nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Tajriba ishi mavzu: quritish jarayonida texnika xavfsizligiga rioya

Tajriba ishi mavzu: quritish jarayonida texnika xavfsizligiga rioya
Download
363,06 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
22.01.2024
Hajmi
363,06 Kb.
#143379
Download
363,06 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Tajriba ishi mavzu: quritish jarayonida texnika xavfsizligiga rioya
Download
363,06 Kb.
Matnni ko'rish
-usul: Wi-Fi orqali printerni ulang

|
-usul: Wi-Fi orqali printerni ulang
|
bet | 2/6 | Sana | 06.09.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #270466 |
Bog'liq 30-Mavzu Printerni o‘rnatish va foydalanish 2-usul: Wi-Fi orqali printerni ulang
Printerni noutbukga ulash uchun ushbu parametr eng oson va shu bilan birga o'rtacha foydalanuvchi uchun eng qulaydir. Hujjatlarni chop etishga yuborish uchun qilishingiz kerak bo'lgan narsa - qurilmani simsiz tarmoqqa o'rnatish. Biroq, dastlabki ishga tushirish uchun siz drayverni va boshqa harakatlaringizni o'rnatishingiz kerak.
Birinchi usulda bo'lgani kabi, avval biz printerni elektr tarmog‘iga ulaymiz. Buning uchun to'plamda, odatda, bir tomondan rozetka va boshqa tomondan ulagich mavjud bo'lgan maxsus simi mavjud.
Keyinchalik, printer yoqilgandan so'ng, tegishli drayverlarni diskdan kompyuterga o'rnating. Bunday ulanish uchun ular talab qilinadi, chunki kompyuter hech qachon ulangandan so'ng qurilmani mustaqil ravishda aniqlay olmaydi, chunki u shunchaki mavjud bo'lmaydi.
Bu faqat kompyuterni qayta yoqish uchun qoladi va keyin Wi-Fi modulini yoqing. Bu qiyin emas, ba'zida u darhol yoqiladi, ba'zida noutbuk bo'lsa, ba'zi tugmalarni bosishingiz kerak.
Keyingisiga o'ting Boshlangu erda bo'limni toping "Qurilmalar va printerlar". Ro'yxatda hech qachon kompyuterga ulangan barcha qurilmalar ko'rsatilgan. Biz hozirgina o'rnatilganiga qiziqamiz. Uni o'ng tugmasini bosing va tanlang "Odatiy qurilma". Endi barcha hujjatlar Wi-Fi orqali chop etish uchun yuboriladi.
Printer (ing . printer) — kompyuterda matn yoki grafik (rasm, sxema) tarzidagi maʼlumotlarni qogʻozga chiqarish (chop qilish) uchun moʻljallanganbosish qurilmasi. Maʼlumotlar qogʻozga (baʼzan, plyonkaga) oq-qora yoki rangli tarzda chop qilinishi mumkin. Shu jihatdan P.lar bir-biridan farq qiladi. Ularning koʻp turlari mavjud, lekin matritsali, purkagichli va la-zerli turlari keng tarkalgan. Matritsali Printerdalarda bosiladigan maʼlumotlar nuqtalar majmui (kombinatsiyasi)dan hosil boʻladi. Shu tufayli, ularning bosish sifati purkagichli va la-zerli P.larnikiga nisbatan pastroq boʻladi. Purkagichli P.larda maʼlumotlar maxsus "siyoxdonlar" yordamida, yaʼni boʻyoq (siyoh) tomchilarini purkash yoʻli bilan qogʻozga bosiladi. Lazerli P.lar maxsus lazerli qurilma yorda-mida oq-qora yoki rangli qilib bosish imkoniga ega. Bunday P.da bosilayotgan nusxalar sifatli boʻlib chiqadi. Printer bugungi kunda eng zarur qurilmalardan biridir. Bozorda o'nlab markalar, yuzlab turli xil qurilmalar mavjud. Uy yoki ofis uchun eng mos bo'lgan printerni qanday tanlash mumkin? Ko'p funktsiyali qurilmalarga (MFP) e'tibor berishim kerakmi? Rangli printerni qanday tanlash mumkin?
|
| |
Tranzaksiya - Ma’lumotlar bazasining taqsimlangan tizimida axborot xavfsizligi konsepsiyasi

|
Ma’lumotlar bazasining taqsimlangan tizimida axborot xavfsizligi konsepsiyasi
|
bet | 6/14 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 39,13 Kb. | | #111405 |
Bog'liq Ma’lumotlar bazasining taqsimlangan tizimida axborot xavfsizligiTranzaksiya
Ma’lumki, alohida ma’noli qiymatga ega ma`lumotlar (SQL - yo‘riqnomalari) ustida bajariladigan amallaming ketma-ket majmui tranzaksiya deb ataladi. Bu nuqtayi nazaridan, ilovalar serveri SQL - server bajaradigan tranzaksiyalami shakllantirishni boshqaradi. Shu sababli, ilovalar serverida o‘matiluvchi MBBTning dasturiy komponenti tranzaksiyani ishlash monitori (Transaction Processing Monitors - TPM) yoki oddiygina tranzaksiya monitori deb ham yuritiladi.
AS - model, DBS — modelining kuchli tomonlarini saqlagan holda axborot tizimi hisoblash sxemasining optimal qurilishiga imkon beradi, ammo RDA — modelidek tarmoq trafigini oshiradi. Amalda aralash modellar ishlatiladi. Oddiy tatbiqiy fimksiyalar va maiumotlar yaxlitligini ta’minlash serverda saqlanuvchi muolajalar orqali madadlanadi (DBS — model), predmet sohasining murakkabroq
funksiyalari esa mijoz qurilmalaridagi (RDA - model) yoki ilovalar serveridagi (AS — model) tatbiqiy dasturlar yordamida amalga oshiriladi.
Markazlashtirilgan ko‘pchilik foydalanuvchi axborot
tizimlarida ma`lumotlar bazasi xavfsizligi
Taqsimlangan ma`lumotlar bazasi yaxlitligini ta’minlashda qator muammolar mavjud:
- bir necha foydalanuvchilaming bitta axborotdan bir vaqtda foydalanish imkoniyati (ayniqsa, ma’lumotlar bazasiga murojaatlar, tuzatishlar kiritish bilan bog`liq bo`lsa);
- ma’lumotlar bazasining alohida qismlarining turli kompyuterlarbo‘yicha fizik tarqoqligi;
- axborot manbalarining har xilligi.
Birinchi muammo har qanday taqsimlangan ma’lumotlar bazasiga taalluqli bo`lsa,
ikkinchi muammo - agar maiumotlar bazasi taqsimlangan bo`lsa,
uchinchi muammo - agar tizim geterogen bo`lsa sodir bo`lsa.
Muammo laming birinchi guruhi, asosan, turli foydalanuvchilaming
bir vaqtda tuzatishlar kiritishi natijasida maiumotlaming buzilishi xavfi bilan bog`liq.
Ko'pchilik foydalanish rejimida tuzatish kiritishli murojaatlarni bajarishda maiumotlar yaxlitligini ta’minlashning quyidagi sxemalarini ko‘rsatish mumkin:
- boshqa foydalanuvchi axborotga tuzatish kiritayotganida axborotga tuzatish kiritishni taqiqlash (blokirovka);
- axborot birligining turli nusxalariga tuzatish kiritish, so‘ngra ro‘y bergan kolliziyalami bartaraf etish.
Agar MBBT ko‘pchilik foydalanuvchi murojaatlarda yaxlitlikni ta’minlash usulini tanlash imkoniyatini taqdim etsa, ushbu tanlash natijasiga ko‘p omillar ta’sir etadi, jumladan:
- tuzatish murojaatlarini bajarishda raqobat darajasi – axborot birligiga bir vaqtda tuzatish kiritish vaziyati qanchalik tez-tez sodir boiadi;
- tizim reaksiyasi vaqtiga cheklashlar;
- vaqtning har bir onida maiumotlaming dolzarbligiga va zid emasligiga talablar;
- texnik vositalar xarakteristikasi.
|
| |
Ma’lumotlar bazasi serveri modeli

|
Ma’lumotlar bazasi serveri modeli
|
bet | 5/14 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 39,13 Kb. | | #111405 |
Bog'liq Ma’lumotlar bazasining taqsimlangan tizimida axborot xavfsizligiMa’lumotlar bazasi serveri modeli
Ma’lumotlar bazasi serveri modeli - RDA-modelining rivoji.
Saqlanuvchi muolajalar mexanizmi uning o‘zagi hisoblanadi. RDA - modelidan farqli o‘laroq, axborot tizimining muayyan predmet sohasi uchun belgilangan, SQL tili vositalari orqali tavsiflangan hodisalar, qoidalar va muolajalar maiumotlar bilan birga tizim serverida saqlanadi va unda bajariladi. Boshqacha aytganda, tatbiqiy
komponent toialigicha tizim serverida joylanadi va bajariladi. Maiumotlar bazasi serveri modeli sxematik tarzda keltirilgan.
DBS - modeli
DBS - modelining mijoz qurilmalarida faqat interfeys komponenti (taqdimiy komponent) joylanadi. Bu esa mijozning hisoblash qurilmasiga talablaming jiddiy kamayishiga olib keladi. Foydalanuvchi mijoz qurilmasidagi tizim interfeysi orqali malumotlar bazasiga malumotlami ishlash bo‘yicha faqat kerakli muolajalar,
so‘rovlar va boshqa funksiyalar chaqiriqlarini jo4natadi. Malumotlardan foydalanish va ulami ishlash bo‘yicha barcha chiqimli amallar serverda bajariladi va mijozga faqat ishlash natijalari jo‘natiladi (RDA modelida esa maiumotlar nabori jo‘natiladi). Bu esa DBS - modelida tarmoq trafigining RDA - modeliga qaraganda jiddiy kamayishiga olib keladi. Ta’kidlash lozimki, tizim serverida barcha tizim foydalanuvchilarining tatbiqiy masalalari bir vaqtda bajariladi. Natijada server hisoblash qurilmalariga (disk muhiti va asosiy xotira hajmiga, tezkorligiga) talablar keskin oshadi. Bu DBS - modelining asosiy
kamchiligi hisoblanadi.
Tarmoq yukining kamayishidan tashqari, tarmoq serverining aktiv roli, unda hodisalar, qoidalar va muolajalar mexanizmini saqlash va bajarish, taqsimlangan axborot tizimini predmet sohasini barcha nyuanslariga adekvatroq va samarali “sozlash” imkoniyati
DBS — modelining afzalligi hisoblanadi. Undan tashqari, maiumotlar holati va o‘zgarishining bir-biriga muvofiqligining ishonchli ta’minlanishi natijasida maiumotlami saralash va ishlash imkoniyati oshadi, foydalanuvchilaming umumiy
maiumotlar bilan kollektiv ishlashi o‘zaro samarali muvofiqlashtiriladi. Server hisoblash resurslari tezkorligi va xotirasiga nisbatan talablami turli hisoblash qurilmalari bo‘yicha tarqatish uchun ilovalar serveri modeli ishlatiladi.
AS-modelida axborot tizimining tatbiqiy komponenti tizim resurslarining
yuqori tezkorligi bo‘yicha ixtisoslashtirilgan qo‘shimcha serverga o‘tkaziladi.
DBS — modeliga o‘xshab, mijoz qurumalarida tizhnning faqat interfeys qismi, ya’ni taqdimiy komponenti joylashtiriladi. Ammo maiumotlami ishlash funksiyalarining chaqiriqlari ilovalar serveriga jo‘natiladi va unda ushbu funksiyalar tizimning barcha foydalanuvchilari uchun birgalikda bajariladi. Foydalanish va maiumotlami o'zgartirish bo‘yicha past darajali amallami bajarish uchun ilovalar serveri, RDA - modelidagidek, SOL - serverga murojaat
etadi, unga SQL - muolajalari chaqiriqlarini jo‘natadi va mos holda, undan maiumotlar naborini oladi.
|
| |
Qat’iy yaxlitlik - Ma’lumotlar bazasining taqsimlangan tizimida axborot xavfsizligi konsepsiyasi

|
Ma’lumotlar bazasining taqsimlangan tizimida axborot xavfsizligi konsepsiyasi
|
bet | 7/14 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 39,13 Kb. | | #111405 |
Bog'liq Ma’lumotlar bazasining taqsimlangan tizimida axborot xavfsizligiQat’iy yaxlitlik
Taqsimlangan tizimlarda yaxlitlikni ta’minlash muammolarining ikkinchi guruhiga maiumotlami taqsimlanishi va natija sifatida ularni ishlash muolajalarming taqsimlanishi sabab bo`ladi, ya’ni ushbu muammolar aynan maiumotlami tizimning turli uzellariga tarqatish bilan bog`liq.
Ma`lumki, taqsimlangan axborot tizimlarida yaxlitlikni ta’minlashda ikkita yondashish mavjud - qat’iy yaxlitlik (tight consistency) va qat’iy boimagan yaxlitlik (loose consistency).
Qat’iy yaxlitlik vaqtning har qanday onida maiumotlar yaxlitligini kafolatlaydi. Bunda ikki fazali qaydlash protokolidan (2RS) foydalaniladi. Qat’iy yaxlitlash kommunikatsiyaning yuqori sifatini talab qiladi, chunki barcha uzellar doimo foydalanuvchan boiishi lozim. Ikkinchi yondashishga binoan bazaga o'zgartirishlar kiritish va ularning iste’molchi uzellarida akslantirish orasida vaqtiy
kechikish joiz hisobianadi.
Tranzaksiyani ikki fazali qaydlash
Tranzaksiyani ikki fazali qaydlash — tranzaksiyani ikkita bosqich yordamida bajarish jarayonida ma’lumotlar bazasining ketmaket o‘tishidan iborat. Birinchi bosqichda (birinchi fazada) – tranzaksiya nomidan murojaat qilingan ma’lumotlar bazasining barcha obyektlari sinxronlangan tarzda egallanadi. Ma’lumotlar obyekti
barcha serverlarda egallanadi. Ikkinchi bosqichda (ikkinchi fazada) barcha serverlarda barcha o‘zgarishlar sodir boiadi, yoki garchand bitta xato holida, birinchi bosqich bajarilishigacha ma`lumotlar bazasi bo`lgan holatga qaytiladi.
Tranzaksiyaning ikki fazali qaydlash mexanizmining quyidagi kamchiliklari mavjud:
- barcha serverlardagi barcha kerakli maiumotlaming egallanishi maiumotlardan foydalanishni uzoq muddatga blokirovka qilinishiga sabab boiishi mumkin;
- qandaydir, garchand yagoia xato hisobiga yangilashdan voz kechish ehtimolligi katta;
- agar qandaydir serverdan foydalanishning yoki global tarmoqqa chiqishning iloji boimasa, tranzaksiyani yo‘qotish sodir boiadi;
- tarmoq strukturasida muvofiqlashtiruvchi uzelning ishlatilishi qo‘shimcha xatar bilan bogiiq, chunki uning ishdan chiqishi, tranzaksiya ta’siridagi maiumotlaming blokirovka qilinishiga olib keladi;
- tranzaksiyani ishlash murakkabligi. Ushbu protokol qoilanilganda, protokolning o‘zi qo‘shimcha trafik manbai hisobianadi.
Bu esa tizim reaktsiyasi vaqtini oshiradi. Undan tashqari tarmoqning yetarli bo`lmagan o4tkazish qobiliyati va maiumotlami uzatishning kichik tezligi reaksiya vaqtining nojoiz darajaga kattalashishiga olib kelishi mumkin. Turli MBBT yaxlitlikni ta’minlashning turli texnologiyalarini madadlaydi.
|
| |
Tuzilmaviy va ≪notuzilmaviy≫ dasturlash

|
Tuzilmaviy va ≪notuzilmaviy≫ dasturlash
|
bet | 14/14 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 39,13 Kb. | | #111405 |
Bog'liq Ma’lumotlar bazasining taqsimlangan tizimida axborot xavfsizligiTuzilmaviy va ≪notuzilmaviy≫ dasturlash
Tuzilmaviy algoritmlar bayoni vositalari Ishlab chiqilayotgan dasturiy ta ’minlash texnologiklashning yuqori darajasini ta ’minlash usullaridan biri tuzilmaviy dasturlashdir.
Dasturlar ijobatlaydigan hisoblash jarayonining uch xili farqlaniladi: yo‘nalishli, tarmoqli va siklik. Hisoblash jarayonining yo‘nalishli tuzilmasi natija olish uchun ayrim operatsiyalarni muayyan ketma-ketlikda bajarish zarurligini nazarda tutadi.
Hisoblash jarayonining tarmoqli tuzilmasi operatsiyalarning muayyan ketma-ketligi bir yoki bir necha o‘zgaruvchanlar ifodalariga bog‘liqligini nazarda tutadi.
Dasturlarda ko‘rsatilgan hisoblash jarayonlarini amalga oshirish uchun tegishli boshqaruvchi operatorlardan foydalaniladi.
Yuqori darajadagi dasturlashning FORTRAN kabi birinchi protsedurali tillari ≪hisoblash jarayoni tipi≫ tushunchasi bilan operatsiyalar qilmasdi. Ularda operatorlarning yo‘nalishli ketma ketligini o‘zgartirish uchun quyi darajadagi tillardagi singari boshqaruvni berishning shartli (ayrim sharoitlarni bajarishda) va
shartsiz buyruqlaridan foydalanilardi. Shu boisdan ushbu tillarda yozilgan dasturlar hozirgi paytda faqat quyi darajali (mashina) tillariga xos chigal tuzilmaga ega bo‘lardi.
Foydalanilgan adabiyotlar
Ramez Elmasri, Shamkant B.Navathe. Fundamentals of Database Systems (7th Edition). Pearson. USA, 2015.
M.T.Azimjanova, Muradova, M.Pazilova. Informatika va axborot texnologiyalari. O'quv qo'llanma. Т.: “O'zbekiston faylasuflari milliy jamiyati”, 2013 y.
Holmatov T.X., N.I.Tayloqov. Amaliy matematika, dasturlash va kompyuteming dasturiy ta’minoti. 0‘quv qo’llanma. Т.: “Mehnat”, 2000 y.
S.S.Qosimov Axborot texnologiyalar O’quv qo’llanma. T.:“Aloqachi”, 2006 y.
M Aripov, B.Begalov va boshqalar. Axborot texnologiyalari. O’quv qo’llanma. T.:, “Noshir”, 2009 у.
A.Sattorov. Ma’lumotlar bazasini boshqarish sistemasi Access (Windows 9x/2006) O’quv qo’llanma. Т.: “Fan va texnologiya”, 2006 y.
Axborot xavfsizligi asoslari, I.M.Karimov Tashkent, 2019
Информационная безопасность телекоммуникационных систем (технические аспекты), Кулаков М.В., Гарашин А.В. Учеб. Посбие для вузов. М.: Радио и связь, 2014
Информационная безопасность государственных организаций и коммерческих фирм. Справочное пособие. М.: 2017.
Зегжда Д.П. Основы безопасности информационных систем: Учеб. пособие для студ. вузов. – М.: Горячая линия – Телеком, 2016.
|
| |
Ma’lumotlarni himoyalash usullari

|
Ma’lumotlarni himoyalash usullari
|
bet | 8/14 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 39,13 Kb. | | #111405 |
Bog'liq Ma’lumotlar bazasining taqsimlangan tizimida axborot xavfsizligiMa’lumotlarni himoyalash usullari
Ma’lumotlarni himoyalash usullari. Ko‘pchilik foydalanuvchi rejimda ishlashda ma’lumotlami ruxsatsiz foydalanishdan himoyalash alohida dolzarblikni kasb etadi. Ma’lumotlar bazasidan foydalanishni boshqarishning turli usullari mavjud. Ushbu usullar xavfsizlikning turli darajasini ta’minlaydi. Ulaming ba’zilari har qanday axborot tizimiga, boshqalari esa muayyan MBBTga taalluqli.
Ma’lumotlar bazasini shifrlash
Ma’lumotlar bazasini shifrlash. Ma’lumotlar bazasini shifrlash himoyalashning eng oddiy usuli hisoblanib, unda maiumotlar bazasi faylining ko‘rinishi o‘zgaradi va uni standart xizmatchi dasturlar yoki matn redaktori yordamida o‘qib boimaydi. Shifrlash odatda, maiumotlar bazasini elektron uzatishda yoki tashqi eltuvchida
saqlashda ishlatiladi.
Ma’lumotlar bazasini deshifrlash. Ushbu amal shifrlashga
teskari amal.
Obyektlarni bekitish
Obyektlarni bekitish. Ma`lumotlar bazasini begona foydalanuvchilardan himoyalash usullaridan biri-uni bekitish. Unga binoan butun maiumotlar bazasi operatsion tizim vositalari yordamida kataloglami kuzatishda bekitiladi yoki maiumotlar bazasining alohida obyektlari muayyan MBBTi vositalarining maiumotlar bazasi bilan ishlashida bekitiladi. Ushbu usul yetarlicha ishonchli emas, chunki bekitilgan obyektlami nisbatan oson akslantirish mumkin.
Ishga tushirish parametrlaridan foydalanish. Ushbu parametrlar maiumotlar bazasi ochilganida avtomatik tarzda ochiluvchi start usulini berishga imkon yaratadi. Usul aniqlanganida MBBT taqdim etgan maiumotlar bazasi darchasini bekitish mumkin va xususiy tugmacha usulini o‘rnatish mumkin. Bunda foydalanuvchi maiumotlar
bazasi ustida faqat ushbu ilova taqdim etgan interfeys joiz hisoblovchi harakatlami bajarishi mumkin.
Parollardan foydalanish
Parollardan foydalanish. Himoyalanishning oddiygina usti malumotlar bazasini ochish uchun parollami o‘matish. Parol o‘matilganidan so'ng malumotlar bazasining har bir ochilishida dialog darchasi paydo boiadi va unga parolni kiritish talab qilinadi. Faqat haqiqiy parol kiritgan foydalanuvchi maiumotlar bazasini
ochishi mumkin.
Umuman, maiumotlar bazasidan foydalanuvchilaming barchasi uchun yagona parol belgilanishi mumkin. Ammo malumotlar bazasini himoyalashning moslanuvchan va keng tarqalgan usuli foydalanuvchi sathida himoyalash boiib, unda har bir foydalanuvchiga parol beriladi. MBBT ishga tushirilishida foydalanuvchi identifikatsiyalanishi lozim. Tizim foydalanuvchi identifikatori va parolining bir-biriga mosligini tekshiradi.
Har bir foydalanuvchi uchun nafaqat noyob kod, balki foydalanish darajasi va foydalanuvchi foydalana oladigan obyektlar belgilanishi mumkin.
Aksariyat MBBT yagona foydalanuvchilardan tashqari ularning guruhini yaratishi mumkin.
|
| |
Rangli va oq-qora bosib chiqarish

|
Rangli va oq-qora bosib chiqarish
|
bet | 6/6 | Sana | 06.09.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #270466 |
Bog'liq 30-Mavzu Printerni o‘rnatish va foydalanish
Rangli printerda kartridjlar bir nechta, odatda to'rtta asosiy rangga o'rnatiladi - CMYK palitrasi: zangori (Magenta), sariq (sariq) va kalit (Keu rangi), ko'pincha u qora.Ba'zi bir siyohli modellar va lazerli fotosurat printerlarining yagona modellari nafaqat asosiy ranglarni, balki turli xil soyalarni ham ishlatishga imkon beradi:
qizil, och to'q qizil, ko'k, och ko'k, yashil va to'q sariq. Alohida professional printerlar turli xil qora ranglarni qo'shadilar. Natijada, bosma ranglarning gamuti yanada kengayadi, ammo‘moslamalar narxi ham shunga qarab oshadi. Qoidaga ko'ra, professional bosib chiqarish uchun ko'p rangli printerlar (7-12 rang) ishlatiladi. Murakkab printerlar maxsus siyohlardan foydalanishi mumkin - Epson printerlari uchun pigmentli yoki ultraxromik, ular namlikka chidamli va quyosh nurlari bo'yoq sifatida tushganda so'nmaydigan qattiq moddaning mikroskopik zarralarini ishlatadi. Amaldagi ranglar sonini umumlashtirish uchun biz quyidagilarni olamiz:
uyda yoki oddiy ofisda foydalanish uchun eng mashhur 4 yoki 5 rangli printerlar va MFPlar,
Ranglarni ko'paytirish, to'yinganlik va yaxshi yoritgichli displeyli fotosuratlarni professional bosib chiqarish uchun fotosuratlar uchun 5 dan ortiq rang ishlatiladi.
Nazorat savollari:
USB kabeli orqali printerni ulang
Wi-Fi orqali printerni ulang
|
| |
Simsiz global tarmoqlar - Tarmoq xavfsizligi

|
Tarmoq xavfsizligi
|
bet | 3/20 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #126641 |
Bog'liq Asrorxonova Dilnavozxon KI 14-20 S 2-mustaqil ishSimsiz global tarmoqlar mobil ilovalarning, ulardan mamlakat yoki hatto kontinent masshtabida foydalanishini ta’minlaydi. Iqtisodiy mulohazalarga tayangan holda, telekommunikasiya kompaniyalari ko‘pincha foydalanuvchilar uchun uzoq masofadan ulanishni ta’minlovchi simsiz global tarmoqning nisbatan qimmat infratuzilmasini yaratadilar. Bunday yechimning harajati barcha foydalanuvchilar o‘rtasida taqsimlanadi, natijada, abonent to‘lovi unchalik yuqori bo‘lmaydi.
Simsiz tarmoqlarning tashkil etilishi. Simsiz tarmoqlarda simli tarmoqda ishlatiladigan komponentlar ishlatiladi, faqat axborot havo muhiti orqali uzatishga yaroqli ko‘rinishga o‘zgartirilishi lozim. Simsiz tarmoqlarda ishlatiladigan komponentlar qatoriga kompyuter qurilmalari, tayanch stansiyalar va simsiz infratuzilma kiradi.
Kompyuter qurilmalari. Kompyuter qurilmalarining (ba’zida ularni
«mijozlar» deb atashadi) ko‘pgina xillari simsiz tarmoq bilan ishlay oladi. Ba’zi kompyuter qurilmalari foydalanuvchilar uchun atayin qurilgan bo‘lsa, boshqalari oxirgi tizim hisoblanadi.
Mobil ilovalar ishini ta’minlash va odamlarga o‘zlari bilan uzoq vaqt mobaynida olib yurishlarida qulaylik tug‘dirish uchun kompyuter qurilmalari ixcham bo‘lishi lozim. Odatda, ular katta bo‘lmagan ekranga, kam sonli tugmachalarga va o‘lchamlari kichik batareyaga ega. Simsiz tarmoqlarning kompyuter qurilmalari serverlar, ma’lumotlar bazasi va Web-uzellar kabi oxirgi tizimlarni ham o‘z ichiga oladi.
Foydalanuvchilar mavjud kompyuter qurilmalarini simsiz tarmoqda ishlatish uchun (masalan, simsiz tarmoq interfeysi platasini noutbukka o‘rnatish orqali) moslashtirishlari mumkin. Tarmoq interfeysi platasi yoki tarmoq adapteri (network interface card) kompyuter qurilmasi va simsiz tarmoq infratuzilmasi orasida interfeysni ta’minlaydi. Bu plata kompyuter qurilmasi ichiga o‘rnatiladi, ba’zida tashqi tarmoq adapteri ham ishlatiladi. Bunday adapterlar, ishga tushirilishi bilan kompyuter qurilmasi tashqarisida qoladi.
Kompyuter qurilmalari Windows-XP, Linux yoki MAC OS kabi operasion tizimga ham ega bo‘lib, bu operasion tizim simsiz tarmoq ilovalarini amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan dasturiy ta’minotni ishga tushiradi.
|
| |
Tizimning tatbiqiy komponenti - Ma’lumotlar bazasining taqsimlangan tizimida axborot xavfsizligi konsepsiyasi

|
Ma’lumotlar bazasining taqsimlangan tizimida axborot xavfsizligi konsepsiyasi
|
bet | 4/14 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 39,13 Kb. | | #111405 |
Bog'liq Ma’lumotlar bazasining taqsimlangan tizimida axborot xavfsizligiTizimning tatbiqiy komponenti
Tizimning tatbiqiy komponenti (so‘rovlar kutubxonasi, maiumotlami ishlash muolajalari) toialigicha mijoz qurilmasida joylashtiriladi va bajariladi. Tatbiqiy komponent o‘z fiinksiyasini amalga oshirishda SQL - serverga yo‘naltiriluvchi kerakli SQL - yo‘riqnomalami shakllantiradi. SQL - server turli mijozlardan SQLda yo'riqnomalami qabul qiladi va muvofiqlashtiradi, ularni bajaradi,
maiumotlar yaxlitligiga cheklashlaming tekshirilishini va bajarilishini ta'minlaydi va mijozlarga SQL - yo‘riqnomalami ishlash natijalarini maiumotlar (jadvallar) nabori ko‘rinishida yuboradi. Shu tariqa, mijozning server bilan muloqoti SQL - yo‘riqnomalar orqali o‘tadi, serverdan mijoz qurilmalariga esa faqat ishlash
natijalari, ya’ni hajmi bo‘yicha ma’lumotlar bazasidan jiddiy kam bo`lgan maiumotlar nabori uzatiladi. Natijada tarmoq yuklanishi keskin kamayadi, server esa faol markaziy funksiya maqomiga ega bo`ladi. Undan tashqari SQL - server ko‘rinishidagi MBBTi yadrosi bir necha foydalanuvchilaming birgalikda ishlashida ma`lumotlarning cheklangan yaxlitligini va xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha
an’anaviv va muhim funksiyalami ta’minlaydi.
RDA - modelning boshqa, ko‘rinmaydigan afzalligi – axborot tizimlarining tatbiqiy komponentlarining o‘zaro aloqa interfeysining umumiy ma’lumotlar bilan unifikatsiyalanganligi. Bunday o‘zaro aloqa SQL tili doirasida maxsus protokol ODBC (Open Database Connectivity - ma’lumotlar bazasidan oshkora foydalanish) orqali standartlashtirilgan. Ushbu protokol ko‘p protokollikni, ya’ni
taqsimlangan tizimlardagi mijoz qurilmalarida MBBT xiliga bog‘lik emaslikni ta’minlashda muhim o‘rin tutadi.
MBBTining ko‘p protokolligi
MBBTining ko‘p protokolligi - MBBTning dastlab turli xil MBBTiga mojjallangan tatbiqiy dasturlarga xizmat qilish qobiliyati. Boshqacha aytganda, serverdagi MBBT yadrosining maxsus komponenti (ODBC drayveri deb ataluvchi) so‘rovlami qabul qilish, ishlash va natijalami boshqa, “begona” relyatsion MBBT boshqaruvida ishlovchi mijoz qurilmalariga jo‘natish qobiliyatiga ega.
Bunday imkoniyat qandaydir tashkilotda mavjud lokal maiumotlar bazasi asosida shaxsiy yoki boshqa xil relyatsion MBBT boshqaruvida taqsimlangan axborot tizimini yaratishda moslashuvchanlikni jiddiy oshiradi.
Mijoz hisoblash qurilmalariga qo‘yiIadigan yuqori talablar RDA - modelining kamchiligi hisoblanadi, chunki axborot tizimi predmet sohasining o‘ziga xos xususiyati orqali aniqlanuvchi ma`lumotlami ishlashning tatbiqiy dasturlari ularda bajariladi. Boshqa bir kamchiligi - tarmoq trafigining jiddiyligi, ya’ni ma’lumotlar bazasi serveridan ba’zi hollarda yetarlicha jiddiy hajmni egallovchi maiumotlar (jadval) naborlari mijozlarga jo‘natiladi.
|
| |
Ulanishning turlari va ko‘rinishlari

|
Ulanishning turlari va ko‘rinishlari
|
bet | 6/20 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #126641 |
Bog'liq Asrorxonova Dilnavozxon KI 14-20 S 2-mustaqil ish Ulanishning turlari va ko‘rinishlari
Ad-Hoc ulanishi (nuqta-nuqta). Barcha kompyuterlar simsiz tarmoq kartasi bilan ta’minlangan bo‘lib, bir-irlari bilan radiokanal bo‘yicha IEEE 802.11b standarti asosida 11 Mbit/s tezlik bilan ulanadi. Normal
ishlash rejimi uchun bu yetarli tezlik.
Infratuzilmali ulanish. Barcha kompyuterlar simsiz tarmoq kartalari yordamida kirish nuqtasiga ulanadi. U esa o‘z vaqtida simli tarmoqqa ulangan bo‘ladi.
7.1-rasm. 802.11 standartida mijozlar va kirish nuqtasi
Ushbu model tarmokka ikkitadan kup kompyuterlarni ulavsh talab etilganda kullaniladi. Server kirish nuktasi bulib, router vazifasini ajaradi va internet kanalini mustakil taksimlaydi.
Router va modemdan foydalanuvchi kirish nuktasi. Kirish nukasi routerga, router esa modemga ulanadi (bu kurilmalar ikkitaga va xatto bittaga xam birlashtirilishi mumkin). Endi esa xar bir kompyuter Wi-Fi tarmoFi ta’siri ostida va Wi-Fi apteriga ega bulgan kompyuter internet tarmog‘iga ulanadi.
Mijozlik nuktasi. Bu rejimda kirish nuktasi mijoz sifatida ishlaydi va infratuzilma rejimida ishlovchi kirish nuktasi bilan radiokanal orkali ulangan bulishi mumkin. Birok, unga birgina MAS- manzil ulanishi mumkin. Bu yerda masala fakatgina ikkita kompyuterni ulash to‘g‘risida boryapti. Ikkita Wi-Fi adapteri uzaro markaziy antennalarsiz bevosita bog‘lanishi mumkin.
Kuprik ulanishi. Kompyuterla simli tarmokka ulangan. Tarmokning xar bir guruxiga kirish nuktalari ulangan bulib, ular uzaro radiokanal orkali bog‘lanadi. Bu rejim ikki yoki kuprok simli tarmoklarni ulashga muljallangan. Kuprik rejimida ishlovchi kirish nuktasiga mijozlarni ulash imkoniyati mavjud emas.
Adabiyotlar.
Olifer V.G., Olifer N.A. Kompyuternыye seti. Prinsipы, texnologii, protokolы. Uchebnik. –3-ye izdaniye. SPb. Piter. 2006g.
Broydo V.L. Vыchislitelnыye sistemы, seti i telekommunikasii. SPb.: Piter. 2003.
Broydo V.L. Arxitektura EVM i vыchislitelnыx sistem. Uchebnik. 2.ye
www.intuit.ru 2.www.kgtu.runnet.ru/wd/tutor/net/net0/html
www.piter.com
http://tuitfiles
5.e-mail: sales@piter.com
|
| |
IEEE 802.11 standartida kanal satxi

|
IEEE 802.11 standartida kanal satxi
|
bet | 5/20 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #126641 |
Bog'liq Asrorxonova Dilnavozxon KI 14-20 S 2-mustaqil ish
Simli Ethernet tarmoqlaridagi singari, simsiz Wi Fi tarmoqlarida kanal satxi ikki quyi satxlardan, ya’ni, mantiqiy ulanish boshqaruvi (Logical Link Control, LLC) va uzatish muxitidan foydalanishga ijozat olish (Media Access Control, MAC) satxlaridan iborat. Ethernet da va 802.11 da LLC bir xil. Shuning uchun xam simli va simsiz tarmoqlarni o‘zaro birlashtirish ancha oson. Ikkala standartlarda xam MAS ko‘pgina umumiylikka ega, biroq, bir-biri biln taqqoslashni talab qiladigan farqlar xam mavjud.
Ethernet da ko‘plikli kirish imkoninini yaratish uchun (bu xolda kabelli tarmoq orqali) CSMA/CD protokolidan foydalaniladi. Bu protokol tarmoqda zaga keladigan kolliziya xodisasini (kompyuter tarmoqlarida bir necha qurilmalarning bir vaqtda ma’lumot uzatishi ana shu atama bilan nomlanadi) aniqlash va bartaraf etish imkonini beradi.
IEEE 802.11 tarmoqlarida yarimdupleksli rejimdan foydalaniladi, ya’ni, vaqtning xar bir laxzasida uzatuvchi stansiya ma’lumotni uzatadi, qabul qiluvchi tomon esa uni tinglaydi va aksincha. Bunday jarayonda, uzatish
seansida kolliziyani aniqlash imkoni yo‘q. IEEE 802.11 standarti uchun CSMA/CD protokolining modifikasiyalangan varianti ishlab chiqilganki, u CSMA/CA deb nomlanadi. U quyidagicha ishlaydi. Ma’lumot uzatishga shay turgan stansiya avvaliga uzatish kanalini tinglaydi. Agar unda faol stansiya mavjud bo‘lmasa, takroriy tinglash orqali kanalning band emasligiga amin bo‘lgandan keyin efirdan foydalana boshlaydi. Tasodifiy
ushlanib qolish liniyaning osilib qolmasligi uchun zarur. Boshqacha qilib aytganda, bir necha stansiyaning efirdan bir vaqtda foydalanishga xarakat qilishining oldi olinadi. Agar ma’lumotlar buzilishsiz qabul qilingan bo‘lsa, stansiya tasdiq xabarini jo‘natadi. Paketning to‘liqligi nazorat summasini tekshirish orqali amalga oshiriladi. Uzatuvchi tomon tasdiq xabarini olgach, ma’lumotlar muvafaqiyatli qabul qilingan deb xisoblaydi
va seansni yakunlaydi. Agar tasdiq xabari qabul qilinmagan bo‘lsa, uzatuvchi stansiya ma’lumotlarni tasodifiy vaqtdan keyin takroran uzatadi. Simsiz tarmoqlar uchun tegishli bo‘lgan yana bir muammo shuki – ikki stansiya bir-biri bilan sifatsiz aloqa bilan bog‘lanishi mumkin, biroq, bunda xar bir stansiya kirish nuqtasi bilan sifatli bog‘langan bo‘ladi. Bunday sharoitda uzatuvchi stansiya kirish nuqtasiga efirni tozalash so‘rovini junatadi va kirish nuqtasining buyrug‘iga binoan boshqa mijozlik stansiyalavri sifatsiz aloqa o‘rnatilgan stansiyalarning aloqa seanslari
tugagunga qadar o‘z muloqotlarini to‘xtatib turadilar va shu orqali liniyadagi shovqinlar kamaytiriladi. Efirni majburan tozalash rejimi (RTS/CTS protokollari) IEEE 802.11 standartining xamma modelli qurilmalarida xam o‘rnatilmagan. Agar bu rejim qurilma spesifikasiyasida o‘rnatilgan bo‘lsada, undan kamdan-kam xollarda foydalaniladi. Ethernet da ma’lumotlar oqimi uzatilayotganda aloqa kanaliga kirishni boshqarish usuli qo‘llaniladi va u barcha stansiyalar o‘rtasida taqsimlangan.
|
| |
Tayanch so‘z va iboralar - 2. mavzu Tijorat bankining tashkiliy-boshqaruv tuzilishi

|
2. mavzu Tijorat bankining tashkiliy-boshqaruv tuzilishi
|
bet | 12/12 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 71,6 Kb. | | #255555 |
Bog'liq 2.mavzu Tijorat bankining tashkiliy-boshqaruv tuzilishi Tayanch so‘z va iboralar.
Tashkiliy tuzilish;
CHiziqli model;
Funksional model;
Matritsali model;
Divizion model;
Bek ofis;
|
Front ofis;
Vakolatlar taqsimlanishi;
Ko‘p o‘lchamli model;
Kichik bank; 11.Xususiy bank;
12. Qayta tashkil etish.
|
Nazorat uchun savollar.
1 Banklarning tashkiliy tuzilish deganda nimani tushunasiz?
CHiziqli model nima?
Matritsali model va uning tarkibiy qismlarini sanang?
Ko‘p o‘lchamli matritsali model qanday model?
Bek ofisni vazifalari nimalardan iborat?
Tijorat banklari tashkiliy tuzilishiga qanday omillar ta’mir ko‘rsatadi?
Front ofisni vazifalari nimalardan iborat?
|
| |
Bank faoliyatini tashkil etishning matritsali modeli

|
Bank faoliyatini tashkil etishning matritsali modeli
|
bet | 4/12 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 71,6 Kb. | | #255555 |
Bog'liq 2.mavzu Tijorat bankining tashkiliy-boshqaruv tuzilishiBank faoliyatini tashkil etishning matritsali modeli.
Biz yuqorida ko‘rib o‘tgan banklar faoliyatini tashkil qilishning chiziqli modellarini kombinatsiyalashgan holda, ya’ni 2 va undan ortiq modelning bir vaqtda qo‘llanishi matritsali model bo‘lib hisoblanadi.
Matritsali model bir necha turlarga bo‘linadi:
Ikki o‘lchamli matritsali model;
Uch o‘lchamli matritsali model;
Ko‘p o‘lchamli matritsali model.
Ikki o‘lchamli matritsali model – funksional bo‘linish va mijozlar guruhlari bo‘yicha bo‘linishining kombinatsiyasi sifatida foydalanib tashkil etiladi. Ikki o‘lchamli matritsali modeldan foydalanish u yoki bu operatsiyalarni amalga oshiruvchi bo‘limlarni shakllantirish, mahsulot va xizmatlarni ko‘rsatishdan kelib
chiqadi. Xalqaro bank amaliyotida bank xizmatlarini ko‘rsatish bilan shug‘ullanuvchi bo‘limlarni bek ofis va front ofis deb ataladi.
Buxgalteriya apparatini front-ofis va bek-ofisga ajratish zaruriyati. Bank nuqtai-nazaridan buxgalteriya apparatining Bek-ofis va Front-ofisga bo‘linishini ahamiyati shundaki, Front-ofis mutaxassislari mijozlarga to‘g‘ridan-to‘g‘ri xizmat ko‘rsatadi, Bek-ofis mutaxassislari esa, dastlab Front-ofis xodimlari tomonidan boshlangan, mijoz bevosita qatnashishi va mazkur bosqichni tugatilishini kutishi talab etilmaydigan bosqichda operatsiyalarni qayta ishlab, uni nihoyasiga etkazadi. Natijada, har bir bank operatsiyasi bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan ikkita bo‘limda amalga oshiriladi va bank xodimlarini o‘zaro nazorat qilish tizimini yaratadi.
Mijoz nuqtai-nazaridan bo‘linishning ahamiyati shundaki, bankning bitta bo‘limi yoki binosida, ammo lavozimi turlicha bo‘lgan xodimlardan o‘zining barcha masalalarini echish imkoniyatini yaratish. Mijoz operatsiyalar boshlanishidan to uning tugaguniga qadar faqat Front-ofis xodimlari bilan aloqada bo‘lib, Bek-ofis mavjudligi mijoz uchun ahamiyatsiz bo‘lib hisoblanadi.
Bank tarkibiy tuzilmasining mas’uliyatini belgilash uchun, ular bajaradigan operatsiyalari tavsifidan kelib chiqqan holda, bo‘limlar bo‘yicha vazifalar taqsimlashning taxminiy doirasini aniqlash zarur. SHuni qayd etish zarurki, bo‘linmaga yuklatiladigan vazifalar doirasi qat’iy bo‘lishi shart emas. Bank bo‘linmalarida ko‘rsatilayotgan xizmatlar hajmi va bank operatsiyalarining avtomatlashtirilgan darajasiga bog‘liq ravishda, Bek-ofis yoki Front-ofis tarkibida ayrim bo‘lim/sektor bo‘lmasligi mumkin. Bunday hollarda, bir bo‘lim/sektor vazifalarini boshqa bo‘lim/sektor bajarishi ko‘zda tutilishi lozim.
Vazifalar, bank tarkibiy tuzilmasining har bir bo‘limi uchun alohida taqsimlanadi.
|
| |
Pul muomalasi bo‘limi - 2. mavzu Tijorat bankining tashkiliy-boshqaruv tuzilishi

|
2. mavzu Tijorat bankining tashkiliy-boshqaruv tuzilishi
|
bet | 8/12 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 71,6 Kb. | | #255555 |
Bog'liq 2.mavzu Tijorat bankining tashkiliy-boshqaruv tuzilishi Pul muomalasi bo‘limi:
Mijozning kassa rejasini qabul qilish va tekshirish;
Kassa operatsiyalari bo‘yicha hisobotlarni tuzish;
Korporativ mijozlarning naqd pul qo‘yish uchun taqdim qilgan arizalarini tekshirish;
Korporativ mijozlarning naqd pul olish uchun taqdim etilgan arizalarini tekshirish;
Mijozlarning kassa operatsiyalari bo‘yicha belgilangan tartib-qoidalarga rioya etishi ustidan nazorat o‘rnatish.
Amalga oshiriladigan nazoratlar quyidagilardan iborat bo‘ladi:
dastlabki nazorat - Front-ofis yoki mas’ul ijrochi buxgalter tomonidan operatsiyalarni bajarmasdan oldin ularning qonunchilikka mos ekanligini aniqlash bo‘yicha amalga oshiriladigan nazorat;
joriy nazorat - Bek-ofis yoki nazoratchi buxgalter tomonidan Front-ofis yoki mas’ul ijrochi buxgalter ma’qullagan barcha bank operatsiyalarining qonunchilikka mosligini aniqlash maqsadida kaytadan amalga oshiriladigan nazorat. Joriy nazorat pul xisob-kitob xujjatlarining asl va elektron nusxalarining bir-biriga mosligini tekshirishni ham o‘z ichiga oladi;
yakuniy nazorat - amaliyot kun tugagandan so‘ng, keyingi bank ish kunidan kechikmagan holda Front-ofis yoki mas’ul ijrochi buxgalter va Bek-ofis yoki nazoratchi buxgalter tomonidan bajarilgan barcha bank operatsiyalarining konunchilikka mosligi va maqsadga muvofikligini tasdiqlash maqsadida amalga oshiriladigan nazorat;
YAkuniy nazorat bank boshqaruvi tashkil qilgan YAkuniy nazorat xizmati tomonidan amalga oshiriladi va u, faqat bank Boshkaruviga bo‘ysunadi. YAkuniy nazorat xizmati buxgalteriya apparati bir butun yaxlit bo‘lgan banklarda buxgalteriya apparati ichida, Front-ofis va Bek-ofisga bo‘lingan banklarda esa Bek-ofisi tarkibida alohida bo‘lim sifatida tashkil qilinadi.
Uch o‘lchamli matritsali model, uchta teng o‘lchamli kriteriyalarning birlashiuviga asoslanadi - vazifaviy, xududiy va mijoz guruhlari bo‘yicha bo‘lim vazifalariga. Bunda uch o‘lchamli matritsa model tuzilishi quyidagi ko‘rinishga ega.
|
| |
Qashqadaryo viloyati yuridik texnikumida ish yuritish va hujjatlar bilan ishlash to‘g‘risidagi yo‘riqnoma i-bob. Umumiy qoidalar

Qashqadaryo viloyati yuridik texnikumida ish yuritish va hujjatlar bilan ishlash to‘g‘risidagi yo‘riqnoma i-bob. Umumiy qoidalar
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Qashqadaryo viloyati yuridik texnikumida ish yuritish va hujjatlar bilan ishlash to‘g‘risidagi yo‘riqnoma i-bob. Umumiy qoidalar
|
Mijozlarga xizmat ko‘rsatish

|
Mijozlarga xizmat ko‘rsatish
|
bet | 5/12 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 71,6 Kb. | | #255555 |
Bog'liq 2.mavzu Tijorat bankining tashkiliy-boshqaruv tuzilishi Mijozlarga xizmat ko‘rsatish:
Mijozlarga bankning barcha xizmatlar majmuasi faqat Front-ofis bo‘limida ko‘rsatilganligi bois, mazkur bo‘lim bank xizmatlarining barcha turlarini yaxshi biladigan malakali mutaxassislardan tashkil topishi shart. Bunda, shart-sharoitlar va bank tomonidan mijozlarga ko‘rsatilayotgan xizmatlar ro‘yxati e’lon kilinishi hamda mazkur xizmatlardan bankning mavjud va bo‘lgusi mijozlari xabardor kilinishi shart. Xizmat ko‘rsatish jarayonida nostandart - ko‘zda tutilmagan holatlar kelib chiqishi ehtimoli mavjudligini inobatga olgan holda, aniq xizmatlar turi (misol uchun, eksport yoki import shartnomalarini ro‘yxatga olish va hisobi) bo‘yicha paydo bo‘lgan savollarni joyida hal qiluvchi va tegishli operatsiyalarni butunlay nazorat qilish salohiyatiga ega bo‘lgan yuqori malakali mutaxassislar bilan jamlangan bo‘lishi kerak.
SHundan kelib chiqqan holda, operatsiyalarni amalga oshirishda mas’ul ijrochi bilishi lozim bo‘lgan konunchilik doirasi qanchalik kichik bo‘lsa, uning ishi tez va sifatli bo‘ladi. SHuning uchun, Front-ofis mas’ul ijrochilari o‘rtasida mijozlarni taqsimlashda, bir mas’ul ijrochida bir toifali mijozlar bo‘lishi maqsadga muvofiqdir. Bunda, mijozning mavjud barcha hisobvaraqlariga bir mas’ul ijrochi tomonidan xizmat ko‘rsatilishi shart.
Front-ofis xodimlarini mijozlarning jismoniy va yuridik shaxslar toifasi bo‘yicha guruhlash lozim. Qonunchilik bazasi turli (yoki bir) xilligiga bog‘liq
holda, yuqorida qayd etib o‘tilgan mijozlarni yanada kichik bo‘lgan quyidagi turlarga bo‘lish mumkin:
fakat milliy valyutada operatsiyalarni amalga oshiradigan mijozlar;
milliy va chet el valyutasida operatsiyalarni amalga oshiradigan mijozlar.
Turli qonunchilik ta’sir doirasida bo‘lgan mijozlarning quyidagi toifalari bo‘yicha guruhlarga bo‘lish tavsiya etiladi:
Korxona va tashkilotlar:
o‘z faoliyatini mamlakat doirasida va xorijda amalga oshiradigan har qanday tashkilotlar, shuningdek, chet el vakolatxonalari yoki milliy va chet el valyutasida hisobvaraqlari mavjud bo‘lgan har qanday tashkilotlar;
o‘z faoliyatini faqatgina mamlakat doirasida amalga oshiruvchi yirik (korporativ) mijozlar;
kichik biznes va tadbirkorlik sub’ektlari hamda boshqa tashkilotlar, shuningdek, yuridik shaxs maqomiga ega bo‘lmagan yakka tartibdagi tadbirkorlar.
Jismoniy shaxslar:
milliy va chet el valyutasida hisobvaraqlari mavjud bo‘lgan jismoniy shaxslar;
fakat milliy valyutada hisobvaraqlari mavjud bo‘lgan jismoniy shaxslar.
Bankning Front-ofis bo‘limidagi har bir guruh mutaxassisi mijozlarga ko‘rsatiladigan to‘liq standart xizmatlar ro‘yxatini ularga taqdim etadi. Xodimlar guruhi tomonidan mijozlarga ko‘p operatsiyalar turi bo‘yicha xizmat ko‘rsatilsa, mazkur guruhga kamroq mijoz taqsimlanishi lozim. CHunki, ko‘p turli operatsiyalar bajaruvchi mijozning bitta tashrifi bo‘yicha unga xizmat ko‘rsatish bank xodimining ko‘p vaqtini egallaydi.
|
| |
User Configurable - Date: 9/28/2009 Name of Product

|
Date: 9/28/2009 Name of Product
|
bet | 10/19 | Sana | 21.07.2021 | Hajmi | 40,18 Kb. | | #15432 |
User Configurable
Windows Internet Explorer 8 provides user the option to turn on/off animation in images in web content via Tools >> Internet Options >> Advanced >> Multimedia >> Play animation in webpages.
(i) Color coding shall not be used as the only means of conveying information, indicating an action, prompting a response, or distinguishing a visual element.
|
Supported
|
Windows Internet Explorer 8 does not use colors as the only way to convey information, indicate an action, prompt a response, or distinguish a visual element.
|
(j) When a product permits a user to adjust color and contrast settings, a variety of color selections capable of producing a range of contrast levels shall be provided.
|
Supported
|
|
|
| |
Audio Notifications - Date: 9/28/2009 Name of Product

|
Date: 9/28/2009 Name of Product
|
bet | 15/19 | Sana | 21.07.2021 | Hajmi | 40,18 Kb. | | #15432 |
Audio Notifications
Windows Internet Explorer 8 does not provide any notifications solely via audio.
Audio Objects Within Pages
Windows Internet Explorer 8 supports embedded auditory objects, Flash, multimedia, etc. User has an option to turn on/off sounds in web pages via Tools >> Internet Options >> Advanced >> Multimedia >> Play sounds in webpages.
(e) At least one mode of operation and information retrieval that does not require user speech shall be provided, or support for Assistive Technology used by people with disabilities shall be provided.
|
Not Applicable
|
|
(f) At least one mode of operation and information retrieval that does not require fine motor control or simultaneous actions and that is operable with limited reach and strength shall be provided.
|
Supported
|
|
|
| |
Section 1194.41 Information, Documentation, and Support - Detail

|
Section 1194.41 Information, Documentation, and Support - Detail
|
bet | 18/19 | Sana | 21.07.2021 | Hajmi | 40,18 Kb. | | #15432 |
Criteria
|
Supporting Features
|
Remarks and explanations
|
Section 1194.41 (a) Product Support Documentation
|
Supported
|
Documentation is provided for customers on the web at http://www.microsoft.com/windows/ie/support/default.mspx
A FAQ list for Windows Internet Explorer 8 Support is available at
http://www.microsoft.com/windows/ie/support/default.mspx
Internet Explorer 8 Release Notes can be found at http://msdn.microsoft.com/en-us/ie/dd441788.aspx
|
Section 1194.41 (b) Accessibility and Compatibility Features
|
Supported
|
Windows Internet Explorer 8 includes extensive Help File documentation which lists accessibility and compatibility features. An individual may access and view Help File topics online or may select a topic for print.
|
1194.41 (c) Support Services
|
|
|
| |
«Stend-bay» kreditlar - Investitsiya” fanidan yakuniy nazorat savollar

|
Investitsiya” fanidan yakuniy nazorat savollar
|
bet | 9/52 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 0,6 Mb. | | #135100 |
Bog'liq “Investitsiya” fanidan yakuniy nazorat savollar«Stend-bay» kreditlar. XVF kreditlash siyosatining asosini tashkil etadi. «Stend-bay» krediti to’g’risidagi shartnomaga asosan a’zo mamlakatlar to’lov balansida qisqa muddatli muammolarni bartaraf etish uchun odatda 12 — 18 oyga belgilangan miqdorda kredit olish huquqiga ega.
Kengaytirilgan kreditlash mexanizmi. XVF kengaytirilgan kreditlash mexanizmi bo’yicha a’zo mamlakatlar belgilangan miqdorda kredit olish huquqiga ega bo’lib, odatda, uch-to’rt yilga taqdim etiladi. Ushbu mexanizm asosida ajratilgan mablag’lar a’zo mamlakatlarda to’lov balansi holatiga sezilarli salbiy ta’sir ko’rsatuvchi tuzilmaviy xususiyatga ega muammolarni bartaraf etishga yo’naltiriladi.
Kambag’allikka qarshi va iqtisodiy o’sishni qo’llab-quvvatlash mexanizmi.
Qo’shimcha zahiralarni moliyalash mexanizmi.
Qoplovchi moliyalash 1963 yilda joriy etilgan bo’lib, jahon bozorlarida tovar xom ashyo narxining o’zgarishi natijasida eksport tushumi kamomadi hosil bo’lgan yoki oziq-ovqat importi qiymatining o’sishiga duch kelgan mamlakatlarga taqdim etiladi.
Favqulodda yordam. Ushbu tartib favquloddagi holatlar tufayli to’lov balansida yuzaga kelgan muammolarni bartaraf etishda a’zo mamlakatlarni qo’llab-quvvatlash maqsadida 1962 yilda joriy etilgan. 1995 yilda a’zo mamlakatlarda harbiy mojarolar tufayli ularning institutsional va ma’muriy salohiyatiga putur etkazilgani sababli mazkur tartibni qo’llash miqyosi yanada kengaytirilmokda.
39. Iqtisodiyotning xalqaro integratsiyasini faollashtirishda to’g’ridan-to’g’ri xorijiy investitsiyalarning ishtiroki.
Yevropa tiklanish va taraqqiyot bankn YeTTB — 1991 yilda tashkil topgan va unga 56 ta mamlakat a’zo. YeTTB Markaziy va Sharqiy Evropa mamlakatlariga bozor iqtisodiyotiga o’tish bo’yicha islohotlarni o’tkazishda ko’maklashadi.
Bank uchun xususiy sektor rivojlanishi, xususiylashtirish jarayoni, to’g’ridan-to’g’ri xorijiy investitsiyalarni jalb etish, moliya muassasalari hamda sanoat sektorini tashkil etish va mustahkamlash, kichik biznesni rivojlanishini qo’llab-quvvatlashga qaratilgan ustuvor loyiha va dasturlar bo’lib hisoblanadi. Bank xususiy va xususiylashtirilgan korxonalar taklifi homiylar salohiyati yuqori bo’lishi va biznes rejalarining ishonchli bo’lishini talab qiladi.
|
| |
Caret Browsing - Date: 9/28/2009 Name of Product

|
Date: 9/28/2009 Name of Product
|
bet | 16/19 | Sana | 21.07.2021 | Hajmi | 40,18 Kb. | | #15432 |
Caret Browsing
Caret Browsing is a new accessibility feature that enables users to navigate a webpage with a moveable cursor on the screen by using the keyboard. Users can select and copy snippets of text as short as a single character by using only the keyboard. Other content types such as tables or images can also be selected and copied.
Pressing F7 turns Caret Browsing on or off. It can be enabled on a per-tab basis or for all tabs and windows. Moving the cursor within the text of a webpage is similar to moving the cursor within the text of a Microsoft Word document. Holding the SHIFT key down and pressing the arrow keys selects text.
|
| |
Blinking & Flashing Text - Date: 9/28/2009 Name of Product

|
Date: 9/28/2009 Name of Product
|
bet | 12/19 | Sana | 21.07.2021 | Hajmi | 40,18 Kb. | | #15432 |
| Blinking & Flashing Text
Windows Internet Explorer 8 does not use flashing or blinking text in its user interface.
Flashing For Notifications
Windows Internet Explorer 8 has a security feature that blinks the border of an overlapping popup window. This behavior is presented on the web content when there is a security concern. The flash frequency is 1 Hz.
(l) When electronic forms are used, the form shall allow people using Assistive Technology to access the information, field elements, and functionality required for completion and submission of the form, including all directions and cues.
|
Supported
|
Windows Internet Explorer 8 allows access via assistive technology to information, field elements and functionality required for completion and submission of the form.
|
| |
????
????????????
=
1
1+4????
 
(3.6)

46
Kontaktli datchiklarning afzalliklari:
•
Soddalikligi;
•
Avtomatlashtirish tizimlarida keng foydalanilishi.
Kamchiligi:
•
Uzluksiz nazoratni amalga oshirish murakkabligi;
•
Kontakt guruhining cheklangan xizmat muddati.
§ 3.2.3. Tenzometrik datchiklar
Bu datchiklarni ishlashi mexanik zo‘riqishlar
va silqinishlar natijasida
o‘tkazgich va yarim o‘tkazgichlarni aktiv qarshiliklarini o‘zgarishiga asoslangan.
O’zgarmas harorat uchun o‘tkazgich qarshiligi R quyidagilarga bog‘liq:
𝑅 = 𝜌
𝑙
𝑆
,
(3.7)
bu
erda,
ρ
–
o‘tkazgichning
solishtirma
qarshiligi
Om
mm/m
2
,
ℓ - o‘tkazgichning uzunligi m
,
S – o‘tkazgichning kesim yuzasi, mm
2
.
Siqilganda
material uzunligi, kesim yuzasi va
uni solishtirma qarshiligi
o‘zgaradi. Ma’lumki, o‘tkazgich qarshiligi nisbiy o‘zgarishi
uni nisbiy siljishiga
proporsional, ya’ni
∆𝑅
𝑅
= 𝛾
∆𝑙
𝑙
(3.8)
bu erda γ – qo‘llanilgan material tenzosezgirlik koeffitsiyent.
Tenzodatchik zigzaksimon ko‘rinishdagi ingichka konstantin simdan (diametri
0,01-0,05mm
2
) iborat bo‘lib, ikkala tomonidan yupqa qog‘oz
yopishtiriladi
(3.4.1 – rasm, a).
47
3.4.1- rasm. Tenzodatchik (a), uni tavsifi (b), (s)
ulanish sxemasi va (d)
umumiy ko‘rinishi
Tenzodatchiklar - qattiq jismning o‘lchanayotgan elastik deformatsiyasini elektr
signaliga aylantiruvchi qurilmalardir. Bu uning geometrik o‘lchamlari cho‘zilish yoki
siqilishdan o‘zgarganda datchik o‘tkazgich qarshiligining o‘zgarishiga bog‘liq. U
detalga elim bilan mustahkam qilib yopishtiriladi va detal bilan birgalikda siqiladi yoki
cho‘ziladi. Tenzodatchik simlarini uchlari folgalar orqali o‘lchov sxemalariga ulanadi.