NT operatsion tizimi. 
WINDOWS NT

NT operatsion tizimi.
WINDOWS NT
- ko’p foydalanuvchili, ko’p masalali, ko’p oqimli OT dir, u
WINDOWS 95 interfeysiga deyarli o’xshash bo’lgan grafikli foydalanuvchi
interfeysiga ega.
Bu operatsion tizimning o’ziga xos xususiyatlari:
• ichiga qurilgan tarmoqdi yordam berish — boshqa OT lardan farqli ularoq u
boshidayoq hisoblash tarmog’ida ishlashni hisobga olib yaratilgan, shuning uchun
foydalanuvchi interfeysiga fayllar, qurilmalar va ob’ektlarni birgalikda tarmoqli
ishlatish vazifalari moslashtirilgan;
• muhimlik bo’yicha ko’p masalalik, bu yuqoriroq muhimli ilovalarning quyi muhim
ilovalarni siqib chiqarishiga imkon beradi, xususan, "to’xtab qolgan" ilovalarni
bajarishda tizimning ishlamay turib qolishini avtomatik bartaraf qilish hisobiga
mashina vaqtini yanada samaraliroq ishlatish imkonini beradi;
• dasturlarni va foydalanuvchining turli fayllarini ruxsat etilmagan murojaat qilishdan
etarlicha kuchli himoya vositasining borligi; resurslarga ko’p darajali murojaat
qilishlarning borligi, bunda foydalanuvchi murojaat qilish darajalarini ularning
vakolatiga mos ravishda belgilaydi;
• bir nechta faylli tizimlarni qo’llab-quvvatlash — WINDOWS ning hamma versiyalari
tomonidan qo’llab quvvatlanadigan DOS faylli tizimidan tashqari, WINDOWS NT
o’zining shaxsiy faylli tizimiga (NTFS) ega va OS/2 (High Performance FS) va
ixcham-disk (CDFS) faylli tizimlarini qo’llab-quvvatlaydi;
• kompyuter platformalarini, shu jumladan multiprocessorli hisoblash tizimlarining
keng spektrini qo’llab-quvvatlash.
148
WINDOWS NT OT ning birinchi versiyasi bozorda 1993 yilda paydo bo’ldi,
hozirgi vaqtda esa uning 3. 0 va 4. 0 versiyalari turli xil tashkilotlar, banklar, sanoat
korxonalari va shaxsiy foydalanuvchilar tomonidan keng qo’llanilmoqda.
Windows ni ba’zi imkoniyatlari quyidagilardir:
Universal grafika – Windows dasturlarning qurilmalarga va dastur ta’minotiga
bog’liqsizligini ta’minlaydi.
Yagona interfeys – Windows da foydalanuvchining muloqati yagona, ya’ni turli
dasturlar bilan ishlaganingizda bu qoidalardan foydalaninishingiz mumkin.
Mavjud dastur ta’minoti bilan muvofikligi – Windows MS DOS ning barcha amaliy
paketlari, muxarrirlari, elektron jadvallari ishini ta’minlaydi.
Ko’p masalaligi- Windows bir paytning o’zida bir necha xujjat va dasturlar bilan
ishlaydi, bir dasturdan boshqasiga o’tishni ta’minlaydi. Mavjud tezkor xotiradan to’liq
foydalanish imkoniyati mavjud. Qurilma resurslaridan xam to’liq foydalaniladi.
Windows qurilmalari ora sidagi muloqotni dasturlarning o’zi ta’minlaydi.
Ma’lumotlar almashinuvi - Windows dasturlararo ma’lumot almashish imkoniyatiga
ega. Bu maxsus Clipboard (ma’lumot almashish buferi), yoki DDE (Dinamic Data
Exchange-ma’lumotlarning dinamik almashinuvi, ya’ni boshqa dastur natijalardan
foydalanishi), OLE (Obiect-Linking Emboding- dastur ilovalarida ma’lumotlardan
taxrirlangan holda foydalanish) yordamida amalga oshiriladi.
Dasturlardan foydalanishning oddiyligi tufayli foydalanuvchini o’rgatishga talablar
kamayadi va tajribali foydalanuvchilar tizimining yangi imkoniyatlarini tashqi
yordamsiz o’zi o’rganishi mumkin. Buning uchun “Pusk”- ishga tushirish tugmasidan,
masalalar panelidan, Provodnik dasturidan, yordam berishning yangi tizimlari va
imkoniyatlaridan foydalaniladi.
MICROSOFT firmasi WINDOWS dasturini 1983 yilda yaratib, dastlab,WINDOWS-
3.1-WINDOWS-3.11 versiyalari, WIDOWS-95, WINDOWS-98 , WINDOWS-2000 ,
keyinchalik esa WINDOWS-XP versiyasi yaratildi va Respublikamizda ayni vaqtda
oliy va o’rta maxsus bilim yurtlari o’quv jarayonida qo’llanilmoqda. Windows
so’zining ma’nosi “darchalar”,”oynalar”. Windowsga kirganda dasturlar oynalarda
bajariladi. Oynalarning piktogrammalarga kichraytirish mumkin. Bu esa ekrandan
unumli foydalanish imkonini beradi.
1-Topshiriq.
Har bir guruh “Tarmoq sestemalari” so’ziga doir klaster tuzish topshiriladi,
muxokama qilinib umumlashtiriladi.
|