nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-MAVZU. SINTAKSIS HAMDA PUNKTUATSIYA BO‘LIMINI O‘QITISH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI

|
-MAVZU. SINTAKSIS HAMDA PUNKTUATSIYA BO‘LIMINI O‘QITISH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI
|
bet | 64/143 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #116605 |
Bog'liq Ona tili va adabiyot fanidan-fayllar.org7-MAVZU. SINTAKSIS HAMDA PUNKTUATSIYA BO‘LIMINI O‘QITISH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI
Reja:
Sintaksis bo‘limini o‘qitishda morfologiya va leksikologiya bilan bog‘lab o‘rgatish usullari.
Sodda va qo‘shma gaplarni farqlash.
Uyushiq kesim va qo‘shma gaplarni o‘rganishda e’tibor qaratish kerak bo‘lgan jihatlar.
Tinish belgilarini ishlatish bilan bog‘liq xatolarni bartaraf etish yo‘llari.
Maqsad: So‘zning o‘z va kuchma ma’nosini o‘rgantish usullari, kullanish doirasi chegaralangan va chegaralanmagan leksika, tasviriy ifoda va iboralar, olinma va o‘z katlam So‘zlarini o‘qitishda mos ta’limiy usullardan unumli foydalanish. So‘zlarning shakl va ma’no munosabatiga kura turlari mavzusini o‘rganishda samarali bo‘lgan ta’limiy usul va vositalar xakida ma’lumot berish.
Tayanch so‘z va iboralar: Sintaksis bo‘limini o‘qitishda morfologiya va leksika bilan bog‘lab o‘rgatish usullari. Sodda va qo‘shma gaplarni farqlash. Uyushiq kesimlar hamda birikmali hol ishtirok etgan sodda gaplar va qo‘shma gaplarni o‘rganishda e’tibor qaratish kerak bo‘lgan jihatlar.
Tinish belgilari va ularni o‘qitishning o‘ziga xos xususiyatlari. Tinish belgilarini ishlatish bilan bog‘liq xatolarni bartaraf etish yo‘llari.
«Nuktalar o‘rnini So‘z bilan tez to‘ldir» usuli
O‘qituvchi tinglovchilar xukmiga ma’lum bir umumiste’moldagi So‘zni beradi-da, shu So‘zning barcha ma’nodoshlari urniga nuktalar kuyib chikadi. O‘quvchilar nuktalar bilan ajratilgan joyni So‘zlar bilan tuldirishadi. Masalan:
Tabrikladi, ...
Sezdi, ...
Yorug, ...
Nuktalar o‘rnini tez to‘ldira olgan o‘quvchi g‘olib sanaladi.
“Mazmunan karindosh, shaklan begona” usuli
Bu o‘yinni tashkil etishda xam tinglovchilar guruxlarga ajratiladi. O‘yinni boshlovchi gurux muayyan mavzuda gaplar to‘zadilar, ikkinchi gurux mazmunni
91
saklagan xolda So‘zlarni ma’nodoshlari bilan almashtirish orkali gap shaklini o‘zgartiradilar. Keyin o‘yinda vazifalar almashtiriladi. O‘qituvchi xar bir shakli o‘zgartirilgan gap uchun ball kuyib boradi va o‘yin oxirida eng kup ball olgan gurux golib sanaladi.
“Dominanta” usuli
Bu uiinni xam ma’nodosh so‘zlar mavzusi urganilgach utkazilishi Maqsadga muvofix. Uxituvchi dominanta so‘ziga izox bergach, bir xator So‘zlarni berib ular ichidan “dominanta” so‘zni aloxida ruyxat xilishni topshiradi. Kim xatosiz anixlab chixsa, shu uxuvchi o‘yin g‘olibi bo‘ladi.
Berilgan so‘zlar:
Sovg‘a, xadya, tuxfa, tortix, armug‘on, in’om.
Ovoz, tovush, un, sado, nido.
Begona, yot, o‘zga, notanish, birov.
Ziyo, shu’la, nur, yog‘du.
|
| |
To’ldiruvchilarning uyma zichligi

91
To’ldiruvchilar yirikligi bo’yicha o‘lchov idishlarining o’lchamlari
Jadval-2.1
To’ldiruvchi
donalarining eng
katta yirikligi,
(mm)
O‘lchov idishining
sig‘imi,
(l)
O‘lchov idishining ichki o’lchamlari, mm
Diametri
Balandligi
5 va undan kam
10
20
40
1
2
5
10
108
137
185
234
108,5
136,5
186,5
233,8
Doimiy massagacha quritilgan to’ldiruvchi
tarozida tortilib,
balandligi
100mm bo‘lgan silindr shaklidagi o’lchov idishiga solinadi
va ortiqchasi metall
chizg‘ich bilan sidirib tashlanadi. Keyin o’lchov idishi
torozida tortiladi va
o’rtachasi arifmetik usulda aniqlanadi.
Uyma zichlik quyidagi formula bo‘yicha xisoblanadi:
V
m
m
у
1
2
, ( kg/m³)
(1)
Bu yerda :
m
1
- o’lchov idishining massasi, kg
m
2
- o’lchov idishining to’ldiruvchi bilan birgalikda massasi, kg
V- o’lchov idishining hajmi, m³
Shuni ta'kidlash kerakki, to’ldiruvchilar uyma zichligini aniqlash o’lchov
idishi shakli va sig‘imiga, o’lchov idishi o’lchamlariga, to’ldiruvchilar donalariga
bog‘liq. Berilgan yiriklikdagi to’ldiruvchilar donalari uchun, idish o’lchami qancha
kerak bo’lsa, to’ldirgich holati nisbatan donador material hajmi kichik bo’ladi. Shu
sababli O‘zRST 720-96 “Zichlikni aniqlash usuli” bo’yicha standart o’lchov
idishlar (jadval-2.1) g‘ovak to’ldiruvchilar uchun qo’llaniladi.
Ta'lim 
mеtodlari - M. E. Mamarajabov, D. E. Toshtemirov, O‘. A. Yuldashev informatika o‘qitish metodikasi

Ta'lim mеtodlari S
o`
z orqali
ifodalanadigan m
е
tod
K
o’
rgazmali
mеtod
Amaliy
mеtod
Rasm 3.Ta’lim metodlari
67
O‘quv informatsiyasini so‘z orqali uzatish va informatsiyani eshitish orqali qabul qilish metodlariga nimalar kiradi va ularga qanday talablar qo‘yiladi? O‘qitishning og‘zaki usullari uch turga
a) o‘qituvchining hikoyasi, b) suhbat, v) maktab ma’ruzasiga
bo‘linadi.
Hikoya usuli boshlang‘ich sinflarda ko‘p qo‘llansa, yuqori sinflarda
ma’ruza usuli ko‘p qo‘llaniladi. Ta’lim mazmuni notanish bo‘lsa hikoya
va ma’ruza usullari qo‘laniladi.
Ta’lim mazmuni o‘quvchiga qisman tanish bo‘lsa suhbat usuli
qo‘llaniladi. Og‘zaki bayon qilish usulida har ikkala faoliyatning
o‘qituvchining bayon qilishi va o‘quvchilarning shu bayon qilingan
bilimlarini diqqat bilan tinglab ongli va mustahkam o‘zlashtirishlari
birligiga amal qiladi.
Hikoya maktab ta’lim tizimida eng ko‘p qo‘llanadigan usul bo‘lib,
u hamma sinflarda barcha fanlarni o‘qitishda, maktab ta’limining
hamma bosqichlarida qo‘llaniladi. Boshlang‘ich sinflarda bu ancha qisqa
va aniq bo‘ladi, sinflarning o‘rta guruhiga kelib hikoya ancha kattaroq
hajmda va davomli bo‘ladi. Yuqori sinflarda hajmi katta bo‘ladi,
ma’ruzadagi kabi butun darsni band qilmaydi.
Nutq madaniyatini o‘stirishda hikoyaning o‘rni katta bo‘ladi. Shu
jihatdan o‘qitishning og‘zaki usullari ta’limda doimo eng ko‘p
qo‘llaniladi
O‘quv ma’ruzasi - o‘quv materialini og‘zaki bayon qilish uchun
muljallangan. Uning hajmi hikoyadan katta bo‘ladi.
O‘quv ma’ruzasi dars yoki mashg‘ulotning barcha qismini egallab
oladi.
Ma’ruza asosan yuqori sinflar, kollej va oliy o‘quv yurtlarida
qo‘llaniladi. Maktab ma’ruzasi o‘tilayotgan mavzuning haqiqiy ilmiy
mohiyatini ochib berish, ulardan ilmiy xulosalar chiqarish va
umumlashtirish yo‘li bilan to‘liq mashg‘ulot davomida bilimlarni
izchillik bilan bayon etishdir.
O‘quv materialini og‘zaki bayonq ilish usuli bir qator didaktik
qoida va talablarga asosan qo‘l laniladi.
1.Bayon qilinayotgan materiallar g‘oyaviy jihatdan mazmunli,
ilmiy hamda nazariyani amaliyot bilan bog‘lashga qaratilgan bo‘lishi
kerak.
2. Bayon qilinadigan materiallarning tarbiyaviy ahamiyatini to‘g‘ri
ko‘rsatish orqali o‘quvchiga tarbiyaviy ta’sir ko‘rsatish.
68
3. Bayon qilishda o‘quvchining nutqi yagona manba hisoblanadi va
uni hoyatda katta ahamiyat kasb etadi.
4. Bayon qilishda o‘qituvchi ishlatadigan ta’riflar, qoida va
qonunlar kitob matnidan farq qilishi, mazmuniga mos bo‘lishi kerak.
Texnologik ta’limi bakalavriat ta’limi yo’nalishi tet 19/2 guruh talabasi xayrullayeva mehriniso nematjonovnaning

|
Texnologik ta’limi bakalavriat ta’limi yo’nalishi tet 19/2 guruh talabasi xayrullayeva mehriniso nematjonovnaning
|
bet | 1/12 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 1,59 Mb. | | #246551 |
Bog'liq SUT VA SUT MAHSULOTLARI 5112100-Texnologik ta’limi bakalavriat ta’limi yo’nalishi TET 19/2 guruh talabasi “6 – sinf o’quvchilarga “Sut va sut mahsuloti turlari sifatiga bo’lgan talablar” mavzusini o’qitish metodikasi” mavzusidagi ILMIY RAHBAR - “TEXNOLOGIK TA’LIM” KAFEDRASI O’QITUVCHISI, PHD M. Y. YAKUBOVA Kirish
MUNDARIJA
Kirish I-BOB. TEXNOLOGIK QISM. 1.1. Sut mahsulotlari va ularning turlari. 1.2. Sut mahsulotiga dastlabki ishlov berish. 1.3. Sut mahsulotlarining turlariga bo’lgan talablar, saqlanishi va muddati. II-BOB. PEDAGOGIK VA METODIK QISM. 2.1. Umumta’lim maktablarda texnologiya fanini o‘qitishning didaktik tamoyillari. 2.2. Sut va sut mahsulotlari sifatiga bo’lgan talablar mavzusini o’qitish metodikasi. 2.3. Texnologiya fanidan taqvim mavzu reja. 2.4. Mavzu bo’yicha dars ishlanma. III-BOB. HAYOT FAOLIYATI XAVFSIZLIK QISMI. 3.1. Texnologiya darslarida mehnat muhofazasining tutgan o'rni. 60 3.2. Ovqatdan zaharlanishni oldini olish chora tadbirlari. Xulosa Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati O'zbekiston Respublikasining "Ta'lim to'g'risida"gi Qonuni, O'zbekiston Respublikasi Prezidenti SH. M. Mirziyoyevning 2020-yil 23-sentabrdagi O'RQ-637-son "O'zbekiston Respublikasining milliy statistika tizimini yanada takomillashtirish va rivojlantirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi qarori. Umumiy o'rta ta'limning davlat ta'lim standartlari ta'lim mazmunini, ta'lim oluvchilar bilim va ko’nikmalarining zarur va yetarli darajasini, o'quv yuklamalari hajmiga qo'yiladigan asosiy davlat talablarini belgilab beradi. O'zbekiston Respublikasining "Ta'lim to'g'risida"gi Qonuni, O'zbekiston Respublikasi Prezidenti SH. M. Mirziyoyevning 2020-yil 23-sentabrdagi O'RQ-637-son "O'zbekiston Respublikasining milliy statistika tizimini yanada takomillashtirish va rivojlantirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi qarori. Umumiy o'rta ta'limning davlat ta'lim standartlari ta'lim mazmunini, ta'lim oluvchilar bilim va ko’nikmalarining zarur va yetarli darajasini, o'quv yuklamalari hajmiga qo'yiladigan asosiy davlat talablarini belgilab beradi.
|
| |
To’ldiruvchilarning dona va modda zichligi

92
сув
з
m
m
m
3
2
1
, ( kg/m³)
(2)
Bu yerda:
m
1
- to’ldiruvchi namunasining quruq holatdagi massasi, g
m
2
- to’ldiruvchi namunasining suv shimgandan so’ng,
havoda
o’lchangan massasi, g
m
3
- to’ldiruvchi namunasining suv shimgandan so’ng, suvli muhitda
o’lchangan massasi, g
ρ
suv
– suvning zichligi, 1g/sm³
ga teng
Beton tarkibini hisoblashda beton tarkibida to’ldiruvchi donasi egallagan
hajmni bilish kerak. Ko’p to’ldiruvchilar uchun ayniqsa ochiq g‘ovakli
to’ldiruvchilar uchun bu hajm yuqorida keltirilgan usulda kam aniqlanadi, chunki
dona ochiq g‘ovaklari suv yoki sement bilan to’ladi.
Shu sababli O‘zRST 720-96 “Zichlikni aniqlash usuli”ga ko’ra to’ldiruvchi
donalarining zichligini sement qorishmada aniqlash yaxshi samara beradi.
Quruq
g‘ovak to’ldiruvchi (shag‘al yoki chaqiq tosh) 3,5 l hajmda, 1,7 kg sement va 3,4
kg kvars qumi olinadi.
Beton qorishmasini aniq konsistensiyaga kelgunicha suv qo’shiladi.
Aralashtirilgan beton qorishmasi 15 minut davomida ushlab turiladi. So’ngra
barcha qorishma 5l sig‘imli idishga solinadi va 30-60sekund davomida
zichlanadi(tebratish maydonida), beton qorishmasining zichligi aniqlanadi.
Yirik to’ldiruvchining sement qorishmasidagi zichligi (g/sm³)
quyidagi
formula bo’yicha aniqlanadi:
)
(
3
.
.
сув
к
к
ц
ц
cм
см
т
ц
з
m
m
m
M
m
,
( kg/m³)
(3)
Bu yerda:
ρ
sm
– beton qorishma zichligi , kg/l
m
3
– quruq g‘ovak to’ldiruvchi massasi, kg
M – aralashmadagi barcha
materiallar sarfi,
(suv xam inobatga olinadi ), kg
m
s
– aralashmadagi sement massasi, kg
ρ
s
- sement zichligi – 3,1 g/sm³ teng.
m
k
– aralashmadagi kvars qumi massasi, kg
ρ
k
- kvars qumi zichligi – 2,65 g/sm³ ga teng.
m
suv
– aralashmadagi suv massasi, kg
To’ldiruvchining modda zichligi boshqa qurilish materiallari singari
namunani juda
mayda kukun xolatida maydalab, so’ngra namuna kukunini
absalyut hajmining kukunga kiritilgan suv yoki kerosin hajmiga nisbati piknometr
yoki Le-Shatele asbobida aniqlanadi.
Fill in each blank with the best word from the list. Use each word only

64
5
10
15
20
0
5
0
S
upplemental Reading
A
ccording to the Kyoto Protocol, various nations agreed to cut their
emissions of greenhouse gases below emission levels in 1990.
Developing nations such as China and India are exempt from meeting
the standards set by the Protocol. In order for the treaty to go into effect, 55
countries representing 55 percent of the emissions by industrialized countries
must ratify it. More than 100 countries have already ratified the Protocol, but all
of these countries only represent 43 percent of the emission levels from 1990.
The way the plan works is that industries first set a limit, or cap, on
emission levels for the industry. Industries such as oil and gas producers,
generating plants, and industrial plants would all take part in establishing the
limits. Once the treaty is in effect, companies that produce emissions below the
cap level can “sell” their unused level to other companies. New industries that
would produce emissions must then buy or trade with existing industries to keep
the national emissions within limits.
Supporters of the Kyoto Protocol were hopeful that Russia would ratify the
agreement in 2003. However, Russia decided to postpone its ratification. One of
the reasons Russia was originally interested in signing the Protocol was that they
were already well below 1990 emission levels. This meant if
they took part in the agreement, they would have plenty
of credits to sell. However, since the US is not
SO‘Z TURKUMLARINI O‘QITISHNING SAMARALI USUL VA

|
SO‘Z TURKUMLARINI O‘QITISHNING SAMARALI USUL VA
|
bet | 58/143 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #116605 |
Bog'liq Ona tili va adabiyot fanidan-fayllar.orgSO‘Z TURKUMLARINI O‘QITISHNING SAMARALI USUL VA
METODLARI
O‘quvchilarda so‘z turkumlarini bilish ko‘nikmasi ularning belgilari yig‘indisini egallashlari asosida shakllantiriladi. Masalan, gul, guldor, gulladi so‘zlarining qaysi so‘z turkumiga kirishini bilish uchun II sinf o‘quvchisi quyidagicha fikr yuritadi: nima? – gul, bu so‘z narsani bildiryapti, ko‘plikda qo‘llanadi – gullar, bu ot; guldor so‘zi qanday? so‘rog‘iga javob bo‘lyapti, narsaning belgisini bildiryapti, bu – sifat; gulladi so‘zi nima qildi? so‘rog‘iga javob bo‘lyapti, narsaning holatini bildiryapti, bo‘lishsiz shaklda qo‘llanadi – gullamadi, bu – fe’l.
Boshlang‘ich sinflar dasturi o‘quvchilarni so‘z turkumlari mustaqil va yordamchi so‘z turkumlariga bo‘linishi bilan maxsus tanishtirishni ko‘zda tutmaydi, ammo o‘qituvchi bolalarni so‘z turkumlarining belgilari bilan amaliy tanishtiradi. Masalan, o‘quvchilar mustaqil so‘z turkumlari: ot, sifat, son, olmosh, fe’lning gap bo‘lagi vazifasida kelishini, bog‘lovchi gap bo‘lagi bo‘lmasligini biladilar.
So‘z turkumlarini o‘rganishdagi asosiy vazifa o‘quvchilarning og‘zaki va yozma nutqini o‘stirish, lug‘atini yangi ot, sifat, son, fe’llar bilan boyitish, o‘quvchilar shu vaqtgacha foydalanib kelayotgan so‘zlarning ma’nosini aniq tushunishiga erishish, bog‘lanishli nutqda u yoki bu so‘zdan o‘rinli foydalanish malakasini o‘stirish hisoblanadi. Bu vazifalarni muvaffaqiyatli hal qilish uchun so‘z turkumlarini o‘rganish jarayonida sinonim, antonimlar (terminlar berilmaydi) ustida muntazam ish olib boriladi, o‘quvchilar ko‘p ma’noli so‘zlar, ularning o‘z va ko‘chma ma’noda ishlatilishi bilan tanishtiriladi. Bunda ta’limni o‘quvchilarnipg shaxsiy tajribalari, bevosita ko‘rganlari, radiodan eshitganlari, kitobdan bilib olganlari bilan bog‘lash muhim ahamiyatga ega.
O‘quvchilarda kuzatish, muhim narsalarni sezish ko‘nikmalarini shakllantirish, atrof-muhit haqidagi bilimlarini boyitish bilan bir vaqtda ularning nutqini o‘stirish vazifasi ham amalga oshiriladi.
|
| |
Track 19 - S e c o n d e d I t I o n 1 Reading for the Real World 1

61
30
35
40
45
50
representatives from over 150
nations adopted a treaty to
limit emissions of CO
2
, CH
4
, N
2
O, HFCs, and SF
6
.
The so-called Kyoto Protocol called for reducing emissions
to at least 5 percent below 1990
levels of these gases by
2012. The Protocol was signed by 38 industrialized countries
attending the summit. Developing nations attending the
summit were not required to
adhere to the guidelines of
the Protocol. The 15 EU nations at the summit agreed
to further reduce emissions
to 8 percent, the US to 7 percent, and Japan to 6 percent below the 1990 levels.
The US officially signed the Protocol on November 12, 1998, but the US
president then did not send it to the Senate to officially approve the treaty
because he knew there was little hope for its approval at that time. When the
next president took office in 2000, the new administration openly
opposed the
Protocol. The Bush administration claimed the standards
set in the Protocol
were unfair to developed countries. Australia also rejected the Kyoto Protocol on
the basis that the UN
predictions of industrial growth (and thus future
greenhouse emissions) were improbable.
Even with the predictions of the Protocol called into question, many
countries continued to push for its approval. In July 2001,
delegates met again
in Bonn, Germany, to discuss the Protocol. At the Bonn meeting, the delegates
agreed, despite opposition from US representatives, on setting guidelines and
timetables for achieving the reductions set in the Kyoto Protocol. The following
year, at the World Summit on Sustainable
Development in Johannesburg, South
Africa, Russia
indicated it would soon officially approve the Kyoto Protocol.
However, in late 2003, Russia said it needed to further study the Protocol’s
requirements and predictions before signing. Without Russia’s approval, there
seems little chance the Kyoto Protocol will ever be completely
ratified.
Reading Time
_______ minutes _______ seconds
583 words
27
adopt --- to take as one’s own;
to follow
33
adhere to --- to follow; to obey
39
oppose --- to speak against; to take action against
42
prediction --- a
statement about the future
50
indicate --- to show
53
ratify --- to formally accept
A
Mark each statement as either true (T) or false (F) according to the

|
A
Mark each statement as either true (T) or false (F) according to theBog'liq Reading1A
Mark each statement as either true (T) or false (F) according to the
reading.
1. ____ The greenhouse effect began in the 1800s.
2. ____ A consequence of global warming could be floods along coastlines.
3. ____ Some people believe the standards in the Kyoto Protocol are wrong.
4. ____ The Kyoto Protocol officially went into effect in 2001.
B
Choose the best answer.
1. How is the Earth’s atmosphere like a greenhouse?
a. It has lots of plants growing in it.
b. It is full of gases that are not good to breathe.
c. It lets in light and traps heat.
d. It stays one temperature all year round.
2. Which of these greenhouse gases is NOT produced naturally?
a.
CH
4
b.
CO
2
c.
O
3
d.
SF
6
3. Which is true about the US and the Kyoto Protocol?
a. The US congress has asked the president to approve the Protocol.
b. The US does not plan to follow the Protocol.
c. The US has already met the standards set by the Protocol.
d. The US is a strong supporter of the Kyoto Protocol.
C
For the next two questions, look for the answers in the passage and
write them on the lines provided.
1. What did the Kyoto Protocol call for?
______________________________________________________
______________________________________________________
2. What was decided at the summit in Bonn, Germany?
______________________________________________________
______________________________________________________
V
ocabulary Extension
S
ummary
63
Here are six words that are related to the topic but are not in the reading.
|
| |
Otlarning yasalishi va ot yasovchi qo‘shimchalar

Otlarning yasalishi va ot yasovchi qo‘shimchalar
O‘qituvchi yasovchi qo‘shimchalar turi ma'nolar berishga o‘quvchilar e'tiborini tortish uchun misollar keltiriladi. Masalan:
-chi * ishchi (ishchi) -q * yotmoq (o‘rin)
-bon * bog‘bon (shaxs) o‘roq (qurol-narsa)
-kor * paxtakor
Shaxs bildiruvchi otlar - o‘qituvchi
Narsa-buyum bildiruvchi otlar - kitob, daftar
O‘rin-joy bildiruvchi otlar - paxtazor, o‘tloq
4. Mavhum otlar - yaxshilik, borliq
Unumli yasovchi qo‘shimchalar qatori unumsiz yasovchi qo‘shimchalarga ham
to‘xtalinadi. Bular: -indi * qirindi
-n * 1) uy (uymoq)]im * uyum tara]q * taroq -in * 2) un]im * unum bo‘ya]q * bo‘yoq
uch]iq * uchuq
O‘quvchilar ot yasovchi qo‘shimchalarni bilib olganlaridan so‘ng tub va yasama otlarni ongli farqlaydigan bo‘ladilar.
Nazorat savollari:
Hozirgi kun adabiy jarayonida faol ishtirok etayotgan adabiy tanqidchilardan kimlarni bilasiz?
Hozirgi zamon she’riyatidagi shakliy-uslubiy izlanishlar haqida ma’lumot
bering.
So‘nggi yillarda roman janrida qanday asarlar yaratildi?
Jahon adabiyotidan o‘zbek adabiyotiga qilingan tarjimalar va undagi muammolar haqida ma’lumot bering.
Moderenizm qanday adabiy oqim va uning o‘zbek adabiyotidagi ko‘rinishlari haqida nimalar deya olasiz?
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
J.Koller. Adabiyot nazariyasi va qisqacha adabiyotshunoslikka kirish. –
OUP: Buyuk Britaniya, 2011.
Boboev T. Adabiyotshunoslik asoslari. – T.: O‘zbekiston, 2002.
Ulug‘ov A. Adabiyotshunoslikka kirish . – Universitet, 2005.
Ishoqov Yo. So‘z san’ati so‘zligi. – T.: Zarqalam, 2006.
Niyozmetova R. Uzluksiz ta’lim tizimida o‘zbek adabiyotini o‘rganish metodikasi. – T.: Fan, 2007.
To‘xliev B. Adabiyot o‘qitish metodikasi. – T.: Yangi asr avlodi, 2006.
Mirqosimova M. O‘quvchilarda adabiy tahlil malakasini shakllantirish va takomillashtirish asoslari. – T.: Fan, 2006.
90
8. Quronov D., Rahmonov B. G‘arb adabiy-tanqidiy tafakkuri tarixi
ocherklari. – Toshkent, Fan, 2008.
9.Quronov D., Mamajonov Z., Sheralieva M. Adabiyotshunoslik lug‘ati. –
Toshkent, Akademnashr, 2011.
Суртаева Н.Н. Проектирование педагогических технологий в профессиональной подготовке учителя (на примере естественнонаучных дисциплин): Дис. д-ра пед Наук,-М.,1995
|
A
Mark each statement as either true (T) or false (F) according to the

A Mark each statement as either true (T) or false (F) according to the reading. 1. ____ Some scientists estimate that half of all species will be extinct in the
next century.
2. ____ The Earth is facing its third mass extinction in history.
3. ____ A higher percentage of bird species face extinction than coniferous trees.
4. ____ Forty percent of all mammals are threatened with extinction.
B Choose the best answer. 1. How many ways does the reading passage indicate that humans harm the
environment?
a.
One
b.
Two
c.
Three
d.
Four
2. Which is NOT an outcome of mass extinction of life on earth?
a. Rising of sea levels
b.
Food
shortages
c. Lack of fresh water
d.
Natural
disasters
3. Which kind of animal is the Nile perch?
a.
amphibian
b.
fish
c.
bird
d.
mammal
C For the next two questions, look for the answers in the passage and write them on the lines provided. 1. Why are rainforests important to the planet?
______________________________________________________
______________________________________________________
2. How can mass extinction of living species lead to the extinction of humans?
______________________________________________________
______________________________________________________
V
ocabulary Extension
S
ummary
57
Here are six words that are related to the topic but are not in the reading. Fill in each blank with the best word from the list. Use each word only once. brink ecosystem magnitude deforestation conserve wildlife
Earthquakes are measured on a scale ranging from minor to great depending on 
their __________.
2

58
5
10
15
20
S
upplemental Reading
0
5
0
S
ixty-five
million years later, the extinction of the dinosaurs remains a
great mystery. Scientists think that dinosaurs existed on Earth for
almost 200 million years. How could these great beasts, some of which
weighed thousands of pounds and stood 100
feet tall, suddenly disappear?
The most popular theory is that dinosaurs were killed off when an asteroid
crashed into southern Mexico. The asteroid’s collision caused earthquakes, fires,
and tidal waves. Volcanoes erupted, spewing poisonous gases into the sky and
lowering the oxygen level in the oceans.
Plants died, removing the food source
for plant-eating dinosaurs. As these dinosaurs died, there was no food for
meat-eating dinosaurs. In a short period of time, the dinosaurs were gone, and
the first mammals began to appear.
Many
scientists note that, while the asteroid had a major impact, the Earth’s
climate had already begun to change. The planet was cooling, and the colder
temperatures were likely killing plants. Some scientists claim that mammals already
on Earth before the asteroid might have facilitated the
extinction by eating dinosaur eggs.
We may never know for certain what caused the
extinction of dinosaurs. But it
was most likely the result
of a combination of the asteroid, colder climates, disease,
and egg-stealing mammals rather than the single event of
the asteroid hitting the Earth.
discrimination - S e c o n d e d I t I o n 1 Reading for the Real World 1

R
eading Comprehension
122
A
Mark each statement as either true (T) or false (F) according to the
reading.
1. ____ Roddick is not the last name Anita was born with.
2. ____ Her husband’s dream was to open an eco-friendly cosmetics store.
3. ____ Roddick was worth over $100 million dollars.
4. ____
When she died, she gave her money to her children and charity
organizations.
S e c o n d e d I t I o n 1 Reading for the Real World 1 - bet 81

S
ummary
123
V
ocabulary Extension
Here are six words that are related to the topic but are not in the reading.
Fill in each blank with the best word from the list. Use each word only
once.
lobby civic resolution justice altruistic humanitarian
1. A person is considered __________ if they are concerned for or devoted to the
welfare of others above themselves.
biological - S e c o n d e d I t I o n 1 Reading for the Real World 1

biological father was the cousin of her mother’s husband. After finishing
university, Anita taught briefly at a secondary school. She soon quit, however, and
traveled to places such as Australia, South Africa, and Tahiti. In 1970, she married
a poet named Gordon Roddick. The couple opened a restaurant and then a hotel.
They had two daughters together, Justine and Samantha.
In 1976, Gordon wanted to fulfill a dream. He was going to ride a horse
from South America to North America. Anita needed money while he was away.
So, in 1976, she opened a small cosmetics store called The Body Shop. Her first
store offered only fifteen products. In time, this number would grow to more
than 300. Roddick used ideas she had learned of in her travels, such as selling
products made from all-natural ingredients. Most cosmetics were tested on
animals, and some animals were killed to produce beauty products. Roddick
refused to sell products that harmed animals, as well as ones that damaged the
natural environment. She also promoted the idea of fair trade with third-world
countries. She recycled all her bottles and used recycled items in the store. She
believed that businesses could be run ethically and still make a profit. This idea
was called “ethical consumerism” and was a precursor to the modern green movement.
The Body Shop was enormously successful. By the time the company was
sold to L’Oreal in 2006, it had more than 2,000 stores throughout the world.
Customers voted it the second most-trusted
6
biological --- natural
22
ethical --- moral
22
precursor --- a forerunner
22
green --- environmental
Track 39
121
30
35
40
45
brand in Great Britain, and it was the 28
th
best-known brand in the world. As The Body
Shop grew, Roddick became an activist for
several environmental and social causes. These
included protecting the rain forests, helping poor
farmers, saving whales, and working to end sex
Do as We Say, Not as We Do

120
Anita Roddick
5
10
15
20
25
A
nita Roddick was born in an English bomb shelter on October 23, 1942,
during World War II. Her maiden name was Anita Lucia Perilli. Anita’s
parents and her three siblings had fled from Italy just before the war
began. Her mother ran a café, and Anita helped her after school and on weekends.
Her parents divorced when Anita was nine, and she later found out that her
Daryl Atkins and the Death Penalty

Vocabulary Preview
Match each word or phrase with the correct definition.
1. capture
a. a person who commits a crime
2. criminal
b. a strict keeping; imprisonment
3. custody
c. the area
or region where laws apply
4. flee
d. to catch
5. fugitive
e. to run away in order to escape
6. jurisdiction
f. a person who has escaped
Pre-Reading Questions
Think about the following questions.
1. What happens to criminals who escape to other countries or cities?
2. Besides police, what other people can catch criminals?
3. Have you ever gotten money for returning something that was lost?
Bounty Hunters
L a w & C r i m e 2
U N
I
T
6
72
Bounty Hunters
5
10
15
20
25
B
ounty hunters are
people whose job is to go
after “skips.” Skips are people who either
escape from police custody or never show up
to their court dates. Sometimes skips are dangerous
criminals who
commit terrible crimes like murder or
rape, but most often
skips are people who have
committed more minor crimes, things like having drugs
or failing to pay
child support for their children.
Sometimes, criminals who run away from the
police or don’t show up at
court are helped to hide by
their friends and family, or they may flee to another country where the laws are
different from the laws of their native country. In these cases, the police may
offer
a special reward, or bounty, for anyone who helps to capture the fugitives.
This is where the term, bounty hunter, comes from. Bounty hunters are not
official members of
the law-enforcement community, but they have a special role
to play nonetheless. They are paid to go after and capture criminals that the
police are unable to find or are unable to capture. Sometimes the bounty, or
reward, is small, just a few thousand dollars.
Other times, however, the reward
can be quite large, up to several million dollars. For example, in 2003, the
United States put a twenty-five-million-dollar bounty out for Osama Bin Laden.
If a bounty hunter were to find and capture Osama Bin Laden, he or she would
become a very rich person.
Bounty hunters
operate outside of jurisdictions,
or boundaries, which
means that they can go anywhere to catch a criminal while most police cannot.
For example, a police officer in New York cannot go to California to follow a
Beton xususiyatiga to‘ldiruvchilarning ta'siri

99
Agar yirik to‘ldiruvchi bo‘shliqligi (shag‘al yoki chaqiq tosh) – V
bo‘sh.yir.
bo‘lsa, unda betonning maksimal tashkil etuvchisi mayda to‘ldiruvchi hisoblanadi
– V
mayda
= 0,01V
bo‘sh.yir.
(0,01-bo‘shliqlik foizda keltirilgan).
U holda mayda va yirik to‘ldiruvchilar aralashmasi bo‘shliqligi quyidagiga
teng:
100
.
.
.
.
min
.
йир
буш
май
буш
арал
V
V
V
, (19)
Misol: agar shag‘al bo‘shliqligi 32% bo‘lsa, qumning bo‘shliqligi esa 27%
bo‘lsa, u holda shag‘al va qumning minimal bo‘shliqligi 8,6% ni tashkil etadi.
Bunda shartli ravishda yirik to‘ldiruvchilar orasidagi bo‘shliq mayda
to‘ldiruvchilar bilan to‘ldirilishini nazarda tutiladi. Lekin amaliyotda yirik
to‘ldiruvchi donalari bir-biriga yaqin joylashganda qum o‘tishi qiyinlashadi va
bo‘shliq hosil bo‘ladi.
Nazorat savollari
1.Beton tayyorlashda to‘ldirgichlarning tutgan o‘rnini keltiring?
2. Beton xususiyatlariga va tannarxiga to’ldirgichlar qanday ta'sir etadi?
3.To‘ldiruvchilarning qanday asosiy xususiyatlari mavjud?
4.Uyma zichlik nima?
5.To‘ldiruvchilar g‘ovakligi, zarrachalari orasidagi bo‘shliqlik qanday aniqlanadi?
6.To‘ldiruvchilarning namligi va suv shimuvchanligi qanday aniqlanadi?
7.To‘ldiruvchilar qanday zarrachalar shakli va o‘zaro joylanishiga ega?
5 – AMALIY MASHG‘ULOT: TABIIY TO‘LDIRUVCHILAR
2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan 2021 yil “ ” dagi “ ” sonli buyruq bilan tasdiqlangan fan dasturi asosida ishlab chiqilgan. O‘UMni ishlab chiqqan tuzuvchi - bet 116

160
Oraliq nazorat o’tilgan ma’ruza mavzulari hamda laboratoriya
va mustaqil ta’lim mavzularini qamrab olgan xolda
yozma ish yoki test asosida aniqlanadi.
2-5
2-5
Umumiy ON da
ballarining
o’rtacha
qiymatidan
olib qo’yiladi
Jami :
Izoh. Talabaning reyting daftarchasiga qo’yiladigan o’zlashtirish bali ON + YaN /2 asosida qo’yiladi.
Masalan, agarda talabaning o’rtacha o’zlashtirishi ON bali; YaN dan olgan ballar yig’indisi ikkiga bo’linib yakuniy
o’zlashtirish bahosi qo’yiladi. Masalan 3+4= 3,5ball. Yaxlitlab 4 ball deb qabul qilinadi va talabaning reyting
daftarchasiga rasmiylashtiriladi.
9.
Foydalaniladigan asosiy darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar ro‘yxati
Asosiy adabiyotlar:
1. A.M.Neville. Properties of concrete. 5
th
edition. TA439.N48. 2011.
2. Б.А.Асқаров, Л.М. Ботвина «Пористые заполнители из местного сырья и
легкие бетоны на их основе». Монография. Т.: Фан. 1990г
3. X.A. Akramov, X.N. Nuritdinov “Beton va temir-beton buyumlari ishlab
chiqarish texnologiyasi”. Darslik. T.: 2011.
4. X.A.Akramov, Sh.T.Raximov, X.N.Nuritdinov, M.T.Turopov “Beton
to‘ldirgichlari texnologiyasi”. O‘quv qo‘llanma(lotin imlosida). T.: TAQI. 2012.
Talaba bilimini baholash mezoni - 2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi...

|
2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan 2021 yil “ ” dagi “ ” sonli buyruq bilan tasdiqlangan fan dasturi asosida ishlab chiqilgan. O‘UMni ishlab chiqqan tuzuvchi Pdf ko'rish
|
bet | 115/145 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 2,95 Mb. | | #125770 |
Bog'liq BETON TOLDIRUVCHILARI TEXNOLOGIYASI UM Хайдаролв НKTalaba bilimini baholash mezoni
5 (a’lo) baho:
- xulosa va qaror qabul qilish;
- ijodiy fikrlay olish;
- mustaqil mushohada yurita olish;
- olgan bilimlarini amalda qo’llay olish;
- mohiyatini tushunish;
- bilish, aytib berish;
- tasavvurga ega bo’lish.
4 (яхши) баҳо:
- mustaqil mushohada yurita olish;
- olgan bilimlarini amalda qo’llay olish;
- mohiyatini tushunish;
- bilish, aytib berish;
- tasavvurga ega bo’lish.
3 (qoniqarli)
baho
- mohiyatini tushunish;
- bilish, aytib berish;
- tasavvurga uga bo’lish.
2 (qoniqarsiz)
baho:
- dasturni o’zlashtirmaganlik;
- fanning mohiyatini bilmaslik;
- aniq tasavvurga uga bo’lmaslik;
- mustaqil fikrlay olmaslik.
6. Саволлар (топшириқлар) таркибига фан дастуридан келиб чиққан ҳолда
назарий матyeriallar bilan birga mustaqil ish, laboratoriya va hisob-grafika ishlari,
amaliy va seminar mashg’ulotlari materiallari ham kiritiladi.
7. Talabaning fan bo’yicha yakuniy bahosi semestrda belgilangai baholash
turlari (OB, YaB) bo’yicha olingan ijobiy ballar (3, 4, 5) ning o’rtacha arifmetik
miqdori sifatida aniqlanadi va yaxlitlanib butun sonlarda qaydnoma, sinov
daftarchasi va talabalar o’zlashtirishini hisobga olish elektron tizimida shu kunning
o’zida (baholash yozma ish shaklida o’tkazilgan bo’lsa, uch kun muddat ichida) qayd
etiladi.
Talabaning “2 (qoniqarsiz)” bahosi sinov daftarchasiga qayd etilmaydi.
8. Talabalarning o’qish sifatini qiyosiy tahlil qilish maqsadida har bir fandan
olingan baholar asosida talabalar reytingi shakllantiriladi.
Talabalar ONdan to’playdigan ballarning namunaviy mezonlari
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan 2021 yil “ ” dagi “ ” sonli buyruq bilan tasdiqlangan fan dasturi asosida ishlab chiqilgan. O‘UMni ishlab chiqqan tuzuvchi
|
Kreotiv fikrlaydigan mashqlar ustida ishlash

|
Kreotiv fikrlaydigan mashqlar ustida ishlash
|
bet | 70/143 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #116605 |
Bog'liq Ona tili va adabiyot fanidan-fayllar.orgKreotiv fikrlaydigan mashqlar ustida ishlash.
Dars mashg‘ulotlarini tanqidiy fikrlaydigan metodlar orqali tashkil etish.
Tafakkurni shakllantirish metodlari.
4. Tanqidiy tafakkurni shakllantiradigan metodlar va ularni amalda qo‘llash mashqlari bilan ishlash.
Tayanch so‘z va iboralar: Kreotiv fikrlaydigan mashqlar ustida ishlash. Dars mashg‘ulotlarini tanqidiy fikrlaydigan metodlar orqali tashkil etish. Tanqidiy tafakkurni shakllantiradigan metodlar va ularni amalda qo‘llash mashqlari bilan ishlash.
1.KREOTIV FIKRLAYDIGAN MASHQLAR USTIDA ISHLASH
Bugungi kunda, barkomol shaxsni shakllantirish masalasi davlat siyosati doirasiga ko‘tarilgan bo‘lib, uni amalga oshirish jarayoni hisoblangan pedagogik
jarayon samaradorligini ta’minlash esa, ta’lim muassasasi rahbarlari, o‘qituvchilar, tarbiyachilar, pedagogik jarayon ishtirokchilari va boshqa mutaxassis xodimlarning (mahalla-ko‘y va ota-onalarning faoliyati bilan uzviy bog‘liq holda) faoliyatini
98
samarali tashkil etish va takomillashtirish mexanizmlarini yaratish, innovatsion faoliyatni tashkil etish zaruriyatini belgilaydi.
Yaqin o‘tmishda “Innovatsion ta’lim”, “Innovatsion faoliyat” va “Innovatsion jarayonlar” terminlari respublikamizning pedagogik adabiyotlarida juda kam kuzatilar edi. Innovatsion ta’lim so‘zining zamirida yangilikni tashkil qilish, yangilikni o‘zlashtirish, yangilikdan foydalanish, yangilikni namoyon etish kabi kompleks faoliyat yotadi.
Innovatsion ta’lim - ta’lim oluvchida yangi g’oya, me’yor, qoidalarni yaratish, o’zga shaxslar tomonidan yaratilgan ilg’or g’oyalar, me’yor, qoidalarni tabiiy qabul qilishga oid sifatlar, malakalarni shakllantirish imkoniyatini yaratadigan ta’lim
“Innovatsion ta’lim” tushunchasi birinchi bor 1979-yilda “Rim klubi”da qo‘llanilgan.Innovatsion ta’lim jarayonida qo‘llaniladigan texnologiyalar innovatsion ta’lim texnologiyalari yoki ta’lim innovatsiyalari deb nomlanadi.
Ta’lim sohasida innovatsion jarayon – bu ta’lim konsepsiyasidagi, o‘quv dasturlaridagi, usul va uslublardagi, tarbiya va o‘qitish usullaridagi yangilik va o‘zgarishlardir.
|
| |
Trening haqida tushuncha - Ona tili va adabiyot fanidan

Trening haqida tushuncha. Ushbu texnologiya munozarali masalalarni xal
etishda, baxs-munozaralar o‘tkazishda yoki o‘quv-seminari yakunida (tinglovchilarning o‘quv-seminari haqidagi fikrlarini bilish maqsadida), yoki o‘quv rejasi asosida biron bo‘lim o‘rganib bo‘lingach qo‘llanilishi mumkin, chunki bu texnologiya tinglovchilarni o‘z fikrini himoya qilishga, erkin fikrlash va o‘z fikrini boshqalarga o‘tkazishga, ochiq holda bahslashishga, shu bilan qatorda o‘quvchi talabalarni, o‘quv jarayonida egallagan bilimlarini tahlil etishda, qay darajada egallaganliklarini baholashga hamda tinglochilarni bahslashish madaniyatiga o‘rgatadi.
Dars ishlanmalarida ta’limiy metodlardan oqilona foydalanish va vaqt taqsimotini to‘g‘ri belgilash
Darslarda o‘qituvchi va o‘quvchilar o‘rtasidagi o‘zaro aloqadorlikni ta’minlash
hamda dars samaradorligini oshirish uchun darslarida vaqt taqsimotiga katta ahamiyat berish zarur.
Foydalanilgan adabiyotlar
Mengliev B. Ona tili ta’limi: davr talabi va ijtimoiy zarurat // Ma’rifat, №15,
2017. 22.02.
Madaev O., Toshmirzaeva Sh. Ayni muddao // Ma’rifat №32, 2017.17.04.
Madaev O, A.Sobirov, Z.Xolmanova, Sh.Toshmirzaeva, G.Ziyodullaeva, M.Shamsieva. Yozma ish turlari: insho, bayon, diktant. – T,: Turon zamin ziyo, 2017.
Mahmudov N. Jamiyatda til sezgisi va so‘z sevgisi barqarorlashmog‘i zarur //
Til va adabiyot ta’limi № 10, 2017.
Mengliev B., Suvonova X. Ona tilini emas, “ona tili”dan o‘rgatish kerak. // Til va adabiyot ta’limi № 10, 2017.
Noananaviy dars turlari // Zamonaviy o‘qitish masalalari. 2017. 10.05.
16-MAVZU. TAYANCH KOMPETENTSIYALARNI SHAKLLANTIRISHDA SINFDAN VA MAKTABDAN TASHQARI ISHLARNI TASHKIL QILISH
|
Beton va temirbeton texnologiяси fanidan test savollari (7semestr 2 он) Yengil beton zichligi nechaga kg/m

|
Beton va temirbeton texnologiяси fanidan test savollari (7semestr 2 он) Yengil beton zichligi nechaga kg/m
|
bet | 1/4 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 22,27 Kb. | | #115781 |
Bog'liq Beton va temirbeton texnologiяси fanidan test savollari (7semest (1)
Beton va temirbeton texnologiяси fanidan
TEST savollari (7semestr 2 ОН)
Yengil beton zichligi nechaga kg/m3 teng?
Yengil betonlar uchun qanday g’ovakli to’ldiruvchilar ishlatiladi?
vulqon tufi, kuli, vulqon lavasi va pemza
3. G‘ovak to‘ldiruvchilar beton xususiyatiga qanday ta'sir etadi?
4.Sun'iy materialni ko‘rsating?
5.Qanday betonlar serg’ovak deb ataladi?
tarkibida katta miqdorda o’lchamlari 1-1,5 mm gacha bo’lgan mayda va o’rtacha kattalikdagi g’ovaklari bor betonlar
6. Kоnstruktsiоn yengil betоnlar: o’rtacha zichligi kgm3
1400-1800
7. G’оvak tuzilishi usuliga qarab g’оvak betоnlar turlari
8. G’оvak betоnlarning g’оvakliligi necha foiz?
9. Mayda shitli qoliplar og’rligi
50kg gacha
10. Yirik shitli qolip nimalardan tashkil topadi?
yirik o‘lchamlardagi shitlar, tutashma va birikma elementlari
11. Gorizontal ko‘chuvchan (g‘ildiraydigan) qolip nimalardan tashkil topadi?
karkas (rama) va aksariyat unga biriktirilgan qimirlamaydigan qolip shitlardan
12. Blok-qoliplar (fazoviy yopiq bloklar) turlari
ajratilmaydigan va bikir (konus ko‘rinishida tayyorlangan) yoki ajratiladigan va siljitiladigan
13. Pnevmatik qolip
qolip egiluvchan havo o‘tkazmaydigan qobiq ko‘rinishida va inshoot turiga mos bichimli bo‘ladi
14. Termoaktiv qolip
– bunday turdagi har qanday qolip sistemalarida ularga o‘rnatilgan betonni qizdiruvchi elementi bo‘ladi
15. Olinmaydigan qolip
. Uning eementlari konsturksiya ichkarisida betonlangandan keyin qoladi va qator gidroizolyasiya, tashqi sirt, issiqlik tutish kabi funksiyalarni bajaradi
16. Maxsus qoliplar
qoliplar noan’anaviy, kam uchraydigan yoki katta bo‘lmagan hajmli maxsus yuzali murakkab konsturksiyalarda, masalan, zinapoya marshi, karnizlar, kichik arxitektura qoliplari, interer bezagini betonlash uchun xizmat qiladi
|
| |
Sirg‘anadigan qoliplar qanday binolar qurilishida ishlatiladi

|
Sirg‘anadigan qoliplar qanday binolar qurilishida ishlatiladi
|
bet | 2/4 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 22,27 Kb. | | #115781 |
Bog'liq Beton va temirbeton texnologiяси fanidan test savollari (7semest (1)17. Sirg‘anadigan qoliplar qanday binolar qurilishida ishlatiladi?
qolipda ko‘p qavatli binolar devorlarini va baland inshootlarda (siloslar, koprlar) balandligi bo‘yicha doimiy kesim va bir xil qalinlikdagi devor bor bo‘lganda
18. Қолип сифатининг энг муҳим кўрсаткичи
elementlarning bir funksional vazifada bir tekisda deformatsiyalanishidir
19. Ish sharoitidan kelib chiqib qoliplar mahsulotlarni tayyorlash jarayonidagi turlari
jarayonida ko‘chma (kran yoki vagonetkalar yordamida) va qoliplash stendlarida yig‘iladigan statsionar turlarga, shuningdek zo‘riqtirilgan qolip turi, bunda armatura tortishdagi zo‘riqishni qolip tayanchlari qabul qilinadigan (kuchlangan qoliplar) va zo‘riqtirilmagan turi
20. Metall qoliplarning aylanish soni
1000 aylanish
21. Yirik o‘lchamdagi yupqa devorli plitalar, panellar, yig‘ma sirtlarni egri elementlari va boshqa shu kabi konstruksiyalarni ishlab chiqish uchun ishlatiladigan qoliplar
ochilmaydigan temir-beton qolip-matritsalar qo‘llaniladi
22. Konstruktiv imkoniyatlari bo‘yicha qoliplar
ochiluvchan, ochilmaydigan ya’ni sharnirli ochiladigan bortli yoki devorli, shuningdek qisman ochiladigan bo‘lishi mumkin
23. YTB zavodlarida qoliplarning metalliyligi (butun texnologik jihozlarning) necha foizini tashkil etadi?
50%ni
24. YTB konstruksiyalarini qoliplash umumiy mehnat harajatlarining nacha necha foizini tashkil etadi?
25. Quyish usuli bilan qoliplash qanday qorishmalarda qo’llaniladi?
26. Quyiladigan qorishmalar mahsulotlarni qoliplashdagi afzalliklari
27. Vibratsiya usullarida zichlash qanday beton qorishmalarda ishlatiladi
28. Vibropresslash usulida zichlash qanday beton qorishmalarda ishlatiladi
29. Quvursimon konstruksiyalarni qoliplash uchun qanday usul qo’llaniladi?
30. Quvursimon konstruksiyalar qanday qoliplanadi?
31. Torkretlash uslubi
|
| |
керак - download

|
Qidiruv: керак | Ҳар бир талаба ўзининг журналдаги рақами бўйича мустақил иш мавзусини электрон вариантда бажариши керак 17,14 Kb. 1 | o'qib | | Ҳар бир талаба ўзининг журналдаги рақами бўйича мустақил иш мавзусини электрон вариантда бажариши керак 17,15 Kb. 1 | o'qib | | “Ўзбек халқига тинчлик ва омонлик керак” рисоласи жаҳон жамоатчилиги эътиборида O’zbek xalqiga tinchlik va omonlik kerak” risolasi jahon jamoatchiligi э’tiborida 105 Kb. 10 | o'qib | | Kovalent bog’ nazariyasi C, N, O, галогенларда ташқи валент орбиталлар тўлиши учун электронлар сони тага етиши керак, водород учун эса электрон етарли 217,5 Kb. 1 | o'qib | | O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi muhammal al-xorazimiy nomidagi toshkent Signal чекловчилари. Рақамли қурилмаларда кучланиш қийматларининг signal даражалари қурилма турига қараб белгиланган чегараларда ўзгариши керак. Шу мақсадда signal даражаси чекловчилари қўлланилади 0,5 Mb. 4 | o'qib | | Windows PowerShell bu qanday dastur Powershell муҳитидан фойдаланиб қуйидаги амалларни бажариш керак: каталог, папкалар ва файлларни яратиш, папкалар ва файлларни нусхалаш, папкалар ва файлларни ўчириш 0,54 Mb. 3 | o'qib |
1
| |
Oddiy beton qorishmalari uchun bir chastotali titratishda amaliyotda 1 minutda chayqalishlar chastotasi qancha?

|
Oddiy beton qorishmalari uchun bir chastotali titratishda amaliyotda 1 minutda chayqalishlar chastotasi qancha?
|
bet | 3/4 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 22,27 Kb. | | #115781 |
Bog'liq Beton va temirbeton texnologiяси fanidan test savollari (7semest (1)32. Oddiy beton qorishmalari uchun bir chastotali titratishda amaliyotda 1 minutda chayqalishlar chastotasi qancha?
33. Vibrozichlashtirishda chayqalishlar amplitudasi qanday belgilanadi?
34. Presslash bosimi qorishmaga ta’sir etish kuchi
35. Vibrozichlashda beton qorishmadagi kamchilik
36. DAST ga asosan og’ir betonlarda necha foiz qatlamlanish ruxsat etilgab?
37. Bosim ostida presslash necha MPa da amalga oshiriladi
38. Rolikli presslash qanday qorishmalarda qo’llaniladi?
39. Rolikli presslash qanday buyumlar tayorlashda samarali?
40. Eкstruzion usulda buyumlar qanday tayorlanadi?
41. Vibroshtamp turlari
42. Sirg’anuvchan vibroshtamp asosan qayerda qo’llaniladi?
43. Osma vibratorlar qanday usulda buyumlar tayorlashda ishlatiladi?
44. Yuza vibratorlar qanday qalinlikdagi buyumlar zichlanadi?
45. YTBB ishlab chiqarishda betonning qotishini tezlashtirish uchun ishlatiladigan eng samarali usul?
46. Issiqlik bilan ishlov berish buyum tayyorlash umumiy siklining necha foiz vaqtini oladi?
47. Qoliplarga zavod uskunalari uchun sarflanadigan barcha po‘latning necha foizi safrlanadi?
48. Zavodda ishlab chiqariladigan barcha mahsulotning necha foizi bug’ yordamida issiqlik ishlovi beriladi?
49. Buyumlar kameralarda, necha bosim va haroratda bug‘lanadi?
50. Avtoklavda betonni necha bosim va haroratda bug‘lanadi?
51. Korxonalarda betonni qizdirish o’rtacha qancha soatgacha davom etadi?
52. Korxonalarda betonni qizdirish tezligi nimalarga bog’liq?
53. Samarali texnologik usullarni ishlatmasdan turib bug‘lashni tezlashtirish…
|
| |
Yorug’lik yutilishining xarakteristikasini olinishi

2.2. Yorug’lik yutilishining xarakteristikasini olinishi.
Modda tomonidan yorug’lik yutilishini miqdoriy xarakterlash uchun faqatgina berilgan to’lqin uzunligi uchun yutilish koeffitsiyenti darajasi ko’rsatkichi intensivligi emas, balki yutilishi ko’rsatkichini spektri o’lchanadi. Yutilishi ko’rsatkichi spektrini o’lchash monoxrom fotometriyaning vazifasi, shuning uchun u nisbat sodda fotometriyaning ba’zi bir usullari bilan oshirib boriladi. Absorbsion o’lchovlar asosida yutilish qonuni yotadi. Teng qalinlikdagi har bir qatlam o’tayotgan nurlanishni o’ziga teng hissasini yutadi. Yutuvchi qatlamga monoxramatik yorug’liknng parallel dastasi tushayotgan bo’lsa, intensivlikni kamayishi qatlam qalinligi dx ga va yorug’lik intensivligi I ga proporsional bo’ladi–dI=kIdx bunda: -dI/I=kdx bu ifodani I dan I0 gacha 0 dan d gacha (I0 – tushayotgan yorug’lik intensivligi d-qatlam qalinligi) integrallasak:
(2.2.1.)
Bunda
(2.2.2.)
O’z navbatda berilgan to’lqin uzunligi uchun yutilish koeffitstiyenti quyidagi tenglama orqali hisoblanishi mumkin.
(2.2.3.)
Lekin yorug’likning oldingi va orqa sirtlarda qaytishi va boshqa yo'qotishlar I0 /I ni haqiqiy qiymatini miqdoriy xarakteristikasi o’rniga yorug’lik dastalarining umumiy susayishi o’lchanadi. Shunday qilib, faqat yutilish koeffitsiyenti emas, susayish koeffitsiyenti haqida ham gapirishga to’g’ri keladi. Yutilish koeffitsiyentining (shaffofligi) ta’rifini uning E=lnI0 /I kattalik yutilishini optik zichligi deb ataladi.
(2.2.4.)
Yutuvchi qatlamning shaffofligi tushunchasi T=I0/I munosbatdan aniqlanadi. Bu kattaliklar E= ln 1/T =-ht formula orqali o’zaro bog’langan. Yutuvchi qatlam ichidagi ko’p sonli qaytarishlarini hisobga olsak yutish qonuni quyidagi ko’rinishni oladi.
(2.2.5.)
Bu yerda (r-yuzaning qaytarish ko’rsatgichi). Bu formulani oddiyroq ko’rinishda yozish mumkin.
(2.2.6.)
Yutilish qonuni birichi bo’lib, Buger tomonidan topilgan edi. Keyinchalik uni Lambert undan keyin Beer va Gavilev tomonidan detallarga qayta tahlil qilingan. Buger yutilish koeffitsiyentini yutish qatlamining qalinligiga bog’liq emas degan fikrni aytgan edi. Bu tajribadan ham juda aniq, ko’rinadi. KeyinchalikVavilov va Lifishilar istesno holatlarni ko’rsatib berishdi.
(2.2.7.)
dan
(2.2.8.)
kelib chiqadi.
Yutilishning natural koeffitsiyenti hisoblashda o’nli logarifmdan foydalanishda quyidagi tenglama ishlatiladi.
(2.2.9.)
Buger qonuni chekli sohada qo’llaniladi. Biroq yorug’lik intensivligi uncha katta bo’lmagan hamda atom va molekulalarning uyg’ongan holatda bo’lish vaqti yetarlicha qisqa bo’lgan juda ko’p hollarda Buger zichligi hamma joyda ham bir xil bo’lmagan muhitdan yorug’lik yutish masalasini ko’rib chiqdi va «Nurlarni tutib qola oladigan yoki sochib yubora oladigan soni tok zarralarni uchratganidagina yorug’lik bir xil o’zgara oladi» va demak yutish uchun qalinliklarda joylashgan modda massalari ahamiyatga egadir deb ishonch bildirdi. Bugerning bug’-qonuni katta amaliy ahamiyatga ega. Chunki tajriba haqiqatdan ham shuni ko’rsatadiki yorug’likni gaz molekulalari yutgandagi ya’ni deyarli yutmaydigan.
|