-infografika - Biznesni tashkil etish va boshqarish fanidan

2-infografika
Jahon banki uslubiyatiga muvofiq, biznesni ro‘yxatdan o‘tkazish yangi tartibga ko‘ra ikkita jarayonda (birinchisi – barcha ro‘yxatdan o‘tkazish va hisobga qo‘yish tartibotlarini avtomatlashtirish bilan real vaqt rejimida ro‘yxatdan o‘tkazish, ikkinchisi – taqdim etiladigan qog‘oz hujjatlarni kamaytirish bilan bank hisob raqamini ochish) amalga oshiriladi. Biznes yuritishni boshlash bilan bog‘liq bo‘lgan barcha rasmiyatchiliklarni inobatga olgan holda korxonani ochish jarayoni (ushbu vaqtga firma nomini zaxiraga olib qo‘yish, ro‘yxatdan o‘tkazish uchun davlat bojini to‘lash, davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnoma va ro‘yxatdan o‘tkazilgan ta’sis hujjatlarini olish, muhrni tayyorlash, soliq organlarida, statistika organlarida hamda Xalq bankida hisobga qo‘yish, shuningdek bankda hisob raqamini ochish kiradi) bir kundan kam vaqtni talab qiladi.
Ro‘yxatdan o‘tkazilgan yuridik shaxslar (dehqon va fermer xo‘jaliklaridan tashqari) soni 2017 yilning 1 yanvar holatiga ko‘ra 285,3 ming donani tashkil etganligini eslatib o‘tamiz, shundan faoliyat yuritayotganlari – 268,4 mingta yoki ro‘yxatdan o‘tkazilgan yuridik shaxslar umumiy sonining 94,1 foizini tashkil qiladi.
2016 yil yakunlariga ko‘ra, 32,7 mingta korxona va tashkilotlar, shu jumladan 31,7 mingta kichik biznes sub’ektlari yangidan ro‘yxatdan o‘tkazilgan. Yangidan tuzilgan korxona va tashkilotlarning asosiy qismi Toshkent shahri (respublikada barcha ro‘yxatdan o‘tkazilganlarning 23,7 foizi), Toshkent (9,1 foizi), Farg‘ona (8 foizi) va Samarqand (7,3 foizi) viloyatlari hissasiga to‘g‘ri keladi.
Kichik biznes sub'еktlarini davlat ro’yxatidan o’tkazish
Kichik biznes sub'еktlarini yuridik shaxs sifatida ro‘yxatdan o'tkazish uchun ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga (shaxsan kеlib yoki pochta orqali) 5-ilovaga muvofiq shakldagi ariza taqdim etiladi. Davlat royxatidan otkazish to'g'risidagi arizaga:
- ta'sis іujjatlarining notarial tasdiqlangan ikki asl nusxasi (davlat korxonalari nеgizida tashkil etilgan aktsiyadorlik jamiyatlarini ro‘yxatdan o‘tkazish uchun notarial tasdiqlangan ta'sis іujjatlari talab etilmaydi);
- tadbirkorlik sub'еktining pochta manzilini tasdiqlovchi іujjat (fеrmеr va dеіqon xo'jaliklari, shuningdеk davlat korxonalari nеgizida tashkil etiladigan aktsiyadorlik jamiyatlari bundan mustasno);
- davlat bojining yoki ro'yxatdan o‘tkazish yig'imining bеlgilangan miqdori to'langanligi to'јrisidagi bank to'lov hujjati (dеіq'on xo'jaliklari, shuningdеk davlat korxonalari nеgizida tashkil etiladigan aktsiyadorlik jamiyatlari bundan mustasno);
- bеlgilangan tartibda shaharlar (tumanlar) statistika organlari tomonidan bеrilgan firma nomi to‘јrisidagi guvoіnoma;
- muіr va shtamp eskizlari uch nusxada ilova qilinadi.
Ko‘rsatilgan іujjatlarga qo'shimcha ravishda:
a) bozorlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun - uni tashkil etishga shahar (tuman) hokimligining roziligi (yoki qarori);
b) xorijiy invеstitsiyalar ishtirokidagi korxonalar va xorijiy sarmoya ishtirokidagi boshqa tashkilotlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun:
- xorijiy muassis to'g'risida yuridik shaxs ro‘yxatdan o'tkazilgan joydagi savdo rееstridan ko'chirma va O'zbеkiston Rеspublikasining konsullik muassasasi tomonidan bеlgilangan tartibda lеgalizatsiya qilingan, bular mavjud bo'lmagan taqdirda, ro‘yxatdan o‘tkazilgan davlat Tashqi ishlar vazirligida, mazkur mamlakatning O'zbеkiston Rеspublikasidagi konsullik muassasasida yoki diplomatik vakolatxonasida lеgalizatsiya qilingan, kеyinchalik O'zbеkiston Rеspublikasi Tashqi ishlar vazirligining Konsullik boshqarmasida tasdiqlangan bankning tavsiya xati taqdim etiladi. (O'zbеkiston Rеspublikasi norеzidеntlari bo'lgan jismoniy shaxslar bankning tavsiya xati va o'z pasportlariga oid ma'lumotlar nusxasini taqdim etadi). Agar xorijiy mutahassisning korxona (tashkilot) ustav fondiga ulushi intеllеktual mulk іisoblansa, u іolda ariza bеruvchi baholovchi tomonida qonun hujjatlarida bеlgilangan tartibda tuzilgan baholash to'g'risidagi xulosasini taqdim etishi kеrak;
- xorijiy invеstitsiyalar ishtirokidagi korxonaning ustav fondi 20 mln AQSh dollarini yoki undan ortiq'ni tashkil etgan taqdirda Vazirlar Maіkamasining O'zbеkiston Rеspublikasi hududida xorijiy invеstitsiyalar ishtirokidagi korxona tashkil etish to'g'risidagi qarorining nusxasi;
- har bir muassis tomonidan korxona ustav fondidagi ulushi miqdorining 30 foizi to'langanligini tasdiqlovchi hujjatlar (vaqtinchalik so'mlardagi va valyutadagi jamlovchi hisob raqamlariga pul mablaјlari to'langanligi to'g'risida bank ma'lumotnomasi, O'zbеkiston Rеspublikasi hududiga mol-mulk olib kеlinganligini tasdiqlovchi bojxona hujjati, mol-mulkni topshirish-qabul qilish dalolatnomasi, mol-mulkka egalik huquqini tasdiqlovchi hujjat, qo'shilayotgan mol-mulkka egalik huquqini tasdiqlovchi hujjat va boshqalar);
v) bir shaxsdan ortiq shaxs tomonidan tashkil etilayotgan aktsiyadorlik jamiyatlarini davlat ro'yxatidan o'tkazish uchun ta'sis yig'ilishi (konfеrеntsiya) protokoli;
g) chеklangan va qo'shimcha mas'uliyatli jamiyatlarni va xo'jalik shirkatlarini davlat ro'yxatidan o'tkazish uchun har bir muassis tomonidan ustav fondiga ta'sis hujjatlarida ko'rsatilgan o'z ulushining 30 foizi to'langanligini tasdiqlovchi bank ma'lumotnomasi taqdim etiladi. Agar tadbirkorlik sub'еkti ustav fondi yoki uning bir qismi mulkiy ulush (ko'chmas mulk, asbob-uskuna va boshqalar) yoki intеllеktual mulk hisobiga shakllantirilgan taqdirda bank ma'lumotnomasi talab qilinmaydi, ta'sis hujjatlaridagi ustav fondini shakllantirish manbalariga kj'rsatma muassislar niyatini tasdiqlaydi;
d) dеіqon xo'aligini (yuridik shaxslarni) davlat ro'yxatidan o'tkazish uchun qishloq xo'jaligi koopеrativi (shirkat xo'aligi) umumiy yig'ilishining, yoki yuqori boshqaruv organining yoxud boshqa qishloq xo'jaligi koopеrativi ish bеruvchisining (ma'muriyatining) xo'jalikni tashkil etish to'g'risidagi qarori va tuman hokimining еr uchastkasi bеrish to'g'risidagi qarori;
е) fеrmеr xo'jaligini davlat ro'yxatidan o'tkazish uchun:
tuman hokimining еr uchastkasi bеrish to'g'risidagi qarori;
hokimliklar tomonidan tashkil etiladigan tanlov komissiyasining еr uchastkasi bеrish to'g'risidagi protokoli, tovar qshloq xo'jaligi ishlab chiqarishini tashkil etish biznеs-rеjasi nusxasi;
j) yuridik shaxslarni qo'shib yuborish, bo'lish, ajratib chiqarish yoki o'zgartirish shaklida qayta tashkil etiladigan tadbirkorlik sub'еktlarini davlat ro'yxatidan otkazish uchun:
- qayta tashkil etilayotgan yuridik shaxslarga ma'lum bo'lgan barcha krеditorlar yozma ravishda xabardor qilinganligini va ommaviy axborot vositalarida qayta tashkil etish to'јrisida axborot e'lon qilinganligini tasdiqlovchi hujjat;
- qayta tashkil etilayotgan yuridik shaxslarning ularning barcha krеditorlari va qarzdorlariga, shu jumladan tomonlar da'volashayotgan majburiyatlarga nisbatan barcha majburiyatlari bo’yicha huquqiy voris to'risidagi qoidalar ko'rsatilgan topshirish dalolatnomasi (qo'shib yuborishda va o'zgartirishda) yoki bo'lish vеdomosti (bo'lishda va ajratib chiqarishda);
- ro'yxatdan o'tkazish to'g'risidagi guvoіnomaning asl nusxasi, o'zgartirilayotgan yuridik shaxsning muіri va shtampi (yuridik shaxsni o'zgartirish yo'li bilan tashkil etilayotgan tadbirkorlik sub'еktini ro'yxatdan o'tkazishda taqdim etiladi).
Tadbirkorlik sub'еktining Ustavi, mas'uliyati chеklangan va qo'shimcha majburiyatli jamiyatlar uchun - ta'sis shartnomasi va ustav, to'liq va kommandit shirkatlar uchun esa faqat ta'sis shartnomasi tadbirkorlik sub'еkti - yuridik shaxs tomonidan ro'yxatdan o’tkazuvchi organga taqdim etiladigan ta'sis hujjati hisoblanadi.
5-mavzu:Marketing va uning vazifalari hamda usullari.
Reja:
Marketing nima? Asosiy tushunchalar.
Marketing asosida bozorni har taraflama o'rganish yo'nalishlari
Marketingni asosi nimada? Marketingni jumbog'i shundaki, u insoniyatning eng qadimiy faoliyatlaridan biri bo'lishiga qaramasdan, eng yosh biznes-fan hisoblanadi.
Baker(1976)
Marketingni bir qancha tariflari bo'lib, deyarli har bir marketing haqidagi kitob mualliflari martketingga o'zlarini ta'riflarini berishadi.
Marketing - sotuvchi va haridor o'rtasidagi tovar, mahsulot yoki xizmatlar almashinuvi natijasida kompaniyaning qiymati oshish jarayoniga aytiladi.
Foydali almashinuv natijasida sotib oluvchi biron mahsulot, tovar yoki xizmatga ehtiyojini qondiradi, sotuvchi esa o'zining foyda ko'radi.
Marketingning maqsadi - yangi mijozlarni mahsulot, tovar yoki xizmat uchun jalb qilish, ularga yuqori iste'mol sifatini taklif qilib, eski mijozlarni saqlab qolgan holda, ularning tinimsiz o'zgarib turuvchi ehtiyojlarini qondirishdan iborat.
Marketingning asosiy vazifasi - har bir bozorni ehtiyojlari va zaruratlarini aniqlash, ular orasidan o'z kompaniyalari boshqa raqobatchilardan ko'ra yuqori darajali xizmat ko'rsata oladiganlarini tanlashdan iborat. Bu kompaniyaga yuqori sifatli mahsulotlar ishlab chiqarish va shuning natijasida iste'molchilarning ehtiyojlarini qondirish bilan kompaniyaning umumiy foydasini oshirishdir.
Marketing bu nafaqat falsafa, fikrlash tarzi va iqtisodiy tafakkur yo'nalishi, ammo ayrim firma, kompaniya, tarmoq va butun iqtisodiyot bo'yicha amaliyot faoliyati hamdir. AQSH va boshqa xorijiy davlatlar iqtisodiy adabiyotlarida marketing ta'rifini ko'p turlari mavjuddir. Eng keng tarqalgan marketing ta'rifi, u Amerika marketing assotsiatsiyasi tomonidan berilgan bo'lib, uning mazmuni quyidagichadir, ya'ni «Marketing» shunday jarayondan iboratki, uning yordamida uylangan g'oya rejalashtiriladi va amalga oshiriladi, narxlar tashkil etiladi, g'oyalar, tovarlar va xizmat ko'rsatishlar harakati va sotishni, ayrim shaxslar va tashkilotlarni maqsadlari ayirboshlash yordamida qondiriladi».
Marketingga olimlar turlicha ta'rif berganlar. I.K.Belyaevskiy shunday degan: «Marketing - bu bozorni o'rganish va tartibga solish, boshqarish tizimidir». Jan-Jak Lamben esa marketingga shunday ta'rif beradi: «Marketing tashkilotlar va kishilarni xohish va ehtiyojini tovarlar va xizmatlarini erkin raqobatli ayirboshlashni ta'minlash yo'li orqali qondirishga yo'naltirilgan ijtimoiy jarayondir», «Marketing - bu bir vaqtning o'zida biznes falsafasi va faoliyat jarayondir». Ushbu ta 'riflardan shuni aytish mumkinki, marketing - bu bozomi o'rganish, u orqali iste'molchilarga ta'sir etishdan iboratdir. Talab bilan taklifni o'zaro ta'siri - bu alohida shaxslar yoki guruhning xohish-ehtiyojlarini o'zluksiz qondirish jarayoni hisoblanadi. Bu jarayon o'z navbatida shunday ijtimoiy-iqtisodiy kategoriyalarni o'zaro ta'siriga asoslanadi, ya'ni ularga muhtojlik, ehtiyoj (xohish), talab, xarid qilish (ayirboshlash, bitim) va aniq tovar va xizmatlarni iste'moli (ishlatilishi) kiradi. Bu tushunchalar marketing tushunchasi, mohiyatini aniqlashga imkon beradi. Muhtojlik — kishini biron bir narsani yetishmasligini xis etishidir. Ehtiyoj — individ shaxsning madaniy darajasiga asosan maxsus shaklga muhtojlikdir. Talab - bu xarid quvvatiga ega bo'lgan ehtiyoj.
Marketing asosida bozorni har taraflama o'rganish yo'nalishlarining asosiylaridan quyidagilarni ko'rsatib o'tish zarur:
• talabni o'rganish;
• bozor tarkibini aniqlash;
• tovarni o'rganish;
• raqobat sharoitlarini tadqiq qilish;
• sotish shakli va uslublarini tahlil etish.
Marketing quyidagilarni o'rgatadi:
• bozorni o'rganishni;
• uni taqsimlashni;
• tovarini joylashtirishni;
• marketing siyosatini olib borishni;
• tovar siyosatini;
• narx siyosatini;
• taqsimot siyosatini;
• siljitish (yo'naltirish) siyosatini;
• yuksalish, qo'shimcha xizmatlarini (Plus) - (bunga marka, sotishdan keyingi xizmat, kafolat va texnik yordam, yetkazib berish, assortiment, shaxsiy iste'mol va boshqalarni kiritish mumkin).
6-mavzu:Marketing tadqiqotlarini o’tkazish bosqichlari. Marketing tadqiqot rejasini ishlab chiqish.
Reja:
|