nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Mavzuning Dolzarbligi - bet 2

|
Mavzuning Dolzarbligi
|
bet | 2/5 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,24 Mb. | | #240968 |
Bog'liq Haydarniyozov O\'ktam 0212 Izomerlanish reaktsiyalari izomeriya tufayli mumkin bo'ladi - bu hodisa molekulyar og'irligi, miqdoriy va sifat tarkibi teng bo'lgan, ammo turli xil fizik va kimyoviy xususiyatlarga ega bo'lgan bir nechta birikmalarning mavjudligidan iborat. Bunday birikmalar izomerlar deyiladi. Masalan, 5 ta asosiy geksan izomeri, metilsiklopentandan Izomerizatsiya boshqa atom (guruh) tartibiga ega bo'lgan birikma hosil bo'lishiga olib keladi, ammo tarkibi va molekulyar og'irligi o'zgarmaydi. Adabiyotda izomerizatsiya ko'pincha qayta tartibga solish deb ataladi. Izomerlanish reaktsiyalari izomeriya tufayli mumkin bo'ladi - bu hodisa molekulyar og'irligi, miqdoriy va sifat tarkibi teng bo'lgan, ammo turli xil fizik va kimyoviy xususiyatlarga ega bo'lgan bir nechta birikmalarning mavjudligidan iborat. Bunday birikmalar izomerlar deyiladi. Masalan, 5 ta asosiy geksan izomeri, metilsiklopentandan Izomerizatsiya boshqa atom (guruh) tartibiga ega bo'lgan birikma hosil bo'lishiga olib keladi, ammo tarkibi va molekulyar og'irligi o'zgarmaydi. Adabiyotda izomerizatsiya ko'pincha qayta tartibga solish deb ataladi.
iIzomeriya turlari
Benzinning oktan soni
Oktan soni — karbyuratorli yoki injektor ichki yonuv dvigateli yonilğilarining detonatsiyaga turğunligini ifodalaydigan koʻrsatkich. Yonilğining Oktan soni etalon yonilği aralashmasiga taqqoslab aniqlanadi. Etalon yonilgi sifatida izooktan (2, 2, 4-tri metilpentan) va geptan aralashmasi qabul qilingan. Izooktanning detonatsiyaga turgʻunligi 100, normal geptanniki nol deb olingan. Etalon yonilgʻi aralashmasidagi izooktanning foizlardagi miqdori sinaladigan yonilgʻining Oktan sonini belgilaydi. Yonilgining Oktan soni qancha katta boʻlsa, detonatsiyaga moyilligi shuncha kichik boʻladi. Avtomobillarda Oktan soni 66—98 ga teng benzin, siqish darajasi yuqori boʻlgan dvigatellarda Oktan soni yuqori ben-zinlar ishlatiladi.
AI-80, AI-92, AI-95, raqamlar nima?
AI-80, AI-92, AI-95 va AI-98 — benzinning keng tarqalgan turlari hisoblanadi. Bu yerda raqamlar oktan sonini bildiradi. “A” harfi yonilgʻi avtomobillar uchun ishlatilishini bildiradi, “I” harfi esa tadqiqot (ruschada “исследование”) soʻzidan olingan boʻlib, oktan sonini aniqlash uchun qoʻllanadigan usulni bildiradi.
Benzinning oktan soni dvigatelni ishga tushiradigan yoqilgʻining detonatsion chidamliligini koʻrsatadi.
|
| |
Neftni katalitik krekinglash xususiyatlari

|
Neftni katalitik krekinglash xususiyatlari
|
bet | 4/5 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,24 Mb. | | #240968 |
Bog'liq Haydarniyozov O\'ktam 0212 Neftni katalitik krekinglash xususiyatlari
Hozirgi vaqtda avtobenzinning ko'p qismi katalitik kreking texnologiyasidan foydalangan holda ishlab chiqariladi. Buning sababi, katalizatorlar ta'sirida to'yinmagan uglevodorodlarning bir qismi to'yingan uglevodorodlarga aylanadi. Bu termal yorilishdan ko'ra, natijada sifatli benzin olish imkonini beradi.
Jarayonda benzinning ulushi taxminan 70% ni, gaz esa ishlatiladigan xom ashyoning umumiy massasining 13-16% ni tashkil qiladi. Benzinlar 87-91 birlik oralig'ida oktan soni bilan yuqori sifatga ega.
Katalitik kreking katalizatorlari Katalitik krekingda katalizator yuzasida parchalanish reaksiyalari sodir bo'ladi, natijada koks konlari hosil bo'ladi. Shuning uchun koksni yoqish katalitik kreking jarayonining muhim xususiyati hisoblanadi. Bu jarayon katalizator regeneratsiyasi deb ataladi. Sanoat katalitik krekingda eng ko'p ishlatiladigan uchta turdagi katalizatorlar mavjud: aluminosilikatlarning tabiiy faollashuvi. Sulfat kislota bilan ishlov beriladigan loydan qilingan. Ular yuqori haroratlarda past barqarorlikka va yuqori temirga ega, shuning uchun ular hozirda ishlatilmaydi sintetik amorf aluminosilikatlar. Ular alyuminiy gel va silikageldan tayyorlanadi, kimyoviy reaksiya paytida silika jelidagi kremniy atomi alyuminiy atomi bilan almashtiriladi. sintetik kristalli aluminosilikatlar. Ushbu moddalarga ko'pincha natriy alyuminiy-silikagellarning kristallanishidan olingan zeolitlar kiradi. Amorflarga nisbatan zeolitlar faolroq, shuning uchun sintetik komponentlardan foydalanganda benzinning rentabelligi yuqori bo'ladi. So'nggi paytlarda selit o'z ichiga olgan mikrosferik katalizatorlar ko'pincha qo'llaniladi. 5.Benzinning oktan sonini oshiruvchi qo’shimchalar 5.Benzinning oktan sonini oshiruvchi qo’shimchalar
Benzinning sifatini yashilash uchun qundirmalardan foydalaniladi.
Qo’ndirmalar deb, shunday kimёviy moddalarga aytiladiki, ularning kam miqdorda qo’shilishi neft mahsulotlarining eksplutasion хossalarini ancha yaхshilanishiga olib keladi.
Benzinning oktan sonini oshirish uchun antidetonatorlardan foydalaniladi.
|
| |
Detonatsiya - Mavzuning Dolzarbligi

|
Mavzuning Dolzarbligi
|
bet | 3/5 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,24 Mb. | | #240968 |
Bog'liq Haydarniyozov O\'ktam 0212 Detonatsiya — benzinning siqilganda oʻz-oʻzidan alangalanish xususiyati.
Dеtоnаtsiоn yonish. Bеnzin nоrmаl yongаndа аlаngаning tаrqаlish tеzligi 25...35 m/s оrаlig‘idа bo‘lаdi. Mа’lum shаrоitlаrdа nоrmаl yonish pоrtlаb yonishgа,ya’ni dеtоnаtsiоn yonishgа аylаnishi mumkin; bundаy yonishdа mоlеkulаlаr tеzligi1500...2500 m/s gа yеtаdi. Bundа hоsil bo‘lаdigаn dеtоnаtsiоn to‘lqinlаr silindr dеvоrlаrigа ko‘p mаrtаlаb urilib, jаrаngdоr mеtаll tоvushlаrini hоsil qilаdi, dvigаtеl titrаydi, chiqаyotgаn gаzlаrdа pаyti-pаyti bilаn qоrа tutun yoki sаriq аlаngа pаydо bo‘lаdi. Dvigаtеl quvvаti kаmаyadi, uning dеtаllаri qizib kеtаdi. Qizish nаtijаsidа dеtаllаr yеyilishi tеzlаshаdi, ulаrdа dаrzlаr pаydо bo‘lishi, pоrshеn tubi vа klаpаnlаr kuyishi mumkin. Dеtоnаtsiya yonish jаrаyonining оxiridа, yonuvchi аrаlаshmаning ko‘p qismi yonib bo‘lgаndа sоdir bo‘lаdi. Dvigаtеlni uzоq vаqt dеtоnаtsiоn yonish rеjimidа ishlаtish mumkin emаs.
3. Detonatsiya jarayoni
Dеtоnаtsiоn yonishdа gаzlаrdаn yonish kаmеrаsi dеvоrlаrigа issiqlik uzаtilishi kеskin оrtаdi, dvigаtеl qizib kеtаdi, yonish kаmеrаsi sirti, pоrshеn tubi vа shаtun pоdshipniklаrining аntifriksiоn qоplаmаlаridа buzilishlаr sоdir bo‘lishi mumkin, silindrlаr blоki vа kаllаgi оrаsidаgi zichlаgich (прокладка) kuyadi. Pоrshеn hаlqаlаri vа silindr ko‘zgusi yеyilishi tеzlаshаdi, chunki dеtоnаtsiоn to‘lqinlаr silindrlаr sirtidаn ko‘p mаrtа urilib-qаytib, ulаrdаgi mоyni yuvib kеtаdi. Bеnzinning vа chаlа yongаn mаhsulоtlаrning bir qismi to‘liq yongаn mаhsulоtlаr bilаn аrаlаshib kеtаdi vа nаtijаdа yonmаydi. Shu sаbаbli dvigаtеl quvvаti kаmаyadi, bеnzin sаrfi оrtаdi, tutun ko‘pаyadi vа chiquvchi gаzlаrdа аlаngа pаydо bo‘lаdi.
4.Benzinning oktan sonini oshirishda kreking.
Kreking (ing. cracking — parchalanish) —neft yoki uning fraksiyasini destruktiv (strukturasini buzib) qayta ishlash jarayoni; ogir uglevodo-rodlar molekulalarining parchalanishi (ajralib chiqishi) va qayta joylashishiga asoslangan. Asosan motor yonilgʻisi, plastik massalar, tolalar, eritgichlar uchun kimyoviy xom ashyo olishda qoʻllaniladi. Kreking ning asosiy 2 turi bor termik va katalitik kreking .
.
Katalitik kreking - neftni qayta ishlash sanoatida eng keng tarqalgan katalitik jarayon bo'lib, birlamchi distillashdan keyin qayta ishlangan xom ashyo hajmi bo'yicha neftni qayta ishlash jarayonlari orasida ikkinchi o'rinni egallaydi. Jarayonning asosiy maqsadi 200-500 ° C (odatda 300-500 ° C) oralig'ida qaynayotgan xom ashyodan yuqori oktanli benzin olishdir. U katalizatorlardan foydalanish bilan termaldan farq qiladi, ularning mavjudligida yo'q qilish jarayonlari benzin uchun eng qimmatli izomerik uglevodorodlarning hosil bo'lishi yo'nalishida davom etadi. Jarayon 0,06-0,14 MPa bosim va 450-500 ° C haroratda sodir bo'ladi. Katalizator sifatida tabiiy aluminosilikatlar yoki sintetik zeolit o'z ichiga olgan katalizatorlar ishlatiladi.
|
| |
Nazorat uchun savollar - O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent farmasevtika instituti

|
O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent farmasevtika institutiBog'liq katta kitobNazorat uchun savollar:
1. Elеktr zanjirdagi asosiy elеmеntlar va ularning shartli bеlgilari haqida gapirib bеringq
2.Ampеrmеtr va voltmеtrlar elеktr zanjiriga qanday ulanadiq
3.Qanday qurilma yordamida zanjirdagi tok kuchini va kuchlanishni boshqarish mumkin?
4. Ko’p chеgarali o’lchov asboblari haqida gapirib bеringq
5. Ko’p chеgarali o’lchov asboblaridan foydalanish qoidalari haqida tushuntiringq?
6.O’lchov asboblarining absolyut va nisbiy xatoliklari haqida gapiring va tushuntiringq
7.Berk elektr zanjir deganda qanday zfnjir tushuniladiq
8. Berk elektr zanjir qanday elementlardan tashkil topadiq
9. Ko’p chegarali o’lchov asboblari haqida tushuncha beringq
10. Qanday ko’p chegarali o’lchov asboblarini bilasizq
11. Tok kuchi deb nimaga aytiladiq U qanday birliklarda o‘lchanadiq
12. O’tkazgichlarda qarshilikning
mavjud
bo‘lishini
o‘tkazgichlarning
elektron
nazariyasiga asosan tushuntiringq
13. O’tkazgichning qarshiligi va qarshilikning temperaturaga
bog‘liqlik formulalarini yozib bering va tushuntirib beringq
14. Zanjirning bir qismi uchun Om qonunini ta’riflangq
15. O’tkazgichlarning ketma-ket va parallel ulashdagi formulalarini keltirib chiqaringq
16. To‘liq zanjir, zanjirning bir qismi va bir jinsli bo‘lmagan qismlari uchun Om qonunini,
ish va quvvat formulalarini yozingq
17. Qurilmaning sxemasini chizib tushuntirib beringq
18. Cho‘g‘lanma lampochkaning temperaturasini hisoblash formulasini keltirib chiqaringq
19. Katta qarshiliklar deganda qanday qarshiliklar tushuniladiq
20. Galvanometr bilan qanday miqdordagi toklar o‘lchanadiq
21. Kirxgofning 1 — qonunini ta’riflab beringq
22. Kirxgofning 2 —qonunini ta’riflab beringq
23. Berk zanjir uchun Om qonunini ta’riflab beringq
24. Galvanometrning ishlash prinsipini tushuntirib beringq
25. Qarshiliklar ketma—ket ulanganda umumiy tok kuchi, kuchlanish qanday aniqlanadiq
26. Qarshiliklar parallel ulanganda umumiy tok kuchi, kuchlanish va qarshiliklar qanday
aniqlanadiq
27. Noma’lum qarshilikning xatoliklari qanday hisoblab chiqiladi.
|
| |
O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent farmasevtika instituti

O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent farmasevtika instituti
Download
5,37 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/286
Sana
16.05.2024
Hajmi
5,37 Mb.
#236914
Download
5,37 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent farmasevtika instituti
Download
5,37 Mb.
Matnni ko'rish
BIOLOGIYa VA TIBBIYoTDA FIZIK O’LChAShLAR

10
Optik o’lchashlar: kalorimеtrik o’lchashlar, diagnostik maqsadlarda ko’z
muqitlarining optik
xaraktеristikalarini o’lchashlar, diagnostika va sud-mеditsina maqsadlarda spеktral o’lchashlar va gigiеnik
maqsadlarda ultrabinafsha, iifraqizil yoruqlikning xaraktеristikalarini o’lchashlar.
Atom va yadroviy o’lchashlar: ionlovchi nurlarni o’lchash (dozimеtriya) va boshqalar.
Bulardan tashqari fizik-ximiyaviy o’lchashlarni qam kеltirish mumkin:
nafas olingandagi va
chiqarilgandagi qavoning tarkibini,qavodagi gaz tarkibini, qonning va boshqa biologik muxitlarning pH ini
miqdoriy aniqlash.
Tibbiy-biologik o’lchashlarning mеtodlari tasnifi (klassifikatsiyasi)ning vazifaviy (funktsonal)
printsiplarini yurak-tomirlar sistеmasi paramеtrlarini o’lchashda qarab chiqamiz. Bu еrda mеxanik
(ballistokardiografiya, fonoakardiografiya, qon bosimini o’lchash). elеktr va magnit (elеktrokardiografiya,
magnitokardiografiya), optik (oksigomеmеtriya) o’lchashdar uchraydi, Bundan boshqa fizik o’lchash usullari
qam qo’llanilishi mumkin; masalan, yadroviy magnit rеzonansi usuli yordamida
qon qarakati tеzligi
aniqlanadi va shunga o’xshash ko’pgina ko’rsatkichlar aniqlanadi.
kengayish 
termometrlari - O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent farmasevtika instituti

kengayish termometrlari .
2. Harorat o‘zgarishidan shakllangan yopiq hajmdagi suyuqlik, bug‘ yoki gazni bosimiga
bog‘liq holda haroratni o‘lchash va -200 dan +600°S gacha temperatura o‘lchash diapazoniga ega
bo‘lgan -
manometrik termometrlar. 3. O‘tkazgichlar va yarim o‘tkazgichlarning elektr qarshiligini yoki solishtirma qarshiligini
o‘zgarishi asosida haroratni o‘lchash va -270 dan +750°S gacha temperatura o‘lchash diapazoniga
ega bo‘lgan -
qarshilik termometrlari. 4. Harorat ta’sirida o‘zgargan elektr yurituvchi kuchning o‘zgarishini o‘lchashga asoslangan
va -50 dan +1800°S gacha temperatura o‘lchash diapazoniga ega bo‘lgan -
termoelektrik termometrlar ;
5. Qizdirilgan jismdan ajralib chiquvchi nurlanish energiyasi (ob’ektning ravshanligini,
energiyasini va quvvatini o‘zgarishi asosida ) jadalliklarining qiymati bo‘yicha haroratni
o‘lchashga asoslangan va 500 dan 100000 °S gacha temperatura o‘lchash diapazoniga ega bo‘lgan -
nurlanish pirometrlari. -272 dan +1000 °S gacha bo‘lgan, elektrofizik xodisalarga asoslangan termometrlar
(termoshovqinli, termoelektrik uzatgichli, hajmiy rezonansli termouzatirgichlar, yadroviy
rezonansli).
2
Muxamеdov B.E. Mеtrologiya, tеxnologik paramеtrlarini o’lchash usullari va asboblari.- T. O’qituvchi. 1991y.
–320 b.
3
T
heraja B. L. , Theraja А. К. A textbook of electrical technology.
volume II.
- R
am nagar, New Delhi. -
110 055.
S. Chand & Company LTD.
- 2005. - 709 p.
Internet saytlari - O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent farmasevtika instituti

345
3. http: //www. Pharmi.uz
4. www. edu. Uz
5. Infocom.uz elektron jurnali: www.infocom.uz
6. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining Matbuot markazi sayti:
www.press-service.uz
7. O’zbekiston Respublikasi Davlat Hokimiyati portali: www.gov.uz
8. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lug'ati, 2004, UNDP DDI:
Programme
www.lugat.uz, www.glossaiy.uz
9. O’zbek internet resurslarining katalogi: www.uz
346
REVIEW
to the Educational Programme on advanced training
and retraining pedagogical staff of
the Higher Educational Institutions on Pharmacy direction
The Educational Programme on advanced training and retraining pedagogical staff of the
Higher Educational Institutions on Pharmacy direction is compiled in conformity with a Decree №
PD -4732 of the President of the Republic of Uzbekistan on June 12, 2015 “Measures on improving
advanced training and retraining leading and pedagogical staff
of the Higher Educational
Institutions”. It is aimed on the improving modern requirements to advanced training and retraining
processes and enhancing professional competence of pharmaceutics professional staff.
The teaching staff of the Tashkent Pharmaceutical Institute developed the Programme,
based on
normative documents and legal norms, advanced manufacturing sciences
and pedagogical skills,
using information-communicative technologies, practical English, system analysis, decision-making
principles, special subjects, scientific-practical
investigations, technological progress and
organizing educational process using up-to-date methods, pedagogical professional competence and
creativeness,
global Internet, knowledge of multimedia and distance teaching methods,
forming
knowledge and skills.
It can be recommended to teach of advanced training and retraining pedagogical staff of
Pharmacy specialty.
Tuzuvchi: 
Inog’omov S. Yo. - Fizika, matematika va axborot texnologiyalari 
kafedrasi professori v.b., t. f. d. 
Taqrizchilar

Tuzuvchi: Inog’omov S. Yo. - Fizika, matematika va axborot texnologiyalari kafedrasi professori v.b., t. f. d. Taqrizchilar
katta kitob
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Tuzuvchi: Inog’omov S. Yo. - Fizika, matematika va axborot texnologiyalari kafedrasi professori v.b., t. f. d. Taqrizchilar
|
Adabiyotlar ro’yhati…………………………………………………

6
I.
NAZARIY MATERIALLAR
1 – ma'ruza
Mavzu:
O’lchashlar haqida umumiy ma’lumotlar. O’lchash xatoliklari va ularni baholash
Ma'ruzaning maqsadi:
O’lchashlar haqida va o’lchash xatoliklari va ularni baholash bo’yicha
umumiy ma’lumotlar bilan tanishtirish.
Rеja:
1. Kirish. Mеtrologiyaning fan sifatida rivojlanishi.
2. Mеtrologiya va standartlashtirish fanining bakalavrlar uchun ahamiyati va uning maxsus fanlar
bilan aloqasi.
3. O’lchashlar haqida umumiy ma'lumotlar. O’lchash turlari.
4. O’lchash
vositalari, ularning elеmеntlari va paramеtrlari
5. O’lchash xatoliklari
va ularni baholash
6. O’lchov asboblarining ishonchliligi.
Tayanch so’z va iboralar:
o’lchash, elеktr o’lchashlar, o’zgarmas tok zanjir
elеmеntlari,
elеktr
yurutuvchi kuch, kuchlanish, elеktr o’tkazuvchanlik, o’lchash turlari, o’lchash vositalari,
o’lchash elеmеntlari, o’lchash xatoliklari, o’lchov
asboblarining ishonchliligi; absolyut hatoliklar;
nisbiy hatoliklar.
ADABIYOTLAR:
1. Muhamеdov B.E.
Mеtrologiya, tеxnologiya paramеtrlarni o’lchash usullari va asboblari.Toshkеnt
1991 y. 45108 bеtlar.
2. Ismatullaеv P. Standartlashtirish, mеtrologiya va sеrtifikatlashtirish.
Tashkеnt 2000 y
3. Aqrorov Sh. “O’lchovshunoslik asoslari va elеktr o’lchashlaridan amaliy ishlar ”
Internet saytlari:
1. http://www.Ziyonet.uz
2. Fizikon info@college.ru
3. http: //www. Pharmi.uz
Tigiwshi 54 metr gezlemeniń 12 metrinen kóylek tikti. Neshe metr gezleme qaldı?

|
Tigiwshi 54 metr gezlemeniń 12 metrinen kóylek tikti. Neshe metr gezleme qaldı?
|
Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 13,81 Kb. | | #247976 |
Bog'liq 1 másele
Tigiwshi 54 metr gezlemeniń 12 metrinen kóylek tikti. Neshe metr gezleme qaldı?
Ayzada kitaptan 14 mısal hám 8 másele sheshti. Olardan ekewin sheshiwde qátege jol qoyǵan bolsa, ol neshe tapsırmanı durıs sheshken?
Ónermenttiń ustaxanasında 84 saz ásbabı bar edi. Olardan 32 sin sattı hám shákirtleri menen jáne 32 saz ásbabın isledi. Saz ásbapları neshew boldı?
Birinshisi 7 sm, ekinshisi onnan 2 sm qısqa, úshinshisi birinshisinen 2 sm uzın bolǵan kesindiler sızıń.
Tuwrı tórtmúyeshliktiń uzınlıǵı 14 metr. Eni uzınlıǵınan 6 metr qısqa. Onıń perimetrin tabıń.
Bos qutınıń massası 3 kg. Onıń ishine 12 kg alma hám 2 kg almurt salındı. Qutı menen birge miywelerdiń massası qansha?
Avtodúkán satıwǵa birinshi kúni 10, ekinshi kúni onnan 2 ese kóp jeńil mashın jiberdi. Avtodúkán 2 kúnde barlıǵı bolıp neshe jeńil mashın jiberdi?
35 ásker 5 qatarǵa sapqa turdı. Hár bir qatarǵa neshe ásker turǵan?
Qumırsqalardıń toparı 28 biyday masaǵın teń muǵdarda topladı. Olar 4 topar bolıp islegen bolsa, hárbir topar neshewden masaq toplaǵan?
Bajbanlar 90 náldi 9 qatarǵa ekken bolsa, hárbir qatarǵa neshewden terek egilgen?
60 dana miyweni 10 qutıǵa neshewden jaylastırıw múmkin?
Basketbol jarısında 18 sportshı 2 komandaǵa bólingen. Hárbir komandada neshe oyınshı bar?
Qoblan 28 qoyandı 4 ketekke teń bólistirdi. Hár bir ketekte neshewden qoyan bar?
20 oqıwshı muzeyge bilet alıw ushın 2 qatarǵa teń bólinip náwbetke turdı. Hárbir qatarda neshe oqıwshı bar?
56 kg kartoshka skladqa alıp kelindi. Olar 8 teńdey etip qaltaǵa salındı. Qaltalardıń hárbirine neshe kilogramm kartoshka salındı?
72 kg júzim 9 sebetke teń bólinip salındı. Hárbir sebetke neshe kilogramm júzim salınǵan?
Avtobusta 17 jolawshı bar edi. 4 jolawshı túsip, 6 jolawshı mindi. Avtobusta neshe jolawshı boldı?
Ańlatpalardı jazamız hám mánisin tabamız.
10 nan 5 ke kóp; 25 ten 14 ke az; 4 ten 5 ese kóp; 24 ten 6 ese az; 38 hám 17 niń qosındısı; 44 hám 19 dıń ayırması; 2 hám 9 dıń kóbeymesi.
Joldıń uzınlıǵı 90 metr. Túske shekem 32 metr jol ońlandı, tústen keyin bolsa 40 metr jol ońlandı. Jáne neshe metr jol ońlanıwı kerek?
Quwat baǵda túske shekem 64 kg, tústen keyin jáne x kilogramm alma terdi. Ol ulıwma 97 kilogramm alma tergen bolsa, tústen keyin neshe kilogramm alma terilgen?
Men bir san oyladım. Oǵan 16 nı qossam, 47 shıqtı. Men qaysı sandı oyladım?
|
| |
Referat mavzu: termodinamik muvozanatta bo’lmagan tizimlarda ko’chish xodisalari

|
Referat mavzu: termodinamik muvozanatta bo’lmagan tizimlarda ko’chish xodisalari
|
bet | 1/4 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 34,23 Kb. | | #134217 | Turi | Referat |
Bog'liq SANAMXON
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALAR UNVERSITETI FARG’ONA FILALI
REFERAT
MAVZU: TERMODINAMIK MUVOZANATTA BO’LMAGAN TIZIMLARDA KO’CHISH XODISALARI
Bajardi: RAHMONNAZAROVA.S
Tekshirdi: ABDULLAYEV.J.S
FARG’ONA 2023
REJA:
1. KIRISH : TERMODINAMIK HAQIDA
MALUMOT
2. TERMODINAMIK MUVOZANAT
3. MUVOZANAT VA MUVOZANATSIZ TERMODINAMIKA FARQI
1. Termodinamika (yun. termo issiq, dynamic — kuch) — termodinamik muvozanat holatida turgan makroskopik tizimlarning umumiy xossalariga bu holatlar orasidagi o'tish jarayonlari toʻgʻrisidagi fan. T. fundamental qonun va tamoyillar asosida quriladi.
T.ning birinchi bosh qonuni tizimning energiya saqlanish qonuni boʻlib, unga, asosan, tizim oʻzining ichki energiyasi yoki qandaydir tashqi energiya manbai hisobiga ish bajarishi mumkin. Bu qonunni Yu. Mayer taʼriflagan. G. Gelmgolts aniqroq shaklga keltirgan (1874). T.ning ikkinchi bosh qonun i quyidagicha: issiqlik energiyasi ishga aylanish jarayonida toʻliq miqdorda ishga aylanmaydi, issiqlik sovuq tizimdan issiq tizimga oʻzoʻzidan oʻta olmaydi. Bu qonunni R. Klauzius taʼriflagan (1850). Bu konunga asosan, har qanday mashina uzatilgan issiklikni toʻliq ishga aylantira olmaydi, issiklikning maʼlum qismi sovitkichda qoladi (qarang Karno sikli).
T.ning uchinchi bosh qonuni entropiyaning mutlaq qiymatini aniqlaydi; Nernstning issiqlik qonuni deb ham ataladi. Bu qonunga koʻra, ixtiyoriy tizimning entropiya S si mutlaq nolga intiladigan har qanday temperatura T.da bosimga, zichlikka bogʻliq boʻlmagan eng oxirgi chegaraviy qiymatiga erishadi. 1911-yilda M. Plank bu qonunni quyidagicha ifodalagan: temperatura mutlaq nolga intilganda tizim entropiyasi ham nolga intiladi.
T. umumiy yoki fizik T.ga, T. qonunlarini issiqlik texnikasiga tatbiq qiluvchi texnik T.ga, T. qonunlarini kimyoviy va fizikkimyoviy jarayonlarga tatbiq qiluvchi kimyoviy T. ga, T. qonunlari yordamida qaytmas jarayonlarni oʻrganuvchi qaytmas jarayonlar T.siga boʻlinadi.
|
| |
Referat mavzu: erkin o’qlar bajardi: rahmonnazarova. S tekshirdi: abdullayev. J. S farg’ona 2023 reja

TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALAR UNVERSITETI FARG’ONA FILALI
REFERAT
MAVZU: ERKIN O’QLAR
Bajardi:RAHMONNAZAROVA.S
Tekshirdi: ABDULLAYEV.J.S
FARG’ONA 2023
REJA:
Momentlar. Kuch momenti,impuls momenti va inertsiya moment.
Aylanayotgan jismning kinetik energiyasi.
Erkin o’qlar,giroskoplar va ularning qullanishi.
1 . Moment (lot. moveo — siljitaman, qoʻzgʻataman) (matematika va fizikada) — ayrim oʻlchov, miqdor va vektorlar nomi. Ehtimollar nazariyasida M. — tasodifiy miqdorlarning sonli harakteristikasi. Tasodifiy miqdor x ning tartibli M. i deb %k ning oʻrta qiymatiga, Ltartibli absolyut M. i deb |^k| ning oʻrta qiymatiga aytiladi. Masalan, tasodifiy miqdorning matematik kutilmasi Mi, uning birinchi tartibli M.idir. Tasodifiy miqdor ʼ, ning Ltartibli markaziy M.i deb (I, —SH)k ning oʻrta qiymatiga aytiladi. Masalan, dispersiya gz2= Di,= M(i,— Mi,)2 ikkinchi tartibli markaziy M.dir.
Mexanikada M. — moddiy nuqtalar tizimida massalar taqsimotining sonli harakteristikasi. Agar toʻgri chiziqdagi xrx2,... koordinatalarida t,, tr (t>0) massali nuqtalar boʻlsa, bu tizimining sanoq tizimi 0 nuqtasiga nisbatan k darajadagi M.i Mk = xht + xht +...boʻladi. k=1 boʻlsa, — statik M., k=2 boʻlsa, — inersion M. deyiladi. Fizikada kuch momenti, harakat miqdori momenti, inersiya momenti kabi tushunchalar mavjud. Kuch momenti – bu jismni biror oʻq atrofida aylantiruvchi kuchning oʻlchovi. Chiziqli kinematikada kuch jismning tezlanishi sababchisi boʻlsa, aylanma harakatda kuch momenti burchak tezlanishning sababchisi hisoblanadi.
Kuch momenti vektor kattalikdir. Kuch momentining yoʻnalishi taʼsir etuvchi kuchning yoʻnalishiga bogʻliq.
Hayotda eshikni ochgan har qanday inson kuch momentiga duch kelgan. Odam eshikni ochayotganda u kuchni eshikning oshigʻidan eng uzoqqa qoʻyadi. Chunki oshiqqa eng yaqin masofadan eshikni ochish uchun koʻp kuch talab etiladi. Garchi ikkala holda ham bir xil ish bajarilsa-da (yaʼni kuchning qiymati ortsa, koʻchish kamayadi), odamlar kamroq kuch qoʻyishni yoxud eshik ushlagichlarining hozirgi joyini afzal biladi.
1-rasm: kuchni eng katta moment bilan ochish.
Kuch momenti dinamik va statik boʻlishi mumkin.
Statik kuch momenti burchak tezlanish hosil qilmaydi. Yopiq eshikka kuch bilan taʼsir etayotgan kishini bunga misol qilib keltirish mumkin, chunki kuch taʼsiriga qaramay, eshik oshiqlariga nisbatan harakatlanmayapti. Oʻzgarmas tezlik bilan harakatlanayotgan velosipedning pedaliga kuch bilan taʼsir etayotgan odam ham bunga misol boʻla oladi, chunki u tezlanish olmayapti.
Poyga musobaqasida harakatlanuvchi mashinaning harakatlanish mexanizmi dinamik kuch momentini hosil qiladi, chunki avtomobil yoʻl boʻylab tezlanish olmoqda va gʻildiraklar burchak tezlanish bilan aylanma harakat qilmoqda.
Kuch momentining qoʻllanishida ishlatiladigan terminlar biroz chalkash boʻlishi mumkin. Muhandislar baʼzan moment yoki aylanma moment terminlaridan kuch momenti oʻrnida foydalanadi. Kuchdan tayanchgacha boʻlgan eng qisqa masofa kuch yelkasi deb ataladi.
|
Referat mavzu: Biometrik autentifikatsiya usullarining tahlili Gurug: 070 19 Bajardi: Raxmonov Bekzod

|
Referat mavzu: Biometrik autentifikatsiya usullarining tahlili Gurug: 070 19 Bajardi: Raxmonov Bekzod
|
bet | 1/8 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 88,88 Kb. | | #133271 | Turi | Referat |
Bog'liq Referat
OʼZBEKISTON RESPUBLIKАSI АXBOROT TEXNOLOGIYALАRI VА KOMMUNIKАTSIYALАRINI RIVOJLАNTIRISH VАZIRLIGI
MUXАMMАD АL-XORАZMIY NOMIDАGI
TOSHKENT АXBOROT TEXNOLOGIYALАRI UNIVERSITETI
REFERAT
Mavzu: Biometrik autentifikatsiya usullarining tahlili
Gurug: 070 - 19
Bajardi: Raxmonov Bekzod
Tekshirdi: QOZOQOVA T. Q.
Toshkent – 2023
MUNDARIJA
KIRISH…………………………………………………………………………….2
BIOMETRIK AUTENTIFIKATSIYALASH USULLARINING TAHLILI………3
Biometrik parametrlarga asoslangan autentifikatsiya………………………………7
Biometrik identifikatsiya / autentifikatsiya………………………………………..12
Autentifikatsiya usullari va texnologiyalari tahlili………………………………...14
Xulosa……………………………………………………………………………..20
Foydalanilgan adabiyotlar…………………………………………………………21
Kirish
Hozirgi vaqtga kelib, kompyuter-kommunikatsiya texnologiyalari kundan-kunga tez rivojlanib bormoqda. Shu sababli ham kompyuter texnologiyalari kirib bormagan sohaning o`zi qolmadi, desak xato bo`lmaydi. Ayniqsa ta'lim, bank, moliya tizimlarida ushbu zamonaviy texnologiyalarni qo`llash yuqori samara bermoqda. Shu bilan birga axborot havfsizligiga bo`lgan tahdid ham tobora kuchayib borayotgani hech kimga sir emas. Demak, hozirgi davrning eng dolzarb muammolardan biri axborot havfsizligini ta'minlashdan iborat.Hozirga qadar tizimga ruxsatsiz kirishni taqiqlashning eng keng tarqalgan usuli sifatida «parol» qo`yish printsipi hisoblanib kelmoqda. Masalan, foydalanuvchi o`z shaxsiga oid sanalar, nomlardan kelib chiqqan holda parol qo`yadilar. Bunday parollarni buzish esa, foydalanuvchi bilan tanish bo`lgan ixtiyoriy shaxs uchun qiyinchilik tug’ilmaydi.
Ikkinchidan, foydalanuvchi parolni kiritishi jarayonida, kuzatish orqali ham
kiritilayotgan belgilarni ilg`ab olish mumkin. Uchinchidan, agar foydalanuvchi parol qo`yishda murakkab, uzundan-uzoq belgilardan foydalanadigan bo`lsa, uning o`zi ham ushbu parolni esidan chiqarib qo`yishi extimoldan holi emas.
Va nihoyat, hozirda ixtiyoriy parollarni buzuvchi dasturlarning mavjudligi ko`zga
tashlanib qoldi.Yuqoridagi kamchiliklardan kelib chiqqan holda aytish mumkinki,
axborotni himoyalashning parolli printsipidan foydalanish to`la samara bermayapti. Shu sababli ham hozirda axborotlardan ruxsatsiz foydalanishni cheklashning biometrikusullarini qo`llash dunyo bo`yicha ommaviylashib bormoqda va ushbu yo`nalish biometriya nomi bilan yuritilmoqda.
|
| |
Аntidеtоnаtоrlаr - Mavzuning Dolzarbligi

|
Mavzuning Dolzarbligi
|
bet | 5/5 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,24 Mb. | | #240968 |
Bog'liq Haydarniyozov O\'ktam 0212Аntidеtоnаtоrlаr. sifаtidа turli mеtаll (qo‘rg‘оshin, mаrgаnеs, tеmir, xrоm vа boshqa modda)lаrning mеtаllоrgаnik birikmаlаridаn fоydаlаnish mumkin. Eng ko‘p tаrqаlgаn аntidеtоnаtоr – tеtrаetilqo‘rg‘oshin (TEQ) Pb(C2H5)4 – quyuq, rаngsiz, shаffоf, uglеvоdоrоdlаrdа yaxshi eriydigаn vа suvdа etimаydigаn suyuqlik (tkip = 200 ºC, 293 = 1652kg/m3). TEQ – zаhаrli mоddа, u bilаn ishlаgаndа ehtiyot chоrаlаrni ko‘rish zаrur. TEQ ning tаshib оlib chiquvchi bilаn аrаlаshmаsi – etil suyuqligi, yonilg‘ining etil suyuqligi bilаn аrаlаshmаsi esа – etillаshgаn yonilg‘i dеyilаdi. Etil suyuqligi yog‘liq, muаyyan hidli, qizil yoki to‘q ko‘k yoki pushti rаngli (nаvigа qаrаb) bo‘lаdi. Аvtоmоbil bеnzinlаrigа qo‘shilаdigаn etil suyuqligi miqdоri 1 kg bеnzingа 0,82 g dаn оrtiq bo‘lmаsligi kеrаk.
Foydalanilgan adabiyotlar: Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Uzluksiz ta’lim tizimi uchun o‘quv adabiyotlarining yangi avlodini yaratish
konsepsiyasi/T. T. Risqiyev tahriri ostida. – T.: Sharq, 2002.
2. To‘layev B.R. Motor moylari ximmotologiyasi. T.: TOSHDTU, 2003
3. To‘layev B.R. Ichki yonuv dvigatellarida ishqalanish, moylash va yeyilish.T.: TOSHDTU, 2003
4. To‘layev B.R. Sovituvchi va ishchi suyuqliklar ximmotologiyasi. T.: OSHDTU, 2003
E’TIBORINGIZ
UCHUN
RAXMAT!
|
| |
Учебное пособие для студентов, обучающихся по направлениям подготовки 5310900 «Метрология, стандартизация и менеджмент качества продукции»

|
Учебное пособие для студентов, обучающихся по направлениям подготовки 5310900 «Метрология, стандартизация и менеджмент качества продукции»Bog'liq Учебное пособие для студентов, обучающихся по направлениям подго-hozir.org
Учебное пособие для студентов, обучающихся по направлениям подготовки 5310900 «Метрология, стандартизация и менеджмент качества продукции»
УДК 543.4.5(075.8)
P.M.Matyoqubova, P.R.Ismatullaev, A.X.Abdullaev, Sh.M.Masharipov. Usullari va o'lchov asboblari (fizik va kimyoviy o'lchovlarning bir qismi): Universitetlar uchun darslik. – Т., ТГТУ, 2021. – 249 с.
Qabul qiluvchilar:
To‘raev Sh.A.˗ O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi Ilmiy tadqiqotlar va innovatsion faoliyatni rivojlantirish boshqarmasi boshlig‘ining o‘rinbosari, ilmiy tadqiqotlar va tijoratlashtirish boshqarmasi boshlig‘i, dotsent;
Shipulin Yu.G.–Texnika fanlari doktori, Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti Axborotni qayta ishlash va boshqarish kafedrasi professori
АННОТАЦИЯ
Рассмотрены современные представления о физико-химических методах измерения величин. Основное внимание уделено теории физико-химических методов анализа, которая опирается на основные законы физики и химии и возможности их использования в аналитических целях и для практического применения. В конце каждой главы приведены контрольные вопросы и задачи. Предназначено для вузовского использования в качестве учебное пособие для студентов, обучающихся по направлениям подготовки 5310900 – «Метрология, стандартизация и менеджмент качества продукции». Может быть использовано студентами всех направлений и специальностей, изучающих основы измерения различных физико-химических величин и их метрологического обеспечения.
ANNOTATSIYA
Qiymatlarni o'lchashning fizik-kimyoviy usullari haqidagi zamonaviy g'oyalar ko'rib chiqiladi. Asosiy e'tibor fizika va kimyoning asosiy qonunlari va ulardan analitik maqsadlarda va amaliy qo'llash uchun foydalanish imkoniyatlariga asoslangan fizik-kimyoviy tahlil usullari nazariyasiga qaratiladi. Har bir bobning oxirida nazorat nuqtalari va vazifalar mavjud. U 5310900 – “Metrologiya, standartlashtirish va mahsulot sifatini boshqarish” yo‘nalishlari bo‘yicha ta’lim olayotgan talabalar uchun o‘quv qo‘llanma sifatida universitetlarda foydalanish uchun mo‘ljallangan. Undan turli fizik-kimyoviy qiymatlarni o'lchash va ularning metrologik ta'minoti asoslarini o'rganuvchi barcha yo'nalish va mutaxassisliklar talabalari foydalanishlari mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Учебное пособие для студентов, обучающихся по направлениям подготовки 5310900 «Метрология, стандартизация и менеджмент качества продукции»
|
Tema: Norma formalari Maksimal dizyunktiv hám konyunktiv normal formalar. Reje

|
Tema: Norma formalari Maksimal dizyunktiv hám konyunktiv normal formalar. Reje
|
Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,79 Mb. | | #239075 |
Bog'liq 5 Normal formalar
Tema:Norma formalari Maksimal dizyunktiv hám konyunktiv normal formalar.
REJE:
Kirisiw
Tiykarg'i bólim
1.Norma formalari.
2.Dizyunktiv hám konyunktiv normal formalar.
Juwmaqlawshi bólim
Paydalanilģan ádebiyatlar
Eger berilgen elementar oy-pikirlerdiń hár biri elementar kon'yunksiya (dizyunksiya) ańlatpasında tek bir matra qatnassa, bul ańlatpa sol elementar oy-pikirlerge salıstırǵanda tolıq elementar kon'yunksiya (dizyunksiya) dep ataladı.
Eger elementar kon'yunksiya (dizyunksiya) ańlatpasında qatnasıw etiwshi hár bir elementar oy-pikir sol ańlatpada tek bir ret ushrassa, ol halda bul ańlatpa tuwrı elementar kon'yunksiya (dizyunksiya) dep ataladı.
Berilgen a b c hám a d f elementar dizyunksiyalar tuwrı elementar dizyunksiyalar, abdc hám aecb elementar kon'yunksiyalar bolsa tuwrı elementar kon'yunksiyalar bolıp tabıladı. Lekin, a ol ol c hám ol ol e n elementar dizyunksiyalar ańlatpasında ol elementar oy-pikir bir retten artıq qatnasqanlıǵı sebepli, olardıń hesh biri tuwrı elementar dizyunksiya bola almaydı.
Bul hám elementar kon'yunksiyalardiń hesh qay-qaysısı elementar oy-pikirlerge salıstırǵanda tolıq elementar kon'yunksiya emes, lekin olardıń birinshisi elementar oy-pikirlerge salıstırǵanda, aqırǵısı bolsa elementar oy-pikirlerge salıstırǵanda tolıq elementar kon'yunksiya bolıp tabıladı.
Eger formulanıń KNShi (DNShi) ańlatpasında birdey elementar dizyunksiyalar (kon'yunksiyalar) bolmasa hám barlıq elementar dizyunksiyalar (kon'yunksiyalar) tuwrı hám de ańlatpada qatnasuvshı barlıq elementar oy-pikirlerge salıstırǵanda tolıq bolsa, ol halda bul ańlatpa jetilisken kon'yunktiv normal forma (jetilisken diz'yunktiv normal forma ) dep ataladı.
Quramında tek bir tiykarǵı logikalıq ámel qatnasqan formulalardıń jetilisken normal formalari (MKNShlari hám MDNShlari) 1- kestede keltirilgen.
Joqarıdaǵı tastıyıqtiń tuwrılıǵın tekseriw oqıwshına silteme etiledi.
1- kesteden kórinip turipti, x formulanıń MKNShi da, MDNShi da onıń ózinden ibarat ; x y formulanıń MKNShida ush ( x y,-x y hám x -y ) diz'yunktiv konstituyentlar bar, onıń MDNShi bolsa bir kon'yunktiv konstituyentdan (sol formulanıń ózinen) ibarat ; hám taǵı basqa.
Paydalanilģan ádebiyatlar.
1.Internet mag'liwmatlari.
2.ziyonet.uz
3.www.wikipedia.uz
4.arxiv.uz
|
| |
Dekart koordinatalar sistemasida egri chiziq yoyining uzunligi hisoblash

|
Dekart koordinatalar sistemasida egri chiziq yoyining uzunligi hisoblash
|
bet | 2/3 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 80,46 Kb. | | #100028 | Turi | Referat |
Bog'liq Hisob (colculs) Mustaqil ish233.1. Dekart koordinatalar sistemasida egri chiziq yoyining uzunligi hisoblash.
Tekislikda to’g’ri burchakli koordinatalar sistemasida egri chiziq tenglama bilan berilgan bo’lsin.
Bu egri chiziqning x=a va x=b vertical to’g’ri chiziqlar orasidagi AV yoyining uzunligini topamiz AB yoyda abstsissalari bo’lgan A, M1, M2,…,Mi,…B nuqtalarni olamiz va AM1, M1M2,…Mn-1 B vatarlarni o’tkazamiz, ularning uzunliklarini mos ravishda bilan belgilaymiz.
AB yoy ichiga chizilgan aniq chiziqning uzunligi
bo’lgani uchun AB yoyning uzunligi
bo’ladi.
Faraz qilaylik, funksiya va uning hosilasi [a, b] kesmada uzluksiz bo’lsin.
U holda
Yoki Lagranj teoremasiga asosan
bunda
bo’lgani uchun
bo’ladi
Ichki chizilgan siniq chiziqning uzunligi esa
bo’ladi
Shartga ko’ra funksiya uzluksiz. Demak, funksiya ham uzluksizdir. Shuning uchun integral yig’indining limiti mavjud va u qo’yidagi aniq integralga teng.
Parametric ko’rinishda berilgan bo’lsin, bunda uzluksiz hosilali uzluksiz funksiyalar va berilgan oraliqda nolga aylanmaydi.
Bu holda (3) tenglama biror funksiyani aniqlaydi.
Bu funksiya uzluksiz bo’lib uzluksiz hosilaga ega, bo’lsin (
Agar egri chiziq fazoda
Parametric tenglamalar bilan berilgan va funksiyalar [a, b] kesmada uzluksiz hamda uzluksiz hosilalarga ega bo’lsa, egri chiziq aniq limitlarga ega bo’ladi va u
Agar [ , ] a b kesmada f x( ) 0 bo’lsa, u holda, y f x ( ) egri chiziq, Ox o’q hamda x a , x b to’g’ri chiziqlar bilan chegaralangan egri chiziqli trapetsiyaning yuzi ( ) b a Q f x dx (1) Agar f x( ) 0 [ , ] a b da bo’lsa, u holda ( ) b a f x dx aniq integral ham 0 bo’ladi. Absolyut qiymati jihatidan u mos egri chiziqli trapetsiyaning Q yuziga teng: ( ) b a Q f x dx Agar f x( ) funksiya [ , ] a b kesmada chekli marta ishorasini o’zgartirsa, u holda butun [ , ] a b kesma bo’yicha olingan intervali qism-qism kesmalar bo’yicha integrallar yig’indisiga ajratamiz. Integral f x( ) 0 bo’lgan joylarda musbat va f x( ) 0 bo’lganda manfiy bo’ladi. Bunday holda | ( ) | b a Q f x dx bo’ladi. Misol 1. y x sin sinusoid ava Ox o’q bilan 0 2 x bo’lganda
|
| |
Qishloq xo’jaligi va sanoat sohasidagi o’zgarishlar

|
Qishloq xo’jaligi va sanoat sohasidagi o’zgarishlar
|
bet | 1/2 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 65,84 Kb. | | #134575 | Turi | Referat |
Bog'liq Tajibayeva Kumush REFERAT
QISHLOQ XO’JALIGI VA SANOAT SOHASIDAGI O’ZGARISHLAR
REJA: Qishloq xo’jaligi Tarixiy taraqqiyotning turli osqichlarida O’zbekiston xalq xo’jaligi, uning iqtisodiy rivojlanish darajasi zigzaksimon yo’lni bosib o’tgan. Tarixiy manbalarda keltirilishicha, O’zbekiston o’tmishda Yer kurrasidagi aholi xo’jalik faoliyatig`oyat qizІin kechgan eng qadimiy o’lkalardan biri bo’lgan. Mamlakatimizning ўarb bilan Sharq o’rtasidagi iqtisodiy taraqqiyoti uchun qulay bo’lgan jo’Іrofiy o’rni, saxiy tabiati, boy va rang-barang tabiiy resurslari, mehnatkash va dono xalqi umumbashariy taraqqiyotga asrlar osha o’z ulushini qo’shimcha ob'yektiv sharoit yaratgan. Bundan ming yil burun Sharqning buyuk allomasi Abu Rayhon Beruniy tomonidan Ma'mun akademiyasining ochilishi, hamda o’sha davrda tibbiyot ilmining dahosi bo’lgan Abu Ali ibn Sinoning jahonshumul kashfiyotlari va boshqalar xalqimizning boy madaniy merosidan guvohlik beradi.
So’ngi yillarida O’zbekistonning xalq xo’jaligi bir tomonlama rivojlantirildi. Ya'ni qishloq xo’jaligida paxta yetishtirishga, sanoatda esa paxta yalpi hosilini birlamchi qayta ishlash (ya'ni Rossiya to’qimachlik sanoati uchun xomashyo - paxta tolasi ishlab chiqarish)ga asosiy e'tibor qaratildi. Respublika sanoatining qolgan muhim tarmoqlari ham paxta majmuini rivojlantirishga muvofiq ravishda taraqqiy qildirildi. 1913 yilda mamlakatimiz hududida 425 ta sanoat korxonasi mavjud edi. Mamlakatimiz xalq xo’jaligi mustaqillik yillarida yangi bosqichga qadam qo’ydi. Bozor iqtisodiyotining birinchi bosqichidayoq (1991-1994) iqtisodiy islohotlarga oid qonunlar qabul qilindi, uning huquqiy negizi yaratildi. Islohotlar hayotning barcha jabhalarini qamrab oldi. 1995 yildan boshlab O’zbekiston jamiyatni isloh qilishning ikkinchi bosqichiga qadam qo’ydi. Ushbu bosqich bozor munosabatlariga o’tish tuzilmalarini shakllantirishni yakunlashni, mamlakat xalq xo’jaligini har tomonlama rivojlantirishni, milliy valyutani barqarorlashtirishni va uning ichki konvertasiyasini ta'minlash bilan boІliq davlat mulkini xususiylashtirishni yakunlash hamda iqtisodiyotni xomashyo yetishtirib berishdan tayyor mahsulot chiqarishga yo’naltirishni ko’zda tutilgan.
Shuningdek, iqtisodiy islohotlarning yuqorida zikr qilingan ikkinchi bosqichida iqtisodiyotni barqarorlashtirish va xalq xo’jaligi uzoq tarmoqlari o’sishini ta'minlash, ishlab chiqarishda aholi keng iste'mol mollariga ko’ra ularning ehtiyojini nazarda tutib o’zgarishlar qilish va boshqa hayotiy masalalar xalq xo’jaligida qator tarkibiy o’zgarishlar yuz berdi. Jumladan, mamlakat xalq xo’jaligining yetakchi sohasi - sanoatda importning o’rnini bosa oladigan tovarlar ishlab chiqarish: neft mahsulotlari,g`alla ishlab chiqarishni ko’paytirish bilan neft mahsulotlari vag`alla mustaqilligini ta'minlash; eksportbop tovarlar ishlab chiqarish miqdorini ko’paytirishga qaratilgan yo’nalishlarga iqtisodiy siyosatda ustuvorlik beradi.
|
| |
Iqtisodiyotda axborot kommunikatsiya texnologiyalari va tizimlari

|
Iqtisodiyotda axborot kommunikatsiya texnologiyalari va tizimlari
|
Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 29,05 Kb. | | #135084 | Turi | Referat |
Bog'liq IAKTT-Mustakil ishlarni tayyorlash ko`rsatma
О‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TOSHKENT MOLIYA INSTITUTI
______________yо‘nalishining _________guruh talabasi
_______________________________
“IQTISODIYOTDA AXBOROT KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI VA TIZIMLARI” fanidan tayyorlagan
MUSTAQIL ISHI
MAVZU ___________________________
Bajardi:____________________
Qabul qildi:____________________
Toshkent-2023
MUSTAQIL ISHNI BAJARISH BOʻYICHA KOʻRSATMALAR
Referat tayyorlash boʻyicha uslubiy tavsiyalar. Talaba belgilangan mavzu boʻyicha referat ko‘rinishidagi mustaqil ish mavzusini bajaradi. Bunda turli – darslik va o‘quv qo‘llama, monografiyalar, ilmiy, uslubiy maqolalar, Internetdan olingan ma’lumotlar, elektron kutubxona manbaalaridan foydalanib mavzu yuzasidan materiallar yig’adi, tahlil qiladi, tizimga soladi va mavzu boʻyicha referatni shakllantiradi. Zarur hollarda oʻqituvchidan maslahat va koʻrsatmalar oladi.
Yakunlangan referat himoya qilinadi.
Referat koʻrinishidagi auditoriyadan tashqari mustaqil ta’lim talaba tomonidan mustaqil individual bajarilgan ish hisoblanadi.
Odatda, referat quyidagi tarkibiy elementlardan tashkil topadi:
titul varog’i;
mundarija (zarur boʻlganda);
reja;
asosiy qism;
xulosa;
foydalanilgan manbaalar roʻyxati;
ilovalar (zarur boʻlganda).
Referat tarkibiy qismlarining tavsiya etilayotgan hajmi:
Referat qismlarining nomlanishi
|
Varoqlar soni
|
Titul varog’i
|
1
|
Mundarija (betlar raqami koʻrsatiladi)
|
1
|
Asosiy qismi
|
10-12
|
Xulosa
|
1
|
Foydalanilgan manbaalar roʻyxati
|
1
|
Ilovalar
|
xohlagancha
|
Mustaqil ta’limni rasmiylashtirish
Auditoriyadan tashqari referat koʻrinishida tayyorlangan mustaqil ishni bajarishda quyidagi talablarga rioya etiladi:
A-4 formatdagi varoqning bir tomoni;
shrif kattaligi-14, TimesNewRoman;
qatorlar orasi bir interval;
bet maydonlari eniga 3-1,5; boʻyiga 2-2 koʻrinishda;
varoq kengligida formatlangan;
birinchi betda mavzu rejasi (mundarija) keltiriladi;
ishning oxirida foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati koʻrsatiladi;
sahifalarni raqamlash sahifa oʻrtasida, matn teks kenglikda, mavzu va reja mavzulari oʻrtaga tekislangan holda.
Foydalanilgan manbaalar roʻyxati mualliflar ismi-sharifi boʻyicha alifbo tartibida shakllantiriladi.
|
| |
Termiz davlat muhandislik va agrotexnologiyalar universitet

|
Termiz davlat muhandislik va agrotexnologiyalar universitet
|
Sana | 04.10.2024 | Hajmi | 2,01 Mb. | | #273466 |
Bog'liq ERKINOV SOHIBJONNING TERMIZ DAVLAT MUHANDISLIK VA AGROTEXNOLOGIYALAR UNIVERSITET - TERMIZ DAVLAT MUHANDISLIK VA AGROTEXNOLOGIYALAR UNIVERSITET
YO'L HARAKATINI TASHKIL ETISH YO'NALISHI 24 -VS (SIRTQI ) GURUH TALABASI ERKINOV SOHIBJONNING - MUHANDISLIK VA KOMPYUTER GRAFIKASI FANIDAN TAYYORLAGAN TAQDIMODI
TO'G'RI CHIZIQ.TO'G'RI CHIZIQ KESMASINING HAQIQIY UZUNLIGI VA PROYEKSIYASI TEKISLIKLARIGA NISBATAN OG'ISH BURCHAKLARINI ANIQLASH .
Parallel to’g’ri chiziqlar.
Chiziqlarning parallelligini bilish uchun berilgan kesmaning gorizontal proyeksiyalari uzunliklari nisbatini frontal proyeksiyalari uzunliklari nisbatiga solishtirib ko’rish kerak. Bu holda nisbatlar teng bo’lsa chiziqlar parallel bo’ladi.
Agar ikki to’g’ri chiziq bir tekislikka tegishli bo'lib umumiy kesishuv nuqtasi bo'lmasa yoki cheksiz uzoq (xosmas) nuqtada kesishsa, ular o'zaro parallel to'g'ri chiziqlar deyiladi.
Parallel chiziqlarning uchlari birlashtirilganda, ularning bir nomli proyeksiyalarining kesishgan nuqtasi (E1E2) bir bog’lovchi chiziqda bo’ladi.
Tеkislikka parallеl bo’lgan chiziqlarning parallеl еki parallеl emasligini bilish uchun ularning epyuradagi gorizontal va frontal proyеktsiyalari еtarli bulmaydi.
Bunday chiziqlar uchun ularning profil proyеktsiyalarini yasab, sungra ular uaro kanday munosabatda ekanligini aytish mumkin.
Uchrashmas to’g’ri chiziqlar ayqash chiziqlar ham deb ataladi. Bunday chiziqlar o’zaro kesishmaydilar va parallel ham bo’lmaydilar. Bu chiziqlarning umumiy nuqtasi bo’lmaydi.
Ma’lumki, parallel va kesuvchi to'g'ri chiziqlar bitta tekislikka tegishli bo'ladi (4 a,b-rasmlar). Uchrashmas to'g'ri chiziqlar esa bir tekislikda yotmaydi. Uchrashmas to'g'ri chiziqlarning bir nomli proyeksiyalari chizmada o'zaro kesishsa ham, ammo kesishish nuqtalari bir bog'lovchi chiziqqa tegishli bo'lmaydi.
Ayqash chiziqlar
Agar kesishuvchi chiziqlarning biri proyeksiyalar tekisligining birortasiga parallel bo'lsa, u holda ularning ikkita bir nomli proyeksiyalarining o'zaro kesishuvi yetarli bo'lmaydi.
Masalan, AB va CD(38-rasm) to'g'ri chiziq kesmalarining biri W tekislikka parallel joylashgan.
Umumiy vaziyatda joylashgan to'g'ri chiziq kesmasining proyeksiyalari orqali uning haqiqiy o'lchamini aniqlash va proyeksiyalar tekisliklari bilan hosil qilgan burchaklarini aniqlash masalasi amaliyotda ko'p uchraydi.
E'tiboringiz uchun raxmat!
|
| |
Tekislikdagi egri chiziq yoyi uzunligini hisoblash

Tekislikdagi egri chiziq yoyi uzunligini hisoblash. Maktab geometriyasida tekislikdagi egri chiziqlardan faqat aylana va uning yoylari uzunligini hisoblash formulasi beriladi. Parabola, giperbola, sinusoida kabi egri chiziqlarning turli yoylari uzunligini hisoblash masalasi amaliyotda kerak bo‘ladi. Bu masala ham aniq integral yordamida o‘z yechimini topadi.
у=f(x), x[a,b], funksiya bilan berilgan egri chiziqning AB yoyi uzunligini topish masalasini qaraymiz (78-rasmga qarang).
78-rasm
Bunda f(x) differensiallanuvchi va uning f′(x) hosilasi [a,b] kesmada uzluksiz deb hisoblaymiz. Berilgan [а,b] kesmani
а=х0 <х1<х2< ∙∙∙<хi-1<хi< ∙∙∙<xn=b
nuqtalar bilan ixtiyoriy n bo‘lakka ajratamiz. Natijada AB yoy n ta kichik Ai–1 Ai (i=1, 2, ∙∙∙, n) yoychalarga ajraladi.
Agar AB yoy uzunligi l va Ai–1 Ai (i=1, 2, ∙∙∙, n) yoychalar uzunliklari Δli deb olsak, unda
deb yozish mumkin. Endi kichik Ai–1 Ai (i=1, 2, ∙∙∙, n) yoychalarni ularning vatari , ya’ni Ai–1Ai kesmalar bilan almashtiramiz. To‘g‘ri burchakli Ai–1AiD uchburchakda
|Ai–1D|= xi –xi–1=Δ xi , |AiD|=f(xi)–f(xi–1)=Δ f(xi)
katetlar bo‘yicha Ai–1Ai gipotenuza uzumligini Pifagor teoremasidan foydalanib topamiz:
. Bu yerda Δli ≈ |Ai–1Ai| deb, izlanayotgan yoy uzunligi l uchun ushbu taqribiy tenglikni hosil etamiz:
.
Bu taqribiy tenglikdan aniq tenglikka o‘tish uchun n→∞, Δn→0 deb olamiz. Bu holda, hosila ta’rifiga asosan, deb olish mumkin. Shu sababli yuqoridagi Ln yig‘indini funksiya uchun [a,b] kesma bo‘yicha integral yig‘indi deb qarash mumkin. Unda, aniq integral ta’rifiga asosan, izlanayotgan yoy uzunligi l uchun quyidagi formulani hosil etamiz:
. (6)
Misol sifatida y=lnsinx egri chiziqning x=π/3 va x=π/2 abssissali nuqtalari orasidagi yoyining uzunligini topamiz. Bunda y′=ctgx ekanligidan va universal almashtirmadan foydalanib, (6) formulaga asosan, ushbu natijani olamiz:
.
Agar egri chiziq x=φ(t) , y=ψ(t) ( t[α, β]) parametrik tenglamasi bilan berilgan bo‘lsa, unda dx= φ′(t)dt , dy= ψ′(t)dt va
bo‘lgani uchun (6) formula quyidagi ko‘rinishga keladi:
. (7)
Misol sifatida x=etcost , y=etsint (t[0,lnπ]) parametrik tenglamasi bilan berilgan egri chiziq yoyi uzunligini topamiz.
Adabiyotlar ro’yxati
Соатов Ё.У Олий математика. Т., Ўқитувчи, 1995. 1- 5 қисмлар.
Н.М.Жабборов, Э. «Олий математика». 1-2 қисм. Қарши, 2010.
Латипов Х.Р., Таджиев Ш. Аналитик геометрия ва чизиқли алгебра. Тошкент, "Ўзбекистон". 1995.
|
Takrorlash uchun savollar - 1-mavzu. Dinshunoslik faniga kirish. Dinning mohiyati, tuzilishi vа funksiyalаri reja

1.
Ekstremizm, aqidaparastlik va mutaassiblik
tushunchalarining mazmuni
nima?
2.
Terrorizmning mohiyati va uning xalqaro miqyosda kasb etishining sabablari
nimada?
3.
Diniy mutaassiblikning ilk paydo bo‘lishi qaysi davrga borib taqaladi?
4.
Musulmon dunyosining diniy ekstremizm va
terrorizmga qarshi kurash
tajribasining ahamiyatli jihatlarini keltiring.
5.
Kibermakon tushunchasining mazmun-mohiyati haqida ma’lumot bering.
6.
Din niqobi ostidagi mafkuraviy tahdidlar
qanday shakllarda namoyon
bo‘lmoqda?
7.
Nima uchun internet olamidagi buzg‘unchilar asosan yoshlarni o‘z to‘rlariga
ilintirmoqda?
8.
Diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashda
yoshlarda mafkuraviy
immunitetni shakllantirishda qaysi jihatlarga alohida e’tibor qaratish kerak?
Diniy ekstremizm va terrorizm xavfini oldini olishning huquqiy asoslarini qanday
huquqiy asoslarini bilasiz