nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Prezentatsiya fan: Hayot faoliyati xavfsizligi Mavzu - bet 2

|
Prezentatsiya fan: Hayot faoliyati xavfsizligi Mavzu
|
bet | 2/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #238931 |
Bog'liq prezentatsiya-po-distsipline--hayot-faoliyati-havfsizligi-na-temu-faoliyat-xavfsXavflar taksonomiyasini tuzish aynan inson faoliyati xavfsizligini ta’minlashda muhim ro‘l o‘ynaydi. Xavflarning taksomaniyasini tuzishni, albatta, xavflarning tabiatini chuqur o‘rganish orqaligina amalga oshirish mumkin.
Afsuski, hozirga qadar xavflarning yetarlicha to‘liq taksanomiyasi yaratilmagan. Bu esa har qanaqa xavfning oldini olishni ta’minlashni chegaralab qo‘yadi. Shuning uchun olimlar, soha mutaxassislari oldiga xavflarning taksonomiyasini yaratish bo‘yicha ilmiy va metodologik izlanishlar olib borish maqsad qilib qo‘yilgan.
Xavflarning nomenklaturasi.
Nomenklatura – muayyan belgi, xususiyatiga ko‘ra sistemaga solingan nom va so‘zlar ro‘yxatidir. Masalan, tibbiyotda qo‘llaniladigan dori-darmonlar nomenklaturasi birmuncha aniq tuzilgan. Jumladan, antibiotiklarga: tetratsiklin, ampitsilin, oksotsilin, biotsilin, trimol, sefozolin, sefamizin va boshqalar kiradi.
Xavflar nomenklaturasini tuzishda ham aynan xavfning biror belgisi, xususiyati, keltiradigan oqibati yoki boshqa ko‘rsatkichlariga ko‘ra tuzilishi lozim. Hozirgi kunda xavflar nomenklaturasi umumiy holda alfavit bo‘yicha tuzilgan.
Masalan, ajal, alanga, alkagol, aziyat, vakuum, vulqon, vahima, gaz, gerbitsid, dinamik zo‘riqish, yemirilish, yomg‘ir, yong‘in, zo‘riqish, zahar, zilzila, ifloslanish, ichimlik, iztirob, kasallik, kuyish, lat yeyish, loyqalanish, magnit maydoni, momaqaldiroq, meteoritlar, mikroorganizmlar, radiatsiya, reanimatsiya, rezonans, tebranish, tok urish, toyib ketish, uzilish, urmoq, ultratovush, hujum, xatar, shamol, shovqin, elektr toki, elektr maydoni, ekzema, yaxlash, yadro zaryadi, yashur kasalligi va boshqalar. Xavflar kvantifikatsiyasi
Kvantifikatsiya – murakkab tushuncha, (ofat, talafot, yong‘in, nurlanish, shamol va hokazo)larning sifatini, oqibatini aniqlashda sonli tavsiflarning joriy qilinishidir.
Amalda kvantifikatsiyaning sonli, balli, darajali, tezlanishli (m/s, m/soat) va boshqa usullari qo‘llaniladi. Jumladan, yer silkinishining kvantifikatsiyasi – ballda yoki magnitudada, shamollar – m/s, yer ko‘chkilari–m/soat yoki km/soatda, kuyish, nurlanish, buzilishlar – darajali usullari qo‘llaniladi.
|
| |
Prezentatsiya fan: Hayot faoliyati xavfsizligi Mavzu - bet 4

|
Prezentatsiya fan: Hayot faoliyati xavfsizligi Mavzu
|
bet | 4/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #238931 |
Bog'liq prezentatsiya-po-distsipline--hayot-faoliyati-havfsizligi-na-temu-faoliyat-xavfsTexnosfera – ishlovchining doimiy ravishda ish jarayonidagi xavfli joyi. Masalan: ishchining tokar yoki frezer dastgohidagi ish joyi yoki payvandlovchining ish joyi tushuniladi.
Xavfsizlikni ta’minlashning 3 uslubi mavjud: 1. Gomosfera bilan texnosferani bir-biridan vaqt yoki joy jihatdan uzoqlashtirish usuli, bu usulda ishlab chiqarish jarayonini mexanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirish, jihoz, uskunalarni masofadan turib boshqarish, robotlarni qo‘llash va boshqa boshqaruv tizimlari orqali amalga oshiriladi.
2. Xavfsizlik qoidarini qo‘llab xavflarni bartaraf qilish yoki texnosfera (ishlab chiqarish muhiti)ni normallashtirish hamda texnosfera xarakteristikalarini inson xarakteristikalarini xarakteristikalariga moslashtirishga asoslangan.
3. Ish joylaridagi ishlovchilarni himoya vositalari yordamida himoyalashga asoslangan. Bunda texnosfera xarakteristikalarini o‘zgartirish uchun har xil himoya vositalri qo‘llaniladi.
Faoliyat xavfsizligini ta’minlash vositalari.
Texnosferada ishlovchilarga zararli va xavfli ishlab chiqarish omillarining ta’sirini kamaytirish yoki oldini olish uchun turli maqsadli himoya vositalari qurilmalari qo‘llaniladi.
Himoya vositlari har bir zararli holat uchun mehnat xavfsizligi talablariga asoslanib qo‘llaniladi. Himoya vositalri qo‘lanilish xarakteriga qarab: jamoa himoya vositalari (JHV) va shaxsiy himoya vositalariga (ShHV) bo‘linadi.
Foydalanilgan adabiyotlar: - Qudratov, T.G’aniev, O’. Yuldashev, G’.Yo. Yormatov, N. Xabibullaev, F.D Xudoev. «Hayot faoliyati xavfsizligi» maruzalar kursi. Toshkent 2005 y
- Yuldashev O.R., Sapaev Sh.M., va boshqalar «Hayot faoliyati xavfsizligi» fanidan amaly mashg’ulotlar. O’quv qo’llanma. Toshkent 2010 y
- Т.В. Гитун, А.Г Елисеев и др. «Экстремальная медицина» Полный справочник. Москва 2006 г.
- О.Р Юлдашев, О.Т Хасанова и др. «Аварийно-спасательные раьоты» Учебное пособие. Ташкент 2008 г.
Скачано с www.znanio.ru
|
| |
Sifatni kompleks baholash uslubi

|
Sifatni kompleks baholash uslubi
|
bet | 8/26 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 2,63 Mb. | | #102199 |
Bog'liq deponent materiallari
Sifatni kompleks baholash uslubi
– sifatning alohida ko‘rsatkichlari bo‘yicha materialni birgalikda baholash
ishlari ba’zida materialning bitta ko‘rsatkichida bir qancha
kompleks asosiy xossalarini umumiy baholash kerakligini keltirib
chiqaradi. Natijada, bu to‘qimachilik materiallarining sifatini umumiy baholash
deyiladi, masalan, zig‘ir tolali xom ashyoning nomeri, bir jinsli junning sifati
va boshqalar.
Mahsulot sifat ko‘rsatkichlari kompleks baholashning mohiyatiga bog‘liqligi
haqiqiy va taqribiy kompleks baholashga bo‘linadi.
Haqiqiy kompleks baholash belgilangan fizik maqsadga ega bo‘lib, ular ko‘pincha
tolaning yigiriluvchanlik qobiliyati, hamda buyumning ishlatilishidagi xizmat
muddatini ifodalaydi.
Haqiqiy kompleks baholash har doimiy taqribiy baholashga nisbatan yaxshiroqdir.
Masalan, paxta tolasi tarkibidagi nuqson va chiqindilar miqdori haqiqiy
kompleksli xususiyati deyiladi.
Kompleks baholashning afzalligi shundaki, unda bir sonli yakuniy baholash
bo‘yicha xulosa qilinadi. Bu baholash afzalliklar bilan bir qatorda,
kamchiliklardan ham xoli emas, ya’ni alohida xossalari haqida to‘liq ma’lumotga
ega bo‘lmaymiz. Xom ashyoni to‘g‘ri tanlash uchun, texnologik jarayonni
boshqarish va ishlatilish davrida materialdan ratsional foydalanishni bilish
lozim. Shuni e’tiborga olish lozimki, u yoki bu materialning boshlang‘ich
xossalari ishlab chiqarilayotgan mahsulot sifatiga ijobiy va texnologik jarayon
harakatiga salbiy ta’sir etishi mumkin. Tola qanchalik ingichka bo‘lsa, undan
tayyorlanayotgan ipning solishtirma mustahkamligi shunchalik yuqori va
notekisligi kam bo‘ladi, hamda tashqi ko‘rinishi silliqroq bo‘ladi. Shuni
unutmaslik kerakki, u yoki bu sifatni kompleks baholashni alohida sifat
ko‘rsatkichlarini turli hisoblashdan olish mumkin. Bir qancha sifat
ko‘rsatkichlarning darajasi bo‘yicha o‘rtacha kompleks baholash o‘zgarmasligi
mumkin, ularning bir qismi pastki darajaga, bir qismi yuqori darajaga ega
bo‘lishi mumkin.
Shunday qilib, materialning alohida sifat ko‘rsatkichlarini o‘zgartirmasdan
kompleks baholashni to‘ldirib borish mumkin.
|
| |
Eksperimental uslub - Без названия 1

|
Без названия 1
|
bet | 6/26 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 2,63 Mb. | | #102199 |
Bog'liq deponent materiallari
Eksperimental uslub
– to‘qimachilik materiallarining xossalarini o‘lchash yo‘li bilan (instrumental
uslub) yoki nuqsonlarning sonini hisoblash va sanash yo‘li bilan olinadi.
Organoleptik uslub
– insoniyot tanasining hislari va sezgirligiga qarab, hamda sinalayotgan
to‘qimachilik materiallarini etalonga solishtirish yo‘li bilan sifat
ko‘rsatkichlari aniqlanadi. Bu uslub yordamida to‘qimachilik materiallarining
sifatiga to‘g‘ri baho berish kerakligi, hamda mutaxassislarning malakasiga va
bilim saviyasiga ko‘proq bog‘liq bo‘ladi. Chunki, mutaxassislarning xulosasiga
qarab mahsulotning sifat ko‘rsatkichi belgilanadi.
Ekspert uslubi
– to‘qimachilik materiallari va buyumlarining sifat ko‘rsatkichlarini soni 7
tadan 12 tagacha tashkil topgan mutaxassis-ekspertlarning baholariga asosan
aniqlaydi va ular kichik-kichik guruhchalarni tashkil etadi, hamda
baholashda eksperimental va organoleptik uslublardan ham foydalaniladi.
Ekspertlar talab sub’ektining bahosini kamaytirish ishlarini quyidagi tartibda
amalga oshiradi. Boshlanishida ekspertlar bir-biriga bog‘liqsiz ravishda
mahsulot sifatini qayd etadi, keyin esa birgalikda muhokama qiladi va har bir
ekspert o‘zining xulosasini bildiradi, hamda olingan umumiy
ekspert-mutaxassislarning xulosalaridan keyin mahsulotning sifatiga yangi baho
beradi.
Olingan aniq natija ko‘rsatkichlari mutaxassis-ekspertlarning kamida uchtasining
ovoz berish natijasiga qarab baholanadi. Undan tashqari, ovoz berish natijalari
uchtadan ko‘proq bo‘lishligi ham mumkin. U mutaxassislarning bilim darajasi va
malakasiga bog‘liq bo‘ladi. Sifat bosqichi bo‘yicha to‘qimachilik materiallari
attestatsiyalanadi va
mutaxassis-ekspertlarning o‘zaro ovoz berish tartibiga binoan xulosa
chiqariladi. Agar mahsulot sifatli deb topsa, unda shu mahsulotga sifat belgisi
beriladi.
|
| |
Sifatni aralash baholash uslubi

|
Sifatni aralash baholash uslubi
|
bet | 9/26 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 2,63 Mb. | | #102199 |
Bog'liq deponent materiallari
Sifatni aralash baholash uslubi
– sifatni aralash baholash uslubi jami sifat ko‘rsatkichlari juda yuqori
bo‘lgandagina ishlatiladi, bitta kompleks sifat ko‘rsatkich mahsulotning butun
imkoniyatlarini to‘liq xarakterlashga imkoniyati etmaydi.
Aralash baholash uslubida bir qancha kompleksli baholash yoki alohida
differensial bilan kompleks baholash birgalikda ishlatiladi, hamda mahsulotning
sifat bosqichini, navini va boshqalarni olishga imkoniyat tug‘diradi.
To‘qimachilik materiallari uchun ba’zida kompleks sifat ko‘rsatkichlaridan eng
yomoni bo‘yicha baholanadi, keyin esa bu bahoni boshqa ko‘rsatkichlarning
qiymatlari bo‘yicha aniqlashtiriladi.
Nazorat savollari va topshiriqlari:
1. Eksperimental uslubni izohlang?
2. Organoleptik uslub tushunchasining ta’rifini keltiring?
3. Ekspert uslubi qanday uslub?
4. Hisoblash uslubiga tushuncha bering?
3-Amaliy mashg’ulot:
Smena masterining ishlab chiqarishda kasbiy faoliyati
Topshiriqlar
1.
Smena masterining lavozim vazifalari va ishlab chiqarishda tutgan o‘rni.
|
| |
Nazorat uchun savollar - Без названия 1

|
Без названия 1
|
bet | 5/26 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 2,63 Mb. | | #102199 |
Bog'liq deponent materiallari
Nazorat uchun savollar
1.
To’qimachilik
kоrxоnalari
labоratоriyasi va undagi asbоb-uskunalar jamlamasi
qanday aniqlanadi?
2.
Sinоv-nazоrat jarayonida ishlatiladigan o`lchоv tizimlari haqida ma’lumot bering.
3.
Tizimlarni kоmplektlash va mauvоfiqlashtirish nima?
4.
Turli tizimlarni qiyoslash va bahоlash
tizmini qanday amalga oshiriladi?
5.
Sifat labоratоriyasining nazarоt o`lchash asbоblari
qaysilar?
6.
Geоmetrik ko`rsatkichlarni aniqlash uskunalari va mоslamalari turlari qanday?
7.
Fizik xоssalarni aniqlash asbоblari
qaysilar?
8.
Mexanik xоssalarni o`lchash asbоblari
qaysilar?
2-Amaliy mashg’ulot:
To’qimachilik mahsulotlarini sifatini baholash
usulublari
Topshiriqlar:
1.
Sifat tushunchasi.
2.
Mahsulotni aniqlash usullari.
3.
Sinov yo’li bilan olingan natijalarni baxolash usullari.
Ishning maqsadi:
To‘qimachilik va yengil sanoat
mahsulotlarining sifati, sifatga ta’sir etuvchi
omillar, mahsulot sifatini baholash usullarini o‘rgatishdan iborat.
Asosiy ma’lumotlar
Sifat
– bu mahsulоt yoki xizmatlarni, ularga talablarni, belgilangan yoki kutilayotgan
extiyojlarni
qоndirish
xususiyatni beradigan xususiyat va tavsiflari yigindisi.
To‘qimachilik materiallari va boshqa turdagi mahsulotlarning sifatini baholash,
uning sifat 2ko‘rsatkichlarini aniqlash va o‘lchash ishlari bo‘yicha olingan
natijalarni hamda standart va me’yoriy-hujjatlarga solishtirilgandagi bahosiga
asoslangan bo‘ladi. Chunki, mahsulot xossalarini aniqlash uslublari asosan
standartlar va boshqa me’yoriy hujjatlarda batafsil keltirilgan bo‘ladi.
To‘qimachilik materiallarning sifatini baholashning bir qancha uslublari mavjud
bo‘lib, ularga eksperimental, organoleptik, ekspert, sotsiologik, hisoblangan,
differensial, kompleks va aralash kabilar kiradi.
|
| |
Ish vaqtini hisoblash tabeli

|
Ish vaqtini hisoblash tabeli
|
bet | 14/26 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 2,63 Mb. | | #102199 |
Bog'liq deponent materiallari
Ish vaqtini hisoblash tabeli;
Ushbu xujjat smena ishchilarining mehnatiga xaq to‘lash uchun asos
xisoblanib, unda har bir ishchining joriy oydagi sarflagan ish vaqti hisobi olib
boriladi (ishlagan yoki ishlamagan, kasalikdagi, ta’tildagi xizmat safaridagi va
x. k. sabablar bo‘yicha kunlari).
Mehnat muhofazasi kitobi (jurnali);
Bu hujjatda smena ishchilarining qay vaqtda texnika xavfsizligining qaysi
turidagi yo‘riqnomasi bilan tanishtirilganligi va instruktaj o‘tqazuvchi xamda
instruktaj qabul qiluvchi shaxsning shaxsiy imzolari qayd etib boriladi.
Mehnat muhofazasi kitobi zarur vaqtlarda yuridik asos vazifasini o‘taydi.
Ichki nazorat kitobi (kniga vnutrisexovoy razbrakovki);
Ushbu hujjatda smena masterining ishlab chiqarishni to‘g‘ri tashkil etish va
sifatli mahsulot tayyorlash bo‘yicha ishchi xodimlar bilan olib borgan
texnologik tadbirlar va ko‘rilgan choralar to‘g‘risida ma’lumotlar aks
ettirilgan bo‘ladi. Boshqacha aytganda ichki tartib intizomi, ish usullari va
mashinalarga xizmat ko‘rsatish qoidalari kabi o‘rnatilgan tartiblarga rioya
qilmayotgan ishchilar bilan rahbar va mutaxassis sifatida olib borilgan ishlar
ko‘rilgan choralar yozib boriladi.
Tsexlar aro nazorat kitobi (kniga mejsexovoy razbrakovki);
Ushbu hujjatda smena masterining hamkor syex masteri bilan xomaki maxsulot
sifati bo‘yicha birgalikdagi bajaradigan ishlari to‘g‘risida ma’lumotlar qayd
etilgan bo‘ladi. Sifat soati vaqtida yetqazib beruvchi va qabul qiluvchi syex
masterlari maxsulotning sifat
ko‘rsatgichlarini meyoriy talablar darajasida bo‘lishini birgalikda
tekshirishadi. Tekshiruv natijalari bo‘yicha dalolotnomalar tuzilib ikkala syex
masteri tomanidan imzolanadi. Dalolatnomada jami tekshirilgan mahsulot miqdori,
uning qanchasi sifatli va qanchasi sifasiz ekanligi ko‘rsatilgan bo‘ladi.
|
| |
Без названия 1 - bet 4

|
Без названия 1
|
bet | 4/26 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 2,63 Mb. | | #102199 |
Bog'liq deponent materiallariBu sahifa navigatsiya:
- nbsp;
Bu erda: Tm-bitta
namunani sinash vaqt me’yori, soat.
Izoh: Priborlar sonini ko’p ko’rsatkichli tomonga yaxlitlash tavsiya
etiladi. Agar kam sonli priborlar (1-2) bo’lib, u kichik butun sonlar (-0,5)
bo’lsa, qo’shimcha yana bitta pribor olish mumkin, chunki ishlash davrida u
buzilishi, ishlamasligi mumkin.
Olingan kundalik namunalarni yoppasiga sinashga zarur bo’lgan priborlarni
hisobini
jadvalga yoziladi.
Doimiy yoppasiga ishlatilmaydigan, kam ishlatiladigan priborlar soni hisobsiz
ravishda 1 dona olinadi (shular qatorida tez ishdan chiquvchi priborlarni bitta
o’rniga ikkita qabul qilinadi).
Laboratoriya shtatini hisoblash
Laboratoriya shtatini hisoblashdan avval, lavozimlar bo’yicha ro’yxati
tuzib chiqiladi. Rahbar lavozimida ishlovchi-laboratoriya mudiri, bo’lim mudiri
(katta laborant) ro’yxatga hisoblanmasdan kiritiladi, shu bilan birga xizmat
ko’rsatuvchi xodimlar – priborlarni ta’mirlovchi mexanik, elektronika bo’yicha
mutaxassis, kompyuter texnikasi vayzerlari va boshqalar ham ro’yxatga
hisoblanmasdan kiritladi. Priborlarda ishlovchi laborantlar sonini hisoblashda,
barcha priborlarning sonini yaxlitlanmasdan hisoblanadi.
Agarda laborant bir vaqtning o’zida birnechta priborda ishlasa, unda
hisoblashda priborlar yig’indisiga olinib xizmat ko’rsatuvchilar soniga
bo’linadi.
Yakuniy
yig’indi xizmat ko’rsatishga kerakli bo’lgan laborantlar soni hisoblanadi.
Laborant bitta priborda ishlash uchun sarflangan vaqti bir kunlik ish vaqtiga
etmasligi mumkin va u boshqa priborlarda ishlashi lozim bo’ladi, shuning uchun
laborantlar sonini hisoblashda ularni ham inobatga olinishi kerak.
Sinov ishlaridan olingan natijalarni hisob-kitob qilish (ishlov berish)
uchun hisobchi-ishchi zarur bo’ladi.
Agarda ishni tashkil etishda natijalarni qayta ishlash ko’zda tutilgan
bo’lsa va uni laborant zimmasiga yuklatilsa, unda hisob-kitob ishlari uchun
15-20% belgilangan vaqtga qo’shib beriladi.
|
| |
Associazione culturale valtellinesi a milano

Milano, 08 Maggio 2008
Il LAVEGIN CHIUDE LA PRIMA META’ DEL 2008
Caro socio, questi sono i programmi prima della pausa estiva :
Giovedì 15 Maggio,
alle ore 18,30, in Sede, il Dr. Gian Enrico Ghilotti presenterà il suo libro di ricette culinarie valtellinesi dal titolo “Valtellina di gusto”.
Il volume, edito da Geocooking in collaborazione con l’associazione Cuochi di Valtellina e Valchiavenna e di cui Gian Enrico Ghilotti è direttore editoriale, propone 130 ricette con ingredienti tipici della tradizione valtellinese.
Sabato 24 Maggio, alle ore
11,30 nella prestigiosa cornice di
Castel Masegra in
Sondrio verrà consegnato il
LAVEGIN D’OR 2008.
al Museo Valtellinese di Storia ed Arte di Sondrio.
Per il trasferimento a Sondrio è previsto un pullman in partenza da Milano, piazza Castello (davanti alla fontana) alle ore
8,00 col seguente programma :
- ore 7,45 ritrovo in Piazza Castello per la partenza
- ore 11,30 cerimonia di consegna del Lavegin d’Or a Castel Masegra seguita dalla
visita del castello stesso e del museo ivi ospitato
- ore 13,00 trasferimento in pullman a Teglio
- ore 13,30 tipico pranzo “tellino” presso il celebre ristorante Combolo di Teglio.
- ore 15 visita al Borgo storico di Teglio
- ore 17 circa partenza del pullman per Milano (arrivo previsto per le 20,30)
Il trasferimento in pullman è offerto dalla nostra Associazione. Il pranzo al Combolo è invece a carico dei partecipanti per un’ammontare pro-capite, molto contenuto, di Euro 25,00. I soci interessati sono pregati di iscriversi al più presto in Segreteria precisando se intendono recarsi a Teglio con il pullman o con mezzi propri.
Giovedì 5 Giugno, alle ore 18,30 in Sede conferenza di Nemo Canetta, direttore del Museo Etnografico Tiranese, sul tema “Fiamme sui ghiacciai, la Grande Guerra in Valtellina”
Durante la 1ª Guerra Mondiale l’unica parte del fronte italiano che resse all’impeto austriaco dopo lo sfondamento a Caporetto fu quella dei Gruppi dell’Ortles e dell’Adamello. Nelle immediate retrovie venne a trovarsi la Valtellina, nella quale furono approntate varie strutture difensive, ancor oggi visibili.
Augurandoti un felice Giugno, ti invio i miei più cordiali saluti
Franco Visintin
Mikrokontrollerlarning maxsus qurilmalari

|
Mikrokontrollerlarning maxsus qurilmalari
|
bet | 9/13 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #231799 |
Bog'liq habibullo1Mikrokontrollerlarning maxsus qurilmalari:
Konfiguratsiya bitlari
Manba ulanganda ishlovchi integrallangan C6poc sxemasi (POR)
Manba kuchlanishi pasayishidan ishlovchi C6poc sxemasi (BOR)
Storojevoy taymer
Energiya tejamkor rejimi (SLEEP)
Integrallangan (ichki) RC takt generatori
O’z – o’zini (ichki sxemali) (внyтpиcxeмнoe) programmalashtirish.
II BOB
2.1 Elektron indikatsiya qurilmalarining tuzilishi va turkumlanishi
Elektron indikator (lotincha Indicator – ko’rsataman, aniqlayman) - biror jarayonning borishini yoki kuzatilayotgan hodisalar hamda signallarni inson idrok etadigan qulay shaklda aks ettiruvchi asbob (qurilma, element).
Elektron indikatorlar jarayon yoki signallarning turli xil parametrlarining sathi yoki qiymati to’g’risida axborot berish uchun turli xil maishiy va sanoat uskunalariga o’rnatiladi. Masalan: harorat, kuchlanish, tok, batareyalarni zaryadlash va hakoza. Ko’pincha elektron indikatorlarni elektron shkalali mexanik indikator deb noto’g’ri talqin qilishadi.
Qo’llanilishi. Elektron indikatorlar insonlarning sezgisi etmaydigan parametrlarni tezda va ko’p narsani aniqlashga yordam beradi. Agar parametrlarning sathi yoki qiymatini yuqori aniqlikda ko’rish talab qilinadigan bo’lsa ko’prazryadli raqamli indikatorlar qo’llaniladi. Agar yuqori aniqlik talab qilinmaydigan hollarda, ya’ni signalning bor yoki yo’qligini ko’rish kerak bo’lsa yagona indikatorlar qo’llaniladi.
Ko’pincha u yoki bu qurilmalarni indikatorlar sinfiga kiritish ularning qo’llanilishi orqali aniqlanadi. Masalan, yoritishga mo’ljallangan oddiy cho’g’lanma lampochkalarni xabarlovchi tizimlarda yoki masofadan nazorat qilish va boshqarish tizimlarida qo’llanilganda indikator sifatida qarash mumkin. SHu bilan bir vaqtda reklamalarni akslantirishga mo’ljallangan svetodiodli matritsalardan yasalgan elektron tablo indikator hisoblanmaydi. Shunday qilib, “elektron indikator” tushunchasi ko’pincha nafaqat indikator tuzilishi yoki fizik xususiyatlari orqali balkim muayyan qurilma yoki tizimda qo’llanilish usuliga ham bog’liq.
Turkumlanishi. Elektron indikator ko’plab qurilmalarni o’z ichiga oladi.
Indikatorlar o’zining konstruktiv xususiyati, boshqarish usuli va vazifasiga qarab turkumlanadi. Texnik adabiyotlarda indikatorlar turlicha usullarda turkumlanilgan.
Qo’llanilish bo’yicha – o’lchami va o’rnatilishi joyiga bog’liq xolda:
individual;
guruhli;
umumiy foydalanishli.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
|
bet | 13/13 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #231799 |
Bog'liq habibullo1Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati.
M.C. Гoлy6цoв Mикpoкoнтpoллepы AVR - oт пpocтoгo к cлoжнoмy/ M.C. Гoлy6цoв - M.:COЛOH-Пpecc, 2003. 288c. – (Cepия “Би6лиoтeкa инжeнepa”) ISBN 5-98003-034-4
A.B.Бeлoв «Cosдaeм ycтpoйcтвa нa микpoкoнтpeллepax »
Hayкa и тexникa Caнкт-Пeтep6ypг 2007.
П.B.Cepгeeвич «Пpoгpaммиpoвaниe микpoкoнтpoллepoв ATMEЛ нa яsыкe C»
Зeльдин E.A. Цифpoвыe интeгpaльныe микpocxeмы в инфopмaциoннo-иsмepитeльнoй aппapaтype/ E.A. Зeльдин. Л.: Энepгoaтoмиsдaт, 1986. 280 c. ил.
«Mикpoпpoцeccop тexникacи» фaнидaн aмaлий мaшfyлoтлap yчyн ycлy6ий кyллaнмa.
http://sxema.ru rasmiy web sayti
http://pcport.ru rasmiy web sayti
|
| |
Ma’lumotlar. Rеjа

1 – mа’ruzа. Elektr o’lchash usullari va asboblari bo’yicha umumiy
ma’lumotlar.
Rеjа: 1. Elеktr o‘lchаsh usullаri vа аsbоblаri fаnining mаqsаdi vа vаzifаsi.
“EO‘U vа А” fаnining xаlq xo‘jаligi, fаn-tеxnikа rivоjidаgi rоli аhаmiyati.
Elеktr o‘lchаsh hаqidа tushunchа.
Tаyanch so‘zlаr: o‘lchаsh, o‘lchаsh оb’еkti, o‘lchаsh jаrаyoni, o‘lchаsh usuli, o‘lchаnаdigаn kаttаlik, o‘lchоv birligi.
Elеktr o‘lchаsh usullаri vа аsbоblаri fаnining mаqsаdi vа vаzifаsi
Fаnni o‘qitishdаn mаqsаd – tаlаbаlаrdа elеktr o‘lchаshlаr, o‘lchаsh usullаri, o‘lchаsh vоsitаlаri, ulаrning ish prinsiplаri, hаr xil elеktr, mаgnit kаttаliklаrini hаmdа elеktr zаnjir pаrаmеtrlаrini o‘lchаsh bo‘yichа, o‘lchаsh nаtijаlаrini qаytа ishlаsh bo‘yichа, yo‘nаlish prоfiligа mоs tа’lim stаndаrtidа tаlаb qilingаn bilim, ko‘nikmа vа mаlаkаlаrini shаkllаntirishdir.
Fаining vаzifаsi — tаlаbаlаrgа elеkgr zаnjir pаrаmеtrlаrini o‘lchаsh usullаrini, elеktr o‘lchаsh vоsitаlаrining turlаri, tuzilishi, umumiy nаzаriyasi, hаr xil kаttаliklаrni o‘lchаsh usullаrini, o‘lchаsh nаtijаlаrini bаhоlаsh yo‘llаrini o‘rgаtishdаn ibоrаt.
Elektr o’lchash usullari va asboblari fanining xalq xo’jaligi, fan – texnika rivojidagi roli, ahamiyati.
Fan texnikaning rivoji (taraqqiyoti), xalq xo’jaligining barcha sohalaridagi taraqqiyot hamma vaqt o’lchashlar bilan chambarchas bog’liq bo’lib kelgan.
Elektr o’lchash usullari va asboblari fan sifatida o’lchash usullari, o’lchash vositalari va ular yordamida har xil kattaliklarni o’lchash, o’lchash xatoliklari hamda ularga bog’liq va tegishli bo’lgan masalalarni o’z doirasiga oladi.
Inson aqil – idroki, zakovati bilan o’rganayotgan, shakillantirayotgan hamda rivojlantirgan qaysi fanni, uning yo’nalishini olmaylik albatta o’lchashlarga ularning usullariga, o’zaro bog’lanishlariga duch kelamiz. Bu o’lchash usullari va vositalari yordamida har xil kattaliklarni o’lchash va ularga bog’liq masalalarni mukammal o’rganish orqaligina amalga oshiriladi. Shu sababli, hozirgi qaysi bir fan, ilmiy yo’nalishi, u xoh tabiiy, xoh ijtimoiy bo’lmasin, albatta u yoki bu darajada o’lchash bilan bog’liq. To’la ishonch bilan aytish mumkinki, o’lchash inson ongli hayotining asosini tashkil etadi.
Faylasuflarning tahminicha fizikaviy xossalar, jarayonlarni tekshirish, o’rganishda eng asosiy yo’l (metod) o’lchashlar hisoblanadi.
Texnika sohasida ayniqsa metrologiyada, o’lchashlarning ahamiyati texnologik jarayonlarni boshqarish, mahsulotning yuqori sifatliligini ta’minlash, nazorat qilish bo’yicha informatsiya hosil qilinishi bilan belgilanadi.
Xalq xo’jaligida, ishlab chiqarishda qo’llanilayotgan murakkab tizimlarning yaratilishi hamda ilgaridan qo’llanib kelinayotgan kam quvvatli, inertliy asboblar
p – ishchi ko„rsatkich
q - Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya

|
Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya
|
bet | 38/47 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 490,46 Kb. | | #99136 |
p – ishchi ko„rsatkich
q – yordamchi ko„rsatkich, p dan bitta qadam orqada bo„ladi
s – yordamchi ko„rsatkich, p dan ikkita qadam orqada bo„ladi
5.3-rasm. Transpozitsiya usuli bilan ro„yhatni qayta tartibga keltirish
Biz tomonimizdan topilgan uchinchi element ro„yhat boshiga bir qadam suriladi (ya‟ni ikkinchi bo„lib qoladi). Birinchi element ko„rsatkichi uchinchi elementga joylashtiriladi, ikkinchi element ko„rsatkichi to„rtinchi, shunday qilib uchinchi element ikkinchi joyga joylashib qoladi. Agar mazkur elementga yana bir bor murojaat qilinsa, u holda u ro„yhat boshida bo„lib qoladi.
node *s=NULL; node *q=NULL; node *p=table; while (p != NULL){
if (key == p->k){ //transponerlaymiz
if( q ==NULL){//o‘rinlashtirish shart emas search=p;
exit(0);
}
q->nxt=p->nxt; p->nxt=q;
if (s == NULL) table = p; else s->nxt = p;
search=p; exit(0);
}
s=q; q=p;
p=p->nxt;
}
search=NULL; exit(0);
Ishni bajarishga oid namuna
Talabalar ma‟lumotlaridan – FIO va adresdan iborat jadval berilgan. Binar qidiruvdan foydalanib TTJ da yashaydigan talabalar ro„yhatini hosil qiling.
Algoritm
Jadvalga n ta talaba FIO va adreslarini kiritamiz.
Binar qidiruvni jadvalning birorta maydonida amalga oshirish uchun jadvalni shu maydoni bo„yicha tartiblab olish kerak. Shuning uchun masalaning qo„yilishida adresi TTJ bo„lgan talabalarni topish kerakligi sababli jadval ma‟lumotlarini adres maydoni bo„yicha saralab olamiz. Masalani yechishda to„g„ridan-to„g„ri tanlash orqali saralashdan foydalanilgan.
|
| |
Avtomobil transporti vositalarining ekspluatatsiey xususiyatlari

Avtomobil transporti vositalarining ekspluatatsiey xususiyatlari
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
24.06.2024
Hajmi
0,56 Mb.
#265522
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Avtomobil transporti vositalarining ekspluatatsiey xususiyatlari
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
qayta tartibga - Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya

|
Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya
|
bet | 37/47 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 490,46 Kb. | | #99136 |
qayta tartibga keltirish
5.2-rasm. Ro„yhatni qayta tartibga keltirish
Topilgan element 5.2-rasmdagidek birdaniga ro„yhat boshiga joylashtiriladi. Tuzilmadan har safar birorta element izlab topilsa va u ro„yhat boshiga olib borib qo„yilaversa, natijada oxirgi izlangan elementlar ro„yhat boshiga joylashib qoladi va biz oxirgi vaqtlarda izlangan elementlarni tez izlab topish imkoniga ega bo„lamiz.
Boshida q ko„rsatkich bo„sh, p esa ro„yhat boshini ko„rsatadi; p ikkinchi elementni ko„rsatganda, q birinchini ko„rsatadi. Ro„yhat boshi ko„rsatkichi (table) birinchi elementni ko„rsatadi. Ro„yhatda key kalitli element topilsa, u p ko„rsatkich bilan, undan oldingi element esa q ko„rsatkich bilan belgilanadi. Shu topilgan p elementni ro„yhat boshiga joylashtiriladi.
Dastur kodi node *q=NULL; node *p=table;
while (p !=NULL){ if (key == p->k){
if (q == NULL) { //o‘rinlashtirish shart emas search = p;
exit(0);
}
p->nxt = table; table = p; exit(0);
}
q = p;
p = p->nxt;
}
search = NULL; exit(0);
Transpozitsiya usuli
Ushbu usulda topilgan element ro„yhatda bitta oldingi element bilan o„rin almashtiriladi. Agarda mazkur elementga ko„p murojaat qilinsa, bittadan oldinga surilib borib natijada ro„yhat boshiga kelib qoladi. Ushbu usulning afzalligi shundaki, tuzilmada ko„p murojaat qilinadigan elementlar ro„yhat boshiga bitta qadam bilan intiladi.
Ushbu usulning qulayligi u nafaqat ro„yhatda, balki tartiblanmagan massivda ham samarali ishlaydi (sababi faqatgina ikkita yonma-yon turgan element o„rin almashtiriladi).
Bu usulda uchta ko„rsatkichdan foydalanamiz (5.3-rasm):
|
| |
Foydalaniladigan adabiyotlar ro‘yxati

4.
Борзенко А. IBM PC: устройство, ремонт, модернизаsия. М. : Компьютер.
Пресс. 1995 г.
5.
R. Xamdamov va b. Ta‟limda axborot texnologiyalari. “O„ zbekiston milliy
ensiklopediyasi” T. :, 2010 y.
6.
А. Кореский. Установка, настройка и использование ОС Microsoft XP.
Компьютерная литература, Москва, 2003 г.
7.
Информатика. Проф. Н. В. Макарова, Т. :, 2006 г.
8.
Краснов М. В. OpenGL. Графика в проектах Delphi. - СпБ. , 2002 г.
9.
Федотова Д. CASE-технология. Москва, «Издательский дом БХВ» 2003 г.
10.
Бондаренко С. В, Бондаренко М. 3DS max 7. Москва, «Издательский дом
Питер», 2006 г.
«Komputer ta’minoti» fanini mustaqil o’rganish referat mavzulari. (II

21-mavzu. Adobe Potoshop dasturida dinamik tasvirlar bilan ishlash asoslari va
imkoniyatlari.
22-mavzu. Komputer grafikasi va uning asosiy tushunchalari.
23-mavzu. Mapleda matrisalar ustida amallar.
24-mavzu. . Mapleda differensial tenglamalar sistemasini yechish.
25-mavzu. Excelda tenglama va tengsizliklar sistemasini grafik usulda yechish.
26-mavzu. Mapleda differensial tenglamalar sistemasini grafik usulda yechish.
27-mavzu. . Maple muhitida hosila va xususiy hosilalarni hisoblash.
28-mavzu. . Maple muhitida karali integrallarni hisoblash.
29-mavzu. . Excelda qatorlar yig‟indisi va ko‟paytmasini hisoblash..
30-mavzu. . Maple muhitida matematik va butun sonli funksiyalar bilan ishlash.
31-mavzu. Zamonaviy kompyuterlarda masalalar echish texnologiyalari va uning
asosiy bosqichlari.
32- mavzu. Model tushunchasi. Matematik model va uni tuzish asoslari.
33-mavzu. Dasturlash tillari to‟g‟risida umumiy ma‟lumotlar.
34-mavzu. C++ tili. Asosiy tushunchalar miqdorlar va amallar.
35-mavzu. C++ tili. Standart funktsiya, ifoda va ma‟lumotlarning turlari.
36- mavzu. C++ tilida tarmoqlanuvchi jarayonlar uchun dastur tuzish.
38-mavzu. C++ tilida qism dastur. Functiondan bilan dastur tuzish.
39 -mavzu. C++ tilida takrorlanuvshi jarayonlar ushun shartli o‟tish operatori
orqali dastur tuzish.
40-mavzu. C++ tilida takrorlanuvchi jarayonlar uchun sikl operatorlari orqali
dastur tuzish.
Elektron ta’lim resurslari - Kompyuter ta’minoti fanidan mustaqil ta’lim Nod32 dasturining bazasini yangilash Nero...

24.
MathCad muhiti menusi va unda muloqot tartibida ishlash. MatCad muhitida
ifodalar va ularning qiymatini hisoblash.
25.
MathCad muhitida matematik matematik masalalarni yechish
26.
MathCad muhitida tenglama va tengsizlikni yechish.
27.
MathCad muhitida ketma-ketliklar yig‟idisini va ko‟paytmasini hisoblash.
28.
MathCad muhitida limitni hisoblash va differensiyallash.
29.
MathCad muhitida aniq, aniqmas va karrali integrallarni hisoblash
30.
CorelDraw dasturi bilan ishlash asoslari.
31.
FhotoShoop dasturi, uning imkoniyatlari, tarkibiy qismlari
32.
Puplisher dasturi bilan ishlash asoslari.
33.
Power Point dasturi, uning imkoniyatlari, asosiy versiyalari va ularning
farqi.
34.
Excel dasturida diagramma va grafiklar bilan ishlash
35.
Maple da grafiklak bilan ishlashning asosiy vositalari. Ikki o‟lchovli grafika
imkoniyatlari.
36.
Mathcadda grafiklak bilan ishlashning asosiy vositalari. Uch o‟lchovli
grafika imkoniyatlari.
37.
Mathcadda vektor va matrizalar bilan ishlash imkoniyatlari.
38.
Кompyuter grafikasi va animatsiyasi tushunchasi.
39.
Publisher dasturi, uning imkoniyatlari, tarkibiy qismlari
40.
Excel dasturida matematik masalalarni yechish imkoniyatlari va usullari.
Mavzu: kompyuterlarga xizmat ko’rsatuvchi dasturlarning imkoniyatlari

|
Mavzu: kompyuterlarga xizmat ko’rsatuvchi dasturlarning imkoniyatlari
|
Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 62,97 Kb. | | #112503 |
Bog'liq kompyuter taminoti 17-mustaqil ish
DTPI TADBIRKORLIK VA BOSHQARUV FAKULTETI MATEMATIKA VA INFORMATIKA YO’NALISHI 1MI-2021 GURUH TALABASI TOSHBO`RIYEV MUHRIDDINNING KOMPYUTER TAMINOTI FANIDAN TAYYORLAGAN 17-MUSTAQIL ISHI
OT tarixiga bir nazar solsak, 8 razryadli shaxsiy kompyuter uchun yaratilgan birinchi SP/M( Control Programm for Microcomruters, ya’ni mikrokompyuterlar uchun boshqaruvchi dasturlar) nomi bilan tanilgan. Uning muallifi Digital Research kompaniyasining prezidenti Geri Kildell bo’lgan.16 razryadli yangi kompyuterlar yaratish g’oyasini dasturlar yaratuvchi, Microsoft ( Maykrosoft) kompaniyasining asoschisi va prezidenti, multimilliarder Bill Geyts ilgari surgan. U IBM firmasi bilan hamkorlikda ishlashga rozi bo’ladi.
Tizim dasturlar – kompyuterning ishlashi uchun zarur bo’lib, u kompyuterning ishlashini boshqaradi, uning turli qurilmalari orasida muloqatni tashkil qiladi. Kompyuterdan foydalanishni osonlashtiruvchi tizim dasturning yadrosi - (1) operasion tizimlardir.
Operasion tizim foydalanuvchi va kompyuter orasida bevosita muloqat o’rnatishni, kompyuterni boshqarishni, foydalanuvchi uchun qulaylik yaratishni, kompyuter resurslaridan oqilona foydalanish va xokazolarni ta’minlovchi dasturlardir. Masalan, UNIX, MS DOS, OS/2, Linux, WINDOWS, MACINTOCK va boshqalar. Bunday tashqari xizmat qiluvchi dasturlar mavjud.
U dasturlar – (2) utilitlar deb atalib, yordamchi amallarni bajarib, kompyuter ishlashini qulaylovchi dasturlardir. (Antivirus dasturlari, arxiv dasturlar, kompyuterni diagnostika qiluvchi dasturlar va h.k.)
(3) Drayverlar - tizim dasturlarda muhim o’rin egallovchi dasturlardan biridir. Drayverlar tashqi qurilma bilan ishlash imkoniyatini yaratadi, ya’ni yangi ma’lumot almashish protokoli ni o’rgatadi, OT ning imkoniyatlarini kengaytirib beradi. Masalan, OT da rus alfaviti bilan ishlay olamiz .
4) Qobiq dasturlar - foydalanuvchining kompyuterdagi ishini qulayroq va ko’rgazmali tashkil etadi. Bir qator qo’shimcha servis xizmatlarni taqdim etadi. Masalan , DOS – NC, Windows-3.1, Norton disktor, Norton Navidator.
Kompyuter elektr tarmog’iga ulanishi bilan BIOS kompyuter xotirasi va qurilmalarining ishga yaroqli yoki yaroqsiz ekanligini maxsus test yordamida tekshirib chiqadi.
E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT
|
| |
Teng bo„lish orqali qidiruv (ikkilik qidiruv) algoritmi

|
Teng bo„lish orqali qidiruv (ikkilik qidiruv) algoritmi
|
bet | 35/47 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 490,46 Kb. | | #99136 |
Teng bo„lish orqali qidiruv (ikkilik qidiruv) algoritmi
Faraz qilaylik, o‟sish tartibida tartiblangan sonlar massivi berilgan bo‟lsin. Ushbu usulning asosiy g‟oyasi shundan iboratki, tasodifiy qandaydir AM element olinadi va u X qidiruv argumenti bilan taqqoslanadi. Agar AM=X bo‟lsa, u holda qidiruv yakunlanadi; agar AM bo‟lsa, u holda indekslari M dan kichik yoki teng bo‟lgan barcha elementlar kelgusi qidiruvdan chiqarib yuboriladi. Xuddi shuningdek, agar AM >X bo‟lsa, u holda indekslari M dan katta bo‟lgan barcha elementlar kelgusi qidiruvdan chiqarib yuboriladi.
M ixtiyoriy tanlanganda ham taklif qilinayotgan algoritm korrekt ishlaydi. Shu sababali M ni shunday tanlash lozimki, tadqiq qilinayotgan algoritm samaraliroq natija bersin, ya‟ni uni shunday tanlaylikki, iloji boricha kelgusi jarayonlarda ishtirok etuvchi elementlar soni kam bo‟lsin. Agar biz o‟rtacha elementni, ya‟ni massiv o‟rtasini tanlasak yechim mukammal bo‟ladi. Misol uchun butun sonlardan iborat, o‟sish bo‟yicha tartiblangan massivdan ikkilik qidiruv usuli yordamida key kalitga mos elementni izlash dasturini ko‟rib chiqamiz.
Dastur kodi #include using namespace std; int main(){
int n;cout<<"n=";cin>>n; int k[n];
for(int i=0;i>k[i]; int key, search;
cout<<"qidirilayotgan elementni kiriting=";cin>>key; int low = 0;
int hi = n-1; int j=0; while (low <= hi){
int mid = (low + hi) / 2;j++; if (key == k[mid]){
search = mid;
cout<<"qidirilayotgan element "< o’rinda turibdi va u "< solishtirishda toplidi\n";
system("pause"); exit(0);
}
if (key < k[mid])
hi = mid - 1; else low = mid + 1;
}
search=-1;
cout< ta solishtirish amalga oshirildi va qidirilayotgan element topilmadi\n";
system("pause");
}
|
| |
Sotsiologik uslub - Без названия 1

|
Без названия 1
|
bet | 7/26 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 2,63 Mb. | | #102199 |
Bog'liq deponent materiallari
Sotsiologik uslub
– iste’molchilarning taklif va mulohazalaridan kelib chiqqan holda mahsulotning
sifat ko‘rsatkichi baholanadi. Bu erda asosiy e’tiborni to‘g‘ri va aniq
ma’lumotlarni yig‘ishga qaratiladi, hamda sifat ko‘rsatkichlarini baholash
bo‘yicha etarli darajadagi xulosa ega bo‘lishi shart. Aks holda mahsulot
sifatiga salbiy tushunchani keltirib chiqarish mumkin.
Hisoblash uslubi
– to‘qimachilik materiallarining sifat ko‘rsatkichlari va tuzilishi ko‘pgina
omillarga, masalan, texnologik jarayonlarning ta’siri va shu bilan birgalikda
boshlang‘ich material xossalariga bog‘liqligi hisoblab chiqiladi. Bu uslub
to‘qimachilik materiallar sifatini va texnologik jarayonlarni loyihalashda keng
qo‘llaniladi.
To‘qimachilik materiallarining sifat ko‘rsatkichlarini baholashda ishlatilgan
barcha uslublardan turli yakuniy xulosalar kelib chiqadi, shu sababli
mahsulotning sifat ko‘rsatkichlarini baholashda differensial, kompleks va
aralash uslublar ishlatiladi.
Sifatni differensial baholash uslubi
– mahsulotning alohida xossalari, hamda buyumlarning nuqsonli bo‘lgan
qismlarining o‘lchamsiz ko‘rsatkichlari bo‘yicha sifatni baholash ishlari amalga
oshiriladi, shu bilan birgalikda kompleks va aralash sifatni baholash uslublari
ham mustaqil ravishda ishlatishga
to‘g‘ri keladi. Birinchi holatda, mahsulotning ba’zi bir sifat ko‘rsatkichlari
bo‘yicha ko‘pgina alohida bo‘lgan o‘lchamli yoki o‘lchamsiz baholashni beradi.
Ikkinchi holatda esa jami mahsulotning sifat ko‘rsatkichlari bo‘yicha navi,
sinfi, guruhi va boshqa sifat ko‘rsatkich natijalarining oralig‘i aniqlanadi,
hamda umumiy yig‘indili indeksi, koeffitsiyentlar yoki ko‘rsatkichlari
hisoblanadi.
|
| |
ADABIYOTLAR RO‘YXATI - Avtomobil transporti vositalarining ekspluatatsiey xususiyatlari

ADABIYOTLAR RO‘YXATI :
34.
Shoyadbek, T. (2023). LACETTI GENTRA
AVTOMOBILINING NAZORAT-
OLCHOV ASBOBLARI PANЕLIGA GAZ BALLONLI MOSLAMA UCHUN DATCHIK
ORNATISH LOYIHASI. IJODKOR O'QITUVCHI, 3(32), 79-81.
35.
Axmadjonovich, T. R. S. (2023). YENGIL AVTOMOBILLARDA
ISHLATILADIGAN
DETALLARINING
YEYILISHINI
OʻRGANISH
VA
TAHLIL
QILISH. Mexatronika va robototexnika: muammolar va rivojlantirish istiqbollari, 1(1),
332-336.
Международный научный журнал № 10 (100), часть1
«Научный Фокус» Февраля, 2024
240
36.
Qosimov, I., & To‘raev, S. (2023). ZAMONAVIY AVTOMOBILLARINING RUL
TORTQILARIDA
QO’LLANILADIGAN
KOMPOZITSION
POLIMER
MATERIALLARI. Scientific Impulse, 1(10), 1854-1856.
37.
Ahmadjonovich, T. R. S. A. I., &
KOMPOZITSION, Y. B. G. B. I. (2022).
POLIMER MATERIALLAR TAXLILI. Ilmiy impuls.
38.
Axmadjonovich, T. S. (2023). KOMPOZIT POLİMER MATERIALLARNING
Atrof-muhitga VA INSON SOG'LIGIGA TA'SIRI. Galaxy xalqaro fanlararo tadqiqot
jurnali, 11, 666-669.
39.
Baynazarov, Khayrullo; Turayev,
Shoyadbek; Giyasidiniv, Abdumannob;
Ismailov,
Sarvarbek; Maxammadjonov, Nurmuxammad;
Sotvoldiyev, Xasanboy
Calculation for variations in resistance force during trailer unloading device operation
E3S Web of Conferences 2023.
40.
Mamadzhanov, Bahodirjon;
Shukuraliev, Abrorbek; Mannobboev,
Shukhratbek; Turaev, Shoyadbek; Patidinov, Aslidin; Mavlyanova, Shakhnoza
Dielectric separation E3S Web of Conferences 2023
41.
Axmadjonovich, T. R. S. (2023). THE
IMPACT OF COMPOSITE POLYMER
MATERIALS ON THE ENVIRONMENT AND HUMAN HEALTH. Galaxy International
Interdisciplinary Research Journal, 11(11), 666-669.
42.
To‘rayev, S. A., &
Esonboyev, D. D. (2023). PIYODALAR OʻTISH YOʻLINI
TAKOMILLASHTIRISH. Scientific Impulse, 2(14), 254-257.
43.
Axmadjonovich, T. R. S. (2023). ZAMONAVIY AVTOMOBILLARNING
YONILG’I
BAKLARINI
POLIMER
MATERIALLARDAN
TAYYORLASHNI
MAXALLIYLASHTIRISH. «BEST PUBLICATION» Ilm-ma’rifat markazi, 13.
44.
Axmadjonovich, T. R. S. (2023). YO ‘LKIRA TO ‘LOVINING
AVTOMATLAShTIRILGAN TIZIMINI JORIY ETISh. Scientific Impulse, 2(13), 375-377.
left
  
info - Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya

Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya
4.3-rasm. Binar daraxt elementining tuzilishi Ushbu toifada element hosil qilish uchun oldin bu toifani yaratib olishimiz kerak. Uni turli usullar bilan amalga oshirish mumkin. Masalan, node nomli yangi toifa yaratamiz: class node{ public: int info; node *left; node *right; }; Endi yuqoridagi belgilashlarda keltirilgan ko‟rsatkichlarni shu toifada yaratib olamiz. node *tree=NULL; node *next=NULL; int n,key; cout<<"n=";cin>>n; Nechta element (n) kiritilishini aniqlab oldik va endi har bir element qiymatini kiritib, binar daraxt tuzishni boshlaymiz. for(int i=0;i node *p=new node; node *last=new node; cin>>key; p->info=key; p->left=NULL; p->right=NULL; if(i==0){ tree=p; next=tree;sontinue;} next=tree; while(1){ last=next; if(p->info } if(p->info } Bu yerda p hali aytganimizdek, kiritilgan kalitga mos hosil qilingan yangi element ko‟rsatkichi, next yangi element joylashishi kerak bo‟lgan joyga olib boradigan shox adresi ko‟rsatkichi, ya‟ni u har doim p dan bitta qadam oldinda yuradi, last esa ko‟rilayotgan element kimning avlodi ekanligini bildiradi, ya‟ni u har doim p dan bir qadam orqada yuradi (4.4-rasm). 4.4-rasm. Binar daraxt elementlarini belgilash Shunday qilib binar daraxtini ham yaratib oldik. Endigi masala uni ekranda tasvirlash kerak, ya‟ni u ko‟rikdan o‟tkaziladi yoki vizuallashtirsa ham bo‟ladi. Download 490,46 Kb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya
|
Chiziqli bir tomonlama yo„nalgan ro„yhatlar

|
Chiziqli bir tomonlama yo„nalgan ro„yhatlar
|
bet | 19/47 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 490,46 Kb. | | #99136 |
Chiziqli bir tomonlama yo„nalgan ro„yhatlar
3.2-rasm. Chiziqli bir bog„lamli ro„yhatlar
Bir bog„lamli ro„yhat deb elementlarning shunday tartiblangan ketma- ketligiga aytiladiki, har bir element 2 ta maydonga: informatsion maydon info va ko„rsatkich maydoni ptr ga ega bo„ladi (3.2-rasm).
Mazkur ko„rinishdagi ro„yhat elementi ko„rsatkichining o„ziga xosligi shundan iboratki, u faqatgina ro„yhatning navbatdagi (o„zidan keyin keluvchi) elementi adresini ko„rsatadi. Bir tomonlama yo„naltirilgan ro„yhatda eng so„ngi element ko„rsatkichi bo„sh, ya‟ni NULL bo„ladi.
Lst – ro„yhat boshi ko„rsatkichi. U ro„yhatni yagona bir butun sifatida ifodalaydi. Ba‟zan ro„yhat bo„sh bo„lishi ham mumkin, ya‟ni ro„yhatda bitta ham element bo„lmasligi mumkin. Bu holda lst = NULL bo„ladi. Hozir chiziqli bir bog„lamli ro„yhat hosil qilish dasturini ko„rib chiqsak. Buning uchun biz foydalanuvchi tomonidan yaratiladigan nostandart toifa yaratib olishimiz kerak. Buning bir qancha usullari mavjud, ya‟ni klasslar yoki strukturalar bilan amalga oshirish mumkin. Masalan,
class Node{
public://klass ma’lumotlariga tashqaridan bo‘ladigan murojaatga ruxsat
berish
};
int info; // informatsion maydon Node* next;// ko‘rsatkichli maydon
Bu yerda biz Node nomli toifa yaratdik va ro„yhatimiz butun sonlardan iborat. Endi ro„yhat elementlarini shu toifa orqali e‟lon qilsak bo„ladi, ya‟ni
Node *lst = NULL;// ro‘yhat boshi ko‘rsatkichi
Node *last = NULL;// ro‘yhatga oxirgi kelib tushgan elementning ko‘rsatkichi
Endi shu belgilashlar orqali ro„yhat hosil qilamiz.
Node * p = new Node; int numb = -1;
cout<<"son kiriting: ";
p->info = numb; p->next = NULL;
if (lst == NULL) {
lst = p; last = p;
}
else{ last->next = p; last = p; }
Bu dasturda yangi element ro„yhat oxiridan kelib qo„shiladi. Bir bog„lamli ro„yhatlar ustida amallar bajarish algoritmlari
|
| |
Elementni ro„yhatga qo„shish - Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya

|
Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya
|
bet | 21/47 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 490,46 Kb. | | #99136 |
Elementni ro„yhatga qo„shish
Berilgan ro„yhatda p ko„rsatkich ko„rsatayotgan elementdan keyin informatsion maydoni x bo„lgan elementni qo„yamiz (3.9-rasm).
3.9-rasm. Ro„yhatga yangi element qo„shish
Aytilganlarni amalga oshirish uchun quyidagi amallarni bajarish lozim:
q ko„rsatkich ko„rsatuvchi bo„sh elementni yaratish: Node *q=new Node;
Yaratilgan element informatsion maydoniga x ni kiritish: q->info=x;
q elementni p elementdan keyingi element bilan bog„lash.
q->ptr=p->ptr – yaratilgan element ko„rsatkichiga p element ko„rsatkichini o„zlashtirish.
p element bilan q elementni bog„lash.
p->ptr=q – bu amal p elementdan keyingi element q ko„rsatkich murojaat qilgan element bo„lishini anglatadi.
Natijada quyidagi rasmdagidek ko„rinishga ega bo„lamiz.
3.10-rasm. Natijaviy ro„yhat ko„rinishi
Endi shu algoritmni C++ tilidagi realizatsiyasini ko„rib chiqsak.
Node * p = lst;
Node * q = new Node; int numb = -1; cout<<"son kiriting: ";
q->number = numb; int k;
cout<<"nechta elementdan keyin kiritasiz k=";cin>>k; for(int i=0;inext;
q->next = p->next; p->next = q;
Bir bog„lamli ro„yhatdan elementni o„chirish
Ro„yhatda p ko„rsatkich ko„rsatayotgan elementdan keyingi elementni o„chiramiz (3.11-rasm).
3.11-rasm. Ro„yhat o„rtasidan element o„chirish
Buni ro„yobga chiqarish uchun quyidagi ishlarni amalga oshirish lozim:
O„chirilayotgan elementni ko„rsatuvchi q ko„rsatkichni kiritish. q=p->ptr;
p elementni q elementdan keyingi element bilan bog„lash. p->ptr=q->ptr;
O„chirilayotgan element info maydonidagi informatsiyani yodda saqlash (agar zarur bo„lsa) k=q->info;
q ko„rsatkich ko„rsatayotgan elementni o„chirish. delete(q)
Natijada ro„yhat quyidagi ko„rinishga ega bo„ladi:
3.12-rasm. Natijaviy ro„yhat ko„rinishi
Shu algoritm dasturi:
Node* p = lst;
Node* q = new Node; int k; cout<<"k=";cin>>k;
for(int i=0;inext; q = p->next;
p->next = q->next; delete(q);
|
| |
Dastur natijasi - Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya

|
Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya
|
bet | 36/47 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 490,46 Kb. | | #99136 |
n=6
1 2 3 4 5 6
qidirilayotgan elementni kiriting=6
qidirilayotgan element 6 o'rinda turibdi va u 3 ta solishtirishda toplidi
n
Umuman olganda, jadvalda har bir elementni qidirish ehtimolligini qandaydir bir qiymat bilan izohlash mumkin. Faraz qilaylik jadvalda qidirilayotgan element mavjud. U holda qidiruv amalga oshirilayotgan jadvalni diskret holatga ega tizim sifatida qarash mumkin hamda unda qidirilayotgan elementni topish ehtimolligi – bu tizim i-chi holati ehtimolligi p(i) deb olish mumkin.
p(i) 1
i1
Jadvalni diskret tizim sifatida qaraganimizda, undagi taqqoslashlar soni diskret tasodifiy miqdorlar qiymatlarini matematik kutilmasini ifodalaydi.
Z=Q=1*p(1)+2*p(2)+3*p(3)+…+n*p(n)
Ma‟lumotlar jadvalda quyidagi ko„rinishda tartiblangan bo„lishi lozim:
p(1)p(2) p(3) …p(n).
Bu shart taqqoslashlar sonini kamaytirib, samaradorlikni oshiradi. Sababi, ketma-ket qidiruv birinchi elementdan boshlanganligi uchun eng ko„p murojaat qilinadigan elementni birinchiga qo„yish lozim.
Qidiruv jadvalini qayta tartibga keltirishning eng ko„p ishlatiladigan ikkita usuli mavjud. Ularni bir bog„lamli ro„yhatlar misolida ko„rib chiqamiz.
Topilgan elementni ro„yhat boshiga qo„yish orqali qayta tartibga keltirish.
Transpozitsiya usuli.
Topilgan elementni ro„yhat boshiga qo„yish orqali
|
| |
Algoritm - Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya

|
Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya
|
bet | 24/47 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 490,46 Kb. | | #99136 |
Binar daraxt yaratish funksiyasi
Binar daraxtni hosil qilish uchun kompyuter xotirasida elementlar quyidagi 4.2-rasmdagidek toifada bo‟lishi lozim.
4.2-rasm. Binar daraxt elementining tuzilishi
p – yangi element ko‟rsatkichi
next, last – ishchi ko‟rsatkichlar, ya‟ni joriy elementdan keyingi va oldingi elementlar ko‟rsatkichlari
r=rec – element haqidagi birorta ma‟lumot yoziladigan maydon k=key – elementning unikal kalit maydoni
left=NULL – joriy elementning chap tomonida joylashgan element adresi right=NULL – joriy elementning o‟ng tomonida joylashgan element adresi.
Dastlab yangi element hosil qilinayotganda bu ikkala maydonning qiymati 0 ga teng bo‟ladi.
tree – daraxt ildizi ko‟rsatkichi n – daraxtdagi elementlar soni
Boshida birinchi kalit qiymat va yozuv maydoni ma‟lumotlari kiritiladi, element hosil qilinadi va u daraxt ildiziga joylashadi, ya‟ni tree ga o‟zlashtiriladi. Har bir hosil qilingan yangi elementning left va right maydonlari qiymati 0 ga tenglashtiriladi. Chunki bu element daraxtga terminal tugun sifatida joylashtiriladi, hali uning farzand tugunlari mavjud emas. Qolgan elementlar ham shu kabi hosil
qilinib, kerakli joyga joylashtiriladi. Ya‟ni kalit qiymati ildiz kalit qiymatidan kichik bo‟lgan elementlar chap shoxga, katta elementlar o‟ng tomonga joylashtiriladi. Bunda agar yangi element birorta elementning u yoki bu tomoniga joylashishi kerak bo‟lsa, mos ravishda left yoki right maydonlarga yangi element adresi yozib qo‟yiladi.
Binar daraxtni hosil qilishda har bir element yuqorida ko‟rsatilgan toifada bo‟lishi kerak. Lekin hozir biz o‟zlashtirish osonroq va tushunarli bo‟lishi uchun key va rec maydonlarni bitta qilib info maydon deb ishlatamiz.
|
| |