nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Muntazamlashtirish (Regularizatsiya)

|
Muntazamlashtirish (Regularizatsiya)
|
bet | 14/24 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 62,19 Kb. | | #246765 |
Bog'liq Diplom ishi RaximovMuntazamlashtirish (Regularizatsiya)
Muntazamlashtirish, modelni haddan tashqari moslashishdan (overfitting) saqlaydigan va umumlashtirish qobiliyatini oshiradigan usuldir. Ushbu usul orqali modelning murakkabligi cheklanadi va ko'proq umumiy xususiyatlarga e'tibor qaratiladi. Yuz ifodasini aniqlashda muntazamlashtirish quyidagi rolni o'ynaydi:
L1 va L2 Muntazamlashtirish: Bu ikki eng mashhur muntazamlashtirish usullari bo'lib, ular modelning vazn parametrlarini jazolash orqali ishlaydi. L1 muntazamlashtirish nolga teng bo'lmagan vaznlarni tanlab, modelni soddalashtiradi (feature selection), L2 esa vaznlarning katta qiymatlarini jazolaydi, shuning uchun modelning ortiqcha moslashuviga yo'l qo'ymaydi.
Dropout: Neiron tarmoqlarida ishlatiladigan usul bo'lib, o'qitish jarayonida tasodifiy tarzda ayrim neironlar o'chiriladi. Bu ham modelning haddan tashqari moslashuvini oldini oladi va umumlashtirish qobiliyatini oshiradi.
Gradientni oshirish va muntazamlashtirishning birgalikdagi ahamiyati
Yuz ifodasini aniqlashda gradientni oshirish va muntazamlashtirish usullarini birgalikda qo'llash quyidagi afzalliklarni beradi:
- Modelning yuqori aniqligi va umumlashtirish qobiliyatini ta'minlash.
- Turli sharoitlarda (masalan, turli yoritish va burchaklarda) modelning ishonchliligi.
- Modelning yangi va ko'rinmagan ma'lumotlar bilan samarali ishlashini ta'minlash.
Bu ikkala usulning to'g'ri qo'llanilishi yuz ifodasini aniqlash modellarini yanada qudratli va samarali qiladi, bu esa turli ilovalarda, jumladan xavfsizlik tizimlari, interaktiv o'yinlar va mijozlar xizmati sohalarida keng qo'llanilishiga olib keladi.
2.1 Neyron tarmoqlardan foydalanib tasvirlarni aniqlash usullari
Neyron tarmoqlari, xususan sun'iy neyron tarmoqlari, tasvirlarni aniqlash sohasida keng qo'llaniladi va bu sohada katta yutuqlarga erishilgan. Tasvirlarni aniqlashda neyron tarmoqlaridan foydalanish, nafaqat ob'ektlarni aniqlashni o'z ichiga oladi, balki ularning kategoriyalarini belgilash, joylashuvini aniqlash va hatto ularning harakatlarini kuzatishni ham o'z ichiga olishi mumkin. Quyida, tasvirlarni aniqlashda qo'llaniladigan asosiy neyron tarmoq modellari va ularning usullari haqida batafsil ma'lumot beriladi.
|
| |
1-Amaliy mashg’ulot: Mavzu: Axborotlarni ximoyalovchi dasturiy vositalar bilan ishlash. Ishning maqsadi

1-Amaliy mashg’ulot: Mavzu: Axborotlarni ximoyalovchi dasturiy vositalar bilan ishlash. Ishning maqsadi
Download
4,1 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/23
Sana
29.11.2023
Hajmi
4,1 Mb.
#107368
Download
4,1 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1-Amaliy mashg’ulot: Mavzu: Axborotlarni ximoyalovchi dasturiy vositalar bilan ishlash. Ishning maqsadi
Download
4,1 Mb.
Matnni ko'rish
Foydali va zararli tomonlari

|
Foydali va zararli tomonlari
|
bet | 6/24 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 62,19 Kb. | | #246765 |
Bog'liq Diplom ishi RaximovFoydali va zararli tomonlari
Foydali tomonlari: Jamoat xavfsizligini oshirish, jinoyatchilik darajasini pasaytirish, vaqt va mablag' tejash.
Zararli tomonlari: Shaxsiy hayotning buzilishi, ma'lumotlarning noqonuniy tarzda tarqatilishi yoki suiste'mol qilinishi xavfi.
Foydalanish usuli
Video kuzatuv tizimlarini to'g'ri ishlatish uchun quyidagi qadamlarni bajarish kerak:
Ehtiyotkorlik bilan joylashuv tanlash: Kamera joylashuvi huquqiy me'yorlar va maxfiylik talablariga javob berishi kerak.
Muntazam tekshiruv va saqlash: Tizimlarni muntazam ravishda tekshirish va saqlash kerak.
Ma'lumotlarni himoya qilish: Yozuvlarni himoyalash uchun zarur xavfsizlik choralarini qo'llash.
Hayotdagi va kelajakdagi o’rni
Video kuzatuv texnologiyalari hozirgi kunda ko'plab sohalarda, jumladan, jamoat xavfsizligi, transport, ta'lim va tijorat sohalarida keng qo'llanilmoqda. Kelajakda, sun'iy intellekt va yuzni tanish texnologiyalarining rivojlanishi bilan bu tizimlar yanada aqlli va samarali bo'lib, yanada ko'proq sohalarga kirib borishi kutilmoqda. Shu bilan birga, bu texnologiyalar shaxsiy hayotni himoya qilish masalalariga ham e'tibor qaratishni talab qiladi.
Video kuzatuv texnologiyalari ko'plab maqsad va vazifalarni bajarishga qaratilgan bo'lib, asosan xavfsizlik va nazorat bilan bog'liq. Ushbu texnologiyalar turli sohalarda qo'llaniladi va quyidagi asosiy maqsad va vazifalarni o'z ichiga oladi:
Asosiy maqsadlar
Xavfsizlikni Ta'minlash: Eng keng tarqalgan maqsad — jismoniy xavfsizlikni ta'minlash. Bu jinoyatchilikni kamaytirish, mulkni himoya qilish va xavfsiz muhit yaratishni o'z ichiga oladi.
Jinoyat va Qonunbuzarliklarni Oldini Olish: Video kuzatuv, potentsial qonunbuzarliklarni oldini olishda muhim vosita hisoblanadi, chunki u jinoyatchilarga o'zlarining harakatlari qayd etilayotganini bildiradi.
Tergov va Dalillarni Ta'minlash: Jinoyat yoki boshqa huquqbuzarliklar sodir etilganda, video yozuvlar voqea tafsilotlarini aniq ko'rsatib, huquqni muhofaza qilish organlari uchun dalil sifatida xizmat qilishi mumkin.
|
| |
Asosiy xususiyatlari - Bakalavr bitiruv ishi

|
Bakalavr bitiruv ishi
|
bet | 24/24 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 62,19 Kb. | | #246765 |
Bog'liq Diplom ishi RaximovAsosiy xususiyatlari:
Ko'p Tarmoqli Qo'llab-quvvatlash: DeepFace turli yuzni tanib olish modellarini bitta interfeys orqali ishlatish imkonini ta'minlaydi.
Turli Xil Vazifalar: Yuzni aniqlash, demografik ma'lumotlarni (jins, yosh) aniqlash va hissiy holatni tahlil qilish.
Oson Integratsiya: TensorFlow va Keras kabi keng tarqalgan kutubxonalar bilan integratsiyalangan, bu esa foydalanishni yanada qulay qiladi.
Foydalanish Osonligi: DeepFace oson ishlatiladigan APIga ega, bu esa turli darajadagi dasturchilar uchun mos keladi.
Foydalanish:
DeepFace kutubxonasini ishlatish uchun avval uni o'rnatish kerak. Buni quyidagi pip buyrug'i orqali amalga oshirish mumkin:
pip install deepface
Yuzni Tanib Olish Misoli:
Quyidagi misolda, DeepFace kutubxonasidan foydalanib, bir tasvirdagi yuzni boshqa tasvirdagi yuz bilan taqqoslash ko'rsatilgan:
python
from deepface import DeepFace
# Yuzlarni taqqoslash
result = DeepFace.verify("img1.jpg", "img2.jpg")
print("Yuzlar o'rtasidagi o'xshashlik:", result["verified"])
Hissiy Holatni Tahlil Qilish Misoli:
DeepFace yordamida tasvirdagi yuzning hissiy holatini aniqlash:
python
from deepface import DeepFace
# Hissiy holatni aniqlash
emotion = DeepFace.analyze("img.jpg", actions=['emotion'])
print("Aniqlangan hissiy holat:", emotion["dominant_emotion"])
XULOSA
DeepFace kutubxonasi, yuzni tanib olish va yuzga asoslangan hissiy tahlillar uchun kuchli va oson ishlatiladigan vosita hisoblanadi. U turli xil ilmiy-tadqiqot va tijorat loyihalarida qo'llanilishi mumkin, lekin uning samaradorligi va aniqligi ishlatilayotgan model va ma'lumotlar sifatiga bog'liq. Shuningdek, DeepFace katta hajmdagi ma'lumotlar bilan ishlashda va real vaqt rejimida ishlashda yuqori samaradorlikni ta'minlashi mumkin, ammo bu kabi operatsiyalar uchun kuchli hisoblash resurslari talab etiladi.
|
| |
Word дастурининг асосий менюлари - 1-Amaliy mashg’ulot: Mavzu: Axborotlarni ximoyalovchi dasturiy vositalar bilan...

Ёки Шрифт (
Главная→шрифт) гуруҳи танланиб, мулоқотли
ойнанинг мос
бўлимлари ёрдамида матн форматланади.
Белгиларни форматлаш атрибутларига қуйидагилар киради:
•
шрифт тури (Times New Roman, Arial. Tahoma),
•
шрифт ўлчами,
•
шрифт шакли (полужирное, курсивное, подчеркнутое),
•
матнни белгилаш ранги,
•
матн ранги,
•
регистр (ҳарфларни катта-кичиклиги),
•
сўздаги белгилараро интервал ва ҳ.
Шу билан бирга ушбу ҳаракатларни барчасини бир вақтда
амалга
ошириш учун
гарнитурларни, шрифт ўлчами ва рангини тезгина ўзгартириш
учун ишлатиладиган тайёр форматлаш параметрлари тўплами -
экспресс-
стилни қўллаш мумкин.
Матнни
бирор-бир стилга солиш учун,
аввал матн белгиланади, сўнг
лентадан
Главная вкладкаси
Стил гуруҳи
танланади
ва
сичқонча
кўрсаткичини харакатлантириб керакли стил танланади.
Танланаётган стил ҳужжатда қандай кўринишда бўлишини сичқончани
стиллар тўплами устида харкатлантириб кўриш мумкин.
Агар
керакли стил аксланмаса, экспресс-стил тўпламини очиш
учун
Дополнительно
тугмаси босилади ва керакли стил танланилади.
Экспресс-стиллар
тўплами ҳужжат
кўринишини
сичқонча
кўрсаткичини бир марта босганда ўзгартириш имкониятини беради. Ҳар бир
тўплам турли даражадаги сарлавҳалар стили тўпламидан иборат.
Antivirus dasturini o’rnating va anyivirus bazasini yangilang. 
5

4. Antivirus dasturini o’rnating va anyivirus bazasini yangilang.
5. Kompyuterni to’liq tekshiruvga bering.
Nаzоrаt sаvоllаri. 1. Ахbоrоt хаvfsizligi nima?
2. Ахbоrоt хаvfsizligiga tahdid turlari qanday?
3. Ахbоrоt хаvfsizligining sun’iy tahdidi qaysilar?
4. Ахbоrоt хаvfsizligining tabiiy tahdidi qaysilar?
5. Qanday arxivatorlar mavjud?
6. Qanday antiviruslar mavjud?
7. Antivirus dasturiga yangi baza qanday o’rnatiladi?
8. Papka yoki fayl qanday arxivlanadi?
Adаbiyotlаr ro’yhati. 1. Аripоv M.M., Kаbiljаnоvа F.А., Yuldаshеv Z.Х. «Infоrmаtsiоnnые tехnоlоgii» (uchеbnое
pоsоbiе dlya studеntоv VUZоv), Tаshkеnt 2004, NUUz.
2. U.Yuldashev, M.Mamarajabov, S.Q. Tursunov; Pedagogik Web-dizayn: Pedagogika oily
ta’lim muassasalari uchun/ U. Yuldashev, O’zbekiston Respublikasi Oliy va o’rta maxsus ta’lim
vazirligi. T.: “Voris-nashriyot”, 2013.- 232 b. 3. S.S.Kosimov Axborot texnologiyalar, T., 2007.
2-Amaliy mashg’ulot: Matn muxarrirlarida xujjatlar va taqdimotlar yaratish. Word дастури матн муҳаррирларидан бири бўлиб, унинг ёрдамида
мукаммал ҳужжатлар ва иловалар яратишимиз мумкин. Word ҳужжат
яратиш ва уни етарлича самарали қилиш имконини беради.
Ишни янги ҳужжат яратиш ёки мавжуд ҳужжатни очишдан бошлаймиз.
Янги ҳужжат яратишда биз тайёр андозалардан бирини танлашимиз ёки бўш
(тоза) ҳужжат ҳосил қилишимиз мумкин.
Word дастурини ишга туширганимизда у бизга турли андозалар
рўйхатини таклиф этади. Иш жараёнида бу рўйхатни кўриш учун, файл
менюсидан создать буйруғини танлаш керак бўлади.
Бўш янги ҳужжат ҳосил қилиш учун “новый документ” иловасини
танлаймиз ёки ESC тугмасини босамиз.
Шуниндек яратилаётган ҳужжатнинг мавзусидан келиб чиқиб мавжуд
андозалардан бирини танлаш мумкин. Агар андозалар орасидан кераклиси
топилмаса, унда уни он-лайн излаш ва юклаб оллиш мумкин.
Изланган андоза топилгандан сўнг унинг устига сичқонча тугмасини
икки марта босиб андозани фаоллаштирамиз.
Андоза билан танишув ойнасидан
эскиз устига сичқончани икки марта
босиш ёки “Создать” буйруғини танлаш орқали ушбу андоза асосидаги ҳужжат
яратилади.
Агар танланган андозадан тез-тез фойдаланиш зарурати бўлса, унда
эскизнинг пастки ўнг бурчагидаги тугма белгисини босиб қўйиш лозим.
Шунда Word дастури ишга тушганда ҳар доим кўриниб туради.
Мавжуд ҳужжатни очиш учун “Файл” менюсидан “Открыть” буйруғини
танлаймиз. Бунда бизга бир неча ҳаволалар таклиф этилади:
-
Охирги яратилган ёки таҳрирланган файллар рўйхати
-
OneDrive виртаул диск соҳасидаги файллар рўйхати (ундан
фойдаланиш учун
https://profile.live.com
адресидан рўйхатдан ўтиш
керак).
-
Локал компьютердаги файллар
-
Бундан ташқари турли бошқа виртауль манзилларни ҳам қўшиш
мумкин.
MICROSOFT POWER POINT ДАСТУРИ - 1-Amaliy mashg’ulot: Mavzu: Axborotlarni ximoyalovchi dasturiy vositalar bilan ishlash....

графиклар, анимация эффектлари, овоз видеоклиплар ва ҳ.к.
лардан иборат
бўлган слайдлар ҳосил қилиш имконини беради. Слайдлар кетма-кетлигидан
ҳосил
бўлган
презентацияни
(тақдимотни)
компьютер
экранида,
видеомониторлар ва катта экранларда намойиш қилиш мумкин.
Бу дастур билан ишлашдан аввал презентация, слайд,
анимация
тушунчаларига изоҳ берайлик.
ПРЕЗЕНТАЦИЯ - бу слайдлар ва махсус эффектлар тўплами бўлиб,
тайёр материал, доклад ёки конспект шаклида битта файлда сақланади ва уни
экранда намойиш қилинади.
СЛАЙД - бу презентациянинг алоҳида кадри бўлиб,
ичига матн ва
сарлавҳаларни, график ва диаграммаларни олиши мумкин.
АНИМАЦИЯ - бу слайдларни намойиш қилиш ва кўрсатишда уларни
самарадорлигини оширувчи товуш, ранг, матн ва ҳаракатланувчи эффектлар
йиғиндисидан иборат.
Тақдимот тузиш – слайдлардан иборат презентация яратиш уларни
таҳрирлаш, кетма-кетлигини кўриш ва безагини беришдир.
POWERPOINT асосий менюси дарчани юқори қисмида жойлашган
бўлиб у 10 та бўлимдан иборат:
Файл, Главная, Вставка, Дизайн,
Переходы, Анимация, Показ слайдов, Рецензирование, Вид ва
Надстройка. Бу бўлимлар ёрдамида биз тақдимот, слайд ва уларда
жойлашган ҳар
хил матн, расм ҳамда бошқа исталган объектлар устидан
терли хил амалларни бажаришимиз мумкин. Энди бу бўлимлар
билан
яқинроқ танишайлик.
1. Файл менюсини танлаганда менюнинг “Посление” банди актив ҳолда
кўринади ва дастур ойнасида 3 та устун кўринишидаги таклифлар ҳосил
бўлиб: биринчи устунда “Файл” менюси элементлари,
иккинчи устунда
сўнгги тақдимотлар ва учинчи устунда эса, сўнгги (охирги) сақланган
каталоглар рўйхати таклиф этилади.
Asosiy vazifalar - Bakalavr bitiruv ishi

|
Bakalavr bitiruv ishi
|
bet | 7/24 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 62,19 Kb. | | #246765 |
Bog'liq Diplom ishi RaximovAsosiy vazifalar
Monitor va Nazorat Qilish: Katta hududlarni samarali kuzatish imkoniyatini beradi, masalan, ish joylari, jamoat joylari, transport tizimlari va savdo markazlari.
Trafikni Boshqarish: Ko'chalarda va yo'llarda xavfsizlikni ta'minlash uchun trafikni kuzatish va boshqarish.
Favqulodda Vaziyatlarga Tezkor Javob Qaytarish: Video kuzatuv tizimlari orqali sodir bo'lgan favqulodda vaziyatlarni darhol aniqlash va javob choralari ko'rish imkoniyatini yaratadi.
Xodimlarning Ish Samaradorligini Kuzatish: Ish joylarida xodimlarning faoliyatini kuzatib, ularning samaradorligini oshirish.
Maxfiylikni Himoya Qilish: Maxfiylik huquqlarini buzmasdan, jamoat va shaxsiy xavfsizlikni ta'minlash.
Texnologik integratsiya
Video kuzatuv tizimlari sun'iy intellekt va yuzni tanish kabi ilg'or texnologiyalar bilan integratsiyalashgan holda, yanada aqlli va samarali xavfsizlik echimlarini taqdim etishga qodir. Bu texnologiyalar, masalan, shaxslarni avtomatik tarzda tanish, xatti-harakatlarni tahlil qilish va noqonuniy faoliyat belgilari bo'yicha ogohlantirish kabi vazifalarni bajarish imkonini beradi.
Shunday qilib, video kuzatuv texnologiyalari ko'plab sohalarda muhim rol o'ynaydi va ularning qo'llanilishi kengayib borishi bilan bu texnologiyalar jamiyatdagi xavfsizlikni oshirishda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi.
Video kuzatuv texnologiyalari sohasida yaqin kelajakda bir qator yangiliklar va rivojlanishlar kutilmoqda. Bu soha tezkor sur'atlar bilan o'sib bormoqda va texnologik innovatsiyalar, shuningdek, jamoat va xususiy sektorlarning talablarini qondirishga intiladi. Quyidagi asosiy yo'nalishlarda rivojlanishlar kutilmoqda:
Sun'iy intellekt va o'rganish algoritmlari
Yuzni Tanish Texnologiyalarining Takomillashtirilishi: Sun'iy intellekt (AI) va mashinasozlik yordamida yuzni tanish algoritmlarining aniqligi va tezkorligi oshiriladi, bu esa jinoyatchilikka qarshi kurashda va biometrik identifikatsiya sohasida keng qo'llanilishini ta'minlaydi.
Anomaliyani Aniqlash: Video kuzatuv tizimlari odatiy bo'lmagan yoki g'ayritabiiy xatti-harakatlarni avtomatik tarzda aniqlash qobiliyatiga ega bo'ladi, bu esa xavfsizlikni yaxshilashga yordam beradi.
|
| |
раздель ga o`rnatish uchun [Enter]

раздель ga o`rnatish uchun [Enter] Yangi раздель hosil qilish
uchun klaviaturadan [C] ya’ni (Создать раздель) tugmasini bosamiz. Tanlangan раздель ni
o`chirish uchun esa klaviaturadan [D] ya’ni (Удалить раздель) tugmasi bosiladi:
6-[Enter] ni bosib o`rnatishda davom etamiz: Tanlangan раздель ni formatlaymiz. Bunda
quyidagi usullar taklif etiladi: NTFS tizimida tez formatlash FAT tizimida tez formatlash NTFS
tizimida to`liq formatlash FAT tizimida to`liq formatlash:
7-NTFS tizimida to`liq formatlashni tanlab davom etamiz: bunda formatlash vaqti tanlangan
razdel xajmiga bog`liq ravishda kop` yoki kam bo`ladi.
8-Formatlash jarayoni tugaydi va masterni yuklash uchun zarur bo`lgan fayllar qattiq diskka
ko`chiriladi:
9-Kompyuter qayta yuklanadi:
Qayta yuklangandan so`ng o`rnatuvchi master ishga garafik rejimda tushadi:
10-O`rnatish jarayonida master foydalanuvchidan kerakli sozlashlarni (hududiy parametrlarni,
fodalanuvchi va tashkilot nomini, vaqt va sanani, tarmoq parametlarini) kiritishni so`raydi:
11-Master o`z ishni yakunlaydi va kompyuter qayta yuklanadi hamda birinchi bor Windows
ishga tushadi [Далее] bosiladi:
12-Avtomatik yangilanishni yoqish ni so`raydi:
13-Yangi foydalanuvchini tashkil qilish uchun unga nom beriladi:
14-Va nihoyat foydalanuvchi ish stoli ishga tushadi:
|
Экспресс-стиллар тўплами - 1-Amaliy mashg’ulot: Mavzu: Axborotlarni ximoyalovchi dasturiy vositalar bilan ishlash. Ishning maqsadi

Шундан
сўнг
Главная вкладкасининг
Абзац гуруҳидан
«Междустрочный интервал»
тугмасини босинг ва керакли сатрлараро
интервалини танланг.
Ёки Абзац мулоқотли ойнасини ишга туширинг.
Абзацни созлаш мулоқотли ойнасида қуйидагиларни амалга ошириш
мумкин:
•
Абзацнинг ўнг ва чап томондан текислаш(общие-выравнивание);
•
Абзац сатрларини ўнг ва чап томонидан ҳошия ташлаш (Отступ-слева,
справа);
•
Сатрлараро интервал(Интервал-междустрочный);
•
Абзац олди ва абзацдан кейинги интервал (Интервал-перед, после);
•
Саҳифадаги абзацларни ажратиш.
Farg’оna davlat universiteti harbiy ta’lim fakulteti o`t ochish tayyorgarligi fanidan konspekt

|
Farg’оna davlat universiteti harbiy ta’lim fakulteti o`t ochish tayyorgarligi fanidan konspekt
|
bet | 1/74 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #133527 |
Bog'liq Farg’оna davlat universiteti harbiy ta’lim fakulteti o`t ochish
FARG’ОNA DAVLAT UNIVERSITETI
HARBIY TA’LIM FAKULTETI
O`T OCHISH TAYYORGARLIGI
FANIDAN
KONSPEKT
MUNDARIJA
I.
|
O’QUV MATERIALLARI
|
4
|
II.
|
MUSTAQIL TA’LIM MASHG’ULOTLARI
VA NAZORAT SAVOLLARI
|
79
|
III.
|
GLOSSARIY
|
82
|
IV.
|
ILOVALAR
|
84
|
|
-fan dasturi
|
84
|
|
- faning ishchi o’quv dasturi
|
99
|
|
-tarqatma materiallar
|
108
|
|
-testlar
|
110
|
|
-ishchi o’quv dasturiga muvofiq baholash mezonlari
|
117
|
|
-fan xususiyatidan kelib chiqgan infografik materiallar
|
118
|
V.
|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YHATI
|
119
|
O’QUV MATERIALLARI.
Jangovar guruhning qurol-aslahasi.
Mavzu 1. Motoo‘qchi bo‘linmalarining qurollari.
Mashg‘ulot 1 (2-soat, ma’ruza). Jangovar mashinalar qurol-yarog‘lari va o‘q-otar qurollarning umumiy sinflanishi.
O‘q-otar qurollari, granatomyotlar, jangovar mashinalar qurol-yarog‘lari majmuasi (BMP-2, BTR-82A, BTR-80, tank), tanka qarshi raketa majmuasi. O‘q-otar qurollari, granatomyotlar va jangovar mashina qurol-yarog‘lari majmuasining elementlari vazifalari va umumiy tuzilishi. Motoo‘qchilar bo‘linmalari qurollarining yaratish istiqbollari va rivojlanishi.
AK—74 avtomatining vazifalari va jangovar xususiyatlari 5,45 millimetrli Kalashnikov avtomati shaxsiy qurol hisoblanib, guruh qurol-aslahalari tarkibiga kiradi va dushmanning jonli kuchi va o‘t ochish vositalarini yakson qilish uchun xizmat qiladi:
Kalashnikov avtomati doimiy va bukuluvchan qo‘ndoqqa ega bo‘lishi mumkin. SHuningdek, tungi vaqtlarda o‘t ochish uchun avtomatga universal tungi mo‘ljalga olish moslamasi NSPU o‘rnatiladi.
Kalashnikov avtomatining vazifalari va jangovar xususiyatlari Avtomatdan avtomatik yoki yakka tarzda o‘t ochiladi. Avtomatik tarzda o‘t ochilishi asosiy usul hisoblanadi. U qisqa (5 dona o‘q), uzun (10 dona o‘q) navbatlar bilan hamda uzluksiz olib boriladi. Avtomat piramidada saqlanganda va mashg‘ulotlar mobaynida olib yurilganda, uning saqlagichi doimo yuqori holatga o‘rnatib qo‘yilmog‘i lozim.
|
| |
Белгиланган матнни кўчириш ёки ундан нусха олиш

Белгиланган матнни кўчириш ёки ундан нусха олиш
Белгиланган матн қисмини бир жойдан иккинчи жойга кўчириш учун
(1) матн қисми белгиланиб Главная вкладкасидан (Вырезать) элементи
танланади сўнг керакли жойга курсор ўрнатилади ва Вставить элементи
босилади; (2) матн қисми белгиланиб, унинг устида сичқонча ўнг тугмаси
босилади, контекстли менюдан
Вырезать танланилади, керакли жойга курсор ўрнатилади ва яна сичқонча
ўнг тугмаси босилади, Вставить бўлими танланилади; (3) матн қисми
белгиланиб, клавиатурадан Ctrl+X босилади, керакли жойга курсор
ўрнатилади ва Ctrl+V босилади; (4) белгиланган матн қисми сичқонча чап
тугмасини босиш ёрдамида ушлаб олинади ва қўйиб юбормасдан керакли
жойга сичқончани ҳаракатлантириб ўрнатилади.
Белгиланган матн қисмини бир жойдан иккинчи жойга нусхасини
кўчириш учун
(1)
матн
қисми
белгиланиб, Главная вкладкасидан Копировать элементи танланади ва
керакли жойга курсор ўрнатилади ва Вставить элементи босилади; (2) матн
қисми белгиланиб, унинг устида сичқонча ўнг тугмаси босилади, контекстли
менюдан Копировать танланилади ва керакли жойга курсор ўрнатилади ва
яна сичқонча ўнг тугмаси босилади, Вставить бўлими танланилади; (3) матн
қисми белгиланиб, клавиатурадан Ctrl+С танланилади, керакли жойга
курсор ўрнатилади ва Ctrl+V танланилади; (4) белгиланган матн қисми
сичқонча чап тугмасини босиш ёрдамида ушлаб олинади ва қўйиб
юбормасдан керакли жойга сичқончани ҳаракатлантириб ўрнатилади.
Ҳужжатдан матн қисмини қидириш ёки бошқа матнга алмаштириш
Ҳужжатдаги матндан бирор бир сўзни ёки сўз бирикмасини қидириб
топиш
учун
(1) Главная вкладкасида редактирование гуруҳининг Найти элменти
танланилади ёки (2) клавиатурдан Ctrl+F клавишалари босилади ва
мулоқотли ойнанинг Найти қисмига қидирилиши лозим бўлган матн қисми
киритилади ва Найти далее тугмаси босилади.
|
O`zbekiston Respublikasida mehnat muxofazasini nazorat qiluvchi tashkilotlar

3.2 O`zbekiston Respublikasida mehnat muxofazasini nazorat qiluvchi tashkilotlar
Mehnat muxofazasi bo'yicha qonunlarning bajarilishini nazorat qilib turish quyidagi davlat tashkilotlariga yuklatilgan:
O'zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muxofaza qilish vazirligi;
―Sanoatkontexnazorat‖ agentligi;
O'zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining sanitariya epidemiologiya nazorati;
Respublika Ichki ishlar vazirligining yong‘indan muxofaza qilish Bosh boshqarmasi;
O'zbekiston Respublikasi energetika va elektrlashtirish Davlat aksionerlik jamiyati.
Mehnat va aholini ijtimoiy muxofaza qilish vazirligi korxonalarda xavfsiz ishlash, texnika xavfsizligi bo'yicha me'yor qoidalariga, sanoat sanitariyasi va mehnat gigienasiga hamda mehnat qonunchiligiga rioya qilish masalalarini nazorat qiladi. har bir tarmoq o'z texnik inspektoriga ega. ―Sanoatkontexnazorat‖ agentligi bug‘ qozonlarining to'g‘ri ishlashini, bosim ostida ishlaydigan idishlarni, yuk ko'tarish mashinalari (ko'tarma kranlar, liftlar), ekskovatorlar, gaz uskunalari magistral quvurlari ishini va portlovchi moddalarni ishlatish, saqlash va tashish ishlarini nazorat qiladi [10].
Respublika sanitariya-epidemiologiya nazorati havo, suv va tuproqni ifloslanishdan ogohlantirish, shovqin va titrashni yo'qotish, sexlarning sanitariya holatlarini yaxshilash (harorat, nisbiy namlik, yoritilganlik va x.k.) ishlarini nazorat qiladi.
Davlat yong‘in nazorati yong‘inga qarshi tadbirlarni, o‘t o'chirish vositalarining holatini, yong‘in haqida xabar berish vositalarining ishini nazorat qiladi.
O'zbekiston Respublikasi energetika va elektrlashtirish Davlat aksionerlik jamiyati korxonalardagi energiya tizimlarining texnik ekspluatasiyasini va xavfsizlik texnikasi qoidalariga rioya qilishni nazorat qiladi. Barcha ishlab chiqarish korxonalarida uch pog‘onali nazorat amalga oshiriladi.
pog‘ona - har kuni usta jamoatchi-nazoratchi birgalikda sexdagi ish joylarini aylanib chiqib, uchragan kamchiliklarni tuzatish choralarini ko'radilar.
pog‘ona - har hafta sex boshlig‘i katta jamoatchi nazoratchi bilan birgalikda sexdagi ish joylarini aylanib chiqib, uchragan kamchiliklarni tuzatish choralarini ko'radi.
pog‘ona - oyda bir marta korxona bosh muxandisi mehnat muxofazasi muxandisi bilan birgalikda ish joylarini aylanib chiqadilar. Bu nazorat bo'yicha korxonada qaror chiqariladi.
Barcha korxona, tashkilot, muassasa, vazirliklar va tarmoqlarda mehnat muxofazasi qonunlari bajarilishining oliy nazorati. Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligiga yuklatilgan.
|
Antivirus bazasi yuklab olinadi va papkada BasesNOD nomi beriladi. 
2

Ulanishlarni ko’rsatish: Internet va elektron pochta: bu bo’limda quyidagi parameterlar
sozlanadi.
Veb-mijoz himoyasi va manzilni boshqarish;
Pochta mijoz himoyasi va spamdan himoyalash;
Internet va elektron pochtadan foydalanish;
Tarmoq protokollaridan himoyalash versiyasi.
Amaliy mashg’ulotlarini o’tkazish qoidalari va xavfsizlik choralari.
Berilgan nazariy ma’lumot bilan tanishib chiqiladi va topshiriqlar variantlari ketma-ket
bajariladi va natijalar olinadi.
Kompyuter xonasida xavfsizlik texnikasi qoidalari va sanitariya – gigiyena talablariga
amal qilinadi.
Topshiriqlar variantlari (masala, misol, keyslar).
1. WinRAR dasturi yordamida biror papkani himoyalang.
2. WinRAR dasturi yordamida biror faylni himoyalang.
3. WinRAR dasturi yordamida biror papkani himoyalang va parol o’rnating.
Қидирув натижалари рўйхати аксланади ва шу рўйхатдан бирма-бир кўриб 
чиқиш имкони пайдо бўлади

Қидирув натижалари рўйхати аксланади ва шу рўйхатдан бирма-бир кўриб чиқиш имкони пайдо бўлади
portal.guldu.uz-Amaliy ishi 2
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Қидирув натижалари рўйхати аксланади ва шу рўйхатдан бирма-бир кўриб чиқиш имкони пайдо бўлади
|
• Qasddan. 
Axborot xavfsizligiga sun’iy tahdidlar. 
Tasodifiy

Antiviruslarning keng tarqalgan turi bu NOD32 antivirusidir. Antivirus orqali
himoyalanish quyidagicha amalga oshiriladi.
Eng birinchi bo’lib Nod32 dasturi ustida sichqonchaning chap tugmasi 2-marotaba bosiladi
yoki ushbu dasturni sichqonchani chap tugmasi bilan 1-marotaba bosib dasturni tanlab olib
klaviaturadan ENTER tugmasi bosiladi va yoki bo’lmasam sichqonchani o’ng tugmasu antivirus
dasturi ustida 1-marotaba bosilib hosil bo’lgan kontekst menyudan запуск от имени
администратора buyrug’i tanlanadi va keying ruxsat berish oynasi paydo bo’lgan ДА tugmasi
bosiladi.
Keyingi oynadan Smart Security tugmasi bosiladi.
Dasturning o’rnatilishi yakunlanadi va ishga tushiriladi.
Antivirus o’rnatilgandan so’ng 2-bandi ya’ni Обновление bo’limiga o’tib yangi bazani
o’rnatamiz. Bu amallar quyidagicha amalga oshiriladi.
Tikma shunurli izmalarni, molniya taqilmasini tikish. O’quv amaliyotining o’qitish texnologiyasi modeli

|
Tikma shunurli izmalarni, molniya taqilmasini tikish. O’quv amaliyotining o’qitish texnologiyasi modeli
|
bet | 1/4 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 2,07 Mb. | | #139593 |
Bog'liq Mavzu 23
Mavzu №23: Tikma shunurli izmalarni, molniya taqilmasini tikish.
O’quv amaliyotining o’qitish texnologiyasi modeli
Vaqt:6 soat
|
Ta’lim oluvchilar soni: nafar
|
O’quv mashg’ulotining shakli va turi
|
Amaliy
|
O’quv mashg’uloti rejasi, tuzilishi
|
«Molniya» tasmali taqiimalar.
Kuylakning “molniya” tasmali taqilmasini tikish.
Taqilma mag‘izni old bo‘lakka biriktirib tikish.
|
O’quv mashguloti maqsadi: umumiy tushuncha , bilimlarni shakillantirish
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim, ko’nikma yoki kompitensiyalar, yangi innovatsion yangiliklar
yetkaziladi
|
Pedagogik vazifalar:
1.Tikuvchilik materialshunosligi,
2.Mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi
3.Tikuv buyumlarini loyihalash va modellashtirish
|
O’quv faoliyat natijalari:
1.Tikuvchilik materialshunosligi,to’g’risida tushunchaga ega bo’ladilar
2.Mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi to’g’risida tushunchaga ega bo’ladilar
3.Tikuv buyumlarini loyihalash va modellashtirish to’g’risida tushunchaga ega bo’ladilar
|
O’qitish metodlari.
|
Kichik axborotli/ ma’ruza/ hikoya/ tushuntirish/ ko’rsatmaberish/ namoyish. Ko’rsatish/ video usul/ kitob bilan ishlash/ insert/ mashk;/ suxbat/ baxs/
akliy hujum ta’limiy uyin/ pinbord va boshkalar
|
O’qitish vositalari.
|
Matnlar, yozuv taxtasi, slaydlar, proektor, kompyuter, diaproektor, flipchart, videofilm grafikli organizatorlar, model, mulyajlar, chizma, grafiklar,diagrammalar, namunalar, ekspert varagi, yuriknoma, elektron yuriknoma.
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakli.
|
Ommaviy, jamoaviy, guruhli, juftlikda, yakka
tartibda.
|
O’qitish sharoiti.
|
Maxsus texnik vositalar bilan jixozlangan guruhlarda ishlashga mo’ljallangan xona
|
Qayta aloqaning usul va vositalari.
|
Tezkor-surov, savol-javob, test, misol va mashklar, bajarilgan ukuv topshiriklarni baxolash
|
|
| |
Gazlarning zichligi va nisbiy zichligi haqida tushuncha

Gazlarning zichligi va nisbiy zichligi haqida tushuncha. Agar har hil gazlardan bir hil sharoitda 1 l dan olsak, ulardagi molekulalar soni baravar bo’ladi. Ammo olingan gazlarning og’irliklari har hil bo’ladi, chunki bir gazning molekulyar og’irligi bir hil bo’lsa, ikkinchi gazning molekulyar og’irligi boshqacharoq bo’ladi. O’z-o’zidan ma’lumki, molekulalar soni teng bo’lgani holda, bir gaz molekulasi ikkinchi gaz molekulasidan necha marta og’ir bo’lsa, birinchi gaz ham ikkinchi gazdan shuncha marta og’ir bo’ladi. Yuqorida aytib o’tilganiday bir hil sharoitda teng hajmdagi gazlar massalarining o’zaro nisbati gazlarning nisbiy zichligi deb ataladi.
Masalan, kislorodning vodorodga nisbatan zichligi:
Mr(O2) 32
DH2 = = =16.
Mr(H2) 2
Har qanday gazsimon moddaning zichligi hajm birligidagi (1 litr)
gazsimon moddaning massasi bo’lib, ρ-bilan belgilanadi; birligi g/l, kg/m3.
Avogadro qonunidan foydalanib, masalalar ishlashda quyidagi formulalardan foydalanish mumkin:
Moddaning berilgan massasidan foydalanib, undagi molekulalar sonini, hajmini (n.sh.) (agar u modda gaz yoki gaz holatiga o’ta oladigan
bo’lsa) aniqlash.
|
|
|
m
N = *NA
Mr
|
m
V = *Vm
Mr
|
m
n= (12)
Mr
|
bunda N-modda molekulalari soni;
NA-Avogadro soni (6,02•1023) o’zgarmas qiymat; m-modda massasi g (kg);
Mr-moddaning molekulyar massasi g/mol (kg/kmol);
V-modda hajmi (n.sh.) l (m3);
Vm-gazlar molyar hajmi (22,4 l) o’zgarmas qiymat; n-modda miqdori, mol (kmol).
Moddaning berilgan hajmidan (n.sh.) foydalanib, uning massasini, undagi molekulalar sonini topish.
-
V
m= *Mr
Vm
|
V
N = *NA
Vm
|
V
n=
Vm
|
3.Moddaning molekulalar sonidan foydalanib, uning massasini, hajmini (n.sh.) topish.
-
N
m= *Mr
N A
|
N
V = *Vm
N A
|
N
n= N A
|
4. Modda miqdoridan foydalanib, modda massasini, undagi molekulalar sonini hamda hajmini (n.sh.) topish.
m=n*Mr N =n*NA V =n*Vm
Zarrachalar radiuslaridan kattaroq masofalarda neytral atomlar, ionlar yoki molekulalararo ta’sir etadigan juda zaif o’zaro tortishuv kuchlari Van-der-Vaals kuchlari yoki zarrachalararo kuchlar deb ataladi. Ayni modda molekulalari (ionlari yoki atomlari) orasida o’zaro tortishish kuchlarining namoyon bo’lishi – kogeziya, turli hil moddalarning molekulalari orasidagi tortishish kuchlarining namoyon bo’lishi esa – adgeziya deb ataladi. Van-der-Vaals kuchlari uch hil ko’rinishda bo’ladi: 1) orientatsion, 2) induksion va 3) dispersion kuchlar. Ularning umumiy energiyasi uch holat energiyalari yig’indisiga teng:
|
-§ - Iii-modul. Ilashish asosida

|
Iii-modul. Ilashish asosida
|
bet | 35/35 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 6,43 Mb. | | #101202 |
Bog'liq Извлеченные страницы из TEXNIK MEXANIKA OQUV QOLLANMA7.7-§. Tishli tasmali uzatmalar
Tishli tasmali uzatmalar yaxlit uzluksiz yassi tasmaning, ichki tarafida ko`ndalang do`nglik – tishli qilib tayyorlash yo`li bilan olinadi. Shkivlarda tasma tishlariga mos ravishda botiqliklar tayyorlanadi, Shuning uchun uzatmadagi ishqalanish hisobiga emas, ilashish hisobiga harakatni uzatadi. Tishli tasmali uzatmalar tasmali uzatmalarga faqat shartli ravishda – tortuvchi elementi – tasmaning nomi va konstruksiyasi bo`yicha kiritiladi. Harakat uzatish tarzi bo`yicha bu uzatma ko`proq zanjirli uzatmaga yaqin keladi. Uzatmadagi ilashish tarzi hisobiga bu uzatmada sirpanish hodisasi kuzatilmaydi, uzatmani katta kuch bilan taranglashga hojat qolmaydi, bu esa foydali ish koeffisientini oshiradi. Tishli tasmali uzatmada qamrov burchagi va o`qlararo masofani uzatma tortish layoqatiga ta’siri kamayadi, bu esa uzatmaning gabarit o`lchamlarini ixchamlashtiradi va uzatish nisbatini oshirishga imkon beradi. Tasma ilashishi va elastikligi (zanjirdagi bikr sharnirli bog`lanishi o`rniga) shovqin va dinamik yuklanishni kamaytiradi.
Demak, tishli tasmali uzatmalarning quyidagi afzalliklari bor: gabarit o`lchamlari kichik; uzatish nisbati o`zgarmas va katta; foydali ish koeffisienti
yuqori ( 0,92...0,98 ); dastlabki taranglik kuchi va valga tushadigan
yuklanishning kichkikligi; katta quvvat uzatishi.
Tishli tasmali uzatmaning kamchiligi –tasmada sirpanish bo`lmagani bois, yuritma o`ta yuklanish holatlaridan himoyalanmaganligidir.
Tishli tasmali uzatmalardan yuqori tezlik (50 m/s gacha), katta uzatish nisbati (i=12 gacha), katta quvvat uzatishda (P=100, ba’zan 200 kVt gacha) foydalanish mumkin.
Tishli tasmalardan foydalanish taklifi ancha davrdan beri mavud edi, lekin uni amalga oshirish imkoniyati, faqat plastmassalar yaratilganidan keyin paydo bo`ldi.
Tishli tasma ikki ko`rinishida tayyorlanishi mumkin: quyma (800 mm uzunlikkacha) yoki yig`ma. Tasma elastik moyga bardoshli rezina, yoki plastmassadan tayyorlanib, orasiga po`lat simli kanat yoki poliamid shnur joylashtiriladi. Poliamid shnur uncha katta bo`lmagan quvvat uzatish uchun mo`ljallangan tasmalarda ishlatiladi.
Umuman olgan tishli tasma, rezina (yoki polimer material) dan yasalgan elastik asos va
|
| |
Avogadro qonuni. Atom va molekula, ularning o’lchamlari

|
Avogadro qonuni. Atom va molekula, ularning o’lchamlari
|
bet | 10/12 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 41,96 Kb. | | #136923 |
Bog'liq Reja O’zbekistonda kimyo sanoatini rivojlanishi-fayllar.orgAvogadro qonuni. Atom va molekula, ularning o’lchamlari. Italyan fizigi Avogadro (1776-1856) moddaning eng kichik zarrachalari molekulalar, elementlarning eng kichik zarrachalari esa atomlar degan fikrni aytdi. Uning ta’limotiga ko’ra oddiy moddalarning molekulalari bir element atomlaridan, murakkab moddalarning molekulalari turli elementlarning atomlaridan tuziladi. Bu bilan Avogadro Lomonosovning moddalarning tuzilishi haqidagi ta’limotni quvvatladi va 1811 yilda quyidagi qonunini kashf etdi. Bu qonun quyidagicha ta’riflanadi.
Bir hil harorat va bir hil bosimda olingan teng hajmdagi har qanday gazlarning molekulalari soni teng bo’ladi.
Berselius va uning tarafdorlari Avogadro topgan qonuniyatni e’tirof etmadilar. 1840 yildagi kimyogarlar xalqaro s’ezdidan keyin bu gipoteza Avogadro qonuni deb tan olindi, molekula va atomga quyidagi ta’rifni berdilar.
Molekula moddaning mustaqil mavjud bo’la oladigan va moddaning kimyoviy xossalariga ega bo’lgan eng kichik zarrachasidir.
Atom elementning kimyoviy xossalarini o’zida saqlovchi eng kichik zarrachasidir.
Har bir elementning barcha atomlari bir hil xossalarga egadir. Bir elementning atomlari o’zaro birikkanda oddiy modda hosil bo’ladi. Masalan: H2, N2, O2, Cl2. Demak, oddiy modda bo’lgan vodorod ikkita vodorod atomlaridan tuzilgan.
Turli element atomlarining birikishidan murakkab modda hosil bo’ladi, masalan suv H2O modda vodorod bilan kislorod atomlaridan iborat, shakar C12H22O11 esa uglerod, vodorod va kislorod atomlaridan iboratdir.
Atom va molekulalar nihoyatda mayda zarrachalardir. Atom va molekulalarni kichik doira shaklidagi zarrachalar deb hisoblasak, ularning radiusi santimetrning yuz milliondan bir ulushlari bilan, ya’ni Ǻ (angstremlar) bilan ifodalanadi. (1Ǻ = 10-8 sm = 10-10 m). Alyuminiy atomining radiusi 1,43Ǻ ga, oltin atomining radiusi 1,44 Ǻ ga, temir atomining radiusi esa 1,27Ǻ ga tengdir.
|
| |
Silindrsimon - Iii-modul. Ilashish asosida

|
Iii-modul. Ilashish asosida
|
bet | 4/35 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 6,43 Mb. | | #101202 |
Bog'liq Извлеченные страницы из TEXNIK MEXANIKA OQUV QOLLANMASilindrsimon to`g`ri tishli uzatmalarni eguvchi kuchlanish bo`yicha mustahkamlikka hisoblash.
Tish murakkab kuchlanish holatida bo`ladi (3.10-shakl). Eng katta eguvchi kuchlanish tish asosida evolventa qismini galtelga o`tish joyida hosil bo`ladi. Bu yerda kuchlanish to`planishi ham kuzatiladi.
Asosiy hisobiy ifodalarni iloji boricha oson keltirib chiqarish va asosiy parametrlarni tish mustahkamligiga ta’sirini hisobga olish maqsadida quyidagi mulohazalarga tayanib, birinchidan soddalashtirilgan hisobni ko`ramiz, ikkinchidan esa tegishli koeffisientlar yordamida tuzatishlar kiritamiz (12.6-shakl).
Butun yuklanish bir juft tish bilan uzatiladi va tish cho`qqisiga qo`yiladi. Amaliyotda bu holat 7, 8 va undan past aniqlik darajasida tayyorlangan g`ildiraklar uchun to`g`ri bo`ladi. Ularning tayyorlanish aniqligi ikki juftli ilashmani mavjud bo`lishini kafolatlay olmaydi. Masalan, tish qadam- ining xatoligi (12.3-shakl) natijasida tishlar ilashmaga cho`qqi
qismi bilan ilashish chizig`iga chiqishdan oldin kira boshlaydi.
Bunda nazariy ikki juftli ilashish o`rniga bir juftli ilashish bo`ladi.
3.10-шакл
Tish konsolli to`sin deb qaraladi. Bunda konsolli to`sin uchun tekis kesimlar gipotezasi yoki materiallar qarshiligi usullarini qo`llash mumkin bo`ladi. Aslida tish chiqiqqa o`xshash bo`lib, uning ko`ndalang kesim o`lchamlarini balandligi o`lchamlari bilan solishtirsa bo`ladi. Bunday elementlarda kuchlarnishlarni aniq hisoblashni elastiklik nazariyasi usullari yordamida amalga oshirish mumkin. Aniq hisoblash natijalari soddalashtirilgan usul natijalarini to`g`rilash uchun kuchlanish to`planishining nazariy koeffisientini kiritish yo`li bilan amalga oshiriladi.
𝐹𝑛 kuchni ta’sir chizig`i bo`yicha tish simmetriya o`qiga ko`chiramiz va 𝐹𝑡,
𝐹𝑟 tashkil etuvchilarga ajratamiz. Bunda 𝐹𝑡 aylana kuchning qo`yilish radiusi boshlang`ich aylana radiusidan bir oz katta bo`ladi. Bu farqini hisobga olmaymiz. Asosiy aylananing vatariga yaqin xavfli kesimdagi eguvchi kuchlanish
𝜎𝐹 = 𝐹𝑡𝑙⁄𝑊 − 𝐹𝑟 ⁄ 𝐴,
bu yerda 𝑊 = 𝑏𝑤𝑆2
2
2⁄6 – egilishdagi kesim qarshilik mementi; 𝐴 = 𝑏𝑤𝑆 – kesim yuzasi; 𝑏𝑤, s va l 3.10-shaklda ko`rsatilgan.
Formuladagi «−» ishorasi hisobiy kuchlanish sifatida tishning cho`zilgan tomonidagi kuchlanish qabul qilinishini bildiradi.
|
| |
с 
таблицами - 1-Amaliy mashg’ulot: Mavzu: Axborotlarni ximoyalovchi dasturiy vositalar bilan ishlash. Ishning maqsadi

таблицами” вкладкасида “
Макет” гуруҳининг “
Данные” қисмидан “
Преоб
разовать в текст” буйруғи танланилади.
Microsoft Word (2010 ва ундан юқори) дастурида ҳужжатдаги
матнни
жадвалга
айлантириш
учун
“Вставка” вкладкасида “
Таблицы” гуруҳининг “
Преобразовать
в
таблицу…” буйруғи танланилади.
Microsoft Word дастурида матндаги курсордан чапдаги белгиларни
ўчириш учун “Backspace”, урсордан ўнгдаги белгиларни ўчириш учун
эса “Delete” тугмаси босилади.
Ҳужжатга расм қўйиш
Ҳужжатга расм қўйиш учун вставка
вкладкасига кириб рисунок
элементи танланади. Очилган мулоқотли ойна ёрдамида компьютернинг С ва
D дискидаги ҳамда флешка ёки дискдаги расмларни қўйиш мумкин. Бунинг
учун расм турган манзил аввал топилади (масалан Рабочий стол ёки Мои
рисунки), сўнгра қўйилиши керак бўлган расм сичқонча билан танланади ва
Вставить тугмаси босилади.
Elektr yuritmalarni ishga tushirish va tormozlash vaqti

Elektr yuritmalarni ishga tushirish va tormozlash vaqti
Download
1,52 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
22.05.2024
Hajmi
1,52 Mb.
#249942
Download
1,52 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Elektr yuritmalarni ishga tushirish va tormozlash vaqti
Download
1,52 Mb.
Matnni ko'rish
O`zbеkistonda kimyo sanoati bog'ot tumani 16-son maktab kimyo fani o'qituvchisi Raximova Zulfiya Kuziboyevna

O`zbеkistonda kimyo sanoati bog'ot tumani 16-son maktab kimyo fani o'qituvchisi Raximova Zulfiya Kuziboyevna
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O`zbеkistonda kimyo sanoati bog'ot tumani 16-son maktab kimyo fani o'qituvchisi Raximova Zulfiya Kuziboyevna
|
VIII. Ta’lim - O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar

|
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar
|
bet | 6/7 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 131,5 Kb. | | #116868 |
Bog'liq EKOLOGIYA FAN DAS 3-KURS4.
|
VIII. Ta’lim texnologiyalari va metodlari:
ma’ruzalar;
interfaol metodlar;
guruxlarda ishlash;
taqdimotlami qilish;
individual loyihalar;
jamoa bo‘lib ishlash va ximoya qilish uchun loyihalar.
|
5.
|
IX. Kreditlarni olish uchun talablar:
Fanga oid nazariy va uslubiy tushunchalami tola o‘zlashtirish, tahlil natijalarini to‘g‘ri aks ettira olish, o‘rganilayotgan jarayonlar haqida mustaqil mushoxada yuritish va joriy, oraliq nazorat shakllarida berilgan vazifa va topshiriqlami bajarish, yakuniy nazorat yozma ishini topshirish.
|
6.
|
Asosiy adabiyotlar
1. N.R. Yusupbekov, H.S. Nurmuhamedov, S.G. Zokirov. Kimyoviy texnologiya asosiy jarayon va qurilmalari. - Т.: «Sharq», 2015. - 838 b.
2. Yusupbekov N.R., Nurmuhamedov X.S., Ismatullayev P.R., Zokirov S.G., Mannonov U.V. Kimyo va oziq-ovqat sanoatlaming asosiy jarayon va qurilmalarini hisoblash va loyihalash. - Uslubiy qo‘llanma. Т.: Jaxon, 2000.-231 b.
3. Z. Salimov, Kimyoviy texnologiyaning asosiy jarayonlari va qurilmalari I va II- tomlar. Oliy o‘quv yurt.stud.uchun darslik. T. O‘zbekiston, 1994-366 b.
Qo‘shimcha adabiyotlar
Ponikarov I.I., Ponikarov S.I., Rachkovskiy S.V. Raschet mashin i apparatov ximicheskix proizvodstv i neftepererabotki. Uchebnoye posobiye, 4- ye izd., ster. SPb.: EBS Lan, 2020. - 716 s.
Smirnov N.N. Albom tipovoy ximicheskoy apparaturi (prinsipialniye sxemi apparatov). Uchebnoye posobiye. SPb.: EBS Lan, 2019. - 68 s.
Yusupbekov N.R., Nurmuhamedov X.S., Ismatullayev P.R., Zokirov S.G., Mannonov U.V. Kimyo va oziq-ovqat sanoatlaming asosiy jarayon va qurilmalarini hisoblash va loyihalash. - Uslubiy qo‘llanma. Т.: Jaxon, 2000.-231 b.
Mirziyoyev SH.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. - T. “0‘zbekiston”, 2017. - 488 b.
Mirziyoyev SH.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash-yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi.- T. “0‘zbekiston”, - 2017.-48 b.
Mirziyoyev SH.M. Erkin va farovon demokratik 0‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. - T. “0‘zbekiston”, 2016. - 56 b.
Kasatkin A.G. Osnovniye protsessi i apparati ximicheskoy texnologii. Uchebnik dlya vuzov - 10-ye izd., stereotipnoye, dorabotannoye. Perepechatano s izd. 1973 g. - М.: ООО TID «Alyans», 2004. - 753 s.
Timonin A.S. Osnovi konstruirovaniya i rascheta ximiko- texnologicheskogo i prirodooxrannogo oborudovaniY. - Spravochnik, izd.2-ye, pererab. i dopoln. Kaluga: Izd-vo N.Bochkarevoy, 2002. -1. 1, 2, 3. — 2848 s.
Nurmuhamedov X.S., Gulyamova N.U.va boshqa “Asosiy texnologik jarayon va qurilmalar” fanidan uslubiy qo’llanma- Uslubiy qo’llanma. Toshkent 2012,- 152 b.
|
|
| |
Axborot manbaalari - O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar

|
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar
|
bet | 7/7 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 131,5 Kb. | | #116868 |
Bog'liq EKOLOGIYA FAN DAS 3-KURSAxborot manbaalari
10. www.texnoloaiv.ru,
11. www.zivonet.uz
12. www.bilimdon.uz
13. www.ref.uz
14. www.omgtu.ru
15. www.dD0-msu.ru
16. www.ximik.ru
7.
|
Termiz muhandislik texnologiya instituti tomonidan ishlab chiqilgan va tasdiqlangan(bayonnoma №- 2023- yil ____ _____)
|
8.
|
Fan/modul uchun ma’sullar:
S.A.Tursunov.– TMTI “Kimyoviy va oziq-ovqat texnologiyalari” kafedrasi assistenti, S.Z.Xodjamqulov- “Kimyoviy va oziq-ovqat texnologiyalari” kafedrasi mudiri dots.
|
9.
|
Taqrizchilar:
A. P. Xamidov.- TMTI “Kimyoviy va oziq-ovqat texnologiyalari” kafedrasi assistant.
X.E. Eshmurodov (PhD). Termiz Davlat Universiteti “Noorganik va analitika kimyo” kafedrasi dotsent.
|
|
| |
VI.  Mustaqil - O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar

|
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar
|
bet | 5/7 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 131,5 Kb. | | #116868 |
Bog'liq EKOLOGIYA FAN DAS 3-KURSVI. Mustaqil ta’lim va mustaqil ishlar
Mustaqil ta’lim uchun tavsiya etiladigan mavzular:
Issiqlik almashinish jarayonlari. Issiqlik almashinish qurilmalarining tuzilishi, ishlash prinsipi, afzallik va kamchiliklari.
Perspektiv issiqlik almashinish qurilmalari. G’ilofli issiqlik almashinish qurilmalari. Bug’latkichlar.
Massa almashinish jarayonlari.
Quritish jarayonlari. Quritkichlar.
Absorbsiya jarayoni. Absorberlar konstruksiyalari.
Rektifikatsiya va haydash. Rektifikatsion kolonnalar konstruksiyalari.
Ekstraksiya jarayoni va eritish. Ekstraktorlar konstruksiyalari.
Adsorbsiya jarayoni. Adsorberlar konstruksiyalari.
Kristallanish jarayoni. Kristallizatorlar konstruksiyalari.
Maydalagich va klassifikator konstruksiyalari. Tegirmonlar.
3.
|
VII. Ta’lim natijalari / Kasbiy kompetensiyalari
Fanni o‘zlashtirish natijasida talaba:
gidromexanik, issiqlik almashinish, modda almashinish, kimyoviy jarayonlarning mashina va apparatlari;
issiqlik almashinish, gidromexanik, modda almashinish va kimyoviy jarayonlar o‘tib boradigan turli apparatlaming afzallik va kamchiliklarini bilishi va ulardan foydalana olislii;
kimyoviy ishlab chiqarish talablariga ko‘ra mashina yoki apparatlami tanlashni;
gidromexanik, issiqlik va modda almashinish, kimyoviy jarayonlarning apparatlarini hisoblashni bilishi va ulardan foydalana olislii;
har bir texnologik jarayon uchun asosiy apparatlami tanlashdagi tushunchalar bilan tanishtirish ko‘nikmalariga ega bo ‘lishi kerak.
|
|
|
| |
Adabiyotlar - O`zbеkistonda kimyo sanoati bog'ot tumani 16-son maktab kimyo fani o'qituvchisi Raximova Zulfiya Kuziboyevna

O`zbеkistonda kimyo sanoati bog'ot tumani 16-son maktab kimyo fani o'qituvchisi Raximova Zulfiya Kuziboyevna
1 2 Bog'liqo-zbekistonda-kimyo-sanoati (1)
1 2
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O`zbеkistonda kimyo sanoati bog'ot tumani 16-son maktab kimyo fani o'qituvchisi Raximova Zulfiya Kuziboyevna
|
-bo‘lim. JADVALDAN TASHQARI KO‘PAYTIRISH VA

|
-bo‘lim. JADVALDAN TASHQARI KO‘PAYTIRISH VA
|
bet | 40/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 322,85 Kb. | | #153092 |
Bog'liq KOMPITINSIYA
1-bo‘lim. JADVALDAN TASHQARI KO‘PAYTIRISH VA
BO‘LISH
(35 soat, A1+: 49 soat)
11-13-mavzular. Uch va to‘rt xonali sonlarni raqamlash. To‘rt xonali sonni
xona birliklari yig‘indisi ko‘rinishida tasvirlash (3 soat).
14-15-mavzular. To‘rt xonali sonlarni taqqoslash (2 soat).
16-17-mavzular. Matematika tarixidan lavhalar: sonlar va raqamlar qanday
paydo bo‘lgan? (2 soat).
18-19-mavzular. Natijasi 1000 ichida bo‘lgan bir, ikki va uch xonali sonlar
ustida qo‘sh ish va ayirishni og‘zaki bajarish (2 soat).
20-21-mavzular. 1000 ichida arifmetik amallarni bajarish usullari (2 soat).
22-23-mavzular. Tarkibli masalalar (2 soat).
Nazorat ishi (1 soat).
24-25-mavzular. Sodda hollarda sonning bo‘luvchilarini va karralilarini
aniqlash (2 soat).
26-27-mavzular. To‘g‘ri chiziq tushunchasi. To‘g‘ri chiziqni belgilash.
Chizg‘ich yordamida bitta nuqtadan, ikkita nuqtadan o‘tuvchi to‘g‘ri chiziq chizish
(2 soat).
28-30-mavzular. Kesma, nur, to‘g‘ri chiziq (3 soat).
31-32-mavzular. Katakli daftarda o‘qqa nisbatan simmetrik figuralarni
yasash (2 soat).
33-34-mavzular. Kesmani teng bo‘laklarga bo‘lish (2 soat).
35-36-mavzular. Doirani teng bo‘laklarga bo‘lish (2 soat).
37-38-mavzular. Qavsli ifodalarda amallarni bajarish tartibi (2 soat).
39-41-mavzular. Qoldiqli bo‘lish. Bo‘linishga arifmetik va matnli masalalar
(3 soat)
42-mavzu. Rebuslar. Boshqotirmalar (1 soat).
Arifmetik hisob-kitob texnikasiga va juft-toqlikka oid qiziqarli, nostandart va
matnli masalalar yechish (A1+: 4 soat)
187
Bo‘yashlar, qoplashlar, qirqishlar, simmetriyaga oid sodda geometrik
masalalar yechish (A1+: 2 soat).
Sodda kombinatorik va mantiqiy masalalar yechish (A1+: 4 soat).
Nostandart va qiziqarli masalalar yechish (A1+: 2 soat).
Reja tuzish mashqlari (A1+: 2 soat).
|
| |