Ijtimoiy fanlar va texnika fakulteti iqtisodiyot kafedrasi - bet 4

|
Ijtimoiy fanlar va texnika fakulteti iqtisodiyot kafedrasi
|
bet | 4/7 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 143,68 Kb. | | #156423 |
Bog'liq Menejment tuzilmalari ularning yangi tashkiliy shakllari.BOSHQARUV TUZILMASI - BU KORXONADA BOSHQARUV FAOLIYATINI TAQSIMLASH VA MUVOFIQLASHTIRISH UCHUN JAVOB BERADIGAN BOSHQARUV TIZIMI.
ISHLAB CHIQARISH TUZILMASI - BU BOSHQARILADIGAN TIZIM BO'LIB, KORXONA BO'LINMALARINING TARKIBI VA ULARNING O'ZARO BOG'LIQLIGI BILAN BELGILANADI.
Boshqaruvning tashkiliy tuzilishi haqida tushuncha- bu uyushgan holda harakat qiladigan va ular orasidagi bog'lanishlarning tartibga solingan bog'lamlari.
Yuqoridagi ta'rifdan kelib chiqqan holda, har qanday korxonaning tashkiliy tuzilishi uchta printsipga asoslanadi:
Tartiblilik - tashkilotda bo'ysunishning ma'lum bir tabiati, ierarxiyasi kuzatiladi.
Muvofiqlik - barcha bo'limlarning harakatlari tashkilot maqsadlariga erishish uchun amalga oshiriladi.
Bir butunning alohida qismlarining o'zaro ta'siri - barcha vazifalarni hal qilish va boshqaruv qarorlarini amalga oshirish tashkilot bo'linmalari o'rtasidagi munosabatlarda amalga oshiriladi.
Tashkiliy tuzilma boshqaruv organlarining tarkibini o'z ichiga oladi, ular odatda korxonaning muayyan sohalari uchun mas'ul bo'lgan bosh / menejer / direktor va uning o'rinbosarlarini o'z ichiga oladi. Boshqaruv organlari o'rtasidagi munosabatlarning xususiyatini hisobga olgan holda, boshqaruv vakolatlari o'tkaziladi.
Ta'kidlash joizki, tashkiliy tuzilmani shakllantirishning asosiy omili korxonaning ishlab chiqarish tuzilmasi bo'lib, uning hosilasi boshqaruv tuzilmasidir.
Boshqaruv tuzilmalari ikkita katta guruhga bo'linadi: va.
Boshqaruv tuzilmasining elementlari ustaxonalar, bo'limlar, xizmatlar, bosh direktor, o'rinbosarlar, individual ijrochilar va korxonaning tashkiliy tuzilmasidagi boshqa bo'g'inlardir.
KORXONANING TASHKILIY TUZILISHIDAGI BO'G'IN - BU ANIQ FUNKTSIYANI (BOSHQARUV, ISHLAB CHIQARISH, TIJORAT, YORDAMCHI) YOKI BUNDAY FUNKTSIYALAR MAJMUINI BAJARADIGAN MUSTAQIL TARKIBIY BO'LINMA (BO'LIM, SEKTOR, BO'LIM). KORXONANING TASHKILIY TUZILMASI BO'G'INLARI O'RTASIDA GORIZONTAL VA VERTIKAL BO'G'INLAR MAVJUD.
Tashkilotning alohida bo'limlari o'rtasidagi o'zaro ta'sir printsipi gorizontal va vertikal bo'g'inlar asosida amalga oshiriladi:
Gorizontal aloqalar - bir darajali havolalar o'rtasida mavjud, ular muvofiqlashtirish xususiyatiga ega.
Vertikal havolalar - har xil darajadagi havolalar o'rtasida mavjud, bo'ysunish va qayta aloqa xarakteriga ega, tashkilotda ierarxiya va boshqaruv darajalarini tashkil qiladi.
Korxonaning tashkiliy tuzilishidagi munosabatlarning tabiati 2 xil:
Chiziqli ulanishlar - bu tashkilot faoliyati va uning tarkibiy bo'g'inlari uchun mas'ul bo'lgan menejerlar o'rtasidagi boshqaruv qarorlari va ma'lumotlarning harakatini aks ettiradi.
Funktsional aloqalar - boshqaruv qarorlarining harakatini va boshqaruvning ayrim funktsiyalari haqidagi ma'lumotlarni aks ettiradi.
Nazorat bosqichi va nazorat tezligi
NAZORAT BOSQICHI- BU MA'LUM DARAJADAGI BO'G'INLARNING BIRLIGI, BOSHQARUV IERARXIYASI (KORXONA, USTAXONA, SAYT VA BOSHQALARNI BOSHQARISH).
Boshqaruv darajasi bo'limlar o'rtasidagi mavjud aloqalar majmuini aks ettiradi. Bundan tashqari, ular tashkiliy-ishlab chiqarish, boshqaruv va ijtimoiy-iqtisodiy omillar ta'siri ostida shakllanadi. Tarkibiga ko'ra, boshqaruv bosqichi boshqaruvning barcha darajalarining rasmiylashtirilgan ifodasidir. Shunga ko'ra, agar korxona uchta boshqaruv darajasiga ega bo'lsa, u holda uchta qadam bo'ladi. Quyidagi misol buni ko'rsatadi.
Har bir boshqaruv organi (yoki rahbar) ma'lum bir boshqaruv ob'ektini - bo'lim, ustaxona, bo'lim, sektor, bo'lim va boshqalarni nazarda tutadi. Shunday qilib, boshqaruv tuzilishi har doim tashkilotning tashkiliy tuzilishiga to'g'ri keladi, ishlab chiqarish tarkibi esa uning bir qismi bo'ladi.
Bunda boshqaruv tuzilmalari chiziqli, chiziqli-funktsional, chiziqli-shtab, bo'linma, dastur-maqsad, matritsa bo'linadi. Har bir boshqaruv tuzilmasida ma'lum tuzilmalar mavjud.
BOSHQARISH TEZLIGI- BITTA RAHBARGA BO'YSUNADIGAN XODIMLAR SONI, BUNDA U BAJARADIGAN FUNKTSIYALARNING UMUMIY MEHNAT INTENSIVLIGI STANDARTGA YAQINLASHADI (KUNIGA 8 SOAT, HAFTADA 40 SOAT VA BOSHQALAR) VA BOSHQARUV MEHNATINING SAMARADORLIGI TALABLARGA JAVOB BERADI. TASHKILOTNING.
Boshqaruv normalari chiziqli vakolatlarni berish orqali o'rnatilishi mumkin, buning natijasida tashkilotdagi bo'limlarning optimal soni va boshqaruv darajalari soni aniqlanadi.
|
| |