O’zbekistonda mehmonxona va restoran xo’jaligini rivojlantirish tendentsiyalari

|
O’zbekistonda mehmonxona va restoran xo’jaligini rivojlantirish tendentsiyalari
|
bet | 11/12 | Sana | 08.10.2024 | Hajmi | 37,28 Kb. | | #274042 |
Bog'liq Joylashtirish tizimi va vositalari. 2. O’zbekistonda mehmonxona va restoran xo’jaligini rivojlantirish tendentsiyalari
Hozirgi kunda O’zbekistonda turizmning milliy modelini shakllantirish jarayoni ketmoqda. Mo’taxassislarning fikricha, respublikada xar yili turistlar okimining 15% ga ko’payishi kutilmokda, bu Butunjaxon turistik tashkilotining taxminlariga nisbatan ikki marotaba ko’pdir. Turizm milliy iktisodiyotning istikbolli soxalaridan biriga aylanmokda, uning mamlakatning ichki yalpi maxsulotidagi ulushi 0,4% tashkil qiladi. O’zbekiston katta turistik imkoniyatlarga ega. Bu yerda 20 dan ortiq mehmonxonalar faoliyat kursatmokda. Ulardan 50% xalqaro talablarga javob beradi. Shuningdek, 14 ta turbazalar va kempinglar mavjud. Mehmonxona fondi 8,6 ming xonadan iborat bo’lib, ulardan 7 mingtasi yil davomida ishlaydi. 2000 yil boshiga kelib turizm soxasida 6,7 ming kishi band edi. 2000 yilda turistik korxonalar tomonidan 730 ming kishiga, shu jumladan 350 ming chet ellik turistlarga xizmat ko’rsatilgan. Xisob- kitoblarga ko’ra 2005 yilda turistlar okimi 1,5 mln. tashkil qilishi, shundan 750 mingi chet ellik turistlar bo’lishi, chet ellik turistlarga xizmat ko’rsatish xajmi 2 mlrd. AQSH dollariga yetishi mo’ljal qilinmoqda. Shu jumladan, "O’zbekturizm" milliy kompaniyasi turistik korxonalari 150,5 mln. AQSH dollarilik xizmat ko’rsatish lari ko’zda tutilmoqda. Respublikaning eksport imkoniyatlarini rivojlantirish uchun 2005 yilga qadar quyidagi bir qator tadbirlarni amalga oshirish rejalashtirilmoqda: turizm bo’yicha ochiq iqtisodiy xududlarni barpo qilish, xorijiy turistlarning oqimlari va qiziqishlariga qarab qo’shimcha xizmat ko’rsatish tizimini takomillashtirish, yangi turistik marshrutlarni yaratish va ulardan samarali foydalanishni yo’lga qo’yish, yangi mehmonxonalar, kempinglar, dam olish zonalarini ko’rish, turistik mehmonxonalar va xo’jaliklarni jixozlash uchun maxsulotlar ishlab chiqish bo’yicha investitsiya loyixalarini tayyorlash.
O’zbekiston bo’yicha turistik marshrutlar qadimgi Ipak yo’li shaxarlari bo’yicha sayoxatni va ko’plari YuNESKO tomonidan qo’riqlanadigan 4000 mingdan ortiq mehmoriy yodgorliklarni, shuningdek qadimgi kishilarning 140 tadan ortiq kunoklarini ziyorat qilishni o’z ichiga oladi. Turistik agentlik kuyoshli chullarning issiklik ufurib turgan yo’llari buylab, mangu erimaydigan korli cho’qqilardagi changi trassalari bo’ylab, ovchilik, delg’taplanda uchish va alg’penizm kabi turli sayoxatlarni taklif qiladilar. "Marko Polo izidan", "Kuyosh karvoni", "Buyuk Ipak yo’li karvoni" kabi kizikarli marshrutlar taklif qilinadi.
Xorijiy tajribalarni xisobga olgan xolda ilogor yo’nalishlarning respublika kontseptsiyasiga asoslangan xolda turizm infratuzulmasini rivojlantirish siyosatini olib borish "O’zbekturizm" milliy kompaniyasiga yuklatilgan. 1993 yil ko’zida "O’zbekturizm" milliy kompaniyasi Bo’tanjaxon turistik tashkilotiga ahzo bo’ldi va usha kundan boshlab O’zbekistonni "Buyuk Ipak yo’li" xalqaro loyixasining muvofiqlashtiruvchi markaziga aylantirishni o’z oldiga maqsad qilib kuygan. Toshkentda BTT va YuNESKO boshchiligida BTT ning "Buyuk Ipak yo’li" xalqaro seminari bo’lib o’tdi. Uning Registon maydonida bo’lib o’tgan ko’chma yiғilishida Samarqand deklaratsiyasi qabo’l qilindi. Mazkur loyixaning mantiqiy davomi sifatida 1995 yildan beri xar yili "Ipak yo’li bo’ylab turizm" xalqaro turistik yarmarkasi o’tkazib kelinmokda. Unda ishtirok etuvchi ishtirokchilar soni 100 tadan 170 tagacha ko’paydi. O’zbekistonning turistik tashkilotlari milliy turistik maxsulotni xalqaro bozorga olib chiqish borasida tinmay izlanmokdalar. Ularning Londondagi, Berlindagi, Milandagi va Moskvadagi yirik turistik yarmaka-birjalarida muntazam ravishda ishtirok etishlari buning dalilidir. BTT ning Texron va Yaponiyadagi "Buyuk ipak yo’li"ga bagishlangan seminarlarida O’zbekiston xalqaro loyixaning jugrofiy va muvofiqlashtiruvchi markazi deb ehlon qilindi.
Respublikamizning turizm soxasida olib borayotgan faoliyati BTT ning 1997 yil oktyabr oyida Istmbo’lda bo’libo’tgan 12-Bosh assambleyasida munosib baxolanib, O’zbekiston Frantsiya va Italiya davlatlari bilan bir qatorda Butunjaxon turistik tashkilotining Ijroiya qo’mitasiga ahzo etib saylandi. Turizm soxasida chet ellik xamkorlar bilan bir necha investitsiya loyixalari amalga oshirildi.
Xorijiy xamkorlar ishtirokida 5 yulduzli "Interkontinentalg’", 4 yuldo’zli "Lya Meridian", 4 yuldo’zli "Xilton", 3 yuldo’zli “SHeraton” mehmonxonalari kurildi, "O’zbekistan", "SHodlik" mehmonxonlari tudban qayta tahmirlandi va xorijiy boshqaruvga topshirildi. Xivadagi "Xorazm" mehmonxonasini tahmirlash ishlari tugatildi, Buxorodagi "Buxoro" mehmonxona majmuasi to’liq jixozlandi.
Ammo, dastlabki xisob-kitoblar respublikada turizmning to’laqonli infratuzulmasini barpo qilish uchun qo’shimcha mablaғlar zarur ekanligini ko’rsatdi. Ushbu mablaғlar xorijiy kompaniyalarning sarmoyalari xisobiga olinishi rejalashtirilmoqda.
Toshkent shaxridagi "Chorsu", Samarqand shaxridagi "Samarqand" mehmonxonalarini tahmirlash, Buxoro, Navoiy, Samarqand shaxarlarida avtoservis majmualarini ko’rish rejalashtirilmoqda.
Tarixiy, mehmoriy va arxeologik yodgorliklarning soni 7587 tani tashkil etadi. Ushbu obhektlardan deyarli 2000 tadan oshigi davlat tomonidan kuriklanadi. Bizning mahlumotlarga ko’ra barcha yodgorliklarning 50% chet ellik turistlarda katta qiziqish uygotadi. Ammo hozirgi kunga kelib ularning 300 tasi faoliyat kursatmokda. xalqaro murshrutlarga kiritilgan 80 ta yodgorlik xorijiy turistlarda ayniqsa qiziqish uyғotmoqda. Yodgorliklarning 75% dan ortigi respublikaning markaziy turistik shaxarlarida joylashgan. Bunday yodgorliklar Toshkent shaxrida-114 ta, Samarqandda-221 ta, Xivada-310 tani tashkil etadi.
|
| |