Buyruq - Sintaksis va semantika Yuqori bos

|
Sintaksis va semantika Yuqori bos
|
bet | 7/8 | Sana | 14.06.2021 | Hajmi | 39,68 Kb. | | #15033 |
Buyruq
|
Operand adresi
|
0011 1111
|
1101 0001
|
0000 0101
|
1101 0010
|
0000 0110
|
1101 00111
|
0000 0111
|
1101 0100
|
1000 0000
|
1101 0101
|
mashinaga moslashgan tilda
MOV AX, 7
ADD AX, 5
MOV A, AX
3) protsedurali tillarda A75.
Ko‘rinib turibdiki, protsedurali tillardagi yozuv tabiiy yozuvga yaqin.
Birinchilar qatorida yuzaga kelgan protsedurali tillar ichida FORTRAN (FORmula TRANslation - formulalarni boshqa ko‘rinishga aylantirish). O‘zining sodda tuzilishi, samarali translatsiyalanishi bu tilni nafaqat shu kungacha saqlanib qolishiga sabab bo‘ldi, balki uning ilmiy tadqiqot, injener-texnik masalalarini yechishda eng samarali til sifatida rivojlanib, keng tarqalishiga sabab bo‘ldi.
Fortran tili Beysik tilining asosiga qo‘yildi. Beysik so‘zi inglizcha «VASIC-Veginners All-purpose Symbolic Instruction Sode» ma’noni anglatadi. Bu jumla quyidagicha tarjima kilinadi: boshlovchilar uchun ko‘pmaqsadli belgili buyruqlar tili.
Beysik tili mutaxassis bo‘lmagan odamlarni programmalash texnologiyalariga jalb qilish imkoniyatini berdi. Beysik tilida programma operatorlarining kamligi, tuzilishining soddaligi uni programmalashga o‘rgatish tili sifatida keng tarqalishiga sabab bo‘ldi. Bu til asosan maktablarda o‘rgatiladi.
Algol-60 tili Fortranga nisbatan takomillashgan til, unda tuzilgan programmalar moslashuvchanlik va yuqori ishonchlilik xususiyatlari bilan xarakterlanadi.
Prolog va Lisp tillari sun’iy tafakkur sohasidagi masalalarni yechishga moslashgan. Bu tillar belgili ma’lumotlarni qayta-ishlash orqali matematika va mantiqiy masalalarni yechishga eng qulay tillardir.
1971 yilda paydo bo‘lgan Paskal tili programmalash texnologiyalariga strukturali programmalash g‘oyasini olib kirdi. Natijada bitta masala bir nechta bo‘laklarga bo‘lingan holda alohida yechilishi va oxirida bitta programmaga jamlanish imkoniyati yuzaga keldi.
Si tili zamonaviy kompyuterlar xususiyatlarini o‘zida aks ettirgan va samarali programmalar yaratishda Assemblerga murojaat qilmaydigan til sifatida namoyon bo‘ldi. Bu til UNIX operatsion sistemasida yozilgan.
Ayni paytda programmalash texnologiyasining istiqbolli yo‘nalishlaridan biri obyektga yo‘naltirilgan programmalash tillaridir (объектно-ориентированное программирование).
Obyektlar ko‘p ishlatiladigan programma modullaridir. O‘z navbatida obyektlar ikkita qismdan tashkil topadi: metodlar va o‘zgaruvchilar. Metodlar protsedura va funksiyalar to‘plami bo‘lib, obyekt ishlash algoritmini aniqlaydi. O‘zgaruvchilar turli xil qiymatlarni qabul qiladi.
Obyektga moslashgan programmalashning asosiy mohiyati shundaki, sodda obyektlardan vorislik orqali murakkab obyektlar shajarasini yaratish mumkin. Bunda biror masalani yechish deganda masala algoritmiga mos obyektlar shajarasini qurish tushiniladi.
Obyektga yo‘naltirilgan tillarning yaqqol namunasi - bu Delphi vizual programmalash muhitidir. Bu muhit Turbo Paskal tili asosida yaratilgan bo‘lib, unda programma yaratish muhitidagi mavjud komponentalarni loyihalash asosida bo‘ladi. Shuning uchun ham bosh programma Rgoject deyiladi. Delphining yana bir muhim xususiyati vizual programmalashdir, ya’ni programma yaratilayotgan paytda tuzuvchi hosil bo‘ladigan programma shaklini ko‘rib turadi va grafik interfeys yordamida komponentalar shaklini o‘zi ma’qul topgan joyiga qo‘yishi mumkin.
Visual Basic tili ham obyektga moslashgan til hisobalanadi va Windowsning ofis programmalarida makroslar yozish uchun til sifatida ishlatiladi.
Internet uchun programmalar yaratish uchun HTML (Hureg Text Markur Language) 1989 yilda yaratilgan bo‘lib, WWW sahifalarini yaratish uchun asosiy til bo‘lib qolmoqda. Bu til yordamida sahifa poligrafik usulda yaratishilishi mumkin, unda matn, audio, video, animatsiya va boshqa ma’lumotlar joylashishi mumkin.
Java tili kompyuter tarmoqlarida amal qiladigan programmalarni yaratishga mo‘ljallangan, ya’ni Java tilida yozilgan programmalar global tarmoqlarda dinamik reklamalarni (animatsiya, teletayp lentalari) global tarmoqda joylashtirish uchun ishlatiladi, Java tilining afzalligi shundaki, u turli operatsion sistemalarda ham birdek amal qilaveradi. Java programmasi bir paytda Windows, UNIX va Macintosh operatsion sistemalarida ishlashi mumkin.
Quyidagi jadvalda programmalash tillari haqida ma’lumotlar keltirilgan.
|
| |