nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Omir qawipsizligin támiyinlew quralları

|
Omir qawipsizligin támiyinlew quralları
|
bet | 6/7 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 26,22 Kb. | | #109425 |
Bog'liq KIRISIW omir qawipsizligiOmir qawipsizligin támiyinlew quralları
Texnosferada isleytuǵınlarǵa zıyanlı hám qáwipli islep shıǵarıw faktorlarınıń tásirin kemeytiw yamasa aldın alıw ushın túrli maqsetli qorǵaw quralları qurılmaları qollanıladı. Qorǵaw quralları ómendegilami ta'rniniashi kerek:
- texnosferadagi (jumıs zonasındaǵı ) qáwipli hám zıyanlı elementlar muǵdarın kemeytiw, ulaming tásirin uzoqlashtirish yamasa aydawı (so'ruvchi shkaf, hawa alrnashtirgich járdeminde);
- zıyanlı faktorlar muǵdarın belgilengen dárejedegi sanitar normaǵa shekem kemeytiriliwi;
- texnologiyalıq process buzılǵanda payda bolatuǵın unamsız faktorlardan qorǵaw qililishi.
Qorǵaw vositlari hár bir zıyanlı jaǵday ushın miynet qawipsizligi talaplarına tıykarlanıp qollanıladı. Qorǵaw qurallri qo'lanilish xarakterine qaray: jam oa qorǵaw quralları (JHv) hám jeke qorǵaw qurallarına (ShHv) bólinedi. Bulardıńnng hár biri taktik qollanılıwına qaray klassifikaciyalanadı. Jámáát qorǵaw qurallarına : shawqımnan, titirewden, ıssınan, suwıqtan, elektro-statikalıq zaryadlardan, zıyanlı shańlardan, radiatsiya nurınan hám basqa tásiriardan qorǵawlaytuǵın : tosıqlar, blokirovkalar,tormozlar, jaqtılıq hám dawıs signalları, qawipsizlik ásbapları, qawipsizlik belboqlari, avtomatikalıq temperatura qurılmaları, aralıqtan basqarıw quralları, elektr úskenelerin jerge qosıw qurılmaları, samallatıw, jaqtılandıriw, sawıpıw, izolatsiyalash, germetizatsiyalash quralları hám basqalar kiredi. Jeke qorǵaw quralları tiykarlanıp insan dene aǵzaları (dem alıw jolları, júz, kóz, bas, esitiw a 'zolari, teri hám basqalar ) qorǵawlaytuǵın vositlarga bólinedi.
Jeke qorǵaw quralları qoilaniiishiga qaray bir neshe klasslarǵa
bólinedi.
- qorǵaw kostyumlari (pnevma-gidrokastyum, skafandrlar); - arnawlı kiyimler (kombenzonlar, yarım konbenzoniar, sırımaqlar,
shalbarlar, kostyumlar, xalat, aljapqısh, jeńsiz, paltolar); - arnawlı ayaq kiyimler (etik, yarım etik, batılka, gewish hám basqalar );
- dem alıw shólkemlerin qorǵawlaytuǵın qurallar (protivogazlar, resperatorlar, pnevmomaskalar);
- bastı qorǵaw vostilari (kaska, shlem, shapka, qalpoq, shlyapalar);
— qolǵaplar, ko' zoynaklar, shawqımnan saqlawshı qurallar, qorǵaw qayısları, belbog'! ar, dielektrik poyondoz, qol uslatgich - ılgıshlar hám basqalar.
— teri a 'zolarini saqlawshı dermotologik qurallar (sabın, pasta, krem, mazlar);
— adam basın mexanik hám elektr tokı tásirinen qorǵawlaytuǵın kaskalar (tekstolitli, plastmassali, vinilplastli, shıyshepastli xillari); M exanik zaqım aliwden, termik kúyiwden, kislota, silti, duzlar, erituvchilar, zıyanlı hám terini qızdırıwshı elementlar, elektr tokı ta 'siridan qo'lni qorǵaw ushın paxtadan, kanopdan, sherst gezlemesi, sherim, rezina, polimer materiallardan tayarlanǵan qolǵaplardan paydalanıladı. Sanaat korxonlarida jumısshı -xizmetkerler qorǵaw kaskasini kiyip júriwleri kerek. Áyeller bolsa shashların ıqshamlashtirib, ro'm al o 'rab jumıs júrgiziwleri kerek.
|
| |
-TEMA
BAQLAWLAR HÁM TÁJIRIYBELER

Ámeliy tapsırma
-TEMA BAQLAWLAR HÁM TÁJIRIYBELER
Download
8,97 Mb.
Pdf ko'rish
bet
7/126
Sana
21.11.2023
Hajmi
8,97 Mb.
#102642
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
...
126
Bog'liq
Fizika 6-klass
Bu sahifa navigatsiya:
Ámeliy tapsırma
5-TEMA
BAQLAWLAR HÁM TÁJIRIYBELER
Átirapımızdı qorshap turǵan álem haqqındaǵı dáslepki bilimle-
rimizdi qubılıslardı baqlaw arqalı alamız.
Baqlaw dep, júz berip atır
ǵ
an qubılısqa tásir etpesten, onıń
qásiyetin úyreniwge aytıladı.
Mısalı, denelerdiń Jerge túsiwin júdá
áyyemnen insanlar baqlap kelgen. Baqlawlar dawamında eki soraw
payda bolǵan: ne sebepten deneler erkin jiberilse, tómenge qarap
qozǵaladı hám túsiw tezligi nelerge baylanıslı? Bul sorawǵa áyyemgi
grek alımı Aristotel juwap tabıwǵa háreket etken. Aristotel, deneler
qansha awır bolsa, sonshelli tez túsedi, degen ideyanı aytqan. Italyan
fizigi Galileo Galiley óz zamanında bul ideyanı tekseriw ushın
tájiriybe ótkeredi. Ańızlarda aytılıwınsha ataqlı Piza qıya minaradan
shar formasındaǵı jeńil hám awır denelerdi bir waqıtta taslap kóredi.
Bul denelerdiń jerge bir waqıtta urılǵanına sol jerde payda bolǵanlar
gúwa bolǵan. Bul qubılıstı kóp márte ótkergennen soń, nızamlılıq
tabılǵan. Solay etip, Galiley tájiriybe sıpatında Aristotel ideyasınıń
nadurıs ekenligin dálillegen.
Solay etip, processti baqlaw dáwirinde onıń qalay ótiwi hám sebebin
ańlawǵa háreket etemiz. Pikirlew dáwirinde baqlanıp atırǵan qubılıs-
lar haqqında
gipoteza
dep atalatuǵın túrli qıyallar payda boladı.
Gipotezanı
tekseriw ushın arnawlı
tájiriybeler
ótkeriledi. Sonday-aq
onı
eksperiment
dep te aytıw múmkin.
Tájiriybeler ótkeriwde baqlawlar menen birgelikte ólshew jumısları
da alıp barıladı. Mısalı, suwdıń qaynawı úyrenilip atırǵanda,
11
termometr menen onıń temperaturası ólshep barıladı. Ol yamasa bul
gipoteza aytılǵanda onıń durıs yamasa nadurıslıǵın eksperiment ótkerip
anıqlaymız.
Solay etip, fizikalıq bilimler tómende keltirilgen izbe-izlikte orın-
lan ǵan jumıslar arqalı payda etiledi eken:
baqlawlar
→ gipoteza → eksperiment → juwmaq.
Tájiriybeler ótkeriwde hám baqlawlar alıp barıwda, ólshew jumısların
orınlaw ushın
ólshew ásbaplarınan
paydalanıladı (2-súwret). Olardan
ayırımları júdá ápiwayı dúzilgen. 2-súwrette keltirilgen ásbaplardan
biri shtangencirkul bolıp, denelerdiń qalıńlıǵın yamasa sańlaqlardıń
keńligin ólshewde paydalanıladı.
Ólshew lentası
Shtangencirkul
Tárezi
Sızǵısh
Menzurka
Sekundomer
2-súwret.
Júdá anıq hám quramalı ólshewlerde quramalı ásbaplar qollanıladı.
Mısalı, waqıttı, tezlikti, hawa basımın ólsheytuǵın ásbaplar.
1. Gipoteza degende ne túsiniledi?
2. Baqlaw eksperimentten nesi menen parıqlanadı?
3. Ólshew ásbapları qanday maqsetlerde qollanıladı?
4. Siz jáne qanday ólshew ásbapların bilesiz?
12
Ámeliy tapsırma
Sekund strelkası bar bolǵan saat yamasa mobil telefondaǵı
saattan paydalanıp bir minutta ózińizdiń hám joldasıńızdıń
júrek soǵıwın sanań.
Download
8,97 Mb.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
...
126
Download
8,97 Mb.
Pdf ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
-TEMA BAQLAWLAR HÁM TÁJIRIYBELER
Download
8,97 Mb.
Pdf ko'rish
Литература - Aralash ta'lim XXI asr innovatsiyasi

|
Aralash ta'lim XXI asr innovatsiyasi
|
bet | 3/3 | Sana | 16.06.2024 | Hajmi | 238,77 Kb. | | #264075 |
Bog'liq ARALASH TA\'LIM - XXI ASR INNOVATSIYASIЛитература
Андреева Н.В., Марголис А.А. Семинар по смешанному обучению МГППУ [Электронный ресурс]. URL: https://youtu.be/XC88p0T1EFc (Дата обращения 19.11.2017 года).
2. Андреева Н.В., Рождественнская Л.В., Ярмахов Б.Б. Шаг школы в смешанное обучение. – М.: Буки Веди, 2016.
3. Андреева Н.В. Смешанное обучение для «чайников»: основные принципы и подходы [Электронный ресурс] // Мобильное Электронное Образование. URL: https://mob-edu.ru/blog/videos/smeshannoe-obuchenie-dlya-chajnikov/ (Дата обращения 20.11.2017 года).
4. Долгова Т.В., Кондакова М.Л., Подгорная Е.Я. Методические рекомендации для тьюторов (педагогов-кураторов), осуществляющих образовательную деятельность с использованием дистанционных образовательных технологий (для основной школы). URL: metod.mob-edu.ru (Дата обращения 19.11.2017 года).
5. Долгова Т.В. От нового учебника к новой педагогике (презентация) [Электронный ресурс]. URL: https://edu.tatar.ru/upload/images/files/4_%20Долгова%20презентация%20для%20Казани%20final.pptx (Дата обращения 19.11.2017 года)
6. Кондакова М.Л. Латыпова Е.В. Смешанное обучение: ведущие образовательные технологии современности // Вестник образования. 29 мая 2013.
7. Федеральный закон № 273-ФЗ «Об образовании в Российской Федерации». М.: Проспект, 2015.
8. Bersin&Associates Blended learning: What works?: An industry study of the [Отчет] — 2003.
9. Bonk C. J., Graham, C. R. Handbook of blended learning: Global Perspectives, local designs [Книга] — San Francisco, CA : Pfeiffer Publishing, 2006.
10. Christensen Institute [сайт Института Кристенсена] — 2017 . www.christenseninstitute.org.
11. Friesen Norm Report: Defining Blended Learning [Отчет] — 2012.
12. Reay J. Blended learning — a fusion for the future [Журнал] // Knowledge Management Review, 2001.
https://interactiv.su/2017/12/31/%D1%81%D0%BC%D0%B5%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D0%B1%D1%83%D1%87%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F-xxi-%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0/
|
| |
-TEMA
FIZIKADA QOLLANÍLATUǴÍN AYÍRÍM ATAMALAR

10
tabıladı. Bunıń ushın
tájiriybeler ótkeriledi. Tájiriybeler ótkeriwde
baqlawalar
menen birgelikte ólshew usılları alıp barıladı.
Máselen, suwdıń qaynawı úyrenilip atırǵanda,
termometr menen
onıń temperaturası ólshep barıladı.
Solay etip, fizikalıq bilimlerdiń deregi
baqlawlar hám
tájiriybe
ótkeriwlerden
ibarat eken.
1. 1-súwretke qarap fizikalıq deneler hám deneler sistemasın
kórsetiń.
2. Baqlawlar menen tájiriybe ótkeriwler arasında qanday ayırma-
shılıqlar bar?
3. Fizikaǵa tiyisli tájiriybelerge mısallar keltiriń.
Alyuminiy jáne onıń birikpeleri - 5. Tema: Reńli metall hám birikpeler. Alyuminiy jáne onıń birikpeleri. Quyma alyuminiy...

|
5. Tema: Reńli metall hám birikpeler. Alyuminiy jáne onıń birikpeleri. Quyma alyuminiy birikpeleri Reńli metall hám birikpeler
|
bet | 4/7 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #152960 |
Bog'liq 5.Tema Reńli metall hám birikpeler. Alyuminiy jáne onıń birikpeleri. Quyma alyuminiy birikpeleriAlyuminiy jáne onıń birikpeleri. Quyma alyuminiy birikpeleri. Deformatsiyalanadigan alyuminiy birikpeleri. Alyuminiy birikpelerin termik islew. Reńli metallarga mıs, alyuminiy, qalay, qorǵasın, rux, nikel, titan, magniy hám basqalar, sonıń menen birge olardıń birikpeleri kiredi. Zamanagóy mashinasozlikda reńli metallardıń áhmiyeti kútá úlken, ásirese energetika, elektrotexnika, radioelektronika, samalyotsozlik hám avtomobilsozlik sanaatlarında hám baylanıs tarawlarında reńli metallar hám olardıń birikpeleri júdá kóp isletiledi.
Ózbekstan reńli metall kónining rezervleri boyınsha dúnyada jetekshi mámleketlikler qatarına kiredi. Reńli metallardıń kónida bir waqtıniń ózinde bir qansha túrli metallar: qorǵasın, qalay, mıs, altın, gúmis, temir, sınap hám kemde-kem ushraytuǵın metallar ushraydı. Bunday kón kóp metallı kón dep ataladı. Sol sebepli reńli metallardıń kónini kompleks qayta islep bir waqtıniń ózinde hámme qımbatlı metallardı ajıratıp alıwǵa háreket etiledi. Ózbekstan Respublikası ekonomikasın rawajlandırıwda mıs hám alyuminiy islep shıǵarıwdı sezilerli kóbeytiw, sonıń menen birge qorǵasın, qalay, magniy, nikel, titan, volframli, molibdenli hám titanli konsentratlarni, hám de qımbat bahalı metallardı islep shıǵarıwdı keńeytiw zárúrli axamiyatga iye.
Mashinasozlik texnologiyası hám de elektrotexnika sanaatında alyuminiy keń sheńberde isletiledi. Alyuminiy mashinasozlik materiallar ishinde óziniń zárúrli qásiyetleri (salıstırma bekkemligi, elektr hám ıssılıq ótkezgishligi hám de korroziyabardoshligi) menen ajralıp turadı. Alyuminiydiń fizikalıq hám mexanik qásiyetlerii onı legirlash arqalı jaqsılanadı. Konstruktsion materiallar retinde alyuminiy birikpeleri duralyuminiy, siluminiy hám magnalinlar, untaq birikpeler keń qollanıladı.
Alyuminiy birikpeleri islep shıǵarıw texnologiyası hám termik islengennen keyin bekkemliginiń asıwına qaray tuli klasslarǵa bólinedi. Alyuminiy birikpeleri mashinasozlik materialı retinde kelesinde keń isletiledi. Ásirese, untaq metallurgiyasi usılı menen alınatuǵın alyuminiy birikpelerdiń áhmiyeti kútá úlken bolıp tabıladı. Bunday materiallar joqarı bekkemlikke, korroziyabardoshlikka, órtbardoshlikka iye. Bunday materiallar juwapkerligi úlken bolǵan mashina quralların tayarlawda keń qollanılıp atır hám bir yo'la shıǵındısız texnologiyanı qóllawǵa múmkinshilik jaratıp atır. Alyuminiy birikpelerin termik islew nátiyjesinde onıń bekkemligi hám texnologiyalıq qásiyetlerin asırıw múmkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
5. Tema: Reńli metall hám birikpeler. Alyuminiy jáne onıń birikpeleri. Quyma alyuminiy birikpeleri Reńli metall hám birikpeler
|
Taza alyuminiy jáne onıń texnikada isletiliwi

|
Taza alyuminiy jáne onıń texnikada isletiliwi
|
bet | 5/7 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #152960 |
Bog'liq 5.Tema Reńli metall hám birikpeler. Alyuminiy jáne onıń birikpeleri. Quyma alyuminiy birikpeleriTaza alyuminiy jáne onıń texnikada isletiliwi. Alyuminiy aq-gúmis reńdegi metall bolıp, jaqları oraylasqan kub úlkenkcha negizdegi kristall pánjerege iye jáne onıń zárúrli qásiyetlerinen biri ortasha tıǵızlıǵınıń kamligi (γ=2, 7 g/sm) hám de joqarı plastiklik hám elektr ótkezgishlikke egaligi bolıp tabıladı.
Alyuminiy jaqsı japsarlanadı, basım astından ańsat islenedi, tek onı kesip islew qıyın. Suyıq alyuminiydiń aǵıw qásiyetleri de jaqsı, biraq quymada úlken ólshem degi shókpelerdi payda etedi. Alyuminiy hawada tez oksidlangani ushın odan polat ústindegi korroziyabardosh qatlamlar alınadı.
Alyuminiydiń oksidleniwinen Al2 O3 payda boladı, odan hawa (kislorod ) dıń tereńligin diffuziyalanishi qıyın. Yuzadagi oksid qatlamı tez kóshedi, biraq alyuminiydiń oksidleniwi ańsat bolǵanlıǵı ushın tezlik penen jańa oksid qatlamı ónim boladı. Sol sebepli oksid qatlam astındaǵı maydan uzaq waqıt oksidlanishdan saqlanıwı múmkin. Onıń mexanik qásiyetlerii quramındaǵı ózge qosımshalardıń muǵdarına baylanıslı. Eń taza yamasa arnawlı tazalıqqa iye bolǵan alyuminiy quramında 0, 001% qosımsha boladı (A999 ), joqarı tazalıqqa iye bolǵan alyuminiy quramındaǵı qosımshalardıń muǵdarı 0, 005... 0, 5% boladı (A995, A99, A97, A95).
Alyuminiy mashinasozlikda tok hám ıssılıq ótkeretuǵın hám de onsha úlken bolmaǵan kólemli korroziyabardosh qurallardı tayarlawda qollanıladı. Alyuminiy joqarı mexanik ayrıqshalıqlarǵa iye bolǵanlıǵı ushın odan sırtqı kúsh tásirinde isleytuǵın qurallar derlik tayarlanmaydi. Quyma alyuminiyge qaraǵanda deformatsiyalangan alyuminiydiń qásiyetlerii joqarı boladı. Sanaatda 2 túrdegi deformatsiyalangan (ADL hám ADL) alyuminiy islep shiǵarıladı.
Texnikalıq tazalıqqa iye bolǵan alyuminiy juqa qańıltırımon (list), truba, sım hám basqa hár túrlı sırtqı kórinislerde shiǵarıladı. Joqarı kernewge shıdamlı kabellarni tayarlawda hám de elektr ótkizgish tarmaqlarında alyuminiyden júdá nátiyjeli paydalanıladı. Azıq-túlik sanaatı ushın alyuminiy birikpelerinen túrli ıdıslar tayarlanadı, ónimlerdi oraw ushın qaǵaz (folga) ornında da isletiledi.
|
| |
Salmaqli metallar - 5. Tema: Reńli metall hám birikpeler. Alyuminiy jáne onıń birikpeleri. Quyma alyuminiy birikpeleri...

|
5. Tema: Reńli metall hám birikpeler. Alyuminiy jáne onıń birikpeleri. Quyma alyuminiy birikpeleri Reńli metall hám birikpeler
|
bet | 2/7 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #152960 |
Bog'liq 5.Tema Reńli metall hám birikpeler. Alyuminiy jáne onıń birikpeleri. Quyma alyuminiy birikpeleri1. Salmaqli metallar gruppasına mıs, nikel, qorǵasın, qalay, kadmiy, kobalt, mishyak (margimush), surma, vismut, sınap (s. og'. 5—13, 6 g/sm);
2. Jeńil metallar gruppasına alyuminiy, magniy, titan, natriy, berelliy, litiy, bariy, kalsiy, stronsiy hám kaliy (s. or. 0, 53—5 g/sm3)
3. Túp metallar gruppasına altın, gúmis, platina, osmiy, iridiy, rodiy, ruteniy hám máwsimdiy;
4. Kemde-kem ushraytuǵın metallar gruppasına volfram, molibden, tantal, niobiy, cirkoniy, tarqaq metallar (talliy, galliy, germaniy, indiy, reniy, gafniy, rubidiy, seziy), siyrek er metallar (lantan hám lantanidlar), radioaktiv metallar (poloniy, radiy, aktiniy, toriy, uran hám transuran metallar) kiredi.
Marganes ruda koni ishinde shógindi oksidli hám karbonatlı ruda koni dıqqatqa iye (Ukraina daǵı Nikopol, Gruziya daǵı Chiaturi kánleri). Sanaat áhmiyetine iye bolǵan xrom kánleri magmatik kánler esaplanadı. Titan kóni tıyanaqlı hám sıltılı otqindi jınıslar menen baylanıslı. vanadiy kóni vanadiyli titano-magnetit hám shógindi vanadiy hám de vanadiyli, o'tqiziqlardan qazib alınadı.
Metallar (grek,) ápiwayı sharayatta joqarı elektr ótkezgishligi, ıssı ótkezgishligi, elektr ótkezgishlik temperatura koefficentiniń terisligi, elektr magnit tolqınlarınıń jaqsı qaytarıwı, plastikligi sıyaqlı ózine tán qásiyetlerine iye bolǵan ápiwayı elementlar. Metallar qattı jaǵdayda, kristal dúzılıwda boladı. Puw jaǵdayında bolsa bir atomli bolıp tabıladı. Metalldıń oksidleri suw menen birikkanida kóbinese tiykarlar payda boladı. Metallardıń elektron dúzilisi sebepligine joqarıda aytıp ótilgen ayriqsha qásiyetlerine iye metallar atomları sırtqı elektronların ańsatǵana beredi. Metalldıń kristallik torında hámme elektron óz atomı menen birikkan bo'lavermaydi.
Titan jáne onıń birikpelerin termik islew. Titan kóp tarqalǵan metall bolıp, jer qabıǵınıń 0, 61 % ini quraydı. Titan allotropik forma ózgeriwge iye, joqarı temperaturada (882, 50 C) (α → β) faza ózgeriwi júz boladı. Titanning β modifikasiyasi oraylasqan kub yacheykaga iye. Taza titanni 298 ± 2 K temperatura daǵı tıǵızlıǵı 4, 505 g/m3 ke, suyıqlanıw temperaturası bolsa 1668, 50 C ga teń.
Titan óndiriste isletiletuǵın minerallarǵa tómendegiler kiredi:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
5. Tema: Reńli metall hám birikpeler. Alyuminiy jáne onıń birikpeleri. Quyma alyuminiy birikpeleri Reńli metall hám birikpeler
|
Alyuminiy - 5. Tema: Reńli metall hám birikpeler. Alyuminiy jáne onıń birikpeleri. Quyma alyuminiy birikpeleri Reńli...

|
5. Tema: Reńli metall hám birikpeler. Alyuminiy jáne onıń birikpeleri. Quyma alyuminiy birikpeleri Reńli metall hám birikpeler
|
bet | 7/7 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #152960 |
Bog'liq 5.Tema Reńli metall hám birikpeler. Alyuminiy jáne onıń birikpeleri. Quyma alyuminiy birikpeleriAlyuminiy - eń mayısqaq hám jumsaq aq-gúmis reńdegi metall, ol salıstırǵanda kiyim-kenshek tıǵızlıǵı 2699 kg/m3 hám eriw temperaturası tómen (660 °C). Alyuminiy jerde eń kóp tarqalǵan metall (jer qabıǵı massasınan 7, 45 %).
Kimiyoviy aktiv bolǵanı ushın bul metall tiykarlanıp oksid kóriniste ushraydı (glinozyom AL203), onı islep shıǵarıw úsh bolsa júdá kóp elektr energiya talap etiledi. Aluminiy islep shıǵarıw úsh etabdan ibarat : aluminiy rudasidan glinozyom shıǵarıw ; glinozyomni elekrolizlash; baslanǵısh aluminiyni rafmasiya qılıw. Aluminiyni joqarı elektr hám ıssı o'tqazuvchanlik ózgeshelikine iye, hám de korroziyaga shıdamlıq menen parıq etedi. Odan elektr sımları hám úy ushın hár túrlı úskeneler tayarlanadı. Salıstırǵanda mexanik kórsetkishleri tómen bolǵanı ushın aluminiyni mashinasozlikda onıń ózinden kóre onıń birikpeleri isletiledi. Aluminiy eń kóp tarqalǵan legirlewshi qosılmalardan biri. Texnika daǵı kópshilik metallar alyuminotermiya usılında alınadı. Aluminiyning túrli birikpeleri de keń isletiledi; mısalı, alyuminiyli ashshı tas áyyemginen gazmollarni boyawda, teri oshlashda, boyawdı bekkemlewde paydalanıladı.
Paydalanılǵan ádebiyatlar:
1. S.D. Nurmurodov, A.X. Rasulov, A.A. Allanazarov. Mashinasozlik materiallari. - Toshkent.: 2020
2. Nurmurodov S.D., Rasulov A.X., Baxodirov Q.G‘. Materialshunosli va konstruksion materiallar texnologiyasi. Darslik. - Toshkent, «Fan v texnologiya» nashriyoti, 2015
3.Nurmurodov S.D., Ziyamuxamedova U.A. Metallar texnologiyasi. Darslik-Toshkent, 2017
4.Ziyamuxamedova U.A., Nurmurodov S.D., Rasulov A.X. Metallshunoslik. Darslik. - Toshkent, «Fan va texnologiya» nashriyoti, 2018
5. Norxudjaev F.R. Materialshunoslik. Darslik. - Toshkent.: Fan va texnologiyalar. 2014.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
5. Tema: Reńli metall hám birikpeler. Alyuminiy jáne onıń birikpeleri. Quyma alyuminiy birikpeleri Reńli metall hám birikpeler
|
Chet el elementi, subyekt, obyekt

|
Chet el elementi, subyekt, obyekt
|
Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 5,02 Mb. | | #260451 |
Bog'liq 4topshiriq KH Islomov.A
ANNOTATSIYA
Mazkur maqola xalqaro xususiy huquq huquqdаgi kiber huquqning bugungi kundagi ahamiyati, shu bilan birga kiber huquqning amaliyotining dolzarb va kollizion masalalari haqida alohida to'xtalib o'tilgan. Bundan tashqari, mazkur maqolada muallif xalqaro kiber huquqning O'zbekiston Respublikasida hamda jahon davlatlarida tutgan o'rni, yuzaga keladigan kamchiliklarni tahlil qilgan. Ushbu tahlillar natijasida olingan ilmiy natijalar asosida xalqaro xususiy huquq doirasida kiber huquqdagi dolzarb masalalarni hal etishning muqobil usullaridan foydalanish yuzasidan taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Kalit so'zlar: kiber hquuq, nizolar, kolliziya, kollizizon huquq, xalqaro prinsip,
chet el elementi, subyekt, obyekt.
1. Kiber huquqning ahamiyati.
2. Xаlqаrо xususiy huquq dоirаsidа kiber huquq.
3. Kiber huquqdа subyektlаr hаmdа
оbyektlаr.
O’quv savollari.
Xalqaro xususiy huquqning predmeti ko‘p qirrali (shaxsiy, mulkiy, oilaviy,
mehnat, xizmat ko‘rsatish) munosabatlarni o‘z ichiga qamrab oladi. Ushbu huquq
qoidalarini puxta o‘zlashtirish respublikamizda boshqa davlatlarning jismoniy va
yuridik shaxslari ishtirokida o‘rnatilgan ijtimoiyiqtisodiy munosabatlar yuzasidan
vujudga keladigan muammolar va nizolarni malakali hal qilish uchun zarurdir.
Kiber huquq, shuningdek, Internet huquqi yoki kiber huquq sifatida ham tanilgan, huquqiy informatika bilan bog'liq bo'lgan umumiy huquqiy tizimning bir qismi bo'lib, axborotning raqamli aylanishini, elektron tijorat, dasturiy ta'minot va axborot xavfsizligini nazorat qiladi. U huquqiy informatika va elektron elementlar, jumladan, axborot tizimlari, kompyuterlar, dasturiy ta'minot va texnik vositalar bilan bog'liq. U Internetga kirish va undan foydalanish kabi ko'plab sohalarni o'z ichiga oladi, turli kichik mavzularni, shuningdek, so'z erkinligi va onlayn maxfiylikni o'z ichiga oladi.
Kiber huquqning ahamiyati.
Kiber huquqning ahamiyati.
Kiber huquqning ahamiyati.
Kiber huquqning ahamiyati.
Kiber huquqning ahamiyati.
Kiber huquqning ahamiyati.
Xаlqаrо xususiy huquq dоirаsidа kiber huquq.
Xаlqаrо xususiy huquq dоirаsidа kiber huquq.
Xаlqаrо xususiy huquq dоirаsidа kiber huquq.
Kiber huquqdа subyektlаr hаmdа оbyektlаr.
Kiber huquqdа subyektlаr hаmdа оbyektlаr.
Yuqоridаgi mа’lumоtlаrni inоbаtgа оlib biz quyidаgi tаkliflаrni аytа оlаmiz.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Kurs ishi qabul qiluvchi: Ball Baho Sana “ ” 2024 Guliston – 2024 reja

|
Kurs ishi qabul qiluvchi: Ball Baho Sana “ ” 2024 Guliston – 2024 reja
|
bet | 4/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 5,95 Mb. | | #232431 |
Bog'liq simmetriyaFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR.
Baxvalov . S. V., Modenov P. S., Parxomenko A. S. Analitik geometriyadan masalalar to‘plami. Toshkent, 2006, 546 bet.
Ильин В. А. Позняк Э. Г. Аналитическая геометрия. М., Наука, 1981, с. 232.
Pogorelov А. V. Analitik geometriya. Toshkent, 0 ‘qituvchi, 1983, 206-bet.
Постников М. М. Аналитическая геометрия. М., Наука, 1979. с. 336.
Цубербиллер О. Н. Задачи и упражнения по аналитической геометрии. Санкт-Петербург - Москва, Изд. Лан’, 2003 г. стр. 336.
Клетеник Д. В. Сборник задач по аналитической геометрии. М. Наука. 1998,
Кравченко К. Решения задач по аналитической геометрии,
|
| |
Aqliy hujum qoidalari - Bir martali bug’latish egri chizig’ini chizish. Rektifikatsion kolonnaning harorat rejimi

|
Bir martali bug’latish egri chizig’ini chizish. Rektifikatsion kolonnaning harorat rejimi
|
bet | 2/2 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 52,02 Kb. | | #120555 |
Aqliy hujum qoidalari: 2-ilova
Har qanday birga baxolash va tanqidga yo’l qo’yilmaydi!
Bеrilayotgan g’oyalar, xayoliy va juda zo’r bo’lsa ham ularni baholashga shoshilma, hamma narsaga ruxsat etiladi.
Tanqid qilma – barcha bеrilayotgan g’oyalar qimmatli.
Gapirayotganni bo’lma!
Tanbеh bеrishga shoshilma!
Qancha ko’p g’oyalar o’rrtaga tashlansa shuncha yaxshi: Chunki,yangi va qimmatli g’oyaning paydo bo’lishining ehtimoli katta!
G’oyalar takrorlansa xafa bo’lma va hayron qolma.
Paydo bo’lgan g’oyangdan voz kеchma, hatto u fikringga va qabul qilingan sxеmaga to’g’ri kеlmasa ham.
Qo’yilgan muammo ma'lum bo’lgan usullar orqali еchiladi, dеb o’ylama.
Aqliy hujum
1. Neftni haydash jarayonidagi asosiy parametrlarni ayting?
2. Oddiy kolonnalardan qanday mahsulot olinadi?
3. Murakkab kolonnalardan qanday mahsulot olinadi?
4. Rektifikatsiya jarayonida yordamchi bug’latuvchi kolonnalarning vazifasi qanday?
5. Qurilma moddiy balansi qanday tuziladi?
Guruhda ishlash tartibi 4- ilova
Har kim o’z o’rtoqlari nutqini xushmuomalalik bilan tinglashi zarur;
Har kim faol, birgalikda ishlashi, bеrilgan topshiriqqa mas'uliyatli yondashishi zarur;
Har kim yordamga muhtoj bo’lganda uni so’rashi zarur;
Har kimdan yordam so’ralsa, yordam qilishi zarur;
Har kim guruh ishi natijalarini baxolashda ishtirok etishi zarur.
Guruhlar ishida tarqoqsizlikni oldini olish yo’llari:
Guruhlar ishini har doim boshqarib turish kеrak: mavzudan chеtga chiqish ta'lim oluvchilar uchun yo’ldan chiqish.
Guruh sardorlariga e'tibor bеrish kеrak.
Ishni bajarish uchun zarur bo’lgan barcha materiallar tushunarli bo’lganligiga ishonch hosil qilish.
Nеftning fizik-kimyoviy xususiyatlari 5-ilova
Vеnna diagrammasi.
“Neftni qayta ishlash texnologik jarayonlari” mavzusidagi Vеnn-diagrammasi
-oddiy kolonna
- murakkab kolonna
- fraksiya
- benzin
- kerosin
- dizel yoqilg’i
- mazut
- gudron
Uyga vazifa (6-ilova)
Mavzu bo’yicha qo’shimcha ma’lumotlar yig’ib kelish
|
| |
Biologiyada «Ózgeriwsheńlik» temasın oqıtıwda rawajlandırıwshı tálim texnologiyasınan paydalanıw

|
Biologiyada «Ózgeriwsheńlik» temasın oqıtıwda rawajlandırıwshı tálim texnologiyasınan paydalanıw
|
bet | 11/13 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #263723 |
Bog'liq 11111-Нагиева Р3.2.Biologiyada «Ózgeriwsheńlik» temasın oqıtıwda rawajlandırıwshı tálim texnologiyasınan paydalanıw
Sabaqtıń maqseti:
1) bilim beriwshi : Taza tema haqqında túsinik beriw,temanıń mazmunın túsindiriw,teoriyalıq bilimleri ámelde qollanıwǵa úyretiw;
2)tárbiyalıq maqseti : Oqıwshılarǵa ózgeriwsheńlik haqqında hám olardıń túrleri menen tanıstırıw, ózgeriwsheńlik haqqında dáslepki bilimlerdi beriw
3) rawajlandırıwshı maqseti : Ózgeriwsheńlik áhmiyeti hám fenotiplik ózgeriwsheńlikti úyreniwde dáslepki bilim hám kónlikpelerin rawajlandırıw;
Pánge tiyisli kompetenciyalar : Sabaqqa tiyisli slaydlar, videorolik, prezentatsiyalar, plakatlar, tarqatpa materiallar, keste h.t.b
Sabaqtıń túri: jańa bilim beriwshi
Sabaqta qollananılatuǵın metodlar : “Sáwbetlesiw”, “Túsindiriw”, “Soraw juwap”, “Birgelikte islesiw” ,“Aqılıy hújim”.
Pánler ara baylanıs: Gistologiya, Ximiya, informatika .
Sabaqtı qurallandırıw : Biologiya sabaqlıǵı 9-klass Taxta Tarqatpa materiallar. Sorawlar jazılǵan stikler.
Sabaq islenbeniń texnologiyalıq kartası
|
Sabaqtıń basqıshları
|
Waqtı
|
Sabaq barısı
|
Kerekli buyımlar
|
Kompetensiyalar
|
1
|
Shólkemlestiriw bólimi.
|
3 minut
|
a)sálemlesiw b)qatnastı anıqlaw s)tazalıqtı tekseriw d)oqıwshılardıń sabaqqa tayarlıģın tekseriw
|
hújjetler
|
|
2
|
Ótilgen temanı tákirarlaw.
|
12 minut
|
Oqıwshılardıń qanday ózlestirgenin sorawlar hám interaktiv metodlar arqalı anıqlaw “Sáwbetlesiw”
|
Kórgizbeli qurallar hám texnologiya
|
-Axborot penen islesiw -Kommunikativ
|
3
|
Taza temanı túsindiriw
|
15 minut
|
Taza temanı oqıp mazmunın túsindiriw
|
AKT, kórgizbeli plakatlar,slayd
|
-Axborot penen islesiw -Kommunikativ
|
4
|
Bekkemlew
|
10 minut
|
“Birgelikte islesiw” “Aqliy hújim”metodı arqalı oqıwshılardıń qalay ózlestirgenin anıqlaw
|
AKT, Kórgizbeli qurallar hám texnologiya
|
-Shaxs sıpatında ózin-ózi rawajlandırıw
|
5
|
Bahalaw
|
3 minut
|
-bahalardı esittiriw -belsene qatnasqan oqıwshılardı qoshametlew
|
Maqtaw jarlıqları
|
-tuwrı ham ańlı kásip tańlay alıw -Ózin-ózi bahalay alıw
|
6
|
Úyge tapsırma
|
2 minut
|
Úyge wazıypanı túsindiriw
|
|
-Pánge tiyisli jańalıqlardan xabardar bolıw
|
Sabaq barısı:
|
| |
UZAQ ARALI’QQA JUWI’RI’W - Dene-tarbiya-5

|
Dene-tarbiya-5
|
bet | 7/88 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,61 Mb. | | #229494 |
Bog'liq DeneUZAQ ARALI’QQA JUWI’RI’W
Bag’darlamada woqi’wshi’lardi’n’ shi’damli’li’qlari’n rawajlandi’ri’w maqsetinde 1000 metrge (1 km) juwi’- ri’wlari’ ko’zde tuti’lg’an. U’lkenlerge bul arali’qta ja’ha’n rekordi’ belgilenbeydi. Bul arali’qqa juwi’ri’w boyi’nsha rekord 17 ha’m wonnan kishi bolg’an yer balalar ha’m qi’zlarg’a belgilenedi. Respublikada bul arali’qta yele rekord wornati’lmag’an. Kross juwi’ri’wi’ pu’tin dene ag’zalari’na unamli’ ta’sir ko’rsetiwshi salamatlandi’ri’w qurali’ yesap- lanadi’, Kross juwi’ri’wi’na da’slep bir qa’lipte juwi’ri’w menen u’yretiledi. Joqari’ na’tiyjege yerisiw ushi’n 5—6 shi’ni’g’i’w sabag’i’nan keyin juwi’ri’ladi’. Belgili arali’qqa juwi’ri’w qa’biletin iyelew ushi’n (qanday tezlik penen juwi’- ri’wdi’) ha’reketti kross juwi’ri’wdi’n’ birinshi shi’ni’g’i’w sabag’i’nan baslap ali’p bari’w kerek.
Kross juwi’ri’w joqari’ starttan baslani’p, «Start» buyri’g’i’ beriliwi menen sportshi’ start si’zi’g’i’na shi’g’i’p, ku’shlirek ayag’i’n aldi’g’a qaray qoyadi’; bunda start si’zi’g’i’n basi’p turi’w mu’mkin yemes, yekinshi ayaq tabani’nda arqada turadi’. Gewde tik uslani’p, qollar yerkin, bas tuwri’ uslanadi’.
«Di’qqat» buyri’g’i’ berilgende, ha’r yeki ayaq birdey bu’giledi, gewde awi’rli’g’i’ aldi’nda turg’an ayaqqa tu’siriledi, qollar shi’g’anaqtan bu’gilip , birewi aldi’g’a qaray uzati’ladi’.
15-d su’wret.
«Juwi’r» buyri’g’i’ berilgende, juwi’ri’wshi’ ayag’i’n jer- den keskin u’zip, za’ru’r tezlikke tezirek yerisiw ushi’n ha’reket yetedi . Juwi’ri’p wo’tip ati’rg’an arali’qti’ jen’il ha’m yerkin basi’p wo’tiwge, ha’reketlerdin’ ta’biyiy boli’wi’na yerisiw kerek (17-a, 6-su’wret).
Arali’qti’n’ ayi’ri’m bo’limin ayaqti’n’ barli’q tabani’ menen, ayi’ri’m bo’limin bolsa ayaq ushi’ menen basi’p wo’tiwge uri’ni’w kerek. Juwi’ri’w waqti’nda arali’qti’n’ tegis jerlerinde gewde biraz aldi’g’a qaray yen’keyiwi, basti’ tuwri’ uslap aldi’g’a qaray umti’li’w kerek. Bunnan ti’sqari’, qollar yari’m mushlani’p shi’g’anaqtan bu’gilgen; jen’il ha’rekette boli’wi’, iyindi joqari’ ko’terip ali’nbag’an boli’wi’ kerek. Finishke 100—200 metr qalg’anda qollar ha’reketin tezles- tirgen, gewdeni aldi’g’a qaray ko’birek iyip, qa’demlerdi tezlestirgen maqul boladi’. Juwi’ri’wshi’ finishten wo’t- kennen keyin de juwi’ri’wdi’ dawam yetip, a’ste pa’seytedi.
Juwi’ri’wshi’ kross boyi’nsha tiykarg’i’ tapsi’rmani’ wori’nlawg’a kiriskenge shekem, wo’zin bolajaq nagruzkag’a tayarlaw kerek. Buni’n’ ushi’n da’slep uluwma ju’riw, jen’il juwi’ri’w, a’piwayi’ sekiriw, ha’r ta’repke iyiliw, qollardi’ ha’r ta’repke siltew, deneni shen’ber yetip aylandi’ri’w, ayaqlardi’ siltew arqali’ sin’ir ha’m buwi’nlar iskerligin ku’sheyttiriw, iri bulshi’q yetler topari’n bekkemlew maqsetinde woti’rg’an halda sekiriw shi’ni’g’i’wlari’n wori’nlaw lazi’m. Aqi’ri’nda bir, yeki ayaqta izbe-iz sekiriwler ha’m a’ste juwi’ri’w (1—3 minutqa) wori’nlanadi’. Kross tayarli’g’i’ sabaqlari’nda qi’zlar ha’m yer balalar wo’z aldi’na, topar boli’p juwi’radi’. Wolardi’n’ ha’r qaysi’si’na tu’rlishe tapsi’rmalar beriledi.
|
| |
SPORT U’SKENELERI JA’RDEMINDE SHI’NI’G’I’WLAR WORI’NLAW

|
SPORT U’SKENELERI JA’RDEMINDE SHI’NI’G’I’WLAR WORI’NLAW
|
bet | 3/88 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,61 Mb. | | #229494 |
Bog'liq DeneSPORT U’SKENELERI JA’RDEMINDE SHI’NI’G’I’WLAR WORI’NLAW
Turnikte asi’li’p tarti’li’w. Yer balalar biyik turnikte ayaqlari’n jerge tiygizbey, qollari’n joqari’dan uslap, asi’li’p tarti’ladi’. Yeger balalardan birewi shi’ni’g’i’wdi’ wori’nlay almasa, wonda wolar aldi’n pa’slew turnikte shalqasi’na jati’p, ayaqlari’n jerge tayani’sh yetip tarti’li’wdi’ iske asi’ri’p shi’g’adi’. Sonnan keyin turnikte sekirip asi’li’wdi’, asi’li’p turi’wdi’ u’yrenedi. Sizler yendi usi’ shi’ni’g’i’w elementlerin da’slep pa’s turnikte wori’nlaysi’zlar. Buni’n’ ushi’n turnikke jaqi’n turi’p, qollar menen turniktin’ joqari’si’nan uslap, bir ayaq penen aldi’g’a—joqari’g’a qaray siltenip, keyin ayla- ni’p, qollardi’ turnikke tayani’sh yetkenshe tuwri’lani’p gewde tiklenip ali’nadi’ . Sonda g’ana yeki ayag’i’n’i’z be-
3-su’wret.
nen tepsinip , turnikke aylani’p shi’g’i’wdi’ wori’nlay ala- tug’i’n bolasi’zlar (3-su’wret).
Turnikte shi’ni’g’i’wdi’ wori’nlaw ushi’n neler islenedi? Turniktin’ qasi’na kelip turasi’z , Keyin yeki ayaqti’ ten’dey qoyi’p, biraz aldi’g’a qaray yen’keyiledi ha’m joqari’g’a qaray i’rg’i’p sekirip, turnik uslap ali’nadi’, Keyin bir aylani’p, qollardi’ tuwri’lap uslaymi’z. Turnikten tu’siw ushi’n ayaq- lardi’ arqag’a qaray biraz siltep, qollardi’ jazdi’ri’p jiberemiz. Ko’shen’izde yamasa u’yin’izde turnik bolsa, buni’ turaqli’ shi’ni’g’i’w islep tursan’i’z, jaqsi’ na’tiyjelerge yerisesiz.
Ten’salmaqli’li’qti’ saqlaw shi’ni’g’i’wlari’
Taxtasha u’stinde shi’ni’g’i’w wori’nlaw. Siz a’ziz balalar taxtasha u’stinde shi’ni’g’i’w wori’nlawdi’ baslawdan aldi’n wonda ju’riwdi, aylani’wdi’, bir ha’m yeki ayaqlarda woti’ri’p- turi’wlardi’ u’yrenip ali’wi’n’i’z kerek.
Bir ayaqta turi’p «qarli’g’ash» shi’ni’g’i’wi’n wori’nlaw. Bunday shi’ni’g’i’w menen tek qi’zlar yemes, al yer balalar da shug’i’llani’wi’ mu’mkin. Sonday-aq, ten’salmaqli’li’qti’ saqlawdi’ jaqsi’lap u’yreniw ushi’n taxtasha u’stinde ko’p shug’i’llani’p turi’w kerek, sebebi bul shi’ni’g’i’wlar ha’reket koordinaciyasi’n (ha’reketlerdin’ wo’z ara sa’ykesligin) rawajlandi’radi’. Bulardan ti’sqari’, bul sizge tar jerlerden yepshil sekirip wo’tiwge, ba’lent-pa’sliklerge tez minip- tu’skende basi’n’i’z aylanbaytug’i’n boli’wi’na ja’rdem beredi.
Taxtasha u’stinde shi’ni’g’i’w islegende aylani’w ha’m buri’li’wlar ayaq ushi’nda wori’nlanadi’. Qollar qaptal ta’repke jayi’ladi’. Mi’sali’, shep ta’repke aylani’w aldi’nan shep ayaqti’ won’ ayaqti’n’ arqasi’na qoyi’p, ayaq ushlari’nda 180o qa aylani’ladi’. Won’ ta’repke aylang’anda won’ ayaq arqa ta’repke qoyi’ladi’. Yeger de, taxtasha u’stinde yeki adam ushi’rasi’p qalsa , wo’z ara ja’rdem yetip, ten’salmaq- li’li’qti’ saqlap qali’wg’a ha’reket yetedi. Buni’n’ ushi’n ha’r qaysi’ ta’rep won’ ayaq penen bir qa’dem aldi’g’a shi’g’adi’, sherikler wo’z ara iyinnen uslasi’p , biraz shep ta’repke iyilip, wori’n almasi’p, keyin tarqali’sadi’. Taxtashadan ayaq ush- lari’na sekirip tu’siw ha’m dizelerdi biraz bu’giw kerek.
|
| |
Spatial database management systems

|
Spatial database management systems
|
bet | 4/4 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 1,18 Mb. | | #144107 |
Bog'liq 1-amaliy ishSpatial database management systems
PostGIS - Geofazoviy so'rovlarga ruxsat beruvchi ochiq manba PostgreSQL ma'lumotlar bazasi uchun fazoviy kengaytmalar.
ArangoDB - Fazoviy ma'lumotlarni boshqarish uchun o'rnatilgan xususiyatlar, geofazoviy so'rovlarga ruxsat beradi.
SpatiaLite - Ochiq manbali SQLite ma'lumotlar bazasi uchun fazoviy kengaytmalar, geofazoviy so'rovlarga imkon beradi.
TerraLib - GIS tahlili uchun ilg'or funktsiyalarni taqdim etadi.
OrientDB - Fazoviy ma'lumotlarni boshqarish uchun o'rnatilgan xususiyatlar, geofazoviy so'rovlarga imkon beradi.
Xulosa:
GIS texnologiyasi fazoviy ma'lumotlar infratuzilmasining muhim qismi bo'lib, uni Oq uy "fazoviy ma'lumotlarni olish, qayta ishlash, tarqatish, foydalanish, saqlash va saqlash uchun zarur bo'lgan texnologiya, siyosat, standartlar, inson resurslari va tegishli faoliyatlar" deb belgilaydi.
GIS joylashuvni o'z ichiga olgan har qanday ma'lumotdan foydalanishi mumkin. Joylashuv kenglik va uzunlik, manzil yoki pochta indeksi kabi turli yo'llar bilan ifodalanishi mumkin.
GIS texnologiyasi yordamida odamlar bir-biri bilan qanday bog'liqligini aniqlash uchun turli xil narsalarning joylashuvini solishtirishlari mumkin. Misol uchun, GISdan foydalangan holda, bitta xaritada fabrikalar kabi ifloslanishni keltirib chiqaradigan joylar va suv-botqoq yerlar va daryolar kabi ifloslanishga sezgir bo'lgan joylar kiritilishi mumkin. Bunday xarita odamlarga suv ta'minoti qayerda xavf ostida ekanligini aniqlashga yordam beradi.
Foydalanilagan adabiyotlar:
1. Clarke, K. C., 1986. Geografik axborot tizimlari, kompyuterlar, atrof-muhit va shahar tizimlaridagi yutuqlar, Vol. 10, 175–184-betlar.
2. Maliene V, Grigonis V, Palevičius V, Griffiths S (2011). "Geografik axborot tizimi: yangi imkoniyatlarga ega eski tamoyillar". Urban Design International. 16 (1): 1–6. doi: 10.1057/udi.2010.25. S2CID 110827951.
3. Kent, Aleksandr Jeyms; Vuyakovich, Pyotr (2020). Routledge xaritalash va kartografiya bo'yicha qo'llanma. Abingdon: Routledge. ISBN 9780367581046.
4. "GIS dasturiy ta'minoti - 1000 so'zdagi tavsif", S. Steiniger va R. Weibel
Foydalanilgan saytlar:
https://en.wikipedia.org/
https://wiki.osgeo.org/wiki/Open_Source_GIS_History
https://sourceforge.net/
|
| |
Dasturiy ta'minot turlari - Geoaxborot tizimlarini loyihalovchi dasturiy vositalari Geoaxborot texnologiyalari fanidan...

|
Geoaxborot tizimlarini loyihalovchi dasturiy vositalari Geoaxborot texnologiyalari fanidan Bajardi: Lolabekov Jahongir Guruh: git002-L1 Toshkent -2023 Mavzu: Geoaxborot tizimlarini loyihalovchi dasturiy vositalari Reja
|
bet | 2/4 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 1,18 Mb. | | #144107 |
Bog'liq 1-amaliy ishDasturiy ta'minot turlari
An'anaviy geografik axborot tizimining dasturiy komponenti fazoviy ma'lumotlar bilan ishlash uchun keng ko'lamli funktsiyalarni ta'minlashi kutilmoqda:
- Geografik ma'lumotlarni yaratish, tahrirlash va saqlashni o'z ichiga olgan ma'lumotlarni boshqarish, shuningdek, koordinata tizimlarini o'zgartirish va rastr va vektor modellari o'rtasida konvertatsiya qilish kabi transformatsiyalar.
- Fazoviy tahlil, shu jumladan asosiy so'rovlardan tortib, tarmoq tahlili va vektor qoplamasi kabi ilg'or algoritmlarga qadar ishlov berish vositalari.
-Mahsulot, ayniqsa, kartografik dizayn.
Zamonaviy GIS dasturiy ta'minot ekotizimiga ko'p yoki kamroq ushbu imkoniyatlarni o'z ichiga olishi, ularni bitta dasturda to'plashi yoki Internet orqali tarqatishi mumkin bo'lgan turli xil mahsulotlar kiradi. Ushbu mahsulotlarni quyidagi keng toifalarga guruhlash mumkin:
Desktop GIS application
GIS dasturiy ta'minotining an'anaviy ko'rinishi dastlab meynfreymlar va mini-kompyuterlar, keyin Unix ish stantsiyalari, hozir esa shaxsiy kompyuterlar uchun ishlab chiqilgan. Ish stoli GIS dasturi to'liq imkoniyatlar to'plamini taqdim etadi, garchi ba'zi dasturlar alohida sotib olinadigan kengaytmalar bilan modullashtirilgan bo'lsa-da.
Server GIS application
Masofaviy serverda (odatda HTTP serveri bilan birgalikda) ishlaydigan dastur, yuqorida ko'rsatilgan ko'plab yoki barcha funktsiyalarni bajaradi, so'rovlarni qabul qiladi va World Wide Web orqali natijalarni etkazib beradi. Shunday qilib, mijoz odatda oddiy veb-brauzer yordamida server imkoniyatlariga kirishadi. Dastlabki server dasturiy ta'minoti faqat chiqish bosqichini o'z ichiga olgan holda veb-xaritalashga qaratilgan edi, ammo hozirgi server GIS to'liq funktsiyalar to'plamini taqdim etadi. Ushbu server dasturi ArcGIS Online kabi zamonaviy bulutli platformalarning asosini tashkil etadi.
Geospatial library
Dasturiy ta'minot ishlab chiquvchilari o'z dasturlariga kiritishlari mumkin bo'lgan hujjatlashtirilgan funktsiyalar to'plamini ta'minlovchi dasturiy komponent. C#, JavaScript va Python kabi zamonaviy ob'ektga yo'naltirilgan dasturlash tillarida ular odatda hujjatlashtirilgan amaliy dasturlash interfeysi (API) bilan sinflar sifatida inkapsulyatsiya qilinadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Geoaxborot tizimlarini loyihalovchi dasturiy vositalari Geoaxborot texnologiyalari fanidan Bajardi: Lolabekov Jahongir Guruh: git002-L1 Toshkent -2023 Mavzu: Geoaxborot tizimlarini loyihalovchi dasturiy vositalari Reja
|
UZI’NLI’QQA SEKIRIW - Dene-tarbiya-5

|
Dene-tarbiya-5
|
bet | 8/88 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,61 Mb. | | #229494 |
Bog'liq DeneUZI’NLI’QQA SEKIRIW
Dene ta’rbiyasi’ shi’ni’g’i’wlari’nda woqi’wshi’lar juwi’ri’p kelip uzi’nli’qqa sekiriw shi’ni’g’i’wi’n wori’nlaydi’ . Bul juwi’ri’p kelip «ayaqlardi’ bu’kken» halda uzi’nli’qqa seki- riwdin’ a’piwayi’ ha’m ha’mme ushi’n maqul bolg’an tu’ri. Jen’il atletika menen turaqli’ shug’i’llani’p kiyati’rg’an sportshi’lar «iyilip» ha’m «qayshi’ usi’lda» sekiriwdin’ janli’ usi’llari’n iyelep , ju’da’ joqari’ na’tiyjelerge yerisip kelmekte. Respublikami’zda Aleksey Durasov (Tashkent qalasi’) 6 m 90 sm uzi’nli’qqa sekirip , rekord na’tiyjege yerisken . Qi’zlar wortasi’nda rekord na’tiyje 6 m 13 sm ge ten’ boli’p, wol Nadejda Shaprinskayag’a tiyisli. Juwi’ri’p kelip «Ayaqlardi’ bu’giw» usi’li’ menen sekiriwdin’ mazmuni’ sonda, bunda
9 juwi’ri’w adi’mi’ arali’g’i’nan turi’p (bul 14—18 a’piwayi’ adi’mg’a ten’) sonday juwi’ri’w kerek, sekirgen waqi’tta ha’reket maksimal tezlik da’rejesine jetsin (18- su’wret). Bunday waqi’tta jerden ko’terilgen ayaq tez tegisleniwi, qollar ha’m dizeler ha’m de ku’shli bu’klengen silteniw ayag’i’ aldi’g’a — joqari’g’a ko’teriliwi, dene tuwri’ uslani’wi’ kerek. Ko’terilgen waqi’tta ko’terilgen ayaq bu’giledi ha’m aldi’g’a—joqari’g’a siltep ko’teriledi. Jerge tu’sip ati’rg’anda ha’r yeki ayaq biraz bu’giledi, qollar aldi’g’a sozi’ladi’. Uzi’nli’qqa sekiriwdin’ quramli’ bo’limleri bolg’an juwi’ri’w, tepsiniw, ko’teriliw ha’m tu’siw wo’z ara baylani’sli’ ha’m a’hmiyetli boli’p yesaplanadi’.
«Ko’teriliw» waqti’ndag’i’ ha’reketler. Bunda ko’teriliw basi’nda sekiriwdin’ da’slepki payi’ti’na tiyisli halat saqlanadi’ ha’m ha’r kim wo’zine wo’zi «ko’terilemen» dep buyri’q beredi. «Ko’teriliw»din’ basi’nda gewdenin’ joqari’
19-su’wret.
bo’limi da’slep tik halatta boladi’. Sekirgennen keyin taya- ni’sh ayaq tap dem alg’an boli’p, arqada qaladi’. Jerge tu’s- pesten buri’n ha’r yeki ayaq siltenip aldi’g’a sozi’ladi’ ha’m gewdenin’ joqari’ bo’limi bu’gilip, qollar dizenin’ u’stine keledi. Yendi ha’r yeki ayaq bir qi’yli’ ba’lentlikte ten’lesedi ha’m sekiriw shuqi’rli’g’i’na parallel halatta boladi’. Dizeler ko’kirekke tiyip turadi’, Ayaqlardi’n’ tabani’ birlestiriledi. Qollar to’menge arqag’a wo’tkeriledi, ayaqlar aldi’g’a qaray sozi’ladi’ (19-su’wret).
«Ko’teriliw» tamamlani’p, tabanlar jerge tiyiwi menen ayaqlar dizeden jumsaq bu’giledi. Bunda jambasti’n’ birinshi jerge tiyip qali’wi’na jol qoymaw kerek, Ha’r yeki ayaq bir qi’yli’ arali’qta jerge tiyiwi, ayaqlar qumg’a tu’skennen keyin, deneni tuwri’ si’zi’q boylap aldi’g’a qaray taslaw yamasa qaptal ta’repke qarap ji’g’i’li’w kerek. Sonnan keyin sekiriw shuqi’rli’g’i’nan aldi’g’a qaray yamasa qaptal ta’repke qaray shi’g’i’w mu’mkin.
|
| |
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti «iqtisodiyot» kafedrasi «Sonli iqtisodiyot» fani 5230100-iqtisodiyot ta`lim yo`nalishi uchun 10-mavzu - bet 10

|
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti «iqtisodiyot» kafedrasi «Sonli iqtisodiyot» fani 5230100-iqtisodiyot ta`lim yo`nalishi uchun 10-mavzu
|
bet | 10/13 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #112133 |
Bog'liq 3-tema qqUsılardıń biri – ICO (Initial coin offering) bolıp, onıń járdeminde qandayda bir joybar ushın jámiyetlik qarjılar jıynaw processin shólkemlestiriw múmkin. Bunday usılda jámiyetlik finanslıq qarjılar toplaw mexanizminiń atı kraudfunding usılı járdeminde innovacion finanslıq qarjılar tabıw dep ataladı. Bunday usıl járdeminde qarjı toplaw ushın original usıl usınadı: kriptovalyutada kepillik shártnamaları, yaǵnıy, blokcheynge tiykarlanǵan massalıq kraudfunding modeli versiyası dúziledi – unda shólkemler qatnasıwshılardıń pul ótkermeleri kólemi anıqlanǵannan keyin, olar investicion qaltaǵa aldınnan keliwi belgilengen muǵdardaǵı pul ótkermelerin ótkeredi. Bunday usıl járdeminde qarjı toplaw ushın original usıl usınadı: kriptovalyutada kepillik shártnamaları, yaǵnıy, blokcheynge tiykarlanǵan massalıq kraudfunding modeli versiyası dúziledi – unda shólkemler qatnasıwshılardıń pul ótkermeleri kólemi anıqlanǵannan keyin, olar investicion qaltaǵa aldınnan keliwi belgilengen muǵdardaǵı pul ótkermelerin ótkeredi. Eger maqsetli investicion summanı toplay almasa, pul qarjıları avtomatik túrde artqa, pul bergenlerdiń elektron qaltalarına qaytarıp jiberiledi. Solay etip, qarjılar toplaw, onı qorǵaw, saqlaw hám qaytarıw mashqalası sheshiledi. Eger maqsetli investicion summanı toplay almasa, pul qarjıları avtomatik túrde artqa, pul bergenlerdiń elektron qaltalarına qaytarıp jiberiledi. Solay etip, qarjılar toplaw, onı qorǵaw, saqlaw hám qaytarıw mashqalası sheshiledi. Endi raqamli texnologiyalar yordamida mulk masalalarini boshqarish tizimini yaratish muammosiga to’xtalamiz. Endi raqamli texnologiyalar yordamida mulk masalalarini boshqarish tizimini yaratish muammosiga to’xtalamiz. Intellektual (smart) shartnomalar faqat moliya sohasida gina ishlash bilan chegaralanmaydi. Agar ularni intellektual mulk bilan birlashtiradigan bo‘lsak – bunda mulk huquqi hujjatlari va egalik qilishni tasdiqlaydigan boshqa hujjatlar kompyuter dasturlari foydalanishi uchun raqamli shaklga o‘tkaziladi – bu moddiy (masalan, uy yoki avtomobil) yoki nomoddiy (masalan, patentlar) aktivlarga mulkchilik huquqini avtomatik ravishda o‘tkazishni ta’minlaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti «iqtisodiyot» kafedrasi «Sonli iqtisodiyot» fani 5230100-iqtisodiyot ta`lim yo`nalishi uchun 10-mavzu
|
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti «iqtisodiyot» kafedrasi «Sonli iqtisodiyot» fani 5230100-iqtisodiyot ta`lim yo`nalishi uchun 10-mavzu - bet 11

|
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti «iqtisodiyot» kafedrasi «Sonli iqtisodiyot» fani 5230100-iqtisodiyot ta`lim yo`nalishi uchun 10-mavzu
|
bet | 11/13 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #112133 |
Bog'liq 3-tema qq Házir kompaniyalar derlik hár bir elektron qurilma yamasa tovar birligine shtrixkodlar, QR-kodlar, mikrochiplar, bluetooth-uzatqıshlardı aktivlik penen engizilmekte, bunıń nátiyjesinde qálegen materiallıq baylıqlarǵa múlkshilik huqıqın usı túrde beriw múmkin bolǵan «buyımlar interneti» jaratıladı. Házir kompaniyalar derlik hár bir elektron qurilma yamasa tovar birligine shtrixkodlar, QR-kodlar, mikrochiplar, bluetooth-uzatqıshlardı aktivlik penen engizilmekte, bunıń nátiyjesinde qálegen materiallıq baylıqlarǵa múlkshilik huqıqın usı túrde beriw múmkin bolǵan «buyımlar interneti» jaratıladı. 3.3. Sanlı ekonomika sharayatında finans-bank sistemasınıń transformaciyası Házirgi kúnde dúnya júzi finans-bank sistemasında birinshi gezekte, sanlı ekonomikanıń elektron tólem sistemaları, kriptovalyutalar hám dáldálshilersiz kreditlestiriw sıyaqlı elementlerdiń bazardaǵı úlesiniń ósiwi menen baylanıslı bolǵan revolyucion ózgerisler júz bermekte. Birinchi navbatda, mobil to‘lovlar (2010 yildan 2016 yilgacha har yili qariyb ikki baravar o‘sgan) va bir-birini (peer-to-peer – P2P) kreditlash (oxirgi 3 yil ichida AQSHda 15 baravar o‘sgan va 2015 yil aylanmasi $78 mlrd dollarga etgan) hajmining tez o‘sishi kuzatiladi. Birinchi navbatda, mobil to‘lovlar (2010 yildan 2016 yilgacha har yili qariyb ikki baravar o‘sgan) va bir-birini (peer-to-peer – P2P) kreditlash (oxirgi 3 yil ichida AQSHda 15 baravar o‘sgan va 2015 yil aylanmasi $78 mlrd dollarga etgan) hajmining tez o‘sishi kuzatiladi. Ma’lumki, an’anaviy faoliyat sohalaridan farqli ravishda, internet-kompaniyalarning bozor bahosi hech qanady moddiy asosga ega emas va kompaniya qanchalik ko‘p foydali ma’lumotlar to‘plagan bo‘lsa, mahsulot (yoki hizmat) ishlab chiqarish shunchalik arzonlashadi.Hozirgi kunda o‘zining ofislari va bankomatlariga ega bo‘lmagan raqamli banklar va moliyaviy muassasalar sonining jadal sur’atlar bilan o‘sishi kuzatilmoqda. Ma’lumki, an’anaviy faoliyat sohalaridan farqli ravishda, internet-kompaniyalarning bozor bahosi hech qanady moddiy asosga ega emas va kompaniya qanchalik ko‘p foydali ma’lumotlar to‘plagan bo‘lsa, mahsulot (yoki hizmat) ishlab chiqarish shunchalik arzonlashadi.Hozirgi kunda o‘zining ofislari va bankomatlariga ega bo‘lmagan raqamli banklar va moliyaviy muassasalar sonining jadal sur’atlar bilan o‘sishi kuzatilmoqda.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti «iqtisodiyot» kafedrasi «Sonli iqtisodiyot» fani 5230100-iqtisodiyot ta`lim yo`nalishi uchun 10-mavzu
|
Milliy Brend Tizim tarmog'i (Network Infrastructure): Uzmobile ning mobile tizimlari Uzbekistan bo’ylab, ko’pchilikka,tumanlarda, kuchmas manzillarda yangiliklarni taqdim etadi

Milliy Brend Tizim tarmog'i (Network Infrastructure): Uzmobile ning mobile tizimlari Uzbekistan bo’ylab, ko’pchilikka,tumanlarda, kuchmas manzillarda yangiliklarni taqdim etadi
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Milliy Brend Tizim tarmog'i (Network Infrastructure): Uzmobile ning mobile tizimlari Uzbekistan bo’ylab, ko’pchilikka,tumanlarda, kuchmas manzillarda yangiliklarni taqdim etadi
|