Eng zamonaviy, yirik va g‘aroyib dunyo mehmonxonalari

4. Eng zamonaviy, yirik va g‘aroyib dunyo mehmonxonalari
Institutional Investor (“Boshlovchi investor”) mahoratli jurnal har yili dunyo
otellar ishi yakunlarini yilning yarmidan ko‘pini har xil qit’a otellarida o‘tkazadigan
tadbirkor odamlardan so‘rov asosida tahlil qiladi va ularning eng yaxshilarini
aniqlaydi.
Shunday qilib, jurnal oxirgi bir necha yil mobaynida birinchi o‘rindagi “Otel”
deb Bangkokdagi “Orient” otelini nomlaydi. Uning ketidan izma-iz gonkonglik
“Regent” va gamburglik “Yier Jahreszeiten”, gonkonglik “Mandarin Oriental” va
londonlik “Shangri - La” keladi.
Jurnalning oxirgi tadqiqotlari eng yaxshilar: gonkonglik “Regent Hong Kong”,
los-anjeleslik “Bel-Air”, singapurlik “Shangri-La” ekanligini aniqladi.
Las –Vegasdagi (AQSH, Nevada) “MGM Cyrand” avvalgidek dunyodagi eng
katta oteli bo‘lib kelmoqda. Uning xona fondi 5005 ta mehmonlar uchun
mo‘ljallangan xonalardan iborat. Otel 4 ta o‘ttiz qavatlik bonodan iborat va 45,3 ga
maydonni egallagan. Otelning konferens –zali 15,2 ming joyga mo‘ljallangan. Bog‘i
13,3 ga maydonga ega. Kazino 5793 m
2
joyni egallagan va to‘rtta alohida zaldan
tashkil topgan. O‘rnatilgan o‘yin avtomatlari mingtagacha yetadi.
Bazele shahrida joylashgan “Drei Konige am Rhein” oteli Yevropadagi eng
qadimiy otel hisoblanadi. O‘sha davr tarixchilarining ma’lumot berishicha, birinchi
mijozlari uning ostonasini 1026 yildayoq bosib o‘tishgan.
Pudondagi (Xitoy) “Grand –Xayatt –Shanxay” oteli bugungi kunda shubhasiz
dunyodagi eng yuqori otel hisoblanadi va 88 qavatli Chin –Mao –Tauer binosining
yuqoridagi 35 qavatini egalagan.
San-Fransiskodagi “Xayatt -Ridjensi” oteli eng katta mehmonxona vestibyuliga
(107 metr uzunlik, kengligi 49 metr, shiftining balandligi 52 metr) egadir.
G‘ildirakdagi mehmonxona sifatida avvalgidek “Sharqiy ekspress” Parij -
Istambul e’tirof etiladi. Uning uzunligi 501 metrni tashkil etadi.
“Everest ko‘rinishi” oteli dunyodagi eng yuqori cho‘qqilik otel hisoblanadi. U
Namche (Nepal) qishloqchasidan uncha uzoq bo‘lmagan joyda qurilgan. Yaxshi ob-
havo sharoitida uning derazalaridan g‘aroyib Everest manzarasi ko‘rinadi. Odatda
balandlik tufayli 80% mehmonlar ko‘ngil aynash, bosh og‘rig‘i va uyqusizlikdan
qiynaladilar. 1 minuti 1$ lik kislorod xonalarga xizmat ko‘rsatishning eng ommaviy
buyurmasi ekanligi hayratlanarli emas.
Bugungi kundagi hamma ma’lumotnomalarida Longerbayen (Svaldbar
arxipelagi, Norvegiya) orolida joylashgan “Qutbiy” oteli eng shimoliy mehmonxona
hisoblanadi. Arxipelag bir nechta orollardan tashkil topgan va haqli ravishda
Yevropaning eng shimoliy nuqtasi hisolanadi, uning 60%i abadiy muzliklar bilan
qoplangan. Otelda hamma servisning yuqori me’yorlari tadbiq etilgan.
Eng qimmat apartamentlar – “Royal-Towers” (Atlantis, Bagama) otelidagi o‘n
xonalik apartamentlar – sutkasiga 25000$ ijaraga beriladi. Istiqomat qiluvchilar
xizmatida ikkita ko‘ngil yozish markazlari, bar, xona royali, idishlari sof oltindan
ishlangan oshxona.
13
Perto-Rikodagi “Xayatt –Ridjensi Kerromar” oteli eng uzun basseynga ega.
Uzunligi 541 metr. Umumiy maydoni 1,8 ga. Basseyn 5ta birlashuvchi suvda uchish
joylar seksiyasi va tropik landshaft bilan o‘ralgan 14 ta sharsharadan iborat.
Las-Vegasdagi (AQSH, Nevada) “Beladjio” otel huquqini eng ko‘p sonli
favoralar bezaydi. Chiroyli suniy ko‘l minglab suvini 74 metr balandlikka otuvchi
favoralar bilan o‘ralgan. Favoralar ishini kompyuter tartibga soladi. Kechki va tungi
paytlarda 4 mingta rang barang lampochkalardan tashkil etilgan, stereo-va ranglar
musiqasi hamrohligidagi yorug‘lik yoqib qo‘yiladi.
Bali orolining janubiy qismidagi Kuta qirg‘oqlarida dunyodagi birinchi
musiqaviy otel ochilgan. Bu otelning nomi “Hard Rock Beach Club” (“Rok-musiqa
qasri”) o‘ziga xos: otel zamonaviy musiqaga mo‘ljallangan va ayniqsa yoshlar
o‘rtasida tez ommaviylashib ketdi.
417 ta xona bir nechta har biri maxsus musiqa uslubida: ro-n-roll, blyuz,
psixodelik, reggi va alternativa asosida bezatilgan qanotlarda joylashgan. Hamma
xonalar yuzlab musiqa kliplari, kinolar va kompyuter o‘yinlari mavjud videodisklarni
buyurtirish uchun tele-va videoavtomatlari bilan jihozlashgan. Har bir xonada
istiqomat qiluvchilar xizmatiga audioavtomatlar.
Porte ustuni oldidagi o‘zgacha bezatilgan ochiq zal. Devorlar rok yulduzlar
buyumlari bilan bezatilgan, markazda esa deyarli 24 soat musiqali kliplarni
ko‘rsatuvchi ekran o‘rnatilgan. Kvadrat shaklidagi bar ustuni ustidan ko‘tarilgan
sahnadajonli musiqa konsertlari o‘tkaziladi. Shu yo‘sinda, otel istiqomatchilari
kelishlari bilan oq “Hard Rok” kafesida paydo bo‘ladilar.
“Rok-musiqa qasri”da istiqomat qilish unchalik arzon emas –xona uchun
sutkasiga 150 $ va undan yuqori. Lekin bo‘sh joy deyarli bo‘lmaydi.
Sahara cho‘li bilan chegarada Tunisning eng ajoyib mehmonxonasi joylashgan.
Qurilishlar qandaydir mahalliy qabilalarga tegishli va ulkan bochkalarga judayam
o‘xshaydi. Diametri 2-3metr va uzunligi 3-4metr bo‘lgan “bochkalar” ham bor. Ular
toshlardan qilingan va loy suvalgan. Eshiklar –diametri 50sm. bo‘lgan teshiklar.
Mehmonlarga cho‘l aholisi –beduinlar xizmat qiladi.
Las-Vegasda (AQSH, Nevada) 16 ta “tematik”otellar mujassamlashgan, ularning
tashqi ko‘rinishi va intereri har xil joylar va davrlarni “xazinalar oroli”dan boshlab to
“Venesiyaning o‘rta asri”gacha o‘zida aks ettiradi.
Dunyoning eng g‘arioddiy va ajoyib mehmonxonalaridan biri – “Treetops
Hotel” (“Daraxt uchidagi otel”) Keniyani tabiat bog‘larining birida joylashgan. Xudi
shu otelda 1952 yili Yelezaveta II Angliya qirolichasi bo‘lganligini bildi. Otelning
ajoyibligi shundaki, u bu so‘zning to‘g‘ri ma’nosida daraxning ustida joylashgan va
uning oynasidan yovvoiy hayvonlar suv bo‘yida yig‘ilishini tomosha qilish mumkin.
Avstraliya o‘zining Ulkan to‘siqli rifdagi g‘aroyib suv ostidagi oteli bilan
g‘ururlanadi. Bu otelda mehmonlar uchun mo‘ljallangan xonalarning oynalari dengiz
sathidan pastda joylashgan bo‘lib ajoyib bo‘lgan suv osti manzaralaridan bahramand
bo‘lishga imkoniyat yaratadi.
Bizning kunlargacha dastlabki ko‘ranishida saqlanib qolgan turar joylardan eng
qadimiysi Sen-Albans qishlog‘idagi (Angliya) turar hovlisi hisoblanadi, 795 yildagi
hodisalarni yozuvli xronologiyasi uni o‘sha davrda ham borligini tasdiqlaydi va
“Olishayotgan xo‘roz oldida” deb nomlangan.
14
Norvegiyaning Tromse shahrida joylashgan otel ham ajoiybotlardan mahrum
etilmagan. Yo‘lak oldida lapland milliy libosi: ko‘k, ustida koptok kabi katta qizil
pomponli qalpoq kiygan shveysar kutib oladi. Shu yerning o‘zida u ham milliy
libosni kiygan ayol –laplandka. Zero shveysarlar libosi aniq chet el turistlari uchun
mo‘ljallangan bo‘lsa hamki (shahardagi hamma zamonaviy kiyinishadi), shuning
o‘ziyoq ma’lum bir kafiyatni paydo qilmoqda.Otel mijozi shu zahotiyoq nooddiy
bo‘lgan muhitga kirishib ketadi va atrofdagi narsalarga boshqacha nazar orqali
alohida qiziqish bilan qaray boshlaydi.
Kiotodagi eng qadimiy va hozirda ham o‘zining ommaviyligini yo‘qotmagan,
imperator o‘zi oldiga chaqirtirgan feodallar turgan qadimiy “Nidzo dzinya”
mehmonxonasi hisoblanadi (Kioto qadimda Yaponiya poytaxti bo‘lgan). O‘rta asrlar
tinchsizlik davri bo‘lgan va shuning uchun ham o‘sha paytdagi mehmonxonalarni
asosiy muammosi mehmonlarning xavfsizligini ta’minlashdan iborat edi. Aytish
lozimki, o‘rta asr kashfiyotchilari ozmuncha bo‘lmagan aqilli qo‘llanmalarni: sirli
eshiklarni, “antiakustik” zallarni (eshitish mumkin emas, umuman hech narsani
eshitib bo‘lmaydi), baland tovush chiqaradigan, “kuylaydigan” pollarni (shovqinsiz
o‘g‘rincha kirish mumkin emas) va hakazolarni o‘ylab topishgan. Eng qizig‘i, bu
“texnik qurilmalar”ni ko‘pchiligi hozirda ishlamoqda va “Nidzo dzinya” otelining
bugungi kundagi ommaviylashishiga katta hissa qo‘shmoqda.
Turizm va dam olishning eng ommalashgan oteli Haqoneda hamma
istiqomatchilarga kimono ajratiladi. Bu milliy (va ancha qulay!) libosda dam olish,
restoranlarga borish, raqs tushish, konsert ko‘rish mumkin.
Otel mijozligiga qabul qilish maxsus marosim –oyoq kiyim almashtirish bor.
Yumshoq yashil tuflida vestibyuldan to xona eshiklarigacha yurib boriladi. Bu yerda
oyoq kiyim qiziliga almashtiriladi – unda faqat kirish ostonasida va yo‘lakchada
yurish mumkin, lekin xonaning o‘zida (polda uxlashadi axir!) faqatgina to‘q sariq
(oranjeviy) tuflida yurish mumkin.
Ryokan turdagi yapon otellari maxsus qiziqish jalb qiladi. Agar shunday aytish
mumkin bo‘lsa, o‘ziga xos “antiotel”. Unda hamma narsa teskarisiga. Maslan, oddiy
otelda kechki ovqatga tayyorgarlik ko‘rib siz kostyum kiyasiz va restoranga chiqasiz.
Duxi sepish, vanna qabul qilish, soqol olish – butun tualetni siz albatta o‘z
xonangizda qilasiz. Ryokanda mehmonlar birga yuvinishadi, lekin hamma o‘z
xonasida ovqatlanadi. Kechki (yoki peshingi) ovqatga kiyinshmaydi, aksincha
yechinishadi. Aniqroq aytganda, kimanoni kiyishadi, chunki unda kostyumga
qaraganda
osonroq
va
kengroq.
Oddiy
otellarga
kirish
qismi
yorqin
yorug‘lashtirilgan, har xil turdagi reklamalar bilan bezatilgan, ryokanda esa to‘qish
to‘siq (odatda, bog‘li), bosh kirishga kam yorug‘lashtirilgan yo‘lcha olib boradi.
Kirishda polda yumshoq tuflilar. Sizga hech qanday kalit berilmaydi xonalar qulfsiz.
Har bir xona raqamlarga ega emas, balki shaxsiy atoqli nomiga ega : “Tog‘”,
“Daraxt”, “Ko‘l” va hakazolar. Otel mehmoni qayerda istiqomat qilishni tanlamaydi,
uning uchun bu qarorni mezbon qabul qiladi. Ryokan egasi sizni o‘z uyida qabul
qlayotgandek hisoblanadi, zero siz mijoz emassiz, balki mehmonsiz bu so‘zning
dastlabki ma’nosida. Shuningdek menyu ham yo‘q. Mehmonlarni mezbon
ko‘rsatmasiga ko‘ra ovqatlantirishadi. Taomlar narxini ham siz butun turgan
vaqtingizga natijalar kiritish payti kelganida bilasiz.
15
Shvesariyada alohida ommaviylikka ega Yevropaning eng yuqorida turuvchi
oteli tog‘larda 3452metr balandlikda joylashgan. U yil bo‘yi ishlaydi.
Afrikaning eng yuqori tog‘i bo‘lgan Kilamandjaroda Tanzaniyaning bir nechta
yaxshi otellari muvaffaqiyatli ishlamoqda.
Kashfiyotchilik uchun, faraz qilish va botirlik uchun tadbirkorlar Braziliyaning
eng yaxshi oteli deb, Manaus shaharidan o‘n kilometr uzoqlikda, bu esa tropik
changalzor bag‘rida qurilgan otelni tan olishdi. Uning binosi silindr shaklida bo‘lib
135metr balandlikka ega. Otelning cho‘milishga mo‘ljallangan basseynlar oldidan
oqib o‘tadigan Amazonka suvi bilan ta’minlanadi.
Germaniyada qadimgi otellar va restoranlar juda ko‘p. Asosan Veymar
shahridagi “Elefant” otelini aytib o‘tish lozim, chunki u 1521yilda tashkil qilingan.
Unda hamma zamon va xalqlarning ko‘plab mashhur kishilari to‘xtagan, yozuvchilar
esa o‘zining qahramonlari Veymarda va albatta shu otelda istiqomad qilishlarini
yozganlar.
Otelning tiklanishidan keyin (urush uni vayron qilgandi) 1955 yilda Fridrix
Shiller o‘limining 150-yilligini nishonlashga Shvesariyadan kelgan ajoyib yozuvchi
Tomas Mann o‘z ismini alfavit kitobchasiga yozgan birinchi kishi bo‘ldi.
Boy haridorlar orasida dam olishni Fransiya, Ispaniya, Italiya, Angliyadagi
aristokrat saroylarida o‘tkazish moda tusiga kirdi. Saroy egalari odatdagidek juda
yuqori titulli shaxslar, lekin daromadlarni ko‘paytirishga muhtojlar, mehmonlarga
“mulk illyuziyasini” sotishadi: mehmonlarga xizmat shunday ko‘rsatiladiki, go‘yoki
ular bu qadimiy qasrlarning mashhur egalari hisoblanadilar. Turistik biznesning bu
turi ochiqdan ochiq reklama qilinadi, aniq qaysi qasr ijaraga berilayotgani haqida
maxsus kanallar orqali (shu jumladan Internet orqali) bilib olishadi.
1533 yil Parijda ochilgan Tour d’argent (“Tur d'Arjan”) restorani eng birinchi
restoran hisoblanadi. Ikki asr davomida u nafaqat Parijda balki butun Fransiyada
ajoyib tashkilot bo‘lib kelgan.
Restoran biznesining mutaxassilariga restoran atamasi avtori mashhur
tashkilotchi va oshpaz (kulinar), uni yana XVI asrda faxrli “zamonaviy restoran
otasi” tituli balan taqdirlashgan inson bu M.Bulanje bo‘lishini bilish juda ham qiziq
bo‘lsa kerak. O‘shanda u Bayel ko‘chasidagi 24 soat ishlaydigan taverniyani
boshqarar edi. Bosh taom u restorane (mustahkamlovchi, qayta tiklovchi) deb
nomlagan sho‘rva edi, shu yerdan “restoran” degan nom kelib chiqqan. Lekin Bulanje
bu sho‘rva bilan cheklanib qolmadi va 1767 yili o‘zining ajoyib bo‘lgan “vino
sousidagi qo‘y go‘shtidan sho‘rvasini” yaratdi. Bu taom muvaffaqiyati hamma
hursandchilik kutishlarini ham oshib o‘tdi. Bulanje rivojlana borardi.
Birinchi mashhur amerikalik tavernya – “Stadt Huys” 1642 yili gollandlar
tomonidan yangiAmsterdamda, o‘sha paytdagi Nyu-York shunday nomlangan.
Ko‘pchilik kolonial davridagi turar joylar va tavernyalar nafaqat boy mehmondo‘stlik
an’analariga ega, balki boy tarixga ham egadirlar. Gollandiyalik Ist-Ind kompaniyasi
“Stadt Huys”ni ochganidan keyin bir yil o‘tar o‘tmas Bouling –Grinda “Kreiger’s
Tavern” ochildi. Fuqarolik urushi davrida bu taverna “King’s Arms” deb nomlangan
va ingliz generali Geydj shtabiga aylantirilgan. Yanada qizig‘i “Fraunces Taverns”
general Djordj Vashington shtabi bo‘lgan va u o‘zining tarixiy nutqini so‘zlagan joy.
Ikkala tavernalar hali ham faoliyat yuritmoqda.
16
Dubaydan (BAA) uncha uzoq bo‘lmagan cho‘lda birinchi ekologik kurort
tashkil qilindi. U yerda 25ta “lyuks” qasrlar mavjud.Loyiha asosida cho‘l hududiga
harakterli o‘simlik va hayvonot dunyosini saqlab qolishdir. Har bir kottedj o‘ziga
tegishli bog‘ga va basseynga ega. Mijozlarda otda sayohat uyushtirish imkoniyati
yoki tuyada sayir qilish, kamondan otishni mashq qilish mumkin.
Mehmonxonalarning ichida birinchi bo‘lib, Berlindagi “Artemiziya”
mehmonxonasi faqat ayollarni joylashtirishni boshlagan edi. Oz muddatdan keyin
bunday kategoriyadagi istiqomatchilarga xizmat ko‘rsatishga gamburglik “Xansetin”
oteli ham qo‘shildi. Bu mehmonxonalarning xizmat ko‘rsatuvchi hodimlari qa’tiy
ravishda ayollardan tashkil topgan. Intererda, dizaynda mashhur ayol – rassom-
bezatuvchilarning eng yaxshi erishgan yutuqlaridan foydalanilgan.
Uchinchi ming yillik mehmonxonasi haqqoniy ravishda Fors ko‘rfasining
qirg‘oqlarida 30 km
2
(75akra) maydonda joylashgan “Chicago Bech Resort”
mehmonxona kompleksi bo‘ldi. Majmuaning asosiy elementi besh yulduzli “Resort
Hotel”, ajoyib xonalar fondiga ega, dam olish joylariga, banketlar va konferensiyalar
o‘tkazish uchun markazlarga, akvaparklarga, asosiy binodan uzoqroqda bo‘lganlar
uchun 21 villaga (luxury) va “Otel Minora” (“Tower Hotel”), tashqi tarafi ulkan
parusni eslatuvchi, inshootlarga egalik qiluvchi. Buning hammasi sun’iy orolda
joylashtirilgan. Balandligi 321metrga yaqin bo‘lgan bu binoda 200 ta juda ham
shinam (super luxury ) xonalar sig‘adi. Shunday qilib, “Tower Hotel” nafaqat
uchinchi ming yillikka intilayotgan eng birinchi otel, balki eng yuqori mehmonxona
binosidir.
Otelda joylashgan mehmonxona mijozlari orolga uch xil usulda : 28-metrlik
qirg‘oq va mehmonxona o‘rtasida yotgan “bukr ko‘prikdan” foydalangan holda;
doimiy ravishda shu kurs bo‘yicha suzuvchi yaxta orqali yoki vertolyot, uning
qo‘nishi uchun otel korpusiga dengiz sathidan 212m balandlikda maxsus maydon
tayyorlangan.
Bino cho‘qqisining bevosita yaqinida joylashgan restoran va barlariga nafaqat
fors ko‘rfasidan balki amirlik mamlakatlaridan to Omondan ham mijozlar kelishadi.
“Tower”ning hamma xonalarini o‘rtacha maydoni 550m
2
ga teng, dekoratsiyalangan
va qadimgi haykallar va rasmlar bilan bezatilgan, shuningdek zamonaviy
rassomlarning buyuk asarlari bilan ham. Xonalar fondining oynalari ko‘rfas tomon
qaratilgan.
|