nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
RR-362 statyorni markasimi?

106
23.1. O‘quv mashg‘ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
O‘quv soati:
2soat
Talabalar soni: 26
та
O‘quv mashg‘uloti shakli va turi
Nazariy -to‘liq o‘quv mashg‘ulot
O‘quv mashg‘uloti rejasi
1. Transmissiyaning vazifasi va turlari.
2.G‘ildirak formulasi 4x2, 4x4, 6x4, 6x6
mexanik transmissiyalarining sxemalari.
3.Transmissiya agregatlarining vazifasi,
joylashishi
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi:
Transmissiyalar haqida umumiy ma’lumot va
ularning turlari haqida ma’lumot berish.
O‘qitish natijasi:
Transmissiyaning vazifasi va turlari haqida
umumiy ma’lumotlarni o‘rganish
Pedagogik vazifalar:
--Avtomobillarning
transmissiyalari haqida umumiy
ma’lumotlar berish;
-Transmissiya moylarini o‘rgatish
- Transmissiyalarning rivojlanish
istiqbollari haqidagi
ma’lulumotlarni berish;
-Transmissiyaning turlarini
o‘rgatish
O‘quv faoliyatining natijalari:
Talaba:
- Avtomobillarning transmissiyalari haqida
umumiy ma’lumotlarni bilish;
- Transmissiya moylarini o‘rganish
- Transmissiyalarning rivojlanish istiqbollari
haqidagi ma’lulumotlarni bilib olish
- Transmissiyaning turlarini o‘rganish;
- Transmissiya chizmalarini chizib olish
O‘qitish metodlari
Texnik diktant, suhbat, guruhiy ishlash, aqliy
hujum, klaster
O‘qitish vositalari
O‘quv materiali, taqdimot uchun A32
baraqlari, markerlar, skotch, ekspert varaqlar,
slaydlar, kompyuter tizimi.
Oquv faoliyatining tashkil etish
shakllari
Оmmaviy, jamoaviy, guruhli, hamkorlikda
o‘qitish texnologiyalari: Suhbat, bahs,
munozara
O‘qitish shart-sharoitlari
Guruhlarda ishlashga, texnik vositalardan
foydalanishga mo‘ljallangan auditoriya.
Qaytar aloqaning usul va visitalari
Og‘zaki nazorat: tezkor-so‘rov
Guruhlarning mashg‘ulotdagi faolligini baholash ko‘rsatkichlari va

98
21-Mavzu: O‘t oldirish tizimining vazifasi va uning turlari.
21.1. O‘quv mashg‘ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
Mashg‘ulot vaqti-80
Talabalar soni: 26 ta
0’quv mashg‘ulot shakli va turi
Amaliy -Ko‘nikmalarni shakllantirish
O‘quv mashg‘uloti rejasi
1.O‘t oldirish tizimining vazifasi va uning
turlari.
2.Kontakli va kontaktli-tranzistorli, o‘t
oldirish tizimining umumiy tuzilishi,
ishlash.
3. O‘t oldirish tizimi uskunalarining
tuzilishi.
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi:
O‘quvchilarga O‘t oldirish tizimining vazifasi
va uning turlari haqida bilim berish va ko‘nikmalarni shakllantirish ;
O‘quv natijalari
O‘quvchi O‘t oldirish tizimining vazifasi
va uning turlari o‘rganadi
Pedagogik vazifalar
:
1.O‘t oldirish tizimining vazifasi va
uning turlari bilan tanishtiradi
2.Kontakli va kontaktli-tranzistorli,
o‘t oldirish tizimining umumiy
tuzilishi, ishlashni o‘rgatadi
3.O‘t oldirish tizimi uskunalarining
tuzilishini o‘rgatadi
O‘quvchi faoliyati natijalari:
1.O‘t oldirish tizimining vazifasi va uning
turlari bilan tanishadii
2.Kontakli va kontaktli-tranzistorli, o‘t
oldirish tizimining umumiy tuzilishi,
ishlashni o‘rganadi
•
3.O‘t
oldirish
tizimi
uskunalarining
tuzilishini o‘rganadi
O‘qitish metodlari
Ko‘rgazmali ma’ruza, Mashq metodi,
O‘quv faoliyatini tashkil etish
shakllari
Ommaviy, jamoaviy
O‘qitish vositalari
O‘quv qo‘llanma, tarqatma materiallar,
mavzuga oid plakatlar, slaydlar.
O‘qitish sharoiti
O‘TV bilan ishlashga moslashtirilgan
auditoriya
Qaytar
aloqaning
usul
va
vositalari
Og‘zaki nazorat: savol-javob,tezkor so‘rov
-mavzu: Boshqariluvchi g‘ildiraklar yuritmasi

320
gupchagiga flanec, shponka eki shlic erdamida ulanadi. Ichki uchi esa ko‘pchilik
avtomobillarda yarim o‘q shesternyasi bilan shlic erdamida biriktiriladi.
Avtomobil' harakatlanganda yarim o‘qlarga burovchi momentdan
tashqari eguvchi momentlar ham ta’sir etadi. Eguvchi momentlar avtomobilning
etakchi g‘ildiraklariga ta’sir etadigan quiydagi kuchlardan vujudga keladi: radial
kuch – (avtomobilning og‘irligidan tashkil topgan reakciya kuchi), tortuvchi kuch
– R; endan ta’sir qiluvchi kuch – (avtomobil' burilishida hosil bo‘ladigan kuch).
Yarim o‘qlarni, ularni orqa ko‘prikda o‘rnatilish usuliga qarab,
eguvchi momentlardan to‘la eki qisman yuksizlantirish mumkin. Avtomobillarda
ishlatiladigani uch hil, ya’ni eguvchi momentlardan yarim yuksizlantirilgan,
qismga yuksizlantirilgan va to‘la yuksizlantirilgan bo‘ladi.
Yarim yuksizlantirilgan yarim o‘qning tashqi uchi bevosita ketingi
ko‘prik karteridagi podshipnikka o‘rnatilib, unga barcha kuchlar R,P va S dan hosil
bo‘ladigan eguvchi momentlar ta’sir etadi. Bundai yarim o‘qlar engil va kam yuk
ko‘taradigan (UAZ-452) avtomobillarda qo‘llaniladi.
Qismga
yuksizlantirilganda, yarim o‘qning tashqi uchi g‘ildirak gupchagiga mahkamlanib
gupchakning o‘zi yarim o‘q kojuhining ichki io‘nigidagi podshipnikka o‘rnatiladi.
Bunda eguvchi momentning ko‘p qismi podshipnik orqali kojuhga uzatilib, oz
qismi yarim o‘qqa ta’sir etadi. Bu tipdagi yarim o‘qlar M-20, «Pobeda»
avtomobilida qo‘llanilgan.
To‘la yuksizlantirilgan yarim o‘qlarda etakchi g‘ildirakning gupchagi ikkita
podshipnikda yarim o‘q kojuhiga o‘tkaziladi. Bunda R,P va S kuchlaridan hosil
bo‘lgan eguvchi momentlar yarim o‘qqa ta’sir etmasdan, tug‘ridan-tug‘ri yarim o‘q
kojuhiga uzatiladi. Bundai yarim o‘qlar o‘rta va katta yuk avtomobillarida
qo‘llaniladi.
TG‘r 
Mezonlar - Pedagogik innovatsiyalar, professional

TG‘r Mezonlar Baho 1.
Olgan bilimlarini xaetda qo‘llay oladigan, ushbu fanni boshqa
fanlar bilan bog‘lay oladigan, mustaqil ish va vazifalarni to‘liq
bajargan va yangilik kiritishga intilgan, har jihatdan boshqa
o‘quvchilarga o‘rnak bo‘ladigan
5
2.
O‘quv ko‘rgazmali qurollardan foydalana oladigan, olgan
bilimlarini xalq xo‘jaligida to‘g‘ri qo‘llay oladigan, mustaqil fikrlay
oladigan, olgan bilimlarini tushuntirib bera oladigan
4
3.
Darslarda 95%gacha qatnashgan, ma’ruza matnini yozgan, o‘quv
qurollari to‘liq bo‘lgan, adabiyotlardan foydalanishni bilgan
3
4.
Ta’lim standartlarida belgilangan bilim va ko‘nikmalarni 55%dan
kam o‘zlashtirgan o‘quvchilar
2
2-ilova
V + _ ? “V”- men bilgan ma’lumotga mos “+”- men uchun yangi ma’lumot “-“ – men bilgan ma’lumotga zid “?”- men uchun tushunarsiz yoki ma’lumotni to‘ldirish talab etiladi. 3-ilova
“Insert” qoidasi Talabalarga mavzu boshlanishidan oldin jadval tarqatiladi. Dars davomida talabalar to‘rtta grafikni to‘ldirib boradilar. Mavzu tushuntirilgan so‘ng jadvaldagi grafalar muhokama qilinadi.
105
Startyor qanday
qismlardan tashkil topgan
Startyor qanday
ishlaydi
Startyordagi
nosozliklar
Suqrot texnikasi 1. Elektrostatyorni ishga tushirish uchun akumlyator kerakmi? 2. St-212-A statyorni markasimi? 3.
Ma’ruzaning tехnоlоgik хaritasi - O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti

Ish jarayonlari vaqti
|
Faоliyatning mazmuni
|
O’qituvchi
|
Talaba
|
1-bоsqich
Kursga va mavzuga kirish
(20 minut)
|
1.1. Ma’ruzaning mavzusini e’lоn qiladi, o’quv mashg’ulоtining maqsadi va natijalarini tushuntiradi. O’tilgan mavzuni takrоrlash maqsadida bilits-so’rоv o’tkazadi (1-ilоva)
|
O’UM ga qaraydi
|
|
1.2. Har bir talabaga mavzu bo’yicha tarqatma matеriallarni tarqatadi
|
Tarqatmalar-dan fоydalanadi
|
|
1.3. Mavzu bo’yicha ma’ruza mashg’ulоtining tayanch ibоralari va ma’ruza rеjasiga izоh bеradi
|
Yozib оladi
|
2 – bоsqich
Asоsiy bo’lim
(50 minut)
|
2.1. Ekranga tayanch ibоra va tushunchalarini chiqaradi. Talabalarga B.B.B jadvalini tarqatadi, tayanch ibоralarining tartib raqamlaridan fоylangan хоlda B.B.B jadvalining 1-2 (B.B.B) ustunlarini to’ldirishni so’raydi (2-ilоva)
|
Tinglaydilar Muhоkama qiladilar.
Jadvalni to’ldiradi
|
|
2.2. BBB jadvalini qay darajada to’ldirganliklarini bilish uchun “Blits-bilish” o’tkazadi, shu tariqa talabalar mavzuni qay darajada bilishini aniqlaydi
|
Javоb bеradilar
|
|
2.3. O’quv mashg’ulоtining birinchi savоli bo’yicha ma’ruza qiladi. Fuqоrоlik jamiyatining tuzilishi, vujudga kеlishi, fuqоrоlik jamiyatida davlatning o’rni va rоli, fuqоrоlik jamiyatini barpо etishda siyosiy va huquqiy madaniyatni yanada takоmillashtirish zarurligini vizual matеriallar asоsida yoritib bеradi (1,2,3,4,5,6,7- slaydlar)
|
Tinglaydi.
Yozadi.
|
|
2.4. Mavzu rеjasining “Fuqоrоlarning o’z-o’zini bоshqarish оrganlari” savоlini “Kaskad” оrganayzеri оrqali yoritib bеradi (3-ilоva ) va 8-slayd оrqali хulоsalaydi
|
Tinglaydi.
Ekin fikr bildiradi
|
|
2.5. Mavzuning 4-savоli O’zbеkistоnda fuqоrоlik jamiyatini barpо etishning o’ziga хоs tоmоnlarini o’quv vizual matеriallar оrqali yoritib bеradi (4-ilоva). Mustahkmlab, umumlashtiradi
|
Tinglaydi.
Fikr bildiradi
|
|
2.6. Mavzuni qay darajada o’zlashtirganliklarini aniqlash maqsadila blits-so’rоv o’tkazadi (5-ilоva ) B.B.B jadvalining uchinchi ustunini to’ldirishni talab qiladi
|
Javоb bеradi. B.B.B jadvalining 3-ustunini to’ldiradi
|
3- bоsqich
Yakuniy qism
(10 minut)
|
3.1.Ma’ruzada qilingan har bir savоl qanday хal qilinganligi to’g’risida umumiy, yakuniy хulоsa chiqaradi
|
Eshitadi
|
|
3.2. Talabalarning bilim va ko’nikmalarini bahоlaydi
|
O’zini qiziqtirgan savоllar bеradi
|
|
3.3. 6-ilоvadagi jadvalni to’ldirishni uyga vazifa qilib bеradi
|
O’UM ga qaraydilar
|
O‘quv topshiriq ( ekspert varag‘i )

102
21.1. O‘quv mashg‘ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
O‘quv soati:
2soat
Talabalar soni: 26
та
O‘quv mashg‘uloti shakli va turi
Amaliy -to‘liq o‘quv mashg‘ulot
O‘quv mashg‘uloti rejasi
1.
Startyor va uning yuritmasi tuzilishi
2.Statyorni elektr toki bilan boshqarish.
3
.
Startyorning ishlashi.
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi:
Statyorni vazifasini bilib olish uni ishlash
jarayoni hamda qismlari bilan tanishish.
O‘qitish natijasi:
Statyorning vazifasi va tuzilishini o‘rganadi
Pedagogik vazifalar:
-
Statyorni vazifasi haqida
ma’lumot berish;
-
Statyorni ishlash jarayonini
tushuntirish;
-
Statyorni qismlarini aytib o‘tish;
-
Statyorni turlari haqida
ma’lumot berish.
O‘quv faoliyatining natijalari:
Talaba:
- Statyorni vazifasi haqida ma’lumot bilish;
-
Statyorni ishlash jarayonini o‘rganib olish;
-
Statyorni qismlarini aytib o‘tish;
-
Statyorni turlari haqida ma’lumotlarni bilib
olish.
O‘qitish metodlari
Muhokama, suhbat, aqliy hujum Suqrot
texnikasi, suhbat, guruhiy ishlash, aqliy
hujum
O‘qitish vositalari
O‘quv materiali, taqdimot uchun A32
baraqlari, markerlar, skotch, ekspert varaqlar,
slaydlar, kompyuter tizimi.
Oquv faoliyatining tashkil etish
shakllari
Оmmaviy, jamoaviy, guruhli, hamkorlikda
o‘qitish
texnologiyalari:
Suhbat,bahs,
munozara
O‘qitish shart-sharoitlari
Guruhlarda ishlashga, texnik vositalardan
foydalanishga mo‘ljallangan auditoriya.
Qaytar aloqaning usul va visitalari
Og‘zaki nazorat: tezkor-so‘rov
Pedagogik innovatsiyalar, professional - bet 65

|
Pedagogik innovatsiyalar, professional Pdf ko'rish
|
bet | 65/216 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 19,16 Mb. | | #252024 |
Bog'liq O\'zbekiston respublikasi
23-MAVZU
Transmissiyaning vazifasi va turlari.
107
23. 2.
“Transmissiyaning vazifasi va turlari” mavzusi bo‘yicha o‘quv
mashg‘ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O‘qituvchining
Talabaning
I. kirish
bosqichi
(5 daqiqa).
1.1. Mavzuning nomi, maqsadi, kutilajak
natijalari e’lon qilinadi..
1.2.Ma’ruzani
o‘tkazish
shaklini
tushuntiradi.Baholash mezonlari ma’lum
qilinadi.(1-ilova)
Diqqat qiladilar.
II.Asosiy
bosqish
(70 daqiqa).
2.1. Talabalar diqqati mavzudagi
rejalarga qaratiladi.
2.2. Ma’ruza anjuman usuliga asosn
ma’ruzada tez-tez ishlatiladigan usul
savol-javob orqali o‘qituvchi maqsadga
erishadi.
2.3.Talabalar bilimini sinash maqsadida
quyidagi savollar beriladi.
1.Transmissiyaning vazifasi nima?
2. Avtomobilning transmissiyalariga
nimalar kiradi?
3.Transmissiya qanday turlari mavjud?
2.4.O‘qituvchi
mavzuni
to‘liq
tushuntiradi,
mavzuni
tushuntirishda
ko‘rgazmadan
vizual
materiallardan
foydalanadi.
2.5.Avtomobillarning transmissiyalarining
knematik sxemalarini chizdiriladi.
2.6.Mavzuni mustahkamlashda toifalash
jadvaldan foydalaniladi.(2-ilova)
2.7. Aqliy hujum savollari beriladi.
Diqqat qiladilar, yozib
oladilar
Ma’ruzani diqqat bilan
tinglaydilar, asosiy
ma’lumotlar yozib
olinadi.
Chizmalar chiziladi
Jadval to‘ldiriladi
Savol-javobga aktiv
qatnashadilar
III. Yakuniy
bosqich
(5 daqiqa).
. 3.1.Mavzuni umumlashtirib xulosa
yasaydilar.
3.2.Mavzuga aktiv qatnashgan faol
o‘quvchilar ijobiy baholaydilar.
3.3.Uyga vazifa beriladi
O‘zaro baholash
natijalarini ma’lum
qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
|
| |
Bir korpusli Bug‘latish qurilmalari xisobi

mumkin. Bunda isitish kamerasi va separator truba orqali birlashgan bo‘ladi.
Kamera odatda
to‘yingan suv bug‘ bilan isitiladi. Bug‘ trubalar tashqarisidagi bo‘shliqqa kiradi, bu yerda
kondensasiyalash jarayoni yuz beradi va ajralib chiqqan issiqlik truba devorlari orqali eritmaga
beriladi. Xosil bo‘lgan kondensat kameraning pastki qismida
joylashgan patrubka orqali
tashqariga chiqariladi.
Moddiy balans. Dastlabki eritmaning miqdori G
b
(kg/s) uning boshlang‘ich
konsentrasiyasi v
b
, quyuqlashtirilgan eritmaning miqdori G
k
(kg/s), uning oxirigi konsentrasiyasi
esa v
k
(%) ga teng. Agar qurilmadan chiqarilayotgan erituvchi (ikkilamchi bug‘)ning miqdori
W(kg/s) bo‘lsa, u xolda qurilmaning moddiy balansi quyidagi tenglama bilan ifodalanadi:
G
b
= G
k
+ W
Issiqlik balansi. Quyidagi belgilarni qabul qilamiz: D-isituvchi bug‘ning sarfi; J
i
–
uning
entalppiyasi; J- ikkilamchi bug‘ning entalpiyasi;
i
b
= s
b
t
b
- dastlabki eritmaning entalppiyasi;
i
k
= s
k
t
k
- quyuqlashgan eritmaning entalppiyasi;
i=s’
isituvchi bug‘ kondensatining entalppiyasi;
s
b
, s
k
s
- dastlabki va quyuqlashgan eritma xamda kondensatning o‘rtacha solishtirma issiqlik
sig‘imlari; t
b
, t
k
,
- dastlabki va quyuqlashgan eritma xamda isituvchi bug‘ning to‘yinish
xaroratlari.
Issiqlikning kirishi va uning sarflanishi quyidagicha bo‘ladi:
Issiqlikning kirishi
Dastlabki eritma bilan…G
b
i
b
Isituvchi bug‘ bilan … D J
i
Issiqlik sarflanishi
Quyuqlashgan eritma bilan … G
k
i
k
Ikkilamchi bug‘ bilan… WJ
Quyuqlashish issiqligi…Q
kons.
Atrof muxitga yo‘qotilgan issiqlik …Q
y.
Issiqlik balansi quyidagicha ifodalanadi:
G
b
i
b
+ DJ
i
= G
k
i
k
+ WJ +Di + Q
kons
+ Q
y
Isitish yuzasi. Uzluksiz ishlaydigan bug‘latish qurilmasining isitish yuzasi issiqlik o‘tkazishning
asosiy tenglamasi orqali topiladi:
,
t
К
Q
F
(9)
bu yerda Q – issiqlik sarfi; K – issiqlik o‘tkazish koeffisiyenti;
t – xaroratlarning foydali farqi
(jarayonning xarakatlantiruvchi kuchi).
.
Pedagogik innovatsiyalar, professional - bet 59

99
20.2. O‘QUV MAShG‘ULOTNING TEXNOLOGIK KARTA
Faoliyat
bosqich
lari va vaqti
Faoliyat mazmuni
O‘qituvchi
O‘quvchilar
1-bosqich.
Mavzuga
kirish
(10daq.)
1.1.
Tashkiliy
boshlanish.
O‘quvchilar
davomati va darsga tayyorgarligini tekshiradi.
1.
2.
O‘quv mashg‘ulot mavzusi,
maqsadi va
o‘quv faoliyati natijalarini aytadi. Unda
ko‘riladigan asosiy
savollar mohiyati bilan
tanishtiradi va yozib olishlarini aytadi.
1.3.O‘quvchilarni 3
ta kichik guruhlarga
bo‘ladi.
1.4. O‘quvchilarning mashg‘ulotdagi
faoliyatini baholash ko‘rsatkichlari va
mezonlari bilan tanishtiradi. (1-ilova).
Diqqat qiladilar,
yozadilar.
Tinglaydilar.
Kichik guruhlarga
bo‘linadi.
darslikga
qaraydilar.
2-bosqich.
Asosiy
(60daq.)
O‘quvchilar bilimini faollashtirish.
2.1 Insert texnikasidan
foydalanib mavzu
matnini mustaqil o‘qish topshirig‘i to‘g‘risida
eslatadi. Matnni o‘qish mobaynida qo‘yilgan
belgilardan
foydalanib,
savolga
javob
berishlarini
so‘raydi:
Ma’ruza
rejasiga
muvofiq suhbat o‘tkazadi.
Xulosalar qiladi,
o‘quvchilar diqqatini asosiylarga qaratadi.
Yangi o‘quv material bayoni.
2.2. Guruhlarga oldinda turgan ish xususiyatini
tushuntiradi.
Ekspert varaqlariga
yozilgan topshiriqlarni
tarqatadi
(2-ilova).Guruhlardagi
xar
bir
o‘quvchi umumiy
ishning alohida qismini
oladi va ekspert sifatida ish yuritadi.
o‘rganishib bo‘lishgach, «Blits-so‘rov»
orqali
o‘quvchilarning
o‘zlashtirish
darajalarini
aniqlaydi (4-ilova).
Savollarga javob
beradilar
Tinglaydilar.
Guruh a’zolari
ekspert varag‘iga
mos ravishda
o‘quv materialni
darslikdan
topadilar.Axborotl
arni o‘rganadi.
Topshiriqlar
ustida ishlaydilar.
X-BOB MUSTAQIL TA’LIM MASHG’ULOTLARI

133
asosiy qismiga u yoki bu mushak guruhlarini va suyak-bog’lam apparatini tayyorlash va
rejalashtirilgan mashqlarni bajarishga asabli-koordinasion va psixologik mobilizasiyani
ta’minlash maqsadiga yo‘naltirilgan. Masalan, sakrashlarni bajarishdan oldin, oyoq
mushaklari uchun sakrashni imitasiya qiladigan bir nechta mashqlarni bajarish
zarur.Asosiy qismda jismoniy va irodaviy sifatlarni rivojlantirish amalga oshiriladi. Qizib
olish mashqidan keyinoq, harakat texnikasini o’rganish va takomillashtirishga
yo‘naltirilgan mashqlarni, keyin esa – tezkorlikni, kuchni rivojlantirishga va asosiy
qimning yakunida – chidamlilikni rivojlantirishga yo’naltirilgan mashqlarni bajarish
maqsadga eng muvofiq hisoblanadi, shundan so‘ng 10 sekund davomida yurak
qisqarishlari chastotasi o‘lchanadi. Yakunlovchi qismda sekin yugurish (2–6 min.)
yurishga o‘tish (3–8 min.) bilan va bo‘shashishga qaratilgan mashqlar chuqur nafas olish
bilan bajariladi, ular trenirovka yuklamasini sekin-asta pasayishini va organizmni nisbatan
tinch holatga keltirilishini ta’minlaydi.
Shtanga va gantellar bilan mashqlar

155
Bu, nafaqat ortiqcha toliqishni oldini olishga, balki o’zi to’g’risidagi bilimni
kengaytirishga imkon beradi.
Quyidagi majmua 3-4 oylik mashg’ulotlarga mo’ljallangan. Oldiniga, odatdagi kabi,
mushaklar va paylarni qizdirishga qaratilgan uncha katta miqdorda bo’lmagan qizib olish
mashqlari bajariladi, keyin majmua mashqlari bajariladi. Kichik izoh: har bir mashqda
birinchi urinish – qizib olish uchun bo’lib, keyingilariga nisbatan snaryadning og’irligi 20-
30% kam bo’lgan holda bajariladi.
2-mashq.. Birinchi kun. Ko’krak mushaklari uchun:
1. D.h.– gorizontal skameykada
yotgan holat. Shtangada jim mashqi bajariladi, shtangani ushlash paytida qo’llar keng
qo’yiladi. 4 ta urinish, 8 ta takrorlash.
2. D.h.– gorizontal skameyeada yotgan holat. Gantellarni ushlagan holda qo’llarni
yon tomonga yozish. 4 ta urinish, 8 ta takrorlash.
-jadval 
Jismoniy holat darajasini baholash uchun uyg‘unlik testining

136
8. Tezkor chidamlilik. Chalqancha yotgan holatda 20 sekund davomida to’g’rilangan
90º burchak ostida oyoqlarni ko’tarishning maksimal chastotasi hisoblanadi. Normativni
bajarganligi va normativ qiymatidan ko’p bo’lgan har bir ko’tarishlar uchun 3 ball qo’shib
beriladi.
9. Tezkor-kuch chidamliligi. Tayanchda yotgan holatda (ayollar – tayanchda
tizzalarda yotgan holatda) 30 sekund davomida qo’llarni bukishning maksimal chastotasi
hisoblanadi. Normativni bajarganligi va normativ qiymatdan ko’p bo’lgan har bir bukishlar
uchun 4 ball qo’shib beriladi.
10. Umumiy chidamlilik. Jismoniy mashqlarni ilk bor bajarishga kirishgan yoki 6
xaftadan ko’p bo’lmagan muddatda shug’ullanayotgan shaxslar, ushbu jismoniy sifatni
quyidagi bilvosita usul bilan aniqlashlari mumkin. Chidamlilikni rviojlantirishga qaratilgan
mashqlarni (yugurish, suzish, velosipedda yurish) puls 170 zarba/min bo’lgan paytda 15
minut davomida xaftasiga 5 marta bajarish – yoshini yillarda olib tashlasak (pulsning
maksimal ko’rsatkichi 185 ni tashkil qiladi – minus yoshi yillarda) 30 ball beradi.
Xaftasiga 4, 3, 2, 1 marta shug’ullanish mos ravishda 25, 20, 10, 5 ball beradi.
Mustaqil trenirovka mashg’ulotlari metodikasi

145
Agar, trenirovka mashg’ulotlarida shug’ullanuvchining kasalligi tufayli tanaffus
bo’lgan bo’lsa, unda mashg’ulotlarni vrach ruxsat berganidan keyin sekin-astalik
tamoyiliga qat’iy rioya qilgan holda boshlash zarur. Avvaliga, trenirovka yuklamalari
ancha darajada pasaytiriladi va trenirovka rejasidagi darajaga qadar sekin-asta etkaziladi.
Yuqorida bayon qilingan barcha tamoyillar o’zaro yaqin aloqada bo’ladi. Bu,
shug’ullanuvchilarning funksional imkoniyatlarini birlashgan, bir butun oshirishning har
xil tomonlari hisoblanadi.
Eng keng mushaklar uchun - Ijtimoiy fanlar va jismoniy madaniyat

156
Ikkinchi kun.
Deltasimon mushaklar uchun: 1. D.h.– tik turish, shtanga boshning
ortida yelkada. Qo’llar bilan shtangani keng ushlagan holda jim mashqini bajarish. 4 ta
urinish, 8 ta takrorlash.
2. D.h.– tik turish, shtanga pastga tushirilgan qo’llarda. Shtangani tor ushlagan holda
iyakka qarata tortib ko’tarish. 4 ta urinish, 6 ta takrorlash.
Bisepslar uchun: 3. D.h.– tik turish, shtanga pastga tushirilgan qo’llarda. Shtangani
tor ushlagan holda qo’llarni tirsak bo’g’imida bukish (bisepsga ko’tarish). 4 ta urinish, 8 ta
takrorlash.
4. D.h.– o’tirgan holatda gantellar pastga tushirilgan qo’llarda. Qo’llarni navbat
bilan tirsak bo’g’imida bukish. 4 ta urinish, 8 ta takrorlash.
Tritsepslar uchun: 5. D.h.– tik turish, shtanga boshning ortida bukilgan qo’llarda.
Tirsaklar holatini o’zgartirmagan holda qo’llarni tirsak bo’g’imlarida rostlash (fransuzcha
jim). 4 ta urinish, 8 ta takrorlash.
6. D.h.– bruslarda jim mashqini bajarish. Mashqni og’irliklarni qo’llash bilan
qiyinlashtirish mumkin. 4 ta urinish, 8 ta takrorlash.
7–8. Qorin pressi uchun birinchi kunning majmuasidagi mashqlar takrorlanadi.
Uchinchi kun. Ko’krak mushaklari uchun
: 1. D.h.– gorizontal skameykada yotgan
holatda, shtanga bilan jim mashqini bajarish. Shtangani o’rtacha ushlagan holda. 5 ta
urinish, 8 ta takrorlash.
2. D.h.– skameykada yotgan holatda, gantellar qo’lda, qo’llar bukilgan. Qo’llarni
rostlamasdan turib, gantellarni boshning orqasiga tushirish (pulover). 4 ta urinish, 8 ta
takrorlash.
Shug‘ullanuvchining jismoniy holatini aniqlash usullari

134
Bunda,
R – gavdaning normal (hisoblash uchun xizmat qiladigan) vazni, kg;
K
1
,
K
2
–
gavda bichimining koeffitsientlari (1-jadval);
L – odamning bo’yi, sm.
3. Arterial bosim (AB). Normal AB 30
ball bilan baholanadi, hisoblash uchun
xizmat qiladigan kattaliklardan yuqori bo’lgan sistolik yoki
diastolik bosimning har bir
5 mm sim. ust. ko’rsatkichi uchun umumiy yig’indidan 5 ball olib tashlanadi. AB ning
normal kattaliklari quyidagi formulalar bo’yicha hisoblanadi, yoshga qarab:
1-jadval
Odamning normal vaznini hisoblashda tuzatuvchi koeffitsientlar
Koeffitsientlar
Ko‘krak qafasi
Astenik
Normostenik,
normal
Giperstenik,
keng
K
1
0,83 (0,72)
0,74 (0,73)
0,89 (0,69)
K
2
80 (65)
60 (62)
75 (48)
Izoh: Qavs ichidagi raqamlar ayollar uchun koeffitsientlar
4. Tinch holatdagi puls. Puls 90 zarba bo’lganda balllar berilmaydi. 90 zarbadan kam
bo‘lgan har bir zarba uchun 1 ball beriladi.
5. Egiluvchanlik. Zinapoyada tik turgan holatda oyoqlar tizzalarda to‘g‘rilangan, nol
nuqtadan pastdagi yoki yuqoridagi belgiga (u oqyo kaftlari darajasida bo’ladi) qo’llarni
tekkizish bilan oldinga egilish. Barmoqlar bilan yoshga oid
normadagi belgiga tekkizish
(2-jadval) va undan yuqori bo’lgan har bir santimetr 1 ball bilan baholanadi. Yoshga oid
test bajarilmaganda ballar “0” belgisi bilan beriladi.
6. Reaksiyaning tezkorligi. Tushib ketayotgan chizg‘ichni (40 santimetrlik) qo’llar
bilan qisib ushlab qolish tezligi bilan baholanadi. Kuchli qo’l rostlangan barmoqlari bilan
(kaftning qirrasi pastga qaratilgan holda) oldinga cho’ziladi.
Yordamchi, chizg‘ichni
135
sinovdan o‘tuvchining kaftiga parallel ravishda 1–2 sm masofada o’rnatadi. Chizg’ichning
nol belgisi kaftning pastki qirrasi darajasida joylashadi. Sinovdan o‘tuvchi chizg’ichni
tushirib yubormasdan ushlab qolishi kerak. Kaftning pastki qirrasidan chizg’ichning nol
belgisigacha bo’lgan masofa (sm) o’lchanadi. Normativni bajargani va normadan kam
bo’lgan har bir santimetr uchun 2 balladan qo’shiladi. Yoshga
oid test bajarilmaganda
ballar “0 ” belgisi bilan beriladi.
7. Dinamik kuch. Joyidan turib balandlikka sakrash ko’rsatkichi bo’yicha
baholanadi. Testni bajarish: sinovdan o’tuvchi devor oldida vertikal qotirilgan shkala
(uzunligi 1 metr bo’lgan chizg’ich) yonida yonboshi bilan turadi. Tovonlarini poldan
uzmagan holda, u, ancha faol bo’lgan qo’lini ko’tarib cho’zish orqali shkalaga iloji boricha
balandroq tekkizadi. Birinchi va ikkinchi marta tekkizishlaridagi
qiymatlarning farqi
sakrash balandligini tavsiflaydi. Normativni bajargani va normadan ortiq bo’lgan har bir
santimetr uchun 2 balladan qo’shiladi. Uchta urinish bajariladi (eng
yaxshisi hisobga
olinadi).
Diafragmali rostlash organlari - Vazifasi: a texnologik jarayondagi parametrlarning o`zgarishi haqida nazorat signallarini...

|
Vazifasi: a texnologik jarayondagi parametrlarning o`zgarishi haqida nazorat signallarini qabul qilish
|
bet | 59/96 | Sana | 25.06.2024 | Hajmi | 7,31 Mb. | | #265543 |
Bog'liq Avtomatlashtirishning texnik vositalari faninig maqsadi va vazifDiafragmali rostlash organlari
Diafragmali rostlash organlari bu shunday rostlash organiki unda elastik materialdan qilingan diafragmani markazi surilishi oqibatida o‘tish yo‘li bekitiladi.
Bir vaqtning o‘zida diafragma bo‘luvchi to‘siq vazifasini ham o‘taydi. Rostlash organining korpusida ko‘ndalang to‘siq va egar bo‘ladi.
3 – rasm. Diafragmali rostlash organlari.
Diafragmani markaziy qismini nisbatan egarga nisbatan surilishi asosida Utish yo‘lini yuzasi o‘zgaradi.
Diafragmali rostlash organlari ko‘pincha kislota va ishqorlarning oqimlarini boshqarish maqsadida ishlatiladi.
Diafragma kislotaga chidamli elastik materiallardan tayyorlanadilar masalan, ftoroplast yoki kislotaga chidamlm emallar bilan qoplanadi.
Diafragmali rostlash organlarining o‘tkazuvchanlik xarakteristikalari shlangli rostlash organlarinikiga o‘xshaydi.
4 – rasm. Diafragmali rostlash organlari.
Kran ko‘rinishidagi rostlash organlari
Kran ko‘rinishidagi rostlash organlari bu shunday rostlash organlariki undagi zatvor konus sifatidagi o‘z o‘qi atrofida ayladigan ishqalanuvchi yuzasi egar-gnezdosini ishqalanish yuzasida sirpanadi. Bunday rostlash organlari uzluksiz rostlash uchun juda kam ishlatiladi. Bu turdagi rostlash organlarida zatvorni va egarni ishqalanuvchi yuzalar doimo kontaktda bo‘ladi.. Kranlarda bosimlar farqi qancha katta bo‘lsa, zatvorni egarga bosib siqib turuvchi kuchni qiymati ham shuncha katta bo‘ladi. Kranli rostlash organlaridagi zatvor-probkani burash uchun ijro mexanizmi katta quvvali bo‘lishi shart. Ikki pozisiyali rostlash vaqtida kranli rostlash organlarining yutuqlari juda kattadir:
- katta bo‘lmagan og‘irligi va gabarit o‘lchovlari, ular konstruktiv tomonidan ancha sodda va uncha qimmat emas;
-to‘liq ochiq vaqtida ularni gidravlik qarshiliklari nisbatan kichik.
Klapanlar ko‘proq potokni to‘sib qo‘yuvchi armaturalar ko‘rinishida ishlatiladi.
5 – rasm. Kran ko‘rinishidagi rostlash organlari.
Ishqalanadigan yuzalarni yog‘lash usuli bo‘yicha kranlar quyidagi turlarga bo‘linadi:
- yog‘lovchi yog‘ni berilmaydigan turi;
- yog‘ni doimiy berib turiladigan turi.
Zatvor-probkani yo‘nalishi bo‘yicha kranlar:
- probkasi ko‘tprilmaydigan;
- pobkasi ko‘tariladigan.
Kranlarda germetiklikni saqlab qolish uchun ularni probualarini gnezdo-egarga katta kuch bilan siqib bosib turish kerak bo‘ladi.
|
| |
Vakuum nasoslar. va maxsus nasoslar

|
Vakuum nasoslar. va maxsus nasoslar47. Vakuum nasoslar. va maxsus nasoslar.
So‘rish, xaydash, porshen, ikki tomonlama, unumdorlik, rotorli, plastinali, vintli, oqimli,
propellerli, montajyu, gazlift, erlift.
48. Bug‘latish jarayonlarhaqida umumiy tushuncha..
Bug‘latish, birlamchi bug‘, ikkilamchi bug‘, ekstra bug‘, bosim, markaziy sirkulyasiyalali,
depressiya, bir korpusli, ko‘p korpusli, moddiy balans, issiqlik balans, tenglama.
Uchuvchan bo‘lmagan moddalar eritmalarini uning tarkibidagi erituvchini qaynatish
paytida chiqarib yuborish yo‘li bilan quyuqlashtirish jarayoni bug‘latish deb yuritiladi. Agar
bug‘lanish jarayoni qaynash xaroratidan past xaroratda suyuqlikning yuzasida ruy bersa,
bug‘latish jarayonida esa bug‘ eritmaning xajmida ajralib chiqadi.
Bug‘latish jarayonida isituvchi agent sifatida asosan suv bug‘i ishlatiladi, bunday bug‘
birlamchi bug‘ deb yuritiladi. Qaynayotgan eritmani bug‘latish paytida xosil bo‘lgan bug‘
ikkilamchi bug‘ deb ataladi. Eritmani bug‘latish uchun zarur bo‘lgan issiqlik miqdori devor
orqali beriladi. Faqat ayrim xollarda eritmani quyultirish uchun kerak bo‘lgan issiqlik tutun
gazlari yoki boshqa gazsimon issiqlik tashuvchi agentlarning suyuqlik bilan o‘zaro kontakti
orqali beriladi.
Bug‘latish jarayoni vakuum ostida, atmosfera va yuqori bosimda olib borilishi
mumkin. Eritmaning xossalari va ikkilamchi bug‘ning issiqligidan foydalanish zaruratiga ko‘ra
xar xil bosim ishlatiladi.
Atmosfera bosimidan yuqori bo‘lgan bosimda bug‘latishda xosil bo‘lgan ikkilamchi
bug‘dan qaytadan bug‘latish jarayonidan xamda bug‘latish bilan bog‘liq bo‘lmagan boshqa
maqsadlarda foydalanish mumkin. Boshqa maxsulotlar uchun ajratilgan ikkilamchi bug‘ ekstra-
bug‘ deyiladi. Yuqori bosim bilan bug‘latish jarayonida ekstra bug‘ini ajratib olib ishlatish
vakuum yordamida bug‘latishga nisbatan issiqlikdan to‘laroq foydalanish imkonini beradi.
|
| |
25.2.O‘QUV MAShG‘ULOTNING O‘QITISh TEXNOLOGIK XARITASI

|
25.2.O‘QUV MAShG‘ULOTNING O‘QITISh TEXNOLOGIK XARITASI Pdf ko'rish
|
bet | 70/216 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 19,16 Mb. | | #252024 |
Bog'liq O\'zbekiston respublikasi
114
25.2.O‘QUV MAShG‘ULOTNING O‘QITISh TEXNOLOGIK XARITASI.
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O‘qituvchi
O‘quvchi
I-bosqich.
Mavzuga
kirish.
(10 minut)
1.1. Tashkiliy boshlanishi.
O‘quvchilar
davomati
va
darsga
tayyorgarligini
tekshiradi.
1.2. Mavzuga kirish.
Mashg‘ulotning
mavzusini
e’lon
qiladi,
o‘quv
mashg‘ulotining maqsadi va natijalarini
tushuntiradi.
1.3.
Fan yakunida qo‘yiladigan baholash
mezonlari bilan tanishtiradi (1-ilova)
.
1.4.
Mavzu
bo‘yicha
o‘quv
mashg‘ulotning rejasi bilan tanishtiradi va
uning maqsadi, o‘quv faoliyati natijalarini
bayon qiladi.
Diqqat qiladilar,
tinglaydilar,
jadvalga qaraydilar,
yozadilar.
II. Asosiy
bosqich
(60
daqiqa).
O‘quvchilar bilimini faollashtirish.
2.1
“O‘ylang-juftliklarga bo‘lining-fikrlar
bilan almashing” texnikasini qo‘llab
o‘quvchilarni faollashtiradi.(2-ilova)
2.2.
Javoblarni qabul qiladi o‘z fikrlarini
aytib o‘tadi.
Yangi o‘quv material bayoni.
2.3
. O‘quvchilarni kichik guruhlarga
bo‘ladi va guruhlarda ishlash qoidalari
bilan tanishtiradi (3-ilova) va topshiriq
beradi.
2.4.
Matn tarqatiladi B-B-B jadvalini
to‘ldiradi (4-ilova)
2.5.
Guruhlarda ish boshlashga ruhsat
beradi.
2.6.
Kuzatadi, yo‘naltiradi, nazorat qiladi.
Maslahatchi sifatida faoliyat yuritadi
2.7
.Guruhlar taqdimoti o‘tkaziladi.
Savollarga
javob
beradi.
Diqqat qiladilar.
Guruhlarga bo‘linadilar
va
birgalikda
ishlaydilar.
Tinglaydilar.
B-B-B jadvalni ikki
ustunini
matn
va
slaydagi ma’lumotlarda
foydalanib
to‘ldiradilar.Taqdimotg
a tayyorlanadilar.
III.
Yakuniy
bosqich
(10
daqiqa).
Yakunlash.
3.1 O‘quvchilarning faoliyatiga baho
qo‘yiladi va rag‘batlantiriladi.
3.3.
Kelgusi
mashg‘ulotga
vazifa:
matndagi mavzuga doir savollarga javob
yozing.
Eshitadi va darslikga
qaraydilar va yozib
oladilar.
115
1-ilova
Baholash mezoni
|
| |
Turbogazoduvkalar - 1. «Jarayonlar va qurilmalar» fanining mazmuni

1) isitilayotgan eritmaning miqdori, G kg/s;
2)
eritmaning konsentrasiyasi, s %;
3) eritmaning boshlang‘ich va oxirgi xarorati, t
b
, t
o
;
4) isitgichning turi – vertikal, gorizontal, yullar soni;
5) isituvchi bug‘ning bosimi,
R Pa yoki xarorati, t
0
C;
6) po‘lat trubalarning ichki va tashqi diametri, d
i
va d
t
, mm;
7) trubalarning uzunligi, l m;
8)
eritmaning xarakat tezligi, w m/s;
9) isitish yuzasidan foydalanish koeffisiyenti,
.
Parrakli aralashtirgich - 1. «Jarayonlar va qurilmalar» fanining mazmuni

Parrakli aralashtirgichlar bir va bir nechta parrakdan iborat bo‘ladi. Bir parrakli
aralashtirgichlar qovushoqligi (µ<
0,1Pa.s) kichik bo‘lgan suyuqliklarni aralashtirish uchun
ishlatiladi. Ko‘p parrakli aralashtirgichlar qovushoqligi katta bo‘lgan suyuqliklarni
aralashtirish uchun ishlatiladi
Propellerli aralashtirgichlarning asosiy ish organi o‘qqa o‘rnatilgan propeller yoki
vintdan iborat. O‘q gorizontal, vertikal yoki qiya o‘rnatilgan bo‘lishi mumkin. Vintlar ikki yoki
uch qanotli bo‘ladi. Qanotlar suyuqlikda xuddi vint kabi xarakat qiladi. Bitta val o‘qiga
bittadan
uchtagacha propeller aralashtirgichlar o‘rnatiladi. Propellerni o‘rab olgan suyuqlik esa xuddi
gayka kabi aralashtirgichning o‘qi yo‘nalishida xarakat qiladi.
Propeller aralashtirgichlar
muxitlarni yaxshi aralashtirganda katta tezlikda aylanadi. Propellerning
diametri qurilma
diametrini 0,25 - 0,3 qismini tashqil etadi. Aylanishlar soni minutiga 150-1000 gacha bo‘ladi.
Propellerli aralashtirgichlarni xarakatchan va qovushoqligi biroz katta bo‘lgan (µ<
6Pa.s)
suyuqliklarin
aralashtirish
uchun
ishlatiladi.
Propellerli
aralashtirgichlar
parrakli
aralashtirgichlarga qaraganda
samaradorligi ancha yuqori, lekin ularni ishlashi uchun ko‘p
energiya sarflanadi.
Turbinali aralashtirgichlarning asosiy ish organi turbina gildiragi bo‘lib, u vertikal o‘qqa
joylashtirilgan bo‘ladi. Gʻildirak minutiga 200 - 2000 gacha aylanma xarakat qiladi.
Turbina
g‘ildiragining ishlash prinsipi markazdan qochma kuchlarning ta’siriga asoslangan. Suyuqlik
aralashtirgichninig markaziy
teshiklaridan kirib, u yerda markazdan qochma kuchlar ta’sirida
tezlanish olgan xolda g‘ildirakdan radial yo‘nalishda chiqib ketadi. Gʻildirakda suyuqlik
vertikal yo‘nalishdan gorizontal yo‘nalishga o‘tib, undan katta tezlik bilan chiqadi. Bu
aralashtirgichlarni samaradorligi juda yuqori. Turbinali aralashtirgichlarning diametri qurilma
diametrining 0,17-0,33 qismini tashqil qiladi. Bu aralashtirgichlar (µ<
500Pa.s) suyuqliklarni
aralashtirish uchun ishlatiladi
Suspenziyalarni filtrlash

56. Suspenziyalarni filtrlash . Turli jinsli sistemalari, Filtrlash, filtr, usullari, qo‘shimcha jarayonlar, tezligi, tenglama, rejimlari, qurilmalar, cho‘kma, panronli, filtr, filtr-press, xisobi. Xar xil fazalardan tashkil topgan aralashmalar turli jinsiy sistema deb ataladi. (m:
suyuqlik - qattiq modda, suyuqlik - gaz va xokazo) Ko‘pchilik turli jinsli sistemalar ishlab
chiqarish sharoitida texnologik jarayonlarni amalga oshirish paytida xosil bo‘ladi. Xar qanday
turli jinsli sistema ikki yoki undan ko‘p fazalardan tashkil topadi. Zarrachalari juda maydalangan
xolatdagi faza dispers yoki ichki faza deyiladi. Dispers faza zarrachalarini o‘rab olgan fazasi
esa dispersion yoki tashqi faza deyiladi.
Fazalarning fizik xolatiga ko‘ra turli jinsli sistemalar quyidagi guruxlarga bo‘linadi:
suspenziyalar, emulsiyalar, ko‘piklar, changlar, tutunlar, tumanlar.
Suspeziya. Suyuqlik va qattiq modda zarrachalaridan tashkil topgan aralashmalar
suspenziya deyiladi. Qattiq modda zarrachalarining o‘lchamiga ko‘ra suspenziyalar (zarrachalar
o‘lchami 100 mkm dan ortik); mayin suspenziyalar (zarrachalar o‘lchami 0,5 - 100 mkm);
loyqasimon-suspenziyalar (zarrachalar o‘lchami 0,5 - 0,1mkm); kolloid eritmalar (zarrachalar
o‘lchami 100 mkm dan kichik).
Emulsiyalar ikki xil o‘zaro aralashtirilgan suyuqliklardan iborat bo‘lib, bunda birinchi
suyuqlikning ichida ikkinchi suyuqlikning tomchilari tarqatilgan bo‘ladi. Emulpsiyaga sut eng
xarakterli misol bo‘la oladi. Sut tarkibida suv va 3-4 xil yog‘ zarrachalaridan iborat.
O‘z tarkibida gaz pufakchalari tutgan suyuq sistemalar ko‘piklar deb ataladi. Suyuqlik - gaz
sistemasi o‘zining xossasiga ko‘ra emulpsiyalarga yaqin turadi.
Issiqlik almashinish jarayoni

|
Issiqlik almashinish jarayoniIssiqlik almashinish jarayoni - temperaturalar farqi mavjud bo’lganda bir (temperaturasi
yuqori) jismdan ikkinchi (temperaturasi past) jismga issiqlikning utishidir. Bu guruhga isitish,
sovitish, bug’latish, kondenslash va suniy sovuq xosil qilish jarayonlari kiradi. Jarayonning
tezligi gidrodinamik rejimga bog‘liq xolda issiqlik uzatish qonunlari bilan ifodalanadi. Issiqlik
jarayonlarining xarakatlantiruvchi kuchi sifatida issiq va sovuq muxitlar o’rtasidagi
temperaturalar farqi ishlatiladi.
Modda almashinish jarayonlari - bir yoki bir necha komponentlarning bir fazadan fazalarni
ajratuvchi yuza orkali ikkinchi fazaga utishidir. Komponentlar bir fazadan ikkinchi fazaga
molekulyar va turbulent diffuziyalar yordamida utadi. Shu sababli bu jarayonlar diffuzion
jarayonlar xam deyiladi. Bu guruxga absorblash, adsorblash, suyuqliklarni xaydash,
ekstraklash, kristallash, kuritish jarayonlari kiradi. Jarayonlarning tezligi fazalarning
gidrodinamik xarakatiga bog‘liq bulib, modda o‘tkazish konuniyatlari bilan ifodalanadi.
Modda almashinish jarayonlarining xarakatlantiruvchi kuchi fazalardagi konsentrasiyalarning
farki bilan belgilanadi.
Kimyoviy jarayonlar (ya’ni reaksiyalar) - moddalarning o‘zaro ta’siri natijasida yangi
birikmalarning xosil bo‘lishidir. Kimyoviy reaksiyalarda issiqlik va modda almashinish
jarayonlari ham sodir bo‘ladi. Bu guruxdagi jarayonlarning tezligi kimyoviy kinetika
konuniyatlari bilan ifodalanadi. Reaksiyalar tezligi, ayniksa, sanoat miqyosida, moddalarning
gidromexanik xarakatiga, kimyoviy jarayonlarning xarakatlantiruvchi kuchi esa reaksiyaga
kirishayotgan moddalarning konsentrasiyasiga bog‘liq bo‘ladi. Kimyo sanoatidagi texnologiya
jarayonlari davriy va uzluksiz ravishda o‘tkaziladi. Jarayonlar vaqt davomida parametrlarning
uzgarishiga karab turgun va turgunmas bo‘ladi. Tezlik, konsentrasiya, temperatura kabi
parametrlar vakt davomida uzgarsa, jarayon turg‘unmas, aksincha, agar bu parametrlar
o’zgarmasa jarayon turg‘un deyiladi. Kimyo va kimyoviy sanoatida asosan uzluksiz
texnologiya jarayonlaridan foydalaniladi.
|
| |
Ikki pozisiyali zadvijkali rostlash organlari

|
Ikki pozisiyali zadvijkali rostlash organlari
|
bet | 61/96 | Sana | 25.06.2024 | Hajmi | 7,31 Mb. | | #265543 |
Bog'liq Avtomatlashtirishning texnik vositalari faninig maqsadi va vazifIkki pozisiyali zadvijkali rostlash organlari
Amalda ishlatilayotgan ko‘pchilik ikki pozisiyali zadvijkali rostlash organlari kata bo‘lgan ishlash sikllarida o‘zini uzoqishlayolmasligi Bilan va mahkammasligi Bilan ajralib turadi.
Ular ikki pozisiyali ishlashga mo‘ljallanganlarida udarni bir sutkada sanoqli marta ochilib yopilishlariga mo‘ljallangandir.
Ishlab chiqaruvchi zavodlar ularni ko‘p vaqt ishlashlariga kafolat beraolmaydilar. Garantiyalangan sikllarning soni ishlatiladigan muhitnt tarkibiga, kata bosimlar farqiga , yuqori temperaturada ishlashigsha ifloslashgar muhitda ishlashiga va x.k.
Dumaloq o‘tish yo‘liga va dumaloq zatvorli zadvijkalar juda keng qo‘llaniladigan to‘zuvchi armaturalar qatoriga kiradi.
Zaporli zadvijkalarni asosiy yutuqlari:
- katta bo‘lmagan gidravlik qarshilik;
- o‘tish yo‘lini ochi shva yopish uchun kata bo‘lmagan kuch sarflanadi;
- korpusini gobarit o‘lchamlarini kichikligi;
- muhitni ikki tomonlama yo‘naltiraolish uchun kolso ko‘rinishidagi truboprovodlarda ishlatish mumkin.
Ikki pozisiyali rostlash maqsadida ishlatiladigan to‘suvchi zadvijkalarni egaridagi bekituvchi yuzalarini texnologik qayta ishlash masalalari juda murakkab kechadi. Ko‘pchilik zatvorlarni yuzalari ishqalanish tufayli tez yemiriladi. Shpindelni konstruksiyalariga ko‘ra zadvizkalar:
- suriladigan shpindelli;
- surilmaydigan shpindelli;
- aylanib oldiga suruluvchi shpindeli.
Suriladigan shpindeli zadvijkalarda, rezbali vtulka korpusdan tashqarida joylashgan bo‘ladi, shuning uchukn xam uni vaqtida tekshirish , yog‘lash osondir va shpindelni rezbali vtulkani aylantirib sursa bo‘ladi. Ushbu zadvijkalarda zatvorni holati shpindelni rezbasini oxiri Bilan belgilanadi.
Surilmaydigan shpindeli zadvijkalarda zatvorni suradigan rezba korpusni ichida joylashgan, doimo o‘tadigan muhit ta’sirida bo‘ladi, shuning uchun ham yog‘lash masalasi ko‘tarilmaydi.
Aylanib tekis suriladigan zadvijkalarda shpindellar qo‘llanilmaydi hisob.
O‘tish yo‘li nuqtai nazaridan zadvijkalar:
- bir xil o‘tkazadigan;
- egarda toraygan o‘tish yo‘liga ega bo‘lgan turlari. Ikkinchi konstruksiyali zadvijkalarda gidravlik qarshilik katta bo‘ladi.
|
| |
Trenirovka mashg‘ulotlari

146
mashg’ulot turiga bog’liq holda har xil bo’lishi kerak. Yuklamani oylar bo’yicha oshirish
ketma-ketligi 4-jadvalda keltirilgan. Yarim yil o‘tgach, xaftasiga 4 marta 30
minutdan
yugurish mumkin. Bu, odam o’zini sog’lom va tetik his qilishi uchun etarli bo’ladi.
Yugurish vaqtini xaftasiga 10% dan ortiq bo’lmagan darajaga ko’tarish mumkin.
Ushbu yuklama 2 xafta davomida ushlab turiladi, keyin esa, yana oshirish mumkin
va h.k. Agar, bir nechta trenirovka kunlari o’tkazib yuborilsa, unda yugurishni birmuncha
pastroq yuklama bilan boshlash lozim.
Shug’ullanuvchi 6 oy trenirovka qilganidan keyin trenirovkaning bir maromli usulini
tayyorgarlikka qo’yilgan maqsad va vazifalarga bog’liq holda o’zgaruvchan, intervalli yoki
takroriy usullar bilan to’ldirish mumkin. Yugurishni taxminan 5 minut davomida,
doimo
sekin, bir maromdagi sur’atda boshlash kerak, keyin sur’at trenirovka dasturi bo’yicha
oshiriladi. Yugurish yakunlanishidan 5 minut oldin tezlikni kamaytirish va yurishga o’tish
kerak.
Boshqa ko’pchilik jismoniy mashqlardan farqli ravishda, yugurish puls chastotasiga
orientirlangan holda yuklamani etarlich aniq dozalashtirish imkonini beradi.
Yugurishning davomiyligi va sur’atini variasiya qilish orqali optimal zona doirasida
qolish qiyin emas: 20 yoshda – 140 dan to 170 zarba/min.; 25 yoshda – 137 dan to 166
zarba/min., dastlabki puls 65-80 zarba/min bo’lgan paytda.Agar, yugurish pulsi qulay zona
chegarasidan past bo’lsa, demak, yurak mushagi deyarli trenirovka qilmagan. Agar, yuqori
bo’lsa – uzilish yuzaga kelishi mumkin.
Bir yoshdagi odamlarning yuragi va qon tomirlarining holati har xil bo’ladi, shuning
uchun yuklamani YUQCH tiklanishi reaksiyasi bo’yicha ham nazorat qilish mumkin.
Agar, yugurgandan keyin 10 minut o’tgach YUQCH 88-90 zarba/min bo’lsa,
demak
yuklama yurak tomirlarining funksional imkoniyatlariga mos keladi,
agar puls dastlabki
ko’rsatkichdan 20-25 zarba/min katta bo’lsa, unda yuklama ortiqcha bo’lgan
A5.1 Itanium-based System - Windows Compatibility

|
A5.1 Itanium-based System - Windows Compatibility
|
bet | 47/188 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #429 |
A5.1 Itanium-based System - Windows Compatibility A5.1.1 Windows DDK: “64-Bit Issues”
For 64-bit platforms, each device must have drivers for Windows. The manufacturer does not need to supply a driver if the device functions fully and correctly using a driver provided with the operating system.
If the manufacturer supplies drivers, the device drivers and installation requirements for the Windows Logo Program must be met.
Note: This is a general reference, not a requirement.
A5.1.2 "Porting Your Driver to 64-Bit Windows" and other 64-bit implementation guidelines for Windows
http://www.microsoft.com/hwdev/platform/64bit/
Note: This is a general reference, not a requirement.
A5.1.3 64-bit version of Windows Server 2003: Standard Error Record Format passed by the SAL to the operating system
All Error Records passed by the System Abstraction Layer (SAL) to the operating system for all fatal and corrected CPU and Platform Machine Check Architecture (MCA) Events must be, at a minimum, compliant with the Itanium Processor Family System Abstraction Layer Specification (SAL 3.0). The SAL must maintain the Error Records in non-volatile storage across system reboots and power cycles. See Appendix B, “Error Record Structures,” in SAL 3.0 specification, dated January 2001.
|
| |
Metrologik parametrlarini aniqlash

113
usulda aniqlanadi. Qurilmaning nol xolati yo‘l qo‘yilishishi mumkin bo‘lgan
texnik xujjatlarda ko‘rsatilgan chegaraviy xatolik qiymatidan oshmasligi kerak.
3.3.7 . Qurilmani qiyoslash bo‘yicha olingan natijalar maxsus bayonnoma
shakliga yoziladi va rasmiylashtiriladi.
Kompyuter tillari nima? - 1-savol: Amaliy dasturiy taʼminot va ularning turlari

|
1-savol: Amaliy dasturiy taʼminot va ularning turlari
|
bet | 21/71 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 262,89 Kb. | | #137574 |
Bog'liq 1-savol Amaliy dasturiy taʼminot va ularning turlari-fayllar.org48.Kompyuter tillari nima?
Bu alomatlar tizimi, bu kompyuterga ega odam bilan "muloqot qilish" uchun mo'ljallangan belgilar tizimidir. Axir, biz shunchaki uni olib, kompyuterga yaqinlasha olamiz va uni tushuntirish uchun boshlaymiz. Buning uchun kompyuter tillaridan iborat maxsus kodlar va so'z boyligi so'zlari mavjud. Va ular allaqachon o'z miyasida kompyuter bilan gaplashmoqdalar. Bugungi kunga qadar, kompyuter bilan bir kishini etkazish uchun 8 mingdan ortiq turli tillar mavjud. Albatta, siz hamma narsani bilolmaysiz. Kimdir o'zlari uchun til yaratadi va kimdir bu bilan tijorat asosida shug'ullanadi. Ammo yaxshi dasturchi hech bo'lmaganda ulardan bir qismini bilishi kerak. Qaysi dasturlash tillari eng mashhur? Kompyuter texnologiyalari olami doimiy ravishda takomillashtirilmoqda: yangi o'zgarishlar paydo bo'ladi, o'tmish ongga keltiriladi. Shu bilan birga, kompyuter dasturlash tillari paydo bo'ladi yoki soddalashtiring. Dunyo miqyosida ishlatiladigan eng mashhur bo'lishi mumkin: Albatta, tillar haqiqatan ham ko'proq, ammo biz eng asosiy narsani tanladik, ulardagi barcha kompyuter dasturlarining 90% dan ortig'i yozib qo'yilgan. Keyin ularning har birini batafsil ko'rib chiqing. Protsessual C / C ++ C va C ++ tillar deb atash mumkin. Bular ikkita mutlaqo turli xil dasturlash tillari, bu noto'g'ri. C ++ - bu avvalgi dasturlarni yozishni osonlashtiradigan va sobiq sintaksisni saqlab qolgan oldingi tilni yaxshilash. O'tgan asrning etmishinchi yillarida, saksoninchi yillarda ular C ++ ni yaratishni boshladilar. Bugungi kunga qadar, ikkinchisi eng mashhurlardan biri deb atash mumkin. Bu juda ko'p funktsiyadir, bu siz bilan operatsion tizimni yaratishingiz, qurilmalar, o'yinlar va boshqa narsalar uchun drayverlarni yaratishingiz mumkin. Ushbu tilning afzalliklari va kamchiliklari haqida gapirganda, siz aniq xulosalar chiqara olmaysiz. Uning tarafdorlari bor va shafqatsiz tanqidchilar mavjud. Nozalar uchun asos bu dasturlash tilida hech narsa yo'q. Uning ijodkorlari, shuning uchun gapirish mumkin, shuning uchun bir nechta dasturlash tillarining funktsiyalari va imkoniyatlarini birlashtirdi. Natijada u keng qamrovli va keng ko'lamli dasturlash vositasi bo'lib chiqdi. Ammo agar siz uni individual funktsiyalarga muvofiq ajratsangiz, u yuqori ixtisoslashgan tillardan pastdir.
|
| |
«Asosiy texnologik jarayonlar va qurilmalar» fanining mazmuni

|
«Asosiy texnologik jarayonlar va qurilmalar» fanining mazmuni55. «Asosiy texnologik jarayonlar va qurilmalar» fanining mazmuni.
Texnologik jarayonlar, asosiy qurilmalar, fanning maqsadi, axamiyati, rivojlanishi, turlari,
gidromexanik, issiqlik, modda almashinish, kimyoviy, mexanik, turg‘un, noturg‘un.
Kimyo sanoati uchun malakali injener kadrlar tayyorlashda «Kimyoviy ishlab chikarish asosiy
jarayonlarii», qisqacha «Jarayonlar va qurilmalar» fani katta axamiyatga ega. Bu fan
talabalarga o‘z ixtisosliklarini nazariy jixatdan chuqur egallashga, ularning injenerlik
bilimlarini mustaxkamlashga, qanday qilib ishlab chiqarish samaradorligini oshirish va
texnologik qurilmalardan unumli va muqobil rejimda foydalanish mumkinligini o‘rgatadi.
1.
ASOSIY JARAYONLARNING TURLARI
Kimyo sanoatida turli-tuman texnologiya jarayonlari ishlatiladi. Bunday jarayonlar ayrim
belgilariga asosan bir necha sinflarga bo‘linadi. Texnologiya jarayonlarini ularning
xarakatlantiruvchi kuchiga kura turlarga bulish maksadga muvofik. Shunga ko’ra asosiy
jarayonlar 5 guruhga bo’linadi:
Mexanik jarayonlar- qattiq, materiallarni mexanik kuch ta’sirida qayta ishlash bilan
bog‘liq. Bunday jarayonlar qatoriga maydalash, saralash, uzatish, aralashtirish va shu kabilar
kiradi. Bu jarayonlarning tezligi qattiq jismlarning mexanik qonuniyatlari bilan ifodalanadi.
Bunda xarakatlantiruvchi kuch vazifasini mexanik bosim kuchi yoki markazdan kochma kuch
bajaradi.
Gidromexanik jarayonlarni- suyuq va gazsimon sistemalardagi xarakat (aralashtirish,
filtrlash, chuktirish) bilan bog‘liq jarayonlar tashkil etadi. Bunday jarayonlarning tezligi
gidromexanika konunlari bilan aniqlanadi. Gidromexanik jarayonlarning xarakatlantiruvchi
kuchi - gidrostatik va gidrodinamik bosimdir.
|
| |
Yuklamani oshirish - Ijtimoiy fanlar va jismoniy madaniyat

154
4. D.h.– tik turgan holatda bintning bitta uchi orqaga o’tkazilgan qo’lda, ikkinchi
uchi boshning ustida bukilgan qo’lda. Bosh ustidagi qo’lni rostlash. 3 ta urinish, 8 ta
takrorlash. Qo’llarni almashtirish.
5. D.h.– bint ustida turgan holatda uning uchlari qo’llarda. Qo’llar yon tomondan
yuqoriga ko’tariladi. Qo’llar tirsaklarda yengil bukilgan bo’ladi, kaftlar pastga qaratilgan. 3
ta urinish, 8 ta takrorlash.
6. D.h.– egilib turgan holatda, qo’llarda amortizatorlar ushlab turililadi. Qo’llar
oldinda turgan holatda yoziladi. 3 ta urinish, 8 ta takrorlash.
7. D.h.– bitta oyoqning barmoqlari yog’och g’o’lada, tovoni polda. Stulning
suyanchig’idan ushlab turgan holda, oyoq uchiga ko’tarilish. 3 ta urinish, 20 ta takrorlash,
oyoqlarni almashtirgan holatda.
Trenirovka birinchi ikkita mashqni takrorlash bilan yakunlanadi. Ushbu majmua
bilan kamida 3 oy shug‘ullanish kerak.
«epson dvd» proyektorlarini ishga tushirish

80
81
Proyektor komplektini olib
32- rasm.
«epson» proyektorlari
jamlanmasi olib yuriladigan
sumka.
yurish sumkasiga dastak (ruch-
ka) ham o‘rnatilgan, yengil bir
joydan ikkinchi bir joyga oson
olib yurish mumkin. Ikki tomon-
lama audiokalonka korpusiga
mujassamlashtirilgan.
«Epson» EMR TWD10 pro-
yek torida ham yuqoridagi bar-
cha tizimlar o‘rnatilgan va bar-
cha qulayliklarga ega:
– «Epson» 3 LCD texnologi-
yasi – sifatli tasvir garovi;
33- rasm.