nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Seans pog‘onasi - Osi etalon modeli. Osi pog’onasining tarixi, pog’onalari, ularning vazifasi, asosiy protokollari,...

|
Osi etalon modeli. Osi pog’onasining tarixi, pog’onalari, ularning vazifasi, asosiy protokollari, pog’onalarning o’zaro bog’lanishi va xizmatlari Reja
|
bet | 5/6 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 12,36 Kb. | | #118465 |
Bog'liq Osi etalon modeli. Osi pog’onasining tarixi, pog’onalari, ularniSeans pog‘onasi (Session Layer) xar xil komp'yuterlardagi ikki qo‘llanish dasturlari orasida seans deb ataluvchi bog‘lanishni o‘rnatish, foydalanish va yakunlash imkonini beradi. Ushbu pog‘onada tarmoqdagi ikki qo‘llanish dasturlar aloqasi uchun zarur bo‘lgan nomlarni tanib olish va himoya vazifalari bajariladi, o‘zaro bog‘lanish jarayonlar o‘rtasida dialogni boshqarishni ta'minlaydi, ya'ni tomonlardan qaysi biri qachon va qancha vaqt uzatish bajarishini boshqaradi.
Taqdimot pog‘onasi (Presentation Layer) tarmoq komp'yuterlari o‘rtasida ma'lumotlar almashuvi shaklini belgilaydi. Qo‘llanish pog‘onasidan kelib tushgan ma'lumotlar yuboruvchi-komp'yuterda umumlashtirilib oraliq shaklga o‘tkaziladi. Qabul qiluvchi-komp'yuterda oraliq shakldan ushbu komp'yuterning qo‘llanish pog‘onasida ishlatiladigan shaklga aylantirish bajariladi, ya'ni takdimot pog‘onasi tarmoqda uzatilayotgan axborotning tarkibini o‘zgartirmagan holda uni kasb etish shakli bilan ishlaydi
Amaliy pog‘onasi (Application Layer) - modelning eng yuqori pog‘onasi bo‘lib, qo‘llanish jarayonlarining tarmoq xizmatlariga kirish uchun imkon yaratadi. Amaliy pog‘onasi (Application Layer) - modelning eng yuqori pog‘onasi bo‘lib, qo‘llanish jarayonlarining tarmoq xizmatlariga kirish uchun imkon yaratadi. Bu pog‘ona amalda turli xil protokollar to‘plami bo‘lib, ular yordamida tarmoq foydalanuvchilari printerlar yoki gipermatnlar kabi resurslarga ruxsat oladilar, shuningdek elektron pochta protokollari yordamida birgalikda ishlashini tashkil etadilar. Amaliy pog‘onasi faoliyatidagi ma'lumotlar birligi odatda ma'lumot (message) deb ataladi.
Tarmoqning protokol modeli
Protokol modeli axborotni uzatish va qayta ishlashda asosiy jarayonlarni amalga oshirishda obyekt va mantiqiy modullar o‘zaro ta'sir pog‘onasida tarmoq ishi qoidalarini tasvirlab beradi.
Modelda o‘zaro ta'sirning hamma qoidalari (protokollari) funksional ma'nosiga ko‘ra alohida guruhlarga-protokol bloklarga birlashadi.
Protokol bloklar iyerarxik tartibda joylashgan va ulardan har biri ba'zi pog‘onadagi ob'ektlar o‘zaro ta'sir protokollar ro‘yxatidir.
N pog‘onadagi vazifani N-ob'ektlar bajaradi, ular mazkur pog‘onaning mahalliy funksiyalariga ega.
Protokol bloklar pog‘onalar bo‘yicha shunday bo‘lganki, N pog‘ona vazifalarini bajarishiga avvalgi (N-1) pog‘ona ob'ektlari ishtirokiga to‘liq tobe va to‘liq ishtiroki bilan ta'minlanadi.
Shunday qilib, har bir quyi pog‘ona yuqori pog‘onaga xizmat ko‘rsatadi. N pog‘onadagi har qanday ob'ekt faol holatga o‘tganda quyidagilarni beradi:
Oxirgi tizim portlar Oxirgi tizim
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Osi etalon modeli. Osi pog’onasining tarixi, pog’onalari, ularning vazifasi, asosiy protokollari, pog’onalarning o’zaro bog’lanishi va xizmatlari Reja
|
Xizmat ta'rifi: ma'lum bir pog’onada ishlaydigan protokol yoki protokollardan tashqari, har bir qavat keyingi yuqori pog’onaga taqdim etadigan xizmatlar uchun standartlar kerak

|
Xizmat ta'rifi: ma'lum bir pog’onada ishlaydigan protokol yoki protokollardan tashqari, har bir qavat keyingi yuqori pog’onaga taqdim etadigan xizmatlar uchun standartlar kerak
|
bet | 6/6 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 12,36 Kb. | | #118465 |
Bog'liq Osi etalon modeli. Osi pog’onasining tarixi, pog’onalari, ularniXizmat ta'rifi: ma'lum bir pog’onada ishlaydigan protokol yoki protokollardan tashqari, har bir qavat keyingi yuqori pog’onaga taqdim etadigan xizmatlar uchun standartlar kerak. Xizmat ta'rifi: ma'lum bir pog’onada ishlaydigan protokol yoki protokollardan tashqari, har bir qavat keyingi yuqori pog’onaga taqdim etadigan xizmatlar uchun standartlar kerak. Odatda, xizmatlarning ta'rifi qanday xizmatlar ko'rsatilishini emas, balki qanday xizmatlar ko'rsatilishini belgilaydigan funktsional tavsifga tengdir. Manzil: Har bir pog’ona keyingi yuqori pog’onada sub'ektlarga xizmatlarni taqdim etadi. Ushbu obyektlarga xizmatga kirish nuqtasi SAP (Service Access Point) orqali murojaat qilinadi, shuning uchun tarmoq xizmatiga kirish nuqtasi (NSAP) tarmoq xizmatidan foydalanuvchi transport vositasini ko'rsatadi.
http://kompy.info
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Xizmat ta'rifi: ma'lum bir pog’onada ishlaydigan protokol yoki protokollardan tashqari, har bir qavat keyingi yuqori pog’onaga taqdim etadigan xizmatlar uchun standartlar kerak
|
Osi etalon modeli. Osi pog’onasining tarixi, pog’onalari, ularning vazifasi, asosiy protokollari, pog’onalarning o’zaro bog’lanishi va xizmatlari Reja - bet 4

|
Osi etalon modeli. Osi pog’onasining tarixi, pog’onalari, ularning vazifasi, asosiy protokollari, pog’onalarning o’zaro bog’lanishi va xizmatlari Reja
|
bet | 4/6 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 12,36 Kb. | | #118465 |
Bog'liq Osi etalon modeli. Osi pog’onasining tarixi, pog’onalari, ularniKanal pog‘onasi turli topologiyadagi lokal tarmoqning ixtiyoriy ikki tuguni orasida kadrning uzatilishini ta'minlaydi. Kanal pog‘onasi protokollari tomonidan shakllanadigan topologiyalarga misol uchun umumiy shina, halqa va yulduz, shuningdek, ko‘priklar va kommutatorlar yordamida tashkil etilgan strukturalar tegishlidir. Kanal pog‘onasi protokollariga Ethernet, Token Ring, FDDI, 100VG-AnyLAN misol bo‘la oladi.
OSI pog’onalari, ularning vazifasi
Tarmoq pog‘onasi (Network Layer) bir necha tarmoqlami birlashtiruvchi yagona transport tizimini tashkil etish uchun xizmat qilib, ushbu tarmoqlarning oxirgi tugunlari o‘rtasida ma'lumot uzatishning turli xil tamoyillarini qo‘llashi va ixtiyoriy aloqa strukturasiga ega bo‘lishi mumkin.
Tarmoq miqyosida ma'lumotlarning uzatilishi muvofiq kanal pog‘onasi bilan amalga oshiriladi.
Tarmoqlararo ma'lumotlarni yetkazib berish, ma'lumotlarni uzatish marshrutlarini tanlash kabi masalalarni yechadi. Tarmoqlar marshrutizator deb nomlanuvchi maxsus qurilmalar bilan o‘zaro bog‘lanadi.
- Transport pog‘onasi (Transport Layer). Transport pog‘onasi-ning asosiy vazifasi paketlarni xatosiz, dastlabki ketma-ketlikda, yo‘qotishlarsiz va ikkilanishlarsiz kafolat bilan yetkazib berishdir. Ushbu pog‘onada ma'lumotlar qayta taxlanadi: uzunlari bir necha paketlarga ajratiladi, qisqa paketlar esa birlashtiriladi. Shu orqali tarmoqdan paketlarni yuborish samaradorligi oshiriladi. Transport pog‘onasida qabul qiluvchi tomonidan ma'lumotlari qabul qilinganlik haqida tasdiq signali yuboriladi. Transport pog‘onasi oqimni boshqaradi, xatolarni tekshiradi va paketlarni yuborish va qabul qilish bilan bog‘liq bo‘lgan muammolarni hal qilishda ishtirok etadi. Tranport pog‘onasi xizmat sinfini tanlash, bir tomondan, transport pog‘onasidan yuqori pog‘onadagi qo‘llanish dasturlar va protokollari tomondan ishonchlilikni ta'minlash, ikkinchi tomondan esa, quyi joylashgan tarmoq, kanal va fizik pog‘onalarining ma'lumotlarini tarmoqqa uzatish tizimi qanchalik ishonchli ekanligiga bog‘liq.
OSI pog’onalari, ularning vazifasi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Osi etalon modeli. Osi pog’onasining tarixi, pog’onalari, ularning vazifasi, asosiy protokollari, pog’onalarning o’zaro bog’lanishi va xizmatlari Reja
|
U. X. Xonqulov matematikaning stoxastika - bet 65

106
‒ ikkinchi merganning nishonga tekkizish hodisasi;
‒ uchinchi merganning nishonga tekkizish hodisasi;
‒ uchta mergan baravar nishonga qarata o„q uzishda bitta o„q-
ning nishonga tegish hodisasi.
Bu yerda
hodisalar bog„liqmas bo„lgani uchun, va
hamda hodisalar ham bog„liqmas. Shuningdek,
( ) ( ) hodisalar birgalikda emas. Ma‟lumki, ( ) ‒
hodisaning ro„y berishligi va , hodisalarning ro„y bermasligini;
‒ hodisaning ro„y berishligi va , hodisalarning ro„y
bermasligini;
( ) ‒ hodisaning ro„y berishligi va , hodisa-
larning ro„y bermasligini bildiradi. Masala shartida berilgan
ehtimollik ( ); ( ); hodisalarning biri ro„y ber-
ganda kelib chiqadi. Shuning uchun, qo„shish teoremasiga ko„ra,
tenglik o„rinli. Uchinchi merganning nishonga tekkizish ehtimolligini
deb belgilasak, quyidagi tenglama hosil bo„ladi:
( ) ( ) ( )
( ) ( ) ( ) ( )
Hosil bo„lgan
tenglamaning ildizi
. Demak, uchinchi merganning bitta otishda
nishonga tekkizish ehtimolligi
U tarmoq qurilmalari va dasturiy ta'minot o'rtasidagi o'zaro muvofiqlikni belgilaydigan protokol pog’onalarining izchil modeli g'oyasini ilgari surdi.OSI modeli

|
U tarmoq qurilmalari va dasturiy ta'minot o'rtasidagi o'zaro muvofiqlikni belgilaydigan protokol pog’onalarining izchil modeli g'oyasini ilgari surdi.OSI modeli
|
bet | 2/6 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 12,36 Kb. | | #118465 |
Bog'liq Osi etalon modeli. Osi pog’onasining tarixi, pog’onalari, ularniU tarmoq qurilmalari va dasturiy ta'minot o'rtasidagi o'zaro muvofiqlikni belgilaydigan protokol pog’onalarining izchil modeli g'oyasini ilgari surdi.OSI modeli. Etalon modelga muvofiq hisoblash tarmog‘i taqsimlangan axborot hisoblash muhiti sifatida taqdim etiladi. Ushbu muhit vertikal bo‘yicha har biri axborot hisoblash muhiti asosiy vazifalardan birini bajaruvchi qator mantiqiy pog‘onalarga bo‘linadi. Etalon modelga muvofiq hisoblash tarmog‘i taqsimlangan axborot hisoblash muhiti sifatida taqdim etiladi. Ushbu muhit vertikal bo‘yicha har biri axborot hisoblash muhiti asosiy vazifalardan birini bajaruvchi qator mantiqiy pog‘onalarga bo‘linadi. Gorizontal ravishda esa u ISO ochiq tizimi qurilishi talablari va standartlariga javob bera oladigan, ochiq tizim deb ataluvchi lokal qismga bo‘linadi. “Ochiq tizimlar o‘zaro bog‘lanishi” (OSI- Open System Interconnection) atamasi tizimlar orasidagi ma'lumot uzatish jarayonlariga tegishlidir, ya'ni hamkorlikda foydalaniladigan standartlarni ishlatishlari tufayli bir – birlari uchun tizimlar ochiqdir. Etalon modelning umumiy ko`rinishi
Bog’lnish
Оbyekt
Pog'ona
Jarayonlar ochiq tizimning o’zaro bog’lanish qismi
А
В
С
D
Fizikaviy muhit
Ochiq tizimlarining tavsiflari va vositalarini aniqlaydigan konseptual asosi sifatida OSI etalon modeli ishlatiladi.
U ochiq tizimlarning turli ishlab chiqaruvchilar tomonidan tavsiya etilgan tizimlarning bir tarmoqda ishlashini ta'minlovchi o‘zaro bog‘lanishini aniqlaydi va kuyidagilami muvofiqlashtiradi:
• qo‘llanish jarayonlarning o‘zaro bog‘lanishini;
• ma'lumotlarni taqdim etish shakllarini;
• ma'lumotlar saqlanilishi bir xilligini;
• tarmoq resurslarini boshqarish;
• ma'lumotlar xavfsizligi va axborot himoyasini;
• dasturlar va texnik vositalarning tashhisini.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
U tarmoq qurilmalari va dasturiy ta'minot o'rtasidagi o'zaro muvofiqlikni belgilaydigan protokol pog’onalarining izchil modeli g'oyasini ilgari surdi.OSI modeli
|
V BOB. BOLALAR BOG`CHASIDA BOLALARNI FAZODA MO`LJAL

bir qiynalmay payqay oladilar. Ikki yoshligidanoq bolalarda tanish chegaralangan fazoda harakat
qilish yo’li haqida dastlabki elementar tasavvurlar tarkib topa boshlaydi, bu tasavvurlar hayot
faoliyatida takomillashadi.
Bolalarning dastlabki fazoviy tasavvurlari ular hayotining ikkinchi yilidanoq nutqlarida ham
aks eta boshlaydi (“Mana”, “bu erda”, “u erda”, “bunda”). Buning ustiga so’zlar harakat
yo’nalishini yoki qiziqtiruvchi buyumni ko’rsatuvchi imo – ishoralar bilan kuzatiladi. Ana shu
yoshda bolalar “o’ziga”, boshqa odamga nisbatan mo’ljal (orientir) olishni egallay boshlaydilar.
Kattalarning takliflariga binoan, qo’g’irchoqning ko’zlari, og’zi, biqini, qo’lchalari qaerdaligini
mamnuniyat bilan ko’rsatadilar. Uch yoshga qadam qo’ygan bolalar, masalan, o’zlarining chap va
o’ng qo’llaini farqlay boshlaydilar. Bunda katta odamning vazifasi bolaning shu malakalarni
egallab olishiga yordam berishdan iborat.
Innovatsion jarayon bosqichlari

|
Innovatsion jarayon bosqichlari
|
bet | 2/2 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 26,92 Kb. | | #139567 |
Bog'liq Korxonaning innovatsion faoliyati Innovatsion jarayon bosqichlari
1-bosqich bu yangi g’oya va bilimlar;
2-bosqich bu yangilikni (novatsii) amaliy faoliyatga tadbiq etish, ya’ni innovatsiya;
3-bosqich bu innovatsiyalar diffuziyasi. Ya’ni innovatsion mahsulot, xizmat va texnologiyalarni yangi makon va sharoitlarda qo’llanilishi.
Shunday qilib, “innovatsiya” tushunchasi barcha sohalardagi (ishlab chiqarish, ilmiy-tadqiqot va boshqa) ishlanmalar, yangiliklar va takomillashtirilgan vositalar sifatida, sarf-xarajatlar imkoniyatlarini ta’minlaydi yoki bo’lmasa ularni ta’minlash uchun sharoit yaratadi.
Innovatsiyalarni oxir-oqibat maqsadi tovar (mahsulot) raqobatbardoshligini kuchaytirish, uning bozorini kengaytirish, firma (korxona) faoliyati barqarorligini ta’minlash asosida foyda (daromad) hajmi va normasini ko’paytirishdir.
Innovatsiyalarni oxir-oqibat maqsadi tovar (mahsulot) raqobatbardoshligini kuchaytirish, uning bozorini kengaytirish, firma (korxona) faoliyati barqarorligini ta’minlash asosida foyda (daromad) hajmi va normasini ko’paytirishdir.
Innovatsiyalar o’zining predmeti va qo’llash sohalari bo’yicha quyidagilarga bo’linadi:
-mahsulotli (yangi tovar yoki xizmatlar);
-bozorboplik (tovarni ishlatilishini yangi sohalarini tashkil etuvchi yoki xizmatlarni yangi bozorda tadbiq etish);
-innovatsiyalik jarayonlari (texnologiyalar, ishlab chiqarishni tashkil etish va boshqarish jarayonlari)
Innovatsiyalarni qayd etilgan mezonlar bo’yicha tiplarga ajratish firma (korxona) strategiyasini aniqlash, innovatsiya tiplaridan kelib chiqib tovar (xizmatlari) realizatsiya shakllari hamda iqtisodiy mexanizm boshqarish shakllarini ishlab chiqish imkoniyatlarini beradi. Har qanday yangilik, ya’ni innovatsiya aniq loyihalarda o’z ifodasini topadi, aniq maqsadlarga qaratiladi hamda chuqur hisob-kitoblar, tahlil va ekspertiza asosida bo’lajak natijalari istiqboli aniqlanadi.
Innovatsiya har qanday sohada yangilikni qo’llash bo’lib, uzluksiz jarayonni bildiradi, tizimli faoliyatni, aniq strategiyani amalga oshirishdan dalolat beradi.
Innovatsiyalarni qayd etilgan mezonlar bo’yicha tiplarga ajratish firma (korxona) strategiyasini aniqlash, innovatsiya tiplaridan kelib chiqib tovar (xizmatlari) realizatsiya shakllari hamda iqtisodiy mexanizm boshqarish shakllarini ishlab chiqish imkoniyatlarini beradi. Har qanday yangilik, ya’ni innovatsiya aniq loyihalarda o’z ifodasini topadi, aniq maqsadlarga qaratiladi hamda chuqur hisob-kitoblar, tahlil va ekspertiza asosida bo’lajak natijalari istiqboli aniqlanadi.
Har qanday iqtisodning bosh bo’g’inini ishlab chiqarish tashkil etishi munosabati bilan, uni muntazam ravishda yuksaltirish, yangilanishni, ilg’or texnika va texnologiyalardan foydalanishni, progressiv boshqaruv usullarini qo’llashni, turli yo’nalishlarda samara keltiruvchi iqtisodiy-moliyaviy resurslarni, ya’ni investitsiyalarni kiritishni talab etadi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Р.А.Фатхутдинов. Инновационный менежмент. – М.: Интел – Синтез. 2000. 9с.
2. А.В.Бусыгин. Предпринимательства. – М.: Дело, 2001. 176с.
|
| |
Jihoz va materiallar - O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim...

|
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
bet | 36/182 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #138245 |
Bog'liq Tayyorlov guruhi tematika lotinchaJihoz va materiallar: lego, Qo`shimcha qism detallar.
Faoliyatning borishi:
«Yuk mashinasi» suratini tomosha qilish;
Yuk mashinasini yasash uchun lego bo`laklarini tanlab oladi;
Yuk mashinasining yasalishi;
Bolalar bir-birlariga ishlarini ko`rsatishadi.
Qo`shimcha qism: yuk mashinasini qurilish materiallaridan ki qutilardan yasash.
E`tiborga molik jihati: matematik bilimlarni mustahkamlash, hajm va miqdorni o`zaro bog`lash.
Syujetli-rolli o`yinlar va Drammatizasiyalash markazi
«Non isi» A.Navoiy
Maqsad: A.Navoiyning «Non isi» hikoyasi bilan tanishish. Aktyorlik mahoratni namoyon etish, non va non mahsulotlarini aziz deb tasvirlayotgan so`zlarning ma`nosini anglash.
Jihoz va materiallar: nonlar, savat, shox uchun taxt, kostyumlar, sallalar, stol va ko`rpachalar, dasturxon, gullar.
Faoliyatning borishi:
A.Navoiyning «Non isi» hikoyasini eslab gapirib berish.
Rollarni bolalarga bo`lib berish.
A.Navoiyning «Non isi» hikoyasi saxnalashtirilishi
Qo`shimcha qism: saxna ko`rinishi uchun musiqa jo`rligini taklif etish.
E`tiborga molik jihati: bolalar bir-birlarini o`zaro xurmat qilishlari, muloqot qilishlari, nutq va ijodiy qirralarining rivojlanishi.
Nutq va savoDxonlik markazi
Suxbat «Non nimadan tayyorlanadi?»
Maqsad: bug`doy, tegirmon, un, unning xosil bo`lishi kabi so`zlarning ma`nosini biladi. Un mahsulotri turini biladi.
Jihoz va materiallar: don solingan likopchalar (arpa, bug`doy, so`li),un solingan likopcha, nonning turli xil turlari, o`stirilgan so`li doni, «Non qanday paydo bo`lgan» taqdimot.
Faoliyatning borishi:
«Non qanday paydo bo`lgan» slayd-taqdimotini ko`rish;
Bolalar donlarni ko`rib chiqishadi va nomlarini eslab qolishadi;
Mavzuli kartochkalarga qarab bolalar bug`doydan
un xosil bo`lish jarayonlarini aytib berishadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
Matematik tangram - O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim...

|
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
bet | 34/182 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #138245 |
Bog'liq Tayyorlov guruhi tematika lotinchaMatematik tangram
Maqsad: geometrik shakllar to`g`risidagi tushunchalar bilan tanishtirish, ikki yoki undan ortiq shakllarning qo`shilishi bilan xosil bo`lgan yangi geometrik shakllar yasalishi to`g`risidagi malakalari shakllanadi.
Jihoz va materiallar: matematik jamlanma tangrami.
Faoliyatning borishi:
Bolalar tangram jamlanmasidagi geometrik shakllarni aytadilar.
Namunaga qarab geometrik shakllardan rasmlar xosil qiladi.
O`z g`oyasi bilan rasmlar yaratish.
Qo`shimcha qism: geometrik shakllardan meva va sabzavotlarni yasash.
E`tiborga molik jihati: tafakkur, ijod va matnini shakllantirish.
Syujetli-rolli o`yinlar va Drammatizasiyalash markazi
Fito - bar.
Maqsad: sharbatlarning sog`lomlashtirish va davolash xususiyatlarini biladi. Sog`lom turmush tarzi shakllanadi, immuniteti, faol va faol bo`lmagan nutqi rivojlanadi.
Jihoz va materiallar: stollar, stullar, grafinlar, rangli va shaffof stakanlar, dorivor o`simliklardan damlamalar.
Faoliyatning borishi:
Bolalar fito-bar xaqida bilganlarini aytib berishadi.
Bolalar turli sharbat va kompotlarni tatib ko`rishadi va ular nimalardan tayyorlangan ekanligini topishadi. (sharbatva kompotlar oldindan tarbiyachi tomonidan tayyorlab qo`yiladi)
Tarbiyachi yordamida turli choylarni damlashadi va ta`mini ko`rishadi.
Qo`shimcha qism: choyga meva, asal qo`shish.
E`tiborga molik jihati: dorivor o`tlarning foydasi xaqidagi bilimlarning shakllanishiga. Hayot havfsizligi saboqlari .
Til va nutq markazi
«Urug`idan mevasigacha»
Maqsad: mevalar xaqida bilimga ega bo`ladi. Mevali daraxtlarni, ularning yaproqlari, urug`i va mevalarini ajrata oladi.
Jihoz va materiallar: bog` tasviri tushirilgan rasmlar. Mavzuli kartochkalar. Faoliyatning borishi:
Bolalar kartochkalarni ko`rib chiqishadi xamda mavzuli zanjirni yasashadi. (olma daraxti, olma, olma urug`lari va x.z.)
«Bog`» nomli suratni ko`rib chiqishadi va kichik mavzuli hikoya tuzishadi.
3. Qo`shimcha qism: to`g`ri aytish: daraxt-meva.
4. E`tiborga molik jihati: fikrlashi va nutqini rivojlantirish.
Fan va tabiat markazi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
Bazarova Nigora Ravshanovna - Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov...

|
Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevichBog'liq MEHNAT BOZORINING RAQAMLASHGAN IQTISODIYOTDAGI STA-разблокированBazarova Nigora Ravshanovna,
kafedra dotsenti
Sug‘urta tashkilotlari investitsiya faoliyatini boshqarish masalalari ....................................................................................... 627
Kenjayev Ilhom G‘iyozovich,
iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)
Organizational Factors Influencing Leadership Styles and Procurement Outcomes
........................................................ 632
Saidakhmedov Islomjon Uligbekovich,
Scientific researcher
Tijorat banklari faoliyati samaradorligini oshirishda raqamli texnologiyalardan foydalanish yo‘llari ..................... 637
Mirpulatova Luiza Mansurovna,
doktorant
Tijorat banklarining tadbirkorlik subyektlarini kreditlash metodologiyasining ekonometrik tahlillari ......................... 642
Norov Akmal Ruzimamatovich,
DSc, kafedra professori
Tijorat banklarida kreditlash amaliyotini takomillashtirish yo‘llari ........................................................................................ 649
Norova Nozima Nabiyevna,
katta o‘qituvchi
Hufiyona iqtisodiyotni qisqartirish orqali mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirish mexanizmlari
............................... 657
Pardayev Ilhomjon G‘ulom o‘g‘li
Jahondagi kuzatilayotgan globallashuv va tabiatdagi o‘zgarishlar oqibatida kelib chiqayotgan turli xatarlardan
himoya qilishda sug‘urta tashkilotlari oldida turgan vazifalar (“O‘zbekinvest” EISK AJ misolida) ............................. 661
Sayfullo Mirzoyev
International Experiences on Restoration of Financial Stability Through Indicators
in Commercial Banking Sector .................................................................................................................................................................. 666
Solijonova Muxlisa Azamatovna
Pensiya yoshining pensiya ta’minoti tizimiga ta’siri ........................................................................................................................ 668
|
| |
Tayyorlashni takomillashtirish masalalari

SCIENCE AND INNOVATION
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL VOLUME 1 ISSUE 7
UIF-2022: 8.2 | ISSN: 2181-3337
1128
XORIJ TAJRIBALARI ASOSIDA O‘ZBEKISTONDA PEDAGOG KADRLAR
TAYYORLASHNI
TAKOMILLASHTIRISH MASALALARI
Ibragimov Abdimalik Gapparovich
A.Avloniy nomidagi milliy-tadqiqot instituti bo„lim mudiri, i.f.n., dotsent.
Muradov Ikrom Turdiboyevich
A.Avloniy nomidagi milliy-tadqiqot instituti katta ilmiy xodimi
https://doi.org/10.5281/zenodo.7297822
Annotatsiya.
Ushbu maqolada o„qituvchilar uchun o„quv, ijtimoiy va kasbiy qo„llab-
quvvatlash tizimini rivojlantirish istiqbollarini belgilashda mamlakatimiz uchun ham, umuman
jahon hamjamiyati uchun ham katta qiziqish uyg„otayotgan ayrim fanlar bo„yicha
o„qituvchilarga bo„lgan ehtiyojlarni o„rganish asosida pedagog xodimlarni tayyorlash va ular
bilan samarali ishlash tufayli yuqori pedagogik ta‟lim jarayonlariga erishgan mamlakatlar
tajribasi tahlil etiladi
.
Kalit so‘zlar:
pedagog kadr, sivilizatsiya, o„qituvchi, standartlar, ta‟lim dasturlari,
strategiya, tizim, tarkibiy o„zgarishlar, dolzarblik.
ПОДГОТОВКА ПЕДАГОГОВ В УЗБЕКИСТАНЕ НА ОСНОВЕ
ЗАРУБЕЖНОГО ОПЫТА ВОПРОСЫ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ
Аннотация.
В данной статье рассмотрены потребности учителей по отдельным
предметам, представляющим большой интерес для нашей страны и мирового
сообщества в определении перспектив развития системы образовательной, социальной и
профессиональной поддержки учителей, опыт стран проанализированы достигшие
высоких процессов педагогического образования за счет подготовки педагогических
кадров и эффективной работы с ними на основе обучения.
Ключевые слова:
педагогический коллектив, цивилизация, учитель, стандарты,
образовательные
программы,
стратегия,
система,
структурные
изменения,
актуальность.
Kurpayanidi Konstantin Ivanovich - Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari:...

Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich
MEHNAT BOZORINING RAQAMLASHGAN IQTISODIYOTDAGI STA-разблокирован
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich
|
G‘ofurov Azizbek Umarjonovich - Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari:...

|
Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevichBog'liq MEHNAT BOZORINING RAQAMLASHGAN IQTISODIYOTDAGI STA-разблокированG‘ofurov Azizbek Umarjonovich,
mustaqil tadqiqotchi
Tijorat banklari faoliyatidagi kredit risklarini boshqarishni takomillashtirish yullari ....................................................400
J. Y. Isakov,
i.f.d, professor
Mehnat bozorining raqamlashgan iqtisodiyotdagi statistik masalalari ..................................................................................405
A. Abduvohidov,
i. f.d., professor
Davlat oliy ta’lim tashkilotlarida xarajatlar hisobini yuritish ......................................................................................................407
Karayev Payzillaxon Yusufxonovich,
PhD
Актуальная ситуация в сегменте теновой экономики в Республике Узбекистан
..................................................412
Кошанов Абдимурат,
независимый исследователь
O‘zbekistonda moliyaviy hisob va hisobotni MHXSlariga transformatsiya qilishda
asosiy vositalar hisobini tashkil etish masalalari .............................................................................................................................416
Qurbonova Shaxrinoz,
doktorant
Erkin iktisodiy hududlarda investitsion faollikni oshirish masalalari .....................................................................................420
Qilicheva Kamola Muzaffarovna,
mustaqil tadqiqotchi
Mahalliy byudjetlar xarajatlari ijrosining samaradorligini oshirish masalalari (Jizzax viloyati misolida) ..............425
Mamayusupov Omonulla Mamatqulovich,
erkin izlanuvchi
Sug‘urtada assistans xizmatlarini takomillashtirish .......................................................................................................................433
Maxmudov A. M.
Цифровизация бухгалтерского учета
...............................................................................................................................................439
|
| |
Fayzieva Nargiza Rabimovna - Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov...

|
Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevichBog'liq MEHNAT BOZORINING RAQAMLASHGAN IQTISODIYOTDAGI STA-разблокированFayzieva Nargiza Rabimovna,
PhD
Kichik biznes va tadbirkorlikni rivojlantirishning nazariy jihatlari .........................................................................................537
Qurbonov Jasurbek Pozilovich,
kafedra dotsenti
Raqamli iqtisodiyot sharoitida turizm industriyasining rivojlanishi va istiqboli ...............................................................540
Abdulxakimov Zuxrali Tursunaliyevich,
PhD, kafedra dotsenti
O‘zbekistonda energetika korxonalari faoliyatida korporativ
boshqaruvining baholash usullarini tahlili ..........................................................................................................................................544
Abduraxmonova Zarina Muysinjonovna,
mustaqil tadqiqotchi
O‘rta Osiyo davlatlarida rekreatsiya turizmi .......................................................................................................................................548
Shaymanova Nigora Yusupovna,
doktorant
Korxona investitsiyalari xususidagi ilmiy-nazariy yondashuvlar va qarashlar evolyutsiyasi ........................................552
Eshqo‘ziyev Oxunjon Oybek o‘g‘li,
doktorant
O‘zbekiston sanoatining rivojlanish tendensiyalari, muammo va yechimlari ......................................................................559
Shavqiyev Erkin,
i. f. n.
“Yashil iqtisodiyot”ga o‘tish zaruriyati, dastaklari va uning o‘ziga xos tamoyillari ............................................................ 565
Berdiyorov Baxtiyor Sodiqovich,
kafedra dotsenti
Innovatsion faoliyatni rivojlantiruvchi omillar va ulardan samarali foydalanish yo‘nalishlari .................................... 571
Ashurov Maxammadjon Sotvoldiyevich,
i.f.n., kafedra dotsenti
Ijtimoiy tarmoqlar analitikasi .................................................................................................................................................................... 576
S. Qulmatova,
PhD, dotsent
Analysing the Functioning of Enterprise Management in the Context of Institutional Reforms ................................. 581
|
| |
Туйчиев Комилжон Лазизович - Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov...

|
Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevichBog'liq MEHNAT BOZORINING RAQAMLASHGAN IQTISODIYOTDAGI STA-разблокированТуйчиев Комилжон Лазизович,
доцент кафедры
Экономическая сущность и важность повышения эффективности
производства каракулеводческой продукции
.............................................................................................................................493
Тулкин Хайтмуродович Фармонов,
профессор;
Нуриллаев Жамолиддин Ярашевич,
докторант
O‘zbekistonda tijorat banklari emission operatsiyalarining dolzarb masalalari ................................................................499
O‘ktamova Nozima Narzulla qizi,
PhD, kafedra dotsenti
Инновационные методы энергосбережения как способ повышения
конкурентоспособности предприятия
............................................................................................................................................503
Хамдамова Гавхар Абсаматовна,
к.э.н.,профессор
Hudud sug‘oriladigan yerlarida suv resurslaridan foydalanish holati tahlili .......................................................................508
Shoxujayeva Zebo Safoyevna,
i. f.n., professor, katta ilmiy xodim
Hududlarning moliyaviy-investitsion salohiyatini oshirishning nazariy va amaliy jihatlari .........................................513
Xamidova Faridaxon Abdulkarim qizi,
kafedra dotsenti i.f.d.
Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikda xodimlar faoliyatining axborot tizimlarini samarali tashkil qilish ..........521
Yuldashev Furqat Nurilloyevich,
doktarant
O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyoti sharoitida elektron biznesni rivojlantirish yo‘llari ..................................................524
Boboqulov Sanjar Baxronkulovich,
PhD;
Akramov G‘ayrat Otabek o‘g‘li,
talaba
An Analysis of Green Taxation and Its Effect on Economic Growth ..........................................................................................530
|
| |
Alisher ismailov shakirovich algoritmlash va dasturlash asoslari (1-qism)

|
Alisher ismailov shakirovich algoritmlash va dasturlash asoslari (1-qism)
|
bet | 1/33 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 290,29 Kb. | | #160200 |
Bog'liq Algoritmlash va dasturlash asoslari-fayllar.org
Algoritmlash va dasturlash asoslari
ALISHER ISMAILOV SHAKIROVICH
ALGORITMLASH VA DASTURLASH ASOSLARI
(1-qism)
2022
Ushbu o‘quv qo‘llanma bakalavr 5A120106 – Kompyuter lingvistikasi
Ushbu o‘quv qo‘llanma bakalavr 60610200 – Axborot tizimlari va texnalogiyalari (moliya-bank tizimida)
So‘z boshi
Algoritmlash dasturlash fanining asosi hisoblanadi. Algoritmlash zamonaviy kompyuterlar kashf etilishidan 100 yillar avval yaratilgan. Zamonaviy dasturlash tillari hozirgi kunda juda ham ko‘p. Hozirda nisbatan mashhur dasturlash tillaridan biri bu C++ dasturlash tili hisoblanadi. C++ dasturlash tili keng ko‘lamda qo‘llanilmoqda. Ushbu kitobda algoritmlash va C++ dasturlash tilini asoslarini o‘rganamiz.
Ushbu kitobni kimlar o‘qishi tavsiya etiladi?
C++ dasturlash tilini o‘rganmoqchi bo‘lgan o‘quvchilar;
Axborot texnologiyalari sohasida o‘qiyotgan yoki ishlayotganlar o‘quvchilar.
Mualliflar
Alisher Ismailov Shakirovich
Kirish
Kompyuter dasturlash tillari
Kompyuter dasturlash tillari kompyuterga u tushunadigan tilda ko‘rsatmalar berish imkonini beradi. Insonlar foydalanidagan ko‘plab tillar mavjud bo‘lganidek, dasturchilar kompyuter bilan muloqot qilishi uchun foydalanishi mumkin bo‘lgan bir qator kompyuter dasturlash tillari mavjud. Tilning kompyuter tushunadigan qismi "raqamlashgan" (ikkilik 0, 1) deb ataladi. Dasturlash tilini ikkilik tilga o‘tkazish "kompilyatsiya" deb nomlanadi. C tilidan Pythongacha bo‘lgan har bir dasturlash tili o‘ziga xos xususiyatlarga ega, lekin ko‘pincha dasturlash tillari o‘rtasida umumiylik mavjud.
Bu dsturlash tillari kompyuterlarga katta va murakkab maʼlumotlarni tez va samarali qayta ishlash imkonini beradi. Misol uchun, agar odamga birdan o‘n minggacha bo‘lgan tasodifiy raqamlar ro‘yxati berilsa va ularni o‘sish tartibida joylashtirish so‘ralsa, bu juda katta vaqtni oladi va ba'zi xatolarni keltirib chiqaradi. Komputer esa xatosiz hisoblab berish imkonini beradi. Ushbu kitobda biz C++ dasturlash tili asoslarini o‘rganamiz. Quyida C++ dasturlash tili haqida qisqacha ma’lumot keltirilgan.
|
| |
Tursunov Jaxongir Pulatovich - Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov...

Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich
MEHNAT BOZORINING RAQAMLASHGAN IQTISODIYOTDAGI STA-разблокирован
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich
|
Xamrayeva Sayyora Nasimovna - Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov...

|
Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevichBog'liq MEHNAT BOZORINING RAQAMLASHGAN IQTISODIYOTDAGI STA-разблокированXamrayeva Sayyora Nasimovna,
kafedra professori;
Ochilova Nargiza Akramovna,
doktorant
Transport xizmatlari bozorida marketing faoliyatini mexanizmlarini rivojlanishining asosiy tamoyillari ............360
Nosirov Javlonbek Jamoliddin o‘g‘li,
doktorant;
Raxmatov Ziyodullo Nosirovich,
dotsent
BMT Barqaror rivojlanish maqsadlari doirasida kambag‘allikni qisqartirish va
oziq-ovqat xavfsizligini mustahkamlash masalalari ........................................................................................................................363
Yusupov M. S.,
PhD
Мировые финансовые центры точнки роста экономики
.....................................................................................................369
Абдуллаев Анвар Фархадович,
PhD., доцент кафедры
XX asr jadid ma’rifatparvarlari Abdurahmon Toshkandiy va
Abdulla Avloniy ijtimoiy qarashlaridagi umumiylik va xususiylik ............................................................................................375
Abrorxon Asatulloyev Asatulloyevich,
PhD
Математическое обоснование вычисления моды и медианы в статистике
..............................................................379
Бердикулова Ирода Райимкуловна,
старший преподаватель;
Усманов Шахзод Шохрухович,
студент
Yirik soliq to‘lovchi korxonalar faoliyatini rag‘batlantirishda soliq ma’murchiligining istiqbollari ...........................390
G‘aniyev Shaxriddin Vohidovich,
i. f. d.,
Saipnazarov Sherbek Shaylavbekovich,
PhD
Sog‘lomlashtirish turizmi klasterlari faoliyatida innovatsion faoliyatni boshqarishning
kross-innovatsiyalar asosidagi modeli ..................................................................................................................................................395
|
| |
Fayziyeva Nilufar Shuxrat qizi - Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari:...

Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich
MEHNAT BOZORINING RAQAMLASHGAN IQTISODIYOTDAGI STA-разблокирован
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich
|
1. “Yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o„rni

1. “Yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o„rni
Download
0,92 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/22
Sana
28.06.2024
Hajmi
0,92 Mb.
#266058
Download
0,92 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1. “Yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o„rni
Download
0,92 Mb.
Matnni ko'rish
Xoliqov Tolibjon Luptullaevich - Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari:...

|
Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevichBog'liq MEHNAT BOZORINING RAQAMLASHGAN IQTISODIYOTDAGI STA-разблокированXoliqov Tolibjon Luptullaevich,
kafedra assistenti
Ta’lim tizimi boshqaruvida “time menejmenti” texnologiyalarini qo‘llash ............................................................................311
Radjabova Gavxar Umarovna,
kafedra dotsenti
Improving Trade Effectiveness Through Merchandising: Theory and Practice ..................................................................316
Ravshan Aliyevich Allayorov,
Associate Professor
An’anaviy moliya tizimidagi yangi yondashuv va yechimlar ........................................................................................................319
Abrorov Sirojiddin,
PhD;
Bunyod Usmonov,
PhD
Ijtimoiy fondlar va maqsadli jamg‘armalar faoliyatini takomillashtirish ...............................................................................325
Samiyeva Gulnoza Toxirovna,
PhD, i.f.f.d.
Tikuv-trikotaj korxonalarining brend jozibadorligini marketing strategiyalari asosida oshirish ...............................332
Sh. Sh. Ziyayeva,
katta o‘qituvchi
Surxondaryo mintaqasining ekoturizm salohiyati nuqtayi nazaridan baholash ................................................................337
Soatov Yusuf Xo‘jayor o‘g‘li,
mustaqil tatqiqotchi
Совершенствование учета неиспользованных основных средств в Республике Узбекистан
.........................340
Усманов Фаррух Обитжонович,
научный сотрудник кафедры
An’anaviy moliya tizimining metodologik muammolari, shuningdek moliya tizimida
yuz beruvchi inqirozlar va ziddiyatli vaziyatlarning yuzaga kelish sabablari ......................................................................348
Xabibullayev Dadajon Ro‘ziboyevich,
stajor tadqiqotchi
Dehqon xo‘jaliklarida mahsulot yetishtirish samaradorligini oshirishda
tomorqa xizmati klasterlarini takomillashtirish ...............................................................................................................................355
|
| |
Nazorat savollari - 1. “Yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o„rni

|
1. “Yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o„rniBog'liq 7-MavzuYashil energetika barqaror iqtisodiy rivojlanish Nazorat savollari
1.
Jahonda yoqilg‗i energetika resurslarining yetishmasligi va energiya
iste‘molining ortib borishiga qanday omillar ta‘sir ko‗rsatmoqda?
2.
―Tiklanadigan energiya‖ nima va u qaysi manbalar hisobidan ishlab
chiqariladi?
3.
Tiklanadigan energiya iste‘molining tarmoq va geografik tarkibidagi
o‗zgarishlarga qaysi omillar ta‘sir ko‗rsatmoqda?
4.
―Yashil energetika‖ning jadal sur‘atlarda rivojlanishining sabablari va
omillari nimalardan iborat?
5.
Dunyo amaliyotida ―yashil energetika‖ sohasi davlat tomonidan qanday
usullar yordamida qo‗llab-quvvatlanadi?
6.
O‗zbekistonda ―yashil energetika‖ni rivojlantirish istiqbollarini baholang.
|
| |
ko„rsatkichlari - 1. “Yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o„rni

|
1. “Yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o„rniBog'liq 7-MavzuYashil energetika barqaror iqtisodiy rivojlanish ko„rsatkichlari
5
REN21 ma‘lumotlariga ko‗ra, 2008-2018 yillarda jahon pirovard energiya
iste‘molida qazilma yoqilg‗i ulushi 78,0%dan 79,9%ga ortgan, atom energiyasi
2,8%dan 2,2%ga, tiklanadigan energiya manbalari ulushi esa 19,2%dan 17,9%ga
qadar qisqargan. Tiklanadigan energiya manbalari tarkibida an‘anaviy bioyoqilg‗i
ulushi 13,0%dan 6,9%ga qadar qisqargani holda zamonaviy tiklanadigan energiya
manbalari ulushi 6,2%dan 11,0%gacha o‗sgan. 2018 yilda pirovard energiya
iste‘moli tarkibida zamonaviy tiklanadigan energiya iste‘moli ulushi 11%ni tashkil
etib, shundan 2,1%i elektrenergiya, 3,6%i gidroenergetika, 4,3%i issiqlik va 1,0%i
transport energiyasidan iborat bo‗lgan (2-rasm).
5.2.1
-
расм. Жаҳонда тикланадиган э
нергиядан фойдаланиш
5
,
0
0
,
6
,
7
0
0
,
1
1
,
9
3
,
3
3
,
6
,
4
4
4
,
5
,
5
0
0
1
2
3
4
5
0
500
1000
1500
2000
2500
3000
1990
1995
2000
2005
2010
2015
2016
2017
2018
2019
Тикланадиган энергия истеъмоли, млн. т.н.э.
Тикланадиган энергия ёрдамида электрэнергия ишлаб чиқариш, ТВт
-
соат
Жами энергия истеъмолида тикланадиган энергия улуши, %
Қазилма ёқилғи
78
,0%
-
2008
й.
,
79
9
%
-
й.
2018
Атом
энергияси
2
,
8
%
-
2008
й.
2
,
2
%
-
2018
й.
Анъанавий
биомасса
13
,0%
-
2008
й.
6
,
9
%
-
2018
й.
|
| |
1. “Yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o„rni - bet 8

bo‗lar edi. Uskunaning 1 oyda haqiqatda ishlab chiqargan elektrenergiyasi
miqdorini uning to‗liq quvvatda ishlab chiqarishi mumkin bo‗lgan elektrenergiya
miqdoriga bo‗lamiz: 648 000 MVt-soat / 720 000 MVtsoat = 0,9. Demak, elektr
uskunaning o‗rnatilgan quvvatidan foydalanish koeffitsienti 90%ga teng ekan.
3.
Quvvatlarni o„rnatishning umumiy xarajatlari (total installed cost -
TIC).
Ushbu ko‗rsatkich energetika korxonalarida asbob-uskunalarni o‗rnatish
uchun zarur materallar, ish haqi va subpudrat xarajatlari yig‗indisini hisoblash
orqali aniqlanadi.
Yuqorida qayd etilgan omillar ta‘sirida quyosh va shamol elektrostansiyalari
yordamida olinayotgan elektrenergiya qiymati an‘anaviy elektrenergiya qiymatiga
narx va unumdorlik bo‗yicha deyarli tenglashib qoldi. Aksariyat mamlakatlarda
quyosh va shamol texnologiyalarida subsidiyalashtirilmagan LCOE darajasi
boshqa texnologiyalar yordamida ishlab chiqarilayotgan energiya qiymatiga
nisbatan sezilarli darajada pasaydi. Jumladan, 2010-2018 yillarda gidroenergiya
hisobidan olinadigan elektrenergiya narxi 107,3%ga qimmatlashgani holda, quyosh
(fotoelektrik) energiyasidan olinayotgan elektrenergiya narxi 77,0%ga arzonlashdi.
Narx nuqtai nazaridan qirg‗oqlarga o‗rnatilgan shamol uskunalari (1 MVt-soat
uchun 55 dollar) jahonda elektrenergiya olishning eng arzon manbaiga aylanib
ulgurdi (5.3.1-jadval).
1-jadval
Faoliyatning borishi - O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim...

|
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
bet | 164/182 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #138245 |
Bog'liq Tayyorlov guruhi tematika lotinchaFaoliyatning borishi:
Bolalar turli xil uylar tasvirlangan suratlarni ko`rib chiqishadi.
O`yin»Top, qaysi?»(rasmlar qo`yiladi)
Rasmlarni taxlil qilib, qanaqa uy ekanligini tasniflashishadi.
G`ishtdan qurilgan uy - (g`ishtli), ... toshdan - (toshli), ... yog`ochdan - (yog`ochli), ... paneldan - (panelli).
O`yin «Aksini top»
Mening uyim baland, meniki esa (past).
Mening uyim yorug`, meniki esa (qorong`u).
Mening uyim bir qavatli, meniki esa (ko`p qavatli).
Mening uyim katta, meniki esa (kichik).
Moy dom starmy, a moy dom (novmy).
Mening uyim yo`lning chap tarafida, meniki esa yo`lning (o`ng tomonida).
Mening uyim keng ko`chada joylashgan, meniki esa (tor) ko`chada.
Qo`shimcha qism: bolalar bir-birlariga uylari to`g`risida aytib berishadi..
E`tiborga molik jihati: bola o`z fikrlariniravon izxor eta olishi, nutqning to`g`ri grammatik tuzilishiga.
«Nutq va savodxonlik» markazi
«Xotira va qadrlash kuni»
Maqsad: imeyet predstavleniye o prazdnike «Xotira va qadrlash kuni» bayrami to`g`risida tasavvurga ega bo`lish, Ulug` Vatan urushi qaxramonlari kim ekanligini biladi,(ular qaxramonona jang qilishgan, Vatanimizni dushmanlardan ximoya qilgan). Vatanparvarlik ruxini xis etadi, veteranlarni xurmat qiladi.
Kerakli Jihoz va materiallar: rasmlar, Ulug` Vatan Urishi, veteranlar to`g`risida suratlar, «Motamsaro ona xaykali», pamyatnik «Noma`lum jangchi» xaykali tasvirlangan suratlar, generala Sobira Raximovning rasmi.
Faoliyatning borishi.
Bolalar Ulug` Vatan urushi tasvirlangan rasmlarni tomosha qilishadi.
Mavzuga doir kichikroq hikoyani o`qishadi.
Mustaqillik maydonida joylashgan «Motamsaro ona xaykali», «Noma`lum jangchi» xaykali tasvirlangan suratlarni tomosha qilishadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
“Yashil energetika”ning rivojlanishiga ta‟sir qiluvchi omillar

1. Elektrenergiya ishlab chiqarish xarajatlari (Levelized Cost of Electricity
(LCOE)).
Sodda tushuntirilganda LCOE ishlab chiqarilayotgan elektrenergiya
qiymatini o‗lchash usuli sanaladi. LCOE hisoblashda quyidagi o‗zgaruvchilarni
to‗g‗ri hisoblash muhim ahamiyatga ega:
1.
Tizimning to‗liq qiymati = moliyalashtirish xarajatlari –
soliq imtiyozlari,
amortizatsiya ajratmalari kabi rag‗batlar.
2.
Tizim qancha energiya ishlab chiqaradi?
1-misol. 50 kVt quvvatga ega loyihaning umumiy qiymati - 125 000 doll.,
qonunchilikda belgilangan soliq imtiyozlari - 75 000 doll., loyihaning sof qiymati -
50 000 doll, o‗rnatilgan uskunaning xizmat muddati - 25 yil.
O‗rnatilgan quvvatlarning yillik ishlab chiqarish hajmi - 62 500 kVt-soatga, xizmat
muddati davomidagi ishlab chiqarish hajmi esa - 62 500 * 25 yil= 1 562 500 kVt-
soatga teng. Demak, 1 kVts soat elektr energiya ishlab chiqarish xarajatlari -
LCOE = 50 000 doll. / 1 562 500 kVt-soat = 0,032 doll. / kVtsoat, ya‘ni 0,032
dollarga teng ekan.
2-misol. Quyoshli fotoelektrik tizimi tijorat ob‘ektining tomiga o‗rnatilgan va
loyiha ko‗rsatkichlari quyidagicha: loyiha quvvati - 100
kilovatt, boshlang‗ich
investitsiyalar miqdori 300 000 dollar, texnik xizmat ko‗rsatish xarajatlari - yiliga
3000 doll. (boshlang‗ich investitsiyalarning 1%i miqdorida), o‗rnatilgan
quvvatlarning yillik ishlab chiqarish hajmi - 182 500 kVt-soat, loyiha muddati - 25
yil.
Fotoelektrik tizimning xizmat muddati davomidagi
umumiy ishlab chiqarish
hajmini yillik ishlab chiqarish hajmini uskunaning xizmat muddatiga ko‗paytirish
orqali hisoblaymiz: 182 500 kVt-soat / yil x 25 yil = 4562 500 kVt-soat. Loyiha
uchun sarflangan boshlang‗ich investitsiyalar va texnik xizmat ko‗rsatish
xarajatlarini hisobga olgan holda loyihaning umumiy qiymatini topamiz: 300 000
doll. + 3 000 doll. x 25 yil = 375 000 doll. Demak, loyihaning 1
kVt-soat
elektrenergiya ishlab chiqarish uchun sarflangan xarajatlar darajasi (LCOE) - 375
000 doll. / 4562 500 kVt-soat = 0,0822 doll. / kVt-soat, ya‘ni 0,0822 dollarga teng
ekan.