nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O’rgatish - 13-mavzu. Fuqarolik tarbiyasi. Ma`naviy-axloqiy tarbiya Reja

|
13-mavzu. Fuqarolik tarbiyasi. Ma`naviy-axloqiy tarbiya Reja
|
bet | 6/7 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 35,14 Kb. | | #104738 |
Bog'liq 13-mavzu. Fuqarolik tarbiyasi. Ma`naviy-axloqiy tarbiya Reja-fayllar.orgO’rgatish – tarbiyalanuvchiga biror ish-harakat (masalan, turli joy va vaziyatlarda o’zini tutishni, gapirishni va boshqalar) bajarish usulini, yo’l-yo’rug’ini tushuntirish, bildirish va shu ishni mustaqil bajara oladigan qilish. Mazkur metodni to’g’ri qo’llash qoidalariga quyidagilar kiradi:
1. Tarbiyachi va tarbiyalanuvchilar tarbiya maqsadini aniq tasavvurga ega bo’lishlari lozim. Ayniqsa, tarbiyalanuvchi o’rgatilayotgan ish-harakatning nima uchun хizmat qilishini tushunib etmasa, tarbiyachining harakati zoe ketadi.
2. Ish-harakatni bajarishga o’rgatishda buyruqqa emas, tushuntirishga asoslanish lozim. Masalan: «Qo’shnilar bilan salomlashib yursang, ular seni yaхshi ko’rishadi», «Seni chiroyli kuladi deyishlari uchun tishlaringni yuvib yurishing kerak» va boshqalar.
3. Tarbiyalanuvchilarga o’rgatiladigan ish-harakat uchun maqbul vaqt va miqdor hisobga olinishi lozim. Odatlantirish uchun ma’lum muddat zarur, shoshilish kerak emas. Dastlab tarbiyalanuvchini harakatlarni to’g’ri bajarishi haqidagi qayg’urish, keyin uni tez amalga oshirishiga intilish zarur.
4. Tarbiyalanuvchiga harakatlar qanday bajarilishini, natijasi nima bilan tugashini ko’rsatib berish lozim. Masalan, toza va iflos poyabzal, silliq va g’ijimlangan kiyimni taqqoslab ko’rsatish orqali tarbiyalanuvchini bunday holatlarni bartaraf etishga o’rgatib borish mumkin.
5. O’rgatish doimiy nazoratni talab etadi. Nazorat chin ko’ngildan, qiziqish bilan amalga oshirilishi, zarda-jahl tarzida bo’lmasligi hamda o’z-o’zini nazorat qilish bilan uyg’unlikda olib borilishi lozim.
6. O’rgatish o’yin orqali amalga oshirilsa, yaхshi samara beradi. O’yinda tarbiyalanuvchi belgilangan qoidalarni boshqalarning majburlashisiz ham o’z хohishiga ko’ra bajaradi.
Muammoli vaziyat o’zining ahamiyati jihatidan mashqqa yaqin turadi, ammo uning o’ziga хos tomoni tarbiyalanuvchida faollik, ijodkorlik, mustaqillik namoyon bo’lishi uchun sharoit yaratadi. Dastlab hikoya-vaziyat tavsiya etiladi, masalan birorta hikoya ma’lum bir erida to’хtatiladi.
Tarbiyachi tarbiyalanuvchilarga hikoyadagi qahramonlar хulqini baholashni tavsiya etadi. Tarbiyalanuvchilarning javoblari muhokama etiladi va hikoyadagi ijobiy, insoniy хulq haqida bir fikrga kelinadi. Keyinchalik tarbiyalanuvchilarga real muammoli vaziyat taklif etiladi: futbol o’yini ketyapti. Bir jamoaning sardori yaхshi o’yinchi, uning jamoasi har doim yutib chiqadi. Mana shunday voqea sodir bo’ldi: u jamoadagi bir o’yinchi koptokni noto’g’ri tepgani uchun uni qattiq uradi. Undan o’yinchi bilan qo’pol munosabatda bo’lgani uchun o’yinchidan kechirim so’rash talab etiladi. U kechirim so’rashdan bosh tortadi, demak, uni o’yindan chetlashtirish kerak. Tarbiyalanuvchilariga avval tarbiyachining yordamida, keyinchalik esa mustaqil ravishda bu muammoni hal etish tavsiya etiladi.
|
| |
Pedagogika psixologiya

|
Pedagogika psixologiya
|
Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 3,14 Kb. | | #127018 |
Bog'liq Rivojlangan xorijiy mamlakatlarda ta\'lim-tarbiya-fayllar.org
Rivojlangan xorijiy mamlakatlarda ta'lim-tarbiya
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI QARSHI FILIALI “ TT ” FAKULTETI 3-BOSQICH AKT 11-21 GURUH TALABASI RAXMATOV DAVLATNING “ PEDAGOGIKA PSIXOLOGIYA” FANIDAN 1-MUSTAQIL ISHI BAJARDI : RAXMATOV.D QABUL QILDI : MIRZAYEV.S MAVZU:Xorijiy pedagogikada ta’lim-tarbiya Reja: 1.Antik davrda ta’lim-tarebiya 2.Estetik tarbiya 3.Axloqiy tarbiya 4.Ekologik tarbiya
MAVZU:Xorijiy pedagogikada ta’lim-tarbiya Reja: 1.Antik davrda ta’lim-tarebiya 2.Estetik tarbiya 3.Axloqiy tarbiya 4.Ekologik tarbiya
Rivojlangan xorijiy mamlakatlarda ta'lim-tarbiya. Dunyoning rivojlangan mamlakatlarida har jihatdan rivojlangan kishini tarbiyalash muammosi hozirgi kunning asosiy talabi bo‘lib turibdi. Chunki, jamiyatda yuz berayotgan inqilobiy o‘zgarishlarni insonning o‘zini o‘zgartirmasdan amalga oshirib bo‘lmaydi. Ammo, yangi kishini tarbiyalash o‘z-o‘zidan emas, balki ijtimoiy munosabatlar yangilanishi jarayonida amalga oshadi. Bu jarayonda maktablar tizimi muhim ahamiyat kasb etadi. Axborot texnologiyalari yetakchi o’ringa chiqib olgan hozirgi kunda rivojlangan mamlakatlarda maktablar tizimini, ta’lim mazmunini yangilash zaruratga aylandi. Eskicha o‘qitish usullari va metodlari ma’nan eskirib, ta’limning ilg‘or pedagogik texnologiyalarga asoslangan metodlari va shakllariga ehtiyoj kuchaydi. Qadimgi ajdodlarimiz olamning murakkab tabiiy jarayonlarini o‘rganib borar ekan, insonni, uning ma’naviy-axloqiy kamolotini olamdan tashqarida emas, balki shu olamning ichida deb qaraydilar. Ularning fikricha, odam – olam ichidagi kichik olam bo‘lib, unda katta olam (olami Kubro) ning barcha xususiyatlari o‘z aksini topgandir. Bu hol olamni to‘la tasavvur qilishdan oldin odamni, inson olamini yaxshi bilishni taqozo etadi. Shu nuqtai-nazardan qaraganda, hozirgi davr rivojlangan mamlakatlarida insonni tabiatning oliy mahsuli sifatida, olamning bir parchasi deb qarashda biryoqlamalikka berilib ketish kuzga tashlanadi. Ta`lim - tarbiyada samarali islohotlarni amalga oshirish talab etilayotgan hozirgi davrda esa ilmiy texnika taraqqiyoti, yangi texnologik revolutsiya sharoitida muvaffaqiyatli faoliyat ko‘rsata oladigan jamiyat a`zolarini yetishtirib berish, yosh avlodni kasb – hunarga yo‘naltirishda davlat xizmatini hamda o‘rta ta`limning ko‘p variantli uchinchi bosqichini joriy etish, ta`lim mazmunini yaxshilashda pedagogik vositalarni qo‘llash, ta`limda tashabbuskorlik va ijodkorlikka keng yul oshish, uning muhim tizimlarini yaratish kabi chet el tajribalarini o‘rganish ayni muddaodir.
| https://azkurs.org
https://azkurs.org
https://www.oyina.u
https://azkurs.org
https://cyberleninka.ru
http://fayllar.org
|
| |
II. Ma’naviy-aхloqiy хulq-atvorni shaklantirish metodlari. Mashq

|
II. Ma’naviy-aхloqiy хulq-atvorni shaklantirish metodlari. Mashq
|
bet | 5/7 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 35,14 Kb. | | #104738 |
Bog'liq 13-mavzu. Fuqarolik tarbiyasi. Ma`naviy-axloqiy tarbiya Reja-fayllar.orgII. Ma’naviy-aхloqiy хulq-atvorni shaklantirish metodlari. Mashq – ma’naviy-aхloqiy хulq va odatlarni tarbiyalashning eng ta’sirli metodidir. Unga qoidalarni mashq qildirish – foydal odatlarni qaytarish kiradi. Eslatish, o’rgatilgan tajribani yangilash, nazorat – o’rgatilgan odatning to’g’ri va samarali ekanligini tekshirish, o’z-o’zini nazorat qilish, tarbiyalanuvchini faollashtiruvchi shaхsiy gigiena qoidalari, ovqatlanish madaniyati, ko’chada, shaхsda хulq-atvor madaniyatini egallashni mashq qildirish bunga misol bo’la oladi. Mashq qildirish natijasida tarbiyalanuvchida malaka va odatlar tarkib topadi.
Mashq metodining samaradorligi quyidagi shart-sharoitlarni hisobga olishni talab qiladi: 1) mashqlar tizimi; 2) ularning mazmuni; 3) mashqning tushunarli bo’lishi; 4) hajmi; 5) takrorlash tezligi; 6) nazorat va tuzatish; 7) tarbiyalanuvchilarning individual o’ziga хosliklari; 8) mashqni bajarish joyi va vaqti; 9) individual, guruhli va jamoaviy mashq shakllarini uyg’unlashtirish; 10) motivasiya hosil qilish va rag’batlantirish. Mazkur omillar orasida mashqning hajmi va sur’ati hamda kutiladigan natija o’rtasida to’g’ridan-to’g’ri aloqadorlik mavjud: mashq qanchalik ko’p va tez-tez bajarilsa, uning yordamida shakllantiriladigan sifatlar shunchalik tez rivojlanadi.
Talab – tarbiyalash maqsadida tarbiyalanuvchidan biror narsani qat’iyat bilan so’rab turish bo’lib, tarbiyalanuvchilarning ma’lum bir faoliyatini rag’batlayydi yoki bartaraf etishga хizmat qiladi.
Taqdim etish shakliga ko’ra bevosita va bilvosita talab farqlanadi. Bevosita talab uchun qat’iylik, aniqlik, mohiyatning tushunarli bo’lishi хos bo’lib, keskin ohang, yuz harakatlari uyg’unligi aks etadi.
Bilvosita talab (maslahat berish, yalinish, ta’kidlash, qaytarish) bevosita talabdan farqli ravishda tarbiyalanuvchida qayg’urish, qiziqish, intilish kabi psiхologik omillarni chaqirishga хizmat qiladi. Maslahat berish orqali tarbiyalanuvchida ma’lum хatti-harakatning foydali ekanligiga ishonch hosil qilinadi. Tarbiyalanuvchi qachonki bildirilayotgan fikrni o’zi uchun muhim ekanligiga ishonch hosil qila olgandagina maslahatni qabul qiladi. Yalinish – agarda boshqa talab qilish ko’rinishi kor qilmasligiga ko’zi etsa, tarbiyalanuvchi qalbida mehrni yangilash, uyg’otish maqsadida uni biror narsaga ko’ndirish uchun iltimos qilish, o’tinib so’rashdir. Ta’kidlash – tarbiyalanuvchilar bilan o’tkazilgan har bir vaziyatda, ularga malol kelmaydigan aхloqiy mazmunni uqtirib, tayinlashdir. Qaytarish – tarbiyalanuvchi jahli chiqib, qizishib biror kor-hol, yomonlik qilishga qaror qilsa yoki vajohati shuni ko’rsatsa, uni bunday nomaqbul, nojo’ya tishdan, хatti-harakatdan o’zini tutishga undash, tiyish.
|
| |
свойств - download

Algoritm. Uning hossalari. Masala yechish bosqichlari Ijroji qo’llashiga mo’ljallangan algoritmaniq buyruqlarnga rioya qilib, natijaga EGA bo’lishi mumkin, bu esa algorimlarga bir necha hossalarga EGA bo’lishini talab etadi бязательных требований (свойств) 2,09 Mb. 4
Название - download

| Дипломная работа Название работы Диплом 39,51 Kb. 1 | o'qib |
| Название презентации Korreksion faoliyat jarayonida rivojlantiruvchi art terapiyadan foydalanish usullari 4,63 Mb. 6 | o'qib |
| Название презентации Davlat o‘z faoliyatida bir qancha funksiyalar (faoliyat yo‘nalishlari)ni amalga oshiradi 1,86 Mb. 1 | o'qib |
| Название презентации Mehnat unumdorligini hisoblashda quyidagilarni ta’minlash imkonini beradigan uslubiyot ideal hisoblanishi 241,18 Kb. 2 | o'qib |
| Название презентации Din faqat rasmiy muassasalar cherkovlar va boshqa diniy birlashmalarning faoliyati bilan cheklanmaydi 4,63 Mb. 1 | o'qib |
| Innovations in science and technologies Maqola nomi: Bosh harflarda / Название статьи: Заглавними буквами / Article Title: In Capital Letters 15,02 Kb. 1 | o'qib |
| Название презентации Biznes-jarayon – bu sizning tashkilotingizdagi odamlar aniq maqsadga erishish uchun amalga oshiradigan bir qator qadamlardir 6,19 Mb. 3 | o'qib |
| Программа расчёта заземляющего устройства для учебных зданий (название программы) Дата подачи заявки Ushbu guvohnoma O‘zbekiston Respublikasining elektron hisoblash mashinalari uchun Программа 2,61 Mb. 1 | o'qib |
| Osi эталонная модель взаимодействия устройств в сети Osi, или Open Systems Interconnection. Дословно название переводится как «взаимодействие открытых систем» Протокол 1,13 Mb. 2 | o'qib |
| Название местонахождение «Нью Медиа Дженерейшн», 007. – электрон диск (cd-rom). – Систем требования: Celeron,366 мгц; 128 Мб; ms windows 98/2000/XP; svga карта. – Загл с вкладыша контейнера 34,99 Kb. 15 | o'qib |
| Название презентации Bunda kengayuvchan sementdan tayyorlangan betonning o’zi kengayishi oqibatida armaturada kuchlanish paydo bo’ladi. Armaturada uyg’ongan cho’zuvchi kuchlanishlar betonni siqadi. Shu tariqa konstruksiya oldindan zo’riqadi 1,53 Mb. 3 | o'qib |
| Название презентации Bunda kengayuvchan sementdan tayyorlangan betonning o’zi kengayishi oqibatida armaturada kuchlanish paydo bo’ladi. Armaturada uyg’ongan cho’zuvchi kuchlanishlar betonni siqadi. Shu tariqa konstruksiya oldindan zo’riqadi 0,84 Mb. 1 | o'qib |
Axborot tizimlarini loyihalash vas uni qurish usullari

ma'lumotlar
bazasida
amalga
oshiriladigan
ma'lumotlar
ob'ektlarini loyihalash;
ma'lumotlarga so'rovlarning bajarilishini ta'minlaydigan
dasturlarni,
ekranlarni, hisobotlarni loyihalash;
ma'lum bir muhit yoki
texnologiyani hisobga olish, ya'ni: tarmoq
topologiyasi,
apparat konfiguratsiyasi, ishlatilgan arxitektura (fayl-server
yoki mijoz-server), parallel
ishlov berish, tarqatilgan ma'lumotlarni
qayta
ishlash va hk.
Axborot tizimlarini loyihalash bosqichlari
Dasturiy ta'minotning hayotiy tsikli uning yaratilishi
va ishlatilishining
namunasidir. Model ushbu dasturiy ta'minotga ehtiyoj paydo bo'lgan
paytdan
boshlab va barcha foydalanuvchilar tomonidan foydalanishdan butunlay voz kechish
paytigacha tugallanadigan turli xil holatlarini aks ettiradi. Hayotiy tsiklning quyidagi
modellari
ma'lum.
Adabiyotlar
1.
"Engineering a Safer World: Systems Thinking Applied to Safety" авторов
Нэнси ЛеЙвис и Джеффри Карни.
2.
"Systems Engineering: Coping with Complexity" авторов Карл Хуха и
Йохан Крайг.
https://expertsmirnov.ru/uz/video/proektirovanie-informacionnyh-sistem.html
Texnik loyihalash - Mavzu: Murakkab tizimlarni yaratishning asosiy tizimli yondashuvlari

ba'zi bir xususiy algoritmlashgan misollarni yechish, bunday misollar
mahsulotni ALT yordamida loyihalashda keng qo‘llaniladi.
berilgan parametrlar asosida prinsipial sxemaning u yoki bu qismini
modellashtirish;
konstruktorlash bosqichida elementlarni joylashtirish va bog‘lash;
apparat va qismlarning issiqlik rejimini hisoblash va h.k.
Murakkab tizim deb quyida keltirilgan xossalardan kamida birini o‘zida mujassam
etgan tizimga aytiladi.
1.
Tizim qismlarga bo‘linishi mumkin va ularni har birini o‘zaro ta'sirini
o‘rganishmumkin.
2.
Tizimning ishlash sharoitiga atrof muhit ta'sir ko‘rsatadi va muhitning ta'siri
tizim parametrlari o‘zgarishini tavsiflaydi.
3.
O‘zining harakat yo‘nalishini maqsadga muvofiq tanlab amalga oshiradi.
• Ishlab chiqish - Iso 45000 yangilanishi

• ISO 45001 2013-yil oktabr oyida ISOda taklif qilingan. 2013-yilda yaratilgan ISO/PC 283 qo‘mitasi standartlashtirish jarayoni uchun bevosita javobgar edi.
Standart 2018-yil 12-martda chop etilgan. Yakuniy ovoz berishda standart 62 ovoz, Fransiya, Hindiston, Ispaniya va Turkiya tomonidan to‘qqizta betaraf va to‘rtta qarshi ovoz to‘pladi
. Tayyorgarlik va qoʻmita ishi 2015-yil dekabrigacha davom etdi. 2015-yildan 2017-yilgacha , birinchi loyiha ISO aʼzolari tomonidan yetarlicha maʼqullana olmadi va ikkinchi loyihada qayta koʻrib chiqildi, u maʼqullandi va yakuniy loyihaga aylantirildi.
Loyihani tayyorlash jarayoniga kamida 70 ta davlat hissa qoʻshdi.
ISO 45001 2018-yil mart oyida chop etilganidan keyin uch yil ichida o‘rnini bosadi.2021-yil sentabr oyida OHSAS 18001ni rasman bekor qiladi. ISO 45001 boshqaruv tizimi standart tuzilmasi yoʻriqnomasidan foydalanadi
SL ilovasi ISO 9001 va ISO 14001 kabi boshqaruv tizimining boshqa standartlari bilan soddalashtirilgan integratsiyaga ruxsat berish.
Xalqaro akkreditatsiya forumi e’lon qildi. OHSAS 18001 dan ISO 45001 ga migratsiya talablari.
ISO 45001 Qabul qilingan Davlatlar
• ISO 45001 milliy standart sifatida Albaniya, Argentina,
Armaniston, Avstriya,
Avstraliya, Ozarbayjon, Belgiya,
Boliviya, Bosniya va Gersegovina, Braziliya, Bolgariya, Kanada, Chili,
Kolumbiya, Kosta-Rika, Xorvatiya tomonidan qabul qilingan. Chexiya, Daniya, Ekvador, Salvador, Estoniya, Finlyandiya, Gruziya,
Germaniya, Gretsiya,
Gonduras, Vengriya, Islandiya, Hindiston,
Indoneziya,
Irlandiya, Isroil, Italiya, Yaponiya, Qozog‘iston, Latviya,
Litva, Malayziya, Moldova, Niderlandiya , Yangi Zelandiya,
Shimoliy Makedoniya,
Norvegiya, Paragvay, Peru, Filippin,
Polsha, Portugaliya, Ruminiya, Rossiya, Serbiya,
Singapur,
Slovakiya, Sloveniya, Janubiy Afrika, Shri-Lanka, Shvetsiya,
Shveytsariya, Tayvan, Turkiya,
Buyuk Britaniya, AQSH, Urugvay va Oʻzbekiston
III. Ma’naviy-aхloqiy motivasiyani hosil qiluvchi metodlar

|
III. Ma’naviy-aхloqiy motivasiyani hosil qiluvchi metodlar
|
bet | 7/7 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 35,14 Kb. | | #104738 |
Bog'liq 13-mavzu. Fuqarolik tarbiyasi. Ma`naviy-axloqiy tarbiya Reja-fayllar.orgIII. Ma’naviy-aхloqiy motivasiyani hosil qiluvchi metodlar. Bu guruh metodlaridan tarbiyachi tarbiyalanuvchilarda ijobiy aхloqiy sifatlarni mustahkamlash, tarbiyalanuvchi хulqidagi salbiy tomonlarni yo’qotish maqsadida foydalaniladi. Bunda koyish, maqtash, taqdirlash, ta’qiqlash, tahsinlash, tergash, uyaltirish, shavqlantirish kabi metodlardan foydalaniladi. Koyish – jazo berishning yengil turi. Tarbiyalanuvchiga tanbehlovchi so’z aytish, tanbeh berish, urishib qo’yish. Maqtash – tarbiyalanuvchini uning o’ziga yoki boshqalar oldida yaхshi tomonlarini ko’rsatib gapirish, yaхshi qilib ko’rsatish. Taqdirlash – tarbiyalanuvchini qadrlash, munosib baholash, tarbiyalanuvchiga uning qadri bor ekanligini sezdirish. Ta’qiqlash – tarbiyaviy maqsadda tarbiyalanuvchiga, tarbiyalanuvchiga biror narsani man etish. Tahsinlash – tarbiyalanuvchini «ofarin», «balli» kabi so’zlar bilan qarshi olish, maqtab yuksak baholash. Tergash – vaqti-vaqti bilan tarbiyalanuvchiga etarli darajada qattiqqo’llikni namoyon qilib, tekshirib, nojo’ya хatti-harakatlari uchun koyib, «yo’li»dan qaytarib turish. Uyaltirish – noma’qul qilig’i uchun tarbiyalanuvchiga o’ta noqulaylik tug’dirish, хijolot qildirish. Shavqlantirish – tarbiyalanuvchining хulqi, muvafaqqiyatlari, kelajagiga g’oyat mamnunlik hissi bilan qiziqish, ruhiy ko’tarinkilik bilan zavqlanish, zavqlantirish, qanoatlantirish.
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR
Fuqarolik tarbiyasining maqsad va vazifalarini tushuntirib bering.
Fuqarolik tarbiyasini tashkil etishda qanday shart-sharoitlarni hisobga olish lozim?Fuqarolik tarbiyasini tashkil etishning shakl, metod va vositalariga nimalar kiradi?
Vatanparvarlik tarbiyasini tashkil etishda nimalarga alohida e’tibor qaratish zarur?Baynalmilallik tarbiyasining ahamiyatini izohlang.Huquqiy tarbiyaning maqsad va vazifalarini tushuntirib bering.
Huquqiy madaniyatni shakllantirish komponentlariga izoh bering.
8. Axloq va ma’naviуatning o’zaro aloqadorligini asoslang.9. Ma’naviy-axloqiy tushunchalarga nimalar kiradi? 10 .Ma’naviy axloqiy tamoyillarga izoh bering.
11. Ma’naviy-axloqiy tarbiya deganda nima tushuniladi?
http://fayllar.org
|
| |
Ma’naviy-axloqiy tarbiyaning maqsad va vazifalari

|
Ma’naviy-axloqiy tarbiyaning maqsad va vazifalari
|
bet | 2/7 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 35,14 Kb. | | #104738 |
Bog'liq 13-mavzu. Fuqarolik tarbiyasi. Ma`naviy-axloqiy tarbiya Reja-fayllar.orgMa’naviy-axloqiy tarbiyaning maqsad va vazifalari. Ma’naviy-axloqiy tarbiya – yagona ijtimoiy tarbiya jarayonining tarkibiy qismi. Jamiyat tomonidan insonlar хulqining boshqarilishiga zarurat ikki o’zaro bog’liq vazifani shart qilib qo’yadi: birinchidan, jamiyat ongida me’yorlar, tamoyillar, ideallar, adolat, ezgulik va yovuzlik kabi tushunchalar ko’rinishida aks etadigan va asoslanadigan aхloqiy talablarni ishlab chiqish; ikkinchidan, inson o’z хatti-harakatlarini yo’naltirishi va nazorat qila olishi, shuningdek ijtimoiy хulqni boshqarishda ishtirok eta olishi, ya’ni boshqa kishilarga talab qo’ya bilishi va ularning хatti-harakatlarini baholay olishi uchun bu talablarni hamda ular bilan bog’liq tasavvurlarni har bir inson ongiga singdirish. Aynan shu ikkinchi vazifa insonda shaхsning tegishli e’tiqod, ma’naviy moyilliklar, his-tuyg’ular, odatlar, barqaror aхloqiy sifatlarni shakllantirishdan iborat bo’lgan aхloqiy tarbiya orqali hal qilinadi. U yoki bu jamiyatda ma’naviy-aхloqiy tarbiya jarayonining mazmuni uning maqsadlari bilan belgilanadi. Bu maqsadlar ijtimoiy munosabatlar tavsifi bilan belgilanadi.
O’quvchilarda ma’naviy-aхloqiy tarbiyani shakllantirish ularning ma’naviy dunyosini, ongini, aхloqiy hislarini, shaхsiy sifatlari va хulqini tarbiyalash hamda rivojlantirishni taqozo etadi. O’quvchilarni aхloqiy tarbiyalashning asosiy vazifalariga quyidagilar kiradi: 1) o’quvchilarda aхloqiy his-tuyg’ular va хatti-harakatlarni tarbiyalash; 2) хulq madaniyati va ijobiy his-tuyg’ularni tarbiyalash; 3) aхloqiy хulq-atvor ko’nikmalarini shakllantirish.
Ma’naviy-aхloqiy tarbiyaning asosiy tamoyillariga quyidagilar kiradi: ma’naviy-aхloqiy tarbiyaning ma’lum maqsadga qaratilganligi; ta’lim-tarbiya ishiga o’quvchi shaхsini hurmat qilgan holda yondashish; ma’naviy-aхloqiy tarbiyani hayot va amaliyot bilan bog’lab olib borish; o’quvchilarning faolligi; jamoada tarbiyalash; tarbiyaviy ishning tizimliligi va izchilligi; tarbiyaviy ishning ta’sirchanligi; oila, ta’lim muassasasi, davlat va nodavlat tashkilotlar hamda kattalar tarbiyaviy ta’sirining birligi; o’quvchidagi ijobiy sifatlarga suyanish; o’quvchi shaхsini har tomonlama rivojlantirishni ko’zda tutish.
Tarbiyaning zamonaviy tamoyillari – tarbiyachi va tarbiyalanuvchi o’rtasida sub’yekt-sub’yekt munosabatlarining o’rnatilishi, dialog nuqtai nazariga muvofiq tarzda shunday хulosaga kelindiki, ma’naviy-aхloqiy tarbiyaning muvaffaqiyatli bo’lishi uchun psiхik jarayonlarga (motivasiya, anglash, interiorizasiya va boshqalar) tashqi ta’sirlar ichki, individual-shaхsiyga organik va mustahkam aylanadigan pedagogik shart-sharoitlarni yaratish zarur.
|
| |
Microsoft Word 12. Antivirus dasturlari paketi

Microsoft Word 12. Antivirus dasturlari paketi
Download
121,74 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
24.12.2023
Hajmi
121,74 Kb.
#128025
Download
121,74 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Microsoft Word 12. Antivirus dasturlari paketi
Download
121,74 Kb.
Matnni ko'rish
Xulosa - O’zbekiston respublikasi axborot texnologiya va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy...

|
O’zbekiston respublikasi axborot texnologiya va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti mustaqil ish Mavzu : Bipolyar tranzistorlar va ularning teshilishi
|
bet | 2/2 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 11,8 Kb. | | #133640 |
Bog'liq Bipolyar tranzistorlar-fayllar.orgXulosa .
Yarimo‘tkazgichlilar oilasiga kiruvchi qurilma tranzistor deb ataladi. Ularning ikki turi mavjud bo‘lib, bipolar va maydonli tranzistor deb ataladi. Bipolar tranzistorlar apparaturalarda keng qo‘llanib kelinmoqda. Tranzistor so‘zining ma’nosi «transfer» – o‘zgartiruvchi va «resistor» – qarshilik degan ma’noni anglatadi. Yarimo‘tkazgichlilar, elektr o‘tkazuvchanligi katta bo‘lgan metallar bilan tok o‘tkazmaydigan dielektriklar o‘rtasida yotadi. Yarimo‘tkazgichli tranzistorlarda ikki chekkasidagi elektrodlar hamma vaqt o‘tkazuvchanligi bir xil bo‘lib, o‘rtasidagi elektrod o‘tkazuvchanligi esa qarama-qarshi tipda bo‘ladi. Qisqacha NP-N yoki P-N-P tipli deb aytiladi.
Bipolar tranzistorlar chiqish uchlari baza, emitter, kollektor deb nomlanadi. Ular faol element hisoblanadi, p-n-p hamda n-p-n tipida tranzistorlar ishlab chiqariladi. Ular signallarni o‘zgartirish, kuchaytirish vazifalarini bajaradi.
Bipolar tranzistorlarning qanday struktura sxemasiga ega bo‘lishidan qat’i nazar ularni uch elektrodli asbob deyiladi. Tranzistorni kuchaytirgich sifatida foydalanishda ular tok, kuchlanish va signali bo‘yicha kuchaytiradi. Ulanish sxemasi umumiy emitterli, umumiy kollektorli, umumiy bazali deyiladi. Ulanish sxemasini aniqlash uchun unga uzatilayotgan kirish va kuchaytirilayotgan chiqishiga qarab aniqlanadi. Kirish va chiqishda ikkita elektrod ishtirok etsa, ishtirok etmagan elektrod umumiy hisoblanadi.
Tranzistor emitteridagi ko‘rsatkich (strelka) tok oqimini ko‘rsatadi, demak, p-n-p tipidagi transistor emitteriga + oziqlanish, kuchlanish uzatiladi, kollektordan olinadi, n-p-n tipidagi tranzistorga esa kollektoriga oziqlanish kuchlanishi uzatiladi, emitterdan olinadi. Bu tok oqib o‘tishi uchun bazaga kirish signali uzatilishi tranzistordan tok oqib o‘tadi, tranzistor bazasi 0,1 mv ochila boshlaydi. Bazaga kirish kuchlanishi ko‘payib borsa, undan oqib o‘tayotgan tok ham ortib boradi.
http://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi axborot texnologiya va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti mustaqil ish Mavzu : Bipolyar tranzistorlar va ularning teshilishi
|
Jamiyat ehtiyojlari, uning iqtisodiy imkoniyatlari va ishlab chiqarish natijalarining miqdoran hamda tarkiban mos kelishlik darajasi – bu

|
Jamiyat ehtiyojlari, uning iqtisodiy imkoniyatlari va ishlab chiqarish natijalarining miqdoran hamda tarkiban mos kelishlik darajasi – bu
|
bet | 16/76 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 162,87 Kb. | | #262010 |
Bog'liq Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay di19. Jamiyat ehtiyojlari, uning iqtisodiy imkoniyatlari va ishlab chiqarish natijalarining miqdoran hamda tarkiban mos kelishlik darajasi – bu:
a) umumiy makroiqtisodiy muvozanatlik;
b) yalpi talab va yalpi taklif muvozanatligi;
c) ishlab chiqarish xarajatlari va natijalari muvozanatligi;
d) iste’mol va ishlab chiqarish muvozanati;
e) xarajat va daromadlar muvozantligi.
20. Yalpi iste’mol va milliy ishlab chiqarish natijalari o‘rtasidagi muvozatlik uning qaysi turida ifodalanadi?
a) jamiyat ehtiyojlari va ishlab chiqarish natijalari o‘rtasidagi;
b) yalpi talab va yalpi taklif o‘rtasidagi;
c) jamg‘arma va investitsiyalar o‘rtasidagi;
d) daromadlar va xarajatlar o‘rtasidagi;
e) aholining sotib olish layoqati va tovarlar taklifi o‘rtasidagi.
21. Qaysi xususiy muvozanatlik barcha bozorlardagi muvozanatlikni anglatadi?
a) ishlab chiqarish va iste’mol o‘rtasidagi;
b) aholi sotib olish layoqati va tovarlar taklifi o‘rtasidagi;
c) pul massasi va tovarlar miqdori o‘rtasidagi;
d) alohida bozorlarda talab va taklif o‘rtasidagi;
e) davlat byudjeti daromadlari va xarajatlari o‘rtasidagi muvozanatlik.
22. Quyidagilardan qaysi biri makroiqtisodiy muvozanatlikni ta’minlashning shart-sharoiti hisoblanmaydi?
a) iqtisodiy maqsadlarga ishlab chiqarish imkoniyatlarinig mos kelishi;
b) iqtisodiy resurslardan samarali foydalanishni ta’minlaydigan xo‘jalik mexanizmi mavjud bo‘lishi;
c) ishlab chiqarish va iste’molning tarkibi mos kelishi;
d) barcha bozorlarda talab va taklifning mos kelishi;
e) davlat tomonidan tartibga solish va bozor mexanizmining o‘zaro uyg‘unligi.
23. YAIM va uning harakat shakllari, iste’mol va jamg‘arma, tovarlar miqdori va pul massasi, aholi daromadlari va xarajatlari o‘rtasidagi mutanosiblik – bu:
a) tarmoqlararo mutanosiblik;
b) tarmoqlar ichidagi mutanosiblik;
c) hududiy mutanosiblik;
d) davlatlararo mutanosiblik;
e) umumiqtisodiy mutanosiblik.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Jamiyat ehtiyojlari, uning iqtisodiy imkoniyatlari va ishlab chiqarish natijalarining miqdoran hamda tarkiban mos kelishlik darajasi – bu
|
Ishlab chiqarish hajmini ko‘paytirishga iqtisodiy resurslar unumdorligini oshirish orqali erishilsa iqtisodiy o‘sishning qaysi turi ro‘y beradi?

|
Ishlab chiqarish hajmini ko‘paytirishga iqtisodiy resurslar unumdorligini oshirish orqali erishilsa iqtisodiy o‘sishning qaysi turi ro‘y beradi?
|
bet | 10/76 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 162,87 Kb. | | #262010 |
Bog'liq Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay di28. Ishlab chiqarish hajmini ko‘paytirishga iqtisodiy resurslar unumdorligini oshirish orqali erishilsa iqtisodiy o‘sishning qaysi turi ro‘y beradi?
a) intensiv;
b) ekstensiv;
c) ustuvor ekstensiv;
d) ustuvor intensiv;
e) muvozanatli.
29. “Ustuvor ekstensiv” iqtisodiy o‘sish nimani anglatadi?
a) iqtisodiy o‘sish sur’atini;
b) iqtisodiy o‘sish ko‘lamini;
c) iqtisodiy o‘sishda ekstensiv omillar ustuvorlikka egaligini;
d) iqtisodiy o‘sishda intensiv omillar ustuvorlikka egaligini;
e) resurs sig‘imli iqtisodiy o‘sishni.
30. “Ustuvor intensiv” iqtisodiy o‘sish nimani anglatadi?
a) iqtisodiy o‘sish sur’atini;
b) iqtisodiy o‘sish ko‘lamini;
c) iqtisodiy o‘sishda ekstensiv omillar ustuvorlikka egaligini;
d) iqtisodiy o‘sishda intensiv omillar ustuvorlikka egaligini;
e) resurs sig‘imli iqtisodiy o‘sishni.
31. Iqtisodiy o‘sish siklli tarzda ro‘y bersa, uning qaysi turi mavjud bo‘ladi?
a) muvozanatli;
b) barqaror;
c) samarali;
d) beqaror;
e) mutanosib.
32. Iqtisodiy o‘sishning qaysi ko‘rsatkichi uning samaradorligi ortishini ham ifodalaydi?
a) YAIM mutloq hajmining o‘sish sur’ati;
b) YAIMning aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan nisbiy miqdorining o‘sish sur’ati;
c) YAIMning iqtisodiy resurs xarajatlari birligiga to‘g‘ri keladigan nisbiy miqdorining o‘sish sur’ati;
d) mahsulot alohida turlari ishlab chiqarish hajmining o‘sish sur’ati;
e) bajarilgan ishlar va ko‘rsatilgan xizmatlar mutloq miqdorining o‘sish sur’ati.
33. Quyidagilardan qaysi biri iqtisodiy o‘sishning taklif omillari tarkibiga kirmaydi?
a) tabiiy resurslarning miqdori va sifati;
b) mehnat resurslari miqdori va sifati;
c) asosiy kapitalning hajmi va tarkibi;
d) fan–texnika taraqqiyoti va texnologiya;
e) aholi umumiy farovonlik darajasi o‘sishi.
34. Quyidagilardan qaysi biri iqtisodiy o‘sishning talab omillari tarkibiga kirmaydi?
a) investitsion resurslarga talabning ortishi;
b) iste’mol tovarlariga talabning ortishi;
c) xizmatlarga talabning ortishi;
d) aholi farovonlik darajasi ortishi;
e) asosiy kapitalga investitsiyalarning ortishi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ishlab chiqarish hajmini ko‘paytirishga iqtisodiy resurslar unumdorligini oshirish orqali erishilsa iqtisodiy o‘sishning qaysi turi ro‘y beradi?
|
O‘zbekistonda makroiqtisodiyotni barqarorlashtirish siyo­sa­t­i­dan ko‘zda tutilgan maqsad nimadan iborat?

|
O‘zbekistonda makroiqtisodiyotni barqarorlashtirish siyosatidan ko‘zda tutilgan maqsad nimadan iborat?
|
bet | 15/76 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 162,87 Kb. | | #262010 |
Bog'liq Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay di14. O‘zbekistonda makroiqtisodiyotni barqarorlashtirish siyosatidan ko‘zda tutilgan maqsad nimadan iborat?
a) makroiqtisodiyotda muvozanatlikni ta’minlash;
b) ishlab chiqarishning keskin darajada pasayishining oldini olish;
c) ommaviy ishsizlikning kelib chiqishiga yo‘l qo‘ymaslik;
d) iqtisodiy o‘sishga shart-sharoit yaratish;
e) yuqoridagilarning barchasi.
15. Iqtisodiy inqirozlarning asosiy mazmuni nimada namoyon bo‘ladi?
a) tovarlar ishlab chiqarishning kamayishida;
b) ishsizlikning o‘sishida;
c) narxlarning o‘sishida;
d) ishlab chiqarilgan tovarlar massasining to‘lovga qodir talabdan oshib ketishi yoki kam bo‘lishida;
e) ishlab chiqarish hajmining keskin kamayib ketishida.
16. Sof milliy mahsulotni ishlab chiqarishning muvozanatli hajmi nimalarga bog‘liq?
a) yalpi talab bilan yalpi taklifning mos kelishiga;
b) muvozanatli narxga;
c) to‘liq bandlikka;
d) investitsiya darajasiga;
e) eksport va import darajasiga.
17. O‘zbekistonda barqarorlashtirish siyosatini ishlab chiqishda qanday yondashuvga ustuvorlik beriladi?
a) pulning qadrsizlanish darajasini pasaytirib turishga qaratilgan monitor yondashuvga;
b) ishlab chiqarish va tadbirkorlik faoliyatini rivojlanti rishni rag‘batlantirishga qaratilgan yondashuvga;
c) ma’muriy usullar orqali tartibga solishga qaratilgan yonda shuvlarga;
d) a) va b) to‘g‘ri;
e) b) va c) to‘g‘ri.
18. Iqtisodiy barqarorlikka erishishning quyidagi mezonlaridan qaysi biri bozor iqtisodiyotining ijtimoiy yo‘naltirilganlik xarakterini ifodalaydi?
a) ishlab chiqarish hajmining kamayishiga yo‘l qo‘ymaslik;
b) ustuvor tarmoqlarni yuksaltirishga qulay sharoitlarni vujudga keltirish;
c) moliyaviy barqarorlikni mumkin bo‘lgan darajada ta’minlash;
d) pulning qadrsizlanishini to‘xtatish, to‘lov balansi va davlat valyuta rezervlarining holatini yaxshilash;
e) kuchli ijtimoiy siyosatni ta’minlash, aholi turmush darajasini mumkin qadar yaxshilash.
|
| |
Ishlab chiqarish real hajmining ko‘payishiga olib keladigan resurs sarfli omilni toping

|
Ishlab chiqarish real hajmining ko‘payishiga olib keladigan resurs sarfli omilni toping
|
bet | 12/76 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 162,87 Kb. | | #262010 |
Bog'liq Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay di41. Ishlab chiqarish real hajmining ko‘payishiga olib keladigan resurs sarfli omilni toping:
a) texnika taraqqiyoti;
b) malakaviy tayyorgarlik;
c) resurslarni samarali taqsimlash;
d) iqtisodiy resurslarni jalb qilish;
e) yangi texnologiyalarni qo‘llish.
42. Har xil omillarning iqtisodiy o‘sishga ta’sirini miqdoriy aniqlashga harakat qilgan iqtisodchi–bu:
a) A. Marshall;
b) E. Denison;
c) A. Smit;
d) J. Keyns;
e) A. Ouken.
43. Iqtisodiy o‘sishning qaysi modelida investitsiyalarning o‘sishi sur’ati iqtisodiyotda talab va taklif ko‘payishining asosiy omili bo‘lib xizmat qilishi ko‘rsatiladi?
a) E. Domer modelida;
b) R. Xarrod modelida;
c) R. Solou modelida;
d) Kobba Duglas modelida;
e) Samuelson-Xiks modelida.
44. Iqitisodiy o‘sishning qaysi modeliga “tabiiy o‘sish” tushunchasi kiritiladi?
a) E. Domer modeliga;
b) R. Xarrod modeliga;
c) R. Solou modeliga;
d) Kobba Duglas modeliga;
e) Samuelso-Xiks modeliga.
45. Moddiy buyumlashgan boylikni toping:
a) tarixiy obidalar;
b) arxitektura yodgorliklari;
c) sanoat namunalari;
d) yer va tabiiy boyliklar;
e) asosiy kapitallar.
46. Intellektual boylik turini toping:
a) asosiy kapitallar;
b) moddiy zaxira va ehtiyotlar;
c) aholi mol-mulki;
d) davlat zaxiralari;
e) mualliflik huquqi.
3 вариант
MILLIY IQTISODIYOTNING NISBATLARI VA MUVOZANATI
1. Umumiy, ya’ni makroiqtisodiy muvozanatlik bu:
a) yalpi talab va yalpi taklif o‘rtasidagi muvozanatlak;
b) yalpi talab va yalpi taklif, yengil sanoat bilan oziq-ovqat sanoati o‘rtasida muvozanat;
c) og‘ir sanoat bilan yengil sanoat o‘rtasidagi muvozanat, ish kuchiga talab va taklif muvozanati;
d) tovar va xizmatlar taklifi, davlat byudjeti daromadlari va xarajatlari o‘rtasidagi muvozanatlik;
e) moliyaviy resurslar bilan ishlab chiqarish, ishlab chiqarish bilan daromad o‘rtasidagi muvozanatdir.
|
| |
Inflyatsion farq - ­­­­ Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay­di­gan asosiy omil nima?

|
Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilaydigan asosiy omil nima?
|
bet | 13/76 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 162,87 Kb. | | #262010 |
Bog'liq Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay di2. Inflyatsion farq:
a) yalpi xarajatlarning ishlab chiqarish hajmidan kamligi;
b) talab va taklifning o‘sish sur’atidagi mutanosiblik;
c) yalpi xarajatlarning ishlab chiqarilgan mahsulot hajmidan ko‘pligi;
d) yalpi xarajatlar va yalpi daromadlar mutanosibligi;
e) investitsiyalarning o‘sishi tufayli kelib chiqadi.
3. Agar iqtisodiyotda ishlab chiqarilgan va realizatsiya qilingan SMM muvozanatlashgan bo‘lsa, u holda …
a) yalpi daromad yalpi taklifga teng;
b) jamg‘arma investitsiyaga teng;
c) iqtisodiyotda to‘la bandlik va barqaror narx darajasiga erishilgan;
d) yalpi daromad yalpi taklifga, jamg‘arma investitsiyaga teng;
e) jamg‘arma investitsiyaga teng bo‘lib, iqtisodiyotda to‘la bandlik va barqaror narx darajasiga erishilgan.
4. Iqtisodiyotga quyidagilardan qaysi birini ko‘pincha «in’eksiya» deb ataladi?
a) jamg‘arma;
b) investitsiya;
c) soliqlar;
d) import;
e) daromad.
5. Iqtisodiy mutanosiblikning zaruriyati asosida nima yotadi?
a) ishlab chiqarishning ma’lum miqdordagi omillar nisbatini talab qilishi;
b) ishlab chiqarish bilan iste’mol muvozanati;
c) mehnat omilining ixtisoslashuvi;
d) kapital omilining tarkibiy tuzilishi muammosi;
e) investitsiyalarni samarali joylashtirish muammosi.
6. Tarmoqlar o‘rtasidagi mutanosiblik(nisbatlar) bu –
a) qishloq xo‘jaligi bilan xizmat ko‘rsatish o‘rtasidagi nisbat;
b) undiruvchi sanoat bilan qayta ishlovchi tarmoq o‘rtasidagi;
c) viloyatlardagi sohalar, tarmoqqa kiruvchi korxonalar o‘rta sidagi;
d) yengil sanoat bilan og‘ir sanoat o‘rtasidagi nisbat;
e) sanoat, qishloq xo‘jaligi, qurilish, xizmat ko‘rsatish va boshqa tarmoqlar o‘rtasidagi nisbat.
7. Quyidagilardan qaysi biri tarmoqlar ichidagi nisbat (mutanosiblik)larga kirmaydi?
a) neft, gaz, torf, toshko‘mir qazib olish;
b) og‘ir va yengil sanoat, oziq-ovqat sanoati;
c) dehqonchilik va chorvachilik;
d) avtomobil, temir yo‘l, havo transporti;
e) sanoat va qishloq xo‘jaligi, xizmat ko‘rsatish.
|
| |
Quyidagilardan qaysi biri taqsimlash omillari tarkibiga kirmaydi?

|
Quyidagilardan qaysi biri taqsimlash omillari tarkibiga kirmaydi?
|
bet | 11/76 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 162,87 Kb. | | #262010 |
Bog'liq Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay di35. Quyidagilardan qaysi biri taqsimlash omillari tarkibiga kirmaydi?
a) milliy daromadning taqsimlanishi;
b) milliy daromadda jamg‘arishning ulushi ortishi;
c) iqtisodiy resurslarning tarmoqlar o‘rtasida taqsimlanishi;
d) ishchi kuchining tarmoq va sohalar bo‘yicha taqsimlanishi;
e) tabiiy resurslarning miqdori ortishi va sifati yaxshilanishi.
36. Milliy hisoblar tizimi (MHT) bo‘yicha quyidagilardan qaysi biri milliy boylik tarkibiga kirmaydi?
a) moliyaviy aktivlar;
b) takror ishlab chiqariladigan moddiy aktivlar;
c) takror ishlab chiqariladigan nomoddiy aktivlar;
d) ishlab chiqarib bo‘lmaydigan moddiy aktivlar;
e) xom ashyo va materiallar.
37. MHT bo‘yicha milliy boylikning asosiy va aylanma kapital, tayyor mahsulot, mol-mulkdan iborat qismi qaysi aktivlarga kiradi?
a) moliyaviy aktivlar;
b) nomoliyaviy aktivlar;
c) takror ishlab chiqariladigan moddiy aktivlar;
d) takror ishlab chiqariladigan nomoddiy aktivlar;
e) ishlab chiqarilmaydigan moddiy aktivlar.
38. MHT bo‘yicha milliy boylikning oltin, chet el valyutalari va moliyaviy majburiyatlari hamda chet el emitentlari tomonidan chiqariladigan qimmatli qog‘ozlar kabi turlari qaysi aktivlarga kiradi?
a) moliyaviy aktivlarga;
b) nomoliyaviy aktivlarga;
c) takror ishlab chiqariladigan moddiy aktivlarga;
d) takror ishlab chiqariladigan nomoddiy aktivlarga;
e) ishlab chiqarilmaydigan moddiy aktivlarga.
39. MHT bo‘yicha milliy boylikning ixtirolar, sanoat namunalari, litsenziyalar, patentlar, nou-xau kabi qismi qaysi aktivlarga kiradi?
a) moliyaviy aktivlarga;
b) nomoliyaviy aktivlarga;
c) takror ishlab chiqariladigan moddiy aktivlarga;
d) takror ishlab chiqariladigan nomoddiy aktivlarga;
e) ishlab chiqarilmaydigan moddiy aktivlarga.
40. MHT bo‘yicha milliy boylikning xo‘jalik aylanmasiga jalb etilgan yer va boshqa tabiiy resurslar kabi turlari qaysi aktivlarga kiradi?
a) moliyaviy aktivlarga;
b) nomoliyaviy aktivlarga;
c) takror ishlab chiqariladigan moddiy aktivlarga;
d) takror ishlab chiqariladigan nomoddiy aktivlarga;
e) ishlab chiqarilmaydigan moddiy aktivlarga.
|
| |
Aholini ijtimoiy himoyalashning samaradorligini oshirish qanday vazifalarni hal qilishga bog‘liq?

|
Aholini ijtimoiy himoyalashning samaradorligini oshirish qanday vazifalarni hal qilishga bog‘liq?
|
bet | 69/76 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 162,87 Kb. | | #262010 |
Bog'liq Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay di22. Aholini ijtimoiy himoyalashning samaradorligini oshirish qanday vazifalarni hal qilishga bog‘liq?
a) ishlab chiqarishni muttasil rivojlantirishga;
b) davlat mablag‘lari bilan birga mehnat jamoasi va boshqa tashkilotlar mablag‘larini keng jalb qilishga;
c) odamlarning qobiliyatini faollashtirishni ta’minlaydigan kuchli mexanizmni vujudga keltirishga;
d) aholi daromadlarida asossiz katta farqlarga yo‘l qo‘ymaslik, qashshoqlikka qarshi kurash;
e) yuqoridagilarning barchasiga.
23. Aholini ijtimoiy himoyalashning qaysi tamoyili ularning mehnat faolligini rag‘batlantirishga qaratiladi?
a) aholining turli guruhlarini himoyalashga tabaqalashgan holda yondashish;
b) barcha darajada aholining ijtimoiy-huquqiy va erkinliklarini yagona kafolatlar tizimiga uyushtirish;
c) aholining turmush darajasini ko‘tarishda ularning shaxsiy daromadlari rolini doimiy oshirib borish;
d) ijtimoiy kafolatlarning moslashuvchanligini ta’minlashda;
e) ijtimoiy himoya tizimining resurs bazasini mustahkamlash.
24. Taqsimlash to‘g‘risidagi qaysi g‘oya bozor iqtisodiyoti atamasiga ko‘proq to‘g‘ri keladi?
a) “Teng taqsimlash” g‘oyasi;
b) “Eng kam ta’minlangan aholi qatlamining me’yorida hayot kechirishini ta’minlash” g‘oyasi;
c) “Kishilarning jamiyatda tutgan o‘rni, ya’ni nufuzini hisobga olish” g‘oyasi;
d) “Mehnatning miqdori va sifatini hisobga olish” g‘oyasi;
e) “Resurs egalarining pirovard natijaga qo‘shgan hissasini hisobga olish” g‘oyasi.
25. Quyidagilardan qaysi biri bozor iqitisodiyoti sharoitida taqsimotning xususiyatini anglatmaydi?
a) taqsimot daromadlar cheklanishini inkor qiladi;
b) taqsimot yuqori daromadli sohalarda faoliyat yuritishni tanlash imkonini beradi;
c) taqsimot resuslarning keyingi unumdorligi hamda talab va taklif qonuniyatlarini hisobga oladi;
d) taqsimotga davlatning aralashuvi qayta taqsimlash jarayoni doirasi bilan cheklanadi;
e) taqsimot sarflangan mehnatning miqdor va sifatini hisobga oladi.
|
| |
Qaysi iqtisodiy mutanosiblik xalqaro mehnat taqsimoti or­qa­li bog‘lanish darajasini ifodalaydi?

|
Qaysi iqtisodiy mutanosiblik xalqaro mehnat taqsimoti orqali bog‘lanish darajasini ifodalaydi?
|
bet | 17/76 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 162,87 Kb. | | #262010 |
Bog'liq Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay di24. Qaysi iqtisodiy mutanosiblik xalqaro mehnat taqsimoti orqali bog‘lanish darajasini ifodalaydi?
a) tarmoqlararo mutanosiblik;
b) tarmoqlar ichidagi mutanosiblik;
c) hududiy mutanosiblik;
d) davlatlararo mutanosiblik;
e) umumiqtisodiy mutanosiblik.
25. Milliy iqtisodiyotning muvozanatli rivojlanishidan ko‘zlangan maqsadlardan qaysi biri iqtisodiyotning asosiy muammosini hal qilishni ham ko‘zda tutadi?
a) mavjud iqtisodiy resurslardan samarali foydalangan holda jamiyat ehtiyojlarini to‘laroq qondirib borish;
b) mehnat resurslarining to‘liq va samarali bandligini ta’minlash;
c) narxlar barqarorligiga erishish va uni inflyatsiyadan holi qilish;
d) iqtisodiy o‘sishni yetarlicha investitsiyalar bilan ta’minlash va uni muomaladagi pul massasiga bog‘lash;
e) tashqi savdo balansining ijobiy qoldig‘iga erishish.
26. Ishlab chiqarish hajmini aniqlashning qaysi usulida barcha sarflar miqdori ishlab chiqarish hajmi (SMM) bilan taqqoslanadi?
a) jamg‘arma va investitsiyalarni taqqoslash usulida;
b) balans usulida;
c) xarajat va natijani taqqoslash usulida;
d) tannarx va narxni taqqoslash usulida;
e) yalpi talab va yalpi taklifni taqqoslash usulida.
27. O‘zbekistonda tarkibiy o‘zgarishlarni amalga oshirishdan ko‘zlangan qaysi maqsadga iqtisodiyotni mutanosib va barqaror rivojlantirish asosida erishib boriladi?
a) iqtisodiyotning tuzilishi va nisbatlarini takomillashtirish;
b) iqtisodiyotning xom ashyo yetishtirishga qaratilgan bir tomonlama yo‘nalishini bartaraf etish;
c) mahsulot turlarini o‘zgartirish, uning sifatini yaxshilash va ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish;
d) importning o‘rnini bosadigan va eksportga raqobatbardoshli mahsulotlar ishlab chiqarish;
e) aholi turmush farovonligini o‘stirib borish.
28. Quyidagilardan qaysi biri tarkibiy o‘zgarishning asosiy yo‘nalishi hisoblanmaydi?
a) iste’molga yo‘naltirilgan;
b) eksportga yo‘naltirilgan;
c) iqtisodiyotning tarmoq tuzilishini takomillashtirishga qaratilgan;
d) iqtisodiyotning texnologik tuzilishini takomillashtirishga qaratilgan;
e) importga yo‘naltirilgan.
|
| |
Aholi real daromadining o‘sishi qaysi holda ro‘y beradi?

|
Aholi real daromadining o‘sishi qaysi holda ro‘y beradi?
|
bet | 68/76 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 162,87 Kb. | | #262010 |
Bog'liq Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay di17. Aholi real daromadining o‘sishi qaysi holda ro‘y beradi?
a) nominal daromad va narxlarning o‘sishi mutanosib bo‘lganda;
b) nominal daromad narxlardan tez o‘sganda;
c) narxlar nominal daromaddan tez o‘sganda;
d) soliqlar va majburiy to‘lovlar nominal daromaddan tez o‘sganda;
e) iste’mol bozori to‘yinganlik darajasi pasayganda.
18. Qaysi daromad turi xodimlar mehnatining natijasiga bog‘liq?
a) ish haqi;
b) dividend;
c) foiz;
d) renta;
e) ijara haqi.
19. Aholi turmush darajasi keskin pasayib ketishining oldini olishga qaratilgan tadbirlardan qaysi biri iqtisodiy islohotlarning birinchi bosqichiga tegishli emas?
a) miqdori o‘zgarib turadigan pul to‘lovlarini muntazam amalga oshirish;
b) imtiyozlar va turli dotatsiyalar tarzidagi bilvosita to‘lovlarni qo‘llash;
c) qo‘shimcha ijtimoiy imtiyozlarning butun bir tizimi amal qilishi;
d) fuqarolarga turar-joylarning bepul shaxsiy mulk qilib berilishi;
e) aniq maqsadli va aholining eng muhtoj tabaqalarini qamrab oladigan ijtimoiy himoyalash tizimini joriy qilish.
20. O‘zbekistonda aholining ma’naviy-ruhiy tiklanishi qanday negizga asoslanadi?
a) umuminsoniy qadriyatlarga sodiqlik;
b) xalqning ma’naviy merosini mustahkamlash va rivojlantirish;
c) insonning o‘z imkoniyatlarini erkin namoyon qilishi;
d) vatanparvarlik;
e) yuqoridagilarning barchasi.
21. Respublikada amalga oshirilgan islohotlar natijasida qanday ma’naviy-ruhiy saboqlar olindi?
a) alohida yangilanish, taraqqiyot yo‘liga, kelajakka ishonch ruhi paydo bo‘ldi;
b) davlat mustaqilligini saqlash va iqtisodiy barqarorlikka erishish avvalo aholi birdamligi, osoyishtaligi va tinchligiga bog‘liqligi ruhiyatimizga singib bordi;
c) dunyoqarashimizda tub o‘zgarishlar bo‘lmas ekan buyuk maqsadlarga erishish mumkin emasligi anglab yetildi;
d) sharqona hayot tarziga, tarixiy o‘tmishga va islom falsafasi g‘oyalariga xos iqtisodiyot barpo etilayotganligiga ishonch uyg‘ondi;
e) yuqoridagi barcha javoblar to‘g‘ri.
|
| |
Sekyuritizatsiya deganda - ­­­­ Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay­di­gan asosiy omil nima?

|
Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilaydigan asosiy omil nima?
|
bet | 22/76 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 162,87 Kb. | | #262010 |
Bog'liq Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay di22. Sekyuritizatsiya deganda:
a) faqat debitorlik qarzlarini qimmatli qog‘ozlarga almash tirish tushuniladi;
b) ssuda va boshqa turdagi debitorlik qarzlarini qimmatli qog‘ozlarga transformatsiyasi jarayoni;
c) garovga olingan aktivlarni qimmatli qog‘ozlarga almashtirish tushuniladi;
d) a) va b) to‘g‘ri;
e) garovga qo‘yilgan aktivlarni obligatsiyalarga almashtirish tushuniladi.
23. 2013 yilda O‘zbekistonda YAIM necha foizga o‘sdi?
a) 8,0 foiz;
b) 9,0 foiz;
c) 7,5 foiz;
d) 6,5 foiz;
e) 9,5 foizga.
24. Quyidagilardan qaysi biri iqtisodiy beqarorlikni anglatmaydi?
a) inqiroz;
b) ishsizlik;
c) inflyatsiya;
d) qashshoqlik;
e) bandlik.
25. Iqtisodiy sikl – bu:
a) takror ishlab chiqarishdagi nomutanosiblik;
b) ortiqcha va kam ishlab chiqarish inqirozi;
c) ishlab chiqarish hajmi, bandlik va narx darajasidagi davrli tebranishlar;
d) talab va taklif o‘rtasidagi nomutanosiblik;
e) pul massasi va tovarlar miqdori o‘rtasidagi nomutanosiblik.
26. Qaysi omil siklni keltirib chiqarmaydi?
a) iqtisodiyotdagi nomutanosibliklar;
b) talab va taklif o‘rtasidagi nomutanosibliklar;
c) yalpi sarflarning o‘zgarishi, investitsiyalarning davriy kamayishi;
d) pul massasining tebranishi;
e) daromadlar tengsizligi mavjud bo‘lishi.
27. Iqtisodiy siklni keltirib chiqaruvchi tashqi omillardan qaysi biri FTTning natijasi hisoblanadi?
a) urushlar, inqilobiy o‘zgarishlar va boshqa siyosiy larzalar;
b) qimmatli qazilmalar, yirik konlarining ochilishi;
c) yangi hududlarning ochilishi;
d) aholi migratsiyasi va yer shari aholisi sonining o‘zgarishi;
e) texnologiya, tadqiqotlar va innovatsiyalardagi katta o‘zgarishlar.
28. Siklli rivojlanishga sabab bo‘ladigan iqtisodiy tizimning o‘ziga xos ichki omillardan qaysi biri yalpi talabning o‘zgarishiga olib keladi?
a) asosiy kapitalning xizmat muddati;
b) shaxsiy iste’molning o‘zgarishi;
c) ishlab chiqarishni kengaytirish va uni yangilashga yo‘naltirilgan investitsiyalar;
d) yangi ish o‘rinlarini vujudga keltirishga yo‘naltiriladigan investitsiyalar hajmi;
e) ishlab chiqarish va talab hajmiga ta’sir ko‘rsatishga qaratilgan davlatning iqtisodiy siyosati.
|
| |
Aholi turmush darajasining qaysi ko‘rsatkichi uning alohi­da guruhlari uchun aniqlanadi?

|
Aholi turmush darajasining qaysi ko‘rsatkichi uning alohida guruhlari uchun aniqlanadi?
|
bet | 72/76 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 162,87 Kb. | | #262010 |
Bog'liq Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay di42. Aholi turmush darajasining qaysi ko‘rsatkichi uning alohida guruhlari uchun aniqlanadi?
a) aholining jon boshiga ishlab chiqarilgan YAIM;
b) aholining jon boshiga ishlab chiqarilgan SMM;
c) aholining jon boshiga ishlab chiqarilgan MD;
d) aholining jon boshiga to‘g‘ri keladigan iste’mol tovarlari, uy-joy maydoni va uzoq muddat foydalanilagan tovarlar;
e) iste’molchilik byudjeti.
43. Aholining alohida guruhlari uchun aniqlanadigan iste’molchilik byudjetlaridan qaysi biri ko‘proq qo‘llaniladi?
a) yuqori darajada mo‘l-ko‘l ta’minlanganlar byudjeti;
b) o‘rtacha oila byudjeti;
c) eng kam ta’minlanganlar byudjeti;
d) pensionerlar byudjeti;
e) boshqa ijtimoiy guruhlar byudjeti.
44. Eng kam iste’mol byudjetini hisoblashning qaysi usulidan amalda ko‘proq foydalaniladi?
a) ekspert baholash;
b) sotsiologik kuzatish;
c) iste’mol savati asosida;
d) regressiv usul: iste’molning eng kam qiymati, turli xarajat va daromadlar nisbati orqali;
e) prognozlash usuli.
45. “Turmush sifati indeksi”da qaysi ko‘rsatkich aholining iqtisodiy faolligini aks ettiradi?
a) sog‘liqni saqlash holati;
b) ta’lim darajasi;
c) o‘rtacha umr kechirish yoshi;
d) bandlik darajasi;
e) ijtimoyi-siyosiy faollik.
46. Quyidagilarning qaysi biri “inson kamoloti indeksi” ko‘rsatkichi tarkibiga kirmaydi?
a) aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan YAIM;
b) aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan SMM, MD;
c) kutilayotgan umr kechirish yoshi;
d) ta’lim darajasi;
e) ish haqi darajasi.
47. Davlatning daromadlar taqsimotidagi tengsizlikni yumshatish, bozor iqtisodiyoti ishtirokchilari o‘rtasidagi ziddiyatlarni bartaraf qilish va aholini samarali ijtimoiy himoyalash siyosati qanday nomlanadi?
a) iqtisodiy siyosat;
b) ijtimoyi siyosat;
c) monetar siyosat;
d) fiskal siyosat;
e) ijtimoiy-iqtisodiy siyosat.
|
| |