nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 97-103“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-14, Issue-2, July - 2022
102
Ular uchun yagona soliq to’lovi stavkasi 6 foizdan 5 foizgacha pasaytirildi,- deb aytgan
fikirlari ham tasdiqlab turibdi. Ma’lumki har bir fanning o’z predmeti, ya’ni o’zining
o’rganish obyekti bo’ladi. Masalan, “Soliqlar va soliqqa tortish” fanining predmeti
bo’lib soliqlar va ularga tenglashtirilgan majburiy to’lovlarning iqtisodiy mohiyatini,
ularning davlat byudjeti daromadlarini shakllantirishdagi rolini, O’zbekiston
Respublikasining mustaqil soliq siyosati va soliq tizimini, soliq turlari bo’yicha
imtiyozlarni hamda soliqlarni hisoblash va byudjetga to’lash mehanizmini o’rganish
hizmat qiladi. “Kichik biznes va hususiy tadbirkorlikni soliqqa tortish” fanining
predmeti huddi “Soliqlar va soliqqa tortish” fanining predmeti kabi bo’lib, faqat kichik
biznes va hususiy tadbirkorlik misolidadir. Soliq mexanizmi deganda soliq tizimini
soliq amaliyotiga tadbiq etish tushuniladi. Soliq mexanizmi o’z ichiga pul muomalalari
yoki soliq amaliyotini o’rganishni oladi va soliqqa tortish bilan bog’liq bo’lgan
soliqlarni tashkil etuvchi barcha soliq elementlari yig’indisini o’rganishga hizmat
qiladi. Bu yerda pul muomalalari soliq to’lovchilar, ya’ni kichik biznes va hususiy
tadbirkorlik subyektlari hamda davlat (soliq yig’uvchilar) o’rtasida amalga oshiriladi.
Kam xarajat hisobiga yangi ish o`rinlari yaratish imkoniyati, yirik biznes kirib
bora olmaydigan bozor sigmentlarini egallay olish qobiliyati, ayniqsa, xizmat ko`ratish
sohasida va uncha katta bo`lmagan mahalliy resurs bazalarini o`zlashtirishda juda
qulay tashkiliy shakl ekanligi kichik biznesni rivojlantirishning ahamiyati
beqiyosligini ko`rsatadi. Shu sababli ham kichik biznesni jadal rivojlantirish masalasi
mahsulot ishlab chiqarishni mahalliylashtirish, xizmat ko`rsatish sohasini rivojlantirish
va shuningdek, mamlakatning eksport salohiyatini oshirish masalalari bilan
chambarchas bog`langan. Kichik biznes subyektlarini moliyaviy qo`llab-
quvvatlashning manbalaridan biri bu - xalqaro moliya tashkilotlari va chet el banklari
tomonidan ajratilayotgan mablag`lar hisobidan ochilayotgan kredit liniyalari
hisoblanadi. Respublikamiz iqtisodiyotida amalga oshirilayotgan tarkibiy o`zgarishlar
yirik sarmoyalarni talab qiladi. Hozirgi kunda O`zbekiston iqtisodiyotini
rivojlantirishda, kichik biznes korxonalarida amalga oshirilayotgan loyihalarni
moliyalashtirishda xorijiy kredit liniyalari katta ahamiyatga ega. Xorijiy kredit
liniyalari hisobidan kreditlar, kichik biznes subyektlariga eksportga mo`ljallangan va
|
| |
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 97-103“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-14, Issue-2, July - 2022
101
yaxshilash, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni jadal rivojlantirishni rag'batlantirish
va ularni har tomonlama qo'llab-quvvatlashga doir kompleks chora-tadbirlarning
amalga oshirilishi natijasida O'zbekistonda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning
mamlakat yalpi ichki mahsulotidagi ulushi yil sayin oshib, 53,3 foizdan ko'proqni
tashkil etmoqda. So'nggi yillarda iqtisodiyotning barcha tarmoqlarida kichik biznes va
xususiy tadbirkorlikning ulushi oshib bormoqda. O’zbekistonning mustaqillikka
erishishi o’zbek xalqining asriy orzularining amalga oshishiga va mamlakatimizning
yuksalishiga,
iqtisodiyotimizning
kompleks
rivojlanishiga,
uning
tarkibini
kengaytirishga va takomillashtirishga, xalq farovonligini oshirishga va aholining erkin,
farovon xayot kechirishiga keng imkoniyatlar yaratdi. Ma’lumki, sobiq SSSR da
umumittifoq mehnat taqsimoti ta’sirida harbir iqtisodiy rayon va harbir ittifoqdosh
respublika ma’lum bir kompleksga ixtisoslashgan edi. O’zbekiston Respublikasi
iqtisodiyoti pahta kompleksiga ixtisoslashgan edi va bu yerda paxta ishlab chiqarish,
uning mahsulotlarini qayta ishlash va unga xizmat ko’rsatuvchi tarmoqlar rivojlangan
edi. Shuning uchun, respublika iqtisodiyotining bir tomonlama rivojlanganligi
natijasida, sobiq ittifoq respublikalari orasidagi kooperaciya aloqalarining barbod
bo’lishi oqibatida iqtisodiyotning holati keskin yomonlashdi, ya’ni iqtisodiyotning
sanoat va boshqa tarmoqlarida mahsulot ishlab chiqarish keskin kamayib ketdi,
birinchi darajali zaruratga ega bo’lgan mahsulot yetishmasligi sezilaboshladi va
axolining turmush darajasi pasayaboshladi. Tabiiyki, kuchli iqtisodiy potencialga ega
bo’lgan, yer qa’rida ko’plab miqdorda Mendeleyev jadvalining deyarli barcha
elementlari bo’lgan, juda qulay tabiiy-iqlimiy sharoitga, rivojlangan kommunikaciya
vositalariga va iste’dodli kadrlarga ega bo’lgan O’zbekiston sharoitida bunday ahvolga
rozi bo’lish mumkin emas edi. Mamlakatimizda 2011 yilni “kichik biznes xususiy
tadbirkorlik yili” deb e’lon qilinishi davlatimizning xo’jalik yurutishning eng samarali
shakli bo’lgan kichik biznesni jadal sur’atlar bilan rivojlantirishga ustuvor vazifa
sifatida qarab, unga turli xil imtiyozlar berib kelayotganligi natijasidur. Berilayotgan
imtiyozlar ichida alohida o’rinni soliq imtiyozlari tutadi. Buni O’zbekiston
Respublikasi Prezidenti I.A.Karimovning “Soliq yukini, birinchi navbatda kichik
biznes va xususiy tadbirkorlik uchun sezilarli darajada pasaytirish ko’zda tutilmoqda.
|
| |
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 97-103“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-14, Issue-2, July - 2022
100
“Taraqqiyot va liberallashtirish” muhim ustuvor yo‘nalishining 3.4-bandi. iqtisodiyot”,
xususiy mulk, huquqlarni himoya qilish va uning ustuvor mavqeini yanada
mustahkamlash,
kichik
biznes
va
xususiy
tadbirkorlikni
rivojlantirishni
rag‘batlantirishga qaratilgan institutsional va tarkibiy islohotlarni davom ettirish”.
Unga ko‘ra, istiqbolli loyihalarni moliyalashtirish mexanizmlarini rivojlantirish
masalalari. tadbirkorlik va innovatsiyalar sohasida malakali boshqaruvchi va ekspert
kadrlar tayyorlash ko‘zda tutilgan.Shuni ta’kidlash joizki, kichik biznes sub’ektlari
tomonidan xorijiy tajribadan foydalanish kelgusi 10 yilda mamlakatimiz aholisini
sezilarli darajada oshirish, turmush darajasi va farovonligini oshirish imkonini beradi.
, kichik biznesning rentabelligini oshirish va iqtisodiyotdagi o'zgarishlarga moslashish
i nflyatsiya va o'tish davri. erkin bozor kursiga, moliyaviy boshqaruv usullarini yanada
takomillashtirishni talab qiluvchi global pandemiya oqibatlari bilan bog'liq yangi
iqtisodiy sharoitlarga tasniflash.
Xususiy tadbirkorlarning xomashyo resurslaridan foydalanish imkoniyati,
birinchi navbatda, bunday mahsulotlarni birja va yarmarka savdolarida sotish hajmini
ko‘paytirish hisobidan sezilarli ravishda kengaytirildi. Masalan,kichik biznes va
xususiy tadbirkorlik sub`ektlari tomonidan 3,3 trillion so`mlik xomashyo va
materiallar sotib olindi, o`sish 6,5 foizni tashkil etdi. Bitimlarning 95 foizi birja
savdolariga to`g`ri keldi Shu bilan birga, tadbirkorlik sub`ektlari tomonidan ishlab
chiqarilgan mahsulotlarni birja orqali sotish hajmi 18 foizga o`sib, 1,4 trillion so`mga
etdi. Birjada tuzilgan bitimlarning umumiy hajmida tadbirkorlar va kichik biznes
sub`ektlarining hissasi o`tgan yilda 66 foizni tashkil etgan bo`lsa, joriy yilda bu
ko`rsatkich 8 foizga ko`tarilgani kuzatildi. 19 Jahonda davom etayotgan iqtisodiy
inqirozga qaramay, O‘zbekistonda makroiqtisodiy barqarorlik va iqtisodiy o‘sishning
yuqori sur’atlari ta’minlanayotganligi qayd etildi. Mamlakatimiz bugungi kunda
iqtisodiyoti jadal rivojlanayotgan davlatlar orasida jahonda beshinchi o‘rinni egallab
turganligi va bu xalqaro hamjamiyat va xalqaro moliya institutlari tomonidan munosib
ravishda yuqori baholanmoqda. Joriy yilning 9 oyi yakunlari bo‘yicha mamlakatning
yalpi ichki mahsuloti 8,0 foizga o‘sdi. Davlat byudjeti profitsit bilan ijro etildi.
Inflatsiya darajasi prognoz parametrlardan oshmadi. Ishbilarmonlik muhitini
|
| |
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 97-103“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-14, Issue-2, July - 2022
99
o‘z mablag‘larining yetishmasligi, bank kreditlari bo‘yicha foiz stavkalarining
yuqoriligi va tartiblarning murakkabligi, tashqi bozorda mahsulotlarga talabning
yetarli emasligi va barqaror iqtisodiy vaziyatdir. sharoitlar. Bu omillarning aksariyati
tashqi muhitga bog‘liq bo‘lib, jahon bozori talablariga mos ravishda
shakllanayotganini hisobga oladigan bo‘lsak, ichki moliyaviy resurslarning
taqchilligini kamaytirish, ulardan foydalanish samaradorligini oshirish bevosita biznes
jarayonlari va moliyaviy boshqaruv usullarini reinjiniring qilish samarasizligidan
dalolat beradi. Bu holat kichik biznes faoliyati samaradorligini oshirishda
menejmentning moliyaviy jihatlariga alohida e'tibor berishni talab qiladi. Samarali,
yaxshi tashkil etilgan va sifatli moliyaviy boshqaruv tizimi moliyaviy barqarorlik va
kichik biznesning rivojlanishini ta’minlaydi. Shu bilan birga, mamlakatimizda kichik
biznes subyektlari faoliyatida, xususan, moliyaviy boshqaruvni tashkil etishda ilg‘or
boshqaruv usullaridan foydalanish takomillashtirilmoqda. Bu muammolar kichik
korxonalarning ichki bozorni mahalliy mahsulotlar bilan to‘ldirish imkoniyati yetarli
emasligi, ishlab chiqarish texnikasi va texnologiyalari samaradorligining pastligi,
shuningdek, mahsulotlarni bozorga chiqarishdagi qiyinchiliklar va natijada bu sohaga
yo‘naltirilgan investitsiyalarning qaytarilishida namoyon bo‘lmoqda. Yuqoridagi
holatlar kichik korxonalarning samarali ishlashiga imkon bermaydi. Ularni bartaraf
etish va samaradorligini oshirish bo‘yicha vazifalarni amalga oshirish ko‘p jihatdan
moliyaviy boshqaruv usullari va jarayonlarini yanada takomillashtirishni taqozo etadi.
Yuqoridagi masalalar qatoriga kichik biznesda moliyaviy menejment usullarini
qo‘llash, ularni takomillashtirish, jumladan, iqtisodiy faoliyatning tanlangan sohasida
moliyaviy boshqaruv usullarining joriy holati, samaradorligi, samaradorligini
baholash, moliyaviy boshqaruv tizimini yanada takomillashtirish kiradi. barqarorligi
va mualliflik takliflarini rivojlantirish Asosan, kichik biznesning milliy iqtisodiyotdagi
ulushini yanada oshirish bugungi kunning dolzarb vazifalaridan biridir. O‘zbekistonda
kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirishga davlatimiz tomonidan alohida
e’tibor qaratilmoqda. Jumladan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-
fevraldagi “2017-2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish
bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi PQ 4947-sonli Prezident qarorining
|
| |
Elektron darslik tushunchasi va ishlab chiqish bosqichlari. Elektron o‘quv kurslarini loyihalashtirish

|
Elektron darslik tushunchasi va ishlab chiqish bosqichlari. Elektron o‘quv kurslarini loyihalashtirish
|
bet | 2/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 24,72 Kb. | | #237526 |
Bog'liq Amaliy mashg`ulot-1 Mavzu Ta\'limiy e-kontent resurslarini yarat2.Elektron darslik tushunchasi va ishlab chiqish bosqichlari. Elektron o‘quv kurslarini loyihalashtirish.
Elektron darslik, ta'limni o'rganish uchun tayyorlangan va kompyuter tizimida yoki internet orqali o'quvchilarga taqdim etilgan matn, audio, video, grafik va boshqa turlardagi ma'lumotlarni o'z ichiga olgan o'quv materiali hisoblanadi.
Elektron darslik ishlab chiqish bosqichlari quyidagilardir:
O'quv maqsadlari va maqsadlarini aniqlash: Elektron darslikni yaratishning birinchi qismi, o'quv maqsadlarini aniqlashdir. Bu, kursni tayyorlashning ham birinchi qadami hisoblanadi.
Mavzu tartibi va strukturasi: Elektron darslikni yaratishning keyingi qismi, mavzularni tartiblash va tashkil qilishdir. Bu, kursni o'qishning qulayligini va tushunchalarni to'g'ri tushunishini ta'minlaydi.
Matn yaratish: Matn, elektron darslik yaratishning asosiy qismi hisoblanadi. Matnni yaratish paytida o'quv maqsadlariga mos ravishda tuzilishi kerak.
Audio va video tayyorlash: Audio va video, o'quvchilarning tushunchalarini osonlashtiradi va o'qitish usullarini o'zlashtirishda qo'llaniladi.
Grafik yaratish: Grafik, kursda ko'rsatilayotgan materialni oson tushuntirish uchun ishlatiladi. Bu, ma'lumotlarni ko'rsatish uchun diagrammalar, ko'rsatkichlar, shakllar va boshqa grafik vositalarini tayyorlashni o'z ichiga oladi.
Interaktiv vositalar yaratish: Interaktiv vositalar, o'quvchilar bilim darajasini sinashda va o'qitish jarayonida o'zlashtirishda foydalaniladi. Bu, savol-javoblar, ko'rsatmalar va interaktiv testlar shaklida bo'lishi mumkin.
Dasturlash va tahrir qilish: Darslikni tahrir qilish va formatlash, kursning to'liq holatda amalga oshirilishi uchun muhimdir.
Testlar va sinovlar yaratish: Testlar va sinovlar, o'quvchilarning bilim darajasini sinashda muhim ahamiyatga ega.
Darslikni nashr etish: Darslik tayyorlashdan so'ng, uni elektron yoki qog'oz nashr etish mumkin.
Darslikni sinash va yangilash: Darslikni sinash va yangilash, o'quvchilar uchun ko'proq qulaylik yaratish va darslikni yangilashni va ispravka qilishni o'z ichiga oladi.
Darslikni amalga oshirish: Darslikni amalga oshirishdan oldin, uni sinab ko'rish va o'zgartirishlar kiritish kerak. Shuningdek, uni o'qituvchilar va o'quvchilar uchun ko'rsatma va yuklab olishni osonlashtirish lozim.
To'liq sinovdan o'tish: Darslikning to'liq sinovdan o'tkazilishi, maqsadlarga erishish uchun zarur bo'ladi. Bunday sinovlar o'quvchilarning ta'lim darajasini baholash uchun mo'ljallangan bo'ladi.
Darslikni o'zgartirish: Darslikni o'zgartirish va yangilash, o'quvchilarning ta'lim darajasini oshirish va maqsadlarga erishishga yordam beradi.
|
| |
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 97-103“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-14, Issue-2, July - 2022
98
bo’lib maydonga chiqadi. Bunda kichik biznes sub’ektlarini kreditlash markazida
tijorat banklarining ular bilan o’zaro manfaatli hamkorlikka asoslangan munosabatlari
o’rin egallaydi. Mazkur munosabatlarning uzoq muddatli jarayonlar negiziga
asoslanishi kichik biznes investitsiya loyihalarini kreditlash tizimi shakllanishiga
imkon beradi. Bugungi kunda davlat tomonidan kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni
qo’llab-quvvatlash tizimi tarkibida kichik biznes vakillari o’z faoliyatlarini tashkil
etish, rivojlantirish va kengaytirish uchun imtiyozli kreditlardan foydalanishda
quyidagi imkoniyatlarga egalar. Aholi bandligini ta’minlashning xududiy va maqsadli
dasturlariga xizmat ko’rsatuvchi banklar bilan kelishilgan holda kiritilgan yuridik
shaxslarga Ish bilan ta’minlashga ko’maklashish davlat jamg’armasi mablag’lari
hisobidan yangi ish o’rinlarini yaratishga maqsadli kreditlar 50000 AQSh dollarining
so’mdagi ekvivalentigacha bo’lgan miqdorda beriladi. Byudjetdan tashqari
jamg’armalar mablag’lari hisobidan ishlab chiqarishni kengaytirish va faoliyatini
rivojlantirish maqsadlari uchun kichik biznes sub’ektlarini mikrokreditlash bank
marjasi qo’shib hisoblanadigan imtiyozli foiz stavkasi asosida amalga oshiriladi.
Ushbu mikrokreditlarga doir imtiyozli foiz stavkasi Markaziy bankning amaldagi qayta
moliyalash stavkasiga nisbatan qat’iy foizlarda belgilanadi.
Bugungi kunda kichik biznes va xususiy tadbirkorlik milliy iqtisodiyotning 13
foizini tashkil etadi, mamlakatimizda ish o‘rinlarining 14 foizi, yalpi ichki
mahsulotning 58 foizi ushbu tarmoqda yaratilmoqda. Taqqoslash uchun, Rossiya
Federatsiyasida bu ko'rsatkich mos ravishda 13% va 14%, Evropa Ittifoqida esa 18%
va 20% ni tashkil qiladi. O‘zbekistonda kichik korxonalarning ulushi umumiy
korxonalar sonining 7-9 foizini, iqtisodiy ko‘rsatkichlari esa o‘rtacha 26 foizni tashkil
etadi. Bugungi kunda mamlakatimizda faoliyat ko'rsatayotgan korxonalar sonida
kichik o'rta biznesning ulushi 14 foizni, yuridik shaxs maqomiga ega kichik korxonalar
50 foizni tashkil etadi. Ko‘rinib turibdiki, O‘zbekistonda tadbirkorlik faoliyatining
asosiy ulushini kichik biznes tashkil etadi. Shuni ta'kidlash kerakki, kichik biznesning
(mikro, kichik, o'rta) Evropa Ittifoqi yalpi ichki mahsulotidagi ulushi o'rtacha 60% ga
proportsionaldir. Kichik biznes rivojlanishining xorijiy davlatlar darajasida sezilarli
darajada sekinlashuvining asosiy sabablaridan biri moliyaviy resurslarning, ayniqsa,
|
| |
-Mavzu: Bir o'zgaruvchili va ko'p o'zgaruvchili chiziqli regressiya masalalari va ularni dasturlash

|
-Mavzu: Bir o'zgaruvchili va ko'p o'zgaruvchili chiziqli regressiya masalalari va ularni dasturlash
|
bet | 5/7 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 20,9 Kb. | | #156281 |
Bog'liq Mavzu Mashinali o\'qitishga kirish va uning asosiy tushunchalari-fayllar.org4-Mavzu: Bir o'zgaruvchili va ko'p o'zgaruvchili chiziqli regressiya masalalari va ularni dasturlash
Bugungi dunyoda ma'lumotlar hamma joyda mavjud va ular turli xil bo’lishi mumkin. Ma'lumotlarni tahlil qilish - ma'lumotlarni tavsiflash va tasavvur qilish, qisqartirish, qayta ko'rib chiqish, sarhisob qilish va baholash uchun statistik va mantiqiy usullarni qo'llash, bu ma'lumotlar uchun yaxshiroq kontekstni ta'minlash zarur.
Regressiya tahlili
Regressiya tahlili - bu ma'lumotlar to'plamidagi ikki yoki undan ortio'zgaruvchilar o'rtasidagi munosabatni tekshirishga imkon beradigan muhim statistik usul.
Regressiya tahlili ushbu savollarga javob beradi:
Ma’lumotlarning qaysi birini e'tiborsiz qoldirish mumkin? Ular bir-biri bilan qanday aloqada? Berilgan ma’lumotlar qanchalik ishonchli?
bir o'zgaruvchili chiziqli regressiyaOddiy chiziqli regressiya - bu to'g'ri chiziq yordamida bog'liq o'zgaruvchi va mustaqil o'zgaruvchi o'rtasidagi munosabatni baholaydigan regressiya modeli.
Y = ax +b
Ko'p o'zgaruvchili chiziqli regressiya
Ko'p o'zgaruvchan regressiya – bu bitta qaram o'zgaruvchiga va bir nechta mustaqil o'zgaruvchilarga ega bo'lgan ko'p regressiyaning kengaytmasi. Mustaqil o'zgaruvchilar soniga asoslanib, chiqishni bashorat qilishga harakat qilamiz.
Y = ax+bz+d yoki Y =ax+bz+…
Ko'p o'zgaruvchan regressiyadan foydalanish mumkin bo'lgan ko'plab sohalar mavjud. Ko'p o'zgaruvchan regressiyani yaxshiroq tushunish uchun ba'zi misollarni ko'rib chiqamiz…
Iqtisodchilar iste'molchilar sarf qilgan umumiy miqdor, import xarajatlari, eksportdan olingan umumiy daromad, jami jamg'arma va boshqalar kabi parametrlarga asoslanib, davlat yoki mamlakat YaIM o'sishini taxmin qilish uchun ko'p o'zgaruvchan regressiyadan foydalanishi mumkin.
* Iqtisodchilar iste'molchilar sarf qilgan umumiy miqdor, import xarajatlari, eksportdan olingan umumiy daromad, jami jamg'arma va boshqalar kabi parametrlarga asoslanib, davlat yoki mamlakat YaIM o'sishini taxmin qilish uchun ko'p o'zgaruvchan regressiyadan foydalanishi mumkin.
* Kompaniya kvartiraning elektr energiyasi uchun to'lovini oldindan aytib berishni xohlaydi, bu erda tafsilotlar - kvartiralarning soni, ishlatilayotgan maishiy texnika, uydagi odamlar soni va boshqalar. Ushbu o'zgaruvchilar yordamida elektr energiyasi uchun hisob-kitob qilish mumkin bashorat qilingan.
|
| |
MatLab-ning afzalliklari - Mavzu: Mashinali o'qitishga kirish va uning asosiy tushunchalari, algortmlari

|
Mavzu: Mashinali o'qitishga kirish va uning asosiy tushunchalari, algortmlari
|
bet | 4/7 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 20,9 Kb. | | #156281 |
Bog'liq Mavzu Mashinali o\'qitishga kirish va uning asosiy tushunchalari-fayllar.orgMatLab-ning afzalliklari
MatLab-ham ko'plab sodiq foydalanuvchilari bor, ular orasida ko'plab universitetlar va dastur uchun litsenziya sotib olish uchun byudjetke ega bo'lgan bir nechta kompaniyalar bor. Ko'plab universitetlarda ishlatilgan bo'lsada, MatLab dasturlash tilin o'rganishni boshlagan yangi boslovchilar uchun oson dir, sababi paket sotib olinganda sizga zarur bo'lgan hamma narsalarni qamrab oladi.
Pythondan foydalanganda sizdan qo'shimcha paketlar o'rnatilishi talab etiladi. MatLab-ning bitta bo'lagi - bu boshqa dasturlash tillarida hali yaxshi olternativ bo'lmagan MatLab paketining asosiy bo'lagi bo'lgan Simulink deb nomlangan tovar.
MatLab ning kamchiliklari
Kamchilik - bu licenziyaning bahosi. Uning juda qimmat foydalanuvchisi har bitta modulni sotib olishi va uni to'lovi zarur. Kamchilik - bu o'zaro ishga layoqatlilik kompilyaciya vaqtida yoki MatLab nı boshqa til kodiga aylantirish juda qiyin. Hamma xatolar bilan shug'ullanish uchun juda qiyin yoki MatLab-ning teran bilimini talab etadi.
MatLab ga qandaydir tovar ishlab chiqarish taklif etilmaydi. Sababi, MatLab dastur kabi dasturni o'rnatishni yaratmasdan ( masalan, o'rnatish fayllari va o'rnatish vaqtida nusxa ko'chiriladigan boshqa bajarilatuǵın fayllar kabi ).
Python dasturlash tili sodda va o’qilishi oddiy bo’lgan dasturlash tili bo’lib u inglizcha so’zlarni qo’llab quvvatlaydi kalit so’zlar o’rnida shuning uchun bu boshqacha ko’rinishga ega.
Python Interpretori: Bu tarjimon tomonidan ish vaqtida qayta ishlanganligini va uni bajarishdan oldin dasturni kompilyatsiya qilishning hojati yo’qligini bildiradi. Bu PERL va PHP ga o’xshaydi.
Python Interaktiv: Bu siz aslida Python buyrug’ida o’tirib, dasturlarni yozish uchun to’g’ridan-to’g’ri tarjimon bilan aloqa o’rnatishingiz mumkin degan ma’noni anglatadi.
Python Ob’ektga Yo’naltirilgan: Python Ob’ektga yo’naltirish uslubini yoki dasturiy texnikasini qo’llab-quvvatlaydi.
Python Boshlovchilar tili: Python – boshlang’ich dasturchilar uchun ajoyib til bo’lib, oddiy matnni ishlashdan WWW brauzerlariga o’yinlarga keng ko’lamdagi ilovalarni ishlab chiqishni qo’llab-quvvatlaydi.
|
| |
Mavzu: Mashinali o'qitishda instrumental vositalardan foydalanish Matlab/Python dasturiy muhiti bilan ishlash

|
Mavzu: Mashinali o'qitishda instrumental vositalardan foydalanish Matlab/Python dasturiy muhiti bilan ishlash
|
bet | 3/7 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 20,9 Kb. | | #156281 |
Bog'liq Mavzu Mashinali o\'qitishga kirish va uning asosiy tushunchalari-fayllar.org3.Mavzu: Mashinali o'qitishda instrumental vositalardan foydalanish Matlab/Python dasturiy muhiti bilan ishlash
Nazariylik bo'lim
Mashinani o'rganish uchun afzal vositalar - Python–MatLab–R
AI bo'yicha so'rov -javoblar saytlari va Data Science forumi mushtarak so'rovlar bilan takroriy -takroriy mu’rajat etmoqda. Men ma’lumotlar -fanida yangiman, qaysi tildi o'rganishim zarur? Mashinada o'rganish uchun eng yaxshi til qaysi?
Mashinali o’qitish
Hozirgi kun talabalari axborot texnologiyalari bo’yicha zamonaviy dasturlash tizimlari bilan ishlashni bilishlari davr talabidir.
Bunda dars darayonida foydalaniladigan o’quv, o’quv-uslubiy qo’llanmalarning mavjud bo’lishi, o’quv jarayoni samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. Kompyuter yordamida matematik, fizik masalalarni yechish uchun ko’pincha foydalanuvchi biron bir dasturlash tilida dastur tuzishni bilishi talab qilanadi.
MatLab, Python va R kollej o'quvchilariga matematika va statistika asoslarini o'qitishda muvaffaqiyatli ishlatiladi Bu matumotlarga asoslangan muhitda ma'lumotlarni katta tahlillar orqali o'rganish juda kuchli, ayniqsa qaror qabul qilish va bu matumotlarga boy muhitda ma'lumotlarni statistik ishlatish uchun.
MatLab yordamida hisoblash va statistik abi boshlang'ich matematikani o'qitish uchun foydalanish mumkin.
“Mashinali o’qitishga kirish” fanini ham o’qitishda Matlab asturidan foydalanish keng imkoniyatlarni ochib beradi. Menyu buyruqlarining vazifalari, matematik belgilar vositalari bilan ishlash, Matlabda oddiy matеmatik ifodalarni hisoblash, tеnglamalarni sonli va simvolli yеchish, hosila, integral, limitlarni hisoblash, grafiklar qurish bo’yicha barcha mavzular misollar bilan bayon etilgan.
M A T L A B
MatLab nafaqat tijorat raqamli hisoblash muhiti, balki dasturlash tili sifatida da yuqori baholanadi. MatLab xududi o'shanaqa standart kutubxonaga ega, biroq uning ishlatilishida matricalı algebra va ma'lumotlarni ishlov berish va chizish uchun katta tarmoq bor. Shu bilan birga, u ilg'or o'quvchi uchun vositalar kompleksini qamrab oladi, lekin bu foydalanuvchiga qo'shimcha xarajatlarni keltirib chiqaradi.
|
| |
Yuqoridagi misolda ko'p o'zgaruvchan regressiya qo'llaniladi, bu erda bizda juda ko'p mustaqil o'zgaruvchilar va bitta bog'liq o'zgaruvchiga ega

|
Yuqoridagi misolda ko'p o'zgaruvchan regressiya qo'llaniladi, bu erda bizda juda ko'p mustaqil o'zgaruvchilar va bitta bog'liq o'zgaruvchiga ega
|
bet | 6/7 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 20,9 Kb. | | #156281 |
Bog'liq Mavzu Mashinali o\'qitishga kirish va uning asosiy tushunchalari-fayllar.orgYuqoridagi misolda ko'p o'zgaruvchan regressiya qo'llaniladi, bu erda bizda juda ko'p mustaqil o'zgaruvchilar va bitta bog'liq o'zgaruvchiga ega
Xarajat funksiyasi nima?
Xarajat funktsiyasi bu model kuzatilgan ma'lumotlardan farq qilganda namunalarga xarajat qilish imkonini beradigan funktsiya. Ushbu tenglama bashorat qilingan qiymat va haqiqiy qiymat o'rtasidagi farq kvadratining yig'indisi, ma'lumotlar to'plamining uzunligining ikki baravariga bo'linadi.
MSE =
Ko'p o'zgaruvchan regressiya tahlilining bosqichlari
Ko'p o'zgaruvchan regressiya tahlili uchun bosqichlarni tanlash - bu xususiyatlarni tanlash va ularni normallashtirish, yo'qotish funktsiyasi va uni minimallashtirishdan iborat.
* Xususiyatni tanlash
Xususiyatlarni tanlash ko'p o'zgaruvchan regressiyaning muhim bosqichidir. Xususiyat tanlovi, shuningdek, o'zgaruvchan tanlov sifatida ham tanilgan. Yaxshi model yaratish uchun muhim o'zgaruvchilarni tanlash biz uchun muhim ahamiyat kasb etadi.
Normalizatsiya xususiyatlari
Biz funktsiya ma’lumotlarini ko’paytirishimiz kerak, chunki u ma'lumotlarning umumiy tarqalishini va nisbatlarini saqlaydi. Bu samarali tahlilga olib keladi. Har bir xususiyatning qiymati ham o'zgarishi mumkin.
Yo'qotish funktsiyasini minimallashtirish
Ma'lumotlar to'plamida yo'qotishlarni minimallashtirish bu Gradient tushishi algoritmi asosida olib boriladi. Misol uchun quyidagicha berilgan bo’lsa,
Y =2+3x biz uni xosila olish orqali
Y =4x+3 ko’rinishida yechamiz.
Ko'p o'zgaruvchan regressiyaning afzalliklari
Ko'p o'zgaruvchan regressiyaning eng muhim ustunligi bu ma'lumotlar to'plamida mavjud bo'lgan qo'shimcha va mustaqil o'zgaruvchilar o'rtasidagi o'zaro bog'liqlikni tushunishga yordam beradi. Ko'p o'zgaruvchan chiziqli regressiya - bu keng qo'llaniladigan mashinalarni o'rganish algoritmi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Yuqoridagi misolda ko'p o'zgaruvchan regressiya qo'llaniladi, bu erda bizda juda ko'p mustaqil o'zgaruvchilar va bitta bog'liq o'zgaruvchiga ega
|
Esda qolarli tajriba yaratish: Tug'ilgan kunlar va maxsus voqealarni eslab qolishning ahamiyati

|
Esda qolarli tajriba yaratish: Tug'ilgan kunlar va maxsus voqealarni eslab qolishning ahamiyati
|
Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 2,58 Mb. | | #155316 |
Bog'liq Android mustaqil ish
Esda qolarli tajriba yaratish: Tug'ilgan kunlar va maxsus voqealarni eslab qolishning ahamiyati
Har bir muhim bosqichni nishonlang va o'ylangan va shaxsiylashtirilgan tadbirlar orqali doimiy xotiralar yarating. Ushbu lahzalarni qanday qilib unutilmas qilish va eslatma tizimi bilan yo'lda qolishni o'rganing!
Raqamli kalendardan foydalanishning afzalliklari
Oson kirish
Istalgan joydan, istalgan vaqtda va istalgan qurilmadan foydalanish mumkin boʻlgan raqamli taqvim yordamida tadbirlaringiz haqida xabardor boʻling.
Avtomatik sinxronlash
Raqamli kalendaringizni boshqa qurilmalaringiz va barcha sevimli ilovalaringiz bilan sinxronlash orqali hech qachon tadbir yoki uchrashuvni o‘tkazib yubormang.
Moslashtirish parametrlari
Raqamli taqvimingizni turli xil ko'rinishlar, ranglar, fonlar va voqea turlari bilan shaxsiylashtiring, uni o'zingiz qilishingiz mumkin.
Vaqtni tejash
Raqamli taqvim orqali eslatmalar o‘rnatish va tadbirlarni rejalashtirish kabi odatiy vazifalarni avtomatlashtirish orqali vaqt va kuchingizni tejang.
Cod
Ushbu Python dasturi foydalanuvchidan ism va tug'ilgan kunni so'rab,
uning tug'ilgan kunidan hozirgi sanogacha qancha vaqtni o'tgani haqida ma'lumot beradi.
Kod quyidagi qadamlardan iborat:
datetime modulini import qilish: Bu modul orqali sana va vaqtni ishlash
imkoniyatlarini beradi.
tugilgan_kunlar funksiyasi: Bu funksiya ism va tug'ilgan kunni o'z ichiga oladi,
va uning orqali foydalanuvchiga tug'ilgan kunidan hozirgi sanogacha qancha vaqtni o'tganligi
haqida eslatma qaytaradi.
Foydalanuvchidan ma'lumot olish: input funktsiyasi yordamida foydalanuvchidan
ism va tug'ilgan kunni so'raydi.
tugilgan_kunlar funksiyasini chaqirish: Foydalanuvchi kiritgan ism va tug'ilgan kunni
tugilgan_kunlar funksiyasiga uzatadi va qaytgan eslatmani olish uchun saqlanadi.
Natijani chiqarish: Qaytgan eslatma ekranga chiqariladi
Siz bu kodni run qilganingizda, foydalanuvchi ismini va tug'ilgan kunini kiritadi, key
in esa dastur hozirgi sanogacha qancha vaqtni o'tkazganligini hisoblaydi va natijani ekranga chiqaradi.
Xulosa va asosiy xulosalar
Maxsus voqealarni eslab qolish - bu hayotingizdagi odamlarga bo'lgan hurmat va muhabbatingizni ko'rsatishning qimmatli va mazmunli usuli.
Eslatma tizimini o'rnatish va raqamli taqvimdan foydalanish tartibli, samarali va aloqada bo'lishga yordam beradi.
Maxsus voqealarni nishonlash ko'plab ijobiy ta'sirlarga ega, jumladan mustahkamlangan munosabatlar, ijobiy his-tuyg'ular va tegishlilik hissi.
|
| |
Саноат - download

Qidiruv: Саноат
Саноат биноларининг юқоридан ёритиш ва шамоллатиш конструкциялари
Bitumli va qatronli bog’lovchilar. Xom ashyosi va ishlab chiqarish texnologiyasi, xossalari va ishlatilish sohasi
219,88 Kb.
7
o'qib
Саноат биноларининг юқоридан ёритиш ва шамоллатиш конструкциялари
Bitumli va qatronli bog’lovchilar. Xom ashyosi va ishlab chiqarish texnologiyasi, xossalari va ishlatilish sohasi
1,81 Mb.
7
o'qib
Аннотоция: Мазкур маъруза матн тукимачилик ва енгил саноат инсти
Kт "TO`qimachilik sanoati maxsulotlari texnologiyasi" yo`nalishi bo’yicha ta’lim olayotgan bakalavrlar uchun "TO’qimachilik iplar ishlab chiqarish texnologiyasi" fanidan
1,38 Mb.
40
o'qib
O’zbekistоn respublikasi оliy va o’rta maxsus ta`lim vazirligi namangan muhandislik-texnоlоgiya instituti "Yengil sanоat mahsulоtlarini kоnstruktsiyalash va texnоlоgiyasi" kafedrasi «tikuv buyumlarini konstruktsiyalash»
«Енгил саноат буюмлари конструкциясини ишлаш ва технологияси», 511000 «Касб таьлим» йo’налиши талабаларига мo’лжалланган бo’либ, o’qитишнинг янги давлат сатандартларига ва o’qув дастурларига мос келади
24,29 Kb.
6
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O'rnatilgan tizimlar

|
O'rnatilgan tizimlar
|
Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,08 Mb. | | #231042 |
Bog'liq Jamila 6-ish
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR
VAZIRLIGI MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Amaliy ish 6
Kompyuter injiniring fakulteti
O'rnatilgan tizimlarfanidan
240-21-Guruh
Bajardi: Xoliqova Jamila
Tekshirdi: Ma’mirov Xudoyberdi
TOSHKENT 2024
6 – Amaliy ish
Mavzu: wokwi.com virtual laboratoriya hamda Arduino educational kit yordamida potensametr sxemasi chizilsin (Arduinoda sxema quriladi) va dasturi tuzilsin
Qilingan ish silkasi
https://wokwi.com/projects/397740466986500097
|
| |
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI - Qarshi davlat universiteti psixologiya kafedrasi oilaviy nizolar psixologiyasi

|
Qarshi davlat universiteti psixologiya kafedrasi oilaviy nizolar psixologiyasi
|
bet | 2/97 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 3,74 Mb. | | #246640 |
Bog'liq Оилавий низолар психолгиясиO‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
QARSHI DAVLAT UNIVERSITETI
PSIXOLOGIYA KAFEDRASI
OILAVIY NIZOLAR PSIXOLOGIYASI
FANIDAN
M A’ R U Z A L A R M A T N I
Qarshi -2022
1-Mavzu: Oilaviy nizolar psixologiyasi fanining
predmet va vazifalari
Mavzuning qisqacha mazmuni: Oilaviy nizolar psixologiyasi fanining predmet va vazifalari
Oilaviy nozolar psixologiyasining boshqa fanlar bilan aloqasi. Oila psixologik tadkikot birligi sifatida. Oilaviy nizolar psixologiyasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. Oila» tushunchasining psixologik mazmuni. Oila psixologiyasining o ‘rganishdagi qiyinchiliklar. Oilaviy psixologiyaning tadqiqot metodlari: kuzatish, konkret vaziyatlarni tahlil qilish, suhbat, eksperiment, statistik metodlar. Oilaviy munosabatlami tadqiq etishning nazariy-metodologik asoslari. Oilaviy munosabatlarni o'rganishdagi qiyinchiliklar. Shaxs rivojlanishida oilaning roli. Oila ijtimoiylashuvning muhim instituti sifatida. Oila institutining rivojlanish tarixi. Guruhiy nikohdan juftlik nikohgacha.
Oila psixologiyasi ijtimoiy psixologiyaning bir tarmog‘i sifatida XX asrning oxirlariga kelib shakllangan. XXI asrga kelib esa uning inson hayotidagi ahamiyati va jamiyat ma’naviyatini barqarorlashtirishdagi roli yanada sezila boshladi. Zero, dunyoning qator mamlakatlari, jumladan, rivojlangan davlatlarda ham oila va nikoh munosabatlaridagi bo‘hron, psixoterapevtlar yordamiga muhtojlik kabi holatlar ushbu maskanning muammolarini o‘rganish va shu yo‘nalishda maqsadli tadqiqotlar, ilmiy-amaliy tadbirlarni amalga oshirish lozimligini uqtirmoqda.
Oilaviy munosabatlar psixologiyasi va ushbu masalaga qarashlar tarixidan shu narsa ayon bo‘ldiki, inson, uning kim bilan va qanday yashashi muammosiga qiziqish qanchalik uzoq o‘tmishga borib taqalsa, oila psixologiyasining fan tarmog‘i sifatida shakllanishi shunchalik navqiron va yosh bo‘lib, uning shakllanishi yangi davrga to‘g‘ri keladi.
|
| |
Nazorat savollari - Amaliy mashg`ulot-1 Mavzu: Ta'limiy e-kontent resurslarini yaratishda, elektron darslik va an'anaviy...

|
Amaliy mashg`ulot-1 Mavzu: Ta'limiy e-kontent resurslarini yaratishda, elektron darslik va an'anaviy darsliklar o‘rni. Reja
|
bet | 4/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 24,72 Kb. | | #237526 |
Bog'liq Amaliy mashg`ulot-1 Mavzu Ta\'limiy e-kontent resurslarini yaratNazorat savollari.
O‘quvchilar uchun maqsadli va qo‘llaniladigan texnologiyalar?
Darsliklarga qaysi tashqi resurslardan va ilovalardan foydalanish kerak?
Elektron darsliklarda qaysi komponentlar kerak, masalan, interaktiv sinovlar, video va audio darslar, testlar, topshiriqlar va boshqa imkoniyatlar?
Qanday dasturlar va vositalardan foydalanish kerak, masalan, CoursLab dasturi?
Elektron darsliklarni kim yaratishi kerak va ularni kim taqdim qilishi kerak?
Foydalanilgan adabyotlar
Т.А. Павловская. С/С++ Программирование на языке высокого уровня.-СПб:Питер, 2010.
В.И.Игошин. Математическая логика и теория алгоритмов. Издательство Саратовского Университета, 1991.
Успенский В.А., Семенов А.Л. Теория алгоритмов: основные открытия и приложения. М., Наука, 1987.
Белов М.П. Основы алгоритмизации в информационных системах.Учебное пособие. СПб.:СЗТУ. 2003г.
Амиров ва б. Ахборот-коммуникация технологиялари изоҳли луғати . БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси, 2010.
Алгоритмы в современной мутематике и ее приложениях. Материалы международного симпозиума. Ургенч. 1979 г. Под редакцией А.П. Ершова и Д. Кнута.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Amaliy mashg`ulot-1 Mavzu: Ta'limiy e-kontent resurslarini yaratishda, elektron darslik va an'anaviy darsliklar o‘rni. Reja
|
baholash mezonlari - Qarshi davlat universiteti psixologiya kafedrasi oilaviy nizolar psixologiyasi

|
Qarshi davlat universiteti psixologiya kafedrasi oilaviy nizolar psixologiyasi
|
bet | 97/97 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 3,74 Mb. | | #246640 |
Bog'liq Оилавий низолар психолгиясиbaholash mezonlari
Reyting nazorat shakli, maksimal ballari
|
ON
|
YAN
|
Baholar yig‘indisi
|
Maksimal baho
|
5 “a’lo”
|
5 “a’lo”
|
5 “a’lo”
|
Shakli (og‘zaki, yozma, test)
|
yozma
|
yozma
|
Muddati (haftalarda)
|
|
|
Oraliq nazorat: 3 tadan yozma nazariy savolni o‘z ichiga olgan variantlar asosida o‘tkaziladi. Har bir javob uchun 2-5. Umumiy baho har bir savolga qo‘yilgan bahoning o‘rtachasi asosida hisoblanadi. Maksimal baho - 5 “a’lo”.
Yakuniy nazorat: Ma’ruza mavzulari asosida biletlar bo‘yicha 3 tadan nazariy savol beriladi. Har bir javob uchun 2-5. Umumiy baho har bir savolga qo‘yilgan bahoning o‘rtachasi asosida hisoblanadi. Maksimal baho - 5 ”a’lo”.
Nazorat savollarini baholash quyidagi talablar asosida amalga oshiriladi
5-“a’lo”
|
talaba mustaqil xulosa va qaror qabul qiladi, ijodiy fikrlay oladi, mustaqil mushohada yuritadi, olgan bilimini amalda qo‘llay oladi, (mavzuning) mohiyatini tushunadi, biladi, ifodalay oladi, aytib beradi hamda fan (mavzu) bo‘yicha tasavvurga ega deb topilganda - 5 (a’lo) baho
|
4-“yaxshi”
|
talaba mustaqil mushohada yuritadi, olgan bilimini amalda qo‘llay oladi, fanning (mavzuning) mohiyatni tushunadi, biladi, ifodalay oladi, aytib beradi hamda fan (mavzu) bo‘yicha tasavvurga ega deb topilganda-4 (yaxshi) baho
|
3-“qoniqarli”
|
talaba olgan bilimini amalda qo‘llay oladi, fanning (mavzuning) mohiyatni tushunadi, biladi, ifodalay oladi, aytib beradi hamda fan (mavzu) bo‘yicha tasavvurga ega deb topilganda - 3 (qoniqarli) baho
|
2-“qoniqarsiz”
|
talaba fan dasturini o‘zlashtirmagan, fanning (mavzuning) mohiyatini tushunmaydi hamda fan (mavzu) bo‘yicha tasavvurga ega emas deb topilganda - 2 (qoniqarsiz) baho bilan baholanadi
|
|
| |
-rasm. Paket strukturasi - Amaliy mashg’ulot №3 Mavzu: ios buyruqlar satri interfeysi yordamida marshrutizatorlarning...

8-rasm. Belgilar paketlarni uzatilishini tasdiqlaydi va qayta aloqa o’ranatadi.
Buyruqlar satri
Agar
(o’qish)
tugmasini bossangiz, tarmoq orqali o'tadigan
paketning barcha tsiklini ko'ramiz (jarayon 4 marta takrorlanadi) –9-rasm.
9-rasm. Kompyuter1 dan Kompyuter2 ga ping berish.
Bu yerda:
TTL - yuborilgan paketning ishlash muddati (tarmoq orqali xarakat qilinayotganda
paketning o'tishi mumkin bo'lgan maksimal xabarlar sonini aniqlaydi).
time - so’rovni jo’natish va qabul qilishda sarflangan vaqti.
Tarmoqni konsentartor bazali yulduz topologiyasida modellashtirish

Simulation
rejimida
filtrlarni
sozlaymiz
funksiyasi yordamida 2 ta kompyuterning kommutatator
orqali paketlarni
uzatilishini ko’ramiz. Ko'rib
turganingizdek, kommutator va konsentartorning
paketlarning yo’nalishi turli xil bo'ladi:
konsentrator har bir kompyuterga
yuboradi,
kommutator esa faqat bitta kompyuterga yuboradi.
Topshiriq-4.1
1ta konsentator, 1ta kommutator va 4ta kompyuterdan lokal tarmoqni loyixalashni
amalga oshiring. Loyihalash uchun mo'ljallangan tarmoq 4.3-rasmda ketirilgan.
4.3-rasm.Loyihalangan tarmoq.
Ushbu tarmoqni ikkita usul yordamida sozlang va tekshruvdan o’tkazing (Ping
utilota yordamida va PDU ro'yxat oynasii ishlatib tarmoq
simulyatsiya rejimida
muvaffaqiyatli ekanligiga ishonch hosil qiling.)
Eslatma
Simulyatsiyani ishga tushirishdan oldin siz paketni filtrlashni o'rnatishingiz kerak.
Buni amalga oshirish uchun " Изменить фильтры "
tugmasini bosing, faqat siz
"ICMP" va "ARP" protokollari belgilanishi kerak bo'lgan oyna ochiladi. "Auto
Capture / Playback" tugmasi ping jarayonini bitta jarayonda modellashtirishni o'z
ichiga oladi," Capture / Forward "esa uni qadamma-bosqich ko'rishga
imkon
beradi.
Tarmoq orqali trafiklarni uzatish sifatini o'rganish

oldin va vaqt tugashi bilanoq exo-so'rov va exo- javobini yuborishga ruxsat
bermaydi. Shuning uchun biz katta trafikni tashkil qilish uchun Trafik Generator
dasturini ishlatamiz. Ishlash uchun quyidagi tarmoqni yarating va sozlang (4.4-
rasm).
4.4-rasm. Bizning tarmoq topologiyamiz.
Traffic Generator bilan birinchi tanishuv.
Boshqarish oynasida PC1, Desktop bo’limidan
Traffic Generator ilovasini
tanlang va xuddi 4.5-rasmdagidek PC1 dan PC8ga ma’lumot uzatish uchun
sozlamalarni kiriting. Tushuntirish uchun, men inglizcha versiya
oldida CPT
dasturining ruscha versiyasida bir xil matnni joylashtirdim.
4.5-rasm. Trafik generatorini sozlash (PC1dan PC8 gacha trafik varianti)
Shunday qilib, biz ICMP protokoli yordamida PC2 kompyuterlari 192.168.0.1 va
PC8 manzillari 192.168.0.8 manziliga ega bo'lgan trafik vositasini yaratdik. Bu
bo’limda, Sourse Settings qismida, Auto Select Port-ni tanlang va PDU Settings
qismida ushbu maydonning parametrlari uchun quyidagi qiymatlarni belgilang:
Select application:
PING
Destination: IPAddress: 192.168.0.8 (adres qabul qiluvchi);
Source IP Address: 192.168.0.1 (
adres jo’natuvchi);
TTL:32 (Paketning o’tish vaqti);
TOS: 0 (xizmat turi, "0" - odatiy, ustunlik yo’q);
Sequence Number: 1 (paket hisoblagichining dastlabki qiymati);
Lokal hisoblash tarmoq kengligini oshirish

paketlari o'rtasida to'qnashuvlar yuzaga kelishining oldini olishini ko'rib chiqaylik.
qizil rangda emas, yashil rangda ishlasa tarmoq ishlayapti.
PC1 va PC8 o'rtasida paketli oqimni ping -n 200 192.168.0.8 buyrug'i yordamida
qayta ishga tushiring va PC2 da Trafik Generatorini yoqing. Yangi tarmoq opsiyasi
ishini kuzatib boring. Parazit trafikni kamaytirish orqali tarmoq ishlashining sifati
yuqoriligiga ishonch hosil qiling .
4.10. 1 ta paket yo’qolgan.
Topshiriq 2
O'zingizni o'zingiz tekshirib ko'ring, biroq o'rnini almashtirmang, barcha xablar
kommutatorlarga ega tarmoqda axborot uztish sifatini sezilarli darajada
yaxshilaydi.
Tarmoqda ma’lumot uzatish sifatini o’rganish uchun namuna (
файл task-4-
3.pkt
) dan olishingiz mumkin.
Nazorat savollari:
1. Cisco Packet tracerda local tarmoqni yaratish uchun qanday kabel turlari
ishlatiladi?
2. CPTda XUB qanday vazifani bajaradi.
3. CPTda kommutator qanday vazifani bajaradi?
4. CPTda ICMP protokoli qanday vazifani bajaradi?
5. OSI modeli nima?
6. Simulyatorda qanday ishlar bajariladi?
Size: 1400 (Paketning baytlarda o’lchangan axborot o’lchami maydoni); 
Simulations Settings

Tarmoq sifati bo'yicha o’rganishlar.
Tarmoq ishlashini sifatini baholash uchun biz
ping -n 200 192.168.0.8 buyrug'i
yordamida PC1 va PC8 o'rtasida paketlar oqimini o'tkazamiz
va biz tarmoq
ishlashi sifatini yo’qotilgan paketlar soni bo'yicha baholaymiz. "N"
parametri
uzatilgan exo so'rovlar sonini belgilash imkonini beradi (bizda 200 ta) - sek. 4.6.
4.6-rasm. PC8ga 200ta paketni jo’natamiz.
Ping bilan bir vaqtning o'zida
tarmoqni yuklang, PC2 kompyuteri orqali trafik
generatorini qo’shing ( tugun -PC8, ma'lumotlar maydoni o’lchami-2500 bayt,
uzatishning takrorlash davri 0,1 soniya) 4.7-rasm.
4.7-rasm. Tarmoq yuklashini ko'paytirish
Tarmoq ishlashini sifatini baholash - yo’qotilgan paketlar sonini yozib olish
tushuniladi. (
4.8-rasm.
4.8-rasm. 6 ta paket yo’qotilgan
Eslatma
Shu bilan bir qatorda, masalan, PC3 noutbukda trafik generatorini yoqib, har
qanday tarmoq tugunlari orasida boshqa trafik oqimini tashkil qilib, tarmoqni
o'rnatish mumkin bo'ladi.
Ishimizning ushbu qismini yakunlash uchun Stop tugmasini bosib, barcha
tugunlarda Traffic Generator (Trafik Generatori)ni to'xtating.
qT = -AgradT   bu yerda, A— muhitning issiqlik o‘tkazuvchanligi

|
qT = -AgradT bu yerda, A— muhitning issiqlik o‘tkazuvchanligi
|
bet | 2/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #232298 |
Bog'liq Modellashtirish. Tursunqulova OzodaqT = -AgradT bu yerda, A— muhitning issiqlik o‘tkazuvchanligi. Konvektiv issiqlik almashishda issiqlik oqimi q ning zichligi molekular va konvektiv tashkil etuvchilarning yig‘indisi bilan aniqlanadi: q = qk + qr = AgradT + phu bu yerda, p — moddaning zichligi; h — entalpiya; qk -issiqlikning konvektiv oqimi. Energiya o‘tkazishning ко‘rib chiqilgan turlari bilan bir qatorda energiyani elektormagnit toMqinlar bilan o‘tkazish ham mavjud.Ushbu holda nurlanish energiyasining natijaviy oqimi faqatgina jism yuzasining geometriyasi, harorati va radiatsiyaviy xususiyatlari bilan aniqlanadi. Muhit kuchli yutuvchi va nurlanuvchi bo’lgan hollarda energiya ifoda to‘g‘ri: qrad=grad(T^4) Energiya o‘tkazishning uchta mexanizmi, ya’ni issiqlik o‘tkazuvchanlik, konveksiya va nurlanish qatnashadigan qo‘shma (kombinatsiyali) issiqlik o‘tkazish murakkab issiqlik almashish deb ataladi. Ideal о ‘rin almashish modeli Bu modelning asosida quyidagi frazlar yotadi: Modeilarning matematik tavsiflari quyidagi ko‘rinishga ega: bu yerda, v2 — qizdirilayotgan sovuq agentning oqish tezligi; К - perimetri va ichki quvuming ko'ndalang kesim yuzasi; cP2 - sovuq agentning issiqlik sig‘imi; x — issiqlik apparatining kirishigacha bo‘lgan masofa.
Yuqoridagi tenglamani integrallash kirishdan x masofada bo‘lgan sovuq agentning harorati uchun quyidagi ifodani beradi:
Ideal aralashmaning modeli. Bu model sovuq agentning to‘liq
aralashishida amalga oshiriladi. Shuning uchun ham uning temperaturasi issiqlik almashish apparatining uzunligi bo‘yicha o'zgarmaydi.
|
| |
TareIkaIi kolonnalardagi ko‘p komponentli uzluksiz

|
TareIkaIi kolonnalardagi ko‘p komponentli uzluksiz
|
bet | 3/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #232298 |
Bog'liq Modellashtirish. Tursunqulova Ozoda rektifikatsiya jarayonini kompyuterli modellashtirish, hisoblash va algoritmlashtirish
Rektifikatsiya - o‘zaro to‘la yoki qisman erigan suyuqlik
aralashmalarini teskari oqim bo'yicha harakatlanuvchi suyuqlik
bugiari o'rtasida issiqlik massasining almashish yo‘li bilan ajratish
jarayoni bo‘lib, natijada yengil uchuvchi komponentlar yuqoriga
(deflegmatorga) ko‘tariladi, og‘ir uchuvchi komponentlar esa pastga
(kollonna kubiga) tushadi.
Rektifikatsiya qurilmasi kub, N tarelkadan iborai kolonna va
deflegmatordan tashkil topadi.
Rektifikatsiya kolonnasining matematik modeli balans
munosabatlari, bug’ - suyuqlik muvozanati, massa uzatish kinetikasi va oqimlaming gidrodinamikasini hisobga olishi kerak.
Modellaming asosini koloimariing material va issiqlik balanslari tashkil etadi. Bug’ - suyuqlik muvozanati, massa uzatish
kinematikasi va oqimlar gidrodinamikasi o‘zida mustaqil murakkab
masalalarni namoyon qiladi.
Fazaviy muvozanat, kinetika va gidrodinamikani hisoblashning turli usullaridan foydalanish balans munosabatlaridagi alohida koeffitsiyentlar yoki bog'liqliklami o‘zgarishiga olib keladi, biroq yechimning umumiy algoritmini o‘zgartirmaydi. Shunday qilib, modellarni qurish uchun quyidagilar bo‘Iishi lozim: -suyuqlik - bug’i fazaviy muvozanatining modelini qurish; -tarelkadagi ajralish jarayonining modelini uning sama- radorligini hisobga olib , ya’ni ko‘p komponentli massa uzatishni hisobga olib qurish; -tarelkali rektifikatsiya kolonnasining modelini qurish, ya’ni Fi oqim manbai va oqim bilan keluvchi (ketuvchi) issiqlik Qi. XULOSA Kimyoviy texnologik qurulmalarning kompyuterli modelini qurish modellashtirish usullarining rivojlanishi, apparatda yuz beradigan texnologik jarayonlami tadqiq qilish metodologiyasini o‘zgartirish imkonini yaratdi, bu esa butun ishlab chiqarish va apparatlaming ierarxik strukturalari, sathlari orqali hodisalaming sabab - oqibat aloqalarini ochishda o‘z ifodasini topadi. Texnologik jarayon, unda yuz beruvchi fizik - kimyoviy hodisalami baholashdan boshlab, alohida sathlar orasidagi o‘zaro ta’sirlarni hisobga olib, integral baholashlargacha tahlil qilinadi. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 1. Yusupbekov N.R., Muhitdinov D.P., Bazarov M.B., Xalilov A.J Boshqarish sistemalarini kompyuterli modellashtirish asoaslari.- Navoiy: Navoiy Gold Servis, 2008. 2. Юсупбеков H.P. Математическое моделирование технологических процессов.-Учебное пособие. ТашГТУ, 1989. 3. Internet ma’lumotlari: www.books.rosteplo.ru 4.Юсупбеков Н.Р., Маннанов У.В., Гулямов Ш.М. Моделирование совмещенных реакционно-разделительных процессов-Ташкент: ТашГТУ.
|
| |
min – javobning minimal vaqti 

max

Shaxsiy kompyuterning grafik oynasida tarmoq parametrlari.
Bizning tarmog’imizga yana bitta PC4 –kompyuterni qo’shamiz.
Tarmoqning
o’zgartirilgan 5 ta kompyuter va 2 ta xub quyudagi adresdan olishingiz mumkin. (
файл task-2-2.pkt
)
PC4 qurilmasining
xususiyatlar oynasini ochamiz,
uning rasmiga sichqoncha
tugamasini bosamiz. Kompyuterni konfiguratsiyalash
uchun buyruq satridan
ipconfig buyrug'ini ishlating (10-rasm).
10-rasm. Shaxsiy kompyuter ip adresi va tarmoq maskasini belgilash.
Quyidagi ko’rinishdagidek, qurilmaning grafik
interfeysida tarmoqning IP adres
va maska kiritishingiz mumkin (11-rasm).
11-rasm. Kompyuterni sozlashning ikkinchi usuli (tarmoq tuguni sozlamalari).
Har
bir kompyuterda ipconfig buyrug'i bilan tayinlangan parametrlarni tekshirib
chiqamiz.
12-rasm. PC3 konfiguratsiyasini tekshirish.
HUB qurilmasi, OSI modelining 1-darajali darajasida ishlaydi va manba portidan
tashqari barcha portlarga ma'lumot yuboradi.
Switch qurilmasi OSI modelining 2-darajasida ishlaydi
va faqat MAC-manzil
jadvali bo’yicha hostlarga ma'lumotni yuboradi.
IP tarmoqlarida ma'lumotlar uzatishning 3 ta
asosiy usuli
mavjud:
Unicast,
Broadcast, Multicast.
Unicast (yunikast) – Bir xostdan boshqa xostiga paketni yuborish jarayoni.
Multicast (multikast) – bir xostdan bir
guruh cheklangan guruhlarga
paketlarni jo'natish jarayoni
Broadcast (brodkast) – Bir xostdan paketni tarmoqdagi barcha xostlarga
jo'natish jarayoni.
Ba’zi
hollarda, freym broatkastga (Broatcast)ga yoki yunikast(unicast) ga
uzatilganda switch freymlarni xub sifatida yuborishi mumkin.