Elektr zanjirda aktiv ikki qutblik va ampermetr ulangan shoxobcha

|
Elektr zanjirda aktiv ikki qutblik va ampermetr ulangan shoxobcha
ajratilgan rasm. Ikkala kaUtlar uzilganda ampermetming ko‘rsatishi 2 A, agar SA1 kalit ulangan, SA2 kalit uzilgan boisa, ampermetr 3 A
ko‘rsatadi. Agar R1 =R2 = 10 Om bo‘lsa, ikkala kalitlar ulangan holatda
ampermetming ko‘rsatishini toping.
|
|
Kontur toklar usulidan foydalanib,rasmdagi zanjir shoxobchalaridagi
tok kuchlari topilsin. Manba EYuKlari va rezistor qarshiliklari
mos ravishda teng, ya’ni: E1 = 50 V, E2 = 200 V, E3 = 55 V; R1 = R2=
=R4=10 Om;R3=15 Om; R5 = R6= 5 Om.
|
|
Chiziqlipotensiometrning kontakti o‘rtada bo‘lsa, chiqish kuchlanishi
topilsin. Zanjir rasm elementlarining parametrlari: U1 —
= 30 V; U2 = 25 V; U3— 6 V va R1 = R2 = R3= 1 kOm, Ro’zg o‘zgaruvchi
rezistoming to‘la qarshiligi 2 kOm.
|
|
Rasmda keltirilgan sxemada uchta o‘zgarmas tok generatorlari
ulangan. Agar parametrlar E1 = 230 V; E2 = 220 V; E3 = 160 V va R1 =
= 2 Om; = R2 R3 =4 Om; R4=20 Om bo‘lsa, qaysi mashinalar energiya
beradi, qaysilari energiya sarflaydi?
|
|
Qarshiligi Ryuk katta diapazonda o‘zgaradigan yuklama (rasm)
parallel manbalarga ulangan. Yuklama qarshiligi qancha bo‘lganda unda
maksimal quwat ajraladi? Zanjir elementlarining parametrlari: E1 = 200 V;
E2 = 150 V va R1= 20 Om;R2 = 30 Om ga teng.
|
|
Ko‘prik sxemali elektr zanjiming a rasm diagonalidagi tok
kuchi topilsin. E1 = 75 V R1= R2 = 5 Om; R3 = 3 Om; R4= R5 = 4 Om;
R6 = 0, R3 qarshiligi qancha bo'lganda ko‘prik diagonalidagi tok nolga teng
bo‘ladi?
|
|
Differensial sxemau zanjirda (b rasm) E1 — 110 V; E2= 60 V;
Agar R1=10 Om; R2 = 5 Om bo‘lsa, qarshiligi R3 = 5 Om bolgan
shoxobchadagi tok topilsin. R1 va R2ning qanday nisbatida yuklama toki
nolga teng bo‘ladi?
|
|
Ikki parallel cheksiz uzun to‘g‘ri o‘tkazgich vakuum (µg= 1) da birbiridan la = 0,40 m masofada joylashgan. Agar ulaming biridan I1 = 12 A, ikkinchisidan esa I2 = 18 A tok o'tayotgan bo‘lsa, simlaming uzunlik birligiga ta’sir qiluvchi kuch F/l topilsin. Magnit doimiysi (µ0 = 4π • 10-7 G n /m
|
|
Yuzasining kesimi kvadrat bo‘lgan halqasimon bir jinsli magnit o‘tkazgichga o'ramlar soni w = 150 ta bo'lgan magnitlash chulg‘ami o‘ralgan. Halqaning tashqi diametri D = 140 mm, ichki diametri d = 80 mm. Magnit o‘tkazgichdagioqim F = 1,53*10-2 Vb bo‘lishiuchunchulg'amtokihamda chulg‘amning magnit yurituvchi kuchi topilsin. Agar magnit o‘tkazgich 3411 elektrotexnik po'latdan yasalgan bo‘lsa, uning magnit qarshiligini toping.
|
|
Magnit kuch chiziqlariga perpendikulyar joylashgan elektr o‘tkazgichga
5 N kuch ta’sir qilmoqda. Agar o‘tkazgichning uzunligi 1 m, qarshiligi
1 Om va kuchlanishi 36 V, rich = 0 EYuK manbaiga ulangan bo'lsa, magnit maydon induksiyasini toping.
|
|
Ko’ndalang kesim sirti 2 *10-4m2, magnit induksiyasi 0,8; 1,2;
1,5 Tl bo'lgan magnit o‘tkazgichdagi magnit oqim aniqlansin.
|
|
Magnit induksiyasi bir xil, kesimi doiraviy bo'lgan ikkita magnit
o‘tkazgichning biridagi magnit oqim ikkinchisidan: a) 5 baravar kam; b)
4 baravar ko‘p; d) 8 baravar ko‘p bolganda ularning diametrlarining
nisbati qanday bo‘ladi?
|
|
10 A tok o‘tayotgan havo uzatish liniyasidan 0,5 m masofadagi
nuqtaning magnit kuchlanganligini va magnit induksiyasini aniqlang.
|
|
Ferromagnit materialning kuchlanganligi 2250 A/m bo‘lganda,
undagi magnit induksiya 1,5 Tl. Materialning absolut va nisbiy magnit
singdiruvchanligi aniqlansin.
|
|
Magnit maydonga kiritilgan ferromagnit tayoqchadagi magnit induksiya
xuddi shunday kuchlanganlikdagi havoning magnit induksiyasidan 500
marta ko‘p. Ferromagnit tayoqchaning absolut magnit ingdiruvchanligini aniqlang.
|
|
Tok o‘tayotgan o‘tkazgichdan 20 m uzoqdagi havoning magnit
induksiyasi 2 -10-7 Tl. Shu nuqtadagi magnit maydon kuchlanganligi va o‘tkazgichdan o'tuvchi tokni toping.
|
|
Halqasimon magnit o‘tkazgichdagi (rasm) w — 250 o‘ramli hulg‘amdan 2,5 A tok o‘tyapti. Agar magnit o‘tkazgichning o‘rtacha diametric 0,1 m bo‘lib, u har xil: a) 1512 elektrotexnik po‘latdan; b) 1410 quyma polatdan yasalgan bo‘lsa, undagi magnit induksiyani aniqlang. Material xarakteristikasi ushbu rasmda keltirilgan.
|
|
Magnit kuch chizig'ining o‘rtacha uzunligi 0,4 m va havo tirqishi
δ0= 2 mm bo‘lgan tarmoqlanmagan magnit zanjirda V = 1,6 T1 magnit
induksiya hosil qilish kerak. Magnit o‘tkazgich 1512 elektrotexnik polatdan yasalgan. Agar o‘ramlar soni w = 300 bolsa, magnit o‘tkazgichdagi hamda havo tirqishidagi kuchlanganlik va magnitlovchi tok aniqlansin.
|
|
0‘ramlar soni w = 150 bo'lgan magnitlovchi chulg‘amdan I=5 A tok o'tayapti. Bu chulg‘am o‘rta chizig'i 0,3 m va ko‘ndalang kesim yuzi
10-4 m2 tarmoqlanmagan magnit o‘tkazgichga joylashgan. Agar magnit
o'tkazgich quyma po'latdan yasalgan va havo tirqishi δ0 = 0,5 mm
bo'lsa, zanjirdagi magnit oqim va induksiya aniqlansin.
|
|
0‘ramlar soni w = 100 bo‘lgan chulg‘am quyma po'latdan yasalgan
magnit o‘tkazgichga o‘matilgan (rasm). Magnit o'tkazgich kuch
chiziqlarining o‘rtacha uzunligi lo’r = 0,3 m, o‘zakning ko‘ndalang kesimi Sk =5 *10-3 m2; yakomiki esa Sya =2 *10-3 m2. Agar 2δ0 = 0,5 mm bo‘lsa, tortish kuchi 6 kN dan kam bo‘lmasligi uchun, chulg‘amdan o‘tadigan tok kuchi qancha bo‘lishi kerak?
|
|
Toroidal magnit o'tkazgichga (rasm) Ø 2 mm sim o‘ralgan. Agar uning ichki diametri d = 0,25 m, tashqi diametri D = 0,31 mm va havo tirqishi δ0= 2 mm, sim esa “o‘ram yoniga o‘ram” usulda o'ralib,
undan o'tayotgan tok 5 A bo‘lsa, magnit o‘tkazgich maydonidagi kuchlanganlikni hisoblang.
|
|
Konfiguratsiyasi rasmda keltirilgan magnit o‘tkazgichga o‘ramlar soni w1= w2= 250 bo‘lgan magnitlovchi chulg'amlar o‘ralgan. u magnit o'tkazgich 1512 elektrotexnik po‘latdan yasalgan, havo tirqishlari δ01 = δ02 = 1 mm . Shu chulg'amlardan o‘tadigan toklar I1 = I2 = 8 A 0’ lchamlari S1 = S3= S5= 3 -l0-4m2; S2= S4= 2 • 10-4 m2; l1 = l2 = 0,3 m va /3 = /4 = /5= 0,1 m bo'lgan magnit zanjiming barcha qismlaridagi magnit oqimlar aniqlansin
|
|
Quvvati P = 100 Vt li cho‘g‘lanma lampa U= 220 V ,f= 50 Gs
manbaga ulangan (rasm). Zanjirdan o‘tuvchi tokni toping. Kuchlanish va tok oniy qiymatlari ifodasini yozing, ulaming to'lqin grafiklarini va vektorlar diagrammasini quring.
|
|
Induktivligi L = 5 Gn, aktiv qarshiligi rg’= 500 Om li induktiv g‘altak kuchlanishi U = 220 V, f=50 Gs sinusoidal kuchlanish manbaiga ulangan (rasm). Zanjirdan o'tuvchi tokni, aktiv, reaktiv, to‘la quwatlami va quwat koeffitsientini aniqlang Kuchlanishlar va tok oniy qiymatlari ifodalaxini yozing, ulaming grafigi va vektorlar diagrammasini quring.
|
|
C = 4 mkF li kondensator U =220 V, f = 50 Gs sinusoidal o'zgaruvchan kuchlanish manbaiga ulangan. (rasm) Zanjirdagi tokni va quwatlami hisoblang. Kuchlanish va tokning oniy qiymatlari ifodalarini yozing, ulaming grafiklarini va vektor diagrammasini quring.
|
|
Elementlari ketma-ket ulangan elektr zanjir (rasm) uchun ok va lementlardagi kuchlanish qiymatlarini hisoblang va vektorlar iagrammasini quring.
Beriigan. rg’ = 1 Om; L = 0,0127 Gn;
C = 800 mkF; U = 220 V; f = 50 Gs.
|
|
rasmda keltirilgan elektr zanjimi hisoblang va vektorlar diagrammasmi
quring.
Berilgan: rg’ = 11 Om, g’.= 60 Om, r1 = 49 Om, r2 = 60 Om, Xc =
=80 Om, f = 50 Gs, U =120 V.
|
|
Kuchlanishlaming oniy qiymati u= 59 sin (314t — 45)V ifoda bilan aniqlanadigan uchta bir xil manbalarga rezistor, induktiv g’altak va kondensator ulangan. Agar R = 10 Om, L — = 10 mGn va C = 1 mkF bo‘lsa, har bir holdagi toklaming oniy qiymat ifodalari yozilsin.
|
|
Kuchlanishi 220 V bo‘lgan sanoat tarmog‘iga aktiv qarshiligi 6 Om va induktivligi 50 mGn bo‘lgan g‘altak ulangan. G‘altakdagi tokning ifodasi yozilsin, g'altakning qarshiliklar uchburchagi va kuchlanishlarning vektor diagrammasi qurilsin.
|
|
Kuchlanishi 220 V o‘zgaruvchan tok sanoat tarmog‘iga sig‘imi
10 mkF kondensator va uni shuntlovchi 1 kOm qarshilik ulangan. Kondensatordan o‘tadigan tokning ifodasi yozilsin, kondensator o'tkazuvchanligining uchburchagi va toklaming vektor diagrammasi qurilsin.
|
|
Tok va kuchlanishning oniy qiymatlari ifodasi i = 14,2 sin(ωt + 45) A; u =169 sin (ωt+ 300 )V. Zanjirga ulangan ampermetr va voltmetr ko’rsatishini hamda zanjir qarshiligini aniqlang.
|
|
Kuchlanishi 6 V, chastotasi 50 Gs va boshlang‘ich fazasi φu= 45° bolgan o'zgaruvchan tok manbaiga qarshiligi 1 kOm rezistor ulangan bo’lsa, tokning oniy qiymat ifodasi yozilsin.
|
|
O’zgaruvchan kuchlanishi 42 V, chastotasi 50 Gs va boshlang'ich
fazasi ψu= 450 li manbaga qarshihgi 100 Om rezistor ulangan bo’lsa,
tokning oniy qiymat ifodasi yozilsin.
|
|
Qarshiligi 10 Om li rezistordan o'tayotgan tokning oniy qiymat ifodasi i = 15 sin (314t — 30 0 )A. Kuchlanishning oniy qiymat ifodasi
yozilsin. Tok va kuchlanishning tolqin diagrammalari qurilsin va ulaming ta’sir etuvchi qiymati topilsin.
|
|
Rezistordan iborat zanjirdagi tok va kuchlanishning oniy qiymat
ifodalari mos ravishda i =14,1 sin (314t + π/3) A va u = 51 sin (314t +
+ π/3) V ga teng. Rezistor qarshiligi, tok va kuchlanishning ta’sir etuvchi qiymatlari aniqlansin.
|
|
To‘rtta zanjiming tok va kuchlanishlari quyidagi ifodalarga mos keladi: a) i — 7,07 sin 314t, A va u = 59 sin 314 t, V; b) i = 14,1 sin (314t+ + π/2), A va u = 59 sin 314t, V; d) i = 14,1 sin (314t — π/2), A va u = = 59 sin 314 t, V; e) i = 7,07 sin (314t + π/2), A va u = 59 sin (314t + + π/2), V. Har bir zanjiming to’la qarshiligi aniqlansin va uning xarakteri topilsin.
|
|
Kuchlanishi 220 V ga teng bo'lgan manbaga yuklamani o'zgaruvchan
rezistor orqali ulash sxemasini chizing. Yuklamadagi kuchlanish:
a) 0 dan 220 V gacha; b) 200 V dan 110 V gacha; d) 0 dan 110 Y gacha
rostlanadigan bo‘lsin.
|
|
4.17. Nominal kuchlanishi 110 V va quwati 50 Vt li elektrotexnik qurilmani kuchlanishi 220 V, chastotasi 50 Gs bo‘lgan o‘zgaruvchan tok tarmog‘iga ulash kerak. Shu urilmaga ortiqcha kuchlanishni kompensatsiya qilish uchun ketma-ket ulanadigan kondensator sig‘imi hisoblansin.
|
|
Chastotasi 400 Gs, kuchlanishi 12 Y li o‘zgaruvchan kuchlanish
manbaiga induktivligi 1 mGn bo‘lgan g‘altak ulangan. Kuchlanishning boshlang‘ich fazasi ψu= 0 deb, tokning oniy qiymat ifodasi yozilsin.
|
|
Induktivligi 1 mGn bo'lgan g'altakka 50 Gs chastotada reaktiv qarshihgi 1 Om bo'lishi uchun qanday induktiv g‘altak ketma-ket ulanishi kerak?
|
|
Induktiv g‘altakli o‘zgaruvchan tok zanjirida: a) agar kuchlanish
chastotasi 4 baravar kamaysa; b) induktivlik 2 baravar oshsa, tok qanday
o'zgaradi?
|
|
Kuchlanishi 42 V va chastotasi 400 Gs bo‘lgan manbaga rasmda tasvirlangan zanjir ulangan. Zanjiming ekvivalent qarshiugi aniqlansin.
Bunda L1 = 2L2 = L3/2 = 20 mGn.
|
|
Kuchlanishi 220 V va chastotasi 400 Gs bo‘lgan manbaga rasmdagi zanjir ulangan. Agar sig‘imlar nisbati C1 = 2C2= C3/2 = 2 mkF bo‘lsa, zanjiming ekvivalent sig‘imi va undagi tok aniqlansin.
|
|
Agar C = 1 mkF bo'lsa, rasmdagi zanjiming ekvivalent sig‘imi Cekv aniqlansin. Agar ko‘priklaming diagonallari qisqa tutashtirilsa yoki uzilsa, Cekv qanday o'zgaradi?
|
|
O‘zgaruvchan 220 V kuchlanishli sanoat tarmog'iga aktiv qarshiligi
6 Om va induktivligi 50 mGn bo'lgan g‘altak ulangan. Zanjirdagi
tokning aktiv, to‘la va reaktiv quwatlari aniqlansin.
|
|
O‘zgaruvchan 220 V kuchlanishli sanoat tarmog‘iga sig‘imi 10 mkF, shuntlovchi qarshiligi 1 kOm bo'lgan kondensator ulangan. Tokning
ta’sir etuvchi qiymati, to‘la, aktiv va reaktiv quwatlari aniqlansin.
|
|
O‘zgaruvchan 220 V kuchlanishli sanoat tarmog‘iga induktivligi L= 60 mGn, aktiv qarshiligi 6 Om bo'lgan yuklama ulangan. Yuklamaning
toki, to‘la, aktiv va reaktiv quwati aniqlansin. Agar yuklamaga parallel ravishda sig‘imi C = 150 mkF kondensator ulansa, tok va quvvat
koeffitsienti qanday o'zgaradi?
|