nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Maqsad
Auditning mohiyati nima va uning maqsadi nima?
Ob'ektlar

|
Maqsad
Auditning mohiyati nima va uning maqsadi nima?
Ob'ektlar
|
bet | 4/6 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 293,08 Kb. | | #119025 |
Bog'liq auditning kasb etikasi va prinsiplari leksiyaMaqsad
Auditning mohiyati nima va uning maqsadi nima?
Ob'ektlar
Majburiy audit kimga tegishli? Va kompaniyada bunday tekshirish faoliyatini kim amalga oshiradi? Bu savolga javob berish uchun "majburiy" va "tashabbus" tushunchalarini tushunish kerak.
Birinchi audit taqdim etildi"Auditorlik faoliyati to'g'risida"gi qonun, shuning uchun uni amalga oshirish qonunchilik darajasida oqlanadi. Bu aktsiyadorlik jamiyatining tashkiliy-huquqiy shakli bo'lgan korxonalarga, kredit tashkilotlariga, yillik daromadlari 60 million rubldan ortiq bo'lgan kompaniyalarga nisbatan qo'llaniladi. Bu kimlar majburiy auditdan o'tishi kerakligi haqidagi savolga tegishli.
Ikkinchisi - mulkdorning shaxsiy tashabbusi va uning korxonasida buxg alteriya hisobi operativ ishlari qanday ketayotganini bilish istagi natijasi: moliyaviy hisobotda ko'rsatilgan raqamlar haqiqatga to'g'ri keladimi.
Bunday tekshiruvlar mustaqil auditorlik kompaniyalari vakillari tomonidan amalga oshiriladi.
Audit tamoyillari
Qadamlar
Har qanday tizimli va mantiqiy jarayon kabi audit ham bir-biriga bog’liq bo’lgan bir necha bosqichlardan iborat. Ular nima bilan tavsiflanadi:
Rejalashtirish auditni tashkil etishning birinchi bosqichi boʻlib, umumiy reja va tegishli audit dasturini ishlab chiqishga qaratilgan. Bunga auditorlik xati loyihasini tuzish va xo‘jalik yurituvchi sub’ekt rahbariyati bilan auditorlik idorasi o‘rtasida shartnoma tuzish ham kiradi.
Toʻgʻridan-toʻgʻri tekshirish va maʼlumotlarni yigʻish – buxg alteriya hisobi maʼlumotlari va moliyaviy hisobotlardagi nomuvofiqliklar va nomuvofiqliklarni, agar mavjud boʻlsa, aniqlashga qaratilgan harakatlar va tadbirlarning toʻliq roʻyxatini taqdim etadi.
Yakunlash va xulosa chiqarish auditning yakuniy bosqichi boʻlib, u tegishli xulosalar tuzish bilan tavsiflanadi.amalga oshirilgan auditorlik tadbirlari. Unda aniqlangan huquqbuzarliklarning qisqacha mazmuni, ushbu huquqbuzarliklar yuzaga kelgan hujjatlarga havolalar, ushbu yo‘nalishda ko‘zda tutilgan turli xil ma’muriy jazolarning o‘zgarishlari, shuningdek, huquqbuzarlikni bartaraf etish bo‘yicha ko‘rilishi lozim bo‘lgan chora-tadbirlar tavsifi ko‘rsatilgan. Bu ma'lumotlarning barchasi yozma ravishda audit hisobotida aks ettirilgan.
Tasdiqlash bosqichlari
|
| |
Teskari bog’lanish signallari turlari va ularni ulash usullari. Manfiy va musbat teskari bog’lanish

|
Teskari bog’lanish signallari turlari va ularni ulash usullari. Manfiy va musbat teskari bog’lanish
|
bet | 1/2 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 179,85 Kb. | | #127392 |
Bog'liq 14.TESKARI BOG’LANISh SIGNALLARI TURLARI VA ULARNI ULASh USULLARI. MANFIY VA MUSBAT TESKARI BOG’LANISh
TESKARI BOG’LANISh SIGNALLARI TURLARI VA ULARNI ULASh USULLARI. MANFIY VA MUSBAT TESKARI BOG’LANISh
O‘ta yuklanishdan himoya faqat texnologik jarayonda ishlatiladigan, o‘ta yuklanish ehtimoli yuqori bo‘lgan elektr dvigatellarga qo‘llaniladi. Agar o‘ta yuklanishni boshqa yo‘llar bilan bartaraf qilishning imkoniyati bo‘lmasa, o‘ta yuklanishdan himoya tizimi elektr dvigatelni tarmoqdan uzishga ishlaydigan qilib bajariladi.
1-rasm. Elektr dvigatelini releli himoya tizimi sxemasi.
O‘ta yuklanish vaqtida elektrodvigatel cho‘lg‘amining harorati ortadi. Shu sababli, tok himoyasi yoki harorat himoyasini qo‘llash maqsadga muvofiq bo‘ladi. Tok himoyasi elektromagnit relelar yoki issiqlik relelari yordamida bajariladi. Rele qurilmasi sifatida RT-80, RT-82 va RT-84 relelaridan foydalanish maqsadga muvofiqdir.
Agar o‘ta yuklanish vaqtida dvigatelni uzish kerak bo‘lsa - RT-82 relesi va aksincha, uzish kerak bo‘lmasdan, faqat signalizatsiya tizmi qo‘llanlayotgan bo‘lsa - RT-84 relesidan foydalaniladi. RT-84 releda ikki juft kontakt bilan ta’minlangan bo‘lib, ularning biri qisqa tutashuv vaqtida elektr dvigatelni manbadan uzish uchun (relening elektromagnit elementiishlaganda ulanadi), ikinchisi esa o‘ta yuklanish to‘g‘risida signal berish uchun (relening induksion elementi ishlaganda ulanadi) ishlatiladi.
O‘ta yuklanishdan himoya tizimida tok relesining ishga tushish toki quyidagicha aniqlanadi:
Ir.iK3 Idv.nom/(Kq KI) (1)
bu yerda K3=(1,11,2) – zahira koeffisienti, Kq=0,8 – tok relesining qaytish koeffisienti, KI – tok transformatorining transformatsiya koeffisienti.
Agar tok transformatori ishlatilmagan bo‘lsa, KI =1 deb olinadi.
O‘ta yuklanishdan himoya elektr dvigatel ishga tushayotgan vaqtda ishlamasligi kerak. Shuning uchun uning ortda qolish (hayallash) vaqti 1020 sekund intervalida olinadi, ya’ni himoyaning hayallash vaqti dvigatelning ishga tushish vaqtidan katta bo‘lishi kerak.
RT-80 rele elektromagnit elementidan o‘ta yuklanishlardan himoyani bajarish uchun foyaniladi va uning ishga tushish toki quyidagi ifodadan aniqlanadi:
Ir.el= Ksx K3 (Iiyu/ KI) (2.)
bu yerda Ks.x- sxema koeffisenti; K3=1,4-zahira koeffisienti; Iyu- dvigatelning yurgizish toki.
Ir.el va Ir.in toklarning nisbati nnis= Ir.el / Ir.ni hisoblanadi.
RT-80 relesida hayalash vaqtini sozlash imkoniyati ham mavjud.
|
| |
erase
  
Konteynerdan element ochirish.
    
push_back

|
erase
Konteynerdan element ochirish.
push_back
|
bet | 5/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #243251 |
erase
|
Konteynerdan element ochirish.
|
push_back
|
Oxiriga element qo'shadi.
|
emplace_back (C++11)
|
Konteyner oxiridan elementlarni qo’shadi.
|
pop_back
|
Oxirgi elementni o’chirish.
|
resize
|
Saqlangan eleentlar sonini o'zgartiradi.
|
swap
|
Tarkibni almashtirish.
|
Nomi
|
Izoh
|
operator==
|
Bir qatordagi qiymatlarni leksikografik jihatdan taqqoslaydi
|
operator!=
| |
operator<
| |
operator<=
| |
operator>
| |
operator>=
| | Vector ga misol: Masala: Berilgan int turidagi to’plamda – ishorali elementlarning eng kattasini o’chiruvchi dastur tuzing. - Masala: Berilgan int turidagi to’plamda – ishorali elementlarning eng kattasini o’chiruvchi dastur tuzing.
- Masalani yechish g‘oyasi:
- talaba nomli yangi nomlar fazosi yartiladi. Uning tarkibiga Talaba classi va Ism, Fam, Yosh, Step nomli to’plamlar joylashtiriladi. Talaba classining ruxsat berilmagan maydonlaridan foydalanish uchun friend funksiya yaratiladi.
Masala dasturi deque sinfi - Deque sinfining shabloni:
- template
- class Allocator = std::allocator
- > class deque;
- std :: deque (ikki tomonlama navbat) - indekslangan ketma-ket konteyner, bu sizga elementlarni boshidan va oxiridan tezda kiritish va olib tashlash imkonini beradi. Bundan tashqari, ikki tomonlama navbatning ikkala uchiga o'rnatish va o'chirish ko'rsatgichlar va boshqa elementlarga bog'lanishlarni qoldiradi.
- std :: vektordan farqli o'laroq, deque elementlari doimiy ravishda saqlanmaydi: odatda bu belgilangan o'lchamdagi ajratilgan qatorlar to'plamidan foydalanib amalga oshiriladi. deque avtomatik ravishda qayta ishlanadi, kerak bo'lganda kengayadi. deque kengaytmasi std :: vector kengaytmasiga qaraganda qulayroq, chunki u mavjud elementlarni yangi xotiraga nusxalashni talab qilmaydi.
|
| |
array sinfining o’lchamlari va jarayonlari

|
array sinfining o’lchamlari va jarayonlari
|
bet | 3/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #243251 |
Nomi
|
Izoh
|
empty
|
Konteynerning qoldirilgan elementlarini tekshirish.
|
size
|
Konteyner elementlarining sonini qaytaradi.
|
max_size
|
Kenteynerdagi elementlarning maksimal miqdorini qaytaradi.
|
fill
|
Konteynerni belgilangan qiymatga to'ldirish.
|
swap
|
Tarkibni almashtirish.
|
Nomi
|
Izoh
|
operator==
|
Bir qatordagi qiymatlarni leksikografik jihatdan taqqoslaydi
|
operator!=
| |
operator<
| |
operator<=
| |
operator>
| |
operator>=
| | Array ga misol: Masala: - Talaba nomli class yaratish. Konteynerlarning array sinfi yordamida to’plamlar yartish. Array ning maxsus metodidan foydalanib, Talabalar to’plamini talabalarning yoshlari bo’yicha saralovchi dastur tuzish.
- Masalani yechish g‘oyasi:
- talaba nomli yangi nolar fazosi yartiladi. Uning tarkibiga Talaba classi va Ism, Fam, Yosh, Step nomli to’plamlar joylashtiriladi. Talaba classining ruxsat berilmagan maydonlaridan foydalanish uchun friend funksiya yaratiladi.
Masala dasturi vector sinfi - Vector sinfining shabloni:
|
| |
deque sinfining funksiya – a’zolari

|
deque sinfining funksiya – a’zolari
|
bet | 6/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #243251 |
deque sinfining funksiya – a’zolari
Nomi
|
Izoh
|
at
|
Ko'rsatilgan elementga indeks tekshiruvi bilan kirishni ta'minlaydi
|
operator[]
|
Belgilangan elementga kirishni ta'minlaydi
|
front
|
Birinchi elementga kirishni ta'minlaydi
|
back
|
Oxirgi elementga kirishni ta'minlaydi
|
get_allocator
|
Bog'langan ajratuvchini qaytaradi
|
operator=
|
Konteynerdagi qiymatlarni o'rnatadi
|
assign
|
Konteynerdagi qiymatlarni o'rnatadi
|
Nomi
|
Izoh
|
clear
|
Konteynerni tozalaydi.
|
insert
|
Konteynerga element qo’shadi.
|
emplace (C++11)
|
Elementlarni "joyida" quradi va berilgan pozitsiyadan boshlab ularni joylashtiradi.
|
erase
|
Konteynerdan element ochirish.
|
push_back
|
Oxiriga element qo'shadi.
|
emplace_back (C++11)
|
Konteyner oxiridan elementlarni qo’shadi.
|
pop_back
|
Oxirgi elementni o’chirish.
|
resize
|
Saqlangan elementlar sonini o'zgartiradi.
|
swap
|
Tarkibni almashtirish.
|
push_front
|
Ro'yxatning boshiga elementlarni joylashtiradi.
|
emplace_front (C++11)
|
Ro'yxatning boshidan boshlab, elementlarni yaratadi.
|
pop_front
|
Birinchi elementni o’chirish.
|
Nomi
|
Izoh
|
operator==
|
Bir qatordagi qiymatlarni leksikografik jihatdan taqqoslaydi
|
operator!=
| |
operator<
| |
operator<=
| |
operator>
| |
operator>=
| | Masala: - Masala:
- Berilgan string turidagi to’plamda eng uzun so’zning belgilar sonini aniqlovchi dastur tuzing.
- Masalani yechish g‘oyasi:
- deque nomli yangi nolar fazosi yartiladi. Uning tarkibiga Ism, Fam, Yosh, Step nomli to’plamlar joylashtiriladi. Talaba classining ruxsat berilmagan maydonlaridan foydalanish uchun friend funksiya yaratiladi.
Dasturi forward_list sinfi - forward_list sinfining shabloni:
- template
- > class forward_list;
- forward_list - konteynerdan elementlarni kiritish va olib tashlash mexanizmini ta'minlaydigan sinf. Tez tasodifiy kirish qo'llab-quvvatlanmaydi. U bir yo'naltirilgan ro'yxat sifatida amalga oshiriladi va C tilidagi shunga o'xshash dastur bilan solishtirganda qo'shimcha xarajatlarga ega emas: std :: list dan farqli o'laroq, ushbu turdagi konteyner ikki tomonlama iteratsiyani qo'llab-quvvatlamaydi.
|
| |
-rasm - Kompyuter injiniringi fakulteti bitiruv oldi amaliyoti

2.6-rasm. Taklif etilgan ko'p funktsiyali SI ramkasi.
IoT ma'lumotlarini yig'ish bloki MQTT sessiyasiga obuna bo'ladi va IoT shlyuzidan doimiy ravishda turli xil ma'lumotlarni to'playdi. Bundan tashqari, u ma'lumotlarni har bir ma'lumot turi bilan birga kontekstni qayta ishlash blokiga tasniflaydi va yuboradi. Barcha MQTT ma'lumotlari ma'lumotlar bazasida saqlanadi va ma'lumotlarni oldindan qayta ishlash moduli orqali ketma-ket ma'lumotlarni tahlil qilish modullari uchun kirish ma'lumotlari sifatida ishlatiladi.
Kontekstni oldindan qayta ishlash blokida bir nechta ML algoritmlari mavjud bo'lib, ular kiritilgan ma'lumotlar turlariga qarab boshqalar bilan almashtirilishi mumkin. U tasvir ma'lumotlarini tahlil qilish modulini CNN bilan va ketma-ket ma'lumotlarni tahlil qilish modulini DNN bilan birlashtiradi. Bir nechta ML ansambl usulidan bitta MLga qaraganda heterojen sensor ma'lumotlarini samaraliroq tahlil qilish uchun foydalanadi.
Ketma-ket ma'lumotlarni tahlil qilish modulida tasvir sensorlarining ko'r-ko'rona muammosini qoplash uchun biz sensor ma'lumotlarini tahlil qilish uchun heterojen sensor va DNN algoritmidan foydalanamiz. DNN ning kirish vektori yong'in holatini aniqlash uchun tuzilgan doimiy sensor ma'lumotlarini o'zgartirish qiymatidir. DNN modelining konfiguratsiyasi 2.7-rasmda ko'rsatilgan. DNN modeli besh qatlamdan iborat: kirish qatlami, chiqish qatlami va uchta yashirin qatlam. DNN modeli uch turdagi o'zgartirilgan kirish ma'lumotlaridan foydalanadi: Yakuniy-Birinchi Farq (FFD), bu yakuniy qiymat va birinchi qiymat o'rtasidagi farq; Yakuniy qiymat va maksimal qiymat o'rtasidagi farq bo'lgan yakuniy-maks-farq (FMD); va yakuniy o'rtacha farq (FAD), bu yakuniy qiymat va o'rtacha qiymat o'rtasidagi farqdir.
2.7-rasm. Ketma-ket arxitektura uchun tavsiya etilgan Deep Neural Network arxitekturasi.
Ma'lumotlar bazasi harorat, namlik va gaz sensori ma'lumotlarini ma'lumotlarni qayta ishlash moduliga yuboradi, bu ma'lumotlar bazasidan yuborilgan ma'lumotlarni DNN modeli tomonidan talab qilinadigan kirish qiymatlariga aniqlaydi. O'zgartirilgan kirish ma'lumotlari 100 × 100 × 100 bo'lgan yashirin qatlam orqali va chiqish qatlami orqali yong'in, ogohlantirish va oddiy holatlarga o'tadi. DNN algoritmi yong'in, ogohlantirish va umumiy holatlarga bo'linadi. 2.8-rasmda ushbu uchta holat va ularning turli grafik shakllari tasvirlangan.
2.8-rasm. Uch sinfga bo'lingan ma'lumotlar naqshlarini o'rganish.
Ushbu grafiklar haroratning 1 daqiqa davomida o'zgarishini ko'rsatadi. Yong'in holati - haqiqiy yong'in ma'lumotlarining grafik tasviri, bu daqiqada 20 ° C dan ortiq keskin o'zgarishlarni ko'rsatadi. Oddiy ma'lumotlar deyarli doimiy grafik harakatini ko'rsatadi va g'ayritabiiy holat qisqa vaqt ichida g'ayritabiiy grafik harakatini ko'rsatadi.
|
III.QO’SHIMCHA ADABIYOTLAR - Vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti filologiya fakulteti

III.QO’SHIMCHA ADABIYOTLAR
3.1. Furqat. Muhabbat yo'lida, she’rlar-Toshkent.Yangi asr avlodi.2009.
3.2. Maxmidjonov, S. (2023). O’zbek adabiyotida ziyoli obrazining genezisi.
zamonaviy ilm-fan va tadqiqotlar, 2(6), 1231-1235.
3.3. Maxmidjonov, S.D.O.G.L. (2023). O ‘zbek
adabiyotshunosligida badiiy
obraz masalasining qiyosiy talqini. Oriental renaissance: Innovative,
educational,
natural and social sciences, 3(6), 520-524.
3.4.
Maxmidjonov,
Shoxruxbek
Dilshod
o‘g‘li
(2023).
O‘zbek
adabiyotshunosligida badiiy obraz masalasining qiyosiy talqini. oriental
renaissance: innovative, educational, natural and social sciences, 3 (6), 520-524.
3.5. Maxmidjonov, S. (2023). The genesis of the
image of an intellectual in
uzbek literature. Modern Science and Research, 2(6), 1231-1235.
3.6. Makhmidjonov, S. (2021). Artistic Interpretations
Of The Edges Of The
Human Psyche. Интернаука, (15-3), 75-76.
3.7. Sabirdinov, A. (2019). Sketches to the novel “Night and day” by Chulpan.
Scientific journal of the Fergana State University, 1(6), 119-120.
3.8. Oripova, G. (2019). Uzbek poetry and the world literature in the years of
independence. Scientific Journal of Polonia University, 32(1), 116-120.
3.9. Qosimov, A. A. (2020). "Dorian greyning surati" va "oynadagi
odam"romanlarida ramziy ifodaning o'ziga xos xususiyatlari va o'xshashliklARI.
Nazariy Va Amaliy Fan, (5), 590-592
- topshiriq - Gayubova komila anvarovna yulanova nargiza davlatovna akademik yozuv

49
3- topshiriq.
Matnga tinish belgilarini qo‘ying.
O‘rta Osiyoda ahloqiy tarbiya o‘z an’analariga ega bu boradagi fikrlar
qadimgi turkiy yodnomalar buyuk allomalarning
asarlari va boshqa yozma
yodgorliklar orqali bizgacha еtib kelgan inson odobi eng avvalo uning nutqida
namoyon bo‘ladi
Zero nutq odobi insonning ahloqini belgilovchi mezondir ahloq fan sifatida
o‘rta asrlarda yuzaga keldi nutq odobi haqidagi
fan ritorika esa eramizdan
avvalgi asrlarda rivojlangan bunga misol qilib Ciceronning “Ritorika haqida”
asarini keltirishimiz mumkin.
4- topshiriq.
Berilgan matnga tushirib qoldirgan abzatsni yozib, maqolani
tiklang.
Nyutonning mexanika qonunlari
Nyutonning mexanika qonunlari
— klassik mexanika asosini tashkil qiladigan
uchta qonun. I. Nyuton tomonidan ta’riflangan (1687).
Birinchi qonun
—
……………………..
Ikkinchi qonun
—
……………………..
Uchinchi qonun
—
…………………….
Nyutonning
mexanika
qonunlari
G.Galiley,
X.Gyuygens
hamda
I.Nyutonning o‘zi o‘tkazgan ko‘plab
kuzatishlar, tajribalar va nazariy tadqiqotlar
natijasida paydo bo‘lgan. Nyutonning mexanika qonunlari
elementar zarralar va
tezligi yorug’lik tezligiga yaqin moddalar uchun o‘rinli emas.
Aloqaning mantiqiy vositalariga qo‘yidagilar kiradi

47
Beruniy ona tilidan tashqari yana bir qancha tillarni: arab, sug`diy, fors,
suryoniy, yunon va qadimgi yaxudiy tillarini, keyinchalik Hindistonda sanskrit
tilini o`rganadi.
U 22 yoshida vatanini tashlab chiqib ketishga majbur bo`ldi va bir qancha vaqt
Kaspiy dengizining janubi-sharqiy sohilidagiJurjon shahrida muhojirlikda
yashadi. So`ng
qadimgi Ray shahriga bordi, 998 yildan keyin yana Jurjonga
keldi va bu еrda o`zining ikkinchi ustozi tabib, astronom, faylasuf Abu Sahl Iso
al-Masihiy bilan tanishib, undan ta`lim oldi. Beruniy “Osor al-boqiya an
alqurun al-xoliya” (“Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar”) asarini Jurjonda
muhojirlik davrida yoza boshlagan va 1000 yilda tamomlagan. “Osor al-boqiya”
Beruniyga
juda katta shuhrat keltirdi, uni fanning hamma sohasiga qiziquvchi
buyuk olim ekanini ko`rsatdi. Bundan tashqari Beruniy Jurjonda
astronomiya,
netrologiya tarixiga oid 10 dan ortiq asar yozdi.
O`rta asrning buyuk qomusiy olimi Abu Rayhon Muhammad ibn Ahmad ak-
Beruniy zamonasining qator fanlari: astronomiya, fizika, matematika,
geodeziya, mineralogiya, geologiya, tarix kabilarni chuqur o`rgandi. U
Xorazmning qadimgi poytaxti Kot shahrida tug`ildi va
yoshligidanoq ilm-fanga
qiziqishi orta bordi. Beruniy keyinchalik mashhur olim Abu Nasr Mansur ibn
Iroq ko`lida ta`lim oldi. Ibn Iroq astronomiya,geometriya,matematikaga oid bir
qancha asarlar yozib, shulardan 12 tasini Beruniyga bag`ishlaydi.
Beruniy shoh Mahmud G`aznaviy II ning eng yaqin maslahatchisi sifatida
mamlakatning siyosiy ishlarida ham faol qatnashdi.
Beruniy o`z asarlari ro`yxatini tuzgandan keyin
yana ikkita muhim kitobini
yozgan. Bulardan biri “Mineralogiya”dir. Bu risola o`z ma`nosi uchun
Markaziy Osiyo va Yaqin Sharq, hatto Ovro`pada ham mineralogiya sohasida
eng yaxshi, tengi yo`q asar hisoblanadi. Beruniyning oxirgi asari – “Dorivor
48
o`simliklar haqida kitob”ining qo`lyozmasi XX asrning 30-yillarida Turkiyada
topildi.Asar “Saydona” nomi bilan mashhur, unda Beruniy Sharq,
ayniqsa
Markaziy Osiyoda o`sadigan dorivor o`simliklarning to`la tavsifini beradi.
Xorazmning Mahmud G`aznaviy tomonidan bosib olinishi Beruniy hayotini
xavf ostiga qo`ydi. U Xorazmshoh saroyidagi barcha olimlar bilan birga
G`azna shahriga asr qilib olib ketiladi. Beruniyning 1017 – 1048 yillarda
G`aznada kechirgan hayoti, bir tomondan nihoyat og`ir kechgan bo`lsa,
ikkinchi tomondan, uning ilmiy faoliyati uchun eng mahsuldor davr bo`ldi.
Beruniyning “Xorazmning mashhur kishilari” asari ham shu davrda
yaratilgan. Uning muhim astronomic-geografik asari “Tahdid nihoyot al-
amoniya li tasxidi masofat al-masokin” (“Turar joylar orasidagi masofani
tekshirish uchun joylarning oxirgi chegaralarini aniqlash” – “Geodeziya”)
1025 yilda yozib tugatilgan.
BAHOR AYYOMIDA - Vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti filologiya fakulteti

BAHOR AYYOMIDA Bahor ayyomida gulgasht etarga bir chaman bo‘lsa,
Qilurga sharhi hol, ahli muhabbat ikki tan bo‘lsa.
Xazon ayyomida ul tavba qilgan bo‘lsa ham maydin,
Yetib mayxoralikning mavsumi, paymonshikan bo‘lsa.
Bulut qatra fishonu, ruhafzo sabzalar xandon,
Arig‘larning labida sabzakori bir chaman bo‘lsa.
Havo ham mo‘‘tadil, havzi musaffo, suffai dilkash,
Oqar suv g‘alt urib, sebarga uzra mavjzan bo‘lsa.
Sabui la’l birlan shishai bayzou oltun jom
O‘shal majlisda soqiy bir nigori siymtan bo‘lsa.
Gul uzra andalibu, sarvning boshida qumrilar
Yuzu qad hasratidin ohu faryod aylagan bo‘lsa.
Kishi to‘biyu kavsar, jannatu rizvonni ne qilsun?
Jahon ayvonida hosil bu yanglig‘ anjuman bo‘lsa.
18
Jabborov A. Furqat va milliy uyg`onish qq Jamiyat va boshqaruv. 1998, 4-son. –31-33-betlar.
19
Sururu shodlikni dahr bog‘ida nechuk ko‘rgay?
Kamina Furqatiyning maskani baytul-hazan bo‘lsa.
UMR XUSH O‘TMAS Umr xush o‘tmas bahor ayyomi sahro bo‘lmasa,
Lolazor ichra bisoti aysh barpo bo‘lmasa.
Hosil o‘lmas bodau jom ila miynodin murod,
Jilvagar to soqiyi gulchehra ando bo‘lmasa.
Bazm ahli bo‘lsalar mayxoralar anda zarif —
Dardi yo‘q ag‘yor o‘shal majlisda aslo bo‘lmasa.
Dahr gulzorida xushdir yaxshi ta’miri bisot,
Gar xazondin gardi hodis anda paydo bo‘lmasa.
Obihayvon birla umri jovidonni ne qilay
Bir xati Xizru labi la’li Masiho bo‘lmasa.
Xok bo‘lsun ul tanekim, ishq o‘tida kuymasa,
Zeripo bo‘lsun sarekim, anda savdo bo‘lmasa.
Furqat aylar orzu bu anjumaini har bahor,
Odam ermas har kishida bu tamanno bo‘lmasa.
OHISTA-OHISTA Vafo aylab yiroqdin oshkor ohista-ohista,
Bir ishqim aylading, jono, hazor ohista-ohista.
Na yaxshi marhamatlar aylamishsan nomada izhor;
«Muhabbat rasmi qilg‘il» deb shior ohista-ohista.
Jadal birla kishi maqsudig‘a yetgan emas, ore,
Bo‘lur vaqti bilan har nav’ kor ohista-ohista.
Nechuk toqat qilaykim, bora-bora zo‘r etib ishqing,
Ko‘nguldin oldi sabr ila qaror ohista-ohista.
Berib taskin ko‘ngulg‘a: vasliga bir kun yetarman deb
O‘zimni o‘rgatay hajringga, yor, ohista-ohista.
20
Parishon o‘lmayin to xotiringni jam’i qil, jono,
So‘rab holimni xat birlan biror ohista-ohista.
Nechuk osoyish aylay, ey ko‘ngul oromikim, sensiz
Bo‘lub borur jahon ko‘zimg‘a tor ohista-ohista.
O‘shal kun bir ko‘rib qolganda qilgan novaki g‘amzang
Hanuz aylab kelur ko‘ksim figor ohista-ohista.
Visoling bodasidin qilmasang shodob Furqatni,
Xabar aylar ani hajru xumor ohista-ohista.
Vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti filologiya fakulteti

Vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti filologiya fakulteti
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/22
Sana
12.10.2024
Hajmi
0,55 Mb.
#274701
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti filologiya fakulteti
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
-topshiriq. Tuproqni muhofaza qilish bo’yicha topshiriq

|
-topshiriq. Tuproqni muhofaza qilish bo’yicha topshiriq
|
bet | 3/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 13,11 Mb. | | #234073 |
Bog'liq Alijon ekologiya 22.3-topshiriq. Tuproqni muhofaza qilish bo’yicha topshiriq
Tuproqdagi ifloslantiruvchi moddalarni me'yorlash.
Qishloq xo'jaligi ob'ekti uchun o'g'it sifatida ishlatishga ruxsat berilgan maishiy chiqindi suvlarni tozalashdan so'ng hosil bo'lgan cho'kindi massasini va hajmini aniqlang.
O'g'it sifatida ishlatilishi mumkin bo'lgan cho'kindi miqdorini hisoblash quyidagi usul bo'yicha amalga oshiriladi:
1. Cho'kindilarni unumdor tuproq qatlami bilan bir tekis aralashtirish shartidan kelib chiqqan holda moddiy balans tenglamasi tuziladi
, (2.20)
bu erda - tuproqdagi i-moddaning fon konsentratsiyasi, mg/kg tuproq; - unumdor tuproq qatlamining massasi, kg; - cho'kindagi i-moddaning konsentratsiyasi, mg/kg cho'kma; - cho'kindi massasi, kg; - i-chi moddaning cho'kindi bilan aralashtirilgandan keyin tuproqdagi konsentratsiyasi, mg/kg tuproq.
Cho'kindini o'g'it sifatida ishlatish uchun har bir modda uchun quyidagi asosiy shart bajarilishi kerak:
, (2.21)
bu erda REK - tuproqdagi i-moddaning ruxsat etilgan maksimal kontsentratsiyasi, mg/kg tuproq.
2. Joydagi unumdor tuproq qatlamining hajmi W va massasi M formulalar bo'yicha aniqlanadi:
, , (2.22)
bu erda - tuproq qatlamining qalinligi, m; - qishloq xo'jaligi ob'ektining (uchastkaning) maydoni, m2, - tuproq zichligi, t/m3.
3. Joyga joylashtiriladigan quyqa massasi m yuqoridagi moddiy balans formulasi bilan aniqlanadi:
. (2.23)
4. Maydonga joylashtirish uchun mo'ljallangan cho'kindining maksimal hajmi (V) quyidagicha bo'ladi:
, (2.24)
bu erda - cho’kindi zichligi, t/ m3.
Cho'kindining balandligi quyidagicha bo'ladi:
.
|
| |
-BOB. BITIRUV OLDI AMALIYOTI JARAYONIDA, BITIRUV ISHI UCHUN ISHLAB CHIQILGAN MASALALAR

|
-BOB. BITIRUV OLDI AMALIYOTI JARAYONIDA, BITIRUV ISHI UCHUN ISHLAB CHIQILGAN MASALALAR
|
bet | 11/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,94 Mb. | | #236818 |
Bog'liq xurshid3-BOB. BITIRUV OLDI AMALIYOTI JARAYONIDA, BITIRUV ISHI UCHUN ISHLAB CHIQILGAN MASALALAR
3.1 Amaliy qism
Modelni noldan o'rgatish uchun train.ipynb skriptini qo`llaymiz. Modelni o'rgatish uchun Fire-Dataset-ni yuklab olamiz va uni ma'lumotlar to'plamlari papkasiga qo'ya,iz. Bu maʼlumotlar toʻplami Kaggle’dagi Fire & Smoke va Fire & Guns maʼlumotlar toʻplamidan namunalarni oʻz ichiga oladi va bunda biz tutun va quroldan iborat tasvirlar va izohlarni hamda past aniqlikdagi tasvirlarni filtrladim va keyin izoh fayllaridagi yong‘in izohi yorlig‘ini o‘zgartiramiz.
Boshida biz maʼlumotlarimizni juda oddiy va intuitiv tarzda qayta ishlaymiz (yuklash, oʻlchamini oʻzgartirish, kulrang rangga aylantirish, teglar yaratish). Model kulrang rangdagi tasvirlardan foydalanmoqda, chunki men uchun rentgen tasvirlarini rangli tasvirlar sifatida ishlatish juda mantiqiy emas edi.
Biz torch, pandas, tensorflow, matplotlib va seaborn kabi standart kutubxonalaridan foydalanamiz. Glob va os kabi ba’zi qo‘shimcha kutubxonalardan foydalaniladi.
3.1-rasm. Dastur kodidan namunalar
Yong'inni aniqlash natijalari, garchi model bir necha davrlar uchun o'qitilgan bo'lsa ham, juda yaxshi edi. Biroq, men o'qitilgan model politsiya mashinasi ustidagi qizil favqulodda chiroqni olov deb taxmin qilishini kuzatdim. Buning sababi o'quv ma'lumotlar to'plamida bir necha yuzlab salbiy namunalar mavjud bo'lishi mumkin. Biz bunday muammoni hal qilishimiz va yorliqlanmagan yong'in ob'ektlari bilan tasvirlarni salbiy namunalar sifatida qo'shish orqali modelning ishlashini yanada yaxshilashimiz mumkin.
3.2-rasm. Fon tasvirlari orqali bashorat
Ushbu tekshiruv natijalari tutun va yong'inni aniqlash tizimining samaradorligini aniqlash uchun chuqur o'rganishga asoslangan boshqa modellar bilan taqqoslandi. Tanlov mezonlari CNN-ga asoslangan modellardan foydalanishga va joriy yondashuvlarni tasniflash texnikasiga (tutun va yong'in) asoslangan.
Tutun paydo bo'lishi haqida gap ketganda juda ko'p noto'g'ri ijobiy va noto'g'ri salbiy holatlar mavjud bo'lsa-da, bizning modelimiz ichki va tashqi muhitdagi olovni yuqori aniqlik bilan aniqlay oladi. Aniqlash tizimini baholash uchun dasturning demo versiyasi shaxsiy kompyuterda sinovdan o'tkazildi. Simulyatsiya qilingan signal tizimining konfiguratsiyasini yaratish uchun OpenCV kutubxonasining o'ynash moduli ishlatilgan. Olingan tasvir ramkalari orqali tutun yoki yuzaga kelishi mumkin bo'lgan yong'in aniqlangandan so'ng, signal ovozi chiqariladi va foydalanuvchi potentsial xavf haqida xabardor qilinadi.
YOLOv5 ni yaratgan mualliflar noto'g'ri pozitivlarni kamaytirishga yordam berish uchun taxminan 0-10% fon tasvirlaridan foydalanishni tavsiya qiladi. Quyidagi diagrammalar 10 davr uchun yong'in ma'lumotlar to'plamida kirish o'lchami 640x640 bo'lgan YOLOv5-larni o'qitishdan so'ng yaratilgan (3.3-rasm).
|
| |
-rasm - Kompyuter injiniringi fakulteti bitiruv oldi amaliyoti

|
Kompyuter injiniringi fakulteti bitiruv oldi amaliyoti
|
bet | 12/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,94 Mb. | | #236818 |
Bog'liq xurshid3.4-rasm. 10 ta davr uchun diagrammalar
Ushbu tadqiqot CNN-ga asoslangan tutun va yong'inni aniqlash tizimini joriy qildi. Tavsiya etilgan yechim avtomatik xususiyatni ajratib olish orqali tutun va yong'inni aniqlashni hal qilishga intiladi: Olingan rasm birinchi navbatda muhim tafsilotlarga e'tibor qaratish uchun oldindan qayta ishlanadi.
Buni amalga oshirish uchun OpenCV kutubxonasini amalga oshirish uchun Python dasturlash tilidan foydalanilgan. Keyinchalik, qayta ishlangan tasvir CNN modeliga kiritiladi, bu uni yong'in, tutun yoki hech qanday hodisaning tegishli toifasiga tasvirlarni aniq aniqlashga o'rgatadi.
Xulosa
Xulosa qilib aytadigan bo`lsak, ushbu amaliyot sun'iy intellekt usullaridan foydalangan holda tasvirlarda yong'inni aniqlash uchun yangi yondashuvni taqdim etdi. Taklif etilayotgan tizim yuqori aniqlik va ishonchlilik bilan kiritilgan tasvirlardagi yong'in holatlarini avtomatik aniqlash va mahalliylashtirish uchun chuqur o'rganish modellaridan foydalanadi.
Eksperimental natijalar yuqori aniqlik va eslab qolish stavkalari bilan test majmuasida 89% dan yuqori aniqlikka erishib, tavsiya etilgan tizimning samaradorligini ko'rsatadi. Ushbu natijalar turli muhitlarda yong'inlarni aniqlaydigan tizimning mustahkamligi va ishonchliligini ko'rsatadi.
Bundan tashqari, izohlash va tushuntirish usullarini o'rganish tizimning shaffofligini oshirishi va foydalanuvchilarning ishonchi va qabul qilinishini osonlashtirishi mumkin. Hozirda biz rasmning kulrang shkalasidagi oq piksellarni hisobladik. Kelajakda biz RGB kanallaridagi oq piksellar sonini alohida hisoblashimiz va oʻrtacha qiymatni olishimiz mumkin. Taklif etilayotgan tizim yongʻinni aniqlashda sezilarli muvaffaqiyatni koʻrsatadi va qurilish xavfsizligi, sanoat monitoringi, tabiiy ofatlarni boshqarish va yongʻin oʻchirish operatsiyalarida amaliy qoʻllanmalar uchun vaʼda beradi. Texnologiya rivojlanib borar ekan, chuqur o'rganish, kompyuter ko'rish va sensor texnologiyalaridagi reyting yutuqlari yanada mustahkam va ishonchli yong'inni aniqlash tizimlariga olib kelishi mumkin, bu esa xavfsizroq va bardoshli jamoalarga hissa qo'shishi mumkin.
|
| |
Masala - 4- taqdimot

|
4- taqdimot
|
bet | 8/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #243251 |
Masala: - Masala:
- Berilgan int turidagi to’plam qiymatlarini juftlarini Z to’plamga joylashtiruvchi va ularni ekranga chiqaruvchi dastur tuzing.
- Masalani yechish g‘oyasi:
- list konteyneri to’plami yaratiladi. list ning push_back() iteratoridan foydalanib, A to’plamga qiymatlar o’zlashtiriladi. Z to’plamga esa A to’plam qiymatlarini juftlari yoziladi.
Dasturi - https://ru.cppreference.com/w/cpp/container
- https://ru.cppreference.com/w/cpp/container/array
- https://ru.cppreference.com/w/cpp/container/vector
- https://ru.cppreference.com/w/cpp/container/deque
- https://ru.cppreference.com/w/cpp/container/forward_list
- https://ru.cppreference.com/w/cpp/container/list
Xulosa C++ da 3 xil konteynerlar mavjud: - ketma-ket konteynerlar,
- assosiativ konteynerlar va
- tartibga solinmagan assotsiativ konteynerlar.
- Ketma-ket konteynerlar:
vector – dinamik doimiy massiv; forward_list - bog'langan ro'yxat; list – ikki tomonlama bog'langan ro'yxat.
|
| |
«ПОЭТИКА ПОЭЗИИ ФУРКАТ» - Vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti filologiya fakulteti

4
DETAILED STUDY OF SAMPLES OF UZBEK CLASSICAL
LITERATURE, OUR P"POETICS OF FURQAT POETRY"
MASTER'S THESIS ON THE SUBJECT
ANNOTATION
Oets sufficient understanding
of the content of his works, as far as possible
the verses being able to analyze from the most important tasks before our students.
Therefore, the dissertation” studying the life and work of the poet in a problematic
educational method " serves as a guide for analyzing the works of the poet, as well
as for in-depth study of the artistic text. This methodological manual highlights the
ways of studying the life and work of the poet Furqat, who lived and worked in the
19th century and took a special place in the stages
of development of Uzbek
literature in a problematic educational method. The basis of the dissertation is the
use of novel pedogogical technolgias in the analysis and interpretation of the poet's
work ideologically-artistically, aesthetically.
Master: Turg’unova Muxlisakxan
Supervisor: F.F.D. prof. S.K.Qurbonov
array sinfi shabloni  template

|
array sinfi shabloni template
|
bet | 2/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #243251 |
- template
std::size_t N> array - N o'lchamdagi massivni o'rab turadigan konteyner. array ning funksiya – a’zolari
Nomi
|
Izoh
|
at
|
Ko'rsatilgan elementga indeks tekshiruvi bilan kirishni ta'minlaydi
|
operator[]
|
Belgilangan elementga kirishni ta'minlaydi
|
front
|
Birinchi elementga kirishni ta'minlaydi
|
back
|
Oxirgi elementga kirishni ta'minlaydi
|
data (C++11)
|
Massivning birinchi haqiqiy elementiga ko'rsatgichni qaytaradi
| Iteratorlar
Nomi
|
Izoh
|
begin, cbegin
|
Iterator birinchi elementni qaytaradi.
|
end, cend
|
Iterator oxirgi elementni qaytaradi.
|
rbegin, crbegin
|
Iteratorni birinchi elementga teskarisini qaytaradi.
|
rend, crend
|
Oxirgi elementning teskarisini qaytaradi.
|
Iteratorlar to’plam elementlariga kirishni ta'minlaydi. Iteratorlardan foydalanib, elementlarni takrorlash juda qulay. Iterator turi iterator tomonidan tavsiflanadi. Ammo har bir to’plam uchun iteratorning o'ziga xos turlari mavjud.
|
| |
forward_list sinfining o’lchamlari va jarayonlari

|
forward_list sinfining o’lchamlari va jarayonlari
|
bet | 7/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #243251 |
forward_list sinfining o’lchamlari va jarayonlari
Nomi
|
Izoh
|
merge
|
Ikkita tartiblangan ro'yxatlarni birlashtirish.
|
splice_after
|
Elementlarni boshqa forward_listdan ko'chiradi.
|
remove
remove_if
|
Ma'lum belgilarga javob beradigan elementlarni olib tashlaydi.
|
reverse
|
Elementlarning tartibini o'zgartiradi.
|
unique
|
Ketma-ket takrorlanadigan elementlar o'chiriladi.
|
sort
|
Elementlarni tartiblash.
| Masala: - Masala:
- Berilgan int turidagi to’plam qiymatlarining raqamlari yig’indisini Z to’plamga joylashtiruvchi va ularni ekranga chiqaruvchi dastur tuzing.
- Masalani yechish g‘oyasi:
- forward_list konteyneri to’plami yaratiladi. forward_list ning push_front( ) iteratoridan foydalanib, A to’plamga qiymatlar o’zlashtiriladi. Z to’plamga esa A to’plam qiymatlarini raqamlari yig’indisi yoziladi.
Dasturi list sinfi - list sinfi shabloni:
template < class T, class Allocator = std::allocator > class list; - List - bu konteynerning har qanday pozitsiyasidan elementlarni tezda kiritish va olib tashlashni qo'llab-quvvatlaydigan sinf. Tez tasodifiy kirish qo'llab-quvvatlanmaydi. Ikkala bog'langan ro'yxat sifatida amalga oshiriladi. std::forward_list-dan farqli o'laroq, ushbu konteyner ikki tomonlama iteratsiyani ta'minlaydi, shu bilan birga foydalanilgan xotiraga nisbatan unumli emas.
|
| |
4- taqdimot

|
4- taqdimot
|
bet | 1/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #243251 |
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalar universiteti Qarshi filiali Telekomunikatsiya texnologiyalari fakulteti II-kurs TT 11_22S-guruh talabasi Hayitov Asliddinning “ Dasturlash 2 ” fanidan tayyorlagan 2-mustaqil ishi Bajardi: Hayitov. A Qabul qildi: Davronov. Sh Qarshi-2024 Reja: - Konteynerlar haqida.
- Ketma-ket konteynerlar;
- array sinfi;
- vector sinfi;
- deque sinfi;
- Forward_list sinfi;
- list sinfi;
- Xulosa.
- Konteynerlar kutubxonasi - bu dasturchilarga navbat, ro'yxat va stek kabi keng tarqalgan ma'lumotlar tuzilmalarini osonlikcha amalga oshirishga imkon beradigan sinf andozalari va algoritmlarning universal to'plamidir. Uch xil konteyner mavjud:
- ketma-ket konteynerlar,
- assosiativ konteynerlar va
- tartibga solinmagan assotsiativ konteynerlar.
- Ularning har biri turli xil operatsiyalar to'plamini qo'llab-quvvatlashga mo'ljallangan.
- Konteyner uning elementlari uchun ajratilgan xotirani boshqaradi va ularga to'g'ridan-to'g'ri yoki iteratorlar orqali kirish uchun funksiyalarni ta'minlaydi (ko'rsatkichlarga o'xshash xususiyatlarga ega obyektlardir).
Ketma-ket konteynerlar - Sinf a’zolariga ketma-ket kirish huquqiga ega bo'lgan ma'lumotlar tuzilmasini amalga oshirishda ketma-ket konteynerlardan foydalaniladi.
- Ketma-ket konteynerlarni turlari:
- array - statik doimiy massiv;
- vector – dynamik doimiy massiv;
- deque - ikki tomonlama navbat;
- forward_list - bog'langan ro'yxat;
- list – ikki tomonlama bog'langan ro'yxat.
|
| |
template< class T, class Allocator = std::allocator

|
template< class T, class Allocator = std::allocator
|
bet | 4/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #243251 |
template< class T, class Allocator = std::allocator > class vector; namespace pmr { template using vector = std::vector>; } 1) std :: vector - o'zgaruvchan kattalikdagi ketma-ket konteynerni qamrab oluvchi massiv. 2) std :: pmr :: vector shablon taxalluslari polimorf ajratuvchi yordamida. Allocator - elementlar uchun xotira ajratishda ishlatiladigan sinf. vector sinfining funksiya – a’zolari
Nomi
|
Izoh
|
at
|
Ko'rsatilgan elementga indeks tekshiruvi bilan kirishni ta'minlaydi
|
operator[]
|
Belgilangan elementga kirishni ta'minlaydi
|
front
|
Birinchi elementga kirishni ta'minlaydi
|
back
|
Oxirgi elementga kirishni ta'minlaydi
|
data (C++11)
|
Massivning birinchi haqiqiy elementiga ko'rsatgichni qaytaradi
|
operator=
|
Konteynerdagi qiymatlarni o'rnatadi
|
assign
|
Konteynerdagi qiymatlarni o'rnatadi
|
Nomi
|
Izoh
|
clear
|
Konteynerni tozalaydi.
|
insert
|
Konteynerga element qo’shadi.
|
emplace (C++11)
|
Elementlarni "joyida" quradi va berilgan pozitsiyadan boshlab ularni joylashtiradi.
|
|
|
| |
Laboratoriya ishini bajarish - Differentsial kuchaytirgichlar, operatsion kuchaytirgichlar, ok asosidagi analog...

|
Differentsial kuchaytirgichlar, operatsion kuchaytirgichlar, ok asosidagi analog qurilmalarni tadqiq etish Ishning maqsadi
|
bet | 2/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #248324 |
Bog'liq 2-tajriba E va S2 sirtqi2. Laboratoriya ishini bajarish tartibi.
LM324N asosidagi oddiy kuchaytirgich sxemasi. Kuchlanish takrorlagichi - manfiy teskari aloqali (MTA) LM324N oddiy sxemasini ko‘rib chiqamiz. Ideal OK singalni kuchaytirilishini ta’minlamaydi shuning uchun chiqish kuchlanishi kirish kuchlanishiga mos keladi, ya’ni 5V OK ning kirishiga berilsa, uning chiqishida ham 5V bo‘ladi.
5.9.2– rasm. Inverslamaydigan OK sxemasi.
OK yuqori kirish qarshiligiga ega bo‘lib, R1 va R2 qarshiliklarning qiymatini o‘zgartirish orqali kerakli kuchaytirish koeffisiyentini oshirish mumkin. Ushbu sxema uchun kuchaytirish koeffisiyentini quyidagi formula orqali hisoblash mumkin.
(5.9.1)
(5.9.2)
2.1. 5.9.2– rasmdagi inverslamaydigan OK sxemasini elektron stendda (Multisim dasturiy muhitida) yig‘ing (5.9.3-rasm). Generatorni sozlashda chastota qiymatini 1 kHz, amplitudasini 100 mV qilib o‘zgaruvchan signalga sozlang. Berilgan variant bo‘yicha R1 = 1 kOm qarshilik qiymatidan foydalangan holda OK kuchaytirish koeffisiyenti ni hisoblang va 5.9.1-jadvalga R2 qiymatlariga mos holda kiriting. Ostsillografdan signal qo‘rinishini chizib oling.
5.9.1-jadval.
R2, kOm
|
1
|
2
|
3
|
4
|
Dastlabki hisoblash
|
K
|
|
|
|
|
O‘lchash natijalari
|
K
|
|
|
|
|
Ukir, V
|
|
|
|
|
Uchiq, V
|
|
|
|
|
5.9.3-rasm. Inverslamaydigan OK ni NI Multisim dasturiy muhitida yig‘ilgan sxemasi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Differentsial kuchaytirgichlar, operatsion kuchaytirgichlar, ok asosidagi analog qurilmalarni tadqiq etish Ishning maqsadi
|
Laboratoriya ishini bajarish uchun topshiriq

|
Laboratoriya ishini bajarish uchun topshiriq
|
bet | 4/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #248324 |
Bog'liq 2-tajriba E va S2 sirtqi2. Laboratoriya ishini bajarish uchun topshiriq.
Ilovadan tadqiq etilayotgan OK shartli belgisini chizib oling (chiqish raqamlari va korrektlash elementi bilan), chegaraviy qiymatlarini yozib oling.
2.1. OK kuchaytirish koeffitsiyentining chegaraviy qiymatini aniqlang. Qancha katta qiymatga ega bo‘lsa, uni bevosita o‘lchash qiyin. Shu sababli KU qiymati hisoblash natijasida olinadi.
2.1.1. 5.10.2 – rasmda keltirilgan sxemani yig‘ing (OK chiqimi ilovada keltirilgan). (Shuni eslatib o‘tmoqchimizki, chatotani korrektlovchi sxema yig‘ilgan bo‘lsa ham uning sxemasi ko‘rsatilmagan. Keyinchalik E3 manba elementi ham tushirib qoldiriladi).
2.1.2. Generator chiqishida (1) amplitudasi Ug=l V va chastotasi fr=l0..20 Hz bo‘lgan sinusoidal signal o‘rnating. Bu vaqtda ostsillograf ekranida (2) shakli buzilmalgan signal kuzatillishi kerak (agar buzilishlar mavjud bo‘lsa, Ur ni kamaytirish kerak).
5.10.2–rasm. O‘lchash sxemasi.
2.1.3. Voltmetr (3) yordamida o‘zgaruvchan U1 kuchlanish (“A” nuqta bilan umumiy sim orasida) va UChiq ni o‘lchang, so‘ngra KU quyidagi formula yordamida aniqlang:
2.2. OK siljituvchi kuchlanishi (USIL) va kirish toki (IKIR ) ni hisoblab toping.
Bu kattaliklar kichik qiymatga ega bo‘lganligi uchun ularni bevosita o‘lchash mushkul. Shu sababli ular hisoblash yordamida aniqlanadi.
2.2.1. 5.10.3 – rasmga mos ravishda sxemani yig‘ing (sxemada manba va korrektlash zanjirlari ko‘rsatilmagan).
2.2.2. OK inverslamaydigan kirishini (sxemada “+” ishora bilan ko‘rsatilgan) umumiy sim bilan ulovchi П1 qayta ulagichni o‘rnating (R1 rezistor o‘rniga). Voltmetr ko‘rsatayotgan UChiq1 o‘zgarmas kuchlanish qiymatini yozib oling.
2.2.3. П1 qayta ulagichni olib tashlang va uni OK ning inverslamaydigan kirishi bilan R1 rezistor umumiy simi o‘rtasiga o‘rnating. Bu vaqtda voltmetr ko‘rsatmasi o‘zgaradi. Bu qiymatni UChiq2 deb belgilab, yozib oling.
2.2.4. UChiq1 va UChiq2 qiymatlarning ishorasiga e’tibor bergan holda siljitish kuchlanishi,
va OK kirish toki IKIR
.
5.10.3-rasm. O‘lchash sxemasi.
2.3. OK chiqish kuchlanishining ortib borish tezligi Vu.ChIQ ni o‘lchash.
2.3.1. 5.10.4 – rasmga mos ravishda sxemani yig‘ing (sxemada manba ko‘rsatilmagan).
Generator chiqishidagi signal (Ug) shunday o‘rnatilishi kerakki, OK kaskadi chiqishidagi kuchlanish UChiq maksimal chegaraviy qiymatga yaqin bo‘lsin, ya’ni chiqishdagi sinusoidal signal chegaraviy qiymatga yaqin bo‘lsinu, lekin chegaralanmasin. Bu vaqtda generator chastotasini ancha kichik qilib tanlang (0,1...1kHz).
5.10.4-rasm. O‘lchash sxemasi.
2.3.2. Generator chastotasini orttirib borib, chiqish signali ostsillogrammasini kuzatib boring. Kengayish kamaygan sari uchburchak shaklga yaqinlashib boradi (5.10.5 - rasm).
2.3.3. Generator chastotasini bir necha 10 kHz tartibda o‘rnatib, hamda kanaldagi kuchlanish “U” va yoyish tezligi (mks/bo‘l) ni kalibrlab, olingan ostsillogramma tikligini o‘lchang (5.10.5 - rasm).
5.10.5–rasm. Chiqish signali ostsillogrammasi.
|
| |
Hisobot mazmuni - Differentsial kuchaytirgichlar, operatsion kuchaytirgichlar, ok asosidagi analog qurilmalarni...

|
Differentsial kuchaytirgichlar, operatsion kuchaytirgichlar, ok asosidagi analog qurilmalarni tadqiq etish Ishning maqsadi
|
bet | 5/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #248324 |
Bog'liq 2-tajriba E va S2 sirtqiHisobot mazmuni:
- tadqiq etilayotgan OK pasport ko‘rsatmalari va korrektlash sxemalari;
- OK parametrlarini o‘lchash sxemalari va olingan natijalar.
5.10.6-rasm. OK ning invers ulanish sxemasi
5.10.7-rasm. OK ning inverslanmaydigan ulanish sxemasi.
Operatsion kuchaytirgich asosidagi analog qurilmalarni tadqiq etish.
Ishning maqsadi: Operatsion kuchaytirgich asosidagi analog qurilmalar parametrlarini o‘lchash va ularning xarakteristikalarini tadqiq etish.
1. Qisqacha nazariy ma’lumotlar.
Analog signal solishtirgich - taqqoslash moslamasi (komparator): kirishlarida ikkita analog signalni qabul qiladigan elektron qurilma bo‘lib, agar inverslamaydigan kirishdagi signal inverslaydigan kirishdagidan katta bo‘lsa chiqishda yuqori sathli signal hosil bo‘ladi (mantiqiy “1”), agar inverslamaydigan kirishdagi signal inverslaydigan kirishdagidan kichik bo‘lsa chiqishda past sathli signal hosil bo‘ladi (mantiqiy “0”). Kirishlardagi kuchlanishlar teng bo‘lgandagi holat aniqlanmagan.
Komparator analog signallarni raqamli va raqamli signallarni analog signallarga aylantirish uchun qo‘llaniladi.
5.11.1. – rasm. Komparatorning shartli belgilanishi: V+ - inverslamaydigan kirish; V− - inverslaydigan kirish; Vout - chiqish.
5.11.2-rasm. Komparatorning NI Multisim dasturiy muhitida yig‘ilgan sxemasi.
Summator. Summator deb axborot signallarini (analog yoki raqamli) ushbu signallar yig‘indisiga teng ekvivalent signalga aylantiruvchi elektron qurilmaga aytiladi. Ular analog hisoblash, signalni qayta ishlash, televizor, elektroakustika, aloqa va boshqa sohalarda keng qo‘llaniladi.
5.11.3-rasm. Inverslamaydigan summatorning NI Multisim dasturiy muhitida yig‘ilgan sxemasi.
5.11.4-rasm. Inverslaydigan summatorning NI Multisim dasturiy muhitida yig‘ilgan sxemasi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Differentsial kuchaytirgichlar, operatsion kuchaytirgichlar, ok asosidagi analog qurilmalarni tadqiq etish Ishning maqsadi
|
Laboratoriya ishini bajarish tartibi

|
Laboratoriya ishini bajarish tartibi
|
bet | 6/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #248324 |
Bog'liq 2-tajriba E va S2 sirtqi2. Laboratoriya ishini bajarish tartibi.
2.1. 5.11.2 ÷ 5.11.4 - rasmlarda keltirilgan sxemalarni Multisim dasturiy muhitida yig‘ing.
2.2. Generator chiqishida (1) amplitudasi Ug=0.1÷2 V va chastotasi fr=l÷10 kHz bo‘lgan sinusoidal signal o‘rnating. Bu vaqtda ostsillograf ekranida ikki shaklli buzilmalgan signal kuzatilishi kerak. Komparator chiqishida yuqori va past sathli kuchlanishlarda ostsillograf ekranidagi signallarni rasmga oling.
Komparator uchun variantlar. (OK – OPAMP_3T_VIRTUAL), Generator kuchlanishi – 1 kHz, 100mV.
5.11.1-jadval.
Variant tartib raqami
|
Kirish kuchlanishi, V
|
R2, kOm
|
1
|
0,5
|
10
|
2
|
0,4
|
10
|
3
|
0,3
|
10
|
4
|
0,2
|
10
|
5
|
0,1
|
10
|
6
|
0,5
|
5
|
7
|
0,6
|
5
|
8
|
0,7
|
5
|
9
|
0,8
|
5
|
10
|
0,9
|
5
|
11
|
1
|
5
|
12
|
0,5
|
8
|
13
|
0,4
|
8
|
14
|
0,3
|
8
|
15
|
0,5
|
7
|
16
|
0,8
|
6
|
17
|
0,7
|
8
|
18
|
0,7
|
4
|
Summator uchun variantlar. (OK – OPAMP_3T_VIRTUAL).
5.11.2-jadval.
Variant tartib raqami
|
1 kirish kuchlanishi
|
2 kirish kuchlanishi
|
R1, kOm
|
R2(3), kOm
|
1
|
1 kHz, 50mV
|
1 kHz, 100mV
|
10
|
3
|
2
|
2 kHz, 30mV
|
1 kHz, 110mV
|
9
|
3
|
3 kHz, 40mV
|
1 kHz, 120mV
|
8
|
4
|
4 kHz, 60mV
|
2 kHz, 100mV
|
7
|
5
|
5 kHz, 70mV
|
1 kHz, 150mV
|
6
|
6
|
4 kHz, 80mV
|
2 kHz, 100mV
|
5
|
7
|
3 kHz, 90mV
|
3 kHz, 100mV
|
4
|
8
|
4 kHz, 100mV
|
2 kHz, 50mV
|
5
|
9
|
5 kHz, 110mV
|
1 kHz, 60mV
|
6
|
10
|
2 kHz, 120mV
|
4 kHz, 70mV
|
8
|
11
|
1 kHz, 130mV
|
1 kHz, 100mV
|
10
|
12
|
3 kHz, 140mV
|
5 kHz, 80mV
|
4
|
13
|
2 kHz, 150mV
|
1 kHz, 100mV
|
9
|
14
|
1 kHz, 160mV
|
4 kHz, 80mV
|
5
|
15
|
2 kHz, 170mV
|
2 kHz, 60mV
|
7
|
16
|
2 kHz, 200mV
|
4 kHz, 80mV
|
8
|
17
|
2 kHz, 150mV
|
1 kHz, 120mV
|
5
|
18
|
3 kHz, 240mV
|
5 kHz, 100mV
|
8
|
Hisobot tarkibi:
|
| |
Amaliyotni ikkinchi haftasida ish faoliyatini qay darajada o’rganilganligini bilish maqsadida test olindi va a’lo darajada baholadi

|
Amaliyotni ikkinchi haftasida ish faoliyatini qay darajada o’rganilganligini bilish maqsadida test olindi va a’lo darajada baholadi
|
bet | 3/8 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #240627 |
Bog'liq QodirovSh. hisobot (3) Amaliyotni ikkinchi haftasida ish faoliyatini qay darajada o’rganilganligini bilish maqsadida test olindi va a’lo darajada baholadi.
Veb ilova, foydalanuvchilar uchun brauzer orqali yuklab olinadi va ishlatiladi. Odatda, veb ilovani o'rnatish uchun maxsus dastur yoki ilova o'rnatish shart emas, chunki ular brauzerda ishlaydi. Foydalanuvchilar, veb ilovaga brauzerlar (masalan, Chrome, Firefox, Safari, yoki Edge) orqali kirishadi va uni ishlatishadi. Veb ilovada ko'rsatilgan ma'lumotlar, interaktivlik, funksiyalar va interfeys brauzer yordamida foydalanuvchiga ko'rsatiladi. Bu ilovalar, iste'molchilarga brauzer va internet ulushi bo'lsa, qaysi qurilmadan foydalanishlari mumkin.
Vazifalar:
Ishbilar so'rovnoma (Requirements Gathering): Foydalanuvchilar va tashkilotning talablari va kerakliliklari ustida bo'lishish. Qanday funksiyalarni o'z ichiga oladigan, qanday dizayn va interfeysni istaganligi aniqlanishi lozim.
Ketmaket tuzish (Wireframing): Ilg'or dizayn va funksional prototiplarni tuzish. Bu qadamda veb ilovaning interfeysining oddiy shablonlarini (wireframe) yaratish va foydalanuvchi tajribasini aniqlash uchun o'rnating.
Texnologiyani tanlash (Technology Selection): React JS-ni o'rganish va uning afzalliklari va cheklovliliklari haqida tushuncha olish. Bu qadamda, boshqa kerak bo'lgan texnologiyalarni (masalan, CSS preprosessorlari, state management usullari, API-integratsiyasi) tanlash ham kerak.
Ishlab chiqish (Development): Ketmaket tuzilganidan so'ng, React JS-da veb ilovani yaratish boshlanadi. Bu jarayonda, React komponentlarini yaratish, ularning prop va state-larini boshqarish, ma'lumotlar yuklash va yozish, interaktivlik qo'shish va boshqalar kabi asosiy vazifalar bajariladi.
Test qilish (Testing): Yaratilgan ilova, muammolarni aniqlash va ularni bartaraf qilish uchun test qilinadi. Bu jarayonda, funksional, integratsiya va qabul qilish testlari o'tkaziladi.
Tayyorlash va ishlab chiqish (Deployment and Launch): Test etilgan ilovani yaxshi tuzatilgan holda tayyorlash va hostingga joylashtirish. Ilovani
foydalanuvchilarga taqdim etishdan oldin oxirgi sinovlar va optimallashtirishlar o'tkaziladi.
Keyingi bosqichlar (Next Steps): Ilg'or ilovani yaratishning keyingi bosqichlari, masalan, yangi funktsiyalar qo'shish, xususiyatlarni kengaytirish, xato tuzatishlarini bartaraf qilish va foydalanuvchilar fikrlariga e'tibor berish, joriylashish va saqlashdir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Amaliyotni ikkinchi haftasida ish faoliyatini qay darajada o’rganilganligini bilish maqsadida test olindi va a’lo darajada baholadi
|