Mavzu:Tranzistorli invertorlar

|
Mavzu:Tranzistorli invertorlar
|
bet | 21/22 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,57 Mb. | | #251066 |
Bog'liq Asinxron mashinalarni tuzilishi24Mavzu:Tranzistorli invertorlar
Tranzistorli invertorlar bir taktli va ikki taktli invertorlarga bo‘linadi. 56-a rasmda tashqaridan ta’sirlanuvchi bir taktli invertorning sxemasi keltirilgan.
Tranzistor ochiq holatida emitter — kollektor orasidagi qarshilik juda kam bo‘lganligi uchun hisobga olinmaydi. Tranzistorning bazasiga manfiy boshqaruvchi signal berilganda tranzistor butunlay ochiladi va yuklamada o‘zgarmas tok manbaning kuchlanishi yuklamaga o‘tadi. G ‘altakdan oqayotgan tok esa chiziqli qonuniyat asosida oshadi.
Bu vaqtda drosseldan o‘tayotgan iL tok chiziqli o‘sish qonuniyati bo‘yicha o‘sadi. Tranzistor yo’ilganda g‘altakdan oqadigan iL tok yuklama bilan ulanadi va yuklamada manfiy im’uls kuchlanishini hosil qiladi. Bu tok eks’onensial qonun bo ‘yicha kamayadi, yuklamada shunga mos ravishda yuklama kuchlanishi ham kamayadi. Yuklamadagi o‘zgarmas tashkil etuvchi nolga teng bo‘lganligi uchun yuklamadagi chiqish kuchlanishining musbat va manfiy yarim davri sathi bir-biriga teng bo‘ladi. Drosseldan yuklamaga teskari (razryadlanish) yo‘nalishda oqayotgan tok yuklamadagi kuchlanishning manfiy yarim davrini ga ko‘‘aytiradi, ya’ni:
Uyukmax= U0+ U
Manbaning invertorga boradigan toki ii = iL + iyuk toklarining yig‘indisiga teng bo‘ladi. Tranzistor yo’iq holda bo‘lganda bu tok nolga teng bo‘ladi.
Boshqaruvchi im’uls manfiy bo‘lganda tranzistordagi kuchlanish nolga teng bo‘- ladi. Tranzistor yo’iq holida bu kuchlanish o‘zgarmas tok kuchlanishidan ikki barobar ortiq bo‘ladi (57-rasm).
Chiqishdagi kuchlanish esa o‘zga- ruvchan kuchlanish bo‘lib, shakli to‘g‘ri burchakli bo‘ladi. L drossel qancha katta bo‘lsa, chiqish kuchlanishining shakli shuncha to‘g‘ri burchakli bo‘ladi. 56-b rasmda invertorning chiqishiga trans- formator ulangan bo‘lib, chiqishdagi o‘zgaruvchan kuchlanishni ‘asaytiradi yoki oshiradi.
Bu sxemalarning kamchiligi, o‘z- 57-rasm.
garmas tok manbayining vaqt bo‘yicha bir
xil yuklanmaganligidir, ya’ni manbadan oqayotgan tok im’uls xarakterga egadir. Bu kamchilik 58-a rasmda keltirilgan sxemada bartaraf etilgan, ya’ni o‘zgarmas tok manbayi, tranzistor va yuklama ‘arallel ulangan. Bu sxemaning tok va kuchlanish diogrammasi 59-rasmda keltirilgan. Tranzistor- ning ochiq holati bazaga kelayotgan davriy kuchlanishning musbat yarim davriga to‘g‘ri keladi.
Tranzistor berk holatdaligida drossel L orqali sig‘im C zaryadlanadi va bir vaqtning o‘zida yuklamaga tok o‘tadi. Zaryadlanish natijasida toklar iC = iL = iyuk kamayadi. Tranzistor ochilgan vaqtda sig‘im razryadlanadi va yuklamadan oqadigan tokning yo‘nalishi teskari tomonga o‘zgaradi. Bu vaqtda drossel L manbaga ‘arallel ulangan ko ‘rinishda bo‘lib qoladi va undan oqadigan tok chiziqli o‘sish qonuniyati bo‘yicha oshadi.
Manbadagi tok vaqt bo‘yicha o‘zgarsa ham im’uls xarakterga ega emas.
58-b rasmdagi sxemada transforma- torning qo‘shimcha ulanishi o‘zgaruv- chan kuchlanishni kerakli kattalikka aylantirib beradi. L va C larni kombi- natsiya qilish orqali chiqish kuchlani- shining chaklini xohlagan ko‘rinishga aylantirish mumkin
|
| |