nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Networks by: Shaxzoda Abdusalomova 014 group

NETWORKS
by: Shaxzoda Abdusalomova 014 group.
Introduction
Networks are created to provide a means to satisfy an objective or need.
These objectives and needs are frequently critical, therefore the network
itself is critical.
Definition and importance of networks.
A computer network is a system of computers and computing devices that
are connected via communication links. These links allow the computers
and other devices to send information over the network.
Basic concepts: nodes, links, data transfer.
Types of Networks
LANs
WANs
Wireless Networks
Local networks within a
limited area.
Local Area Network (LAN) can be defined as a
collection of computers and peripherals
interconnected within a limited geographical area.
This area may be one building or one campus
within a few kilometers.
Examples: Home, office
networks.
A home network is a collection of devices such
as computers, printers, and mobile devices that
are connected to each other within a
household.
An office network is a system of
interconnected computers, printers, and other
devices within an office environment.
LANs.
Wide networks connecting
over long distances.
WANs are often used by large businesses to
connect their office networks; each office typically
has its own local area network, or LAN, and these
LANs connect via a WAN.
Examples: Internet,
corporate networks.
Examples of computer networks include the
Internet, which connects computers and
devices all over the world, and corporate
networks used within a company or
organization to facilitate communication and
data sharing among employees.
WANs
Utilizing wireless
technology.
Wireless technology refers to the communication
of data without the use of physical connections
such as cables or wires. It includes various types of
wireless communication technologies, such as Wi-
Fi, Bluetooth, cellular networks, and satellite
communication.
Examples: Wi-Fi, Bluetooth,
cellular networks.
Examples of wireless communication technologies
include Wi-Fi, Bluetooth, and cellular networks.
These technologies allow devices to connect and
communicate without the need for physical cables
or connections.
Wireless Networks
Components
|
Matolarni tekshirish - Mundarija № Ishning nomi, amaliyot davomiyligi

27
Natijada, kiyimlarning sifati va maqbulligini aniqlash
uchun mato tekshiruvlari
o'tkaziladi. Ba'zi kiyim-kechak ishlab chiqaruvchilari matolarni tekshirish va mato
nuqsonlari uchun mato etkazib beruvchilariga ishonadilar. Matoni tekshirish mato
kesilguncha amalga oshirilishi kerak.
Umuman olganda, matolarni tekshirish vakolatli tashkilotlar tomonidan matolarni
nazorat qilish mashinalarida amalga oshiriladi. Ushbu mashinalar mato rulosining
uzunligi va kengligini o'lchash uchun ham jihozlangan.
Best approaches in teaching lexis to young learners

|
Best approaches in teaching lexis to young learners
|
bet | 1/6 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 24,04 Kb. | | #142962 |
Bog'liq BEST APPROACHES IN TEACHING LEXIS TO YOUNG LEARNERS..
BEST APPROACHES IN TEACHING LEXIS TO YOUNG LEARNERS
YOSH O'QUVCHILARGA LEKSIKANI O’QITISHDAGI ENG YAXSHI YONDASHUVLAR
НАИЛУЧШИЕ ПОДХОДЫ В ОБУЧЕНИИ ЛЕКСИКЕ МОЛОДЫХ УЧАЩИХСЯ
Muminova Nafosat Samijonovna
Master’s degree student Samarkand State Institute of Foreign languages. nafosatmuminova055@gmail.com
Abstract. This paper examines the most effective methods for teaching vocabulary (lexis) to young language learners. A review of relevant literature explores theoretical foundations and empirical research on lexis acquisition and instructional approaches tailored to children. Key factors impacting the learning of new words are analyzed, including age, cognitive development, memory processes, motivation and engagement. Core methodologies are presented such as extensive reading, multimedia resources, games and activities, along with guidelines for creating a rich language environment. Challenges specific to teaching young learners are discussed, with practical recommendations offered to educators. The paper concludes that a diverse repertoire of meaningful, contextualized and interactive techniques implemented through a structured, consistent program best enables robust youth vocabulary growth.
Keywords: vocabulary acquisition, lexis, young learners, teaching methodologies
Annotatsiya. Ushbu maqolada yosh til o'rganuvchilarga so'z boyligini (leksis) o'rgatishning eng samarali usullari ko'rib chiqilgan. Tegishli adabiyotlarni ko'rib chiqish leksikani o’qitish va bolalarga moslashtirilgan o'qitish yondashuvlari bo'yicha nazariy asoslar va empirik tadqiqotlarni o'rganadi. Yangi so'zlarni o'rganishga ta'sir qiluvchi asosiy omillar, jumladan, yosh, kognitiv rivojlanish, xotira jarayonlari, motivatsiya va faollik tahlil qilinadi. Multimedia resurslari, o'yinlar va tadbirlar kabi asosiy metodologiyalar, boy til muhitini yaratish bo'yicha ko'rsatmalar bilan birga taqdim etilgan. Yosh o'quvchilarni o'qitishga xos bo'lgan muammolar muhokama qilinadi, o'qituvchilarga amaliy tavsiyalar beriladi. Izchil dastur orqali amalga oshirilgan mazmunli, konteksli va interaktiv metodlarning turli repertuarlari yoshlarning so'z boyligini mustahkam o'sishiga imkon beradi degan xulosaga kelindi.
|
| |
Tasdiqlayman” “Axborot tizimlari va texnologiyalari kafedrasi mudiri, professor N. Noraliyev

|
Tasdiqlayman” “Axborot tizimlari va texnologiyalari kafedrasi mudiri, professor N. Noraliyev
|
Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 109,02 Kb. | | #246431 |
Bog'liq kalendar (Бухгalteriya узбек) 2021
“TASDIQLAYMAN”
“Axborot tizimlari va
texnologiyalari kafedrasi
mudiri, professor _____________ N. Noraliyev
“_______” ____________ 2023 y
DASTUR BAJARILISHINING KALENDAR REJASI
(Ma’ruza va amaliyot)
«60410100-Buxgalteriya hisobi va audit (qishloq xо‘jaligida)» Sirtqi (maxsus sirtqi) yo’nalishlari I-bosqich II-semestr
21-101St,102st,103st akademik guruh
Fanning nomi: Iqtisodchilar uchun matematika
Ma’ruza o’qiydi _____________________________________________
Amaliy mashg’ulotni olib boradi _________________________________
T.r
|
MAVZU VA NAZORATLAR TURLARI
|
Mashg’ulot turi
|
Ajratilgan soat
|
Talaba mustaqil ishi mavzusi
|
Hisobat shakli
|
Bajarilganligi haqida ma’lumot
|
O’qituvchi imzosi
|
Soat
|
Oy va kun
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
1.
|
Matematik statistika elementlari.
|
Ma’ruza
|
2
|
Ko`p o`lchovli chiziqli bog`lanishli tasodifiy miqdorlarning korrelyatsiya koefitsientini hisoblash.
|
Yozma
|
2
|
|
|
Matematik statistika elementlariga doir misollar yechish.
|
Amaliyot
|
2
|
2
|
|
|
2.
|
Statistik gipotezalarni tekshirish
|
Ma’ruza
|
2
|
2
|
|
|
Statistik gipotezalarni tekshirishga doir misollar yechish
|
Amaliyot
|
2
|
2
|
|
|
3.
|
Iqtisodiy matematik modellar turlari va ularni tadbiqlari
|
Ma’ruza
|
2
|
2
|
|
|
Iqtisodiy matematik modellar tuzishga doir misollar yechish.
|
Amaliyot
|
2
|
2
|
|
|
4.
|
Transport masalasi va uning matematik modelini tuzish
|
Ma’ruza
|
2
|
Transport masalasida muqobil yechimni iqtisodiy matematik tahlili
|
Og’zaki
|
2
|
|
|
Transport masalasi va uning matematik modelini tuzishga doir misollar yechish.
|
Amaliyot
|
2
|
2
|
|
|
Ma’ruza -8 soat, Amaliy mashg’ulot -8 soat, Mustaqil ta’lim - 104 soat.
Tuzuvchilar katta o’qituvchi: O.Safarov
|
| |
ITMA (XTMK-xalqaro to'qimachilik mashinalari ko'rgazmasi)-har 4 yilda 
Evropada o'tkaziladi. 
ATME-I

24
“Uzwoolen” korxonasida yuqoridagi to‘quv mashinalari bilan jihozlangan.
Korxonada to‘quv mashinalari jami – 16 ta. Ulardan 2 tasi Jakkard mashinasi bilan
jihozlangan. Korxonadagi to‘quv mashinalari 2,80 metrdan 3,6 metrgacha bo‘lgan
matolarni to‘qiy oladi.
Bundan tashqari kiyimbop, kostyumbop, maxsus kiyimlar
rulonda ishlab chiqariladi.
25
Sifat nazorati sexi
Mato ishlab chiqarishning yakuniy bosqichida matoning uzunligi o‘lchanadi,
tozalanadi va qirqiladi. Bundan tashqari dastgoxlar
orqali matoning sifati
tekshiriladi va taklanadi.
Sifat haqida gap ketganda, bu mahsulotlarning oldindan belgilangan
shartlarga muvofiqligini ta'minlash uchun texnik va statistik, o'lchov, sinov va tahlil
bilan aniqlangan xususiyatlarga ishora qiladi. Sifatni nazorat qilishni o'rganish
haqida gap ketganda, biz mahsulotlarning sifatiga bo'lgan talablarni qondirish uchun
ishlatiladigan operatsion texnika va faoliyatni tushunamiz.
Sifatni nazorat qilish
korxonaning ishlab chiqarish va xizmat ko'rsatish sohasidagi barcha faoliyatiga
tatbiq etilishi mumkin. Umuman olganda, sifat nazorati
bosqichlari kirishni qabul
qilish, jarayonlar va chiqishni boshqarish sifatida guruhlangan. Sifatni nazorat qilish
jarayonlari uchun ko'plab texnikalar qo'llaniladi. Ulardan biri vizual nazorat. Vizual
nazorat hech qanday o'lchov, sinov va tahlil moslamasi yoki uskunasidan
26
foydalanmasdan mahsulotlarni vizual tekshirishga asoslangan. Shu tarzda, xom
ashyo yoki energiya
kabi kirimlarni kamaytirish, chiqindilarni, chiqindilarni,
chiqindilarni yoki
chiqindilarni kamaytirishni, ishlab chiqarish to'xtashini
kamaytirishni, tuzatish jarayonlarini kamaytirishni, mahsulotning qaytishini
kamaytirishni, xaridorlarning shikoyatlarini kamaytirishni
va xarajatlarni
kamaytirishni maqsad qilib qo'ygan.
Vizual tekshirish umuman quyidagi narsalarga qaratiladi: turi, miqdori,
o'lchamlari, yaxlitligi, aniq nuqsonlari, rangi, materiali
va mahsulotlarning
hujjatlari.
Mustaqil ish mavzulari

|
Mustaqil ish mavzulari
|
Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 13,58 Kb. | | #251666 |
Bog'liq Фалсафа-1-Mustaqil ish (4)
MUSTAQIL ISH MAVZULARI
MI 1 Falsafiy dunyoqarashning o‘z o‘zini anglashdagi roli.
MI 2 Dunyoning hozirgi zamon ilmiy manzarasining tahlilida falsafiy tafakkur.
MI 3 Insonning ma’naviy kamolotida falsafiy dunyoqarashning roli.
MI 4 Fan ilmiy dunyoqarash shakli.
MI 5 Bilim inson ma’anaviy kamoloti omili.
MI 6 Tarix falsafasi va falsafa tarixi uyg‘unligi.
MI 7 Inson, uning huquq va erkinliklari oliy qadriyat.
MI 8 Globallashuv sharoitida antropologik inqirozning oldini olishning
zaruriyati.
MI 9 Ilmiy va ijtimoiy bashoratning o‘zaro aloqadorligi.
MI 10 Ontologik va munosabatdosh kategoriyalarning uyg‘unligi.
MI 11 Milliy va umuminsoniy qadriyatlar dialektikasi.
MI 12 Diniy madaniy an’analarning jamiyat taraqqiyotiga ta’siri.
MI 13 Sog‘liq oliy qadriyat.
MI 14 Oila va oilaviy qadriyatlar ma’naviy madaniyatning bosh omili.
MI 15 Shaxs ma’naviyatining shakllanishiga ijtimoiy muhit va davr ruhining ta’siri.
MI 16 Sharq va G‘arb falsafasida inson masalasi.
MI 17 Tabiatni o‘rganishga oid qarashlar tarixi.
MI 18 Jamiyatning ijtimoiy, siyosiy va ma’naviy tizimi.
MI 19 Rim klubi faoliyatining falsafiy tahlili.
MI 20 Ta’lim global muammo sifatida.
MI 21 Falsafa qonun va kategoriyalarining ijtimoiy jarayonlar dialektikasidagi roli.
MI 22 BMT Kodeksida korrupsiyaga munosabat.
MI 23 O‘zbekistonda korrupsiyaga oid qonunlar va qarorlar tasnifi, korrupsiyaga qarshi kurashning ahamiyati.
MI 24 Hukm tafakkur shakli sifatida.
MI 25 Xulosa chiqarishning umumiy mantiqiy tavsifi.
MI 26 Bilimlar taraqqiyotining mantiqiy shakllari.
MI 27 Tabiat va texnogen sivilizatsiya estetikasi.
MI 28 Oilaning psixologik, ijtimoiy-ma’naviy muhitining farzand tarbiyasiga ta’siri.
MI 29 Oila nomusi va sha’nini saqlashda ota-ona va farzandlar mas’uliyati.
MI 30 Sport va uning ma’naviy estetik jihatlari.
|
| |
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi navoiy kon-metallurgiya kombinati navoiy davlat konchilik instituti "mashinosozlik texnologiyasi va mashinasozlik ishlab chiqarishlarini avtomatlashtirish" kafedrasi

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi navoiy kon-metallurgiya kombinati navoiy davlat konchilik instituti "mashinosozlik texnologiyasi va mashinasozlik ishlab chiqarishlarini avtomatlashtirish" kafedrasi
|
bet | 1/3 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 1,96 Mb. | | #144512 |
Bog'liq №3.МАЪРУЗА NAVOIY DAVLAT KONCHILIK VA TEXNOLOGIYALAR UNIVERSITETI “MUHANDISLIK MEXANIKASI” KAFEDRASI «MUHANDISLIK VA KOMPYUTER GRAFIKASI» FANI MAVZU: Sirtlar. Ko’pyoqlar va ko’pyoqli sirtlar. Aksonometrik proektsiyalar va ular turlari. Ma’ruzachi: dots.Ruzibayev A.N. Reja: Reja: 1. Sirtlarning tasnifi. 2. Sirtlarni xususiy vaziyatdagi tekislik bilan kesishishi. 3. Sirtlarning o'zaro kesishishi. 4. Ko’pyoqliklar haqida umumiy ma`lumotlar. 5. Ko'pyoqliklarni tekislik bilan kesishishi. 6. Ko'pyoqliklarni o'zaro kesishishi 7. Aksonometrik proektsiyalar va ular turlari. Sirtlar. Birorta chiziq ma'lum bir qonunga muvofiq fazoda harakat qilsa sirtlar hosil bo'ladi. Bunda harakat qiluvchi chiziq yasovchi deb ataladi. Sirtlarning tasnifi. Sirtlar o'z yasovchilarining tavsifiga qarab ikkiga bo'linadi: 1. To'g'ri chiziqli sirtlar. 2. Egri chiziqli sirtlar. Konus sirti Konus sirti Umumiy holda konus sirti yo'naltiruvchi egri chiziq va konus uchi orqali beriladi. S-konus uchi. L-yasovchi. AB-yo'naltiruvchi. Agar yo'naltiruvchi siniq chiziq bo'lsa, piramida hosil bo'ladi. Кonusning tekislik bilan kesishishi. Кonusning tekislik bilan kesishishi. Кonus tekislik bilan kesilganda quyidagi konus kesimlari hosil boladi. 1) = 900 P K – aylana hosil boladi. 2) P K – ellips hosil boladi. 3) = P K – parabola hosil boladi. 4) P K – giperbola hosil boladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi navoiy kon-metallurgiya kombinati navoiy davlat konchilik instituti "mashinosozlik texnologiyasi va mashinasozlik ishlab chiqarishlarini avtomatlashtirish" kafedrasi
|
Microsoft Word Ashm lr2m doc

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
QARSHI FILIALI
LABORATORIYA ISHI 3
Биполяр транзисторда ясалган УБ кучайтиргич схемасини тадқиқ этиш.
Maqsad ishlari: O'qish ish kuchaytiruvchi kaskadlar yoqilgan bipolyar tranzistorlar.
Vazifalar ishlari:
o'qish usullari hisoblash tranzistor kuchaytirgichlar;
o'rganish ish tranzistor kuchaytirgich tomonidan sxema Bilan umumiy emitent (OE) ta'sir qilish hamkorlik qarshilik yuk, Kuchlanishi tarafkashlik yoqilgan shakl signal Va koeffitsienti kuchaytirish;
o'rganish ish kuchaytirgich tomonidan sxema Bilan umumiy kollektor.
O'qish kuchaytirgich tomonidan sxema Bilan umumiy emitent
Yugurish hisoblash kuchaytiruvchi kaskad tomonidan sxema Bilan O.E (guruch. 1.1):
A) yoqilgan xususiyatlari tranzistor (guruch. 1.2) murojaat qiling yuk bevosita (ma'nosi qarshilik -
Mikrozarralarning korpuskulyar- to’lqin dualizmi

Mikrozarralarning korpuskulyar- to’lqin dualizmi
Download
489,54 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/7
Sana
26.01.2024
Hajmi
489,54 Kb.
#146539
Download
489,54 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mikrozarralarning korpuskulyar- to’lqin dualizmi
Download
489,54 Kb.
Matnni ko'rish
kvant soni - Mikrozarralarning korpuskulyar- to’lqin dualizmi

bunda – spin kvant soni bo‘lib, elektron uchun
ga teng.
Spinning berilgan yo‘nalishdagi proyeksiyasini esa
(12.37)
deb yozish mumkin. Demak, atomdagi elektronlarni yoki atom
sistemalarini to‘rtta kvant soni xarakterlar ekan:
bosh kvant soni –
,
orbital kvant soni –
,
magnit kvant soni –
,
spin kvant soni –
kvant sonlari bir xil bo‘lgan, faqatgina spin kvant soni
bilan farq qiluvchi atomdagi elektronlar soni 2 ga teng, chunki
. va kvant sonlari bir xil bo‘lgan, va kvant soni
har xil bo‘lgan atomdagi elektronlar soni
ga teng, chunki
m ning qabul qilishi mumkin bo‘lgan qiymatlar soni
; bosh
kvant soni bir xil bo‘lgan,
kvant sonlari har xil bo‘lgan
atomdagi elektronlar soni
2
1
0
2
)
1
2
(
2
Kvant mexanikasida vodorod atomi

12.8. Kvant sonlari.
Pauli prinsipi. Mendeleyev davriy sistemasi
to‘ldirilishining fizikaviy tushuntirilishi
Kvant mexanikasida asosan atomda elektronning harakati to‘rtta
kvant soni bilan xarakterlanadi.
Bosh kvant soni
atomning statsionar holat energiyasini
xarakterlaydi va
butun sonlarni qabul qiladi. Vodorod
atomining statsionar holatlari energiyalarning qiymati
formula bilan aniqlanadi. Yadroning kulon maydonidagi elektron
uchun Shredinger tenglamasining yechimi ham shunday natijani
beradi. Formuladan ko‘rinadiki,
energiya
ga teskari
proporssional bo‘lib, uning o‘zgarishi bilan diskret qiymatlarni oladi,
ya’ni atomning statsionar holat energiyasi kvantlangandir.
Yadro atrofidagi biror orbita bo‘ylab harakat qilayotgan eletkron
ma’lum bir impuls momentiga ega bo‘ladi. Bu moment elektronning
orbita bo‘ylab harakati bilan bog‘liq bo‘lganligi uchun ushbu
momentni orbital moment deb ataladi va u harfi bilan belgilanadi.
U holda ushbu moment modulini quyidagicha yozish mumkin:
(12.33)
Bu yerdagi kattalik
orbital kvant soni deyiladi. Elektronning
orbital kvant soni uning orbital momentini xarakterlovchi kattalik
ekan. Orbital kvant soni = 0, 1, 2, 3, … – 1 ( — bosh kvant
soni) qiymatlarni qabul qilar ekan. Elektron orbital momentining
o‘qidagi proyeksiyasi uchun quyidagi
(12.34)
tenglik o‘rinli bo‘ladi. Bu yerdagi
kattalik elektronning
magnit
Mikrozarralarning korpuskulyar- to’lqin dualizmi - bet 7

n
l
n
l
ifoda yordamida hisoblanadi.
Demak, n = 1 da 2 ta, n = 2 da 8 ta, n = 3 da 18 ta, n = 4 da 32
ta, n = 5 da 50 ta va hokazo elektronlar bor.
Bir xil bosh kvant soniga ega bo‘lgan
elektronlar majmuasi
elektron qobiq deyiladi. Qobiqlar 1 kvant soni bilan farqlanuvchi
qobiqchalarga bo‘linadi. Bosh kvant sonining qiymatlariga mos
ravishda qobiqlar quyidagicha belgilanadi:
ning qiymatlari 1 2 3 4 5 6 7
Qobiqlarning belgisi
Kvant mexanikasining qonunlaridan yana bittasi
Pauli prinsipi
deb yuritiladi. Bu prinsip quyidagicha ta’riflanadi. Atomda yoki
biror-bir kvant sistemsida to‘rtta
bir xil kvant sonlariga ega
bo‘lgan ikkita elektron bitta kvant holatida bo‘lishi mumkin emas.
Ushbu prinsip faqat elektronlar uchun emas, balki yarim spin kvant
soniga ega bo‘lgan barcha zarralar uchun o‘rinlidir.
Mendeleyev davriy jadvalini to‘ldirishda
Pauli prinsipi asosiy
rol o‘ynaydi. Bu sistemani to‘ldirish bilan qisqacha tanishib o‘taylik.
Shu narsani ta’kidlab o‘tish kerakki, sistema elementlarining
barchasida elektronlar minimal energiyali holatlarni egallashga
harakat qiladi. – qobiq
– qobiqchadan tashkil topganligi uchun
vodorod atomidagi bitta elektron ushbu qobiqchaga joylashtiriladi.
Geliy atomining ikkala elektroni – qobiqning
– qobiqchasiga
joylashtiriladi
va shu bilan
– qobiq to‘ladi. Bu yerda
elektronlarning
spinlari
antiparalleldir
(23.1-rasm).
Vodorod
atomining elektron konfiguratsiyasi 1s bo‘lsa, geleyniki esa 1s
2
(2 ta
1s-elektron) bo‘ladi. Litiy atomining uchinchi elektroni L –
qobiqning 1s – qobiqchasiga joylashadi (23.1-rasm). Litiyning
elektron konfiguratsiyasi 1s
2
2s. Uning uchinchi elektroni qolgan
ikkitasiga nisbatan yuqori energetik holatlarda
joylashganligi uchun
yadro bilan kuchsiz bog‘lanadi va u atomning kimyoviy va optik
xossalarini belgilaydi. Berilliy atomida 2s – qobiqcha to‘ldiriladi.
Navbatdagi olti (B, C, N, O, F va Ne) elementlarda 2p – qobiqcha
to‘ldiriladi. Neon atomida
– va
– qobiqlar to‘ladi.
Geliy
sistemasiga o‘xshash sistemani takrorlagani uchun u ham inert gaz
bo‘ladi. Natriy atomida
– va – qobiqlar to‘lgan bo‘lib, bitta
elektron 3sqobiqchaga joylashadi.
12.4-rasm
Natriyning elektron konfiguratsiyasi 1s
2
2s
2
2p
6
3s bo‘ladi. Natriyning
3s elektroni yadrosi bilan kuchsiz bog‘langan bo‘lib,
u valent va
optik elektron bo‘ladi. Shu tufayli natriy xossalari litiyga
o‘xshashdir. Natriydan keyin 3s- va 3pqobiqchalar normal to‘ladi.
Berilgan umumiy konfiguratsiyada 3d- qobiqcha 4s- qobiqchaga
qaraganda energetik jihatdan yuqorida joylashganligi uchun
–
qobiq to‘lib ulgurmasdan – qobiqning to‘ldirilishi boshlanadi. 4p –
qobiqcha 3d – qobiqchaga nisbatan
energetik jihatdan yuqorida
joylashganligi uchun, 4s – qobiqchadan so‘ng 3d – qobiqcha
to‘ldiriladi. Qolgan barcha element atomlarining energetik sathlari
ham ana shunday ketma-ketlikda elektronlar bilan to‘ldiriladi.
Birinchidan - Toshkent to’qimachilik va yengil sanoat instituti Mavzu: Modellarning real ob’ektga nisbatan monandligini...

|
Toshkent to’qimachilik va yengil sanoat instituti Mavzu: Modellarning real ob’ektga nisbatan monandligini aniqlash usullari. Guruh: Bajardi: Teksirdi: Toshkent-2024 Modellarning real ob’ektga nisbatan monandligini aniqlash usullari. Reja
|
bet | 5/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 224,62 Kb. | | #249230 |
Bog'liq Toshkent toBirinchidan, loyihalashtirilayotgan yoki modernizatsiya qilinayotgan tizimlar uchun y0 qiymati haqida ma'lumot bo'lmaydi, modellashtirilayotganda odatda shunday tizimlar qaraladi. Albatta, bunday holatlarda model qiymati bilan tizimning analogi qiymatlari tekshirilishi mumkin, lekin u holda har ikkala kattalikka ham ishonchsizlik paydo bo'lishi mumkin.
Ikkinchidan, tizim bitta bitta xarakteristika bilan emas, balki xarakteristikalar majmuasi bilan baholanib, ularning tashkil etuvchi xarakteristikalarning og'ishlari turli hil bo'lishi mumkin.
Uchinchidan, xarakteristikalar tasodifiy miqdor yoki funksiya, ko'pincha, nostatsionar funksiya bo'lishi mumkin. Stoxastik tizimlar uchun yuqori moslik darjasiga ega bo'lgan modellarda olingan statistik xarakteristikalar, real tizimda o'lchashlar yordamida olingan mos qiymatlarga nisbatan aniqroq bo'lib qolishi ham mumkin. Bu narsani quyidagicha izohlash mumkin. Agar tizim modeli mavjud bo'lsa, u holda
natijaviy qiymatni juda ko'plab joriy qilingan (realizatsiya) natijalarga asoslanib chiqariladi, real tizimda esa bunday sondagi tajribalar o'tkazish imkoniyati chegaralangan.
To'rtinchidan, boshida aniq ruxsat etilgan chegaraviy qiymatni berish imkoniyati har doim ham mavjud bo'lavermaydi.
Bulardan qat'iy nazar, modelni tizim bilan mosligini tekshirish baribir zarur bo'ladi, sababi, modelni xato natijasiga ko'ra notg'o'ri qaror qabul qilinib qolishi mumkin. Amaliyotda moslik (moslik), ya'ni model yordamida olingan natijalarni yaroqliligi ekspertlar tahlili orqali aniqlanadi. Quyidagi ko'rinishdagi tekshiruvlarni alohida ta'kidlab o'tish mumkin (quyidagi chizmaga qarang):
-model elementlarini tekshirish (bir bir shubha tug'diradigan holatlarda elementlarni detalizatsiya qilish yoki qo'shimcha tahlil o'tkazish);
-modelni tashqi ta'sirlarga tekshirish (qabul qilingan taxmin, approksimatsiya va gipotezalarni matematik usullar orqali baholash zarur);
-tizim ishlashining konseptual modelini tekshirish (masalaning qo'yilishidagi xatoliklar aniqlanadi);
-formallashgan va matematik modelni tekshirish;
-chiqish xarakteristikalarini o'lchash va hisoblash yo'llarini tekshirish (echimning xatoligi aniqlanadi);
-dasturiy modelni tekshirish (dasturiy va matematik modellarda amal (operatsiya) va algoritmlarni ishlashi mosligi tahlil qilinadi, o'zgaruvchilarni chegaraviy va namunaviy qiymatlarida tekshiruv-nazorat hisoblashlar o'tkaziladi, dasturlashni vositaviy xatoliklari aniqlanadi) va boshq.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Toshkent to’qimachilik va yengil sanoat instituti Mavzu: Modellarning real ob’ektga nisbatan monandligini aniqlash usullari. Guruh: Bajardi: Teksirdi: Toshkent-2024 Modellarning real ob’ektga nisbatan monandligini aniqlash usullari. Reja
|
EHM ni texnologik jarayonlari va tizimlarini tadqiq qilishda qo‘llash Matematik modellashtirish

|
EHM ni texnologik jarayonlari va tizimlarini tadqiq qilishda qo‘llash Matematik modellashtirish
|
bet | 2/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 224,62 Kb. | | #249230 |
Bog'liq Toshkent to EHM ni texnologik jarayonlari va tizimlarini tadqiq qilishda qo‘llash Matematik modellashtirish
Odatda texnologik ob’ektni o‘rganishda ma’lum qiyinchiliklar bo‘lsa, unda modellashtirish usullari qo‘llaniladi (masalan, ob’ektning xavfsizligi bo‘yicha tajriba o‘tkazish mumkin bo‘lmasa).
Modellashtirilayotgan ob’ekt xususiyatlarini uning modelida olingan anologik xususiyatlarni tahlil qilish yo‘li bilan o‘rganishga modellashtirish deyiladi. Bunda model va ob’ekt o‘xshash bo‘lishi kerak. Odatda o‘xshashlik fizik va matematik bo‘ladi.
Fizik modellashtirishda, ob’ekt xususiyatlari kichik masshtabli moslamalarda o‘rganilib, u ob’ektni o‘rganishni kam xarajatlar bilan o‘tkazishga imkoniyat beradi. Fizik modellashtirishda ob’ektning ba’zi bir
xususiyatlari modelda olingan natijalardan farqli bo‘lishi mumkin.Shuning
uchun odatda fizik modellashtirishda odingan natijalarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri ob’ekt uchun qo‘llab bo‘lmaydi.
Matematik modellashtirish usuli oxirgi 30-40 yil ichida juda tez rivojlanib bormoqda. Ayniqsa, zamonaviy kompyuterlarning imkoniyatlarini oshib borishi bilan matematik modellashtirish yo‘li bilan texnologik jarayon xususiyatlarini o‘rganish yaxshi natijalar bera boshladi.
Matematik modellashtirish uch bosqichda olib boriladi:
O‘rganilayotgan jarayon matematik modelini tuzish, Asosiy parametrlar qiymatlarini hisoblash uchun masalani yechishni dasturlash(algoritmlash),
Modelni o‘rganilayotgan jarayonga adekvatligini aniqlash.
Matematik modelni qurish
Ob’ektda ketayotgan xodisalarni ifodalaydagan matematik tenglamalar tizimsiga matematik model deyiladi.
Shunga asosan, texnologik jarayonning matematik modelini tuzishni quyidagi uch aspektda ko‘rishimiz mumkin: mazmuniy, analitik va hisoblash.
Birinchi, ob’ektning fizik moxiyati o‘rganilib, uning mazmuniy ifodasi tuziladi.
Ikkinchi, mazmuniy ifodani analitik ko‘rinishda, ya’ni matematik tenglamalar tizimsi ko‘rinishida ifodalanadi.
Uchinchi, modelni hisoblash tomonlari, ya’ni modellashtirish algoritmi aniqlanadi.Bunda matematik ifodani yechish usuli va yechish ketmaketligi aniqlanib, ya’ni yechish algoritmi tuziladi.
|
| |
Shredingerning statsionar tenglamasi

Bu tenglama ning ma’lum bir qiymatlaridagina yechimga ega
bo‘ladi.
12.6. Bir o‘lchamli to‘g‘ri burchakli cheksiz baland to‘siq
ichidagi zarra
Bizga ma’lumki, Shredinger tenglamasi faqat xususiy hollar
uchun o‘z yechimiga ega bo‘ladi. Bizga cheksiz baland ikkita to‘siq
orasiga joylashgan zarra berilgan bo‘lsin, ya’ni zarra to‘siq
ichidagina mavjud, tashqarida mavjud emas.
(12.19)
oraliq uchun Shredinger tenglamasi quyidagi ko‘rinishga
ega bo‘ladi:
12.2-rasm. To‘g‘ri burchakli cheksiz uzun o‘ra ichida zarra
(12.20)
(12.21)
deb belgilasak, ( – to‘lqin soni) u holda (12.20) – formula:
(12.22)
Bu tenglamaning yechimi:
(12.23)
Bu yerda,
– to‘siqlar orasida to‘lqin
amplitudasi; – to‘siqdan
qaytayotgan to‘lqin amplitudasi.
Ammo shartga ko‘ra
bo‘lganligi uchun
bo‘ladi.
U holda (12.23) – formulani quyidagicha yozamiz:
yoki
(12.24)
Bundan ko‘rinadiki,
Umuman olganda,
(12.25)
= 1, 2, 3, ….
(12.21) va (12.25) ifodalarni birgalikda ishlab elektronning
energiyasini topamiz:
(12.26)
(12.26) ifodadan ko‘rinadiki, sathlardagi elektronning energiyasi
diskret qiymatlarga ega bo‘ladi.
- energetik sathlar
deyiladi.
(12.25) ifodani (12.24) ifodaga qo‘yamiz va xususiy difraksiyani
topamiz:
(12.27)
Agar biror kattalikning
qiymati uzluksiz emas, ma’lum bir
qonuniyat bilan o‘zgaradigan diskret qiymatlarga ega bo‘lsa, bu
kattalik
kvantlangan deyiladi.
(12.26) ifodada, = 1 – birinchi sath; n = 2 – ikkinchi sath va
hokazo.
Bu funksiyasining qiymatlarini hisoblab grafik holda chizsak, u
quyidagi ko‘rinishga ega bo‘ladi.
12.3-rasm
Bu grafiklardan zarraning holati ehtimolligini aniqlash mumkin.
Masalan, to‘siqning o‘rtasida ikkinchi sathda joylashgan ehtimollik 0
ga teng.
Sathlar orasidagi energetik
masofa quyidagi formuladan
topiladi:
Agar to‘siqning kengligi
bo‘lsa,
Bu juda kichik qiymat, ya’ni sathlar deyarli tegib turadi. Bu
yerda diskretlik qonuni bajarilmaydi. Zarraning holati klassik
mexanika qonunlariga mos keladi.
Agar
bo‘lsa,
Elektron holat uchun umuman zarra
uchun bu energiya katta
qiymat hisoblanadi. Bu holda zarra kvant mexanika qonunlariga
bo‘ysunadi.
To‘siq juda kichik bo‘lsa va to‘siqlar orasidagi masofa ham juda
kichik bo‘lsa, zarra to‘siqni aylanib o‘tmasdan sizib o‘tib ketishi
mumkin. Bunday o‘tish
tunnel o‘tish deyiladi.
Matematik model tenglamalar tizimining tasnifi

|
Matematik model tenglamalar tizimining tasnifi
|
bet | 4/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 224,62 Kb. | | #249230 |
Bog'liq Toshkent to Matematik model tenglamalar tizimining tasnifi
Modellashtirilayotgan har xil ob’ektlarning xususiyatlarini oddiy
algebraik tenglamalar, oddiy differensial tenglamalar, integral tenglamalar va hususiy hosila ko‘rinishidagi tenglamalar orqali ifodalanadi. Matematik ifodada ob’ekt parametrlarining o‘zgarishi vaqt buyicha ifodalanayaptimi yoki yo‘qmi, shunga qarab, modellar statsionar va nostatsionar bo‘lishi mumkin. Ob’ektning statsionar holati statsionar modellar ifodalaydi. Parametrlari mujassamlangan ob’ektlarning statsionar holatini, odatda oddiy algebraik tenglamalar orqali ifodalash mumkin. Bunday ob’ektlarning nostatsionar holatini oddiy differensial tenglamalar orqali ifodalash mumkin.
Agar jarayonning parametrlari ham vaqt bo‘yicha, ham boshqa parametrlar bo‘yicha o‘zgarsa (masalan: apparat uzunligi bo‘yicha) unda bunday ob’ektlar odatda hususiy hosila ko‘rinishdagi differensial tenglamalar orqali ifodalanadi va ular parametrlari taqsimlangan model deyiladi.
Oddiy, birinchi tartibli differensial tenglamalar orqali parametrlari mujassamlangan ob’ektlarning nostatsionar holatini va parametrlari taqsimlangan ob’ektlarning statsionar holati ifodalanadi.
Modellashtirish algoritmi
Matematik ifodada tenglamalar tizimsini yechish ketmaketligini aniqlab hisoblash algoritmini tuzib chiqish kerak bo‘ladi. Matematik tenglamalar tizimsini analitik yechish mumkin bo‘lsa, unda maxsus modellashtirish algoritmlarini yaratishga zarurat yo‘qoladi, ammo kup holatlarda matematik tenglamalar tizimsi murakkab ko‘rinishga ega bo‘lib, effektiv modellashtirish algoritmi tuzish mumkinligiga qarab, bu modeldan foydalansa bo‘lishligi bog‘liq bo‘ladi. Yana bir asosiy faktorlardan biri, olinayotgan natijalarni fizik mohiyatini yaxshi anglash, effektiv hisoblash algoritmlarini tuzishga yordam beradi.
Ba’zi bir holatlarda murakkab modellashtirish algoritmini EHMda yechish uchun matematik modelni soddalashtirishga to‘g‘ri keladi. Albatta bu matematik model aniqligini pasaytiradi.
Model bilan tizimning mosligini aniqlovchi sodda munosabat sifatida quyidagi kattalikni (og'ish) qarash mumkin:
yoki
yoki bu yerda y0 original ob’yektning xarakterlovchi kattalik, ym esa tizimning mazkur kattaligiga mos modelning xarakterlovchi qiymat.
Yuqoridagi munosabatdan kelib chiqqan holda, ishlab chiqilgan model bilan tizimni mos deb hisoblaymiz, agar u (og'ish kattaligi) qiymati biror bir chegaraviy qiymatdan ortib ketmasa.
Ammo mazkur mezondan amaliy masalalarda foydalanish quyidagi sabablarga ko'ra ba'zi bir holatlarda umuman imkoni yo'q.
|
| |
Kurakli konveyerining dvigatel kuchini hisoblash misollari

|
Kurakli konveyerining dvigatel kuchini hisoblash misollari
|
bet | 2/3 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 122,61 Kb. | | #156795 |
Bog'liq 8 amal (2)Kurakli konveyerining dvigatel kuchini hisoblash misollari
1-misol
Antratsitni lava bo'ylab yuqoriga yetkazib berish uchun zarur bo'lgan kurakli konveyer dvigatelining kuchini aniqlang, bunda Q = 50 t/soat, L= 80 m, β = 10°, w = 0,45, f1 = 0,3. Kurakli zanjirning uzunasiga o’lchanadigan og’irligi q0=12,2 kg/m, v= 0,4 m/sek.
Echim:
а) uzunlik bo’yicha yuklamasini aniqlash, q.
kg/m
b) kurakli zanjirning yuklangan va yuksiz harakatiga qarshiliklarni aniqlash Wyukli va Wyuksiz
kg
v) Konveyerning xarakterli nuqtalari(1, 2, 3 va 4 nuqtalar — 2-rasmga qarang) da zanjirning kuchlanishini aniqlash:
Rasm 2
348
g) W0 tortish kuchini aniqlaymiz::
д) uzatmaning f.i.k. ni aniqlaymiz.
Uzatma mexanizm ikki juft tishli g’ildiraklari mavjud reduktor, ularning bir jufti konussimon, va zanjirli uzatmadan iborat,
deb qabul qilamiz.
е) N dvigatelning belgilangan quvvatini aniqlash:
Javob:
2-misol
Antratsitni lava bo’ylab pastga tushirish uchun zarur bo'lgan dvigatel kuchini aniqlang, bunda Q = 50 t/soat, L= 80 m, β = -10°, w = 0,45, f1 = 0,3. . Kurakli zanjirning uzunasiga o’lchanadigan og’irligi q0=12,2 kg/m, v= 0,4 m/sek.
Echim:
а) uzunlik bo’yicha yuklamasini aniqlash, q
kg/m
b). Wyukli va Wyuksiz ni aniqlash:
kg;
v). Konveyerning xarakterli nuqtalari(1, 2, 3 va 4 nuqtalar — 3-rasmga qarang) da zanjirning kuchlanishini aniqlash:
Rasm 3
g) W0 tortish kuchini aniqlaymiz:
d) uzatmaning f.i.k. ni aniqlaymiz .
Uzatma mexanizm ikki juft tishli g’ildiraklari mavjud reduktor, ularning bir jufti konussimon, va zanjirli uzatmadan iborat,
deb qabul qilamiz.
е) N dvigatelning belgilangan quvvatini aniqlash:
|
| |
Vodorod atomining nurlanish spektri

Elektron yuqori orbitadan pastki orbitaga o‘tsa, u bitta foton
chiqaradi. Bundan keyingi orbitalarni
energetik sathlar orqali
belgilaymiz.
Energiyalari aynan bir xil bo‘lgan nuqtalarning geometrik o‘rni
energetik sath deyiladi.
Vodorodning nur chiqarish qobiliyatini birinchi bo‘lib Balmer
o‘rgangan. U ko‘zga ko‘ringan nurlarning chiqishi ro‘y
beradigan
formulani yaratgan:
(12.12)
Bu yerda,
bo‘lishi mumkin.
Bu formulaga asosan elektron uchinchi, to‘rtinchi,
beshinchi
sathlardan ikkinchi sathga o‘tganda ko‘zga ko‘rinadigan (qizil,
yashil, binafsha) nurlar chiqarar ekan.
12.1-rasm
Ultrabinafsha nurlar hosil bo‘lishini Layman tekshirgan:
(12.13)
Bu yerda,
Infraqizil nurlar chiqarishini esa Pashen tekshirgan:
(12.14)
Bu yerda,
Bu formulani umumlashtirib Balmer quyidagi umumiy
formulani yaratdi.
Balmerning umumlashtirgan formulasi:
(12.15)
Bu yerda,
, – Ridberg doimiysi bo‘lib, uning qiymati:
Konveyer transportida otval xosil qilish

|
Konveyer transportida otval xosil qilish
|
bet | 1/23 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 95,36 Kb. | | #102852 |
Bog'liq F.Q.K.O.U.Q.O. yakuniy javoblari
Konveyer transportida otval xosil qilish.
Qoplama jinslarni konveyer bilan tashishda ag‘darma, odatda, konsolli ag‘darma hosil qiluvchi uskuna yordamida amalga oshiriladi. Konsolli ag‘darma hosil qiluvchi uskuna mustaqil harakatlana oladigan va buriladigan platformaga o‘matilgan bir tayanchli metall ferma ko‘rinishida bo‘ladi. Karyerlarda, asosan, odimlovchi va rels - odimlovchi yurish mexanizmiga ega bo‘lgan konsolli ag‘darma hosil qiluvchi uskunalardan foydalaniladi. Shuningdek, Germaniya Federativ Respublikasida ishlab chiqariladigan gusenitsali ag‘darma hosil qiluvchi uskunalar ham karyerlarda qo‘llaniladi. Konsolli ag'darma hosil qiluvchi uskunalar bilan ag'darma hosil qilish quyidagi jarayon va operatsiyalardan tashkil topadi: jinslami qabul qilish, tashish va ag‘darmaga joylashtirish, ag'darma ustki maydonini tekislash, tasmali konveyerlami surish. Ag'darmadagi tasmali konveyerlar, tasmali konsol ag"darma hosil qiluvchilar ag‘darma texnologik uskunalari hisoblanadi. Tasmali konsol ag‘darma hosil qiluvchi uskuna qoplama jinslarni ag‘darma konveyer transportidan qabul qilib olib, ag‘darmaga joylashtiradi. Ag‘darma tupigining jinslami qabul qilish qobiliyatini oshirish maqsadida ag‘darma konveyerlari bilan konsolli ag‘darma hosil qiluvchi o‘rtasiga tasmali qayta yuklovchi uskuna o'matilishi mumkin. Qoplama jinslar ag'darmaga bir yoki ikki yarns bo‘yicha to‘kilishi mumkin. Agar jinslar ag'darmaga ikki yarns bo'yicha to‘kiladigan boisa, dastlab birinchi ostki yarns jinslar bilan to‘ldiriladi, ikkinchi ustki yarns esa konsolli ag'darma hosil qiluvchi uskunaning orqaga qaytishida (ag‘darma konveyerini surmasdan) hosil qilinadi. Ag‘darma kirmasi (заходка) ga qoplama jinslar ag‘darma hosil qiluvchi uskuna konsolining gorizontal tekislik bo'yicha burilishi orqali to'kiladi. Konsolli ag'darma hosil qiluvchi qo'llanilganda ag'darma ish fronti parallel yoki yelpig'ichsimon sxemada rivojlanishi mumkin. Ag'darma ustki maydoni buldozer bilan tekislanib, undagi tasmali konveyerlar tumodozer deb ataluvchi mashina yordamida yangi o'zanga suriladi. Konsolli ag'darma hosil qiluvchi uskuna yordamida hosil qilingan ag'darma pog'onasi balandligi kon jinslarining fizik-mexanik xususiyatlari va konsolli ag'darma hosil qiluvchi uskunaning chiziqli oichamlariga bog‘liq bo‘lib, qoplama jinslarni ikki yarus bo'yicha to'kilganda 50 - 70 m (jinslar quruq boiganda) va 35 - 40 m ni (jinslar namligi yuqori boiganda) tashkil qiladi.
|
| |
Modelni korrektirovka qilish (to'g'rilash)

|
Modelni korrektirovka qilish (to'g'rilash)
|
bet | 6/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 224,62 Kb. | | #249230 |
Bog'liq Toshkent toModelni korrektirovka qilish (to'g'rilash). Agar modelni mosligini tekshirish mobaynida tizim bilan model orasida ruxsat etilmagan omutanosibliklar aniqlanib qolguday bo'lsa, u holda modelni to'g'rilash
zarurati paydo bo'ladi. Model korrektirovka qilinayotganda quyidagi ko'rinishdagi o'zgarishlar bo'lishi mumkin:
-global;
-lokal;
-parametrik.
Agar konseptual yoki matematik modelda uslubiy xatolik mavjud bo'lsa, u holda modelga global o'zgartirishlar kiritish zarurati paydo bo'ladi. Bunday xatoliklarni yo'qotish natijasida yangi model hosil bo'ladi. Lokal ko'rinishdagi o'zgarishlarda esa ba'zi bir parametr yoki algoritmlarni aniqlashtiriladi. Ular quyidagicha amalga oshiriladi, masalan, tizim komponentalari va tashqi ta'sirlarni yaxshiroq tasniflab beruvchi boshqa modellar bilan almashtirish orqali. Lokal o'zgarishlar matematik modelni qisman o'zgartirsada, lekin ba'zi holatlarda dasturiy modelni yangilash zarurati paydo bo'ladi. Iloji boricha bunday ko'rinishdagi o'zgarishlarni qilmaslik uchun, modellashtirishni maqsadiga erishishda lozim bo'ladigan darajadan ko'ra ko'proq darajada detallashtirish (bo'laklash) (tizimni) tavsiya etiladi.
Parametrik o'zgarishlarga esa kalibrli deb atalmish, ba'zi bir maxsus parametrlarni o'zgartirishlar kiradi.
Modelni korrektirovka qilish strategiyasi quyidagicha bo'lishi lozim: birinchi navbatda global o'zgarishlar, ikkinchi navbatda lokal o'zgarishlar va nixoyat oxirgisi parametrik o'zgarishlar.
Modelni mosligini tekshirish va uni korrektirovka qilish bosqichi modelni yaroqlili sohasi aniqlash va fiksatsiya qilish bilan yakunlanadi. Yaroqlili sohasi deganda shunday shartlar to'plami nazarda tutiladiki, agar mazkur shartlar o'rinli bo'lsa, u holda modellashtirishning natijasi ruxsat etilgan oraliqda, ya'ni natijalar tadqiqotchini qanoatlantiradi.
Obekt modeli olinganidan so‘ng, u moslikka tekshiriladi. Modelning mosliligi (lot. olingan bo‘lib, adaequatus – tenglashtirish, teng) – bu model hususiyatlari va modellashtiriladigan obektning hususiyati bilan mos kelishidir. Model mosligi baholash – modelni real sistemaga mos kelishini tekshirish. Modelni real obektga mosligini baholash jaryoni tajribaviy ma’lumotlar hisoblariga yaqinligi bilan baholanadi.
Modelning mosligini asoslash uchun bir nechta kriteriyalar mavjuddir: Fisher kriteriyasi, Styudent kriteriyasi va boshqalar. U yoki bu kriteriyani tanlash modellashtirilayotgan obektning chiqish signalining statik hususiyatlariga bog‘liqdir.
|
| |
Javob - 8-amaliy mashg’ulot kurakli konveyerining hisoblash ishning maqsadi

|
8-amaliy mashg’ulot kurakli konveyerining hisoblash ishning maqsadi
|
bet | 3/3 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 122,61 Kb. | | #156795 |
Bog'liq 8 amal (2)Bu sahifa navigatsiya:
- Javob
Javob:
3-misol
Kurakli konveyerda quvvati elektr dvigateli o’rnatilgan. Zanjir tezligi v=0,5 m/sek, q0=20 kg/m, F0=0,063mг. Qurilmaning maksimal ruxsat etilgan ishlab chiqarishi Q va tarnovning to’ldirilish koeffitsientini aniqlang, bunda ko’mirni (γ=0,85 т/м3) gorizontal bo’ylab etkazib berilmoqda deb faraz qiling. Yuk tashish uzunligi L=100 m.
Echim:
а) Quvvat zahirasi koeffitsienti k-1mobaynida maksimal tortish kuchini aniqlash. (1) formula bo’yicha topamiz:
bu yerda
Konveyerning reduktori bir juft konussimon va ikki juft silindrsimon tishli g'ildirakga ega, reduktordan bosh valgacha bo'lgan uzatma zanjirlidir.
b) 4-chi nuqtadagi zanjir tarangligini 5 formula bo’yicha aniqlaymiz:
bu yerda chunki konveyer ikki zanjirli.
v) Uzunasiga o’lchanadigan yuklamani aniqlash, q.
Заменив и их значениями, получим
agar
g) Unumdorlik Q ni aniqlash:
d) Tarnovning to’ldirilganlik koeffitsientinin aniqlash, ψ.
Javob:Q=77 t/soat. Ψ=0,8.
Mustaqil ishlar uchun vazifalar
1- vazifa
SKR-11 kurakli konveyer dvigatelining kerakli quvvati va zanjirning maksimal statistik tarangligini aniqlash, konveyer ko’mirni (γ=0,84 т/м3) plast bo’ylab pastlikga tashishda qo’llaniladi. Plastning og’ish burchagi β=3°. Tashish masofasi L= 100 м. Ishlab chiqarishi Q= 30 t/soat. Misolni echishda ' =0,50; f1 =0,20; S1 =250 kg deb qabul qilinsin..
Javob. Sмакс= S4 = 1664 кг. N=6,85 kvt
2-misol
Kurakli konveyer tarnovining kerakli kesimi va dvigatel validagi kerakli quvvatni aniqlang (γ=0,84 т/м3). Plastning og’ish burchagi β=15°, Q= 30 t/soat, L= 100 m, Misolni echishda v=0.5 m/sek, q0=20 kg/m w’=0.5, f1=0.25, 0.85, Ψ=0,9·0.75 deb qabul qilinsin (bu yerda 0,75- β=+150 tarnovning foydali kesimining kamayib borishini inobatga oluvchi koeffitsient).
Javob:F0=0.124 м2 ,N=36.3 kvt.
|
| |
Geyzenberg noaniqliklar tushunchasi

namoyon bo‘la boshlaydi va uning holati kvant mexanikasi orqali
ifodalanadi.
Kvant mexanikasida bir vaqtning o‘zida zarraning koordinatalari
(
) va impulsi to‘g‘risida ma’lumot olib bo‘lmaydi.
Ulardan
bittasi ma’lum bo‘lsa, ikkinchisi noma’lumligicha qoladi.
Geyzenberg bu noaniqliklar orasidagi munosabatni yaratdi va
quyidagi formulani topdi:
(12.6)
(12.6) formuladan ko‘rinadiki, koordinata ma’lum bo‘lsa,
impulsni aniqlab bo‘lmaydi va aksincha.
Bu formula asosida
(12.7)
keltirib chiqarildi.
Unda shunday xulosa qilish mumkinki,
bo‘lsa, bu
zarra kvant mexanikasi qonunlariga bo‘ysinadi.
Agar bu ko‘paytma dan juda kichik bo‘lsa,
zarra klassik
mexanika qonunlariga bo‘ysinadi.
12.3. To‘lqin funksiya va uning statistik ma’nosi
Zarraning holatini kvant mexanikasiga asosan aniqlash mumkin
emasligini isbotlangandan so‘ng, zarraning ma’lum birjoyda bo‘lish
ehtimolligi degan tushuncha paydo bo‘ldi. Buning uchun to‘lqin
funksiya degan tushuncha kiritiladi:
Keyingi nazariyalar ko‘rsatdiki, zarraning ma’lum bir joyda
bo‘lish
ehtimolligi
to‘qin
funksiya
amplitudasi
kvadratiga
proporsional bo‘lar ekan:
(12.8)
Bu yerda,
–
ehtimollik; – to‘lqin fuknsiya; *
- funksiyaning
qo‘shmasi.
Bundan ko‘rinadiki, mikrozarralarning holatini to‘lqin funksiya
orqali
aniqlash statistik fizikaga, ya’ni ehtimollik nazariyasiga
asoslanar ekan.
To‘qin funksiya kvadratining moduli
momentda zarraning
hajmda bo‘lishi ehtimolligini aniqlar ekan.
Shunday qilib, to‘lqin funksiya [Ψ] hech qanday fizik ma’noga
ega emas, uning amplitudasining kvadrati fizik ma’noga ega bo‘ladi.
Kichik biror hajmda zarraning mavjud bo‘lish ehtimolligi:
(12.9)
Bundan
(12.10)
Zarraning biror chekli hajmda bo‘lishi ehtimolligi:
(12.11)
Agar hajm cheksizga intilsa, zarraning bu hajmda bo‘lish
ehtimolligi 1 ga teng bo‘ladi:
Bu formula zarraning vaqt va fazo bo‘yicha
haqiqatan mavjud
ekanligini ko‘rsatadi.
VPN xavfsizlik shlyuzi - Mustaqil ish mavzu: Virtual himoyalangan tarmoq va undan amaliyotda foydalanish (masalan,...

|
Mustaqil ish mavzu: Virtual himoyalangan tarmoq va undan amaliyotda foydalanish (masalan, CyberGhost yoki Expressvpn misolida) Guruh
|
bet | 3/7 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 199,29 Kb. | | #238952 |
Bog'liq Virtual ximoyalangan tarmok va undan amaliyotda foydalanish (masalan, CyberGhost yoki ExpressVPN misolida)VPN xavfsizlik shlyuzi. (Security gateway) ikkita tarmoqqa ulanuvchi tarmoq qurilmasi bo’lib, o’zidan keyin joylashgan ko’p sonli xostlar uchun shifrlash va autentifikatsiyalash vazifalarini bajaradi. VPN xavfsizligi shlyuzi shunday joylashtiriladiki, ichki korporativ tarmoqqa atalgan barcha trafik u orqali o’tadi. VPN xavfsizligi shlyuzining adresi kiruvchi tunnellanuvchi paketning tashqi adresi sifatida ko’rsatiladi, paketning ichki adresi esa shlyuz orqasidagi muayyan xost adresi hisoblanadi. VPN xavfsizligi shlyuzi alohida dasturiy yechim, alohida apparat qurilmasi, hamda VPN vazifalari bilan to’ldirilgan marshrutizatorlar yoki tarmoqlararo ekran ko’rinishida amalga oshirilishi mumkin.Axborot uzatishning ochiq tashqi muhiti ma’lumot uzatishning tezkor kanallarini (Internet muhiti) va aloqaning sekin ishlaydigan umumfoydalanuvchi kanallarini (masalan, telefon tarmog’i kanallarini) o’z ichiga oladi. Virtual xususiy tarmoq VPN ning samaradorligi aloqaning ochiq kanallari bo’yicha aylanuvchi axborotning himoyalanish darajasiga bog’liq. Ochiq tarmoq orqali ma’lumotlarni xavfsiz uzatish uchun inkapsulyatsiyalash va tunnellash keng ishlatiladi. T unnellash usuli bo’yicha ma’lumotlar paketi umumfoydalanuvchi tarmoq orqali xuddi oddiy ikki nuqtali ulanish bo’yicha uzatilganidek uzatiladi. Har bir "jo’natuvchi-qabul qiluvchi" juftligi orasiga bir protokol ma’lumotlarini boshqasining paketiga inkapsulyatsiyalashga imkon beruvchi o’ziga xos tunnel-mantiqiy ulanish o’rnatiladi.Tunnellashga binoan, uzatiluvchi ma’lumotlar portsiyasi xizmatchi hoshiyalar bilan birga yangi "konvert"ga "joylash" amalga oshiriladi. Bunda pastroq sath protokoli paketi yuqoriroq yoki xuddi shunday sath protokoli paketi ma’lumotlari maydoniga joylashtiriladi. Ta’kidlash lozimki, tunnelashning o’zi ma’lumotlarni ruxsatsiz foydalanishdan yoki buzishdan himoyalamaydi, ammo tunnellash tufayli inkapsulyatsiyalanuvchi dastlabki paketlarni to’la kriptografik himoyalash imkoniyati paydo bo’ladi. Uzatiluvchi ma’lumotlar konfidentsialligini ta’minlash maqsadida jo’natuvchi dastlabki paketlarni shifrlaydi, ularni, yangi IP- sarlavha bilan tashqi paketga joylaydi va tranzit tarmoq bo’yicha jo’natadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mustaqil ish mavzu: Virtual himoyalangan tarmoq va undan amaliyotda foydalanish (masalan, CyberGhost yoki Expressvpn misolida) Guruh
|
Nazariy qism. Virtual himoyalangan tarmoq va undan amaliyotda foydalanish

|
Nazariy qism. Virtual himoyalangan tarmoq va undan amaliyotda foydalanish
|
bet | 2/7 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 199,29 Kb. | | #238952 |
Bog'liq Virtual ximoyalangan tarmok va undan amaliyotda foydalanish (masalan, CyberGhost yoki ExpressVPN misolida)1.Nazariy qism. Virtual himoyalangan tarmoq va undan amaliyotda foydalanish.
1.1. Virtual himoyalangan tarmoqlar.
Internetning gurillab rivojlanishi natijasida dunyoda axborotni tarqatish va foydalanishda sifatiy o’zgarish sodir bo’ldi. Internet foydalanuvchilari arzon va qulay kommunikatsiyaga ega bo’ldilar. Korxonalar Internet kanallaridan jiddiy tijorat va boshqaruv axborotlarini uzatish imkoniyatlariga qiziqib qoldilar. Ammo Internetning qurilishi printsipi niyati buzuq odamlarga axborotni o’g’irlash yoki atayin buzish imkoniyatini yaratdi. Odatda TCP/IP protokollar va standart Internet-ilovalar.(e-mail,Web, FTP) asosida qurilgan korporativ va idoratarmoqlari suqilib kirishdan kafolatlanmaganlar. Internetning hamma yerda tarqalishidan manfaat ko’rish maqsadida tarmoq hujumlariga samarali qarshilik ko’rsatuvchi va biznesda ochiq tarmoqlardan faol va xavfsiz foydalanishga imkon beruvchi virtual xususiy tarmoq VPN yaratish ustida ishlar olib borildi. Natijada 1990-yilning boshida virtual xususiy tarmoq VPN kontseptsiyasi yaratildi. "Virtual" iborasi VPN atamasiga ikkita uzel o’rtasidagi ulanishni vaqtincha deb ko’rilishini ta’kidlash maqsadida kiritilgan. Haqiqatan, bu ulanish doimiy, qat’iy bo’lmay, faqat ochiq tarmoq bo’yicha trafik o’tganida mavjud bo’ladi.
Bu vazifalar bir biriga bog’liq bo’lib, ularni amalga oshirishda axborotni kriptografik himoyalash usullaridan foydalaniladi. Bunday himoyalashning samaradorligi simmetrik va asimmetrik kriptografik tizimlarning birgalikda ishlatilishi evaziga ta’minlanadi. VPN qurilmalari tomonidan shakllantiriluvchi VPN tunneli himoyalangan ajratilgan liniya xususiyatlariga ega bo’lib, bu himoyalangan ajratilgan liniyalar umumfoydalanuvchi tarmoq, masalan Internet doirasida, saflanadi. VPN qurilmalari virtual xususiy tarmoqlarda VPN-mijoz, VPN-server yoki VPN xavfsizligi shlyuzivazifasini o’tashi mumkin.
VPN-mijoz odatda shaxsiy kompyuter asosidagi dasturiy yoki dasturiy-apparat kompleksi bo’lib, uning tarmoq dasturiy ta’minoti u boshqa VPN-mijoz, VPN-server yoki VPN xavfsizligi shlyuzlari bilan almashinadigan trafikni shifrlashva autentifikatsiyalash uchun modifikatsiyalanadi.
VPN-server server vazifasini o’tovchi, kompyuterga o’rnatiluvchi dasturiy yoki dasturiy-apparat kompleksidan iborat. VPN-server tashqi tarmoqlarning ruxsatsiz foydalanishidan serverlarni himoyalashni hamda alohida kompyuterlar va mos VPN-mahsulotlari orqali himoyalangan lokal tarmoq segmentlaridagi kompyuterlar bilan himoyalangan ulanishlarni tashkil etishni ta’minlaydi. VPN-server VPN-mijozning server platformalari uchun funksional analog hisoblanadi. U avvalo VPN-mijozlar bilan ko’pgina ulanishlarni madadlovchi kengaytirilgan resurslari bilan ajralib turadi. VPN-server mobil foydalanuvchilar bilan ulanishlarni ham madadlashi mumkin.
|
| |