nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Turbinalarning issiqlik elektr stansiyasidagi o’rni. Issiqlik elektr stansiyasida kondensatorlarning vazifalari

|
Turbinalarning issiqlik elektr stansiyasidagi o’rni. Issiqlik elektr stansiyasida kondensatorlarning vazifalari
|
bet | 3/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,48 Mb. | | #233813 |
Bog'liq ISSIQLIK ELEKTR STANSIYALARI3.Turbinalarning issiqlik elektr stansiyasidagi o’rni. Issiqlik elektr stansiyasida kondensatorlarning vazifalari. Bug’ qozonidan 6000S haroratda va 30 MPa bosimda olingan bug’ bug’quvuri orqali soploga uzatiladi. Soplo bug’ ichki energiyasi molekulasini tartibli harakati kinetik energiyasiga qayta hosil qilib berish uchun mo’ljallangan.
Agarda bug’ soploga kirishdan avval ma’lum tezlik S ga va boshlang’ich bosim R ga ega bo’lsa, soploda bug’ kengayishi natijasida uning tezligi S1 qiymatgacha ortadi va bosimi R1 qiymatgacha kamayadi, hamda bug’ harorati pasayadi.
Bug’ soplodan chiqib turbinaning ishchi kurakchalariga uzatiladi. Agarda turbina aktiv bo’lsa, u holda ishchi kurakchalarda bug’ kengayishi sodir bo’lmaydi va o’z navbatida bug’ bosimi ham o’zgarmaydi. Bug’ning mutloq harakat tezligi S1 qiymatidan S2 qiymatiga turbinani aylantirish tezligi V hisobiga o’zgaradi.
Turbina odatda konstruktiv jihatdan bir necha pog’onali bo’ladi, ularning har biri soplo kurakchalari va ishchi kurakchalardan iborat bo’ladi. Soplo va ishchi kurakchalar bir xil radiusli aylanalarga mahkamlangan bo’ladi.
Reaktiv turbinada bug’ kengayishi ishchi kurakcha kanalida sodir bo’ladi. Ishchi kurakchalar kanalida bug’ kengayish ko’rsatkichlariga qarab reaktivlik darajasi ko’rsatiladi.
Hozirgi davrda turbinalar ko’p pog’onali qilib yasaladi, bir turbinaning o’zida ham reaktiv, ham aktiv turbina jam qilinishi mumkin.
. Aktiv turbinaning ishlash sxemasi
Turbinani reaktiv pog’onasidagi bug’ ko’rsatkichlarni kengayishi quyidagi rasmda ko’rsatilgan.
Reaktiv turbinaning ishlash sxemasi
Turbina soplolarida bug’ qisman R11 bosimgacha kengayadi. Bug’ bosimini R2 gacha kengayishi kurakchalar kanali oralig’ida sodir bo’ladi. Bug’ning absolyut tezligi soploda S11 qiymatgacha ortadi, kurakchalar kanali oralig’ida ularning aylanishi hisobiga S12 qiymatgacha kamayadi.
Reaktiv turbinalarda markazdan qochma kuchlardan tashqari kurakchalarga bug’ kengayishi hisobiga reaktiv kuchlar ham ta’sir etadi.
|
| |
Axborot texnologiyalar - bet 8

|
Axborot texnologiyalar
|
bet | 8/10 | Sana | 22.03.2020 | Hajmi | 2,06 Mb. | | #8515 |
100. Манба- M. М. Aripov va boshqalar. Informatika va informatsion texnologiyalar. Darslik. T: TDYUI.. 2004. Fan bobi - 8; Tahrirlovchi programmalar; 8.4-Paragraf, Qiyinlik darajasi -3
Microsoft Word-2010 dasturida ayrim hollarda so`zlarning tagiga qizil to`lqinli chiziq chiziladi (rasmga qarang). Bu nimani anglatadi?
|
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 6/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,48 Mb. | | #233813 |
Bog'liq ISSIQLIK ELEKTR STANSIYALARIFoydalanilgan adabiyotlar:
Fedorov A.A. Kameneva V.V. Osnovi elektrosnabjeniya promishlennix predpriyatiy. M.: Energoatlmizdat 1984
Yermilov A.A. Osnovi elektrosnabjeniya promishlennix predpriyatiy. M.: Energoatomizdat,1983
Gladilin L.V. Osnovi elektrosnabjeniya gornix predpriyatiy. M.: Nedra, 1980
Konavalova L.L., Rojkova L.D. Elektrosnabjeniya promishlannix predpriyatiy i ustanovok. M.: Energoatomizdat, 1989
Pravila ustroystva elektroustanovok. M.: Energoatomizdat, 1985
Spravochnik po elektrosnabjeniyu i elektroobrudovaniyu. T.1 i 2. M.: Energoatomizdat, 1986, 1987
Nasritdinov Sh.G. Kon elektrotexnikasi, III kism, Toshkent-1995.
|
| |
Avtomatlashtirishning texnik vositalarini qo‘llash va tanlash

|
Avtomatlashtirishning texnik vositalarini qo‘llash va tanlash
|
bet | 1/4 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 247,87 Kb. | | #136376 |
Bog'liq 9-ma\'ruza 9-Mа’ruzа. Avtomatlashtirishning texnik vositalarini qo‘llash va tanlash.
Reja:
Bеvоsitа tа’sir qiluvchi rоstlаgichlаr
Elеktr rоstlаgichlаr
Pnеvmаtik PI rоstlаgich 4.Elеktrik ijrоchi qurilmаlаr.
Mеmrаnаli ijrоchi qurilmаlаr.
Ikkilаmchi qurilmаlаr.
BЕVОSITА TА’SIR QILUVCHI RОSTLАGICHLАR
Bеvоsitа tа’sir qiluvchi rоstlаgichlаr tехnоlоgii jаrаyoni аvtоmаtlаshtirishdа kаm ishlаtilаdi. Bungа sаbаb ulаrning еtаrli quvvаtgа egа emаsligi vа ko’rsаtishlаrni mаsоfаgа uzаtib bo’lmаsligidir. Bulаr аsоsаn bоsim, hаrоrаt vа sаth rоstlаgichlаridir.
11.1-rаsmdа bеvоsitа tа’sir qiluvchi stаtik bоsim rоstlаgichning printsipiаl sхеmаsi tаsvirlаngаn. Bu rоstlаgich «o’zidаn kеyingi» bоsimni mа’lum qiymаtdа sаqlаb turаdi. Rоstlаgichdаn kеyingi gаzning bоsimi bеrilgаn bоsimgа tеng bo’lgаndа, rоstlаgich elеmеntlаri hаrаkаtsiz bo’lib, mа’lum hоlаtni egаllаydi. Gаz bоsimi liniya 3 bo’ylаb mеmbrаnа qismining ustki bo’shlig’igа kеlаdi vа qаttiq mаrkаzli elаstik mеmbrаnа 2 gа tа’sir qilаdi. Mеmbrаnа 2 ijrо etuvchi mехаnizmning rоstlоvchi оrgаnidаgi zаtvоr 7 bilаn shtоk 6 yordаmidа ulаngаn disk 1 gа tаyanаdi. Mеmbrаnа 2 hоsil qilgаn kuch prujinа 4 оrqаli muvоzаnаtlаnаdi. Prujinа 4 ning dаstlаbki tаrаnglik qiymаti vint 5 yordаmidа rоstlаnаdi.
Gаz bоsimining bеrilgаn qiymаtdаn chеtgа chiqishi qаnchа kаttа bo’lsа,qаttiq mаrkаzli mеmbrаnа 2 shunchа ko’p egilаdi, shu sаbаbli prujinа 4 hаm shunchа zich qisqаrаdi vа bоsim tа’siridаn mеmbrаnа hоsil qilgаn kuchgа tеskаri tа’sir qilаdi. Elаstik prujinаdаn fоydаlаnish rоstlаnuvchi bоsim vа rоstlоvchi оrgаnning siljishi o’rtаsidаgi mutаnоsiblikkа erishish imkоniyatini bеrаdi. Rоstlаgich rоstlаnuvchi kаttаlikning muаyyan bеrilgаn qiymаtigа vint 5 yordаmidа sоzlаnаdi. Rоstlаsh jаrаyoning grаfiklаridаn shundаy хulоsа kеlib chiqаdi, (11.2- rаsm,b): bеvоsitа tа’sir qiluvchi rоstlаgichlаr g’аlаyonlаnish sоdir bo’lgаndа
,mоddаning kеlishi yoki sаrfi bo’yichа rоstlаnuvchi kаttаlik y ni bеrilgаn
pаrаmеtri s1
gа (kuchlаnish kоeffitsiеntigа, rоstlаgichning mutаnоsiblik
kоeffitsiеntigа) bоg’liq.
Gб
y х
a
b
11.1-rаsm. Bеvоsitа tа’sir qiluvchi stаtik bоsim rоstlаgichning printspiаl
|
| |
Bug’ qozonlari va ularning turlari. Barabanli bug’ qozonlari

|
Bug’ qozonlari va ularning turlari. Barabanli bug’ qozonlari
|
bet | 2/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,48 Mb. | | #233813 |
Bog'liq ISSIQLIK ELEKTR STANSIYALARI2.Bug’ qozonlari va ularning turlari. Barabanli bug’ qozonlari
Barabanli bug’ qozonlarda temirli baraban 3 mavjud, uning pastki qismida suv va yuqori qismida bug’ joylashadi. Aylanish quvurlaridan 2 suv, o’txona 7 devorlarini egallagan ekran quvirlariga 1 o’tadi. Ekran quvurlari, bug’ni katta bosimda ushlab turish uchun, temirdan kichik diametrli qilib (ichki diametri 32 mm va tashqi diametri 40 mm) yasaladi. Katta bug’ qozonlarida har soatda yuzlab tonna suv bug’latiladi, shuning uchun ularni quvurlarining umumiy uzunligi 50 km gacha etadi.
Quyidagi rasmda issiqlikni hosil qilish va undan elektr energiyasi ishlab chiqarish ko’rsatilgan.
Issiqlik kondensatsion elektr stansiyasi texnologik jarayonining sxemasi.
1-bug’ qozoni; 2-yoqilg’i uzatish; 3-havo uzatish; 4-ta’minot suvi;
5-bug’ quvuri; 6-bug’ turbina; 7-tutun gazlari; 8-kul va shlakni chiqarib yuborish; 9elektr generator; 10-elektr energiyasini iste’molchilari; 11-kondensator; 12-sovutish suvining nasosi; 13-kondensat nasosi; 14-past bosimli isitgichlar;
15-deaerator; 16-yuqori bosimli isitgichlar; 17- ta’minlash nasosi; 18-issiqlikni isitish yoki sanoat iste’molchilari.
Bug’ qozonlarini samaradorligini oshirish uchun suv barabaniga berilishdan oldin eknomayzerda 5 o’txonaga berilayotgan havo esa havo qizdirgichda 6 isitiladi.
B arabandan chiqayotgan bug’ qozonlarda suv va suv-bug’ qorishmasi ularning zichliklar hisobiga tabiiy aylanadi. Bug’ni harorati va bosimi ortishi bilan suv-bug’ zichliklari farqi kamayadi va aylanishi yomonlashadi.
Barabanli bug’ qozonining ishlash sxemasi
To’g’ri oqimli bug’ qozonlari
To’g’ri oqimi bug’ qozonlarida baraban yo’q. Suv va bug’ aylanishi nasoslar orqali amalga oshiriladi. Suv isitgich 3 orqali, quvurlarga 1 o’tadi va bug’ga aylanadi. Keyin bug’qizdirgichga 2 uzatiladi, so’ngra turbinaga beriladi. Havo qizdirgichda 4 havo qizdiriladi va o’txonaga beriladi. To’g’ri oqimli bug’ qozonlari sifatli suv ta’minotini rostlashni taqozo etadi.
Bundan tashqari bu turdagi bug’ qozonlarida ishlatiladigan iste’mol suvining kimyoviy tozaligiga juda yuqori talablar qo’yiladi. To’g’ri oqimli bug’ qozonlari ko’p tarqalgan, chunki ular barabanli qozolardan arzon. Barabanli qozonlarda, katta bosimlarda (20 MPA dan yuqori) tabiiy suv bug’ining aylanishi buziladi. Bug’ qozonga kerakli miqdorda yoqilg’i va havo, shuningdek iste’mol suvi uzatiladi.
To’g’ri oqimli bug’ qozonining ishlash sxemasi
YOqilg’ini yonishi natijasida ajralib chiqqan issiqlik hisobiga iste’mol suvidan bug’ hosil qilinadi va bu bug’ maxsus quvur orqali bug’ turbinasiga uzatiladi.
|
| |
Сборник

| O’zbеkiston rеspublikasi oliy va o’rta maxsus ta‘lim vazirligi qarshi muhandislik iqtisodiyot instituti Ma‘ruzalar matnlari to’plami 650700 «Gidrotexnika inshootlari va nasos stantsiyalaridan foydalanish» bakalavriat ta‘lim Сборник 0,72 Mb. 48 | o'qib |
| Сборник Электротехнические установки Misol uchun 4х25 аввг kabil qayerga va qancha ishlatilgani so’raladi va qanday yani yer ostidanmi havodan o’tkazilgani so’raladi Сборник 2,78 Mb. 3 | o'qib |
| Сборник вопросов на узбекском и русском языках (страницы 5-8) suhbat jarayonida beriladigan namunaviy savollar to‘plami Mamlakatda o‘z sohasiga oid amalga oshirilayotgan islohotlarning mohiyati va ahamiyatini tushunish Сборник 28,27 Kb. 6 | o'qib |
| Сборник вопросов на узбекском и русском языках (страницы 5-8) suhbat jarayonida beriladigan namunaviy savollar to‘plami Mamlakatda o‘z sohasiga oid amalga oshirilayotgan islohotlarning mohiyati va ahamiyatini tushunish Сборник 34,12 Kb. 6 | o'qib |
| Сборник вопросов на узбекском и русском языках (страницы 5-8) suhbat jarayonida beriladigan namunaviy savollar to‘plami Mamlakatda o‘z sohasiga oid amalga oshirilayotgan islohotlarning mohiyati va ahamiyatini tushunish Сборник 34,06 Kb. 6 | o'qib |
| Innovatsiyalar vazirligi buxoro viloyati hokimligi buxoro davlat universiteti Iqtisodiy tadqiqotlarga asoslangan oliy ma’lumotli iqtisodchi kadrlarni tayyorlash: muammolar va innovatsion yechimlar Сборник 1,83 Mb. 8 | o'qib |
| Jizzax davlat pedagogika universiteti B. F. Botirov, A. J. Usmanov, R. I. Ablyakimova, T. B. Nazarov, Q. O. Alimova, Sh. A. Botirov Сборник 7 Mb. 568 | o'qib |
| Toshkent tibbiyot akademiyasi huzuridagi pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi «система повышения квалификации педагогических кадров в вузах узбекистана: опыт, проблемы и перспективы развития» Сборник 1,3 Mb. 78 | o'qib |
| Сборник вопросов на узбекском и русском языках I. Mamlakatda o‘z sohasiga oid amalga oshirilayotgan islohotlarning mohiyati va ahamiyatini tushunish Сборник 0,55 Mb. 1 | o'qib |
| Raqamli texnologiyalar Сборник 2,02 Mb. 53 | o'qib |
Сборник вопросов на узбекском и русском языках

Сборник вопросов на узбекском и русском языках
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
31.01.2024
Hajmi
0,55 Mb.
#149564
Turi
Сборник
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Сборник вопросов на узбекском и русском языках
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Tom asosidan suvni ketkazish uchun ishlatiladigan mashina

|
Tom asosidan suvni ketkazish uchun ishlatiladigan mashina
|
bet | 1/5 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 20,23 Kb. | | #158659 |
Bog'liq Tom asosidan suvni ketkazish uchun ishlatiladigan mashina-fayllar.org
xmlns:w="urn:schemas-microsoft-com:office:word"
xmlns="http://www.w3.org/TR/REC-html40">
Tom asosidan suvni ketkazish uchun ishlatiladigan mashina
Tom asosidan suvni ketkazish uchun ishlatiladigan mashina
Erib yopishadigan rulon materiallarini yotqizish (qurish) texnologiyasi shundan iboratki suv ozida ochib va tekislab yotqiziladi. Rulon materialini eritib kileylashni ikki xil usuli mavjud: olovli (issiq) qoplaydigan bitumli material qatlamini yelimlash holatigacha qizdirib (qaynash holatiga) gorelka alangasida 160plastifikator (kerosin va boshqa) yordamida ketiriladi.
Olovsiz usulda sifatli yopqich tayyorlashda ruberoidni kontak yuzasini va yopqichni asosini erituvchi60 g/m2 hisobida rulon materialini yumshatib yopishtiriladi. Tekis tomlarni olovsiz usulda suv ochib yuboradigan va kompleksrasm. Olovsiz usul bilab eritadigan ruberoirlarni yopish va yelimlash uchun mashinalar
Olovsiz usul bilan erib yopishtiriladigan rulon materiallarini mashina yordamida (13.1zida rulon materiallarini yumshatib ochib Ruberoid qatlam yuzasiga erituvchilib, quvursimon rama 1, boshqaruvchi tutqich 8 bilan rezina qoplangan gtkazuvchi quvurlar orqali sekin oqib tushadi.
Suv oraladi. Rulonning ohirigi uchi 0,5 m gaegiladi va shu qismga eritma surkamadi. Toshamanining oxirigi eritma surkalgan qismini tarang qilib tortiladi va kleylangan joyiga asta sekin yotqiziladi soshalmani ostki yuzasiga qisib bosadi. Rulon materialini ustidan ohrigi bosishni va uni asosi bilan yopishtirish eritma surkalgan 100 kg massali katok orqali har 7tgandan soni ishlash muddatini issiq (olovli) yelimlash usuliga nisbatan 20...30% yuqori bolmasligi, yelimlash texnologiyasini yuqori tartibliligi, eritma bilan nozikli (extiyotli) bilan muloqotda boyicha. Bundan tashqari oblib ketishligi ham salbiy tani eritma va plastifikatorlarni sovuq havoda parlanishi pastligi va hakozalar.
|
| |
A-h-y-m” tizimida haydovchining o‘rni

|
A-h-y-m” tizimida haydovchining o‘rni
|
bet | 1/3 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 25,31 Kb. | | #110020 |
Bog'liq A-H-Y-M
“A-H-Y-M” tizimida haydovchining o‘rni
Reja
Haydovchi - tizimning asosiy bo‘g‘ini.
“Haydovchi-avtomobil-yo‘l-muhit” tizimida yo‘l-transport hodisalari.
Haydovchi ish faoliyatining psixo-fiziologik xususiyatlari.
Ҳайдовчи тизимнинг асосий бўғини
Ҳаракат хавфсизлигини таъминлашда инсон йўл ҳаракатининг асосий иштирокчиси:
ҳайдовчи, йўловчи,
пиёда ва ҳаракатни ташкил қилувчи сифатида қатнашади. Буларнинг ичида ҳайдовчи алоҳида ўрин эгаллайди, шунинг учун унинг психологик, физиологик ва биологик имкониятларини ҳаракатни ташкил қилишда эътиборга олиш зарур. Ҳаракатланиш давомида ҳайдовчига ҳар хил нохуш факторлар таъсир этади: автомобил салонига кираётган чиқинди газлар, транспорт шовқини, вибрация, қишнинг совуқ ва ёзнинг иссиқ ҳавоси, ёмғир, қор, туман, йўлнинг ёмон шароити, автомобилнинг ҳар хил камчиликлари, пиёдаларнинг тартибсиз ҳаракатланиши ва ҳоказолар.
Ҳайдовчи асосий ахборотни йўл шароитини кузатиш орқали олади ва ахборотлар унинг учун иккинчи даражали аҳамиятга эга. Ахборотларнинг тавсифи ва ҳажми жуда тез ўзгарувчан бўлиб, у доимо ҳайдовчидан мунтазам равишда йўлдаги ҳаракат шароитини катта диққат-эътибор бериб кузатишни тақозо қилади. Ҳайдовчининг меҳнат жараёни бошқа барча мураккаб тизимларнинг бошқарувчиси (оператори)нинг ишига ўхшайди. Ҳайдовчининг ҳам оператор каби бирон-бир операцияни бажариши (хатти-ҳаракати), ахборотларни қабул қилиши, уни тушуниши ва хатти ҳаракатлари натижасини назорат қилиши билан боғлиқ.
Ҳайдовчининг иши машина операторининг ишидан анча мураккаб. Ҳайдовчи автомобилни бошқариб борар экан, узлуксиз равишда кўриш, эшитиш ва сезиш аъзолари орқали йўл шароити, бошқа ҳаракат қатнашчиларининг хатти-харакатлари, йўлдаги ҳаракат ва қўзғалмас обектларнинг жойлашуви ҳақида ахборотларни олади, уларни онгида тушуниб етади ва автомобилнинг ҳаракатини мавжуд йўл шароитига мувофиқлаштириши учун ечимлар қабул қилади ва бошқариш жиҳозларига таъсир этади (рул чамбарагини буради, узатмалар поғонасини ўзгартиради, тормоз тепкисини босади, бурилишдаги огоҳлантирувчи чироқларни ёқади ва ҳоказо) ва хатти-ҳаракатларнинг самарасини назорат қилиб боради.
Хайдовчининг психофизиологик лаёқатлилиги деганда бир ёки бир неча фаолиятни муваффақиятли бажарилишни таъминлашдаги шахснинг рухий хусусиятларининг йиғиндиси ҳисобланади. Лаёқат фаолиятни сифатли бажаришга катта ёрдам беради.
Қуйидаги сифатларни хайдовчининг лаёқатига киритиш мумкин:
-тез ва аниқ сезиш (булар сезги органларининг аьло даражадалиги)
-енгиллик , жисмоний чидамлилик харакатни яхши кординациялаш
-реакциянинг тезлиги ва аниқлиги, диққат сифатларининг яхшилиги
-кузатувчанлик ва вазиятни яхши тушунишлик
- техникага қизикиш
-юқори хиссий турғунлик ўз ўзини бошкариш
-харакат тезлиги ва алоқаларни тез ва тўғри аниклай олиш.
|
| |
FOYDALANGAN ADABIYOTLAR - She’rda mantiq kerakmi?

|
She’rda mantiq kerakmi?
|
bet | 2/2 | Sana | 24.07.2024 | Hajmi | 23,2 Kb. | | #268451 |
Bog'liq maqola Quronov tahrir3FOYDALANGAN ADABIYOTLAR:
“O‘zbekiston adabiyoti va san’ati” gazetasi, 2015 yil 41-son
“Sharq yulduzi” jurnali, 2016 yil, 2-son
Ahad Qayum. Begim demang, begoyim.- Buxoro, 2012. - B.102-103.
https://uz.m.wikipedia.org/wiki/Dilmurod_Quronov
https://adu.uz/uz/news/article/1243
|
| |
Mavzu: Menejer boshqaruv uslubi (Raxbarlik uslublari)

|
Mavzu: Menejer boshqaruv uslubi (Raxbarlik uslublari)
|
Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 2,01 Mb. | | #144309 |
Bog'liq Menejmentga kirish Mavzu: Menejer boshqaruv uslubi (Raxbarlik uslublari)
Menejmentga kirish
Mavzu: Menejer boshqaruv uslubi ( raxbarlik uslublari )
1. Menejer
2. Boshqaruv (Raxbarlik) uslublari
3. Raxbarlarning uslubiga ko’ra turlari
Reja
1. Menejer
1. Menejer – bu boshqaruv faoliyati bilan shug’ullanuvchi va korxona faoliyatini ma’lum turlari bo’yicha qarorlar qabul qilish vakolatiga ega bo’lgan, o’ziga bo’ysungan hodimlarni professional tarzda boshqaruvchi, maxsus tayyorgarlik ko’rgan, boshqarishning sir-asrorlarini, qonun-qoidalarini puxta egallagan malakali mutaxassisdir
Boshqaruv jarayonida yuzaga chiqadigan muammolarni xal qilish usullari, yo’llari majmuidir
Boshqaruv funksiyalarini samarali bajarish maqsadida biror-bir organning yoki raxbarning bo’ysinuvchilarga aniq va nisbatan barqaror ta’sir ko’rsatish usuli va yo’llari majmuidir
Boshqaruv jarayonida u yoki bu masalani xal qilishda uning o’ziga xos yondoshishidir
Boshqaruv uslubi
Ish uslubi
Raxbarning ish uslubi
Raxbarlik uslubi, belgisi va bo’ysinuvchilarga nisbatan munosabatga qarab, barcha raxbarlar quyidagi 3 turga bo’linadi
3.Raxbarlarning uslubiga ko’ra turlari
AVTOKRATIK RAXBAR
LIBERAL
RAXBAR
DEMOKRATIK RAXBAR
Avtokratik boshqaruv uslubi
-tez harakat qilish zarur bo’lgan hamda axborot yetarli bo’lmagan vaziyatlar uchundir, shuningdek bo’ysinuv darajalari aniq belgilangan iyerarxik tuzilma yaratilgan sharoitlarda ham yaxshi samara beradi.
-tez harakat qilish zarur bo’lgan hamda axborot yetarli bo’lmagan vaziyatlar uchundir, shuningdek bo’ysinuv darajalari aniq belgilangan iyerarxik tuzilma yaratilgan sharoitlarda ham yaxshi samara beradi.
Avtokratik boshqaruv uslubi
(#)07
Demokratik boshqaruv uslubi
1/23/24
-hodimlarni yaxshi motivatsiyalash, ularning tashabbuskorligini oshiradi, guruhni jipslaydi hamda hodimlar o’rtasida o’zaro ishonchni mustahkamlash uchun shart-sharoitlar yaratadi. Bunday jamoalarda mahnatdan qoniqish darajasi oshadi, jamoadagi munosabatlar yaxshilanadi, hodimlarning javobgarligi yanada oshadi.
(#)08
Образец заголовка
Образец текста
Liberal Boshqaruv uslubi
Kompaniya hodimlari o’z faoliyati sohasida yetarli daraja va malakaga ega bo’lganda, yuqori kasbiy mas’uliyatni namoyon qilganda har bir hidim o’z funksional majburiyatlarini aniq bilib, boshqa jamoa a’zolari bilan kalishib ishlay olganda samarali bo’ladi.
(#)09
So’nggi yillarda manajmentga yabgi boshqaruv uslublaridan biri – vaziyatli boshqaruv uslubi, uning g’oyasi u yoki bu boshqaruv uslubini qo’llash hodim yoki guruhning rivojlanganligi va kasbiy darajasiga bog’liq.
Hodimlarning kasbiy ko’nikmalari qanchalik to’liq shakllangan bo’lsa, uni shunchalik kam nazorat qilish va uning maxnat faoliyatiga shunchalik kam aralashish mumkin.
Vaziyatli boshqaruv uslubi
ETIBORINGIZ UCHUN RAXMAT
(#)11
|
| |
Rahbar madaniyati - Zamonaviy boshqaruvda raxbarlik-menejer etikasi

|
Zamonaviy boshqaruvda raxbarlik-menejer etikasi
|
bet | 2/3 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 1,63 Mb. | | #260057 |
Bog'liq NORMOʻMINOV SUNNATILLONINGRahbar madaniyati
Rahbar bir qator talablarga javob berishi kerak. "Rahbarlik qilish" degan so’zga izohli lug’atlarda boshqarish, maslahat berish, kuzatish, yo’naltirish, ko’rsatma berish degan turli ma'lumotlar berilgan.
Bundan ko’rinib turibdiki, hozirgi davrda menejer (rahbar)lar qondirishi zarur bo’lgan talablar juda ko’pdir. Ularni quyidagi beshta yirik guruhga bo’lish mumkin
Rahbarning ish uslubi bu boshqaruv jarayonida u yoki bu masalani hal qilishda uning o’ziga xos yondoshishidir. Rahbar qaror qabul qilganda, uning bajarilishini tashkil etganda va qo’l ostidagi kishilar ishini nazorat qilganda o’z vazifalariga muvofiq ish ko’radi. Menejerning obrazi doimiy ravishda boyib boradi, insoniyroq bo'ladi. Hozirgi vaqtga qadar menejmentning vatani bo'lgan AQShda ratsional turdagi menejerlar ustivorlik qilgan, ular ko'proq muxandislik - iqtisodiy ko'nikmalarga va boshqa ruvga yondashuvlarga ega bo'lganlar.
Ammo hozirgi vaqtda endi yangi turdagi menejerlar paydo bo'ldilar, ular asta-sekin ishlab chiqarishdagi insoniy omillarni hisobga olish tomoniga yuz o'girmoqdalar.
Menejerning kasb egaligi, hammadan avval, ishlab chiqarish (tijorat)va boshqaruvni tashkil qilish sohasidagi maxsus bilimlar va ko'nikmalarga egaligidan, har xil sohadagi odamlar bilan ishlashga qodirligidan iboratdir.
Buning ustiga, avvallari tashkilotni boshqarish uchun ushbu sohada mutaxassis bo'lish shart emas, boshqaruv texnologiyasi va texnikasini bilan, odamlar bilan ishlay olishlikning o'zi yetarli deb hisoblangan.
Tadqiqotchilarning ma'lumotlariga ko'ra, zamonaviy rahbar faqat 15-20 % o'z sohasidagi mutaxassis bo'lishi kerak, u hammadan avval tashkilotchi, ruhshunos, sotsiolog bo'lishi kerak.
Zamonaviy korxonalar ko'proq darajada inson e'tibor markazida turadigan sotsiotexnik tizimlar bo'yicha mutaxassislarga muhtojlar. Har qanday darajadagi menejerni oldiga butun bir qator talablar qo'yiladi.
Menejerlar tashkiliy qobiliyatga ega bo'lishlari kerak, uning ostida insonga tashkiliy faoliyat usullarini egallash va ularni muvaffaqiyatli amalga oshirish imkoniyatini beruvchi shaxsning shaxsiy-psixologik xususiyatlari tushuniladi.
|
| |
Zamonaviy boshqaruvda raxbarlik-menejer etikasi - bet 3

|
Zamonaviy boshqaruvda raxbarlik-menejer etikasi
|
bet | 3/3 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 1,63 Mb. | | #260057 |
Bog'liq NORMOʻMINOV SUNNATILLONINGMenejerni yana yetakchilik sifatini egallashi maqsadga muvofiqdir. Yetakchi ko'pincha rahbar bo'ladi, ammo uning harakatlarining xarakteri odatdagi menejer- ma'murdan boshqacharoq. U boshqarmaydi, buyruq bermaydi, balki boshqalarni orqasidan olib yuradi. Ular unga nisbatan tobelar emas, balki ergashuvchilar bo'ladilar. Lavozim rahbar uchun rasman jamoaning yetakchisi bo'lish uchun kerakli shart-sharoitlarni yaratadi, ammo uni avtomatik ravishda shunday qilmaydi, tashkilotda birinchi shaxs bo'lish, ammo haqiqiy yetakchi bo'lmasligi mumkin, chunki u buyruq bilan tasdiqlanishi emas, balki atrofidagilar tomonidan ularning extiyojlarini qanoatlantirishga qodir yagona kishi sifatida psixologik tan olinishi kerak.
Qo'l ostidagilar bilan idoradan tashqarida do'stlashish kerak. Ishda bunday munosabatlar faqat zarar keltiradi. Ishga doir o'zaro munosabatlar hurmatli va teng, ammo talabchan bo'lishi kerak, chunki shunday vaziyatlar bo'ladiki, rahbar u yoki bu vazifani bajarilashini talab qilishi mumkin.
Erkak kishining ishbilarmonlik kostyumi - bu har qanday rangdagi shim va kamzul, tegishli ravishda tanlab olingan ko'ylak va galstuk.
Ishbilarmon ayolning kiyimida yetakchi rangdagi ikki-uchta predmet bo'lishi kerak. Qora yubka va kamzul qora tufli, yoki qora sumkaga ega bo'lishga yo'l qo'yiladi.
Adabiyotlar: - Yuldoshev N.K,, Nabokov V.I. "Menejment nazariyasi". Darslik. T.TDIU, 2013.- 433 b.
- Yuldoshev N.K, Menejment. O’kuv qo’llanma.T.: TDIU, 2006 Y.-150 b.
- Kucharov A.S. Menejment. O’quv qollanma. T..TDIU, 2009 u. -120 b.
- SHarifxodjaev M.Menejment. Darslik.T.: O’kituvchi, 2002.-464 b.
- Yo'ldoshev N.Q., Azlarova M.M., Xo'djamuratova G. Y. "Menejment va marketing asoslari": (O'quv qo'llanma). - T.: TDIU, 2012 y. -258 b.
|
| |
bitumlarga, qatron esa: toshko‘mir, torf va yog‘ochdan olinadigan qatronlarga

|
bitumlarga, qatron esa: toshko‘mir, torf va yog‘ochdan olinadigan qatronlarga
|
bet | 2/3 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 25,02 Kb. | | #132410 |
Bog'liq Organikbitumlarga, qatron esa: toshko‘mir, torf va yog‘ochdan olinadigan qatronlarga
bo‘linadi.
Asosiy qurilish xossasi va holatiga ko‘ra, yo‘l bitumlari va qatronlari shartli
ravishda quyidagi guruhlarga bo‘linadi.
Qattiq bitumlar va qatronlar 20—25 °S da qayishqoq va mo‘rt xossaga,
180—200 °S da esa oquvchanlik qobiliyatiga ega bo‘ladi.
Yopishqoq bitumlar va qatronlar 20—25 °S da yarim qattiq materiallar
holida bo‘lib, yuqori plastik va kam egiluvchanlikka ega bo‘ladi. Suyuq bitumlar va
qatronlar 20-25 °S da yarim suyuq materiallar holida bo‘ladi hamda uning tarkibida
uchuvchi yengil uglevodorodlar uchraydi. Yengil uglevodorodlarning uchib chiqishi
hisobiga, suyuq bitum va qatronlar qotish imkoniyatiga ega bo‘lib,xossasiga ko‘ra
yopishqoq bitum va qatronlarga yaqin.
Bitum va qatron suyuqliklari mayda zarralar tuzilmasidan iborat bo‘lib, suvli
muhitda qo‘shimcha emulgator va parchalangan bog‘lovchi materiallardan tashkil
topib, tuzilmaga barqarorlik beradi. O‘rtacha haroratda mazkur suyuqlik
oquvchanlik xossasiga ega bo‘lib, sovuq va iliq holatda ishlatiladi.
Ishlab chiqarish texnologiyasiga ko‘ra bitumlar oksidlangan, qoldiq va kreking,
qatronlar esa, haydalgan va tayyorlangan bo‘ladi. Organik bog‘lovchilarning asosiy
xususiyatlari xomashyolarning turiga bog‘liq. Shuning
uchun bitum va qatronlar uchun ishlatiladigan xomashyolar to‘g‘risida qisqacha izoh
byerishimizga to‘g‘ri keladi.
Tabiiy bitumlar qattiq, suyuq yoki yopishqoq, qora yoki to‘q jigarrang
ko‘rinishda bo‘lib, tabiatda sof holda deyarli uchramaydi, asosan cho‘kindi
tog‘ jinslari, ohaktosh va qumga shimilgan holatda uchraydi. Tarkibida 5 foizdan
20 foizgacha tabiiy bitum bo‘lgan tog‘ jinslari asfaltit deb ataladi.
Asfaltit o‘rta hisobda 25 foiz moy, 20 foiz smola va 55 foiz asfaltendan
tashkil topgan bo‘lib, uning zichligi 1,10—1,20 g/sm’,yumshash harorati 145—
215 "S. Asfaltitlar tarkibida yaxshi shimilish xossasiga ega bo‘lgan asfaltogen
kislota va angidritlar bo‘ladi.
Tabiiy bitum shimilgan qum va quchoq tuproqtar kir deb ataladi. Ularning
tarkibidagi bitum miqdori tog‘ jinsining hajmiga nisbatan 10—25 foizni tashkil
etadi. Kir tarkibiga kiruvchi asfaltitlar taxminan 35 foiz moy, 35 foiz smola va 30
foiz asfaltenlardan iborat bo‘ladi.
|
| |
Kadrlar tayyorlash milliy dasturi. Kadrlar tayyorlash milliy modelining asosiy komponentlari

|
Kadrlar tayyorlash milliy dasturi. Kadrlar tayyorlash milliy modelining asosiy komponentlari
|
bet | 2/3 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 110,05 Kb. | | #147063 |
Bog'liq 1-mavzuKadrlar tayyorlash milliy dasturi. Kadrlar tayyorlash milliy modelining asosiy komponentlari.
Kadrlar tayyorlash Milliy dasturi – kadrlar tayyorlash tizimini tubdan isloh qilishdir, ya`ni, Respublikaning demokratik huquqiy davlat va adolatli fuqarolik jamiyat qurish yo’lidan izchil ilgarilab borish; mamlakat iqtisodiyotida tub o’zgarishlarning amalga oshirilishi, respublika iqtisodiyoti, asosan xom ashyo yo’nalishidan raqobatbardosh mahsulot ishlab chiqarish yo’liga izchil o’tayotganligi, davlat ijtimoiy siyosatida shaxs manfaati va ta`lim ustivorligini qaror toptirish, milliy o’zlikni anglashning o’sib borishi, boy milliy madaniy-tarixiy an`analarga va xalqimizning intellektual merosiga hurmat uyg’otish, respublikaning jahondigi mavqei va obro’-e`tiborini mustahkamlanib borishigi erishish.
Uning maqsadi ta`lim sohasini tubdan isloh qilish, rivojlangan demokratik davlatlar darajasida, yuksak ma`naviy va axloqiy talablarga javob beruvchi yuqori malakali kadrlar tayyorlashning milliy tizimini yaratishdir.
Vazifalari “Ta`lim to’g’risida”gi O’zRning Qonuniga muvofiq ta`lim tizimini isloh qilish; ta`lim va kadrlar tayyorlash sohasida muhitini shakllantirish negizida ta`lim tizimini yagona o’quv ilmiy ishlab chiqarish majmua sifatida izchil rivojlantirishni ta`minlash; ta`lim va kadrlar tayyorlash tizimini jamiyatda amalga oshirilayotgan yangilanish, rivojlangan demokratik huquqiy davlat qurilishi jarayonlariga moslash; kadrlar tayyorlash tizimi muassasalarini yuqori malakali mutaxassislar bilan ta`minlash, pedagogik faoliyatning nufuzi va ijtimoiy maqomini ko’tarishdan iborat.
Kadrlar tayyorlash milliy modelining asosiy komponentlari:
SHaxs - kadrlar tayyorlash tizimining bosh ob`ekti va sub`ekti, ta`lim soxasidagi xizmatlarning iste`molchisi va ularni amalga oshiruvchisi.
Davlat va jamiyat - ta`lim va kadrlar tayyorlash tizimining faoliyatini tartibga solish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi kadrlar tayyorlash va ularni qabul qilib olishning kafili.
|
| |
Axborot texnologiyalar - bet 9

|
Axborot texnologiyalar
|
bet | 9/10 | Sana | 22.03.2020 | Hajmi | 2,06 Mb. | | #8515 |
dastur so`zlar bazasida bunday so`z yo`qligini yoki so`z xato yozilganligini
|
hech qanday xato yo`qligini
|
batereya o`layotganini
|
yangi gipermurojjatligini
|
101. Манба- M. М. Aripov va boshqalar. Informatika va informatsion texnologiyalar. Darslik. T: TDYUI.. 2004. Fan bobi - 8; Tahrirlovchi programmalar; 8.13-Paragraf, Qiyinlik darajasi -1
Microsoft Word-2010 dasturida ayrim hollarda so`zlarning tagiga yashil to`lqinli chiziq chiziladi (rasmga qarang). Bu nimani anglatadi ?
|
|
| |
Uzluksiz ta`lim - - 1-mavzu: Ta`lim texnologiyasini tuzilishi Мavzu mashg’ulotining rejasi

|
1-mavzu: Ta`lim texnologiyasini tuzilishi Мavzu mashg’ulotining rejasi
|
bet | 3/3 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 110,05 Kb. | | #147063 |
Bog'liq 1-mavzuUzluksiz ta`lim - malakali raqobatbardosh kadrlar tayyorlashning asosi bo’lib, ta`limni barcha turlarini davlat ta`lim standartlarini, kadrlar tayyorlash tizimi tuzilmasi va uningfaoliyat ko’rsatish muhitini o’z ichiga oladi.
Fan - yuqori malakali mutaxassislar tayyorlovchi va ulardan foydalanuvchi ilg’or pedagogik va axborot tehnologiyalarini ishlab chiquvchi
Ishlab chiqarish - kadrlarga bo’lgan extiyojni, shuningdek ularning tayyorgarlik sifati va saviyasiga nisbatan qo’yiladigan talablarni belgilovchi asosiy buyurtmachi, kadrlar tayyorlash tizimini moliya va moddiy texnika jihatdan ta`minlash jarayonining qatnashchisi
“Ta`lim texnologiyalari” kursining maqsad va vazifalari
Ta`lim texnologiyalari (PT) - shunday bilimlar sohasiki, ular yordamida 3-ming yillikda davlatimiz ta`lim sohasida tub burilishlar yuz beradi, o’qituvchi faoliyati yangilanadi, talaba yoshlarda hurfikrlilik, bilimga chanqoqlik, Vatanga mehr-muhabbat, insonparvarlik tuyg’ulari tizimli ravishda shakllantiriladi.
“Ta`lim texnologiyalari” - bu aniq ketma-ketlikdagi yaxlit jarayon bo’lib, u talabaning ehtiyojidan kelib chiqqan holda bir maqsadga yo’naltirilgan, oldindan puxta loyihalashtirilgan va kafolatlangan natija berishiga qaratilgan pedagogik jarayondir
“Ta`lim texnologiyalari” fanining maqsad va vazifalari:
- bo’lajak kasb ta`limi o’qituvchilarini zamonaviy ta`lim texnologiyalarining nazariy asoslari bilimlari bilan qurollantirish;
- yaxlit pedagogik darajada ta`lim-tarbiya jarayonlarini samarali tashkil etishlari uchun zarur mahoratlarga ega bo’lishlari;
- zamonaviy ta`lim texnologiyalari, g’oyalar maktablar, yo’nalishlar, keng turlarida yo’l topa bilish mahorati;
- pedagogik faoliyatni ijodiy va metodik to’g’ri rejalashtirishga tayyorlikni shakllantirish;
- mustaqil ishlash, mustaqil bilim olish, o’zini tarbiyalash va o’zini mutaxasislik darajasini doimiy oshirib borishga intilishni faollashtirish.
Tekshirish uchun savollar:
- Kadrlar tayyorlash Milliy modeli nima?
- “Ta`lim texnologiyalari” tushunchasini qanday izohlaysiz?
- “Ta`lim texnologiyalari” fanining maqsad va vazifalari nimalardan iborat?
- “Ta`lim texnologiyalari” fanining boshqa fanlar bilan bog’liqligini qanday ifodalaysiz?
Эътиборингиз учун рахмат
|
| |
Zamonaviy boshqaruvda raxbarlik-menejer etikasi

|
Zamonaviy boshqaruvda raxbarlik-menejer etikasi
|
bet | 1/3 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 1,63 Mb. | | #260057 |
Bog'liq NORMOʻMINOV SUNNATILLONING TERMIZ DAVLAT UNIVERSITETI IQTISODIYOT (TARMOQLAR VA SOHALAR BO'YICHA) TA'LIM YO'NALISHI 723- GURUH 2-KURS TALABASI NORMOʻMINOV SUNNATILLONING MENEJMENT FANIDAN MUSTAQIL ISH ZAMONAVIY MENEJER VA UNGA QO'YILADIGAN TALABLAR Company name Reja: 1 Menejerlik va raxbarlik uslub tushunchalari 2 Axloqiy etik qadryatlar(rostgoʻylik, sabrlilik, yaxshi niyatlilik, qaniatlilik, raxmdillik) 3 Raxbarlik fazilatlari Menejer - bu maxsus tayyorgarlik ko’rgan, boshqarishning sir-asrorlari, qonun-qoidalarini puxta egallagan malakali mutaxassisdir. Menejer bu yollanma boshqaruvchi bo’lib, alohida ijtimoiy qatlamga mansub bo’ladi.
Kompaniya, firma, korxona, bank, moliya muassasalarining ijroiya hokimiyatiga ega bo’lgan boshqaruvchi, direktor, rahbar, mudir, ma'muriy boshqaruvchilar menejerlar deb yuritiladi.
Menejerlar boshqaruv pog’onasiga binoan uch toifaga bo’linadi:
1.
Yuqori pog’ona menejerlari.
2.
O’rta pog’ona menejerlari.
3.
Quyi pog’ona menejerlari.
Quyi pog’onali menejerlar quyi bo’g’inda, masalan, tsex, bo’lim, brigada doirasida ishni tashkil etish, kunlik, haftalik, oylik ish topshiriqlarining bajarilishini boshqarib boradi. O’rta pog’ona menejerlari firma faoliyatining ayrim tomonlarini, chunonchi, ishlab chiqarish, tovarlarni sotish, narx belgilash, moliya faoliyati, yangi tovarlarni o’zlashtirish, texnologiyani qo’llash, mehnatni tashkil etish kabilarni boshqarish bilan shug’ullanadi.
Yuqori pog’ona menejerlari firma istiqbolini belgilash, uning kelajagi uchun ahamiyatli chora-tadbirlarni ishlab chiqish bilan shug’ullanadi. Bir so’z bilan aytganda firma rejasini ishlab chiqadi va uni amalga oshiradi.
Rahbarning sifat xislatlarini belgilovchi mezonlar ko’p. Biroq quyidagi ijobiy xislatlar ular orasida alohida mavqega ega:
Dovyuraklik - bunday rahbarda mardonavorlik, botirlik, dadillik mavjud bo’ladi. Ular omadsizlikdan qo’rqmaydi. Qo’rquv ularni jasoratga chorlaydi va zafarlarga olib keladi. Har bir yangi harakatni taraqqiyotga va hayotiy tajribalarga erishtiradi.
Kamtarinlik - bunday rahbar kamtarlikning deyarli har doim iste'dodga to’g’ri mutanosib ekanligini, kamtarlikni etishmasligi esa nodonlikning darakchisi ekanligini yaxshi tushunadi.
Sabrlilik - bunday rahbar muvaffaqiyatga birdaniga erishish mumkin emasligini yaxshi tushunadi. Unga faqat bardosh va sabr-toqatli bo’lib, sabot-matonat bilan qiyinchiliklarni engish orqali erishish mumkinligini biladi.
Yaxshi niyatlik - bunday rahbar xayrixoh va iltifotli bo’ladi, kishilarga nisbatan doimo yaxshi niyatda bo’ladi. O’zidagi qanoatsizlikni g’irrom raqobatchilik yo’li bilan emas, balki xayrixohlik yo’li bilan bartaraf qilishga harakat qiladi. Uning hayotidagi shiori hasad emas, balki: "Birni ko’rib shukr qil, birni ko’rib fikr qil" - degan shiordir.
|
| |
Axborot texnologiyalar - bet 3

|
Axborot texnologiyalar
|
bet | 3/10 | Sana | 22.03.2020 | Hajmi | 2,06 Mb. | | #8515 |
72. Манба- M. М. Aripov va boshqalar. Informatika va informatsion texnologiyalar. Darslik. T: TDYUI.. 2004. Fan bobi - 10; Elektron jadvallar bilan ishlash; 10.1-Paragraf, Qiyinlik darajasi -1
Microsoft Excel dasturi interfeysining rasmda belgilangan maydoni qanday nomlanadi?
|
|
| |
Nazorat savollari - O’tkir Hoshimov. “Bahor qaytmaydi” qissasi Dars rejasi

|
O’tkir Hoshimov. “Bahor qaytmaydi” qissasi Dars rejasi
|
bet | 2/2 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 63 Kb. | | #264770 |
Bog'liq O’tkir Hoshimov. “Bahor qaytmaydi” qissasiNazorat savollari
1. Yozuvchining tarjimayi holidagi: «Aslida har qanday asarda ham ma'lum ma'noda qalamkash biograflyasining bir bo'lagi aks etadi (hatto tarixiy romanlarda ham)... Yozuvchi o'zi yozayotgan asarga qalbini bag'ishlaydi.» degan fikrga qanday qaraysiz? Munosabatingizni asoslashga urining.
2. Yozlivchining: «O'qituvchilarda ham, O'quvchilarda ham allaqanday fidoyilik bor edi... 0'qituvchilarimiz biz uchun namuna edi. Kiyinishda ham, yurish-turishda ham...» kabi xotiralarim buguningiz bilan qiyoslang. Sabab va oqibatlarni tahlil qiling.
3. «Har gal yangi kitobim chiqishi bilan birinchi nusxasini Onamga taqdim etardim...» Shu jumlaga tayanib yozuvchiga baho bering.
4. «Adib Xudo bergan iste'dodini avaylashi... varrakka o'xshab shamol qay tarafga essa, o'sha yoqqa qarab shox tashlashdan saqlanishi kerak». «Shamol esgan tarafga shox tashlash»ga o'z munosabatingizni ayting.
5. Adibning eng katta orzusiga o'z munosabatingizni bildiring. Yozuvchi shaxsi bilan o'zingizning ichki «Men»ingizni solishtirib ko'ring.
|
| |
Pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat” fanidan 1-variant Pedagogik mahorat – pedagogik kategoriya sifatida

|
Pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat” fanidan 1-variant Pedagogik mahorat – pedagogik kategoriya sifatida
|
bet | 1/4 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 27,39 Kb. | | #158553 |
Bog'liq Педагогик технология ва педагогик маҳорат разница aprel 001
“Pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat” fanidan
1-variant
Pedagogik mahorat – pedagogik kategoriya sifatida.
Yuqоridаgi fikrlаrdаn kеlib chiqqаn hоldа, “pеdаgоgik mаhоrаt” tushunchаsigа quyidаgi tаrzdа umumlаshgаn tа’rifni bеrish mumkin:
“kаsbiy fаоliyatning yuqоri dаrаjаdа tаshkillаnishini tа’minlоvchi shахs хususiyatlаri kоmplеksi (o’qituvchi fаоliyatining gumаnistik yo’nаltirilgаni, kаsbiy bilimlаri, kаsbiy qоbiliyatlаri vа pеdаgоgik tехnikаsi” (I.А.Zyazyun); pеdаgоgik mаhоrаt – pеdаgоgik jаrаyonni bilish, uni tаshkil etа оlish, hаrаkаtgа kеltirа оlish, pеdаgоgik jаrаyonning yuqоri sаmаrаdоrligini bеlgilоvchi shахsning ish sifаti vа хususiyatlаri sintеzi (N.N.Аzizхo’jаyеvа); Pedagogik mahorat – bu o‘quv jarayonining barcha shakllarini eng qulay va samarali holatda tashkil etish, ularni shaxs kamoloti maqsadlari tomon yo‘naltirish, talabalarda (o‘quvchilarda) dunyoqarash, qobiliyatni shakllantirish, ularda jamiyat uchun zarur bo‘lgan faoliyatga moyillik uyg`otishdir.
Pedagogik mahoratning tarkibiy qismlari
pedagog shaxsini insonparvarlik yo‘nalishiga ega bo‘lishi, uning qiziqishlari, qadriyat yo‘nalishlari va ideallarining oliy maqsad-barkamol avlod tarbiyalashga yo‘naltirilganligi;
mutaxassislik fanlari, o‘qitish metodikasi, pedagogika-psixologiyadan mukammal bilimga ega bo‘lish;
pedagogik qobiliyatga ega bo‘lish (muloqotga moyillik, ishchanlik, kelajakni tasavvur qila olish, kasbiy mustaqillik, sensor axborotlarni tezlik bilan anglash (yuzidan uqib olish);
pedagogik madaniyat va texnikani egallash, ya’ni o‘z-o‘zini boshqara olish, o‘zaro ta’sir etish va hamkorlikda ishlashni uddalash.
Pedagogik mahoratning tarkibiy qismlari
Pedagogik mahorat Pedagog shaxsining insonparvar yo’nalganligi Kasbiy bilimlar Pedagogik qobiliyat Pedagogik madaniyat va texnika Inson va uning qiziqishlari, ehtiyojlari va xohish-istaklari oily qadriyat; milly g’oya va mafkura asosida mustaqil fikrlovchi shaxsni shakllantirish; fuqarolik va vatanparvarlik; ijtimoiy hamkorlik ma’naviy va axloqiy yetuklik; tolerantlik: mehr va muhabbat. Falsafiy, sotsiologik, ijtimoiy va metodologik,: psixologik-pedagogik: maxsus (ma’lum fanga doir); metodik (fanni o’qitish metodikasi); kompyuter savodxonligi; lingvistik kompetentlik Akademik; didaktik; gnostik (bilishga doir); kommunikativ; tashkilotchilik; pertseptiv; prognostic (bashoratga doir); suggestiv; ekspressiv; kreativ Intellektual madaniyat; siyosiy madaniyat, axboriy madaniyat; mustaqil fikrlash madaniyati; muloqot madaniyati; nutq madaniyati; pedagogic odob; o’z-ozini boshqara olish; birgalikdagi hamkorlikdagi faoliyat
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Mavzu: Abdulla Qahhor hikoyalarida xalq tasviri mundarija kirish kurs ishining umumiy...

|
Mavzu: Abdulla Qahhor hikoyalarida xalq tasviri mundarija kirish kurs ishining umumiy tavsifi I bob abdulla qahhor XX asr adabiyotining yirik vakili
|
bet | 7/7 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 52,21 Kb. | | #160700 |
Bog'liq 1111111111 vvvFoydalanilgan adabiyotlar
1. Karimov I.A. Adabiyotga e’tibor – ma’naviyatga, kelajakka e’tibor. – Toshkent, “O‘zbekiston”, 2009. –B. 40.
2. Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent, “Ma’naviyat”, 2008. –B. 175.
3. Karimov I.A. O‘zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida. T., “O‘zbekiston”, 2011. –V. 430.
4. Adabiy tur va janrlar. Uch jildlik. – Toshkent, “Fan”, 1992.
5. Belinskiy V.G. Adabiy orzular. –Toshkent, “Adabiyot va san’at”, 1976. –B.
262.
6. Boboyev T. Adabiyotshunoslik asoslari. –Toshkent, 2002.
7. Doniyarova Sh. Istiqlol davri o‘zbek romanlarida milliy ruh va qahramon. – Toshkent, “Mumtoz so‘z”, 2011/ -B. 197.
8. Sariyev Sh., Matjon S. O‘zbek adabiyoti. –T:. 2013-yil.
9. Karimov N., Mamajonov S., Nazarov B., Normatov U., Sharafiddinov O. XX asr o‘zbek adabiyoti. –T.: O‘qituvchi, 1999-yil. Yo‘ldoshev Q. Yoniq so‘z. –Toshkent, “Yangi asr avlodi”, 2006. –B.546.
10. XX asr o‘zbek adabiyoti masalalari. -Toshkent, “Fan”, 2012. –B. 247.
11. Karimov N. va b. XX asr o‘zbek adabiyoti tarixi. –Toshkent, “O‘qituvchi”, 1999.
12. Mirvaliyev S. O‘zbek adiblari. –Toshkent, 2007.
13. Mirvaliyev S. XX asr o‘zbek adabiyoti. –Toshkent, “Yangi asr avlodi”,
2005.
14. Sariyev Sh., Matjon S. Adabiyot. –T.: 2013-yil.
15. Rahimov A. O‘zbek romani poetikasi. Fil.fan.dok.diss. avtoreferat. –
Toshkent, 1993.
16. Sarimsoqov B. Badiiylik asoslari va mezonlari. –Toshkent, 2004. –B. 127.
17. Sulton I. Adabiyot nazariyasi. –Toshkent, “Sharq”, 2007.
18. Xudoyberdiyev E. Adabiyotshunoslikka kirish. –T:. Sharq, 2008-yil.
11 Қаранг: Введение в литературоведение, М., “Высшая школа”, 1988, 184-185-бетлар.
http://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Abdulla Qahhor hikoyalarida xalq tasviri mundarija kirish kurs ishining umumiy tavsifi I bob abdulla qahhor XX asr adabiyotining yirik vakili
|
Texnologiya fani darslariga integratsion yondashuv

Proceedings of International Conference on Educational Discoveries and Humanities
Hosted online from Plano, Texas, USA.
Date: 1
st
April, 2023
ISSN: 2835-3196 Website: econferenceseries.com
109 |
P a g e
TEXNOLOGIYA FANI DARSLARIGA INTEGRATSION YONDASHUV.
Usmonova Muxlisaxon Sobirovna,
Qo`qon DPI dotsenti
E-mail: usmonovamuxlisaxon@gmail.com
Annotatsiya:
Ushbu maqolada inklyuziv ta’limda texnologiya darslarini boshqa fanlar bilan
integratsiyalashuvi yoritib berilgan.
Tayanch so`zlar: inklyuziv, integratsya, texnologiya, ona tili, matematika, tasviriy
san’at, tabiatshunoslik, tarix, nazariya, amaliyot.
КОМПЛЕКСНЫЙ ПОДХОД К УРОКАМ ТЕХНОЛОГИИ.
Усманова Мухлисахан Собировна
доцент Кокандского ДПИ
E-mail: usmonovamuxlisaxon@gmail.com
Анноmaция:
В данной статье освещается интеграция уроков технологии с другими
предметами в инклюзивном образовании.
Ключевые слова: инклюзивно, интеграция, технология, родной язык,
математика, изобразительное искусство, наука, история, теория, практика.
INTEGRATED APPROACH TO LESSONS OF TECHNOLOGY.
Usmanova Mukhlisakhan Sobirovna,
assistant professor of Kokand DPI
E-mail: usmonovamuxlisaxon@gmail.com
Annotation: This article highlights the integration of technology lessons with other
subjects in inclusive education.
Key words: inclusive, integration, technology, mother tongue, mathematics, visual
arts, science, history, theory, practice.
|
Ta'limning integratsiyasi didaktik tamoyil sifatida

|
Ta'limning integratsiyasi didaktik tamoyil sifatida
|
bet | 2/8 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 54,41 Kb. | | #147869 |
Bog'liq portal.guldu.uz-Texnologiyadan amaliy ish jarayoniga integratsion yondashuvTa'limning integratsiyasi didaktik tamoyil sifatida , pedagogik jarayon bilan singdirilgan, A. Ya. Danilyuk tomonidan o'rganiladi.
Umumiy o'rta va oliy kasbiy ta'limda integral yondashuvni qo'llash D. A. Artemyeva, M. N. Berulava, I. G. Eremenko, E. V. Bondarevskaya, V. A. Slastenin va boshqalar.
Boloniya jarayoni kontekstida Rossiya ta'lim tizimining jahon ta'lim makoniga integratsiyasi. I. Gretchenko, B. L. Vulfson, I. G. Timoshenko, T. S. Kashlacheva va boshqalar o‘rgangan.
Pedagogik jarayonda ham predmet ichidagi, ham fanlararo aloqalarni o`rnatish , integratsiyalashgan kurslar, bloklar va modullarni yaratish A. Ignatova, V. M. Maksimova, N. M. Belyankova, I. B. Bogatova va boshqalarning ilmiy tadqiqotlari mavzusiga aylandi.
Ikki turdagi ilmiy bilimlarning (ilmiy va gumanitar) hayot va ta'limga integratsiyalashuvi - yozgan A. A. Salamatov, E. A. Sokolkov va boshqalar.
Integratsiya ta'lim va tarbiya jarayonini tashkil etishning sharti sifatida uchta o'zaro bog'liq sohaga asoslangan: ekologik yondashuv, mintaqaviy yondashuv, poliartistik (ko'p madaniyatli), ta'lim muassasasi jamoasida o'qituvchilarning o'zaro ta'siri va birgalikda ijodiga asoslangan - B.P.Yusova, L.G.Savenkova va boshqalar.
Bolalar uchun integratsiyalashgan ta'lim nogiron salomatlik , ixtisoslashtirilgan tuzatish yordami va psixologik yordamni ta'minlash, biz L. S. Volkova, A. A. Dmitriev, N. N. Malofeev, L. M. Kobrina va boshqalarning asarlarida topamiz.
Muammo kabi migrant bolalarni qabul qiluvchi davlat madaniyati bilan tanishtirish orqali ularni ijtimoiy moslashtirish Yu. A. Goryachev, V. F. Zaxarov, L. E. Kurneshova va boshqa ko'plab mahalliy olimlar tomonidan tadqiq qilingan. Foydasiga G'arb va Sharq ta'lim falsafasi g'oyalarini birlashtirish global ta'lim inqirozini bartaraf etish maqsadida M. S. Ashilova, V. I. Parshikov, T. A. Rubantsova, V. I. Panarinlarning asarlari so'zlaydi.
|
| |
Talabaning fan bo‘yicha o‘zlashtirish ko‘rsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi

|
Talabaning fan bo‘yicha o‘zlashtirish ko‘rsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi
|
bet | 2/4 | Sana | 24.06.2024 | Hajmi | 57,07 Kb. | | #265424 |
Bog'liq Kompyuter ta minotiTalabaning fan bo‘yicha o‘zlashtirish ko‘rsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:
a) 5 baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
fanning mohiyati va mazmunini to‘liq yorita olsa;
fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yo‘l qo`ymasa;
fan bo‘yicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega bo‘lsa;
fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa;
berilgan savollarga aniq va lo‘nda javob bera olsa;
konspektga puxta tayyorlangan bo‘lsa;
mustaqil topshiriqlarni to‘liq va aniq bajargan bo‘lsa;
fanga tegishli qonunlar va boshqa meyoriy-huquqiy hujjatlarni to‘liq o‘zlashtirgan bo‘lsa;
fanga tegishli mavzulardan biri bo‘yicha ilmiy maqola chop ettirgan bo‘lsa;
tarixiy jarayonlarni sharhlay olsa;
b) 4 baxo olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
fanning mohiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yo‘l qo‘ymasa;
fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan bo‘lsa;
fan bo‘yicha berilgan vazifa va topshiriqlarni o‘quv dasturi doirisida bajarsa;
fan bo‘yicha berilgan savollarga to‘g‘ri javob bera olsa;
fan bo‘yicha konspektni puxta shakllantirgan bo‘lsa;
fan bo‘yicha mustaqil topshiriqlarni to‘liq bajargan bo‘lsa;
fanga tegishli qonunlar va boshqa me’yoriy hujjatlarni o‘zlashtirgan bo‘lsa;
v) 3 baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
fan haqida umumiy tushunchaga ega bo‘lsa;
fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yo‘l qo‘yilsa;
bayon qilish ravon bo‘lmasa;
fan bo‘yicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
fan bo‘yicha matn puxta shakllantirilmagan bo‘lsa;
|
| |
Axborot manbaalari - Navoiy davlat pedagogika instituti «tasdiqlayman»

|
Navoiy davlat pedagogika instituti «tasdiqlayman»
|
bet | 4/4 | Sana | 24.06.2024 | Hajmi | 57,07 Kb. | | #265424 |
Bog'liq Kompyuter ta minotiAxborot manbaalari
14.
|
www.gov.uz – Ўзбeкистон Рeспубликаси ҳукумат портал.
|
15.
|
www.lex.uz - Ўзбeкистон Рeспубликаси Қонун ҳужжатлари миллий базаси.
|
16.
|
www.ziyonet.uz – Ахборот таълим портали.
|
17.
|
www.edu.uz – Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги портали.
|
18.
|
www.tdpu.uz – Низомий номидаги ТДПУ расмий сайти.
|
Fan o‘qituvchisi to‘g‘risida ma’lumot
Muallif:
|
Yodgorov G‘ayrat Ro‘ziyevich – fizika-matematika fanlari nomzodi, dotsent
|
E-mail:
|
gyodgorov@mail.ru
|
Tashkilot:
|
Navoiy davlat pedagogika instituti, “Informatika” kafedrasi
|
Taqrizchilar:
|
Texnika fanlari nomzodi dotsent O.O.Suvonov
Texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dotsent A.M.Norov
|
Mazkur Sillabus institut o‘quv-uslubiy Kengashining 2023 yil ____ avgustdagi 1-sonli yig‘ilish bayoni bilan tasdiqlangan.
Mazkur Sillabus “Informatika” kafedrasining 2023 yil ___ avgustdagi 1-sonli yig‘ilish bayoni bilan ma’qullangan.
O‘quv-uslubiy boshqarma N.Rajabova
Fakultet dekani A.O.Norbekov
Kafedra mudiri U.M.Mirsanov
Tuzuvchi G‘.R.Yodgorov
№_____________
|
| |