nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Avtmobilning dinamik pasporti

Avtmobilning dinamik pasporti
Avtomobildan foydalanish davrida uning umumiy og‘irligi avtomobilga ortilgan yuk vazniga qarab o‘zgaradi. Bu esa dinamik faktor qiymatini o‘zgartiradi, natijada avtomobil vaznining har bir o‘zgarishiga ayrim dinamik xarakteristika grafigi chizish kerak bo‘ladi. Buni esa amalda ishlatish noqulay bo‘ladi.
N.A.YAkovlev dinamik xarakteristika grafigini bu kamchiligini yo‘qotish uchun uni massalar nomogrammasi bilan to‘ldirishni taklif etdi. Dinamik xarakteristikaning abssissaga o‘qini chapga uzaytirib 25%, 50%, 100% nuqtalar belgilanadi. Vazilar shkalasining boshlanish nuqtasidan D ga parallel va avtomobilga yuk ortilmagan vaqtdagi uning dinamik faktori D0 ordinatasi o‘tkaziladi. Avtomobil og‘irligi dan gacha o‘zgarganda D0 ning qiymati va masshtabi quyidagicha topiladi:
;
Bu erda harakatlanishga tayyor avtomobilni vazni;
yuksiz harakatlanayotgan avtomobilning dinamik faktori;
to‘la yuklangan va yuklanmagan avtomobil dinamik faktorining masshtabi.
ning masshtabi avvaldan ma’lum bo‘lgan uchun formulaga larning qiymatlariga mos ... qiymatlar aniqlanib, masshtabida ordinataga qo‘yiladi. Bir xil qiymatga ega 0,05-0,05; 0,1-0,1 ... qiymatli dinamik faktorlar to‘g‘ri chiziq bilan tutashtiriladi.
4-rasmda chizilgan grafikning chap tomonidagi tutash chiziqlar massalar nomogrammasi deyiladi. U avtomobilning umumiy vazni o‘zgarganda dinamik faktorning qanday o‘zgarishi, natijada qanday qarshiliklarni enga olishini ko‘rsatadi. Lekin bu shart avtomobilning harakatlanishi uchun etarli emas, shuning uchun etakchi g‘ildirakning shataksirash shartlarini ko‘rib chiqish zarur.
Dinamik faktor formulasidan foydalanib, g‘ildirak bilan yo‘l orasida tishlashish mavjudligi sababli avtomobilning tishlashish bo‘yicha dinamik faktorini aniqlash mumkin:
avtomobilni ketingi g‘ildiraklari etakchi;
oldingi g‘ildiraklar etakchi;
hamma g‘ildiraklar etakchi;
|
Quvvat balansi tenglamasi va uning grafigi

|
Quvvat balansi tenglamasi va uning grafigi
|
bet | 7/26 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #111382 |
Bog'liq 3- bo’lim. Transport vositalarini ekspluatatsion xususiyatlari-fayllar.orgQuvvat balansi tenglamasi va uning grafigi
Avtomobillarning dinamik xususiyatlarini analiz qilish va uning ko‘rsatkichlarini aniqlash uchun etakchi g‘ildirakka berilgan tortish quvvati
harakatlanishga qarshiliklarni engish uchun zarur bo‘lgan quvvat bilan taqqoslanadi. Kuchlar balansi tenglamasiga o‘xshash quvvatlar balansi tenglamasi quyidagicha yoziladi.
YOki
Tenglamani yoyib yozsak, quyidagi ko‘rinishga keladi:
Avval grafik echimini avtomobil biror uzatmada harakatlanayotgan xol uchun ko‘rib chiqamiz. koordinatalar sistemasida dvigatel effektiv quvvatining grafigini quramiz. agar ning qiymatidan transimissiyadagi qarshilikni engishga sarflangan quvvat ning qiymatini olib tashlansa, etakchi g‘ildirakdagi quvvat kelib chiqadi. ning qiymatini tajriba yo‘li bilan aniqlanadi yoki formula orqali aniqlanadi. Grafikni pastki qismida va chiziqlar ko‘rsatiladi. grafigini chizishda deb faraz qilinadi. Sarflanmagan quvvat hisoblanib, u yo‘l qarshiligini engish va avtomobilga tazlanish berish uchun sarflanadi. va grafigining chiziqlari kesishgan A nuqtada avtomobil maksimal tazlikka erishadi. ning qiymatini oshirib borilsa, ga urinma bo‘lgan B nuqtani topish mumkin. Bu nuqtada avtomobil kritik telikka ega bo‘ladi.(rasm-2)
Avtomobilning dinamik faktori
Kuch va quvvatlar balansi grafiklarini amalda qo‘llash ancha qiyin, chunki
ning qiymati o‘zgarishi bilan ham o‘zgaradi va uning har bir qiymati uchun grafiklarni qayta ko‘rish zarur bo‘ladi, shuningdek, har xil og‘irlikka ega bo‘lgan avtomobillarning dinamikasini solishtirish mumkin emas.
Akademik E.A.CHudakov taklif etgan dinamik xarakteristika grafigi ko‘rsatilgan kamchiliklardan xoli, ya’ni tortish kuchi bilan havoning qarshilik kuchi ayirmasining avtomobil og‘irligiga nisbati avtomobilning dinamik faktori deb ataladi.
D ning qiymati avtomobil konstruksiyasiga bog‘liq va uni har bir konkret modelь uchun aniqlash mumkin. Kichik uzatmalarda ning qiymati katta va ning qiymati kichik bo‘lganida dinamik faktorning qiymati katta bo‘ladi.
Dinamik faktorni avtomobilning xarakat sharoiti bilan bog‘lash uchun kuchlar balansi tenglamasidagi ni tenglamaning chap tomoniga o‘tkazamiz va o‘ng ifodani ga bo‘lamiz, ya’ni:
bundan:
yoki
bu erda - aylanma harakatlanuvchi massalar ta’siri koeffitsienti.
Agar avtomobil tekis xarakat qilsa, uning tezlanishi nolga teng bo‘ladi, natijada avtomobilning dinamik faktori tezlik bilan harakatlangandagi yo‘lning umumiy qarshiligiga teng.
Turli uzatmalarda dvigatel to‘la nagruzka bilan ishlaganda dinamik faktor bilan tezlik o‘rtasidagi grafik bog‘lanish avtomobilning dinamik xarakteristikasi deyiladi.(3-rasm)
Bu grafikni ko‘rish uchun tirsakli valning aylanishlar chastotalari oralig‘ini 8 ... 10ta teng bo‘lakka bo‘linadi. Har bir uzatmada tirsakli valning aylanishlar chastotasi uchun tezlik qiymatlari topiladi. Dvigatelning tashqi tezlik xarakteristikasidan ning qiymatlarini aniqlab, har bir uzatma uchun D ning qiymati formuladan topiladi.
|
| |
tormozlanish dinamikasiga ta’siri

tormozlanish dinamikasiga ta’siri
Avtomobil tormozlanish sistemasining ishdan chiqishi yoki qoniqarsiz holatda bo‘lishi yo‘l transport hodisasiga olib kelishi mumkin. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, inson faoliyatiga zarar etkazadigan va katta moddiy yo‘qotishlarga olib keladigan yo‘l transport hodisalarining 15% ga yaqini tormozlanish sistemasining qoniqarsiz ishlashidan kelib chiqadi.
Tormozlanish protsessi tormoz barabani bilan kolodka ustkuymasining bir-biriga ishqalanishi natijasida hosil bo‘ladigan tormozlash kuchi hisobiga sodir bo‘ladi. Ishqalanish natijasida kolodka ustkuymasi eyilib, tormoz barabani bilan ustkuyma o‘rtasidagi zazor kattalashadi va natijada tormozlash effekti kamayadi.
Adabiyotlar:
Qodirov S.M. Qodirxonov M.O. Dvigatel va avtomobillar nazariyasi.
Litvinov A.S. i dr. Avtomobilь Teoriya ekspluatatsionnыx svoystv avtomobilya. Moskva, Mashinostroenie, 1989 g.(str. 66-85)
Ilarionov V.A. i dr. teoriya i konstruksiya avtomobilya. Moskva, Mashinostroenie, 1979 g. (80-89).
Mavzu 2.3. Transport vositalarining yonilg‘i tejamkorlik xususiyati
“Transport vositalarining yonilg‘i tejamkorlik xususiyati” mavzusi bo‘yicha tayanch so‘zlar:
YOnilg‘il tejamkorligi
Bir soatda sarflangan yonilg‘i
100 km yo‘lni o‘tishga sarflangan yonilg‘i
Yo‘l birligiga sarflangan yonilg‘i
Bajarilgan transport ishiga sarflangan yonig‘i
1 hajm birligi
YOnilg‘i tejamkorlik xarakteristikasi
Sinash usuli
Solishtirish ko‘rsatkichlar
Hisoblash usuli
SHlippe usuli
CHiziqli sarflash normasi
Solishtirma sarflash normasi
Dizel dvigatellarining yonilg‘i tejamkorligi
Dvigatel quvvatining ishlatish darajasi
Yo‘lning qarshiligi
Avtomobil massasi
Haydovchining mahorati
Ta’minlash tizimi
Sovitish tizimi
|
Avtomobilning tezlana olishi

|
Avtomobilning tezlana olishi
|
bet | 9/26 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #111382 |
Bog'liq 3- bo’lim. Transport vositalarini ekspluatatsion xususiyatlari-fayllar.orgAvtomobilning tezlana olishi
Avtomobilning harakati tekis va o‘zgaruvchan (tezlanuvchan yoki sekinlanuvchan) bo‘lishi mumkin. SHaharda ekspluatatsiya qilinuvchi avtomobillar uchun tekis harakat umumiy va ish vaqtining 15-25%ini, tekis tezlanuvchan harakat 30-45%ini va g‘ildirakka tortish kuchi ta’sir etmagan xoldagi hamda tormozlanish rejimidagi harakatlar 30-40%ini tashkil qiladi.
O‘zgaruvchan harakatdagi avtomobil dinamikasi uning tezlanish qiymati hamda tezlikning ma’lum intervalida o‘zgarishi uchun zarur yo‘l va vaqt bilan o‘lchanadi.
Dinamik faktor farmulasidan tezlanish ning qiymati quyidagicha aniqlanadi:
Bu erda - avtomobilda to‘g‘ri uzatmada engishi mumkin bo‘lgan yo‘lning umumiy qarshiligi;
- aylanib harakat qiluvchi massalar ta’siri koeffitsienti.
Adabiyotlar:
Litvinov A.S i dr. 23-25, 31-35, 39-41 betlar.
Qodirov S.K va Qodirxonov M.O. 198-199, 201-202, 205-212 betlar .
Mavzu 2.2. Transport vositalarining tormozlash xususiyati
“Transport vositalarining tormozlash xususiyati” mavzusi bo‘yicha tayanch so‘zlar
Tormozlanish xususiyatiga ta’rif
Ish tormoz
Zaxira tormoz
Qo‘shimcha tormoz
Baxolovchi parametrlar
Tormozlanish sharti
Tormozlovchi kuchning taqsimlanishi
Maksimal sekinlanish
Haydovchining reksiya vaqti
Tormozlash diagrammasi
Tormozlash vaqti
Tormozlash yo‘li
Umumiy to‘xtash vaqti
Umumiy to‘xtash yo‘li
Dvigatel transmissiyadan ajralmagan
Gidravlik yuritma
Avtomobilning tormozlanish xususiyati
Tormozlash bu shunday jarayonni yaratishni, harakat paytidagi qarshilikni sun’iy ravishda o‘zgartirish maqsadida, avtomobilning tezligini kamaytirish yoki yo‘lga nisbatan qo‘zg‘altiriladigan ushlab turishdir.
Uni baxolovchi parametrlar:
a) barqarorlashgan sekinlashish (o‘zgarmas kuch ta’sirida)
b) tormoz yo‘li
|
| |
Avtomobilning tortish xarakteristikasi

Avtomobilning tortish xarakteristikasi
Tortish kuchini tezlikka bog‘lab, har bir uzatma uchun qurilgan grafik avtomobilning tortish xarakteristikasi deyiladi, ya’ni
Bu grafikni qurish uchun tezlik formulasidan
va dvigatelning xarakteristika grafigidan foydalaniladi.
Bu grafik orqali, tortish kuchining maksimal qiymatini tezlik oshib borishi bilan, tortish kuchining kamayib borishi va avtomobil maksimal tezlikni erishgan paytda minimal qiymatga ega bo‘lishini ko‘rishimiz mumkin.
Bu grafikda tortish kuchi xali hech qanday qarshiliklarga sarf bo‘lmagan. Drosselь kopqog‘i to‘liq ochilgan.
Qarshilik kuchlari
1. Balandlikka chiqishga qarshilik kuchi -
Balandlikka chiquvchi avtomobilning og‘irligi ikki tashkil etuvchiga ajraladi, ya’ni yo‘lga parallel va perpendikulyar
Avtomobil balandlikka chiqayotgan kuch avtomobil harakatiga qarshilik ko‘rsatuvchi, pastga tushayotganda esa uni ilgariga itaruvchi kuch bo‘ladi.
Demak, burchak avtomobil balandlikka harakatlanganda musbat, pastlikka harakatlanganda esa manfiy deb qabul qilinadi. Avtomobilning balandlikka chiqishga qarshilik kuchini engishga sarflangan quvvatini bilan belgilaymiz:
[kVt]
G‘ildirashga qarshilik kuchi
G‘ildirak bu dvijatel bo‘lib avtomobilni tashqi muhit bilan bog‘laydi. G‘ildirak orqali kuch uzatilib avtomobilni erda ushlab turadi va harakatlantiradi. SHu bilan birga harakat yuklanishini o‘zgartiradi.
G‘ildirakning 3-xil g‘ildirash holatini ko‘rib chiqamiz:
Elastik g‘ildirak, deformatsiyalanmaydigan yo‘lda g‘ildiraydi.
Elastik g‘ildirak deformatsiyalanadigan yo‘lda g‘ildiraydi.
Qattiq g‘ildirak deformatsiyalanadigan yo‘lda g‘ildiraydi.
Ko‘rilayotgan masalani soddalashtirish uchun elastik g‘ildirak, defformatsiyalanmaydigan yo‘lda harakat qiladi deb hisoblaymiz.
G‘ildirak aylanib harakat qilganda, uning elastik shinasi deformatsiyalanib, yo‘lning ma’lum yuzasiga ta’sir qiladi. Yo‘l esa aks ta’sir ko‘rsatib, elementar kuchlar bilan qarshilik ko‘rsatadi. Kontakt yuzasidagi elementar kuchlarning teng ta’sir etuvchisi, yo‘lning g‘ildirakka reaksiyasi bilan belgilanadi. SHunday qilib, yo‘l g‘ildirakning harakatiga qarshilik ko‘rsatadi.
Bu qarshilik shinaning yo‘lda g‘ildirash chisterezisiga, g‘ildirak izini hosil qilishga, shinaning yo‘lga ishqalanishiga, g‘ildirak gupchagidagi podshipniklar qarshiligi va g‘ildirakning aylanishiga, havoning qarshiligini engishga sarflangan energiyadir.
a) SHinaning deformatsiyalanishi natijasida hosil bo‘lgan reaksiya g‘ildirak simmetriya o‘qi bo‘ylab
ga qarama qarshi yo‘naladi.
b) Agar g‘ildirak og‘irlik kuchi va itaruvchi kuch P ta’sirida harakat qilsa, elementar reaksiyalarning teng ta’sir etuvchisi , simmetriya o‘qidan “a” masofaga harakat yo‘nalishi bo‘ylab siljiydi.
G‘ildirakka ta’sir qiluvchi kuchlarning 0 nuqtaga nisbatan muvozanatlik sharti bo‘yicha:
bundan
Bunda aylanma ilgarilama harakatga qarshilik koeffitsienti deyiladi.
G‘ildirashga qarshilik kuchi hamma g‘ildiraklarda teng desak, u holda:
|
Javob : Olov domiga tushgan narsalarni qoraytiradiyu lekin toshni toblanganda oqarishini qanday izohlash mumkin deyilgandi )

|
Javob : Olov domiga tushgan narsalarni qoraytiradiyu lekin toshni toblanganda oqarishini qanday izohlash mumkin deyilgandi )
|
bet | 30/49 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 87,95 Kb. | | #244699 |
Bog'liq 3. savol paketJavob : Olov domiga tushgan narsalarni qoraytiradiyu lekin toshni toblanganda oqarishini qanday izohlash mumkin deyilgandi )
ALFA muxokamani emas, balki amalda bajarishni o'rgatadi. So'z bilan amalning mushtarakligini saqlab qolish uchun esa xar bir kishi ALFA qonunlariga amal qilishi lozim. ALFA barqarorlik va so'z bilan amalyotning tarqoqligini yoqtirmaydi. Diqqat savol : ALFA ?
Javob : Falsafa )
ALFA xamma narsaga bardoshlidir degan gap bor. Ushbu xikmatli so'zning ilk manbai Siseroning "ALFA" risolasida aks etgan. Unda : "ALFA uyatdan qizarmaydi", - degan ibora yozilgandi. Diqqat savol oddiy ALFA ?
Javob : Qog'oz
Izoh : Siseroning "Maktub uyatdan qizarmaydi" degan risolasi bor )
She'rni diqqatni jamlagan holda o'qib chiqing !
- Bir ko'r borar tunda qolida chiroq,
Yo'lovchi hayrondan beribdi savol:
Tunu kun sen uchun birdek aslida
Chiroqqa ne hojat men hayronu lol?
To'g'ri kecha kunduz men uchun birdek,
Qalbimdan anglayman yaqin yiroqni,
Biroq ... ...
She'rni mantiqan yaqin kelgan holda bo'lsa ham yakunlashga harakat qiling
Javob : Biroq ko'zi ochiqlar urilmasin deb,
Ko'tarib yuribman ushbu chiroqni!
Dunyoda juda ham lug'atlar ko'p. Shunday lug'atlardan biri bo'lgan Fasmer lug'atida xammamiz kiyadigan bir kiyim haqida juda qiziq malumot berilgan. U kiyimni asosan bahorni tugash arafasida kiyishimizni hisobga olgan holda topishga harakat qilib ko'ring.
Javob : Nomi may oyidan olingan kiyim - mayka
Bu internasional atama haqida gapiradigan bo'lsak avval pochta sohasida paydo bo'lganligini ko'rishimiz mumkin. Xozir esa bu atama juda ham ko'p soxalarda qo'llaniladi. Biror noma va xabarni zudlik bilan yetkazishga juda ham qulay bo'lgan qaysi internasional so'z haqida gap bormoqda ?
Javob : Estafeta
"Qadimgi pomeshchiklar" bilamizki Gogolni asari hisoblanadi. Bu asarida Gogol bir ot haqida 1810 yildan 1816 yilgacha ko'ngilli xalq drujinalarida hizmat qilgan deb yozilgan. Lekin asarda ko'ngilli xalq drujinasi so'zi o'rniga boshqa so'z bilan tariflanadi.
Diqqat savol qaysi so'z ?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Javob : Olov domiga tushgan narsalarni qoraytiradiyu lekin toshni toblanganda oqarishini qanday izohlash mumkin deyilgandi )
|
Marganets nomini kelib chiqish tarixi

|
Marganets nomini kelib chiqish tarixi
|
bet | 2/8 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 1,59 Mb. | | #258188 |
Bog'liq marganes koni2.1 Marganets nomini kelib chiqish tarixi
Marganets - unsurlar davriy jadvalining 25 unsuri, metall.
Nomining kelib chiqishi va ochilish tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]
Qadimiy yunon faylasufi Fales Miletskiy temirni tortadigan qora mineralning nushalarini oʻrgangan. U uni "magnetis litos" - Shimoliy Yunonistonning sharqiy qismi - Fessaliyaning togʻli joyi Magnesiyadan boʻlgan tosh deb ataydi. Hozirda bu magnitli temir - temirning qora oksidi - Fe3O4 - boʻlganligi aniqlangan.
Rim tajribachisi Pliniy Katta esa shunga oʻxshagan, ammo magnitlik xususiyatiga ega boʻlmagan mineralni magnetis (yoki magnes) termini bilan atagan. Keyinchalik, bu mineralni pirolyuzit, (yunonchadan "pir" - olov va "lusis" - tozalash, chunki, uni eritilgan shishaga qoʻshganda u rangsizlanardi, soʻzlaridan olingan) deb atashdi. Bu marganetsning dioksidi edi. Oʻrta asrlarda, qoʻlyozmalar koʻchirilayotganda magnes avval mangnesga, keyin manganesga aylanadi.
1774-yilda shved mineralogi Marganets Gan pirolyuzitdan yangi metallni ajratadi va unga manganets nomini beradi. Shu koʻrinishda u Evropa tillarida (inglizcha: va fransuzcha: manganese, nemischa: Mangan) saqlanib qoladi. Rus tilining qoidalari "ngn" qoʻshilmasini rgnga aylantiradi - shunday qilib manganetsdan marganets paydo boʻladi.
Marganets - Yerda tarqalishi boʻyicha 14-element, yer poʻstida esa temirdan keyin ikkinchi ogʻir metall (yer poʻsti atomlarining umumiy sonidan 0,03%).
Marganets minerallari [tahrir | manbasini tahrirlash]
pirolyuzit MnO2·xH2O, eng keng tarqalgan mineral.
manganit qo'toq (manganets rudasi) MnO(OH)
braunit 3Mn2O3·MnSiO3
gausmanit (MnIIMn2III)O4
rodoxrozit (marganetsli shpat, malina rangli shpat) MnCO3
Olinishi[tahrir | manbasini tahrirlash]
1. Gausmanitdan yoki qizdirilgan pirolyuzitdan (gausmanitga oʻtib ketadi) alyuminotermik usul bilan:
3(MnIIMn2III)O4 + 8Al → 9Mn + 4Al2O3
2. Temir tarkibli marganets oksid rudalaridan koks bilan qaytarish yoʻli bilan.Bu usul bilan metallurgiyada odatda ferromarganets olinadi (≅80 % Mn).
|
| |
Marganets rudalari - Ii asosiy qism 1 Marganets nomini kelib chiqish tarixi 2

|
Ii asosiy qism 1 Marganets nomini kelib chiqish tarixi 2
|
bet | 8/8 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 1,59 Mb. | | #258188 |
Bog'liq marganes koniMarganets rudalari tarkibidagi marganets yoki uning birikmalarini ajratib olish iqtisodiy jihatdan manfaatli boʻlgan tabiiy mineral hosilalar. Ruda hosil qiluvchi eng mu-him minerallari unit (Mp2O3), pirolyuzit (MpO2), manganit (Mp2O3N2O), psilomel(pMpO2 mMnOpBaOqH2O), rodoxrozit (MpSO3) va boshqa, shuningdek, bir qadar qimmatli hisoblangan ruda hamda turli buyumlar ham tayyorlanadigan tabiiy asosiy qoshimcha minerallar — rodonit (MnSiO3), gyubnerit (MnWO4), volframit (Fe,Mn) WO4, spessartin (granat). Marganets rudalarida deyarli har vaqt temir minerali buladi. Genezisiga kura, eng ahamiyatlisi qad. dengiz va koʻl havzalarida shakllangan qatlam va linzasimon koʻrinishdagi choʻkindi konlar hisoblanadi. Bu rudalar eng koʻp sanoat ahamiyatga ega. Metamorfik konlar choʻkindi konlarning Yer qaʼrida yuqori temperatura va bosim taʼsirida oʻzgarishidan hosil boʻladi. Nurash kon l ari nurashning kad. va hozirgi kalin poʻstidan iborat, bularda marganetsning boʻsh oksidlangan rudasidan iborat ikkilamchi konsentra-siyasi mavjud. Oʻzbekistonda Marganets rudalari va ular minerallarining konsentratsiyasi Qoratepa togʻlarida uchraydi. Hozirgi okeanlar tubida temirmarganetsli konkretsiyalarining katta uyumlari mavjud.
|
| |
Marganets (IV) oksidi - Ii asosiy qism 1 Marganets nomini kelib chiqish tarixi 2

|
Ii asosiy qism 1 Marganets nomini kelib chiqish tarixi 2
|
bet | 5/8 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 1,59 Mb. | | #258188 |
Bog'liq marganes koniMarganets (IV) oksidi. U ham qora tusli boʻlib marganetsning barqaror birikmasi boʻlib, amfoterlik xossasiga ega, kuchli oksidlovchi. U qattiq qizdirilganida kislorodning bir qismi yoʻqolib, marganets (4) oksidiga aylanadi.
3MnO2→=Mn3O4+O2
Marganetsning (VI) valentlik birikmalari. Marganetsning 6 valentlik oksidi olinmagan, lekin unga xos boʻlgan marganetsning birikmalari olingan. M: H2MnO4 manganat kislota, tuzlari manganatlar. Manganatlar marganets oksidini kaliy gidroksid bilan qizdirish orqali uning tuzlarini olish mumkin.
2MnO2+4KOH+O2=2K2MnO4+2H2O bu tuz yashil tusda boʻladi.
MnO2+K2CO3+KNO3=K2MnO4+KNO3+CO2 yashil tusda boʻladi.
Manganat kislota beqaror boʻlgan uchun tezda parchalanib ketadi
3H2MnO4→MnO2+2HMnO4+2H2O;
Manganat tuzlari suv tasirida tezda parchalanadi
3K2MnO4+2H2O→MnO2+2KMnO4+4KOH
bunda yashil rang binafsha rangga kiradi. Kuchli oksidlovchilar ta’sirida u oksidlanadi.
K2MnO4+Cl2→2KMnO4+2KCl
Marganetsning (VII) valentlik birikmalari. Mn2O7 – yashil–qoʻngʻir tusli moysimon ogʻir suyuqlik boʻlib, sovuq va quruq joylarda saqlash lozim aks holda biroz isitilsa kuchli portlaydi, uni permanganatlardan olish mumkin.
2KMnO4+H2SO4→K2SO4+Mn2O7+H2O.
H2MnO4 ning oksidlanishidan hosil boʻlgan HMnO4 – permanganat kislota, Mn2O7 ga muvofiq keladigan kislotadir. Permanganat kislota kuchli oksidlovchi va kuchli kislotadir. U kuchlilik jihatidan nitrat va xlorid kislotalar bilan bir qatorda turadi. Uning tuzlari binafsha rangda boʻlib, kristal modda 2000 ga qadar qizdirilganida parchalanadi.
|
| |
Yuriy Knorozovga bir ishni qilishga "kakao" yordam bergan. Yuriyning hamkasbiga shunaqa ishni qilishga "yordam bergan" ayolning ismini toping

|
Yuriy Knorozovga bir ishni qilishga "kakao" yordam bergan. Yuriyning hamkasbiga shunaqa ishni qilishga "yordam bergan" ayolning ismini toping
|
bet | 24/49 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 87,95 Kb. | | #244699 |
Bog'liq 3. savol paketYuriy Knorozovga bir ishni qilishga "kakao" yordam bergan. Yuriyning hamkasbiga shunaqa ishni qilishga "yordam bergan" ayolning ismini toping.
J: Kleopatra
I: Knorozovga mayyalar alifbosini tarjima qilishga "kakao" soʻzini bilganligi yordam bergan: mayya freskasida hindu kakao solingan idishni ushlab turgan va freskaning tagiga ierogliflar yozilgan. Shampolyonga esa Rozetta toshida Kleopatraning nomini topganligi yordam bergan.
Mukofotni olganidan soʻng oʻzi oʻqigan universitetiga tashrif buyurgan Konstantin bino oldidagi plitkalarning terilishi IKS strukturasiga oʻxshash ekanligiga eʼtibor qaratdi. IKS nima?
J: Grafen
I: Konstantin Novosyolov Nobel mukofotini olgandan soʻng MFTIga borganida bu gapni aytgan
Kris 53 yoshligida boʻyi bir necha santimetrga oʻsganligidan xayratga tushgan. Bu fakt Kris uchun IKS loyixalashayotganlarida aniqlangan. IKSni yunonchadan kirib kelgan soʻz bilan atang.
J: Skafandr
I: vaznsizlik holatida insonning boʻyi ozgina oʻsadi. Kris - kanadalik astronaft Kris Hedfild
"Desert Rose" qoʻshigʻining klipida Sting Jaguar S-Type avtomobilini haydab yuradi. Oʻsha paytlarda qoʻshiqchi bilan birga ishlagan Maylz Kouplend hech kin qilmagan ishni qilgan va natijada, klipni koʻproq namoyish qilishgan va IKS oshgan. IKSni aniq atang.
J: Jaguar sotuvi
I: mashina egasi boʻlgan Kouplend klip suratga olinganidan keyin reklama agentligiga klipni mashina reklamasi sifatida ishlatishni taklif qilib borgan. Bu gʻaroyib usul yordamida ham qoʻshiq mashhurlikka erishdi, ham mashina sotuvi oshdi
2014-yilda tasvirga olingan "Nindzya toshbaqalar" filmida Eypril OʼNil rolini Megan Foks oʻynaganligiga qaramasdan OʼNil bir xususiyatini yoʻqotdi. Qaysi?
J: qizgʻish sochlar.
I: Filmda irland familiyasiga ega boʻlgan personaj qizgʻish sochli boʻlishi tabiiy xol. 2014-yilgi filmda bu odatdan voz kechishdi. Foksning familiyasi "tulki" deb tarjima qilinadi va bilamizki tulkilar ham koʻpincha qizgʻish tukli boʻlishadi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Yuriy Knorozovga bir ishni qilishga "kakao" yordam bergan. Yuriyning hamkasbiga shunaqa ishni qilishga "yordam bergan" ayolning ismini toping
|
MARGANETS KONLARI - Ii asosiy qism 1 Marganets nomini kelib chiqish tarixi 2

|
Ii asosiy qism 1 Marganets nomini kelib chiqish tarixi 2
|
bet | 7/8 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 1,59 Mb. | | #258188 |
Bog'liq marganes koniMARGANETS KONLARI.
Sof marganets – oqish kulrang kumushsimon metalldir. Marganets temir va misga nisbatan qattiqroq, lekin mo‘rt. Marganetsning klarki 0,1, erish harorati 1244 °С, qaynash harorati 2027 °С, solishtirma og‘irligi 7,4. Qazib olinadigan marganetsning 95 %dan ortiqrog‘i metallurgiyada maxsus po‘latlar tayyorlashda qo‘llaniladi. qolgan qismi esa elektr batareyalar ishlab chiqarishda, kimyo sanoatida, shisha ishlab chiqarishda, payvandlash elektrodlari ishlab chiqarishda qo‘llaniladi.
Marganetsning dunyo bo‘yicha tabiiy zaxirasi 2005 yil ma’lumoti bo‘yicha 5,2 mlrd t, shu jumladan, 4 mlrd t JARda to‘plangan. Bir yilda dunyo bo‘yicha 9 mln 790 ming t marganets ma’dani qazib olinadi. Shundan 2 mln 200 ming tonnasini JAR ishlab chiqaradi. Hamdo‘stlik mamalakatlaridan Ukraina yiliga 720 mln t qazib oladi. Marganets 100 ga yaqin mineral tarkibiga kiradi, biroq ulardan ozchiligi sanoat ahamiyatiga ega hisoblanadi:
Pirolyuzit Manganit Psilomelanm Braunit Rodoxrozit Rodonit Gausmanit
|
MnO-69,5 % MnMn2O2H2O- 62,5 % MnMnO ·MnO2 · H2O-45–60 % MnMn2O3-60–69 % MnMnCO3 -40–45 % MnMnSiO3 -32–41 % MnMn3O4 -65–72 % Mn
|
Marganets ma’dani konlarining sanoat tiplari turli genetik guruhlarga mansub bo‘lib, ulardan marganetsning asosiy zaxirasi va uni qazib olish bo‘yicha cho‘kindi va nurash konlari asosiy tip sanaladi. O‘zbekistonda marganetsning sanoat ahamiyatiga ega bo‘lgan konlaridan vulkanogen-cho‘kindi va eksfiltratsion turlari mavjud bo‘lib, ularga Samarqand viloyatidagi Dovtosh va Taxtaqoracha hamda Markaziy Qizilqumdagi Alisoy konlari kiradi.
Taxtaqoracha marganets koni Qoratepa tog‘lari shimoliy-sharqiy qismining shimoliy yon bag‘rida, Samarqand shahridan 40 km janubda, Samarqand-Kitob avtoyo‘lidan 1 km masofada joylashgan. Kon hududida 52 ta ma’dan namoyoni aniqlangan bo‘lib, ular 5 ta uchastkaga birlashtirilgan. Konning VqS1 qS2 toifasi bo‘yicha zaxirasi 174 m chuqurlikkacha hisoblangan bo‘lib, 1 mln 691 ming t ni tashkil etadi. Marganetsning o‘rtacha miqdori 15,67 %.
Marganetsning ma’danlashishi quyi silurning asosan kremniyli va ohakli slanetslari bilan genetik bog‘langan. Mahsuldor gorizont sub kenglik yo‘nalishida 8 km masofaga cho‘zilgan bo‘lib, qalinligi 100– 300 m, yotish burchagi 50–80°. Ma’dan tanalari shakli linza va qatlam ko‘rinishida bo‘lib, yondosh jinslar bilan mos holda yotadi.
Marganetsning asosiy ma’dan hosil qiluvchi minerallari: pirolyuzit, psilomelan, braunit, gausmanit, vernadit kompleksidan iborat
|
| |
Avtomobilga ta’sir qiluvchi kuch va momentlar

|
Avtomobilga ta’sir qiluvchi kuch va momentlar
|
bet | 3/26 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #111382 |
Bog'liq 3- bo’lim. Transport vositalarini ekspluatatsion xususiyatlari-fayllar.orgAvtomobilga ta’sir qiluvchi kuch va momentlar.
Avtomobilning xarakat qonunini ifodalash uchun, harakat vaqtida ta’sir etuvchi kuchlarni aniqlash uchun zarur. Ta’sir etuvchi asosan uch gruppaga bo‘lish mumkin:
Avtomobil harakatiga qarshilik kuchlari
Reaktiv kuchlar
Avtomobilni harakatlantiruvchi kuchlar
Rasmda avtomobilga umumiy holatda ta’sir qilayotgan kuch va momentlar sxemasi ko‘rsatilgan:
Bu erda: - avtomobilning umumiy og‘irligi, H
- tashkil etuvchi kuch
,-oldingi va orqa o‘qlardagi normal reaksiya kuchlari
a, v – og‘irlik markazining koordinatlari
-avtombilning bazasi.
Avtomobilning harakatiga qarshilik kuchlariga quyidagilar kiradi:
- balandlikka ko‘tarilishidagi qarshilik kuchi (shaklda)
- havoning qarshilik kuchi
- tezlanishga qarshilik kuchi (inersiya kuchi)
, - oldingi va ketingi g‘ishldiraklarning inersiya momentlari
1-расм. Автомобилга таъсир қилувчи куч ва моментлар схемаси.
- oldingi va orqa g‘ildiraklardagi o‘rinli kuch.
Avtomobil harakatlanishi uchun, unga ta’sir qilayotgan kuchlarni enga olishi kerak. Buning uchun etaklovchi g‘ildiraklarda tortish kuchi bo‘lishi lozim, bu kuch esa quyidagicha hosil bo‘ladi:
Dvigateldan uzatilgan burovchi moment ilashish muftasi orqali uzatmalar qutisiga etkazib beriladi va burovchi moment kuchaytirilgan holda kardan uzatma orqali asosiy uzatmaga uzatiladi. Asosiy uzatmada burovchi moment yana oshirilib differensial korpusiga etkaziladi va yarim o‘qlar orqali etaklovchi g‘ildirakka burovchi moment etkazib beriladi. Etaklovchi g‘ildirak burovchi ta’sirida majburan aylana boshlaydi, lekin ilgarilama harakat sodir bo‘lishi uchun, avtomobilga nisbatan qo‘zg‘almas tayanch yuza kerak, bu esa erdir. SHuning uchun g‘ildirak bilan er orasida urinma kuch hosil bo‘ladi. YA’ni avtomobil erni orqaga itaradi. Nьyutonning uchinchi qonuniga muvofiq er ham hosil bo‘lgan urinma kuchga teng, faqat qarama-qarshi tomonga yo‘nalgan aks ta’sir kuchi paydo bo‘ladi.
bu erda: - etaklovchi g‘ildirakdagi urinma kuch
- reaktiv kuch
Tortish kuchi
Tortish kuchi deb – etaklovchi g‘ildirakka olib kelingan burovchi momentni , shu g‘ildirakning g‘ildirash radiusiga bo‘lgan nisbatiga aytiladi.
(1)
(1) formula, tekis o‘zgarmas tezlikda etaklovchi g‘ildiraklarga olib kelingan tortish kuchidir.
Ma’lumki avtomobil doim bir xil tezlikda harakatlanmaydi. Ular telanish yoki sekinlanish bilan harakat qiladi. Bu xol esa inersion momentlarning paydo bo‘lishiga sabab bo‘ladi.
Inersion momentlar dvigatel burovchi momenti va g‘ildirak etakchi momentlarining miqdoriga ta’sir etadi.
Inersion moment dvigatel tirsakli valining burchak tezligini vaqt birligi ichida o‘zgartirishga , aloxida olingan transmissiya detallarining burchak tezliklarini vaqt birligi ichida o‘zgarishiga olib keladi. U holda tortish kuchi quyidagicha aniqlanadi:
bu erda: -maxovikning inersiya momenti
-g‘ildirakning inersiya momenti.
|
| |
"Harri Potter va alanga kubogi" filmi yakunida bir jumla yozilgan. Shu jumladagi "ajdar" so'zi o'rnida, odatda, boshqa filmlarda "jonivor" so'zi ishlatiladi. Shu jumlani mantiqan yozib bering. Javob: Filmda ajdarlarga ziyon tegmadi - bet 39

|
"Harri Potter va alanga kubogi" filmi yakunida bir jumla yozilgan. Shu jumladagi "ajdar" so'zi o'rnida, odatda, boshqa filmlarda "jonivor" so'zi ishlatiladi. Shu jumlani mantiqan yozib bering. Javob: Filmda ajdarlarga ziyon tegmadi
|
bet | 39/49 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 87,95 Kb. | | #244699 |
Bog'liq 3. savol paket15.2006 yil yakuniga ko'ra Angilyada 1- raqamli sport turi-futbol, Pokistonda - chim xokkeyi, Mongoliyada - Sumo, Saudiya Arabistonida esa u - sporti .
Savol qaysi sport ?
Javob : Tuya poygasi !
16.U xuddikim to'qqiz boshli zaxarli suv ilonini boshini uzib tashlasangu, o'rniga ikkitadan bosh o'sib chiqadigandek xolatga qiyoslanadi.
Agara Kristi qiyoslagan nomalumni toping ?
Javob : G'iybat
( 9 boshli zaxarli suv ilon - Lerniya gidrasi)
17.Yunonistonlik mashhur faylasuf Parmenidni fikrlarini o'qib chiqing.
Ko'pincha : " Biz o'z ALFAmizni ko'ramiz"-deyishadi. Shunday savol tug'iladi: qanday qilib nimanidir emas, aynan ALFAni ko'rish mumkin ? ALFA so'zi yo'q narsani ifodalaydi.
Axir, moxiyatdan bu so'z mavjud bo'lmagan narsani yoki nomavjudlikning o'zini anglatadiku !
Diqqat savol ALFA ?
Javob : Kamchilik
Manba : " 100 mumtoz faylasuflar " kitobidan !
Mavzu: Tarix
18. Qaysi mashhur qomusiy olimni yashab ijod etgan yillari hisoblanadi ?
Javob : Ahmad al-Farg'oniy
19. Markaziy Osiyo bo'yicha qayerda ilk bor axolini ro'yxatga olish bo'lib o'tgan ?
Javob : 1723-yil Toshkentda !
20. 1975-yil Xindistonning aynan shu shaxrida Boburning "Boburnoma" asarini o'zbekcha nusxasi topildi !
Javob : Xaydarobod
21. Italiya siyosatining qari tulkisi deb qaysi siyosatchini tariflanadi ?
Javob : Andreotti Julio
22. Mil. Avv 214 yili Shosh, Xorazm, Sug'diyonani o'z ichiga olgan qaysi davlatning gullab yashnagan davri hisoblanadi ?
Javob : Qang'
Mavzu : Birinchilar !
23. Yer yuzida qurilgan eng birinchi uy ?
Javob : Kaba
24. Dastlabki g'ildirakni 6400 yil avval aynan shu xalqliklar tomonidan ixtiro qilingan !
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
"Harri Potter va alanga kubogi" filmi yakunida bir jumla yozilgan. Shu jumladagi "ajdar" so'zi o'rnida, odatda, boshqa filmlarda "jonivor" so'zi ishlatiladi. Shu jumlani mantiqan yozib bering. Javob: Filmda ajdarlarga ziyon tegmadi
|
Davriy sistemadagi 7-gruppaning yonaki gruppachasi

|
Davriy sistemadagi 7-gruppaning yonaki gruppachasi
|
bet | 3/8 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 1,59 Mb. | | #258188 |
Bog'liq marganes koni
7-gruppaning yonaki gruppachasiga marganets, texnitsiy, reniy elementlari kiradi. Bu elementlarning sirtqi qavatida 2 ta, sirtidan ikkinchi qavatida 13 ta elektron bor. Reaksiyada bu elementlar sirtqi qavatidagi ikki elektronni berib, ikki musbat zaryadli boʻladi, ammo sharoitga qarab, sirtdan ikkinchi qavatidan 5 tagacha elektron berishi mumkin, demak ular ham galogenlar kabi valentliklari oʻzgaruvchan boʻladi, hosil qilgan birikmalarida yuqori valentligi +7 ga yetadi. Gruppasidagi elementlar sirtqi qavatidan 2 ta elektron boʻlgani uchun, marganets elektron qabul qila olmaydi va reaksiyalarda faqat elektron yoʻqotadi.
2.2 Marganetsning tabiatda uchrashi
Marganetsning tabiatda uchrashi. 7-gruppaning yonaki gruppachasidagi elementlar orasida eng muhimi marganetsdir. U yer poʻstlogʻining 0,01% ni tashkil etadi. Marganetsning tabiatda eng koʻp uchraydigan birikmalaridan biri pirolyuzit MnO2.Tabiatda marganetsning quyidagi birikmalari ham koʻp uchraydi M: Mn2O3, Mn3O4, MnS, MnS2. Marganetsning eng katta konlari Ukrainada, Zakavkazeda, Gruziyada, Uralda, Gʻarbiy Sibirda, Qozogʻistonda mavjud.
Marganetsning davriy sistemadagi oʻrni.
Kimyoviy belgisi Mn;
4-davr;
4-qator;
7-guruhning yonaki gruppachasi;
Tartib raqami 25;
Atom ogʻirligi 54,9;
Metall;
2-7 valentlikni namoyon qiladi;
Kislorodli birikmasi MnO2, Mn2O3, Mn3O4;
Vodorodli birikmasi yoʻq;
Atom tuzilishi +25)2)8)13)2);
p=25, e=25, n=25;
2.3 Marganetsining fizik va kimyoviy xossalari
Marganetsning fizik xossalari. Oq tusli qattiq metall boʻlib, solishtirma ogʻirligi 7,4 ga teng, suyuqlanish temperaturasi 1250C qaynash temperaturasi 2050C ga teng. Havoda yupqa oksid parda bilan qoplanadi.
|
| |
Marganetsning kimyoviy xossalari

|
Marganetsning kimyoviy xossalari
|
bet | 4/8 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 1,59 Mb. | | #258188 |
Bog'liq marganes koniMarganetsning kimyoviy xossalari. Marganets suyultirilgan kislotalardan vodorodni siqib chiqaradi, kukun holdagi marganets oson oksidlanadi, galogenlar, oltingugurt, fosfor, uglerod bilan reaksiyaga kirishadi. Marganets qizdirilganida suvdan vodorodni siqib chiqarishi mumkin.
Mn(kukun) + 2H2O → Mn(OH)2 + H2
Mn + 2H2SO4(kons) → MnSO4 + SO2 + 2H2O
3Mn + 8HNO3(kons) → 3Mn(NO3)2 + 2NO2 + 4H2O
Mn + Cl2 → MnCl2; Mn + S →= MnS
3Mn + 2P → Mn3P2; Mn + C → MnC
Marganets II-VII valentlikni namoyon qiladi. Marganetsning valentligi ortib borishi bilan asoslik xossalari kamayib, kislotalik xossalari ortadi.
Marganets (II) oksidi: marganets (II) oksidi marganetsning yuqori oksidlarini vodorod bilan qaytarish orqali marganets (II) oksidini hosil qilinadi. U suvda erimaydi, havoda oson oksidlanadigan yashil tusli modda, tabiatda MnS, MnCO3 kabi birikmalari uchraydi.
MnO2 + 4HCl→ MnCl2 + Cl2 + 2H2O
2MnO2 + 2H2SO4 → 2MnSO4 + O2 + 2H2O
Marganetsning koʻpchilik tuzlari pushti rangda boʻladi, xloridli, sulfatli, nitratli tuzlari suvda yaxshi eriydi.
Mn(NO3)2 + 2NaOH → Mn(OH)2 + 2NaNO3
Marganets tuzlariga ishqor tasir ettirilganida oq rangli choʻkma hosil boʻladi, hosil boʻlgan maxsulot suv va havo ta’sirida oksidlanib, 2Mn(OH)4 ni hosil qiladi.
2Mn(OH)2 + O2 + H2O → 2Mn(OH)4
Marganets (III) oksidi. U qora rangli modda, tabiatda gidratlar Mn2O3*H2O holida uchraydi. 4MnO2→2Mn2O3+O2; Mn2O3ga muvofiq keladigan tuzlar beqarordir. Mn(OH)3 – gʻoyat kuchsiz asos boʻlib, suvda erimaydi.
|
| |
Javob : Izmirliklar - "Harri Potter va alanga kubogi" filmi yakunida bir jumla yozilgan. Shu jumladagi "ajdar" so'zi...

|
"Harri Potter va alanga kubogi" filmi yakunida bir jumla yozilgan. Shu jumladagi "ajdar" so'zi o'rnida, odatda, boshqa filmlarda "jonivor" so'zi ishlatiladi. Shu jumlani mantiqan yozib bering. Javob: Filmda ajdarlarga ziyon tegmadi
|
bet | 40/49 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 87,95 Kb. | | #244699 |
Bog'liq 3. savol paketJavob : Izmirliklar
25. Birinchi po'lat pero 1780 yili aynan shu davlatda paydo bo'ldi. Lekin u qirq yildan keyin ommalashdi.
Javob : Angliya
26. Buni qarangki osmon jismlarining ellips orbita bo'ylab xarakat qilishini Kepler aynan shu insondan o'zlashtirib olgan ekan.
Javob : Beruniydan.
27. Fizika va falakshunoslikda juda muxim xisoblangan mayatnikni birinchi bo'lib shu inson kashf qilgan .
Javob : Ibn Yunus
Mavzu : Pul... Pul... Pul...
28. Buni qarangki bu sultonlikda kuyov kelinga kamida 5000 $ miqdorda maxr berishi kerak ekan.
Javob : Ummon sultonligida
29. Qaysi Amerikalik milliarder Rossiya fazo agentligiga 20 million dollar to'lab, jahondagi birinchi fazo sayoxi sifatida koinotga sayoxat qilgan
Javob : Denis Tito
30. Restoranda ovqatlangan kishi to'lagan xaqini bor-yo'g'i qanday foizi taomning puli xisoblanadi ?
Javob : 10%
31. Qadimgi Novgorod shaxrida bu baliq turidan pul o'rniga foydalanishgan ekan.
Javob : Lasos balig'i
32. Bor yo'gi 15 million axoli yashaydigan bu mamlakatda 550 ming dollar mablag'ga ega 100 ming axoli yasharkan
Javob : Gollandiya
Mavzu : Ofatlar, Falokatlar, Illatlar.
33. Insoniyatning butun tarixi mobaynida bor-yo'g'i shuncha yilgina urushmay yashagan ekan .
Javob : 292 yil
34. BMT malumotlariga qaraganda XX asrda minadan qurbon bo'lganlarning 80% xarbiylar hisoblangan, xozirgi qurbonlarning shunchasi esa ... ... vakillari
Javob : Tinch axoli vakillari ekan
35. YUNESKO malumotlariga qaraganda tabiatdagi eng xalokatli xodisa zilzila xam, vulqon xam bo'lmasa nima bo'lishi mumkin
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
"Harri Potter va alanga kubogi" filmi yakunida bir jumla yozilgan. Shu jumladagi "ajdar" so'zi o'rnida, odatda, boshqa filmlarda "jonivor" so'zi ishlatiladi. Shu jumlani mantiqan yozib bering. Javob: Filmda ajdarlarga ziyon tegmadi
|
Yo‘lning umumiy qarshilik kuchi

|
Yo‘lning umumiy qarshilik kuchi
|
bet | 5/26 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #111382 |
Bog'liq 3- bo’lim. Transport vositalarini ekspluatatsion xususiyatlari-fayllar.orgYo‘lning umumiy qarshilik kuchi
G‘ildirakning gorizontal yo‘lda va balandlikka chiqishdagi g‘ildirashga qarshiligi birgalikda yo‘lning holati, turi va qiyaligini ifodalaydi. Bu qarshilik kuchlari yig‘indisi yo‘lning umumiy qarshilik kuchi tashkil etadi.
Bu erda: bo‘lib, yo‘lning umumiy qarshilik koeffitsienti deb ataladi.
[N]
Yo‘lning umumiy qarshiligini engish uchun sarf bo‘ladigan quvvat
[kVt]
Havoning qarshilik kuchi avtomobilning har xil nuqtalariga tushganligi sababli uni aniq hisoblash qiyin. Ta’sir etuvchi elementar havo qarshilik kuchlarining teng ta’sir etuvchisi – avtomobilga havoning qarshilik kuchi - deb aytiladi. - kuch qo‘yilgan nuqtani elkanlik markazi deyiladi.
- havo qarshiligini engish koeffitsienti
- avtomobilning oldindan qaralgandagi yuzasi,
-avtomobilning tezligi,
Havo qarshiligini engish koeffitsienti K-1 tezlik bilan harakatlanuvchi avtomobilning yuzasiga ta’sir qilayotgan havoning qarshilik kuchi bilan aniqlanadi.
Engil avtomobil uchun:
YUk avtomobillar
Avtomobilning bo‘ylama o‘qiga perpendikulyar tekislikka tushirilgan proeksiyasining yuzasiga avtomobilning oldidan qaralganda yuzasi - deb ataladi.
YUk avtomobillar uchun:
[]
Engil avtomobillar uchun:
[]
havo qarshiligini engish omili deyiladi,
Havo qarshiligini engish uchun sarf bo‘ladigan quvvat:
Avtomobilning tezlanishga qarshilik kuchi (inersiya kuchi)
Avtomobil faqat ilgarilama harakat qiluvchi (kuzov, kabina, yuk) va aylanma harakatlanuvchi (g‘ildirak, maxovik, tirsakli val, shesternya va vallar) massalardan iborat bo‘lgani uchun uning o‘zgaruvchan harakatida hosil bo‘lgan inersiya kuchi
ilgarilama harakatlanuvchi massalarning inersiya kuchi.
aylanma harakatlanuvchi massalarning inersiya kuchi.
Ilgarilama harakatlanuvchi massaning inersiya kuchi:
Aylanib harakatlanuvchi massalar inersiya kuchini hisobga oluvchi koeffitsient kiritamiz. U holda inersiya kuchi:
- avtomobil tezlanish yoki sekinlanish bilan harakat qilayotganda sarflangan energiyani, uning hamma qismlari faqat ilgarilama harakat qiladi deb faraz qilingandagi energiyadan qancha katta (yoki kichik) ekanligini bildiradi.
Avtomobil tezlanish bilan harakatlanayotgan bo‘lsa, uning etakchi g‘ildiragiga uzatilgan kuch, tekis harakat qilganda sarflangan kuchdan katta bo‘lishi kerak.
|
| |
"Harri Potter va alanga kubogi" filmi yakunida bir jumla yozilgan. Shu jumladagi "ajdar" so'zi o'rnida, odatda, boshqa filmlarda "jonivor" so'zi ishlatiladi. Shu jumlani mantiqan yozib bering. Javob: Filmda ajdarlarga ziyon tegmadi - bet 37

|
"Harri Potter va alanga kubogi" filmi yakunida bir jumla yozilgan. Shu jumladagi "ajdar" so'zi o'rnida, odatda, boshqa filmlarda "jonivor" so'zi ishlatiladi. Shu jumlani mantiqan yozib bering. Javob: Filmda ajdarlarga ziyon tegmadi
|
bet | 37/49 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 87,95 Kb. | | #244699 |
Bog'liq 3. savol paket4.Reyxlar xaqida ma'lumot.
3-reyx: fashistlar Germaniyasi
2-reyx: Gogensollerlar imperiyasi 1870-1918
1-reyx :
Diqqat savo 1-reyxni toping
Javob : Rim imperiyasi
5.Blits
1- Quruqlikda yuruvchi yirtqichlar ichida faqatgina shu jonivor odamdan qorqmas ekan.
2- Yozuv mashinasida bosib chiqarilgan birinchi asar
3- Ishlov berilishi talab qilmaydigan yagona mineral
Javoblar :
1 Oq ayiq
2 Tom Soyer
3 Marvarid
6.Ezop masallaridan.
Bir qariya o'tin kesib, uni uyi tomon sudray boshladi. Yo'l juda olis edi. Qariya juda ham holdan toydida Yaratgandan o'ziga o'lim tilab yolvordi. Shunda ajal xozir bo'ldi va qariyadan nima uchun yo'qlaganini so'raydi. Qariya esa shunday javob beradi...
Diqqat savol qariya javobini mantiqan o'ylagan holda topishga urinib ko'ring !
Pod : Qissadan xissa shuki, inson qanchalar baxtsiz bo'lmasin, xayot baribir shirin !
Javob : "O'tinimni ko'tarishib yuborishing uchun seni chorlagandim deydi" ( Xayot baribir shirin )
Manba : "100 mumtoz faylasuflar" kitobidan !
7.Budda shogirtlari toliqib qolgan kezlarda ularga kutilmagan savollar berib, tezlik bilan javob qaytarishlarini sorab turardi. Masalan : Bazan talabalardan birini tanbalangan eshik qarshisiga turg'azib qo'yib: "Eshikni nima bilan ochasan?" deb savol bergan. Goxo musiqachilarni deraza tagiga tizib biror qo'shiqni teskari mazmunda kuylashga majbur qilgan.
Diqqat savol Budda ba'zida shogirtlari safidan o'ta turib nimani so'rab qolardi deb o'ylaysiz ?
Javob : Shogirtlari safidan o'ta turib nechta qadam tashlagani haqida so'rab qolardi !
Manba : "100 mumtoz faylasuf" kitobidan !
8.Agar xayot maktabdagi baxolarga bog'liq bo'lganda edi, dunyo aynan ularni qo'lida aylanyotgan bo'lardi.
Mantiqan o'ylab maktab davringizni eslab ko'ring va javobni topishga harakat qiling.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
"Harri Potter va alanga kubogi" filmi yakunida bir jumla yozilgan. Shu jumladagi "ajdar" so'zi o'rnida, odatda, boshqa filmlarda "jonivor" so'zi ishlatiladi. Shu jumlani mantiqan yozib bering. Javob: Filmda ajdarlarga ziyon tegmadi
|
Elektron xukumat modellari

Elektron xukumat modellari
Download
0,62 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
25.06.2024
Hajmi
0,62 Mb.
#265574
Download
0,62 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Elektron xukumat modellari
Download
0,62 Mb.
Matnni ko'rish
Foydalanilgan adabiyotlar

Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Ergashev, O. M., & Turgunov, B. X. (2023). INTELLIGENT OPTOELECTRONIC DEVICES FOR
MONITORING AND RECORDING MOVEMENT BASED ON HOLLOW FIBERS.
CENTRAL
ASIAN JOURNAL OF MATHEMATICAL THEORY AND COMPUTER SCIENCES
,
4
(5), 34-38.
2.
Ergashev, O. M., Turgunov, B. X., & Turgunova, N. M. (2023). Microprocessor Control System for
Heat Treatment of Reinforced Concrete Products. INTERNATIONAL JOURNAL OF INCLUSIVE
AND SUSTAINABLE EDUCATION, 2(5), 11-15.
3.
Turgunova, N., Turgunov, B., & Umaraliyev, J. (2023). AUTOMATIC TEXT ANALYSIS. SYNTAX
AND SEMANTIC ANALYSIS. Engineering problems and innovations.
4.
Tojalievich, T. I., Mavlonjonovich, M. M., Tokhtasinovich, U. J., & Eraliyevich, T. A. (2022). Methods
of implementation of information protection system. Galaxy International Interdisciplinary Research
Journal, 10(6), 1037-1040.
5.
Tojiboev, I. T., Mamirkhojayev, M. M., Toychibaev, A. E., & Umaraliyev, J. T. (2021). Cash memory
of the computer, memory address and their order. Academic research in educational sciences, 2(7), 37-
43.
6.
Umaraliyev, J., Turdaliyev, K., Isoqjonova, S., & Abduraximov, O. (2023). IT APPLICATIONS AND
PROSPECTS IN EDUCATION. Interpretation and Researches, 1(11). извлечено от
http://interpretationandresearches.uz/index.php/iar/article/view/1277
International Conference on "Research Integration on World of Semantics" (Canada)
https://papers.online-conferences.com/index.php/titfl/issue/view/22
286
7.
Ilhomjon o‘g‘li, T. K., To‘xtasin o‘g‘li, U. J., & Azimjon o‘g‘li, A. O. (2023). ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYALAR JAMIYATDAGI TARAQQIYOTIDAGI O‘RNI VA AHAMIYATI.
International Conference on Architecture and Civil Engineering, 1–3. Retrieved from
https://conf.innovascience.uz/index.php/ICACE/article/view/31
8.
Ilhomjon o‘g‘li, T. K., Jamshidbek To‘xtasin o‘g, U., & Azimjon o‘g‘li, A. O. (2023). AN ARTICLE
ON THE PROGRESS OF MODERN TECHNOLOGIES IN SOCIETY. FAN, TA'LIM,
MADANIYAT VA INNOVATSIYA, 2(6), 15-17.
|
«Metallurgiya» kafedrasi

|
«Metallurgiya» kafedrasi
|
bet | 1/3 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 21,95 Kb. | | #137651 |
Bog'liq 1semestr hisobot ilmiy-tadqiqot (2)
«Metallurgiya» kafedrasi
70712101 - Metallurgiya (rangli metallar) magistratura mutaxassisligining 1 kurs 1M-22 (oʼ) guruhi magistranti
Alamova Gulbahor Xamroyevnaning 2022 yilning sentyabr oyida shaxsiy kalendar ish rejasining bajarilishi boʼyicha
HISOBOTI
1. Kafedradagi professor-oʼqituvchilarining ochiq maʼruzalarida ishtirok etdim va maʼruza darslarini oʼtkazish boʼyicha saviyamni oshirishga kirishdim.
2. Metallurgiya (rangli metallar) taʼlim yoʼnalishining normativ – meyoriy hujjatalarini oʼrgandim, oʼqituvchi tomonidan darsga olib kirish zarur boʼlgan hujjatlarni tuzish boʼyicha koʼnikma hosil qildim.
3. Kafedra majlisiga ishtirok etib, oʼzimni qiziqtirgan mavzu buyicha dissertatsiya mavzuyimni tanladim.
4. Bajariladigan ishlar ketma-ketligi, ilmiy izlanishlar kalendar rejasini tuzish, hamda izlanish bosqichlarini bajarilish muddatini hal etdim.
Ish rejasini bajarilishi “Metallurgiya” kafedrasi yigʼilishida qoʼrib chiqildi va maʼqullandi:
Bayonnoma ___-sonli ___ Sentyabr 2022 y.
Kafedra mudiri: t.f.d.dotsent, B.T.Berdiyarov
Ilmiy rahbar: t.f.d.dotsent., B.I.Tolibov
Magistratura talabasi: G.X.Alamova
«Metallurgiya» kafedrasi
70712101 - Metallurgiya (rangli metallar) magistratura mutaxassisligining 1 kurs 1M-22 (oʼ) guruhi magistranti
Alamova Gulbahor Xamroyevnaning 2022 yilning oktyabr oyida shaxsiy kalendar ish rejasining bajarilishi boʼyicha
HISOBOTI
1. Kafedradagi professor-o‘qituvchilarining ochiq maʼruzalarida ishtirok etdim va maʼruza darslarini o‘tkazish bo‘yicha saviyamni oshirishga kirishdim.
2. Metallurgiya (rangli metalar) mutaxassisligining o‘quv rejasidagi fanlar bo‘yicha mustaqil topshiriqlar uchun ARM, internet tarmog‘idan foydalanib maʼlumotlar yig‘dim.
3. Kafedramiz mudiri t.f.d.dots. B.T. Berdiyarovning “Rangli metallurgiyada yangi texnologiyalar jarayonlar” fani bo‘yicha olib boriladigan mashg‘ulotlarda qatnashdim, dars o‘tish uslubini o‘rgandim.
4. O‘qituvchi tomonidan darsga olib kirish zarur bo‘lgan hujjatlarni tuzish bo‘yicha ko‘nikma hosil qildim.
Ilmiy rahbarim t.f.d.dotsent., B.I.Tolibov maslahati bo‘yicha ilmiy ishim bo‘yicha maʼlumotlar (yaʼni yangiliklar, yutuqlar va kamchiliklarini) to‘plashni boshladim.
Ish rejasini bajarilishi “Metallurgiya” kafedrasi yig‘ilishida ko‘rib chiqildi va maʼqullandi:
Bayonnoma ___-sonli ___ oktabr 2022 y.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
|
bet | 8/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 62,94 Kb. | | #230251 |
Bog'liq Maktabdagi tarbiyaviy ishlar tizimida sinf rahbarining kasbiy kompetentligini oshirish Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
I. Normativ-huquqiy hujjatlar va metodologik
ahamiyatga molik nashrlar
1.O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 30.04.2023
2.O’zbekiston Respublikasining Ta’lim to’g’risidagi Qonuni 23.09.2020
3.O’zbekiston Respublikasining 2022-2026-yillarda Xalq ta’limini rivojlantirish bo’yicha milliy dasturni tasdiqlash to’g’risida Farmoni
4.2022-2026-yillarga mo’ljallangan yangi O’zbekistonning taraqqiyot strategiyasi
5. О‘zbеkistоn Rеspublikаsi Prеzidеnti Sh.M. Mirziyоyеvning Оliy Mаjlisgа
Murоjааtnоmаsi. – T. – 2020. “Хаlq sо‘zi” gаzеtаsi.
Asosiy adabiyotlar:
1. R.Mavlonova. Tarbiyaviy ishlar metodikasi. O’quv qo’llanma -T.: “Noshir”, 2013.
2. Z.Ismailova. Tarbiyaviy ishlar metodikasi. Darslik –T.: TDPU, 2003
3.J.Xasanboev. Pedagogika .Darslik T.: TDPU, 2011
4. B.S.Abdullayeva, M.B.Tursunova, M.X.Xaydarova. Boshlang`ich ta`limda tarbiya fani. Darslik Toshkent – 2022
Qoʻshimcha adabiyotlar:
1. Mirziyоyеv Sh.M. Buyuk kеlаjаgimizni mаrd vа оliyjаnоb хаlqimiz bilаn birgа qurаmiz. -T.: О‘zbеkistоn, 2017.-488-b.
2.Mirziyoyev Shavkat Miromonovich. Yangi O‘zbekiston strategiyasi.-Toshkent, 2021. -458 b.
3.Mirziyoev Shavkat Miromonovich. “O‘zbekiston Respublikasi rivojlantirishning 2017-2021 yillar bo‘yicha “Harakatlar strategiyasi”.-T.: O‘zbekiston, 2017 .
4.Mirziyoev Shavkat Miromonovich. “Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligi garovi”. –T.: O‘zbekiston, 2017
5. N. Ismatova va b. Tarbiya: 1-sinf o'quvchilari uchun darslik. 1-nashr G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi TOSHKENT – 2020
6. N. Ismatova va b. Tarbiya: 2-sinf o'quvchilari uchun darslik. 1-nashr G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi TOSHKENT – 2020
7. D. Ro‘ziyeva va boshq., Tarbiya: 2-sinf o'quvchilari uchun darslik TOSHKENT «SANO-STANDART» 2020
Internet saytlari:
1. www. Tdpu. Uz
2. www. Pedagog. Uz
3. www. Ziynet. Uz
4. www. Edu. Uz
5. tdpu-INTRANET. Ped.
|
| |