nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
TCP/IPning funksiyalari - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar

Paketlashtirish: TCP tarmoqlar bo'ylab samarali uzatish uchun ma'lumotlarni
paketlarga ajratadi. Har bir paketda boshqaruv ma'lumotlariga
ega sarlavha va
haqiqiy ma'lumotlarga ega foydali yuk mavjud. Ushbu yondashuv katta hajmdagi
ma'lumotlarni kichikroq, boshqariladigan birliklarda uzatish imkonini beradi.
Yo'naltirish: IP paketlarni tarmoqlar bo'ylab
manbadan manzilga
yo'naltirishni boshqaradi. Routerlar paketlar sarlavhalaridagi maqsad IP-manzilni
tekshiradi va paketlar mo'ljallangan oluvchilarga etib borishini ta'minlash
uchun
marshrutlash jadvallari asosida yo'naltirish qarorlarini qabul qiladi.
Ulanishga yo'naltirilgan aloqa: TCP uch tomonlama qo'l siqish mexanizmi
yordamida aloqa qurilmalari o'rtasida ishonchli ulanishlarni o'rnatadi. U
ma'lumotlarning tartibda yetkazilishini ta'minlaydi va yo'qolgan
yoki buzilgan
paketlarni qayta uzatadi, uzatilgan ma'lumotlarning yaxlitligini kafolatlaydi.
4. Pog’onalari va ularning vazifasi.
TCP/IP protokollari steki modeli 4 ta pog’onadan iborat (RFC 1122): tarmoq
interfeyslari (kanal) pog’onasi, tarmoq pog’onasi, transport pog’onasi, amaliy
pog’ona.
Kanal pog’onasi. Yuqorida keltirilgan talablarning barchasi turli tarmoqlarda
ishlaydigan aloqa o’rnatmaydigan pog’onada paketli
kommutatsiyalanadigan
tarmoqni tanlashga olib keldi. Modeldagi eng quyi pog’ona, kanal pog’onasi
oldindan aloqa o’rnatmasdan tarmoq po’onasi ehtiyojlarini qondirish uchun ketma-
ket liniyalari va klassik Ethernet kabi kanallar qanday va nima qilishi kerakligini
tavsiflaydi. Bu so'zning normal ma'nosida umuman pog’ona emas,
balki uzatish
kanallari va tugunlari o'rtasidagi interfeys. TCP/IP modelidagi dastlabki
materiallarda bu haqda kam narsa aytilgan.
Tarmoq pog’onasi - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalarBog'liq Документ Microsoft WordTarmoq pog’onasi. Bu talablarning barchasi oldindan aloqa o’rnatishsiz
tarmoq pogonasiga asoslangan paketli kommutatsiyalangan tarmoq modelini
tanlashga olib keldi. U 1.1-rasmda ko'rsatilgan va OSI dagi tarmoq pog’onasiga
taxminan mos keladi. Internet pog’onasi yoki tarmoqlararo pog’ona deb ataladigan
ushbu pog’ona butun arxitekturaning asosidir. Uning maqsadi har bir xost paketlarni
istalgan tarmoqqa jo'natish va mustaqil ravishda o'z manziliga (masalan, boshqa
tarmoqda) o'tish imkonini berishdir. Ular yuborilganidan butunlay boshqacha
tartibda ketrishlari mumkin. Agar ketish tartibi talab etilsa, bu vazifa yuqori
pog’onalar tomonidan amalga oshiriladi. E'tibor bering, "Internet" so'zi bu erda
o'zining asl ma'nosida ishlatilgan, garchi bu pog’ona Internetda mavjud bo'lsa ham.
Bu yerda pochta tizimi bilan o'xshashlikni ko'rish mumkin. Bir kishi bir
mamlakatdagi pochta qutisiga bir nechta xalqaro xatlarni tashlashi mumkin va
omadi kelsa ularning ko’p qismi boshqa mamlakatlardagi to'g'ri manzillarga
yetkaziladi. Yo‘lda xatlar bir nechta xalqaro pochta shlyuzlari orqali o‘tishi mumkin,
ammo bu pochta xodimlari uchun sir bo‘lib qoladi. Har bir mamlakat (ya'ni, har bir
tarmoq) pochta xizmati foydalanuvchilariga ko'rinmaydigan o'z markalari, o'ziga
xos konvert o'lchamlari va etkazib berish qoidalariga ega bo'lishi mumkin.
Tarmoq pog’onasi rasmiy paket formatini va IP protokolini belgilaydi,
qo'shimcha protokol ICMP (Internet Control Message Protocol, tarmoq xabarlarini
boshqarish protokoli) deb ataladi. Internet protokolining vazifasi IP-paketlarni o'z
manzillariga etkazishdir. Bu erda asosiy e'tibor paketlarni marshrutlash va transport
arteriyalarini blokirovka qilishdan qochishdir (garchi IP tirbandlikni oldini olishda
samarali ekanligi ko'rsatilmagan).
1.1-rasm. TCP/IP etalon modeli
|
| |
Transport pog’onasi - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar

protokoli (TELNET), fayllarni uzatish protokoli (FTP) va elektron pochta (SMTP)
kiradi. Yillar davomida boshqa ko'plab protokollar qo'shildi. Biz ko'rib chiqadigan
muhimlaridan ba'zilari 1.2-rasmda ko'rsatilgan. Bu DNS (Domain Name Service –
domen nomlar xizmati) xost nomlarini tarmoq nomlariga o’zgartirish imkonini
beradi, HTTP, World Wide Webda sahifalar yaratish
uchun foydalaniladigan
protokol va RTP, ovoz yoki filmlar kabi real vaqtda media taqdim etish protokoli
kiradi.
Yuqorida eslatib o’tilganidek, OSI etalon modelining kuchi – bu model
kompyuter tarmoqlarini muhokama qilishg uchun istisno tariqasida foydali
ekanligida. Bundan farqli o'laroq, TCP/IP etalon modelining kuchi ko'p
yillar
davomida keng qo'llanilgan protokollar ekanligida. Ushbu sifatlarni birlashtirish
uchun E.Tanenbaum va D.Uezeroll o’z kitobida [1] 1.3-rasmda ko'rsatilgan gibrid
modeldan foydalanishgan.
1.3-rasm. Ushbu ma’ruzada qo’llanilgan etalon model
Tarmoq pog’onasining vazifasi masofadagi kompyuterlar o'rtasida paketlarni
uzatishimiz uchun ko’p sonli aloqa kanallarini va tarmoqlarni,
shuningdek,
birlashtirilgan tarmoqlarni birlashtirishdan iborat. Bunga paketlar yuborilishi
mumkin bo'lgan yo'lni topish vazifasi kiradi. IP - bu pog’ona uchun namuna sifatida
biz o'rganadigan asosiy protokol. Transport pog’onasi tarmoq pog’onasini yetkazib
berish kafolatlarini oshiradi, odatda ishonchliligi oshadi va turli ilovalar ehtiyojlarini
qondirish uchun ishonchli bayt oqimi kabi yetkazib berish imkoniyatlarini taqdim
etadi. TCP transport pog’onasi protokolining muhim namunasidir.
Va nihoyat, amaliy pog’ona tarmoqdan foydalanadigan dasturlarni o'z ichiga
oladi. Ko'pgina, lekin hamma tarmoq ilovalarida veb-brauzer kabi foydalanuvchi
interfeyslari mavjud. Biz dasturning tarmoqdan foydalanadigan qismiga qiziqamiz.
Bu veb-brauzer uchun HTTP protokoli. Amaliy pog’onada ko'plab
ilovalar
tomonidan ishlatiladigan DNS kabi muhim qo'llab-quvvatlash dasturlari ham
mavjud.
Munosabatli qadriyatlar - Pedagogik aksiologiya

|
Pedagogik aksiologiya
|
bet | 48/59 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 296,16 Kb. | | #150387 |
Bog'liq Pedagogik-aksiologiya.Мардонов-ШMunosabatli qadriyatlar - pedagogik jarayon ishtirokchi- larining munosabati, kasbiy-pedagogik faoliyatga munosabat.
Obyektiv-idealistik nazariya (neokantchilik, neotomizm, inti- vituizm) qadriyatni zamon va vaqtdan tashqaridagi narigi dunyodagi mavjudlik sifatida talqin etadi.
Pedagogik aksiologiya inson va ta’limni qadriyat deb e’tirof etgan holda, ta'limiy qadriyatlarni muhokama etuvchi hamda ta’limga qadriyatli yondashuvni amalga oshiruvchi pedagogik bilimlar sohasidir. Pedagogik aksiologiyaning predmetini shaxsning qadriyatli ongi, qadriyatli munosabati, qadriyatli xulq-atvorini shakllantirish tashkil etadi.
Pedagogik aksiologiyaning ilmiy jihati (aspekt) boshqa barcha ijtimoiy jarayonlarni aniqlab beruvchi, asosiy qadriyat sifatida ta’limni ko‘rib chiqish asosida ta’limiy qadriyatlarni o‘rganuvchi pedagogikaning yangi ilmiy yo‘nalishi - pedagogik aksiologiyaning muammolari bo‘yicha ilmiy tadqiqotlar o’tkazishni talab etadi.
Pedagogik aksiologiyaning amaliy jihati o‘quv rejalari va dasturlari tuzish, darslik va o‘quv qoMlanmalami yaratish, didaktik va metodik materiallami ishlab chiqish, ta’lim va tarbiya
166
kontseptsiyasini yaratishda ta’lim sohasi xodimlarining aksiologik bilimlardan foydalana olishini tahlil etadi.
Pedagogik aksiologiyaning tajribaviy(praktik)jihati o‘quvchi, talaba, o‘qituvchilaming qadriyatli ongi, munosabati, xulq-atvorini shakllantirish, ulami qadriyatli yo‘nalganligini rivojlantirishga doir aniq muammolarini hal etishga qaratilgan ta’lim muassasalari faoliyatini o‘z ichiga oladi. Ulaming vazifasi hozirgi vaqtda pedagogik aksiologiya nimani taqozo etsa, shulaming barchasidan mohirona foydalanishni o‘zida aks ettira olishdir.
|
| |
Uch o‘lchamli grafik qurish - 5-Mavzu: Matematik modellashtirish asoslari. Statistik ma'lumotlarni qayta ishlashda...

|
5-Mavzu: Matematik modellashtirish asoslari. Statistik ma'lumotlarni qayta ishlashda maxsus dasturlar kompleksi
|
bet | 9/14 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #149274 |
Bog'liq 5-MavzuUch o‘lchamli grafik qurish
Uch o‘lchamli grafik qurish uchun quyidagi protseduralarni bajarish kerak.
1.Ikki o‘zgaruvchili funksiya nomini keyin (:=) yuborish operatori va funksiya ifodasini kiritish.
2.Grafik qurish kerak bo‘lgan joyga kursor qo‘yiladi.
3.Matematik panelining Graph (Grafik) panelidan Surface Plot (uch o‘lchamli grafik) tugmasi bosiladi. Shu joyda uch o‘lchamli grafik shabloni paydo bo‘ladi.
4.Shablon maydonidan tashqarisida sichqoncha bosiladi va grafik quriladi.
Ikki o‘zgaruvchili funksiya bo‘yicha grafik sirtini qurishni tez qilish maqsadida boshqa usul ham mavjud va u ayrim hollarda funksiya sirtini tuzishda funksiya massiv sonli qiymatlarini ishlatadi. Bunday grafikni qurish uchun quyidagi protseduralarni bajarish kerak.
1.Diskret o‘zgaruvchilar yordamida ikki funksiyaning o‘zgaruvchisi uchun ham qiymatlarini kiritish.
2.Massiv kiritish. Uning elementlari funksiya qiymatlari bo‘lib, ular berilgan funksiya argumentlari qiymatlaridan tashkil etiladi.
3.Kursor qaysi joyga grafik qurish kerak bo‘lsa shu joyga qo‘yiladi.
4.Grafik shabloniga funksiya nomini kiritish.
5.Shablon maydonidan tashqarisida sichqoncha bosiladi va grafik quriladi.
Grafik formatini qayta o‘zgartirish va unga ranglar berish uchun grafik maydonini ikki marta tez-tez sichqonchani ko‘rsatib bosish va ochilgan muloqot oynasidan kerakli o‘zgarishlarni qilish kerak. Bu o‘zgartirishlar muloqot oynasi quyidagi rasmda berilgan.
Ikki o‘zgaruvchili funksiya grafigini qurish.
Bunda:
Surface Plot–grafik sirti;
Contour Plot–grafik chizig’i darajasi;
Data Points– grafikda faqat hisob nuqtalarini tasvirlash;
Vector Field Plot–vektor maydoni grafigi;
Bar Plot–uch o‘lchovli grafik gistogrammasi;
Patch plot–hisob qiymatlari maydoni.
Bulardan tashqari yana bir qancha boshqarish elementlari mavjud. Ular grafikni formatlashda keng imkoniyatni beradi. Masalan, grafik masshtabini o‘zgartirish, grafikni aylantirish, grafikga animatsiya berish va boshqa. Grafikni boshqarishning boshqa usullari quyidagilar:
Grafikni aylantirish uni ko‘rsatib sichqoncha o‘ng tugmasini bosish bilan amalga oshiriladi.
Grafikni masshtablashtirish Ctrl tugmasini bosib sichqoncha orqali bajariladi.
Grafikga animatsiya berish Shift tugmasini bosish bilan sichqoncha orqali amalga oshiriladi.
|
| |
GPS va GNSS qurilmalarida SK-42 ning parametrlari

|
GPS va GNSS qurilmalarida SK-42 ning parametrlari
|
bet | 7/7 | Sana | 06.10.2024 | Hajmi | 240,23 Kb. | | #273767 |
Bog'liq Mavzu 2GPS va GNSS qurilmalarida SK-42 ning parametrlari
Parametr lari
|
Qiymati
|
Yaxlit qiymati
|
Tavsifi
|
AX
|
23,92
|
+24
|
X o‘qi bo‘ylab ellipsoidning siljishi
|
АУ
|
-141,27
|
-141
|
Y o‘qi bo‘ylab ellipsoidning siljishi
|
AZ
|
-80,9
|
-81
|
Z o‘qi bo‘ylab ellipsoidning siljishi
|
AA
|
-108
|
-108
|
WGS-84 va Krasovskiy ellipsoidlari katta o‘qlari orasidagi farq
|
AF
|
+0,004808
|
+0,004808
|
WGS-84 va Krasovskiy ellipsoidlari siqilish qiymatlarining farqi (fi-f2)*10000
|
Nazorat savollari
Datumni tushuntirib bering.
Gorizontal datum nima?
Vertikal datum nima?
Datum siljishi nima?
Geografik va proyeksiya koordinata sistemalari orasidagi farq nimada?
WGS-84 va SK-42 orasida qanday farq mavjud?
O‘zbekistonda qaysi koordinata sistemasi qo‘llaniladi?
Geomarkazlashgan datum tushunchasiga ta’rif bering.
O‘zbekiston uchun WGS-84 va SK-42 ning taqqoslash parametrlari qanday?
Koordinatalarni transformatsiyalash nima?
|
| |
Pulkovo-42 - Mavzu: gatda axborotni tashkil etish Geoaxborot tizimida datum tushunchasi

|
Mavzu: gatda axborotni tashkil etish Geoaxborot tizimida datum tushunchasi
|
bet | 2/7 | Sana | 06.10.2024 | Hajmi | 240,23 Kb. | | #273767 |
Bog'liq Mavzu 2Pulkovo-42 (SK-42, Koordinata sistemasi, 1942) mahalliy datum turkumiga kiradi va Krasovskiy ellipsoidiga (1940) asoslangan bo‘lib, MDH hududida, jumladan O‘zbekistonda ham qo‘llaniladi.
PZ-90 (Yer parametrlari, 1990). Mazkur datum ham umumjahon yoki global datum turiga kiradi. Chunki hozirgi GNSS turkumida chiqarilayotgan tizimlar Rossiyaning GLONASS tizimida ham ishlaydi. Ushbu tizim asosan Rossiya Federatsiyasi hududida qodlaniladi.
NAD-27 (North American Datum, 1927) vaNAD-83 (North American Datum, 1983) Shimoliy Amerika qit’asi uchun asos bo‘lib xizmat qiladigan mahalliy datumlar hisoblanadi.
Yuqoridagilardan tashqari, Hindiston, Yaponiya, Yevropa hududlari uchun mo‘ljallangan datum mavjud bo‘lib, o‘z navbatida, ular ham turli referens- ellipsoidlarga asoslanadi.
rasm. Mahalliy va umumjahon datumlari orasidagi farq (Manba: Internet)
Yuqoridagi rasmdan ko‘rinib turibdiki, mahalliy datum Yerning shakliga ma’lum bir joylarda mos keladi, lekin uning markazi Yerning markazi bilan mos kelmaydi. WGS-84 datumi markazi esa aynan Yerning haqiqiy shaklining markazi bilan mos keladi.
Geodezik tizim yoki geodezik ma’lumotlar geodeziya va kartografiyada hamda sun’iy yo‘ldoshlar navigatsiya tizimida obyektlarning yerdagi haqiqiy joylashuvini moslash uchun zarur bo‘ladi. Bunday tizimlarning zarurligi Yer shaklining nomukammal ellipsoid ekanligidan kelib chiqadi.
Mutaxassislar orasida Datum tushunchasi ma’lum geodezik tizimni aniqlash uchun qo‘llaniladigan qiymatlar yig‘indisi sifatida qaraladi. O‘z navbatida, turli hududlar uchun aniq bir moslashgan datumlar qo‘llaniladi. Datumlar orasida koordinatalarning bir-biridan farqlanishi, ya’ni berilgan nuqtaning yer yuzasida turli joylashishi farqi datum siljishi (Datum shift) deb ataladi. Quyidagi rasmda ma’lum bir obyektning turli datumlarda yer yuzasida joylashishi ko‘rsatilgan.
rasm. Turli datumlarning markazlashgan datumga nisbatan siljishi (Manba:
Internet)
Berilgan ikki datum orasidagi datum siljishi bir joydan boshqa bir joyga nisbatan va bir mamlakat yoki hududga nisbatan o‘zgaradi va bu o‘zgarish Yerning markazi - 0 (nol) dan bir necha yuzlab metrgacha, ba’zida esa kilometrlargacha bo‘lishi mumkin. Datumlar Yerning shakliga maksimal yaqinlashish uchun o‘z hududiga qarab turli birliklar va qiymatlarni qo‘llaydi. Quyidagi jadvalda geomarkazlashgan datumlar va ularning qiymatlari berilgan.
2.1-jadval
|
| |
Nazorat uchun savol va topshiriqlar

|
Nazorat uchun savol va topshiriqlar
|
bet | 25/59 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 296,16 Kb. | | #150387 |
Bog'liq Pedagogik-aksiologiya.Мардонов-ШNazorat uchun savol va topshiriqlar
«Ta’lim falsafasi» tushunchasini izohlang.
Aksiologik fikrlash deganda nima tushuniladi?
Pedagogik qadriyatlar deganda nimani tushunasiz?
Pedagogik qadriyatlar tasnifini izohlang.
Ta’limiy qadriyatlarga nimalar kiradi?
Tarbiyaviy qadriyatlaming manbalari haqida ma’lumot bering.
Mustaqil o‘qish uchun adabiyotlar
Общая педагогика / Под. ред. В.А.Сластенина. В. 2ч. - М.: Владос, 2003 - ч. 1.
Сластенин В.А., Чижакова Г.И. Введение в педагогическую аксиологию - М.: Академия, 2003.
Ходжаев Б., Бекмуродова М. Педагогик ходисаларни урганишда аксиологик ёндашув: мазмун ва мох,ияти. - «Личностно-ориентированное обучение и воспитание на современном этапе (содержание, формы, методы)». Сборник научно-методических статей, ч.5. — Т.: 2007.
Мардонов Ш. Педагогик таълим тизимида таълимий кадриятлардан фойдаланиш. / «Халк таълими» журнали, 2005, №6.
Философия образования XX века. - М.: Педагогика, 1992.
130
|
| |
Ta’limning kasbiy-shaxsiy qadriyatlari

|
Ta’limning kasbiy-shaxsiy qadriyatlari
|
bet | 19/59 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 296,16 Kb. | | #150387 |
Bog'liq Pedagogik-aksiologiya.Мардонов-ШTa’limning kasbiy-shaxsiy qadriyatlari:
ijtimoiy-shaxsiy daraja sababli-qadriyatli omil;
pedagogik faoliyatga nisbatan emotsional munosabat (boMajak, hozirgi);
kasb-hunar ta’limining shaxsiy mazmuni va ijtimoiy ahamiyatga ega ko‘rsatmalar: unga qiziqish, unga talab;
pedagogik tashabbus, qat’iylik, javobgarlik, intizom;
pedagog shaxsining o‘zini qadrlash ustunliklari, uning tan olinishi. «0‘quv va ijtimoiy faoliyatida individual yondashish» sharti bilan;
114
individuallik, ijodkorlik layoqatiga egalik, shaxsiy qiziqishlari, qobiliyati hamda hayotiy ehtiyojlari;
biror-bir faoliyatda o‘zini o‘rganish, o‘zini anglash, o‘zini ifoda etish, kasbiy va shaxsiy faoliyatni faollashtirish, erkin fikrlash inikoniyatiga egalik;
o‘ziga baho berishda «Men» kontseptsiyasidan foydalanish.
Nazariy-pedagogik qadriyatlar:
pedagogik ta’limning yangi yo’nalishlari;
ta’limning modifikatsiyalashtirilgan, yangilangan maqsad va vazifalari;
Bazali O'quv-rejali
Nazariy-pedagogik qadriyatlar Nazariy-amaliy qadriyatlar Innovatsion-pedagogik Pedagogik texnologiyalar Axborot texnologiyalari
2- rasm. Ta’limiy qadriyatlar tizimi
115
zamonaviy pedagog kadrlarga qo‘yiluvchi talablar;
pedagog kadrlarni tayyorlash mazmunining yanada takomillashtirilishi;
kasbiy bilim, ko‘nikma va malakalariga qo‘yiluvchi yangi talablar;
zamonaviy ta’limning nazariy-pedagogik qonuniyatlari;
nazariy ta’limning amaliy yo‘nalganligi;
idrok etish, mustaqil ta’lim olish faoliyati, uni faollashtirish;
intellektual-ijodiy va ilmiy tadqiqotchilik ishlari, o‘qitish va rivojlanishdagi nisbatlar, zamonaviy o‘quvchi shaxsini shakllantirish va tarbiyalash;
innovatsion ta’lim masalalari, ijodiy analitik va muqobil fikrlash, tahmin qilish, kutish (ijtimoiy-kasbiy), shaxsiy fikrlarni himoya qilish, muhim qarorlarga kelish.
Ta’lim sohasida nazariy-amaliy qadriyatlarning umumiy mohiyati quyidagilardan iborat:
Pedagog kadrlarni nazariy-amaliy tayyorlash va takomil- lashtirishning asosiy jihatlari, pedagogik texnologiyalarning tarkibiy tuzilmasi.
2.0‘quv jarayoni, uning qonuniyatlari, tamoyillari, uni tashkil etishga qo‘yiluvchi talablar:
nazariya bilan amaliyotning uzviy bog‘liqligi;
pedagogikadagi yangiliklar, interfaol metod va yangi vositalar;
o‘quvchilaming kasbiy-pedagogik sifatlari, xislatlari va qobiliyatlarini shakllantirishga yordam beruvchi omillar, sharoitlar;
o‘quvchilarni faollik va erkin fikrlashga yo‘naltiruvchi ma’ruza, bahs-munozaralar, ishchanlik va didaktik o‘yinlar, intellektual, ijodiy va ilmiy tadqiqotchilik ishlari.
Protsessual-pedagogik, innovatsion-pedagogik texno- logiyalar:
o‘qituvchilar va o‘quvchilar faoliyati tizimida namoyon bo‘layotgan yangiliklar;
zamonaviy mashg‘ulot texnologiyasi; .
116
o‘quvchining idrok etish faoliyatining faolligini muvofiqlashtiruvchi yangi texnologiyalar ustunligi (keys-stadi, o‘quv loyihasi, rolli o‘yinlar);
mustaqil idrok etish faoliyatini shakllantirish, shu jumladan, ilmiy tadqiqotchilik texnologiyasi.
|
| |
Ta‘limning shaxsiy-ahamiyatli qadriyatlari

|
Ta‘limning shaxsiy-ahamiyatli qadriyatlari
|
bet | 18/59 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 296,16 Kb. | | #150387 |
Bog'liq Pedagogik-aksiologiya.Мардонов-ШTa‘limning shaxsiy-ahamiyatli qadriyatlari sifatida quyi- dagilar e’tirof etiladi:
ijtimoiy-g‘oyaviy, insonparvarlik, estetik dunyoqarashning shakllanishi;
113
yuksak ma’naviyatga ega bo‘lish;
ijtimoiy-kommunikativ faollik, har tomonlama rivojlanish, umummadaniy, kasbiy, intellektual, ijodiy, ma'naviy-axloqiy, estetik, ekologik va boshqalar;
o‘z-o‘zini tarbiyalash, rivojlantirish, shaxsiy, kasb-hunar yo‘nalishida takomillashtirish, «Men» kontseptsiyasining shakl- lanishi.
Ta’limning kontseptual-yonaltirilgan qadriyatlari:
shaxs, uning shakllanishi va har tomonlama, to‘la rivojlanishi;
boy dunyoqarashga ega boMish;
ta'limni insonparvarlashtirish, demokratlashtirish, uning milliy yo‘nalganligi (o‘ziga xos madaniy-tarixiy va ma’naviy- axloqiy an’analar, milliy va umuminsoniy g‘oyalar; fan, texnika, texnologiya va madaniyat, shuningdek, milliy va jahon pedagogikasining ilg‘or yutuqlari).
Ta’limning bazali qadriyatlari:
ta’limning hozirgi zamon metodologiyasi;
milliy va umuminsoniy madaniyat;
Sharq mutafakkirlarining pedagogik qarashlari;
xalq pedagogikasi g‘oyalari;
milliy va jahon pedagogikasi;
shaxsga yo‘naltirilgan pedagogika fani, pedagogik jarayon psixologiyasi.
|
| |
Pedagogik aksiologiya - bet 24

|
Pedagogik aksiologiya
|
bet | 24/59 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 296,16 Kb. | | #150387 |
Bog'liq Pedagogik-aksiologiya.Мардонов-Ш128
izlaydi, texnologiya esa, «Qanday tarzda samarali o‘qitishga erishish mumkin?» degan savolni markazga qo‘yadi. Metodika o‘quv jarayonini qanday tarzda tashkil etish lozimligini nazarda tutsa, texnologiya qay yo‘sinda o‘quv jarayonini eng qulay, maqbul tarzda amalga oshirishga diqqat-e’tibomi qaratadi.
Real ta’lim amaliyotida e’tibor qaratish lozim bo‘lgan yana bir muhim masala «metod» va «texnologiya» tushunchalarini bir xil mazmunda qo‘llanilayotganidir. Bu borada faqat amaliyotchi- pedagoglarni aybdor deyish ham o‘rinli emas. Sababi pedagogik texnologiyaga doir adabiyotlarda «metod» tushunchasining o‘rniga «texnologiya» so‘zini qo‘yib ishlatilish holati juda ko‘p uchraydi. Metod - maqsadga erishish yo‘li sifatida yaxlit ta’lim jarayonining alohida elementi hisoblanadi. Agar interfaoi metodlarni «texnologiya» so‘zi bilan ifoda etayotgan mutaxassislar ularni qo‘llash bosqichma-bosqich amalga oshirilishini nazarda tutib, shunday yondashuvga asoslanayotgan bo‘lsalar bunday nazariy- metodologik asos didaktik nuqtai nazardan mutlaqo xato. Chunki texnologik jarayon ikki - loyihalash va rejalashtirish bosqichlaridan tashkil topadi.
Ta’lim loyihasi ma’lumot mazmunini davlat standartlari talablari asosida tahlil etishdan boshlanadi. Tahlil ma'lumot mazmuni elementlari (bilim, ko‘nikma va malakalar, ijodiy faoliyat tajribasi, munosabatlar) dasturlarda qanday berilganligi, darsliklarda qanday aks ettirilganligiga qaratiladi. Kevin ta’lim mazmuni o‘rganiladi u yoki bu mavzuni o‘rganishdan ko‘zda tutilgan maqsad, ta’limning didaktik maqsadi, o‘qituvchi va talabalar maqsadi, maqsadlarni amalga oshirish va hisobga olish varaqalari, beriladigan uy ishlari miqdori, mavzular bo‘yicha o'tkaziladigan test savollari, reyting nazorati bosqichlari, etalon darajasida o‘zlashtirish shakl, metod va vositalari oldindan belgilab qo‘yiladi. Bu ishlarning barchasi ta’lim modelini yaratishga olib keladi. Rejalashtirish mashg‘ulot bosqichlarini loyihalash, har bir bosqichda professor- o‘qituvchi va talabalar faoliyatini oydinlashtirish, qadamlar ketma- ketligini aniqlashtirishni talab etadi. Natijada mashg‘ulotning texnologik xaritasi yaratiladi.
129
Yuqoridagi fikrlami umumlashtirib aytganda, ta’lim texnolo- giyasi o‘qitish metodikasi asosida qurilib, uning qonuniyatlari, tamoyillari, shakl, metod va vositalariga asoslangan holda, kutila- digan natijalarga asoslangan holda o‘qitish jarayonining har bir bosqichini alohida-alohida loyihalash, loyihaga muvofiq o‘qituvchi va talaba faoliyatini aniq belgilangan ketma-ketlikda amalga oshirishning samarali texnikasidir.
|
| |
Hisoblashlarda foydalanuvchi funksiyasini tuzish

|
Hisoblashlarda foydalanuvchi funksiyasini tuzish
|
bet | 7/14 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #149274 |
Bog'liq 5-MavzuHisoblashlarda foydalanuvchi funksiyasini tuzish.
Diskret o‘zgaruvchilar va sonlarni formatlash
Mathcadda diskret o‘zgaruvchilar deganda sikl operatorini tushunish kerak. Bunday o‘zgaruvchilar maʼlum qadam bilan o‘suvchi yoki kamayuvchi sonlarni ketma-ket qabul qiladi. Masalan:
x:=0..5. Bu shuni bildiradiki bu o‘zgaruvchi qiymati qator bir necha qiymatlardir, yaʼni x=0,1,2,3,4,5.
x:=1,1.1..5. Bunda 1–birinchi sonni, 1,1 – ikkinchi sonni, 5 - oxirgi sonni bildiradi.
x:=A,A+B..B. Bunda A–birinchi, A+B – ikkinchi, B - oxirgi sonni bildiradi.
Izoh! O‘zgaruvchi diapazonini ko‘rsatishda ikki nuqta o‘rniga klaviaturadan (;) nuqta vergul kiritiladi yoki Matrix (Matritsa) panelidan Range Variable (Diskret o‘zgaruvchi) tugmasi bosiladi. Hisoblangan qiymatni chiqarish uchun esa o‘zgaruvchi va tenglik belgisini kiritish kifoya. Natijada o‘zgaruvchi qiymati ketma-ket jadvalda chiqadi. Masalan, x:=0..5 deb yozib, keyin x= kiritish kerak.
Foydalanuvchi funksiyaning uning argumentiga mos qiymatlarini hisoblab chiqarish va bu qiymatlarni jadval yoki grafik ko‘rinishda tasvirlashda diskret o‘zgaruvchilardan foydalanish qulaylikni keltiradi. Masalan, f(x)=sin(x)Cos(x) funksiya qiymatlarini x ning 0 dan 5 gacha bo‘lgan qiymatlarida hisoblash kerak bo‘lsa, u holda quyidagi kiritishni amalga oshirish kerak: f(x)=sin(x)Cos(x) x:=0..5 f(x)=javob.
Sonlarni formatlash. Odatda Mathcad 20 belgi aniqligigacha matematik ifodalarni hisoblaydi. Hisoblash natijalarini kerakli formatga o‘zgartirish uchun sichqoncha ko‘rsatgichini sonli hisob chiqadigan joyga keltirib, ikki marta tez-tez bosish kerak. Natijada sonlarni formatlash natijasi Result Format oynasi paydo bo‘ladi. Sonlarni formatlash quyidagilardir:
General (Asosiy)–o‘z holida qabul qilish. Son eksponensial ko‘rinishda tasvilanadi.
Decimal (O‘nlik)–o‘nlik qo‘zg’aluvchan nuqta ko‘rinishda tasvirlanuvchi son (masalan, 12.5564).
Skientific (Ilmiy)–son faqat darajada tasvirlanadi (masalan, 1.22*105).
Engeneering (muhandislik)–sonning darajasi faqat 3 га karrali qilinib tasvirlanadi (masalan, 1.22*106).
|
| |
Sonlarni formatlash va qiymatlarni har xil formada tasvirlash

|
Sonlarni formatlash va qiymatlarni har xil formada tasvirlash
|
bet | 8/14 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #149274 |
Bog'liq 5-MavzuSonlarni formatlash va qiymatlarni har xil formada tasvirlash.
Fraction (Kasr)–son to‘g’ri yoki noto‘g’ri kasr ko‘rinishida tasvirlanadi.
4.Ikki o‘lchamli grafik qurish
Ikki o‘lchamli funksiya grafigini qurish uchun quyidagi protseduralarni bajarish kerak.
1.Qaysi joyga grafik qurish kerak bo‘lsa, shu joyga krestli kursor qo‘yiladi.
2.Matematik panelining Graph (Grafik) panelidan x-y Plot (Ikki o‘lchovli grafik) tugmasi bosiladi.
3.Hosil bo‘lgan ikki o‘lchamli grafik shabloniga abssiss o‘qi argumenti nomi, ordinata o‘qiga funksiya nomi kiritiladi.
4.Argumentning berilgan o‘zgarish diapazonida grafikni qurish uchun grafik shabloni tashqarisi sichqonchada bosiladi. Agar argumentning diapazon qiymati berilmasa, u holda avtomatik holda argument diapazon qiymati 10 dan 10 gacha bo‘ladi va shu diapazonda grafik quriladi. Grafik formatini qayta o‘zgartirish uchun grafik maydonini ikki marta tez-tez sichqonchani ko‘rsatib bosish va ochilgan muloqot oynasidan kerakli o‘zgarishlarni qilish kerak.
Agar bir necha funksiyalar grafigini qurish kerak bo‘lsa va ular argumentlari har xil bo‘lsa, u holda grafikda funksiyalar va argumentlar nomlari ketma-ket vergul qo‘yilib kiritiladi. Bunda birinchi grafik birinchi argument bo‘yicha birinchi funksiya grafigini va ikkinchisi esa mos ravishda ikkinchi argument bo‘yicha ikkinchi funksiya grafigini tasvirlaydi va hakozo.
Funksiya grafigini qurish.
Quyida grafik formati muloqot oynasi qo‘yilmalarini beramiz:
X-Y Axes – koordinata o‘qini formatlash. Koordinata o‘qiga setka, sonli qiymatlarni grafikga belgilarni qo‘yish va quyidagilarni o‘rnatish mumkin:
Trace – funksiya grafiklarini formatlash. Har bir funksiya grafigini alohida o‘zgartish mumkin:
chiziq ko‘rinishi (Solid – uzliksiz, Dot – punktir, Dash – shtrixli, Dadot – shtrixli punktir);
chiziq rangi (Color);
grafik tipi (Type) (Lines – chiziq, Points – nuqtali, Bar yoki SolidBar – ustunli, Step – pog’onali grafik va boshqa);
chiziq qalinligi (Weight);
simvol (Symbol) - grafikda hisoblangan qiymatlar uchun (aylana, krestik, to‘g’ri burchak, romb).
Label – grafik maydoni sarlovhasi. Title (Sarlovha) maydoniga sarlovha matni kiritiladi.
Defaults – bu qo‘yilma yordamida grafik ko‘rinishga qaytish mumkin.
|
| |
Siyosiy qadriyatlar - Pedagogik aksiologiya

|
Pedagogik aksiologiya
|
bet | 49/59 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 296,16 Kb. | | #150387 |
Bog'liq Pedagogik-aksiologiya.Мардонов-ШSiyosiy qadriyatlar demokratiya, yoki siyosiy jarayon bo‘libgina qolmay, shu bilan birga xalqning turmush tarzi va uning bugungi ruhiyati, an’analari, madaniyati, psixologiyasining xususiyatlarini ifoda etadi.
Subyektiv-idealistik nazariya (mantiqiy pozitivizm, fenomenologiya, emotovizim, etikadagi lingvistik tahlil, U.Erban,
Proll, L.Lyuis va boshqalaming asab-iroda qadriyat nazariyasi) qadriyatni ong hodisasi sifatida talqin etadi, unda baholanayotgan obyektga insonning subyektiv munosabati, psixologik kayfiyatining namoyon bo‘lishini ko‘radi.
Tarbiyaviy qadriyatlar deganda esa, ijobiy tarzdagi obyektiv- ijtimoiy shart-sharoitlar, munosabatlar orqali tarbiyalanuvchi shaxsiga samarali ta’sir ko‘rsatuvchi moddiy va ma’naviy voqelik tushuniladi.
Ta’lim falsafasi - ta’lim mohiyati, uning rivojlanish qonuniyatlarini ochib berishga doir muammolar bilan shug‘ul- lanuvchi bilim sohasi; ta’limning falsafiy nazariyasi sifatida ta’limning rivojlanish masalalarini ko‘rib chiquvchi turli yo‘nalishlar yig‘indisi.
Ta’lim falsafasi tarixi tushunchasi XX asming 60-yillarida R.Piters tomonidan ta’lim asosi sifatidagi asosiy manbalar: Madaniyat, Jamiyat, Individga asoslanib qabul qilingan.
Turmush qadriyatlari - tarixan muayyan ijtimoiy munosabatlar uchun xos bo‘lgan hayot va faoliyat shakllari tizimi bo‘lib, ular bevosita hayot sharoitlarini, o‘ziga xos xususiyatlami
|
| |
Intellektual qadriyatlar - Pedagogik aksiologiya

Intellektual qadriyatlar: bilishga ehtiyoj, bilishga qiziqish va faollik, o‘quvchilaming ijodiy faoliyati, fikming go‘zalligi va so‘z bilish faoliyati vositasi sifatida.
Kasbiy-pedagogik faoliyatga doir qadriyatlar - o‘qituvchi- tarbiyachini mehnat qilishga chorlash, tanlagan kasbiga mas’uliyat bilan yondashuv, pedagogning mahorati, uning izlanishli- tadqiqotchilik, innovatsion faoliyati, kommunikativ qobiliyati, o‘quvchilar bilan muloqotdagi ijobiylik, pedagogik mahorat.
Maqsadli qadriyatlar - shaxsiy Men va kasbiy Men yig‘indisidagi bo‘lg‘usi o‘qituvchining shaxsiy kontseptsiyasi.
165
Ma’naviy qadriyatlar shaxsni axloqiy shakllantirishning asosiy omili bo‘lib, ular ilmiy-texnikaviy va intellektual, maorif, ta’lim-tarbiya, tibbiy xizmat, milliy meros, turli shakllarda namoyon bo‘ladigan madaniyat durdonalari, til, adabiyot, san’at, xalq hunarmandchiligi mahsulotlari, noyob tarixiy va madaniy me’morchilik va hokazolar hisoblanadi.
Mehnat qadriyatlari - tabiat bilan uyg‘unlikda yashash, undan ibrat olish, uning go‘zaIliklaridan zavqlanish va tabiat qo‘ynida mehnat qilish kabilami tashkil etadi. Mehnat qadriyatlari - mehnat madaniyatining barcha elementlarini qamrab oladi.
Milliy qadriyatlar - millatga mansub bo‘lgan umumjahon taraqqiyoti qonuniyatlaridan biri hisoblanadi. Milliy qadriyatlar - o‘z millatidan, o‘z yurtidan faxrlanish, o‘zbek davlati fuqarosi ekanligidan g‘ururlanish kabilardir.
|
Mathcad imkoniyatlari va uning interfeysi

|
Mathcad imkoniyatlari va uning interfeysi
|
bet | 5/14 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #149274 |
Bog'liq 5-MavzuMathcad imkoniyatlari va uning interfeysi
Zamonaviy kompyuter matematikasi matematik hisoblarni avtomatlashtirish uchun butun bir birlashtirilgan dasturiy tizimlar va paketlarni taqdim etadi. Bu tizimlar ichida Mathcad oddiy, yetarlicha qayta ishlangan va tekshirilgan matematik hisoblashlar tizimidir. Umuman olganda Mathcad–bu kompyuter matematikasining zamonaviy sonli usullarini qo‘llashning unikal kolleksiyasidir. U o‘z ichiga yillar ichidagi matematikaning rivojlanishi natijasida yig’ilgan tajribalar, qoidalar va matematik hisoblash usullarini olgan. Mathcad paketi muhandislik hisob ishlarini bajarish uchun dasturiy vosita bo‘lib, u professional matematiklar uchun mo‘ljallangan. Uning yordamida o‘zgaruvchi va o‘zgarmas parametrli algebraik va differensial tenglamalarni yechish, funksiyalarni tahlil qilish va ularning ekstremumini izlash, topilgan yechimlarni tahlil qilish uchun jadvallar va grafiklar qurish mumkin. Mathcad murakkab masalalarni yechish uchun o‘z dasturlash tiliga ham ega. Mathcad interfeysi Windowsning barcha dasturlari intefeysiga o‘xshash. Mathcad ishga tushurilgandan so‘ng uning oynasida bosh menyu va uchta panel vositasi chiqadi: Standart (Standart), Formatting (Formatlash) va Math (Matematika). Mathcad ishga tushganda avtomatik ravishda uning ishchi hujjat fayli Untitled 1 nom bilan ochiladi va unga Workshet (Ish varag’i) deyiladi. Standart (Standart) vositalar paneli bir necha fayllar bilan ishlash uchun buyruqlar to‘plamini o‘z ichiga oladi. Formatting (Formatlash) formula va matnlarni formatlash bo‘yicha bir necha buyruqlarni o‘z ichiga oladi. Math (Matematika) matematik vositalarini o‘z ichiga olgan bo‘lib, ular yordamida simvollar va operatorlarni hujjat fayli oynasiga joylashtirish uchun qo‘llaniladi. Quyidagi rasmda Mathcadning oynasi va uning matematik panel vositalari ko‘rsatilgan :
Mathcad paketi oynasi va uning matematik panel vositalari.
Colculator (Kolkulyator) – asosiy matematik operatsiyalar shabloni; Graph (Grafik)–grafiklar shabloni; Matrix (Matritsa)–matritsa va matritsa operatsiyalarini bajarish shabloni; Evluation (Baholash)–qiymatlarni yuborish operatori va natijalarni chiqarish operatori; Colculus (Hisoblash)–differensiallash, integrallash, summani hisoblash shabloni; Boolean (Mantiqiy operatorlar)–mantiqiy operatorlar; Programming (Dasturlashirish)–dastur tuzish uchun kerakli modullar yaratish opreatorlari; Greek (Grek harflari)-Symbolik belgililar ustida ishlash uchun operatorlar.
|
| |
Matematik ifodalarni qurish va hisoblash

|
Matematik ifodalarni qurish va hisoblash
|
bet | 6/14 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #149274 |
Bog'liq 5-Mavzu2.Matematik ifodalarni qurish va hisoblash
Boshlang’ich holatda ekranda kursor krestik ko‘rinishda bo‘ladi. Ifodani kiritishda u kiritilayotgan ifodani egallab olgan ko‘k burchakli holatga o‘tadi. Mathcadning har qanday operatorini kiritishni uchta usulda bajarish mumkin:
O‘zgauvchilarga qiymat berish uchun yuborish operatori “:=” ishlatiladi. Hisoblashlarni amalga oshirish uchun oldin formuladagi o‘zgaruvchi qiymatlari kiritiladi, keyin matematik ifoda yozilib tenglik “=” belgisi kiritiladi, natijada ifoda qiymati hosil bo‘ladi. Oddiy va matematik ifodalarni tahrirlashda menyu standart buyruqlaridan foydalaniladi. Tahrirlashda klaviaturadan ham foydalanish mumkin, masalan
kesib olish – Ctrl+x;
nusxa olish – Ctrl+c;
qo‘yish – Ctrl+v;
bajarishni bekor qilish – Ctrl+z.
Oddiy matematik ifodalarni hisoblash.
Mathcad 200 dan ortiq o‘zida qurilgan funksiyalariga ega bo‘lib, ularni matematik ifodalarda ishlatish uchun standart panel vositasidagi Insert Function (Funksiyani qo‘yish) tugmasiga bog’langan muloqot oynasidan foydalaniladi. Mathcad hujjatiga matn kiritish uchun bosh menyudan InsertText Region (Qo‘yishMatn maydoni) buyrug’ini berish yoki yaxshisi klaviaturadan ikkitali kavichka (“) belgisini kiritish kerak. Bunda matn maʼlumotini kiritish uchun ekranda matn kiritish maydoni paydo bo‘ladi. Matn kiritish maydoniga matematik ifodani yozish uchun matematik maydonni ham qo‘yish mumkin. Buning uchun shu matn maydonida turib InsertMath Region (Qo‘yishMatematik maydoni) buyrug’ini berish kifoya. Bu maydondagi kiritilgan matematik ifodalar ham oddiy kiritilgan matematik maydon kabi hisoblashni bajaradi. Mathcadda foydalanuvchi funksiyasini tuzish hisoblashlarda qulaylikni va uning effektivligini oshiradi. Funksiya chap tomonda ko‘rsatilib, undan keyin yuborish operatori (:=) va hisoblanadigan ifoda yoziladi. Ifodada ishlatiladigan o‘zgaruvchi kattaliklari funksiya parametri qilib funksiya nomidan keyin qavs ichida yoziladi.
|
| |
5-Mavzu: Matematik modellashtirish asoslari. Statistik ma'lumotlarni qayta ishlashda maxsus dasturlar kompleksi - bet 14

|
5-Mavzu: Matematik modellashtirish asoslari. Statistik ma'lumotlarni qayta ishlashda maxsus dasturlar kompleksi
|
bet | 14/14 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #149274 |
Bog'liq 5-Mavzu2x1+3x2Ј15
x1+4x2Ј16
3x1Ј18
x1і0, x2і0
Z=10x1+5x2imax
Mathcadda chiziqli dasturlash masalasi yechishda maximize va minimize funksiyalaridan foydalanish mumkin. Bu funksiyalar umumiy holda quyidagi ko‘rinishda yoziladi:
Maximize(F,)
Minimize(F,)
Mathcadda chiziqli dasturlash masalasini yechish quyidagicha bajariladi:
1.Mathcadni ishga tushurgandan so‘ng, maqsad funksiyasi yoziladi, masalan f(x,y)= va o‘zgaruvchilarning boshlang’ich qiymati kiritiladi.
2.Given kalit so‘zi yoziladi.
3.Tengsizliklar tizimi va cheklanishlar kiritiladi.
4.Biror o‘zgaruvchiga maximize yoki inimize funksiyasi yuboriladi.
5.Shu o‘zgaruvchi yozilib tenglik kiritiladi. Natija vektor ko‘rinishida hosil bo‘ladi.
6.Maqsad funksiyasi qiymatini hisoblash uchun, masalan f(p0,p1) yozilib tenglik belgisi kiritiladi.
Chiziqli dasturlash masalasini yechish.
MUHOKAMA UCHUN SAVOLLAR
1.Matlab dasturi qanday masalalarga mo‘ljallangan?
2.Matlab dasturning interfeysini ta’riflab bering.
3.Matlabda qaysi toifadagi ozgaruvchilar mavgud?
4.MatLabda qanday matematik amallar bajariladi?
5.Mathcad dasturi qanday masalalarga mo‘ljallangan?
6.Mathcad dasturning interfeysini ta’riflab bering.
7.Mathcad dasturning interfeysini ta’riflab bering.
8.Mathcad dasturida qanday matematik amallar bajariladi?
|
| |
Pedagogik aksiologiya - bet 30

|
Pedagogik aksiologiya
|
bet | 30/59 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 296,16 Kb. | | #150387 |
Bog'liq Pedagogik-aksiologiya.Мардонов-Ш141
psixologiya, pedagogika, ma’naviyat, milliy g‘oya va mafkura targ‘ibotiga bag‘ishlangan teleko‘rsatuv, radioeshittirishlar bilan tanishtirish, telekonferentsiyalarda ishtirok etish;
zarur kompyuter ma’lumotlarini to‘plash va ulardan foydalanish.
Ko‘rinib turibdiki, pedagogik aksiologiyaning rivojlanishida jahon va respublikamiz ta’limi tizimida o‘ziga xos omillar mavjud bo‘lib, ta'limiy qadriyatlarning ijtimoiy, madaniy va tarixiy o‘zgaruvchanlik tamoyilini o‘zida aks ettiradi.
Nazorat uchun savol va topshiriqlar
Ta’limning qadriyatli paradigmasining ahamiyatini tushuntirib bering.
Pedagogik aksiologiyaning rivojiga hissa qo‘shgan olimlar haqida ma’lumot bering.
Jahon ta’lim sohasini aksiologizatsiyalashning o‘ziga xos jihatlari nimalarda namoyon bo‘ladi?
0‘zbekiston Respublikasi ta’lim tizimini moderni- zatsiyalashning asosiy yo‘nalishlarini ajratib ko‘rsating.
Mustaqil o‘qish uchun adabiyotlar
Узбекистан Республикаси Конституцияси. - Т.: Узбекистан, 2003.
Баркамол авлод - Узбекистан тараккиётининг пойдевори. - Т.: Шарк;, 1997.
Кадрлар тайёрлаш миллий дастури / «Баркамол авлод - Узбекистан тараккиётининг пойдевори» асарида. - Т.: Шарк,
1997.
Мардонов Ш. Педагогик таълим тизимида таълимий кадриятлардан фойдаланиш. / Халк таълими, 2005, №6.
Общая педагогика / Под. ред. В.А.Сластенина). В. 2ч. - М.: Владос, 2003 -ч.1.
|
| |
Pedagogik aksiologiya - bet 50

|
Pedagogik aksiologiya
|
bet | 50/59 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 296,16 Kb. | | #150387 |
Bog'liq Pedagogik-aksiologiya.Мардонов-Ш167
ifodalaydi. Odamlaming xulq-atvori, yurish-turishi, muomalasi va tafakkur tarzi orqali namoyon bo‘ladi.
Umummadaniy qadriyatlar tufayli xiyobonlar, sayilgohlar, o‘yingohlar, tomoshagohlar, san’at saroylari, ziyoratgohlar, maktablar, madrasalar, kutubxonalar, madaniyat markazlari kabi muassasalarda xalqaro ahamiyatga ega boMgan nufuzli tadbirlar, turli millat xalqlarini birlashtirgan anjumanlar tushuniladi.
Umuminsoniy qadriyatlar bu millatni, elatni tashkil qiluvchi kishilaming milliy madanyatini, merosini, qadriyatlarini, urf- odatlarini, an’analarini o‘zlashtirishdagi faoliyatini rivojlantirish bo‘lib, u milliy ong va milliy o‘zlikni anglashning subyektidir.
Qadriyat - voqelikdagi muayyan hodisalaming, umuminsoniy, ijtimoiy-axloqiy, madaniy-ma’naviy ahamiyatini ko‘rsatish uchun qo‘llaniladigan falsafiy-sotsiologik va aksiologik tushuncha.
Qadriyatlar - jamiyatda kishilar o‘rtasida obro‘ga, e’tiborga, hurmatga, nufuzga, ahamiyatga ega kishilar, munosabatlar, holatlar, moddiy narsalar va ma’naviy boyliklar majmuasi.
Qadriyatli ustanovka - shaxsning o‘z ichki pozitsiyasini anglashi va aniq qadriyatlar bilan bog‘liqlikda faoliyatga tayyorlik darajasi.
Qadriyatli yo‘nalganlik shaxs yo‘nalganligining mazmunli tomonini, uning borliqqa munosabatini aks ettiradi. Shu bilan birga, qadriyatli yo‘nalganlik subyekt uchun shaxsiy ahamiyatga ega ijtimoiy qadriyatlar bilan bog‘liqlikda atrof-borliqqa subyektning bahosi sifatida qaraladi.
Qadriyatning naturalistik nazariyasi (qiziqishlar nazariyasi, tadrijiy etika, kosmik teologik etika) qadriyat ostida inson tabiiy ehtiyojlari, yoki yaxlitlikda tabiat qonunlarining aks etishini ko‘radi. Masalan, qiziqishlar nazariyasi tarafdorlari narsa-hodisalaming qimmatini insonning unga qiziqishidan kelib chiqib belgilaydi (R.Peri, D. Parker (AQSh), F. Tennant (Angliya).
Huquqiy qadriyatlar - bu jamiyat va madaniyat, davlat va huquq yo‘nalishlarini o‘zida mujassam etib, har bir kishida huquqiy bilim, tafakkur va dunyoqarashni shakllantiradi. Tenglik, erkinlik,
168
birodarlik, xalqlar va millatlararo do‘stlik, insonning o‘z xohSsh- irodasini erkin bildirishi hamda uni amalga oshirishi, bar-cha fuqarolarning teng huquqliligi, davlat va jamiyat boshqaruv—ida qonun ustunligi - huquqiy qadriyatlar hisoblanadi.
Shaxsiy-pedagogik qadriyatlar ijtimoiy-psixologik ta’Zlim sifatida yuzaga chiqib, ularda o‘qituvchi shaxsining maqsadl^ari, motivlari, ideallari va boshqa dunyoqarashga oid xususiyatlari ^aks etadi.
169
|
| |
Chiziqli boğliqli va chiziqli boğliqsiz vektorlar

|
Chiziqli boğliqli va chiziqli boğliqsiz vektorlar
|
bet | 18/27 | Sana | 02.06.2021 | Hajmi | 1,56 Mb. | | #14703 |
Chiziqli boğliqli va chiziqli boğliqsiz vektorlar.
1-ta’rif. Agar 1 1+ 2 2+ ... + n n=0 (1) 1, 2,..., n larning hammasi bir paytda nolga teng bo’lmagan holda o’rinli bo’lsa , u holda
1, 2, . . . , n vektorlarga chiziqli boğliqli vektorlar deyiladi.
2-ta’rif. Agar (1) tenglik faqat 1=2=...=n =0 bo’lganda o’rinli bo’lsa, u holda 1, 2, . . . , n vektorlarga chiziqli boğliqsiz vektorlar deyiladi.
Тekislikdagi har qanday ikkita vektorning chiziqli boğliqli bo’lishi uchun ularning kollinear vektorlar bo’lishi zarur va kifoya. Fazodagi har qanday uchta vektorning chiziqli boğliqli bo’lishi uchun , ularning komplanar vektorlar bo’lishi shart.
Тekislikdagi har qanday ikkita vektorning va fazodagi har qanday uchta vektorning chiziqli boğliksiz vektorlar bo’lishi uchun ularning mos ravishda kollinear va komplanar vektorlar bo’lmasliklari zarur va kifoya.
|
| |
-rasm. Kiritmali yarim o‘tkazgichlar. Kristal panjarasi. a) erkin elektronli va b) kovakli

|
-rasm. Kiritmali yarim o‘tkazgichlar. Kristal panjarasi. a) erkin elektronli va b) kovakli
|
bet | 6/6 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 323 Kb. | | #127609 |
Bog'liq 2-mavzu2-rasm. Kiritmali yarim o‘tkazgichlar. Kristal panjarasi. a) erkin elektronli va b) kovakli 2-rasm. Kiritmali yarim o‘tkazgichlar. Energetik diagrammasi. v) donor satxli va g) akseptor satxli Yarim o'tkazgichli asboblar yasashda ko'p kiritma atomlari kiritiladi (1 sm3 hajmga 1014 -1018 darajadagi atomlar). Xona temperaturasida kiritmaning har bir atomi bittadan erkin elektron hosil qiladi. Kovaklar esa xususiy yarim o'tkazichlardagi kabi kremniy atomi elektronlarining o'tkazuvchanlik zonasiga o'tishidagi termogeneratsiya hisobiga hosil bo'ladi. - Yarim o'tkazgichli asboblar yasashda ko'p kiritma atomlari kiritiladi (1 sm3 hajmga 1014 -1018 darajadagi atomlar). Xona temperaturasida kiritmaning har bir atomi bittadan erkin elektron hosil qiladi. Kovaklar esa xususiy yarim o'tkazichlardagi kabi kremniy atomi elektronlarining o'tkazuvchanlik zonasiga o'tishidagi termogeneratsiya hisobiga hosil bo'ladi.
- Yarim o'tkazgich tarkibiga katta darajadagi donor kiritmaning kiritilishi erkin elektronlar konsentratsiyasini oshiradi, kovaklar konsentratsiyasi esa xususiy yarim o'tkazgichdagiga nisbatan sezilarli kamayadi. Erkin zaryad tashuvchilar konsentratsiyasining ko'paytmasi n*p o'zgarmas temperaturada o'zgarmas qoladi va faqat yarim o'tkazgich ta‘qiqlangan zona kengligi bilan aniqlanadi.
- Shuni yodda tutish kerakki, T=300 K (xona temperaturasida) kremniyda n*p 0,64∙1020 sm-3 , germaniyda esa n*p 4∙1026 sm-3 . Shunday qilib, agar kremniy kristalliga konsentratsiyasi 1016 sm -3 bo'lgan donor kiritma kiritilsa, T=300 K da elektronlar o'tkazuvchanligi n=1016 sm-3, kovaklarniki esa – atigi 104 sm-3 ga teng bo'ladi. Demak bunday kiritmali yarim o'tkazgichda elektr o'tkazuvchanlik asosan elektronlar hisobiga amalga oshiriladi, yarim o'tkazgich esa – elektron yoki n-turdagi elektr o‘tkazuvchanlik deb ataladi. n–turdagi yarim o'tkazgichda elektronlar - asosiy zaryad tashuvchilar, kovaklar esa - asosiy bo'lmagan zaryad tashuvchilar deb ataladi.
|
| |
Pedagogikaning tarmog’i pеdаgоgik аksiоlоgiyaga berilgan to’g’ri ta’rifni toping?

|
Pedagogikaning tarmog’i pеdаgоgik аksiоlоgiyaga berilgan to’g’ri ta’rifni toping?
|
bet | 3/28 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 65,67 Kb. | | #145294 |
Bog'liq Pedagogika. Psixologiya fanidan yakuniy nazorat savollari-fayllar.orgPedagogikaning tarmog’i pеdаgоgik аksiоlоgiyaga berilgan to’g’ri ta’rifni toping?
Oilaviy ta’lim-tarbiya, oilada bolalarni yuksak ma’naviy-axloqiy sifatlar asosida tarbiyalash, ota-onalarning pedagogik madaniyatini oshirish masalalarini o’rganadi
Xalq og’zaki ijodi, urf-odatlar, marosimlar, milliy va bolalar o’yinlari, o’yinchoqlari kabilarda saqlanib qolgan pedagogik ma’lumotlar va milliy tarbiyaga doir tajribalar majmuidir.
Ta’lim oluvchi vа tа’limni qаdriyat dеb e’tirоf etgаn hоldа, tа’limiy qаdriyatlаrni o’rganish hаmdа tа’lim-tarbiyagа аksiоlоgik yondаshuvni qaror toptirishga xizmat qiluvchi pеdаgоgik bilimlаr sоhаsidir.
Barcha yosh davrlari psixologiyasi bilan bog’liqlikda jadal rivojlanayotgan shaxsnig yetuk rivojlanish cho’qqisi – «akme shaxs» darajasiga yetkazish qonuniyatlari, texnika va texnologiyasini tadqiq etadi.
Neyropedagogika bu ….
Bu bosh miya (o’ng va chap miya yarim sharlari) faoliyati va tuzilishidagi funksional tafovutlar to’g’risidagi bilimlar hamda mazkur bilimlarni ta’lim-tarbiya jarayonida qo’llay olish haqidagi amaliy fan sohasi.
Pedagogika, psixologiya va muzeyshunoslikning o’zaro uyg’unligi natijasida shakllangan fan sohasi bo’lib, muzey muhitida ta’lim-tarbiya berish yo’llarini tadqiq etadi. Muzeydagi mazkur ma’rifiy yo’nalish bilan shug’ullanadigan xodim muzey pedagogi deb ataladi.
Falsafiy, ijtimoiy, psixologik antropologiya qonuniyatlariga asoslangan holda ta’lim oluvchi uchun qulay va individual shart-sharoitlarni yaratish hamda ta’limning antropologik modeli va texonologiyasini o’rganuvchi fan sohasi.
Ta’lim oluvchi vа tа’limni qаdriyat dеb e’tirоf etgаn hоldа, tа’limiy qаdriyatlаrni o’rganish hаmdа tа’lim-tarbiyagа аksiоlоgik yondаshuvni qaror toptirishga xizmat qiluvchi pеdаgоgik bilimlаr sоhаsidir.
……. - pedagogikaning ilmiy tadqiqot metodi hisoblanib, fransuzcha – tekshirish degan ma’noni bildiradi.
Anketa
Test
Suhbat
Pedagogik kuzatish
|
| |
Oliy ta’lim qanday bosqichlarga bо‘linadi?

|
Oliy ta’lim qanday bosqichlarga bо‘linadi?
|
bet | 7/28 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 65,67 Kb. | | #145294 |
Bog'liq Pedagogika. Psixologiya fanidan yakuniy nazorat savollari-fayllar.org39. Oliy ta’lim qanday bosqichlarga bо‘linadi?
A. Bakalavriat, magistratura va aspirantura
B. Magistratura, aspirantura va doktorantura
C. Bakalavriat, magistratura, adyunktura
D. Bakalavriat, magistratura
40. Zardushtiylikning muqaddas kitobi
Avesto
O’rxun-Enasoy bitiklari
Axuramazda
Axriman
Zardushtiylik axloqining asosiy uchligi
Ezgu amal, ezgu fikr, ezgu so’z
Ezgu niyat, ta’lim, na’muna
Ezgu amal va hayot, mehnat
Ezgulik,to’g’rilik, mehnat
Al jome as-sahih asari kimning qalamiga mansub?
Al-Buxoriy
At-Termiziy
Bahouddin Naqshband
Najmiddin Kubro
Birinchilardan bo’lib, induktsiya, deduktsiya, sinov-kuzatish va sinov metodlariga asos solgan sharq mutafakkiri
Al-Xorazmiy
Ibn Sino
Al-Beruniy
Al-Forobiy
«Baxt-saodatga erishuv to’g’risida», «Fozil odamlar shahri» asarlarining muallifi
Al-Forobiy
Al-Beruniy
Abu Ali ibn Sino
Al-Xorazmiy
“Ta’lim so’z va o’rganish bilangina amalga oshiriladi. Tarbiya - esa amaliyot, ish-tajriba bilangina amalga oshiriladi”. Ushbu fikrlar muallifini toping.
A. Beruniy
B. Xorazmiy
C. Forobiy
D. Ulug’bek
46. Birinchi bo’lib ta’lim va tarbiya tushunchalariga ta’rif bergan sharq mutafakkiri
A. Beruniy
B. Xorazmiy
C. Forobiy
D. Ulug’bek
|
| |