nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Fotograflarning ishini onsonlashtirish uchun qator dasturlar ishlab chiqilgan. Ular orasida eng mashhuri Adobe kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan va qo‘llab –

|
Fotograflarning ishini onsonlashtirish uchun qator dasturlar ishlab chiqilgan. Ular orasida eng mashhuri Adobe kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan va qo‘llab –
|
bet | 2/4 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 4,1 Mb. | | #146877 |
Bog'liq 10.11.3Fotograflarning ishini onsonlashtirish uchun qator dasturlar ishlab chiqilgan. Ular orasida eng mashhuri Adobe kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan va qo‘llab – quvvatlanadigan PhotoShop dasturidir. Uning dastlabki versiyasi 1990-yilda yaratilgan bo‘lib, hozirgi paytgacha yigirmaga yaqin versiyalari sotuvga chiqarilgan. Ulardan dastlabki yettitasi AdobePhotoshop 1,2,3,….., 7 nomlari bilan sotuvga chiqarilgan. 2007-yildan boshlab AdobePhotoshop CS 1,2,….,7 versiyalari ishlab chiqilgan. 2013-yildan boshlab yangi versiyalar AdobePhotoshop CC deb atala boshladi. Ulardan dastlabki yettitasi AdobePhotoshop 1,2,3,….., 7 nomlari bilan sotuvga chiqarilgan. 2007-yildan boshlab AdobePhotoshop CS 1,2,….,7 versiyalari ishlab chiqilgan. 2013-yildan boshlab yangi versiyalar AdobePhotoshop CC deb atala boshladi.
Ularning versiya nomerlari sifatida ishlab chiqilgan yillari qo‘yila boshladi. Hozirgi paytda bu dasturning eng yangi versiyasi AdobePhotoshop CC 2020 hisoblanadi.
Bu darsturlardan dastlabkilari asosan yakka holda ishlagan bo‘lsa, ikkinchi guruhida Adobe kompaniyasining boshqa mahsulotlari bilan birga ishlash, ular bilan ma’lumot almashish imkoniyatlari paydo bo‘ldi. Bu darsturlardan dastlabkilari asosan yakka holda ishlagan bo‘lsa, ikkinchi guruhida Adobe kompaniyasining boshqa mahsulotlari bilan birga ishlash, ular bilan ma’lumot almashish imkoniyatlari paydo bo‘ldi. Oxirgi guruhga tegishlilarida esa internetda saqlangan tasvirlarni bir paytda turli operatsion tizimlarda ishlaydigan turli kompyuterlar, planshetlar va telefonlardan bir paytda foydalangan holda qayta ishlash imkoniyatlari yaratildi. Oxirgi guruhga tegishlilarida esa internetda saqlangan tasvirlarni bir paytda turli operatsion tizimlarda ishlaydigan turli kompyuterlar, planshetlar va telefonlardan bir paytda foydalangan holda qayta ishlash imkoniyatlari yaratildi.
PHOTOSHOP YORDAMIDA QUYIDAGI AMALLARNI BAJARISH MUMKIN
PhotoShopning uskunalar panelida 70 dan ortiq uskuna borligining o‘zi ham uning imkoniyatlari qay darajada kengligidan dalolat berib turadi. PhptoShopda o‘nlab politralar bo‘lib, ular dasturda ishlashni osonlashtirishi bilan birga uning imkoniyatlarini yanada kengaytiradi. Natijada fotosuratga qo‘llanilgan effektlar uning tanib bo‘lmas darajada o‘zgarishiga olib keladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Fotograflarning ishini onsonlashtirish uchun qator dasturlar ishlab chiqilgan. Ular orasida eng mashhuri Adobe kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan va qo‘llab –
|
Ta’lim jarayoni - Vazirligi urganch davlat

|
Vazirligi urganch davlat
|
bet | 23/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22Ta’lim jarayoni – o‘qituvchi va o‘quvchilar o‘rtasida tashkil etiluvchi hamda ilmiy bilimlarni o‘zlashtirishga yo‘naltirilgan pedagogik jarayon;
Ta’lim mazmuni – davlat ta’lim standartlari asosida belgilab berilgan hamda ma’lum sharoitda muayyan fanlar bo‘yicha o‘zlashtirilishi nazarda tutilgan ilmiy bilimlar mohiyati;
Ta’lim maqsadi (o‘qish, bilim olish maqsadi) – ta’limning aniq yo‘nalishini belgilab beruvchi yetakchi g‘oya;
Ta’lim natijasi (ta’lim mahsuli) – ta’lim yakunining mohiyatini qayd etuvchi tushuncha; o‘quv jarayonining oqibati; belgilangan maqsadni amalga oshirish darajasi;
Ta’limni boshqarish – ta’lim muassasalarining faoliyatini yo‘lga qo‘yish, boshqarish, nazorat qilish hamda istiqbollarini belgilash;
Ta’lim tizimi – yosh avlodga ta’lim-tarbiya berish yo‘lida davlat tamoyillari asosida faoliyat yuritayotgan barcha turdagi o‘quv-tarbiya muassasalari majmui25.
Ta’lim jarayoni mohiyati
Ta’lim – o‘qituvchi va o‘quvchilarning maqsadga qaratilgan birgalikdagi faoliyati jarayoni bo‘lib, bu jarayonda o‘quvchilarni tarbiyalash va rivojlantirishni amalga oshiradigan bilim, ko‘nikma va malakalar yuzaga chiqadi.
25 Подласый И. П. Педагогика. В 2-х кн. – М.: ВЛАДОС, 2003. C. 291- 293.
Ta’lim tizimli bilim olishning eng muhim va ishonchli usulidir. Ta’limga ikki tomonlama aloqa (ta’lim olish va ta’lim berish), shaxsni har tomonlama rivojlantirish va boshqa xususiyatlar xosdir. Ta’lim, shuningdek, o‘ziga xos xususiyatlar ham ega. Ta’lim o‘qituvchi tomonidan boshqariluvchi o‘ziga xos anglash jarayonidir. O‘qituvchining yo‘naltiruvchi sifatidagi roli o‘quvchilarning aqliy va ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishni ta’minlovchi bilim, ko‘nikma va malakalarni to‘liq o‘zlashtira olishlarida ko‘rinadi.
Ta’lim o‘qituvchining o‘quvchilar bilan muloqoti jarayoni ham sanaladi. U o‘quvchilarga o‘quv materiali mazmunini tushuntirib beradi, savol va topshiriqlar beradi, ularning faoliyatini nazorat qiladi, xato va kamchiliklarini aniqlaydi, yo‘l qo‘yilgan xatolarni to‘g‘rilaydi, qanday ishlash lozimligini qayta ko‘rsatadi. Har qanday ta’lim o‘zida o‘qituvchi va o‘quvchining faoliyati, ya’ni, o‘qituvchining o‘rgatish hamda o‘quvchining o‘rganishga yo‘naltirilgan faoliyati, boshqachai aytganda to‘g‘ridan to‘g‘ri, bevosita va nisbiy munosabat aks etadi.26
Ta’lim jarayonida o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasida o‘zaro muloqat yuzaga keladi. “Muloqot” tushunchasi “ta’lim” tushunchasidan ko‘ra keng ma’noga ega.
Ta’lim o‘quvchilarga nazariy bilimlarni berish asosida ularning bilish qobiliyatlarini o‘stirish, ularda amaliy ko‘nikma va malakalar, shuningdek, dunyoqarashni shakllantirishga yo‘naltirilgan jarayondir.
|
| |
Tarjima qiling - Tarjima nazariyasi

|
Tarjima nazariyasi
|
bet | 36/37 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 325,6 Kb. | | #132473 |
Bog'liq Tarjima nazariyasi-fayllar.orgTarjima qiling
Strangely enough, while nobody would claim that medicine should be taught by someone who has never seen an ill person, or music by somebody who has never been to a concert, there are, still now, quite a number of schools pretending to train interpreters where there is not one conference interpreter among the faculty... only one who has lived it all and seen it all, and often suffered under adverse conditions, can teach conference interpreting. It is granted that he should moreover have a gift for training and be familiarized with modern teaching methods
Tarjima qiling
Madam Chairwoman,
Population issues are one of the most important priorities of the government of the Russian Federation, since in recent years the demographic situation in our country has been in a state of crisis. The major factors are: the deterioration of health and an unprecedented rise in the mortality of the population, in particular for people of working age, a sharp drop in the number of births, the continuation of a downward trend in life expectancy, particularly among men, a rise in general and age-related morbidity due to an increase in forced migration, aging and an absolute reduction in the numbers of the population.
Tarjima qiling
The demographic crisis has been caused by a number of factors, including a global long-term trend towards a decline in the birth rate, and a trend specific to Russia of a rise in mortality and a reduction in life expectancy. The socio-economic situation in the country is having a direct impact on the processes of population development. Russia has already reached the point of depopulation. A natural decline as the major indicator of demographic problems was noted for the country as a whole, starting at the end of 1990. From 1993-96 a natural decline in the population was observed in 69 regions of the country, though ten years ago such phenomena were observed only in three regions of Russia.
|
| |
O‘rganish bilish faolligi shakli sifatida

|
O‘rganish bilish faolligi shakli sifatida
|
bet | 26/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22
Bilim olish faoliyatning o‘ziga xos ko‘rinishi sifatida muayyan tuzilish, rivojlanish va faoliyat qonuniyatlariga ega. Bilim olish borliqni idrok etish, o‘rganish, mashq qilish va muayyan tajriba asosida xulq-atvor hamda faoliyat ko‘nikma, malakalarining mustahkamlanib, mavjud bilimlarning takomillashib, boyib borish jarayoni hisoblanadi. Bilim olishning muhim komponenti motiv, ya’ni, ta’limiy xarakterdagi harakat yoki faoliyatni tashkil etishga nisbatan rag‘batni his etish, ehtiyojning yuzaga kelishidir.
27 Sharifzoda, S.O‘., Xudoynazarov, E.M. Pedagogika nazariyasi va tarixi (1-qism): darslik /– Toshkent: Bookmany print, 2022. - 270 b.
O‘qishning keyingi komponenti o‘quv harakatlari (operatsiyalari) sanalaib, ular anglangan maqsadga binoan amalga oshiradi. O‘quv harakatlari o‘quv jarayonini tashkil etishning barcha bosqichlarida namoyon bo‘ladi. Harakatlar tashqi (kuzatiladigan) va ichki (kuzatilmaydigan) ko‘rinida bo‘lishi mumkin. Tashqi o‘quv harakatlariga predmetli harakatlar (yozish, rasm chizish, tajribalar o‘tkazish); pertseptiv harakatlar (tinglash, fikrlash, kuzatish, sezish) hamda nutqdan foydalanish kiradi.
Ichki (mnemonik, yunonchadan «mnemonikon» - eslab qolish madaniyati) harakatlarga materialni eslab qolish, uni tartibga solish va tashkil etish, shuningdek, tasavvur va fikrlash harakatlari (intellektual) kiradi.28
Har qanday bilimni o‘zlashtirishda o‘quvchilardan idrok etish madaniyatiga ega bo‘lish va o‘quv materialini anglab yetish talab etadi. Pedagogik jarayonda o‘quvchilar tomonidan ilmiy bilimlarning ma’nosini yetarli darajada tushunmay, faqat tovushlar birligi sifatida qabul qilinishi va yodlab olinishi xavfilidir.
O‘quvchilarni ilmiy bilimlarni ularning mohiyatini to‘la tushungan holda o‘zlashtirish shartlari bilan tanishtirib, ularga o‘zini o‘zi nazorat qilishning mohiyati va ahamiyatini tushuntirish maqsadga muvofiqdir. O‘zini o‘zi nazorat qilishda o‘quvchilar ular qo‘llayotgan aqliy mehnat vositalarining samaradorligi, shuningdek, o‘z mehnati natijalarini baholashi kerak.
Natijalarni baholash, nazorat qilish va tahlil etish o‘quv harakatlarining ajralmas qismlari hisoblanadi. Ta’lim jarayonida o‘quvchi tomonidan o‘zini nazorat qilish, o‘zini baholash va o‘zini analiz qilish amalga oshirish o‘qituvchining shunga o‘xshash o‘rgatuvchi harakatlarini kuzatish asosida shakllanadi. Bu harakatlarni shakllantirish o‘quvchilarni o‘z tengdoshlari faoliyatini kuzatishga jalb etish, o‘zaro nazoratni tashkil etish, o‘rnatilgan mezonlar asosida o‘z faoliyati natijalarini o‘zaro baholash va tahlil qilishga yordam beradi.
|
| |
Ta’lim funksiyalari - Vazirligi urganch davlat

|
Vazirligi urganch davlat
|
bet | 24/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22Ta’lim funksiyalari. “Funksiya” tushunchasi “ta’lim vazifalari” tushunchasiga yaqindir. Ta’lim funksiyasi ta’lim jarayoni mohiyatini ifoda etadi, vazifasi esa ta’limning komponentlaridan biri hisoblanadi.
Didaktika ta’lim jarayonining quyidagi uchta funksiyasini ajratib ko‘rsatadi: ta’lim berish, rivojlantirish va tarbiyalash.
Ta’lim berish funksiyasi ta’lim jarayonining o‘quvchilarda bilim, ko‘nikma va malakalarni shakllantirishdan iborat. Ta’lim natijasi sifatida bilimlarining to‘laligi, chuqurligi, tizimliligi, anglanganligi, mustahkamligi va amaliy xususiyat kasb etishi muhimdir. Bu kabi holatlar ta’lim jarayonining metodik jihatdan to‘g‘ri tashkil etilganligini ifodalaydi.
Ta’limning rivojlantiruvchi funksiyasi ta’lim jarayonida bilimlarni o‘zlashtirish jarayonida o‘quvchining rivojlanishi sodir bo‘lishini ko‘rsatadi. Rivojlanish quyidagi yo‘nalishlarda sodir bo‘ladi: nutqi rivojlanishi, fikrlashi, shaxsning sensorli va harakatlanish sohalari, emotsional-irodaviy va ehtiyoj- sababli sohalari rivojlanadi. To‘g‘ri tashkil etilgan ta’lim shaxsni har doim rivojlantiradi, lekin o‘qituvchi va o‘quvchining shaxsiy har tomonlama rivojlanishiga qaratilgan maxsus o‘zaro munosabatlarida rivojlantirish funksiyasi yanada samaraliroqdir.
Ta’limning o‘quvchi shaxsini rivojlantirishga yo‘naltirilganligi “rivojlantiruvchi ta’lim” tushunchasi bilan ifoladanali. XX asr 60-yillaridan boshlab rivojlantiruvchi ta’limni tashkil etishga nisbatan turli yondoshuvlar yuzaga keldi.
Bularning hammasi ta’limni tashkil etish faqat bilimlarni shakllantirishga emas, o‘quvchini har tomonlama rivojlantirish (birinchi navbatda, aqliy
26 Сластенин В.А., Исаев И. Ф., Шиянов Е. Н. Общая педагогика. В 2-х кн. – М.: ВЛАДОС, 2003. – C. 44-45.
rivojlantirish, aqliy faoliyat usullari, analiz qilish, taqqoslash, turlarga ajratish va boshqalarni kuzatish, xulosa chiqarish, obyektlarning muhim belgilarini ajrata bilish, faoliyat maqsadi va usullarini aniqlashni bilishga o‘rgatish, uning natijalarini tekshirishni bilish malakasini rivojlantirish)ga xizmat qilishini anglatadi.
Ta’lim jarayoni tarbiyalovchi xususiyatga ham ega. Tarbiya va ta’lim o‘rtasidagi bog‘liqlik obyektiv va qonuniy hisoblanadi. Biroq shaxsni ta’lim jarayonida tarbiyalash tashqi omillar (oila, mikromuhit va boshqalar)ning ta’siri tufayli qiyin kechadi.
|
| |
‘zbek tilida Ingliz tilida Rus tilida

|
‘zbek tilida Ingliz tilida Rus tilida
|
bet | 10/37 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 325,6 Kb. | | #132473 |
Bog'liq Tarjima nazariyasi-fayllar.org0‘zbek tilida Ingliz tilida Rus tilida
bolam my boy мой мальчик
bolang your boy твой мальчик
bolasi his boy его мальчик
Ingliz tilida aniqlik va noaniqlik “a/an”, “the” artikllari orqali ifodalanadi. Lekin o‘zbek va rus tillarida aniqlik va noaniqlikni ifodalash uchun leksik va sintaktik vositalaridan foydalanamiz.
Misol uchun:
Uni bizga qandaydir ahamiyati bor deb o‘ylaysizmi?
Вы думайете, эго имеет какой-то значение для нее?
Do you think it may have a difference?
Qandaydir ahamiyati bor deysizmi? Buning juda katta ahamiyati bor.
Имеет какое-либо значение? Она имеет болшое значение.
A difference? It will make the difference.
To’liq sintaktik muvofiqlik tuzilishdagi muvofiqlik bo‘lib gapdagi so‘zlar tartibi bir xil bo`ladi. Misol uchun:
adj. + noun = red pen - qizil ruchka - красная ручка.
subject + noun = he laughed - u kuldi - он смеялся.
Qisman sintaktik muvofiqlik ma’noning muvofiqligi, ammo tuzilishida farq qiladigan deb tushuniladi. Misol uchun:
Glass + tube — N+N, shisha, naycha N+N, стеклянная труба -Adj+N.
Qisman sintaktik muvofiqlikni gapda biz so‘z tartibi, so'z tushib qoldirish va so‘zlaming o‘mi almashtirishda bir-biriga to‘g‘ri kelmasligini tushunamiz.Masalan:
It is forbidden to smoke here.
Bu yerda chekish man qilingan.
Курить здесь запрещено.
He blew out his candle.
U shamni o‘chirdi.
Он задул свечу.
Sintaktik muvofiqlikning yo‘qligi deganda tarjima uchun manba tilda ishlatiladigan, lekin tarjima qilinayotgan tilda ma’lum sintaktik tuzilishlaming bolmasligi tushuniladi. Masalan:
I heard the door open - Я слышал, как дверь открылась - Men eshikning ochilishini eshitdim. – To’ldiruvchi ergash gap.
Bu yerda o‘rin almashtirish, o‘zgartirish kiritish, tushirib qoldirish va qo‘shimcha qo‘shishdan foydalanilgan.
Grammatik mos bo‘lmaslik deganda bitta yoki boshqa grammatik shaki yoki konstruksiyalar o‘girilayotgan tilda mavjud bolmasligi, shakl va konstruksiyalar ishlatilishida moslik bo‘lmasligi, so‘zlarning birikishida farq bolishi, bir xil ma’noga ega bo‘lgan so‘z turkumlarining bo‘lmasligi tushuniladi. Masalan:
She says he will go - U kelishini aytadi. Он говорит, что придет.
She said he would go - U kelishini aytdi. Он сказал, что он придет.
Ingliz tilida predlog va artikllar qo’llaniladi, o‘zbek tilida esa ular qo‘llanilmaydi. Misol uchun:
There was a Miss Lich-Qandaydir miss Lich bor edi. Была некая мисс Lich.
Transpozitsiya - ayni tildagi lingvistik elementlar tartibi yoki o‘rnini o‘zgartirishdir.
“At breakfast table”-so‘z almashtirish (nonushta vaqtida). Bo время завтрака.
|
| |
Yakuniy nazorat topshiriqlari

Yakuniy nazorat topshiriqlari
1 – Variant.
I. Savolga javob bering
Tarjima nazariyasi fanining vazifasi nimadan iborat?
II. Berilgan matnni ingliz tiliga tarjima qiling
Бош котибнинг Женевадаги биринчи сессияда қилган йиллик ҳисоботида ривожланган мамлакатлар тавсияларни амалга оширишга хоҳиш билдирмаётганлари кўрсатилади. Бош котибнинг Женевадаги биринчи сессияда қилган йиллик ҳисоботида ривожланган мамлакатлар тавсияларни амалга оширишга хоҳиш билдирмаётганлари кўрсатилади.
2 – Variant.
I. Savolga javob bering
O’zbek tarjimashunos olimlaridan kimlarni bilasiz?
II. Berilgan matnni ingliz tiliga tarjima qiling
Қимматли дўстлар, биз мамлакатимизнинг авиаторлари, биринчи бўлиб ҳамма меҳмонларни самолётнинг зинапояларида учратамиз. Бу гал Ўзбекистон ҳаво йўллари манзилга етказиш бўйича 12-халқаро фильм фестивалининг хомийсидир.
3 – Variant.
I. Savolga javob bering
Uslub nima va uning mohiyati nimadan iborat?
II. Berilgan matnni ingliz tiliga tarjima qiling
Делегатлар ва фильм фестивалининг меҳмонлари замонавий қулай лайнерлар бўлган Боинг 67, 310 ва ИЛ84 самолётларида манзилга етказиладилар. Бy самолётлар мунтазам Тошкентдан Осиё, Европа, АҚШ ва кўп мамлакатларга учадилар.
4 – Variant.
I. Savolga javob bering
Realema nima va uning tarjimasi qanday amalga oshiriladi?
II. Berilgan matnni ingliz tiliga tarjima qiling
1964 йилда БМТ ташкилоти конференциясининг биринчи сессиясида халқаро жамият чуқурроқ бу муаммони ўрганишга ваъда берган эди ва халқаро ривожланиш сиёсат тизимини ишлаб чиққан эди.
5 – Variant.
I. Savolga javob bering
Qanday tarjima birliklari mavjud?
II. Berilgan matnni o’zbek tiliga tarjima qiling
Dear film workers
Dear friends I have a great pleasure both on behalf of the Uzbek pеорlе who pay high estimation to the science, art and culture from of old, and personally myself to welcome here, on the unique land of Uzbeks, all the film makers coming from different countries and continents.
|
Ta’lim jarayonida o‘quvchilarning faoliyati

|
Ta’lim jarayonida o‘quvchilarning faoliyati
|
bet | 28/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22Ta’lim jarayonida o‘quvchilarning faoliyati. Bilim olish faoliyatning o‘ziga xos ko‘rinishi sifatida muayyan tuzilish, rivojlanish va faoliyat qonuniyatlariga ega. Bilim olish borliqni idrok etish, o‘rganish, mashq qilish va muayyan tajriba asosida xulq-atvor hamda faoliyat ko‘nikma, malakalarining mustahkamlanib, mavjud bilimlarning takomillashib, boyib borish jarayoni hisoblanadi. Bilim olishning muhim komponenti motiv, ya’ni, ta’limiy xarakterdagi harakat yoki faoliyatni tashkil etishga nisbatan rag‘batni his etish, ehtiyojning yuzaga kelishidir.
O‘qishning keyingi komponenti o‘quv harakatlari (operatsiyalari) sanalaib, ular anglangan maqsadga binoan amalga oshiradi. O‘quv harakatlari o‘quv jarayonini tashkil etishning barcha bosqichlarida namoyon bo‘ladi. Harakatlar tashqi (kuzatiladigan) va ichki (kuzatilmaydigan) ko‘rinida bo‘lishi mumkin. Tashqi o‘quv harakatlariga predmetli harakatlar (yozish, rasm chizish, tajribalar o‘tkazish); pertseptiv harakatlar (tinglash, fikrlash, kuzatish, sezish) hamda nutqdan foydalanish kiradi.
Ichki (mnemonik, yunonchadan «mnemonikon» - eslab qolish madaniyati) harakatlarga materialni eslab qolish, uni tartibga solish va tashkil etish, shuningdek, tasavvur va fikrlash harakatlari (intellektual) kiradi.
Har qanday bilimni o‘zlashtirishda o‘quvchilardan idrok etish madaniyatiga ega bo‘lish va o‘quv materialini anglab yetish talab etadi. Pedagogik jarayonda o‘quvchilar tomonidan ilmiy bilimlarning ma’nosini yetarli darajada tushunmay, faqat tovushlar birligi sifatida qabul qilinishi va yodlab olinishi xavfilidir.
O‘quvchilarni ilmiy bilimlarni ularning mohiyatini to‘la tushungan holda o‘zlashtirish shartlari bilan tanishtirib, ularga o‘zini o‘zi nazorat qilishning mohiyati va ahamiyatini tushuntirish maqsadga muvofiqdir. O‘zini o‘zi nazorat qilishda o‘quvchilar ular qo‘llayotgan aqliy mehnat vositalarining samaradorligi, shuningdek, o‘z mehnati natijalarini baholashi kerak.
Natijalarni baholash, nazorat qilish va tahlil etish o‘quv harakatlarining ajralmas qismlari hisoblanadi. Ta’lim jarayonida o‘quvchi tomonidan o‘zini nazorat qilish, o‘zini baholash va o‘zini analiz qilish amalga oshirish o‘qituvchining shunga o‘xshash o‘rgatuvchi harakatlarini kuzatish asosida shakllanadi. Bu harakatlarni shakllantirish o‘quvchilarni o‘z tengdoshlari faoliyatini kuzatishga jalb etish, o‘zaro nazoratni tashkil etish, o‘rnatilgan mezonlar asosida o‘z faoliyati natijalarini o‘zaro baholash va tahlil qilishga yordam beradi.29
|
| |
Ta’limning fundamentalligi va amaliy yo‘nalganligi tamoyili

|
Ta’limning fundamentalligi va amaliy yo‘nalganligi tamoyili
|
bet | 33/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22Ta’limning fundamentalligi va amaliy yo‘nalganligi tamoyili umuiy o‘rta ta’lim maktablaridayoq o‘quvchilar chuqur nazariy va amaliy tayyorlikdan o‘tadilar. Mazkur holat an’anaviy didaktikada ta’limning hayot bilan, nazariyaning amaliyot bilan bog‘liqligi kabi ifoda etiladi.
O‘qishda fundamentallik bilimlarning ilmiyligi, to‘la va chuqur bo‘lishini ko‘zda tutadi. U odamdan yuksak intellektual salohiyat, fikrlash layoqatining tadqiqotchilik ko‘rinishda bo‘lishi, bilimlarini doimiy ravishda to‘ldirib borish istagi va malakalarini talab etuvchi zamonaviy ilmiy-texnik taraqqiyotga asoslangan. Fundamental bilimlar aniq bilimlariga qaraganda sekin eskiradi, shuningdek, inson va xotirasiga emas, ko‘proq uning fikrlash layoqatiga bog‘liq bo‘ladi. Ta’limning fundamentalligi bilimlar mazmunining muntazamligi, nazariy va amaliy jihatdan o‘zaro nisbatda bo‘lishni talab etadi.
Ta’limning tabiat bilan uyg‘unligi tamoyili. Y.A.Komenskiy o‘zining tabiatga uyg‘un bo‘lishi g‘oyasini ifoda etib, tabiatda hayot bahordan boshlangani kabi ta’lim olish jarayoni uchun eng qulay davr bolalik ekanligini ta’kidlaydi. Ertalabki soatlar mashg‘ulotlarni bajarish uchun juda qulay hisoblanadi. O‘quvchilarga ularning yosh davrlarini inobatga olgan holda bilimlarning berilishi ushbu bilimlarning ular uchun tushunarli bo‘lishini ta’minlaydi. Demak, tabiat bilan uyg‘unlik g‘oyasi asta-sekinlik, ketma-ketlik va mustaqil faoliyat kabi ta’lim tamoyilining asosi hisoblanadi.
O‘zbek pedagogi Abdulla Avloniy ham (1878-1934 yillar) ta’lim va tarbiyani yo‘lga qo‘yishda tabiatga uyg‘un bo‘lishi g‘oyasining davomchisi bo‘lgan. O‘zining “Turkiy guliston yohud axloq” nomli asarida bola shaxsining tabiiy mukammalligiga ishonch bildiradi. A.Avloniy bola tabiatan go‘zallik va mehribonlik bilan uyg‘unlikda tug‘iladi deb yozadi. Allomaning fikricha, ta’lim va tarbiyaning vazifasi bola shaxsining rivojlanishi uchun yordam beruvchi sharoitlarni yaratishdan iborat.
Abdulla Avloniy bolani milliy madaniyat, vatanga muhabbat asosida tarbiyalash g‘oyasining tarafdori bo‘lgan, bu xususida allomaning asarlarida quyidagi fikrlar o‘z ifodasini topgan: “.... odam tug‘ilgan va o‘sib ulg‘aygan shaharni va shu shahar joylashgan mamlakatni bu odamning Vatani deb aytadilar. Biz turkistonliklar o‘zimizning quyoshli diyorimizni jonimizdan ham ortiq yaxshi ko‘rishimiz kabi arablar o‘z Arabistonini, ... eskimoslar esa o‘zlarining SHimolini yaxshi ko‘radilar” deb yozadi. A.Avloniyning fikricha, xalqparvarlikka asoslangan ta’lim va tarbiya yoshlarga vatanparvarlik namunalarini ko‘rsatishga undashi kerak.
|
| |
Tinglang va yodingizda qolganini yozing

Tinglang va yodingizda qolganini yozing
Poland, Great Britain, Laos, Haiti, Ireland, Morocco, Bulgaria, Tanzania, Madagascar, Romania, Nigeria, Italy, Sweden, Japan, France, Denmark, Belgium, Kuwait, Switzerland, the Netherlands, Afghanistan, Russia, Guinea, Yemen, Tunisia, Czechoslovakia, Argentina, Somalia, Turkey, Philippines, Uganda, Mongolia
Quyidagi so’zlar ishtirokida izchil tarjima uchun mant tayyorlang
polyak, ingliz, daos, gaiti, irland, marokka, bolgar, Tanzaniya Madagaskar, rumin, Nigеriya, italyan, shvеd, yapon, frantsuz, Daniya, bеlgiya, kuvayt, Shvеytsariya, golland, afgon, rus, Gvinеya, yaman, tunis, chеx, argеntin, somali, turk, Filippin, ugand, mongol.
Bo’sh qolgan joyni to’ldiring
London is the oldest of the world's three great ____ centres. Doormen the Bank of England wear the red and pink livery as was worn when was founded 300 years ago, when shares were first traded on the London Stock Exchange. But London's real as a world financial capital is the way it _________ tradition and experience to expertise and innovation, (same, allies, Bank, financial, knack, being)
Bo’sh qolgan joyni to’ldiring
Many of the more enterprising traders operate at LIFFE _____ London future national Financial Futures and Options Exchange____ the largest exchange outside Chicago. Financial futures and options, part the group of instruments know as derivatives, are the business international finance, and the trading pits at are so hectic that active dealers arrive early to a place to deal in money market, fixed income equity derivatives denominated in sterling, dollars, yen, lira, ECU, francs and D-Marks.
Tarjima qiling
In the history of our people there started quite a new era. The way of development of our country has been definitely specified. This way has been recognized by the people themselves who cast their votes the independence, sovereignty of Uzbekistan, market relation and radical changes at large, who have given their support to all foregoing. Unanimity and adherence of the people look trust fully and hopefully at their elected deputies, the member of their Government and all those who bear exclusive responsibility for the fate of the reforms. So, dear friends, let us be worthy of our people’s high trust and confidence.
|
– Variant - Tarjima nazariyasi

6 – Variant.
I. Savolga javob bering
Tarjimaning qanday turlari mavjud?
II. Berilgan matnni o’zbek tiliga tarjima qiling
Only in case of priority of such as the unity peace, friendship and cooperation, every people and every nation can live with prosperity and built a just and democratic society.
7 – Variant.
I. Savolga javob bering
Qanday tarjima metodlarini bilasiz?
II. Berilgan matnni ingliz tiliga tarjima qiling
Мен ишонаманки, Тошкент кино фестивали кишиларнинг юрагида умидлар ва озодлик, тинчлик, бирдамлик, дўстлик ва қардошлик шу билан бирга ўзаро жипслашишни, яқинлашишни маданиятда ва мамлакатлар рухиятида, мустахкамлик ўзаро ишонч ва хурмат хисларини уйғотади
8 – Variant.
I. Savolga javob bering
Tarjima birliklari va til birlikalri o’rtasida qanday farq bor?
II. Berilgan matnni ingliz tiliga tarjima qiling
Олий Мажлиснинг бугунги сессиясида кўриб муҳокама қилинаётган ҳаётимизни ҳал қилувчи муҳим масалалар қаторида таълим тарбия тизимини тубдан ўзгартириш уни янги замон талаби даражасига кўтариш, баркамол авлодимиз келажагига дахлдор қонун лойиҳаларини яратиш.
9 – Variant.
I. Savolga javob bering
G’aybulla Salomov “tarjima” so’ziga qanday ta’rif bergan?
II. Berilgan matnni o’zbek tiliga tarjima qiling
Population issues are one of the most important priorities of the government of the Russian Federation, since in recent years the demographic situation in our country has been in a state of crisis. The major factors are: the deterioration of health and an unprecedented rise in the mortality of the population, in particular for people of working age, a sharp drop in the number of births, the continuation of a downward trend in life expectancy, particularly among men, a rise in general and age-related morbidity due to an increase in forced migration, aging and an absolute reduction in the numbers of the population.
10 – Variant.
I. Savolga javob bering
L. S. Barxudarov tarjimaning qanday turlarini ajratgan
II. Berilgan matnni o’zbek tiliga tarjima qiling
The demographic crisis has been caused by a number of factors, including a global long-term trend towards a decline in the birth rate, and a trend specific to Russia of a rise in mortality and a reduction in life expectancy. The socio-economic situation in the country is having a direct impact on the processes of population development. Russia has already reached the point of depopulation. A natural decline as the major indicator of demographic problems was noted for the country as a whole, starting at the end of 1990. From 1993-96 a natural decline in the population was observed in 69 regions of the country, though ten years ago such phenomena were observed only in three regions of Russia.
|
Qudratova zebiniso nomoz qizi

Qudratova zebiniso nomoz qizi
Download
73,73 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
27.09.2024
Hajmi
73,73 Kb.
#272705
Download
73,73 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Qudratova zebiniso nomoz qizi
Download
73,73 Kb.
Matnni ko'rish
Факультет кенгаши раиси: __________ М. А. Абдувалиев

|
Факультет кенгаши раиси: __________ М. А. Абдувалиев
|
bet | 17/37 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 325,6 Kb. | | #132473 |
Bog'liq Tarjima nazariyasi-fayllar.orgФакультет кенгаши раиси: __________ М. А. Абдувалиев
Келишилди:
Ўқув услубий бошқарма бошлиғи: __________ Р. Муллажонов
КИРИШ
Таржима назарияси таржимашунослик ва тилларнинг қиёсий таҳлили долзарб муаммоларини, асосий йўналишларининг назарий асосларини ўргатишга йўналтирилган фандир.
Мазкур дастур замонавий тилшуносликнинг назарий ва амалий аҳамиятга молик аспектларини яхлит тизим сифатида ўрганишга ундайди. Қиёсланаётган тилларниниг фарқли ва ўхшаш хусусиятларини ўзида акс эттирган кўникмалар таржима назарияси ва амалиётида катта аҳамият касб этади. Қиёсий тилшунослик ва таржима назарияси соҳасида эгалланган билимлар ўқув жараёнида тилнинг амалий кўникмаларини мукаммаллаштиришга асос бўлади.
Ўқув фанининг мақсад ва вазифалари
Фанни ўқитишдан асосий мақсад талабаларни таржима назариясининг назарий аспектлари ва амалий билимлари билан таништириш.
Фаннинг вазифалари:
- Тилшунослик тизимида таржима назариясини аҳамияти ва ўрнини аниқлаш;
- Таржима назариясининг назарий асослари билан танишиш;
- Қиёсий чоғиштирма ва таржима методлари назариясининг асосларини ўрганиш.
Фан бўйича талабаларнинг билим, кўникма ва малакаларига қўйиладиган талаблар
“Таржима назарияси” ўқув фанини ўзлаштириш жараёнида амалга ошириладиган масалалар доирасида бакалавр:
- таржиманинг лексик, грамматик ва стилистик муаммолари тўғрисида назарий билимларга эга бўлиш, ҳамда уларга ижодий ечим топа олишни;
- информатив ахборотларни таржима қилиш усулларини;
- асл нусха ва таржима матнини лингвистик таҳлил қилиш усулларини;
- таржимада қўлланиладиган асосий методларни билиши керак.
Шу билан бир қаторда бакалавр:
- муайян назарий масалаларга оид фикрларни баён этиш, мавжуд фикрларга нисбатан танқидий муносабатини асослай олиш, тиллараро изоморф ва алломорф хусусиятларни таҳлил қила олиш;
- маърузалар давомида олинган назарий билимларни амалиётда қўллай олиш;
- таржимашунослик соҳасида илмий тадқиқот ишларини олиб бориш;
- таржима жараёнида асл матннинг шакли, мазмуни ва ғоясини сақлаш, бадиий, сиёсий-иқтисодий, ижтимоий-ҳуқуқий, илмий-оммабоп ва расмий характердаги матнларни чет тилидан она тилига ва она тилидан чет тилига таржима қилиш кўникмаларига эга бўлиши керак.
|
| |
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ - Tarjima nazariyasi

|
Tarjima nazariyasi
|
bet | 16/37 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 325,6 Kb. | | #132473 |
Bog'liq Tarjima nazariyasi-fayllar.orgЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ
ОЛИЙ ВА ЎРТА МАХСУС ТАЪЛИМ ВАЗИРЛИГИ
АНДИЖОН ДАВЛАТ УНИВЕРСИТЕТИ
Рўйхатга олинди.
|
“Тасдиқлайман”
|
№ _________________
|
Ўқув ишлари бўйича проректор:_______
|
“____” __________2017 йил
|
б.ф.н. доц. А. Маматюсуов
|
|
“____” __________2017 йил
|
ТАРЖИМА НАЗАРИЯСИ ФАНИНИНГ
ИШЧИ ЎҚУВ ДАСТУРИ
Билим соҳаси: - 100000 -Гуманитар соҳа
Таълим соҳаси: - 110000 - Педагогика
Таълим йўналиши: - 5111400 – Хорижий тил ва адабиёти
(Инглиз тили)
Андижон – 2017
Фаннинг ишчи ўқув дастури ўқув режа ва намунавий дастурига мувофиқ ишлаб чиқилди.
Тузувчилар:
М. А. Абдувалиев – АДУ, “Инглиз тили ва адабиёти” кафедраси доценти
филология фанлари номзоди
М. М. Яқубова – АДУ, “Инглиз тили ва адабиёти” кафедраси
катта ўқитувчиси
Тақризчилар:
Ш. С. Алимов – АДУ, “Инглиз тили ва адабиёти” кафедраси доценти,
педагогика фанлари номзоди
С. О. Солижонов – АДУ, “Инглиз тили фонетикаси” кафедраси доценти
филология фанлари номзоди.
Фаннинг ишчи ўқув дастури “Инглиз тили ва адабиёти” кафедрасининг 2016 йил “28” августдаги “1” – сон йиғилишида муҳокамадан ўтган ва факультет кенгашида муҳокама қилиш учун тавсия этилган.
Инглиз тили ва адабиёти кафедраси мудири: _______ В. А. Воситов
Фаннинг ишчи ўқув дастури Андижон давлат университети Хорижий тиллар факультети кенгашининг 2017 йил 29 августдаги 1 – сон мажлисида муҳокама этилди ва маъқулланди.
|
| |
Семинар машғулотларнинг тахминий рўйхати

Tarjima nazariyasi fanining predmeti nimadan iborat?
Tarjima nazariyasi fanining vazifasi nimadan iborat?
Tarjima va madaniyat o’rtasida qanday bog’liqlik bor?
“Madaniyat” deganda nimani tushunasiz?
Kiyim, zeb-ziynat, oziq-ovqat buyumlarini tarjima qilishda qanday muammolarga duch kelinadi?
“beautiful-go’zal”, “handsome-kelishgan”, “lovely-ko’rkam”, “pretty-suluv” so’zlarini qo’llanish doirasini tushuntiring.
Ingliz klassik adiblaridan kimlarni bilasiz?
Klassik asarlarning tili haqida nima deya olasiz?
“Tavrot”ning (“Old Testament”) “Ibtido” (“Genesis”) kitobini birinchi bo’lib kim tarjima qilgan?
“Bibliya”ni ingliz tiliga kim tarjima qilgan?
Yevgeniy Nayda qaysi ishi bilan mashhur bo’lgan?
Abdurahmon Jomiyning “Chil hadis”, “Nafohot ul-uns”, “Nazm ul javohir” kabi asarlarini kim turkiy tilga tarjima qilgan?
Alisher Navoiy asarlarini kimlar rus tiliga tarjima qilganlar?
“Beovulf” asari nechta tilga tarjima qilingan?
“Alpomish” va “Beovulf” asarlari o’rtasida qanday o’xshashlik bor?
Mukammal tarjima yaratish jarayonida qanday leksik qiyinchiliklar uchraydi?
Siyosiy terminlar qanday tarjima qilinadi?
Prezident nutqlari tarjimasidagi siyosiy terminlardan misollar bering.
Tarjima jarayonida qanday grammatik qiyinchiliklarga duch kelinadi?
O’zbek tilidagi kelishik qo’shimchalari ingliz tiliga qanday tarjima qilinadi?
Qiyosiy o’qigan asarlaringizdan kelishik qo’shimchalari tarjimasiga misollar bering.
Phrazeologik birliklar qanday tarjima qilinadi?
Amerikalik yozuvchilarning qaysi asarlarini qiyosiy o’qidingiz va unda qanday phrazeologik birliklarni topdingiz?
Tarjima turlarini talabalarga o’rgatish jarayonida qanday pedagogik texnologiyalardan foydalaniladi?
Og’zaki-og’zaki tarjima qayerlarda ishlatiladi?
Yozma-yozma tarjimaga misol bering.
Badiiy va nobadiiy tarjima o’rtasida qanday farq bor?
Ketma-ket tarjima qilishning qanday prinsiplari mavjud?
Konferensiyalarda tarjimaning qanday turidan foydalaniladi?
“Tarjimonning soxta do’stlari” tuzog’iga tushib qolmaslik uchun tarjimon nimalarga e’tibor berishi kerak?
Leksik birlik deganda nimani tushunasiz?
Leksik transformatsiya nima va uning qanday turlarini bilasiz?
Muqobili bo’lmagan so’zlar qanday tarjima qilinadi?
Ingliz tilidagi artikl o’zbek tiliga qanday tarjima qilinadi?
Frazeologik birikmalarni tarjima qilishning qanday bor?
“to see ups and downs of life” frazeologik birligini o’zbek tilidagi ekvivalentini bering.
Mashinaviy tarjimaning qanday afzalliklari va noafzalliklari mavjud?
Ingliz tilidagi “hand” so’zini o’zbek tilida qanday ma’nolari bor?
Tarjimada qanday sintaktik almashtirishlar ishlatiladi?
Tarjimaviy transkriptsiya nima? Misol bering.
Transformatsiya, transkriptsiya, transliteratsiya, kalka, konkretlashtirish, ixchamlashtirish, umumlashtirish, kompensatsiya, og’zaki tarjima, yozma tarjima, sinxron tarjima, izchil tarjima, fonema, morfema, leksema, sintaksema, textema, referensial ma’no, grammatik ma’no, til ichki ma’no, pragmatik ma’no, stilistik ma’no, frazeologik ma’no, paralingvistik ma’no, evfemizm, metafora, metonimiya, kinoya, adekvat tarjima, mashinaviy tarjima, analogik tarjima, realema.
Darsning xronologik haritasi

Darsning xronologik haritasi:
№
|
KERAKLI JIHOZLAR
|
VAQTI
|
DARSNING KECHISHI VA YUNALISHI
|
|
Jihozlanishi, doska.
|
2-daqiqa
|
1. Tashkiliy qism.
a) o‘quvchilarning bildirishnomasi asosida darsga tayyorgarligini tekshirish.
|
|
Doska.
|
3-daqiqa
|
2. O‘qituvchi kirish so‘zida mavzuning nomini aytadi va mavzu maqsadini tushuntiradi.
|
|
Kichik ko‘rgazmalar
|
35-daqiqa
|
3.O‘quvchilarning bilimini nazorat qilishda qo‘llaniladigan usullar.
a) aqliy hujum.
b) interfaollik
v) aysberg usuli
g) rag’batlantirish
|
|
Darslik kitob.
|
5-daqiqa.
|
4. Darsga yakun yasash.
Uyga vazifa: O’zbekistonda Raossiya bilan ta’lim tizimida qanday ishlar joriy etilishi haqida qo‘shimcha ma’lumotlar to‘plash.
|
Darsning borishi:
O‘qituvchi: Tashkiliy qism.
a) Salomlashish.
b) Tozalikka e’tibor berish.
v) Darsga tayyorgarligini tekshirish.
g) Davomatni aniqlash.
d) O‘tilgan mavzuni umumlashtirish.
Yangi mavzu bayoni:
Mustaqillik yillari O’zbekiston-Rossiya do’stlik aloqalari rivojlanishida yangi bosqich va unga bag’ishlangan manbalarini tadqiq yetish tashkil yetadi. Predmetini esa, o‘rganilayotgan manbalardagi ma’lumotlarii tahlil qilish orqali O’zbekistonda mustabid sovet ta’lim tizimining joriy etilishi oqibatlari haqida holis ilmiy fikrlarii yoritish tashkil etganligi haqida malumot berish.
Mustaqillik yillari O’zbekiston-Rossiya do’stlik aloqalari rivojlanishida yangi bosqich mavzusini O‘zbekiston tarixi darslarida o‘qitish usullari mavzu yuzasidan to‘plangan mashg’ulotlardan ma’lum bo‘ldiki, sanoatning bir tomonlama qurish uchun bo‘lgan harakatdir va u hozirgi kunimizning taxmin qilingan g’oyaviy asosi bo‘lib vazifa bajarganligi.
|
Didaktikaning - Vazirligi urganch davlat

|
Vazirligi urganch davlat
|
bet | 22/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22Didaktikaning asosiy kategoriyalari quyidagilardan iborat: dars, bilim olish, ta’lim, bilim, ko‘nikma,malaka, ta’lim maqsadi, ta’lim mazmuni, ta’lim jarayoni, ta’lim jarayonini tashkil etish, ta’lim turlari,shakllari, metodlari va vositalari, ta’lim natijasi.
So‘nggi paytlarda asosiy didaktik kategoriyalar sirasiga ta’limning didaktik tizimi va ta’lim texnologiyasi kabi tushunchalarni ham kiritish taklifi ilgari surilmoqda.
24 Sharifzoda, S.O‘., Xudoynazarov, E.M. Pedagogika nazariyasi va tarixi (1-qism): darslik /– Toshkent: Bookmany print, 2022. - 270 b.
Bilim – shaxsning ongida tushunchalar, sxemalar, ma’lum obrazlar ko‘rinishida aks etuvchi borliq haqidagi tizimlashtirilgan ilmiy ma’lumotlar majmui;
Bilim olish – idrok etish, o‘rganish, mashq qilish va muayyan tajriba asosida xulq-atvor hamda faoliyat ko‘nikma, malakalarining mustahkamlanib, mavjud bilimlarning takomillashib, boyib borish jarayoni;
Ko‘nikma – shaxsning muayyan faoliyatni tashkil eta olish qobiliyati;
Malaka – muayyan harakat yoki faoliyatni bajarishning avtomatlashtirilgan shakli;
Ta’lim – o‘quvchilarga nazariy bilimlarni berish asosida ularda amaliy ko‘nikma va malakalarni shakllantirish, ularning bilish qobiliyatlarini o‘stirish va dunyoqarashlarini tarbiyalashga yo‘naltirilgan jarayon;
Ta’lim metodlari – ta’lim jarayonida qo‘llanilib, uning samarasini ta’minlovchi usullar majmui;
Ta’lim mazmuni – shaxsning aqliy va jismoniy qobiliyatini har tomonlama rivojlantirish, dunyoqarashi, odobi, xulqi, ijtimoiy hayot va mehnatga tayyorlik darajasini shakllantirish jarayonining mohiyati;
Ta’lim vositalari – ta’lim samaradorligini ta’minlovchi obyektiv (darslik, o‘quv qo‘llanmalari, o‘quv qurollari, xarita, diagramma, plakat, rasm, chizma, dioproyektor, magnitafon, videomagnitafon, uskuna, televizor, radio, kompyuter va boshqalar) va subyektiv (o‘qituvchining nutqi, namunasi, muayyan shaxs hayoti va faoliyatiga oid misollar va hokazolar) omillar;
|
| |
Is’hoqxon ibrat nomidagi namangan davlat chet tillari instituti

|
Is’hoqxon ibrat nomidagi namangan davlat chet tillari instituti
|
bet | 1/4 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 307,72 Kb. | | #256468 |
Bog'liq DASTUR BADIIY VA ILMIY TARJIMA 27.05
IS’HOQXON IBRAT NOMIDAGI NAMANGAN DAVLAT CHET TILLARI INSTITUTI
«BADIIY VA ILMIY TARJIMANING LINGVOKULTUROLOGIK MUAMMOLARI VA ADABIYOTSHUNOSLIKDA KOMPARATIVISTIK YONDASHUVLAR» MAVZUSIDAGI XALQARO ILMIY-AMALIY ANJUMAN
DASTURI
yil 30-31-may
Namangan-2024
Xurmatli _________________________________!
Sizni tashkiliy qo‘mita nomidan 2024-yil 30-31-may kunlari Is’hoqxon Ibrat nomidagi Namangan davlat chet tillari institutida bo‘lib o‘tadigan «Badiiy va ilmiy tarjimaning lingvokulturologik muammolari va adabiyotshunoslikda komparativistik yondashuvlar» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyasida ishtirok etishga taklif etamiz.
Konferensiyani ochilish marosimi 2024-yil 30-may kuni soat 10:00 da Namangan davlat chet tillari instituti bosh binosi faollar zalida boshlanadi.
Tashkiliy qo‘mita
2024-yil 30-may
Konferensiya ishtirokchilarini roʻyxatga olish: | 9:00-10:00
Namangan shahri, Istiqlol koʻchasi, 3-uy.
|
2024-yil 30-may soat 10:00
NamDChTI Bosh binosi, majlislar zali
Kirish so‘zi.
|
| |
Таржиманинг стилистик муаммолари

|
Таржиманинг стилистик муаммолари
|
bet | 22/37 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 325,6 Kb. | | #132473 |
Bog'liq Tarjima nazariyasi-fayllar.orgТаржиманинг стилистик муаммолари
Стилистик маъно ва уни таржимада акс этиши. Стилистик коннотациялар таржимаси. Лексик стилистик воситаларни таржима қилиш муаммолари. Синтактик стилистик воситалар ва эмфатик конструкцияларни таржимаси муаммолари. Ҳар-хил функционал услублардаги матнлар таржимаси муаммолари. Бадиий таржиманинг стилистик ва прагматик муаммолари, илмий – технологик, сиёсий матнлар таржимаси муаммолари.
Қўлланиладиган таълим технологиялари: муаммоли таълим, БББ, намойиш этиш, интегратив мунозара, жуфтликда ишлаш,блитс сўров, ўз-ўзини назорат.
Адабиётлар: А1, А2,А3, Қ1, Қ2, Қ3, Қ4, Қ5, Қ6, Қ7, Қ8, Қ9
“Таржима назарияси” фани бўйича маъруза машғулотларининг календар тематик режаси
№
|
Мавзулар номи
|
Соатлар
|
VII семестр
|
|
I-бўлим (боб). Таржима назарияси фан сифатида.
|
2
|
1.1
|
Таржима назарияси фанининг предмети ва объекти.
|
2
|
|
II-бўлим (боб). Лингвистикада таржима назарияси фанининг ўрни, бошқа фанлар билан алоқаси ва асосий тушунчалар.
|
2
|
2.1
|
Умумий ва махсус таржима назарияси. Қиёсий тахлил таржимашуносликнинг асосий методи сифатида.
|
2
|
|
| |
|
| |
Jadval-1. Professional tajriba qobiliyati

80
kompensatsiya paketining hajmi va mazmunidan kamroq ahamiyatga ega bo'lib,
ma'muriyatning ishchilarni o'zlarining manfaatlariga qanday g'amxo'rlik qilishlari,
muayyan professional guruhlar yoki shaxsiy xodimlarning muammolarini
boshqarish uchun qanchalik muhim ekanligi haqida xabardor qilish uchun
maqsadli ish olib boradi. Aslida, biz xodimlarning ish joyi va taklif etilayotgan
kompensatsiya tizimi bilan qoniqish darajasini oshirishga qaratilgan jamoatchilik
fikrini shakllantirish uchun firma ichidagi tizim haqida gapiramiz.
Amaliy
menejment
bo'yicha
imtiyozlar
va
ishlarda
motivatsiya
nazariyalarining eng mashhurlari A. Maslow tushunchasi. U birinchi navbatda
quyi ehtiyojlar qondirilmaguncha, yuqori talablar birinchi o'ringa chiqmaydigan
ierarxiyani qurish orqali ularning ehtiyojlari va o'zaro bog'liqligini tasniflashni
taklif qildi. Ushbu ierarxiya quyidagi sxema bilan ifodalanishi mumkin.
Tashkiliy boshqaruv - - D. I. Mukumova, R. X. Fayzullaev, A. A. Jumanov, S. B. Yarova Boshqaruv psixologiyasi

236
amalga
oshiriladi, buning uchun tegishli vakolat va mas'uliyatga ega. Tashkiliy
boshqaruvning asosiy maqsadi tashkilotning samarali ishlashini ta'minlash va unga
duch keladigan vazifalarni maqbul hal etishdir. Boshqaruv
faoliyati mahsuloti
tashkilotning kerakli rejimda ishlashi uchun zarur bo'lgan boshqaruv qarorlari va
amaliy harakatlardir. Tashkiliy boshqaruv-bu maxsus
tarzda tashkil etilgan
boshqaruv faoliyati turi. Bu tashkiliy boshqaruv boshqaruv mehnatining maxsus
shakllari orqali amalga oshirilishi tushuniladi: yig'ilishlar, uchrashuvlar va h.k.,
shuningdek normativ-ma'muriy hujjatlar (
buyruqlar, buyruqlar, ish ta'riflarini
ishlab chiqish, faoliyat qoidalari, ish rejalari va h. k.).
Boshqaruv predmeti -
muayyan boshqaruv obyektga yo'naltirilgan
mavzu-
amaliy faoliyatning tashuvchisi, boshqaruv faoliyatining manbai.
Boshqaruv
subyektlari alohida shaxs va ijtimoiy guruh sifatida xizmat qilishi mumkin.
Boshqarish obyekt
– boshqaruv ta'siri yo'naltirilgan obyektv haqiqatning bir
qismi. Boshqarish obyekt va mavzusi birgalikda boshqaruv tizimini tashkil qiladi.
Boshqaruv munosabatlari
– boshqaruvning
umumiy tamoyillari asosida
boshqaruv funktsiyalarini amalga oshirish jarayonida yuzaga keladigan turli
tashkilotlarning murakkab munosabati. Boshqaruv
munosabatlari tizimi ikki
ijtimoiy-psixologik hodisaga asoslangan: haqiqiy boshqaruv va bo'ysunish.
Bo'ysunish-
maqsadli
ta'sir
mavzusiga
sezuvchanlik
va
ta'sir
qilish.Boshqaruv xodimlari.
Katta tashkilotlarda boshqaruv faoliyati boshqaruv xodimlari tomonidan
amalga oshiriladi, ular funktsional rolga qarab uchta asosiy toifaga bo'linadi:
– nazorat apparati;
– ma'muriy birlik;
– bo'linmalar rahbarlari.
Norasmiy tashkilot - - D. I. Mukumova, R. X. Fayzullaev, A. A. Jumanov, S. B. Yarova Boshqaruv psixologiyasi

|
D. I. Mukumova, R. X. Fayzullaev, A. A. Jumanov, S. B. Yarova Boshqaruv psixologiyasi Pdf ko'rish
|
bet | 113/136 | Sana | 14.09.2024 | Hajmi | 3,19 Mb. | | #271049 |
Bog'liq BfOG5FkZfEu2CaRNVB0aktfln53aL8IpYYWOsbc3Norasmiy tashkilot -
shaxsiy tanlov va to'g'ridan-to'g'ri amalga
oshiriladigan aloqalar bilan birlashadigan odamlar jamoasi. Rasmiy tashkilot
ichida ham, undan tashqarida ham paydo bo'lishi mumkin.
Menejment -
asosan iqtisodiy munosabatlarning bozor sharoitida
tashkilotlarning samarali hayotiy faoliyatini (ishlashini) ta'minlashga qaratilgan
ilmiy va amaliy yo'nalishdir.
Ingliz tilidagi so'z boshqarish (boshqaruv) lotin
so'zining ildizidan keladi maims (qo'l). Bu atama rus tilida o'xshash emas, garchi u
ko'pincha "menejment" va "mehnatni ilmiy tashkil etish"so'zlari uchun sinonim
sifatida ishlatiladi.
Menejer -
rejalarni ishlab chiqadigan, nima qilish kerakligini, qanday qilib
va kimni amalga oshirishni (xodimlarni boshqarish) belgilaydi, boshqaruv
tsiklining barcha bosqichlarida ish tartib-qoidalarini (texnologiyalarni) ishlab
chiqadi, nazoratni amalga oshiradi.
Menejment psixologiyasi -
asosan bozor boshqaruv tizimi sharoitida
tashkilotlarning muammolarini hal qilish bo'yicha tadqiqotlar va psixologik
yordam ko'rsatishni maqsad qilgan disiplinlerarası ilmiy – amaliy yo'nalish
sifatida qaralishi mumkin.
Boshqarish -
uning holatini o'zgartirish yoki yangi xususiyatlar va
fazilatlarni berish uchun tizimda yoki u erda sodir bo'lgan alohida jarayonlarga
yo'naltirilgan ta'sir.
Haqiqiy boshqaruv –
muayyan obyektga maqsadli ta'sir. Boshqaruv va
boshqaruv yaqin, ammo bir xil tushunchalar emas. Boshqarish-odamlarga va
texnologik jarayonlarga ta'sir qilishni anglatadi, faqat odamlarga ta'sir qilishni
anglatadi.
Ijtimoiy boshqaruv -
insonning (boshqaruv subyektining) uyushgan
guruhga yoki ushbu guruhdan biriga alohida (boshqaruv obyekt) ta'sir o'tkazish
jarayoni bo'lib, kerakli natijalarga erishish uchun muayyan harakatlarga olib
keladi. Eng keng ma'noda, ijtimoiy boshqaruv bir kishining boshqa shaxsga
ta'sirini o'z ichiga oladi, bu esa uni har qanday harakatga yoki hissiy reaktsiyaga
olib keladi.
|
| |
Nazorat apparati - D. I. Mukumova, R. X. Fayzullaev, A. A. Jumanov, S. B. Yarova Boshqaruv psixologiyasi

237
nazorat qiladi. Ma'muriy apparatlar mutaxassislari muhandislar, iqtisodchilar,
advokatlar, psixologlar va boshqalarni o'z ichiga olishi mumkin. Ular tashkilotdagi
ishlarning holati to'g'risidagi axborotni o'ziga xos yo'nalishda olish, qayta
ishlash
va tahlil qilish muammolarini hal qilish uchun mo'ljallangan; analitik ma'lumotlar
asosida ishlab chiqilgan ishlanmalar, ayrim funktsional masalalarni hal qilish
imkoniyatlari; boshqaruv qarorlarini tayyorlash va ishlab chiqish; o'z yo'nalishlari
bo'yicha boshqaruv qarorlarini amalga oshirish darajasini nazorat qilish. Ma'muriy
apparatlar
xodimlarining toifasi kotiblar, mashinistlar, texnika, laborantlar va
boshqalar, ya'ni boshqaruv apparatida joriy hisob-kitob
va ofis ishlarini amalga
oshiradiganlardir. Ularning asosiy vazifasi – boshqaruv faoliyatini axborot va
texnik xizmat ko'rsatish.
Bo'linmalar rahbarlari.
Menejerlar o'zlarining bo'ysunuvchilari faoliyatini
tashkil etish va to'g'ridan-to'g'ri boshqarish orqali ularga qo'yilgan
vazifalarni
bevosita hal qilish uchun mas'uldirlar. Ularning vazifalari ijrochilarni tanlash,
tayyorlash va joylashtirishni o'z ichiga oladi;
faoliyatni rejalashtirish, xizmat
guruhlari va aniq xodimlar oldida kasbiy vazifalarni belgilash, ularning faoliyatini
rag'batlantirish va rag'batlantirish, ularning samaradorligini nazorat qilish,
shuningdek, xizmat guruhlarida qulay ma'naviy-psixologik muhitni ta'minlash.