nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi

O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
DTS talabi: Atmosfera bosimi. Torrichelli tajribasini bilishi.
Dars turi: Yangi bilim berish..
Dars usullari: savol-javob,demonstratsiya
Dars materiallari:barometr,tajriba uchun materiallar.
Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism.
O’quvchilarga bosim, atmosfera bosimi, tutash idish, Paskal yozilgan kartochkalar tarqatiladi va shu yozuvni topib birlashish taklif etiladi.
2. O’tilgan mavzuni so’rash
Uyga topshiriqlar tekshirilgandan so’ng savol-javoblar o’tkaziladi.
Savollardan namunalar
1. Suyuqlikning idish tubiga bergan bosimi nimalarga bog’liq?
2. Dengiz tubida nima sababdan odam skafandrsiz (havo berib turilsa ham) tura olmaydi?
3. Gidrostatik bosim nima?
|
tuzishni nazarda tutishi lozim? - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

299
А. Buxgalteriya hisobi va hisobotining to’g’riligini ta’minlashga qaratilgan hamda
korxona resurslaridan maqsadga muvofiq
oqilona foydalanishga imkon
yaratadigan doimiy, kundalik ishlar majmuidir
B. Buxgalteriya hisobotining to’g’riligini ta’minlashga
qaratilgan hamda korxona
resurslaridan maqsadga muvofiq oqilona foydalanishga imkon yaratadigan doimiy,
kundalik ishlar majmuidir
С. Buxgalteriya hisobi va hisobotining to’g’riligini ta’minlashga qaratilgan hamda
korxona resurslaridan maqsadga muvofiq oqilona foydalanishga imkon
yaratadigan vaqtincha, kundalik ishlar majmuidir
D. Buxgalteriya hisobining to’g’riligini ta’minlashga qaratilgan hamda korxona
resurslaridan maqsadga muvofiq oqilona foydalanishga imkon yaratadigan doimiy,
kundalik ishlar majmuidir
7. Ichki nazorat tizimi nechta tarkibiy qismdan iborat?
А. 3
B. 2
С. 4
D. 5
8. Korxonada ichki nazorat uchun qulay bo’lgan o’zaro xizmat
munosabatlarini aniqlaydigan belgilar yig’indisi nima deb ataladi?
А. Nazorat muhiti
B. Korxonadagi buxgalterlik hisobi tizimi
С. Nazorat amallari
D. Ichki nazorat tizimi
9. Quyidagilardan qaysi biri auditning xalkaro standartlarida standartlash
ob’eti sifatida V–«Auditorlik dalillar» nomli maxsus bo’limiga taalluqli emas?
А. «Auditni rejalashtirish»
B. «Bog’liq tomonlar»
С. «Auditorlik dalillar»
D. «Uzluksiz faoliyat»
10. Quyidagilardan qaysi biri auditorlik dalillar ishonchliroq?
Satrlarni solishtirish (taqqoslash) funksiyalari

202
using namespace std;
int main()
{
int j, i, s, n, m; char k1[20]="", k2[20]="";
char satr1[60]="progoamalash tillarini oRcanamiZ"; char
*kor1=satr1;
char satr2[60]="Programflash tillarini organamiz"; char
*kor2=satr2;
for(i=1; i<=32; i++) {
strncpy(k1, kor1, 1);strncpy(k2, kor2, 1); kor1+=1; kor2+=1;
n=strcmp(k1, k2);
if(n!=0) cout<
<
}
system("pause");
return 0;
}
Dastur natijasi quyida kltirilgan. Mustaqil tahlil qiling.
1-chi belgisi har xil, ular: p va P
5-chi belgisi har xil, ular: o va r
8-chi belgisi har xil, ular: a va f
25-chi belgisi har xil, ular: R va r
26-chi belgisi har xil, ular: c va g
32-chi belgisi har xil, ular: Z va z
0>
Linzaning fokus masofasiga teskari bo'lgan kattalikka linzaning

|
Linzaning fokus masofasiga teskari bo'lgan kattalikka linzaning
|
bet | 191/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Linzaning fokus masofasiga teskari bo'lgan kattalikka linzaning optik kuchi deyiladi.
Lupa - fokus masofasi 25 sm dan bir necha barobar kichik bo'lgan yig'uvchi linza. Qavariq linzalar optik asboblarda keng qo'llaniladi.
4. Darsni mustahkamlash.
1. Linzaning fokus masofasi, uning egrilik radiusiga bog’liqmi?
2. Qavariq linzadan sochuvchi linza sifatida foydalanish uchun nima qilish kerak?
3. Siz yana qanday optik asboblarni bilasiz?
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriqlar. O’tilgan mavzuni takrorlash. Mavzu yuzasidan krossvord tuzish
54-dars Sana: 6-sinf
MAVZU: SHISHA PRIZMADA YORUG’LIKNING TARKIBIY QISMLARGA AJRALISHI. KAMALAK
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: — oq yorug’likning murakkab tuzilishga ega ekanligini ko’rsatish; — yorug’lik ranglari haqida tushuncha berish;— prizmaning ranglarni ajratish xossasi borligi bilan tanishtirish;— kamalak hosil bo’lish sabablarini o’rganish.
Tarbiyaviy: O’quvchilarga aqliy tarbiya berish
|
| |
Rivojlantiruvchi - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 192/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Rivojlantiruvchi: Mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi: aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda kundalik rejalarini tuza olish, formulalardan foydalanib, masalalar yecha olish; inson mehnatini yengillashtiradigan asboblardan foydalanish.
DTS talabi: Shisha prizmada yorug’likning tarkibiy qismlarga ajralishini bilishi. Kamalakning hosil bo’lish sababini bilishi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Berilgan sonning bo‗luvchilari sonini aniqlang. 
32

124
IV-BOB. MURAKKAB TURLAR VA ULARNING C++ DASTURLASH
TILIDA FOYDALANISH
C++ dasturlash tilida oddiy turdan tashqari boshqa turdagi o‗zgaruvchilar
ham ishlatiladi. Ba‘zi hollarda bir o‗zgaruvchining bir nechta xil ko‗rinishlari
mavjud bo‗ladi, matematika kabi ma‘lum bir vazifani bajaruvchi o‗zgarmas turga
mansub bo‗lgan funksiyalardan foydalanishga to‗g‘ri keladi. Kompyuter xotirasiga
ma‘lumotlarni oddiy bo‗lmagan usullar yordamida joylashishiga ma‘lumotlarning
murakkab turlari yordam beradi. Murakkab turlarga massivlar, satrlar, funksiya va
to‗plamlarni misol tariqasida olish mumkin.
Murakkab turlardan foydalanish, dasturlashda bir nechta o‗zgaruvchilardan
foydalanishni yuqotadi. Massiv, satr va to‗plam ko‗rinishdagi ma‘lumot turlari bir
o‗zgaruvchi yordamida bir nechta qiymatlarni kompyuter xotirasiga joylashtirish
imkoniyatini beradi. Murakkab turlardan dasturlash tilida foydalanishda bir
qancha qulayliklar mavjud, bunda o‗zgaruvchini ixtiyoriy elementiga uning
indekslari orqali murojat qilish mumkin.
Botiq linzada tasvir yasash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 190/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Botiq linzada tasvir yasash. Bunda tasvir buyum qayerga qo'yilishidan qat'iy nazar mavhum, to'g'ri va kichiklashgan bo'ladi.
2F
1
Qavariq linzada buyumni ma'lum oraliqqa joylashtirilsa, undagi tasvir kattalashgan bo'lar ekan. Uning bu xususiyatidan narsalarni kattalashtirib ko'rishda foydalaniladi. Shu maqsadda ishlatiladigan qavariq linzaga lupci deyiladi. 1 nur fokusdan o'tganligidan OF masofa qancha kichik bo'lsa, tasvir shuncha katta bo'lishi ko'rinadi. Shunga qarab lupalarni kattalashtirish xususiyatiga ko'ra solishtirilganda, fokus masofalariga qarab baho beriladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
do-while takrorlanish operatori - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat...

O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov
ALGORITMLASH VA DASTURLASH ASOSLARI
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov
|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab - bet 163

www.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 191
Noshukur bo‘ldikmi?
Xolbayeva Gulzoda Mirzaliyevna
Jizzax viloyati Zafarobod tumani XTBga qarashli 4-IDUMning
boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi
Annotatsiya: Ushbu maqolada dunyoni larzaga
keltirgan dard oldida inson
qanchali ojiz ekanligini, bundan tashqari bir-birimizga har lahza g‘animat
ekanligimizni, bu yorug‘ olam ko‘ksida yaxshi ko‘rgan
insonlarimizga vaqtida
e’tiborli va shirin so‘zli bo‘lishligimizni ko‘rsatib bergan koronavirus (Kovid-
19) haqida qisqacha fikr mulohaza yuritiladi.
Kalit so‘zlar: mehr-oqibat, yo‘qotish va qadr.
Kunlar oʻtmoqda, soniyalar, har lahzalar gʻanimat
ekanligini biz bandalar
angladik. Mehr-u muhabbatni, sogʻlik, salomatlikni qadrini bildik.
Umid olovida
yondik, toʻxtagan nafasda soʻndik. Bilmadim balkim noshukur boʻldikmi? Toʻkin-
sochin rizqimiz edi, yaqinlarga toʻla bagʻrimiz edi,
bu orom har soniyada
yoʻqolishini kim ham oʻylabdi deysiz? Aynan ha oʻsha dard Kovid-19 dunyoga
hukumdor boʻldi, koʻksimizdan halovatni, bagʻrimizdan qadrligimizni oldi.
Gʻaflatda oʻtayotgan tun-u kunimizga yoʻqotish qoʻrquvi keldi. Allohning qancha
bandasi kasalxona ostonasida koʻzlarini yoshi bilan turdi.Gulgun
chehralar niqob
bilan, ochiq tanlar libos bilan oʻraldi. Qalbimiz nola bilan, duolar tilga koʻchdi,
boshimiz sajdaga, qoʻlimiz duoga ochildi. Har
doim duolarimiz farzandimni
kamolini koʻray, toʻy-u tomoshalar qilay deb suralgan boʻlsa, bu duolarda nafas
suraldi, hayot soʻraldi, gʻam, qaygʻular bizni oʻradi. Nahotki, nahotki biz noshukur
boʻldikmi?
Balo keldi dedik, dard keldi dedik, aslidachi yoʻqolgan
oqibat
kelmadimi,muzlagan qalblarga iymon toʻlmadimi? Inson insonga qanchalar
gʻanimatligini, ajal soya boʻlib yonimizda ekanligini koʻrsatmadimi? Kovid bilan
dunyo kurashdi, foydasi boʻldimi? O‘zi keldi sinadi, ayriliq, azob bilan siyladi va
oxiri oʻzi kedi. Ayting kimning qaysi puldorning kuch- u qudrati bu dardga yetdi?
Faqatgina mehr- u oqibat hayot nafasini saqlab qolaoldi. Shukronalar boʻlsingi
qasamiga sadoqat bilan shifokorlar xalq uchun kurashdi.
Yurtboshimiz el-u yurtni
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

www.pedagoglar.uz 26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 192
jipslashtirib "Kuch birlikda" ekanligini,bu Allohning sinovi , ezgulikka toʻlgan
qalblar har darddan gʻolib chiqishini isbotladi. Butun dunyoni yigʻlatgan dard bizni
ham chetlab oʻtmadi. Kimningdir hayotida qayta tong otmadi, kimlargadir quyosh
armon boʻldi, kimlargadir koʻz yumganlar armon boʻldi. Kimnidir tirik yetim qidi,
kimgadir farzand dogʻini soldi. Kimningdir yoridan, kimnidir halolidan ayirdi.
Nahotki "Noshukur boʻldikmi?" pulni qadriga yetdik, tilla, zebni qadriga yetdik,
mol- davlat uchun jigarlar oʻrtasida oqibatni yoʻqotish darajasiga bordik.
Nadomatlar boʻlsinki,buning badalini nechtadir begunohlar to‘ladi.Tarix
zarvaraqlariga va noshukur qalblarga bu oʻchmas dars boʻldi. Tushinib yetdikki u
dunyoga borish bor-u kelish yoʻq. Lekin hayot nafasiga to‘ymay armonlar bilan
oramizdan ketgan qalblar farzand dog‘ida qolgan ota-onasiga, yetim murg‘ak
bolasiga shunday deydi:
Ey Xudoyim och ko‘zimni,
Yorug‘ jahonni bir ko‘ray.
Taftimga onam to‘ysinlar,
Otam holini bir so‘ray.
Yuzlariga ajin tushgan,
Ko‘zlaridan baxti ko‘chgan.
Murg‘ak yetim bolam quchgan,
Yor-u zorimni bir ko‘ray.
Bemor bo‘ldim shifo topmagan,
Bedorlikda tongim otmagan.
Hali bolam bo‘yga yetmagan,
Didoriga qalbim to‘ymagan.
Artolmadim onamning yoshin,
Qaytolmadim armon quyoshim,
To‘y o‘rniga azalar o‘tdi
Sevinch, quyosh men bilan ketdi.
www.pedagoglar.uz 26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 193
BIOLOGIYA DARSLARIDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARINI AHAMIYATI Xolmatov Azizbek Baxtiyarovich Xorazm viloyati Yangibozor tumanidagi 20-son maktabining Biologiya fani o'qituvchisi
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan - bet 140

##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
bet
140/246
Sana
12.12.2020
Hajmi
1,9 Mb.
#12881
1
...
136
137
138
139
140
141
142
143
...
246
4 -
5 -
A)
1, 4
Download
1,9 Mb.
1
...
136
137
138
139
140
141
142
143
...
246
Download
1,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
[][] - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov

135
Agar shu massiv int b [10] [10] [10] [10] kabi to‗rt o‗lchamli ko‗rinishda
e‘lon qilinsa, xotiradan 40000 baytlik joyni band qilinadi. Demak, massivning
o‗lchamlari soniga chegara qo‗yilmagan, agar xotira muammosiga duch kelinmasa.
n o‗lchamli massivning xotiradan egallaydigan joyi formulasi quyidagicha. Baytlar
soni =1-o‗lcham * 2-o‗lcham *…..* n-o‗lcham * turning baytlardagi o‗lchami.
Amalda uch o‗lchamli massivlardan ham juda kam foydalaniladi. Uch o‗lchamdan
yuqori o‗lchamli massisvlardan esa deyarli foydalanilmaydi.
Massivlarga oid masalalar yuqoridagi holatlar bo‗yicha C++ dasturlash tilida
tasvirlanadi.
Dars turi: Yangi bilimlar berish

Dars usullari

Dars turi: Yangi bilimlar berish
Dars usullari . Faol, Induktiv, diduktiv. Suhbat, gurugda ish.
Dars materiallari: 1. Fizika darsligi va multimediya darslik. Kompyuter. CD disk.
2. Namoyish-tajriba materiallari, 3. Vodoprovod tizimini ko’rsatuvchi plakat. Ikkita yupqa varaq, samolyot qanoti modeli, qog’ozdan yasalgan qush.
Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism.
O’quvchilarga Paskal, suyuqlik, gaz, gidravlik press, choynak yozilgan kartochkalar tarqatiladi va shu yozuvni topib birlashish taklif etiladi.
2.O’tilgan mavzuni eslash:
a) Suyuqlik va gazlarda ichki bosim qanday vujudga keladi?
b) Tashqi bosim suyuqlik yoki gazga qanday beriladi?
v) Paskal qonuni ta’rifini ichki va tashqi bosim uchun keltiring.
g) Gidravlik press qanday qonun asosida ishlaydi?
d) Yuzalar nisbati 5 marta farq qilsa, porshenlardagi kuchlar nisbati necha marta farq qiladi?
|
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan - bet 175

##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
bet
175/246
Sana
12.12.2020
Hajmi
1,9 Mb.
#12881
1
...
171
172
173
174
175
176
177
178
...
246
3 -
4 -
Download
1,9 Mb.
1
...
171
172
173
174
175
176
177
178
...
246
Download
1,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
A) 4, 5

B) - ##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan

##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
bet
174/246
Sana
12.12.2020
Hajmi
1,9 Mb.
#12881
1
...
170
171
172
173
174
175
176
177
...
246
A)
4, 5
B)
1, 2
C)
1, 4
D)
3, 5
E)
1, 2
7. Bor nəzəriyyəsinə görə hidrogen atomunun n - ci orbitinin radiusu hansı düsturla hesablanır ( m – elektronun kütləsi, n – baş kvant ədədi, e – elektrinun yükü) .
1 -
2 -
Download
1,9 Mb.
1
...
170
171
172
173
174
175
176
177
...
246
Download
1,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
Xodjibayev Isroil Shamsitdinovich

|
Xodjibayev Isroil Shamsitdinovich Pdf ko'rish
|
bet | 165/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBXodjibayev Isroil Shamsitdinovich
Yangibozor tumani 13-umumiy maktabining biologiya fani o‘qituvchisi
Annotatsiya: Ushbu
maqolada biologiya o’qitish metodikasida axborot
kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish, ularni sinfxonaga tadbiq etish va
dars jarayonini yanada qiziqroq tashkillashtirish uchun axborot texnologiyalari
bilan birga ish olib borish ko’rib chiqiladi. Yangi online platformalar orqali
darslarda unumli viktorinalar o’tkazish kabi qo’shimchalar ko’rsatilgan.
Kalit so’zlar: biologiya, axborot texnologiyalari, o’qitish, viktorina, online
platformalar, internet, metodlar.
Hozirgi kunda kompyuter va internet inson hayotida muhim o’rin egallaydi.
Har bir sohalarda o’z o’rniga ega va sohaning rivojllanish omillaridan biri bo’lib
qolmoqda.Biologiyani axborotga texnologiyalari bilan birlashtirishdan avval,
axborot texnologiyalari nima? Inson yashaydigan dunyo turli moddiy va nom
oddiy obyektlar, shuningdek, ular o‘rtasidagi o‘zaro aloqa va o'zaro ta’sirlardan,
ya’ni jarayonlardan tashkil topgan. Sezgi a’zolari, turli asboblar va hokazolar
yordamida qayd etiladigan tashqi dunyo dalillari ma’lumotlar deb ataladi.
Ma’lumotlar aniq vazifalami hal etishda zarur va foydali deb topilsa, axborotga
aylanadi.
Amaliyotda foydali deb topilgan, ya’ni foydalanuvchining bilimini oshirgan
ma’lumotlarni axborot deb atasa bo'ladi. Masalan, qog'ozga telefon raqamlarini
ma’lum tartibda yozib, birovga ko'rsatsangiz, u buni biror axborot bermaydigan
ma’lumot sifatida qabul qiladi. Biroq har bir telefon raqami qarshisiga muayyan
korxona yoki tashkilot nomi, uning faoliyat turi yozib qo'yilsa, avvalgi ma’lumot
axborotga aylanadi. Ma’lum vazifalami hal etish natijasida yangi ma’lumotlar -
bilimlar, ya’ni tizimlashtirilgan haqqoniy yoki sinovdan o'tgan xabarlar paydo
|
| |
Nazorat savollari - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat

347
3.8. IP - ga yo‘naltirilgan multimediali tizim OSI – IMS
IP Multimedia Subsystema konsensiyasi
Telekommunikatsiya qurilmalari va tizimlari, protokollar va
ilovalarning doimiy ravishda murakkabligining ortib borishiga qaramay,
universal tarmoq infratuzilmasini yaratish yo‗nalishidagi ishlar, integral
xizmat ko‗rsatishli tor polosali raqamli tarmoqlar (ISDN tarmoqlari), keng
polosali ISDN (V-ISDN) tarmoqlari, keyingi avlod tarmoqlari (KAT)
bosqichlarini ketma-ket bosib o‗tib davom etmoqda. Nihoyat, IP-ga
yo‗naltirilgan multimediali tizim osti – IMS konsepsiyasini yaratilishi,
qurilma
ishlab
chiqaruvchilar,
operatorlar
va
standartlashtirish
tashkilotlarining fikriga ko‗ra shunday universal tarmoq infratuzilmasini
qurishga yo‗l ochadi.
Aloqa xizmatlari va ilovalarning tuzilishi

346
Konvergentli GII da xizmatlar va ilovalar o‗rtasidagi farq shuning
uchun ham muhimki, u ikkita turli xil tijorat sxemalari (biznes – sxemalar)
ga mos keladi. Bu farq telekommunikatsiya tarmoqlari operatorlarining
an‘anaviy ravishda xizmatlar taklif etishlari, ayni vaqtda axborot
texnologiyalari (AT) an‘anaviy ravishda ilovalarni taklif etishlari holatini
ham aks ettiradi. ―Konvergentli GII‖ atamasi axborot infratuzilmasini
ifodalab, unda trafikning xilma-xil turlari yagona texnologik platformada
integratsiyalanadi (qo‗shiladi) va turli xil xizmatlar va ilovalar taqdim
etiladi.
GII tomonidan foydalaniladigan umumiy ilovalar quyidagilar
hisoblanadi:
- masofadan o‗qitish / elektron kutubxonalar;
- teletibbiyot;
- axborotga taqsimlangan holda ishlov berish;
- elektron savdo;
- elektron nashr;
- o‗yinlar.
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

www.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 107
“Maktabgacha ta`limda bolalarning yosh davridagi o’quv faoliyati”
Fargʻona viloyati Oʻzbekiston tumani 23-DMTT tarbiyachisi
Akbarova Dildoraxon Ilhomovna
Annotatsiya: Ushbu maqolada maktabga qabul qilingan olti yoshli bolalarni yangi
ijtimoiy muhitga moslashtirish, ular bilan turli xil mashg’ulotlar olib borishdagi
tavsiyalar o‘rin olgan. Наr tomonlama yetuk, barkamol shaxsni tarbiyalash
hozirgi kun ta’lim tizimi oldidagi dolzarb muammolardan biridir.
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 105
3.Nazorat qilish - bu talab, ya'ni o'qituvchilar tarkibiga muayyan maqsadlarni
qo'yish, o'quv jarayonini rejalashtirish va ish jarayonida muayyan nuqtalarni
tuzatish imkoniyati ta'minlanishi kerak.
4.Qayta ishlab chiqarish - bu texnologiyani amalda qo'llaydigan o'qituvchining
shaxsiyatidan qat'i nazar, bir xil darajada samarali bo'lishi kerak bo'lgan talab.
Maktabgacha ta'lim muassasasida zamonaviy ta'lim texnologiyalari yuqoridagi
barcha fikrlarga mos kelishi kerak.
Innovatsion ta'lim texnologiyalari uchta asosiy komponentga asoslanadi:
Zamonaviy, yaxshi tuzilgan tarkib, uning asosi tadbirkorlik faoliyatining
hozirgi voqeliklariga javob beradigan kasbiy faoliyatdagi kompetentsiyadir.
mazmuni zamonaviy aloqa vositalari orqali uzatiladigan turli multimedia
materiallarini o'z ichiga oladi.
Zamonaviy, innovatsion o'qitish usullarini qo'llash. Bunday usullar bolajak
mutaxassisning kompetensiyalarini rivojlantirishga, oquvchilarni faol bilim va
amaliy faoliyatga jalb etishga, bilish jarayonida tashabbuskorlikni namoyon etishga
yonaltirilgan bolishi kerak. Ta'lim dasturlarini passiv assimilyatsiya qilish istisno
qilinadi.
Ta'lim jarayonida zamonaviy infratuzilmaning mavjudligi. U o'qitishning
yangi shakl va usullarini, xususan, masofaviy ta'limni qo'llashga yordam beradigan
axborot, texnologik, tashkiliy va kommunikatsiya komponentlariga asoslanishi
kerak.
Ta'limda innovatsion texnologiyalar o'qitishda muayyan yondashuvlarni
qo'llash asosida qo'llaniladi, ya'ni. yangi texnologiyalarni rivojlantirish uchun asos
bo'lgan talablar va maqsadlarni o'z ichiga olgan tamoyillar. Pedagogik sohadagi
barcha innovatsiyalar jamiyat ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishining hozirgi bosqichiga
qat’iy mos kelishiga asoslanadi. Hozirgi vaqtda ular o'quvchilarning mustaqilligini
rivojlantirishga, o'z-o'zini o'rganish va o'z-o'zini rivojlantirish qobiliyatlarini
shakllantirishga, o'quv dasturlarini mexanik ravishda emas, balki ongli ravishda
o'zlashtirishga qaratilishi kerak. Mamlakatimizdagi deyarli barcha maktabgacha
ta`lim tashkilotlari zamonaviy kompyuter va telekommunikatsiya texnologiyalari
|
| |
Gigabit Ethernet texnologiyasi

338
Eng muhim muammo shundan iboratki, kanallar kommutatsiyasi va
paketlar
kommutatsiyasiga
asoslangan
barcha
taniqli
xizmatlar,
axborotlarni talab etilgan sifatda yetkazib berishni qanday ta‘minlashdan
iborat. Foydalanuvchilarga operatorda mavjud bo‗lgan xizmatlarning
istalgan turlarini taqdim etish uchun shunday taqsimlangan tizimni yaratish
kerakki, unda intellektual xizmatlarni tashkil etish va taqdim etish
vazifalari, boshqarish vazifalaridan transport va kommutatsiya bilan
ajratilgan bo‗lsin. Bu prinsip intellektual tarmoqlarni qurishda, to‗g‗rirog‗i
telekommunikatsiya tarmog‗i ustiga intellektual ust qurilmalarni qurishda
foydalanilgan.
Keyingi avlod tarmog‗ida xizmatlar va ilovalarni yaratish hamda
taqdim etishni boshqarish vazifalarini, chaqiriqni va kommutatsiya
resurslarini boshqarish vazifalaridan to‗liq ajratishga urinish, shuningdek
bu
vazifalarni
bajaruvchi
darajalar
orasida
standartlashtirilgan
interfeyslarni yaratishga urinish amalga oshirilmoqda.
O‗z navbatida, xizmatlarni taqdim etish bozorida vujudga kelayotgan
raqobat
narxlarni pasaytirish, yangi xizmatlarni ishga tushirish
muddatlarini kamaytirish va taklif etilayotgan xizmatlarning turini
oshirishi kerak.
Chaqiruvlarni nazorat qilishni qayta ishlash vositalari bir joyda
to‗planadi, kommutatsiyalash va transport vositalari esa tarmoqning butun
hududi bo‗yicha taqsimlanishi mumkin. Undan tashqari, bu ikki vazifani
amalga oshiradigan obektlarning resurslarini hajmining oshishi bir-biriga
bog‗liq bo‗lmagan holda ta‘minlanadi.
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

www.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 112
“Maktabgacha ta`limda jismoniy tarbiya metodikasining predmeti va asosiy
tushunchalari”
Fargʻona viloyati Oʻzbekiston tumani 20-Orom DMTT tarbiyachisi
Qodirova Goʻzalxon Saminovna
Annotatsiya: Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarning jismoniy
tarbiyasining ahamiyati, va bolalarning pedagoglar tomonidan to`g`ri ta`lim
tarbiyalanishi haqida aytilgan.
Kalit so`zlar: maktabgacha ta`lim, sog`lom bola, his-tuyg`u, kompleks yondashuv.
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2016 yil 29 dekabrdagi 2017-2021
yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari
to’g’risidagi PQ-2707-sonli qarori ijrosini ta’minlashda bolalarni maktab ta’limiga
tayyorlash darajasini tubdan yaxshilash, ta’limtarbiya jarayoniga zamonaviy ta’lim
dasturlarini
tatbiq etish, malakali pedagog kadrlar bilan ta’minlash, bolalarni har
tomonlama intellektual, ahloqiy, estetik va jismoniy
rivojlantirish uchun shart-
sharoitlar yaratish, ta’lim muassasalarning moddiy-Jismoniy tarbiya metodikasi
maktabgacha yoshdagi bolalar jismoniy tarbiyasining o’ziga
xos xususiyatlarini
ochib beradi. Jismoniy tarbiya metodikasi amaliyot bilan uzviy bog’likdir.
Jismoniy tarbiya metodikasining asosiy tushunchalari
1. Jismoniy rivojlanish.
2. Jismoniy tayyorligi.
3. Jismoniy kamolot.
4. Jismoniy tarbiya.
5. Jismoniy tayyorgarlik.
6. Jismoniy ta’lim.
7. Jismoniy mashqlar.
8. Harakat faoliyati.
9. Sport.
10.Jismoniy madaniyat.
11.Jismoniy harakatlar.
-rasm - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 129/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» faninin1-rasm. Marketing kontseptsiyasi.
O‘z ma’nosiga ko‘ra marketing kontseptsiyasi - bu mijoz ehtiyoji, bu ehtiyojni qondirishga qaratilgan, marketing kompleks harakati bilan mustahkamlangan, iste’molchi ehtiyojini qondirishni yaratishga yo‘nal-tirilgan va shular orqali korxona o‘z maqsadlariga erishishi kerak.
Bu kontseptsiya firmaning «Iste’molchi hokim» degan nazariyaga bo‘ysunishida ko‘rinadi. Kontseptsiyada iste’molchi uchun kerakli bo‘lgan mahsulotni ishlab chiqarib, uni ehtiyojlarini qondirish hisobiga firma maksimal darajada foyda oladi.
Marketing kontseptsiyasini ko‘pgina firmalar tatbiq etganlar. Bu kontseptsiyasini odatda keng is’temol mollari ishlab chiqaruvchi firmalar qo‘llaydilar. Sanoat tovarlarini ishlab chiqaruvchilar kamroq, katta kompaniyalar ko‘proq, kichik kompaniyalar kam qo‘llaydi.
Ijtimoiy-etnik marketing kontseptsiyasi. Ijtimoiy-etnik marketing kontseptsiyasi - hozirgi zamon hodisasidir. U shunday talqin etiladi: korxonaning vazifasi maqsadli bozorga kerakli bo‘lgan tovarni, ehtiyojni va qiziqishni aniqlash, bu ehtiyojlarni raqobatchilarga nisbatan samaraliroq yo‘l bilan qondirish va shu bilan birga iste’molchi, jamiyat, atrof-muhitni o‘z holatini saqlash yoki yaxshilashni amalga oshirishdir.
Bu kontseptsiya ba’zi holatda marketing kontseptsiyasining to‘g‘riligiga gumonsirash, ishonmaslikdan kelib chiqib, hozirgi vaqtda uning sifati yomonlashuvi oqibati, ya’ni atrof-muhit ifloslanishi, tabiiy resurslarning etishmasligi, aholi sonining tez o‘sishi butun dunyo inflyatsiyasi va xizmat ko‘rsatishning sustlashuvi oqibatida kelib chiqdi. Savol tug‘iladi, firma doim ham iste’molchilarga xizmat ko‘rsatib, ehtiyojini qondirib turib, uning kelajakda uzoq vaqt davomida yaxshi kayfiyatda bo‘lishini e’tiborga oladimi?
Marketing kontseptsiyasi iste’molchi ehtiyojlari va uning uzoq vaqt yaxshi his etishi o‘rtasida kelib chiqadigan nizolarni chetlab o‘tadi.
Bu ijtimoiy-etnik marketing kontseptsiyasi bozorda faoliyat yurituvchilardan siyosat doirasida uch omilning bo‘lishini talab qiladilar. Oldin firma o‘zining iqtisodiy harakatlarini foyda olish bilan bog‘lagan bo‘lsa, keyinchalik ular xaridorlar ehtiyoji va talablarini qondirish muhim strategik ahamiyatga ega ekanligiga ishonch hosil qiladilar. Buning natijasida marketing kontseptsiyasi kelib chiqadi. Keyinchalik bu firma jamiyat to‘g‘risida ham o‘ylay boshlaydi, ijtimoiy-etnik marketing kontseptsiyasi quyidagi uch omilni bir-biri bilan muvozanatda bo‘lishini talab qiladi: firma daromadi, xaridor talabi va jamiyat foydasi.
|
| |
Yangi mavzuning bayoni - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

3. Yangi mavzuning bayoni.
Yangi mavzu ustida ishlashda darslikdagi ketma-ketlikka amal qilinadi.
Ikkinchi mavzuni o’rganish quyidagicha davom ettiriladi. Ma’ruzaning birinchi qismi suyuqlikning laminar va turbulent oqimiga bag’ishlanadi. So’ngra o’quvchilarga tajriba ko’rsatiladi. Darslikda ko’rsatilganidek, ikkita yengil varaq olib uning orasiga puflanadi. Shunda varaqlar bir-biriga intiladi. Tajribani o’quvchilarning o’zlari ham bajarib ko’rishlari kerak. Shundan so’ng tajribada kuzatilgan natijaning sababi so’raladi. Javoblar olingach, (albatta to’g’ri javob chiqishi qiyin), ma’ruza davom ettiriladi. So’ngra o’quvchilarga bahorda uchiriladigan varrak nima sababdan ko’tarilishi so’raladi. Undan keyin samolyot qanotini ko’taruvchi kuch tushuntiriladi.
- Suyuqlikning idish tubi va devorlariga beriladigan bosimi suvning balandligi yoki dengizda chuqurligiga bog’liq. Chuqurlik oshishi bilan bosim ham oshadi. Okeanlar chuqurligi bir necha kilometrga yetadi. Okean tubida bosim juda katta bo’ladi. Masalan 10 kilometr chuqurlikda bosim 100000 Kpa ga teng. Maxsus mashq qilgan odam maxsus muhofaza vositasisiz 80 M gacha chuqurlikka tushishi mumkin, bunday chuqurlikda suvning bosimi 800 Kpa bo’ladi. Agar maxsus muhofaza vositalaridan foydalanilmasa, odamning ko’krak qafasi juda chuqur joylarda suv bosimiga bardosh berolmaydi. Bunda g’avvos kiyimini kiyishi lozim. Akvaland deb ataladigan g’avvos kiyimi bilan 90 m chuqurlikkacha tushishi mumkin. Akvalandan suzuvchi sportchilar ham foydalanadilar.
|
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 113
Jismoniy rivojlanish bu kishi organizmi shakl va funktsiyalarining o’zgarish
jarayonidir. «Jismoniy rivojlanish» iborasi tor ma’noda qo’llanilganda, u
antropometrik va biometrik ko’rsatkichlarni anglatadi (buy, gavda og’irligi,
ko’krak qafasi aylanasi, o’pkalarning tiriklik sig’imi, qaddiqomatining holati) va
boshqalar. «Jismoniy rivojlanish» iborasi keng ma’noda qo’llanganda unga
jismoniy sifatlar (tezkorlik, epchillik, egiluvchanlik, muvozanat saqlay olish, ko’z
bilan chamalash, kuch, chidamlilik) ham kiritiladi. Jismoniy tayyorligi bu harakat
ko’nikmalari, malakalari, jismoniy sifatlarning me’yoriy ko’rsatkichidir.
Maktabgacha yoshdagi bolalar uchun barcha asosiy jismoniy mashq turlari
bo’yicha me’yoriy ko’rsatkichlar va ularni bajarish sifatiga qo’yiladigan Ular
«Bolajon» tayanch dasturida ko’rsatib berilgan.
Jismoniy kamolot bu jismoniy rivojlanishning tarixan shakllangan darajasi va
sog’liqning, hayotga, mehnatga va Vatan himoyasiga har tamonlama jismoniy
tayyorlanganlikning eng yuqori bosqichidir. «Jismoniy kamolot» o’sib boradigan
ijtimoiy ehtiyojlar ishlab chiqarish, shuningdek kishilar ehtiyojining o’sishiga
qarab o’zgarib turadi.
Jismoniy tarbiya bu jismoniy kamolotga erishishga yo’naltirilgan pedagogik
jarayondir. Jismoniy tarbiya jarayonida aqliy, ahlokiy, estetik va mehnat tarbiyasi
amalga oshiriladi.
Jismoniy tarbiya — madaniyatning insonni jismoniy tarbiyalash, jismoniy
rivojlanish va jismoniy tayyorgarlik orqali jismoniy hamda intellektual jihatdan
kamol toptirish, uning qobiliyatini va harakat faolligini takomillashtirish, sog’lom
turmush tarzi ko’nikmalarini shakllantirish, ijtimoiy moslashtirish maqsadida
jamiyat tomonidan yaratiladigan hamda foydalaniladigan qadriyatlar, normalar va
bilimlar yig’indisidan iborat bo’lgan qismi;
Jismoniy tarbiyalash — yuksak madaniyatga ega bo’lgan har tomonlama etuk
hamda jismonan sog’lom insonni shakllantirish maqsadida shaxsni tarbiyalashga,
insonning jismoniy imkoniyatlarini rivojlantirishga, uning jismoniy tarbiya va
sport sohasida malaka va bilimlarini orttirishga qaratilgan jarayon;
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 102/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 120
suyuqlanmaydi. Polimerlar haydalmaydi, kam eruvchan,.ularning eritmalari katta
qovushqoqlikka ega. Polimerlar mexanik jihatdan yuqori mustahkamligi bilan
ajralib turadi. Bularning barchasi polimerlar tuzilishining o‘ziga xosligi bilan
izohlanadi.
Moddani suyuqlantirish uchun qizdirib, uning molekulalari orasidagi
tortishish kuchini engish kerak. YMBlarda makromolekulalar bir-biri bilan ko‘p
sonli bog‘lar orqali tortilib turadi va bu tortishish kuchlarini engish ko‘p energiya
sarf qilish kerak bo‘ladi. Polimerlanish darajasi ayni polimer molekulalari uchun
doimiy kattalik bo‘lmagani bois molekulaning massasi har xil, shuning uchun
qizdirilganda, avval kichik massali molekulalarning harakatchanligi ortadi, uzoq
vaqt qizdirishdan so‘ng katta makromolekulalar ham harakatchanlikka ega bo‘lib
boradi. SHu sababli YMBlar aniq suyuqlanish temperaturasiga ega emas. Haydash
uchun kuchli qizdirish kerak, shundagina polimer makromolekulalari uchuvchan
holga kelishi mumkin, lekin kuchli qizdirishda polimer molekulalari parchalanib
ketadi, haydash esa mumkin bo‘lmay qoladi.
Ko‘p polimerlarning kam eruvchanligi erituvchining kichik molekulalari
makromolekulalarni ajrata olmasligi bilan izohlanadi.
YMBlarni mexanik mustahkamligi malekulalararo kuchning kattaligi
bilan izohlanadi.
Hozirgi paytda polimerlardan tayyorlangan buyumlar xalq xo‘jaligining
deyarli barcha sohalarida keng qo‘llanilmoqda. Biz tabiiy kauchukdan
tayyorlangan rezina buyumlarni, paxta tolasidan to‘qilgan kiyim-kechaklarni,
sintetik yo‘l bilan olingan polietilendan yasalgan har xil buyumlarni juda yaxshi
bilamiz.
Polimerlar ishlatilishi:
1. Mashinasozlikda
2. Radioelektronikada
3. Kemasozlikda
4. Qurilishda
5. Elektrotexnikada
|
| |
Marketing maqsad va vazifalari: mumkin bo‘lgan maksimal yuqori iste’molga erishish, iste’molchilarning talabining maksimal qondirilishiga erishish

|
Marketing maqsad va vazifalari: mumkin bo‘lgan maksimal yuqori iste’molga erishish, iste’molchilarning talabining maksimal qondirilishiga erishish
|
bet | 124/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» faninin2.Marketing maqsad va vazifalari: mumkin bo‘lgan maksimal yuqori iste’molga erishish, iste’molchilarning talabining maksimal qondirilishiga erishish.
Marketing jarayoni xaridorni o‘rganish va uning talablarini aniqlash bilan boshlansa, xaridor tomonidan mahsulotni xarid qilish va uning aniqlangan talabini qondirish bilan ushbu jarayon o‘z nihoyasiga etadi.
Marketingni boshqarishni asosiy mazmuni bu talabni boshqarish deb qaraladi. Shunday ekan talabni turlari va bu talabning turli holatlarida marketingning qanday yo‘l tutishini ko‘rib chiqish kerak. Talabning asosiy turlari 8 ta bo‘lib, ular qo‘ydagilardan iborat:
Qarshi talab. Bunda bozor qarshi talabga uchragan bo‘lib, tovarni yoqtirmaganlar bu tovarni chetlab o‘tish uchun qo‘shimcha xarakat qilishga ham tayyor bo‘ladi. Bu holatda marketingning vazifasi - nega bozor tovarni yoqtirmayapti degan savolni tahlil qilib, bu holatni marketing dasturi orqali tovarni o‘zgartirish, narxini pasaytirish bilan hal qilish mumkinmi degan savolga javob topishi kerak.
Talabning yo‘qligi. Bunda xaridorlar tovarga nisbatan qiziqishlari yo‘q yoki umuman befarq bo‘ladilar. Marketing bu holatda xaridorlarni tovarga qiziqishlarini oshirish yo‘llarini topishi zarur.
Yashirin talab. Ko‘p xaridorlar o‘z ehtiyojlarini namoyon qiladilar, ammo bu ehtiyojlarni qondirib bo‘lmaydi. Marketing bu holatda iste’molchi talabini qondiruvchi samarali tovar va xizmatlarni yaratishi lozim.
Pasayuvchi talab. Erta yoki kech har bir korxona talabning pasayishi bilan to‘qnashadi. Marketing bunda bu tendentsiya (ziddiyat)ni tovar taklifini o‘zgartirish orqali teskarisiga aylantirishi lozim.
Doimiy bo‘lmagan talab. Ko‘pchilik korxonalar mavsumi, kunlik tarzda ishlaydi va ishning ortib ketishi va kamayib ketishi muammosi kelib chiqadi. Marketing bunday talabni vaqt bo‘yicha taqsimlanishini egiluvchan narxlar orqali to‘g‘irlashi zarur.
To‘liq talab. Korxona o‘z savdo oboroti bilan mamnun bo‘ladi. Marketing bunda mavjud talabni kuchayayotgan raqobatga qaramasdan ushlab turishi lozim.
Ortiqcha talab. Ko‘p korxonalarda talab hajmi ular qondira olish hajmidan yuqoridir. Marketing bunda vaqtincha yoki doimiy talabni pasaytirish yo‘llarini izlab topishlari zarur.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Marketing maqsad va vazifalari: mumkin bo‘lgan maksimal yuqori iste’molga erishish, iste’molchilarning talabining maksimal qondirilishiga erishish
|
Ratsional bo‘lmagan talab

|
Ratsional bo‘lmagan talab
|
bet | 125/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininRatsional bo‘lmagan talab. Sog‘liq uchun zararli bo‘lgan tovarlarga talabni kamaytirishga harakat qilish zarur. Marketing bunda har xil qo‘rqinchli xabarlarni tarqatib, narxni tezda ko‘tarib, odamlarni o‘zi sevgan zararli odatlarni tashlashga undaydi.
Marketing sub’ektlari amal qilayotgan bozorlarni ikkiga bo‘lishimiz mumkin. Bu korxona o‘zining mahsulotini realizatsiya qilayotgan «sotuvchi bozori» va kerakli bo‘lgan ishlab chiqarish komponentlarini xarid qila oladigan «xaridor bozori». Shunday qilib marketing mahsulot sotuvchilari va xaridorlari uchun zarurdir.
Ammo qiziqtirgan hamkorlar bilan aloqani o‘rnatishdan avval quyidagilarni aniqlash lozim:
- o‘zga tomon bunga qiziqishi bormi yoki yo‘qmi;
-texnik aloqa vositalari (telefon, faks) mavjudmi va aloqa uchun mas’ul shaxs bormi.
Mavjud yoki potentsial hamkorlar bilan aloqa va biznes muloqot marketingning muhim bo‘limlaridan biridir.
Marketingni boshqarish jarayoni quyidagilardan iborat:
Bozor imkoniyatlarini tahlil (analiz) qilish.
Maqsadli bozorlarni tanlab olish.
Marketig kompleksini ishlab chiqish.
Marketing maqsadlarini amalda tadbiq qilish.
Bozor imkoniyatlarining tahlili. Bozor imkoniyatlarini tahlil qilish uchun bozor to‘g‘risidagi to‘liq va to‘g‘ri ma’lumotga ega bo‘lishga intilish kerak bo‘ladi. Buning uchun shu tanlangan bozorda tadqiqot ishlarini olib borish va aniq ma’lumotlarga asoslanib uning sistemasini tuzish yaxshi natijalar beradi. Bozor qanday bo‘lishidan qat’iy nazar uni har tomonlama o‘rganish kerak bo‘ladi. Bozordagi individual iste’molchilarni va korxona ko‘rinishidagi iste’molchilar talabini o‘rganib, ularni solishtirish, qaysi birining ko‘p talabgorligini o‘rganish lozimdir. Chunki bu ishlab chiqarilishi kerak bo‘lgan mahsulotlarni bozorda joylashtirilishi uchun muhimdir.
Maqsadli bozorni tanlash. Aniq bir bozorni tanlashda bozorlardagi talab kengligini o‘rganib, ularni o‘lchash lozim bo‘ladi. Buning uchun o‘z oldiga bozorni segmentlarga bo‘lib o‘rganish imkoniyatiga ega bo‘ladigan maqsadlar qo‘yish talab etiladi. Eng muhimi tovarning bozordagi o‘rnini va holatini to‘g‘ri o‘rganib aniq maqcad uchun yo‘naltira oladigan imkoniyatlarni izlashdan iboratdir.
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktabBog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 109
o'qishga tayyorlashda o'z ona tillarini yaxshi o'rganishlariga, ya'ni so'z boyligini
orttirishga, to'g'ri talafruz va to'la hamda to'g'ri jumla tuza olishlariga ahamiyat
berish kerak. Bolalarning tashqi olam haqida tasavvurlarini kengaytirish, boyitish
ishlari ular nutqini o'stirish asosida olib borilishi kerak. Shu yoshda bolalarda
birmuncha makon tushunchalari (uzoq, yaqin, o'ng, chap, katta, kichik), dumaloq
va doira haqidagi tushunchalar, vaqt (zamon, bugun, erta, indin, hozir) haqida
tasawur va shuningdek, axloq tushunchalari (yaxshi, yomon, rost, yolg'on, uyalish)
paydo bo'ladi. Bundan tashqari, bola jimoniy jihatdan ham o'sadi. Uning nerv
sistemasi, miyasi, muskullari, qo'llari yanada etiladi. Bu davrda bolaning xarakteri
va o'ziga xos individual xususiyatlari ko'zga tashlana boshlaydi. Shu narsa
diqqatga sazovorki, hamma bog'chalardagi maktab yoshiga to'lgan bolalar
maktabdagi o'qishga bab-baravar tayyor bo'lavermaydilar. Ayrim bolalar maktabga
kelgach, yangi sharoitga tez kirishib keta olmaydilar. Ularda o'qish uchun
qandaydir bir xususiyat yetishmayotgandek ko'rinadi. Bu o'rinda shunday bir savol
tug'iladi. Bolalarni qay paytda psixologik jihatdan maktabdagi o'qishga tayyor deb
hisoblash mumkin. Ayrim psixologlarning fikricha, bola maktabda o'qishi uchun
atrofdagi narsa va hodisalarga doir anchagina tasavvurlarga ega bo'Ushi hamda
ma'lum darajada aqliy jihatdan o'sgan bo'lishi lozim. Biroq hayotda shunday
voqealar uchraydiki, anchagina tasavvur boyligiga ega bo'lgan va hattoki yozish
hamda o'qishni biladigan bolalar ham maktabdagi o'qishga tayyor bo'lmaydilar.
Ular maktab va o'qituvchining talablarini bajara olmaydilar. Maktabning qanday
ekanini kattalardan tez-tez surishtirib turadilar. Maktabga borish vaqtlarini aniq
bilishga harakat qiladilar. Agar biror o'rtoqlari maktabga o'tib ketsa, juda havaslari
kelib, o'zlari bog'chada qolganlaridan o'ksinib ketadilar. Katta yoshdagi bog'cha
bolalarining maktabga intilishlari ijtimoiy munosabatlar sistemasidan yangini
egallashga bo'lgan intilishlarining yaqqol ifodasidir. Shunday qilib, bolaning
maktabdagi o'qishga tayyorligi shaxsning ijtimoiy yetuklik bosqichlaridan biridir.
Lekin ijtimoiy taraqqiyotning bunday yetuklik bosqichiga bola o'z-o'zidan
ko'tarilmaydi. Uni bu bosqichga bog'chadagi va oiladagi butun ta'lim-tarbiya ishi
ko'taradi. Bola yetti yoshga to'lganda jismoniy jihatdan ancha o'sadi, o'zini idora
|
| |
Ta`lim prinsiplarini belgilash o`lchovlari

|
Ta`lim prinsiplarini belgilash o`lchovlari
|
bet | 75/179 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #265905 |
Bog'liq O`zbekstan respublikasi joqari ha`m orta arnawli bilimlendiriw mTa`lim prinsiplarini belgilash o`lchovlari
U yoki bu didaktik hodisaga oid qarashlarni ta`lim prinsiplari qatoriga kiritishning o`ziga xos mezonlari mavjud. Shunday o`lchovlarga quyidagilar kiradi.
Umumiylik. Ta`lim prinsiplari o`quv-tarbiya jarayonining barcha komponentlariga ta`limning mazmuni, vositalari, usullari tashkiliy shakllari, natijalari uchun mushtarakdir. Binobarin, bolalarning real o`qish imkoniyatlariga mos keladigan ta`lim mazmunini belgilashda, ta`limning turli normativ modellarini (o`quv dasturi, darslik, o`quv qo`llanmalari) yaratishda, ta`limning tashkiliy shakllari, vositalari, usullarini tanlashda ta`lim prinsiplariga rioya qilinadi.
Amaliyot uchun yaroqlilik. Ta`lim prinsiplari pedagogik amaliyotga yo`nalgan. Ta`limni hozirgi zamon talablari darajasida tashkil etish, boshqarish va nazorat etish ehtiyojlariga mos bo`lmagan qarashlar, qoidalarni ta`lim prinsiplari qatoriga kiritish mumkin emas. Ta`lim prinsiplariga ko`ra, o`quv-tarbiya ishlari ta`lim-tarbiya birligi, nazariya bilan amaliyotning yagonaligi, ta`lim vositalari, usullari va sh.k. optimal tanlash, ta`lim mazmunining bola shaxsiga yo`nalganligi kabi qator g`oyalar amalga oshiriladi.
Ta`limning samaradorligini oshirishga yo`nalganlik. Ta`lim prinsiplarining barchasiga rioya qilish va ularni amalga oshirish yo`li bilan o`quv-tarbiya jarayonining samaradorligi amalga oshiriladi.
Ta`lim mazmuni, vositalari, usullari, tashkiliy shakllarini maktab oldiga qo`yilgan ijtimoiy talablarga muvofiqlashtirish, bolalarning eng yuqori darajadagi taraqqiyotini ko`zlab ta`limni tashkil etish, o`quvchilarning ma`lumot mazmuni va faoliyat usullarini parallel egallashlariga erishish kabi tadbirlarni o`quv-tarbiya jarayoniga uzluksiz joriy etish yo`li bilan ta`limning natijasi, uning sifati yaxshilanadi, ta`lim uchun ajratilgan vaqtdan unumli foydalanishga shart-sharoit yaratiladi. Ta`limning samaradorligini oshirishga oid tadbirlar va ularni o`quv- tarbiya jarayoniga tatbiq etish yo`li bilan qo`lga kiritiladigan yutuqlar ta`lim prinsiplari asosida oldindan belgilanadi.
|
| |
HDSL texnologiyasi va uning ishlash prinsipi

122
jarayonlari deb ataladigan raqamli kayta ishlashga va bir kator umumiy
prinsiplarga asoslangan.
HDSL qurilmasini ishlab chiqarish bilan bir necha chetel
kompaniyalari shug‗ullanadi. HDSL qurilmasiniig
asosiy parametri
uning ishlash masofasidir. Bu parametr 100% amalda qo‗llaniladngan
liniya kodining turi orqali aniqlanadi. Bunday parametr (2B1Q kodi)
qo‗llaniladigan barcha qurilmalar uchun bir xildir, ya‘ni bir xil masofa
va shovqinbardoshlik bilan ta‘minlaydi. Parametrlari bo‗yicha SAR
modulyasiyasi qo‗llaniladigan qurilmalar, 2B1Q kodi qo‗llaniladigan
qurilmalarga mos tushadi. HDSL qurilmalari turli qo‗shimcha
funksiyalarning mavjudligi/yuqligi, energiyaga bo‗lgan turli talablar,
zaxira rejimlarining mavjudligi bilan boshqa qurilmalardan farq qiladi.
Bu turli mikrosxemalar majmuasini qo‗llash, dasturiy ta‘minotdagi farq
va konstruktorlik qayta ishlashlar bilan bog‗liq.
HDSL tizimlarining turli liniyaviy kodlash texnologiyalari, ishlash
masofasining asosiy qiymatlari quyidagi 2.1-jadvalda ko‗rsatilgan.
Bu
jadvalda
HDSL
WATSON
(Schmid
Telecom
AG,
Shveytsariya) qurilmalarining turli seriyalari ko‗rsatilgan.
WATSON 2 kurilmasida 2B1Q kodi qo‗llaniladi va kabelning ikki
juftligi
orqali ishlaydi, WATSON 3 da SAR-64 modulyasiyasi
qo‗llaniladi va kabelning ikki juftligi orqali ishlaydi, WATSON 4 da
SAR-128 modulyasiyasi qo‗llaniladi va kabelning bir juftligi orqali
ishlaydi.
4.1-javal.
HDSL tizimlarining parametrlari
O‗tk
azgich
diametri
Regenerat
orlarsiz
liniya
uzunligi
Regenerat
orlarsiz
liniya
uzunligi
Regenerat
orlarsiz
liniya
uzunligi
0,4
4
km
gacha
4-5 km
3-4 km
0,6
6
km gacha
6-7 km
4-5 km
0,8
9 km gacha
10-12 km
6-7 km
1,2
18 km gacha
14-18 km
10-13 km
HDSL apparaturasining liniya traktini tashkil qilish uchun yuqorida
aytib o‗tganimizdek kodlashning ikki texnologiyasi 2B1Q va SAR
123
qo‗llaniladi. Qo‗llaniladigan liniya kodlari texnologiyalariga boglik xolda,
signallarni regeneratorsiz uzatish masofasi tanlanadi.
HDSL tizimlarini amalda qo‗llash tajribasi shuni ko‗rsatdiki, 2B1Q
texnologiyalariga
asoslangan
apparaturalarning
sifat
parametrlari
(masofasi, shovqindan ximoyalaganligi va boshqalar) va narx ko‗rsatkichi
buyicha
nisbatan qimmat, chunki
2B1Q texnologiyasi keng tarqalgan va
ishlab chiqarishga arzonga tushadi. HDSL texnologiyalarining tuzilishiga
misol 2.7-rasmda ko‗rsatilgan.
2.7-rasm. HDSL tex nologiyasi asosidagi abo nent ulanish
liniyasi
Yuqorida takidlanganidek xDSL oilasining HDSL vakili
nisbatan yuqori tezlikli, simmetrik
raqamli abo nent ulanish
liniyalarini qurishda ham q o‗llanilishi mumkin.
Transport texnologiyalari bilan WDM modelining o‘zaro bog‘lanishi

136
WDM da multipleksorlash sxemasi
Multipleksorlar va demultipleksorlar umuman olganda passiv
kurilmalar xisoblanadi. Uning ishi to‗lqin
uzunligini sezuvchanligiga
boglik bo‗lgan uchta omil bilan xarakterlanadi:
burchakli dispersiya;
interferensiya;
selektiv yutilish.
Quyidagi 3.5-rasmda multipleksor/demultipleksorlarning tuzilishi
ko‗rsatilgan.
3.5-rasm. WDM da multipleksorlash jarayoni
Ular bir-biridan to‗lqin o‗tkazuvchi plastinalar soni bilan farq qiladi.
3.5 a-rasmda nur tushayotgan kanal (signal)larning yigindisi kirishdagi
to‗lqin o‗tkazgich orqali to‗lqin o‗tkazuvchi plastinaga tushadi.
Undan
keyin esa difraksion panjara ko‗rinishidagi juda ko‗p yoruglik
o‗tkazgichlarga bo‗linadi. Bunda xar bir optik kanal yorug‗lik o‗tkazgich
ko‗rinishida tasvirlanadi, keyin esa bu signallar oyna yuzasida aks qaytadi
va ularni interferensiyasi to‗g‗rilanuvchi to‗lqin o‗tkazuvchi plastinkaga
tushadi. Bu yyerda turli to‗lqin uzunliklariga
mos keluvchi muxitda
maksimumlar xosil bo‗ladi.
Multipleksorlash jarayonida to‗lqin o‗tkazgichlar aloxida optik
kanallarni kiritish uchun xizmat qiladi. 3.5 b-rasmda juft to‗lqin
o‗tkazuvchi plastinalarni ko‗llanilishi, ular bajaradigan funksiya bilan
farqlanadi.
Bu Yyerda fokuslash, kanallarni ajratish aloxida plastinalarda
amalga oshadi. Multipleksorlar va demultipleksorlar passiv kurilmalar
bo‗lganligi sababli ma‘lum bir mikdorda signalni zaiflashtiradi. Bu
kurilmalardagi yo‗qotish 10-12
dbga yetadi, shuning uchun bunday
137
yo‗qotishlarni to‗g‗rilash maqsadida ularni optik kvant kuchaytirgichlar
bilan ta‘minlash lozim.