Maktabgacha ta’lim - О‘quv – uslubiy majmuaning tarkibi

Maktabgacha ta’lim
Maktabgacha ta’lim bola sog‘lom, har tomonlama kamol topib shakllanishini ta’minlaydi, unda о‘qishga intilish hissini uyg‘otadi, uni muntazam ta’lim olishga tayyorlaydi. Maktabgacha ta’lim bola olti-yetti yoshga yetgunicha davlat va nodavlat maktabgacha tarbiya bolalar muassasalarida hamda oilalarda amalga oshiriladi. Maktabgacha ta’lim maqsadi va vazifalarini rо‘yobga chiqarishda mahallalar, jamoat va xayriya tashkilotlari, xalqaro fondlar faol ishtirok etadi.
Maktabgacha tarbiyani rivojlantirish uchun quyidagilarni amalga oshirish lozim bо‘ladi:
malakali tarbiyachi va pedagog kadrlarni ustuvor ravishda tayyorlash;
maktabgacha ta’limning samarali psixologik-pedagogik uslublarini izlash va joriy etish;
bolalarni oilada tarbiyalashni tashkiliy, psixologik, pedagogik va uslubiy jihatdan ta’minlash;
zamonaviy о‘quv-uslubiy qо‘llanmalar, texnik vositalar, о‘yinchoqlar va о‘yinlar yaratish hamda ularni ishlab chiqarish;
maktabgacha yoshdagi bolalarni xalqning boy madaniy-tarixiy merosi va umumbashariy qadriyatlar asosida ma’naviy-axloqiy jihatdan tarbiyalash uchun shart-sharoitlar yaratish;
maktabgacha muassasalarning har xil turlari uchun turli variantlardagi dasturlarni tanlab olish, maktabgacha tarbiyaning barcha massalalari bо‘yicha malakali konsultatsiya xizmati kо‘rsatish imkoniyatini yaratish;
maktabgacha tarbiya va sog‘lomlashtirish muassasalari tarmog‘ini qо‘llab-quvvatlash va rivojlantirish mexanizmini ishlab chiqish.
Umumiy о‘rta ta’lim
Tо‘qqiz yillik (I-IX sinflar) о‘qishdan iborat umumiy о‘rta ta’lim majburiydir. Ta’limning bu turi boshlang‘ich ta’limni (I-IV sinflar) qamrab oladi hamda о‘quvchilarning fanlar asoslari bо‘yicha muntazam bilim olishlarini, ularda bilim о‘zlashtirish ehtiyojini, asosiy о‘quv-ilmiy va umummadaniy bilimlarni, milliy va umumbashariy qadriyatlarga asoslangan ma’naviy-axloqiy fazilatlarni, mehnat kо‘nikmalarini, ijodiy fikrlash va atrof-muhitga ongli munosabatda bо‘lishni va kasb tanlashni shakllantiradi. Umumiy о‘rta ta’lim tugallanganidan keyin ta’lim fanlari va ular bо‘yicha olingan baholar kо‘rsatilgan holda davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi attestat beriladi.
Umumiy о‘rta ta’limning yangicha tizimi va mazmunini shakllantirish uchun quyidagilar zarur:
maktabning I-IX sinflari doirasida sifatli umumiy о‘rta ta’lim olishni ta’minlovchi davlat ta’lim standartlarini ishlab chiqish va joriy etish, bunda akademik litseylar va kasb-hunar kollejlaridan keyin olinadigan ta’lim dasturlari bilan mantiqiy bog‘liqlik hisobga olinishi lozim;
yuqori malakali pedagog kadrlar tayyorlash;
hududlarning jug‘rofiy va demografik xususiyatlariga, shaxs, jamiyat va davlatning ehtiyojlariga muvofiq ravishda ta’lim muassasalari tarmoqlarini rivojlantirish;
о‘quvchilarning qobiliyatlari va imkoniyatlariga muvofiq ravishda ta’limga tabaqalashtirilgan yondashuvini joriy etish;
ta’lim berishning ilg‘or pedagogik texnologiyalarini, zamonaviy о‘quv-uslubiy majmualarni yaratish va о‘quv-tarbiya jarayonini didaktik jihatdan ta’minlash;
о‘quvchilar kasb-hunar tanlaydigan va psixologik-pedagogik jihatdan maslahatlar oladigan markazlar tarmoqlarini tashkil etish.
О‘rta-maxsus, kasb-xunar ta’limi
Umumiy о‘rta ta’lim negizida о‘qish muddati uch yil bо‘lgan majburiy о‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi uzluksiz ta’lim tizimidagi mustaqil turdir. О‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi yо‘nalishi akademik litsey yoki kasb-hunar kolleji о‘quvchilar tomonidan ixtiyoriy tanlanadi.
Akademik litsey davlat ta’lim standartlariga muvofiq о‘rta maxsus ta’lim beradi. О‘quvchilarning imkoniyatlari va qiziqishlarini hisobga olgan holda ularning jadal intellektual rivojlanishi chuqur, sohalashtirilgan, tabaqalashtirilgan, kasbga yо‘naltirilgan ta’lim olishini ta’minlaydi.
Akademik litseylarda о‘quvchilar о‘zlari tanlab olgan ta’lim yо‘nalishi bо‘yicha (gumanitar, texnika, agrar va boshqa sohalar) bilim saviyalarini oshirish hamda fanni chuqur о‘rganishga qaratilgan maxsus kasb-hunar kо‘nikmalarini о‘zlarida shakllantirish imkoniyatiga ega bо‘ladilar. Bu kо‘nikmalarni о‘qishni muayyan oliy ta’lim muassasalarida davom ettirish yoki mehnat faoliyatida rо‘yobga chiqarishlari mumkin.
Kasb-xunar kolleji tegishli davlat ta’lim standartlari doirasida о‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi beradi; о‘quvchilarning kasb-hunarga moyilligi, bilim va kо‘nikmalarini chuqur rivojlantirish, tanlab olingan kasb-hunar bо‘yicha bir yoki bir necha ixtisosni egallash imkonini beradi.
Kasb-hunar kollejlari jihozlanganlik darajasi, pedagogik tarkibning tanlanganligi, о‘quv jarayonining tashkil etilishi jihatidan yangi tipdagi ta’lim muassasalari hisoblanadi. Ular bir yoki bir necha zamonaviy kasb-hunarni egallash hamda tegishli о‘quv fanlaridan chuqur nazariy bilim olish imkonini beradi.
Akademik litseylar va kasb-hunar kollejlarida ta’lim olish о‘quvchilarga о‘z bilimlarini chuqurlashtirish va tanlagan ixtisosliklariga ega bо‘lishni ta’minlaydi. Akademik litseylar va kasb-hunar kollejlarining bitiruvchilariga davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi diplomlar beriladi. Bu diplomlar ta’limning keyingi bosqichlarida о‘qishni davom ettirish yoki egallangan ixtisos va kasb-hunar bо‘yicha mehnat faoliyati bilan shug‘ullanish huquqini beradi.
О‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limini tashkil etish va rivojlantirish uchun quyidagilar zarur:
akademik litseylar va kasb-hunar kollejlari faoliyat kо‘rsatishining normativ bazalarini ishlab chiqish va joriy etish;
soha uchun oliy ta’lim muassasalarining, ishlab chiqarish, fan va madaniyat sohasining mutaxassislarini jalb etgan holda yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlash va qayta tayyorlashni, shu jumladan chet ellarda tayyorlash va qayta tayyorlashni tashkil etish;
о‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi davlat standartlarini ishlab chiqish va joriy etish;
о‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi о‘quv muassasalari uchun ta’lim va kasb-hunar dasturlari, о‘quv-uslubiy majmualar ishlab chiqish;
akademik litseylarning о‘quvchilari mehnat faoliyati kо‘nikmalarini egallashlari uchun ixtisoslashtirilgan dasturlar ishlab chiqish va joriy etish;
kasb-hunar kollejlarida tayyorlanadigan mutaxassislarga nisbatan ixtisos va kasb-hunar, malaka talablarining rо‘yxatini ishlab chiqish;
hududlarning jug‘rofiy va demografik shart-sharoitlarini va tegishli sohadagi mutaxassislarga bо‘lgan mahalliy ehtiyojlarni hisobga olgan holda о‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi tizimi ta’lim muassasalarining tashkil etilishini va ular oqilona joylashtirilishini ta’minlash, ularga о‘quvchilarni imkon qadar oilasidan ajratmagan holda qamrab olish;
akademik litseylar va kasb-hunar kollejlarining moddiy-texnika va axborot bazalarini mustahkamlash.
Oliy ta’lim
Oliy ta’lim о‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi negiziga asoslanadi hamda ikki (bakalavriat va magistratura) bosqichga ega.
Oliy ta’lim muassasalariga talabalar qabul qilish davlat grantlari negizida va pullik-shartnomaviy asosda amalga oshiriladi.
Bakalavriat mutaxassisliklar yо‘nalishi bо‘yicha fundamental va amaliy bilim beradigan, ta’lim muddati kamida tо‘rt yil davom etadigan tayanch oliy ta’limdir.
Bakalavrlik dasturi tugallanganidan sо‘ng bitiruvchilarga davlat attestatsiyasi yakunlariga binoan kasb bо‘yicha “bakalavr” darajasi beriladi va davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi, kasb-hunar faoliyati bilan shug‘ullanish huquqini beradigan diplom topshiriladi.
Magistratura aniq mutaxassislik bо‘yicha fundamental va amaliy bilim beradigan, bakalavriat negizida ta’lim muddati kamida ikki yil davom etadigan oliy ta’limdir.
«Magistr» darajasini beradigan davlat malaka attestatsiyasi magistrlik dasturining intihosidir. Magistrlarga davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi, kasb-hunar faoliyati bilan shug‘ullanish huquqini beradigan diplom topshiriladi.
Ikki bosqichli oliy ta’lim tizimini tashkil etish va rivojlantirish uchun quyidagilarni amalga oshirish zarur:
bakalavriat va magistratura uchun davlat ta’lim standartlarini ishlab chiqish va joriy etish;
oliy ta’lim muassasalari uchun professor-о‘qituvchi kadrlar tayyorlash, shu jumladan chet ellardagi yetakchi о‘quv va ilmiy markazlarda tayyorlash;
oliy ta’lim muassasalarida tarkibiy о‘zgartishlar о‘tkazish;
oliy ta’lim muassasalari boshqaruvini takomillashtirish, bu muassasalarning mustaqilligini kuchaytirish, muassislar, vasiylar kengashlari, jamoat nazorat kengashlari shaklidagi jamoat boshqaruvini joriy etish;
ta’limning fan va ishlab chiqarish bilan integratsiyasi ta’sirchan mexanizmlarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish;
о‘qishni, mustaqil bilim olishni individuallashtirish hamda distansion ta’lim tizimi texnologiyasi va vositalarini ishlab chiqish va о‘zlashtirish;
yangi pedagogik va axborot texnologiyalari, tayyorgarlikning modul tizimidan foydalangan holda talabalarni о‘qitishni jadallashtirish;
xalqning boy ma’naviy va intellektual merosi va umumbashariy qadriyatlar asosida ta’limning insonparvarlik yо‘nalishini ta’minlash.
Oliy о‘quv yurtidan keyingi ta’lim
Oliy о‘quv yurtidan keyingi ta’lim jamiyatning oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarga bо‘lgan ehtiyojlarini qondirishga, shaxsning ijodiy ta’lim-kasb-hunar manfaatlarini qanoatlantirishga qaratilgan.
Oliy о‘quv yurtidan keyingi ta’limni oliy о‘quv yurtlarida va ilmiy-tadqiqot muassasalarida (katta ilmiy xodim-izlanuvchilar instituti, mustaqil izlanuvchilik) olish mumkin. Oliy о‘quv yurtidan keyingi ta’lim dissertatsiya himoyasi bilan yakunlanadi. Yakuniy davlat attestatsiyasi natijalariga kо‘ra fan doktori ilmiy darajasi berilib, davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi diplom topshiriladi.
Yakuniy davlat attestatsyasi natijalariga kо‘ra tegishli ravishda fan nomzodi va fan doktori ilmiy darajasi berilib, davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi diplomlar topshiriladi.
Oliy о‘quv yurtidan keyingi ta’limni qо‘llab-quvvatlash va rivojlantirish tadbirlari quyidagilarni о‘z ichiga oladi:
«Ta’lim tо‘g‘risida»gi Qonunga hamda mamlakatni ijtimoiy va iqtisodiy rivojlantirish istiqbollariga muvofiq oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni tayyorlash va attestatsiyadan о‘tkazish tizimini takomillashtirish;
kasb ta’limi tizimi uchun oliy malakali ilmiy-pedagog kadrlarni hamda ilg‘or pedagogik texnologiyalar sohasida ilmiy kadrlarni ustuvor ravishda tayyorlash;
rivojlangan mamlakatlarning ilg‘or ta’lim muassasalari va ilmiy markazlarida ustuvor yо‘nalishlar bо‘yicha oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlanishi uchun sharoitlar yaratib berish;
fan, texnologiya va ta’lim sohasida rivojlangan mamlakatlar bilan xalqaro hamkorlikni chuqurlashtirish.
Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash
Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash mutaxassislarning kasb bilimlari va kо‘nikmalarini yangilash hamda chuqurlashtirishga qaratilgan. Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash ta’lim muassasalaridagi о‘qish natijalariga kо‘ra davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi guvohnoma yoki sertifikat topshiriladi.
Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash tizimini tashkil etish va rivojlantirish uchun quyidagilar zarur:
kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash tizimi faoliyatida yangicha tarkib, mazmun hamda bu tizimni boshqarishni shakllantirish;
yuqori malakali о‘qituvchi-mutaxassis kadrlar tayyorlash va sohani ular bilan tо‘ldirib borishni ta’minlash;
kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash tizimining bu sohada raqobatga asoslangan muhitni shakllantirishni va samarali faoliyat olib borishni ta’minlovchi normativ bazasini yaratish;
kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash ta’lim muassasalarini davlat attestatsiyasi va akkreditatsiyasidan о‘tkazish tizimini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish;
iqtisodiyotning davlat va nodavlat sektorlari, mulkchilikning turli shaklidagi tashkilot va muassasalarning talab-ehtiyojlariga muvofiq kadrlar va mutaxassislarni ildam qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni ta’minlovchi davlat va nodavlat ta’lim muassasalarini tashkil etish va rivojlantirishga kо‘maklashish;
professional treningning ilg‘or texnologiya va uskunalarini, shuningdek murakkab, fan yutuqlarini talab qiluvchi texnologiya jarayonlari imitatorlarini ishlab chiqish, yaratish va amaliy о‘zlashtirib olish.
Maktabdan tashqari ta’lim
Bolalar va о‘smirlarning ta’limga bо‘lgan, yakka tartibdagi, ortib boruvchi talab-ehtiyojlarini qondirish, ularning bо‘sh vaqtini va dam olishini tashkil etish uchun davlat organlari, jamoat tashkilotlari, shuningdek boshqa yuridik va jismoniy shaxslar madaniy estetik, ilmiy, texnikaviy, sport va boshqa yо‘nalishlarda maktabdan tashqari davlat va nodavlat ta’lim muassasalarini tashkil etadilar.
Maktabdan tashqari ta’limni rivojlantirish, uning tuzilmasi va mazmun-mundarijasini takomillashtirish vazifalarini hal etish uchun quyidagilarni amalga oshirish kerak:
ta’lim berish va kamol toptirishga yо‘naltirilgan xizmatlar kо‘rsatuvchi muassasalar tarmog‘ini kengaytirish va bunday xizmatlar turlarini kо‘paytirish;
milliy pedagogik qadriyatlarga asoslangan va jahondagi ilg‘or tajribani inobatga oluvchi dasturlar va uslubiy materiallar ishlab chiqish;
о‘quvchilarning bо‘sh vaqtini tashkil etishning, shu jumladan ommaviy sport va jismoniy tarbiya-sog‘lomlashtirish tadbirlarining, bolalar turizmining, xalq hunarmandchiligining mavjud turlari va shakllarini takomillashtirish, milliy turlari va shakllarini tiklash hamda amaliyotga joriy etish.
Kadrlar tayyorlash tizimida fan
Kadrlar tayyorlash milliy modeli salmoqli element sifatida fanni о‘z ichiga oladi, bu sohada:
tabiat va jamiyat taraqqiyoti qonuniyatlari tо‘g‘risidagi yangi fundamental va amaliy bilimlar shakllanadi, kadrlar tayyorlash tizimida ommalashtirish, о‘rganish va foydalanish uchun kerakli ilmiy natijalar jamlanadi;
oliy malakali ilmiy va pedagog kadrlar tayyorlash amalga oshiriladi;
kadrlar tayyorlash jarayonini ilmiy-tadqiqot jihatidan ta’minlash infrastrukturasi vujudga keltiriladi, ta’limning axborot tarmoqlarida foydalanish maqsadida bilimning turli sohalari bо‘yicha axborot bazasi shakllantiriladi;
mamlakatimiz ilm-fanining jahon ilm-faniga integratsiyasi sodir bо‘ladi, zamonaviy ilm-fan va texnologiyalarning eng muhim muammolarini hal etish uchun ilmiy yutuqlar va kadrlarni xalqaro miqyosda almashinuv amalga oshiriladi.
Kadrlar tayyorlash tizimiga ilm-fanning uzviy ravishda kirib borishi uchun quyidagilar zarur:
ilg‘or pedagogik texnologiyalarni yaratish va о‘zlashtirish yuzasidan maqsadli innovatsiya loyihalarini shakllantirish va amalga oshirish yо‘li bilan ilm-fanning ta’lim amaliyoti bilan aloqasini ta’minlash chora-tadbilarini ishlab chiqish;
ilg‘or axborot va pedagogik texnologiyalarni joriy etish uchun eksperimental maydonchalar barpo etish orqali ilmiy tadqiqotlar natijalarini о‘quv-tarbiya jarayoniga о‘z vaqtida joriy etish mexanizmini rо‘yobga chiqarish;
Kadrlar tayyorlash milliy dasturini samarali tarzda bajarishni ta’minlash yuzasidan ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish;
yuqori malakali kadrlar tayyorlash sifatini oshirish, yoshlarning ilmiy ijodiyotini har tomonlama qо‘llab-quvvatlash;
ta’lim muassasalarida ilmiy-tadqiqot va ilmiy-pedagogik ishlar darajasini baholashga zamonaviy yondashuvni rо‘yobga chiqarish, ilmiy tadqiqotlar va texnologik ishlanmalar natijalari tijoratlashuvi asosida olimlarning obrо‘ e’tibori va ijtimoiy maqomini oshirish;
mamlakat ilm-fanining xalqaro ilmiy hamjamiyatga integratsiyasini faollashtirish, ta’lim sohasi va kadrlar tayyorlashni takomillashtirish maqsadida ilmiy yutuqlar va olimlar bilan о‘zaro almashinuv jarayonini kuchaytirish;
fan va texnologiyalar sohasidagi faoliyatni ma’naviy va moddiy rag‘batlantirish tizimini ishlab chiqish, talabalar va yosh olimlarning ilmiy yutuqlari uchun maxsus mukofotlar va sovrinlar ta’sis etish, maxsus stipendiyalar sonini kо‘paytirish, yoshlar ilmiy-texnika ijodiyotining doimiy ishlaydigan kо‘rgazma va ekspozitsiyalarini tashkil etish.
Kadrlar tayyorlash tizimida ishlab chiqarish
Ishlab chiqarishning talab-ehtiyojlari kadrlar tayyorlash tizimining yо‘nalishi, darajasi va miqyoslarini shakllantiradi, kasb tayyorgarligining maqsadi, vazifalari va mazmunini belgilaydi, malaka talablarini ilgari suradi, ta’limning muvoziy texnologiyalari va shakllarini tanlashni taqozo etadi. Ishlab chiqarish pirovard natijada kadrlarning sifati va raqobatbardoshligiga baho beradi.
Ishlab chiqarishning kadrlar tayyorlash tizimidagi vazifalari quyidagilar bilan belgilanadi, chunonchi u:
turli saviya va malakadagi mutaxassislarga bо‘lgan talab-ehtiyojni shakllantiradi;
о‘z ixtiyoridagi moddiy-texnika, moliya, kadr resurslari hamda kadrlarni о‘qitish, malakasini oshirish va qayta tayyorlash uchun zarur boshqa resurslarni berish bilan uzluksiz ta’lim tizimiga kо‘maklashadi;
muassis, vasiy, donor, homiy tariqasida ayrim mutaxassislarni va guruhlarni maqsadli tayyorlashni, shuningdek turli tip va darajadagi о‘quv yurtlarini moliyalashda qatnashadi;
ta’lim va ilm-fanning turli shakllardagi integratsiyasini (muvaqqat ijodiy jamoalar, о‘quv-ilmiy-ishlab chiqarish majmualari, markazlari, texnoparklar, texnopolislar) rivojlantiradi.
Ishlab chiqarishning kadrlar tayyorlash tizimidagi mavqeini kuchaytirish quyidagi yо‘llar bilan ta’minlanadi:
ta’limni karxonadagi unumli mehnat bilan, shu jumladan ishlab chiqarish amaliyoti jarayonidagi mehnat bilan qо‘shib olib borish asosida yuqori malakali kadrlar tayyorlash;
kadrlar tayyorlash hamda birgalikda ilmiy-texnologiya ishlanmalarini olib borishda korxonalarning ishlab chiqarish salohiyatidan foydalanish;
ta’lim oluvchilarni mehnat jamoalarida tarbiyalash (mehnat, ma’naviy va jismoniy tarbiyalash);
ishlab chiqarishning talab-ehtiyojlarini inobatga olib, texnika va texnologiyalarni rivojlantirishning yangi yо‘nalishlari bо‘yicha kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish;
ishlab chiqarishning iqtisodiy va texnologiya muammolarini hal etish uchun oliy ta’lim muassasalari va ilmiy tashkilotlarning ilmiy salohiyatini jalb etish;
pedagog kadrlarning ilg‘or texnologiyalar sohasidagi malakasini bevosita ishlab chiqarishda muntazam oshirib borish;
ishlab chiqarishning yuqori malakali kadrlarini ta’lim jarayoniga va pedagogik faoliyatga jalb etish;
ishlab chiqarish amaliyotini о‘tish uchun ta’lim oluvchilarni ish joylari bilan ta’minlash;
о‘zaro integratsiyalangan ta’lim muassasalarini zamonaviy uskunalar, apparatlar va asboblar bilan jihozlash.
Kadrlar tayyorlash tizimini rivojlantirishning asosiy yо‘nalishlari
Kadrlar tayyorlash tizimini shakllantirish va rivojlantirish quyidagi ustuvor yо‘nalishlarni qamrab oladi:
Ta’limning uzluksizligini ta’minlash
Ta’limning о‘z ichiga maktabgacha ta’lim, umumiy о‘rta va о‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limini qamrab oluvchi yangi uzluksiz va izchil tizimi barpo etiladi. Oliy kasb-hunar ta’limining bakalavrlar va magistrlar tayyorlashni nazarda tutuvchi ikki bosqichli tizimi joriy etiladi. Oliy о‘quv yurtidan keyingi ta’lim tizimi rivojlanib boradi. Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash bо‘yicha raqobatbardosh ta’lim muassasalari vujudga keltiriladi.
Ta’lim muassasalarini hududiy yо‘nalishga о‘tkazish va tarkibiy tuzilmasini о‘zgartirish ishi amalga oshiriladi. Uzluksiz ta’lim tizimini rivojlantirish va uning samaradorligini baholash monitoringi amalga oshiriladi.
Uzluksiz ta’lim tizimi uchun pedagog kadrlar tayyorlash va qayta tayyorlash ustuvorligi ta’minlanadi.
Pedagog va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish
Pedagog kadrlarning malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlashning zamon talablariga moslashuvchan, ta’limning yuqori sifatli va barqaror rivojlanishini kо‘zlovchi tizimi vujudga keltiriladi. Pedagog kadrlarni ildam qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish, raqobatbardosh darajada ularning kasb sifatini qо‘llab-quvvatlash ta’minlanadi.
Oliy ta’lim muassasalarida davlat ta’lim standartlariga mos yuqori malakali о‘qituvchilar tayyorlash bо‘yicha maxsus fakultetlar, shuningdek respublika viloyatlarida umumiy о‘rta va о‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi uchun о‘qituvchilar va mutaxassislar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash yuzasidan maxsus markazlar tashkil etiladi.
Ta’lim jarayonini mazmunan isloh qilish
Kadrlarni о‘qitish va tarbiyalash milliy tiklanish prinsiplari va mustaqillik yutuqlari, xalqning boy milliy, ma’naviy va intellektual salohiyati hamda umumbashariy qadriyatlarga tayangan, insonparvarlikka yо‘naltirilgan ta’limning mazmuni davlat ta’lim standartlari asosida isloh qilinadi. Ta’lim oluvchining shaxsiga, unda ta’lim va bilimlarga bо‘lgan ishtiyoqni kuchaytirishga, mustaqil ish tutishni, iftixor va insoniy qadr-qimmat tuyg‘usini shakllantirishga alohida e’tibor beriladi.
Pedagog kadrlarning obrо‘-e’tibori, mas’uliyati va kasb kо‘nikmasini oshirish yuzasidan sobitqadam davlat siyosati olib boriladi. Ilg‘or pedagogik texnologiyalar, ta’limning yangi shakl va uslublari, о‘quv, shu jumladan differensiyalashgan dasturlar amaliyotga joriy etiladi.
Ma’naviy-axloqiy tarbiya va ma’rifiy ishlar
Yosh avlodni ma’naviy-axloqiy tarbiyalashda xalqning boy milliy madaniy-tarixiy an’analariga, urf-odatlari hamda umumbashariy qadriyatlarga asoslangan samarali tashkiliy, pedagogik shakl va vositalari ishlab chiqilib, amaliyotga joriy etiladi. Shaxsni tarbiyalash va uni har tomonlama kamol toptirishning ustuvorligi ta’minlanadi. Umumiy hamda pedagogik madaniyatni oshirish maqsadida, mamlakat aholisi orasidagi ma’rifiy ishlar takomillashtirib boriladi.
О‘zbekiston mustaqilligi prinsiplariga sadoqatli hamda jamiyat taraqqiyotiga munosib hissa qо‘shishga qodir shaxsni shakllantirish maqsadida ta’lim muassasalari ota-onalar, oila, mahalla qо‘mitalari, Respublika Ma’naviyat targ‘ibot markazi, Milliy g‘oya va mafkura ilmiy-amaliy markazi, jamoat tashkilotlari, fondlar bilan о‘zaro puxta hamkorlik qiladilar.
Iqtidorli bolalar va iste’dodli yoshlar
Iqtidorli bolalar va iste’dodli yoshlarni aniqlash va о‘qitish uslubiyati, psixologik-pedagogik va tashkiliy sharoitlari yaratiladi, bunday bolalar va yoshlarga oid ma’lumotlarning respublika banki va monitoringi shakllanadi. Maxsus о‘quv dasturlari va progressiv pedagogik texnologiyalar ishlab chiqish uchun eng yaxshi pedagog va olimlar jalb qilinadi, о‘quv-tarbiya jarayonida ularning faol ishtiroki ta’minlanadi. Fan va texnikani, siyosat va iqtisodiyotni, madaniyat va san’atni о‘rgatish markazlari qabilidagi hamda milliy (elita) ta’lim muassasalari tashkil etiladi.
Iqtidorli bolalar va iste’dodli yoshlarni chet ellarda umumiy va kasbiy jihatdan tayyorgarlikdan о‘tkazishga qaratilgan sobitqadam faoliyat amalga oshiriladi. Akademik litseylarning о‘quvchilariga, birinchi navbatda iqtidorli, yuksak iste’dod sohiblariga, bilimning tegishli sohalari va fanning aniq yо‘nalishlari bо‘yicha о‘z tabiiy qobiliyatlarini namoyon etish va rivojlantirish, о‘zlaridagi noyob iste’dodni rо‘yobga chiqarish uchun keng imkoniyatlar yaratiladi.
Ta’lim tizimini boshqarish
Uzluksiz ta’lim tizimi va kadrlar tayyorlashning davlat va nodavlat ta’lim muassasalarini tarkibiy jihatdan о‘zgartirish va ularni izchil rivojlantirish davlat yо‘li bilan boshqarib boriladi. Barcha darajadagi ta’lim boshqaruv organlarining vakolat doiralari «Ta’lim tо‘g‘risida»gi Qonunga muvofiq belgilanadi. Ta’limning normativ-huquq bazasi rivojlantiriladi.
(4.4-bandining ikkinchi xatboshi О‘zbekiston Respublikasining 2007 yil 9 apreldagi О‘RQ-87-sonli Qonuni tahririda — О‘R QHT, 2007 y., 15-son, 150-modda)
Moliya-xо‘jalik faoliyati olib borish hamda
ta’lim jarayonini tashkil etishda о‘quv yurtlarining huquqlari kengayadi va mustaqilligi ta’minlanadi. Ta’lim muassasalari О‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda attestatsiyadan о‘tkaziladi hamda akkreditatsiyalanadi. Akkreditatsiya yakunlariga kо‘ra ta’lim sohasida faoliyat kо‘rsatish huquqi beriladi.
Muassis tashkilotlarning, mahalliy hokimiyat organlarining, savdo-sanoat doiralarining, jamoat tashkilotlarining, fondlarning va homiylarning vakillarini о‘z ichiga oluvchi vasiylik va kuzatuv kengashlari tuzish orqali ta’lim muassasalarining samarali jamoat boshqaruvi tizimi joriy etiladi.
Kasb-hunar ta’limi sifatini nazorat qilish tizimini shakllantirish
Ta’lim boshqaruvi organlariga bog‘liq bо‘lmagan, kasb-hunar ta’limi sifatini attestatsiyadan о‘tkazuvchi davlat xizmati tashkil etiladi. Mamlakatni iqtisodiy va ijtimoiy rivojlantirishning istiqbol talablariga monand davlat ta’lim standartlari ishlab chiqiladi, о‘quv yurtlari faoliyatini, professor-pedagog kadrlar sifatini hamda ta’lim oluvchilarning bilimini reyting asosida baholash tizimi tadbiq etiladi. Kadrlarni tayyorlash sifatini nazorat qilishning davlat va jamoat shakllari rivojlantiriladi. Ta’lim muassasalari bitiruvchilarini yakuniy attestatsiyalash tizimi takomillashtiriladi.
Ta’lim tizimini moliyalash
Ta’limni va kadrlar tayyorlashni moliyalash tizimi takomillashtiriladi, uning kо‘p variantli (byudjetdan ajratiladigan va byudjetdan tashqari manbalardan) tizimi joriy etiladi, ta’lim muassasalarining о‘zini о‘zi pul bilan ta’minlashi rivojlantiriladi, xususiy hamda chet el investitsiyalarini ta’lim sohasiga jalb etish rag‘batlantiriladi.
Respublika fuqarolari uchun keyinchalik ularni tо‘lashning moslashuvchan tizimiga asoslangan ta’lim kreditlari berish mexanizmi shakllantiriladi. Uzluksiz ta’lim va kadrlar tayyorlash tizimini moddiy jihatdan qо‘llab-quvvatlashda donorlar va homiylarning mavqei kuchayib boradi.
Pullik ta’lim xizmatlari kо‘rsatish, tadbirkorlik, maslahat, ekspert, noshirlik, ishlab chiqarish, ilmiy hamda ustavda belgilab qо‘yilgan vazifalarga muvofiq boshqa tarzdagi faoliyat hisobidan ta’lim muassasalarining daromadlari kо‘payishi ta’minlanadi.
Moddiy-texnika ta’minoti
Har bir mintaqaning demografik va jug‘rofiy xususiyatlaridan kelib chiqib, akademik litseylar, kasb-hunar kollejlari tarmog‘i barpo etiladi. Ta’lim oluvchilarni oiladan ajralmagan holda о‘qishga imkon qadar kо‘proq qamrab olinadi.
Mavjud ta’lim muassasalarini kapital ta’mirlash va yangi ta’lim muassasalari qurish, ularni normativ talablarga muvofiq, zamonaviy texnika va texnologiyalarning darajasini hisobga olgan holda jihozlanishini ta’minlash choralari kо‘riladi.
О‘quv-tarbiya muassasalarini zarur uskunalar, inventarlar, ashyolar, ta’limning texnikaviy, dasturiy va didaktik vositalari bilan jihozlash yuzasidan ixtisoslashtirilgan ishlab chiqarishlarni vujudga keltirish qо‘llab-quvvatlanadi. Barcha bosqichdagi ta’lim jarayonlarini kompyuterlashtirish va axborotlashtirish amalga oshiriladi.
Ta’lim tizimining yaxlit axborot makonini vujudga keltirish
Zamonaviy axborot texnologiyalari, kompyuterlashtirish va kompyuterlar tarmoqlari negizida ta’lim jarayonini axborot bilan ta’minlash rivojlanib boradi. Ta’lim jarayonida ommaviy axborot vositalarining mavqei oshib boradi, televideniye va radioning ta’lim dasturlari intellektuallashuvi ta’minlanadi. Fan va ta’limning nashriyot bazasi rivojlantiriladi, о‘quv, о‘quv-uslubiy, ilmiy, qomusiy adabiyotlar va ma’lumotnomalar bilan ta’minlashning barqaror tizimi shakllantiriladi.
Ta’lim xizmati kо‘rsatish bozorini rivojlantirish
Ta’lim va kadrlar tayyorlash sohasida marketingni rivojlantirish yо‘li bilan ta’lim xizmati kо‘rsatishning raqobatga asoslangan bozori shakllantiriladi. Davlat va nodavlat ta’lim muassasalari rivojlantiriladi, ta’lim va kadrlar tayyorlash sohasida raqobatga asoslangan muhit vujudga keltiriladi, ta’lim xizmati kо‘rsatish bozori davlat yо‘li bilan boshqarib boriladi. Asosiy ta’lim dasturlarida nazarda tutilmagan konsultativ va qо‘shimcha ta’lim xizmatlaridan iborat pullik ta’lim xizmati kо‘rsatish tizimi rivojlantiriladi.
Ta’lim sohasida ijtimoiy kafolatlarni ta’minlash hamda bu sohani davlat tomonidan qо‘llab-quvvatlash
Pedagogik faoliyatning obrо‘-e’tiborini va ijtimoiy maqomini oshirish yuzasidan davlat siyosati rо‘yobga chiqariladi. Ta’lim oluvchilarning va pedagoglarning о‘qishi, sog‘ligi va dam olishi uchun zarur sharoitlar yaratiladi.
Ta’lim muassasalari va sog‘liqni saqlash organlari bolalar hamda о‘quvchi yoshlarning sog‘ligini saqlash va mustahkamlash uchun zarur choralarni kо‘radilar. О‘quv-tarbiya jarayonining sog‘lomlashtirishga qaratilgan yо‘nalishini rо‘yobga chiqarish, sog‘lom turmush tarzi normalarini joriy etish uchun sharoitlar ta’minlanadi. Ta’lim oluvchilarning tibbiy-gigiyena madaniyatini oshirish, ularning jismoniy tarbiya va sport bobidagi faolligini kuchaytirish hamda jismoniy kamolot darajasini oshirish uchun tashkiliy-uslubiy yondashuvlar takomillashtiriladi. Sog‘liq va rivojlanishida nuqsoni bо‘lgan bolalar uchun munosib muhit yaratiladi.
Fan bilan ta’lim jarayoni aloqalarini rivojlantirish
Ta’lim va kadrlar tayyorlash sohasida ilg‘or amaliy ilmiy tadqiqotlar о‘tkaziladi, ta’lim sifati davlat ta’lim standartlariga muvofiq kelishini tashkil etish va ta’minlash maqsadida pedagogika va ta’lim sohasida ilmiy tadqiqotlar va ilmiy-uslubiy qо‘llanmalar ishlab chiqish faollashtiriladi. Fundamental va amaliy fan sohasidagi ilmiy kadrlarning ta’lim jarayonidagi ishtiroki rag‘batlantiriladi, pedagogik va ilmiy-tadqiqot jarayonlarining aloqasi ta’minlanadi. Yoshlarning fan-texnika sohasidagi ijodkorligi har tomonlama qо‘llab-quvvatlanadi.
Ishlab chiqarish va ta’lim tizimi integratsiyalashuvini rivojlantirish
О‘quv-ishlab chiqarish majmualarini (markazlarini) tashkil etish va ularni rivojlantirish, zamonaviy uskunalar, apparatlar va asboblar bilan jihozlash rag‘batlantiriladi. Kadrlar tayyorlash va birgalikdagi ilmiy-texnologik yechimlar yaratishda korxonalarning ishlab chiqarish salohiyatidan samarali foydalaniladi. Ishlab chiqarishda kadrlar tayyorlash qо‘llab-quvvatlanadi. Ilg‘or texnologiya sohasida pedagog kadrlarning malakasi bevosita ishlab chiqarishda muntazam ravishda oshirib boriladi.
Ta’lim va kadrlar tayyorlash sohasidagi xalqaro hamkorlik
Kadrlar tayyorlash sohasidagi hamkorlikning xalqaro-huquqiy bazasi yaratiladi, xalqaro hamkorlikning ustuvor yо‘nalishlari rо‘yobga chiqariladi, xalqaro ta’lim tizimlari rivojlantiriladi, ilmiy-pedagog kadrlar, talabalar va о‘quvchilar almashish kengayadi. Ta’lim tо‘g‘risidagi milliy hujjatlar xalqaro miqyosda e’tirof etilishi uchun asos yaratiladi. Manfaatdor vazirliklar va idoralarning, О‘zbekiston Respublikasining chet ellardagi elchixonalarining kadrlar tayyorlash sohasiga chet el investitsiyalarini bevosita va bilvosita keng jalb qilish borasidagi faoliyat kuchaytiriladi.
Milliy dasturni rо‘yobga chiqarishga doir tashkiliy chora-tadbirlar
Milliy dasturni amalga oshirish maqsadida:
Milliy dasturning yо‘nalish va bosqichlarini amalga oshirishning aniq mexanizmlari, muddatlari, ijrochilari, moliyaviy va resurslar ta’minoti ifodalangan yechim va chora-tadbirlar tizimi ishlab chiqiladi;
Milliy dasturni bajarish yuzasidan davlat va jamoat institutlarining faoliyati hamda vazifalari belgilanadi;
Milliy dasturning aniq yо‘nalishlarini ishlab chiqish jarayoniga malakali chet el ekspertlari jalb etiladi;
Milliy dasturni bajarishda davlat va nodavlat tashkilotlar faoliyati muvofiqlashtirilib, xalqaro tashkilotlar qatnashuvi tashkil etiladi;
Milliy dasturning monitoringi va bajarilishini ekspertiza qilish asosida uning ayrim qoidalari va tadbirlariga tuzatishlar kiritiladi;
ommaviy axborot vositalarini jalb etgan holda, kadrlar tayyorlash milliy modeli rо‘yobga chiqarilishini ta’minlash masalalari yuzasidan seminarlar va konferensiyalar о‘tkazish orqali Milliy dasturning prinsipial yondashuvlari hamda asosiy qoidalarini keng kо‘lamda tushuntirish ishlari olib boriladi;
Milliy dasturning maqsad va vazifalarini amalga oshirish jarayoniga jamoat birlashmalari va markazlari, respublika aholisi keng tabaqalarining faol ishtiroki ta’minlanadi;
ommaviy axborot vositalarida Milliy dasturning bajarilishi muntazam yoritib boriladi.
Kadrlar tayyorlash milliy dasturini amalga oshirish yuzasidan Respublika komissiyasi tashkil etiladi, bu Komissiyaning zimmasiga dasturni bajarishga doir barcha ishlar va tadbirlarni tashkil etish hamda muvofiqlashtirish, shu jumladan quyidagi vazifalar yuklanadi:
uzluksiz ta’limning tegishli turlari uchun davlat ta’lim standartlariga qо‘yiladigan umumiy talablarni ishlab chiqish;
umumiy о‘rta ta’lim uchun davlat ta’lim standartlarini va boshqa zarur normativ hujjatlarni ishlab chiqish;
о‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi tizimi uchun davlat ta’lim standartlarini, akademik litsey va kasb-hunar kollejlaridan iborat ta’lim tizimini joriy etish dasturlarini ishlab chiqish;
о‘rta umumiy ta’limga ega bо‘lgan о‘quvchilarni akademik litsey va kasb-hunar kollejlari tizimi bilan tо‘la qamrab olish tadbirlarini, bu tizimni hududlarning demografik, jug‘rofik xususiyatlari va kadrlarga bо‘lgan ehtiyojlarini hisobga olgan holda joylashtirish, uning moddiy-texnika asosini yaratish;
akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida ishlaydigan о‘qituvchilar va pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish uchun ta’lim muassasalarini tashkil etish hamda ularning samarali ishlashini ta’minlash;
oliy ta’lim muassasalari tizimini Milliy dastur talablariga binoan isloh qilish, bu borada tegishli davlat ta’lim standartlarini yaratish va joriy etish;
maktabgacha ta’lim va tarbiya muassasalari faoliyatini takomillashtirish, bolalar tarbiyasida va ularni maktabga tayyorlashda oila, mahalla hamda jamoat tashkilotlarining mas’uliyatini oshirish;
ta’lim muassasalarini zarur darsliklar va adabiyotlar bilan ta’minlash, bu ishga yirik olimlar, yuqori malakali mutaxassislarni jalb etish, ta’lim va ilm-fan sohasining nashriyot bazasini rivojlantirish;
professor va pedagog kadrlarni rivojlangan mamlakatlardagi yetakchi ta’lim muassasalarida tayyorlash va malakasini oshirish maqsadida maxsus Respublika jamg‘armasi tashkil etish va uning faoliyatini ta’minlash;
uzluksiz ta’lim tizimida chet tillarni faol о‘rgatish uchun zarur sharoit yaratish, ularni о‘rgatishning jadallashtirilgan uslublarini joriy etish, о‘zbekcha-chet tillar lug‘atlarini, davlat tilidagi maxsus adabiyotlarni nashr etish;
uzluksiz ta’lim sohasi о‘qituvchilari va pedagog kadrlarini ijtimoiy himoya qilish va qо‘llab-quvvatlash, ularning mehnatiga haq tо‘lash va rag‘batlantirish tizimini qayta kо‘rib chiqish bо‘yicha takliflar ishlab chiqish;
ta’lim muassasalarini attestatsiyadan о‘tkazish va akkreditatsiyalash, kadrlar tayyorlashning malaka talablarini aniqlash hamda sifatini baholash ishlarini tashkil qilish va muvofiqlashtirish bо‘yicha ta’lim tizimi boshqaruviga bog‘liq bо‘lmagan yagona davlat xizmatini tashkil etish;
ta’limni axborot bilan ta’minlash tizimini shakllantirish va rivojlantirish, uni jahon axborot tizimi bilan bog‘lash, ommaviy axborot vositalarining ta’lim sohasidagi vazifalarini belgilash;
kasb-hunar ta’limi sohasida kadrlarga bо‘lgan talab va taklifni о‘rganishni tashkil etish, ta’lim xizmati kо‘rsatish va kasbiy mehnatning raqobatga asoslangan bozorini hamda kadrlar tayyorlash sohasida marketingni shakllantirish.
Yuqori malakaga ega bo`lgan xalqaro fakultetda, asosan mashhu xалқаро jurnallarda nashr etilgan materiallarni o`qitish uchun mo`ljallangan.
Innovatsion MBA o`qitish nazariyasida, amaliy tadqiqotlar, tahlil qilish va dunyoda sodir bo`layotgan muammoli vaziyatlarni hal etish yollarini izlashni o`rgatadi.Uchta akademiyada talabalar marketing,moliya va konsalting bo`yicha ta`lim oladilar. O'z soxalarining etuk mutaxassislari, va rahbar hodimlar ma'ruzachi sifatda taklif etiladi va ular o`z sohalarining oratorlaridir. Yoz oylarida talabalarning malakasini oshirish uchun mahaliy va xalqaro kompaniyalarga yuboriladi. O`tkazilgan tajribalar sinov tajriba sifatda o`rganish imkonini beradi.
Bizning talabalarimiz butun dunyodan tashrif buyurgan bo`lib, ularning qariyb 35% chet mamlakatlardan tashrif buyurgan talabalardir. Asosiysi global tarmoqda talabalar tengsiz hisoblanadilar.
Samarali hamkorligimiz natijasida Amerika Qo'shma Shtatlari MBA dasturlari orqali talabalar ikkita diplom olish imkoniyatiga ega. O`quv dasturi bo`yicha tahsil olgan barcha talabalar, chet elda bir semester mobaynida tajriba almashish imkoniyatiga ega.
Bundan tashqari maktabda xorijiy talabalarga koreys millatining madaniyati bilan yaqindan tanishlishlari mumkin.
Dasturning asosiy maqsadi: chuqur bilimga ega bo`lish, ishbilarmonlar doirasini kengaytirish va global raqobatbardoshlikni rivojlantirishdir.
Global MBA 2004 yilda tashkil etilgan bo`lib, unda xar tomonlama biznesda liderlikni marketing, strategik boshqaruv va moliya sohalarini rivojlantirishdan iborat. Ushbu dastur birinchi bor Koreyada ingliz tilida qo`llanilgan.
Дастурнинг имкониятлари:
-Бизнес бошқарувning барча турли хил йўналишларни қамраб олган яъни, маркетинг, менеджмент, молия, бухгалтерия
- O`quv jarayonida asosan Гардвард бизнес мактабининг global biznes-keys dasturi orqali o`qitiladi
- Global Marketing akademiyasi va strategik konsalting akademiyasi
- Etakchilik va mutahassislikni rIvojlantirish va «Liderlik bilimlarini ishlab chiqish, turli sohalarning tushunishni chuqurlashtirishil »
Dastur etkazish
• ikki hafta 7 modull va 1 marotaba semester davomida
- Uch hafta uchun yozgi Intensiv kurslar
- Dastur uch davr va yozgi intensiv kurslardan tashkil topgan.
So'nggi yangilanganligi: 16.09.2013
Agar ko'proq ma'lumot istasangiz, yoki savollaringiz bo'lsa, bu shaklni to'ldiring . Buning bir daqiqa etadi.
Brunel universiteti , Buyuk Britaniya Dasturi haqidagi barcha ma'lumotlarni olish uchun universitetga bevosita murojaat qiling!
Magistr Sport, Sog'liqni saqlash va Jismoniy tarbiya fanlari (Sport Psixologiyasi)
Kurs BPS-akkreditatsiyalangan kursi bilan parallel ravishda ishlaydi va sport va jismoniy mashqlar domeni psixologiya qo'llanilgan. Albatta, mumkin, tadqiqot yoki sport Britaniya uyushmasi va Mashq fanlari (ASOSLARI) tomonidan akkreditatsiya qilingan bir Sport olim sifatida ham bir martaba ta'qib, sport va Mashq Psixologiya ixtisoslik bo'lgan Sport Fanlar bir fon bilan talabalar qaratilgan.
maqsad
• TABANLARININ orqali akkreditatsiyadan o'tgan bo'lib, ta'lim uchun tayyorlaydi o'rganish izchil dasturi, sizga taqdim qilish
• Sport va Mashq Psixologiya sohasida sizning bilim va tushunchaga tekkizish uchun
• tanqidiy tahlil qilish va fikr mustaqilligini oshirish uchun mo'ljallangan o'quv tajriba bir qator bilan ta'minlash uchun
• tadqiqot usullari yerga va oliy ilmiy-tegishli daraja uchun tayyorlaydi ma'lumotlarni tahlil qilish (masalan, PhD) bilan ta'minlash uchun
Maxsus xususiyatlari
Britaniya Hamdo'stligi eng qadimgi o'qituvchi-trening kolleji - Sport va ta'lim maktabi Borough Road kolleji bilan bog'liq an'analar ustiga barpo, universitetida taniqli o'rnini ega. Biz ta'lim mukammallikni va izchil muvaffaqiyatli tayyorlash va raqobat bilan o'rganishni birlashtirish yuqori darajada sportga, jumladan, yuqori kalibrli talabalar, jalb tadqiqot va nashr ta'sirchan rekord uzoq turgan mashxurlikka ega.
Bizning Modul va oliy Litsenziya Sport fanlari (Sport Psixologiya) Kurs mazmuni Sport va Mashq Psixologiya BPS bo'limi tomonidan belgilangan mezonlar bilan moslashtirishdan qayta mo'ljallangan edi. Albatta sport va jismoniy mashqlar psixologiya o'quv jamoa ichidagi keng tadqiqot va konsalting ekspertiza qarzdor. Biz bugungi kunda BPS-Chartered Psixologlar Sog'liqni saqlash kasblar kengashi bilan maslahatchi sifatida ro'yxatdan va futbol va tennis doirasida a'lo konsalting yo'nalishlarga ega uch xodimlari bor. Bizning bitiruvchilarini ko'p, ularning tamomlagach ish-tajriba plasmanlarının ta'minlandi va biz yanada bu imkoniyatlar rivojlantirish uchun izlayotgan. Fulham, Southampton Inter, Wickham Wonderers Inter, Sutton tennis akademiyasi, West Indies Kriket kengashi, IMG Bolletieri tennis akademiyasi: Misol uchun, bizning sport psixologiyasi darslardan so'nggi bitiruvchilari bilan ishlagan.
baholash
Sizning akademik ishlashi turli yo'llar bilan baholanadi. Baholash protseduralari insholar, amaliy faoliyatlari, og'zaki taqdimotlar, poster prezentatsiyalar laboratoriya hisobot yozish va kompyuter asoslangan test o'z ichiga oladi. Formal yozilgan imtihonlari ba'zi bir modul baholash qismini tashkil etadi. Bundan tashqari, siz, bir tadqiqot dissertatsiyasini taqdim va o'tishi kerak bo'ladi.
Kirish shartlari
normal entry talabi kamida UK yuqori ikkinchi sinf (2: 1) hisoblanadi sharaf darajasi yoki Sport fanlari teng xalqaro miqyosda tan olingan malakasi; Psixologiya yoki tegishli intizom.
Bu ularning sub'ektlari, shuningdek, yagona qadrlash Sport fanlari yoki Psixologiya bitiruvchilari biri sifatida qo'shma Sport fanlari bilan kursni yoki
psixologiyasi tamomlagan bitiruvchilarga o'z ichiga oladi.
Nomzodlar bir telefon intervyu ishtirok etish uchun talab qilinadi.
Ingliz tili talablar
• IELTS: 7 (barcha sohalarda min 6)
• TOEFL Paper test: 600 (TWE 4,5) PBT
• TOEFL Internet test: 100 IBT (R20, L20, S20, W20)
• Pearson: (barcha subscores 51) 64
• BrunELT: 70% (min barcha sohalarda 60%)
Brunel ham o'z BrunE LT Ingliz Test taklif etadi va boshqa til kurslari bir qator qabul. Biz, shuningdek, bu talablarni qondirish, yoki ularning ingliz yaxshilash kim istamasangiz talabalar uchun Pre-seansli ingliz tili kurslari, bir qator bor.
Bizning Xalqaro Yo'llar va til markazi siz tanlagan kurs uchun zarur ilmiy ko'nikmalar bilan ta'minlash uchun asos va oldindan ustalari kurslarini taklif etadi.
2014/15 kirish uchun bojlar
• Buyuk Britaniya / EI talabalar: £ 7.750 to'liq; £ 3.875 bir martalik
• Xalqaro talabalar: £ 16,000 to'liq; £ 8000 part-time.
Master - Global Sog'liqni saqlash va oziqlanish xavfsizlik intizomga boshqarish
MAN-ishlab chiqargan
MAN-rada ,, Frantsiyada. dasturi haqida barcha ma'lumotlar. universitet bevosita murojaat qiling!
Master-MAN ishlab chiqargan
"Man-hayvon mahsulotlari Sog'liqni saqlash oziq-ovqat:
global boshqarish intizomga
Sog'liqni saqlash va oziq-ovqat xavfsizligi "
MAN-ishlab chiqargan dasturi jamiyatda muhim o'zgarishlarga javoban yaratilgan. Bugungi kunda, ishlab chiqarish zanjirlar tufayli globallashuv, sanoatlashtirish va sanoat aktyorlar va qoidalar tobora ortib borayotganligi ham ko'proq va ko'proq kompleksi bormoqda. Shunday qilib, oziq-ovqat odamlar haqida yangi maqsadlar iste'mol va bevosita chorvachilik mahsulotlari va oziq-ovqat, balki oziq-ovqat saqlash va tarkibini nafaqat ta'sir ishlab chiqildi.
Bu o'zgarishlar hayvon sog'liqni saqlash o'rtasidagi chegaralarni bartaraf etish, yangi professional Anketalar inson salomatligi va oziq-ovqat ishlab chiqarish tarmoqlari pitaniya.
Spros, ekspertlar, sanoat va sog'liqni saqlash qoziqlar tushunish ega bo'lgan, milliy va xalqaro darajalarda intizomga jamoalari bilan ishlash imkoniga ega, belgilab berilgan. Dastur MAN-ishlab chiqargan Ustoz umumiy maqsadi umumiy madaniyatini sotib, shuningdek baham uchun bir yil davomida birga ishlayotgan o'z sohasida ixtisoslashgan katta menejerlari (biologik fanlar, tibbiyot fanlari, veterinariya, qishloq xo'jaligi muhandislik), o'rgatish, ularning tajriba.
Shunday qilib, bu yangi professionallar oziq-ovqat sohasi va ekspertiza sog'liqni saqlash va sifatini joriy va kelajakdagi talablariga javob mumkin bo'ladi.
kim uchun?
ta'lim, qo'lga umumiy madaniyat (ishlab chiqarish tizimlari va xatarlarni boshqarish: MAN-ishlab chiqargan o'quv dasturi quyidagi beradi ekspertiza uning maydoni, har bir o'quvchining bilim sinergiya tomonidan qo'llab-quvvatlanadigan, er-xotin diplom izlayotgan shifokorlar, farmatsevtlar, veterinariya, qishloq xo'jaligi va oziq-ovqat olimlar va muhandislar uchun mo'ljallangan ), xavf tahlil nou-xau, baholash va sog'liq va oziq-ovqat, sog'liqni saqlash inqiroz qarorning oldini olish. Ko'ptarmoqli Group balansi ariza jarayonida talabalar tanlab tanlash orqali erishiladi.
Nima?
Bu innovatsion dastur hamkorlik Oniris, veterinariya, oziq-ovqat Fan va Texnologiya, Nantes va Angers va ESA guruhi (l'Ecole d'Supérieure qishloq xo'jaligi) universiteti tibbiyot fakulteti Nantes-Atlantika Milliy kolleji ishlab chiqildi. Ushbu hamkorlik yanada mahoratini oshiradi.
Oniris: hayvon sog'liqni saqlash, biologik va kimyoviy oziq-ovqat xavfsizligi, veterinariya sog'liqni saqlash va oziq-ovqat muhandislik sohasida ko'nikmalarini.
Nantes va Angers tibbiyot Fakultetlar: inson salomatligi ko'nikmalari, oziqlanish va sog'liqni saqlash.
ESA Group: qishloq xo'jaligi va oziq-ovqat muhandislik va barqaror qishloq xo'jaligi va oziq-ovqat tizimlari rivojlantirishda ko'nikmalari.
xususiy sektor
• Katta ilmiy baholash va qishloq xo'jaligi yoki sog'liqni saqlash tashkilotlari, hayvonlar salomatligi va tashkilotning sifati, ishlab chiqaruvchilarning bir guruh, qishloq xo'jaligi palatasi uchun sog'liqni saqlash / Oziqlantirish xavf baholash.
• oziq-ovqat va farmatsevtika sanoati, tadqiqot va rivojlantirish ofislarida maslahatchilar va ekspertlar.
• oziq-ovqat sanoati, farmatsevtika va sug'urta kompaniyalarida katta va xatarlarni boshqarish.
• R & D sohasida Tadqiqotchilar va hal etadi
davlat sektori
Toshkent davlat texnika universitetining odob-axloq qoidalari. - Toshkent, ToshDTU, 2011
|
• maslahatchilar va mahalliy hokimiyat organlari, sog'liqni saqlash va qishloq xo'jaligi vazirligi markazlashmagan xizmatlari, Frantsiya va Evropada sog'liqni saqlash xavfi baholash bag'ishlangan muassasalari uchun ekspertlar.
• Milliy va xalqaro darajada (EFSA, anses, Bosma, OIE, FAO ...) ham ijtimoiy tashkilotlar va idoraviy sog'liqni saqlash yoki davlat sog'liqni saqlash sog'liqni saqlash xavfi baholash, etakchi olimlar.
xavf boshqarish • Sog'liqni saqlash va Oziqlantirish, milliy davlat xizmati va mahalliy hukumat.
• zoonoses, inson ovqatlanish, hayvon va inson salomatligi sohasida Tadqiqotchilar.
MAN-ishlab chiqargan Magistr 2 uchun loyiq bo'lish uchun, nomzodlar bir bakalavr darajasiga ega bo'lishi kerak va oziq-ovqat sanoati, qishloq xo'jaligi yoki Egineering, Oliy farmatsevtika yoki hayot fanlar kamida 60 kredit, tibbiy tadqiqotlar, veterinariya tadqiqot olgan.
Application protseduralar
ariza har bir universitet hamkor saytlarida topish mumkin (Oniris, ESA, Nantes va Angers tibbiy fakultetlari). Dastur fayli to'liq to'ldirilgan va barcha hujjatlar bilan yubordik bosilgan bo'lishi kerak.
• Kirish soni: 1 to'liq ariza fayl 27 may, 2013 tomonidan yuborilgan bo'lishi kerak
• Kirish soni 2: to'liq ariza fayl afzal e-pochta orqali, 20 sentyabr, 2013 yil biz uchun yuborilishi lozim.
taxminan 250 evro MAN-ishlab chiqargan M2 o'quv to'lovlari *.
MAN-ishlab chiqargan usta 2 bilan parallel ravishda boshqa dasturda uchun murojaat qilmoqchi barcha talabalar, o'quv xarajatlarini va qo'shma darajasini mukofoti uchun talablariga nisbatan kelib chiqishi, ularning institutini bilan bog'lanishingiz kerak.
• kengashi joriy yilning indeksi muvofiq ishlab mumkin.
So'nggi yangilangan: 12.03.2013
Agar ko'proq ma'lumot istasangiz, yoki savollaringiz bo'lsa, bu shaklni to'ldiring iltimos. Bu bir daqiqadan kam o'tadi.
o'rganish 2 Davr davomiyligi
So'rov axborot yo'qligida
To'liq ism
Ha moliyaviy yordam xarajatlar taqdim
Frantsiya, Nantes joylashtirish
Boshlanish sana Fevral 2015, 2014 sentyabr
Murojaat tarixiy ma'lumot.
Mustahkamlash uchun savollar.
1.Ta’lim to’g’risidagi qonun va kadrlar tayyorlashning milliy dasturining maqsadi nima?.
2. Yo’nalishga kirish fanining kadrlar tayyorlashdagi o’rni haqida gapiring.
3.Fanga qo’yiladigan talablar nomalardan iborat?.
3-MA’RUZA. O’ZBEKISTON RESPUBLIKA FVDT ME’YORIY HUJJATI.
Reja.
1.Fuqarolar muxofazasi kuch va vositalari, ularga qo’yiladigan talablar, faoliyat ko’rsatadigan tizimlar, ularning huquqlari va bajaradigan vazifalari.
2.Favqulodda vaziyatlarning tasnifi va tavsifi.
3.Favqulodda vaziyatlar hususiyatlarini huquqiy-me’yoriy hujjatlarda asoslanishi.
Favqulodda vaziyatlar vazirligi fuqaro muhofazasining qо‘shinlari О‘zbekiston Respublikasi fuqaro muhofazasi kuchlarining asosini tashkil etadi.
Fuqarolar muhofazasi tizimlari qutqaruv va boshqa kechiktirib bо‘lmaydigan tiklov ishlarini (QBTI) amalga oshirish uchun hududiy-ishlab chiqarish tamoyillariga kо‘ra tashkil etiladi.
Fuqaro muhofazasi tizimlari bо‘ysunishiga kо‘ra - hududiy (viloyatlar, tumanlar va shaharlar miqyosida) hamda obyekt (iqtisodiyot obyektlaridagi) tizimlariga bо‘linadi. Obyekt fuqarolar muhofazasining boshlig‘i etib о‘sha korxonaning yoki tashkilotning boshlig‘i tayinlanadi.
Fuqarolar muhofazasi yana belgilangan vazifasiga kо‘ra - umummaqsadli hamda xizmatli tizimlarga bо‘linadi. Umummaqsadli tizimlar zararlangan о‘choqlarda qutqaruv ishlarini olib boradilar. Xizmatli tizimlar esa maxsus tadbirlarni bajaruvchi xizmatlar - qidiruv ishlarini olib borish, tibbiy yordam kо‘rsatish, yong‘inlarning tarqalishiga yо‘l qо‘ymaslik va ularni о‘chirish, jamoat tartibini saqlash, insonlar salomatligini tiklash, razvedka о‘tkazish, avariya va texnikalarni tiklash, himoya inshootlarida xizmat kо‘rsatish va boshqa maxsus vazifalarni bajaruvchi tizimlariga bо‘linadi.
Yuqorida ta’kidlab о‘tilgan favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bunday hollarda harakatlarni boshqarishning davlat tizimini tashkil etish va uning faoliyatini ta’minlash maqsadida «О‘zbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlarda ularni oldini olish va harakat qilish davlat tizimi tо‘g‘risida»gi О‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 558-son (1998 y.) Qarori qabul qilingan1.
Ushbu qaror О‘zbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlarda ularning oldini olish va harakat qilish davlat tizimi (FVDT) ning asosiy vazifalarini, uning tashkil etilishini, tarkibini va faoliyat kо‘rsatish tartibini belgilab beradi1
FVDT ning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
- Tinchlik va harbiy davrda aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida huquqiy va iqtisodiy me’yoriy hujjatlari yagona konsepsiyasini belgilash, ishlab chiqish va uni amalga oshirish;
- Respublika hududidagi mumkin bо‘lgan texnogen va tabiiy favqulodda vaziyatlarni ifodalash, bashoratlash, ularning oqibatlarini baholash;
-Favqulodda vaziyatlarning oldini olish, odamlar xavfsizligini ta’minlashga, xavfli texnologiyalar va boshqa ishlab chiqarishlarning barqarorligini ta’minlashga qaratilgan ilmiy-texnik dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish;
- Boshqaruv organlari va tizimlarining favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish uchun mо‘ljallangan kuch va vositalarning doimiy tayyorligini ta’minlash;
- Aholini, boshqaruv organlari boshliqlarini, FVDT kuch va vositalarini favqulodda vaziyatlarda harakat qilishga tayyorlash;
- Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun moliyaviy va moddiy resurslar zaxiralarini yaratish;
- Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish, zarar kо‘rgan aholini ijtimoiy himoya qilishga oid tadbirlarni amalga oshirish;
- Favqulodda vaziyatlarda aholini muhofaza qilish sohasida, shu jumladan ularni tugatishda bevosita qatnashgan shaxslarning huquq va majburiyatlarini amalga oshirish;
- Aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida halqaro hamkorlik qilish;
FVDT hududiy va funksional quyi tizimlardan iborat bо‘lib, u respublika, mahalliy va obyektlar miqyosi darajasida bо‘ladi.
FVDTning hududiy quyi tizimlari о‘z ma’muriy hududlari doirasida favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish uchun Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida tuziladi hamda tegishli ravishda tumanlar, shaharlar, qishloqlar va ovullar miqyosida tashkil topadi.
FVDT hududiy quyi tizimlarining vazifalari, ularni tashkil etish, kuch va vositalari tarkibi, faoliyat kо‘rsatish tartibi mahalliy geofizik va tabiiy, iqlim sharoitlarini, kuchli xavfli obyektlarning mavjudligini hisobga olib belgilanadi
Nigmatov I., Tojiev M. Favqulodda vaziyatlar va fuqaro muhofazasi. Darslik. – Тoshkent: “Iqtisod-moliya”. 2011, B. 22.
hamda FVV bilan kelishilgan holda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashining Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari tomonidan tasdiqlanadi.
FVDT ning funksional quyi tizimlari vazirliklar, davlat qо‘mitalari, korporatsiyalar, konsernlar, uyushmalar va kompaniyalarda atrof-muhitni, kuchli xavfli obyektlar holatini kuzatish va nazorat qilishni amalga oshirish, shuningdek ularga qarashli obyektlarda о‘zlarining ishlab chiqarish faoliyati bilan bog‘liq favqulodda vaziyatlarning oldini olish hamda bartaraf etish uchun tashkil etiladi. Jumladan, Respublika darajasida О‘zbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirligi, xavfli obyektlar holatini kuzatishni nazorat qilish uchun vazirliklar, idoralar, mahalliy miqyosida hududiy hokimliklar, obyektlar miqyosida korxonalarning ma’muriyati mutasaddi hisoblanadi.
FVDT boshqaruv organlarining obyektlar darajasidagi vazifalari quyidagilardan iborat:
Favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish, obyektlar ishining FV chog‘ida ishonchliligi va barqarorligini oshirishga doir tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirishga rahbarlik qilish;
Boshqaruv organlarining, obyektlar kuch va vositalarining FV chog‘idagi harakatlarga tayyorligini ta’minlash;
Avariya-qutqaruv hamda boshqa kechiktirib bо‘lmaydigan ishlarga shu jumladan, obyektlar xodimlarini evakuatsiya qilishga rahbarlik qilish;
Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun moliyaviy va moddiy resurslar zaxiralarini yaratish;
Har bir оbyektlarning rahbarlar tarkibi, kuch va vositalari, shuningdek xodimlarini FVlardagi harakatlarga tayyorlashni tashkil etish muhim ahamiytga ega. Har bir korxonaning FM boshlig‘i, FM ni tashkil etilishini, uning holatini, kuchlarini, texnikasini doimiy tayyor holatda bо‘lishligini nazorat etadi, hamda qutqaruv va qayta tiklash ishlariga boshchilik qiladi. Korxona FM ning boshlig‘i shu korxona joylashgan hudud FM ga va shu korxonaning yuqori tashkiloti FM siga bо‘ysunadi.
Har bir korxonaning FM boshlig‘iga о‘rinbosar tayinlanadi. Katta korxonalarda bir necha о‘rinbosarlar tayinlanadi, jumladan:
a) Ishchi xizmatchilarni joylashtirish (yoki evakuatsiya);
b) Muhandis-texnik ishlari bо‘yicha;
v) Moddiy texnika ta’minoti bо‘yicha.
FMning ishchi xizmatchilarni joylashtirish bо‘yicha о‘rinbosari joylashtirish rejalarini tashkil etadi, ularni oilalarini evakuatsiya qilish, jamoat tartibini saqlash ishlariga boshchilik qilish hamda ishchi xizmatchilarni bir joydan ikkinchi joyga tashish ishlarini tashkillashtirish vazifalarini bajaradi.
FM ning muhandis-texnik bо‘limi о‘rinbosari korxonaning bosh muhandisi hisoblanadi. Uning vazifasi ishlab chiqarishni alohida rejim asosida ishlash rejasini tuzish, tinchlik davrida ishlab chiqarishni muttasil ishlashini ta’minlash, ekstremal holatlarda avariya-texnika va yong‘inga qarshi xizmatlarni, qutqarish ishlarini olib boradi, bundan tashqari, tabiiy ofatlar, avariya, halokat bо‘lganda qutqarish va avariyani tо‘sish, hamda qayta tiklash ishlariga boshchilik qiladi.
FMning moddiy texnika ta’minoti bо‘yicha о‘rinbosari qilib korxonaning ta’minot bо‘yicha boshliq о‘rinbosari tayinlanadi. Bu mansabdor shaxs, maxsus jihozlarni, texnika, transport va muhofazaga taalluqli jihozlar bilan ta’minlaydi va saqlaydi. Shuningdek, u boshpanalarni qurish va о‘z qо‘l ostidagi ishchi xizmatchilarni evakuatsiya qilishni ta’minlaydi hamda inshootlarni ta’mirlash ishlarini bajaradi.
Korxonada FM ning shtabi tuziladi. Bu shtabda har hil buyruqlar, bajariladigan chora-tadbirlar va FMning yuqori tashkilot talabnomalari, ish rejalari ishlab chiqiladi, uni bajarilish hisobotlari tuziladi. Korxona shtab boshlig‘i etib, shu korxonaning FM boshlig‘ining birinchi о‘rinbosari tayinlanadi. FMning shtabi ishchi xizmatchilarni va korxona xodimlari oilalarini qirg‘in qurollar ta’siridan, dushmanning bevaqt hujumidan о‘z vaqtida ogoh qilish ishlarini tashkil etadi.
FM shtabi asosida quyidagi xizmatli tizimlar tashkil etiladi:
a) Aloqa va tashviqot;
b) Meditsina;
v) Radiatsiya va kimyoviy qurollar ta’siriga qarshi;
g) Jamoat tartibini saqlash;
d) Elektr ta’minoti;
e) Avariya-texnikani ta’mirlash;
j) Pana joylarda va qochoqlar maskanida xizmat kо‘rsatish;
z) Transportda xizmat kо‘rsatish;
i) Moddiy ta’minot va boshqa vazifalar.
Yuqorida ta’kidlangan fuqarolar muhofazasining xizmatli tizimlaridan tashqari texnika va transport vositalariga maxsus qayta ishlov berishda FMning bir qator xizmatli qismlari keng ishlarni tashkil etadi. Jumladan, FM laboratoriyalari radioaktiv va zaxarli moddalarni aniqlash uchun radiometrik va kimyoviy tahlil ishlarini olib boradi. Ular asosan korxona yoki tashkilotlarning laboratoriyalari tarkibida tashkil etilib, unga mutaxassislar jalb qilinadi va kerakli asbob uskunalar bilan jihozlanadi.
Radiоaktiv moddalar va biologik vositalar bilan zaharlangan odamlarni tо‘liq sanitar qayta ishlovdan о‘tkazish uchun yuvinish maskanlari tashkil etiladi. Bu maskanlar asosan hammom va dushxonalar asosida tashkil etilib, ular oldindan tayyorlab qо‘yiladi. Bu maskanlarda kiyim-kechaklar, poyafzal va shaxsiy saqlovchi vositalarni dezaktivatsiya qiluvchi maydonchalar tayyorlanib jihozlanadi. Bir yuvinish maskani bir soatda 80 odamni qayta ishlovdan о‘tkazishi lozim. Kiyim-kechak, poyafzal shaxsiy saqlovchi vositalarni degazatsiya, dezaktivatsiya va dezinfeksiya qilish uchun kiyim-kechaklarni zararsizlantiruvchi maskanlar tashkil etiladi. Bular asosan hammom va kiyim-kechaklarni yuvuvchi maskanlar tarkibida tashkil etiladi. Bunday maskanlar 1 soat ichida 50-100 kg kiyim-kechaklarni qayta ishlash quvvatiga ega bo’lishi lozim.
Transport vositalarni degazatsiya, dezinfeksiya va dezaktivatsiya qilish uchun esa zararsizlantirish shoxobchalari tashkil etiladi. Bu zararsizlatirish shoxobchalari asosan transportlarni yuvuvchi qismlari tarkibida tashkil etilib, ular 1 soat mobayinida 4-5 ta yuk avtomashinalarini zararsizlantirish imkoniyatiga ega bo’lishi lozim.
Demak, favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishda asosiy vazifasi favqulodda vaziyatlar davlat tizimi (FVDT) ning kuch va vositalari о‘ynaydi.
О‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1997 yildagi 558-sonli qarorining 14 bandida FVDTning favqulodda vaziyatlarni bartaraf etuvchi kuch va vositalari belgilab berilgan.
FVDT kuchlariga quyidagilar kiradi:
Fuqarolar muhofazasi qо‘shinlari;
Hududiy va obyektlarning harbiylashmagan umumiy va maxsus maqsadli tizimlari;
Mahalliy hokimiyat organlarining (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyat, shahar va tumanlar) FVVning qutqaruvchi komandalarining tizimlari;
FVVga tо‘g‘ridan-tо‘g‘ri hamda tezkor bо‘ysunuvchi Respublika ixtisoslashtirilgan tizimlari;
Vazirliklar va idoralarning harbiylashtirilgan hamda professional-ixtisoslashtirilgan avariya-qutqaruv va avariya-tiklash bо‘linmalari;
Obyektlarning ixtisoslashtirilgan tizimlari;
«Qizil yarim oy» jamiyatining kо‘ngilli otryadlari;
«Vatanparvar» mudofaaga kо‘maklashuvchi tashkiloti.
Fuqaro muhofazasi kuchlari – Fuqaro muhofazasi qо‘shinlari, tuzilmalaridan tarkib topadi. Bunda, fuqaro mudofazasi qо‘shinlari О‘zbekiston Respublikasi Fuqaro muhofazasi kuchlarining asosini tashkil etadi va ular Favqulodda Vaziyatlar vazirligiga bо‘ysinadi, hamda о‘z tezkor yо‘nalishlariga muvofiq harbiy davrda Respublikaning muhim mudofaa va sanoat obyektlarida favqulodda vaziyatlarni tugatishga oid ishlarni olib boradilar. Fuqaro muhofazasi qо‘shinlarining harbiy davrdagi asosiy vazifalari zararlangan о‘choqlari va zaharlanish hududlarida muhandislik, radiatsiyaviy, kimyoviy va boshqa qidiruv ishlarini olib borish; qutqaruv va tiklov ishlarini amalga oshirish; aholini va iqtisodiyot obyektlarini evakuatsiya qilishda ishtirok etish; aholi hayot faoliyatini ta’minlash va boshqa vazifalarni bajarishdan iborat.
Fuqaro muhofazasi qо‘shinlarining tinchlik davridagi vazifasi: katta miqyosidagi ishlab chiqarish avariyalari, halokatlari va tabiiy ofatlar chog‘ida avariya-qutqaruv hamda shikastlangan hududlar xususiyatlariga kо‘ra tiklov ishlarini amalga oshirishdan iborat.
Favqulodda Vaziyatlar vazirligiga tо‘g‘ridan-tо‘g‘ri bо‘ysinuvchi Respublika ixtisoslashtirilgan tuzilmalarining vazifalari, favqulodda vaziyatda tezkor faoliyat kо‘rsatish, favqulodda vaziyatlarni cheklash va tugatishda samarali harakatlarga tayyor turish, razvedka о‘tkazish, vaziyatni baholash va FVVga tezkor ma’lumot berish, favqulodda vaziyatlar oqibatlarini tugatish, shikastlanganlarning moddiy va ma’naviy boyliklarini qidirish va qutqarishdan iborat. Bu tizimda Respublika qidiruv-qutqaruv markazi (RQQM), maxsus harbiylashtirilgan qidiruv-qutqaruv qismi (MHQQQ), 68305-harbiy qism (alohida-aloqa batalion) va davlat suvdan qutqarish xizmati (DSQX) kiradi. Respublika bо‘yicha jami 7 ta avariya-qutqaruv bо‘limlari mavjud. Vayronalar ostida qolgan odamlarni qidirib topishda itlarning xizmati kattaligini e’tiborga olib, 1998 yil 5 sentabrda «Kinologiya» xizmati tashkil etilgan. Hozirgi vaqtda bu xizmat RQQM tarkibiga kiritilgan.
О‘zbekiston Respublikasi Davlat suvdan qutqaruv xizmati (DSQX) - Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri favqulodda vaziyatlar boshqarmalari tarkibiga kiruvchi bо‘linma hisoblanadi. DSQXning asosiy vazifalari Respublikaning shaharlari, aholi yashash manzilgohlari, korxona, muassasa va tashkilotlarda suvda sodir bо‘ladigan favqulodda vaziyatlar oqibatlarini tugatish ishlarni tashkil etish; favqulodda vaziyatlarda qidiruv-qutqaruv ishlarni amalga oshirish va odamlarga zarur yordamni kо‘rsatish; Respublikada avariya, halokat va tabiiy ofatlar oqibatida suvda sodir bо‘ladigan baxtsiz hodisalar miqyosini kamaytirishni ta’minlovchi yagona siyosatni amalga oshirish; bu tizim faoliyatini amalga oshirishda maqsadli va ilmiy-texnik dasturlar ishlab chiqish; suvda favqulodda vaziyat sodir bо‘lganda aholi xavfsizligini ta’minlash bо‘yicha DSQX yagona tizimini ishlab chiqish; DSQX kuch va vositalardan kompleks foydalanish; favqulodda vaziyatlarda qutqaruvchilarning sog‘lig‘ini muhofaza qilish; qutqaruvchilarni tayyorlashda, ularni о‘qitish ishlarida qatnashishdan iborat. Shulardan kelib chiqib, 2000 yilda Toshkent viloyati Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi huzurida Respublika g‘avvoslar maktabi ochildi va hozirda yosh mutaxassislar о‘qitilmoqda.DSQX kuchlari hozirgi kunda Respublikaning 36 suv havzasini nazoratga olgan.
Qamchiq dovonidagi qor kо‘chish ofatining (1999 yil 21 noyabr) keltirgan talofatlari hamda mazkur yо‘lning xalqaro miqyosidagi о‘rnini hisobga olgan holda va xavfsiz harakatni ta’minlash maqsadida hukumatimiz qarori bilan «Qamchiq» qidiruv-qutqaruv otryadi tashkil etildi. Bu otryadning asosiy vazifasi Qamchiq dovonida uzluksiz kuzatuv ishlarini olib borish, favqulodda vaziyat rо‘y berishini oldini olish, sodir bо‘lganda tezkor harakat qilib xavfsizlikni ta’minlashdan iborat.
Favqulodda Vaziyatlar yazirligiga tezkor bо‘ysinuvchi Respublika ixtisoslashtirilgan tuzilmalari, 42219-harbiy qismining mexanizatsiyalashtirilgan batalyoni, Ichki Ishlar vazirligining Respublika yong‘inga qarshi harbiylashgan maxsus otryadi, Sog‘liqni Saqlash vazirligining Respublika shoshilinch tibbiy yordam markazi, “О‘zbekiston havo yо‘llari” milliy aviakompaniyasining avia otryadi, «Toshshaharyо‘lovchitrans» uyushmasining avto sanitariya otryadlari, vazirlik va idoralarning favqulodda vaziyatlarni tugatish bо‘yicha tuzilgan boshqa tuzilmalarini о‘z ichiga oladi. Bu tuzilmalarning vazifalari tayyorgarlik muddatlari, ularni jalb etish tartibi FVV bilan kelishilgan harakat rejalari asosida olib boriladi.
Vazirlik va idoralarning harbiylashtirilgan va professional avariya-qutqaruv, avariya-tiklash va boshqa ixtisoslashtirilgan bо‘linmalari idoraga qarashli obyektlarda ishlab chiqarish avariyalari va halokatlari bilan bog‘liq favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish, shuningdek epidemiya, epizootiya va epifitotiyalar yuzaga kelganda maxsus vazifalarni xal etish uschun mо‘ljallangan.
Hududiy quyi tizimlarda - Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, shaharlar va tumanlarda fuqaro muhofazasi boshliqlari qarorlari bilan geofizik, tabiiy-iqlim va boshqa mahalliy sharoitlarni hisobga olgan holda hududiy avariya-qutqaruv, avariya-tiklash tuzilmalari, tezkor tibbiy yordam markazlari va qutqaruv komandalari tashkil etiladi.
Xuddi shu yо‘nalishda О‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999 yil 12 apreldagi qaroriga muvofiq tabiiy, texnogen va ekologik xususiyatli favqulodda vaziyatlardan Toshkent shahri aholisi xavfsizligini ta’minlash va о‘z vaqtida ogohlantirish maqsadida hamda Ichki ishlar Boshqarmasi, tez tibiiy yordam xizmati va shahar avariya xizmatlari (aloqa, suv, issiqlik, gaz, elektr ta’minoti) kuchlarini muvofiqlashtirish maqsadida Toshkent shahar hokimligining favqulodda vaziyatlar boshqarmasi tarkibida «Qutqaruv xizmati» tuzilgan. Qutqaruv xizmatining xizmat kо‘rsatish telefon raqami «1050» bо‘lib, unga quydagi vazifalar yuklatilgan:
- Tabiiy, texnogen va ekologik xususiyatli favqulodda vaziyatlarda aholini ogohlantirish va qutqarish ishlarini olib borish;
- Favqulodda vaziyat xavfi tug‘ilganda aholiga zudlik bilan kerakli yordam kо‘rsatish, kerak paytda qо‘shimcha kuchlarni jalb qilish, birinchi tibbiy yordam kо‘rsatish va avariya-qutqarish ishlarini yо‘lga qо‘yish;
- Qutqaruv xizmatining doimiy tayyorgarligini ta’minlash, kuchlarni doimiy tayyorgarlikda tutish;
- Favqulodda vaziyatlarning oldini olish ishlarini yо‘lga qо‘yish va bajarish;
- Favqulodda vaziyatlarni keltirib chiqaradigan xavf ma’nbalarini hisobga olish, shahar hududiga zarar yetkazishi mumkin bо‘lgan ofatlarning oldini olish;
- Qutqaruv xizmatining malakali mutaxassislarini tayyorlashdan iborat.
О‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga kо‘ra bizning mintaqada 7 xil FV turlari tasdiqlangan:
Zilzilalar, yer surilishi;
Sel, suv toshqinlari va boshqalar;
Kimyoviy xavfli obyektlarda avariya va halokatlar (о‘tkir zaharli moddalarning ajralib chiqishi);
Portlash va yong‘in xavfi mavjud obyektlardagi avariya va halokatlar;
Temir yо‘l va boshqa transport vositalarida tashish paytidagi avariya va halokatlar;
Xavfli epidemiyalarning tarqalishi;
Radiоaktiv manbalardagi avariyalar.
|