Texnologik dizaynning qiymati

|
Texnologik dizaynning qiymati
|
bet | 18/27 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 123,46 Kb. | | #153710 |
Bog'liq Mavzu Pedagogik jarayonni loyihalash texnologiyasi-fayllar.orgTexnologik dizaynning qiymati.
1. tadqiqot va amaliy dizayn sizning ijtimoiy-qimmatli faoliyat turlarining keng doirasini yaratishga imkon beradi;
2. ularning ahamiyatini tushunish, ularning mehnatga bo'lgan ehtiyoji o'z-o'zini hurmat qilishni oshiradi, shaxsning ijodiy mustaqilligini ta'minlash uchun sharoitlar yaratadi;
3. loyihani amalga oshirish jarayoni ijtimoiy tajribaijtimoiy va professional muammolarni ko'rish, aniqlash va hal qilish qobiliyati;
4. ijtimoiy aloqalar kengaytiriladi, ta'sir o'tkazish qobiliyatini rivojlantiradi muammolarni hal qilish jarayonida turli odamlar bilan;
5. dizayn texnologiyasi tadqiqot qobiliyatlarini rivojlantirishni ta'minlaydi va kasbiy faoliyat uchun zarur bo'lgan shakl tahlil qilish qobiliyatlari ishlab chiqarish ijodiy echimlarni topish muammolari.
Adabiyot:
1. Bespalko V.P. Ta'lim texnologiyalari tarkibiy qismlari. - M., 1989.- s.5.
2. Masyukova N. A. Ustozlarni tayyorlash. - Minsk, 1999 yil
3. Kolesnikova A. A. Pedagogik dizayna: Kurs kitobi. Yuqori darajadagi imtiyoz. tadqiqotlar. institutlar / I.A. Kolesnikov, M.P.Gorchakova-Sibirskaya; Ed. I.A. Kolesnikova. - M: "Akademiya" nashriyot markazi, 2005. - 288 p.
4. Internet resurslari: "Pedagogik jarayonni texnologiya sifatida loyihalashtirish" 2007 yil yakuniy malaka ishining materiallari.
Intel. Microsoft-ning ko'magi bilan kelajakka o'rganish. 4-chi ad., Rev. / Ed. E.N.Yastrebtseva va Y. S. Bykhovskiy. - M., 2004. "
Dizayn jarayoni quyidagilardan iborat bo'lishi kerak ketma-ket uchta bosqich: oldingi va ikkita asosiy. Yoqilgan dastlabki bosqich kontseptual apparatlar loyiha ob'ekti bilan bog'liq holda aniqlanadi, zarur dastlabki ma'lumotlar bazasi shakllantiriladi, huquqiy va resurslarni qo'llab-quvvatlash, vaqt va boshqa cheklovlar mavjudligi tahlil qilinadi va hokazo. Agar mavjud ob'ektni modernizatsiya qilish bo'yicha loyiha haqida gapiradigan bo'lsak, ma'lumotlar bazasi davlat va avvalgi rivojlanish natijalarini o'z ichiga oladi Ushbu ob'ekt.
Yoqilgan birinchi bosqich kontseptual deb ataladigan, strategiya ishlab chiqilgan va dizayn tamoyillari aniqlangan, ob'ekt tuzilgan, umumiy maqsad aniqlangan va ajralib chiqilgan.
Ikkinchi bosqich U kontseptual dizaynni mavjud cheklovlar bilan amalga oshirishga imkon beradigan tashkiliy mexanizmlarni, turli usul va vositalarni rivojlantirishga bag'ishlangan. Xuddi shu bosqichda tajriba yaratilgan konstruktsiyaning protetib sharoitida amalga oshiriladi. Uning mohiyatiga ko'ra, sahna texnologik deb ataldi.
Dizayn jarayonining maqsadlardan qat'iy nazar, mos kelishi kerakligi haqidagi tezis juda muhimdir ba'zi printsiplar. Ta'lim sohasidagi ushbu tamoyillar barqarorlik tamoyilini va o'zini rivojlantirishning printsiplarini o'z ichiga oladi.
Muntazamligi printsipi dizayn obyekti, birinchi navbatda, bir butun sifatida, ikkinchidan, bir-biri bilan o'zaro bog'liq elementlar majmuasi sifatida va uchinchidan yuqori darajali tizimning elementi sifatida ko'rib chiqilishi kerak. Ushbu tamoyil, shuningdek, uning doirasidan qat'i nazar, ushbu jarayonning asosiy birligi haqida gapiradigan texnik tizimlarni ishlab chiqishda ham qo'llaniladi.
O'z-o'zini rivojlantirish tamoyili, Aksincha, u ijtimoiy tizimlarning bir xususiyati bilan bog'liq. Ushbu tamoyilga muvofiq, ta'lim sohasidagi loyiha doimiy innovatsion jarayon bo'lib, unda doimiy echim va dizayn echimlarini ishlab chiqish amalga oshiriladi. Bundan tashqari, ushbu taraqqiyotning ichki mexanizmi, birinchi navbatda, ta'lim jarayonining sub'ektlari bo'lib, ular o'zlarining o'qitish, o'rganish va tadqiqot qilish erkinligini amalga oshiradilar. Amalda, ta'lim sohasidagi o'z-o'zini rivojlantirish tamoyilini amalga oshirish, loyiha hujjatlari, ya'ni butun Rossiyada oliy ta'limni modernizatsiya qilish dasturi yoki tartibda o'quv jarayonini tashkil etish dasturi bo'ladimi, strategik qarorlar va retseptsiz holatga ega asosiy qoidalar bilan bir qator bo'lishi kerak, o'quv jarayonini tashkil etish va amalga oshirishda ishtirok etish imkoniyatini kafolatladi va rag'batlantirdi. Bunday holda, loyihaning "hayotiyligi", yaratilgan ob'ektning moslashuvchanlikka qodirligi, o'zgaruvchan tashqi ta'sirlarga o'z-o'zini moslashuvi bilan aniqlangan uning feasib-atvoriga erishiladi. Sinergetikada o'z-o'zini tashkil etish tamoyili universal evolyutsiya umumiy tamoyillari bilan bog'liq.
Dizayn strategiyalariga va ularni tanloviga nisbatan, 2002 yilda chop etilgan monografiyada ko'rsatilgandek, eng muhimi, ortib boruvchi va kamayib boruvchi dizayn strategiyasi o'rtasida tanlov. Birinchidan, ushbu umumiy maqsadni hisobga olgan holda, kelajak ob'ektning barcha asosiy elementlari yaratilgan, shuning uchun katta bazalar ushbu asosga tayanayotgandek va to'liq ob'ektni (ya'ni pastdan yuqorida) olish uchun yaratilgan. Aksincha, dizayn dizayni loyihaning umumiy maqsadlari bilan to'g'ridan-to'g'ri belgilanadigan yirik ob'ektlar bloklarini loyihalashdan boshlanadi, so'ngra ularning har biri eng past darajadagi elementlarning (ya'ni yuqoridan pastgacha) elementlarini yaratmasdan oldin ushbu elementlarning tarkibiy qismlarini loyihalashtirish bo'yicha vazifaning manbai bo'ladi.
Yuqori darajadagi dizaynda butun tizimni olish jarayoni ta'minlanadi, ammo loyihaning umumiy maqsadlari aniq va to'liq amalga oshirilishi kafolatlanmaydi. Umumiy maqsadni izchil olib tashlash natijasida qo'lga kiritilgan yuqori darajali dizayn, albatta, uning erishganligini ta'minlaydi, ammo har qanday bosqichda dizayn jarayonining o'zi boshqa elementni yaratishda boshqa sub-maqsadning bajarilmasligi tufayli uzilishi mumkin. Boshqacha qilib aytadigan bo'lsak, bu holda dizayn jarayonining uzluksizligi kafolatlanmaydi. Biz, masalan, eng past darajadagi dizayn darajasida olingan salbiy natijani hisobga olgan holda, ularni qayta tiklash uchun asl ma'lumotlarga qaytamiz.
Shunday qilib, o'quv jarayonini modernizatsiya qilish loyihasi auditoriya jamg'armasi elementar etishmasligi tufayli yakuniy bosqichda amalga oshirilmasligi mumkin. Agar loyiha mashg'ulotlarning mashg'ulotlari bilan boshlangan bo'lsa, mavjud xodimlar va mashg'ulot joylarini inobatga olgan holda, u amalga oshirilishi mumkin edi, ammo u maqsadga muvofiq emas edi. Ikkala dizayn strategiyasining amaliyotda birlashishi nazariyaga zid emas va amalda muvaffaqiyatli qo'llaniladi.
1.2. Dizayn ob'ektining tuzilishi
Rossiya Federatsiyasining "Ta'lim to'g'risida" gi federal qonunining boshlang'ich mazmuni ta'lim "davlat tomonidan fuqaro tomonidan davlat tomonidan tashkil etilgan ta'lim darajalariga erishish to'g'risidagi bayonot bilan birga" inson, jamiyat, davlat manfaatlari yo'lida ta'lim va tarbiyalashning maqsadli jarayonidir ".
Ta'rifdan kelib chiqadiki, ta'lim va tarbiya jarayonining asosiy xususiyati uning diqqat markazida bo'lib, maqsadlarning manbalari talabaning shaxsiyati, jamiyat va davlatdir. Bundan tashqari, agar davlat tomonidan bu jarayonni tugatgandan keyin tuzilgan natijalar darajasiga erishilmasa va to'g'ri sertifikatlangan bo'lsa, talaba o'zi istagan ta'lim olganini aytish mumkin emas. Shuning uchun, ta'lim-tarbiya jarayoniga muntazam yondashish, uning o'ziga xos elementlar majmuasi sifatida taqdim etilishi, uning umumbashariy vazifasini bajaradigan maqsad va tamoyilidir. Keyinchalik, maqsad, faoliyatning istalgan natijasi (element 1) deb tushuniladi. Va agar biz inson faoliyati haqida gapiradigan bo'lsak, demak, bu faoliyatning natijasi haqida o'ylashning oldindan rejalashtirilishi va agar biz inson yoki uning modeli tomonidan yaratilgan tizimning ishlashini nazarda tutsak, bu atama majoziy ma'noda ishlatiladi.
Pedagogikada o'qitish jarayonining maqsadlari uning tarkibiy qismi emas, balki ta'sir qiluvchi tashqi omilni anglatuvchi yana bir fikr (masalan, qarang) o'quv jarayoni. Darhaqiqat, to'liq deterministik tizimlarda bu yondashuv oqlanadi. Biroq, o'rta maktab o'qituvchisi va talabasi kabi ijtimoiy tizimda tashqaridan qat'iy maqsadlar qo'yilishi mumkin emas. Biz ko'rsatganimizdek, ushbu tizimlarning ishlashi va rivojlanishi o'z-o'zini rivojlantirish fenomeni bilan tavsiflanadi, o'quv jarayoniga jalb qilingan barcha o'qituvchilar va talabalar dizaynerlik qarorlarini tuzishda va tuzishda qatnashishlari mumkin va ishtirok etishi mumkin. Bu shuni anglatadiki, o'quv jarayonining maqsadlari ham o'z ichida shakllanadi. Shu munosabat bilan biz ularni tizim yaratuvchi element deb hisoblaymiz.
Ushbu pozitsiyadan kelib chiqqan holda, maqsadlar ta'lim jarayonining umumiy mazmunini belgilaydi (2-modda), u bilan birga ushbu jarayonning bevosita sub'ektlari uchun pedagogik vazifani tashkil etadi. Bu erda biz tarkibiy jihatdan nafaqat o'quv fanlari matni, balki ta'lim jarayonida talaba tomonidan tanqidiy tarzda talqin qilinishi va ongli ravishda o'rganilishi kerak bo'lgan insoniyatning ob'ektivlashtirilgan tajribasining barcha qismini ham nazarda tutamiz. Ta'lim mazmuni intizomiy bilimlar sohasida ham, kasbiy amaliyotda ham, tushunilishi kerak bo'lgan ma'naviy qadriyatlar shaklida, xatti-harakatlar me'yorlari, kasbiy etika va boshqalar orqali aniqlanadi.
Oliy ma'lumotli o'quv jarayonining bevosita sub'ektlari o'qituvchilar va talabalardir. (Bu erda mavzu o'z-o'zini anglash "o'zini shaxs, deb bilish, dunyodan xabardor qilish va uni o'zgartiruvchi, subyekt, harakat qiluvchi shaxs sifatida tushunadigan" ongli ravishda harakat qiluvchi shaxsdir). Va ta'lim jarayonining o'ziga xosligi I.A. Qishki, "talabaning rivojlanishi o'qituvchining doimiy rivojlanishini o'z ichiga oladi, bu talabaning rivojlanishi uchun shartdir". Bu erda o'quv qo'llanma o'quv psixologiyasida o'qituvchi va talaba birgalikda o'quv jarayonining umumiy mavzusi (3-element) bo'lgan tezisning mantiqiy asoslari mavjud. Umumiy masalaga kiritilgan muayyan masalalarning har biri o'ziga xos, ammo muvofiqlashtirilgan, birlashgan maqsadlarga ega bo'lib, o'ziga xos natijalar shaklida taqdim etiladi, lekin funktsiyalar va rollarni ajratish bilan. Oliy ma'lumotga ega bo'lgan talaba - bu talaba, ya'ni o'z bilimini davom ettirishga, u uchun qiziqish kasbini egallashga va kelajakdagi hayot rejalarini muvaffaqiyatli ta'lim faoliyati bilan bog'lashga qaror qilgan talaba.
Bu, bizning fikrimizcha, ushbu mavzuning motivatsiyasi va faoliyati ta'lim jarayonining samaradorligini belgilaydi. Shuning uchun "o'rganish qobiliyati" zamonaviy ta'limga muhtoj inson uchun eng muhim talablardan biri sifatida namoyon bo'ladi.
Bu nafaqat o'quv jarayonini ro'yobga chiqarishda talabalarning ortib borayotgan o'rni, balki o'qituvchining sezilarli o'zgargan holati bilan ham tasdiqlangan. XX asrning boshlarida. o'z bilimlarini o'qituvchilardan talabalarga topshirish pedagogik faoliyatning maqsadi deb hisoblanardi, chunki ularni o'zlashtirish, universitet bitiruvchisi ko'p yillar davomida muvaffaqiyatli ishladi, ularni tanqid ostiga oldi. O'tgan asrning ikkinchi yarmida allaqachon sodir bo'lgan o'zgarishlarning sur'atlari ko'payib, o'qituvchi tomonidan berilgan ma'lumotlarning samaradorligi sezilarli darajada kamaydi. Bir necha yil davomida olingan bilimlarni doimiy yangilab turmasdan, bitiruvchi kasbiy malakaga ega bo'lish xavfini tug'dirdi.
O'quv jarayonining axborot-biriktiruvchi modeli samaradorligini yo'qotdi. Bugungi kunda oliy ma'lumotli o'qituvchilarning o'rni talabaning ijodiy faoliyati shartlarini tashkil etish, haqiqatni mustaqil ravishda izlash qobiliyatini rivojlantirish sohasiga aylantirmoqda va hokazo. O'qituvchi yuqori darajadagi informant emas, balki katta informant (uning bilimga yo'naltirilganligi bo'yicha uning roli) joy 6-bobda muhokama qilinadi). O'qitish jarayonini chuqur tanlash, o'quv jarayonining mashaqqatli bo'lishini kamaytirish, uni qiziqarli va samaraliroq qilish hisobiga kasbni o'zlashtirish jarayoniga muntazam va mantiqiy yondashuv beradi.
Bu erda ta'lim jarayonining yana bir elementi - ta'lim jarayoni va o'qitish jarayonining istalgan (aniq) natijalariga erishish uchun texnologiyani tanlaymiz. Agar ushbu jarayonning maqsadlari va uning mazmuni nima uchun va nimani o'rgatish masalasiga javob bersa, unda ta'lim texnologiyasi qanday o'qitish borasida bir xil darajada muhim savolga javob beradi.
Shuni ta'kidlab o'tganimizdek, bir necha asrlar mobaynida o'quv jarayonini texnologiklashtirish jarayoni haqida so'z yuritilgan va yozib qo'yilgan bo'lsa-da, "ta'lim" yoki "pedagogika" texnologiyasi umumlashtirilgan ta'rifga ega emas. Ba'zan ular odatda bu atamadan foydalanmaslikka harakat qiladilar, faqat ta'lim va ta'lim jarayonining yo'nalishini belgilaydigan omillar guruhlari haqida gapirishadi, masalan, o'qitish tamoyillari va yo'nalishlari, o'qitishning turli usullari va vositalari, pedagogik faoliyat usullari va texnikasi va bu jarayon qo'llaniladigan tashkilot shakllari. , uni ta'minlash uchun foydalaniladigan inson va moddiy resurslar haqida.
Ushbu kitobda ta'lim sohasidagi texnologiya pedagogika fanining ustozligi, ustozligi, o'qituvchilik san'atining ilmiy yo'nalishi sifatida tushuniladi, shuning uchun o'quv jarayonida bu omillar inson va moddiy resurslarning xarajatlarini kamaytirish, maqsadlarni kafolatli ta'minlashga erishish uchun qo'llaniladi. Texnik atamalar va kontseptsiyalarni zaruriy tuzatishlarsiz ijtimoiy sohaga o'tkazish, biz ko'pincha xatoga yo'l qo'yadigan muhim soddalashuv manbai ekanligini bilamiz.
Ta'lim tizimining o'z-o'zini rivojlantirish tamoyilidan kelib chiqib, maqsadga erishish vositalarini va usullarini ishlab chiqishda loyihaning qarorlarini to'liq aniqlab bo'lmaydi, chunki u texnik loyihalarda bo'lishi mumkin, ularga ko'rsatmalar yoki buyruqlar shaklini beradi. Ta'lim texnologiyalari asosiy strukturalarning qat'iyligini uning doirasidagi bir qator tadbirlarni bajarishning o'zgaruvchanligi bilan birlashtirishi, ya'ni o'qituvchi va talabalarga "texnologik xaritani" bir yoki bir nechta qismida o'zgartirish huquqini berishi kerak.
Natijada, ta'lim (pedagogik) texnologiyasi (4-bandi) faqatgina ushbu shartlar asosida o'quv jarayonining samaradorligi va samaradorligini ta'minlash, yakuniy natijaning taxmin qilinuvchanligi va kafolatini ta'minlaydigan ta'lim va ta'lim jarayonining sub'ektlari tomonidan tavsiya etilgan ilmiy asoslangan tarzda amalga oshiriladi. Ustoz va talabalarning qo'shma ijodiy faoliyati ta'siri ostida ekstrakalik bilim, sezgi, ilhomlantiruvchi ta'siri ostida o'zgartirilganligi sababli, bu dastur barcha elementlarda hech qachon taklif qilinmagan ketma-ketlikdir. O'qituvchi, uning pedagogik san'atining yorqinroq qobiliyati, talabalarning o'qituvchilikda qanchalik faol ekanligi, o'zgarmaydigan qismi o'zlari amalga oshiradigan texnologiyaga aylanadi. Muallifning ta'lim texnologiyasini takrorlang, takrorlang, imkoni bo'lmaganda, juda qiyin. Hatto bunday texnologiyalar mualliflari, odatda, takrorlanmaydi, lekin har safar ma'lum pedagogik muammoni hal qilish uchun allaqachon topilgan algoritmga yangi narsa qo'shsa. (Ushbu yondashuv bilan, yunon texnikasi, hunarmandchilik va logotiplardan tashkil topgan "texnologiya" so'zining ma'nosi - so'z, ta'lim, original ma'nosini qaytaradi.)
Bu bizga loyiha ob'ektining strukturasini bir-biriga bog'liq elementlar majmuasi shaklida taqdim etish imkonini beradi (1.1-rasm).
|
| |