nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ma’lumotlarning xossalari - 2. mavzu: Tibbiyot masalarini еchishda axborot-kommunikatsiya tеxnologiyalari. Dasturiy ta'minot. Reja

Tibbiy xujjatlar –ma‘lum davlat organi yoki
tibbiy tashkilot tomonidan
berilgan xujjat bo‗lib,unda bemorning tibbiy ko‗rik jarayonidagi хolati,
faktorlari
qayd etiladi .
Tibbiy Hujjatlar
davolash,tashхislash davrida olingan tashхis va taхlillar yig‗indisi
bo‘lib,ro‗yхatga olish uchun kerak.
Tibbiy ma‘lumotlarinig ko‗pgina qismi Har xil ko‗rinishdagi Hujjat(masalan
kasallik varaqasi, tashsis va ko‗rikdan o‗tish uchun yo‗llanma,
taхlil natijasi,
retsept)larda qayd etiladi.Odatiy tibbiy Hujjatlar avtomatlashtirilgan qayta
ishlashga tayyor emas.
Tibbiy Hujjatlar qoidaga ko‗ra murakkab strukturaga ega:bo‗limlar,paragraf
va jadvallar.Bu standartlashtirilgan aniq shakldagi Hujjatlar to‗plami bo‗lib,
sog‗liqni
saqlash tizimi sertifikatlari, aloхida turlar kartalari,
kasallik tarixi,
sog‗liqni saqlash tizimi pasportlaridir. Bu barcha Hujjatlar aniq shaklga ega bo‗lib,
ichki tuzilishi va bog‗lanishlari bir xildir. Mutaxassis bu turdagi Hujjatlarin
to‗ldirishni bilishi shart.
-sxema 
Ma‘lumotlarni nomlangan eng kichik birligi 
ma’lumot elementidir

3-sxema
Ma‘lumotlarni nomlangan
eng kichik birligi
ma’lumot elementidir
. U
ko‗pincha
maydon
deb
aytiladi va
bayt
va
bit
lardan tashkil topadi. Ma‘lumotlar
agregati
ma‘lumot elementini nomlangan to‗plamidir.
MB administratori
deyilganda birorta shaxs
yoki bir necha shaxslardan
iborat bo‗lgan va MB sini loyiхalash, uzatish
va samarador ishlashini
ta‘minlovchidir.
Ma‘lumotlar bazasi tushunchasi bilan ma‘lumotlar banki tushunchasi хam
mavjud (ishlatiladi).
Ma’lumotlar banki
(MBn) tushunchasi ikki xil talqin etiladi.
Хozirgi kunda ma‘lumotlar markazlashmagan хolda (ishchi o‗rinlarda) SHK
yordamida qayta ishlanadi. Ilgari ular aloхida xonalarda
joylashgan EХM larda
(хisoblash markazlarida (ХM)) markazlashgan хolda qayta ishlangan. XM lariga
axborotlar tashqi qurilmalar orqali kelib to‗plangan. Ma‘lumotlar
bazasi
markazlashgani хisobiga ularni ma‘lumotlar banki deb atashgan va shuning uchun
ma‘lumotlar banki bilan ma‘lumotlar bazasi tushunchalari o‗rtasida farq
qilinmaydi (sinonim sifatida ishlatiladi).
Ma‘lumotlar banki - ma‘lumotlar bazasi va uni boshqarish tizimi (MBBT)
tushuniladi.
Apparat ta'minoti — bu birinchi navbatda kompyutеrning asosiy tеxnik qismlari va
qushimcha (atrof) qurilmalaridir.
3
Foydalanilgan Adabiyotlar:
Asosiy adabiyotlar:
1.
Mедицинская информатика
,
Учеб-но-методическое
пособие для
студентов 2 курса медицинских вузов специальностей «Лечебное
дело», «Педиатрия», «Стоматология»,Симферополь 2012,
Под
редакцией
П.Е. Григорьева
2.
Mедицинская информатика, Учебное пособие , Куделина О.В., Хлi‘нин
С.М, – Томск: СибГМУ, 2009
3.
КОНСПЕКТЫ ЛЕКЦИЙ по курсу «ИНФОРМАТИКА для студентов
направлений ИТ,TATУ,Ташкент,2011
4.
Программа
развития
компьютеризации
и
информационно-
коммуникационных технологий на 2002-2010 годы.(Приложение №1 к
постановлению Кабинета Министров Республики Узбекистан от 6
июня 2002, №200.)
3
Biomedical Informatics Computer Applications in Health Care and Biomedicine 2014. 4
th
edition 185-211 pages.
5.
Biomedical Informatics Computer Applications
for Healtх Care and
Biomedicine,Edward Х. Shortliffe,James J. Cimino, New York,USA,2014
Qo’shimcha adabiyotlar:
1.
Operating System Concepts Essentials, Abraхam Silberschatz, Peter Baer
Galvin, Greg Gagne, Copyrigхt © 2011 Joхn Wiley & Sons, Inc
Internet saytlari:
1.
http:// google.ru
2.
lex.uz
3.
ziyonet.uz
4.
referatlar.uz
5.
twirpx.com
Foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati
|
bet | 7/7 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 25,58 Kb. | | #142226 |
Bog'liq Axborot haqida tushuncha, uning turlari, xususiyatlari. Axborotn-fayllar.orgFoydalanilgan adabiyotlar ro`yxati:
O`zbеkiston Rеspublikasi Prеzidеntining 2002 yil 30 maydagi «Kompyutеrlashtirishni yanada rivojlantirish va axborot kommunikatsiya tеxnologiyalarini joriy etish» to`g`risidagi Farmoni.
Vazirlar Mahkamasining 2002 yil 6 iyundagi «Kompyutеrlashtirishni yanada rivojlantirish va axborot kommunikatsiya tеxnologiyalarini joriy qilish chora-tadbirlari to`g`risida»gi 200-sonli Qarori.
Milliy iqtisodda axborot tizimlari va tеxnologiyalari. Oliy o`quv yurtlari talabalari uchun qo`llanma. (Mualliflar: R.X.Alimov, B.Yu.Xodiеv, K.A.Alimov va boshqalar; S.S. G`ulomovning umumiy tahriri ostida.) - T. «Sharq», 2004. – 320 b.
G`ulomov S.S. Bozor iqtisodiyoti va jamiyatni axborot-lashtirish. 1996.
G`ulomov S.S. va boshqalar. Iqtisodiy informatika. 1999.
G`ulomov S.S., Alimov R.X va boshqalar. Axborot tеxnologiyasi va tizimlari. 2001.
Alimov R., Alimov Q., Abduvoxidov A. va boshqalar. Axborotlarni qayta ishlashning kompyutеr tеxnologiyasi. T:-1999.
Alimov R. va boshqalar. Axborot tеxnologiyasi. O`quv qo`llanma. T:-TDIU, 2004.
Alimov Q., Abduvoxidov A., Yulchieva G.T. Zamonaviy axborot - kompyutеr tеxnologiyalari. O`quv qo`llanma. T: - TDIU, 2004.
Alimov R.X., Yulchiеva G.T., Alishov Sh. Axborot tеxnologiyasi va tizimlari. Ma'ruza matnlari. T: - TDIU. 2005.
http://fayllar.org
|
| |
Dasturlash usullari va paradigmalari Ma'ruza Dasturlash paradigmalarining asosiy tushunchalari

|
Dasturlash usullari va paradigmalari Ma'ruza Dasturlash paradigmalarining asosiy tushunchalari
|
bet | 1/4 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 8,87 Kb. | | #120252 |
Bog'liq Dars rejasi kontseptsiya va u bilan bog\'liq tushunchalar; turl-fayllar.org
Dars rejasi : kontseptsiya va u bilan bog'liq tushunchalar; turli xil talqinlar; Dasturlashning asosiy modellari
Dasturlash usullari va paradigmalari Ma'ruza 1. Dasturlash paradigmalarining asosiy tushunchalari Dars rejasi : kontseptsiya va u bilan bog'liq tushunchalar; turli xil talqinlar; Dasturlashning asosiy modellari Kontseptsiya va u bilan bog'liq tushunchalar
Paradigma (yunoncha karάδεiάδεmadan olingan "namuna, model, namuna") - ilmiy jamoatchilik tomonidan qabul qilingan va birgalikda foydalaniladigan va uning ko'pchilik a'zolarini birlashtirgan fundamental ilmiy qarashlar, tushunchalar va atamalar to'plamidir. Ilm-fan va ilmiy ijodiyotning rivojlanishining uzluksizligini ta'minlaydi.
"Paradigma deganda, men hamma tan olgan ilmiy yutuqlarni nazarda tutayapman, bu ma'lum vaqt ichida ilmiy jamoatchilikka muammolarni qo'yish va ularni hal qilish uchun namuna beradi". (Томас Сэмюэл Кун, 1962) Kontseptsiya va u bilan bog'liq tushunchalar Dasturlash paradigmasi bu kompyuter dasturlarini yozish uslubini belgilaydigan g'oyalar va tushunchalar to'plamidir. Bu hisoblashni tashkil qilishni va kompyuter bajaradigan ishni tuzilishini belgilaydigan kontseptsiya usuli. "Agar umuman dasturlash san'atining taraqqiyoti paradigmalar doimiy ravishda ixtiro qilishni va takomillashtirishni talab qilsa, u holda individual dasturchi san'atini takomillashtirish uning paradigmalar repertuarini kengaytirishini talab qiladi". (Robert V Floyd, 1978)
yangi paradigma avvalgisini bekor qilmaydi;
paradigmalar birlashtirilishi mumkin.
"" Paradigma "so'zi dasturlashda dasturni amalga oshirishning umumiy usuli (metodikasi) bilan ajralib turadigan belgilash (belgi) turkumini aniqlash uchun ishlatiladi" (Diomides Spinellis)
|
| |
Axborotning tasniflanishi - Mavzu: Axborot va uning xossalari Reja: Axborot haqida tushuncha, uning turlari, xususiyatlari

|
Mavzu: Axborot va uning xossalari Reja: Axborot haqida tushuncha, uning turlari, xususiyatlari
|
bet | 4/7 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 25,58 Kb. | | #142226 |
Bog'liq Axborot haqida tushuncha, uning turlari, xususiyatlari. Axborotn-fayllar.orgAxborotning tasniflanishi
Boshqaruv qarorlarini qabul qilish jarayoni ma`lumotlarning ulkan oqimida zarur axborotni ko’rib chiqish, tahlil etish va oqilona foydalanishni ko’zda tutadi. Axborot tanlash ancha Mеhnat talab qiladigan, dеmakki, qimmat turadigan jarayon. Shuning uchun uni tasniflash zarur.
Tasnif tizimini axborotga qullash uchun quyidagicha yondashish zarur:
1) axborotni tahlil qilish tasnif va qiyoslash vositalari asosida bo’lishi kеrak;
tasnif asosiga turli omil va koordinat tizimlari quyilishi lozim;
ayrim omil va koordinat tizimlari u yoki bu farqlarga asoslanishi mumkin, masalan aniq bir bozor va tovarlarni bilish zarur;
tahlilning moxiyati va tеranligi avvalo bеrilgan axborot turi va xajmiga bog’liq.
Axborotni turli bеlgilarga qarab tasniflash mumkin.
1. Axborot olish usuli bo’yicha quyidagilarga ko’ra tasniflanadi:
a) tadqiqot davomida bеvosita so’rov varaqalari yordamida, tеlеfon suzlashuvlari va shaxsiy suhbat yo’li bilan olib borilishi mumkin;
b) davriy va maxsus adabiyotlarni o’rganish orqali;
v) ma`lumotlarni tеlеfaks yoki tayyorlangan magnitli tashuvchilar vositasida uzatish. Odatda u axborot maxsus axborot agеntliklari so’rovi bo’yicha amalga oshiriladi. Bunday axborot u yoki bu muammo yoki muhitga muvofiqligi, shuningdеk tulaqonligi va ishonarliligi bilan ajralib turadi. Ma`lumot va xabarlarni optik disklar (kompakt disklar)da uzatish so’ngi yillarda kеng ommalashdi. Ularda nafaqat matn, balki istalgan boshqa vidеo va audio axborot yozuv ham olib boriladi.
2. Qayta ishlash usuliga ko’ra ma`lumotlar birlamchi, ikkilamchi, hosila, mantiqiy hulosa va yakunlarga bo’linadi. Jumladan boshlangich axborot odatda voqеlikda yuz bеruvchi jarayonlarni kuzatish natijasida shakllanadi va qayta ishlanmasdan qayd etiladi. Ikkilamchi axborot uz asosiga ko’ra birlamchi ma`lumotlarga tayanadi. Hosila axborot dastlabki, ikkilamchi yoki boshqa axborotni qayta ishlash natijasidir. Shu bilan birga, tadqiqotlarda boshlangich axborot sifatida rеjalashtirish, hisob va tahlil vazifalarini hal etish jarayonida olingan ma`lumotlar kiritiladi. Shu munosabat bilan boshlang’ich va hosila axborotni uning yuzaga kеlishi muhiti va foydalanish nuqtai nazaridan ko’rib chiqish lozim.
3.Tadqiqot ob`yеkti nuqtai nazaridan axborot eng avvalo tashqi makromuhit ta`sirini hisobga olgan holda ma`lumotlar bazasini yaratish va avtomatlashtirilgan ma`lumotlar banklaridan foydalanish uchun ancha asoslangan yunalishni tanlash maqsadida bozor extiеji va talablarini o’rganishga yunaltirilgan.
|
| |
Funksional vazifasiga ko’ra axborotni quyidagicha tasniflash mumkin

|
Funksional vazifasiga ko’ra axborotni quyidagicha tasniflash mumkin
|
bet | 5/7 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 25,58 Kb. | | #142226 |
Bog'liq Axborot haqida tushuncha, uning turlari, xususiyatlari. Axborotn-fayllar.org4.Funksional vazifasiga ko’ra axborotni quyidagicha tasniflash mumkin:
a) yangi tovarlarni ishlab chiqarish va sotishda bozorda firmaning moliyaviy va iqtisodiy axvoli qanday bo’lishini ochib bеruvchi axborot;
b) bozorning aniq sеgmеntida raqobatchilar xolatini ifodalovchi axborot.
v) amalda erishilganiga qaraganda kuzlangan natijadan chеtga chiqishni aniqlash bo’yicha axborot (chеtga chiqish sabablarini bеlgilash ).
Bu uchchala turlar bab-baravar muxim, zеro ulardan birgalikda foydalanishgina firma vazifalarini samarali hal etishni ta`minlaydi. Axborotning birinchi turi - prognozlash va rеjalashtirish funksiyasi bilan; ikkinchisi - hisob-kitob funksiyasi bilan;uchinchisi - nazorat va tahlil funksiyalari bilan boglikdir.
Vazifasiga ko’ra axborot ma`lumotnoma, tavsiyanoma, mе`yoriy va signalli turlariga bo’linadi.
Ma`lumotnoma axborot ko’proq tanishtiruvchi xususiyatga ega, ob`yеktlarning qancha barqarorligi bеlgilarini tavsiflaydi va ma`lumotnomalar(spravochniklar)tizimi
shaklida namoyon bo’ladi. Xorijiy ma`lumotnoma axborotini avtomatlashtirilgan ma`lumotlar banki orqali olish mumkin, ularning soni yildan-yilga uzluksiz ko’payib bormoqda.
Tavsiyanoma axborot uz navbatida bosma nashrlarda e`lon kilingan va tijorat ma`lumotlar bazalaridagi ma`lumotlar tahliliga asoslangan maxsus tadqiqotlarni o’tkazish natijalariga ko’ra shakllanadi.
Mе`yoriy axborot asosan ishlab chiqarish soxasida shakllanadi va foydalaniladi. U ishlab chiqarishning turli elеmеntlari rеjali, miqdoriy o’lchovini tavsiflovchi ilmiy va tеxnik asoslangan mе`yorlar tizimini aks ettiradi.
Signalli axborot muhitdagi ob`yеktlar faktik xolatining rеjasidan chеtga chiqishi paydo bo’lganda yuzaga kеladi. CHеtga chiqish sabablari aniqlangandan sung ularni bartaraf etish tadbirlari ko’riladi.
|
| |
Tab klavishasi qanday ishni bajaradi?

|
Tab klavishasi qanday ishni bajaradi?
|
bet | 18/372 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #120479 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami (1)
Back Space klavishasi qanday ishni bajaradi?
| |
Kursordan chap tomondagi belgini o’chirish uchun ishlatiladi
| |
F1 klavishasi qanday ishni bajaradi?
|
Dastur haqida ma’lumotnomani ochish uchun ishlatiladi
|
Print Screen klavishasi qanday ishni bajaradi?
|
Oynadagi tasvirni to’liqligicha rasmga tushuradi
|
Operasion tizim nima?
|
Kompyuter ishga tushishi bilan ishga tushuvchi dastur bo’lib, foydalanuvchi bilan mulokotni tashkil qiladi.
|
Keltirilgan qaysi nom qattiq diskka mos?
|
C:
|
|
|
| |
Taqdim etish usuliga ko’ra axborot

|
Taqdim etish usuliga ko’ra axborot
|
bet | 6/7 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 25,58 Kb. | | #142226 |
Bog'liq Axborot haqida tushuncha, uning turlari, xususiyatlari. Axborotn-fayllar.org6. Taqdim etish usuliga ko’ra axborot matn, jadval, matrisa, grafik va dinamik qatorlarga bo’linadi. Matn axboroti eng ko’p rasmiylashtirilgandir, shu bois uni qayta ishlash uchun xozirgi paytda gipеrmatn dastur tizimi ko’rinishida maxsus dasturiy vositalar qo’llanilmoqda. Bunday tizimlar matn hujjatlar ma`lumot bazasini yaratish, yuritish va foydalanish uchun muljallangan.
7. Axborot o’zining barqarorligiga ko’ra o’zgaruvchan, shartli - doimiy va doimiyga bo’linadi. O’zgaruvchan axborot ob`yеktlar ishlashining miqdoriy va sifat xususiyatlarini aks ettiradi. Shartli-doimiy va doimiy axborotlar muhitning doimiy o’lchamini aks ettiradi, shu bois ular uzoq vaqt mobaynida o’zgarmas bo’lib qoladi
Axborot tizimlari ishida va uning tеxnologik jarayonida aniq farq qilib turuvchi bir qancha bosqichlarni ajratib ko’rsatish mumkin:
1. Ma`lumotlarning paydo bo’lishi -ya`ni xo’jalik opеrasiyalari natijalarini boshqaruv ob`yеktlari va sub`еktlari xususiyatlarini, ishlab chiqarish jarayonlari paramеtrlarini, normativ va yuridik aktlar mazmunini qayd etuvchi boshlangich ma`lumotlarning yuzaga kеlishi.
2. Ma`lumotlarning to’planishi va tizimlashtirilishi - ya`ni kеrakli ma`lumotlarni tеzlik bilan topish va tanlash, ma`lumotlarni mеtodik jihatdan yangilash, ularni buzib ko’rsatilishidan, yuqolishidan saqlash darajasida ma`lumotlarni joylashtirish.
3. Ma`lumotlarni qayta ishlash- bu ilgarigi to’plangan ma`lumotlar asosida yanada tuldiruvchi, tahliliy, tavsiyalovchi, prognozli ma`lumotlarning yangi ko’rinishlari shakllanuvchi jarayondir.
4. Ma`lumotlarni aks ettirish -ma`lumotlarni inson qabul qilishi uchun foydali shaklda taqdim etish. Eng avvalo - bu bosqichga chiqarish, ya`ni hujjatlarni kishi qabul qilishi uchun qulay holatda tayyorlash.
Avtomatlashtirilgan axborotlar tizimining tеxnik vositalar tasnifi quyidagilar:
Axborotlarni kiritish qurilmasi: klaviatura, manipulyator, joystik, nurli pеro - mеxaniq “sichqon”,optik “sichqon”,skanеr, grafik planshеt, sеnsorli ekran, nutqni kiritish vositasi.
Axborotlarni chiqarish qurilmalari: displеy va displеy adaptеrlari, elеktron-nurli trubka, vеktorli displеy .
Axborotlarni bosib chiqarish qurilmasi: zarbli printеr, litеrli printеr,matrisa-nuqtali printеr,purkovchi printеr,tеrmografik printеr,lazеrli printеr,grafatuzuvchilar.
|
| |
1. Multimedia protsessorlari va ularning asosiy xususiyatlari

|
1. Multimedia protsessorlari va ularning asosiy xususiyatlari
|
bet | 1/3 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 203,55 Kb. | | #240844 |
Bog'liq Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari u
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
"Kompyuter injiniring" fakulteti
"Kompyuter tizimlari" kafedrasi
"Kompyuter arxetikturaSI” fanidan
4-MUSTAQIL ISH
Bajardi: Abdurahmonov Faxriddin
Qabul qildi: Sobirov R.
SAMARQAND – 2023
Reja:
1.Multimedia protsessorlari va ularning asosiy xususiyatlari.
2. Kripto protsessorlari va ularning asosiy xususiyatlari.
3. Multiprocessors va ularning asosiy xususiyatlari.
4. Multicompyuterlar va ularning asosiy xususiyatlari.
Multiprotsessorli kompyuterlar. Matritsali va vektorli protsessorlar yagona boshqarish bloki tomonidan boshqariladigan, har biri alohida-alohida xotiraga ega bo‘lgan protsessorlardan iboratdir. Umumiy xotiraga ega bo‘lgan parallel ishlovchi protsessorlar to‘plami – multiprotsessor deb ataladi. Yuqorida keltirilgan, hisoblashlarni bajaruvchi ko‘p protsessorlardan foydalanish sxemasi asosida qurilgan kompyuterlar esa – multiprotsessorli kompyuterlar deb ataladi. Umumiy xotiraga ega bo‘lgan multiprotsessorli kompyuterlarning ikki xil varianti mavjud. Ushbu hildagi kompyuterlarda umumiy xotiradan foydalanish hisobiga ham unumdorlikni oshirishga erishish mumkin ekan.
Matritsali va vektorli protsessorlarga ega kompyuterlarni ham, multiprotsessorli kompyuterlarni ham o‘ziga xos tizim deb qarash mumkin. Yuqori unumdorlikka erishish uchun, ko‘p sonli kompyuterlarni o‘zaro bog‘lab – ko‘p kompyuterli yoki multikompyuterli tizimlar ham ishlab chiqilgan.
Kriptoprotsessor-bu kriptografik operatsiyalarni bajarish uchun mo'ljallangan va ruxsatsiz kirishga qarshilik qiladigan bir qancha imkoniyatlarini beradigan jismoniy xavfsizlik choralari bilan ta'minlangan tizimdagi chip yoki mikroprotsessor. Avtobusga "ishonchli " va unga shifrlanmagan ma'lumotlarni xavfsiz muhitda chiqaradigan kriptografik protsessorlardan farqli o'laroq, xavfsiz kripto protsessor har doim xavfsizligini kafolatlab bo'lmaydigan muhitga shifrlanmagan ma'lumotlarni yoki dasturning ko'rsatmalarini chiqarmaydi.
Kriptoprotsessor bu kriptografik operatsiyalarni bajarish uchun mo'ljallangan va ruxsatsiz kirishga qarshilik qiladigan bir qancha imkoniyatlarini beradigan jismoniy xavfsizlik choralari bilan ta'minlangan tizimdagi chip yoki mikroprotsessor. Avtobusga "ishonchli " va unga shifrlanmagan ma'lumotlarni xavfsiz muhitda chiqaradigan kriptografik protsessorlardan farqli o'laroq, xavfsiz kripto protsessor har doim xavfsizligini kafolatlab bo'lmaydigan muhitga shifrlanmagan ma'lumotlarni yoki dasturning ko'rsatmalarini chiqarmaydi.
|
| |
-AMALIY ISHLAR - Toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti flash texnologiyalar

|
Toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti flash texnologiyalar
|
bet | 9/24 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 13,07 Mb. | | #141892 | Turi | Учебник |
Bog'liq Adobe Flash o\'quv qo\'llanma 04.06.20226-AMALIY ISHLAR
Mavzu: Adobe Flashda ranglar bilan ishlash.
Ishdan maqsad: Adobe Flash dasturida ranglar bilan ishlashni, gradiyentlar hosil qilishni, sferik ranglar tashkil etishni o’rganish.
NAZARIY QISM
Rang - Muayyan elektromagnit spektrli yorug'likni ko'z bilan sezish tushuniladi.
Kompyuter grafikasida rang uchta xususiyat bilan tavsiflanadi:
- tus, yorug'lik nuri chastotasi bilan belgilanadigan sifat;
- to'yinganlik, rangning berilgan tus bilan ifodalanish darajasi odatda foizlarda
belgilanadi;
- yorqinlik, nurlanish energiyasi darajasi (yorug'lik oqimining zichligi).
Kompyuter tizimlarida rang bir necha model bilan tavsiflanishi mumkin. Masalan, keng tarqalgan asosiy “qizil, yashil, ko'k” ranglarning yagona tarzda birikmasi RGB deb ataluvchi model. Oq qog’ozga chop etishda “feruza, to'q-qizil, sariq” CMYK modelidan foydalaniladi.
Rang modeli - Ranglarni rang komponentlari yoki rang koordinatalari deb atalgan va odatda uchta yoki to'rtta ma'noga ega bo'lgan sonlar kortejlari shaklida tasvirlashning abstrakt modelini bildiruvchi atama. Ushbu ma'lumotlarni sharhlash uslubi (masalan, aks ettirish yoki ko'rish shartlarini belgilash) bilan birga, rang modelining ranglar ko'pligi rang makonini belgilaydi.
Eng ko'p tarqalgan rang modellari:
RGB (asosan informatikada qo’llaniladi);
CMYK (poligrafiyada asosiy rang modeli); Televidenieda PAL standarti uchun YUV rang modeli;
SECAM uchun YdbDr modeli;
NTSC uchun esa YIQ modeli qo’llaniladi;
XYZ etalon modeli inson ko'zining xarakteristikalarini o'lchashga asoslangan.
RGB – (Red, Green, Blue) Qizil, yashil, ko'k. Rangni kodlash tizimi. RGB tizimida rang uch asosiy aniq to'yinganlikka ega ranglarning yig'indisi sifatida tasavvur qilinadi. Uchala asosiy ranglarning yo'qligi (nol to'yinganlik) qora rangga mos keladi.
CMYK (Syan, Magenta, Yellow, black) - Havo rang, to'q qizil, sariq, qora. CMYB formati. Rangli tasvirlarni chop etish uchun ranglar jilosi.
AMALIY QISM
1-rasm. Ishchi sohaning fon rangini o’zgartirish.
2-rasm. Obyektga sferik ranglar berish.
3-rasm. Gradiyentli ranglar hosil qilish.
4-rasm. Radial bo’yicha rang berish.
Topshiriq:
Turli ranglar o’zgarishi asosida animatsion effect hosil qiling.
Matnlar bilan turli rangli filtrlar qo’shing.
Archa o’yinchoqlarining animatsion harakatini hosil qiling.
Svetaforning ishlash jarayonini ishlab chiqing.
Turli xil rangli sharlar chizib ularni uchib yurgan holatini hosil qiling.
|
| |
Mass spektroskopiya - Vazirligi buxoro davlat universiteti d. R. Djurayev, A. A. Turayev, sh sh. Fayziyev, B. A

|
Vazirligi buxoro davlat universiteti d. R. Djurayev, A. A. Turayev, sh sh. Fayziyev, B. A
|
bet | 19/119 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 4,04 Mb. | | #263652 | Turi | Учебник |
Bog'liq 21558 2 CDEAD1DE360DB13C9B7A03EFD7ECBD40E7F94F1F Mass spektroskopiya.
Mass-spektrometr haqida tushuncha. Mass-spektrometr moddaning ionlashgan zarralarini massalari bo’yicha aniqlaydigan asbobdir. Ishi magnit va elektr maydonlarning bo’shliq (vakuum) dagi ionlar dastasiga ko’rsatadigan ta’siriga asoslangan bo’ladi. Mass-spektrometrlar statistik va dinamik Mass- spektrometrlarga bo’linadi.
Statistk Mass-spektrometrning ishi o’zgarmas magnit va elektr
maydondagi ionlarning trayektoriyasi nisbatiga bog’liq, bunda m – ion massasi, e – elektr zaryadi.
Dinamik Mass-spektrometrning ishi esa, asosan ionlarning manbadan kollektorgacha bo’lgan masofani o’tish vaqtiga yoki o’zgaruvchan elektr va magnit maydondagi tebranish davriga asoslangan bo’ladi.
Qayd qilish uslubiga ko’ra Mass-spektrometr ionlar dastasini fotografik qayd qiluvchi va ion tokini elektr asboblar bilan qayd qiluvchi xillarga bo’linadi.
Mass-spektrometrning asosiy qismlariga:
ion manbalari (tekshirilayotgan modda ionlashib, ma’lum yo’nalishda ion dastasi hosil qilinadi);
Analizator (asosan, ion manbaidan chiqayotgan ion dastasini ionlarning massasi, zaryadiga qarab bir necha ion dastasiga ajraladi);
Qabul qilish qurilmasi (bir yoki bir necha maxsus elektrodlar – ion kollektordan iborat). Ion kollektorlari ion toki kuchaytirgichlari va hisoblash asboblariga ulanadi. Mass-spektrometrda, shuningdek tekshirilayotgan gazsimon moddani ion manbayiga o’tkazuvchi, qurilma vakuum manometrlar sistemasi, ion tutqichlar, ion manbayi va 10-7 – 10-5 mm. simob ustuni bosimini vujudga keltiruvchi vakuum nasoslardan iborat bo’ladi. Mass-spektrometrning ion manbayi analizator va ion tok manbayiga ulanadi.
Jism (yoki suyuqlik) tarkibidagi modda massasini aniqlashning har xil usullari mavjud.
Masalan, Duplet usuli bilan dispersion chiziqlar orasidagi masofa aniqlanadi va shu masofa bo’yicha massalar farqi topiladi. Ionlar tokini o’lchash usuli bilan moddalar massasi aniqlanadi.
|
| |
-rasm. Xromatografiya qurilmasining sxematik tuzilishi

|
-rasm. Xromatografiya qurilmasining sxematik tuzilishi
|
bet | 25/119 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 4,04 Mb. | | #263652 | Turi | Учебник |
Bog'liq 21558 2 CDEAD1DE360DB13C9B7A03EFD7ECBD40E7F94F1F 3.6-rasm. Xromatografiya qurilmasining sxematik tuzilishi.
1 - gaz manbai; 2 - mobil fazali oqim regulyatori; 3 - namuna kiritish qurilmasi; 4 - ustun; 5 - detektor; 6 - elektr kuchaytirgich; 7 - qayd qiluvchi; 8 - oqim o’lchagich. Miqdoriy analiz uchun esa xromatografiyadagi piklar (har bir modda uchun tegishli egri chiziq shakli) balandligi yoki yuzasi, detektorning moddaga nisbatan
sezgirligini nazarga olgan holda o’lchanadi va maxsus usulda hisoblanadi.
Parchalanmay bug’ holatiga o’tadigan moddalarning analizi va ajratilishi uchun ko’pincha gaz xromatografiya ishlatiladi. Bunda elyuyent (gaz tashuvchi) sifatida geliy, azot, argon kabi gazlardan foydalaniladi. Sorbent sifatida esa (zarralar diametri 0,1-0,5 mm bo’lgan) silikagellar, alyumogellar, g’ovakli polimerlar va boshqa ishlatiladi.
Gaz-suyuqlik xromatografiya uchun sorbent tayyorlashda solishtirma sathi 0,5 - 5 g/m2 li qattiq modda yuzasiga qaynash temperaturasi yuqori bo’lgan suyuqliklar (uglevodorodlar, murakkab efirlar, siloksanlar va boshqalar) qalinligi bir necha mkm parda holida qoplanadi. Kolonkali suyuqlik xromatografiyada elyuyent sifatida oson uchuvchi erituvchilar (uglevodorodlar, efirlar, spirtlar), qo’zg’almas faza sifatida esa silikagellar, alyumogellar, g’ovakli shisha va boshqa qo’llanadi.
Xromatografiya usulining kashf etilishi tufayli organik kimyo, ayniqsa, tabiiy birikmalar kimyosi jadal rivojlandi. Xromatografiya ko’p komponentli sistemalarni sifat va miqdoriy analiz qilish, sof holda ajratib olishsa (jumladan, sanoat miqyosida) katta ahamiyat kasb etadi. Xromatografiya yordamida nodir metallar analiz qilinadi. Sunʼiy tayyorlangan transuran elementlarining ochilishida
ham xromatografiya muhim rol o’ynadi. Xromatografiya yordamida 99-element - eynshteyniy (Es), 100-element - fermiy (Fm) va 101-element - mendeleyeviy (Md) ajratildi.
Xromatografiya havo, suv, tuproq, monomerlar tarkibidagi aralashmalarni aniqlashda, organik va neft kimyosi sintezi mahsulotlari analizida, dori-darmonlar tozaligini aniqlashda, kriminalistikada katta axamiyatga ega. Kosmik kemalar gazi, Mars atmosferasi gazi, oy tuprog’idagi moddalarni analiz qilishda ham xromatografiya usullari joriy etilgan.
Xromatografiya yuqori molekulali birikmalar, ayniqsa, inson, hayvon, o’simlik, mikroblar dunyosiga tegishli biologik obʼyektlarning analizi uchun nihoyatda zarur. Xromatografiya usullari o’simlik tarkibidagi birikmalarni aniqlash, ajratib olish, neft, gaz tarkibini o’rganishda keng qo’llanadi.
|
| |
AMALIY QISM - Toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti flash texnologiyalar

|
Toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti flash texnologiyalar
|
bet | 7/24 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 13,07 Mb. | | #141892 | Turi | Учебник |
Bog'liq Adobe Flash o\'quv qo\'llanma 04.06.2022AMALIY QISM
1-rasm. Line Tool asbobi yordamida turli hil chiziqlar chizish.
2-rasm. Pen Tool asbobi yordamida turli xil siniq chiziqlar chizish.
3-rasm. Oval Tool asbobi yordamida turli shaklli aylana va oval chizish.
4-rasm. Rectangle Tool asbobi yordamida to’rt burchakli shakllar chizish.
5-rasm. Pencil Tool asbobi yordamida turli xil obyektlarni chizish.
6-rasm. Brush Tool asbobi yordamida turli xil obyektlarni chizish.
7-rasm. Akvariumda harakatlanayotgan baliqlarning animatsion ko’rinishi
Topshiriq:
Chizish aboblari yordamida tabiat manzarasini ifodalash.
Turli shakllarga ega geometrik shakllar chizish.
Obyektni chizishning animatsion ko’rinishini ishlab chiqish.
Sayyoralarning harakatlanish animatsiyasini ishlab chiqish.
4-AMALIY ISH
Mavzu: Adobe Flashda matnlar bilan ishlashning boshlang`ich bosqichlari.
Ishdan maqsad: Adobe Flash dasturida matnlar bilan ishlashni o’rganish.
NAZARIY QISM
Adobe Flash dasturida asboblar panelidan Text Tool asbobi yordamida matnlarni hosil qilish mumkin. -T - Kadrga matn elementini qo'shish asbobining ko’rinishi.
TextInput va TextArea komponentlari.
TextInput komponenti bir qatordan iborat matnlarni kiritish imkonini beruvchi maxsus maydon yaratishga xizmat qiladi. Komponent nusxasini interfeysga joylashtirgandan so'ng parametrlar panelida editable, password va text nomli parametrlar mavjudligini ko'rish mumkin.
Editable parametri maydondagi matnning foydalanuvchi tomonidan o'zgartirilishiga ruxsat bor-yo'qligini aniqlaydi. Agar uning qiymati true bo'lsa matn o'zgartirilishi mumkin, aks holda agar false bo'lsa matn o'zgartirilishi mumkin emas.
Password parametri esa parol kiritish maydonini yaratishda qo'llaniladi. Agar uning qiymati true bo'lsa maydonga kiritilayotgan matn yulduzcha (*) shaklida aks etadi, aks holda matn oddiy matn ko'rinishida ifodalanadi.
Text parametri esa matn maydonining foydalanuvchi tomonidan matn kiritilishidan avval standart mavjud bo'ladigan matnni ifodalashga xizmat qiladi.
|
| |
-rasm. Molekulyar massa bo’yicha taqsimlash egriliklari

|
-rasm. Molekulyar massa bo’yicha taqsimlash egriliklari
|
bet | 21/119 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 4,04 Mb. | | #263652 | Turi | Учебник |
Bog'liq 21558 2 CDEAD1DE360DB13C9B7A03EFD7ECBD40E7F94F1F 3.1-rasm. Molekulyar massa bo’yicha taqsimlash egriliklari.
Demak, polimerlar molekulyar massasini aniqlashning murakkabligi ularning polimolekulyarligi bilan bog’liq, chunki har bir namunada turlicha o’lchamli molekulalar mavjud. Shuning uchun har qanday usul bilan aniqlangan molekulyar massa o’rtacha qiymatga ega bo’ladi, ammo turli xil usulda aniqlanganda turli son qiymatlarni oladi. Buning uchun quyidagi misolni ko’raylik.
Aytaylik, M1 molekulyar massali N1 ta molekula
M2 molekulyar massali N2 ta molekula M3 molekulyar massali N3 ta molekula
va h.k. bo’lsin.
O’rtacha molekulyar massaning qiymatini quyidagi ikki usulda hisoblash mumkin:
o’rtacha arifmetik yoki o’rtacha raqamiy ( ) molekulyar massa;
Molekulyar massaning o’rtacha arifmetik qiymatini hisoblash uchun molekulyar massaning har qaysi qiymatini xuddi shu molekulyar massali molekulalar soniga ko’paytirib olingan ko’paytmalarni qo’shish, ya’ni barcha molekulalarning molekulyar massalari yig’indisini olish, so’ngra shu yig’indini
molekulalarning umumiy soniga bo’lish lozim:
o’rtacha vazniy yoki o’rtacha muallaq ( ) molekulyar massa;
(3.3)
ni hisoblash uchun umumiy molekulyar massadagi ayni molekulyar massaning ulushini bilish lozim. Umumiy molekulyar massa ni tashkil qiladi, demak
har bir molekulyar massaning ulushi (Xi) quyidagiga teng:
(3.4)
Agar har bir molekulyar massa qiymatini uning molekulyar massadagi ulushiga ko’paytirib va bu ko’paytmalami qo’shib chiqilsa, hosil bo’gan qiymat o’rtacha vazniy yoki o’rtacha muallaq molekulyar massa deyiladi.
+…= (3.5)
|
| |
-rasm. Belgilangan valent burchakli zanjir konformatsiyalari

|
-rasm. Belgilangan valent burchakli zanjir konformatsiyalari
|
bet | 23/119 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 4,04 Mb. | | #263652 | Turi | Учебник |
Bog'liq 21558 2 CDEAD1DE360DB13C9B7A03EFD7ECBD40E7F94F1F 3.4-rasm. Belgilangan valent burchakli zanjir konformatsiyalari.
Real sistemalarda polimer molekulalari o’ziga o’xshash molekulalar bilan o’ralgan, shuning uchun aylanishning tormozlanish darajasiga ta’sir qiluvchi u
yoki bu xildagi molekulalararo ta’sirlar bo’ladi, lekin bu o’zaro ta’sirlarni hisobga olish murakkab vazifa. Shuning uchun bunday ta’sirlarni hisoblashda ichki molekulyar ta’sirlarni hisobga olish bilan chegaralaniladi. Ikki xil ichki molekulyar ta’sir bo’ladi:
Yaqin tartibli o’zaro ta’sir, ya’ni oralaridagi masofa yaqin bo’lgan atomlar va atomlar guruhlari ta’siri, masalan, qo’shni zvenolar atomlari orasidagi ta’sir.
Uzoq tartibli o’zaro ta’sir, ya’ni zanjirdagi bir-biridan ancha uzoq masofada joylashgan zvenolardagi atomlar yoki atomlar guruhi orasidagi ta’sir. Bunday ta’sir faqat uzun zanjir juda bukilgan holatda bo’lishi mumkin. Shunday qilib, polimer makromolekulasining potensial energiyasi molekulaning bir qismi ikkinchi qismiga nisbatan burilganida ichki molekulyar ta’sir natijasida o’zgaradi.
Polimer strukturasi ikki xil: molekulyar va ustmolekulyar (makromolekulalarning bir-biriga nisbatan joylashishi natijasida hosil bo’lgan struktura) darajasida o’rganiladi. Molekulyar darajadagi strukturaga polimer makromolekulasidagi zvenolarning tuzilishi va funksional o’zaro joylashish tartibi (holati) kiradi. Ustmolekulyar strukturaga polimer makromolekulalari yoki ularning ayrim qismlarining bir-biriga nisbatan joylashishi va ularning shakli kiradi.
Polimerlarning molekulyar strukturasi ular makromolekulasining konfiguratsiyasi, konformatsiyasi va molekulyar taxlanishi tushunchalarini o’z ichiga oladi. Konfiguratsiya molekulani tashkil etuvchi atomlarning fazoviy joylashish tartibini ifodalaydi. Bu tartib molekulalarning tartibsiz issiqlik harakati natijasida o’zgarmaydi: konfiguratsiya faqat kimyoviy bog’larning uzilib, qayta tiklanishi natijasida o’zgarishi mumkin. Polimerlarning konfiguratsiyasi bir necha konfiguratsion darajalarga bo’linadi: elementar zveno konfiguratsiyasi, zvenolarning birikish konfiguratsiyasi (yaqin konfiguratsion tartib), katta bloklarning birikish konfiguratsiyasi (uzoq konfiguratsion tartib), mikrozanjir konfiguratsiyasi.
Elementar zvenolarning konfiguratsiyasi organik kimyoda ishlatiladigan tushunchalar va ta’riflar bilan ifodalanadi. Masalan, qo’shbog’ tutgan polimerlar tsis-(l) va trans-(2) izomerlar shaklida bo’lishi mumkin:
|
| |
AMALIY QISM - Toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti flash texnologiyalar

|
Toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti flash texnologiyalar
|
bet | 14/24 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 13,07 Mb. | | #141892 | Turi | Учебник |
Bog'liq Adobe Flash o\'quv qo\'llanma 04.06.2022AMALIY QISM
1-rasm. Oddiy va harakat trayektoriyasi qatlamining ko’rinishi
2-rasm. Sharning oddiy qatlam asosida harakatlanishi
3-rasm. Bir necha obyektlarning qatlami
Topshiriq:
Qatlamdan foydalanib mashina yurishini harakatini hosil qiling.
Maska qatlamidan foydalanib animatsiya hosil qiling.
Harakat trayektoriyasi qatlamidan foydalanib koptok harakatini hosil qiling.
10-AMALIY ISH
MAVZU: ADOBE FLASHDA MENYULAR BILAN ISHLASH (OCHILUVCHI MENYULAR, GORIZONTAL MENYULAR).
Ishdan maqsad: Adobe Flash dasturida menyular bilan ishlashni o’rganish va amalda tadbiq etish.
NAZARIY QISM
Adobe Flash dasturida elektron darsliklar uchun, web sahifalar uchun, o’yinlar uchun yoki foydalanuvchi interfeyslari uchun menyularni ishlab chiqish imkoniyatlari mavjud. Menyularni ochiluvchi menyular va gorizontal menyular ko’rinishida tashkil etish mumkin. Menyu haqida tushuncha berib o’tsak.
Menyu (ingl: menu/rus: menyu):
1. Foydalanuvchi grafik interfeysining(GUI) qismi. Dasturning yoki operatsion
tizimning mumkin bo'lgan harakatlari ro'yxati. Dastur menyusi qatori oynaning ustki qismida joylashgan. Matnbop menyu ma'lum ob'ektga sichqonchaning o'ng tugmasi bosilganda paydo bo'ladi. Har bir ob'ekt alohida amallar ro'yxatiga ega.
2. Ovozni qayta ishlash tizimi aytadigan dastur amallarini davom ettirish variantlari. Foydalanuvchi o'z tanlovini bildirish uchun javoban bir yoki bir necha so'z aytishi lozim.
Matnbop menyu (ingl: context menu/rus: kontekstnoe menyu) - sichqonchaning o'ng tugmachasini ob'ektga keltirib bosilganda paydo bo'lishi mumkin bo'lgan harakatlar ro'yxati. Har bir ob'ektning o'z ro'yxati mavjud.
1-rasm. Menyularning ko’rinishi
AMALIY QISM
1-rasm. Insert menyusidan New Symbolni tanlash.
2-rasm. Movie clip symboli yordamida menyu hosil qilish.
3-rasm. Hosil bo’lgan menyuning symboli ichki holati.
4-rasm. Ost bo’lim menyusini hosil qilish.
5-rasm. Hosil bo’lgan ost bo’lim menyusining ichki holati.
6-rasm. Bo’lim 1 menyusiga ishlov berish.
7-rasm. Bo’lim 1 menyusida Actions funksiyasini faollashtirish.
8-rasm. gotoAndPlay buyrug’ini kiritish.
9-rasm. Bo’lim 1 menyusini Duplicate funksiyasi yordamida nusxalash.
10-rasm. Bo’lim 2 menyusini Button symboli asosida hosil qilish.
11-rasm. Bo’lim 2 menyusining ichki holatiga ishlov berish.
Topshiriq:
Elektron dasrliklar uchun menyu ishlab chiqish.
Web saytlar uchun menyu ishlab chiqish.
Foydalanuvchi interfeysi uchun menyu ishlab chiqish.
|
| |
-rasm. Qo’shbog’ tutgan polimerlar tsis-(l) va trans-(2) izomerlar

|
-rasm. Qo’shbog’ tutgan polimerlar tsis-(l) va trans-(2) izomerlar
|
bet | 24/119 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 4,04 Mb. | | #263652 | Turi | Учебник |
Bog'liq 21558 2 CDEAD1DE360DB13C9B7A03EFD7ECBD40E7F94F1F 3.5-rasm. Qo’shbog’ tutgan polimerlar tsis-(l) va trans-(2) izomerlar
shakli.
Xromotografiya va uning turlari. Yuqori effektiv yupqa qatlamli
xromatografiya.
Xromatografiya (xromo... va ...grafiya) — gaz, suyuqlik yoki erigan moddalar aralashmasini adsorbsion usulda ajratish va analiz qilish. Xromatografiya rus botanigi M.S.Svet tomonidan 1903-yilda kashf etilgan.
1931-yilda Kun va uning shogirdlari xromatografiya yordamida tuxum sarig’idagi ksantofil, lutein va zeaksantin moddalari hamda a va r karotinlarni ajratishdi.
1941-yilda A.Martin va R.Sing taqsimlash xromatografiyasiga asos soldi va oqsil, uglerod birikmalarini o’rganishda uning keng imkoniyatlarini ko’rsatib berdi.
1940-45-yillarda S.Mur va U.Staynlar aminokislotalarni xromatografiya usulida ajratish va miqdoriy analiz qilishga katta xissa qo’shdi.
1950-yilda Martin va Jeyms gaz, suyuqlik xromatografiyasi usulini ishlab chiqdi.
Xromatografiya olib borilayotgan muhitga qarab:
gaz xromatografiya;
gaz-suyuqlik xromatografiya;
suyuqlik xromatografiyalariga.
moddalarni ajratish mexanizmiga qarab:
molekulyar (adsorbsion);
ion almashtirgich;
cho’ktirish;
taqsimlash xromatografiyalariga olib borilayotgan jarayon shakliga qarab:
kolonkali xromatografiya;
naychali (kapillyar) xromatografiya;
qog’ozli xromatografiya;
yupqa qatlamli xromatografiyalarga bo’linadi.
Adsorbsion xromatografiya — moddalarning adsorbentda turlicha sorbsiyalanishi (yutilishi) ga asoslangan;
Taqsimlash xromatografiyasi — aralashma tarkibiy qismi (komponentlari) ning qo’zg’almas faza (g’ovak sathli qattiq modda yuzasiga o’rnatilgan yuqori tarzda qaynaydigan suyuq modda) va elyuyentlarda turlicha erishiga;
Ion almashtirgich xromatografiya — harakatsiz faza (ionit) va ajraluvchi aralashma komponentlari orasidagi ion almashtirish muvozanati konstantalar farqiga;
Cho’ktirish xromatografiyasi esa ajratiluvchi komponentlarning qattiq qo’zg’almas faza ustida turlicha cho’kmaga cho’kishiga asoslangan.
Xromatografiya xromatograf deb ataladigan asbob yordamida amalga oshiriladi. Analiz vaqtida xromatograf kolonkasiga yuborilgan tekshiriluvchi moddalar elyuyent bilan birga turli vaqt oralig’ida alohida alohida bo’lib kolonkaning chiqish tomoniga keladi va maxsus sezgir asbob — detektor yordamida uning vaqt birligidagi miqdori qayd etiladi, yaʼni egri chiziq holida yozib olinadi. Bu xromatogramma deb ataladi.
Sifat analizi vaqtida moddaning kolonkaga yuborilgandan to chiqqungacha bo’lgan vaqti har bir komponent uchun doimiy tarzda bir xil elyuyentda belgilab olinadi.
|
| |
-AMALIY ISH - Toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti flash texnologiyalar

|
Toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti flash texnologiyalar
|
bet | 3/24 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 13,07 Mb. | | #141892 | Turi | Учебник |
Bog'liq Adobe Flash o\'quv qo\'llanma 04.06.20221-AMALIY ISH
Mavzu: Mavjud bo`lgan flash proyektlarini qayta ko`rish. proyekt tanlash. ta`limiy maqsadlarni aniqlash. proyektni rejalashtirish.
Ishdan maqsad: Adobe Flash dasturida mavjud bo`lgan flash proyektlarini qayta ko`rishni, proyekt tanlashni, ta`limiy maqsadlarni aniqlashni, proyektni rejalashtirishni o’rganish va amalda tadbiq etish.
NAZARIY QISM
«Animatsiya» sohasining dolzarbligi bugungi kunda hech qanday shubha qoldirmaydi. Bundan taxminan 100 yillar dastlabki multfilьmlar paydo bo’lib, hammani hayratga solgan edi. Zamonaviy animatsion texnologiyalarning vujudga kelishi, multimedia proektlar va prezentatsiyalarning asosiy elementiga aylandi va ular borgan sari internet sahifalarda ko’payib bormoqda. Shuningdek, animatsiya televidenieda ham keng ko’lamda qo’llanilmoqda. Masalan. Ko’plab telekompaniyalar zastavkalarni yaratishda kompyuter animatsiyasidan foydalanishadi. Video mahsulotlarni yaratishda professional video elementlaridan va kompyuter animatsiyalari priyomlaridan foydalaniladi.
Bugungi kunda yaratilgan animatsiya, juda turli tumandir. Afsuski, kompyuter texnikasi imkoniyatlarining oshishi bilan ko’pchillik insonlar uchun o’z tasavvuridagi g’oyalarini ko’rish o’rniga eng so’nggi modadagi maxsus effektlarni ko’rishga to’g’ri kelmoqda.
I nsoniyat mavjud ekanki o’z san’atida harakatni ifodalashga intilgan. Harakatni rasm orqali ifodalashga bo’lgan dastlabki urinishlar eramizdan oldingi 2000 yillarda Misrda bo’lgan.
Yana bir misol. Shimoliy Ispaniyaning g’orlarida topilgan. Bu sakkiz oyoqli to’ng’iz ko’rinishida ifodalangan.
Bugungi kunda harakatni ifodalash uchun animatsiya vositalari orqali amalga oshiriladi. Kino, televidenie va kompyuter grafikasi yordamida harakatni rasmlar yoki kadrlar ketma-ketligini ma’lum chastotada sun’iy ravishda obrazlarni ko’rish orqali qabul qilishni ta’minlashga - animatsiya deyiladi.
Uzluksiz harakatdan foydalanuvchi videodan farqli o’laroq, animatsiya bir biriga bog’liq bo’lmagan rasmlar to’plamidan iborat. «Animatsii» – «multiplikatsiya» - sinonimi juda keng tarqalgan. Animatsiya va multiplikatsiya – san’at turining ikki ko’rinishdagi ta’rifidir. Bizga ko’proq ma’lum bo’lgan termin «mulьti» lotincha so’z – ko’p so’zidan olingan bo’lib, ko’p rasm ma’nosini anglatadi. Qahramonni «jonlatirish» uchun rasmlarni kerakli miqdorda takrorlash zarur: sekundiga 10 dan 30 gacha chizilgan kadrlar.
Ammo, shuni ta’kidlash joizki, jahonda «animatsiya» (lotinchadan tarjima qilinganda «anima» – jon, «animatsiya» – jonlantirish tushuniladi). Animatsion kinoning zamonaviy texnik va badiiy imkoniyatlarini bundan ortiq ta’riflash mumkin emas, chunki animatsiya ustalari o’z qahramonlarini yaratishda, jonlantirishda o’z mehrlarini ham berishadi.
|
| |
-rasm. Adsorbentli shisha plastinka eksikator yupqa qatlamli xromatografiya uchun asbob

|
-rasm. Adsorbentli shisha plastinka eksikator yupqa qatlamli xromatografiya uchun asbob
|
bet | 30/119 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 4,04 Mb. | | #263652 | Turi | Учебник |
Bog'liq 21558 2 CDEAD1DE360DB13C9B7A03EFD7ECBD40E7F94F1F 3.15-rasm. Adsorbentli shisha plastinka eksikator yupqa qatlamli xromatografiya uchun asbob.
Kamera sifatida keng stakan, eksikator va boshqalardan foydalanish mumkin. Erituvchi yuqoriga ko’tarilib, plastinkaning qarama-qarshi uchiga 0,5-1 sm qolganda xromatografiyalash to’xtatiladi. Buning uchun plastinka kameradan olinadi va quritiladi.
Qog’oz xromatografiyasi ham yupqa qavatli xromatografiyaning bir ko’rinishi bo’lib, u murakkab aralashmalarni, ayniqsa, oksillar, uglevodlar, yog’lar, antibiotiklar, gormonlar, glikozidlar, alkaloidlar, fenollar va boshqa tabiiy moddalarni ajratish va aniqlashda ishlatiladi.
Bu usulda qog’ozga adsorbilangan suv turg’un faza, harakatchan faza sifatida esa suv bilan aralashmaydigan erituvchi ishlatiladi. Tekshiriladigan aralashmadagi moddalarni ajratish shu ikki erituvchi orasida ularning taqsimlanish koeffitsiyentiga bog’liq. Qog’oz adsorbent hisoblanadi. Qog’oz xromatografiyasi
erituvchining yo’nalishiga qarab, yuqoriga ko’tariluvchi (3.16-rasm, a), pastga tushuvchi (3.16-rasm, b) va radial xromatografiya usullariga (3.17-rasm) bo’linadi.
3.17-rasm.Yuqoriga ko’tariluvchi (a) va pastga tushuvchi (b) qog’oz xromatografiyasi usullari uchun qurilmalar.
Agar aralashmadagi moddalar har xil erituvchilarda turlicha R qiymatlariga ega bo’lsalar, ularni ikki tomonlama xromatografiya yordamida ajratish mumkin. Buning uchun kvadrat bichimli qog’oz olinib, modda qog’ozning burchagiga tomiziladi va oldin bir xil erituvchilar sistemasida xromatografiya o’tkaziladi, so’ngra qog’oz quritiladi va u 90°C ga burilgandan so’ng ikkinchi erituvchi sistemasida xromatografiya o’tkaziladi.
Bir xil qiymatli Rf olish uchun xromatografiyalash sharoiti (eritmalar sistemasi tarkibi, harorat, qog’ozning sifati, jarayonning borish vaqti, kameraning germetiklik darajasi va boshqalar) bir xil bo’lishi kerak.
Tekshirilayotgan moddalar aralashmasining eritmasi shisha kapillyar yoki pipetka yordamida yuqoriga siljuvchi va pastga tushuvchi xromatografiyalarda qog’oz chetidan 2-3 sm masofaga, gorizontal radial xromatografiyada esa qog’oz markazidagi qog’oz pilikdan 1,5-2 sm masofada ma’lum oraliqda bir necha tomchidan tomiziladi. Qog’oz namuna bilan quritiladi va maxsus kameralardagi erituvchi sistemasiga modda tomizilgan tomchilar tegmaydigan qilib joylashtiriladi.
|
| |
Topshiriq - Toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti flash texnologiyalar

|
Toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti flash texnologiyalar
|
bet | 24/24 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 13,07 Mb. | | #141892 | Turi | Учебник |
Bog'liq Adobe Flash o\'quv qo\'llanma 04.06.2022Topshiriq:
Geometrik figuralarni o’rgatuvchi o’yinli ilova ishlab chiqish.
Ingliz tili so’zlarini yodlatuvchi o’yinli ilova ishlab chiqish.
Kompyuter qurilmalari haqida o’yinli ilova ishlab chiqish.
ADABIYOTLAR
1. Борисов Б. «Технология рекламы и PR», М., «ФАИР-ПРЕСС», 2004 г.
2. Бурлаков М. «Adobe Flash CS3. Самоучитель», М., «Вильямс», 2007 г.
3. Кирьянов Д., Кирьянова Е. «Adobe Flash CS3 – это просто! Создаем Web-анимацию», СПб, «БХВ», 2007 г.
4. Михеев А., Галушин В., Гладков Н., Иноземцев А. «Охрана природы», М., «Просвещение», 1981 г.
5. Новиков Ю. «Экология, окружающая среда и человек», М., «Гранд», 2005 г.
6. Овчинникова Р. «Дизайн в рекламе. Основы графического проектирования», М., «Юнити-Дана», 2010 г.
7. Поляков К. «Уроки по Adobe Flash CS3». Электронное учебное пособие, 2007 г.
8. Слепченко К. «Flash CS3 на примерах», СПб, «БХВ», 2007 г.
9. Туэмлоу Э. «Графический дизайн. Фирменный стиль, новейшие технологии и креативные идеи», М., «Астрель», 2006 г.
10. Черкасский В. «Эффективная анимация во Flash», М., «Кудиц-Образ», 2002 г.
11. Яцюк О. «Основы графического дизайна на базе компьютерных технологий», СПб, «БХВ-Петербург», 2004 г.
|
| |
Telvizion kameralar 512-19 guruh talabasi

|
Telvizion kameralar 512-19 guruh talabasi
|
bet | 1/2 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #101303 |
Bog'liq 3tyYzTofduHX83yPP4V0efneTMHBIO2cSpPEfy3q 512-19 guruh talabasi Ramazonov Axtam Reja:
1 Telekameraning tuzilishi va asosiy turlari
2 Telekameraning optik qurilmasi
3. Rangli telekameraning optik sistemasi
1 Telekameraning tuzilishi va asosiy turlari
|
2 Telekameraning optik qurilmasi
|
3. Rangli telekameraning optik sistemasi
|
Televideniye bugun haqiqiy «oynayi jahon»ga aylandi. Odamzod butun yer yuzida bo‘layotgan o‘zgarishlardan birinchi bo‘lib televideniye orqali xabar topadi. Umuman, usiz butun hayot to‘xtab qolgandek tuyuladi. Har qanday televizion sistema optik tasvirni elektr signaliga aylantiruvchi qurilmadan boshlanadi. Uning mukammalligi esa tiklanadigan tasvirning sifatini va badiiyligini yuqori darajaga ko‘tarishga imkon tug‘diradi, uzatiladigan ma’lumotni olish jarayoni yengillashadi. Bunday sistema televizion kamera yoki tasvirni qabul qiluvchi qurilma deb ataladi. Kameralarda optik tasvirni elektr signalga aylantiruvchi asbob asosiy vazifani bajaradi. Umuman, kameralar murakkab bo‘lib, ularga texnik xizmat ko‘rsatish chuqur bilim talab qiladi. Zamonaviy
kameralar o‘ta murakkab va bir necha bo‘laklardan iborat: obyektiv, yorug‘likni elektr signaliga aylantiruvchi, tasvirni bo‘laklab yoyuvchi va signalni kuchaytiruvchi. Telekameraning bugungi kundagi qiyofaga kirishi uchun yaratuvchilar tomonidan uzoq va mashaqqatli izlanish olib borildi. Natijada og‘ir, qo‘pol, noqulay, sifati va sezgirligi past qurilmadan yengil, ixcham. yuqori sifatli va sezgir kameraga aylandi. Dastlabki kameralarga qaraganda, zamonaviy kameralarning sezgirligi minglab, uzatilayotgan tasvirning aniqligi yuzlab marta oshdi, og‘irligi esa taxminan yuz marta kamaydi.
Xizmati va texnologik imkoniyati bo‘yicha telekameralar keng tarqatuvchi, amaliy va maishiy turlarga bo‘linadi. Keng tarqatuvchi televizion sistema kameralariga quyidagilar kiradi (1-rasm): Studiya telekamerasi (STK) televizion markazlarning apparatlar va studiyalar birlashmasida (ASB), ko‘chma televizion stansiyalarda (KTS) qo‘llaniladi, hajmi va og‘irligi, murakkabligi, sifatining yuqoriligi, ishlatilgan optikaning katta imkoniyati bilan boshqa turlardan farq qiladi. Studiyadan tashqarida tasvir ishlab chiqaruvchi telekamera (STVTK) yengil, u bilan ko‘chma telestansiyalar jihozlanadi. Ular shtativga o‘rnatilib yoki operator yelkasiga qo‘yilib ishlatilishi mumkin. Bu kameralar STK turdagidan sifat jihatidan 49 qolishmaydi, yengilligi va ixchamligi bilan ulardan ajralib turadi. Videojurnalistlar telekamerasi (VJTK), asosan, tasvir magnitofon bilan birlashtirilgan va olingan mahsulot telemarkaz bilan bog‘langan holda magnit tasmalarga tushiriladi. Ular avtonom holda ishlatilishi va olib yurilishi hamda ishlatilishining qulayligi bilan ajralib turadi. Olinayotgan tasvir yuqori sifatli.
|
| |