So’ngi ilmiy tadqiqotlar nazariyasi 7-jild 5-son respublika ilmiy-uslubiy jurnali

SO’NGI ILMIY TADQIQOTLAR NAZARIYASI
7-JILD 5-SON
RESPUBLIKA ILMIY-USLUBIY JURNALI 13.05.2024
554
KOMPYUTER GRAFIKASI BILAN ISHLOVCHI DASTURLAR VA ULARNING
IMKONIYATLARI
Mamayusufov Mirkomil Qahramon o‘g‘li
Termiz davlat pedagogika instituti
Hasanova Dildora Xolmurod qizi
Termiz davlat pedagogika instituti
Kompyuter grafikasi bugungi kunda ko‘plab sohalarda keng qo‘llaniladigan
texnologiyalardan biridir. Bu texnologiya yordamida suratlar,
animatsiyalar, 3D
modellar va boshqa vizual kontent yaratiladi. Kompyuter grafikasi bilan ishlovchi
dasturlar esa bu jarayonni osonlashtiradi va samarali qiladi. Quyida kompyuter
grafikasi bilan ishlovchi asosiy dasturlar va ularning imkoniyatlari haqida so‘z
yuritiladi.
Adobe Photoshop
Adobe Photoshop
–
raster grafikasi bilan ishlovchi
eng mashhur dasturlardan
biridir. U asosan suratlarni tahrirlash va manipulyatsiya qilish uchun ishlatiladi.
Photoshop dasturining asosiy imkoniyatlari quyidagilardan iborat:
- Layer (qatlamlar) b
ilan ishlash: Suratlarni qatlamlarga bo‘lib, ularni alohida
-
alohida tahrir qilish mumkin.
-
Filtrlar va effektlar: Suratlarga turli xil filtrlar va effektlar qo‘llab, ularni
estetik jihatdan yanada chiroyli qilish mumkin.
- Ranglarni sozlash: Rang balansin
i, to‘yinganlikni va boshqa rang
parametrlarini o‘zgartirish imkoniyati.
- Maskalar va selektsiyalar: Aniq bir hududni tanlash va unga maxsus tahrirlar
kiritish imkoniyati.
CorelDRAW
CorelDRAW
–
vektor grafikasi bilan ishlovchi keng tarqalgan dasturlardan biri.
Bu
dastur asosan logotiplar, bannerlar, chizmalar va boshqa grafik dizayn ishlarini
yaratish uchun ishlatiladi. CorelDRAW ning asosiy imkoniyatlari quyidagilardan
iborat:
- Vektorli chizmalar yaratish: Har xil shakllar, chiziqlar va qirralar yordamida
aniq va yuqori sifatli chizmalar yaratish.
-
Tipografiya: Har xil shriftlar va matn effektlari qo‘llash imkoniyati.
- Rang palitrasi: Ranglar bilan ishlash uchun keng palitralar va gradientlar.
- Interaktiv vositalar: Dizayn jarayonini osonlashtiruvchi interaktiv vositalar va
funksiyalar.
Blender
SO’NGI ILMIY TADQIQOTLAR NAZARIYASI
7-JILD 5-SON
RESPUBLIKA ILMIY-USLUBIY JURNALI 13.05.2024
555
Blender
–
ochiq manba (open source) bo‘lgan va 3D
grafikasi bilan ishlashga
mo‘ljallangan dastur. Bu dastur yordamida 3D modellar, animatsiyalar va hatto video
o‘yinlar yaratish mumkin. Blenderning asosiy imk
oniyatlari:
-
3D modellash: Uch o‘lchovli obyektlarni yaratish va tahrirlash.
-
Animatsiya: 3D obyektlarga animatsiya qo‘llash va ularni harakatlantirish.
- Rendering: Yaratilgan modellarni yuqori sifatli suratlar yoki videolar
ko‘rinishida eksport qilish.
- Simulyatsiyalar: Suv, olov, tutun kabi tabiiy effektlarni yaratish va
simulyatsiya qilish.
Autodesk
AutoCAD
Autodesk AutoCAD
–
asosan injeneriya, arxitektura va dizayn sohalarida keng
qo‘llaniladigan dastur. U chizmalar, loyihalar va 2D hamda 3D
modellash uchun
ishlatiladi. AutoCAD ning asosiy imkoniyatlari quyidagilardan iborat:
- Aniq chizmalar: Loyihalarning aniq va detallashtirilgan chizmalarini yaratish.
-
2D va 3D modellash: Ikki va uch o‘lchovli obyektlar yaratish va tahrirlash.
- Loyihalarni boshqarish: Loyihalarning turli bosqichlarini boshqarish va ularni
tahlil qilish.
- Hamkorlik imkoniyatlari: Loyihalarni boshqa foydalanuvchilar bilan
birgalikda tahrirlash va ko‘rib chiqish.
Yuqoridagi fikrlardan xulosa qilinadiki, kompyuter grafikasi bilan ishlovchi
dasturlar zamonaviy dunyoda katta ahamiyatga ega.
Ular yordamida dizaynerlar,
injen
erlar va boshqa mutaxassislar o‘z ishlarini samarali va sifatli bajarishlari mumkin.
Adobe Photoshop, CorelDRAW, Blender va Autodesk AutoCAD kabi dasturlar turli
xil grafik ishlarni amalga oshirishda yordam beradi va ularning har biri o‘ziga xos
imkoniyatl
arga ega.
Shu bilan birga, bu dasturlar bilan ishlash ko‘nikmalarini
rivojlantirish foydalanuvchilarga ko‘plab yangi imkoniyatlar yaratadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1. Rahmonov, A. "Kompyuter grafikasi asoslari". Toshkent: Fan va texnologiya,
2019.
2. Ismoilov, Sh. "Photoshop dasturi bo'yicha qo'llanma". Toshkent: Sharq, 2021.
3. Qodirov, M. "Vektor grafikasi: CorelDRAW dasturi". Toshkent: Universitet
nashriyoti, 2018.
4.
Nasirov, F. "Grafik dizayn va vektorli grafika". Toshkent: O‘zbekiston, 2020.
5. Toshmatov, H. "3D grafikasi va Blender dasturi". Toshkent: IT nashriyoti,
2019.
6. Karimbekov, R. "Blender dasturida 3D modellashtirish". Toshkent: Sharq,
2022.
SO’NGI ILMIY TADQIQOTLAR NAZARIYASI
7-JILD 5-SON
RESPUBLIKA ILMIY-USLUBIY JURNALI 13.05.2024
556
7.
Usmonov, I. "AutoCAD dasturi bo‘yicha qo‘llanma". Toshkent:
Fan va
texnologiya, 2017.
8. Fayziev, S. "Injenerlik grafikasi va AutoCAD". Toshkent: Universitet
nashriyoti, 2018.