Taqrizchilar - Tarmoq texnologiyalari

Taqrizchilar:
ISBN 978-9943-2441-7-7
O.X. Toʻraqulov
–pedagogika fanlari doktori,
dotsent
S.О. Тоvbоyеv –
texnika fanlari nomzodi
,
dotsent
F.Xaitov
- texnika fanlari nomzodi
,
dotsent
© Begbo’tayev A.E, Yusupov R.M. 2020
© «Tafakkur » nashriyoti, 2020
3
KIRISH
Jahonda axborot makonining globallashuvi, ochiqligi va ommaviy
kommunikatsiyaning kuchayishi integratsiyalashgan ta’lim muhitida
ta’lim oluvchilarning kasbiy va ijodiy rivojlanishini ta’minlash
imkoniyatlarini
kengaytirmoqda.
Ta’lim sohasidagi rivojlanish
tendensiyalari axborotlashgan jamiyatda o‘qitishning zamonaviy
didaktik vositalarini kengroq joriy etish va ularning samaradorligini
yanada oshirishning dolzarbligini ko‘rsatmoqda. Dunyo hamjamiyatida
YUNESKOning
“O‘qituvchilarning
axborot-kommunikatsiya
texnologiyalari bo‘yicha kompenentligini rivojlantirish” dasturi va
“Evropa Kengashi mamlakatlarining 2020 yilga qadar ta’lim va
kadrlarni kasbiy tayyorlash sohasidagi Hamkorlik strategiyasi” asosida
keng ko‘lamli amaliy ishlar amalga oshirilmoqda.
Mamlakatimiz ta’lim tizimini xalqaro ta’lim standartlari bilan
uygʻunlashtirib, oliy ta’lim muassasalarida kadrlar tayyorlash sifati
hamda raqobatbardoshligini taʻminlash, jahon amaliyotiga asoslangan
oliy ta’lim tizimining sifat darajasini oshirish, uzluksiz ta’lim tizimiga
ilmiy va innovatsiya yutuqlarini amaliyotga joriy etishning samarali
metodlarini ishlab chiqish ustuvor yoʻnalishlardan biri sifatida eʻtirof
etilmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7
fevraldagi PF-4947- sonli «Oʻzbekiston Respublikasini yanada
rivojlantirish boʻyicha Harakatlar strategiyasi toʻgʻrisida»gi Farmoni,
2017 yil 20 apreldagi PQ-2909-sonli «Oliy ta’lim tizimini yanada
rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi va 2018 yil 5 iyundagi PQ-
3775-sonli «Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini oshirish va
ularning mamlakatda amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlarda
faol ishtirokini taʻminlash boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar
toʻgʻrisida»gi qarorida belgilangan vazifalarni bajarish, oliy ta’lim
muassasalarini ilgʻor jahon tajribalari asosida yaratiladigan yangi avlod
darslik, oʻquv qoʻllanmalari hamda davriy nashrlar bilan tizimli
taʻminlash maqsadida qabul qilgan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar
mahkamasining “Oliy ta’lim muassasalarini oʻquv adabiyotlari bilan
taʻminlash toʻgʻrisida” gi 2018 yil 10 oktyabr, 816-son qarori hamda
boshqa normativ-huquqiy hujjatlarda belgilangan vazifalarning amalga
oshirilishi va hayotga tatbiq etilishiga ushbu o’quv qo’llanma muayyan
darajada xizmat qiladi.
Jumladan, bunda oliy ta’lim muassasalarida foydalanish uchun
xorijiy oʻquv va ilmiy adabiyotlar roʻyxatini shakllantirish, ularni xarid
4
qilish va foydalanish, oʻquv adabiyotlari bilan taʻminlash hamda
darsliklar va oʻquv qoʻllanmalarini yangilab borish kabi vazifalar
belgilab berilgan. Shu nuqtai nazardan boʻlajak mutaxassislarda kasbiy
faoliyatga oid oʻquv-tarbiya jarayonini samarali tashkil etishning shakl,
metod va vositalari, yangi pedagogik va axborot texnologiyalarini oʻquv
jarayoniga qoʻllash metodlari, “Tarmoq texnologiyalari” fanidan oʻquv
jarayoni uchun oʻquv-uslubiy taʻminotlarni yaratish dolzarb hisoblanadi
va ushbu qoʻllanma aynan shu maqsadga yoʻnaltirilgan.
Sizga tavsiya etilayotgan ushbu oʻquv qoʻllanma pedagogika oliy
ta’lim muassasalarida talabalarga oʻtiladigan “Tarmoq texnologiyalari”
fanidan maʻruza mashgʻulotlarini o`tkazish boʻyicha zamonaviy nazariy
maʻlumotlarini oʻz ichiga olgan. Jumladan, kompyuter tarmoqlari,
tarmoq qurilmalari va funksiyalari, kompyuter tarmoqlarini yaratishning
asosiy tushunchalari, modellari va usullari, protokollar va ularning
qoʻllanilishi, TCP/IP protokollar stekini tashkil qilish (IPv4 va IPv6),
OSI etalon modeli, asosiy marshrutlash va kommutatsiya protokollari,
yangi simsiz texnologiyalar, 802.12 va 802.16 standartlar, Internet,
internet xizmatlari, Bulut texnologiyasi, Smart-texnologiyalar, IoT-
buyumlar interneti multimediyali tarmoq texnologiyalari hamda tarmoq
xavfsizligi haqida nazariy maʻlumotlar berilgan.
|