nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Uzbek Dictionary for Ms Office 2003 (udo) ReadMe UzLAp Office 2003

|
Uzbek Dictionary for Ms Office 2003 (udo)
|
Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 36,3 Kb. | | #110276 |
Bog'liq ReadMe UzLAp Office 2003Bu sahifa navigatsiya:
- *.msi
Ms Office 2003 dasturlar paketi uchun o`zbek tili ilovasi
Uzbek Language Application for Ms Office 2003
Bu dastur Microsoft Office 2003 dasturlar paketiga quyidagi qo‘shimchalarni o‘rnatadi:
1 Lotincha-Krillcha va Krillcha-Lotincha konvertor
(Latin-Cyrillic and Cyrillic-Latin text converter)
Asosan Ms Word 2003 da ishlashga mo`ljallangan.
Taklif va mulohazalar uchun shavkat.tatu@mail.ru
Tel.: +998935472099
Dasturdan foydalanish:
Berilgan *.msi faylni o`rnating. Buning uchun sizda Microsoft Office 2003 dasturlar paketi hamda Windows Installer komponentasi o`rnatilgan bo`lishi kerak.
Konvertordan foydalanish uchun matning kerakli qismi belgilanib, uskunalar panelidan Lotin-Krill yoki Krill-Lotin uskunasi bosiladi.
|
| |
) Vərəm əleyhinə əsas preparat kimi hansı antibiotikdən istifadə olunur?

556) Vərəm əleyhinə əsas preparat kimi hansı antibiotikdən istifadə olunur?
A) Benzilpenisillin
B) Oletetrin
C) Tetrasiklin
D) Streptomisin
E) Metasiklin
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 503
557) İnyeksiya üçün kanamisinin hansı duzundan istifadə olunur?
A) Kanamisin-metafosfat
B) Kanamisin-fosfat
C) Kanamisin-ortafosfat
D) Kanamisin-sulfat
E) Kanamisin hidrat
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 480
558) Vərəm əleyhinə ehtiyat preparat hansıdır?
A) Streptomisin-sulfat
B) Kanamisin-sulfat
C) Amikasin-sulfat
D) İzoniazid
E) Etambutol
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 480
559) Vərəm əleyhinə işlənən sintetik antimikrob preparat hansıdır?
A) Tavegil
B) Biseptol
C) Bronxolitin
D) Bisillin
E) Ftivazid
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 505
|
) Herpes əleyhinə istifadə olunan preparat hansıdır?

570) Herpes əleyhinə istifadə olunan preparat hansıdır?
A) Oksolin
B) Asiklovir
C) Arbidol
D) Rifampisin
E) Midantan
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 515
571) Tərkibində sulfametaksazol olan kombinəedilmiş preparat hansıdır?
A) Kotrimoksazol(Baktrim)
B) Sulfetidol(Etazol)
C) Sulfadinidin(Sulfadimezin)
D) Ftalilsulfatiazol(Ftalazol)
E) Sulfalen
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 494
572) Bağırsaq nematodozlarında istifadə edilən dərman maddələri hansıdır?
A) Nittifor
B) Piperazin-adipinat
C) Prazikvantel
D) Ditrazin-sitrat
E) Xloksil
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 536
573) Bağırsaq sestodozlarında istifadə edilən preparat hansıdır ?
A) Niklozamid (Fenasal)
B) Furasilin
C) Levamizol
D) Mebendazol
E) Pirantel
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 538
|
Qaysi sut ishlov berish natijasida sarg'ish rang va maxsus ta’mga ega bo'ladi?

|
Qaysi sut ishlov berish natijasida sarg'ish rang va maxsus ta’mga ega bo'ladi?
|
bet | 155/231 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #155970 |
Bog'liq Sapayeva, Z. J. G\'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari-fayllar.orgQaysi sut ishlov berish natijasida sarg'ish rang va maxsus ta’mga ega bo'ladi?
A. Pasterizatsiyalangan sut. B. Sterilizatsiyalangan sut.
C. Oqsilli sut. D. Qaynatilgan sut.
Qaysi achitilgan sut mahsuloti oqsillarga eng boy hisoblanadi?
Kefir. B. Ryajenka
Tvorog. D. Smetana.
Qanday sariyog' yoqimli yong'oq ta’miga ega?
Shirin sariyog'. B. Nordon sariyog'.
Vologda sariyog'i. D. Dehqoncha sariyog'.
269
Quruq sutni ishlab chiqarishda ........... usuli qo'llanilmaydi:
Plyonkali quritish.
Changlatib quritish.
Sublimatsiya yo'li bilan quritish.
Tabiiy yo‘l bilan quritish.
Qaysi pishloqlar eng katta vazn va o'lchamlarga ega?
Golland tipidagi pishloqlar.
Shveysar tipidagi pishloqlar.
Latviya tipidagi pishloqlar.
Yumshoq pishloqlar.
Mustaqil ish mavzulari
Sutning kimyoviy tarkibi va oziqaviylik qiymati.
Sutning organoleptik va fizik-kimyoviy ko'rsatkichlari.
Sutga mexanik va termik ishlov berishning mohiyati va usullari.
Sut assortimentining tavsifi.
|
| |
) Mebendazol (Vermoks) hansı helmintozlarda daha effektlidir ?

574) Mebendazol (Vermoks) hansı helmintozlarda daha effektlidir ?
A) Teniidozda
B) Qarışıq invaziyalarda
C) Angilastomidozda
D) Askaridozda
E) Enterobioz və trixosefalyozda
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 537
575) Bağırsaq sestodozlarında istifadə edilən preparat hansıdır ?
A) Furasilin
B) Niklozamid(Fenasal)
C) Levamizol
D) Levomisetin
E) Mebendazol
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 538
576) Levamizol hansı bağırsaq qurdlarına qarşı daha effektlidir ?
A) Askaridlərə və bizquyruqlara
B) Enterobiozlar
C) Trixosefalyoz
D) Sestodozlar
E) Helmintozlar
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 424
577) Lyambliozun müalicəsində hansı preparatdan istifadə edilmir?
A) Niklozamid (Fenasal)
B) Nitazol
C) Tinidazol
D) Metronidazol
E) Ornidazol
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 533
|
) “Korqlikon” hansı bitkinin preparatıdır?

791) “Korqlikon” hansı bitkinin preparatıdır?
A) May inciçiçəyi
B) Xoruzgülü
C) Üskükotu
D) Bozsarılıqotu
E) Kombe strofantı
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.282-283.
792) “Adonizid” hansı bitkinin preparatıdır?
A) Kombe strofantı
B) Oleandr
C) Xoruzgülü
D) May inciçiçəyi
E) Üskükotu
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.279-280.
793) “Korelborin” hansı bitkinin preparatıdır?
A) Xanımotu
B) Xoruzgülü
C) Şaxtagülü kökümsovu və kökünün
D) Tozağacı
E) Şirüuyruğu
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.294-295.
794) Hansı bitkinin ekstraktı “Sistenal” preparatının tərkibinə daxildir?
A) Adaçayının
B) Qaragilənin
C) Xanımotunun
D) Boyaqotunun
E) Dəmrovotunun
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 528-530.
|
) Evkalipt bitkisindən alınan yağ hansı preparatın tərkibinə daxil deyil?

784) Evkalipt bitkisindən alınan yağ hansı preparatın tərkibinə daxil deyil?
A) “İnqakamf”
B) ”Evkamon”
C) “Lavian”
D) “İnqalipt”
E) “Evkatol”
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.206-208.
785) “Romazulan” preparatı hansı bitkidən hazırlanır?
A) Bağayarpağından
B) Çobanyastığı çiçəyindən
C) Dazıotundan
D) Gicitkən yarpağından
E) Boymadərən çiçəklərindən
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 242-245.
786) Boymadərənin dəmləmə və ekstraktı hansı məqsədlə tətbiq edilir?
A) Qurdqovucu kimi
B) Sidikqovucu kimi
C) İşlədici kimi
D) Qankəsici kimi
E) Ödqovucu kimi
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.245-247.
787) Qaraqınıq otunun dəmləməsi hansı xassəyə malikdir?
A) Ödqovucu
B) Sidikqovucu
C) Qurdqovucu
D) Hipotenziv
E) Bəlğəmgətirici
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.256.
|
) Qaragilə yarpağının dəmləməsi necə təsir edir?

788) Qaragilə yarpağının dəmləməsi necə təsir edir?
A) Qanda şəkərin miqdarını azaldır
B) Qankəsici təsir edir
C) Sidikqovucu təsir edir
D) Qan təzyiqini aşağı salır
E) Qan təzyiqini yüksəldir
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.626-628.
789) Bunlardan hansı mayasarmaşığı qozalarının təsirinə aid deyil?
A) Sedativ
B) Sidikqovucu
C) Qurdqovucu
D) Ağrıkəsici
E) Yuxugətirici
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.336-339.
790) Hansı bitkinin preparatları güclü kardiotonik təsirə malikdir?
A) Gülümbahar çiçəklərinin
B) Qırmızı üskükotunun
C) Qarğıdalı saçağının
D) Adaçayı yarpağının
E) Boymadərən otunun
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 268-275.
|
Vaqtni idrok - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim
|
bet | 156/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'limVaqtni idrok qilish
Harakatni idrok qilish
Fazoni idrok qilish
Fazoni idrok qilish voqelikdagi narsa va hodisalarning fazoda egallagan o’rnini, shaklini, miqdorini, bir-biriga nisbatan munosabatlar bilish jarayonining shaklidir. Voqelikni idrok qilish orqali inson borliq to’g’risida, uning xususiyatlari, xajmi, masofasi (ich tomonni, chuqurligi) yuzasida muayyan ma'lumotlar, xossalar, axborotlar to’plash, ularni farqlash imkoniyatiga ega bo’ladi.
Fazoni idrok qilish undagi narsalarning shaklini, hajmini va o’zaro munosabatlarini aks ettirishdir. Demak, fazodagi narsalar uch o’lchovda idrok qilinadi; narsalarning shakli: uch burchakli, to’rt burchakli, kub, kvadrat, doira, konus va boshqalar. Narsalarning hajmi katta, kichik, o’rtacha, yirik, mayda va boshqalar. Narsalarning bir-biriga va idrok qiluvchiga munosabati: o’ngda, chapda, yuqorida, pastda, uzoqda va hokazo. Fazoni ko’rish, teri, muskul-harakat organlari
bilan idrok qilinadi. Fazoni bir ko’z bilan yoki ikki ko’z bilan idrok qilamiz. Monokulyar idrokda narsalarning chetlaridan kelayotgan nurlar bitta ko’zning to’r pardasida aks etadi. Bu nurlar ko’z gavharlarida bir-birini kesib o’tadi va ularning kesishgan joyida ko’rish burchagi hosil bo’ladi. Bu burchakning katta-kichikligiga hamda uning ko’zdan qanchalik uzoq-yaqinligiga bog’liq. Ko’z gavharlarining va umuman ko’zning narsalarni eng yaxshi ko’rish uchun moslashuvini akkomadasiya deyiladi.
Odatda fazodagi narsalarning shakli, hajmi va o’zaro munosabatlarini ikki ko’z bilan binokulyar idrok qilinadi.
Biz bir narsaga ikki ko’z bilan qaraymiz. Lekin narsa bitta aks etadi. Buning sababi o’sha narsadan keladigan nurlarning ko’z pardasiga mos yoki mos bo’lmagan nuqtalariga to’g’ri kelishidir.
Narsalarning fazo munosabatini binokulyar idrok qilishda konvergensiya muhim ahamiyatga ega.
Konvergensiya - biror narsaga qaraganda ikkala ko’z soqqasining qanshar tomon bab-barobar burilishidir. Konvergensiya masofani, chuqurligini aniq, to’liq idrok qilishga imkon beradi.
|
| |
Idrok konstantaligi bu - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim
|
bet | 161/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'limIdrok konstantaligi bu...
narsalar sharoiti o’zgarsada obrazi o’zgarmasligi B) shaxsning idrok qilish qobiliyati V) idrokning shaxs va uning tajribasiga bog’liqligi G) vaqtni idrok qilish
D) harakatni idrok qilish
Illyuziya bu...
bir nimani his qilib anglash B) shaxsning idrok qilish qobiliyati V) idrokning shaxsga bog’liqligi G) bor narsani noto’g’ri, yanglish idrok qilish D) yo’q narsani idrok qilish
Appersepsiya - bu ...
shaxsning adaptasion davri B) o’smirlikning o’tish davri krizisiV) vaqtni, qarakatni idrok qilish G) yo’q narsani idrok qilish D) idrokning shaxs va uning tajribasiga bog’liqligi
Ob'ekt va fon bu...
shaxs uchun ayni paytda ahamiyatli narsa (ob'ekt), muhim bo’lmagan narsa (fon). B) Sezgi va idrokning bir-biriga bog’liqligi V) uyni, gulni batafsil idrok qilish G) narsalarning hajmini idrok qilish D) to’g’ri javob yo’q
Shaxs uchun ayni paytda ahamiyatli narsa bu ...
xotira, xayol B) ob'ekt, fon V) sezgi, idrok G) ob'ekt D) xotira, xayol , ob'ekt, fon
Idrokning murakkabligini nimada ko’ramiz?
sezgi va idrok bir-biriga uzviy bog’liqligi B) har bir idrok tarkibiga ayni paytda bir necha sezgi kiradi V) har bir idrok tarkibiga kishining o’tmishda hosil qilingan bilim va tajribalari kiradi G) idrok jarayonida his-tuyg’ular ham ishtirok etadi
D) har bir idrok tarkibiga ayni paytda bir necha sezgi kiradi va har bir idrok tarkibiga kishining o’tmishda hosil qilingan bilim va tajribalari kiradi
Kuzatish tushunchasining mazmuni qaysi qatorda to’g’ri ko’rsatilgan?
kuzatish idrokning mustaqil faoliyati B) idrokning his-tuyg’ulariga tayanadi
V) diqqat idrok faolligini oshirish G) narsa va hodisalar o’rtasidagi bog’liqligi
D) diqqatni uyushtira olish
|
| |
Part 3: Location of embossed characters on ID-1 cards

|
Part 3: Location of embossed characters on ID-1 cards
|
bet | 161/250 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 1,03 Mb. | | #428 |
Part 3: Location of embossed characters on ID-1 cards
ISO/IEC 7813:1995 Identification Cards—Financial transaction cards
ISO/IEC 10373:1993 Identification cards—Test methods
B5.6.3 Smart Card - Quality B5.6.3.1 SEE B5.6.4.6 B5.6.3.2 Pass WHQL tests
See B1.3.
Windows XP: See “Smart Card Readers ” in HCT documentation.
B5.6.4 Smart Card - Windows Experience
Design Guideline References:
PC 2001 System Design Guide, Chapter 7, "Input Devices" ;
SMRT-0162; SDG3:196
Smart Card for Windows web site at http://www.microsoft.com/smartcard/
B5.6.4.1 Driver does not cause system to stop running if required resources are not available B5.6.4.2 Driver supports multiple instances of the same device on system without problems B5.6.4.3 Windows XP/Windows 2000: Device works properly after system resumes from S3 or hibernation state
Note: Hibernation tests on Windows 98/Me are disabled.
B5.6.4.4 Reader supports required capabilities
[SMRT-0154-0159]
-
Direct and Inverse-convention smart cards. [SMRT-0155]
-
258 byte packets in T=0 and 259 byte packets in T=1. [SMRT-0156]
-
Smart card insertion/removal monitor. [SMRT-0157]
-
PTS not required.
Reader must support negotiable and specific modes according to ISO/IEC 7816-3 (1997-12-15) Sections 6 and 7. [SMRT-0158]
-
3.5795 MHz minimum clock frequency. [SMRT-0159]
-
9600 bps minimum data rate.
-
Reset command [SMRT-0154]
B5.6.4.5 Input device implementing a PIN data-entry keyboard complies with ISO 13491-1
[SMRT-0162]
B5.6.4.6 Hot-plugging for PC Card does not cause system to stop running or other problems; USB reader is functional upon hot-plugging
[SYS-0030; SDG3:47]
|
| |
B5.4.3 Input/Game - Quality

|
B5.4.3 Input/Game - Quality
|
bet | 156/250 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 1,03 Mb. | | #428 |
B5.4.3.1 SEE B5.4.4.3
See B1.3.
Windows XP: See “Game Devices” in HCT documentation.
Design Guideline References:
PC 2001 System Design Guide, Chapter 7, "Input Devices"
[SYS-0030; SDG3:47]
B5.4.4.3 All input devices support Microsoft DirectInput® and work simultaneously B5.4.5 Input/Game - FAQs
See http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/input/.
B5.4.5.2 Game pad requirements for systems [Clarification]
[INPT-0135]
If a game pad or joystick is included in a system, it should be implemented using USB. It is not required to include any such devices on a system.
Note: No devices that use legacy or proprietary ports can be included in a system.
FAQ Date: October 7, 1998
|
| |
) Bunlardan hansı vərəmin müalicəsində əsas preparat kimi istifadə olunur?

560) Bunlardan hansı vərəmin müalicəsində əsas preparat kimi istifadə olunur?
A) Etionamid
B) Izoniazid
C) Eritromisin
D) Propionamid
E) Kanamisin
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 505
561) Sulfanilamid preparatları ilə müalicə olunan xəstələrə hansı preparatdan istifadə etmək olmaz?
A) Dikain
B) Trimekain
C) Prokain
D) Lidokain
E) Bupivakain
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 490
562) Bu sulfanilamid preparatlarından hansı qısa təsir müddətinə malikdir?
A) Sulfakarbamid (Urosulfan)
B) Sulfadiazin
C) Sulfadimetoksin
D) Sulfapiridazin
E) Sulfasetamid
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 491
563) Bunlardan hansı uzun müddətli sulfanilamid preparatlarına aiddir?
A) Sulfadimidin(Sulfadimezin)
B) Sulfakarbamid(Urosulfan)
C) Ubretid-sulfatiazol
D) Streptosid
E) Sulfadimetoksin
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 491
|
B5.5.5 Keyboard/Video/Mouse - FAQs

|
B5.5.5 Keyboard/Video/Mouse - FAQs
|
bet | 159/250 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 1,03 Mb. | | #428 |
B5.5.5 Keyboard/Video/Mouse - FAQs
See http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/input/.
Announcement of additional future requirements will be published at http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/input/.
All general requirements in B1.0 are included by reference.
All bus-specific requirements in B2.0 are included by reference.
All general input requirements in B5.1 are included by reference.
B5.6.1.1 Windows XP/Windows 2000 and Windows 98/Me: “Smart Card Devices” in the Windows DDK B5.6.1.2 Windows compatibility and implementation notes (general)
http://www.microsoft.com/hwdev/smartcard/
Note: Smart Card base software components must be installed before the driver on Windows 98/Me; the base components are automatically installed on Windows 2000.
|
| |
-jadval - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 133/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)4.3.3-jadval. IP-adreslar sinflarining ehtimoliy soni xarakteristikalari
-
Sinf
|
A
|
B
|
C
|
D
|
E
|
1-Oktet qiymati diapazonlari
|
1 - 126
|
128 - 191
|
192 - 223
|
224 - 239
|
240 - 247
|
Tarmoqlarning ehtimoliy soni
|
126
|
16382
|
2097150
|
---
|
---
|
Tugunlarning ehtimoliy soni
|
16777214
|
65534
|
254
|
268435456
|
134217728
|
A sinf adresi – yirik umumfoydalanish tarmoqlarida ishlatishga mo‘ljallangan.
B sinf adresi – o‘rta o‘lchamdagi tarmoqlarda ishlatiladi, masalan, universitet va yirik kompaniyalar tarmoqlarida ishlatiladi.
C sinf adresi – kam sonli kompyuterli tarmoqlarda ishlatiladi.
D sinf adresi – mashinalar guruhlariga murojaat qilinganida
ishlatiladi.
E sinf adresi – zahiraga olingan.
IPv6 protokoli
IPv6 4-versiyaning vorisi boʻlgan Internet protokolining yangi versiyasini ifoda etadi. IPv4 ga nisbatan IPv6 dagi oʻzgarishlarni quyidagi guruhlarga ajratish mumkin: Manzillashning kengayishi. IPv6 da manzil uzunligi 128 bitgacha kengaytirilgan (IPv4 da 32 bit), bu esa manzillash iyerarxiyasining koʻproq darajalarini taʻminlash, manzillashtiriladigan tugunlar sonini oshirish, avto-konfiguratsiyani soddalashtirish imkonini beradi. Multikasting-marshrutlashtirish imkoniyatlarini kengaytirish uchun manzil maydoniga «scope» (manzillar guruhi) kiritilgan. Manzilning yangi «anycast address» turi aniqlangan. U mijoz soʻrovlarini serverning istalgan guruhiga yuborish uchun foydalaniladi. Anycast manzillash oʻzaro harakat qiluvchi serverlar toʻplami bilan foydalanish uchun moʻljal-langan boʻlib, ularning manzillari mijozga oldindan maʻlum boʻlmaydi.
Qoʻshimcha optsiyalar. IP-sarlavhalar optsiyalari kodlashtirilishining oʻzgartirilishi paketlarni qayta manzillashtirilishini yengillashtirish imkonini beradi. Optsiyalar uzunligiga boʻlgan cheklovlarni kamaytiradi va kelajakda qoʻshimcha optsiyalar kiritilishini yanada ochiqroq qiladi. Maʻlumotlar oqimlariga belgilar qoʻyish imkoniyati. Muayyan transport oqimlariga tegishli boʻlgan, ular uchun joʻnatuvchi qayta ishlashning muayyan tartibini soʻragan paketlarga belgi qoʻyish imkoniyati, masalan, TOS (xizmatlar turi) ning nostandart turi yoki maʻlumotlarga vaqtning real tizimida qayta ishlash joriy qilindi. Xususiy almashishlarni identifikatsiyalash va himoyalash. IPv6 da maʻlumotlarning yaxlitligini va istalganda xususiy maʻlumotni himoyalash uchun tarmoq obyektlarida yoki subyektlarida identifikatsiyalash tasnifi joriy qilingan.
IPv6 paketlar formati 4.3.6-rasmda IPv6 sarlavhasining formati aks ettirilgan.
|
| |
Tuyush - idrok turlaridan biri, bu taktil va muskul - harakat sezgilaridan iborat.
Fazoni idrok qilish

|
Tuyush - idrok turlaridan biri, bu taktil va muskul - harakat sezgilaridan iborat.
Fazoni idrok qilish
|
bet | 160/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'limTuyush - idrok turlaridan biri, bu taktil va muskul - harakat sezgilaridan iborat.
Fazoni idrok qilish - voqelikdagi narsa va hodisalarning fazoda tutgan o’rnini, shaklini, miqdorini uch o’lchov asosida (balandlik, kenglik, uzunlikda) bevosita aks ettirish.
Mustaqil ishlash uchun tavsiya etilayotgan mavzular
Idrok haqida tushuncha.
Idrokning murakkabligi.
Idrokda kuzatish va kuzatuvchanlik.
Idrokning xossalari.
Idrokda obek va fon, appersepsiya, konstantligi.
Idrokda illyuziya va gallyusinasiya.
Idrokning tasnifi.
Xarakatni idrok qilish.
Vaqtni idrok qilish.
Fazoni idrok qilish.
Idrokning anglanganligi va predmetligi.
Test topshiriqlari
Idrok bu ...
sezgi a'zolariga bevosita ta'sir etib turgan narsa va hodisalarning obrazlarining kishi ongida bir butun holda aks ettirilishidirB) shaxs tevarak-atrofidagi voqealarni aks etishi V) bor narsani noto’g’ri anglash G) yo’q narsani his qilish D) sezgi a'zolariga ta'sir etib turgan narsa va hodisalar ayrimlarini aks etishi
Sezgi a'zolarimizga bevosita ta'sir etib turib, ongimizda bir butun holda aks etishiga ... deyiladi.
sezgi B) idrok V) xotira G) xayol D) tafakkur
Gallyusinasiya - bu ...
bor narsani noto’g’ri idrok qilish B) shaxsning idrok qilish qobiliyatiV) yo’q narsalarni idrok qilish G) idrokning shaxs va uning tajribasiga bog’liqligi D) yo’q narsani noto’g’ri anglash
Yo’q narsalarni idrok qilish bu ...
idrok B) xayol V) gallyusinasiya G) illyuziya D) xotira
Narsalarning sharoiti o’zgarsada obrazining o’zgarmasligi bu...
idrok B) sezgi V) xotira G) gallyusinasiya D) idrok konstantaligi
|
| |
Yashash shakllariga qarab idrok

|
Yashash shakllariga qarab idrok
|
bet | 155/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'limYashash shakllariga qarab idrok: fazoni vaqtni va harakatni idrok qilishga bo’linadi.
Idrok faollik darajasiga qarab: ixtiyorsiz va ixtiyoriy shakllarga bo’linadi. Bunga sabab idrokning diqqat bilan uzviy bog’liqligidir. Diqqat idrokning faolligini oshiradi hamda idrokning mukammal, ravshan, aniq bo’lishiga xizmat qiladi.
Ma'lumki idrok odatda ixtiyoriy va ixtiyorsiz bo’ladi. Ixtiyorsiz idrok hamisha ixtiyorsiz diqqat bilan bog’liq bo’lib, muayyan bir maqsadsiz, hech qanday iroda kuchi sarf qilinmasdan amalga oshiriladi. Ixtiyorsiz idrok biror narsani to’satdan, ta'sir etayotgan narsalarning boshqa narsalardan keskin farq qilishi, haddan tashqari originalligi, yorqinligi natijasida yuzaga keladi. Ixtiyorsiz idrok odamning butun faoliyati davomida uzluksiz davom etib, ayrim paytlarda ixtiyoriy idrok bilan almashinib turadi. Lekin shunday bo’lsa ham inson hayotida ixtiyoriy idrokning roli benihoya kattadir.
Ixtiyoriy idrok oldindan belgilangan muayyan bir maqsad asosida amalga oshiriladi. Idrokning ishtiroki asosan ixtiyoriy idrokda namoyon bo’ladi. Chunki ixtiyoriy idrok ko’pincha odamda irodaviy zo’r berishni talab qiladi. Masalan, darsni ixtiyoriy idrok bilan eshitib o’tirish odamdan anchagina iroda kuchini talab qiladi. Umuman olganda, har qanday ixtiyoriy idrokda albatta diqqat qatnashadi.
Tevarak-atrofimizdagi narsa va hodisalarni yaxlit aks ettirishdan iborat bo’lgan iroda jarayonining bir qancha o’ziga xos xususiyatlari bordir. Odatda ikki idrok turi farq qilinadi. Ulardan biri sodda idrok bo’lsa, ikkinchisi murakkab idrokdir. Sodda idrok deganda atrofimizdagi turli-tuman narsalari masalan, xonadagi stol-stullar, shkaflar hamda shkaflardagi o’yinchoqlarni idrok qilish sodda idrok qilishdan iboratdir.
Idrokni tasnif qilishda materiyaning yashash shakllari - fazo, vaqt, harakat asos qilib olinadi, unga ko’ra idrok quyidagi turlarga ajratiladi:
Fazoni idrok qilish
|
| |
Qisqacha xulosa - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi

89
Panzootiya - qishloq xo‗jaligi hayvonlari yuqumli kasalligining katta hududda
butun bir mintaqa, bir necha mamlakat va materiklarni qamrab olgan holda bir vaqtda
ommaviy tarqalishi.
Enzootiya - tabiiy vy xo‗jaligi iqtisodiy sharoitlari kasallikning hamma yoqqa
tarqalishiga yo‗l qo‗rqmaydigan aniq bir joy, xo‗jalik yoki aholi yashash joylarida
qishloq xo‗jaligi hayvonlari o‗rtasida bir vaqtda tarqalishi.
6. FVlarda aholi va iqtisodiyot obyektlarini xabardor qilish tizimini tashkil
etishga FM boshlig‗i mas‘uldir.
Tayanch tushunchalar - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi

90
8. O‗zbekiston Respublikasi ―Terrorizmga qarshi kurash to‗g‗risida‖gi
qonun.
9.
O‗zbekiston
Respublikasi
―Qishloq
xo‗jalik
o‗simliklarini
zararkunandalar, kasalliklar va begona o‗tlardan himoya qilish to‗g‗risida‖gi
qonuni.
10. O‗zbekiston Respublikasi ―Xavfli ishlab chiqarish obyektlarining
sanoat xavfsizligi to‗g‗risida‖gi qonuni.
11. O‗zbekiston Respublikasi ―Qutqaruv xizmati va qutqaruvchi maqomi
to‗g‗risida‖gi qonuni.
12. Istomin A.A., Hakimova F.T. Fuqaro muhofazasi. O‗UM. – T.: TDIU,
2014. -334 b.
13. Fuqaro muhofazasi asoslari (ma‘ruzalar to‗plami). – T.: TDIU, 2010. -190
b.
Fuqora muhofazasi himoya inshootlarining turlari va ulardan foydalanish

100
Yuqorida ko‗rsatilgan salbiy holatlar sodir bo‗lganda, yashiringan aholi
panajoydan uzoq bo‗lmagan boshqa himoya inshootlariga o‗tkaziladi. Bu tadbirlarni
amalga oshirish paytida yashiringanlar albatta shaxsiy himoya vositalari bilan to‗liq
ta‘minlangan bo‗lishlari zarur.
FM
himoya inshootlarida radioaktiv zaharlovchi moddalar va bakterial
vositalar hamda oddiy qurollar ta‘siridan himoya qilishga, ommaviy zarar
yetkazuvchi qurollar ta‘siridan to‗liq saqlaydi.
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi - bet 117

176
boriladigan hududning holatiga bog‗liq.
O‗quv mashqini tayyorlashda quyidagi hujjatlar ishlab chiqiladi:
- o‗quv mashqini tayyorlash va o‗tkazish haqida buyruq;
- o‗quv mashqiga tayyorgarlikning kalendar rejasi;
- o‗quv mashqini o‗tkazish rejasi;
O‗quv mashqini tayyorlash va o‗tkazish haqidagi maxsus buyruq ishlab
chiqiladi. Buyruqda:
- o‗quv mashqini o‗tkazish muddati va o‗rganuvchilar tarkibi;
- sardor-boshliqlar va boshqa qatnashchilar tarkibini tayyorlash tartibi;
- amaliy ish bajariladigan hududlarni tayyorlash hamda ish hajmi va
mas‘ul ijrochilar;
- moddiy-texnik ta‘minot, shu jumladan motoresurslar, yonilg‗i, taqlid
vositalari;
- o‗quv mashqini o‗tkazishda xavfsizlikni ta‘minlash bo‗yicha
choralar
aniq belgilangan bo‗lishi lozim.
Kalendar rejada:
- rahbarning yordamchisini, sardor-boshliqlar va tuzilmalarning barcha shaxsiy
tarkibini tayyorlash borasidagi tadbirlar;
- hujjatlar ro‗yxati, ularni ishlab chiqish muddati va buning uchun mas‘ul
shaxslar;
- o‗quv mashqi va taqlid hududini tayyorlash borasidagi tadbirlar;
- aloqa va xabar berish xizmatini tashkil etish masalalari yoritib beriladi.
Kalendar reja tarmoq rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
O„quv mashqini o„tkazish uslubi. O‗quv mashqini shaxsiy tarkibga xabar
berish va yig‗ish, texnikani olib borish va ularning harakatga tayyorligini
tekshirish kerak.
Taktik vazifalar (buyruqlar, ko‗rsatmalar)ni yoki shartli topshiriqni
topshirgach, sardorlarga olingan vazifani tushunib olishi,
sharoitni baholashi,
qaror qabul qilishi va qaramog‗idagilarga vazifa berishi uchun zarur vaqt beriladi.
Tuzilmalar sardorlarining qutqaruv ishlarini tashkil etish borasidagi qarorini o‗quv
mashqi rahbari eshitib ko‗radi va tasdiqlaydi.
Bunda asosiy e‘tiborni uning
maqsadga muvofiqligi va vujudga kelgan sharoitga to‗g‗ri kelishi, kuch va
vositalardan foydalanishning samaradorligi, berilgan vazifani bajarish
uchun belgilangan
muddatlarning realligi, vazifaning aniq qo‗yilishi, boshqaruv va
muvofiqlashuvni tashkil qilish usullariga qaratish lozim.
Tuzilmalar o‗rtasidagi doimiy va yaqindan o‗zaro hamkorlikni ham
esdan chiqarish mumkin emas. Bu narsa, shu lahzalarda falokatga uchragan
odamlarni qutqarish va muhofaza qilish bo‗yicha eng muhim vazifalarni hal etayotgan
bo‗linmalar manfaatlari yo‗lida amalga oshirilishi va qo‗llab-quvvatlanishi lozim.
O‗quv mashqi avariya-qutqaruv ishlari nihoyasiga yetganligini e‘lon
qilish bilan yakunlanadi.
Mashq yakunida rahbar shaxsiy
tarkib va texnikani tekshirish, o‗quv
mashqi olib borilgan hududni tartibga keltirish hamda muhokama o‗tkazish joyi va
vaqti haqida
ko‗rsatma beradi.
3-bob. FAVQULODDA VAZIYATLARDA AHOLINI MUHOFAZA QILISH

91
3-bob. FAVQULODDA VAZIYATLARDA AHOLINI MUHOFAZA QILISH
3.1. FVlarda aholini himoya qilishning asosiy usullari. Aholini ko„chirishni
tashkil etish va o„tkazish
Favquloddagi vaziyatlarda aholini muhofaza
qilish FMning asosiy
vazifalaridan biridir.
Tinchlik vaqtida favqulodda vaziyatlarda aholini muhofaza qilishning asosiy
yo„nalishlari quyidagicha:
1. Aholini favqulodda vaziyat boshlanishi yoki boshlanganligi haqida xabardor
qilish.
2. Aholini FV sodir bo‗lgan joylardan boshqa xavfsiz
joylarga evakuatsiya
qilish.
3. Aholini FMni muhofaza qilish joylariga ko‗chirish (berkitish).
Harbiy harakatlar vaqtida aholini FVlardan muhofaza qilishning asosiy
yo„nalishlari quyidagicha:
1. Aholini FMning muhofaza qilish joylariga berkitish.
2.
Aholini evakuatsiya qilish, ishchi va xizmatchilarni va ularning oilalarini
birinchi kategoriya obyektlaridan, shahardan tashqarida joylashgan, xavfsiz zonalarga
va shahar tashqarisidagi hududlarga ko‗chirish.
3. Aholi tomonidan shaxsiy individual himoya vositalarini nafas olish va terini
himoya qilish uchun ishlatladigan anjomlardan, tibbiy vositalardan foydalanish.
Radioaktiv zararlanish va kimyoviy zaharlanish paytidagi chora-tadbirlar.
1. Shaxsiy himoya vositalaridan foydalanish.
2. FMning muhofaza qurilmalarida berkinish va eng oddiy joylarda berkinish.
3. Zaharlangan joylarda bo‗lganda belgilangan tartiblarga rioya qilish.
4. Zaharlangan joylardan zaharlanmagan joylarga evakuatsiya qilish.
5. Tibbiyot vositalarni ishlatishni qo‗llash.
6. To‗la va qisman sanitariya tadbirlarini olib borish.
Suv bosgan joylarda aholini muhofaza qilish:
1. Aholini
asosan xavfsiz hududlarga evakuatsiya qilish.
2. Suv toshqini mumkin bo‗lgan hududlarda
yashovchi aholini oldindan
ogohlantirish, sodir bo‗lgan taqdirda qanday choralarni ko‗rishni oldindan
tushuntirish.
3. Tezkor evakuatsiya zarur bo‗lmagan vaqtda balandroq joylarga chiqib olish,
keyinchalik esa xavfsiz joylarga evakuatsiya qilish.
Aholini muhofaza qilishda
FM muhandislik xizmati, ishchilar,
korxona
ishchilari quyidaga ishlarni o‗tkazishlari kerak:
1. FM muhofaza qilish joylarini qurish,
shuningdek, yer osti qurilmalarini
ta‘mirlash (yerto‗lalarni, yer osti o‗tish joylarini).
2. Qutqarish ishlarida ishtirok etish
va boshqa ishlarni bajarish, imoratlarni
tiklash, fuqaro muhofazasi qurilmalarini va muhandislik qurilmalarini tiklash.
masofa-vektor - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 130/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)masofa-vektor algoritmi (Distance Vector Algorithms, DVA).
aloqa holati algoritmi (Link State Algorithms, LSA).
Masofa-vektor turidagi algoritmlarda marshrutizator vaqti-vaqti bilan va keng ogox qilingan holda tarmoq boʻyicha oʻzidan to unga maʻlum boʻlgan tarmoqlarga masofa vektorini yuboradi. Masofa deganda odatda paket muvofiq tarmoqqa tushishdan oldin nechta oraliq marshrutizatorlar orqali oʻtishi tushiniladi. Nafaqat paket oʻtgan oraliq nuqtalar, u qoʻshni marshrutizatorlar orasida aloqa boʻyicha oʻtgan vaqtini xam xisobga oluvchi boshqa metrika xam ishlatiladi. Qoʻshni marshrutizatordan vektorni qabul qilib har bir marshrutizator oʻzi bevosita (agar tarmoqlar uning portiga ulangan boʻlsa) yoki qoʻshni marshrutizatorlarning oʻxshash elementlaridan bilib olgan unga maʻlum boshqa tarmoqlar toʻgʻrisida axborotni vektorga qoʻshadi va tarmoq boʻyicha vektorning yangi mazmunini joʻnatadi, oxir oqibat har bir marshrutizator inter tarmoqdagi tarmoqlar va qoʻshni marshrutizatorlar orqali ularga boʻlgan masofa toʻgʻrisida axborotni bilib oladi.
Masofa-vektor algoritmlari uncha katta boʻlmagan tarmoqlardagina yaxshi ishlaydi. Katta tarmoqlarda ular intensiv keng ogoxlantirish trafiki bilan aloqa liniyalarini sifatsiz qiladilar. Bundan tashqari bu algoritm konfiguratsiyaning oʻzgarishi har doim xam toʻgʻri bajarilmaydi, chunki marshrutizatorlar tarmoqdagi aloqalar topologiyasi aniq tushunchaga ega emaslar, ular faqat vositachilar orqali olingan, umumlashgan axborotga – masofa-vektoriga egalar. Masofa-vektori protokoliga muvofiq marshrutizator ishi koʻprik ishini eslatadi, chunki bunday marshrutizator tarmoqning aniq topologik surʻatiga ega emas.
Masofa – vektori algoritmi asosidagi eng koʻp tarqalgan protokol boʻlib, RIP protokoli hisoblanadi.
Aloqa holatining algoritmi, har bir marshrutizatorni tarmoq aloqalarining aniq grafasini qurish uchun yetarli axborot bilan taʻminlaydi. Hamma marshrutizatorlar bir xil graflar asosida ishlaydi, bu marshrutlash jarayonini konfiguratsiyasi oʻzgarishiga mustaxkamliroq qiladi. Keng ogohlantirishli joʻnatmalar faqat aloqalar holatining oʻzgarishidagina ishlatiladi, bunday holat ishonchli tarmoqlarda kam uchraydi. Aloqa liniyalar holatini qandayligini tushunish uchun uning portlariga ulangan marshrutizator oʻzining yaqin qoʻshnilari bilan kalta paketlarni vaqti-vaqti bilan almashib turadi. Ushbu grafik xam keng ogoxlantiruvchi, lekin u qoʻshnilar orasida boʻlganligi sababli tarmoqni
kamroq sifatsizlantiradi. TCP/IP stekida aloqalar holatining algoritmi asosidagi protokol boʻlib, OSPF protokoli hisoblanadi.
|
| |
IPv4 va IPv6 protokoli - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 131/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1) IPv4 va IPv6 protokoli
IPv4 protokoli
IPv4 protokoli oʻtgan asrning 70-yillarida ishlab chiqilgan. 232 ta manzillarini taqdim eta olish imkoniga ega boʻlgan bu protokol bir qancha kamchiliklarga ega. Eng asosiysi, manzillar soni barcha ehtiyojlarni qondirish uchun kamlik qiladi. Bundan tashqari, xavfsizlik masalalari ushbu protokolda koʻrib chiqilmagan.
IPv4 paketlar formati
IPv4 paketlar formati 4.3.5-rasmda koʻrsatilgan. Sarlavha maydonlarining funksional vazifasi quyidagilardan tashkil topgan: Versiya maydoni (Version) mazkur tarmoqlararo protokol versiyasini koʻrsatadi. Hozirgi vaqtda protokolning 4-versiyasi bilan birgalikda (yaʻni 0100 maydonida) protokolning 6-versiyasidan (yaʻni 0110 maydonida) foydalanish boshlanadi. Sarlavha uzunligi maydoni (Header Length) tarmoqlararo diagramma sarlavhasining 32 razryadli soʻzlardagi uzunligini koʻrsatadi. Eng kam (minimal) uzunlik — beshta soʻz, eng katta (maksimal) uzunlik — 32-razryadli soʻzlardan oʻn beshtasi. Servis turi maydoni (Type of Service) xizmat koʻrsatishning talab etiladigan sifati parametrlarini koʻrsatadi. Ustuvorlik esa, har bir deytagrammaga ustuvorlik kodini berish orqali paketlarni uzatilishida unga ustunliklar beradi. Bitlar: 12 — D (delay) — kechikish, 13 — T (throughput) — samaradorlik (oʻtkazish qobiliyati), 14 — R (reliability) — ishonchlilik, S (cost) — narxi.
Paketning toʻliq uzunligi maydoni (Total Length) deytagrammaning sarlavha va foydali ish yuki bilan birga, oktet(bayt)lardagi umumiy uzunligini belgilaydi. Paketning toʻliq uzunligi 65535 bayt (216-1 65 535) gacha yetishi mumkin. Umumiy identifikator maydoni (Identification) tarmoqlararo deytagrammalar fragmentlarini yigʻish uchun moʻljallangan. Bayroq (Flag) maydoni deytagrammalarni fragmentatsiyalash imkoniyatini taʻminlaydi hamda fragmentatsiyadan foydalanishda deytagrammaning soʻnggi fragmentini identifikatsiyalash imkonini beradi. «Flaglar» maydonining 0 biti zahirada boʻlib, 1 esa paketlarni fragmentatsiyasini boshqarish uchun xizmat qiladi (0 — fragmentatsiyalash ruhsat etiladi; 1 — taqiqlanadi), 2 biti mazkur fragment soʻnggisi yoki soʻnggisi emasligini aniqlaydi (0- soʻnggi fragment; 1 — davomini kutmoq lozim).
|
| |
) Bu preparatlardan hansı mədə-bağırsaq sistemindən pis sorulur?

568) Bu preparatlardan hansı mədə-bağırsaq sistemindən pis sorulur?
A) Sulfetidol (Etazol)
B) Kotrimoksazol(Biseptol)
C) Ftalilsulfatiazol (Ftalazol)
D) Sulfadimetoksin
E) Sulfadimidin(Sulfadimezin)
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 491
569) Malyariya əleyhinə preparatlar hansılardır?
A) Xloroxin(Delagil),Pirimetamin (Tindurin)
B) Metrogil, Metronidazol(Trixopol)
C) Emetin-hidroxlorid
D) Qlukantim, Amfoterisin B
E) Meqlumin, Tinidazol
Ədəbiyyat: E.M.Ağayev, İ.İ.Rəhimov. “Farmakologiya”. Bakı, “Nurlan”, 2005 səh 528-529
|
IPv6 versiyasida manzillash va manzillar yozuvlarini taqdim etilishi — arxitekturasi

|
IPv6 versiyasida manzillash va manzillar yozuvlarini taqdim etilishi — arxitekturasi
|
bet | 135/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1) IPv6 versiyasida manzillash va manzillar yozuvlarini taqdim etilishi — arxitekturasi
Manzillarning uchta turi mavjud:
Unicast: Birlik interfeys identifikatori. unicast manzildan yuborilgan paket manzilda koʻrsatilgan interfeysga yetkaziladi. Anycast: turli tugunlarga tegishli boʻlgan interfeyslar toʻplamini identifikatsiyalovchi. Anycast manzildan yuborilgan paket manzilda koʻrsatilgan interfeyslardan biriga yetkaziladi (marshrutlashtirish protokolida belgilanganlardan eng yaqini).
Multicast: Turli tugunlarga tegishli boʻlgan interfeyslar toʻplamini identifikatsiyalovchi. Multicast manzil boʻyicha yuborilgan paket ushbu manzil tomonidan berilgan barcha interfeyslarga yetkaziladi. IPv6 da keng ravishda oldindan xabar beruvchi manzillar mavjud emas. Ularning funksiyalari multikast manzillarga oʻtkazilgan.
IPv6 manzillarini matn satrlari koʻrinishida ifoda etishning uchta standart shakllari mavjud:
Asosiy shakli x: x: x: x: x: x: x: x koʻrinishiga ega. Bunda «x» — 16 bitlik — oʻn oltilik sonlar. Misollar:
FEDC:BA98:7654:3210:FEDC:BA98:7654:3210 1080:0:0:0:8:800:200С:417А
Eʻtibor qiling, har bir muayyan maydonlarda boshlangʻich nollarni yozishga hojat yoʻq, biroq har bir maydonda hech boʻlmaganda bitta raqam boʻlishi lozim (2-bandda bayon etilgan holatdan tashqari).
IPv6 manzillari ayrim turlarida koʻpincha oʻzlarida nolli bitlarning uzun ketma-ketligini mujassamlashtiradi. Nol bitlik manzillar yozuvini qulayroq qilish uchun, ortiqcha nollarni olib tashlash uchun maxsus sintaksis nazarda tutilgan. «::» yozuvidan foydalanish 16 ta nollik bitlardan iborat guruhlar borligiga ishora qiladi. «::» kombinatsiyasi faqatgina manzil yozilishida paydo boʻlishi mumkin.
«::» ketma-ketligi, shuningdek, yozuvdan manzildagi boshlangʻich va yakunlovchi nollarni olib tashlash uchun foydalanilishi mumkin. Masalan:
1080:0:0:0:8:800:200С:417А unicast manzil FF01:0:0:0:0:0:0:43 multicast manzil
0:0:0:0:0:0:0:1 teskari aloqa manzili quyidagi koʻrinishda ifoda etilishi mumkin: 1080::8:800:200С:417А unicast manzil FF01::43 multicast manzil
:: 1 teskari aloqa manzili
IPv4 va IPv6 larda ishlash uchun qulayroq boʻlgan yozuvning muqobil shakli boʻlib, x:x:x:x:x:x:d.d.d.d xizmat qiladi, bunda «x» — manzilning oʻn oltinchilik 16 bitlik kodlari, «d» esa — manzilning kichik qismini tashkil etuvchi oʻnlik 8 bitlik kodlari (standart IPv4 ifodasi), Misol uchun:
0:0:0:0:0:0:13.1.68.3 (siqilgan koʻrinishda ::13.1.68.3) 0:0:0:0:0:FFFF:129.144.52.38 (siqilgan koʻrinishda
::FFFF:129.144.52.38)
|
| |
Tunnellarning turlari - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 137/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1) Tunnellarning turlari
RFC 2893 quyidagi tunnellar turlarini aniqlaydi:
Konfiguratsiyalangan (MCT – Manually Configured Tunnels)
Konfiguratsiyalangan tunnel tunnelning oxirgi nuqtalarini qo‘lda konfiguratsiyalashni talab qiladi. Konfiguratsiyalangan tunnellarni qo‘lda IPv6 protokol uchun Windows da yaratish uchun quyidagi komandadan foydalaniladi: netsh interface ipv6 add v6v4 tunnel
Avtomatik tunnel – qo‘lda konfiguratsiyalashni talab qiluvchi tunnel. Windows uchun IPv6 protokol quyidagi avtomatik tunnellash texnologiyalarini qo‘llab-quvvatlaydi:
ISATAP (Intra-Site Automatic Tunnel Addressing Protocol) – tunnellarni sayt ichida avtomatik adreslash protokoli bo‘lib, IPv4 intranet orqali bir adresli uzatish uchun foydalaniladi.
6 to 4 – “6 dan 4 ga” o‘tish dinamik tunneli. IPv4 intranet orqali bir adresli uzatish uchun foydalaniladi. Oxirgi nuqtalar o‘rtasida IPv4 protokolning NAT translyatsiyasi ishlayotgan bo‘lsa ushbu tunnellar, ishlamaydi.
Teredo. IPv4 Internet orqali bir adresli uzatishda oxirgi nuqtalar o‘rtasida IPv4 protokolning NAT translyatsiyasi foydalanilganida ishlatiladi.
Maxsus IP-adreslar
IP protokolida IP-adreslarni maxsus talqin qilish bo‘yicha bir necha shartnomalar mavjud:
Agar IP-adres faqat ikkilik nollaridan iborat bo‘lsa, u ushbu paketni generatsiyalagan tugun adresini bildiradi, bu rejim ba’zi ICMP xabarlarida ishlatiladi;
agar tarmoqning nomer maydonida faqat nollar bo‘lsa, qabul qilish tuguni va paketni uzatgan tugun bir tarmoqqa tegishli deb hisoblanadi;
agar IP-adresning barcha ikkilik razryadlari 1 ga teng bo‘lsa, bunday adresli paket ushbu paketning manbai joylashgan tarmoqning barcha tugunlariga uzatilishi kerak. Bunday uzatish chegaralangan keng eshittIPishli xabar deb ataladi (limited broadcast);
Agar qabul tugunining nomer maydonida faqat 1 lar turgan bo‘lsa, bunday adresli paket tarmoqning berilgan nomeri bilan tarmoqning barcha tugunlariga uzatiladi. Masalan, 255.255.255.0 maskali 192.190.21.0 tarmoqda 192.190.21.255 adresli paket ushbu tarmoqning barcha tugunlariga uzatiladi. Bunday uzatish keng eshittirishli xabar deyiladi (broadcast) [8].
|
| |
IPv4 va IPv6 protokollarini solishtirish

|
IPv4 va IPv6 protokollarini solishtirish
|
bet | 136/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1) IPv4 va IPv6 protokollarini solishtirish
Ushbu ikki protokollar haqida keltirilgan maʻlumotlardan soʻng, ularni solishtirib koʻrib, jadval tuzamiz.
IPv4 va IPv6 protokollarining solishtirma jadvali
4.3.7- jadval.
Jadvaldan koʻrinib turibdiki, bu ikki protokol bir-biri bilan solishtirilganda ustunlik va kamchiliklari bor. IPv6 protokolida xavfsizlik choralari koʻrilgani, yaʻni IPSec protokolining ishini
osonlashtirish uchun qoʻshimcha maydon qoʻshilganligi, maʻlumotlarning yetib borishi sifati va ishonchliligi, IPv6 asosidagi qurilgan tarmoqning sodda arxitekturaga ega boʻlishi, yaʻni NAT — tarmoq manzillarini ishlatmagan holda end-to-end asosida ishlashni tashkil etgani uchun ham bu protokolga oʻtish eng toʻgʻri yechimdek koʻrinishi mumkin, ammo hozirdagi koʻplab tarmoq qurilmalarining IPv6 protokolini qoʻllab-quvvatlamasligi, koʻplab kontent maʻlumotlardan IPv6 orqali foydalanish ilojsiz boʻlgani, qurilmalarni yangilash uchun esa katta xarajat va vaqt talab etilishi bu protokolni qoʻllashda koʻplab qiyinchiliklarni keltirib chiqarmoqda. Hozirda IPv4 manzillari qolmagani va keyingi ulanayotgan yangi foydalanuvchilarni faqat IPv6 orqali manzillash mumkin boʻlganligi, IPv6 protokoliga oʻtish muqarrarligini anglatadi.
IPv6 ga o‘tish texnologiyalari
IPv6 ni ishlab chiqaruvchilar IPv4 dan IPv6 ga o‘tish bir necha yillar davom etishini va tashkilotlar yoki ular doirasidagi tugunlarda IPv4 dan foydalanish davom etishini tushunadilar. Shuning uchun, migratsiya – uzoq muddatli maqsad ekanligini nazarda tutib, ikkala versiya protokollarining o‘zaro mavjud bo‘lishiga alohida e’tibor qaratish lozim.
Tunnellash
IPv4 dan IPv6 ga o‘tishni qo‘llab-quvvatlash vositalaridan biri – tunnellardan foydalanishdIP. Tunnelning vazifasi uzatilgan IPv6 paketni IPv4 paketga inkapsulyatsiya qilishdan iborat. Bundan keyin IPv4 paket mavjud IPv4 tarmoq orqali uzatilishi mumkin, qabul qilayotgan qurilma esa IPv4 sarlavhasini o‘chIPadi va undan boshlang‘ich IPv6 paket chiqarib oladi.
|
| |
H.323 standartning bazali arxitekturasi

|
H.323 standartning bazali arxitekturasi
|
bet | 151/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1) H.323 standartning bazali arxitekturasi
Standartda ko‘rsatilgan H.323 «ob’ektlari»ga terminallar, multimedia shlyuzlari, ko‘p nuqtali konferensiyalarni boshqarish qurilmalari va zona nazoratchilari kiradilar (11.6- rasm).
Terminal (Terminal) – konferensiyada qatnashish uchun mo‘ljallangan oxirgi multimedia qurilmasi (ovoz, video, ma’lumotlar).
Multimediali shlyuz (Gateway) – xar xil turdagi tarmoqlarni birlashish uchun multimedia va boshqarish axborotlarni o‘zgartirish uchun mo‘ljallangan qurilmasi.
Ko‘p nuqtali konferensiyalarni boshqarish (Multipoint Control Unit – MCU) –uchta va undan ortiq qatnashuvchilar bilan konferensiyani tashkil qilish uchun mo‘ljallangan.
Zona nazoratchisi (Gatekeeper, Privratnik, Konferens-menedjer) – tarmoqni boshqarishni ta’minlab beradigan va virtual telefon stansiya vazifasini bajaradigan tavsiya qiladigan, lekin majburiy emas, qurilmasi. Terminal tushunchada (5.1.6- rasm) standart real vaqtda bir biri bilan muloqotda bo‘lgan foydalanuvchilarga ruxsat beradigan
tarmoqning oxirgi nuqtalar qurilmasi deb tushunadi.
Terminallar H.245 – ulanish parametrlarni moslashish, Q.931 – shu ulanishni parametrlarni moslashish va ulanishni o‘rnatish protokollarni, RAS kanali (Registration/Admission/ Status) zona nazoratchi bilan ulash (Gatekeeper), RTP/RTCP protokoli audio va video paketlari bilan ishlash uchun, G.711 protokoli audio oqimlarni siqish uchun.
5.1.6 -rasm. H.323 standartning bazali arxitekturasi.
Tavsifnomalarga qarab, H.323 terminali uchun videokodeklarni, T.120 protokolni va MCU imkoniyatlarni quvvatlash yaxshi deb hisoblanadi. Standartda video funksiyalari shart emas deb qaramasdan, xamma videoimkonyatlari bilan terminallar H.261 kodekni quvvatlash kerak, xamda H.261 kodekning rivojlanishi deb hisoblangan H.263ni quvvatlash deb yaxshi hisoblanadi.
Mikrofon/
Kamera/ Displey
Ma`lumot qurilmalari
Tizim nazorat
foydalanuvchi
|
| |
-rasm. FTPda - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

4.3.4-rasm. FTPda lokal va uzoqdagi fayl tizimlari orasida fayllarni uzatish.
Ma’lumotlarni ulash, faylning o‘zini uzatish uchun mo‘ljallangan. Madomiki, boshqaruvchi ulanish ma’lumotlarni ulashdan ajratilgan ekan, unda boshqaruvchi axborotlarni uzatish polosadan tashqarida(out- of-band) deyiladi.
Keyingi ma’ruzalarda biz, oqimli multimedia ma’lumotlarini uzatishni nazorati uchun qo‘llaniladigan, shuningdek polosadan tashqarida boshqaruvchi axborotlarni uzatish mexanizmini qo‘llovchi RTSP protokoli bilan tanishamiz.
FTP dan farqli HTTP protokoli yagona TCP ulanishi orqali fayllarni va komandalar (so‘rovlar va javoblar uchun sarlovxa qatori)ni uzatishni amalga oshiradi. Shuning uchun ham HTTP o‘zining boshqaruvchi axborotini polosa ichida(in-band) uzatadi deb aytishadi. Polosa ichida boshqaruvchi axborotlarni uzatishga ega bo‘lgan
protokolga boshqa bir misol elektron pochta uchun xarakterli bo‘lgan SMTP hisoblanadi. Biz SMTP protokolini keyin qarab chiqamiz. 4.3.5- rasmda FTP protokolining ikki ulanishiga namuna keltirilgan.
4.3.5-rasm. Boshqaruvchi ulanishlar va ma’lumotlarni ulash.
FTP-seans, mijoz va uzoqdagi xost (server) orasida, 21-raqamli port orqali boshqaruvchi TCP-ulanishni o‘rnatish bilan boshlanadi. Shuning uchun ulanishda foydalanuvchi nomini va parolni uzatish, shuningdek kundalik katalogni va fayllarni almashlash komandasi amalga oshiriladi. Server fayllarni uzatish va qabul qilish komandasini olgandan keyin, u mijoz bilan ma’lumotlarni TCP-ulanishini o‘rnatadi keyin fayl almashlashni amalga oshiradi va ulanishni yopadi. Har bir ulanish faqat bitta faylni uzatish imkonini beradi. Shunday qilib ko‘pgina almashlashlar ma’lumotlarni ulashni ko‘p marta o‘rnatish zaruratini tug‘diradi. Bunda boshqaruvchi ulanishlar barcha seanslar davomida ochiq qoladi.
Kiritilgan terminologiyalarni nazarda tutgan holda ma’lumotlarni ulashni doimiy bo‘lmagan ulanishlarga kiritish mumkin. FTP-seansi vaqtida server, foydalanuvchi haqidagi axborotga ega bo‘lishi kerak. Qoida bo‘yicha boshqaruvchi ulanishlar foydalanuvchining maxsus xisoblash yozuvlari bilan bog‘liq. Bundan tashqari server, foydalanuvchi ishlayotgan kundalik katalogni kuzatishi kerak. Axborotlarni saqlash uchun resurslarni sarflash zarurati, serverni bir vaqtda qo‘llab- quvvatlovchi FTP-seanslar sonini anchagina kamayishiga olib keladi. HTTP bilan solishtirganda FTP protokolining kamchiligi ham ana shunda. Shuniyam aytish joizki HTTP ulanish holatini eslab qolmaydi.
|