Biznesni tashkil etish va yuritish - bet 43

3
Darslarda 95% gacha qatnashgan, ma’ruza matnini yozgan,
o’quv qurollari to’lik bo’lgan, adabiyotlardan foydalanishni
bilgan.
3
4
Ta’lim standartlarida belgilangan bilim va ko’nikmalarni
55%dan kam o’zlashtirgan o’quvchilar.
2
2-ilova
Mavzu: Biznеs-rеjа lоyihаsi uchun qisqаchа invеstitsiоn tаklif
Reja:
Hujjat tuzilishi
Biznes-rejani investorlar tomonidan
baholash
3.
Investitsiya rejasi strukturasining alohida
elementlari
Adabiyotlar ro’yhati:
1.A.Hudoyberdiyev:”Tadbirkorlik v abiznes asoslari”T.2009yil
2.A.O’lmasov:”Iqtisodiy bilim asoslari”T.2010yil
3. Hоdiev B.Yu., Qоsimоva M.S., Samadоv A.N., Muhiddinоva U.S.
Kichik biznesni bоshqarish. –T.: “O’qituvchi”, 2003.
Maruza
1.Hujjat tuzilishi
Amalda, biznes-reja kreditorlar va bo'lajak investorlar uchun mo'ljallangan yagona
asos bo'lib, mablag'larni jalb qilish imkonini beradi. Taqdim etilgan ma'lumotlar
investorlarga quyidagilarga imkon beradi:
•
loyihaning barqarorligi va hayotiylik darajasini aniqlash;
•
tanlang
eng yaxshi variant
maksimal foyda olish uchun investitsiyalar,
•
barcha texnik-iqtisodiy ko'rsatkichlarni hisobga olgan holda ma'lum bir davr uchun
istiqbollarni baholash;
•
kompaniyaning haqiqiy faoliyatini baholash,
•
byudjet majburiyatlarining bajarilishini nazorat qilish;
•
kredit resurslarini olish va davlat yordamini jalb qilish imkoniyatlarini hisoblash va
hokazo.
Shunday qilib, biznes-rejalarning umumiy vazifasi aniq investitsiya loyihalari
salohiyati va istiqbollarini ularning o'ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda
yaxlit baholashni yaratish va tavsiflangan sharoitlarda innovatsiyalarni joriy etishni
asoslashdan iborat.
Buning uchun moliyalashtirish manbai sifatida quyidagilar ko'rib chiqiladi:
•
o'z mablag'lari,
•
davlat mablag'lari,
•
potentsial investorlar.
Bunday holda, hisoblash gorizonti, ko'pincha, qarz mablag'larini to'lash davri va
undan keyin yana bir yil bo'ladi.
Shaklga ko'ra, to'liq biznes-reja va kontseptsiya rejasiga bo'linish mavjud. Ikkinchi
holda, faqat potentsial investorlar bilan muzokaralar uchun asos yaratiladi, bu
ularning loyihaga qiziqish darajasini aniqlash imkonini beradi. Bunday dizaynni
yaratishda rasmiy format investorlarning ehtiyojlariga va / yoki biznes sheriklarining
talablariga yo'naltirilgan, ammo investitsiya loyihasi uchun to'liq biznes-rejaning
umumiy standart tuzilishi hujjatga quyidagi bo'limlarni kiritishni o'z ichiga oladi:
Agar investitsiya loyihalarini amalga oshirishni o'z zimmasiga olgan korxona
ko'p punktli tashkilot bo'lsa (ikki yoki undan ortiq korxona bilan), rejalashtirishda
har bir korxona uchun alohida rejalar ishlab chiqiladi, keyinchalik ular bitta hujjatga
birlashtiriladi.
2.Biznes-rejani investorlar tomonidan baholash
Investitsion loyihalarning samaradorligi ishtirokchilarning manfaatlari kontekstida
xarajatlar va natijalar nisbatini ko‘rsatuvchi ko‘rsatkichlar tizimi bilan tavsiflanadi.
Investitsion loyihalar ishtirokchilari qaysi toifaga mansubligiga qarab quyidagi
ko‘rsatkichlar ajratiladi:
•
moliyaviy (tijorat) samaradorlik,
•
byudjet samaradorligi (loyihaga mos keladigan darajadagi byudjet uchun moliyaviy
ta'sirlarni aks ettiruvchi),
•
iqtisodiy samaradorlik (qiymatni o'lchash imkonini beruvchi investitsiya loyihalarida
bevosita ishtirokchilarning bevosita moliyaviy manfaatlaridan tashqari natijalarni aks
ettirish bilan).
Bundan tashqari, loyihaning ijtimoiy va atrof-muhitga ta'siri baholanadi.
Bozor sharoitida va bu yo'nalishda investitsiya mablag'larini jalb qilishda moliyaviy
samaradorlik birinchi o'rinda turadi.
Investitsion loyiha biznes-rejasining o‘ziga xos xususiyati shundaki, investitsiyalarni
baholash loyihani amalga oshirishdan kutilayotgan foydani qo‘yilgan kapital bilan
solishtirishga asoslanadi. Buning uchun sof pul oqimi tushum o'rtasidagi farq sifatida
hisoblanadi
Pul
investitsiya va ishlab chiqarish faoliyati va ularning chiqib ketishi
natijasida qo'shimcha xarajatlarni chegirib tashlagan holda (masalan, uzoq muddatli
kreditlar bo'yicha foizlarni to'lash). Sof pul oqimi ko'rsatkichlari va diskont
koeffitsienti asosida investitsiyalarni baholash uchun quyidagi ko'rsatkichlar
hisoblanadi:
•
sof diskontlangan daromad
•
ichki daromad darajasi,
•
rentabellik indeksi,
•
qaytarish muddati va tezligi.
Bu holda chegirma omili t bosqichidagi potentsial moliyaviy daromad va xarajatlarni
dastlabki vaqt davriga olib keladi.
Investitsiya rejasi strukturasining alohida elementlari
Investitsion loyihaning biznes-rejasining bo'limlari qanchalik batafsil bo'lsa,
investorlarning ishonchini qozonish va rejani amalga oshirish uchun pul olish
ehtimoli shunchalik yuqori bo'ladi. Investorning investitsiyalar istiqbollari haqidagi
taassurotini shakllantiradigan birinchi bo'limlar ayniqsa muhimdir.
Xulosa
Kirish qismi (rezyume), birinchi navbatda, investor uchun yoziladi va u haqiqatda
biznes-rejaning qolgan bo'limlari to'ldirilgandan keyin tuzilgan bo'lsa-da, xulosa
hujjat tuzilmasida birinchi o'rinni egallaydi. Ushbu qisqacha (3-4 bet) sharh qismi
investorlarda qiziqish uyg'otadigan tarzda yozilgan, natijada u rasmiy ravishda uch
qismga bo'lingan:
•
Loyihaning maqsadlari mos keladigan kirish.
•
Biznes-rejaning barcha asosiy bo'limlarining qisqacha tavsifi va investor uchun
jozibador omillarga urg'u berilgan asosiy tarkib.
•
Muvaffaqiyatning potentsial omillarini, shu jumladan eng muhim protsessual
qarorlarni jamlagan xulosa.
Xulosa qilib aytganda, kelajakdagi loyiha mahsuloti yoki xizmatining raqobatbardosh
afzalliklarini aniq ko'rsatish muhim - bu uning bozorda ajralib turishiga va
investitsiyalarning samarali ishlashini ta'minlaydi. Bu afzalliklar texnologiyaning
boshqa darajasi bo'lishi mumkin,
geografik joylashuv
, transportga yaqinlik va
boshqalar
|