Chiziq yo‘g‘onligini tanlash - 3-mavzu: Avtocad dasturida matnlar bilan ishlash. O‘lcham qo‘yish. Materiallar berish

веса линий muloqat oynasidan o‘rnatiladi (8-a,rasm). Bu oynani AutoCAD oynasining
holat qatoridagi ВЕС tugmasiga «sichqoncha»ning o‘ng tugmasi orqali ham chaqirib olish
mumkin. Odatda chiziq yo‘g‘onligi По слою, ya’ni chizilayotgan qat uchun o‘rnatiladi va
uning yo‘g‘onligi По умолчанию bo‘limida tanlanadi.
Jihozlar panelidagi Вес линий tugmasidan ham chiziq yo‘g‘onligini tanlash
mumkin (8-b,rasm). Tanlangan chiziq yo‘g‘onligi belgilangan ob’ktlar
uchun taalluqli
bo‘ladi. Agar birorta ob’yekt belgilanmagan bo‘lsa keyingi chizilayotgan elementlar
tanlangan yo‘g‘onlik bilan chiziladi.
Chiziq yo‘g‘onligi ekranda ko‘rinishi uchun holat qatoridagi ВЕС tugmasi bosilgan
bo‘lishi kerak.
Chiziq yo‘g‘onligi ekranda ko‘rinmas holatida turgan bo‘lsada, qog‘ozga chop
etganda o‘z yo‘g‘onliklari bilan chop etiladi. Chiziq yo‘g‘onligini qog‘oz masshtabiga
bog‘liq bo‘lmagan holda o‘z yo‘g‘onligi bilan chop etish yoki qog‘oz masshtabini hisobga
olib ham chop etish imkoni bor. Bu parametr chop etish paytida tanlanadi (2-rasmga
qarang).
8-rasm
Tekst uchun AutoCADning vektorli shriftlardan
yoki Windows tizimidagi bor
standart shriftlardan foydalanish mumkin. Vektorli shriftlarning tipi *.shx ko‘rinishida
bo‘ladi (10-rasmga qarang). Vektorli shriftlarga yo‘g‘onlik xuddi chiziqqa qo‘llangandek
qo‘llaniladi. Windows shriftlari uchun chiziq yo‘g‘onligini tanlab bo‘lmaydi.
Tekst bir qatorli Однострочный yoki ko‘p qatorli Многострочный bo‘lishi
mumkin.
Tekst kiritish va kiritilgan tekstni tahrirlash uchun jihozlar panelidagi tugmalardan
foydalaniladi. Quyida tekstni kiritish va tahrirlash uchun ishlatiladigan tugmalarning
ayrimlari keltirilgan:
- ko‘p
qatorli Многострочный tekst yozish
buyrug‘ini
chaqiradi; yozish sohasi (chegarasi)
ko‘rsatilgach 9-rasmdagi oynani ochib beradi.
- bir qatorli Однострочный tekst yozish buyrug‘ini
chaqiradi.
- ko‘rsatilgan tekstni tahrirlash imkonini beradi; agar
ko‘p qatorli tekst bo‘lsa, 9-rasmdagi tahrirlash
oynasi ochiladi, bir
qatorli tekst esa joyida
o‘zgartiriladi.
а)
b)
- tekst stilini yaratish uchun muloqat oynasini
chaqiradi (10-rasm)
- belgilangan tekstni balandligini tayanch nuqtasiga
nisbatan yangi qiymat berib o‘zgartirish
Bir qatorli tekst yozish uchun chizmada boshlang‘ich nuqta sichqoncha yordamida
ko‘rsatiladi, so‘ngra shrift balandligi va yo‘nalish qiyaligi navbatma-navbat kiritiladi.
So‘ngra tekst matni yoziladi. Yangi qatorga Enter bilan o‘tiladi. Enter ketma-ket bosilsa,
tekst yozish tugatilati.
Ko‘p qatorli tekst joylanishi uchun to‘rtburchak soha qarama-qarshi
ikki nuqtasi orqali
ko‘rsatiladi. Ekranda tekst kiritish uchun muloqat oynasi paydo bo‘ladi (9-rasm). Bu
muloqat oynasida oldindan yaratilgan tekst stillaridan foydalanish; shrift turini va
balandligini tanlash; tekstga rang berish; tekstni to‘rburchak sohaning chap, o‘ng yuqori,
past, o‘rtasiga joylash; qatorlar orasi intervalini o‘zgartirish; qiya yozish; harflar oralig‘i
masofalarini va enini o‘zgartirish; simvollar kiritish va boshqa imkoniyatlari mavjud. Bu
o‘zgartirishlar tekstning belgilangan qismiga ta’sir etadi. Tekstni biror fayldan import qilib
olish ham mumkin. Muloqot oynaning lineykasi yordamida abzas
chegaralarini va tekst
yozilgan to‘rtburchak sohaning o‘lchamini o‘zgartiriladi. Undan tashqari tekst sohasiga
rang berish, chizmadagi fon ustiga yozish va bu fonning tekstga nisbatan ko‘rinish
darachasini foizlarda tanlash mumkin.
Buyruqlarni muloqat oynasidagi (9-rasm) tugmachalar (piktogrammalar)
yordamida yoki tekst yozilayotgan sohaga «sichqoncha»ning o‘ng tugmasini bosib
chaqirilayotgan menyudan bajarish mumkin.
9-rasm
Chizmada ko‘p qo‘llaniladigan ayrim belgilar quyidagicha tanlanadi:
- diametr
belgisi %%s orqali,
- gradus belgisi %%d orqali va
- plyus-minus belgisi %%p orqali
yoziladi (bu yerda s, d, p harflari lotin tilida yozilishi kerak) .
Формат menyusining Текстовые стилы… bo‘limi orqali yangi stillar (namuna)
yaratish yoki yaratilgan stillarni o‘zgartirish uchun muloqat oynasi chaqiriladi (10-rasm).
Odatda Стандартный stili o‘rnatilgan bo‘ladi. Yaratilayotgan
stillarga nom berib
saqlab qo‘yiladi. Keyinchalik teks yozish va tahrirlash paytida bu stillardan foydalanish
imkoni paydo bo‘ladi. Bundan tashqari stilga biror o‘zgartirish kiritilsa, chizmada shu stil
bilan yozilgan barcha tekst o‘z-o‘zidan mos ravishda o‘zgaradi.
Tekstni tahrirlash uchun tekst ustiga sichqonchani ikki marta chertib olish kerak
yoki
- tugmadan foydalanish kerak.
10-rasm.
Bir qatorli tekstni tahrirlashning yana bir qulay usuli
tekstni belgilab Свойства
oynasidan foydalanishdir (Свойства oynasini Ctrl+1 tugmasi bilan tezda chaqirib olsa
bo‘ladi).