ДИГАНОСТИК-
НАТИЖАВИЙ - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms...

ДИГАНОСТИК-
НАТИЖАВИЙ
КОМПОНЕНТ
Педагогик тажриба-синов
босқичлари:
аниқловчи, изланувчи,
шакллантирувчи, назорат
Баҳолаш мезонлари:
мотивацион, когнитив,
фаолиятли, ижодий
Касбий тайѐргарлик
даражалари:
Юқори, ўрта, паст
Натижа:
КОМПЕТЕНТЛИ ФИЗИК
4-расм. Атом физикасини рақамли технологиялардан фойдаланиб ўқитишнинг методик модели
341
Shuningdek maskur qarorda oliy ta’lim muassasalarini zamonaviy axborot-
kommunikatsiya texnologiyalari vositalari bilan jihozlash, oliy ta’lim muassasalari
talabalari, o‘qituvchilari va yosh tadqiqotchilarining jahon ta’lim resurslari, zamonaviy
ilmiy adabiyotlarning elektron kataloglari va ma’lumotlar bazalariga kirish imkoniyatlarini
kengaytirish masalasiga alohida etibor qaratilgan.
Amalga oshirilayotgan islohatlarning negizida o‘quv mashg‘ulotlari jarayonida
talabalarning kasbiy mahoratini takomillashtirish asosiy maqsad qilib olingan. Ta’limda
axborot texnologiyalarini o‘rni beqiyosdir, dars mashg‘lotlarida axborot texnologiyalarini
qo‘llash orqali dars sifati va yoshlarni IT sohasiga qiziqishlarini oshirish, bundan tashqari
ta’limda multimedia vositalarini qo‘llash orqali kasbiy kompitentlikni rivojlantirish ustuvor
vazifadir.
O‘quv mashg‘ulotlarini qiziqarli va intensiv qilishning eng aqlli usuli - bu pedagoglar
uchun osonlikcha iste'mol qilinadigan va faol foydalanishi mumkin bo‘lgan interfaol
ko‘rsatmalar va o‘quv mazmunini yaratish va shu bilan ularning samaradorligini
oshirishdir. O‘quv dizaynerlari va ularning maxsus o‘quv dizayn dasturlari o‘quvchilarga
yoqadigan bunday kontentni yaratishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi.
Quyida 2023-yilda yaxshi ta’lim muassasalari tomonidan qo‘llanilgan va e’tirof etilgan
pedagogik dasturiy vositalar yaratish uchun eng yaxshi o‘quv multimediyali dasturiy
vositalarini sanab o‘tamiz. Ular quyidagilar: Whatfix, Adobe Captivate, Articulate Storyline,
iSpring Suite, Lectora Publisher, Robohelp, Camtasia, CloudApp, Movavi Video Editor,
Snagit, Screenflow, ShareX, Movavi Screen Capture Pro, Kahoot, QuizGame dasturiy
vositalarini misol qilish mumkin.
Masalan, an'anaviy o‘qitish usullarini olaylik. Ular asosiy e'tiborni o‘qituvchiga va
kamroq interaktiv matnga qaratadi. Ba’zan videodarslar ham bo‘lishi mumkin, lekin
ularning aksariyati bir tomonlama bo‘lib, o‘qituvchining uzatilgan ma'lumotlarga qanday
munosabatda bo‘lishiga juda bog‘liq.
Ta’lim muassasalarida samarali o‘qitishga bo‘lgan ehtiyoj ortib borar ekan, buning
uchun ko‘proq interaktiv va o‘quvchilarni harakatga undaydigan kontent yaratishni
boshlaydilar. Bularga animatsiyalar, interfaol ko‘rsatmalar, viktorinalar, so‘rovlar, izohli
videolar va boshqalar kiradi.
Bunday kontentni yaratishga yordam berish uchun sizga multimedia kontentini yaratish
uchun maxsus vositalar kerak bo‘ladi. Ushbu multimediyali dizayn dasturiy vositalaridan
eng samaralisi va foydalanishda qulay interfeysga ega bo‘lgan Whatfix multimediyali
dasturiy vositasini ko‘rib chiqamiz.
Whatfix. Whatfix - bu mahsulotni qabul qilish platformasi bo‘lib, u trenerlar(o‘rgatuvchi
o‘qituvchilar)ga real vaqt rejimida ilova ichidagi ko‘rsatmalar ko‘rinishida, kodsiz muharrir
bilan interaktiv trening mazmunini yaratishga yordam beradi. Ushbu ilova ichidagi
yo‘riqnoma xodimlarni bosqichma-bosqich jalb qiladi va ularni platformada aniq
vazifalarni bajarishga undaydi.
O‘qituvchilar intuitiv boʻlmagan holda oʻqitiladigan anʼanaviy oʻqitish usullaridan farqli
oʻlaroq, ilova ichidagi koʻrsatmalar xodimlarni har qanday dasturiy taʼminot ilovasining
jonli muhitida oʻqitishga qaratilgan boʻlib, ular bajarayotganda oʻrganishlarini
taʼminlaydi. Kontekstli yordam xodimlarni kerakli vaqtda ko‘rsatiladigan to‘g‘ri ma'lumot
bilan dasturiy ta'minot ilovasi orqali o‘tkazadi.
342
1.1-rasm. dasturiy ta'minot ilovasi orqali tanlash jarayoni
Whatfix o‘zining SCORM-ga mos keladigan interfaol ko‘rsatmalar to‘plami bilan LMS
imkoniyatlarini kengaytiradi, bu esa o‘qituvchilarga belgilangan o‘quv kurslarini taqdim
etish uchun osongina birlashtirilishi mumkin.
Yaratilgandan so‘ng, interaktiv qo‘llanmalar avtomatik ravishda bir nechta formatlarga
aylantiriladi, masalan:
PDF
Videolar
Slayd-shoular
Aqlli URL manzillar
1.2-rasm. dasturiy ta'minotda content turini tanlash va saqlash jarayoni
Ilova ichidagi o‘quv kontentingizni yaratib, ishga tushirgandan so‘ng, o‘quv dizaynerlari
va ilmiy-tadqiqot guruhlari ushbu o‘quv mazmunining foydalanuvchi xatti-harakatlari
tahlili bilan ta’siri va ishtirokini kuzatish huquqiga ega. Siz topshiriqning bajarilishi,
ko‘rilgan oqimlar, o‘chirishga sabab bo‘lgan sahifalar, xususiyatni qabul qilish va
boshqalarni kuzatishingiz mumkin.
1.3-rasm. topshiriqning bajarilishi, ko‘rilgan oqimlar, o‘chirishga sabab bo‘lgan sahifalar
va boshqa xususiyatni kuzatish jarayoni
343
Whatfix, shuningdek, o‘rganish vaqtida ilova ichidagi so‘rov va fikr-mulohaza
variantlarini yaratish vositalari bilan o‘quvchilarning fikr-mulohazalarini bildirish
imkonini beradi. Bu oxirgi foydalanuvchilarga nima foydali bo‘lganligi va ular hali ham
qo‘shimcha trening yordamiga muhtoj bo‘lgan narsalar haqida kontekstli fikr-
mulohazalarini taqdim etish imkonini beradi.
1.4-rasm. kontekstli fikr-mulohazalarini taqdim etish jarayoni
Whatfix-ning asosiy diqqatga sazovor joylari:
Interfaol ko‘rsatmalarni yaratish oson. Misol uchun, 10 bosqichli treningni yaratish
odatda 10 daqiqa davom etadi. O‘z-o‘ziga yordam vidjeti xodimlarga tegishli ilova ichidagi
ko‘rsatmalarni taqdim etadi. Yaratilgan interfaol ko‘rsatmalar avtomatik ravishda bir
nechta formatlarga aylantiriladi, ularni yuklab olish va xodimlar bilan bo‘lishish mumkin.
|