nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Mutlaq balandlik - Glossariy halokat avariya

|
Glossariy halokat avariya
|
bet | 8/31 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 65,54 Kb. | | #257232 |
Bog'liq sillabus (1)Mutlaq balandlik -yer yuzasidagi muayan nuqtadan okeanning o’rtacha sathigacha bo’lgan tik masofa.
Suv ustunining balandligi-qattiq tubidan suvning sathigacha o’lchanadigan (burg’ qudug’i) suv ustuning balandligi.
Qatlamdan neftni siqib chiqarish -kollektor-qatlam tarkibidagi neftning boshqa agent (suv, gaz, eritish modda) lar bilan o’rin almashish jarayoni.
Neftni so’rib olish -neftli togʻ’ jinslaridan rangsiz eritadigan (benzin, benzol, xlorofil va boshqalar) suyuqliklar yordamida neftni so’rib olish.
Neftning qovushqoqligi -neft zarrachalarining boshqa koʻch ta’siriga ko’rsatgan qarshiligi.
Gaz -moddaning agregat holati. Har bir modda harorati va bosim o’zgarishiga qarab qattiq, suyuq va gaz holatda bo’ladi. Masalan, suv qattiq (muz) yoki gaz (bugʻ’) holatda bo’lishi mumkin. Gaz molekulalari siqiluvchan, harakatchan, zichligi juda kichik, bir-biri bilan juda tez aralashadi. Gaz tashqi ta’sir bo’lmaganda idish hajmining hammasini egallaydi. Gaz molekulalari orasidagi tortishish koʻchini qattiq va suyuq jism molekulalarinikidan ancha kichikdir. Normal sharoit (3000C harorati va 1 atm bosim)da gazlar zichligi suyuqliklar zichligiga nisbatan 1000 barobar kam yoki gaz molekulalari orasidagi masofa suyuqliklarnikiga nisbatan 10 barobar katta bo’ladi. Shunday bo’lsa ham normal sharoitda 1 sm2 gazda 3х1019 dona molekula bor. Gaz uchta birlik-bosim, hajim va harorat bilan ifodalanadi.
Neft gazi -neftda erigan holda yoki neft uyumi ustida gaz qalpog’i ko’rinishidagi neftni kuzatuvchi tibiiy gaz. Og’ir gemolog metan tarkibiga qarab quruq metanli (< 1%), yarim quruq (1-5 %), yarim yog’li (5-25%) va yog’li (> 25%) kabi neftli gazlarga bo’linadi.
Neftga hamroh gazlar -neft va gaz uyumlaridan neft bilan birga neftga hamroh gazlar olinish jarayoni.
Tabiiy gazlar -har xil geologik va geokimyoviy sharoitlarda paydo bo’ladigan turli kimyoviy tarkib va fizik xususiyatlariga ega bo’lgan gazlar. Tarkibi va fizik xossalariga qarab ular bir necha guruhga bo’linada: a) atmosfera, litosfera gazlari, o’simlik va hayvonotlar dunyosi gazlaro; b) namayon bo’ladigan gazning o’choq turlari; v) uglevodorodli gazlar; karbonat angidrid gazi, azot gazlari (ular tabiatda sof va aralashgan holatda uchraydi); g) biokimyoviy gazlar, litokimyoviy gazlar, radioaktiv gazlar, havo gazlari, koinotdagi qoldiq gazlar.
|
| |
ventil’ (Jo’mrak - Glossariy halokat avariya

|
Glossariy halokat avariya
|
bet | 4/31 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 65,54 Kb. | | #257232 |
Bog'liq sillabus (1)ventil’ (Jo’mrak-quvurlarning ma’lum qismlarini qo’shib-ajratib turadigan, shuningdek quvurlardagi harakatlanuvchi suyuqlikni, gaz berish miqdorini rostlaydigan berkitish-ochish moslamasi.
vertikal qalinlik -qatlamning tik chiziq bo’yicha o’lchanadigan, shipi bilan tagi orasidagi masofa.
vertikal masshtab -topografik profillarda yoki yer po’stining vertikal kesimlarida nuqtaning mutlaq balandligini ifodalovchi masshtab. Odatda vertikal masshtab gorizontal masshtabga nisbatan 10, ayrim hollarda 20-30 marta kattaroq bo’ladi.
Vertlyug-quduq tubini yuvib qudug’ini kavlashda aylanmaydigan tal sistemasining vertikal o’qi atrofi bilan quduq tubidagi burg’iga burg’ilash snaryadidan tushayotgan og’irlikni ushlab turadigan va burg’ilash quvuri orqali gilli eritmani quduqqa uzluksiz haydab beradigan asbob.
Organiq moddalar-cho’kindilar tarkibiga o’simlik va hayvonot organizmlari shaklida kiruvchi organiq birikmalar.
quduqlarning o’zaro ta’siri-bir quduqdan suyuqlikni tortib olganda uning ikkinchi quduqga ko’rsatadigan ta’siri.
quduqlaridan namuna olish-kolonkaliusulda burg’lash jarayonida qudug’lardan silindr shaklidagi togʻ’ jinsi va ma’danlarning namunasini olish. Bu namunalar yordamida togʻ’ jinsi va ma’danlarning tarkibi fizik-kimyoviy xossalari, yotish elementlari aniqlanadi, kernni o’rganish natijalari bo’yicha bir necha burg’ quduqlarning geologik kesimlari taqqoslanadi.
Tebratkich-mexaniq tebranish hosil qiladigan moslama.
Tebranishni o’chirgich-burg’ilash jarayonida quvurlar ichidagi suyuqliklarning impul’s bosimini va burg’ilash quvurlar birikmasining mexaniq tebranish koʻchini va amplitudasini pasaytirishga mo’ljallangan qurilma.
quduqqa tebranma ishlov berish-gidravlik vibratorlar yordamida qazib oluvchi va haydovchi quduqlar tubi oldi doira (zona)sidagi togʻ’ jinslarining o’tkazuvchanligini oshirish uchun foydalaniladigan usul.
Vintli nasos-ishchi organlari (vintlar) aylanma harakatlanuvchi nasos. Vintli nasos korpusida bitta yetakchi va bir, ikki yoki to’rttagacha yetaklanuvchi (zichlovchi) vintlar bo’ladi. Vintli nasoslarda vint bilan korpus devori o’rtasidagi oraliq juda kichik bo’lib, vintlar aylanganda suyuqlik hajmlari bir-biriga tutashadi va vint o’qi bo’ylab so’rish kamerasiga bir teksda uzluksiz uzatiladi. Vintli nasos qaytar, ya’ni gidrodvigatel’ sifatida ham foydalaniladi.
|
| |
Mustahkamlovchi quvurlarini tushirish

|
Mustahkamlovchi quvurlarini tushirish
|
bet | 31/31 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 65,54 Kb. | | #257232 |
Bog'liq sillabus (1)Mustahkamlovchi quvurlarini tushirish- quduqga mustahkamlovchi quvurlar birikmasini tushirish
Uglerodli po’lat-tarkibida 0,04-2% uglerod va doimiy qo’shilmalar (1% gacha marganets, 0,4% gacha kremiy, 0,07% gacha oltingugurt, 0,09% gacha fosfor) bo’lgan legirlangan po’lat. Tarkibidagi uglerod miqdoriga ko’ra, past uglerodli (C 0,25% gacha), o’rtacha uglerodli (C 0,25-0,6% gacha), yuqori uglerodli (C 0,6% dan ortiq) xillarga bo’linadi.
Tebranma dastgoh- neftni quduqdan quduq tepasiga chiqarib olishga mo’ljallangan dastgoh.
Stratigrafiya-tarixiy geologiyaning bir qismi. Cho’kindi, vulqon togʻ’ jinslarining tarixiy ketma-ketligini, geografik tarqalishini, yer va undagi organiq dunyoning tabiiy rivojlanish bosqichlarini o’rganishga asoslangan.
Tal sistemasi - quduq ichiga burg’ilash quvurlar hamda boshqa asbob uskunalarni tushirish va ko’tarish, mustahkamlovchi quvurlarni quduqga tushirish ishlari, quduq tubidagi dolotogʻa yuk uzatish kabi jarayonlarni amalga oshiradigan sistema. U kranblok, tal bloki, tal arqoni va ko’tarish ilgakidan tashqil topgan.
Osma-chig’ir (tal) bloki - tal sistemasining harakatlanuvchi qismi bo’lib, kranblok bilan po’lat arqonlar yordamida bogʻ’lanadi.
Osma chig’ir (tal) arqoni - qo’zg’almas kranblok va harakatlanuvchi osma chigir (tal blok) ni bogʻ’lovchi po’lat arqon.
So’rib chiqarish - quduqlaridan suyuqliklarni tortib chiqarishga mo’ljallangan usul.
Quduq issiqlik ishlov berish - mahsuldor qatlamdagi neftning quduq ichiga oqib kirishini ta’minlovchi usul. Bu usul g’uduqning mahsuldorligi (debit)ni ko’paytirish uchun ishlatiladi.
Nasos - kompessor quvurlari -quduqdan foydalanishning hamma usullarida suyuqlik va gazlarning yer yuziga chiqarish uchun quduqga tushiriladigan maxsus quvurlar.
Mustahkamlovchi quvurlar -neft va gaz quduqlari devorini mustahkamlashga mo’ljallangan quvurlar.
Qatlam fizikasi-neft va gaz konchilik geologiyasi bo’limi. U qatlam-kollektor togʻ’ jinslarining g’ovaklik, darzlik, singdiruvchanlik, yoriqlik, neftga to’yinganlik, qayishqoqlik, magnitlik kabi-fizik xossalarini o’rganadi.
Flanets -quvur, armatura, rezervuar, vallar va boshqalarning birlashtiruvchi qismi; odatda, boltlar yoki shpilkalar o’tkazish uchun bir tekisda joylashgan teshiklari bo’lgan yassi halqa yoki diskdan iborat bo’ladi. Quvur va rezervuarlarda zichlagichli flanets ichki bo’shliqlarning germetikligini, val va aylanuvchi detallarda esa koʻch uzatishdagi mustahkamligini ta’minlaydi.
Flyuidlar -gazsimon yoki suyuq harakatchan eritma tushunchasini anglatadi.
Favvora yo’li bilan neft olish -neftni yuqoriga chiqarish qatlam energiyasi evaziga yoki sarflangan qatlam energiyasini tashqaridan to’ldirish hisobiga amalga oshirishga mo’ljallangan usul.
|
| |
suv-neft kontakti - Glossariy halokat avariya

|
Glossariy halokat avariya
|
bet | 6/31 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 65,54 Kb. | | #257232 |
Bog'liq sillabus (1)suv-neft kontakti -neftli qatlamlardagi neft va suvni ajratuvchi yuza. Bu yuza hech qachon tekis holda uchramaydi. Bu esa neft kollektorlarining bir jinsli emasligi, neft konlarining shakllanish sharoitlari yoki neft konlari mavjud bosim ta’siridagi suv sistemasida regional harakatdagi suvlar borligi bilan bogʻ’liq bo’lishi mumkin. Neftni qazib olish jarayonida suv-neft yuzasining ko’chishi namoyon bo’ladi. Uni mukammal o’rganish uchun suv-neft yuzasi haritasi tuziladi.
suvli jinslar -kovaklari, teshiklari, g’ovaklari, darzliklari va boshqa bo’shliqlari gravitatsion suvga to’lgan suvli qatlam.
suvli gorizont -litologik, fatsial-litologik tarkibi va gidrogeologik xossalari bo’yicha o’ziga suv singdiraoladigan, suvga to’yingan togʻ’ jinsi qatlami yoki formatsiyasi.
Suvli qatlam -tarkibida azot suv saqlovchi, ozmi-ko’pmi o’zidan suv o’tkazish qobiliyatiga ega bo’lgan bir xil litologik tarkibli togʻ’ jinsi qatlami.
suv ajratgich -suv qazib olinayotgan burg’ qudug’idan kelayotgan suv-neft aralashmasidan suvni ajratib olishga mo’ljallangan moslama.
suv singan jinslar -maxsus teksturali, suv singdirish qobilyati bo’lgan va odatdagi havo bosimida yer osti va usti suvlarini o’zining har xil bo’shliqlari (g’ovak, teshik, kovak) dan o’tkazadigan shag’al, graviy, qum kabi jinslar.
Vodorod ko’rsatkichi (PH) -eritmalarda vodorod ionlari to’planishini yoki faolligini ko’rsatuvchi birlik. Son jihatdan to’planishning 1-l eritmaga nisbatan gramm-ionlarda ifodalangan manfiy o’nli logarifmiga teng. РНқlg[Hқ], bunda [Hқ]-vodorod ionlari to’planishi PH tushunchasi [Hқ] ni aniqlanish bilan bogʻ’liq hisoblashlarni osonlashtirish uchun qabul qilingan.
qatlamga ta’sir etish -qatlamga kislota bilan ishlov berish, bosimni keskin o’zgartirish, qatlamda gidravlik uzilishni tashqil etish, erituvchi moddalar bilan ishlov berish, termokimyoviy yo’llar bilan ta’sir etishga asoslangan.
Qatlam bosimini tiklash -burg’ilash jarayonida qatlam bosimini tiklash burg’ilash eritmalariga ma’lum miqdorda har xil og’irlashtirgich (barit, gematit) larni qo’shib amalga oshirishga asoslangan.
|
| |
Vintli nasos qurilmasi - Glossariy halokat avariya

|
Glossariy halokat avariya
|
bet | 5/31 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 65,54 Kb. | | #257232 |
Bog'liq sillabus (1)Vintli nasos qurilmasi-eritmani aralashtirish uchun qo’llaniladigan qurilmalar majmui. U vintli nasos va dvigateldan tashqil topgan. Bu qurilma neft sanoatida neft mahsulotlarini nasos yordamida so’rib chiqarishga mo’ljallangan.
Vintli uzatma-o’qlari bir tekislikda yotmay, turlicha burchak ostida kesishuvchi vint g’ildirakli tishli uzatma.
Vintli birikma-detallardan birining tanasidagi rezbaga (kertikga) ikkinchi detalning kertikini burab kiritib hosil qilinadigan qo’zg’almas birikma.
Mustahkamlovchi quvurlarni ta’mirlash (sozlash) uchun ichki gil’za-mustahkamlovchi quvurlarni ta’mirlashga mo’ljallangan ichki gil’za.
Neftli suvlar-neft va gaz bilan kuzatiladigan neftli gorizontlardagi yer osti suvlari. Neftli suvlar yuqori darajali minerallanishi bilan farqlanadi va xlorit-kal’tsiy-natriyli, xlorit-kal’tsiy –magniyli gidrokorbanat-natriyliturqumlari taaluqli. Odatda neftli suvning tarkibida yuqori miqdorda Br, B, Ra, Ba, Sr va mikroelementlar, shuningdek organiq moddalar, uglevodorodlar, biogen azotlar, serovodorodlar, karbonat angidridlar uchraydi.
Suv ta’minoti qudug’i -suv ta’minoti qudug’ining asosiy elementlari burg’ilashning dastlabki (boshlang’ich) va oxirgi diametri hisoblanadi. Oxirgi diametr qazib olish debitining miqdori, suzgich tuzilishi (konstruktsiya) va suv ko’tarish qurilmasi gabariti bilan aniqlanadi. Kam debitli (5-10 m3/s) quduqning oxirgi diametri 150 mm dan oshadi, o’rta debitli (150 m3/s gacha) quduqning oxirgi diametri 200-250 mm va ko’p debitlisida esa 250-400 mm teng. Debiti 3m3/s bo’lgan quduqlarda oxirgi diametri 75-100 mm ni tashqil qiladi.
suv Bosimli rejim -neft, gaz, suv qatlamlarining konlarini, qazib olishdagi tartibi. suv bosimli rejim turg’unlashmagan va turg’unlashgan xillarga ajratiladi.
suv o’tkazmas jinslar -o’zidan suv o’tkazmaydigan jinslar. Bunday jinslarga gillar, ohaktoshlar, slanetslar kiradi. Bu jinslar havo bosimida yer osti suvlarining jinslar orqali o’tishga to’sqinlik qiladi.
|
| |
Planshetli qurilmani skanerlash

|
Planshetli qurilmani skanerlash
|
bet | 3/6 | Sana | 28.11.2023 | Hajmi | 35,15 Kb. | | #107205 |
Bog'liq 4 mavzuPlanshetli qurilmani skanerlash.
Ma'lumotni kompyuterga videoyozuv shaklida uzatish uchun ular tizim blokiga USB yoki simsiz ulanish orqali ulanadigan veb-kameralardan foydalanadilar.
Ular tarmoq orqali aloqa qilish uchun ham mos keladi.
Kamera nafaqat tasvirni, balki ovozni ham yozib olish uchun tugallanishi mumkin.
Agar buning iloji bo'lmasa, yozuv tashqi qurilma yordamida amalga oshirilishi kerak.
Mikrofonlardan foydalanish zarurati audio ma'lumotlarni uzatishda va noutbuklar uchun xos bo'lgan o'rnatilgan variantlarning etishmasligidan kelib chiqadi.
Biroq, hatto mobil kompyuterlarga ham ba'zan tashqi qurilmani maxsus 3,5 mm raz'em orqali ulash kerak bo'ladi. Masalan, yaxshi ovoz sifatini olish uchun.
Chiqish uchun o'yin qurilmalari dubulg'alarni o'z ichiga oladi va - garchi ular nafaqat o'yinlar uchun ishlatilishi mumkin.
Axborotni chiqarish uchun tashqi qurilmalar.
Grafik ma'lumotlarni ko'rsatish
Kompyuterdan grafik ma'lumotlarni ko'rsatish uchun asosiy qurilma video karta hisoblanadi. Uning yordami bilan ma'lumotlarni statik tasvir yoki videoga aylantirish mumkin.
Ikki sovutgichli tashqi video karta.
Video karta tasvirni ekran, quvvat manbai va bir nechta boshqaruv platalaridan iborat monitorga uzatadi.
Ushbu tashqi qurilmani shaxsiy kompyuterga ulash uchun bevosita grafik kartada joylashgan turli portlardan foydalanish mumkin:
eski kompyuterlarda -;
zamonaviyroqlarida - DVI;
so'nggi modellarda - va DisplayPort.
Monitorni ulash uchun ulagichlar turlari.
Siz bilishingiz kerak: monitorlar va televizorlar o'rtasidagi farq dinamiklarning yo'qligi (ba'zi modellarda o'rnatilgan dinamiklar mavjud bo'lsa ham). Shuning uchun, siz ularni televizor signalini qabul qilish uchun faqat kompyuteringizda (video karta) tyuneringiz bo'lsa ishlatishingiz mumkin. Shu bilan birga, televizorlarning aksariyati monitor sifatida ishlatilishi mumkin.
Kompyuterdan uzatiladigan tasvirni kattalashtirish uchun proyektorlar kabi periferik qurilmalar ishlatiladi.
Ularning yordami bilan rasm yoki video har qanday tekis (va, eng yaxshisi, bir rangli va yorug'lik) yuzasiga proektsiyalanadi.
Proyektorlarning ba'zi modellarida tashqi muhitdan ma'lumotlarni o'qish uchun o'rnatilgan dinamiklar va kartani o'qish moslamasi mavjud, garchi ko'pchilik kompyuterga USB, video kirish va hatto Wi-Fi orqali ulanishni talab qiladi.
3D texnologiyasini qo'llab-quvvatlaydigan proyeksiya qurilmalari ham mavjud.
|
| |
Vinchester - 4-mavzu: periferiya uskunalariNİng turlari va interfeysi

|
4-mavzu: periferiya uskunalariNİng turlari va interfeysi
|
bet | 5/6 | Sana | 28.11.2023 | Hajmi | 35,15 Kb. | | #107205 |
Bog'liq 4 mavzuVinchester
Vinchesterlar yoki qattiq disklar axborot tashuvchining o'zi va yozish / o'qish moslamasini bitta korpusda birlashtirgan axborotni uzoq muddatli saqlash uchun mo'ljallangan katta hajmli tashqi xotira. Disk drayverlari bilan solishtirganda, qattiq disklar bir qator juda qimmatli afzalliklarga ega: saqlangan ma'lumotlarning miqdori beqiyos kattaroq va qattiq diskdan foydalanish vaqti qisqaroq. Yagona kamchilik: ular ma'lumot almashish uchun mo'ljallanmagan.
Qattiq disklarning jismoniy o'lchamlari shakl omili deb ataladigan parametr bilan standartlashtirilgan.
Vinchester yuzasiga magnit qatlami qo'llaniladigan va bir-birining ostida joylashgan bir nechta qattiq disklardan iborat. Har bir disk bir juft o'qish / yozish boshlariga mos keladi. Kompyuter yoqilganda, qattiq disk drayvlari, hatto qattiq diskka kirish imkoni bo'lmasa ham, doimiy ravishda aylanadi, bu esa overclock uchun vaqtni tejaydi.
Bugungi kunga qadar qattiq disklarning quyidagi turlari ishlab chiqilgan: MFM, RLL, ESDI, IDE, SCSI.
Tashqi drayvlar:
- Lenta (magnit) drayvlar- oqimchilar. Etarli darajada katta hajmlari va etarlicha yuqori ishonchliligi tufayli ular ko'pincha korxonalar va yirik kompaniyalarda ma'lumotlarni zaxiralash qurilmalarining bir qismi sifatida ishlatiladi.
- Magneto-optik drayvlar- CD-ROM, CD-R, CD-RW, DVD-R, DVD-RW disklari. Ular zaxira qurilmalari sifatida ham ishlatilishi mumkin, ammo lenta drayvlaridan farqli o'laroq, ular kamroq ma'lumot sig'imiga ega.
Flash kartalar.
O'n besh yil oldin Toshiba flesh xotira deb ataydigan uchuvchan bo'lmagan yarimo'tkazgichli xotira texnologiyasini ixtiro qildi. Flash xotira bunday qiyinchiliklarsiz ma'lumotlarni yozish va o'chirish imkonini beradi, buning natijasida u yaxshi ishlashga ega va bundan tashqari, juda ishonchli.
Ko'p o'tmay, flesh-xotira chiplari turli xil qurilmalarga o'rnatila boshlandi va ular asosida flesh-kartalar yaratildi, ular yordamida turli xil ma'lumotlarni tashish mumkin edi.
Modemlar.
Hozirgi vaqtda modemlarning ikki turi mavjud: analog va raqamli.
Analog modemlar arzonligi tufayli ko'proq mashhur bo'lib, ular asosan Internetga kirish uchun va faqat vaqti-vaqti bilan boshqa shaxsiy kompyuterlar bilan aloqa qilish uchun ishlatiladi. Raqamli modemlar ancha qimmat va Internetga yuqori tezlikda ulanish yoki uzoq masofalarda mahalliy tarmoqni tashkil qilish uchun ishlatiladi. Modemlar shaxsiy kompyuterga bir necha turdagi ulanishlarga ega: MAQOMOTI, USB yoki tarmoq kartasi orqali. MAQOMOTI porti orqali ulangan modem qo'shimcha quvvat manbasini talab qiladi va USB port orqali ulanganda quvvat manbaiga ehtiyoj yo'qoladi. xDSL modemlari qo'shimcha quvvat manbai ham talab qiladi.
|
| |
Kirish qurilmalari - 4-mavzu: periferiya uskunalariNİng turlari va interfeysi

|
4-mavzu: periferiya uskunalariNİng turlari va interfeysi
|
bet | 2/6 | Sana | 28.11.2023 | Hajmi | 35,15 Kb. | | #107205 |
Bog'liq 4 mavzuKirish qurilmalari
Kirish periferiyasi - bu elektron kompyuterga ma'lumotlarni kiritish uchun ishlatiladigan uskuna. Bunday qurilmalarning bir nechta turlari mavjud:
Bundan tashqari, grafik va ovozli ma'lumotlarni kiritish qurilmalari alohida ajralib turadi.
Shuningdek, ishora (koordinata) va o'ynash - bu holda, masalan, joystiklar ham birinchi, ham ikkinchi turga bo'linadi.
Holbuki, geympadlar va rul g'ildiraklari faqat o'yinlar uchun mo'ljallangan qurilmalar uchun.
Pereferiya qurilmalarining interfeysi
Kompyuter sichqonlari kursorni boshqarish va manipulyatorlarda joylashgan tugmalar va g'ildiraklar yordamida kompyuterga buyruqlar berish uchun mo'ljallangan.
Klaviaturalar belgilarni mexanik terish orqali xuddi shunday qilish imkonini beradi.
Zamonaviy operatsion tizimlar ushbu qurilmalarsiz deyarli ishlay olmaydi - sensorli ekranli monobloklardan tashqari.
Va ularni ulash uchun uch turdagi ulagichlardan foydalanish mumkin (eskirgan Com-port, zamonaviyroq PS / 2 va universal USB).
Garchi ba'zi modellar shaxsiy kompyuterga ulanishi mumkin (birinchi navbatda noutbuklar bilan).
Kirish uchun koordinatali periferiyalarning ayrim turlariga o'yin qurilmalari - rul g'ildiraklari, joystiklar kiradi.
Va hatto maxsus raqs platformalari va engil qurollar. Xuddi shu ro'yxatda trekbol ham mavjud bo'lib, uning printsipi kompyuter sichqonchasiga o'xshaydi.
Klaviatura, geympad va planshetning funksiyalarini birlashtirgan o'yin maydonchasi.
Ovozli va grafik ma'lumotlarni uzatish
Grafiklarni kiritishni soddalashtirish uchun maxsus turdagi periferik qurilmalar - grafik planshetlar mavjud.
Ularning yordami bilan siz ma'lumotni shaxsiy kompyuterga o'tkazishingiz, qog'ozdagi kabi sirtlarga chizishingiz mumkin. Ushbu periferiyadan foydalanish chizmalarni ishlab chiqish va dizayn loyihalarini yaratish uchun muhimdir.
Kompyuterga tayyor tasvir va hatto matn qo'shish uchun ular foydalanadilar.
Skanerlar oq-qora va rangli, qo'lda va ish stolida bo'lishi mumkin (ular, o'z navbatida, rolikli va tekis bo'linadi).
Siz bilishingiz kerak: Planshetli skanerlash moslamasi har qanday tekis tasvirni skanerlash imkonini beradi - kitobdan, deyarli har qanday o'lchamdagi varaqdan (agar formatlar mos kelmasa, skanerlash qismlarga bo'linadi). Rolikli variant uzluksiz skanerlashni ta'minlaydi, lekin faqat varaqli media uchun mos keladi.
|
| |
Axborotni chiqarish periferik qurilmalari

|
Axborotni chiqarish periferik qurilmalari
|
bet | 6/6 | Sana | 28.11.2023 | Hajmi | 35,15 Kb. | | #107205 |
Bog'liq 4 mavzuAxborotni chiqarish periferik qurilmalari.
Periferik chiqish qurilmalari ma'lumotlarni operator tomonidan talab qilinadigan formatda chiqarish uchun mo'ljallangan. Ular orasida majburiy va ixtiyoriy qurilmalar mavjud.
Multimedia proyektor
Multimedia proyektori zamonaviy va yuqori texnologiyali qurilmadir. Ishlab chiqarilgan modellarning ko'pchiligining ishonchliligi juda katta va foydalanuvchi ta'mirlash so'rovi bilan xizmat ko'rsatish markaziga murojaat qilishi dargumon. Proyektorning yagona o'rnini bosuvchi qism uning chiroqidir. Aksariyat proyektorlar cho'g'lanma lampalarga qaraganda yuqori yorqinligi va silliq spektrli yoy lampalaridan foydalanadi. Ularning o'rtacha ishlash muddati 2000 ish soatini tashkil qiladi. Ba'zan chiroqning tejamkorlik rejimi funktsiyasidan foydalanish foydali bo'ladi, bu uning resursini ikki barobarga oshiradi.
Audio tizimi
Shaxsiy kompyuterlarda tovush signallarini ishlab chiqarish uchun turli xil sxemalar qo'llaniladi - oddiydan murakkabgacha.
Ko'p bor akustik tizimlar, ikkita faol dinamikdan iborat bo'lib, 2.1 tizimiga muvofiq tuzilgan. Bunday tizimlar xalq orasida "bip signallari" deb ataladi, chunki ular past ovoz balandligida ham yuqori sifatli ovozni ta'minlay olmaydi.
Yaqinda 5.1 tizimi kompyuter dinamik tizimlari dunyosida ideal edi, ammo so'nggi paytlarda karnay ishlab chiqaruvchilari o'z tizimlarining imkoniyatlarini kengaytirdilar, bu birinchi navbatda 6.1 tizimiga, keyinroq esa 8.1 ga olib keldi.
Periferik kiritish qurilmalari.
Kiritish qurilmalari - bu ma'lumotlarni kompyuterga kiritish mumkin bo'lgan qurilmalar. Ularning asosiy maqsadi shaxsiy kompyuterga ta'sir qilishdir. Mavjud kirish qurilmalarining xilma-xilligi teginishdan tortib ovozgacha bo'lgan barcha texnologiyalarni yaratdi.
Klaviatura
Ko'pgina kompyuter tizimlarining asosiy kiritish qurilmasi klaviatura... Yaqin vaqtgacha standart klaviatura, 101/102 tugmachalari ishlatilgan, ammo shaxsiy kompyuterlarning rivojlanishi bilan ishlab chiqaruvchilar asosiy kiritish qurilmasini ishlab chiqishga harakat qilishdi. Bu hozirgi kunlarda tobora ommalashib borayotgan multimedia klaviaturalarining yaratilishiga olib keldi.
Qo'shimcha kalitlarga multimedia ilovalarini boshqarish uchun tugmalar guruhlari, tizim tovushini boshqarish tugmalari, ofis ilovalariga tezkor kirish uchun kalitlar guruhi, kalkulyator, Internet Explorer va boshqalar kiradi.
Klaviaturalar ikki jihatdan farqlanadi: ulanish usuli va dizayni. Klaviatura kompyuterga PS / 2 porti, USB va simsiz modellar uchun infraqizil port orqali ulanishi mumkin. Oxirgi ulanish usulida klaviatura qo'shimcha quvvat manbasini, masalan, batareyani talab qiladi.
|
| |
publicstaticvoid Main - Kafedrasi yo’nalishi

|
Kafedrasi yo’nalishi
|
bet | 4/13 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 51,41 Kb. | | #241362 |
Bog'liq C# dasturlash tilida takrorlanuvchi jaryonlarni dasturlash.doc 2publicstaticvoid Main()
{
inti,j;
bool a=false;
for(i =0, j= 100; !a; i++, j--)
{
if(i*i>=j) a = true;
Console.WriteLine("i,j: "+i+""+j);
}
Console.ReadKey();
}
}
Bu misolda a o‘zgaruvchisi true qiymatga ega bo‘lgandan keyin sikl ishini tugatadi. Agar i ning kvadrati j dan katta yoki teng bo‘lsa, siklning ichida a o‘zgaruvchiga true qiymat o‘zlashtiriladi.
Siklni aniqlashda elementlarning tushirib qoldirilishi: Siklda har qanday element (e’lon_qilish, shart, iteratsiya) yoki birdaniga hammasi tushirib qoldirilishi mumkin. Misol:
usingSystem; class Empty
{
publicstaticvoid Main()
{
int i;
for(i =0; i <10;)
{
Console.WriteLine("№"+i);
i++;//siklni boshqaruvchi o‘zgaruvchining qiymatinibittaga oshiramiz
}
Console.ReadKey_();_}_}_Quyidagimisolda_for_siklidane’lonqilishvaiteratsiyaqismihamtushiribqoldirilgan:_using'>ReadKey();
}
}
Quyidagimisoldaforsiklidane’lonqilishvaiteratsiyaqismihamtushiribqoldirilgan:
usingSystem; class Empty2
{
publicstaticvoid Main()
{
int i;
i =0; // e’lon qilishqismini tushiribqoldiramiz
for(; i <10;)
{
Console.WriteLine("№"+i);
i++;//siklniboshqaruvchio‘zgaruvchiningqiymatinibittaga oshiramiz
}
Console.ReadKey();
}
}
Buusuldan e’lon qilishqismidagi ifodauzun vamurakkab bo‘lganda foydalanish qulay.
Cheksizsikl:forsiklidagibarchaelementlartushiribqoldirilgandacheksizsiklhosil bo‘ladi. Misol:
for(;;)
{
// …
}
Bundaysikllarcheksizdavom etadi.
Tanasiz sikl: C# da for sikli tanasiz ya’ni unga bog‘liq instruksiyalarsiz ham bo‘lishi mumkin. Ba’zan bunday sikllar juda qo‘l keladi. Quyidagi misolda 1 dan 5 gacha sonlarning yig‘indisini hisoblash uchun tanasiz sikldan foydalangan:
|
| |
usingSystem;
namespace - Kafedrasi yo’nalishi

|
Kafedrasi yo’nalishi
|
bet | 3/13 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 51,41 Kb. | | #241362 |
Bog'liq C# dasturlash tilida takrorlanuvchi jaryonlarni dasturlash.doc 2usingSystem;
namespacefor23
{
classProgram
{
publicstatic voidMain(string[]args)
{
int n;
doublex,s,p1=1,ishora=-1,daraja; Console.Write("x = ");
x=double.Parse(Console.ReadLine()); Console.Write("n = ");
n=int.Parse(Console.ReadLine()); s =x;
for(int i =1; i {
daraja = 2* i+1;
p1*=(2 * i) * (2 * i +1);
s+=Math.Pow(x,daraja)*ishora/(p1); ishora *= -1;
}
Console.WriteLine("s="+s); Console.ReadKey();
}
}
}
Dastur natijasi:
x=4
n =5
s=-0,661728395061728
for operatorining turli variantlari: for operatorini boshqarish uchun bir nechta o‘zgaruvchidan foydalanish mumkin. Buhol da e’lon qilish qismidaharbir o‘zgaruvchigaqiymat berish vergul bilan ajratiladi. Misol:
usingSystem; class for2
{
publicstaticvoid Main()
{
inti,j;
for (i = 0, j = 10; i < j; i++, j--) Console.WriteLine("ivaj:"+i+""+j);
Console.ReadKey();
}
}
Natija:
i va j:0 10
i va j:1 9
i va j:2 8
i va j:3 7
i va j:4 6
Bu dasturda vergul bilan e’lon qilish qismida i va j, iteratsiya qismida i++ va j-- iteratsiyalari ajratilgan. Sikl boshida i va jo‘zgaruvchilarga boshlang‘ich qiymat beriladi hamda har bir sikldan so‘ng i ning qiymati bittaga oshiriladi, j ning qiymati 1 taga kamaytiriladi. E’lon qilish qismida va iteratsiya qismida istalgancha o‘zgaruvchidan foydalanish mumkin.
Shartli ifoda for siklida bool turidagi qiymat qaytaradigan har qanday ifoda bo‘lishi mumkin. Quyidagi dasturda shartli ifoda sifatida a o‘zgaruvchisi ishlatilmoqda:
usingSystem;
classforDemo
{
|
| |
usingSystem; class Empty3
{
public

|
usingSystem; class Empty3
{
public
|
bet | 5/13 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 51,41 Kb. | | #241362 |
Bog'liq C# dasturlash tilida takrorlanuvchi jaryonlarni dasturlash.doc 2usingSystem; class Empty3
{
publicstaticvoid Main()
{
int i;
intsum =0;
//1dan 5gachasonlarni qo‘shish
for (i = 1; i <= 5; sum += i++); Console.WriteLine("Yig‘indi:"+sum); Console.ReadKey();
}
}
Natija:
Yigindi: 15
for siklidagi boshqaruvchi o‘zgaruvchini e’lon qilish: Agar siklni boshqaruvchi o‘zgaruvchi faqat shu sikl uchun kerak bo‘lsa va sikl tanasidan tashqarida ishlatilmasa, u holda boshqaruvchio‘zgaruvchiniquyidagicha e’lonqilinadi.Quyidagimisol1dan5gachasonlarning ham yig‘indisini ham faktorialni hisoblaydi:
usingSystem; class ForVar
{
publicstaticvoid Main()
{
intsum = 0; intfact =1;
//1dan5gachasonlarninghamyig‘indisinihamfaktorialni hisoblaymiz
for(inti = 1; i <=5; i++)
{
sum+=i;//ifaqatsikltanasidaaniqlangan.Sikltanasidantashqaridae’lon qilinmaydi va ishlamaydi
fact*=i;
}
// Bu yerda, i o‘zgaruvchi noma’lum Console.WriteLine("yig‘indi:"+sum); Console.WriteLine("faktorial:"+fact); Console.ReadKey();
Masala:Berilgannvamnaturalsonlariuchun
s (ij)
ifodaningqiymatihisoblansin.i1j5
Masalaning matematik modeli berilgan bo‘lsa uni yoyib yozamiz; s=(1+5)*(1+6)*…*(1+m)+(2+5)*(2+6)*…(2+m)+…+(n+5)*(n+6)*…*(n+m);
usingSystem; class ForVar
{
publicstaticvoid Main()
{
intsum = 0; intfact =1;
intn,m;
n = int.Parse(Console.ReadLine()); m=int.Parse(Console.ReadLine()); for (int i = 1; i <= n; i++)
{
fact=1;
for(int j =5; j <=m; j++)
{
fact*=i+j;
}
sum+= fact;
}
Console.WriteLine("yig‘indi:"+sum); Console.ReadKey();
}
}
Dastur natijasi:
n=3vam=6da yig‘indi: 170
1.2. Whilesikloperatori:
C#tilidagi yana bir sikl ifodasi whilei fodasidir. Quyida ushbu operatorning umumiy shakli keltirilgan:
while(shart)
{
//operator;
}
Bu yerda, operator bitta operator yoki operatorlar bloki bo‘lib, shart siklni boshqarish uchun maxsus mantiqiy ifodani bildiradi. Bu siklda, shart rost bo‘lsa, operator bajariladi. Shart yolg‘on bo‘lishi bilan dasturni boshqarish sikldan keyingi ifodaga o‘tkaziladi.
Quyida butun sonning necha xonali ekanligini hisoblash uchun while siklidan foydalanadigan oddiy dastur misoli keltirilgan.
|
| |
usingSystem;
classDoWhileDemo
{
staticvoid Main

|
usingSystem;
classDoWhileDemo
{
staticvoid Main
|
bet | 7/13 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 51,41 Kb. | | #241362 |
Bog'liq C# dasturlash tilida takrorlanuvchi jaryonlarni dasturlash.doc 2usingSystem;
classDoWhileDemo
{
staticvoid Main()
{
int num; int nextdigit; num = 198; Console.WriteLine("Son: "+ num); Console.Write("Sonniteskaritartibdachiqarish:"); do
{
nextdigit = num % 10; Console.Write(nextdigit); num = num / 10;
}
while (num >0); Console.ReadKey();
}
}
Dastur natijasi:
Son:198
Sonniteskaritartibdachiqarish:891
Yuqoridagi sikl quyidagicha ishlaydi: Har bir qadamda eng oxirgi raqami bo‘lgan butun sonni (num o‘zgaruvchisining qiymati) 10 ga bo‘lib qoldiq qismini hisoblash yo‘li bilan olinadi. Natijada paydo bo‘lgan raqam ko‘rsatiladi. Bundan tashqari, num o‘zgaruvchisining qiymati siklning har bir qadamida 10 ga bo‘linadi. Bu butun son bo‘linmasi bo‘lgani uchun eng oxirgi raqam o‘chiriladi. Bu jarayon num o‘zgaruvchisining qiymati nolga yetguncha takrorlanadi.
Sikldan chiqish uchun break operatoridan foydalanish.
break operatoridan foydalanib, sikl tanasida qolgan har qanday kodni chetlab o‘tib, shuningdek, sikl holatini tekshirishni chetlab o‘tib,sikldandarholchiqishni tashkil qilish mumkin. Agar siklning tanasida break operatori uchrasa, sikl tugaydi va dasturning bajarilishi sikldan keyingi operatorga uzatiladi. Misol sifatida quyidagi dasturni ko‘rib chiqamiz.
using System; classBreakDemo
{
staticvoid Main()
{
//breakoperatoridanfoydalanibsikldan chiqish
for(inti = -10; i <=10; i++)
{
if (i >0) break; Console.Write(i+"");
}
Console.WriteLine("\nimusbatqiymatqabulqilgandanso‘ngtugallanadi!");
}
}
Dastur natijasi:
-10-9-8-7-6-5-4-3-2-10
imusbat qiymatqabul qilgandanso‘ng tugallanadi!
Ko‘rib turganingizdek, for sikli -10 va 10 oralig‘ida bajarish uchun tashkil etilgan, ammo shunga qaramay, i qiymati musbat bo‘lganda break operatori uni ertaroq to‘xtatadi. break operatori C# da taqdim etilgan har qanday siklda ishlatilishi mumkin. Misol tariqasida, quyida oldingi dasturning do-while siklidan foydalanishuchuno‘zgartirilganversiyasi keltirilgan.
//do-whilesiklidanchiqishuchunbreakoperatoridanfoydalanish.
|
| |
using System; classWhileDemo
{
staticvoid Main

|
using System; classWhileDemo
{
staticvoid Main
|
bet | 6/13 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 51,41 Kb. | | #241362 |
Bog'liq C# dasturlash tilida takrorlanuvchi jaryonlarni dasturlash.doc 2using System; classWhileDemo
{
staticvoid Main()
{
intson, RSoni; son =7234698;
RSoni = 0; Console.WriteLine("Son:"+son);
while(son >0)
{
RSoni++; son/=10;
}
Console.WriteLine("Son:"+RSoni+"xonali"); Console.ReadKey();
}
}
Dastur natijasi:
Son:7234698
Son:7 xonali
Yuqoridagi misolda while sikli quyidagicha ishlaydi. Birinchidan, son o‘zgaruvchisining qiymatitekshiriladi .Agarunoldan katta bo‘lsa, uholda RSoni o‘zgaruvchisibittaga ortadi va son o‘zgaruvchisining qiymati 10gabo‘linadi. sono‘zgaruvchisiningqiymatinoldankichikbo‘lgunga qadar sikl takrorlanadi. U nolga teng bo‘lishi bilanoq, sikl tugaydi va RSoni ning oxirgi qiymati o‘zgaruvchida qoladi.
Forsiklida bo‘lgani kabi, while sikli ham sikl boshida ko‘rsatilgan shartli ifodani tekshiradi. Bu shuni anglatadiki, siklning tanasidagi kod umuman bajarilmasligi mumkin, shuningdek, siklning o‘zida noldin alohida tekshirish niamalga oshirishzaruriyatiniyo‘qqiladi.whilesiklining buxossasi 2 ning 0d an 9 gacha bo‘lganbutunsondarajasinihisoblovchiquyidagidasturmisolida ko‘rsatilgan.
usingSystem;
namespaceConsoleApplication1
{
classProgram
{
staticvoid Main(string[]args)
{
//Sonnibirnechtadarajasinihisoblash
byteson, i =0;
int result = 1; son=byte.Parse(Console.ReadLine()); while (i <10)
{
i++;
result*=son;
Console.WriteLine("{0}^{1} ={2}",son, i, result);
}
Console.ReadLine();
}
}
}
Shu yodda tutish kerakki, while sikli faqat e noldan katta bo‘lsa ishlaydi va nolga teng bo‘lganda, for siklining birinchi bosqichida bo‘lgani kabi, while sikli o‘tkazib yuboriladi va sikl tugallanadi.
do-while sikl operatori: C# tilidagi uchinchi sikl operatori do-while operatoridir. Shart sikl boshida tekshirilgan forva while operatorlaridanfarqlio‘laroq,do-whileoperatoridasiklning bajarilish sharti eng oxirida tekshiriladi. Bushunianglatadiki, do-whilesiklihardoimkamidabir marta bajariladi. Quyida do-while sikl operatorining umumiy shakli keltirilgan.
do
{
//operatorlar;
}
while(shart);
Agar faqat bitta operator bo‘lsa, Bu yerda, sistemali qavslar qo‘yish ixtiyoriy. Biroq ular ko‘pincha do-while konstruktsiyasini while sikli konstruktsiyasi bilan adashtirmaslik uchun qavslarni qo‘yib ishlatiladi. do-while sikli shartli ifoda yolg‘on (false) boʻlguncha ishlaydi.
Quyidagidasturdabutunsonningraqamlariniteskaritartibdachiqarishuchundo-while
siklidan foydalanilgan.
|
| |
using System; classBreakDemo2
{
staticvoid Main

|
using System; classBreakDemo2
{
staticvoid Main
|
bet | 8/13 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 51,41 Kb. | | #241362 |
Bog'liq C# dasturlash tilida takrorlanuvchi jaryonlarni dasturlash.doc 2using System; classBreakDemo2
{
staticvoid Main()
{
inti; i =-10;
do
{
if(i>0) break;
Console.Write(i+""); i++;
}while(i<=10);
Console.WriteLine("imusbatqiymatga yetgunchabajariladikeyin to‘xtatiladi!");
}
}
Endi break operatoridan foydalanib yana bitta misolni ko‘rib chiqamiz. Quyidagi dastur sonning eng kichik bo‘luvchisini topadi.
//Sonningengkichik bo‘luvchisinitopish.
usingSystem;
classFindSmallestFactor
{
staticvoid Main()
{
intfactor =1; intnum = 3487;
for(inti = 2; i <=num / i; i++)
{
if ((num%i)==0)
{
factor=i;
break;//sonningengkichik koeffitsiyentitopilishi bilanoqsikl tugatiladi
}
}
Console.WriteLine("Engkichikbo‘luvchisi:"+factor);
}
}
Dastur natijasi:
Engkichikbo‘luvchisi: 11
break operatori sonning eng kichik bo‘luvchisi topilishi bilan for siklining bajarilishinito‘xtatadi.breakoperatoridanbundayfoydalanishtufaylisonningengkichikqiymatinitopgandan
so‘ngboshqaqiymatlarnisinabko‘rishningkeragiyo‘qvashuninguchunsiklningqolganqismini bajarishga hojat yo‘q.
Agarbreakoperatoribirnechtaichkisikllardaishlatilsa,ufaqatengichkisiklnito‘xtatadi.
Misolsifatidaquyidagidasturniko‘ribchiqamiz.
//Breakoperatoriniichkisikllarda qo‘llash.
using System; classBreakNested
{
staticvoid Main()
{
for(inti = 0; i <3;i++)
{
Console.WriteLine("Tashqisikl:"+i); Console.Write("Ichki sikl: ");
intt =0;
while(t <100)
{
if(t==10)break;//agart=10bo‘lsa,ichkisiklnito'xtatish Console.Write(t + "");
t++;
}
Console.WriteLine();
}
Console.WriteLine("Sikllaryakunlandi."); Console.ReadKey();
}
}
Dastur natijasi.
Tashqi sikl: 0
Ichkisikl: 01 2 34 5 678 9
Tashqi sikl: 1
Ichkisikl: 01 2 34 5 678 9
Tashqi sikl: 2
Ichkisikl:0123456789 Sikllar yakunlandi.
|
| |
Gazlashgan suyuqlik - Glossariy halokat avariya

|
Glossariy halokat avariya
|
bet | 9/31 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 65,54 Kb. | | #257232 |
Bog'liq sillabus (1)Gazlashgan suyuqlik -burg’ quduqlarini kovlash jarayonida yuvish eritmalarining o’z-o’zidan gazga to’yinibm, solishtirma og’irligi va mexaniq xossalarining o’zgarib turishi. Bu esa haydash nasoslarining ishlash jarayonlariga salbiy ta’sir qiladi va uning ish unumdorligini kamaytiradi. Eritmalarning gaz bilan to’yinishini kamaytirish uchun gaz bilan to’yingan qatlamlarni burg’ilashda past qovushqoqlikli eritmalaridan foydalaniladi.
Gaz qalpog’i -neftli qatlamning bir muncha ko’tarilib qolgan joyida neft tarkibidagi gazning yig’ilishi.
Gaz-suv kontakti-gaz uyumlarida gaz bilan suvning ajralish chegarasi. U gorizontal yoki qiya bo’lishi mumkin.
Gaz omili- tabiiy gazning 1 t yoki 1 m3 neftga to’g’ri keladigan miqdori (m3 da). Katta gaz omili 1000-2000 m3/t (1 t neftga 1000-2000 m3 gaz to’g’ri keladi) va undan ham katta sonlar bilan harakterlanadi. Ko’pchilik vaqtlarda gaz omili 100-200 m3/t kattalikka ega. Konlarda gaz miqdori juda kam bo’lgan gaz omili gaz miqdorining suv miqdoriga bo’lgan nisbatiga teng.
Gaz favvorasi- burg’ quduqlaridan yoki gazga boy jins yoriqlaridan gazning baland bosim ostida burqirab chiqishi. Gaz favvorasidan gaz bilan birga suv, loy va togʻ’ jinslarining mayda bo’laklari ham otilib chiqishi mumkin.
Gaz kondensati - yer ostida gazsimon holatda bo’lgan, sovutganda va bosimni atmosfera bosimgacha pasaytirganda esa suyuq (kondensat) va gaz holatga ajraladigan, oson qaynaydigan neft uglevodorodlarining tabiiy aralashmasi. Gaz kondensati qatlamlari yuqori sifatli suyuq yonilg’i konlarining muhim sanoat turi hisoblanadi.
Neft-gaz uyumi - yer po’stida gaz va neftning kamdan-kam, birga to’planishi. Unda erkin gaz neft bilan chegaralanib tuzoqning butun yuqori qismiga, neft esa tuzoqning pastki qismiga joylashadi.
Gaz-neft kontakti - gaz va neft konlarini bir-biridan ajratib turadigan yuza.
Gaz-neft separatori- neft va yo’-yo’lakay gaz zichliklari farqi hisobiga ularni ajratadigan asbob. Ish tartibiga qarab gaz-neft separator gravitatsion, markazdan qochma va murakkab; shakliga qarab sferik va silindrik (tik, qiya va gorizontal); ish bosimiga qarab vakuumli, past, o’rtacha va yuqori bosimli xillariga bo’linadi.
Gazlift - siqiq havo yoki tabiiy gaz yordamida suyuqlikni quduqdan ko’taradigan qurilma. U burg’ quduqlaridan suv yoki neftni ko’tarishda, kimyoviy ishlab chiqarishda turli eritma va suyuqliklarni yuqoriga ko’tarishda qo’llaniladi.
Gazoil’ - 200-4000 С haroratlar oraligida qaynaydigan neft fraktsiyalari. U kerosin bilan surkov moy fraktsiyalari orasidagi oraliq vaziyatni egallaydi. U asosan, dizel’ yoqilg’isi sifatida foydalaniladi.
|
| |
II-Bob Takrorlash operator foydalanish

|
II-Bob Takrorlash operator foydalanish
|
bet | 9/13 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 51,41 Kb. | | #241362 |
Bog'liq C# dasturlash tilida takrorlanuvchi jaryonlarni dasturlash.doc 2 2.1 Continue operatoridan foydalanish
Continue operatoridan foydalanib, oddiy sikl boshqaruv tuzilmasini chetlab o‘tib, siklni takrorlash bosqichini erta tugatish ham mumkin. continue ifodasi bajarilmay qolgan har qanday kodni o‘tkazib yuborib, siklning keyingi qismiga o‘tishga majbur qiladi. Shundayqilib, continue operatori break operatoriga to‘ldiruvchi vazifasini bajaradi. Quyidagi dastur misolida 0 dan 100 gacha bo‘lgan juft sonlarni chop etish uchun continue operatori ishlatiladi.
using System; classContDemo
{
staticvoid Main()
{
//0dan 100gachabo‘lgan juftsonlarnichopetish
for(inti = 0; i <=100; i++)
{
if((i%2)!=0)continue;//iteratsiyaningkeyingiqadamigao‘tish Console.WriteLine(i);
}
}
}
Ushbu misol faqat juft sonlarni chop etadi, chunki agar toq son topilsa, siklni takrorlash bosqichi WriteLine() metodini chaqirishni chetlab o‘tadi.
while va do-while sikllarida continue operatori boshqaruvni to‘g‘ridan to‘g‘ri shartli ifodaga o‘tkazadi, shundan so‘ng siklni bajarish jarayoni davom etadi. for siklida esa birinchi navbatda iterativ ifoda, keyin shartli ifoda bajariladi, shundan keyin sikl davom etadi.
Goto operatori
C#dagotooperatorishartsizo‘tishoperatoridir.Dasturdagotooperatorigaduchkelganda, bajarilish to‘g‘ridan to‘g‘ri ushbu operator ko‘rsatgan nuqtaga o‘tadi. goto operatorining dasturlash nuqtayi nazaridan asosiy kamchiligi shundaki, u dasturni chigallashtiradi. Ammo ba’zida goto operatoridan foydalanish dastur oqimini chalkashtirib yuborishdan ko‘ra aniqlashtirishi mumkin.
goto operatori nishonni talab qiladi, ya’ni ikki nuqta bilan yozilgan C# identifikatori. Nishon goto iborasi bilanbirxilusuldavabirxildoirada bo‘lishikerak .Quyidagimisol dasturida 1dan100 gacha sonlarni qo‘shish sikli gotooperatorivamoskeladigannishonyordamidatashkil etilgan.
intx,s=0;
x =1; nishon1:
s+=x++;
if(x<=9)gotonishon1; Console.Write(s);
Bundan tashqari, goto operatori switch operatoridagi case yoki default bo‘limga shartsiz o‘tishuchunishlatilishimumkin. Caseyokidefault bo‘limlar switchoperatoridategrolinibajaradi. Shuning uchun ular goto operatorining manzillari bo‘lib xizmat qilishi mumkin. Biroq goto operatori switch operatori ichida bajarilishi kerak. Bu shuni anglatadiki, uni switch operatoriga shartsiz o‘tish uchun tashqi vosita sifatida ishlatib bo‘lmaydi. Quyidagi namunaviy dastur o‘tish operatorida goto operatoridan foydalanishga misol sifatida olingan.
|
| |
I-BOB. Takrorlash operatorlar  1.1.For sikl operatori

|
I-BOB. Takrorlash operatorlar 1.1.For sikl operatori
|
bet | 2/13 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 51,41 Kb. | | #241362 |
Bog'liq C# dasturlash tilida takrorlanuvchi jaryonlarni dasturlash.doc 2
Forsikli o‘ziga tegishli instruksiyaning bir necha marta takroran bajarilishini ta’minlaydi. Bitta instruksiya uchun uning yozilishi quyidagicha:
for(e’lon_qilish;shart;iteratsiya) instruksiya;
Agar for sikli dastur bloki (bir nechta instruksiyalar ketma-ketligi) ni takroran bajarishikerak bo‘lsa, u holda for siklining ko‘rinishi quyidagicha bo‘ladi:
for(e’lon_qilish; shart; iteratsiya)
{
//instruksiyalarketma-ketligi
}
Buyerda,e’lon_qilishqismiqiymato‘zlashtirishdaniborat.Buqismdasiklniboshqaruvchi o‘zgaruvchining boshlang‘ich qiymatiberiladi. Bu o‘zgaruvchi hisoblagich vazifasini bajaradi, siklni boshqaradi. shart qismi bool turiga tegishli bo‘lib, unda siklni boshqaruvchi o‘zgaruvchi qiymati tekshiriladi. Shartning natijasi siklning yana bir bor bajarilishi yoki bajarilmasligini bildiradi. iteratsiya ifoda bo‘lib, u har bir sikldan so‘ng siklni boshqaruvchi o‘zgaruvchining qiymati qanday o‘zgarishini ko‘rsatadi. for sikli toki shart “true” qiymatga ega ekan bajarilaveradi. Shart false qiymatga ega bo‘lgandan keyin for siklidan keyingi instruksiya bajariladi. Misol:
usingSystem; class Decrfor
{
publicstaticvoid Main()
{
int x;
for(x=100;x>-100; x-=5)
Console.WriteLine(x); Console.ReadKey();
}
}
Shart hamma vaqt forsikli bajarilishidan oldin tekshiriladi. Ya’ni agar shartni birinchi tekshirishdanoq false qiymat qabul qilsa, sikl umuman bajarilmaydi. Misol:
for(intx=10;x<5;x++)
Console.WriteLine(x);//buinstruksiyahechqachon bajarilmaydi.
Forsikli /odatdatakrorlanishlarsonianiqbo‘lganholdaishlatiladi.Masalan:xhaqiqiysoni va n butun soni berilgan bo‘lsa quyidagi ifodani bitta sikldan foydalanib dasturini tuzamiz:
x3 x5 (1)nx2n1
x ... .
3! 5! (2n1)!
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
|
bet | 13/13 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 51,41 Kb. | | #241362 |
Bog'liq C# dasturlash tilida takrorlanuvchi jaryonlarni dasturlash.doc 2
1. Абрамов С.А. и др. Задачи по программированию.-М.:Наука,
1988.224 стр.
2. Gulomov S.S. va boshqalar. Axborot tizimlari va
texnologiyalari. Toshkent, 2000
3. Ахо А., Хопкрофт Дж. Построение и анализ
вычислительных алгоритмов. - М: Мир, 1979 г., 535 с.
4. Вирт Н.. Алгоритмы и структуры данных. – Досса, Хамарайан,
1997.
5. Кнут Д. Искусство программирования для ЭВМ.
Основные
алгоритмы.-М: Мир, 2000 г. 6. Кормен Т., Лейзерсон Ч., Ривест Р. Алгоритмы:
построение и анализ. М.: МЦНМО, 2001.- 960 с.
7. Лебедев В.И. Введение в системы программирования. М:
Статистика, 1975
8. Поляков Д.Б., Круглов И.Ю. Программирование в среде
Turbo Pascal: Справ.-метод. пособие.- М.: Изд-во МАИ, 1992.-576 с.
9. Попов В.В. Общение с ЭВМ на естественном языке.
М:Наука, 1982.
10.Тыугу Х. Концептуальное программирование. М: Наука, 1984.
11.Успенский В.А., Семенов А.Л.. Теория алгоритмов:
основные открытия и приложения. М: Наука, 1987, 287 с.
12.Файсман А. Профессиональное программирование
на ТурбоПаскале.- Info&F, 1992.-270 стр.
https://www.computer-pdf.com/web-programming-Web programming tutorials in PDF.
http://www.webnav.ru/books/dreamweaver/-Учебник по Macromedia Dreamweaver MX
https://www.nuu.uz–Informatikao‘qitishmetodikasikursidan distantsion kurs. O‘zbekiston Milliy univrsiteti.
https://www.bitpro.ru/ITO/index.html-«Informatsionnie vobrazovanii» konferentsiya sayti.
https://www.tepkom.ru/users/ddt/articles-Avtorlarmaqolasi.
https://www.inf.1september.ru–Informatikagazetasisayti.
https://www.vspu.ru/~tmepi/texts/methods/html-texnologik Uchebno-metodicheskie materiali po kursu.
https://www.ugatu.ac.ru–turlifanlardanelektrondarsliklar, informatika fanidan
https://www.infomicer.net–Elektrondarsliklar,entsiklopediyalar, multimedia materiallari va boshqalar.
|
| |
Ikki muallifli resurslar uchun tasvir

|
Ikki muallifli resurslar uchun tasvir
|
bet | 4/5 | Sana | 06.08.2024 | Hajmi | 71,89 Kb. | | #269159 |
Bog'liq Bir va ikki muallifli hujjatlarga bibliografik tasvir berish Mustaqil ishIkki muallifli resurslar uchun tasvir
Karimov U.F
Elektron kutubxona yaratish texnologiyasi va resurslardan foydala-
nish[Matn]/U.F. Karimov, M.A. Raxmatullayev. Toshkent: A.Navoiy
nom.0 'zbekiston Milliy k-nasi nashriyoti, 2009.82 b
-ISBN-978-9943-06-280-1
Тиллабоев, С.
Ўзбекистон тарихи [Матн]: ХIХ аср иккинчи ярми-ХХ аср бошлари / С.О. Тиллабоев, А. Замиров; маъсул муҳар. Д.А.Алимова. Тошкент: Шарқ, 2010. – 158,[2]6.: расм, жадв. 478678 нусха. ISBN 978-9943-00-560-0-3000 с.
Xolliev I., Husanov J.
ta'limi: Texnologiya. Ma'naviyat. Mahorat/A.Ikromovning umumiy tahriri ostida. -T.: O'qituvchi", 2003.-256 b.
Kasb-hunar Аскархўжаев М., Ҳакимова Н.
Боғчаларда ўзбек тилини ўргатиш (Матн]: / М. Асқархўжаев, Н Ҳакимова; маъсул муҳар. М.Аҳмедов. -Т.: Ўқитувчи, 1994. -128 6.50 000 нуска.-2000с.
Tursunov, Sayfullo
Milliy ma'naviyat va barkamol avlod tarbiyasi/S.Tursunov, B. Murtazaev-Toshkent: O'zbekiston, 2012.-112 b.- ISBN 978-9943-01-886-0
Uch muallifli resurslar uchun tasvir Karimov U.F. va boshq.
Korporativ kutubxona yaratish texnologiyasi [Matn]/U.F. Karimov,
M.A. Raxmatullayev, M.Inomova. Toshkent: A.Navoiy nom.
O'zbekiston Milliy k-nasi nashriyoti, 2010.- 82, [2] b.
Каттабоев, А. Адабиёт [Мати): 8-синф учун дарслик мажмуа/ А. Каттабеков, Қ. Йўлдошев, Ҳ. Болтабоев; маъсул муҳар. В. Раҳмонов. 3 нашр. Тошкент: Ўқитувчи, 2003. 447, [1]6.: расм. 70000 нусха. ISBN 5-645-04019-8. (Муқов.): 1500 с.
-ISBN-978-9943-06-280-1
Жабборов Ғ.Ж. ва бошк,
Чигитли пахтани дастлабки ишлаш технологияси (Матн]: / Ғ.Ж.Жабборов, Т.У. Отаметов, А. Ҳамидов.-Т.: Ўқитувчи, 1987.-328 6.
Голошеника Л.П. ва бошқ.
Бўёқчи-сувокчиларга ишлаб чикариш таълими бериш: [Матн]: Л.П. Голошеника, Р.М Гольдман, Л.П.Емельяненко Т. Укитувчи, 1995-192.6.
Пономарев С.А. ва бошк
4-5 синфлар учун математикадан масалалар тўплами Матн]: С.А.Пономарёв. П.Н. Стратилатов, Н.И.Сирнев Қайта ишланган 3-нашридан тарж.-Т.: Ўқитувчи, 1984.-288 6.
|
| |