Elektron tijorat tizimidagi muammolar

|
Elektron tijorat tizimidagi muammolar
|
bet | 87/201 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 4,94 Mb. | | #232599 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi Elektron tijorat tizimidagi muammolar
Elektron tijorat tuzilishi quyidagi shaklda tasvirlangan (2.5.1-asm):
Elektron tijorat zamonaviy sharoitda Internetda elektron tijoratni amalga oshirish uchun asosiy shartlar bo‘lgan komponentlarning o‘zaro ta’siri chorrahasida paydo bo‘ladi.
2.5.1-rasm. Elektron tijorat komponentlari
Elektron tijorat tizimlarining maqsadlari quyidagicha shakllantirilishi mumkin:
tijorat sohasi, texnologik almashinuv, moliyaviy va investitsiya operatsiyalari va boshqalar bilan bog‘liq tashkilotlar va mijozlar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarni tashkil etish;
sotuvchi va xaridor o‘rtasida ishonchli himoyalangan axborot almashinuv kanallarining ishlashini ta’minlash;
bitimlar asosida tashkilotlarni muvofiqlashtirish va ularning o‘zaro manfaatlarini amalga oshirish;
an’anaviy tijorat masalalarini hal qilish: sotib olish, sotish, to‘lash, yetkazib berish va boshqalar.
Elektron tijorat shakllari
Ayni paytda, elektron savdo tizimlari foydalanish tabiati elektron tijorat tizimi asosida ishlaydigan web-sayt yoki web servis ko‘rinishdagi asosiy axborot texnologiyalarining ishlashiga bog‘liq.
Shunga ko‘ra, elektron tijorat tizimlarining turlari funktsional belgisi bilan farqlanadigan texnologik tizim turiga qarab o‘zgaradi.
Buning bir qismi sifatida axborot texnologiyalari platformalari tizimlari quyidagicha ajratiladi:
Kompaniyaning korporativ web-sayti.
Onlayn do‘kon.
Online - xizmati.
Elektron savdo tizimi.
Axborot tijorat portali.
Brokerlik va agentlik xizmatlari.
Elektron savdo maydonchalari.
Ixtisoslashgan B2B mahsulotlari.
Kompaniyaning korporativ web-sayti asosan pudratchilar bilan tashkilot va mahsulotlar to‘g‘risida asosiy ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan ma’lumot almashish uchun mo‘ljallangan. Bu elektron tijorat saytlar yordamida elektron tijorat tizimlari oddiy shaklidagi murojaatlar bilan birgalikda web-saytda mahsus xizmat taqdim etuvchi murakkab ko‘p funksiyali tizimlari shaklda amalga oshirilishi mumkin.
Internet do‘kon oddiy do‘kon bo‘lib, tovarlar va xizmatlarni sotish lekin onlayn uslubda, shuningdek maqsadli auditoriyaga yo‘naltirilgan bo‘ladi. Asosiy maqsad – mahsulotlar sotuvi. Savdo hajmini oshirish asosiy maqsadi hisoblanadi. Ko‘pincha savdo bo‘limining murakkab tashkiliy tuzilishibilan farqlanadi.
Onlayn – xizmat on-layn tarzda har qanday xizmatni sotishga qaratilgan. Amalga oshirish ko‘lami juda keng – u Internet orqali amalgaoshirilishi mumkin bo‘lgan barcha xizmatlarni qamrab oladi.
Elektron savdo tizimlari B2B sektoridagi kontragentlarni xarid qilish va yetkazib berish xizmatlariga qaratilgan.
Bu tizim faqat mijozlarni qidirayotgan, tijorat takliflarini yuboradigan, elektron hisob-kitoblarni amalga oshiradigan va buyurtmalarning bajarilishini va yetkazib berishni tashkillashtirishni kuzatadigan tashkilotning sotuvlar bo‘limining xodimlari uchun mo‘ljallangan. Bu web-saytdagi yopiq qismi bo‘lib, tashkilotning mahalliy serverdagi dasturiy to‘plam hisoblanadi.
Axborot-tijorat portali ushbu sohada faoliyat yuritadigan kompaniyalar haqida ma’lumot joylashtirish uchun mo‘ljallangan. Bu oddiy savdo maydonchasi bo‘lib, portal tashkilotchisining bevosita ishtirokisiz korxonalar buyurtma berishlari mumkin. Model buyurtmalarni pulli joylashtirishga asoslangan.
Brokerlik va agentlik xizmatlari oddiy shaklidagi savdo maydonchasi hisoblanib, xaridorlar va sotuvchilar o‘rtasidagi ixtisoslashtirilgan vositachilar ishtiroq etadi.
Elektron savdo maydonchalari B2B sektorida elektron tijoratni tashkil qilish uchun juda keng tarqalgan modellardir. Elektron tijoratning ushbu shakli, asosan, saytda ishtirok etadigan tashkilotlar tomonidan savdo va xaridlarni amalga oshirish uchun mo‘ljallangan. Ko‘pincha kim oshdi savdosi shaklida amalga oshiriladi va bir nechta sanoat sohalarini qamrab oladi. Bu foydalanuvchilarga to‘ldiruvchi xizmatlarning keng doirasini taqdim etish imkonini beradigan mutaxassislar tomonidan amalga oshiriladigan murakkab axborot texnologiyalari tizimlari.
Elektron savdo maydonchalari shaklida ishlash quyidagi bosqichlarni o‘z ichiga oladi:
kompaniyani tizimda ro‘yxatdan o‘tkazish, tashkilot va tovarlar / xizmatlar haqida ma’lumot joylashtirish, ularni taklif qilish / sotib olish;
elektron raqamli imzoni olish; savdo tartibini e’lon qilish
(hujjatlarni yuklash uchun xabarnoma nashr etish );
a’rizalarni yig‘ish;
natijalarni qayta ishlash va g‘olibni tanlash; oldi-sotdi shartnomasini tuzish.
Ixtisoslashgan B2B mahsulotlari
Eng keng tarqalgan shakli - bu faqat biron bir faoliyat yoki sohada ishlaydigan mutaxassislarga yo‘naltirilgan tarmoq jurnallari, kataloglar. Bunday jurnallarda keltirilgan ma’lumotlardan faqat professional maqsadlar uchun foydalaniladi.
2.5 .1-jadval.
|
| |