nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
AVTOMOBILLARNING TORTISh-IQTISODIY HUSUSIYaTINI

|
AVTOMOBILLARNING TORTISh-IQTISODIY HUSUSIYaTINI Pdf ko'rish
|
bet | 111/207 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 6,46 Mb. | | #237153 |
Bog'liq avtomabillar texnik ekspluatasiyasiAVTOMOBILLARNING TORTISh-IQTISODIY HUSUSIYaTINI
DIAGNOSTIKALASh JIHOZLARI
10.1. Ta’lim berish texnologiyasining modeli
Mashg’ulotlar vaqti-4 soat
Talabalar soni 40 - 80
Mashg’ulotlar shakli
Axborotli ma’ruza
Ma’ruza rejasi
1.Diagnostika stendlarining turlari. Kuch va
inertsiya stendlari.
2.Yonilg’i sarfini aniqlash qurilmalari.
3.Chiqindi gaz tarkibini aniqlovchi qurilmalar.
O’quv mashg’ulotining maqsadi:
Avtomobilning tortish-iqtisodiy hususiyatlarini belgilovchi
parametrlar. Diagnostika stendlarining turlari. Kuch va inertsiya stendlari. Yonilg’i sarfini
aniqlash qurilmalari. Chiqindi gaz tarkibini aniqlovchi qurilmalar to’g’risida ma’lumot berishni
ko’zda tutadi.
Pedagogik vazifalar
:
·
Avtomobilning tortish-iqtisodiy
hususiyatlarini belgilovchi parametrlar;
·
Diagnostika stendlarining turlari;
·
Kuch va inertsiya stendlari;
·
Yonilg’i sarfini aniqlash qurilmalari;
·
Chiqindi gaz tarkibini aniqlovchi
qurilmalar to’g’risida tushuncha va
ma’lumotlar berish.
O’quv faoliyati natijalari:
·
Avtomobilning tortish-iqtisodiy
hususiyatlarini belgilovchi parametrlar;
·
Diagnostika stendlarining turlari;
·
Kuch va inertsiya stendlari;
·
Yonilg’i sarfini aniqlash qurilmalari;
·
Chiqindi gaz tarkibini aniqlovchi
qurilmalar to’g’risida to’plagan
tushunchasini namoyon etadi.
Ta’lim berish usullari
Ko’rgazmali ma’ruza, suhbat
Ta’lim berish shakllari
Ommaviy, jamoaviy
Ta’lim berish vositalari
Ma’ruza matni, proektor
Ta’lim berish sharoiti
O’TV bilan ishlashga moslashtirilgan
auditoriya
Monitoring va baholash
Og’zaki nazorat: savol-javob
|
| |
shaxsiy muloqotdir - Kutubxonashunoslik

• homiyda siz yaratayotgan loyihaga mualliflik qila olish
mumkinligi haqidagi tasawurni uyg‘ota oling, «Siz bilan birgalikda
hal qilishimiz mumkin bo‘lgan muammo» fikrini aytishni unut-
mang;
• mablag1 so‘rashdan uyalmang va tortinmang, holat yetilib
tuigan paytda homiy ham iltimosingizni rad etishdan ko‘ra, yordam
berishni taldif etishga iymanib turgan bo‘lishi mumkin.
Homiyni yenga olish uchun klassik fandrayzingning quyidagi
qoidalariga amal qilish lozim, bular:
• agar imkoningiz bo ‘lsa, hom iydan faqatgina mablag1
so‘ramang, balki o ‘zingizning unga ko‘rsatishingiz mumkin
bo‘lgan yordamingizni, imkoniyatingizni ham tushuntiring.
Masalan, agar siz biron-bir kattaroq tijorat-reklama firmasi bilan
aloqada bo‘lsangiz, ular orqali homiyni va uning tashkilotini rek
lama qilib borishga yordam bera olishingiz mumkin;
• har bir homiy yoki donor menejer bo£lishdan tashqari,
oddiy inson, uning ham kuchli va kuchsiz, yaxshi va yomon
tomonlari mavjud, oilasi, jamiyat oldida o ‘zining burch va
mas’uliyatlari ham borligini unutmang. Bularni bilib, siz u bilan
yanada yaqinroq, do‘stona munosabatga kirisha olasiz.
Qilingan xayr-ehson donorning talabini qondira olishi ke
rak. Samarali muloqot va samimiylik har qanday donorga yo‘l
ochib beradi. Donor bilan munosabatingizning uzoq vaqtgacha
davom etishiga harakat qiling.
10. Fandrayzingning yana bir ko‘rinishi sifatida kutubxona
larda
,3-TAJRIBA IShI - Касбий психология

|
Касбий психология Pdf ko'rish
|
bet | 153/207 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 6,46 Mb. | | #237153 |
Bog'liq avtomabillar texnik ekspluatasiyasi2,3-TAJRIBA IShI
Mavzu: Gaz ballonli avtomobillarni gaz taminot tizimiga texnik xizmat ko’rsatish
texnologiyasi
1. Ishdan maqsad
Gaz ballonli avtomobillarni gaz taminot tizimidagi (GTT) priborlarni diagnostikalash va
ularga texnik xizmat ko’rsatish ishlarini bajarish bo’yicha ko’nikmalarini hosil qilish.
II. Ish mazmuni
1. Avtomobillarni GTTini konstruktiv jihozlarini o’rganish.
2. Siqilgan va suyultirilgan gazlarda ishlaydigan GTT dagi asosiy qurilmalarni tuzilishi va
ularni ishlash prinstiplarini o’zlashtirib olish.
3. Avtomobillarni gaz apparaturasini tekshirish - sinash va sozlash tartibini o’rganish.
4. Gaz ballonlarni shahodatlash (osvidetelstvovanie) tartibi bilan tanishish.
III. Ishchi postidagi jihozlar
1. To’la komplektli Zil 138A eki Gaz 53-07 rusumli gaz ballonli avtomobil.
2. Asboblar komplekti.
3. Sozlash uchun maxsus asboblar.
4. Shtangenstirkul, pezometr.
IV. Umumiy malumotlar
Avtomobil dvigatellari uchun gazsimon yonilg’i, siqilgan yoki suyultirilgan holatlarda
ishlatiladi. Metan 20 MPa bosimfgacha siqiladi va qalin devorli ballonlarda saqlanadi. Etan, propan
va butan 1,6 MPa bosimda suyuq holatga o’tadi va ular ham shu ko’rinishda ballonlarda saqlanadi.
Gaz-havo aralashmasining detonatsiyaga turg’unligi, benzin-havo aralashmasiga qaraganda
yuqori bo’ladi. Bu esa dvigatelning siqish darajasini oshirish va iqtisodiy ko’rsatkichlarini
yaxshilashga imkon beradi. Gazli dvigatellarda aralashma deyarli to’liq yonadi va ishlatilgan
gazlarning zaharliligi ancha past bo’lganligidan atrof-muhit kam zararlanadi.
Gazlarning qo’llanilishi porshen va gilza devorlaridan moy par-dasini yuvilib ketishiga
barham beradi, yonish kameralarida qurum hosil bo’lishini kamaytiradi, benzin bug’lari
bo’lmaganligi uchun stilindr gilzalarining devorlaridagi moy kuyib ketmaydi, natijada dvigatelni
ishlash muddati va moy almashtirish davri 1,5-2 martaga uzayadi.
Biroq, gaz ballonli avtomobillarda ta’minnlash tizimi murakkab, yong’in va portlash
xavfsizligiga qo’yiladigan talablar esa yuqori bo’ladi. Gaz havo bilan aralashganda benzinga
nisbatan ko’p hajmni egallagani uchun gazli dvigatellarning quvvati karbyuratorli dvigatelga
qaraganda 10-20 foiz kam bo’ladi. Gaz ballonli uskunalarning katta vazni tufayli avtomobil
o’zining yuk ko’taruvchanlik imkoniyatining bir qismini yo’qotadi.
Siqilgan yoki suyultirilgan gazlarda ishlovchi dvigatellar, asosan, karbyuratorli dvigatellar
bazasida yaratiladi. Buning uchun karbyuratorli dvigatel maxsus gaz apparatlari va ballonlari bilan
jihozlanadi. Shu bilan birga benzinda ishlash qobiliyatini ham saqlaydi. Bu holatda oktanlar soni
100 birlikdan yuqori bo’lgan gazlarning detonastiyaga turg’unligini yuqoriligidan unumli darajada
foydalanilmaydi, chunki dvigatelning siqish darajasi, gazga qaraganda ancha oz bo’lgan, benzindagi
oktanlar soniga muvofiq tanlanadi.
|
| |
Federativ model - Oliy va o’rta mahsus ta’lim vazirligi

|
Oliy va o’rta mahsus ta’lim vazirligi
|
bet | 117/217 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #236153 |
Bog'liq Raqamli iqtisodiyot-Darslik-18.02.2020Federativ model – bunday operatsion modelni raqamli transformatsiyani asta- sekin amalga oshiradigan yirik banklarda qo’llash mumkin bo’lib, unda raqamlashtirish faoliyat yo’nalishlari bo’yicha amalga oshiriladi. Bunda ba’zi bir tashkiliy bo’limlar raqamli texnologyalarga bo’lgan harajatlar oqimini mustaqil ravishda nazorat qilib turib va hodimlarga yangi ko’nikmalarni singdirigan holda raqamli strategiyani amalga oshirishda ishtirok etadilar. Lekin boshqa bo’limlar raqamli transformatsiyada ishtirok etmasliklari ham mumkin. Bunda vaqt o’ishi bilan barcha hodimlr raqamli iqtisodiyotning afzalliklarni ijobiy baholagan holda bu jarayonda ishtirok etishga harakat qila boshlaydilar. Bunday operatsion modelga misol bo’lib, elektron hujjat aylanishiga o’tishni ko’rsatish mumkin. Ya’ni bu modelda yangiliklar bir
bo’limdan boshqasiga o’tib boradi va vaqt o’tishi bilan bank faoliyatiga doimiy asosda tadbiq qilinadi.
Ajratigan servislar modeli. Firma raqamli transformatsiyaning muhimligini anglaganidan so’ng va raqamli strategiyani amalga oshirish bo’yicha birinchi qadamlarni qo’yganidan keyin, kattaroq bo’lgan banklarda ajratilgan servislar modelidan foydalanish mumkin bo’ladi. Bunda bir qanha o’xshash funktsiyalar bitta markazlashgan bo’limga beriladi. U yoki bu operatsiyalarni bajarishga mas’ul bo’lgan bo’lim bo’linadigan servislar Markazi bo’lib qoladi. Bunday model bir qancha funktsiyalar tashqi kontragentlar tomonidan ta’minlab beriladigan autsorsingning analogi bo’lib qoladi. Bunday operatsion model yaratishning asosiy maqsadi - bank ichidagi amallar moslashuv darajasiining oshirilishi (ratsionalizatsiyalash) hamda mavjud biznes-jarayonlarning standart qaytarilib turuvchi operatsiyalar yo’qligi tufayli optimallashtirilishi hamda ba’zi bir bank operatsiyalariga bo’lgan harajatlarning kamayishidir.
Kompetentsiyalar strategik markazlarini yaratish modeli - Raqamli transformatsiya sharoitlarida bank operatsion modeli rivojlanishining keyingi bosqichi tashkiliy birlik sifatidagi kompetentsiya markazlarini tashkil qilishdir. Bunday markazlar ma’lumot yig’ish va tahlil qilish asosida information tizimlarni hamda biznes jarayonlarni nazorat qiladilar va ularni maksimal samarador ishlatish usullarini topadilar. Tashkiliy tuzilmaning bunday elmenti raqamli strategiya yaratish bo’yicha harakatlarni koordinatsiya qiladi, bozordagi tendentsiyalarni bashorat qiladi va raqobatbardoshlilikni oshirish maqsadida bankka takliflar tayyorlaydilar.
|
| |
Vositachilik modeli - Oliy va o’rta mahsus ta’lim vazirligi

|
Oliy va o’rta mahsus ta’lim vazirligi
|
bet | 121/217 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #236153 |
Bog'liq Raqamli iqtisodiyot-Darslik-18.02.2020Vositachilik modeli (Brokerage Model) – bu modelni ish faoliyatidan qat’i- nazar vositachi kompaniyalar ishatadilar. Masalan, internet auktsionlar (e- auction, Auction Broker), tarmoqli va mustaqil elektron birjalar (e-exchange, Market-place exchange), to’lov tizimlari (Transaction Broker), aggregator- kompaniyalar, distribyuterlar (Distributor), ma’lumot axtaruv tizimlari (Search agent), virtual mo’llar (cybermall, e-mall, Virtual Marketplace) va metavositachilar (Metamediary). Bularga misol sifatida quyidagi kompaniyalarni keltirishimiz mumkin: eBay, PayPal, GettTaxi, booking.com, Merchant Services at Amazon,CarsDirect, Priseline.com.
Reklama modeli (Advertising Model) – bunday modellar orasida reklamadan daromad olish modeli eng ommabop hisoblanadi. Internetda banner reklamasidan, kontekst reklamadan, videoreklamadan, animatsion reklamadan, rolilardan, suzib chiqadigan reklama va Pop-up reklama turlaridan yaxshi daromad qilish mumkin. Reklama modellarini turli sohalardagi kompaniyalar qo’llaydilar, ammo uning bir qancha shartlari ham mavjud, shu jumladan, eng
asosiysi trafik yuqori bo’lishi kerak. Shuning uchun bu modeldan internet- portallar, e’lon doskalari (Classifields), qidiruv tizimlari (Search Agents), ijtimoiy tarmoqlar (Social Networking Services) kabilar foydalanadilar. Misol sifatida Yandex, Yahoo!, NY-Tymes, Google, VKontakte, Craigslist larni keltirishimiz mumkin.
Infovositachi modeli (Infomediary Model) -bunday biznes-modelni turli xil formatlardagi ma’lumotlarni, masalan, spravkalar, byulletenlar, yangiliklar, elektron-analitik hisobotlarni sotish bilan shug’ullanadigan kompaniyalar ishlatadilar. Undan reklama tarmoqlari (Advertising Networks), marketing agentliklari (Audience Measurement Services), metavositachilar (Metamediary) kabilar foydalanadilar. Misol sifatidan Nielsen va DoubleClick larni keltirishimiz mumkin.
|
| |
Avtomobil kuzovini ta’mirlash jihozlari

|
Avtomobil kuzovini ta’mirlash jihozlari Pdf ko'rish
|
bet | 108/207 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 6,46 Mb. | | #237153 |
Bog'liq avtomabillar texnik ekspluatasiyasiAvtomobil kuzovini ta’mirlash jihozlari
9.1.
Ta’lim berish texnologiyasining modeli
Mashg’ulotlar vaqti-4 soat
Talabalar soni 40 - 80
Mashg’ulotlar shakli
Axborotli ma’ruza
Ma’ruza rejasi
1. Kuzovlarni ta’mirlash jihozlari.
2. Bo’yashga tayyorlash va bo’yash jihozlari
3. Zangga qarshi ishlov berish jihozlari.
O’quv mashg’ulotining maqsadi:
Kuzovning zanglagan va pachoqlangan joylarini to’g’rilash
uskunalari. Payvandlash jihozlari. Choklarni jilvirlash jihozlari. Yo’l-transport hodisasiga
uchragan kuzovlarni tiklash qurilmalari. Geometrik o’lchamlarni nazorat qilish jihozlari.
Kuzovning tiklangan qismlarini bo’yoqqa tayyorlash uchun ishlatiladigan uskunalar. Bo’yoq
tanlash jihozlari. Bo’yoqsepgichlar. Bo’yash kameralari to’g’risida bilim berishni ko’zda tutadi.
Pedagogik vazifalar
:
·
Kuzovning zanglagan va pachoqlangan
joylarini to’g’rilash uskunalari;
·
Payvandlash jihozlari;
·
Choklarni jilvirlash jihozlari;
·
Yo’l-transport hodisasiga uchragan
kuzovlarni tiklash qurilmalari;
·
Kuzovning tiklangan qismlarini
bo’yoqqa tayyorlash uchun
ishlatiladigan uskunalar;
·
Bo’yoq sepgichlar. Bo’yash kameralari
to’g’risida bilim berishni ko’zda tutadi.
O’quv faoliyati natijalari:
·
Kuzovning zanglagan va pachoqlangan
joylarini to’g’rilash uskunalari;
·
Payvandlash jihozlari;
·
Choklarni jilvirlash jihozlari;
·
Yo’l-transport hodisasiga uchragan
kuzovlarni tiklash qurilmalari;
·
Kuzovning tiklangan qismlarini
bo’yoqqa tayyorlash uchun
ishlatiladigan uskunalar;
·
Bo’yoq sepgichlar. Bo’yash kameralari
jixozlarning turlarini yoritib beradi.
Ta’lim berish usullari
Ko’rgazmali ma’ruza, suhbat
Ta’lim berish shakllari
Ommaviy, jamoaviy
Ta’lim berish vositalari
Ma’ruza matni, proektor
Ta’lim berish sharoiti
O’TV bilan ishlashga moslashtirilgan
auditoriya
Monitoring va baholash
Og’zaki nazorat: savol-javob
|
| |
-rasm. SHEQ umumiy ko’rinishi

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.106
SHamol energiyasi doimiy emasligi, joylarda turlicha darajada kuzatilishi real ravishda uning
potentsialini aniqlashda maxsus ishlarni bajarish, joy tanlash va SHEQ o’rnatish kabi masalalar hal
qilinadi.
O’zbekistonda SHE istiqboli quvvati 1-5 kVt kichik qurilmalar hisobiga amalga oshishi mumkin.
Bunga sabab katta iste’molchilar joylashgan regionlarda shamol tezligi 3-4 m/s, katta
potentsialli joylarda 10-12 m/s bo’lgan xollarda iste’molchilar kam darajada.
SHE yillik potentsiali juda katta. Gidroenergiya potentsialiga nisbatan u 100 marta kattaroq va
3300·10
12
kVt·s. Bundan faqat 10-12 % ini ishlatish mumkin.
SHamol oqimi (SHO) energiyasini hisoblashda m massali jism kinetik energiyasini V tezlikda
xarakati orqali aniqlanadi.
Bunda SHO massasi W hajmda
2
2
2
2
v
W
v
m
E
ga teng bo’ladi.
ρ-havo zichligi.
Unda vaqt birligi ichidagi havo oqimi quvvati, F yuzadan Q sarfda quyidagicha aniqlanadi:
2
2
2
2
v
F
z
v
Qt
N
п
.
SHEQ quvvati SHO quvvatidan undan foydalanish koeffitsienti S farq qiladi:
2
3
v
F
C
N
ш
A
bu yerda
ш
F
-SHEA g’ildiragi ta’siridagi yuza.
м
г
k
C
С
dan aniqlanib, S
k
- SHEQ g’ildiragi shamol oqimidagi foydalanish koeffitsienti;
г
va
м
- generator va multiplikator f.i.k
Namangan Institute of Engineering and Technology

|
Namangan Institute of Engineering and Technology Pdf ko'rish
|
bet | 109/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламNamangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.95
uglerod chiqindilarini yanada kamaytirish uchun ishlab chiqarishda quyosh va energiya tejamkor
tizimlarini qo‘llaydi.
Suv asosiy insoniy ehtiyoj bo‘lib, ko‘plab quruq va turbulent sohalarda suv resurslari kam
va qimmatlidir. Elektr energiyasi ishlab chiqarish uchun quyosh nuri yordamida quyosh panellari suv
muammolariga olib kelmaydi. BMT-Suvga ko‘ra, qishloq xo‘jaligi jahon miqyosida eng katta suv
talabiga ega. Biyoyakıtlar, ayrimlari sug‘orish va xomashyo qayta ishlash vaqtida katta miqdorda suv
iste’mol qiladigan toza yoqilg‘i sifatida tanilgan va ayrim hollarda yerdan foydalanish va suvdan
foydalanish o‘rtasidagi mojarolarga olib keladi.
Gidroelektrostantsiyalar ham toza elektr energiyasi manbalari sifatida tanilgan va qayta
tiklanadigan energiya manbalari sifatida keng qo‘llaniladi. Biroq, uy-joylar va qishloqlar ko‘pincha
suv ombori loyihalari tufayli vayron qilingan yoki ko‘chirilgan. Daryo tizimlari yovvoyi tabiat
habitatları va shirin suv ekosistemlerini ta’sir qilish uchun o‘zgaradi.
Shamol energiyasini ishlab chiqarishda shamol turbinalari yuqori bo‘lishiga qaramasdan, ish
paytida shovqin ko‘p bo‘ladi. Shamol fermalari yaqinida yashovchi fuqarolar shovqinning yuqori
darajasiga qattiq ta’sir ko‘rsatadi va ko‘p odamlar hali ham uzoq vaqtdan keyin ham moslasha
olmaydi. Quyosh panelli fotovoltaik modullar harakatlanuvchi qismlardan ishqalanish va ovozning
yo‘qligi sababli xavfli hisoblanmaydi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Karimov I.A. Nasha vqsshaya tselg’ – nezavisimostg’ i protsvetanie Rodinq, svoboda i
blagopoluchie naroda. Tashkent, 2000.
2.
Zakon Respubliki Uzbekistan po podgotovke kadrov. Tashkent,1997.
3.
Uzoqov G‗.N., S.M. Xo‗jaqulov, YU.G‗. Uzoqova. Muqobil energiya manbalaridan
foydalanish asoslari. –T.: Fan va texnologiya, 2017. 160 b.
4.
Kats Z.A. Proizvodstvo sushenqx ovoo’ey, kartofelya i fruktov. - M.: Legkaya i pio’evaya
promqshlennostg’, 1984. - 21 s.
5.
Tairov Z. K povqsheniyu effektivnosti ispolg’zovaniya solnechnoy energii dlya sushki plodov
vinograda // Geliotexnika. -1983. №5.-s.69-72.
6.
Umarov G.Ya., Tyurin Yu.G., Umarov G.G. Razrabotka geliosushilg’nqx kompleksov dlya
plodoovoo’nqx kulg’tur // Mexanizatsiya i elektrifikatsiya selg’skogo xozyaystva. 1986. - s.9-11.
7.
Voronova A.O. Sushka plodov i ovoo’ey. M.: Pio’evaya promqshlennostg’, 1978. -204s.
8.
Silich A.A., Zozulevich B.V., Popovskiy V.G. Sushka plodov vinograda v t unnelg’nqx
sushilkah - M.: Legkaya i pio’evaya promqshlennostg’. -1982. -s.80.
9.
Yunusov B.Yu. ,Tulaev B. Universalg’naya gelioustanovka dlya otopleniya goryachego
vodosnabjeniya jilio’. Sovremennqe problemq energetiki Mejd. Konfer-ya , Tashkent 2011.
10.
Jalilov A.Q., Yunusov B.Yu. Gelioquritgichdagi gaz va havo aralashmasi sarfini aniqlash. 3
bet. «Fan va texnika taraqqiyotida yoshlarning o’rni». Respublika ilmiy-amaliy anjumani. T.:
ToshDTU. 14-19 aprelg’ 2012-yil.
|
| |
Namangan Institute of Engineering and Technology

|
Namangan Institute of Engineering and Technology Pdf ko'rish
|
bet | 112/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламNamangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.98
O’zbekistondagi AESning birinchi energobloki 2028 yil oxiriga qadar ishga tushirilishi
rejalashtirilgan. Avvalroq Navoiy va Buxoro viloyatlari chegarasidagi To’dako’l atrofidagi hududlar
AES qurilishi uchun salohiyatli maydon sifatida ko’rilayotgani ma’lum qilingan edi. Keyinroq
Jizzaxdagi Aydarko’l atrofidagi hudud ham salohiyatli hudud sifatida e’tirof etildi. Ushbu AES qurilishi
11 milliard dollarga baholangan. Sobiq Ittifoq olimlari o’tgan asrning 40-yillarida ana shunday
elektrostantsiyalarning ishlash tamoyillari borasida izlanishlar olib borishni boshlashgan. 1948 yilda
I. Kurchatov hukumatga atom energiyasini ajratib olish bo’yicha ishlarni boshlashni taklif qiladi. 1950
yil mayda Kaluga oblastidagi Obninsk shahrida dunyodagi birinchi AES qurilishi boshlanadi. Quvvati
5 MIt bo’lgan mazkur AES qurilishi 1954 yilda yakunlanadi va Obninsk AESi ishga tushadi. Yadroviy
reaktor yordamida elektr energiyasi esa ilk bor 1951 yilda AQSHning Aydaho shtatida olinadi. U
tajribaviy bo’lib, atigi 800 Vt energiya ishlab chiqaradi. Uning ishlashini tekshirib ko’rish uchun
generatorga to’rtta cho’g’lanma lampochka ulanadi va hech kim kutmagan holda bu lampochkalar
yonadi.
Atom elektr stantsiyasi atom yadrosi ajralib chiqishi natijasida hosil bo’ladigan reaktsiya
asosida ishlaydi. Ushbu jarayonda asosan uran yoki plutoniy atomlari ishtirok etadi. AESda urandan
foydalanish uchun uran rudasi kukunga aylantiriladi. So’ngra uran kukuni metall «tabletka»
ko’rinishiga keltiriladi — u kichik kolbalarga presslanadi va 1500 daraja haroratda bir necha sutka
kuydiriladi.
Aynan mana shu uran tabletkalari yadroviy reaktorlarga joylanadi. Bitta reaktorda bir vaqtning
o’zida 10 milliontaga yaqin uran tabletkalari ishlatiladi.
Atom yadrolari neytron ajratib chiqaradi. Neytronlar yangi neytronlarni hamda ulkan kinetik
energiyaga ega zarralarni hosil qiladi. Aynan mana shu energiya atom stantsiyasi faoliyatining asosini
tashkil qiladi. Atom reaktorida reaktsiya vaqtida ajralgan energiya issiqlikka aylanadi va issiqlik
tashuvchiga (suvga) o’tadi.
So’ngra issiqlik tashuvchidagi harorat maxsus issiqlik almashuvchi qurilmalar orqali ikkinchi
konturdagi oddiy suvga o’tadi va uni qaynatadi. Qaynash natijasida hosil bo’lgan suv bug’i turbinani
aylantiradi. Turbina elektr energiyasi ishlab chiqaruvchi generatorni harakatga keltiradi.
SHunday qilib, AESning ishlash tarzi xuddi issiqlik elektr stantsiyasiniki kabidir. Faqat ular
o’rtasidagi farq bug’ning qanday yo’l bilan hosil qilinishida.
2017 yil 1 fevral holatiga ko’ra, dunyo bo’yicha 31ta davlat atom elektr stantsiyasiga ega bo’lib,
jami 191ta AES faoliyat ko’rsatmoqda va reaktorlar soni 451tani tashkil etadi. Aksariyat atom elektr
stantsiyalari Yevropa, SHimoliy Amerika, Janubi-Sharqiy Osiyo va sobiq SSSR hududida
|
| |
sоnini koʻrsаtаdi) - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 81/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)sоnini koʻrsаtаdi).
Ethernet pаkеti quyidаgi mаydоnlаrni oʻz ichigа оlgаn:
8 bitni priаmbulа tаshkil qilаdi, ulаrdаn birinchi еttitаsini 1010101 kоdi tаshkil qilаdi, охirgi sаkkizinchisini 10101011 kоdi tаshkil qilаdi. IEEE 802.03 stаndаrtidа bu охirgi bаyt kаdr bоshlаnish bеlgisi dеb yuritilаdi (SFD – Start of Frame Delimiter) vа pаkеtni alohida mаydоnini tаshkil qilаdi.
Qаbul qiluvchi mаnzili vа joʻnаtuvchi mаnzili 6 bаytdаn tаshkil tоpgаn. Bu mаnzil mаydоnlаri аbоnеnt qurilmаsi tоmоnidаn ishlаv bеrilаdi.
Bоshqаrish mаydоnidа (L/T-Length/Type) ахbоrоt mаydоnining uzunligi haqidagi mаʻlumоt jоylаshtirilаdi. U yanа fоydаlаnаyotgаn prоtоkоl turini bеlgilаshi mumkin. Аgаrdа bu mаydоn qiymаti 1500 dаn kаm boʻlsа u holda ахbоrоtlаr mаydоnining uzunligini koʻrsаtаdi. Аgаrdа 1500 dаn kаttа boʻlsа u holda kаdr turini koʻrsаtаdi. Bоshqаrish mаydоni dаstur tоmоnidаn ishlоv bеrilаdi.
Ахbоrоtlаr mаydоnigа 46 bаytdаn 1500 bаytgаchа ахbоrоt kirishi mumkin. Аgаrdа pаkеtdа 46 bаytdаn kаm ахbоrоt boʻlsа, ахbоrоtlаr mаydоnining qоlgаn qismini toʻldiruvchi bаytlаr egаllаydi. IEEE 802.3 stаndаrtigа koʻrа pаkеt tаrkibidа mахsus toʻldiruvchi mаydоn аjrаtilgаn, (pad data), аgаrdа ахbоrоt 46 bаytdаn uzun boʻlsа toʻldiruvchi mаydоn 0 uzunlikkа egа boʻlаdi.
Nаzоrаt bitlаr yigindisining mаydоni (FCS – Frame Chech Segvence) pаkеtning 32 rаzryadli dаvriy nаzоrаt yigindisidаn ibоrаt (CRC) vа u pаkеtning toʻgʻri uzаtilgаnligini аniqlаsh uchun ishlаtilаdi.
Shundаy qilib, kаdrning minimаl uzunligi 64 bаytni (512 bit) tаshkil qilаdi (priаmbulаsiz pаkеt). Аynаn shu kаttаlik tаrmоqdаn signаl tаrqаlishini ikki хissа ushlаnish mаksimаl qiymаtini 512 bit оrаligʻidа аniqlаb bеrаdi (Ethernet uchun 51,2mks, Fast Ethernet uchun 5,12mks).
10 Mbit /s tеzlikdа ishlоvchi Ethernet tаrmоgʻi uchun stаndаrt toʻrttа ахbоrоt uzаtish muhitini аniqlаb bеrgаn:
10 BASE 5 (qаlin kоаksiаl kаbеl);
10 BASE 2 (ingichkа kоаksiаl kаbеl);
10 BASE-T (oʻrаlgаn juftlik);
10 BASE-FL (оptik tоlаli kаbеl);
Uzаtish muхitini rusumlаsh 3 elеmеntdаn tаshkil tоpgаn bulib: «10» rаqаmi, 10 Mbit/s uzаtish tеzligini bildirаdi, BASE soʻzi yuqоri chаstоtаli signаlni mоdulyatsiya qilmаsdаn uzаtishni bildirаdi, охirgi elеmеnt tаrmоq qismini (sеgmеntini) ruхsаt etilgаn uzunligini аnglаtаdi:
«5» -500 mеtrni, «2» - 200 mеtrni (аniqrоgʻi, 185 mеtrni) yoki аlоqа yoʻlining turini: «T» – oʻrаlgаn juftlik (twisted pair, vitаya pаrа), «F» – оptik tоlаli kаbеl (fiber optic, оptоvоlоkоpnыy kаbеl).
|
| |
Facebook va Yandex - Oliy va o’rta mahsus ta’lim vazirligi

|
Oliy va o’rta mahsus ta’lim vazirligi
|
bet | 157/217 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #236153 |
Bog'liq Raqamli iqtisodiyot-Darslik-18.02.2020Facebook va Yandex juda katta hajmdagi mobil trafikni amalga oshiruvchi mobil ekotizimlar bo’lib qoldi. Bulardan kelib chiqqan holda shuni ta’kidlash mumkinki, dnuyo hozirda mobil internet va mobil tijorat davriga kirib keldi deyish mumkin. Bunday davr esa o’z navbatida birinchidan, offlayn “bricks and mortar” dan online biznesga o’tishni, ikkinchidan, “click business” ko’rinishidagi biznes-modellarning 100% online turlarini yaratishni va uchinchidan, “click and mortar” turidagi offline biznesga online uskunalar joylashtirshni talab qiladi.
Keyingi davrlarda inson hayotiga va jamiyatga ijtimoiy saytlar ta’sirining yanada kuchayishi kuzatilayapti. Masalan, 2019 yilning fevral oyida dunyo aholisi 7,676 milliard bo’lgan holda, internet foydalanuvchilari soni 4,388 milliard nafar bo’lgan (57%), ijtimoiy saytlarda qayd etilganlar soni 3,484 milliard inson bo’lgan (45%) va 5,112 milliard inson mobil qurilmalarga ega bo’lganligi (67%) ma’lum bo’ldi (https://www.web-canape.ru/business/vsya-statistika-interneta-na-2019- god-v-mire-i-v-rossii/). Bu borada Davos halqaro forumi asoschisi Klaus Shvabning quyidagi iborasini keltirishimiz mumkin “Ijtimoiy saytlar marketing dunyosini o’zgartirib, milliardlab insonlarni reklama beruvchilarga, savdogarlarga va iste’molchilarga aylantirib yubordi” (BCG The Boston Consulting Group, 2015, p.72). Next deb nomlangan yangi avlodning vakillari o’z kommentlarini qoldirgan, fikrlarini boldirga va “do’stlar” sifatiddavraga kirgan shaxslarga ko’proq ishonadilar va shuning uchun ham ijtimoiy saytlar o’z faoliyatlarida xuddi shu xususiyatlarga aloxida axamiyat bera boshladilar. Jahondagi real xolat shuni anglatayaptiki, ko’pchilik internet foydalanuvchilari ijtimoiy saytlarda bundan keyin ham yangi profillar ochveradilar va o’z do’stlarining sonini oshirishga harakat qiladilar. Shu tufayli korporatsiyalar ham ijtimoiy saytlarda o’zlarining korporativ akkauntlarini hamda guruhlarini ochib, ko’chilikni ularga jalb qilaberadilar, chunki bu amal elektron peklamaning samarador vositalaridan biri bo’lib qolaveradi.
|
| |
Yuqori bosimli yonilg’i nasosining (YuBYoN) ish unumdorligini aniqlash

|
Yuqori bosimli yonilg’i nasosining (YuBYoN) ish unumdorligini aniqlash Pdf ko'rish
|
bet | 151/207 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 6,46 Mb. | | #237153 |
Bog'liq avtomabillar texnik ekspluatasiyasi2. Yuqori bosimli yonilg’i nasosining (YuBYoN) ish unumdorligini aniqlash.
Tekshirilayotgan nasosni jihozga o’rnatib va uning valini jihoz yuritmasining vali bilan
ulangandan keyin past bosimli yonilg’i o’tkazgichlar zich qilib ulanadi.
Tozalab artilgan, yuvilgan, zarur sachratish bosimiga sozlangan va ish unumdorligi
bo’yicha tanlangan forsunkalar jihozdagi datchik stenkalariga o’rnatiladi. Yuqori bosimli
yonilg’i o’tkazgichlar, nasos sektsiyalariga biriktiriladi. Jihozdagi jumraklar, uning devoridagi
chizma holatlariga to’g’rilanib sinash ishlari bajariladi.
Qo’yida ko’rsatilgan 3-rasmda Jihozdagi elektrodvigatel ishga tushiriladi va
tirqish g’ildirakni (mexovik) burab taxometr (7) orqali nasosning kulachokli valida nominal
aylanishlar chistotasi hosil qilinadi. Nasos kallagiga yonilg’i keltiruvchi naycha ulanib,
tizimga kirib qolgan havo jumrak orqali chiqarib yuboriladi. Past bosimli yonilg’i
naychalarida havo puffakchalari bo’lmasligi kerak. Yonilg’i harorati nazorat paytida 25
0
S
atrofida bo’lishi kerak.
Hisoblash qurilmasi (3-rasm) dastagini burab, milini shkaladagi berilgan raqam to’g’risiga
keltiriladi. Bu raqam sinash davrida stend vali necha marta aylanishi kerakligini ko’rsatadi.
Richagni bosib, aylanishlar sonini hisoblovchi qurilma ishga tushiriladi. Menzurkalarni
to’sib turuvchi tunuka to’siq surilganda forsunkadan menzurkalarga oqa boshlaydi.
Yonilg’i nasosining kulachokli vali belgilangan aylanishlar sonini bajarib
bo’lgandan keyin, tunukali to’siq o’z holatiga qaytadi va yonilg’i oqib, aylanma
rezurvuardan jihoz bakiga tushadi. Yonilg’ining sathi va hajmi menzurkadagi belgi orqali
aniqlanadi. Menzurkalardagi yonilg’ilarni to’kib yuborish uchun taqsimlovchi jumrakni
soat strelkasi bo’yicha burash kerak. YaMZ-236 YuBYoN sektsiyalari o’rtasidagi farq
3 fo izdan oshmasligi kerak.
4.2 - rasm. SDTA-2 jihozi.
|
| |
va vaqti
Ta’lim beruvchi

141
2-bosqich
Asosiy
bosqich
(55 daqiqa)
2.1. Rower Point dasturi yordamida slaydlarni namoyish
qilish va izohlash bilan mavzu bo’yicha asosiy nazariy
jihatlarini tushuntirib beradi
2.2.
O’tiladigan mavzuga tuzilmaviy mantiqiy chizma
asosida tushuncha berish;
2.3.
Rul boshqarmasini diagnostikalash jihozlari;
2.4.
Yoritgichlarni nazorat qiluvchi jixozlari to’g’risida
malumot beradi.
2.5.
Talabalar bilimlarini faollashtirish va
mustahkamlash maqsadida quyidagi savollarni beradi:
Ø
Rul boshqarmasini diagnostikalash jixozlari.
Ø
Dinamometr-lyutomer.
Ø
Asboblar jamlanmasi.
Ø
Ta’mirlash jihozlari
Tinglaydilar,
yozadilar.
Talabalar berilgan
savollarga javob
beradilar.
3.1. Mavzu bo’yicha talabalarda yuzaga kelgan savollarga
javob beradi, yakunlovchi xulosa qiladi.
Savollar beradilar.
3.
Yakuniy
bosqich
(10 daqiqa)
Mustaqil ishlash uchun “Rul boshqarmasini
diagnostikalash jihozlari” mavzusini taqdim etadi va Insert
texnikasi asosida mazkur o’quv materialini o’rganib kelish
vazifasini beradi.
Vazifani yozib
oladilar.
3-ilova
4-ilova
5.1-rasm. Lyuftomer-dinomametrni rul
chambaragiga o’rnatish shakli.
1- siqqichlar; 2-ko’rsatkich; 3-shkala; 4-
siqqichlar; 5-shtok
5.2-rasm-Rul boshqarmasining
umumiy lyuftni aniqlash uchun ISL-M
jihozi.
0
%
r T ~T I I I I I г r' r l - r - l I I I I I l -l I I I 
M |

Milliy bibliografik та ’lumotlar bazasini shakllantirish x iz
mati —
og‘zaki va yozma so‘roqlarga javob beradi, Milliy kitob
palatasining MKga qo‘shilishi munosabati bilan bu bo‘lim
«0‘zbekiston matbuoti solnomasi»ni tuzish, respublikada nashr
etilayotgan adabiyotlarga ISBN va ISSN raqamlarini qo‘yish,
turli dolzarb mavzularda bibliografik qo‘llanmalar tuzish bilan
shug‘ullanadi.
D ispetcher xizm ati —
m a’lumot-axborot xizmati bilan
shug‘ullanadi, kitobxonlarga maslahat berish, turli kafedra-
larga buyurtmalarni yetkazib berish, an’anaviy va elektron kata-
loglar yonida xizmat ko‘rsatish, maslahat berish, telefon va elek
tron pochta orqali xizmat ko‘rsatish, ijaraga netbuklarni tarqa
tish bilan shug‘uUanadi.
Kutubxonalararo abonement va hujjatlarni elektron yetk a
zish xizmati
— shartnomalar asosida boshqa AKMlariga, tash-
kilotlar va muassasalarga 5 kungacha vaqtga KAA orqali axborot-
kutubxona xizmati ko‘rsatadi. 2012-yil davomida 692 ta kutub
xona, 469 ta tashkilotlarga xizmat ro‘yxatga olingan.
olish kerakki, so‘nggi yillarda jahon iqtisodiyotida yuzaga kelayot-

143
hisob-kitoblarning o‘z vaqtida bajarilishi turli xil jarima,
iqtisodiy
ogohlantirishlar va penyalar to‘lashdan korxonani qutqaradi.
Ishlab chiqarilgan mahsulotlarning o‘z vaqtida sotilishi korxo-
naning ijobiy moliyaviy natijaga erishishi, dividend to‘lovlarini o‘z
vaqtida amalga oshirishi, mulk va mablag‘larning uzluksiz hamda sama-
rali aylanishi kabi ko‘pgina moliyaviy ahvol munosabatlarini yaxshilash
imkoniyatini tug‘diradi. Sotish jarayonini
muddatida bajarilishi
korxonaning ishlab chiqarish va ta’minot jarayonlarini ham tezlashishiga
ta’sir etadi, debitorlik va kreditorlik qarzlarini qisqartiradi, pul
oqimlarini ijobiy bo‘lishini ta’minlaydi. Bu fikrlarni oddiy ifodalash
maqsadida quyida mablag‘larning korxona
va firmalardagi harakat
qilishini chizma shaklida keltiramiz (13-chizma).
13-chizma. Mablag‘larning korxonadagi harakati chizmasi.
Dastlabki pul mablag’lari jamg’armasi
Tovar-moddiy zaxiralar sotib olish
Mehnat kuchini yollash
Asosiy vositalar xarid qilish
Ishlab chiqarish va uni tashkil etish
Tayyor mahsulot
Marketing va reklama xarajatlari
Sotish
Pul tushumlari
144
Sotish bo‘yicha rejaning bajarilishida tayyor mahsulot va uning
sifati muhim o‘rin tutadi.
Tayyor mahsulot deb - Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc

|
Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv docBog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv docTayyor mahsulot deb - barcha ishlov operatsiyalaridan o‘tib, tayyor
holga keltirilgan, belgilangan davlat standarti yoki texnik talablarga
javob beradigan, texnik nazoratdan o‘tgan mahsulotga aytiladi. Tayyor
mahsulot tarkibiga buyurtmachi korxonalar uchun bajarilgan ish va
xizmatlar hamda ushbu korxonaga qarashli ishlab chiqarishdan tashqari
xo‘jaliklar uchun bajarilgan ish va xizmatlar ham kiradi.
Sotish uchun mo‘ljallangan mahsulot tovar mahsuloti deb
nomlanadi. Uning tarkibiga sotish uchun mo‘ljallangan tayyor
mahsulotlar, yarim tayyor mollar, buyurtmachi korxona va muassasalar
uchun bajarilgan sanoat xarakteriga ega bo‘lgan ishlar kiradi.
Bozor iqtisodiyoti sharoitida narx turlari ko‘payadi: ulgurji,
chakana narxlardan tashqari yana ichki, xalqaro narxlar mavjuddir. Ichki
narx tovarlarga davlat ichkarisidagi belgilangan narx, xalqaro narx esa
tovarlarga xalqaro bozorda belgilangan narxdir. Bulardan tashqari
bozor iqtisodiyoti sharoitida ikki xil narx amal qiladi :
1. Erkin narx.
2. Davlat tomonidan belgilanadigan narx.
Davlat tomonidan belgilanadigan narx keyinchalik qisqarib boradi,
erkin narxning doirasi kengayib boradi. Korxonalar o‘z ishlab chiqargan
mahsulotlarini erkin narxda iste’molchilar bilan kelishilgan narxda so-
tishga intiladilar. Kamyob mollarni tovar birjasi orqali sotish, kim oshdi
savdosi orqali sotish keng rivojlanadi.
Omborga qabul qilingan va xaridor korxonalarga jo‘natilgan mah-
sulot buxgalteriya hisobida haqiqiy ishlab chiqarish tannarxi bo‘yicha
aks ettiriladi, biroq sexlardan mahsulot omborga qabul qilinganda uning
haqiqiy tannarxi ma’lum bo‘lmagani uchun mahsulot harakatini hisobda
qabul qilingan reja tannarxi yoki ulgurji bahoda hisobga olinadi, ya’ni
baholanadi.
Korxonaning barcha erishgan natijaviy ko‘rsatkichlari to‘g‘ridan-
to‘g‘ri mahsulotlar ishlab chiqarish va ularni sotish bilan bevosita
bog‘liqligini e’tiborga olsak, bu boradagi iqtisodiy tahlilning muhim
|
| |
rezervlari manbayi - Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc

150
tannarxi kabi ko‘rsatkichlar aks ettirilmoqda. Bu ma’lumotlar ham tahlil
uchun muhim manba sifatida foydalaniladi.
Korxonalarning mahsulotlar ishlab chiqarish hajmini tahlil qilishda
miqdoriy ko‘rsatkichlarni o‘rganish muhim o‘rin egallaydi.
Bunda
mahsulot turlari bo‘yicha dona, metr, tonna va hokazo birliklarda ishlab
chiqarish sur’ati, dinamikasi va o‘zgarish darajalarini aniqlash borasi-
dagi tahlilning imkoniyatlari yaratiladi.
Boshqaruv tahlilida mahsulotlar ishlab chiqarish hajmini o‘rga-
nishda shartli – miqdoriy ko‘rsatkichlardan ham foydalaniladi. Ayniqsa,
tovarlar hajmini o‘rganishda, masalan, qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini
qayta ishlovchi korxonalarda ming shartli banka, paxtani qayta ishlovchi
korxonalarda shartli – paxta toyi, poyafzal ishlab chiqaruvchi korxona-
larda shartli – juft oyoq kiyimlari kabi ko‘rsatkichlar tahlil qilinadi.
26-jadval
vazifalari quyidagilar hisoblanadi

145
3. Mahsulotlarning sifati va standart talablariga javob berish daraja-
sini o‘rganish.
4. Mahsulotlarning ishlab chiqarish hajmini ko‘paytirish imkoniyat-
larini aniqlash.
5. Mahsulot nomenklaturasi va assortimentiga
baho berish hamda
o‘rtacha assortiment rejasining bajarilishini tahlil etish.
6. Mahsulot ishlab chiqarish maromiyligi va unga ta’sir
etuvchi
omillarga baho berish.
7. Mahsulot ishlab chiqarish va sotish hajmini ko‘paytirish bo‘yi-
cha mavjud imkoniyatlarni ko‘rsatib berish.
8. Aniqlangan imkoniyatlarni hayotga tatbiq etish borasida takliflar
ko‘rsatish.
9. Mahsulot (ish, xizmat)lar sotish hajmi bo‘yicha
belgilangan
biznes-rejaning asosliligini aniqlash.
10. Mahsulot (ish, xizmat)lar sotish
rejasining umumiy hajmda
hamda shartnoma majburiyatlarini hisobga
olgan holda bajarilishiga
obyektiv baho berish.
11. Mahsulot (ish, xizmat)larning sifat ko‘rsatkichlarini o‘rganish
va ularning sotish hajmiga ta’sirini aniqlash.
12. Mahsulot sotish hajmlarining dinamik o‘zgarish sabablarini
aniqlash va baho berish.
13. Mahsulot sotish hajmiga ta’sir etuvchi
omillarni hisoblash va
ularga baho berish.
14. Shartnoma
majburiyatlarini buzilishi,
bajarilmaslik sabablarini
aniqlash va unga baho berish.
Mahsulotlar ishlab chiqarish va sotish muomalalari tahlilining
obyektlari esa quyidagilar:
· mahsulotlar turlari va assortimenti bo‘yicha ishlab chiqarish hajmi;
· mahsulotlarning sifati va raqobatbardoshligi;
· ishlab chiqarilgan va sotilayotgan mahsulotlarning tarkibi;
· ishlab chiqarishning maromiyligi va uzluksizligi.
Николай Алексеевич Некрасов

141
единомышленниками.
Роман
«Соборяне».
Парадоксы
русского
национального характера.
Темы святости и жестокости, их
одновременного
присутствия в душе человека.
Иррациональные и темные глубины русской души и русской жизни.
«Тупейный художник», «Левша», «Леди Макбет Мценского уезда». Сказ, его
роль и функции в мире Лескова.
Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti

|
Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti
|
bet | 1/6 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 229 Kb. | | #138415 |
Bog'liq MASHRABOV ABRORBEK (ko\'rildi 15.01)
O‘ZBЕKISTON RЕSPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
ZAHIRIDDIN MUHAMMAD BOBUR NOMIDAGI
ANDIJON DAVLAT UNIVERSITETI
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMPYUTER INJINIRINGI FAKULTETI
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI KAFEDRASI
Informatika o‘qitish metodikasi fanidan
MASHRABOV ABRORBEK
AXBOROT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANIB O`QITISH SAMARADORLIGINI OSHIRISH
5110700 – Informatika o‘qitish metodikasi ta’lim yo‘nalishi
KURS ISHI
Ish rahbari: Yusupova.N
Andijon 2023
REJA
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI 26
K IRISH
Jahon ta'lim axborot makonidagi zamonaviy davr. Ushbu jarayon zamonaviy texnik imkoniyatlarga mos bo'lishi va bolaning axborot jamiyatiga barkamol kirishiga hissa qo'shishi kerak bo'lgan o'quv texnologiyalarining tarkibiga tuzatishlar kiritilishi bilan bog'liq bo'lgan pedagogik nazariya va o'quv jarayonidagi sezilarli o'zgarishlar bilan birga keladi. Kompyuter texnologiyalari o'qitishning qo'shimcha "qo'shimchasi" emas, balki uning samaradorligini sezilarli darajada oshiradigan yaxlit o'quv jarayonining ajralmas qismi bo'lishi kerak; jamiyat rivojlanishi inson faoliyatining barcha sohalariga kirib boradigan, jamiyatda axborot oqimlarining tarqalishini ta'minlaydigan unga kompyuter texnologiyalarining kuchli ta'siri bilan tavsiflanadi. global axborot makoni. Ushbu jarayonlarning ajralmas va muhim qismi ta'limni kompyuterlashtirishdir.
Hozirgi vaqtda axborot va axborot texnologiyalari sohasidan tashqarida mavjudlikni tasavvur qilish qiyin. Har xil turdagi axborotlarning tobora ko'payib borishi bizni uni qayta ishlashning yangi, ilg'or usullari va vositalarini joriy etishga majbur qilmoqda va zamonaviy hayot sharoitlari uni saqlash, uzatish va xavfsizligini ta'minlash yo'llariga tobora ko'proq talablarni kuchaytirmoqda. Ta'lim inson hayotining ajralmas qismi bo'lib, ayni paytda ushbu sohada yangi bilimlar manbai va ushbu bilimlarni qo'llash sohasi hisoblanadi.
Shunday qilib, o'quv jarayonida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan (AKT) foydalanish hisoblanadi tegishli muammo zamonaviy ta'lim. Bugungi kunda har qanday maktab intizomi bo'yicha o'qituvchi AKTdan foydalangan holda dars tayyorlash va o'tkazishi kerak. AKTdan foydalangan dars ko'rgazmali, rang-barang, ma'lumotli, interaktiv bo'lib, o'qituvchi va talabaning vaqtini tejaydi, talabaga o'z tezligida ishlashga imkon beradi, o'qituvchiga o'quvchi bilan har xil va individual ravishda ishlashga imkon beradi, o'quv natijalarini tezkor kuzatib borish va baholash imkoniyatini yaratadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti
|
AVTOMOBIL KUZOVINI TA’MIRLASh JIHOZLARI

|
AVTOMOBIL KUZOVINI TA’MIRLASh JIHOZLARI Pdf ko'rish
|
bet | 109/207 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 6,46 Mb. | | #237153 |
Bog'liq avtomabillar texnik ekspluatasiyasiAVTOMOBIL KUZOVINI TA’MIRLASh JIHOZLARI
ma’ruza mashg’ulotining texnologik kartasi
Faoliyat mazmuni
Ish
bosqichlari
va vaqti
Ta’lim beruvchi
Ta’lim
oluvchilar
Tay-yorgar
lik bosqichi
1. Mavzu bo’yicha o’quv mazmunini tayyorlash.
2. Ma’ruza uchun taqdimot slaydalarini tayyorash.
3. Talabalar o’quv faoliyatini baholash mezonlarini ishlab
chiqish.
1.1. Avvalgi ma’ruza bo’yicha talabalar o’quv faoliyatini
baholash.
Talabalar
berilgan
savollarga javob
beradilar.
1. Mavzuga
kirish
(15 daqiqa)
1.2. Mashg’ulot mavzusi, uning maqsadi va o’quv faoliyati
natijalari bilan tanishtiradi.
Tinglaydilar
2-bosqich
Asosiy
bosqich
(55 daqiqa)
2.1. Rower Point dasturi yordamida slaydlarni namoyish
qilish va izohlash bilan mavzu bo’yicha asosiy nazariy
jihatlarini tushuntirib beradi
2.2. O’tiladigan mavzuga tuzilmaviy mantiqiy chizma
asosida tushuncha berish;
2.3. Kuzovlarni ta’mirlash jihozlari;
2.4. Bo’yashga tayyorlash va bo’yash jihozlari;
2.5. Zangga qarshi ishlov berish jihozlari to’g’risida
malumotlar beradi.
2.5. Talabalar bilimlarini faollashtirish va mustahkamlash
maqsadida quyidagi savollarni beradi:
Ø
Kuzovlarni ta’mirlash jixozlari.
Ø
Bo’yoqlashga tayyorlash va bo’yoqlash jixozlari.
Ø
Zangga qarshi ishlov berish jixozlari.
Tinglaydilar,
yozadilar.
Talabalar
berilgan
savollarga javob
beradilar.
3.1. Mavzu bo’yicha talabalarda yuzaga kelgan savollarga
javob beradi, yakunlovchi xulosa qiladi.
Savollar
beradilar.
3.
Yakuniy
bosqich
(10 daqiqa)
Mustaqil ishlash uchun “Kuzovlarni ta’mirlash jihozlarining
turlari” mavzusini taqdim etadi va Insert texnikasi asosida
mazkur o’quv materialini o’rganib kelish vazifasini beradi.
Vazifani yozib
oladilar.
3-ilova
|
| |
AVTOMOBILLARNING TORTISh-IQTISODIY HUSUSIYaTINI

|
AVTOMOBILLARNING TORTISh-IQTISODIY HUSUSIYaTINI Pdf ko'rish
|
bet | 112/207 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 6,46 Mb. | | #237153 |
Bog'liq avtomabillar texnik ekspluatasiyasi10.2. AVTOMOBILLARNING TORTISh-IQTISODIY HUSUSIYaTINI
DIAGNOSTIKALASh JIHOZLARI
ma’ruza mashg’ulotining texnologik kartasi
Faoliyat mazmuni
Ish
bosqichlari
va vaqti
Ta’lim beruvchi
Ta’lim oluvchilar
Tay-yorgar
lik bosqichi
1. Mavzu bo’yicha o’quv mazmunini tayyorlash.
2. Ma’ruza uchun taqdimot slaydalarini tayyorash.
3. Talabalar o’quv faoliyatini baholash mezonlarini ishlab
chiqish.
1.1. Avvalgi ma’ruza bo’yicha talabalar o’quv faoliyatini
baholash.
Talabalar berilgan
savollarga javob
beradilar.
1. Mavzuga
kirish
(15 daqiqa)
1.2. Mashg’ulot mavzusi, uning maqsadi va o’quv faoliyati
natijalari bilan tanishtiradi.
Tinglaydilar
2-bosqich
Asosiy
bosqich
(55 daqiqa)
2.1. Rower Point dasturi yordamida slaydlarni namoyish
qilish va izohlash bilan mavzu bo’yicha asosiy nazariy
jihatlarini tushuntirib beradi
2.2.
O’tiladigan mavzuga tuzilmaviy mantiqiy chizma
asosida tushuncha berish;
2.3.
Diagnostika stendlarining turlari. Kuch va inertsiya
stendlari;
2.4.
Yonilg’i sarfini aniqlash qurilmalari.
2.5.
Chiqindi gaz tarkibini aniqlovchi qurilmalar
to’g’risida malumot beradi.
2.6.
Talabalar bilimlarini faollashtirish va mustahkamlash
maqsadida quyidagi savollarni beradi:
Ø
Tortish xususiyatini diagnostikalash usullari.
Ø
Tortish xususiyatini diagnostika jixozlarida
diagnostikalash.
Ø
Chiqindi gazlar tarkibini nazorat qiluvchi jixozlar.
Ø
Dizel dvigatellarini ta’minot tizimiga diagnoz qo’yish
jixozlari.
Ø
Injektorli avtomobillarning ta’minot tizimini
diagnostikalash jixozlari
Tinglaydilar,
yozadilar.
Talabalar berilgan
savollarga javob
beradilar.
3.1. Mavzu bo’yicha talabalarda yuzaga kelgan savollarga
javob beradi, yakunlovchi xulosa qiladi.
Savollar beradilar.
|
| |
Sotilgan mahsulot - Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc

148
q
F - asosiy ishlab chiqarish fondlarini fond qaytimi.
*
*
,
x
q
х
х
N
N
M
M
М
M
=
=
(3)
bunda
x
M
- mahsulot ishlab chiqarish uchun sarflangan materiallar
xarajati;
q
M
- material qaytimi (materiallar xarajatini har so‘miga to‘g‘ri
keladigan mahsulot hajmi)
Birinchi formula mahsulot hajmi xodimlar soni va mehnat
unumdorligiga, ikkinchi formula - asosiy ishlab chiqarish fondlari va
fond qaytimiga, uchinchi formula – materiallar sarfi va material
qaytimiga bog‘liqligini ifodalaydi.
Uyali aloqaning qo‘shimcha ovozsiz imkoniyatlarga asoslangan xizmatlar

|
Uyali aloqaning qo‘shimcha ovozsiz imkoniyatlarga asoslangan xizmatlar
|
bet | 104/201 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 4,94 Mb. | | #232599 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi Uyali aloqaning qo‘shimcha ovozsiz imkoniyatlarga asoslangan xizmatlar
Uyali aloqaning ovozsiz imkoniyatlari – bu uyali telefon foydalanuvchisi manzilini aniqlash, mobil telefondan elektron chipta sifatida foydalanish, oqimli translyatsiyalar, onlayn radiouzatishlar va hk.
Bunday xizmatlarning odatiy namunalarini keltiramiz.
Sayohat uchun to‘lash va telefonni elektron chipta sifatida ishlatish . Ushbu xizmat NFC (Near Field Communication) texnologiyasining ommalashib borishiga asoslanadi.
NFC texnologiya o‘rnatilgan mobil telefonlardan metro, avtobus va boshqa jamoat transportida sayohat uchun to‘lashda foyadalanish mumkin.
Mobil telefonning foydalanuvchiga uning joylashgan joyi haqida batafsil ma’lumotni taqdim etish.
Ushbu xizmatlar, shuningdek, LBS (Location - based service) nomi bilan tanish, joyga asoslangan xizmat sifatida tarjima qilinadi.
Joylashuv texnologiyalariga asoslanib, oxirgi foydalanuvchiga pul undiriladigan bir qator mobil savdo xizmatlari mavjud.
Do‘st yoki bolani topish.
Ushbu xizmat oldingisiga o‘xshaydi, faqat bitta ahamiyatli bitta jihati bilan farqlanadi. Foydalanuvchi uning joylashgan joyini aniqlamaydi, lekin do‘stingiz, tanishingiz yoki bolangizning joylashishini aniqlaydi. Foydalanuvchi maxsus so‘rov yuborib, qaysi mamlakatda, qaysi shaharda va hattoki qaysi ko‘chada ma’lum mobil telefonga ega odam borligini aniqlay oladi.
Qutqaruv xizmatlari tomonidan joylashuvni aniqlash
Odamning manzilini mobil telefoni orqali aniqlash xizmati hattoki shaxs manzil xizmatlarini ko‘rsatish uchun biron bir xizmatga obuna bo‘lmagan taqdirda ham, qutqaruv xizmatlari tomonidan ishlatilishi mumkin. Qutqaruvchilar uchun odamning joylashishini aniqlash juda zarur va hatto odamning hayotini saqlab qolish uchun juda ko‘p holatlar mavjud bo‘ladi.
Mobil telefon yaqinida zarur narsalarning mavjudligini aniqlash.
Ushbu xizmat abonent joylashgan joyga eng yaqin bo‘lgan obyektlarning manzillari va telefon raqamlari va obunachilarni qiziqtiradigan toifalar to‘g‘risida ma’lumot olish imkoniyatini beradi, masalan, restoran, valyuta ayirboshlash shaxobchasi.
Oqimli translyatsiya va onlayn radiouazatishlar
Ushbu xizmatlar zamonaviy uyali tarmoqlarning yuqori tezlikdagi kanallar orqali ovozsiz ma’lumotlarni uzatish imkoniyatlariga asoslangan. Xizmatlar 3G –va undan yuqori tarmoqlarga asoslangan bo‘ladi. Mobil telefonlardan radiostansiyalarni tinglash va televizion dasturlarni tomosha qilish uchun to‘liq qurilmalar sifatida foydalanish mumkin. Ehtimol, video tasvirlarni kuzatuv kameralaridan mobil telefonlarga o‘tkazishga asoslangan bir qator xizmatlarning paydo bo‘lishi mumkin.
|
| |