nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Oriental Renaissance: Innovative - Elektr-gibrid yuritmali avtomobil va uning tarkibiy qismlarining mukammallik dialektikasi

|
Elektr-gibrid yuritmali avtomobil va uning tarkibiy qismlarining mukammallik dialektikasiBog'liq 27 Toychiyev O.A. 181-193Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(9), September, 2023
187
3-rasm. Gibrid elektr transport vositalarining konfiguratsiyalari
4
Mazkur manbada [18] gibrid elektr transport vositalarining (HEV) ortib
borayotgan tarqalishi bilan bir qatorda, TTR yechim ham keng tarqalmoqda. Oddiy
yechim bo‘lishdan uzoqda va ba'zi texnik va konstruktorlik cheklovlarga qaramay,
TTR HEV'lar hozirda yirik avtomobil ishlab chiqaruvchilari tomonidan ba'zi
modellar uchun qabul qilinmoqda. Ushbu konstrukturaning muhim afzalligi
an’anaviy IYoDli transport vositalarini qayta jihozlash va ularni HEVsga aylantirish
istiqbolidir. Bu hozirgi avtoparkning bir qismini konvertatsiya qilish uchun qisqa
muddatli va arzon narxlardagi yechim bo‘lishi mumkin, shuning uchun yoqilg‘i
sarfini va chiqindilarni kamaytirishga hissa qo‘shadi, avtomobillarni muddatidan
oldin ommaviy ravishda bekor qilishdan saqlaydi [17].
Shuningdek, manbalarda [19] plug-in gibrid elektr transport vositasining
dvigatel-generatori, akkumulyatori va ultrakondansator uchun optimal energiya
taqsimotiga erishish uchun energiyani boshqarishning yangi moslashuvchan
strategiyasi taklif qilingan.
Uch xil yondashuv keltirilgan [20]. Birinchidan, ko‘p miqyosli ko‘rinishdan bir
nechta energiya manbalari uchun ierarxik nazorat strategiyasi taklif qilingan. Yuqori
daraja dvigatel-generator va gibrid energiya saqlash tizimi o‘rtasidagi energiyani
tartibga solish uchun, pastki daraja esa batareya va ultrakondansator uchun.
Ikkinchidan, haydash usulini aniqlashga asoslangan moslashuvchan energiyani
boshqarish yondashuvi taklif qilindi. Ushbu yondashuv odatiy haydash davrlarini
turli haydash modellariga tasniflash va real vaqtda haydash usulini aniqlash uchun
noaniq mantiq boshqaruvchisidan foydalanadi. Turli haydash bloklari uchun optimal
boshqaruv strategiyalarini ishlab chiqish uchun dinamik dasturlash qo‘llanilgan va bu
real vaqtda haydash davrlari uchun moslashuvchan energiya boshqaruvini amalga
4
https://www.linkedin.com/pulse/hybrid-electric-vehicle-types-shradha-jadhav/
Ketma-ket yuritma
Parallel yuritma
Aralash yuritma
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative - Elektr-gibrid yuritmali avtomobil va uning tarkibiy qismlarining mukammallik dialektikasi

|
Elektr-gibrid yuritmali avtomobil va uning tarkibiy qismlarining mukammallik dialektikasiBog'liq 27 Toychiyev O.A. 181-193Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(9), September, 2023
182
KIRISH
Xalqaro energetika agentligi (IEA) ma’lumotlariga ko‘ra, 2020 yilda elektr
avtomobillari global avtomobillar savdosida qariyb 4,6 foizni tashkil qilgan bo‘lsa,
2019 yilda bu ko‘rsatkich 2,5 foizga oshdi. Shuningdek IEA, 2020 yilda jahon
yo‘llarida 10 millionga yaqin elektromobillar borligini taxmin qilgan, bu o‘z vaqtida
global avtomobil parkining 1% dan kamrog‘ini tashkil qiladi [1;b 596 b].
Qazib olinadigan yoqilg‘i iste’molining o‘sishi uglerod oksidi (CO
2
),
uglevodorod (HC) va azot oksidi (NOx) ko‘rinishidagi issiqxona gazlari (GHG)
emissiyalarining ortishi avtomobil sanoatida muhim muammoga aylangan. 2021 yil
ma’lumotlariga ko‘ra, dunyodagi avtomobillarning 97 foizdan ortiq qismi ichki
yonuv dvigatellari (IYoD) bilan ishlaydi. Elektr transport vositalarining (EV) ulushi
tez sur’atlar bilan o‘sib bormoqda, chunki butun dunyo bo‘ylab hukumatlar va
avtomobil ishlab chiqaruvchilari issiqxona gazlari chiqindilarini va qazib olinadigan
yoqilg‘iga qaramlikni kamaytirish talabini qo‘ygan [1,2,4-7].
Kelgusi yillarda elektr batareyalar narxining pasayishi va elektr avtomobillarini
(EV) davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashning kuchayishi hisobiga avtotransport
vositalari ichida ularning ulushi tez o‘sishiga asos bo‘lmoqda. Norvegiya kabi ba’zi
mamlakatlar EVni nisbatan yuqori qabul qilish ko‘rsatkichlariga erishdi, Norvegiyada
2020 yilda yangi avtomobillar sotuvining 50% dan ortig‘ini elektr avtomobillar
tashkil etdi. Xitoy, AQSh va ko‘plab Yevropa davlatlari kabi boshqa mamlakatlarda
ham EV soni tez o‘sishi kuzatilmoqda.
2022 yilning oxiriga kelib, dunyoda taxminan 1,45 milliarddan ortiq avtomobil
mavjud bo‘lib, shundan 1,1 milliardga yaqini yengil avtomobillardir. Bu shuni
anglatadiki, sayyoramizdagi har 7,18 kishiga bir avtomobil to‘g‘ri keladi. 2021
yildagi ma’lumotlarga ko‘ra dunyo yo‘llarida harakatlanayotgan 1,45 milliard
avtomobilning atigi 80 millioni yoki 7 foizi, oldingi 12 oy ichida ishlab chiqarilgan,
bu 2020 yildagi 78 million dona avtomobildan 3 foizga ko‘pdir, biroq
pandemiyagacha bo‘lgan davr, 2018 yildagi eng yuqori 97 million ko‘rsatkichidan
ancha past.
|
| |
Axborot manbasini baholash bo‘yicha 5 tavsiya Haqiqiy hujjatlarni asos qilib oling

|
Axborot manbasini baholash bo‘yicha 5 tavsiya Haqiqiy hujjatlarni asos qilib oling
|
bet | 4/5 | Sana | 06.06.2024 | Hajmi | 1,66 Mb. | | #260916 |
Bog'liq JtPTTuh5ltkoW2CDBGib7 5Hlnl8cY5s (2)Axborot manbasini baholash bo‘yicha 5 tavsiya Haqiqiy hujjatlarni asos qilib oling. Agar tashkilotning daromadi keltiriladigan bo‘lsa, aniq moliyaviy hujjatlarga asoslaning. Faktlar va fikrlar asosiga qurilgan manbalarni olishdan chegaralaning. O‘z ishingizda esa faktlardan foydalaning. Shunday mediani tanlangki, unda aniq axborot manbasiga havola berilgan bo‘lsin. Bu havola orqali esa siz bu media ishini tekshirib olish imkoniga ega bo‘lasiz. Elementar tushunchalarni almashtirib yuboradigan hamda faktik xatolarga yo‘l qo‘yadigan manbalardan saqlaning. Axborot oqimi tobora ko‘payib borayotgan bu davrda axborot qayer orqali olingan bo‘lsa ham, o‘zini yolg‘onlardan himoya qilish juda mushkul: rasmiy hujjatlar, ijtimoiy tarmoqlar, qidiruv tizimlari, ochiq manbalar va arxiv materiallari. “Jurnalist surishtiruvida verifikatsiya qilish rahbariyati” mualliflarining maslahatiga ko‘ra: “O‘zingizning maʼlumotlar bazangizni axborot manbasi bo‘la oladigan insonlar bilan rivojlantiring. Ular bilan aloqa o‘rnating, gaplashing. Biror xabarni eshitsangiz, u juda yaxshi ahamiyat kasb etsa-da, uning haqiqat ekaniga ishonishda skeptic (har narsaga shubha bilan qarovchi) bo‘ling. Bir qancha haqiqiy axborot manbasi bo‘la oladigan insonlar bilan maslahatlashing. Qidiruv texnologiyasi, tahlil metodlari va yangi instrumentlarni o‘zlashtiring. Doimo boshqa mutaxassislar bilan ishlang va muloqotda bo‘ling. Verifikatsiya bu – sportning jamoaviy turidir”. - Media savodxonlik media ta’limning uzviy bog‘liq qismidir. Shu bilan birgalikda uning ko‘rinishlari ko‘paymoqda. Bugungi kunda medianing tahlil e tilishi natijasida tilimizga kirib kelayotgan tushunchalar, ya’ni media savodxonlik, media ta’lim, mediani o‘rganish va boshqalar bir-biri bilan bog‘liq bo‘lsa-da, media axborotni qabul qilish, saralash, tahlil e tish, baholashda media savodxonlik tushunchasi bilan birgalikda media ta’lim, mediani o‘rganish, media madaniyat tushunchalari ham qo‘llanilyapti.
Media savodxonlik media ta’limning uzviy bog‘liq qismidir. Shu bilan birgalikda uning ko‘rinishlari ko‘paymoqda. Bugungi kunda medianing tahlil e tilishi natijasida tilimizga kirib kelayotgan tushunchalar, ya’ni media savodxonlik, media ta’lim, mediani o‘rganish va boshqalar bir-biri bilan bog‘liq bo‘lsa-da, media axborotni qabul qilish, saralash, tahlil e tish, baholashda media savodxonlik tushunchasi bilan birgalikda media ta’lim, mediani o‘rganish, media madaniyat tushunchalari ham qo‘llanilyapti.
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative - Elektr-gibrid yuritmali avtomobil va uning tarkibiy qismlarining mukammallik dialektikasi

|
Elektr-gibrid yuritmali avtomobil va uning tarkibiy qismlarining mukammallik dialektikasiBog'liq 27 Toychiyev O.A. 181-193Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(9), September, 2023
186
tizimda yuklanishni va dvigatelni boshqarish strategiyasi o‘rtasida ko‘proq
mustaqillikni ta’minlaydi. Tegishli ishlab chiqilgan ESS bilan dvigatelning ishlashi
yullanishdan qat'i nazar, dvigatelni samaraliroq rejimda saqlab turish imkoniyatini
beradi. Manbalarda [13-14] avtonomiya avtotransport dasturidan foydalangan holda
elektr diapazoni uchun emas, balki filtrlash uchun mo‘ljallangan kichik dvigatelli va
ESS seriyali HEV seriyasi o‘rganilgani. Optimallashtirilgan ESS parametrik tadqiqot
orqali tanlangan va tarmoq kengligi asosidagi tahlil texnikasidan foydalangan holda
yuqori tarmoqli energiya saqlash elementlari bilan gibridlanadi. Ishga shassi
dinamometrida ishlaydigan sinov vositasida empirik tekshirish kiritilgan [15].
HEV yuritmaga ega avtomobillar bozorda dominant yechim hisoblanadi; biroq,
unda tegishli bozor ulushi juda kichik. ESS ning yuqori narxi va natijada kelib
chiqadigan HEV ning yuqori narxi ushbu hissaning cheklanganligining muhim
sabablaridan biri sifatida keltiriladi. Bozor o‘sishi uchun mumkin bo‘lgan yechim
sifatida kichik dvigatel va yengil ESS bilan HEV kontseptsiyasi taklif etiladi.
Samaradorlikni oshirishning mumkin bo‘lgan yechimi sifatida keng tarmoqlanganlik
asosidagi gibrid ESS (HESS) joriy etilgan [16].
Gibrid elektr transport vositalarini (HEV) ikkita qo‘zg’alish tizimi (termik va
elektr) avtomobilga haydash momentini qanday yetkazib berishiga qarab uch turga
bo‘lish mumkin. Agar moment faqat elektr harakatlantiruvchi tizim tomonidan
ta'minlansa, issiqlik dvigateli tizimni ishlatish uchun zarur bo‘lgan elektr energiyasini
ishlab chiqarish bilan shug‘ullansa, u gibrid ketma-ket sxema deb ataladi (3-rasm).
Aksincha, ikkala qo‘zg’alish tizimi momentni ta'minlaganida, avtomobil parallel
gibrid so‘zlar bilan aniqlanadi. Parallel aralash sikllar orasida "Trough-the-Road" –
aralash yuritma (TTR) deb nomlangan maxsus konfiguratsiya mavjud. Ushbu
konfiguratsiyada ikkita harakatlantiruvchi tizim bir-biriga mexanik ravishda erkin
bog‘langan. Yigirmanchi asrning boshlarida paydo bo‘lgan ushbu tuzilish hali ham
bir nechta ishlab chiqaruvchilar tomonidan qo‘llaniladi va o‘ziga xos
konfiguratsiyagar va boshqarish usullariga ega.
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative - Elektr-gibrid yuritmali avtomobil va uning tarkibiy qismlarining mukammallik dialektikasi

|
Elektr-gibrid yuritmali avtomobil va uning tarkibiy qismlarining mukammallik dialektikasiBog'liq 27 Toychiyev O.A. 181-193Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(9), September, 2023
183
1-rasm. 2022-2028 yillarda mintaqalar bo‘yivha global elektr avtotransport
vositalarining bozor ko‘rsatkichlarining o‘sishi
1
, % (CAGR)
Mordor Intelligence
bashoratida 2022-2028 yillarda Afrika mintaqasi EV
avtotransport vositalarining eng yirik bozor ko‘rsatkichi o‘sishiga erishadigan
mintaqaga aylanishi keltirilgan (1-rasm). 2022-yil statistika ma’lumotlariga ko‘ra,
Qo‘shma Shtatlarda 250 milliondan ortiq avtomobil ishlatilmoqda va bu transport
vositalarining aksariyatida yoqilg‘i samaradorligi past va ko‘p zaharli chiqindilar
chiqaradi. Transport sektori Qo‘shma Shtatlardagi jami neftning 70 foizidan
foydalanadi va 2016 yilda Qo‘shma Shtatlardagi jami energiya iste’molining 28
foizini tashkil qiladi. Transport sektori 2016-yilda Yevropa Ittifoqida jami energiya
isteʼmolining 33% dan ortigʻini va 24,3% ni, bunda 2016-yilda issiqxona gazlari
emissiyasining 72% ni tasshkil etgan. IYoD bilan birga elektr uzatish moslamasini
qo‘shish yoqilg‘i sarfi va chiqindilarni kamaytirish bo‘yicha bir qator tezkor
yechimlarni taklif qiladi. So‘nggi yillarda elektr transport vositalari (EV), gibrid
elektr transport vositalari (HEV) va plaginli gibrid elektr transport vositalari (PHEV)
kabi transport vositalari avtomobil ishlab chiqaruvchilari tomonidan istiqbolli
yechimlar sifatida ko‘rib chiqilmoqda [8]. EV va HEV bilan solishtirganda, PHEV
bir qator afzalliklarga ega. Uzoq yo‘l bosib o‘tish masofasi PHEV larning EV larga
nisbatan eng muhim afzalliklari hisoblanadi. HEV bilan solishtirganda, PHEVlar
to‘g‘ridan-to‘g‘ri tarmoqdan quvvatlanishi mumkin bo‘lgan kattaroq batareyaga ega.
HEVlarga o‘xshab, energiya manbalaridan quvvat oqimini loyihalash bo‘yicha
PHEVlar bilan bog‘liq uchta asosiy topologiya turi mavjud: ketma-ket, parallel va
1
https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/global-electric-cars-market?gclid=CjwKCAjwt52m
BhB5EiwA05YKozhE_NOhe_pGOuyJvdEjhoQQRjeAiX917lNntTWRWfe6Po4ir2HCDxoCgJsQAvD_BwE
|
| |
M a’lumotnoma

|
M a’lumotnoma
|
Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 102,87 Kb. | | #138369 |
Bog'liq Ergashev Quvonchbek M A’LUMOTNOMA
Ergashev Quvonchbek Rustamjon o’g’li
Tug‘ilgan yili: Tug‘ilgan joyi:
23.08.2003 Farg’ona viloyati, Kirguli tumani
Millati: Partiyaviyligi:
o‘zbek yo‘q
Ma’lumoti: Tamomlagan:
o’rta 2021 y. Qo’qon shahridagi 12-umumiy o’rta ta’lim maktabi
Ma’lumoti bo‘yicha mutaxassisligi: kompyuter injiniringi
Ilmiy darajasi: Ilmiy unvoni:
yo‘q yo‘q
Qaysi chet tillarini biladi:
ingliz, rus tili, fin tili
Davlat mukofotlari bilan taqdirlanganmi (qanaqa):
yo‘q
Xalq deputatlari respublika, viloyat, shahar va tuman Kengashi deputatimi yoki boshqa
saylanadigan organlarning a’zosimi (to‘liq ko‘rsatilishi lozim)
yo‘q
MEHNAT FAOLIYATI
2010-2021 yy
|
- Farg’ona viloyati Qo’qon shahridagi 12-umumiy o’rta ta’lim maktabi o‘quvchisi
|
2023- … yy
|
Xalqaro Nordik Universiteti talabasi
|
|
|
Ergashev Quvonchbek Rustamjon o‘g‘lining yaqin qarindoshlari haqida
MA’LUMOT
Qarindoshligi
|
Familiyasi, ismi va otasining ismi
|
Tug‘ilgan yili va joyi
|
Ish joyi va lavozimi
|
Turar joyi
|
Otasi
|
Dehqonov Rustamjon Ergash o’g’li
|
1971 yil,
Qo’qon shahri
|
UzAuto Motors, muhandis
|
Farg’ona viloyati, Qo’qon shahri, Qoraqo’yli MFY, Tinchlik ko‘chasi, 131a-uy
|
Onasi
|
Dehqonova Azimaxon Sulaymon qizi
|
1973 yil,
Qo’qon shahri
|
Uy bekasi
|
Farg’ona viloyati, Qo’qon shahri, Qoraqo’yli MFY, Tinchlik ko‘chasi, 131a-uy
|
|
|
|
|
|
Akasi
|
Ergashev Islomjon Rustamjon o’g’li
|
1995 yil,
Qo’qon shahri
|
Uy joy qurulish muhandisi
|
Farg’ona viloyati, Qo’qon shahri, Qoraqo’yli MFY, Tinchlik ko‘chasi, 131a-uy
|
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative - Elektr-gibrid yuritmali avtomobil va uning tarkibiy qismlarining mukammallik dialektikasi

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(9), September, 2023
193
18.
Q. Chen, J. Wei, F. Zeng, Q. Xiao, and H. Chen, “Design and analysis of
driving
motor system for hybrid electric vehicle,”
Journal of Vibroengineering
, Vol. 22, No.
2, pp. 437–450, Mar. 2020, https://doi.org/10.21595/jve.2019.20746
19.
Chen Q., Shu H., Chen L. Simulation analysis of cogging torque of permanent
magnet synchronous motor for electric vehicle. Journal
of Mechanical Science and
Technology, Vol. 26, Issue 12, 2012, p. 4065-40718.
20.
Gao, Yimin and Mehrdad Ehsani. “Design and control methodology of plug-in
hybrid
electric vehicles.”
2008
IEEE
Vehicle
Power
and
Propulsion
Conference
(2010): 1-6.
21.
M. Ehsani, Y. Gao, S.E Gays and A. Emadi, Modern
Electric,
Hybrid Electric
and Fuel Cell Vehicle--Fundamentals, Theory and Design”, CRC press, 2005.
22.
Tiano, Francesco Antonio et al. “Design and Optimization of a Charging Station
for Electric Vehicles based on Compressed Air Energy Storage.”
IFAC-
PapersOnLine
51 (2018): 230-235.
23.
Eckert, J.J.; Santiciolli, F.M.; Silva, L.C.d.A.e.; Corrêa, F.C.; Dedini, F.G.
Design of an Aftermarket Hybridization Kit: Reducing
Costs and Emissions
Considering
a
Local
Driving
Cycle.
Vehicles
2020
,
2
,
210-235.
https://doi.org/10.3390/vehicles2010012
24.
Rizzo, G.; Naddeo, M.; Pisanti, C. Upgrading conventional cars to solar hybrid
vehicles. Int. J. Powertrains 2018, 7, 249–280.
25.
de Luca, S.; Di Pace, R. Aftermarket vehicle hybridization:
Potential market
penetration and environmental beneﬁts of a hybrid-solar kit. Int. J. Sustain. Transp.
2018, 12, 353–366.
26.
Tiano, F.A.; Rizzo, G.; De Feo, G.; Landolﬁ, S. Converting a Conventional Car
into a Hybrid Solar Vehicle: A LCA Approach. IFAC-PapersOnLine 2018, 51, 188–
194.
Qahramonova Madinabonuning "Boshlang'ich ta'limda tarbiya"

|
Qahramonova Madinabonuning "Boshlang'ich ta'limda tarbiya"
|
bet | 1/4 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 92,89 Kb. | | #145993 |
Bog'liq Guruh rahbarining ota onalar bilan olib boradigan ish shakllari Qahramonova Madinabonu
Nav.D.P.I
,,Maktabgacha va boshlang'ich ta'lim"fakulteti
,,Boshlang`ich ta'lim "yo`nalishi
1-kurs,,V" guruh talabasi
Qahramonova Madinabonuning
“Boshlang'ich ta'limda tarbiya”
fanidan tayyorlagan
Mustaqil ishi
O'qituvchi: Kazbekova Fariza Po'latovna
Guruh rahbarining ota onalar bilan olib boradigan ish shakllari REJA: - Tarbiyaviy ishlarni tashkil etishda guruh rahbarining o`rni
- Guruh rahbarining burch va majburiyatlari
- Guruh rahbarining oila va jamoa bilan olib boradigan faoliyati
O`qituvchi-pedagog O’zbekiton Respublikasida ham o’qituvchi kadrlar ma’naviy qiyofasi, aqliy salohiyati hamda kasbiy mahoratiga nisbatan jiddiy talablar qo’yilmoqda. Chunonchi, bu borada O’zbekiton Respublikasi Prizidenti I.Karimovning O’zbekiton Respublikasi Oliy Majlisining IX sessiyasida (1997 yil 29 avgust) so’zlagan nutqida bildirilgan fikrlarga diqqatni qaratish maqsadga muvofiqdir: “Tarbiyachining o’zi zamoaviy bilim berish, ularning ma’lumotini, malakasini oshirish kabi paysalga solib bo’lmaydigan dolzarb masalaga duch kelmoqdamiz. ... O’qituvchi bolalarimizga zamoaviy bilim bersin deb talab qilamiz, ammo zamoaviy bilim berish uchun, avvalo murabbiyning o’zi ana shunday bilimga ega bo’lishi kerak. Bizning nazarimizda zamoaviy o’qituvchi qiyofasida quyidagi fazilatlar namoyon bo’la olishi kerak: - 1. O’qituvchi jamiyat ijtimoiy hayotida ro’y berayotgan o’zgarishlar, olib borilayotgan ijtimoiy isloxotlar mohiyatini chuqur ahglab etishi hamda bu borada o’quvchilarga to’g’ri, asosli ma’lumotlarni berib borishi lozim.
- 2. Zamonaviy o’qituvchi ilm-fan, texnika va texnologiya yangiliklari va yutu’laridan xabardor bo’lishi talab etiladi.
- 3. O’qituvchi o’z mutaxasisligi bo’yicha chuqur, puxta bilimga ega bo’lishi, o’z ucida tinimsiz ishlashi va izlanishi lozim.
Bizning nazarimizda zamoaviy o’qituvchi qiyofasida quyidagi fazilatlar namoyon bo’la olishi kerak:
|
| |
Мutахаssislik bu ?

Мutахаssislik bu ?
Download
98,67 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
07.01.2024
Hajmi
98,67 Kb.
#131863
Download
98,67 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Мutахаssislik bu ?
Download
98,67 Kb.
Matnni ko'rish
Toshkent kimyo texnologiyalar instituti yangiyer filiali - bet 6

|
Toshkent kimyo texnologiyalar instituti yangiyer filiali
|
bet | 6/6 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 37,88 Kb. | | #228715 |
Bog'liq 4 Mineral o’g’itlar va ularning xalq xo’jaligidagi ahamiyati
A. Reymov, M. Аyimbetov, R. Q`urbaniyazov Mineral o`g`itlar texnologiyasi . Darslik. « Bilim ». Nukus. 2019
Ismatov A.A.,Otaq`uziev T.A., Ismoilov N.P., Mirzaev F.M. Noorganik moddalar kimyoviy texnologiyasi. Darslik. T. «O`zbekiston». 2002y
Nurmurodov T.I. Markaziy Qizulkum fosforitlarini kimyoviy va termokimyoviy usullarda kompleks qayta ishlashning fizik-kimyoviy va texnologik asoslari.Avtoref. diss. dok. texn. nauk, - Tashkent, 2018
Ibragimov G.I.,ErkaevA.U., Yakubov R.Ya., Turobjov S.M. Kaliy xlorid texnologiyasi. – T.: , 2010.
|
| |
Testning validligi - 13-seminar mashg’uloti mavzu: talabalar bilimini nazorat qilish usullari maqsad: Talabalar...

|
13-seminar mashg’uloti mavzu: talabalar bilimini nazorat qilish usullari maqsad: Talabalar bilimini baholashning o’g’zaki metodlarining avzallaik va kamchiliklarini tushuntiring
|
bet | 3/7 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 191,91 Kb. | | #124340 |
Bog'liq 13-семинар машгулотиTestning validligi – test shakli va mazmunining uni tuzuvchilar fikri bo‘yicha test baholashi yoki aniqlashi zarur bo‘lgan o’lchovga muvofiq kelishi, natijalarning belgilangan vazifalarga muvofiqligi [16].
Testning xolisligi (obyektivlik), ya’ni diagnostik ma’lumotlarni olish va talqin etishning o‘qituvchiga bog‘liq emasligi. Pedagogik testlarning xolisligi ishonchlilik, validlik g‘oyalarini, bundan tashqari pedagogik, axloqiy xususiyatga ega bir qator jihatlarni qamrab oladigan muhim birlashtiruvchi mezondir.
Pedagogik test xolisligini oshirishning pedagogik jihati standart test dasturlari, tekshiruvning texnik vositalari, avvalo pedagogik testni o‘tkazishda kompyuter texnologiyalaridan foydalanilishida ko‘rinadi. Test tuzuvchi har bir o‘qituvchi test topshiriqlarini tuzishda didaktik talablarga amal qilishi lozim. Ular quyidagilar [20]:
1.O‘quv maqsadiga muvofiqlik Test topshiriqlari mazmunini o‘quv maqsadiga qaratilishi lozim. Har bir test savoli ma’lum bir o‘quv maqsadining ro‘yobga chiqishini ta’minlashi zarur.
2.Materialning ahamiyatliligi. Testda topshiriqlar soni cheklanganligini hisobga olib, testni tuzishda o‘quv materialining eng muhim, asosiy qismlarini kiritish lozim.
З.Ilmiy aniqlik. Testga mushohada, bilim orqali asoslash mumkin bo‘lgan haqqoniy ma’lumotlar kiritiladi. Test topshiriqlari tabiati asosan, avvaldan ma’lum, aniq javob berishni taqozo etib, munozarali qarashlarni savollariga kiritish tavsiya etilmaydi.
4. Izchillik Testdagi topshiriqlar ma’lum bir fanga taalluqli, umumiy bilim mohiyatiga ko‘ra o‘zaro bog‘liq, izchil bo‘lishi lozim.
5. To‘kislik va uyg‘unlik. Testdagi topshiriqlarning umumiy soni mavzu va qismlarga nisbatan muvofiq taqsimlanishi ahamiyatli. Bunda o‘rganilayotgan fanning barcha jihatlarini to‘la qamrab olish nazarda tutiladi.
6. O‘zlashtirish darajasiga ko‘ra tabaqalashtirish. O‘quv materialining ma’lum bir tarkibiy qismiga o‘zlashtirish darajasi turlicha (bilish, esda qolgan narsani tasvirlash (reproduksiya), unumli va ijodiy fikrlash) bo‘lgan talabalarga moslab test topshiriqlarini tuzish lozim.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
13-seminar mashg’uloti mavzu: talabalar bilimini nazorat qilish usullari maqsad: Talabalar bilimini baholashning o’g’zaki metodlarining avzallaik va kamchiliklarini tushuntiring
|
Test va uning turlari. Test darajalari va ularni aniqlash ko’rsatkichlari

|
Test va uning turlari. Test darajalari va ularni aniqlash ko’rsatkichlari
|
bet | 2/7 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 191,91 Kb. | | #124340 |
Bog'liq 13-семинар машгулотиTest va uning turlari. Test darajalari va ularni aniqlash ko’rsatkichlari. Pedagogik test bilimlarni o‘lchashning eng to‘g‘ri vositasidir. Pedagogik testning bosh afzalliklaridan biri – bu o‘quvchi bilimini nazorat qilish va baholashda xolislikni ta’minlash imkoniyatining yaratilganligidir.
Test (ingl. – sinov) birinchi bor 1864 yilda Buyuk Britaniyada J. Fisher tomonidan o‘quvchilarning bilim darajasini tekshirish uchun qo‘llanilgan. XX asr boshida esa test sinovlarini ishlab chiqishda psixologik va pedagogik yo‘nalishlar bir-biridan mustaqil ajrala boshladi. Pedagogik test sinovlari birinchi marta Amerikalik psixolog E. Torndayk(1874-1949) tomonidan ishlab chiqildi.
CH.Grin (1926) o‘zining «Тест нового типа» (Yangi turdagi test) nomli monografiyasida ilgari yaratilgan va ishlatib ko‘rilgan testlarning afzalliklari va kamchiliklarini tahlil qilib quyidagi tavsiyalarni berdi [13].
test sinovlari uchun mo‘ljallangan material hajmini aniq belgilash va uning tarkibidagi eng muhim qismlarini ajratib olish;
mazkur material uchun test sinovlarining eng maqbul shaklini tajriba yo‘li bilan aniqlash;
o‘quvchilarning test sinovlari vaqtida javob berishlari o‘rtacha tezligi to‘g‘risidagi amaliy ma’lumotlarni e’tiborga olgan holda, test sinovlarining davom etish vaqtini belgilash;
test sinovlardagi fikrlarni bayon qilinish tilining to‘g‘riligini va mantiqqan muvofiqligini tekshirish;
topshiriqlarni murakkabligi ortib borish tartibida joylashtirish, to‘g‘ri va noto‘g‘ri javoblarning doim bir navbatda almashinishiga yo‘l quymaslik.
Pedagogik test o‘tkazishning uchta o‘zaro bog‘liq sifat mezonlari ajratiladi va shu mezonlarga ko‘ra tekshiriladi. Bular ishonchlilik, validlik va xolislik
Testning ishonchliligi–diagnostik o‘lchovlarning aniqligini, shuningdek, test natijalarining begona tasodifiy omillar ta’siriga nisbatan barqarorligini aks ettiruvchi mezon. Pedagogik testning ishonchliligi uni tayyorgarlik darajasi bir-birga yaqin bo‘lgan tinglovchilarning turli guruhlarida qo‘llashda taxminan bir xil natijalar olishga imkon berishidir.
|
| |
KASB TANLASH VARAQASI - Vyorstka 1 uzb 2019. indd

|
Vyorstka 1 uzb 2019. indd
|
bet | 6/6 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 35,3 Kb. | | #119264 |
Bog'liq Xoliqov Dars ishlanmaKASB TANLASH VARAQASI
1. F.I.SH._____________________________________________________
2. Tug‘ilgan yilingiz____________________________________________
3. Sinfingiz, manzilingiz ________________________________________
4. Оta-onangiz to‘g‘risida ma’lumot ______________________________
5. Оilangizdagi bolalar soni _____________________________________
Shug‘ullanishingiz uchun sharoit yaratilganligi ___________________
Salomatligingiz holati, kasb tanlash xususida shifokor bilan maslahatlashganligingiz ______________________________________
8. Fanlarga qiziqishingiz ________________________________________
Qobiliyatingiz, оilaviy ishlarni bajarishdа mustaqil
fikrlashingiz ________________________________________________
Uy topshiriqlarini qanday bajarishingiz __________________________
11. Kelgusida kim bo‘lmoqchisiz? ________________________________
12. Ota-onangizning fikri siznikiga mosmi? ________________________
13. Qo‘shimcha fikrlaringiz _____________________________________
Uyda bajarish uchun savol va topshiriqlar
Professiogramma nima?
Kasb tanlashda professiogrammaning qanday ahamiyati bor?
Har bir inson o‘zining qanday jihatlariga qarab kasb tanlashi kerak
|
| |
Ishlash sharoiti - Vyorstka 1 uzb 2019. indd

|
Vyorstka 1 uzb 2019. indd
|
bet | 3/6 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 35,3 Kb. | | #119264 |
Bog'liq Xoliqov Dars ishlanmaIshlash sharoiti: xona sharoitida; cheklangan ijtimoiy muloqot; sabr- toqat, diqqat va kuchli xotira talab etadigan ish; ish tartibi – kunlik; yakka tartibdagi ish sharoitidagi faoliyat.
Tibbiy monelik (cheklovlar): rangni ajrata olmaslik, ko‘rishning past- ligi, xotiraning pastligi, bo‘g‘in, asab va ruhiy, umurtqa pog‘onasi, harakat tizimi kasalliklari.
Ishlashi mumkin bo‘lgan joylar: maktabni muvaffaqiyatli bitirgan bar- cha kichik mutaxassislar istalgan turdagi korxona, tashkilotlarda kompyuter muhandisligi texnigi (tarmoq administratori) sifatida faoliyat olib borishlari mumkin.
Agronom kasbi
Kasb haqida umumiy ma’lumot: hududning ekologik va geografik hola- tini o‘rganadi (hududning agromuhitiga mos qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtirish uchun); qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtiradi; o‘simliklarni o‘g‘itlaydi va himoya qiladi; o‘simliklarning o‘sishi va rivojlanishini kuzatib boradi; almashlab ekish talablariga amal qiladi.
Kasb turi: odam – tabiat.
Bilim, ko‘nikma, malaka: kimyo, biologiya, tabiat muhofazasi, mate- matika fanlarini; agrotexnik tadbirlarni, o‘simlikshunoslikni, bog‘dorchilik va sabzavotchilikni, melioratsiyani, agrokimyoni, urug‘chilikni, o‘simliklarni himoya qilishni; mehnat muhofazasi qoidalarini bilish.
Muhim kasbiy sifatlar: diqqat va xotiraning rivojlanganligi, tashkilotchi- lik, umumiy biologiya va kimyoni, agrotexnik tadbirlarni, o‘simlikshunoslikni, bog‘dorchilik va sabzavotchilikni, melioratsiyani, agrokimyoni, urug‘chilikni, o‘simliklarni himoya qilishni bilish; noqulay sharoitda ishlay olish.
Shaxsiy fazilatlar: tashabbuskorlik, tahliliy tafakkur, tezkorlik va jis- moniy chidamlilik, ruhiy barqarorlik, kuchli xotira, mas’uliyatlilik, kuzatuv- chanlik, o‘z ustida ishlash.
Ishlash sharoiti: tashqi (dala) sharoitda; cheklanmagan ijtimoiy muloqot; sabr-toqat, diqqat va kuchli xotira talab etadigan ish.
Ish tartibi: kunlik, yakka tartibdagi (ish hajmiga qarab) ish sharoitida, har qanday ob-havoda.
|
| |
Amaliy mashg‘ulot - Vyorstka 1 uzb 2019. indd

|
Vyorstka 1 uzb 2019. indd
|
bet | 5/6 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 35,3 Kb. | | #119264 |
Bog'liq Xoliqov Dars ishlanma Amaliy mashg‘ulot
«Professiogramma» va «Kasb tanlash varaqasi»ni to‘ldirish
O‘z kasbingiz uchun «Professiogramma» jadvalini to‘ldirishda tibbiyot hamshirasi kasbi uchun tuzilgan quyidagi jadvalga qarash tavsiya etiladi.
Tibbiyot hamshirasi kasbi
Kasb haqi- da umumiy ma’lumot
|
Bemorlarning sog‘lig‘i ahvolini kuzatib boradi; shifokorning topshirig‘i asosida bemorlarga muolajalarni o‘tkazadi va tibbiy xaritaga qayd qila- di; bo‘limdagi sanitar-gigiyenik holatni nazorat qiladi; tibbiy preparatlar hisobi va saqlanishini nazorat qiladi; zarur hollarda tibbiy tez yordam ko‘rsatadi.
|
Kasb turi
|
Odam – odam.
|
Bilim, ko‘nikma, malaka
|
Kimyo, biologiya, fizika, odam anatomiyasi fanlarini, sanitariya va gigiyena qoidalariga rioya etishni, inson salomatligiga salbiy ta’sir etuvchi omillarni, kuchli ta’sir qiluvchi zaharli va narkotik moddalarni, tibbiy asbob-uskunalar va dori-darmonlarni qabul qilish va ro‘yxatdan chiqarish tartibini, sog‘lom turmush tarzini tashkil qilish va targ‘ib etish usullarini bilish.
|
Shaxsiy sifatlar
|
Xushmuomalalik, jismoniy chidamlilik, ozodalik, puxtalik, uzoq ishlay olish, javobgarlilik, diqqatni jamlay olish, tartiblilik.
|
Ishlash sharoiti
|
Xona sharoitida, doimiy ijtimoiy muloqotda; sabr-toqat, diqqat va kuch- li xotira talab etadigan ish; ish tartibi – kunlik yoki navbatchilik; yakka (ish hajmiga qarab) tartibdagi ish sharoiti.
|
Tibbiy monelik (cheklovlar)
|
Rangni ajrata olmaslik, hid sezmaslik, ko‘rishning pastligi, xotiraning pastligi, bo‘g‘in, asab va ruhiy, umurtqa pog‘onasi kasalliklari.
|
Ishlashi mum- kin bo‘lgan joylar
|
Maktabni muvaffaqiyatli bitirgan barcha kichik mutaxassislar istalgan turdagi tibbiyot muassasalarida tibbiyot hamshirasi sifatida faoliyat olib borishlari mumkin.
|
|
| |
Darsni texnologik xaritasi

|
Darsni texnologik xaritasi
|
bet | 2/6 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 35,3 Kb. | | #119264 |
Bog'liq Xoliqov Dars ishlanmaDarsni texnologik xaritasi:
|
Dars bosqichlari
|
Dars bosqichlariga kerakli jihozlar
| 1 |
Kirish
|
Mel, doska artgich, elektron doska, kompyuter, dars mavzusidagi slayd
| 2 |
Joriy nazorat
|
stol, stul, electron doska, electron resursla, turli xil elementlar, internet manbalar, embelemalar.
| 3 |
Darsni yakunlash
|
O’qituvchini baholash qurilmasi (daftari yoki telfoni)
|
Darsni ta’lim texnologiyasi:
|
Dars bosqichlari
|
Dars bosqichlariga ajratilgan vaqt
| 1 |
Kirish
|
25 minut
| 2 |
Joriy nazorat
|
55 minut
| 3 |
Darsni yakunlash
|
10 minut
|
Yangi mavzu bayoni:
KASB TANLASHGA YO‘LLASH TEXNOLOGIYASI
Reja:
1 Professiogramma nima.
2 Kasb psixogrammasi bu nima. 3 Muhim kasbiy sifatlar qanday boladi. 4 Xulosa.
Kasb professiogrammasi
Professiogramma – bu insonning psixologik xususiyatlariga tayangan qisqa kasbiy tavsifi. Misol uchun, mijozlar bilan ishlaydigan mutaxassisning harakatlari pala-partish va tartibsiz bo‘lsa, u mijozlar bilan ishlay olmaydi. Tez fikrlay olish qobiliyatiga ega bo‘lmagan insonni haydovchilikka ishga olishmaydi.
Quyida kompyuter tizimlari bo‘yicha texnik va agronom kasblari uchun tuzilgan professiogrammalar keltirilgan.
Kompyuter tizimlari bo‘yicha texnik kasbi
Kasb haqida umumiy ma’lumot: tarmoqli tizimni tashkil etish va unga servis xizmati ko‘rsatish; operatsion tizim va dasturiy ta’minot ishini nazo- rat qilib borish; dasturiy ta’minotni o‘rnatish va sozlash; tarmoqning ishchi holatini ta’minlash; tarmoqdan foydalanuvchilarga yordam ko‘rsatish; asbob- uskunalarni o‘rnatish va ta’mirlash.
Kasb turi: odam – belgi tizimi.
Bilim, ko‘nikma, malaka: matematika, fizika, informatika va axborot texnologiyalari, iqtisodiy bilim asoslari fanini, texnika xavfsizligi qoidalarini bilish va ularga rioya etish; barcha turdagi dasturiy tizim haqida tushunchaga ega bo‘lish; dasturiy tizimni yig‘ish; dasturiy tizimni o‘rnatish va sozlash; texnik xizmat ko‘rsatish va profilaktika ishlarini olib borish; tarmoqning ishla- shini nazorat qilish; tarmoq tizimlari faoliyatini (zarur hollarda) qayta tiklash. Muhim kasbiy sifatlar: mantiqiy fikrlash; yuqori rivojlangan diqqat- e’tibor; mas’uliyat; tez qaror qabul qilish qobiliyati; yaxshi va tezkor xotira; matematik qobiliyat; qo‘l barmoqlari motorikasining rivojlanganligi; tasav- vurning rivojlanganligi; diqqatning tez ko‘chishi; yuqori darajada rivojlangan
texnik qobiliyat.
Shaxsiy fazilatlar: diqqatni jamlay olish; tizimli ish bajara olish; jismo- niy chidamlilik; tartiblilik; uzoq o‘tirib ishlay olish; javobgarlilik; puxtalik; xushmuomalalik.
|
| |
Tibbiy monelik (cheklovlar)

|
Tibbiy monelik (cheklovlar)
|
bet | 4/6 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 35,3 Kb. | | #119264 |
Bog'liq Xoliqov Dars ishlanmaTibbiy monelik (cheklovlar): rangni ajrata olmaslik, xotiraning pastligi, bo‘g‘in, asab va ruhiy, allergik, umurtqa pog‘onasi, harakat tizimi kasalliklari.Ishlashi mumkin bo‘lgan joylar: maktabni muvaffaqiyatli bitirganlar qishloq xo‘jaligi sohasida, laboratoriyalarda va fermer xo‘jaliklarida agronom yordamchisi va agronom sifatida faoliyat olib borishlari mumkin.
Kasb psixogrammasi
Professiogrammaning zarur tarkibiy qismi psixogramma bo‘lib, u kas- biy faoliyatning psixologik tavsiyalari, har bir ishchining psixofiziologik va shaxsiy sifatlari ko‘rsatkichlarini aks ettiradi. «Psixogramma» atamasi ne- mis psixologi B. Shtern tomonidan tavsiya etilgan. U ma’lum bir shaxsning psixologik portreti metodikasini tuzgan. XX asr boshlarida psixogramma shaxs kasbining zarur sifatlari yig‘indisi deb ko‘rilgan. Shular asosida ish jarayonida harakatlangan psixologik funksiyalar andozasi tuzilgan. Bun- day andozalar psixognostik usullar yordamida kasbiy faoliyat asosi bo‘lib xizmat qilgan (ishdagi muvaffaqiyat birinchi galda psixologik funksiyalar darajasi bilan belgilanadi). Rus olimi S.G. Gellershteyn namuna sifatida 1920-yillarda kasbiy tanlov uchun tuzilgan psixogrammalarni keltirgan. U kasbiy tavsiyaning noaniqligini psixologik tahlil usulida takomillashtirishni tavsiya etgan.
Hozirgi kunda manbalarda psixogrammaning turli talqinlarini uchratamiz:
aniq kasbning professiogramma qismi shaxsga qo‘yilgan talab, psixo- logik qobiliyatlarning ro‘yxati;
mutaxassisga qo‘yilgan psixofiziologik va psixologik sifatlar, kasbiy faoliyatning muvaffaqiyatli bajarilishi uchun qo‘yilgan talablar;
odamning psixologik sifatlarini yoritish, ularning kasbiy faoliyati, ta- lablarga mos yoki mos emasligi;
odamning psixologik faoliyatini tajribaga asoslangan psixologik test- lar yordamida tadqiq qilish, turli shaxslarda ularning tadqiqot natijalarini taqqoslash;
shaxsning psixologik tavsiyasi va uning qaysidir faoliyatga kerakligi;
shaxsning kasbiy faoliyat bilan muvaffaqiyatli shug‘ullanishi, yashirin imkoniyatini aniqlash.
Psixogrammaning mazmuni va hajmi kasbni egallash maqsadidan kelib chiqib, kasb tanlash, kasbiy tayyorgarlik, mehnat va dam olishni tashkil etish shular jumlasidandir. Psixogrammada aks ettirilgan mutaxassis faoliyatiga berilgan tavsiyalarga quyidagilar kiradi:
kasb va mehnat haqidagi psixologik bilim; shaxsga va boshqa odamlarga ta’sir etadigan psixologik harakatlar, ko‘nikmalar, uslublar;
kasbiy qobiliyat, professional o‘sish uchun ochiq tayyorgarlik;
professional fikrlash, shu jumladan, ijodiy fikrlash, kasbiy tajribani boyitib borish;
kasbiy o‘sishda rejalarni amalga oshirish, kasbiy rivojlanish.
|
| |
Samaradorlik (kumulyativlik) - 13-seminar mashg’uloti mavzu: talabalar bilimini nazorat qilish usullari maqsad:...

|
13-seminar mashg’uloti mavzu: talabalar bilimini nazorat qilish usullari maqsad: Talabalar bilimini baholashning o’g’zaki metodlarining avzallaik va kamchiliklarini tushuntiring
|
bet | 4/7 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 191,91 Kb. | | #124340 |
Bog'liq 13-семинар машгулоти7.Samaradorlik (kumulyativlik). Samaradorlik test topshiriqlarida borgan sari murakkablashib borishini nazarda tutadi. Bu qat’iy talab emas. Chunki, axborotlashgan ta’lim tizimi sharoitida zamonaviy kompyuter test tizimida o‘quvchiga navbatdagi test topshirig‘i, avvalgisini qanday yechganiga qarab beriladi. Ya’ni avvalgi savolga noto‘g‘ri javobdan so‘ng, unga nisbatan murakkab bo‘lmagan test topshiriqlari berilishi mumkin.
8. Qat’iy belgilangan vaqt. Bu shartning mohiyati shundan iboratki, o‘ylash uchun 2 daqiqadan ortiq vaqt talab etiladigan test savollari bo‘lmasligi lozim. Birqancha xorijiy test topshiriqlarini tahlil etilganda, matematika bo‘yicha 65 sekund, til va adabiyot bo‘yicha 32 sekund, ijtimoiy va tabiiy fanlar bo‘yicha 41 sekund, dalillar va iboralar uchun 20-25 sekund, chizmalar uchun 90 sekund, shakllarni aniqlash uchun 90-120 sekund vaqt ajratilishi ma’lum bo‘lgan.
9.Ixchamlik Test topshiriqlarining matni cho‘zilib ketmasligi, qalashtirib tashlanmasligi lozim. Murakkab ko‘lami o‘quv savolini o‘zlashtirishni aniqlash zarur bo‘lgan hollarda, uni bir qancha ichcham test topshiriqlariga bo‘lib tuzilgani ma’qul.
10.Til ravonligi, aniqligi, bir ma’noliligi. Test topshiriqlarida ko‘p ma’nolilik va noaniqlikka yo‘l qo‘yib bo‘lmaydi. AQShda test topshiriqlarini tuzuvchilar guruxiga muayyan bir o‘quv fani bo‘yicha tajribali pedagog va ruxshunosdan tashqari adabiy muharrir ham kiritilishi an’anaga aylangan.
11.Murakkablik me’yori (yaroqliligi). Test topshiriqlari pedagogik jihatdan samarali bo‘lishi uchun, ular tushnarsiz axborot berib qolmasligi, javobi ochiqdan-ochiq ayon bo‘lmasligi lozim. Natijasi yarimga teng (R(0,5) bo‘lgan test topshiriqlari nisbatan samarali hisoblanadi. Bunday natija o‘quv materialini yaxshi o‘zlashtirgan yoki chuqur tayyorgarlik ko‘rmagan o‘quvchini aniqlashni osonlashtiradi. Test topshiriqlari o‘quv dasturini to‘liq o‘rgangan o‘quvchilarning 50 foizi bajara olishi mumkin bo‘lgan darajada tayyorlanadi, ma’lum bir yo‘nalishdagi testlar uchun 50 foizlik natija yaxshi ko‘rsatkichdir, maqsadga muvofiqi 85 foiz ko‘rsatkich hisoblanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
13-seminar mashg’uloti mavzu: talabalar bilimini nazorat qilish usullari maqsad: Talabalar bilimini baholashning o’g’zaki metodlarining avzallaik va kamchiliklarini tushuntiring
|
Task Questions for general understanding What has changed our lives for the better ?

Task Questions for general understanding What has changed our lives for the better ?
Download
4,55 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
28.12.2023
Hajmi
4,55 Kb.
#128866
Download
4,55 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Task Questions for general understanding What has changed our lives for the better ?
Download
4,55 Kb.
Matnni ko'rish
To‘g‘ri javobda qo‘shimcha belgilarning mavjud bo‘lmasligi

|
To‘g‘ri javobda qo‘shimcha belgilarning mavjud bo‘lmasligi
|
bet | 5/7 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 191,91 Kb. | | #124340 |
Bog'liq 13-семинар машгулоти12.To‘g‘ri javobda qo‘shimcha belgilarning mavjud bo‘lmasligi. Test tuzishda tajribasiz kishi tushunarli bo‘lsin, degan maqsadda to‘g‘ri javobni boshqa javoblarga nisbatan kengroq va batafsilroq bayon qiladi. O‘quvchilar bu farqni tez anglab oladilar va javobni ana shu belgiga qarab aniqlashadi. Bunga aslo yo‘l qo‘ymaslik lozim.
13.Variantivlik. O‘quv materialidagi ma’lum bir mavzuni o‘zlashtirishni nazorat qilish uchun mantiqiy fikr bayoni, sintaktik tuzilishi, morfologik belgilari yoki murakkablik darajasiga ko‘ra turlicha bo‘lgan, lekin bitta o‘quv materialiga tegishli test savollari tuzish mumkin. Bu bir o‘quv maqsadiga erishish yo‘lida topshiriqlar turkumini yaratish imkonini beradi (variant testlar). Shu bois kompyuter test tizimi topshiriqlarning variativlik xususiyatiga asoslangan. Bunda kompyuter navbatdagi topshiriqni avvalgi savolga berilgan javobga ko‘ra tanlaydi.
14. Shaklan va mazmunan bog‘liqlik. Bu talab falsafadan, uning qoidalarini san’at asarlarini o‘rganishga qiyoslashdan olingan. Gegel fikricha, haqiqiy san’at asari shaklan va mazmunan yaxlit asardir. Binobarin, test topshiriqlari ham shaklan va mazmunan uyg‘un bo‘lishi lozim. Test topshiriqlarini yuqoridagi didaktik talablar asosida tuzish, o‘qituvchilarning test tuzish nazariyasi bo‘yicha ma’lumotga ega bo‘lishlarini talab qiladi
Ochiq turdagi testlar. Berilgan savolga talaba erkin javob bera oladigan bo‘lsa, test topshirig‘i ochiq shaklga ega bo‘ladi.
Misol. 1.Nima uchun pedagogik va axborot texnologiyalarini integratsiyalash kerak?___________________________________________
Yopiq turdagi testlar. Test topshiriqlari sifatida berilgan savol, topshiriqqa turli variantlardagi javoblarni nazarda tutuvchi test
Muqobil (mantiqiy) test. Bunday testlarda javoblarning bir-biriga qarama-qarshi ikki varianti («ha» – «yo‘q», «to‘g‘ri» – «noto‘g‘ri» va h.k.) mavjudligi nazarda tutiladi.
Misol. 2. Internetdan foydalanish uchun modem kerakmi?
a) Ha b) Yo‘q To‘g‘ri javob: a)
|
| |
Moslashtirish testlari - 13-seminar mashg’uloti mavzu: talabalar bilimini nazorat qilish usullari maqsad: Talabalar...

|
13-seminar mashg’uloti mavzu: talabalar bilimini nazorat qilish usullari maqsad: Talabalar bilimini baholashning o’g’zaki metodlarining avzallaik va kamchiliklarini tushuntiring
|
bet | 6/7 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 191,91 Kb. | | #124340 |
Bog'liq 13-семинар машгулотиMoslashtirish testlari. Ularning mohiyati bir ko‘p sonli elementlarining boshqa ko‘p sonli elementlarga muvofiqligini aniqlash zaruratiga asoslangan. Bu ikki ro‘yxat bir-biriga moslashtiriladi.
1-ro‘yxat 2-ro‘yxat
1. “Matn muharriri dasturi”-... A) MS Access;
“Elektron jadval dasturi”-... B) MS Word
“Prezentatsiya yaratuvchi dastur” -... S) MS Power-Point
“Ma’lumotlar bazasi” -... D) MS Excel
Ta’riflash testlari. Bunday testlarda odatda ta’rif keltirilib unda nima ta’riflanayotganligini talaba tomonidan topish talab etiladi.
Misol. 1.Ovoz, matn, rasm va boshqa qo‘shimcha elementlardan tashkil topgan tuzilishga ega matn-bu.......
A) asosiy matn
B) gipermatn
S) oddiy matn Javob: B) gipermatn
Esse testlari (esse-erkin fikrlab yozilgan, uncha katta bo‘lmagan nasriy bayon). Bu tipdagi testlarda savol matn yoki tasvir qo‘rinishida bo‘lib, talaba o‘zining individual qarashlarini mustaqil, ijodiy yondashib unda bayon etadi. O‘qituvchi uni o‘qib, baholaydi, izoh yozadi [61].
Misol. 1.Siz kelajakda o‘z ish o‘rningizni qanday tasavvur etasiz?
Bir tanlovli test. Bir tanlovli test topshirig‘i berilgan savolga keltirilgan javoblardan faqat bitta javobni tanlash imkoniyati bo‘lgan topshiriq hisoblanadi. Talaba shu bitta to‘g‘ri javobni tanlashi kerak. To‘g‘ri javob kalit deb, noto‘g‘ri javoblar esa chalg‘ituvchi javoblar deb yuritiladi.
Ko‘p tanlovli test topshiriqlarida javoblar varianti bir nechta to‘g‘ri javoblarni topishdan iborat bo‘ladi.
Misol. 1.Kompyuter Office dasturi tarkibiga kiruvchi dasturlar qaysi?
1) MS Access
2) Windows OS
3) MS Excel
4) MS Power-Point
Javoblar; a) 1, 2 ,3 b) 2, 3,4 g) 1, 2, 4 d) 1, 3, 4 Javob d)
“Intellektual ring (Intellektual halqa)” o’yini. Bu metod otilganlarni takrorlash darslarida qo’llaniladi. Butun guruh ikki qism(jurnaldagi toq va juft raqamlar yoki 2ta sardor bittadan o’quvchi tanlashi asosida A, B)ga bo’linadi. Kapitan saylanadi, o’tilgan mavzulardan 10 tadan savol tuzish uchun 10 minutdan vaqt beriladi. Qur’a tashlanib, savol berishni boshlovchi guruh aniqlanadi. Har bir savolga 2 ball ajratib, o’qituvchi guruhlar bahosini doskaga tushirib boradi [24]:
Balni hisoblash jadvali namunasi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
13-seminar mashg’uloti mavzu: talabalar bilimini nazorat qilish usullari maqsad: Talabalar bilimini baholashning o’g’zaki metodlarining avzallaik va kamchiliklarini tushuntiring
|
-rasm. Elektromobil “TESLA”

|
-rasm. Elektromobil “TESLA”
|
bet | 4/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 460,44 Kb. | | #247024 |
Bog'liq Atmosferani ifloslanishi keltirib chiqaruvchi asosiy manbalar3.1.2-rasm. Elektromobil “TESLA”.
Abtomobilimni “tokka ulab”, batareyasini toʹliq quvvat olishini kutsam, eh-he, bunga qancha vaqt ketadi? TESLA bosh direktori Ilon Maskning aytishicha, “tez orada TESLA avtomobil batareyalarini sanoqli soniyalarda toʹliq quvvatlantirishga qodir “SUPERCHAGER V3” nomli yangi avlod quvvatlantirgichlari ommaviy ishlab chiqariladi”1.
Kimyo sanoati korxonalarining atmosferani ifloslashini bir necha guruhlarga boʹlish mumkin:
1. Mahsulotni toʹliqsiz chiqishi voki xomashyoning 100% ini ishlatishga imkon bermaydigan reaksiyaning oʹziga xos xususiyatlari, (masalan, kontakt usulida H2S04 ishlab chiqarish) yoki soʹnggi mahsulotni yoʹqotish (sement yoki koʹmir sanoatidagi chang. NH3 ni oksidlash yoʹli bilan HNO3 ishlab chiqarishda N0x ning toliqsiz yuvib chiqarilishi);
2. Xomashyoda mavjud boʹlgan chiqindi va boshqa zararli moddalarning atmosferaga tashlash. Masalan, ftorni tabiiy fosfatdan, ruda va keramik xom ashyodan NF va SiF4 koʹrinishida, oltingugurtni tabiiy gaz, xom neft va toshkoʹmirdan va yana SO2 va H2 S koʹrinishida sulfid saqlovclii rudadan, kaliy birikmalarini tsement, margimush, selen ishlab chiqarishda va H 2S04 ishlab chiqarishda oltingugurt kolchedonini atmosferaga tashlash;
3. Ishlab chiqarish jarayonlarida ishlatiladigan qator moddalarni, masalan sunʹiy shoyi va viskoza tayyorlashda uchuvchan organik erituvchilar, CS2 va H2S larni, kamerali va minorali usullarda H2S04 ishlab chiqarishda NOx larni, AL ishlab chiqarishda Fe birikmalarini yoʹqotish.
4. Oksidlanish jarayonlari, qizdirish yoki quritish natijasida atrof-muhitga hidli yoki oksidlanish mahsulotlarining tushishi, natronniy selluloza tayyorlashda qaynatish jarayonida merkaptan va H2S ajralishi, nordon azot tuzlaridan olinadigan katalizatorlarni kuydirishda NO2 larning, karbonatlardan CO, CO2 larning tushishi.
Atmosferani ifloslanishi oqibatlari. Ular quyidagilardan iborat:
1. Tirik organizmlar uchun zarur boʹlgan havoning sifati buziladi;
2. Insondar salomatligining yomonlashishi va kasalliklar turlarini ortib boradi;
3. Kislotali yomgʹirlarni yogʹishi natijasida oxakli, marmar, metall qoplamali qurilish inshoatlarining yemiradi;
4. Karbonat angidridning (CO2) koʹpayib borishi natijasida iqlimni isishi (parnik effekti) sodir boʹladi;
5. Oltingugurt (IV) oksidini (SO2) ortib borishi xisobiga iqlimni sovib ketishi sodir boʹladi;
6. Freon gazini havoga tushishi natijasida ozon qatlamining yemirilishi kuzatiladi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
|
bet | 6/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 460,44 Kb. | | #247024 |
Bog'liq Atmosferani ifloslanishi keltirib chiqaruvchi asosiy manbalarFoydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
1. Глушкова В.Г., Макар С.В. «Экономика природопользования» учебноепособие М:, Гардораки 2005.
2. Холина В.И. «Основы экономики природопользования» Питер 2005.
3. Галыцин А.Н. «Основы промышленной экологии» Академия 2004.
4. Мирзоева И.Э. Табиатни муҳофаза қилишнинг маданий ва эстетик аҳамияти «Ученый XXI века» международный научный журнал № 1-1 (26), январь 2017 г.Россия.41-43 стр
5. Mirzoyeva I.E.,Muratova G.S.Inson xo’jalik faoliyati ta’sirida geografik qobiqda issiqlik balansining o’zgarishi. "Ekologiya va ekologik ta'lim muammolari" ilmiy-amaliy konferensiya. ISSN: 2181-3464/ 28.10.2022
|
| |