nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Normativ-huquqiy hujjatlar - Mavzu: iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlarida mahsulot tannarxini pasaytirish yo'llari. Reja: kirish

|
Mavzu: iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlarida mahsulot tannarxini pasaytirish yo'llari. Reja: kirish
|
bet | 7/7 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 34,15 Kb. | | #238359 |
Bog'liq Mavzu iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlarida mahsulot tannarxiniNormativ-huquqiy hujjatlar:
“Buxgaltеriya hisobi to‘g‘risidagi qonun” 2016 yil, 13-aprеl
Akцiyadorlik jamiyatlari va akцiyadorlar xuquqlarini himoyalash to‘g‘risidagi qonun.2014 yil, 6-may
Inqеstiцiya faoliyati to‘g‘risidagi qonuni. 2014 yil 6-dеkabr.
BXMS (1998-2002)
|
Ilmiy jurnallar:
|
“Moliya”, “Iqtisodiyot va ta’lim”, “Ekonomichеskoе obozrеniе”
|
Davriy nashrlar:
|
“Biznеs vеstnik vostoka”
|
Statistik nashrlar:
|
Analysis and Valuation of Insurance Companies, 2019 Center for Excellence in Accounting and Security Analysis
Statistichеskiy еjеgodnik rеgionov Uzbеkistana. 2019. –T.: Goskomstat Uzbеkistana. 2019. - 130 str.
Uzbеkistan v цifrax. 2019. – T.:, Goskomstat Uzbеkistana 2019. – 188 str.
|
Intеrnеt rеsurslar:
|
www.gov.uz – O’zbekiston Respublikasi hukumat portali.
www.lex.uz – O’zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi.
www.mf.uz – O’zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi rasmiy sayti.
www.soliq.uz – O’zbekiston Respublikasi Davlat Soliq qo’mitasi rasmiy sayti.
www.stat.uz – O’zbekiston Respublikasi Davlat Statistika qo’mitasining rasmiy sayti.
|
1 Karimov I.A. Ozod va obod vatan, erkin va farovon hayot - pirovard maqsadimiz.T.: O’zbekiston, T.-8, 2000 y.
2 Upravlenie organizasiey. Porshneva А.G. М., «INFRA-М», 2020.
3 IIlenkova S.D. Proizvodstvennыy menedjment. Uchebnik. YuNITI, Moskva, 2020.
4 G’ulomov S.S. «Koxona iqtisodiyoti». – Toshkent 2020y.- 76 в.
|
| |
How to upgrade tp-link wireless n router Notice:  Please verify the hardware version of your device for the firmware ver sion. Wrong firmware upgrading may damage your device and void the warranty

How to upgrade TP-LINK Wireless N Router
Notice:
Please verify the hardware version of your device for the firmware ver
sion.Wrong firmware upgrading may damage your device and void the
warranty.
please use
decompression software such as WinZIP or WinRAR to extract the
firmware file to a folder, the firmware is usually named as XXXX.bin;
Do NOT upgrade the firmware via
wireless
connection unless the device
does not have cable connection;
Do NOT turn off the power or cut down the Ethernet cable during
upgrade process;
It’s recommended that users stop all Internet Applications on the
computer, or simply disconnect Internet line from the device before
upgrade.
Please write down all current settings as a backup and enter them
manually after upgrading.
Internet Explorer(IE) is the recommended web browser for upgrading
firmware.
Step 1 Log into the TP-LINK device by typing
http://tplinklogin.net/
in the address bar
of the web browser (such as Internet Explorer, Firefox), as shown below. The
default user name and password are both
admin
.
Step 6 After restoring factory default, please login to the management page with the
default
access address such as
http://tplinklogin.net
and
re-enter the settings you
have written down before upgrading.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi

|
Texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi
|
bet | 2/2 | Sana | 03.07.2024 | Hajmi | 47,93 Kb. | | #266484 |
Bog'liq 5-topshiriq. To\'rayev BunyodFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
• Мусаев М.М. “Компьютер тизимлари ва тармоқлари”. Олий ўқув юртлари учун ўқув қўлланма. Тошкент - 2011. – 336-б.
• Мусаев М.М. “Процессоры современных компьютеров”. Олий ўқув юртлари учун қўлланма. Тошкент.: “Алоқачи” нашриёти, 2020 йил. 12 боб. – 512 бет.
• Таненбаум Э., Остин T. Архитектура компьютера // 6-е издание. СПб.: Питер, 2013. — 811с.
• С.А.Орлов, Б.Я.Цилькер. Организация ЭВМ и систем: Учебник для вузов. 3-е изд. — СПб.: Питер, 2015. — 685 с.
• William Stallings. Computer organization and architecture. Designing for performance. Eighth edition. Prentice Hall 2010.
• David Patterson John Hennessy. Computer Organization and Design. 5th Edition. 2013.
|
| |
Mövzu 2: Tullantısız və aztullantılı istehsala qoyulan tələblər və prinsipləri

|
Mövzu 2: Tullantısız və aztullantılı istehsala qoyulan tələblər və prinsipləri
|
bet | 8/32 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #230621 |
Bog'liq «AZ rbaycan hava yollari» qsc miLL aviAS ya akademiyasi tullantMövzu 2: Tullantısız və aztullantılı istehsala qoyulan tələblər və prinsipləri
Tullantısızlıq meyarı. Mövcud olan qanunvericiliyə görə, müəssisə sanitar və ekoloji normalı pozduqda mövcud olmaq hüququndan məherum edilir. O, ya rekonstruksiya olmalı ya da yenidən fəaliyyətə başlanmalıdır. Yəni, bütün müasir müəssisələr aztullantılı və ya aztullantısız olmalıdır. Ancaq bu zaman belə bir sual meydana çıxır ki, aztullantılı texnologiya zamanı xammalın və ya materialın hansı yol verilən hissəsi uzun müddətli saxlanılmağa və ya basdırılmağa göndərilə bilər? Bununla əlaqədar olaraq sənayenin bəzi sahələrində tullantısızlığın qiymətləndirilməsi üçün kəmiyyət göstəriciləri müəyyənləşdirilmişdir. Belə ki, əlvan metallurgiyada komplekslik əmsalından geniş istifadə olunur. Bu əmsal emal olunan xammalın ümumi miqdar tərkibində faydalı maddənin payını faizlə müəyyən edir. Bir sıra hallarda o, 80%-i keçir. Kömür sənayesində (Rusiyada) istehsalın tullantısızlıq əmsalı (İt.ə), İt.ə=0,33-dür. Məlum olduğu kimi kömürçıxarma işi xalq təsərrüfatında iri material həcmli mürəkkəb ekoloji proseslərdəndir. Bu sahə üçün müəyyən edilmişdir ki, bu sahə o zaman tullantısız hesab edilir ki, tullantısızlıq əmsalı 75%-i keçmiş olsun. Yeni əmələ gələn süxur layları ilə yanaşı, keçmiş illərin süxur laylarının istifadəsi zamanı tullantısızlıq əmsalı 98%-dən artıq ola bilər. Ehtimal etmək olar ki, tullantısızlıq əmsalı 75%-ə qədər və ondan yuxarı aztullantılı texnologiyanın meyarı, 95% isə tullantısız texnologiyanın meyarı sayıla bilər. Bu zaman tullantıların toksikliyi mütləq nəzərə alınmalıdır. Tullantısız texnologiya ideal texnologiya modeli olub, əksər hallarda tam realizə olunmur, yalnız bir hissəsi realizə olunur (burada da aztullantılı texnologiya termini aydın olur). Ancaq hal-hazırda tullantısız texnologiyaya aid misallar vardır. Belə ki, bir çox illər ərzində Rusiyada Volxovskiy və Pikalevskiy gil zavodunda nefelindən gil, soda, potaş və sement praktiki olaraq tullantısız texnologiya sxemi əsasında istehsal edilir. Eyni zamanda nefelin xammalından alınan gil, soda, potaş və sement istehsalına sərf edilən istismar xərcləri digər sənaye üsulları ilə alınan bu adda məhsullara nisbətən 10-15% aşağı olmuşdur.
|
| |
Matlab Web Server Installation and Configuration Guide

We reserve all rights in this document and in the information contained therein. Reproduction,use or disclosure to third parties without express authority is strictly forbidden.
Ó ABB Process Industries; 2002
Matlab Web Server Installation and Configuration Guide
1. Introduction 3
2. Product Requirements 3
2.1 Web Requirements 3
2.1.1 Web Browser 3
2.1.2 Web Server 3
3. Configuration 3
3.1 Matlab Web Server Installation 3
3.2 Matlab Web Server Setup 4
3.2.1 Matweb.conf 4
3.2.2 Matlabserver.conf 4
3.3 Apache Installation 5
3.4 Apache Setup 5
4. Additional Configuration 6
4.1 PHP Installation 6
4.2 PHP Setup 6
5. Tested program versions 7
6. References 7
1.Introduction
This guide covers installation of Matlab Web Server on IBM PC compatible computers running Microsoft Windows NT.
The Matlab Web Server has the same supporting hardware and software requirements as Matlab itself, except for memory required. Look in the Matlab Installation Guide[1] for hardware and software requirements.
Memory requirements while running the Matlab Web Server vary with the number of Matlabs configured. Each Matlab running under the Matlab Web Server consumes 256 KB of memory.
The Matlab Web Server requires Matlab Release 11 or later and that TCP/IP networking software must be installed on the computer.
|
Yangilik ⚡️ Sputnikda Eski Chóyin Zavod da yangi ish boshlagan Avtomaktab sizlarni

Internal
TDS Avtomaktabida sifatli ta’lim oling ⚡️
Yangilik ⚡️
Sputnikda Eski Chóyin Zavod da yangi ish boshlagan Avtomaktab sizlarni óqishga taklif etadi. ⚡️
Aksiya faqat bizda ⚡️
✓
B 1.400.000 sóm ✓
C. 2.100.000 sóm Siz 5 ta olib galgan odomingiz uchun har qaysi uchun 50.000 so ʻ
mdan olishingiz mumkin Tel: +998937070845
Mövzu 4: Xammal və tullantıların təsnifatı

|
Mövzu 4: Xammal və tullantıların təsnifatı
|
bet | 3/32 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #230621 |
Bog'liq «AZ rbaycan hava yollari» qsc miLL aviAS ya akademiyasi tullantMövzu 4: Xammal və tullantıların təsnifatı
Xammalın əsas xüsusiyyətləri. Tullantıların əsas göstəriciləri. Tullantıların təsnifatı. Ətraf mühitə və insana təsir növünə görə tullantıların bölünməsi. Təhlükəli xüsusiyyətlərə malik tullantıların siniflərə bölünməsi.
Ədəbiyyat: [2,4].
Özünü yoxlamaq üçün suallar:
Xammal mənşəyinə görə hansı tiplərə bölünür?
Neçə faiz sənaye tullantıları təkrar emala qaytarılır?
Tullantıların hesabatının aparılması.
Tullantılar hansı siniflərə bölünür?
Tullantılar fiziki–kimyəvi xassələrinə əsasən hansı kriteriyalara bölünür?
Mövzu 5: Xammalın tükənmə sürəti
Хammalın tükənməsinin əsas parametrlərinin araşdırıl-ması və müəyyənləşdirilməsi. Mineralların kateqoriyaları nəzərə alınaraq onların qiymətləndirilməsi. Təbii ehtiyatların e.i.i. (ehtiyatdan istifadə indeksinə) görə qruplara bölünməsi.
Ədəbiyyat: [2,5].
Özünü yoxlamaq üçün suallar:
Təbii ehtiyatın tükənmə sürətini hansı proseslə əlaqələndirmək olar?
Adambaşına istifadə olunan təbii sərvət hansı hallarda hesablanır?
Hansı prinsiplərə əsasən e.i.i. (ehtiyatdan istifadə indeksi) yüksək olsa da onun tükənməsi baş vermir?
Sürətlə tükənən ehtiyatların ehtiyatdan istifadə indeksi (e.i.i.) neçə faiz qiymətləndirilir?
Aşağı sürətlə tükənən ehtiyatların e.i.i. neçə faizdir?
Mövzu 6: Təbii ehtiyatların sərf norması
Təbii ehtiyatların sərf normalarının kateqoriyalara bölünməsi. Müxtəlif tipli reaktorların minimum və maksimum enerji miqdarının müəyyənləşdirilməsi. Metal ehtiyatlarının istifadə indeksinə görə bölünməsi.
Ədəbiyyat: [1,5].
Özünü yoxlamaq üçün suallar:
Bir qram U235 maddəsinin verdiyi enerji neçə ton xam neftin yanması zamanı alınan enerjiyə bərabərdir?
Bir qram U235 maddəsinin verdiyi enerji neçə ton daş kömürün yanması zamanı alınan enerjiyə bərabərdir?
U235 maddəsi filizdə neçə faiz təşkil edir?
Ümumi enerji büdcəsinin neçə faizini qablaşdırma materiallarının istehsalı təşkil edir?
Xlorftorkarbonatların ozona zərəri necə qiymətləndirilir?
|
| |
Journal of science-innovative research in uzbekistan

“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 8, 2023. NOVEMBER
ResearchBib Impact Factor: 8.654/2023 ISSN 2992-8869
653
Ma’lumotlarga egalik va foydalanuvchi huquqlari: ijtimoiy
platformalarda baham ko‘rilgan shaxsiy ma’lumotlar kimga tegishli?
Mahliyo TO‘RABOYEVA
Toshkent davlat yuridik universiteti
Ommaviy axborot vositalari huquqi
yo‘nalishi magistri
Annotatsiya
Ushbu maqolada ma’lumotlarga egalik va foydalanuvchi huquqi bilan bog‘liq
masalalar, xususan, turli ijtimoiy tarmoqlarning foydalanuvchilar
huquqlari bilan
bog‘liq siyosati qiyosiy holda o‘rganiladi. Shu yo‘nalishdagi qonunchilikning
ahamiyati va shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilishga oid huquqiy mexanizmlar tahlil
qilinadi.
ijtimoiy tarmoq,
foydalanuvchi huquqlar, maxfiylik siyosati,
kiberxavfsizlik, “Facebook”, “Instagram”, “Twitter”, “Tiktok”
Annotation
In this article, issues related to data ownership and user rights, in particular, the
policies of different social networks
related to user rights, are studied in a
comparative manner. The importance of the legislation in this direction and the legal
mechanisms related to the protection of personal data are analyzed.
social network,
user rights, privacy policy,
cyber security,
"Facebook", "Instagram", "Twitter", "TikTok"
Kirish
Bugungi raqamli jamiyatda ma’lumotlar har bir sohada katta aktivga aylandi.
Ma’lumotlarga egalik qiladigan shaxs yoki kompaniyada strategik jihatdan
boshqaruv kuchi paydo bo‘ladi. Turli bazalarda fuqarolarning shaxsiy ma’lumotlari
hajmi ko‘payib borayotgani bilan ma’lumotlarga egalik va foydalanuvchi huquqlari
tushunchalari, fuqarolarning shaxsiy daxlsizligini himoya qilish masalalari raqamli
huquqning eng bosh mavzusiga aylanyapti. Shaxslar yoki kompaniyalar qo‘lida
to‘planayotgan ma’lumotlar shaxsiy daxlsizlik, foydalanuvchilarning huquqlarini
Atmosfera havosini azot oksidlaridan tozalash

atmosfera havosini azot oksidlaridan tozalash
Reja:
Chiqindi gazlarni azot oksidlaridan absorbsion usulda tozalash.
Yonish jarayonini boshqarish orqali azot oksidlarining atmosferaga tashlanishini kamaytirish.
Azot oksidli chiqindi gazlarni katalitik zararsizlantirish usullari.
4.Azot oksidlarini yuqori temperaturada noselektiv katalitik qaytarilish usuli.
Azot oksidli chiqindi gazlar kimyo sanoatining azotli birikmalarini ishlab chiqarish korxonalarida, katalizatorlar ishlab chiqarishda, neftni qayta ishlash korxonalarida, issiqlik energetika qurilmalarida yoqilg‘i yondirilganda va shu kabi boshqa ishlab chiqarishlarda hosil bo‘ladi. Azot oksidlari o‘ta zaharli gazlar qatoriga kiradi. Bu gazlar inson organizmida qator noxush oqibatlarga olib keladi: O‘pka shishi, nafas yo’llarining yallig‘lanishi, nerv sistemasining buzilishi, ko‘zning shikastlanishi va boshqalar. Shu bilan bir qatorda azot oksidlari o‘simliklarning barglarini kuydiradi, metall uskunalarini korroziyaga uchratib, xalq xo‘jaligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Azot oksidlarining ruxsat etilgan chegaraviy konsentratsiyasi (REChK) 0,085 mg/m3 ni tashkil etadi.
Azotning quyidagi kislorodli birikmalari mavjud: N2O, NO, NO2, N2O3, N2O5, N2O4, NO3, N2O6.
N2O gazi past temperaturada deyarli reaksiyaga kirishmaydi. Yuqori temperaturada azot va kislorodga parchalanadi.
NO gazi suvda va organik birikmalarda yaxshi erimaydi, lekin 2 valentli metall tuzlariga birikib, kompleks birikma hosil qiladi va sal qizdirilsa parchalanadi.
NO2 gazi suvga yaxshi yutiladi va HNO3 kislotasi hosil bo‘ladi. Temperatura oshishi bilan parchalanib ketadi.
N2O3 gazi faqat past temperaturada turg‘un bo‘ladi.
N2O4 gazi kuchli oksidlovchi bo‘lib NO2 gazini polimerlanishidan hosil bo‘ladi. N2O5 gazi ham turg'un emas, bu gaz ham oksidlovchi bo ‘lib ishlatilishi mumkin.
Hozirgi kunda azot oksidli chiqindi gazlarni zararsizlantirish uchun absorbsion, adsorbsion va katalitik usullar qo‘llaniladi.
|
Mövzu 7: Gələcək ehtiyatlar və texnologiya

|
Mövzu 7: Gələcək ehtiyatlar və texnologiya
|
bet | 4/32 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #230621 |
Bog'liq «AZ rbaycan hava yollari» qsc miLL aviAS ya akademiyasi tullantMövzu 7: Gələcək ehtiyatlar və texnologiya
Yer qabığında elementlərin miqdarının müəyyənləşdirilməsi. Qatılaşma əmsalına əsasən qruplara bölünməsi. Mineral ehtiyatlarının klassifikasiyası.
Ədəbiyyat: [5,7].
Özünü yoxlamaq üçün suallar:
Yer qabığının əsas tərkibi hansı maddələrdən ibarətdir?
Elementin yer qabığında miqdarı ilə onun ehtiyatı arasındaki əlaqə hansı düstur ilə ifadə olunur?
Qatılaşma əmsalı elementin filizdəki miqdarının hansı nisbətinə deyilir?
Qatılaşma əmsalının böyük olmasının əsas səbəbi nədir?
Qatılaşma əmsalına görə elementlər neçə qrupa bölünür?
Mövzu 8: Tullantıların dövlət proqramı
Proqram əsasında ətraf mühitə atılmış tullantıların həcminin azaldılması üsulları. Tullantılardan istifadə səviyyəsinin yüksəldilməsi. Tullantı informasiya təminatı. Sistemin elmi-metodiki təminatı, elmi-texniki təminatı.
Ədəbiyyat: [5,8].
Özünü yoxlamaq üçün suallar:
Gələcəkdə ətraf mühitin stabil vəziyyəti hazırda sənayedə hansı proseslə bağlıdır?
Tullantıların dövlət proqramına hansı məsələlər aiddir?
Sənayenin bəzi sahələrində tullantıların informasiyası üzrə hansı müəssisələr yaradılır?
İxtisaslaşdırılmış bankların tərkibinə hansı funksiyaları aid etmək olar?
Elmi-texniki inkişafın təmin edilməsində hansı tədbirin rolu vacibdir?
Mövzu 9: Əlvan metal tullantılarının təkrar emalı
Təbii ehtiyatların tükənməsinin ləngidilməsində resilkulyasiyanın böyük rolu. Əlvan metalların təkrar emalı və onların filizdən ayrılmasının nisbətən üstünlüklərə malik olması. Əlvan metal qırıntılarının təkrar emalı ilə məşğul olan təşkilatlar. Əlvan metal qırıntılarının təsnifatına aid dövlət standartları.
Ədəbiyyat: [7,8].
Özünü yoxlama sualları:
1. Metal tullantılarının təkrar emal zamanı istifadəsi filizin metal istehsalına nisbətən neçə dəfə azdır?
2. Metalların, metal qırıntılarının resilkulyasiya sürətini artırmaq problemi nə zaman həll oluna bilər?
3. Metal filizlərinin çıxarılması hansı parametrdən asılıdır?
4. Metal qırıntılarının təsnifatına aid dövlət standartları.
5. Əlvan metal tullantısına hansı maddələr aiddir?
|
| |
Mövzu 10: Mis tullantılarının təkrar emalı

|
Mövzu 10: Mis tullantılarının təkrar emalı
|
bet | 5/32 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #230621 |
Bog'liq «AZ rbaycan hava yollari» qsc miLL aviAS ya akademiyasi tullantMövzu 10: Mis tullantılarının təkrar emalı
Tullantıların ilkin hazırlanması, tullantıların xüsusiyyətlərindən asılı olaraq əməliyyatların aparılması. Mis tullantılarının təkrar emal istiqamətləri. Mis tullantılarının şaxtalı sobada əridilməsində məqsəd və onun metallik hala qədər reduksiya edilməsi. Pirometallurgiyada mis lomlarının şaxtalı sobalarda əridilməsi.
Ədəbiyyat: [7,8].
Özünü yoxlama sualları:
1. Mis qırıntılarının şaxtalı sobalarda əridilməsi üçün hansı əməliyyatlar aparılır?
2. Mis tullantılarının şaxtalı sobada əridilməsi hansı məqsədə uyğundur?
3. Mis tullantılarının təkrar emalının effektli üsullarından hansı ərintilərin alınmasına aiddir?
4. Konvertor prosesində hansı metallar oksidləşir?
5. Şaxtalı sobada temperatur neçə dərəcəyə çata bilər?
Mövzu 11: Daş- kömür və neftin alternativ əvəzlənməsi
Alternativ əvəzləmə zamanı mineral ehtiyatın tükənmə sürəti, məmulatın ömrü və resilkulyasiya effektivliyinin nəzərə alınması. Daş-kömürün quru halda qovulması (təzyiq, temperatur) zamanı bir çox məhsulların alınması. Neftin qiymətinin artması, onun qismən daş-kömürlə əvəz olunması. Alternativ əvəzləməni təmin etmək üçün bir çox tədbirlərin görülməsi.
Ədəbiyyat: [5,8].
Özünü yoxlama sualları:
1. Daş-kömürün quru halda qovulması (təzyiq, temperatur) zamanı hansı məhsullar alınır?
2. Neftin qiymətinin artması onun qismən hansı ehtiyatla qismən əvəzlənməsinə səbəb olur?
3. Maqnezium hansı göstəricisinə görə bir çox materialların alternativ əvəzləyicisi ola bilər?
4. Alternativ əvəzləməni təmin etmək üçün hansı tədbirlər görülür?
Mövzu 12: Utilizasiya qurğuları və onlardan istifadə üsulları
İkinci enerji ehtiyatlarından istifadədə utilizasiya qurğularının əsas prinsipləri. Utilizasiya qurğularının qruplara bölünməsi. Sənayedə ikinci enerji ehtiyatlarının utilizasiya edilməsi üçün bir neçə qurğulardan istifadə. Tüstü qazları ilə utilizasiya qurğusunun işləmə sxemi.
Ədəbiyyat: [5,8].
Özünü yoxlama sualları:
1. Utilizasiya qurğuları hansı qruplara bölünür?
2. Sənayedə ikinci enerji ehtiyatlarını utilizasiya etmək üçün hansı qurğulardan istifadə olunur?
3. Tüstü qazları ilə utilizasiya qurğusunun iş prinsipinə əsaslanaraq tüstü hansı temperaturda daxil olunur?
4. İkinci enerji ehtiyatı hesablanarkən onun hansı çıxış müddəti müəyyənləşdirilir?
5. Utilizasiya qurğusunun çıxışında enerji daşıyıcısının tempraturu hansı xarakteristikalarına görə müəyyən edilir?
|
| |
Mövzu 13:  Piroliz prosesi - «AZƏrbaycan hava yollari» qsc miLLİ aviASİya akademiyasi tullantisiz istehsal metodik...

|
«AZƏrbaycan hava yollari» qsc miLLİ aviASİya akademiyasi tullantisiz istehsal metodik vəsait baki – 2014 Elmi redaktor
|
bet | 6/32 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #230621 |
Bog'liq «AZ rbaycan hava yollari» qsc miLL aviAS ya akademiyasi tullantMövzu 13: Piroliz prosesi
Piroliz prosesinin əsas işləmə prinsipləri. Piroliz prosesinin qanunauyğunluqları. Piroliz prosesinə sərf olunan istiliyin miqdarının hesablanması.
Ədəbiyyat: [7,8].
Özünü yoxlama sualları:
1. Piroliz hansı şəraitdə aparılır?
2. Piroliz prosesi hansı temperaturda aparılır?
3. Piroliz zamanı əsas məhsullarla yanaşı hansı əlavə maddələr əmələ gəlir?
4. Piroliz zamanı daha ağır karbohidrogenlər hansı şəkildə qalır?
Mövzu 14: Məlumat sisteminin elmi – metodik təminatı
Tullantıların basdırıldığı, saxlanıldığı sahələr, yerlər, zibilliklər haqqında məlumat. Tullantıların yenidən emalı ilə əlaqədar tətbiq olunmuş texnologiya və qurğular. Tullantılar haqqında ölkə daxilində və xaricdə aparılan elmi–tədqiqat işləri. Tullantılar haqqında ümumdünya potent fondu. Hər bir tullantının həcmi, yanma mənbəyi, istifadə istiqaməti, fiziki–kimyəvi xassələri, zəhərlilik sinfi, tullantıların yerləşdiyi və məhv edildiyi sahələr üzrə məlumatın toplanması.
Ədəbiyyat: [2,4].
Özünü yoxlama sualları:
1. Sənayenin bəzi sahələrində tullantılar haqqında informasıya üzrə hansı müəssisələr yaranır?
2. Yaranmış tullantılar bankının əsas proqramına hansı bəndlər daxildir?
3. İxtisaslaşdırılmış bankların tərkibinə hansı funksiyalar aiddir?
4. Elmi –texniki inkişafın əsas vacib yollarında hansı tədbirin rolu vacibdir və risklidir?
5. Tullantıların emalı üzrə layihələrə hansı tədbirlər aiddir?
Mövzu 15: Müasir kimya sənayesində termodinamiki analiz üsulları
Müasir kimya sənayesinin əsas məsələləri. Enerji kimyəvi-texnoloji (e.k.t.s.) sisteminin termodinamik analizi haqqında məlumat. Enerji, entropiya, eksergiya üsulları və onların açığlanması.
Ədəbiyyat: [5,7].
Özünü yoxlama sualları:
1. Enerji kimyəvi-texnoloji sxemlərin (e.k.t.s.) sisteminin termodinamik analizi neçə cür aparılır?
2. Enerji üsulu hansı qanuna əsaslanır?
3. Enerji üsulunda hansı düsturdan istifadə olunur?
4. Entropiya üsulu hansı qanuna əsaslanır?
5. Sistemin effektivliyini artırmaq üçün, hansı məsələyə daha çox diqqət yetirilir?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«AZƏrbaycan hava yollari» qsc miLLİ aviASİya akademiyasi tullantisiz istehsal metodik vəsait baki – 2014 Elmi redaktor
|
Mövzu 2 - «AZƏrbaycan hava yollari» qsc miLLİ aviASİya akademiyasi tullantisiz istehsal metodik vəsait baki – 2014 Elmi redaktor

Mövzu 3: Tullantısız və aztullantılı istehsalatın əsas istiqamətləri..................................................................
|
23
|
Mövzu 4: Xammal və tullantıların səciyyəляndirilməsi...
|
26
|
Mövzu 5: Xammalın tükənməsi sürəti............................
|
28
|
Mövzu 6: Təbii ehtiyatın sərf norması............................
|
31
|
Mövzu 7: Gələcək ehtiyatlar və texnologiya...................
|
36
|
Mövzu 8: Tullantıların dövlət proqramı...........................
|
41
|
Mövzu 9: Əlvan metal tullantılarının təkrar emalı….....
|
45
|
Mövzu 10: Mis tullantılarının təkrar emalı.....................
|
49
|
Mövzu 11: Daş-kömür və neftin alternativ əvəzlənməsi..
|
53
|
Mövzu 12: Utilizasiya qurğuları və onlardan istifadə üsulları.........................................................................
|
57
|
Mövzu 13: Piroliz prosesi................................................
|
61
|
Mövzu 14: Məlumat sisteminин elmi – metodik təminatı
|
64
|
Mövzu 15: Müasir kimya sənayesində termodinamik analiz üsulları...............................................................
|
67
|
Ədəbiyyat...................................................................................
|
76
|
Mündəricat.................................................................................
|
77
|
Korrektor Əliyeva O.V.
Buyruqlar tizimi arxitekturalarini tasniflash

|
Buyruqlar tizimi arxitekturalarini tasniflash
|
bet | 6/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #230311 |
Bog'liq Botirov Jahongir 2-mustaqil ish1. Buyruqlar tizimi arxitekturalarini tasniflash.
Kompyuterning buyruqlar tizimi ma'lum bir HM bajarishga qodir bo'lgan buyruqlarning to'liq ro'yxati. O'z navbatida, buyruqlar tizimi arxitekturasi (BTA) ostida dasturchiga ko'rinadigan va foydalanishi mumkin bo'lgan kompyuter vositalarini aniqlash odatiy holdir. BTA ni dasturiy ta'minotni ishlab chiquvchilar ehtiyojlarini kompyuter texnikasi yaratuvchilarning imkoniyatlariga moslashtirish liniyasi sifatida ko'rish mumkin (6.1-rasm).
1-rasm. Buyruqlar tizimi arxitekturasi dasturiy va apparat ta’minoti orasidagi interfeys sifatida
Natijada, ikkalasining maqsadi hisob-kitoblarni eng samarali tarzda, ya'ni minimal vaqt ichida amalga oshiradi va bu yerda buyruqlar tizimi arxitekturasini to'g'ri tanlashda hal qiluvchi rol o'ynaydi.
Soddalashtirilgan talqinda dasturning bajarilish vaqti (Thisob) dasturdagi buyruqlar soni (Nbuy), har bir buyruq bo'yicha protsessor aylanishlarining o'rtacha soni (CPI) va takt davrining davomiyligi τdav orqali aniqlanishi mumkin:
Thisob = Nbuy × CPI × τdav.
Ifodaning har bir komponenti buyruqlar tizimi arxitekturasining ayrim jihatlariga bog‘liq bo‘lib, o‘z navbatida boshqalarga ham ta’sir qiladi (6.2-rasm), bu esa BTA ni tanlashga o‘ta mas’uliyatli yondashish zarurligini ko‘rsatadi.
2-rasm. Buyruqlar tizimi va hisoblash samaradorligini belgilovchi omillar o'rtasidagi bog'liqlik
Kompyuterning buyruqlar tizimi arxitekturasining umumiy xarakteristikasi quyidagi savollarga javob berishdan iborat:
1. Kompyuterda qanday ma'lumotlar va qanday shaklda taqdim etiladi?
2. Ushbu ma'lumotlarni asosiy xotiradan tashqari qayerda saqlash mumkin?
3. Ma'lumotlarga kirish qanday tartibda amalga oshirilishi mumkin?
4. Ma'lumotlar ustida qanday amallarni bajarish mumkin?
5. Buyruqda nechta operand bo'lishi mumkin?
6. Keyingi buyruqning manzili qanday aniqlanadi?
7. Buyruqlar qanday kodlanadi?
|
| |
M Ü h a z I r ə №1 heyvandarliq fermer təSƏRRÜfatinin istehsalat prosesləRİ p L a n - bet 4

1 - teleskopik val; 2 - multiplikator; 3 - çərçivə; 4 - intiqal; 5 - texniki xidmət üçün körpücük; 6 - bunker; 7-hərəkət hissəsi; 8 - üfiqi transportyor; 9 - qaldırıcı mexanizm; 10 – maili transportyor; 11- barmacıqlar.
Xırdalanmış yemi maşından kənar etmək üçün bunkerin altında üfüqi trans-portlar qondarılmışdır. Buradan isə maili transportyorla yem qəbul bunkerinə ötürü-lür.
Maşının texnoloji iş prinsipi aşağıdakı kimi yerinə yetirilir. Qaba yem qreyferli yükləyici ilə bunkerə verilir. Fırlanan bunker yemi xırdalanma kamerasına çəkiclərə verirxırdalandıqdan sonra xəlbirə, oradan üfiqi daşıyıcıya, sonra maili yükləyici transportyora ötürülür. Yem xırdalanan vaxtı quru olmalıdır. Nəm-liyi 30%-dən artıq olduqda maşın işlədilməlidir. Diskli tipli qaba yem xırdalayan maşınlardan ən çox istifadə olunan RSS-6B aqreqatdır (şəkil 2.3). Bu da iki variantda buraxılır; biri RSS-6B-1 stasionar tipli elektrik mühərriki ilə hərəkətə gətirilir, digəri RSS-6B-II traktora qoşulub onun gücayırıcı valından hərəkət alır. Maşın yemvericidən, diskli tipli kəsici aparatdan, ventilyator və istiqamətverici borudan ibarətdir. Maşın gücü 17 kVt olan elektrik mühərriki ilə hərəkətə gətiri-lir. Yem transportyorla daşınıb maili sıxıcı transportyor və oradan aktiv bıçaqla passiv bıçaq arasında örtülüb xırdalanılır. Bıçaq-ların arxa tərəfində yerləşən havalandırıcının köməyi ilə defektordan maşına yüklə-nir. Əgər yemin siloslaşdırılması lazım gələrsə, boru uzadılıb silos qülləsi ilə əlaqə-ləndirilir və xırdalanmış yaşıl kütləni qülləyə doldurur. Yemin xırdalanma uzunluğu dəyişkən dişli çarxlar vasitəsi ilə yerinə yetirilir.
Şəkil 2.3. a) RSS-6B küləş-silos doğrayanın prinsipal sxemi
1-çərçivə; 2-yemverici transportyor; 3-presləyici transportyor; 4-qidalandırıcı vallar; 5-deflektor; 6-darayıcılar; 7- bıçaq; 8- əkskəsən lövhə; 9 - pərli disk
b) RSS-6B küləşsilosdoğrayanın quruluşu 1-deflektoru döndərmə dəstəyi; 2 - deflektor;
3-bənd; 4-kardan ötürməsi; 5-ampermetr; 6-dəyişdirilən dişli çarx; 7-presləyici valın bəndi; 8-işəsalma və dayandırma lövhəsi; 9- güc şkafı; 10-verici transportyor; 11-çərçivə;12-itiləyici qurğunun yönəldici karetkası; 13-itiləyici qurğunun supportu;14-elektrik mühərrikinin kirşələri; 15-elektrik mühərriki; 16-pazvarı qayış öturməsi; 17-aparatın örtüyü.
Qaba yem xırdalayan maşınların texniki xarakteristikaları aşağıdakı cədvəldə verilir (cədvəl 2.1).
Cədvəl 2.1. Qaba yem xırdalayan maşının texniki xarakteristikaları
Əsas göstəricilər
|
İQK-30B
|
İRT- 165
|
RSS-6B
|
FQ-120MA
|
LİS-3
|
Məhsuldarlığı, t/saat
|
0,8-3,2
|
0,6-16,0
|
2-10
|
0,8-2,5
|
3-5
|
Tələb etdiyi güc, kVt
|
30
|
160
|
|
51,5
|
75
|
Qabarit ölçüləri, mm:
Yzunluğu
Eni
Hündürlüyü
Kütləsi, kq
|
325
2495
3500
1350
|
1550
3025
3650
4186
|
3200
1600
3250
3200
|
4630
1435
1480
1830
|
24340
3680
3580
9850
|
Qulluq edən şəxslər
|
2-4
|
2
|
1-4
|
2
|
1
|
|
– bob. Xonadagi havo va zararli moddalar muvozanat tenglamasi

|
– bob. Xonadagi havo va zararli moddalar muvozanat tenglamasi
|
bet | 14/69 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,88 Mb. | | #159966 |
Bog'liq Вентиляция lotin4 – bob. Xonadagi havo va zararli moddalar muvozanat tenglamasi
4.1 Asosiy holatlar
Ishlab chiqarish jarayoni odatda havoga gazlar, zararli moddalar bug‘lari, changlar, ortiqcha suv bug‘lari, issiqlik chiqarish bilan ro‘y beradi. Xonada ko‘pincha odamlar ham havoga issiqlik, namlik, SO2 va boshqa gazlar ajratadilar. Uning natajisida xonadagi havoning kimyoviy tarkibi va fizik holati o‘zgaradi, bu esa odam o‘zini yaxshi xis etishiga, uning sog‘ligiga ta’sir etadi va ishlash sharoitini yomonlashtiradi.
Jamoat binolarni ko‘p xonalarida asosiy zararli chiqindi sifatida ortiqcha issiqlik va namlik bo‘ladi.
Sanoat binolarda ulardan tashqari xonaga gazlar, zararli moddalar bug‘lari, changlar, ortiqcha suv bug‘lari ro‘y beradi.
Ventilyasiyani hisoblanganda xonaga kirayotgan, ajralayotgan zararliklarni miqdorlarini aniqlash kerak.
Xonada ajraladigan zararliklar miqdorini aniqlash uchun teoretik va eksperimental tenglamalardan foydalaniladi.
Yil davomida xonalarda issiqlik ajralishi va yo‘qolishi ro‘y beradi. Xonalarga konveksiya va nurlanish yo‘li bilan issiqlik kiradi, bu issiqlik xonani havosini harakatini ko‘taradi va oshkora issiqlik deb ataladi.
Agarda xonaga issiqlik bug‘ holatida ajralsa va havoni entalpiyasini ko‘paytiradi. Bu issiqlik yashirin issiqlik deb ataladi. Oshkora va yashirin issiqliklarni yig‘indisi to‘liq issiqlik deb ataladi.
Ventilyasiya tizimini hisoblashda issiqlikni yo‘qolish yig‘indisini aniqlash isitish tizimini hisoblashga ko‘ra qiyinroqdir, sababi sanoat binolarida texnologik jarayon kechkanda ayrim issiqlik turlari faqat ish vaqtida (masalan: tashqarida materiallarni, tashqaridan kirgan sovuq transportlar, havo o‘zini haroratini xonadagi havo haroratiga teng bo‘lganda) yo‘qoladi.
Xonaga kirgan va yo‘qolgan issiqliklarni yig‘indisini farqi ortiqcha issiqlik deb ataladi.
Xonalarga issiqlikdan tashqari namlik suv bug‘lari orqali, turar – joy va jamoat binolarda namlik odamlardan, ovqat pishirish jarayonida, uskunalarni tirqishlaridan, sanoat binolarida suv sathidan, namlangan pol yuzasidan va hakozolardan ajraladi.
Namlanish darajasiga ko‘ra xonalar to‘rt kategoriyaga bo‘linadi: yuqori darajadagi namlikka ega binolar (hammomlar, kir yuvish korxonalar, charmga ishlov beruvchi zavodlar, bo‘yash xonalari va hakozo); namligi o‘rtacha bo‘lgan xonalar (trikotaj va to‘qimachilik fabrikalarini ishlab chiqarish sexlari va hakozolar); normal va quruq namlik daraja bo‘lganda (metalga ishlov berish, metalni quyib ishlab chiqarish korxonalari va hakozo).
Ortiqcha issiqlik va namlik kishi faoliyati uchun nisbatan zararli hisoblanadi, shuning uchun xonalardan chiqarib yuboriladigan havoni qayta ishlatish mumkin (retsirkulyasiya).
Zararli gazlar, bug‘lar, changlar miqdori va turlari har xil bo‘ladi.
|
| |
Nazorat savollari - Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari

|
Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari
|
bet | 6/69 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,88 Mb. | | #159966 |
Bog'liq Вентиляция lotinNazorat savollari
1. Havoni harakatga keltirish usuliga ko‘ra ventilyasiya tizimlari qanday bo‘linadi?
2. Nimaning ta’sirida tashkil etilmagan tabiiy ventilyasiya ro‘y beradi?
3. Nimaning ta’sirida tashkil etilgan tabiiy ventilyasiya ro‘y beradi?
4. Sun’iy ventilyasiya tizimlarida havoni nima yordamida harakatga keltirish mumkin?
5. Xonalarda havo almashinuvini tashkil etilishiga ko‘ra ventilyasiya tizimlari qaysi turlarga bo‘linadi?
6. Umumiy, mahalliy, aralashgan, avariyali tutunga qarshi ventilyasiya tizimlari qanday vaziyatda ishlatiladi?
Havoni konditsiyalash tizimining tasnifi.
2.4 -rasm. Havoni konditsiyalash tizimining tasnifi
Nazorat savollari:
Markaziy konditsioner qanday vazifani bajaradi?
Markaziy konditsioner bloklarida qanday jarayon sodir bo‘ladi:
A) namlash bo‘limida: B) isitish blokida: S) sovutish blokida: D) ventilyator agregatida
3. Namlash blokida nimaning xisobiga havoining nisbiy namligi ortadi?
4. Issiqlik almashgich quvurlar sovutish bo‘limida qanday materialdan yasaladi?
5. Isitish blokida havo va issiqlik tashuvchining oqimlari qanday bo‘ladi?
6. Havoni konditsiyalash tizimidagi struktura sxemasi nimani ko‘rsatadi?
3-bob. Havoning xususiyatlari va uning holatini o‘zgarish jarayonlari.
Xonalarda amalga oshiriladigan maishiy va texnologik jarayonlar odatda zararliklarni ajralib chiqishi bilan sodir bo‘ladi. Ventilyasiya texnikasida zararliklar deb, umumlashtirilib xonaga ortiqcha issiqlik, namlik, gaz va bug‘lar, shuningdek, havo orqali kiradigan changlarga aytiladi. Konditsiyalashda xonadan ifloslangan havo olinib, tozasi uzatiladi. SHunday qilib, havo ventilyasiya va havoni konditsiyalash jarayonlarida asosiy ishchi muhitdir.
3.1. Nam havoning xususiyatlari.
Havoning xususiyatlari uning gazli tarkibi, issiqlik va namlik holati, zararli gazlar, bug‘lar, changlar mavjudligi bilan aniqlanadi.
Bizning atrofimizdagi havo gazlar aralashmasidan tashkil topgan: azot gazi N2 (78,13% hajmi bo‘yicha), kislorod O2 (20,9%), inert gazlar argon va boshqalar (0,94%), CO2 (0,03%) – karbonat angidrid va boshqalar.
Quruq havoni suv bug‘lari bilan aralashmasiga nam havo deyiladi. Havoni konditsiyalashda nam havo hususiyatlari ko‘riladi, chunki havoda namlikning borligi jarayonlar termodinamikasiga va odamlarning o‘zini yaxshi his etishiga katta ta’sir ko‘rsatadi.
Nam havo odatda ikki ideal gaz aralashmasi deb ko‘riladi: quruq havo va suv bug‘lari.
Dalton qonuniga ko‘ra:
Rb= Rk.x. + Rs.b., Pa (3.1)
bu erda: Rb – barometrik bosim, Pa (normal atmosfera bosimi 101,3kPa); Rk.x., Rs.b. – mos ravishda quruq havoning va suv bug‘larining parsial bosimi, Pa.
Ideal gazning holati Klayperon tenglamasi bilan ifodalanadi:
RV = mRT (3.2)
bu erda: P – bosim, Pa; V-hajm, m3; m-massa, kg; R – gaz doimiysi, J/((kg·K)); T – harorat (harorat), K.
Quruq havo uchun Rk.x.=286,69 kJ/(kg·K), suv bug‘lari uchun Rs.b. = 461,89 kJ/(kg·K).
SHuning uchun:
Pk.x.V = 286,69 m k.x.T, (3.3)
Ps.b.V = 461,89 m s.b.T. (3.4)
|
| |
a
  
b - Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari

|
Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari
|
bet | 4/69 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,88 Mb. | | #159966 |
Bog'liq Вентиляция lotin
Umumiy havo almashinuvli ventilyasiya butun havo bo‘yicha bir xil havo muhitini ta’minlashga xizmat qiladi. Bunday ventilyasiya oqib kelish, so‘rib chiqarish yoki bir vaqtda oqib kelish va so‘rib chiqarish ventilyasiyasini o‘z ichiga olishi mumkin (2.1. - 2.2. Rasm).
Mahalliy so‘rib chiqarish ventilyasiya tizimlarida zararli moddalar bug‘lari va gazlar to‘g‘ridan – to‘g‘ri paydo bo‘lgan joylaridan tashqariga chiqarib yuboriladi. (2.2b, v – rasm). Mahalliy oqib kelish ventilyasiyasi faqat ma’lum joylarga toza havo berish kerak bo‘lgan joylarga beriladi bunday ventilyasiyani misoli havo dushlaridir, ya’ni havoning erkin oqimlarini ish joyig‘a yuborish (2.2b – rasm).
Aralash ventilyasiya tizimlari asosan sanoat ishlab chiqarish xonalarida ishlatiladi, ular mahalliy va umumiy havo almashinuvli tizimlarni o‘z ichiga oladilar.
Avariyali ventilyasiya tizimlari faqat to‘satdan ko‘p miqdorda zararli moddalar bug‘lari va gazlar ajrab chiqish mumkin bo‘lgan xonalarda ishlatiladi. Bu uskunalar tezda zararli moddalar bug‘larini va gazlarni chiqarib yuborish kerak bo‘lgan paytda ishga tushuriladi.
Tutunga qarshi ventilyasiya yong‘inni boshlang‘ich bosqichida odamlarni xonalardan evakuatsiya qilishini ta’minlash uchun ishlatiladi.
Ventilyasiya tizimlarining samaradorligi ishlashi xonalarga havoni to‘g‘ri uzatish va ulardan so‘rib chiqarish sxemalarga bog‘liqdir. Havo parametrlarini xona hajmida taqsimlanishi birinchi navbatda havo taqsimlovchi uskunalarining konstruktiv echimlari bilan aniqlanadi. So‘rib chiqaruvchi uskunalarining xonadagi havoning haroratiga va tezligiga ko‘rsatadigan ta’siri odatda deyarli bo‘lmaydi, ammo ventilyasiya tizimining umumiy samaradorligi xonadan havoni to‘g‘ri so‘rib chiqarishni tashkil etishga bog‘liqdir.
|
| |
Siyasi fəaliyyət metodlarına görə

2.Siyasi fəaliyyət metodlarına görə:
■demokratiya - parlamentli, prezident;
■totalitarlıq;
■avtoritarlıq.
3.Sosial tərəqqiyə münasibətinə görə:
■inqilabi;
■mütərəqqi;
■liberal;
■mühafizəkar;
■mürtəce.
Siyasi rejimlərin ilk təsnifatını qədim yunan tarixçisi Herodot (e. ə. 5-ci əsr) vermişdir. Platon bu ideyanı zənginləşdirmiş, Aristotel isə daha da təkmilləşdirmişdir. Onun təsnifatı "monarxiya, aristo k ra - ti ya və demokratiya"dan ibarət məşhur triada şəklində siyasi ədə - biyyatda Ş.Monteskyeyə qədər və müəyyən mənada, hətta ondan sonra da hakim olmuşdur. İlk dəfə Monteskye bu ənənəvi triadadan kənara çıxmış və bu təsnifata respublikanı, konstitusiyalı monar - xiyanı və desiotizmi daxil etmişdir.
Marksizm belə hesab edirdi ki, siyasi rejimlərdəki fərqlər əsasən istehsal sistemindən irəli gəlir. Təəssüf ki, tarixi təcrübə bunun əksini sübut edir. Belə ki, məsələn, Avropanın mədəni ölkələrində istehsal sistemi, demək olar, eyni olsa da, bu regionda müxtəlif siyasi rejimlər hakim oldular. Fransız politoloqu M.Düverje "Siyasət ideyası. Cəmiyyətdə hakimiyyətin tətbiqi" (1978) adlı əsərində göstərir ki, siyasi rejimlərdəki fərqlər tarixi və mədəni inkişafın nəticəsidir, onun istehsal sistemi ilə birbaşa əlaqəsi yoxdur. O belə hesab edir ki, son 25 ildə Avropada iqtisadi strukturların transformasiyaya uğraması, kapitalist istehsal üsulunun qarışıq və i. a. mülkiyyət formaları ilə əvəz olunması eyni miqyaslı siyasi dəyişikliklərlə heç də müşayiət olunmadı. Qeyd etmək lazımdır ki, hər bir tarixi dövrdə siyasi rejimlərin təsnifatı həmin dövrün reallıqlarına əsaslanır. Bu baxımdan yanaşdıqda, müasir dövrdə ən geniş yayılmış totalitar, avtoritar və demokratik rejimləri bir-birindən fərqləndirmək lazım gəlir (Demokratik rejimlərin mahiyyəti 11-ci fəsildə şərh olunur).
|
Patriarxal siyasi - Mühazirə Fənn: Politalogiya Müəllim Sərvərov Bəxtiyar

|
Mühazirə Fənn: Politalogiya Müəllim Sərvərov Bəxtiyar
|
bet | 31/39 | Sana | 09.03.2021 | Hajmi | 164,33 Kb. | | #13199 |
Patriarxal siyasi mədəniyyət onunla fərqlənir ki, cəmiyyət üzvləri tərəfindən siyasi sistemə, onun fəaliyyət üsul və metodlarına, habelə siyasi idarəçiliyin nəticələrinə heç bir maraq göstərilmir.
Təbəəçi siyasi mədəniyyətin xüsusiyyəti ondadır ki, cəmiyyət üzvlərində siyasi hakimiyyətə, onun fəaliyyətinin nəticələrinə müəyyən maraq var, çünki onlar öz mənafelərinin reallaşması ilə həmin fəaliyyətin arasında əlaqə olduğunu dərk edirlər. Lakin siyasi sistemin fəaliyyətində iştirakçılıq meyili təbəəçi siyasi mədəniyyətdə həlledici movqeyə malik deyildir;
|
| |
Bob. Grid konsepsiyasi. Buyruqlar tizimi arxitekturasining klassifikatsiyasi

|
Bob. Grid konsepsiyasi. Buyruqlar tizimi arxitekturasining klassifikatsiyasi
|
bet | 5/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #230311 |
Bog'liq Botirov Jahongir 2-mustaqil ishBob. Grid konsepsiyasi. Buyruqlar tizimi arxitekturasining klassifikatsiyasi.
Grid konsepsiyasi
Grid hisoblash – bunda virtual super kompyuterlar yagona klaster ko’rinishida o’z aro bog’lanishi tushuniladi va o’z aro sodda geteragen bog’lanishlar hosil qiladi. Shu orqali katta hajmdagi hisolash operatsiyalarini bajarish imkoni yuzaga keladi.
• Grid texnologiyalar o’zidan yaxlit virtual muhitni xosil qilgan bo’lib o’z ichiga umumiy holdagi shakilni hosil qiladi.
Grid geografik joylashtirilgan infrastruktura bo’lib bu uskunalar guruhining to’plami sifatida qaralishi mumkin va shu orqali tizimning istalgan muhitida istalga orgonga murojat qilish mumkin bunda aloqalar oddiy lokal yani parallel turda bo’lishi mumkin.
Grid tizimining oddiy super kompyuter tizmilaridan farqlanishi • Grid tizimlar oddiy optik tola yoki Ethirnet ulanish lokal protokoliga asoslanadi va oddiy kompyuterlar to’plami orqali olib borilishi mumkin superkompyuterlardan farqli bu tizimda murakkab ulanishlar talab etilmydi nisbatan sodda va iqtisodiy nuqtai nazardan muqobil Grid turlari
• Erkin Grid
• Ilmiy Grid
• Belgilanishlar orqali qo’llaniladigan Grid
Erkin Grid • shaxsiy kompyuter tomonidan taqdim etilgan ma’lumotlar assoida tuzilgan lokal tizim tushuniladi buda asossiy bazis ma’lumotlar shaxsiy kompyuterda saqlanadi va murojat, tahrirlash natijalariham shu kompyuterda saqlanadi
Belgilanishlar orqali o’rnatiladigan grit tizimlar
• bunda oddiy kompyuterlarni murojat tezligini oshirish maqsadida ishlab chiqarish muhitida qo’llanilishi tushuniladi.
• Asosiy vazifa tezkor murojat bo’lgani sababli oddiy shxsiy kompyuterlar bilan standart protokollardan foydalaniladi.Ilmiy Grid • Juda ko’p parralel ulanishlarga ega bo’lishi mumkin bo’lgan bog’lanish masalan “Globus toolkid” bunda mahsus programalashtirish muhitini hosil qilish uchun qo’llanilasdi
CERNA
• CERNA bu katta odron kollayder tizimida qo’llaniladigan ma’lumot taqsilash va hisoblash operatsiyalarini amalaga oshirih tizimi bo’lib u ham GRID tizim namunasi hisoblanadi birinchi bosqichi TIER1 bo’lib 2005 yilda ishga tushirilgan
|
| |
Beynəlxalq tarazlıq (ekvilibrium)

Beynəlxalq tarazlıq (ekvilibrium) nəzəriyyəsi beynəlxalq münasibətlərin sabitləşməsi və dəyişkənliyi şərtlərinin öyrənilməsi məqsədilə yaradılıb. Onun müəllifi Corc Liski hesab olunur. O, beynəlxalq tarazlığın başlıca amillərini və modelini belə təsəvvür edir:
1) Hər bir cəmiyyət özünün sabitliyini təmin etmək qayğısına qalır və müvafiq mexanizm hazırlayır. Lakin cəmiyyətin inkişafı tələbləri sabitliyi daimiləşdirməyə imkan vermir. Cəmiyyətin inkişafı qərarlaşmış sabitliyin pozulması yolu ilə baş verir. Maddi istehsal sahəsində, mənəvi dəyərlərin yeniləşməsi ilə nəticələnən hər bir irəliləyiş sabitliyi pozan amil rolunu oynayır;
2) Sabitləşmə cəmiyyətin yeni vəziyyətə keçməsinə hazırlıq mərhələsi kimi mütərəqqi rol oynayır. Sabitliyi təmin edən başlıca alət təsisatlanmış tarazlıqdır (ekvilibriumdur);
3) Beynəlxalq aləmdə mövcud olan beynəlxalq təşkilatlar sabitləşdirici tarazlıq imkanlarına malikdir. Bu imkanların gerçək - lənməsi üçün tələb olunan şərtlər aşağıdakılardır: a) həmin təşkilatın üzv lə rinin onların üzərinə qoyulan vəzifələr və bundan irəli gələn məh dudiyyətlərlə razı olmaları; b) təşkilatın üzvlərinin nüfuzu ilə real qüd rəti arasında əhəmiyyətli fərqin olmaması; c) ayrı-ayrı orqanlarda təm sil olunan gücün təşkilatın üzvlərinin tərkibinə uyğunluğu; d) təşkila tın funksional miqyas və imkanlarının qarşıya qoyulan məq səd - lərə cavab verməsi;
4) Beynəlxalq təşkilatlar təhlükəsizliyin bərabər surətdə təmin olunmasında, ümumi rifahın yüksəldilməsində dövlətlərdən daha səmərəli və təsirli rol oynayır. Beynəlxalq təşkilatların bu fəaliyyəti tarazlığın yaradılmasının ağırlıq mərkəzinin onların üzərinə keçməsinə dəlalət edir. Bununla yanaşı, dövlətlərin tarazlıq sistemi beynəlxalq birliyin yüksək formasının yaradılması vasitəsilə də təmin edilir.
Y.Haltunqun əlaqələr nəzəriyyəsi beynəlxalq münasibətləri sistem şəklində çıxış edən kollektivləri tədqiq etməklə öyrənməyə üstünlük verir. Beynəlxalq kollektivləri dövlətlər, regionlar və bütünlükdə dünya təşkil edir.
Əlaqələr nəzəriyyəsində əsas problem kollektivlər arasında və kollektivdaxili əlaqələrin strukturunu, onların rəhbərlərinin şəx - siyyətini, habelə onlara beynəlxalq sistemin təsir dərəcəsini aydın - laşdırmaqdır. Şəxsiyyətlər sistemi həm şəxsiyyəti müəyyən etdiyi, həm də şəxsiyyətlər tərəfindən müəyyən edildiyi kimi, millətlər (dövlətlər) sistemi də həm ayrıca milləti şərtləndirir, həm də millət tərəfindən şərtlənmiş olur. Əlaqələr nəzəriyyəsi bu nəzəri postulat əsasında beynəlxalq münasibətləri təcridolunma, yaxınlaşma və inteqrasiya kateqoriyaları kontekstində nəzərdən keçirir.
|
Nam havoning asosiy parametrlari

|
Nam havoning asosiy parametrlari
|
bet | 7/69 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,88 Mb. | | #159966 |
Bog'liq Вентиляция lotinNam havoning asosiy parametrlari.
1. Havoning tarkibiy namligi deb, nam havoda uning 1 kg. quruq qismiga to‘g‘ri keladigan suv bug‘larining massa miqdoriga aytiladi va d harfi bilan belgilanadi:
g/kg. (3.5)
2. Havoning namlik sig‘imi deb, to‘la to‘yingan nam havoda uning 1 kg quruq qismiga to‘g‘ri keladigan suv bug‘larining massa miqdoriga aytiladi va dT harfi bilan belgilanadi
g/kg. (3.6)
3. Havoning nisbiy namligi deb, bir xil harorat nam havodagi suv bug‘larining haqiqiy parsial bosimini to‘la to‘yingan suv bug‘larining parsial bosimiga bo‘lgan nisbatiga aytiladi va harfi bilan belgilanadi:
(3.7)
bu erda: - havoning suv bug‘lar bilan to‘la to‘yingan holatiga nisbatan to‘yinish darajasini foizlar hisobida ko‘rsatadi; Rs.b -to‘la to‘yingan suv bug‘larining parsial bosimi faqat haroratga bog‘liq.
4. Havoning zichligi, ρ kg/m3:
quruq qismi uchun:
kg/m3 (3.8)
suv bug‘lari uchun:
kg/m3 (3.9)
nam havo uchun:
(3.10)
bu erda: T-nam havoning harorati, K; Rb, Rs.b – mos ravishda atmosfera va suv bug‘larining bosimi, Pa.
5. Nam havoning issiqlik sig‘imi uning quruq qismi va suv bug‘larining issiqlik sig‘imlari yig‘indisiga teng:
quruq qismi uchun Sk.k. = 1,005 kJ/(kg·K),
suv bug‘lari uchun:
, kJ/(kg·K). (3.11)
6. Havoning entalpiyasi (issiqlik miqdori).
Havodagi issiqlik miqdorini ko‘rsatadi va I harfi bilan belgilanib, kJ/(kg quruq havo) birligida o‘lchanadi.
quruq havo entalpiyasi:
I k.x. = Sk.x ·t = 1,005 ·t , kJ/kg. (3.12)
Suv bug‘larining entalpiyasi:
I s.b. = r + 1,8 t , kJ/kg (3.13)
bu erda r – bug‘lanish issiqligi, 0Sda r = 2500 kJ/kg teng.
Nam havoning entalpiyasi uning quruq va nam qismlarining entalpiyalari yig‘indisiga teng:
,kJ/(kg quruq havo) (3.14)
Masalan: t = 0S va d = 0 g/kg bo‘lganda havoning entalpiyasi nolga teng, shuning uchun entalpiya hisobi t = 0S dan olib boriladi.
|
| |
Beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyələri-

|
Beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyələri-
|
bet | 36/39 | Sana | 09.03.2021 | Hajmi | 164,33 Kb. | | #13199 |
Beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyələri- Beynəlxalq münasibətlər inkişaf edərək bir sıra çox mühüm çalarlar və cəhətlərlə zənginləşdikcə, onun dünya xalqlarının həyatında rolu artdıqca bu hadisənin nəzəri problemlərinə diqqət elmi axtarışların ön planına keçir. 1960-cı ildə ABŞ-da Rokfeller Fondu beynəlxalq münasibətlər sahəsində tədqiqatları maliyyə cəhətdən təmin etmək haqqında təşəbbüs irəli sürdükdən sonra bu sahəyə elmi maraq daha da artdı və qısa vaxt ərzində dövlətlərarası münasibətlərin ayrı-ayrı məqamlarını əks etdirən, onun nəzəri şərhinə həsr olunmuş çoxlu konsepsiyalar meydana gəldi. Daha ətraflı, sistemli şəkildə işlənmiş, habelə beynəlxalq münasibətlər praktikasında müəyyən iz buraxmış nəzəriyyələr sırasına aşağıdakıları aid etmək olar: bey - nəlxalq münasibətlərdə siyasi realizm nəzəriyyəsi (H.Mor gentau), mü ha ri bə və sülh nəzəriyyəsi (R.Aron), amillər nəzə riyyəsi (K.Rayt), beynəlxalq tarazlıq (ekvilibrium) nəzə riy yəsi (C.Liski), əla qə lər nəzəriyyəsi (Y.Haltunq), milli mə na felər nə zər iy yəsi (L.Kap lan), münaqişə nəzəriyyəsi və s.
|
| |