nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Lingafon xonalarning foydali tomonlari

Lingafon xonalarning foydali tomonlari
• O'qitish sifatini oshirish
• Talabalarning darsga tayyorlanish vaqtlarini qisqartirish
• Qo'shimcha ta'lim olayotgan talabalar sonining ko'payishi
• O'quv jarayonining interaktivligini, ko‘rinishi va jozibadorligini oshirish
• O'quv jarayonida ilg'or o'qitish uslublarini ishlab chiqish va joriy etish
• O'quv muhitida ta'lim muassasasining o‘rnini yaxshilash
Lingafon sinflarida foydalaniladigan maxsus dasturiy taminot quyidagilarni o'z ichiga oladi:
Rinel-Lingo Teacher – Dastur yordamida o‘qituvchi kompyuteridan kuzatish muhiti va tizimni
to‘liq boshqarish interfeysi. Dastur o‘qituvchi kompyuteriga o‘rnatiladi.
Rinel-Lingo Pupil – O‘quvchi kompyuteriga o‘rnatilgan tizim.
Rinel-Lingo Editor – Ixtiyoriy tilga tizimni moslashtirish. Dastur o‘qituvchi
kompyuteriga o‘rnatiladi yoki boshqa ixtiyoriy kompyuterga o‘rnatish mumkin.
Rinel-Lingo Viewer – Lingafon xonalariga o‘rnatiladigan tayyor dasturlar. Bu dasturlar talabalar
va o‘qituvchi kompyuteriga o‘rnatiladi.
Lingafon xonalari uchun mo'ljallangan Rinel-Lingo dasturi o‘qituvchi real vaqtda
talabalar ishini kuzatishi yoki guruh ishini kuzatish imkonini yaratadi. Topshiriqlarni tarmoq
orqali o‘quvchilarga tarqatish imkoniyati va shu bilan birga tarmoq orqali videolarni uzatish
imkoniyati ham mavjud.
Topshiriqlar:
1. Kompyuter qurilmalari haqida to‘liq ma‘lumot bering.
2. MS Office Word dasturida o‘zingiz haqingizdagi ma‘lumotlarni kiriting va saqlang.
3. MS Office Excel dasturida diagramma ma‘lumotlarni kiriting va quring.
4. Elektron doska va uning afzalliklari haqida to‘liq ma‘lumot bering.
5. Kompyuter lingafon sinflari haqida ma‘lumot bering.
|
Lingafon xonalari quyidagi tarkibiy qismlardan iborat

• Nazorat qilish vazifasini boshqa kompyuterga o'tkazish (tinglash, so'roq qilish, test, tekshirish va
h.k.)
• Sinfdan tashqari ishlarni qo'llab-quvvatlash
• Internet-resurslarga kirishni nazorat qilish
• Ta'lim faoliyatini amalga oshirishni qo'llab-quvvatlash
•
Texnik xususiyatlari
Asosan
lingafon
sinflarida
va
kompyuter laboratoriyalarida tizimning asosini Sanako
apparat-dasturiy kompleksi tashkil etiladidan
foydalaniladi.
Ushbu uskuna foydalanuvchilar
va
o'qituvchilar
o'rtasidagi
o'zaro munosabatlarning sodda usullarini
amalga oshiradi.
Sanako uskunalarining dasturiy ta'minot to'plami ta‘limda
masofaviy o'qitish, test qilish va
o'quvchilar bilan individual o'quv dasturlari asosida darslarni tashkil etishga imkon beradi.
Tizimga kirish veb-interfeys orqali amalga oshiriladi, bu sizning mobil qurilmalaringizda
foydalanish imkonini ham yaratib beradi. Ushbu tizim quyidagi texnik afzalliklarga ega:
• Elektr manbaiga ulanmagan tinglovchilarning ovozli panellarini tinglash
• Foydalanilayotgan o‘quv vositalarining doimiyligi
• Yuqori sifatli ovoz va mavzuni qayta eshitish imkoni
• Shovqinni himoya qilish tizimining mavjudligi
• Turli axborot manbalari tizimiga tez va oson ulanish
• Juda ko'p tilni qo'llab-quvvatlovchi masofaviy interfeys
• Uskunaning kompaktligi
• Tasdiqlangan dasturiy ta'minot
• Tizimning barcha tarkibiy qismlarining yuqori xavfsizligi va ishonchliligi
•
Gidrosfera haqida umumiy tushuncha

|
Gidrosfera haqida umumiy tushuncha
|
bet | 19/76 | Sana | 21.06.2024 | Hajmi | 1,32 Mb. | | #264992 |
Bog'liq Qarshi davlat universiteti geografiya kafedrasiGidrosfera haqida umumiy tushuncha. Planetamizdagi suv qobigini gidrosfera deb aytiladi. Gidrosferaga planetamizdagi hamma suvlar – okean, dengiz, daryo, kol, muz, botga 750 ming km kub ko‘llarga, 75 ming km kub tuproq suvlariga kiradi.
Gidrosferada suvning miqdori 1 mlrd 454,5 mln km kub bolib shundan 1 mlrd 370 mln km kub okean va dengizlarga 60,0 mln kub km kub yer osti suvlariga 24 mln km kub muzlar va qorlarga 750 ming km kub kollarga 75 ming km kub tuproq suvlariga 1,2 ming km kub daryo suvlariga qolgani esa atmosfera va tirik organizm tarkibidagi suvlarga togri keladi (41 – rasm).
Gidrosferadagi suvning 97,20 %i sho`r faqat 2.80 %i chuchuk suvdir. Chuchuk suvning asosiy qismi muzliklar suvi qolgani daryo ko‘llar va yer osti suvi bir oz qismi atmosferadagi suvdir. Gidrosferadagi suv doimo bir holatdan ikkinchi holatga otib harakat qilib yuradi. Gidrosferadagi suv Quyoshdan keloyotgan issiqlikni ozida toplovchi goyoki bir akkumliyator vazifasini bajaradi. Suv quruqlikka nisbatan issiqlikni 25 – 30 % yutadi.
Suv – Yer sharidagi eng kop va eng qimmatbaho mineral hisoblanib, quyidagi fizik va ximik hususiyatlarga ega.
1
|
Tabiatda bir vaqtning ozida qattiq suyuq va gaz (bug`) holida uchraydigan yagona mineral.
|
2
|
Suv qanday holatda (qattiq suyuq va bug) bolmasin u boshqa moddalarni erituvchan hususiyatiga ega.
|
3
|
Suvning qaynash tempraturasi bosimga bogliq holda ozgaradi agar bosim oshsa qaynash tempraturasi ham ortadi.
|
4
|
Suv ham boshqa moddalar singari isitilgach uning hajmi kengayib zichligi kamayadi. Lekin 0єC +4єC orasida esa suvning hajmi torayib zichligi ortadi. Suvning maksimal zichligi +4єC da sodir bolib tempratura undan kotarilsa ham pasaysa ham uning hajmi kengayib zichligi esa kamayadi. Suvning tempraturasi 0*C dan pastga tushgach butilkadagi yoki kuvurlardagi suv hajmi kengayib muzlab uni yorib yuborishligi bunga yaqqol misoldir.
|
5
|
Suvning tami hidi va rangi yoqligi tufayli boshqa elementlardan ajralib turadi.
|
6
|
Suv yer sharidagi eng kop issiqlik sigdiruvchi jismdir. Shu sababli suv havzalari yozda toplagan Quyosh issiqligini qishda nam va iliq xavo oqimi sifatida sovuq joylarga olib borib ilitadi.
|
7
|
Suv ximyaviy formulasiga kora << toza >> hisoblanib birikmaga kiruvchi vadarodning atom massasi 1 uglerod birligi (u, b)ga kislorodniki 16 u, b ga teng bolib boshqa moddalar uchramaydi.
|
|
| |
Ishlab chiqarish korxonalarini shamollatish va yoritish tizimi Reja - bet 2

|
Ishlab chiqarish korxonalarini shamollatish va yoritish tizimi Reja
|
bet | 2/5 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 12,05 Kb. | | #120485 |
Bog'liq Ishlab chiqarish korxonalarini shamollatish va yoritish tizimi R-fayllar.orgMexanik shamollatish ishchi binolar ichida harorat va havo namligin i bir xil tutib turish va zarur bo’lganda shamollatish tizimining ish rejimini avtomat tarzda rostlash uchun xizmat qiladi . Ishlab chiqarish va sanitariya-gigienik me’yorlarining talablariga qarab, ichkariga haydaladigan havoni qizdirish, sovutish yoki namlash mumkin; tashqariga haydaladigan havoni esa chang va gazlardan tozalash mumkin.
Mexanik shamollatish ishchi binolar ichida harorat va havo namligin i bir xil tutib turish va zarur bo’lganda shamollatish tizimining ish rejimini avtomat tarzda rostlash uchun xizmat qiladi . Ishlab chiqarish va sanitariya-gigienik me’yorlarining talablariga qarab, ichkariga haydaladigan havoni qizdirish, sovutish yoki namlash mumkin; tashqariga haydaladigan havoni esa chang va gazlardan tozalash mumkin.
Bajaradigan vazifasiga qarab shamollatish quyidagi turlarga bo’linadi: shamollatkichlar ishlatish joyiga qarab umumiy va mahalliy shamollatkichlarga bo’linadi.
Bajaradigan vazifasiga qarab shamollatish quyidagi turlarga bo’linadi: shamollatkichlar ishlatish joyiga qarab umumiy va mahalliy shamollatkichlarga bo’linadi.
Umumlashtiruvchi shamollatkich butun xonadagi havoni almashtirsa, mahalliy shamollatkich esa maьlum bir joylardagi havoni almashtiradi (3-rasm). SHamollatkichning samaradorligi shamollatish qurilmasining quvvatiga va havo almashtirishni tashkil etishning ma’lum qoidalariga rioya qilishga bog’liq bo’ladi
3-rasm. So’rish qurilmasi. CHapdagi -to’g’ri; o’ngdagi -noto’g’ri
3-rasm. So’rish qurilmasi. CHapdagi -to’g’ri; o’ngdagi -noto’g’ri
Xonadan chiqarilayotgan havoni bevosita zararliliklar ajralayotgan joydan yoki ifloslangan zonadan olish kerak. Bunda xonadan chiqarilayotgan iflos havo oqimini odamlar nafas oladigan zona orqali yoki odamlar tez-tez bo’ladigan zonadan o’tishiga yo’l qo’ymaslik kerak. Xonadan tashqariga chiqariladigan iflos havoni shamol oqimi yaxshi bo’lgan tomonga chiqarish
Xonadan chiqarilayotgan havoni bevosita zararliliklar ajralayotgan joydan yoki ifloslangan zonadan olish kerak. Bunda xonadan chiqarilayotgan iflos havo oqimini odamlar nafas oladigan zona orqali yoki odamlar tez-tez bo’ladigan zonadan o’tishiga yo’l qo’ymaslik kerak. Xonadan tashqariga chiqariladigan iflos havoni shamol oqimi yaxshi bo’lgan tomonga chiqarish
|
| |
Ishlab chiqarish korxonalarini shamollatish va yoritish tizimi Reja - bet 5

|
Ishlab chiqarish korxonalarini shamollatish va yoritish tizimi Reja
|
bet | 5/5 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 12,05 Kb. | | #120485 |
Bog'liq Ishlab chiqarish korxonalarini shamollatish va yoritish tizimi R-fayllar.orgYoritilganlikni vazifasiga qarab ishchi va nazorat turlaridan tashqari yana favqulodda zarur holatlarda xizmat qiladigan ikki turi ham mavjud. Ularni avariya va evakuatsiya yoritilganliklari deyiladi hamda miqdorlari 0,5 -2,0 lyuks bo’ladi.
Yoritilganlikni vazifasiga qarab ishchi va nazorat turlaridan tashqari yana favqulodda zarur holatlarda xizmat qiladigan ikki turi ham mavjud. Ularni avariya va evakuatsiya yoritilganliklari deyiladi hamda miqdorlari 0,5 -2,0 lyuks bo’ladi.
Agar tabiiy yorug’lik binolarni yoritish uchun yetarli bo’lmasa, bunday hollarda, sun’iy yorug’lik bilan to’ldiriladi.
Sun’iy yorug’likni me’yorlashdan maqsad biror bir yuzani yoritish uchun gigiena nuqtai nazaridan eng kamida ruxsat etilgan minimal yorug’lik miqdori bilan ta’minlashdir.
Yoritilganlikka bo’lgan sanitar-gigieniktalablar
Ishlab chiqarish sharoitida yoritilganlik, ishchi-xodimlar salomatligiga zarar yetkazmasligi uchun u ko’zni zo’riqtirmaydigan, ish vaqtida binoning hamma qismlarida bir tekis taqsimlangan bo’lishi talab qilinadi. Korxonalarda yoritishga doir talablar quyidagilardan iborat:
yoritish qurilmasi yorug’ligining spektral tarkibi quyosh yorug’liginikiga yaqin bo’lishi;
bajariladigan ishlarning turi va aniqligiga qarab, yoritilganlik darajasi yetarlicha bo’lishi hamda gigiena talablariga mos kelishi;
ish joyida to’g’ri tushadigan va qaytgan yorug’liklar bo’lmasligi;
me’yorlarga muvofiq, korxona binolariga avariya yoritgichlari o’rnatilishi;
me’yorlarga muvofiq, korxona binolariga avariya yoritgichlari o’rnatilishi;
xavfli ish o’rinlari yuqori darajada yoritilgan bo’lishi;
yoritish qurilmalari xavfli hamda zararli omillar hisoblangan, ya’ni shovqin, elektr quvvati, issiqlik chiqarish va yong’in chiqarish manbalari bo’lmasligi;
nazorat o’lchash asboblari, xavfsizlik signalizatsiyasi ishonchli va uzluksiz yoritilishi;
yoritilish bir tekis va turg’un bo’lishi, soyalar hosil qilmasligi darkor. Aks holda inson ko’zini bir sharoitdan ikkinchi sharoitga tez-tez o’zgarib turishi natijasida, ko’rish organlarining toliqish holati ro’y beradi
http://fayllar.org
|
| |
Gulli o‘simliklarning tabiatdagi va insonhayotidagi ahamiyati

|
Gulli o‘simliklarning tabiatdagi va insonhayotidagi ahamiyati
|
bet | 30/76 | Sana | 21.06.2024 | Hajmi | 1,32 Mb. | | #264992 |
Bog'liq Qarshi davlat universiteti geografiya kafedrasiGulli o‘simliklarning tabiatdagi va insonhayotidagi ahamiyati. Gulli o‘simliklarning tabiatdagi va inson hayotidagi ahamiyati nihoyatda katta. Ular inson uchun oziq-ovqat, sihat- salomatlik, kiyim-kechak va qurilish materiali, uy jihozlari va yoqilgi manbai hisoblanadi. Bundan tashqari, o‘simliklar hayotimiz bezagi — tabiat go‘zalligidir. Yashil daraxtlar bilan qoplangan bepoyon o‘rmonlar o‘lkamiz chiroyiga chiroy qo‘shadi.
Gulli o‘simliklar va ularning organlari.Yer yuzida gulli o`simliklarning 240 mingdan ortiq turi uchraydi. Ular Yer sharining turli iqlim sharoitlariga yaxshiroq moslashgan va shu sababli keng tarqalgan. Ana shu o`simliklarni turli shakllarda uchratish mumkin, masalan, gulli o`simliklardan daraxt, buta, chala buta hamda o`t o`simliklar shular jumlasidandir. Daraxt deganda poyasi yog`ochlangan va yaxshi shakllangan, asosiy tanaga ega bo`lgan ko`p yillik o`simlik tushuniladi. (terak, chinor, olma va b.) Buta •poyasi yo`g`ochlangan, ammo asosiy tanaga ega bo`lmagan ko`p yillik o`simlikdir. Ular bir nechta poya chiqaradi (atirgul, .na’matak, maymunjon va b,). Chala buta deb poyasining ostki qismi yog`ochlangan, yuqorigi qismi esa har yili kuzda qurib qoladigan ko`p yillik o`simlikka aytiladi (shuvoq, izen va b.).
Gulli o`simliklarning kuzgi holati.Kuz faslini xalqimiz «Oltin kuz» deb ataydi. Chunki bu faslda mevalar pishib yetiladi va mazali bo`ladi. Daraxt va butalarning barglari qizg`ish, sarg`ish ranglarda tovlanib, tabiat chiroyiga chiroy qo`shadi.
Kuz - o`simliklarning qishga tayyorlanish yoki xazonrezgilik davridir. Bizning sharoitimizda kuz fasli o`ziga xos ko`rinishda o`tadi va shu bilan boshqa hududlardagi kuzdan farq qiladi. Chunonchi yoz o`rtalarida harorat qulay bulsada, daraxt va boisha o`simliklarning o`sishi sekinlashadi yoki butunlay to`xtab qoladi. Yozning ikkinchi yarmidan boshlab ko`pchilik o`simliklarning meva va urug`lari pishadi, o`simlik ro`qimalarida zadira oziq moddalar to`planadi. Shundan keyin o`simliklarqishga tayyorgarlik ko`ra boshlaydi. Daraxtlarningqishlaydigan kurtaklari shakllanadi va qotib yogochlanadi. Poyalarga, ildizlarga va qishlaydigan boshqa organlarga oziq moddalar zoqr berib oqa boshlaydiI. Qishga tayyorgarlikning oxirida o`simlik barglarini to`kadi.
|
| |
Dunyo okeani to‘rtga - Qarshi davlat universiteti geografiya kafedrasi

|
Qarshi davlat universiteti geografiya kafedrasi
|
bet | 21/76 | Sana | 21.06.2024 | Hajmi | 1,32 Mb. | | #264992 |
Bog'liq Qarshi davlat universiteti geografiya kafedrasiDunyo okeani to‘rtga: Tinch, Atlantika, Hind va Shimoliy muz okeanlariga bo‘linadi.
Okeanlarning materik ichkarisiga yorib kirgan qismini dengizlar deyiladi.
Dengizlar uch turga bo‘linadi.Agar okean suvining bir qismi materik ichkarisiga yorib kirsa va okean bilan bo‘g‘ozlar orqali ajralib tursa ichki dengiz hosil bo‘ladi. Qora Balktika,Azov dengizlari ichki dengizlardir.
Okean suvi quruqlik ichiga bir oz yorib kirib, undan orollar orqali ajralib tursa, tashqi dengizlar deyiladi; chunonchi Barens,Bering,Yapon,Oxata dengizlari.Nihoyat,materiklar orasida joylashgan dengizlar esa o‘rta dengizlar deb yuritiladi:O‘rta dengiz, Karib dengizi,Qizil dengiz va boshqalar.
Okean suvining sho‘rligi va undagi gazlar. Dunyo okeani massasining 96.5 ptotsenti suvdan, qolgani esa erigan har xil tuzlardan, gazlardan va mayda zarrachalardan iborat. Okean suvida erigan holda ma’lum bo‘lgan hamma ximiyaviy elementlar bo‘lib, ularning ko‘pchiligi tuzlardir. Tuzlar ichida eng ko‘pi natriy xlor (Nacl-77.9 ptotsenti), magniy xlor (Mgcl-10.9 protsent). Shuningdek, okean suvida oltin, kumush, mis, fasfor, yod kabi moddalar ham mavjud.
Okeanlardagi mineral moddalarning miqdori 5.10 tonna bo‘lib, butun okean suvi massasining 3.5 protsentini tashkil etadi. Okean suvida erigan holdagi minerallar ichida eng ko‘pi tuzlardir. Agar bu tuzlarni yer shari yuzasiga yotqizilsa, qalinligi 45 m tuz qatlami vujudga kelar edi.
Okean suvida minerillar erigan holda bo‘lsa sho‘rligi deb aytiladi.
Okean suvining sho‘rligi promille (%) bilan belgilanadi. Okeanlarda suvning o‘rtacha sho‘rligi 35%. Lekin suvning sho‘rligi okeanlarning turli qisimlarida turlichadir.Yer sharining ekvator atrofidagi joylarida suvning sho‘rligi 34%. Chunki bu yerlarga yog‘in ko‘p tushadi. Okeanlarning 20* bilan 30*grafik kengliklar orasida,ya’ni subtropik mintaqada joylashgan suvlarda sho‘rlik 36-37% ga teng. Bu joylarda xarorat yuqori, yogin kam.
Mo`tadil va sovuq mintaqalarda okean suvining shorligi 30 – 32 %. Chunki bu mintaqalarda quyosh issiqligi va yorugligi kamayadi yogin kop daryolar koplab chuchuk suv keltiradi.
Okeanlar bilan tutashib turgan tashqi dengizlarning sho`rligi 30 – 32 protsent bolsada lekin materik ichkarisidagi dengizlarning shorligi okean shorligidan ancha past. Yarim tashqi dengiz hisoblangan Oxoto dengizining shorligi 32% Yapon dengiziniki 33% bolsa ichki dengiz hisoblangan. Qora dengizning shorligi 14 – 30 %. Baltika dengiziniki 8 – 12 %. Baltika dengizining koplab chuchuk daryo suvi quyiladigan Botnik qoltigida shorlik 3% dir. Lekin yoz issiq boladigan teritoriyalardagi bazi ichki dengizlar chunonchi qizil dengizda suvning shorligi 41 % ga yetadi.
|
| |
Buloq
  
Suv ombori - Qarshi davlat universiteti geografiya kafedrasi

|
Qarshi davlat universiteti geografiya kafedrasi
|
bet | 24/76 | Sana | 21.06.2024 | Hajmi | 1,32 Mb. | | #264992 |
Bog'liq Qarshi davlat universiteti geografiya kafedrasiBuloq
|
Suv ombori
|
Daryo
|
Buloq – yer ostidan sizib chiqadigan suv. Ko‘rnishi ba’zan sokin, yoki favvoradek otilib chiqadi.Shifobaxsh mineral suv buloqlar ham bor.
|
Suv omborlar- insonlar tomonidan yaratilgan suv sun’iy suv havzalaridir. Daryo suvlarini tartibga solish, yozda sug‘orish, bahor, kuz va qishda suvlarni to‘plash uchun qurilgan.
|
Daryo bu – buloq suvning bir tomonga oqishida jilg‘alar irmoqlar bir-biriga qo‘shilib katta suv oqimini hosil qilib yuqoridan pastga oqadigan yirik suv oqimidir. Daryo insonlar hayotida muhim ahamiyatga ega tabbiy manbadir.
|
«Muammo» yoki (Panarama)
Sinkveyn usuli:
1-qator Mavzu bitta so‘z bilan ifodalanadi.
2-qator Ikkinchi so‘z qo‘shilib mavzu mazmuni kengaytiriladi.
3-qator Uchinchi so‘z kiritilib voqelik ochib beriladi.
4-qator To‘rtinchi so‘z kiritilib voqelikka shaxsning munosabati bildiriladi.
5-qator Bitta so‘z bilan umumlashtiriladi.
Masalan:
1-qator Suv
2-qator Suv erituvchi.
3-qator Uch holatda uchraydi.
4-qator Suv sayyoramizdagi yagona mineral.
5-qator Obi hayot.
|
| |
Yer sharida suvning aylanishi

|
Yer sharida suvning aylanishi
|
bet | 20/76 | Sana | 21.06.2024 | Hajmi | 1,32 Mb. | | #264992 |
Bog'liq Qarshi davlat universiteti geografiya kafedrasiYer sharida suvning aylanishi. Quyosh nuri ta’sirida yer yuzasidan har yili 520 ming km suv bug‘ga aylanib, yuqoriga, ko‘tariladi va to‘yinib kondensiyalanib, yog‘in bo‘lib yana yerga tushadi.
Yer yuzasiga o‘rtacha yiliga 1015 mm yog‘in (520 ming km)yog‘adi. Yog‘in suvining bir qismi yana bug‘ga aylanadi, bir qismi yerga shimilib grunt suvini hosil qiladi,bir qismi esa daryolar orqali dengiz-okeanlarga quyiladi. Yerga shimilgan suv ma’lum vaqt o‘tgach,yana bug‘ga aylanib ketadi. Shunday qilib, bir yilda 520 ming km hajmdagi suv Yer yuzasiga goh yog‘inga, goh daryo, goh ko‘l, goh dengiz suviga aylanib, to‘xtovsiz harakat qilib turadi.
Suvning to‘xtovsiz aylanishi natijasida dunyo okeanining suvi 2600-3000 yilda bir marta yangilanib turadi, Arktika muzliklari 15000 yilda bir marta, ko‘l suvlari 10 yilda bir marta,daryo suvlari esa o‘rtacha 12 sutkada yangilanib turadi.
Yer sharida suvning aylanib yurishini uch turga bo‘lish mumkin. Namlik okean ustiga yog‘ib yana bug‘lanib ketsa,buni suvning kichik aylanishi deyiladi.Ma’lum teritoryaga yoqqan yog‘inning bir qismi shu yerda bug‘lanib ketadi,bir qismi daryolarga quyilib va yerga singib ketadi,bu materik ichkarisida suvning aylanib yurishi deyiladi.Suvning kichik aylaninshi bilan materik ichkarisida suvning aylanib yurishi qo‘shilsa, suvning katta aylanishi vujudga keladi. Lekin bu uch turli suv aylanishi bir-biri bilan uzviy bog‘liq va aloqadadir.
Masalan, Atlantika okeani yuzasidan ko‘tarilgan suv bug‘larining bir qismi qayta uning ustiga yog‘adi. Bir qismi esa havo massalarining ta’sirida Yevropa qismiga keladi. Buning bir qismi Volga daryosining havzasiga tushadi.Volga daryosi Kaspiy dengiziga quyiladi. Kaspiy dengizidan bug‘langan namlikning bir qismi G‘arbiy Sibir tekisligi va Qozog‘istonning shimoliy qismiga tushib, Ob daryosi sistemasi orqali dunyo okeaniga qaytadi. Kaspiy yuzasidan bug‘langan namlikning bir qismi O‘rta Osiyoning tog‘lariga yetib keladi va Sirdaryo va Amudaryoni suv bilan ta’minlab turadi.Bu daryolar Orol dengiziga quyiladi,bu dengizda suv yana bug‘lanadi va shu tariqa aylanib yuradi.
Suvning to‘xtovsiz aylanib yurishi yer sharining geogrfik qobig‘i va ayniqsa, undagi organik hayot uchun juda katta ahamiyatga ega:
DUNYO OKEANI. Yuqorida qayt qilganimizdek yer yuzasining 71 protsenti suv bilan qoplangan bo‘lib, Dunyo okeanini tashkil etadi. Dunyo okeanining maydoni 361 ming km, suvning hajmi 1mlrd. 370mln. km, o‘rtacha chuqurlikda 3.7km, eng chuqur yeri 11022 m metrni tashkil etadi. Dunyo okeanini materiklar juda katta qismlarga-okeanlarga bo‘lib turadi. Demak duyo okeanining materiklar orasida joylashgan juda katta qismi okean deb aytiladi.
|
| |
Kommutatorlar turlari - Mavzu : “To’lqin uzunligi bo’yicha ajratilgan tolali optik uzatish tizimlarida nochiziqli...

|
Mavzu : “To’lqin uzunligi bo’yicha ajratilgan tolali optik uzatish tizimlarida nochiziqli effektlar” Bajardi
|
bet | 5/9 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 9,14 Mb. | | #247283 |
Bog'liq optik mustaqil1Kommutatorlar turlari.
Zamonaviy savdo bozori tavsiflangan xususiyatlarning juda xilma-xil to'plamiga ega uskunalarning keng assortimentini taklif qiladi, shuning uchun qo'shimcha ko'rib chiqish uchun ishlab chiqarish texnologiyasi bo'yicha kommutotorlarni ajratish qulay:
Mexanik optik kommutatorlar: Bunday kalitlar chiqish kanallari o'rtasida optik signalni almashtirish imkonini beruvchi qurilma elementining jismoniy harakatiga asoslangan kommutatsiya printsipidan foydalanadi. Masalan, kirish kanali bilan mexanik manipulyatorni bir nechta chiqish kanallari o'rtasida harakatlantirish orqali: Bunday kalitlar chiqish kanallari o'rtasida optik signalni almashtirish imkonini beruvchi qurilma elementining jismoniy harakatiga asoslangan kommutatsiya printsipidan foydalanadi. Masalan, kirish kanali bo'lgan mexanik manipulyatorni bir nechta chiqish kanallari o'rtasida harakatlantirish orqali:
2-rasm.mexanik kommutator
Bundan tashqari, optik elementlar bilan manipulyatsiyalar tufayli signalni qayta taqsimlash mumkin, bu esa o'z navbatida tizimdagi optik yo'llarni u yoki bu tarzda qayta taqsimlaydi. Misol uchun, quyida ko'rsatilgandek prizmadan foydalanish.
3-rasm.mexanik kommutator
Odatda, mikromexanik kalitlar quyidagi xususiyatlarga va asosiy xususiyatlarga ega:
• Kommutatsiya tezligi ≈3-10ms
• Hayot muddati 10 tsikl
• Arzon
• Latching va NON-Latching ijrolar
Bularning barchasi kommutatsiya tezligi unchalik muhim bo'lmagan va yakuniy tizimning arzonligi muhim bo'lgan joylarda ushbu turdagi kalitlardan foydalanishga imkon beradi. Masalan, zaxira telekommunikatsiya liniyalarida yoki o'quv majmualarida.
MEMS kommutarorlari: MEMS kalitlari mikroelektromexanik nometalllarga asoslangan bo'lib, ular nazorat signallari ta'sirida turli yo'nalishlarda burilishi mumkin. Bunday oynaga tushgan optik signal MEMS oynasi tekisligidan aks ettirish orqali har qanday chiqish kanaliga qayta taqsimlanishi mumkin.
4-rasm. MEMS kommutatori.
MEMS texnologiyasi juda moslashuvchan, juda ixchamdir va OEM ilovalari uchun sanoatga mos keladigan va juda miniatyura bo'lgan turli xil shakl omillarining kalitlarini yaratishga imkon beradi:
|
| |
Komutatorlar asosiy parametrlari va turlari

|
Komutatorlar asosiy parametrlari va turlari
|
bet | 4/9 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 9,14 Mb. | | #247283 |
Bog'liq optik mustaqil1Komutatorlar asosiy parametrlari va turlari.
Kommutatorlar haqida gap ketar ekan quyidagi parametrlarga etibor berish lozim.
• O'zaro bog’lanish (cross-talk).
Ushbu parametr ma'lum bir optik kanalga kiritilganda optik quvvatning qaysi qismi boshqa kanallarga o'tishini ko'rsatadi. Odatda bu parametr 20 dB (E/O kalitlari) dan 70 dB (MEMS va mikromexanik kalitlar) oralig'ida.
O'zaro bog’lanish - sezish, metrologiya va yuqori aniqlikdagi o'lchovlarni o'z ichiga olgan ilovalarda juda muhim ko'rsatkichdir, chunki kanallarni bir-biridan etarli darajada izolyatsiya qilish o'lchov natijalariga sezilarli ta'sir ko'rsatishi mumkin.
• Polarizatsiyaga bog'liq yo'qotish (PDL) .
Optik komponentlarda tarqalayotgan yorug'lik to'lqinining polarizatsiya holati o'zgarganda, uning yo'qolishi ham o'zgarishi mumkin. Shunday qilib, PDL maksimal va minimal yo'qotish o'rtasidagi farq sifatida ifodalanadi va odatda 0,1-0,4 dB ga teng.
Parametr kvant aloqalarini qo'llashda (masalan, BB84 protokolidan foydalangan holda QKD tizimida ) va sensorlarda muhim rol o'ynaydi, chunki bu erda barcha qutblanish holatlarini teng qabul qilish muhimdir.
• To'lqin uzunligiga bog'liq yo'qotish (WDL) .
WDL signalning turli chastotali komponentlari uchun optik yo'qotishlarning bog'liqligini aks ettiradi. Taxminan aytganda, bu parametr passiv optik tolali tizimning spektral javobining nochiziqlik darajasini aks ettiradi va qoida tariqasida WDL qiymatini minimallashtirishga harakat qiladi. Odatda bu parametrning qiymati 0,01 dan 0,35 dB oralig'ida yotadi.
Optik tolali o'lchovlar va metrologiyada ushbu parametr asosiy rol o'ynaydi, chunki bir xil kalitda turli xil to'lqin uzunliklarini qabul qilish qurilmani ushbu va boshqa ilovalar uchun yaroqsiz holga keltirishi mumkin.
• Takroriylik (repeatability).
Kirish kanali yana unga o'tkazilganda bir xil chiqish kanalidagi zaiflashuv miqdori har xil va ma'lum bir diapazonda o'zgarishi mumkin. Odatda, bu xato ± 0,01 dB dan ± 0,1 dB gacha o'zgarib turadi.
Zaiflash qiymatining takrorlanishi sensorlar va metrologiyaning yuqorida aytib o'tilgan ilovalarida muhim ahamiyatga ega, xoh u optik tolali aloqalardagi sensorlarni so'roq qilish jarayonida yoki LiDAR tizimlarida signallarni qayta taqsimlashda.
• Maksimal kirish quvvati .
Qator kalitlari uchun odatiy maksimal kirish quvvati 10 dan 500 mVt gacha. Shu bilan birga, 5 Vt va hatto 10 Vt quvvatni qo'llab-quvvatlaydigan yuqori quvvatli kalitlar seriyasi ham mavjud. Qo'llab-quvvatlanadigan quvvatning maksimal qiymati nafaqat kalitning sifatiga, balki uning dizayn turiga va ishlash printsipiga ham bog'liq. Masalan, MEMS kalitlari 500 mVt dan ortiq quvvatlarni qo'llab-quvvatlamaydi, chunki mikromexanik oyna kuchli radiatsiya ta'sirida osongina shikastlanadi, butun qurilma yonib ketadi va o'chiriladi. Elektro-optik kalitlar va mikromexanik kalitlar, boshqa texnologiya tufayli, vatt birliklarida yuqori quvvatlarni qo'llab-quvvatlashi mumkin.
|
| |
Turli xil modulyatorlar qaysi qurilmalar va sohalarda qo'llaniladi

Turli xil modulyatorlar qaysi qurilmalar va sohalarda qo'llaniladi
Modulyatorlarning har bir turi ma'lum turdagi radio uzatish qurilmalarida foydalanish uchun mo'ljallangan. Amplituda modulyatsiyasi va demodulyatsiyasi bir vaqtning o'zida uzoq va o'rta to'lqinlarda ishlaydigan transmitterlar va qabul qiluvchilarda (CV va DV diapazonlari) keng tarqalgan edi. Qisqa to'lqinli uzatish moslamalari odatda chastota modulyatsiyasidan foydalangan va foydalangan.
Ultraqisqa diapazon (VHF) uchun uzatish va qabul qilish uskunalarining texnik xususiyatlarini yaxshilashga imkon beradigan signalni qayta ishlashning bir xil usuli (FM) maqbuldir. Fazali modulyatsiya faqat professional maqsadlarda, axborot signali radiokanal orqali raqamli ravishda uzatilganda qo'llaniladi.
Amplituda modulyatorining ishlash printsipi
Ushbu qurilmaning ishlash printsipini tushunish uchun siz uning asosiy elementlarini kiritish sxemasi bilan tanishishingiz kerak (rasm.-1). Undan ko'rinib turibdiki, bipolyar tranzistor bazasiga uchinchi tomon generatoridan RF signali, shuningdek tovush chastotasining tebranishlari beriladi.
Xulosa
Yuqorida ko’rib chiqqan kommutator haqida quyidagicha qisqacha xulosaga kelsak bo’lsadi.
1-jadval.
Optic kommutatorlar turlari
Albatta, yuqoridagi xususiyatlarning ba'zilari salbiy (masalan, yuqori narx va o'z-o'zidan isitish), lekin dasturga qarab, ba'zi xususiyatlar foydali bo'lishi mumkin. Shunday qilib, agar biz telekommunikatsiya liniyasini ko'paytirish haqida gapiradigan bo'lsak, unda juda arzon optomexanik kalitlar mos keladi. Kvant aloqalari, metrologiya yoki fundamental tadqiqotlar kabi muhim ilovalar uchun kommutatsiya tezligi, xizmat muddati, kiritish yo'qolishi va qurilmaning ixchamligi katta rol o'ynaydi.
Foydalanilgan adabiyotlar
Optik aloqa asoslari / N. Yunusov [va boshq.]. 0 ‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi — T.: ChoMpon nomidagi NM IU, 2014, 368 bet.
https://ritm-magazine.com/ru/public/obzor-volokonno-opticheskih-pereklyuchateley
|
Yoritilganlik va ularning asosiy turlari

|
Yoritilganlik va ularning asosiy turlari
|
bet | 4/5 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 12,05 Kb. | | #120485 |
Bog'liq Ishlab chiqarish korxonalarini shamollatish va yoritish tizimi R-fayllar.orgYoritilganlik va ularning asosiy turlari
Amaliyotda ish joylarini yoritishda uch xil turdagi yoritilganlikdan foydalaniladi, ya’ni ular tabiiy, sun’iy va aralashgan holda bo’ladi
2. Tabiiy va sun’iy yoritish. Yoritishga qo’yiladigan sanitar-gigienik talablar.
2. Tabiiy va sun’iy yoritish. Yoritishga qo’yiladigan sanitar-gigienik talablar.
Tabiiy yoritilganlik quyoshdan hamda yeru-samodan qaytayotgan quyosh nuridan hosil bo’lgan yorug’lik mahsulidir.
Tabiiy yorug’lik issiqlik va yorug’lik doimiylariga ega bo’lib, ular quyoshdan kelayotgan issiqlik uchun 1317 Vt/m2 ga, yorug’lik uchun esa 137000 lk ga tengdir.
Tabiiy yorug’likning afzalliklari shundaki, uning tarkibida o’ta foydali ultrabinafsha va infraqizil nurlari mavjud bo’lib, bu nurlar muhitni sog’lomlashtirishga xizmat qiladi, ya’ni mikroblarni o’ldirish xususiyatiga ega.
Tabiiy yorug’likdan uch xil moslamalar yordamida, ya’ni tomdan fonar orqali, devordan deraza orqali va aralash holdagi tizimlardan foydalaniladi. Tabiiy yoritilgan tizimlariga qo’yiladigan talablar quyidagilardan iborat:
Tabiiy yorug’likdan uch xil moslamalar yordamida, ya’ni tomdan fonar orqali, devordan deraza orqali va aralash holdagi tizimlardan foydalaniladi. Tabiiy yoritilgan tizimlariga qo’yiladigan talablar quyidagilardan iborat:
-yorug’lik miqdorini binolarning vazifasiga qarab tanlanishi, yo’naltirilgan yoki tarqoq hollarda bo’lishligini ta’minlanishi;
-insolyatsiya va yorug’lik me’yorlaridan kam bo’lmasligini ta’minlanishi
Sun’iy yorug’lik tabiiysiga nisbatan bir oz qimmatga tushsada, ish joylarini yoritishda imkoniyati cheksizdir. Sun’iy yorug’lik umumiy, mahalliy va aralash ko’rinishda bo’ladi:
Sun’iy yorug’lik tabiiysiga nisbatan bir oz qimmatga tushsada, ish joylarini yoritishda imkoniyati cheksizdir. Sun’iy yorug’lik umumiy, mahalliy va aralash ko’rinishda bo’ladi:
Umumiy yorug’lik binoda bir tekis yoritilganlikni ta’minlay oladi;
Mahalliy yorug’lik esa faqat asosiy ish joyidagi yoritilganlikni me’yor talabi darajasida ta’minlaydi;
Aralash yorug’lik, mahalliy yoritilganlikni, umumiy yoritilganligi bilan birgalikda qo’llanilganligidir.
Bu xildagi ya’ni aralash yoritilganlik usuli, binolardagi yarqiroqlik tafovuti-kontrastni yumshatadi hamda me’yor talabini to’la qondira oladi.
|
| |
Ishlab chiqarishda yoritish va uni me’yorlari

|
Ishlab chiqarishda yoritish va uni me’yorlari
|
bet | 3/5 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 12,05 Kb. | | #120485 |
Bog'liq Ishlab chiqarish korxonalarini shamollatish va yoritish tizimi R-fayllar.orgIshlab chiqarishda yoritish va uni me’yorlari.
Yorug’lik insonning hayoti faoliyati davomida juda muhim o’ringa ega hisoblanadi. Ko’rish inson uchun asosiy ma’lumot manbai hisoblanib, umumiy olinadigan ma’lumotning taxminan 90% ko’z orqali olinadi.
Ishlab chiqarish sharoitida yoritilganlik ishchilar salomatligiga zarar yetkazmasligi uchun u ko’zni zo’riqtirmaydigan, ish vaqtida binoning hamma qismlarida bir tekis taqsimlangan bo’lishi talab qilinadi. Yorug’lik ko’zni qamashtirmaydigan bo’lishi, boshqacha qilib aytganda, yorug’lik nurlari ko’zga to’g’ridan-to’g’ri tushmasligi kerak.
Ishlab chiqarish sharoitida yoritilganlik ishchilar salomatligiga zarar yetkazmasligi uchun u ko’zni zo’riqtirmaydigan, ish vaqtida binoning hamma qismlarida bir tekis taqsimlangan bo’lishi talab qilinadi. Yorug’lik ko’zni qamashtirmaydigan bo’lishi, boshqacha qilib aytganda, yorug’lik nurlari ko’zga to’g’ridan-to’g’ri tushmasligi kerak.
Yorug’likning spektral tarkibi shunday tanlanishi kerakki, natijada kishi atrofdagi buyumlarning ranglarini to’g’ri qabul qilsin. Ish joylarida keskin ajralib turuvchi soyalar bo’lishi va ish joylari bilan atrofdagi muhitning yoritilganligi juda katta farq qilmasligi kerak, aks holda kishi ko’zini bir sharoitdan ikkinchi sharoitga tez-tez o’zgartirib turishi natijasida ko’zining akkomodatsiya xususiyati buzilib, ko’rish organlarining toliqish holati ro’y beradi
Yorug’likning spektral tarkibi shunday tanlanishi kerakki, natijada kishi atrofdagi buyumlarning ranglarini to’g’ri qabul qilsin. Ish joylarida keskin ajralib turuvchi soyalar bo’lishi va ish joylari bilan atrofdagi muhitning yoritilganligi juda katta farq qilmasligi kerak, aks holda kishi ko’zini bir sharoitdan ikkinchi sharoitga tez-tez o’zgartirib turishi natijasida ko’zining akkomodatsiya xususiyati buzilib, ko’rish organlarining toliqish holati ro’y beradi
|
| |
-rasm. MEMS komutarorlari loyihalariga misol.

 
6-rasm

|
-rasm. MEMS komutarorlari loyihalariga misol.
6-rasm
|
bet | 6/9 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 9,14 Mb. | | #247283 |
Bog'liq optik mustaqil15-rasm. MEMS komutarorlari loyihalariga misol.
6-rasm. Sanoatda ishlatiladigan MEMS komutatorlari tashqi ko’rinishi.
MEMS kalitlarining xarakteristikalari va xususiyatlari quyidagilardan iborat:
Kommutatsiya ≈2-10ms
Ishlash muddati 10 9 tsikl
Kompaktlik
Latching va NON-Latching
Haroratni barqarorlashtirishga hojat yo'q
MEMS kalitlari mikromexanik kalitlarga qaraganda ancha ishonchli va ixchamroqdir. Bu ularni ilmiy ilovalar va muhim telekommunikatsiya va tibbiy segmentlar uchun ideal qiladi.
Magnit-optik kommutator: Faraday effektiga asoslangan magnit-optik kalitlar itriy temir granatasi kabi magnit-optik material plastinkasida polarizatsiya tekisligining aylanishidan foydalanadi. Plitadagi magnitlanish vektorining yo'nalishi va shunga mos ravishda polarizatsiya tekisligining aylanish yo'nalishi magnit qattiq yadroli (past magnit o'tkazuvchanlik va yuqori majburiy kuch qiymatlariga ega) bo'lgan lasan tomonidan yaratilgan tashqi magnit maydon tomonidan o'zgartiriladi. ) material.
Polarizatsiyaga qarab, qutblanish prizmasidagi nurlanish ikki yo‘nalishdan birida (oddiy yoki favqulodda nur) tarqaladi. Bunday kalitni ishlatish uchun kollimatsiyalangan yorug'lik kerak, shuning uchun optik tolalarga radiatsiya kirishi va chiqishi maxsus mikrolinzalar orqali amalga oshiriladi.
7-rasm. Magnit-optik kommutator.
Magnit-optik kalitlarning asosiy xususiyatlari:
Kommutatsiya ≈10 mks
Hayot muddati >10 11 tsikl
Harakatlanuvchi qismlar yo'q
Latching ishlashi
Magnit-optik kalitlarni loyihalashda harakatlanuvchi mexanik qismlarning to'liq yo'qligi sababli, ularning ishlash muddati, ish sharoitlariga qarab, juda yuqori - buzilishlar orasidagi vaqt 100 milliarddan ortiq bo'lishi mumkin kommutatsiya davrlari . Magnit modulyatsiya tizimining past inertsiyasi 10 mikrosekundgacha bo'lgan kommutatsiya tezligini ta'minlaydi , bu esa bunday kalitlarni ilg'or yuqori texnologiyali ishlanmalar sohasida va tadqiqot faoliyatida ajralmas qiladi.
|
| |
IPv6 paketlar formati - Tekshirdim” I. Ch. T. bo‘yicha direktor o‘rinbosari A. A. Pirvaliev “ ” 2023 yil

|
Tekshirdim” I. Ch. T. bo‘yicha direktor o‘rinbosari A. A. Pirvaliev “ ” 2023 yil
|
bet | 5/7 | Sana | 30.12.2023 | Hajmi | 336,27 Kb. | | #129187 |
Bog'liq 14-m.IPv6 tuzilishi. Afzalliklari va kamchiliklariIPv6 paketlar formati
«Versiya» maydoni Internet protokoli versiyasining 4 bitlik kodi raqami. Ustuvorlikning 4 bitlik «Ustuvorlik» maydoni IPv6 sarlavhasida jo‘natuvchiga paketlarni yetkazishning nisbiy ustuvorligini identifikatsiyalash imkonini beradi. Ustuvorliklarning qiymatlari ikki diapazonga bo‘linadi. 0 dan 7 gacha kodlar trafik ustuvorligini berish uchun foydalaniladi. U uchun jo‘natuvchi ortiqcha yuklanish ustidan nazoratni amalga oshiradi (misol uchun, ortiqcha yuklanish signaliga javoban TSR oqimini pasaytiradi). 8 dan 15 gacha bo‘lgan qiymatlar trafik ustuvorligini aniqlash uchun foydalaniladi. U uchun ortiqcha yuklanish signaliga javoban oqimni pasaytirish amalga oshirilmaydi. Misol uchun, doimiy (turg‘un) chastota bilan yuboriladigan «real vaqt» paketlari holida.
«Oqim belgisi» — oqim belgisining 24 bitlik kod maydoni IPv6 sarlavhasida jo‘natuvchi tomonidan paketlarni ajratish uchun foydalanilishi mumkin. Ular uchun marshrutlashtiruvchida maxsus qayta ishlash talab etilmaydi. Misol uchun, nostandart QoS yoki «real-time» xizmati kabi.
Ma’lumotlar o‘lchami — belgisiz 16 bitlik son. O‘zida ma’lumotlar maydonining oktetlardagi uzunlik kodini tashiydi va u paket sarlavhasidan so‘ng keladi. Agar kod 0 ga teng bo‘lsa, u holda ma’lumotlar maydoni uzunligi jumboq ma’lumotlar maydonida yozilgan bo‘ladi va u o‘z navbatida, optsiyalar zonasida saqlanadi.
Keyingi sarlavha — 2 bitlik ajratuvchi. IPv6 sarlavhadan keyin bevosita keluvchi sarlavha turini identifikatsiyalaydi. IPv4 protokoli ishlatadigan qiymatlardan foydalanadi. Qadamlarning chegaralangan soni (paketning maksimal yashash vaqti) — 8 bitlik belgisiz butun son. Paket o‘tuvchi har bir tugunda bittaga kamayadi. Qadamlar nolga teng bo‘lganda paket yo‘q qilinadi. IPv4 dan farqli o‘laroq, IPv6 tugunlari paketlarning maksimal yashash vaqtini belgilanishini talab etmaydi. Shu sababli IPv4 «time to live» (TTL) maydoni IPv6 uchun «hop limit» — qadamlarning chegaralangan soni deb nomlangan. Amaliyotda unchalik ko‘p bo‘lmagan IPv4 ilovalar TTL bo‘yicha cheklovlardan foydalanadilar. «Jo‘natuvchi adresi» va «Qabul qilib oluvchining adresi» maydonlariga adres uzunligi IPv4 ga nisbatan uzun bo‘lganligi uchun 128 bit ajratilgan.
|
| |
-BOB. "EBU CCDM" tizimidan foydalanishga qo‘yiladigan texnik talablar

|
-BOB. "EBU CCDM" tizimidan foydalanishga qo‘yiladigan texnik talablar
|
bet | 4/6 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #246516 |
Bog'liq Individual.Narkulova2-BOB. "EBU CCDM" tizimidan foydalanishga qo‘yiladigan texnik talablar
"EBU CCDM" tizimidan serveriga o’rnatish uchun texnik talablar
Origo loyihasi EBU CCDM va EBUCore asosidagi semantik metama'lumotlardan foydalangan holda NRK radio va televidenie infratuzilmasini to'liq qayta tashkil etishdir. YUNESKOning "Dunyo xotirasi" loyihasi uchun AXIS-CRM taqdimotlari, NHK ta'lim xizmatlari bo'yicha ishi, sport uchun EBU ontologiyasi, shuningdek, ABC Australia tomonidan huquqlarni semantik ifodalash va boshqarish bo'yicha semantik metama'lumotlar, albatta, o'z o'rnini topmoqda. va RAI yoki Hasso-Plattner-Instituti va IRT tomonidan boshqariladigan media ishlab chiqarishdagi bog'langan ma'lumotlar bo'yicha Germaniya Dwerft loyihasi. Europeana, Yevropa raqamli kutubxonasi, madaniy meros ma'lumotlarini jamlash uchun o'zaro muvofiqlikni ta'minlash uchun semantik ma'lumotlar modelidan foydalanadi. Samaradorlikni oshirishning yana bir usuli - avtomatik nutq tahlili (VRT, NISV va RSI) va tasvir tahlili (NHK, Tvente universiteti va TNO) texnologiyasidan foydalanish. Bu, ayniqsa, arxivlash uchun foydali bo'lishi mumkin va tarjima maqsadlari. SCAIE seminarida Chexiya televideniesi avtomatlashtirish teleradiokompaniya xizmatlaridan foydalanish imkoniyatini yaxshilashga qanday yordam berishini ko'rsatdi. BBC Worldwide va Deutsche Welle teleradiokompaniyalarning kontentini ular o‘z mazmunini taqdim etayotgan taxminan 30 ta tilga tarjima qilishda avtomatik tarjima qanday yordam berishi mumkinligini tushuntirib berishdi. NPO bunday dasturlardan foydalanadi.
Foydalanish imkoniyatini yaxshilash uchun texnologiyalar. Yangi tuzilmalar innovatsiyalarni rag'batlantirish va bozorni tezroq qabul qilish uchun VRT sandbox loyihasi yoki NISVning bilimlarni uzatishni rag'batlantirish tajribasi kabi ko'rinadi.
CCDM - bu har bir foydalanuvchiga uni o'z ehtiyojlariga moslashtirishga imkon beruvchi ochiq ramka. Shunday qilib, EBU CCDM tabiatan moslashuvchan va moslashuvchan.
CCDM ontologiyasi RDF/OWL da mos yozuvlar dasturini amalga oshirish sifatida taqdim etiladi. U "Yuklab olish zonasi" dan mavjud. Ushbu faylda eng kam sinflar to'plami, sinflar ierarxiyasi, ob'ekt Properties va dataProperties mavjud bo'lib, mos ilovalar o'z ichiga olishi, kengaytirishi, lekin almashtirmasligi kerak. CCDM ontologiyasi haqida batafsil ma'lumot ilovada keltirilgan.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
|
bet | 6/6 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #246516 |
Bog'liq Individual.NarkulovaFoydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
O‘quv – monografik adabiyotlar
Рахматуллаев М.А. 7 аспектов дистанционного образования: монография / М.А. Рахматуллаев. - Ташкент: Издательство Национальной библиотеки Узбекистана им. Алишера Навои, 2009 – 72 с.
Рахматуллаев М.А. Информационные технологии в библиотеках. Методическое пособие по разработке проектов с использованием новых информационных технологий / М.А. Рахматуллаев. - Ташкент: Издательство Национальной библиотеки Узбекистана им. Алишера Навои, 2003. - 272 с.
Ganiyeva B.I. Kataloglashtirish va klassifikatsiyalash: darslik/ B.I. Ganiyeva.- Toshkent: Nixol print OK, 2021.- 212 b.
Абдузоиров Ш.Н. Илмий даврий нашрлар электрон каталоги ва тўлиқ матнли маълумотлар базасини шакиллантириш истиқболлари // Kutubxona. - 2014, № 4(24). - 44 - 45 б.
Алексашин А. Возможности и перспективы информатизации библиотечной отрасли Узбекистана // INFOLIB. – 2021 - № 3. С.24-25.
National Information Standards Organization (NISO) 2004). Understanding Metadata. Bethesda, USA: NISO Press. ISBN 978-1-880124-62-8.
Глоссарий базовых терминов по информационному обществу [Электронный ресурс]. – Режим доступа:www.url: http://www/iis/ru/glossary/.
loc.gov/librarians/standards
|
| |
Amplituda modulyatsiyasi (AM) - Mavzu : “To’lqin uzunligi bo’yicha ajratilgan tolali optik uzatish tizimlarida nochiziqli...

Amplituda modulyatsiyasi (AM)
Tebranishlarni o'zgartirishning ushbu usuli bilan tashuvchi chastotasi amplituda yoki miqyosda o'zgaradi, shundan so'ng ular modulyatsiya qiluvchi past chastotali signal shaklini oladi. Shunday qilib, foydali ma'lumotlarni (nutq, musiqa va video ketma-ketlikni) yuqori chastotali yo'l orqali uzatish mumkin.
Amplituda va boshqa modulyatsiya turlariga bo'lgan ehtiyoj, past chastotali tebranishlar Eter bo'ylab uzoq masofalarga tarqalishi mumkin emasligi bilan izohlanadi. Ular yuzlab metrlar bilan o'lchanadigan masofalarda" susayadi", shuning uchun ularni radio to'lqinlar shaklida uzatishning iloji yo'q.
Ulardan farqli o'laroq," kuchli "yuqori chastotali signal minglab va o'n minglab kilometr masofalarni jimgina bosib o'tib, o'ziga foydali ma'lumotlarni past tebranishlar shaklida" olib yuradi". Radio qabul qilgich faqat ushbu signallarni qabul qilishi kerak, so'ngra ulardan tashuvchi komponentni tanlang (filtrlang). Kuchaytirish va tuzatishdan so'ng foydali past chastotali signal akustik boshga (karnay) yoki televizor ekraniga keladi.
Chastota (FM) va faza modulyatorlari
Ushbu ikki turdagi modulyatsiya uzoq masofali radio to'lqin uzatish sifatini yaxshilash va standart radiolarning selektivligini yaxshilash maqsadida ishlab chiqilgan. Bunday holda, RF tashuvchisi signalining chastotasi past chastotali komponent (uzatiladigan ma'lumot) qonuni bilan o'zgartirilgan parametr sifatida tanlanadi.
Modulyatsiya jarayonida u axborot LF tebranishlarini o'rab turgan shaklga mos ravishda o'zgaradi. Yuqori chastotali paketga kiritilgan ma'lumotlar qabul qilgichda "chastota demodulyatori" deb nomlangan maxsus sxema yordamida "shifrlangan".
Tashuvchi signalning fazali modulyatsiyasi bilan uning vaqt parametri o'zgaradi, shartli ravishda belgilangan nol nuqtadan hisoblanadi. RF signallarining bu xususiyati tebranishlarning "fazasi" deb ataladi, uni mos yozuvlar koordinatasini u yoki bu tomonga siljitish orqali o'zgartirish mumkin. RF signaliga kiritilgan foydali ma'lumotlar fazali demodulyator yordamida traktning qabul qilish uchida" shifrlangan".
|
Ishlab chiqarish amaliyoti ustasi:   A.Y.Abuxo’jayev

|
Ishlab chiqarish amaliyoti ustasi: A.Y.Abuxo’jayev
|
bet | 2/7 | Sana | 30.12.2023 | Hajmi | 336,27 Kb. | | #129187 |
Bog'liq 14-m.IPv6 tuzilishi. Afzalliklari va kamchiliklariIshlab chiqarish amaliyoti ustasi: A.Y.Abuxo’jayev
MAVZUSI BOÝICHA O‘QUV ISHLAB CHQRISH MASHG‘ULOTINING
TEXNOLOGIK XARITASI
Ish bosqich- lari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
Ta’lim beruvchi
|
Ta’Iim oluvchilar
|
Mavzuga kirish
(10 daq)
|
O’quvchilar davomatini aniqlash.
O‘quvchilami darsga tayyorgarlik jarayonini tekshiradi
Yangi mavzuni e’lon qilish.
Bajariladigan ishlar ketma-ketligi bilan tanishtiradi.
Mazkur mavzu bo‘yicha o‘quv materialini bayon qiladi.
|
Eshitadi va kuzatadilar,
|
Asosiy bosqich
(220 daq)
|
bosqich. Kirish yo‘l-yo‘riqnomasi (10 daq.)
O‘quvchilarning nazariy bilimlarini baholash uchun savollar beradi.
Texnika xavfsizligi bilan tanishtiradi.
O‘quvchilar yo‘llanma xaritasi bilan ta’minlanadi.
Topshiriq tartibini tushuntirish
Amaliy mashg’ulotni bajarishga ruxsat berish
. bosqich. Joriy yo‘l-yo‘riqnoma (190 daq.)
O‘quvchilarning bajarayotgan ishlarini kuzatadi va joriy yo‘l-yo‘riqli ko’rsatmalar beradilar.
Mustaqil ishni bajarilishini tushuntirish
Texnika qoidalariga rioya qilishni nazorat qilish.
Kamchilikka yo‘l qo‘ygan o‘quvchilarga kamchilikni bartaraf etish yo'llari ko‘rsatiladi hamda savollar berib javoblar tinglanadi.
. bosqich. Yakuniy yo‘l-yo‘riqnoma (20 daq.)
Har bir o‘quvchi bajargan ishlarni qabul qiladi va yakun yasaydi.
Bajarilgan ishlardagi yutuq va kamchiliklarni ko‘rsatadi.
|
Savollarga javob beradilar.
Texnika xavfsizligi daftari-ga imzo qo’yadilar
Yo’llanma xaritasi bilan ta’minlanadi
Topshiriq tartibini tushunadi
Amaliy mashg’ulotga ruxsat oladilar
O’z xato va kamchiliklarini bartaraf qilish bo’yicha ko’rsat-malar oladilar.
Mustaqil ishini bajaradilar.
O’z xato va kamchiliklarini bartaraf qiladilr
Bajargan ishlarni topshiradi.
Usta bergan ko‘rsatamlami oladi
|
Yakuniy bosqich
(10 daq)
|
Baholami e’lon qiladi
Uyga vazifa beradi va uni bajarish uchun tavsiyalar beradi.
|
Baholami eshitadi.
Uy vazifasini daftarga yozib oladi.
|
|
| |
Tekshirdim” I. Ch. T. bo‘yicha direktor o‘rinbosari A. A. Pirvaliev “ ” 2023 yil 14-m.IPv6 tuzilishi. Afzalliklari va kamchiliklari

Vaqt: 240 daqiqa
|
O’quvchilar soni: ___ ta
|
O’quv mashgulotning shakli va turi
|
Amaliy-o’quv ishlab chiqrish amaliyoti
Amaliy
|
O‘quv mashg‘uloti rejasi
|
IPv6 protokoli haqida tushuncha
Maskalardan foydalanish
IPv6 versiyasida adreslash va adreslar yozuvlarini taqdim etilishi arxitekturasi
IPv4 va IPv6 protokollarini solishtirish
|
O‘quv mashg‘uloti maqsadi: IPv6 tuzilishi, afzalliklari va kamchiliklari va taqdimot shakllaridan foydalanish malakalarini oshirish va rivojlantirish
|
Pedagogik vazifalar:
IPv6 protokoli haqida tushuncha
IPv6 paketlar formati haqida tushuncha
IPv6 versiyasida adreslash va adreslar yozuvlarini taqdim etilishi arxitekturasini o’rgatish
IPv4 va IPv6 protokollarini solishtirishni o’rgatish
|
Oquv faoliyati natijalari:
IPv6 protokoli haqida tushuncha oladilar
IPv6 paketlar formati haqida tushunadilar
IPv6 versiyasida adreslash va adreslar yozuvlarini taqdim etilishi arxitekturasini o’rganadilar
IPv4 va IPv6 protokollarini solishtirishni o’rganadilar
|
O’qitish metodlari:
|
Mashq, yo’riqnoma berish, amaliy ish ko’rsatish
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari.
|
Ommaviy, guruxiy, jamoaviy, yakka tartibdagi juftlikdagi
|
O’qitish vositlarai:
Kompyuter va kompyuter tamoq jihozlari
| Bitta o’quvchi uchun: Kompyuter va kompyuter tamoq jihozlari |
O’qitish sharoiti
|
Kompyuter va ofis qurilmalariga texnik xizmat ko’rsatish xonasi
|
Qaytar aloqaning usul va vositalari
|
Amaliy ishlar
Mustaqil ish
|