nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2

|
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
|
bet | 4/66 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 96,62 Kb. | | #136213 |
Bog'liq Дастурий таъминот тизимларини лойихалаш узбManba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
Interfeys to'liqligi nima?
|
A. interfeys modul funksionalligi doirasidagi barcha muhim bo'lgan vazifalarni hal qilishga imkon beradi
|
B. interfeys tomonidan taqdim etilgan operatsiyalar o'z ma'nosiga ko'ra har xil bo'lgan vazifalarni hal qiladi va ularning hech biri boshqalarning yordami bilan amalga oshirilmaydi.
|
C. modul interfeysi ushbu modul foydalanuvchilari uchun zarur bo'lgan vazifalarni aniq hal qilish imkonini beradi
|
D. interfeysi operatsiyalari ancha elementar boʻlib, ularni bir xil abstraksiya darajasidagi, modul funksiyasini bir xil tushunish bilan bir xil soddaroq amallar kompozitsiyasi sifatida tasvirlab boʻlmaydi.
|
№ 19.
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
Interfeys minimalligi nima?
|
A. interfeys tomonidan taqdim etiladigan operatsiyalar o'z ma'nosiga ko'ra har xil bo'lgan vazifalarni hal qiladi va ularning hech biri boshqalarning yordami bilan amalga oshirilmaydi.
|
B. interfeysi modulning funksionalligi doirasidagi barcha muhim vazifalarni hal qilish imkonini beradi
|
C. interfeysi operatsiyalari ancha elementar boʻlib, ularni bir xil abstraksiya darajasida, modul funksiyasini bir xil tushunish bilan, baʼzi oddiyroq amallar kompozitsiyasi sifatida tasvirlab boʻlmaydi.
|
D. modul interfeysi ushbu modul foydalanuvchilari uchun zarur bo'lgan vazifalarni hal qilish imkonini beradi
|
№ 20.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
|
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2

|
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
|
bet | 8/66 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 96,62 Kb. | | #136213 |
Bog'liq Дастурий таъминот тизимларини лойихалаш узбManba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
Loyihalash bosqichining "tasnif" bo'limida nima qilinadi?
|
A. mijozning birgalikdagi ishi (mahsulotning afzalliklari, ishlashi va tashqi ko'rinishiga qo'yiladigan talablar haqida bo'ladi) va EDISON-loyihachi (texnik va algoritmik echimlarni taklif qiladi)
|
B. mijoz TORni mustaqil ravishda tekshiradi va o'zgartiradi yoki tahrirlar ro'yxatini loyiha menejeriga xabar qiladi, sharhlar o'chiriladi, TOR tasdiqlanadi va shartnomaga ilova qilinadi.
|
C. dasturlash tili, ma'lumotlar bazasi, serverlar va ramkalar tasdiqlangan
|
D. arxitektor loyiha rahbarining izohlarini olib tashlaydi
|
№ 27.
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
Loyihalash bosqichining "Arxitektura" bo'limida nima qilinadi?
|
A. dasturlash tili, ma'lumotlar bazasi, serverlar va freymvorklar tasdiqlanadi
|
B. arxitektor loyiha rahbarining izohlarini olib tashlaydi
|
C. interfeyslar, uskunalarning rinsipial sxemalari, ma'lumotlar bazasi tuzilmasi diagrammalari, komponentalarning o'zaroaloqali sxemalari
|
D. mijozning birgalikdagi ishi (mahsulotning afzalliklari, ishlashi va tashqi ko'rinishiga qo'yiladigan talablar haqida bo'ladi) va EDISON-loyihachi (texnik va algoritmik echimlarni taklif qiladi)
|
№ 28.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
|
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2

|
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
|
bet | 5/66 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 96,62 Kb. | | #136213 |
Bog'liq Дастурий таъминот тизимларини лойихалаш узбManba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
Interfeys oddiyligi nima?
|
A. interfeys operatsiyalari etarlicha elementar bo‘lib, ularni bir xil abstraksiya darajasidagi, shungdek, modul funksionallik darajasi bir xil bo'lgan ba’zi oddiyroq amallar kompozitsiyasi sifatida tasvirlab bo‘lmaydi.
|
B. interfeys tomonidan taqdim etilgan operatsiyalar o'z ma'nosiga ko'ra har xil bo'lgan vazifalarni hal qiladi va ularning hech biri boshqalarning yordami bilan amalga oshirilmaydi.
|
C. interfeysi modulning funksionalligi doirasidagi barcha muhim vazifalarni hal qilish imkonini beradi
|
D. modul interfeysi ushbu modul foydalanuvchilari uchun zarur bo'lgan vazifalarni hal qilish imkonini beradi
|
№ 21.
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
Hayotiy siklda qanday modellar mavjud?
|
a. kaskad, oraliq nazoratli model va spiral
|
B. evolyutsion, formal oʻzgarishlarga asoslangan, iterativ
|
C. sharshara, evolyutsion, burilishli va spiral
|
D. kaskadli, evolyutsion, iterativ
|
№ 22.
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
|
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2

|
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
|
bet | 9/66 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 96,62 Kb. | | #136213 |
Bog'liq Дастурий таъминот тизимларини лойихалаш узбManba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
loyihalashtirish bosqichining "Texnik topshiriq" bo'limida nimalar qilinadi?
|
A. DT tavsifiga va buyurtmachining savollarga bergan javoblari asosida arxitektor tomonidan tuziladi, loyiha rahbari bilan kelishiladi, soʻngra mijozga ko'rsatiladi, tuzatishlar kiritiladi.
|
B. dasturlash tili, ma'lumotlar bazasi, serverlar va ramkalar tasdiqlangan
|
C. interfeyslarni, qurilmaning sxematik diagrammalarini, ma'lumotlar bazasi tuzilishi sxemalarini, komponentlarning o'zaro ta'siri diagrammalarini tuzish.
|
D. arxitektor loyiha rahbarining izohlarini olib tashlaydi
|
№ 29.
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
Loyihalash bosqichining “Maketlar (texnik topshiriqlarga qo‘shilgan)” bo'limida nimalar amalga oshiriladi?
|
A. Interfeyslarni, qurilmaning sxematik diagrammalarini, ma'lumotlar bazasi strukturasi sxemalarini, komponentlarning o'zaro ta'siri diagrammalarini tuziladi.
|
B. tavsif va buyurtmachining savollarga bergan javoblari asosida meʼmor tomonidan tuziladi, loyiha rahbari bilan kelishiladi, soʻngra mijozga oʻtkaziladi, tuzatishlar kiritiladi.
|
C. dasturlash tili, ma'lumotlar bazasi, serverlar va ramkalar tasdiqlangan
|
D. arxitektor loyiha rahbarining izohlarini olib tashlaydi
|
№ 30.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Manba: Diehl S. Software Visualization: Visualizing the Structure, Behaviour, and Evolution of Software.
Qiyinlik darajasi – 2
|
Sichern der Leistungsfähigkeit von Windows 2000 durch Defragmentierung

|
Sichern der Leistungsfähigkeit von Windows 2000 durch Defragmentierung
|
bet | 1/20 | Sana | 29.03.2021 | Hajmi | 170 Kb. | | #13689 |
Sichern der Leistungsfähigkeit von Windows 2000 durch Defragmentierung
(Engl. Originaltitel: Maintaining Windows 2000 Peak Performance Through Defragmentation)
Autor: Michael Kessler
Microsoft Corporation
Einführung
Es ist äußerst wichtig, dass ein Betriebssystem jederzeit die Zuverlässigkeit und Leistungsfähigkeit der Festplatten gewährleistet. Das Windows® 2000-Betriebssystem setzt hierzu ein integriertes Systemprogramm - das Defragmentierungsprogramm - ein. Dieses Defragmentierungsprogramm wurde von der Microsoft Corporation in Zusammenarbeit mit Executive Software International entwickelt. Im Folgenden erhalten Sie Informationen zur Fragmentierung und Defragmentierung von Festplatten. Weiterhin erfahren Sie, wie das Defragmentierungsprogramm die Effektivität von Festplatten gewährleistet.
|
| |
Axborot - 1- mavzu. Akademik yozuv va axborot. Axborot turlari Nazariy ma’lumot. Akademik yozuv

Informatikada analog (uzluk-siz) va raqamli (diskret) axborotlar ishlatiladi. Inson
sezgi a’zolari analog (uzluksiz) axborot bilan ish ko‘rishga moslashgan bo‘lsa,
hisoblash texnikasi esa raqamli (diskret) axborot bilan ishlaydi.
Nutq odobi
Nutq, nutq оdоbi insоnning mа’nаviyatini-mа’rifаtini bеlgilоvchi аsоsiy
mеzоndir. Dеmаk, kishining оdоbi, eng аvvаlо, uning nutqidа ko‘rinаdi.
Nutq оdоbi nimа?
Nutq оdоbi dеgаndа, аytilishi zаrur bo‘lgаn хаbаrlаrni, tinglоvchini hurmаt
qilgаn hоldа, uning ko‘ngligа mоs hоldа аdаbiy mе’yordаgi ifоdаlаr bilаn
yеtkаzishdir. Хunuk хаbаrni hаm tinglоvchigа bеоzоr yеtkаzish mumkin. Buning
uchun so‘zlоvchi tilni mukаmmаl bilishi kеrаk. Mulоyim, yoqimli, оdоbli
so‘zlаsh hаm o‘z-o‘zidаn pаydо bo‘lmаydi. Ungа yoshlikdаn ibrаtli kishilаrgа
tаqlid qilish, ulаrdаn o‘rgаnish оrqаli erishilаdi. O‘quvchi uchun esа eng yaхshi
nаmunа o‘qituvchidir. Buni o‘qituvchi hаr dоim his qilib turishi kеrаk.
Nutq оdоbi sаlоmlаshishdаn bоshlаnаdi. Sаlоmlаshishdаgi хushmuоmаlаlik
undаn kеyingi yaхshi suhbаtgа dеbоchа bo‘lаdi, tinglоvchidа yaхshi kаyfiyat
pаydо qilаdi. Sаlоmlаshishning аhаmiyati hаqidа hindlаrdа shundаy nаql bоr:
«Bittа sаlоm bilаn bеshtа nаrsаgа -
10
Shaxsiy kompyuterlar

|
Shaxsiy kompyuterlar
|
bet | 1/4 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 0,71 Mb. | | #138549 |
Bog'liq 1-Mavzu
1-Mavzu: Shaxsiy kompyuterning texnik vositalari bilan ishlash.
Shaxsiy kompyuterlar-(inglizcha Personal Computers, qisqacha- PC) quyidagi qurilmalardan tashkil topgan:
-sistema bloki;
-monitor;
-klaviatura;
-sichqoncha;
-tashqi qurilmalar.
Kompyuterning Qurilmalari
Sistema bloki
Sistema bloki odatda desktop (yassi) yoki town (minora) ko`rinishida ishlab chiqariladi.
Kompyuterning asosiy qismlari sistema blokida joylashgan bo`lib, ular quyidagilardir:
Tezkor xotira (RAM-Random Access Memory-ixtiyoriy kirish mumkin bo`lgan) mikroprotsessor, qurilmalar nazoratchilari, (ya’ni kontrolerlar, adapterlar, elektr manbai bilan ta’minlash bloki), yumshoq disk qurilmasi (FDD-Floppy Disk Driver), qattiq disk qurilmasi (HDD-Hard Disk Driver), faqat o`qish uchun mo`ljallangan lazer disk qurilmasi (CD ROM-Compact Disk Read Only Memory), shinalar, modem va boshqa qurilmalar. Sistema blokiga uning parallel (LPT) va ketma-ket (COM) portlari orqali ko`plab tashqi qurilmalarni ulash mumkin.
Mikroprotsessor. Mikroprotsessor kompyuterning amal bajaradigan qismi bo`lib, u ma’lumotlarni berilgan programma asosida qayta ishlaydi.
Mikroprotsessor 140 tacha turli arifmetik va mantiqiy amallarni bajaradi. IBM rusumli kompyuterlarda Intel tipidagi (shu nomli firma ishlab chiqqan) mikroprotsessorlar ishlatiladi. Bu firma o`z faoliyati mobaynida Intel-8080, 80286, 80386, 80486, Pentium, Pentium Pro(professional) mikroprotsessorlari ishlab chiqargan bo`lib, hozirda faqat zamon talablariga javob beradigan Pentium-3, Pentium-4 protsessorlarinigina bozorga chiqarmoqda, xolos. Shuni aytish joyizki, bu protsessorlar faqat Intel firmasida ishlab chiqarilishi shart emas. Uning litsenziyasi asosida bunday mikroprotsessorlar ishlab chiqarilishi shart emas.
Uning litsenziyasi asosida bunday mikroprotsessorlar, ishchi kuchi arzon bo`lgan, Janubiy- Sharqiy Osiyo mamlakatlarida ko`plab ishlab chiqarilmoqda. Bundan tashqari, IBM kompyuterlariga moslik shartini bajaradigan boshqa firmalar: AMD, Cyrix, Celeron va hokazo ishlab chiqqan mikroprotsessorlar ham keng qo`llaniladi. Ammo boshqa firmalar ishlab chiqqan mikroprotsessorlar Intel-protsessorlardan umuman aytganda kuchsizroq hisoblanadi. Hozirda MMX-protsessorli kompyuterlar keng qo`llaniladi. Protsessorlarning tezligi megagerslar (Mgs) sekundda o`lchanadi.
|
| |
Results and discussion - Microsoft Word 28 pe 09 21 139-143 ibrahim

|
Microsoft Word 28 pe 09 21 139-143 ibrahimResults and discussion
In this paper, a domestic load used in the proposed
hybrid system. Supposing that the project life is 25 year.
Fig. 10 and Fig. 11 presents the optimization outcomes for
proposed model in both designs on-grid and off-grid
respectively. Optimization progression has been executed
during each achievable choice of variables of this hybrid
system regardless the effect of sensitive variables. Fig. 12
shows the total annually production of proposed model
22,165 kWh/yr with 21,063 kWh/yr consumption in
residential load.
Fig. 10 Screenshot for optimization results at ON-Grid model.
Fig. 5 Screenshot for optimization results at OFF-Grid model.
Table 2. Cost Optimization Analysis for the System.
System
Equipment
Capital
Cost ($)
Replacement
Cost ($)
O&M
Cost ($)
Total
Cost ($)
WT 5000
0
127.83
5,127.83
PV 4325.35
0
884.86
5,210.03
Batteries 400
133.52
51.13 559.81
Converter 1000
0
63.92 1,063.92
Grid 0
0
9,018.69
9,018.69
System 10,725.35
133.52
7,891.40
2,942.62
Fig. 6 Screenshot for Power production & consumption at HOMER
on-grid model
The lowest COE (Cost of Energy) obtained from
HOMER results is 0.0109$, while Duhok residential
electricity is 0.1$\kWh [25]. the renewable energy
contribution was 93%. HOMER's derivative-free algorithm
will determine the optimal contribution ratio between
renewable energy sources to supply the residential load
efficiently with the desired power. As shown in Fig. 11 the
energy cost of an off-grid system (COE 0.301$) is much
higher than the on-grid system (COE 0.0109$). The total
NPC for off-grid and on-grid system are 21,329$ and 2,943
$ respectively.
|
| |
Yechish. 2-chizmadan
|z|=r=  va   =r=  
ekani, ya'ni |z|=  va argz= -arg  ekani kelib chiqadi.
 Izoh

|
Yechish. 2-chizmadan
|z|=r= va =r=
ekani, ya'ni |z|= va argz= -arg ekani kelib chiqadi.
Izoh
|
bet | 3/4 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 342 Kb. | | #133729 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasiYechish. 2-chizmadan
|z|=r= va =r=
ekani, ya'ni |z|= va argz= -arg ekani kelib chiqadi.
Izoh: Har qanday haqiqiy А sonni ham trigonometrik shaklda yozish mumkin, ya’ni А>0 bo’lsa, А=А(coso+isino),
(2)
A<0 bo’lsa, A=|A|(cos π+isin π)
tengliklar o’rinlidir.
2-chizma. 3-chizma.
2-misol. z1=1- , z2=2i, z3=-2, z4=4 kompleks sonlar trigonometrik shaklda yozilsin.
Yechish. 1) z1=1- son uchun а=1, b=
.
Shunday qilib, z1=1- =2 (cos +isin ).
2) z2=2i-sof mavhum son. а=0, b=2, r= =2,
φ= , z2=2i=2(cos +isin ).
3) z=-2- manfiy haqiqiy son. Shuning uchun (2) formulaning ikkinchi tenglamasiga binoan
z3=-2=|-2|(cos π +isin π) bo’ladi.
4) z4=4- musbat haqiqiy son bo’lgani uchun (2) formulaning birinchi tenglamasiga binoan z4=4=4(coso+isino) bo’ladi.
3-misol. |z|≤3 tengsizlikni qanoatlantiruvchi kompleks sonlarga mos -kompleks tekisligi nuqtalarining to’plami topilsin.
Yechish. z=x+iy desak |z|= bo’lib, berilgan tengsizlik ≤3 yoki х2+у2≤9 ko’rinishga ega bo’ladi. х2+у2=9 tenglik markazi koordinatalar boshida bo’lib radiusi 3 ga teng aylanani ifodalaydi. Demak, х2+у2≤9-markazi koordinatalar boshida bo’lib, radiusi 3 ga teng doiraning nuqtalari. Bunda х2+у2=9 aylananing nuqtalari ham to’plamga tegishli.
4-misol. 1≤|z|<3 tengsizlikni qanoatlantiruvchi z kompleks sonlariga mos - kompleks tekisligi nuqtalarining to’plami topilsin.
|
| |
Qualcomm CDMA Technologies - Windows Phone Partner Quote Sheet Mobile Operators In Europe: Deutsche Telekom

Qualcomm CDMA Technologies
“Smartphones are quickly becoming a primary means of accessing the mobile Internet for a growing segment of consumers, and thus the capabilities that can be delivered become more crucial than ever. Qualcomm and Microsoft have a long history of working together to bring advanced and compelling devices to the market, and we are pleased to be working closely together on the next generation of Windows phones — with nearly every device on the market today leveraging our chipsets.”
Senior Vice President of Marketing and Product Management
Qualcomm CDMA Technologies
Page of
|
Axborot haqida tushuncha - 1- mavzu. Akademik yozuv va axborot. Axborot turlari Nazariy ma’lumot. Akademik yozuv

|
1- mavzu. Akademik yozuv va axborot. Axborot turlari Nazariy ma’lumot. Akademik yozuvBog'liq 1 mavzuAxborot haqida tushuncha
«Axborot»
so‘zi lotincha
informatio so‘zidan kelib
chiqqan bo‘lib, ma’lumot,
tushuntirish, tanishtirish kabi
ma’nolarni anglatadi.
"Axborot" tushunchasiga bir
nechta ta’riflar berilgan.
"Axborot" atamasi lotincha
"informatio" dan kelib chiqqan
bo‘lib, tarjimada "bayon qilish,
tushuntirish, mulohaza qilish"
degan ma’noni anglatadi.
"Axborot" atamasi lotincha
"informatio" dan keladi, ya’ni ma’no - bayonot , tushuntirish, mulohaza yuritish.
Sanoat inqilobi boshlanishidan avval axborot so‘zi faylasuflar tomonidan
qo‘llanilgan. XX asrda axborot nazariyasi masalalari bilan kibernetika va
informatika shug’ullana boshlagan.
Hozirgi vaqtda axborotning ilmiy termin sifatida yagona ta’rifi mavjud emas.
Turli bilim sohalarida ushbu tushuncha o‘zining maxsus belgilari orqali ifoda
etiladi. Masalan, «axborot» tushunchasi informatika kursida bazaviy hisoblanadi,
unga “oddiy” tushunchalar orqali ta’rif berib bo‘lmaydi (shuningdek,
geometriyada, masalan, «nuqta», «o‘q», «tekislik» kabi bazaviy tushunchalarni
sodda tushunchalar orqali mazmunini berib bo‘lmaydi). Barcha fanlarda asosiy,
bazaviy tushunchalar mazmuni misollar orqali berilishi yoki boshqa tushunchalar
bilan qiyoslash orqali aniqlanishi lozim. «Axborot» tushunchasi umumilmiy
tushuncha bo‘lganligi sababli, unga ta’rif berish murakkabdir. Ushbu tushuncha
turli fanlarda qo‘llaniladi (informatikada, kibernetikada, biologiyada, fizikada va
b.).
Axborot
deb inson sezgi organlari orqali qabul qiladigan barcha ma’lumotlarga
aytiladi. Inson sezish a’zolari, texnikada turli asboblar va hokazolar yordamida
qayd etiladigan tashqi dunyo dalillari
ma’lumotlar
deb ataladi. Ma’lumotlar
aniq vazifalarni hal etishda zarur va foydali deb topilsa axborotga aylanadi.
8
|
| |
"Avtomobil transporti toʻgʻrisida"gi qonunning mohiyati

|
"Avtomobil transporti toʻgʻrisida"gi qonunning mohiyati
|
bet | 1/3 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 180,48 Kb. | | #116019 |
Bog'liq Avtomobil transporti toʻgʻrisi (2) "Avtomobil transporti toʻgʻrisida"gi qonunning mohiyati Reja: - mamlakatimiz transport tizimi
- Tashkiliy-huquqiy qismi
- Transportda tashish xizmatlari koʻrsatishda isteʼmolchining asosiy huquqlari nimalardan iborat
Bugun mamlakatimiz transport tizimining har bir tarmogʻi oʻz faoliyatiga doir “Avtomobil transporti toʻgʻrisida”, “Temir yoʻl transporti toʻgʻrisida” qonunlar va Havo kodeksi kabi qonun hujjatlari. - Bugun mamlakatimiz transport tizimining har bir tarmogʻi oʻz faoliyatiga doir “Avtomobil transporti toʻgʻrisida”, “Temir yoʻl transporti toʻgʻrisida” qonunlar va Havo kodeksi kabi qonun hujjatlari.
- Natijada transport tizimining avtomobil, temir yoʻl, aviatsiya, suv transporti tarmoqlari bir-biridan alohida, oʻz yoʻnalishida rivojlanib, ular faoliyatini muvofiqlashtiruvchi alohida qonun mavjud emas edi.
- Koʻrib chiqilayotgan Qonun esa sohadagi bu kabi kamchiliklarni bartaraf etishda tarmoqdagi qonun hujjatlari bilan teng yuridik kuchga ega boʻlgan, bir vaqtning oʻzida ishlaydigan, bir-birini toʻldiradigan normalarni belgilaydi.
- Tashish shartnomasi va majburiyatlari boʻyicha yuzaga keladigan javobgarlikni taʼminlash kabi iqtisodiy masalalarning hal etilishi orqali tijorat transporti faoliyatini rivojlantirish ham Qonunning asosiy maqsadlaridan biridir.
Regardless of the organizational-legal and ownership form, principles such as the equality of transport activity subjects, harmony and responsibility of the interests of the state and transport activity subjects are also strengthened by the Law.
In general, the Law is applied to the relations that arise in the conduct of any commercial transport activity, the press service of the Senate of the Oliy Majlis of the Republic of Uzbekistan reports.
The law was approved by senators.
Transport (havo, temiryoʻl va jamoat transportlari)da yuk va yoʻlovchi tashish xizmatlari koʻrsatishning turlarining soni yildan yilga oshib va mazmunan boyib bormoqda. Oʻz navbatida, bu mazkur xizmat foydalanuvchi fuqarolar – isteʼmolchilarning huquq va manfaatlarini samarali taʼminlash zaruratini ham yuzaga keltiradi. Binobarin, ortib borayotgan xizmat turlari va ulardan foydalanish boʻyicha isteʼmolchilarga zaruriy tushuntirish berish, transport xizmatlarini koʻrsatishda isteʼmolchilarga qulaylik va maqbullik yaratish hamda ularning huquqlarini kafolatlash muhim ahamiyatga ega.
|
| |
Yechish - Oliy matematika

|
Oliy matematika
|
bet | 4/4 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 342 Kb. | | #133729 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasiYechish. 3-misolning natijasidan foydalanib 1≤х2+у2<9 tengsizliklarga ega bo’lamiz. х2+у2≥1 tengsizlik tekislikdagi markazi koordiatalar boshida bo’lib radiusi 1 ga teng aylanada va undan tashqarida yotgan nuqtalar to’plamini ifodalaydi. х2+у2<9 tengsizlik esa tekislikdagi markazi koordinatalar boshida bo’lib radiusi 3 ga teng aylananing ichida yotgan nuqtalar to’plamini ifodalaydi. Demak berilgan tengsizliklar tekislikdagi markazi koordinatalar boshida bo’lgan va radiuslari 1 ga va 3 ga teng konsentrik aylanalar orasidagi halqani ifodalar ekan. Bunda radiusi 1 ga teng aylananing nuqtalari ham halqaga tegishli.
(4-chizma).
5-misol. |z+2-i|=|z+4i| (α)tenglikni qanoatlantiruvchi z kompleks sonlar to’plami kompleks tekisligida nimani ifodalaydi?
Yechish. z=x+iy desak (α) tenglikni |x+iy+2-i|=|x+iy+4i| yoki
|x+2+i(y-1)|=|x+i(y+4)| ko’rinishda yozish mumkin. Oxirgi tenglikni kompleks sonni modulini topish formulasiga asoslanib
= (β)
kabi yozamiz. Bu yerdagi ifoda z=x+iy kompleks songa mos keluvchi А(х,у) nuqtadan М(-2;1) nuqtagacha masofani, esa shu А(х,у) nuqtadan N(0;-4) nuqtagacha masofani ifodalaydi. Demak, (β) tenglik А(х,у) nuqtadan М(-2;1) va N(0;-4) nuqtalargacha masofalar teng ekanligini ko’rsatadi. Kesmaning o’rta perpendikulyari uning uchlaridan bir xil masofada yotishini hisobga olsak berilgan tenglamadagi kompleks sonlariga kompleks tekislikdagi МN kesmani o’rta perpendikulyarini ifodalovchi to’g’ri chiziqning nuqtalari to’plami mos kelishi ayon bo’ladi.
Adabiyotlar
Т.Азларов, Ҳ.Мансуров. Математик анализ.1-қисм.Тошкент Ўқитувчи»,1986.
Г.Н.Берман. Сборник задач по курсу математического анализа. Москва, «Наука”, 1985.
Я.С.Бугров, С.М.Никольский. Элементы линейной алгебры и аналитической геометрии. Москва, «Наука”, 1980.
А.А.Гусак. Высшая математика. 1-том. Минск,2001.
9>
|
| |
In Latin America - Windows Phone Partner Quote Sheet Mobile Operators In Europe: Deutsche Telekom

In Latin America
TIM Brasil
“Through innovation and strong focus on quality, TIM has been able to deliver to Brazilian consumers the most updated products. Windows phone first-hand launch, in partnership with Microsoft, fulfills what our clients expect from TIM.”
President
TIM Brasil
In Asia Pacific:
Telstra
“Telstra’s deepening partnership with Microsoft has already delivered a series of innovative new products for Australians. The launch of Microsoft Windows Mobile 6.5 coupled with the HTC Diamond2 on the Telstra Next G™ network is our latest collaboration. It will provide Telstra consumer customers with new ways of communicating with family and friends while allowing our business customers to realize new productivity benefits. Telstra is proud and excited to be a Windows Mobile launch partner.”
Product Management Executive Director Telstra
Phone Manufacturers
HP
“HP continues to work toward developing Windows phones that offer a great mobile experience to meet the needs of demanding professionals. Working closely with a key partner such as Microsoft allows for the smooth integration of new technologies that enable HP to deliver modern, feature-rich products that keep mobile professionals connected to people and information.”
— Susan Macke
Vice President, Marketing, Handheld Global Business Unit, Personal Systems Group
HP
HTC
“HTC has long worked together with Microsoft to pioneer new Windows Mobile devices, and we are proud to continue this tradition with the first Windows phone products. People are increasingly relying on smartphones to bring their work and personal lives into balance, and HTC is committed to fulfilling this need with the industry’s broadest line of best-in-class Windows phones.”
— Peter Chou
Chief Executive Officer
HTC Corp.
LG
“The Smartphone is becoming a must-have for those who lead a busy life. The seamless integration of a handset, operating system and carrier service is crucial for a great Smartphone. The combined power of LG’s Smartphone coupled with Microsoft’s Windows Mobile 6.5 OS and world-leading operator networks ushers in a new era of convenience for our customers. Through this partnership, LG delivers the ultimate interactive experience to customers. LG is committed to the Smartphone market and plans to launch at least 13 new LG-branded Windows Mobile phones globally before the end of 2010.”
— Dr. Skott Ahn
President and CEO
LG Electronics Mobile Communications Company
Pharos
“We build Windows phones because that’s the best way to give our customers everything they need in a single, sleek, reliable and powerful unit. A great phone, a wonderful Web experience, a complete entertainment package, a multitasking powerhouse and GPS navigation come together with Windows Mobile on our phones. We want to give our customers the ultimate Smartphone experience and there’s no other platform that comes close to delivering it all.”
— James Oyang
President
Pharos Science & Applications Inc.
|
Adabiyotlar: 1basic[207-225], 4qo'shimcha[294-305], 6qo'shimcha[195-205]

|
Adabiyotlar: 1basic[207-225], 4qo'shimcha[294-305], 6qo'shimcha[195-205]
|
bet | 16/16 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 68,8 Kb. | | #137942 |
Bog'liq Optimal va adaptiv boshqaruv tizimlari-fayllar.orgAdabiyotlar: 1basic[207-225], 4qo'shimcha[294-305], 6qo'shimcha[195-205].
Nazorat savollari:
1) Eng oddiy sun'iy neyron tarmoqlarning turlari.
2) Bir qavatli chiziqli neyron tarmoq diagrammasini taqdim eting.
3) Statik ko'p qatlamli oldinga uzatiladigan neyron tarmog'ining tuzilishini taqdim eting.
4) Bir qavatli chiziqli neyron tarmoq tavsifini bering.
5) Sun'iy neyronlar uchun qanday faollashtirish funktsiyalari qo'llaniladi?
6) Oldinga uzatiladigan statik ko'p qatlamli neyron tarmog'i tavsifini bering.
7) O'qitilgan ikki qatlamli neyron tarmog'ining diagrammasini taqdim eting.
8) Orqaga tarqalish usuli yordamida ko'p qatlamli neyron tarmoqlarni o'rgatish algoritmlarini keltiring ?
neyron tarmog'i tomonidan amalga oshirilgan maxsus model bilan odatiy tuzilmani taqdim eting .
Ko'p qatlamli neyron tarmog'i bilan umumlashtirilgan teskari o'rganish sxemasini taqdim eting .
Asosiy va qo'shimcha adabiyotlar
Asosiy adabiyotlar:
1. Antonov V.N., Terexov V.A., Tyukin I.Yu. Texnik tizimlarda adaptiv boshqaruv: Darslik. - Sankt-Peterburg : Ed. Sankt-Peterburg universiteti, 2001. - 224 p.
2. Avtomatik boshqaruv nazariyasi bo'yicha qo'llanma // Ed. A.A. Krasovskiy haqida - M .: Nauka, 1987. - 712 p.
3. Aleksandrov A.G. Optimal va moslashuvchan tizimlar. - M .: Yuqori . shk ., 1989. - 263 b.
Qo'shimcha adabiyotlar:
1. Fradkov A.L. Murakkab tizimlarda adaptiv boshqaruv: qidiruv bo'lmagan usullar. – M.: Nauka, 1990. – 286 b.
2. Pavlov B.V., Solovyov I.G. Bevosita adaptiv boshqaruv tizimlari. – M.: Nauka, 1989.-136b.
3. Saridis J. O'z-o'zini tashkil etuvchi stoxastik boshqaruv tizimlari. - M.: Nauka, 1980 yil. - 400 s.
4. Tsypkin Ya.Z. Avtomatik tizimlarda moslashish va o'rganish. – M.: Nauka, 1968. – 339 b.
5. Syzdiqov D.J., Yusupov R.M. Texnik ob'ektlarni aniqlash. - Olmaota: 1994.- 228s.
6. Noaniqlik sharoitida boshqaruv / P od. Ed. A.E. Gorodetskiy . SPb .: SPbGTU , 2002. - 398s.
7. Moslashuvchan tizimlarning barqarorligi. Per. ingliz tilidan / Anderson B., Bitmid R., Jonson K. va boshqalar - M .: Mir, 1989-263p.
8. Churakov E.P. Optimal va moslashuvchan tizimlar. - M .: Yuqori . shk ., 1987. - 256 b.
http://fayllar.org
|
| |
Guruh: tt 12-23 Fan nomi: Dasturlash 1

|
Guruh: tt 12-23 Fan nomi: Dasturlash 1
|
Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 395,09 Kb. | | #116566 |
Bog'liq 5 amaliy dasturlash
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari
Universiteti Qarshi filiali
Amaliyish 5
Guruh: TT 12-23
Fan nomi: Dasturlash 1
Bajardi: Nurboboyev S
Qabul qildi: Samandarova Sh
Qarshi 2023
5 - AMALIY ISHI
Mavzu: Friend funksiyalar. Friend funksiyalar yaratish va ulardan foydalanishga doir masalalar yechish. Satrlar. String standart funksiyalari. Satrlarni ulash solishtirish, belgilarini izlash, satr qismlarini izlash hamda ularni o’zgartirish va o’chirishga doir masalalar yechish
Amaliyot ishidan maqsad::
Satrlar bilan tanishish.
2 S tring.h bibliotekasi va uning funksiyalari bilan tanishish.
Satrlarni qayta ishlash.
13-variant:
13. Berilgan so‘zga nechta harf qo‘shsa palindrom bo‘ladi. Shu sonni chiqaring. Masalan,
Kiruvchi
|
Chiquvchi
|
aziz
|
1
|
olim
|
3
|
aslo
|
3
|
Dastur kodi:
#include
#include
using namespace std;
bool is_palindrome(const string& str) {
int length = str.length();
for (int i = 0; i < length / 2; i++) {
if (str[i] != str[length - i - 1]) {
return false;
}
}
return true;
}
int min_chars_to_make_palindrome(const string& str) {
int length = str.length();
for (int i = 0; i < length; i++) {
string suffix = str.substr(i, length - i);
if (is_palindrome(suffix)) {
return i;
}
}
return length - 1;
}
int main() {
// Foydalanuvchi kiritish uchun son
cout << "Sozingizni kiriting: ";
string input;
cin >> input;
// Nechta belgi qo'shilsa palindrom bo'ladi
int chars_to_add = min_chars_to_make_palindrome(input);
// Natijani chiqarish
cout << "Palindrom bo'lish uchun qo'shish kerak bo'lgan belgilar soni: " << chars_to_add << endl;
return 0;
}
Dastur natijasi:
1-natija:
2-natija:
3-natija:
Qo’shimcha natija:
|
| |
1-amaliy mashg‘ulot. Davriy signallarni spektrini amaliy o‘rganish

|
1-amaliy mashg‘ulot. Davriy signallarni spektrini amaliy o‘rganish
|
bet | 1/14 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 395,87 Kb. | | #110584 |
Bog'liq 610-21
1-amaliy mashg‘ulot.
Davriy signallarni spektrini amaliy o‘rganish.
Ishdan maqsad: talabalarga joriy mavzuga oid bilimlarni berish hamda tegishli qurilmalar, uning ish tamoyili hamda signallarini shakllantirish shuningdek ularni qayta ishlash prinsiplarini o‘rgatishdan iborat.
Topshiriq: joriy mavzuga oid bilimlarni shu ko‘rsatmaga asosan mustahkamlash, tegishli tizim bo‘lsa u auditoriyada bo‘lsa to‘g‘rida-to‘g‘ri o‘qituvchiga o‘z xulosa va bilimlarini namoyon etish xam hisobotlar tuzishdan iborat.
Nazariy qism:
Davriy impulslar ketma-ketligini tahlilida amaliy bajarish uchun avval nazariy materiallar hamda takrorlanadi!
Nochiziqli elementlar va nochiziqli elektr zanjirlarda kirish signali spektrining boyish va o‘zgarish hodisasi ro‘y beradi. Boyigan tok spektrining ba’zilari foydali, qolganlari foydasiz hisoblanadi. NE va NEZ lari kirish tebranishlari (kirish kuchlanishi, signali) soniga qarab:
Monogarmonik-bitta kirish tebranishi
Uk(t)=Uk cos(ω0t+ φ0); (1.1)
Bigarmonik-ikki kirish tebranishi
Uk(t)=Uk1 cos(ω1t+ φ1)+Uk2 cos(ω2t+ φ2) (1.2)
Poligarmonik-bir necha kirish tebranishi
(1.3)
rejimlari farqlanadi.
Bundan tashqari bigarmonik rejimi tebranish chastotalari ω1 va ω2 larning o‘zaro nisbatiga qarab: sinxron rejim, agarda ω1 ni ω2 ga nisbati katta bo‘lmagan sonlar nisbatida bo‘lsa, ya’ni
yoki (1.4)
Asinxron rejim, agarda ω1 ni ω2 ga nisbati katta bo‘lmagan sonlar nisbatida bo‘lmasa deb farqlanadi.
NE va NEZ larida o‘tayotgan tokni garmonik tashkil etuvchilarga yoyish va ularning qiymatlarini aniqlash masalasining turli usullari mavjud:
Karrali argumentli trigonometrik funksiyalardan foydalanish usuli. Bu usul NE VATi n-darajali polinom bilan approksimatsiyalanganda qo‘llaniladi.
Kesish burchagi (Berg) usuli. Bu usldan NE VAT ini siniq chiziq bilan approksimatsiyalanganda ishlatiladi.
Bessel funkiyasidan foydalanish usuli. Bu usldan NE VAT ini eksponentasimon funksiya bilan approksimatsiyalanganda ishlatiladi.
3 va 5 ordinatalar usuli. Bu usuldan foydalanganda NE VAT ni approksimatsiyalash talab etilmaydi. Tok spektral tashkil etuvchilari grafo-analitik usulda aniqlanadi.
|
| |
In the United States - Windows Phone Partner Quote Sheet Mobile Operators In Europe: Deutsche Telekom

In the United States:
Sprint
“Windows phones are powerful mobility tools that bring the Web and PC together on a wireless phone, so you can instantly connect to the people and information you care about most, how you want, wherever you are. Combined with America’s most dependable 3G network and Sprint’s Simply Everything or Any Mobile, Anytime rate plans, our customers will be truly positioned to leverage the best-in-class e-mail experience with Outlook Mobile and Exchange Server sync, Web surfing with Internet Explorer 6 Mobile, and customized third-party applications on a mobile phone.”
— Kevin Packingham
Senior Vice President – Product Development
Sprint
T-Mobile
“T-Mobile USA continues to partner with Microsoft to offer our customers great smartphone experiences as evidenced by our recent launches of two new, compelling Windows phones: the T-Mobile Dash 3G and the HTC Touch Pro2. We are excited about Windows Mobile and future opportunities with Windows Mobile 6.5 for our customers.”
Director, Product Development
T-Mobile USA
|
Gayubova komila anvarovna yulanova nargiza davlatovna akademik yozuv

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA
KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
GAYUBOVA KOMILA ANVAROVNA
YULANOVA NARGIZA DAVLATOVNA
AKADEMIK YOZUV
O‘quv qo‘llanma
60310500
Raqamli iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo‘yicha)
60320400
Kutubxona-ahborot faoliyati (faoliyat turlari bo‘yicha)
60412800
60610300
60610500
Elektron
tijorat
Axborot havfsizligi (sohalar bo‘yicha)
Kompyuter injiniringi (“Kompyuter injiniringi”, “AT-servisi”,
“Multimedia tehnologiyalari ”)
60610600
Dasturiy injiniring
60610700
Sun’iy intellekt
60610700
Sun’iy intellekt (qo‘shma dastur)
60610800
Ahborottehnologiyalariningdasturiyta’minoti (?o‘shma dastur)
60610900
Dasturlanuvchimobiltizimlar (qo‘shma dastur)
60611000
Telekommunikatsiya tehnologiyalari (“Telekommunikatsiyalar”,
“Teleradioeshittirish”, “Mobiltizimlar”)
60611100
Televiziontexnologiyalar (“Audiovizual tehnologiyalar”,
“Telestudiya tizimlari va ilovalari”)
60611200
Aхborot-kommunikatsiya texnologiyalari
sohasida iqtisodiyot va
menejment
60611300
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasida kasb ta’limi
60611400
Pochta
aloqasi texnologiyasi
60612000
Infokommunikatsiya injiniringi
60612100
Kiber
xavfsizlik injiniringi
60711500
Mexatronika va robototexnika
1 bosqich bakalavriat bo‘limi talabalari uchun
Toshkent 2022
Mikrosporogenez - 5-ma’ruza generativ organlar. Gulning tuzilishi. Changchi va urug’chi reja

|
5-ma’ruza generativ organlar. Gulning tuzilishi. Changchi va urug’chi reja
|
bet | 3/7 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 21,56 Kb. | | #160594 |
Bog'liq leksiya 5 botanikaMikrosporogenez. U changdonda mikrosporalar hosil bo’lishdan e'tiboran, ularning yetilgungacha bo’lgan davrdagi shakllanishidan iborat murakkab jarayondar. Ona hujayralar meyoz usulda bo’linib, 4 tadan mikrospora hujayralarini hosil qiladi. Mikrosporalar hosil bo’lishi bilan gulli o’simliklarning jinssiz ko’payishi tugallanadi. Hosil bo’lgan mikrospora bir oz vaqt bir yadroli bo’lib uning hajmi ortadi va vakuollar paydo bo’ladi. Keyinchalik uning mag’zi katta o’zgarishlarga uchrab changdonda mikrospora o’sadi va erkak gametofitga aylanadi. Bunda har bir mikrosporaning mag’zi mitoz usulda bo’linib, 2 ga ajraladi va umumiy hujayra qobig’i ostidagi har bir yadro sitoplazma bilan o’ralib qoladi. Shunday qilib 2 ta umumiy po’stga o’ralgan hamda o’lchami bir - biridan farq qiladigan biri katta, ikkinchisi kichik hujayralar hosil bo’ladi. Ularning yirigi vegetativ, kichikrog’i esa generativ hujayra deb ataladi. Bu hujayralar o’z navbatida erkak gematofit hisoblanib, yopiq urug’li o’simliklarda chang donachasi deb yuritiladi.
Urug’chi (Ginetsey). Urug’chi yopiq urug’li o’simliklar gulining muhim organi hisoblanib, u gulning o’rtasida joylashgan. O’simlik turlariga qarab gulda bir yoki bir necha shakli o’zgargan barglardan hosil bo’lib, ularni mevabarglar deyiladi. Demak urug’chi bargning shakl o’zgarishdan kelib chiqqan. Guldagi mevabarglarning yiqindisi ginetsey deb ataladi. Urug’chi faqat yopiq urug’li o’simliklar uchun xosdir. Uning kengaygan ostki qismi tuguncha, o’rta qismi toraygan ustuncha va uchki qismi tumshuqchalardan iborat. Urug’chilarning morfologiyasi ham nihoyatda xilma - xil bo’lib, sistematik belgi va changlanishga moslashish xususiyatlariga ega. Ba'zi o’simlik gullarida bir necha ayrim urug’chilar bo’ladi. Ana shunday o’zaro bir - birlari bilan qo’shilmagan urug’chilar apokarp (ayiqtovondoshlar, ra'noguldoshlarda), bir - birlari bilan qo’shilib ketgan mevabarglardan hosil bo’lgan ginetsey senokarp ginetsey deyiladi.
Mevabarglar bir - birlari bilan turlicha birikishi mumkin. Shuning uchun ham senokarp ginetseyning bir necha turlari ajratiladi. Agarda har bir mevabarg qo’shilishidan yopiq uya hosil bo’lsa, sinkarp urug’chi deb aytiladi. Tugunchadagi uyalar soni urug’chini hosil qilgan mevabarglar soniga tengdir. Mevabarglar faqat chekka tomonlari qo’shilib, bitta umumiy tuguncha bo’shlig’i hosil qilsa, parakarp ginetsey deyiladi. Sinkarp urug’chidan lizikarp urug’chi kelib chiqqan.
|
| |
Gomoxlamid gullar - 5-ma’ruza generativ organlar. Gulning tuzilishi. Changchi va urug’chi reja

|
5-ma’ruza generativ organlar. Gulning tuzilishi. Changchi va urug’chi reja
|
bet | 2/7 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 21,56 Kb. | | #160594 |
Bog'liq leksiya 5 botanikaGomoxlamid gullar. Gulqo’rg’oni oddiy, ya'ni gulbargchalar ko’p sonda bo’lib, spiral joylashadi. Ular kosachasimon yoki tojsimon. Bunday gullar yopiq urug’lilarning qadimgi oilalari (liliya, lola, magnoliya) uchun xosdir.
Geteroxlamid gullar. Qo’sh gulqo’rg’onli, ya'ni kosacha va gultojlarga ajralgan gullar. Gulli o’simliklarning ko’pchiligi qo’sh gulqo’rg’onli, masalan g’o’za, olma, o’rik, beda va boshqalar.
Gaploxlamid yoki monoxlamid gullar. Bitta doiradagi gulqo’rg’on barglariga ega bo’lib, odatda kosachasimon (lavlagi, oq sho’ra, qayrag’och, gazanda).
Apoxlamid gullar. Gulqo’rg’onlarga ega emas (tollar, shumtol va boshqalar).
Gultojlar va gullarning shakli ham nihoyatda xilma-xil. Gultoj va gullar tuzilishining umumiy xarakteriga qarab, to’g’ri (aktinomorf) gultoj va gullar hamda qiyshiq (zigomorf) gultoj va gullar farq qilinadi.
Aktinomorf gullarda (to'g'ri) uning yuzasidan bir necha simmetrya o'tkazish mumkin ( masalan, g’o’za, olcha, lola).
Zigomorf gultoj va gullarning gulbarglari bir xil bo’lmaydi, ulardan faqat bitta simmetrik tekislik o’tkazish mumkin (masalan, no’xat, akatsiya, yalpiz gullari).
Asimmetrik gullar yuzasidan birorta ham simmetriya o'tkazish mumkin emas. (gunafsha, shoyigul).
Gul a'zolaridan tashqari gulda nektardonlar ham mavjud. Nektardonlar ko’pincha disk shaklida bo’ladi va tugunchaning asosida joylashadi. Shu shakldagi nektarniklar normushkdoshlar, zarangdoshlar, toshbaqatoldoshlar, tokdoshlar va yalpizdoshlarga xos. Ziradoshlarda nektar beruvchi disk tugunchaning ustida, ochiq holda joylashgan. Shu sababli bu o’simliklarni changlatishga moslashmagan oddiy changlatuvchilar, asosan pashsha va qo’nqizlar changlatadi.
Gulning muhim a'zolari changchilar va urug’chilardir. Guldagi changchilar soni o’simlik turlariga qarab bittadan bir necha o’ntagacha bo’lishi mumkin. Masalan, tol gulida 2 ta, gulsapsarda 3 ta, dukkakdoshlarda 10 ta, ra'noguldoshlarda va gulxayridoshlarda ko’p sonda bo’ladi. Changchilar ipining uzunligi bilan ham farq qilishi mumkin. Karamdoshlarda 2 ta qisqa va 4 ta uzun changchilar bo’ladi. Changchilar gulda erkin yoki o’zaro qo’shilib, hatto boylamlar ham hosil qiladi. Ularda chang iplarining asoslari yoki changdonlari bilan qo’shilib ketishi mumkin. Burchoqdoshlar oilasida chang iplarining odatda 9 tasi qo’shilib bittasi erkin bo’ladi. Qoqio’tdoshlarda ular changdonlari bilan qo’shilib ketgan. Changchining asosiy vazifasi mikrosporalar va chang donachalari hosil qilib, keyinchalik erkak gametofitni shakllantirishdir. U odatda chang ipi va changdondan iborat bo’ladi. Changdon odatda 2 bo’lakdan iborat bo’lib, bir - biri bilan o’tkazuvchi boylamlarning bog’lovchisi yordamida birikadi. Har bir bo’lak o’z navbatida to’siq bilan ajralgan 2 ta chang uyasidan, ya'ni mikrosporangiyalardan iborat.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini

O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini
Download
0,87 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
22.09.2024
Hajmi
0,87 Mb.
#271948
Download
0,87 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini
Download
0,87 Mb.
Matnni ko'rish
Gulli o’simliklarning urug’lanishi

|
Gulli o’simliklarning urug’lanishi
|
bet | 4/7 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 21,56 Kb. | | #160594 |
Bog'liq leksiya 5 botanikaGulli o’simliklarning urug’lanishi. Changlanishdan keyin urug’lanish sodir bo’ladi. Urug’lanish sodir bo’lgunga qadar esa ma'lum vaqt o’tadi. U turli o’simliklarda turlicha bo’lib, masalan, emanda - 12-14 oy, ol’xada - 3-4 oy, orxideyada - odatda bir necha hafta davom etadi.
Ko’pchilik o’simliklarda changlanishdan urug’lanishgacha bo’lgan davr 1-2 sutka, tegmanozikda - 2 soat, ko’k saqqizda - 15-45 minutga teng. Harorat esa bu jarayonni tezlatadi. Bu murakkab jarayon quyidagicha kechadi. Chang hali changdonda turgan davridayoq jiddiy o’zgarishlarga uchraydi. Chang donasining yadrosi mikrospora ichida turgan paytda bo’linib 2 ta, hujayra ham bo’linib 2 ta gameta, ya'ni spermiya hosil qiladi. Bu ikki hujayra chang naychasidan mikropile orqali murtak xaltasiga tomon harakatlanadi. Bu yerda chang naychasi yorilib, ularning biri tuxum hujayrasi, ikkinchisi esa murtak xaltasining ikkilamchi yadrosi bilan qo’shiladi.
Birinchi hujayraning qo’shilishidan urug’ murtak, ikkinchisidan esa endosperm hosil bo’ladi. Bu jarayon shu sababli qo’sh urug’lanish deyiladi va uni 1898 yilda rus olimi S.G.Navashin aniqlagan. Ushbu jarayonni faqat yopiq urug’lilarda kuzatiladi.
Urug’kurtakning tuzilishi va turlari. Urug’kurtakning ichki tuzilishida quydagi tarkibiy qismlar ajratiladi. Urug’bandi, nutsellus, integument,mikropili va xalaza. Urug’bandi urug’kurtakning qisqa oyoqchasi bo’lib, u yordamida platsentaga birikadi. Urug’kurtakning urug’bandi birikkan joyi chok deb ataladi. Nutsellus - urug’kurtakning o’rta qismini egallab turuvchi parenxima to’qimasidan iborat. Nutsellusning atrofida ko’p hujayrali qoplamlar - integument bilan o’ralgan. Gulli o’simliklarning evolyutsiyasi jarayonida nutsellusning qobiqi yupqalashib borgan. Integument ko’pchilik ikki pallalilarda bir qavat, bir pallali o’simliklarda esa odatda ikki qavatdan iborat. Integumentlar nutsellusni yaxlit o’rab olmay, balki ularning uchlari birikmay qolib, chang yo’lini (mikropil) hosil qiladi. Chang yo’lining qarama - qarshi tomoni xalaza deb ataladi. Urug’kurtaklar to’g’ri, teskari va egik bo’ladi.
|
| |
Gullarning formulalari va diagrammalari

|
Gullarning formulalari va diagrammalari
|
bet | 7/7 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 21,56 Kb. | | #160594 |
Bog'liq leksiya 5 botanikaGullarning formulalari va diagrammalari. Gulning tuzilishini formula shaklida ifodalash mumkin. Buning uchun uning qismlari quyidagi belgilar bilan ifodalanadi: Gulkosa-Ca (Calyx); gultoji-Co (Corolla); oddiy gulqo’rgon-P (Perigonium); androsey-A (Androeceum); genesey- (Gynoeceum).
Gullarning tipi ham shartli belgilar bilan ifodalanadi: $ - bir jinsli urg'ochi gul; - bir jinsli erkak gul;^- zigomorf gul;*- aktinomorf gul; (- ) birikib o’sganligini bildiradi. Gul qismlarining soni esa raqamlar bilan ifodalangan: Ca5, Co6. Maboda ularning soni 10 tadan oshsa- CO belgisi quyiladi.
Masalan, sabzinig gul formulasi quyidagicha ifodalanadi: *Ca5 C05A5 G (2) - bir uyli changchi gul; ? - bir uyli urug'chi gul; 2 - ikki jinsli gul;P -Perigonium'- oddiy gulqorg’on;Ca -Calyx- gul kosacha;Co - Corolla-gultoj;A -Androceum- androsey (changchi) G - Gynoeceum-ginesey (urugchi).Gulning tuzilishi haqida 56- rasmda tasvirlangan diagramma anchagina to’liq tushuncha beradi, bu diagramma uning tekislikdagi qismlari proeksiyasidan iboratdir. Gulning qismlarini tasvirlash uchun shartli belgilardan foydalaniladi.
Asosiy adabiyotlar
Rudall P. Anatomy of Flowering Plants (An Introduction to structure and Development) Third Edition. Cambridge. 2007. P. 147
Matkarmova A.A., Maxkamov T.X., Maxmudova M.M., Azizov X.Ya., Vaisova G.B. Botanika. - Toshkent: “Fan va texnologiya”, 2019. 298 b.
Pratov O‘., Shamsuvaliyeva L., Sulaymonov E. va bosh. Botanika (morfologiya, anatomiya, sistematika, geobotanika). -Toshkent: “Ta’lim nashriyoti”, 2010. - 288 b.
|
| |
Asosiy tushunchalar va tayanch bilimlar

|
Asosiy tushunchalar va tayanch bilimlar
|
bet | 12/25 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 4,36 Mb. | | #116015 |
Bog'liq Tabiiy geografiya darslarida o\'quvchilarning ekologik madaniyatiAsosiy tushunchalar va tayanch bilimlar: Suv boyliklari, potentsial energiya resurslari.
Darsning borishi:
Tashkiliy qism.
O'quvchilarni dars mavzusi, maqsadi va borishi bilan tanishtirish.
Yangi mavzuni o'rganish:
O'qituvchi yangi mavzuni o'rganishdan oldin o'quvchilarni teng sonli 4 ta guruhga ajratadi va ularga muayyan sohada faoliyat ko'rsatadigan “olimlar” maqomini beradi. Jumladan, I guruh olimlari “Gidrologlar” maqomini olib, mavzudagi ma’ lumotlardan ma’ruza tayyorlaydilar va quyidagi jadvalni to'ldiradilar:
“O’zbekiston suv boyliklaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish” mavzusidagi didaktik o'yin texnologiyasining ijodiy o'yin metodidan
foydalanilgan darsning texnologik xaritasi.
Ishbilarmonlar o'yini: Ishbilarmonlar o'yini ham boshqa o'yinlar kabi, o'qituvchi va o'quvchilardan puxta tayyorgarlik ko'rishni talab etadi. Shu sababli o'qituvchi quyidagi vazifalarni bosqichma-bosqich amalga oshirishi zarur: O’zbekiston tabiiy geografiyasi fanidan tabiiy geografik rayonlar mavzulari bo’ yicha o’tkazish maqsadga muvofiq. Ushbu didaktik o'yin davomida o'quvchilar oldiga qo'yiladigan o'quv-bilish xarakteridagi muammoli vaziyatlar tizimini vujudga keltirish yo'llarini aniqlash va loyihalash; o'quvchilarni o'yinning maqsadi va vazifalar bilan tanishtirish, didaktik o'yin talab etadigan vazifalarni taqsimlash va har bir o'quvchiga tegishli aniq yo'llanmalar, ko'rsatmalar berish[15]. O'zbekiston ekolog olimlarining fan taraqqiyotiga qo'shgan hissalari”, “O'zbekiston eng muhim tabiat go’shalari” mavzulardagi mazmunli kechalarga ilmiy-tadqiqot institutlari, ularning filiallari bilan hamkorlikda ish olib borishi, fan rivojiga hissa qo'shgan olimlarning ishlari bilan yaqindan tanishishi, kechani o'tkazish rejasini tuzishi va ma'ruzalar mavzusini tanlashi lozim.
8-Rasm Ekologik muammolar
|
| |