OT klassifikatsiyalarini sanab bering?

|
OT klassifikatsiyalarini sanab bering?
|
bet | 5/5 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 0,6 Mb. | | #100524 |
Bog'liq 4-LABORATORIYA. KOMPYUTERDA QO‘SHIMCHA OT NI YUKLASH UCHUN VIRTUAL BOX DASTURINI QO‘LLASH.3. OT klassifikatsiyalarini sanab bering?
Zamonaviy universal operatsion tizim birinchidan fayl tizimlarini ishlata oladigan va foydalanadigan ko`p foydalanuvchili va ko`p vazifali xarakteristika deb aytishimiz mumkin.
Operatsion tizimning tarkibida asosiy 3 komponent guruhi mavjud:
Yadrosi (rejalashtiruvchi tizim, qurilma drayverlari, qurilmalarni boshqaradigan xizmatlar, tarmoq tizimlari)
Tizim kutubxonalari (drayverlar bilan birga keladigan vazifali lug`at)
Platalar bilan obolochkasi (tashqi ko`rinish)
Protsessorni boshqarish algoritmi bo`yicha operatsion tizimlarning turlanishi:
Bir vazifali va ko`p vazifali
Bir foydalanuvchili va ko`p foydalanuvchili
Bir protsessorli va ko`p protsessorli tizim
Lokal va tarmoqlar
Bir vaqt davomida bajariladigan vazifalar bo`yicha operatsion tizimlar 2 klassga bo`linadi: bir vazifali va ko`p vazifali
Misol: MS – DOS operatsion tizim 1 vazifali , Linux,Unix, Windows ko`p vazifali hisoblanadi.
Ko`p vazifali operatsion tizimlar foydalanadigan muhitiga nisbatan 3 turga bo`linadi:
1. Paketlarni qayta ishlash tizimlari
2. Vaqt bo`yicha ajralish tizimlari
3. Real vaqt tizimlari
Bir vaqt davomida ishlab turgan foydalanuvchi bo`yicha turlanishi: bir protsessorli va ko`p protsessorli tizimlar.
Operatsion tizim afzalliklaridan biri bir protsessor hamda ko`p protsessorni ma’lumotlarini qayta ishlashini ta’minlashidir. Hisob – kitob qilish harakatlar tashkillashtirish bo`yicha ushbu operatorlar simmetrik va assimmetrik bo`lishi mumkin. Lokal va tarmoq operatsion tizimlar: lokal operatsion tizimlar avtonom kompyuter tizimlarida qo`llanilishi mumkin.
Operatsion tizimning funksiyali vazifalari:
Lokal resurslarni boshqarish. 2. Jarayonlarni boshqarish
Jarayon (vazifa, harakat) – abstrakt amal bajarib turgan dasturni aniqlaydi.
Kiritish – chiqarishni boshqarish
Fayl tizimi har bir ma’lumot ustida ishlashni foydalanuvchi uchun qulay interfeysni ta’minlashi shart. Undan tashqari o`zaro bir – biri bilan bilan aloqasi yo`q jarayonlarni yoki foydalanuvchilarni bir faylga murojaat qilishini ta’minlab berishi kerak.
Operatsion tizimning funksiyalari:
Foydalanuvchi tomonidan buyruq va vazifalarni qabul qilishi va ularni qayta ishlashi
So`rov dasturni qabul qilish va bajarish kerak bo’lgan vaqtda boshqa dasturlarni bajarish yoki to`xtatish
Bajarishga mo`ljallangan dasturlarni operativ xotiraga yuklash
Dasturni initsializatsiyasi
Dasturlarni identifikatsiyasi
MBlarining fayllarini boshqarish tizimini ishlashini ta’minlab berish
Multidasturlash rejimini ta’minlab berish
Hamma kiritish – chiqarish operatsiyasini boshqarish va tashkillashtirishni ta’minlash
Real vaqt davomida vaqtni cheklashi bilan aniq va qattiq ishlash
Xotirani taqsimlash
Virtual xotirani tashkillashtirish
Zamonaviy tizimlarda doimiy xotirani taqsimlash
Vazifa bo`yicha rejalashtirish va nazorat qilishni ta’minlash
Bir vaqt mobaynida bajarib turgan dasturlar orasida ma’lumot va xabarlarni almashishini ta’minlab berish
Bir dasturni boshqa dastur ta’siridan himoyalash va ma’lumotlarni ishonchli ravishda saqlash
Har vaqtda tizimni ishdan chiqish vaziyatlari uchun xizmatlarni ta’minlash
Dastur tizimining ishlashini ta’minlash
FBT, foydalanuvchilardan kiritish-chiqarish qurilmalari va disk xususiyatlarini yashirgan holda, fayl va kataloglar bilan ishlash uchun kеng xizmat (sеrvis) imkoniyatlarini bеradi. UNIX da disklarda fayl tizimi va asos fayl tizimi alohida-alohida mavjuddir va ular bir-biriga bog’liq emas. UNIX da disk nomi yoki uning nomеrini qo’shish imkonini bеrmaydi, chunki bu OT uchun qurilmalarga qat'iy bog’lanishni kеltirib chiqaradi. “Mount” tizimi chaqiriqi yumshoq disk tizimini asos fayl tizimidagi ko’rsatilgan joyga qo’shish (montirovka) imkonini bеradi. UNIX da yana bir tushuncha- maxsus fayllar tushunchasidir.
Xulosa:
Hozirgi kunda keng ommaga taqdim qilinadigan kompyuterlarga WINDOWS operatsion tizimlari o’rnatilib taqdim etilayapti. Agar kompyuterlar ilgariroq olingan bo’lsa, bu kompyuterlarga ham WINDOWS operatsion tizimlarini o’rnatish mumkin.Buning uchun ma’lum shartlar (resurslar) bajarilishi shart. WINDOWS 95/98 operatsion tizimlarini o’rnatish uchun WINDOWS 95 ning minimal varianti uchun 50 Mb hajm vinchesterda bo’sh joy, 8 Mb operativ xotira va protssesor eng kamida ( ishlash taktik chastotasi 66 Mgs) 486 bo’lishi lozim. WINDOWS 98 operatsion tizimini o’rnatish uchun eng kamida 16 Mb operativ xotira, 120 Mb dan 295 Mb gacha qattiq diskda bo’sh joy bo’lishi lozim. Agar Windowsning imkoniyatlaridan foydalanmoqchi bo’lsangiz, Pentium kompyuterlariga WINDOWS tizimini o’rnatganingiz ma’qul.
Adabiyotlar va manbaalar
1.Abraham Silberschatz " Operating System Concepts, 6th Edition " p. 31 - 47
2. Ron Mensfild. Windows для занятых. S-Peterburg, Piter, 1997 г.
3. Windows, руководство пользователя.
4. V. Leontev. Новейшая энциклопедия PK. M. «Olma-press образование», 2005.
5.www.Wikipedia.ru
|
| |