nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Nazorat savollari - Elektron pedagogika

|
Elektron pedagogika
|
bet | 28/59 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 2,01 Mb. | | #258304 |
Bog'liq jejRqTw8mmwRceCoUoGZmp3Q5LxiI5HckWnGafj2Nazorat savollari
Interaktiv texnologiyalar va Nointeraktiv texnologiyalar haqida so’zlab bering.
Virtual borliq texnologiyasi tushunchasini izohlang.
Virtual borliq turlarini izohlang.
Virtual borliq tizimi deganda nimani tushunasiz?
Vitual borliqning insoniyat uchun ta’siri.
Smart texnologiyalari tushunchasini izohlang.
2.4. Imkoniyati cheklanganlar ta’limi uchun elektron pedagogika
Xalq ta’limi tizimida turli ehtiyojga ega bо‘lgan bolalarga qaratilgan muassasalar — о‘qitish darajasi ta’lim standartlaridan yuqori bо‘lgan muassasalar (ixtisoslashtirilgan muassasalar) va imkoniyati cheklangan bolalar uchun ta’lim muassasalari faoliyat yuritadi. (О‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 29.04.2019 yildagi PF-5712-son)
Imkoniyati cheklangan bolalarga kо‘rsatiladigan ta’lim xizmatlari sifatini yaxshilash:
imkoniyati cheklangan bolalar ta’lim oladigan ta’lim muassasalari binolariga qо‘yiladigan talablarni ishlab chiqish va tasdiqlash;
imkoniyati cheklangan bolalar о‘qitiladigan ta’lim muassasalarini zarur adabiyotlar, metodik qо‘llanmalar, turli kasblarga о‘qitish uchun bо‘ladigan uskuna va jihozlar bilan ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish;
imkoniyati cheklangan bolalarni о‘qitish uchun inklyuziv ta’lim tizimini tashkil etish, umumta’lim muassasalarini maxsus moslamalar (kо‘tarish qurilmasi, pandus, tutqich, boshqalar), shuningdek tegishli kadrlar (pedagog-defektolog, bolalarni ruhiy-pedagogik kuzatish bо‘yicha mutaxassislar) bilan ta’minlash;
jamoatchilik о‘rtasida imkoniyati cheklangan bolalarning bilim olish huquqi, inklyuziv о‘qitishning mazmun-mohiyati haqida tushuntirish ishlarini olib borish;
ota-ona qaramog‘isiz qolgan bolalarni tarbiyalashning muqobil shakllarini keng joriy etish;
о‘quvchilarning jismoniy va aqliy talab-ehtiyojidan va ta’lim muassasalarining geografik joylashuvidan kelib chiqqan holda maxsus maktab-internatlarni optimallashtirish;
imkoniyati cheklangan bolalarning moslashishi va integratsiyasi uchun maktab-internatlarni bosqichma-bosqich maxsus jihozlar bilan ta’minlash;
imkoniyati cheklangan har bir bolaning inklyuziv ta’lim olishiga bо‘lgan huquqini ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlarni belgilash.
Inklyuziv sо‘zi - fransuzcha inclusif "о‘z ichiga olmoq" lotinchadan includo "о‘z ichiga oladi" kabi ma'nolarni anglatadi.
|
| |
Mayning fermasi kunu tun ishlaydi. Bir fermada o‘rtacha elektr energiyasi 1 kVt / soatni tashkil qiladi

|
Mayning fermasi kunu tun ishlaydi. Bir fermada o‘rtacha elektr energiyasi 1 kVt / soatni tashkil qiladi
|
bet | 5/5 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 149,85 Kb. | | #140385 |
Bog'liq 11-ma’ruza. KriptovalyutalarMayning fermasi kunu tun ishlaydi. Bir fermada o‘rtacha elektr energiyasi 1 kVt / soatni tashkil qiladi. Mayning bilan bir qatorda, kriptovalyutani ishlash mumkin bo‘lgan boshqa ko‘plab sodda usullar ham mavjud. Ulardan ba’zilari: Mayning bilan bir qatorda, kriptovalyutani ishlash mumkin bo‘lgan boshqa ko‘plab sodda usullar ham mavjud. Ulardan ba’zilari: Kranlar – Kichik vazifalarni bajarish uchun Bitcoin va Boshqa tangalarni tarqatish xizmatlari: masalan, tizim foydalanuvchisi kimligini aniqlash uchun ishlatiladigan kompyuter testi: odam yoki kompyuter (captch), web-serfing va boshqalar. Baunti – bu yangi ICO loyihalarini (kriptovalyutalar yordamida investitsiyalarni jalb qilish shakli) joylashtirish (posting), reposting, pul o‘tkazish orqali reklama qilish jarayoni. Birinchidan, tokenlarni (foydalanuvchining axborot xavfsizligini ta’minlash uchun mo‘ljallangan qurilma) bepul olasiz, bu yaqin orada to‘liq huquqli kriptovalyuta bo‘ladi. Kriptovalyutalarni har birining kapitallashishini kuzatishga imkon beradigan CoinMarketCap xizmati [36] ma’lumotlariga ko‘ra, hozirgi vaqtda dunyoda bugungi kunda 1607 dan ortiq raqamli pul turlari mavjud. 2019-yil uchun kriptovalyuta bozorining umumiy kapitallashuvi - 194 839 570 114 dollarni tashkil etdi. Quyidagi jadvalda bozor kapitallashuvi bo‘yicha eng yaxshi 20 kriptovalyuta berilgan. Bitcoin
http://genderi.org
|
| |
Uzoqlashtirilgan auditoriyalar model

|
Uzoqlashtirilgan auditoriyalar model
|
bet | 38/59 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 2,01 Mb. | | #258304 |
Bog'liq jejRqTw8mmwRceCoUoGZmp3Q5LxiI5HckWnGafj2Uzoqlashtirilgan auditoriyalar model. Bu modelda zamonaviy axborot texnologiyasi vositalari faol foydalaniladi. qandaydir oliygoxda o’tkazilayotgan o’quv kurslar, ma’ruzalar yoki seminarlar talabalar yig’iladigan uzoqlashtirilgan o’quv auditoriyalarga sinxron teleko’rsatuv, videoanjuman, radioeshittirish ko’rinishida telekommunikasiya kanallaridan uzatiladi. Bunda bir o’qituvchi bir vaqtni o’zida talabalarning katta auditoriyasi bilan ishlaydi. Ushbu model bo’yicha
AQSh ning Viskonsin universiteti (Wisconsin University, USA) da, shuningdek, Xitoyning markaziy radio va televedenie universiteti (China Central Radio and TV University) da masofali o’qitish tashkil etilgan.
Loyihalar model. Davlat ta’lim yoki ilmiy-tadqiqot dasturi doirasida keng qamrovlik loyihani amalga oshirish uchun mo’ljallangan masofali o’qitish modelidan iborat. Ushbu modelda asosiy ahamiyat o’quv materiallarini ishlab chiquvchi asosiy mutaxasissis xodimlar, masofali kurslarni olib boruvchi o’qituvchilar va olimlar yig’iladigan ilmiy - uslubiy markazga qaratiladi. Markazda ishlab chiqiladigan masofali kurslar u yoki bu davlat (xudud) ning katta auditoriyasiga uzatiladi. Bunday o’qitish vaqtinchali hisoblanib, loyihada mo’ljallangan ishlar bajarilgandan yoki tugagandan so’ng tugatiladi. Bu modelga misol sifatida Afrika va Lotin Amerkasining rivojlanayotgan davlatlarida turli xalqaro tashkilotlar o’tkazgan qishloq xo’jaligi, agrotexnikaning yangi uslublari, ekologiya bo’yicha va sh.k. masofali o’qitish kurslari olish mumkin.
Chet el davlatlari ekspertlarining ma’lumotlariga ko’ra yaqin yillarda insoniyatni yashashi uchun zarur bo’lgan ta’limning minimal darajasi oliy ta’lim bo’ladi. Shunday ekan, ko’p sondagi talabalarni kunduzgi shaklida o’qitish uchun eng rivojlangan davlatlarning ham byudjet mablag’i chidamasa kerak. Shuning uchun ham oxirgi o’n yillikda kunduzgi bo’limlarda o’qiyotgan talabalarga qaraganda noan’anaviy texnologiya asosida o’qiyotgan talabalarning soni tezroq o’smoqda.
O’qitishning noan’anaviy shakliga o’tish tendensiyasi ana shunday texnologiyalarda kadr tayyorlanadigan va ularni qayta tayyorlaydigan ta’lim muassasalarining sonini ko’payishida ham ko’rish mumkin. 1900-1960 yillarda (60 yil mobaynida) ularning soni 79 ta edi,1960-1970 yillarda (10 yil mobaynida) 70 ta, 1970-1980 yillarda (10 yil mobaynida) 187 ta va 1980 - 1995 yillarda (15 yil mobaynida) 700 ta, 1995-2000 yillarda esa, mingdan oshib ketdi (1 - rasm).
Jahonda uzoq vaqtlardan buyon masofali o’qitish tizimini (MO’T) rivojlanish sabablaridan biri ixtiyoriy yerda yashayotgan har bir o’quvchiga ixtiyoriy kollej yoki universitetda ta’lim olish imkoniyatini yaratishdan iborat. Bu "talabalarni bir davlatdan boshqa davlatga jismonan siljishi" konsepsiyasidan "ta’lim ashyolarini almashinish orqali bilimlarni taqsimlash maqsadida ko’plab g’oya, bilim va ta’lim" konsepsiyasiga o’tishni ko’zda tutadi.
|
| |
O'qishni boshlash - Otmga kirish quyidagi bosqichlardan iborat: Taklifnoma olish

6. O'qishni boshlash
Qabul imtihonlariga kirish uchun arizalarni topshirish muddati Qirg'iziston Respublikasi Ta'lim va fan vazirligi buyrug'i asosida belgilanadi.
Muhim! O'sh davlat universitetiga qabul qilinganizdan so'ng, vizani o'z vaqtida rasmiylashtirish va ro'yxatdan o'tishingiz kerak. Viza muddati tugashidan 20 kun oldin vizani uzaytirish va ro'yxatdan o'tkazish uchun hujjatlarni taqdim etishingiz kerak.
Vizani uzaytirish
Vizani uzaytirish uchun, viza muddati tugashidan 20 kun oldin, O'sh Davlat Universitetining Bosh Kadrlar boshqarmasining Xorijiy talabalar bilan ishlash bo'limiga murojaat qilishlari kerak (Lenin ko'chasi, 331-uy, 2-qavat, 205-xona) va quyidagi hujjatlarni taqdim etishlari kerak:
- belgilangan shaklda to'ldirilgan anketa;
- 1 dona 3x4 fotosurat;
- pasport nusxasi (pasportning amal qilish muddati viza muddati tugaydigan kunidan boshlab 3 oy oldin tugamasligi kerak);
- viza nusxasi;
- OshDU bilan tuzilgan o'quv shartnomasi nusxasi;
- vizani uzaytirish uchun davlat boji to'langanligini tasdiqlovchi hujjat (kvitansiya);
- amaldagi ro'yxatdan o'tilgan to’g’risidagi hujjatni nusxasi.
Aloqa uchun ma’lumotlar: + 996-559-215666; veb-sayt: https://www.oshsu.kg/
Kontrakt to'lov miqdori:
https://www.oshsu.kg/resurs/document/PDF-20190702075539-njeenbaev.pdf
N. ISANOV NOMIDAGI QIRG'IZISTON DAVLAT QURILISH,
TRANSPORT VA ARXITEKTURA UNIVERSITETI
|
Imkoniyati cheklangan bolalarga kо‘rsatiladigan ta’lim xizmatlari

|
Imkoniyati cheklangan bolalarga kо‘rsatiladigan ta’lim xizmatlari
|
bet | 31/59 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 2,01 Mb. | | #258304 |
Bog'liq jejRqTw8mmwRceCoUoGZmp3Q5LxiI5HckWnGafj2Imkoniyati cheklangan bolalarga kо‘rsatiladigan ta’lim xizmatlari
Imkoniyati cheklangan bolalarni masofaviy ta’lim jarayonini ta’minlash maqsadida masofaviy ta’limning quyidagi vositalari qo‘llaniladi: multimediali ixtisoslashtirilgan darsliklar, elektron o‘quv-uslubiy majmualar, shu jumladan elektron darsliklar, o‘quv qo‘llanmalari, o‘quv kompyuter dasturlari, kompyuter laboratoriyalari ustaxonalari, nazorat va sinov to'plamlari, o'quv videolari, audio yozuvlar, telekommunikatsiya va boshqa aloqa kanallari orqali kompyuter texnikasi, raqamli o'quv uskunalari, orgtexnika va nogiron bolalarning rivojlanish nuqsonlari xususiyatlariga moslashtirilgan dasturiy ta'minot orqali uzatish uchun mo'ljallangan boshqa materiallar.
Bugungi kunda jahonning yetakchi universitetlarining texnologik taraqqiyoti shunday chegaraga yetdiki, axborot bazasini yanada rivojlantirish sifat jihatidan yangi o‘zgarishlarni keltirib chiqarmaydi. Elektron ta'lim endi yangilik emas, unda noaniq pozitsiyalar yo'q. Talabalar uchun jamoat mulki bo'lgan ta'lim mazmuni, o'qituvchilar va talabalarga fikr-mulohazalarni taqdim etish, ular o'rtasida bilim almashish, ma'muriy vazifalarni avtomatlashtirish - bularning barchasi texnologiyaga tegishli. Shu sababli, elektron ta'limning asosiy vazifasi - o'quvchilarning psixofizik xususiyatlari va cheklovlarini hisobga olgan holda o‘qitishni individuallashtirish.
Nogironlarga nisbatan zamonaviy mahalliy va xorijiy ta'lim metodologiyasi ular uchun asosiy cheklovlar aloqa va ma'lumotlarga kirish ekanligini ta'kidlaydi. Shubhasiz, turli jismoniy nuqsonlari bo'lgan nogiron talabalar uchun masofaviy ta'lim o'ziga xos xususiyatlarga ega bo'lishi kerak. Nogironlar va nogironlarni o'qitishda elektron ta'lim va masofaviy ta'lim texnologiyalari ular uchun mavjud bo'lgan shakllarda ma'lumotlarni olish va uzatish imkoniyatini ta'minlashi kerak.
Nogironlar va imkoniyati cheklangan bolalar uchun elektron ta'limni joriy qilishda ta'limning qulayligi va sifatiga ta'sir qiluvchi uchta komponent mavjud:
- elektron ta'limni tashkil etish vositalari (kontentni boshqarish tizimlari, ta'limni boshqarish tizimlari va boshqalar);
- ta'lim mazmuni;
- pedagogik o'zaro ta'sir (shakllar, usullar, pedagogik texnologiyalar va boshqalar).
Ta'lim saytlarini ishlab chiqishda eng boshidanoq interfeys ham, kontent ham eng ko'p o'quvchilarning ehtiyojlarini qondirishga, ya'ni universal dizaynga ega bo'lishini ta'minlashga e'tibor qaratish lozim. Universal dizayn - bu barcha odamlarga moslashtirilgan yoki shaxsiy dizaynga ehtiyoj sezmasdan maksimal darajada foydalanishi mumkin bo'lgan mahsulotlar, muhitlar, dasturlar yoki xizmatlarning dizayni.
|
| |
PTS oʻrnatilishi - To'liq transformator podstansiyasi ktp: ishlab chiqarish, o'rnatish Sanoat 2023

|
To'liq transformator podstansiyasi ktp: ishlab chiqarish, o'rnatish Sanoat 2023
|
bet | 3/6 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 49,87 Kb. | | #120044 |
Bog'liq To\'liq transformator podstansiyasi KTP ishlab chiqarish, o\'rnatishPTS oʻrnatilishi
Ushbu turdagi stansiyalarni oʻrnatish odatda ular ishlab chiqarilgan korxonaning mutaxassislari tomonidan amalga oshiriladi. O'rnatishdan oldin sayt ehtiyotkorlik bilan tayyorlanadi. Keyinchalik, stantsiya poydevori - poydevor yoki qo'llab-quvvatlovchi kanallar uchun belgilar qo'yiladi. Kichik KTP podstansiyasi allaqachon yig'ilgan o'rnatish joyiga etkazib berilishi mumkin. Ushbu turdagi yirik uskunalar qismlarga bo'linadi - bloklarda. Ular allaqachon o'rnatish joyida yig'ilgan.
transformator podstansiyalari ktp ishlab chiqarish
Poydevor oʻrnatilgandan soʻng stansiyaning haqiqiy oʻrnatilishi boshlanadi. Shkaflar yuk mashinasi krani yordamida ko'tariladi. Bunday asbob-uskunalar mavjud bo'lmaganda, qalin po'lat quvurlardan tayyorlangan maxsus rulolar qo'llaniladi. Kommutatorlarni ko'tarish uchun qo'llab-quvvatlovchi kanallarning uchlarida mahkamlangan inverter slinglari ishlatiladi.
KeyinKTP podstansiyasi bazaga o'rnatiladi, elektr jihozlarini ulashga o'ting. Bu bosqich transformator o'tkazgichlarini kommutatorga ulash, havo va kabel liniyalarini yig'ish va hokazo kabi operatsiyalardan iborat.
Ushbu ishlar tugallangandan so'ng, barcha murvatli ulanishlarning ishonchliligi, mexanik blokirovkalar, qurilmalar va qurilmalarning xizmat ko'rsatish qobiliyati shubhasiz tekshiriladi. Izolyatsiya, shuningdek, mumkin bo'lgan shikastlanishlar uchun ehtiyotkorlik bilan tekshiriladi.
Bir necha blokli KTP transformator podstansiyalarini oʻrnatish
Bunday holda, o'rnatish taxminan bir xil usul bo'yicha amalga oshiriladi. Biroq, bir nechta asosiy qismlardan iborat PTSni o'rnatishda, boshqa narsalar qatorida, bloklarni yig'ish tartibiga rioya qilish kerak. Birinchisi ekstremalni o'rnatdi. Keyinchalik, bloklar birma-bir o'rnatiladi. Ko'tarishdan oldin, ularning har biridan vilkalar chiqariladi, chiqib ketadigan shinalarning uchlarini qoplaydi. Avtobus bloklarini o'rnatgandan so'ng, topraklama tizimlari qo'llab-quvvatlovchi kanallarga payvandlanadi.
|
| |
Biznes g'oya: g'isht ishlab chiqarish. G'isht ishlab chiqarish texnologiyasi va o'rnatish

Biznes g'oya: g'isht ishlab chiqarish. G'isht ishlab chiqarish texnologiyasi va o'rnatish
Siz oʻz talablaringizga javob beradigan biznesingizni yaratishingiz va daromad manbaiga ham aylanasiz. Biroq, yuqori sifatli g'ishtlarni olish uchun texnik shartlarga rioya qilish va ishlab chiqarish jarayoniga rioya qilish kerak. Uyda g'isht ishlab chiqarish qimmat uskunalardan foydalanishni nazarda tutmaydi. Eng muhim shart - xom ashyoni to'g'ri tayyorlash
Nega rubl gaz yoki oltinga emas, neftga bog'liq? Nega rubl kursi neft narxiga bog'liq, lekin dollar kursi bog'liq emas?
Mamlakatimizda koʻpchilik rubl nega neftga bogʻliqligi haqida savol tugʻdirmoqda. Nega qora oltin arzonlashsa, chetdan olib kelinayotgan tovarlar qimmatlashsa, chet elga chiqib dam olish qiyinroqmi? Shu bilan birga, milliy valyutaning qadrsizlanishi va u bilan birga barcha jamg'armalar
Mashhur xabarlar
MT4 uchun savdo sessiyalari koʻrsatkichi. "Forex" MetaTrader 4 uchun savdo platformasi
"Forex" dileri VTB "Forex": sharhlar, hisob turlari, minimal lot
MICEX indeksining ta'rifi va tarkibi
Tarmoqqa ulanish xususiyatlari - To'liq transformator podstansiyasi ktp: ishlab chiqarish, o'rnatish Sanoat 2023

Tarmoqqa ulanish xususiyatlari
KTP podstansiyasining elektr ta'minoti sxemasi radial yoki asosiy bo'lishi mumkin. Birinchi holda, blok-liniya-transformator printsipi bo'yicha ulanishda TM bilan ko'r-ko'rona ulanishdan foydalanishga ruxsat beriladi. Agar stantsiyadagi elektr ta'minoti sxemasi asosiy bo'lsa, UVN shkafi oldindan o'rnatiladi. 1000-1200 kVt transformator quvvati bilan 2-3 KTP odatda bitta chiziqqa ulanadi. Agar bu qiymat kamroq bo'lsa, 3-4 ta stantsiya ishlatiladi.
ktp podstansiyalarini ishlab chiqarish
Qoidalarga rioya qilish kerak
Oʻrnatish davom etmoqdaKTP podstansiyasi quyidagi standartlarga javob berishi kerak:
Stansiya dengiz sathidan 1000 m dan oshmaydigan balandlikda oʻrnatilishi mumkin.
Atrof-muhit harorati ushbu model uchun qoidalarga mos kelishi kerak. Ushbu parametr ko'rsatmalarda ko'rsatilgan (odatda -40 dan +40 gr gacha).
Stansiyaga yaqin joyda portlovchi yoki kimyoviy faol moddalar boʻlmasligi kerak.
Oʻrnatilgan uskuna zarba, zarba yoki tebranishlarga duchor boʻlmasligi kerak.
Foydalanish xususiyatlari
Podstansiyada davriy texnik xizmat koʻrsatishni talab qiladigan asosiy uskuna kommutator uskunasi va quvvat transformatorining oʻzi hisoblanadi. PTS bilan ishlashda quyidagi standartlarga rioya qilish kerak:
Yuklash oqimi ko'rsatmalarda ko'rsatilgan ko'rsatkichlardan oshmasligi kerak. Masalan, ikkita transformatorli stansiyada u nominal qiymatning 80% dan oshmasligi kerak.
Moyning filtr orqali normal aylanishini vaqti-vaqti bilan tekshirish kerak. Sinov korpusning yuqori qismini isitish darajasi bilan amalga oshiriladi.
Aloqa tizimidagi oksid plyonkasi va loyni yiliga kamida bir marta olib tashlash kerak.
to'liq transformator podstansiyalarini o'rnatish ktp
Agar podstansiyani ishlab chiqarish, o'rnatish va texnik xizmat ko'rsatish jarayonida barcha texnik shartlar bajarilsa, u keyinchalik muammosiz va uzoq vaqt ishlaydi. Aks holda, borboshqaruv kompaniyasi yoki ishlab chiqarish korxonasi, albatta, har xil muammolarga duch keladi. Shuning uchun siz PTS ishlab chiqaruvchisini diqqat bilan tanlashingiz kerak, birinchi navbatda bunday xizmatlarni taklif etuvchi kompaniyalar obro'siga e'tibor qaratishingiz kerak.
To'liq transformator podstansiyasi ktp: ishlab chiqarish, o'rnatish Sanoat 2023 - bet 5

|
To'liq transformator podstansiyasi ktp: ishlab chiqarish, o'rnatish Sanoat 2023
|
bet | 5/6 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 49,87 Kb. | | #120044 |
Bog'liq To\'liq transformator podstansiyasi KTP ishlab chiqarish, o\'rnatishTavsiya: Hayot va sog'liq sug'urtasi. Ixtiyoriy hayot va sog'liq sug'urtasi. Majburiy hayot va sog'liq sug'urtasi
Rossiya Federatsiyasi fuqarolarining hayoti va sog'lig'ini sug'urta qilish uchun davlat ko'p milliard so'm ajratadi. Ammo bu mablag'larning barchasi o'z maqsadiga sarflanmoqda. Bu aholining moliyaviy, pensiya va sug‘urta masalalarida o‘z huquqlaridan bexabarligi bilan bog‘liq
Metal konstruksiyalarni ishlab chiqarish va o'rnatish. Ishlab chiqarish xususiyatlari
Yig'ma binolar ko'plab korxonalar uchun eng yaxshi variant hisoblanadi, shuning uchun bugungi kunda ko'pchilik iste'molchilar temir konstruksiyalarni afzal ko'rishadi. Ishlab chiqarish, ishlab chiqarish va o'rnatish har qanday turdagi ob'ektni yuqori sifatli qurishni kafolatlaydigan maxsus qurilish tashkilotlari tomonidan amalga oshiriladi
Gaz ishlab chiqarish. Gaz ishlab chiqarish usullari. Rossiyada gaz ishlab chiqarish
Tabiiy gaz yer poʻstidagi turli gazlarni aralashtirish natijasida hosil boʻladi. Ko'pgina hollarda, paydo bo'lish chuqurligi bir necha yuz metrdan bir necha kilometrgacha o'zgarib turadi. Shunisi e'tiborga loyiqki, gaz yuqori harorat va bosimlarda paydo bo'lishi mumkin. Bunday holda, kislorod joyiga kirish imkoni yo'q. Bugungi kunga kelib, gaz ishlab chiqarish bir necha usullar bilan amalga oshirildi, ularning har birini biz ushbu maqolada ko'rib chiqamiz. Ammo keling, hamma narsa haqida tartibda gaplashaylik
|
| |
Zamonaviy transformator podstansiyalari KTP: ishlab chiqarish

|
Zamonaviy transformator podstansiyalari KTP: ishlab chiqarish
|
bet | 2/6 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 49,87 Kb. | | #120044 |
Bog'liq To\'liq transformator podstansiyasi KTP ishlab chiqarish, o\'rnatishZamonaviy transformator podstansiyalari KTP: ishlab chiqarish
Ushbu turdagi uskunani ishlab chiqarish bir necha asosiy bosqichlarni o'z ichiga oladi. Po'lat korpusdagi eng mashhur PTSni yig'ish metallga ishlov berish sexida boshlanadi. Ularni ishlab chiqarish uchun eng yuqori sifatli material ishlatiladi. Tana qismlari odatda maxsus mashinalarda bukish va shtamplash orqali tayyorlanadi. Shu tarzda olingan blankalar birinchi navbatda korroziyaga qarshi maxsus birikmalar bilan ishlanadi. Keyin ular bo'yalgan. Bunday holda, odatda kukunli vositalar qo'llaniladi. Bunday bo'yoqlar salbiy ekologik omillarga eng chidamli hisoblanadi.
Yig'ish sexida KTP podstansiyalarini ishlab chiqarish davom etmoqda. Bu erda, perchinlash orqali, barcha blankalar tayyor tanaga ulanadi. Nihoyat, ikkinchisining barcha elementlari o'rta va past kuchlanishli ustaxonada yig'iladi. Bu erda shinalarni qayta ishlash maydonchasida shinalar tizimining elementlari maxsus texnologiya yordamida ishlab chiqariladi. Bundan tashqari, korpusga barcha kerakli aloqa uskunalari o'rnatilgan. Ushbu operatsiyani bajarish elektr o'rnatish joyida amalga oshiriladi. Keyin barcha avtomatlashtirish va o'rni himoyasini yig'ish amalga oshiriladi.
Yakuniy bosqichda tayyor stansiya oʻrnatish joyiga yetib boradi. Bu erda uning ishlashi va GOST tomonidan belgilangan standartlarga muvofiqligi tekshiriladi.
podstansiyani o'rnatish
Ushbu turdagi KTP komplekt transformator podstansiyalari muvofiq ishlab chiqariladiboshqa texnologiya. Bunday holda, birinchi bosqichda maxsus qoliplash moslamalari qo'llaniladi. Ular podstansiyaning beton qobig'ini quyish uchun kerak. Ikkinchisini ishlab chiqarishda tegishli dizayndagi ramka mustahkamlash qo'llaniladi. Texnologik teshiklari bo'lgan qotib qolgan beton bloki atrof-muhitning salbiy omillariga chidamliligini oshiradigan maxsus vositalar bilan ishlanadi. Olingan binoning kabel pollari suv o'tkazmaydigan qilib qo'yilgan.
Agregat ichidagi elektr jihozlari xuddi shu ustaxonaga oʻrnatilgan. Bu past va o'rta kuchlanish bo'limidan keladi. O'rnatilgandan so'ng, birinchi holatda bo'lgani kabi, uskuna sinovdan o'tkaziladi va sozlanadi.
|
| |
Asosiy adabiyotlar - Fan/modul kodi at1306 O‘quv yili 2023-2024 Semestr

Asosiy adabiyotlar:
1. N.X.Noraliev, Z.K.Kusharov. Qishloq xo‘jaligida axborot texnologiyalari.
O‘quv qo‘llanma. Toshkent – 2017.
2. B.Mo’minov. Informatika. O’quv qo’llanma. T.: “Tafakkur-bo’stoni”, 2014
y.
3. D.E.Toshtemirov,
M.B.Niyozov,
J.D.Saidov
Ta’limda
axborot
texnologiyalari. O‘quv qo‘llanma. T.:2020 y
4. R.Boqiev, N.Mirzahmedova, A.Primkulova. Informatika. O’quv qo’llanma.
T.: TDPU, 2016 y.
Qo‘shimcha adabiyotlar:
5. B.E.Starichenko. Teoreticheskie osnovo’ informatiki. Uchebnik dlya
vuzov. - 3-e izd. pererab. i dop. - M.: Goryachaya liniya - Telekom,
2016. - 400 s.
6. Yuldashev U.Yu., Boqiev R.R., Zokirova.F.M. Informatika. Kasb–hunar
kollejlari uchun darslik T.:, 2002 y.
7. V.Rajaraman. Introduction to Information technology, 2nd edition.
India, 2013.
8. Grebenyuk E.I. Texnicheskie sredstva informatizatsii. Uchebnik. — 9-e
izd., ster. — M.: Akademiya, 2014. — 352 s.
9. Menyaev Mixail Fedorvich. Informatsionno’e texnologiya upravleniya.
Moskva, «Izdatelskiy Omegal», 2003 g.
Axborot manbalari:
12.
www.gov.uz
– O‘zbekiston Respublikasi hukumat portali.
13.
www.lex.uz
– O‘zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari milliy bazasi.
9
14.
www.ziyonet.uz
– Axborot ta’lim portali.
15.
www.edu.
uz – Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi portali..
7
Fan dasturi Guliston davlat universitet Kengashi tamonidan (2023-yil 30-
avgustdagi 1-sonli bayonnoma) maqullangan.
Qishloq xo‘jaligida axborot - kommunikatsion texnologiyalari fanining o‘quv
dasturi GulDU O‘quv-metodik kengashining 30.08. 2023 yil 1-sonli majlisida
muxokama etildi va Universitet Kengashiga tavsiya qilindi.
8
Fan/moduli uchun masullar:
Nuriyev M.K. -GulDU “Amaliy matematika va axborot texnologiyalari” kafedrasi
katta o‘qituvchisi.
9
Taqrizchilar:
Mo‘minov B.B. – Texnika fanlari doktori, proffessor. (TDIU)
Tishlikov S.A. - Texnika fanlari bo'yicha falsafa doktori (PhD)
|
-Mavzu. Ma’lumotlar bazalari va ularni boshqarish tizimlari. MS

5
faoliyatda
bulutli
texnologiyalardan
samarali
foydalanish.
Bulutli
texnologiyada axborotlar xavfsizligini ta’minlash. Axborot resurslarini
yaratish va loyixalashtirish. Web muxitida Google Disk, Google Xujjatlar
(matn, elektron jadval, taqdimotlar, grafik muxarirlari), Google taqvim
(kalendar), Google formalari (so‘rovnomalar yaratish), Google Hangoutez
(Messenger) Google+, Google Bloger (saytlar yaratish) orqali o‘quv
jarayonini tashkillashtirish.
12-Mavzu. Geoaxborot tizimlari. Geografik axborot tizimlari xaqida
asosiy tushunchalar. Geoaxborot tizimlari(GIS)da ma’lumot, axborot, bilim
tushunchalari.
GISlarining
turlari
va
umumlashgan
funktsiyalari.
Ma’lumotlar manbaalari va turlari. GISlarning asosiy tashkil etuvchilari.
GISlarning texnik ta’minoti, dasturiy ta’minoti, axborot ta’minoti.
Ma’lumotlarni kiritish texnologiyalari. Ma’lumotlarni kiritish usullari.
Fazoviy ma’lumotlarni taxlil qilish. Fazoviy taxlil masalalari. Ma’lumotlarni
fazoviy taxlilli asosiy funktsiyalari.
-Mavzu. Elektron jadval muharrirlari. MS Excel dasturi va dasturida

4
6-Mavzu. Multimediyaning asosiy tushunchalari. Audio va video
axborotlar bilan ishlash asoslari. Multimediya tushunchasi. Multimediya
tizimlari. Multimedia imkoniyatlari. Multimedianing axborot ta’minoti.
Multimedianing dasturiy ta’minoti. Multimedianing texnik ta’minoti. Audio
va vidyo axborotlar bilan ishlas asoslari.
7-Mavzu.
Taqdimot
muharrirlari
va
ularda
ishlash.
MS
POWERPOINT dasturi imkoniyatlari. Taqdimot muharrirlari, ularning
vazifasi va imkoniyatlari. Standart shablonlar asosida taqdimotlar yaratish.
Taqdimot slaydlarini boshqarish. Slaydlar ustida amallar (o’zgartirish, yangi
slaydlar qo’shish, bekitish va ko’rsatish). Slaydlar shakllari va bezash.
Taqdimot slaydlarida ob’ektlardan foydalanish (rasm, diogramma, jadval,
tovush.
8-Mavzu. Kompyuter grafikasi. Kompyuter grafikasi haqida tushuncha.
Kompyuter grafikasi turlari: vektorli, rastrli, fraktal, CD-grafika. Kompyuter
grafikasining rivojlanishi. Grafik axborotlar bilan ishlash texnologiyalari.
Grafik axborotlarni kiritishning maxsus vositalari. Grafik axbortlarni
kiritish, taxrirlash va chiqarishning dasturiy vositalari. Kompyuter
grafikasining dasturiy ta’minoti. Tasvirlarga ishlov berish.
9-Mavzu. Kompyuter tarmoqlari. Internet tizimi. Internet xizmatlari.
Tarmoq komponentalari. Tarmoqlar arxitekturasi. Monitoring tarmog’i.
Tarmoq havfsizligi. Proksi serverlar. Tarmoq tiplari. Lokal, korporativ va
global tarmoqlar. Tarmoqqa ulanish. Kompyuterlarni bir-biri bilan bog’lash.
Kompyuter tarmoqlarining asosiy tushuncha va atamalari. Tarmoq qurulishi
va strukturasi. Simli va simsiz tarmoqlar (WiFi,WiMAX). Kompyuter
tarmoqlari arxitekturasi. Kompyuter tarmog‘i protokollari. Internet tarmog’i.
Internetga bog’lanish usullari. Internetda adres tushunchasi va uning turlari.
Web-saytlar va ularning turlari.
IV. Laboratoriya mashg‘ulotlari bo‘yicha ko‘rsatma va tavsiyalar

7
2. Bilimlarni tasvirlash usullari: mantiqiy modellar, tarmoqli semantik
modellar, freymli modellar, mahsulotli modellar.
3. Bilimlar omborida bilimlarning tuzilishi.
4. Sun’iy intellekt va ekspert tizim tushunchalari. Ekspert tizimlarning
instrumental vositalari. Ekspert tizimlarda bilimlarni tashkil qilish.
5. Mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirishda axborot texnologiyalarining
ahamiyati.
6. Axborotlashtirish jarayoni. Ta’limni axborotlashtirish. Jamiyat va
ta’limni axborotlashtirishning huquqiy – me’yoriy asoslari.
7. Jamiyatning axborot potentsiali. Axborotlashgan jamiyat va uni
shakllantirish jarayonlari.
8. Ma’lumotlarni ikkilik sanoq sistemasida kodlash va dekodlash. Sonlarni
qo’zg’almas va qo’zg’aluvchi vergulli tasvirlash. Pozitsion va
nopozitsion sanoq sistemalari. Sonlarni bir sanoq sistemasidan boshqa
sanoq sistemasiga o’tkazish.
9. Mustaqil o’zlashtiriladigan mavzular bo’yicha talabalar tomonidan
referatlar tayyorlash va uni taqdimot qilish tavsiya etiladi.
10. Elektron xukumat tizimi imkoniyatlari, davlat interaktiv xizmatlari.
11. Fazoviy ma’lumotlarni tahlil qilish. Fazoviy tahlil masalalari.
12. Bulutli texnologiyalar. Google asbob uskunalar va xizmatlaridan
foydalanish
.
3
VI. Fanni o‘qitish natijalari va shakllanadigan kompetentsiyalar

8
axborot tizimlaridan, interaktiv xizmatlardan foydalanish muammolari
bo‘yicha yechimlar qabul qilish malakasiga ega bo'lishi kerak
4
VI. Ta’lim texnologiyalari va metodlari:
ma’ruzalar;
interfaol keys-stadilar;
seminarlar (mantiqiy fiklash, tezkor savol-javoblar);
guruhlarda ishlash;
taqdimotlarni qilish.
5
VII. Kreditlarni olish uchun talablar:
Fanga oid nazariy va uslubiy tushunchalarni toʻla oʻzlashtirish, tahlil
natijalarini toʻgʻri
aks ettira olish, oʻrganilayotgan jarayonlar haqida
mustaqil mushohada yuritish va joriy, oraliq nazorat
shakllarida berilgan
vazifa va topshiriqlarni bajarish, yakuniy nazorat boʻyicha yozma ishni
topshirish.
6
II. Asosiy nazariy qism (ma’ruza mashg‘ulotlari)

|
II. Asosiy nazariy qism (ma’ruza mashg‘ulotlari)Bog'liq 1-k Axborot texnologiyalari (Biotexnologiya)II. Asosiy nazariy qism (ma’ruza mashg‘ulotlari)
2.1. Fan tarkibiga quyidagi mavzular kiradi:
1-Mavzu. Axborot texnologiyalari fanining predmeti, maqsadi va
vazifalari. Ta’limda axborot texnologiyalari fanining predmeti, maqsadi va
vazifalari. Axborot tushunchasi, axborotning xususiyati axborotning asosiy
tavsifi, axborotning sintaktik, semantik va pragmatik o‘lchovlari,
ma’lumotlarni kodlash, kompyuterning ishlash prinsiplari.
2-Mavzu. Zamonaviy kompyuterlar va ularning arxitekturasi. Xotira
qurilmasi, axborotlarni kiritish - chiqarish qurilmalari. Kompyuter
turlari. Zamonaviy kompyuterlarning arxitekturasi va strukturasi, kiritish va
chiqarish qurilmalari. Axborotlarga ishlov berish qurilmalari va ularning
tasnifi. Imkoniyati cheklangan shahslarning kompyuterdan foydalanishi.
Protsessor texnologiyasi. Axborotlarni saqlash qurilmalari. Qattiq disklar,
ularning xavfsizligi va konfidensialligi (maxfiyligi). Ma’lumotlarni saqlash:
bit va bayt. Kompyuter portlari va razyomlari (ulagichlari).
3-Mavzu. Axborot jarayonlarining dasturiy ta’minoti. Xizmat
ko‘rsatuvchi dasturlar va utilitalar. Zamonaviy kompyuterlarning dasturiy
ta’minoti, dasturiy ta’minot turlari. Operatsion tizimlar. Platformalar.
Umumiy operatsion tizimlar. Operatsion tizimlarni tanlash va o’rnatish.
Operatsion tizimlarning imkoniyatlari. Xizmat ko‘rsatuvchi dasturlar va
utilitalar.
Disklarni
defragmentatsiyalash.
Rezerv
nusxalash
amali
(Backups). Dasturiy ta’minot litsenziyasi. Foydalanuvchi interfeysi. Dasturiy
ta’minot ishonchliligi. Axborot manbasi. Axborot kanali. Axborot oluvchisi.
Kodlash. Qayta kodlash. Uzatish.
4-Mavzu.
Zamonaviy
matn
muharrirlari.
Matnli
xujjatlarni
tahrirlashni avtomatlashtirish. Matnli xujjat muharrirlari, ularning vazifasi
va imkoniyatlari. Matnli xujjatlarni yaratish va taxrirlash.Matn bloklari bilan
ishlash (qidirish, ko’chirish, siljitish, almashtirish va o’chirish). Ro’yxatlar
va jadvallarni yaratish hamda bezash.Elektron hujjatlarda grafik va formula
ob’ektlaridan foydalanish.
Matn tili,gramatikasi va orfografiyasi. Huj-jatlarni chop etish. Hujjatlarga
tayyor qoliplar asosida bezak berish.Katta hajmdagi ma’tnli hujjatlar bilan
ishlash.
|
| |
-Mavzu. Axborotlarni himoyalashning texnik va dasturiy vositalari

6
3. Matn muxarrirlarida hujjatlar va taqdimotlar yaratish.
4. MS Excel dasturida sohaga oid sonli ma’lumotlar bilan ishlash.
5. MS Excel dasturida standart funksiyalar bilan ishlash.
6. MS Access dasturida ob’ektlari bilan ishlash va jadvallar hosil qilish.
7. MS Access dasturida so'rovlar hosil qilish.
8. Axborot tizimlarini loyixalashtirish va qurish.
9.
Internet xizmatlari, axborot qidiruv tizimlari bilan ishlash.
10. Bulutli texnologiyalar. Google asbob uskunalar va xizmatlaridan
foydalanish.
11. Elektron xukumat tizimi imkoniyatlari, davlat
interaktiv xizmatlari.
12. Axborotga xujumlarni taxlillash va himoya vositalarini tashkil etish.
13. Sohasiga oid turli masalalarga algoritmlar tuzish.
14. Fazoviy ma’lumotlarni tahlil qilish. Fazoviy tahlil masalalari.
15. ARMA dasturi orqali mineral o‘g‘itlar, o’simliklarni himoya
qilish
vositalari, agrotexnik tadbirlar, hosil haqida ma’lumotlarni saqlash va
yuritishni tashkil etish.
Amalga oshirish - Ochiq kirish

#Ip OSPF xabar-digest-kalit 1 MD5 cisco
#Passiv-interfeys s1/2
#Tarmoq 192.168.11.0 0.0.0.255 maydon 0
#Chiqish
#Interfeys orqaga qaytish 0
#Oxiri
#Router OSPF 1
#Avtomatik xulosa yo'q
#Tarmoq 192.168.13.0
#Xudud 0 autentifikatsiyasi
#Kalit 999
#Kalit qatorli matn1
#Tarmoq 192.168.11.0 0.0.0.255 maydon 0
#Router EIGRP 10 (Avtonom tizim raqami)
#Kalit zanjiri ildizi1
#Chiqish
#Jurnal-qo'shnilik-o'zgarishlar
#Terminalni sozlash
#Interfeys s1/2
#Terminalni sozlash
#Router OSPF 1
Ochiq kirish

Ochiq kirish
Download
1,07 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
06.06.2024
Hajmi
1,07 Mb.
#261050
Download
1,07 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ochiq kirish
Download
1,07 Mb.
Matnni ko'rish
Lagranj interpolyatsiya formulasi

Lagranj interpolyatsiya formulasi
Interpolyatsion ko‘phad tuzishning original usuli Lagranj tomonidan kashf qilingan. Interpolyatsion ko‘pxadni (2.1) ko‘rinishda emas
n(x) (2.3)
ko‘rinishda izlaymiz. Bu erda lar funksiyaning jadval qiymatlari lar esa xar biri darajali ko‘pxad. U xolda (2.3) ifoda xam darajali ko‘pxad bo‘ladi. ko‘pxadlarni esa
shartga ko‘ra aniqlaymiz. Boshqacha qilib aytganda ildizlari bo‘lgan darajali ko‘phad bo‘lar ekan. Demak uni
xn) ko‘rinishda
ifodalash mumkin. Pin(xi)=1 shartga ko‘ra esa topiladi. Bu ifodalarni (2.3) formulaga qo‘yilsa
(2.4)
ko‘rinishdagi ko‘phadni hosil qilamiz. (2.4) ko‘phad tengmas oraliqlar uchun Lagranj interpolyasion ko‘phadi deyiladi.
Lagranj interpolyatsion ko‘phadini tuzishni quyidagi misolda ko‘rib chiqamiz.
Jadval bilan berilgan funksiya uchun Lagranj interpolyatsion ko‘phadi tuzilsin deyilgan bo‘lsa,(2.4) formula bo‘yicha quyidagi ko‘phadni hosil qilamiz. Bu erda
Demak +3 berilgan masala echimi bo‘lar ekan.
Bevosita tekshirish bilan bu ko‘phad jadvalga to‘la mosligini ko‘ramiz.
Interpolyatsion ko‘phadning qoldiq hadi
Interpolyatsion ko‘phadning qoldiq hadi, yoki xatoligi
deyiladi. SHartga ko‘ra barcha …n nuqtalarda =0 bo‘ladi. SHuning uchun uni
xn) (2.5)
Ko‘rinishda ifodalash mumkin bo‘lar ekan. Bu erda ;Xn) Roll
teoremasi bo‘yicha kelib chiqadigan nuqta. Agar 1) xosilalar chegaralangan bo‘lsa, ortgan sari xatolik nolga intilib borishi ko‘rinadi.
Agar ,xn nuqtalar teng oraliqlar bo‘yicha joylashgan bo‘lsa, ya’ni
formulaga muvofiq kelsa, Lagranj interpolyatsion ko‘pxadi ko‘rinishini soddalashtirish mumkin bo‘lar ekan. Haqiqatdan xam t*h formula
bo‘yicha yangi o‘zgaruvchi t ga o‘tadigan bo‘lsak va
munosabatlarni e’tiborga olsak yangi t o‘zgaruvchilarda (2.4) ko‘pxad quyidagi ko‘rinishni oladi.
(2.6)
(2.6) formula teng oraliqlar uchun Lagranj interpolyatsion ko‘pxadi deyiladi. Uning qulayligi, (2.6) formulada qiymatlar umuman qatnashmaydi va (2.4) ga qaraganda soddaligi va universalligi bor. Bu almashtirish(2.5) xatolik formulasiga qo‘yilsa xatolik tartibi bo‘yicha n+1) bo‘lishini ko‘ramiz.
|
Aniq tugunlardagi interpolyatsiya

|
Aniq tugunlardagi interpolyatsiya
|
bet | 6/8 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 357,96 Kb. | | #159574 |
Bog'liq Talaba Mahkamov Ahmadjon Guruh 612-18Aniq tugunlardagi interpolyatsiya
Amaliyotda jarayonning parametrlari tajriba asosida jadval ko‘rinishida aniqlangan bo‘lishi mumkin. Xususan jarayonning X va U parametrlari ustida o‘tkazilgan kuzatuvlar quyidagi jadval ko‘rinishida ifodalangan bo‘lsin.
Ana shu jadval qiymatlar asosida X va U o‘zgaruvchilar orasidagi funksional bog‘lanishni Y=P(x) aniqlash masalasi approksimatsiya masalasi deyiladi. Bu erda ikkita savol hal qilinishi kerak. Birinchidan P(x) funksiya ko‘rinishini tanlash, ikkinchisi esa uning jadvalga muvofiq yoki yaqinligini ta’minlash. Birinchi savol javobi sifatida funksiyalar to‘plamidan hisoblash va tahlil qilish nuqtai nazaridan eng qulayi, ya’ni ko‘pxadlarni tanlaymiz. Ikkinchi savol ya’ni jadvalga muvofiqlik belgisi sifatida tenglikni talab qilamiz.
Natijada quyidagi matematik masalani xosil qilamiz.
+an (2.1)
ko‘pxadlar orasidan shundayi topilsinki, jadval tugunlari nuqtalarda noma’lum funksiya jadval qiymatlariga teng bo‘lsin.
Bu talabni barcha nuqtalar uchun yoyib yozsak, noma’lum koeffitsentlar larni aniqlash uchun quyidagi sistemani xosil qilamiz.
(2.2)
Bu sistema n ta noma’lumli n chiziqli algebraik tenglamalar sistemasi bo‘lib uning determinanti
interpolyatsiyalash tugunlari turli bo‘lgan xolda noldan farqli
ekanligi isbotlangan. Demak (2.2) sistema echimi mavjud va yagona bo‘ladi. Uning echimi a0,a1,….,an qiymatlarini (2.1) formulaga qo‘yilsa izlanayotgan interpolyatsion ko‘phadni hosil qilamiz.
|
| |
Qo‘llanilish sohalari - Talaba: Mahkamov Ahmadjon Guruh: 612-18

|
Talaba: Mahkamov Ahmadjon Guruh: 612-18
|
bet | 2/8 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 357,96 Kb. | | #159574 |
Bog'liq Talaba Mahkamov Ahmadjon Guruh 612-18 Qo‘llanilish sohalari
Signallarga raqamli ishlov berish (SRIB)– bu zamonaviy elektronikada sohasida tezkor rivojlanayotgan va raqamli protsessorda boshqariluvchi raqamli ko‘rinishdagi axborotlardan tashkil topgan barcha sohalarda qo‘llaniladi. SRIBning qo‘llanilish sohalariga qo‘yidagilarni keltirish mumkin
Rasmlarni qayta ishlash
tasvirlarni tanish;
mashinali ko‘rish;
rasmlarni sifatini yaxshilash;
faksimile;
sputnikli kartalar;
animatsiya.
Insturmental vositalar
spekral analiz;
vaziyatni boshqarish va tezlik;
shumni pasaytirish;
axborotni siqish.
Ovoz/audio
ovozni tanish;
ovozni sintez qilish;
raqamli audiotizimlar;
tenglashtirish.
Harbiy maqsadda
xavfsiz aloqa;
radarlar bilan ishlash;
raketalarni boshqarish.
Telekommunikatsiya
exolarni bartaraf etish;
adaptivli tenglashtirish;
videokonferensiya – aloqa;
ma’lumotlarni uzatish.
Biomeditsina
bemorlarni kuzatish;
skanerlash;
elektroensefalogrammani analiz qilish;
rentgen tasvirlarini saqlash va yaxshilash.
Istemolchi maqsadida
raqamli mobil telefonlar;
universal mobil aloqa tizimlari;
raqamli televedeniya;
raqamli kameralar;
telefon aloqa, internet orqali musiqa va video;
raqamli faks va modemlar;
ovozli pochta tizimlari;
interaktiv ko‘ngil ochar tizimlar.
Bir qarashda SRIB ning qo‘llanilish sohasini yuqorida keltirilganlardan tashqari boshqa sohalarni ham keltirish mumkin [9].
|
| |
- Ochiq kirish

MD-5 xesh funktsiyasi marshrutizatorlarni autentifikatsiya qilishda yordam beradi. RIPv2, EIGRP va OSPF marshrutlash
protokollari MD-5 autentifikatsiyasini qo'llab-quvvatlaydi. Ushbu maqolada interfeyslar orasidagi turli protokollarga ega routerlarda
MD-5 ning amalga oshirilishi ko'rsatilgan. Ushbu turdagi autentifikatsiyadan foydalanish ma'lum miqdorda kechikishga olib kelishi
mumkin, ammo xavfsizlik ba'zi ilovalar uchun kechikishdan ko'ra muhimroqdir, ammo kechikish sezgir ilovalar autentifikatsiyadan
qochishi mumkin.
Ronald Rivest taniqli kriptograf bo'lib, RSA, RC2 va RC3 kabi turli kriptografik algoritmlarni taklif qilgan, shuningdek, MD-4
va MD-5 ni ham taklif qilgan. MD-5 o'zgaruvchan uzunlikdagi xabarlarni kiritadigan va kirishning 128 bitli "xabar dayjesti" ni
chiqaradigan xesh funktsiyasidir.
MD-5 algoritmi parolni shifrlash amalga oshiriladigan login autentifikatsiyasi uchun ishlatilishi mumkin.
Shifrlangan parol qiymati tizimga kirish jarayonida autentifikatsiya qilish uchun ma'lumotlar bazasida saqlanadigan parol bilan
taqqoslanadi. Agar shifrlangan parol va ma'lumotlar bazasidagi parolning mos kelishi to'g'ri bo'lsa, autentifikatsiya muvaffaqiyatli
bo'ladi yoki autentifikatsiya muvaffaqiyatsiz tugadi. 1-rasmda MD-5 algoritm jarayoni ko'rsatilgan.
17-rasm. RIP autentifikatsiyasi.
5. Xulosa
17-rasmda R3 marshrutizatoridan yangilash xabarini olgandan so'ng R1 marshrutizatorining marshrutlash jadvalining yangilanishi
ko'rsatilgan.
16-rasmda RIPv2 marshrutlash protokoli bilan ishlaydigan R1 va R3 marshrutizatorlari o'rtasidagi autentifikatsiya ko'rsatilgan.
Nosozliklarni tuzatish buyrug'i R1 marshrutizatorida ishga tushiriladi, R3 yo'riqnoma aslida R1 ga javob beradi, u marshrutlash
jadvalini yangilaydi.
GNS-3 - bu foydalanuvchi tomonidan yaratilgan tarmoq topologiyalarida simulyatsiyalarni bajarishda yordam beradigan
grafik tarmoq simulyatori. IOS marshrutizatorlari, ATM yoki Frame Relay yoki Ethernet kalitlari va PIX xavfsizlik devorlari GNS3
da qo'llab-quvvatlanadi. GNS-3 MD-5 xesh algoritmidan foydalangan holda tarmoq topologiyasidagi ma'lumotlar tomonidan
olingan yo'lni autentifikatsiya qilishga yordam beradi. Odatiy bo'lib, MD-5 autentifikatsiyasi o'chirib qo'yiladi, ammo autentifikatsiya
sodir bo'lishi uchun MD-5 xususiyatini yoqish uchun buyruqlar ishlatilishi mumkin.
[1] Linxia Zhong, Wanggen Wan va Deke Kong 2016
IEEE 131-13.
Signallarga raqamli ishlov berishni asosiy elementlari

Signallarga raqamli ishlov berishni asosiy elementlari:
D – analog signal ko’rsatkichi ;
Filtr – past chastotali filtr ;
ARO’ – analog raqamli o’zgartirgich ;
SRIB – signallarga raqamli ishlov berish ;
RAO’ – raqamli analog o’zgartirish ;
OF – oxirgi foydalanuvchi ;
Qurilmalarni alohida vazifalari:
Ko’rsatkich – elektr signaliga proporsianol ravishda fizik parametrlarni o’zgartirish qurilmasi;
Analog filtr – analog signal pulsini tekislovchi reaktiv elementlardagi (L,C,R) elektr sxema;
SRIB (DSP- Digital Signal Processing) – signal protsessori, raqamli signallarga ishlov berish algoritmlarini reallashtiradi. Asosan kuchli protsessorlar kerak bo’ladi. Signalni o’zgartirish quydagi rasmda ko’rib o’tamiz.
1.2-rasm.ADC – analig –raqam o’zgartirgich, DAC -raqam –analig o’zgartirgich.
Signalni raqamlashtirish 3 – bosqichda amalga oshiriladi:
Vaqt bo’yicha diskretlash (funksiya argumenti).
Amplituda bo’yicha kvatlash(funksiya qiymati).
Kodlash.
Diskretizatsiya – bu diskret funksiyalarni to’xtamasdan o’zgartirishdir. U gibridli hisoblash tizimlarida va ma’lumotlarni uzatish tizimlarida raqamli qurilmalarda signallarni impuls- kod modulyatsiyasida foydalaniladi. tasvirni uzatish jarayonida to’xtovsiz analog signalni diskretga o’zgartirishda yoki diskret to’xtovsiz signal uchun foydalaniladi. Bunga teskari jarayon qayta tiklash deb nomlanadi. Vaqt bo’yicha diskretlash jarayonida to’xtovsiz analog signal ketma – ket sanab chiqilib almashtiriladi, shu paytni o’zida kattalik belgilab qo’yiladi.
Kotelnikov teoremasi: Diskretlash chastotasi asosiy signal chastotasidan ikki marta katta bo'lishi kerak
Umumiy ko’rinishda analog signal amplituda funksiyalarini ko’rsata oladi (masalan: trigonometric va yetarli osonlikdagi), argument vaqt t bilan aniqlik hududini ko’rsatadi.
Biz raqamli signalni qayta ishlayotganda, shubxasiz, analog signal cheklangan xotira hajmli va tezkor hisoblashv qurilmali qayta ishlash uchun yaroqli ko’rinishga keltiriladi. Shubxasiz tartibli chisel tanlashga majburmiz. Raqamli signallarga ishlov berishda to’g’ri vaqt intervali orqali analog signal kattaligi tanlanib ijro etiladi. Bu jarayon vaqt bo’yicha diskretizatsiya deyiladi. Diskretizatsiya davri vaqt T deyiladi, diskret chastotasi F esa unga teskari proporsional:
Matematik diskretizatsiya jarayoniga quyidagi formulani yozish mumkin:
Bu yerda, δ(t) – delta funksiya, matematik abstraktsiyalarida foydalaniladi. Delta funksiya 1/dt → ∞ da t=0 va 0da t odan farqli qiymatlarni qabul qiladi. Shubxasiz δ(0)·dt=1 bo’ladi. Bu qiymat intervali t=k·T , 0 va tning boshqa nuqtalarida bu funksiya qabul qilinadi. diskretizatsiya jarayoni 1.3-rasmda tasvirlangan:
1.3– rasm. Diskretizatsiya jarayoni
|
- Ochiq kirish

Shakl 4. Identifikatsiyaga asoslangan shifrlash [3].
Golap Kanti Dey va boshqalar [4] uchta dinamik marshrutlash protokollari (RIP, EIGRP, OSPF) va qayta taqsimlashning
ishlashini tahlil qilish va solishtirishni amalga oshirdilar. Simulyatsiya uchun Cisco-ning kalitlari va routerlari qo'llaniladi. 5-rasmda
simulyatsiya uchun ishlatiladigan topologiya ko'rsatilgan. O'rta kalitda qayta taqsimlash buyruqlari qo'llaniladi,
bu turli xil
protokollar bilan ishlaydigan turli tarmoqlar o'rtasida aloqa o'rnatishga yordam beradi.
Bhale Pradeepkumar Gajendra va boshqalar [3] RSA va MD-5 dan foydalangan holda Identity-Based Encryption (IBE)
jarayonini taklif qilishdi. Ushbu jarayon yuqori xavfsizlikni ta'minlash orqali ma'lumotlarni uzatish jarayonini yaxshilashga yordam
beradi. Taklif etilgan gibrid algoritm bulutli arxitektura muhitida yuqori xavfsizlikni ta'minlaydi. 4-rasmda
taklif qilingan algoritm
berilgan.
3-rasm.Yaxshilangan ECC algoritmi [2].
IOP nashriyoti
IOP Conf. Seriya: Materials
Science and Engineering 263 (2017) 042014 doi:10.1088/1757-899X/263/4/042014
14-ICSET-2017
1234567890
3
Machine Translated by Google
Meenakshi va boshqalar [5] EIGRP, IGRP, RIP marshrutlash protokollari ostida 3G simsiz texnologiyalarining ishlashini tahlil qildilar.
OPNET simulyatsiya vositasidan foydalanilmoqda. Yuqoridagi 6-rasmda Meenakshi va boshqalar tomonidan qo'llaniladigan
topologiya
ko'rsatilgan. RIP kamroq murakkablik,
kamroq xotira, maksimal vaqt samaradorligi bilan eng yaxshisidir, lekin kamroq hajmga ega.
EIGRP
uzatishning eng kam xarajati va kamroq navbat kechikishi bilan eng yaxshi protokolga ega.
Xolid Abu Al-Saud va boshqalar [6] EIGRP, RIPv2 va OSPF kabi marshrutlash protokollarini MD-5 autentifikatsiyasini yoqish va oÿchirish
orqali Cisco routerlari kabi qurilmalarda kechikish va jitter kabi turli parametrlarni hisobga olgan holda taqqoslashdi. 7-rasmda foydalanilayotgan
tarmoq modeli keltirilgan. Tajriba natijalari shuni ko'rsatadiki, OSPF kamroq o'rtacha kechikish va jitter bilan
boshqa protokollar bilan
solishtirganda eng yaxshi ishlashni ta'minlaydi.
Shakl 6. Simulyatsiya uchun foydalaniladigan topologiya [5].
Shakl 5. Simulyatsiya qilingan topologiya [4].
7-rasm.Taklif etilayotgan tarmoq topologiyasi [6].
IOP nashriyoti
IOP Conf. Seriya: Materials Science and Engineering
263 (2017) 042014 doi:10.1088/1757-899X/263/4/042014
14-ICSET-2017
routerR3 quyidagicha - Ochiq kirish

#Oxiri
4. MD-5 autentifikatsiyasi
13-rasm.OSPF autentifikatsiyasi.
R1 marshrutizatoridan #debug ipospf paketi buyrug'i disk raskadrovka qilishni boshlaydi, shuning uchun MD-5 autentifikatsiya
qilingan marshrutizatorlar faqat R1 routeridan yuborilgan Hello paketiga javob beradi. Ushbu topologiyada R2 marshrutizatori
faqat R1 marshrutizatoridan yuborilgan Hello paketiga javob beradi. 13-rasmda R1 routerda qo'llaniladigan disk raskadrovka
buyrug'i ko'rsatilgan.
#Interfeys s1/1
#Ip RIP autentifikatsiya rejimi md5
#Terminalni sozlash
#Oxiri
14-rasm.OSPF autentifikatsiyasi.
IOP Conf. Seriya: Materials Science and Engineering
263 (2017) 042014 doi:10.1088/1757-899X/263/4/042014
IOP nashriyoti
14-ICSET-2017
-shakl 11-shakl - Auto cad grafik dasturida mahkamlash detallarini modellashtirish

10-shakl 11-shakl Boltning kallagiga silindrik sterjen qo`yish uchun “3D построения” uch o`lchamli yaratish panelidan silindr tanlab kallakning o`rtasiga belgilab silindrning radius 5 mm son qiymati yozib tasdiqlanadi. Kursorni yuqoriga ko`tarib silindrning balandligi 58 mm son qiymati yozib tasdiqlanadi (12-shakl). Sterjenning ustki tomonida 450 faska o`yish uchun yuqorida ko`rsatilgan holda bajariladi (7-shakl). “3D построения” uch o`lchamli yaratish panelidan qo`shimcha qurilmadan (спираль) prujinani tanlab radiusi 5 mm son qiymati kiritib tasdiqlanib, spiralning radiusi 5 mm son qiymati kiritib tasdiqlanadi. Prujinaning balandligi 11 mm son qiymati kiritib tasdiqlanadi (13-shakl). Chizish panelidan ko`pburchakni tanlab diametrik 2 mm uchburchak bajariladi. “3D построения” uch o`lchamli yaratish panelidan (сдвик) siljish tugmasini bosib prujina va bajarilgan uchburchakni tanlab probell bosiladi. Prujinani tanlab tasdiqlansa uchburchak profilli prujina hosil bo`ladi (14-shakl).
-shakl - Auto cad grafik dasturida mahkamlash detallarini modellashtirish

1-shakl Ayrim qurilmalardan foydalanib mahkamlash detallaridan bolt va gaykani 3D modelini bajaramiz. Mahkamlash detallaridan boltning parametridan foydalanib uning chizmasi chiziladi (2-shakl).
Boltning o`lchamlariga qarab boltning kallagini 3D modelini yaratiladi. Auto CAD ish stolidagi chizish panelidan ko`pburchakni sichqoncha yordamida tanlab bolt kallagining burchagi 6 sonini kiritib tasdiqlanadi va aylana markazini ixtiyoriy tanlab, (вписанный в окружность) aylana bo`ylab M10 talik boltning radiusni 10 sonini kiritib tasdiqlanadi (3-shakl).