nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Zakovat o’yini - Ганиева Феруза! 402 гурух талабаси тдпу! Географии ва иктисодий билим асосларини окитиш методикаси

|
Ганиева Феруза! 402 гурух талабаси тдпу! Географии ва иктисодий билим асосларини окитиш методикаси
|
bet | 3/5 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #243869 |
Bog'liq metodlarZakovat o’yini. Bu o’yinni dastlab sinfxonani o’yinga moslashtirish lozim bo’ladi.O’yin ishtirokchilari test yordamida saralab olinadi.Yuqori ball olgan o’quvchilar o’yinda ishtirok etish huquqiga ega bo’ladi.O’yin qatnashchilari 6-8 kishidan iborat bo’ladi.Qolgan o’quvchilar esa o’yinni tomashabin sifatida kuzatib turishadi.Guruh sardori savolni olib o’qituvchiga beradi.O’qituvchi savolni o’qib eshittiradi. Javobni aniqlash uchun bir daqiqa vaqt ajratiladi.Bu vaqt orasida o’yin ishtirokchilari javobni maslahatlashib topishga harakat qilishadi.Bu o’yinni asosan,yuqori sinfda o’tkazish tavsiya etiladi.Zakovat o’yinlarida asosan o’rtaga muammoli savollar tashlanib,shu muammoni hal etishga diqqat qaratiladi.
“Narvon yasash“o’yini Bu o’yindan o’tilgan mavzuni takrorlash,yangi mavzuni mustahkamlashda foydalanish maqsadga muvofiqdir.Jumladan o’qituvchi dars boshlanishida har bir o’quvchiga oq qog’oz olib,unga narvonning ikki chetidagi qismlarini chizib qo’yadi va har bir zina bolalarning darsdagi javoblari orqali to’dirilib boriladi.Shundan keyin o’quvchilar darsda faol ishtirok etib,javob berishga intiladi va javoblari orqali o’z narvoniga bittadan zina chizib ketaveradi.Uyga vazifaga javob bergani uchun bir zina,o’qituvchining savoliga javob bergani uchun bir zina. Xullas o’yin shu tariqa davom etadi va dars yakunida zinalar soni hisoblanib, qaysi o’quvchlarining zinalari ko’p chiqsa, o’qituvchi ularga rag’bat beradi.
“Uchta to’g’ri bitta noto`g`ri”metodi.
Qoidasi har bir ishtirokchi bir varaqdan qog’ozda o’rganilayotgan yoki o’rganilgan mavzu bo’yicha 3 ta to’g’ri fikr va bitta noto’g’ri fikrni yozadi Ishtirokchilar juftliklarga to’planadilar, yozgan qog’ozlari bilan almashadilar va qaysi fikr noto’g’ri ekanligini aniqlaydilar.
Afzalliklari kuzatuvchanlikni rivojlantiradi,axborotni tanlab olish ko’nikmasini ishlab chiqadi,bolalarni xato topish va fikrlarni ifodalashga o’rgatadi O’qituvchiga o’quvchilarning bilimlarini tekshirishga imkon beradi.
|
| |
Algoritm tushunchasi va xususiyatlari

18
Masalaning algoritmini ishlab chiqish jarayoni quyidagi
bosqichlardan iborat:
ma`lumotlarga qayta ishlov berish bosqichlarni belgilab olish;
ma`lumotlarga qayta ishlov berish bosqichlari ketma-ketligini ular o‗rtasidagi
mantiqiy aloqalarni o‗rnatish asosida aniqlash;
har bir bosqich mazmunini izohlash.
Algoritm tuzishda quyidagilarga amal qilinsa, qo`yilgan masalani natijasini tez
va to`g‗ri olish mumkin:
1. Qo`yilgan masalani to`g‗ri o`qish va tushunib olish, masalani qo`ygan
shaxsning asosiy maqsadini bilish;
2. Ishga daxldor qiyinchiliklarni aniq ko`rish va ortiqcha narsalarni barchasini
yo`qota bilish;
3. Nazariyani qo`llash mumkin bo`lgan barcha hollarni aniqlash va uni mustaqil
qo`llash yoki lozim bo`lsa, maslahat olish uchun mutaxassisga murojaat qilish;
4. Qo`yilgan masalani bir-biriga bog‗liq bo`lmagan tushunarli bo`laklarga ajrata
olish va ular orasida bog‗liklikni tushunish;
5. Dasturlashga va dastur resurslariga ketgan xarajatlarga nisbatan taqdim
etilayotgan yechimni afzalligini baholash va foydalanuvchining talabini to`la qondira
bilish;
6. Qo`yilgan masalani qoniqarli yechimini olishda har bir bo`lak yechimlari
to`plamini bir butun holga keltirish;
7. Masala yechimini sodda va aniq tushunarli tilda bayon eta olish;
Bu til tabiiy yoki sun`iy bo`lishining ahamiyati yo`q;
8. Masalani kompyuterdan foydalanib yechish jarayonida muvafaqqiyatsizlikka
uchraganda o`zini qo`lga ola bilish va boshqa yechish yo`lini qidirish.
Masalalarni kompyuterda yechish bosqichlari. Masala qo‘yilishi

20
Bu bosqichda 2 ta asosiy savolga javob topish kerak:
1. Masalani ifodalash uchun qanday matematik strukturalar maqsadga muvofiq
keladi?
2. Yechilgan o‗xshash masalalar bormi?
Tanlangan matematik struktura (apparat)da masalaning elementida ob'ektlari
to‗la ifodalanishi zarur.
Sonli matematik usullar hisoblash jarayolarini elementar operatsiyalarga
ajratishga yordam beradi, ya`ni hohlagan masalani yechishni operatsiyalarni bajarish
ketma-ketligiga olib keladi. Ularning tarkibiga arifmetik operatsiyalar(<, , >, , =)
va harakatlar kirib, hisoblash jarayonini tarmoqlashtirish uchun hizmat qiladi. Aniq
bir masalani yechish uchun sonli usullarning barchasining orasidan shundayini
tanlash kerakki, u qo‗yilayotgan masalani yaxshi darajada yechishni ta`minlab berishi
lozim.
Ma`lum bir sonli usulni tanlashda turli shartlar qatori quyidagi omillar bo‗lishi
mumkinki, ya`ni hisoblashlar natijasining aniqliligi, SHK masalani yechilish vaqti,
talab qilinayotgan xotira hajmi va boshqalar.
Foydalanish vaqti - Ганиева Феруза! 402 гурух талабаси тдпу! Географии ва иктисодий билим асосларини окитиш методикаси

|
Ганиева Феруза! 402 гурух талабаси тдпу! Географии ва иктисодий билим асосларини окитиш методикаси
|
bet | 5/5 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #243869 |
Bog'liq metodlarFoydalanish vaqti o’qituvchi o’yin musobaqa darslarini yil fasllariga moslab tashkil qilishi katta tarbiyaviy ahamiyatga ega. Bu metoddan 5 -6 sinflarda oydalanish mumkin. Geografiya darslarida o‘rganilayotgan mavzuning didaktik maqsadi, vazifalari, mazmunidan kelib chiqqan holda o‘quvchilarning bilish faoliyati individual, kichik guruhlarda va yalpi holda tashkil etish shakllaridan o‘z o‘rnida va samarali foydalanish tavsiya etiladi.
Darsga tayyorgarlik davrida o‘qituvchi tomonidan ijobiy rag‘batlantirishning ustunligi va muvaffaqiyatga yo‘llovchi o‘qituvchining muloqot madaniyati, o‘zaro yordami o‘quvchilarning darsga qizg‘in tayyorgarlik ko‘rishning muhim omili sanaladi. Geografiya o‘qituvchisi darsda o‘rganiladigan mavzuning ta'limiy, tarbiyaviy va riovjlantiruvchi maqsadlari va pedagogik texnologiyalarning didaktik funksiyalarini hisobga olgan xolda qaysi texnologiyadan, interfaol metodlardan foydalanishini ilmiy-metodik asosda tanlagandagina ko‘zlangan maqsadga va samaradorlikka erishadi. Zero “Eng katta boylik – bu aql-zakovat va ilm, eng katta meros – bu yaxshi tarbiya, eng katta qashshoqlik – bu bilimsizlikdir!”
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Mirziyoyev Sh.M.. Milliy taraqqiyot yo‘limizni qat’iyat bilan davom ettirib yangi bosqichga ko‘taramiz. Toshkent. ―O‘zbekiston‖, 2019 2. Hayitov A., Boymurodov N. Ta’limda noana’naviy darslar va interfaol usullardan foydalanish. -Toshkent “Yangi asr avlodi” 2006
Bahromov Q.X. Shodiyeva N. Geografiya ta’limi metodikasi. Buxoro, 2015
Abduvoxidov S.N., G`aniyev Z.A. Geografiya ta’limi metodikasi Samarqand, 2021
Mukumova H.I. Geografiya darslarida ob-havo va iqlim mavzularini o’qitish xususida. Экономика и социум №4 (95) 2022,c/170-173.
|
| |
Tayanch iboralar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt iqtisоdiyot universitеti

34
3- bob. HISOBLASH JARAYONLARINING TURLARI. CHIZIQLI
HISOBLASH JARAYONLARI
3.1. Hisoblash jarayonlarining turlari.
3.2. Chiziqli hisoblash jarayoni.
3.3. Chiziqli hisoblash jarayonlariga misollar.
3.1. Hisoblash jarayonlarining turlari
Masala yechimining algoritmi ishlab chiqilayotgan davrda asosan uch xil
turdagi algoritmlardan foydalanib, murakkab ko‗rinishdagi algoritmlar yaratiladi.
Algoritmning asosiy turlariga chizig‗li, tarmoqlangan
va takrorlanadigan
ko‗rinishlari kiradi.
Murakkab masalalarning yechimini olish algoritmlari yuqoridagi turlarining
barchasini o‗z ichiga olishi mumkin.
Chiziqli turdagi algoritmlarda bloklar biri ketidan boshqasi joylashgan bo‗lib,
berilgan tartibda bajariladi (3.1-rasm). Bunday bajarilish tartibi ―tabiiy tartib‖ deb
ham yuritiladi.
.
3.1-rasm. Chiziqli hisoblash jarayoni
12
12
Alimov R.X., Xayitmatov O`.T., Fayzullayev S.X., Majidov R.R., Sattarova M. , Akramov A.A. Algoritm asoslari va
algoritmik tillar.
O‘quv qo‘llanma
. ТDIU, 2007. B. 30
1- ifoda
2- ifoda
n- ifoda
35
Ko‗p hollarda biron bir oraliq natijaga bog‗liq ravishda hisoblashlar yoki u
yoki boshqa ifodaga ko‗ra amalga oshirilishi mumkin yani
birorta mantiqiy shartni
bajarilishiga bog‗lik holda hisoblash jarayoni u yoki bu tarmoq bo‗yicha amalga
oshirilishi mumkin. Bunday tuzilishdagi hisoblash
jarayonining algoritmi
―tarmoqlanuvchi turdagi algoritm‖ deb ataladi (3.2-rasm).
Ko‗pgina hollarda masalalarning yechimini olishda bitta matematik
bog‗lanishga ko‗ra unga kiruvchi kattaliklarni turli
qiymatlariga mos keladigan
qiymatlarini ko‗p martalab hisoblash to‗g‗ri keladi.
Ma'lumotlarni tayyorlash va tarkibini aniqlash

22
Dastur simvollar tilida yozilsa, u holda dastur matni translyator
orqali kompyuter
tiliga o‗giriladi va undan keyin u shaxsiy komyuterda yechiladi.
Dasturlash jarayonida quyidagi takliflar inobatga olinsa xatolarni tuzatish
jarayoni engillashadi.
1. Dastur umumiy bo‗lishi kerak, ya'ni ma'lumotlarni aniq biror turiga bog‗liq
bo‗lmasligi kerak, massivning chegara parametrlarini tekshirmoq lozim.
Massiv
elementlarining soni 0 yoki 1 bo‗lib qolish, yoki yuqori chegarasidan oshib ketish
xolati.
2. O‗zgarmas kattalik xamda o‗zgaruvchi kattalik ko‗rinishida ishlatish. (Biror
o‗zgarmas kattalikni boshqasi bilan almashtirish zarurati bo‗lib qolsa, dastur matnini
chaqirib o‗zgartirish
kerak - bu noqulay xolat EXE, COM fayllarida aslo mumkin
emas).
Dasturda kiritiladigan ma'lumotlarni nazorat qilish qismi bo‗lishi kerak.
3. Dasturdagi arifmetik amallarni kamaytirish va dasturning
ishlashini tezlatish
uchun:
- darajaga oshirish amallari ko‗paytirish amali bilan almashtirilgani ma'qul;
- bir xil ma'lumot bilan hisoblanayotgan arifmetik (algebraik) ifodalarni bir
marta hisoblab qiymatini biror o‗zgaruvchida saqlab ishlatish.
- takrorlashlarni tashkil qilishda takrorlanishning chegarasini
tekshirish uchun
ifodalardan emas balki oddiy o‗uzgaruvchilardan foydalanish.
- takroriy hisoblashlar tarkibida uchraydigan va takrorlanish davomida qiymatini
o‗zgartirmaydigan ifodalarni takrorlanishdan tashqarida hisoblash.
4. Dasturning xar bir bo‗lagi, moduli qismiga tushuntirishlar yozilgan bo‗lishi
kerak. Dasturdagi tushuntirishlar, masalani echish
ketma-ketligini ifodalovchi
mantiqiy ketma-ketlikdan iborat bo‗lmog‗i kerak.
Dasturdagi modullar, qismlar aniq ko‗rsatilgan bo‗lishi kerak.
Takrorlanish
boshi va takrorlanish oxiri aloxida qatorda turgani ma'qul.
-bob. FANGA KIRISH - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt iqtisоdiyot universitеti

16
―Algoritmlashtirish va dasturlash asoslari‖ fanini o‗qitishdan
asosiy maqsadi
bo‗lib talabalarni iqtisodiy masalalarni yechish jarayonining algoritmlarini ishlab
chiqishning metod va qoidalari bo‗yicha nazariy bilimlarni
berish hamda turli
hisoblash jarayonlarining algoritmlarini tuzish va ularni amalga oshirish dasturlarini
ishlab chiqishning amaliy ko‗nikmalarini shakllantirish hisoblanadi.
Fanni o‗qitishning asosiy vazifalari quyidagilardan iboratdir:
– mavjud standartlar asosida hisoblash jarayonlarining
grafik chizmalarning
ishlab chiqish qoidalari bilan tanishtirish;
- turli hil hisoblash jarayonlarining algoritmlarini tuzish ko‗nikmalarini
shakllantirish;
- algoritmik dasturlash tillarining asosiy nazariy asoslari tanishtirish;
- algoritmik dasturlash tillaridan foydalangan holda dasturlarni ishlab
chiqishning amaliy ko‗nikmalarni rivojlantirish.
A.AuthorID 
  

A.AuthorName - Raqamli texnologiyalarni rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent

|
Raqamli texnologiyalarni rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent
|
bet | 4/4 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 365,42 Kb. | | #123484 |
Bog'liq 5-AMALIY ISHA.AuthorID
|
A.AuthorName
|
B.BookID
|
B.BookName
|
1
|
Bruce Eckel
|
3
|
Modern Operating System
|
1
|
Bruce Eckel
|
1
|
Thinking in Java
|
1
|
Bruce Eckel
|
3
|
Computer Architecture
|
1
|
Bruce Eckel
|
4
|
Programming in Scala
|
2
|
Robert Lafore
|
3
|
Modern Operating System
|
2
|
Robert Lafore
|
1
|
Thinking in Java
|
2
|
Robert Lafore
|
3
|
Computer Architecture
|
2
|
Robert Lafore
|
4
|
Programming in Scala
|
3
|
Andrew Tanenbaum
|
3
|
Modern Operating System
|
3
|
Andrew Tanenbaum
|
1
|
Thinking in Java
|
3
|
Andrew Tanenbaum
|
3
|
Computer Architecture
|
3
|
Andrew Tanenbaum
|
4
|
Programming in Scala
|
Biz JOIN orqali so`rovda jadvallarni gorizontal birlashtirib natijalarini olishni qarab chiqdik. Endi so`rov natijalarini UNION orqali vertikal birlashtirish amallarini qaraladi. Qisqacha aytganda jadvallarni JOIN yonma-yon, UNION ustma-ust birlashtiradi.
UNION – turlicha jadvallardan qayta ishlangan natija beruvchi, lekin bir xil tuzulmga ega bo`lgan so`rovlarning natijalarini umumlashtiradi. Shunday ekan bunda har bir so`rovning ustunlari soni, ma`lumot turlariga ko`ra ustunlarning joylashuv tartibi mos bo`lishi kerak. Misol uchun, yuqori va ostki so`rovlar uchun sonli ustun ostida son, matnli ustun ostida matn va h.k.
Vertikal jadvallarni birlashtirish amallari MBBT xususiyatlaridan kelib chiqqan holda amalga oshiriladi. Misol uchun MS SQL da quyidagi turlari mavjud: UNION ALL, UNION, EXCEPT, INTERSECT.
UNION ALL – ikki to`plamdagi barcha qatorlarni birlashtiradi (A+B). Bu operator xuddi gorizontal birlashtirishdagi FULL JOIN ga o`xshaydi.
UNION – ikki to`plamdan takrorlanmas (unikal) qatorlarni birlashtiradi. DISTINCT(A+B). Bu operator gorizontal birlashtirishdagi LEFT JOIN ga o`xshaydi.
EXCEPT \ MINUS – yuqori jalvaldning unikal qatorlaridan quyi jadvalning unikal qatorlarini ayirib, yuqori jadval qatorlarini chiqaradi DISTINCT(A-B). Bu operator esa LEFT JOIN ga o`xshaydi.
|
| |
Masalani shaxsiy komyuterda yechish va natijalarni taxlil qilish

25
Tayanch iboralar
algoritm, algoritmning xususiyatlari,
aniqliligi, natijaviyligi,
ommaviyligi,
diskretlilik,
masalaning qo‗yilishi, masalani matematik ifodalash, sonli usulni tanlash,
algoritmlashtirish, sozlash, dasturlash, test.
Nazorat va muhokama uchun savollar
1. Algoritm deganda siz nimani tushunasiz? Algoritmga misolar keltiring.
2. Algoritm qanday xususiyatlarga ega?
3. Masalaning algoritmini ishlab chiqish jarayoni qanday bosqichlardan iborat?
4. Masalalarni kompyuterda yechish jarayoni qanday bosqichlardan iborat?
5. Masalaning qo‗yilishi deganda nimani tushunasiz?
6. Sonli usulni tanlash qanday amalga oshiriladi?
7. Hisoblash jarayonlarini algoritmlashtirishni tushuntirib bering.
8. Ma'lumotlarni tayyorlash va tarkibini aniqlash (tanlash)
deganda siz nimani
tushunasiz?
9. Dasturlash deganda nimani tushunasiz?
10. Dasturni sozlash bosqichida qanday ishlar amalga oshiriladi?
Massivda eng kichik elementni izlash algoritmining dasturi

11.4. Massivda eng kichik elementni izlash algoritmining dasturi
Massivda eng kichik yoki eng katta elementni izlash algoritmi ma`lumki birinchi
element eng kichik (katta) deb olinib keyin boshka elementlar bilan ketma-ket
solishtirilib chiqiladi. Solishtirilish oxirgi elementgacha bajariladi. Quyida bu
algoritm dasturi keltirilgan:
Program MinMax;
Var i,min: Integer; a: Array[1..10] of Integer;
Begin
Writeln (‗Massivdan eng kichik elementni izlash‘);
Write (‘ 10-ta massiv elementini kiriting‗);
For i:=1 to 10 Do Read(a[i]);
min:=1;
For i:=2 to 10 Do
If a[i]Writeln(‗Izlanayotgan eng kichik element:‘,a[min]);
Writeln(‗Element nomeri‘, min);
End.
115
Tayanch iboralar
tashqi sikl, ichki sikl, ikki o‗lchovli jadval, massiv, element, indeks, massivni
saralash, tanlash usuli, almashtirish usuli, eng kichik element, eng katta element.
Nazorat va muhokama uchun savollar
1. Murakkab takrorlanuvchi hisoblash jarayoniga ta‘rif bering.
2. Massiv deganda siz nimani tunasiz?
3. Bir o‗lchovli massivlar qanday xususiyatlarga ega?
4. Ikki o‗lchovli massivlarga ta‘rif bering.
5. Massiv elementlarini saralashning qanday usullarini bilasiz? Ularga
misollar keltiring.
116
12-bob. PROTSEDURA VA FUNKSIYALAR
12.1. Paskal tilida protsedura konstruksiyasi.
12.2. Funksiya qism dasturi haqida.
12.3. Protsedura va funksiya qism dasturiga murojaat qilish.
12.4. Protsedura va funksiya qism dasturlarining parametrlari.
12.5. Standart protsedura va funksiyalarga misollar.
|
Qo‘shimcha adabiyotlar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt iqtisоdiyot universitеti

129
12. O‗zbekiston Respublikasi Prezidentining ―Axborot
texnologiyalari va
kommunikatsiyalari sohasini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‗g‗risida‖gi
2018 yil 19 fevraldagi PF-5349-sonli Farmoni.
13. Гагарина Л.Г., Кокорева Е.В., Виснадул Б.Д.
Технология разработки
программного обеспечения: учебное пособие /под ред. Л.Г. Гагариной. – М.:
ИД «ФОРУМ»: ИНФРА-М, 2008. – 400 с.
14. Голицына О.Л., Максимов Н.В., Партыка Т.Л., Попов И.И.
Информационные технологии: учебник. – 2-е изд., перераб. и доп. – М.:
ФОРУМ: ИНФРА-М, 2008. – 608 с.
15. Иванова Г.С. Технология программирования : учебник - 3-е изд., стер. -
М.: КНОРУС, 2016. — 334 с.
16. Информатика: Практикум по технологии работы на компьютере. / Под
ред. В. Макаровой. - 3-е изд., перераб. - М.: ФиС, 2008. –256 с.
17. Информационные технологии управления: Учеб.
пособие для вузов
/Под ред. проф. Г.А Титоренко. М: ЮНИТИ-ДАНА, 2015. - 439 с.
18. Информационные системы и технологии в экономике и управлении:
учебник для бакалавров / под ред. В. В. Трофимова. - 4-е изд., перераб, и доп. -
М.:
Издательство Юрайт, 2016. – 544 с.
19. Исаев Г.Н.. Информационные системы в экономике:
Учебник для
студентов вузов. – М.: Омега-Л, 2012. -462 с.
20. Мельников П.П. Компьютерные технологии в экономике. Учеб.пособие.
– М.: КНОРУС, 2012. – 224с.
21. Павловская Т.А. Программирование на языке высокого уровня Паскаль
(2-е изд.). М.: НОУ «Интуит», 2016 г.- 154 с.
22. Уткин В.Б., Балдин К.Б. Информационные системы в экономике. –
Academia, 2015. – 288 с.
Tayanch iboralar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt iqtisоdiyot universitеti

123
GLOSSARIY
Atamaning
o‘zbеk tilida
nomlanishi
Atamaning
ingliz tilida
nomlanishi
Atamaning
rus tilida
nomlanishi
Atamaning ma’nosi
Algoritm
Algorithm
Алгоритм
bеrilgan masalani yechish uchun
ma`lum tartib bilan bajarilishi kеrak
bo`lgan chеkli sondagi buyruqlar
kеtma-kеtligini tushunamiz.
Algoritm-
lashtirish
jarayoni
The
algorithmi-
zation
process
Процесс
алгоритмиза-
ции
masalani еchish algoritmini tuzishni
ta'minlaydi va birlamchi axborotni
natijaviyga aylantirish bosqichlar
kеtma-kеtligini aniqlash va ifoda
etish uchun xizma-t qiladi.
Blok-
chizmalar
Flowchart
Блок-схема
bu
algoritm
bosqichlar
ketma-
ketligini grafik jihatdan tasvirlab
berishdir.
Protsedura va funksiya qism dasturlarining parametrlari

121
PROCEDURE SUMMA1(A,B: REAL; N: INTEGER);
PROCEDURE TH(VAR A,R: REAL);
FUNCTION SS1(B: REAL; I,J: INTEGER): REAL;
Agar ikkita yoki undan ko‗p formal parametrlar ro‗yxatda bir xil turda bo‗lsa, u
holda ularni bitta tasvirlashga kiritish mumkin. Formal parametrlarni ro‗yxatda
ixtiyoriy tartibda ko‗rsatish mumkin. Protsedura va
funksiya qism dasturlariga
murojaat qilinayotganda formal parametrlar qanday tartibda kelsa,
aniq parametrlar
ham shu tartibda kelishi kerak.
Protsedura va funksiya qism dasturlarini o‗z ichiga olgan asosiy dasturda nom
tanlanayotganda lokal va global parametrlarning bir xil bo‗lmagani maqul.
Parametr-qiymatlar parametrlari berilganlarni qism dasturlar (protsedura va
funksiya) ga uzatish uchun ishlatiladi.
Bunda
yuqorida aytilganidek, ular formal parametrlar ro‗yxatida turlari
ko‗rsatilgan holda, bir-birlaridan vergul bilan ajratilgan holda sanab o‗tiladi.
12.5. Standart protsedura va funksiyalarga misollar
Paskal tilida bir qancha maxsus protsedura va funksiyalar mavjud bo‗lib, ular
quyidagi guruhlarga bo‗linadi:
qatorni qayta ishlash;
fayllar
bilan ishlash;
dinamik o‗zgaruvchilar uchun xotirani boshqarish;
arifmetik funksiyalar;
ekran bilan ishlash.
Ularning ayrimlarini ko‗rib chiqamiz:
Halt- dasturni bajarishdan to‗xtatish;
Odd(i)- I-toq bo‗lsa ―True‖ aks holda ―False‖
qiymat oladi;
Edit- bajarilayotgan blokdan chiqish;
Random- 0 dan 1 gacha bo‗lgan sonni tasoddifan olish;
GotoXY(x,y)- kursorni ko‗rsatilgan joyga qo‗yish;
122
ClrScr- ekranni tozalab, kursorni ekran boshiga qo‗yish;
Trunc- argumentning butun qismi:
Str(I;Var S:String)- raqamni simvolga o‗tkazish (I-ifoda yoki o‗zgaruvchi);
Val(S:String; Var P;ko:Integer)- simvolni raqamga o‗tkazish (P-o‗zgaruvchi);
Length (S:String)- qator uzunligini aniqlash.
Pos(st1,st) - qatordagi qator qismi holatini aniqlash.
Misol: st:=‘Toshkent‘; st1:=‘kent‘; p:=pos(st1,st); Javob: p=4. Agar
izlanayotgan qator qism qatorda yo‗q bo‗lsa qiymat nulga teng bo‗ladi.
Copy(st,m,n) - qatordan fragment kesib oladi.
Misol: st:=‘Toshkent‘; p:=Copy(st,4,4); Javob: p=‘kent‘.
Delete(st,m,n) - qatordan fragment kesib olib tashlaydi.
Misol: st:=‘Toshkent‘; p:=Delete(st,4,4); Javob: p=‘Tosh‘.
Misol 1 - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt iqtisоdiyot universitеti

O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt iqtisоdiyot universitеti
Algoritmlashtirish va dasturlash asoslari
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt iqtisоdiyot universitеti
|
Misol - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt iqtisоdiyot universitеti

120
aniq parametrlar orasida to‗liq moslik bo‗lishi shart, ya'ni sohta va aniq parametrlar
soni bir xil bo‗lishi, kelish tartiblari mos tushishlari va ularning turlari bir xil bo‗lishi
kerak.
Protsedura chaqirilganda formal parametrlar o‗rniga aniq parametrlar mos
qo‗yiladi.
Bunda parametr-qiymatlar o‗rniga kiritiladigan malumotlar beriladi. Natija esa
parametr-o‗zgaruvchilarda hosil bo‗ladi.
Protsedura chaqirilganda sarlavhada ko‗rsatilgan formal parametrlar aniq
parametrlar bilan ularning kelishi tartibida almashtiriladi, ya'ni birinchi formal
parametrga birinchi aniq parametr, ikkinchi formal parametrga ikkinchi aniq parametr
va h.k. mos qo‗yiladi.
Funksiya qism dasturiga murojaat uning nomi orqali amalga oshiriladi.
Funksiyaga murojaat qilinadigan joyda funksiyaning nomi yoziladi va undan keyin
qavs ichida aniq parametrlar yoziladi.
Agar funksiya qism dasturi parametrsiz ko‗rinishda bo‗lsa, u holda faqat uning
nomi yoziladi.
Paskal tilida protsedura konstruksiyasi

117
hamda hosil bo‗lgan natijani protsedurani chaqirayotgan dasturga berish global
parametrlar yordamida amalga oshiriladi.
Protsedura sarlavhasining umumiy ko‗rinishi quyidagicha bo‗ladi:
PROCEDURE < nom > ( < formal parametrlar ro‗yxati > );
bu erda PROCEDURE - xizmatchi so‗z;
- protseduraning nomi; parametrlar ro‗yxati>- turlari ko‗rsatilgan berilganlarni va natijalarni ifodalaydigan
nomlar turlari bilan sanab o‗giladigan qator.
Formal parametrlar ro‗yxatida parametr-qiymat, parametr-o‗zgaruvchilar
(bularning oldida VAR xizmatchi so‗zi turishi kerak), parametr-protseduralar
(bularning oldida PROCEDURE xizmatchi so‗zi turishi kerak) va parametr-
funksiyalar (bularning oldida FUNCTION xizmatchi so‗zi turishi kerak) bo‗lishi
mumkin.
Protsedura sarlavhasidan keyin keladigan bo‗limlar asosiy dasturda qanday
tartibda kelsa, protsedurada ham shu tartibda keladi.
Protsedura bloki nuqta vergul (; ) bilan tugaydi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
|
bet | 6/6 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 39,88 Kb. | | #240532 |
Bog'liq botl.to\'liqmas.asilaFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI:
1. J.O. Tolipova, A.T. G'ofurov. Biologiya ta’limi texnologiyalari. — Т.O'qituvchi, 2002
2. Azimov va boshqalar. Biologiya. Metodik qo'llanma. — T. Abu Ali ibn Sino nomidagi Tibbiyot nashriyoti. 2002
3. Садуллаева, А. (2022). The problem of the interdependence between language
and culture. Ренессанс в парадигме новаций образования и технологий в XXI
веке, (1), 54-56.
4. Sadullaeva, A. (2022). Qaraqalpaq kórkem shíǵarmalar kontekstinde muhabbat koncepti. Globallashuv davrida tilshunoslik va adabiyotshunoslik taraqqiyoti hamda ta’lim texnologiyalari, 1(1), 200-201.
5. Садуллаева, А. (2022). Concept―muhabbat in Karakalpak proverbs. Современные инновационные исследования актуальные проблемы и развитие тенденции: решения и перспективы, 1(1), 616-617.
6. Sadullaeva,A.(2022). “TERBENBES” ROMANÍNDA “MUHABBAT” TÚSINIGI Science and innovation, 1(B8) 1957-1961.
7. Roziqova, G. (2017). Aбдулла Қаҳҳор ва нуктадонлик санъати. FarDU.
ILMIY XABARLAR.-Научный вестник. ФерГУ.
8. Madaminova, S. (2021). Суҳбатдош мақоми ва мулоқот самарадорлигининг
лингвомаданий тамойиллари. " Nutq madaniyati va o'zbek tilshunosligining
dolzarb masalalari".
9. Мўминов, С. (2021). БАҒРИКЕНГЛИК (профессор Ҳамид Ғуломович
НЕЪМАТОВ ҳақида бир чимдим хотира): Мўминов Сиддиқжон, ФарДУ
профессори, ф. ф. доктори, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг аъзоси.
In Научно-практическая конференция.
10.Mirsobirovich, M. M. S., & Mo‘ydinovna, J. R. S. (2022). TILOVOLDI JO
‘RAYEV NASRIY HIKOYALARIDA QISHLOQLIKLAR MULOQOT
XULQINI VERBAL VOSITALARDA IFODALANISHI. BARQARORLIK VA
YETAKCHI TADQIQOTLAR ONLAYN ILMIY JURNALI, 2(10), 104-109.
11.Mirsobirovich, M. M. S. (2022). O ‘ZBEK SHE’RIYATIDA
PARALINGVISTIK VOSITALAR VA ULARNING PSIXOLINGVISTIK
ASOSLARI. BARQARORLIK VA YETAKCHI TADQIQOTLAR ONLAYN ILMIY JURNALI, 2(11), 272-277.
12.Abdurahimova, D., & Mo’minov, S. (2022). O’ZBEK ANTROPONIMIYASI
DIAXRON TADQIQI. Eurasian Journal of Academic Research, 2(13), 423-426.
13.Mirsobirovich, M. S. (2023). ISAJON SULTONNING O‘XSHATISHLARDAN FOYDALANISH MAHORATI. BARQARORLIK VA YETAKCHI TADQIQOTLAR ONLAYN ILMIY JURNALI, 3(1), 58-64.
14.Mirsobirovich, M. S., & Mo‘ydinovna, J. R. S. (2023). TABIIY VA IJTIMOIY
EKOLOGIYANING MULOQOT XULQIGA TA’SIRI. SCHOLAR, 1(1), 58.
|
| |
Boshqarish 
operatorlari - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt iqtisоdiyot universitеti

128
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO`YXATI
Asosiy adabiyotlar
1. Algoritmlash va dasturlash asoslari: kasb-hunar kollejlari uchun o‗quv
qo‗llanma/A.R. Azamatov; O‗zbekiston Respublikasi Oliy va o‗rta maxsus ta‘lim
vazirligi, O‗rta maxsus, kasb-hunar ta‘limi markazi. To‗rtinchi nashri. – T.: Cho‗lpon
nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2013. – 232 b.
2. J.B.Dixit. Fundamental of computer programming and IT. – Laxmi
Publication Pvt. Ltd., 2011. – 557 p.
3. R.Dadabayeva, Sh.Nasridinova, N.Shoaxmedova, L.Ibragimova, Sh.Ermatov.
Axborot-kommunikatsion texnologiyalar va tizimlar.-T.: ―Sano-standart‖ nashriyoti.
O`quv qo`llanma. 2017-552 bet.
4. Семакин
И.Г.,
Шестаков
А.П.
Основы
алгоритмизации
и
программирования Издательство: Академия. 2016 г. - 304 с.
5. Основы алгоритмизации и программирования: учеб. пособие /Т.А.
Жданова, Ю.С. Бузыкова.– Хабаровск: Изд-во Тихоокеан. гос.ун-та, 2011.– 56 с.
6. Основы алгоритмизации и программирования : учебное пособие /Г. Р.
Кадырова. – Ульяновск : УлГТУ, 2014. – 95 с.
7. Основы алгоритмизации: учеб.-метод. пособие для студ. оч. и заоч.
обуч. технич. специальностей/ В.И. Логинов, Л.Н. Шемагина. – Н. Новгород:
Изд-во ФГОУ ВПО«ВГАВТ», 2010. – 81 с.
8. Трофимов В.В., Павловская Т.А. Алгоритмизация и программирование.
Учебник для академического бакалавриата. Издательство: Москва – ЮРАЙТ.
2018 г. - 137 с.
Mustaqil ishlar hamma bittadan mustaqil ishni tayyorlaydi

|
Mustaqil ishlar hamma bittadan mustaqil ishni tayyorlaydi
|
Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 12,85 Kb. | | #247098 |
Bog'liq Mustaqil ishlar IAU (1)
Mustaqil ishlar hamma bittadan mustaqil ishni tayyorlaydi.
1.Intelektual elektron asbob va uskunalarda tugmalar bilan ishlashda dastur tuzishni
o‘rganish.
2. Intelektual elektron asbob va uskunalarda RGB led lampalar uchun mikrokontrollerga dastur tuzish
3. Intelektual elektron asbob va uskunalarda ma’lumotlarni konsul oynada ma’lumot
chiqarishni mukammalashtirilgan dasturlar bilan ishlash
4.Intelektual elektron asbob va uskunalarda segmet uchun dastur tuzishni o‘rganish.
5.Intelektual elektron asbob va uskunalarda obektga yo‘naltrilgan dasturlar haqida
tushinchaga ega bo‘lish.
6.Intelektual elektron asbob va uskunalarda fayllar bilan ishlash.
7. Intelektual elektron asbob va uskunalarda dasturiy taminotni sinash.
8.Intellektual o‘lchash asboblarining asosiy prinsiplari, tuzilishi va texni k
xarakteristikalarini o‘rganish
9.Birlamchi o‘lchash natijalarini olish. Datchik ma’lumotlarini ko‘rish
10.Intellektual o‘lchash asboblarining ilmiy amaliyotda va ishlab chiqarishda qo‘llanilishiga misollar.
11.Intellektual asbob uskunalarda datchiklardan foydalanishni o'rganish.
12.Intellektual o‘lchash vositalarining o‘zgartkichlari.
13.Intellektual o‘lchash tizimlarining dasturiy ta’minoti.
14.Intellektual o‘lchash o‘zgartkichlarini strukturaviy tuzilmasini o‘rganish.
15.Intellektual datchiklar turlari va ularning struktura sxemalarini o‘rganish.
|
| |
Fanning o`quv rejadagi boshqa fanlar bilan o`zaro bog’liqligi va uslubiy jihatdan uzviy ketma – ketligi

Fanning o`quv rejadagi boshqa fanlar bilan o`zaro bog’liqligi va uslubiy jihatdan uzviy ketma – ketligi
Avtomatlashtirilgan integral axborot qidiriv tizimlari fani « Ta’limda axborot texnalogiyalari » fanini to`ldirish va chuqur o`zlashtirishga ko`mak beruvchi fan hisoblanadi.
Dasturni amalga oshirish o`quv rejasida rejalashtirilgan umumkasbiy fanlar ( informatikaning nazariy asoslari, kutubxona dasturiy va texnik ta’minot) fanlaridan etarli bilim va ko`nikmalarga ega bo`lishlik talab etiladi.
Fanning ishlab chiqarishdagi o`rni
Avtomatlashtirilgan integral axborot qidiriv tizimlari fani fani talabalarda dasturlash tillari xamda tipik masalalalar uchun dastur ishlab chiqish bo`yicha ko`nikma va malakalarni shakllantirish uchun xizmat qiladi. Ammo, bu fanning namunaviy dasturi dasturlash metodlari ochib berishni nazarda tutmaydi. SHuning uchun Namangan viloyat halq ta`limi boshqarmasi va boshqa ish beruvchi tashkilotlarning talabiga tanlov fani sifatida “avtomatlashtirilgan integral axborot qidiriv tizimlari” fani kiritish maqsadga muvofiq deb hisoblandi. Bu muammoni hal qilish turli tuman mazmundagi qidiruv masalalar uchun dastur ishlab chiqishda amaliy ko`mak beradi.
Fan doirasida amaliy masalalar uchun dastur ishlab chiqishning samarali eng keng tarqalgan hamda zamonaiy metod va metodologiyalari qamrab olingan.
Fanni o`qitishda zamonaviy axborot va pedagogik texnologiyalar
Talabalar « Avtomatlashtirilgan integral axborot qidiriv tizimlari » fanini o`zlashtirishlari uchun o`qitishning ilg’or va zamonaviy usullardan foydalanish, yangi informatsion – pedagogik texnologiyalarni tadbiq qilish muhim ahamiyatga egadir. Fanni o`zlashtirishda darslik, o`quv va uslubiy qo`llanmalar, ma`ruza matnlari, tarqatma materiallar, elektron materiallar hamda komp’yuter texnologiyalari (Google, Yaxdex) qidiruv tizimlaridan foydalaniladi. Ma`ruza va seminar darslarda mos ravishdagi munozara, blits-so`rov va kichik guruhlarda ishlash kabi ilg’or pedagogik texnologiyalaridan foydalaniladi.
|
Ixtisoslashgan axborot qidiruv tizimlari

|
Ixtisoslashgan axborot qidiruv tizimlari
|
bet | 4/7 | Sana | 07.09.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #270552 |
Bog'liq 3-kurs9. Ixtisoslashgan axborot qidiruv tizimlari. Qidiruvni samarali bajarish uchun siz qidiruv tizimiga mohirona so'rov yozishingiz kerak.
10. Izlovchi kataloglar, izlovchi ko’rsatkichlar. Elektron kutubxona fondini shakllantirish va resurslardan foydalanishda rubrikatorlardan foydalanish
11. Google Internet qidiruvi. Googleda so‘z yozganingizda qidiruv takliflari yoki siz kiritayotgan so‘rovga tegishli yoki shunga o‘xshash so‘rovlar paydo bo‘lishini ko‘rishingiz mumkin.
12. Google hujjatlar bilan ishlash hizmatlari (matn, elektron jadval, taqdimotlar ) va so’ro’vlar yaratish. Google Docs - bu bulutli xizmat formatida ishlaydigan to'liq ofis to'plami. Bu shuni anglatadiki, ishlash uchun sizga internet aloqasi kerak.
13. Elektron pochta yaratish, unda adreslarini izlash. Internetdagi eng katta resurslardan biri Gmail-ga tegishli elektron pochta xizmatiga ega Google hisoblanadi.
Seminar mashg’ulotlarni tashkil etish bo`yicha ko`rsatma va tavsiyalar
Seminar mashg’ulotlarda talabalar ma’lumotlarni qidiruv uchun dasturlar yuzasidan bilim va ko`nikmalarga ega bo`ladilar.
Seminar mashg’ulotlarni o`tkazishdan maqsad ma’ruza materiallari bo`yicha talabalar bilim va ko`nikmalarini chuqurlashtirish va kengaytishdan iboratdir. Shu maqsadda xamma mavzularga doir va etarli miqdordagi masalalar echish nazarda tutiladi. Seminar mashg’ulotlarida e`tibor tegishli mavzularni talabalar mustaqil o`rganib, ma`ruza qilishga tayyorlanish, mavzuni taxlil qilib fikrlash va notiqlik qobiliyatini oshirishga yo`naltiriladi. Asosiy e`tibor ma`ruzalarda o`rganilgan ma’lumotlarni qidiruv uchun dasturlar yuzasidan bilimga va ko’nikmaga qaratiladi.
Seminar mashg’ulotlarni tashkil etish bo`yicha kafedra professor -o`qituvchilari tomonidan ko`rsatma va tavsiyalar ishlab chiqiladi. Unda talabalar asosiy ma`ruza mavzulari bo`yicha olgan bilim va ko`nikmalarini amaliy masalalar echish orqali yanada boyitadilar. SHuningdek, darslik va o`quv qo`llanmalar asosida talabalar bilimlarini mustahkamlashga erishish, tarqatma materiallardan foydalanish, ilmiy maqolalar va tezislarni chop etish orqali talabalar bilimini oshirish, masalalar echish, mavzular bo`yicha ko`rgazmali qurollar tayyorlash va boshqalar tavsiya etiladi.
|
| |
Elektron pochta yaratish, unda adreslarini izlash

|
Elektron pochta yaratish, unda adreslarini izlash
|
bet | 6/7 | Sana | 07.09.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #270552 |
Bog'liq 3-kurs13. Elektron pochta yaratish, unda adreslarini izlash. Internetdagi eng katta resurslardan biri Gmail-ga tegishli elektron pochta xizmatiga ega Google hisoblanadi.
Izoh: Ishchi dasturni shakllantirish jarayonida mazkur mashg’ulot turiga ishchi o`quv rejada ajratilgan soat hajmiga mos mavzular tanlab o`qitish tavsiya etiladi.
3. Mustaqil ishni tashkil etishning shakli va mazmuni
« Avtomatlashtirilgan integral axborot qidiriv tizimlari » fanini o`rganuvchi talabalar auditoriyada olgan nazariy bilimlarini mustahkamlash va amaliy masalalarni echishda ko`nikma hosil qilish uchun mustaqil ta`lim tizimiga asoslanib, kafedra o`qituvchilari rahbarligida, mustaqil ishlarni bajaradilar. Bunda ular qo`shimcha adabiyotlarni o`rganib xamda Internet saytlaridan foydalanib referatlar va ilmiy dokladlar tayyorlaydilar, seminar mashg’ulot mavzusiga doir uy vazifalarini bajaradilar, ko`rgazmali qurol va slaydlar tayyorlaydilar.
Talaba mustaqil ishni tayyorlashda muayyan fanning xususiyatlarini xisobga olgan holda quyidagi shakllardan foydalanishga tavsiya etiladi.
* darslik va o`quv qo`llanmalar bo`yicha fan mavzularini o`rganish;
* tarqatma materiallar bo`yicha ma`ruzalar qismini o`zlashtirish;
* komp’yuter texnologiyalari tizimlari bilan ishlash;
* maxsus adabiyotlar bo`yicha referat va konspektlar tayyorlash;
* talabannng o`quv-ilmiy-tadqiqot ishlarini bajarish bilan bog’liq bo`lgan adabiyotlar, monografiya va ilmiy to`plamlarni chuqur o`rganish;
* interaktiv va muammoli o`qitish jarayonida faol qatnashish;
* masofaviy (distantsion) ta`limni tashkil etishda qatnashish.
Tavsiya etilayotgyan mustaqil ishlarning mavzulari
Talabalarga axborot qidiruv tizimlari, qidiruv asoslari, zamonaviy qidiruv dasturlari platformalari kabi mavzular bo`yicha mustaqil ishlarni quyidagicha tashkil qilinadi: Uy vazifalarini bajarish; Nazariy bilimlarni o`zlashtirish; Seminar mashg’ulotlarida ma`ruza qilishga tayyorlanish; Mustaqil ish uchun mo`ljallangan nazariy va amaliy bilim mavzularini o`zlashtirish.
Mustaqil ishlarning tavsiya etiladigan mavzulari:
1. Zamonaviy qidiruv dasturlari platformalari.
2. axborotlarni xavfsizligini murakkablik darajalarini o`rganish.
3. Qidiruv tizmlari retingi.
4. Qidirib topilgan kitobga buyurma berish.
5. ZiyoNet ta’lim portali.
6. Google doc.
7. Hamma imkoniyatlarni ko`rib chiqish.
8.www.uz Milliy qidiruv tizimlari.
|
| |
INFORMATSION-USLUBIY TA`MINOTI

|
INFORMATSION-USLUBIY TA`MINOTI
|
bet | 7/7 | Sana | 07.09.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #270552 |
Bog'liq 3-kursINFORMATSION-USLUBIY TA`MINOTI.
Ko`rgazmali qurollar
Plakatlar;
Modellar;
Detallar, uzellar;
Talabalarning grafik (loyiha) ishlaridan namunalar.
Mazkur fanni o`qitish jarayonida ta`limning zamonaviy metodlari, pedagogik va axborot-kommunikatsiyalari texnologiyalari qo`llanilishi nazarda tutilgan.
ma`ruza darslarida zamonaviy komp’yuter texnologiyalari yordamida prezentatsion va elektron-didaktik texnologiyalardan;
Seminar mashg’ulotlarda aqliy hujum, kichik guruxlar musobaqalari, guruxli fikrlash pedagogik texnologiyalaridan qo`llash nazarda tutiladi.
Tavsiya etilgan adabiyotlar ro`yxati
Asosiy adabiyotlar
1.“Average Web Page Size Triples Since 2003” // Web Site Optimization. —http://www.websiteoptimization.com/speed/tweak/average-web-page/
2. “Best Practices for Speeding Up Your Web Site” // Yahoo!. —http://developer.yahoo.com/performance/rules.
Qo`shimcha adabiyotlar
Axborot-kutubxona faoliyati to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasining Qonuni: № O‘RQ - 280. 2011 y. 13 apr. // Xalq so‘zi. – 2011. – 14 apr.
“Respublika aholisini axborot-kutubxona bilan ta’minlashni tashkil etish to‘g‘risida” O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining № 381 sonli Qarori. 2006 y.20 iyun // Xalq so‘zi. – 2006. – 21 iyun.
David Hagnes, Metadata for Information Management and Retrieval.- USA, Facet Publishing, 2004
Закер К. Компьютерные сети. Модернизация и поиск неисправностей. Спб.: «БХВ-Петербург», 2002 г.
Таненбаум Э. Компьютерные сети. Спб.: «Питер», 2002.
https://www.google.com/intl/en_u/insidesearch/tipstricks/all.html
https://searchenginewatch.com/2016/08/08/what-are-the-top-10-most-popular-search-engines
Kleynberg Dj., Tardos E. Algoritmi : razrabotka i primenenie. –SPB: Piter, 2016 g. -800 s.
Elektron manbalar
www.ziyonet.uz
www. natlib.uz
www.kitob.uz
www.turonlib.uz
www.rsl.ru
www.gpntb.ru
www.library.ru
|
| |
Published: July 2001

|
Published: July 2001
|
bet | 1/3 | Sana | 03.10.2020 | Hajmi | 221,5 Kb. | | #11941 |
Operating System
Reliability Improvements in Windows XP Professional
Published: July 2001
Abstract
This document describes the enhancements to and new features of the Microsoft® Windows® XP Professional operating system that prevent problems from occurring on users’ systems. It also discusses improvements that enable quick recovery from problems, thereby optimizing user productivity.
This is a preliminary document and may be changed substantially prior to final commercial release of the software described herein. The information contained in this document represents the current view of Microsoft Corporation on the issues discussed as of the date of publication. Because Microsoft must respond to changing market conditions, it should not be interpreted to be a commitment on the part of Microsoft, and Microsoft cannot guarantee the accuracy of any information presented after the date of publication.
This white paper is for informational purposes only. MICROSOFT MAKES NO WARRANTIES, EXPRESS OR IMPLIED, IN THIS DOCUMENT.
Complying with all applicable copyright laws is the responsibility of the user. Without limiting the rights under copyright, no part of this document may be reproduced, stored in or introduced into a retrieval system, or transmitted in any form or by any means (electronic, mechanical, photocopying, recording, or otherwise), or for any purpose, without the express written permission of Microsoft Corporation.
Microsoft may have patents, patent applications, trademarks, copyrights, or other intellectual property rights covering subject matter in this document. Except as expressly provided in any written license agreement from Microsoft, the furnishing of this document does not give you any license to these patents, trademarks, copyrights, or other intellectual property.
© 2001 Microsoft Corporation. All rights reserved. Microsoft, Windows, and Windows NT are either registered trademarks or trademarks of Microsoft Corporation in the United States and/or other countries.
Other product and company names mentioned herein may be the trademarks of their respective owners.
Microsoft Corporation • One Microsoft Way • Redmond, WA 98052-6399 • USA
|
| |
Seminar mashgulotlarini tashkil etish bo`yicha ko`rsatma va tavsiyalar

|
Seminar mashgulotlarini tashkil etish bo`yicha ko`rsatma va tavsiyalar
|
bet | 5/7 | Sana | 07.09.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #270552 |
Bog'liq 3-kursSeminar mashgulotlarini tashkil etish bo`yicha ko`rsatma va tavsiyalar
Seminar mashg’ulotlarning taxminiy tavsiya etiladigan mavzulari:
1. Avtomatlashtirilgan integral axborot qidiriv tizimlari fanining maqsad va vazifalari. Axborot qidiriv tizimlari paydo bo’lishi. Kutubxona-axborot faoliyati. Axborot qidiriv tizimlarini tutgan o‘rni, maqsadi, vazifalari, bugungi kundagi ahamiyati.
2. Axborot qidiriv tizimlari tuzilishi. World Wide Web (WWW); Elektron pochta (elektron pochta); FTP fayl arxivlari; Internetda muloqot.
3. Qidiruv tushunchasi. Asosiy arifmetik amallar.
4.Avtomatlashtirilgan integral axborot qidiruv tizimlari samaradorligi. Bir nechta qidiruv tizimlari uchun integratsiyalashgan qidiruv
5., Ma’lumotlarni qidirish. axborotlarni birlashtirish orqali tartiblash. Tez tartiblash. Binar qidiruv.
6. Axborotlarni parametrlari bo‘yicha qidirish. Indeksga asoslangan qidiruv tizimi — hozirda eng muhim tizim.
7. WWW.UZ milliy axborot qidiruv tizimi. WWW.UZ – bu barcha foydalanuvchilar uchun yurtimizning Intеrnеt tarmog’idagi milliy sеgmеnti axborotlaridan qulay tarzda foydalanish imkoniyatini bеruvchi tizimdir.
8. Mashhur internet qidiruv tizimlari. Google, Baidu, Yahoo !, Yandex, Bing, va hakozo.
9. Ixtisoslashgan axborot qidiruv tizimlari. Qidiruvni samarali bajarish uchun siz qidiruv tizimiga mohirona so'rov yozishingiz kerak.
10. Izlovchi kataloglar, izlovchi ko’rsatkichlar. Elektron kutubxona fondini shakllantirish va resurslardan foydalanishda rubrikatorlardan foydalanish
11. Google Internet qidiruvi. Googleda so‘z yozganingizda qidiruv takliflari yoki siz kiritayotgan so‘rovga tegishli yoki shunga o‘xshash so‘rovlar paydo bo‘lishini ko‘rishingiz mumkin.
12. Google hujjatlar bilan ishlash hizmatlari (matn, elektron jadval, taqdimotlar ) va so’ro’vlar yaratish. Google Docs - bu bulutli xizmat formatida ishlaydigan to'liq ofis to'plami. Bu shuni anglatadiki, ishlash uchun sizga internet aloqasi kerak.
|
| |
ASOSIY QISM - Fanni o`qitishning maqsadi va vazifalari

|
Fanni o`qitishning maqsadi va vazifalari
|
bet | 3/7 | Sana | 07.09.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #270552 |
Bog'liq 3-kursASOSIY QISM
Fanning nazariy mashg’ulotlari
Asosiy qismda (ma`ruza) fanning mavzulari mantiqiy ketma- ketlikda keltiriladi. Har bir mavzuning mohiyati asosiy tushunchalar va tezislar orkali ochib beriladi. Bunda mavzu bo`yicha talabalarga DTS asosida etkazilishi zarur bo`lgan bilim va ko`nikmalar to`la qamrab olinishi kerak,
Asosiy qism sifatiga qo`yiladigan talab mavzularning dolzarbligi, ularning ish beruvchilar talablari va ishlab chiqarish extiyojlariga mosligi, mamlakatimizda bo`layotgan ijtimoiy-siyosiy va demokratik o`zgarishlar, iqtisodiyotni erkinlashtirish, iqtisodiy-huquqiy va boshqa sohalardagi islohotlarning ustuvor masalalarini qamrab olishi hamda fan va texnologiyalarning so`ngi yutuqlari e`tiborga olinishi tavsiya etiladi.
Fanning seminar mashgulotlari mazmuni
1. Avtomatlashtirilgan integral axborot qidiriv tizimlari fanining maqsad va vazifalari. Axborot qidiriv tizimlari paydo bo’lishi. Kutubxona-axborot faoliyati. Axborot qidiriv tizimlarini tutgan o‘rni, maqsadi, vazifalari, bugungi kundagi ahamiyati.
2. Axborot qidiriv tizimlari tuzilishi. World Wide Web (WWW); Elektron pochta (elektron pochta); FTP fayl arxivlari; Internetda muloqot.
3. Qidiruv tushunchasi. Asosiy arifmetik amallar.
4.Avtomatlashtirilgan integral axborot qidiruv tizimlari samaradorligi. Bir nechta qidiruv tizimlari uchun integratsiyalashgan qidiruv
5., Ma’lumotlarni qidirish. axborotlarni birlashtirish orqali tartiblash. Tez tartiblash. Binar qidiruv.
6. Axborotlarni parametrlari bo‘yicha qidirish. Indeksga asoslangan qidiruv tizimi — hozirda eng muhim tizim.
7. WWW.UZ milliy axborot qidiruv tizimi. WWW.UZ – bu barcha foydalanuvchilar uchun yurtimizning Intеrnеt tarmog’idagi milliy sеgmеnti axborotlaridan qulay tarzda foydalanish imkoniyatini bеruvchi tizimdir.
8. Mashhur internet qidiruv tizimlari. Google, Baidu, Yahoo !, Yandex, Bing, va hakozo.
|
| |
KVK: 88. (5 Uzb) - Axmamat jumayev, surayyo sharipova

|
Axmamat jumayev, surayyo sharipova
|
bet | 118/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipovaKVK: 88. (5 Uzb)
J12
UO‘K: 424.512
A.Sh. JUMAYeV, S.B. SHARIPOVA
IJTIMOIY PEDAGOGIKA
“NAVRO`Z” nashriyoti. Lisenziya № AL. 170
Qog‘oz bichimi 60x841/16. Shartli b.t. 10,5.
Nashriyot manzili: Toshkent. A. Temur ko‘chasi, 19-uy.
__________________________________________________
“Munis design group” MChJ bosmaxonasida chop etilgan.
Bosishga ruxsat etildi 14.02.2019. Buyurtma № 23
Qog‘oz bichimi 60x84 1/16. Times garniturasi.
Shartli b. t. – 13. Adadi 100 nusxada.
100170, Toshkent sh., Siolkovskiy ko‘chasi, 356-uy.
http://fayllar.org
|
| |
Adabiyotlar - Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги

|
Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлигиBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur) Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6
4-ma‟ruza.
Avtomatik rostlash sistemalarining turlari va xossalari.
Avtomatik rostlash sistemalarining (ARS) o„ziga xos jihatlari, ARSlarni boshqarish
vazifasining maksadiga ko„ra turlari, ARSlarning elektr signal xarakteriga ko„ra turlari,
statsionar va nostatsionar ARSlar, determenik va stoxastik ARSlar, statik va astatik sistemalar.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, ajurali arra, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7
5-ma‟ruza.
Boshqarish obyektlarini analiz qilish. Dinamik va statik xarakteristikalarini
aniqlash. Differensial tenglamasi, uzatish funksiyasi, Laplas almatirishi, vakt xarakteristikasi,
chastotaviy xarakteristikalari, o„zicha muvozanatlashuvchanlik, kechikuvchanlik.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, Q3, Q4, Q6, Q7
6-ma‟ruza.
Boshqarish
obyektlarining
vaqt
xarakteristikalarini
olish
va
approksimatsiyalash. Rostlash obyektlarining o„tish xarakteristikalari. O„tish
xarakteristikalarini olish usullari. O„z-o„zini to„g„irlovchi bir sig„imli rostlash obyektlarining
o„tish xarakteristikasi. O„z-o„zini to„g„irlamaydigan bir sig„imli rostlash obyektlarining o„tish
xarakteristikasi. Ko„p sig„imli rostlash obyektlarining o„tish xarakteristikalari. Rostlash
obyektining impuls xarakteristikalari.
Qo‘llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Aqliy hujum,
blits, baliq skeleti, munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
|
| |
Internet saytlari - Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги

|
Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлигиBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur)Internet saytlari:
33. www.gov.uz- O„zbekiston Respublikasi xukumat portali.
34. www.lex.uz - Ўзбекистон Республикаси Қонун ҳужжатлари
маълумотлари миллий базаси.
35. www.ziyonet. uz
36. http: www.allbest.ru
37. www. knowledge.ru
38. www.e-lib. kemtipp.ru
39. www.nevlibrariy. ru
3.3 Ko„rgazmali qurollar, diafilmlar va o„qitishning texnik vositalari
Zamonaviy shaxsiy kompyuterlar, Internet ma‟lumotlari, fandan tayyorlangan
slaydlar.
V. Ishchi dasturga kiritilgan o„zgartirishlar
202__/202__ o„quv yilida ishchi dasturga quyidagi tuldirishlar va o„zgartirishlar
kiritildi______________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
Ishchi
dasturga
kiritilgan
o„zgartirishlar «Texnologik jarayonlarni
avtomatlashtirish va boshqaruv» kafedrasi (bayon № ___ «___» ______ 202__ yil)
va “Elektronika va avtomatika” fakulteti uslubiy komissiyasi (bayon № ___ «___»
______ 202__ yil) majlislarida ko„rib chiqildi va ma„qullandi.
«Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish va boshqaruv»
kafedrasi mudiri:
Elektronika va avtomatika fakulteti
o„quv-uslubiy kengash raisi:
________________
Kiritilgan o„zgartirishlarni tasdiqlayman:
Elektronika va avtomatika fakulteti dekani : _____________________
«_____» _________ 202__ yil
30
31
32
|
| |