nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-qadam - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot...

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekomunikatsiya texnologiyalari fakulteti fan: Keyingi avlod konvergent tarmoqlari
|
bet | 4/10 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 475,72 Kb. | | #247276 |
Bog'liq KAKT 7-Amaliy ishi1-qadam. ARTA ASM_SIG dan talabnoma qabul qiladi. Bo‘sh SCM
modernizatsiyalashning siklli mexanizmi ulanadi. Izlashning siklli mexanizmi hamma bir SCM lar orasida yuklanishni taqsimlashni ta’minlaydi. Izlash quyidagicha bajariladi (4.7-rasm yuqori qismi).
Izlash SCM modulining indeksidan boshlanadi, uning nomeri oldingi tranzaksiyada arailible (kirish mumkin) ko‘rsatilgan, oldingi tranzaksiya deb ushbu ASM modulda oldingi chaqiruvni qayta ishlaganda ARTA ga yuborilgan talabnoma tushiriladi.
Indeksning shu kiymatidan boshlab, MB jadvalida “kirish mumkin” holatdagi SCM topilganga, qidiruv davom etadi, chunki qabul qilgichlar moduli ushbu chaqiruv, xizmat ko‘rsatish bilan shug‘ullanadi, jadvalda uni “kirish mumkin emas” deb belgilanadi.
s) Satr (stroka) ARTA FMM ga ko‘chiriladi.
d) Indeksning xozirgi qiymati shundan korreksiyalanadiki, keyingi izlanish SCM ro‘yxatidan keyingi satrdan boshlanishi kerak;
2-qadam. Endi ARTA xabarni 1-qadamda tanlangan SCM ga yuboriladi. Bu vaqtda ASM SIG da tayyor ishlaydi va jarayon 3 ta variant bo‘yicha borishi mumkin.
SCM bo‘sh qabul qilgichni tanlaydi va ASM_DH ga javob yuboradi.
SCM bo‘sh qabul qilgichlar yo‘qligida to‘g‘risida javob yuboradi. Bu holda ASM SIG yangi taymerni ishga tushiradi va DTMF bo‘sh qabul qilgichni topmaguncha ARTA ga talabnomani qaytaradi.
Taymer vaqt saqlanib turilgani tugaganligini ushlab qoladi (fiksatsiya) va 30 soniyadan so‘ng ASM SIG bloki muolajani qaytaradi.
Agar SCM bo‘sh bo‘lsa, ikki chastotali kombinatsiya ko‘rinishida raqam teriladi, ular ASM orqali SCM ga boradi. Shunday qilib, ASM va SCM orasida foydalanuvchi tomonidan boshqariladigan yo‘l o‘rnatiladi. Bu yo‘l DH ASM yoki DH SCM bo‘shatish to‘g‘risida talab qilmaguncha saqlanib turadi. Bu kanal SPATA ni SCM boshqarish uzatilgandan so‘ng DH aniqlangan UCP orqali bazali xabar yuborilishi mumkin, xabar buferini band qilish, xabarni buferga joylashtirish va keyin uni uzatish. OS xabar.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekomunikatsiya texnologiyalari fakulteti fan: Keyingi avlod konvergent tarmoqlari
|
-qadam. LSIF dagi B abonentni identifikatsiyalash uchun ma’lumotlarni uzatish. 2-qadam

|
-qadam. LSIF dagi B abonentni identifikatsiyalash uchun ma’lumotlarni uzatish. 2-qadam
|
bet | 9/10 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 475,72 Kb. | | #247276 |
Bog'liq KAKT 7-Amaliy ishi1-qadam. LSIF dagi B abonentni identifikatsiyalash uchun ma’lumotlarni uzatish. 2-qadam. Identifikatsiyalash natijasi LCACO ga qaytadi.
3-qadam. SIG_ASM_A ga ma’lumotlarni qayta yo‘naltirish. 4-qadam. DH_ASM_Ani xabarlash. 5-qadam. SIG_ASM_A “band” buyrug‘ini SIG_ASM ga DSN orqali yuboradi. Xabar B abonentning terminal nomeriga ega. Agar B abonenti “band” bo‘lsa, xabar SIG_ASM_A qaytadi va PATED chaqiruvni qanday terminallash echimini qabul qilish uchun CAUSE indikatorini oladi. Natija – A baonentiga “band” signalini uzatish bo‘lishi kerak.
6-qadam. SIG_ASM_B o‘z DH_ASM_ga talabnoma yuboradi. U quyidagi vazifalarni bajaradi:
7-qadam. DH_ASM_B A abonentga chaqiriqni nazorat signalini yuborish to‘g‘risida DH_ASM_A ni xabar qiladi.
8-qadam. LCACO ni kanal identifikatori va SIG_ASM_A modulida “javobni kutish” xolatini o‘rnatish to‘g‘risida xabar qiladi.
LSIF da hosil bo‘ladigan jarayonlarni ko‘rib chikamiz. LSIF 3 ta vazifani bajaradi.
Abonent ma’lumotlarini chiqarish.
B abonenting fizik joylashgan joyi.
A abonenti va B abonenti orasida chaqiruv o‘rnatilishi mumkinligini tekshirish.
11.10-rasm. Abonentning identifikatsiyalashda dasturlar ishining algoritmi
ATSda ko‘p miqdorda abonent ma’lumotlari bor. Ular 2 guruxga bo‘lingan va har xil ASE larda saqlanadi. Tarqalgan yuklanishni (Loadsharing group) saqlash uchun 2 gurux ASE bor.
DNET 1, 3, 5, 7, 9 tok mingli gurux ma’lumotlarini saqlovchi ASE;
DNET 2, 4, 6, 8, 10 ning juft mingli gurux ma’lumotlarini saqlovchi ASE,
B abonent ma’lumotlarini o‘z ichiga olgan guruxini izlash mexanizmi 4.11rasmda ko‘rsatilgan. LSIF dasturi tomonidan B abonent ma’lumotlarini chiqarish 4.12-rasmda ko‘rsatilgan. B abonentning ma’lumotlarini topish uchun DNET ning mingli gurux nomeri va D5 (B abonenti nomerining 5-raqami) ishlatiladi. D5 raqami abonentning mingli guruxining ichidan DNEH ning yuzli guruxi DH ning 100 ta nomeri blokiga to‘g‘ri keladi.
B abonenti fizik joylashgan joyi to‘g‘risidagi ma’lumotga indeks topish uchun D6, D7 nomerini ikkita oxirgi raqam ishlatiladi. Yuzli gurux jadvallarida quyidagi ma’lumotlar bor:
DN ning direktor nomeri turi (normal abonent, UATS nomeri, ISDN abonenti). - EN=NA&NASM moduli uskunalarining nomeri.
QXT ning faollashtirilgan xizmatlarga ko‘rsatkich.
|
| |
POST metodining afzalliklari va kamchiliklari

|
POST metodining afzalliklari va kamchiliklari
|
bet | 4/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 302,79 Kb. | | #242405 |
Bog'liq WEB1POST metodining afzalliklari va kamchiliklari
GET metodidan ko’ra xavfsiz chunki foydalanuvchi kiritgan ma’lumot hech qachon URL qismida yoki server loglarida ko’rinmaydi
Katta miqdordagi ma’lumotlarni POST metodi orqali uzatish mumkin va matnli hamda ikkilik ma’lumotlarni(faylni yuklash kabi) uzatish imkoni mavjud.
Cookie (kuki) - bu Internet server tomonidan brauzerga kirilganda har safar brauzer tomonidan qaytariladigan ma’lumot paketi bo'lib, u keyinchalik foydalanuvchini serverga kirishini kuzatish yoki aniqlash uchun ishlatiladi.
Kuki bu 4 KB ga yaqin bo’lgan kichik miqdordagi ma’lumot bo’lib, foydalanuvchining kompyuterida saqlanadi. Ular odatda foydalanuvchining masalan, logini, ismi, nima yoqqani kabi ma’lumotlarni saqlab, uning vebsaytga keyingi tashrifida sayt ma’lumotga qarab personalizatsiya qilinadi
PHP’da kukini o’rnatish uchun setcookie() funksiyasi ishlatiladi. Bu setcookie() funksiyani skriptingizni eng yuqori qismida yozilishi shart, aks holda kuki ishlamaydi. setcookie() funksiyasining asosiy sintaksisi quyidagicha:
setcookie(nom, qiymat, muddat, manzil, domen, xavfsizlik);
Kukining nomidan tashqari barcha argumentlar ixtiyoriy sanaladi. Xohlasangiz argumentni kiritishni o’rniga bo’sh satr(“”) kiritib ketsangiz bo’ladi, amal qilish muddatini kiritishni xohlamasangiz 0 kiritb qo’yasiz.
SESSIYALAR
Ma’lumotni kukilarda saqlay olishingiz mumkin, lekin bu yerda jiddiy masala: xavfsizlik masalasi mavjud. Kuki foydalanuvchining kompyuterida saqlanganligin tufayli buzg’unchilar dasturingizni ishdan chiqaradigan potensial zararli kontentni kukini o’zgartirgan holda joylashtirishi mumkin.
Bundan tashqari har safar brauzer serverdan URL manzilini so’raganda vebsaytga tegishli bo’lgan barcha kuki ma’lumotlar avtomatik tarzda so’rovning ichida birga serverga yuboriladi. Bu degani siz foydalanuvchining tizimida har biri 4KB hajmdagi 5ta kukini saqlamoqchi bo’lsangiz, har safar foydalanuvchi sahifani ko’rganda 20KB ma’lumotni brauzer yuklashi kerak, bu saytingiz ishlashiga salbiy ta’sir qiloladi
Siz $_SESSION[] superglobal massiviga sessiya ma’lumotlarni kalit-qiymat juftligi kabi saqlashingiz mumkin. Saqlangan ma’lumotga sessiya mavjud bo’lgan vaqtgacha kirishga imkon bo’ladi:
|
| |
Xalqaro baholash dasturlarining ahamiyati nimada?

|
Xalqaro baholash dasturlarining ahamiyati nimada?
|
bet | 1/4 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #147584 |
Bog'liq Mamatqulova Shahida Xalqaro baholash
Nizomiy nomidagi TDPU Boshlang’ich ta’lim fakulteti 1-kurs 10-guruh talabasi Mamatqulova Shohidaning mutaxassislikka kirish fanidan taqdimoti
Mavzu:Boshlang’ich sinf o’quvchilarini xalqaro baholashda tayyorlash
Xalqaro baholash dasturlarining ahamiyati nimada? So‘nggi yillarda mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlar natijasida ulkan iqtisodiy o‘sish ko‘rsatkichlariga erishilayotganligi barcha sohalarda malakali kadrlar va yetuk mutaxassilarga bo‘lgan talabni yanada oshirmoqda. Bu o‘z-o‘zidan o‘quvchilarimizning darslarga qiziqish xususiyatini oshirish va o‘qituvchilarning har tomonlama ta’lim tarbiyaga e’tiborini kuchaytirishni talab etadi. Yuqoridagi talablarning ta’lim tizimi uchun juda muhim ekanligi, aksariyat xorijiy davlatlardagi kabi ta’lim va fan sohalari rivojlanishini baholash va monitoring qilish orqali ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan ilg‘or tajribalarni sohaga jalb qilish kerakligini anglatadi. Ta’lim sifatini baholash xalqaro tadqiqotlarida ishtirok etish O‘zbekistonga nima beradi? - Milliy ta’lim tizimini isloh qilish, ta’lim mazmunini, pеdagog kadrlar tayyorlash va ularning malakasini oshirish dasturlarini takomillashtirish hamda mutaxassislar tomonidan darsliklarning yangi avlodini yaratishda qo‘llaniladi.
- Tadqiqotlarda olingan natijalar mamlakatdagi ta’lim sifati va uning xalqaro standartlarni hisobga olgan holda egallagan o‘rni to‘g‘risida xulosalar chiqarish imkonini bеradi.
- Xalqaro tadqiqotlar ta’lim sohasidagi milliy tadqiqotlarni sifatli o‘tkazishga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
Xalqaro standartlar darajasida yuqori iqtisodiy samaraga asoslangan milliy baholash tizimini yaratish imkonini bеradi. - Xalqaro standartlar darajasida yuqori iqtisodiy samaraga asoslangan milliy baholash tizimini yaratish imkonini bеradi.
- O‘zbеkistonda turli tashkilotlarning yеtakchi mutaxassislarini jalb qilgan holda xalqaro tadqiqotlarda ishtirok etish orqali mahalliy mutaxassislarimizda monitoring tadqiqotlarini o‘tkazish madaniyati rivojlanadi, ta’lim sifatini baholashning xalqaro standartlarga moslashuviga olib kеladi.
- Milliy ta’lim sifatini baholashdagi nazorat matеriallarini xalqaro tadqiqotlarda qo‘llaniladigan nazorat matеriallari sifati darajasida ishlab chiqish imkonini bеradi.
|
| |
-qadam - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot...

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekomunikatsiya texnologiyalari fakulteti fan: Keyingi avlod konvergent tarmoqlari
|
bet | 5/10 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 475,72 Kb. | | #247276 |
Bog'liq KAKT 7-Amaliy ishi3-qadam. UCP orqali uzatilishi kerakligini aniqlaydi va 3 paketli ketma-ketlikni uzatish boshlanadi. Birinchi paket - o‘rnatish buyrug‘i va SCM dan ASM ga DSN orqali simpleks yo‘lini ushlab qolishga ega.
Ikkinchi paket – DSN orqali ASM dan SCMga qaytish yo‘lini o‘rnatishni ko‘rsatish.
Uchinchi paket – SCM dan ASM keltirilayotgan ma’lumotlarga ega. “Stansiya javobi” signal turi OLCOS dan chiqariladi. UCP qabul qilgichni ulaydi. Qabul qilgichni ulash uchun qabul kiluvchi kanal OZU da “yozib olish” holatini o‘rnatadi. Shunday qilib, hisobotlar paketli OZU ga yoziladi. Qabul qilgich kanali bilan ulanish uchun, bu kanal OZUda “hisoblash” holatiga o‘rnatiladi.
“Stansiya javobi” signali tonal porti kanalarining biriga tushadi. insializatsiyada bu kanal OZU da “yozuv” holatini o‘rnatadi, PRAM ma’lum pozitsiyasida.
4-qadam. SCM_DH “OC” signalini ulab SCM_SIG signalizatsiya blokiga raqamlarni qabul qilishni boshlash buyrug‘ini yuboradi. Signalizatsiya bloki raqamlarni qabul qiladi va ularni o‘z xotirasida ASM_SIG kerakli prefiks raqamlar sonini xabar qilmaganiga saqlab turadi.
5-qadam. M4 qabul qilgichi topilgani to‘g‘risida ASM_SIG ga axborot beriladi. ARTA ishlashi uchun ulangan taymer uziladi. Ma’lum vaqtda LCACO dan SACE da chaqiruvlarni qayta ishlash uchun qo‘shimcha jarayon tashkil qilish to‘g‘risida tasdiq olgandan so‘ng ASM modulning dasturli ta’minoti nomerning raqamlarini qabul qilishga tayyorlanadi. Anolog abonenti uchun LCACO dan kelgan tasdiq abonent 6 nomeri raqamining talabi to‘g‘risida ma’lumotga ega.
6-qadam. Prefiks raqamini talab qilish uchun ASM_SIG talabni SCM_DHga yuboradi, u esa bu ma’lumotni SCM_SIG ga o‘tkazib yuboradi (7-qadam).
Bu SCM dan tasdiq olingandan so‘ng bajariladi (5-qadam) chunki, bizning misolda abonent kombinatsiyalashgan RTga ega, ATS abonent nomerni qanday terishni ishlatishni bilmaydi. ASM va SCM modullarda raqamlar qabul qilishni ko‘chirish jarayoni boshlanadi. Bu ma’lumotni ASM_SIG dan ASM_DH va SCM_SIG dan SCM_DH ga yuborilishi bilan boshlanadi (8-qadam).
Raqamlarni qabul qilishni ko‘chirish jarayoni boshlanishi to‘g‘risidagi xabarni uzatish bilan faza 2 tugaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekomunikatsiya texnologiyalari fakulteti fan: Keyingi avlod konvergent tarmoqlari
|
III. Yangi mavzuni tushuntirish - Pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalardan foydalanishga doir namunaviy...

|
Pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalardan foydalanishga doir namunaviy dars ishlanmalari
|
bet | 6/63 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 20,44 Mb. | | #234021 |
Bog'liq 4-sinf Tabiat(konspekt) (2)III. Yangi mavzuni tushuntirish:
Bolajonlar, bugungi darsimizda koinot bo‘ylab sayohatga chiqamiz.
Biz raketadamiz deb tasavvur qiling. Siz esa ilmiy guruh a’zosisizlar.
Sayohatga chiqishdan avval “So‘z oyini”ni o‘tkazamiz. Agarda bizyashiringan so‘zni topa olsak, raketamizning uchishiga ruxsat beriladi.
Kelinglar, buning uchun o‘yinni boshlaymiz.
1.So‘zda bor-u, gapda yo‘q.
2.Asalda bor, bolda yo‘q.
3.Yo‘lbarsda bor, sherda yo‘q.
4.Yolg‘onda bor, rostda yo‘q.
5. Oyda bor-u, ko‘kda yo‘q.
6.Romda bor-u, eshikda yo‘q.
7. Ariqda bor, ko‘lda yo‘q.
8.Lazizda bor, Azizda yo‘q.
9. Ayiqda bor-u, tulkida yo‘q.
10.Raketada bor , oyda yo‘q.
Demak, bugun biz “Sayyoralar” mavzusini o‘tar ekanmiz. Sayyoralarni o‘rganish, bilmaganlarni bilib olish uchun, yaxshilab joylashib oling, bilmaganlaringizni bilib olish uchun esa qo‘lingizga ruchka va daftarlaringizni tayyorlab qo‘ying.
Raketamizning uchishga “start” berildi: 1, 2, 3, ….
Siz nimalarni ko‘ryapsiz? -
Quyosh atroﬁda aylanib yurgan sayyoralarni, kometalar, meteoritlarni va boshqa osmon jismlarini ko‘ryapmiz.Demak, Quyosh va uning atroﬁ da aylanib yuruvchi barcha osmon jismlari birgalikda Quyosh sistemasini tashkil etadi.
Quyosh sistemasidagi yirik osmon jismlarini ko‘ryapsizmi? -Ular sayyoralardir.
Sayyora atroﬁ da doimiy aylanib yuradigan yirik osmon jismi -tabiiy yo‘ldosh deyiladi.
Sizga tanish bo‘lgan sayyorani bilasizlarmi? - Ha, bu Yer sayyorasi. -
“BBB” metodi
Maqollardan namunalar keltiriladi.
1) Ona yerning tuprog‘i – ona sutiday aziz.
2) Yer haydasang kuz hayda,
Kuz haydamasang yuz hayda.
3) Daraxtni yer ko‘kartiradi,
Odamni el ko‘kartiradi.
Bolalar, endi eng oxirgi sayyora bilan tanishamiz. Bu sayyora - Neptun sayyorasidir. Bu sayyora Uran sayyorasidan biroz katta.Bolalar, sayyoralarga bo‘lgan sayohatimiz ham nihoyasiga yetib - qoldi. Endi Yerga qaytsak ham bo‘ladi.
|
| |
III. Yangi mavzuni tushuntirish - Pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalardan foydalanishga doir namunaviy...

|
Pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalardan foydalanishga doir namunaviy dars ishlanmalari
|
bet | 4/63 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 20,44 Mb. | | #234021 |
Bog'liq 4-sinf Tabiat(konspekt) (2)III. Yangi mavzuni tushuntirish:
Yangi mavzuga kirish suhbati muammoli vaziyat usuli yordamida tashkil etiladi. (O‘quvchilarga savollar berib, ularning ﬁ krlarini tinglash, berilgan savollar bo‘yicha bilim darajalarini aniqlash, javoblarini eshitib, to‘g‘ri javoblarni e’lon qilish.)
Tunda osmonda son-sanoqsiz nimalarni ko‘rish mumkin?( yulduz lar)
2. Shar shaklidagi ulkan osmon jismi? (yulduz)
3. Yulduzlar ilmi bilan shug‘ullangan buyuk alloma? ( Mirzo Ulug‘bek)
4. Eng yaqin yulduz? (Quyosh)
5. Mirzo Ulug‘bek qurdirgan inshoot? (rasadxona)
Multimediali animatsiya ilovasi namoyish etiladi.
O‘quvchilar multimedia ilovasi asosida ko‘rganlarini aytib beradilar.
Darslik bilan ishlash. Darslikda berilgan yulduzlar, Quyosh va uning eng yaqin yulduzligi haqidagi matn bilan ishlash.
Amaliy mashq sinf xonasida birgalikda bajariladi va o‘quvchilarning ﬁkrlari so‘raladi. (Koptok oling va uni Yer shari deb tasavvur qiling. U holda Quyoshning kattaligi taqriban qancha bo‘lishini hisoblang.)
Sinfdagi barcha o‘quvchilar berilgan ma’lumotlarni daftarlariga yozishlari lozim.
Videolavha ekran orqali namoyish etiladi.
Dam olish daqiqasi: “Quyoshjon” qo‘shig‘i harakatlari bilan bajariladi.
IV. Yangi mavzuni mustahkamlash:
O‘rganilgan tushunchalar asosida test topshirig‘ini bajarish mustaqil topshiriladi. Bu topshiriqning to‘g‘ri yechilishidan har bir o‘quvchining mavzu bo‘yicha olgan bilimlarini tekshirish mumkin.
O‘quvchilar partadoshining yozgan javoblarini tekshirib, natijani o‘qituvchi bilan birga tekshiradilar.
Mustahkamlovchi test savollari beriladi.
1._________ bizdan nihoyatda olisda olovdek yonib turgan shar
shaklidagi osmon jismidir. (Yulduz)
2. _______ yoki ________ yulduzlar−eng qaynoq yulduzlar hisoblanadi.
(oqish,ko‘kimtir)
3.Buyuk alloma Mirzo Ulug‘bek yulduzlarni o‘rganish uchun Samarqandda maxsus inshoot - _____________ qurdirgan. (rasadxona)
4. Raketa Quyoshga yetib borguncha deyarli __ ____ vaqt ketgan bo‘lardi. (5 oy)
5.___________ - Yerdagi hayot manbayidir. (Quyosh)
To‘g‘ri javoblar daftarga belgilab boriladi. Topshiriq yakunida g‘olib o‘quvchilar aniqlanadi.
Quyidagi topishmoqning javobini toping va o‘zingiz ham shunday topishmoqlardan ayting:
Mening shaklim yumaloq,
Harakatdaman har choq.
Qish, bahor, yoz va kuzni,
Kechasi va kunduzni
Hadya etaman senga,
Quyoshga tutib o‘zni
. (Yer)
Qizaradi so‘nmaydi,
Usiz giyoh unmaydi. (Quyosh)
|
| |
V. Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash

|
V. Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash
|
bet | 5/63 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 20,44 Mb. | | #234021 |
Bog'liq 4-sinf Tabiat(konspekt) (2)V. Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash:
O‘quvchilarning dars davomida o‘rganganlarini umumlashtiruvchi mashq o‘tkaziladi.
Bugungi dars mashg‘ulotidan nimalarni bilib oldingiz? Bu savolga o‘quvchilarning barchasi o‘z ﬁkrini aytishi lozim. Alohida o‘rnak ko‘rsatib dars mashg‘ulotida faol ishtirok etgan o‘quvchilarning bilimlari baholanadi va rag‘batlantiriladi. Dars yakunlanib, kelgusi dars mashg‘ulotiga topshiriq beriladi.
VI. Uyga vazifa berish:
Darslikning 7-11 sahifalarini o‘qing. Mavzu asosida berilgan savollarga javob yozish va yulduz, Quyosh haqida topishmoqlar yodlab, mavzuga mos qo‘shimcha ma’lumotlar o‘rganib kelish topshiriladi.
3-4-dars.
SAYYORALAR. QUYOSH SISTEMASI. KICHIK SAYYORALAR. KATTA SAYYORALAR
Darsning maqsadi:
a) ta’limiy maqsad: o‘quvchilarga Quyosh sistemasidagi sayyoralar, ularning tuzilishi, joylashuvi va bir-biridan farqi haqida ma’lumot berish; FK1: Quyoshning “chiqishi” va “botishi”ni kuzatish
b) tarbiyaviy maqsad: o‘quvchilarda ekologik dunyoqarashinikengaytirish, Yerni asrash, undan oqilona foydalanishni o‘rgatish;
d) rivojlantiruvchi maqsad: o‘quvchilarning sayyoralar haqidagi tasavvurlarini kengaytirish va tafakkurini rivojlantirish.FK3: Katta va kichik sayyoralar haqida bilish;
Darsning turi:yangi bilim beruvchi
Dars metodlari: Sayohat, tushuntirish, suhbat, so‘z o‘yini, savol - javob.
Dars jihozlari: Darslik, globus, sayyoralar aks ettirilgan plakat.
Darsning borishi:
I. Tashkiliy qism:
Salomlashiladi, o‘quvchilarni darsga tayyorligi nazorat qilinadi.
II. O‘tilgan mavzuni takrorlash (mustahkamlash):
O‘quvchilardan o‘tilgan mavzu so‘raladi va test savollari
orqali mustahkamlanadi.
Yerdan nihoyatda olisda olovdek yonib turgan shar shaklida ulkan osmon jismi nima deb ataladi?
) Yulduzlar; b) Oy; d) Bulutlar; e) Quyosh.
2. Osmondagi eng yorug‘ yulduz nomi nima?
a) Mars; b) Oy; d) Quyosh; e) Yupiter.
3. 1018 ta yulduzni o‘rgangan va ularning joylashuv jadvalini tuzgan olim?
a) Al Xorazmiy; b) Zahiriddin Bobur; d) Ibn Sino; e) Mirzo Ulug‘ bek.
4. Alloma Mirzo Ulug‘bek yulduzlarni o‘rganish uchun qaysi shaharda rasadxona qurdirgan?
a) Toshkent; b) Samarqand; d) Buxoro; e) Xiva.
5. Yerdagi hayot manbayi?
a) Quyosh; b) Oy; d) Yulduzlar; e) sayyoralar.
|
| |
d) rivojlantiruvchi maqsad - Pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalardan foydalanishga doir namunaviy dars ishlanmalari

|
Pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalardan foydalanishga doir namunaviy dars ishlanmalari
|
bet | 3/63 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 20,44 Mb. | | #234021 |
Bog'liq 4-sinf Tabiat(konspekt) (2)d) rivojlantiruvchi maqsad:o‘quvchilarning amaliy ishlar daftari va darslik materiallari bilan mustaqil, ijodiy izlanib ishlashga o‘rgatish, savol-javoblarda faol ishtirok etishini ta’minlash, xotirani mustahkamlashga, ﬁkrni aniq ifodalashga o‘rgatish, o‘quvchilarning yulduzlar, eng yaqin yulduz–Quyosh va uning hayot manbayi ekanligi haqidagi bilimlarini rivojlantirish. FK2: Osmon gumbazida yulduzlarning o‘rni o‘zgarishini, Quyoshning “chiqishi” va “botishi”ni kuzata oladi. Yer yuzidagi tabiiy jarayon va hodisalarga Quyoshning ta’sirini tushuna oladi.
Darsning turi: yangi bilim beruvchi
Dars metodlari: tushuntirish, suhbat, rag‘batlantirish, muammoli vaziyat usuli, “Kim ko‘p ma’lumotlarni esladi?” didaktik mashqi, “Blits – so‘rov”.
Dars jihozlari: darslik, multimedia, slaydlar, koptok, globus, ko‘rgazma va rasmlar.
Quyidagi tartibda darsning vaqt taqsimotini tuzish mumkin:
T/r Darsning bosqichlari Vaqti
1. Tashkiliy qism 3 daqiqa
2. O‘tilgan mavzuni takrorlash (mustahkamlash) 8 daqiqa
3. Yangi mavzuni tushuntirish 10 daqiqa
4. Yangi mavzuni mustahkamlash 15 daqiqa
5. Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash 5 daqiqa
6. Uyga vazifa berish 4 daqiqa
Darsning borishi:
Tashkiliy qism:I
Salomlashish, o‘quvchilarning darsga tayyorligini tekshirish.
Navbatchi axborotini tinglash, ob-havo haqida suhbat tashkil etish.
II. O‘tilgan mavzuni takrorlash (mustahkamlash):
O‘tilgan mavzu va uyga vazifa so‘ralib, mavzu asosida savol va topshiriq beriladi.
Didaktik mashq ekran orqali namoyish etiladi.
“Kim ko‘p ma’lumotlarni esladi?” didaktik mashqi o‘tkaziladi.
1. 3-sinf “Tabiatshunoslik” fanida o‘rgangan eng yirik mavzular ning nomini ayting?
2. Tabiat jismlari va moddalarga nimalar kiradi?
3. Inson salomatligini saqlash uchun nimalarga ahamiyat berishi kerak?
4. Atroﬁ mizdagi tabiatni, atrof-muhitni asrab-avaylash uchun nimalar qilish kerak?
5. Quyosh haqida nimalarni bilasiz?
6. O‘zbekistonning tabiati haqida nimalarni bilasiz?
7. Tabiatshunoslik faniga doir yuqorida berilgan savollar va o‘zingiz bilgan, qiziqqan hamda kuzatganlaringiz asosida o‘rganiladigan bilimlar daraxtining shoxchalarini davom ettiring.
O‘quvchilar javoblarini umumlashtirish, “Tabiatshunoslik” faniga doir yuqorida berilgan savollar kuzatganlari asosida o‘rganiladigan bilimlar daraxtining shoxchalarini tahlil qilib beradilar. Javoblari mustahkamlanib, o‘quvchilar rag‘batlantiriladi. Darsning maqsadi e’lon qilinadi.
|
| |
V. Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash

|
V. Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash
|
bet | 9/63 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 20,44 Mb. | | #234021 |
Bog'liq 4-sinf Tabiat(konspekt) (2)V. Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash:
Dars xulosalanadi, o‘quvchilarning mavzu haqida nimalarni bilib olganliklari so‘raladi. O‘quvchilarning bilimlari baholanib, rag‘batlantiriladi.
VI. Uyga vazifa berish:
Darslikda berilgan matnni o‘qib chiqish, savollarga javob toping va berilgan topshiriqni bajaring. Yozuvsiz xaritaning 4- va 5- betida berilgan xaritaga (u bo‘lmagan hollarda ish daftariga) okeanlar va materiklarning nomini yozing.
7 - d a r s
YER SHARI. GLOBUS
Darsning maqsadi:
a) ta’limiy maqsad: o‘quvchilarga Yer Quyosh sistemasidagi kichik sayyoralardan biri ekanligi, Yerning kattaligi, shakli, ichki va tashqi tuzilishi, Yer yuzasining tuzilishi, Oy-Yerning yuldoshi ekani haqida umumiy ma’lumotlar berish;
FK1: Globus−Yer sharining modeli ekanligi, Shimoliy va janubiy qutblar, ekvator chiziqlarini globusdan topa olish;
b) tarbiyaviy maqsad: hozirgi kunda olimlarning Yer yuzini o‘rganish bo‘yicha olib borayotgan ishlari haqida tarbiyaviy tushunchalar berish;
TK5: O‘quvchilarni bobokalonlarimiz bilan faxrlanishga o‘rgatish,
d) rivojlantiruvchi maqsad: o‘quvchilarning Yarimsharlar tabiiy xaritasi, o‘quv atlasi, daftar va darslik materiallari bilan ishlashga o‘rgatish, savol-javoblarda faol ishtirok etish malakalarini va mavzu asosidagi bilimlarini rivojlantirish.
FK2: Quyosh, Yer, Oyning shar shaklida ekanligini, ularning aylanma harakat qilishini, kun va tunning hamda yil fasllarining almashinishini kuzatadi va tushuna oladi..
Darsning turi: yangi bilim beruvchi
Dars metodlari: suhbat-munozara, xarita, at las bilan ishlash, namoyish qilish, mustaqil ishlash asosida baholash,
guruhlarda va yakka ishlash.
Dars jihozlari: Yerning kosmosdan olingan rasmlari, Quyosh atroﬁda Yer va sayyoralarning harakatlanishi tasvirlangan rasmlar, multimedia ilovasi.
Darsning borishi:
|
| |
Dam olish daqiqasi o‘tkaziladi - Pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalardan foydalanishga doir namunaviy...

|
Pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalardan foydalanishga doir namunaviy dars ishlanmalari
|
bet | 7/63 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 20,44 Mb. | | #234021 |
Bog'liq 4-sinf Tabiat(konspekt) (2)Dam olish daqiqasi o‘tkaziladi.
IV. Yangi mavzuni mustahkamlash:
Sayyoralar haqida videolavha namoyish etiladi.
“Ajratish” metodi yordamida o‘quvchilarning olgan bilimlari mustahkamlanadi.
O‘quvchilar, biz sayyoralarga bo‘lgan sayohatimiz davomida ko‘p narsalarni bilib oldik, ma’lumotga ega bo‘ldik. Hozir olgan bilimlarimizni mustahkamlash maqsadida guruhlarga bo‘linib olamiz. O‘quvchilar 8 ta guruhga bo‘linib oladilar va o‘zlarining guruhlarining nomlarini sayyora nomi bilan ataydilar. Har bir guruhda alohida convert tarqatiladi.
Har bir guruh o‘z sayyoralariga oid so‘zlarni birikma ajratib oladi, guruh sardori esa jadvalda o‘z javoblarini ilib qo‘yib, javoblarini izohlaydi.
Guruhlarga didaktik mashq topshiriladi.
Merkuriy Venera Yer Mars Yupiter Saturn Uran Neptun
V. Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash:
Bugungi sayohat darsimiz sizga yoqdimi?
Sayyoralar haqida nimalarni bilib oldingiz?
Qaysi sayyorada hayot bor ekan?
VI. Uyga vazifa berish:
Yozuvsiz xaritada Quyosh sistemasini bo‘yang va nomlarini yozing.
6 - d a r s
OY – YERNING TABIIY YO‘LDOSHI
Darsning maqsadi
a)ta’limiy maqsad: o‘quvchilarga Oy-Yerning tabiiy yo‘ldoshi ekanligi, Oyning ko‘rinishlari haqida umumiy ma’lumotlar berish; FK1: Yer yuzidagi tabiiy jarayon va hodisalarga Quyoshning ta’sirini kuzatadi va tushunadi
b)tarbiyaviy maqsad:o‘quvchilarni bobokalonlarimiz bilan faxrlanish
d) rivojlantiruvchi maqsad: o‘quvchilarning o‘quv atlasi bilan ishlash mavzu haqidagi bilimlarini rivojlantirish. TK6:fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish FK1: Quyosh, Yer, Oyning shar shaklida ekanligini, ularning aylanma harakat qilishini, kun va tunning hamda yil fasllarining almashinishini kuzata oladi va tushuna olish.
Darsning turi: yangi bilimlarni o‘rganish darsi
|
| |
III. Yangi mavzuni tushuntirish - Pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalardan foydalanishga doir namunaviy...

|
Pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalardan foydalanishga doir namunaviy dars ishlanmalari
|
bet | 2/63 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 20,44 Mb. | | #234021 |
Bog'liq 4-sinf Tabiat(konspekt) (2)III. Yangi mavzuni tushuntirish:
O‘quvchilarga 4-sinfda o‘rganiladigan “Tabiatshunoslik” fanining maqsadi va vazifalari tushuntiriladi. O‘lkamiz tabiatining, hayvonot olamining boy ekanligi, shahar va qishloqlarining tabiati aks et-tirilgan slaydlar namoyish etiladi. Suv havzalari haqida ma’lumotlar beriladi. Asosiy o‘rganiladigan mavzular mazmuni, dars jarayonida o‘tkaziladigan amaliy ishlar, olib boriladigan kuzatishlar, ularni tahlil qilish, darslikdagi materiallar bilan ishlash, kundalik kuzatish daftarining yuritilishi, 4-sinf uchun chop etilgan geograﬁ k atlas, uning mazmuni, atlas asosida olib boriladigan amaliy ishlar haqida ma’lumotlar beriladi.
IV. Yangi mavzuni mustahkamlash:
Darslikning 4-5 betlardagi rasmlar bilan ishlanadi. O‘lkamiz tabiatining
go‘zalligi va hayvonot olamining boy ekanligini ko‘rishimiz mumkin.
Mustahkamlash uchun savollar berilib, klaster usulidan foydalangan holda kichik guruhlarda ishlanib, 4-sinf “Tabiatshunoslik” fanidan o‘rganiladigan bilimlarning tarmoqlari «Bilimlar daraxti»da davom ettirilib, shakllantiriladi.
V. Darsni yakunlash va o‘quvchilarni baholash:
Dars davomida faol ishtirok etgan o‘quvchilar bilimi tahlil qilinib,baholanadi.
VI. Uyga vazifa berish:
Darslikdagi mavzuni o‘qib chiqing. Mavzudan so‘ng berilgan savollarga javob topish hamda daftarga amaliy topshiriqlarni bajarish vazifa qilib beriladi.
2-dars
Mavzu: YULDUZLAR. QUYOSH
Darsning maqsadi:
a) ta’limiy maqsad: o‘quvchilarga yulduzli osmon va Quyosh − eng yaqin yulduz ekanligi, quyosh sistemasi, yulduzlar, yulduzlar xaritalari, yulduz turkumlari haqida umumiy ma’lumotlar berish;FK1: Yer yuzidagi tabiiy jarayon va hodisalarga Quyoshning ta’sirini kuzatish va tushunish
b) tarbiyaviy maqsad: o‘quvchilarni tabiatni sevishga, undan unumli foydalanishga, tartibli, mehr-oqibatli, yulduzlarni o‘rganishda, xaritalarini tuzish, yulduz turkumlari va ularga nomlar qo‘yishda bobokalon olimlarimizning ilmiy meroslari haqida tarbiyaviy tushunchalar berish;TK5: Vatanni sevish va tejamkor bo‘lishga o‘rgatish,
|
| |
Dars metodlari - Pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalardan foydalanishga doir namunaviy dars ishlanmalari

|
Pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalardan foydalanishga doir namunaviy dars ishlanmalari
|
bet | 8/63 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 20,44 Mb. | | #234021 |
Bog'liq 4-sinf Tabiat(konspekt) (2)Dars metodlari: suhbat-munozara, xarita, atlas bilan ishlash, ko‘rsatish, namoyish qilish, mustaqil ishlash.
Darsda foydalaniladigan jihozlar: Yerning kosmosdan olingan rasmlari, Quyosh atroﬁ da Yer va sayyoralarning harakatlanishi tasvirlangan rasmlar, Oy aks ettirilgan rangli rasmlar o‘quv atlasi.
Darsning borishi:
I.Tashkiliy qism:
O‘quvchilar davomati aniqlanadi, ularning darsga tayyorligi nazorat qilinadi, sinf doskasiga mavzuga oid ko‘rgazmalarni ko‘rsatish uchun tayyorlanadi.
II. O‘tilgan mavzuni takrorlash (mustahkamlash):
O‘tilgan mavzu yuzasidan uyga berilgan vazifalarning bajarilganligini ko‘rib chiqiladi. Topshiriqlar bo‘yicha qisqa savol-javob yoki test topshiriqlari berilib, o‘tilgan mavzuning o‘zlashtirganligi aniqlanadi. O‘quvchilar tomonidan uyga berilgan topshiriqlarning bajarilganligiyuzasidan faoliyatlari tahlil qilinadi va o‘tilgan materiallar yangi mavzubilan bog‘lanadi.
III. Yangi mavzuni tushuntirish:
Mavzuga kirish suhbati topishmoqlar yordamida boshlanadi.
Yerning tabiiy yo‘ldoshi,
Oydindagi so‘z boshi. (Oy)
Yangi mavzuni suhbat-munozara asosida ko‘rgazmali vositalar, xaritadan unumli foydalangan holda quyidagi reja asosida tushuntiriladi:
- Oy –Yerning tabiiy yo‘ldoshi;
- Oyda hayot yo‘q ekanligi;
- “Oyning 15 kuni qorong‘i, 15 kuni yorug‘” degan xalq maqoli;
- Oyning nur chiqarmasligi;
- Oyning ko‘rinish holatlari.
Slaydlar yordamida mavzuga oid ma’lumotlar o‘quvchilarga yetkaziladi.
Darslikdagi matn, tayanch so‘zlar va rasmlar bilan ishlanadi.
“Bog‘lanishli matn” tuzdiriladi. Matnda albatta mavzuga mos ma’lumotlar aks etishi lozim. Tuzgan matnlari o‘qitilib, g‘olib o‘quvchilar aniqlanadi.
IV. Yangi mavzuni mustahkamlash:
Darslikda berilgan amaliy ish bergalikda bajariladi.
O‘rganilgan mavzuni mastahkamlash maqsadida kichik guruhlar
tashkil etiladi. Har bir guruhdan bir o‘quvchi avvaldan tayyorlangan
savollar yozilgan topshiriqlarni tanlab olgach, guruh a’zolari avval yakka o‘zlari berilgan savolga javob topadi
Topshiriqlarni yangi mazmuni o‘rganilgan mavzu rejasiga asosan
quyidagicha tuzish mumkin:
1-guruh, Yerning yuldoshi - Oy haqidagi ma’lumotlar;
2-guruh, Oyning sirtidagi chuqurliklar;
3-guruh, Oy Quyosh nurini qaytaradi;
4-guruh, Oyning ko‘rinish holatlari.
Guruh a’zolari bilan birgalikda o‘zaro muhokama qilib, guruhdan bitta o‘quvchini topshiriqning taqdimot qilinishiga saylashadi va bajarilgan ish taqdimot qilinadi.
Har bir guruhning taqdimoti eshitiladi, o‘qituvchi tomonidan o‘quvchilarning faoliyatlari kuzatiladi, javoblar tahlil qilinadi va baholanadi.
Mustahkamlovchi test topshiriqlari beriladi.
|
| |
Xinolizidin alkaloidlari - Alkaloidlar haqida umumiy tushuncha

|
Alkaloidlar haqida umumiy tushuncha
|
bet | 4/4 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 243,89 Kb. | | #245771 |
Bog'liq Alkaloidlar haqida umumiy tushunchaXinolizidin alkaloidlari – har xil tuzilishli birikmalardan iborat, ular asosida xinolizin struktura fragmеnti- bisilin gеteroxalqadan iborat bo’lib xalqa tugunida azot atomi uchraydi, dеkalin azotli hosilasiga o’ziga xosdir. Bu gurux alkaloidlarining oddiy vakili lupinindir, xinolizidin alkaloidlari qatori ikkita kondеnsirlangan bir xil gеtroxalqali strukturalardan iborat (spartеin va afilin). Bu guruh alkaloidlariga ayrim likopodium alkaloidi ( masalan, likopodin) kiradi, ular ayrim, ya’ni ajratilgan xomash’yoga qarab bo’linadi.
Tsitizin guruxi, matrin guruxi, nufaridin guruxlari ham mavjud. Nuflein alkaloidlari tarkibida oltingugurt aniqlangan.
Bu alkaloidlar har xil biologik faollikga ega, nafas olish markazlarini qo’zg’aydi, artеrial bosimni ko’taradi, bachadonni qisqartiradi va x.k.zo. Lеkin yuqori toksikligi sababli tibbiyotda qisman qo’llaniladi: 5% li plaun-baranez ekstrakti (Lecopodium selago) kuchli qayt qiluvchi prеparat, alkogolizmni davolashda qo’llaniladi.
Ayrim xinolizidin alkaloidlari dеngiz xayvonlaridan ajratilgan, ular tеrapеvtik ahamiyatga ega: galixlorin-indusirlangan VCAM-1 eksprеsii ingibitori (tomir xujayralar molеkulasi adgеziyasi), atеrosklеroz, koronar-artеrial kasalliklar, ko’krak jabbasi (angina) va nonkardiovaskulyar shamollash kasalliklarini davolashda qo’llanilgan.
Xinolizidin alkaloidlardan indolizidin strukturali alkaloidlar ham qo’llanilgan ularda ayrim o’xshash struktura (azot atomi-bitsikl tugunida) joylashgan.Svansonin-bu gurux vakili kuchli va spеtsifik lizosom kislotasi va mannozidaza spеtsifik ingibitori hisoblanadi. Bu enzimlarni ingibirlash ayrim gibrid tipidagi oligosaxaridlarni to’planishiga olib kеladi va glikoprotеinlarni kamayishiga olib kеladi, ularning tarkibida tarmoqlangan yon zanjirlar bo’ladi. Rakitnik urug’larida tsitozin ko’proq uchraydi.Nikotinga o’xshab markaziy nеrv sistеmasini qo’zg’atuvchi ta'sir qiladi, kеyin paralichga olib kеladi.
Mеditsinada paxikarpin ganglio to’shuvchi modda sifatida , periferik qon tomirlari spazmi, surunkali ekzema va gipertoniya kasalliklarida muskul distrofiyalarida (miopatiyada) hamda asosan tug’ruqni tezlashtirish uchun, spartеin esa tsitozinga o’xshab nafas olishni kuchaytiruvchi sifatida qo’llaniladi.
|
| |
Ochiq test topshiriqlari - Pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalardan foydalanishga doir namunaviy dars ishlanmalari

Ochiq test topshiriqlari
11. ________ ilon insonni ko‘rganda ko‘zlarini yumib oladi.
12.
Xaritada okean, dengiz, suv havzalari ______rang
bilan
ko‘rsatilgan.
13.__________ va __________ viloyatlarining
katta qismini Qiz-
ilqum egallagan.
14.Surxondaryoning janubiy qismida ________ davlat qo‘riqxonasi
joylashgan.
15. Xorazm viloyatining markazi - _____________ shahri.
O‘zbekiston Respublikasi viloyatlarining hududi maydonining
bahosi
To‘g‘ri
baho
Guruh
kattaligiga ko‘ra ketma-ketlik
T/r Viloyatlar nomi
Yakka
javob
1 Qoraqalpog‘iston Respublikasi 1
2 Andijon viloyati 13
3 Buxoro viloyati 3
4 Jizzax viloyati 6
5 Qashqadaryo viloyati 4
6 Navoiy viloyati 2
7 Namangan viloyati 9
8 Samarqand viloyati 7
9 Surxondaryo viloyati 5
10 Sirdaryo viloyati 12
11 Toshkent viloyati 8
12 Farg‘ona viloyati 10
13 Xorazm viloyati 11
Mavzu yuzasidan savol va topshiriqlar

1.
“Oltita shlyapa” usuli. Texnikani o‘tkazishda har xil rangdagi 6 ta bosh
kiyimni 1 o‘quvchining o‘zi birma -bir “kiyishi” kerak. O‘quvchi qora rangdagi
bosh kiyimni kiyganda qanday fikr bildiriladi?
2.
Albert
Eynshteynning
maktabdan
haydalishi
yoki
Dmitriy
Mendeleyevning kimyo fanidan “uch” baho olganini qanday izohlash mumkin?
3.
Uolt Disneyning kreativ fikrlash nazariyasi qanday ahamiyatga ega
edi?
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1. U. Sharifxodjayev, D. Norboyeva. PISA tadqiqotida kreativ
fikrlashni baholash doirasi– Toshkent, 2020-yil.
2.A. A. Ismailov va b. Kreativ fikrlashni baholash. Taʻlim inspeksiyasi
huzuridagi Taʻlim sifatini baholash boʻyicha xalqaro tadqiqotlarni amalga
oshirish milliy markazi. – Toshkent, 2021-yil.
3. A. B. Radjiev va boshq. Oʻquvchilarning savodxonligining baholash
boʻyicha xalqaro tadqiqot dasturi. Qoʻllanma. Toshkent, Taʻlim sifatini
baholash boʻyicha xalqaro tadqiqotlarni amalga oshirish milliy markazi -2019
4.OECD (2013), PISA 2012 Assessment and Analytical Framework:
Mathematics, Reading, Science, Problem Solving and Financial Literacy, OECD
Publishing.
5. Исследование PISA в 2021 году сравнит креативность мышления
15-летних
школьников
из
разных
стран
http://obrnadzor.
gov.ru/ru/press_center/news/index.php?id_4=6958
6. Авдеенко Н. А., Денищева Л. О., Краснянская К. А., Михайлова А.
М., Пинская М. А. Креативность для каждого: внедрение развития навыков
XXI века в практику российских школ // Вопросы образования. 2018. № 4.
С. 282-304.
7. Framework for the Assessment of Creative Thinking in PISA-2021 –
Second draft 2019
Internet resurslari - “Uzluksiz kasbiy rivojlantirish – 2022” loyihasi

|
“Uzluksiz kasbiy rivojlantirish – 2022” loyihasiBog'liq lUu94c9rZhMYVfmNmyyW7cO1cF3Ne1a8AEr052uDInternet resurslari:
1.http:/www.markaz.tdi.uz – Ta’lim sifatini baholash bo‘yicha xalqaro
tadqiqotlarni amalga oshirish milliy markazi sayti
2.@milliy markaz_aloqabot – Ta’lim sifatini baholash bo‘yicha xalqaro
tadqiqotlarni amalga oshirish milliy markazi telegram boti.
3.htths://uza.uz/uz/hosts/taʻlim-baholash-mohiyatiga-nazar.
4. http://markaz.tdi.uz
5.
www.oecd.org
6.
www.centeroko.ru
7.http://www.rtm.uz – Respublika ta’lim markazi sayti.
8.http://www.dtm.uz – Respublika test markazi sayti.
|
| |
IJTIMOIY MUAMMONI HAL QILISH

xususiyatlari uni matematika va ilm-fan sohasidagi testlardan butkul ajratib
turadi. Birinchidan, ushbu test avval oʻrgatilgan bilimni qoʻllashga emas, yangi
gʻoyalarni yaratishga urgʻu beradi. Ikkinchidan, oʻquvchining yondashuv va
yechimlarining oʻziga xosligi baholanadi (agar javoblar yaroqli deb topilsa).
Uchinchi farq yagona mukammal yechimi boʻlmagan ochiq savollardan
foydalanishdan iborat. Nihoyat, ushbu test oʻquvchining ilmiy kontekstda
kreativ fikrlash jarayonlariga – yaʼni “toʻgʻri” yoki “eng maʼqul” yechimni
topish qobiliyatiga emas, ochiq muammolar yechimiga ay tarzda yondashishiga
e’tiborni qaratadi. Ilmiy muammoni hal qilish domenidagi test savollar turli
ilmiy kontekstdagi kreativ fikrlashning farqli jihatlarini qamrab oladi. Umuman
olganda, oʻquvchilardan quyidagilar soʻraladi: ilmiy kontekstda ochiq shakldagi
muammoni yechish; taqdim etilgan ssenariyga asoslangan holda, ilmiy
mohiyatga ega muammolarga yechim yoki gipoteza (farazlar, taxminlar)
gʻoyasini berish; avvaldan berilgan tayyor yechimni yanada takomillashtirish
haqida taklif berish. Ehtimoliy vazifalarda ilmiy fenomen borasida kuzatuvlar
taqdim etilib, oʻquvchidan farqli tadqiqot predmeti yoki muammoni ifodalab
berish uchun gipoteza soʻralishi; laboratoriya muhitida turli jihozlar orqali biror
narsani kashf etish ham soʻralishi mumkin. Ko‘proq matematik yo‘nalishga ega
bo‘lgan topshiriqlar guruhi o‘quvchilardan ma’lumotlar yoki geometrik
shakllarning berilgan xususiyatlarini namoyish qilish uchun turli usullarni ishlab
chiqishlarini talab qilishi yoki ma’lumotlarning berilgan to‘plamidan iloji
boricha ko‘proq xulosa chiqarishlarini so‘rashi mumkin. Shuningdek, ushbu
topshiriqlar guruhida innovativ yechimni talab etadigan ochiq muhandislik
muammo yoki takomillashtirilishi lozim boʻlgan tizim ham taqdim etilishi
mumkin. Interaktiv simulatsiya va oʻyinlar ilmiy muammoni hal qilishdagi
kreativ fikrlashni baholashda ayniqsa qoʻl keladi, chunki bunday muhitda
oʻquvchiga uning tanlovi va harakatlari borasida darhol aks bog‘lanish yuz
beradi; oʻquvchilar ushbu aks bog‘lanishga qanday munosabat bildirishini
kuzatish ilmiy innovatsiyaning ajralmas qismi boʻlgan magʻlubiyat va kashfiyot
bilan oʻquvchilarning munosabati borasida munosib maʼlumot beradi. Mazmun
sohasiga tayyorgarlikning muhimligi bu – shubhasiz shu sohada tasavvur qilish
mumkin bo‘lgan aksar topshiriqlarni yechishda muqarrar paydo bo‘ladigan
muammodir. Validliksiz originallik qiymatga ega emas, validlik esa, o‘z
navbatida, hech bo‘lmaganda, asosiy bilimlarning ba’zi darajalarini yoki asosiy
ilmiy tamoyillarni anglashni taqozo etadi.
YOZMA IFODALASH - “Uzluksiz kasbiy rivojlantirish – 2022” loyihasi

uchun intellektual va emotsiyonal rivoj lanishning yangi qirralarini ochishi,
oʻzlarini va atrof-muhitni yaxshiroq. Bu turdagi yozma kreativ ifoda
oʻquvchilarga butun hayotida kerak boʻladigan samarali muomala
(kommunikatsiya)ning tamal qoidalarini anglash va oʻzlashtirish imkonini
beradi. Maʼlumot, kommunikatsiya va dizayn qanday ishlashini yaxshiroq
anglashga yordam beradi. Kreativ vizual ifodalashning soʻnggi yillarda
ahamiyati oshmoqda: raqamli rasm va dizayn dasturlarining koʻpayib ketishi
natijasida, bir kuni deyarli barcha insonlar yo oʻzlariga, yoxud atrofdagilarga
taʼsir qiladigan vizual kommunikatsiya bilan shugʻullanadiar (masalan, ishga
kirish uchun yuborayotgan rezyumening vizual koʻr kamligining ahamiyati
haqida oʻylab koʻring). Vizual ifodalash domeni uchun tuzilgan test savollari
oʻquvchilardan quyidagilarni talab etadi: dijital chizish vositasi orqali ochiq
turdagi vizual dizayn vazifasini bajarish; taklif etilgan ssenariy asosida vizual
dizayn gʻoyasini berish (masalan, muayyan detalni qoʻshish haqida va hokazo);
vazifada keltirilgan koʻrgazma shaklini takomillashtirish gʻoyasini berish.
MAVZU. MODDA TUZILISHI
 
MAVZU

|
MAVZU. MODDA TUZILISHI
MAVZU
|
bet | 4/51 | Sana | 01.10.2024 | Hajmi | 5,51 Mb. | | #273059 |
Bog'liq 6 sinf biologiya sotuvgaMAVZU. MODDA TUZILISHI
MAVZU.MODDALARNING UCH HOLATINI KUZATISH
Tuzuvchi:Admin@Admin#
Tabiatda moddalar qandey xolatlarda uchuraydi.
Gaz,qattiq,suyuq
Qattiq,suyuq,kiristal
Suyuq, Gaz
faqat qattiq xolatda
Xususiy shakl va hajmga ega bo’lmagan moddaga misol
Kukun,muz
Loy,qor
Havo,tabbiy gaz
Sharbat,qaymoq
Xususiy hajimga ega lekin shakilga ega bo’lmagan moddaga misol?
Kukun,qum
Loy,qor
Havo,tabbiy gaz D) Sharbat,qaymoq
Xususiy hajim va shakilga ega moddaga misol?
Kukun,qor
Loy,qon
Havo,tabbiy gaz
Sharbat,qaymoq
Moddaning molekulasi shu moddaning juda mayda...........
Ioni
Zarachasi
Kristali
Koefsenti
Suv zaralari nechta xolatda bo’ladi?
1ta
2ta C) 3ta
D) bo’lmaydi
Moddaning zarralari o‘zgarmaydi Ammo zarralarning har bir
holatda turlicha bo‘ladi.
Joylashishi, harakati va ularning o‘zaro ta’sirlashuvi
Tuzulishi harakati va ularning o‘zaro ta’sirlashuvi
Joylashishi, harakati va ularning o‘zaro ta’sirlashmasligi
A va B
Qaysi turdagi moddalarni kam siqib bo’ladi (a) va qandey turdagi moddani siqib bolmaydi (b) ?
(a)-gaz; (b)-qattiq
(b) qattiq; (a)-suyuqlik
(b) gaz; (a)-suyuqlik
(a) qattiq; (b) gaz
Qaysi turdagi moddani ko’piroq qisish mumkin?
Qattiq
Suyuq C) Gaz
D) Ion
Zarralari zich joylashgan moddalarga misol keltiring?
Ruchka,qalam
Qalam,asal
Parta,tuz D) A va C
Qattiq jismlarga nisbatan zarralari orasida masofa mavjud bo’lgan moddaga misol?
Suv,shampun
Xamir,pilastilin
Qoshiq,piyola
Havo,azot
Zarralari bir-biridan juda
uzoq masofada joylashgan moddalarga misol?
Suv,shampun
Xamir,pilastilin
Qoshiq,piyola D) Havo,is gazi
Qaysi turdagi modda molekulasi tasvirlanmoqda?
Suyuq
Gaz
Qattiq
Kiristal
Qaysi turdagi modda tasvirlanmoqda?
A) Suyuq B) Gaz
Qattiq
Kiristal
Qandey turdagi modda tasvirlanmoqda?
Suyuq
Gaz C) Qattiq
D) Kiristal
Tajribani o’tkazishdan maqsad nima?
Moddaning muz, suv va bug‘ holatni o‘rganish
Moddaning muz, suv holatni o‘rganish
Moddaning muz,holatiga o’tishini o’rganish
To’g’ri javob yo’q
Rasmda moddaning qanday holatlari tasvirlangan izohlang?
1 2 3
1..........................
2..........................
3..........................
Rasimni izohlang?
1 2 3
1...............................................................
2...............................................................
3...............................................................
Inson organizimida (1) qattiq modaga
(2) suyuqlikka (3) gaz moddaga misol keltiring? 1...............................................
2................................................
3.................................................
Suv ostidagi g‘avvosning fotosuratiga qarang nima deb o‘ylaysiz: shunday kichik havo ballonchasi bir soat nafas olish uchun yetarlimi? Fikiringizni yozib qoldiring
Izoh...........................................................
|
| |
-topshiriq - Tabiiy fanlar 6-sinf

|
Tabiiy fanlar 6-sinf
|
bet | 51/51 | Sana | 01.10.2024 | Hajmi | 5,51 Mb. | | #273059 |
Bog'liq 6 sinf biologiya sotuvga3-topshiriq. Jumlalarni to‘ldiring
Elektr zanjirini uzib-ulash uchun dan foydalaniladi.
Elektr toki manbaining ta qutbi bor
bu elektr toki manbai.
ikki yoki undan ortiq elektr jihozlarining ulanishidir
11. 5-topshiriq. Berilganlardan qaysi biri elektrni yaxshi o‘tkazadi?
A) shisha B) temir
D) havo E) qog‘oz
Cho‘ntak kompas ........ ishora qilish uchun magnit ignadan foydalaniladi?
A) G’arbga B) Sharqqa C) Janubga D) Shimolga
8-topshiriq. Har bir qatordagi jumlalar uchun “To‘g‘ri” yoki “Noto‘g‘ri” javoblarni tanlang
Jumla
Sun’iy magnit tabiiy magnitdan kuchliroq Magnit qutblari har doim juft bo‘ladi Magnit markazida tortish kuchi katta bo‘ladi
Kompas magnit yo‘nalishini aniqlash uchun ishlatiladi Kuchli magnit yog‘och qirindisini o‘ziga tortishi mumkin Magnit temir kukuni va mixlarni ajratib beradi
To‘g‘ri/ Noto‘g‘ri
|
| |
Internetga ulaning va abonent qurilmasini oling

“Internetga ulaning va abonent qurilmasini oling”
aksiyasini o‘tkazish shartlari
1.
Aksiyaning umumiy shartlari
1.1. Aksiyani o‘tkazish muddati –
2022 yil 1 apreldan 30 iyungacha
.
1.2.
Aksiyada tarmoq qamrovi zonasida joylashgan, texnik imkoniyati mavjud bo‘lgan barcha
jismoniy
shaxslar,
shuningdek, fuqarolik-huquqiy munosabatlar ishtirokchisi bo‘lgan, yuridik
shaxs tashkil etmasdan tadbirkorlik yoki boshqa faoliyat bilan shug‘ullanuvchi shaxslar ishtirok
etishi mumkin.
1.3.
Aksiyada Internet tarmog‘iga ulanish xizmatlaridan (keyingi o‘rinlarda –
telekommunikatsiya xizmatlari) foydalanuvchi Abonentlar ishtirok etishi mumkin.
1.4.
Aksiya
doirasida
abonentlarga
FTTB,
GPON
texnologiyalari
bo‘yicha
telekommunikatsiya xizmatlarini ko‘rsatish davrida foydalanish
uchun abonent qurilmalari
taqdim etiladi, keyinchalik ushbu Aksiya shartlari bajarilgandan so‘ng, ularga egalik qilish
huquqi Abonentga o‘tadi. “Abonent qurilmalari” deyilganda, telekommunikatsiya
xizmatlarini
ko‘rsatish uchun so‘nggi mil uskunalari nazarda tutiladi, jumladan: FTTB texnologiyasi uchun
tarmoq
marshrutizatorlari, PON texnologiyasi uchun GPON terminallari (to‘liq jamlamada
ONT-modem, ATB abonent rozetkasi).
2.
Aksiyada ishtirok etish shartlari
2.1.
Aksiyada ishtirok etish uchun abonentlar abonent to‘lovi miqdori oyiga 169 000 so‘m va
undan yuqori bo‘lgan Kompaniyaning telekommunikatsiya xizmatlariga ulanishi lozim.
2.2.
Aksiya doirasida xizmatlarga ulangan abonentlar Aksiya bo‘yicha xizmat faollashtirilgan
vaqtdan boshlab abonent to‘lovi hisoblanishi va yechilishining (keyingi o‘rinlarda - hisob-kitob
davri) 12 ta to‘liq sikli davomida amaldagi tarifni abonent to‘lovi 169 000 so‘mdan kam bo‘lgan
boshqa tariflarga o‘zgartirmasliklari kerak.
2.3.
Abonent qurilmasi taqdim etilganda (yangi ulanish, texnologiyani o‘zgartirish yoki
mavjud abonentga qurilma taqdim etilganda), Abonent kelgusi hisob-kitob davri uchun abonent
to‘lovi bo‘yicha avans to‘lovini, shuningdek, bir martalik ro‘yxatdan o‘tish to‘lovini 45 000
so‘m miqdorida amalga oshiradi.
2.4.
Yangi ulanish paytida, ushbu shartlarning 2.3-bandiga muvofiq Aksiya doirasida
ro‘yxatdan o‘tish to‘lovi to‘langanda, telekommunikatsiya xizmatlari
tariflarining shartlari
(“Internetga keng polosali ulanish xizmatlari va tariflar narxnomasi”)da ko‘zda tutilgan
ro‘yxatdan o‘tish to‘lovi olinmaydi.
2.5.
GPON texnologiyasi bo‘yicha Internet tarmog‘iga kirish xizmatlariga ulanganda va
ko‘rsatilgan manzil bo‘yicha statsionar telefon aloqasi mavjud bo‘lmaganda,
Abonentga IP-
telefoniya xizmatlariga ulanish tavsiya etiladi (tarif rejasining shartlariga muvofiq).
2.6.
Abonentning Aksiyada ishtiroki davomida abonent to‘lovi o‘z vaqtida amalga oshirilishi
majburiy shart hisoblanadi. Abonent qurilmasi taqdim etilgan kundan boshlab, 12 oy (hisob-
kitob davri) mobaynida ulangan telekommunikatsiya xizmatlari moliyaviy blokirovkaga
o‘tmasdan faol holatda bo‘lishi kerak.
2.7.
Amaldagi Abonentlar ulanish texnologiyasini boshqa texnologiyaga o‘zgartirganda
Aksiyada ishtirok etishlari mumkin:
xDSLdan FTTBga, GPONga;
FTTBdan GPONga.