Me’yoridan ortiq o‘rganish (haddan tashqari yaqin moslash)

|
Me’yoridan ortiq o‘rganish (haddan tashqari yaqin moslash)
|
bet | 4/4 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #251469 |
Bog'liq Falajlik sabablari Me’yoridan ortiq o‘rganish (haddan tashqari yaqin moslash).
Neyron to‘rinining konkret o‘rganish namunalarga haddan tashqari aniqlikdagi moslashuvi muammosi bo‘lib, uning natijasida to‘r umumlashtirish qobiliyatini yo‘qotadi. Me’yoridan ortiq o‘rganish juda uzoq vaqt o‘rganishda, o‘rgatuvchi namunalar soni yetarlicha bo‘lmaganda yoki neyron to‘ri juda ham murakkab tuzilishga ega bo‘lganida yuzaga keladi.
Barcha SNT umumiy xossalaridan biri signallar bilan parallel ravishda ishlash xossasi bo‘lib, uni amalga oshirish uchun neyronlar to‘plamini qatlamlarga ajratish va ma’lum bir usulda turli qatlamlarini, ayrim hollarda bitta qatlamdagi neyronlarni o‘zaro bog‘lash zarur bo‘ladi. U yoki bu turdagi masalalarni yechish uchun sun’iy neyron to‘rining zarur va yetarli xossalarini asoslash neyrokompyuter texnikasini ishlab chiqarishdagi muhim bosqichlaridan biri hisoblanadi.
Fundamental nazariy ishlanmalar yo‘qligi yechilayotgan masalaga qat’iy bog‘langan neyron to‘rini sintez qilish imkonini bermaydi. Aksariyat holatlarda fiksirlangan tuzilmaga (konfiguratsiyaga) ega bo‘lgan neyron to‘ri parametrlari konkret masala yechimiga mos sozlanadi va optimal variant intuitiv tanlanma asosida olinadi. Neyronlarning minimal soni va ular o‘rtasidagi bog‘lanishlarni izlash qo‘yilgan masalani yechish uchun yetarli bo‘lib, minimal konfiguratsiyali neyron to‘rini qurish jarayonini aniqlab beradi. Bu jarayon, agar qandaydir maxsus ko‘rsatmalar bo‘lmaganda, mumkin bo‘lgan yechimlar to‘plamidan ularning eng soddasini afzal bilish kerakligi asoslangan Okkam keskichi g‘oyasiga zid kelmaydi.
Turli toifadagi alomatlar fazosida neyron to‘rini amalga oshirishning qiyinchiligi, birinchi navbatda kuchsiz shkalalarda o‘lchanadigan kirish parametrlarining vaznlarini tanlash bilan bog‘liqdir. Kuchli o‘lcham shkalalaridan kuchsiz shkalaga o‘tish orqali berilganlarni unifikatsiyalash ishlatiladigan alomatlar informativligini kamaytiradi, obyektlar tanlanmasini kombinator ravishda cheklangan holatga olib keladi. Bu o‘rinda aniq bir aprior ma’lumotlar bo‘lishi va ishlanadigan berilganlarning o‘zlarining xossalari kuchsiz shkalalarni “boyitishga”, ya’ni kuchsiz shkalalarga tartib va miqdoriy xossalarini berish imkonini beradi.
Akasariyat hollarda neyron to‘rini o‘rganish jarayoni, oldindan berilgan, fiksirlangan sondagi neyronlar uchun ularning har birining chegirilgan yig‘indilar vaznlarini ketma-ket ravishda aniqlashtirish bilan olib boriladi. Minimal sondagi neyronlarga ega neyron to‘rini sintez qilish jarayoni tavsiya xususiyatiga ega va nazariy ravishda yetarlicha asoslanmagan. Har bir tadbiqiy soha uchun o‘zining mezonlari mavjud bo‘lib, ularni neyron to‘rini tuzilmasini tanlashda inobatga olish kerak bo‘ladi. Ko‘p qatlamli sun’iy neyron to‘rini o‘rganish (moslashuv-chanlik) darajasini (hajmini) hisoblash formulalari mavjud bo‘lib, ularga ko‘ra ko‘p qatlamli sun’iy neyron to‘rining o‘rganish sig‘imi bir qatlamli perseptrondan yuqori emas. Bu masalani yechishdagi neyron to‘rini o‘rganish usullari hali mukammalikdan uzoqda. Xususan, bu holat neyron konfiguratsiyasini tiklanayotgan funksiya murakkabligiga moslashtirishning qat’iy formal protseduralari yo‘qligida namoyon bo‘ladi. Odatda konfiguratsiyani tanlash evristik usulda amalga oshiriladi va u tadqiqotchining intuitsiyasi, hamda tajribasiga bog‘liq bo‘ladi.
Bir qatlamli sun’iy neyron to‘rini tuzilmaviy va algoritmik sintez qilishning taklif qilinayotgan usul miqdoriy hamda turli toifadagi alomatlar fazosida tavsiflangan o‘rgatuvchi tanlanmaning etalon-obyektlar bilan minimal qoplamasini qurishning optimizatsiya masalasini yechishga asoslangan.
Obyekt-etalonlar atrofida (lokal sohada) funksiya approksi-matsiyasi radialbazis faollashtirish funksiyalari yordamida amalga oshiriladi. Ma’lum approksimatsiya usullaridan farqli ravishda to‘r-ning tayanch elementlari alomatlar fazosining lokal sohalari bo‘yicha nisbatan tekis (beriladigan aniqlik ma’nosida) taqsimlangan. Yechilayotgan masala chegarasida uzluksiz funksiya approksimatsiya-sining aniqligi va o‘rgatuvchi tanlanma hajmiga bog‘liq ravishda neyron to‘rinining umumlashtirish darajasi haqidagi masala qaraladi.
MUNDARIJA:
Sun`iy neyron to`rlarini o`rganish jarayonidagi falajlik sabablari. 1
Sun`iy neyron to`rlar. 1
Me’yoridan ortiq o‘rganish (haddan tashqari yaqin moslash). 9
|
| |