nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O. F. Teshabayeva dots V. b. PhD. Z. N. Urunova 2024 yil

|
O. F. Teshabayeva dots V. b. PhD. Z. N. Urunova 2024 yilBog'liq zaaaaayyy
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI
MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIM VAZIRLIGI
NIZOMIY NOMIDAGI
TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKA UNVERSITETI
Maxsus pedagogika va inklyuziv
ta’lim fakulteti tasdiqlayman dekani
p.f.r.o.t D.A.Nurkeldiyeva
2024-yil
SUPDOPEDAGOGIKA TA’LIM YO’NALISHI
3-KURS TALABASI
Bajardi: Lafasova Gulruxsor Said qizi
KURS ISHI
Mavzu: Eshitishda nuqsoni bo’lgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan
maktab- internatlari boshlang’ich sinflarda matematik
kompetensiyalarini shakllantirish
Himoyaga tavsiya etilsin
Surdopedagogika va inklyuziv ta‘lim
Kafedrasi mudiri
Ilmiy rahbari surdopedagogika va
inklyuziv ta‘lim o‘qituvchisi.
O.F.Teshabayeva
dots.v.b.PhD. Z.N.Urunova
«
»
2024 yil
«
»
2024 yil
TOSHKENT-2024
MUNDARIJA
Kirish..........................................................................................................................................1-5
I BOB. ESHITISHDA NUQSONI BO'LGAN BOLALAR MAKTABIDA BOSHLANG'ICH
SINFLARDA MATEMATIK KOMPETENSIYALARNI SHAKLLANTIRISHNI ILMIY
NAZARIY ASOSLARI.
1.1 Eshitishda nuqsoni bo’lgan bolalar maktabida boshlang'ich sinflarda matematik
kompetensiyalarini shakllantirishni ilmiy adabiyotlarda yoritilganligi...................................6-8
1.2. Eshitishda nuqsoni bo’lgan bolalar maktabida boshlang'ich sinflarda matematik darslar
tizimi........................................................................................................................................9-12
II BOB. ESHITISHDA NUQSONI BO’LGAN BOLALAR
MAKTABIDA BOSHLANG'ICH SINFLARDA KOMPETENSIYA
MOHIYATI
2.1. Eshitishda nuqsoni bo'lgan bolalar maktabida boshlang'ich sinflarda matematik dars tiplari
va tarkibi................................................................................................................................13-15
2.2. Eshitishda nuqsoni bo'lgan bolalar maktabida boshlang'ich sinflarda geometrik materiallar
tushunchasini kompetensiyaning mohiyati asosida o'rgatish.................................................15-18
|
| |
Mavzuning dolzarbligi - O. F. Teshabayeva dots V. b. PhD. Z. N. Urunova 2024 yil

|
O. F. Teshabayeva dots V. b. PhD. Z. N. Urunova 2024 yilBog'liq zaaaaayyyMavzuning dolzarbligi:
Jahon Sog’liqni Saqlash Tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra,
2024 yilga borib zaif eshituvchi odamlar soni 30 % ko‘proqqa ko‘payishi kutilmoqda.
Shu bilan birga, aholining taxminan 2 % ikki tomonlama eshitish qobiliyatini sezilarli
darajada yo‘qotadi va og‘zaki nutqni 3 metrdan kamroq masofada idrok qiladi va 4%
gacha 3 metrdan ortiq masofada eshitish qobiliyati zaif eshitadi yoki bir tomonlama
eshitish qobiliyatini yo‘qotish kasalliklaridan aziyat chekadi. Eshitish qobiliyatini
yo‘qotish kabi holatning ijtimoiy-psixologik xususiyatini hisobga olganda, ushbu
muammo, shubhasiz, bolalikda alohida ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.
Mahalliy va ko‘plab xorijiy otorinolaringologlar turli xil eshitish qobiliyatini
buzilishlarining tarqalishi va tabiatining bolalar yoshiga aniq bog‘liqligiga e’tibor
berishadi. Kasalliklar tarixini tahlil qilish kasal bolalarning ko‘pchiligida eshitish
organi hayotning dastlabki ikki yilida, ya’ni nutqning rivojlanishidan oldin yoki
uning shakllanishi davrida buzilishini aniqlashga imkon berdi.
“Ta’lim va ma’rifat- tinchlik va bunyodkorlik sari yo’l” mavzusi 43-sessiya kun
tartibining asosiy g’oyasi etib belgilangani chuqur ramziy ma’noga ega. Bu g’oya
“Beshikdan to qabrgacha ilm izla” degan mashxur hadisga hamohangdir. Chindan
ham ilm izlash va uni o’rganish bu juda maroqli ish.
Dunyo aholisining atigi 0,1 % karlikning shunday og‘ir shakllaridan aziyat
chekadiki, bularning oldida eshitish protezlari va boshqa surdo-texnik vositalar
deyarli foydasiz.So‘nggi yillarda eshitish qobiliyati buzilgan bemorlar sonining
ko‘payishi juda ko’p kuzatilmoqda. O’zbekiston u 12 milliondan oshadi. Bolalar va
o‘smirlar kontingenti bilan bog‘liq vaziyat juda ko’p tashvishlantiradi, chunki ular
orasida eshitish qobiliyatini yo‘qotish va karlikdan aziyat chekadiganlar soni 600
mingdan oshmoqda. Ayni paytda 600 mingga yaqin eshitish qobiliyati zaif
bolalardan 150 mingga yaqini ro‘yxatga olingan. Ushbu patologiyaga ega bo‘lgan
bolalarning taxminiy soni va hisoblangan soni o‘rtasidagi bunday katta farq ularni
ro‘yxatga olish bemorlarning ixtisoslashtirilgan xonalarga murojaatiga ko‘ra
amalga oshirilishi bilan izohlanadi.
|
| |
III BOB ESHITISHDA NUQSONI BO'LGAN BOLALAR MAKTABIDA

21
o'rganish jarayonida samaraliroq bo'lishiga yordam beradi.
Ikkinchi usul - ko'rsatkichlar va o'yinlar. Matematik ko'rsatkichlar, o'yinlar va
interaktiv darslar o'quvchilarga matematikni o'rganishda qiziqishni oshirishga
yordam beradi. Masalan, matematik misollar orqali o'yinlar yordamida
o'quvchilarning masalalarni hal qilish va savollar yechish qobiliyatlarini
rivojlantirish mumkin.
Uchinchi usul - ko'p qatlamli darslar. Har bir o'quvchi uchun qulay va samarali
bo'lgan darslar tuzish juda muhimdir. Bu darslar interaktiv bo'lishi, video darslar,
virtual laboratoriyalar, onlayn testlar va boshqa imkoniyatlar bilan ta'minlangan.
To'rtinchi usul - ilustratsiyalar va animatsiyalar. Grafik, ilustratsiyalar va
animatsiyalar ishlatish o'quvchilarga matematik konseptlarni vizual ravishda
tushuntirishga yordam beradi va ularning tushunchalarini mustahkamlashga
osonlik qiladi.
Bundaq samarali usullar bilan, boshlang ich sinflarda o'quvchilarning matematik
kompetensiyalarini rivojlantirish mumkin. Bu usullar o'quvchilarning qiziqish va
ilg'orliklarini oshirish, matematikni o'rganishni qulay va oson qilishga yordam
beradi. Matematik - hayotimizning muhim qismi bo'lib, uning o'rganilishi va
o'zlashtirilishi uchun samarali va qiziqishli usullar juda muhimdir.
Mustaqillikning dastlabki yillarida davlat suverenitetini mustahkamlash harakatlari - bet 4

|
Mustaqillikning dastlabki yillarida davlat suverenitetini mustahkamlash harakatlari
|
bet | 4/5 | Sana | 27.09.2024 | Hajmi | 100,36 Kb. | | #272693 |
Bog'liq Mustaqillikning dastlabki yillarida davlat suverenitetini mustahkamlash harakatlari Hindiston safaridan qaytgan O`zbekiston Prezidenti I.Karimov, 19 avgust kuni kechqurun Toshket shahrining faollari bilan bo`lgan uchrashuvda qat‘iyatlik bilan O`zbekiston nuqtai nazarini ma‘lum qildi va Markazdan bildirilgan qonunga xilof bo`lgan har qanday ko`rsatmalarni respublika rahbariyati tomonidan bajarilishni man etdi. 20 avgustda O`zbekiston SSSR Oliy Kengashi Rayosati va O`zbekiston SSR Prezidenti xo`zuridagi Vazirlar Mahkamasining respublika rahbarlari ishtirokida qo`shma majlisi bo`ldi Unda fitna munosabati bilan vujudga kelgan vaziyat muxokama qilinib, O`zbekistonning mustaqillikka erishish yo`li o`zgarmasligi haqida Bayonot qabul qilindi. Unda O`zbekiston Mustaqillik Deklaratsiyasi qoidalarini amalga oshirish yo`lidaboraveradi, deb ko`rsatildi. o`shakuni O`zbekiston Prezidenti I.Karimov respublika aholisiga murojaat bilan chiqib, O`zbekistonning mustaqilligiga erishish yo`li qat‘iy ekaniligini yana bir bor alohida o`qtirdi. Shunday og’ir sharoitda, tarixiy vaziyatni to`g’ri baholay bilish qobiliyatiga ega bo`lgan O`zbekiston Respublikasi Prezidenti I.Karimov Oliy Kengash sessiyasini chaqirish va unda O`zbekiston Mustaqilligi haqida Qonun qabul qilishni talab qildi Respublika Oliy Kengashi 1991 yil 26 avgust kuni O`zbekiston davlat mustaqilligi to`g’risida qonun loyixasini tayyorlash hamda 31 avgustda Oliy Kengash sessiyasini chaqirishga qoror qildi. 1991 yilning 31 avgustida O`zbekiston zamonaviy tarixining yangi davri boshlandi. Shu kuni Oliy Kengashning navbatdagi tashqari oltinchi sessiyasi “O`zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligini e‘lon qilish to`g’risida” qaror qabul qildi, tegishli Bayonot bilan chiqdi va “O`zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining asoslari to`g’risida”gi Qonunni tasdiqladi. “ O`zbekiston Respublikasining Davlat Mustaqilligini e‘lon qilish to`g’risida”gi qarorda “1 sentabr‘ O`zbekiston Respublikasining Mustaqillik kuni deb belgilansin va 1991 yildan boshlab bu kun bayram va dam olish kuni deb e‘lon qilinsin”, - deb qat‘iy belgilab qo`yildi. Shunday qilib, xalqimizning asriy orzusi, umidlari o`shaldi, ruyobga chiqdi uzoq yillar davom etgan kurash natijasida mamlakatimiz, xalqimiz siyosiy mutelikdan, asoratdan qutildi. Dunyo haritasida yana bitta mustaqil davlat - O`zbekiston Respublikasi paydo bo`ldi O`zbekiston tarixida yangi davr milliy istiqlol davri boshlandi. O`zbekiston uchun mustaqil ichki va tashqi siyosat yurgizish, xalqimiz uchun taqdirini o`zi belgilash, o`zlari uchun munosib turmush yaratish imkoniyati vujudga keldi.
|
| |
II BOB ESHITISHDA NUQSONI BO’LGAN BOLALAR MAKTABIDA

15
ko'rsatkichlar va grafiklar orqali ma'lumotlarni vizual ravishda tahlil qilishni
o'rgatadi. Bu usul o'quvchilarni matematik tahlil va tushunchalarini oson va
samarali ko'rishga yordam beradi.
O'yinlar va interaktiv darslar - matematikni o'rganishda qiziqishni oshirish
uchun o'yinlar, interaktiv darslar va kompyuter dasturlar juda samarali bo'lishi
mumkin. Bu darslar o'quvchilarni matematik bilimlarni o'rganishda qiziqish va
ilg'orliklarini oshirishga yordam beradi.
Dars tarkibida shunday ham ko'p qatlamli va interaktiv darslar, virtual
laboratoriyalar, video darslar, onlayn testlar va boshqa imkoniyatlar mavjud. Bu
darslar o'quvchilarni matematikni o'rganishda qiziqish va ilg'orliklarini oshirishga
yordam beradi.
Bular hammasi boshlang'ich sinflarda matematikani o'rganishning muhim
qismlari va tarkibini tashkil etadi. Bu usullar orqali, boshlang'ich sinflarda
matematik darslarini o'rganish oson va qiziqarli bo'ladi va o'quvchilarning
matematikni tushunishiga va qiziqtirishiga yordam beradi.
Akademik litseylar fizika kursida

Akademik litseylar fizika kursida
Download
291,56 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/7
Sana
29.05.2024
Hajmi
291,56 Kb.
#257128
Download
291,56 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Akademik litseylar fizika kursida
Download
291,56 Kb.
Matnni ko'rish
Akademik litseylar fizika kursida - bet 7

27
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI.
1. Sh.M.Mirziyoyev. “Milliy taraqqiyot yo’limizni qat’iyat
bilan davom ettirib,
yangi bosqichga ko’taramiz” Toshkent: O’zbekiston, 2017-yil
2. Sh.M.Mirziyoyev. “Tanqidiy tahlil, qat’iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik-
har bir raxbar faoliyatining kundalik qoidasi bo’lishi kerak” Toshkent,O’zbekiston,
2017-yil
3. Azizxo’jaeva.N.N. Yangi pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat.
Toshkent,TDPU, 2003-yil
4. Bahriyev.A. Bahrieva.N. Yangi pedagogik texnologiyalar orqali o’qitishda ichki
motivatsiyani shakillantrish. “Xalq ta’limi” jurnali, 2006-yil
5. Jumaev.A. Bo’lajak o’qituvchi shaxsining ijtimoiy faollik omillari. “Xalq ta’limi”
jurnali, 2006-yil
6. Og’ayev.S. Yangi pedagogik texnologiya-hayotiy ehtiyoj. “Xalq ta’limi”
jurnali, 2001-yil
7. Balanskiy.Yu.K. “Hozirgi zamon umum ta’lim maktabida o’qitish metodlari”
Toshkent. O’qituvchi 1990-yil
8. Razumovskuy.V.G. va boshqalar “O’rta maktabda fizika o’qitish
metodika
asoslari” Toshkent. “O’qituvchi” 1990-yil
28
9. Burov.V.A.
va boshqalar, “O’rta maktabda fizikadan
frontal labaratoriya
mashg’ulotlari” Toshkent. “O’qituvchi” 1977-yil
10. Antsiferov va boshqalar. “O’rta maktabda fizikadan praktikum”. Toshkent.
“O’qituvchi” 1991-yil
11. Atom fizikasidan o’quv-uslubiy majmua Sh.M.Mirzayev, B.X.Rajabov Buxoro
2011-yil
12. Э.В.Шпольский. Atom fizikasi.
13. Born.M Atom fizikasi Mir.M 1970-yil
Internet saytlari
1.
http://www.ziyonet.uz
2.
http://www.library.uz
3.
http://www.aim.uz
4.
http://www.arxiv.uz
5.
http://www.tdtu.uz
6.
http://www.arabic.uz
rasmim"> - Unga turli audiovizual effektlar o‘rnatish

Testlar
1. -
HTML – hujjatda asosiy matn
va axborotni belgilaydi
* Brouzergaxujjat HTML tilidayozilganligito‘g‘risidaxabarberadi
HTML – hujjatdafon
rangini aniqlab beradi
HTML – hujjatda matn rangini aniqlab beradi
2. -
HTML – hujjatda fonrangini aniqlab beradi
HTML – hujjatda matn rangini aniqlab beradi
HTML – hujjatda asosiymatnvaaxborotni belgilaydi
* HTML – hujjatningkirishvabosh qisminibelgilaydi
3.
HTML – hujjatda asosiymatnvaaxborotnibelgilaydi
Brouzergaxujjat HTML tilidayozilganligito‘g‘risidaxabarberadi
* Asosiy matn va axborotni belgilaydi *
HTML – hujjatda matn rangini aniqlab beradi
4. BU
HTML – hujjatda matn rangini aniqlab beradi
* Bu Web-sahifa to‘g‘risida ko‘proq to‘la-to‘kis axborot olish uchun kerak bo‘ladigan
elektron
pochta adresiga ega
HTML – hujjatda fon rangini aniqlab beradi
HTML – hujjatda matn rangini aniqlab beradi
5. Gipermatn xujjat BU
* Bu boshqa xujjatlarga o‘tish uchun aloqa bog‘lovchi murojaatni o‘zida saqlaydigan xujjat *
Brouzergaxujjat html tilidayozilganligito‘g‘risidaxabarberadi
Asosiy matn va axborotni belgilaydi
Html – hujjatda matn rangini aniqlab beradi
6. tegida BGCOLOR parametri bu-
HTML – hujjatda matn rangini aniqlab beradi
* HTML – hujjatda fon rangini aniqlab beradi
Bu boshqa xujjatlarga o‘tish uchun aloqa bog‘lovchi murojaatni o‘zida saqlaydigan xujjat
Asosiy matn va axborotni belgilaydi
7. tegida TEXT parametri vazifasi
HTML – hujjatda fon rangini aniqlab beradi
bu boshqa xujjatlarga o‘tish uchun aloqa bog‘lovchi murojaatni o‘zida saqlaydigan xujjat
Asosiy matn va axborotni belgilaydi*
HTML – hujjatda matn rangini aniqlab beradi
Akademik litseylar fizika kursida - bet 4

12
II BOB. AKADEMIK LITSEYDA O’QUV JARAYONI
2.1 Akademik litseyda o‘quv predmeti
Respublikamizning pedagog olim va amaliyotchilari ilmiy asoslangan hamda
O’zbekistonning ijtimoiy-pedagogik sharoitiga moslashgan ta’lim texnologiyalarini
yaratish va ularni ta’lim-tarbiya amaliyotida qo’llash
borasida salmoqli ishlar
аmаlgа oshirilmoqda. Keyingi yillarda yaratilgan adabiyotlarda “Pedagogik
texnologiya”, “Yangi pedagogik texnologiya”, “Ilg’or pedagogik texnologiya”,
“Progressiv pedagogik texnologiya” kabi tushunchalar ko’p uchrab turgani bilan
ularning o’zbek tilidagi maromiga yetgan ta’rifi hali tuzilmagan.
Bu yerda, nima
uchun bugungi kunda pedagogik texnologiyalarning milliy nazariy asosini yaratish
va amaliyotga tadbiq etish zarurati tug’ildi degan savol paydo bo’lishi mumkin.
Jamiyatimizga qanchadan-qancha bilimli kadrlarni va yuqori malakali olimlarni
yetishtirib kelgan
pedagogika uslublari mavjudku, ularning eskirib,
talabga javob
bermay qolgan va mafkuralashtirilgan joylarini o’zgartirib, milliy to’s berib,
foydalanaversa bo’lmaydimi?- degan mulohazalar ham yo’q emas. Rivojlangan
mamlakatlar qatoridan joy olishga intilayotgan jamiyatga bu yo’l
uzoq xizmat
qilolmaydi. Chunki:
13
Birinchidan,
Mamlakatimiz taraqqiy etgan mamlakatlar qatoridan o’rin olishi
uchun ta’lim tizimini jadallashtirish va samaradorligini
oshirish maqsadida eng
ilg’or pedagogik tadbirlardan foydalanishning zarurligi;
Ikkinchidan - Akademik litseylar fizika kursida

14
lozim.
Texnologiya, deganda, subyekt tomonidan obyektga kursatilgan ta’sir
natijasida subektni sifat o’zgarishiga olib keluvchi jarayon tushuniladi. Texnologiya
har doim zaruriy vositalar va sharoitlardan foydalanib,
obyektga yunaltirilgan
maqsadli
amallarni
muayyan
ketma-ketlikda
bajarishni
kuzda
tutadi.
Ushbu tushunchalarni o’quv jarayoniga ko’chiradigan bo’lsak, o’qituvchining
o’qitish vositalari yordamida ta’lim oluvchilarga muayyan sharoitlarda ko’rsatgan
tizimli ta’siri natijasida ularda jamiyat uchun zarur bo’lgan va oldindan belgilangan
ijtimoiy sifatlarni intensiv tarzda shakllantiruvchi ijtimoiy hodisa, deb ta’riflash
mumkin.
Pedagogik texnologiyani o’quv jarayoniga olib kirish zaruriyatini
V.P.Bespalko quyidagicha izohlaydi: “Pedagogik texnalogiya -bu o’qituvchi
mahoratiga bog’liq bo’lmagan holda pedagogik muvaffaqiyatni kafolatlay oladigan
ta’lim oluvchi shaxsini shakllantirish jarayoni loyihasidir”. Rossiya olimlaridan
V.M.Monaxov: “Pedagogik texnalogiya-avvaldan rejalashtirilgan
natijalarga olib
boruvchi va bajarilishi shart bo’lgan tartibli amallar tizimidir”,- degan qisqacha
ta’rifni bera turib, uning asosiy xususiyatlariga e’tiborni qaratadi. “Pedagogik
texnalogiya-o’quv jarayonini texnologiyalashtirib, uning
qayta tiklanuvchanligini
hamda pedagogik jarayon turg’unligini oshirib, bu jarayon ijrochisining subyektiv
xususiyatlaridan uni ozod qiladi”,-deydi. M.V Klarin fikricha, pedagogik
texnalogiya-o’quv jarayoniga texnologik yondoshgan holda,
oldindan belgilab
olingan maqsad ko’rsatkichlaridan kelib chiqib o’quv jarayonini loyixalashdir.
O’zbekistonlik
pedagog
olimlar
B.L.Farberman,
N.Saidaxmedov
va
М.Ochilovlarning fikricha pedagogik texnologiyaga quyidagicha ta’rif berish
mumkun: pedagogik texnalogiya ta’lim jarayoniga yangicha yondashuv bo’lib,
pedagogikada ijtimoiy-muxandislik ong ifodasidir. U pedagogik jarayonni texnika
imkoniyatlari va insonning texnikaviy tafakkuri asosida standart holga solib, uning
pedagogik texnalogiya loyihasini tuzib chiqish bilan bog’liq ijtimoiy hodisadek.
Pedagogik texnologiyaning asosiy tushunchasi, so’zsiz, o’quv jarayoniga tizim
sifatida yondashishdir. bunda ta’lim-tarbiyada ishtirok
etuvchi barcha narsa va
15
hodisalar o’zaro funksional bog’liqlikda bo’lib, bir butunlikni, ya’ni pedagogik
jarayon tizimini tashkil qiladi. pedagogik jarayon tizimining muayyan bir vaqt
mobaynida bosqichma-bosqich amalga oshirilishi pedagogik texnologiya deyiladi.
Mustaqillikning dastlabki yillarida davlat suverenitetini mustahkamlash harakatlari - bet 2

|
Mustaqillikning dastlabki yillarida davlat suverenitetini mustahkamlash harakatlari
|
bet | 2/5 | Sana | 27.09.2024 | Hajmi | 100,36 Kb. | | #272693 |
Bog'liq Mustaqillikning dastlabki yillarida davlat suverenitetini mustahkamlash harakatlari Jamiyating barcha jabhalarini kompleks tarzda isloh qilishga xarakatlar buldi. Asosiy maksad sovet jamiyatini to‘liq demokratlashtirish deb aytildi. SSSRda saylov tizimini o‘zgartirshi to‘g‘risidagi Qonun (1988 yil dekabri) qabul qilindi. Markaz o‘z ta'sirini kuchaytirish maqsadida O‘zbekistonda "O‘zbek ishi», «Paxta ishi» kabi uydirmalarni o‘ylab topdi. 1984-1990 yillarda 30-50-yillarida sodir bo‘lgan qatag‘onlardan kam bo‘lmagan bedodliklar yuz berdi. Qayta qurish siyosati ham SSSR davlatini muqarrar inqirozdan qutqarib qola olmadi. Davlatda inqiroz boshlandi. Ittifoqdosh respublikalarda milliy o‘zlikni anglash va mustaqillik sari dadil qadamlar qo‘yildi. XX asrning 80-yillari oxirida “O`zbekistonning ijtimoiy-siyosiy hayotida o`zgarish boshlandi. Odamlar xilma xil fikrlar bildirish, dillaridagini oshkora ayta olish imkoniga ega bo`la boshladilar. o`zbek xalqining dilidagi g’oya-mustaqillik g’oyasi edi, xalq mana shu g’oyani ko`tarib chiqdi Mustaqillik uchun harakatda yangi to`lqin boshlandi. Tarix taqozosi bilan elim, yurtim deb yonib yashayotgan Islom Karimovdek fidoyi insonning O`zbekistonning birinchi rahbari lavozimiga 1989 yilda saylanishi bu sohadagi adolatsizliklarga barham berishiga olib keldi, adolat tiklandi. I.Karimov xalq xoxish-irodasini bajarib, o`zbek tiliga davlat tili maqomini berish ishiga boshchilik qildi. 1989 yil 21 oktabrda Respublika Oliy Kengashi O`zbekistonning davlat tili haqida qonun qabul qildi. Siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy xayotning barcha sohalarida o`zbek tili to`la amal qilishi qonunlashtirildi. Bu qonunning qabul qilinishi mamlakatimizning mustaqillik sari tashlagan birinchi qadami bo`ldi. 90-yillarning boshlariga kelib O`zbekistonda xalqning mustaqillika erishishidan iborat azaliy orzusini amalga oshirish kun tartibidagi bosh masala bo`lib qoldi Mamlakatda shunday vaziyat vujudga keldiki, bir tomondan, “Zo`rovonlikka asoslangan, ma‘muriy-buyruq bozlikka xos bo`lgan markazlashgan davlat saqlanib qoladi mi yoki demokratik jarayonlar chuqurlashishi evaziga ittifoqdagi respublikalar suvereniteti ta‘minlanadimi degan masala dolzarb bo`lib qoldi Ikkinchi tomondan, o`shadavrdagi markaziy davlat rahbariyati mamlakat ichkarisidagi vaziyatni to`g’ri baholay olmadi, milliy respublikalarda mustaqillikka erishish tabora kuchayib borayotganining oldini ololmay qoldi. 1990 yil boshida O`zbekistonda boshqaruvning Prezidentlik shakli masalasi ko`tarildi. Respublikada boshqaruvning shunday shaklining joriy etilishi, avvalo, siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy, millatlar aro va boshqa sohalardagi muammolarni hal qilish jarayonini tezlashtirishga ko`maklashish vositasi sifatida joriy qilindi. Eng muhimi, Prezident muassasining joriy etilishi respublika uchun suverenitet va davlatchilikda mohiyat jihatidan yangi bosqichga o`tishni bildirar edi.
|
| |
Mustaqillikning dastlabki yillarida davlat suverenitetini mustahkamlash harakatlari - bet 5

|
Mustaqillikning dastlabki yillarida davlat suverenitetini mustahkamlash harakatlari
|
bet | 5/5 | Sana | 27.09.2024 | Hajmi | 100,36 Kb. | | #272693 |
Bog'liq Mustaqillikning dastlabki yillarida davlat suverenitetini mustahkamlash harakatlari O`zbekiston mustaqilligi mamlakat xalqi tomonidan zo`r quvonch va mamnuniyat bilan kutib olindi. Bu holatni 1991 yil 29 dekabrda o`tkazilgan O`zbekiston Respublikasining referendumi yakunlaridan ham yaqqol ko`rib olish mumkin. Umumxalq referendumida 9 million 898 ming 707 kishi yoki saylov ro`yxatiga kiritilganlarning 94,1 foizi qatnashdi. O`zbekiston Respublikasining mustaqil davlat deb e‘lon qilinishini yoqlab 9 million 718 ming 155 kishi yoki referendumda qatnashganlarning 98,2 foizi ovoz berdi. Demak, O`zbekistonning Dalat mustaqilligi umumxalq tomonidan yakdillik bilan ma‘qullandi.o`sha, 1991 yilning 29 dekabrida xalqimiz uzoq yillik mustamlakachilikdan so`ng mustaqillik ramzi sifatida birinchi marta umumxalq xoxish-irodasi bilan mustaqil O`zbekiston Respublikasi Prezidentini sayladi. Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati - Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va oliyjanob xalqimiz bilan birga quramiz. - Toshkent: O’zbekiston, 2017.
- Karimov I.A. O’zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida. – Toshkent: O’zbekiston, 2011.
- Mustaqil O’zbekiston tarixining dastlabki sahifalari. - Toshkent, 2000.
- Erkayev A. O’zbekiston yo’li. - Toshkent: Ma’naviyat, 2011.
- Mustaqil O’zbekiston tarixi. Mas’ul muharrirA.Sabirov. - Toshkent: Akademiya, 2013.
- Azizxo’jayev A.A. Mustaqillik: kurashlar, iztiroblar, quvonchlar. – Toshkent, 2001.
- Azizxo’jayevA.A. Chin o’zbek ishi. - Toshkent, 2003.
E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!
|
| |
Kurs ishiga qo‘yilgan talab darajasiga mos kelishi to‘g‘risidagi umumiy

|
Kurs ishiga qo‘yilgan talab darajasiga mos kelishi to‘g‘risidagi umumiy Pdf ko'rish
|
bet | 12/12 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 281,37 Kb. | | #246409 |
Bog'liq zaaaaayyyKurs ishiga qo‘yilgan talab darajasiga mos kelishi to‘g‘risidagi umumiy
xulosa -
Kursni ishi talab darajasida bajarilgan bo‘lib, uni himoya uchun tavsiya
etaman.
Ilmiy rahbar –
O‘qituvchi: Teshaboyeva O.F
ball «
»may, 2024 yil
imzo
35
Document Outline - Kurs ishining maqsadi:
- Kurs ishining vazifalari:
- Kurs ishining obyekti:
- Kurs ishining predmeti
- Tadqiqot metodlari:
- 1.2Eshitishda nuqsoni bo’lgan bolalar maktabida boshl
- 2.2Eshitishda nuqsoni bo'lgan bolalar maktabida boshl
- XULOSA
- Kurs ishiga ilmiy rahbar xulosasi:
- Mavzu – Eshitishda nuqsoni bo’lgan bolalar uchun i
|
| |
Gipermurojaatni HTML – hujjatda

10. Markerlangan ro‘yxat Web sahifada
11. HTML – hujjatda nomerlangan ro‘yxatni
13. HTML – hujjatda jadval satri
14. HTML – hujjatda freymlar
15. Veb sahifa tuzishda e’tiborni asosan
Gipermurojaatni HTML – hujjatda
Download
400,56 Kb.
Pdf ko'rish
bet
12/13
Sana
06.12.2023
Hajmi
400,56 Kb.
#112922
1
...
5
6
7
8
9
10
11
12
13
Bog'liq
12-amaliy mashgulot
Bu sahifa navigatsiya:
10. Markerlangan ro‘yxat Web sahifada
11. HTML – hujjatda nomerlangan ro‘yxatni
13. HTML – hujjatda jadval satri
14. HTML – hujjatda freymlar
15. Veb sahifa tuzishda e’tiborni asosan
8. Gipermurojaatni HTML – hujjatda
tegi yordamida amalga oshirish mumkin
tegi yordamida amalga oshirish mumkin
tegi yordamida amalga oshirish mumkin *
tegi yordamida amalga oshirish mumkin
9. Grafik tasvirlar Web – sahifaga
tegi yordamida qo‘yiladi *
tegi yordamida qo‘yiladi
tegi yordamida qo‘yiladi
tegi yordamida qo‘yiladi
10. Markerlangan ro‘yxat Web sahifada
teg – konteyner
yordamida aks ettiriladi
teg – konteyner
yordamida aks ettiriladi *
teg
yordamida aks ettiriladi
teg
yordamida aks ettiriladi
11. HTML – hujjatda nomerlangan ro‘yxatni
teg – konteyner
yordamida aks ettiriladi
teg
yordamida aks ettiriladi
teg kenteyner
dan foydalanish zarur *
teg
yordamida aks ettiriladi
12. HTML – hujjatda jadval
teg – konteyner
yordamida aks ettiriladi *
teg – konteyner
yordamida aks ettiriladi
teg
yordamida aks ettiriladi
teg kenteyner
dan foydalanish zarur
13. HTML – hujjatda jadval satri
teg – konteyner
yordamida aks ettiriladi
teg
yordamida aks ettiriladi
teg kenteyner
dan foydalanish zarur
teg
(Table Row) bilan boshlanadi va
tegi bilan tugallanadi *
14. HTML – hujjatda freymlar
teg – konteyner
yordamida aks ettiriladi
buyrug‘i asosida ekranning belgilangan bo‘lagiga joylashtiriladi *
teg
yordamida aks ettiriladi
teg kenteyner
dan foydalanish zarur
15. Veb sahifa tuzishda e’tiborni asosan
Ko‘p ma’lumotdan foydalanishga qaratish kerak
Saytni bezashga qaratish kerak
Foydalanuvchining qulayligiga qaratish kerak *
Kam ma’lumotni aks ettirishga qaratish kerak
Download
400,56 Kb.
1
...
5
6
7
8
9
10
11
12
13
Download
400,56 Kb.
Pdf ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Gipermurojaatni HTML – hujjatda
Download
400,56 Kb.
Pdf ko'rish
vspace – tasvir va matn orasidagi piksellar bilan ifodalanuvchi vertikal 
masofani beradi. Tasvir yonlariga matn yozish imkoni uchun zarur; 
hspace

absmiddle - joriy satr o’rtasini tasvir markaziga moslab chiqarish;
bottom va
baseline – joriy satr negiz chiziғini tasvirning ostki chiziғiga
moslab chiqarish;
absbottom - joriy satr ostki chiziғini tasvirning ostki chiziғiga
moslab
chiqarish;
name – joriy xujjat uchun tasvirning unikal ixtiyoriy (raqam va lotin
harflaridan, probelsiz)nomini aniqlaydi.
Agar siz tasvirga, masalan JavaScript-
sstenariylardan, murojaat etmoqchi bo’lsangiz nomni ko’rsatish shart;
lowsrc – SRC parametrida ko’rsatilganiga nisbatan pastroq sifatli(va
hajmli!) alternativ tasvirli faylning (URL) adresini beradi.
Bu parametr bilan
ishlay oladigan brauzerlar oldin LOWSRC tasvirni chiqaradilar, keyin uni SRC
ga almashtiradilar;
usemap – tasvirga MAP elementida ko’rsatilgan navigastion xarita
(image map) ni qo’llaydi;
ismap – tasvirni server ishlatadigan navigastion xarita (image map)
sifatida aniqlaydi. Uni faqat tasvir gipermurojaat bo’lganidagina
ishlatgan
ma’qul. Sichqon tugmasi kursor tasvir ustidaligida bosilsa,
shu nuqtaning x,u
koordinatlari serverga jo’natiladi. Shu koordinatlarga qarab server u yoki bu
gipermurojaatli xujjatni ochib beradi. Bu parametr –
bayroqcha, qiymat talab
qilmaydi. Lekin server uchun navigastion xaritalarni imkon boricha yaratmaslik
maqsadga muvofiq;
dynsrc – video fayllarni ko’rish imkonini beradi.
Barcha brauzerlarda
ishlaydi. Masalan:
Agar bu misol Internet Explorer yordamida ishlatilsa 100x100 darchada
avi fayl ko’rsatiladi.
Agar mabodo brauzer dynsrc= parametri bilan ishlamasa
ekranga jpg tasvir chiqadi.
Web-masterlarning oltin qonuni – doimo
height va
width o’lchamlarini
aniq ko’rsatib, tasvir yuklanishidan oldinroq brauzerda darcha ajratishdir. Aks
xolda xujjat har bir tasvir uchun yangidan chizilaveradi, past tezlikli mashinalar
va modemlar uchun bu noxush xolatdir.
Bir vaqtning o’zida barcha parametrlar
birgalikda ishlatilishi mumkin,
masalan:
Istiqbollari haqida fikr va mulohazalar

Istiqbollari haqida fikr va mulohazalar
Download
466,97 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/12
Sana
15.12.2023
Hajmi
466,97 Kb.
#119625
Download
466,97 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Istiqbollari haqida fikr va mulohazalar
Download
466,97 Kb.
Matnni ko'rish
Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Chiziqli tuzilmalarning algoritmlari va ularning dasturi Ishdan maqsad

Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Chiziqli tuzilmalarning algoritmlari va ularning dasturi Ishdan maqsad
Download
493,3 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
22.01.2024
Hajmi
493,3 Kb.
#143217
Download
493,3 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Chiziqli tuzilmalarning algoritmlari va ularning dasturi Ishdan maqsad
Download
493,3 Kb.
Matnni ko'rish
Oriental Renaissance: Innovative

|
Oriental Renaissance: InnovativeBog'liq ta-lim-sifati-islohotlar-muammolar-yechimlar-va-istiqbollari-haqida-fikr-va-mulohazalarOriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 8
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
526
w
www.oriens.uz
September
2021
tayyorgarlik ko‘rmaganligi, bilim va kasb saviyasining pastligi jiddiy muammo bo‘lib
qolmoqda, kompetentliklari esa yetarli darajada emasligi sezilmoqda.
Bu muammolarni bartaraf etish pedagoglarning malakasini muntazam oshirishni,
bunda alternativ usullarni qo‘llash hamda tinimsiz izlanishlarini yo‘lga qo‘yish kabi
vazifalarni amalga oshirishni taqozo etadi. Bu o‘z navbatida pedagoga katta
mas’uliyat yuklaydi.
Hozirda o‘quv dasturi mazmuni va strukturasini qayta ko‘rib chiqish juda
muhim. U pedagog uchun “ko‘zgu” vazifasini bajarishi lozim. Chunki, inson ko‘zgu
(oyna)ga qarab o‘zining butun bir vujudini ko‘radi. Shuning uchun ham pedagog o‘z
fani bo‘yicha o‘quv dasturiga qarab, butun bir faoliyatini, o‘quv mashg‘ulotida ta’lim
oluvchilarga yetkazishi lozim bo‘lgan jarayon borishini, unda amalga oshirishi lozim
bo‘lgan vazifalarni eslaydi. Lekin, amaldagi fan dasturlarida o‘ziga yarasha
kamchiliklar mavjud: jumladan:
- kirish qismida fanning dolzarbligi va ahamiyati to‘liq ochib berilmasligi;
- fanni o‘qitishda maqsad va vazifalarning chuqur, aniq yoritib berilmasligi yoki
haddan tashqari ko‘pligi;
- ta’lim oluvchilarga qo‘yilayotgan malaka talablarining bugungi kun talablari
asosida shakllantirilmaganligi, bu borada ishlab chiqaruvchilar bilan o‘zaro
hamkorlikning yaxshi yo‘lga qo‘yilmaganligi;
- kursdan kursga o‘tishda yoki bitiruvchilarda malaka talablarini egallaganlik
darajasini aniqlovchi mezonlar va ko‘rsatkichlarning ishlab chiqilmaganligi;
- malaka talablarini ishlab chiqishda ta’lim oluvchilarning kasbiy sifatlari
(mustaqillik, ijodkorlik, tadbirkorlik, tashabbuskorlik) hamda mantiqiy fikrlash
operatsiyalari (tahlil qila olish, klassifikatsiyalash, solishtirish, taqqoslash,
umumllashtirish, xulosa chiqarish, amaliyotga joriy etish kabi) kabi omillarga deyarli
e’tibor berilmasligi;
- o‘quv dasturlari strukturasini yangilash va o‘zgartirish zaruriyati;
- o‘quv jarayonini loyihalash mexanizmlarini kiritish zaruriyati;
- pedagogik va axborot texnologiyalarining hamda mustaqil ta’limning to‘g‘ri
talqin etilmaganligi;
- foydalaniladigan adabiyotlar ro‘yxatiga yillar bo‘yicha chegara qo‘yilganligi
va boshqalar.
Yuqoridagi kabi kamchiliklarni barataraf etish bilan biz zamonaviy o‘quv
dasturlarning yaratilishiga erishamiz. Buning uchun quyidagi vazifalarni amalga
oshirish lozim deb hisoblayman:
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative

|
Oriental Renaissance: InnovativeBog'liq ta-lim-sifati-islohotlar-muammolar-yechimlar-va-istiqbollari-haqida-fikr-va-mulohazalarOriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 8
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
530
w
www.oriens.uz
September
2021
erishgan bo‘ladi. Buning uchun zamonaviy o‘qitish texnologiyalari imkoniyatlari va
usullaridan foydalanish zarur [6].
Jumladan, mashg‘ulotda muammoli, modulli, loyihalash, evristik hamda
hamkorlikda o‘qitish texnologiyalaridan foydalanish ta’lim oluvchilarni ijodiy va
mustaqil fikr yuritishga o‘rgatish, mustaqilligini oshirish, ularda o‘z qobiliyatiga
bo‘lgan ishonchini mustahkamlash, mas’uliyat hissini shakllantirishni ko‘zda tutadi.
Bu texnologiyalar ularning berilgan topshiriqlarni sifatli bajarishga, o‘quv
materiallarini puxta o‘zlashtirishga zamin tayyorlaydi.
Bugungi kunda o‘quv mashg‘ulotlari sifatini oshirish masalasiga yangicha
yondashish, bajarilgan ishlar bilan cheklanmasdan, uni muntazam ravishda
takomillashtirish, yangi uslub va shakllarini ishlab chiqish hamda amaliyotga joriy
etish muhim hisoblanadi. Har bir ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha:
- o‘quv mashg‘ulotining mantiqiy-tuzilish shaklini (o‘quv mashg‘ulotlarini
tashkil etishda ketma-ketlik) aniqlash, ularni bevosita hayot talablariga moslashtirish;
- muammoli topshiriqlarni tuzish, ular asosida uslubiy tavsiyalar va
ko‘rsatmalarni tayyorlash;
- pedagogik texnologiyalarning zamonaviy turlarini qo‘llash, tajribadan
o‘tkazish, natijalariga qarab, o‘quv jarayoniga joriy etish;
- shu tariqa ta’lim oluvchilarda kasbiy kompetensiyalarni shakllantirish hamda
rivojlantirishga erishish;
- pedagoglar faoliyatini rag‘batlantirishda barchaga bir xil yondashish
tamoyillaridan voz kechish, uning o‘rniga faolligiga hamda mashg‘ulotlar sifatini
oshirishga taalluqli bo‘lgan muayyan ishining sifati, hajmiga qarab rag‘batlantirish
lozim.
O‘quv mashg‘ulotining asosiy maqsad va vazifalarini amlga oshirishda - asosiy
e’tiborni maqsad va vazifalarni aniqlashga qaratish, pedagog va ta’lim oluvchilarning
samarali hamkorligini yo‘lga qo‘yish, ilg‘or pedagogik texnologiya va ular asosida
yaratilgan
interfaol
usullardan
foydalanish,
natijalarini
baholash
tizimini
takomillashtirish, uning barcha shakllarini yangi texnika va texnologiya yutuqlarini
hisobga olgan holda tashkil etish va amalga oshirish, ta’lim oluvchilarda mustaqil
fikrlash, ijodiy qobiliyat hamda kasbiy mahoratlarini zamon talablari darajasida
shakllantirish, o‘quv mashg‘ulotini noan’anaviy o‘qish va ilmiy-tadqiqot ishlari bilan
uzluksiz aloqasini yaratish, kasbiy, iqtisodiy qiziqishlarni uyg‘otish, mustaqil tarzda
kerakli ma’lumotlarni yig‘ish, muammoni aniqlash, yechimlarini topish, olingan
bilim, malaka va ko‘nikmalarni tanqidiy tahlil etish va ularni yangi vazifalarni hal
etishda qo‘llashga tizimli va ijodiy yondashishga qaratish lozim [7].
|
| |
- to‘rtinchidan - Istiqbollari haqida fikr va mulohazalar

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 8
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
528
w
www.oriens.uz
September
2021
- ta’lim oluvchida ijodkorlik, yangilik yaratish qobiliyatini rivojlantirishga
yo‘naltirilgan - evristik o‘qitishni e’tiborga olish.
Pedagogik texnologiyalar asosida yaratilan interfaol usullar deb,
bunda ta’lim
oluvchining:
- mustaqil va ijodiy ishiga yo‘naltirilgan - kichik guruhlarda ijodiy izlanish;
- bilim doirasini, ilmiy dunyoqarashini kengaytirish, ilmiy maqola, risola va
kitoblar bilan tanishtirish orqali, bilim olish va fanga bo‘lgan qiziqishini orttirish,
avval o‘zlashtirgan bilim, ko‘nikma va malakasini yangi vaziyatlarda qo‘llash orqali
yangi bilimlarni egallashiga yo‘naltirilgan - erkin fikrlash;
- tinglash va muloqot qilish ko‘nikmasini, turli nuqtai nazardan tushunish
malakasini rivojlantirish, bahsli masalalarni hal qilish, tahliliy mushohada yuritish va
fikrlash layoqatini oshirish, o‘z fikrini shakllantirish mahoratini mustahkamlashga
yo‘naltirilgan - tanqidiy tafakkur;
- faoliyat, muloqat, hamkorlik, turli hayotiy hodisalarni boshdan kechirishga
yo‘naltirilgan – diskussiya;
- fikrini hamda mavzuga bo‘lgan munosabatini aniqlash, mustaqil holda umumiy
bir fikrga kelishiga va to‘g‘ri xulosa chiqarishiga yordam berish, erkin holda
bahslashishga yo‘naltirilgan – muloqot;
- shaxsiy funksiyasini dolzarblashtirishga, uning muhim tanlashni amalga
oshirish tajribasini to‘plashga, tanqidiy qabul qilishga, hayojonli muammolarni ijodiy
yechishga refleksiyaga maxsus yo‘naltirilgan – dialog;
- mustaqil ishlash ko‘nikmasi, ijodiy fikrlash qobiliyati va jamoani boshqarish,
yechim qabul qilish hamda uni bajarishni tashkil etish malakasini rivojlantirishga
yo‘naltirilgan – o‘yinni e’tiborga olish.
Axborot texnologiyalari deb: dasturlashtirilgan, avtomatlashtirilgan, chiziqli
texnologiyalarga e’tiborni qaratish;
Oriental Renaissance: Innovative

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 8
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
534
w
www.oriens.uz
September
2021
3151-son Qarori. (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2017 y., 6-son,
70-modda).
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 8 oktyabrdagi
“ O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030
yilgacha rivojlantirish
konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5847-son Farmoni. (Qonun
hujjatlari
ma’lumotlari milliy bazasi, 09.10.2019 y., 06/19/5847/3887-son).
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 6
noyabrdagi
“O‘zbekistonning yangi taraqqiyot davrida ta’lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini
rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-6108-son Farmoni. (Qonun hujjatlari
ma’lumotlari milliy bazasi, 07.11.2020 y., 06/20/6108/1483-son).
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 6 noyabrdagi “Ta’lim-
tarbiya tizimini yanada takomillashtirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar
to‘g‘risida”gi PQ-4884-son Qarori. (Qonun hujjatlari ma’lumotlari
milliy bazasi,
07.11.2020 y., 07/20/4884/1484-son).
6 Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 23 сентябрдаги
“Таълим
тўғрисида”ги
Қонун”.
ЎРҚ-637-сон.
(Қонун
ҳужжатлари
маълумотлари миллий базаси, 24.09.2020 й., 03/20/637/1313-сон).
7. Мавлянов А., ва б.қ.лар. “Илғор педагогик технология бўйича ўқув
машғулотини лойиҳалаш”. Замонавий таълим. 2016. №2. Б.25-29.
8. Мавлянов А., ва б.қ.лар. Ўқув машғулотларини
ташкил этишда таълим
технологиялари. Ўқув қўлланма. Тафаккур бўстони нашриёти. Тошкент, 2013.
142 б.
9. Мавлянов А., ва б.қлар. Педагогик технология тамойиллари асосида
машғулот машғулотларини олиб бориш технологияси. Ўқув-услубий қўлланма.
- Тошкент: Ворис, 2010. - 117 б.
MUHOKAMA VA NATIJALAR - Istiqbollari haqida fikr va mulohazalar

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 8
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
525
w
www.oriens.uz
September
2021
bilish mahoratiga ega bo‘lishi muhim. Bugun fan va texnika sohasidagi yangiliklarni
o‘quv dasturi mazmuniga tez kiritish talab etiladi va bu orqali zamonaviy bilimlarni
shakllantirishga zamin hozirlanadi. Bundan tashqari zamonaviy o‘qitish
texnologiyalari, ular bilan bog‘liq metodik yondashuvlar bo‘lajak
pedagoglarda
zaruriy bilim, muhim qonuniyat va ko‘plab fundamental tushunchalarni chuqur va
mustahkam shakllantirish uchun qulay sharoit yaratadi.
Ta’limning sifatini oshirishda pedagoglar bilim va kasbiy mahoratining davr
talablariga mosligi, o‘qitishda innovasion ta’lim texnologiyalaridan oqilona
foydalanishi, tashkil etilayotgan darslarning samaradorligi, ta’lim
oluvchi yaxshi
o‘zlashtirishi uchun har bir mavzuning pedagogik va axborot texnologiyalarni
qo‘llagan holda o‘tilishini ta’minlash talab etiladi. O‘qitishda kompetensiyaviy
yondashuvga asoslangan ta’limni amaliyotga joriy etish, ta’lim oluvchilarda
egallagan bilimlarini hayotda qo‘llay olish, kasb tanlash, mustaqil ta’lim olish, o‘quv-
bilish kompetensiyalarini rivojlantirish dolzarb vazifalardan biridir.
Bugungi kunda respublikamizda ta’lim
tizimini modernizatsiya qilish,
o‘qitishning innovatsion texnologiyalarini joriy etish, mustaqillik, ijodkorlik,
tashabbuskorlik, tadbirkorlik kabi kasbiy sifatlarga ega yoshlarni tayyorlash hamda
pedagoglarni rag‘batlantirish maqsadida katta ahamiyatga ega, sazovor ishlar amalga
oshirilmoqda.
Lekin, tahlil va o‘rganish natijalari hozirgacha ta’lim
tizimimizda saqlanib
kelayotgan muammolar borligini ko‘rsatmoqda.
Jumladan:
- ta’lim muassasalarida malakali pedagoglarning yetishmasligi, ularni
tayyorlashda amaliyotga joriy etilgan o‘quv reja va dasturlarining yaratilishida
sohadagi islohotlar to‘liq inobatga olinmasligi hamda ular mazmunan eskirganligi;
- ta’lim oluvchilarning nazariy va amaliy bilimlarini
mustahkamlashda hamda
iqtidorli yoshlarning kreativ g‘oyalarni amaliyotga tatbiq etilishida tizimli va
innovasioln faoliyat to‘g‘ri yo‘lga qo‘yilmaganligi;
- pedagoglar tomonidan ta’lim oluvchilarning intellektual qobiliyatini
rivojlantirishga yo‘naltirilgan o‘quv mashg‘ulotlari tashkil etilmaganligi;
- pedagoglar tomonidan innovasion pedagogik texnologiya va metodlarini
amaliyotga keng joriy etilmasligi;
- ta’lim muassasalari o‘rtasida o‘zaro hamkorlik to‘liq yo‘lga qo‘yilmaganligi;
- o‘quv mashg‘ulotida ta’lim
oluvchilarga bahslashish, o‘zining fikrini bayon
etishga imkon juda kam berilishi; ayrim mashg‘ulotlarda pedagoglar eski
ma’lumotlarni takrorlash bilan cheklanib qolayotganligi,
ularning talab darajasida
Oriental Renaissance: Innovative

|
Oriental Renaissance: InnovativeBog'liq ta-lim-sifati-islohotlar-muammolar-yechimlar-va-istiqbollari-haqida-fikr-va-mulohazalarOriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 8
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
531
w
www.oriens.uz
September
2021
Ushbu muammolarni bartaraf etishda quyidagilarga ko‘proq e’tiborni qaratish
lozim:
- o‘quv dasturlarini ilg‘or xalqaro tajribalar asosida tajribali pedagog hamda
mutaxassislar bilan kelishgan holda tubdan takomillashtirish, kerak bo‘lsa ularning
variativ variantlarini ishlab chiqish;
- ta’lim oluvchilarda tanqidiy, kreativ fikrlashni, yangicha yondashuv
uslublarida qobiliyatlarini shakllantirish;
- nazariy va amaliy bilimlarni yaxlitligini ta’minlashga yo‘naltirilgan ilg‘or
tajribalarni tatbiq etgan holda yangi avlod o‘quv adabiyotlarini yaratish;
- o‘quv mashg‘ulotida ta’lim oluvchilar faolligini oshirishni nazarda tutuvchi
muammoli savol va topshiriqlarni ishlab chiqish hamda debatlarni yo‘lga qo‘yish;
- o‘quv-bilish kompetensiyalarini rivojlantirish maqsadida ta’lim oluvchilar
uchun tajribalar o‘tkazish, modellar yasash, loyihalash, modellashtirish, muammoli
vaziyatlarni yaratish va ularni bartaraf etish, o‘z g‘oyalarini hayotga joriy qilishga
yo‘naltirilgan rag‘batlantirish tizimini yaratish;
- respublika va xorijdagi yetakchi mutaxassis-olimlar ma’ruzalarini hamda
vebinar mashg‘ulotlarini onlayn audio-, videotranslyatsiyalar ko‘rinishida tashkil
qilish;
- o‘quv qo‘llanmalarini sohalardan kelib chiqib yaratish. Masalan, fizika darsligi
bo‘yicha: tibbiyot-fizikasi, transport fizikasi, yengil sanoat-fizikasi va b.q.;
- har bir fan bo‘yicha o‘quv yili uchun “Fan yo‘l xaritasi”ni ishlab chiqish;
- pedagoglarning “Tahlil – muammo – yechim - natija” klasteri asosida o‘quv
mashg‘ulotini tashkil etishini yo‘lga qo‘yish. Ma’ruzalarning ushbu klaster asosida
o‘tkazilishiga erishish;
- ta’lim oluvchilarning referat yozishlaridan voz kechib, “Tahlil – muammo –
yechim - natija” klasteri yo‘nalishidagi bitiruv malakaviy ishlarini yo‘lga qo‘yish;
- ta’lim oluvchilarning bilimlarini baholashda barcha baholash tizimlaridan voz
kechib “yaxshi o‘zlashtirgan, o‘rtacha o‘zlashtirgan, past o‘zlashtirgan” tizimni
kiritish (Izoh: a’lo bu ideal tushuncha. O‘zlashtirmadi deb hisoblash noto‘g‘ri, chunki
biz maktabgacha ta’limda, umumiy o‘rta ta’limda, profta’limda, qolaversa oliy
ta’limda bolani shuncha yillar nimaga o‘qitdik);
- ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshirishda quyidagi punktlarga e’tiborni
qaratish: tadqiqot ishining tahlili, tahlil asosida aniqlangan muammolar, muammoni
yechishga qaratilan maqsad va vazifalar, ularni amalga oshirishga yo‘naltirilgan
metod, texnologiya va vositalar, tadqiqotning ilmiy yangiligi va amaliy ahamiyati,
olingan natijalar va ularning amaliyotga tadbig‘i, xulosar va takliflar.
|
| |
Ключевые слова - Istiqbollari haqida fikr va mulohazalar

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 8
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
524
w
www.oriens.uz
September
2021
Keywords: science, education, upbringing, curriculum, state educational
standard, knowledge, skills, qualifications, competence, professional quality, logical
thinking, method, technology, etc.
KIRISH
Ma’lumki, mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotiga hissa qo‘shadigan malakali
mutaxassis kadrlar tayyorlash bevosita ta’lim tizimining rivojiga bog‘liq bo‘lib, bu
borada
mustaqil fikrlaydigan, ijodkor, tadbirkor,
tashabbuskor shaxsni voyaga
yetkazish bugungi kunda davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri bo‘lib
qolmoqda. Bu vazifalar respublikamiz Prezidentining qator farmon va qarorlari [1-5]
da o‘z aksini topgan.
Mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishida zamonaviy bilim va yangicha
yondashuvlarga ehtiyoj mavjud. Shu bois, ta’lim sifatini oshirishda o‘quv jarayonini
davr talablariga mos holda tashkil etish, davlat ta’lim standarti va o‘quv dasturlarini
takomillashtirish, yangi avlod o‘quv
adabiyotlarini yaratish, zamonaviy innovasion
pedagogik va axborot texnologiyalaridan foydalanish, mavjud muammolarni bartaraf
qilish ertangi istiqboldagi yutuqlarimiz kafolatidir.
Umarova Z. O. katta o‘qituvchisi

Umarova Z. O. katta o‘qituvchisi
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
28.05.2024
Hajmi
0,56 Mb.
#255683
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Umarova Z. O. katta o‘qituvchisi
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
Oriental Renaissance: Innovative

|
Oriental Renaissance: InnovativeBog'liq ta-lim-sifati-islohotlar-muammolar-yechimlar-va-istiqbollari-haqida-fikr-va-mulohazalarOriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 8
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
527
w
www.oriens.uz
September
2021
- birinchidan, fan dasturining kirish qismida o‘qitiladigan fanning dolzarbligi
va ahamiyati, uning maqsad va vazifalari, uning kelajakda nima kerakligini ochib
berishga alohida e’tiborni qaratish lozim. Buni fanga tegishli hayotiy misollar, fan va
texnologiyalar, ishlab chiqarish sohalarida erishilayotgan yutuqlarni inobatga olib
yoritib berilsa maqsadga muvofiq bo‘lar edi. Bu albatta ta’lim oluvchilarda fanga
bo‘lgan boshlang‘ich motivatsiyani uyg‘otishga, kelajakka bo‘lgan ishonch
kurtaklarining yuzaga kelishiga yordam beradi;
- ikkinchidan, bugungi kunda ijtimoiy-iqtisodiy sohalarda katta o‘zgarishlar
bo‘lmoqda. Respublikamizga xorijdan ko‘plab yangi texnika va texnologiyalar,
investisiyalar kirib kelmoqda, qolaversa o‘zimizda ham ishlab chiqarilmoqda, yangi-
yangi korxona hamda ishlab chiqarish tashkilotlari barpo etilmoqda. Albatta ertaga
ularda mustaqil ishlay oladigan, ularni boshqara oladigan mutaxassis zarur. Shuning
uchun bugungi kunda biz kelajak uchun tayyorlayapgan mutaxassislarimizga ular
tomonidan qo‘yilayotgan zamonaviy malaka talablarini aniq, to‘g‘ri, pala-partish
qilmasdan, “bizdan ketdi - egasiga yetdi” tarzida ish qilmasdan o‘rganib, kerak bo‘lsa
ushbu korxona va tashkilotlarga borib, ko‘z bilan ko‘rib, ularning yetakchi, tajribali
mutaxassislari bilan hamkorlikda shakllantirish lozim. So‘ngra ushbu tayyor malaka
talablari o‘quv dasturida o‘z aksini topishi lozim;
- uchinchidan, amaldagi o‘quv dasturlarida soatlar taqsimotini jadval shaklida
berish. O‘quv rejadagi fan mavzusi soatlari taqsimoti o‘quv dasturida o‘z aksini
topishi maqsadga muvofiq. Chunki, pedagog dasturni ochganda soatlarni izlab
yurmaydi, o‘quv rejasiga murojaat qilmaydi. Bu ishni osonlashtiradi va vaqtni tejaydi;
|
| |
V=a*b*c - Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Chiziqli tuzilmalarning algoritmlari va ularning dasturi Ishdan maqsad

Natija quyidagicha namoyon bo‘ladi:
1.2-rasm. C++ dasturi asosida olingan natija
Topshiriq: Har bir talaba quyidagi 1-jadvaldan tartib raqamiga
mos variant
bo‘yicha vazifani bajaruvchi chiziqli tuzilishli algoritmni tuzadi va C++ dasturlash
tilida mos dastur kodini yozadi. Bajarilgan ishlar asosida hisobot tuzadi va hisobotda
olingan natijalar aks ettiriladi. Shuningdek, nazorat savollariga javob beriladi.
Jadva l.1.
№
Vazifa
№
Vazifa
1
Doira radiusi r = 5 ga teng. Doira
yuzini toping
11
Aylananing radiusi r = 9 ga teng.
Aylana uzunligini toping
2
Uchburchak tomonlari a=2, b=3,
c=4 bo‘lsa, uchburchakning
perimetrini toping
12
Ob’ekt v=15 m/s tezlikda t=4 da
qancha S masofa bosib o’tadi.
3
To‘g‘ri burchakli to‘rtburchak
tomonlari a=2, b=3 bo‘lsa
to‘rtburchakning perimetrini
toping
13
Uchburchak tomonlari a=2, b=3,
c=4 bo‘lsa, uchburchakning yuzini
toping
4
To‘g‘ri burchakli to‘rtburchak
tomonlari a=3, b=4 bo‘lsa
to‘rtburchakning diaganalini
toping
14
Aylananing radiusi r = 6 ga teng.
Aylana uzunligini toping
5
Berilgan a=2, b=6, c=4
sonlarning o‘rtacha arifmetigini
aniqlang
15
Doira radiusi r = 8 ga teng. Doira
yuzini toping