nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
HAYOTIY FAOLIYAT XAVFSIZLIGI QISMI

HAYOTIY FAOLIYAT XAVFSIZLIGI QISMI
Diplom loyiha ishi “Samarqand chorsu galereyasi interyeryerlari dizayn yechimi” mavzusida bo‘lib, binoning interyerlari dizayn yechimi masalasi qarab chiqilgan.
Diplom loyiha ishida qurilib faoliyat yuritayotgan binoning hozirgi zamon muhandislik talablaridan kelib chiqqan holda zilzilabardoshligini, yong‘inga xavfsizligini oshirish va yog‘in-sochinlardan muhofaza qilish qobiliyatini yaxshilash chora-tadbirlarini o‘rganib chiqib, rekonstruksiya qilinib” interyer dizayn yechimi ko‘rib chiqilgan.
Quyida hudud uchun me'yoriy loyihani tayyorlashda ishlatilgan klimatik parametrlar keltirilgan.
Asosiy ko‘rsatgichlar
|
Belgilanishi
|
O‘lchov birligi
|
Qiymati
|
Atmosfera stratifikatsiyasiga bog‘liq bo‘lgan koeffitsient
|
A
|
|
200
|
yer relefinig koeffitsienti
|
|
|
1,0
|
Havrning o‘rtacha temperaturasi soat 13 da:
|
|
|
|
Eng issiq oy uchun tashqaridagi havoning o‘rtacha maksimal harorati
|
Ti
|
o S
|
+33,4
|
Eng sovuq oy uchun tashqaridagi havoning o‘rtacha maksimal harorati
|
Ts
|
o S
|
- 3
|
Shamol tezligi, 5% takrorlanuvchanlikda aniq bo‘lgan
|
US
|
m/s
|
6
|
Shamolning o‘rtacha yillik tezligi
|
Wsr
|
m/s
|
2,0
|
Shamol yo‘nalishining o‘rtacha takrorlanuvchanligi
|
Sh
|
%
|
3
|
|
ShShr
|
%
|
7
|
|
Shr
|
%
|
36
|
|
JShr
|
%
|
26
|
|
J
|
%
|
7
|
|
JG‘
|
%
|
5
|
|
G‘
|
%
|
10
|
Regionning o‘ziga xos meteorologik va klimatik xususiyatlariga ko‘ra, yil davomida atmosfera havosidagi zararli aralashmalarni tarqalib-yoyilib ketishini
qiyinlashtiradigan sharoit kam kuzatiladi. Dizayn yechimida xavoning isib ketishi, havoning sovib ketishi, yer rel'eflari, ya'ni binoning zilzilabardoshldigi, havoning tezligi va shamol yo‘nalishi, quyoshning tushishi muhim o‘rinng egallaydi.
Shuning uchun ham diplom loyiha ishining “Hayotiy faoliyat xavfsizligi” bo‘limida biz asosiy e'tiborni har qanday joyda ham, istalgan paytda ham sodir bo‘lish ehtimoli bo‘lgan zilzilaga va tez-tez yuz beradigan yong‘in, portlash, elektr xavfsizligi, gazdan zaharlanish, havo haroratining keskin sovub va isib ketishi, kuchli qor va yomg‘ir yog‘ishi, sanitariya-gigiena talablari hamda tizimlarining ishdan chiqishi, suv bosishi kabi ofatlarga qaratamiz.
|
Ko‘rgazma zallari - Tushuntirish xati

|
Tushuntirish xati
|
bet | 6/28 | Sana | 22.06.2021 | Hajmi | 6,04 Mb. | | #15158 |
Ko‘rgazma zallari.
Ko‘rgazma binolari, komplekslari va ko‘rgazma markazlarining asosiy maqsadi xalq xo‘jaligining barcha sohalarda, ilm-fan,
texnika va madaniyat sohasidagi erishgan yutuqlarini namoyish
etish va keng ommaga targ‘ib qilishdir.
Ko‘rgazmalar universal holda yoki biror mavzu asosida: sanoat
va savdo-sotiq, qishloq xo‘jaligi bo‘yicha, madaniyat, maorif,
sog‘liqni saqlash, amaliy san’at, mebelsozlik, dizayn va boshqa
sohalar bo‘yicha tashkil etilishi mumkin.
Ko‘rgazmalar qatnashchilarning tarkibiga ko‘ra quyidagi turlarga bo‘linadi: xalqaro, umumjahon, respublika, o‘lka, viloyat
va tuman, shahar miqyosidagi ko‘rgazmalar. Jahon mamlakatlarining eng yangi yutuqlarini tashviqot qilishda umumjahon
ko‘rgazmalari muhim rol o‘ynaydi. Ular sistematik ravishda har
to‘rt yilda bir marta o‘tkaziladi, o‘tgan 20 yil mobaynida umumjahon ko‘rgazmalarining qatnashchilari soni 6 mln dan 60 mln gacha
oshdi, maydoni 10 tadan 3000 tagacha, qatnashuvchi mamlakatlar
soni 32 tadan 80 tagacha ko‘paydi.
|
| |
O‘zbekiston Badiiy Akademiyasi tasarrufidagi maktab-internatlarda “Biz buyuk yurt farzandlarimiz” deb nomlangan ko‘chma ko‘rgazmalar tashkil etilmoqda

O‘zbekiston Badiiy Akademiyasi tasarrufidagi maktab-internatlarda “Biz buyuk yurt farzandlarimiz” deb nomlangan ko‘chma ko‘rgazmalar tashkil etilmoqda.
Ushbu ko‘rgazmalarni o‘tkazishdan maqsad — xalqimizning boy qadriyatlarini keng targ‘ib qilish va milliy madaniy merosimizni yoshlarga o‘rgatish orqali ular ma'naviyatini o‘stirish, shuningdek, ta'lim olayotgan iqtidorli yoshlarni ma'naviy va moddiy qo‘llab-quvvatlash hamda ta'limda uzviylikni davom ettirish, tasviriy va amaliy san'atni o‘qitish metodikalarini yanada takomillashtirishga yo‘naltirilgan. Ko‘chma ko‘rgazmalarning navbatdagi namoyishi yaqinda Qashqadaryo viloyatidagi ixtisoslashtirilgan san'at maktab-internatida bo‘lib o‘tdi. Mazkur ko‘rgazmaga respublikamizning dizayn va rassomlik yo‘nalishida ta'lim olayotgan yosh ijodkorlarining 100 dan ziyod saralangan ishlari tanlab olindi.
Tadbirda O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi, haykaltarosh rassom Nabi Mamadiev o‘quvchilarga havola etilayotgan asarlar mohiyati va ularda ifodalangan xalq an'ana va qadriyatlari to‘g‘risida ma'lumot berdi.
Ko‘rgazma doirasida yetuk mutaxassislar hamda tajribali o‘qituvchilar tomonidan mahorat darslari tashkil etildi. Mashg‘ulotlarda yosh ijodkorlar o‘zlarini qiziqtirgan savollarga javob oldilar va ko‘rgazma taassurotlari to‘g‘risida fikr-mulohazalarini o‘rtoqlashdilar.
Joriy yilning 1 aprel kuni esa ko‘hna Samarqand shahrining markazida joylashgan “Chorsu” tasviriy san'at galereyasida ham navbatdagi ko‘chma ko‘rgazma tashkil etildi. Unda san'atshunos olimlar, rassomlar, madaniyat xodimlari hamda ommaviy axborot vositalari vakillari ishtirok etdi.
Ko‘rgazmaga kelgan mehmonlarda talabalarning ijodiy asarlari katta taassurot qoldirdi. Shuningdek, Samarqand viloyat ixtisoslashtirilgan san'at maktab-internati “Shalola” raqs dastasi hamda doirachilar ansambli o‘z kuy va raqslari bilan ishtirokchilarga xush kayfiyat baxsh etishdi.
Ta'kidlash joizki, “Biz buyuk yurt farzandlarimiz” deb nomlangan ko‘chma ko‘rgazmalar respublikamizning barcha viloyatlarida yil davomida tashkil qilinadi.
|
Dvigatellarning texnik holati va ekspluatatsion

Dvigatellarning texnik holati va ekspluatatsion
Download
0,83 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/7
Sana
30.11.2023
Hajmi
0,83 Mb.
#108425
Download
0,83 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Dvigatellarning texnik holati va ekspluatatsion
Download
0,83 Mb.
Matnni ko'rish
Ko‘rgazmalar binosini loyihalash tamoyillari

|
Ko‘rgazmalar binosini loyihalash tamoyillari
|
bet | 7/28 | Sana | 22.06.2021 | Hajmi | 6,04 Mb. | | #15158 |
Ko‘rgazmalar binosini loyihalash tamoyillari.
Ko‘rgazma pavilyonlarining strukturasi muzey binolaridagi singari xonalar
guruhidan tashkil topadi, ya’ni tomoshabinlarga xizmat qiluvchi
xonalar, ko‘rgazma eksponatlari qo‘yiladigan xonalar, ma’muriy
xonalardan iborat. Vestibyul guruhiga quyidagilar kiradi: garderob (ba’zi hollarda ekskursiya byurosi), axborot markazi, hojatxonalar. Unda vestibyul
yaqinidagi dam olish joylari va bufetlar (restoran) joylashtiriladi.
Madaniy-ma’rify tadbirlar uchun mo‘ljallangan binolarga kino
va ma’ruza zallari ko‘p hollarda alohida blokda mustaqil kirib-chiqish imkoniyati yaratilib loyihalanadi. Ma’muriy xonalar guruhiga qabulxona, direktor xonasi, hamma bilan ishlovchi sektor, ekskursiya rahbarlari va jamoat tashkilotlari xonalari kiradi. Ular ixcham holda joylashadi. Yordamchi xonalarga
ishlab chiqarish ustaxonalari, suratxona, texnik xizmat ko‘rsatish
punkti va xizmatchi xodimlar xonalari kiradi.
|
| |
Volume: 02 Issue: 07 | Jul-2022

|
Volume: 02 Issue: 07 | Jul-2022Bog'liq 631454e00d452 3846
Volume: 02 Issue: 07 | Jul-2022
ISSN: 2181-2624
www.sciencebox.uz
Analytical Journal of
Education and Development
140
автомобильного транспорта на окружающую среду. Точная наука, (10), 6-9.
10. А. Р Нормирзаев. Дизел двигателини газ ѐқилғисига конвертация қилиш муаммолари.
Юқори самарали қишлоқ хўжалиги машиналарини яратиш ва улардан фойдаланиш
даражасини ошириш. Мавзусидаги Республикаи конференцияси. Гулбаҳор. 2017.86-93
стр.
11. Рустамов И., А Нормирзаев А.Р. Влияние автомобильного транспорта на окружающую
среду и методы их снижение. Материалы конференции «ISSUES OF MODERN
EDUCATION IN THE CONDITION OF GLOBALIZATION Collection international
scientific conference». Россия. 2017. Том 2. Страницы 115-121
12. Абдукаюм Р. Н., Эшанбабаев А. А., Нурматов А. Б. Движения автотранспорта на
горных дорогах //Современные научные исследования и разработки. – 2018. – №. 2. –
С. 12-16.
13. Эшанбабаев А. А., Нормирзаев А. Р. Движения автотранспорта на горных дорогах
//ТЕХНОКОНГРЕСС. – 2018. – С. 25-29.
14. Normirzaev A. R. et al. Safety of the movement on valley and perevalny sites of mountain
roads //Europaische Fachhochschule. – 2015. – №. 1. – S. 85-86.
15. AR E. B. S. N., Dadabayev D. R. Analysis of passenger transportation system by routes
//Jurnal Obrozovaniya i nauka XXI veke. – 2021. – Т. 3. – №. 13. – С. 774-778.
16. Акмалов Миразизбек Адхам ўғли, Нормирзаев Абдуқаюм Рахимбердиевич. Ёқилғи
пуркаш тизими. «Ўзбекистоннинг умидли ѐшлари» мавзусидаги 3-сон Республика
илмий талабалар, магистрлар ѐш тадқиқотчилар ва мустақил изланувчилар учун
онлайн конференциясининг материаллари тўплами, 2 март 2021 йил. – Тошкент:
«Tadqiqot», 2021. Том 3. 167-169
17. А.Нормирзаев. А.Рахимжонов. Преимущества ГБА в сравнении с транспортными
средствами, работающими на традиционных топливах. Материалы конференции
“Фарғона водийси ѐш олимлари” III ҳудудий илмий анжумани-2019. 199-203 бетлар.
18. А.Саттаров А.Нормирзаев, А.Устабоев. Экологик транспортни ривожлантиришнинг
афвзалликлари. Материалы конференции "Problems of improving the efficiency of work
of modern production and economy of energy-resources" International Scientific and
Practical Conference. 2018 Том 4. 146-149 б.
19. Нормирзаев А.Р., Нарзуллаев К., Полвонов А. Диагностирование состояния
автомобильного двигателя аналитическим методом “Черный яшик”. Научно-
технический журнал ФарПИ. №1, 2017. 146-148 стр.
20. Р.Хакимов,
А.Р.Нормирзаев,
М.А.Тўхтабоев,
Б.Туманбоева.
Переход
на
электротранспорт и пути развития. “Energetika sohasini rivojlantirishda muqobil energiya
manbalarining roli” mavzusida vazirlik miqyosidagi ilmiy-amaliy kоnferensiya
ishtirоkchilarining ilmiy ma‟ruza materiallari kiritilgan. NamMQI, 28-29 aprel, 2022 yil,
Namangan shahri. 351-354 б.
21. Р.Хакимов А.Р.Нормирзаев, М.А.Тўхтабоев, Б.Туманбоева. Электротранспортни
яратишга қаратилган изланишлар. “Energetika sohasini rivojlantirishda muqobil energiya
manbalarining roli” mavzusida vazirlik miqyosidagi ilmiy-amaliy kоnferensiya
ishtirоkchilarining ilmiy ma‟ruza materiallari kiritilgan. NamMQI, 28-29 aprel, 2022 yil,
Namangan shahri. 354-357 б.
|
| |
Volume: 02 Issue: 07 | Jul-2022

Volume: 02 Issue: 07 | Jul-2022
ISSN: 2181-2624
www.sciencebox.uz
Analytical Journal of
Education and Development
142
34. B
Abdulmaxammedov B. et al. SHAHAR YOʻLOVCHI
TRANSPORTINI
RIVOJLANTIRISH
MUAMMOLARI
VA
YeChIMLARI
//O'ZBEKISTONDA
FANLARARO INNOVATSIYALAR VA ILMIY TADQIQOTLAR JURNALI. – 2022. – Т.
1. – №. 8. – С. 459-463.
35. НАСИРОВ, И. З., & Аббаов С. Ж. (2022). ВОДОРОД ИШЛАБ ЧИҚАРИШ
УСУЛЛАРИ
ВА ИСТИҚБОЛЛАР.
Международный
журнал
философских
исследований
и
социальных
наук,
99–103.
Получено
с
http://ijpsss.iscience.uz/index.php/ijpsss/article/view/237.
36. Насиров, И. З. (2021). Влияние использования водородного биогаза на показатели
автомобиля.
Молодой ученый, (43), 385.
37. Насиров, И. З., & Юсупбеков, Х. А. (2020). Использование метода «Морфологический
анализ» в усовершенствовании свечи зажигания.
Молодой ученый, (43), 333.
38. Bekkulov, B. R., Aliev, R., Sobirov, H. A., Nosirov, I. Z., Qayumov, B. A., & Rahmonkulov,
T. B. (2019). Ustrojstvo dlya sushki zernovyh produktov [Device for drying grain products].
Utility Model Patent of the Republic of Uzbekistan No FAP 01403.
Bulletin, (7).
39. Худойбердиев, Т. С., Носиров, И. З., & Косимов, И. С. (2018). Свеча зажигания
двигателя внутреннего сгорания и ее монтажное основание.
Научно-технический
журнал ФерПИ (STJ FerPI), (1), 46-52.
40. Насиров, И. З., Косимов, И. С., & Каримов, А. А. (2017).
Совершенствование свечи
зажигания методом «морфологического анализа».
Инновационные технологии, (3), 27.
41. А.Нормирзаев А.Устабоев. Тирбандлик сабаблари ва уни олдини олиш. Журнал НТЖ
НамИТИ. Том 5. Номер 1. Страницы 292-296
42. Маннонов Ж Нормирзаев А.Р.,Мадрахимов А. Газодизел
двигателлари ва уларнинг
фойдаланиш кўрсаткичлари. ISSUES OF MODERN EDUCATION IN THE CONDITION
OF GLOBALIZATION Collection international scientific conference from "31"
october
2017. Volume II. Moscow – 2017. Том 2. 121-126 стр.
43. Нормирзаев А.Р. Нарзуллаев К., Полвонов А. Автомобил ички ѐнув двигателларини
“Қора қути” аналитик усули билан ташхислаш. 2017. ФарПИ ИТИ журнали. Номер 1.
146-148.
BADIIY QISM




Chorsu galereyasi

BADIIY QISM
Chorsu galereyasi interyerlarining dizayn yechimini topishda avvalambor uning har tomonlama o‘lchamlari, binoning balandligi hamda asosiy zali va foyesining intererlarini badiiy jihatdan loyihalash nazarda tutiladi.
Bitiruv malakaviy ish 2400x1600mm o‘lchamdagi bannerda komponovka qilingan bo‘lib, u o‘z ichiga – logotip, piktogrammalar, axborot qurilmalari variantlari, asosiy interyerlar loyihasi, emblema va tashrif qog‘ozlaridan tashkil topadi.
Samarqand chorus galereyasi interyerlarining dizayn yechimini topishda ranglar va qurilish materiallari asosiy o‘rin egallaydi.
Ranglarni qabul qilishda intellekt katta rol o‘ynaydi. Intellekt qancha yuqori bo‘lsa, nozik, nyuans ranglari birikmalarini xush ko‘radi.
Bitiruv malakaviy ishning badiiy qismini loyihalash davrida asosan uning interer yechimlariga, uning ranglariga ko‘proq e'tibor qaratildi. Bundan tashqari, Logotip, emblema, axborot qurilma loyihalari, piktogrammalar, tashrif qog‘ozi va shunga o‘xshash dizayn elementlariga ham alohida urg‘u berilgan.
Demak, “Chorsu”ning interyerlari badiiy-me'moriy yechimini topishda eng avval xonalarni funksional zonalarga ajratishga qaratilib, unga e'tibor berilgan. Devorlarning ranglari, bo‘yoqlar kombinatsiyasi, yorug‘likning bezak materiallari bilan muvofiqligi badiiy kompozitsiya shaklining uyg‘unligiga olib kelgan. Bino qismlari va ayrim o‘ziga xos bezalgan joylar zamonaviy dizaynga mos keladi.
Jamoat bino va inshootlarini loyihalashda shaharsozlikning arxitekturaviy – badiiy xususiyatlari, ularni joylashtirish, kompozisiyasi, shahar va qishloq markazlarida qanday rejalashtirish kabi masalalar qarab chiqiladi. Shu bilan shaharsozlikda quriladigan barcha inshoot yoki binolarning atrof-muhit bilan bog‘liqligi, turli badiiy ko‘rsatgich vositalari, ularning mutanosibligiga ye'tibor beriladi.
|
Volume: 02 Issue: 07 | Jul-2022

|
Volume: 02 Issue: 07 | Jul-2022Bog'liq 631454e00d452 3846
Volume: 02 Issue: 07 | Jul-2022
ISSN: 2181-2624
www.sciencebox.uz
Analytical Journal of
Education and Development
139
Ichki yonish dvigatelining beqaror ishlash rejimi majburiy bo'sh va dvigatelni tormozlash
rejimlarida sodir bo'ladi. Shahar transportida bu rejimlar umumiy harakat vaqtining 15...20% ga
etadi. Bunday holda, minimal yoqilg'i ta'minoti bilan yuqori krank mili tezligi kuzatiladi. Ushbu
rejim chiqindi gazlarning sezilarli toksikligi bilan bog'liq va iloji boricha uni kamaytirish
maqsadga muvofiqdir.
Sovutish suyuqligi va moyning past haroratlarida o'tkazilgan sinovlar shuni ko'rsatdiki, ichki
yonuv dvigatelining tsilindrlarining eskirishi maksimal quvvatning atigi 10...15%,
yuklanganidan ko'ra 70...80% ga (tegmaslikda) haroratda ishlaydi. Yuklarning va tezliklarning
qo'shma ortishi dvigatelning termal rejimini sezilarli darajada o'zgartiradi va umuman, uning
qismlari aşınmasını oshiradi. Dvigatelning tezlik rejimi uning umumiy eskirishiga ko'proq
yuklanish rejimiga qaraganda ko'proq ta'sir qilishi aniqlandi.
Turg'un bo'lmagan rejimlarda portlash sodir bo'lishi mumkin.
Benzinli dvigatellarda taqillatish odatda 100% yukda sodir bo'ladi va tezligi maksimal
momentdagi chastotaga yaqin. Portlash paytida mahalliy harorat keskin ko'tarilib SPG ning
aylanishiga yordam beradi [5,7,11,16,19].
ADABIYOTLAR
1. Б.С.Эгамбердиев
А.Р.Нормирзаев,
А.Д.Нуриддинов.
ТАШИШ
УЧУН
АВТОМОБИЛЛАРНИНГ КЕРАКЛИ СОНИНИ ҲИСОБЛАШНИНГ ЗАМОНАВИЙ
УСЛУБЛАРИ. “МАШИНАСОЗЛИКДА ИННОВАЦИЯЛАР, ЭНЕРГИЯТЕЖАМКОР
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ВА РЕСУРСЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ САМАРАДОРЛИГИНИ
ОШИРИШ”. Том 2. Страницы 250-256
2. Насиров, И.З., & Косимов, И.С. (2020). ЎТ ОЛДИРИШ СВЕЧАЛАРИНИНГ СИНОВ
НАТИЖАЛАРИ. In ИННОВАЦИОННЫЕ ПОДХОДЫ В СОВРЕМЕННОЙ НАУКЕ (pp.
212-216).
3. Насиров, И. З. (2020). Свечи зажигания для двигателей внутреннего сгорания.
In Материалы международной научно-практической конференции" Современные
проблемы инновационного развития науки, образования и производства" (p. 537).
4. Носиров, И.З., & Турсунов, О.А. (2014). Двигателга озон аралашмасини узатишнинг
самарадорлиги."Мукобил
энергия
манбаларидан
фойдаланишнинг
долзарб
муаммолари" мавзусидаги республика илмий-техник анжумани материаллари,—28-29.
5. Насиров, И.З. (2022). ИЧКИ ЁНУВ ДВИГАТЕЛЛАРИДА ВОДОРОДДАН ЁНИЛҒИ
СИФАТИДА ФОЙДАЛАНИШ НАТИЖАЛАРИ. БАРКАРОРЛИК ВА ЕТАКЧИ
ТАДКИКТЛАР ОНЛАЙН ИЛМИЙ ЖУРНАЛИ, 2 (4), 86-89.
6. Насиров, И. З., Косимов, И. С., & Каримов, А. А. (2017). "Морфологик тахлил"
методини қўллаб ўт олдириш свечасини такомиллаштириш. Инновацион
технологиялар, (3 (27)), 74.
7. Xudayberdiev, T. S., Nosirov, I. Z., & Qo„shaqov, D. A. (2016). Ichki yonuv dvigatellari
uchun takomillashgan yondirish svechasi. Научный вестник машиностроения, (2), 47-
158.
8. Умаров, А. А., & Насиров, И. З. Озонная смесь для двигателя внутреннего сгорания.
Вестник АСТА Туринского политехнического университета в городе Ташкенте,—
2014/4,—стр, 55-59.
9. Нормирзаев, А. Р., Нуриддинов, А. Д., & Валиева, Г. Ф. (2017). Влияние
|
| |
Xodimlarni tanlash - Samarqand iqtisodiyot va servis instituti

120
qilish Bilan yakunlanadi; agar uzul-kesil qaror qabul qilishda ma’lum qiyinchiliklar
tug‘ilgan bo‘lsa, qo‘shimcha test o‘tkazilishi mumkin.
Kadrlar tanlash muammosini to‘g‘ri hal qilishning ahamiyati ishchi kuchining
ancha qimmatligi Bilan bog‘liq. Shu sababli birinchi navbatda mazkur nomzod
firmaga kerak yo kerak emasligini aniqlash lozim. Xato ancha qimmatga tushishi
mumkin. Kadrlar tanlashga xatoga yo‘l qo‘ymaslikda har xil axborot manbalari
yordam beradi(1-jadval).
1-jadval
Xodimlarni tanlashda axborot manbalari

Xodimlarni tanlashda axborot manbalari Manba Axborot mazmuni va uning ahamiyati Ishga olish to‘g‘risida ariza
Nomzod haqidagi dastlabki umumiy taassurot
haqida ma’lumot beradi
Fotosurat
Nomzodning tashqi ko‘rinishi haqida
ma’lumot beradi.
Tarjimai hol
Nomzodning shakllanish jarayoni, hayotining
tafsilotlari haqida ma’lumot beradi.
Shaxsiy so‘rovnoma
Nomzod haqida eng muhim ma’lumotlarni
jamlaydi va tizimga soladi.
Yetuklik attestati
Nomzodning maktabdagi davomati haqida
m’lumot beradi, uning kasbiy malakasi haqida
eng nisbiy ma’lumot beradi.
Mehnat daftarchasi
Oldingi ish joylarini tasdiqlaydi, mehnat
faoliyatini yoritadi.
Tavsiyalar
Kasbiy layoqatining barcha jihatlarini yoritadi;
qoida tariqasida, faqat qo‘shimcha
ko‘chirmalar olinadi.
Nomzod Bilan suhbat
Boshqa manbalardan olingan axborotlardagi
bo‘shliq o‘rnini to‘ldirish, Nomzod haqida
shaxsan tasavvur hosil qilishimkonini beradi.
Sinov
Nomzod muayyan ishni bajarish qobiliyati
tekshirib ko‘riladi.
Tibbiy ko‘rik; psixologik testlar
Qisman nomzodning kasbiy layoqatini
tavsiflaydi.
Tashkilot ichida xodimlarni tanlashning ijobiy tomonlari:
Xizmat pillapoyasi bo‘ylab ko‘tarilish imkoniyati, jamoadagi uyushqoqlik,
ishlab chiqarishdagi yaxshi muhit;
Xodimlarni tanlashda kam harajat qilinishi;
Xodimning ish jarayonini bilishi;
Ishdagi rag‘batlantirishlar darajasining saqlanishi;
Bo‘sh lavozim tez egallanishi; yoshlar uchun bo‘sh o‘rinlar ochilishi.
Tashkilot ichida xodimlarni tanlashning kamchiliklari:
Tanlash imkoniyatining kamayishi;
Malaka oshirishga katta harajatlar qilinishi;
Xodimga o‘z korxonasidagi kamchiliklar ko‘rinmaydi;
Hamkasabalarning ishdan ixlosi qaytishi;
121
Uzoq vaqt ishlagan xodimga «yo‘q» deya olmaslik.
Tashkilotdan tashqarida xodimlarni tanlashning ijobiy tomonlari

|
Tashkilotdan tashqarida xodimlarni tanlashning ijobiy tomonlariTashkilotdan tashqarida xodimlarni tanlashning ijobiy tomonlari:
Tanlash imkoniyatining kengligi;
Korxonaga «yangi g‘oyalar»ning kirishi;
Ishga qabul qilish kadrlarga bo‘lgan talabni bevosita qondiradi;
Chetdan olingan xodim boshqa korxonalar bilimlarini olib keladi;
Tashkilotdan tashqarida xodimlarni tanlashning kamchiliklari:
Tanlashda katta harajat qilinadi;
Yangi qabul qilingan xodimlar ulushining ko‘pligi kadrlar qo‘nimsizligiga
imkoniyat yaratadi;
Jamoadagi muhitga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin;
Yangi xodimning bilim va ko‘nikmalari kamligi tufayli sinov muddatiga ko‘p
vaqt sarflanadi;
Ish jarayonini bilmaydi;
3. Xodimlarni tanlash mezonlari
Nomzodlarni baholash standart mezonlarga ko‘ra amalga oshirilishi lozim. Bu
baholash mezonlari quyidagilar bo‘lishi mumkin.
Ma’lumoti va ishlab chiqarish sohasidagi tajribasi:
Mustaqil tarzda, kimningdir rahbarligi ostida ishlash;
Ishlab chiqarish harajatlari uchun javobgarlik;
Xodimlarni boshqarish;
Boshqalar bilan birga ishlash.
Xulq-atvori(o‘zini tutishi):
Tashqi ko‘rinishi;
O‘z kuchiga ishonchi;
Moslashuvchanlik va kirishimlilik;
Bosiqliq.
Maqsadga intiluvchanligi:
Xizmat bo‘yicha ko‘tarilish istagi;
Tashabbuskorligi;
Topshiriqlarni bajarishga tayyorlik;
Tirishqoqliq.
O‘z bilimlari va ma’lumotini oshirish qobiliyati.
Intellektual qobiliyati:
Zehni;
Abstrakt fikrlash qobiliyati;
Menejerning harakatlariga munosabati;
Fikrlash darajasi;
Muzokara olib borish qobiliyati.
|
| |
J A M I: 
  

18 - 3. Kompyuter tizimlari va tarmoqlari

Kurs ishining mavzulari bevosita sanoat korxonalaridagi texnologik jarayonlarni avtomatlashtirilgan boshqarish tizimlarida qo’llaniladigan Kompyuter tizimlari va tarmoqlariga bag’ishlanadi. Har bir talabaga shaxsiy topshiriq beriladi.
Kompyuter tarmoqlarining texnologiyalari.
Global Kompyuter tarmoqlarining texnologiyalari.
Telekommunikatsiya tizimlari va tarmoqlari.
Kompyuter va tashqi kurilma orasida ma’lumot uzatish.
Kompyuter tarmoqlarida ma’lumot uzatilishi.
Kompyuter tarmoqlariga xizmat kursatish.
Simsiz axborot o’tkazish muxiti va ularning texnik ko’rsatkichlari.
Kompyuter tarmoqlarida axborot xavsizligini taminlash.
Tarmoq protokollari.
Tarmoqda axborot almashish usullari.
Lokal tarmoq texnologiyalari.
Virtual tarmoqlar.
Global tarmoq texnologiyalari.
Tarmoq xizmatlarining turlari va vazifalari.
Tarmoqning aktiv qurilmalari.
Tarmoqning passiv qurilmalari.
NGN yangi avlod tarmoqlari.
Mustaqil ta’lim mavzulari

Mustaqil ta’lim mavzulari
|
Dars soatlari hajmi
|
3-semestrda
|
|
Kompyuter tizimlari. Strukturasi, ishlash printsiplari.
|
4
|
|
Zamonaviy Kompyuter va Kompyuter tizimlarining protsessorlari.
|
4
|
|
BIOS ning kirish-chiqish bazoviy tizimi.
|
6
|
|
Linux - Operatsion tizimi.
|
6
|
|
3G va 4G tarmoqlari.
|
6
|
|
WiMAX tarmoqlari.
|
6
|
|
Buyruqlarning kesh-xotirasi.
|
6
|
|
AUS platformasining zamonaviy apparatlari.
|
6
|
|
Hewlett-Packard kompaniyasining PA- RISC protsessorlari.
|
6
|
|
IBM kompaniyasining POWER va Motorola kompaniyasining PowerPC arxitekturasining xususiyatlari.
|
6
|
|
Boshqarish mezonlarini minimallashtirish va o’tish buyruqlarini bajarishda yo’qotishlarini qisqartirish.
|
6
|
| Jami |
62
|
So‘zlashish uslubi - Samarqand iqtisodiyot va servis instituti

122
Ko‘p so‘zlilik;
O‘z fikrini aniq bayon etish.
4. Xodimlarni baholash
Xodimlarni baholash- shaxsning ishbilarmonlik va
shaxsiy fazilatlari lavozim
yoki ish o‘rni talablariga muvofiqligini aniqlashga yo‘naltirilgan izchil jarayondir.
Xodimlarni baholash metodlarini uch asosiy guruhga birlashtirish mumkin:
1.
prognostik metodlar. So‘rovnoma ma’lumotlaridan, yozma yoki og‘zaki
ta’rifnomalardan, rahbar va hamkasabalarning
fikr-mulohazalari
va
tavsiyanomalaridan, shaxsiy suhbatlar va psixologik testlardan foydalaniladi;
2.
amaliy metodlar. Xodimning amaliy ish natijalariga asosan uning xizmat
vazifalarini bajarishga yaroqliligi tekshiriladi. Buning uchun xodimni muayyan
lavozimda sinash usullari va
texnikasidan foydalaniladi;
3.
imitatsion metodlar. Nomzodga muayyan vazifani hal qilish topshiriladi.
Pirovardida shaxsning xususiyatlari va ishchanligi ekspert baholanadi.har bir
holatlarda baholash mezonlari to‘plami bo‘lg‘usi ishning mazmuni va sifatiga bog‘liq
bo‘ladi. Bunda nomzodning yo kasbiy yo shaxsiy fazilatlari birinchi o‘ringa
qo‘yilishi mumkin. Xodimni muayyan lavozimda sinash usullari va texnikasidan
foydalanilsa, maqsadga muvofiq bo‘ladi. Bu usullar yordamida nomzod mehnatining
samaradorlik darajasi aniqlanadi. Ayni holda ekspertlardan ob’ektiv baho olish
ayniqsa mushkuldir. Ekspertiza uchun nomzod mehnatini baholashning quyidagi
shakli taklif qilinadi(2-jadval). nomzod mehnatini baholash
2-jadval
Nomzod mehnatini baholash
Sifat
mezoni
Mezonning rivojlanish darajasi
A
V
S
D
E
Mehnat miqdori
Mehnat sifati
Ishga munosabat
Ishda puxtalik
Hamkorlikka
tayyorlik
Eslatma. A- mehnat
unumdorligi yetarli emas; V- mehnat unumdorligi talab darajasida; S-
mehnat unumdorligi talabga to‘liq javb beradi; D- mehnat unumdorligi talab darajasidan ham
yuqori; Ye- mehnat unumdorligi talab darajasidan ancha yuqori.
Mehnat miqdorini baholashda mehnat hajmi, mahsuldorligi, intensivligi,
foydalanadigan vaqt aniqlinadi.
Mehnat sifatini baholashda ishda yo‘l qo‘yilgan xatolar ulushi, mehmonxona
mahsulining sifati, uning jahon andozalariga muvofiqligi aniqlanadi.
123
Ishga munosabatni tahlil qilishda
xodimning tashabbuskorligi, ishda katta
og‘irlikni o‘z zimmasiga olish imkoniyati, turli vaziyatlarga moslashish imkoniyati
va b.baholanadi.
Ishda puxtalik ishlab chiqarish vositalariga munosabati, ulardan foydalanishni,
xom ashyo va materiallardan oqilona foydalanishni, ish o‘rnida
moddiy
harajatlarning hisobga olinishi darajasini va b.nazarda tutadi.
Hamkorlikka tayyorlikni bqo‘yilgan vazifalarni birgalikda hal qilishda
xodimning ishtiroki, jamoadagi munosabatlar, jamoa ishida qatnashish ko‘nikmalari,
chetdan aytilgan fikrga munosabat, boshqa shaxsiy fazilatlar e’tiborga olinadi.
Ushbu mezonlar xodimni baholash negizini tashkil etadi. Ularning har birini
miqdoriy ifodalash muhimdir(ballarda).Ballarda baholash mazkur mezonlar muayyan
xodimda qay darajada mavjudligini aniqlash imkonini beradi.
Yarim o‘tkazgichli diodlar to‘g‘risida umumiy ma’lumotlar

Yarim o‘tkazgichli diodlar to‘g‘risida umumiy ma’lumotlar
p-n o‘tish hodisasi asosida ishlaydigan eng sodda yarim o‘tkazgichli asbob
yarim o‘tkazgichli diod deb ataladi. Uning shakli ko‘p faktorlarga bog‘liqdir. Masalan, tashqi temperaturaga kontakt sohasining geometrik o‘lchamlariga, tok tashuvchilar miqdoriga teskari kuchlanish kattaligiga va h.k.
Amaliy jihatdan bu faktorlarinning teskari tokka bo‘lgan ta‘siri katta ahamiyatga ega. Masalan muhit haroratining ko‘tarilishi yoki teskari kuchlanishi biror qiymatgacha oshirilishi teskari tokning birdan ko‘payib ketishiga, natijada
p-n o‘tishning buzilishiga,sabab bo‘ladi. Shulardan issiqlik va elektr buzilishini ko‘raylik 12-rasmda yarim o‘tkazgichli diodning sxemada belgilanishi va to‘lqin volt-amper xarakteristikasi ko‘rsatilgan. Unda 1-chiziq issiqlik bo‘lishi, 2-chiziq esa, elektr buzilishini ko‘rsatadi.
Kontakt sohasining kengligiga qarab yarim o‘tkazgichli diodlar nuqtaviy va yassi diodlarga ajratiladi.
a) b)
12-rasm. a) yarim o‘tkazgichli diodning sxemada belgilanishi; b) Volt-amper xarakteristikasi
Bu asbobda p-n utish mavjud bulib, uning r va n soxalaridan ulanish uchi chikarilgan bo‘ladi. Yarim o‘tkazgichli diodning tuzilishi va volt – amper
xarakteristikasi quyidagicha bo‘ladi.
13-rasm.
p-n utish hosil kiluvchi soxalarning birida asosiy tok tashuvchi zarrachalarning kontsentratsiyasi ko‘p bulib, u emitter deb ataladi.
Ikkinchisi esa baza deb ataladi. Harakteristikaning tugri p-n o‘tishiga tugri kelgan qismidan diodning differentsial qarshiligi hisoblanadi:
P -n o‘tishning hosil bo‘lishi

|
P -n o‘tishning hosil bo‘lishi
|
bet | 3/6 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 354,69 Kb. | | #257087 |
Bog'liq begzod3 1.2. P -n o‘tishning hosil bo‘lishi
Yarim o‘tkazgichli asboblarning ko‘pchiligi bir jinsli bo‘lmagan yarim o‘tkazgichlardan tayyorlanadi. Xususiy xolatda bir jinsli bo‘lmagan yarim o‘tkazgich bir sohasi p–turdagi, ikkinchisi esa n-turdagi monokristaldan tashkil topadi.
Bunday bir jinsli bo‘lmagan yarim o‘tkazgichning p va n – sohalarining ajralish chegarasida hajmiy zaryad qatlami hosil bo‘ladi, bu sohalar chegarasida ichki elektr maydoni yuzaga keladi va bu qatlam elektron – kovak o‘tish yoki p-n o‘tish deb ataladi. Ko‘p sonli yarim o‘tkazgichli asboblar va integral mikrosxemalarning ishlash printsipi p-n o‘tish xossalariga asoslangan.
P-n o‘tish hosil bo‘lish mexanizmini ko‘rib chiqamiz. Soddalik uchun, n– sohadagi elektronlar va p– sohadagi kovaklar sonini teng olamiz. Bundan tashqari, har bir sohada uncha katta bo‘lmagan asosiy bo‘lmagan zaryad tashuvchilar miqdori mavjud. Xona temperaturasida p–turdagi yarim o‘tkazgichda akseptor manfiy ionlarining kontsentratsiyasi Na kovaklar kontsentratsiyasi pr ga, n–turdagi yarim o‘tkazgichda donor musbat ionlarining kontsentratsiyasi Nd elektronlar kontsentratsiyasi nn ga teng bo‘ladi. Demak, p- va n–sohalar o‘rtasida elektronlar va kovaklar kontsentratsiyasida sezilarli farq mavjudligi tufayli, bu sohalar birlashtirilganda elektronlarning p –sohaga, kovaklarning esa n-sohaga diffuziyasi boshlanadi.
Diffuziya natijasida n– soha chegarasida elektronlar kontsentratsiyasi musbat donor ionlari kontsentratsiyasidan kam bo‘ladi va bu soha musbat zaryadlana boshlaydi. Bir vaqtning o‘zida p-soha chegarasidagi kovaklar kontsentratsiyasi kamayib boradi va u aktseptor kiritmasi bilan kompensatsiyalangan ion zaryadlari hisobiga manfiy zaryadlana boshlaydi (8a–rasm). Musbat va manfiy ishorali aylanalar mos ravishda donor va akseptor ionlarini tasvirlaydi.
Hosil bo‘lgan ikki hajmiy zaryad qatlami p-n o‘tish deb ataladi. Bu qatlam
harakatchan zaryad tashuvchilar bilan kambag‘allashtirilgan. Shuning uchun uning solishtirma qarshiligi p- va n–soha qarshiliklariga nisbatan juda katta. Ba’zi adabiyotlarda bu qatlam kambag‘allashgan yoki i – soha deb ataladi.
Hajmiy zaryadlar turli ishoralarga ega bo‘ladilar va p-n o‘tishda kuchlanganligi
E ga teng bo‘lgan elektr maydon hosil qiladilar. Asosiy zaryad tashuvchilar uchun
bu maydon tormozlovchi bo‘lib ta’sir ko‘rsatadi va ularni p-n o‘tish bo‘ylab erkin harakat qilishlariga qarshilik ko‘rsatadi. 8 b-rasmda o‘tish yuzasiga perpendikulyar bo‘lgan, X o‘qi bo‘ylab potentsial o‘zgarishi ko‘rsatilgan. Bu vaqtda nol potentsial sifatida chegaraviy soha potentsiali qabul qilingan.
Rasmdan ko‘rinib turibdiki, p-n o‘tishda voltlarda ifodalanadigan kontakt
|
| |
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muxammad al-xorazmiy nomidagi

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muxammad al-xorazmiy nomidagi
|
Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 224,82 Kb. | | #135549 |
Bog'liq 4 mustaqil ish VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
60610503 - Kompyuter injiniringi («Kompyuter injiniringi») yo’nalishi “Kompyuter tarmoqlari” fanidan
MUSTAQIL ISH № 4
Mavzu: Web xizmatlarning tarmoq modelini qurish. Cisco packet tracerda serverda web-sahifa yaratish
Qabul qildi: Toshboyev Ishni bahosi: ball
Samarqand – 2024 Labaratoriya ishi 5 variant
Buning uchun quyidagi amallarni bajaring:
Cisco Packet Tracer dasturini yuklang.
Cisco Packet Tracer ishchi sohasiga tarmoqqa birlashtirish lozim bo’lgan qurilmalarni joylang:
Ishchi sohaga PC0 ShKlarni joylashtiring.
Switches guruhini tanlang. Switches guruhidan kommutator modeli Switch-PT ni tanlang va uni ishchi sohaga joylang.
Barcha kompyuterlarni kommutatorga to’g’ri mis kabel yordamida ulang (1-laboratoriya ishiga qarang).
2 ta server olamiz.
IP 192.168.1.1 MAC 255.255.255.0 DNS server 192.168.1.1
DNS server ning services bo`limidan HTTP parametrlaridan 5 index.html ni belgilab edit qilib olamiz.
Index.html -Edit jarayoni
Dns severining DNS parametrlaridan On yoqib olamiz va Name beramiz so`ngra address ni belgilaymiz
WEB serverni parametrlarini kirgizib olamiz IP 192.168.1.2 MAC 255.255.255.0 DNS server 192.168.1.1
Kompyuter parametrlari belgilab olamiz
IP 192.168.1.3 MAC 255.255.255.0 DNS server 192.168.1.1
DNS SERVER dan web browserdan Ciscodeb qidirganimizdagi natija:
PC kompyuterdan web browserdan IP manzilini qidirganimizdagi natija:
|
| |
potensiallar farqiga - Bajardi: jJurayev Begzod d Mavzu: Yarim o‘tkazgich kontakti

potensiallar farqiga UK
= jn - jp
teng bo‘lgan potentsial to‘siq yuzaga keladi. UK
kattaligi dastlabki yarim o‘tkazgich material ta’qiqlangan zona kengligi va kiritma kontsentratsiyasiga bog‘liq bo‘ladi. p-n o‘tish kontakt potensiallar farqi: germaniy
uchun UK » 0,35 V, kremniy uchun esa = 0,7 V.
P-n o‘tish kengligi l0
UK ga proportsional bo‘ladi va mkmning o‘nlik yoki
birlik qismlarini tashkil etadi. Tor p-n o‘tish hosil qilish uchun katta kiritma kontsentartsiyasi kiritiladi, l0 ni kattalashtirish uchun esa kichik kiritmalar
U = UR
i q
1.3 P-n o‘tishning to‘g‘ri va teskari ulanishlari.
energiyaga ega bo‘lgan ko‘pgina zaryad tashuvchilar p-n o‘tish
orqali qo‘shni sohalarga diffuziya hisobiga p-n o‘tish maydoniga qarama–qarshi ravishda siljiydilar. Ular diffuziya tokini yuzaga keltiradilar. Asosiy zaryad tashuvchilarning p-n o‘tish orqali harakati bilan bir vaqtda, p-n o‘tish ular uchun tezlatuvchi bo‘lib ta’sir ko‘rsatayogan maydon ta’sirida asosiy bo‘lmagan zaryad tashuvchilar ham harakatlanadilar. Asosiy bo‘lmagan zaryad tashuchilar oqimi dreyf tokini yuzaga keltiradi. Tashqi maydon ta’sir ettirilmaganda dinamik muvozanat o‘rnatiladi, ya’ni diffuziya va dreyf toklarining absolyut qiymatlari teng bo‘ladi. Lekin diffuziya va dreyf toklari o‘zaro qarama–qarshi yo‘nalishda yo‘nalganligi uchun, p-n o‘tishdagi natijaviy tok nolga teng bo‘ladi.
Agar p-n o‘tishga tashqi kuchlanish manbai U ulansa, u holda muvozanat sharti buziladi va tok oqib o‘ta boshlaydi. Agar kuchlanish manbaining musbat qutbi p-turdagi sohaga, manfiy qutbi esa n-turdagi sohaga ulansa, bunday ulanish to‘g‘ri ulanish deb ataladi (9 - rasm).
Kuchlanish manbaining elektr maydoni kontakt maydon tomonga yo‘nalgan bo‘ladi, shu sababli p-n o‘tishdagi natijaviy maydon kuchlanganligi kamayadi.
Maydon kuchlanganligining kamayishi potentsial to‘siq balandligini kuchlanish manbai qiymatiga kamayishiga olib keladi: UK = U0. Bu vaqtda p-n o‘tish kengligini ham kamayishini ko‘rish mushkul emas.
Potensial to‘siq balandligining kamayishi shunga olib keladiki, p-n o‘tish orqali harakatlanayotgan asosiy zaryad tashuvchilarni soni ham ortadi, ya’ni diffuziya toki ortadi. Har bir sohada ortiqcha asosiy bo‘lmagan zaryad tashuvchilar kontsentratsiyasi yuzaga keladi – n-sohada kovaklar, p-sohada elektronlar. Biror yarim o‘tkazgich sohasiga asosiy bo‘lmagan zaryad tashuvchilarni siqib kiritish jarayoni injektsiya deb ataladi.
0
Kuchlanish o‘zgarishi bilan diffuziya tokining o‘zgarishi eksponentsial qonun asosida ro‘y beradi:
IDif
= I eqU0 / kT
(1.3.1
bu yerda I0 – dreyf toki bo‘lib, uni p-n o‘tishning teskari toki deb ham atashadi.
To‘g‘ri kuchlanish berilganda potentsial to‘siq balandligiga teskari tok ta’sir ko‘rsatmaydi, chunki bu tok faqat p-n o‘tish orqali birlik vaqt ichida tartibsiz issiqlik harakati tufayli olib o‘tilayotgan asosiy bo‘lmagan zaryad tashuvchilarning soni bilan belgilanadi. Diffuziya va dreyf toklari bir-biriga nisbatan qarama-qarshi yo‘nalgan bo‘ladi, shu sababli p-n o‘tish orqali oqib o‘tayotgan natijaviy (to‘g‘ri) tok (1.3.1) dan
kelib chiqqan holda
|
Umumiy jami - 3. Kompyuter tizimlari va tarmoqlari

|
3. Kompyuter tizimlari va tarmoqlari
|
bet | 2/4 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 19,98 Kb. | | #141114 |
Bog'liq 3. Kompyuter tizimlari va tarmoqlari-fayllar.org (1)
4. Laboratoriya mashg‘ulot turiga ajratilgan soatlarning taqsimoti
№
|
LABORATORIYA MASHG‘ULOT
|
Soat
|
III S E M E S T R
|
1
|
SETUP BIOS dasturlarini o’rganish.
|
2
|
2
|
Fayl menedjerlarini o’rganish.
|
2
|
3
|
Paket Tracer dastur interfeysini o’rganish.
|
2
|
4
|
Kontsentrator va kommutator ishlashini o’rganish.
|
2
|
5
|
Ishchi stantsiyalarning buyruqlar satri.
|
2
|
6
|
Kompyuter tarmoqlari topalogiyasi, komponovkasi va apparaturalarini o’rganish.
|
2
|
7
|
VLAN ni sozlash, tekshirish va nosozliklarini bartaraf etish. VLAN orasida yo’naltirishni sozlash.
|
2
|
8
|
IP-adreslanish sxemasini loyihalash va qo’llash. Statik NAT ni sozlash va tekshirish.
|
2
|
9
|
Kengaytirilgan ACL-ro’yhatlarini rejalashtirish, konfiguratsiyalash va tekshirish. Bir sohaning OSPF sini sozlash va tekshirish.
|
2
|
J A M I:
|
18
|
Laboratoriya ishlarini tashkil etish bo’yicha kafedra tomonidan kerakli tavsiyalar va qo’llanmalar ishlab chiqiladi. Unda talabalar uchun laboratoriya ishining maqsadi, laboratoriya ishlarini bajarish tartibi, zarur bo’ladigan dastgohlar va laboratoriya ishlarini bajarishda xavfsizlik choralari to’g’risida ma’lumotlar keltirilgan. Laboratoriya ishlari talabalarda Kompyuter tizimlarining turlari, ularni tashkil etuvchi elementlar va ularni o’rnatilish usullarini, ma’lumotlarni uzatilishini tashkil etilish tamoyillari to’g’risida amaliy ko’nikma va malaka hosil qiladi.
5.Amaliy mashg‘ulot turiga ajratilgan soatlarning taqsimoti
№
|
AMALIY MASHG‘ULOT
|
Soat
|
III S E M E S T R
|
1
|
Bitlar, baytlar va o’lchov birliklari. Ulanish tezligi va faylni yuklash vaqtini hisoblash. Ethernet protokolida 10-megabitli tarmoqni hisoblash.
|
2
|
2
|
Oddiy tarmoqni qurish va sozlash. Tarmoqlangan topologiyali tarmoqni qurish va uning ishlashini tekshirish.
|
2
|
3
|
IOS buyruqlar satri interfeysi yordamida marshrutizatorlarning asosiy parametrlarini sozlash. Kommutatorni sozlash.
|
2
|
4
|
Kommutator uchun manbaviy xavfsizlik choralarini qo’llash.
VLAN larni tuzish va portlarni belgilash.
|
2
|
5
|
Kommuutatorlarni ulash uchun magistralь portlarni sozlash.
Statik marshrutlarni sozlash va tekshirish.
|
2
|
6
|
Buyruqlar satri interfeysidan foydalangan holda tarmoq adreslari o’zgarisharini va - DHCP protokollarini sozlash. RIP marshrutlashtirishni sozlash.
|
2
|
7
|
RIP va EIGRP protokollarining birgalikdagi ishlashini tadqiq etish. Tarmoqlararo trafikni (VLAN orasida) filьtrlash uchun ACL-ro’yhatini konfiguratsiyalash va tekshirish.
|
2
|
8
|
EIGRP marshrutlashtirish asosida murakkab tarmoqlangan tarmoqni o’rganish. RIP marshrutlashtirish asosida yo’naltirilgan tarmoqlarni o’rganish;
|
2
|
9
|
Taqsimlangan tarmoqni o’rganish va konfiguratsiyalash; Tarmoqlangan tarmoq segmentatsiyasi va virtual local tarmoqlar konfiguratsiyasi.
|
2
|
|
|
| |
12- ma’ruza : Meva-sabzavotlarni qayta ishlab sharbat olish texnologiyasi. Reja

12- ma’ruza : Meva-sabzavotlarni qayta ishlab sharbat olish texnologiyasi. Reja
Download
255,12 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
27.01.2024
Hajmi
255,12 Kb.
#146763
Download
255,12 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
12- ma’ruza : Meva-sabzavotlarni qayta ishlab sharbat olish texnologiyasi. Reja
Download
255,12 Kb.
Matnni ko'rish
Tuproqni ishlash - «Qishloq xo’jalik mahsulotlarini saqlash va dastlabki ishlash texnologiyasi»

|
«Qishloq xo’jalik mahsulotlarini saqlash va dastlabki ishlash texnologiyasi»
|
bet | 15/93 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #242107 |
Bog'liq Kafedrasi «O’simlikshunoslik» (1)Tuproqni ishlash. Sug‘oriladigan yerlarda kuzgi javdar uchun tuproqni ishlash kuzgi bug‘doynikidan farq qilmaydi. Birinchi ekin hosilidan bo‘shagan dala darhol 25–27 sm chuqurlikda haydaladi va bir yo‘la boronalanadi. Ekish oldidan chizellanadi yoki 1–2 kultivatsiya qilinadi.
Ekish. Kuzgi javdarni ekishda tozaligi 97 %, unuvchanligi 90 % dan kam bo‘lmagan, sifatli, dorilangan, yirik urug‘lardan foydalaniladi. Ekish oldidan urug‘lar raksil (2 %) preparati bilan 1,5 kg/t hisobida «Mobitoks» yoki PS–10 mashinalarida 8–10 l suv bilan bir tonna urug‘ga hisobida ishlanadi.
Kuzgi javdarda hosilni yig‘ishtirgandan keyin urug‘larning yetilishi 1 oy atrofida bo‘ladi. Yangi yig‘ishtirilgan urug‘larning unuvchanligi past bo‘ladi. Urug‘larni oftobda quritish, vaqti-vaqti bilan har 2-3 soatda ag‘darib turish ular unuvchanligini oshiradi.
Ekish muddatlari. Kuzgi javdar urug‘lari sovuq tushguncha 45-60 kun qolganda ekilishi va qish tushguncha 3-5 poyalar hosil qilishi lozim.Juda erta ekilganda me’yoridan ortiq o‘sib ketadi, qishga, kasalliklarga chidamliligi pasayadi. O‘zbekistonda Samarqand viloyatida, sug‘oriladigan yerlarda oktyabrning birinchi, ikkinchi o‘n kunligi, janubiy viloyatlarda oktyabrning uchinchi, noyabrning birinchi o‘n kunligida, Xorazm viloyati,Qoraqalpog‘iston Respublikasida oktyabrning birinchi o‘n kunligida ekish eng maqbul ekish muddatlaridir.
Lalmikorlikda kuzgi bug‘doy ekish muddatlari bilan bir xil.
Ekish usuli. Kuzgi javdar qator oralari 15;7-8 sm va qatorlarnikesishtirib ekiladi. Sug‘oriladigan yerlarda qatorlab (15 sm) ekishyaxshi natija beradi.
Ekish me’yori. Sug‘oriladigan yerlarda gektariga 3-4 mln unuvchanurug‘
(100-120 kg/ga) ekiladi. Ekish optimal muddatdan kechikkanda, ekishme’yori 1015 kg/ga ga oshiriladi.
Ekish chuqurligi. Urug‘lar og‘ir, loy tuproqlarda 3-4 sm chuqurlikka, yengil, qumoq tuproqlarda 5-6 sm chuqurlikka ekiladi.
Urug‘larni ekish chuqurligi belgilanayotganda tuproqdagi namlik,urug‘larning yirikligi ham e’tiborga olinadi.
Sug‘orish. Kuzgi javdarni sug‘orish rejimi nam to‘playdigansug‘orishlar va o‘suv davridagi sug‘orishlardan iborat. Nam to‘playdigan sug‘orishlar fonida 3–4 o‘suv davridagi sug‘orishlarni 500–600 m3 /game’yorda o‘tkazish yuqori hosil olishni ta’minlaydi.
|
| |
Uzumchilik o‘quv qo‘llanma buxoro-2023

Uzumchilik o‘quv qo‘llanma buxoro-2023
Download
1,6 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/59
Sana
11.06.2024
Hajmi
1,6 Mb.
#262666
Download
1,6 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Uzumchilik o‘quv qo‘llanma buxoro-2023
Download
1,6 Mb.
Matnni ko'rish
Biologik xususiyatlari - «Qishloq xo’jalik mahsulotlarini saqlash va dastlabki ishlash texnologiyasi»

|
«Qishloq xo’jalik mahsulotlarini saqlash va dastlabki ishlash texnologiyasi»
|
bet | 10/93 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #242107 |
Bog'liq Kafedrasi «O’simlikshunoslik» (1) Biologik xususiyatlari.
Kuzgi arpa urug‘lari 1-2 0S haroratda una boshlaydi. Urug‘larning unib chiqishi
uchun optimal harorat 15-20 0S. Tuplanish fazasida 12-14 0S sovuqqa bardosh beradi. Qor qoplami bo‘lmaganda, o‘simliklar tuplana olishga ulgurmaganda -7-80S sovuq ham kuzgi arpa uchun xavfli. O‘zbekistonda biologik kuzgi, bahori hamda ikki faslli (duvarak) navlar kuzda ekiladi. Ammo eng qishga chidamlisi biologik kuzgi navlar, keyin duvarak navlar hisoblanadi. Bahori arpa navlarining qishga chidamliligi past. Sug‘oriladigan yerlarda qish tushguncha yaxshi tuplanib ildiz otgan o‘simliklar O‘zbekiston sharoitida yaxshi qishlab chiqadi.
Namlikka talabi. Kuzgi arpa kuzgi bug‘doyga nisbatan qurg‘oqchilikka, issiqlikka chidamli. Shuning uchun bahorikorlikda kuzgi arpa kuzgi bug‘doyga nisbatan ko‘pincha yuqori hosil beradi. Namga eng talabchan davri naychalashdan boshoqlashgacha. Sug‘orishga talabchan, o‘suv davrida tuproqda cheklangan dala nam sig‘imi (ChDNS) 70 % kam bo‘lmaganda yuqori hosil beradi.
Yorug‘likka talabi. Kuzgi arpa uzun kun o‘simligi. Qisqa yorug‘lik kunida uning boshoq tortishi kechikib, kech yetiladi. Yarovizatsiya davri 0- 2 0S, 40-45 kun. Tezpishar, kuzgi bug‘doyga nisbatan O‘zbekiston sharoitida 10-15 kun erta yetiladi. O‘zbekiston sharoitida kuzgi arpa may oyining birinchi yarmidan (Surxandaryoda) boshlab iyun oyining birinchi o‘n kunligiga qadar pishib yetiladi. Bu xususiyati sug‘oriladigan yerlarda ikki hosil yetishtirishga imkon beradi.
Tuproqqa talabi. Kuzgi arpa kuzgi bug‘doyga nisbatan sho‘rga, sho‘rxokka ancha chidamli. Uni sizot suvlar yaqin joylashgan tuproqlarda ham yetishtirish mumkin. Unumdor, g‘ovak, strukturali tuproqlarda yuqori hosil beradi. Mexanik tarkibi og‘ir, loy, botqoqlashgan, juda sho‘rlangan yerlar kuzgi arpa uchun yaroqsiz. Tuproq muhiti pH 6-7 bo‘lishi arpa uchun maqbul.
Oziqa moddalarga talabi. Sug‘oriladigan yerlarda yetishtirilganda kuzgi arpa oziqa moddalarga ayniqsa azotga talabchan.
Navlari. Afrosiyob. Marokand, Ayqor, Bolg‘ali, Karshinskiy, Qizilqo‘rg‘on, Mavlono, Lalmikor, Nutans 7999, Savrug‘, Xonaqox, navlari Davlat reyestriga kiritilgan.
|
| |
yer ustki qismlariga oziq moddalarni yetkazishda mayda so‘ruvchi ildizlarning 
ahamiyati katta. 
 2.1.2. Poya -

27
kurtaklardan o‘sib, ildiz otgan qalamchali ko‘chatdan
yoki parxishning asosidan
vujudga keladi. Tok poyasi lianaga o‘xshab, bo‘yiga jadal o‘sadi. U tabiiy sharoitda
ingichka bo‘lib, bir vegetasiya davrida 20-30 m. gacha uzunlikda va 30-40 sm
yo‘g‘onlikda o‘sadi. Agar uni tartibga solib turilmasa,
biron bir daraxt yoki
tirgovichga tirmashib yoki yer bag‘irlab o‘sishda davom etadi. Madaniy toklar esa,
tanasi 180-200 sm gacha bo‘lgan tup shaklida o‘stiriladi.
Nazorat savollari:
1. Tokni ildizini tuzilishi va rivojlanishini belgilang?
2. Vegetativ va generativ organlarining tasnifi?
3. Tokning tanasi, vazifasi, tuzilishi?
4. Intensiv tipdagi tokzorlarga izoh bering?
5. Navni uzumchilikni rivojlantirishdagi o‘rni?
Respublika bo‘yicha - Uzumchilik o‘quv qo‘llanma buxoro-2023

25
Mazkur jadval ma’lumotlarining tahliliga ko‘ra, Buxoro va Samarqand viloyati
tuproq-iqlim sharoiti uzum yetishtirish va yuqori sifatli hosil olish uchun juda mos
keladigan hudud hisoblanadi.
Generativ (reproduktiv) organlarga to‘pgul, gul, shingil, g‘ujum va urug‘lar
kiradi. Ular orqali jinsiy ko‘payish sodir etiladi.
Reproduktiv organlar meva
pishgach, rivojlanishdan to‘xtaydi.
1-rasm.Tok tupi organlari: tok usti(poya) va yer osti(ildiz va ildiz tizimi) qismi.
Tok boshqa o‘simliklar singari morfobiologik tuzilishiga ko‘ra,
yer usti (poya)
va yer osti (ildiz va ildiz tizimlari) qismlari
dan iborat.
2.1.1. Ildiz.
Tok
ildizi uning o‘sishi va rivojlanishida
bir qator muhim
vazifalarni bajaradi. Eng avvalo, tok ildizi uni tuproqda mustahkam tutib turishiga
xizmat qiladi.
Ildizning asosiy vazifasi -tuproqdan suv, oziqa moddalarini so‘rib,
yer ustki qismi organlariga uzatishi
natijasida o‘simlikda biokimyoviy,
moddalar
almashinuvi va fotosintez jarayonlari muvaffaqiyatli kechishi oqibatida uning
mahsuldorligi ortib, hosil va sifati yaxshilanadi.
Tok
ildizlarining tuzilishi va ularning yer ostida joylashishiga qarab 3 guruhga
bo‘linadi: 1.Shudring
shimuvchi yuza ildizlar; 2.Yon ildizlar va 3. Asosiy o‘q
ildizlardan tashkil topgan.
26
Barcha ildiz va ildizchalar to‘plami ildiz tizimini tashkil qiladi. Tok qarigan sari
uning
ildizlari kamayib boraveradi, yonaki, mayda ildizlar soni sezilarli darajada
qisqaradi va natijada tok qariydi, o‘sishdan to‘xtab, hosil kamayadi. Tokning o‘sishi
va rivojlanishi uchun zarur bo‘lgan suv va oziq moddalarni so‘rib o‘zlashtiradi.
Uning asosiy ildizlari orqali
Arpa yetishtirish texnologiyasi - «Qishloq xo’jalik mahsulotlarini saqlash va dastlabki ishlash texnologiyasi»

|
«Qishloq xo’jalik mahsulotlarini saqlash va dastlabki ishlash texnologiyasi»
|
bet | 11/93 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #242107 |
Bog'liq Kafedrasi «O’simlikshunoslik» (1) Arpa yetishtirish texnologiyasi
Kuzgi arpa uchun eng yaxshi o‘tmishdoshlar – g‘o‘za, dukkakli don ekinlari, beda, sabzavot ekinlari. Lalmikorlikda kuzgi arpa toza shudgorga ekilganda eng yuqori hosil olinadi.
O‘g‘itlashda bir gektar maydonga sug‘oriladigan yerlarda N120-150, R80- 100, K40-60 kg ma’danli o‘g‘it solish tavsiya etiladi. Ekish bilan gektariga 10 kg fosforli o‘g‘it berish yaxshi natija beradi. Lalmikorlikda kuzgi arpaning bir gektariga N30, R40, K30 kg solish don hosilini 30-40% ga oshiradi.
Sug‘oriladigan yerlarda kuzda kuzgi arpa ekiladigan maydonlar chimqirqarli pluglar bilan 25-27 sm, lalmikorlikda 20-22 sm chuqurlikda haydaladi va bir yo‘la boronalash o‘tkaziladi. Haydash chuqurligi o‘tmishdosh ekin va o‘tmishdosh ekinni ekishdan oldingi haydash chuqurligi hisobga olinib o‘tkaziladi. Urug‘lar 1 va 2 sinf talablariga javob berishi hamda fungitsidlar bilan ishlanishi talab qilinadi. Sug‘oriladigan yerlarda kuzgi arpa Samarqand, Jizzax, Toshkent viloyatlarida oktyabrning ikkinchi o‘n kunligi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Xorazm viloyatlarida oktyabrning birinchi o‘n kunligida, janubiy viloyatlarda oktyabrning oxirgi o‘n kunligida ekiladi. Kuzgi arpani maqbul ekish muddatidan erta yoki kech ekish o‘simliklarni qishda sovuq urishiga, siyraklashishiga, hosilning pasayishiga olib keladi. Lalmikorlikda oktyabr oyining oxirgi o‘n kunligida ekish eng maqbul muddat hisoblanadi.
Ekish usuli – tor qatorlab (7-8sm ), qatorlab, qatorlarni kesishtirib ekish.
Ochiq maydonlarda qatorlarni kesishtirib ekish usuli yaxshi natija beradi.
Ekish chuqurligi 4-6 sm. Ekish me’yori 4-4,5 mln. urug‘/ga. Ekish eng maqbul muddatdan kechiksa ekish me’yori 10-15% oshiriladi. Lalmikorlikda kuzgi arpa gektariga 2-2,5 mln. unuvchan urug‘ ekiladi.
Kuzgi arpa erta bahorda ikki marta azotli o‘g‘itlar bilan oziqlantiriladi. Birinchisi erta bahorda 60-70 kg/ga, ikkinchisi naychalash fazasining boshlanishida 50-60 kg/ga. Azotli o‘g‘itlar bilan oziqlantirish yog‘ingarchiliklar yoki sug‘orish bilan uyg‘unlashtiriladi. Begona o‘tlarga qarshi Granstar mart oyida
gektariga 1520 g me’yorda qo‘llaniladi.
Hosil donlar to‘la pishganda yig‘ishtirib olinadi.
|
| |