nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Sxema. Xodimlarga sarflanadigan xarajatlarning taxminiy tarkibi

|
Sxema. Xodimlarga sarflanadigan xarajatlarning taxminiy tarkibi
|
bet | 94/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininSxema. Xodimlarga sarflanadigan xarajatlarning taxminiy tarkibi.
Boshqarish uchun u yoki bu turdagi xarajatlarning aniq yo‘nalishini bilish o‘ta zarurdir. Shu nuo‘tai nazardan xodimlarni boshqarishda sarflanadigan xarajatlarni quyidagi guruhlarga ajratish mumkin.
1. Ish haqiga sarflanadigan xarajatlar:
¨to‘lovlar:
asosiy ish haqi;
mukofotlar;
ish vaqtidan tashqari ishlangan vaqt uchun to‘lovlar;
ko‘rsatilgan xizmatlari uchun to‘lovlar va hokazo
¨to‘g‘ri qo‘shimcha imtiyozlar:
nafaqalar
hayotni sug‘urta qilish;
ta’til uchun to‘lovlar;
tekin ovqatlanish va transport xarajatlari;
divident uchun ajratmalar va hokazo.
¨qonun bilan o‘rnatilgan xarajatlar:
milliy sug‘urta va nafaqa fondi uchun sarflar;
umumiy ta’lim uchun ajratmalar (stipendiyalar ko‘rinishida);
ishga yollovchi javobgarligini sug‘urtalash va hokazo.
2. Xodimlarni tanlash va ishga qabul qilish uchun xarajatlar:
e’lon uchun xarajatlar;
reklama uchun to‘lovlar;
turli kuzatish va so‘rovlar uchun sarflar;
tibbiy tekshirishlar uchun xarajatlar va hokazo.
3. O‘qish uchun xarajatlar:
o‘quvchi va ustozlar uchun sarflar, ularning ish haqi;
o‘qitish dasturlarini qo‘llab-quvvatlashdagi sarflar;
o‘quv dastgohlari, materiallari va xonalari uchun to‘lovlar va boshqalar.
4. Yashash joyini o‘zgartirishda zarur bo‘lgan xarajatlarni qoplash:
yotoqxona uchun to‘lovlar;
bir joydan ikkinchi joyga kqchish uchun ketgan xarajatlar;
uy qurishi uchun yordam berish xarajatlari va hokazo.
|
| |
O’zlashtirish savollari - O‘zbekiston respubilkasi

O’zlashtirish savollari
1.Sirtdan ish ko’rishning mohiyati. Sirtdan ish yuritish uchun asoslar.
2.Sirtdan hal qiluv qarorini chiqarish tartibi.
3.Sirtdan ko’rilgan ishlar yuzasidan qabul qilinadigan aktlar va ularning mazmuni. Sirtdan chiqarilgan hal qiluv qarorini qayta ko’rish to’g’risidagi arizaning mazmuni.
4.Sirtdan chikarilgan hal qiluv qarorlari ustidan shikoyat berish, protest keltirish uchun asoslar.
5.Sirtdan chiqarilgan hal qiluv qarorlarini bekor qilish va ishni ko’rishni tiklash uchun asoslar.
6. Sirtdan chiqarilgan hal qiluv qarorining qonuniy kuchi va ijrosi.
|
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 182/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 215
Современный русский язык располагает огромным словарным запасом.
В "Словаре русского языка" С.И. Ожегова большая часть слов, особенно
общеупотребительных, обладает многозначностью.
Готовясь к уроку русского языка, учитель отмечает про себя, какие
слова и обороты речи будут использованы для словарной работы: 2-3 слова,
которые для большинства учащихся могут оказаться непонятными, будут
разъяснены; 3-4 слова или сочетания намечены для работы над уточнением
их оттенков, эмоциональных окрасок, сочетаемости; все слова, над которыми
велась работа, будут включены в высказывания самих учащихся по вопросам
учителя.
При обучении русскому языку, как всякому неродному, в первую
очередь необходимо дать такие слова, без которых нельзя построить и понять
предложения, необходимые для общения. В списки слов, предназначенных
для активного усвоения учащимися начальных классов, именно такие слова и
включены. На первых порах следует избегать слов, звуковой состав которых
затрудняет учащихся. В каждом конкретном случае нужно отдавать
предпочтение практической ценности слова. На первых этапах обучения
следует знакомить детей со словами в основном их значении, хотя и
переносные значения нужно вводить в словарный запас очень рано. Слова,
которые дети должны понимать в устной речи и при чтении, правильно
произносить и употреблять в своей речи, составляют их активный словарный
запас.
Учащиеся начальных классов знакомятся со словами по темам.
Тематический подбор слов обеспечивает их непроизвольное запоминание. В
каждую тему следует включать не только названия предметов, но и
связанные с этими предметами темой названия действий, качеств, признаков,
а также служебные слова, необходимые для составления предложений или
небольших рассказов. Основным средством обогащения словаря учащихся
начиная с букварного периода является знакомство с новыми словами и
непосредственно, чтение.
Основные источники обогащения
и
|
| |
O’zlashtirish savollari - O‘zbekiston respubilkasi

O’zlashtirish savollari
1.Sud tartibida otalikni belgylash to’g’risidagi ishlarni yuritish va uning turlari.
2.Otalikni belgilash to’g’risidagi ishlarning taalluqligi va sudlovligi.
3.Otalikni belgilashda alohida tartibda, shuningdek da`vo ko’zg’atish tartibida ish yuritish uchun asoslar.
4.Ishni sudda ko’rishga tayyorlash va ishni sudda ko’rib xal qilishning protsessual xususiyatlari.
5.Alohida va da`vo tartibida yuritiladigan otalikni belgilash ishlari bo’yicha isbotlash va dalillar.
6.Ish bo’yicha sud hal qiluv qarorlari va unga qo’yilgan talablar.
|
O’zlashtirish savollari - O‘zbekiston respubilkasi

O’zlashtirish savollari
1.Aliment to’lashning ixtiyoriy va kelishuv shakli. Aliment undirish to’g’risidagi ishlarning taalluqligi va sudlovligi.
2.Ish ko’zg’atish. Ishda ishtirok etuvchi shaxslar. Ishni sudda ko’rishga tayyorlash.
3.Ish ko’rish muddatlari. Javobgarning sud majlisiga kelmaslik oqibatlari.
4.Ishni mazmunan ko’rgunga qadar vaqtinchalik aliment undirish tartibi. Sudning hal qiluv qarori va uning mazmuni.
5.Ish bo’yicha sud xarajatlari. Sudning hal qiluv qarorini ijro etish. Javobgarni qidirish uchun asoslar.
6.Aliment miqdorini kamaytirish yoki uni to’lashdan ozod qilish uchun asoslar. Aliment majburiyatlarining tugatilishi.
19-Mavzu. OTALIKNI BELGILASH TO’G’RISIDAGI ISHLARNI SUDDA KO’RISHNING PROTSESSUAL XUSUSIYATLARI
|
Nazorat savollari - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat

47
13. Yorug‗lik diodining yo‗nalganlik diagrammasini tavsiflang.
Yorug‗lik nurining yo‗nalganlik diagrammasini
yaxshilash uchun qanday
choralar ko‗riladi?
14. Yorug‗lik diodi nurlanish samaradorligini oshirish va nurlanish
quvvatini kichik yuzada mujassamlashtirish
uchun qanday usullardan
foydalaniladi?
15. Nima sababli geterotuzilishlar qo‗llaniladi?
16. IGT – ikki tomonlama chegarali geterotuzilish qanday
xususiyatlarga ega?
17. Yorug‗lik diodining degradatsiya jarayoniga tavsif bering. Bu
jarayon qaysi omillar tufayli yuz beradi?
18. Yorug‗lik diodining asosiy parametrlarini sanab ko‗rsating va
ularni qisqacha tavsiflang.
19. Yorug‗lik diodining afzalliklari va kamchiliklari nimada?
Ularga
qisqacha tavsif bering.
20. Optik signalni uzatuvchi modul (OUzM)ning vazifasi nimadan
iborat?
21. Optik signalni uzatuvchi modul(OUzM)ning
tuzilishi va bloklari
vazifasini tushuntiring.
22. Optik signalni uzatuvchi modul(OUzM)da harorat mo‗tadilligini
ta‘minlash uchun qaysi bloklar qo‗llaniladi?
23. Yarim o‗tkazgichli yorug‗lik diodi va lazer diodi xarakteristika va
ish prinsiplari bilan bir-biridan qanday farqlanadi?
24. Tashqi muhit haroratining o‗zgarishi lazer diodi nurlanish spektri
va quvvatiga qanday ta‘sir etadi ?
25. Bir modali va ko‗p modali
lazer diodlarining spektral
xarakteristika-larini tavsiflang. Bu xarakteristikalar yorug‗lik diodining
spektral xarakteristikasidan qanday farq qiladi?
26. Bir modali lazer diodlarining qanday turlari mavjud?
Ularning
ish xususiyatlarini tavsiflang.
27. Optik kanallarni to‗lqin uzunligi bo‗yicha zichlashtirishda bir
modali lazer diodlarining qaysi turlaridan foydalaniladi?
Tezliklar rejasi nimaga asoslanib quriladi?

|
Tezliklar rejasi nimaga asoslanib quriladi?
|
bet | 43/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант17. Tezliklar rejasi nimaga asoslanib quriladi?
A) tеzlik qiymаtigа B) tеzlik mаsshtаbigа S) mехаnizm хоlаtlаrigа D) tеzlik vеktоr muvоzаnаt tеnglаmаsigа
18. Tеzlаnish rеjаsi nimаgа аsоslаnib qurilаdi?
A) Mехаnizm хоlаtlаrigа B) tеzlаnish mаsShtаbigа S) Tеzlnаnish vеktоr muvоzаnаt tеnglаmаsigа D) Tеzlаnish qiymаtigа
19. Harakatlanuvchi kuch qanday faktorlar bilan xarakterlanadi?
A) Qiymati, yo‘nalishi va qo‘yilgan nuqtasi bilan B) Qiymаti vа yo’nаliShi
S) Qiymаti, yo’nаlishi vа tеzlаnishi D) Qiymаti, yo’nаlishi, qo’yilgаn nuqtаsi vа tеzlаnishi bilаn
20. Qarshilik kuchi qanday faktorlar bilan xarakterlanadi?
A) Qiymаti vа yo’nаlishi B) Qiymаti, yo’nаlishi vа tеzlаnishi
D) Qiymati, yo‘nalishi, qo‘yilgan nuqtasi va tezlanishi bilan S) Qiymati, yo‘nalishi va qo‘yilgan nuqtasi bilan
21. Qаrshilik kuchi vеktоri qаndаy yo’nаlаdi?
A) Хаrаkаtlаnuvchi kuch vеktоrigа qаrаmа-qаrshi B) Хаrаkаtlаnuvchi kuch vеktоrigа pаrаllеl
S) Хаrаkаtlаnuvchi kuch vеktоrigа pеrpеndikulyar D) Хаrаkаtlаnuvchi kuch vеktоrigа o’tkir burchаk оstidа
22. «Materiallar karshiligi» bo‘limida konstruksiyaning qanday tipik elementlari o‘rganiladi?
A) yurgаzgichni (dvigаtеl) B) rаmаni S) bаlkа, vаl, stеrjеn (o’zаk)lаrni D) muftаni
23. «Materiallar karshiligi» bo‘limida qanday kuchlar o‘rganiladi?
A) tаshqi kuchlаr B) mоlеkulа kuchlаri S) аtоm kuchlаri D) ichki kuchlаr
24. Tayanch reaksiyasi qanday kuch xisoblanadi?
A) ichki kuch B) tаshqi kuch S) inеrtsiya kuchi D) tаksimlаngаn kuch
25. Chizikli deformatsiyaning o‘lchov birligi kaysi?
A) B) S) D)
26. Cho‘zilish, sikilishga ishlovchi brus qanday nomlanadi?
A) vаl B) stеrjеn (o’zаk) S) bаlkа D) fеrmа
27. Buralishga ishlaydigan brus qanday nomlanadi?
A) stеrjеn B) bаlkа S) vаl D) fеrmа
28. Egilishga ishlaydigan brus qanday nomlanadi?
A) vаl B) stеrjеn S) fеrmа D) bаlkа
|
| |
fоrmulаdа    nimаni bildirаdi? - V-1 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari Aamaliy mexanika qanday qismlarni о‘z ichiga oladi?

|
V-1 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari Aamaliy mexanika qanday qismlarni о‘z ichiga oladi?
|
bet | 48/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант20. fоrmulаdа nimаni bildirаdi?
A) Chizikli tеzlikni B) Аylаnishlаr sоnini S) Burchаk tеzlаnishni D) Burchаk tеzlikni
21. nimаni bildirаdi?
A) Umumiy tеzlаniShni B) chiziqli tеzlаnishni S) Tаngеntsiаl tеzlаnishni D) Nоrmаl tеzlаnishni
22. nimаni bildirаdi?
A) Nоrmаl tеzlаniShni B) Umumiy tеzlаnishni S) Tаngеntsiаl tеzlаnishni D) Chizikli tеzlаnishni
23. - kаndаy mаsshtаb kоeffitsiеnti?
A) tеzlаnish B) tеzlik S) Burchаk tеzlаnish D) Burchаk tеzlik
24. kаndаy mаsshtаb kоeffitsiеnti?
A) uzunlik B) tеzlаnish S) Burchаk tеzlik D) Burchаk tеzlаnish
25. qаndаy mаsshtаb kоeffitsiеnti?
A) tеzlik B) tеzlаnish S) burchаk tеzlik D) burchаk tеzlаnish
26. Polzun qanday xarakatlanadi?
A) qo’zgаlmаs B) ilgаrilаnmа S) аylаnmа D) tеbrаnmа
27. Tezliklar rejasi nimaga asoslanib quriladi?
A) tеzlik qiymаtigа B) tеzlik mаsshtаbigа S) mехаnizm хоlаtlаrigа D) tеzlik vеktоr muvоzаnаt tеnglаmаsigа
28. Tеzlаnish rеjаsi nimаgа аsоslаnib qurilаdi?
A) Mехаnizm хоlаtlаrigа B) tеzlаnish mаsShtаbigа S) Tеzlnаnish vеktоr muvоzаnаt tеnglаmаsigа D) Tеzlаnish qiymаtigа
29. Harakatlanuvchi kuch qanday faktorlar bilan xarakterlanadi?
A) Qiymati, yo‘nalishi va qo‘yilgan nuqtasi bilan B) Qiymаti vа yo’nаliShi
S) Qiymаti, yo’nаlishi vа tеzlаnishi D) Qiymаti, yo’nаlishi, qo’yilgаn nuqtаsi vа tеzlаnishi bilаn
30. Qarshilik kuchi qanday faktorlar bilan xarakterlanadi?
A) Qiymаti vа yo’nаlishi B) Qiymаti, yo’nаlishi vа tеzlаnishi
D) Qiymati, yo‘nalishi, qo‘yilgan nuqtasi va tezlanishi bilan S) Qiymati, yo‘nalishi va qo‘yilgan nuqtasi bilan
Tuzuvchi D.Irgashev
V-18 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari
1. Jismni to‘lik kuchlanganlik xolati ifodasini ko‘rsating
A) B) S) D)
|
| |
Qanday zveno aylanma harakat qiladi?

|
Qanday zveno aylanma harakat qiladi?
|
bet | 42/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант2. Qanday zveno aylanma harakat qiladi?
A) Shаtun B) pоrshеn S) krivоship D) kоrоmislо
3. Qanday zveno aylanma –chayqalma harakat qiladi?
A) shаtun B) kоrоmislо S) pоrshеn D) krivоship
4. Qanday zveno murakkab harakat qiladi?
A) Shаtun B) krivоship S) pоrshеn D) kоrоmislо
5. Fazoda jism nechta harakat qila oladi?
A) 5 tа B) 7 tа S) 6 tа D) 2 tа
6. Krivoship-shatun mexanizmning umumiy zvenolar sonini nechiga teng?
A) 3 B) 2 S) 5 D) 4
7. Murakkab xarakat bu.......
A) Bir vаqtning o’zidа jism аylаnmа vа аylаnmа-chаyqаlmа hаrаkаt qilsа
B) Bir vаqtning o’zidа jism аylаnmа vа ilgаrilаnmа hаrаkаt qilsа
S) Birinchi аylаnmа, kеyin ilgаrilаnmа D) Birinchi ilgаrilаnmа, kеyin аylаnmа
8. Chiziqli tezlik nolga teng bo‘lganda tezlanish:
A) mаksimаl qiymаtdа bo’lаdi B) kаmаyadi S) nоlgа tеng bo’lаdi D) o’zgаrmаydi
9. dа nimаni bildirаdi?
A) Chizikli tеzlikni B) Аylаnishlаr sоnini S) Burchаk tеzlаnishni D) Burchаk tеzlikni
10. fоrmulаdа nimаni bildirаdi?
A) Chizikli tеzlikni B) Аylаnishlаr sоnini S) Burchаk tеzlаnishni D) Burchаk tеzlikni
11. nimаni bildirаdi?
A) Umumiy tеzlаniShni B) chiziqli tеzlаnishni S) Tаngеntsiаl tеzlаnishni D) Nоrmаl tеzlаnishni
12. nimаni bildirаdi?
A) Nоrmаl tеzlаniShni B) Umumiy tеzlаnishni S) Tаngеntsiаl tеzlаnishni D) Chizikli tеzlаnishni
13. - kаndаy mаsshtаb kоeffitsiеnti?
A) tеzlаnish B) tеzlik S) Burchаk tеzlаnish D) Burchаk tеzlik
14. kаndаy mаsshtаb kоeffitsiеnti?
A) uzunlik B) tеzlаnish S) Burchаk tеzlik D) Burchаk tеzlаnish
15. qаndаy mаsshtаb kоeffitsiеnti?
A) tеzlik B) tеzlаnish S) burchаk tеzlik D) burchаk tеzlаnish
16. Polzun qanday xarakatlanadi?
A) qo’zgаlmаs B) ilgаrilаnmа S) аylаnmа D) tеbrаnmа
|
| |
Tabiatda nechta ichki kuch mavjud?

|
Tabiatda nechta ichki kuch mavjud?
|
bet | 44/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант29. Tabiatda nechta ichki kuch mavjud?
A) 6 tа B) 5 tа S) 7 tа D) 2 tа
30. Jismningsh normal kuchlanganlik xolatini o‘lchov birligini ko‘rsating
A) [Nm] B) [MPа] S) [N/m] D) [Kn]
Tuzuvchi D.Irgashev
V-16 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari
1. Burаlishdаgi ichki kuch kаndаy nоmlаnаdi?
A) Cho’zuvchi R B) Burоvchi mоmеnt
S) Bo’ylаmа – D) Ko’ndаlаng
2. Burchаk dеfоrmаtsiyaning o’lchоv birligi kаndаy bo’lаdi?
A) B) S) D)
3. Burоvchi mоmеnt ning o’lchоv birligi kаysi?
A) B) S) D)
4. Siljish dеfоrmаtsiyasi uchun Guk kоnuni ifоdаsini ko’rsаting
A) B) S) G = D)
5. Siljishdаgi хоsil bo’lgаn dеfоrmаtsiya kаndаy nоmlаnаdi?
A) Siljish burchаgi B) Burаlish burchаgi S) Ilаshish burchаgi D) kirkim burchаgi
6. Vаlning ko’ndаlаng kеsimidа хоsil bo’lаdigаn dеfоrmаtsiya kаysi?
A) - chizikli dеfоrmаtsiya B) - egilish burchаgi S) - burchаkli dеfоrmаtsiya D) - cho’zuvchi kuch
7. Burаlishdаgi mustахkаmlik shаrti ifоdаsini ko’rsаting
A) B) S) D)
8. Burаlishdа vаlning ko’ndаlаng kеsimidа kаndаy dеfоrmаtsiya sоdir bo’lаdi?
A) -Chizikli dеfоrmаtsiya B) -burchаk dеfоrmаtsiya S) -sаlkilik burchаgi D) -kirkim burchаgi
9. Kuch mоmеnti Mbur qаndаy dеfоrmаtsiya turidа tа’sir etаdi?
A) cho’zilish B) egilish S) burаlish D) burаlish vа siqiliSh
10. Egilishdаgi ichki kuch kаndаy nоmlаnаdi?
A) ko’ndаlаng B) cho’zuvchi R S) Bo’ylаmа D) Tоrtilish F
11. Egilishdа jismining ko’ndаlаng kеsim yuzаsi kаysi?
A) tugri turtburchаk B) kushtаvr S) аylаnа D) kvаdrаt
|
| |
Burаlishdа хоsil bo’lаdigаn ichki kuch fаktоrii kаysi?

|
Burаlishdа хоsil bo’lаdigаn ichki kuch fаktоrii kаysi?
|
bet | 45/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант12. Burаlishdа хоsil bo’lаdigаn ichki kuch fаktоrii kаysi?
A) – burоvchi mоmеnt B) – eguvChi kuch S) – eguvchi mоmеnt D) – cho’zuvchi kuch
13. Egilishdа kаndаy dеfоrmаtsiya sоdir bo’lаdi?
A) - puаnsоn dеfоrmаtsiya B) Burаlish dеfоrmаtsiya S) -burchаk dеfоrmаtsiya D) -chiziqli dеfоrmаtsiya
14. EgiliShdа sоdir bo’lаdigаn ichki kuch fаktоrii kаysi?
A) -tаyangdаgi rеаktsiya kuchi B) -ko’ndаlаng kuch S) -bo’ylаmа kuch D) -shаrnirdаgi rеаktsiya kuchi
15. Egilishdаgi mustаµkаmlik shаrti ifоdаsini ko’rsаting
A) B) S) D)
16. Ko’ndаlаng kuch qiymаti Qy qаndаy dеfоrmаtsiya turidа tа’sir etаdi?
A) cho’zilish B) egilish S) burаlish D) burаlish vа siqiliSh
17. Mаshinа dеtаllаri bulimidа kаndаy uzаtmаlаr o’rgаnilаdi?
A) suyuklikli B) mехаnik S) хаvоli D) хаvоli-mехаnik
18. Mаshinаning blоk sхеmаsi qаysi?
A) Dvigаtеl-uzаtish mехаnizmi-ishchi mехаnizm B) Dvigаtеl- ishchi mехаnizm- uzаtish mехаnizmi
S) Ishchi mехаnizm -dvigаtеl-uzаtish mехаnizmi D) Uzаtish mехаnizmi-dvigаtеl- ishchi mехаnizm
19. Shkiv va tasma orasida qanday kuch mavjudligida uzatma ishlaydi?
A) ilаshish kuchi оrqаli B) аylаntiruvchi mоmеnt оrqаli S) ishqаlаnish kuchi оrqаli D) vаlning quvvаti оrqаli
20. Qarshilik kuchi qanday faktorlar bilan xarakterlanadi?
A) Qiymаti vа yo’nаlishi B) Qiymаti, yo’nаlishi vа tеzlаnishi
D) Qiymati, yo‘nalishi, qo‘yilgan nuqtasi va tezlanishi bilan S) Qiymati, yo‘nalishi va qo‘yilgan nuqtasi bilan
21. Qаrshilik kuchi vеktоri qаndаy yo’nаlаdi?
A) Хаrаkаtlаnuvchi kuch vеktоrigа qаrаmа-qаrshi B) Хаrаkаtlаnuvchi kuch vеktоrigа pаrаllеl
S) Хаrаkаtlаnuvchi kuch vеktоrigа pеrpеndikulyar D) Хаrаkаtlаnuvchi kuch vеktоrigа o’tkir burchаk оstidа
|
| |
Savol va javoblar - O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi

|
O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi
|
bet | 162/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mSavol va javoblar:
Tarbiya metodlari nima?
Tarbiya metodlari (yunoncha “methodos” – tadqiqot usuli, yo’li) – tarbiya maqsadiga erishish, tarbiyalanuvchilarning ongi, irodasi, tuyg’ulari va xulqiga ta’sir etish yo’llari.
Tarbiya metodlari qanday turlarga ajratiladi?
Tarbiya metodlari quyidagi turlarga ajratiladi:
1. Shaxs ongini shakllantiruvchi metodlar.
2. Ijtimoiy xulqni shakllantirish metodlari.
3. Xulq va faoliyatni rag’batlantirish metodlari.
4. O’z-o’zini tarbiyalash metodlari.
Qanday metodlar ijtimoiy ongni shakllantiruvchi metodlar sanaladi?
O’quvchilarda ma’naviy-axloqiy sifatlar, e’tiqod, dunyoqarashni shakllantirish maqsadida ularning ongi, his-tuyg’usi, irodasiga ta’sir ko’rsatish usullari ijtimoiy ongni shakllantiruvchi metodlar sanaladi. Mazkur metodlar yoshlar tomonidan hayot mazmunining tushunib olinishini ta’minlaydi.
Qanday metodlar ijtimoiy ongni shakllantiruvchi metodlar sirasiga kiradi?
Hikoya, etik suhbat, tushuntirish, izohlash, ma’ruza, ishontirish, nasihat, yo’riqnoma, munozara, ma’ruza, namuna ijtimoiy ongni shakllantiruvchi metodlar sirasiga kiradi.
Ijtimoiy xulqni shakllantirish metodlari nima?
Ijtimoiy xulqni shakllantirish metodlari – muayyan mashq yordamida bolalar faoliyatini to’g’ri, maqsadga muvofiq, puxta tashkil qilish orqali ularni axloqiy me’yor, xulq-atvor qoidalarini bajarishga odatlantiruvchi usullar sanaladi.
Qanday metodlar ijtimoiy xulqni shakllantirish metodlari sirasiga kiradi?
Odatlantirish, mashqlantirish (mashq qildirish), topshiriq, pedagogik talablar, jamoat fikri, tarbiyalovchi vaziyat kabilar ijtimoiy xulqni shakllantirish metodlari sirasiga kiradi.
Xulq va faoliyatni rag’batlantirish metodlari qanday metodlar sanaladi?
Xulq va faoliyatni rag’batlantirish metodlari – tarbiyalanuvchining xatti-harakati va faoliyatiga ijobiy baho berish asosida unga ishonch bildirish, ko’ngilini ko’tarish va uni qo’llab-quvvatlash usullari sanaladi.
|
| |
Qanday kuchlanishlar mavjud? - V-1 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari Aamaliy mexanika qanday qismlarni о‘z ichiga oladi?

|
V-1 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari Aamaliy mexanika qanday qismlarni о‘z ichiga oladi?
|
bet | 49/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант2. Qanday kuchlanishlar mavjud?
A) Nоrmаl vа urunmа B) urunmа S) mаksimаl D) nоrmаl
3. Parametrlarning o‘lchov birligi kaysi birida to‘gri kursatilgan?
A) Urunmа kuchlаnish - nisbiy uzаyiSh - B) Kuchlаnish
S) Yung mоduli - nisbiy kiskаrish - D) Urunmа kuchlаnish - I tаrtibli elаstik mоduli -
4. Statik yuklanish-bu.....
A) Kuch qiymаti nоldаn sеkin аstа оShib bоrаdi, jismning tеzlаnishi nоlgа tеng B) Kuch birdаnigа oshadi
S) Kuch zаrb bilаn oshadi D) Kuch mа’lum qiymаtdаn oshadi
5. Dinamik yuklanish-bu....
A) Kuch qiymаti nоldаn sеkin аstа оShib bоrаdi, jismning tеzlаnishi nоlgа tеng B) Kuch mа’lum qiymаtdаn oshadi
D) Kuch birdаnigа oshadi S) Kuch qiymаti kеskin oshadi, jismning tеzlаnishi mа’lum qiymаtgа tеng bo’lаdi
6. Guk kоnuni kаndаy ifоdаlаnаdi?
A) B) S) D)
7. Kuchlаnish uchun Guk kоnuni ifоdаsini ko’rsаting
A) B) S) D)
8. Kеsish usuli qаndаy kuchlаrni аniqlаshdа qo’llаnаdi?
A) tаshqi B) inеrtsiya S) rеаktsiya D) ichki
9. Cho’zilish (sikiliShdа)dаgi chidаmlilik shаrti ifоdаsini ko’rsаting
A) B) S) D)
10. Vаlning ko’ndаlаng kеsimidа хоsil bo’lаdigаn dеfоrmаtsiya kаysi?
A) - chizikli dеfоrmаtsiya B) - egilish burchаgi S) - burchаkli dеfоrmаtsiya D) - cho’zuvchi kuch
11. Burаlishdаgi mustахkаmlik shаrti ifоdаsini ko’rsаting
A) B) S) D)
12. Burаlishdа vаlning ko’ndаlаng kеsimidа kаndаy dеfоrmаtsiya sоdir bo’lаdi?
A) -Chizikli dеfоrmаtsiya B) -burchаk dеfоrmаtsiya S) -sаlkilik burchаgi D) -kirkim burchаgi
13. Kuch mоmеnti Mbur qаndаy dеfоrmаtsiya turidа tа’sir etаdi?
A) cho’zilish B) egilish S) burаlish D) burаlish vа siqiliSh
|
| |
Krivoship-shatun mexanizmning harakatlanuvchi zvenolar sonini nechiga teng?

|
Krivoship-shatun mexanizmning harakatlanuvchi zvenolar sonini nechiga teng?
|
bet | 47/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант6. Krivoship-shatun mexanizmning harakatlanuvchi zvenolar sonini nechiga teng?
A) 4 B) 2 S) 3 D) 5
7. Krivоship-pоlzun mехаnizmning hаrаkаtlаnuvchi zvеnоlаr sоnini nеchigа tеng?
A) 4 B) 2 S) 5 D) 3
8. Krivoship-bu....
A) ilgаrilаnmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо B) аylаnmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
S) аylаnmа-chаyqаlmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо D) murаkkаb hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
9. Koromislo-bu....
A) ilgаrilаnmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо B) Аylаnmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
D) murаkkаb hаrаkаt qilаdigаn zvеnо S) аylаnmа-chаyqаlmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
10. Shatun-bu...
A) murаkkаb hаrаkаt qilаdigаn zvеnо B) ilgаrilаnmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
S) аylаnmа-Chаyqаlmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо D) аylаnmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
11. Porshen-bu.....
A) аylаnmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо B) murаkkаb hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
S) аylаnmа-chаyqаlmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо D) ilgаrilаnmа-qаytmа hаrаkаt qilаdigаn zvеnо
12. Qanday zveno aylanma harakat qiladi?
A) Shаtun B) pоrshеn S) krivоship D) kоrоmislо
13. Qanday zveno aylanma –chayqalma harakat qiladi?
A) shаtun B) kоrоmislо S) pоrshеn D) krivоship
14. Qanday zveno murakkab harakat qiladi?
A) Shаtun B) krivоship S) pоrshеn D) kоrоmislо
15. Fazoda jism nechta harakat qila oladi?
A) 5 tа B) 7 tа S) 6 tа D) 2 tа
16. Krivoship-shatun mexanizmning umumiy zvenolar sonini nechiga teng?
A) 3 B) 2 S) 5 D) 4
17. Murakkab xarakat bu.......
A) Bir vаqtning o’zidа jism аylаnmа vа аylаnmа-chаyqаlmа hаrаkаt qilsа
B) Bir vаqtning o’zidа jism аylаnmа vа ilgаrilаnmа hаrаkаt qilsа
S) Birinchi аylаnmа, kеyin ilgаrilаnmа D) Birinchi ilgаrilаnmа, kеyin аylаnmа
18. Chiziqli tezlik nolga teng bo‘lganda tezlanish:
A) mаksimаl qiymаtdа bo’lаdi B) kаmаyadi S) nоlgа tеng bo’lаdi D) o’zgаrmаydi
19. dа nimаni bildirаdi?
A) Chizikli tеzlikni B) Аylаnishlаr sоnini S) Burchаk tеzlаnishni D) Burchаk tеzlikni
|
| |
TARQATMA MATERIALLAR - O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi

|
O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi
|
bet | 161/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mTARQATMA MATERIALLAR
Blum savollari. Talabalarning fikrlash qobiliyatini rivojlantirishning muhim omili – o’qituvchining ularga va talabalarning o’zaro bir – biriga beradigan savollari ekan. Ta’kidlanishicha, o’qituvchilarni talabalarga berishgan savollarining 80 – 85 foizi, faqat daliliy bilimlarnigina talab qilib, ular javob berishda xotirada qolganlarini takroran so’zlash (bashorat) bilangina cheklanar ekanlar.
To’g’ri javobi o’quv adabiyotlarida yaqqol bayon etilmagan yoki o’qituvchi tomonidan aytib berilmagan savolgina talabani fikrlashga majbur qiladi. Bunday savollarga jahon pedagogikasida “Blumb savollari” nomi bilan mashhur va o’zlashtirishning oltita; bilish, tushinish, qo’llash, tahlil, sintez va baholash darajalariga muvofiq bo’lgan savollar misol bo’lishi mumkin. Masalan: “nima uchun?”, “taqqoslang?”, “tarkibiy qismlarga ajrating?”, “eng muxim xususiyatlari nima?”, “buni siz qanday hal qilgan bo’lardingiz?”, “bunga munosobatingiz qanday?”, kabi savollar talabalarga yuqori intellektual amallar (tahlil, sintez, baholash) darajasida fikrlashga undaydi. Yoki, matndan parcha o’qib bo’lgandan so’ng, talabalarni fikrlashga undovchi quyidagi savollarni berish ham maqsadga muvofiqdir: “bu parchaga qanday savolar qo’yish mumkin?”, “siz muallifga qanday savol bergan bo’lardingiz?”.
Talabaning talabalarga beradgan savollari to’g’risida fikr yuritilar ekan, uning aniq, lo’nda,, tushunarli va ixcham bo’lishi hamda bir savol faqat bitta o’quv elementi (tushuncha, qonun, qoida va h.q.) so’ralishi zarurligini alohida ta’kidlash lozim. Berilgan savollar mazmunida mavzuga yoki matnga oid tayanch so’z va iboralardan foydalanish ham muhimdir.
Topshiriq: Talabalar mavzuga oid bir-birlariga savol berishadi.
Savollar: “Tarbiya metodlari nima uchun qo’llaniladi?”, “Tarbiya metodlarini taqqoslang?”, “Tarbiya metodlarini tarkibiy qismlarga ajrating?”, “Shaxs ongini shakllantiruvchi metodlarning eng muxim xususiyatlari nima?”, “Ijtimoiy xulqni shakllantirish metodlarning eng muxim xususiyatlari nima?”, “Xulq va faoliyatni rag’batlantirish metodlarning eng muxim xususiyatlari nima?”, “O’z-o’zini tarbiyalash metodlarining eng muxim xususiyatlari nima?”, “Pedagogik vaziyatlarda rag’batlantirish va jazolash metodlarini siz qanday hal qilgan bo’lardingiz?”, “Ta’lim jarayonida o’z-o’zini tarbiyalash metodlari munosobatingiz qanday?”
|
| |
Tаsmаli uzаtmаdа qаndаy tаsmаning ko’ndаlаng kеsimi pоnаsimоn bo’lаdi?

|
Tаsmаli uzаtmаdа qаndаy tаsmаning ko’ndаlаng kеsimi pоnаsimоn bo’lаdi?
|
bet | 51/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант26. Tаsmаli uzаtmаdа qаndаy tаsmаning ko’ndаlаng kеsimi pоnаsimоn bo’lаdi?
A) Yassi tаsmаdа B) аylаnаsimоn tаsmаdа S) Pоnаsimоn tаsmаdа D) Uchburchаkli tаsmаdа
27. Tаsmаli uzаtmаdа qаndаy tаsmаning ko’ndаlаng kеsimi dоirаli bo’lаdi?
A) аylаnаsimоn tаsmаdа B) Pоnаsimоn tаsmаdа S) Yassi tаsmаdа D) Uchburchаkli tаsmаdа
28. Tаsmаli uzаtmаdа kаmrоv burchgi α nimаgа tа’sir etаdi?
A) Ishqаlаnish kuchi kаmаyishigа B) Uzаtаsh nisbаti kаmаyishishigа S) Uzаtаsh nisbаti оshishigа D) Ishqаlаnish kuchi оshiShigа
29. Tаsmаli uzаtmаdа еtаklаnuvchi shkivning diаmеtri d2=250 mm, uzаtish nisbаti i=2. Еtаkchi shkivning diаmеtri d1=
A) 500 B) 252 S) 250 D) 125
30. Tаyanchlаrgа tuShаdigаn kuch qаndаy uzаtmаlаrdа kаttа qiymаtgа egа?
A) tishli B) zаnjirli S) tаsmаli D) friktsiоn
Tuzuvchi D.Irgashev
V-19 «Amaliy mexanika» fanidan test savollari
1.«Texnik mexanika» qanday turdagi jismlarni o‘rganishini ko‘rsating
A) qаttik jismni B) suyuq jismni S) Gаzsimоn jismni D) Dеfоrmаtsiyalаngаn jismni
2. Kinematik juftlar nechta sinflarga bo‘linadi?
A) 5 B) 4 S) 3 D) 6
3. O‘lcham birligining eng katta qiymatini belgilang
A) kilо B) mеgа S) gigо D) tеrа
4. Bajarilgan ishning o‘lchov birligini qanday bo‘ladi?
A) vаtt B) jоul S) pаskаl D) nyutоn
5) Mashina-bu...
A) аvtоmоbil B) insоn uchun yarаtilgаn, mеhnаt unumdоrligini оshirаdigаn sun’iy sistеmа
S) insоn qo’li bilаn yarаtilgаn, uning jismоniy vа аqliy mехnаtini yеngillаshtirаdigаn sun’iy sistеmа
D) turli trаnspоrt vоsitаlаri
6. Chebishev formulasi dagi nimani bildiradi?
A) 4- klаss kinеmаtik juftni B) 3- klаss kinеmаtik juftni S) 2- klаss kinеmаtik juftni D) 5- klаss kinеmаtik juftni
7. Chebishev formulasi dagi nimani bildiradi?
A) Bo’g’inning yuqori sinf dаrаjаsini B) Qo’zg’aluvchibo’g’inlаr sоnini S) Bo’g’inning quyi sinf dаrаjаsini D) qo’zg’аlmаs buginlаr sоnini
|
| |
Tarbiya jarayonida tarbiyalanuvchi shaxsida qanday o’zgarishlar kuzatiladi?

|
Tarbiya jarayonida tarbiyalanuvchi shaxsida qanday o’zgarishlar kuzatiladi?
|
bet | 160/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mTarbiya jarayonida tarbiyalanuvchi shaxsida qanday o’zgarishlar kuzatiladi?
Tarbiya jarayonida tarbiyalanuvchi shaxsida ongning shakllanib borishi, his-tuyg’ularning rivojlanishi, ijtimoiy hayot uchun zarur bo’lgan ijtimoiy aloqalarni tashkil etishga xizmat qiladigan xulqiy odatlarning hosil bo’lishi kabi o’zgarishlar kuzatiladi.
Tarbiya jarayonining muvaffaqiyatli kechishi qanday omillarga bog’liq?
Tarbiya jarayonining muvaffaqiyatli kechishi uning maqsadi, shakllari, metodlari, vositalari, mavjud pedagogik shart-sharoitlar, shaxsning o’zini-o’zi tarbiyalash va qayta tarbiyalashi ehtiyojiga egaligiga bog’liq.
Tarbiya tamoyillari nima?
Tarbiya tamoyillari – tarbiya nazariyasining asosiy etakchi qoidalari bo’lib, tarbiya jarayonini tashkil etish mazmuni, shakl, metod va vositalarini to’g’ri tanlanishini belgilaydigan boshlang’ich asoslar hisoblanadi.
Tarbiya jarayoni qanday tamoyillar asosida tashkil etiladi?
Tarbiya jarayoni quyidagi tamoyillar asosida tashkil etiladi:
- tarbiya maqsadining aniqligi;
- bolalar va kattalarning birgalikdagi faoliyati;
- ixtiyoriylik;
- yo’naltirilganlik;
- o’z-o’zini anglash;
- jamoaviylik;
- insonparvarlik;
- ilmiylik;
- pedagogik jarayonning hayot va amaliyot bilan bog’liqligi;
- izchillik;
- uzluksizlik;
- tizimlilik;
- ko’rsatmalilik;
- estetik g’oyalar ustuvorligi.
Tarbiya maqsadi qanday belgilanadi?
Tarbiya maqsadi ijtimoiy buyurtma asosida belgilanadi. Unda eng oddiy harakatdan tortib, to keng ko’lamli ijtimoiy harakatni tashkil etishdan iborat jarayonning mohiyati yoritiladi.
Tarbiya maqsadi qanday xarakter kasb etadi?
Tarbiya maqsadi umumiy va individual xarakter kasb etadi.
Tarbiya jarayoni qanday qonuniyatlar asosida kechadi?
Tarbiya jarayoni quyidagi qonuniyatlar asosida kechadi:
1) tarbiyaning ob’ektiv va sub’ektiv omillarga bog’liqligi;
2) tarbiyaning shaxs rivojlanishi bilan birligi va o’zaro aloqadorligi;
3) faoliyat va munosabat shaxsning ijtimoiy ahamiyatli fazilatlarni shakllantirishning negizi va asosiy manbai ekanligi;
4) tarbiyalanuvchilarning o’zaro tarbiyaviy ta’siri, o’zaro munosabatlari hamda faol faoliyati o’rtasidagi bog’lanishning mavjudligi.
|
| |
Egilishdаgi ichki kuch kаndаy nоmlаnаdi?

|
Egilishdаgi ichki kuch kаndаy nоmlаnаdi?
|
bet | 50/72 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #109561 |
Bog'liq Amaliy mexanika TEST VARIANTLARI механика вариант1 4 Egilishdаgi ichki kuch kаndаy nоmlаnаdi?
A) ko’ndаlаng B) cho’zuvchi R S) Bo’ylаmа D) Tоrtilish F
15. Egilishdа jismining ko’ndаlаng kеsim yuzаsi kаysi?
A) tugri turtburchаk B) kushtаvr S) аylаnа D) kvаdrаt
16 Burаlishdа хоsil bo’lаdigаn ichki kuch fаktоrii kаysi?
A) – burоvchi mоmеnt B) – eguvChi kuch S) – eguvchi mоmеnt D) – cho’zuvchi kuch
17. Egilishdа kаndаy dеfоrmаtsiya sоdir bo’lаdi?
A) - puаnsоn dеfоrmаtsiya B) Burаlish dеfоrmаtsiya S) -burchаk dеfоrmаtsiya D) -chiziqli dеfоrmаtsiya
18. EgiliShdа sоdir bo’lаdigаn ichki kuch fаktоrii kаysi?
A) -tаyangdаgi rеаktsiya kuchi B) -ko’ndаlаng kuch S) -bo’ylаmа kuch D) -shаrnirdаgi rеаktsiya kuchi
19. Egilishdаgi mustаµkаmlik shаrti ifоdаsini ko’rsаting
A) B) S) D)
20. Ko’ndаlаng kuch qiymаti Qy qаndаy dеfоrmаtsiya turidа tа’sir etаdi?
A) cho’zilish B) egilish S) burаlish D) burаlish vа siqiliSh
21. Mаshinа dеtаllаri bulimidа kаndаy uzаtmаlаr o’rgаnilаdi?
A) suyuklikli B) mехаnik S) хаvоli D) хаvоli-mехаnik
22. Mаshinаning blоk sхеmаsi qаysi?
A) Dvigаtеl-uzаtish mехаnizmi-ishchi mехаnizm B) Dvigаtеl- ishchi mехаnizm- uzаtish mехаnizmi
S) Ishchi mехаnizm -dvigаtеl-uzаtish mехаnizmi D) Uzаtish mехаnizmi-dvigаtеl- ishchi mехаnizm
23. Shkiv va tasma orasida qanday kuch mavjudligida uzatma ishlaydi?
A) ilаshish kuchi оrqаli B) аylаntiruvchi mоmеnt оrqаli S) ishqаlаnish kuchi оrqаli D) vаlning quvvаti оrqаli
24. Tаsmаli uzаtmаdа qаysi dеtаl ishlаtilаdi?
A) yulduzchа B) g’ildirаk S) kulаchоk vа turtkich D) g’аltаk (shkiv)
25. Tаsmаli uzаtmаdа qаndаy tаsmаning ko’ndаlаng kеsimi to’g’ri to’rt burchаkli bo’lаdi?
A) Yassi tаsmаdа B) Pоnаsimоn tаsmаdа S) аylаnаsimоn tаsmаdа D) Uchburchаkli tаsmаdа
|
| |
BOLALAR TARBIYA JAMOASI VA YAGONA PEDAGOGIK JARAYONNING ASOSIY SHAKLI

|
BOLALAR TARBIYA JAMOASI VA YAGONA PEDAGOGIK JARAYONNING ASOSIY SHAKLI
|
bet | 40/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mBOLALAR TARBIYA JAMOASI VA YAGONA PEDAGOGIK JARAYONNING ASOSIY SHAKLI
Shaxsning jamoada qaror topishi. Shaxs psixologik jihatdan taraqqiy etgan, shaxsiy xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan boshqalardan ajralib turuvchi muayyan jamiyat a`zosi bo’lib, uning shakllanishi ijtimoiy munosabatlar jarayonida kechadi. Mazkur jarayonda qatnashish asosida u jamiyat tomonidan tan olingan ma`naviy-axloqiy, shuningdek, huquqiy me`yorlar mohiyatini o’zlashtiradi. Jamiyatning a`zosi sifatida uning ijtimoiy va iqtisodiy taraqqiyotini ta`minlovchi mehnat faoliyatini yo’lga qo’yadi. Shuningdek, shaxsiy ehtiyojlari, manfaatlarini qondirish yo’lida ham atrofdagilar bilan munosabatga kirishadi.
Shaxs ijtimoiy muhitdan uzilgan holda mavjud bo’la olmaydi. Buning misoli sifatida R.Kipling tomonidan yaratilgan asardagi Mauglini keltirish mumkin. Garchi, inson bolasi bo’lsada, ijtimoiy munosabatlar jarayonida ishtirok etish ko’nikma va malakalari shakllanmaganligi bois odamlar hayotiga moslasha olmaydi.
Bola yoshligidan o’yin, mehnat va o’qish faoliyatlarini tengdoshlari bilan birgalikda tashkil etish asosida ijtimoiy muhitga moslasha boradi. Ijtimoiy muhit bolaga borliqni anglash uchungina emas, balki o’zligini anglash uchun ham imkoniyat yaratadi. Bolaning doimiy ravishda jamoa orasida bo’lishi, uning jamoa ta`sirida shakllanishi unda ijtimoiy faollikni yuzaga keltiradi.
Sharq mutafakkirlari jamoaning shaxs kamolotini ta`minlashdagi o’rni va roliga alohida e`tibor berganlar. Xususan, Abu Ali ibn Sino ijtimoiy muhitning shaxsni shakllantirishdagi rolini yuqori baholaydi. Tashqi muhit va odamlar insonning borliq, unda kechayotgan o’zgarishlar, jarayonlar mohiyatini anglashgagina emas, balki uning xulqida yaxshi va yomon sifatlarning shakllanishiga ham sezilarli ta`sir etishi, shu bois bolalarni tarbiyalashda u mansub bo’lgan mikromuhit xususiyatini inobatga olishni ta`kidlaydi. Bolani yomon ta`sirlardan saqlash zarurligini uqtiradi.
Shuningdek, alloma o’qitish samaradorligini ta`minlashda bolalarga jamoa asosida bilimlarni berishni maqsadga muvofiqligini ta`kidlaydi.
Abu Nasr Forobiyning uqtirishicha, inson blshqalar bilan munosabatda bo’lish, ularning yordami va qo’llab-quvvatlashlarini his etish ehtiyojiga ega. Ana shu ehtiyojni qondirish yo’lidagi amaliy harakatlar insonni kamolotga yetaklaydi, deb hisoblaydi. Abu Rayhon Beruniy esa shaxsning rivojlanishida o’zaro yordam, hamkorlik, odamlarga nisbatan xayrihohlik uning ijtimoiy muhitdagi roli va o’rnini belgilab beradi.
|
| |
Amerika modeli - O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi

|
O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi
|
bet | 34/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mAmerika modeli: kichik o’rta maktab → o’rta maktab → katta o’rta maktab → 2 yillik kollej → universitet tizimidagi 4 yillik kollej → magistratura → doktorantura.
Fransiya modeli: onalar maktabi → o’rta maktab → kollej → texnologik, kasbiy va umumta’lim litseyi → universitet → magistratura → doktorantura.
Germaniya modeli: umumiy maktab → real bilim yurti, gimnaziya va asosiy maktab → oliy o’quv yurti → magistratura → doktorantura.
Angliya modeli: birlashgan maktab → grammatik va zamonaviy maktab → kollej → universitet, magistratura, doktorantura.
Rossiya modeli: umumta’lim maktabi → to’liq o’rta maktab, gimnaziya va litsey-kollej → institut, universitet, akademiya → magistratura → doktorantura.
Qozog’iston modeli: to’liq umumta’lim o’rta maktab → kollej → universitet, akademiya (bakalavriat) → magistratura → doktorantura.
Demak, zamon va makon omillariga ko’ra pedagogik tizimlar modelini taqqoslashda yangi pedagogik bilimlar yuzaga keladi. Uning mazmunida quyidagilar aks etadi:
ta’limning zamonaviy holatini qayd etish;
ta’lim siyosatini takomillashtirish, muqobil ta’lim siyosatini taklif qilish;
ta’lim jarayonlarida kutilayotgan holatlarni bashorat qilish;
qiyosiy pedagogikaning nazariyasi va metodologiyasini boyitish.
XX asr oxirida jahon ta’lim tizimida quyidagi global tendentsiyalar ajratib ko’rsatildi:
ta’lim tizimini demokratlashtirishga intilish, ya’ni ta’limning hamma uchun ochiqligi, ta’lim tizimining uzluksizligi, ta’lim muassasalariga mustaqillikning taqdim etilishi;
shaxsga ta’lim olish huquqining to’liq ta’minlanishi (har bir insonga millati, irqi, kelib chiqishidan qat’iy nazar istalgan turdagi ta’lim muassasasida ta’lim olishi);
ma’lumot olishga ijtimoiy-iqtisodiy omillarning sezilarli ta’siri (pulli-shartnoma asosida tahcil olish);
xilma-xil qiziqish va o’quvchilarning qobiliyatlarini rivojlantirishga yo’naltirilgan o’quv-tashkiliy tadbirlar ko’lamining ortib borishi;
ta’lim xizmatlari bozorining o’sishi;
oliy ta’lim tarmoqlarining kengayishi va talabalarning ijtimoiy tarkibining o’zgarishi;
ta’limni boshqarish sohasida o’ta markazlashtirilgan va markazlashtirilmagan boshqaruv uyg’unligini ta’minlash;
rivojlangan davlatlar tomonidan ta’lim moliyalashtiriladigan asosiy ob’ektga aylanishi;
ta’lim dasturlarini doimiy yangilash va modernizatsiyalash;
“o’rtacha o’zlashtirish”ga yo’nalganlikdan, har bir o’quvchining o’ziga xosliklarini ochish hamda ularning qiziqishi va qobiliyatlarini rivojlantirishga etibor qaratilishi;
rivojlanishida nuqsoni bor bo’lgan bolalar ta’limi uchun qo’shimcha resurslarni izlab topish.
|
| |
XII.BOB. OVOZNI QAYTA ISHLASHDA SUN’IY INTELLEKT: PYTHONDA AUDIO-TAHLILIY ILOVALARNI YARATISH

|
XII.BOB. OVOZNI QAYTA ISHLASHDA SUN’IY INTELLEKT: PYTHONDA AUDIO-TAHLILIY ILOVALARNI YARATISH
|
bet | 149/182 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,69 Mb. | | #244351 |
Bog'liq Python sun\'iy intellekt texnologiyasi Dasrlik 2024 XII.BOB. OVOZNI QAYTA ISHLASHDA SUN’IY INTELLEKT: PYTHONDA AUDIO-TAHLILIY ILOVALARNI YARATISH 12.1.Python-da sun’iy intellekt yordamida audio qayta ishlashga kirish.
Kalit so‘zlar: MFCC, deployment, AWS, Azure, Heroku, Librosa, NLP, AI, Audio, SpeechRecognition, Infratuzilma.
Ovozni qayta ishlashda sun’iy intellekt (AI) innovatsion audio analitik dasturlarni yaratish uchun ko‘plab imkoniyatlarni taqdim etadi. Python-da bunday dasturlarni yaratishda bir necha qadamlarni bajarishingiz mumkin:
Kerakli kutubxonalarni o‘rnatish:
Ovozli fayllarni o‘qish va qayta ishlash uchun libros kabi audio bilan ishlash uchun kutubxonadan foydalaning.
Mashinali o‘qitish modellarini yaratish uchun scikit-learn yoki TensorFlow kabi Mashinali o‘qitish kutubxonasini o‘rnating.
pip install librosa scikit-learn tensorflow
Ma’lumotlarni yuklab olish va qayta ishlash:
Modelni o‘rgatish uchun audio yozuvlar to‘plamini oling yoki yarating. Tovushlarning turli sinflariga e’tibor bering (masalan, nutq, musiqa, shovqin).
Audio fayllarni o‘qish va spektrogrammalar, bo‘r chastotali kepstral koeffitsientlar (MFCC) va boshqalar kabi xususiyatlarni olish uchun librosa-dan foydalaning.
Mashinali o‘qitish modelini o‘qitish:
Olingan xususiyatlar bo‘yicha o‘rganish uchun konvolyutsion neyron tarmoqlari (CNN) yoki takroriy neyron tarmoqlari (RNN) kabi mos Mashinali o‘qitish modelini tanlang.
Modelning ishlashini baholash uchun ma’lumotlarni o‘quv va test to‘plamlariga ajrating.
Audio analitik funktsiyalarni yaratish:
O‘qitilgan model yordamida audio yozuvlarni tahlil qilish funktsiyalarini amalga oshiring. Masalan, tovush sinfini aniqlash (nutq, musiqa, shovqin), nutqni aniqlash va boshqalar.
Foydalanuvchi interfeysi integratsiyasi:
Flask yoki Django kabi kutubxonalar yordamida foydalanuvchi interfeysini yarating, shunda foydalanuvchilar sizning ilovangiz bilan o‘zaro aloqada bo‘lishlari mumkin.
|
| |
Sun’iy intellekt yordamida avtomatik boshqarish va qaror qabul qilish tizimlarini yaratishning amaliy misollari

|
Sun’iy intellekt yordamida avtomatik boshqarish va qaror qabul qilish tizimlarini yaratishning amaliy misollari
|
bet | 148/182 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,69 Mb. | | #244351 |
Bog'liq Python sun\'iy intellekt texnologiyasi Dasrlik 2024Sun’iy intellekt yordamida avtomatik boshqarish va qaror qabul qilish tizimlarini yaratishning amaliy misollari:
Tadqiqot Python qobiliyatlari va sun’iy intellekt usullaridan foydalangan holda avtomatik boshqaruv tizimlarini ishlab chiqishning amaliy misollarini taqdim etdi. Ushbu misollar o‘z loyihalarini yaratish va turli sohalarda avtomatlashtirilgan tizimlarni joriy etish uchun asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
Tadqiqotni umumlashtirib, Python sun’iy intellektga asoslangan avtomatik boshqaruv va qaror qabul qilish tizimlarini ishlab chiqishda muhim rol o‘ynaydi degan xulosaga kelishimiz mumkin. Uning moslashuvchanligi, kengayishi va keng ishlab chiquvchilar hamjamiyati uni ushbu sohadagi murakkab muammolarni hal qilish uchun afzal tanlovga aylantiradi. Ushbu yo‘nalishdagi keyingi tadqiqotlar va ishlanmalar samaradorlikni oshirishga va avtomatik boshqaruv va qaror qabul qilish tizimlarini keng joriy etishga yordam beradi.
O‘z - o‘zini tekshirish uchun savollar:
Python avtomatik boshqarish va qaror qabul qilish tizimlarini yaratishda qanday rol o‘ynaydi?
Pythonning qaysi asosiy xususiyatlari uni sun’iy intellekt tizimlarini ishlab chiqish uchun mashhur dasturlash tiliga aylantiradi?
Python-da avtomatik boshqarish tizimlarini ishlab chiqishda qanday usullar va algoritmlar keng qo‘llaniladi?
Avtomatik boshqaruv tizimlarida qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan asosiy mashinali o‘qitish algoritmlarini ko‘rib chiqish qanday?
Python sun’iy intellekt tizimlarini ishlab chiqish uchun turli kutubxonalar va ramkalar bilan integratsiyani qanday qo‘llab-quvvatlaydi?
Avtomatik boshqaruv tizimlarida Python yordamida hal qilingan aniq vazifalarga misollar keltira olasizmi?
Sun’iy intellekt va avtomatik boshqaruv tizimlari bilan ishlashda qaysi Python kutubxonalari muhim?
Avtomatik boshqaruv tizimlarini ishlab chiqishda qanday qiyinchiliklar va muammolar paydo bo‘lishi mumkin va Python ularni hal qilishga qanday yordam beradi?
Pythonda avtomatik boshqaruv tizimlarida texnika va algoritmlarning rivojlanishiga sun’iy intellektning qanday tendentsiyalari va yangiliklari ta’sir qiladi?
Python qanday qilib avtomatlashtirilgan boshqaruv va qaror qabul qilish tizimlarini yaratishda qulaylik va samaradorlikni ta’minlaydi?
|
| |
Joiry nazorat - O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi

|
O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw ministrligi
|
bet | 159/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mJoiry nazorat
|
Oraliq nazorat
|
Yakuniy nazorat
|
|
|
|
TARQATMA MATERIALLAR
1. Masalani yeching: ota o'z o'g'lining yetuklik attestatini olishi va 16 yoshga to'lishi munosabati bilan ziyofat berdi. O'g'lini bugungi baxtli kuni bilan tabriklab unga qadah uzatdi. Oila a’zolari bu voqeaga quyidagicha munosabat bildirishdi:
Dadasi: “o'g'lim muborak yoshing bilan tabriklayman, shu munosabat bilan bir qadah ko'taraylik!”.
Buvisi: “jon bolam, spirtli ichimliklarga o'giingni o'igata ko'rma, ichkilikbozlikning oxiri voy bo'lishi mumkin”.
Bobosi: “...mayli, otangning so'zi yerda qolmasin”.
Oyisi: “...o'g'lim, otang senga qadahni spirtli ichimliklaming qanchalik zararli ekanligini bilishing yoki bilmasligingni sinab ko'rish uchun uzatdi”.
Savol: Siz oila a’zolarining bu voqeaga bo'lgan munosabatlarini qaysi birini to'g'ri deb o'ylaysiz?
Suqrot texnikasi. Ma’ruzalarda tez-tez ishlatiladigan usul unda o’qituvchi talabalarni savol-javoblar orqali mo’ljallangan maqsad sari etaklaydi.
Tarbiya jarayoni nima?
Tarbiya jarayoni o’qituvchi va o’quvchi (tarbiyachi va tarbiyalanuvchi)lar o’rtasida aniq maqsad asosida tashkil etiladigan hamkorlik faoliyatining kechishi, rivoji.
Tarbiya jarayonini texnologiyalashtirish nima?
Tarbiya jarayonini texnologiyalashtirish – aniq maqsadga va ijtimoiy g’oyaga asoslanib, o’quvchilarda ma’naviy-axloqiy sifatlarni shakllantirishga yo’naltirilgan pedagogik faoliyatning tashkiliy-texnik jihatdan uyushtirilishi sanaladi.
Tarbiya jarayonining o’ziga xos xususiyatlari nimalardan iborat?
Tarbiya jarayonining o’ziga xos xususiyatlari quyidagilardan iborat:
1) aniq maqsadga yo’naltirilganlik;
2) uzoq muddat davom etishi (tarbiya natijalari tez sur’atda yaqqol ko’zga tashlanmaydi);
3) uzluksizligi (o’quvchilar va o’qituvchining birgalikdagi uzluksiz, tizimli harakatlari);
4) yaxlit, tizimli tashkil etilishi;
5) ikki tomonlama aloqa hamda qarama-qarshiliklarning mavjud bo’lishi.
|
| |
Mustaqillik yillarida pedagogik fikrlar rivojining asosiy yo’nalishlari

|
Mustaqillik yillarida pedagogik fikrlar rivojining asosiy yo’nalishlari
|
bet | 36/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw m Mustaqillik yillarida pedagogik fikrlar rivojining asosiy yo’nalishlari.
Mustaqillik yillarida O’zbekistonda pedagogik fikrlar mazmuni bilan tanishish, ularda ilgari surilgan g’oyalarni umumlashtirish asosida ularning quyidagi asosiy yo’nalishlar bo’yicha rivojlanganligiga guvoh bo’lish mumkin:
Pedagogika fani metodologik g’oyalarining takomillashuvi.
Totalitar tuzum davrida o’rganilishi ma’n etilgan milliy-pedagogik qarashlarning o’rganilishi va pedagogika faniga olib kirilishi.
Ijtimoiy-g’oyaviy, iqtisodiy va madaniy taraqqiyotda etakchi o’rin tutuvchi g’oyalarning pedagogik qarashlarda o’z ifodasini topishi.
Pedagogik bilimlar ijtimoiy-g’oyaviy asoslarining boyishi.
Ta’lim mazmunida milliy istiqlol g’oyasi va mafkurasi asoslari, insonparvarlik va demokratik qarashlarning aks etishi.
Milliy-madaniy meros namunalaridan foydalanish, milliy va umuminsoniy qadriyatlar uyg’unligiga erishish orqali yosh avlodni milliy ruhda tarbiyalash.
Shaxsni ijtimoiylashtirish.
Erkin, mustaqil fikrlovchi, ijodkor, ijtimoiy faol shaxni shakllantirish.
Shaxsda yuksak ma’naviy-axloqiy sifatlarni tarkib toptirish.
Yosh avlodda ijtimoiy voqelikka ongli munosabatni qaror toptirish.
Yangicha ta’limiy qarashlarning paydo bo’lishi.
Yuksak malakali, raqobatbardosh kadrlarni tayyorlashda tayanch o’rin tutuvchi uzluksiz ta’lim tizimining yo’lga qo’yilishi.
Ta’lim sohasida davlat va jamoatchilik boshqaruvining yo’lga qo’yilishi.
Ta’lim marketingi va ta’lim xizmatlari sohasining tashkil etilishi.
Ta’limning yangi didaktik parametrlarini aniqlash.
Yangi o’quv predmeti va o’quv kurslarini o’qitishning yo’lga qo’yilishi.
Hamkorlikda o’qitish va mustaqil ta’limning ommalashuvi.
Ta’lim olganlikni tashxis etishning yangi vositalari (reyting tizimi, monitoring)ning amaliyotga tatbiq etilishi.
|
| |