Kolloid tizimlarni olishning asosiy shartlari quyidagilardan iborat

|
Kolloid tizimlarni olishning asosiy shartlari quyidagilardan iborat
|
Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 174,68 Kb. | | #99888 |
Bog'liq kolloid kimyo 2
Ma'lumki, DF zarralari o'lchamidagi zollar haqiqiy eritmalar va suspenziyalar o'rtasida oraliq pozitsiyani egallaydi. Shuning uchun ularni alohida molekulalarni agregatlarga birlashtirish (kattalashtirish) yoki moddalarni tarqatish orqali olish mumkin.
Shunga ko'ra, Svedberg ishlab chiqarish usullarini dispersiya (dispersiya) va kondensatsiya (kondensatsiya) usullariga ajratadi.
Kolloid tizimlarni olishning asosiy shartlari quyidagilardan iborat::
the moddaning zarracha o'lchamlari kolloid zarrachalar hajmiga etkazilishi kerak (ya'ni 10 va 4 va 10 va 9 m gacha);
dispersiya muhitida dispersiya fazasining erimasligi yoki past eruvchanligi;
kolloid zarrachalarni barqarorlashtiradigan va ularning o'sishini sekinlashtiradigan moddalarning mavjudligi. Ushbu moddalar tizimga kiritilishi yoki DF va dispersiya muhitining o'zaro ta'siri natijasida hosil bo'lishi mumkin.
Kolloid tizimlarni ishlab chiqarish uchun dispersiya usullari
Dispersiya-bu qattiq yoki suyuq jismlarni inert muhitda maydalash, unda dispersiya keskin oshadi va dispers sis-sezilarli o'ziga xos interfaza yuzasiga ega bo'lgan mavzu hosil bo'ladi. Dispersiya o'z-o'zidan paydo bo'ladigan jarayon emas. Bu moddani maydalash paytida molekulalararo kuchlarni engish uchun energiya sarfini talab qiladi. Dispersiya fizik va kimyoviy turlarga bo'linadi.
Jismoniy tarqalishning 3 usuli mavjud.
Kolloid tegirmonlarda silliqlash. Oddiy mexanik maydalash yoki maydalash bilan nisbatan katta don hajmiga ega kukunlar hosil bo'ladi
Laboratoriya kolloid (to'p) tegirmonlari (rasm.1 A) ma'lum bir qattiqlikka ega bo'lgan materiallardan (po'lat, quyma temir yoki chinni) sharlar bilan to'ldirilgan aylanadigan baraban. Barabanni hayratda qoldirganda, to'plar o'raladi va ularning ko'p zarbalari, bo'linishi va ishqalanishi bilan modda tobora mayda zarrachalarga maydalanadi. Sanoat kolloid changlarining ishlash printsipi (rasm.1 B) aylanadigan rotor va statsionar stator orasidagi tor bo'shliqda santrifüj kuch ta'sirida moddada etarlicha katta yorilish (aşınma) harakatlarining rivojlanishiga asoslanadi. Fraktsiya suyuq dispersiya muhiti va stabilizator ishtirokida amalga oshiriladi.
Kolloid tegirmonlar mineral bo'yoqlar, moylash materiallari (grafit), oziq moddalar, farmatsevtika preparatlari (oltingugurt), xromatografiya uchun sorbentlarni tarqatish uchun ishlatiladi.
Ultrasonik maydalash. Yuqori chastotali tovush (15000-20000 Hz/s) ta'siri ostida zarrachalarning yo'q qilinishiga olib keladigan moddaning o'zgaruvchan (tez o'zgaruvchan) kengayishi va qisqarishi sodir bo'ladi. Ushbu usul molekulalar o'rtasida nisbatan kichik o'zaro ta'sirga ega bo'lgan moddalar uchun, masalan, suyuqliklarning tarqalishi uchun qo'llaniladi. Ushbu usul bilan organozollar, kolloid oltingugurt eritmalari, grafit, gips, kraxmal, jelatin, kauchuk va boshqalar olinadi. ushbu usul yordamida bemorlarning parenteral ovqatlanishida ishlatiladigan emulsiyalar olinadi.
Elektr yoyi bilan purkash. Metalllarning (kumush, oltin, platina) kullarini yarim tayyorlash uchun tegishli metalldan yasalgan elektrodlar erituvchiga quyiladi va katta kuch oqimini o'tkazadi. Shu bilan birga, elektr yoyida metall bug'lanadi va uning atomlari atrofdagi begona sovuq erituvchiga kirib, erituvchi muhitidan chiqib ketadi va katta zarrachalarga kondensatsiyalanadi (birlashtiriladi). Ushbu usulni kondensatsiya usuli sifatida ham ko'rish mumkin.
Kimyoviy dispersiya (peptizatsiya)
Koagulyatsiya paytida hosil bo'lgan cho'kindi kimyoviy dispersiya bilan kolloid eritmaga o'tkaziladi. Bu atama T. Graham tomonidan peptizatsiya jarayonining pepsin me'da shirasi fermenti ta'siri ostida oqsillarning erishi (hazm bo'lishi) bilan tashqi o'xshashligi asosida kiritilgan.
Peptizatsiya eritmaning cho'kmasini yuvish yoki kimyoviy reaktsiya natijasida hosil bo'lgan yoki eritmaga kiritilgan kuchli elektrolitlar bo'lgan maxsus moddalar-peptizatorlar ta'siri ostida sodir bo'lishi mumkin. Bunday holda, peptizator ionlari bo'shashgan yangi hosil bo'lgan cho'kindi zarralarining yuqori qismida adsorbsiyalanadi va ularga ma'lum bir zaryad beradi. Buning yordamida zarralar o'zaro qaytariladi va katta cho'kindi zarralarining mayda zarrachalarga parchalanishi kuzatiladi. Shunday qilib, "kimyoviy" parchalanish sodir bo'ladi
Adsorbsion, kimyoviy peptizatsiya, cho'kindi erituvchi bilan yuvish mavjud. Adsorbsion peptizatsiya holatida cho'kma cho'kindi yuzasida selektiv adsorbsiyaga qodir ionlarni o'z ichiga olgan elektrolit bilan ishlanadi (masalan, Fe(OH)3 cho'kmasini FeCl3 eritmasi bilan davolashda). Kimyoviy peptizatsiya holatida cho'kma oz miqdordagi elektrolitlar (kislota yoki ishqor) bilan kimyoviy o'zaro ta'sirga kiradi, natijada stabillashadigan elektrolit hosil bo'ladi. Masalan, temir (III) gidroksid cho'kmasini xlorid kislota eritmasi bilan qisman davolashda Fe(OH)3 + HCl \ u003d FeOCl + 2H2O reaktsiyasi sodir bo'ladi va elektrolitlar hosil bo'ladi, ular ionlarga ajraladi: FeOCl FeO+ + Cl.
Fe(OH)3 cho'kmasi yuzasida, Panet-fayans qoidasiga muvofiq (kimyoviy yaqinlik natijasida) FeO+ ionlari adsorbsiyalanadi va unga ijobiy zaryad beriladi. Xuddi shu nomdagi sirt qismlarining elektrostatik itarilishi natijasida yoriqlarning ko'payishi kuzatiladi (rasmga qarang).4) cho'kma blokining mayda soatga parchalanishiga nima sabab bo'ladi. Jarayon zarrachalar kolloid o'lchamdagi zarrachalarga parchalangunga qadar davom etadi.
Cho'kmani erituvchi bilan yuvish kolloid tizim reagentlardan birining sezilarli darajada ko'pligi ishtirokida olinganida amalga oshiriladi. Tizimning barqarorligiga ortiqcha miqdordagi elektrolitni olib tashlash orqali erishiladi.
|
| |