nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
This is a title

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI
TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
«Kompyuter injiniringi» fakulteti
«Raqamli texnologiyalar konvergensiyasi» kafedrasi
«Elektron hukumat» fanidan
Individual Loyiha
Mavzu: Ish beruvchi va ish qidiruvchilar uchun veb- sayti yaratish
Bajaradi: Rashidov Nodirjon
Rahbar: Naim Nodira Abdujalolovna
Himoya qilindi:
(sana)
(baho)
(imzo)
Toshkent 2024
Dasturchi uchun shaxsiy portfolio sayti bo‘lishi muhim. U o‘zining qilgan ishlarini shu saytda jamlaydi, bu esa uning mijozlar bilan bog‘langanda o‘z portfoliosini oson va chiroyli usulda ko‘rsatishi taminlaydi. Saytda faqat portfolio emas, balki blog ham qo‘shilishi mumkin. Bu yerda u o‘zining shaxsiy fikrlarini yoritib borishiga zamin yaratadi. Ayniqsa web dasturchi portfoliosini – bajargan proektlari hamda qobiliyatlarini namoyon qilishda o‘z shaxsiy saytining boʻlishi katta ahamiyatga ega. Chunki aynan saytning oʻzi ham web dasturchining bor imkoniyat va salohiyati haqida biror maqtalgan soʻzdan koʻra, u bajargan saytlari koʻproq tasavvur uygʻotadi.
Axborot xavfsizligi - Axborotning qimmatliligi Reja: Axborot xavfsizligi tushunchasi va axborotni himoyalash muammolari

|
Axborotning qimmatliligi Reja: Axborot xavfsizligi tushunchasi va axborotni himoyalash muammolari
|
bet | 3/4 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 18,27 Kb. | | #256078 |
Bog'liq Axborotning qimmatliligi Reja Axborot xavfsizligi tushunchasi vAxborot xavfsizligi deb, ma’lumotlarni yo`qotish va o`zgartirishga yo`naltirilgan tabiiy yoki sun’iy xossali tasodifiy va qasddan ta’sirlardan xar qanday tashuvchilarda axborotning himoyalanganligiga aytiladi.
Ilgarigi xavf faqatgina konfidentsial (maxfiy) xabarlar va xujjatlarni o`g`irlash yoki nusxa olishdan iborat bo`lsa, hozirgi paytdagi xavf esa Kompyuter ma’lumotlari to`’lami, elektron ma’lumotlar, elektron massivlardan ularning egasidan ruxsat so`ramasdan foydalanishdir. Bulardan tashqari, bu xarakatlardan moddiy foyda olishga intilish ham rivojlandi.
Axborotning himoyasi deb, boshqarish va ishlab chiqarish faoliyatining axborot xavfsizligini ta’minlovchi va tashkilot axborot zaxiralarining yaxlitliligi, ishonchliligi, foydalanish osonligi va maxfiyligini ta’minlovchi qatiy reglamentlangan dinamik texnologik jarayonga aytiladi.
Axborotning egasiga, foydalanuvchisiga va boshka shaxsga zarar yetkazmokchi bo`lgan nohuquqiy muomaladan xar qanday xujjatlashtirilgan,
ya’ni identifikatsiya qilish imkonini beruvchi rekvizitlari qo`yilgan xolda moddiy jismda qayd etilgan axborot ximoyalanishi kerak.
Axborot xavfsizligi nuktai nazaridan axborotni quyidagicha turkumlash mumkin:
• maxfiylik — aniq bir axborotga fakat tegishli shaxslar doirasigina kirishi mumkinligi, ya’ni foydalanilishi qonuniy xujjatlarga muvofik cheklab qo`yilib, xujjatlashtirilganligi kafolati. Bu bandning buzilishi o`g`irlik yoki axborotni oshkor qilish, deyiladi;
• konfidentsiallik — inshonchliligi, tarqatilishi mumkin emasligi, maxfiyligi kafolati;
• yaxlitlik — axborot boshlang`ich ko`rinishda ekanligi, ya’ni uni saqlash va uzatishda ruxsat etilmagan o`zgarishlar qilinmaganligi kafolati; bu bandning buzilishi axborotni soxtalashtirish deyiladi;
• autentifikatsiya — axborot zaxirasi egasi deb e’lon qilingan shaxs xaqiqatan xam axborotning egasi ekanligiga beriladigan kafolat; bu bandning buzilishi
|
| |
Mudofaa xavfsizligi - Axborotning qimmatliligi Reja: Axborot xavfsizligi tushunchasi va axborotni himoyalash muammolari

|
Axborotning qimmatliligi Reja: Axborot xavfsizligi tushunchasi va axborotni himoyalash muammolari
|
bet | 2/4 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 18,27 Kb. | | #256078 |
Bog'liq Axborotning qimmatliligi Reja Axborot xavfsizligi tushunchasi vMudofaa xavfsizligi. Mudofaa sohasida xavfsizlikning asosiy ob’ektlaridan bo`lib, mamlakatning mudofaa potentsialining axborot tarkibi va axborot resurslari hisoblanmoqda. Xozirgi kunda barcha zamonaviy qurollar va harbiy texnikalar juda ham Kompyuterlashtirilib yuborildi. SHuning uchun xam ularga axborot qurollarini qo`llash ehtimoli katta.
Ijtimoiy xavfsizlik. Zamonaviy axborot – kommunikatsiyalar texnologiyalarining milliy iqtisod barcha tarmoqlarida keng qo`llanishi inson psixologiyasi va jamoa ongiga «yashirin» ta’sir ko`rsatish vositalarining samaradorligini yuksaltirib yubordi.
Ekologik xavfsizlik. Ekologik xavfsizlik – global masshtabdagi muammodir. «Ekologik toza», energiya va resurs tejaydigan, chiqindisiz texnologiyalarga o`tish faqat milliy iqtisodni axborotlashtirish hisobiga qayta qurish asosidagina yo`lga qo`yish mumkin.
Avtomatlashtiriltan axborot tizimlarida axborotlar o`zining hayotiy davriga ega bo`ladi. Bu davr uni yaratish, undan foydalanish va kerak bo`lmaganda yo`qotishdan iboratdir (2-rasm ).
Axborotlar xayotiy davrining xar bir bosqichida ularning himoyalanganlik darajasi turlicha baholanadi.
Maxfiy va qimmatbaho axborotlarga ruxsatsiz kirishdan himoyalash eng muxim vazifalardan biri sanaladi. Kompyuter egalari va foydalanuvchilarning mulki huquqlarini himoyalash - bu ishlab chiqarilayotgan axborotlarni jiddiy iqtisodiy va boshha moddiy hamda nomoddiy zararlar keltirishi mumkin bo`lgan turli kirishlar va o`g`irlashlardan himoyalashdir.
Axborotninghayotiydavri
1)Axborotni saqlash va arxivlash
2)So’rovlar bo’yicha axborotlarni tanlash
3)Axborotni qayta ishlash
4)Saqlash uchun axborotlarni tizimlashtirish, tartibga solish vao’girish
5)Axborotdan foydalanish
6)Olingan axborot
7)Axborotlarni foydaliligi va aniqligi bo’yicha baholash
8)Hisobot ma’lumotlari
9)Birlamchi axborot
10)Axborotlarni yangilab turish
11)Eski axborotlarni yo’kotish
|
| |
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent moliya instituti

O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent moliya instituti
Download
1,42 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/42
Sana
04.12.2023
Hajmi
1,42 Mb.
#111086
Download
1,42 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent moliya instituti
Download
1,42 Mb.
Matnni ko'rish
-rasm. O„zbekiston sug„urta bozorining tarkibiy tuzilishi

10
aktivlari bo‗yicha tijorat banklaridan keyingi yetakchi o‗rinlarni egallaydi
va iloji bo‗lsa, ularni kredit kapitali sifatida ishlatadi. Ular to‗plagan
resurslarning tabiati ularni qimmatli bozor orqali uzoq muddatli ishlab
chiqarish kapital qo‗yilmalarida foydalanishga imkon beradi. Nisbatan
qisqa muddatli qarz mablag‗lariga asoslangan banklarda bunday
imkoniyatlar mavjud emas. Shuning uchun sug‗urta kompaniyalari,
xususan hayot sug‗urta tarmog‗ida faoliyat yuritadigan sug‗urta
kompaniyalari sug‗urtalanuvchilar hisobidan shakllantiriladigan sug‗urta
fondi mablag‗laridan unumli foydalanib, iqtisodiy samaraga erishish
maqsadida kapital bozorida yetakchi o‗rinni egallaydi.
3-rasm. Sug„urta kompaniyasining asosiy biznes jarayonlari

19
qanday
ehtimollar
nazariyasi
qonuniyati
ham
tasdiqlaydi.
Bu
sug‗urtalanuvchidan kam miqdordagi sug‗urta mukofotini olish bilan katta
javobgarlikni zimmaga olish imkoniyatini beradi. Xususan, sug‗urta
kompaniyalari o‗z zimmasiga olayotgan barcha majburiyatlar ularning
moliyaviy asosiga, ya‘ni to‗lov qobiliyatiga muvofiq kelishi lozim.
Sug‗urtalovchilarning to‗lov qobiliyatini esa aynan ular uchun belgilangan
minimal ustav kapitali miqdorlari belgilaydi. Ma‘lumki, kompaniyalarga
belgilangan ustav kapitalining minimal miqdorlari muntazam ravishda
oshirib boriladi, bu esa sug‗urtalash ko‗lamining kengayishini ta‘minlaydi
(1-jadval).
1-jadval
O„zbekistonda sug„urta faoliyatini avtomatlashtirishning

11
sug‗urtaning ayrim turlarini tegishli dasturiy ta‘minotsiz ishlab
chiqish mumkin emasligi.
Ushbu muammolarni ixtisoslashgan avtomatlashtirilgan axborot
tizimi (AAT)ni joriy qilish va uni biznes jarayonlariga tatbiq etish orqali
hal
etish
mumkin.
Sug‗urta
faoliyatidagi
biznes-jarayonlarni
avtomatlashtirish uchun dasturiy ta‘minot nafaqat sohaning o‗ziga xos
xususiyatlarini aks ettiradigan va yuqoridagi muammolarni hal qiladigan,
balki
sug‗urta kompaniyasi faoliyati samaradorligini oshirishni
ta‘minlaydigan talablarga javob berishi kerak.
Sug‗urta kompaniyasida axborot texnologiyalaridan foydalanish
texnologik jarayonning barcha asosiy elementlarini qamrab oladigan va
axborotni qayta ishlashning barcha bosqichlarida ma‘lumotlarning
xavfsizligini to‗liq kafolatlaydigan tizimlarni joriy etishni o‗z ichiga oladi.
Sug‗urta kompaniyasining axborot tizimini joriy etishga quyidagi
sohalarni avtomatlashtirish orqali erishish mumkin:
sug‗urta faoliyati;
moliyaviy faoliyat;
buxgalteriya hisobi va boshqa faoliyat.
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent moliya instituti - bet 42

O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent moliya instituti
Суuуртада ахборот технологиялари 2022
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent moliya instituti
|
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent moliya instituti - bet 14

30
amalga oshirilishi mumkin.
Umumiy sug‗urta qilish tarmog‗i klasslari bo‗yicha ―yuk‖ sug‗urta
ishini yuritish xarajatlaridan tashqari ogohlantirish zaxirasiga ajratmalar
qilish va rejalashtirilgan foyda summalarini ham o‗zida aks ettiradi.
Brutto-stavkani hisoblashda dastlab netto-stavka aniqlab olinadi, so‗ngra
unga ―yuk‖ (odatda brutto-stavkaga nisbatan foizlarda) qo‗shib
hisoblanadi. Brutto-stavka qo‗yidagicha aniqlanadi:
MS=
(%)
100
Ю
НС
,
Bu yerda, MS - brutto-stavka;
NS - netto-stavka;
Yu(%) - yuk (foizlarda ifodalanadi).
Majburiy sug‗urta turlari bo‗yicha tariflar me‘yoriy hujjatlar bilan
o‗rnatilsa, ixtiyoriy sug‗urtada esa, sug‗urtalovchi tomonidan mustaqil
ravishda aniqlanadi.
-MAVZU. SUG„URTADA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI

7
jo‘natgandan so‘ng mijoz qo‘liga polisni qo‘lyozma asosida to‘ldirib,
sug‘urtalanuvchiga taqdim etadi. Ayrim viloyatlar, shaharlar va
tumanlarda ba‘zi hollarda elektr energiyasi tanqisligi tufayli to‘k
kelmasligi oqibatida mijozlarning kutib qolishi va mijoz ma‘lumotlarini
o‘z vaqtida o‘tkazishdagi muammolarning oldini oladi. Masalan: elektr
to‘ki yo‘q deylik, sug‘urta agenti yoki boshqa sug‘urtalovchi oldiga mijoz
kelganda sug‘urtani amalga oshirmasdan ranjigan holda chiqib ketishi
mumkin. Yoki sug‘urta agentlari tomonidan mijoz uchun qulay bo‘lgan
joylarga borib o‘z sug‘urta turi bo‘yicha sug‘urta xizmatini ko‘rsatadilar.
Bunday qulaylik bilan aholi turar joylariga borib, tadbirlar o‘tkazib shu
yerdagi ko‘ngillilarni baxtsiz hodisalardan yoki boshqa klasslar bilan
sug‘urtalash mumkin. Bunda sug‘urta kompaniyalariga ham, mijozga ham
va albatta sug‘urta agentiga ham juda katta qulayliklar yaratiladi. Misol
uchun, qaysidir aloqa vositasi yordamida sug‘urta dasturiga, ya‘ni Central
Insurance Base (CIB.uz)ga kiriladi. Keyingi bosqichda sug‘urta agentiga
login va parol beriladi, ulardan foydalangan holda dasturni ishga tushiradi.
Keyin sug‘urta agenti o‘ziga kerakli bo‘lgan sug‘urta turini tanlab
sug‘urtani amalga oshiradi. Misol uchun, TVEFJMS – transport vositalari
egalarining uchinchi shaxslar oldidagi javobgarlik sug‗urtasini amalga
oshirayotganda darcha ochiladi. Sug‘urtalovchi ma‘lumotlari to‘liq
kiritilganidan so‘ng barcha ma‘lumotlarga asosan sug‘urta summasi va
mukofotlari avtomatik tarzda dastur yordamida hisoblab chiqiladi. Keyingi
bosqichga o‘tish uchun belgilangan tugma bosiladi. Keyingi bosqichda
kerakli bo‘lgan hujjatlar rasm asosida dasturga yuklanadi. Ma‘lumotlar
yuklangandan so‘ng kerakli tugmani bosish orqali sug‘urta markaziy
bazasiga jo‘natiladi.
Bu Central Insurance Base (CIB.uz) dasturi yordamida sug‘urta
kompaniyasi biror sug‘urta hodisasi yuz berganligini tez va barcha
hujjatlar bilan birga ko‘rish imkoniyati paydo bo‘ladi. Nafaqat sug‘urta
kompaniyasi, balki nazorat organi hisoblangan Sug‗urta bozorini
rivojlantirish agentligi ham kerakli bo‘lgan ma‘lumotlarni masofadan turib
tekshirish imkonini yaratadi.
-MAVZU. SUG„URTADA BIZNES JARAYONLARI

|
-MAVZU. SUG„URTADA BIZNES JARAYONLARIBog'liq Суuуртада ахборот технологиялари 20222-MAVZU. SUG„URTADA BIZNES JARAYONLARI
2.1. Sug„urta faoliyatidagi asosiy biznes jarayonlarining tuzilishi
Sug‗urta biznesi iqtisodiy infratuzilmaning ajralmas qismi sifatida bir
tomondan ijtimoiy kafolatni ta‘minlasa, ikkinchi tomondan, shartnomaviy
majburiyat va tariflar mexanizmi orqali turli sug‗urta risklaridan ogoh
etish negizida iqtisodiyot sub‘ektlari manfaatlarining himoyasini ham o‗z
zimmasiga oladi. Sug‗urta biznes muhitini avtomatlashtirish juda
murakkab jarayon bo‗lib, bu holat jarayon ishtirokchilarining ko‗pligi,
shuningdek sug‗urta mahsulotlarining xilma-xilligi va biznes yuritishning
korporativ standartlari bilan bog‗liq. Sug‗urta jarayoni ishtirokchilarning
o‗nlab toifalarini o‗z ichiga oladi - sug‗urtalovchilar, sug‗urtalanuvchilar,
sotuvchilar (agentlar, brokerlar, boshqa vositachilar), anderrayterlar, qayta
sug‗urtalovchilar, sug‗urta da‘volarini qondiruvchilar, buxgalterlar,
rejalashtiruvchilar, menejerlar. Ushbu toifalarning har biri o‗z ierarxik
tuzilishiga ham ega bo‗lishi mumkin. Barcha ishtirokchilar bir-birlari bilan
ko‗pincha kompaniyaning korporativ standartlariga bog‗liq bo‗lgan
biznes-jarayonlarda birlashadilar. Bunda sug‗urtalovchi va sug‗urta
qildiruvchi o‗rtasidagi munosabatlar sug‗urta mahsulotlari orqali
aniqlanadi, ularning har biri o‗z navbatida sug‗urta ob‘ektlari, xatarlari,
qoidalari va atributlari to‗plamidan iborat bo‗ladi.
Hozirgi raqobat bosqichida har qanday tashkilotning biznes
jarayonlarini
optimallashtirish
vositalaridan
biri
bu
ularning
raqamlashtirilishi hisoblanadi. Raqamlashtirish biznes jarayonlarini tubdan
o‗zgartiradi va optimallashtiradi. Bu kompaniya samaradorligi ortishiga va
mijozlar tajribasining yanada mukammallashishiga olib keladi. Sug‗urta
kompaniyasining
biznes
jarayonlari
asosiy
va
ta‘minlanadigan
jarayonlarga bo‗linadi. Sug‗urta kompaniyasining asosiy biznes jarayonlari
bo‗lib marketing, sug‗urta mahsulotlarini ishlab chiqish, sug‗urta
mahsulotlarini sotish, anderrayting, sug‗urta xizmatlari, sug‗urta
da‘volarini qondirish hisoblanadi (3-rasm).
|
| |
Sug„urta kompaniyalarining moliya sektoridagi o„rni va

8
sifatida faoliyat yuritadigan tijorat tashkiloti bo‗lib, u sug‗urta risklarini
qabul qilish orqali sug‗urta shartnomalarini tuzish va u bo‗yicha sug‗urta
javobgarligini olib borish orqali foyda olish
maqsadida tashkil etilgan
yuridik shaxs hisoblanadi. Sug‗urta faoliyatini amalga oshirish uchun
belgilangan tartibda litsenziya talab qilinadi. Sug‗urta tashkiloti
tavakkalchilikni
baholaydi,
ularga
muvofiq
keluvchi
sug‗urta
mukofotlarini undiradi, sug‗urta zaxiralarini shakllantiradi
va belgilangan
tartibda va shartlarda o‗z aktivlarini vaqtincha joylashtiradi, ko‗rilgan
zararlarni aniqlaydi va uning miqdorini belgilaydi,
shuningdek
shartnomada ko‗rsatilgan hollarda sug‗urta to‗lovlarini amalga oshiradi.
Sug‗urta kompaniyasi mustaqil xo‗jalik sub‘ekti sifatida faoliyat
yuritib, o‗z faoliyatida boshqa sug‗urtalovchilar bilan munosabatlarni
qayta sug‗urta va birgalikda sug‗urtalash asosida amalga oshiradilar.
Sug‗urta o‗z mohiyatiga ko‗ra noxush
hodisalarning yuz berishi
natijasida ko‗riladigan zararlarni qoplash maqsadida zaxira fondlarini
shakllantirishni ifodalaydi. Sug‗urtalanuvchi sug‗urta kompaniyasi bilan
sug‗urta shartnomasini tuzadi va shartnomaga muvofiq sug‗urtalovchiga
sug‗urta mukofotlari to‗lovini amalga oshiradi.
Umuman olganda, barcha
sug‗urtalovchilarning to‗lovlari zaxira fondini tashkil etadi va sug‗urta
hodisasi yuz bergan taqdirda sug‗urta kompaniyasi sug‗urtalanuvchilarga
shartnomada belgilangan sug‗urta summasi doirasidagi mablag‗larni
to‗laydi va shu bilan noxush hodisalardan kelib chiqadigan zararlarni
kamaytiradi. Sug‗urtalanuvchilar tomonidan to‗lanadigan
mukofotlar
miqdori maxsus me‘yorlar bilan belgilanadi, ular ma‘lum bir hodisa
(sug‗urta hodisasi)ning sodir bo‗lish ehtimollik darajasiga bog‗liq bo‗lib,
sug‗urta summasiga nisbatan hisoblanadi. Sug‗urta summasi (sug‗urta
to‗lovi) esa sug‗urta shartnomasi va (yoki) maxsus me‘yoriy
hujjat bilan
belgilangan va sug‗urta hodisasi yuz berganda sug‗urtalovchi tomonidan
sug‗urtalanuvchi yoki sug‗urtalangan shaxsga to‗lanadigan pul
mablag‗larini ifodalaydi. Sug‗urta munosabatlarining amalga oshish
doirasi tor bo‗lib, qayta taqsimlash faqatgina sug‗urta
kompaniyalari va
sug‗urta qildiruvchilar o‗rtasida amalga oshiriladi.
Sug‗urtalovchi
faoliyati
o‗ta mas‘uliyatli faoliyat bo‗lib,
zimmasidagi majburiyatlarning bajarilmasligi unga ko‗pgina salbiy
oqibatlarni keltirib chiqaradi. O‗zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari
qatorida sug‗urta faoliyatini tartibga soluvchi
qonunchilik hujjatlari ham
mavjud bo‗lib, bugungi kunda sug‗urtalovchilar ularga rioya etgan holda
faoliyat yuritadi va davlat tomonidan nazorat qilinadi.
- rasm. Don uyumlarida qizish tasviri

20- rasm. Don uyumlarida qizish tasviri D on uyum larida o ‘z-o‘zidan qizish jarayonining rivojlanish tez-
ligi xilm a-xil b o ‘lishi mumkin. B a ’zi hollarda jarayon boshlangan-
dan bir necha k u n o ‘tg a c h ,b a ’zid a e sa ju d a u z o q davrdan keyin 50°C
harorat yuzaga keladi. Qizishdagi bunday farq ju da k o ‘p sabablarga
b o g ‘liq b o ‘lib ularni uch guruhga b o ‘lishi mum kin: don uyum ining
holati; om borlarning holati va konstruksiyasi: don uyum larining
saqlanish sharoiti va ularni kuzatish usullari.
D on uyumini ishlab chiqarish sharoitida om borlar va elevatorlar-
da saqlashdagi k o ‘p sonli kuzatishlar shuni k o ‘rsatadiki, о ‘z -o ‘zidan
qizish jarayoni qat’iy belgilangan qonuniyat asosida yuzaga keladi.
54
D on uyumida uchraydigan barcha turdagi o ‘z-o‘zidan qizish jara-
ye flin i
3 guruhga ajratish mum kin: uyali, qatlamli va yalpi.
Uyali o‘z - o‘zidan qizish - don uyumining istalgan qismida
yuzaga kelishi mumkin. Bunda jarayonning rivojlanishiga quyidagi
sabablardan biri dastlabki shart - sharoit b o ‘lib xizm at qiladi:
tom larning shikastlanganligi yoki om bor devorlarining yaxshi
him oyalanm aganligi oqibatida don uyum ining b a’zi joylarining
namlanib qolishi; bir om borga turli nam likdagi donlarni joylashtirish
va oqibatda yuqori nam likka ega b o ‘lgan o'choqlarning (uyalar)
vujudga kelishi; aralashm alar tarkibi jihatidan keskin farq qiluvchi
don uyumlarini joylashtirish oqibatida uyum da katta miqdordagi
aralashm alar va changli (bunga b o g iiq holda mikroorganizm lar
ham) joylam ing hosil b o iish i; qatlam ning biror jo y id a hasharotlar
va kanalarning k o ‘plab to'planishi.
Qatlamli o‘z-o‘zidan qizish - jarayoni don uyum larini ombor-
xonalarda, elevatorlarda, shuningdek xirm onlarda saqlanayotgan
donlarda kelib chiqadi. O 'z-o 'zid an qizishning bunday k o ‘rinishi
qatlam li deb atalishiga sabab, saqlanayotgan don uyum larida qizish
vertikal yoki gorizontal qatlam k o ‘rinishda yuzaga keladi qiziyotgan
qatlam uyum ning qaysi qism ida paydo b o ‘lganligiga b o g iiq holat
55
o ‘z-o ‘zidan qizish yuqorigi pastgi yoki vertikal qatlamli turlarga
ajratiladi
Don uyumining o‘z-o‘zidan qizishida mikroorganizmlaming

to ‘g ‘risida ikki xil qaram a-qarshi farazlarni yuzaga keltiradi. Bu
esa o ‘z -o ‘zidan qizishni keltirib chiqaruvchi ikki xil nazariyaning
asoslanishiga sabab b o ‘ldi: ferm entativ (enzimatik) vam ikrobiologik.
Birinchi nazariyaga muvofiq, o ‘z-o ‘zidan qizishni keltirib chiqa
ruvchi boshlang‘ich sabab donda ferm entlar tizim ining faolligi nati
jasida kechadigan hayotiy jarayonlar hisoblanadi. M azkur nazariya
b o ‘yicha m ikroorganizm lar faqatgina bu jarayonning rivojlanishiga
yordam beradi xolos.
Ikkinchi nazariya tarafdorlari esa o ‘z-o ‘zidan qizishning hosil
b o ‘lishida m ikroorganizm lar bosh rolni o ‘ynaydi deb hisoblashadi.
0 ‘z-o ‘zidan qizish jarayoni avvalida faqatgina m o g ‘or zambu-
r u g ia ri k o ‘payib qolmay, balki turlarining alm ashinishi kuzatiladi.
A lm ashinish harorat va nam likka b o g ‘liq b o iib , jarayon avvalida
A ltem aria, sladosrorium za m b u ru g iari rivojlanadi, s o ‘ngra ular
ning o ‘rnini A srergillus va R enisillium egallaydi.
Omborlarning holati va uning tuzilishi.
0 ‘z-o ‘zidan qizish
jarayoniga om borxonaning gidrolizolyatsiyalanganligi darajasi, is
siqlik o ‘tkazuvchanligi va konstruktiv elementlari, havo sirkulyat-
siyasi va boshqalarga ham b o g iiq . Omborxona qanchalik yaxshi
gidroizolyatsiyalangan, shuningdek issiqlik o ‘tkazuvchanligi past
devor, pol va tom ga ega b o is a , unda havo m uhitini boshqarish
shuncha yaxshi b o ia d i va natijada o ‘z -o ‘zidan qizish kam b o i a
di. D evorlar tom va polning yaxshi izolyatsiyalanm aganligi donga
q o ‘shimcha nam lik kirib kelishini ta ’m inlaydi, donda o ‘z-o ‘zidan
qizish yuzaga keladi. Donni bir tekis isitm aslik yoki sovutmaslik,
shuningdek havo m uhitining regulirovka qilinm asligi ham
0
‘z-
o ‘zidan qizishni yuzaga keltirishi mumkin.
- rasnu Don uyumlarida qizish tas\'iri

katta ta ’sir k o ‘rsatadi. D on m assasida kapillyar nam lik kam b o ‘lishi
'(suv b u g ‘larining kondensatsiyasi) qizish intensivligiga katta ta ’sir
k o ‘rsatadi. D on m assasida erkin suv qancha m o ‘l b o ‘lsa, o ‘z-o ‘zidan
qizish shuncha intensiv tarzda yuzaga keladi.
23- rasm. Don uyumlarida qizish tasviri.
0 ‘z-o ‘zidan qizish jarayonining nam likka b o g ‘liqligi Lamur,
K leyton va Vrenchel tajribalari m a ’lum otida yaqqol k o ‘rishim iz
mumkin.
Don uyumining harorati - Donni saqlash va dastlabki ishlash

|
Donni saqlash va dastlabki ishlashBog'liq Donni saqlash va dastlabki ishlash texnologiyasi. Tursunov S. Muqimov Z. Norinboyev B.Don uyumining harorati.
H ar bir m ikroorganizm lar turi
m a ’lutn harorat ostida yoki chegarasida k o ‘payib rivojlanadi va
butunlay nobud b o ‘lishiga ham olib keladi. M ikroorganizm lar
sovuqqa chidam li (psixrofil), issiqni yaxshi k o ‘ruvchi (termofil)
v a o ‘rtacha haroratda rivojlanadigan (mezofil) ham da yashaydigan
guruhlarga ajratiladi. D on uyum i mikroflorasi asosan mezofil
m ikroorganizm lardan iborat b o ia d i, m ezofillar 2 0 -4 0 °C da yaxshi
rivojlanadi. Bu asosan, m o g‘or zam b u ru g iarig a tegishli b o iib , ular
don uyum i 10-20°C harorat ostida ham yaxshi rivojlanishini k o ‘rish
m um kin. Rsixrofil m ikroorganizm lar don uyum ida katta m iqdorda
b o im a y d i, termofil m ikroorganizm lar esa saqlanayotgan donlarda
va don uyum ida o 'z -o ‘zidan qizishning oxirgi bosqichlaridagina
biroz to ‘planadi.
19-jadval
Turli mikroorganizmlar guruhlarida asosiy harorat nuqtalari
M ik ro b lar guruhi
H arorat °C
M inim al
O ptim al
M aksim al
Rsixrofil
-8-0
10-20
25-30
M ezofil
5-10
20-40
40-45
Term ofil
25-40
50-60
70-80
Jadvaldan k o ‘rinib turibdiki, m ikroorganizm lar faoliyatining
harorat om iliga b o g iiq lig i um um iy qonuniyatlardan don uyumi va
don m ahsulotlarini saqlash am aliyotida keng k o ia m d a foydalaniladi.
Am m o noqulay yuqori harorat bilan don uyum iga ta ’sir etish, y a ’ni
uni sterillash donning sifatini tushirib yuboradi.
H aroratning past b o iis h i m ikroorganizm larga salbiy ta ’sir k o ‘r-
satib, ularning rivojlanishini to ‘xtatadi, ammo bu ularning nobud
b o iish ig a olib kelmaydi. Qachon qulay m uhit paydo b o iis h i bilan
o ‘z faoliyatini у ana davom ettiradi.
70
|
| |
1 - Donni saqlash va dastlabki ishlash

1 О-ВОВ. OMUXTA-YEM ISHLAB C H IQ A RISH
TEXNOLOGIYASINING UM UM IY TAVSIFI
C h o rv a c h ilik n i s a n o a t n e g i z i d a y a n a d a r i v o j l a n t i r i s h x o 'j a l i k l a r d a
v u j u d g a k e ltirila y o tg a n o z u q a b a z a s in in g fa q a t m iq d o rin i e m a s ,
balki sifat tarkibini h am y a x sh ila s h n i talab q ilm o q d a .
O z u q a bazasi t a rk ib id a b a r c h a k erakli b io lo g ik aktiv v a oziq
m o d d a l a r b o ‘lgan. c h o r v a m o lla rn i t o 'y d i r i b b o q ishni t a 'm i n l a y d i g a n
yuq o ri sifatli y e m - x a s h a k d a n iborat b o ‘lishi kerak. C h o r v a m o lla rn i
t o 'y i m l i v a sifatli y e m l a r bilan b o q ish n i v a y e m - x a s h a k d a n fo y d a -
lanish sa m a r a d o rlig in i osh irish n i tash k il etish, c h o r v a m ollari
m a h s u ld o rlig in i o s h iris h n in g e n g y ax sh i n a tija b e r a d ig a n om ilidir.
M a h s u lo t y e tis h tirish u c h u n q ilin g a n sarfiar ta rk ib in in g 6 0 %
ini va u n d a n h a m k o 'p r o q q ism in i y e m - x a s h a k . oqsil vitam inli
q o 's h i m c h a l a r , p re m ik s , k o rb a m id k o n se n tra tla ri tashkil
etadi.
Ishlab c h iq a rish bir q a n c h a m u ra k k a b t e x n o lo g ik j a r a y o n l a r d a
a m a l g a oshiriladi.
Turli o z u q a la r d a n t o ’g 'r i t a n la b o lin g a n o m u x t a y e m l a r t o 'l a
q im m a tli b o ‘ladi, ch u n k i bir xil o z u q a d a b o ‘lm a g a n m o d d a l a r
ik k inchi xil o z u q a d a b o 'l a d i v a s h u n d a y qilib. b ir-birining o 'r n in i
t o 'l g 'i z i b , t o ' l a q im m a tli o z u q a hosil qiladi v a bu ara la sh y e m n i n g
oziq lik q iy m a ti a y r im o z u q a d a n yoki bir xil a r a l a s h m a o z u q a d a n
y u q o ri b o ‘ladi.
O m u x t a y e m aniq k o 'r s a t m a a so s id a t a y y o rla n a d i. B a rc h a
o m u x t a e m l a r ikki g u r u h g a b o i i n a d i : t o 'l a rasionli v a k o n s e n tra t
o m u x t a emlar.
K o n s e n tr a t
(q u r itilg a n
p re s la n g a n )
o m u x ta - v e m l a r
d a g ‘al,
sh ira d o r (se rsu v ) v a b o s h q a m a h a lliy o z u q a la rg a q o 's h i s h g a
m o 'l j a l l a n g a n , ular bir xil so c h ilu v c h a n m a ss a , brikct ( g 'i s h t
s h a k lid a 8 b u rc h a k ) v a g ra n u la ( d o n a -d o n a qilib m a y d a l a n g a n )
s h a k ld a tay y o rla n a d i.
Tibbiy-biologik, ijtimoiy sog’lomlashtirish asoslari

Tayanch-harakat a’zоlarida kamchiligi bo’lgan bolalarni o’qitish va
tarbiyalash
Bolalar tserebral falaji (BSF), sabablari va shakllari. Rеabilitasiya
tushunchasi.
Bolalar
оta-оnalarining
abilitasiya
muоlajalariga
munоsabati,Tayanch-harakat a’zоlarida nuqsоnlar bo’lgan tarbiyalanuvchilar bilan
o’tkaziladigan sоg’lоmlashtirish badantarbiyasi mazmuni. Turlli yosh guruхlarda
tayanch-harakat a’zоlarida nuqsоnlar bo’lgan bolalar bilan o’tkaziladigan
elеmеntar matеmatik tasavvurlarini shakllantirish mashg’ulоtlarni
tuzish va
o’tkazish. Tayanch-harakat a’zоlarida nuqsоnlar bo’lgan bolalar bilan nutq
o’stirish mashg’ulоtini metodikasi, rejalashtirish va o’tkazish. Tayanch-harakat
a’zоlarida nuqsоnlar bo’lgan bolalarni o’yinga o’rgatish mеtоdikasi.
Sensor rivojlanishida kamchiligi bo’lgan bolalarni o’qitish va tarbiyalash

va va’zifalari, fanning
rivojlanish bosqichlari, Ko’rishida nuqsoni bo’lgan
bolalarning pedagogik tavsifi. Ko’r, zaif ko’rish tushunchalari, ularning tavsifi.
Maktabgacha yoshdagi eshitishida nuqsoni bo’lgan bolalarni
ixtisoslashtirilgan
maktabgacha ta’lim tashkilotlariga saralash hamda ta’lim tarbiya jarayonida
zamonaviy pedagogik tehnologiyalarni qollash. Surdopedagogika.
Tasviriy faoliyat metodikasi
Maktabgacha ta’lim tashkilotlari o`rta guruhlarida applikatsiya ishlari.
Maktabgacha ta’lim tashkilotlari katta guruhlarida applikatsiya ishlari.
Maktabgacha ta’lim tashkilotlari tayyorlov guruhlarida applikatsiya ishlari.
Maktabgacha ta’lim tashkilotlari maktabga tayyorlov guruhlarda plastilin (loy)
bilan ishlash. Maktabgacha ta’lim tashkilotlarining katta guruh yoshidagi
bolalarini rasm chizishga o`rgatish Maktabgacha ta’lim
tashkilotlarining
tayyorlov guruh yoshidagi bolalarini rasm chizishga o`rgatish. Maktabgacha
ta’lim tashkilotlarining o’rta guruh yoshidagi
bolalarini rasm chizishga
o`rgatish. Maktabgacha ta’lim tashkilotlarining va oilada bolalarni tasviriy san`at
turlari bilan tanishtirish. Maktabgacha ta’lim tashkilotlari katta guruhlarda qurish
– yasash. Maktabgacha ta’lim tashkilotlari kichik guruhlarda qurish – yasash.
Maktabgacha ta’lim tashkilotlari o’rta guruhlarda qurish – yasash. Maktabgacha
ta`lim tashkilotlarida rasm chizishga o`rgatish.Noan’anaviy chizish turlari.
Maktabgacha ta’lim tashkilotlari maktabga tayyorlov guruhlarda qurish – yasash.
Don uyumlarining saqlanish sharoiti va ularni kuzatish usul-

balandligi shuncha past b o im o g ‘i lozim.
Sovutilgan va quritilgan
don massasini silos elevatorlarga 2 0 -3 0 m balandlikda ortish m um
kin.
D on massasini nazoratsiz qayta ishlashdan o ‘tkazish ham
qizish-
ni yuzaga keltirishi mum kin. Har qanday qizish jarayoni hattoki das
tlabki qizish bosqichi ham donda quruq m oddalarning y o ‘qolishiga
va sifatining tushishiga olib keladi. Q uruq moddalar y o ‘qolishi va
sifatining tushish darajasi o ‘z-o ‘zidan qizishining so‘ngi harorati va
donning qizish holatida qancha vaqt qolganligiga b o g iiq .
0 ‘z-o ‘zidan qizish jarayoni don sifatida quyidagi o ‘zgarishlarni
yuzaga chiqaradi:
- yaxshi saqlanm aganligi (rangi, hidi, ta ’mi va yaltiroqligi);
- kim yoviy tarkibning o ‘zgarishi donning
texnologiya va oziq-
ovqat qimmati. Chorva uchun ozuqaviylik xususiyati o ‘zgaradi;
- u ru g iik sifati k o ‘rsatkichlari pasayadi.
D on m assasi o ‘z-o ‘zidan qiziganda uning rangi keskin o ‘zgaradi
va qoram tir yoki to ‘q q o ‘ngir tusga kirib qoladi.
Qizishning oxirgi
bosqichida don m ikroorganizm lar ta ’sirida qorayishi aniqlangan.
Izlanishlar shuni k o ‘rsatdiki, o ‘z-o ‘zidan qizigan donning ran
gi va pigm entlariga k o ‘ra uning sifati turlicha b o ia d i.
D on qan-
chalik to ‘q tusga kirgan va pigm entlangan b o is a uning ozuqaviy
lik, texnologik xususiyati va oziq-ovqatlik
qimmati shuncha past
b o ia d i. Lekin shuni alohida ta ’kidlash lozimki,
donning u ru g iik
sifati (unuvchanligi, unish kuchi)o‘z-o ‘zidan
qizishning dastlabki
bosqichidayoq pasayib ketadi.
-jadval
Turli o‘simlik donlarining 12-25°Charoratdagi muvozanat namligi

|
-jadval
Turli o‘simlik donlarining 12-25°Charoratdagi muvozanat namligiBog'liq Donni saqlash va dastlabki ishlash texnologiyasi. Tursunov S. Muqimov Z. Norinboyev B.13-jadval
Turli o‘simlik donlarining 12-25°Charoratdagi muvozanat namligi
O 'sim lik
turi
H avoning turli nisbiy namligida
(%) don uyum ining m uvozanat nam ligi, %
10
20
30
40
50
60
70
75
80
85
90
95
Bug‘doy
6,6
8,4
9,5
10,9
12,2
13,4
14.8
15,3
16,7
18,6
20,4
-
.lav
dar
6,9
8,2
9,6
10,9
12,2
13,5
15,1
16,2
17,5
19,3
21,6
24,5
Suli
5,5
7.2
8,8
10,2
11,4
12,5
14,0
15,2
17,0
19,5
22,6
-
M akkajo‘xo
ri
0,2
7,9
9,3
10,7
11,9
13,1
14,6
15.5
16,5
18,1
20,7
25.0
N o ‘xat
5,3
7,0
8,6
10.3
11,9
13,5
15,0
15,9
17,1
19,0
22,0
26,0
B o ‘ri
lukkak
4,2
6,2
7,8
9,1
10.5
11,7
13,4
14,5
16,7
25,0
-
-
Dukkaklar
4,7
6,8
8.5
10,1
11,6
13,1
14,8
15,9
17,2
19,5
22,6
27,2
Tajribalardan shu narsa aniqlandiki, barcha g ‘allali ekinlar va
grechixa donining muvozanat nam ligi 7% dan 33 -36 % chegarada
o ‘zgarib turadi. Donning 7% nam likda b o ‘lishi 15-20% nam likka
ega b o ig a n havo uchun m uvozanat hisoblanadi, donning nam ligi
52
33-36% b o is a , bu suv b u g ‘i bilan to ‘yingan havo uchun m uvozanat
hisoblanadi. Q uyidagi jadvalda turli donlarning m uvozanat namligi
aks ettirilgan.
Don m assasining m uvozanat nam ligi tashqi k o ‘rinishi, etilganligi,
mahsulot o ‘lcham lari va asosan kim yoviy tarkibiga ham b ogiiqdir.
Ayniqsa m oyli o ‘sim liklar donlari muvozanat namligi g ‘alla ekinlari
donlariga nisbatan keskin farq qilib, deyarli ikki barobar namdir.
Buni m oyli o ‘simlik donlari tarkibida yog‘ning k o ‘pligi va
gidrofil kalloidlarning kam ligi bilan izohlash mumkin. D on tarkibida
yog‘ qancha k o ‘p b o is a u suvni shuncha kam singdiradi.
|
| |
Korreksion ishlar maxsus metodikasi

|
Korreksion ishlar maxsus metodikasi Pdf ko'rish
|
bet | 10/16 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 261,79 Kb. | | #136537 |
Bog'liq Kirish dàsturning màqsàdiKorreksion ishlar maxsus metodikasi
Jismoniy yoki psixik nuqsonlari bo’lgan bolalar bilan bayram ertaliklarini
rеjalashtirish. Jismoniy yoki psixik nuqsonlari bo’lgan bolalar bilan musiqa ta’limi
va ritmika. Jismoniy yoki psixik nuqsonlari bo’lgan bolalar bilan tasviriy faоliyat
mashg’ulоti mazmuni. Jismoniy yoki psixik nuqsonlari bo’lgan bolalarni o’yinga
o’rgatish mеtоdikasi. Oyin turlari. Maktabgacha yoshdagi Jismoniy yoki psixik
nuqsonlari bo’lgan bolalarni elementar matematik tasavvurlarini shakllantirish
metodikasi
Maktab ta’limiga tayyorlov amaliyoti
“Bizning yaxshi ishlarimiz” hafta mavzusida bolalar faoliyatini tashkil etish.
Bizning yordamchilarimiz maishiy asboblar” hafta mavzusida bolalar faoliyatini
tashkil etish. “Dunyo mamlakatlari” mavzusida bolalar faoliyatini tashkil etish.
“Ehtiyotkor piyoda” hafta mavzusida bolalar faoliyatini tashkil etish. “Gullab
yashnayotgan bahor” hafta rejasi bo’yicha bolalar faoliyatini tashkil etish. “Kitob
tarixi va inson” mavzusida bolalar faoliyatini tashkil etish. “Koinot sirlari” hafta
rejasi bo’yicha bolalar faoliyatini tashkil etish. “Mavsumiy kiyim bosh va
poyabzal” mavzusida bolalar faoliyatini tashkil etish. “Mavsumiy o’zgarishlar,
ko’chmanchi qushlar” mavzusida bolalar faoliyatini tashkil etish. “Men va mening
oilam” mavzusida bolalar faoliyatini tashkil etish. “Men va mening uyim. Xotira
kuni” hafta mavzusida bolalar faoliyatini tashkil etish. “Mening qadrdon
O’zbekistonim” hafta rejasi bo’yicha bolalar faoliyatini tashkil etish. “Sayyorani
saqla!” rejasi bo’yicha bolalar faoliyatini tashkil etish. “Shoshilinch harakat
xizmatlari” hafta mavzusida bolalar faoliyatini tashkil etish. “Sog’lom tanda –
sog’lom ruh” mavzusida bolalar faoliyatini tashkil etish. “Tabiat omborxonasi:
sabzavotlar, mevalar, rezavor mevalar” mavzusida bolalar faoliyatini tashkil etish.
|
| |
Maxsus pedagogika va psixologiya

va oligofrenopsixologiya
fanining predmeti,maqsad va va’zifalari. Aqli zaiflik
darajalari va saabablari, Aqli zaif bolalarning rivoglanish xususiyatlari. Aqli zaif
bolalarni maxsus maktabgacha ta’lim tashkilotiga saralash,maktabgacha aqli zaif
bolalarni tarbiyalash. Kar bolalar tasnifi. Maxsus pedagogika va psixologiya faning
maqsadi,predmeti,
vazifalari, rivojlanish tarixi,
xuquqiy asoslari, rivojlanishda
nuqsoni bo’lgan bolalarning toifalari. Maxsus ta’limning jahon miqyosida nazariy
va amaliy jihatdan qo’llab quvatlanishi. Maxsus ta’limning O’zbеkistоndagi va
xalqaro huquqiy asоslari. Tayanch-harakat a’zоlarida nuqsоnlar bo’lgan
bolalar
ning o’qitishning хоrijiy mеtоdikalari. Tayanch-harakat a’zоlarida nuqsоnlar
bo’lgan tarbiyalanuvchilarni оilada tarbiyalash.
Rivojlanishida kamchiligi bo’lgan bolalarni o’qitish va tarbiyalash
Ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalarni о‘qitish va tarbiyalash.
Ruhiy
rivojlanishning susayish sabablari va klinik xarakteristikasi. Afaziya sabablari,
mexanizmlari va tasnifi. Alaliya, sabablari, shakllari. Autik spektri buzilgan bolalar
bilan korreksion ishlarni olib borish. Disgrafiya va uning tasnifi. Dislaliya sabablari
va shakllari ,dislaliya turlari va uning namoyon bо‘lishi. Dizartriyani kelib chiqish
sabablari. Maktabgacha yoshdagi aqli zaif bolalarni jismoniy jihatdan tarbiyalash.
Maktabgacha yoshdagi aqli zaif bolalarni maktab ta’limiga tayyorlash. Aqli zaif
bolalar bilan olib boriladigan korreksion-tarbiyaviy ishlarni tashkil etishus ullari,
shakllari va tamoyillari. Maktabgacha yoshdagi
aqli zaif bolalarning aqliy
tarbiyasi. Maktabgacha yoshdagi aqli zaif bolalarning axloqiytarbiyasi. Nutqi
tо‘liq rivojlanmagan bolalar tasnifi. Nutqi tо‘liq rivojlanmagan
bolalar nutqini
tekshirish metodikasi. Nutqning anatomik-fiziologik mexanizmi, nutq
buzilishlarini sabablari, nutq buzilishlarini tasnifi. Ruhiy rivojlanish isustlashgan
bolalarni tibbiy-pedagogik komissiyada psixologik va pedagogik tekshirish.
-jadval.
Oqlash m ashinalari ishchi qism larining tasnifi

30-jadval.
Oqlash m ashinalari ishchi qism larining tasnifi
Uskunalarning
sistema nomerlari
Abraziv
baraban
tezligi,
m/sek
Abraziv baraban
bilan elak
obechaykasidagi
masofa orasi, mm
Abraziv
konus va
tormoz
qolipining
oralig‘i, mm
Abraziv
material
tarkibi (%),
donchalarning
nomerlari
Shlifovka (sayqal)lovchi postov RC-125
1 va 2-chi
13,0
20,0
3
40
30
30
3 va 4-chi
10,0
15,0
3
20
20
60
Sayqallovchi
sistema
15,4
10,0
-
20
20
60
O‘zaro almashtirish imkoniyatiga ega bo‘lgan texnologik
chizma.
Arpa donining quruq massasida endosperm miqdori 63-68%
(shundan aleyron qatlami 12-13
%),
gul qobig‘i 8-17 %, meva va
urug‘ qobiqlari 5-7 %, murtagi esa 2,5-3,0 % ni tashkil qiladi. Sholi
247
tarkibida 12-14,5 % oqsil modda, 51-64 % kraxmal, 4,5-9,0%
kletchatka va 2,5-3,5 % kul moddasi bo ‘ladi. Arpadan «Nodir» va
«Nihol» navli yormalar olinadi. Bu chizmaning afzalligi guruch
ishlab chiqaradigan texnologik chizmaga qo‘shimcha uskunalar
qo‘yib va ayrim jarayonlarni o ‘zgartirib, bir-biri bilan almashib
ishlaydigan yangi ixcham texnologik chizma amalga oshiriladi.
Arpa donidan yorma olish texnologik chizmasi quyidagicha:
- avtomat tarozi ustidagi bunker;
- avtomat ravishda ishlaydigan tarozi;
- avtomat tarozi tagidagi bunker;
- arpa va sholilarni saqlovchi 3 ta bunker;
- skalperator;
- ishlatib b o ‘lmaydigan chiqindilar uchun bunker;
- ikkita separator;
- aralashmalar uchun bunkerlar;
- yormalarni saralovchi uskuna;
oqlash uskunalari ustidagi 3 ta bunker;
- kepak uchun bunker;
- qovus uchun bunker;
- metall chiqindilami ushlab qoluvchi apparatlar (4 ta)
- ikkita rassev;
- oqlash uskunalari (5 dona);
- duoaspiratorlar (4 ta);
- avtomat tarozilar (2 ta), tayyor mahsulotlar uchun bunker.
Guruch ishlab chiqarish texnologiyasidan samarali foydalangan
holda arpa yormasi ishlab chiqarish uchun quyidagi qo‘shimcha
uskunalar kiritilgan:
-m a y da chiqindilami (kukol) ajratish uchun 3 takukol ajratuvchi;
- yormalarni sayqallash uchun 2 ta g uskunasi;
- yormalarga pardoz berish uchun cho‘tka mashinasi;
- arpa donlariga issiq suv bilan ishlov berish (GTI) uchun bak va
ularni namlash kerak.
248
|
Arpa donidan yorma olish normasi

M a y d a a r p a n in g ( 2 ,2 x 2 0 m m e la k d a n o ‘tgani) y u q o rid a g i
ta la b la r g a j a v o b b e ra d ig a n d o n la rid a n q u y id a g i ta y y o r m a h s u lo t la r
olinadi.
«Nodir»
yormasi
40 %
«Nihol» yormasi
5 %
Jami yorma
45 %
Kepak
4 0 %
Qovus
7 %
M ayda arpa
5 %
1 va 2-kategoriya!i chiqindilar
1 %
3-kategoriyali
chiqindi
0,7 %
Quriganda
1,3 %
Jami:
100 %
A rp a y o rm a s i ishlab c h iq a r ish te x n o lo g iy a s in in g s a m a ra d o rlig i.
T ajrib a u s u lid a arpani n a m l a s h n i n g o p tim a l (q u la y ) tartibi
o ' r n a t i l d i , y a ’ni u n g a 3 0 ^ 4 0 ° issiq lik d a ishlov berib, s h n e k n in g
ichida
3 - 4 daq. yurish in i h i s o b g a o l i b , d o n n i n g n am ligi » 3 . 5 % g a oshirildi.
B u j a r a y o n d a d o n g a b i o k i m y o v iy o 'z g a r i s h l a r t a ’sir etib, unin g m e v a
va gul qo b iq lari te z ajraladi. Bu t e x n o lo g ik c h i z m a n in g
afzalligi
s h u n d a k i,
s a ralo v ch i
s is te m a la rn in g
o p e r a ti v - k o m m u n i k a t s io n
h a ra k a tla rin i o 'z g a r t i r i s h o lin a y o tg a n m a h s u lo tla rn i bir n ec h a m a rta
e lash va ularni as p ira ts io n m a s h in a la r d a n o 't k a z i s h g a im k o n beradi.
B u te x n ik t a d b irla r n a tija s id a ishlab tu rg a n g u r u c h sexi q u y id a g i
a f z a llik la rg a e g a b o ‘ldi:
- g i d r o te r m i k
ish lo v berish;
- d o n n i n a m la s h - bu j a r a y o n te x n o lo g ik u s k u n a l a r n in g u zo q
is h la s h ig a y o rd a m beradi;
- n a m la n g a n d o n d a n unin g
q o b iqlari te z ajralib, t e x n o lo g ik
ja ra y o n la r davrini qisq artira d i.
T e x n o lo g ik j a r a y o n l a r d a GTI ni q o 'l l a s h natijasid a y o r m a n i n g
is t e ’m ol sifati y a x s h ila n a d i v a u n in g p a r h e z lik sifati oshadi.
250
-jadval
Moyli о ‘simlik donlarining 22-25°C haroratidagi

|
-jadval
Moyli о ‘simlik donlarining 22-25°C haroratidagiBog'liq Donni saqlash va dastlabki ishlash texnologiyasi. Tursunov S. Muqimov Z. Norinboyev B.14-jadval
Moyli о ‘simlik donlarining 22-25°C haroratidagi
muvozanat kamligi.
0 ‘simlik turi
Havoning nisbiy namligi. %
20,20
49,30
57.05
68,12
78,70
87,54
94,0
Kanakunjut
2,99
4.33
5,44
5,94
6,60
8,42
10,00
Kungaboqar
3,27
4,79
6,43
7,25
8,37
11,07
-
Ko‘k xantal
4,07
5,15
6,85
7,65
9,44
12,00
16,40
Zig‘ir
4,10
5,50
7,07
7.99
9,43
12.45
-
Oq xantal
4,35
5,32
6,84
7,82
10,19
13,73
-
( i ‘o ‘za
4,84
6.60
7,28
9,60
11.57
15,47
18,00
Soya
5,10
6,31
8,95
-
13,97
18,89
-
A g a r
moyli ekinlar donlarining m uvozanat nam ligi ularning
gidrofil
qism iga nisbatan hisoblansa bu kattalik boshoqli donlar
namligi
k o ‘rsatkichlari bilan deyarli bir xil b o ia d i.
53
D on uyum ida fiziologik jarayonlarning borishi ham da quyi
issiqlik o'tkazuvchanlik oqibatida unda haroratning k o 'ta rilib ketishi
о ‘ z-o ‘zidan qizish deb ataladi. О ‘ z-o ‘ zidan qizish don m assasida turi i-
tum an om illar ta ’sirida yuzaga keladi. Donlarning ja d a l nafas olishi
natijasida ham da yovvoyi o ‘sim liklam ing u rug‘lari, m ikroorganizm ,
hasharot va kanalardan ajraladigan issiqlik donda issiqlikni yom on
o ‘tkazishi sababli ushlanib qoladi. N atijada shu nuqtadan boshlab
qizish boshlanadi. 0 ‘z-o ‘zidan qizish boshlanganda dastlab don
m assasining b a ’zi qismlarida, so ‘ngra uning barcha qism larida ha-
rorat 55-65°C gacha k o ‘tariladi.
Ш/
yuqori qismida vertikal qismda quyi qismida
|
| |
MUNDARIJA

KIRISH - Dashboard

|
Dashboard
|
bet | 4/21 | Sana | 22.06.2024 | Hajmi | 3,1 Mb. | | #265158 |
Bog'liq Xo\'jamqulov Ravshan Diplom ishi yakunMUNDARIJA
KIRISH…………………………….......................................................................7
I BOB. QURILISH KORXONALARI FAOLIYATINI AVTOMAT-LASHTIRISHDA AXBOROT TIZIMLARINI QO‘LLANILISHI VA ULARNI ISHLAB CHIQISH MASALALARI...............................…..............12
Qurilish korxonalarida hisob-kitoblarni avtomatlashtirish masalalarini o‘rganish va tahlil qilish ....………………………………………........................12
Qurilish korxonalarida hisob-kitob turlari, ularni yuritishdagi muammolar hamda yechish usullarini o‘rganish va qo‘llash...........................................20
1.3. Hisob-kitoblarni yurituvchi web ilovani axborot tizimi sifatida ishlab chiqishda foydalaniladigan texnologiyalarni o‘rganish va qo‘llash.......................27
II BOB. QURILISH KORXONALARI UCHUN HISOB-KITOB YURITUVCHI WEB ILOVANI ISHLAB CHIQISH .....................................36
Hisob-kitob yurituvchi web ilovani axborot tizimi sifatida
loyihalash ...............................................................................................................36
Qurilish korxonalari uchun hisob-kitob yurituvchi web ilovani
yaratish ...................................................................................................................50
Web ilovadan foydalanish uchun tizim yo‘riqnomasini ishlab
chiqish ....................................................................................................................58
III BOB. MEHNAT MUHOFAZASI VA TEXNIKA XAVFSIZLIGI ...........63
3.1. Mahalliy shamollatish tizimlari ......................………........……….................63
3.2. O‘t o‘chirish uskunlari ............................……………………........................71
XULOSA ………………………………………………………...........................76
|
| |
Ishni bajarish grafigi - Dashboard

|
Dashboard
|
bet | 3/21 | Sana | 22.06.2024 | Hajmi | 3,1 Mb. | | #265158 |
Bog'liq Xo\'jamqulov Ravshan Diplom ishi yakun9. Ishni bajarish grafigi:
№
|
BMI bo‘limlarining nomlari
|
Bajarish muddati
|
Bajarilganligi xaqida rahbar imzosi
|
1.
2.
3.
4.
6.
7.
|
Kirish
Qurilish korxonalari faoliyatini avtomatlashtirishda axborot tizimlarini qo‘llanilishi va ularni ishlab chiqish masalalari
Qurilish korxonalari uchun hisob-kitob yurituvchi web ilovani ishlab chiqish
Hayot faoliyati xavfsizligi
Taqdimot slaydlarini ishlab chiqish
Asosiy himoya
|
20.02.2024-14.04.2024
16.03.24-18.05.24
22.04.24-25.05.24
27.05.24-01.06.24
03.06.24-14.06.24
|
|
Bitiruvchi ________________ «______» ________________ 2024 y.
(imzo)
Rahbar ________________ «______» ________________ 2024 y.
Annotatsiya
Ushbu bitiruv malakaviy ishida qurilish korxonalarini hisobotini real vaqt tizimida yuritish hamda korxona mijozlari uchun qulayliklar yaratuvchi “Building Company” web ilovasi yaratildi. Bu web ilovada korxona xodimlari barcha ma’lumotlarni kiritib borishi va hisobotni istalgan vaqtda tayyor holatda olish imkoniyati yaratiladi. Shu jumladan, korxona rahbarlari xodimlarning hisobotlarini online ko‘rinishda qabul qilish hamda tahlil natijalarini olish imkoniyatlariga ega bo‘ladi.
Annotation
The “Building Company” web application was created in this graduation qualification work, which provides real-time reporting of construction companies and creates convenience for the company's customers. In this web application, the company's employees can enter all the information and get the report ready at any time. In addition, it is possible for company managers to view and receive analysis results even when employees have not submitted reports.
Аннотация
В рамках данной дипломной квалификационной работы создано веб-приложение “Building Company”, которое обеспечивает предоставление отчетности строительных компаний в режиме реального времени и создает удобство для клиентов компании. В этом веб-приложении сотрудники компании могут внести всю информацию и получить готовый отчет в любой момент. Кроме того, руководители компании могут просматривать и получать результаты анализа, даже если сотрудники не сдали отчеты.
|
| |
Буюртмалар кўрсаткичи - Dashboard

|
|
|
|
|
| /order-session/view?id=75">ORD75 |
|
|
| /obyekt/view?id=1">Театр жилдом |
|
|
| /user/view?id=9">Kutliev Abror |
|
|
|
|
|
|
Етказилмади
|
|
|
|
|
|
| 2019-05-12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| /order-session/view?id=74">ORD74 |
|
|
| /obyekt/view?id=1">Театр жилдом |
|
|
| /user/view?id=9">Kutliev Abror |
|
|
|
|
|
|
Етказилмади
|
|
|
|
|
|
| 2019-05-12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| /order-session/view?id=73">ORD73 |
|
|
| /obyekt/view?id=1">Театр жилдом |
|
|
| /user/view?id=9">Kutliev Abror |
|
|
|
|
|
|
Етказилмади
|
|
|
|
|
|
| 2019-05-12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| /order-session/view?id=72">ORD72 |
|
|
| /obyekt/view?id=1">Театр жилдом |
|
|
| /user/view?id=9">Kutliev Abror |
|
|
|
|
|
|
Етказилмади
|
|
|
|
|
|
| 2019-05-11 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| /order-session/view?id=71">ORD71 |
|
|
| /obyekt/view?id=1">Театр жилдом |
|
|
| /user/view?id=9">Kutliev Abror |
|
|
|
|
|
|
Етказилмади
|
|
|
|
|
|
| 2019-05-11 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| /order-session/view?id=70">ORD70 |
|
|
| /obyekt/view?id=1">Театр жилдом |
|
|
| /user/view?id=9">Kutliev Abror |
|
|
|
|
|
|
Етказилмади
|
|
|
|
|
|
| 2019-05-11 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| /order-session/view?id=69">ORD69 |
|
|
| /obyekt/view?id=1">Театр жилдом |
|
|
| /user/view?id=9">Kutliev Abror |
|
|
|
|
|
|
Етказилмади
|
|
|
|
|
|
| 2019-05-11 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| /order-session/view?id=68">ORD68 |
|
|
| /obyekt/view?id=6">Mexmonxona SHOVOT GRANT PLAZA |
|
|
| /user/view?id=13">Botirov Nodir |
|
|
|
|
|
|
Етказилмади
|
|
|
|
|
|
| 2019-04-25 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| /order-session/view?id=67">ORD67 |
|
|
| /obyekt/view?id=6">Mexmonxona SHOVOT GRANT PLAZA |
|
|
| /user/view?id=13">Botirov Nodir |
|
|
|
|
|
|
Етказилмади
|
|
|
|
|
|
| 2019-04-24 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| /order-session/view?id=66">ORD66 |
|
|
| /obyekt/view?id=6">Mexmonxona SHOVOT GRANT PLAZA |
|
|
| /user/view?id=13">Botirov Nodir |
|
|
|
|
|
|
Етказилмади
|
|
|
|
|
|
| 2019-04-24 |
|
|
|
|
|
|