nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Dasturlash tillari - bet 5

|
Dasturlash tillari
|
bet | 5/9 | Sana | 06.06.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #260899 |
Bog'liq Dasturlash turlari Axatova N 22Barcha dasturlash tillari singari Paskal dasturlash tili ham o`zining imlosi, qonun va qoidalariga ega bo`lib, ular asosida yuqorida keltirilgan harflar, belgilar va amallar yordamida ko`rsatma va buyruqlar tuziladi. Har bir ko`rsatma yoki buyruq “;” (nuqtali vergul) belgisi bilan yakunlanadi. Dastur matnida bir satrga ko`pi bilan 127 ta belgi yozish mumkin. Ko`pincha , dastur tushunarli bo`lishi uchun unga izohlar kiritiladi.Izohlar yordamida dastur va uning qismlari qanday vazifani bajarishi tavsiflanadi. Paskal tilida izoh {va} yoki (*va*) ko`rinishdagi qavslar ichiga yoziladi. Masalan, {bu izoh misol uchun keltirildi} yoki (* izohni shunday yozish mumkin*). Odatda,Paskal tilidagi dasturlar Program maxsus so`zi bilan boshlanadi. Bu so`zdan keyin dastur nomi yoziladi. Masaln: Program kvadrat _tenglama;{kvadrat tengalama yechish dasturi}. Dastur nomi dastur vazifasiga mos bo`lishi maqsadga muvofiq. - Barcha dasturlash tillari singari Paskal dasturlash tili ham o`zining imlosi, qonun va qoidalariga ega bo`lib, ular asosida yuqorida keltirilgan harflar, belgilar va amallar yordamida ko`rsatma va buyruqlar tuziladi. Har bir ko`rsatma yoki buyruq “;” (nuqtali vergul) belgisi bilan yakunlanadi. Dastur matnida bir satrga ko`pi bilan 127 ta belgi yozish mumkin. Ko`pincha , dastur tushunarli bo`lishi uchun unga izohlar kiritiladi.Izohlar yordamida dastur va uning qismlari qanday vazifani bajarishi tavsiflanadi. Paskal tilida izoh {va} yoki (*va*) ko`rinishdagi qavslar ichiga yoziladi. Masalan, {bu izoh misol uchun keltirildi} yoki (* izohni shunday yozish mumkin*). Odatda,Paskal tilidagi dasturlar Program maxsus so`zi bilan boshlanadi. Bu so`zdan keyin dastur nomi yoziladi. Masaln: Program kvadrat _tenglama;{kvadrat tengalama yechish dasturi}. Dastur nomi dastur vazifasiga mos bo`lishi maqsadga muvofiq.
- Dastavval Paskal tili universitetlarda qo`llanilgan bo`lib, keyinchalik uning turli rusumli kompyuterlar uchun naqllari ishlab chiqildi. 1981-yilda Paskal tilining xalqaro standarti taklif etildi.Hozirgi davrda foydalanilayotgan Paskal tilining Turbo Paskal 7.0 naqli Borland firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan. U foydalanuvchilar uchun juda qulay tizim – dasturlashning integrallashgan muhitiga ega.Integrallashgan muhit – dasturlashga yordamlashuvchi dastur bo`lib, u quyidagi asosiy vazifalarni bajarishi lozim:
- avvalambor, u dastur matnini kiritish imkonini berishi;
- vaqti-vaqti bilan kiritilayotgan dastur matnini tashqi xotirada saqlab turishi;
- dasturni ishga tushirish uchun translyatorga ega bo`lishi;
- sintaktik xatoliklarni aniqlash vositasiga ega bo`lishi kerak
|
| |
1-Amaliy mashgʻulot: Biznesda axborot tizimlari asoslari. Axborot tizimlari komponentalari. Reja: 1

1-Amaliy mashgʻulot: Biznesda axborot tizimlari asoslari. Axborot tizimlari
komponentalari.
Reja:
1. Axborot tizimlari tushunchasi
2. Biznesda axborot tizimlari.
3. Axborot tizimlarning turlari
Ishning maqsadi:
a) Talabalarga tizim tushunchasi, ularning turlari, axborot tizimlari ustida qayta ishlash va
uzatish tushunchalarini yetkazish;
b) Talabalarga biznesda axborot tizimlari komponentalarini o’rgatish.
c) Axborot tizimlari turlari haqida ma’lumot berish.
Nazariy ma’lumotlar:
«Tizim» deganda bir vaqtning o’zida ham yagona yaxlit deb qaraladigan har qanday
ob’ekt, ham qo’yilgan maqsadlarga erishish manfaatlarida birlashtirilgan turli elementlar
majmui tushuniladi.
Ma’lumki, bugungi kunda ko’plab turli xil tizimlar yaratilgan bo’lib, ular o’z tarkibi
va bosh maqsadlari bo’yicha bir-biridan farqlanadi. Masalan, quyidagi jadvalda bir necha
tizimlarga na’munalar keltirilgan.
1- jadval
Tizim
Tizim elementlari
Tizimning bosh
maqsadi
Firma
Odamlar,jixozlar,materiallar,binolar
va boshqalar
Tovarlar ishlab
chiqarish
Kompyuter
Elektron va elektr mexanik
elementlar, aloqa liniyalari va
boshqalar
Ma’lumotlarga ishlov
berish
Telekommuniktsiya
tizimi
Kompyuterlar, modemlar,
kabellar,tarmoq dasturiy ta’minoti
va boshqalar
Axborot uzatish
Axborot
tizimi
Kompyuterlar, kompyuter
tarmoqlari, odamlar, axborot va
dasturiy ta’minot
Professional
axborot ishlab
chiqarish
«Tizim» tushunchasi keng tarqalgan va juda ko’plab ma’nolarda qo’llaniladi. Axborot
tizimlariga nisbatan qo’llanilganda aksariyat hollarda texnik vositalar va dasturlar to’plami
nazarda tutiladi. Kompyuterning faqat apparat qismini tizim deb atash mumkin. Muayyan
amaliy vazifalarni bajarish uchun hujjatlarni yuritish va hisob-kitoblarni boshqarish
jarayonlari bilan to’ldirilgan ko’plab dasturlarni ham tizim deb hisoblash mumkin.
Har bir tizim to’rt asosiy qismdan iborat:
kiritish;
ishlov berish;
chiqarish;
Chiqarish
Ishlov berish
Kiritish
teskari aloqa.
teskari aloqa
Axborot tizimining maqsadi – muayyan professional faoliyat bilan bog’liq bo’lgan
professional axborot ishlab chiqarish. Axborot tizimlari har qanday sohadagi vazifalarni hal
qilish jarayonida zarur bo’ladigan axborotni to’plash, saqlash, ishlov berish, chiqarib berishni
ta’minlaydi.
|
1 Laboratoriya ishi. Mavzu: mbbt da ma'lumotlarni tartiblash, izlash va

|
1 Laboratoriya ishi. Mavzu: mbbt da ma'lumotlarni tartiblash, izlash va
|
bet | 1/6 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 17,58 Kb. | | #119233 |
Bog'liq 1 Laboratoriya ishi. Mavzu mbbt da ma\'lumotlarni tartiblash, iz-fayllar.org
1 Laboratoriya ishi. Mavzu: mbbt da ma'lumotlarni tartiblash, izlash va
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
VA KOMMUNIKATSIYALARNI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
______________kafedrasi
____________fani bo’yicha
Labaratoriya ishi
Mavzu: ________________________________________
Bajardi: 020-20 guruh talabasi
G’aniyev Izzatillo
Tekshirdi:________________
Toshkent - 2022
1 - Laboratoriya ishi.
Mavzu: MBBT da ma'lumotlarni tartiblash, izlash va
filtratsiya qilish vazifalarini bajarish
I. Ishning maqsadi
Ma'lumotlar bazasi jadvallarida saqlanayotgan mavjud ma'lumotlardan samarali foydalanish uchun kerakli axborotlarni izlashning oddiy va qulay vositalari hamda ajratib olish va tartiblashni o'rganish.
II. Ishni bajarish tartibi
Kerakli ustundagi ma'lumotlarni usish yoki kamayish va harflar ketma-ketligi bo’yicha tartiblash.
Talabalar ismi ko'rsatilgan ustundagi kerakli ismni izlash va keraklisiga almashtirish.
Talabalarning kurslari bo’yicha yoki boshqa yunalishlar bo’yicha kerakli ma’lumotlarni ajratib olish.
III. Laboratoriya ishi natijalari bo'yicha qisqacha hisobot tayyorlash
IV. Tekshirish uchun savollar
Axborot ob'ektlari aloqasi tushunchasi.
Jadvaldagi ma'lumotlarni tartiblash usullari.
Qanday turdagi maydonlar qiymatlarini tartiblash mumkin emas.
Ma'lumotlarni izlash qaysi rejimda olib boriladi.
MS Access da qanday filtrlash usullari bor.
Ma’lumotlarni tartiblash asosan kerakli ma’lumotlarni topish qulay bo‘lishi uchun ishlatiladi. Ekranda tartiblangan qator ko‘rinishidagi ma’lumotlar aks ettirilganda kerakli qatorni topish juda oson bo‘ladi. Jadval kattaliklar alfavit bo‘yicha, sana bo‘yicha, sonlardan iborat ustunlar qiymatlarining oshishi yoki kamayishi bo‘yicha tartiblangan bo‘lishi mumkin. Ammo, bazi hollarda qatorlarni har xil belgilar (jadval ystunlaridagi) bo‘yicha tartiblashni xohlab qolamiz. Ideal holatlarda bu ish osongina bajarilishi mumkin. Access ham bu ishlarni shunday bajarish imkonini beradi. Jadvallar Таблицы holatida ochilganda ular kalit maydon qiymati bo‘yicha tartiblanadi. Agar jadval uchun kalit maydon aniqlanmagan bo‘lsa, u holda yozuvlar jadvalga kiritilgan tartibda chiqariladi. Agar yozuvni boshqa maydon qiymati bo‘yicha tartiblash lozim bo‘lsa, u holda kursorni mos ustunning ixtiyoriy qatoriga qo‘yib uskunalar panelidagi Сортировка по возрастанию (Sort Ascending) yoki Сортировка по убыванию (Sort Descending) tugmachalaridan birini bosish kerak bo‘ladi.
|
| |
Business road map

|
Business road map
|
bet | 1/5 | Sana | 30.06.2024 | Hajmi | 11,44 Mb. | | #266267 |
Bog'liq 10-Ma\'ruza
10- ma’ruza. Fizik sathda kompyuter tarmog‘ini himoyalash.
+998 71 238 6525
@tarmoq_xavfsizligi
108 Amir Temur Street,
Tashkent, Uzbekistan
100200
www.tuit.uz
Tarmoq xavfsizligi
Fizik sath
OSI modeli fizik sathdan boshlanadi. Bunga fizik tarmoq ommaviy axborot vositalari, tarmoq interfeysi kartalari (TIK) va TIKni boshqarish uchun operatsion tizim drayverlari kiradi. Ushbu sathni boshqa barcha OSI sathlaridan ajratib turadigan narsa - bu fizik mavjudlik; boshqa barcha qatlamlar virtual. fizik muhit turi va tarmoq tartibi (topologiya) tarmoqning fizik xavfsizligini belgilaydi.
Fizik sathi
Fizik sath vazifasi
OSI fizik sathi bitta maqsadga ega: fizik ulanishlar orqali tо‘g‘ridan-tо‘g‘ri ommaviy axborot vositalari bilan ma’lumotlar almashish. Ushbu aloqa fizik aloqani о‘rnatishni, ma’lumotni kanal orqali uzatishni va ma’lumotni kanal orqali olishni о‘z ichiga oladi
7 - Application - A 6 - Presentation - Person 5 - Session - Sent 4 - Transport - Through 3 - Network - Network 2 - Data Link - Data 1 - Physical - Packets
Physical - Please Data Link - Do Network - Not Transport - Throw Session - Sausage Presentation - Pizza Application - Away
Fizik sathda ma’lumotlar oqimi
Fizik sathi orqali umumiy ma’lumotlar oqimi ma’lumotlarni uzatish va qabul qilishning besh bosqichli jarayoni sifatida namoyon bо‘ladi.
Dastur ma’lumotlar yaratadi va ularni jismoniy qurilma drayveriga yuboradi.
Fizik qurilma drayveri fizik sath kanal orqali ma’lumotlarni uzatish uchun tarmoq kartasidan foydalanadi.
2
Ma’lumotlar qabul qiluvchining fizik qurilmasi drayveriga uzatiladi
4
Qabul qilish tizimidagi tarmoq kartasi ma’lumotlarni qabul qiladi.
3
Fizik sathda qurilma drayveri ma’lumotlarni qayta ishlash uchun yuqori darajadagi OSI sathlariga uzatadi.
5
Fizik muhitning turlari
|
| |
1. Axborot xavfsizligi bilan bog‘liq sabablar qatoriga kirib, quyidagi muammolardan qaysi biri keltirilmagan?

Testlar:
1. Axborot xavfsizligi bilan bog‘liq sabablar qatoriga kirib, quyidagi muammolardan qaysi biri keltirilmagan?
a) Ko‘p zararli, xatoli dasturlarni mavjudligi
b) Niyati buzuk foydalanuvchilarni mavjudligi
c) Sosial injiniring
d) Dasturiy vositalarning yuqori narxini ta’minlash
2. Dasturiy vositalar xavfsizligi tarmoqi qaysi nuqtadan boshlanadi?
a) Axborot xavfsizligi timsollari va sohalari
b) Dasturiy vositalar xavfsizligi faniga kirish
c) Dasturiy vositalar xavfsizlik muammolari
d) Dasturiy vositalar xavfsizlikning asosiy tushunchalari
3. Dasturiy mahsulotlar xavfsizligi hozirgi kunda qaysi muhim texnologiyalarga asoslanadi?
a) Algoritmik to‘xtab qolish
b) Ruxsatlarni nazoratlash
c) Kriptografiya va xavfsizlik protokollari
d) Virtualizatsiya va modullarizatsiya
4. Qaysi dasturiy vositalar o‘zida millionlab kodlarni tashkil etadi?
a) Netscape
b) Windows XP
c) Linux kernel 2.6.0
d) Mac OS X 10.4
5. Dasturiy vositalar xavfsizligi haqida so‘ngi ma’lumotlar qayerdan olingan?
a) Cybersecurity Vulnerability Statistics manbasidan
b) NASA rasmiy veb-saytidan
c) Dasturiy xavfsizlikning xususiy vaqtinchalik saytidan
d) Dasturiy vositalar xavfsizligi so‘ngi yangiliklari portali saytidan
To'g'ri javoblar quyidagilar:
1. d) Dasturiy vositalarning yuqori narxini ta’minlash
2. b) Dasturiy vositalar xavfsizligi faniga kirish
3. c) Kriptografiya va xavfsizlik protokollari
4. a) Netscape
5. a) Cybersecurity Vulnerability Statistics manbasidan
|
Mavzu. Borland C++ Builderning grafik imkoniyatlari

|
Mavzu. Borland C++ Builderning grafik imkoniyatlari
|
bet | 1/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,62 Mb. | | #242471 |
Fan o’qituvchisi: Abdullayeva Dildora Anvarovna
e_mail: dildora_abdullayeva@mail.ru
Telegramm manzil: https://t.me/DILDORA_NDKvaTU
Navoiy - 2023 y.
Fan nomi: «QURILISHDA АXBОRОT
TЕXNОLОGIYALАRI»
«Oliy matematika va axborot texnologiyalari»
kafedrasi
Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti
Python
1-MAVZU. Python dasturlash tili va uning imkoniyatlari
REJA:
- Python dasturlash tilining yaratilish tarixi.
- Python dasturlash tili imkoniyatlari.
- Pythonni Windows operatsion tizimiga oʻrnatish.
- Python dasturlash tilida yaratilgan yirik loyihalar.
Python tili
Python dasturlash tilining yaratilish tarixi
Dasturlash tili – inson va kompyuter o‘rtasidagi rasmiy aloqa tili. U ma’lum qoidalar asosida ma’lumotlarni qayta ishlash dasturlarini yaratish uchun qo‘llaniladi.
Python dasturlash tilini yaratilishi 1980-yil oxiri 1990-yil boshlaridan boshlangan. O`sha paytlarda uncha taniqli bo`lmagan Gollandiyaning CWI instituti xodimi Gvido van Rossum ABC tilini yaratilish proektida ishtirok etgan edi.
Python tili
Gvido van Rossum
ABC tili Basic tili o`rniga talabalarga asosiy dasturlash konsepsiyalarini o`rgatish uchun mo`ljallangan til edi. Bir kun Gvido bu ishlardan charchadi va 2 hafta davomida o`zining Macintoshida boshqa oddiy tilning interpretatorini yozdi, bunda u albatta ABC tilining ba’zi bir g`oyalarini o`zlashtirdi.
Python tili
Shuningdek, Python 1980-1990-yillarda keng foydalanilgan
Algol-68,
C,
C++,
Modul3 ABC,
SmallTalk
tillarining ko`plab xususiyatlarini o`ziga olgandi. Gvido van Rossum bu tilni internet orqali tarqata boshladi.
Python tili
|
| |
O„zini o„zi rivojlantirish kompetensiyasi

|
O„zini o„zi rivojlantirish kompetensiyasi
|
bet | 2/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 322,85 Kb. | | #153092 |
Bog'liq KOMPITINSIYA
O„zini o„zi rivojlantirish kompetensiyasi:
shaxs sifatida doimiy ravishda o‗z-o‗zini rivojlantirib boradi, jismoniy,
ma‘naviy, ruhiy va intellektual kamolotga intiladi;
o‗z xatti-harakatini adekvat baholaydi, o‗zini nazorat qila biladi,halollik,
to‗g‗rilik kabi sifatlarga ega bo‗ladi.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi:
Jamiyatda bo‗layotgan voqea, hodisa va jarayonlarga daxldorlikni his etadi
va faol ishtirok etadi;
o‗zining fuqarolik burch va huquqlarini biladi, unga rioya qiladi.
Milliy va umummadaniy kompetensiya:
Vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli hamda umuminsoniy va milliy
qadriyatlarga e‘tiqodli bo‗ladi;
badiiy va san‘at asarlarini tushunadi, ta‘sirlana oladi;
orasta kiyinadi, yurish-turishda madaniy me‘yorlarga va sog‗lom turmush
tarziga amal qiladi;
umumbashariy
ahamiyatga
ega
bo‗lgan qadriyatlarni (urf-odatlar,
marosimlar, milliy-madaniy an‘analar va h.k.) biladi, unga hurmat bilan
munosabatda bo‗ladi;
o‗zgalarga nisbatan mehr-muruvvat, saxiylik, o‗zgalarning dunyoqarashi,
diniy e‘tiqodi, milliy va etnik xususiyatlari, an‘ana va marosimlarini hurmat qiladi;
xalqining tarixiy, ma‘naviy va madaniy merosini avaylab asraydi, ta‘lim
muassasasida va jamiyatda o‗rnatilgan odob-axloq qoidalariga rioya qiladi.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo„lish
hamda foydalanish kompetensiyasi:
inson mehnatini yengillashtiradigan, mehnat unumdorligini oshiradigan va
qulay shartsharoitga olib keladigan fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‗ladi
hamda foydalana oladi.
6. O‘zbekiston Respublikasida ta’limning uzluksizligi, uzviyligi, o‘quvchi shaxsi va qiziqishlari ustuvorligidan kelib chiqib, ularning yosh xususiyatlariga mos ravishda quyidagi tayanch kompetensiyalar shakllantiriladi.
|
| |
Справочник

Ixtirolar, foydaii modellar va sanoat namunalari Ixtirolar, foydaii modellar va sanoat namunalari” to’g’risidagi qonun // O’zbekiston ixtiroehilar va ratsionalizatorlar jamiyatining Respublika Kengashi. Rasmiy hujjatlar to’plami. № T.,1994. 4-28 b Справочник 15,56 Kb. 1
Baliq skeleti muammo muammo

|
Baliq skeleti muammo muammo
|
Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 33,13 Kb. | | #140718 |
Bog'liq 4-Amaliy
4-amaliy mashgulot Maktab yoshidagi bolalarda nutqning buzulishi.
Reja:
1.Bolalarda uchraydigan nutq nuqsonlari
2. Nutq nyqsonlarini bartaraf etish va korreksion ishlar
Topshiriq. Seminar mashg‘uloti rejalarini “Baliq skeleti” metodi orqali asoslab bering.
Baliq skeleti
muammo muammo muammo muammo
Muammoni qo‘yish va hal qilishning mazkur modeli bir qator muammolarni ta’riflash va yechib ko‘rishga imkon beradi.
1.Bir varaq oq qog‘ozda (vatman yoki A-3 varag‘i) baliq skeleti chiziladi (boshi, kemirchagi, qovurg‘alari).
2.Yuqoridagi «suyagiga» muammo ifodalanishi, pastidagiga esa - ushbu muammo mavjudligini (yoki uni hal qilish yo‘llari, o‘qituvchi o‘z oldiga qo‘ygan maqsadga qarab) isbotlovchi faktlar yozib qo‘yiladi.
3.To‘ldirilgan sxemaning taqdimoti.
Afzalliklari
Ushbu sxema muammolarning o‘zaro bog‘liqligi, ularning kompleks xususiyatlarini aks ettiradi
Adabiyotlar
1.Rahmanova V.S. Defektologiya va logopediya asoslari. T., 1991
2.Rahmanova V.S. Korrektsion pedagogika va logopediya.. Iqtisod-moliya, T.,2007
3.Rahmanova V.S. Mahsus pedagogika. -G’ofur G’ulom, T.,2004
4.Pulatova F.M. Mahsus pedagogika(Oligofrenopedagogika). -G’ofur G’ulom, T.,2006
|
| |
Research and education

RESEARCH AND EDUCATION
ISSN: 2181-3191
VOLUME 1 | ISSUE 9 | 2022
Scientific Journal Impact Factor 2022: 4.628
http://sjifactor.com/passport.php?id=22258
LOGISTIK REGRESSIYA ASOSIDA TASNIFLASH MASALALARINI YECHISH
Xamdamov Rustam Xamdamovich
Raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektni rivojlantirish ilmiy-tadqiqot instituti elshodhaydarov1881@gmail.com
Ibrohimov Aziz Ravshanbek o‘g‘li
“Kiberxavfsizlik markazi” DUK, Axborot tizimlari va rusurslari bo‘limi aribrohimov@gmail.com
Haydarov Elshod Dilshod o‘g‘li Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU elshodhaydarov1881@gmail.com
ANNOTATSIYA
Hozirgi kunda ko‘plab masalalarni yechish obyektlarni toifalarga tasniflash muammosiga chambarchas bog‘liq. Toifalarga tasniflashning ko‘plab usullari mavjud. Ularni axborot xavfsizligining turli muammolarini yechishda qo‘llasa bo‘ladi. Shu usullardan biri logistik regressiya bo‘lib, ushbu maqolada logitik regressiya usuli yordamida obyektlarni sinflashtirish masalalari yechilgan, shuningdek optimallashtirish masalasining yechimi ham ishlab chiqilgan. Ishlab chiqilgan algoritmlar yordamida toifalashtirishning muammosining turli masalalarni hal etish mumkin.
Kalit so‘zlar: logistik regressiya, chiziqli regressiya, optimallashtirish, spam,
ham.
SOLVING CLASSIFICATION ISSUES BASED ON LOGISTIC REGRESSION
ABSTRACT
Currently, the solution of many issues is closely related to the problem of classifying objects into categories. There are many ways to classify into categories. They can be used to solve various problems of Information Security. One of these methods is logistic regression, in this article the issues of classification of objects using the logitic regression method were solved, and a solution to the optimization issue was also developed. With the help of developed algorithms, it is possible to solve various problems of the problem of categorization.
Keywords: logistic regression, linear regression, optimization, spam, ham.
|
SHAKLLANTIRILAYOTGAN KOMPETENSIYALAR VA

|
SHAKLLANTIRILAYOTGAN KOMPETENSIYALAR VA
|
bet | 9/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 322,85 Kb. | | #153092 |
Bog'liq KOMPITINSIYASHAKLLANTIRILAYOTGAN KOMPETENSIYALAR VA
AMALGA OSHIRISH USULI:
Tayanch kompetensiyalar:
Kommunikativ kompetensiya
Axborot bilan ishlash kompetensiyasi
Shaxs sifatida o’z-o’zini rivojlantirish kompetensiyasi
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi
Umummadaniy kompetensiyasi
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo’lish hamda foydalanish kompetensiyasi
Fanga oid kompetensiyalar:
1._____________________________ _______
2._____________________________ _______
3._____________________________ _______
|
Amalga oshirish usullari:
Mal‘umotnoma, darslik,
lug‘at, jadval, ensiklopediya,
internetdan mavzuga oid axbo-rotni ola bilish interaktiv testlar,
didaktik materiallar b/n ishlash
Nutqda matematik terminlarni savodli qo‘llay olish.
Guruhlarda va juftliklarda ishlash.
|
DARS JARAYONI VA UNING BOSQICHLARI
|
ISHNING NOMI
|
BAJARILADIGAN ISH MAZMUNI
|
VAQT
|
1-bosqich: Tashkiliy qism
|
Salomlashish. Davomatni aniqlash. Ma’naviyat daqiqasi.
|
3 min
|
2-bosqich: Refleksiya. Extiyojlarni aniqlash.
|
Mavzuga ta’luqli lig’atlar.
|
6 min
|
3-bosqich: Yangi mavzu bayoni
|
Amaliy va nazariy tushuntirish, Test savollari. Slayd.
|
20 min
|
4-bosqich: Mustahkamlash
|
“Aqliy hujum”
|
11 min
|
5-bosqich: Baholash.
Dars yakuni.
|
Darsga faol qatnashgan o’quvchilarni rag’batlantirish
|
3 min
|
6-bosqich: Uyga vazifa
|
Nazariy ma’lumotlarni yodlab, amaliy topshiriqlarni mustaqil bajarish
|
2 min
|
Mavzu: Kompozitsion yaxlitlik. Хаlq hunаrmаndchiligiga oid tanlangan
bitta kasb-hunar turini tavsiflash.
Darsning maqsadi:
Ta‘limiy maqsad: O‘quvchilarga kompozitsion yaxlitlik. Хаlq hunаrmаndchiligiga oid tanlangan bitta kasb-hunar turini tavsiflash haqida ma’lumotlar berish.
|
| |
Matematikadan test - 2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya

|
2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya
|
bet | 8/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 322,85 Kb. | | #153092 |
Bog'liq KOMPITINSIYA4. Matematikadan test
Matematika o‘qituvchisi o‘quvchilardan test sinovi o‘tkazdi.Har bir testga 100 balldan qo‘yishini aytdi.Rayhona o‘tkazilgan 4 ta testdan o‘rtacha 60 bal to‘pladi.Beshinchi testdan 80 ball oldi. Rayhona hammasi bo‘lib o‘rtacha necha ball to‘plagan?
Yechish: Rayhona o‘tkazilgan to‘rtta testdan o‘rtacha 60 bal olgan demak, jami 4= =240 ball to‘plagan.
(240+80):5= 320:5= 64. Javob: 64 ball
5. Kitob javonlari masalasi
Bir dona kitob javoni yig‘ish uchun ustaga quyidagi detallar kerak bo‘ladi:
– 4 dona uzun taxta;
– 6 dona kalta taxta;
– 12 dona kichik iskob;
– 2 dona kata iskob;
– 14 dona shurp.
Ustada 26 ta uzun taxta, 33 ta kalta taxta, 200 ta kichik iskob, 20 ta katta iskob va 500 ta shurp bor.Usta ko‘pi bilan necha komplekt kitob javoni yig‘ishi mumkin?
Yechish: 26:4= 6(2q) ; 33:6= 5(3q) ; 200:12= 16(8q) ; 20:2= 10; 500:14= 35(10q)
Demak 6 komplekt kitob javoni yig‘adi desak, unda kalta taxtadan 3 ta yetmay qoladi.Demak, ko‘pi bilan 5 komplekt yig‘a oladi. Javob: 5 komplekt
6. Yer qimirlash masalasi.
Bir hujjatli filmda yer qimirlashini oldindan taxmin qilish to‘g‘risida bahs namoyish qilindi:
Geologni taxmin qilishicha –“O‘tgan 20 yil ichida Zed shahrida yer qimirlashi imkoni . ni tashkil qildi”. Quyida bayon etilgan fikrlardan qaysi biri geolog fikrini tasdiqlaydi.
A. Hozirgi paytdan 13-14 yil oralig‘ida Zed shahrida yer qimirlaydi.
B. bunga ko‘ra keyingi 20 yil ichida qachondir Zed shahrida yer qimirlaydi.
C. Ehtimol shuki qachondir 20 yil ichida Zed shahrida yer qimirlash ehtimoli yer qimirlamaslik ehtimolidan katta.
D. Nima bo‘lishini aytishni iloji yo‘q,chunki hech kim aniq bilmaydi qachon yer qimirlaydi.
Yechish: Geolog fikrini C javob tasdiqlaydi. Javob: C
Amaliyotda maktabda yaxshi o‘zlashtirgan ayrim o‘quvchilar dars paytida hamda hayotida uchraydigan nostandart vaziyatga tegishli masalalarni yechishda o‘rgangan bilim va ko‘nikmalarini qo‘llay olmaydilar. Buning sababi o‘quvchilarda tegishli kompetensiyalar shakllanmaganligidandir.
Demak yuqoridagi masalalarning barchasida o‘quvchilarning olgan bilim, ko‘nikma va malakalarni hayotga tatbiq etilishini ko‘rish mumkin.
O‘quvchilarda kompetensiyalarni shakllantirish uchun ta’lim tizimiga kompetensiyaviy yondashuvga asoslangan dastur va DTS lar kerak bo‘lib qoldi.Bu jarayonni ta’lim tizimiga joriy qilish uchun endi darsliklar va ularning mazmuni tubdan o‘zgaradi.2017-2018- o‘quv yilidan boshlab kompetensiyaviy yondashuvga asoslangan dastur va DTSlar navbatma-navbat joriy qilina boshlaydi.
Foydalanilgan manbalar: WWW.RTM.UZ tajriba sinov materiallari;
|
| |
Kommunikativ kompetensiya - 2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya

|
2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya
|
bet | 3/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 322,85 Kb. | | #153092 |
Bog'liq KOMPITINSIYAKommunikativ kompetensiya — ijtimoiy vaziyatlarda ona tilida hamda birorta xorijiy tilda o‘zaro muloqotga kirisha olishni, muloqotda muomala madaniyatiga amal qilishni, ijtimoiy moslashuvchanlikni, hamkorlikda jamoada samarali ishlay olish layoqatlarini shakllantirishni nazarda tutadi.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi — mediamanbalardan zarur ma’lumotlarni izlab topa olishni, saralashni, qayta ishlashni, saqlashni, ulardan samarali foydalana olishni, ularning xavfsizligini ta’minlashni, media madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirishni nazarda tutadi.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi — doimiy ravishda o‘z-o‘zini jismoniy, ma’naviy, ruhiy, intellektual va kreativ rivojlantirish, kamolotga intilish, hayot davomida mustaqil o‘qib-o‘rganish, kognitivlik ko‘nikmalarini va hayotiy tajribani mustaqil ravishda muntazam oshirib borish, o‘z xatti-harakatini muqobil baholash va mustaqil qaror qabul qila olish ko‘nikmalarini egallashni nazarda tutadi.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi — jamiyatda bo‘layotgan voqea, hodisa va jarayonlarga daxldorlikni his etish va ularda faol ishtirok etish, o‘zining fuqarolik burch va huquqlarini bilish, unga rioya qilish, mehnat va fuqarolik munosabatlarida muomala va huquqiy madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirishni nazarda tutadi.
Milliy va umummadaniy kompetensiya — vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli hamda umuminsoniy va milliy qadriyatlarga e’tiqodli bo‘lish, badiiy va san’at asarlarini tushunish, orasta kiyinish, madaniy qoidalarga va sog‘lom turmush tarziga amal qilish layoqatlarini shakllantirishni nazarda tutadi.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi — aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda shaxsiy, oilaviy, kasbiy va iqtisodiy rejalarni tuza olish, kundalik faoliyatda turli diagramma, chizma va modellarni o‘qiy olish, inson mehnatini yengillashtiradigan, mehnat unumdorligini oshiradigan, qulay shart-sharoitga olib keladigan fan va texnika yangiliklaridan foydalana olish layoqatlarini shakllantirishni nazarda tutadi. Mazkur kompetensiyalar umumta’lim fanlari orqali o‘quvchilarda shakllantiriladi.
Shuningdek, har bir umumta’lim fanining mazmunidan kelib chiqqan holda o‘quvchilarda fanga oid umumiy kompetensiyalar ham shakllantiriladi.
|
| |
-masala. Yurish masalasi - 2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya

|
2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya
|
bet | 7/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 322,85 Kb. | | #153092 |
Bog'liq KOMPITINSIYA1-masala. Yurish masalasi
Rasmda yurib ketayotgan odamning oyoq izlari tasvirlangan.Qadamning uzunligi P- o‘ng oyoqning tovoni oxiridan chap oyoqning tovoni oxirigacha bo‘lgan masofaga teng. = 140 formula , n bu yerda 1 minutdagi qadamlar soni, P qadamning metrdagi ifodasi.
1-Savol. Formuladan foydalanib agar 1 minutda 70 qadam bosgan odamning 1 qadami uzunligini toping.
Yechish: Savoldan n= 70. Formuladan P= = ; Javob: 0,5 m yoki 50 sm.
2-savol. Hamidulloning qadami uzunligi 0,80m bo‘lsa, uning tezligini m/minda toping va km/soatda ifodalang.
Yechish: P= 0,80 m demak n= 140P= 140
Demak Hamidullo 1 minutda 112.
; Javob: 89,6 m/min; 5,376km/soat.
2-masala: Eksport masalasi.
Rasmdagi diagrammada pul birligi shartli ravishda zed bo‘lgan Zedlandiya davlatining eksporti haqida ma’lumot tasvirlangan.
1-savol. 1998-yil Zedlandiyadan umumiy qiymati (million zedlarda) qancha tovar eksport qilingan?
Yechish: Ustunli diagrammadan ko‘rinib turibdiki 1998-yil Zedlandiyadan jami 27,1 millon zed miqdorida tova eksport qilingan. Javob: 27,1 millon zed
2-savol. 2000-yil Zedlandiyadan qancha mevali sok eksport qilingan?
A. 1,8 mln.zed; B. 2,3 mln.zed C. 2,4 mln. Zed D. 3,4 mln.zed E. 3,8 mln.zed
Yechish: Ustunli diagrammadan ko‘rinib turibdiki 2000-yil Zedlandiyadan jami 42,6 million zedlik tovar eksport qilingan.Doiraviy diagrammadan ko‘rinib turibdiki 2000-yil mevali sok barcha eksportning 9% ini tashkil qilgan. Demak, 42,6 million zed.
Javob: E
3.Konfetlar masalasi
Xumoyunni onasi qutini ichiga qaramasdan 1 dona konfet olishga ruxsat berdi.Qutidagi konfetlar soni quyidagi ustunli diagrammada berilgan:
Qutidan qizil rangli konfet chiqish ehtimolligi qancha?
A. 10% B. 20% C.25 % D. 50%
Yechish: Diagrammadan qutidagi barcha konfetlar sonini aniqlaylik. 6+5+3+3+2+4+2+5= 30 bundan 6 tasi qizil konfet. Qizil konfet chiqish ehtimolligi =0,2 ; 0,2. Javob: B
|
| |
Qobiliyat va pedagogik qobiliyat haqida tushuncha esse - bet 2

|
Qobiliyat va pedagogik qobiliyat haqida tushuncha esse
|
bet | 2/2 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 16,45 Kb. | | #118482 |
Bog'liq esse001 nаmоyon bo’lаdi. Fаоliyat uchun zаrur bo’lgаn bilim vа ko’nikmаlаrni o’zlаshtirish jаrаyonidа yuzаgа chiqаdigаn fаrqlаr qоbiliyatlаr to’g’risidа mulоhаzа yuritish imkоnini bеrаdi.
Dеmаk, shахsniig fаоliyatini muvаffаqiyatli аmаlgа оshirish shаrti hisоblаngаn, bilim ko’nikmа vа mаlаkаlаrni egаllаsh dinаmikаsidа yuzаgа chiqаdigаn fаrqlаrdа nаmоyon bo’lаdigаn individuаl psiхоlоgik хususiyati qоbiliyatlаr dеyilаdi. Ushbu хususiyatni аniqlаsh uchun bа’zi bir оmillаrni tаhlil qilish mаqsаdgа muvоfik; а) shахsning muаyyan sifаtlаri yig’indisi bеlgilаngаn vаqt оrаlig’idа egаllаgаn fаоliyati tаlаblаrigа jаvоb bеrsа-undа mаzkur fаоliyatgа nisbаtаn qоbiliyati mаvjuddir; b) insоn shundаy hоlаtlаrdа fаоliyat tаlаbigа jаvоb bеrа оlmаsа-psiхоlоgik sifаtlаr, ya’ni qоbiliyatlаr mаvjud emаsdir (judа zаifdir). Lеkin хususiyatli shахs ko’nikmа vа mаlаkаlаrni egаllаy оlmаydi, dеgаn mа’nо аnglаtmаydi, birоq ulаrni egаllаsh vаqti cho’zilib kеtаdi, хоlоs.
Shundаy qilib, qоbiliyatlаr individuаl psiхоlоgik хususiyatlаr bo’lishi bilаn birgа: а) ulаrni shахslаrning mаvjud bоshqа хususiyatlаrigа, аqliy sifаtlаrgа, хоtirа хislаtlаrgа, хаrаktеr fаzilаtlаrigа, hissiy kеchinmаlаrigа vа bоshqаlаrgа qаrаmа-qаrshi qo’yish mumkin emаs; b) shuningdеk, qоbiliyatlаrni shахsning mаzkur хususiyatlаri bilаn qаtоrgа qo’yish, ulаrni аyniylаshtirish хаm nuqsоnlаrni kеltirib chiqаrаdi. Shuni tа’kidlаsh jоizki, mulоhаzа bildirilgаn sifаtlаrdаn bа’zi biri yoki ulаrning yig’indisi fаоliyat tаlаblаrigа jаvоb bеrа оlsа yoki ulаrning tа’siridа vujudgа kеlsа, u hоldа shахsning mаzkur individuаl хususiyatlаrini qоbiliyatlаr dеb аtаsh imkоniyati tug’ilаdi.
Pedagogik qobiliyat – bu qobiliyat turlaridan biri bo‘lib, kishining pedagogik faoliyatga yaroqliligini va shu faoliyat bilan muvaffaqiyatli shug`ullana olishini aniqlab beradi.
|
| |
-klauzura - Arxitekturaviy kompozitsiya asoslari

Ayrim hollarda qator qonuniyatini buzish ham mumkin. Shakllarga plastik
ishlov berishga ruxsat etiladi.
Klauzura bajarish uchun kerakli narsalar: 20x40x1 sm o ‘lchamli maket
asosi, bo‘yoq, m o‘yqalam, PVA yelimi, qaychi, qog‘oz, karton kabi narsa
lar m o'ljallanayotgan kompozitsiyaga qarab darsga olib kelinadi. Parallele-
pipedlar soni, rangi, katta-kichikli klauzura yechimiga bog‘liq.
munosabatlar boMishi m um kin?

|
munosabatlar boMishi m um kin?Bog'liq Arxitekturaviy kompozitsiya asoslari (X.Po\'latov va b.)munosabatlar boMishi m um kin?
2. Kontrast nima? Kontrastga m isol keltiring.
3. Chcgaraviy kontrast nima?
4. Nyuans nima? Nyuansga m isol keltiring.
5. Ayniyat nima? Ayniyatga m isol keltiring.
6. Badiiy vositalar ichida qaysi munosbat kuchliroq ta’sir ctadi?
Kontrast, nyuans, ayniyat bo‘yicha rasmlar
i
Q
i
с
It
i U
<
30-rasm . Oddiy gcom etrik jism larning o‘zaro qiyosida ayniyat, nyuans va
kontprast qo'llanilishi: a —o ‘Icham qiyosi bo‘yicha; 6—shakl qiyosi bo'yicha.
www.ziyouz.com kutubxonasi
31-rasm . M e’m oriy naqsh
qurilishida ayniyatning
qoMlanilishi.
32-rasm . Xivadagi Dishan q al’a.
N u ru llab o y saroyi. H aram
darvozasi. Ayniyat.
33-rasm . Sam arqanddagi Qusom ibn
34-rasm . S hohizindadagi ikki
A bbos ziyoratxonasi m uqam asida nyuans
gu m b azli m aqbara. G u m b az la r
(tuslanish) qoMlanilishi.
o ‘za ro n y u an s m unosabatidadir.
www.ziyouz.com kutubxonasi
35-rasm . H azoradagi D eggaron
masjidida g u m b a zla r o ‘zaro nyuans
m u n o sab atid a qurilgan.
36-rasm . Sam arqanddagi Registon
m aydonidagi Shcrdor m adrasasidagi
m assa ва m uhitning o ‘zaro
kontrastligi.
37-rasm . T o sh k cn td ag i Zangi ota
m aqbarasi. G u m b a z la r
qiyoslanishidagi k o n trast va nyuans.
38-rasm . Buxorodagi Poyi Kalon
m ajm uasida m inora tcvarakdagi
qurilm alarga nisbatan kontrast
m unosabatda.
www.ziyouz.com kutubxonasi
|
| |
Standard компоненталар палитраси. Ҳусусият, услуб ва ходиса

|
Standard компоненталар палитраси. Ҳусусият, услуб ва ходиса
|
bet | 1/8 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 100,87 Kb. | | #259920 |
Bog'liq Dasturlash2 C 11-maruza (1) Hususiyat, uslub va xodisa. Ushbu ma’ruzada hususiyat, uslub va xodisa xaqida ma’lumot beriladi. Reja: Hususiyat, uslub va xodisa Оb’yеktli dаsturlаsh – bu tаrkibidа оbеkt tushunchаsi bo’lgаn dаsturlаrni qаytа ishlаsh uslubidir. Qo’yilgаn mаsаlаlаr оb’yеktlаr yordаmidаyechilsа, ulаr оb’yеktli dаsturlаr dеb аtаlаdi. Undаgi аsоsiy dаstur оb’yеktlаr kеtmа-kеtligini o’zidа sаqlаydi vа ulаrni bir-biri bilаn bоg’lаydi. Klаss – bu murаkkаb ko’rinishgа egа bo’lib, bir jоygа jаmlаngаn funktsiyalаr vа mа’lumоtlаr yozuvlаrini o’zidа mujаssаmlаshtirаdi. Hususiyat, uslub va xodisa Hususiyatlаr ilоvаlаr yarаtishi vа bоshqаrilishidа kоmpоnеntlаr tаshqi ko’rinishi vа аmаl qilishni bоshqаrish imkоniyatini bеrаdi. Оdаtdа kоmpоnеntа хоssаsining qiymаtlаri ilоvаlаrni yarаtish vаqtidа Оb’yеktlаr inspеktоriyordаmidа аmаlgа оshirilаdi. Kеltirilаdigаn misоllаr tushunаrli bo’lishi uchun хоssаlаr qiymаtlаri qiymаt bеrish оpеrаtоri yordаmidа аmаlgа оshirilаdi. Shuni tа’kidlаsh kеrаkki, kоmpоnеntlаri bаrchа хоssаgа egа bo’lmаsligi mumkin.Mаsаlаn, bа’zi bir kоmpоnеntаlаrdа sаrlаvhа hususiyati mаvjud bo’lsа, bu hususiyat bа’zi bir kоmpоnеntаlаrdа mаvjud emаs. Bundаy turdаgi hususiyatlаr bir yoki ikkitа emаs Hususiyat, uslub va xodisa - Dasturni ishlab chiqishda komponentalarning xususiyatlarni alfabit tartibida jadvalga joylab chiqilgan. Bu o’z navbatida istalgan xususiyatlarni oson toppish imkonini beradi. C++ Builderning tez-tez ishlatib turiladigan xususiyatlarni bayon qilamiz. Bu xususiyatlar turli qismlar uchun turli maqsadlari bir biriga o’xshab ketadi.
Hususiyat, uslub va xodisa
Hususiyat
|
vazifasi
|
Active Control
|
Dastur boshlanganda formada qanday boshqaruv ta'kidlanganligini aniqlaydi
|
|
|
| |
-klauzura - Arxitekturaviy kompozitsiya asoslari

Savollar
1. M etrning m azm unini tu sh u n tirib bering.
2. R itm ning m azm unini tu sh u n tirib bering.
3. M etrik va ritmik qatorlar deb nim alarga aytiladi?
4. M etrik va ritmik qatorlarni q an d a y to ‘xtatish usullarini bilasiz?
5. H ajm ning vizual maydoni n im a ?
6. M etrik va ritmik qatorlardagi m inim al oraliq qanday oraliq?
M aksim al oraliq-chi? O ptim al o raliq -c h i?
Nisbatlar bo'yicha klauzura va vazifalar

|
Nisbatlar bo'yicha klauzura va vazifalarBog'liq Arxitekturaviy kompozitsiya asoslari (X.Po\'latov va b.)Nisbatlar bo'yicha klauzura va vazifalar
1-klauzura. OLTIN NISBAT
Q og‘oz parchasini buklash vositasida uch juft oltin nisbatlar chiqarila-
di. Klauzurada faqat pargar va chizg‘ichdan foydalaniladi. Uchburchak yoki
transportir qo‘llanilmaydi.
2-klauzura. O LTIN NISBATLAR KETMA-KETLIGI
O ltin nisbatdagi qog‘oz (kitob, gazeta, vat mann qog‘ozi) misolida besh
oltin nisbatlar ketma-ketligidan katta aniqlikda (millimetrning yuzdan biri
darajasida) foydalanishga ruxsat etiladi.
1-vazifa. OLTIN N ISB A TN I M E ’MORLIKDA Q O ‘LLASH
Oltin nisbatdan foydalanib ixtiyoriy ravishda tarh, tarz va peshtoqning
um um iy o ‘lchamlari aniqlanib chiziladi.
2-vazifa. ULGITARHNI M E ’MORLIKDA Q O ‘LLASH
D inam ik kvadratlar to ‘ridan iborat ulgitarhdan foydalanib, kvadrat va
m untazam sakkiz qirrali bino rejasi tarhi chiziladi.
Savollar
1. Masshtabni masshtablilikdan farqi nimada?
2. Qadimda m e’morlar qanday o ‘Ichagichlardan foydalanishgan?
3. M e ’morlikda nisbat qanday m a’noni anglatadi?
4. O ltin nisbat to‘gkrisida gapirib bering.
5. Ulgitarhning mohiyati nimada?
6. Ulgitarhning qo'llanilishiga m isollar keltiring.
Masshtab ва nisbat bo^yicha rasmlar
5-rasm.
ЧШ------ ------------ 1Ш-
--------- i ------
6-rasm.
www.ziyouz.com kutubxonasi
О / f *
j*
А '* й " 6 ' * f ’f
*** ' d s 9 0> f i t
r ^
A * *& I*
Л '
r i
as Л - f t W y J f Cj-Л •}/?*/
7-rasm.
8-rasm.
9-rasm. Xefren ehromi. Ulgitarh.
23
www.ziyouz.com kutubxonasi
|
| |
-klauzura - Arxitekturaviy kompozitsiya asoslari

dan tashkil topib kattalashib yoki kichiklashib boruvchi oraliq hosil bo‘Isa,
bund ay ritm
gorizontal ritm deyiladi. Vazifa hajmlarsiz topshirilishi mumkin.
Unday holda maket asosida unsurlarning o'rinlari belgilanadi.
Vazifa uchun kerak bo'ladigan narsalar: 20x40x1 sm o ‘lchamli maket
asosi, 1x3x7 sm o ‘lchamli 7-9
ta parallelepiped, tush, reysfeder.
-mavzu. METR, RITM - Arxitekturaviy kompozitsiya asoslari

Ritmik munosabatda bo‘Igan unsur va sifatlar qator tariqasida joylash-
tirilsa, ritmik qator tashkil qilingan bo'ladi. Klassik m e’moriy asarlarda rit
mik qatorlar keng qo‘llanilgan. Masalan, Buxorodagi Kalon minorasida va
Vobkent minoralarida ularning sirtlaridagi o ‘ym akor naqshin halqalar di-
ametri tepaga qarab ritmik tarzda qisqarib boradi.
-klauzura. Balandliklari 
0

6-klauzura. Balandliklari
0‘zgaruvchan ritmik qator—vertikal ritm
7-klauzura Bir xil oraliqdagi, bir xil unsurlardan iborat ritmik qator
8‘klauzura. Ritmik qatorni metrik qatorga aylantirish
9-klauzura. Tugal ritmik qatordan iborat kompozitsiya
10-klauzura. Metrik - ritmli kompozitsiya
1-vazifa. Metrli kompozitsiya
2-vazifa. Ritmik qatorli kompozitsiya
6-mavzu. KONTRAST, NYUANS, AYNIYAT
1-klauzura. Ayniyat munosabatida bo‘lgan unsurlardan iborat kompozitsiya
2-klauzura. Nyuans munosabatida bo‘lgan unsurlardan iboart kompozitsiya
3-klauzura. Chiziqli kontrast
4-klauzura. Shakliy kontrast
5-klauzura. Rangli kontrastdan iborat kompozitsiya
6-klauzura. Hajmiy kontrast
7-klauzura. Chegaraviy (haddiy) kontrast
1-vazifa. Kontrast munosabatida bo‘lgan unsurlardan iborat kompozitsiya
2-vazifa. Kontrast, nyuans munosabatida bo‘lgan unsurlardan iborat kom
pozitsiya
7-mavzu. SIM M ETRIY A
1-klauzura. Aksiy simmetriyali kompozitsiya
2-klauzura. 0 ‘qli simmetriyali kompozitsiya
1-vazifa. Fazoviy simmetriyali kompozitsiya
8-mavzu. B O SH L A N G ‘ICH LOYIHA
1-vazifa. Axborot funksiyasiga ega boMgan kichik inshoot loyihasi
9-mavzu. RANG
1-klauzura. Kamalak rang xossalari
2-klauzura. Ranglarni idrok etish
3-klauzura. Bir ranglilik (uyglunlik)
4-klauzura. Yaqin (turdosh) ranglar uyg‘unligi
5-klauzura. Yaqin (kontrast) ranglar uyg‘unligi
6-klauzura. Rang va shakl
www.ziyouz.com kutubxonasi
1-vazifa. Rangli hajmiy-fazoviy kompozitsiya
10-mavzu. KOM POZITSIYA TURLARI
1-klauzura. Kompozitsiyaning asosiy turlarini tashkil etish
MAVZULAR TARKIBI - Arxitekturaviy kompozitsiya asoslari

|
Arxitekturaviy kompozitsiya asoslariBog'liq Arxitekturaviy kompozitsiya asoslari (X.Po\'latov va b.)MAVZULAR TARKIBI
II semestr
1-mavzu. Kompozitsiya to‘g ‘risida tushuncha
2 -mavzu.
Tekislikdagi kompozitsiya
3 -mavzu.
Yuzadagi kompozitsiya
4-mavzu.
Masshtab va nisbat
5-mavzu.
M e trv a ritm
6-mavzu.
Kontrast, nyuans, ayniyat
7-mavzu.
Simmetriya
8-mavzu.
Boshlang‘ich loyiha
III semestr
9-
mavzu.
Rang
10-mavzu.
Kompozitsiya turlari
11 -mavzu.
O chiq fazoviy m uhitni uyushtirish
12-mavzu.
Chizma shaklidagi tahlil
IV semestr
13-mavzu.
Hajmiy tizimni shakllantirish
14-mavzu.
Ichki fazoviy muhitni shakllantirish
15-mavzu.
Tektonika
16-mavzu.
Ichki fazoviy muhit, hajm iy shakl va tevarak (atrof-m uhit)
17-mavzu.
Mavjud tarixiy qurilm alar oralig‘idagi kichik jam oat binosi loy-
ihasi
M avzularning ketma-ketligi “Arxitekturaviy loyihalash asoslari” va
“Arxitekturaviy loyihalash” fanlari b o ‘yicha namunaviy dasturlar inobatga
olingan holda tuzilgan. II semestrdagi 2-7-mavzular kompozitsiyaning tu r
li vositalariga bag‘ishlangan. Bu vositalar to‘g‘risida olingan bilimni va ular-
ni qo ‘Uash k o ‘nikmalarini talaba boshlang‘ich loyihada (8-mavzu) amalda
sinaydi. Bu jihatdan III semestrdagi kichik m e’moriy shakHami loyihalash-
ga ancha tayyorlanib borilgan bo‘linadi. Ill va IV semestrlarda faqat 9-mavzu
( “ R a n g ” ) va 15-m av zu ( “ T e k to n ik a ” ) kom pozitsiya v ositalarig a
bag'ishlangan. Qolgan 10-, 11-, 13-, 14-, 16-, 17-mavzular loyihalash-
ning kompozitsion masalalari bilan bevosita bog‘liqdir. 12-mavzu (“ Chizma
shaklidagi tah lil” ) talabalarga arxitekturaviy asarlarni kompozitsion jih at
dan tahlil qilishni o ‘zlari sinab ko'rishga imkoniyat beradi.
www.ziyouz.com kutubxonasi
|
| |
-klauzura. Kompozitsiya asosiy turlarining o ‘zaro bogliqligi
1-vazifa

|
-klauzura. Kompozitsiya asosiy turlarining o ‘zaro bogliqligi
1-vazifaBog'liq Arxitekturaviy kompozitsiya asoslari (X.Po\'latov va b.)2-klauzura. Kompozitsiya asosiy turlarining o ‘zaro bogliqligi
1-vazifa. Frontallikni ifoda etish
2-vazifa. Hajmiylikni ifoda etish
3-vazifa. Fazoviylikni ifoda etish
11-mavzu. OCHIQ FAZOVIY M U H ITN I U Y U SH TIR ISH
1-klauzura. Sterjenli konstruktiv fazoviy kom pozitsiya
2-kIauzura. Yuzali konstruktiv fazoviy kom pozitsiya
3-klauzura. Steijenli va yuzali unsurlardan tashkil topgan konstruktiv fa
zoviy kompozitsiya
4-klauzura. Hajmlardan tashkil topgan konstruktiv fazoviy kompozitsiya
5-kIauzura. Sterjenli, yuzali va hajmiy unsurlardan tashkil topgan fazoviy
kompozitsiya
1-vazifa. Ochiq muhitli kompozitsiya (odam bo'yiga nisbat qilingan, shartli
funksiyaga ega bo‘lgan va qurilish ashyolaridan ishlangan ochiq muhit tash
kil etiladi)
12-mavzu. CH IZM A SHAKLIDAGI TA H LIL
1-vazifa. M e’moriy inshootning kompozitsion tahlili
13-mavzu. HAJMIY TIZIM N I SH AK LLA N TIRISH
1-klauzura. T o‘g‘ri burchakli unsurlari konstruktiv jihatdan boglangan
hajmiy kompozitsiya
2-k)auzura. 0 ‘tkir burchakli unsurlari konstruktiv jihatdan boglangan
hajmiy kompozitsiya
3-klauzura. Egri sirtli unsurlari konstruktiv jih atd an bogMangan hajmiy
kompozitsiya
4-klauzura. T o‘g‘ri, o ‘tkir burchakli va egri sirtli unsurlari konstruktiv
jihatdan bogklangan hajmiy kompozitsiya
5-klauzura. Turli fakturadagi, rangdagi unsurlari konstruktiv jihatdan
bog'langan hajmiy kompozitsiya
6-klauzura. Unsurlari turli ashyolardan ishlangan va konstruktiv jihatidan
bogiangan hajmiy kompozitsiya
1-vazifa. Hajmiy shaklli kompozitsiya
14-mavzu. ICHKI FAZOVIY M U H ITN I SH AK LLA N TIRISH
1-klauzura. To‘siqIar vositasida tashkil etilgan ichki muhit
www.ziyouz.com kutubxonasi
|
| |
-vazifa - Arxitekturaviy kompozitsiya asoslari

|
Arxitekturaviy kompozitsiya asoslariBog'liq Arxitekturaviy kompozitsiya asoslari (X.Po\'latov va b.)1-vazifa.
MAHALLA GUZARI BINOSI LOYIHASI VARIANT LARI
1-variant. Choyxona loyihasi.
Toshkentdagi Xizmatchi k o ‘chasining shimoli-sharqiy tarafida uncha
katta bolm agan choyxona loyihalansin. Choyxona qishki (30-40 m2), yozgi
(30-40 m2) hamda yordam chi (20-30 m2) xonalardan iborat bo'lsin. Tashqi
qiyofasi badiiy jihatdan ta ’sirchan, funksiyasini ochib bera oladigan bo‘lishi
ham da atrofdagi binolar (yodgorliklar) bilan bog‘lanishi kerak.
2 - variant. Ko'p funksiyali za l loyihasi.
Toshkentdagi Kiyev ko‘chasining shimolidagi yalanglikda ko‘p funk
siyali zal (umumiy sathi 150-200 m 2, sahnasi 30-40 m2, yordamchi bo‘lgan
2-3 xona 40-50 m2) loyihalansin. 0 ‘z arxitekturasi bilan ko‘chaning sharqi-
dagi mahalla markazi (unga klub, masjid, choyxona, hamm om, sartarosh-
xona va sportzal kiradi) bilan uyg‘un b o ‘lishi zarur. Ba’zi og‘zaki
m a’lumotlarga ko‘ra zal joylashtirish m o’ljallangan yalanglikda qadimda sar-
hovuz (katta hovuz) bo‘lganligi nazardatutilsin.
3-variant. Muzey loyihasi.
Toshkentdagi O lm azor k o ‘chasi bilan Kiyev ko‘chasining chorra-
hasidan sal shimolroqda XX asr boshida mardikorlikka olishga qarshi bo'lgan
q o ‘zg‘olon vaqtida bir necha q o ‘zg‘olonchilar, jumladan Oybekning “Qut-
lug‘ q o n ” romanidagi Yo‘lchi halok bo‘lgan Kolyuchiy berk ko‘chasidagi
politsiyaxona saqlangan joyga memorial muzey loyihalansin. Muzeyning
yordam chi bo‘linmasi 20-30 m2, eksponatlar zali 150-200 m2 atrofida
olinadi. Bino ikki qavatli b o ‘lishi ham mumkin.
Savollar
1. “ M e’moriy meros” deyilganda nimalar tushuniladi?
2.
Tarixiy mahallalarda yangi bino qurilayotganda unga nimalar ta’sir ko‘rsatadi7
3.
Yangi arxitekturaning qadimgi arxitekturaga taqlidiy munosabati nima?
4. “Yangi arxitekturaning qadimgi arxitekturaga kontrast (qarama-
|
| |
“ARXITEKTURAVIY KOMPOZITSIYA ASOSLARI” FANIDAN

“ARXITEKTURAVIY KOMPOZITSIYA ASOSLARI” FANIDAN KLAUZURA VA VAZIFALAR TARKIBI I-mavzu. KOMPOZITSIYA T O ‘G ‘RISIDA T U S H U N C H A
1-klauzura. Tartib va xaos
2-mavzu. TEKISLIK XOSSALARI
1-klauzura. Nuqta va fon
2-klauzura. “Tasvir” va fon
3-klauzura Nuqtali, chiziq va to ‘g‘ri to ‘rtburchakdan iborat uch kom-
pozitsiya
4-klauzura. Chiziqlardan iborat statik kompozitsiya
5-klauzura. Chiziqlardan iborat dinamik kompozitsiya
6-klauzura. Nuqtali, chiziqli va to ‘g‘ri to ‘rtburchakli unsurlardan iborat
bir kompozitsiya
7 -klauzura. Rangli nuqtali, chiziqli va to ‘g‘ri to ‘rtburchakli shakllardan
iborat kompozitsiya
1-vazifa. Fonni “ mustahkamlovchi” oq-qora kompozitsiya
2-vazifa. Fonni “buzuvchi” rangli kompozitsiya
3-mavzu. YUZADAGI KOMPOZITSIYA
1-klauzura. Yuzaning plastina va hajm bilan bog'liqligi
2-klauzura Bir yuzadagi relyefli kompozitsiya
3-klauzura. Bir necha relyefli yuza kompozitsiyasi
4-klauzura. Fakturali yuza kompozitsiyasi
5-klauzura. Rangli yuza kompozitsiyasi
6-klauzura. Ashyoni ifodalovchi kompozitsiya
1-vazifa. Yuzadagi oq-qora kompozitsiya
2-vazifa. Yuzadagi rangli kompozitsiya
3-vazifa. Turli ashyolardan tuzilgan yuzadagi kom pozitsiya
4-mavzu. MASSHTAB VA NISBAT
1-klauzura. Oltin nisbat
2-klauzura. Oltin nisbatlar ketma-ketligi
1-vazifa. Oltin nisbatni m e’morlikda qoilash
2-vazifa. Ulgitarhni m e’morlikda qo‘llash
5-mavzu.
METR, RITM.
1-klauzura. Hajm va uning ta ’sir maydoni
2-klauzura. Metrik qatordagi m inimal, optim al va maksimal oraliqlar
3 -klauzura. Murakkab unsurlardan iborat oddiy m etrik qator
www.ziyouz.com kutubxonasi
Ishdan maqsad: Talabalarda "Bo’lib tashla va hukmronlik qil" tamoyilidagi algoritmlarni asimptotik tahlil qilish bo’yicha ko’nikmalar hosil qilish

|
Ishdan maqsad: Talabalarda "Bo’lib tashla va hukmronlik qil" tamoyilidagi algoritmlarni asimptotik tahlil qilish bo’yicha ko’nikmalar hosil qilish
|
bet | 1/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #241454 |
Bog'liq Al3
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
CAL006-2 guruh talabasi Ilyosov Azizbekning Algoritmlarni loyihalash fanidan
Amaliy mashg’ulot-3
Bajardi: Ilyosov Azizbek
Tekshirdi: Axmedov Oybek Kamarbekovich
“Ajrat va xukmronlik qil” tamoyilidagi algoritmlar sinfi
Ishdan maqsad: Talabalarda “Bo’lib tashla va hukmronlik qil” tamoyilidagi algoritmlarni asimptotik tahlil qilish bo’yicha ko’nikmalar hosil qilish.
Nazariy qism:
Dasturlashda, bo’lib tashla va hukmronlik qil — bu algoritmik paradigma bo’lib, bu paradigmaning asosiy g’oyasi algoritmik masalalarni bosh masalaga o’xshash kichik qismlarga bo’lib tashlab, ularni rekursiv hal qilishdan iborat. Bu paradigmada masala qismlarga bo’linganligi sababli, qism masalalar bosh masalaga qaraganda kichikroq bo’lishi va bu bo’linish to’xtashi uchun asos holat bo’lishi kerak. Barcha turdagi bo’lib tashla va hukmronlik qil algoritmlari 3 ta bosqichdan iborat bo’ladi:
Bo’lib tashlash bosqichi. Bunda bosh masala huddi shu masalaga o’xshash kichikroq masalalarga bo’lib chiqiladi.
Hukmronlik bosqichi. Asos holatimizga mos kelib qolgan qism masalalar huddi u kabi yechiladi.
Birlashtirish bosqichi. Bu bosqichda yechilgan kichik qism masalalar qaytib birlashtirib chiqiladi va bu bosh masala yechimi bo’ladi.
Shu sababli, bo’lib tashla hukmronlik qil paradigmasini 3 ta jumla bilan eslab qolish mumkin: bo’lib tashla, hukmronlik qil, birlashtir. Oddiy, bittagina qadamdan iborat “bo’lib tashla va hukmronlik qil” algoritmi qanday ishlashini ko’raylik(1-rasm):
1-rasm. Bir qadamdan iborat “bo’lib tashla va hukmronlik qil” algoritmining ishlash printsipi.
Agar biz qadamlar sonini oshiradigan bo’lsak, paradigma tasviri quyidagicha ko’rinish oladi(6.2-rasm):
2- rasm. Ko’p qadamdan iborat “bo’lib tashla va hukmronlik qil” algoritmining ishlash printsipi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ishdan maqsad: Talabalarda "Bo’lib tashla va hukmronlik qil" tamoyilidagi algoritmlarni asimptotik tahlil qilish bo’yicha ko’nikmalar hosil qilish
|