-Mavzu:  Mobil operatsion tizimlariga kirish va sozlash turlari

45-Mavzu: Mobil operatsion tizimlariga kirish va sozlash turlari.
Ijobiy xususiyatlardan biri bu Word, Excel, PowerPoint fayllari va OneNote eslatmalarini bevosita telefonda oʻqish va tahrirlash imkoniyatidir. Android va Windowsdagi smartfonlarning soʻnggi modellari 32 Gb gacha boʻlgan xotira kartalarini oʻqishni ta’minlaydi. Xavfsizlik nuqtai nazaridan iOS va Windows oʻrnatilgan virus muhofazasiga ega, shuning uchun bu harakatning mustaqil ilovalari unga kerak emas. Biroq, platformaning ochiqligi uchun Android juda koʻp sonli viruslar bilan toʻlanishi kerak, shuning uchun xavfsizlikka javob beradigan qoʻshimcha ilovalarni oʻrnatmasdan foydalanuvchi buni bajara olmaydi. iOSda oddiy foydalanuvchi interfeysi va bitta ramkali asosiy ekran mavjud. Foydalanishning soddaligi va qulayligi nuqtai nazaridan, Appledan iOS aniq va shubhasiz yetakchi hisoblanadi.
Android interfeysi 2D va 3D grafiklar (OpenGL kutubxonalari) yordamida ishlab chiqilgan. Operatsion tizim koʻp freymli ekranga ega va tezkor kirish uchun dastur komponentlarini “uy” ekranlarga olib chiqish imkoniyatiga ega. Windows foydalanuvchiga vertikal aylantiruvchi va tez ishga tushirish uchun sozlanishi mumkin boʻlgan “plitkalar” yordamida juda oʻziga xos ish muhitini taqdim etadi. Barcha statik piktogrammalar foydalanuvchi aralashuvisiz real vaqtda ma’lumotlarni aks ettiruvchi “jonli elementlar” (Live Tiles) bilan almashtirildi. Ammo foydalanuvchilarning ushbu yangi interfeysga koʻnikishi uchun vaqt kerak boʻladi. Agar biz multiplatformani tahlil qilsak, iOSni faqat Apple qurilmalariga oʻrnatish mumkin, bu esa Appleni alohida holatga keltiradi. Android operatsion tizimida hech qanday cheklovlar yoʻq va u HTC, Samsung, Motorola, LG va hatto OMobile kabi turli brendlarning mahsulotlarida ishlaydi. Google Android nafaqat smartfonlarda, balki bu platforma netbuklar uchun ham mos keladi. Misol uchun, Android allaqachon bir qator Asus EE shaxsiy kompyuter modellarida oʻrnatilgan va MSI, Dell va Acer netbuklariga ham koʻchirilgan. Windowsda, shuningdek, ba’zi tizim talablari mavjudligidan tashqari, turli xil qurilmalarga oʻrnatishda hech qanday cheklovlar yoʻq edi. Operatsion tizim har qanday platformada tan olinadigan boʻlsa, ishlab chiqaruvchilar oʻzgartirishlar kiritishlari mumkin. Google Play onlayn-doʻkoni 190 mamlakatda ishlaydi, 700 mingdan ortiq ilovalarga ega va xizmatning ishlashi davomida 25 milliardga yaqin yuklab olishlar toʻplangan. Android uchun asosiy telefon ilovalari va uchinchi tomon dasturlari oʻrtasida hech qanday farq yoʻq – hatto teruvchi yoki ekran pardasini ham oʻzgartirishingiz mumkin. Tizim oʻzining integratsiyalashgan ilovalarni ishlab chiqish muhitiga ega – Android SDK, u mobil qurilma emulyatori, disk raskadrovka vositalari, profil yaratish va Java ilovalarini ishlab chiqish uchun mashhur Eclipse muhitiga pluginni oʻz ichiga oladi. Android butun dunyo bo‘ylab 2011 yildan beri smartfonlarda va 2013 yildan beri planshetlarda eng ko‘p sotilgan OS hisoblanadi. 2019 yil may oyidagi tahlillarga ko‘ra, uning ikki milliarddan ortiqroq foydalanuvchlari bor. 2020 yil 8 sentabrda chiqarilgan Android 11 versiyasi esa, Google Play Store-dan 3 milliondan ortiq dasturlari mavjud
XULOSA Bugungi kunda mobil operatsion tizimlar uchta asosiy turkumda bo‘lib, bular Apple (iOS), Google (Android) va Microsoft (Windows)lardir. Shu bilan birga har yili bo‘lib o‘tadigan xalqaro mobil jahon kongressida ham mazkur yo‘nalishda operatsion tizimlarning turdosh ishlanmalarini ham namoyish etiladi, biroq mazkur operatsion tizimlar, yuqorida keltirib o‘tilgan mobil operatsion tizimlar kabi, ishlash tezligi, qulayligi, ommabopligi bilan ulardan farq qilmoqda. Ko‘rinib turibdiki, keltirib o‘tilgan operatsion tizimlar Qurolli Kuchlarimizda xizmatga oid ma’lumotlarni xavfsizligini ta’minlash uchun yetarli darajada xavfsiz emas. Bu o‘z navbatida maxsus xizmat xodimlari uchun, milliy mobil operatsion tizim ishlab chiqish va amalga tatbiq etishni taqazo etadi. Buning uchun Linux operatsion tizimi bazasidan foydalanish maqsadga muvofiqdir. Ushbu tizimda yaratilgan dasturlar grafik ko‘rinishi tomondan foydalanuvchilarni o‘ziga jalb qilmasligi tabiiy, ammo dasturiy ta’minotdagi kodlar ochiq hisoblanib, dasturiy ta’minotni ishlab chiqish jarayonida, foydalanuvchilarning talablariga mos ravishda, qulayliklar va xavfsizligini ta’minlashda kengroq imkoniyatlar taqdim etadi.
REFERENCES 1. All-for-nokia.com [Электронный ресурс] / Symbian 9.4, Symbian Belle; авт. Sergei; – 18 марта 2011 – Режим доступа: http://all-for-nokia.com/list/soft/category-antivirus/osSymbian-Belle 2. Coolmobmasters.com [Электронный ресурс] / Аналитический обзор самых популярных операционных систем для мобильных устройств; авт. SargMob; 17.12.2012 – Режим доступа:http://www.coolmobmasters.com/mobile-analytics/378- analyzing-the-most-popular-mobile-operating-systems.html 3. DailyComm 23.07.2009 : http://www.dailycomm.ru/m/4459 4. HPCru [Электронный ресурс] / Symbian OS для смартфонов: что к чему ; авт. Владислав Воронин; – [Москва] – Режим доступа: http://www.hpc. ru/lib/arts/1522/printable.shtml 5. ixbt.com [Электронный ресурс] / По следам Mobile World Congress 2015; авт. Сергей Уваров; – 18 апреля 2015 г. – Режим доступа: http://www.ixbt.com/mobile/mwc2015- alternative-os.shtml 6. mobiset.ru [Электронный ресурс] / О Symbian Belle и Windows Phone; авт. Олег Кравченко; 22 сентября 2011г. – Режим доступа: http://www.mobiset.ru/articles/text/?id=5824 7. Windows Phone // Википедия. [2015–2015]. Дата обновления: 05.04.2015. URL: http://ru.wikipedia. org/?oldid
|