1-Amaliy mashg`ulot Matnli hujjatlarni formatlash va taxrirlashni avtomatlashtirish Wordda grafik ob'ektlarni hosil qilish va tahrirlash. Wordda jadval yaratish. Excelning ta'lim jarayonidagi imkoniyatlari

1-Amaliy mashg`ulot
Matnli hujjatlarni formatlash va taxrirlashni avtomatlashtirish
Wordda grafik ob'ektlarni hosil qilish va tahrirlash.Wordda
jadval yaratish. Excelning ta'lim jarayonidagi imkoniyatlari.
Taqdimotlar muxarrirlari va ularda ishlash. Power Point
dasturida slaydlarni boshqarish
Reja:
1. Matnli hujjat muharrirlari. Matnli hujjatlarni taxrirlashni avtomatlashtirish.
2. Elektron jadval muharrirlar. MS Excel dasturi. MS Excel dasturida ishlash
texnologiyalari.
3. Taqdimot muharrirlari va ularda ishlash.
Tayanch iboralar:
Windows, Microsoft Office, word, ish kitobi,
ish sahifasi, yacheyka, formula, funksiya, taqdimot, slayd.
WORD muharririda ba’zi bir tushunchalar
Microsoft Word - Windows muhitida ishlash uchun mo‘ljallangan
Microsoft Office tarkibiga kiruvchi dasturlardan biri bo‘lib, uni matn muharriri deb
atashadi. U xar xil xatlar, hujjatlar va hisobotlar tayyorlashda qulay vositadir.
Shuningdek uning yordamida
blanklar va anketalar, maqolalar xamda risolalar xam
tayyorlash mumkin.
Wordda xujjatlarni yaratishda, uning tarkibiga kiritilgan, ko‘plab shablonlar
tizimi va formatlash uslublaridan foydalaniladi. Word WYSIWYG (nimani
ko‘rsang shuni olasan, ya`ni ekranda qanday ko‘rinsa, chop etilganda qog‘ozda
xam shundayligicha ko‘rinadi) turidagi muharrirlar guruxiga kiradi.
Odatda Word matnli fayllarni o‘zining shaxsiy ikkilik formatida .doc
kengaytmali fayl sifatida saqlaydi. Bu formatning matnli laxjasi RTF format (Rich
Text Format) sifatida Microsoft firmasi tomonidan hujjatlashtirilgan va boshqa
ayrim firmalarning matn protsessorlari tomonidan xam qo‘llash
uchun qabul
qilingan. RTF formati o‘zining matnli tuzilmasi bo‘yicha kompyuter viruslarini
tarqatish nuqtai nazaridan qaraganda ancha xavfsizdir. Xozirda DOC formatidagi
fayllar kompyuterlar orasida virus tarqatish vositasi bo‘lib hizmat qilmoqda. Bu
protsessorning oxirgi laxjalari fayllarni gipermatnli formatlarda (.html yoki .htm)
xam saqlash imkoniyatiga ega.
Word matn protsessorida hujjat bilan ishlashni osonlashtirishga xizmat
qiladigan bir nechta lentalari ishlatiladi. Ayrim uskunalar panellari (lentalar) va
ularning vazifalari bilan tanishamiz.
Standartnaya – fayl va almashishlar buferi bilan
ishlaydigan buyruqlarni
ifodalovchi tugmachalaridan iborat.
Formatirovanie – matnni formatlash uchun ishlatiladi.
VisualBasic - VisualBasicda Word hujjati bilan biriktirilga dastur yaratishga
xizmat qiladi.
WordArt – figurali matn yaratish buyruqlari joylashgan tugmachalardan
iborat.
Avtotekst – hujjatga ko‘p takrorlanadigan matn elementlarini tezda joylash
yoki almashtirish.
Baza Dannix – hujjat jadvallarida ma‘lumotlar ombori yaratish va u bilan
ishlash uchun xizmat qiladi. Nastroyka Izobrajeniya –
grafikali tasvirlar bilan
ishlovchi buyruqlarni chaqiruvchi tugmachalar joylashgan.
Retsenzirovanie – xabarlar yoki taqrizlar joylash uchun xizmat qiladi.
Risovanie – hujjatga grafikali ob‘ektlar joylash uchun xizmat qiladi.
Forma – ma‘lumotlar ombori bilan ishlaganda forma, jadval, ro‘yxat, kiritish
maydonlari yaratish tugmachalarini ifodalaydi.
Elementi upravleniya – hujjatga tugmachalar, pereklyuchatellar va
VisualBasicning boshqa elementlarini joylaydi.
Word xat yoki maqolalar yaratishning bir necha shablonlarini taklif etadi.
Bitta shablondan ko‘p marta foydalanish mumkin.
Hujjatni yaratish, saqlash,
ochish va yopish uchun
Fayl
tavsiyanomasi
bo‘limlaridan yoki ―Standartnaya‖ panelidagi tugmachalardan foydalanish
mumkin.
Word matn muharriri hujjatlarni boshqa formatlarda xam saqlash imkoniga
ega. Biror hujjatni Microsoft Word formatidan farqli formatda saqlash uchun
hujjatni saqlash darchasidagi ―Tip fayla‖ ro‘yxat
maydonidan kerakli format
tanlanishi va ―Soxranit‖ tugmasi bosilishi kerak.
Matn protsessorlarining, shu jumladan Word dasturining, muhim
xususiyatlaridan biri matnni xar xil formatlash imkoniyati mavjudligidir.
Formatlashni uch xil ko‘rinishini farqlashadi.
Belgilarni formatlash – bunda gap asosan shriftni o‘zgartirish xaqida ketadi.
Abzastni formatlash – bunda matndagi aloxida
abzastlar maydonlari
o‘lchamlarini, satrlar orasidagi intervallarni o‘zgartirish va abzastlarni tekislash
tushiniladi.
Sahifalarni formatlash – bunda sahifa ko‘rinishini va o‘lchamlarini tanlash,
xoshiyalar o‘lchamlarini o‘zgartirish nazarda tutiladi.
Belgilarni formatlash matn yozishda shrift rangi, o‘lchami va uslubini
o‘zgartirish amallarini o‘z ichiga oladi. Buning uchun ―Formatirovanie‖ uskunalar
paneli tugmachalaridan xam foydalanish mumkin.
Abzastlarni formatlash quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
abzastlarni tekislash;
abzast chegaralarini o‘rnatish;
abzast birinchi satri boshlanadigan chegarani o‘rnatish;
satrlar orasidagi masofani o‘rnatish;
abzastlar orasidagi masofani o‘rnatish;
abzastni sahifada joylashishi nazorati.
Abzastlarni tekislash ―Formatirovanie‖ uskunalar paneli
yordamida amalga
oshirilishi mumkin. Odatda Word xamma abzastlarni chapga tekislaydi, bunda
barcha satrlar bitta vertikal chiziqdan boshlanganday ko‘rinadi. Tekislashni
sahifaning markaziga yoki o‘ng tarafiga, shuningdek
bitta blok shaklida butun
sahifa bo‘ylab ikki tarafga xam tashkil qilish mumkin.
Abzasta chegaralari va birinchi satr boshlanadigan joyni gorizontalg‘
chizg‘ich yordamida o‘rnatiladi. Abzasta chegaralarining asosiy kattaliklarini