nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kalit so'zlar - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

www.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 179
materiallarini o‘zlashtirishga bo‘lgan
qiziqish, xohish va istaklarini qo‘zg‘otish
asosida maqsadga erishish motivatsiya bo‘lib, bu o‘qituvchi va o‘quvchilarning
o‘zaro ichki yaqinlashuvidir.
Boshlang‘ich sinfda ta`lim jarayonida o‘quvchilarning o‘qish motivini
rivojlantirish katta ahamiyatga ega. Chunki motiv o‘quvchilarni ta`lim jarayoniga
qiziqtiradi, darsga faol qatnashishga, bilimlarni egallashga undaydi.
Interfaol
metodlar o‘qish motivini rivojlantirishga katta yordam beradi.
Boshlang‘ich sinflarda ko‘proq bolalarning yoshini, bilim saviyasini hisobga olish
lozimligini unutmaslik kerak. Ularga oddiy, oson va vaqt kam sarflanadigan o‘yin
mashqlardan foydalanib, darslar o‘tish yaxshi samara beradi. Ko‘proq atrof-muhit
bilan bog‘lab o‘tilgan mashg‘ulotlar bolalar ongini, dunyoqarashini, erkin fikrlash,
bayon etish qobiliyatini, mustaqil ishlash ko‘nikmasini rivojlantiradi
Innovatsion texnologiyalardan dars jarayonida foydalanishning o‘ziga xosligi
shundaki, ular o‘qituvchi va o‘quvchilarning birgalikdagi faoliyati orqali amalga
oshiriladi. O‘qitish jarayoni o‘qituvchi hamda o‘quvchilar faoliyatini o‘z
ichiga
oladi. O‘qituvchining faoliyati o‘quv materialini bayon qilish, o‘quvchilarning
fanga bo‘lgan qiziqishini orttirish, fikrini teranlashtirish va e`tiqodini
shakllantirish, o‘quvchilarning mustaqil mashg‘ulotlariga rahbarlik qilish, ularning
bilim, ko‘nikma va malakalarini tekshirish hamda baholashdan iborat. O‘z ishiga
ixlos bilan qaragan o‘qituvchida chinakkam ehtiros bo‘ladi.
Ma`lumki, har bir dars mavzusini o‘rganishda o‘ziga
xos texnologiya, usul va
vositalarni tanlashga to‘g‘ri keladi. O‘qitish jarayonida yuqori natijaga erishish
uchun dars jarayonini oldindan ketma- ketligini mo‘ljallash kerak bo‘ladi.
Bunda
o‘qituvchi predmetning o‘ziga xos tomonlarini, o‘quv jarayonini va sharoitini,
o‘quvchilarning
ehtiyojini va imkoniyatlarini, bilim saviyasini, sharoitga qarab
ishlatiladigan texnologiyalarni tanlashi lozim.
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 115/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 135
shoir ijodiga doir asarlari rasmlarga qarab aniqlashi kerak boʻladi. Masalan,
rebusda baliqcha, hovuz, tilla tanga rasmlari aks etgan bo'lsa, demak bu yerda
shoirning «Tilla baliqcha» she'ri tasvirlangan bo'ladi.Bu bolalarda aqliy
qobilyatlarini rivojlantirishda qo'l kelishi mumkin.
2. «Tezkor savol-javob» metodi. Ushbu metodni biz darsning "O'tilgan mavzuni
takrorlash va uyga vazifa so'rash" qismida qoʻllashni lozim ko'rdik. O'quvchilarga
o'tgan mavzun yuzasidan savollar beriladi. O'quvchilar esa savollarga tezkorlik
bilan javob berishlari kerak bo'ladi. Bunda o'quvchilar javoblarini yozma tarzda
berganlari maqsadga muvofiq, chunki bunda ularning o'z sheriklarining javoblarini
o'zlashtirishi inobatga olinadi.
3. «Qiziqarli krossvord» metodi. Ushbu metod orqali o'quvchilar darsning "Yangi
mavzu bayoni" qismida olgan bilimlarini mustahkamlashda qo'l kelishi mumkin.
Ya'ni, bunda sinfdagi o'quvchilar guruhlarga bo'lingan holda ishlasalar samaraliroq
boʻladi.
4. "Loyiha" metodi. Mana shu metod biz darsning «Yakuniy qismi»da qo'llansa
yaxshi bo'lardi. Chunki, darslikdagi o'tilgan o'qish uchun berilgan ma'lumotlar
nisbatan kam hajmda hamda dars vaqtining chegaralanganligi bois, o'quvchilar
keng va to'liq ma'lumotlar olishi qiyin bo'lishi mumkin. Ana shunday vaziyatlarda
ushbu uusl yaxshi samara berishi mumkin. "Loyiha" metodi o'quvchilarni mustaqil
o'rganishga va izlanishiga turtki bera oladigan metoddir. O'qituvchi dars yakunida
oʻquvchilarga qiziq bo'lgan
mavzuni
o'rtaga tashlaydi
va sardori
tayinlanadi. Keyingi darsgacha ularga berilgan topshiriqlar bo'yicha ma'lumotlar
topish, so'ngra taqdimot loyihasini tayyorlash vazifasi yuklatiladi.
Pedagogik texnologiyalar asosida tashkil etilgan darslar tashkiliy metodlari
o‘tkazish usullariga ko‘ra o‘quvchi ehtiyojiga mos tushishi kerak. Chunki bunday
darslar bola ruhiyatiga yaqinroq bo‘ladi. O‘quvchilarning o‘quv materiallarini
o‘zlashtirishga bo‘lgan intilish, xohish va istaklarini uyg'otish asosida maqsadga
erishish motivatsiya bo‘lib, bu o‘qituvchi va o‘quvchilarning o‘zaro ichki
yaqinlashuvidir.Boshlang‘ich sinflarda ta`lim jarayonida o‘quvchilarning o‘qish
motivatsiyasini takomillashtirish, muhim ahamiyatga kasb etadi. Chunki
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 120/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 141
oʻquvchilarga yordam berishi mumkin va ular oʻz fikrini ayta olishiga,
salohiyatini ochishiga xizmat qiladi. Boshqa koʻnikmalar kabi, kreativ fikrlash
ham amaliy va yo’naltirilgan yondashuv orqali rivojlantirilishi mumkin. Baʼzi
o‘qituvchilarga oʻquvchining kreativ fikrlashini rivojlantirish oʻquv dasturidagi
boshqa fanlar evaziga boʻlayotgandek ko’rinadi. Aslida, oʻquvchilar barcha
fanlarda kreativ fikrlashi mumkin. Kreativ fikrlash bilim berishga qaratilgan dars
mobaynida koʻr-koʻrona yodlash oʻrniga tadqiqot va ixtironi qo‘llab-
quvvatlaydigan yondashuvlar orqali rivojlantirilishi bilan alohida ahamiyatga
ega. O‘qituvchilar kreativ fikrlashni ajrata olishlari, bunday fikrlashga mos shart-
sharoitlarni bilishlari va oʻzlari ham oʻquvchilarga fikrlashda koʻproq ijodiy
yondashishga yordam bera olishni bilishlari kerak. Kreativ fikrlash qay tariqa
vujudga kelishi borasidagi puxtaroq tasavvur, oʻz navbatida, o‘qituvchilarga taʼlim
jarayonida o‘quvchilarda ijodiy gʻoyalar boʻlishi uchun muayyan vaqt talab
etiladi. Demak, kreativlik – layoqat, jarayon va muhit oʻrtasidagi oʻzaro munosabat
boʻlib, u orqali shaxs yoki guruh ushbu ijtimoiy kontekst uchun ham yangi, ham
foydali boʻlgan salmoqli mahsulotni yaratishidir. Ijodiy maqsadlarni roʻyobga
chiqarish kreativ fikrlashni taqozo etadi, lekin shu bilan birga aqliy salohiyat, soha
borasidagi bilim va sanʼatkorlik talanti kabi kengroq va maxsus koʻnikma va
qobiliyatlar ham zarur boʻladi. Masalan, sanʼat durdonalari yoki texnologik
kashfiyotlarni yaratish bilan bogʻliq buyuk ijodkorlikda kreativ fikrlashdan
tashqari salmoqli talant, chuqur bilim, muayyan sohada tinimsiz mehnat hamda
jamiyat tomonidan ushbu mahsulot qiymatga ega ekanligi haqidagi eʼtirof ham
talab etiladi. Aksincha, kichik yoxud kundalik kreativlik (masalan, fotojurnalda
rasmlarni mahorat bilan joylashtirish; oziq-ovqat qoldiqlaridan yangi taomni hosil
qilish yoki ishxonadagi murakkab muammoga ijodiy yechim topish kabi) ijodiy
fikrlashga qodir deyarli barcha insonlarga zarurdir. Tugʻma talantning ahamiyatini
kamaytirish hamda takomillashtirish mumkin boʻlgan shaxsning kreativ fikrlash
qobiliyatiga koʻproq urgʻu berish maqsadida PISA tadqiqoti kreativ fikrlash
yo‘nalishining baholashi mana shu kichik kreativlik bilan bogʻliq vazifalarga
asosiy eʼtiborni qaratadi. Kreativ fikrlashning bu turi nafaqat insho yozish yoki
|
| |
C++ DASTURLASH TILIDA KO„RSATKICHLAR VA ADRES

|
C++ DASTURLASH TILIDA KO„RSATKICHLAR VA ADRES Pdf ko'rish
|
bet | 113/164 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,67 Mb. | | #146073 |
Bog'liq ALGORITMLASH VA DASTURLASH ASOSLARI
4.6 C++ DASTURLASH TILIDA KO„RSATKICHLAR VA ADRES
OLUVCHI O„ZGARUVCHILAR
Reja:
1. Funksiyaga ko‗rsatkich;
2. Obyektga o‗zgaruvchiga ko‗rsatkich;
3.Ko‗rsatkichlarga boshlang‘ich qiymat berish;
4. Ko‗rsatkichlar ustida bajariladigan amallar.
5.Adresdagi qiymatlar ustida amallarni bajarish
Ko‗rsatkichlar C++ dasturlash tilining kuchli qurollaridan biridir.
Tushunchaning nomi nega ko‗rsatkich, u nimani ko‗rsatadi degan savollar
tug‗ilishi tabiiy. Ko‗rsatkich ham o‗zgaruvchi bo‗lib, u ham e‘lon qilinadi va uning
oddiy o‗zgaruvchilar e‘lonidan farqi shundaki, ularni e‘lon qilishga oldidan
ko‗paytirish amali belgisi, ya‘ni (*) yulduzcha qo‗yiladi.
Ko‗rsatkich o‗zgaruvchi boshqa o‗zgaruvchining EHM xotirasidagi adresiga
teng qiymatni oladi, ya‘ni o‗sha o‗zgaruvchining adresini ko‗rsatadi. C++
dasturlash tilida tuzilgan dastur tarkibidagi o‗zgaruvchilar dastur komplyatsiya
qilingandan keyin kompyuter xotirasiga borib joylashadi. Komplyator dastur
matnini kompyuter xotirasiga joylashtirgandan so‗ng uning tarkibidagi
o‗zgaruvchilar adresini obeykt kod sifatida qabul qilib oladi.
Masalan, int *x ; yozuvi butun turli x nomli ko‗rsatkich o‗zgaruvchi, float
*a; yozuvi esa a nomli haqiqiy turli ko‗rsatkich o‗zgaruvchi e‘lon qilinganligini
bildiradi. Yoki boshqacha qilib aytganda o‗zgaruvchi e‘lon qilinishi chog‗ida
uning oldiga (*) belgisi qo‗yilsa, uni ko‗rsatkichga aylantiradi. Bundan buyon
«ko„rsatkich o„zgaruvchi» o‗rniga «ko„rsatkich» so‗zidan foydalanamiz.
Unutmaslik kerakki, ko‗rsatkich qaysi turga mansub bo‗lsa, faqat shu turga
taalluqli o‗zgaruvchilarning adreslarini aniqlay oladi.
Ko‗rsatkichlar bilan ikkita, ya‘ni «*» va «&» operatorlari qo‗llaniladi.
Bunda «&» operatori o‗zgaruvchining EHM xotirasidagi adresini aniqlaydi.
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 151/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 177
talabi yoshlarni iqtidorli, aqlli, innovatsiyaga ega bo'lishlari bilan bir qatorda har
tomonlama yetuk va barkamol shaxsga aylanishi bugungi ta'lim sohasidagi olib
borilayotgan ishlarning natijasidir. Mana shunaqa turli mazmundagi jadvallarni
tuzish va uni to'ldirish talabani iqtidori va innovatsiyaga intilishidan dalolat beradi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Rajabov Furkat Turakulovich, Sattarov Abdisamat Umirkulovich (2020)
FARMS
OF
UZBEKISTAN:
DEVELOPMENT,
SPECIALIZATION,
GEOGRAPHY. Journal of Critical Reviews, 7 (6), 1189-1196.
2. Radjabov, F. (2020). Describe the Individual Food Industry Contents and
their Role in the Delivery of Agricultural Products. International Journal of
Progressive Sciences and Technologies, 19(1), 292-294.
3. Туракулович, РФ (2020). Динамика и региональные особенности
сельскохозяйственного
производства. В
Республике
Узбекистан.
Международный журнал психосоциальной реабилитации, 24 (2).
4. Komilova, N. K., Haydarova, §. A., Xalmirzaev, A. A., Kurbanov, S. B., &
Rajabov, F. T. (2019). Territorial Structure of Agriculture Development in
Uzbekistan in Terms of Economical Geography. Journal of Advanced Research in
Law and Economics, 10(8 (46)), 2364-2372.
www.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 178
Boshlang’ich ta`limda innovatsion texnologiyalardan foydalanish yo’llari
Tosheva Shahnoz Zokirovna
Buxoro viloyati Shofirkon tumani 4- maktab Boshlang'ich sinf o'qituvchisi.
Annatatsiya:Ta`lim
jarayonida ilg’or pedagogik texnologiyalarni faol
qo‘llash,Boshlang’ich sinflarning o’qish darslarida iinnovastiontexnologiyalardan
foydalanish, ta`lim samaradorligini oshirish, Boshlang’ich sinf o’qituvchilarining
mas`uliyatlari, Innovatsion texnologiyalardan dars jarayonida foydalanish.
|
| |
Chapter · November 022 citations reads 8,959 author

See discussions, stats, and author profiles for this publication at:
https://www.researchgate.net/publication/365423630
Metallar va ularning sinﬂanishi. Metallurgik ishlab cjhiqarish muammolari
Chapter
· November 2022
CITATIONS
0
READS
8,959
1 author:
Saodat Mirzajonova
Tashkent State Technical University
130
PUBLICATIONS
118
CITATIONS
SEE PROFILE
All content following this page was uploaded by
Saodat Mirzajonova
on 16 November 2022.
The user has requested enhancement of the downloaded file.
II BOB. METALLAR VA ULARNING SINFLANISHI.
METALLURGIK ISHLAB CHIQARISH JARAYONLARI
§ 9 Metallar va ularning sinflanishi
D.I. Mendeleevning elementlar davriy sistemasi o’z ichiga 109 kimyoviy
elementni oladi. Tabiatda 89 element tabiiy holda uchraydi, qolganlari su’niy
ravishda yadro reaksiyalari natijasida olinadi. Kimyoviy elementlarni metal va
metalmaslarga ajratish qabul qilingan. Metalmaslarga quyidagi 19 element kiradi:
vodorod (H
2
), bor (B), uglerod (C), kremniy (Si), azot (N), fosfor (P), kislorod
(O
2
), oltingugurt (S), ftor (F), xlor (Cl), brom (Br), yod (I), astat (At), va inert
gazlar: galiy (Ga), neon (Ne), argon (Ar), kripton (Kr), ksenon (Xe), radon (Rn).
Qolgan 86 element metallik xususiyatlarga egadir. Metallik holatini metallik
yaltiroqligi va shaffofligi, yuqori issiqlik va elektr o’tkazuvchanlik, egiluvchanlik,
kristall tuzilishi, och va to’q kulrang rangi kabi umumiy xususiyatlar belgilaydi.
Bundan tashqari tipik metallar uchun elektr o’tkazuvchanlikni haroratga
bog’liqligi: harorat oshishi bilan elektr o’tkazuvchanligi kamayishi kabi umumiy
xusususiyatlar mavjud.
Metallarning ko’pchilik xususiyatlari metallik tuzilishida erkin elektron
bo’lishi bilan xarakterlanadi. Metallik tuzilmasida neytral atomlardan tashqari,
ionlangan atomlar bo’ladi, ya’ni ularda ma’lum miqdorda elektronlar bo’lmaydi.
Metallning hamma atomi bir xil ionlanish imkoniyatiga ega va ionlashgan
atomlardan neytral atomlarga elektronlarni o’tishi energiya sarflanmasdan borishi
mumkin. Buning natijasida metall panjarada uzluksiz elektron almashinish jarayoni
boradi. Bu vaqtda shu payt hech qaysi ma’lum atomlarga tegishli bo’lmagan
ma’lum miqdorda erkin elektronlar bo’ladi. Atomlarga qaraganda elektronlarning
o’lchami ancha kichik bo’lishi butun metall panjara bo’yicha ularni erkin harakat
qilish imkonini beradi. Metall panjarada erkin elektronlar bo’lishi metall
xossalarini belgilab beradi.
Elektrokimyoda reaksiya borishi natijasida elektronlarni o’ziga biriktirishga
harakat qiladigan metalloidlardan farqli ravishda, elektron berishga moyilligi
bo’lgan elementlarga metall deyiladi. Yuqorida aytilganidek, metallik holatini
belgilaydigan muhim xususiyatlardan biri, ularning kristall tuzilishi hisoblanadi.
Metall bog’lanishning mustahkamligi bilan metallning ko’pgina fizik va mexanik
xususiyatlari tushuntiriladi (2.1- jadval).
Metall ishlab chiqarish va ishlatishda elektrokimyoviy kuchlanish qatorida
metallning tutgan o’rni bilan izohlash mumkin bo’lgan, kimyoviy faolligi muhim
o’rin tutadi.
2.1- jadval
Metallarning fizik va mexanik xususiyatlari
|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

www.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 181
THE ROLE OF IN THE ROLE OF INTERАCTIVE ME TIVE METHODS
OF TEА THODS OF TEАCHING IN CHING IN ENGLISH LESSONS
English teаcher аt the secondаry school No. 7 of Fergаnа district of Fergаnа
region
Turdimаtovа Mаdinаhon Kаmoliddinovnа
Аbstrаct: In this аrticle highlights which is considered one of the current issues in
the educаtion system, pаrticulаrly in the English lаnguаge lessons using interаctive
methods аnd its importаnce.
Keywords:
interаctive methods, innovаtion, English,
educаtion process,
educаtionаl technology, informаtion.
INGLIZ TILI DАRSLАRIDА INTERАKTIV TА’LIM
TEXNOLOGIYАLАRINING O’RNI
Аnnotаtsiyа: Ushbu mаqolаdа hozirgi kundаgi
dolzаrb mаsаlаlаrdаn biri
hisoblаngаn tа’lim
tizimidа, xususаn ingliz tili dаrslаridа interаktiv metodlаrni
qo’llаsh vа uning аhаmiyаti yoritib berilgаn.
Kаlit so’zlаr: interаktiv metodlаr, innovаtsiyа,
Ingliz tili, o’quv
jаrаyoni, tа’lim
texnologiyаlаri, аxborot.
Darsni mustahkamlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

4. Darsni mustahkamlash..
1. Nima uchun orqasida qop ko’targan odam engashib yuradi?
2. Bir xil balandlik va radiusga ega bo’lgan silindr va sharlarning massalari teng bo’lsa, ulardan qaysi biri turg’unroq bo’ladi?
3. Dorbozchlar sim dorda nima uchun qo’llarida langar cho’p ushlab olishadi?
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriqlar.
1. Massa markazi deganda nima tushuniladi?
2. Jismlarning massa markazi amalda qanday aniqlanadi?
29-dars Sana: 6-sinf
MAVZU: KUCH MOMENTI. RICHAG VA UNING MUVOZANAT SHARTLARI
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: - o’quvchilarda kuch momenti haqida tushuncha berish; - richag, uning turmush va texnikada qo’llanilishini o’quvchilarga o’rgatish.
Tarbiyaviy: O’z-o’zini anglash salohiyatini shakllantirish. Jismoniy tarbiya berish.
|
Mustaqil ishlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 181/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
3.Mustaqil ishlash:
Odam o’z yuzini to’liq ko’rishi uchun diametri 5 sm bo’lgan qavariq ko’zguni qancha uzoqlikda tutishi kerak? Ko’zguning fokus masofasi 7,5 sm, yuzining uzunligi 20 sm.
(Javob: 0,45 m.)
№5 Berilgan
h = 5sm = 0,05 m
F = 7,5 sm = 0,075m
H = l = 20 sm = 0,2 m
|
Formula
|
Yechilishi
|
|
4. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
5. Uyga topshiriq: Savollarga javob yozib kelish.
52-dars Sana: 6-sinf
MAVZU: YASSI VA SFERIK KO’ZGULAR.
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: — o’quvchilarga turli sirtlardan yorug’likning qaytishini ko’rsatish; — ko’zgular haqida ma’lumotlar berish va ulardan amalda foydalanishni o’rgatish.
Tarbiyaviy Kasbga yo’llash. Estetik va jismoniy tarbiya berish.
Rivojlantiruvchi: Mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Xatoliklarga bo‘lgan talablar

197
ma‘lumotlarni qayta tiklash imkonini beradi.
FECdan foydalanilganda paketlar oqimida bo‗lishi mumkin bo‗lgan
xatoliklarni tuzatish uchun qo‗shimcha ma‘lumotlar qo‗shiladi. Lekin,
paketlarni uzatish jarayonida FEC darajasidan tashqarida xatoliklar paydo
bo‗lsa, ular aniqlanmay qolishi mumkin. Demak, paketlarni xatoliksiz
uzatish uchun FECni kerakli drajasini ta‘minlash uchun, multimediali
ilova uchun kommunikatsiya tarmoqlarida qo‗llaniladigan xatoliklar turini
bilish muhim. Masalan, simsiz tarmoqlar simli tarmoqlarga qaraganda
xatoliklardan yuqoriroq himoyalanish darajasini talab qiladi, chunki ularda
paketlarni yo‗qolish ehtimolligi sezilarli yuqori. FECdan foydalanish bilan
erishiladigan, paketlarni takroran uzatilishini minimallashtirish simli
tarmoqlarda juda qimmat bo‗lishi mumkin, chunki ularda paketlarni
yo‗qolish ehtimolligi juda kichik. FECni qo‗shimcha ma‘lumotlarini
uzatish uchun tarmoqni o‗tkazish qobiliyatini oshirishga ham qo‗shimcha
harajatlar talab qilinadi.
Multikastni qo‘llash. Multikastda bitta manba bir vaqtda bir necha
multimediali ma‘lumotlarni oluvchiga qo‗llaniladi. U eng ommaviy
taqsimlangan multimediali ilovalarni qo‗llaydi. Masalan, bir necha
qatnashuvchilar bilan videokonferensiya Internet-telefoniyadagi eng keng
qo‗llaniladigan xizmatlardan biri hisoblanadi
.
Multikastni ikki tomonlama ma‘lumotlarni uzatishga qaraganda bir
tomonlama ma‘lumotlarni uzatishda ta‘minlash oson. Masalan, Internet-
radiodan foydalanishda multikast ma‘lumotlarni jo‗natuvchiga balanddan,
uni oluvchiga tarmoqli va daraxt tugunlarida mos zahiralangan paketlarni
aloqa daraxtini yaratish bilan ta‘minlanadi. Lekin ikki tomonlama
kommunikatsiyada,
masalan,
Internet-telefoniyada
bir
necha
qatnashuvchilar uchun turli qatnashuvchilardan ovozli oqimlarni to‗g‗ri
aralashtirish uchun qandaydir funksiyaga ega bo‗lish zarur. Aks holda har
bir qatnashuvchini qolganlar bilan ko‗plab ikki tomonlama aloqa
kanallarini qo‗llashga to‗g‗ri keladi, bu uzatish tarmog‗iga juda yuqori
yuklamani berishi mumkin.
Darsning usuli - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 180/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Darsning usuli: Mustaqil ish.
Dars materiallari:1. Fizika darsligi va multimediya darslik.2. Turli ko’zgular.
3. Ko’zgularda tasvir yasash bo’yicha plakatlar.
Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism
2. Masalalar yechish.
1. Buyum ko’zgudan 2F masofada joylashgan hol uchun tasvir yasang.
Javob:. 2 F agar buyum 2 F masofaga qo’yilsa buyum va tasvir ustma-ust tushadi.
2. Buyum botiq ko’zgudan 245 sm masofada turibdi,tasvir ko’zgudan 250 sm masofada hosil bo’lgan bo’lsa. Ko’zguning fokus masofasini hisoblahg. (Javob: )
№2 Berilgan
d = 245sm = 2,45 m
f = 250 sm = 2,5m
|
Formula
|
Yechilishi
Javob: F= 123,7sm
|
F - ?
|
Izoh: Masala shartini yuqoridagidek o’zgartirsak, darslikdagi javob chiqadi.
3. Yassi ko’zguga nur a burchak ostida tushmoqda. Agar ko’zguni burchakka bursak, qaytgan nur qanday burchakka buriladi? {Javob: 2)
4. Ikkita yassi ko’zgu parallel qo’yilgan. Ular orasiga buyum qo’yilsa, ko’zgularda nechta tasvir ko’rinadi. (Javob: 2 ta.)
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
O’quvchilarni baholash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 98/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriqlar.
1. Uyingizdan maktabga kelguncha qancha mexanik ish bajarganingizni hisoblab ko'ring. Yo'lni gorizontal tekis deb hisoblang.
27-dars Sana: 6-sinf
MAVZU: Energiya turlari. Quvvat
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: energiya turlari haqida ma’lumot berish; - quvvat haqida tushuncha hosil qilish; -energiya turlaridan va quvvat tushunchasidan turmushda va texnikada foydalanishni o’rganish.
Tarbiyaviy: Kasbga yo’llash.Suvga oid tishunchalarni shakllantirish orqali ,suvga ongli munosabatda bo’lish malakasini shakllantirish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Darsni mustahkamlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 178/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
4.Darsni mustahkamlash.
1. Inson qanday qilib ko'radi?
2. Yorug'lik hodisalari haqida Beruniy va Ibn Sino avtgan fikrlarining qav darajada to'g'riligi haqida o'ylab ko'ring.
5.O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriq: Sharsimon shakldagi kolbani olib, suvga to'ldiring va uning Quyosh nurlarini to'plash xususiyatini kuzating.
51-dars Sana: 6-sinf
Masalalar yechish.
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: Yorug’lik hodisalari bo’limiga doir masalalar yechish ko’mikmasini hosil qilish.
Tarbiyavi: Estetik va jismoniy tarbiya berish.
Rivojlantiruvchi: Mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Rivojlantiruvchi - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 99/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Rivojlantiruvchi: O’quvchini aqliy rivojlantirish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi: aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda kundalik rejalarini tuza olish, formulalardan foydalanib, masalalar yecha olish; inson mehnatini yengillashtiradigan asboblardan foydalanish.
DTS talabi: Energiya turlari. Quvvatni bilishi va olgan bilimlarini amaliyotga tadbiq eta bilishi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
To‘g‘ri javob: 24 ming so‘m

215
to‘lanadi. Ushbu obligatsiya 3 yildan keyin 320 ming so‘mdan qaytarib olinishi nazarda tutilgan.
Amalga oshirilgan daromadlilikni toping.
To‘g‘ri javob: 30,4%.
3.2.4-masala. Obligatsiya qoplanishiga 4 yil qolganda, 80 ming so‘mga teng bo‘lgan bozor
narxida sotib olingan. Obligatsiyaning nominal qiymati – 100 ming so‘m, kupon stavkasi – 12%,
kupon to‘lovlari har yarim yilda to‘lanadi. To‘liq daromadlilikni toping.
To‘g‘ri javob: 19,4%
3.2.5-masala. Obligatsiya 60 ming so‘mlik bozor narxida, qoplanishiga 4 yil qolganda sotib
olingan. Obligatsiyaning nominal qiymati – 70 ming so‘m, kupon stavkasi – 20%, kupon to‘lovi har
yarim yilda to‘lanadi. Foiz stavkasi 2%ga o‘sishi prognoz qilinmoqda. Narxning prognoz darajasini
toping.
To‘g‘ri javob: 57,09 ming so‘m.
3.3. Obligatsiya va aksiyalar qiymatini baholash
3.3.1-masala. Nominal qiymati 100 so‘m va talab qilingan daromadliligi 12% bo‘lgan
obligatsiyalarning investitsiyaviy qiymatini aniqlang:
Obligatsiyalar
Yillik kupon daromadi
(nominalga nisbatan %da)
Qoplanishigacha muddat
(yil)
A
8
1
B
8
2
V
8
3
G
12
1
D
12
2
ye
12
3
J
14
1
Z
14
2
I
14
3
To‘g‘ri javob: (A: 964,286 so‘m.; B: 932,398 so‘m.; V: 903,927 so‘m.; G: 1000 so‘m.; D: 1000
so‘m.; ye: 1000 so‘m.; J: 1017,857 so‘m.; Z: 1033,801 so‘m.; I: 1048,036 so‘m.)
3.3.2-masala. Quyidagi obligatsiyaning to‘liq va sof narxi, hamda jamg‘arilgan foizlarini
toping. Nominal qiymati 500 ming so‘m, yillik kupon stavkasi – 14%, kupon to‘lovi har yarim yilda
to‘lanadi. Obligatsiya 2007 yil 20 iyunda sotib olingan va 2008 yil 1 sentyabrda qoplanishi kerak.
Talab qilingan daromadlilik – yiliga 30%, vaqt bazasi 30/360.
Dars turi: Yangi bilim beruvchi.

Dars usullari

Dars turi: Yangi bilim beruvchi.
Dars usullari: suhbat, demonstratsiya.
Asosiy tushuncha va atamalar: potensial va kinetik energiya, quvvat va uning birligi - Vatt.
Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism.
O’quvchilarni “Natural sonlar” usuli bilan guruhlarga ajratish. Bu uchun o’quvchilarga sonlar yozilgan kartochkalar tarqatiladi.“So’z tuzish o’yini” orqali guruh nomini keltirib chiqarish.
2.O’tilgan mavzuni so’rash:
"Neksiya" avtomobilining quvvati 75 o.k. ga teng bo’lsa, 100 km/soat tezlikda uning tortish kuchi qanchaga teng bo’ladi?
Nima sababdan yer haydayotgan traktor sekin yuradi?
3. Yangi mavzuning bayoni.
Bolg'a bilan mix qoqish misolida Siz, bolg'ani qancha yuqoriga ko'tarib mixni ursangiz, taxtaga shuncha chuqurroq kirishini bilib oldingiz. Demak, bolg'aning ish bajara olish qobiliyati, ya'ni energiyasi uning vaziyatiga bog'liq bo'lar ekan.
Jismlarning vaziyati tufayli ega bo'lgan energiyasi potensial energiya deb ataladi.
Berilgan misolda bolg'aning bajargan ishi A=P•h ga teng. Bu ish bolg'aning energiyasi hisobiga bajarilganligi uchun unung potensial energiyasi E = P•h yoki
Ep = mgh
Buraladigan soatlarda prujinasini siqib, unda potensial energiya hosil qilinadi. So'ngra prujina asta-sekin yoyilib soat mexanizmini, ya'ni strelkalarni harakatga keltirib, mexanik ish bajaradi. Daryolarni to'sib, to'g'onlar quriladi. Bunda suvning balandligi ko'tariladi. So'ngra bu suv maxsus quvurlar orqali tushirilib, suv yo'liga o'rnatilgan parraklarni aylantiradi. Jismlar potensial energiyadan tashqari kinetik energiyaga ham ega bo'lishi mumkin. Kinetik energiya jismlarning tezligi tufayli mavjud bo'ladi.
Masalan, tekis ariqda oqayotgan suv unga o'rnatilgan charxpalakni aylantiradi. Shamol ham parraklarni aylantiradi.
Jism bir vaqtning o'zida ham potensial, ham kinetik energiyaga ega bo'lishi mumkin. Masalan, Yerdan ma'lum balandlikka ko'tarib qo'yilgan jism (I holat) faqat potensial energiyaga ega bo'ladi. Jism erkin qo'yib yuborilsa, tushayotganda balandligi kamayadi, lekin tezligi ortadi. Jism II holatda yerdan h1 balandlikda bo'lganligi uchun potensial energiyaga ega bo'lsa, tezlikka ega bo'lganligi tufayli kinetik energiyaga ham ega bo'ladi.
Insonlar va hayvonlar ham faoliyat ko'rsatishlari uchun energiya sarflaydilar. Ular bu energiyani iste'mol qiladigan ozuqalaridan oladilar. Har kuni katta yoshli kishilarga 15000000 J, maktab yoshidagi bolalarga (11-15 yosh)- 12 000000 J energiya kerak bo'ladi.
Aynan bir xil ishni bajarish uchun turlicha vaqt kerak bo'lishi mumkin. Masalan, 10000 ta g'ishtni 300 m ga tashish uchun ikki kishi kuni bilan ishlashi kerak bo'lsa, mashinada bu ishni bir necha minutda bajarish mumkin. Ishning tez yoki sekin bajarilishini ko'rsatadigan kattalik sifatida quvvat tushunchasini kiritamiz. Quvvat deganda biror vaqt bo'lagi ichida (1 sekundda) bajarilgan ish tushuniladi. Quvvatni N bilan belgilasak, uni topish uchun bajarilgan ishni, shu ishni bajarish uchun ketgan vaqtga bo'lish kerak.
Quvvat birligi sifatida Vatt qabul qilingan.
Masalalar yechishda formuladan foydalanish qulay ekanligi aytiladi.
|
To‘g‘ri javob: 370,56 ming so‘m.; 343,53 ming so‘m; 27,03 ming so‘m

216
2. Imtiyozli aksiyalarni sotishdan olingan pul mablag‘lari;
3. Qarz kapitali (uzoq muddatli bank krediti, obligatsiyalar chiqarish).
Bozor (xo‘jalik hisobi) sharoitlarida faoliyat yurituvchi, mulkchilikning davlat shakliga tegishli
korxonalarda quyidagi ikkita tarkibiy qism ajratiladi:
1. Shaxsiy kapital (jamg‘arilgan taqsimlanmagan foyda);
2. Qarz kapitali (uzoq muddatli bank kreditlari).
Shaxsiy kapital qiymatini aniqlash modellari
Shaxsiy kapital qiymati – bu oddiy aksiyadorlar olish istagida bo‘lgan pul daromadidir. Shaxsiy
kapital qiymatini baholashning bir nechta modeli mavjud bo‘lib, ularning har biri kapitalni
baholovchida mavjud axborotdan foydalanishga asoslangan.
Dividendlarning prognoz (bashorat) qilinadigan o‘sishi modeli. Shaxsiy kapital qiymatini
hisoblash quyidagi formulaga asoslanadi:
, (4.1)
Bu yerda: S
ye
– shaxsiy kapital qiymati;
R – bitta aksiyaning bozor narxi;
D
1
– kompaniya tomonidan, investitsiyaviy loyihani amalga oshirishning birinchi yilida va'da
qilingan dividend;
g – dividendlarning prognoz (bashorat) qilinadigan yillik o‘sishi.
To‘g‘ri javob: 14% - Microsoft Word 04 Kishlok xujaligida investitsion jarayonlar

220
bozori bo‘yicha o‘rtacha foiz stavkasi esa 12%ga teng. Kapital aktivlarning narx modeli yordamida
korxonalar kapitali qiymatini aniqlang.
To‘g‘ri javob: AVS – 9,0%; XYZ – 13,2%.
4.4-masala. FMR korxonasining daromadi, dividendlari va aksiyalarining bozor narxi yiliga
7% o‘sishi kutilmoqda. Hozirgi kunda korxona aksiyalarining narxi 23 ming so‘m, oxirgi dividend
qiymati 2000 so‘m va yil oxiridagi qiymati 2140 so‘mni tashkil etadi.
A) dividendlarning prognoz qilinadigan o‘sishi modelidan foydalangan holda korxona shaxsi
kapitali qiymatini aniqlang;
B) korxona uchun βq1,6 tavakkalchiliksiz kapital qo‘yilmaning foiz stavkasi 9%ga, fond bozori
bo‘yicha o‘rtacha foiz stavka 13%ga teng. Kapital aktivlarning narx modelini qo‘llagan holda, korxona
shaxsiy kapitali qiymatini baholang;
To‘g‘ri javob: a) 16,3% ; b) 15,4%.
4.5-masala. Korxona oddiy aksiyalarining bozor qiymati 620 mln. so‘mni, imtiyozli aksiyalari
qiymati 140 mln. so‘mni, umumiy qarz kapitali esa 340 mln. so‘mni tashkil etadi. Shaxsiy kapital
qiymati 14%ga, imtiyozli aksiyalari qiymati 10%ga, obligatsiyalari qiymati esa 9%ga teng. Soliq
stavkasi 30%ga teng bo‘lganda, korxona kapitalining o‘rtacha o‘lchangan qiymatini toping.
To‘g‘ri javob: 11,1107%.
4.6-masala. Korxona bitta oddiy aksiyasining joriy qiymati 34 ming so‘mga teng. Keyingi
yilda kutilayotgan dividend kattaligi 2340 so‘mni tashkil etadi. Bundan tashqari, korxona
dividendlarning yiliga 2%lik o‘sishini rejalashtirgan. Korxona oddiy kapitali qiymatini aniqlang.
Yangi o`quv materialini o`rganish va mustahkamlash darslarining turlari

|
Yangi o`quv materialini o`rganish va mustahkamlash darslarining turlari
|
bet | 99/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mYangi o`quv materialini o`rganish va mustahkamlash darslarining turlari. YAngi o`quv materialini o`rganish va mustahkamlash darslari turli ko`rinishlariga egadir. Dars tipining ichki ko`rinishlari ”dasr turi” iborasi bilan qayd etamiz. Fikr yuritilayotgan dars tipining o`zi ikki turli bo`ladi: o`tilganlar takrorlangach, yangi o`quv materialini o`rganishdan boshlanadigan dars (adabiyotlarda bunday dars aralash dars) deb yuritiladi, bevosita yangi o`quv materialini o`rganishdan boshlanadigan dars.
Yangi o`quv materialini o`rganish va mustahkamlash darslari bunday turlarga ajratilganda o`qituvchi mavzuni o`tishdan oldin o`rganilgan mavzulardan qay birini takarorlash yoki takrorlamaslik to`g`risida boshqotiradi. Ikkala darsning tashkiliy qurilishini solishtirish uchun quyidagi jadvalni keltiramiz:
Aralash dars namunasi
|
Bevosita yangi o`quv materialini o`rganishdan boshlanadigan dars namunasi
|
1. O`tganlarni takrorlash: a) oldin o`rganilgan mavzu yuzasidan berilgan faktlarni tahlil qilish; b) savol-javob; v) qoida, ta`riflarni esga tushirish.
2. Yangi o`quv materialini o`rganishga tayyorgarlik: a) dars mavzusi, maqsadini bolalarga etkazish; b) mavzuga oid faktlarni tahlil qilish; v) bilishga rag`batlantiruvchi savollarni o`rtaga tashlash.
3. Yangi o`quv materialini bayon qilish (tasvir, suhbat, mustaqil ishlash kabi metodlardan foydalanib yangi o`quv materialintushuntiriladi).
4. Yangi o`quv materialini mustahkamlash (mashq qilish, mustaqil ishlash yo`llari bilan bilimlar mustahkamlanadi).
5. Uy vazifasini belgilash.
6. Bolalar bilimini baholash.
7. Darsni yakunlash.
|
1. Bolalarni yangi o`quv materialini o`rganishga tayyorlash: a) dars mavzusi, maqsadi bilan tanishtirish; b) yangi mavzuga oid faktlarni tahlil qilish
2. Yangi o`quv materialini bayon qilish (o`qituvchi tasvir, tushuntirish, suhbat metodlaridan foydalanib kuzatilgan faktlarga tayanib mavzuni tushuntiradi).
3. Yangi mavzuni mustahkamlash: a) darslikning aytilgan betlarini o`qish; b) mashq, misol, topshiriqlarni bajarish.
4. Oldin o`rganilgan mavzu va bugungi mavzu doirasida o`rganilgan bilimlarni parallel takrorlash.
5. Uy vazifasini bajarish.
6. Bolalar bilimini baholash.
7. YAkuniy xulosalar chiqarish.
|
Aralash tipidagi yangi o`quv materialini o`rganish va mustahkamlash, shuningdek, bevosita yangi mavzudan boshlanadigan yangi o`quv materialini o`rganish va mustahkamlash darslarining ko`rilishi bir-biridan farq qilsada, ikki xil belgi ularni bir tip, ya`ni o`quv materialini o`rganish va mustahkamlash darsi doirasida karashni takozo etadi. Ikkala darsda xam yangi o’quv materialini urganish va mustaxkamlash bir paytda olib boriladi. Ikkala darsning ham yadrosi bir narsadan bolalarni yangi bilimlarni o`rganishga tayyorlash, yangi bilimlarni idrok etish, mustahkamlashdan iborat.
|
| |
To‘g‘ri javob - Microsoft Word 04 Kishlok xujaligida investitsion jarayonlar

|
Microsoft Word 04 Kishlok xujaligida investitsion jarayonlar Pdf ko'rish
|
bet | 143/230 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 4,03 Mb. | | #122991 |
Bog'liq 9FGpxRXF4oZVzQ4RAFkIWArGCd7lguGpnEliCPmRTo‘g‘ri javob:
3.10-masala. 500 ming so‘m nominal qiymatga ega, foizlari har yarim yilda hisoblanadigan va
kupon stavkasi 10 yilga teng bo‘lgan obligatsiya 6 yildan keyin qoplanadi. Foydaning bozor me'yori
8% bo‘lsa, obligatsiyaning joriy narxini toping.
To‘g‘ri javob:
3.1. Qisqa muddatli investitsiyaviy vositalar daromadliligi
3.1.1-masala. Aylanish muddati 120 kunga teng bo‘lgan depozit sertifikati, 30 kundan so‘ng
500 ming so‘mga xarid qilindi, keyinchalik qoplanishiga 50 kun qolganda 550 ming so‘mga sotildi.
Ushbu operatsiyaning yillik daromadliligini aniqlang.
To‘g‘ri javob: 91,3% oddiy stavka.
3.1.2-masala. Aylanish muddati 120 kunga teng bo‘lgan jamg‘arma sertifikati, qoplanishiga 50
kun qolganda 125 ming so‘mga sotib olingan. Sertifikatning nominal qiymati 110 ming so‘m, e'lon
qilingan foiz stavkasi – 60%. Yillik daromadlilikni aniqlang.
To‘g‘ri javob: 39,1% oddiy stavka.
3.1.3-masala. Aylanish muddati 180 kun bo‘lgan depozit sertifikati 200 ming so‘mga sotib
olingan. Yiliga 40%lik daromadga ega bo‘lish uchun, u qanchaga sotilishi lozim?
To‘g‘ri javob: 239,45 ming so‘m.
3.1.4-masala. Qisqa muddatli qimmatli qog‘oz 1000 so‘mga xarid qilingan. Yillik daromad
30%ni tashkil etishi uchun, u 1100 so‘mga necha kundan keyin sotilishi lozim?
To‘g‘ri javob: 121,7 kun
3.1.5-masala. Qisqa muddatli qimmatli qog‘ozga egalik qilish muddati 160 kunga teng. Yillik
daromadlilik 40%ga teng bo‘lishi uchun, egalik qilish davridagi daromadlilik qanday bo‘lishi kerak?
To‘g‘ri javob: 17,53%
3.2. Obligatsiyalar tahlili
3.2.1-masala. Obligatsiyaning nominal qiymati – 400 ming so‘m, kupon stavkasi – 12%, kupon
to‘lovlari har yarim yilda to‘lanadi. Ushbu daromadning absolyut kattaligini toping.
|
| |
Optik abonent kirish tarmoqlarini qurish

179
tarmoqlanish muftalari va abonent ulanish muftalari
ixcham plastik optik
kameralarda joylashadi. Plastik kanalizatsiyalar qrish uchun GNB usulidan
foydalaniladi, chunki bu qurib bitkazilgan binolarda Yer ishlarini
osonlashtiradi.
6.8-rasm Plastik kanalizatsiyalar va ikki qatlamli gof trubalar
FTTC Yer osti mikrokanalli kanalizatsiya tizimi
Misrokanalizatsiya faqatgina optik kabellar uchun ishlatiladi. Bu Yer
osti optik kabel tizimini qurishning eng samarali usullaridan bir
xisoblanadi. Misrokanalizatsiya diametri 5-10 mm bo‗lgan
quvurlardan
tashkil topgan. Bir quvur aloxida bir abonentga yoki kichiq abonentlar
guruxiga xizmat ko‗rsatishi uchun ajratiladi. Quvurlarni,bu 5mm
standart
bo‗lsa kabellarga yig‗ib ko‗cha bo‗ylab Yerga (gruntga) yotqizib chiqiladi.
Ko‗p quvurli kabellarga qutilar (karobkalar) o‗rantiladi. Abonent
inshootlari yoki abonent uchastkalar guruxi yaqinida ulanish tuguni
yotqizilgan. Bo‗sh mikrokanalizatsiya oson tozalanadi
va kerakli paytda
mukammallashtiriladi. Tolali modullar trubalarga pnevmo yotqizish
(vudovorish) usuli bilan bir yo‗nalishga 1 kmgacha yotqiziladi.
Mikrokanalizatsiya oraliqlarda kuzatuv moslamalariga ega emas.
Taqsimlash tuguni va abonent ulanish tuguni o‗rtasidagi xammasi bu ko‗p
quvurli kabellar, tarmoqlash karobkalari,
bir quvurli kabellar, quvurlar
ulanish uchun muftalar – xammasi Yyerda (gruntda) joylashgan.
Mmikroquvurli kabellar 1dan 24 tagacha bo‗lgan mikrokabellarni o‗z
ichiga olishi mumkin. Modullar 2-12 tagacha tolani o‗z ichiga oladi, 1 mm
ga yaqin diametrga ega. Pnevmo yotqizish uchun kerak bo‗ladigan barcha
anjom
jixozlar
xetchbeka
saloniga
joylashtirish
mumkin.
Mikrokanalizatsiya yuqori tamirlanish yaroqligi darajasiga ega. Agar
mikrokanalizatsiya tarqatish uzeli va abonent
ulanish uzellari orasida
qo‗llanilsa u xolda XPQ (Ximoyalangan Polietilen Quvur) ushbu optik
drop kabelning uchastkasi ikki taraflama razyomga ega bo‗ladi.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi

DTS talabi
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
Download
2,52 Mb.
bet
179/230
Sana
15.06.2021
Hajmi
2,52 Mb.
#15054
1
...
175
176
177
178
179
180
181
182
...
230
Bu sahifa navigatsiya:
DTS talabi
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi:
o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik
bilimlarini rivojlantirish
, turli didaktik
topshiriqlarni bajara olish
, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Matematik
savodxonlik
, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi:
aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda
kundalik rejalarini tuza olish
,
formulalardan foydalanib
,
masalalar yecha olish
; inson mehnatini yengillashtiradigan asboblardan foydalanish.
DTS talabi:
Mavzuga doir masalalarni yecha olishi.
Dars turi:
Bilim va ko’nikmalarni rivojlantirish.
Download
2,52 Mb.
1
...
175
176
177
178
179
180
181
182
...
230
Download
2,52 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
Download
2,52 Mb.
Qabul qilib oluvchining vazifasi

Qabul qilib oluvchining vazifasi
Qabul qiluvchi sinxronlanuvchi oqimlarni ajratishi va ularni eshitish
oldidan tenglashtirishi kerak. Oqimlarni ajratishga turli oqimlarda bir xil
CNAME nomlardan foydalanib juda oson erishiladi. Sinxronizatsiya
tadbirining o‗zi ancha murakkabdir (5.9 va 5.10 rasmlar).
Qabul qilib oluvchi avval jo‗natuvchi belgilagan umumiy vaqt bilan
sinxronlanuvchi oqimlar vaqti o‗rtasidagi muvofiqlikni RTP va RTCP
paketlari ma‘lumotlarini taqqoslash yo‗li bilan aniqlaydi. M vaqt belgili
RTP ma‘lumotlar paketini qabul qilib olishda kechikish vaqti hisoblab
topilishi mumkin:
R
M
M
T
T
sr
Ssr
s
)
(
. (5.1)
312
Bu yyerda: M
sr
- oxirgi olingan RTCP paketda RTP vaqt belgisi; T
Ssr
- sekund hisobidagi umumiy vaqt; R - soatning gers hisobida berilgan
nominal tezligi.
5.9-rasm.
Foydalanuvchi
tomonida
tovush
va
tasvirning
sinxronizatsiyasi
Qabul
qilib
oluvchi
ham
mahalliy
soatga
muvofiq
sinxronizatsiyalangan TR ma‘lumotlarni chiqarish vaqtini hisoblaydi. U
jo‗natuvchining umumiy vaqti bilan muvofiqlashtirilgan, dekoderlash
uchun boy berish buferida musbat kechikish, aralashtirish va ishlov berish
bilan moslashtirilgan paketning vaqt belgisiga teng.
Kechikish va boy berish vaqti ma‘lum bo‗lganda, qabul qilib oluvchi
har bir oqim uchun malumotlarni kechikishi va ularni boy berishi orasidagi
nisbiy kechikishini hisoblashi mumkin. Agar ma‘lumotlar TS vaqtida
jo‗natuvchining umumiy vaqti bo‗yicha kechikkan va TR vaqtda qabul
qilib oluvchining soati bo‗yicha chiqarilsa, u holda ular orasidagi D=TR-
TS farq tasvirni kechikishi va uni chiqarish orasidagi kechikishning
kattaligini
beradi.
Jo‗natuvchi
va
qabul
qiluvchining
soatlari
sinxronlashtirilmaganligi uchun bu qiymat o‗z ichiga ular orasidagi
noma‘lum siljishni qamrab oladi, lekin uni e‘tiborga olmasa ham bo‗ladi,
chunki u barcha sinxronlanuvchi oqimlar uchun bir xildir, bizni esa faqat
oqimlar o‗rtasidagi nisbiy siljish qiziqtiradi.
313
5.10-rasm. Foydalanuvchi tomonida vaqtlarning muvofiqligini o‗rnatish
Tovush oqimi uchun ham, tasvirlar oqimi uchun ham bunday
kechikishni hisoblagandan so‗ng, xususan D=Daudio–Dvideo oqimlar
uchun sinxronizatsiyaning kechikishini hisoblash mumkin. Agar bu qiymat
nolga teng bo‗lib chiqsa, u holda oqimlar sinxronlashgan bo‗ladi. Aks
holda u oqimlar orasida sekundlar hisobidagi siljishni beradi.
Ilgarilovchi ma‘lumotlar oqimi uchun sinxronizatsiyaning kechikishi,
ma‘lumotlarning vaqt belgisi formatiga qiymatlarni o‗zgartirish uchun
ma‘lumotlar oqimining nominal tezligiga ko‗paytiriladi va keyin vaqtni
barcha hisoblanishlarida doimiy siljish qiymati tarzida foydalaniladi.
Foydalanuvchi o‗z ustivorliklariga muvofiq sinxronizatsiyani qaysi oqim
bo‗yicha o‗tkazishini tanlab olishi mumkin. Ko‗pchilik kodeklar uchun
videoni kodlash va dekoderlash ustunlik qiluvchi oqim bo‗lib hisoblanadi,
ammo tovush yuz berayotgan o‗zgarishlarga ancha sezgirroqdir.
Sinxronizatsiyaning kechikishini oqimlardan istalganining kechikishi
o‗zgarganda qayta hisoblash zarur. Bu shuningdek umumiy vaqt bilan
oqim vaqti orasidagi nisbat o‗zgarganda ham zarurdir.
|
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan - bet 163

5-
A) 1, 2
B) 1, 4
C) 2, 3
D) 2, 4
E) 3, 4
11. İşığın korpuskulyar təbiətini təsdiq edən hadisələr ardıcıllığını göstərin.
1- Fotoeffekt
2- Kompton effekti
3-İnterferensiya
4- Difraksiya
5- Dispersiya
6- Rentgen şüalanması
A) 3, 4,6
B) 2, 3,6
C) 1, 2,6
D) 4, 5,6
E) 1,5,6
12. Fotoeffekt üçün Stoletovun apardığı təcrübədə ardıcıllığını göstərin.
1 - Ən effektli təsiri ultrabənövşəyi şüalar yaradır.
2 - Fotocərəyanın şiddəti elektrod üzərinə düşən işığın intensivliyi ilə düz mütənasibdir.
3 - İşığın təsiri ilə katoddan müsbət yüklər qopur
4 - İşığın təsiri ilə katoddan mənfi yüklər qopur
A) 1, 2,4
B) 1,2,3
C) 2,3,4
D) 1,3,4
E) 3,4
13. İşığın kvant xassəsini təsdiq edən hadisələr ardıcıllığını göstərin.
1 - Fotoeffekt
2 - Rentgen şüalanması
3 - Kompton effekti
4 - Difraksiya
5 - İnterferensiya
6 - Polyarizasiya
7 - İşığın təzyiqi
A) 1, 2, 3, 4
B) 1, 2, 3, 6
C) 1, 2, 3, 5
D) 1, 2, 3, 7
E) 4, 5, 6, 7
14. Qırmızı sərhəddi narıncı işığa düşən fotoelementi göy (1), sarı (2) və mavi (3) işıqlarla şüalandırdıqda fotoelektronların maksimal impulslarını azalma ardıcıllığı ilə düzün.
A) 1, 2, 3;
B) 2, 1, 3;
C) 1, 3, 2;
D) 3, 2, 1;
E) 3, 1, 2;
15. Qırmızı sərhəddi sarı işığa düşən fotoelementi bənövşəyi (1), yaşıl (2) və göy (3) işıqlarla şüalandırdıqda fotoelektronların maksimal kinetik enerjiləri artma ardıcıllığı ilə düzün.
A) 1, 2, 3;
B) 2, 1, 3;
C) 2, 3, 1;
D) 3, 2, 1;
E) 3, 1, 2;
16. Uyğunluğu müəyyən edin:
I- Fotoeffekt hadisəsi baş vermir
II- Fotoeffekt hadisəsi baş verir və elektron metalın səthindən uzaqlaşır
III- Fotoeffekt hadisəsi baş verir, lakin elektron metalın səthini tərk etmir
1-
|
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan - bet 162

##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
bet
162/246
Sana
12.12.2020
Hajmi
1,9 Mb.
#12881
1
...
158
159
160
161
162
163
164
165
...
246
3-
4-
Download
1,9 Mb.
1
...
158
159
160
161
162
163
164
165
...
246
Download
1,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
РАҚАМЛИ ИТИСОДИЁТНИ РИВОЖЛАНТИРИШ МАСАДИДА РАҚАМЛИ

|
РАҚАМЛИ ИТИСОДИЁТНИ РИВОЖЛАНТИРИШ МАСАДИДА РАҚАМЛИ Pdf ko'rish
|
bet | 150/551 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 15,84 Mb. | | #234763 |
Bog'liq Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20РАҚАМЛИ ИТИСОДИЁТНИ РИВОЖЛАНТИРИШ МАСАДИДА РАҚАМЛИ
ИНФРАТУЗИЛМАНИ МОДЕРНИЗАЦИЯ ҚИЛИШ
Каримова Нозима Айбековна
доцент ТДТУ
Номер Orcid: 0000-0003-3659-1837, nozima.karimova1971@gmail.com
Акбарова Шохида Азатовна
,
доцент ТДТУ,
Orcid номер: 0000-0002-6597-8355 sohidaakbarova9@gmail.com
Аннотация:
Хозирги кунда олий таълим тизимида рақамли технологияларни
қўллаш, уларнинг имкониятларини таҳлил қилиш асосида ўқув жараёнини
ривожлантиришнинг устувор йўналишлари аниқланган. Шунингдек, олий таълимда
рақамли технологияларни жорий этишга илмий асосланган хулосалар тузишда
мавжуд бўлган амалиётни ўрганиш, тизимлаштириш ва умумлаштириш орқали
таълим соҳасида нафақат муҳим ўрин эгаллаши ва қандай шаклда жорий этилиши
бўйича таклифлар келтирилиб ўтилди.
Калит сўзлар:
Рақамли иқтисод, дастурий воситалар, илмий тадқиқотлар,
электрон, ахборот, ахборот хавфсизлиги, тизим, ресурслар.
Аннотация:
В настоящее время определены приоритетные направления
развития образовательного процесса на основе использования цифровых
технологий в системе высшего образования и анализа их возможностей. Также
путем изучения, систематизации и обобщения существующей практики составления
научно обоснованных выводов по внедрению цифровых технологий в высшей
школе были высказаны предложения не только о важном месте в сфере образования
и в какой форме ее следует внедрять.
Ключевые слова
: Цифровая экономика, программные средства, научные
исследования, электроника, информация, информационная безопасность, система,
ресурсы.
Abstract:
Currently, the priority directions for the development of the educational
process have been determined based on the use of digital technologies in the higher
education system and the analysis of their possibilities. Also, by studying, systematizing
and summarizing the existing practice in drawing up scientifically based conclusions on the
introduction of digital technologies in higher education, suggestions were made not only on
the important place in the field of education and in what form it should be introduced.
|
| |