nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
(1 4 .1 6 ) - Melioratsiya

R , = ( m T + inp + mirt) g - S R v, k N
(14.19)
bu yerda
mt, mp, mish- traktor, posangi va ish jihozlarining
massalari, t;
XRV -urinma va normal qazuvchi kuchlarning vertikal
o ‘qidagi proeksiyasi, kN, u
(1 2 .42), (12.43), (1 2 .4 4 )
formulalar
yordamida aniqlanadi.
Ish jihozining qarshilik kuchi quyidagi formula yordamida
aniqlanadi:
F,sh= £ R b, k N
(14.20)
bu yerda
SRb
-qazuvchi kuchning bo ‘ylama tashkil etuvchisi, kN, u
quyidagi formula orqali topiladi:
I R b = A K q 103,k N
(14.21)
bu yerda A-cho‘kindining ko‘ndalang kesim yuzasi, m2.
M ashinaning yurishiga va dvigateliga sarflanadigan quvvatlar mos
ravishda (
12.105) va (
12.106) formulalar yordamida aniqlanadi.
14.3. Kanaldagi o‘tlarni o‘rishda ishlatiladigan segmentli
ish jihozlarini hisoblash
Ish jihozini kinematikparametrlarini aniqlash. Segmentli
o ‘t
o ‘ruvchi mashinaning ish jihozidagi arra harakatni krivoship-shatunli
mexanizm orqali oladi.
Segmentning siljish y o ‘lini aniqlash uchun krivoship-shatunli
mexanizmning kinematik chizmasidan foydalaniladi.
Tuzilishi sodda va keng tarqalgan krivoship-shatunli o ‘t o ‘ruvchi
yuritmaning kinematik harakati
14.3-rasmda keltirilgan. Bu sxema
orqali segmentning siljish y o ‘li C, tezligi и va tezlanishi
a kabi
parametrlarni aniqlash mumkin.
Agar krivoship va shatun bir chiziqda yotadigan holatlariga kelib
qolishsa, segment chetki S yoki Si nuqtalarda bo‘ladi, y a’ni segmentning
siljish yo‘lini quyidagi formula bilan aniqlash mumkin:
Lizosomalar
Lizosomalar - Biokimyo pmd

IX BOB
BIOLOGIK OKSIDLANISH
Biologik oksidlanish to‘g‘risida tushuncha
Biologik oqsidlanish yoki to‘qima nafas olishi deb to‘qimalarda
organik moddalarni kislorod ishtirokida parchalanishi va karbonat
angidridining ajralishiga aytiladi. Bunday oksidlanish jarayonida
energiya ajralib chiqadi va o‘z tabiatiga ko‘ra ekzergonik jarayon
hisoblanadi.
O‘z mohiyatiga ko‘ra biologik oksidlanish va yonish bir xil
jarayondir, chunki 1 molekula glyukozani yonishida ham, oksidlanishi
ham karbonat angidridi, suv va 686 kkal energiya ajralib chiqadi:
C
6
H
6
O
12
+ 6O
2
= 6CO
2
+ 6H
2
O + 686kkal
Ammo yonish jarayonidan farqli o‘laroq, biologik oksidlanish past
haroratda, alangasiz va suv ishtirokida yuz beradi. Shuni aytish joizki,
O
2
inert gaz bo‘lib reaksiyaga to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirishmaydi. Bu jarayon
mexanizmini yoritib berishda bir necha nazariyalar yaratilgan:
1.
Baxning perekisli nazariyasi.
Bu nazariyaga ko‘ra yengil
oksidlanuvchi moddalar ta’sirida kislorod molekulasining ikkala bog‘i
emas, balki bitta bog‘i uziladi, so‘ngra kislorod molekulasi o‘sha modda
bilan birikib, oraliq mahsulot sifatida peroksid hosil bo‘ladi. Bu esa
peroksidaza fermenti ta’sirida parchalanadi, ajralib chiqqan kislorod
oksidlanuvchi substrat bilan birikadi va oksidlangan modda hosil
bo‘ladi.
Vodorodning faollashuv nazariyasi

184
biriksa, Vilandning fikricha esa O
2
bilan birikadi. Bu bir vaqtning o‘zida
substratning oksidlanishi va pigmentning qaytarilishi bilan kechadi.
Shuning uchun bu jarayon oksidlarning qaytarilish jarayoni hisoblanadi.
C
6
H
6
O
12
+ 6H
2
O +12R = 6CO
2
+ 12 RH
2
(anaerob bosqich)
12RH
2
+ 6O
2
= 12R + 6H
2
O (aerob bosqich)
3. Varburgning elektrolitik nazariyasi.
Elektron tashuvchi omillar
vositasida oksidlanuvchi metabolit elektroni hisobiga kislorodning
faollashuvi asoslangan nazariyadir. Bunda substratda elektronni
kislorodga tashib beruvchi omil vazifasini, biologik oksidlanishda
ishtirok etuvchi gemni fermentlarining tarkibidagi uch valentli temir
elementi bajaradi. Aktivlangan kislorod H
+
ioni bilan birikib suv hosil
qiladi:
4. Biologik oksidlanishni zamonaviy
nazariyasi yuqorida qayd
etilgan uchala nazariyalarni o‘z ichiga oladi va Sent-Derdvi nazariyasi
deyiladi. Bu nazariyaga asosan to‘qimada metabolitning oksidlanishi
bir yo‘la proton va elektronlarni ajralishi va ularning kislorod
molekulasiga birikishi bilan boradi. Ammo elektron va protonlar
to‘g‘ridan-to‘g‘ri kislorod bilan birikmay, balki spetsifik fermentlar va
kofermentlar ishtirokida sodir bo‘ladi.
Biologik oksidlanish fermentlari.
Proton va elektronlarni
oksidlanayotgan metabolitdan kislorodga o‘tkazilishi quyidagi 4 guruh
fermentlar ishtirokida yuz beradi:
1. Piridinga bog‘liq bo‘lgan degidrogenazalar;
2. Flavinga bog‘liq bo‘lgan degidrogenazalar;
3. Ubixinon;
4. Sitoxromlar.
Muhokamalar va natijalar - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

|
3 (79) 2021 pedagogik mahoratBog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yilMuhokamalar va natijalar. Chet tillarni oʻrganishning dastlabki bosqichlarida oʻquvchilarning ona
tillarining xususiyatlari ta’siri kuzatilishi mumkin. Shuningdek, til oʻrganishda koʻplab tilning koʻp jihatlari
sekin rivojlanadi. Tilda ba’zi xossa va jihatlar ertaroq, ba’zilari esa keyinroq oʻrganiladi. Ba’zan tillar
orasidagi farqlardan kelib chiqqanligi uchun sodda koʻringan koʻp jihatlarni oʻzlashtirishga uzoq vaqt
sarflanadi. Agar oʻquvchida tilning qoʻllanilishini eshitish va oʻzi qoʻllash uchun imkoniyat topa olmasa,
uning til oʻrganishida ijobiy rivojlanishga erishib boʻlmaydi va qisqa vaqt ichida allaqachon oʻrgangan
narsalarini yoddan chiqarib yuboradi.
Yevropa Ittifoqi oʻz tillarini oʻqitish sohasida koʻp tillilikni asosiy maqsad qilib qoʻydi: har bir
Yevropa fuqarosi kamida ikkita chet tilini bilishi kerak, ulardan bittasida u ravon soʻzlashi kerak.
Germaniyadagi migrant bolalar uchun ikki tilli maktablarda nemis tili amaliy kursining maqsadi ularni
maktab mikromuhitiga, soʻngra nemis tilida soʻzlashadigan madaniy muhitga kiritishdir, chunki tilni
oʻqitishda biz madaniyatni ham oʻrgatamiz.
Nemis ikki tilli maktablarida dars beradigan oʻqituvchilar ona tilini oʻrganishda ona tilini bilishga
tayanish yaxshiroq va ikki tilni taqqoslash qimmatli va foydalidir, deb hisoblashadi, chunki koʻplab faktlar
yaxshi qabul qilinadi va oʻzlashtiriladi. Ona tilini bilishni hisobga olgan holda ona tilini oʻrganish chet tili
qonunlari va uning milliy oʻziga xosligini tezroq tushunishga yordam beradi. Koʻpgina nemis ikki tilli
maktablari oʻz oʻquvchilariga shunday yoʻl berishadi [8].
Ikki tilli ta’limdagi ona tili va chet tillarining nisbati oʻqituvchi, oʻquvchi va sharoitga qarab oʻzgarishi
mumkin. Shunga qaramay, ba’zi hollarda u tartibga solinadi. Masalan, Xitoy Ta’lim departamenti
reglamentiga binoan ikki tilli ta’lim chet ellik haqiqiy darsliklardan foydalangan holda olib borilishi va oʻquv
yuklamasining 50% dan ortig’i chet tilida bajarilishi kerak.
Rus tilidagi ikki tilli maktablarning barcha modellarida fanlar rus tilida yoki ona tilida oʻqitiladi. Ba’zi
maktablarda mintaqadagi oʻqitish an’analariga qarab ona tilidan rus tiliga sinxron tarjima usuli qoʻllaniladi.
Bu, asosan ikkala tilni biladigan oʻqituvchilar bor yoki yoʻqligiga bog’liq [9].
Rossiya Federatsiyasida bir necha turdagi milliy ikki tilli maktablar mavjud. Ular:
1. Darslar ona tilida 1-sinfdan 11-sinfgacha oʻtkaziladi (masalan, Tatariston Respublikasi,
Boshqirdiston, Saxa (Yakutiya), Qrim).
2. Darslar 9-sinfgacha ona tilida, yuqori sinflarda - rus tilida olib boriladi (masalan, Buryatiya,
Chuvashiya, Xakasiya Respublikalaridagi qishloq maktablari).
3. Sinflar 5-sinfgacha ona tilida, soʻngra rus tilida (masalan, Adigeya Respublikasi, Udmurtiya,
Shimoliy Osetiya-Alaniya, Mari El) oʻtkaziladi.
https://buxdu.uz
|
| |
PEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021

|
PEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021Bog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yilPEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021
72
Bog’dagul QARSHIYEVA
Termiz davlat universiteti oʻqituvchisi
TURLI MAMLAKATLARDA BILINGUAL TA’LIM BERISH VA ULAR OʻRTASIDAGI
FARQLAR (OʻZBEKISTON, ROSSIYA, GERMANIYA MISOLIDA)
Ushbu maqolada turli davlatlarda (Oʻzbekiston, Rossiya, Germaniya davlatlari misolida) bilingual,
ya’ni ikki tilli ta’lim muhokama qilingan. Koʻrib chiqilgan davlatlarda bilingual ta’limning turlari,
kamchiliklari tahlil qilingan. Maqolada yetakchi davlatlarning ilg’or tajribasi oʻrganilgan.
Kalit soʻzlar: ikki tilli ta’lim, immigrant oilalar, madaniy va lingvistik ma’lumotlar, metasubjective
natija.
В данной статье расскрывается проблемы двуязычного образования в разных странах (на
примере Узбекистана, России, Германии). Проанализированы виды, недостатки двуязычного
образования в рассматриваемых государствах. В статье изучен передовой опыт ведущих стран.
Ключевые слова: двуязычное образование, семьи иммигрантов, культурно-лингвистическая
информация, метасубъективный результат.
This article discusses bilingual, that is, bilingual education in different countries (on the example of
the countries of Uzbekistan, Russia, Germany). The types, disadvantages of bilingual education in the
reviewed states were analyzed. The article examines the advanced experience of the leading countries.
Key words: bilingual education, immigrant families, cultural and linguistic data, metasubjective
outcome.
Kirish. XXI asrga kelib butun dunyodagi odamlarning 70% dan ortig’i ikki yoki undan ortiq tilni
bilishadi. Ushbu hodisalar bizning jamiyatimizda odatiy holga aylandi. Bugungi jamiyatda ommaviy axborot
vositalari yaxshi rivojlangan, deyarli har bir kishi internet-resurslardan foydalanish imkoniyatiga ega va turli
tillarda ma’lumot olishlari mumkin. Ikki tilli bolalar bog’chalarida va turli mamlakatlardagi maktablarda
juda kichik bolalar uchun ham ikkinchi tilni oʻrganishning koʻplab usullari mavjud. Ushbu maqola ikki tilli
ta’lim toʻg’risida bayon qilishga harakat qilingan. Bizning mamlakatimizda ikki tilli tillarni oʻqitish usullari
har xil, ammo maqsadi bitta - bolalar koʻnikmalarini rivojlantirish va ikkinchi tilda fikrlash qobiliyatini
oʻstirish, bolaning ona tilini qoʻllab-quvvatlash. Oʻzbekiston ta’lim tashkilotlari oʻquvchilari kamida bitta
chet tilini oʻrganadilar, ammo ikki tilli maktablar va bolalar bog’chalarida bolalar bir vaqtning oʻzida yangi
lingvistik va ijtimoiy-madaniy muhitga moslashishlari uchun barcha oʻquv jarayoni ikkala tilda olib boriladi.
|
| |
(79) 2021 - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

|
3 (79) 2021 pedagogik mahoratBog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yil3 (79) 2021
PEDAGOGIK MAHORAT
71
4) развития здоровьесозидающего потенциала у учащихся и учителей;
5) внедрения в образовательный процесс педагогических технологий, обеспечивающих
сохранение, укрепление, формирование и приращение здоровья его субъектов;
6)
организации
образовательного
процесса
на
основе
реализации
принципов
здоровьетворящего образования;
7) включения субъектов образовательного процесса в рефлексивную деятельность,
обеспечивающую возможность управления здоровьем как личностным ресурсом.
На основании изучения проблемы можно сделать следующие выводы:
1. Сущность здоровьесозидающей функции образования заключается в следующем:
– в разработке содержательно-процессуальных основ формирования здоровьесозидающей
личностной позиции субъектов образовательного процесса;
– в выявлении психолого-педагогических детерминант, оказывающих влияние на
мотивационно-ценностное отношение к здоровью у субъектов педагогического процесса;
– в определении показателей сформированности культуры здоровья субъектов педагогического
процесса, их готовности к здоровьесозидающей деятельности и выраженности у них
здоровьесозидающей личностной позиции.
Литература
1. Маджуга А.Г. Здоровьетворящее образование. – Уфа: РИО РУМНЦ, 2008. – 389 с.
2. Исабаева М.М. Теоретические основы формирования навыков здорового образа жизни у
учащихся
//Современные
инновации
Международная
научно-практическая
конференция
“Современные инновации в эпоху глобализации:теория, методология, практика”.
-
Москва, 2016. №9.
С.16-20.
3. Николаева И.С. Формирование здорового образа жизни на уроках биологии.
https://nsportal.ru/shkola/biologiya/library/2013/06/13
.
4. Чумаков Б. Н. Основы здорового образа жизни.
–
Москва
:
“Педагогическое общество
России”, 2004 г.
https://buxdu.uz
|
| |
ko‘rsatgichlari - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

ko‘rsatgichlari
№
Aniqlangan koʻrsatkichlar
Bahor
Yoz
Kuz
Qish
1
Muallaq moddalar, mg/l
84,9 ±2,2
90,2±3,3
89,3±3,5
78,0±2,8
2
рН
6,0 ±0,09
7,2±0,1
6,0±0,09
6,0±0,09
3
Quruq qoldiq g/l
10,6 ±0,3
11,5±0,4
11,0±0,3
9,8±0,3
4
Suvda erigan kislorod, mg/l
6,7 ±0,21
6,7±0,23
6,8±0,15
6,8±0,24
5
Kislorodning bikimyoviy
sarflanishi, gО
2
/l
20,3 ±0,6
17,1±0,6
13,9±0,5
11,7±0,4
6
Azot ammoniy, mg/l
2,0 ±0,06
1,8±0,06
2,0±0,07
2,0±0,08
7
Nitratlar, mg/l
0,05 ±0,001
0,03±0,001
0,03±0,001
0,04±0,001
8
Nitratlar, mg/l
3,2 ±0,1
5,2 ±0,2
5,8±0,26
5,5±0,2
9
Xloridlar, g/l
1,8 ±0,06
3,6 ±0,12
3,7±0,17
1,8±0,07
10
Sulfatlar, g/l
5,0 ±0,24
4,6 ±0,18
5,2±0,21
5,1±0,2
11
Fosfatlar, mg/l
0,1 ±0,003
0,1 ±0,004
0,1±0,003
0,1±0,003
12
Temir, mg/l
0,1 ±0,002
0,1 ±0,003
0,1±0,004
0,1±0,003
Suvdagi erigan kislarod sutkalik koʻrsatgichi asosan fotosintez intensivligiga va suv aerotsiyasiga
bogʼliq. Suvda erigan kislarodning oʻrtacha koʻrsatgichi 2018-yilda 6,26 mg/l toʻyinish koʻrsatgichi 75,1 %
ga teng. Faqat kuchli toʻlqinda suvdagi erigan kislarod koʻrsatgichi 9,5–10,2 mg/l gacha oshadi (2-jadval).
https://buxdu.uz
3 (79) 2021
PEDAGOGIK MAHORAT
223
Qoraqir koʻlida suvda erigan kislarodning sutkalik koʻrsatkichi
Qora-qir koʻli suvi tarkibidagi kislarodning sarflanish darajasi ancha yuqori. Buning sababi koʻlning
evtroflanishidir. Koʻlning chuqurligi 4–5 metr boʻlgan joylarda suvda erigan kislarod koʻsatkichi ancha past
2,5–3,0 mg/l ga teng. Buning sababi suv tubida organik qoldiqlarning koʻpligi va serkulyatsiyaning ozligi
yoki amalga oshmasligidir. Suvning kislarodga toʻyinishi invaziya orqali amalga oshiriladi. Suv haroratining
va organik moddalarning yuqori boʻlishi suvdagi erigan kislarod miqdorini kamayishiga olib keladi [4].
Suvdagi erigan organik moddalarning miqdori 9,8–20,3 mgO
2
/l boʻlib, ularning oksidlanishi uchun ham
ancha kislarod sarf boʻladi.
Xulosa. Qora-qir koʻli suvining fizik-kimyoviy tarkibini oʻrganish natijasida shoʻrlanish miqdori
yuqori ekanligi va mavsumiy oʻzgarib turishi isbotlandi. Bundan tashqari koʻlga Shimoliy kollektordan
kiradigan suvning bahor faslida koʻpayib yozda kamayish ham mineral moddalarning koʻrsatgichlari yuqori
boʻlishiga sabab boʻldi.
|
PEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021

|
PEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021 Pdf ko'rish
|
bet | 298/344 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 3,37 Mb. | | #113345 |
Bog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yilPEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021
222
1-rasm. Qora-qir ko‘lida suv va havo haroratining o‘rtacha ko‘rsatkichi
Keyingi yillarda Qora-qir ko‘lining suvi qish oylarida muzlashi kuzatilmoqda. 2015-yil dekabr oyining
17-kunidan boshlab qirg‘oqlari muzlay boshladi. Ammo pelagial zona chuqurligi 5-7 metr bo‘lgan joylarda
to‘lqin kattaligi sababli muzlash kuzatilmadi. Qora-qir ko‘li suvining kimyoviy tarkibini aniqlashda
mavsimiy namunalar yig‘ildi.
Muhokamalar va natijalar. Suv tarkibi bir nechta ko‘rsatkichlari bo‘yicha tahlil qilindi. Qora-qir va
Shimoliy zovur suvlarining gidrokimyoviy tarkibini o‘rganish natijalari, suv tarkibidagi mineral
moddalarning hamda suvda erigan kislorodning miqdori yil fasllariga bog‘liq ekanligini ko‘rsatmoqda. Qora-
qir ko‘li suvi tarkibidagi muallaq moddalar, ko‘lning suv ta'minotchisi bo‘lgan Shimoliy zovurga nisbatan
ko‘pligi aniqlandi. Ko‘lda suvning oqimi bo‘lmaganligi sababli, bahorda, yozda va kuzda fitoplanktonlarning
hamda zoplanktonlarning faollik bilan rivojlanganligi sababli muallaq moddalarning ko‘rsatkichlari yuqori.
Ko‘ldagi quruq qoldiqlarning miqdori yoz va kuz fasllarida ko‘pligi, Buxoro viloyatida yoz hamda kuz
fasllarida havo harorati yuqori bo‘lganligi sababli suvning parlanishi natijasida quruq qoldiqlarning
ko‘payishi aniqlandi. Qora-qir suvning tarkibidagi xloridlarning miqdori 1,8–3,7 g/l, sulfatlarni 5,0–5,2 g/l
yuqori konsentratsiyada bo‘lishi, suvlarning parlanishi hisobiga mavsumiy ekanligi, sho‘rlanish darajasi
xloridlar sul’fatlar hisobiga ekanligi aniqlandi.
Suv tarkibidagi biogen elementlar azotli va fosforli birikmalar, ko‘ldagi tuban va yuksak o‘simliklar
tomonidan o‘zlashtiriladi. Shu sababli suvda kislorodning miqdori ko‘payadi va ular fasl davomida 6,6–6,8
mg/l hisobida saqlandi (1-jadval).
1-jadval. Buxoro viloyati Qora-qir ko‘lli suvining 2018-2019-yillardagi gidrokimyoviy
|
| |
Key words: chloride, sulfate, photosynthesis, Karakir, seasonality, reservoir, lake, mineral substances, 
pelagial. 
Kirish

|
Key words: chloride, sulfate, photosynthesis, Karakir, seasonality, reservoir, lake, mineral substances,
pelagial.
Kirish Pdf ko'rish
|
bet | 297/344 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 3,37 Mb. | | #113345 |
Bog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yilKey words: chloride, sulfate, photosynthesis, Karakir, seasonality, reservoir, lake, mineral substances,
pelagial.
Kirish. Qora-qir tabiiy koʻli (koʻllar sistemasi) Buxoro vohasining shimoliy gʼarbida joylashgan.
Qora-qir kollektor suvlari toʻplanish hisobiga hosil boʻlgan. Shimoliy kollektor koʻl suvining asosiy manbasi
hisoblanadi. Koʻldan suv olinmaydi, suvning asosiy qismi bugʼlanish va filtratsiya hisobiga kamayadi.
Koʻlga suv shimoliy kollektor orqali 30-40 m
3
/sek.da kiradi, ammo chiqib ketish imkoniyati mavjud emas.
Qish va bahor oylarida kollektor suvining koʻpayishi natijasida koʻlning maydoni, mayda koʻlmaklarning
hosil boʻlish hisobiga 26,5-27,2 ming gektarga yetadi. Yoz oylarining yuqori haroratli kunlarida bugʼlanish
va filtratsiya yuqori darajaga chiqadi, undan tashqari koʻlga kiradigan suv 5-10 m
3
/sek gacha kamayishi
hisobiga koʻlning maydoni ancha qisqarib 10-12 ming gektargacha kamayadi. Koʻlning maksimal chuqurligi
(Katta Qora-qir) 7-8 metr, oʻrtacha chuqurligi 2,0-2,5 metr, minimal 0,7-1,8 metrni tashkil qiladi. Qora-qir
koʻlining maksimal chuqurligi umumiy maydonni 5-10 % ni, oʻrtacha chuqurlik 15-20 % ni, minimal
chuqurlik 70-80 % ni tashkil qiladi [1, 2, 3].
Asosiy qism. Suvning fizik–kimyoviy holatining tahlili dala va laboratoriya sharoitda olib borildi.
Dala sharoitida suvning harorati, rangi, tiniqligi, loyqaligi va rN koʻrsatkichlari aniqlandi. Suvning qolgan
barcha koʻrsatkichlar laboratoriya sharoitida aniqlandi. Suv tahlillari Buxoro davlat universitetining
Biotexnologiya va ixtiologiya ilmiy laboratoriyasi va Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat
qoʻmitasiga qarashli ilmiy laboratoriyasida Y.Y.Lure va N.S.Stroganov uslublari boʻyicha tahlil qilindi [5,6].
Suvning fizik xususiyatlarini oʻrganishda suvning tiniqligi, rangi, haroratiga eʼtibor qaratildi. Suv
tiniq, tiniqlik mavsumiy xarakterga ega. Eng yuqori koʻrsatgich 2,8–3,0 metr yanvar fevral oyida kuzatiladi.
Yoz faslida esa bu koʻrsatgich 0,5-1,5 metrni tashkil qiladi. (Sekki diski boʻyicha). Suv harorati havo
harorati bilan chambarchas bogʼliq. Yil davomida havo haroratining oʻrtacha koʻrsatgichi 22 0C, suv
haroratining koʻrsatgichi 15,2 0C ni tashkil qildi (1-rasm.).
https://buxdu.uz
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Key words: chloride, sulfate, photosynthesis, Karakir, seasonality, reservoir, lake, mineral substances,
pelagial.
Kirish
|
BOB. ELEKTRON TIJORATDA KRAUDSORSING VA KRAUDFANDING PLATFORMALARI

|
BOB. ELEKTRON TIJORATDA KRAUDSORSING VA KRAUDFANDING PLATFORMALARI
|
bet | 98/151 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,86 Mb. | | #248346 |
Bog'liq bobur BOB. ELEKTRON TIJORATDA KRAUDSORSING VA KRAUDFANDING PLATFORMALARI
Elektron tijorat platformalari
Elektron tranzaksiyalar kompaniyaga nafaqat iste'molchi va yetkazib beruvchilar bilan samarali munosabatlarni o'rnatish, balki xarajatlarni kamaytirish imkonini ham beradi".
E-commerce turli ko'lam va hajmdagi firmalarga savdo bilan shug'ullanish imkonini beradi va elektron peshtaxta har qanday tadbirkorga dunyoning istalgan burchagidan xaridorlarni jalb qilish imkonini taqdim etadi. Onlayn-biznes amaliy jihatdan ahamiyatli moddiy xarajatlarni talab qilmaydigan yangi “virtual” savdo kanali tarmog'ini yaratadi.
Elektron tijorat turli mamlakatlarda (rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlarda) chakana sektordagi an'anaviy biznes sxemalarini tubdan o'zgartirgan holda istiqbolda savdo o'sishining asosiy harakatlantiruvchi omillardan biri bo'lib qoladi.
Marketer tadqiqotlar kompaniyasi ma'lumotlariga ko'ra, elektron tijoratning global yillik o'sish sur'ati 17 foiz dan ortiq bo'lib, elektron tijorat umumiy chakana savdoning tahminan 6 foizini tashkil qiladi. Elektron tijorat bozorining rivojlanish darajasi bo'yicha yetakchi mamlakatlar orasida buyuk Britaniya va AQSh 10-12 foizli e-tijorat ulush bilan ajralib turadi. So'nggi ikki yil ichida elektron tijorat bozori AQShda 25 foizga va evro hududda 30 foizga oshgan.
Elektron tijoratning Mobil tijorat, kraudsorsing, kraudfanding, virtuallashtirish, “nozik mijoz”, bulutli texnologiya va shu kabi boshqa texnologiyalar (jadvalga qarang) bugungi kunda faol rivojlanmoqda.
Mobil tijorat
Texnologik taraqqiyot asrida ko'pchilik onlayn-tranzaksiyalarning afzalliklaridan foydalaniladi. Elektron tijorat Internet orqali xizmat va mahsulotlarni buyurtma qilish, sotish va ayirboshlash imkonini beradi. Mobil tijorat ham smartfon va planshetlar kabi mobil qurilmalardan foydalangan holda aynan shunga o'xshash jarayonlarni amalga oshirish imkonini beradi.
|
| |
Asosiy qism - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

|
3 (79) 2021 pedagogik mahoratBog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yilAsosiy qism. Ta’lim tashkilotlarimizda oʻquvchilar, odatda, ikkita chet tilini oʻrganadilar va oʻquv
jarayoni faqat oʻzbek tilida olib boriladi. Ikki tilli maktablar sonining koʻpayishi, boshqa madaniy va
lingvistik ma’lumotlarga ega boʻlgan muhojir oilalar farzandlari sonining koʻpayishi bilan ham bog’liq va
davlat bunday oilalarning farzandlariga ikki tilli maktabda oʻqish imkoniyatini beradi. Darslar ikki tilda –
oʻzbek va ularning ona tillarida olib boriladi.
Ikki tilli ta’lim - bu oʻquvchining yoki oʻquvchilar guruhining bir qismida yoki butun oʻquv jarayonida
ikki tildan foydalanishdir. Ikki tilli ta’limning har xil turlari mavjud. Ulardan biri bitta fanni ikkala tilda
takroriy oʻqitishni talab qiladi: masalan, ertalab rus tilida tarix, tushdan keyin esa ona tilida tarix. Boshqa bir
turi barcha fanlarni bir kun tilda, keyingi kun boshqa tilda oʻqitishni talab qiladi. Uchinchi tur, sinxron
tarjima, agar oʻquvchilar materialni tushunishda muammolarga duch kelsa, bitta mavzuni ikkala tilda
oʻqitishni, xatboshiga yoki soʻzma-soʻz tarjima qilishni talab qiladi. Shuningdek, ayrim fanlarni bir tilda,
boshqasini boshqa tilda oʻqitish kerak degan fikr mavjud [1].
Koʻpgina olimlarning ta’kidlashicha, tillar alohida ishlatilishi kerak, aks holda bolalar tillardagi soʻz
birikmalarini chalkashtirib, ularni bexosdan aralashtirib yuborishadi [2].
Odatda bu muhojir oilalarida ota-onalar oʻz farzandlari bilan birgalikda yangi tilni oʻrganishda,
masalan, nemis tilida gapirishga harakat qilishadi, ammo uni yetarlicha yaxshi bilishmaydi va oʻz ona
tillaridan soʻzlarni qoʻshishadi. Bolalarga ikki tilni ajratib olish qiyin boʻlishi mumkin va ular ota-onalari
singari ularni aralashtirib yuborishlari mumkin. Shunday qilib, menimcha, bunday oilalardagi ota-onalar ikki
tilli bolani qanday tarbiyalashni va ikki tilli ta’limning asosiy xususiyatlari va “qoidalari” nima ekanligini
bilishlari kerak. Ikkinchisini oʻrganishdan oldin bolaning birinchi tili yaxshi shakllangan boʻlsa, bu ham
yaxshi boʻladi, chunki majburiy erta oʻrganish holatida bolalar og’zaki tilda turli xil xatolarga yoʻl
qoʻyishadi [3].
Til ta’limi va ikki tilli ta’lim oʻrtasidagi farqlar nimada? Avvalo, ular turli maqsadlarga ega. Til
ta’limining maqsadi tilni ma’lum darajada oʻzlashtirishdir va ikki tilli ta’lim maqsadi ma’lum etnolingvistik
madaniyat doirasida oʻzini namoyon qilishdir. Til ta’limining asosiy vazifalari - bu tilni oʻrganish va boshqa
https://buxdu.uz
|
| |
ELEKTRON TIJORAT
  
192
7.1-jadval. Elektron tijorat texnologiyalarining asosiy xususiyatlari

ELEKTRON TIJORAT 192 7.1-jadval. Elektron tijorat texnologiyalarining asosiy xususiyatlari
bobur
Mobil tijorat mobil qurilmalar uchun moslashtirilgan elektron tijorat bo'lib, mobil qurilmalar ilovalar yoki ular uchun optimallashtirilgan saytlardan foydalanishi mumkin. Mobil tijoratning yanada keng ta'rifi ham mavjud bo'lib, mobil Internet va ilovalar orqali mobil to'lovlar, pul o'tkazmalari, mobil banking, moliyaviy servislar olish va xarid qilishlarni o'z ichiga oladi. Ko'pgina internet-do'konlar elektron tijorat va mobil tijoratni farqiga bormaydi va ularga bir hil jarayon deb qaraydi. Aksincha bu ikki turli yo'nalish ekanligini farqlay olish ahamiyatiga ega hisoblanadi va ularning har biri maxsus strategiyani talab qiladi. Agar mobil to'lov yechimlari barcha turdagi mobil qurilmalarga xizmat ko'rsatish uchun moslashtirilsa, internet-savdodagi konversiya ahamiyatli darajada o'sishi mumkin. Elektron tijoratdagi faoliyat tranzaksiya bosqichida juda bo'lmaganda eng kamida bir marta web-dan foydalanadi. Elektron tijorat saytlari internet- shopping uchun foydalaniladi, onlayn-market, B2B sotish va sotib olish uchun platformalar taklif qiladi. Mobil tijoratda xaridlar mobil qurilmalar orqali amalga oshiriladi. Bugungi kunda tranzaksiyalar uchun mobilni tijorat dasturiy ta'minot, elektron kitoblar, dorixona va banklarda, oziq-ovqat va ichimliklar, sayohat va shu kabilarda to'lovni amalga oshirish uchun fodalaniladi. M-commerce yoki mobil tijorat internetda smartfon, kompyuterli,. planshet yoki global web-saytga ulanish imkoniyati mavjud bo'lgan elektron kitob kabi mobil qurilmalar yordamida mahsulot va xizmatlar uchun to'lovni amalga oshirish jarayonidir. M-tijorat internet-do'kondagi oddiy mahsulot sotib olishdan farq qiladi. Mutlaqo alohida tushunchalar bo'lgani uchun ularga o'rganishdagi yondashuvlar ham farqli bo'lishi kerak. Mobil tijorat (mobile commerce, M-commerce) ustuvor holda simsiz aloqa o'rnatish orqali noutbuklar, mobil telefonlar, PDAs kabi mobil qurilmalardan foydalangan holda elektron tranzaksiyalarni (moliyaviy, axborot) amalga oshirishdir. Download 2,86 Mb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa ELEKTRON TIJORAT 192 7.1-jadval. Elektron tijorat texnologiyalarining asosiy xususiyatlari
|
-rasm - Biokimyo pmd

393
Glikogenning jigardagi miqdori uning umumiy massasini 5-7 foizini
tashkil qiladi. Bu zaxira qondagi glyukozaning miqdori kamayganida
organizm tomonidan o‘zlashtiriladi.
Glikogenning sintezi va parchalanishi neyrogumoral yo‘l bilan
boshqariladi. Adrenalin, glyukagon, tiroksin, somatrop gormonlar
glikogenning parchalanishiga va buning natijasida giperglikemiyaga
sabab bo‘ladi. AKTG (adrenokortikotrop), glyukokortikoid va insulin
-rasm - Biokimyo pmd

107-rasm.
Fruktoza va galaktoza almashinuvi
394
kabi gormonlar esa glikogenning parchalanishini tormozlaydi va
qondagi glyukozaning miqdorini kamaytiradi.
Yuqorida ko‘rsatilgan gormonlarning glikogen sinteziga va
parchalanishiga ta’siri turlichadir. Masalan: insulin glyukoza-6-fosfataza
fermentini faolligini pasaytirib, glyukokinaza va glikogensintetaza
faolligini oshirish orqali glikogenni jigarda to‘planishini kuchaytiradi.
Glyukokortikoidlar piruvatkarboksilaza fermentining faolligini
oshirib, aminokislotalardan karbonsuvlar sintezini kuchaytiradi.
AKTG glikogen sintezini buyrak usti bezida glyukokortikoidlarning
ishlab chiqarilishining ko‘payishi hisobiga tezlashtiradi.
Adrenalin va glyukagon glikogenning parchalanishini hujayra ichida
joylashgan fosforilaza faolligini oshirish hisobiga kuchaytiradi.
Oshqozon osti bezidan glyukagon gormoni ajralishining ko‘payishi
hisobiga somatotrop gormon glikogen miqdorini kamaytiradi. Jigardagi
glikogenning almashinuviga Krebs halqasi substratlari ham ta’sir qiladi.
Ular miqdorining oshishi glikogenolizni kuchayishiga olib keladi. Yog‘
kislotalari piruvatkinaza va fosfofruktokinazaning faolligini pasaytirib,
glikolizni susaytiradi va glyukoneogenezni jadallashtiradi.
ATF miqdorining kamayishi, AMF, ADFlar miqdorining ortishi
glikogenolizning kuchayishiga, aks holda esa glikogen sintezining
kuchayishiga olib keladi.
Jigar glikogenni faqatgina glyukozadan sintez qilib qolmay, boshqa
monosaxaridlardan, shu jumladan, fruktoza, sut va pirouzum
kislotalaridan ham sintez qiladi. Glyukozaga qaraganda fruktozadan
glikogen osonroq hosil bo‘ladi.
Jigar to‘qimasida glyukozaning oksidlanishidan hosil bo‘ladigan
glyukuron kislota — UTF (uridiltrifosfat) bilan reaksiyaga kirishib
UDFG (uridildifosfoglyukuron kislota)ni hosil qilib, organizmda
vujudga keladigan va unga tushgan zaharli moddalarni zararsizlantiradi.
Jigar hujayralarida glyukuron kislotasi kam hosil bo‘lishi va UDFG
miqdorining kamayishi uning antitoksik funksiyasining buzilishiga olib
keladi. Jigar va mushaklar glikogen saqlaydigan asosiy a’zolar bo‘lib,
ularning hisobiga barcha to‘qimalar glyukoza bilan ta’minlanadi va
qondagi glyukoza miqdori bir me’yorda tutib turiladi.
Kaliy ioni glyukoneogenez, natriy esa glikogenoliz reaksiyalarining
borishiga ta’sir qiladi. Jigar to‘qimasida kaliyning miqdori qon
plazmasidagiga qaraganda 10 marotaba ko‘p bo‘lsa, natriyning miqdori
esa 2 marotaba kamdir.
|
Jigar glikogenozlari - Biokimyo pmd

Jigar glikogenozlari Organizmda irsiy kasallik natijasida jigarda fermentativ
jarayonlarning buzilishi hisobiga ortiqcha miqdorda glikogen to‘planishi
mumkin. Bu kasalliklar glikogenozlar deb nomlanadi. Glikogen
to‘planishida jigarning hajmi ortadi va gepatomegaliya kelib chiqadi.
Glikogenozlarning asosida bir qancha o‘zgarishlar yotadi.
Girke kasalligi – bunda glyukozo-6-fosfataza yetishmasligi
kuzatilib, glyukoza-6-fosfatning parchalanib, erkin glyukozaning hosil
bo‘lishi susayadi. Nahorda qondagi qand miqdori aniqlanganda, uning
miqdorini kamayishi kuzatiladi. Bu holat tirishishga, organizm
o‘sishining susayishiga, insulin ajralishini kamayishiga olib keladi.
Kori kasalligi – bunda jigarda glikogenning miqdori oshib uning
molekulasida qisqa zanjiri 1,4-glikozid bog‘i bilan glikogen ko‘payadi.
1,6-glikozid bog‘larini sintezlovchi ferment esa yetishmaydi. Jigarning
vazni ortadi, o‘limga olib keladi.
Anderson kasalligi – bunda glikogenni tarmoqlovchi fermentning
yetishmasligi hisobiga jigarda uzun zanjirli anomal glikogenning
to‘planishi kuzatiladi. Bunday glikogen to‘planishiga organizm javob
reaksiyasini beradi: jigar hujayralarining o‘rniga biriktiruvchi to‘qima
o‘sib, jigar sirrozini keltirib chiqaradi.
Xers kasalligi – bu xastalikda jigarda fosforilaza fermentining
yetishmasligi hisobiga jigardagi normal tuzilishga ega bo‘lgan glikogen
sarflanmaydi, ya’ni galaktoza-1-fosfat efirining hosil bo‘lishi susayadi.
Galaktozemiya – bu kasallik ham irsiy kasallik bo‘lib, ferment
sintezi jarayoni buzilishi natijasida vujudga keladi. Jigarda
fosfogalaktokinaza fermentining yetishmasligi hisobiga glyukoza-1-
fosfatning hosil bo‘lmasligi va UDF-galaktoza-transferaza fermentining
yetishmasligi hisobiga galaktoza-1-fosfatni UDF-galaktozaga
aylanmasligi to‘qimada galaktoza yig‘ilib qolishiga olib keladi.
Galaktoza-6-fosfat markaziy nerv sistemasini zaharlanishiga, ko‘z
gavharining xiralashishiga (katarakta) olib keladi. Bu holatda jigarning
kattalashishi, sutni hazm qila olmaslik, sut emgan bolaning qayt qilishi,
ich ketishi kuzatiladi. Shu bilan birga siydikda galaktoza paydo bo‘lishi
diagnostik ahamiyatga egadir. Bu holatni glyukozemiya va
glyukozuriyadan ajrata bilishi kerak.
Karbonsuvlar almashinuvini kuzatishda yordam beradigan usullar:
glyukozaning qon zardobidagi miqdorini aniqlash (sog‘lom odamda
glyukozaning qondagi miqdori 3,6-6,1 mmol/lga teng).
396
Glikemiya egri chizig‘ini aniqlash jigar faoliyatini o‘rganishda,
sariqlikning qiyosiy diagnostikasida nisbiy ahamiyatga ega. O‘tkir
virusli gepatitning og‘ir turlarida gipoglikemiya, jigar komasida
giperglikemiya kuzatiladi.
-rasm. 
 
Mitohondriyalarda protonlari membrana orqali o‘tkazish
va ATF sintezi
Nafas olish va fosforillanish ingibitorlari

191
kechadi va ATF sintezi bilan boradi. Erkin nafas olish zanjiri
mitoxondriyaning tashqi membranasida kechadi va bunda energiya
issiqlik sifatida ajralib chiqadi.
Ikki turdagi nafas zanjirining bo‘lishi fiziologik ahamiyatga ega.
Chunki ba’zi paytlarda organizm ko‘p miqdorda ATFga muhtoj, boshqa
paytlarda esa issiqlikka. Bunda organizm bir nafas olish zanjiridan
ikkinchisiga o‘tishi mumkin va organizmni adaptatsiya-kompensatsiya
(moslashuv) jarayonlar holatini belgilaydi.
Turli zaharli moddalarni jigarda zararsizlantirilishi o‘ziga xos yo‘llar
bilan ikki bosqichda boradi. Birinchi bosqich endoplazmatik turda boradi,
reaksiyalarni oksidazalar va gidroksilazalar katalizlaydi. Ularning
kofermenti sitoxrom P-450, b
5
, gem va vitaminlar hisoblanadi. Sitoxrom
P-450 ni bir qancha o‘xshash shakllari bo‘lib, ular substratlarga
monandligi bilan farqlanadilar. Quyida jigar mikrosomalarida zaharli
moddalarni zararsizlantirilishining birinchi bosqichi keltirilgan (52-rasm).
-modda. Soliq imtiyozlari - Oʻzbekiston respublikasining soliq kodeksi (Yangi tahriri) Oʻzbekiston Respublikasining

Mazkur imtiyoz tibbiy-mehnat ekspert komissiyasining maʼlumotnomasi, nogironligi boʻlgan
shaxsning maxsus guvohnomasi, Chernobil AESdagi avariya oqibatlarini tugatish
ishtirokchisining guvohnomasi, shuningdek vakolatli organlar tomonidan berilgan va imtiyozlar
berish uchun asos boʻladigan boshqa hujjatlar asosida beriladi;
7) energiya resurslarining amaldagi tarmoqlaridan toʻliq uzib qoʻyilgan turar joylarda qayta
tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanuvchi shaxslar - qayta tiklanadigan energiya
manbalari oʻrnatilgan oydan eʼtiboran uch yil muddatga. Mazkur imtiyoz energiya resurslarining
amaldagi tarmoqlaridan toʻliq uzib qoʻyilgan holda qayta tiklanadigan energiya manbalaridan
foydalanish toʻgʻrisida energiya taʼminoti tashkilotlari tomonidan berilgan maʼlumotnoma asosida
beriladi.
(2-q.)
Ushbu moddaning birinchi qismida belgilangan soliq imtiyozlari, bundan 5-bandda
koʻrsatilgani mustasno, yakka tartibdagi uy-joy qurilishi, dehqon xoʻjaligini yuritish uchun
berilgan yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshiruvchi
organda roʻyxatdan oʻtkazgan jismoniy shaxslarga beriladi. Bunda mazkur soliq imtiyozlari soliq
toʻlovchining tanlovi boʻyicha faqat bitta yer uchastkasiga berilishi mumkin, bundan ushbu modda
birinchi qismining 7-bandida koʻrsatilgan shaxslar mustasno.
(3-q.)
Ushbu moddada koʻrsatilgan soliq imtiyozlariga ega boʻlgan shaxslar soliq
imtiyozlarini olish huquqini tasdiqlovchi hujjatlarini yer uchastkasi joylashgan yerdagi soliq
organlariga mustaqil ravishda taqdim etadi.
-modda. Soliq qarzini uzish toʻgʻrisidagi

2) oʻzaro aloqador shaxslar oʻrtasida bitimlar tuzilishi munosabati bilan transfert narx
belgilash chogʻidagi soliq nazorati natijalariga koʻra yuzaga kelgan boʻlsa.
(14-q.)
Ushbu bobning qoidalari Oʻzbekiston Respublikasining bojxona chegarasi orqali
tovarlarni olib oʻtish munosabati bilan toʻlanadigan soliqlar boʻyicha soliq qarzini undirishga,
shuningdek soliq agentlarining soliq qarzini undirishga ham tatbiq etiladi.
Reykovskiy bo’yicha faoliyatning diagnostikasi

1.
|
Siz odamlarga buyruq bera olasizmi?
|
a
|
b
|
2.
|
Siz tomorqada ishlashni yoqtirasizmi?
|
a
|
b
|
3.
|
Kimgadir biron-bir masala yuzasidan e’tiroz bildirish sizda qoniqish hissini hosil qaladimi?
|
a
|
b
|
4.
|
Quyidagi ikki xislatdan qaysi birini ko’proq qadrlaysiz? a) avtoritet; b) muloyimlik
|
a
|
b
|
5.
|
Siz nutq so’zlashni yoqtirasizmi?
|
a
|
b
|
6.
|
Sizning fikringizcha sivilizasiyalash jarayonini nima bilan aniqlash mumkin? a) ayollar emansipasiyalashuvi; b) texnika taraqqiyoti bilan.
|
a
|
b
|
7.
|
Kimningdir uquvsizligi, no’noqligi sizning jahlingizni chiqaradimi?
|
a
|
b
|
8.
|
Siz odamlar bevosita muloqot orqali bajariladigan ishlarni yoqtirasizmi?
|
a
|
b
|
9.
|
Siz o’zingizni bolalikdan haddan ziyod onam ta’sirida bo’lganman deb hisoblaysizmi?
|
a
|
b
|
10.
|
Siz biror odam bilan tanishish vaqtida e’tiboringizni birinchi navbatda suhbatdoshingizning qanday xislatlariga qaratasiz? a) tashqi ko’rinishiga; b) u nimani va qanday gapiradi.
|
a
|
b
|
11.
|
Agar o’z fikringizni himoya qila olmasangiz o’z aytganingizni (talabangizni) qaror toptira bilmasangiz jahlingiz qo’zg’aydimi?
|
a
|
b
|
12.
|
Mashhurlik (mansab)ning qanday turi sizni o’ziga ko’proq jalb qiladi (sizga jozibaliroq tuyuladi)? a) mashhur artist Sh.Jo’rayevdek; b) mashhur sportchi M.Qosimovdek.
|
a
|
b
|
13.
|
Sizni tez-tez saylov (tanlov) komissiyasiga tavsiya qilishadimi?
|
a
|
b
|
14.
|
Siz olamshumul yangiliklarning tashkilotchisi bo’la olasizmi?
|
a
|
b
|
15.
|
Siz muammolarni o’zidan-o’zi hal bo’lib ketishini kutasizmi?
|
a
|
b
|
16.
|
Faraz qiling, siz derazalarida pardasi yo’q yashashingizga yoki ishlashingizga to’g’ri kelsa, bunday vaziyat sizning jahlingizni chiqaradami?
|
a
|
b
|
17.
|
Sizga qaysi rang ko’proq yoqadi? a) havo rang; b) qizil rang.
|
a
|
b
|
18.
|
Siz osongina bir qarorga kelasizmi?
|
a
|
b
|
19.
|
Sportning qaysi turi sizga ko’proq yoqadi? a) chaqqonlikni rivojlantiruvchi; b) quvvatni rivojlantiruvchi.
|
a
|
b
|
20.
|
Agar lavozimga uzukka qo’ygan ko’zday mos tushsa, siz qarama-qarshi jinsli rahbarga moyillik bildirasizmi?
|
a
|
b
|
M-commerce mahsulot toifalari

|
M-commerce mahsulot toifalari
|
bet | 101/151 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,86 Mb. | | #248346 |
Bog'liq boburM-commerce mahsulot toifalari
Mobil qurilma ishlab chiqaruvchilari raqamli transformatsiyani rivojlanish munosabatlariga katta ahamiyat bermoqda. Mobil qurilmalar kompterlar (743 million) va noutbuklarni (789 million) birgalikda olganda ham ulardan besh barobar ko'p. 2014 yil may oyida dunyoda 7 milliard mobil qurilma ishlab chiqarildi, bulardan 5,2 milliardi mobil telefon; 1,6 milliardi smartfon; 439 milliontasi planshet.
Foydalanuvchilar asosan telefon, smartfon, ko'chma planshet va shu kabi mobil qurilmalar orqali internetga kiradi.
Messenjer, mobil ilova, mobil reklama kabi yangi bozorlar faol shakllanib bormoqda. Kompaniyalar istiqbol raqobatdoshligi uchun web- saytining mobil versiyasini ishlab chiqish va hatto o'z mobil ilovalarini yaratish zarurligini tushunib yetdi. Zamonaviy kompaniyalar har doim qo'l ostida bo'lgan mobil qurilma orqali iste'molchi bilan tezkor aloqa qilish imkoniyatini to'g'ri baholay oldi. Bugungi kunga kelib, web-saytining mobil versiyasi bo'lmagan kampaniyalarda o'z iste'molchilarni yo'qotish extimoli o'sib bormoqda.
Mobil tijoratda moddiy bo'lmagan mahsulot va xizmatlar segmentida
quyidagi toifalar ajratib ko'rsatiladi:
Uyali aloqa xizmatlari;
Avia va temir yo'l chiptalari, shuningdek, ko'ngilochar tadbirlar uchun chiptalar;
Telekommunikatsiya xizmatlari (uyali aloqadan tashqari), shu jumladan internet-provayderlar va turg'un aloqa operatorlari, pullik tele ko'rsatuvlar xizmati
Uy-joy kommunal xizmatlari, yo'l harakati qoida buzarliklari uchun tayinlangan jarimalarni to'lash, sug'urta mahsulotlarini sotib olish hisob-kitoblar va turli jarimalar to'lovini amalga oshiradi;
Mobil audio kontent, mobil video kontent, mobil o'yinlar hamda ilovalar va shu kabi boshqa mobil kontentni o'z ichiga olgan raqamli mobil kontenti;
Mehmonxona xizmatlari;
Elektron kitoblar, video kontent, audio kontent, dasturiy ta'minotni o'z ichiga olgan raqamli kontent (mobil kontentdan tashqari).
|
| |
-modda. Mol-mulk garovi - Oʻzbekiston respublikasining soliq kodeksi (Yangi tahriri) Oʻzbekiston Respublikasining

|
Oʻzbekiston respublikasining soliq kodeksi (Yangi tahriri) Oʻzbekiston RespublikasiningBog'liq 00000000858c3fb50185edf3c8360039107-modda. Mol-mulk garovi
(1-q.)
Ushbu Kodeksda nazarda tutilgan hollarda soliqlarni toʻlash majburiyati mol-mulk
garovi bilan taʼminlanishi mumkin.
(2-q.)
Mol-mulk garovi soliq organi va garovga qoʻyuvchi oʻrtasidagi shartnoma bilan
rasmiylashtiriladi. Soliq toʻlovchining oʻzi yoki uchinchi shaxs garovga qoʻyuvchi boʻlishi
mumkin.
(3-q.)
Soliq toʻlovchi tegishli soliq summalarini va tegishli penyalarni toʻlash boʻyicha
majburiyatini bajarmagan taqdirda, soliq organi ushbu majburiyatning garovga qoʻyilgan mol-
mulk qiymati hisobidan bajarilishini fuqarolik toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilangan tartibda
amalga oshiradi.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
(4-q.)
Fuqarolik qonunchiligiga muvofiq oʻziga nisbatan garov belgilanishi mumkin boʻlgan
mol-mulk, agar ushbu moddada boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, garov predmeti boʻlishi
mumkin.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
(5-q.)
Boshqa shartnoma boʻyicha garov predmeti soliq organi va garovga qoʻyuvchi
oʻrtasidagi shartnoma boʻyicha garov predmeti boʻlishi mumkin emas.
(6-q.)
Garov chogʻida mol-mulk garovga qoʻyuvchida qolishi yoxud garovga qoʻyuvchining
mablagʻlari hisobiga soliq organiga (garovga oluvchiga), garovga qoʻyilgan mol-mulkning but
saqlanishini taʼminlash majburiyati unga yuklangan holda, topshirilishi mumkin.
(7-q.)
Garovga qoʻyilgan mol-mulkka nisbatan biron-bir bitimni, shu jumladan soliq qarzi
summalarini uzish maqsadida bitimlarni tuzish faqat garovga oluvchi bilan kelishilgan holda
amalga oshirilishi mumkin.
(8-q.)
Soliq majburiyatining bajarilishini taʼminlash usuli sifatida garov belgilashda yuzaga
keladigan huquqiy munosabatlarga nisbatan, agar soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikda boshqacha
qoida belgilanmagan boʻlsa, fuqarolik qonunchilikning qoidalari qoʻllaniladi.
(OʻzR 21.04.2021-
y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
|
| |
Tavsiya etilgan adabiyotlar

|
Tavsiya etilgan adabiyotlar
|
bet | 82/154 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #125798 |
Bog'liq Psixodiagnostika-fayllar.org10.10 Tavsiya etilgan adabiyotlar
Burlachuk L. Psixodiagnostika. – SPb.: 2002.
Karimova V.M. Psixologiya. O’quv qo’llanma. – T.: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, “O’AJBNT” markazi, 2002. – 205 b.
Karimova V.M. Ijtimoiy psixologiya va ijtimoiy amaliyot: Universitetlar va pedagogika institutlari uchun o’quv qo’llanma. – T.: “Universitet”, 1999. – 96 b.
Karimova V.M., Akramova F.A. “Psixologiya”. 1-qism. Ma’ruzalar matni. – T.: TDIU, 2005. – 208 b.
Karimova V.M., Akramova F.A. “Psixologiya”. 2-qism. Ma’ruzalar matni. – T.: TDIU, 2005. – 125 b.
Karimova V.M. Ijtimoiy psixologiya asoslari. – T.: 1994
Kvinn V. Prikladnaya psixologiya. – SPb: Izdatelstvo “Piter”, 2000. – 560 s.
Klimov Ye.A. Osnovi psixologii: Uchebnik. – M.: 1997
Mayers D. Sosialnaya psixologiya / Perev.s angl. – SPb.: Piter, 1999. – 688 s.
Meliya M. Biznes – eto psixologiya: Psixologicheskiye koordinati jizni sovremennogo delovogo cheloveka / Marina Meliya. – 3-ye izd. dop. – M.: Alpina Biznes Buks, 2005. – 352 s.
Nemov R.S. Psixologiya. Uchebnik dlya studentov vissh. ped. ucheb. zavedeniy: V 3-x t. – M.: Gumanit. izd. sentr VLADOS, 2003. – 576 [640; 608] s.
Prikladnaya sosialnaya psixologiya / Pod red. A.N.Suxova i A.A.Derkacha. – M.: Izd-vo “Institut prakticheskoy psixologii”; Voronej: Izd-vo NPO “MODEK”, 1998. – 688 s.
Psixologiya. Uchebnik / Otv. red. prof. A.A.Krilov. – 2-ye izd., pererab. i dop. – M.: Izd-vo: PROSPEKT (TK Velbi). 2004. – 752 s.
Sherbakova Yu.V. Spesialnaya psixologiya: Uchebnoye posobiye. – M.: Izdatelstvo RIOR, 2006. – 80 s.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya. Ma’ruzalar matni. – T.: TDIU, 2005. – 338 b.
Hayitov O.E. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya: Elektron darslik. – T., TDIU. 2005.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. “Psixodiagnostika va amaliy psixologiya” kursi bo’yicha ijtimoiy-psixologik tryeninglar, psixologik masalalar, topshiriqlar va tyestlar to’plami. – T., TDIU. 2005.
|
| |
Test – topshiriq - Psixodiagnostika va amaliy psixologiya haqida tushuncha

11.2. Test – topshiriq
Test – topshiriq odam xulqi va holatini amalga oshirgan ishlari asosida baholashni nazarda tutadi. Masalan, shaxs tafakkuridagi kreaktivlilikni aniqlash uchun ko’pincha bir qarashda oddiygina topshiriq beriladi: berilgan 20 ta doira shaklidagi shakllardan o’zi xohlagancha rasmlar chizish imkoniyati beriladi. Ma’lum vaqt va tezlikda bajarilish sur’ati, rasmlarning o’ziga xos va betakrorligiga qarab shaxs fikrlashi jarayonining naqadar nostandart, ijodiy va kreaktivligiga baho berilib, miqdoriy ko’rsatgich aniqlanadi. Bu metodlarning umumiy afzalligi ularni turli yosh, jins va kasb egalariga nisbatan qo’llashning qulayligi, bir guruhda natija bermasa, boshqa guruhda yana qayta tekshiruv o’tkazish imkoniyatining borligi bo’lsa, kamchiligi – ba’zan tekshiriluvchi agar testning mohiyatini yoki kalitini bilib qolsa, sun’iy tarzda uning kechishiga ta’sir ko’rsatishi, faktlarni falsifikasiya qilishi mumkinligidir.
Topshiriq
Autodiagnostika metodlaridan xohlaganini tanlab, o’zingiz haqingizda “avtopsixologik portret” yozing.
11.3. Proyektiv metodlar
Proyektiv metodlar test usullarining bir ko’rinishi hisoblanib, ularda tekshiriluvchiga aniq tizimga yoki ko’rinishga ega bo’lmagan noaniq narsalar tavsiya etiladi va ularni sharhlash topshirig’i beriladi. Binobarin, tekshiriluvchiga turlicha talqin qilish mumkin bo’lgan rasmlar, tugallanmagan hikoyalar, biror aniq ko’rinishi mavjud emas buyumlar, yog’ochlar berilishi, yoki ularga qarab tekshiriluvchi o’zining hissiy kechinmalari, qiziqishlari, dunyoqarashi nuqtai nazaridan baholashi kutiladi.
Proyektiv usullar qatoriga mashhur “Rorshaxning siyoh dog’lari” testini kiritish mumkin (1921y.). Bu – ikki tomonlama simmetrik shaklda berilgan 10 xil dog’lardan iborat bo’lib, har bir “dog’” nimaning shaklini eslatishi so’raladi. Uning og’zidan chiqqan so’zlar, assosiasiyalarga qarab (kontent-tahlil qilinib), shaxs xususiyatlari yuzasidan xulosa chiqariladi.
Yana bir proyektiv usul – bu S.Rozensveygning rasmli assosiasiyalaridir. Bunda turmushda tez-tez uchrab turadiganziddiyatli vaziyatlarni aks ettirgan rasmlar tekshiriluvchiga tavsiya qilinadi. Bu rasmlarda bir tomonda turgan personajlar nimalarnidir gapirayotgan holda gavdalantiriladi, unga qarama-qarshi tomondagi shaxs hali javob qaytarib ulgurmagan, tekshiriluvchidan tekshiruvchi tez, qisqa muddat ichida bo’sh kataklarga qaytarilishi kutilayotgan javobni yozishni so’raydi. Berilgan javoblarga qarab shaxsning yo’nalishi, uning ziddiyatlarga munosabati, jaholat hissining xususiyatlari, bu hisning kimlarga qaratilganligi va shunga o’xshash faktlar to’planadi.
|
Asosiy tushuncha va atamalar

11.8. Asosiy tushuncha va atamalar
Test-so’rov, test-topshiriq, anketa, autodiagnostika, kontinuallik, diskontinuallik, proyektiv test, psixotizm, so’rovnoma, shkala, tabiiy, laborator
11.9. Nazorat va muhokama qilish uchun savollar
Test – so’rov usuli qisqacha axborot bering.
Test – topshiriq qanaqa usul ekanligini asoslang.
Proyektiv testlarga nima va ularga misol keltiring.
Shaxsiy so’rovnomalar sirasiga kiruvchi G.Ayzenkning psixotizm shkalasini ta’riflang.
Anketaning tuzilishi necha qismdan tashkil topgan?
Tabiiy va laboratoriya (klinika) metodlarini bir-biridan farqlab bering.
11.10 Tavsiya etilgan adabiyotlar
Anastazi A. Psixologicheskoye testirovaniye / Per. s angl. – T.1,2. – M.: 1982.
Dukarevich M.Z. Praktikum po psixodiagnostike. Motivasiya i samoregulyasiya. – M.: 1989.
Karimova V.M. Psixologiya. O’quv qo’llanma. – T.: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, “O’AJBNT” markazi, 2002. – 205 b.
Karimova V.M. Ijtimoiy psixologiya va ijtimoiy amaliyot: Universitetlar va pedagogika institutlari uchun o’quv qo’llanma. – T.: “Universitet”, 1999. – 96 b.
Karimova V.M., Akramova F.A. “Psixologiya”. 1-qism. Ma’ruzalar matni. – T.: TDIU, 2005. – 208 b.
Karimova V.M., Akramova F.A. “Psixologiya”. 2-qism. Ma’ruzalar matni. – T.: TDIU, 2005. – 125 b.
Karimova V.M. Ijtimoiy psixologiya asoslari. – T.: 1994
Kvinn V. Prikladnaya psixologiya. – SPb: Izdatelstvo “Piter”, 2000. – 560 s.
Klimov Ye.A. Osnovi psixologii: Uchebnik. – M.: 1997
Mayers D. Sosialnaya psixologiya / Perev.s angl. – SPb.: Piter, 1999. – 688 s.
Meliya M. Biznes – eto psixologiya: Psixologicheskiye koordinati jizni sovremennogo delovogo cheloveka / Marina Meliya. – 3-ye izd. dop. – M.: Alpina Biznes Buks, 2005. – 352 s.
Nemov R.S. Psixologiya. Uchebnik dlya studentov vissh. ped. ucheb. zavedeniy: V 3-x t. – M.: Gumanit. izd. sentr VLADOS, 2003. – 576 [640; 608] s.
Prikladnaya sosialnaya psixologiya / Pod red. A.N.Suxova i A.A.Derkacha. – M.: Izd-vo “Institut prakticheskoy psixologii”; Voronej: Izd-vo NPO “MODEK”, 1998. – 688 s.
Psixologiya. Uchebnik / Otv. red. prof. A.A.Krilov. – 2-ye izd., pererab. i dop. – M.: Izd-vo: PROSPEKT (TK Velbi). 2004. – 752 s.
Sherbakova Yu.V. Spesialnaya psixologiya: Uchebnoye posobiye. – M.: Izdatelstvo RIOR, 2006. – 80 s.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya. Ma’ruzalar matni. – T.: TDIU, 2005. – 338 b.
Hayitov O.E. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya: Elektron darslik. – T., TDIU. 2005.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. “Psixodiagnostika va amaliy psixologiya” kursi bo’yicha ijtimoiy-psixologik tryeninglar, psixologik masalalar, topshiriqlar va tyestlar to’plami. – T., TDIU. 2005.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. “Pedagogik psixologiya” kursi bo’yicha vaziyatli va ishchi o’yinlar to’plami. – T., TDIU. 2005.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. “Psixologiya” fani bo’yicha shaxsni o’rganishga doir testlar va metodikalar to’plami. – T., TDIU. 2005.
|