Birinchidan - 1. Axborotning ong va tafakkurga ruhiy ta`sir muammolari. Vizual olamning ommaviyligi va jozibadorligi

Birinchidan, sotsiologik yo’nalish. Bunda axborot olish va tarqatish jarayonida jamiyat
taraqqiyotining axborotini ijtimoiy voqelik sifatidagi rolidan kelib chiqib, jamiyatda
shakillanayotgan ijtimoiy ong yo’nalishlari ijtimoiy tafakkur darajasi va uning oqimlarini
o’rganishni yo’lga qo’yish kerak. Aholi turli qatlamlari, qarashlari, kasbiy va boshqa ijtimoiy
holatlari
asosidagi
fikirlash
tarzini
aniqlab
borish
zarur.
Ikkinchidan, statistik yo’nalish. Ko’p millatli mamlakatda, hususan, 130 dan ortiq millat va
elat yashayotgan, 20 ga yaqin diniy konfessiyalar faoliyat ko’rsatayotgan O’zbekistonda
millatlararo va dinlararo mojorolarni turli siyosiy manfaatlar va buzg’unchi g’oyalar tasirida kelib
chiqishi mumkin bo’lgan nizolar manbalarini o’rganib borish, bu borada aniq hisob – kitoblarga
tahliliy yechimlarga ega bo’lish. Uchinchidan, siyosiy konfiktologiya va siyosiy psixologiya.
Axborot psixologik xavf avj olayotgan bir paytda, turli buzg’unchi g’oyalar inson ongi va
tafakkuriga o’z ta’sirini o’tkazayotgan bir sharoitda siyosiy mojorolar kelib chiqish mumkin
bo’lgan manbalarni o’rganish, omillarini aniqlash hamda siyosiy qarashlari, ruhiyati, ijtimoiy –
siyosiy psixologik izchil ravishda o’rganib borilmog’i lozim. To’rtinchidan, mantiqiy tizimiy va
funksional tahlil. Axborot tizimi, xususan, axborot psixologik ta’sir axborot siyosati tizimi va
vositasining muxim qismi sifatida baxolashi lozim. Voqelikka ana shu tarzda yondashib, ilmiy –
taxliliy nazariy va amaliy xulosalar chiqarish kerak. Tig’iz axborotlashgan jamiyatda axborot
oqimi ta’sirida shakillanayotgan ijtimoiy fikr fan nuqtai nazaridan izchil o’rganilmog’i lozim.
Beshinchidan, axborot tizimida milliy istiqlol g’oyasining ustuvorligi. Har qanday fuqoro axborot
bazasidan “maxsulot” tanlash jarayonida uning qalbida, ruxiyatida, kayfiyatida, fe’l atvorida,
bularning barchasining oqibati sifatidagi hatti – xarakati va munosabatida mafkuraviy immunitet
ustuvorligini ta’minlash. Albatta, O’zbeksiton mustaqillikning o`tgan davri mobaynida ommaviy
axborot komunikatsiyasi soxasida jiddiy o’zgarishlar yuz berdi. Eng avvalo har bir fuqaroning so’z
va fikr erkinligi, axborot olish va tarqatish huquqi Konstitutsiya bilan kafolatlangan.
Ommaviy axborot vositalari to’g’risidagi bir qator qonunlar yaratildi va amalda qo’llanilmoqda.
Mustaqil nashrlar soni keskin ko’paydi. Bularning hammasi mamlakat ichki hayotida milliy
axborot tizimining o’ziga xos taraqqiyotidan dalolat beradi. Yana shuni takidlash lozimki, Internet
vositalaridan o’rin olgan jamiki axborot va ma’lumotlarning hammasi ham real haqqoniy emasligi
ayni paytda ayon bo’lmoqda. Bundan kelib chiqib aytish joizki, olinayotgan dalillarning qay
darajada to’g’riligini ongli ravishda mushohada etish maqsadga muvofiqdir. SHundagina Internet
orqali egallayotgan bilimlarimiz hayotimizda ijobiy samara berishiga ishonch xosil qilish mumkin.
Muxtasar qilib aytganda, harbiy xizmatchilarimizning ma’naviy olamida bo’shliq vujudga
kelmasligi uchun ularning qalbi va ongida sog’lom hayot tarzi milliy va umummilliy qadriyatlarga
hurmat – ehtirom tuyg’usini har doim shakillantirishimiz zarur. Shuni unutmaslik kerakki, bugungi
kunda inson ma’naviyatiga qarshi yo’naltirilgan bir qarashda arzimas bo’lib tuyuladigan kichkina
xabar ham axborot olamidagi glaballashuv shiddatidan kuch olib, ko’zga ko’rinmaydigan, lekin
zararini hech narsa bilan qoplab bo’lmaydigan ulkan ziyon yetkazishi mumkin.
|