nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi

|
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
|
bet | 3/17 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 55,24 Kb. | | #120826 |
Bog'liq Mavzu boshlang’ich sinfda matеmatika o’qitish mеtodikasi fan si-fayllar.orgO‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi:
A1
o‘quvmasalasini (maqsadini) topa olish va ifodalay olish, qismlarga ajratish;
masala yechimiga yaqinlashish darajasini baholay olish va zarur hollarda o‘z faoliyatini to‘g‘rilay olish;
sodda kundalik vaziyatlarda mavjud bilim va ko‘nikmalarni qo‘llay olish;
o‘qishga va yangi bilimlarni egallashga qiziqtirish;
yo‘l qo‘yilgan xato va noaniqliklarni topa olish, ularni tuzatish hamda olingan natijalarni boshqalar foydalanishi uchun oson ko‘rinishda taqdim etish;
A1+
masala yechish orqali real dunyodagi vaziyatlarga nisbatan o‘zining ijobiy estetik-emotsional munosabatini shakllantirish.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi:
A1 atrofdagilar bilan o‘zaro muloqot chog‘ida odob-axloq qoidalariga rioya qilish va guruhda ishlash;
muammo va tushunmovchiliklar ro‘y bergan paytlarda o‘zini tutishi to‘g‘risida to‘g‘ri qaror qabul qilish.
A1+ matematik qobiliyatini har bir insonning kundalik hayotda uchraydigan muammolarni hal qilish uchun ishlatish.
Milliy va umuminsoniy kompetensiya:
A1 zaminimizda yashab o‘tgan buyuk allomalarimizning matematikaga qo‘sh gan hissalarini tasvirlab berish;
milliy bayramlarimizga oid sana va vaqtlarni bilish, ularni kundalik hayotda qo‘llash;
jamoat joylaridagi odob-axloq qoidalari va an’analarni o‘zlashtirish.
A1+ elementar hodisalarni matematik tilda ifodalash usullaridan foydalanishva bu usullar samarali ekanligini tushunish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi:
A1 aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda shaxsiy rejalarni tuzish;
murakkab bo‘lmagan hisoblashlarda hisoblash vositalardan va tayyor kompyuter dasturlardan foydalanish.
A1+ kundalik hayotda sodda iqtisodiy va amaliy masalalarni yechish.
Mazkur dasturda fanni chuqurlashtirilib o‘qitiladigan 2-3-4-sinflar uchun mavzularga ajratilgan soatlar alohida ko‘rsatilgan.
O`quv fanining maqsadi va vazifasi
Fanning maqsadi – bo‘lg‘usi boshlang‘ich sinf o‘qituvchilariga matematika o‘qitish metodikasi fanidan muhim bo‘lgan bilim, ko‘nikma va malakalarni shaklantirish va ualarni amalda qo‘llay olishini ta’minlash.
|
| |
Strokovne ekskurzije 18092014. docx

LETNIK
|
SMER
|
|
UČITELJI
|
TRETJI LETNIK PV
VODJA PROGRAMA
MAJA KRAJNC
|
MARIBOR
(89 dijakov
2 avtobusa)
|
ZBOR OB 7. 20 (STOŽICE - vhod 5)
ODHOD OB 7. 30
Delavnice v Lutkovnem gledališču Maribor, voden ogled Umetnostne galerije, ogled mesta, prosti čas za kosilo.
Prihod predvidoma ob 16.oo v Ljubljano (Stožice - vhod 5)
|
-
avtobus (44 dijakov)
3A (polovica)
3B
-
Gruden Eržen M.
-
Tanja Špenko
-
Tatjana Lesjak
2. avtobus ( 45 dijakov)
3A (polovica)
3C
-
Maja Krajnc
-
Aleš Zobec
-
Barbara Pušenjak
-
Jasna Potočnik
|
TRETJI LETNIK GIM
VODJA PROGRAMA
JAKLITSCH J. KATARINA
|
ŠKOFJA LOKA
(52 dijakov
1 avtobus)
|
Zbor ob 8.00 (Stožice - vhod 5)
Odhod ob 8. 10.
Prihod predvidoma ob 14.00
Vodeni ogled mesta, gradu in muzeja.
|
3E (27)
3F (25)
-
Jaklitsch J. Katarina
-
Jenny Sraka
-
Maja Macarol
-
Tadeja Dermastja
|
ČETRTI LETNIK GIM
|
STRUNJAN
(geo. vaje)
1 avtobus
NOVA GORICA/KRAS
1 avtobus
|
Zbor ob 7. 20 pred šolo (Kardeljeva ploščad 16).
Odhod pob 7. 30
Prihod okoli 15. ure pred šolo.
Izvedba praktičnega dela maturitetnega predmeta geografija.
Zbor ob 7. 50 (Stožice - vhod 5)
· Odhod ob 8.00
Prihod med 15. 30 in 16.00 (Stožice - vhod 5)
· Ogled ostalin južnega dela soškega bojišča v okolici Cerij, ogled Nove Gorice in frančiškanskega samostana z bogato knjižnico (Škrabčeva), grobnico Burbonov in vrtom burbonk na Kostanjevici.
·
|
4e in 4f (27 dijakov)
-
Drago Radoman
-
Anita Andolšek
4e in 4f (30 dijakov)
-
Anita Kolpakov
-
Mojca Berden
|
Rustamova sarvinoz

|
Rustamova sarvinoz
|
bet | 1/2 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 37,38 Kb. | | #110974 |
Bog'liq RUSTAMOVA SARVINOZ
RUSTAMOVA SARVINOZ
Muloqot psixologiyasi
Muloqot murakkab jarayondir. Uning tuzilishi quyidagicha:
Perseptiv
Kommunikativ
Muloqotning kommunikativ tomoni ― muloqotlarga kirishuvchilar o`rtasidagi ma’lumot almashinuvi jarayoni.
Mulo`qotning interaktiv tomoni ― muloqotga kirishuvchilarning xulq-atvoriga ta’siri.
Muloqotning perseptiv tomoni ― muloqotga kirishuvchilarning bir-birlarini idrok etishlari va tushunishlari bilan bog`liq bo`lgan murakkab psixologik jarayon.
Muloqotning har bir tarkibiy qismi bilan alohida tanishib chikamiz.
Mulokotning kommunikativ tomoni ― shaxslararo axborotlar, bilimlar g`oyalar, fikrlar almashinuvi. Bu jarayonning asosiy vositasi ― bu til.
Yozma-ogzaki, monologik-dialogik nutq.
Diologik nutqning mazmuni, xarakteri, davomiyligi muloqotga kirishgan shaxslarning shaxsiy qarashlariga, qizikishlariga, bir-birlariga bulgan munosabatlariga,maqsadlariga bevosita bogliq bo`ladi. O`qituvchi-o`quvchi, siyosiy rahbarlarning, diplomatlarning, dugonalarning suhbati bir-biridan farq qiladi.
Monologik nutq bir kishining boshqa kishiga murojaati― fikrlarning mantiqan tugal bo`lishi, grammatik qonun-qoidalarga rioya qilish kerak. Odamlarning muloqot jarayonida so`zlardan tashqari turli xil harakatlardan, qiliqlardan, holatlardan, kulgu, ohanglardan ham foydalanadilar. Mimika, ko`z qarashlar, to`xtashlar ifodalari va hokazo. Buyuk rus yozuvchisi L.Tolstoy odamlarda 97 xil kulgu turi, 85 xil ko`z qarashlar turi borligini kuzatgan. Andreyevaning yozishicha, odam yuz ifodalari, nigohlarining 2000 ga yaqin ko`rinishlari bor.
Bu noverbal muloqot vositalarining milliy va hududiy xususiyatlari bor. Masalan o`zbek xalqining muloqot jarayoni boy, o`zaro munosabatlarning bevosita xarakteri unda shunday vositalarning ko`proq ishlatilishi bilan bogliq. Bolgarlar biror fikrni tasdiklamoqli bo`lishsa, boshlarini chayqashadi, inkor etmokchi bo`lishsa, bosh siltashar ekan.
Noverbal muloqatda suhbatdoshlarning fazoviy joylashuvlari ham ahamiyatga ega: Masalan, ayollar hissiyotga berilganligi uchun bir – birlari bilan yaqin turib gaplashar ekanlar, erkaklar o`rtasida masofa bo`lar ekan.
O`quvchilarni partada orqama – ketin o`tkazgandan ko`ra doira shaklida o`tkazilsa, ularda javobgarlik hissi yuqoriroq bo`lar ekan, emotsiyalar almashgani uchun ham guruhdagi psixologik vaziyat ijobiy bo`lib, bolalarning predmetga va bir – birlariga munosabatlari ancha yaxshi bo`lar ekan.
Demak ta’lim – tarbiya jarayonini tashkil etishda muloqotning barcha vositalariga, ayniqsa, nutqqa e’tibor berish kerak. Bolalarni ilk yoshlik choglaridanoq nutq madaniyatiga o`rgatish, nutqlarini o`stirish choralarini ko`rish zarur. Pedagog ham nutq madaniyatiga ega bo`lishi kerak.
|
| |
O‘quv yilidа umumta’lim - bet 7

17
9. 1925-yil 13–17-fevral kunlari Buxoroda bo‘lib o‘tgan Butun o‘zbek Sovetlarining
I ta’sis qurultoyida «O‘zbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasini tashkil etish
to‘g‘risida Deklaratsiya» qabul qilingan. Unga ko‘ra O‘zbekiston SSR tarkibiga qaysi
viloyatlar kirgan? Viloyatlarni xarita asosida aniqlang. (Qo‘llash - 21 ball)
Javob: _____________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
Quyidagi yoshlarga oid tuzilgan tashkilotlar bilan ular haqidagi ma’lumotlar bilan 
moslashtiring. (Qo‘llash - 21 ball)

10. Quyidagi yoshlarga oid tuzilgan tashkilotlar bilan ular haqidagi ma’lumotlar bilan
moslashtiring. (Qo‘llash - 21 ball).
1)
2)
3)
26
5-
savol MULOHAZA (22 ball) (11
-
sinf
O‘zbekiston tarixi
)
1. Nima deb o‘ylaysiz? O‘zbekistonning qanday qulay va noqulay geosiyosiy imkoniyatlari
mavjud? (Mulohaza - 22 ball).
2. O‘zbekiston tashqi siyosatining tamoyillarini sanang va siz qaysi tamoyilni o‘zgartirgan
bo‘lar edingiz? (Mulohaza - 22 ball).
3. Nima sababdan O‘zbekiston Mustaqillikning dastlabki yillarida Markaziy Osiyo davlatlari
bilan do‘stlik, hamkorlik aloqalarini mustahkamlashga e’tibor qaratgan? (Mulohaza - 22 ball).
4. Xozirgi kunda O‘zbekiston Respublikasi Yevropa davlatlari bilan olib borayotgan
munosabatlarining ijobiy va salbiy tomonlarini izohlang. (Mulohaza - 22 ball).
5. Osiyoning yangi industrial rivojlanayotgan mamlakatlariga qaysi davlatlar kiradi?
Sizningcha ular bilan aloqalar qanchalik muhim? (Mulohaza - 22 ball).
6. Nima deb o‘ylaysiz, O‘zbekiston BMTga a’zo bo‘lishi qanchalik muhim? (Mulohaza - 22
ball).
7. Hozirgi kunda Orol muammosini bartaraf etish bo‘yicha qanday tadbirlar amalga
oshirilmoqda? Sizningcha Orol muammosini bartaraf etish uchun yana nimalar qilish kerak?
(Mulohaza - 22 ball).
8. Nima sababdan O‘zbekiston tashqi siyosatining diqqat markazida Mustaqil Davlatlar
Hamdo‘stligi mamlakatlar bilan o‘zaro teng manfaatli aloqalarni mustahkamlash bo‘lmoqda?
(Mulohaza - 22 ball).
9. Nima deb o‘ylaysiz, nima uchun O‘zbekistonning Shanxay Hamkorlik Tashkilotiga a’zo
bo‘lgan? (Mulohaza - 22 ball).
10. Shanxay Hamkorlik Tashkilotidagi organlar va tuzilmalarni sanang. Ularning funksiya va
vakolatlari nimalardan iborat? (Mulohaza - 22 ball).
Ushbu imtihon savollarining javoblarini to‘liq
holda, bizning telegram kanalimiz orqali yuklab
olishingiz mumkin!
Telegram manzil:
@ustoz
Kanalga qo‘shilish uchun ustiga bosing!
https://t.me/ustoz
https://t.me/ustoz
Eslatma: Faqat
@ustoz
username ostidagi kanal bizga tegishli, qolganlari
feyk.
|
Img src= data: image/png

|
Img src= data: image/png
|
bet | 1/2 | Sana | 30.03.2020 | Hajmi | 220,5 Kb. | | #9355 |
Ime in priimek: ________________________________________________
Analizirajte delovanje tehnološke sheme ogrevanja porabnikov preko parnega toplotnega izmenjevalnika, izdelajte regulacijsko blokovno shemo in jo komentirajte. Kateri zvezni regulacijski algoritem bi uporabili za regulacijo nivoju v stolpu in kateri za regulacijo temperature v toplotnem izmenjevalniku – komentirajte!
Regulacijsko temperaturno progo iz prejšnje naloge vzbudimo z vhodno vzbujevalno funkcijo dovoda pare iz p = 0 na 5 barov v toplotnem izmenjevalniku. Odziv regulacijske proge je naslednji:
°C
120
100
80
60
40
20
|
| |
O‘quv yilidа umumta’lim - bet 4

11
3. Xarita asosida O‘rta Osiyo hududida 1924-yilda tashkil etilgan davlatlarni aniqlab
ko‘rsating va milliy hududiy chegaralanish haqida ma’lumot bering.
(Qo‘llash - 21 ball)
Javob: _____________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
O‘quv yilidа umumta’lim

O‘quv yilidа umumta’lim
Download
6,3 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/12
Sana
22.05.2024
Hajmi
6,3 Mb.
#250640
Download
6,3 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‘quv yilidа umumta’lim
Download
6,3 Mb.
Matnni ko'rish
O‘quv yilidа umumta’lim - bet 5

13
5. 1924-1936-yillarda O‘rta Osiyo hududidagi Turkiston ASSR, Buxoro va Xorazm
respublikalari o‘rnida tashkil etilgan davlat hududlarini ajratib, ular haqida ma’lumot bering.
(Qo‘llash - 21 ball)
Javob: _____________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
Elektronika z robotiko

|
Elektronika z robotiko
|
Sana | 25.03.2017 | Hajmi | 203,69 Kb. | | #2373 |
ELEKTRONIKA Z ROBOTIKO
Izberejo lahko učenci: 9. razreda
Število ur: 32
Učitelj: prof. Samo Lipovnik
Elektronika nas obkroža v vsakdanjem življenju, prisotna pa je tudi v industriji, pri učenju, v medicini, umetnosti, ..., skarajda ni področja, kjer ni tako ali drugače prisotna.
Pri izbirnem predmetu Učenci in učenke spoznavajo pomen in vlogo elektrotehnike in robotke v vsakdanjem okolju. Pri tem se posvetujejo tudi z učitelji drugih predmetov, šolskim knjižničarjem in straši. Izhodišče pouka so električne naprave in stroji iz vsakdanjega okolja, kjer učenci izberejo in preučijo njihovo delovanje in uporabo. Z eksperimenti odkrivajo fizikalne zakonitosti, ki jih uporabijo pri gradnji naprav.
Pridobivajo osnovna spoznanja o geometriji in konstrukciji tipičnih oblik robotskih rok, o elektronskih krmiljih, ki so potrebna za računalniško vodenje, o čutilnikih (senzorjih), ki - vgrajeni v konstrukcijo - omogočajo povratno delovanje na krmilje. Seznanijo se s temeljnimi načeli računalniško vodene proizvodnje in mestom robotike v njej. Ugotavljajo prednosti takega načina proizvodnje in smeri v razvoju sodobne tehnologije. Spoznajo različna področja, v katerih ima robotika pomembno vlogo.
Pri pridobivanju praktičnih izkušenj si pomagajo z uporabo ustreznih didaktičnih sestavljank, s katerimi gradijo delujoče, računalniško krmiljene modele strojev, naprav in robotskih rok.
|
| |
O‘zbekiston tarixi - O‘quv yilidа umumta’lim

|
O‘quv yilidа umumta’limBog'liq 11 -sinf O\'zbekiston tarixi imtihon savollariO‘zbekiston tarixi
Soni
Bilish
Qo
‘
llash
Mulohaza
XIX asrning ikkinchi yarmi va
XX asrning 90
-
yillariga
1
1
Mustaqillik davri
1
1
1
Jami
5
2
2
1
TOPSHIRIQ BO‘YICHA BAHOLASH MEZONI
№
Bo‘lim nomi
Topshiriq
turi
Topshiriq
shakli
Baholash
mezoni
XIX asrning ikkinchi yarmi va XX asrning 90
-
yillariga
1.
Rossiya imperiyasi bosqini
arafasida Buxoro amirligi, Qo‘qon
va Xiva xonliklaridagi ijtimoiy –
siyosiy va iqtisodiy ahvoli.
Rossiya imperiyasining O‘rta
Osiyoga yurishi, Turkiston
general-gubernatorligining tashkil
topishi va Buxoro amirligi va
Xiva xonligining Rossiya
imperiyasi vassaliga aylanishi.
Turkistonda Rossiya imperiyasiga
qarshi milliy-ozodlik harakatlari.
Turkistonda jadidchilik harakati
vujudga kelishi va jadidchilik
harakati namoyandalarning
faoliyati.
B
Qisqa
javobli
J: ________
Savolni javobi
yoziladigan
bo‘lib to‘g‘ri
javob uchun
18 ball
bilan
baholanadi.
Xato javob
uchun
0
ball
beriladi.
2.
Buxoro amirligi va Xiva
xonliklarining tugatilishi.
Turkiston muxtoriyati.
Turkiston ASSR, BXSR va
XXSRda sovet hokimiyatiga
qarshi qurolli harakatlar.
O‘rta Osiyoda hududiy
chegaralanish va O‘zbekiston
SSRning tashkil topishi.
Sovet hokimiyatining
O‘zbekistondagi qatag‘onlik
siyosati. O‘zbekiston Ikkinchi
jahon urushi yillarida.
Q
Xarita
Xaritada
belgilangan
hudud
Xaritada
belgilangan
hududni aniqlab
berilgan
topshiriq
bajarilsa –
|
| |
Pozdravljeni! 8b dekleta, ponedeljek druga ura na urniku

Pozdravljeni!
8b dekleta, ponedeljek druga ura na urniku
8b fantje in 8a dekleta, torek prva in tretja ura na urniku
8a fantje, sreda druga ura na urniku
Prvomajske počitnice so za nami, čaka nas še zadnji, ciljni del. Glede na to, da ni še čisto jasno ali se letos še kaj vidimo, se moram pripraviti na obe možnosti. Šolsko leto pač moramo zaključiti. Zato vam v nadaljevanju dajem nalogo, ki je za oceno na daljavo.
Vsebinsko nam manjka še naloga suhe igle, oziroma globokega tiska na področju grafike. Ker nalogo doma težko ali skoraj nemogoče izdelate, bomo to nalogo prestavili na začetek devetega razreda.
Sedanja naloga pa bo zastavljena tako, da boste ponovili že znane pojme in načine dela. Z njo pa bomo pridobili oceno, ki je potrebna v drugem ocenjevalnem obdobju.
Gremo na osnove, na risbo po opazovanju in vključevanje prostorskih ključev.
Ko rišemo po opazovanju, je zelo pomembno, da smo pozorni na to, kako so likovni elementi v odnosu eden do drugega. Koliko je en del velik v primerjavi z drugim.
Spomnite se risbe, kjer ste ustvarjali nalogo prostorskih ključev. Kako je bilo pomembno najprej zgraditi osnovo čez cel list, nato pa postopoma dodajati oz. vnašati detajle. Kako je pomembno koliko so stvari velike. Skratka pri risbi po opazovanju morate videti čim več podrobnosti in jih prerisati natanko tako kot jih vidite. Če za določeno stvar veste, da tam je, pa je ne vidite, je ne rišete.
Naloge, ki je pred vami ne delajte v enem kosu. Razdelite si delo na več manjših časovnih enot, ker boste tako bolj videli kaj in kako morate še dodelati. Vmes mi fotografirajte izdelek v nastajanju in pošljite na moj mail naslov ustvarjam.vsepovrsti@gmail.com, da vam pokomentiram, svetujem kako naprej, vas opozorim na napake in dobro izvedene stvari.
|
Standart loyihasi tuzilishda quyidagi umume’tirof etilgan xalqaro me’yorlardan foydalanildi

|
Standart loyihasi tuzilishda quyidagi umume’tirof etilgan xalqaro me’yorlardan foydalanildi
|
bet | 6/17 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 55,24 Kb. | | #120826 |
Bog'liq Mavzu boshlang’ich sinfda matеmatika o’qitish mеtodikasi fan si-fayllar.orgStandart loyihasi tuzilishda quyidagi umume’tirof etilgan xalqaro me’yorlardan foydalanildi:
1) Yevropa Kengashining “Uzluksiz ta’lim uchun tayanch kompetentsiyalar – umumevropa standartlari strukturasi” to‘g‘risidagi hujjati («Key competences for lifelong learning — a European Reference Framework»1)
2) Iqtisodiy hamkorlik va rivojlanish tashkilotining (Organisation for Economic Cooperation and Development (OECD)) Xalqaro o‘quvchilarni baholash Dasturi (Programme for International Student Assessment (PISA)) standartlari2 .
3) Ta’lim natijalarini baholash bo‘yicha Xalqaro Assotsiatsiyasining (International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA) ) Xalqaro matematika va aniq va tabiiy fanlarning tendentsiyalarini o‘rganish markazi (Trends in international mathematics and science study Center (TIMSS)) standartlari3 .
1-hujjatning ayrim holatlarini nazarda tutgan holda Xalq ta’lim vazirligi qoshidagi Respublika ta’lim markazi tavsiyasiga ko‘ra matematika bo‘yicha quyidagi tayanch kompetentsiyalarga erishishga qaratilgan ta’lim standartining yangi avlodini yaratish:
Kommunikativ kompetentsiya
Axborot bilan ishlash kompetentsiyasi
Shaxs sifatida o‘z-o‘zini rivojlantirish kompetentsiyasi
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetentsiyasi
Umummadaniy kompetentsiyalar
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetentsiyasi
Matematik (fanga oid) kompetentsiya
Kommunikativ, axborot bilan ishlash, shaxs sifatida o‘z-o‘zini rivojlantirish, ijtimoiy faol fuqarolik, umummadaniy hamda fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetentsiyalari tushunchalariga umumiy ta’riflar berilgan bo‘lsa ham, biz bu kompetentsiyalarga matematika fanining o‘ziga xosligi va o‘quvchilarning yoshi va psixologik xususiyatini xisobga olgan xolda yondashdik.
«Matematik kompetentsiya» tushunchasiga kelsak, unga quyidagicha yondashilgan:2
Ta’rif: Matematik kompetentsiya – kundalik holatlarda vujudga keladigan muammolarni hal etish uchun matematik mushohada yurita olish va uni qo‘llay olish qobiliyatiga ega bo‘lish.
Hisob-kitoblarni amalga oshirishning rivojlangan ko‘nikmalariga tayangan holda asosiy urg‘u tafakkur yuritish, bilim va malakalarga beriladi.
|
| |
Mavzu: Pul tizimi va uning tarkibiy qisimlari Mundarija: Kirish I bob Pul tushunchasi

|
Mavzu: Pul tizimi va uning tarkibiy qisimlari Mundarija: Kirish I bob Pul tushunchasi
|
bet | 1/13 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 220,5 Kb. | | #246529 |
Bog'liq Raximjanova Kurs iwi
Mavzu:Pul tizimi va uning tarkibiy qisimlari
Mundarija:
Kirish……………………………………………………………………………..3
I Bob Pul tushunchasi. …………………………………………………………5
1.1. Pulning ta'rifi va mohiyati……………………………………………………5
1.2. Pulning funktsiyalari va ularning iqtisodiyotdagi o'rni………………………8
II Bob Pul tizimi va tarkibiy qisimlari……………………………………….12
2.1.Pul tizimi tushunchasi va shakllari…………………………………………..12
2.2.Pul tizimi elementlri………………………………………………………….23
2.3O'zbekiston pul tizimining tashkil topishi va rivojlanishi…………………….26
Xulosa....................................................................................................................31
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati…………………………………………….33
Ilovalar….………………..………………………………………………………34
KIRISH
Mavzuning dolzarbligi: Umuman olganda pul iqtisodiyotda katta rol o‘ynaydi. Jamiyatda mehnat taqsimoti va ishlab chiqarish jarayonining mavjudligi iqtisodiy hayotda pulning roli doimo oshib boraveradi. Birgina mehnat taqsimotiga e’tibor qaratadigan bo‘lsak, kompaniya yoki firma biror narsani ishlab chiqarish yoki xizmat turini ko‘rsatish uchun zarur xom – ashyo va materiallarni olish maqsadida bir necha xo‘jalik yurituvchi sub’ektlar bilan iqtisodiy aloqalarni o‘rnatadi, ishlab chiqaruvchi yoki xizmat ko‘rsatish jarayonida ishtirok etayotgan xodimlarning mehnati uchun haq to‘laydi va boshqa qator ishlarni amalga oshiradi. Bularning barchasi tomonlar o‘rtasidagi o‘zaro iqtisodiy hamkorlik va manfaatdorlik asosida amalga oshiriladi. Mana shu iqtisodiy hamkorlik va manfaatdorlikni amalga oshirishning iqtisodiy mexanizmi sifatida pulning roli alohida ahamiyat kasb etadi.
Bozor iqtisodiyot sharoitida pul unga yuklatilgan vazifalarni bajargandagina u iqtisodiyotni barqaror ushlab turishga va taraqqiy ettirishga xizmat qiladi.
Respublikamiz Prezidenti I.A. Karimov 1995 yil 21-dekabrda Oliy Majlisning IV – sessiyasida ta`kidlaganidek – “Bugungi eng muhim vazifa valyutamiz baquvvat, dunyoda obro`li valyutaga aylantirishdir, u yuksak qiymatga va katta kuchga ega bo`lishi lozim. So`mni barqarorligini ta`minlash va qadrini oshirish umummilliy vazifa.
Respublikamizdagi barcha fuqarolarning farovonligi ana shu vazifani hal etilishiga bog`liq. Aslini olganda bu iqtisodiy vazifagina emas, hozirgi paytda ijtimoiy-siyosiy ahamiyatga molik vazifaga aylanmoqda, chunki iqtisodiyotning yuksalish ham, aholi turmush darajasi ham, davlatning obro`-e`tibori ham shu vazifaning bajarilishiga bog`liq. Hisob-kitoblarimiz hamda bu vazifani hal etish uchun barpo qilingan va to`plagan salohiyatimiz hozir o`z oldimizga ana shunday vazifani qo`yishimiz va uni bajarishimiz mumkinligini ko`rsatmoqda.
|
| |
O‘quv yilidа umumta’lim - bet 9

21
1) 2001 - yil
b) “Insonga
eʼtibor va sifatli taʼlim yili”
c) “Ona va bola yili”
2) 2010 - yil
d) “
Sogʻlom ona va bola yili
”
e) “
Yoshlar va biznesni qoʻllab quvvatlash yili
”
3) 2015 - yil
f) “
Keksalarni eʼzozlash yili
”
4) 2023 - yil
g) “Yoshlar yili”
a) “Barkamol avlod yili”
1)
2)
3)
4)
To'lovchining imzosi: Texnik yordam: 712307777

To'lovchining imzosi: Texnik yordam: 712307777
Download
91,48 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
02.09.2024
Hajmi
91,48 Kb.
#270157
Download
91,48 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
To'lovchining imzosi: Texnik yordam: 712307777
Download
91,48 Kb.
Matnni ko'rish
O‘quv yilidа umumta’lim - bet 6

14
6. O‘zbekiston SSR tashkil topgan paytda 1925yil fevral–aprel davomida (a) shahri, 1925-yil
apreldan 1930- yil sentyabrgacha (b) shahri va (c) xozirgacha O‘zbekiston
SSR poytaxti
sanalgan. Xarflarni o‘rnidagi shaharlar xaritada nechinchi raqamda belgilanganligini aniqlang.
(Qo‘llash - 21 ball)
Javob: _____________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
15
7. Yer-suv islohotining ikkinchi bosqichi amalga oshirilgan hududlarni
xaritadagi raqamlar
asosida aniqlang va Yer-suv islohoti haqida ma’lumot bering. (Qo‘llash - 21 ball)
Javob: _____________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
Ishni boshlash - Buxgalteriya hisobi va audit

|
Buxgalteriya hisobi va audit
|
bet | 2/3 | Sana | 17.06.2024 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #264123 |
Bog'liq .......3. Ishni boshlash
Dastur buxgalteriya hisobini yuritish uchun toʻldirilgan hisob varaqlar rejasi va boshqa sozlamalar bilan qoʻyiladi. Hisob yuritish sozlamalari foydalanuvchi tomonidan oʻzgartirilishi mumkin. Dasturda ishni boshlash uchun zarur boʻlgan asosiy ma'lumotlarni toʻldirish uchun,hisobni toʻgʻri yuritish maqsadida tezda va qulay shaklda barcha asosiy sozlamalarni oʻrnatishga yordam beradigan Boshlangʻich yordamichidan foyadlanish tavsiya etiladi.
Analitik hisob parametrlari Predpriyatie menyusining Nastroyka parametrov ucheta shaklida oʻrnatiladi. Analitik hisob parametrlari sozlamalari ma'lumotlar bazasining barcha tashkilotlari uchun umumiy hisoblanadi. «Vidideyatelnosti» boʻlimi Vid deyatelnosti boʻlimida ma'lumotlar bazasidagi tashkilotlar shugʻullanuvchi faoliyat turlari koʻrsatiladi. Oʻrnatilgan bayroqchalardan kelib chiqqan holdazarursozlamalarroʻyhatianiqlanadi. Agarda tashkilotlardan kamida bittasi ishlab chiqarish, ishlarni bajarish yoki hizmat koʻrsatish bilan shugʻullanadigan boʻlsa Proizvodstvo produksii, vipolneniera bot, okazanie uslug bayroqchasi oʻrnatiladi. Agarda tashkilotlarning kamida bittasi chakana savdo bilan shugʻullanadigan boʻlsa Roznichnaya torgovlya bayroqchasi oʻrnatiladi.
«Zapasi»boʻlimi ushbu shaklning Zapasi boʻlimida quyidagi sozlamalar oʻrnatiladi: Agarda tovar-moddiy boyliklarni sotish ularning tashkilot balansiga
Amalda qabul qilinishidan oldin bajariladigan boʻlsa Razre¬shaetsya spisanie zapasov pri otsutstvii ostatkov po dannim ucheta bayroqchasinioʻrnatishzarur.
Agarda tashklotlarning kamida bittasi qaytariladigan idishlar hisobini yuritsa Vedetsya uchet vozvratnoy tari bayroqchasini qoʻyish zarur
Agarda tashkilotlarning kamida bittasi partiya hisobini yuritsa, Vedetsya uchetpo par¬tiyam (dokumentam postupleniya) bayroqchasini oʻrnatish zarur. Bu holda tovar-moddiy boyliklar (TMB) hisobvaraqlariga “Partii” subkontosi qoʻshiladi. Hujjatlarni oʻtkazishda “Partii” subkontosi avtomatik ravishda toʻldiriladi. Yaratilgan “Partii” subkontosi faqat FIFO usulida hisob yurituvchi tashkilot tomonidan foydalaniladi.Tovarlarni oʻrtacha tannarx boʻyicha hisobga oluvchi tashkilotlar uchun “Partii” subkontosi toʻldirilmaydi.
|
| |
Microsoft Word oqcharloq ziyouz com doc

Microsoft Word oqcharloq ziyouz com doc
Download
98,91 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/24
Sana
13.06.2024
Hajmi
98,91 Kb.
#263246
Download
98,91 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Microsoft Word oqcharloq ziyouz com doc
Download
98,91 Kb.
Matnni ko'rish
–rasm. Pomadali konfet massasini tayyorlash sxemasi

|
–rasm. Pomadali konfet massasini tayyorlash sxemasi
|
bet | 13/18 | Sana | 28.11.2023 | Hajmi | 13,05 Mb. | | #107113 |
Bog'liq portal.guldu.uz-QANDOLAT MAHSULOTLARI TEXNOLOGIYASI72–rasm. Pomadali konfet massasini tayyorlash sxemasi
Shakar
Suvv
Qo’shimchalar
Pa-toka-
Pоmаdаli kоnfеt mаssаsining tа’mi nаfаqаt pоmаdаgа qo’shilgаn mаhsu-lоtlаrdаn, bаlki kristаllаr o’lchаmi bilаn hаm bеlgilinаdi. Mаhsulоtgа shаkl bеrish usulini аniqlоvchi ko’rsаtgich - pоmаdаning оquvchаnligi, qаttiq vа suyuq fаzаlаrning nisbаtigа bоg’liq. Qаndni turli sхеmаlаr bo’yichа kristаl-lаnishi nаtijаsidа pоmаdа оlinаdi. Bu sхеmаlаrning biri bo’yichа (72–rаsm) elаklаngаn shаkаr uzluksiz ishlоvchi dоzаtоr 2 bilаn аrаlаshtirgich 5 gа sоlinаdi.
Uning o’zigа plunjеrli dоzаtоr 4 yordаmidа sаrflоvchi idish 3 dаn pаtоkа bеrilаdi. Uzluksiz ishlоvchi dоzаtоr 1 оrqаli аrаlаshtirgichgа suv quyilаdi
Qаttiq grilyaj shаkаr, yirik mаydаlаngаn vа qоvurilgаn yong’оqlаr vа shungа o’хshаshlаr mаg’izlаrdаn ibоrаt qаttiq аmоrf mаssаdir. Bundаy mаssаlаrdа quruq mоddаlаrning miqdоri 97,7-99,3 % ni tаshkil qilаdi. Yong’оq ulushi 30 % dаn kаm emаs. Qаttiq grilyaj tаyyorlаsh uchun shаkаrning eritilishi quyidаgichа аmаlgа оshirilаdi. Elеktr qizdirgichli qоzоn tubi shаkаr kuyishini оldini оlish mаqsаdidа suv bilаn ho’llаnаdi, kеyin shаkаr sоlinаdi. Аrаlаshtirа turib 170-175 °C gаchа qizdirilаdi. Shаkаr erib qismаn kаrаmеllаshgаndаn kеyin, sаriyog’ sоlinаdi vа 2,5 minut qаynаtilаdi. Kеyin muttаsil аrаlаshtiril-gаn hоldа qоvurilgаn mаydа-lаngаn yong’оq mаg’zi vа хushbo’y qo’shimchаlаr (vаnilin) sоlinаdi. Tаyyor mаssа 125-130 °C hаrоrаtdа shаkl bеrishgа uzаtilidа.
Yumshоq grilyaj tаyyorlаsh uchun dаstlаb shаkаr-аsаl qiyomi tаyyorlаnаdi, kеyin ungа kоvurilgаn mаydаlаngаn mаg’izlаr sоlinаdi. Bundаy mаssаlаrdа quruq mоddаlаrning miqdоri 95,5-96,5 % ni tаshkil qilаdi. Yong’оq ulushi 30 % gа yaqin. Bundаy turdаgi grilyaj tаyyorlаshdа аsаl o’rnigа pоtоkаni qo’llаsh mumkin. Mаssа аstа-sеkinlik bilаn qоtа bоshlаydi, shu sаbаbli ungа ishlоv bеrish (yoyish vа kеsish) аnchа еngillаshаdi.
Mеvаli grilyaj - mеvаli-shаkаrli qаynаtilgаn mаssаgа qоvurilgаn, mаydаlаngаn yong’оqlаr, bоdоm vа shungа o’хshаshlаrdаn qo’shib tаyyor-lаngаn mаssаdir. Quruq mоddаlаrning miqdori 88-92 %. Yong’оqning ulushi turli nаvlаrdа 18-40 % оrаlig’idа bo’lаdi.
|
| |
Foydalanilgan adibiyotlar

|
Foydalanilgan adibiyotlar
|
bet | 3/3 | Sana | 17.06.2024 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #264123 |
Bog'liq .......Foydalanilgan adibiyotlar
1.Джуманиязова М., Икрамов М., Тиллашайхова М., Информационные технологии в экономике: Учебное пособие. Т.: Iqtisod-Moliya, 2010. 283 с.
2. Accounting Information Systems,Seventh Edition. James A. Hall, 2011,South Western Cengage Learning, USA.
3. Bolibekov B., Musayev A., Turabbayev B. Buxgalteriya hisobini avtomatlashtirish: 0 ‘quv qo‘llanma. Т.: Iqtisod-Moliya, 2013. 168 b.
4. Tulayev M.S. Buxgalteriya hisobida axborot tizimlari: 0 ‘quv qoMlanma. Т.: Iqtisodiyot, 2016. 202 b.
5. Бычкова С. М., Ивахненков С.В., Информационные технологии в бухгалтерском учете и аудите: Учебное пособие. М.: Проспект, 2005. 216 с.
6. Уткин В . Б., Балдин К.В . Информационные системы и технологии в экономике: Учебник. М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2005. 335 с.
7. “0 ‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo'yicha harakatlar strategiyasi to‘g ‘risida”gi 0 ‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi PF-4947-sonli farmoni.
8. Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. Т.: 0 ‘zbekiston, 2017. 488 b.
9. Mirziyoev Sh.M. Tanqidiy tahlil, qat’iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik - har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo‘lishi kerak. Т.: 0 ‘zbekiston, 2017, 104 b.
10. Mirziyoev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik 0 ‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. Т.: O ‘zbekiston, 2017. 56 b.
11. Mirziyoev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash - yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. Т.: O ‘zbekiston, 2017. 48 b.
12. “Elektron raqamli imzo to‘g‘risida”gi 0 ‘zbekiston Respublikasi qonuni. T„ 2012.
13 . 0 'z b e k is to n Respublikasining “Buxgalteriya hisobi t o ‘g ‘risida»gi qonuni. Т., 2016
|
| |
Vezalni načrt primerjalnika s histerezo

V b) Dvonivojski (okenski) primerjalnik (komparator)
Vezalni načrt primerjalnika s histerezo
Download
283 Kb.
bet
3/5
Sana
28.11.2020
Hajmi
283 Kb.
#12814
1
2
3
4
5
Bu sahifa navigatsiya:
V b) Dvonivojski (okenski) primerjalnik (komparator)
Vezalni načrt primerjalnika s histerezo:
Oscilogram U
Vh
/U
Izh
pri
R
3a
=_________ Oscilogram U
Vh
/U
Izh
pri
R
3b
=__________
Oscilogram
histereze pri
R
3a
in
R
3b
(XY režim)
V
b) Dvonivojski (okenski) primerjalnik (komparator):
R
1
=_____[W];
.
ezalni načrt dvonivojskega (okenskega) primerjalnika:
Download
283 Kb.
1
2
3
4
5
Download
283 Kb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Vezalni načrt primerjalnika s histerezo
Download
283 Kb.
Kоnfеt kоrpuslаrini sirlаsh

|
Kоnfеt kоrpuslаrini sirlаsh
|
bet | 15/18 | Sana | 28.11.2023 | Hajmi | 13,05 Mb. | | #107113 |
Bog'liq portal.guldu.uz-QANDOLAT MAHSULOTLARI TEXNOLOGIYASIKоnfеt kоrpuslаrini sirlаsh. Kоnfеtlаrni sirlаsh dеgаndа, kоnfеt kоrpuslа-rini shоkоlаd yoki bоshqа qаndоlаt mаssаsi bilаn yupqа qаtlаmdа qоplаnishigа tushunilаdi. Kоrpuslаrni bundаy qоplаsh, ulаrni tаshqi аtmоsfеrа tа’siridаn (qu-rish, nаmlаnish vа shungа o’хshаshlаr) sаqlаsh mаqsаdidа, ulаrning оziqаviy qiymаtini оshirish, tа’mini yaхshilаsh, mаhsulоtlаrgа jоzibаdоr tаshqi ko’rinishni bеrish uchun аmаlgа оshirilаdi. Sirlаsh uchun ko’p hоllаrdа shоkоlаdli vа yog’li sirlаr, kаmdаn kаm hоllаrdа pоmаdаli vа kаrаmеlli sirlаr qo’llаnilаdi. Shоkоlаd sirining kеng ko’lаmdа qo’llаnilishining sаbаbi uning yuqоri dаrаjаli tа’mgа egаligi, yaхshi sаqlаnishi, mа’lum shаrоitlаrdа pаst qоvushqоqlikkа egаligi, mаhsulоtlаrning bir хil zich qоplаnishidаdir.
Hаlvоni аrаlаshtirish. Hаlvоni аrаlаshtirishdа qоvurib ezilgаn mаssаsi vа kаrаmеl mаssаsini bir tеkis tаqsimlаshini vа bir хil qаtlаmli - tоlаsimоn strukturаli hаlvо оlishni tа’minlаsh kеrаk. Kаrаmеl mаssаsini tо tоlаlаr hоsil bo’lgunchа cho’zish vа tоlаlаrning оrаsidа qоvurib ezilgаn mаssаni bir tеkis jоylаshish nаtijаsidа, bungа erishish mumkin.
Аrаlаshtirish nаtijаsidа kаrаmеl mаssаsi kuchli rivоjlаngаn yuzаni egаllаydi. Bu yuzаdа kаrаmеl mаssаsi tоlаlаridаn ibоrаt bo’lgаn qаttiq kаrkаs-ning mаvjudligi sаbаbli, hаlvоdаgi qоvurib ezilgаn mаssа ushlаnib turilаdi. Ezilgаn mаssа, bundаn tаshqаri, kаrаmеl mаssаsi bilаn yuzа tоrtilish kuchi оrqаli bоg’lаngаn.
Yaхshi strukturаli vа mа’lum miqdоrdаgi yog’li hаlvоni оlish uchun uning mаssаsi 55-60 % quvurib ezilgаn yog’li urug’lаrdааn, 40-45 % esа kuvlаngаn kаrаmеl mаssаsidаn ibоrаt bo’liiishi kеrаk. Bundаn tаshqаri, rеtsеpturаgа аsоsаn tаm bеruvchi vа хushbo’y mоddаlаr: kаkао kukuni, vаnilin, qоvurilgаn yong’оqlаr vа bоshqаlаr qo’shilаdi.
99–rasm. Halvoni qoruvchi mashinalarning sxemasi
а–dejalarda; b–beton qoruvchid
Dеjаli qоruvchi mаshinаdа hаlvоni аrаlаshtirish ikki mаrtаgа оlib bоrilаdi. Dаstlаb (99, а-rаsm ) kаrаmеl vа ezilgаn mаssаlаri аylаnuvchi dеjа 2 ga sоlinаdi. Mаshinаning qоruvchi оrgаni 1 dеjаning dеvоri vа tubi bo’ylаb murаkkаb hаrаkаt qilаdi. Dеjаning dеvоri vа qоruvchining оrаsidаgi оrаliq 3-5 mm ni tаshkil qilаdi. Qоrish dаvоmiyligi 1-1,5 min bo’lib, qоrish охiridа mаssа hаrоrаti 75 °C ni tаshkil qilаdi. Shundаn kеyin dеjа hаlvо bilаn dеjа ko’tаrgich-аg’dаrgichgа bеrilаdi, uning yordаmidа dеjаdаgi hаlvо cho’zuvchi mаshinаning bunkеri 3 gа bo’shаtilаdi. Bunkеr to’lqinsimоn yuzаgа 5 egа. Uning qiyalаnish burchаgini vint 4 yordаmidа o’zgаrtirib turish mumkin, bu o’z nаvbаtidа hаlvо mаssаsi
qаtlаmining qаlinligini vа cho’zish kuchini o’zgаrtirib turishgа imkоniyat yarаtаdi.
To’lqinsimоn yuzа bo’ylаb hаlvо mаssаsining siljishi jаrаyonidа kаrаmеl mаssаsining tоlаlаri cho’zilаdi. Аrаlаshtirilgаn hаlvо qаbul qilish stоligа 6 kеltirilаdi vа kоnvеyеr 7 bilаn shаkl bеrishgа uzаtilаdi,
|
| |
Center za kulturo mladih - bet 2

Center za kulturo mladih
Download
0,77 Mb.
bet
2/2
Sana
28.12.2019
Hajmi
0,77 Mb.
#5923
1
2
Download
0,77 Mb.
1
2
Download
0,77 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Center za kulturo mladih
Download
0,77 Mb.
www.ziyouz.com - Microsoft Word oqcharloq ziyouz com doc

|
Microsoft Word oqcharloq ziyouz com docBog'liq Jonatan Livingston-Oqcharloq(Kutubxona)www.ziyouz.com kutubxonasi
2
Qissa nashr etilib, yozuvchiga shon-shuhrat olib kelgandan keyin ham muallif
«Oqcharloq Jonatan» bilan bog‘liq sirli hodisani ko‘p bor takrorlagan: o‘zi yozgan boshqa
romanlardan farqli o‘laroq, bu qissaga boshqa hech narsa qo‘sha olmasligini, Oqcharloq
g‘oyasi o‘ziga tegishli emasligini, g‘oyibdan eshitganini qog‘ozga tushirganini ta’kidlagan.
Xullas, nima bo‘lganda ham, «Oqcharloq Jonatan» rivoyat sifatida ham, falsafiy ertak
yoki nasrdagi doston sifatida ham, qanday ta’riflanishidan qat’i nazar — dunyoning
millionlab kitobxonlari sevib o‘qiydigan kitobiga aylandi. Ayrim adabiyotshunoslar asar
muvaffaqiyatini undagi voqealarning Injil syujetiga hamohangligi bilan bog‘lashsa,
ba’zilar uni «iste’molchilar jamiyati»dagi ma’naviy inqirozlar davrining dolzarb
muammosini ko‘tarib chiqqan asar sifatida baholaydi. Kundalik mayda g‘am-
tashvishlarda — baliq ichak-chavog‘iyu non ushoqlari uchun talashib-tortishib kun
o‘tkazishdan ko‘ra, cheksiz mashaqqat chekib bo‘lsa-da, yuksak parvoz san’atini puxta
egallash ishtiyoqida yongan Oqcharloq Jonatan , ayniqsa, o‘tgan asr ikkinchi yarmidagi
g‘arb yoshlariga ulkan bir ibrat namunasi, insoniy komillikka da’vatday ta’sir etgan edi.
Yoshlar bu majoziy obrazda o‘z botinlaridagi Parvozga ehtiyojni his etgandilar, ular
Jonatanda o‘zlarining amalga oshirilmagan, amalga oshirilishi lozim bo‘lgan istak-
xohishlarini ko‘rgan edilar. Bu qissa ular uchun ermakka o‘qiladigan kitob emas, balki
ruhni chiniqtirish, bardam qilish yo‘lidagi ma’rifiy mashg‘ulotga aylangandi.
«Ma’rifat» mushtariylariga Richard Baxning rivoyat-qissasi tarjimasini taqdim
etarkanmiz, avvalo, tarjima matni ustidagi ijodiy ishimiz, hali davom etayotganini, bu
asar qayta-qayta sayqal berishni talab etishini aytib o‘tish lozim, deb o‘ylaymiz. Va
ularga Oqcharloq Jonatanga xos parvoz ishtiyoqi, yuksala bilish zavqi hamroh bo‘lishini
tilaymiz.
|
| |
Resurslarni sinchkovlik bilan taqsimlab, tiqilib qolmaslikning oldini olish usullari. Bankir algoritmi

|
Resurslarni sinchkovlik bilan taqsimlab, tiqilib qolmaslikning oldini olish usullari. Bankir algoritmi
|
bet | 4/7 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 50,75 Kb. | | #246228 |
Bog'liq Fan Operatsion tizimlar Mustaqil ish Mavzu Operatsion tizimda Resurslarni sinchkovlik bilan taqsimlab, tiqilib qolmaslikning oldini olish usullari. Bankir algoritmi.
Muayyan qoidalarga rioya qilib, resurslarni ajratsangiz, o'zaro blokirovkadan qochishingiz mumkin. Ushbu turdagi algoritmlar orasida bankirning algoritmi eng mashhur bo'lib, Deikstroy tomonidan taklif etilgan bo'lib, u xavfsiz yoki ishonchli davlatlar (xavfsiz davlat) deb ataladi. Xavfsiz holat-bu kamida bitta voqealar ketma-ketligi mavjud bo'lgan, bu esa o'zaro blokirovkaga olib kelmaydi . Algoritm modeli kapitalga ega bo'lgan bankirning harakatlariga asoslangan bo'lib, kreditlar beradi.
Algoritm mohiyati quyidagicha.
Tizimning n qurilmalari mavjudligida, masalan, chiziqlar.
OS, agar uning maksimal ehtiyoji n dan oshmasa, foydalanuvchi jarayonidan so'rovni qabul qiladi.
Foydalanuvchi OS uning so'rovini qondirish imkoniyatiga ega bo'lsa, barcha qurilmalar end vaqt ichida tizimiga qaytariladi ta'minlaydi.
Tizimning hozirgi holati ishonchli deb ataladi, agar OS barcha jarayonlarni oxirgi vaqt ichida amalga oshirishi mumkin bo'lsa.
Bankir algoritmiga muvofiq, agar tizimning holati ishonchli bo'lsa, qurilmalarni tanlash mumkin.
3 ta foydalanuvchi va 11 ta qurilma bilan ishlaydigan tizim uchun ishonchli holatning misolini ko'rib chiqing, bu erda 9 ta qurilma ishtirok etadi va 2 zahirada mavjud. Hozirgi vaziyat shunday bo'lsin:
Bu holat ishonchli. Tizimning keyingi harakatlari quyidagicha bo'lishi mumkin. Birinchidan, uchinchi Foydalanuvchining talablarini qondirish, keyin ishni tugatishni kuting va uchta qurilmani bo'shating. Keyin birinchi va ikkinchi foydalanuvchilarga xizmat qilishingiz mumkin. Ya'ni, tizim faqat uni xavfsiz holatda qoldiradigan va qolganlarini rad etadigan so'rovlarni qondiradi.
Ishonchsiz davlat atamasi, albatta, o'lik holatlar paydo bo'lishini nazarda tutmaydi. U faqat voqealarning noqulay ketma-ketligi holatida tizim to'xtab qolishi mumkinligini aytadi.
Ushbu algoritm, uni ishlatganda resurslarni qayta taqsimlash va jarayonlarni orqaga qaytarishning hojati yo'qligini qadrlaydi. Biroq, ushbu usuldan foydalanish bir qator shartlarni bajarishni talab qiladi.
Foydalanuvchilar soni va resurslar soni qayd etilgan.
Ishlaydigan foydalanuvchilar soni doimiy bo'lishi kerak.
Algoritm mijozlarga resurslarni qaytarib berishni talab qiladi.
Resurs jarayonlarining maksimal talablari oldindan belgilanishi kerak. Ko'pincha bu ma'lumot yo'q.
Bunday qattiq va tez-tez qabul qilinadigan talablarning mavjudligi ishlab chiquvchilarni o'zaro qulflash muammosiga boshqa echimlarni tanlashga undashi mumkin.
|
| |
Tugatish shartlari - Fan: Operatsion tizimlar Mustaqil ish Mavzu: Operatsion tizimda tupik(deadlock) tushinchasi....

|
Fan: Operatsion tizimlar Mustaqil ish Mavzu: Operatsion tizimda tupik(deadlock) tushinchasi. Tupik muammolari, Resurslarni taqsimlash grafigi. Toshkent 2022 Reja
|
bet | 2/7 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 50,75 Kb. | | #246228 |
Bog'liq Fan Operatsion tizimlar Mustaqil ish Mavzu Operatsion tizimda Tugatish shartlari.
Tupiklarning kelib chiqish shartlari 1970 da Koffman, Elfik va Shoshani tomonidan shakllantirilgan.
O'zaro ajratish holati (Mutual exclusion). Bir vaqtning o'zida faqat bitta jarayon resursdan foydalanishi mumkin.
Resurslarni kutish holati (Hold and wait). Jarayonlar ularga ajratilgan resurslarni saqlab qoladi va boshqa resurslarni talab qilishi mumkin.
Taqsimlanmaslik holati (no preemtion). Oldindan ajratilgan resurs jarayondan majburiy ravishda olinishi mumkin emas. Ular faqat ularni ushlab turgan jarayon bo'lishi mumkin.
Dumaloq kutish holati (circular wait). Har bir jarayon zanjirning boshqa jarayoni tomonidan ushlab turilgan manbaga kirishni kutayotgan jarayonlarning halqa zanjiri mavjud. Barcha to'rtta shartni bajarish uchun zarur va etarli darajada halokat paydo bo'lishi kerak.
Odatda, o'lik uchlik ikki turdagi tugunlardan tashkil topgan ustundagi tsikl bilan modellanadi: to'rtburchaklar – jarayonlar va ellipslar – rasmda tasvirlangan narsalar kabi resurslar. 7.1. Resursdan jarayonga yo'naltirilgan o'qlar manba bu jarayonga ajratilganligini ko'rsatadi. Jarayondan manbaga yo'naltirilgan o'qlar, bu jarayon ushbu resursni talab qiladi
O'lik uchlari bilan ishlashning asosiy yo'nalishlari
O'lik uchlari muammosi kompyuter fanida juda ko'p qiziqarli tadqiqotlar boshlagan. Shubhasiz, tsiklik kutish holati boshqalardan farq qiladi. Birinchi uchta shart tizimda mavjud bo'lgan qoidalarni shakllantiradi, to'rtinchi shart esa muayyan noqulay hodisalar ketma-ketligida yuzaga kelishi mumkin bo'lgan vaziyatni tasvirlaydi. Shuning uchun, qulflashning oldini olish usullari, asosan, jarayonlarning xatti-harakatlariga va resurslarni taqsimlash usullariga bir qator cheklovlarni joriy qilish orqali dastlabki uchta shartni buzishga qaratilgan. Aniqlash va yo'q qilish usullari kamroq konservativ bo'lib, resurslarni kutish davrini topish va buzish uchun kamayadi. Shunday qilib, o'lik uchlari bilan kurashishning asosiy yo'nalishlari:
Umuman muammolarni e'tiborsiz qoldirish
O'lik oxiri oldini olish
O'lik oxiri aniqlash
O'lik halokatdan keyin tiklash
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Fan: Operatsion tizimlar Mustaqil ish Mavzu: Operatsion tizimda tupik(deadlock) tushinchasi. Tupik muammolari, Resurslarni taqsimlash grafigi. Toshkent 2022 Reja
|
Tiqilinch shartlarini buzish bilan o'lik yo'llardan qochish

|
Tiqilinch shartlarini buzish bilan o'lik yo'llardan qochish
|
bet | 5/7 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 50,75 Kb. | | #246228 |
Bog'liq Fan Operatsion tizimlar Mustaqil ish Mavzu Operatsion tizimda Tiqilinch shartlarini buzish bilan o'lik yo'llardan qochish.
Kelajakdagi so'rovlar haqida ma'lumot bo'lmasa, o'zaro blokirovkadan qochishning yagona usuli "o'lik holatlar" bo'limining kamida bitta shartini bajarmaslikdir.
O'zaro chiqarib tashlash shartini buzish.
Umuman olganda, o'zaro kelishmovchiliklardan qochish mumkin emas. Ba'zi resurslarga kirish alohida bo'lishi kerak. Shunga qaramay, ba'zi qurilmalar mavjud. Misol sifatida, printerni ko'rib chiqaylik. Ma'lumki, printerda bir nechta jarayonlar chiqishi mumkin. Betartiblikni oldini olish uchun diskdagi barcha chiqish jarayonining oraliq shakllanishi, ya'ni ajratilgan qurilma tashkil etiladi. Printerni chop etish uchun hujjatlarni chiqarish uchun mas'ul bo'lgan printerning xizmati yoki jini deb ataladigan bitta tizim jarayoni, albatta, u bilan muloqot qiladi. Ushbu sxema spuling (spooling) deb ataladi. Shunday qilib, printer birgalikda qurilma bo'lib qoladi va uning uchun o'lik oxiri yo'q qilinadi.
Afsuski, barcha qurilmalar uchun emas, balki barcha ma'lumotlar uchun spulingni tashkil qilish mumkin emas. Bunday modelning yoqimsiz yon ta'siri spuling tampon uchun disk maydoni uchun raqobat tufayli yuzaga kelishi mumkin bo'lgan o'lik holat bo'lishi mumkin. Shunga qaramay, bu fikr ko'pincha bir shaklda qo'llaniladi.
Qo'shimcha manbalarni kutish shartini buzish
Resurslarni kutish shartlari ikki bosqichli ta'qib qilish strategiyasini talab qilib, oldini olish mumkin.
Birinchi bosqichda jarayon bir vaqtning o'zida zarur bo'lgan barcha resurslarni talab qilishi kerak. Ular taqdim etilmaguncha, jarayon davom eta olmaydi.
Agar birinchi bosqichda ushbu jarayonga muhtoj bo'lgan ayrim resurslar allaqachon boshqa jarayonlar bilan mashg'ul bo'lsa, unga ajratilgan barcha resurslarni ozod qiladi va birinchi bosqichni takrorlashga harakat qiladi.
Bir ma'noda, bu yondashuv barcha resurslarni oldindan qo'lga kiritish talabini eslatadi. Tabiiyki, faqat maxsus tashkil etilgan dasturlar birinchi bosqichda to'xtatilishi va keyinchalik qayta tiklanishi mumkin.
|
| |