a
b - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

A1.01-jadvalda har bir kompyuter
turining afzalliklari va
kamchiliklari umumlashtirilgan holda keltirilgan.
1.05 Yangi texnologiyalarning taʼsiri
Sunʼiy intellekt
Sunʼiy intellekt (AI – Artifical Intelligene) deb, odatda inson bajarishi
uchun nihoyatda xavfli, zerikarli va takrorlanuvchi vazifalarni ijro
etish uchun yaratilgan kompyuter tizimlariga aytiladi.
Shu sababli
ushbu vazifalarni bajarish davomida AI inson kabi reaksiya bildira
olishi kerak. Ovozni tanish va tarjima dasturlari bunga misol boʻla
oladi, lekin sun’iy intellekt sifatida sanab o‘tish mumkin boʻlgan
yana koʻplab dasturlar mavjud.
Qisman insonlar kabi oʻylash va harakatlanishga
dasturlashtirilgan mashinalar allaqachon hayotimizga kirib
kelgan va ular kundalik turmushmizda o‘z o‘rniga egadir. Pol va
gilamni tozalash uchun uy jihozlari va boshqa toʻsiqlarni
aylanib
oʻtib harakatlana oladigan, uyda foydalanishga moʻljallangan
robot-tozalovchilar allaqachon hayotimizga kirib kelgan. Mazkur
boʻlimda tasvirlangan yangi rivojlanayotgan texnologiyalarning
boshqa misollari ham sunʼiy intellekt aspektlarini oʻz ichiga oladi.
Haydovchisiz avtomobil
Haydovchisiz avtomobil GPS,
Wi-Fi va lazerli sensorlar
yordamida boshqariladi (1.08-rasmga qarang). Haydovchisiz
1.06-SAVOL
a 1.01-jadvalga qarang va smartfonlar hamda
planshetlarning unda keltirilmagan boshqa afzalliklari
yoki kamchiliklarini yozib chiqing.
b Yuqorida muhokama qilingan har bir kompyuter
turining qayerda ishlatilishi
va ulardan kimlar
foydalanishini tushuntiring.
Qurilmalar Afzalliklari
Kamchiliklari
Asosiy foydalanish shakllari
Planshet
Tez yoqiladi.
Portativ hisoblanadi.
Foydalanishga oson.
Tanlash va foydalanish mumkin
boʻlgan koʻplab ilovalar mavjud.
Maʼlumotlarni uzatish imkoniyati
bor.
Tannarxining qimmat ekanligi.
Planshetning
hammasi ham kengaytirilgan
xotiraga ega emas. Ayrimlarida uyali aloqa
yo‘q yoki narxi qimmat.
Batareya xizmat muddatining
chegaralanganligi.
Maʼlumotlarni uzatish tezligi va muvofiqlik.
Portativ koʻngilochar qurilma.
Veb-sahifalarni koʻrish.
Oʻyinlar o‘ynash.
Ma’lumotlarni oʻqish.
Elektron pochta.
Videoqoʻngʻiroq.
Smartfon
Choʻntakka sigʻadigan hajm.
Qoʻngʻiroq qilish, matnli xabar va
email yuborish mumkin.
Aksariyat
joylardan internetga kirish
uchun 3G/4G aloqaga ega.
Koʻplab ilovalar mavjud.
Maʼlumotlarni uzatish imkoniyati bor.
Kichik ekrandan ma’lumotlarni o‘qish qiyin.
Internetda veb-sahifalarni koʻrish natijasida
batareya quvvati tez tugashi mumkin.
Kichik sensorli ekranda yozish jarayonni
sekinlashtirishi mumkin.
Batareya xizmat muddatining mavjud ekanligi.
Maʼlumotlarni uzatishning tezligi va muvofiqlik.
Osongina oʻzingiz bilan olib
yurishingiz mumkin boʻlgan
koʻp funksiyali qurilma.
Laptop
Ish vazifalari uchun juda mos.
Toʻliq hajmli klaviaturaga ega.
Xotira sigʻimi nihoyatda katta.
Planshet yoki smartfondan kattaroq va ogʻirroq.
Ishga tushishi planshetdan sekinroq.
Batareya xizmati muddatining mavjud ekanligi.
Barcha
turdagi dasturlardan
foydalanish.
Shaxsiy
kompyuter
Yangilash oson.
Odatda noutbukdan kattaroq
ekranga ega boʻladi.
Portativ emas.
Katta hajmli joy talab etadi.
Ish va uy sharoitida mavjud
barcha dasturlardan
foydalanish mumkin.
Televizor va kino koʻrish mumkin.
1.01-jadval. Kompyuter turlarining qisqacha bayoni.
Barcha
planshetlar, smartfonlar va laptoplar bir xil texnik xususiyatlarga ega emas, lekin quyidagi jadvalda ularda mavjud boʻlishi
mumkin boʻlgan ba’zi afzalliklar va kamchiliklar ro‘yxati keltirilgan.
1.08-rasm. Haydovchisiz avtomobil.