Август 2020 16-қисм - Август 2020 16-қисм

|
Август 2020 16-қисмBog'liq 16.Texnologiya yonalishi 3 qismАвгуст 2020 16-қисм
Тошкент
muvofiq, chang to’plagichlari atmosferaga chiqadigan havo chiqindilaridan changni yig’ish
uchun ishlatiladigan qurilmalarga bo’linadi, uning boshlang’ich miqdori 150 mg/m
3
dan oshadi va
qayta aylanadigan havodan changni tozalash uchun ishlatiladigan filtrlar, majburiy shamollatish
va havoni tozalash tizimlari bo’lgan jamoat va ishlab chiqarish binolari, shuningdek zararli yoki
qimmatbaho changni o’z ichiga olgan atmosferaga zararli chiqindilarni tozalash uchun, ularning
boshlang’ich miqdori 150 mg/m
3
dan kam.
Havoni (gazlarni) changdan samarali tozalash uchun har xil turdagi filtrlar keng qo’llaniladi.
Barcha turdagi g’ovakli filtrlarning ishlashi gazni g’ovakli qism orqali filtrlash jarayoniga
asoslanadi - bu filtrlash muhiti bo’lib, unda gazda to’xtatilgan qattiq yoki suyuq zarralar ichiga
tushadi va gaz u orqali o’tadi. Filtrlash jarayonida ushlangan zarralar, ular to’planib borishi bilan,
filtrlash materiallari hajmida chang qatlamini hosil qiladi va yangi kelgan zarralar uchun filtrlash
vositasiga aylanadi. Bir tomondan, bu chang yig’ish samaradorligini oshiradi, boshqa tomondan,
bu filtrning gaz o’tkazuvchanligi asta-sekin pasayishiga olib keladi. So’nggi holat filtr materialini
vaqti-vaqti bilan yangilanishini talab qiladi, bu chang bilan to’ldirilgan filtrni almashtirish yoki
uni yangi filtr materiali bilan qayta jihozlash, shuningdek vaqti-vaqti bilan mexanik ravishda yo’q
qilish va filtr qatlami yuzasida cho’kindi qismini olib tashlash mumkin.
Sanoat gazlarini changdan tozalash uchun filtr turidagi apparatlardan mato filtrlari eng ko’p
ishlatiladi. Mato filtrlarini yuqori darajada tozalash darajasi, o’rtacha kapital va foydalanish
xarajatlari ularni elektrostatik cho’ktirgichlar va nam tozalash bilan raqobatbardosh qiladi.
Sun’iy filtr materiallari hozirgi paytda paxta va jun o’rnini bosmoqda. Eng keng tarqalgan
sintetik matolar va materiallar:
- quvvati jun matolarga nisbatan 3-5 baravar katta bo’lgan dakron matolar 130-150
°C gacha bo’lgan haroratdagi gazlarni tozalash uchun ishlatiladi; ular kislotalarga, erituvchilarga,
shuningdek ishqalanishga yuqori qarshilik ko’rsatadi;
- nitron - bu kimyoviy moddalarga nisbatan yaxshi qarshilikka ega, ishqalanishga qarshi, 130
°C gacha bo’lgan issiqlikka qarshilik.
Ko’rsatilgan matolar va materiallarga qo’shimcha ravishda kapron, polipropilen, shuningdek
yangi materiallar-oksalon, fenilon, polioksidiazollar va boshqalar ishlatiladi.
Engli filtrlari sanoatda gaz chiqindilarini ifloslanishdan quruq tozalash uchun keng qo’llaniladi.
Kerakli miqdordagi mixlash moslamalari bo’lgan qisma filtr korpusiga o’rnatiladi. Yenglari
yuqori va pastki panjara ustiga o’rnatiladi. Tozalangan havo filtrning pastki qismida joylashgan
kirish trubkasi orqali qisqichlarning ichki bo’shlig’iga kiradi va tozalangan havo filtrning yuqori
qismidagi kollektor orqali chiqadi. Filtr orqali ma’lum bir bosim tushganda, u tizimdan uzilib
qoladi va qisilgan havo bilan qo’shimcha tozalash bilan maxsus moslama yordamida qisiladi.
Yengli mato filtrlari 60 g/m gacha bo’lgan aralash kontsentratsiyasida qo’llaniladi va 99% gacha
tozalash samaradorligini ta’minlaydi. Filьtrlarning gidravlik qarshiligi odatda 500-2000 Pa dan
oshmaydi. Gazning mahsuldorligi shlanglarning soniga bog’liq.
Engli filtrlarining keng tarqalgan bir kamchiligi bu harorat, namlik, gazning kimyoviy tarkibiga
va yong’in xavfiga qarab cheklangan foydalanishdir.
Yengli filtrlar sanoatda ham keng qo’llaniladi. Ular tarkibiga filtr elementi (kranli plomba),
tozalangan gaz kollektori, diffuziyali granuler plomba regeneratsiyasi moslamasi, tozalangan gaz
manifoldiga o’rnatilgan sikl elementi, aylanma chiziq bo’ylab halqaga bog’lab qo’yilgan havo
diffuzeri va gidravlik qarshilik sensori kiradi. Regeneratsiya moslamasi bilan boshqarish tizimlari.
Bunday qurilmalardan foydalanish tozalash darajasini yaxshilaydi va filtr elementini qayta tiklash
uchun energiya sarfini kamaytiradi.
Donali qatlamlar va matolardan estrodiol filtrlash tuzilmalarini qo’llashning hozirgi
tendentsiyalari va istiqbollari ko’rib chiqiladi. Bunday filtrlardan foydalanish 0,2 mikrondan katta
zarralarni deyarli to’liq ushlanishini va jarayonga harakatlanuvchi donador qatlam bilan birga
99,2% changning qaytishini ta’minlaydi. Shu bilan birga, barcha turdagi filtrlarning kamchiliklari
orasida ish paytida ularning gidravlik qarshiligining oshishi va filtr qatlamining vaqti-vaqti bilan
yangilanishi zaruriyati mavjud bo’lib, bu ba’zan katta murakkabliklarni keltirib chiqaradi.
Yuqoridagi tahlillardan quyidagi xulosalar kelib chiqdi:
1. Tahlil shuni ko’rsatadiki, sanoat amaliyotida ham quruq tozalash vositalarini tozalashning
birinchi, ham ikkinchi bosqichlarida ko’pincha qo’llaniladi.
2. Turli xil sanoat korxonalarida quruq chang yig’uvchi, ishlab chiqarish va ishlatish soddaligi
bilan ajralib turadigan, shuningdek, changni yuqori darajada quruq holda chang bilan tozalash
|
| |