nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
II. MAXSUS QISM - Andijon mashinasozlik instituti elektrotexnika fakulteti

|
Andijon mashinasozlik instituti elektrotexnika fakulteti
|
bet | 4/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #238851 |
Bog'liq tayyor diplomII. MAXSUS QISM
2.1. ««Kommunar-2003»» MCHJ dagi kran –balka elektr yuritmasiga qoʻyiladigan talablar
Elektr yuritmani dunyo amaliyotidan ma'lumki, kran mexanizmlari barcha talablariga javob beradigan maxsus seriyali elektr mashinalari va jixozlari ishlab chiqarilmoqda xamda takomillashtirilmoqda.
Ishlab chiqarish mexanizmlarini koʻpchilik elektrik yuritmalaridan farqli xolda kranlar elektr yuritmasi avvaldan belgilangan ishlab-chiqarish sikliga ega emas.Uni ish rejimi 1 qator faktorlarga bogʻliq xolda katta chegarada oʻzgarib turadi.Shuning uchun elektr yuritma tizimini tanlash uchun mexanizm yuritmasiga tegishli barcha texnologik talablarni aniq bilib olish maqsadli elektr yuritma tizimini tanlashni ta'minlaydi , natijada mexanizmni yuqori ekspluatasion koʻrsatkichlarga erishishi ta'minlanadi.
Yuqorida keltirilgan ma'lumotlardan kelib chiqib yuklarni sifatli koʻtarib –tushirish, tashish uchun kran mexanizmini elektr yuritmasi quyidagi talablarni qoniqtirishi lozim:
1. Kran ish unumini oshirish uchun dvigatel burchak tezligi katta chegarada rostlanishi (oddiy kranlar uchun 4:1, maxsus kranlar uchun 10:1 va undan yuqori,chunki ogʻir yuklar past tezlikda, boʻsh ilmoq yoki yuksiz telejkalar yuqori tezlikda xarakatlanishi maqsadga muvofiqdir. Tashiladigan yuklarni aniq toʻxtashini amalga oshirish uchun xamda yuklarni tushurishda urilishlarni cheklash maqsadida past tezliklar kerak boʻladi.
2. Yuritma mexaniq xarakteristikasini qattiqligini ta'minla kerak, ayniqsa rostlanuvchi yuritma uchun, chunki past tezliklar yukka bogʻliq boʻlmasin.
3. Oʻtish jaraѐnlarini minimal davomiyligida tezlanishlarni ruxsat etilgan chegaralarda ushlab turish. Birinchi sharti oraliq masofani tanlashda mexaniq o'zatmalardagi zarbalarni kuchsizlantirish; ikkinchi shart esa kranni yuqori ish unumini ta'minlashdan iborat.
4. Elektr yuritmani reverslash va uni dvigatel rejimida xam, tormoz rejimida xam normal ishini ta'minlash.
Kran elektr yuritmalarini xususiyatlarini belgilaydigan asosiy faktorlardan biri, kran mexanizmlari ish jaraѐnlarini odamlar va qimmatbaxo jixozlar mavjud boʻlgan ishlab-chiqarish jaraѐnlari sharoitida oʻtishidir.Sanab oʻtilgan barcha shartlar barcha turdagi va vazifadagi kran mexanizmlari elektr yuritmalariga taalulikdir.Shuningdek, ushbu talablar kichkina yuk koʻtarish vositalari boʻlmish telferlar va kran-balkalarga xam taaluulikdir.
|
| |
А. KMDYa tranzistordan yig’ilgan sxemani yig’ing.
В

|
А. KMDYa tranzistordan yig’ilgan sxemani yig’ing.
В
|
bet | 4/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 235,5 Kb. | | #232610 |
Bog'liq Rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagiА. KMDYa tranzistordan yig’ilgan sxemani yig’ing.
В. 7YOKI mantiqiy elementini rostlik jadvalini to’ldiring.
4.5-rasm. KMDYa tranzistorli 6 HAM mantiqiy element sxemasi
4.5-jadval
-
№
|
A
|
B
|
Chiqishdagi kuchlanish
|
chiqish
|
1
|
0
|
0
|
|
1
|
2
|
0
|
1
|
|
1
|
3
|
1
|
0
|
|
1
|
4
|
1
|
1
|
|
0
|
KMDYa tranzistorli 10 HAM mantiqiy elementi sxemasining uzatish va kirish xarakteristikalarini o’lchash
А. Maydoniy tranzistordan yig’ilgan sxemani yig’ing.
В.2HAM-EMAS mantiqiy elementini rostlik jadvalini to’ldiring.
4.6-rasm. KMDYa tranzistorli 6 HAM mantiqiy element sxemasi
3.6-jadval
-
№
|
A
|
B
|
Chiqishdagi kuchlanish
|
chiqish
|
1
|
0
|
0
|
1
|
|
2
|
0
|
1
|
|
|
3
|
1
|
0
|
1
|
|
4
|
1
|
1
|
|
|
XULOSA
Men bu topshiriqlardan ya’ni KMDYa tranzistorlar 6HAM mantiq elementi ularni qanday ishlashni dasturda qanday ishlashini kurdim va Sheffer elementi asosida 12HAM EMAS mantiqiy elementining vazifasini bajaruvchi blok sxemani loyihalash, mantiqiy elementning shartli belgisi, mantiqiy algebraik funksiyasi va rostlik jadvalini hosil qilishni dasturini ishlab kurdim va
hayotga tatbiq qildim va kup narsalarni urgandim.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
https://uz.wikipedia.org/wiki/Elektron
https://uz.wikipedia.org/wiki/Elektron_sxema
https://muhaz.org/turli-sxemalar-va-elektr-asboblarni-tahlil-qilish.html
https://fayllar.org/yadroning-bolinish-reaktsiyalari.html?page=4
https://uz.wikipedia.org/wiki/Elektron
https://uz.wikipedia.org/wiki/Elektron_sxema
https://muhaz.org/turli-sxemalar-va-elektr-asboblarni-tahlil-qilish.html
|
| |
18- mavzu Word, Excel, PowerPoint, Access, yangi versiyalarining oldingi versiyalaridan farqli imkoniyatlari

18- mavzu Word, Excel, PowerPoint, Access, yangi versiyalarining oldingi versiyalaridan farqli
imkoniyatlari
Office 2013 dasturlar paketini o’rnatish uchun kompyuterga qo’yiladigan talablar.
Operatsion sistema : Windows 7, Windows 8, Windows Server 2008 R2 yoki Windows Server 2012. Avvalgi
versiyalarga OFFICE 2013 dasturlar paketi o’rnamaydi!!!
Kompyuter xarakteristikasi:
Kompyuter va protsessor 32-razryadli (x86) takt chastotasi 1 GGts va undan yuqori yoki 64-razryadli
Xotira 1 GB OZU (32-razryadli versiya uchun) yoki 2 GB OZU ( 64-razryadli versiya uchun).
Vinchester 3,0 GB va undan yuqori bo’sh joy
Displey: Apparatli grafik tezlikni oshirish uchun grafik plata o’rnatilgan bo’lishi va u DirectX10 ni ishlata
olish imkoniga ega bo’lishi
Brauzer: Microsoft Internet Explorer 8, 9 yoki 10; Mozilla Firefox 10 yoki keyingi versiyalari; Apple Safari
5 yoki Google Chrome 17
MS WORD 2013
DASTURI BILAN ISHLASH
Foydalanuvchi kompyuterda ishlar ekan matn ko’rnishidagi informatsiya bilan ishlashga albatta duch keladi.
Bu turdagi ma’lumotlar bilan ishlash uchun xozirgi kunda ko’plab matn redaktorlari ishlab chiqarilgan bo’lib,
ular ichida xozirda Microsoft kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan Word dasturi etkachi o’rinlardan birini
egallaydi. Microsoft Word ning ko’plab versiyalar ishlab chiqarilgan bo’lib, ularning so’nggisi Microsoft Word
2013 dasturi xisoblanadi. Bu dastur bilan ishlash matnlar ustida ishlashda ko’plab qulayliklarni yaratadi. Quyida
Microsoft Word 2013 dasturi bilan ishlash usullari va uning imkoniyatlari bilan tanishib chiqamiz.
Microsoft Word 2013 dasturini (keyingi o’rinlarda Word) ishga tushirish yo’llari:
Klaviaturadan tugmasini bosing. Windows 8 ning
Pusk oynasiga o’tasiz. Undan rasmda ko’rsatilgan
plitkani tanlang
Word dasturi ishga tushadi.
Ishchi stoliga o’ting, u erdan Word dasturi yorlig’ini toping. Yorliqni ustida sichqoncha chap tugmasini ikki
marta bosing. Yorliq ustida sichqoncha o’ng tugmasini bosib xosil bo’lgan menyudan
Otkro’t menyusini olish
xam shu ishni bajaradi.
Ishchi stoldan yoki biron diskdan avval Word da yaratilgan xujjatni toping uning yorlig’i ichida W belgili
kvadrat va listdan iborat.
Shu faylni ishga tushiring. Word dasturi ishga tushadi va tanlangan fayl yuklanadi.
Provodnik dasturini ishga tushiring va uning manzillar qatoriga winword so’zini
kiriting enter tugmasini
bosing. Word dasturi ishga tushadi.
Provodnik dasturini ishga tushiring va uning yordamida quyidagi manzilga boring.
C:g’ProgramFilesg’Microsoft Officeg’Office15g’winword.exe nomli faylni ishga tushiring.
Word dasturi
ishga tushadi.
Yuqoridagi xolatlarning xammasida Word dasturi ishga tushadi va quyida rasmdagi oyna xosil bo’ladi (3
xolat bundan mustasno unda to’g’ri xujjat ochiladi).
Xosil bo’lgan oynadan avvalgi taxrirlangan xujjatlarni birini ochishimiz mumkin.
Yangi xujjat yaratishimiz
va xujjatni yaratishda tayyor shablonlardan foydalanishimiz mumkin.
Yangi
xujjat yaratish uchun Novo’y dokument bo’limini oling. Natijada Word
ning ishchi oynasi xosil
bo’ladi.
Ishchi soxa ixtiyoriy matnni kiritish uchun tayyor.
-TA’RIF
Minimal element bazisi mantiqiy elementlarning funktsional to‘liq tizimi

|
-TA’RIF
Minimal element bazisi mantiqiy elementlarning funktsional to‘liq tizimi
|
bet | 2/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 235,5 Kb. | | #232610 |
Bog'liq Rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi2-TA’RIF
Minimal element bazisi mantiqiy elementlarning funktsional to‘liq tizimi hisoblanadi. Ya’ni, minimal bazis mantiqiy elementlari majmui ixtiyoriy murakkablikdagi mantiqiy sxemani shakllantirishga imkon beradi.
Murakkab mantiqiy qurilmalar sintezini boshlashdan avval, quyidagi amallar ketma-ketligini bajarish zarur:
- mazkur tugun (blok) bajarishi kerak bo‘lgan berilgan murakkab mantiqiy funktsiyani minimallash;
- element baza tanlash;
- minimallashgan mantiqiy funktsiyani tanlangan bazaga ko‘ra o‘zgartirish;
- elektr sxemani sintezlash.
HAM-EMAS (NAND) elementi 1913-yilda amerikalik matematik va logic Genri Moris Sheffer nazariy jihatdan konyuksiya inversiyasini anglatuvchi universal va boshqa oddiy mantiqiy elementlarning o’rnini bosuvchi element sifatida kashf etildi. Berilgan funksiya “Sheffer funksiyasi”, amal belgisi esa “Sheffer shtrixi” deyiladi. Keyinchalik bu funksiya Sheffer elementi yoki “HAM EMAS (NAND)” deb nomlandi.
HAM-EMAS (NAND) elementining sxemasi va rostlik jadvali:
HAM-EMAS (NAND) elementi asosida a) HAM (AND); b) YOKI (OR); v) EMAS (NOT) mantiqiy elementlarini shakllanishi:
2-topshiriq
Mavzu: MDYa tranzistorlari asosida bajarilgan mantiqiy elementlarning sxemalari va ularning holat jadvallari
Mustaqil ishni bajarish tartibi:
|
KMDYa tranzistorlar asosidagi 6 HAM mantiq elementi
|
Ta’rif.
Komplementar MDYa –– tranzistorli elektron kalit. Bir turdagi MDYa – tranzistorlarda hosil qilingan kalitlarning kamchiligi shundaki, tranzistor ochiq bo’lgan statik rejimda kalitdan doim tok oqib o’tadi. Komplementar, ya’ni o’tkazuvchanlik kanallari turi qarama – qarshi bo’lgan MDYa – tranzistorlar asosida tayyorlangan elektron kalit bu kamchilikdan holi (4.1 – rasm ). QUE sifatida n– kanali induktsiyalangan MDYa – tranzistor (VT1), YuE sifatida esa p– kanali induktsiyalangan MDYa – tranzistor (VT2) qo’llanilgan. QUE sifatida n– MDYa – tranzistorning asosi kuchlanish manbaining musbat qutbiga, p– MDYa – tranzistorning asosi esa sxemaning umumiy nuqtasiga ulanadi.
|
| |
Osiyo Tinch okeani mintaqasi va Janubiy Osiyo mamlakatlari iqtisodiyoti va mamlakatshunosligi

Osiyo Tinch okeani mintaqasi va Janubiy Osiyo mamlakatlari iqtisodiyoti va mamlakatshunosligi
Download
0,6 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/11
Sana
17.12.2023
Hajmi
0,6 Mb.
#121191
Download
0,6 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Osiyo Tinch okeani mintaqasi va Janubiy Osiyo mamlakatlari iqtisodiyoti va mamlakatshunosligi
Download
0,6 Mb.
Matnni ko'rish
– rasm. KMDYa tranzistorli elektron kalit (invertor)

|
– rasm. KMDYa tranzistorli elektron kalit (invertor)
|
bet | 3/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 235,5 Kb. | | #232610 |
Bog'liq Rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi – rasm. KMDYa tranzistorli elektron kalit (invertor).
KMDYa-tranzistorlarda HAM-EMAS va YOKI-EMAS mantiqiy amallar oson tashkil etiladi. HAM-EMAS mantiqiy amali kirish tranzistorlarini ketma – ket ulash yo’li bilan, YOKI-EMAS mantiqiy amali esa – ularni parallel ulash yo’li bilan amalga oshiriladi. Bu vaqtda har bir kirish uchun kalit-invertorni hosil qiluvchi ikkita tranzistor talab qilinadi. Yuklamadagi r – kanalli va qayta ulanuvchi n – kanalli tranzistorlarning bunday kombinatsiyasi KMDYa – tranzistorlarning asosiy xossasi – statik rejimda ixtiyoriy kirish signalida tok iste’mol qilmaslik shartini saqlab qoladi.
2HAM-EMAS sxemada yuklama vazifasini bajaruvchi tranzistorlar bir- biriga parallel ulanadi (4.2 – rasm).
7YOKI- sxemada esa – ketma – ket (4.2– rasm). Bunday prinsip yordamida faqat ikki kirishli elementlar emas, balki kirishlar soni katta bo’lgan sxemalar ham tuziladi.
– rasm. KMDYa tranzistorli 10 HAM mantiq elementning sxemasi
Komplementar MDYa tranzistordan yig’ilgan sxemani tadqiq etish. Ishni bajarish tartibi:
Multisim 8-dasturi ishga tushiriladi. Komponentalar kutubxonasidan 2N6802 va 2N6804 markali maydoniy tranzistor olinadi, manbalar kutubxonasidan kirish uchun va tranzistorni ishchi holati uchun kuchlanish, passiv elementlar kutubxonasidan kalit va yorug’lik diodi, voltmetr hamda yetti segmentli displey olinib dasturni ishchi oynasiga yig’iladi (4.4-rasm).
4.4-rasm. KMDYA– tranzistorli kalit.
Sxema yig’ilgandan so’ng dastur ishga tushiriladi. Bu sxemada yuklama sifatida ishlatilayotgan Q1 tranzistor doim ochiq holatda bo’ladi, chunki yuklamadagi p-kanalli maydoniy tranzistorning kanalli ochiq bo’ladi, tranzistorni stogi kuchlanish manbaining musbat qutbiga tutashgan.
Qayta ulanuvchi A-kalit yordamida Q1 ва Q2 tranzistorlarni kirishiga manbaning manfiy qutbi ulansa, Q2 tranzistorlar berk bo’ladi, natijada yuklama sifatida ishlatilayotgan Q1 tranzistor ochiq holatda bo’ladi. Shu sababli, sxemaning chiqishida manba kuchlanishiga yaqin bo’lgan, ya’ni mantiqiy birga
mos kuchlanish o’rnatiladi. Agar A-kalit yordamida Q1 ва Q2 tranzistorni kirishiga manbaning musbat qutbi ulansa, Q2 tranzistor ochiq bo’ladi, Q1 tranzistor yopiladi, natijada chiqishda kuchlanish kamayadi ya’ni mantiqiy nolga mos kuchlanish o’rnatiladi.
4.4-jadval
-
№
|
A
|
Chiqishdagi
Kuchlanish
|
Chiqish
|
1
|
1
|
|
|
2
|
0
|
|
|
KMDYa tranzistorli 10 HAM mantiqiy elementi sxemasining uzatish va kirish xarakteristikalarini o’lchash
|
| |
Kran-balka xarakatlanish mexanizmi dvigateli quvvatini xisoblash va tipini tanlash

|
Kran-balka xarakatlanish mexanizmi dvigateli quvvatini xisoblash va tipini tanlash
|
bet | 6/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #238851 |
Bog'liq tayyor diplom2.3. Kran-balka xarakatlanish mexanizmi dvigateli quvvatini xisoblash va tipini tanlash
Ko’prikli kranning ko’tarish mexanizmi elektr yuritmasini tanlash uchun boshlangich ma’lumotlar
№
|
Ko’rsatkichlar
|
1
|
1
|
Kranning yuk ko’taruvchanligi, Qн , T
|
50
|
2
|
Yuk ko’tarish (tushirish) tezligi, , m/s
|
0,9
|
3
|
Yuk ko’tarish (tushirish) tezlanishi, , m/s2
|
0.65
|
4
|
Ko’tarish (tushirish) balandligi, H, m
|
20
|
5
|
Lebyodka barabani diametri, , m
|
0,2
|
6
|
Lebyodka barabani massasi, Qb , T
|
0,12
|
7
|
Mexanizm FIK, ηm
|
0,91
|
8
|
Mufta va tormozni siltash momenti, , kg·m2
|
4
|
9
|
Reduktorni uzatish soni,
|
16
|
10
|
Dvigatel turi
|
AD
|
11
|
Polispasta karraligi,
|
3
|
1-jadval
3-rasm.Ko’prikli kranning ko’tarish mexanizmini kinematik sxemasi
Kran ko’tarish mexanizmining tatik diagrammasi quyidagi operatsiyalarni o’z ichiga oladi:
Yuk Qн ni H balandlikka ko’tarish vaqti =60 sekund;
Yukni sex bo’yicha jildirish vaqti =36 sekund;
Yuk Qн ni H balandlikdan tushirish vaqti =60 sekund;
Yukni bo’shatish vaqti =30 sekund;
Yukni ilish moslamasi 0,2·Qн ni ko’tarish vaqti
Yukni ilish moslamasi 0,2·Qн ni tushirish vaqti sekund;
Yukni ilish uchun mexanizmni to’xtash vaqti
Yukni ko’tarish va tushirish vaqti
Sikl davomiyligi
Static rejimda mexanizmni ishlash davomiyligi
*100=38%
Yukni ko’tarishda dvigatel validagi static moment
=1.34 Nm
Bu erda, - mexanizmni uzatish soni
Ilgakni yuksiz ko’tarishdagi static moment
=2.24 Nm
Yukni tushirishda dvigatel validagi static moment
=1.11 Nm
Ilgakni yuksiz tushirishdagi static moment
=1.9 Nm
Mexanizmni statik yuklama diagrammasi
Dastlab dvigatelni quvvati, standart ishlash davomiyligi bilan, eng og’ir yukni ko’tarishdagi hisobiy quvvat bo’yicha quyidagi shart asosida tanlanadi
Hisobiy quvvat
=5.8 kVt
Hisobiy quvvat standart ishlash davomiyligi ga keltiriladi
=0.58 kVt
4-rasm.Mamentlarni turli kesmlaridagi vaqtga bog’liqlik diagrammasi
Elektr dvigatel quvvatini hisoblash va tanlash.
Dvigatelni aylanish tezligi quyidagi shart bo’yicha tanlanadi
=825
Katalogdan dvigatelni quyidagi shartlani hisobga olgan holda tanlaymiz
va ;
Katalogdan olingan dvigatelni passport kattaliklarini yozib olamiz
Tipi
|
|
|
|
|
4A132M6UZ
|
7.5
|
380
|
1000
|
0.058
|
|
| |
-jadval - Osiyo Tinch okeani mintaqasi va Janubiy Osiyo mamlakatlari iqtisodiyoti va mamlakatshunosligi

|
Osiyo Tinch okeani mintaqasi va Janubiy Osiyo mamlakatlari iqtisodiyoti va mamlakatshunosligiBog'liq jahon xojaligi va milliy iqtisodiyotda xalqaro moliyaviy iqtisodiy2.2.2-jadval
Mamlakatlarning ITBdagi ulushi
Aksioner davlatlar
Qo’yilgan
miqdor
(dinor)
Umumiy
kapital (%
da)
Umumiy kapitaldan
ulush (dinor)
Saudiya Arabistoni
368,513
26.57
3,685,129,984
Libiya
147,824
10.66
1,478,240,000
Eron
129,334
9.32
1,293,340,032
Misr
127,867
9.22
1,278,669,952
Turkiya
116,586
8.41
1,165,859,968
BAA
104,596
7.54
1,045,960,000
Qozog’iston
1,929
0.14
19,290,000
O’zbekiston
250
0.02
2,500,000
Manba:www. isdb.org
Yuqoridagi jadvaldan ko’rinib turibdiki, ITB kapitali tarkibiga eng katta
ulushni Saudiya Arabistoni kiritgan bo’lib, bu uch yarim trillion dinardan ortiq,
ya’ni umumiy kapitalning 26.57 foizini tashkil qiladi. Saudiya Arabistoni donor
mamlakatlardan biri hisoblanadi. Bundan tashqari O’zbekiston va qo’shni
Qozog’iston, Tojikistonning
ham
ulushi
mavjud bo’lib, shundan
mamlakatimizning umumiy kapitaldagi qiymati 0.02 foizni, ya’ni 2 yarim ming
dinarni tashkil etadi.
Tashkilotga a’zo mamlakatlar o’zlarining vakillari orqali bank
boshqaruvida ishtirok etishadi. Bankning yuqori organi boshqaruv kengashi va
quyi organi esa direktorlar kengashi deb yuritiladi.
10
10
К. Латиф. Исламское финансовое дело // Butterworths Journal of International Banking and Financial Law,
2006, No. 1, p. 10-13.
20
Direktorlar kengashi 18 kishidan iborat bo’lib, uning yarmini ITB ustav
kapitalida ko’proq ulushga ega bo’lgan davlatlar, qolgan yarmini esa uncha
ulushi katta bo’lmagan a’zo davlat vakillari tashkil etadi.
11
Islom Taraqqiyot Banki umumiy hodimlar soni 189 tani tashkil qiladi.
Bankning asosiy maqsadi tashkilotga a’zo va a’zo bo’lmagan musulmon
davlatlarining iqtisodiy rivojlanishiga ko’maklashish va musulmon xalqining
turmush tarzini yaxshilashga qaratilgan. Bu bora ITB guruhi quyidagi
sohalarda o’z xizmatlarini ko’rsatadi:
Loyihalarni moliyalashtirish:
Davlat, jamoaviy( suveren)
Xususiy (suveren bo’lmagan)
Davlat – xususiy xamkorlikda (PPP)
Eksport krediti va investitsiyalarni sug’urtalash
Fond va aktivlar boshqaruvi
Islom moliyaviy xizmat muhitini rivojlantirish
A’zo mamalaktlar o’rtasidagi savdoni moliyalashtirish
Texnik hamkorlik va salohiyatni rivojlantirish
Islom iqtisodiyoti va tadqiqot moliyasi
Shuningdek, mahsus faoliyat:
Fan va texnoligik dasturlar
Ta’limiy dasturlar
Maxsus ko’maklar
Ushbu maqsadlardan kelib chiqqan holda bank har yili bir qancha
dasturlarni amalga oshiradi.
Hozirgi kunda O’zbekistonda ham ushbu loyihalar asosida bir qancha ishlar
olib borilmoqda va bu quyidagi jadvalda keltirilgan:
11
http://www.aacc.at
|
| |
Xalqaro moliyaviy – iqtisodiy tashkilotlarning jahon

10
5. Duyodagi umumiy rеsurslardan oqilona foydalanishning zarurligini
chuqurroq anglash.
Davlatning хalqaro iqtisodiy tashkilotlarga a’zo bo’lishi uning har
tomonlama rivojlanish imkoniyatlarini oshiradi. Chunki хalqaro iqtisodiy
tashkilotlarga a’zo bo’lish, uning boshqa a’zo davlatlari bilan ham kеng
hamkorlikni yo’lga qo’yishni ta’minlaydi. Хalqaro iqtisodiy tashkilotlar
topologiyasi haqida gapirganda, ikkita mеzondan (geografik qamrovi kеngligi
va faoliyat хususiyatlari) foydalanish maqsadga muvofiqdir. Birinchisidan kеlib
chiqib, ikki tomonlama, hududiy va global tuzilmalar ajratib ko’rsatiladi.
Ikkinchi mеzonni qo’llagan holda maхsuslashtirilgan (sohalar bo’yicha) va
global tashkilotlarga yuzaga keladi.
I bob. WEB SAYTNI ISHLAB CHIQISHDA NAZARIY MA

I bob. WEB SAYTNI ISHLAB CHIQISHDA NAZARIY MA‘LUMOTLARNI
O‘RGANISH 1.1 Html haqida tushuncha HyperText Markup Language yoki HTML veb-brauzerda ko'rsatish uchun mo'ljallangan hujjatlar uchun standart belgilash tilidir. Bunga Cascading Style Sheets (CSS) kabi texnologiyalar va JavaScript kabi skript tillari yordam berishi mumkin.
Veb-brauzerlar HTML hujjatlarini veb-serverdan yoki mahalliy xotiradan oladi va hujjatlarni multimedia veb-sahifalariga ko'rsatadi. HTML veb-sahifaning tuzilishini semantik jihatdan tavsiflaydi va dastlab hujjatning ko'rinishi uchun signallarni o'z ichiga oladi.
HTML elementlari HTML sahifalarining qurilish bloklari hisoblanadi. HTML konstruktsiyalari bilan tasvirlar va interaktiv shakllar kabi boshqa ob'ektlar ko'rsatilgan sahifaga kiritilishi mumkin. HTML sarlavhalar, paragraflar, ro'yxatlar, havolalar va boshqa elementlar kabi matnning tarkibiy semantikasini belgilash orqali tuzilgan hujjatlarni yaratish vositasini taqdim etadi. HTML elementlari teglar bilan ajratiladi, burchakli qavslar yordamida yoziladi. va kabi teglar bevosita sahifaga tarkibni kiritadi.
kabi boshqa teglar atrofni oʻrab oladi va hujjat matni haqida maʼlumot beradi hamda boshqa teglarni kichik elementlar sifatida oʻz ichiga olishi mumkin. Brauzerlar HTML teglarini ko'rsatmaydi, lekin ulardan sahifa mazmunini sharhlash uchun foydalanadi.
HTML veb-sahifalarning xatti-harakati va mazmuniga ta'sir qiluvchi JavaScript kabi skript tilida yozilgan dasturlarni o'rnatishi mumkin. CSS-ning kiritilishi kontentning ko'rinishi va tartibini belgilaydi. Umumjahon Internet konsortsiumi (W3C), HTML-ning sobiq saqlovchisi va CSS standartlarini joriy etuvchisi, 1997-yildan beri CSS-dan ochiq HTML-ga nisbatan foydalanishni rag'batlantirmoqda.
HTML belgilash bir nechta asosiy komponentlardan iborat, jumladan teglar (va ularning atributlari), belgilarga asoslangan ma'lumotlar turlari, belgilar havolalari va ob'ektlarga havolalar. HTML teglari ko'pincha
Ishlaringiz ko'rgazmasi - Bu sarlavha

|
Bu sarlavha
|
bet | 2/4 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #133514 |
Bog'liq Sobirov amaliyotIshlaringiz ko'rgazmasi. Yorqin va jozibali vizuallarni ko'rsating, bu esa tashrif buyuruvchilarni batafsil ma'lumotni izlashga ishontiradi. Tajribangizni taqdim etishning turli usullarini hisobga oling. Eng mosini tanlang va qo'shish uchun eng yaxshi ishlaringizni tanlang.
"Haqida" sahifasi. Ismingizni, rasmingizni qo'shing va hikoya qilishni jalb qiling. O'z mahoratingizni, qarashlaringizni va ehtiroslaringizni ko'rsating, lekin o'zingiz bo'lmagan odam sifatida ko'rsatmang. Siz taqdim etayotgan xizmatlarni qo'shishingiz yoki ularni alohida bo'limda ajratib ko'rsatishingiz mumkin.
Guvohlar. Barcha klientlar boshqa odamlarning sharhlariga ishtiyoqlidir. Shuning uchun bo'lajak mijozlaringizga mavjud yoki sobiq mijozlaringizdan tegishli fikr-mulohazalarni berib, ularga ishonchli ekanligingizga ishonch hosil qiling.
Keys tadqiqotlari. Boshidan yakuniy natijaga qadar muvaffaqiyatingizni ko'rsating. Tashrif buyuruvchilaringiz sizning eng yaxshi ishlaringiz kontseptsiyasini tushunishlariga imkon bering.
Harakatga chaqirish. Mehmonlaringizga siz bilan bog'lanishning turli usullarini taqdim eting. Siz odamlarning so'rovlarini aniqlashlari uchun aloqa formasini qo'shishingiz mumkin.
Blog. O'z his-tuyg'ularingiz va tajribalaringiz haqida yozing. Veb-portfoliongizga qiymat qo'shadigan va veb-saytga yangi tashrif buyuruvchilarni jalb qiladigan postlarda shaxsiyatingiz, tajribangiz va bilimingizni tanishtiring.
Individual loyiha kirish, web saytni ishlab chiqishda nazariy ma‘lumotlarni o‘rganish, amaliy qism, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar va ilova qismlaridan iborat.
Web saytni ishlab chiqishda nazariy ma‘lumotlarni o‘rganish bo’limida veb-saytni yaratish uchun kerakli texnologiylar haqida nazariy ma’lumotlar berilgan.
Amaliy qismda veb-saytdan foydalanish uchun yo’riqnoma ko’rsatilgan bo’lib, unda veb-sayt qanday bo’limlardan tashkil topgan, veb-saytning texnik imkoniyatlari ko’rsatilgan.
Xulosada individual loyihani bajarishda olingan ko’nikmalar va bilimlar jamlanmasi keltirib o’tilgan.
Foydalanilgan adabiyotlar qismida individual loyihani bajarish jarayonida foydalanilgan adabiyotlar ko’rsatilgan.
Ilovada dastur kodi berilgan.
|
| |
Elektr uskunalarini o'rnatish sifatini nazorat qilishda qanday qilib yaxshi ish qilish kerak

|
Elektr uskunalarini o'rnatish sifatini nazorat qilishda qanday qilib yaxshi ish qilish kerak
|
bet | 14/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #238851 |
Bog'liq tayyor diplom2.1 Elektr uskunalarini o'rnatish sifatini nazorat qilishda qanday qilib yaxshi ish qilish kerak
Sifatni nazorat qilish Avvalo, elektr jihozlarini o'rnatish nisbatan to'liq sifat nazorati tizimiga ega bo'lishi kerak, bu zamonaviy korxona ishlab chiqarish va boshqarishning muhim namoyishi va elektr jihozlarini o'rnatish sifatini ta'minlashning muhim vositasi. Uskunani o'rnatish jarayonida barcha ish joyida bajarilishi, har bir havola yaxshilanishi va barcha montajchilar o'zlarining xatti-harakatlarini standartlashtirishga va texnologiya va sifatni ta'minlashga o'rgatish uchun sinov va nazoratning tegishli jihatlarida yaxshi ish olib boring. Shu bilan birga, biz o'rnatish sifatini ta'minlash uchun nisbatan to'liq tizim va protseduralarga tayanib, butun elektr jihozlarini hisoblashning barcha jihatlarida yaxshi ish qilishimiz kerak, ayniqsa o'rnatish sifatini ta'minlash uchun ovozli boshqaruv bilan. Qurilishni boshqarish va texnik xodimlarning barcha turlari amalda tatbiq etilishidan oldin barcha tafsilotlarni aniqlab, ma'lum sifat talablariga javob berishi mumkin.
Elektr uskunalarini o'rnatish nisbatan murakkab loyihadir. Qurilishdan oxirigacha bo'lgan har qanday loyiha turli xil elektr inshootlarini o'z ichiga oladi. Elektr uskunalarini o'rnatish butun loyihaning barcha jihatlari bilan birga keladi. Uskunani o'rnatayotganda, tekshiruvning barcha jabhalarida, butun qurilish jarayonida va har tomonlama tekshiruvning barcha jihatlari o'rnatilgandan so'ng, uning sifati va texnik standartlariga javob berishini ta'minlash uchun yaxshi ish qilish kerak va yo'q kamchiliklar. Shu bilan birga, o'rnatishning aniq joyi aniq belgilanishi kerak. O'rnatish va qurish usullarini tanlash ham to'liq va batafsil bo'lishi kerak. Barcha quvvat taqsimlovchi shkaflar, transformatorlar va elektr energiyasini taqsimlash moslamalari standartlarga javob berishi kerak. O'rnatishdan oldin barcha turdagi uskunalarni tekshirib ko'ring va faqat ular talablarga javob berganda o'rnatilishi mumkin. Elektr jihozlarining normal ishlashi turli xil asboblar bilan tasdiqlanadi va asboblarning barqarorligi ham elektrni o'rnatish va ishlatish sifatini ta'minlashning asosidir. Barcha elektr jihozlari o'rnatilgandan so'ng, har xil hisoblagichlarni milliy texnik standartlarga muvofiqligini ta'minlash uchun turli xil hisoblagichlarni o'rnatish kerak. Har xil elektr jihozlarini o'rnatish har xil elektr inshootlari tashqi aralashuvga ta'sir qilmasligini to'liq ta'minlash uchun oldindan ishlab chiqilgan chizmalarga, turli jihozlarni batafsil va sinchkovlik bilan sinab ko'rishga va himoya choralarini har tomonlama qo'llab-quvvatlashga qat'iy muvofiq ravishda amalga oshirilishi kerak. .
|
| |
Birinchi - Osiyo Tinch okeani mintaqasi va Janubiy Osiyo mamlakatlari iqtisodiyoti va mamlakatshunosligi

Birinchi turga moliya-kredit tashkilotlarining davlatlararo va xalqaro
fondlari kiradi. Ular nizom kapitalida ishtirok etuvchilarga maqsadli kreditlar
2
M.Mirsaidov “Xalqaro iqtisodiy munosabatlar”, Toshkent, “Iqtisod-Moliya”, 2006y
6
ajratadilar va maqsadli fondlarni tashkil etadilar. Bu tashkilotlar faoliyati
davomida olgan daromadlaridan ulushiga ko’ra dividend tulaydilar hamda turli
maqsadlar uchun zaxira fondlarini shakllantiradilar. Mazkur tashkilotlar
jumlasiga Xalqaro Investitsiya bankini (XIB), Iqtisodiy Xamkorlik Xalqaro
bankini (IXXB), YTTB, XVFni kiritish mumkin.
Xalqaro banklar va fondlarning nizom kapitali shakllanishida, olingan
daromadlarni taqsimlab, turli fondlarni tashkil etish kabilarda moliyaning rolini
ko’rish mumkin.
Milliy va xalqaro moliya-kredit institutlarining mablag’lari, xalqaro
ishtirokchi-tashkilotlar fondi, manfaatdor mamlakatlarning valyuta fondlari va
byudjet mablag’lari to’lanadigan badallarning manbasi xisoblanadi.
YeI da ham qator davlatlararo fondlar tashkil etilgan, jumladan, YeI ning
byudjeti, Yevropa Taraqqiyot fondi, Yevropa Valyuta Hamkorlik fondi va
boshqalar.
Ikkinchi tur tashkilotlar ishtirokchilarning har yillik badallari evaziga
byudjetlari tashkil etiladi.
Bunday tashkilotlarga ma’lum sohalardagi milliy tashkilotlar faoliyatini
muvofiqlashtirib turuvchi xalqaro va umumjahon institutlari kiradi. Ularga:
BMT, Xalqaro vaqt byurosi, Atom energetikasi bo’yicha xalqaro Agentlik,
Dengiz yo’ldosh aloqasi bo’yicha xalqaro tashkilot, Ilmiy xizmatchilarning
umumjahon federatsiyasi va boshqalarni kiritish mumkin.
Uchinchi tur xalqaro tashkilotlarga vaqtinchalik tusga ega bo’lgan ilmiy
dasturlar va kongresslarni kiritish mumkin. Ularni moliyalashtirish qatnashuvchi
ishtirokchilar tomonidan amalga oshiriladi. Masalan, Xalqaro biologiya dasturi
(1964-1974 yy.), Xalqaro geodinamik loyiha (1971-1980 yy.), Xalqaro
osoyishta quyosh yili (1964-1965 yy.), 1957 yildan boshlab xar ikki-uch yilda
7
chaqiriladigan Xalqaro tog’ kongressi va boshqalar. Ushbu tashkilotlar turli
mamlakat olimlari bilan yaxlit ilmiy tadqiqotlar olib boradi.
|
To’rtinchi - Osiyo Tinch okeani mintaqasi va Janubiy Osiyo mamlakatlari iqtisodiyoti va mamlakatshunosligi

8
ravishda Xalqaro olimpiya qo’mitasi, "Olimpiya birdamligi" fondi va olimpiya
sport turlari bo’yicha Xalqaro federatsiya o’rtasida taqsimlanadi). Fondning
byudjeti xar yili tasdiqlanadi. Asosiy tadbirlarni amalga oshirish bo’yicha
xududlarga yunaltiriladigan mablag’lar xarajatlarning 75-85 foizini tashkil etadi.
Ushbu tadbirlarga: yiginlar utkazish, xakamlar majlisini utkazish, sport
buyumlarini sotib olish, Milliy olimpiya qo’mitalariga moliyaviy yordamlar
kursatish va boshqalarni kiritish mumkin. Boshqa mablag’lar nashriyotchilik
faoliyatiga va joriy xarajatlarni moliyalashtirishga yo’naltiriladi.
-rasm - Osiyo Tinch okeani mintaqasi va Janubiy Osiyo mamlakatlari iqtisodiyoti va mamlakatshunosligi

18
2.2 Islom taraqqiyot banki va a’zo mamlakatlar o’rtasidagi iqtisodiy
munosabatlarning hozirgi holati va rivojlanish istiqbollari
Islom Taraqqiyot Banki dastlab tashkil etilganida unga 22 ta davlat a’zo
bo’lgan bo’lib, bugungi kunda ularning soni 56 taga yetgan. Ularning tarkibi
quyidagicha:
Afrika – 27 ta
Osiyo – 26 ta
Lotin Amerikasi - 1 ta
Yevropa – 2 ta
2.2 1-jadval
ITB ga a’zo davlatlar ro’yxati
1
Afg’oniston
29
Misr
2
Albaniya
30
Morokko
3
Aljir
31
Mozambika
4
BAA
32
Niger
5
Bahreyn
33
Nigeriya
6
Bangladesh
34
Ozarbayjon
7
Benin
35
Oman
8
Bruney
36
Pokiston
9
Burkina-Faso
37
Qatar
10
Eron
38
Qozog’iston
11
Falastin
39
Qirg’iziston
12
Gabon
40
Quvayt
13
Gambiya
41
Saudiya
Arabistoni
14
Gviniya
42
Senegal
15
Gviniya-Bisau
43
Serra-Leone
16
Indoneziya
44
Somali
17
Iordaniya
45
Sudan
18
Iroq
46
Surinam
19
Jibuti
47
Suriya
20
Kamerun
48
Tojikiston
21
Komorlar
49
Togo
22
Kot d’Ivuar
40
Tunis
23
Livan
51
Turkiya
24
Liviya
52
Turkmaniston
25
Malayziya
53
Uganda
26
Maldiva
54
Yaman
27
Mali
55
O’zbekiston
28
Mavritaniya
56
Chad
Manba: http://www.un.org
19
Mamlakatlar bankka aksiyador sifatida a’zo bo’lib kiradi.
Bankda
davlatlarning ulushi turlicha bo’lib, eng katta ulushga eg a’zolar arab davlatlari
hisoblanadi. Ular quyidagi jadvalda ko’rsatib o’tilgan.
-rasm 
Islom taraqqqiyot banki guruhi tarkibi

2.1.1-rasm Islom taraqqqiyot banki guruhi tarkibi 6 Manba: Islamic development bank group in brief (May 2013)
ITB guruhi keng ko'lamli ixtisoslashtirilgan va integratsiya faoliyati bilan
shug'ullanib, ularga quyidagilar kiradi:
Davlat va xususiy sektor loyihalarini moliyalashtirish;
Qashshoqlik kamaytirishga ko’maklashish;
Salohiyatni oshirish uchun texnik yordam ko’rsatish;
6
“
Islamic development bank group in brief” (“Islom taraqqiyot banki haqida qisqacha”,
2013y)
15
A'zo mamlakatlar o'rtasida savdo-iqtisodiy hamkorlikni yo’lga qo’yish;
Savdoni moliyalashtirish;
Kichik va o’rta biznesni mliyalashtirish;
Resurslardan oqilona foydalanish;
Islom moliya institulariga to’g’ridan – to’g’ri investitsiyalarni jalb
qilish;
Investitsiya va kredit eksportini muhofaza qilish;
Tashkilotga a’zo mamlakatlar va a’zo bo’lmagan musulmon davlatlariga
maxsus yordam ko’rsatish;
Favqulodda yordam ko’rsatish;
A’zo mamalakatlarda xususiy va davlat tashkilotlariga maslahatlar
berish.
7
Islom taraqqiyot banki guruhi bosh ofisi Saudiya Arabistonining Jedda
shahrida joylashgan bo’lib, uning to’rta davlatda filiallari joylashgan. Ular
quyidagilar:
2.1.2-rasm ITB guruhi filiallari Manba: Internet ma’lumotlari asosida muallif tomonidan mustaqil tayyorlandi.
Bundan tashqari a’zo mamlakatlarning 15 tasida bankning vakillari bor.
Xususiy sektorni rivojlantirish bo’yicha hamda investitsiyalar va eksportni
7
Islamic Finance Directory. General Council for Islamic Banks and Financial Institution (CIBAFI). Bahrain
Monetary Agency. - Manama, 2004
16
sug’urtalash bo’yicha Islom korporatsiyalarining ham Dubay va BAA da
filiallali mavjud. Dastlabki ikkita filial 2012 yilda Turkiya va Indoneziyada,
keyinchalik 2013 yilda Bangladesh, Nigeriya va Misrda ochilgan.
8
1975 yildan, ya’ni ITB ochilishidan boshlab unga Ahmad Muhammad Ali
Al - Madani boshchilik qiladi. Uni faoliyati jamiyat va uning a’zolari hayot
farovonligini oshirishga qaratilgan. Ijrochi direktorlar kengashi bankning barcha
operatsiyalari va siyosati uchun javobgar hisoblanadi. Hozirgi paytda IDK 18 ta
a’zodan tashkil topgan bo’lib, ulardan to’qqiztasi asosiy aksionerlar bo’lgan
davlatlardan, qolgani esa boshqa a’zo mamlakatlar ichidan saylanadi va IDK
ning vakolat muddati uch yil hisoblanadi.
9
2.1.3-rasm Manba: www.isdb.org/ IDB Group Data
Izoh: ITB guruhi kapitali a’zo mamlakatlarning daromadlarini ortishi bilan
proporsional ravishda ortib boradi. Joriy 2015 yilning oxiriga kelib, bu
ko’rsatkich 108 mlrd AQSH dollariga yetishi ko’zda tutilmoqda. Tashkilot
mablag’I 1975 yildan beri ancha oshgan bo’lib, bu 224 foizga oshgan demakdir.
8
“Islom taraqqiyot banki- statistik ma’ruza” 2014y, mart
9
www.isdb.org “Board of Executive Directors”
17
2013 yil 22 maydan ITB ustav kapitalini 3 marta ga, ya’ni 150 mlrd AQSH
dollariga oshirdi. Bundan ko’zlangan maqsad shuki, tashkilotga a’zo bo’lgan va
bo’lmagan mamlakatlardagi musulmon xalqini qo’llab –quvvatlashdan iborat.
Saudiya Arabistonining bankka qo’ygan mablag’i bank kapitalining to’rtdan bir
qismini tashkil etadi.
Kurs ishining vazifalari - Osiyo Tinch okeani mintaqasi va Janubiy Osiyo mamlakatlari iqtisodiyoti va mamlakatshunosligi

5
I.BOB. MILLIY IQTISODIYOT RIVOJLANISHIDA
XALQARO TASHKILOTLARNING ROLI
1.1. Xalqaro tashkilotlarning turlari va vazifalari
Xalqaro tashkilotlar - davlatlarning yoki hukumat qaramogʻida boʻlmagan
milliy jamiyat (assotsiatsiya)larning siyosiy, iqisodiy, ijtimoiy, fan-texnika,
madaniyat va shu kabi sohalarda umumiy maqsadlarga erishish uchun tuzilgan
uyushmasi, davlatlar oʻrtasidagi koʻp tomonlama hamkorlikning eng muhim
shakllaridan biri hisoblanadi. Hozirgi kunda xalqaro tashkilotlarning soni 4
mingdan ortiq boʻlib, 300 tasi hukumatlararo tashkilotdir. Xalqaro tashkilotlar
oʻziga xos bir qancha xususiyatlari bilan ajralib turadi. Jumladan, xalqaro
tashkilotlarning
tuzilmasi,
asosiy
maqsad
va
tashkilot
faoliyatining
yoʻnalishlarini belgilab beruvchi taʼsis hujjati (ustavi) boʻladi. Bunday
tashkilotlar doimiy yoki vaqti-vaqti bilan faoliyat yuritadi, koʻp tomonlama
muzokaralar va muammolarni muhokama qilish ular faoliyatining asosiy usuli
hisoblanadi. Qarorlar ovoz berish yoki konsensus yoʻli bilan qabul qilinadi va
ular odatda, tavsiyaviy kuchga ega boʻladi. Hukumatlararo xalqaro tashkilotlar
va nohukumat xalqaro tashkilotlar, shuningdek, umumjahon va mintaqaviy
tashkilotlar farqlanadi.
2
Xalqaro tashkilotlar tashkilot, ittifoq, jamgʻarma, bank, agentlik, markaz va
va boshqa nomlar bilan ataladi.
Davlatlararo kelishuvlar asosida ishtirokchi davlatlarning yagona moliya va
kredit siyosatlarini amalga oshirish uchun pul mablag’larining davlatlararo
maqsadli fondlari tuziladi. Davlatlararo fondlar (tashkilotlar) daromadlarini
shakllantirish usullari va moliyalashtirish tusiga ko’ra bir qancha turlarga
bo’linadi.
X. D. Yuldashev Andijon davlat universiteti tayanch doktoranti

X. D. Yuldashev Andijon davlat universiteti tayanch doktoranti
Download
1,43 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/9
Sana
03.02.2024
Hajmi
1,43 Mb.
#150828
Download
1,43 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
X. D. Yuldashev Andijon davlat universiteti tayanch doktoranti
Download
1,43 Mb.
Matnni ko'rish
Bu sarlavha - bet 4

kabi juft bo'lib keladi, lekin ba'zilari bo'sh elementlarni ifodalaydi va shuning uchun bog'lanmagan, masalan, . Bunday juftlikdagi birinchi teg boshlang'ich teg, ikkinchisi esa yakuniy teg (ular ochilish teglari va yopish teglari deb ham ataladi).
Yana bir muhim komponent - bu standart rejimini ko'rsatishni ishga tushiradigan HTML hujjat turi deklaratsiyasi.
Quyida klassik "Hello, world!" dastur:
KIRISH 
Kurs ishining dolzarbligi

|
KIRISH
Kurs ishining dolzarbligiBog'liq jahon xojaligi va milliy iqtisodiyotda xalqaro moliyaviy iqtisodiyKIRISH
Kurs ishining dolzarbligi: Hozirgi kunda davlatlararo har tomonlama
hamkorlikning bir ko’rinishi sifatida xalqaro tashkilotlar va fondlarning
ahamiyati ortib bormoqda. Ular siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy, ilmiy-texnikaviy va
madaniy sohalarda umumiy tusdagi maqsadlarga erishish uchun davlatlar, milliy
institutlar, nodavlat assotsiatsiyalarini birlashtiradi. Xalqaro tashkilotlar o’z
faoliyatini har tomonlama muvofiqlashtirish uchun o’z fondlarini tashkil
etadilar. Bu fondlar orqali ma’lum bir davlat iqtisodiyoti yoki uning tarmoqlari
moliyalashtiriladi.
Mamlakatimiz ham qator xalqaro tashkilotlarning a’zo hisoblanib, har yili
yurtimizda xalqaro nufuzli tadbirlar uyushtiriladi. Prezidentimiz Islom Karimov
O’zbekistonning jahon xo’jaligidagi o’rni haqida shunday deganlar: “ Uzoq
muddatli istiqbolga mo’ljallangan, mamlakatimizning salohiyati, qudrati va
iqtisodiyotimizning raqobatdoshligini oshirishda hal qiluvchi ahamiyat kasb
etadigan navbatdagi muhim ustuvor yo’nalish-bu asosiy yetakchi sohalarni
modernizatsiya qilish, texnik va texnologik yangilash, transport va infratuzilma
kommunikatsiyalarini rivojlantirishga qaratilgan strategik ahamiyatga molik
loyihalarni amalga oshirish uchun faol investitsiya siyosatini olib borishdan
iborat. Dunyodagi mashhur va nufuzli kompaniyalar, Osiyo taraqqiyot banki,
Jahon banki, Islom taraqqiyot banki, Janubiy Koreya, Yaponiya taraqqiyot
banklari singari moliya institutlari, qator arab davlatlarining investitsiya fondlari
va boshqa xorijiy tashkilotlar yuqori qo’shimcha qiymatga ega bo’lgan, yuksak
texnologiyalarga asoslangan mahsulotlar ishlab chiqarish bo’yicha investitsiya
loyihalarini amalga oshirishda bizning yirik hamkorlarimiz bo’lmoqda”
1
Kurs ishining maqsadi: Xalqaro moliyaviy – iqtisodiy tashkilotlar
faoliyatini o’rganish, ularning jahon xo’jaligida tutgan o’rnini aniqlash va
1
“Asosiy vazifamiz – vatanimiz taraqqiyoti va xalqimiz farovonligini yanada yuksaltirishdir”.
Prezident Islom
Karimovning 2009 yilning asosiy yakunlari va 2010 yilda O‘zbekistonni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning eng
muhim ustuvor yo‘nalishlariga bag‘ishlangan Vazirlar Mahkamasining majlisidagi ma’ruzasi. 2010-yil, 29-
yanvar
4
kelgusida rivojlanish istiqbollarini ko’rib chiqish, Islom taraqqiyot banki
faoliyati bilan tanishishdan iborat.
|
| |
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723

ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES
VOLUME 2 | ISSUE 9 | 2021
ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Directory Indexing of International Research Journals-CiteFactor 2020-21: 0.89
DOI: 10.24412/2181-1385-2021-9-596-612
Academic Research, Uzbekistan 611 www.ares.uz
SAMSUNG yozuvini bo„rtirish uchun Modifier List bo„limidan Extrude
buyrug„i berib bo„rtiramiz. Rasmda ko„rsatilganidek.
Paramerters bo„limidan Amount: 0,2 sm qiymat beramiz
va natijada quyidagi
ko„rinishni oladi.
Perspektipve proyeksion oynasidan ko„rinishi
ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES

ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES
VOLUME 2 | ISSUE 9 | 2021
ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Directory Indexing of International Research Journals-CiteFactor 2020-21: 0.89
DOI: 10.24412/2181-1385-2021-9-596-612
Academic Research, Uzbekistan 598 www.ares.uz
Selection oynasidagi
Vertex buyrug„ini tanlaymiz
va quyidagi amalni
bajaramiz.
Top (Yuqori) proyeksiya oynasiga o„tib Box (Parallelepiped) obyektini ichki
yuqorisidagi 2 ta nuqtani belgilab,
Y o„qi bo„yicha Y: 12 sm yuqoriga siljitamiz.
Box (Parallelepiped) obyektini ichki quyidagi 2
ta nuqtani belgilab Y o„qi
bo„yicha Y: 4 sm yuqoriga siljitamiz. Rasmda ko„rsatilgandek.
Pastki nuqtalarni belgilab X o„qi bo„yicha suramiz. Dastlab o„ng
nuqtani
belgilab
X o„qi bo„yicha X: 20 smga suramiz.
So„ng chap nuqtani belgilab
X o„qi bo„yicha X: -20 smga suramiz.
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723

Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Directory Indexing of International Research Journals-CiteFactor 2020-21: 0.89
DOI: 10.24412/2181-1385-2021-9-596-612
Academic Research, Uzbekistan 612 www.ares.uz
Endi monitorimizning o„chirish va yoqish tugmalarini qo„yamiz. Buning uchun
Front (Old) oynasiga o„tib
Cylinder tugmasi yordamida aylana chizamiz. Parameters
bo„limidan Radius: 0,3 sm, Height: 0,3 sm, Height Segments: 1, Cap Segments: 1,
Sides: 32 qiymatlarni beramiz.
Holat satridan X, Y, Z ga rasmda ko„rsatilgan
qiymatlarni beramiz. Natijada quyidagi shaklga ega bo„lamiz.
Rendering
menyusidan
Render
Shift+Q
buyrug„ini
bosganimizda
monitorimizning ko„rinishini ko„rsatib beradi. Autodesk 3ds Max 2009
dasturida
monitor qurilmasini tayyorlash bosqichlari yakuniga yetdi
va uni Fayl menyusidan
Save Ctrl+S buyrug„i yordamida Monitor.max kengaytma bilan xotiraga olinadi.
REFERENCES
1. X.D.Yuldashev. Kompyuter grafikasi. O„quv qo„llanma. -Т.: «Tafakkur», 2020,
310 bet.
2. Yuldashev. X.D. 3ds max dasturining imkoniyatlari.
Андижон машинасоз-лик
институти “МАШИНАСОЗЛИК” илмий хабарномаси 2019, №1 (13). 56-63 бет.
Андижон - 2019 й.
3.
http://www.3dmax-tutorials.ru/
- Уроки по моделированию 3dmax.
Ma’lumotlarni saqlash - 1-ma’ruza: Ma’lumotlar turlari. Ma’lumotlarning abstrakt tuzilmalari Reja

|
1-ma’ruza: Ma’lumotlar turlari. Ma’lumotlarning abstrakt tuzilmalari Reja
|
bet | 3/8 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 261,15 Kb. | | #119258 |
Bog'liq 1-ma’ruza Ma’lumotlar turlari. Ma’lumotlarning abstrakt tuzilma-fayllar.orgMa’lumotlarni saqlash
Kompyuterda eslab qoluvchi qurilmalarni asosiy uchta ko’rinishi mavjud: o’ta tezkor, tezkor va tashqi xotira. Odatda o’ta tezkor xotira registrlardan tashkil topgan bo’ladi. Registrlar ma’lumotlarni vaqtincha saqlab turish va akslantirish uchun qo’llaniladi.
Juda muhim registrlardan ba’zilari komp’yuterning markaziy protsessorida joylashgan. Markaziy protsessor arifmetik amallarning argumentlari (ya’ni operandlar) joylashadigan (vaqtincha saqlanadigan) registrlardan tashkil topgan. Registrga yuborilagan ma’lumotlarni qo’shish, ayirish, ko’paytirish va bo’lish amallar juda murakkab mantiqiy sxema orqali bajariladi. Bundan tashqari, registrlarda boshqaruv ketma-ketligini to’g’ri bajarilishini tekshirish zaruriyatidan kelib chiqqan holda alohida bitlarda tahlil qilinadi. Arifmetik amallardagi operandlar va natijalarni vaqtincha saqlashdan tashqari, registrlar dastur komandalarini va keyingi bajariladigan komandaning tartib raqami haqidagi boshqaruv ma’lumotlarini ham vaqtincha saqlash vazifasini bajaradi.
Tezkor xotira ma’lumotlarni o’z muhitida nisbatan doimiy saqlash uchun mo’ljallangan. Tezkor xotiraning muhim xususiyatlaridan biri bu adreslanganligi hisoblanadi. Bu xotira yacheykalari massividagi har bir xotira yacheykasi birqiymatli o’z nomi (identifikatori)ga egaligini anglatadi. Ushbu nom yacheyka adresi deb ataladi. Yacheyka adresi tezkor xotiraga murojaat qilgan mashina kommandasining operandi hisoblanadi. Zamonaviy hisoblash tizimlarida adreslash uchun ikkilik 8 razryaddan tashkil topgan bayt-yacheyka birligi qo’llaniladi. Tezkor xotiraning aniq yacheykalari yoki yacheykalar majmuasi dasturdagi aniq o’zgaruvchi bilan bog’liq bo’lishi mumkin. Lekin o’zgaruvchilar ishtirok etgan arifmetik hisoblashlarni bajarish uchun hisoblash boshlanmasdan oldin o’zgaruvchilar xotira yacheykasidan registrlarga o’tkazilishi zarur bo’ladi. Agar hisoblash natijasi ham ushbu o’zgaruvchiga o’zlashtirilgan bo’lsa, u holda natija qiymat ham yana mos registrdan ushbu o’zgaruvchiga bog’liq bo’lgan tezkor xotira yacheykasiga o’tkazilishi kerak. Dastur bajarilishi vaqtida uning komandalari va ma’lumotlari asosan tezkor xotira yacheykalarida joylashadi. Tezkor xotira elementlarining to’liq to’plami ba’zan asosiy xotira deb ham yuritiladi.
|
| |
Academic Research, Uzbekistan 608 www.ares.uz

ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES
VOLUME 2 | ISSUE 9 | 2021
ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Directory Indexing of International Research Journals-CiteFactor 2020-21: 0.89
DOI: 10.24412/2181-1385-2021-9-596-612
Academic Research, Uzbekistan 609 www.ares.uz
Chamfer Edges muloqot oyanasidan Chamfer Amount: 0,9 sm,
qirralari
yumshoqroq bo„lishi uchun qovurg„alarni Segments: 3
ga qiymat beramiz va OK
tugmasini bosamiz.
Natijada quyidagi shaklga ega bo„ladi.
Endi monitorimizning ostki qismidagi qovurg„alarni belgilaymiz (qovurg„alar
qizil chiziqlar bilan belgilangan).
Edit Edges bo„limlar
oynasidan Chamfer
buyrug„ini beramiz va qizil to„rtburchak tugmani bosamiz.
Chamfer Edges muloqot
oyanasidan Chamfer Amount: 4,0 sm, qirralari yumshoqroq bo„lishi
uchun
qovurg„alarni Segments: 1 ga qiymat beramiz va OK tugmasini bosamiz.
DOI: 10.24412/2181-1385-2021-9-596-612

ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES
VOLUME 2 | ISSUE 9 | 2021
ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Directory Indexing of International Research Journals-CiteFactor 2020-21: 0.89
DOI: 10.24412/2181-1385-2021-9-596-612
Academic Research, Uzbekistan 602 www.ares.uz
Endi hosil bo„lgan formanni
Selection bo„limi Polygon (Yuza)
rejimidan
2-yuzasini belgilanadi. Rasmda ko„rsatilganidek.
Undan so„ng
Edit Polygons bo„limidan
yana bir bor Extrude buyrug„ini
beramiz va qizil to„rtburchak tugmani bosamiz.
Extrude Polygons oynasini Extrusion Type bo„limidan
Group belgilanadi,
Extrusion Height: 5 sm berib OK tugmasi bosiladi.
Edit Polygons bo„limidan yana bir bor
Bevel buyrug„ini
beramiz va qizil
to„rtburchak tugmani bosamiz.
ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES
VOLUME 2 | ISSUE 9 | 2021
ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Directory Indexing of International Research Journals-CiteFactor 2020-21: 0.89
DOI: 10.24412/2181-1385-2021-9-596-612
Academic Research, Uzbekistan 603 www.ares.uz
Bevel Polygons oynasini Bevel Type bo„limidan Group belgilanadi, Height:
3,5 sm, Outline Amount: 15 sm berib OK tugmasi bosiladi.
Left (Chap) oynadan qarab mana shu oynani o„zini yuqoriga
Z o„qi bo„yich Z:
23 sm ga yuqoriga ko„tramiz. Rasmda ko„rsatilganidek.
Perspective oynasidan quyidagi ko„rinishga ega bo„ladi.
Uskunalar paneli (Main Toolbar) dan
Select and Uniform Scale - X. D. Yuldashev Andijon davlat universiteti tayanch doktoranti

ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES
VOLUME 2 | ISSUE 9 | 2021
ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Directory Indexing of International Research Journals-CiteFactor 2020-21: 0.89
DOI: 10.24412/2181-1385-2021-9-596-612
Academic Research, Uzbekistan 604 www.ares.uz
X: 150 sm, Y: 100 sm, Z: 100sm ga va quyidagi ko„rinishga ega bo„ladi.
Edit Polygons bo„limidan
yana bir bor Extrude buyrug„ini beramiz va qizil
to„rtburchak tugmani bosamiz.
Extrude Polygons oynasini Extrusion Type bo„limidan
Group belgilanadi,
Extrusion Height: 1,3 sm berib OK tugmasi bosiladi. Natijada monitorning qalinligi
hosil bo„ladi.
Unga
Edit Polygons bo„limidan
Inset buyrug„i beramiz va qizil to„rtburchak
tugmani bosamiz.
ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES
VOLUME 2 | ISSUE 9 | 2021
ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Directory Indexing of International Research Journals-CiteFactor 2020-21: 0.89
DOI: 10.24412/2181-1385-2021-9-596-612
Academic Research, Uzbekistan 605 www.ares.uz
Inset Polygons oynasini Inset Type bo„limidan Group belgilanadi, Inset
Amount: 0,8 sm berib OK tugmasi bosiladi. Natijada
monitorning yuzasi hosil
bo„ladi.
Endi monitorimizning yuzasi chiqqandan song chuqurligini hosil qiamiz.
Buning uchun
Edit Polygons bo„limidan yana bir bor
Bevel buyrug„ini
beramiz va
qizil to„rtburchak tugmani bosamiz.
Bevel Polygons oynasini Bevel Type bo„limidan Group belgilanadi, Height:
-0,251 sm, Outline Amount: -0,251 sm berib OK tugmasi bosiladi.
Natijada quyidagi ko„rinishga ega bo„ladi.
ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES

ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES
VOLUME 2 | ISSUE 9 | 2021
ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Directory Indexing of International Research Journals-CiteFactor 2020-21: 0.89
DOI: 10.24412/2181-1385-2021-9-596-612
Academic Research, Uzbekistan 607 www.ares.uz
O„ng tomondan belgilab yana chap tomonga suramiz.
Endi Perspektive proyeksiya iynasidan rangli ko„rinishini ko„ramiz.
Endi Perspektive (Perspektiva) proyeksiya oynasiga o„tib
Selection oynasidagi
Edge (Qovurg„alar)
buyrug„ini tanlaymiz.
Perspektive (Perspektiva) proyeksiya oynasidan qovurg„alarini
belgilab
X o„qi bo„yicha ozgina bukamiz.