nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
- Tarmoq kartasi - 1-savol: Amaliy dasturiy taʼminot va ularning turlari

|
1-savol: Amaliy dasturiy taʼminot va ularning turlari
|
bet | 55/71 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 262,89 Kb. | | #137574 |
Bog'liq 1-savol Amaliy dasturiy taʼminot va ularning turlari-fayllar.org113- Tarmoq kartasi
Tarmoq kartasi(tarmoq platasi, , Ethernet-adapter, NIC(network interface controller)) – kompyuterni tarmoqdagi boshqa qurilmalar bilan aloqa qilishi uchun mo’ljallangan kompyuterning periferik qurilmasidir. Tarmoq kartasi uch xil ko’rinishda bo’ladi:
1. Ichki tarmoq kartasi. Kompyuterning ISA, PCI portlariga ulanadigan karta.
2. Tashqi tarmoq qurilmasi. Bu tarmoq qurilmasi alohida bir qurilma bo’lib, USB, PCMCIA yoki LPT portlari orqali kompyuterga ulanadi. Bu turdagi tarmoq qurilmasidan asosan notebook foydalanuvchilari foydalanishadi.
3. Birlashtirilgan tarmoq kartasi. Kompyuterning ona platasiga birlashtirilgan bo’ladi. Zamonaviy kompyuterlar tarmoq qurilmasining shu turi orqali boshqa kompyuterlar bilan aloqa o’rnatadi. Tarmoq kartalari bir vaqtning o’zida ma’lumotlarni qabul qilib jo’natishi mumkin, 10,100,1000 Mbit/sek (Mbitlarda o’lchanadi) tezliklarda ishlay oladi.
Ilk tarmoq platalari diskret mantiqiy mikrosxema asosida yig’ilgan
bo’lib, buffer xotirasi 1 kadrga ega edi. Ishonchliligi juda past. Ma’lumotlar oqimi ko’p va ketma-ket uzatilganda buffer xotira ulgurib bera olmay, ma’lumotlar yo’qotilishi sodir bo’ladi. Bu esa tarmoq kartasini qayta qayta so’rov jo’natishiga sabab bo’lib, ish tezligini keskin kamayishiga olib keladi. Shu bilan birga ilk tarmoq kartalari har biri uchun alohida drayver kerak bo’lgan.
Ikkinchi avlod tarmoq kartasi bufer xotirasi ko’p kadrga asoslangan bo’lib, kompyuterdan yuklangan kadr tarmoqqa uzatilguncha ikkinchi kadr ham qabul qilinadi. Bu avlod tarmoq platalarida integrallashgan mikrosxemalar qo’llanila boshladi. Bu esa ishonchlilikning oshganligini anglatadi. Shu bilan birga drayverlar 3Com, Microsoft, Novell firmalari tomonidan standartlashtirilishiga erishildi.
Uchinchi avlod tarmoq platalari operativ xotiradan olgan ma’lumotlarni bufer xotirada konveyer sxemasi asosida qayta ishlaydi. Bu esa ish jarayonini tezligini 25-55% ga oshishini ta’minlaydi. Bu avlod platalari maxsus integral sxemalar asosida yig’ilgan bo’lib, ishchanligi va ishonchliligini oshishiga, narxini esa kamayishiga olib keldi.
To’rtinchi avlod tarmoq platalari – hozirgi kunda ishlab chiqari-layotgan kartalardir. Bu avlod tarmoq kartalari kompyuterni tarmoq orqali masofadan boshqarish, tarmoqdan operastion tizimni yuklash va boshqa imkoniyatlarga ega. PCI raz’yomli tarmoq platasi PCI shina
Hozirgi tarmoq platalari RJ (Registered jack)45 razyomiga mo’ljallangan bo’lib, juda katta tezliklarni ta’minlab bera oladi. Mis kabellar, optik kabellar orqali ma’lumotlar almashinuvini amalga oshirish mumkin. Eski ISA shinali tarmoq kartalarida esa koaksial kabellar ishlatilar edi.
|
| |
Migratsiyani quyidagi sabablar bilan bog‘lash mumkin

|
Migratsiyani quyidagi sabablar bilan bog‘lash mumkin
|
bet | 62/72 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 268,16 Kb. | | #139504 |
Bog'liq 1-mavzu “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazMigratsiyani quyidagi sabablar bilan bog‘lash mumkin:
• xо‘jalik hayotining baynalmilallashuvi;
• ijtimoiy-demografik о‘zgarishlar;
• fan-texnika va axborot sohasidagi inqilob;
• integratsiya jarayonlarining rivojlanishi;
• transmilliy korporatsiyalarning faoliyati.
Bu barcha omillar mehnatga layoqatli aholining harakatchanligining kuchayishiga sababchi bо‘ldi, zero insonlar mamlakatlar va qit’alararo kо‘chish uchun rivojlangan kommunikatsiya infratuzilmasidan foydalanishadi. Hozirgi kunga kelib shunday jahon ishchi kuchi bozori (JIKB) vujudga keldiki, bu bozor asosini milliy xо‘jalik tizimlari va jahon iqtisodiyoti doirasida ishlab chiqaruvchi kuchlarning darajasi, tabiati va joylashuviga sezilarli ta’sir etuvchi iqtisodiy faol aholining mamlakatlar va hududlar о‘rtasidagi jami migratsion aylanmasi tashkil etadi. XXI asrning boshlariga kelib mehnatkash-migrantlarning bir yildagi о‘rtacha miqdori 35 mln. kishiga yetdi (1960 yilda 3,5 mln.).
Fuqarolarni о‘z vatanidan tashqarida ish qidirishga majbur etuvchi omillar ichida eng asosiysi turmush darajasini yaxshilash va о‘z qobiliyatlaridan unumli foydalanishga intilishlari hisoblanadi. Ayni paytda ishsizlik, qishloq xо‘jaligida aholining kо‘payib ketishi kabi salbiy ijtimoiy-iqtisodiy hodisalar ham yashash joyini vaqtincha yoki doimiy о‘zgartirishga sababchi bо‘ladi.
Har bir chegaraga tegishli aholining kо‘chishi emigratsion va immigratsion oqimlarning yig‘indisidan tuziladi. Emigratsiya chet elga chiqish bо‘lsa, immigratsiya chet eldan kelishni bildiradi. Ushbu ikki oqim о‘rtasidagi farq sof migratsiya hajmini beradi, ularning yig‘indisi esa - yalpi migratsiya hajmini beradi.
Migratsion jarayonlarni rivojlanishida odatda uchta yirik tо‘lqin alohida ahamiyat kasb etadi.
Birinchisi, eski migratsiya nomini olgan, XIX asrning deyarli 2/3 qismini о‘z ichiga oladi. Bu davr uchun sanoat ishchilarining kо‘chishi xarakterlidir.
Ikkinchi tо‘lqin XIX asr oxiri - XX asrning boshida о‘z ta’sirini kо‘rsatdi. U yangi migratsiya degan nom olgan. Ushbu davrda bankrotga uchragan xristianlar migratsiyasi kuzatiladi.
|
| |
Moliyaviy va iqtisodiy inqirozlar

|
Moliyaviy va iqtisodiy inqirozlar
|
bet | 30/72 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 268,16 Kb. | | #139504 |
Bog'liq 1-mavzu “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vaz4.4. Moliyaviy va iqtisodiy inqirozlar
Jahon tajribasining kо‘rsatishicha, iqtisodiyotning ochiqligi rivojlanishi tashqi omillardan foydalanish imkoniyatlarini kengaytiradi. U milliy xо‘jalikda xorijda о‘zlashtirib bо‘lingan ilg‘or texnologiyalardan, mashina va uskunalarning yangi avlodlaridan, ishlab chiqarishni va sotishni boshqarishning zamonaviy tajribasidan foydalanish kо‘lamlarini kengaytirishga, chet eldan qо‘shimcha moddiy va moliyaviy resurslarni jalb qilishga, xalqaro ishlab chiqarish kooperatsiyasiga qо‘shilishga imkoniyat yaratadi.
Biroq iqtisodiyot “ochiqligi” nafaqat bozor islohotlarini jadallashtiradi, balki iqtisodiy rivojlanishda, ayniqsa rivojlanayotgan va о‘tish iqtisodiyoti mamlakatlari uchun ma’lum xavf-xatarlarni ham vujudga keltiradi. Milliy ishlab chiqaruvchilarni xorijiy raqobatchilar tomonidan siqib chiqarilishi, alohida tarmoqlarning jahon konyunkturasiga, sanoati rivojlangan mamlakatlarning savdo va sanoat siyosatiga bog‘liqligining о‘sish xavfi paydo bо‘ladi.
XX va XXI asrlarda jahon iqtisodiy rivojlanishiga ikkita yangi holat ta’sir kо‘rsatdi. Birinchidan, konyunktura о‘zgarishlarini tartibga solishga qaratilgan iqtisodiy siyosat tizimi asta-sekin shakllantirildi. Ikkinchidan, jahon iqtisodiy tuzilmasida moliyaviy (aksiyadorlik kapitali institutining, kapital, valyuta, qimmatli qog‘ozlar va ularning hosilalari bozorlari tizimlarining shakllanishida ifodalanuvchi) soha keskin о‘sdi. Jahon iqtisodiyotining mazkur sohasining rivojlanishi natijasida moliyaviy operatsiyalar hajmi moddiy ne’matlar bilan iqtisodiy operatsiyalar hajmidan ancha ortib ketdi.
Bozor mexanizmining amal qilishida davriy takrorlanuvchi inqirozlar о‘zining namoyon bо‘lish shakllarini asta-sekin о‘zgartirdi. Agar sanoatlashtirish davrida moliyaviy buzilishlar (banklarning kasodga uchrash shaklida) asosan keyingi sanoat pasayishlariga olib kelgan bо‘lsa, sanoatlashtirishdan keyingi davrda bunday yaqqol ketma-ketlik о‘z shaklini о‘zgartira boshladi. Moliyaviy soha shunchalik yirik kо‘lamga erishdiki, bu uni о‘z qonuniyatlari bо‘yicha rivojlanuvchi nisbatan mustaqil iqtisodiy blokka aylantirdi. Xususan, moliyaviy sohani ustun ravishda va ishlab chiqarish sohasini nisbatan kamroq qamrab oluvchi inqirozlar kelib chiqdi. Moliyaviy xо‘jalikning bunday “mustaqilligi” moliyaviy buzilishlarning ham nisbiy “mustaqilligini” keltirib chiqardi. Bu esa jahon moliyaviy inqirozlarini rо‘y berishiga olib keladi.
|
| |
Kichik guruhlarda ishlash qoidalari

83
Nazorat savollari :
1. Sement bog‘lovchili qurilish qorishmalar.
2. Gips bog‘lovchili qurilish qorishmalari.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati:
1. A.V.Strelskiy, V.G.Gurevich «Otsenka kachestva nerudnix stroitelnix
materialov», Stroyizdat, 1985g.
2. Akramov X.A.,Raximov SH.T.,Nuritdinov X.N.,Turopov M.T. “Beton
tо‘ldiruvchilari texnologiyasi”, О‘quv qо‘llanma, Toshkent, 2012y.
3-
AMALIY MASHG‘ULOT: SUVOQ UCHUN QORISHMALAR.
DEKORATIV SUVOQLAR.
Kichik guruhlarda ishlash qoidalari:
Xar kim о‘z о‘rtoqlarini tinglashi, xurmat bildirishi kerak.
Xar kim faol, berilgan topshiriqga ma’suliyat bilan qaragan xolda ishlashi kerak.
Xar kim zarur xolda yordam sо‘rashi lozim
Xar kim undan yordam sо‘ralganda albatta yordam berishi kerak.
Xar kim gurux ishi natijasini baxolashda ishtirok etishi shart.
Kichik guruxlar uchun topshiriqlar:
Neoklassik yondashuv - 1-mavzu: “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazifalari Reja

|
1-mavzu: “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazifalari Reja
|
bet | 60/72 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 268,16 Kb. | | #139504 |
Bog'liq 1-mavzu “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazNeoklassik yondashuv. G‘arb iqtisodiy nazariyasida mehnat bozoriga turli ishlab chiqarish zahiralaridan biri sotiladigan bozor deb qaraladi. Bunda zamonaviy mehnat bozori amal qilishiga nisbatan mavjud bо‘lgan 4 ta asosiy konseptual yondoshuvni ajratib kо‘rsatish mumkin. Birinchi konsepsiyani neoklassiklar (Dj.Perri, M.Fidstayn, R.Holl) ilgari suradi. 80-yillarda uni iqtisodiy taklif qilish konsepsiyasi tarafdorlari A.Laffer va boshqalar ham qо‘llab-quvvatlashdi. Ushbu konsepsiya tarafdorlari mehnat bozori ham boshqa bozorlar kabi baho muvozanati asosida harakat qiladi, ya’ni asosiy bozor regulyatori bо‘lib baho (bu holda ishchi kuchi bahosi) xizmat qiladi deb hisoblashadi. Ularning fikriga kо‘ra aynan ish haqi yordamida ishchi kuchi talabi va taklifi tartibga solinadi. Hamda ularning muvozanati ta’minlab turiladi. Ta’lim va malaka oshirishga (inson kapitaliga) qilingan investitsiyalar - mashina va uskunalarga qilingan investitsiyalar kabidir. Baho muvozanati modeliga kо‘ra individ toki bu qо‘yilmalarga foyda meyori pasaymagunga qadar: «Malakali investitsiyalar» kelaveradi. Neoklassik konsepsiyaga kо‘ra ishchi kuchi bahosi talab va taklifga bog‘liq holda kо‘payib yoki kamayib bozor ehtiyojiga tez moslashadi. Mehnat bozorida muvozanat mavjud bо‘lgan sharoitda esa ishsizlik bо‘lishi mumkin emas.
Ish haqining talab va taklif tebranishlarga tо‘la mos ravishda о‘zgarishi hamda, ayniqsa ishsizlikning mavjud emasligi borasida jiddiy tarzda gapirib bо‘lmasligi tufayli bu konsepsiya tarafdorlari ular nazariyasining hayot bilan mos kelmasligiga bozorning qaysidir “Nomukammalliklari” sabab deyiladi.
Bularga kasb uyushmalarining ta’siri davlat tomonidan ish haqi minimal darajasining belgilab kо‘yilishi yetarli axborot yо‘qligi va hokazolar kiradi. Bundan tashqari ishsizlikning gо‘yoki erkin xarakteri tо‘g‘risidagi tezis ham oldingi suriladi. Ammo, agar ishsizlik erkin xarakterga ega bо‘lsa, nima uchun iqtisodiy sikllar fazalariga bog‘liq holda о‘zgarib (tebranib) turadi degan savolga javob berishmaydi.
|
| |
bо‘lishi kerak - Qurilish materiallari va konstruksiyalari

119
7.
Qorishmalarni turli asboblar
bilan surkash usullari va
texnologiyalari.
2
8.
Shpaklevka aralashmalari. Gips bog‘lovchi
asosida shpaklevka
qorishmalari.
2
Jami:
15
Ma’ruza mashg‘ulotlari multimediya qurulmalari
bilan jihozlangan
auditoriyada akadem. guruhlar oqimi uchun о‘tiladi.
2. Amaliy mashg‘ulotlar
2-jadval
№
Amaliy mashg‘ulotlar mavzulari
Dars
soatlari
hajmi
1-semestr
1.
Pardozlash
ishlarida
quruq
qurilish
qorishmalari
va
klassifikatsiyasi.
2
2.
Pardozlash ishlarida suvoqchilik ishlari.
2
3.
Suvoq uchun qorishmalari. Dekorativ suvoqlar.
2
4.
Qurilish
qorishmalari
uchun
tо‘ldiruvchilar,
turi,
xususiyatlari.
2
5.
Beton qorishtirgich sexi, ishlab chiqarish jarayoni.
2
6.
Rangdor ohak-qum suvog‘i bilan suvash.
2
7.
Fasadlarni
tabiiy tosh ashyolar-marmar,
granit va boshqa
plitalar bilan quruq usulda qoplash.
3
V. Mustaqil ta’lim va mustaqil ishlar

114
moddalar.
3.
Dekorativ qurilish qorishmalarni ishlab
chiqarishda pigment va
rangli sementlarni qо‘llash.
4.
Devor va shiftlar uchun pardozlovchi materiallar.
5.
Mahalliy materiallar asosida qurilish qorishmalari.
6.
Qorishmalar - qurilish madaniyati о‘sishining muhim omili.
7.
Gips, sement suvoqli quruq qorishmalari.
8.
О‘zbekistonda quruq qorishmalar ishlab chiqaruvchi korxonalar.
9.
Tо‘ldiruvchilarning turi, tarkibi va xususiyatlari.
10.
Keramik buyumlar uchun yelimlovchi va pardozlovchi materiallar.
11.
Pardozlash ishlari uchun qurilish qorishmalarni qо‘llash.
12.
Qurilish qorishmalari uchun kimyoviy qo’shimchalar.
13.
Sement va tо‘ldiruvlarni omborlarga joylash.
14.
Sement
asosida
qurilish
qorishmalarini
ishlab
chiqarish
texnologiyasi.
15.
Qorishmaning tayyorgarlik darajasiga kо‘ra bо‘linishi.
16.
Qо‘llanadigan materiallarning asosiy me’yoriy qoidalari.
17.
Qurilish qorishmasini tayyorlash sxemasi.
Mustaqil о‘zlashtiriladigan mavzular bо‘yicha talabalar tomonidan referatlar
tayyorlash va uni taqdimot qilish tavsiya etiladi.
VI. Asosiy va qо‘shimcha о‘quv adabiyotlar hamda axborot manbaalari
Asosiy adabiyotlar.
1. Neville A.M. Properties of concrete. 5
th
edition. TA439.N48. 2011.
2. N.Samig’ov “Qurilish materiallari va buyumlari” Darslik “Mexnat
nashriyoti” T., 2013
3. Maxmudova N.A., Nuriddinov X.N. Pardozlash
va issiqlik izolyatsiya
materiallari. Oʻquv qoʻllanma. T., 2010.
4. Парикова Е.В. Сухие строительные смеси. Учебное пособие.
Новосибирск, 2010.
5. Парикова Е.В., Фомичева Г.Н., Елизарова В.А. Материаловедение (сухое
строительство). Учебник. М., 2010.
6. Sh. Djumanov, S. Saidrasulov Quruq usulda qurilish va pardozlash ishlari. T.,
2009.
7. Maxmudova N.A. Bog‘lovchi moddalar. О‘quv qо‘llanma. T., 2015.
-mavzu. Quruq qurilish qorishmalari va pardozlash ishlarida

113
bо‘yoqlar. Dispers kompozitsiyalar. Qotiruvchilar, tо‘ldiruvchilar,
pigmentlar va
maqsadli qо‘shimchalar.
7-mavzu. Qorishmani turli asboblar bilan surkash.
Qorishmani yuzaga surkash. Quyuq qorishmani surkashda ishlatiladigan
uskunalar. Devor va shiftlarga qorishma surkash usullari va texnologiyalari.
8-mavzu. Shpaklevka aralashmalari. Gips bog‘lovchi asosida
shpaklevka qorishmalari.
Shpaklevka aralashmalari. Gips bog‘lovchi
asosida shpaklevka
qorishmalari. Qurilish qorishmalarni ishlab chiqarish. Sement va gips
bog‘lovchi asosida quruq qurilish qorishmalarni ishlab chiqarish texnologiyasi
9-mavzu Shpaklevka aralashmalari.
KNAUF korxonalarida ishlab chiqariluvchi
quruq aralashmalardan
shpaklevkalar. “Fugen” firmasining gipsli shpaklevkalari. KNAUF – Fugen oddiy
shpaklevkasi gips karton listlar.
IV. Amaliy mashg‘ulotlar bо‘yicha kо‘rsatma va tavsiyalar.
Amaliy mashg‘ulotlar uchun quyidagi mavzular tavsiya etiladi:
1. Pardozlash ishlarida quruq qurilish qorishmalari va klassifikatsiyasi.
2. Pardozlash ishlarida suvoqchilik ishlari.
3. Suvoq uchun qorishmalari. Dekorativ suvoqlar.
4. Qurilish qorishmalari uchun tо‘ldiruvchilar, turi, xususiyatlari.
5. Beton qorishtirgich sexi, ishlab chiqarish jarayoni.
6. Qurilish qorishmalar va qurilish qorishmalari ishlab chiqarishda sifat
nazorati.
7. Rangdor ohak-qum suvog‘i bilan suvash.
8. Fasadlarni
tabiiy tosh ashyolar-marmar, granit va boshqa plitalar
bilan quruq usulda qoplash.
Amaliy mashg‘ulotlar multimedia qurilmalari bilan
jihozlangan auditoriyada
bir akadem guruhga bir о‘qituvchi tomonidan о‘tkazilishi lozim. Mashg‘ulotlar
faol va interaktiv usullar yordamida о‘tilishi, mos ravishda munosib pedagogik va
axborot texnologiyalar qо‘llanilishi maqsadga muvofiq.
Qо‘shimcha adabiyotlar - Qurilish materiallari va konstruksiyalari

118
I.О‘quv fani о‘qitilishi bо‘yicha uslubiy kо‘rsatmalar
“Pardozlash ishlarida quruq qurilish qorishmalari”
fani magistrlarni nazariy
bilimlar, amaliy kо‘nikmalar, qurilish qorishma xususiyatlariga ta’sir
etuvchi
omillar, qurilish qorishmalarni ishlab chiqarish
texnologiyasiga uslubiy
yondashuv hamda ilmiy dunyoqarashini shakllantirish vazifalarini bajaradi.
Fan bо‘yicha
talabalarning bilimi, kо‘nikma
va malakalariga quyidagi
talablar qо‘yiladi.
Magistr:
“Pardozlash ishlarida quruq qurilish qorishmalari” fanini о‘zlashtirish
jarayonida magistr:
quruq qurilish qorishmalari tarkibi;
quruq qurilish qorishmalarini
rivojlanish bosqichlari;
quruq qurilish qorishmalarining turlari tо‘g‘risida
tasavvurga ega
bо‘lishi;
quruq qurilish qorishmalarini klassifikatsiyasini;
qurilish qorishmalarini xossalarini;
pardozlash ishlarida quruq qurilish qorishmalarni
tayyorlash uchun
materiallarni
bilishi va ulardan foydalana olishi;
quruq qurilish qorishmalari uchun talablarni о‘rganish;
quruq qurilish qorishmalari tayyorlash talablari;
qurilish qorishmalari me’yoriy xujjatlari bо‘yicha
kо‘nikmalariga ega
Qurilish materiallari va konstruksiyalari - bet 39

87
Инсерт жадвали
V
+
–
?
“SWOT – таҳлил” жадвалининг номи инглизча сўзларнинг бош
ҳарфларидан тузилган:
Strengths –
кучли томони, ташкиллаштиришнинг
ички манбалари
мавжудлиги назарда тутилади;
Weakness – кучсиз томони ёки ички муаммоларнинг мавжудлиги;
Opportunities – ташкиллаштиришдан ташқарида
ривожланиш учун мавжуд,
имкониятлар;
Threats – ташқи муҳитда ташкиллаштиришни муваффақиятига таъсир этувчи
хавф-хатарлар.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati:
1. A.V.Strelskiy, V.G.Gurevich «Otsenka kachestva nerudnix stroitelnix
materialov», Stroyizdat, 1985g.
2. Akramov X.A.,Raximov SH.T.,Nuritdinov X.N.,Turopov M.T. “Beton
tо‘ldiruvchilari texnologiyasi”, О‘quv qо‘llanma, Toshkent, 2012y.
5-AMALIY MASHG‘ULOT: BETON QORISHTIRGICH SEXI, ISHLAB
CHIQARISH JARAYONI.
Kichik guruhlarda ishlash qoidalari:
Xar kim о‘z о‘rtoqlarini tinglashi, xurmat bildirishi kerak.
Xar kim faol, berilgan topshiriqga ma’suliyat bilan qaragan xolda ishlashi kerak.
88
Xar kim zarur xolda yordam sо‘rashi lozim
Xar kim undan yordam sо‘ralganda albatta yordam berishi kerak.
Xar kim gurux ishi natijasini baxolashda ishtirok etishi shart.
-guruh uchun topshiriq - Qurilish materiallari va konstruksiyalari

89
“SWOT – таҳлил” жадвалининг номи инглизча сўзларнинг бош
ҳарфларидан тузилган:
Strengths – кучли томони, ташкиллаштиришнинг ички манбалари
мавжудлиги назарда тутилади;
Weakness – кучсиз томони ёки ички муаммоларнинг мавжудлиги;
Opportunities – ташкиллаштиришдан ташқарида ривожланиш учун мавжуд,
имкониятлар;
Threats – ташқи муҳитда ташкиллаштиришни муваффақиятига таъсир этувчи
хавф-хатарлар.
-guruh uchun topshiriq - Qurilish materiallari va konstruksiyalari

84
1. A.V.Strelskiy, V.G.Gurevich «Otsenka kachestva nerudnix stroitelnix
materialov», Stroyizdat, 1985g.
2. Akramov X.A.,Raximov SH.T.,Nuritdinov X.N.,Turopov M.T. “Beton
tо‘ldiruvchilari texnologiyasi”, О‘quv qо‘llanma, Toshkent, 2012y.
“SWOT – таҳлил” жадвалининг номи инглизча сўзларнинг бош
ҳарфларидан тузилган:
Strengths –
кучли томони, ташкиллаштиришнинг
ички манбалари
мавжудлиги назарда тутилади;
Weakness – кучсиз томони ёки ички муаммоларнинг мавжудлиги;
Opportunities – ташкиллаштиришдан ташқарида
ривожланиш учун мавжуд,
имкониятлар;
Threats – ташқи муҳитда ташкиллаштиришни муваффақиятига таъсир этувчи
хавф-хатарлар.
“SWOT - таҳлил” жадвали
S
W
O
T
“SWOT – ТАҲЛИЛ”
ЖАДВАЛИ
Алоҳида муаммо ёки лойиҳани
ташкиллаштиришдек, вазиятни
таҳлил қилиш ва манбани
баҳолаш воситаси.
Тизимли фикрлаш,
солиштириш, таққослаш, таҳлил
қилиш кўникмаларини
ривожлантиради
“SWOT-таҳлил” жадвалини тузиш қоидаси
билан
танишадилар. Алоҳида/кичик гурҳларда жадвални
тузадилар ва тўлдирадилар
Кичик гуруҳларга бирлашадилар, таққослайдилар,
тўлдирадилар, жадвални ўзгартирадилар.
Умумий
жадвалга келтирадилар
Иш натижаларининг тақдимоти
Nazorat savollari - Qurilish materiallari va konstruksiyalari

90
3. Maxmudova N.A. Quruq qorishmalar texnologiyasi. О‘quv qо‘llanma,
Toshkent-2013 yil.
6-AMALIY MASHG‘ULOT: RANGDOR OHAK-QUM SUVOG‘I
BILAN SUVASH
Rangdor ohak-qum suvog‘ini ohak hamiridan bog‘lovchi
sifatida
foydalanilgan holda tayyorlanadi. Unga 10-15 % sement va tegishli miqdorda
pigmentlar qo‘shiladi. Qum to‘ldirgich sifatida ishlatiladi. Qum zarralarining
kattaligi 0, 3-0, 6 mm bo‘lishi kerak (silliq faktura uchun).
Sepma qatlam qilib chaplanadigan fakturalar
uchun yirik zarrali qumlar
ishlatiladi. Rangdor ohak-qum suvog‘i chala qotgan yoki qotmagan holda kerakli
fakturalar olish uchun ishlatiladi. Faktura siklyalar tishining balandligi 2-3 mmdan
oshmaydigan po‘lat plastinkalar yordamida ishlatiladi. Siklyalar har xil bo‘ladi,
ularning tishlari suvoqqa botib kirishi uchun ular ma’lum kuch bilan bosiladi.
Valik bilan pardozlash-suvoq yuzasida takrorlanuvchi bir xil shakl hosil
qilish imkonini beradi. Valiklar yog‘och, rezina, metalldan yasaladi.
Valiklar
rejacho‘p yoki andava bo‘ylab g‘ildiratiladi. Qorishma valiklarga yopishmasligi
uchun ularga sovun emulsiyasi yoki mashina moyi surkash tavsiya etiladi.
Sepma pardoz ham xuddi shunday ketma-ketlikda bajariladi. Bunday pardoz
uchun mo‘ljallangan yuzada jo‘yaklar o‘yiladi. Sepish uchun qaymoqsimon
qorishma tayyorlanadi. Qorishma oqib ketmasligi
uchun unga yirik qum, mayda
shag‘al va g‘isht uvog‘i qo‘shiladi. Rangdor sepma hosil qilish uchun quruq
bo‘yoqlar qo‘shiladi. So‘ngra to‘rdan o‘tkazib yoki supurgi yordamida sepiladi.
Aralash fakturalar rangdor ohak-qum qorishmalarini
chaplash va keyin
yuzalarni suvoqchilik kurakchasi bilan turli yo‘nalishlarda kertish, shtamplash va
sepish yo‘li bilan hosil ilinadi.
Konflikt
Конфликт - Buxoro davlat pedagogika instituti

|
Buxoro davlat pedagogika instituti
|
bet | 191/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiKonflikt
Конфликт
Conflict
|
qarama-qarshi qarashlar, fikrlar to'qnashuvi, jiddiy ziddiyat, qizg‘in bahs.
|
это конфликт взглядов, конфликт идей, серьезный конфликт, жаркие споры.
|
Conflict is a conflict of views, a conflict of ideas, a serious conflict, a heated debate.
|
lik
Креативность
Creativity
|
betakror qadriyatlar yaratuvchi, nostandart echimlar qabul qiluvchi individning botiniy qobiliyati.
|
это внутренняя способность человека создавать уникальные ценности и принимать нестандартные решения.
|
Creativity is the inner ability of an individual to create unique values and make non-standard decisions.
|
Motiv
Мотив
Motive
|
ma’lum ehtiyojlarni qondirish uchun asos bo‘ladigan kishining ichki faoliyat mazmuni.
|
это содержание внутренней активности человека, являющееся основой удовлетворения определенных потребностей.
|
Motive is the content of a person's inner activity that is the basis for meeting certain needs.
|
Motivatsiya
Мотивация
Motivation
|
shaxsni faol xatti-harakatlarga undovchi sabablar, asoslar to‘plami bo’lib, u ayni zamonda kishi xulqini fiziologik va psixologik boshqarishning dinamik jarayonini ham bildiradi, faoliyatning yo‘nalishi, faolligi, uyg‘unligi hamda turg'unligini belgilaydi.
|
это совокупность мотивов, побуждающих человека к активному поведению, которая также отражает динамический процесс физиологического и психологического управления поведением человека, определяет направление, активность, гармоничность и устойчивость деятельности.
|
Motivation is a set of motives that motivate a person to active behavior, which also reflects the dynamic process of physiological and psychological management of human behavior, determines the direction, activity, harmony and stability of activity.
|
|
|
| |
Quydagilarning qaysi biri psixologik komponentlar

|
Quydagilarning qaysi biri psixologik komponentlar
|
bet | 188/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika instituti33. Quydagilarning qaysi biri psixologik komponentlar
A. Qiziqish
B. Qobilyat
S. Mayl
*D. Barchasi
34. Bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy kompetensiyalarini rivojlantiruvchi asosiy omillar qaysilar?
A. Motivatsion xislatlar,
B. Irodaviy va hissiy sifatlar
S. Intellektual salohiyat.
*D. Barchasi.
35. ... o‘z kasbiga loyiq, yaroqli degan ma’noni bildiradi.
*A. Kompetensiya
B. Kasbiy professionalizm
S. Eksterimal kompetentlik
D. To‘g‘ri javob yo‘q.
GLOSSARIY
Appersepsiya
Апперцепция
Apperception
|
idrokning inson o'tmishidagi tajribasiga va individual xususiyatlariga bog'liqligi.
|
это зависимость восприятия от прошлого опыта и индивидуальных особенностей человека.
|
is the dependence of perception on a person’s past experience and individual characteristics.
|
Axloq
Нравственность
Morality
|
shaxsning jamiyatga va boshqa kishilarga nisbatan burchini belgilab beruvchi me’yorlar tizimi, ma’naviy xulq qoidalari, u ijtimoiy ong shakllaridan biridir.
|
это система норм, определяющая долг человека перед обществом и другими людьми, правила духовного поведения, это одна из форм общественного сознания.
|
is a system of norms that defines a person's duty to society and other people, the rules of spiritual behavior, it is one of the forms of social consciousness.
|
|
|
| |
Didaktika  
Дидактика - Buxoro davlat pedagogika instituti

Didaktika
Дидактика
Didactics
|
ta’lim va o'qitish nazariyasi hamda o‘qitish jarayonida tarbiyalash mazmunini ifodalovchi pedagogikaning tarkibiy qismi.
|
Дидактика является составной частью теории преподавания и обучения и педагогики, которая отражает содержание образования в учебном процессе.
|
Didactics is an integral part of pedagogy that reflects the theory of teaching and learning and the content of education in the teaching process.
|
Intellekt
Интеллект
Intellect
|
shaxsning turli faoliyat turlarini muvaffaqiyat bilan o‘zlashtirishini belgilaydigan tug‘ma va o‘zlashma barcha aqliy qobiliyatlar to‘plami.
|
Интеллект - это совокупность врожденных и приобретенных умственных способностей, определяющих способность человека успешно осваивать различные виды деятельности.
|
An intellect is a set of innate and acquired mental abilities that determine a person's ability to successfully master different types of activities.
|
Kognitiv
Когнитив
Cognitive
|
bilish jarayoni.
|
Когнитивный - это процесс обучения.
|
Cognitive is the process of learning.
|
Konstruktiv faoliyat
Конструктивная деятельность
Constructive activity
|
u o‘zida konstruktiv mazmun (o‘quv materiallarini tanlash va joy-joyiga qo'yish, pedagogik jarayonni rejalashtirisb. va tashkil etish), konstruktiv - operativ (o‘zining va talabaning xatti-harakatlarini rejalashtirish), konstruktiv - material (pedagogik jarayonning o‘quv-material bazasini loyihalashtirish) ni birlashtiradi.
|
Конструктивная деятельность - включает в себя конструктивное содержание (подбор и размещение учебных материалов, планирование и организация педагогического процесса), конструктивно-операционное (планирование собственного и ученического поведения), конструктивно-материальное (проектирование учебно-материальной базы педагогического процесса).
|
Constructive activity - includes constructive content (selection and placement of teaching materials, planning and organization of the pedagogical process), constructive - operational (planning one's own and student's behavior), constructive - material ( designing the educational material base of the pedagogical process).
|
|
Burch
Долг - Buxoro davlat pedagogika instituti

|
Buxoro davlat pedagogika instituti
|
bet | 189/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiBurch
Долг
The duty
|
muayyan axloqiy majburiyatlami his qilish, uning zarurligini anglash.
|
почувствовать определенную моральную обязанность, понять ее необходимость.
|
The duty is to feel a certain moral obligation, to understand its necessity.
|
Gumanizm
Гуманизм
Humanism
|
1) insonning insonga bo‘lgan mehri-muhabbati, uning sha’ni,qadrini hurmat qilish, kishi manfaatlari uchun qayg‘urish g‘oyalari bilan sug’orilgan va kishilar o‘rtasidagi tenglik, halollik, insoniy munosabat tamoyillariga asoslangan dunyoqarash; 2) insoniylik va insonparvarlik, insonlaming bunyodkorligiga ishonchi.
|
1) мировоззрение, основанное на принципах равноправия, честности, человеческих отношений между людьми, проникнутое идеями человеческой любви к человеку, уважения его чести и достоинства, заботы об интересах человека; 2) Человечность и человечность, уверенность в творческих способностях человека.
|
1) a worldview based on the principles of equality, honesty, human relations between people, imbued with the ideas of human love for man, respect for his honor and dignity, concern for the interests of man; 2) Humanity and humanity, confidence in the creativity of man.
|
Dunyoqarash
Мировоззрение
Worldview
|
shaxsning tafakkur tarzi va yo'nalishini aks ettiruvchi qarashlar, e’tiqod hamda fikr-o‘ylar tizimi.
|
это система взглядов, убеждений и мыслей, которая отражает образ мышления и направление человека.
|
A worldview is a system of views, beliefs, and thoughts that reflects a person's way of thinking and direction.
|
|
|
| |
O‘zbekistonda pedagogning kasbiy kompetentligining o‘rganilishi

|
O‘zbekistonda pedagogning kasbiy kompetentligining o‘rganilishi
|
bet | 21/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiO‘zbekistonda pedagogning kasbiy kompetentligining o‘rganilishi
Bir qator tadqiqotlarda bevosita pedagogga xos kasbiy kompetentlik va uning o‘ziga xos jihatlari o‘rganilgan. Bunday tadqiqotlar sirasiga A.K.Markova va B.Nazarovalar tomonidan olib borilgan izlanishlarni kiritish mumkin. O‘z tadqiqotlarida A.K.Markova pedagogning kasbiy kompetentligi quyidagi tarkibiy asoslardan iborat ekanligi aytiladi (2-rasm):
Tarkibiy asoslar
Maxsus yoki kasbiy Ijtimoiy kompetentlik
kompetentlik (kasbiy faoliyatni (qo‘shimcha
faoliyatni yuqori darajada tashkil etish) hamkorlikda tashkil etish)
Shaxsiy kompetentlik Individual kompetentlik
(o‘z- o‘zini rivojlantirish, (o‘z-o‘zini boshqarish, kasbiy o‘z -o‘zini namoyon etish) rivojlanish va yangiliklar yaratish)
Pedagogning kasbiy kompetentligi. O‘zbekistonda pedagogning kasbiy kompetentligi, uning o‘ziga xos jihatlari o‘ranilgan bo‘lib, ular orasida B.Nazarova tomonidan olib borilgan tadqiqot o‘ziga xos ahamiyat kasb etadi. Tadqiqotchining fikriga ko‘ra pedagogga xos kasbiy kompetentlik negizida quyidagi tarkibiy asoslar tashkil etadi.
Autokompetentlik (o‘zini ijtimoiy rivojlantirish) Ekstremal kasbiy kompetentlik (kasbiy rivojlantira olish) (kutilmagan vaziyatlarda ishlay olish)
Kasbiy-pedagogik kompetentlikka ega bo‘lishda o‘z ustida ishlash, o‘z-o‘zini rivojlantirish muhim ahamiyatga ega. O‘z-o‘zini rivojlantirish vazifalari o‘zini o‘zi tahlil qilish va o‘zini o‘zi baholash orqali aniqlanadi.
O‘z ustida ishlash – pedagogning izchil ravishda o‘zining kasbiy BKM va shaxsiy sifatlarini rivojlantirib borish yo‘lida amaliy harakatlarni tashkil etishi
O‘z ustida ishlash quyidagilarda ko‘rinadi:
kasbiy BKMni takomillashtirib borish;
faoliyatga tanqidiy va ijodiy yondashish;
kasbiy va ijodiy hamkorlikka erishish;
ishchanlik qobiliyatini rivojlantirish;
salbiy odatlarni bartaraf etib borish;
ijobiy sifatlarni o‘zlashtirish.
|
| |
Kompetentlik - Buxoro davlat pedagogika instituti

|
Buxoro davlat pedagogika instituti
|
bet | 20/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiKompetentlik - deganda ko‘pincha shaxsning faoliyat yuritishga umumiy qobiliyati va uning kasbiy tayyorgarligida namoyon bo‘luvchi bilim va tajribalarga asoslangan integrallashgan sifatlar nazarda tutiladi. Demak, kompetensiya va kompetentlik tushunchalari bilim, malaka va ko‘nikma tushunchalaridan kengroq, chunki ular shaxsning yo‘naltirilganligi, muammolarni his qila olishi, sinchkovlikni namoyon qila olishi, egiluvchan fikrlashga ega bo‘lishi kabi sifatlarni o‘z ichiga oladi.
Kompetentlik tushunchasi nafaqat aniq bilim va ko‘nikmalar, balki aniq strategiya, mos emotsiya va munosabat, xuddi shuningdek, butun bir tizimni boshqarish mexanizmi mavjud ekanligi talab etiladigan murakkab amaliy masalalarni hal etish bilan bog‘liq.
Kasbiy faoliyatni tashkil etishda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan kompetentlikning asosiy elementlari Davlat ta’lim standartlarida o‘z ifodasini topgan. Rahbar va pedagog xodimlari bilan o‘zaro to‘g‘ri munosabatlarni, ularning usullari, muloqot jarayonida ustuvor o‘rin tutuvchi tilni o‘zlashtirish, jamoada ishlash ko‘nikmalari, jamoada turli xil ma’naviy-ma’rifiy tadbirlarni tashkil etish va o‘tkazishni bilishni o‘z ichiga oladi.
Kompetentlikka yo‘naltirilgan ta’lim amerikalik tilshunos N.Xomskiy (1965 yil, Massachutes universiteti) tomonidan taklif etilgan «kompetensiya» atamasining umumiy ma’nosida shakllandi. Yevropa Kengashi dasturi bo‘yicha Bern shahrida bo‘lib o‘tgan simpoziumda (1996 yil) «kompetensiya» tushunchasi «uquv», «kompetentlik», «qobiliyat», «mahorat» singari tushunchalar qatoriga kiritilgan. Yevropa davlatlarining ta’lim vazirlari Boloniya deklaratsiyasida (1999 yil) ta’lim islohatlarining konseptual asoslari sifatida kompetentli yondoshuv e’tirof etildi.
Pedagogning kompetentligi – bilimdonlik, kasbiga moslik, malakalilik, tajribalilik, mas’uliyatlilikni rahbarlik faoliyatiga singdirib borish. O‘z sohasini, ishining ustasi bo‘lish, sohasining sirlarini har tomonlama chuqur bilish demakdir.
Pedagogik kompetensiyaning shakllanish bosqichlari:
Qobiliyatni aniqlash
Tarbiyalash va shakllantirish
CHiniqtirish (kichik hajmdagi topshiriqlar berish)
Ishonch (mustaqil rahbarlik lavozimiga tayinlanish)
Rahbarlik cho‘qqisi
|
| |
Ushbu formula bilan ishlashda pedagog quyidagi o‘zini-o‘zi baholash modeliga tayanib ish ko‘rishi mumkin (2-jadval)

|
Ushbu formula bilan ishlashda pedagog quyidagi o‘zini-o‘zi baholash modeliga tayanib ish ko‘rishi mumkin (2-jadval)
|
bet | 24/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiUshbu formula bilan ishlashda pedagog quyidagi o‘zini-o‘zi baholash modeliga tayanib ish ko‘rishi mumkin (2-jadval):
2-jadval. O‘zini-o‘zi baholash modeli
Ushbu model asosida o‘z-o‘zini baholash nihoyatda oson kechadi. Bordi-yu, erishilgan yutuqlar soni o‘z-o‘zini rivojlantirish vazifalariga nisbatan ko‘p (1 dan katta) bo‘lsa, u holda pedagog yuqori darajada kasbiy kompetentlikni namoyon etadi. Bordi-yu, yutuqlar va belgilangan o‘zini o‘zi rivojlantirish vazifalari o‘zaro (1 ga) teng bo‘lsa, u holda u o‘zida o‘rta darajadagi kasbiy kompetenlikni ifodalaydi. Agarda, yutuqlar soni belgilangan rivojlantirish vazifalaridan kam (1 dan kichik yoki 0 ga teng) bo‘lsa, u holda pedagogning kasbiy kompetentlik darajasi past hisoblanadi va bu holat pedagogdan o‘z kasbiy kompetentligini rivojlantirishga jiddiy e’tibor berishini talab qiladi.
Formulada “o‘zini o‘zi rivojlantirish vazifalari” jumlasi qo‘llanilgan ekan, eng avvalo, o‘zini o‘zi rivojlantirish nima ekanligini tushunish olish lozim.
|
| |
O‘zini o‘zi tahlil qilish

|
O‘zini o‘zi tahlil qilish
|
bet | 23/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiO‘zini o‘zi tahlil qilish - pedagog tomonidan kasbiy faoliyatda tashkil etayotgan o‘z amaliy harakatlari mohiyatining o‘rganilishidir
O‘zini o‘zi tahlil qilish orqali pedagog o‘zini o‘zi ob’ektiv baholash imkoniyatiga ega bo‘ladi. Zero, pedagoglarning kasbiy kompetentlik sifatlariga ega bo‘lishida ularning o‘z-o‘zini baholash malakalariga egaligi ham muhimdir.
O‘zini o‘zi baholash (O‘O‘B) – shaxsning o‘z-o‘zini tahlil qilishi orqali o‘ziga baho berishi. O‘zini o‘zi baholash subyekt uchun shaxsiy imkoniyatlarini hisob-kitob qilish, o‘ziga obyektiv baho berish, o‘zidan qoniqishni ta’minlaydi .
O‘z-o‘zini baholash shaxsning qobiliyatini o‘z kuchi bilan yuzaga chiqishiga yordamlashishi zarur. O‘z-o‘zini baholash qiyin, lekin shaxsni bunga bevosita tayyorlash mumkin. Har qanday mutaxassisda bo‘lgani kabi pedagogning ham o‘zini o‘zi samarali baholay olishiga bir qator omillar ta’sir ko‘rsatadi.
O‘zini o‘zi samarali baholash omillari:
O‘zini tushunish (o‘zi haqida aniq ma’lumotlarga ega bo‘lish).
Shaxs sifatida o‘z qadr-qimmatini anglash (o‘zi to‘g‘risidagi ijobiy ma’lumotlarni to‘plash).
O‘zini-o‘zi nazorat qilish (o‘zi to‘g‘risidagi shaxsiy fikrning atrofdagilar tomonidan unga berilayotgan bahoga mos kelishi.
O‘z-o‘zini baholash darajasi shaxsning o‘z-o‘zidan qoniqishi yoki qoniqmasligini belgilab beradi. Bunda o‘z-o‘zini baholash ko‘rsatkichlari shaxs
imkoniyatlariga mos kelishi lozim. O‘zini o‘zi oshirib yoki pasaytirib ko‘rsatish o‘z-o‘zini baholash ko‘rsatkichlarining noto‘g‘ri bo‘lishiga olib keladi.
Ko‘plab manbalarda shaxs tomonidan o‘z-o‘zini baholash quyidagi formula asosida aniqlanishi ko‘rsatilgan:
Formulaga ko‘ra, qandaydir yutuqqa erishgach, shaxs tomonidan o‘zini o‘zi yuqori baholash (yutuqlar hissasini oshirish) yoki o‘ziga nisbatan qo‘yayotgan talablarni pasaytirish ro‘y beradi.
Bizning fikrimizcha, O‘O‘Bda xolislikka erishishda quyidagi formula ham qo‘l keladi:
|
| |
Mavzu: Gaz alangasida uglerodli pо‘lat plastinalarni burchakli payvandlash

|
Mavzu: Gaz alangasida uglerodli pо‘lat plastinalarni burchakli payvandlash
|
bet | 46/59 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #150522 |
Bog'liq Jоrayev Soatjon Gaz payvandlash ishlariMavzu: Gaz alangasida uglerodli pо‘lat plastinalarni burchakli payvandlash
Reja:
Uglerodli pо‘lat plastinalarni payvandlashga tayyorlash, gaz alangasini sozlash
Ilintirish usuli bilan 45°, 90°, 135°burchak ostida plastinani hamda qovurg‘asiz va qovurg‘ali tavrli birikma payvandlash.
Burchaklarni tekshirish. Nuqsonlarni bartaraf qilish
Payvandlashda, odatda, ko‘pincha bir fazali ferritli po‘latlar o‘ta qiziydi.Ko‘p legirlangan po‘latlar uchun gaz alangasida payvandlash eng yomon payvandlash usulidir, ayniqsa, bu tarkibida xrom bo‘lgan korroziyabardosh va kislotabardosh po‘latlarga taalluqlidir.Ko‘proq qizdirish zonasi korroziyabardoshlikni yo‘qotishga olib keladi. Bunday po‘latlarni quvvati kam (metallning 1 mm qalinligiga 70 dm3/soat asetilen) normal alanga bilan, tanaffuslarga yo‘l qo‘ymay, katta tezlikda payvandlash
zarur. Yupqa qirralar chap usulda, qalin qirralar faqat o‘ng usulda payvandlanadi. Qo‘shimcha metall sifatida tarkibida uglerod miqdori juda oz bo‘lgan, niobiy va titan bilan legirlangan Св-02Х19H9T,Св-08Х19Н10Б va boshqa rusumli payvandlash simlari ishlatiladi. Gaz bilan payvandlashda titan batamom kuyib ketadi va chok metalining kristallitlararo korroziyaga qarshi chidamliligini ta’minlay olmaydi. Bundan tashqari, qizdirish harorati 500—850°C bo‘lgan, shu bilan birga, sekin sovitiladigan (bunday jarayon gaz alangasida payvandlanayotgan paytda sodir bo‘ladi) zanglamaydigan po‘latlar qattiq eritma parchalanganda donlar chegarasi bo‘ylab xrom karbidlari ajratib chiqaradi. Xrom karbidi esa metallni korroziyalovchi markaz hisoblanadi. Sim diametri tunukalar qalinligi 1 —6 mm bo‘lganda asosiy
metall qalinligiga taxminan teng qilib tanlanadi. Xromli po‘latlarni payvandlab bo‘lgandan keyin buyumga ayni shu po‘lat uchun belgilangan rejimda termik ishlov berish tavsiya etiladi. Xrom-nikel qotishmalarni payvandlashda xromning yonib ketishini kamaytirish uchun 80% plavik shpatdan va 2 0 % ferrotitandan iborat flyuslar yoki teng miqdordagi bor kislotali va buradan iborat flyuslar ishlatiladi. Flyus suyuq shishada qoriladi va detal qirralariga pasta ko‘rinishida surtiladi.Detal flyus qotgandan keyin payvandlanadi.
Nazorat savollari:
Uglerodli pо‘lat plastinalarni payvandlashga qanday tayyorlanadi va gaz alangasini sozlashni izohlab bering
Ilintirish usuli bilan 45°, 90°, 135°burchak ostida plastinani hamda qovurg‘asiz va qovurg‘ali tavrli birikma payvandlash jarayoni ketma-ketligini tushuntirib bering.
Payvand choki qanday tekshiriladi. Nuqsonlarni bartaraf qilish yо‘llarini aytib bering
|
| |
ilova
   


Теzkor savol ,о‘z-о‘zini nazorat qilish savol va topshiriqlari

|
ilova
Теzkor savol ,о‘z-о‘zini nazorat qilish savol va topshiriqlari
|
bet | 27/59 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #150522 |
Bog'liq Jоrayev Soatjon Gaz payvandlash ishlariilova
Теzkor savol ,о‘z-о‘zini nazorat qilish savol va topshiriqlari:
Pо‘lat listlar kesishga qanday tayyorlanadi
Kesish mashinasini sozlash va pо‘lat listlarni kesish ishlari ketma- ketligini izohlab bering
ilova
Yangi mavzu nomi va rejasi
О‘quvchilar bilimini faollashtirish:
(4-ilova)
s
Tayanch so’z va iboralar:
(5-ilova)
Yangi mavzuga doir o’zlashtirilishi lozim bo’lgan bilimlar, atama va kattaliklarni aniqlab olinadi va dars jarayonida ularning har biri bo’yicha tushunchalar berib boriladi
6-Ilova
O’quv topshirig’i ( ekspеrt varag’i )
guruh. Berilgan chizmaga asosan pо‘lat zagotovkalardan payvandlab mahsulot tayyorlang
guruh. Berilgan chizmaga asosan quvurlardan payvandlab mahsulot tayyorlang
Ajurli arra texnikasi
7-Ilova
bosqich Mustaqil ish
bosqich Ekspertlar uchrashuvi
bosqich O‘zaro o‘qish, O‘zaro tekshirish o‘zaro baholash
8-Ilova
Yakuniy nazorat ishi uchun test savollari
Metallarni payvandlash usiillariga kо‘ra qanday sinflarga bо‘linadi?
Suyuqlantirib payvandlash, gaz alangasida payvandlash, diffuzon payvandlash.
Termik, Termomexanik, Mexanik.
Bosim ostida payvandlash, yarim avtomatik payvandlash, avtomatik payvandlash.
Nuqtali payvandlash, yassi, vertikal, gorizantal, shift holatda holatda payvandlash.
|
| |
(6-ilova) - Payvandlash

|
Payvandlash
|
bet | 26/59 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #150522 |
Bog'liq Jоrayev Soatjon Gaz payvandlash ishlari (6-ilova)
Gaz yondirgich.
Olovni boshqarish
ilova.
О‘quvchilar ishini bajariash uchun zarur bilim va malakalrga ega bо‘lmag’i lozim.
Guruhlarga aniq topshiriqlar berilmog’i lozim.
Kichik guruh ga berilgan topshiriqni bajarish uchun etarli vaqt ajratiladi. 4.Guruhdagi fikirlar chegaralanmaganligi va taziqqa uchramasligi haqida ogohlantirilishi zarur.
Guruh ish natijalarini qanday taqdim etishini aniq bilishlari, о‘qtuvchi ularga yо‘riqnoma berishi lozim.
Nima bо‘lganda ham muloqatda bо‘ling ,о‘z fikringizni erkin namoyon eting.
ilova. Darsni yakunlash
Mavzu xulosalanadi. Darsda faol qatnashgan о‘quvchilar baholanadi.
Uyga vazifa: О‘rganilgan ma’lumotlar va bajarilgan ishlar bо‘yicha hisobot tayyorlash
ilova
Baholash mеzoni.
T/r
|
Nazariy bilimlarni baholash
|
ball
|
1
|
Savollarga to‘liq javob berish, misol dalil keltirish
|
5
|
2
|
Savollarga noto‘liq javob berish
|
4
|
3
|
Savollarga qisman javob berish
|
3
|
4
|
Savollarga umuman javob bermaslik
|
2
|
|
Ish va ish joylarini tashkil etish.
|
|
5
|
-Ish va iish joylarini to‘g‘ri tashkil etish, ishlab chiqarish jarayonini amalgaoshirishda maqbul ish usullarini qo‘llash va turli ishlarni xatosiz bajarish.
-Ishlarni mustaqil rejalashtirish va bajarish.
|
5
|
6
|
-Ishlab chiqarish talimi ustasining ko‘magi bilan.
Ish va ish joylarini to‘g‘ri tashkil etish, ishlab chiqarish jarayonini amalga oshirishda maqbul ish usullarini qo‘llash va turli ishlarni xatosiz bajarish.
-Ishlarni mustaqil rejalashtirish va bajarish.
|
4
|
7
|
Ish yoki ish joyini tashkil etish ,ishlab chiqarish jarayonlarini amalga oshirishda maqbul ish usullarini qo‘llash va turli ishlarni xatosiz bajarishda ba’zi xatolikga yo‘l qo‘yganligi, ishni yetarli darajada rejalashtira olmaganligi va bajara olmasligi.
|
3
|
8
|
Ish yoki ish joyini tashkil etish ma’lum ravishda xatolarga yo‘l qo‘yish va asosiy ish usulini yetarli darajada o‘zlashtira olmasligi.
Ishni mustaqil rejalashtira olmasligi va bajara olmasligi.Xavfsizlik texnikasi qoidalariga rioya qilmasligi
|
2
|
|
| |
O‘z- o‘zini rivojlantirish

|
O‘z- o‘zini rivojlantirish
|
bet | 25/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiO‘z- o‘zini rivojlantirish – shaxsning o‘zida kasbiy tajriba, malaka va mahoratni takomillashtirish yo‘lida aniq maqsad va puxta o‘ylangan vazifalar asosida mustaqil ravishda amaliy harakatlarni tashkil etishi
Bir qator tadqiqotlarda mutaxassis, shu jumladan, pedagogning o‘zo‘zini rivojlantirishida “Individual rivojlanish dasturi” qo‘l kelishi aytiladi.
Individual rivojlanish dasturi (IRD) – har bir shaxs yoki mutaxassisning o‘zida ma’lum sifat, BKM, kasbiy kompetentliknishakllantirish va rivojlantirish ehtiyojlari asosida ishlab chiqilgan shaxsiy-amaliy xarakterdagi dastur.
Ushbu dasturda kasbiy faoliyatni tashkil etish uchun zarur bo‘lgan BKM hamda kasbiy kompetentlik sifatlarini shakllantirish va rivojlantirish muddatlari belgilanadi.
Har qanday mutaxassis kabi pedagog ham o‘zi uchun shaxsiy-amaliy xarakterga ega “Individual rivojlanish dasturi”ni ishlab chiqa olishi, u asosida pedagogik faoliyatni yo‘lga qo‘yishi zarur.
Pedagogning individual rivojlanish dasturi – mutaxassis sifatida pedagogning individual ravishda o‘zida u yoki bu kasbiy-pedagogik sifat, bilim, ko‘nikma, malakalar, kasbiy kompetentlik sifatlarini shakllantirish va rivojlantirish ehtiyojlariga tayangan holda ishlab chiqqan shaxsiy-amaliy xarakterdagi dasturi Pedagog tomonidan ishlab chiqiladigan “Individual rivojlanish dasturi” quyidagi tarkibiy elementlardan tarkib topadi:
pedagogik bilimlar;
psixologik bilimlar;
mutaxassislik bilimlari;
didaktik malakalar;
tarbiyaviy ishlarni tashkil etish malakalari;
ruhiyatning kasbiy ahamiyatga ega xususiyatlari va shaxsiy sifatlar;
o‘z-o‘zini rivojlantirish maqsadlari;
o‘z-o‘zini rivojlantirish uchun topshiriqlar
Quyidagi pedagogning “Individual rivojlantirish dasturi”ning namunasi keltiriladi (3-jadval):
|
| |
Komenskiy - Buxoro davlat pedagogika instituti

|
Buxoro davlat pedagogika instituti
|
bet | 30/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiKomenskiy maktabning aniq tartibini tabiatdan olmoq kerak, tabiatni ham o’z harakatlarida namoyon qilayotgan jarayonlarini kuzatishga asoslanib bilish lozim, deb ta’lim beradi. Ta’lim-tarbiya “Bolaning tabiiy qobiliyatlariga moslansa, yengil va osonroq o’qitish mumkin”.
1. O’qishni o’z vaqtida, ya’ni kishining fikri boshqa narsalarga bo’linmasdan turib boshlash kerak.
2. Bolaning aqli o’qitish uchun yetarli darajada tayyorlagan bo’lishi lozim.
3. O’qitishda umumiydan xususiyga qarab borishi lozim.
4. Osonroq narsalarni o’rgatishdan qiyinroq narsalarini o’rganishga o’tish kerak.
5. O’rganiladigan material ko’plik qilib, bolani qiynab qo’ymasin.
6. Hamma narsani sekin-asta o’rgata borish lozim.
7. Bolaning yoshiga to’g’ri kelmaydigan narsalarni unga majburan o’rgatmaslik kerak.
8. Hamma narsa tashqi sezgi organlari orqali idrok etilishi zarur.
9. O’qitishni har doim bir usulda olib borish kerak.
Komenskiy bolalarni 6 yoshga qadar Onalar maktabida tarbiyalashni taklif qiladi. Bolalik davrida jamoalar va qishloqlarda ona tilida olti yillik boshlang’ich maktab bo’lishi lozim. O’smirlar uchun shaharlarda lotin maktabi yoki gimnaziya bo’lishi kerak.
Komenskiy hamma uchun umumiy maktab bo’lishi lozim degan fikrni ilgari surdi. Uning fikricha onalar maktabida bolalar boshlang’ich ma’lumot, tabiat ilmi sohasida suv yer, havo, olov, yomg’ir, qor, muz, tosh, temir, daraxt, o’simlik, qush, ho’kiz va hokazolar nima ekanligini bilib olishlari kerak.
Komenskiy shunday yozadi: “Agar kishi biror marta qand yegan bo’lsa, tuyani bir ko’rgan bo’lsa, bulbul xonishini bir marta eshitgan bo’lsa, bularning hammasi xotirada mustahkam qoladi va esdan chiqib ketmaydi”. Ko’z bilan ko’rilgan narsani isbotlashning hojati yo’q. Shuning uchun Komenskiy maktablar va muallimlar darslarda ko’rsatma qurollarni ko’proq ishlatishi zarur deb bildi.
Komenskiy butun dunyoda pedagogik fikrlar va maktablar taraqqiyotida juda katta ta’sir ko’rsatdi. Shuning uchun ham butun insoniyat Komenskiyni qadrlaydi.
|
| |