nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Fazoninng chorak va oktantlarga bo’linishi

Fazoninng chorak va oktantlarga bo’linishi.
Nuqtani o'zaro tik ikki tekislikka proyeksiyalash.
Fazodagi har qanday
nuqganing vaziyatini
uning ikki ortogonal proyeksiyasi aniqlaydi. Shunga ko'ra fazoda o'zaro perpendikulyar bo'lgan
ikki tekislik olib, ularning birini gorizontal (P
1
), ikkinchisini esa frontal (P
2
) proyeksiyalar
tekisliklari deb qabul qilamiz. Ular o'zaro proyeksiyalar o'qi bo'yicha kesishadi, uni Ox bilan
belgilaymiz. O nuqta koordinatalar boshi deyiladi. Fazoda A
nuqta olib shu nuqgadan P
1
va P
2
tekisliklarga perpendikulyar tushiramiz va ularning tekisliklar bilan kesishgan A
1
va A
2
nuqtalarini belgilaymiz (13-shakl).
Bu yerda:
a
1
- fazodagi A nuqtaning gorizontal proyeksiyasi;
A
2
- fazodagi A nuqtaning frontal proyeksiyasi.
AA
1
va AA
2
kesmalar
A nuqtadan P
1
va P
2
tekisliklargacha bo'lgan masofalarni ko'rsatadi. A
nuqtaning fazodagi vaziyatini aniqlashda yuqoridagi kesmalarning (AA
1
va AA
2
) haqiqiy
kattaligiga ega bo'lishi kifoyadir.
A nuqtaning yoki A nuqta o'rnida biror jismning proyeksiyalar tekisliklaridagi proyeksiyalaridan
foydalanib, ularning shakli,o'lchamlari haqidagi ma'lumotlar aniqlanadi. Nuqtaning turli
tekislikdagi proyeksiyalari bitta tekislikka joylashtirilib, tekis chizma hosil qilinadi. Uni
hosil
qilish uchun gorizontal proyeksiyalar tekisligini OX o'q atrofida soat strelkasi bo'yicha frontal
proyeksiyalar tekisligi bilan qo'shilguncha pastga aylatiriladi. Natijada nuqganing kompleks
chizmasi (epyuri) hosil bo'ladi(14-shakl). Bu yerda: A
1
A
2
to'g'ri
chiziq-nuqtaning ikki
proyeksiyasini birlashtiruvchi bog'lovchi chiziqdir. Nuqtaning epyuriga ko'ra, uning fazodagi
vaziyatini aniqlash mumkin. Epyurni sodda holda chizganda proyeksiya tekisliklarining chegara
chizig'i ko'rsatilmaydi.
Nuqtani o'zaro tik uchta tekislikka proyeksiyalash.
Geometrik jismlarning shaklini to'liq
o'rganish va ularning fazodagi vaziyatlarini aniqlash uchun uning uchta
proyeyusiyasini olishga
to'gri keladi. Uni har ikkala proyeksiya tekisligiga tik bo'lgan uchinchi tekislik - profil tekislik
yordamida hosil qilinadi.
15-shaklda A nuqtaning fazoviy tasviri(a) va epyuri(b) ifodalangan.
Bu yerda: O-X, Y, Z koordinata o'qlarining kesishgan nuqtasi, ya'ni koordinatalar boshi; OX-
abssissa o'qi; OY- ordinata o'qi; OZ- applikata o'qi; XOY-gorizontal proyeksiyalar tekisligi;
XOZ-frontal proyeksiyalar tekisligi; YOZ-profil proyeksiyalar tekisligi.
Choraklar. Oktantlar.
P
1
va P
2
proyeksiyalar tekisliklari o'zaro kesishib fazoni to'rt qism(chorak)ga
bo'ladi(11 va 12-shakllar). P
1
, P
2
, P
3
proyeksiya tekisliklari o'zaro kesishib
fazoni sakkiz qismga
bo'ladi. Qismlarning har biri oktant deb ataladi. Bu yerda koordinatalarning «O'ng sistemasi» qabul
qilingan, yaqni koordinatalar boshi O nuqtadan chapga yo'nalgan qismi musbat, o'ngga yo'nalgan
qismi manfiy hisoblanadi(9-shakl).
Shaxsni tasdiqlovchi hujjatning seriyasi va raqami ad0216609 Doimiy yashash manzili Qo‘shimcha ma’lumotlar

Shaxsni tasdiqlovchi hujjatning seriyasi va raqami ad0216609 Doimiy yashash manzili Qo‘shimcha ma’lumotlar
Download
90,53 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
16.05.2024
Hajmi
90,53 Kb.
#237268
Download
90,53 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Shaxsni tasdiqlovchi hujjatning seriyasi va raqami ad0216609 Doimiy yashash manzili Qo‘shimcha ma’lumotlar
Download
90,53 Kb.
Matnni ko'rish
Abiotik omillar (yunoncha – «a» inkor qo‘shimchasi, «bios» – hayot) – tirik organizmlarning hayot faoliyati va tarqalishiga ta’sir qiladigan anorganik tabiat tarkibiy qismlari. Agroekosistema

|
Abiotik omillar (yunoncha – «a» inkor qo‘shimchasi, «bios» – hayot) – tirik organizmlarning hayot faoliyati va tarqalishiga ta’sir qiladigan anorganik tabiat tarkibiy qismlari. Agroekosistema
|
bet | 1/5 | Sana | 03.06.2024 | Hajmi | 39,95 Kb. | | #259720 |
Bog'liq atamalar
Abiotik omillar (yunoncha – «a» inkor qo‘shimchasi, «bios» – hayot) – tirik organizmlarning hayot faoliyati va tarqalishiga ta’sir qiladigan anorganik tabiat tarkibiy qismlari.
Agroekosistema (yunoncha – «agros» – dala) inson tomonidan qishloq xo‘jalik mahsulotlarini yetishtirish maqsadida yaratilgan sun’iy ekosistemalar.
Adaptatsiya (lot. «adaptatio» – moslanish) – tirik organizmlarning muayyan yashash muhitida yashashi va ko‘payishni ta’minlovchi belgi yoki belgilar yig‘indisi.
Allogenez (yunoncha – «allos» – o‘zgacha, boshqa, «genesis» – rivojlanish) organizmlarda tashqi muhit sharoitiga moslanish jarayonida yangi belgi-xususiyatlar asosida xususiy moslanish (idioadaptatsiya)ni vujudga keltiradigan evolutsion yo‘nalish.
Antropogen omillar – odam va uning xo‘jalik faoliyatining o‘simlik, hayvon va boshqa tabiat komponentlariga ta’siri bilan bog‘liq omillar guruhi.
Arogenez (yunoncha – «airo» yuksalish, «genesis» – rivojlanish) organizmlarning tuzilishida yirik o‘zgarishlar – aromorfozlarning vujudga kelishi bilan bog‘liq evolutsion yo‘nalish. Aerenxima (yunoncha – «аeg» – havo, «knchyma» – to‘qima) – suv va botqoqlikda o‘suvchi o‘simliklarning hujayralari orasida havo to‘playdigan to‘qima.
Amensalizm – o‘zaro biotik munosabat turi bo‘lib, bu munosabatda bir turning faoliyati ikkinchi turga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Salbiy ta’sir ko‘rsatayotgan organizmning o‘zi esa bu munosabatdan foyda ham, zarar ham ko‘rmaydi.
Bentos (yunoncha – «benthos» – chuqurlik) suv havzalarining tubida yoki suv tubining qatlamlarida hayot kechiradigan organizm.
Biogeotsenoz (yunoncha – «bios» hayot, «geo» – yer, «kaynos» – umumiy) tarixiy davrda tarkib topgan o‘z-o‘zini boshqaruvchi tabiiy uyushma, biotsenoz va anorganik tabiat komponentlari bilan chambarchas bog‘langan mustahkam ekologik sistema. Biologik evolutsiya – tirik organizmlar va ular jamoalarining yo‘naltirilgan tarixiy rivojlanish jarayoni.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Abiotik omillar (yunoncha – «a» inkor qo‘shimchasi, «bios» – hayot) – tirik organizmlarning hayot faoliyati va tarqalishiga ta’sir qiladigan anorganik tabiat tarkibiy qismlari. Agroekosistema
|
Biologik progress - Abiotik omillar (yunoncha – «a» inkor qo‘shimchasi, «bios» – hayot) – tirik organizmlarning...

|
Abiotik omillar (yunoncha – «a» inkor qo‘shimchasi, «bios» – hayot) – tirik organizmlarning hayot faoliyati va tarqalishiga ta’sir qiladigan anorganik tabiat tarkibiy qismlari. Agroekosistema
|
bet | 2/5 | Sana | 03.06.2024 | Hajmi | 39,95 Kb. | | #259720 |
Bog'liq atamalarBiologik progress (lotincha – «progressus» – oldinga harakat) – organizmlarning ma’lum sistematik guruhlarining tashqi muhit sharoitlariga moslanishi bilan bog‘liq yuksalishini ifodalovchi evolutsiya yo‘nalishi.
Biologik regress (lotincha – «regressus» – qaytish, tubanlashish) – 234
Biosfera (yunoncha – «bios» – hayot, «sphaira» – shar) – yerning tirik organizmlar istiqomat qiladigan va ular tomonidan yaratilgan qobig‘i.
Biotik omillar (yunoncha – «biotikos» – tirik, hayotiy). Tirik tabiat (tirik organizmlar)ning biror tirik organizmga ta’sir ko‘rsatadigan tarkibiy qismi.
Biotop (yunoncha – «bios» – hayot, «topos» – joy) – bir xil tashqi muhit omillariga ega bo‘lgan hudud.
Detrit (yunoncha – «eskirgan») – organizm hayot faoliyati yoki uning halok bo‘lishi natijasida hosil bo‘ladigan organik qoldiq.
Detrit tipidagi oziq zanjiri – detritdan boshlanadigan va detritofag, redutsentlar hamda mineral moddalar bilan tugallanadigan oziq zanjiri.
Divergensiya (yunoncha – rad etish, ajralish) – turli xil ekologik muhitda yashovchi, kelib chiqishi yaqin bo‘lgan organizmlar va ularning guruhlarida belgilarning ajralishi.
Genlar dreyfi – populatsiya genofondida genlarning uchrash chastotasining tasodifiy va kutilmaganda o‘zgarishi.
Tirik modda – Yerda tarqalgan barcha tirik organizmlarning yig‘indisi.
Zakazniklar – insonning xo‘jalik faoliyati vaqtinchalik taqiqlangan, davlat tomonidan himoya qilinadigan hududlar.
Qo‘riqxona – insonning xo‘jalik faoliyati butunlay taqiqlangan maxsus muhofaza qilinadigan hudud.
Optimum (lotincha – «optimus» – eng yaxshi) – omilning organizm o‘sishi, rivojlanishi va ko‘payishi samarali kechadigan diapozoni.
Zoosenoz (yunoncha – «zoo» – hayvon, «koitios» – umumiy) – ma’lum bir biotopda yashovchi hayvonlar populatsiyasi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Abiotik omillar (yunoncha – «a» inkor qo‘shimchasi, «bios» – hayot) – tirik organizmlarning hayot faoliyati va tarqalishiga ta’sir qiladigan anorganik tabiat tarkibiy qismlari. Agroekosistema
|
Issiqlik elektr markazi

Issiqlik elektr
markazi
Issiqlik elektr markazi (IEM) —
elektr
energiyasi
bilan birga issiq suv va bugʻ
ishlab chiqaradigan isiqlik
elektr st-yasi
.
Asosiy energe- ) tik agregatlari qatoriga
suv yuradigan quvur (truba) lar
batareyasidan
iborat qozon tizimi, bugʻ
turbinalari, turbogeneratorlar va bugʻ
turbinalarida ish bajargan issiklikni is-
teʼmolchilarga yuboradigan qurilmalar
kiradi. IEM larda qattiq,
suyuq yoki gaz
holatdagi organik yoqilgʻilar aj-ratgan
issiklik qozon tizimida suvni yuqori
bosimli bugga aylantiradi. Bugʻ bosimi
tatlirida
turbinalarning ; parraklari
generatorlarni harakatga keltiradi,
natijada issiklik energiyasi turbina (bug
dvigateli) vositasida mexanik energiyaga
aylanadi,
generator esa uni elektr
energiyasiga aylantiradi. IEM ning f. i. k.
issiklik elektr st-yalarinikiga nisbatan
keskin yuqori, yaʼni t|=60—70% ga teng .
Bunga erishish uchun IEM turbinalaridan
oʻtib ish bajargan bugʻning bir qismigina
sovitkichlar
vositasida qayta suvga
aylantirilib qozon tizimiga yuboriladi,
qolgan qismi esa sanoat korxonalari
ehtiyojlariga hamda uyjoylarni isitishga
sarﬂanadi.
IEM butun shahar, tuman
mikyosida sanoat korxonalarini, turar joy
binolarini, maishiy muassasalarni elektr
energiyasi, issiq suv bilan taʼminlash va
isitishga xizmat qiladi.
Faqat elektr
energiyasi ishlab chikaradigan issiklik
elektr st-yalariga nisbatan IEM iqtisodiy
jihatdan ancha tejamli, unda 20—25%
yoqilgʻi kam sarﬂanadi, qulay.
Turbinalardan
sanoat korxonalariga
beriladigan bugning mutlaq bosimi 8—16
at, isitish uchun beriladiganiniki 0,5—2,5
at. IEM da yoqilgʻi sifatida koʻmir, gaz,
mazut va b. ishlatiladi. Ularda
temperaturasi 565°, bosimi 130 at. gacha
boʻlgan bugʻdan foydalaniladi.
IEMning ishi avtomatlashtirilgan. Gaz
turbinalari va
yadro elektr styalarini
ham
IEM tipida qurish mumkin.
[1]
1.
OʻzME
. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Ushbu maqola
chaladir
. Siz uni
boyitib, (ht
tps://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=I
ssiqlik_elektr_markazi&action=edit)
Vikipediyaga
yordam berishingiz mumkin.
Bu
andozani
aniqrogʻiga
almashtirish kerak.
Manbalar
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
|
bet | 5/5 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 90,23 Kb. | | #234271 |
Bog'liq amaliyot hisoboti ABFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1. Normativ-huquqiy hujjatlar:
O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi.
O‘zbekiston Respublikasining 2003 yil 11 dekbardagi “Valyutani tartibga solish to‘g‘risida”gi (yangi tahriri) Qonuni.
O‘zbekiston Respublikasining 1995 yil 21 dekabrdagi “O‘zbekiston Respublikasining Markaziy banki to‘g‘risida”gi Qonuni.
O‘zbekiston Respublikasining 1996 yil 26 apreldagi “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni.
O`zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to`g`risida”gi Qonuni
“O‘zbekiston Respublikasi banklarida buxgalteriya hisobini yuritish va buxgalteriya ishlarini tashkil qilish tartibi to‘g‘risi”da Yo‘riqnoma
“Tijorat banklarida kassa ishini tashkil etish, naqd pul va boshqa qimmatliklarni inkassatsiya qilishga doir” Yo‘riqnoma
“Banklarni ro’yxatga olish va ular faoliyatini litsenziyalash tartibi to’g’risida”gi Nizom. – T.: “O’zbekiston”, 2011.
“O’zbekiston Respublikasi banklarida depozit operatsiyalarini amalga oshirish tartibi to’g’risida” Yo’riqnoma. – T.: “O’zbekiston”, 2011.
“Tijorat banklari kapitalining etarliligiga qo’yiladigan talablar to’g’risida”gi Nizom. – T.: “O’zbekiston”, 2000. 25 iyul.
2. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti asarlari va ma’ruzalari:
Mirziyoev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. – Toshkent: “O’zbekiston” NMIU, 2017.
Mirziyoev Sh.M. Tanqidiy tahlil, qat’iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik – har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo’lishi kerak. – Toshkent: “O’zbekiston” NMIU, 2017.
Mirziyoev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik O’zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. – Toshkent: “O’zbekiston” NMIU, 2017.
Mirziyoev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. – Toshkent: “O’zbekiston” NMIU, 2017.
O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi. Xalq so’zi, 2017 yil 23 dekabr
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2018-yil 28-dekabrdagi Oliy Majlisga Murojaatnomasi
https://uz.wikipedia.org/
https://cbu.uz/
https://fayllar.org/
|
| |
T oshkent kimyo xalqaro universiteti kimyo international university in tashkent

|
T oshkent kimyo xalqaro universiteti kimyo international university in tashkent
|
bet | 1/5 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 90,23 Kb. | | #234271 |
Bog'liq amaliyot hisoboti AB
T OSHKENT KIMYO XALQARO UNIVERSITETI
KIMYO INTERNATIONAL UNIVERSITY IN TASHKENT
100121, Toshkent shahri, Yakkasaroytumani, Usmon Nosir ko’chasi, 156 uy.
Tel.:+998781294040. Veb-sayt:www.kiut.uz. Elektronpochta:info@kiut.uz.
MOLIYA KAFEDRASI
Himoya qilish uchun tavsiya etiladi
"____"_________ 2024 yil
Yo’nalish rahbari_______________________
BITIRUV OLDI AMALIYOT HISOBOTI
“Bug'alteriya” yo’nalishi 4-kurs ACCP-32U guruh talabasi
Nizomaddinov Javohir ACC 20030
Ilmiyrahbar: Akromov Shoxruh__________
Kafedramudiri: (DSc), dots. Sh. Elmurodov________
TOSHKENT – 2024
MUNDARIJA:
I BOB.
|
KIRISH
|
|
II BOB.
|
ASOSIY QISM
|
|
2.1
|
‘’Agrobank’’ tizimi va uning rivojlanish tarixi.
|
|
2.2
|
‘’Agrobank’’ Agrobank faoliyati va uning funksiyalari.
|
|
2.3
|
‘’Agrobank’’ tomonidan xo‘jalik subyektlarini kreditlash tartibi va mijozni kreditga layoqatliligini baholash tahlili.
|
|
2.4
|
Bank moliyaviy faoliyatida ishlatiladigan dastur va ilovalar tahlili
|
|
2.5
|
‘’Agrobank’’ tomonidan valyuta operatsiyalrini amalga oshirish tartibi va tahlili.
|
|
|
|
| |
Aksonometrik proyeksiyalar

Aksonometrik proyeksiyalar
Download
0,49 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
06.12.2023
Hajmi
0,49 Mb.
#112772
Download
0,49 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Aksonometrik proyeksiyalar
Download
0,49 Mb.
Matnni ko'rish
O’zini-o’zi tekshirish uchun savollar

|
O’zini-o’zi tekshirish uchun savollar
|
bet | 8/8 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 29,35 Kb. | | #148263 |
Bog'liq 2 Mavzu Pul mablag’lari va valyuta operatsiyalari hisobi.O’zini-o’zi tekshirish uchun savollar .
1. Korxonaning pul mablag’lari qanday manba’lardan tashkil topadi?
2. Pul mablag’lari operatsiyalari hisobining vazifalarini gapirib bering.
3. Hisob-kitob schyoti qanday schyot? Uni qaysi hujjat asosida qanday tartibda ochiladi?
4. Hisob raqami operatsiyalarini hujjatlashtirishni gapirib bering.
5. Bank ko’chirmasi qanday hujjat? Gapirib bering.
6. Hisob-kitob operatsiyalarini sintetik hisobini gapirib bering.
7. Valyuta schyoti operatsiyalarini hisobini gapirib bering.
8. Kassa xo’jaligini tushuntirib bering. U qanday hujjat talablari asosida tashkil qilinadi.
9. Kassa operatsiyalarini hujjatlashtirishni gapirib bering.
10. Kassir hisoboti, uni topshirish, tekshirish va ishlov berish tartibini gapirib bering. 11. Kassa operatsiyalarini sintetik hisobini gapirib bering.
12. Naqd va naqd pulsiz hisoblashuvlar qanday amalga oshiriladi?
13. Naqd pulsiz hisoblashuvlarni qanday shakllarini bilasiz?
14. Naqd pulsiz hisoblashuvlarni aktsept shaklini tushuntirib bering.
15. Hisoblashuvlarni akkreditiv shaklini tushuntirib bering.
16. Cheklar bilan hisoblashuvlarni tushuntirib bering.
17. Plastik karta bilan hisoblashuvlarni tushuntirib bering.
18. Hisoblashuvlarni rejali to’lov shaklini tushuntirib bering.
19. Mol yetkazib beruvchi va pudratchilar bilan bo’ladigan hisoblashuvlarni gapirib bering.
20. Xaridor va buyurtmachilar bilan bo’ladigan hisoblashuvlarni gapirib bering.
|
| |
Mavzu: Kompyuter tarmoqlarida masofaviy hujumlar. Tarkib

Mavzu: Kompyuter tarmoqlarida masofaviy hujumlar. Tarkib
Download
157,24 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
16.05.2024
Hajmi
157,24 Kb.
#238802
Download
157,24 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu: Kompyuter tarmoqlarida masofaviy hujumlar. Tarkib
Download
157,24 Kb.
Matnni ko'rish
Xavfsizlik boshqaruvi - Mavzu: Kompyuter tarmoqlarida masofaviy hujumlar. Tarkib

Zaiflik dizayn, amalga oshirish, ishlash yoki ichki nazoratdagi zaiflikdir. Topilgan
zaifliklarning aksariyati Common Vulnerabilities and Exposures (CVE) ma'lumotlar
bazasida hujjatlashtirilgan. Tarmoqlarga turli manbalardan hujum qilish mumkin.
Ular ikkita toifaga bo'linishi mumkin: "Passiv", buzg'unchi tarmoq orqali o'tayotgan
ma'lumotlarni to'xtatganda va "Faol", bunda tajovuzkor tarmoqning normal
ishlashini buzish yoki unga kirish uchun monitoring o'tkazish uchun buyruqlarni
boshlaydi.
ma'lumotlar.
Kompyuter tizimini himoya qilish uchun unga qarshi amalga oshirilishi mumkin
bo'lgan hujum turlarini tushunish muhimdir. Ushbu tahdidlarni quyidagi toifalarga
bo'lish
mumkin.
"Orqa eshik"
Kompyuter tizimi, kriptotizim yoki algoritmdagi orqa eshik an'anaviy
autentifikatsiya yoki xavfsizlik vositalarini chetlab o'tishning har qanday maxfiy
usulidir. Ular bir qator sabablarga ko'ra mavjud bo'lishi mumkin, jumladan, original
dizayn yoki yomon konfiguratsiya. Ular qandaydir qonuniy kirishga ruxsat berish
uchun ishlab chiquvchi tomonidan yoki boshqa sabablarga ko'ra tajovuzkor
tomonidan qo'shilishi mumkin. Ularning mavjudligi sabablaridan qat'i nazar, ular
zaiflikni
yaratadilar.
Xizmat
hujumlarini
rad
etish
Xizmat ko'rsatishni rad etish (DoS) hujumlari kompyuter yoki tarmoq resursini
mo'ljallangan foydalanuvchilarga kira olmaydigan qilib qo'yish uchun
mo'ljallangan. Bunday hujum tashkilotchilari alohida qurbonlar uchun tarmoqqa
kirishni bloklashi mumkin, masalan, hisob blokirovkasiga olib kelishi uchun ketma-
ket noto'g'ri parolni ataylab ko'p marta kiritish yoki mashina yoki tarmoq
imkoniyatlarini haddan tashqari yuklash va barcha foydalanuvchilarni blokirovka
qilish orqali. bir vaqtning o'zida. Bitta IP-manzildan tarmoq hujumi yangi xavfsizlik
devori qoidasini qo'shish orqali bloklanishi mumkin bo'lsa-da, signallar ko'p sonli
manzillardan kelib chiqadigan DDoS hujumlarining ko'p shakllari mumkin. Bunday
holda, himoya qilish ancha qiyin. Bunday hujumlar botlar tomonidan
boshqariladigan kompyuterlardan kelib chiqishi mumkin, ammo boshqa turli
usullar, jumladan, aks ettirish va kuchaytirish hujumlari ham mumkin, bunda butun
tizimlar
bunday
signalni
beixtiyor
uzatadi.
Zaiflikni boshqarish - Mavzu: Kompyuter tarmoqlarida masofaviy hujumlar. Tarkib

Zaiflikni boshqarish
Zaifliklarni boshqarish - bu, ayniqsa dasturiy ta'minot va proshivkadagi
zaifliklarni aniqlash, tuzatish yoki yumshatish sikli. Bu jarayon kompyuter
tizimlari va tarmoqlarini himoya qilishning ajralmas qismidir.
Zaifliklar kompyuter tizimini ochiq portlar, xavfsiz bo'lmagan dasturiy
ta'minot konfiguratsiyasi va zararli dasturlarga nisbatan zaiflik kabi ma'lum
"zaifliklar" uchun tahlil qiluvchi skaner yordamida aniqlanishi mumkin.
Zaifliklarni skanerlashdan tashqari, ko'plab tashkilotlar o'z tizimlarida
muntazam kirish testlarini o'tkazish uchun xavfsizlik autsorsingi bilan
shartnoma tuzadilar. Ba'zi tarmoqlarda bu shartnoma talabidir.
Zaifliklarni kamaytirish
Kompyuter tizimlarining to'g'riligini rasmiy tasdiqlash mumkin bo'lsa-da, bu
hali keng tarqalgan emas. Rasmiy sinovdan o'tgan operatsion tizimlar orasida
seL4 va SYSGO PikeOS mavjud, ammo ular bozorning juda kichik qismini
tashkil qiladi.
Tarmoqdagi axborot xavfsizligini ta'minlovchi zamonaviy kompyuter
tarmoqlari ikki faktorli autentifikatsiya va kriptografik kodlardan faol
foydalanmoqda.Bu quyidagi sabablarga ko'ra xavflarni sezilarli darajada
kamaytiradi.
Bugungi kunda kriptografiyani buzish deyarli mumkin emas. Uni amalga
oshirish uchun ma'lum bir kriptografik bo'lmagan kiritish (noqonuniy
ravishda olingan kalit, oddiy matn yoki boshqa qo'shimcha kriptoanalitik
ma'lumotlar) talab qilinadi.
Ikki faktorli autentifikatsiya - bu tizimga ruxsatsiz kirish yoki maxfiy
ma'lumotni yumshatish usuli. Xavfsiz tizimga kirish ikki elementni talab
qiladi:
"Siz nima bilasiz" - parol yoki PIN-kod;
"Sizda nima bor" - karta, kalit, mobil telefon yoki boshqa jihozlar.
Bu kompyuter tarmoqlarining xavfsizligini oshiradi, chunki ruxsatsiz
foydalanuvchi kirish uchun ikkala elementga bir vaqtning o'zida kerak bo'ladi.
Xavfsizlik choralariga qanchalik qat'iy rioya qilsangiz, shunchalik kamroq
buzilishlar sodir bo'lishi mumkin.
Tizimlaringizni doimiy ravishda xavfsizlik tuzatishlari va yangilanishlari,
maxsus skanerlar yordamida yangilab turish orqali buzg'unchilar ehtimolini
kamaytirishingiz mumkin. Ma'lumotlarning yo'qolishi va buzilishining
ta'sirini ehtiyotkorlik bilan zaxiralash va saqlash orqali yumshatish mumkin.
ol yoki PIN-kod;
"Sizda nima bor" - karta, kalit, mobil telefon yoki boshqa jihozlar.
Bu kompyuter tarmoqlarining xavfsizligini oshiradi, chunki ruxsatsiz foydalanuvchi
kirish uchun ikkala elementga bir vaqtning o'zida kerak bo'ladi. Xavfsizlik
choralariga qanchalik qat'iy rioya qilsangiz, shunchalik kamroq buzilishlar sodir
bo'lishi
mumkin.
Tizimlaringizni doimiy ravishda xavfsizlik tuzatishlari va yangilanishlari, maxsus
skanerlar
yordamida
yangilab
turish
orqali
buzg'unchilar
ehtimolini
kamaytirishingiz mumkin. Ma'lumotlarning yo'qolishi va buzilishining ta'sirini
ehtiyotkorlik bilan zaxiralash va saqlash orqali yumshatish mumkin.
|
To'g'ridan-to'g'ri kirish hujumlari

Tarmoq xavfsizligi kontseptsiyasi: asosiy fikrlar
Kompyuter tarmoqlarida axborot xavfsizligi foydalanuvchi nomi va parolni kiritish
bilan bog'liq autentifikatsiyadan boshlanadi. Bu turdagi bir omil. Ikki faktorli
autentifikatsiya bilan qo'shimcha parametr qo'shimcha ravishda (xavfsizlik belgisi
yoki "kalit", bankomat kartasi yoki mobil telefon) ishlatiladi, uch faktorli
autentifikatsiya bilan noyob foydalanuvchi elementi (barmoq izi yoki retinal skaner)
ham
qo'llaniladi.
Autentifikatsiya
qilingandan
so'ng,
xavfsizlik
devori
kirish
siyosatini
qo'llaydi.Ushbu kompyuter tarmog'i xavfsizligi xizmati ruxsatsiz kirishning oldini
olishda samarali, ammo bu komponent kompyuter qurtlari yoki tarmoq orqali
uzatiladigan troyanlar kabi potentsial xavfli tarkibni skanerlashda muvaffaqiyatsiz
bo'lishi mumkin. Antivirus dasturi yoki hujumni oldini olish tizimi (IPS) bunday
zararli
dasturlarni
aniqlash
va
blokirovka
qilishga
yordam
beradi.
Ma'lumotlarni skanerlashga asoslangan bosqinlarni aniqlash tizimi yuqori
darajadagi tahlil uchun tarmoqni ham kuzatishi mumkin. Cheksiz mashinani
o‘rganishni tarmoq trafigini to‘liq tahlil qilish bilan birlashtirgan holda, yangi
tizimlar zararli insayderlar yoki foydalanuvchining kompyuteri yoki akkauntiga
zarar yetkazgan maqsadli tashqi zararkunandalar ko‘rinishidagi faol tarmoq
tajovuzkorlarini
aniqlay
oladi.
Bundan tashqari, ko'proq maxfiylikni ta'minlash uchun ikkita xost o'rtasidagi aloqa
shifrlanishi
mumkin.
Zaiflikni boshqarish - Mavzu: Kompyuter tarmoqlarida masofaviy hujumlar. Tarkib

"Siz nima bilasiz"
- par Biroq, nisbatan kam sonli tashkilotlar samarali aniqlash
tizimlariga ega kompyuter tizimlarini qo'llab-quvvatlaydi
va ularda kamroq
tashkillashtirilgan javob mexanizmlari mavjud. Bu kompyuter tarmog'ining
texnologik xavfsizligini ta'minlash muammolarini keltirib chiqaradi. Kiberjinoyatni
samarali yo'q qilish yo'lidagi asosiy to'siq xavfsizlik devori va boshqa
avtomatlashtirilgan aniqlash tizimlariga haddan tashqari ishonishdir. Biroq, bu
hujumlarni to'xtatuvchi paketlarni yozib olish qurilmalari
yordamida asosiy
ma'lumotlarni yig'ishdir.
Xavfsizlik devori nima? - Mavzu: Kompyuter tarmoqlarida masofaviy hujumlar. Tarkib

ma'lumotlarini filtrlash usuli sifatida aniqlanishi mumkin. U real vaqt rejimida
filtrlash va blokirovka qilishni ta'minlash uchun tarmoq stekiga (yoki UNIX-ga
o'xshash tizimlar bo'lsa, OS yadrosiga o'rnatilgan) ulanadigan mashinada
ishlaydigan dasturiy ta'minot sifatida amalga oshirilishi mumkin. Yana bir amalga
oshirish tarmoq trafigini alohida filtrlashdan iborat bo'lgan "jismoniy xavfsizlik
devori" deb ataladi. Bunday vositalar Internet tarmog'iga doimiy ulangan
kompyuterlar orasida keng tarqalgan bo'lib, kompyuter tarmoqlarining axborot
xavfsizligini
ta'minlash
uchun
faol
foydalaniladi.
Ba'zi tashkilotlar ilg'or doimiy tahdidlarni aniqlash uchun ma'lumotlar mavjudligi va
mashinani o'rganish uchun katta ma'lumotlar platformalariga (masalan, Apache
Hadoop)
murojaat
qilmoqdalar
Biroq, nisbatan kam sonli tashkilotlar samarali aniqlash tizimlariga ega kompyuter
tizimlarini qo'llab-quvvatlaydi va ularda kamroq tashkillashtirilgan javob
mexanizmlari mavjud. Bu kompyuter tarmog'ining
texnologik xavfsizligini
ta'minlash muammolarini keltirib chiqaradi. Kiberjinoyatni samarali yo'q qilish
yo'lidagi asosiy to'siq xavfsizlik devori va boshqa avtomatlashtirilgan aniqlash
tizimlariga haddan tashqari ishonishdir. Biroq, bu hujumlarni to'xtatuvchi paketlarni
yozib olish qurilmalari yordamida asosiy ma'lumotlarni yig'ishdir.
Individual ish №1 Elektron tijorat tizimlari

|
Individual ish №1 Elektron tijorat tizimlari
|
bet | 1/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 30,83 Kb. | | #230528 |
Bog'liq индивидуал лойиха№2
Individual ish №1
1. Elektron tijorat tizimlari. Elektron tijorat tizimlari haqida umumiy tushuncha. Fanning mazmuni va mohiyati. Elektron tijorat tizimlarining shakllanishi va rivojlanishi.
2. Elektron tijorat (EТ) tizimining asosiy tushunchalari va tamoyillarini o'rganish. Ushbu tizimning asosiy xarakteristikalari va afzalliklarini aniqlash.
3. Elektron tijoratning biznes jarayonlariga integratsiyalashuvi. Elektron tijorat modellari (B2C, B2B, C2C). Еlektron tijorat shakllari (internet-do'konlar, auktsionlar, to'lov tizimlari). An'anaviy biznes bilan elektron tijorat integratsiyasi.
4. Elektron tijoratni yaratish va boshqarish. Onlayn do'kon uchun platforma tanlash. Internet-do'konni yaratish va loyihalash. Internet-do'konni optimallashtirish va reklama qilish.
5. Elektron tijoratda huquqiy omillar va uni tartibga soluvchi jihatlari. Elektron tijoratni tartibga soluvchi me’yoriy va huquqiy hujjatlar. Shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilish. Elektron tijoratda xavfsizlik jihatlari
6. Ma'lumotlarni tahlil qilish va elektron savdoni boshqarish. Mijozlar ma'lumotlarini to'plash va tahlil qilish. Mijozlar tajribasi va sodiqlikni boshqarish.
7. Elektron tijorat tizimida logistika. Zahirani boshqarish va logistika. Mijozlarga xizmat ko'rsatish va mijozlarni saqlab qolish. Xalqaro elektron tijorat.
8. Xodimlarni o'qitish va mijozlarni qo'llab-quvvatlash. Xodimlarni elektron tijorat bilan ishlashga o'rgatish va foydalanuvchilarga yuqori sifatli texnik yordam ko'rsatish.
9. Elektron tijorat texnologiyalari. Internet va tarmoq protokollari. Veb ishlab chiqish va dizayn. Elektron to'lov tizimlari va xavfsizlik.
10. Elektron tijoratda marketing va reklama. Maqsadli auditoriyani yaratish va mahsulotni joylashtirish. Onlayn reklama va SEO optimallashtirish. Marketing samaradorligini tahlil qilish va yaxshilash.
11. Web sayt – elektron tijoratni asosi sifatida. Web-sayt joylashtirish. Web-saytni tasniflash. Web-saytlarni yaratish uchun asosiy texnologiyalar. Ma’lumotlar bazasini yaratish uchun dinamik saytdan foydalanish.
|
| |
Kompyuter himoyasi - Mavzu: Kompyuter tarmoqlarida masofaviy hujumlar. Tarkib

1.
Tizimning har bir qismi uning ishlashi uchun zarur bo'lgan ma'lum
vakolatlarga ega bo'lgan eng kam imtiyoz printsipi. Shunday qilib, tajovuzkor
ushbu qismga kirish huquqiga ega bo'lsa ham, u butun tizim bo'yicha
cheklangan vakolatlarga ega bo'ladi.
2.
Kodni ko'rib chiqish va birlik testlari to'g'riligini rasmiy isbotlash mumkin
bo'lmaganda modullarni yanada xavfsizroq qilish uchun yondashuvdir.
3.
Chuqur mudofaa,
bu erda dizayn shundayki, tizimning yaxlitligini va u
saqlaydigan ma'lumotni buzish uchun bir nechta quyi tizimlarni buzish kerak.
Bu kompyuter tarmoqlari uchun chuqurroq xavfsizlik texnikasi.
Xavfsizlik arxitekturasi
Ochiq Xavfsizlik Arxitekturasi AT xavfsizligi arxitekturasini "xavfsizlikni
boshqarish vositalarining (xavfsizlikka qarshi choralar) joylashishini va ularning
umumiy axborot texnologiyalari arxitekturasi bilan aloqasini
tavsiflovchi dizayn
artefaktlari" sifatida belgilaydi. Ushbu boshqaruvlar konfidensiallik, yaxlitlik,
mavjudlik, mas'uliyat va kafolat kabi tizim sifati atributlarini
saqlashga xizmat
qiladi.
Boshqalar esa, uni ma'lum bir stsenariy yoki atrof-muhit bilan bog'liq ehtiyojlar va
potentsial xavflarni hisobga oladigan, muayyan vositalarni qachon va qayerda
qo'llashni aniqlaydigan kompyuter tarmoqlari xavfsizligi va axborot tizimlari
xavfsizligi
uchun
yagona
dizayn
sifatida
belgilaydi.
Uning asosiy atributlari quyidagilardir:
turli komponentlarning munosabatlari va ularning bir-biriga bog'liqligi.
xavflarni baholash, ilg'or tajribalar, moliya va huquqiy masalalarga
asoslangan nazoratni aniqlash.
boshqaruv vositalarini standartlashtirish.
Xizmat ko‘rsatish sohasi - Hududlarni rivojlantirish nazariyalari

|
Hududlarni rivojlantirish nazariyalari
|
bet | 18/39 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 170,12 Kb. | | #137107 |
Bog'liq Hududlarni rivojlantirish nazariyalariXizmat ko‘rsatish sohasi, turizm, transport, umumiy ovqatlanish, savdo uchun pandemiyaning davom etayotgan xarajatlariga qaramay, yil boshidan beri yuqori o‘sish sur’atlarini sekinlashtirmaydi. 9 oy mobaynida ko‘rsatilgan xizmatlar hajmi 19,5 foizga, o‘tgan yilning shu davrida esa atigi 1,8 foizga oshdi. Dinamikaning o‘sishi moliyaviy xizmatlar, ta’lim xizmatlari, sog‘liqni saqlash, axborot va aloqa, ijara va ko‘chmas mulk sohalarida qayd etilgan. Transport sektori tiklanishda davom etmoqda - xizmatlar hajmi 16,5%ga, yuk aylanmasi 12,3%ga, yo‘lovchilar aylanmasi 7,4%ga oshdi. CHakana savdo aylanmasi ham o‘sib bormoqda - o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 0,2% pasayishi fonida 9,8%.
Qurilish sohasida ishlab chiqarish hajmining o‘sishi biroz sekinlashdi - 2020 yilning yanvar -sentyabridagi 7,8% dan 4,5% gacha.
Ko‘rib chiqilayotgan davr uchun qishloq xo‘jaligi, aksincha, 2,9% dan 4,2% gacha bo‘lgan ishlab chiqarish hajmining o‘sish sur’atlarini asosan 5,4% ga o‘sishi hisobiga oshirdi. CHorvachilik mahsuloti 2,8 foizga o‘sdi, 2020 yilning 9 oyida esa 2,2 foiz.
9 oy natijalariga ko‘ra, tashqi savdoda o‘sish sur’ati 2,5% ga sezilarli darajada sekinlashdi. Tashqi savdo aylanmasi hajmi 28,2 mlrd. dollarni tashkil etdi. Eksportda 17% ga jiddiy pasayish kuzatilmoqda. SHu bilan birga import 18,7% ga oshdi.
Ayni paytda, bu yil oltindan tashqari eksport o‘sib borayotganini ta’kidlash kerak. Masalan, to‘qimachilik mahsulotlari eksporti to‘qqiz oyda 58,3% ga, xizmatlar 24% ga, mashina va uskunalar 80% ga, kimyo mahsulotlari 26% ga oshdi.
Importning o‘sishi chetdan oziq-ovqat etkazib berish 37% ga, xizmatlar 45% ga, qora metallar va ulardan tayyorlangan mahsulotlar 30% ga, kimyo mahsulotlari 21% ga oshishi bilan bog‘liq. SHu bilan birga, mashina va uskunalar import, eng yirik element sifatida, 6,8 milliard dollarga etib, 5,5% o‘sdi.
SHunday qilib, O‘zbekiston iqtisodiyoti joriy yilning 9 oyida pandemiyaning davom etayotgan muammolariga qaramasdan, jadal o‘sishga qaytdi.
O‘zbekiston iqtisodiyoti joriy yilda ham rekord sur’atlar bilan rivojlanishda davom etmoqda. 2021 yilning 9 oyi yakunlariga ko‘ra mamlakat yalpi ichki mahsuloti 6,9% ga o‘sdi. Taqqoslash uchun, o‘tgan yilning shu davrida pandemiya tufayli iqtisodiy o‘sish faqat 0,8% ni tashkil etdi.
|
| |
-Mavzu. Hududlarni rivojlantirishda Farg`ona iqtisodiy rayonining hududiy o`rni va ahamiyati.(4soat)

|
-Mavzu. Hududlarni rivojlantirishda Farg`ona iqtisodiy rayonining hududiy o`rni va ahamiyati.(4soat)
|
bet | 25/39 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 170,12 Kb. | | #137107 |
Bog'liq Hududlarni rivojlantirish nazariyalari7-Mavzu. Hududlarni rivojlantirishda Farg`ona iqtisodiy rayonining hududiy o`rni va ahamiyati.(4soat)
Reja.
1. Farg`ona iqtisodiy rayonining xududiy joylashuvi
2. Farg`ona iqtisodiy rayonining ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi
1. Farg`ona iqtisodiy rayonining xududiy joylashuvi
Farg‘ona iqtisodiy rayoni-ma’muriy jihatdan o‘z tarkibiga Farg‘ona, Andijon va Namangan viloyatlarini oladi. Maydoni 18,5 ming kv. km yoki respublika hududining 4,1 foizini egallaydi, aholisi 8415,9 ming (2012 y) kishini tashkil etadi. Umummamlakat aholisining 28,5 foizini qamrab olgan iqtisodiy rayon aholisining zich joylashuvi, juda katta demografik salohiyatga egaligi, er-suv resurslarining cheklanganligi bilan respublikada alohida ajralib turadi.
O‘z o‘rniga ko‘ra iqtisodiy rayon hamma tomondan tog‘ tizmalari, ya’ni Tyanshan va Xisor-Oloy tog‘ tizimiga kiruvchi shimoli-g‘arbdan Qurama va CHotqol tizmalari, shimoli-sharqdan Farg‘ona tizmasi, janubdan Turkiston va Oloy tizmalari bilan o‘ralgan. Iqtisodiy rayon foydali qazilmalarga unchalik boy emas, bu erda asosan neft, rangdor metal rudalari uchraydi xolos. Suv resurslari bilan juda yaxshi ta’minlangan, iqlimi dehqonchilik qilish uchun qulay, baland tog‘ mintaqalari yaylov chorvachiligini rivojlantirish imkonini bergan. Ammo adir mintaqasining ayrim erlari dehqonchilik qilishga imkon bermaydi. Dehqonchilik bahorikor va sug‘orma dehqonchilikka tayanadi.
Iqtisodiy rayon juda katta demografik saohiyatga ega hudud hisoblanadi. Bu erda aholining zichligi 1 km kv joyga o‘rtacha 454,9 (2012 y) kishidan to‘g‘ri keladi. Uning eng yuqori darajasi Andijon viloyatida kuzatiladi, Farg‘ona va Namanganda nisbatan zichlik darajasi kamroq. Aholi soni va zichligi asosan tabiiy ko‘payish hisobiga yildan-yilga ortib bormoqda. Bu esa rayonda mehnat resurslarining miqdori ko‘payishiga, ish bilan ta’minlashda muammolarning paydo bo‘lishiga olib kelmoqda.
Iqtisodiy rayonning qulay tabiiy sharoiti, inson resurslarining etarliligi, hozirda iqtisodiy imkoniyatlardan samarali foydalanish yo‘llarini topish lozimligidan dalolat beradi.
|
| |
Kompyuter tarmog'ining xavfsizligini ta'minlash

Kompyuterning "xavfsizlik" holati uchta jarayon orqali erishiladigan kontseptual
idealdir: tahdidning oldini olish, aniqlash va javob berish. Ushbu jarayonlar
turli
xil siyosat va tizim komponentlariga asoslanadi, ular quyidagilarni o'z ichiga oladi:
1.
Tizim fayllari va ma'lumotlarini himoya qila oladigan foydalanuvchi hisobiga
kirishni boshqarish va kriptografiya.
2.
Kompyuter tarmoqlari xavfsizligi nuqtai nazaridan eng keng tarqalgan oldini
olish tizimlari bo'lgan xavfsizlik devorlari. Buning sababi shundaki, ular (agar
to'g'ri sozlangan bo'lsa) ichki tarmoq xizmatlariga kirishni himoya qila oladi
va paketli filtrlash orqali ma'lum turdagi hujumlarni bloklaydi. Faervollar
apparat yoki dasturiy ta'minot bo'lishi mumkin.
3.
Intrusion Detection Systems (IDS), bu jarayonda tarmoq hujumlarini aniqlash
va hujumdan keyin yordam ko'rsatish uchun mo'ljallangan, audit yo'llari va
kataloglari esa alohida tizimlar uchun xuddi shunday vazifani bajaradi.
"Javob" albatta individual tizimning baholangan
xavfsizlik talablari bilan
belgilanadi va himoyaning oddiy yangilanishidan tegishli organlarni xabardor qilish,
qarshi hujum va hokazolargacha bo'lishi mumkin. Ba'zi maxsus holatlarda
buzilgan
yoki shikastlanganni yo'q qilish yaxshidir. tizim,
chunki hamma resurslar ham
topilmasligi
mumkin.
Toshkent iqtisodiy rayonining xududiy joylashuvi

|
Toshkent iqtisodiy rayonining xududiy joylashuvi
|
bet | 23/39 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 170,12 Kb. | | #137107 |
Bog'liq Hududlarni rivojlantirish nazariyalari1.Toshkent iqtisodiy rayonining xududiy joylashuvi
Toshkent iqtisodiy rayoni-respublikada eng rivojlangan hududlarni o‘z ichiga olgan bo‘lib, uning tarkibiga Toshkent viloyati va Toshkent shahri kiradi. Umumiy maydoni 15,6 ming km., kv., aholisi 4981,1 ming kishi, zichligi 1 km., kv joyga 319,3 kishidan (2012 y) iborat. Bu jihatdan, ya’ni aholisining ko‘pligi, zich joylashganligi, qulay iqtisodiy geografik o‘rinni egallashi, poytaxt mintaqasi ekanligi bilan iqtisodiy rayon boshqa rayonlarga nisbatan yaqqol ajralib turadi.
Toshkent iqtisodiy rayoni O‘zbekistonning shimoliy-sharqiy qismida, G‘arbiy Tyanshan tog‘lari bilan Sirdaryoning o‘rta oqimi oralig‘ida joylashgan. SHuningdek, uning maydoni Farg‘ona vodiysi, Mirzacho‘l va Janubiy Qozog‘iston (CHimkent viloyati) tekisliklari oralig‘idagi hududlarni egallaydi. Iqtisodiy rayonni shimoliy va shimoli-sharqiy tomondan Pskom, Ugom, CHotqol, Qurama tizmalari o‘rab turadi. Bu tog‘larning eng baland joyi Pskom tizmasidagi Beshtor tog‘idir (4299 m). Tabiiy resurslarga boy, tabiiy sharoitiga ko‘ra ikki qismdan iborat, ya’ni tekislik va tog‘ qismi. Tekislik qismi tog‘ oldi rayonlaridan boshlanib, Sirdaryogacha cho‘zilgan, CHirchiq-Ohangaron daryolarining vodiysini egallagan holda, dengiz sathidan 250-450 metr balandlikka to‘g‘ri keladi. Bu erda sovuqsiz kunlar 200 va undan ham ko‘proq davom etadi, vegetatsiya davrida quyoshdan keladigan issiqlik miqdori 4100-4500 gradusga etadi. YOg‘in miqdori tog‘ oldida 350-400 mm, tog‘larda 500 mm gacha tushadi.
Iqtisodiy rayonning suv resurslari CHirchiq daryosiga qurilgan CHorvoq suv ombori, maydoni 40 km.kv. umumiy suv hajmi 1,5 mlrd metr kub hamda Ohangaron daryosiga qurilgan Tuyabo‘g‘iz suv omborida 250 mln metr kub suv to‘planadi. CHirchiq daryosi va uning irmoqlari mintaqa aholisi va xo‘jaligining suv resurslariga bo‘lgan ehtiyojini ta’minlaydi. Tabiiy resurslarlardan ko‘mir, qora va rangli metallar, qurilish materiallari, qimmatbaho metallarga boyligi ham mintaqani respublikada rivojlangan sanoat rayoniga aylanishiga sabab bo‘lgan.
|
| |
O‘zbekiston iqtisodiy rayonlarining o‘ziga xos xususiyatlari

|
O‘zbekiston iqtisodiy rayonlarining o‘ziga xos xususiyatlari
|
bet | 21/39 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 170,12 Kb. | | #137107 |
Bog'liq Hududlarni rivojlantirish nazariyalari3. O‘zbekiston iqtisodiy rayonlarining o‘ziga xos xususiyatlari
O‘zbekiston Respublikasi ma’muriy – hududiy jihatdan hozirda 6 ta iqtisodiy rayon, 12 ta viloyat, bitta respublika va 158 ta tuman, 985 ta shahar posyolkalari, 11154,0 ta qishloqlardan iborat (32-jadval). Iqtisodiy rayonlar ichida Toshkent iqtisodiy rayoni-respublikada eng rivojlangan hududlarni o‘z ichiga olgan bo‘lib, uning tarkibiga Toshkent viloyati va Toshkent shahri kiradi. Umumiy maydoni 15,6 ming km., kv., aholisi 4981,1 ming kishi, zichligi 1 km., kv joyga 319,3 kishidan (2012 y) iborat. Bu jihatdan, ya’ni aholisining ko‘pligi, zich joylashganligi, qulay iqtisodiy geografik o‘rinni egallashi, poytaxt mintaqasi ekanligi bilan iqtisodiy rayon boshqa rayonlarga nisbatan yaqqol ajralib turadi.
Farg‘ona iqtisodiy rayoni-ma’muriy jihatdan o‘z tarkibiga Farg‘ona, Andijon va Namangan viloyatlarini oladi. Maydoni 18,5 ming kv. km yoki respublika hududining 4,1 foizini egallaydi, aholisi 8415,9 ming (2012 y) kishini tashkil etadi. Umummamlakat aholisining 28,5 foizini qamrab olgan iqtisodiy rayon aholisining zich joylashuvi, juda katta demografik salohiyatga egaligi, er-suv resurslarining cheklanganligi bilan respublikada alohida ajralib turadi.
Zarafshon iqtisodiy rayoni-Buxoro, Navoiy va Samarqand viloyatlarini o‘z ichiga oladi. Iqtisodiy rayon Zarafshon daryosining o‘rta va quyi qismini, qadimda uning ta’sirida vujudga kelgan xo‘jalikning hududiy tizimini o‘z ichiga oladi. Rayonning umumiy maydoni 168,1 ming km2 bo‘lib, u mamlakat hududining 37,4 foizini tashkil qiladi. Bu jihatdan u, faqat Quyi Amudaryo rayonidan biroz kichikroq, xolos. Aholisi 5916,5 ming kishi (2012 y.) bo‘lib, umumrespublika aholisining 20,0 foizi istiqomat qiladi. Bundan Samarqand viloyati aholisi 3327,2 ming kishi, Navoiy viloyatiniki 881,7; Buxoro viloyatiniki esa 1707,6 ming kishidan iborat.
Mirzacho‘l iqtisodiy rayoni - o‘z tarkibiga Jizzax va Sirdaryo viloyatlarini oladi. Uning maydoni 25,5 ming km2 bo‘lib, Respublika hududining 5,6 foizini tashkil qiladi. Maydonining kattaligi jihatidan Janubiy mintaqadan keyin to‘rtinchi o‘rinda turadi.
|
| |
ADABIYO - Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim

|
Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim
|
bet | 44/44 | Sana | 18.03.2021 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #13258 |
ADABIYOTLAR RUYXATI
1. A.V.Petrovskiy. “Umumiy psixologiya”, 1992 yil.
2. P.V.Ivanov .“Umumiy psixologiya”, 1972 yil.
3. A.N.Leont’ev. “Problem’ razvitiya psixika”
4. M.Voxidov. Psixologiya. 1982 yil
5. E.Goziev. Psixologiya. 1994 yil
6. Turgunov. Psixologiya termenlarining ruscha - o`zbekchi izohli lug`ati. 1975 y.
7. Psixologiya atlasi. M.Gomezo tahririda. 1986 yil.
8. Psixologiya izohli lug`ati. 1997 yil
9. Umumiy psixologiya, yosh psixologiyasi va pedagogik psixologiya. M.Gomezo tahririda 1982 yil.
10. A.ALeont’ev. Obshaya xarakteristika psixika jivotn’x.
11. V. Karimova. Psixologiya 2000 y.
12. Z.Nishonova. Bolalar psixodiagnostikasi, 1999 y.
13. A.S.Vigotskiy. “Voobrajenie i ego razvitie v detskom vozraste”.
14. Anikeeva. Jamoada ruhiy muhit. 1994 yil.
15. E.Goziev. “Intellekt psixologiyasi”. 1996 yil.
16. A.N.Leont’ev. “Shaxs psixologiyasi”.
17. O`quvchilarning qiziqish va moyillari diagnostikasi. Metodik tavsiyanoma 1993 yil.
18. E.Goziev. Inson psixikasining rivojlanishi. 1996 yil.
19. O`quvchilarni umumlashtirishga o`rgatishga va uning aqliy taraqqiyoti. 1983 yil.
20. A.I.Rogov. “Nastol’naya kniga shkol’nogo psixologa.
Foziev E. “Umumiy psixologiya “ 1-kitob, Toshkent, 2002
M.G.Davletshin. “Psixologiya”, Izoxli lugati, Toshkent 1998
M.G.Davletshin. «Umumiy psixologiya», Toshkent, 2002.
Foziev E. «Umumiy psixologiya», 2 –kitob, Toshkent, 2002.
|
| |
TAYANCH TUSHUNCHALARI - Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim

|
Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim
|
bet | 4/44 | Sana | 18.03.2021 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #13258 |
TAYANCH TUSHUNCHALARI.
Metod – (yunoncha - metod - tadqiqot, tekshirish) bilishning nazariy va amaliy o`zlashtirish usullari yig`indisi.
Psixika – (yunoncha - psyche ruhiy) - yuksak darajada tashkil topgan materiya-miyaning funktsiyasi.
Test – (inglizcha - test tekshirmoq) - standartlashtirilgan psixologik sinov.
Printsip – (boshlanish, asos, biror bir narsaning ta’lim nazariyasi yoki fan, dunekarashning kelib chikish asoslari.
Ong - insongagina xos bulgan ob’ektiv borlikni psixik aks ettirishning yukori usulidir.
6. Evolyutsion taraqqiyot - materiya taraqqiyoti.
|
| |
TAYNCH TUSHUNCHALAR - Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim

|
Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim
|
bet | 8/44 | Sana | 18.03.2021 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #13258 |
TAYNCH TUSHUNCHALAR
Motiv - inson xulq atvorining ichki barqarorligidir.
Motivatsiya – xulq atvorni psixologik va fiziologik boshqarishning dinamik jarayoni.
His-tuyg`u – psixik jarayon bo`lib, unda insonning borliqqa o`zining shaxsiy ichki sub’ektiv munosabatini aks ettirishdir.
Emotsiya – oddiy psixik holat va ehtiyojlarni qondirish jarayonida mavjud bo`ladi.
Irodaviy akt - harakatlar, intilishlar bilan uzviy bog`liq.
Abuliya – insonning psixiy boshqaruvchanligini buzilishi.
Negavitizm – insonni boshqa inchonlarga nisbatan qarshiligi. Maslahatlarni ochiq tan olmasligi.
|
| |
Elektron tijoratda to‘lov tizimlari

|
Elektron tijoratda to‘lov tizimlari
|
bet | 2/3 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 30,84 Kb. | | #108817 |
Bog'liq 1698233720 (1)12. Elektron tijoratda to‘lov tizimlari. Elektron pullar tizimiga oid asosiy tushunchalar. O‘zbekistonda elektron pullardan foydalanish tartibi. O‘zbekiston Respublikasining “To‘lovlar va to‘lov tizimlari to‘g‘risida”gi Qonunining qabul qilinishi.
13. Elektron magazinlar, internet maydonchalar, internet auksionlar. Savdo maydonchalari. Elektron magazinlar, internet maydonchalar va internet auksionlar haqida umumiy tushunchalar. Elektron tijoratda axborot xavfsizligi. Elektron tijoratga yo‘naltirilgan xavflarining turlari. Elektron biznes xavfsizligi sohasidagi asosiy muammolar.
14. Elektron raqamli imzo. Elektron raqamli imzoning asosiy tushunchasi. Elektron raqamli imzoning zarurligi va undan foydalanish muddati.
15. Elektron hujjat va elektron hujjat almashinuvi. Elektron hujjat. An’anaviy va elektron hujjat almashish. Elektron hujjat almashish tizimlari.
16. Internet marketing va web tahlil. Asosiy internet marketing vositalari. Internet marketing afzalliklari va kamchiliklari. Onlayn savdo xususiyatlari. Internet reklama va uning elektron tijoratdagi o‘rni. Internet reklama haqida umumiy tushuncha. Ijtimoiy tarmoqlarda marketing va reklama. Kreativ reklama xizmatlari.
17. Ijtimoiy tarmoqlar. Bloglar. Elektron tijoratda ijtimoiy kanallardan foydalanishning kichik biznes va yakka tadbirkorlar uchun muhim ahamiyati.
18. Mavjud elektron do‘konlar saytlari tahlili. Internet do‘konlar faoliyat mexanizmi. Internet-do‘konlar nazariy va tashkiliy xususiyatlari. Internet-do‘konlar va ularning tiplari. Internet-do‘konlari tarkibiy tuzilishi. Internet do‘konlarga xizmat qiluvchi asosiy dasturiy mahsulotlar.
19. Elektron tijoratda funksional imkoniyatlarini kengaytirish va rivojlantirish. Elektron tijoratdagi yangi texnologiyalar va tendentsiyalarni o'rganish. Mijozlarning ehtiyojlarini qondirish uchun yangi xususiyatlar va xizmatlarni joriy etish.
20. Elektron tijoratdagi global tendentsiyalar. Xalqaro elektron tijorat. Texnologik innovatsiyalar va elektron tijorat. Elektron tijoratning kelajagi
Ushbu individual loyihani bajarishda har bir talaba guruh ro‘yhatdagi raqami bo‘yicha mavzuni tanlaydi va yoritib beradi. Topshiriq doc va ppt ko‘rinishadi shakllantiriladi va tizimga yuklanadi.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RUYXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RUYXATI
|
bet | 3/3 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1 Mb. | | #120538 |
Bog'liq Soda ishlab chiqarish texnologiyasiFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RUYXATI
1.Мухленов И.П. Практикум по обќей химической технологии. М:Вўсшая школа, 1973.
2. Атрошенко В.И. Курс технологии связанного азота М:Л: Химия 1968.
3. Атрошенко В.И. Технология связанного азота М-Л. Госхим изд.
Позин М.Е. Руководство к практическим занятиям по технологии неоргонические вешеств. Л.: Химия 1980.
Позин М.Е. Технология минералнœх удобрений и солей. М.: Госхимиздат 1957.
Позин М.Е. Технология минералнœх солей. М.: Госхимиздат 1961.
Мухленов И.П. Практикум по общей химической технологии. М:Высшая школа, 1973.
Атрошенко В.И. Курс технологии связанного азота М:Л: Химия 1968.
Атрошенко В.И. Технология связанного азота М-Л. Госхим изд.
Амелин А.Г. Производство серной кислотœ.М.Л. химия.1967.
Вольфкович С.И. Общая химическая технология М.Л.Госхимиздательство. 1963.
Фейхсфель В.О. Рубан В.Л. Лабораторный практикум по технологии основного органического синтеза М:Л. Химия. 1966.
Ю. М. Бутт, В.В. Тимашев и другие «Практикум по химической технологии вяжуќих материалов»
|
| |
Aksonometrik proyeksiyalar - bet 2

a b c
To’g’ri burchakli izometriyada aylananing ellips shaklida chiziladi, bunda ellipsning
katta o’qi 1.22d ga va kichik o’qi 0.7d ga teng bo’ladi.
182- shakl
Dimetriya. To’g’ri burchakli dimetriyada koordinata o’qlari 183a-shakldagidek, qiyshiq
burchakli dimetriyada 183b-shakldagidek chiziladi.
a b
183- shakl
To’g’ri burchakli dimetriyada aylananing ellips shaklida quyidagicha chizuladi. 184-
shakl.
Proyeksiyalar tekisliklariga nisbatan parallel joylashgan aylanalar ellipslarining kichik
o’qlari izometriyaga o’xshash tegishli o’qqa parallel joylashgan bo’ladi, katta o’qi unga
perpendikulyar bo’ladi.
Ortogonal dimetriyada ellipslarning o’qlari quydagicha boladi: ellipsning katta o’qi
1.06d, kichik o’qi esa 0.35d ga teng. Frontal proyeksiyalar tekisligida yotgan aylana
ellipsining katta o’qi 1.06d ga, kichik o’qi esa 0.95d ga teng bo’ladi. 184- shakl
Detallarning aksonometrik tasvirlarini yasash.
Buyumning aksonometrik tasvirini yasashdan oldin, uning aksonometrik eskizini
qo’lda tasvirlab, buyum haqida tasavvurga ega bo’lib, so’ngra uning izometriya yoki
dimetriyasini qurish maqsadga muvofiqdir. Detalning eskizi yoki chizmasiga asosan uning
aksonometrik proyeksiyasini yasashda koordinatalar usulidan foydalaniladi va quyidagi
tartib bo’yicha bajariladi:
1. Berilgan har qanday detal uchun aksonometrik proyeksiyalar turi (izometriya yoki
dimetriya) aniqlanadi.
2. Yetarli bo’lgan joy ajratilib, koordinata boshi O nuqta belgilanadi va aksonometrik
X, Y va Z o’qlar chiziladi.
3. Buyumning orthogonal chizmasida X, Y va Z koordinata o’qlarining yo’nalishi
belgilanadi.
4. Ortogonal chizmadagi o’lchamlar bo’yicha, jismning simmetriya va undagi
chiziqlarning parallellik xususiyatlariga amal qilingan holda uning aksonometrik
proyeksiyasi quriladi.
5. Buyumning ortogonal chizmasidagi ma’lum nuqtalardan foydalanib, uning
balandlik qismi, ichki qismi va yon tomonlari quriladi.
185- shakl
Aksono’metrik proyeksiyasi bo’yicha berilgan detalning shakli diqqat bilan
o’rganiladi va uning tashkil etgan elementlari qanday geometrik jisimlardan tuzulganligi
aniqlanadi.
Detalni uchta ko’rinishi, yani