Qoplanish davri - Mundarija: Kirish kurs ishining dolzarbligi ibob qishloq xo`jaligida innovatsion faoliyatga kiritilgan...

|
Mundarija: Kirish kurs ishining dolzarbligi ibob qishloq xo`jaligida innovatsion faoliyatga kiritilgan investitsiyalar samaradorligi 7
|
bet | 8/12 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 136,82 Kb. | | #252630 |
Bog'liq qishloq xo\'jaligi4. Qoplanish davri formulasi quyidagicha ifodalanadi: К
То , (7.5)
Д
Bu yerda: K- innovatsiyalarga kiritilgan birlamchi kapital qo`yilmalar;
D – yillik pul daromadlari.
Yangi texnikani joriy etishning iqtisodiy samarasini hisoblash uslubiyotini misollarda ko`rib chiqamiz.
1-misol. Payvandlash bo`yicha yangi uskuna joriy etilmoqda. Vaqt omilini hisobga olgan holda mazkur uskunadan foydalanishning iqtisodiy samarasini aniqlang.
Кўрсаткичлар
|
Ҳисоб даври йиллари
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
Натижалар-Р
|
14260
|
1581
2
|
16662
|
18750
|
26250
|
28750
|
Харажатлар - З
|
996
|
4233
|
10213
|
18140
|
18396
|
20148
|
10% даромад
ставкасидаги дисконтлаш коэффициенти
|
0,9091
|
0,826
4
|
0,7513
|
0,683
|
0,6209
|
0,5645
|
Yechim: hisob davri yillari, ya’ni uskuna joriy etishning 6 yili mobaynidagi diskontlangan natijalar va diskontlangan xarajatlarni topamiz.
N = (14260 * 0,9091) + (15812 * 0,8264) + (16662 * 0,7513) + (18750 * 0,6830) + (26250 * 0,6209) + (28750 * 0,5645) q 12963,8 + 13067,0 + 12518,22 + 12806,3 + 16298,6 + 16229,4 = 83883,3 pul birligi.
X = (996 * 0,9091) + (4233 * 0,8264) + (10213 * 0,7513) + (18140 * 0,6830) + 18396 * 0,6209) + (20148 * 0,5645) = 905,5 + 3498,2 + 7673 + 12389,6 + 11422 + 11373,5 = 47261,8 pul birligi.
С қ ∑Н∑Х‚.
YA’ni, payvandlash uskunasidan foydalanishning iqtisodiy samarasi (83883,3 - 47261,8) = 36621,5 ga teng bo`ladi.
2-misol. Joriy etish uchun uchta kashfiyot taklif etilgan. Ulardan qaysi birining rentabelligi katta ekanligini aniqlash lozim.
№
|
Investitsiyalar (K), mln. so`m.
|
Rejalashtirilgan daromad, mln. so`m.
|
1
|
446,5
|
640,2
|
2
|
750,6
|
977,5
|
3
|
1250,0
|
1475,5
|
Yechim: Daromdlilik indeksini topamiz.
ДТ *100%.
Jdar КТ
Birinchi kashfiyot bo`yicha:
Jдар *100% 118,04% .-
Ikkinchi kashfiyot bo`yicha:
Jдар *100% 130,23%.
Uchinchi kashfiyot bo`yicha:
Jдар *100% 143,38%.
Shunday qilib, innovatsiyalardan foydalanishning samarasi hisobga olinadigan natija va xarajatlarga bog`liq bo`ladi. U natijalar va xarajatlar nisbati orqali belgilanadi.
Innovatsiyaviy faoliyat natijalari muayyan buyumlashgan shaklga ega bo`lishi yoki buyumlashmagan shaklda (misol uchun, nouxau) bo`lishi mumkin.
Yangilik (innovatsiya) yaratuvchilari ularga mualliflik yoki unga bog`liq huquqlarni oladi. Oqibatda, intellektual mulk kabi yuridik tushuncha paydo bo`ladi. Ushbu tushuncha, 1967 yilda Intellektual mulk butunjahon tashkilotiga asos solgan Konvensiyada ko`zda tutilgan.
O`zbekistonda intellektual mulkning qonuniy himoya qilinishi O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi bilan kafolatlangan. Shuningdek, intellektual mulk obyektlari huquqlarini saqlash sohasida qator qonunlar ham mavjud.
Intellektual mulk obyektlari korxona va tashkilotlar tomonidan qo`llanilishi, ularga daromad olib kelishi mumkin. Ular nomoddiy aktivlar tarkibiga kiritiladi.
Kashfiyotlarni himoyalovchi hujjatlar sifatida patentlar, mualliflik guvohnomalarini keltirish mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mundarija: Kirish kurs ishining dolzarbligi ibob qishloq xo`jaligida innovatsion faoliyatga kiritilgan investitsiyalar samaradorligi 7
|