nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Tegishli deb hisoblanmaydi

SDN2
Tegishli deb hisoblanmaydi
Tegishli deb hisoblanmaydi
SDN1
ODM
Mikroorganizmlar
Tegishli deb hisoblanmaydi
Tegishli deb hisoblanmaydi
Teskari naslchilik
Intragenez
O'simliklar
Tegishli deb hisoblanmaydi
Hayvonlar 1
Sisgenez
SDN3
*Genomni tahrirlash: ZFN, TALEN, CRISPR/Cas va meganukleazlar qatorida.
Ota-ona
liniyalarini qaytarib
olish mumkin emas
Modifikatsiyaning past chastotasi tufayli SDN2 SDN1 kabi
samarali emas va keyinchalik mo'ljallangan modifikatsiyani
tekshirish uzoqroq va qiyinroq bo'lishi mumkin,
ammo baribir
orqaga o'tishga qaraganda kamroq vaqt talab etiladi.
Mutatsiyalarni maqsadli joriy etish hisobiga tezroq va
arzonroq (turlarga, yangi kerakli xususiyatga va fenotip
asosida kerakli mutatsiyalarni
tanlash imkoniyatiga qarab
tijorat navini olish uchun 6-8 yil vaqtni tejash).
SAM Oliy darajadagi ilmiy maslahatchilar guruhi
Modifikatsiyaning past chastotasi tufayli SDN2 SDN1 kabi
samarali emas va keyinchalik mo'ljallangan modifikatsiyani
tekshirish uzoqroq va qiyinroq bo'lishi mumkin.
ning
kerakli xususiyat bo'yicha.
99
fenotip asosida kerakli mutatsiyalarni tanlash imkoniyati to'g'risida).
Biotexnologiya Qishloq xo'jaligi - bet 71

104
SAM Oliy darajadagi ilmiy maslahatchilar guruhi
2017 yil aprel
Qishloq xo'jaligi biotexnologiyasida yangi texnikalar
Tushuntirish eslatmasi
yakuniy mahsulot - ETGM bilan olingan yakuniy mahsulotlar bilan solishtirish mumkin.
SDN3 - bu ekzogen DNK fragmentiga ega bo'lgan hayvon (odatda transgen)
SDN3 tomonidan gen tahrirlangan NBTning hayvonlarning yakuniy mahsuloti hayvondir
a da maqsadli
tarzda kiritilgan ekzogen DNK, odatda transgen bilan
dan farqli o'laroq, genomning belgilangan pozitsiyasiga maqsadli tarzda
kiritilgan
4.3.4. Yakuniy mahsulot
ETGM bilan olingan hayvondan farqli o'laroq, genomdagi aniq pozitsiya
genomda tasodifiy holatda transgenni o'z ichiga oladi.
Genomni tahrirlash texnikasidan foydalangan holda olingan o'simlikning
yakuniy mahsuloti
SDN3 - yangi gen (sisgen, intragen yoki transgen) kiritilgan o'simlik
a da transgen DNK molekulasini kiritish orqali ETGM bilan olingan hayvonlar
tasodifiy genom joylashuvi.
o'simliklardan farqli o'laroq, genomda belgilangan pozitsiyada maqsadli tarzda
SDN3 tomonidan gen tahrirlash NBTning mikroorganizm yakuniy mahsuloti a
tasodifiy joyda ekzogen DNK, odatda transgenni o'z ichiga olgan ETGM bilan olingan.
Sisgenez yoki intragenezning o'simlik yakuniy mahsuloti bir xil
yoki jinsiy mos keladigan
turlardan genetik materialga ega bo'lgan o'simlikdir.
ETGM bilan olingan, shuningdek, ekzogen DNKni o'z ichiga oladi, lekin odatda shaklida
ekzogen DNK bo'lagi bo'lgan mikroorganizm (xuddi shu, a
jinsiy jihatdan mos turlar yoki jinsiy mos kelmaydigan turlar) kiritilgan
transgenlar (jinsiy jihatdan mos kelmaydigan turlardan).
SDN3 tomonidan olingan mikroorganizmlar uchun ekzogen DNK gen shaklida
ETGM bilan olingan o'simliklar odatda transgen DNK molekulasini o'z ichiga oladi
(jinsiy jihatdan mos kelmaydigan turlardan).
Istalgan xususiyatga bog'langan belgi ataylab belgilangan joyga kiritilgan
Hayvonlarga nisbatan, qo'llanilishi bilan
olingan yakuniy mahsulot
ETGM bilan olingan mikroorganizm bilan taqqoslanadigan genomdagi aniq pozitsiyada
maqsadli yo'l.
Machine Translated by Google
Transgenlar oraliq - Biotexnologiya Qishloq xo'jaligi

|
Biotexnologiya Qishloq xo'jaligiBog'liq explanatory note new techniques agricu tcm30-512313Transgenlar oraliq
bosqichda
kiritiladigan
texnikalar
progeny
an'anaviy Teskari
naslchilik aynan shunday qilishni
taklif qiladi. Biroq, hozirgi kunga
qadar faqat Arabidopsis thaliana
o'simlik modeli uchun nashr
etilgan ma'lumotlar mavjud.
Samaradorlikning oshishi tufayli tezroq va arzonroq, bu mutatsiyalarning maqsadli kiritilishiga
olib keladi, bu esa fenotipga asoslangan murakkab tanlov ekranini kamaytiradi. Genomni
tahrirlash muvaffaqiyatining tezligi irsiy xususiyatga juda bog'liq (monogen belgilarda tez va
murakkabroq tartibga solinadigan belgilarda ancha sekinroq). Barcha naslchilik texnikasiga
kelsak, tezlik ham ko'p jihatdan qishloq xo'jaligi hayvonlari turlari o'rtasida juda farq qiladigan
avlodlar oralig'iga bog'liq.
Aniq joyda DNK fragmentini maqsadli
kiritish skrining tufayli cheklangan
ehtiyoj tufayli ancha
tez va
arzonroq.
a
Genom tahrirlash*
ODM, SDN1, SDN2 yoki SDN3 mutantlarini tanlash va skrining qilish protoplast sinteziga qaraganda ancha arzon va tezroq bo'lishi mumkin, bunda kerakli xususiyatga qarab aniq vaqt va xarajatlarni tejash mumkin.
DNK fragmentini aniq joyga maqsadli
kiritish tufayli cheklangan ehtiyoj
tufayli tezroq, shuning uchun arzonroq.
Tezroq, arzonroq va samaraliroq usullar (turlarga, yangi kerakli xususiyatga va fenotip asosida kerakli mutatsiyalarni tanlash imkoniyatiga qarab tijorat navini olish uchun 6-8 yilni tejash mumkin) Mutatsion naslchilik ko'zda tutilmagan
mutatsiyalarni yo'q qilish uchun ko'proq takroriy teskari avlodlarni talab qiladi.
Bir xil yoki jinsiy jihatdan mos turlardan genetik materialni kiritish usullari
Tezroq (qo'tirga chidamli olma bo'lsa, 50 yilgacha vaqtni tejash) va shuning uchun teskari
o'tishning cheklangan ehtiyoji tufayli arzonroq, chunki kerakli allel boshqa kiruvchi allellar
bilan bog'lanmagan holda kiritiladi, ayniqsa vaqtni tejash uchun muhimdir. yirtqich
qarindoshidan olingan allel holati.
Bir vaqtning o'zida bir nechta maqsadli mutatsiyalar ham kiritilishi
mumkin.
Tezroq, arzonroq va samaraliroq texnika (turga, yangi kerakli xususiyatga va fenotip asosida
kerakli mutatsiyalarni tanlash imkoniyatiga qarab tijorat navini olish uchun 6 yildan 8 yilgacha
tejash) asosan jinsiy aloqa tufayli. Keraksiz allellarni yo'q qilish uchun xochlar ko'proq takroriy
teskari kroslarni talab qiladi.
Qishloq xo'jaligi biotexnologiyasida yangi texnikalar
uchun
|
| |
NBT ETGM bilan solishtirganda

Genom tahrirlash*
Mikroorganizmlar
ETGM
Sisgenez
Intragenez
O'simliklar
Teskari naslchilik
ODM
Hayvonlar
Bir xil yoki jinsiy jihatdan mos turlardan
genetik materialni kiritish usullari
Transgenlar oraliq
bosqichda kiritiladigan
texnikalar
SDN1
SDN2
NBT
SDN3
*Genomni tahrirlash: ZFN, TALEN, CRISPR/Cas va meganukleazlar qatorida.
Tegishli deb hisoblanmaydi
Tegishli deb hisoblanmaydi
Tegishli deb hisoblanmaydi
O'zgarishlarni turli xil tahliliy usullar yordamida aniqlash mumkin, agar kiritilgan o'zgartirishlar to'g'risida oldindan ma'lumot mavjud bo'lsa, ya'ni qidirish uchun ma'lum maqsad mavjud bo'lsa (belgilangan GM texnikasi mahsulotlari uchun bu ma'lumotlar avtorizatsiya
so'rovi bilan birga taqdim etiladi). . Agar kiritilgan o'zgartirishlar haqida ma'lumot bo'lmasa (ya'ni qidirish kerak bo'lgan noma'lum maqsad bo'lmasa), o'zgarishlarni aniqlash qiyinroq. Bu WGS bilan va boshqa yondashuvlar bilan birgalikda mumkin, lekin faqat taqqoslash
uchun mos mos yozuvlar genomi bilan. Aniqlangan o'zgarishlar asosidagi texnikani aniqlash va tabiiy o'zgaruvchanlikdan faqat analitik usullar bilan farqlash mumkin emas. Masalan, SDN3 holatida xuddi shu fragment ETGM yoki gorizontal genlarni o'tkazishning tabiiy
jarayoni orqali kiritilishi mumkin.
O'zgarishlarni turli xil tahliliy usullar yordamida aniqlash mumkin, agar kiritilgan parcha(lar) haqida oldindan ma'lumot mavjud bo'lsa, ya'ni qidirish uchun ma'lum maqsad mavjud bo'lsa (ETGM mahsulotlari uchun bu ma'lumot avtorizatsiya so'rovi bilan birga taqdim
etiladi) ). Agar kiritilgan fragment(lar) haqida ma'lumot bo'lmasa (ya'ni qidirish uchun noma'lum maqsad bo'lmasa), o'zgarishlarni aniqlash qiyinroq bo'ladi. Bu butun genom ketma-ketligi (WGS) va boshqa yondashuvlar bilan birgalikda mumkin, lekin faqat taqqoslash
uchun mos mos yozuvlar genomi bilan. O'zgarishlarning aniqlanmasligi ehtimoli ODM, SDN1 va SDN2 ga qaraganda kichikroq, chunki kattaroq o'zgarishlar SDN3, sisgenez va intragenez (DNK bo'laklarini kiritish) orqali kiritiladi. Aniqlangan o'zgarishlar asosidagi
texnikani aniqlash va tabiiy o'zgaruvchanlikdan faqat analitik usullar bilan farqlash mumkin emas. Masalan, SDN3 holatida bir xil o'zgarishlar EGTM tomonidan kiritilishi mumkin.
Nazorat savollari - Optik aloqa asoslari

|
Optik aloqa asoslari
|
bet | 66/160 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #136728 |
Bog'liq Optik aloqa asoslari (N.Yusupov, R.Isayev)Nazorat savollari
Optik. signallarni qabul qiluvchi modulda qo ‘llaniladigan fotoqabulqilgichlarga qanday talablar qo'yiladi?
Fotoqabulqilgichlar qanday materiallardan tayyorlanadi?
156
rasm. Analog (a) va raqamli (b) signallarni qabul qiluvchi optoelektron
modulning tarkibiy funksional elementlari
Optik aloqa tizimlarida fotoqabulqilgichning qanday turlaridan foydalaniladi?
Fotodiodning volt-amper xarakteristikalari oilasini tafsivlang. Uni qanday miqdoriy munosabat bilan ifodalash mumkin?
Fotodiodning energetik xarakteristikasini tafsivlang.
Fotodiodning spektral xarakteristikasini tafsivlang.
Fotodiodning tezkorligi qanday omillar bilan belgilanadi? Ularni tafsivlang. Fotodiodning chegaraviy chastotasiga ta 'rif bering va uni aniqlash usulini tafsivlang.
Fotodiodning kvant samaradoriigi koeffttsiyentiga ta ’rif bering.
Fotodiodning sezgirlik parametrlariga ta ’rif bering. Ushbu parametrlarning qiymati qaysi omillar bilan belgilanadi?
Fotodiodning qanday turlari mavjud? Ularga qisqacha tafsiv bering.
p-i-n fotodiodining tuzilishi va ish prinsipini tafsivlang. Bu turdagi fotodiodning afzalliklari nimada?
Geteroo ‘tishli fotodiodning tuzilishi va afzalliklariga tavsif bering.
Shottki fotodiodining tuzilishi va afzalliklariga tavsif bering.
Ko'chkili fotodiodning tuzilishi va ish prinsipini tafsivlang. Bu turdagi fotodiodning afzdllik va kamchiliklari nimada?
Ko ‘chkili fotodiodning volt-amper xarakteristikasini tafsivlang. Uni qanday miqdoriy munosabat bilan ifodalash mumkin?
Ko'chkili fotodiodning sezgirligi qanday munosabat bilan aniqlanadi?
Fototranzistorning tuzilishi va ish prinsipini tushuntiring. •
Fototranzistorning volt-amper xarakteristiklari oilasini tafsivlang.
Fototranzistorning sezgirligi qanday munosabat bilan aniqlanadi?
Fototranzistorning afzallik va kamchiliklari nimada?
p-i-n fotodiodi, ko'chkili fotodiod hamda fototranzistoriarga ularni tolali optik aloqa tizimlarida qo'llash nuqtayi nazaridan qiyosiy tafsiv bering.
Optik signallarni qabul qiluvchi modulning vazifasi va tuzilishini tushuntiring.
www.ziyouz.com kutubxonasi
|
| |
Transgenlar oraliq - Biotexnologiya Qishloq xo'jaligi

SAM Oliy darajadagi ilmiy maslahatchilar guruhi
101
2017 yil aprel
Qishloq xo'jaligi biotexnologiyasida yangi texnikalar
Tushuntirish eslatmasi
Jadvallarda keltirilgan bayonotlar nuqtai nazardan tuzilgan
bir xil yoki yaqin turlarning shtammi.
(EC) 98/81 direktivasiga ko'ra, o'z-o'zini klonlash atamasi organizmdan nuklein kislotani
olib tashlash va ushbu nuklein kislotaning to'liq yoki bir qismini bir xil organizmga,
oldingi fermentativ yoki mexanik qadamlar bilan yoki ularsiz qayta kiritishni anglatadi.
Boshqa organizmdan nuklein kislota yo'q
deb taxmin qilinadi
X o'qida eslatib o'tilgan NBT, Y-da eslatib o'tilgan ETGM nurida
o'qi. Tegishli hollarda qiyosiy bayonotlar va qayerda amalga oshiriladi
miqdoriy jihatdan mumkin, aks holda sifat jihatidan. Jadvallarda,
shuningdek, barcha
naslchilik usullariga tegishli bo'lgan ba'zi umumiy bayonotlar mavjud. O'quvchi matnning
asosiy qismiga murojaat qilishi kerak
kiritiladi va organizm ham,
nuklein kislota ham emas
rekombinant.
jadvallarda keltirilgan bayonotlarni tasdiqlovchi havolalar.
O'simliklar holatida NBT: ODM, SDN1 va SDN2, agroinfiltratsiya,
teskari naslchilik va
RdDM ni taqqoslash muhim emas, chunki ular joriy qiladilar.
Qishloq hayvonlari uchun sisgenez, intragenez, agroinfiltratsiya, teskari naslchilik va
RdDM NBTlari taqqoslash uchun ahamiyatli emas, chunki ular hozirda qo'llanilmaydi.
Xuddi shunday mikroorganizmlar uchun agroinfiltratsiya, teskari
Signalizatsiya tarmog‘ining tuzilishi

|
Signalizatsiya tarmog‘ining tuzilishi
|
bet | 50/118 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 8,17 Mb. | | #240348 |
Bog'liq R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshkeSignalizatsiya tarmog‘ining tuzilishi
Dasturiy boshqarishga ega bo‘lgan kommutatsiya stansiyasini signalizatsiya punkti SP (Signaling Point) sifatida ko‘rish mumkin.
Signalizatsiya punkti signalli xabarlarni izohlash, shakllantirish, uzatish va qabul qilish vazifalarini bajaradi. Signalizatsiyaning ba’zi bir punktlari signalizatsiya signalini bir zvenodan boshqasiga o‘tishi vazifasini bajaradi. Ular signalizatsiyaning tranzit punktlari - STP (Signaling Transfer Point) deyiladi. SP va STP ning yig‘indisi, shuningdek ularni bog‘lovchi signalli zvenolar, o‘ziga hos tarmoqni hosil qiladi. U signalizatsiya tarmog‘i deyiladi.
Orasida signalli xabar almashish imkoniyati bo‘lgan har qanday ikkita SP, bog‘langan deyiladi. Ikkita SP ni bog‘lanishi signalli zvenolarning to‘g‘ri tutami yoki STP yordamida tranzit tashkillashtirilgan signalizatsiya tarmog‘i vositasida ta’minlanadi. Birinchi holatda ikkita SP (signalizatsiya tarmog‘i tuzilishi nuqtai nazaridan) - o‘zaro bog‘langan, ikkinchi holatda – o‘zaro bog‘lanmagan hisoblanadi. Signalizatsiya tarmog‘ida o‘zaro bog‘langan va o‘zaro bog‘lanmagan SPlarning mavjudligi shundaki, unda funksionallashni turli rejimlarini qo‘llash imkoniyati borligidir.
Zamonaviy signalizatsiya tarmoqlarida uchta ishlash rejimi qo‘llanilishi mumkin: bog‘langan, bog‘lanmagan va kvazibog‘langan. Kvazibog‘langan rejim bog‘lanmagan rejimni alohida holatini o‘zida ifodalaydi.
Tarmoq orqali o‘tuvchi signalli axborot yo‘li avvaldan belgilanadi va qaysidir vaqt davrida qayd etilgan hisoblanadi. Amaliyotda signalizatsiya tarmog’ining bog‘langan va kvazibog‘langan rejimlari qo‘llaniladi.
Bog‘langan va kvazibog‘langan tarmoqlarni tashkil qilish namunasi 5.3-rasmda keltirilgan. Ikkala holat uchun ham umumkanal signalizatsiya tizimi telefon tarmog‘i uchun yaratiladi deb tahmin qilinadi, ularda beshta kommutatsiyalash stansiyalari o‘rnatilgan. Barcha stansiyalar o‘zaro “bir-biri bilan” prinsipi bo‘yicha bog‘langan. Bu topologiyani bog‘langan signalizatsiya tarmog‘i takrorlaydi.
a) bog’langan signalizatsiya tarmog’I b) kvazibog’langan
5.3-rasm. Signalizatsiya tarmog‘ining tuzilishi
Kvazibog‘langan tarmoqda to‘rtta STP o‘rnatilgan. Ular o‘zaro “bir-biri bilan” prinsipi bo‘yicha bog‘langan. Beshta SP dan bittasi ikkita STPga tayanadi. Bunday yechim signalizatsiya tarmog‘ining yuqori ishonchliligini ta’minlaydi. Yuqori ishonchlilikdan tashqari, signalizatsiya tarmog‘i signalli xabarlarni tez o‘tishini ta’minlashi zarur. Bu talab UFTTda trafikka xizmat ko‘rsatish sifati ko‘rsatkichlariga, signalli xabarlarning kechikishini ta’siri bilan shartlanadi.
|
| |
UKS protokollar stekining mobil ilovalari

|
UKS protokollar stekining mobil ilovalari
|
bet | 51/118 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 8,17 Mb. | | #240348 |
Bog'liq R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshkeUKS protokollar stekining mobil ilovalari
1988 yilda UKS stekiga mobil aloqani rivojlanish jarayonida yaratilgan MAP (Mobile Application Part) protokolining birinchi turi qo‘shilgan. Shuningdek boshqa protokol CAP (CAMEL Application Part) bilan ham UKS7 stekida shunday amal bajarilgan. Shuningdek MAP protokolini vazifasiga aynan o‘xshash bo‘lgan, Shimoliy Amerika uchun ishlab chiqilgan ANSI-41 protokoliga nisbatan haqqoniydir va 5.4-rasmda keltirilgan UKS7 protokollar stekini xuddi o‘sha sathida joylashadi. MAP va ANSI-41 axborotlari quyida joylashgan sathlarning MTP1, MTP2, MTP3, SCCP va TCAR protokollari bilan transportlanadi va inkapsulyatsiyalanadi.
MAP protokoli MSC, BTS, BSC, HLR, VLR, EIR, MS, shuningdek SGSN/GGSN ni GPRS (General Packet Radio Service)ga o‘xshagan harakatdagi aloqa tarmog‘ini (HAT) tarmoq komponentlari orasidagi amallarni aniqlash uchun qo‘llaniladi. GSM ni qo‘llab-quvvatlash maqsadida, kommutatsiyalash nimtizimlari uchun MAP ni beshta ilovalari (MAP-MSC, MAP-VLR, MAP-HLR, MAP-EIR, MAP-AuS) va BSC bazaviy stansiyani nazorati uchun BSSAP (BSS Application Part) ilovasi aniqlangan.
MAP protokolining modeli. Bu ishlab chiqilma uchun asos harakatdagi aloqa tarmog‘ining modeli xizmat qiladi (5.4-rasm), ya’ni bir kommutatsiyalash markazidan boshqasiga chaqiriqqa (xendover) xizmat ko‘rsatish bilan boshqarishni o‘tkazish usulini va harakatdagi aloqani turli tarmoqlari orasida abonentlarni mobilligini ushlab turuvchi MAP protokoli tavsiflaydi.
Harakatdagi aloqa tarmoqlarida tarmoqning maxsus xabarisiz abonentni turgan o‘rni jiddiy ravishda o‘zgarishi mumkin, masalan, abonent aeroportda o‘zining mobil telefonini o‘chirishi mumkin va bir necha soatdan so‘ng uni boshqa davlatning HATda yoqishi mumkin. Mobil abonentlarga chaqiriqlarga kiruvchilar uchun abonentni turgan o‘rni va mobil telefoni raqami orasida bevosita aloqa mavjud emas.
Chaqirilayotgan abonentning mobil terminaliga chaqiriqni uzatishni tashkil etishdan oldin, haqiqiy vaqtda uni turgan o‘rni haqidagi axborotni va boshqa xizmat axborotni olish zarur. Shuning uchun bunday chaqiriqlar, chaqiriqqa va/yoki aloqa seansiga bevosita taalluqli bo‘lmagan, katta sonli xizmat signallarini almashishni talab qiladi.
5.4-rasm. Ikkita UFT va HAT abonentlari orasida chaqiriqlarga xizmat ko‘rsatishni boshqarish modeli
|
| |
“Klaster” usuli - Biznesni tashkil etish va yuritish

|
Biznesni tashkil etish va yuritishBog'liq 2.Biznesni tashkil etish va yuritish Mosayeva Intizorxon Nishonovna Восстановлен
“Klaster” usuli
Klaster usuli pedagogik, didaktik strategiyaning muayyan shakli bo’lib, u
o’quvchilarga ixtiyoriy muammo (mavzu)lar xususida erkin, ochiq o’ylash va shaxsiy
fikrlarni bemalol bayon etish uchun sharoit yaratishga yordam beradi
4-ilova
Kichik guruhlarda ishlash qoidasi
1. O’quvchilar ishni bajarish uchun zarur bilim va malakalarga ega bo’lmog’i
lozim.
2. Guruhlarga aniq topshiriqlar berilmog’i lozim.
3. Kichik guruh oldiga qo’yilgan topshiriqni bajarish uchun yetarli vaqt
ajratiladi.
4. Guruhlardagi fikrlar chegaralanmaganligi va tayziqqa uchramasligi haqida
ogohlantirilishi zarur.
5. Guruh ish natijalarini qanday taqdim etishini aniq bilishlari, o’qituvchi ularga
yo’riqnoma berishi lozim.
6. Nima bo’lganda ham muloqotda bo’ling, o’z fikringizni erkin namoyon eting.
Ishlab chiqarish
bo’limi bo’yicha
marketing
dasturi quyidagi
maqsadga ega:
tovarlar siyosatini
hisobga olgan
holda
chiqarilayotgan
mahsulotni zaruriy
nomenklaturasini
aniqlash;
innovatsiya
bo’yicha qarorni
asoslash;
chiqarilayotgan
mahsulot sifati va
texnik darajasini
oshirish bo’yicha
qaror qabul qilish;
tovar ishlab
chiqarish
tuzilishida har bir
mahsulot ulushini
o’rnatish;
ishlab chiqarishni
ustivor
yo’nalishlari
bo’yicha
xarajatlarni
umumiy hajmi va
ularni tuzilishini
hisoblash;
moliyalashtirish
manbalarini
topish;
ishlab chiqarishni
moddiy va
mehnat resurslari
bilan ta’minlash;
ishlab chiqarish va
muomala
xarajatlarini
hisoblash;
ishlab chiqarish
samaradorligini
aniqlash va
foydani bashorat
qilish.
|
| |
Aralashma tolali optik kuchaytirgichlar,
ulaming tuzilishi, ish mexanizmi, xarakteristika
va parametrlari

|
Aralashma tolali optik kuchaytirgichlar,
ulaming tuzilishi, ish mexanizmi, xarakteristika
va parametrlari
|
bet | 68/160 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #136728 |
Bog'liq Optik aloqa asoslari (N.Yusupov, R.Isayev)Aralashma tolali optik kuchaytirgichlar,
ulaming tuzilishi, ish mexanizmi, xarakteristika
va parametrlari
Bu turdagi optik kuchaytirgichlarda ularning ish xususiyatlarini belgilovchi 3.3.1-bandda yuqorida ko‘rib o‘tilgan majburiy nurlanish va energetik sathlarining teskari egallanganligi jarayonlari kvars shishasidan tayyorlangan optik tolani erbiy, prazeodiniy, tuliy kabi noyob yer elementlari atomlari bilan legirlash (kiritish) yo‘li bilan hosil qilinadi.
Aralashmali tolali optik kuchaytirgichning tuzilishi
rasmda aralashmali optik tola asosidagi kuchaytirgichning sxematik tuzilishi keltirilgan. Kuchsiz kirish optik signali (1) yorughik oqimini faqat to‘g‘ri yo'nalishda o‘tkazadigan optik izolator (2) orqali o‘tib, signal to‘lqin uzunligiga nisbatan shaffof, biroq teskari yo‘nalishda tarqalayotgan damlash to‘lqin uzunligini ohkazmaydigan yorug'lik filtrlari majmui (3) ga boradi va noyob yer elementlaridan birining atomlari bilan legirlangan bir necha metr uzunlikdagi tola o‘ramlaridan o‘tadi.
Tolaning bu bo‘lagi qarama-qarshi tomonda joylashgan yarimo'tkazgichli lazerning uzluksiz nurlanishiga (damlash nurlanishiga) duchor qilinadi. Signal to‘lqin uzunligiga nisbatan qisqaroq to‘lqin uzunligiga ega bo‘lgan bunday nurlanish ta’sirida tola tarkibidagi aralashma atomlari (ularning elektronlari) qo‘z- g‘algan holatga o'tadi.
Shunday holatdagi aktiv muhitga signal nurlanishi bilan ta’sir etilsa, elektronlarning qo‘zg‘algan holatdan asosiy holatga majburiy o‘tishlari chog'ida signal to'lqin uzunligiga teng to‘lqin uzunlikdagi va u bilan bir xil fazali, quwati signal nurlanishi quwatiga nisbatan ancha katta bo‘lgan nurlanish hosil bo‘ladi.
Kuchaytirilgan signal tanlash xususiyatiga ega tarmoqlagich yordamida tolaning chiqishi (9) tomonga yo‘naltiriladi. Optik izolator (10) chiqish tomondan teskari yo‘nalishda sochilgan signalning optik kuchaytirgich aktiv muhitiga qaytishini bartaraf qilish uchun xizmat qiladi.
159
www.ziyouz.com kutubxonasi
'.ziyouz.com kutubxonasi
о о
Tashqi optik kuch to ‘Iqini
5.1-rasm. Aralashmaii optik kuchaytirgichning tuzilishi
|
| |
uzilishni anglatadi - M. L. Tursunxodjayev Tashkent davlat texnika universiteli

G LO SSA RIY
«A niq va v a q tid a » — m o d d iy o q im la r n i o p e r a tiv
b o sh q arishn in g axborot ta ’m in o ti tizim i. B uyurtm a kartasi
«KANBAN» iste’molchi haqida to 'liq axborotni o ‘z ichiga oladi.
Asosan, bu axborot quyidagilardan iborat b o ‘ladi: detaining
n o m la n is h i va sh ifri; q a d o q id is h la rn in g sp etsifik atsiy asi
(xususiyati), ularning turi va ularga solinadigan detallar soni;
m ahsulotni ishlab chiqaruvchi — uchastka va iste’m olchi —
uchastkalarning nomJanishi; m ahsulotni ishlab chiqarish davo-
miyligini hisobga olgan holda aniqlanadigan yetkazib berish vaqti.
T ex n o lo g ik z an jir b o ‘y ich a h a r b ir u c h astk a «K A N BA N »
kartasida ko‘rsatilgan buyurtm a b o ‘yicha ishlaydi. Ishlab chiqa
rish ustidan nazorat m uom alada b o ‘lgan kartalarni ro'yxatdan
o ’tkazish yo‘li bilan amalga oshiriladi.
Axborot jarayoni
- bunda axborot o ‘zgarishlarining aniq
ketma-ketligiga ega bo‘lgan asosiy obyekt sifatida ko‘rib chiqiladi.
Bu holatda axborotni yig‘ish, tahlil qilish, qayta shakJlantirish,
saqlash, qidirish va tarqatish m uhim o ‘rin tutadi.
Axborot infratuzilm asi - M. L. Tursunxodjayev Tashkent davlat texnika universiteli

internetning axborot resurslarini ta ’minlash, shuningdek, sanab
o ‘tilgan sohalar bilan bog‘liq bo'lgan turii xil hodisalar va bu
faoliyat sohalarini tartibga soluvchi qoidalar (rasm iylari kabi
norasmiylari ham ) kiradi.
Axborot logistikasi
—
lo g istik an in g b ir ta rm o g ‘i b o 'iib ,
m a’lumotlar oqimini tashkil etadigan materiallar oqimini kuzatishda
hamda ta ’minot, ishlab chiqarish va sotish jarayonlarini bog‘lab
turadigan b o ‘g ‘in hisoblanadi.
Axborot oqimi
—
bu m a ’lum ketm a-ketlikda, belgilangan
yo'nalishda harakatlanayotgan ham da boshlang‘ich, oraliq va oxirgi
nuqtalari belgilab qo‘yilgan axborotdir.
Axborot ta ’minoti
— moddiy oqim larning harakati xususida
m a’lu m otlar yig‘ish, logistik jarayonlarni kom pyuterlar bilan
ta ’minlash.
Bajaruvchi yoki operativ tizimlar
—
boshqaruvning u yoki
bu organlari asosida tashkil etiladi va m oddiy oqim larni operativ
boshqarish, uiar harakatining grafik va rejalari bajarilishi ustidan
nazorat, yuklar harakatini boshqarish va boshqalar bilan bog‘liq
m asaialarni yechadi.
-bob. OPTIK KUCHAYTIRGICHLAR

5-bob. OPTIK KUCHAYTIRGICHLAR
Optik kuchaytirgich va uni ng turlari
Yuqorida ta’kidlanganidek, uzoq masofaga mo‘ljallangan katta uzunlikdagi, chunonchi, magistral va mintaqaviy, shuningdek, tarmoqlangan lokal tolali optik aloqa tizimlarida yorug‘lik oqimining tolali uzatishda yutilish va sochilishi tufayli muayyan masofadan so‘ng intensivligi susaygan optik signalni kuchaytirish zaruriyati tug‘iladi. Bu masala optik kuchaytirgichlar yordamida hal etiladi.
Tolali optik kuchaytirgichlarning bir necha turi mavjud. Ulardan ba’zilari bitta to'lqin uzunligini yoki bir necha tohqin uzunligi (bir necha kanal)ni kuchaytirish uchun xizmat qilsa, boshqalari bir vaqtning o‘zida to‘lqin uzunliklarining keng oralig‘idagi ko‘p sondagi kanallarni kuchaytirish imkonini beradi (5.1-jadval).
5.1-jadval
Optik kuchaytirgichlarnig turlari va qo‘llanish sohalari
№
|
Optik kuchaytirgichning turlari
|
Qo‘Ilanish sohalari
|
1
|
Fabri-Pero bo‘shlig‘ili kuchaytirgich
|
1 ta kanal (to‘lqin uzunligi) ni kuchaytirish uchun foydalanish mumkin
|
2
|
Optik toladagi Brillyuen sochilishidan foydalanishga asoslangan kuchaytirgich
|
1 ta kanal (to'lqin uzunligi) ni kuchaytirish uchun foydalanish mumkin
|
3
|
Optiktoladagi Raman sochilishidan foydalanishga asoslangan kuchaytirgich
|
Bir necha kanal (to'lqin uzunligi) ni kuchaytirish uchun foydalanish mumkin
|
4
|
Aralashmali optiktola asosidagi kuchaytirgich
|
Bir vaqtning o'zida to‘lqin uzunlik- larning keng oralig‘ida ko‘p sondagi kanallarni kuchaytirish uchun foydalanish mumkin
|
5
|
Yarimo'tkazgichli optic kuchaytirgich
|
Bir vaqtning o'zida to'lqin uzunliklar- ning keng oralig‘ida ko‘p sondagi kanallarni kuchaytirish uchun foydalanish mumkin
|
Optik aloqa asoslari - bet 78

|
Optik aloqa asoslari
|
bet | 78/160 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #136728 |
Bog'liq Optik aloqa asoslari (N.Yusupov, R.Isayev)a)
Old kuchaytirgich
d)
Liniyaviy kuchaytirgich
5.11-rasm. Optik kuchaytirgichlarning tolali optik uzatish
tizimlarida qo‘Danish usullari:
old kuchaytirgich (a), liniyaviy kuchaytirgich (d), quwat kuchaytirgichi (b)
180
www.ziyouz.com kutubxonasi
Hozirgi vaqtda 10 W va undan ortiq chiqish quwatiga ega bo‘lgan quwat kuchaytirgichlari mavjud. Biroq tolali optik aloqa tizimlarida chiqish quwati 1 W atrofida bo‘lgan quwat kuchay- tirgichlaridan foydalaniladi. Ularning shovqin koeffitsiyenti 6...7 dB ni tashkil etadi. O‘zida yuqorida ko'rib o‘tilgan 1 va 2 tur kuchaytirgichlaming xossalarini mujassamlashtirgan optik liniyada qo‘llashga mo‘ljallangan liniyaviy optik kuchaytirgichlar katta uzunlikdagi aloqa liniyalarida regenaratorlar o‘rtasidagi oraliq nuqtaga o‘rnatiladi. Ular, shuningdek, signalning optik toladagi so‘nishi yoki optik tarmoqlanish natijasida susayishini to‘ldirish maqsadida optik tarmoqlagichlar chiqishida joylashtiriladi. Liniyaviy optik kuchaytirgichlar signalni aniq tikiash zaruriyati bo‘lmagan hollarda optoelektron qaytargichlar o‘rnida ham ishlatilishi mumkin.
Nazorat savollari
Optik kuchaytirgich qanday asbob? Undan qaysi maqsadlarda foydalaniladi?
Optik kuchaytirgichlaming ish mexanizmi qanday fundamental fizik jarayonlardan foydalanishga asoslangan?
Optik kuchaytirgichlaming qanday turlari mavjud?
Aralashmali tolali optik kuchaytirgichning tuzilishi va ish mexanizmini tushuntiring.
Aralashmali tolali optik kuchaytirgichning xarakteristika va parametrlarini tavsiflang.
Aralashmali tolali optik kuchaytirgichning qanday xillari mavjud? Ularga qiyosiy tavsif bering.
Yorug‘likning Raman sochilishiga asoslangan optik kuchaytirgichning ish mexanizmini tushuntiring. Bu turdagi optik kuchaytirgichning afzallik va kamchiliklari nimada?
Yarimo ‘tkazgichli optik kuchaytirgichning tuzilishi va ish mexanizmini tushuntiring. Bu turdagi optik kuchaytirgichning afzallik va kamchiliklari nimada?
Yarimo'tkazgichli optik kuchaytirgich tolali optik aloqa tizimlarida qanday maqsadlarda qo'llaniladi?
Aralashmali tolali, Raman sochilishiga asoslangan va yarimo‘tkazgichli kuchaytirgichlaming xarakteristika va parametrlariga qiyosiy tavsif bering.
Optik kuchaytirgichning kuchaytirish koeffitsiyenti, kuchaygan spontan nurlanish quwati, shovqin omili kabi parametrlari uchun miqdoriy ' munosabatlar yozing va ularni tavsiflang.
Optik kuchaytirgichlarni tolali optik aloqa tizimlarida qo'llash usullarini tavsiflang.
www.ziyouz.com kutubxonasi
|
| |
Optik aloqa asoslari - bet 127

Optik aloqa asoslari
Optik aloqa asoslari (N.Yusupov, R.Isayev)
Istagan foydalanuvchilar guruhi shaffof AON dan tegishli to‘lqin uzunliklar to‘plamini olishi va o'zining xususiy virtual tarmoghni tashkil etishi mumkin bo‘Iganda ancha qiziqarli imkoniyat vujudga kelishi mumkin. Bu tarmoqda har bir foydalanuvchi bir vaqtda bir nechta to'lqin uzunligi — optik kanallarni ochishga qodir. Shunday qilib, shaffof AON mahalliy va ulkan masofalar miqyosida foydalanuvchilarni birlashtirishning juda boy imkoniyatlariga ega. 300 www.ziyouz.com kutubxonasi
Oddiy ko‘p to‘lqinli aloqa liniyasi Tarmoqning bu turi AON arxitekturasini tashkil etishning eng oddiy usulini taqdim etadi (12.1-rasm). Bunday aloqa kanali bir xil turdagi bo‘g‘inlar orasida «nuqta-nuqta» birikmalari to‘plamini tashkil etishga imkon beradi, ular ma’lum, aynan ular uchun mo'ljallangan to‘lqin uzunliklarida aloqada bo‘ladi. Mazkur tarmoqning afzalliklari: bir-biri bilan o‘zaro aloqada bo‘lgan har bir mufta ajratilgan katta o‘tkazish polosasi; kafolatlangan o‘tkazish polosasi oqibatida aloqaning yuqori darajada ishonchliligi (har bir kanalga alohida to‘lqin uzunligiga ajratiladi); tarmoq har bir kanalining chetki bo‘g‘inlari orasidagi tarmoq ilovasini (ATM, Gigabit Ethernet, SDH/PDH va h.k.) tanlashga nisbatan shaffofligi. Kamchiligi kanallar bo‘yicha qat’iy qayd etilgan birikmalarning mavjudligi hisoblanadi. ATM/STM-4 Gigabit Ethernet STM-16 DWDM multipleksor Optik kuchaytirgichlar^ ~ DWDM demultipleksorlar ATM/STM-4 Gigabit Ethernet STM-16 12.1-rasm. Oddiy ko‘p to‘lqinli aloqa liniyasi Hozirgi vaqtda kabel televideniyesi tarmoqlarida simpleksli ko‘p to‘lqinli aloqa liniyalari keng tarqaldi, ularda uzatish faqat bitta yo‘nalishda olib boriladi. Ko‘p to'lqinli aloqa liniyasi to‘la qimmatga ega tarmoq hisoblanadi, chunki u «har biri har biri bilan» qoidasi bo‘yicha uzoqlashtirilgan bo‘g‘inlarni tutashtirishga imkon beradi. U, asosan, yuqori sig‘imga ega transport magistrali vazifasini bajaradi va SDH magistraliga o'xshab «nuqta-nuqta» statik tutashtirishlarni faqat chastotali multipleksorlash bilan ta’minlaydi. Ko‘p to‘lqinli liniyalar ancha murakkab to‘liq optik tarmoqlar arxitekturalari tarkibida bo‘lishi mumkin. 301 www.ziyouz.com kutubxonasi
Download 1 Mb.
|
Nazorat savollari - Optik aloqa asoslari

|
Optik aloqa asoslari
|
bet | 125/160 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #136728 |
Bog'liq Optik aloqa asoslari (N.Yusupov, R.Isayev)Nazorat savollari
Raqamli tolali optik aloqa tizimlarining liniya traktiga 1a ’rifbering.
Optik aloqa liniya traktida regenerator va kuchaytirgichlarni qo'llashda qanday farq bor?
Optik liniya traktida regeneratorlardan qanday maqsadda foydalaniladi?
Optik regeneratorlar qanday alohida xususiyatlarga ega?
Optik signallarni regeneratsiyalash jarayonini tushuntiring.
Raqamli optik regeneratorlarning umumlashgan tuzilish sxemasini tushuntiring.
Optik regeneratorlarning tuzilishi va ish prinsipini vaqt diagrammalari asosida tushuntiring.
Tolali optik liniya traktida signallarni uzatish sifatiga qanday omillar ta ’sir qiladi?
Raqamli tolali optik aloqa tizimlarining optik liniya kodlariga qanday talablar qo ‘yiladi?
Optik liniya kodlarining elektr kodlardan asosiy farqi nimada?
1B2B sinfiga qaysi kod turlari mansub va ular qanday shakllanadi?
2B4B sinfidagi kodlar qanday shakllanadi va bu kodlar qanday afzalliklarga ega?
mBnB kodidagi ortiqlik va liniya signalining taktli chastotasi qaysi miqdoriy munosabat bilan aniqlanadi?
2B3B, 3B4B, 5B6B sinfidagi kodlar qanday shakllanadi va ular qanday afzalliklarga ega?
Yuqori tezlikli TOATda qaysi liniya kodlaridan foydalaniladi?
Foydalanilgan adabiyotlar
Б.В. Скворцов, И.И. Иванов, В.В. Крухалев и др. Оптические системы передачи: Учебник для вузов. Под ред. В.И. Иванова. - М.: Радио и связь, 1994.
М.М. Бутусов, С.М. Верник, С.Л. Галкин, В.Н. Гомзин, Б.М. Машковцев, К.Н. Шчелкунов. Волоконно-оптические системы передачи: учебник для высших учебных заведений. Под ред. В.Н. Гомзина. — М.: Радио и связь, 1992.
Вышневский А.Г. Телекоммуникационные системы передачи (часть вторая); конспект лекций, ТУИТ, Ташкент, 2004.
Фокин В.Г. Оптические системы передачи и транспортные сети: — М.: Экотрендз, 2008. -284 с.
Isayev R.I., Atamatov R.K., Radjapova R.N. Telekommunukatsiya uzatish tizimlari. Toshkent, «Fan va texnologiya», 2011. - 520 b.
www.ziyouz.com kutubxonasi
|
| |
Ovoz va tasvir sinxronizatsiyasi - R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshkent 2018 udk:...

|
R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshkent 2018 udk: 621. 391 Bbk 32. 94 G95
|
bet | 55/118 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 8,17 Mb. | | #240348 |
Bog'liq R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshkeOvoz va tasvir sinxronizatsiyasi.
Multimedia seansi bir nechta oqimlardan iborat bo‘lib, ularning har biri RTPning alohida seansida uzatiladi. Kodlash formatlari bilan bog‘liq kechikishlar amaliy farq qiladi, 5.6-rasmda ko‘rsatilganidek, turli xil oqimlarda boy berish vaqti har xil bo‘ladi.
Odatda sinxronizatsiya tovush va tasvir oqimlarini tenglashtirish uchun qo‘llaniladi, ammo mazkur texnologiya istalgan turdagi oqimlar uchun ham qo‘llanilishi mumkin. Ko‘pincha tovush va tasvirni alohida oqimlarga bo‘lishni sean ishtirokchilarining nimani afzal ko‘rishlariga bog‘liq bo‘ladi. Ba’zilar video konferensiyalarda faqat tovushni qabul qilishni afzal ko‘rishadi. Ayniqsa bu ishtirokchilar soni ko‘p bo‘lgan konferensiyalar uchun muhimdir.
5.6-rasm. Multimedia oqimlarining sinxronizatsiyasi
Jo‘natuvchining o‘zini tutishi. Jo‘natuvchi multimedia oqimlarini sinxronizatsiyalash jarayonida, umumiy va oqim vaqtini muvofiqlashtirish to‘g‘risida RTCP paketlari orqali davriy xabardor qilish va umumiy sathni ishga tushirish yo‘li bilan yordam beradi. Umumiy soat o‘zgarmas tezlikda yuradi, qabul qiluvchiga esa 5.6-rasmda ko‘rsatilganidek, oqimlardagi tezliklarni tenglashtirishga yordam beruvchi axborot beriladi.
Umumiy va oqim vaqti orasidagi muvofiqlik RTCP paketini shakllantirish vaqtida aniqlanadi. Umumiy Treference vaqti RTP paketining vaqt belgisida aks ettiriladi:
TRTP = Treference∙ Raudio + Oaudio
Bunday soatlarning siljishini (surilishiini) hosil qilamiz:
Oaudio = Taudio – (Tailable – Daudio_capture) ∙ Raudio.
Tavailable - operatsion tizimdagi kechikishlar bilan, Daidio_capture esa ma’lumotlarni kechikish jarayonining davomiyligi bilan aniqlanadi. 5.7-rasmda multimedia oqimlari turli xil manbalardan olingan holatdagi soatlarni sinxronizatsiyalash zarurati keltirilgan.
5.7- rasm. Umumiy soat bo‘yicha vaqtni tenglashtirish
Sinxronizatsiyaning yana bir muammosi - sinxronizatsiya qo‘llanilishi kerak bo‘lgan oqimlarni identifikatsiya qilishdir. Bu masalani RTP bog‘langan manbalarga umumiy nomlar (CNAME) berish yo‘li bilan hal qiladi, shuning uchun qabul qiluvchi bog‘liq bo‘lgan va bog‘liq bo‘lmagan oqimlarni farq qiladi.
5.8-rasm. Turli manbalardan kelayotgan oqimlarni sinxronizatsiyalash
|
| |
M2UA, M2PA va M3UA moslashish protokollari

|
M2UA, M2PA va M3UA moslashish protokollari
|
bet | 53/118 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 8,17 Mb. | | #240348 |
Bog'liq R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshkeM2UA, M2PA va M3UA moslashish protokollari. IP tarmoqlarda ko‘rib chiqilgan MTP protokolining funksional imkoniyatlarini amalga oshirish uchun Sigtran ishchi guruhi uchta yangi protokollarni tavsiya etdi - M2UA, M2PA va M3UA. Ularning har birini quyida qisqacha ko‘rib chiqamiz, lekin avval raqamli telefon tarmoqlari va IP tarmoqlar bo‘ylab MTP xabarini o‘tkazishga bo‘lgan ITU-T ning asosiy talablarini keltirib o‘tamiz:
3 MTP sathini bir darajali jarayoni uchun talab etilgan javob vaqti 500 ms dan 1200 ms gacha oraliqda bo‘lishi kerak;
transport sathda rad etishlar tufayli xabarlarni yo‘qolish ehtimolligi 10-7 dan katta bo‘lmasligi kerak;
transport sathda rad etishlar tufayli xabarni o‘z vaqtida yetkazmaslik ehtimolligi 10-9 dan katta bo‘lmasligi kerak.
2 MTP (MTP Level-2 User Adaptation Layer) sathi foydalanuvchilari uchun moslashish sathini M2UA protokoli, UKS7 oddiy stekida 2 MTP sathi 3 MTP sathiga taqdim etadigan xizmatlar majmuasini ko‘rib chiqadi.
Protokol, VoIP tarmoqlarda signalizatsiya shlyuzlari va transport shlyuzini kontrolleri orasida qo‘llaniladi. Signalizatsiya shlyuzi UKS7 xabarini, signalizatsiyaning oxirgi yoki tranzit punktidan MTPni 1 sath va 2 sath interfeysi orqali qabul qiladi. Shlyuz 2MTP sathida UKS7 zveno uchun oxiri hisoblanadi va 3MTP sathining axborotini va yuqori sathni transport shlyuzining kontrolleriga yoki IP tarmoqning boshqa oxirgi punktiga transportlaydi, ya’ni M2UA protokolni SCTP/IP ustidan qo‘llab.
Bir darajali foydalanuvchilar MTP2 (MTP2 User Peer-to-Peer Adaptation Layer) uchun moslashish sathining M2PA prtokoli, M2UA protokolidan farqli ravishda, IP tarmoq orqali o‘zaro ta’sirlashuvchi UKS7 tarmog‘ini ikkita bog‘lamalari almashadigan 3 MTP sathining xabarlarini to‘liq masshtabda qayta ishlash uchun qo‘llaniladi.
IP tarmog‘ining signalizatsiya punktlari, TCP/IP stekining protokollarini qo‘llab UKS7 oddiy bog‘lamalari singari ishlaydi.
M2PA protokoli, UKS7 signalizatsiyani qo‘llab kanalli kommutatsiya tarmog‘i bog‘lamalarini IP-telefoniya ma’lumotlar bazasiga va IP tarmoqni boshqa bog‘lamalariga ulanish imkonini berishi tufayli, OKS7 va IP tarmoqlarning integratsiyasini yengillashtiradi. Shuningdek teskarisi, M2RA protokoli IP-telefoniya ilovalarini UKS7 tarmog‘ining ma’lumotlar bazasiga ulanish imkonini beradi.
3 MTP (MTP Level-3 User-Adaptation Layer) foydalanuvchilar uchun moslashish sathining M3UA protokoli, SCTP protokoli vositalari yordamida, 3 MTP sathini nimtizim-foydalanuvchilar signalli xabarlarni IP tarmoq bo‘ylab o‘tkazish bilan bog‘liq (masalan, ISUP, SCCP).
M3UA protokoli, signalizatsiya shlyuzlari va transport shlyuzi kontrollerlari yoki IP-telefoniya ma’lumotlar bazalari orasida qo‘llaniladi. U IP–tarmoqni uzoqdagi oxirlarini qamrab, signalizatsiya shlyuzini 3 MTP sathi xizmatlariga ulanishini kengaytiradi.
|
| |
Sinxronizatsiya aniqligi - R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshkent 2018 udk: 621. 391 Bbk 32. 94 G95

|
R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshkent 2018 udk: 621. 391 Bbk 32. 94 G95
|
bet | 57/118 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 8,17 Mb. | | #240348 |
Bog'liq R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshkeSinxronizatsiya aniqligi.
Shunday savol tug‘ilishi mumkinki, oqimlar o‘rtasidagi kechikishning qanday qiymatini e’tiborga olmasa ham bo‘ladi? Bu savolga javob juda ko‘p omillarga bog‘liq bo‘ladi, shu jumladan nima sinxronlayotganiga va qanday maqsadda sinxronalayotganiga bog‘liq. Masalan, tovushni va tasvirni sinxronlash yetarlicha qat’iy bo‘lmasligi va videoning sifati hamda freymlarning tezligiga bog‘liq holda o‘zgarishi mumkin, ayni paytda tovush oqimlarini sinxronlash juda ham aniq bo‘lishi kerak. Tovush va tasvirni sinxronizatsiyalashda bir necha o‘nlab milli sekund aniqlik yetarli hisoblanadi. Video konferensiyalarni o‘tkazish bilan bog‘liq tajribalar 80…100ms tartibdagi chegaraviy qiymatni beradi, uning bu qiymatdan oshishiga yo‘l qo‘ymaslik kerak. Uzatilayotgan tasvirning sifati oshganda bu chegara kamayadi.
Nazorat savollari
Telefon aloqada signalizatsiyaning vazifasi nimadan iborat?
Signalizatsiyaning qanday turlari bor?
Ajratilgan signalli kanal haqida tushuncha bering.
Signalizatsiya tarmog‘ini tuzilish pinsipini tushuntiring.
UKS tizimi modelining OSI modelidan farqi nimada?
UKS tizimini quyi MTP sathlarini vazifasi nimadan iborat?
MAP protokolining vazifasi nimadan iborat?
VoIP texnologiyasida signalizatsiya tizimini tushuntiring.
Sigtran protokollar stekini tushuntiring.
MTP xabarlarini uzatish bo‘yicha ITU-Tning qanday asosiy talablari mavjud?
Sinxronizatsiyaning vazifasi nimadan iborat va uning qanday turlari mavjud?
Multimediali oqimlarni sinxronizatsiyasini tushuntiring.
Jo‘natuvchini multimediali oqimlarni sinxronizatsiyalash jarayonini tushuntiring.
Qabul qiluvchi tomonidan tovush va tasvirning sinxronizatsiyasini tushuntiring.
|
| |
VoIP signalizatsiya tizimlari - R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshkent 2018 udk: 621....

|
R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshkent 2018 udk: 621. 391 Bbk 32. 94 G95
|
bet | 52/118 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 8,17 Mb. | | #240348 |
Bog'liq R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshkeVoIP signalizatsiya tizimlari
SIP arxitekturasini yaratish. VoIP tizimi uchun signalizatsiya protokollarini yaratish muhitidagi ishlar Session Invitation Protocol protokoli yozilgan draft-ietf-mmusic-sip-00IETF spetsifikatsiyani (tasniflash) chiqishi bilan IETFda boshlangan.
Bu xujjat faqat aloqa seansini o‘rnatish so‘rovini tasniflagan, biroq rivojlanishda bu tasniflash o‘sha vaqtda yaratilgan konferensiyani multimediali arxitekturasini integratsiyasiga mo‘ljallangan.
Seanslarni qayd etish protokolini birinchi tasnifi yaratilgunicha, hozirda SIP (Session Initiation Protocol) sifatida ma’lum, 1996 yil IETFda aloqa seanslarini o‘rnatishni ikkita protokoli raqib bo‘lgan: Simple Conference Invitation Protocol (SCIP) va SIP protokollari.
IP ustidan UKS7 signalizatsiyasi. IP-tarmoq orqali UKS7 axborotini uzatishni tashkil qilish masalasi bo‘yicha IETF tarkibiga kiruvchi Sigtran ishchi guruhi shug‘ullanadi. IP tarmoq bo‘ylab UKS7 axborotini ishonchli transportlash uchun Sigtran protokollar stekining asosi, IP tarmoqda signalizatsiyani oxirgi punktlari orasida signalli xabarlarni o‘tkazishni ushlab turuvchi, oqimlarni boshqarish protokoli SCTP (Stream Control Transmission Protocol) hisoblanadi.
Moslashish protokollari
M2UA, M3UZ, M2PA, SUA, IUA
|
SCTP protokoli
|
Ip protokoli
|
5.5-rasm. Sigtran protokollar steki
SCTP oqimlarni boshqarish protokoli. Signalli aloqani tashkil qilish uchun bir oxirgi punkt boshqa punktga o‘zining transport adreslari (SCTP portini nomeri bilan birgalikda IP-adresni) ro‘yxatini taqdim etadi.
SCTP protokoli turli oqimlarda signalli xabarlarni mustaqil tartiblash imkoniga ega va signalli axborotni qabul qilishni tasdiqlash bilan o‘tkazishni, har bir oqimning xabarini ularni o‘tish navbatini saqlash bilan yetkazish, bir nechta xabarlarni bitta SCTP paketiga birlashtirish imkoniyati, zarurat o‘lchami bo‘yicha ma’lumotlarni fragmentlash va o‘ta yuklanishga chidamliligini ta’minlaydi.
|
| |
Parallel kompyuterlar arxitekturasi

|
Parallel kompyuterlar arxitekturasi
|
Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 47,11 Kb. | | #140052 |
Bog'liq K M3
MUSTAQIL ISH 3
Mavzu:Parallel kompyuterlarning arxitekturasi ularning tuzilishi va ishlash tamoyillari.
Reja:
1.Parallel kompyuterlarning arxitekturasi ularning tuzilishi va ishlash
2.Parallel ishlov berish va ularning tamoyillari
Parallel kompyuterlar arxitekturasi.Konveyerli va superskalyar arxitekturali protsessorlar kompyuterlarning ishlash tezliklarini, ya’ni kompyuterning ish unumini yoki unumdorligini odatda 5- 10 barobar oshirish imkonini berar ekan. Kompyuterlar unumdorligini 50, 100 barobar va undan ko‘proq oshirish uchun – bir nechta protsessorlardan iborat kompyuterlarni yoki bir nechta kompyuterlardan iborat kompyuter tizimlarini yaratish kerak ekan. Ushbu sohaga oid adabiyotlarda - tizim iborasi, bir nechta kompyuterlardan iborat kompyuterlar jamlanmasiga nisbatangina emas, balki bir nechta protsessorlardan iborat kompyuterga nisbatan ham ishlatiladi
|
| |
R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshkent 2018 udk: 621. 391 Bbk 32. 94 G95 - bet 92

|
R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshkent 2018 udk: 621. 391 Bbk 32. 94 G95
|
bet | 92/118 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 8,17 Mb. | | #240348 |
Bog'liq R. I. Isayev, D. X. Ibatova multimеdiali aloqa tarmoqlari toshke2. “Suiste’mol qilish” (misuse): Tizim komponenti orqali tizimning xavfsizligiga zarar yetkazadigan qandaydir xizmat ko‘rsatish funksiyalari yoki tartiblarini bajarilishi keltirib chiqaradigan tahdidli ta’sir.
2.1. “Qalbakilashtirish” (tamper): “Suiste’mol qilish” nuqtai nazaridan, tizimning ruxsat etilmagan xizmat ko‘rsatish funksiyalari yoki tartiblarini bajarishga majburlash maqsadida tizimning ma’lumotlari, dasturiy ta’minoti yoki boshqarish ma’lumotlarini atayin buzish. Jinoiy maqsadlarda boshqariluvchi DTni modifikatsiyalash bilan bog‘liq kompyuter buzishlarining o‘ta xavfli turi. Tarmoqni boshqarish tizimiga ulanuvchi barcha imkoniyatli kanallarni ishonchli himoyalash yoki o‘chirish maqsadga muvofiq.
2.2. “G‘arazli ta’sirlar uchun qurilma” (malicious logic): “Suiste’mol qilish” nuqtai nazaridan, ruxsat etilmagan xizmat ko‘rsatish funksiyalari yoki tartiblarini bajarish yoki boshqarish maqsadida tizimga atayin o‘rnatilgan istalgan apparat-dasturiy qurilma yoki dasturiy ta’minot. Jinoiy maqsadlarda boshqariluvchi DTni modifikatsiyalash bilan bog‘liq kompyuter buzg‘unchiliklarining o‘ta xavfli turi. Tarmoqni boshqarish tizimiga ulanuvchi barcha imkoniyatli kanallarni ishonchli himoyalash yoki o‘chirish maqsadga muvofiq. Bundan tashqari, faqat ishonchli apparat-dasturiy vositalar yoki DTdan foydalanish yoki deklaratsiya qilinmagan xossalarni aniqlash maqsadida dasturlar listinglarini olish, apparatlar qismini esa maxsus tekshirishdan o‘tkazish zarur.
2.3. “Ruxsat etilgan buzg‘unchilik” (violation of permissions): Sub’ekt uchun ruxsat etilmagan funksiyalarni bajarish yo‘li bilan ruxsat etilgan tizim vakolatlarini oshirish ta’minlanadigan sub’ektning harakati. Tarmoqni boshqarish tizimiga ruxsatsiz suqulib kirish va bu asosda jinoiy maqsadlarda oshirilgan vakolatlarni olish bilan bog‘liq kompyuter buzishlarining o‘ta xavfli turi. Tarmoqni boshqarish tizimiga ulanuvchi barcha imkoniyatli kanallarni ishonchli himoyalash yoki o‘chirish maqsadga muvofiq.
Ko‘rsatilgan tahdidlar va ularning ta’siri oqibatlarini tahlil qilish shuni ko‘rsatadiki, ularning yakuniy maqsadi quyidagilar hisoblanadi:
-MATda uzatiladigan foydalanuvchilarning ma’lumotlari — ma’lumotlarning o‘qilishi va buzilishi yoki axborot almashinuvi tartibini buzilishi;
- MATning ishlash qobiliyati — boshqariladigan ma’lumotlarning o‘qilishi va buzilishi yoki tarmoq (tizim) komponentlari yoki butun tarmoqni (tizimni) boshqarish tartiblarini buzilishi.
|
| |
friksion surkov moylari - K. J. Matkarimov b. J. Mahmudov a. A. Norqulov avtomobillarda ishlatiladigan ashyolar

|
K. J. Matkarimov b. J. Mahmudov a. A. Norqulov avtomobillarda ishlatiladigan ashyolarBog'liq K. J. Matkarimov b. J. Mahmudov a. A. Norqulov avtomobillarda isfriksion surkov moylari deb ataladi.
Plastik surkov moylarida suyuq va qattiq moylash materiallari-
ning xususiyatlari mujassam etilgan. Plastik moylar panjara (kar-
kas) ko‘rinishdagi tuzilishga ega bo‘lib, u quyultiruvchining qattiq
zarrachalari (dispers faza) va shu panjara ichiga kiritilgan suyuq
moylar (dispersli muhit)dan tashkil topgan. Yuklanishlar ta’sirida
karkas buziladi va moy suyuqlik holatida ishlaydi, yuklanish olin-
gach panjara yana tiklanib, moy yana qattiq jism shakliga o‘tadi.
Bu plastik moylarning asosiy xususiyatidir.
Plastik surkov moylari tarkibiga moy (asos) (80–90%), quyul-
tirgich (sovun) (10–20%), qattiq uglevodorodlar, bir jinsliligini
saqlash maqsadida qo‘shilgan stabilizator, ba’zan to‘ldirgich (ma-
salan, grafit) kiruvchi murakkab birikmalardir. Plastik surkov mo
yining asosiy xususiyatlarini unga qo‘shiladigan sovunli va sovun-
mas quyultirgichlar belgilaydi.
Sovunli quyultirgichlar moyli kislotalarning tabiiy yoki sun’iy
tuzlaridan iborat bo‘lib, ulardan ko‘proq kalsiyli, litiyli, natriyli,
bariyli, aluminiyli, ruxli, qo‘rg‘oshinli va boshqalar ishlatiladi. Bu
quyultirgichlar bilan tayyorlangan surkov moylari o‘rta va yuqori
haroratlarda ishlatishga yaroqli bo‘ladi.
Sovunmas quyultirgichlar (qattiq uglevodorodlar – parafinlar,
serezinlar va boshqalar) asosida tayyorlangan surkov moylari nam-
likka chidamli bo‘lishi bilan birga, faqat past haroratlarda ishlatish-
ga yaroqlidir.
153
Plastik surkov moylari ishqalanayotgan sirtlarga agressiv suyuq-
liklar, bug‘lar, abraziv materiallar (chang, ifloslik va boshqalar)ni
kirishiga to‘sqinlik qilib u sirtlarning yeyilishini kamaytiradi. An-
tifriksion xususiyatlarga ega bo‘lishi tufayli, moylar ishqalanishga
sarflanadagan energiyani kamaytiradi, mexanizm va mashinalar
dagi ishqalanishga sarflanayotgan quvvatni tejashga imkon beradi.
6. 2. Plastik surkov moylarining mexanik
|
| |