nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
C:\Dev-Cpp\lib\libbgi.h - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti...

247
Yuqoridagi oynaning ikkinchi tanlagichini tanlab strelka ko‗rsatilgan oynaga
-lbgi -lgdi32 -lcomdlg32 -luuid -loleaut32 -lole32
kodni
kiritib
ok
tugmasini bosish kerak natijada dastur grafik rejimiga o‗tkaziladi va quyidagi oyna
hosil bo‗ladi:
Grafik muhitidan foydalanib bo‗lgandan so‗ng dasturdan oddiy muhitga
qaytish uchun, albatta, tanlangan bayroqchani olib tashlash kerak aks holda dastur
xatolik beradi.
C++ dasturlash tilining grafik imkoniyatlaridan
foydalanish uchun
kutubxonalarga murojat qilish bo‗limida graphics.h kutubxonasiga
#include<
graphics.h >
ko‗rinishida
murojat qilish kerak bo‗ladi.
Kutubxonaga murojat
qilingandan keyin dasturning asosiy
main()
funksiyasi tarkibiga
initwindow(x,y)
Prosedurasi yozilishi kerak.
initwindow(x,y)
prosedurasini vazifasi grafik rejimni
(x,y) kattalik bo‗yicha hosil qilib beradi. Grafik rejimi
tarkibida kerakli vazifalar
bajarilgandan so‗ng
closegraph();
prosedurasi yordamida grafik rejimi yopiladi.
Initwindow(x,y)
va
closegraph() proseduralarni ishlatilish jarayoniga e‘tibor
qarating.
#include
#include
using namespace std;
int main(int argc, char* argv[])
{
initwindow(500,500);
system("PAUSE");
closegraph();
}
248
Grafik rejimi hosil qilingandan so‗ng kompyuter ekranini koordinatalar
sistemasini I-choraki deb qarash kerak. Bunda kompyuter
ekraniga chiziladigan
shakl va chizmalar xuddi koordinatalar sistemasining I-chorakida chiziladigandek
buruqlar beriladi. Kompyuterning ekrani bir nechta nuqtalar
matritsasidan tashkil
topgan. Dasturchi tomonidan chizilgan shakl va chizmalar ekran rangi bilan bir xil
rangda bo‗lsa, chizilgan shakl va chizmalar ko‗rinmasdan qoladi, shuning uchun
chiziladigan shakl, chizma va nuqtalar uchun alohida ranglar ham berilish mumkin.
Putpixel(x,y,)- - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s....

Circle(x,y,r)- funksiyasi markazi ( x,y ) radiusi r gat eng bo‗lgan aylana hosil qiladi. Rectangle(x1,y1,x2,y2)Lineto(x,y)- funksiyasi joriy nuqtadan ( x,y ) nuqtagacha kesma hosil qiladi. Linerel(x,y)Drawpoly(n,p) |
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov Pdf ko'rish
|
bet | 163/173 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 2,67 Mb. | | #238775 |
Bog'liq Tarixi 37 betBu sahifa navigatsiya:
- Circle(x,y,r)- funksiyasi markazi ( x,y ) radiusi r gat eng bo‗lgan aylana hosil qiladi. Rectangle(x1,y1,x2,y2)
- Lineto(x,y)- funksiyasi joriy nuqtadan ( x,y ) nuqtagacha kesma hosil qiladi. Linerel(x,y)
- Drawpoly(n,p)
Putpixel(x,y,)-
funksiyasi rang nomi yoki kodiga
mos koordinatasi
(x,y)
bo‗lgan nuqta hosil qiladi.
Getpixel(x.y)
-
funksiyasi koordinatasi
(x,y)
bo‗lgan nuqta qanday rangda
hosil qilinganini aniqlaydi.
Line(x1,y1,x2,y2)-
funksiyasi koordinatalari
(x1,y1)
va
(x2,y2)
bo‗lgan
nuqtalar orasidagi kesma hosil qiladi.
Circle(x,y,r)-
funksiyasi markazi (
x,y
) radiusi
r
gat eng bo‗lgan aylana hosil
qiladi.
Rectangle(x1,y1,x2,y2)-
funksiyasi yuqori chap koordinatasi
(x1,y1)
pastki
o‗ng koordinatasi
(x2,y2)
bo‗lgan to‗g‘ri to‗rtburchak hosil qiladi.
Lineto(x,y)-
funksiyasi joriy nuqtadan (
x,y
) nuqtagacha kesma hosil qiladi.
Linerel(x,y)-
funksiyasi (
x,y
) nuqtadan joriy nuqtagacha kesma hosil qiladi.
Lineto va linerel funksiyalari dastur tarkibida bo‗yruqlar asosida kursor kelib
qolgan nuqtani joriy nuqta sifatida qabul qiladi.
Drawpoly(n,p)-
funksiyasi ko‗pburchak hosil qilish uchun xizmat qiladi. Bu
yerda
n
burchaklar soni,
p
burchaklar koordinatalari hisoblanadi.
Endi quyidagi dasturni tahlil qiling
250
#include
int main()
{ int gd = DETECT, gm, c , x = 100, y = 50;
initgraph(&gd, &gm, "C:\\TC\\BGI");
for ( c = 0 ; c <=5 ; c++ ) { setlinestyle(c,100, 3); line(x, y, x+200, y);
y = y + 25; } getch(); closegraph();
return 0;
}
Dastur natijasi quydagicha ko‗rinishda bo‗ladi:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov
|
Ichma-ich joylashgan sikllar - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti...

34
bajarilib, ishki tsikl parametri bir qadamga ortadi va x3<=x3
max
mantiqiy
ifodaning
qiymati yana tekshiradi. Agar u rost bo‘lsa buyruqlar yana bir bor
bajarilib, ichki tsikl parametri yana bir qadamga ortadi
va hokazo ichki tsikldagi
takrorlanishlar x3>x3
max
bo‘lguncha davom etadi. Shundan so‘ng o‘rta tsikl
parametri bir qadamga ortadi va x2<=x2
max
mantiqiy ifodaning
qiymati
tekshiriladi. Agar u rost bo‘lsa ichki tsikldagi takrorlanishlar to‘liq
qaytariladi(o‘rta tsikl parametrining yangi qiymati uchun ). Shundan so‘ng o‘rta
tsikl parametri yana bir qadamga ortadi va hokazo o‘rta tsikldagi takrorlanishlar
x2>x2
max
bo‘lguncha davom etadi. Shundan so‘ng
tashqi tsikl parametri bir
qadamga ortadi va x1<=x1
max
mantiqiy ifodaning
qiymati tekshiriladi, agar u rost
bo‘lsa o‘rta va ichki tsikllardagi takrorlanishlar to‘liq qaytariladi(tashqi tsikl
parametrining yangi qiymati uchun ) va hokazo bu jarayon x1>x1
max
bo‘lguncha
davom etadi. Shundan so‘ng ichma – ich joylashgan
tsikllardan keyingi
buyruqlarga o‘tiladi.
-sinf to`garak mashg`ulotlarida ishlatiladigan

|
-sinf to`garak mashg`ulotlarida ishlatiladigan
|
bet | 53/93 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 435,6 Kb. | | #131505 |
Bog'liq Ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua-fayllar.org1-sinf to`garak mashg`ulotlarida ishlatiladigan mashq turlari:
Rasmdagi narsalar nomini ayting va yozing.
So’zlardagi tovush va harflar sonini ayting.
So’zlar beriladi. So’zlarni tutuq belgisiga rioya qilib o’qing.
Ba’zan, da’vo, va’da, sur’at, she’r, in’om…
So’zlarni bo’ginlarga bo’ling.
Va’da, san’at, Tal’at, e’tibor, Ra’no, ma’na, sur’at.
So’zlarni alifbo tartibida yozing.
Mana, baho, bil, anor, Dono, eshak, gul, soat, paxta, non, laylak,
Jirafa, ilon, mashina, randa, hayvon, kapalak, olma, qarg’a.
Hayvonlar nomini ayting, har bir so’zdagi unlilar tagiga chizing.
So’zlarni bo’g’inlarga bo’ling.
Vatani borning baxti bor,
Mehanti borning taxti.
Bilim baxt keltirar.
Bilagi zo’r birni yig’ar,
Bilimi zo’r mingni.
Daryo suvini bahor toshirar,
Odam qadrini mehnat oshirar.
Daraxt ichidan mevalar nomini toping.
o a m l r
o I u m o f
u z I a o’
l m sh u o x
l s r n t I o
b k I h g
O’zingiz bilgan shahar, qishloq, mahalla, nomlarini yozing.
Shahar: Qarshi, …..
Qishloq: Chim, …..
Mahalla: Mevazor, …..
Ko’cha: Cho’pon ota, …..
Tarqatma materiallar:
1-tarqatma.
1.1-sinf ona tili darslarida to`garak mashg`ulotlariga oid mustaqil topshiriqlar tuzish.
2.1-sinfda gap, so’z , bo’g’in mavzusiga oid ijodiy topshiriqlar tuzish.
2-tarqatma.
1.1-sinfda n tovushi va n harfi, t tovushi va t harflariga oid mustaqil topshiriqlar tuzish.
2. B tovushi va b harfi, r tovushi va r harflariga oid mustaqil topshiriqlar tuzish.
3-tarqatma.
1.O’ tovushi va o’ harfi, y tovushi y harfi, ng tovushi van g harflariga ijodiy topshiriqlar tuzish.
2. S tovushi va s harfi, h tovushi va h harfi, sh tovushi va sh harflariga oid mustaqil topshiriqlar tuzish.
4-tarqatma.
1.Q tovushi va q tovushi, ch tovushi va ch harflariga oid didaktik o`yinlar asosidagi topshiriqlar tuzish.
2. G’ tovushi va g’ harfi, x tovushi va x harfi, f tovushi va f harflariga oid ijodiy topshiriqlar tuzish.
|
| |
V III. GIDROSFERA VA UNING YERDAGI

V III. GIDROSFERA VA UNING YERDAGI HAYOT UCHUN AHAM IYATI Gidrosferaning tarkibiy qismlari. Gidrosfera Yer
ning suv qobig'idir. Gidrosfera dunyo okeani, quruqlikdan
54
tashqaridagi suv bo‘shlig‘idir. Dunyo okeanini m ateriklar
to 'rtta okeanga bo‘lib turadi. Tinch, A tlantika, H ind va
Shimoliy M uz okeani. Hozirgi paytda ayrim hollarda
Janubiy okean ham ajratilmoqda.
Dengiz deb suvining xususiyatlari ham da quruqlik
yoki suvosti balandliklari bilan okeandan ajralib tura-
digan okeanning bir qism iga aytiladi. U ichki, tashqi va
orollararo turlarga bo'linadi.
Q uruqlik suvlari yerosti va ustki suvlaridan iborat.
Yerosti suvlari Yer po‘stining yuqori qismidagi suyuq va
qattiq (ko‘p muzloq) suvlardan iborat.
Atmosfera suvlari havoning tarkibidagi muz va doT
kristallari ham da suv tom chilaridan iborat.
Okeanlarning atmosfera va quruqlik bilan o‘zaro ta’siri. Okeanning maydoni katta boMgani uchun juda
katta miqdorda Quyosh issiqligini yutadi. Natijada okean
suvi isiydi. Shuning uchun okeanlar atmosferaga issiqlik
va nam havo berib turadi. Okean yuzasidan bug‘langan
suv quruqlikka yog*in sifatida tushadi. Demak, okean
Yerdagi nam likning asosiy manbayi hisoblanadi.
Yozda quruqlik yuzasi tez isiydi, natijada quruqlik
ustida
past bosim oblasti vujudga keladi. Okean suvlari
sekin isishi tufayli okean ustida
yuqori bosim oblasti shakllanadi. Natijada okeandan quruqlik tomon nam
salqin shamol esa boshlaydi. Qishda esa quruqlik tez
sovib ketadi, natijada yuqori bosim oblasti vujudga
keladi. Okean ustida esa suvning sekin sovishi tufayli
55
past bosim oblasti vujudga keladi. Natijada shamol okean
tomon esa boshlaydi.
VII. LITOSFERA VA YER YUZASINING - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

Yer
po'stining
m ustahkam ,
barqaror
qism lari
platformalar
deb ataladi. G eosinklinal hududlarda ko‘ta-
rilgan tog1 tizm alari tashqi kuchlar ta’sirida yem iriladi,
yem irilgan tog1 jinslarini past joylarga olib keladi, natijada
tog'larning qattiq m agm atik
va m etam orfik jinslardan
iborat ichki qism lari ochilib qoladi. Platform alarning
cho'kkan joylarini suv bosadi va cho'kindi jinslar bilan
qoplangan qism i
plita
deb ataladi. Plita kristall jinslarining
Yer yuzasiga chiqib qolgan qismi
qalqon
deb ataladi.
Litosfera plitalari nazariyaga asosan Yer po'sti juda
katta va yirik palaxsalardan (plitalardan) iborat. U larning
qalinligi 60 km dan 100 km gacha.
Plitalar m antiyaning
yum shoq va plastik qatlam i ustida joylashgan. Yuqori
m antiyada m oddalarning harakati plitalarni bir-biriga
nisbati yiliga 1 sm dan 6 sm gacha tezlikda siljishiga sabab
bo'ladi. S unday m a’lum otlar Yerning sun’iy yoMdoshlari
tomonidan olingan suratlarini
taqqoslash natijasida
aniqlangan. Agar quruqlik va okean plitalari to‘qnashsa,
quruqlik plitasining chekka qismi okean plitasi ostiga
botadi, natijada chuqur okean botiqlari,
quruqlikda esa
baland tog‘lar hosil bo‘ladi.
Litosfera plitalarining chegaralari harakatchan bo'ladi
va bu yerlarda harakatdagi vulqonlar ham da zilzilalar
tez-tez sodir bollib turadi. Litosfera plitalarining bunday
chegaralari
seysmik mintaqalar
deb ataladi. Yer po'stida
asosiy va ikkinchi darajali seysm ik m intaqalar ajratiladi.
Birinchi darajali seysm ik m intaqalarga Tinch okeani
mintaqasi va Alp-Him olay tog1 m intaqasi kiradi. Ikkinchi
51
darajali seysm ik m intaqalarga Hindiston, Sharqiy A frika
va A tlantika m intaqalari kiradi.
C++ dasturlash tilida izohlardan foydalanish

43
{
int a, b, c; // a, b, c lar butun turli o‗zgaruvchilar
cout<<‖ a va b larning qiymatlarini kiriting‖;
cin>>a>>b; // a va b larning qiymatlari kiritilishi shart
c=a+b; // c o‗zgaruvchiga a va b larning yig‗indisining qiymati beriladi
cout << "c=" << c ; // c ning qiymati chop etiladi
// a ning va b ning qiymatlarini kiritishni unutmadingizmi?
/* cout <<" a ning va b ning qiymatlari chop etilmaydi";
cout << "\n Chunki bunga hojat yo‗q";*/
return 0; }
Bunda to‗rt marta satrli izohlardan, bir marta umumiy izohdan foydalanildi,
ikki marta chop etish operatoridan foydalanib, tushuntirish matnlari berildi.
Izohlar C++ dasturlash tili tomonidan ijro etilmaydi, unda xohlagancha
tushuntirish matnlarini yozish mumkin. Ular faqat dastur tarkibida dasturchiga
ko‗rinib turadi. Izohlarning ekrandagi ko‗rinishi ham dasturlarning asosiy
qismidan rangsizligi bilan ajralib turadi. Ammo chop etish operatoridan foydalanib
tushuntirish matnlari berilsa chop etish operatori(cout) ijro etiladi. Faqat izohlar
ijro etilmaydi.
Izohlardan nafaqat tushuntirish matnlari sifatida, balki dasturning ma‘lum
sondagi buyruq yoki satrlarini ijro etmaslik maqsadida ham ko‗p foydalaniladi.
Tog’larda tabiat komplekslarining almashinishi

rishi tufayli tabiat komplekslari alm ashinadi.
Himolay
tog'laridagi balandlik m intaqalarini ko‘rib chiqamiz.
M azkur tog‘ning etagida teray tabiat kompleksi rivoj-
langan. Sernam , botqoq o'rm onlar asta-sekin sub
ekvatorial sernam o'rm onlar bilan alm ashinadi. 1000 m
balandlikda ular doimiy o'rm onlar
bilan alm ashinadi,
2000 m balandlikda esa keng bargli o'rm onlar boshlanadi
va 2500 m balandlikkacha davom etadi. So'ngra igna-
bargli daraxtlardan iborat o'rm onlar 3500 m balandlikka
cha bo'lgan joylarni egallab yotadi.
Ignabargli o'rm onlarning yuqorisidan 4500 m
balandlikkacha subalp va alp o'tloqlari boshlanadi.
Subalp o'tloqlari baland va bo'liq o'tlardan, alp o'tloqlari
esa pastak o'tloqlardan iborat. 4500-5000 m dan boshlab
m angu qorlar bilan qoplangan tabiat kompleksi 8845 m
gacha davom etadi.
lO.l.Tabiat zonalligi
Tabiat zonasi.
Zonallik
geografik qobiqning eng
m uhim xususiyatlaridan biridir. Zonallikning asosiy
sababi - Yerning shakli va
Yerning Quyoshga nisbatan
holatidir. Quyoshdankelayotgan issiqlikning Y eryuzasida
notekis taqsim lanishi, bug'lanish va yog'in m iqdorining
nisbati Yer yuzasida tabiat
komponentlarining zonal
bo'lib joylanishiga olib keladi.
Q uruqlikdagi tabiat zonalari o'sim lik qoplamiga
qarab ajratiladi va ular o'sim liklar nom lari bilan ataladi.
67
Okeanlarda tabiat zonalari
iqlim m intaqalari kabi
geografik joylanishiga qarab ajratiladi. Okeanlarda tabiat
zonalarini vujudga kelishida Quyosh issiqligini kengliklar
bo'yicha o'zgarishi muhim rol o'ynaydi.
Internet saytlari - Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua

|
Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua
|
bet | 68/93 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 435,6 Kb. | | #131505 |
Bog'liq Ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua-fayllar.orgInternet saytlari
1. www.tdpu. uz
2.www.pedagog.uz
3.www. Ziyonet.uz
4.www. edu.uz
5.tdpu-INTRANET.Ped
11-Mavzu: 4-sinfda ona tilidan sinfdan tashqari ishlarni kuzatish va didaktik materiallarning ahamiyatini tahlil qilish.
Reja :
1.4-sinflarda ona tilidan STI datslari tashkil qilingan darslarni kuzatish
2.STI darslarida o`qituvchining pedagogik mahoratini kuzatish
3.O`quvchilarning faolligini kuzatish
.
Foydalaniladigan adabiyotlar:
1.Qosimova K., Matjonov S., G’ulomova X., Yo‘ldosheva Sh., Sariyev Sh.Ona tili o‘qitish metodikasi. T., Nosir.2009.-163b.
2.G`ulomova X,Yo`ldosheva Sh,Mamatova G,Boqiyeva H.Husnixat va uni o`qitish metodikasi.T.TDPU.2009.-70b.
3.Sh.Mirziyoyev Erkin va farovon, demokratik O’zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. Toshkent –“O’zbekiston” -2016.56 B.
4.Sh.Mirziyoyev Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. Toshkent –“O’zbekiston” -2016.488 B.
5. Uzviylashtirilgan Davlat ta’lim standarti. -Т.: Yangiyo‘1 poligraf service, 2010.42-46 b.
6. Uzviylashtirilgan o‘quv dasturi. -Т.: Yangiyo'l poligraf service, 2010 - 46-68 b.
7.Abdullayeva Q. va boshq. O'qish kitobi (2-sinf uchun darslik). -Т.: O'qituvchi, 2010.
8. Erkaboyeva N. Ona tilidan boshlang’ich saboqlar. (4-sinf uchun).-T.: Adabiyot uchqunlari, 2018.-188 b.
9.MatchonovS. va boshq. 0‘qish kitobi (4-sinf uchun darslik). -T.:Yangiyo‘l poligraf servis, 2009. - 266 b.
10. To’xliyeva D. Ona tilidan test topshiriqlari (1-4-sinflar uchun). Toshkent-2018.-78 b.
11. T. Ziyodova. O’quvchilarni mustaqil fikrlashga o’rgatish. –T.: O’qituvchi, 2001.-76 b.
12.Umarova М., Sh.Hakimova. 0‘qish kitobi (3-sinf uchun darslik). - Т.: Cho'lpon, 2008. - 240 b.
13.Umarova M, Sh.Hakimova. O'qish darslari (3-sinf uchun). -Т.: Cho'lpon, 2008.126 b.
14.G'ulomova X., Yo'ldosheva Sh., Shermatova U. 4-sinfda ona tili darslari. - Т.: O'qituvchi, 2003.
15.Qosimova Q. “2-sinflarda ona tili darslari”, T. “O'qituvchi”, 1998 yil.
16.G‘afforovaТ., Shodmonov E., Eshturdiyeva G. O'qish kitobi (1-sinf uchun darslik). -Т.: Sharq, 2009. - 127 b.
17.G'afforova Т., G'ulomova X. I-sinfda o'qish darslari. -Т.: Sharq, 2003. - 126 b.
18. G`ulomova M., Tursunova K., Po`latova D. Chiroyli yozuv malakalarini shakllantirish (uslubiy qo’llanma).-T.: Turon-iqbol, 2013.-114 b.
19.QosimovaK., Fuzailov S., Ne’matova A. Ona lili (2-sinf uchun darslik). — T.:Cho'lpon, 2013.-127 b.
20.Fuzailov S., Xudoyberganova M. Ona tili (3-sinf uchun darslik). -T.:0'qituvchi, 2013.-143 b.
21.Ikromova R., G'ulomova X., Yo'ldosheva Sh., Shodmonqulova D. (4-sinf uchun darslik). -T.:O'qituvchi, 2013.-190 b.
|
| |
Darsning tiri - Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua

Darsning tiri: Mustahkamlash tipidagi dars.
Darsning jihozi: Qosimova K., Matjonov S., G’ulomova X., Yo‘ldosheva Sh., Sariyev Sh.Ona tili o‘qitish metodikasi. T., Nosir.2009, 3-to`garaklar rejasi.
Tayanch so`z va iboralar: to`garak, to`garak rejasi, mashg`ulot ishlanmasi.
3-sinf Ona tilidan to’garak mashg’ulotlari
Gap bo’laklari
Gapda so’zlarning bog’lanishi
Undalma va uyushiq bo’lakli gaplar
Ot so’z turkumi
Otlarda egalik qo’shimchalari
Otlarda kelishik qo’shimchalari
Sifat so’z turkumi
Son so’z turkumi
Kishilik olmoshlari
Fe’l so’z turkumi
3-sinf to`garak mashg`ulotlarida qo`llaniladigan amaliy topshiriqlar:
Gorizontal yo’nalish
Oppoq sochli boshlari,
Daryo bo’lar yoshlari. (Tog’)
Sochlaringni silaydi,
Ko’rolmaysan qo’lini.
Qulog’ingga shivirlar
Tushunmaysan tilini. (Shamol)
Oq samanim osmonda chopar,
Yag’rinlari quyoshni yopar. (Bulut)
Bahorda xo’p yog’adi,
Maysaga xush yoqadi. (Yomg’ir)
Yorug’i bor, dovrug’i bor,
O’zi yo’q, ovozi bor. (Momaqaldiroq)
“Havodagi suv bug’i” deb ta’rif berilar,
Kuzu qishda chor atrof … la qoplanar. (Tuman)
Krossvordni to’g’ri yechsangiz, vertical yo’nalishda “tabiat” so’zi hosil bo’ladi.
Tarqatma material:
1-tarqatma.
1.3-sinfda to`garak mashg`ulotlari tuzish metodikasini izohlash.
2.3-sinfda to`garak mashg`ulotlari qanday mavzularda tashkil qilinishini izohlash.
2-tarqatma.
1.3-sinfda gap bo’laklari, gapda so`zlarning bog`lanishi mavzulariga oid mustaqil topshiriqlar berish.
2.3-sinfda ot so’z turkumi, otlarda egalik qo’shimchalari, otlarda kelishik qo’shimchalari mavzulariga oid mustaqil topshiriqlar tuzish.
3-tarqatma.
1.3-sinf to`garak mashg`ulotlarida sifat so’z turkumi, son so’z turkumi mavzulariga oid qanday mustaqil topshiriqlar tuzish.
2. 3-sinf to`garak mashg`ulotlarida kishilik olmoshlari, fe’l so’z turkumi
mavzulariga oid ijodiy topshiriqlar tuzish.
Nazorat uchun savollar:
1.3-sinf to`garak mashg`ulotlarida gap mavzusiga oid qanday mustaqil topshiriqlar berish mumkin.
2.3-sinf to`garak mashg`ulotlarida ot so`z turkumiga oid qanday mustaqil topshiriqlar beriladi.
3.3-sinf to`garak mashg`ulotlarida sifat so`z turkumiga oid qanday mustaqil topshiriqlar beriladi?
4.3-sinfda to`garak mashg`ulotlarida son so`z turkumiga doir qanday ijodiy topshiriqlar beriladi?
5.3-sinfda to`garak mashg`ulotlari qanday mavzular asosida tashkil qilinadi?
6. Boshlang`ich sinf to`garak mashg`ulotlari o`quvchilarni mustaqil va ijodiy fikrlashga o`rgatishda qanday ahamiyatga ega?
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.Qosimova K., Matjonov S., G’ulomova X., Yo‘ldosheva Sh., Sariyev Sh.Ona tili o‘qitish metodikasi. T., Nosir.2009.
2.Sh.Yo`ldоshеva, Х.G`ulоmоva «Bоshlang`ich sinflarda оna tili o`qitish mеtоdikasi» Tоshkеnt 2000 y. 1-2 qism.
|
IX. ATM OSFERA VA IQLIM - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

IX. ATM OSFERA VA IQLIM Atmosferaning ahamiyati. Atmosfera Yerdagi hayot
uchun eng m uhim bo’lgan havodan tashkil topgan. A tm os
fera, asosan, azot (78%) va kislorod (21%) dan iborat.
Boshqa gazlar juda ham oz m iqdorni tashkil qiladi.
Atm osfera Yerdagi
hayotning
davom
etishida
juda katta ahamiyatga ega. U o’sim lik va hayvonot
dunyosi uchun zarur bo’lgan havoning asosiy manbayi.
57
A tm osferadagi havoning 80%i uning quyi qismida, ya’ni
troposferada joylashgan. Atmosfera tufayli Yer yuzasi
birdaniga isib yoki sovib ketmaydi. Atmosfera Yerni
fazodan kelayotgan m eteoritlardan saqlaydi. M eteoritlar
atm osfera qatlam iga kirib ishqalanish natijasida yonib
ketadi va Yer yuzasiga yetib kelmaydi. Atmosfera
bo im ag an d a Yerda hayot ham bo’lmasdi, Yer yuzasi esa
Oy yuzasiga o’xshab jonsiz bo'lib qolardi.
9.1. Yer yuzida havo haroratining taqsim lanishi Yer yuzasida havo haroratining taqsim lanishi Quyosh
nurlarining Yer yuzasiga tushish burchagiga bog'liq.
D em ak, Yer yuzasida havo haroratining taqsim lanishi
geografik kenglikka bog'liq ekan.
H ar ikkala yarim sharda qishda ham, yozda ham
harorat ekvatordan qutblar tomon pasayib boradi. Chunki
shu yo'nalishda Quyosh nurlarining tushish burchagi va
issiqlik miqdori kam ayib boradi.
Bir xil geografik kenglikdagi m ateriklar shu kenglikda
joylashgan okeanga nisbatan yozda issiqroq, qishda so-
vuqroq bo'ladi. C hunki suv sekin soviydi, quruqlik esa
tez isib, tez soviydi. Q uruqlikka nisbatan okean yuza
sining ham m a joyida havo harorati kam o'zgaradi. Tropik
kengliklarda qish va yoz harorati bir-biridan kam farq
qiladi.
H ar ikkala yarim sharda ham yozda eng yuqori harorat
ekvatorda emas, balki tropiklarida kuzatiladi. Chunki bu
paytda Quyosh tropiklarda qoq tepada turadi.
58
Demak, Yer yuzasida issiqlikning taqsim lanishiga
geografik kenglik, quruqlik va dengizning joylashishi,
dengiz va havo oqim lari ta’sir etar ekan.
Okean suvlarining hosil bo'lishi - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

okeanlarni daryolar quyiladigan joylari ozuqaga eng boy
hudud hisoblanadi.
Organizmlarning okeanlardagi jarayonlarga ta’si
ri.
Dengiz organizm lari biogen m oddalar bilan oziqlani-
shi va o‘zida biogen m oddalarni chiqarishi davomida
okean suvlarining gaz, tuz m e’yori tarkibiga kuchli ta’sir
ko’rsatadi. Dunyo okeani o'sim liklari fotosintez davo
mida yiliga 36m ln tonna tem ir va 500 mln tonna fosforni
o‘zlashtiradi.
Ayrim dengiz organizm lari suvda erigan ohakni
o'zlashtirib, unda y irik qurilm alar - m arjon qurilm alarini
barpo qiladi. D engiz tubida o‘lgan organizm larning
to'planishi natijasida organik tog1 jinslari hosil bo’ladi.
Okean tubida yashaydigan organizm larni tog1 jinslari
yem iradi, ayrim lari esa o'zidan kislota chiqarib, tog1
jinslarini eritib yuboradi.
Demak, dengiz organizm lari okean suvlarining
kimyoviy tarkibiga, sho’rligiga ta’sir etadi ham da yangi
tog1 jinslarini hosil qiladi.
Modda va energiyaning aylanma harakati

ajratiladi. M asalan, atmosferadagi havo va gidrosferadagi
suvning harakatlari, litosferadagi
qattiq va suyuq
m oddalar ham da biologik aylanm a harakatlar.
G eografik qobiqdagi eng m uhim harakatlardan
biri suvning aylanma harakatidir. Turli shakldagi ro‘y
beradigan suvning harakati Yer yuzasini yem iradi ham da
ju d a ko‘p issiqlik va m ineral m oddalarning aylanma
harakatiga sabab bo‘ladi.
Aylanma harakat tufayli suv
okeanda 2500 yilda, daryoda 16 kunda, atm osferada 8
kunda, jonivorlarda bir necha soatda alm ashinib turadi.
Biologik aylanm a harakat ham geografik qobiqning
rivojlanishida m uhim omil hisoblanadi. Yashil o'sim
liklar noorganik m oddalardan organik m oddalarni hosil
qiladi, organik m oddalar
bilan jonivorlar oziqlanib,
ularni boshqa organik m oddalarga aylantiradi, bakteriya
va zam burug'lar organik m oddalarni parchalab, yana
mineral, ya’ni noorganik moddalarga aylantiradi.
Litosferadagi m oddalar ham
doimo aylana harakatda
bo'ladi. Vulqon otilishi natijasida Yerning ichki qism idan,
ya’ni m antiyadan m oddalar Yer yuzasiga chiqadi, ular
tektonik harakatlar oqibatida yana asta-sekin pastga
tushib,
m antiyaga yetib borib, yuqori harorat va bosim
ostida erib, suyuq lava holida yana Yer yuzasiga vulqonlar
tufayli otilib chiqadi.
Yer yuzasining tuzilishi - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

Yer yuzasida tog'larning hosil bo'lishi to‘xtovsiz
davom etadi. Ayrim davrlarda tog1 hosil bo'lish jarayoni
ju d a tez suratlarda sodir bo'ladi. Yer po'stining rivojlanishi
tarixi davomida ana shunday birinchi tog1 hosil boMishi
bosqichlari sodir bo'lgan. U lar quyidagilardan iborat:
eng qadimgi, qadimgi, o'rta
va
yangi
burm alanish
bosqichlari.
Eng qadim gi
burm alanish bosqichida
qadimgi platform alardagi tog'lar hosil bo'lgan. Qadim gi
burm alanish bosqichida Skandinaviya, Ural, Qozog'iston
past tog‘lari, Oltoy, Sharqiy Xitoydagi tog'lar, M arkaziy
Qizilqumdagi tog'lar, Appalachi tog'lari
va Sharqiy
Avstraliya tog'lari vujudga kelgan. O 'rta burm alanish
bosqichida Kordilyera, Shimoli-sharqiy
Sibir va boshqa
tog'lar vujudga kelgan. Yangi burm alanish bosqichida
And, Alp, Karpat, Kavkaz, Pomir, Himolay va boshqa
tog'lar vujudga kelgan.
Misol:
 Pifagorning ko‘paytirish jadvalini hosil qilish algoritmini tuzing. 
- + 
Misol

|
Misol:
Pifagorning ko‘paytirish jadvalini hosil qilish algoritmini tuzing.
- +
MisolBog'liq Tarixi 37 betMisol:
Pifagorning ko‘paytirish jadvalini hosil qilish algoritmini tuzing.
- +
Misol:
y=6x+3a+9 x [-3;6], x=0.5, a [0;10], a=2 funksiyaning qiymatini
hisoblash algoritimini tuzing. -qadam
boshlash
I:=1
i 9
j:=1
j 9
p:=i*j
i:=i+1
j:=j+1
tamom
Chiqar p
35
-
+
-
Misol:
ifodaning qiymatini hisoblash algoritmini tuzing .
Bu
yozuvni tushuntiramiz. Demak
belgi yig‘indi (summa) belgisidir. Masalan,
n=3 va m=4 bo‘lsin.
=((1+2)+(1+3)+(1+4)) +((2+2)+(2+3)+(2+4)) +
((3+2)+(3+3)+(3+4))
-
+
boshlanishi
x:=-3
x<=6
a:=0
a 10
x:=x+0.5
Y(x,a)=6x+3a+9
a:=a+2
chiqar
y(x,a)
tamom
boshlanishi
Kirit n va m ni
I:=1, s1:=0
i n
J:=2 , s2:=0
Chiqar s1
tamom
j m
i:=i+1
S1:=S1+S2
s2:=s2+(i+j)
j=j+1
36
Nazariy savollar
1.Ichma-ich joylashgan tsikllarning umumiy ko‘rinishini yozib, bajarilish
tartibini ayting.
2.
ifodaning yoyilmasini yozing.
3.
ifodaning yoyilmasini yozing.
4.Uchta ichma-ich joylashgan tsikllarning bajarilish tartibi nimaga o‘xshaydi?
5.To‘rtta ichma-ich joylashgan tsikllarning tashqi ikkitasida 12 martadan
takrorlanish, ichki ikkitasida 5 martadan takrorlanish ro‘y bersa, buyruqlar
nacha marta bajariladi? (j: 3600)
6.To‘rtta ichma-ich joylashgan tsikllarning tashqi ikkitasida 12 martadan
takrorlanish, ichki ikkitasida 5 martadan takrorlanish ro‘y bersa va oxirida
tsikllar parametrlari, ya‘ni x+y+z+t ifodaning qiymati chiqarilsa, algoritm
natijasini aniqlang. Barcha tsikl parametrlarining dstlabki qiymatlari va
qadamlari 1 deb hisoblansin (j: 38)
|
| |
Misol - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov

|
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov Pdf ko'rish
|
bet | 164/173 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 2,67 Mb. | | #238775 |
Bog'liq Tarixi 37 bet
Misol:
Qora rangli ekranga oq rangli aylana chizish va uning markazini oq
rang bilan belgilash dasturini hosil qiling.
Bu masala yechimida ekran kattaligi (500,500), ekran fon rangi qora,
chiziladigan chiziqlar rangi oq deb qaraladi. Chiziladigan aylananing markazi
(200,200) radiusi 150 ga teng. Aylana markazidagi (200,200) nuqtani oq rang bilan
chiziladi.
#include
#include
int main()
{ initwindow(500,500);
setbkcolor(0);
setcolor(15);
circle(200,200,150);
putpixel(200,200,15);
system("PAUSE");
closegraph();
return EXIT_SUCCESS;
}
251
Yuqoridagi dastur natijasiga ko‗ra masalani berilish shartidagi shakl va
chizmalar hosil bo‗ladi.
Arc(x,y,a,b,r)-
funksiyasi markazi (
x,y
) radiusi
r
ga teng bo‗lgan
a
gradusdan
b
gradusgacha bo‗lgan aylananing qismini hosil qiladi. Bu funksiya aylananing
qandaydir qismini chizadi, ya‘ni a gradusdan b gradusgacha qismini chizadi.
Ellipse(x,y,a,b,n,m)-
funksiyasi ellips va uning yoyini hosil qilish uchun
xizmat qiladi. Ellips funksiyasi markazi (
x,y
) bo‗lgan,
a
boshlang‘ich burchak
gradusi,
b
tugallanish burchak gradusi,
n
OX o‗qi bo‗yicha,
m
OY o‗qi bo‗yicha
raduslari hisoblanadi.
Misol:
130 gradusli yoy va to‗liq ellips hosil qilish dasturini tuzing.
#include
#include
using namespace std;
int main(int argc, char* argv[])
{
initwindow(500,500);
setbkcolor(0);
setcolor(15);
arc(100,120,0,130,100);
ellipse(220,250,0,360,80,70);
system("PAUSE");
closegraph();
return EXIT_SUCCESS;
}
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov
|
Педагогический - download

Qidiruv: Педагогический
Педагогический такт как основа мастерства учителя-предметника и классного руководителя
Pedagogik takt, busiz o'qituvchi, u qanchalik pedagogika nazariyasini o'rganmasin, hech qachon yaxshi amaliy o'qituvchi bo'lolmaydi, aslida psixologik taktikadan boshqa narsa emas
1,65 Mb.
1
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
-usul: Ish faoliyatini tekshirish

|
-usul: Ish faoliyatini tekshirish
|
bet | 51/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matni
AIDA64 dasturidan foydalanib, Videokartaning parametrlari haqida batafsil ma'lumot olishingiz mumkin. Unda siz bo'limni ochishingiz kerak "Displey" va tanlang GPU.
Aytgancha, xuddi shu oynada qurilmangizga mos keladigan drayverlarni yuklab olish uchun havolani topishingiz mumkin.
Bilan boshlang GPGU testi:
Menyuni oching "Xizmat" va tanlang GPGU testi.
Sinov 12 parametr bo'yicha amalga oshiriladi va bir muncha vaqt talab qilinishi mumkin. Tajribasiz foydalanuvchi uchun bu parametrlar juda kam narsa aytadi, ammo‘ularni saqlash va bilimdon odamlarga ko'rsatish mumkin.
Hamma narsa tekshirilgandan so'ng tugmani bosing "Natijalar".
3-usul: Stress testini o'tkazish va qiyoslash
Ushbu usul Videokartaga ortib boradigan yukni beradigan test dasturlaridan foydalanishni o'z ichiga oladi. FurMark ushbu maqsadlar uchun eng mos keladi. Ushbu dastur juda og'ir emas va kerakli minimal sinov parametrlarini o'z ichiga oladi.
Dastur oynasida siz Videokartangiz nomini va uning hozirgi haroratini ko'rishingiz mumkin. Test tugmachani bosish bilan boshlanadi GPU stress testi.
Shuni esda tutingki, standart sozlamalar to'g'ri sinov uchun juda mos keladi.
Keyin dastur Videoadapterga juda katta yuk beradi va qizib ketish xavfi borligi haqida ogohlantirish paydo‘bo'ladi. Bosing "GO".
Sinov oynasi darhol boshlanmasligi mumkin. Videokartadagi yuk ko'p tukli patli animatsion uzukni ingl. Siz uni ekranda ko'rishingiz kerak.
Quyida harorat grafigini kuzatishingiz mumkin. Sinov boshlanganidan keyin harorat ko'tarila boshlaydi, ammo‘vaqt o'tishi bilan tekislanishi kerak. Agar u 80 darajadan oshsa va tezda o'sib chiqsa - bu allaqachon g'ayritabiiy va xoch yoki tugmachani bosib, sinovni to'xtatgan ma'qul. "ESC".
Ijro‘etish sifati Videokartaning ishlashiga qarab baholanishi mumkin. Katta kechikishlar va nuqsonlarning paydo‘bo'lishi - bu to'g'ri ishlamasligi yoki shunchaki eskirganligining aniq belgisi. Agar test jiddiy kechikishlarsiz o'tsa, bu grafik adapterning sog'lig'ining belgisidir.
Bunday sinov odatda 10-20 daqiqada amalga oshiriladi.
Aytgancha, Videokartangizning kuchini boshqalar bilan taqqoslash mumkin. Buning uchun blokdagi tugmachalardan birini bosing "GPU ko'rsatkichlari". Har bir tugmachada sinov o'tkaziladigan piksellar soniga ega, ammo‘siz undan foydalanishingiz mumkin "Shaxsiy sozlash" va sizning sozlamalaringizga ko'ra chek boshlanadi.
Sinov bir daqiqa davom etadi. Oxirida, hisobot sizning Videoadapteringiz nechta ball to'plaganligi qizil rang bilan belgilangan joyda paydo‘bo'ladi. Siz havolani kuzatishingiz mumkin "Hisobingizni taqqoslang" va dasturning veb-saytida boshqa qurilmalar qancha ball to'plaganligini ko'rish uchun.
|
| |
Metallurgiya sanoati - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

144,7 m ln kishi (2001), o'lim ga nisbatan tug'ilish kam.
Aholining 80% dan ortig'ini ruslar tashkil qiladi. Boshqa
xalqlardan tatar (5 mln), ukrainlar (5 mln), chuvashlar va
boshqalar yashaydi.
Sanoati.
N eft sanoati — yiliga 400 mln.t. neft oladi,
uning bir qism ini G 'arbiy MDHga eksport qiladi (9 0 -
120 mln.t.). N eft quvurlarining uzunligi 70 ming km.
Gaz sanoati — yiliga 600 m lrd.m 3 tabiiy gaz olinadi va
uning zaxirasi ham da qazib olish hajmi bo'yicha jahonda
1-o‘rinda.
Ko'mir sanoati — toshko'm ir va qo'ng'ir
ko'm ir qazib olinadi (290 mln.t.). Elektr energetika
sanoati — jahonda AQShdan so'ng 2- o'rinda turadi
(2000-yil 910 mlrd. kv(soat)). Uning katta qismi lESlarda
(70%), GES larda (18%), A ESlarda (12%) ishlab chi
qariladi. Qora m etallurgiyaning 3 ta m arkazi mav
jud: a) Ural; b)M arkaziy qora tuproq; d) G 'arbiy Sibir.
R angli m etallurgiya — polim etall rudalari Shimoliy
Zabaykalye, Uzoq Sharq va P rim oryeda qazib olinadi.
Qishloq xo'jaligi - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

Aholisi.
82 mln kishi, tug'ilish kam, o'lim ko'proq,
zichligi 1km2 200 kishi. Davlat tili nemis tili, ustuvor
din xristian dini (35 mln — protestantlar, 30 mln —
katoliklar). Shahar aholisi 87%. Y irik shaharlari Berlin,
Gamburg, Myunxen.
Xo'jaligi.
Rivojlanishi darajasi bo'yicha jahonda
AQSh, Yaponiyadan so'ng uchinchi o'rinda turadi, tash-
qa savdo aylanmasi bo'yicha jahonda ikkinchi o'rinda
turadi. Yoqilg'i-energetika sanoati — neft Shimoliy den
giz, Rossiya, A frika (Nigeriya, Liviya), Fors qo'ltig'i
davlatlaridan keltiriladi va Gamburg, Kyoln markazlarida
qayta ishlanadi. Elektr energiya lESlarda ishlab chiqariladi.
AESlarda elektr energiyaning 30%i ishlab chiqariladi.
Mashinasozlikning - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

guruhga bo‘linadi: a) dengiz bo'yida joylashgan davlatlar;
b) quruqlik ichkarisida joylashgan davlatlar.
Tabiiy
resurslari:
yer resurslariga eng boy qit’a (44 m ln.km 2),
iqlimiy resurslari shimoldan janubga tomon o'zgarib
boradi.
Suv resurslariga Shimoliy, Sharqiy va Janubi-
sharqiy Osiyo boy.
Mineral
resurslar — yoqilg'i-
energetika: a) neft zaxirasining 70%i Osiyoda joylashgan
(G'arbiy Sibir, Fors ko'rfazi, K aspiyva boshqalar); b) jahon
gaz zaxirasining 80%i Osiyoda joylashgan; d) toshko'm ir
va qo 'n g 'ir ko'm ir konlari zaxirasining 54%i Osiyoga
to'g'ri keladi, e) metall
foydali qazilm alar Rossiyada,
Qozog'istonda, Xitoy, Hindiston va boshqa davlatlarda
mavjud; f) o'rm on resurslari Shimoliy va Janubiy-sharqiy
Osiyoda ko'proq.
Aholisi.
Jahon aholisining 60%i
yashaydi. Tug'ilish (Xitoy, Isroil, Gruziya, Yaponiyadan
tashqari) ko'rsatkichi yuqori. Ayrim davlatlarda (Afg'o-
niston, Yaman, Kambodja) 100 kishiga 50 ta bola to'g'ri
keladi. Urbanizatsiya darajasi past,
aholining katta qismi
qishloqlarda yashaydi. Q adim iy shaharlar serob.
Xo'jaligi. Sanoati.
Sanoatning rivojlanishiga ko'ra
Osiyo davlatlari 6 ta guruhga bo'linadi: 1) yuqori dara
jad a rivojlangan Yaponiya; 2) Xitoy va Hindiston, ular
ishlab chiqarilayotgan mahsulotning hajmi bo'yicha
jahondagi o'nta davlat qatoriga kiradi, ammo jon boshiga
hisoblaganda ju d a orqada; 3) yangi industrlashgan davlat
lar: Janubiy Koreya, Tayland; 4) Fors ko'rfazidagi neft
qazib chiqaruvchi davlatlar.
Aholi jon boshiga YIM juda
yuqori. Saudiya Arabistoni, Quvayt, BAA eksportining
297
95%ini neft tashkil qiladi; 5)
sanoati bir tomonlama
sust rivojlangan m am lakatlar (Mo‘g ‘uliston, Pokiston,
Vyetnam, Bangladesh, lordaniya, Shri Lanka),
ularda
tog‘-kon yoki oziq-ovqat sanoati rivojlangan; 6) eng
qoloq davlatlar (Afg‘oniston, Nepal, Yaman, Laos, Butan).
Jahonning regional ta’rifi - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

urushidan so‘ng Sharqiy Yevropada qator sotsialistik
davlatlar barpo bo'ldi.
Tabiiy resurslari. Yer resurslarining sifati yaxshi,
o'rta va Janubiy
Yevropa dehqonchilik uchun, Shimoliy
Yevropa chorvachilik uchun qulay. Iqlimi yumshoq
m o'tadil, ichki suvlari bilan yaxshi ta’minlangan.
Aholisi.
Tug'ilish va tabiiy o'sish
darajasi ju d a past
(«Demografik qish»).
Tug'ilish XX asrning ikkinchi
yarm idan 26-28 promilledan 1-13 promillega, tabiiy
o'sish 16-18 prom illedan 2 -4 promillega tushib qoldi.
Sanoati.
Mashinasozlik — yetakchi tarmoq, butun
sanoat m ahsulotlari eksportning 2/3 qismini beradi.
Avtomobilsozlik yuksak darajada rivojlangan,
kemasozlik
Glazgoda yaxshi rivojlangan. Harbiy,
kimyo sanoati
mashinasozlikdan key in ikkinchi o'rinda turadi. Neft
va gaz konlarining ochilishi bilan neft-kimyo sanoati
rivojlana boshladi.
Yengil sanoat —
eski to'qim achilik rayonlari Lan-
kashir va Yorkshir (Buyuk Britaniya). So'nggi
vaqtlarda
ushbu sanoat ishchi kuchlarga boy Janubiy Yevropaga
ko'chmoqda. (Portugaliyaga to'qim achilik, Italiyaga
poyabzal).
Tarqatma material - Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua

|
Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua
|
bet | 55/93 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 435,6 Kb. | | #131505 |
Bog'liq Ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua-fayllar.orgTarqatma material:
1-tarqatma.
1.2-sinfda to`garak mashg`ulotlari tuzish metodikasini izohlash.
2.2-sinfda to`garak mashg`ulotlari qanday mavzularda tashkil qilinishini izohlash.
2-tarqatma.
1.2-sinfda gap haqida, bosh harf bilan yozish, tovushlar va harflar mavzulari uchun qanday mustaqil topshiriqlar berish.
2.2-sinfda unli va undosh tovushlar, rasm asosida hikoya tuzish, harf birikmasi bilan ifodalash, sirg’aluvchi j tovush, h va x tovushi mavzulariga oid mustaqil topshiriqlar tuzish.
3-tarqatma.
1.2-sinf to`garak mashg`ulotlarida matnni og’zaki qayta hikoyalash, bayon yozishda yo’l qo’yiladigan xatoliklar, tutuq belgisi, so’z o’yini mavzulariga oid mustaqil topshiriqlar tuzish.
1. 2-sinf to`garak mashg`ulotlarida husnihat mashqi, bo’g’in so’zning qismi, bo’g’inga bo’lish va bo’g’inga ko’chirish mavzulariga oid ijodiy topshiriqlar tuzish.
Nazorat uchun savollar:
1.2-sinfda to`garak mashg`ulotlarida qanday topshiriqlar beriladi?
2.2-sinfda to`garak mashg`ulotlari qanday reja asosida o`tkaziladi?
3.2-sinf to`garak mashg`ulotlari qanday mavzularda tashkil qilinadi?
4.2-sinf to`garak mashg`ulotlarida matn tuzishga oid qanday mustaqil topshiriqlar beriladi?
5.2-sinf to`garak mashg`ulotlarida husnixatga oid qanday mustaqil topshiriqlar beriladi?
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.Qosimova K., Matjonov S., G’ulomova X., Yo‘ldosheva Sh., Sariyev Sh.Ona tili o‘qitish metodikasi. T., Nosir.2009.
2.Sh.Yo`ldоshеva, Х.G`ulоmоva «Bоshlang`ich sinflarda оna tili o`qitish mеtоdikasi» Tоshkеnt 2000 y. 1-2 qism.
13-Mavzu: 3-sinflar uchun to‘garak rejasini va mashg‘ulot ishlanmasini tuzish Reja:
1.3-sinfda to`garak rеjasini tuzish.
2. 3-sinfda to`garak mashg`ulоt ishlanmasini tuzish.
Darsning maqsadi: Talabalarning 3-sinfda to`garak rejasini tuzish va mashg`ulot ishlanmasini tuzish metodikasi yuzasidan ko`nikma va malaka hosil qilish, mavzu yuzasidan olingan nazariy bilimlarni mustahkamlash.
|
| |
Mavzu_№-_30 - Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi

|
Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi
|
bet | 95/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matniMavzu_№-_30_: Kompyuter komponentlari
Reja:
Kompyuterning Qurilmalari
MMX Pentium protsessori
Doimiy xotira
Kesh xotira
Sistema bloki odatda desktop (yassi) yoki town (minora) ko`rinishida ishlab chiqariladi. Kompyuterning asosiy qismlari sistema blokida joylashgan bo`lib, ular quyidagilardir: Tezkor xotira (RAM-Random Access Memory-ixtiyoriy kirish mumkin bo`lgan) mikroprotsessor, qurilmalar nazoratchilari, (ya’ni kontrolerlar, adapterlar, elektr manbai bilan ta’minlash bloki), yumshoq disk qurilmasi (FDD-Floppy Disk Driver), qattiq disk qurilmasi (HDD-Hard Disk Driver), faqat o`qish uchun mo`ljallangan lazer disk qurilmasi (CD ROM-Compact Disk Read Only Memory), shinalar, modem va boshqa qurilmalar. Sistema blokiga uning parallel (LPT) va ketma-ket (COM) portlari orqali ko`plab tashqi qurilmalarni ulash mumkin.
Mikroprotsessor. Mikroprotsessor kompyuterning amal bajaradigan qismi bo`lib, u ma’lumotlarni berilgan programma asosida qayta ishlaydi.
Mikroprotsessor 140 tacha turli arifmetik va mantiqiy amallarni bajaradi. IBM rusumli kompyuterlarda Intel tipidagi (shu nomli firma ishlab chiqqan) mikroprotsessorlar ishlatiladi. Bu firma o`z faoliyati mobaynida Intel-8080, 80286, 80386, 80486, Pentium, Pentium Pro(professional) mikroprotsessorlari ishlab chiqargan bo`lib, hozirda faqat zamon talablariga javob beradigan Pentium-3, Pentium-4 protsessorlarinigina bozorga chiqarmoqda, xolos. Shuni aytish joyizki, bu protsessorlar faqat Intel firmasida ishlab chiqarilishi shart emas. Uning litsenziyasi asosida bunday mikroprotsessorlar,da ishlab chiqarilishi shart emas. Uning litsenziyasi asosida bunday mikroprotsessorlar, ishchi kuchi arzon bo`lgan, Janubiy- Sharqiy Osiyo‘mamlakatlarida ko`plab ishlab chiqarilmoqda. Bundan tashqari, IBM kompyuterlariga moslik shartini bajaradigan boshqa firmalar: AMD, Cyrix, Celeron va hokazo‘ishlab chiqqan mikroprotsessorlar ham keng qo`llaniladi. Ammo‘boshqa firmalar ishlab chiqqan mikroprotsessorlar Intel-protsessorlardan umuman aytganda kuchsizroq hisoblanadi. Hozirda MMX-protsessorli kompyuterlar keng qo`llaniladi. Protsessorlarning tezligi megagerslar (Mgs) sekundda o`lchanadi.
|
| |
Multimedia markazi - Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi

|
Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi
|
bet | 57/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matni
Multimedia kompyuterlari turli xil tarkiblarni, xususan, videoni ijro‘etish uchun mo'ljallangan. Juda uzoq vaqt oldin, filmlar 4K piksellar sonida va ulkan bitreytda (soniyada uzatiladigan ma'lumotlar miqdori) paydo‘bo'ldi. Kelajakda bu parametrlar faqat o'sib boradi, shuning uchun multimediya uchun Videokartani tanlayotganda, u bunday oqimni samarali boshqaradimi yoki yo'qligiga e'tibor berishingiz kerak.
Oddiy kinoteatr adapterni 100% "yuklay" olmayotganga o'xshaydi, lekin aslida 4K Videozaif kartalarda sezilarli darajada "sekinlashadi".
Tarkibning yomonlashuvi tendentsiyalari va kodlashning yangi texnologiyalari (N265) bizni yangi, zamonaviy modellarga e'tibor berishga majbur qiladi. Shu bilan birga, bir xil chiziqdagi kartalar (Nvidia-dan 10xx) GPU qismi bilan bir xil bloklarga ega. PurevideoVideooqimini dekodlash, shuning uchun ortiqcha to'lovning ma'nosi yo'q.
Televizorni tizimga ulash kerakligi sababli, ulagichning mavjudligi haqida o'ylashga arziydi HDMI 2.0 Videokartada.
Videoxotiraning sig'imi
Ma'lumki, xotira bu juda ko'p narsa emas. Zamonaviy o'yin loyihalari dahshatli tuyadi bilan resurslarni "yutib yuboradi". Shundan kelib chiqqan holda, 3 ga qaraganda 6 Gb hajmli kartani sotib olish yaxshiroq degan xulosaga kelishimiz mumkin.
Masalan, FullHD piksellar soniga (1920 × 1080) o'rnatilgan Ultra grafika bilan Assasin's Creed Syndicate (4,5 Gb) ko'proq quvvat sarflaydi.
Xuddi shu parametr 2.5K (2650x1440) da bir xil sozlamalar bilan o'yin:
4K (3840x2160) da, hatto‘eng yuqori darajadagi grafik adapterlarning egalari ham sozlamalarni tushirishga majbur bo'ladilar. To'g'ri, 11 Gb xotiraga ega 1080 Ti tezlatgichlar mavjud, ammo‘ular uchun narx 600 dollardan boshlanadi.
Yuqorida aytilganlarning barchasi faqat o'yin echimlariga tegishli. Ofis grafik kartalarida katta hajmdagi xotiraning mavjudligi shart emas, chunki bu miqdorni o'zlashtira oladigan o'yinni boshlash mumkin bo'lmaydi.
|
| |
-usul: Windows yordamida Videokartani tekshiring

|
-usul: Windows yordamida Videokartani tekshiring
|
bet | 52/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matni
Stress testisiz ham aniq muammolar mavjud bo'lganda, siz DxDiag orqali Videokartaning holatini tekshirishingiz mumkin.
Yorliqlardan foydalaning "WIN" + "R" derazaga qo'ng'iroq qilish "Yugurish".
Matn maydoniga kiriting dxdiag va bosing OK.
Yorliqqa o'ting Ekran. U erda siz qurilma va drayverlar haqida ma'lumotni ko'rasiz. Maydonga e'tibor bering "Eslatmalar". Unda Videokartadagi nosozliklar ro'yxati ko'rsatilishi mumkin.
Videokartani onlayn tekshirib ko'rsam bo'ladimi?
Некоторые производители в свое время предлагали онлайн-проверку видеоадаптеров, например, тест NVIDIA. Правда тестировалось скорее не производительность, а соответствие параметров железа той или ной игре. То есть, Вы просто проверите, работает ли устройство при запуске, к примеру, Fifa или NFS. Но ведь видеокарта используется не только в играх.
Сейчас нормальных сервисов для проверки видеокарты в Интернете нет, поэтому лучше использовать вышеописанные утилиты.
O'yinlardagi yozuvlar va grafikadagi o'zgarishlar Videokartaning ishlashi pasayganligining belgisi bo'lishi mumkin. Agar so'ralsa, siz stress testini o'tkazishingiz mumkin. Agar sinov paytida takrorlangan grafikalar to'g'ri ko'rsatilgan bo'lsa va muzlatmasa va harorat 80-90 daraja atrofida bo'lsa, unda siz o'zingizning grafik adapteringizni to'liq ishlashiga ishonishingiz mumkin.
Muallifga rahmat, maqolani ijtimoiy tarmoqlarda baham ko'ring.
Yukni tekshiring
Videokartani yuklar ostida ishlashini tekshirish uchun o'yinni boshlash va GPU Z yordam dasturini yoqish tavsiya etiladi.
Dastur avtomatik ravishda * .exe kengaytmasi bilan yuklab olinadi. Biz LMB-ni ikki marta bosing va dastur boshlanadi.
Mana harorat ko'rsatiladi GPU, sovutish aylanish tezligi va boshqa adapter parametrlari. O'yinni yoqsangiz, uni 5-10 daqiqa o'ynashingiz kerak, "Alt + Tab" tugmachalari yordamida o'yin ekranining oynasini minimallashtiring va harorat qiymatlari qanday o'zgarganligini ko'ring. Agar u biroz kattalashgan bo'lsa, unda hamma narsa yaxshi. Agar harorat 80 darajadan oshsa, bu sovutish bilan bog'liq muammoni anglatadi. Issiqlik moslamasi va GPU o'rtasidagi termal yog 'qurigan bo'lishi mumkin.
|
| |
Kompyuteringiz uchun to'g'ri grafik kartani tanlash

|
Kompyuteringiz uchun to'g'ri grafik kartani tanlash
|
bet | 55/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matni
Videoadapterni o’rnatish
Kompyuter uchun Videokartani tanlash juda qiyin masala va uni mas'uliyat bilan ko'rib chiqishga arziydi. Xarid qilish juda qimmat, shuning uchun keraksiz variantlarni ortiqcha to'lamaslik yoki juda zaif kartani xarid qilmaslik uchun bir nechta muhim tafsilotlarga e'tibor berishingiz kerak.
Ushbu maqolada biz aniq modellar va ishlab chiqaruvchilarga tavsiyalar bermaymiz, faqat ko'rib chiqish uchun ma'lumotlarni taqdim etamiz, shundan so'ng siz grafik adapterlarni tanlash to'g'risida mustaqil ravishda qaror qabul qilishingiz mumkin bo'ladi.
Kompyuter uchun Videokartani tanlashda, birinchi navbatda, ustuvorlik to'g'risida qaror qabul qilishingiz kerak. Yaxshiroq tushunish uchun biz kompyuterlarni uch toifaga ajratamiz: ofis, o'yin va ishchilar. Shunday qilib, "menga nima uchun kompyuter kerak?" Degan savolga javob berish osonroq bo'ladi. Boshqa toifasi bor - "multimedia markazi", biz ham bu haqda quyida gaplashamiz.
Grafik adapterni tanlashda asosiy vazifa qo'shimcha yadrolar, tekstura birliklari va megaherts uchun ortiqcha to'lov qilmasdan kerakli ishlashni olishdir.
Agar siz mashinani matnli hujjatlar, oddiy grafik dasturlar va brauzerlar bilan ishlash uchun ishlatishni rejalashtirmoqchi bo'lsangiz, uni ofis deb atash mumkin.
Bunday mashinalar uchun eng ommabop "fişler" deb nomlanadigan eng arzon Videokartalar juda mos keladi. Bular qatoriga AMD R5, Nvidia GT 6 va 7 seriyali adapterlar kiradi va GT 1030 yaqinda e'lon qilindi.
Yozish paytida taqdim etilgan barcha tezlatgichlar bortda 1-2 gigabaytlik xotiraga ega, bu normal ishlash uchun etarli. Masalan, Photoshop-ning barcha funktsiyalaridan foydalanish uchun 512 MB kerak.
Boshqa narsalar qatorida, ushbu segmentdagi kartalar juda kam quvvat sarfiga ega "TDP" (GT 710 - 19 Vt!), Bu sizga passiv sovutish tizimlarini o'rnatishga imkon beradi. Shunga o'xshash modellar nomida prefiks mavjud "Jim" va butunlay jim.
Shu tarzda jihozlangan ofis mashinalarida juda talabchan bo'lmagan o'yinlarni ishlatish mumkin.
|
| |