O’zbekiston Respublikasida inklyuziv ta’limni qo’llab-quvvatlashda amaliy tajribalar

|
O’zbekiston Respublikasida inklyuziv ta’limni qo’llab-quvvatlashda amaliy tajribalar
|
bet | 9/78 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 329,17 Kb. | | #112808 |
Bog'liq Inklyuziv talim jahon miqyosidagi hujjat (Yunesko)31O’zbekiston Respublikasida inklyuziv ta’limni qo’llab-quvvatlashda amaliy tajribalar
Nogironlarni maktabgacha ta’lim tizimida ta’lim tarbiya berish masalalariga e’tibor berish Respublikamizda 1996 yilda O’zbekiston Respublikasi Xalq Ta’limi Vazirligi, Respublika ta’lim markazi va YUNESKO tashkiloti bilan hamkorlikda respublika seminari o’tkazilishi bilan islohotlar amalga oshirila boshladi. SHu davrdan boshlab olimlar, maxsus ta’lim tizimidagi rahbar xodimlari, pedagoglar, umumta’lim mussasalarining rahbarlari va nodavlat jamoa tashkilotlarining nogironlar ta’limi ehtiyojini qondirishga qaratilgan munosabatlari o’zgara boshladi.
Respublika Ta’lim Markazining maxsus ta’lim bo’limi hodimlari imkoniyati cheklangan bolalarni integratsiyalashgan ta’lim jarayonida ta’lim olish strategiyasini keng joriy qilish maqsadida YUNESKO tashkiloti bilan 1996 yildan buyon hamkorlik qilib kelmoqda. O’zbekistonda integratsiyalashgan inklyuziv ta’lim tizimini amaliyotga tadbiq qilish maqsadida YUNESKO xalqaro tashkiloti loyihasi asosida bir necha Respublika seminar-treninglari va xalqaro konferentsiyalar o’tkazishga muyassar bo’lindi. Konferentsiyalarda ko’tarilgan dolzarb muammolar, masalalar, tavsiyalar va ishtirokchilarning ma’ruzalari xalqaro to’plamda chop etildi va ommaga tarqatildi. Hozirgi kunda Respublikamizda inklyuziv ta’lim kontseptsiyasini joriy qilishda asosiy dasturamal bo’lib kelmoqda.
2). 1998 yilda YUNESKO tashabbusi bilan Buxoro shahrida yirik Konferentsiya o’tkazildi. Konferentsiyaning maqsadi alohida yordamga muhtoj bolalarni ijtimoiy qo’llash, reabilitatsiya qilish, ta’limga jalb qilish, moddiy, texnikaviy yordamlarni tashkil qilish va ularni to’laqonli jamiyatga moslashtirishga oid turli tashkiliy uslubiy ishlarni amalga oshirishda Markaziy Osiyoda ko’p tarmoqli aloqalar o’rnatish edi.
Ushbu Konferentsida BMT, YUNISEF, VOZ tashkilotlarining ekspertlari shuningdek, Rossiya, Qozog’iston, Tojikiston, Turkmaniston, Qirg’iziston Respublikasi hamda O’zbekiston Respublikasidagi turli xil davlat va nodavlat tashkilotlar, ma’muriy organlarning mutasaddi xodimlari ishtirok etdilar. Imkoniyati cheklangan bolalarni ijtimoiy qo’llash va barcha qatori teng huquqli sharoitda ta’lim olishi va biron bir bola ta’limdan chetda qolmasligiga jiddiy muhokama etildi va rezolyutsiyalar qabul qilindi. Ushbu halqaro konferentsiyada O’zbekiston Republikasi XTV va uning tasarrufidagi turli ma’muriy tashkilot vakillari ham ishtirok etib, o’z tajribalari bilan fikr almashdilar va respublikada ushbu muammoni hal qilish masalalari bo’yicha chora-tadbirlar ishlab chiqildi. SHu bois O’zbekistonda alohida yordamga muxtoj bolalarni to’laqonli maxsus ta’limga jalb qilish va integratsiya usulida ta’lim olish 2001-2002 yillarda birmuncha faollashdi. Bunga asos Xalq ta’limi vazirligi, Respublika ta’lim markazi, YUNESKO, YUNISEF, “Opereyshen Mersi”, “Mersi projekt” nodavlat xalqaro tashkilotlar va O’zbekistonda faoliyat ko’rsatuvchi milliy tashkilotlar, jumladan “UMR”, “Ziyo”, “Imkon”, “Hayot”, “Umidvorlik”, “YOrug’lik”, “Muruvvat”(Samarqand), “Mezon”, “Mehrigiyo”, “SHANS”, “Nihol”, “Korrektsion pedagogik Reabilitatsiya markazi” kabilar bilan hamkorlikdagi loyihalar bo’yicha amalga oshirib kelingan ishlar, chora – tadbirlardir.
2000 yil O’zbekistonda inklyuziv ta’limning ilk asosi sifatida Respublika ta’lim markazi maxsus ta’lim bo’limi tomonidan “O’zbekiston respublikasida alohida yordamga muhtoj bolalar ochiq ta’lim tizimining rivojlantirish chora-tadbir rejasi” ishlab chiqildi. Bu reja dasturda aloxida yordamga muxtoj bolalarni umumta’lim tizimga kiritishning quyidagi tashkiliy asoslari yoritib berildi:
ommaviy axborot orqali jamiyat ongini inklyuziv ta’limga tayyorlash;
Respublikadagi alohida yordamga muhtoj bo’lgan bolalar haqida axborot banki yaratish;
-barcha turdagi nuqsonli bolalar uchun umumta’lim va yakka tartibda oilalarda o’qitilishi bo’yicha turli xil o’quv metodik adabiyotlar, didaktik vositalar ishlab chiqish va ta’minlash masalalari qayd qilingan.
|
| |