorlash mumkin. Elektr izolyatsiya materiallari m. kabellar va turli elektr apparatlar yasashda, elektr uzatish liniyalarida, elektr mashinasozligida, radiotexnikada, uyroʻzgʻorda va texnikaning koʻp tarmoqlarida qoʻllanadi.
Materialshunoslik – bir qator fan sohalarini o‘zida birlashtirgan,
Materialshunoslik – bir qator fan sohalarini o‘zida birlashtirgan,
materiallarning xossalarini o‘zgarishini ham qattiq, ham suyuq holatlarda turli
faktorlarga bog‘langan holda o‘rganadi. Shu bois materialshunoslik – metall,
nometall, keramik, organik birikmalar va polimerlar asosidagi materiallarning
xossa va xususiyatlari hamda ularning olinish, strukturali shakllanish, o‘zaro
ta‘sirlashish, birikish va parchalanish qonuniyatlari haqidagi fandir1
. Umumiy
holda mazkur fan materiallar tuzilishi, xossalari va ulardagi jarayonlarni
o‘rganishga yo‘naltirilgan bo‘lib, u materiallar muhandisligi bilan uzviy bog‘liqdir.
Chunki materiallar muhandisligining asosini fundamental va amaliy bilimlar
belgilaydi hamda ularga tayangan holda iqtisodiyot ehtiyojlari uchun zarur bo‘lgan
mahsulotlar ishlab chiqariladi.
Materialshunoslik fani texnik fanlar uchun asos bo‘lgan, materiallar ishlab
chiqarish va ularni qo‘llash usullarini o‘rgatadi. Shu sababli ham bu fanning
asoslarini kelgusida malakali xodim bo‘lib etishadigan har bir muhandis va texnik
chuqur o‘ganishi zarur.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Elektr texnik materiallar haqida asosiy tushunchalar va sinflar. Zamonaviy texnikadagi elektr materiallarning roli va o‘rni
|
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov

|
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
|
bet | 5/10 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 301,5 Kb. | | #109368 |
Bog'liq variyant ON -2 ishiTuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №13
1. Keskin kengayishda mahalliy qarshilik koeffitsienti nimaga teng?
2. Sekin kengayishda mahalliy qarshilik koeffitsienti nimaga teng?
3. Nasos ish rejimini rostlash usullari
4. Yupqa devorli idishning yon devorida joylashgan aylana shaklidagi kichik teshikdan suyuqlikning oqib chiqish tezligi ni va sarfi ni aniqlang. Kichik teshik diametri d = 100 mm, teshik markazidan suyuqlik erkin sirtigacha napor = 10m
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №14
1. Nasoslarning turlari va asosiy ko‘rsatkichlari
2. Nasos ish rejimini rostlash usullari.
3. Suyuqlik xarakatining turbulent tartibini tushuntiring.
4. Yupqa devorli idishning yon devorida joylashgan aylana shaklidagi kichik teshikdan suyuqlikning oqib chiqish tezligi ni va sarfi ni aniqlang. Kichik teshik diametri d = 100 mm, teshik markazidan suyuqlik erkin sirtigacha napor = 10m
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №15
1. Sekin torayishda mahalliy qarshilik koeffitsienti nimaga teng?
2. Gidravlik qarshilik koeffitsienti qanday aniqlanadi?
3. Gidravlik zarbani oldini olish tadbirlarini tushuntiring.
4. Suyuqlikning solishtirma ogirligi va dinamik qovushqoqligi teng. Kinematik qovushqoqligi aniqlansin.
|
| |
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov

|
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
|
bet | 2/10 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 301,5 Kb. | | #109368 |
Bog'liq variyant ON -2 ishiTuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №4
1. Bosimli va bosimsiz harakatni tushuntiring.
2. Suyuqlikning harakat turlarini ayting.
3. Ideal va rial suyuqlik oqimchasi uchun Bernulli tenglamasini yozing.
4. Yog‘och brusning о‘lchamlari quyidagicha: sm, sm, 50 sm. Yog‘och brus suvga sm chо‘kkan bо‘lsa uning massasi va zichligini toping.
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №5
1. Suyuqliklarda bosim о‘lchov asboblari.
2. Bernulli tenglamasining geometric va energetik mohiyatini tushuntiring.
3. Suyuqlik harakatida napor yuqolishining ikkita turini tushuntiring.
4. Tо‘g‘ri burchakli barjaning о‘lchamlari quyidagicha: m, m, 60 m. Qum bilan birgalikda og`irligi 14126 kN (1440 tonna kuch). Barjaning suvga chо‘kishi ni aniqlang hamda barjaning chegaraviy chо‘kishi =3,5 metrdagi barjaning og`irligini aniqlang.
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №6
1. Gidrostatik bosim va uning asosiy xossalari.
2. Gidrostatikaning Paskal qonuni.
3. Suyuqlik xarakatining laminar tartibini tushuntiring.
4. Kengayuvchi quvurda suyuqlik bosimli harakat qilmoqda, bunda 1- va 2-chi kesimlarda o`rtacha tezlik mos ravishda 1,6 va 0,9 m/sek bo`lsa, hamda 1-chi kesimda quvur diametri =0,5 metr. 2-chi kesimda quvur diametrini aniqlang.
|
| |
- " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari

|
- " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari
|
bet | 10/10 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 301,5 Kb. | | #109368 |
Bog'liq variyant ON -2 ishi5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №27
1. Gidrostatik bosim va uning asosiy xossalari.
2. Gidrostatikaning Paskal qonuni.
3. Suyuqlik xarakatining laminar tartibini tushuntiring.
4. Agarda suyuqlikning 10 litr ogirligi 95 n bo’lsa, shu suyuqlikning solishtirma ogirligi va zichligi aniqlansin.
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №28
1. Gidravlik qarshilik koeffitsienti qanday omillarga bog’liq?
2. Kimning formulasi to’liq qarshiliklar zonasi uchun xizmat qiladi?
3. Bernulli tenglamasi hadlarining ma’nosi.
4. Yupqa devorli idishning yon devorida joylashgan aylana shaklidagi kichik teshikdan suyuqlikning oqib chiqish tezligi ni va sarfi ni aniqlang. Kichik teshik diametri d = 100 mm, teshik markazidan suyuqlik erkin sirtigacha napor = 10m
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
- " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari
|
mexanik;  - fizik;  - kimyoviy - Elektr texnik materiallar haqida asosiy tushunchalar va sinflar. Zamonaviy texnikadagi...

|
Elektr texnik materiallar haqida asosiy tushunchalar va sinflar. Zamonaviy texnikadagi elektr materiallarning roli va o‘rni
|
bet | 4/4 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 9,31 Kb. | | #107273 |
Bog'liq Elektr texnik materiallar haqida asosiy tushunchalar va sinflar.-kompy.infomexanik; - fizik; - texnologik. Materialshunoslikda alohida yana bir xossa e‘tirof etiladi, bu - fizik– kimyoviy xossalardir. Mexanik xossalar materiallarni tashqi kuchlar (mexanik, deformatsiya), issiqlik va boshqa ta‘sirlariga mavjud strukturasini parchalamasdan qarshilik ko‘rsata olish qobiliyatini ifodalaydi. Mexanik xossalar - plastik va mustahkamlik xossalarga ajratiladi. Plastik xossa - materialning massasi o‘zgarmagan holda shakli va o‘lchamining o‘zgarashini ifodalovchi deformatsiyalanish qobiliyatini tavsiflaydi. Shuningdek, aksincha bir turdagi materialdan boshqa turdagi materiallar
Shuningdek, aksincha bir turdagi materialdan boshqa turdagi materiallar
asosida tayyorlanadigan mahsulotlar ishlab chiqish imkoniyati ham mavjud bo‗lib,
bunday materiallarni yaratish zamonaviy materialshunoslik fizikasi asosiy
vazifalaridan hisoblanadi.
Odatda, metallar kristall tuzilishda bo‘lib, ularning atomlari tartibli joylashgan
bo‘ladi. Shu sababli metallar eng asosiy va eng yaxshi issiqlik va elektr
o‘tkazuvchan materiallar hisoblanadi. Metallar va ular asosidagi shakllantiriladigan
qotishmalar odatda ikki sinfga bo‘linadi: - birinchi guruh tarkidida temer elementi
bo‘lgan metallar va ular asosidagi qotishmalar bo‘lib, tarkibida temirning katta
foizi, jumladan, po‘lat yoki cho‘yon mavjud bo‘ladi: - ikkinchi guruh, rangli
metallar va ular asosidagi qotishmalar bo‘lib, ular tarkibida temir deyarli
bo‘lmaydi. Rangli metallarga alyuminiy, mis, rux, titan, nikel kabilar kiradi
http://kompy.info
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Elektr texnik materiallar haqida asosiy tushunchalar va sinflar. Zamonaviy texnikadagi elektr materiallarning roli va o‘rni
|
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov

|
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
|
bet | 7/10 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 301,5 Kb. | | #109368 |
Bog'liq variyant ON -2 ishiTuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №19
1. Gidrostatik bosim va uning asosiy xossalari.
2. Gidrostatikaning Paskal qonuni.
3. Suyuqlik xarakatining laminar tartibini tushuntiring.
4. Kengayuvchi quvurda suyuqlik bosimli harakat qilmoqda, bunda 1- va 2-chi kesimlarda o`rtacha tezlik mos ravishda 1,6 va 0,9 m/sek bo`lsa, hamda 1-chi kesimda quvur diametri =0,5 metr. 2-chi kesimda quvur diametrini aniqlang.
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №20
1. Gidravlik qarshilik koeffitsienti qanday omillarga bog’liq?
2. Quvurlar necha xil bo’ladi.
3. Nasoslarning turlari va asosiy ko‘rsatkichlari.
4. Diametri =0,3 metr bolgan quvurdagi suv oqimining tezligi =1,2 m/s va kinematik qovushqoqlik koeffitsiyenti =0.01 stoks=0.01 sm2/ s (suv harorati =200C).Oqimning harakat tartibini aniqlang.
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №21
1. Gidrostatik bosim va uning asosiy xossalari.
2. Gidrostatikaning Paskal qonuni.
3. Suyuqlik xarakatining laminar tartibini tushuntiring.
4. Porshenga F kuch qo`yilganda, u tezlik bilan harakatlanadi. Quvurning AB qismidagi mahalliy qarshiliklarda yo`qolgan napor, quvurning shu qismida uzunlik buyicha yo`qolgan naporning 20% -ni tashkil qiladi. F kuchni aniqlang.
Berilgan: l1=40 m, l2=20 m, d=200 mm, D=400 mm, H=1,6 m, h = 1,2m, , =0,02, =0,5, =4,0.
|
| |
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov

|
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
|
bet | 6/10 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 301,5 Kb. | | #109368 |
Bog'liq variyant ON -2 ishiTuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №16
1. “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” faninig kelib chiqish tarixi.
2. Suyuqlikka botirilgan jism uchun Arximed qonuni.
3. Suyuqliklar va ularning turlarini tushuntiring.
4. Agarda suyuqlikning 10 litr ogirligi 95 n bo’lsa, shu suyuqlikning solishtirma ogirligi va zichligi aniqlansin.
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №17
1. “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” faninig kelib chiqish tarixi.
2. Suyuqlikka botirilgan jism uchun Arximed qonuni.
3. Suyuqliklar va ularning turlarini tushuntiring.
4. Agarda naydagi simob ustuni balandligi hc = 30 sm, hamda simob bilan suvni ajratadigan farq idish o’qidan h = 10 sm pastdan o’tsa, idishdagi suvning to’liq va manometrik bosimlari aniqlansin.
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №18
1. Gidravlik qarshilik koeffitsienti qanday omillarga bog’liq?
2. Suyuqlik oqimining asosiy gidravlik elementlari.
3. Pnevmomashinalarning hosil qiladigan bosimi bo’yicha turlari.
4. Tо‘g‘ri burchakli barjaning о‘lchamlari quyidagicha: m, m, 60 m. Qum bilan birgalikda og`irligi 14126 kN (1440 tonna kuch). Barjaning suvga chо‘kishi ni aniqlang hamda barjaning chegaraviy chо‘kishi =3,5 metrdagi barjaning og`irligini aniqlang.
|
| |
Matematik qobiliyat - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim
|
bet | 302/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'limMatematik qobiliyat matematik materiallarni umumlashtirish, mulohaza yuritish jarayonini qisqartirish, matematik ish amallarini kamaytirish, masalani
idrok qilish bilan natijasi o’rtasida aloqa o’rnatish, to’g’ri va teskari fikr yuritishdagi yengillik, unumlilik, masala yechishda fikr yuritishni epchilligi kabilar.
Adabiy qobiliyat nafosat hislarining yuksak taraqqiyoti darajasi xotirada yorqin ko’rgazmali obrazlarning jonligini, "til zehni", behisob xayolan ruhiyatga qiziquvchanlik, intiluvchanlik va boshqalar. Ajratib ko’rsatilgan qobiliyatlar tarkibidan ko’rinib turibdiki, matematik va adabiy qobiliyatlar o’zaro bir-biriga o’xshamagan manbalari bilan tafovutga egadir. Bundan shunday xulosa chiqarish mumkinki, pedagogik, musiqaviy, texnik, konstruktorlik, tibbiy qobiliyatlar va shunga o’xshash qobiliyatlar tuzilishi maxsus xususiyatga ega bo’lib kasbiy ahamiyat kasb etishi mumkin.
Rus olimi I.P.Pavlov o’z ta'limotida "badiiy", "fikrlovchi", "o’rta" tiplarga ajratilgan shaxslarning ana shu uchta tipdan bittasiga taallu?li ekanligini tavsiflab beradi. Muallif ushbu tipologiyani yaratishda oliy nerv faoliyatining birinchi va ikkinchi signal tizimidan iboratligi to’g’risidagi ta'limotga asoslanadi. Birinchi signallar tizimi obrazlar, emosiyalardan va ikkinchi signallar tizimi esa obrazlar
?a?ida so’zlar orqali signal berishdan iboratdir. Ikkinchi signal tizimi I.P.Pavlov tomonidan "signallarning signali" deb nomlangan edi. Ushbu tipologiyani osonroq qilib quyidagicha tushuntirish mumkin:
shaxs faoliyatida birinchi signallar tizimining signallari nisbatan ustunlik qilsa, bu inson "badiiy" tipga taaluqlidir;
mabodo "signallarning signali" nisbatan ustuvor bo’lsa, bu shaxs "fikrlovchi" tipga mansubdir;
agarda har ikkala signallar aralashib ketgan bo’lsa (birortasining ustunligi sezilmasa) bu inson "aralash" tipga mansub odamdir.
Tipologiyaning o’ziga xos tomonlari qisqacha ifodalanganda yoki tavsif qilinganida quyidagilar namoyon bo’ladi:
"Badiiy tip" uchun bevosita u taassurotlar jonli tasavvur, yorqin idrok, qis-tuyg’ular (emosiyalar) natijasida vujudga keladigan obrazlarning yorqinligi xosdir.
|
| |
Elektromagnitli mahkamlash qurilmalar

Elektromagnitli mahkamlash qurilmalar yassi bazali po’lat va cho’yandan ishlangan zagotovkalarni mahkamlash uchun ishlatilib ko’pincha plitalar yoki planshaybalar ko’rinishida bo’ladi. To’rtburchak shakldagi elektromagnit plitalarning o’lchamlari va texnik tavsiflari DST 17519-72 bilan cheklangan.
Zagotovka 5 qurilmaning 2 qopqogiga o’rnatiladi (6.2-rasm). Plitaning 1 korpusida 6 elektromagnitlar joylashtirilgan. Qopqogida esa nomagnit materialdan tayyorlangan 4 izolyatsiya ichiga 3 polyuslar o’rnatilgan. Izolyatsiya kalinligi 5 mm dan oshmaydi.
rasm. Elektromagnit plitalar.
Qurilmani elektromagnitlaridan doimiy tok utkazilganda xosil bo’lgan magnit maydonining okimlari zagotovka, qopqok va plitaning korpusidan utadi. SHuni hisobiga zagotovkani qopqok va polyuslar bilan kontakt qilish joylarida uni mahkamlash kuchlari paydo bo’ladi.
Elektromagnitlarning o’zaklari va polyuslari po’lat 10 dan, plitani qolgan detallari po’lat 10,15 yoki cho’yan KCH12-28 dan tayyorlanadi. Plita yoki planshaybani ishchi sirti Ra 0.63…0.32 mkm gacha jilvarlanadi. To’g’ri chiziqlikdan chetlanishi 300 mm da 0.02 mm dan oshmasligi kerak. Elektromagnit plitalarni 24,48,110 yoki 220 V kuchlanishli doimiy tok bilan ta’minlash uchun motor-generatorlar yoki to’g’rilagichlardan foydalanadilar.
Plitaning polyuslari zagotovka SSida teng masofalarda joylashishi kerak. Uzunligi 300…900 mm plitalarni polyuslari 35-50 mm qadam bilan joylashtiriladi.
Zagotovka ishonchli mahkamlanishi uchun elektromagnit plitani ikkita qo’shni polyuslar oralig’ini qoplashi kerak. Bu plitalarning etalon detalni nisbiy tortish kuchi 0.16…0.35 MPa atrofida bo’ladi.
Elektromagnit plitasi yoki planshayba loyixalanganda zagotovka shakli, o’lchamlari, materiali, kesish kuchi ma’lum bo’lishi kerak. Plita
F = Q f + F1 (8.2)
surish kuchiga qarshilik ko’rsatishi mumkin, bu yerda f-ishqalanish koeffitsenti; F1=aQ - surishga karshik ko’rsatuvchi magnit kuchi; Q - zagotovkani mahkamlash kuchi; tajribalarga ko’ra a=0,05…0,08 deb qabul qilib, mahkamlash kuchi Q qiymatini topamiz.
|
(8.9) 
Unda gidrotsilindrni shtokidagi kuch


  (8.10)

(8.9)
Unda gidrotsilindrni shtokidagi kuch
(8.10)
Qurilma loyixalanganda gidrotsilindrni diametri d uni moslamada erkin joylashishi nuqtai nazaridan tanlanadi.SHuning uchun loyixalanadigan parametr d1/d2 nisbatda bo’ladi.
(8.11)
1,2,3-pnevmatik va gidravlik porshenli birikmalar foydali ish koeffitsentlari. Pnevmatik qismida xaydab chiqarilgan moy xajmi gidrotsilindrga kirgan moy xajmiga teng bo’lgani sababli quyidagi tenglamani yezishimiz mumkin:
d32 L3 = d22 L2 = d22 L1 (8.12)
L2 = L1 bo’lgani uchun. Unda gidrotsilindr shtoki L3 masofaga ancha xarakatlanishi uchun pnevmatsilindr shtoki L1 masofaga xarakatlanishi kerak.
(8.13)
Magnitli mahkamlash qurilmalar plita, stollar ko’rinishida gorizontal frezalash va yassi jilvirlash dastgohlarida ishlatiladi. Magnit plitasi ichida (6.3-rasm) 1 doimiy magnitlar joylashib 2 nomagnit qistirmalar bilan izolyatsiya qilingan. Izolyatsiyalangan magnitlar bir biridan ma’lum masofada joylashib oraliq qatlam 3 bilan ajratilgan. Bu elementlarning barchasi nomagnit parchinlar bilan umumiy blokka yig’ilgan. Mahkamlanayotgan zagotovka yakor rolini o’ynab u orqali magnit oqimi berkiladi. Zagotovka bo’shatilishi uchun blok krivoshipli mexanizm 5 yordamida plita bo’ylab suriladi. Bunda magnit oqimi zagotovkadan o’tmasdan plitaning tanasi va qopqog’i orqali berkiladi. SHu sababli zagotovka bushatiladi.
Magnit bloki bilan uni yo’naltiruvchilar orasidagi (h o’lchami) oraliq minimal bo’lishi kerak (0.02- 0.03 mm). Oraliq katta bo’lsa, yuqoridan va pastdan ta’sir qiluvchi kuchlar muvozanatlashmaydi, shuningdek blokli surish qiyinlashib qoladi.
rasm. Doimiy magnitli plita.
Magnit plitalarning balandligi va massasi elektromagnit plitalardan past. Elektr toki ishlatilmaganligi uchun xavfsizlik oshadi. Elektormagnit plitalarda zagotovka tok yuqolib qolsa surilib ketishi va xavfli vaziyatni vujudga keltirishi mumkin. Magnit plitalari esa bu kamchilikdan xoli. Ammo bu plitalarni avtomatik tsiklda ishlatilganda ishlatish va o’chirish kiyinrok.
Elektromagnit va magnit plitalar va patronlar yakuniy ishlov berish amallarida ishlatiladi. R kuchini qabul qiluvchi tiraklar ishlatilsa bularni kora ishlov berishda xam ishlatish mumkin. Mikro va makro notekisliklar balandligi oshishi bilan mahkamlash kuchi pasayadi, chunki xosil bo’lgan xavo oraliqi magnit oqimiga qarshilik ko’rsatadi.
Keyingi vaqtlarda magnit xususiyati g’altaklaridan kuchli doimiy tok o’tkazib uyg’otiladigan doimiy magnitli plitalar ishlatilmoqda. Bularda xarakatlanuvchan qismlar yo’q va ishlov berish davrida tok o’chirilgan bo’ladi. Zagotovkani bo’shatish uchun g’altaklardan nolgacha kamayuvchi o’zgaruvchan tok o’tkaziladi. Doimiy elektromagnitli plitalar ishchi sirtlarda 0.8 MPa bosim olishga kodir.
Doimiy magnitlar uchun yuqori uglerodli, volg’fram, kobalg’t, xrom maxsus kushimchali po’latlar ishlatilishi afzal. Bularni magnit xususiyatlari ikki yildan oshik muddat davomida saqlanadi. Keyingi yillarda oksid-baritli keramik magnitlar xam ishlatilmoqda. Ularni kuchi kattaroq va polyuslar orasidagi masofasi kichik.
|
(8.1) - Moslamalar yuritmalari

(8.1)
r - qisilgan xavoning bosimi (0.4… 0.6 MPa)
- tsilindrdagi yukotishlarni hisobga oluvchi koeffitsent;
Koeffitsentning qiymati tsilindr diametri D-ga bog’liq.
Pnevmatik yuritma moslama uchun loyixalanganda uning asosiy parametri D topilishi kerak. yuqoridagi formulaga kura pnevmatsilindr shtoksiz bushligi bilan ishlasa
(8.2)
TSilindr shtokli bushligi bilan ishlasa
(8.3)
bu yerda d-shtok diametri.
Pnevmokameralar ko’pincha bir tomonlama ishlovchi yuritish birikmalari ko’rinishida tayyorlanadi. Bu birikmalarda rezina-mato maxsus materialidan tayyorlangan diafragma ikkita shtamplangan kosachalar orasida mahkamlangan bo’ladi (rasm).
Diafragma 4-10mm qalinligida bo’lib moyga chidamli rezina simdirilgan va ikki tomonidan shu rezina bilan qoplangan ko’p qavatli belting matosidan tayyorlanadi. SHtokning yurish masofasi kichik bo’lsa, diafragma yassi shaklda, katta bo’lsa, burtgan shaklda tayyorlanadi. Burtgan diafragma uchun shtokning yurish masofasi
L = 2 h (8.4)
h -diafragmani bo’rtish masofasi .
rasm. Porshenli va membranali pnevmoyuritmalar.
Yassi diafragma uchun shtokning yurish masofasi taxminan uni markazda egilish masofasiga teng bo’ladi:
(8.5)
r - qisilgan xavo bosimi;
D - diafragmaning mahkamlanish chizigi bo’yicha olingan diametri;
S - diafragmaning kalinligi;
E - diafragma materialining elastiklik moduli;
- diafragma materialining Puasson koeffitsenti.
Agar =0.4 va E= 0.6 104 kg/sm2 qilib olinsa soddalashtirilgan formula kelib chiqadi:
(8.6)
Pnevmakamera shtokidagi kuch shtokning xarakatlanishi bilan o’zgarib turadi.SHaybalar orasida qisilmagan diafragma bo’lganda shtokidagi kuch taxminan uning oraliq xarakatlari uchun quyidagi formulalardan topiladi:
Q = c p D2 (8.7)
S koeffitsenti qiymatlari D/d nisbatiga va shtokii nisbiy xarakatlanish masofasiga bog’lik bo’lib ma’lumotnomalardagi jadvallarda keltiriladi.
Diafragma tayanch shaybalar orasida qisilgan bo’lsa, shtokdagi kuchni qiymati taxminan quyidagi formuladan topiladi:
Q = p c1 D2 ( 1- M ) (8.8)
bu yerda: D-tayanch shaybaning diametri; M-shtokni boshlangich xolatiga nisbatan yurish masofasi.
Keltirilgan formulalardan pnevkamera diametri topiladi. Diametr aniqlanganda uni qiymati shtokni eng katta masofaga yurishiga to’g’ri keladigan kuchdan kelib chiqib hisoblanishi kerak.
SHtokdagi kuchni oshirish uchun ikkita porshenli pnevmotsilindrlar yoki ikkita diafragmali pnevmokameralar ishlatilishi mumkin. Lekin bunda qurilmaning kundalang o’lchami qisqarib bo’ylama o’lchami oshadi.
|
Elektromexanik va elektromagnitli mahkamlash qurilmalari

|
Elektromexanik va elektromagnitli mahkamlash qurilmalari
|
bet | 5/8 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 16,37 Mb. | | #112266 |
Bog'liq 1477036163 658483 Elektromexanik va elektromagnitli mahkamlash qurilmalari.
Elektromexanik mahkamlash qurilmalar tokarlik-revolpver guruhi dastgohlarida, agregat dastgohlarda va avtomatik liniyalarda ishlatiladi (6.1-rasm). Keyingi yillarda rakamli dastur bilan boshqariladigan dastgohlarda xam keng ishlatilish boshlangan. Qurilmaning asosiy afzalligi faqat elektr energiyasidan ishlaydi.
rasm. Elektryuritmali mahkamlash qurilmasi.
Burovchi moment elektrodvigateldan qisish elementigacha reduktor va maxsus konstruktsiyali mufta orqali uzatiladi. Muftani o’ng yarmi prujina bilan qisilgan va val bo’ylab shponka sirtlarida siljishi mumkin.
Burovchi moment talab qilingan qiymatga yetgandan keyin muftani o’ng yarmi qiya tishlari sirpanishi oqibatida prujinani qisish kuchini yengib o’ngga siljiydi. Natijada qisish elementiga burovchi momentini uzatish to’xtaydi. SHuni bilan birga muftani o’ng yarmi siljish jarayonida elektrodvigatelni to’xtatishga xam yordam beradi.
Uzatilayotgan burovchi momentining qiymati oldindan prujinani qisish kuchini sozlash bilan ta’minlanadi. Mufta tishlarining qiyalik burchagi odatda =30-450 qilib olinadi. Uzatilayotgan burovchi momentining qiymatidan kelib chiqib prujinani sozlash uchun ishlatiladigan qisish kuchi qiymati quyidagicha hisoblanadi.
P = M/r tg ( ) (8.1)
bu yerda: r - mufta tishlari joylashishining o’rtacha radiusi;
=68 - mufta tishlari sirti uchun ishqalanish burchagi.
Elektromexanik qisish qurilmalarida zagotovkani yechish uchun qisishdagidan kattarok burovchi moment zarur bo’lishi mumkin. Bundan tashqari yechish jarayonida elektrodvigatel birdaniga shu moment bilan yuklanadi. Aylanishining boshida elektrodvigatel validagi burovchi moment kichik bo’lgani sababli u og’ir sharoitda ishlashiga to’g’ri keladi. SHu vaziyatni yengillashtirish uchun bir tishli ichki ilashishli g’ildirak ishlatiladi. g’ildirakning yagona tishi val kulachogining bir tomonidan ikkinchi tomoniga aylanib yetib borguncha elektrodvigatelning aylanishlar soni va burovchi momenti nominalga yaqinlashib boradi.
Elektromexanik qisish qurilmalari yuqorida ko’rsatilgan chegaraviy moment muftasiz xam tayyorlanishi mumkin. Bunday xolda moment talab darajasiga yetgandan keyin elektrodvigatel to’xtatiladi.
|
| |
Moslamalarni gidravlik va pnevmogidravlik mahkamlash qurilmalari

|
Moslamalarni gidravlik va pnevmogidravlik mahkamlash qurilmalari
|
bet | 3/8 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 16,37 Mb. | | #112266 |
Bog'liq 1477036163 658482. Moslamalarni gidravlik va pnevmogidravlik mahkamlash qurilmalari
Gidravlik mahkamlash qurilmalari porshenli ko’rinishida ishlatilib aloxida nasosdan yuritiladi. Kam xollarda bir nechta yuritma uchun umumiy nasos ishlatiladi. Yuritmalarda ishchi suyuklik sifatida 2 yoki 3 markali mashina moylari ishlatiladi. Pnevmatik yuritmalarga nisbatan gidravlik yuritish birikmalarining gabaritlari kichik bo’ladi. CHunki bularda moyning bosimi 6.0 MPa va undan xam baland bo’lishi mumkin.
Bu qurilmalar kamchiliklari qatoriga tsilindrdan ishlatilgan moyni bakka kaytarish uchun qo’shimcha quvur zarurligini, bosim beruvchi nasos elektrodvigatelining zagotovkani qisib turadigan vaqt davomida ishlab turishini kiritish mumkin (5.3 rasm). Moslamalarda korpusga mahkamlab o’rnatiladigan porshen 40,50,60,75,100 mm keng qo’lllaniladi. Porshen va shtoklar moyga chidamli rezinadan tayyorlangan xalqalar yordamida zichlashtiraladi.
rasm. Gidravlik mahkamlash qurilmasi sxemasi.
Qurilma uzok muddat davomida ishlab o’ta qizib ketsa gidrosistemalardagi moy suyulib, natijada nasos berib turgan bosim pasayadi, ishlash unumdorligi ham pasayadi. Gidrosistemani bosim bilan ta’minlab turish uchun shesternyali, parrakli va plunjerli nasoslar ishlatiladi. Gidrotsilindrdagi ishchi bosim gidrota’minlovchilar yordamida xam olishi mumkin. Bular 10MPa -gacha bo’lgan bosimni ta’minlaydi.
Gidrotsilindrlarning ishchi sirti Ra 0.32 dan kam bulmasligi kerak. Porshen bilan tsilindr H9/F9 o’tqazish bo’yicha o’rnatiladi.
Pnevmogidravlik mahkamlash qurilmalarni ta’minlash uchun 0.4…0.6 MPa bosimdagi qisilgan xavo ishlatiladi. Qisilgan xavoni shu bosimda qurilmani gidravlik qismidagi bosim 8-10MPa ga yetgani sababli ishchi tsilindrning o’lchamlari juda kichik bo’ladi (5.4 rasm).
rasm. Pnevmogidravlik kuchaytirgich.
Pnevmogidravlik sistemalarda nasosli gidravlik sistemalarga nisbatan energiya yo’qotishlar xam bo’ladi. Ishlash ishonchliligi yaxshi, konstruktsiyasi sodda, ishlab chiqarilishi arzon, universalligi xam yetarli. Pnevmagidravlik qurilmalari pnevmatik qismi aloxida blok ko’rinishida tayyorlanib moslamadan tashqarida dastgoh yonida joylashtirilishi mumkin. Qurilma bir yaxlit-blok ko’rinishida tayyorlanishi xam mumkin (5.5 rasm). Porshenlarni boshlangich xolatga kaytarish qisilgan xavo yordamida xam bajarilishi mumkin.
rasm.
Yuqotishlarni hisobga olmasa qurilmani gidravlik qismidagi moy bosimi quyidagi formuladan topiladi:
|
| |
Q = F ( 1.033 - p ) (5.14)

|
Q = F ( 1.033 - p ) (5.14)
|
bet | 8/8 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 16,37 Mb. | | #112266 |
Bog'liq 1477036163 65848 Q = F ( 1.033 - p ) (5.14)
bu yerda: F-zagotovka SSidagi moslama bo’shlig’ining aktiv yuzasi, sm2. Yuza chegarsi zichlash chizigi bo’yicha olinadi; r - moslama bo’shlig’ida xosil qilinadigan vakuum, odatda R=0.1…0.15 kg/sm2. Ko’rsatilgandan chuqur vakuum qo’llansada qisish kuchi sezilarli oshmaydi. Vakuum qurilmadagi mahkamlash kuchlari toza ishlash va pardozlash ishlari uchun yetarli. Tekislik bo’ylab siljituvchi kesish kuchlari tayanchlar bilan qabul qilinadi.
Vakuum qisish qurilmasi ishonchli ishlashi uchun moslamaning ishchi tekisligi Ra 0.32 bo’yicha ishlanib uning to’g’ri chiziklikdan chetlanishi 300 mm uzunlikda 0.02 mm dan oshmasligi kerak. Vakuumli qurilmalar yupka plastina ko’rinishidagi zagotovkalarni mahkamlash uchun juda afzal (5.6v-rasm).
Yakka qurilmalar va qurilmalar guruxi uchun vakuum porshenli 1 yoki 2 pagonali nasoslar ishlatiladi.
Vakuumli qurilmalarda qisish vaqtini va energiya sarflanishini qisqartirish uchun vakuum bo’shlig’ini xajmi minimal bo’lishi zarur. Vakuum nasos bu bushlik bilan bevosita yoki rezervuar orqali birlashtiriladi. Ikkinchi xolatda yordamchi vaqtni qisqartirish, nasos quvvatini pasaytirish va nasosni majburiy to’xtab qolish xolatlarida xavfsizlikni oshirish imkoniyatlari paydo bo’ladi.
Adabiyotlar
1. Islom Karimov. O’zbekiston XXI asr bo’sag’asida. Toshkent, O’zbekiston, 1997.
2. B.E.Muhamedov Metrologiya. Texnologik ko’rsatkichlarini o’lchash usullari va asboblari Toshkent, - O’qituvchi. 1991.
3. Г.М.Иванов, Н.Д.Кузнецов, В.С.Чистяков. Теплотехнические измерения и приборы. М: Энергоатомиздат. 1984.
4. В.С.Чистяков. краткий справочник по теплотехническим измерениям. –М: Энергоатомиздат. 1990.
5. Н.Д.Кузнецов В.С.Чистяков. Сборник задач и вопросов по теплотехническим измерениям и приборам. . –М: Энергоатомиздат. 1986.
6. Гольцман В.А. Приборы контроля и средств автоматизации тепловых процессов. М.: Высшая школа. 1980.
7. SHoyunusov Sh.SH. Issiqlik texnika o’lchovlari fanidan ma‘ruza matnlari. ToshDTU. 2000.
8. SHoyunusov Sh.SH., Raximdjanov R.T. Issiqlik texnika o’lchovlari fanidan tajriba ishlari uchun-uslubiy qo’llanma. ToshDTU. 1999.
9. Рахимджанов Р.Т., Шоюнусов Ш.Ш., Алимов Х.А. Теплотехнические измерения. Учебное пособие для бакалавров обучаюшихся по направлению «Теплоэнергетика» ТашГТУ 2002.
|
| |
7-ma’ruza. Sun’iy intellektning amaldagi roli

|
7-ma’ruza. Sun’iy intellektning amaldagi roli
|
bet | 1/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #233357 |
Bog'liq 7-ma’ruza Reja: 7.1. Sun’iy intellektning qoidalarini yaratish va yangi g‘oyalarini yaratishdagi roli 7.2. Sun’iy intellektda foydalanuvchi 7.1. Sun’iy intellektning qoidalarini yaratish va yangi g‘oyalarini yaratishdagi roli
Sun'iy intellekt - bu aqlli kompyuter tizimlarini, ya'ni biz an'anaviy ravishda inson ongi bilan bog'laydigan tilni tushunish, o'rganish, fikr yuritish, muammolarni hal qilish va b. kabi imkoniyatlarga ega bo'lgan tizimlarni ishlab chiqish bilan shug'ullanadigan informatika sohasi
Sun’iy intellekt - bu sifat va tez rivojlanayotgan tegishli texnologiyalar va jarayonlar majmuasi, masalan: Sun’iy intellekt - bu sifat va tez rivojlanayotgan tegishli texnologiyalar va jarayonlar majmuasi, masalan: - tabiiy tilda matnni qayta ishlash
- mashinani o'rganish
- ekspert tizimlari
- virtual agentlar (chatbotlar va virtual yordamchilar)
- tavsiya tizimlari.
Sun’iy intellektning texnologik yo'nalishlari Sun’iy intellektning texnologik yo'nalishlari Sun’iy intellekt usullari Tabiiy til (NLP) Nutq texnologiyalari - matnlar: tanib olish, avtomatik tarjima qilish
- nutq: tan olish, yaratish
Kompyuterni ko’rish (CV) - Ob’yektlarni topish, kuzatish, tasniflash, aniqlash
- rasmlardan ma'lumotlarni chiqarib oling
- olingan ma'lumotlarni tahlil qilish
- Ob’yektni tanib olish
- video tahlili
- tasvirlar va videolar mazmunining tavsifi
- imo-ishora va qo'lyozmani tanib olish
- tasvirni aqlli qayta ishlash
Ma’lumotlarni tahlil qilish (Data Science) Ma’lumotlarni tahlil qilish (Data Science) - bilim olish
- ma'lumotlardagi qonuniyatlarni topish
- bashorat qilish
Qo’llanilish usullari: - Statistika
- Ekonometrika
- Mashinani o'rganish, chuqur o'rganish
|
| |
(8.3) - Moslamalar yuritmalari

|
Moslamalar yuritmalari
|
bet | 7/8 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 16,37 Mb. | | #112266 |
Bog'liq 1477036163 65848 (8.3)
R - zagotovkani suruvchi kesish kuchi ;
Zagotovka shakli va o’lchamlariga qarab polyuslar juftlari soni 2R tanlanadi. Unda bir polyuslar juftiga to’g’ri keladigan mahkamlash kuchi
Q = Q/2p (8.4)
O’zak qirqimining yuzasi (sm)
F = (25Q1 106) / B2 (8.5)
B-polyus materialining magnit induktsiyasi; T- magnito’tqazgichning umumiy qarshiligi
R = l1 / (1 F1) + l2 / (2 F2) + .... ln / (n Fn) (6.6)
l1, l2, ... ln – magnito’tqazgich qismlarining uzunliklari, sm; 1, 2 .....n - berk magnit oqimining xar bir bo’lagi materialining magnit o’zgaruvchanligi; F1, F2...Fn –magnito’tqazgich bo’laklarining qirqim yuzalari, sm 2; 30 % yo’qotishlarni hisobga olgandan umumiy magnit oqimi
f = 0,7 B F (6.7)
G’altakni amper - o’ramlari soni
J W = f R / 0.4 (6.8)
I - tok, A (qabul qilinadi); W - g’altakning o’ramlar soni; R - o’ramlar qarshiligi, Om;
Elektromagnit plitalarda ishlangan detallar ishlov berilgandan keyin magnitsizlanishi kerak. Bundan keyingi qoldiq magnetizm 2-3 gauscdan, tebranish qarshiliklari uchun 1 gaussdan oshmasligi kerak.
4.Vakuumli mahkamlash qurilmalari. Moslamalarning yordamchi elementlari
Vakuumli mahkamlash qurilmalarda zagotovkani mahkamlanishi uni sirtiga atmosfera bosimi ta’sir qilishi natijasida sodir bo’ladi (5.6a-rasm).
rasm. Vakuumli mahkamlagichlar.
Sistemaning germetikligi dumaloq yoki to’rtburchak rezina shnuri bilan zichlashtirish orqali ta’minlanadi. Moslamani ishlashi 1015, 9024 yoki 7889 markali vakuum rezinasidan tayyorlangan shnurlarning o’lchamlariga bog’liq. Zagotovka tayanch plita bilan kontaktga kirgandan keyin shnur unga mo’ljallangan ariqchani tuldirib balandligi bo’yicha 5-10% deformatsiyalanishi kerak. Ba’zi xollarda zichlovchi sifatida rezina lentasi xam ishlatiladi (5.6b-rasm).
Zagotovkani plitaga qisuvchi kuch quyidagiga teng:
|
| |
O‘zbekistonning ijtimoiy-siyosiy rivojlanish strategiyasi: yangilanish va taraqqiyot yo‘li

|
O‘zbekistonning ijtimoiy-siyosiy rivojlanish strategiyasi: yangilanish va taraqqiyot yo‘li
|
bet | 2/3 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 18,31 Kb. | | #229294 |
Bog'liq Mavzu O’zbekistonning o’z istiqlol va taraqqiyot yo’LI 2. O‘zbekistonning ijtimoiy-siyosiy rivojlanish strategiyasi: yangilanish va taraqqiyot yo‘li.
Mustaqillik yillarida mamlakatda huquqiy demokratik davlat, kuchli fuqarolik jamiyati qurishga, erkin bozor munosabatlariga va xususiy mulk ustuvorligiga asoslangan iqtisodiyotni rivojlantirishga, xalq osoyishta va farovon hayot kechirishi uchun shart-sharoitlar yaratishga, xalqaro maydonda O'zbekistonning munosib o'rin egallashiga qaratilgan kompleks chora-tadbirlar amalga oshirildi.
Bosib o'tilgan yo'l va orttirilgan tajribani xolisona baholashdan, mustaqillik yillarida erishilgan yutuqlarni tahlil qilishdan hamda zamon talablaridan kelib chiqqan holda, oldimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va mamlakat taraqqiyotini jadallashtirishning muhim ustuvorliklarini hamda aniq marralarini belgilash vazifasi turgan edi.
Mazkur vazifani amalga oshirish yo'lida aholining keng qatlamlari, jamoatchilik va ishbilarmon doiralar vakillari, davlat organlarining rahbarlari va mutaxassislari bilan amaliy suhbat hamda muhokamalar olib borildi, shuningdek amaldagi qonun hujjatlari, milliy va xalqaro tashkilotlarning axborot-tahliliy materiallari, ma'ruzalari, tavsiyalari va sharhlari o'rganildi, rivojlangan xorijiy mamlakatlar tajribasi tahlil qilindi.
Kelib tushgan takliflarni jamlash, chuqur o'rganish hamda umumlashtirish asosida O'zbekiston Respublikasi Prezidentining «O'zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo'yicha Harakatlar strategiyasi to'g'risida»gi Farmoni loyihasi ishlab chiqilib, u bilan:
2017 — 2021 yillarda O'zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo'nalishi bo'yicha Harakatlar strategiyasi;
Loyihalarni tayyorlash davomida aholining keng qatlamlari orasida qizg'in muhokamalar olib borildi. Loyihalar muhokama uchun turli axborot maydonlariga joylashtirildi, ularning natijasida ko'plab taklif va mulohazalar kelib tushdi. Fuqarolar siyosiy-huquqiy borada yuksak faollik ko'rsatib, olib borilayotgan islohotlarga alohida qiziqish va daxldorlikni namoyon qildilar.
Harakatlar strategiyasiga O'zbekiston Respublikasi Prezidenti SHavkat Mirziyoev tomonidan saylovoldi jarayoni, jamoatchilik, ishbilarmon doiralar vakillari hamda davlat organlari bilan uchrashuvlar chog'ida bildirilgan mamlakatni ijtimoiy-siyosiy, sotsial-iqtisodiy, madaniy-gumanitar rivojlantirishning konseptual masalalari kiritildi.
|
| |
Zbekiston respublikasi raqamli texnalogiyalar vazirligi

Amaliy ish (nomi) topshirig’i :
15 . Dastur tizimini boshqarish: Dastur tizimini boshqarish,
jarayonlarni nazorat
qilish va uni optimallashtirish.
Amaliy ishdan maqsad :
Dasturning boshqaruv tizimini o’rganish , uning samarali
ishlashini nazorat qilish va dastur samaradorligini oshirish .
Nazariy ma’lumotlar :
Dasturiy injiniring – bu dasturiy ta’minot ishlab chiqishni
samaradorligini oshirish va optimallashtirish bilan shug’ullanuvchi amaliy fan
bo’lib, u dasturiy ta’minotni yaratishni loyihalashtirish(tahlil qilish), ishlab chiqish,
joriy qilish va kuzatishni ilmiy asoslangan usullarini o’z ichida mujassamlashtirgan.
Dastur tizimini boshqarish, jarayonlarni nazorat qilish va uni optimallashtirish - bu
dastur tizimining samarali ishlashini ta'minlash uchun muhimdir.
Bu jarayonlar
quyidagilarni o'z ichiga oladi:
1.
Dastur tizimini boshqarish
: Bu, dastur tizimining barcha komponentlarini
nazorat qilishni va ularning to'g'ri ishlashini ta'minlashni o'z ichiga oladi.
2.
Jarayonlarni nazorat qilish
: Bu, dastur tizimining
barcha jarayonlarini
nazorat qilishni va ularning to'g'ri ishlashini ta'minlashni o'z ichiga oladi.
3.
Optimallashtirish
: Bu, dastur tizimining samaradorligini oshirish uchun
zarur bo'lgan o'zgarishlarni amalga oshirishni o'z ichiga oladi.
Har xil axborot jarayonlarini avtomatlashtirish imkoniyati
Boshqaruv ishlarini
avtomatlashtirish tizimini yaratishda asosiy ilmiytexnik asos hisoblanadi. Ishlab
chiqilgan
texnik
vositalar
evaziga
boshqarishdagi
axborot
jarayonlari
texnologiyasini butunlay oʻzgartirish mumkin.
Boshqacha aytganda, ishlab
chiqarish va xoʻjalik faoliyatidagi holatni aks ettiruvchi maʼlumotlarning tezkorligi
va ishonchliligini taʼminlash, maʼlumotlarni qayd qilishni sodda holatga
keltirish,
zarur xabarlarni izlash va guruhlash, ularning tezligini oshirish, axborot saqlashni
mukammallash, hisobotlar tayyorlashda kishi mehnatini kamaytirish,
Dastur tizimini boshqarish jarayonlari, biron bir dasturiy tizimning samarali ishlashi,
nazorati va optimallashtirilishini ta’minlash uchun zarur bo‘lgan qadamlar va usullar
to‘plamini o‘z ichiga oladi. Bu jarayon turli bosqichlarni o‘z ichiga oladi: