nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kafedrada masofaviy ta’limni sifatli tashkil etish bo‘yicha olib borilayotgan ishlar holati

|
Kafedrada masofaviy ta’limni sifatli tashkil etish bo‘yicha olib borilayotgan ishlar holati
|
bet | 21/34 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 129,95 Kb. | | #236741 |
Bog'liq 5-2023 (1)Kafedrada masofaviy ta’limni sifatli tashkil etish bo‘yicha olib borilayotgan ishlar holati. 2022/2023-o‘quv yili qabul kvotasiga asosan guruhlar soni va talabalar soni ko‘payganligi sababli “Kompyuter injiniringi, “Dasturiy injiniring” yo‘nalishlarida masofaviy ta’lim shakli tashkil etilgan. Akademik yozuv 1 fanidan assisent-o‘qituvchi O.Hamdamova va O‘zbekiston tarixi fanidan assisent-o‘qituvchi A.Rayimovlar mashg‘ulotlar olib bormoqdalar. Barcha o‘quv jarayoniga ta’luqli ma’lumotlar HEMIS tizimiga joylashtirilgan bo‘lib, mashg‘ulotlar o‘z vaqtida dars jadvali asosida olib borilmoqda.
Muammo va kamchilik: Каfedra professor-o‘qituvchilari tomonidan masofaviy ta’limni sifatli tashkil etish bo‘yicha olib borilayotgan ishlar holati qoniqarli. Muammo va kamchiliklar yo‘q.
Takliflar: Masofaviy ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha o‘quv-me’yoriy hujjatlar asosida dars mashg‘ulotlari to‘laqonli o‘tilishini ta’minlash zarur.
Talabalarning mustaqil ta’limni tashkil etishning uslubiy ta’minoti hamda tashkil etilishi holati. Kafedrada fanlar bo‘yicha kunduzgi va sirtqi ta’lim oluvchi talabalar uchun mustaqil ishlarni bajarish bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar ishlab chiqilgan. Ishchi o‘quv dasturlarida mustaqil ishlar uchun ajratilgan soatlar, mavzulari, bajarish muddati belgilangan. Mustaqil ishning mazmun-mohiyati fanning namunaviy dasturi asosida adabiyotlar bilan ishlash, ayrim mavzularni mustaqil o‘rganish, internetdan foydalanish, referatlar yozish, amaliy mashg‘ulotlarga tayyorgarlik ko‘rish, hisobotlarni tayyorlash va boshqa muhim o‘quv jarayoniga bog‘liq bo‘lgan vazifalarni bajarishdan iborat. Mustaqil ishlarni bajarishga muntazam nazorat o‘rnatish, jadval asosida bajarilishini ta’minlash va qabul qilish asosiy vazifa hisoblanadi. Shuning uchun kafedra professor-o‘qituvchilari har bitta akademik guruh talabalari bilan yakkama-yakka ish olib borishi, ularning ish faoliyatini tashkil qilishi, maslahatlar o‘tkazishi talab qilinadi. Fanlar bo‘yicha mustaqil ishlarning bajarilishi tahlil qilinadi va vazifalar belgilab olingan.
Muammo va kamchilik: Talabalarning mustaqil ta’limini tashkil etishning uslubiy ta’minoti hamda tashkil etilishi holati qoniqarli. Kamchiliklar yo‘q.
Takliflar: Kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan o‘tiladigan fanlardan talabalarning mustaqil ta’limini tashkil etishda talabalarning faolligini oshirishga erishish maqsadga muvofiqdir.
|
| |
Xalqaro, mahalliy axborot va ma’lumotlar bazasi (

|
Xalqaro, mahalliy axborot va ma’lumotlar bazasi (
|
bet | 19/34 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 129,95 Kb. | | #236741 |
Bog'liq 5-2023 (1)Xalqaro, mahalliy axborot va ma’lumotlar bazasi (Scopus, Web of Siense va h.k.) dan foydalanish imkoniyatlarining yaratilganligi holati. Kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan Xalqaro, mahalliy axborot va ma’lumotlar bazasi (Scopus, Web of Siense va h.k.) dan foydalanilgan hamda ularda ilmiy maqolalar chop etilgan. (M.Teshaboev, G.Kochkarova, N. Tashlanovalarda)
Muammo va kamchilik: Scopus, Web of Siense (va h.k.) bazasiga kiradigan jurnallarda kafedraning 16 nafar professor-o‘qituvchilardan 1 nafar professor-o‘qituvchi maqola chop etganligi aniqlandi.
Taklif: Scopus, Web of Siense (va h.k.) bazasiga kiradigan jurnallarda maqolalar chop etishda kafedra professor-o‘qituvchilarining faolligini oshirish zarur.
Kafedralardagi ma’naviy-axloqiy muhitni, pedagoglarning axloqiy sifatlarini muntazam ravishda tahlil qilinganlik holati. Кafedra professor-o‘qituvchilarining ma’naviy-axloqiy muhiti, pedagoglarning axloqiy sifatlari muntazam ravishda tahlil qilinib boriladi va mehnat intizomi buzilish sabablari o‘rganilib, tushuntirish xatlari olinadi hamda mehnat qonunchiligida ko‘rsatilgan tartibdagi tegishli choralar ko‘rib boriladi.
Muammo va kamchilik: Kafedra yig‘ilishlarida ma’naviy-axloqiy muhitini, pedagoglarning axloqiy sifatlarini muntazam ravishda tahlil qilib borilganligi holati kafedra bayonnomalarda o‘z aksini topgan.
Takliflar: Kafedra professor-o‘qituvchilarining hr biri mehnat intizomiga va ichki tartib qoidalarga rioya qilishlari hamda kafedra yig‘ilshlarida muntazam muhakama qilib borishlari maqsad muvofiq.
Xalqaro jurnallarda professor-o‘qituvchilar tomonidan maqolalar chop etilishi. Muhammad аl-Xorazmiy nomidagi TATU Fargona filiali O‘zbek tili va gumnitar fanlar kafedrasi professor-o‘qituvchilari tomonidan Scopus ва Web of science ro‘yxatidagi ilmiy jurnallarda 11 ta maqola chop etilgan.
Muammo va kamchilik: TATU Farg‘ona filiali 2017-2030-yil rivojlantirish strategiyasi yo‘l xaritasida belgilangan har bir professor-o‘qituvchi uchun Scopus, Web of Siense bazalarida maqola chop etish majburiyati bajarilmagan.
Takliflar: 2017-2030-yil rivojlantirish strategiyasi yo‘l haritasida belgilangan topshiriqlarni bajarish zarur.
|
| |
Professor-o‘qituvchilarning soha korxona va tashkilotlarida stajirovka o‘taganligi holati

|
Professor-o‘qituvchilarning soha korxona va tashkilotlarida stajirovka o‘taganligi holati
|
bet | 23/34 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 129,95 Kb. | | #236741 |
Bog'liq 5-2023 (1)Professor-o‘qituvchilarning soha korxona va tashkilotlarida stajirovka o‘taganligi holati. Kafedra professor-o‘qituvchilarini xizmat safarlariga hamda soha korxona va tashkilotlariga stajirovka o‘tishlariga harakatlar rejalashtirilmagan va amalga oshirish rejasi ishlab chiqilmagan.
Taklif: Kafedra professor-o‘qituvchilari xizmat safarlariga hamda soha korxona va tashkilotlariga stajirovka o‘tishlariga yo‘naltirilsin.
Kafedrada xalqaro hamkorlik. Kafedra 2022/2023-o‘quv yilida xalqaro hamkorlikni rivojlantirish borasida Rossiya Federasiyasining Ufa shahridagi Ufa davlat neft-texnika universiteti (Уфимский государственный нефтяной технический университет) bilan tuzilgan shartnoma asosida kafedra o‘qituvchilari tomonidan o‘zaro ma’ruzalar o‘tkazilgan.
Qirg‘iziston Respublikasi Qirg‘iz-O‘zbek xalqaro universiteti bilan hamkorlikda shartnoma imzolangan. Mazkur shartnomaga asosan “Наука в современном мире: состояние и перспективы” mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman o‘tkazildi. O‘sh davlat universiteti bilan ham hamkorlik shartnomalari tuzilgan va ular bilan hamkorlik aloqalari (memorandum, shartnoma) o‘rnatilgan.
Muammo va kamchilik: Kafedra professor-o‘qituvchilari Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyalarda qatnashishlari va xalqaro hamkorlik aloqalari o‘rnatilishida ishtirok etishlariga harakatlar rejalashtirilmagan.
Takliflar: Kafedra professor-o‘qituvchilarini Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyalarda qatnashishlari va xalqaro hamkorlik aloqalari o‘rnatilishida ishtirok etishlariga yo‘naltirish kerak.
Kafedrada tashkil etilgan ilmiy seminar, ilmiy laboratoriyalar. Kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan ilmiy seminarlar har oyda ikki marotaba o‘tkazilib boriladi. Bayonnomalari mavjud.
Muammo va kamchilik: Kafedrada bugungi kunda ilmiy laboratoriya mavjud emas.
Takliflar: Kafedrada ilmiy laboratoriya ochish yo‘llarini izlab toppish kerak.
Kafedrada to‘garaklar, iqtidorli talabalar bilan ishlashni tashkil etilganligi (Xujjatlarni rasmiylashtirilganligi, Prezident va davlat, nomdor stipendiatlar). Kafedrada M.Xamdamova rahbarligida “Kitobxonlar” to‘garagi (20 ta talaba), N. Tashlanova rahbarligida “Русское слово” to‘garagi (18 ta talaba), N.Ibragimov rahbarligida “Yosh iqtisodchi” (20 ta talaba) to‘garagi faoliyat olib boradi. To‘garaklarga asosan 1-kurs talabalari jalb etilgan bo‘lib, o‘quv yili boshida ishlab chiqarilgan reja asosida ish olib boriladi. To‘garaklar axborot texnologiyalari bilan jihozlangan xonalarda reja asosida mashg‘ulotlar o‘tiladi. Fan to‘garaklari rejasi kafedra ish rejasida ko‘rsatilgan bo‘lib, kafedraning 2022-yil 2-sonli yig‘ilishida muhokama qilingan va fakultet kengashida tasdiqlangan
Muammo va kamchilik: Prezident va davlat hamda nomdor stependiyatlari mavjud emas.
Takliflar: Kafedrada nomdor stependiyatlar yoki sovrindorlar tayyorlash mexanizm ishlab chiqilishi kerak.
|
| |
Aniqlangan kamchiliklar - Bayonnomasi 2023-yil 5-yanvar Farg‘ona shahri Qatnashdilar – Kеngash a’zolaridan 29 nafari,...

|
Bayonnomasi 2023-yil 5-yanvar Farg‘ona shahri Qatnashdilar – Kеngash a’zolaridan 29 nafari, taklif qilinganlar. Yig‘ilish raisi – F. Muxtarov. Kuntartibid a
|
bet | 18/34 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 129,95 Kb. | | #236741 |
Bog'liq 5-2023 (1)Aniqlangan kamchiliklar:
1. Talabalar uchun ilmiy faoliyatga, Start Up loyihalariga jalb qilish uchun master klass va seminar-treninglar o‘tkazilmagan. Talabalar bu bo‘yicha yetarlicha ma’lumotga ega emas.
2. Kafedraning ilmiy salohiyati 11,1 % ni tashkil qilmoqda.
3. Scopus, Web of Siense (va h.k.) bazasiga kiradigan jurnallarda Xorijiy tillar kafedrasining professor-o‘qituvchilaridan hech biri maqola chop etganligi aniqlanmadi.
4. Kafedra professor-o‘qituvchilari xorijiy stajirovka va doktoronturaga jalb qilinmagan.
5. Kafedra professor-o‘qituvchilarining InnoWEEK, InnoWomen, InnoWAYS kabi tanlovlarda va nufuzli innovatsion yarmarkalarda ishtirok etishi ta’minlanmagan.
6. Kafedrada olib borilgan ma’naviy-ma’rifiy ishlar filial saytida va OAVda keng yoritilmagan.
7. Mahalliy va xorijiy grant loyihalarda ishtirok etilmagan.
3. O‘zbek tili va gumanitar fanlar kafedrasi tekshiruvi bo‘yicha:
Yoshlarni ilmiy faoliyatga keng jalb qilish va qo‘llab-quvvatlashda amalga oshirilgan ishlar va yaratilgan sharoitlar. 2021-2023-yildan buyon kafedrada “Yosh olimlar maktabi” tashkillangan va kafedra mudiri G. Kochkarova boshchiligida yosh assistant-o‘qituvchilarning ilmiy faoliyati kuzatib boriladi, ilmiy maslahatlar beriladi.
Kelgusi 2023-yilda kafedrada asosiy e’tiborni ilmiy salohiyatni oshirishga qaratilgan hamda olib borilayotgan ilmiy tadqiqot ishlarini salmoqli bo‘lishiga e’tibor kuchaytirilgan. Кafedraning 3 nafar xodimi hozirda mustaqil izlanuvchi sifatida PhD dissertatsiyalarini himoyaga tayyorlamoqdalar.
Muammo va kamchilik: Каfedraning ilmiy salohiyati 60 % ni tashkil etsa-da, kafedradagi ilmiy darajalari mavjud ustozlar shogirdlar tayyorlamaganlar.
Takliflar: 2023-yilda kafedrada asosiy e’tibor ilmiy salohiyatini oshirishga qaratilgan chora tadbirlar rejalashtirish kerak.
Нudud (sohalar) uchun ilmiy tadqiqotlar, ilmiy analitik natijalarning amalga oshirilganligi, ilm-fanning innovatsion infratuzilmasini shakllanganligi. Kafedrada ilmiy tadqiqotlar va amaliy ishlarning amalga oshirish bo‘yicha ishlar A.Kadirovning ilm iy ishi (DSC)da o‘z aksini topgan.
Muammo va kamchilik: Кafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan hududdagi sohalar uchun ilmiy tadqiqotlar, ilmiy analitik natijalar amalga oshirish rejalarini viloyat hokimligi va mutasaddi tashkilotlar bilan hamkorlikda ishlab chiqish yetarlicha emas.
Taklif: Hudud (sohalar) uchun ilmiy tadqiqotlar, ilmiy analitik natijalar olishga rejasi tuzish tavsiya qilinadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bayonnomasi 2023-yil 5-yanvar Farg‘ona shahri Qatnashdilar – Kеngash a’zolaridan 29 nafari, taklif qilinganlar. Yig‘ilish raisi – F. Muxtarov. Kuntartibid a
|
ATTACHMENTS - Indiana Supreme Court Division of State Court Administration Request to Post Court Information on...

ATTACHMENTS: Please attach the following to this request:
1. Copy of the current Consent of the Judges for posting the records under Trial Rule
77(K). (Consent must be updated with every renewal request.)
2. Copy of samples of web pages or screen prints.
3. Copy of the agreement between the Court or Clerk and any outside vendor, if
applicable.
4. Copy of the letter from the Division of State Court Administration approving Vendor to receive bulk data distribution, if a Vendor is used to access court information under this request.
5. Copy of any documentation with respect to compliance with the State Board of
Accounts and the revenue accounting methods, if applicable.
6. Copy of any subscriber agreements provided by the Court or Vendor, if
applicable.
7. Document Submission Checklist (Attach to the front of your request.)
I hereby certify that the abovementioned information is accurate and complete, and that all information will be posted in compliance with Trial Rule 77 (K) and Administrative Rule 9.
Requestor’s Name (Please Print) Requestor’s Title
__________________________________
Requestor’s Signature Date
|
Mashin resurslarini samarali boshqarish

|
Mashin resurslarini samarali boshqarish
|
bet | 6/12 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 28,53 Kb. | | #264327 |
Bog'liq Kompyuterni tashkel etish 4 blok javoblariMashin resurslarini samarali boshqarish: Assembler tili dasturchiga xotira, registrlar va boshqa mashin resurslarini to'g'ridan-to'g'ri boshqarish imkoniyatini beradi.
Past darajali optimallashtirish: Assembler tili dasturchiga dasturni mashin kodiga qo'lda tarjima qilish orqali past darajali optimallashtirishni amalga oshirish imkoniyatini beradi.
Assembler tilidagi dasturlash misollar:
Operatsion tizimlarning yadrosi: Assembler tili tezkorligi va samaradorligi tufayli ko'pincha operatsion tizimlarning yadrolarini yozish uchun ishlatiladi.
Haydovchilar: Assembler tili apparat qurilmalar bilan past darajali shovqinni ta'minlash uchun ko'pincha haydovchilarni yozish uchun ishlatiladi.
Tizim dasturlari: Assembler tili tezkorligi va samaradorligi tufayli ko'pincha tizim dasturlarini yozish uchun ishlatiladi.
O'yinlar: Assembler tili tezkorligi va grafik ishlash samaradorligi tufayli ko'pincha o'yinlarni yozish uchun ishlatiladi.
12. Assembler tilini o'rganish qanday maqsadlarda amalga oshiriladi?
Assembler tilini o'rganishning bir qancha sabablari mavjud:
Mashin resurslarini tushunish: Assembler tilini o'rganish sizga kompyuter mashin resurslari qanday ishlashini va ularni qanday samarali boshqarish mumkinligini tushunishga imkon beradi.
Dasturlash ko'nikmalarini yaxshilash: Assembler tili sizga dasturlashning ichki ishlashini chuqurroq tushunishga va dasturlash ko'nikmalarini yaxshilashga yordam beradi.
Past darajali optimallashtirishni amalga oshirish: Assembler tili sizga dasturlarni mashin kodiga qo'lda tarjima qilish orqali past darajali optimallashtirishni amalga oshirish imkoniyatini beradi.
Maxsus dasturlarni yozish: Assembler tili operatsion tizimlarning yadrolari, haydovchilar, tizim dasturlari va o'yinlar kabi maxsus dasturlarni yozish uchun zarur bo'lishi mumkin.
Assembler tili murakkab va o'rganishi qiyin bo'lishi mumkin, ammo u sizga kompyuterlar va dasturlash haqida chuqurroq tushuncha beradi. Agar siz mashin resurslarini tushunishni, dasturlash ko'nikmalarini yaxshilashni yoki past darajali optimallashtirishni amalga oshirishni xohlasangiz, assembler tilini o'rganish foydal
|
| |
O'qishni osonlashtiradi - 1. Mikroprosessorning turlari

|
1. Mikroprosessorning turlari
|
bet | 9/12 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 28,53 Kb. | | #264327 |
Bog'liq Kompyuterni tashkel etish 4 blok javoblariO'qishni osonlashtiradi: Makroslar murakkab kod bloklarini bitta nomga birlashtirish orqali kodni o'qishni osonlashtiradi.
Kodni qayta ishlashni osonlashtiradi: Makroslar kodni qayta ishlashni osonlashtiradi, chunki ular bir nechta joyda ishlatilishi mumkin bo'lgan kod bloklarini yaratish uchun ishlatilishi mumkin.
Assembler tilidagi makroslarning xillari:
Predefined makroslar: Assembler tomonidan taqdim etiladigan makroslar.
User-defined makroslar: Dasturchilar tomonidan aniqlanadigan makroslar.
Predefined makroslar misollar:
DEFINE: Makros nomini va uning tarkibini aniqlayadi.
INCLUDE: Boshqa fayldan kodni qo'shadi.
IF: Shartga asoslanib kod bloklarini bajaradi.
User-defined makroslar misollar:
SWAP: Ikki o'zgaruvchining qiymatlarini almashtiradi.
PRINT: Matnni konsolga chiqaradi.
SQRT: Sonning kvadrat ildizini hisoblaydi.
16. Assemblerlash jarayoni
Assemblerlash jarayoni assembler tilidagi dasturni mashin kodiga aylantirish jarayoni hisoblanadi. Assemblerlash jarayoni quyidagi bosqichlardan iborat:
Manba kodini o'qish: Assembler manba kodini fayldan o'qiydi.
Makroslarni kengaytirish: Assembler manba kodidagi barcha makroslarni kengaytiradi.
Simvollarni hal qilish: Assembler manba kodidagi barcha simvollarni qiymatlarga almashtiradi.
Mashin kodiga tarjima qilish: Assembler manba kodini mashin kodiga tarjima qiladi.
Ob'ekt faylini yaratish: Assembler mashin kodini ob'ekt fayliga yozadi.
Ob'ekt fayli keyinchalik linker tomonidan boshqa ob'ekt fayllari va kutubxonalar bilan bog'lanishi mumkin, natijada ijro etiladigan fayl hosil bo'ladi.
|
| |
MIMD (Multiple Instruction, Multiple Data)

|
MIMD (Multiple Instruction, Multiple Data)
|
bet | 3/12 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 28,53 Kb. | | #264327 |
Bog'liq Kompyuterni tashkel etish 4 blok javoblariMIMD (Multiple Instruction, Multiple Data): Har bir protsessor o'ziga xos buyruqlarni bajaradi va o'z ma'lumotlari bilan ishlaydi.
MISD (Multiple Instruction, Single Data): Bitta ma'lumot turli xil protsessorlar tomonidan turli xil buyruqlar bilan qayta ishlanadi.
SPMD (Single Program, Multiple Data): Barcha protsessorlar bir xil dasturni bajaradi, lekin har biri o'z ma'lumotlari bilan ishlaydi.
Yodgorlik modeli bo'yicha:
Shared memory: Barcha protsessorlar umumiy xotiraga kirishlari mumkin.
Distributed memory: Har bir protsessor o'ziga xos xotiraga ega.
Cache memory: Har bir protsessor o'ziga xos kesh xotirasiga ega bo'lib, u tezkor kirish uchun tez ishlash ko'rsatkichlarini ta'minlaydi.
Parallel kompyuter arxitekturalari murakkab hisob-kitoblarni tezroq va samaraliroq bajarish uchun ishlatiladi. Ular ilmiy hisob-kitoblar, katta ma'lumotlarni tahlil qilish, tasvirlarni qayta ishlash va boshqa sohalarda keng qo'llaniladi.
7. Shimoliy va Janubiy hisoblash protsessorlari
Shimoliy va Janubiy hisoblash protsessorlari parallel kompyuter arxitekturalarida ishlatiladigan ikki turdagi protsessordir.
Shimoliy protsessorlar: Ular asosan boshqarish va muvofiqlashtirish vazifalarini bajaradi. Ular dasturlarni ishga tushirish, kirish/chiqishni boshqarish va boshqa protsessorlar o'rtasidagi aloqani ta'minlash uchun mas'uldir.
Janubiy protsessorlar: Ular asosan hisob-kitoblarni bajaradi. Ular matematik amallarni, ma'lumotlarni qayta ishlash va boshqa hisoblashga oid vazifalarni bajaradi.
Shimoliy va Janubiy protsessorlar birgalikda ishlab, parallel kompyuter arxitekturalarining samarali ishlashini ta'minlaydi.
8. Kompyuter buyruqlar tizimi va uning turlari
Kompyuter buyruqlar tizimi (KBT) - bu protsessor tomonidan tushuniladigan va bajariladigan buyruqlar to'plami. KBT protsessorga ma'lumotlarni qanday qayta ishlash va dasturlarni qanday bajarish kerakligini ko'rsatadi.
KBTning bir qancha turlari mavjud, ular orasida eng keng tarqalganlari:
|
| |
Assembler tilidagi dasturlarning, yuqori sath tillarida tuzilgan dasturlardan farqli va foydali jihatlari

|
Assembler tilidagi dasturlarning, yuqori sath tillarida tuzilgan dasturlardan farqli va foydali jihatlari
|
bet | 7/12 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 28,53 Kb. | | #264327 |
Bog'liq Kompyuterni tashkel etish 4 blok javoblari13. Assembler tilidagi dasturlarning, yuqori sath tillarida tuzilgan dasturlardan farqli va foydali jihatlari
Assembler tilidagi dasturlarning farqli jihatlari:
Past darajali: Assembler tili protsessor tomonidan to'g'ridan-to'g'ri tushuniladigan va bajariladigan buyruqlarni ishlatadi. Yuqori sath tillari esa oddiy tabiiy tilda yozilgan va mashin kodiga kompilyatordan o'tgandan keyin bajariladi.
Murakkab: Assembler tili mashin kodiga yaqinligi tufayli yuqori sath tillaridan ko'ra murakkab va o'rganishi qiyin bo'ladi.
Tezkor: Assembler tilidagi dasturlar odatda mashin kodiga qo'lda yoki assembler yordamida tarjima qilinadi, bu ularni yuqori sath tillarida tuzilgan dasturlardan tezroq qiladi.
Samarador: Assembler tili dasturchiga xotira, registrlar va boshqa mashin resurslarini to'g'ridan-to'g'ri boshqarish imkoniyatini beradi, bu esa ularni yuqori sath tillarida tuzilgan dasturlardan samaradorroq qiladi.
Assembler tilidagi dasturlarning foydali jihatlari:
Past darajali optimallashtirish: Assembler tili dasturchiga dasturni mashin kodiga qo'lda tarjima qilish orqali past darajali optimallashtirishni amalga oshirish imkoniyatini beradi.
Mashin resurslarini boshqarish: Assembler tili dasturchiga xotira, registrlar va boshqa mashin resurslarini to'g'ridan-to'g'ri boshqarish imkoniyatini beradi.
Maxsus dasturlarni yozish: Assembler tili operatsion tizimlarning yadrolari, haydovchilar, tizim dasturlari va o'yinlar kabi maxsus dasturlarni yozish uchun zarur bo'lishi mumkin.
14. Assembler tilida qo‘llaniladigan operatorlar va ularning formatlari
Assembler tilida qo'llaniladigan operatorlar turli xil bo'lib, ular hisob-kitob, ma'lumotlarni uzatish, shart-shartlar va boshqa operatsiyalarni bajaradi. Operatorlarning formatlari ham turlicha bo'lib, ular operatorning turiga, operandlar soniga va operandlarning turiga bog'liq bo'ladi.
|
| |
Kesh xotira hajmi - 1. Mikroprosessorning turlari

|
1. Mikroprosessorning turlari
|
bet | 2/12 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 28,53 Kb. | | #264327 |
Bog'liq Kompyuterni tashkel etish 4 blok javoblariKesh xotira hajmi: Mikroprotsessor kesh xotirasining hajmi.
Maxsus ishlash sohalari: Mikroprotsessorning maxsus ishlash sohalari (grafik protsessorlar (GPU), signal protsessorlar (DSP) va boshqalar).
4. Protsessorlarda ma'lumotlarga ishlov berish
Protsessorlarda ma'lumotlarga ishlov berish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi:
Buyruqni o'qish: Protsessor xotiradan buyruqni o'qiydi.
Buyruqni dekodlash: Protsessor buyruqni tushunadi va uni bajarish uchun zarur bo'lgan qadamlarni aniqlaydi.
Ooperandlarni olish: Protsessor buyruqni bajarish uchun zarur bo'lgan operandlarni xotiradan yoki registrlaridan oladi.
Amaliyotni bajarish: Protsessor operandlar ustida buyruqda ko'rsatilgan amaliyotni bajaradi.
Natijani yozish: Protsessor natijani xotiraga yoki registrga yozadi.
5. Zamonaviy kompyuterlarda o‘rnatilayotgan protsessorlar
Zamonaviy kompyuterlarda turli xil protsessorlar o'rnatiladi, ular orasida eng keng tarqalganlari:
6. Parallel kompyuter arxitekturalari
Parallel kompyuter arxitekturalari bir vaqtning o'zida bir nechta protsessor yordamida hisob-kitoblarni amalga oshirishga imkon beradi. Ular an'anaviy, ketma-ket kompyuterlardan farq qiladi, u erda hisob-kitoblar bitta protsessor tomonidan ketma-ket bajariladi.
Parallel kompyuter arxitekturalarining bir qancha turlari mavjud, ular orasida eng keng tarqalganlari:
Flynn taksonomiyasi bo'yicha:
SIMD (Single Instruction, Multiple Data): Bitta buyruq bir nechta ma'lumotlar ustida bir vaqtning o'zida bajariladi.
|
| |
CISC (Complex Instruction Set Computer)

|
CISC (Complex Instruction Set Computer)
|
bet | 4/12 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 28,53 Kb. | | #264327 |
Bog'liq Kompyuterni tashkel etish 4 blok javoblariCISC (Complex Instruction Set Computer): Murakkab buyruqlarni o'z ichiga oladi, ular bir nechta elementar amaliyotlarni bajaradi.
RISC (Reduced Instruction Set Computer): Oddiy buyruqlarni o'z ichiga oladi, ular har biri bitta elementar amaliyotni bajaradi.
VLIW (Very Long Instruction Word): Bir nechta buyruqlarni bitta so'
9. Markaziy mikroprotsessor qurilmalarining tuzilishi
Markaziy mikroprotsessor (MMP) quyidagi asosiy qismlardan iborat:
1. Arimetik-mantiqiy qurilma (AMQ): Qo'shish, ayirish, ko'paytirish, bo'lish va mantiqiy operatsiyalarni bajaradi.
2. Nazorat qurilmasi (NQ): AMQ va boshqa qurilmalar ishini boshqaradi.
3. Registrlar: Ma'lumotlar va buyruqlarni saqlaydi.
4. Kesh xotira: Tezkor xotira, tez kirish uchun tez ishlash ko'rsatkichlarini ta'minlaydi.
5. Shinmalar: MMP va tashqi qurilmalar o'rtasida ma'lumotlar va buyruqlarni uzatadi.
6. Tashqi qurilmalar interfeysi: MMPni klaviatura, sichqoncha, monitor va boshqa tashqi qurilmalar bilan bog'laydi.
7. Soat generatori: MMP ishining sinxronizatsiyasini ta'minlaydi.
MMP tarkibida bo'lgan har bir qism o'ziga xos vazifani bajaradi va MMPning to'g'ri ishlashi uchun zarurdir.
10. Parallel kompyuter arxitekturalari haqida tushuncha
Parallel kompyuter arxitekturalari bir vaqtning o'zida bir nechta protsessor yordamida hisob-kitoblarni amalga oshirishga imkon beradi. Ular an'anaviy, ketma-ket kompyuterlardan farq qiladi, u erda hisob-kitoblar bitta protsessor tomonidan ketma-ket bajariladi.
Parallel kompyuter arxitekturalarining bir qancha turlari mavjud, ular orasida eng keng tarqalganlari:
1. Flynn taksonomiyasi bo'yicha:
SIMD (Single Instruction, Multiple Data): Bitta buyruq bir nechta ma'lumotlar ustida bir vaqtning o'zida bajariladi.
MIMD (Multiple Instruction, Multiple Data): Har bir protsessor o'ziga xos buyruqlarni bajaradi va o'z ma'lumotlari bilan ishlaydi.
|
| |
Assembler tilida qo'llaniladigan ba'zi operatorlar va ularning formatlari

|
Assembler tilida qo'llaniladigan ba'zi operatorlar va ularning formatlari
|
bet | 8/12 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 28,53 Kb. | | #264327 |
Bog'liq Kompyuterni tashkel etish 4 blok javoblariAssembler tilida qo'llaniladigan ba'zi operatorlar va ularning formatlari:
Aritmetik operatorlar: + - * /
Format: operand1 operator operand2
Misol: MOV AX, 10 + 5
Mantiqiy operatorlar: AND OR XOR NOT
Format: operand1 operator operand2
Misol: TEST AX, BX AND CX
Taqqoslash operatorlar: == != < <= > >=
Format: operand1 operator operand2
Misol: JNZ label1, AX > 10
Ma'lumotlarni uzatish operatorlar: MOV PUSH POP
Format: MOV destination, source
Misol: MOV AX, BX
Format: PUSH operand
Misol: PUSH AX
Format: POP destination
Misol: POP AX
Shart-shartlar operatorlar: JMP JE JNE JZ JNZ JLE JGE JG JMP
Format: JMP label
Misol: JMP label1
Format: JE label, condition
Misol: JE label1, AX == BX
Format: JNE label, condition
Misol: JNE label1, AX != BX
Format: JZ label, condition
Misol: JZ label1, AX == 0
Format: JNZ label, condition
Misol: JNZ label1, AX != 0
Format: JLE label, condition
Misol: JLE label1, AX <= BX
Format
15. Assembler tilida makroslar
Assembler tilida makroslar - bu bir nechta assembler buyruqlarini bitta nomga birlashtirish imkoniyatini beradigan vositalar. Makroslar kodni qisqartiradi, o'qishni osonlashtiradi va kodni qayta ishlashni osonlashtiradi.
Makroslar nima uchun ishlatiladi:
Kodni qisqartiradi: Makroslar kodni qisqartiradi, bu esa dasturchilarga ko'proq kodni kamroq satrlarda yozish imkoniyatini beradi.
|
| |
ketma-ketligi - Aloqa tugunlari

33
Aloqa, QABT va MTT
ishlashi buzilganda JP NHR quyidagilarga majbur:
– buzilish haqida JP NHBoshlig‘iga (ATEBNga) bildiruv berishga;
– ko‘zda tutilgan zaxiralash varianti bo‘yicha yoki ATEBN (JP NHBoshlig‘i)
ko‘rsatmalariga ko‘ra aloqani ta’minlashga, QABT va MTT vositalarini o‘zgartirishga;
– buzilish sababini aniqlashga, bu haqda JP NHBoshlig‘iga (ATEBNga) bildiruv
berishga;
– apparaturadagi nosozlikni bartaraf etishga yoki aloqa kanalini (liniyasini) aloqa
buzilishi sababini bartaraf qilish uchun aloqa kanali (liniyasi) holati uchun javobgar
bo‘lgan JP NHRga topshirishga;
– aloqa buzilishi sababi bartaraf qilingandan so‘ng hamda aloqa apparaturasi, kanali
(liniyasi), QABT va MTT vositalari ish qobiliyatini tekshirgandan so‘ng JP NHBoshlig‘iga
(ATEBNga) bildiruv berishga va uning ruxsati bilan aloqani tiklangan aloqa
kanali(liniyasi)ga o‘tkazishga;
– buzilish sababini hamda aloqa, QABT va MTT ishlashi tiklangan vaqtni
navbatchilikni olib borish (apparat yoki texnik) jurnaliga yozib qo‘yishga.
Davlat aloqa tarmog‘i kanali orqali aloqa buzilganda JP NHR quyidagilarga majbur:
– buzilgan aloqa kanalini belgilangan tartibda kanallarni ajratish punktiga (bog‘lanish
punktiga) topshirishga, topshirgan vaqtini va davlat aloqa tarmog‘i korxonasi navbatchi
operatori familiyasini navbatchilikni olib borish (apparat yoki texnik) jurnaliga yozib
qo‘yishga, va operatordan uni almashtirishni talab qilishga (agar ko‘zda tutilgan bo‘lsa);
– aloqa kanali buzilishi bartaraf qilingach, uning elektr ko‘rsatkichlarining
belgilangan ekspluatasion me’yorlarga mosligini tekshirib ko‘rishga, hamda bog‘lanish
punkti bilan kelishilgan holda va JP NHBoshlig‘i (ATEBN) ruxsati bilan aloqani asosiy
kanalga o‘tkazishga (agar almashtirish amalga oshirilgan bo‘lsa);
– aloqa kanali ishidagi tanaffusning vaqtini va sababini kanallarni ajratish punkti
(bog‘lanish punkti) navbatchi xizmatlari bilan kelishilgan holda navbatchilikni olib borish
(apparat yoki texnik) jurnaliga yozib qo‘yishga.
Buzilgan aloqalarni tiklash bo‘yicha aniq majburiyatlar va javobgarlik hududlari
(chegaralari) AT navbatchi smenasi shaxslariga Yo‘riqnomalarda ko‘rsatiladi.
AT xizmat ko‘rsatishida bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlariga tegishli
kabel va doimiy havo liniyalari buzilganda, ATBN bu haqda AT boshlig‘iga bildiruv
berishga va uning ruxsati bilan buzilish joyiga avariya-tiklash komandasini jo‘natishga
hamda tiklash ishlari borishini nazorat qilishga majburdir.
Daladagi (harakatdagi) ATBN quyidagilar uchun javob beradi

27
– asosiy yo‘nalishlarda aloqa buzilganda axborotlarning uzatilishini aloqaning
aylanib o‘tuvchi yo‘nalishlari orqali ta’minlashga;
– axborotlarni uzatishda (qabul qilishda) navbatga rioya qilinishini va ularning
belgilangan o‘tish muddatlariga rioya qilinishini kuzatib borishga;
– niqoblovchi almashinuv reja-grafigiga asosan ekspedisiyaga niqoblovchi
radiogrammalarni topshirishga, ularning rasmiylashtirilishini va o‘tishini nazorat qilishga;
– boshqaruv punkti tezkor navbatchisi va shifrlash organi bilan uzviy hamkorlikni
ushlab turishga;
– ATEBNlarni qabul qilinishi kutilayotgan jangovar boshqaruv signallari va o‘ta
muhim axborotlar haqida oldindan ogohlantirishga;
– shifrlash organini ATga o‘ta muhim hujjatli axborot kelganligi haqida
ogohlantirishga;
– aloqaning holatini hamda uning axborotni uzatishga (qabul qilishga) va
so‘zlashuvlarni ta’minlashga shayligi darajasini, shuningdek aloqaning aylanib o‘tuvchi
yo‘nalishlari holatini doimo bilishga;
– navbatchi ekspeditorlarga shaxsan yo‘riqnoma berishga va ularning ishini nazorat
qilib borishga;
– jangovar boshqaruv signallarini, o‘ta muhim axborotlarni uzatishdagi (qabul
qilishdagi) ushlanishlar sababini aniqlashga, ular haqida ATBNga va aloqani boshqarish
punkti navbatchi ofiseriga bildiruv berishga;
– o‘z boshqaruv punkti manzillari ro‘yxatidagi o‘zgarishlar haqida yuqori turuvchi
AT navbatchi smenasi shaxslariga o‘z vaqtida xabar berishga;
– o‘ta muhim axborotlarning o‘tishi hisobini yuritishga.
Jangovar boshqaruv signali qabul qilingan (uzatilgan) va bildiruv berilgan

30
3
.2. Aloqani, QABTni va MTTni qo‘llashga doimiy shaylikda ushlab turish bo‘yicha
AT navbatchi smenasi shaxslarining majburiyatlari
ATBN (ATEBN, JP NHBoshlig‘i) quyidagilarga majbur:
– amaldagi aloqaning holatini hamda QABT va MTT vositalarining ish faoliyatini
doimo nazorat qilib borishga;
– zaxiradagi aloqa vositalari va kanal(liniya)larini, QABT va MTT vositalarini
qo‘llashga shayligini ta’minlashga;
– aloqaning, QABT va MTT vositalarining ish faoliyati buzilishi (sifati
yomonlashishi) ehtimoliy sabablarini tezkorlik bilan aniqlashga va ularni bartaraf etish
bo‘yicha choralar ko‘rishga;
– ishlab turgan va zaxiradagi aloqa, QABT va MTT vositalariga, aloqa
kanal(liniya)lariga o‘z vaqtida texnik xizmat ko‘rsatilishini nazorat qilishga;
– o‘z vaqtida aloqaning holati, QABT va MTT vositalari ishlashi haqida bo‘ysunuvi
bo‘yicha bildiruv berishga;
– belgilangan hujjatlarni yuritishga.
Telefon so‘zlashuvlarini ta’minlanishi nazorati bo‘yicha navbatchi quyidagilarga

28
ATEBN quyidagilarga majbur:
– jangovar boshqaruv signallarining, barcha turdagi axborotlarning belgilangan
nazorat muddatlarida o‘tishini ta’minlash bo‘yicha, hamda aloqaning, aloqa, QABT va
MTT vositalarining, aloqa kanal(liniya)larining barqaror ishlashini ta’minlash bo‘yicha AT
elementi navbatchi smenasi harakatlariga rahbarlik qilishga;
– jangovar boshqaruv signallari, o‘ta muhim axborotlar qabul qilinganligi va
uzatilganligi haqida ATBNga (axborotlarning o‘tishi nazorati bo‘yicha navbatchiga)
bildiruv berishga;
– jangovar boshqaruv signallarini, o‘ta muhim axborotlarni uzatish (qabul qilish)
uchun va qo‘mondonlikka so‘zlashuvlarni ta’minlash uchun aloqa(apparatura,
kanallar)ning shayligini shaxsan tekshirishga;
– barcha turdagi axborotlarni uzatish (qabul qilish) bo‘yicha JP NHRlari harakatlarini
belgilangan davriylikda nazorat qilishga;
– aloqa yo‘nalishlari yuklamasiga (nagruzka) qarab, AT elementiga kelib
tushayotgan hujjatli axborotlarni JP(stansiya)larga taqsimlanishiga rahbarlik qilishga;
– qabul qilingan hujjatli axborotni ekspedisiyaga (oluvchiga) o‘z vaqtida
yetkazilishini kuzatishga;
– aloqa yo‘nalishlarida yuklama birdaniga oshib ketganda ularni boshqa (kamroq
yuklamadagi) aloqa yo‘nalishlari mutaxassislari hisobidan kuchaytirishga;
– jangovar boshqaruv signallarining, o‘ta muhim axborotlarning ushlanishi,
qo‘mondonlik so‘zlashuvlari ta’minlanmaganligi, aloqa va axborot xavfsizligining,
maxfiylik rejimining buzilishi sabablarini aniqlashga;
– jangovar boshqaruv signallarining, o‘ta muhim axborotlarning barcha ushlanishlari
haqida ATBNga (axborotlarning o‘tishi nazorati bo‘yicha navbatchiga) bildiruv berishga.
Navbatchi ekspeditor quyidagilarga majbur

29
– signalning blankini olishga, to‘g‘ri rasmiylashtirilganligini tekshirishga,
belgilangan qoidalar bo‘yicha uzatishga kirishishga;
– uzatish tugagach navbatchi hisob boshlig‘iga bildiruv berishga;
– uzatilgan signal qabul qilinganligi haqida tasdiq olishga (agrda bu ko‘zda tutilgan
bo‘lsa);
– signalning blankiga tegishli belgilarni qo‘yishga va uni navbatchi hisob boshlig‘iga
berishga;
– uzatilgan signalning vaqtini va matnini navbatchilikni olib borish jurnaliga (apparat
jurnaliga yoki texnik jurnalga) yozib qo‘yishga.
b) jangovar boshqaruv signalini qabul qilishda:
– signalni to‘g‘ri qabul qilishga va uni blankka aniq qilib yozishga;
– signalni olganligiga tasdiq berishga (agar ko‘zda tutilgan bo‘lsa);zudlik bilan qabul
qilingan signalning mazmunini aloqa vositalari orqali boshqaruv punkti tezkor
navbatchisiga (keyinchalik signal matnini imzo ostida topshirib) yetkazishga, ATBNga va
JP NHR boshlig‘iga bildiruv berishga;
– navbatchilikni olib borish jurnaliga (apparat jurnaliga yoki texnik jurnalga) qabul
qilingan signalning vaqtini va matnini yozib qo‘yishga (jangovar boshqaruv signali qabul
qilingan (uzatilgan) va topshirilgan vaqtlari soat, daqiqa va soniyalarda qayd etiladi).
Jangovar boshqaruv signallari hyech qanday navbatsiz, boshqa har qanday
axborotlarni uzatishni (qabul qilishni) to‘xtatib qo‘yib qabul qilinadi.
a) o‘ta muhim axborotni uzatish(qabul qilish)da:
– hujjatli axborotni belgilangan tezlikda va to‘g‘ri uzatish (qabul qilish) lozim;
– uzatilgan hujjatli axborotni muxbirlar qabul qilganligi haqida tasdiq olinadi (qabul
qilingan hujjatli axborotga tasdiq beriladi);
– uzatilgan (qabul qilingan) hujjatli axborot rasmiylashtiriladi;
– zudlik bilan smena (navbatchi hisob) boshlig‘iga hujjatli axborot olinganligi haqida
bildiruv beriladi;
– hujjatli axborotni uzatishdagi (qabul qilishdagi) ushlanishlar haqida JP NH
Boshlig‘iga va axborotlarning o‘tishi nazorati bo‘yicha navbatchiga bildiruv beriladi.
Amaldagi va zahiradagi aloqa kanallari holatini ularni oxirgi uskunalardan uzib

|
Amaldagi va zahiradagi aloqa kanallari holatini ularni oxirgi uskunalardan uzibAmaldagi va zahiradagi aloqa kanallari holatini ularni oxirgi uskunalardan uzib
qo‘yib tekshirish uchun JP NHR quyidagilarga majbur:
– amaldagi va zahiradagi aloqa kanallari ish qobiliyatini tekshirish uchun ATEBNdan
(JP NHBoshlig‘idan) ruxsat olishga;
– tekshirishni o‘tkazish davrida amaldagi aloqani zaxiralashni belgilangan tartibda
ta’minlashga;
– belgilangan uslubiiyat (metodika) bo‘yicha aloqa kanallarining texnik holatini
tekshirishga (kerakli o‘lchashlarni o‘tkazishga);
– aloqa kanallaridagi aniqlangan nosozliklarni bartaraf qilishga va ularni sozlashga;
– aloqa kanallarini tekshirishda aniqlangan barcha kamchiliklar haqida, hamda
ularning sozlanishiga va to‘g‘rilanishiga kiritilgan o‘zgarishlar haqida ATEBNga (JP
NHBoshlig‘iga) bildiruv berishga;
– kanallarning kommutatsiyasini amaldagi chizmaga mos holda tiklashga;
– aloqa kanallarini tekshirish va o‘lchashlar natijalarini navbatchilikni olib borish
(apparat yoki texnik) jurnaliga yozib qo‘yishga.
Aloqani, QABT va MTT vositalarini qo‘llashga doimiy shay holatda ushlab turish
maqsadida navbatchi smena shaxsiy tarkibi ularga o‘z vaqtida va yuqori sifatli texnik
xizmat ko‘rsatishni o‘tkazishga majburdirlar.
Har qaysi apparaturaga, aloqa liniyasiga, QABT va MTT vositalariga texnik xizmat
ko‘rsatishda bajariladigan ishlarning mazmuni va ketma-ketligi ularning ekspluatasion
hujjatlari bilan aniqlanadi.
Aloqa, QABT va MTT vositalarini ularga texnik xizmat ko‘rsatish vaqtida
o‘chirib qo‘yish zarur bo‘lgan hollarda JP NHR quyidagilarga majbur:
– zahiradagi aloqa, QABT va MTT vositalarini tekshirishga va ishga tayyorlashga;
– texnik xizmat ko‘rsatishga tayyorligi haqida ATEBNga (JP NHBoshlig‘iga)
bildiruv berishga va uning ruxsati bilan aloqani zaxiradagi apparatura(kanal)ga
o‘tkazishga;
– texnik xizmat ko‘rsatish yakunlangandan so‘ng aloqa apparaturasi (kanali) ish
qobiliyatini tekshirib ko‘rishga;
– ATEBNga (JP NHBoshlig‘iga) bildiruv berishga va uning ruxsati bilan aloqani
asosiy apparatura(kanal)ga o‘tkazishga;
– o‘tkazilgan texnik xizmat ko‘rsatishlar haqida navbatchilikni olib borish (apparat
yoki texnik) jurnaliga yozib qo‘yishga.
|
| |
vositalarini zaxiralash chizmasi

39
AT (ATE, JP NH) navbatchi smenasi shaxsiy tarkibining navbatchilikni olib
borganligiga baho.
Bildiruvning oxiriga topshirayotgan va tushayotgan AT (ATE, JP NHBoshlig‘i)
bo‘yicha navbatchilar navbatchilikni topshirganligi (qabul qilganligi) haqida imzo
qo‘yadilar.
Aloqa boshlig‘ining qarori bilan, AT (ATE) bo‘yicha navbatchining navbatchilikni
olib borish yakunlari bo‘yicha bildiruvi alohida
bildiruvlar jurnalida yozilishi mumkin,
uning shakli va mazmuni AT (ATE) tomonidan hal qilinadigan vazifalarning hajmidan
kelib chiqib belgilanadi.
Rahbariy hujjatlar (qo‘llanma, nizom) bilan apparat (texnik, ekspluatasion,
ekspeditorlik va boshqa) jurnali yuritilishi belgilab qo‘yilgan JPlarda navbatchilikni olib
borish jurnali
yuritilmaydi.
Texnik xizmat ko‘rsatish o‘tkazilayotganda ATEBN quyidagilarga majbur

32
QABT va MTT ishlashi chizmasiga o‘zgartirish kiritishga hamda apparatura(vosita)ni
uzish(o‘chirish)ga komanda berishga;
– texnik xizmat ko‘rsatish yakunlangandan so‘ng aloqa apparaturasi (kanali), QABT
va MTT vositalari ish qobiliyatini tekshirib ko‘rishga, ATBNga bildiruv berishga va uning
ruxsati bilan aloqani asosiy apparatura(kanal)ga o‘tkazishga,
QABT va MTT ishlashi
chizmasini tiklashga;
– o‘tkazilgan texnik xizmat ko‘rsatishlar haqida navbatchilikni olib borish jurnaliga
yozib qo‘yishga.
3.3. AT navbatchi smenalari shaxslarining aloqani o‘z vaqtida o‘rnatish bo‘yicha
majburiyatlari
AT vositalari orqali hosil qilingan va KAT(kanallarni tarqatish punktlari)dan qabul
qilinadigan
aloqa kanallarining sifati uchun, shuningdek ularning ko‘rsatkichlarining
ekspluatasion me’yorlarga mos kelishi uchun
AT kanal hosil qilish elementlari
(apparatxonalari, stansiyalari)
navbatchi hisoblari javobgardir.
Ixtiyoriy kanal bo‘yicha oxirgi apparatxonadan (oxirgi apparatdan) talab qilingan
sifatdagi aloqa almashinuvi
amalga oshirilsagina ushbu kanal orqali aloqa o‘rnatilgan
hisoblanadi.
Oxirgi apparatxona (stansiya) JP NHR tomonidan tekshirilgan va qabul qilib olingan
aloqa kanali ushbu
JPniki deb hisoblanadi. Agarda tekshiruv natijasida kanalning elektr
ko‘rsatkichlari belgilangan me’yorlarga to‘g‘ri kelmasligi aniqlansa,
ushbu kanal kanal
hosil qilish markaziga (stansiyasiga)
qaytarib topshiriladi.
Past sifatli kanal kanal hosil qilish markazi (stansiyasi) hisobida turadi va
ekspluatasiyaga
topshirilmagan deb hisoblanadi.
Oxirgi apparatxona (stansiya) JP NHR tomonidan tekshirilgan
va ishlatishga qabul
qilib olingan aloqa kanalinining elektr ko‘rsatkichlari belgilangan me’yorlar chegarasida
bo‘lsa, uni kanal hosil qilish elementiga (stansiyasiga)
qaytarish ta’qiqlanadi.
Har bir ATda har bir JP NHRning aloqani o‘rnatishdagi
harakatlari tartibi va
MISD (Multiple Instruction, Single Data)

|
MISD (Multiple Instruction, Single Data)
|
bet | 5/12 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 28,53 Kb. | | #264327 |
Bog'liq Kompyuterni tashkel etish 4 blok javoblariMISD (Multiple Instruction, Single Data): Bitta ma'lumot turli xil protsessorlar tomonidan turli xil buyruqlar bilan qayta ishlanadi.
SPMD (Single Program, Multiple Data): Barcha protsessorlar bir xil dasturni bajaradi, lekin har biri o'z ma'lumotlari bilan ishlaydi.
2. Yadgorlik modeli bo'yicha:
Shared memory: Barcha protsessorlar umumiy xotiraga kirishlari mumkin.
Distributed memory: Har bir protsessor o'ziga xos xotiraga ega.
Cache memory: Har bir protsessor o'ziga xos kesh xotirasiga ega bo'lib, u tezkor kirish uchun tez ishlash ko'rsatkichlarini ta'minlaydi.
Parallel kompyuter arxitekturalari murakkab hisob-kitoblarni tezroq va samaraliroq bajarish uchun ishlatiladi. Ular ilmiy hisob-kitoblar, katta ma'lumotlarni tahlil qilish, tasvirlarni qayta ishlash va boshqa sohalarda keng qo'llaniladi.
Parallel kompyuter arxitekturalarining afzalliklari:
Yuqori ishlash: Bir vaqtning o'zida bir nechta protsessor hisob-kitoblarni tezroq bajarishga imkon beradi.
Maslahatlarni hal qilish imkoniyati: Murakkab va katta masalalarni hal qilish imkoniyatini beradi.
Maslahatlarni parallel qilish imkoniyati: Hisob-kitoblarni parallel ravishda bajarish imkoniyatini beradi, bu ish vaqtini qisqartiradi.
11. Assembler tili va uning vazifalari
Assembler tili - bu mashin kodiga yaqin bo'lgan past darajali dasturlash tilidir. U protsessor tomonidan to'g'ridan-to'g'ri tushuniladigan va bajariladigan buyruqlarni ishlatadi. Assembler tilidagi dasturlar odatda mashin kodiga qo'lda yoki assembler deb ataladigan maxsus dastur yordamida tarjima qilinadi.
Assembler tilining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
Mashin kodiga dasturlash: Assembler tili protsessor tomonidan to'g'ridan-to'g'ri tushuniladigan va bajariladigan buyruqlarni ishlatish imkonini beradi.
|
| |
Rasmlarnio o’rnatish - 1-Mavzu: Kompyuter va uning qurilmalari

Rasmlarnio o’rnatish
«Vstavka» (Kuyish) menyudagi «Risunok» (Rasm) buyruKi yordamida matnga grafik ob’ektlar kiritish mumkin: rasmlar, diagrammalar, avtofiguralar, skanerda nusxa olingan fotorasmlar.
Тartib bilan buyrukda uchragan bulimlarni kurib chikaylik. «Kartinki» (Тasvirlar) bulimida — Clip Callery ilovasidan rasm tanlab, kerakli joyga kuyiladi. Buning uchun rasm kiritilishi lozim bulgan joyga sichkoncha kursatkichini olib boring. «Risunok» (Rasm) buyruKining «Kartinki» (Тasvirlar) bulimini faollashtiring
Chizma yaratish
Word da chizma yaratish uchun bosh menyuning Vstavka (Joylash) bo’limidan Risunok (Rasm) bandidagi Sozdat risunok (Rasm yaratish) ni tanlash kerak. Natijada ekranda to’g’ri to’rtburchak shaklidagi maydoncha hosil bo’ladi va unga turli tayyor geometrik shakllarni joylashtirib, vektor grafikasi asosida chizma tayyorlash mumkin:
Bunda ekranda paydo bo’lgan Risovaniye (Rasm chizish) uskunalar panelidan foydalanish mumkin. Odatda bu panel ekranning pastki qismida paydo bo’ladi.
Uning Risovaniye (Chizish) tugmasi asosiy chizish amallari joylashgan menyuga yo’l ochadi. Avtofigurы (Тayyor shakllar) tugmasi mavjud geometrik shakllarni tanlashga imkon yaratadi. 3-tugma yordamida to’g’ri chiziq kesmasini, 4-tugma yordamida paykon shaklidagi kesmani, 5-tugma bilan, to’g’ri to’rtburchakni, 6-tugma bilan aylana va ellipslarni chizish mumkin. 7-tugma rasmga matn kiritish uchun, 8-tugma matnni geometrik shaklda tasvirlash uchun xizmat qiladi.
3-Mavzu: Elektron jadvallar muxarririda ishlash
Jadval ko‘rinishdagi ma’lumotlarni tahlil qilish, hisob-kitob ishlarini olib borish uchun maxsus amaliy dasturlar yaratilgan. Bunday dasturlar elektron jadvallar deb ataladi. Excel dasturi ham elektron jadvallar qatoriga kiradi.
Elektron jadvallar, xususan Excel dasturi bank, soliq sohalarida juda keng qo‘llaniladi. Shu bilan birga barcha tashkilot, korxona va o‘quv muassasalarining buxgalteriya bo‘limlarida eng ko‘p ishlatiladigan dastur hisoblanadi.
|
Navoiy viloyati Navoiy shahar 8-umumiy o’rta ta’lim maktabi rahbar va pedagog kadrlarning axborot kommunikatsiya

№
|
Tinglovchining
I F SH
|
Egallab turgan lavozimi yoki mutaxassisligi
|
O’quvlarni nazariy o’zlashtirish darajasi
|
O’quvlarni amaliy o’zlashtirish darajasi
|
O’quvlar yakunida egallagan bilim va ko’nikmalaridan foydalangan holda o’tkazgan dars mashg’ulotlari soni va ularning umumiy darslarga nisbati (%)
|
-
|
Hakimova Shahodat Abdullayevna
|
UТIBDU Boshl.sinf o’qituvchisi
|
A’lo
|
|
3(3.3)
|
-
|
Ro’ziyeva Gavhar Keldiyorovna
|
MMIBDU Boshl.sinf o’qituvchisi
|
A’lo
|
|
3(3.3)
|
-
|
Тuropova Oliya Hamitovna
|
Boshlang’ich sinf o’qituvchi
|
yaxshi
|
|
6(10%)
|
-
|
Islomova Anora Normurodovna
|
Boshlang’ich sinf o’qituvchi
|
Yaxshi
|
|
2(5%)
|
-
|
Хalilova Nodira Farmonovna
|
Boshlang’ich sinf o’qituvchi
|
Yaxshi
|
|
2(5%)
|
-
|
Axmedova Mavluda Muxiddinovna
|
Boshlang’ich sinf o’qituvchi
|
Yaxshi
|
|
2(5%)
|
-
|
Ulug’ova Munavvar Botirovna
|
Boshlang’ich sinf o’qituvchi
|
Yaxshi
|
|
6(10%)
|
-
|
Iydiyeva Munavvar Тoirovna
|
Boshlang’ich sinf o’qituvchi
|
A’lo
|
|
6(10%)
|
-
|
Suyunova Guliston Miltikboyevna
|
Boshlang’ich sinf o’qituvchi
|
A’lo
|
|
6(10%)
|
-
|
Oblokulova Farogat Shayimovna
|
Boshlang’ich sinf o’qituvchi
|
Qoniqarli
|
|
6(10%)
|
-
|
Jiyanova Manzura Хasanovna
|
Boshlang’ich sinf o’qituvchi
|
A’lo
|
|
6(10%)
|
-
|
Rajabova Shoxista Asadullayevna
|
Boshlang’ich sinf o’qituvchi
|
Qoniqarli
|
|
6(10%)
|
-
|
Yuldosheva Maksuda Muxtorovna
|
Boshlang’ich sinf o’qituvchi
|
Qoniqarli
|
|
3(3.3)
|
-
|
Boboyeva Muslima Naimovna
|
Boshlang’ich sinf o’qituvchi
|
yaxshi
|
|
3(3.3)
|
-
|
Axmedova Dilfuza Ummatovna
|
Boshlang’ich sinf o’qituvchi
|
yaxshi
|
|
6(10%)
|
Lazerlar haqida umumiy ma’lumot

|
Lazerlar haqida umumiy ma’lumot
|
bet | 2/21 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 54,47 Kb. | | #263539 |
Bog'liq Lazerlarning yaratilish tarixi gaz lazerlar-www.hozir.org1. 1. Lazerlar haqida umumiy ma’lumot
Lazer kogerent nurlanish chiqaruvchi elektr-optik qurilmadir. Atama inglizcha "laser" qisqartmasidan kelib chiqib,Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation (majburiy nurlanish yordamida yorug’likni kuchaytirish),deb yoyiladi. Tipik lazer divergensiyasi past va to’lqin uzunligi qat’iy cheklangan (ya’ni, monoxrom) yorug’lik chiqaradi. Spektrning optik qismida ishlatiladigan yorug‘lik manbalarining nurlanishi kogerent bo‘lmaydi, masalan, manbaning butun nurlanishi uning atomlari, molekulalari, ionlari, erkin elektronlari kabi mikroskopik elementlari chiqarayotgan va o‘zaro kogerent bo‘lmagan oqimlardan tashkil topgan bo‘ladi. Gaz razryadining yorug‘lanishi, su’niy va tabiiy manbalarning issiqlik nurlanishi, turli usulda uyg‘otilgan lyuminessensiya kogerent bo‘lmagan nurlanishga misol bo‘la oladi. XX asrning 60 yillari boshida boshqa tipdagi yorug‘lik manbalari yaratilgan bo‘lib, ular optik kvant generatorlari (OKG) yoki lazerlar deb ataladi. Kogerent bo‘lmagan manbalardagiga qarama-qarshi ravishda kvant generatorning bir-biridan mikroskopik masofalarda bo‘lgan qismlaridan chiqayotgan elektromagnitik to‘lqinlar o‘zaro kogerent bo‘ladi. Bu jihatdan kvant generatorlari kogerent radio to‘lqinlari manbalariga o‘xshash bo‘ladi.
Nurlanishning kogerentligi optik kvant generatorlarining qariyib hamma xususiyatlarida ko‘rinadi. Nurlanishning to‘la energiyasi bundan istisno bo‘ladi, chunki bu energiya kogerent bo‘lmagan manbalardagi kabi dastavval uzatilayotgan energiyaga bog‘liq bo‘ladi. Lazerlarning nurlanishi kogerentligi bilan bog‘langan ajoyib xususiyati shundan iboratki, energiya vaqt davomida, spektrda, fazoda tarqalish yo‘nalishlari bo‘yicha konsentratsiyalanadi. Ba’zi kvant generatorlarining nurlanishi yuqori darajada monoxromatik bo‘ladi. Boshqa lazerlar davom etish vaqti 10-12 s ga teng bo‘lgan juda qisqa impulslar chiqaradi; shuning uchun bunday nurlanishning oniy quvvati juda katta bo‘lishi mumkin.
|
| |