nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Fuksiya hosilasi - Mavzu: Funksiyaning hosilasi va differensiali Reja: Differensial hisob

|
Mavzu: Funksiyaning hosilasi va differensiali Reja: Differensial hisob
|
bet | 2/4 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 91,38 Kb. | | #102035 |
Bog'liq 1 mavzuBu sahifa navigatsiya:
- Misol
Fuksiya hosilasi.
y=f(x) funksiya (a,b) intervalda aniqlangan bo`lsin, (a,b) intervalga tegishli x0 va x0+ nuqtalarni olamiz.
Argument biror (musbat yoki manfiy - bari bir) orttirmasini olsin, u vaqtda y funksiya biror orttirmani oladi. Shunday qilib argumentning x0 qiymatida y0=f(x0) ga, argumentning x0+ qiymatda ga ega bo`lamiz. Funksiya orttirmasi ni topamiz
Funksiya orttirmasini argument orttirmasiga nisbatini tuzamiz.
Bu – nisbatning 0 dagi limitini topamiz.
Agar bu limit mavjud bo`lsa, u berilgan f(x) funksiyaning x0 nuqtadagi hosilasi deyiladi va bilan belgilanadi. Shunday qilib,
yoki
Ta’rif. Berilgan y=f(x) funksiyaning argument x bo`yicha hosilasi deb, argument orttirmasi ixtiyoriy ravishda nolga intilganda funksiya orttirmasi ning argument orttirmasi ga nisbatining limitiga aytiladi.
Umumiy holda x ning har bir qiymati uchun hosila ma’lum qiymatga ega, ya’ni hosila ham x ning funksiyasi bo`lishini qayd qilamiz. Hosilada belgi bilan birga boshqacha belgilar ham ishlatiladi.
Hosilaning x=a dagi konkret qiymati yoki bilan belgilanadi.
Funksiya hosilasini hosila ta'rifiga ko`ra hisoblashni ko`ramiz.
Misol: funksiya berilgan, uning:
1) ixtiyoriy x nuqtadagi va 2) x=5 nuqtadagi hosilasi y' topilsin.
Yechish:
1) argumentning x ga teng qiymatida ga teng. Argument qiymatida ga ega bo`lamiz.
nisbatni tuzamiz.
Limitga o‘tib, berilgan funksiyadan hosila topamiz.
Demak, funksiyaning ixtiyoriy nuqtadagi hosilasi x=5 da
|
| |
Differensiallash, uning asosiy qoidalari va formulalari

|
Differensiallash, uning asosiy qoidalari va formulalari
|
bet | 4/4 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 91,38 Kb. | | #102035 |
Bog'liq 1 mavzu2. Differensiallash, uning asosiy qoidalari va formulalari
Berilgan f(x) funksiyadan hosila topish amali shu funksiyani differensiallash deyiladi.
Differensiallashning asosiy qoidalari
1. O`zgarmas miqdorning hosilasi nolga teng, ya’ni agar y=c bo`lsa(c=const) y'=0 bo`ladi.
2. O‘zgarmas ko`paytuvchini hosila ishorasidan tashqariga chiqarish mumkin: y=cu(x) bo`lsa y'=cu'(x) bo`ladi.
3.Chekli sondagi differensiallanuvchi funksiyalar yig`indisining hosilasi shu funksiyalar hosilalarining yig`indisiga teng:
4. Ikkita differensiallanuvchi funksiyalar ko`paytmasining hosilasi birinchi funksiya hosilasining ikkinchi funksiya bilan ko`paytmasi hamda birinchi funksiyaning ikkinchi funksiya hosilasi bilan ko`paytmasining yig`indisiga teng:
y=u bo`lsa .
5. Ikkita differensiallanuvchi funksiyalar bo`linmasining hosilasi (kasrda ifodalanib) bo`linuvchi funksiya hosilasini bo`luvchi funksiya bilan ko`paytmasi hamda bo`linuvchi funksiyani bo`luvchi funksiya hosilasi bilan ko`paytmasining ayirmasini bo`luvchi (maxrajdagi) funksiya kvadratining nisbatiga teng:
bo`lsa
6. Aytaylik, y=F(u) murakkab funksiya bo`lsin, ya’ni y=F(u), yoki u – o`zgaruvchi, oraliq argumenti deyiladi. y=F(u) va differensiallanuvchi funksiyalar bo`lsin.
Murakkab funksiyaning differensiallash qoidasini keltirib chiqaramiz.
Teorema: Murakkab F(u) funksiyaning erkli o`zgaruvchi x bo`yicha hosilasi bu funksiya oraliq argumenti bo`yicha hosilasini oraliq argumentining erkli o`zgaruvchi x bo`yicha hosilasining ko`paytmasiga teng, ya’ni
Misol: funksiyaning hosilasini toping.
Yechish: berilgan funksiyani murakkab funksiya deb qaraymiz ya’ni (1) formulaga asosan
Differensiallashning asosiy formulalari jadvali
1) y=const ; 2)
3) 4)
5) 6)
7) 8)
9) 10)
11) 12)
|
| |
Introduction to Software Reverse Engineering with Ghidra

Introduction to
Software
Reverse Engineering with Ghidra
Session 1
Hackaday U
Matthew Alt
Hackaday U
–
Introduction to Software Reverse Engineering
7/19/2020
1
#Outline
•
What is Software Reverse Engineering (SRE)?
•
Software
Engineering Review
•
SRE 101
•
Extracting Information from Compiled Programs
•
Disassembly / x86 ASM Refresher
•
Ghidra 101:
•
Installation
•
Basic
Usage and Navigation
•
Exercises:
•
Challenge 1/2
•
Conclusion / Questions
7/19/2020
Hackaday U
–
Introduction to Software Reverse Engineering
3
#What is SRE?
•
Analyzing a software system to extract information
•
Source code not available
•
Used to recreate and understand functionality
•
Also used to find bugs!
•
Often started from the lowest layer
of abstraction
•
Machine code
•
We will be focusing on x86_64 ELF binaries for Linux
7/19/2020
Hackaday U
–
Introduction to Software Reverse Engineering
4
#Software Engineering Review
•
Developers write code in high level languages such as C/C++
•
This code is then compiled into machine code
–
sequences of bytes
that the
CPU can interpret
•
Disassembly is the process of converting these byte sequences into
assembly instructions
•
As reverse engineers, these byte sequences will be our starting point
7/19/2020
Hackaday U
–
Introduction to Software Reverse Engineering
5
#Compilation Review
•
Compiling a program is a multi-stage process*
•
Preprocessing
•
Compilation
•
Assembly
•
Linking
•
The result is machine code
that is run on the CPU
•
These steps are all typically performed automatically
•
After going through these steps, an executable is produced
* Disclaimer: These are all extremely complex fields of research, and we’re only covering a very high level view
7/19/2020
Hackaday U
–
Introduction to Software Reverse Engineering
6
#Compilers
•
Compiling is phase two of “compilation”
•
Preprocessing passes over the source code, performing:
•
Comment
removal
•
Macro Expansion
•
Include Expansion
•
Conditional Compilation (IFDEF)
•
Compiling converts the output of preprocessor into assembly
instructions
7/19/2020
Hackaday U
–
Introduction to Software Reverse Engineering
7
Moliya va moiliyaviy texnologiyalar

|
Moliya va moiliyaviy texnologiyalar
|
bet | 1/6 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 127,17 Kb. | | #118451 |
Bog'liq Matematika 01
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
TOSHKENT MOLIYA INSTITUTI
ANDIJON FAKULTETI
“Iqtisodchilar uchun matematika”FANIDAN
MUSTAQIL ISH
MAVZU: Differensiallashning geometrik ma’nosi.
BAJARDI: “MOLIYA VA MOILIYAVIY TEXNOLOGIYALAR” 70/22-GURUH talabasi
Nazirov Otashinxo’ja
TEKSHIRDI: Muydinov. X
Andijon-2023
REJA
Funksiya hosilasi va uning ma’nosi
Hosila va uning geometrik ma’nosi
Differensiallash va uning asosiy qonun qoidalaaari
Kirish:
Ushbu referat yozilish jarayonida turlicha metodlar foydalanildi. Referat Differensiallashning geometrik ma’nosi mavzusida atroflicha yoritildi. Differensila hisob, hosila tushunchasiga olib keladigan masalalar. Hosila tushunchasiga olib keladigan masalalar jumlasiga qattiq jismni to`g`ri chiziqli harakati, harakat tezligi masalasi, berilgan y=f(x) funksiyaning argument x bo`yicha hosilasi deb, argument orttirmasi ixtiyoriy ravishda nolga intilganda va funksiya hosilasi kabi yana ko’plab atamalarga yetarlicha ta’rif berildi.
Differensial hisob – matematikaning hosilalar va differensiallarni hisoblash, ularning xossalarini o`rganish hamda funksiyalarni tekshirishga tatbiq qilish bilan shug`ullanadigan bo`limi.
Differensial hisobning vujudga kelishidagi dastlabki ishlar egri chiziqqa urinma o`tkazish masalasini echishda Ferma, Dekart va boshqa matematiklar tomonidan qilingan. I.Nyuton va G.Leybnits o‘zlaridan avvalgi matematiklarning bu boradagi ishlarini nihoyasiga yetkazdilar.
Funksiya hosilasi, uning geometrik va mexanik ma’nosi:
Hosila tushunchasiga olib keladigan masalalar. Hosila tushunchasiga olib keladigan masalalar jumlasiga qattiq jismni to`g`ri chiziqli harakatini, yuqoriga vertikal holda otilgan jismning harakatini yoki dvigatel silindridagi porshen harakatini tekshirish kabi masalalarni kiritish mumkin. Bunday harakatlarni tekshirganda jismning konkret o`lchamlarini va shaklini e‘tiborga olmay, uni harakat qiluvchi moddiy nuqta shaklida tasavvur qilamiz. Biz bitta masalani olib qaraymiz.
|
| |
Konfidentsial axborotlarni ruxsatsiz kirishdan hamoyalash

|
Konfidentsial axborotlarni ruxsatsiz kirishdan hamoyalash
|
bet | 3/20 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #151679 |
Bog'liq 1-mavzu. Axborotlarni stenografik himoyalashKonfidentsial axborotlarni ruxsatsiz kirishdan hamoyalash
Bu kompyuter steganografiyasini ishlatish sohasi konfidentsial axborotlarni himoyalash muammosini yechishda eng samarali hisoblanadi. Masalan, tovushning eng kam ahamiyatli kichik razryadlari yashiriladigan xabarga almashtiriladi. Bunday uzgarish kupchilik tomonidan tovushli xabarni eshitish paytida sezilmaydi.
Monitoring va tarmoq zaxiralarini boshqarish tizimlarini yengish
Sanoat shpionlik tizimlarining monitoring va tarmoq zaxiralarini boshqarish harakatlariga qarshi yo‘naltirilgan stenografik usullar lokal va global kompyuter tarmoklari serverlaridan axborotning o‘tishida nazorat o‘rnatish xarakatlariga karshi turishga imkon beradi.
Dasturiy ta’minotni niqoblash
Kompyuter steganografiyasining xozirgi vaqtda ishlatiladigan boshka bir sohasi dasturiy ta’minotni niqoblashdir. Qachonki, dasturiy ta’minotni kayd qilinmagan foydalanuvchilar tomonidan ishlatilishi o‘rinsiz bo‘lsa, u standart universal dastur mahsulotlari (masalan, matnli muxarrirlar) ostida niqoblanishi yoki multimedia fayllari (masalan, kompyuter o‘yinlarining musiqiy ilovasi)ga yashirilishi mumkin.
Mualliflik huquqlarini himoyalash
Stenografiyadan foydalaniladigan yana bir sohalardan biri — bu mualliflik huquqlarini himoyalash hisoblanadi. Kompyuterli grafik tasvirlarga maxsus belgi quyiladi va u kuzga ko‘rinmay qatadi. Lekin, maxsus dasturiy ta’minot bilan aniqlanadi. Bunday dastur mahsuloti allakachon ba’zi jurnallarning kompyuter versiyalarida ishlatilayapti. Stenografiyaning ushbu yo‘nalishi nafakat tasvirlarni, balki audio va videoaxborotni ham qayta ishlashga muljallangan. Bundan tashkari uning intellektual egaligini himoyalashni ta’minlash vazifasi ham mavjud.
Hozirgi vaqtda kompyuter stenografiyasi usullari ikki asosiy yo‘nalish buyicha rivojlanmokda:
kompyuter formatlarining maxsus xossalarini ishlatishga asoslangan usullar;
audio va vizual axborotlarning serobliligiga asoslangan usullar.
|
| |
O’zbekistonda telekommunikatsiya va simsiz texmologiyalarni rivojlantirish uchun asosiy omillar

|
O’zbekistonda telekommunikatsiya va simsiz texmologiyalarni rivojlantirish uchun asosiy omillar
|
bet | 5/5 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #243981 |
Bog'liq Choriyev Nodirbek akt simsiz texnologiyalarO’zbekistonda telekommunikatsiya va simsiz texmologiyalarni rivojlantirish uchun asosiy omillar:
//INVESTITSIYA
Har bir soha rivojlanishi uchun faol va yuqori miqdordagi sarmoya talab qiladi. Shu sababli har bir davlat ushbu soha rivoji uchun davlat budjetida yetarlicha mablag’ ajratishi kerak va albatta ushbu mablag’ nazoratiga katta e’tibor berish kerak chunki korrupsiya rivojlanishning to’sig’i hisoblanadi
//HAMKORLIK
Yuqori samaradorlikka erishish uchun shu sohadagi yuqori o’rinlarda turgan kompaniyalar bilan shu sohani rivojlantirish uchun uzoq muddatli shartnomalar tuzilishi kerak va ishchilar o’rtasida malaka oshirish yoki tajriba almashinish kabi amaliy dasturlar ishlab chiqilishi kerak.
//ZAMONAVIY TEXNIKALAR
Albatta, zamonaviy texnikalar inson zotiga har bir ishni tez va sifatli bajarish uchun qo’l kelmoqda, bu soha uchun ham zamonaviy texnikalarning o’rni boshqa sohalarga qaraganda juda muhim chunki ushbu sohani texnik asbob-uskunalarsiz tasavvur qilib bo’lmaydi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
• WWW.ZIYO.NET
• WWW.ARXIV.UZ
• “ZAMONAVIY ALOQA TEXNOLOGIYALARI” KITOBIDAN
• O’ZBEKISTON INNOVATSION RIVOJLANISH VAZIRLIGI MANBALARIDAN
• “UZTELECOM KOMPANIYASI RIVOJLANISH STRATEGIYALARI” KITOBIDAN
|
| |
Nazorat savollari - 1-mavzu. Axborotlarni stenografik himoyalash

|
1-mavzu. Axborotlarni stenografik himoyalash
|
bet | 20/20 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #151679 |
Bog'liq 1-mavzu. Axborotlarni stenografik himoyalashNazorat savollari
1. Simmetrik shifrlash tizimlarining ishlash sxemasini tushuntirib bering.
2. AQShning axborotni shifrlash standarti DES algoritmini tushuntirib bering.
3. AQShning axborotni shifrlash standarti AES algoritmini tushuntirib bering.
4. Rossiyaning axborotni shifrlash standarti GOST 2814-89 algoritmini ishlash sxemasini tushuntirib bering.
5. O‘zbekiston Respublikasining ma’lumotlarni shifrlash standarti O’z DSt 1105-2009 algoritmini ishlash sxemasini tushuntirib bering.
6. Simmetrik shifrlash tizimlarining afzalliklari va kamchiliklari.
7. Asimmetrik shifrlash tizimlarini ishlash prinsipini tushuntirib bering.
8. RSA asimmetrik algoritmining shirflash qadamlarini yoritib bering.
9. El Gamal asimmetrik shifrlash algoritmi qanday matematik muammolarga asoslangan?
10. Asimmterik shirflash algoritmlari turiga kiruvchi qanday algoritmlarni bilasiz?
11. Asimmterik shirflash algoritmlarining afzalliklari va kamchililklari.
|
| |
Tayanch axborotlarni boshkarish vositalari

|
Tayanch axborotlarni boshkarish vositalari
|
bet | 8/20 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #151679 |
Bog'liq 1-mavzu. Axborotlarni stenografik himoyalashTayanch axborotlarni boshkarish vositalari. Ushbu tizimda tayanch axborotlar sifatida kompyuter tizimi va tarmogida kullaniladigan barcha kriptografik kalitlar tushuniladi. Bu xolda kalitlarni generatsiyalash, saklash va taksimlash kabi boshkaruv funktsiyalarini ajratishadi.
Simmetriyali kriptotizim asoslari
Kriptografiya nuktai – nazaridan shifr — bu kalit demakdir va ochik ma’lumotlar tuplamini yopik (shifrlangan) ma’lumotlarga uzgartirish kriptografiya uzgartirishlar algoritmlari majmuasi xisoblanadi.
Kalit — kriptografiya uzgartirishlar algoritmining ba’zi-bir parametrlarining maxfiy xolati bulib, barcha algoritmlardan yagona variantini tanlaydi. Kalitlarga nisbatan ishlatiladigan asosiy kursatkich bulib kriptomustaxkamlik xisoblanadi.
Kriptografiya ximoyasida shifrlarga nisbatan kuyidagi talablar kuyiladi:
• yetarli darajada kriptomustaxkamlik;
• shifrlash va kaytarish jarayonining oddiyligi;
• axborotlarni shifrlash okibatida ular xajmining ortib ketmasligi;
• shifrlashdagi kichik xatolarga tasirchan bulmasligi.
Ushbu talablarga kuyidagi tizimlar javob beradi:
• urinlarini almashtirish;
• almashtirish;
• gammalashtirish;
• analitik uzgartirish.
Urinlarini almashtirish shifrlash usuli buyicha boshlangich matn belgilarining matnning ma’lum bir kismi doirasida maxsus koidalar yordamida urinlari almashtiriladi.
Almashtirish shifrlash usuli buyicha boshlangich matn belgilari foydalanilayotgan yoki boshka bir alifbo belgilariga almashtirilali.
Gammalashtirish usuli buyicha boshlangich matn belgilari shifrlash gammasi belgilari, ya’ni tasodifiy belgilar ketma-ketligi bilan birlashtiriladi.
Taxliliy uzgartirish usuli buyicha boshlangich matn belgilari analitik formulalar yordamida uzgartiriladi, masalan, vektorni matritsaga kupaytirish yordamida. Bu yerda vektor matndagi belgilar ketma-ketligi bulsa, matritsa esa kalit sifatida xizmat kiladi.
|
| |
Kompyuter stenografiyasi istiqbollari

|
Kompyuter stenografiyasi istiqbollari
|
bet | 2/20 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #151679 |
Bog'liq 1-mavzu. Axborotlarni stenografik himoyalashKompyuter stenografiyasi istiqbollari
Kompyuter stenografiyasi rivojlanishi tendentsiyasining tahlili shuni ko‘rsatadiki, keyingi yillarda kompyuter stenografiyasi usullarini rivojlantirishga qiziqish kuchayib bormoqda. Jumladan, ma’lumki, axborot xavfsizligi muammosining dolzarbligi doim kuchayib bormoqda va axborotni himoyalashning yangi usullarini qidirishga rag‘batlantirilayapti. Boshka tomondan, axborot-kommunikatsiyalar texnologiyalarining jadal rivojlanishi ushbu axborotni ximoyalashning yangi usullarini joriy qilish imkoniyatlari bilan ta’minlayapti va albatta, bu jarayonning kuchli katalizatori bo‘lib umumfoydalaniladigan Internet kompyuter tarmogining juda kuchli rivojlanishi hisoblanadi.
Hozirgi vaqtda axborotni himoyalash eng ko‘p qullanilayotgan soxa bu — kriptografik usullardir. Lekin, bu yo‘lda kompyuter viruslari, «mantiqiy bomba»lar kabi axborotiy qurollarning kriptovositalarni buzadigan ta’siriga bog‘liq ko‘p yechilmagan muammolar mavjud. Boshka tomondan, kriptografik usullarni ishlatishda kalitlarni taqsimlash muammosi ham bugungi kunda oxirigacha yechilmay turibdi. Kompyuter steganografiyasi va kriptografiyalarining birlashtirilishi paydo bo‘lgan sharoitdan qutulishning yaxshi bir yo‘li bular edi, chunki, bu holda axborotni himoyalash usullarining zaif tomonlarini yo‘qotish mumkin.
Shunday qilib, kompyuter stenografiyasi hozirgi kunda axborot xavfsizligi bo‘yicha asosiy texnologiyalardan biri bo‘lib hisoblanadi.
Kompyuter stenografiyasining asosiy vazifalari
Zamonaviy kompyuter stenografiyasining asosiy holatlari quyidagilardan iborat:
• yashirish usullari faylning autentifikatsiyalanishligini va yaxlitligini ta’minlashi kerak;
• yovuz niyatli shaxslarga qo‘llaniluvchi steganografiya usullari to‘liq malum deb faraz qilinadi;
• usullarning axborotga nisbatan xavfsizlikni ta’minlashi ochik uzataladigan faylning asosiy xossalarini stenografik almashtirishlar bilan saqlashga va boshqa shaxslarga noma’lum bo‘lgan qandaydir axborot — kalitga asoslanadi;
• agar yovuz niyatli shaxslarga xabarni ochish vaqti ma’lum bo‘lib qolgan bo‘lsa, maxfiy xabarning o‘zini chikarib olish jarayoni murakkab xisoblash masalasi sifatida tasavvur qilinishi lozim.
Internet kompyuter tarmog‘ining axborot manbalarini tahlili quyidagi xulosaga kelishga imkon berdi, ya’ni hozirgi vaqtda stenografik tizimlar quyidagi asosiy masalalarni yechishda faol ishlatilayapti:
konfidentsial axborotni ruxsat etilmagan kirishdan himoyalash;
monitoring va tarmoq zaxiralarini boshqarish tizimlarini yengish;
dasturiy ta’minotni nikoblash;
intellektual egalikning ba’zi bir turlarida mualliflik huquqlarini himoyalash.
|
| |
Guide

| Guide to How to Use Computers and the Internet in English lessons Barbarians in the Computer Lab a Practical Guide to How to Use Computers and the Internet in English lessons Guide 82,96 Kb. 6 | o'qib |
| Guide to the reference literature ref p90. B53 1991 Communication and the Mass Media: a guide to the reference literature ref p90. B53 1991 Guide 48,5 Kb. 1 | o'qib |
| Guide to interfacing jnos 111x with windows 95/8 Uknos running in a dos window with Windows95; itself using Trumpet Winsock, Winpkt and pipe. Com. Although this implementation has worked very well for many of you Guide 113,93 Kb. 1 | o'qib |
| Guide to the church, modern windows De convenientia et cohaerentia antiqui et novi operis; Medieval conservation, restoration, patiche and forgery Guide 0,78 Mb. 19 | o'qib |
| Guide towards the bottom of this guide This guide will walk you through the first time you sign on to the Mississippi dot projectwise server. First, you will need to be sure that all active-x control blocks are turned off on your office network Guide 167,74 Kb. 2 | o'qib |
| Guide to indexing 4 Part 3 is intended to explain the general structure and organisation of fiafcat. Part 4 is dedicated to general style issues. Part 5, the last section, provides answers to some common problems Guide 5,24 Mb. 10 | o'qib |
| Guide to keeping your computer computing Publishing Director: Russell Barnes • Editors: Phil King, Simon Brew • Sub Editor: Nicola King Guide 0,86 Mb. 3 | o'qib |
| Guide To Digital Tv, could be used to store, view and share illegal images. The important thing to know is that responders need to be able to recognize and properly seize potential digital evidence Guide 430,06 Kb. 17 | o'qib |
Qiziqarli masalalar, mantiqiy savollar, misol va masalalar Matematika

|
Qiziqarli masalalar, mantiqiy savollar, misol va masalalar Matematika
|
bet | 1/6 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 145,54 Kb. | | #115399 |
Bog'liq Qiziqarli masalalar, mantiqiy savollar, misol va masalalar-hozir.org
Qiziqarli masalalar, mantiqiy savollar, misol va masalalar
Matematika
Matematika – eng ko’hna fanlardan biri. Matematika yoshlarning mantiqiy fikrlash qobiliyatini o’stiradi. Shu sababli bu fan qadimdan maktablarda o’qitilib kelingan.Mantiqiy mushohada, fazoviy tasavvur, abstrakt tafakkur inson faoliyatining barcha sohasi uchun zarur qobiliyatki, bular matematikani o’rganish jarayonida shakllanib boradi.
Matematika fani nimani o’rganadi? Bu savolga osongina, qisqa va to’liq javob bera olmaymiz. Endigina maktabga qadam qo’ygan boshlang’ich sinf o’quvchisi matematika narsalarni sanash qoidalarini o’rganadi, desa, yuqoriroq sinf o’quvchilari esa bunga qo’shimcha qilib, matematika tushunchasiga algebra va geometrik shakllar, jismlar, har xil almashtirishlarni o’rganish kiradi, deydi. Maktab bitiruvchilari esa matematikani funksiyalar, hosila va integral bilan bog’lashadi. Oliy o’quv yurtlari talabalari-chi? Ular matematikani uning tarkibiga kirgan sohalar: ehtimollar nazariyasi, matematik statistika, differensial tenglamalarni o’rganish deb tushunishadi. Bular ham matematikaning to’liq mazmunini qamramaydi, ya’ni matematikani uning tarkibiy qismlarini sanash yo’li bilan ta’riflash bizni chalg’itadi. Matematika real dunyodagi narsalarni emas, abstrakt tushunchalarni o’rganadi, uning mantiqiy xulosalari mutlaqo qat’iy va aniqdir.
Matematikaning istalgan tushunchasi amaliy ehtiyojdan kelib chiqqan va asta-sekin abstrakt tushunchalarga aylangan.
Bizning mamlakatimizda ham barcha fanlar singari matematika faniga e’tibor katta.Matematika olimpiadalarining o’tkazilishi, matematika instituti va yozgi matematika maktablarining tashkil qilinganligi fikrimizning yorqin dalilidir.
Matematikani o’rgatishda uning go’zal va qiziqarli ekanligini o’quvchilarga yetkaza olishimiz kerak. Darslarni yangi pedagogik texnologiyalar asosida o’tish, turli matematik o’yinlar, qiziqarli masalalar, matematik ermaklardan foydalanish bunda asosiy o’rinda turadi. Matematika darsliklarida misol va masalalarga ko’p e’tibor beriladi. Chunki murakkab mavzu ham bir necha mashqdan so’ng mustahkamlanadi, osonlasha boshlaydi. Lekin ketma-ket mashqlar matematikaning jozibasini susaytirishi mumkin. Matematikadagi go’zallik va nafosatni his qilish uchun fanning barcha tomonlarini o’quvchiga yetkazish kerak.Shuning uchun ushbu uslubiy qo’llanmada matematikaning ko’hna, go’zal va qiziqarli ekanligi ko’rsatilgan.
|
| |
Kompyuter ma’lumotlarini ximoyalashning texnik-dasturiy vositalari

|
Kompyuter ma’lumotlarini ximoyalashning texnik-dasturiy vositalari
|
bet | 7/20 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #151679 |
Bog'liq 1-mavzu. Axborotlarni stenografik himoyalashKompyuter ma’lumotlarini ximoyalashning texnik-dasturiy vositalari
Ushbu vositalarni kuyidagicha tasniflash mumkin:
I. Фойдаланувчиларни идентификациялаш ва аутентификациялаш тизими
1. Foydalanuvchchilarni identifikatsiyalash va autentifikatsiyalash tizimi. Ushbu tizim foydalanuvchidan olingan ma’lumot buyicha uning shaxsini tekshirish, xakikiyligini aniklash va shundan cyng unga tizim bilan ishlashga ruxsat berish lozimligini belgilab beradi.
Bu xolda asosan foydalanuvchidan olinadigan ma’lumotni tanlash muammosi mavjud bulib, uning kuyidagi turlari mavjud:
• foydalanuvchiga ma’lum bulgan maxfiy axborot, masalan, parol, maxfiy kalit va boshkalar;
• shaxsning fiziologik parametrlari, masalan, barmok izlari, kuzning tasviri va boshkalar.
Birinchisi an’anaviy, ikkinchisi esa biometrik identifikatsiyalash tizimi, deyiladi.
II. Disk ma’lumotlarini shifrlash tizimi. Ushbu tizimning asosiy maksadi diskdagi ma’lumotlarni ximoyalashdir. Bu xolda mantikiy va jismoniy boskichlar ajratiladi. Mantikiy boskichda fayl asosiy ob’ekt sifatida bulib, fakatgina ba’zi bir fayllar ximoyalanadi. Bunga misol kilib, arxivator dasturlarini keltirish mumkin. Jismoniy boskichda disk tulaligicha ximoyalanadi. Bunga misol sifatida Norton Utilities tarkibidagi Diskreet shifrlovchi dasturni keltirish mumkin.
III. Tarmok buyicha uzatiladigan ma’lumotlarni shifrlash tizimi. Ushbu tizimda ikki yunalishni ajratish mumkin:
• kanal buyicha, ya’ni aloka kanallari buyicha junatiladigan barcha ma’lumotlarni shifrlash;
• abonentlar buyicha, ya’ni aloka kanallari buyicha junatiladigan ma’lumotlarning fakatgina mazmuniy kismi shifrlanib, kolgan xizmatchi ma’lumotlarni ochik koldirish.
IV. Elektron malumotlarni autentifikatsiyalash tizimi. Ushbu tizimda tarmok buyicha bajariladigan elektron ma’lumotlar almashuvida xujjatni va uning muallifini autentifikatsiyalash muammosi paydo buladi.
|
| |
I. Kirish. Kurs ishing umumiy tavsifi O’zbekiston respublikasi - bet 3

|
I. Kirish. Kurs ishing umumiy tavsifi O’zbekiston respublikasi
|
bet | 3/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 45,48 Kb. | | #233373 |
Bog'liq I. Kirish. Kurs ishing umumiy tavsifi-fayllar.orgFoydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
1.“ Hozirgi o’zbek adabiy tili” R. Sayfullayeva, Mengliyev.B.R, Boqiyev.G.X Toshkent 2009 yil.
2. Yunusova Z.Q, Abuzalva M.Q. “ Hozirgi o’zbek adabiy tili “ Toshkent
3. “ Hozirgi o’zbek adabiy tili” . –Toshkent “O’qituvchi” 1980.
4. Sayfullayeva.R, Mengliyev B , Qurbonva. M va boshq. “ Hozirgi o’zbek adabiy tili” Toshkent: Fan va Texnologiya 2009 yil.
5. Orzigul Hamroyeva Toshkent “Akademnashr” 2021 y
6. Rahmatullayev Sh “ Hozirgi adabiy o’zbek tili – Toshkent: Universitet, 2006 yil.
7. Sh.Shoabdurahmonov, M. Asqarova, A.Hojiyev, I.Rasulov. X.Donyorov.
8. Qurbonova M.M “ Hozirgi zamon o’zbek tili “ T. 2002 yil
9. “ O’qituvchi” 1987
10. M. Asqarova A.G’ulomov “ Hozirgi zamon o’zbek adabiy tili ”
http://fayllar.org
|
| |
E-books vs Printed books

|
E-books vs Printed books
|
Sana | 21.06.2024 | Hajmi | 1,52 Mb. | | #265011 |
E-books vs Printed books What is a printed book? A PRINTED BOOK IN A PHYSICAL BOOK THAT HAS THE TEXT, IMAGES ETC. PRINTED ON PAPER A PRINTED BOOK IN A PHYSICAL BOOK THAT HAS THE TEXT, IMAGES ETC. PRINTED ON PAPER ADVANTAGES OF PRINTED BOOKS - ARE DURABLE
- REQUIRE NO BATTERY OR ELECTRICITY
- DON’T HAVE A HIGH COST
- ARE AVAILABLE ANYWHERE
- NO FEAR OF GETTING STOLEN
- IT IS EASY TO SHARE A BOOK WITH ANY FRIEND
DISADVANTAGES OF PRINTED BOOKS - CANNOT BE EASILY COPIED
- NOT GOOD FOR ENVIRONMENT AS PAPER IS WASTED
- ARE HEAVY AND CANNOT BE EASILY CARRIED OUT
- NEEDS A LOT OF PLACE TO KEEP IT
- CANNOT BE READ IN DARK
- IT’S HARD TO FIND SOME BOOKS
WHAT IS AN E-BOOK? AN ELECTRONIC VERSION OF PRINTED BOOKS WHICH WE CAN READ ON ANY ELECTRONIC DEVICE AN ELECTRONIC VERSION OF PRINTED BOOKS WHICH WE CAN READ ON ANY ELECTRONIC DEVICE ADVANTAGES OF E-BOOKS - CAN GET ANY BOOK AT ONE DEVICE
- CAN HAVE A EASY READABLE FONT SIZE
- ARE CHEAPER
- IT IS EASY TO CARRY
- CAN READ IN DARKNESS
DISADVANTAGES OF E-BOOKS - ARE NOT GOOD FOR EYES
- HAS A LIMITED BATTERY LIFE
- INTERNET AID REQUIRED
- CAN HANG THE DEVICE
- ITS DIFFICULT TO READ FROM A ELECTRONIC DEVICE
CONCLUSION Both printed books and printed books have an advantage and disadvantage so we cannot say that which is better THANKS!
|
| |
Stenografik dasturlar to‘grisida qisqacha ma’lumot

|
Stenografik dasturlar to‘grisida qisqacha ma’lumot
|
bet | 4/20 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #151679 |
Bog'liq 1-mavzu. Axborotlarni stenografik himoyalashStenografik dasturlar to‘grisida qisqacha ma’lumot
Windows operatsion muhitida ishlovchi dasturlar:
• Steganos for Win95 dasturi ishlatishda juda yengil bo‘lib, ayni paytda fayllarni shifrlash va ularni ВМР, DIВ, VОС, WАV, АSCII, НТМL kengaytmali fayllar ichiga joylashtirib yashirishda juda kudratli xisoblanadi;
• Sontraband dasturi 24-bitli BMP formatdagi grafik fayllar ichida har qanday faylni yashira olish imkoniyatiga ega.
DOS muxitida ishlovchi dasturlar:
• Jsteg dasturi ma’lumotni JPG formatli fayllar ichiga yashirish uchun mo‘ljallangan;
• FFEncode dasturi ma’lumotlarni matnli fayllar ichida yashirish imkoniyatiga ega;
• StegoDOS dasturlar paketining axborotni tasvirda yashirish imkoniyati mavjud;
• Winstorm dasturlar paketi РСХ formatli fayllar ichiga xabarni shifrlab yashiradi.
OS/2 operatsion muhitida ishlovchi dasturlar:
- Texto dasturi ma’lumotlarni ingliz tilidagi matnga aylantiradi;
- Hide4PGP v1.1 dasturi ВМР, WAV, VОС formatli fayllar ichiga malumotlarni yashirish imkoniyatiga ega.
Macintosh kompyuterlari uchun mo‘ljallangan dasturlar:
- Raranoid dasturi ma’lumotlarni shifrlab, tovushli formatli fayl ichiga yashiradi:
- Stego dasturining РIСТ kengaytmali fayl ichiga ma’lumotlarni yashirish imkoniyati mavjud.
Nazorat savollari
1. Zamonaviy kompyuter stenografiyasi haqida ma’lumot bering?
2. Kompyuter stenografiyasi istiqbollari haqida ma’lumot bering?
3. Kompyuter stenografiyasining asosiy vazifalari haqida ma’lumot bering?
4. Konfidentsial axborotlarni ruxsatsiz kirishdan hamoyalash haqida ma’lumot bering?
5. Monitoring va tarmoq zaxiralarini boshqarish tizimlarini yengish haqida ma’lumot bering?
6. Dasturiy ta’minotni niqoblash haqida ma’lumot bering?
7. Mualliflik huquqlarini himoyalash haqida ma’lumot bering?
8. Stenografik dasturlar to‘grisida qisqacha ma’lumot bering?
|
| |
Axborotlarni stenografik ximoyalash usullari Zamonaviy kompyuter stenografiyasi

|
Axborotlarni stenografik ximoyalash usullari Zamonaviy kompyuter stenografiyasi
|
bet | 1/4 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 9,69 Kb. | | #159103 |
Bog'liq Axborotlarni stenografik ximoyalash usullari Zamonaviy kompyuter-fayllar.org
Axborotlarni stenografik ximoyalash usullari Zamonaviy kompyuter stenografiyasi
Axborotlarni stenografik ximoyalash usullari
Zamonaviy kompyuter stenografiyasi
Ruxsat etilmagan kirishdan axborotni ishonchli himoyalash muammosi eng ilgaritdan mavjud va hozirgi vaqtgacha hal qilinmagan. Maxfiy xabarlarni yashirish usullari qadimdan ma’lum, inson faoliyatining bu sohasi stenografiya degan nom olgan. Bu so‘z grekcha Steganos (maxfiy, sir) va Graphy (yozuv) so‘zlaridan kelib chiqqan va «sirli yozuv» degan ma’noni bildiradi. Stenografiya usullari, ehtimol, yozuv paydo bo‘lishidan oldin paydo bo‘lgan (dastlab shartli belgi va belgilashlar qullanilgan) bo‘lishi mumkin.
Axborotni himoyalash uchun kodlashtirish va kriptografiya usullari qo‘llaniladi.
Kodlashtirish deb axborotni bir tizimdan boshka tizimga ma’lum bir belgilar yordamida belgilangan tartib bo‘yicha o‘tkazish jarayoniga aytiladi.
Kriptografiya deb maxfiy xabar mazmunini shifrlash, ya’ni maьlumotlarni maxsus algoritm bo‘yicha o‘zgartirib, shifrlangan matnni yaratish yo‘li bilan axborotga ruxsat etilmagan kirishga tusiq quyish usuliga aytiladi.
Stenografiyaning krintografiyadan boshqa o‘zgacha farqi ham bor. YA’ni uning maqsadi — maxfiy xabarning mavjudligini yashirishdir. Bu ikkala usul birlashtirilishi mumkin va natijada axborotni ximoyalash samaradorligini oshirish uchun ishlatilishi imkoni paydo bo‘ladi (masalan, kriptografik kalitlarni uzatish uchun).
Komp'yuter texnologiyalari stenografiyaning rivojlanishi va mukammallashuviga yangi turtki berdi. Natijada axborotni himoyalash sohasida yangi yo‘nalish — komp'yuter stenogryafiyasi paydo bo‘ldi.
Global tarmoqlari va mulьtimedia soxasidagi zamonaviy progress telekommunikatsiya kanallarida ma’lumotlarni uzatish xavfsizligini ta’minlash uchun mo‘ljallangan yangi usullarni yaratishga olib keldi. Bu usullar shifrlash qurilmalarining tabiiy noaniqligidan va analogli video yoki audiosignallarning serobligidan foydalanib xabarlarni komp'yuter fayllari (konteynerlar)da yashirish imkonini beradi. SHu bilan birga kriptografiyadan farqli ravishda bu usullar axborotni uzatish faktining o‘zini ham yashiradi.
K.SHennon sirli yozuvning umumiy nazariyasini yaratdiki, u fan sifatida stenografiyaning bazasi hisoblanadi. Zamonaviy steganografiyasida ikkita asosiy fayl turlari mavjud: yashirish uchun mo‘ljallangan xabar-fayl, va konteyner-fayl, u xabarni yashirish uchun ishlatilishi mumkin. Bunda konteynerlar ikki turda bo‘ladi: konteyner-original (yoki «bo‘sh» konteyner) - bu konteyner yashirin axborotni saqlamaydi; konteyner-natija (yoki «tuldirilgan» konteyner) — bu konteyner yashirin axborotni saqlaydi. Kalit sifatida xabarni konteynerga kiritib kuyish tartibini aniklaydigan maxfiy element tushuniladi.
|
| |
105-Gurux pediatruya kimyodan mustaqil ish mavzulari

105-Gurux pediatruya kimyodan mustaqil ish mavzulari
Download
108,19 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
04.10.2024
Hajmi
108,19 Kb.
#273592
Download
108,19 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
105-Gurux pediatruya kimyodan mustaqil ish mavzulari
Download
108,19 Kb.
Matnni ko'rish
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti kimyo – biologiya fakulteti оrganik va fizkolloid kimyo kafedrasi fizikaviy kimyo fanidan мавзу: elektr o’tkazuvchanlik

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti kimyo – biologiya fakulteti оrganik va fizkolloid kimyo kafedrasi fizikaviy kimyo fanidan мавзу: elektr o’tkazuvchanlik
|
bet | 1/5 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 2,11 Mb. | | #251510 |
Bog'liq Buxoro neftni qayta ishlash zavodi - “O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001 yil 23 maydagi «2001-2005 yillarda kompyuter va ahborot tehnologiyalarini rivojlan-tirish, «Internet»ning xalqaro axborot tizimlariga keng kirib borishini ta’minlash dasturini ishlab chiqishni tashkil etish chora-tadbirlari tog’risida» gi 230-sonli qarorida ko’rsatilgan oliy o’quv yurtlarining o’quv jarayonida zamonaviy kompyuter va axborot tehnologiyalarini keng joriy etish vazifasini amalga oshirish maqsad qilib qo’yilgan.
- O’zbekiston noyob yonilg’i-energetika resurslariga ega. Qidirib topilgan gaz zaxiralari 2 trillion metr kubga yaqin, ko’mir-2 mlrd tonnadan ortiq, 160 dan ortiq neft koni mavjud. Neft, gaz va kondensat zaxiralari o’z ehtiyojlarimizni to’la taminlabgina qolmay, shu bilan birga, eksport qilish imkonini ham beradi.
- O’zbekiston Respublikasi rivojlangan va yetarli quvvatga ega gaz quvurlari tarmog’iga ega. Ular yordamida tabiiy gazni nafaqat respublika iste’molchilariga, balki eksportga yetkazib berish imkoniyati mavjudligi aytib o’tiladi. Hozirning o’zidayoq tabiiy gazimiz qo’shni davlatlar: Qirg’iziston, Tojikiston, Qozog’iston, shuningdek, Ukrainaga, neft maxsulotlari va suyultirilgan gaz esa Rossiya Federatsiyasi, Ukraina, Tojikiston, Qirg’iziston, Turkmaniston hamda qator uzoq xorij davlatlariga eksport qilinmoqda.
- Bugungi kunda biz ilk bor haqiqatan ham go’zal va noyob o’lkamiz boyliklarini boshqa mamlakatlar vositachiligisiz namoyon eta olamiz… Bizning jahon hamjamiyatiga birlashish sari intilishimiz, tashqi dunyo uchun ochiq ekanligimiz mazkur boyliklardan foydalanish uchun ajoyib imkoniyat yaratmoqda.
- Islom Karimov
Buxoro neftni qayta ishlash zavodi - 2020-yilda “Buxoro” neftni qayta ishlash zavodida 843,9 ming tonna avtobenzin ishlab chiqarildi
- “Buxoro” neftni qayta ishlash zavodi gazoylni gidrotozalash qurilmasida “Oʻzbekneftgaz” AJ mutaxassislarining oʻz kuchi bilan katalizator eng zamonaviy turiga almashtirildi. Natijada, Oʻzbekistonda ilk bor Yevro-4 va Yevro-5 ekologik toifadagi dizel yonilgʻisini ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi.
- Endilikda, Oʻzbekistonda ishlab chiqarilayotgan yoqilgʻilar jahon standartiga toʻla javob bera boshladi va eksportbop mahsulotga aylandi. 2020-yil yakuni bilan jami 85,9 ming tonna Yevro-3, 4, 5 dizel yonilgʻisi ishlab chiqarildi va isteʼmolchilarga yetkazib berildi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti kimyo – biologiya fakulteti оrganik va fizkolloid kimyo kafedrasi fizikaviy kimyo fanidan мавзу: elektr o’tkazuvchanlik
|
O‟simlik va hayvonot dunyosi va uni muhofaza qilish Reja 1

O‟simlik va hayvonot dunyosi va uni muhofaza qilish Reja 1
Download
362,48 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/10
Sana
28.06.2024
Hajmi
362,48 Kb.
#266141
Download
362,48 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‟simlik va hayvonot dunyosi va uni muhofaza qilish Reja 1
Download
362,48 Kb.
Matnni ko'rish
O‟simlik va hayvonot dunyosi va uni muhofaza qilish Reja 1 - bet 10

|
O‟simlik va hayvonot dunyosi va uni muhofaza qilish Reja 1 Pdf ko'rish
|
bet | 10/10 | Sana | 28.06.2024 | Hajmi | 362,48 Kb. | | #266141 |
Bog'liq \'manba
Nazorat savollari:
Nazorat savollari:
1. Hayvonot dunyosining qanday ahamiyati bor?
2. О„zbekiston hayvonot olamida qancha tur hayvonlar bor?
3. О„zbekistonda hayvonot olamini muhofaza qilish borasida qanday ishlar
olib borilmoqda?
4. О„zbekiston hayvonot olamida qanday turlar yо„qolib ketgan?
Esda tuting!
Fauna lotincha “fauna” - о„rmon va dalalar xudosi,
hayvonlar tо„dasining himoyachisi (hayvonot olami).
Bilib qо„ygan yaxshi!
Toshkent hayvonot bog„i 1920 yilda tashkil etilgan.
Hayvonot bog„i kattalar va bolalar uchun sevimli dam
olish maskani bо„libgina qolmay, balki u kishilarning
hayvonot olami haqidagi bilimlarini kengaytirishga xizmat
qiladi hamda О„zbekiston “Qizil kitobi” ga kiritilgan
noyob va yо„qolib borayotgan turlar bilan ham
tanishtiradi.
|
| |
O‟simlik va hayvonot dunyosi va uni muhofaza qilish Reja 1 - bet 4

1-jadval
Bioxilma-xillikning boyligi
№
Tiplar
Turlar soni
%
1
Baktriyalar
1942
7,19
2
Viruslar
200
0,7
3
Soda organizmlar
870
3,2
4
Yassi chuvalchanglar
300
1,1
5
Yumaloq chuvalchanglar
930
3,4
6
Mollyuskalar
140
0,5
7
Bo‟g‟imoyoqlilar
11300
41,8
8
Umurtqalilar
664
2,5
9
Suv o‟tlari
2008
7,4
1
0
Yuqori o‟simliklar
4146
4500
15,3
16,6
O‟zbekiston asosiy tabiiy-hududiy majmuasi florasining
xilma-xilligi
2-jadval
Majmualar
Maydoni
km
2
%
Turla
r soni
Cho‟llar
Qumli cho‟llar
Taqirlar
Shag‟alli cho‟llar
Sho‟rxok cho‟llar
9870
13185
1700
1310
22
29
4
3
320
400
566
304
Namlanga
n maydonlar
Daryo qayirlari va
ko‟llar
1541,3
3,5
285
Dashtlar
Tog‟oldi yarim
cho‟l
Tog‟ quruq
dashtlari
459
365
1
0,7
1180
634
O‟rmon-
o‟tloq dashtlar
Tog‟ bargli o‟rmon
va butazorlar
Archazorlar
218
85,6
0,4
0,2
248
235
О„zbekiston Respublikasi hududida 4,5 mingga yaqin yovvoyi о„simlik va
2000 dan ziyod zamburug„ turlari mavjud. Shundan 577 tasi dorivor, 103 turi
bо„yoqbop, 560 turi efir moyli о„simliklar hisoblanadi. Ular orasida jiddiy
muhofazaga muhtoj kо„pgina kamyob, endem va relikt turlar ham bor. Bunday
turlarning soni 400 ta atrofida bо„lib, ular О„zbekiston florasining 10-12 % ini
tashkil etadi.
Aholining tabiatga notо„g„ri munosabati ham о„simliklarning kamayib
ketishiga sabab bо„lmoqda. Ayniqsa, keyingi yillarda qizil lola, sallagul, shirach
va shunga о„xshash nafis gulli о„simliklarning juda kamayib ketganligining
guvohi bо„lib turibmiz.
О„simlik turlarini saqlash va muhofaza qilish uchun 1979 yilda
О„zbekiston
“Qizil kitobi”
ta‟sis etildi. Qizil rang - xavfli, ta‟qiqlovchi va ma‟n
qiluvchi ramziy ma‟noni anglatadi.
“Qizil kitob”
nabotot olamining kamyob,
yо„qolib ketish xavfi ostidagi turlari haqida mukammal ma‟lumot beradi. Uning
vazifasi - jamoatchilik va davlat idoralarini tabiat muhofazasi masalasiga jalb
etishdan va turlar genofondini saqlab qolishga kо„maklashishdan iborat.
О„zbekiston florasining yо„qolib ketish xavfi ostida turgan 163 turi
“Qizil
kitob
”ning 1984 yilgi nashriga kiritilgan. Shuni esda tutish kerakki,
“Qizil kitob”
ning birinchi jildi (tomi) hayvonlar bо„yicha bо„lib, 1983 yilda nashr qilingan.
1998 yilga kelib, О„zbekiston
“Qizil kitobi”
ga kiritilgan о„simlik turlarining soni
301 taga yetdi. 2009 yilda nashr etilgan О„zbekiston Respublikasining
«Qizil
kitobi»
ga esa 321 ta о„simlik va 3 ta zamburug„ turlari kiritilgan.
О„simlik dunyosini muhofaza qilish jarayonida keng omma ishtirok etgan
taqdirdagina ijobiy natijalarga ega bо„lish mumkin. Shundagina, biz kelgusi
avlodlar uchun nabotot olamining bebaho boyligini saqlab qoldirgan bо„lamiz.
|
Tayanch so‟zlar - O‟simlik va hayvonot dunyosi va uni muhofaza qilish Reja 1

Pelikanlar baliq va akvatik o‟simliklarni yeyishga moslashgan qushlardir. 20
asr o‟rtalarida DDT preparatidan foydalanish kengayibketdi. 1972 yilda AQSH da
DDT preparati qishloq xo‟jalik ekinlariga qiron keltiruvchi hashoratlarni yo‟q
qilish uchun nazorat sifatida keng ko‟lamda ishlatila boshlandi. Bu holat
pelikanlarning kamayib ketishiga sabab bo‟ldi. CHunki pelikanlarning tuxumlari
ingichka shaklga o‟tdi. SHuningdek, palaponlarni erta tuxumdan chiqish holati ruy
berdi. Jigarrang pelikanlar Luizana shtati va Texasdan butunlay yo‟qoldi. 2000
yillardan buyon Luizana va Texasda yashaydigan 7000 dan ortiq jigarrang
pelikanlar yashamoqda
3
.
O‟simlik va hayvonot dunyosi va uni muhofaza qilish Reja 1 - bet 9

(1993 y.), “Hayvonot olamini muhofaza qilish va undan foydalanish tо„g„risida”
(1997 y.) kabi qonunlar asosida hayvonot olami muhofaza qilinmoqda.
Ona tabiatimizning rang-barangliligi kecha, bugun paydo bо„lgan emas,
balki bu bebaho ne‟mat bir necha ming yillar davomida ajdodlarimizdan bizga
qoldirilgan aziz merosdir. Shuning uchun ham har birimiz tabiat boyliklarini
muhofaza qilish, uni kо„z qorachig„iday avaylab-asrashimizda о„zimizni mas‟ul,
javobgar sezishimiz darkor.
O‟simlik va hayvonot dunyosi va uni muhofaza qilish Reja 1 - bet 5

Nazorat savollari: 1. О„simliklar dunyosi tabiatda qanday ahamiyatga ega?
2. Yer yuzida qancha tur о„simliklar bor?
3. О„zbekiston о„simliklar dunyosida qancha о„simliklar turi mavjud?
4. “Qizil kitob” haqida fikr yuriting.
5. О„zbekistonda о„simliklarni muhofaza qilish borasida davlatimiz
tomonidan qanday ishlar olib borilmoqda?
HAYVONOT DUNYOSI VA UNI MUHOFAZA QILISH Reja:
1. Hayvonlar xilma-xilligi va ahamiyati.
Esda tuting! Flora lotincha “flora” - gullar, bahor va yoshlikning xudosi; о„simlik turlarinnig majmui. Bilib qо„ygan yaxshi! Botanika bog„i 1950 yilda Toshkent shahrining shimoliy-g„arbiy qismida tashkil etilgan. Uning asoschisi botanik F.N.Rusanov hisoblanadi. Bu yerda dunyoning turli mamlakatlardan keltirilgan daraxtlarni iqlimlashtirish, О„rta Osiyoda noyob va yо„qolib borayotgan о„simlik turlarini saqlash, gulli о„simliklarni iqlimlashtirish, tropik va subtropik о„simliklarni kо„paytirish maqsadida tibbiy botanika, sanoat botanika, geobotanika, о„simliklar ekologiyasi kabi ilmiy laboratoriyalar ishlab turibdi.
2. Noyob va qirilib borayotgan organizmlar.
3. O‟zbekiston hayvonlari.
4. Hayvonlarni muhofaza qilish.
Peter Rillero, Dinah Zike Ecology, 2005. (126-127; 129- bet)

Dunyoning suvda va quruqdayashovchilarining 14 % i
va dunyo qushlarining
18%i Kolumbiyadauchraydi. Indoneziya dunyo gulli o„simliklarining 10% ini,
sutemizuvchilarning 12% ini, sudralib yuruvchilar, amfibiyalar vaqushlarning
17% ini o„z ichiga oladi. Madagaskar orolidagi florada o„simlik turlarining 66%
iendemik, Yangi Zelandiya orolida esa 72 %, Gavaya orollarida 82-90%. Janubiy
Xitoy ning Chjetszyan proventsiyasida Sharqiy osiyoningginko
daraxti yovvoyi
holda faqat shuyerda o„sadi. AQSH g„arbidagibir qancha rayonlarda mamont
daraxti faqat shuyerlarda o„sadi.
Turlar qonun tomonidan saqlansada,
toki ularning tabiiy muhiti
saqlanmaguncha ular hayot kechira olishmaydi. Atrof muhitni muhofaza qilish
ko‟pincha, tabiiy muhitni yoki butun ekotizimni saqlashga asoslangan bo‟ladi.
Buni bajarishning usullaridan biri bu tabiat muhofazasini yaratish bo‟lib, u xuddi,
xalqaro bog‟lar va yovvoyi hayot hududlarini saqlash kabi bo‟ladi .
1872-yilda birinchi Xalqaro bog‟ Yellow Stone National Park hisoblanib,
AQSH da tashkil qilingan. O‟sha davrda Kulrang ayiq, loss va bug‟ular Shimoliy
Amerika hududi tomonga ko`chirilib, joyi o‟zgartirilgan edi. Bu
hayvonlar ozuqa
to‟plash uchun yerning ko‟plab hududlarini darbadar kezardilar. Agar ularning
tabiiy muhiti kichik bo‟lsa ular yashay olmaydilar. Misol uchun,
kulrang ayiq
kuniga katta miqdorda ozuqaga muhtoj bo‟ladi. Kulrang ayiqga o‟z qornini
to`ydirishi uchun bir nechayuz km hududlar kerak bo‟ladi. Milliy bog‟lar va
yovvoyi hayot hududlarisiz ba‟zi hayvonlar hozir mavjud bo‟lgandan ancha kam
bo‟lishlari mumkin edi
2
.
O‟simliklar dunyosi.
O‟simliklar dunyosi erdagi hayotning birlamchi manbaidir. Ular yiliga 380
mlrd. tonna
organik modda hosil qiladi, buning 325 mlrd. t. dengiz va okean
o‟simliklariga, 38 mlrd. t. o‟rmonlarga, 6 mlrd. tonnasi o‟tloqlarga to‟g‟ri keladi.
Bundan tashqari o‟simliklar, ya‟ni yashil o‟simliklar tufayli fotosintez jarayoni
bo‟lmasa, havodagi uglerod (CO
2
)ning miqdori ko‟payib
kishilar va hayvonlar
nobud bo‟lur edi. Biroq atmosferadagi suv yuzasidan va tuproqdan kelayotgan
o‟sha CO
2
gazi o‟simliklar tomonidan yutilib, fotosintez
natijasida yashil
o‟simliklar atrofga kislorodni chiqarib turadi.
Shunday qilib, fotosintez orqali er sharidagi suv 5,8 mln. yilda, atmosferadagi
kislorod 5800 yilda, karbonat angidrid 7 yilda bir marta yangilanib turadi.
O‟simliklar inson uchun oziq-ovqat, yem-xashak, dori-darmon, kiyim-kechak
va boshqa ko‟pchilik moddalarning tabiiy manbalari hisoblanadi.
2
Руководство пользователя

Dasturiy tizimlarni loyihalashtirish
Robert Cecil Martin, The Principles, Patterns, and Practices of Agile Software Development, Prentice Hall, 2003
Руководство пользователя
25,04 Mb.
1
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu: korxonaning energiya pasporti

|
Mavzu: korxonaning energiya pasporti
|
bet | 1/10 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 27,55 Kb. | | #153492 |
Bog'liq Korxonaning energiya pasporti nima uchun kerak Energiya pasport-fayllar.org
MAVZU:KORXONANING ENERGIYA PASPORTI
Tuzilmalarning energetik auditi asosida yuridik hujjat - energiya tejash pasporti shakllantiriladi, unda o'tkazilgan energiya tejash bo'yicha tadqiqotlar va qayta tashkil etish choralari ma'lumotlari aks ettirilgan. Binoning energetik pasportida tadqiqot ob'ekti ishlashi paytida yoqilg'i-energetika resurslarining sarflanishi to'g'risidagi ma'lumotlar mavjud.
PASPORT VA ENERGIYA SAMARADORLIGI
Rossiya qonunlariga ko'ra, energiya pasporti davlat tashkilotlari, ayrim xususiy va energiya ta'minoti bilan shug'ullanadiganlar uchun majburiy hujjatlarni anglatadi. Bunday hujjat ma'muriy binolarga, sanoat korxonalariga kerak. Turar-joy binolarini foydalanishga topshirish uchun binoning energiya samaradorligi pasporti talab qilinadi. Energiya auditi quyidagilar tomonidan amalga oshirilishi kerak.
bolalar bog'chalari, maktablar, tibbiyot muassasalari;
yuridik shaxs bo'lgan hududiy, mahalliy va shahar organlari;
davlatga birgalikda egalik qiluvchi tashkilotlar;
energiya manbalarini ishlab chiqaradigan va tashiydigan korxonalar;
yoqilg'i-energetika resurslarini qayta ishlash bilan shug'ullanadigan
firmalar;
agar energiya xarajatlari o'n million rubldan ortiq bo'lsa. ko'p qavatli binolar. Jamiyat binosi va ko'p qavatli uyning energiya pasporti, agar ular o'zlarining qozonxonalari yoki boshqa turdagi isitish tizimlariga ega bo'lsa, talab qilinadi.
ENERGIYA PASPORTINING XUSUSIYATLARI
Sanoat binolari va ma'muriy binolar uchun energiya pasportini yaratishning soddalashtirilgan usuli keng tarqalgan.
Turar-joy binosining energiya samaradorligi pasporti o'z xohishiga ko'ra soddalashtirilgan shaklda ro'yxatdan o'tkaziladi.
Gosstroy qurilish ob'ektini boshqarish uchun ruxsatnoma beradi, agar loyihaning energetik pasporti bino va shamollatishni issiqlik bilan ko'rish diagnostikasi to'g'risidagi hisobot bilan taqdim etilsa.
Qurilish loyihasining olingan energiya pasporti B sinfidagi va undan yuqori darajadagi binolarni qayta joriy etish uchun soliq idorasida ba'zi imtiyozlarni berishga imkon beradi.
Agar energiya samaradorligi to'g'risidagi qonunchilik bo'limi va energiya pasporti rahbariyat tomonidan e'tiborsiz qoldirilsa yoki to'liq bajarilmasa, buzgan kompaniyaga nisbatan jarimalar qo'llaniladi.
Jarimalar 10-250 ming rublni tashkil qiladi. ob'ektga egalik shakli va jarimaga tortilgan shaxsning holatiga qarab. Jismoniy shaxslarga nisbatan yuridik shaxslarga nisbatan jazo kattaroqdir.
|
| |
1,O'z ismingiz bilan foydalunuvchi yaratib, unga cmd orqali parol qo'ying va uni "Управление"

1,O'z ismingiz bilan foydalunuvchi yaratib, unga cmd orqali parol qo'ying va uni "Управление"
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
13.12.2023
Hajmi
0,51 Mb.
#118040
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1,O'z ismingiz bilan foydalunuvchi yaratib, unga cmd orqali parol qo'ying va uni "Управление"
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish