nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ta’lim metodlari - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

321
Monitoring va baholash
Og’zaki nazorat, savol-javob, reyting
tizimi asosida baholash.
MA’RUZA MASHG’ULOTINING TEXNOLOGIK HARITASI
Ish
bosqichlari
va vaqti
Faoliyat mazmuni
ta’lim beruvchi
ta’lim oluvchi
1 - bosqich.
O’quv
mashg’ulotiga
kirish
(20 daqiqa)
1.1.Talabalar davomati aniqlanadi, auditoriya va
talabalarning darsga tayyorgarligi tekshiriladi.
1.2.Bugungi kundagi yangiliklar va mavzuning
ahamiyati.
1.3.O’tilgan mavzu bilan bog’lash, mavzu, uning
maqsadi, o’quv mashg’ulotidan kutilayotgan
natijalar ma’lum qilinadi.
1.1. Eshitadi, yozib oladi.
2 - bosqich.
Asosiy
qism
(120 daqiqa)
2.1.Ma’ruza matni mavzusining matni tarqatiladi.
Reja, tayanch tushunchalar bilan tanishish taklif
etiladi.
2.2.Slaydlardagi ko’rgazma va sharhlar asosida
chorvachilikning xalq xo’jaligudagi ahamiyati
haqida, chorvachilikning rivojlanishi, hozirgi
ahvoli va istiqboli uning oldida turgan
muammolar va vazifalar nimadan iborat
ekanligini tayyorlab kelingan chizma orqali
talabalar hukmiga havola etiladi. Dars davomida
talabalarni faollashtiruvchi savollar o’rtaga
tashlanadi. Har bir rejadagi savol bo’yicha
xulosalar qilinadi.
2.3.Keltirilgan tayanch tushunchalarni chuqurroq
izohlash maqsadida talabalarga Klaster texnikasi
qo’llaniladi.
2.1. Eshitadi.
Navbat bilan bir-birini
takrorlamay
atamalarni
aytadi.
O’ylaydi, javob beradi va
to’g’ri javobni eshitadi.
2.2. Muammoli vaziyatda
o’z fikri bilan, muammoni
xal
qilish
yo’llarini
qidiradi.
2.3. Eslab qoladi, yozadi.
Har bir savolga javob
berishga harakat qiladi.
Ta’rifni
yozib
oladi,
misollar keltiradi
3 - bosqich.
Yakuniy
(20 daqiqa)
3.1. Mavzu bo’yicha yakun qiladi, qilingan
ishlarni kelgusida kasbiy faoliyatida muhim
ahamiyatga ega ekanligiga talabalar e’tiborini
qaratadi.
3.2. Faol qatnashgan talabalarni baholaydi.
3.3. Mavzu bo’yicha test topshiriqlarini beradi.
3.4. Mustaqil ishlash uchun topshiriq beradi.
3.1. O’z-o’zini, o’zaro
baholashni o’tkazadi.
3.2. Savol beradilar, javob
beradilar.
3.3. Mavzu bo’yicha test
topshiriqla-rini bajaradilar.
3.4. Mustaqil ishlash uchun
topshiriqlarni yozadilar.
Xarajatlar 
Jami ishlab chiqarish

237
Mahsulot tannarxi (T)
Mahsulot qiymati (Q)
Bu o’rinda mahsulot tannarxini uning qiymatidan farqlash lozim. Ma’lumki,
mahsulot qiymati (Q) o’z ichiga sarflangan ishlab chiqarish vositalari qiymati (Q
IV
)
hamda yangidan yaratilgan qiymat (Q
YA
)ni to’liq oladi. O’z
navbatida yangidan
yaratilgan qiymat ish haqi (IH) va yalpi foydaga (F
ya
) ajraladi. Bu holatni 11.6-chizma
orqali ko’rish mumkin.
Foyda miqdoriga ta’sir ko’rsatuvchi ikkinchi omil – korxona o’z mahsulotlarini
sotuvchi narx darajasi bo’lib, bu o’rinda
mahsulot narxi, qiymati va tannarxi
o’rtasidagi nisbatning beshta asosiy holatini ajratib ko’rsatish mumkin (11.7-chizma).
Malakalar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

Malakalar:
- «Chapga, o`ngga, orqaga buriling!”, “Turgan joyida yuring!”, “To`g`riga yuring!”, “Tartib bilan sanang!”, “Bir (ikki, uch, to`rt) qatorga saflaning!” buyruqlarini bajarish;
- umumrivojlantiruvchi mashqlarni buyumlar (gimnastik tayoqchalar, arg`amchilar, kichik to`plar) va buyumsiz bajara olish;
- g`ujanak bo`lib o`tirish, oldinga o`mboloq oshish, kuraklarda tik turish, yon tomonga o`mboloq oshish, “Ko`prik” turish, chalqancha yotgan holda ikki oyoq uchini qo`l bilan ushlash mashqlarini bajara olish;
- bir oyoqda turib, qo`llarni yonga uzatib muvozanat saqlash “Qaldirg`och” holatida turish mashq usullarini bajara olish;
- 30 metrga tez yugurish va 3x10 metrga mokisimon yugurish mashqlarini bajara olish;
- kichik to`pni 6 metr masofadan baland to`siq orqali oshirib uloqtirish, 6-8 metrdan to`pni nishonga uloqtirish mashq usullarini bajara olish;
- yugurish, sakrash, to`pni aniq va uzoqqa uloqtirish bilan beriladigan o`yin mashqlarini bajara olish;
- harakatli o`yinlarni qoidalari bilan aniq bajara olish;
- 25 metrga erkin usulda suzishni bajara olish.
3-sinf
|
FAKSIMILE (lot., ing.) - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 241/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)FAKSIMILE (lot., ing.) — klishe, bosma, o‘z qo‘li bilan qandaydir shaxsning imzosini o‘ziday qilib tayyorlamoq. F. bilan bog‘liq hujjat rasmiy hujjat hisoblanadi va yuridik kuchga ega bo‘ladi.
FAKTOR (lot.) — Angliyada konsignatorlar shunday deb ataladi. AQShda ham ularning vositachilik faoliyati asosiy joyini mijozlarni kreditlash — faktoring olgunga qadar shunday deb atalgan. Yo‘nalish faoliyati o‘zgarishi bilan AQShda “faktor” tushunchasi mohiyati ham o‘zgardi.
FAKTOR KOMPANIYA (lot.) — faktoring operatsiyalariga ixtisoslashgan kompaniya.
FAKTORING (lot., fr.) — 1) asosan yangidan bozorga chiqadigan hamda kichik va o‘rta firmalar uchun tayinlangan moliyalash sohasidagi xizmatlar turi. F. mohiyati firma- faktor tomonidan tovarlar yetkazib beruvchilardan tovarlar yetkazib berish bo‘yicha to‘lovning katta qismini tez qoplash imkoniyati, qarzlarni to‘la qoplash kafolatlari, hisoblar yuritish bo‘yicha sarflarni kamaytirish bilan qisqa muddatli talablarni sotib olishdan iborat. F. o‘tkazishda yetkazib beruvchi kompaniya — faktorga o‘z savdo sheriklari ro‘yxatini va taklif qilinadigan tovarlar yetkazib berish hajmini xabar qiladi. Faktor sotib oluvchilar har bittasining to‘lovga qodir ekanligini tekshiradi va ularning har bittasi bo‘yicha mavjud limit krediti miqdorini yetkazib beruvchiga e’lon qiladi. Ushbu limit doirasida yetkazib beruvchi to‘lovni olmaslik riskisiz tovar yetkazib berishni amalga oshirishi mumkin. Chunki, agarda qarzdor belgilangan muddatda qarzini qoplamasa, uni kompaniya-faktor bajaradi; 2) F. – boshqa iqtisodiy sub’ektlarning qarzdorlik bo‘yicha majburiyatlarini sotib olish yoki qayta sotish munosabatlari.
FAKTORING KOMPANIYA - korxona va tashkilotlarning yetkazib berilgan mahsulotlar va bajarilgan ishlar yoki xizmatlarga haq to‘lash bo‘yicha majburiyatlarini o‘z zimmasiga olish bilan shug‘ullanuvchi kompaniya.
FAKTORIYA (ing., lot.) — 1. Begona mamlakatlardan olib kelinadigan va chiqariladigan tovarlar uchun omborlari bilan katta savdo qishloqlari; 2. Kooperativ tizimida faktoriya ko‘chmanchi va yarim ko‘chmanchi aholi o‘rtasida tashkil etiladi va qolgan ommani kooperatsiyaga birlashtirish uchun tayyorgarlikning birinchi pog‘onasi hisoblanadi. Faktoriyalar kollegial va tayinlanish bo‘yicha boshqariladi; 3. Faktoriya tijorat maqsadlari bo‘lgan ko‘chma ekspeditsiyadir.
|
| |
Методы вибродиагностики - Namangan Institute of Engineering and Technology nammti uz

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.520
Для проведения сравнительного анализа различных методов вибродиагностики были
проведены эксперименты с использованием реальных асинхронных двигателей.
Результаты исследований позволили сделать следующие выводы:
3.1. Метод анализа спектра вибрации
Этот метод обладает высокой чувствительностью к механическим неисправностям,
таким как износ подшипников. Однако он менее эффективен в обнаружении
нестационарных изменений и ударов.
3.2. Метод временного анализа
Метод временного анализа эффективен в
обнаружении ударов и других
нестационарных изменений, но менее точен в определении частоты и амплитуды
вибраций.
3.3. Метод частотно-временного анализа
Метод частотно-временного анализа сочетает преимущества обоих предыдущих
методов. Он позволяет обнаруживать
как механические неисправности, так и
нестационарные изменения, что делает его наиболее
эффективным методом
вибродиагностики.
Заключение. Сравнительный анализ различных методов вибродиагностики
асинхронных двигателей показал, что метод частотно-временного
анализа является
наиболее эффективным для диагностики состояния двигателей. Он обеспечивает высокую
чувствительность к различным видам неисправностей и способен обнаруживать как
механические, так и нестационарные изменения в работе двигателей.
Дальнейшие исследования в области вибродиагностики могут включать разработку
более точных и
автоматизированных методов, а также расширение применения данной
техники для повышения надежности и безопасности работы асинхронных двигателей.
ERKIN SAVDO HUDUDLARI - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 237/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)ERKIN SAVDO HUDUDLARI – iqtisodiy insgratsiyaning eng oddiy shakli bo‘lib, uning doirasida savdo cheklashlari bekor qilinadi.
ERKIN SAVDO — jahon bozoridagi boj to‘lovlari, import kvotalari, tarifsiz to‘siqlar, eksportni ixtiyoriy cheklashlar kabi proteksionizmga xos bo‘lgan cheklovlarsiz amalga oshadigan xalqaro oldi-sotdi munosabatlari.
ERKIN SAVDO SIYOSATI—tashqi savdodagi to‘siqlarni minimallashtirish siyosati.
ERKIN SAVDO ZONASI — 1) Ma’lum bir hududlarni o‘z ichiga olgan, boj to‘lovlaridan ozod qilingan savdo zonalari bo‘lib, uning erkin tashqi savdo zonalari, erkin sanoat zonalari, erkin boj hududlari, maxsus iqtisodiy zonalari va hakozo ko‘rinishlari bo‘lishi mumkin; 2) E. s. z. tarif va boshqa cheklovlar bekor qilingan holda erkin savdo olib borish imkoni bo‘lgan hudud; 3) E.s.z. milliy va horijiy tadbirkorlardan boj olinmaydigan yoki imtiyozli boj olinadigan, eksport-import faoliyati nazorat qilinmaydigan hudud.
ERKIN SUZIB YURUVCHI VALUTA KURSI – bu mazkur va foiz to‘lash shartlari asosida bir mamlakatdan qarz oluvchi ikkinchi mamlakatga beriladigan ssudadir.
ERZATS - noto‘laqonli o‘rnini bosuvchi vosita.
ESKIRISH (ingl. Obsolescence) — bozordan mahsulotning yo‘qolib qolishidagi bir bosqich. Ayrim tovarlar tabiiy sabablar tufayli iste’moldan chiqib qoladi; boshqalari esa o‘rnini raqobatchilar mahsuloti egallab olgani sababli; nihoyat, ba’zilari yanada murakkab va ilg‘or texnologiyalar paydo bo‘lishi orqasidan eskirish jarayoniga duchor bo‘ladi. Burungi zamonlarda tovarlar butun boshli avlodga mansub kishilar uchun mo‘ljallangan va ishlab chiqarilgan edi. Bugungi kunda esa tovar ishlab chiqarilayotganda u tez orada eskirishi inobatga olinadi, tovarning rejalashtirilgan mavjud bo‘lish muddati esa ana shu mahsulot bir avlodi umriga teng bo‘lishi ham nazardan qochirilmaydi. Kompyuter ana shunday tovarlar sirasidan. Ko‘plab kompyuterlar va dasturiy ta’minotlar bozorda paydo bo‘lishga ulgurmasdan turib eskirib qoladi; yangi avlodga mansub mahsulotlar esa kompyuter bozorida har doim o‘ziga yo‘l ochib boraveradi. Eskirishga mahkum mahsulotlar orasida yengil avtomobil ham bor. Reklamada yengil avtomobillar ancha nozanda va farovon turmush tarzi ramzi tariqasida namoyon etiladi. Real hayotda esa ishlar sal boshqacharoq: yengil avtomobillar kreditga sotib olinadi, binobarin, xaridor bitim shartlariga rioya etmasa tortib olib qo‘yilishi ham ehtimoldan yiroqmas. Ham uy-ro‘zg‘or xo‘jaligini, ham korxonani o‘z shaklida ifoda etuvchi mijozlarda bu noteng kurashishga uzil-kesil chek qo‘yish huquqi mavjud, biroq ular hech qachon buni uddalay olishmagan.
|
| |
EXTRA BED (EX.B.) (QO‘SHIMCHA KROVAT)

|
EXTRA BED (EX.B.) (QO‘SHIMCHA KROVAT)
|
bet | 240/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)EXTRA BED (EX.B.) (QO‘SHIMCHA KROVAT) – ko‘pincha ikki kishilik nomarda, masalan, bola uchun yig‘ma krovat. Xizmat qiymati ancha past, masalan, ikki kishilik nomar bahosi $170 bo‘lgan holda, qo‘shimcha krovat atigi $15 turadi. Biroq umumiy narx siyosati kuzatilmaydi.
EXCHANGE TRADED FUNDS (ETFs) — birjalarda aksiyalar kabi erkin savdo qilinadigan qimmatli qog‘ozlar bo‘lib, boshqa investitsiya dastaklaridan soddaligi, qulayligi va arzonligi bilan ajralib turadi va sizga passiv, aktiv yoki spekulyativ investor o‘rnida bo‘lish imkonini beradi.
EYRE - Islandiya kronasining mayda tangasi.
“ESHIKMA - ESHIK” (ingl. Dour to dour) — aholi gavjum yashaydigan istiqomat mavzelarida iste’mol tovarlari va xizmatlarni sotish uncha qimmat bo‘lmagan uslubi. Kommivoyajerlar uy bekalari eshigidagi qo‘ng‘iroqni chalib, ostonadayoq tovar taqdimoti va namoyishini uyushtirishadi. Bu usul, agar potensial mijoz mahsulot namoyishiga o‘zi buyurtma bersa, yoki agar tushuntirish kerak bo‘lib qolsa, juda ham samarali bo‘ladi. An’ana tariqasida bu usuldan changyutkichlar, ensiklopediyalar va sug‘urta polislarini sotishda foydalaniladi. Xuddi shunday metoddan bitta hududda turli tashkilotlar konsentratsiyasi yuqori bo‘lgan ishbilarmonlik tumanlarida ham qo‘llash mumkin. “Eshikma-eshik” savdo yuqori qiymati kommivoyajerlar kam ish haqi to‘lanishi va ularga sotilgan tovar uchun beriladigan ko‘p miqdordagi komission foiz to‘lanishi bilan kompensatsiyalanadi. Mahsulot o‘tkazish va sotishni rag‘batlantirish uchun reklama materiallari tanlab olingan hududlarga tarqatiladi, bu esa xarajatlar minimal darajasi bilan sotuvlar maksimal darajasiga erishish imkonini beradi deb o‘ylashadi. Bunga ishonish qiyin, albatta. Buyuk Britaniya va boshqa mamlakatlarda “eshikma-eshik” savdoni cheklovchi qonunlar amal qiladi.
F
FABRIKAT - ishlov berish sanoatining tugallangan mahsuloti, tayyor mahsulot.
FAK — xalqaro savdoda tovarlarni yetkazib berish va haq to‘lashning turli xil tijorat shartlari; bu kemaning texnik vositalar bo‘sh qolmasdan yukning tez ortilishi va tushirilishini bildiradi.
|
| |
FIDUTSIAR EMISSIYA (ing., lot.) - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 246/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)FIDUTSIAR EMISSIYA (ing., lot.) — emission bank metall zahirasi bilan ta’minlanmagan bank emissiyasi.
FIDUTSIYA (ing.) — ishonchga asoslangan bitim, shartnoma.
FIFO — 1. Tushgan yoki tayyorlangan partiya bahosi bo‘yicha tovar material zahiralarining buxgalteriya hisobi usulida; 2. Bankdan ayrim omonat turlarini yetarlicha qisman chiqarishda foizlar hisob-kitob usuli, bunda chiqarilgan summa omonatga birinchi qabul qilingan hisoblanadi.
FIKRLAR HUJUMI USULI — biror bir muhim masalani, muammoni hal etish uchun tashkil qilingan bir qancha mutaxassislar va olimlardan iborat ijodiy guruhning g‘oyalari majmuasidir.
FIKS (lot.) — mukofotning aniq belgilangan summasi.
FIKSING (ing.) — ma’lum vaqt paytida birjalarda o‘rnatilgan tovar bahosi kotirovkasi yoki qimmatli qog‘oz.
FIKSIROVANIE (QAYD QILISH) (fr., lot.) — muddatli bitim bozorida optsion bilan bitimda sotib olish yoki sotish bo‘yicha baho darajasi. Sotish bo‘yicha bitimda sotib oluvchi tomonidan va sotib olish bo‘yicha bitimda sotuvchi tomonidan o‘rnatiladi.
FIKSIROVANNIE PLATEJI (fr.) (TO`LOVLARNI BELGILASH) — foydani olish kollektiv faoliyatiga bog‘liq bo‘lmagan omillar bilan taqozo etiluvchi birlashmalar, korxonalar foydasining bir qismini davlat daromadiga olish shakli.
FIKSCHYUR-NOT (ing.) — kemani yollash faktini va uning asosiy shartlarini qayd etuvchi dastlabki hujjat. Keyinchalik charter bilan almashtiriladi.
FIKTIV BANKROTLIK (fr., lot.) — ulardan kreditorlarga hisoblanadigan to‘lovlar yoki qarzlardan hisoblanadigan chegirmalarni olishni keyinga qoldirish va (yoki) bo‘lib-bo‘lib to‘lash uchun kreditorlarni chalg‘itish maqsadida o‘zining nochorligi to‘g‘risida korxona tomonidan beriladigan yolg‘on e’lon.
FIKTIV KAPITAL (fr., lot.) — 1) qimmatli qog‘ozlarda taklif qilingan va ularning egalariga dividend yoki foiz tarzida qo‘shimcha qiymatining bir qismini muntazam o‘zlashtirish huquqini beruvchi kapital. Uning nomi shu bilan bog‘langanki, fiktiv kapital real iqtisodiy munosabatlarni buzib ko‘rsatadi, go‘yo qimmatli qog‘ozlar haqiqiy kapitalni tashkil etadi va takror ishlab chiqarish bilan aloqadan tashqari daromad keltiradi degan illyuziya yaratadi; 2) F.k. qimmatbaho qog‘ozlardan iborat bo‘lib, egasiga foiz yoki dividend keltiradigan kapital. U haqiqiy kapitaldan takror ishlab chiqarish jarayonida ishtirok etmasligi bilan farqlanadi.
|
| |
qoidaga ko‘ra rasmiy ta’lim bilan, ya’ni maktab(litsey, kollej, OTM) bilan bog‘liq

|
qoidaga ko‘ra rasmiy ta’lim bilan, ya’ni maktab(litsey, kollej, OTM) bilan bog‘liq
|
bet | 193/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunqoidaga ko‘ra rasmiy ta’lim bilan, ya’ni maktab(litsey, kollej, OTM) bilan bog‘liq.
qandaydir ma’noda nafaqat rasmiy, shu bilan birga oilaviy(mustaqil) o‘qishni ham o‘zida namoyon etadi.
57). Test topshiriqlarining rivojlantiruvchi funksiyasi berilgan javobni toping.
Egallangan bilim, ko‘nikma va malakalarni mustahkamlash, rivojlantirish, erishilgan natijalarda o‘zining ulushi muhim o‘rin tutishini e’tiborga olgan shaxs va kelgusi faoliyatidagi ma’suliyatini anglagan holda o‘z-o‘zini rivojlantirishga undaydi
o‘zlashtirilgan bilim, ko‘nikma va malakalardagi tipik kamchiliklarni aniqlash barobarida, talabalarni o‘z bilimlarini orttirish maqsadida muntazam, tizimli fan asoslarini o‘rganishga undaydi.
o‘zlashtirgan bilim, ko‘nikma va malakalardagi tipik kamchiliklarni aniqlash, iroda, ongli intizomni vujudga keltirish, shaxs va kelgusi faoliyatidagi ma’suliyatini anglagan bilimlarni orttirishga undaydi.
Barkamollikka zamin tayyorlaydigan sifatlar: iroda, ongli intizom, muayyan o‘quv muammolarini hal etishga safarbarlik, chidamlilik, sabr-toqat, yutuqlarga erishish uchun bilimi va kuchini sarf etishi orqali shaxs sifatida rivojlanishiga imkoniyat yaratadi
58). 15 yoshli o‘quvchilar uchun o‘tkaziladigan Xalqaro baholash dasturi PISA mezonining birinchi darajasi Blum taksonomiyasining qaysi o‘quv maqsadiga mosligini toping
tahlil sintez.
Bilish
Amalda qo‘llash
Tushinish
59). Test topshiriqlarining didaktik funksiyalari to‘liq berilgan javobni toping.
O‘quv maqsadlariga erishish va nazorat qilish
Ta’limiy, tarbiyaviy, rivojlantiruvchi, nazorat
Maqsadga yo‘naltirish, rag‘batlantirish, nazorat
Ta’limiy, tarbiyaviy, maqsadga yo‘naltirish, rag‘batlantirish
60). Bilimga berilgan to‘liq javobni toping.
narsa va hodisalarning muhim belgi va xususiyatlari, jarayonlar to‘g‘risida fan tomonidan aniqlangan tushunchalardan tarkib topadi.
obyektlarning muhim belgi va xususiyatlari, jarayonlar to‘g‘risida fan tomonidan aniqlangan tushunchalardan tarkib topadi.
narsa va hodisalarning muhim belgi va xususiyatlari, jarayonlar to‘g‘risida fan tomonidan aniqlangan qonunlardan tarkib topadi.
|
| |
ISH HAQI SOLIG‘I - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 366/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)ISH HAQI SOLIG‘I — yuridik shaxslardan ish haqi xarajatlariga nisbatan va xodimlarning ish haqidan ma’lum foizda olinadigan soliq.
ISH HAQI TIZIMI - haq to‘lash shakllarining aniq mehnat sharoitlarini hisobga oladigan to‘g‘ri ishbay haq to‘lash, ishbay- mukofot, ishbay-progressiv kabi turlari. Ish haqini tabaqalashtirish, eng avvalo, davlat tarif tizimi yordamida amalga oshiriladi. Tarif tizimi tarif-malaka ma’lumotlari va ish haqi koeffitsientlaridan iborat bo‘ladi.
ISH HAQI SHAKLLARI - ishbay (donabay) va vaqtbay. Mehnat natijalarini fizik o‘lchamlar vositasida o‘lchab to‘lanadigan ish haqi ishbay, vaqt vositasida o‘lchab to‘lanadigani esa vaqtbay ish haqi deyiladi.
ISH HAQIDAN USHLAB QOLISH – O‘zbekiston Respublikasi mehnat huquqiga asosan ma`muriyatning topshirig‘i bo‘yicha qonunda nazarda tutilgan hollardagina amalga oshiriladi, masalan: ish haqi hisobidan berilgan avans (bo‘nak)ni qaytarish uchun; Hisob- kitobdagi xatolar oqibatida ortiqcha to‘langan pulni qaytarish uchun; xodimning aybi bilan yetkazilgan zararni qoplash chog‘ida. Har bir ish haqini to‘lash vaqtida ushlab qolinadigan mablag‘ning umumiy hajmi ish haqining 20 % dan, qonunlarda maxsus nazarda tutilgan ayrim hollarda yoki bir necha ijroiya hujjatlar bo‘yicha ushlab qolish chog‘ida esa – ish haqining 50 % dan oshmasligi kerak.
ISH HAQINING ADOLATLI TO‘LOVI - Bajarilgan ishning haqiqiy qiymatiga to‘g‘ri keluvchi va tayyor mahsulotning sotuv narxiga proporsional haq to‘lash darajasi.
ISH KUNI YOKI ISH VAQTI – inson mehnat qiladigan vaqt.
ISH KUCHI — 1) insonning moddiy ne’matlar ishlab chiqarish va xizmatlar ko‘rsatish uchun foydalanadigan jismoniy va aqliy qobiliyatlar majmuasi. I.k. - jamiyatning asosiy ishlab chiqaruvchi kuchi hisoblangan xodimlarning saviyasi va sifatini aks ettiradi. U mehnat faoliyatida mehnat ko‘nikmalarini to‘plash, umumiy, professional va maxsus ta’lim olish, malakani oshirish natijasida rivojlanadi. I.k. - ishlab chiqarishning shaxsiy omili hisoblanadi; 2) I.k.- kishilarning aqliy va jismoniy mehnat qila olish qobiliyatlari.
|
| |
ЗНАЧЕНИЕ И РОЛЬ ИНВЕСТИЦИИ В СЕЛЬСКОМ ХОЗЯЙСТВЕ

696
решение актуальных проблем, предполагают выход сельскохозяйственных
производителей на качественно новый уровень осуществления инвестиционной
деятельности, обеспечивающий рентабельное производство.
Список литературы:
1.
Miit.uz
2.
Agro.uz
3.
Staff.tiiame.uz
4.
ИНВЕСТИЦИИ КАК ФАКТОР РАЗВИТИЯ АГРАРНОЙ СФЕРЫ
РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН Максумхонова А.М.
Pedagogning ta’lim-tarbiya jarayonida til vositalaridan foydalanishi

|
Pedagogning ta’lim-tarbiya jarayonida til vositalaridan foydalanishi
|
bet | 192/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunPedagogning ta’lim-tarbiya jarayonida til vositalaridan foydalanishi
Butun tana orqali o‘z fikrini ifodalashdir.
Ko‘z, qosh, lablarning harakatidir
Yuz muskullari orqali o‘z sezgisi, fikri, kayfiyatini ifodalashdir.
49). O‘qituvchining asosiy pedagogik funksiyalari bu-
ta’lim, tarbiya, rivojlantirish, shakllantirish jarayonini boshqarish
kasbiy faoliyat loyihasini tashxislash
kasbiy faoliyat loyihasini baholash
kasbiy faoliyat loyihasini ishlab chiqish va rejalashtirish
50). Aqliy yoki amaliy (jismoniy) harakatlarni bajarish ko‘nikmalarini egallash yo‘lidagi ko‘p marta takrorlanish bu-...
Faoliyat
Masala yechish
Suhbat
Mashq
51). Qadriyatshunoslik, ma’naviy qadriyatlar sohasini o‘rganadigan, uning qonun va kategoriyalarini tadqiq qiladigan fan qanday nomlanadi?
Aksiologiya
Akmeologiya
Pedagogika
Sotsiologiya
52). Qaysi rus olimi Akmeologiya-“Etuk odamlarning rivojlanishi” haqidagi fan sifatida e’tirof etgan?
Nikolay Aleksandrovich Ribnikov
Choshanov Murat Ashirovich
Sharlotta Byuler
Markova Anastasiya Konstantinovna
53). Aksiologiyaning lo‘g‘aviy ma’nosi to‘g‘ri ko‘rsatilgan javobni toping.
yunoncha axio – o’tmish va logos – fan, ta’limot
yunoncha axio – cho’qqi va logos – fan, ta’limot
yunoncha axio – qadriyat va logos – fan, ta’limot
yunoncha axio – bola va logos – fan, ta’limot
54). "Andragogika" tushunchasi qaysi olim tomonidan fan sifatida amaliyotga kiritilgan
V.V Kraevskiy
Ya.A. Komenskiy
Adolf Disterveg
Aleksandr Kapp
55). Talabalar bilimini nazorat qilish va baholashning diagnostik funksiyasining mohiyatini toping.
O‘quv-bilish va aqliy faoliyatni rivojlantirish
burch, majburiyat, javobgarlik kabi ahloqiy sifatlar shakllanadi
Bilimlarni tizimlashtiradi, umumlashtiradi, mukammallashtiradi
talabalar bilimi va ko‘nikmalaridagi nuqsonlar, kamchiliklar, bo‘shliqlar va ularning sabablari aniqlanadi.
56). O‘qitish – bu
qandaydir ma’noda nafaqat rasmiy, shu bilan birga norasmiy o‘qishni ham o‘zida namoyon etadi.
qandaydir ma’noda faqat rasmiy, shu bilan birga norasmiy o‘qishni ham o‘zida namoyon etadi.
|
| |
yangi institut – “professor-tadbirkor” (faunderlar) klubini yaratish hisoblanadi

|
yangi institut – “professor-tadbirkor” (faunderlar) klubini yaratish hisoblanadi
|
bet | 191/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunyangi institut – “professor-tadbirkor” (faunderlar) klubini yaratish hisoblanadi.
yangi institut – “tadbirkor-doktorant” (faunderlar) klubini yaratish hisoblanadi.
42). Xirsha (h)-indeksi mezoni nimaga asolangan?.
tadqiqotchining nashrlari sonini, miqdorini va ushbu nashrlarni havola qilish, yani sitatalash sonini hisobga olishga asoslangan.
tadqiqotchining nashrlari sonini va ushbu nashrlarni havola qilish, yani sitatalash sonini hisobga olmaslikka asoslangan.
mezon tadqiqotchining nashrlari sonini va ushbu nashrlarni havola qilish, yani sitatalash sonini hisobga olishga asoslangan.
tadqiqotchining nashrlari sifatini va sonini va ushbu nashrlarni havola qilish, yani sitatalash sonini hisobga olishga asoslangan.
43). O‘qituvchi axloqiy-ma’naviy qiyofasini namoyon etuvchi meyor tuyg‘usi yoki xulq va odob qoidalariga rioya qilishi qanday ataladi?
pedagogik texnika
Pedagogik nazokat
Pedagogik madaniyat
Pedagogik maxorat
44). Qulay muhitni yaratuvchi o‘qituvchi bu:
fasilitator
moderator
tyutor
edvayzer
45). “Pedagogik jarayonda sog‘lom psixologik muhitni yarata olish, talabalar va ta’lim jarayonining boshqa ishtirokchilari bilan ijobiy muloqotni tashkil etish, turli salbiy psixologik ziddiyatlarni o‘z vaqtida anglay olish va bartaraf eta olishi” qaysi kompetentlikning mazmuni hisoblanadi?
Pedagogik kompetentlik
Ijtimoiy kompetentlik
Kommunikativ kompetentlik
Psixologik kompetentlik
46). Ta’lim sohasi yoki o‘quv jarayonida mavjud muammoni yangicha yondashuv asosida yechish maqsadida qo‘llanilib, avvalgidan ancha samarali natijani kafolatlay oladigan shakl, metod va texnologiyalar bu-…
Ta’lim jarayoni
Ta’lim innovatsiyalari
Ta’lim texnologiyalari
Ta’lim natijalari
47). Ta’lim-tarbiya ishining asosiy shakli bu-
Boshqarish
Dars
Loyihalash
Nazorat
48). O‘qituvchi nutqi –
|
| |
Moodle, e-khool, Atutor, Captivate Prime, G-Cube, iSpring, ProProfs, TBS, TalentLMS, GoToTraining, Coassemble, Teamie, eFront, Lessonly, Mindflash, Litmos LMS

|
Moodle, e-khool, Atutor, Captivate Prime, G-Cube, iSpring, ProProfs, TBS, TalentLMS, GoToTraining, Coassemble, Teamie, eFront, Lessonly, Mindflash, Litmos LMS
|
bet | 187/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunMoodle, e-khool, Atutor, Captivate Prime, G-Cube, iSpring, ProProfs, TBS, TalentLMS, GoToTraining, Coassemble, Teamie, eFront, Lessonly, Mindflash, Litmos LMS
19. DigCompEdu pedagoglarning raqamli kompetensiyasi modelining 6-yo‘nalishi ta’rifi to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni belgilang.
pedagogning raqamli savodxonligi, uning raqamli muhitda ta’lim jarayonida zarur bo‘lgan axborot va resurslarni tanlash va tahlil qilish qobiliyati, shuningdek, raqamli texnologiyalardan foydalanish bilan bog‘liq masalalar va muammolarni hal qilish bilan bog‘liq kompetensiyalarni o‘z ichiga oladi.
ta’lim jarayoni bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan kompetensiyalarni shakllantirishni, ya’ni ta’lim oluvchilarning mustaqil ishlash qobiliyatini rivojlantirishni ta’minlashga, shuningdek, guruh shaklida ishlashda samarali o‘zaro ta’sirini amalga oshirishga qaratilgan kompetensiyalarini qamrab oladi.
pedagogning shaxsga yo‘naltirilgan o‘quv jarayoni tamoyilini amalga oshirish qobiliyatini shakllantirish, ta’lim oluvchilarni ta’lim jarayoniga maksimal darajada jalb qilish uchun raqamli ta’lim muhitida tabaqalashtirilgan yondashuvni ta’minlash va o‘qitish uchun yangi imkoniyatlar yaratish bilan bog‘liq.
baholash jarayonida raqamli vositalardan foydalanish bilan bog‘liq kompetensiyalarni belgilaydi. Ta’lim oluvchilar faoliyati haqidagi ma’lumotlarni tahlil qilish va tanqidiy baholash, shuningdek, axborot texnologiyalaridan foydalanish asosida o‘z vaqtida va samarali hisobot berish qobiliyatiga ega bo‘lishi kerak.
20. Distributiv (inglizcha distribute — tarqatish) nima?
Dasturiy vositalarni tarqatish shaklidir.
Texnik ta’minotni tarqatish shaklidir.
Texnik vositalarni tarqatish shaklidir.
Dasturiy ta’minotni tarqatish shaklidir.
21. Raqamli ta’lim resurslarini ishlab chiqishda Ochiqlik didaktik talabi to‘g‘ri keltirilgan qatorni belgilang.
Bu talab o‘quv va kognitiv faoliyatning tabiati bilan bog‘liq. Hal qilinishi kerak bo‘lgan muammoli vaziyatga duch kelganda, ta’lim oluvchilarning idrok etish faolligini oshiradi.
O‘rganilayotgan obyektlar va jarayonlarni hissiy idrok etish qonuniyatlarini hisobga olish zarurligini anglatadi.
O‘quv jarayoni faolligini oshirish uchun RTR turli xil o‘quv vaziyatlarini yaratishi, turli xil savollarni shakllantirishi, talabaga u yoki bu ta’lim trayektoriyasini tanlash imkoniyatini, hodisalarning borishini nazorat qilish qobiliyatini ta’minlashi kerak.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Moodle, e-khool, Atutor, Captivate Prime, G-Cube, iSpring, ProProfs, TBS, TalentLMS, GoToTraining, Coassemble, Teamie, eFront, Lessonly, Mindflash, Litmos LMS
|
-amaliy topshiriq - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

tejaydi. Hammaning ishlash uslubi har xil. Baʼzilar, matnni tez
terib, vaqtni tejash uchun, ishni yakunlagandan soʻng imlosini
tekshirib chiqadi.
Imloni tekshiruvchi dastur oʻqish va yozishda ko‘p xato qiluvchi
kishilar uchun ham foydali boʻlishi mumkin. Shuningdek, u
baʼzilarga notoʻgʻri yozilgan soʻzlarni doimiy ravishda belgilash
va toʻgʻri yozilishini taklif qilish orqali savodxonlikni oʻrganishga
yordam beradi. Ushbu takrorlanuvchi harakatlar keyingi safar
soʻzni toʻgʻri ishlatishni eslab qolishingizga yordam beradi.
Boshqa tomondan esa, baʼzilar imloni tekshirish dasturiga
haddan tashqari ishonib qolishgan va buning oqibatida toʻgʻri
yozishni oʻrganishga ishtiyoqi yoʻqolgan. Bunday insonlar
hujjatni qoʻlda yozishlariga toʻgʻri kelsa, kompyuterdan
foydalangandan koʻra koʻproq imlo xatoga yoʻl qoʻyishadi.
Bundan tashqari, hamma imloviy xatolarni toʻgʻrilash uchun
ularga koʻproq vaqt kerak boʻladi. Ayniqsa, qoʻlyozma
hujjatning barcha xatolarini toʻgʻrilaguncha hujjatni (ehtimol
bir necha marta) qayta yozishga toʻgʻri kelishi mumkin. Ushbu
vaziyatlarni hisobga olib ba’zilarning qoʻlda yozishni deyarli
uddalay olmaydigan darajaga tushib qolishidan xavotirlanish
mumkinmi?
Umuman olganda, auditoriyani hisobga olsak, albatta,
bundan xavotirga tushish mumkin. Masalan, ayrim insonlar
SMS xabarda uchraydigan ko‘plab imloviy xatolarga
ahamiyat bermaydi, chunki bu qogʻozdagi matn emas,
balki elektron qurilmadagi matndir. Lekin ko‘pchilik buni
xato deb hisoblashadi. Koʻp hollarda bu insonlar rasmiy stil
o‘rniga koʻproq norasmiy ohang va norasmiy tilni qoʻllaydilar.
Ya’ni, ular o‘zlari foydalanadigan imlo xatoni toʻgʻrilamay,
hushyorlikni susaytiradi.
-amaliy topshiriq - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

ularni notoʻgʻri mazmunda ishlatsangiz, jumlaning maʼnosi
oʻzgarib ketishi mumkin. Agar siz bunday jumla uchun imloni
tekshiruvchi dasturdan foydalansangiz, u notoʻgʻri soʻzni
imloviy xato sifatida belgilamaydi, chunki texnik jihatdan bu
imlo xatosi boʻlmaydi.
15.03-rasm. Gomofonga misol.
Yuqorida aytib oʻtilganlardan tashqari, imloni tekshiruvchi
dasturda foydalanuvchilarga imlo xatolarni to‘g‘rilashdan ko‘ra
koʻproq imkoniyatlarni taqdim etuvchi boshqa funksiyalar
ham boʻlishi mumkin. Siz soʻzni
oʻzgartirishingiz va notoʻgʻri
yozilgan soʻzni almashtirish uchun tavsiya etilgan soʻzlardan
birini qabul qilishingiz mumkin. Agar bir nechta soʻzda bir
xil imloviy xatoga yoʻl qoʻysangiz,
ularning barchasini
oʻzgartirishingiz yoki notoʻgʻri yozilgan soʻzni oʻzini yoki
barchasini eʼtiborsiz qoldirishingiz mumkin. Agar yozgan
so‘zingizning toʻgʻri yozilganiga ishonchingiz komil bo‘lsa,
lugʻatga qoʻshish funksiyasini tanlashingiz mumkin.
Grammatik xatoni tekshirish
Ushbu gaplardan qaysi biri toʻgʻri maʼnoga ega? “Men u
filmga koʻrdim” yoki “Men u filmni koʻrdim”? Ushbu ikkala
gapning ham imlosi tekshirildi va hech qanday soʻzning tagiga
toʻlqinsimon chiziq chizilmadi, chunki “filmga” va “filmni”
soʻzlari toʻgʻri yozilgan. Biroq birinchi gap grammatik jihatdan
notoʻgʻri. Siz matnni toʻgʻri yozilgan deb oʻylashingiz mumkin,
chunki hech qaysi soʻz xato deb belgilanmagan, ammo
matnda grammatik xatolarni tekshirish vositasi ham aniqlay
olmaydigan xatoliklar boʻlishi mumkin. Siz matndagi barcha
grammatik xatolarni tekshirish uchun grammatik xatolarni
tekshirish vositasiga ishonib qolmasligingiz lozim.
Ma’ruza mashg’ulotining maqsadi

320
Rivojlantiruvchi:
Talabalar chorvachilikning xalq xo’jaligudagi ahamiyati haqida,
chorvachilikning rivojlanishi, hozirgi ahvoli va istiqboli uning
oldida turgan muammolar va
vazifalarga oid tafakkur va dunyoqarashini rivojlantiradi.
Pedagogik vazifalar:
•
Chorvachilikning xalq xo’jaligudagi
ahamiyati haqida tushunchalar berish;
•
Chorvachilikning rivojlanishi, hozirgi
ahvoli va istiqboli bilan tanishtirish;
•
Qoramolchilikning
ahamiyati,
rivojlanishi darajasi va iqtisodiy
samaradorligi
ko’rsatkichlari
to`g`risida,
•
Qo’ychilikning ahamiyati, rivojlanish
darajasi
va iqtisodiy samaradorligi
ko’rsatkichlari to`g`risida,
•
Parrandachilikning
ahamiyati,
rivojlanish
darajasi
va
iqtisodiy
samaradorligi
ko’rsatkichlari
to`g`risida,
•
Pillachilikning ahamiyati, rivojlanish
darajasi va iqtisodiy samaradorligi
ko’rsatkichlari to`g`risida,
•
Baliqchilikning
ahamiyati,
rivojlanish
darajasi
va
iqtisodiy
samaradorligi
ko’rsatkichlari
to`g`risida,
•
Asalarichilikning
ahamiyati,
rivojlanish
darajasi
va
iqtisodiy
samaradorligi ko’rsatkichlari to`g`risida
tushunchalar berish.
O’quv faoliyatining natijalari
Talaba:
16.1.Chorvachilikning xalq xo’jaligudagi ahamiyati
16.2.Chorvachilikning rivojlanishi,
hozirgi ahvoli va
istiqboli
16.3. Chorvachilikning iqtisodiy samaradorligini oshirish
imkoniyatlari
16.4.Qoramolchilikning xalq xo’jaligidagi axamiyati
16.5.Qoramolchilikning
intensiv rivojlanishi, hozirgi
ahvoli va istiqboli
16.6.Qoramolchilikning iqtisodiy samaradorligini
oshirish imkoniyatlari
16.7.Qo’ychilikning xalq xo’jaligidagi axamiyati
16.8.Qo’ychilikning rivojlanishi,
hozirgi axvoli va
istiqboli
16.9.Qo’ychilikning iqtisodiy samaradorligini oshirish
imkoniyatlari
16.10.Parrandachilikning xalq xo’jaligidagi ahamiyati
16.11. Parrandachilikning rivojlanishi, hozirgi axvoli va
istiqboli
16.12.Parrandachilikning
iktisodiy samaradorligini
oshirish imkoniyatlari
16.13.Pillachilikning xalq xo’jaligidagi ahamiyati
16.14.Pillachilikning rivojlanishi hozirgi axvoli va
istiqboli
16.15.Pillachilikning iqtisodiy samaradorligini oshirish
imkoniyatlari
16.16.Baliqchilikning xalq xo’jaligidagi ahamiyati
16.17.Baliqchilikning rivojlanishi, hozirgi axvoli va
istiqboli
16.18.Baliqchilikning iqtisodiy samaradorligini oshirish
imkoniyatlari
16.19.Asalarichilikning xalq xo’jaligidagi ahamiyati
16.20.Asalarichilikning rivojlanishi, hozirgi ahvoli va
istiqboli
16.21Asalarichilikning iqtisodiy samaradorligini oshirish
imkoniyatlari
МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТНИНГ ХАЛҚАРО СТАНДАРТЛАРИ АСОСИДА

530
Abstract:
In
this article, there are suggestions and recommendations aimed at
organizing issues related to the accounting of private capital in economic entities
based on international standards
of financial reporting, increasing the harmonization
of the cases of capital accounting of economic entities in our country and the correct
distribution of the owners' share.
Key words:
private equity, accounting reporting,
financial reporting, management
reporting, tax reporting, international standards of financial reporting.
1. Кириш.
Бугунги кунда мамлакат иқтиcодиётини пивожлантипишда хўжалик
cубъектлапининг фаолиятини амалга ошипишда бухгалтепия ҳиcоби муҳим
ўпин эгаллайди. Хўжалик фаолиятида cодип бўлган иқтиcодий жапаёнлап
тўғпиcидаги маълумотлапни ички ва ташқи фойдаланувчилапга ахбопот
cифатида тақдим этишда аcоcий омиллапидан бипи ҳиcобланади. Бухгалтепия
ҳиcоби опқали хўжалик фаолиятида бўлаётган ўзгапишлапни миқдопий
жиҳатдан ўпганган ҳолда активлапи ва мажбупиятлапи ўптаcидаги фапқни
аниқлаш
аcоcида
капитал
миқдопини
топиш
имконини
бепади.
Республикамизда хусусий капитал ҳисобини юритиш тизимида, устав фондини
шакллантириш, дивидендларни тўғри тақсимлаш, халқаро стандартлар асосида
ҳисобини юритишга доир чора-тадбирлар ишлаб чиқилмоқда ҳамда
йўналишлари
белгилаб
берилмоқда.
Молиявий
ҳисоботнинг
халқаро
стандартларига ўтишни жадаллаштириш борасида «Илғор халқаро тажрибани
ҳисобга олган ҳолда молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартларининг
замонавий усулларини босқичма-босқич жорий этиш»[1]
устувор вазифа
сифатида белгилаб олинди.
Harf terishdagi xatolar - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

|
9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari Pdf ko'rish
|
bet | 275/382 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 132,8 Mb. | | #103163 |
Bog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslikHarf terishdagi xatolar
Harf terishdagi xatolar – siz soʻzning qanday yozilishini
bilasiz-u, tasodifan yoki klaviaturadagi muammo tufayli yoki
juda tez harf terishingiz sababli baʼzi belgilarni qoldirib ketish
(yoki qoʻshimcha belgilar qoʻshish) bilan bogʻliq xatodir.
Bunday odatiy xatolarga soʻzlar orasida joy tashlamay ketish
yoki soʻzdagi harflarning tartibi buzilishi kabi misollarni
keltirish mumkin. Bunga misol qilib “men” soʻzini “mne”
deb yozishni koʻrsatish mumkin. Ushbu muammoni imloni
tekshirish funksiyasini yoqish orqali bartaraf qilish mumkin va
u 15.02-rasmda koʻrsatilgan.
15.02-rasm. Imlo tekshiruvchi dasturda avtomatik tuzatish
parametrlaridan foydalanish.
Replace uskunasi
Odatda imloviy xato bilan yoziladigan yoki notoʻgʻri
qo‘llanadigan soʻzni tuzatishning yana bir usuli – “almashtirish”
vositasidan foydalanishdir. Ushbu uskuna yordamida katta
hajmdagi matnlarda notoʻgʻri yozilgan soʻzlarni tuzatish
jarayoni uchun imlo tekshirish dasturi o‘rniga foydalnilsa,
vaqtni tejash imkoniyati tug‘iladi.
Replace vositasi imloni
tekshiruvchi dasturning funksiyalaridan boshqa vazifalarni
ham bajarishi mumkin. Masalan, siz biror soʻzni hujjatda
notoʻgʻri ishlatgan boʻlsangiz, ushbu uskuna yordamida
bir harakat bilan noto‘g‘ri so‘zni to‘g‘risi bilan almashtirish
mumkin.
Bir xil tovushli soʻzlarni (gomofon) qoʻllashda baʼzan
muammolar kelib chiqadi (15.03-rasmga qarang). Bunda
imloni tekshiruvchi dastur bu borada yordam bera olmaydi,
chunki agar siz ikkala soʻzni ham toʻgʻri yozsangiz-u, lekin
Imloni tekshiruvchi dastur va
Replace uskunasidan
foydalanish oʻrtasidagi farqlarni muhokama qiling.
Javoblaringizni asoslash uchun misollar keltiring.
15.02-QOʻSHIMCHA MASHGʻULOT
Siz, ehtimol, harf terish tartibi tufayli tez-tez xato
qiladigan soʻzlarning barchasi haqida oʻylab koʻring
(hatto bu soʻzlarni qanday toʻgʻri yozishni bilsangiz ham).
15.02-rasmdagi toʻrtta bosqichni bajargan holda imlo
va grammatikani tekshiruvchi dasturni sozlang. U yaxshi
ishlayotganiga ishonch hosil qilish uchun biror matn yozib,
sinab koʻring.
|
| |
Xatolar sonini imkon qadar kamaytirish uchun

|
Xatolar sonini imkon qadar kamaytirish uchun Pdf ko'rish
|
bet | 277/382 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 132,8 Mb. | | #103163 |
Bog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslikXatolar sonini imkon qadar kamaytirish uchun
tekshirish tartiblaridan foydalanish
Maʼlumotlarni elektron jadvalga yoki maʼlumotlar bazasi
dasturiga kiritishda yoki internetdagi formani toʻldirishda
tekshirish usuli yordamida notoʻgʻri maʼlumotlar kiritilishini
kamaytirish mumkin.
Tekshirish – maʼlumotning notoʻgʻri
kiritilishining oldini olishga yordam beradigan usuldir.
Maʼlumotlar bazasi yoki elektron jadvalni sozlayotganingizda,
maʼlum bir katakka qaysi turdagi maʼlumot turi kiritilishi
kerakligini tekshirish qoidasini oʻrnatishingiz mumkin.
Kompyuter tizimiga kiritilgan maʼlumotlar haqiqiy boʻlishi
mumkin, ammo ular doim ham toʻgʻri boʻlavermaydi.
Misol tariqasida kimningdir yoshini 11 emas, balki 16 deb
kiritilganini koʻrsatish mumkin. Agar tekshirish qoidasida 1
yoshdan 50 yoshgacha boʻlgan barcha yosh koʻrsatkichlari
haqiqiy deb olingan boʻlsa, ularning ikkalasi ham haqiqiy
maʼlumot boʻlishi, lekin toʻgʻri maʼlumot boʻlmasligi mumkin.
Maʼlumotni kompyuter tizimiga kiritishda yuqori aniqlikni
taʼminlash uchun, odatda, tekshirish deb ataluvchi bir usul
ham qoʻllaniladi. Tekshirish paytida maʼlumotlar boshqa
shaxs tomonidan kiritilishi mumkin va kiritilgan ikki matn
bir-biri bilan taqqoslanadi. Ma’lumotdagi farq kiritilgan
maʼlumotning toʻgʻriligini tekshirish uchun dastlabki hujjat
bilan taqqoslanadi. Xato yozish ehtimolini kamaytirishda turli
tekshirish usullarini qo‘llash mumkin.
KALIT SOʻZLAR
Tekshirish: notoʻgʻri maʼlumot turini kiritmaslik uchun qoidalarni
oʻrnatishda foydalanish mumkin boʻlgan tekshiruv usuli.
Oraliqlarni tekshirish
Siz kiritgan maʼlumotlar maʼlum bir oraliqqa tegishli yoki
tegishli emasligini tekshiradi. Masalan, siz biror qator uchun
faqat 10 dan 30 gacha sonlar kiritilishi kerakligini belgilab
qo‘ydingiz. Agar siz tasodifan ushbu oraliqqa tegishli
boʻlmagan sonni kiritsangiz, tizim u sonni qabul qilmaydi va bu
orqali xato qilishingiz ehtimolini kamaytiradi. Siz aniq raqamni
kiritishingizga to‘g‘ri kelishi mumkin. Masalan, oʻquvchining
nazorat ishiga maksimal baho 30 ball qilib belgilangan boʻlsin.
Unda siz 30 dan yuqori qo‘yilmaganligiga ishonch hosil qilish
uchun ushbu tekshirish usulidan foydalanishingiz mumkin.
Ammo, agar siz Joe Blogg ismli oʻquvchining ballini 21 deb
kiritgan boʻlsangiz-u, aslida uning balli 12 boʻlishi kerak
boʻlsa, sizning tekshirish tizimingiz bu oʻquvchining bahosini
oʻzgartirib qoʻymaydi va 21 deb qabul qiladi. Tekshirish
usullari tizimga notoʻgʻri maʼlumotlar kiritish ehtimolini
kamaytirishgagina yordam beradi. U kiritilgan maʼlumotlarning
toʻgʻriligini kafolatlay olmaydi.
|
| |
Fitosterin asoslari - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

1. Molekulyar massasi hatto 1000000 gacha bo’lgan polimer gomologlari ham suvda yaxshi
eriydi.
2. Gidrofil va gidrofob dori moddalarini eritishi.
3. Parafin va glitseridlar bilan aralashib turg’un ikki xil tipdagi psevdoemulsiyalar hosil
qilishi.
4. Spirtda erishi va suvli eritmalarda dissotsiatsiyaga uchramasligi, elektrolitlar ta’sirida
o’zgarmasligi.
5. Teriga yaxshi surkalishi va bir tekisda yoyilishi.
6. Molekulasi tarkibida birlamchi gidroksil guruhlar bo’lishi tufayli kuchsiz bakteriotsid
ta’siriga ega ekanligi.
7. Osmotik aktivligi, bu hollarda PEG surtmalar yuvuvchi va tozalovchi vosita sifatida ta’sir
qiladi.
PEG deyarli barcha davlatlar farmakopeyasidan, shuningdek X DF dan o’rin olgan.
Korrigentlarni qollash asoslari - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori...

Korrigentlarni qollash asoslari:
1. Achchiq ta’mni niqoblash uchun quyidagilar qo’llaniladi:
а) qiyomlar (malina, olcha, limon, qand va b.);
б) efir moylari (yalpiz, arpabodiyon, limon, apelsin va b.)
2. Sho’r ta’mni niqoblash uchun quyidagilar qo’llaniladi:
а) olcha, qorag’at qiyomi va limon kislotasi;
б) kakao qiyomi va pomerans, yalpiz efir moylari va limon kislotasi;
3. O’ta shirin ta’mni niqoblash uchun quyidagilar qo’llaniladi:
Sitrus mevalari sharbati, limon kislotasi, klyukva ekstrakti.
4. Nordon ta’mni niqoblash uchun quyidagilar qo’llaniladi:
а) qiyomlar, shilimshiq moddalar, meva essensiyalar
б) efir moylari (apelsin)
5. Moy ta’mni niqoblash uchun quyidagilar qo’llaniladi:
Emulsiya hosil qilish, qiyom, xushbo’y va shilimshiq moddalar q’oshish
6. Antibiotiklar noxush ta’mni niqoblash uchun quyidagilar qo’llaniladi:
Qiyom, agar-agar va kakao q’oshish
Vanilin, malina va qand qiyomini q’oshish
7. Vitaminlar noxush ta’mni niqoblash uchun quyidagilar qo’llaniladi:
- agar-agar, sitrus mevasi, qizilmiya ildizi quruq ekstrakti, stabilizator qo’silgan qiyomlar.
8. Natriy va kaliy bromid, kaltsiy xlorid, magniy sulfatlar noxush ta’mni niqoblash uchun quyidagilar qo’llaniladi:
- olcha, qorag’at va limon kislotasi qo’shilgan qiyomlar.
O‘zimizning respublika xom ashyolar asosida tayyorlangan korrigentlar yordamida qator bolalarga mo‘ljallangan dorilar o‘rganib tibbiyotda ishlatish uchun tavsiya etilgan. Yunusova X. M. tomonidan quruq triturlangan apelsin, olcha, lavlagi, qulupnay, limon, maymunjon, shotut, qizil sabzi, anor sharbatlari o‘rganilinib bolalar uchun mo‘ljallangan korrigentlar sifatida taklif qilingan. Ular asosida maxsus bolalarga mo‘ljallangan metronidazol, kobavit, glitseram, chuchukmiya quruq ekstrakti va propolis kabi granula dori turlari yaratildi.
|
Miyacha zararlanishidagi muvozanat buzilishi

Miyacha zararlanishidagi muvozanat buzilishi
|
dezekvilibratsiya
|
Postulat –
|
Hozircha empirik jihatdan aniq bo‘lmagan tasdiqlarning talab qilinishi, taxmin qilinishi, umum qabul qilingan ifodalanishi, real zarur yoki fikrlash shart bo‘lgan qandaydir gipoteza uchun tasdiq
|
Yarimoysimon klapanlar ochiq bo‘lgan diastola fazasini ayting
|
Protodiastolik davr
|
Moda –
|
Ehtimollar nazariyasi va matematik statistikada ehtimoliy kattalikning tarqalish xarakteristikalaridan biri
|
Informatika –
|
Kompyuter yordamida informatsiyani yig‘ish, yuborish va qayta ishlash qonunlari va usullarini o‘rganuvchi bilimlar sohasi
|
Irratsional –
|
Aql va mantiq chegarasidan tahsqarida joylashgan tushuncha yoki hukm va shuning uchun maqsadga muvofiq va faktlar hamda mantiq bilan asoslangan tushuncha yoki hukmning aksi
|
Konsepsiya –
|
Tadqiqot maqsadlari, vazifalari aniqlanadigan va uni olib borish yo‘llari ko‘rsatiladigan biror narsaga qarashlar tizimi, asosiy fikr
|
Metod –
|
Voqe’likni nazariy anglash va o‘zgartirish, ma’lum bir natijalarga erishish usullari, operatsiyalari va uslublarining yig‘indisi
|
Induksiya –
|
Xususiy faktlar, holatlardan umumiy xulosalar chiqarish
|
G‘oya –
|
Qarashlar, nazariyalar, dunyoqarashlar va hk. tizimida eng muhim vaziyat
|
Ierarxiya –
|
Yuqoridan pastga tartibida elementlar yig‘indisining joylashishi yoki boshqarishning murakkab tizimlari qurilish uslubi
|
Dialektika –
|
Voqe’likdagi hodisalarning rivojlanishi va o‘zini harakatlantirishida anglash nazariyasi va usuli, tabiat, jamiyat va fikrlashning rivojlanishidagi eng umumlashgan qonunlar haqidagi fan
|
|
Uslubiy ta’minot va mashg‘ulot jihozlanishi

|
Uslubiy ta’minot va mashg‘ulot jihozlanishi
|
bet | 396/517 | Sana | 01.07.2021 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #15312 |
Uslubiy ta’minot va mashg‘ulot jihozlanishi: VR-1; VR-5; VR-20; VR-100 qo’l torozi va toshlar (DTST 7328-61); VKT-1000 torozi (DTST 7328-61); turli kattalikdagi hovonchalar dastasi bilan; tozalangan suv uchun byurеtka; pipеtkalar, shisha voronka; o’lchov silindirlari; diamеtri 10-15 sm li chinni kosacha; paxta; doka; filtr qog’ozi; pеrgamеnt qog’ozi; mumlangan qog’oz kapsulalari; qo’ng’ir rangli (OS, OS-1 navli) va rangsiz (MTO navli) hajmi 50 va 100 ml li shisha idishlar, ular uchun polietilеn probkalar va burama plastmassa qopqoqlar; ”Ichish uchun”, „Sirtki”, „Kukun dori” dеgan asosiy va „Ad usum veterinarium”, „Salqin joyda saqlansin”, „Yorug’lik tushmaydigan joyda saqlansin”, „Qollashdan oldin chayqatilsin” kabi qo’shimcha yorliqlar va kraxmal shilimshig’i.
Asosiy matn
|
| |
-LABORATORIYA MASHG’ULOTI - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

13-LABORATORIYA MASHG’ULOTI
MAVZU: Veterinariya amaliyotida qo‘llaniladigan dori turlari texnologiyasi
Mavzuni ahamiyati: Zamonaviy veterinariya dorilar nomenklaturasi, ularni dorixatda berish usullai bilan tanishish, mustaqil veterinariya amaliyotida ishlatiladigan qattiq, suyuq va yumshoq dori turlarini tayorlash va sifatini baholashni o’rgatish.
Vaziyatli masalalar:
Talaba keltirilgan retseptlarda hayvonlar uchun mo’ljallangan dorilar dozasini to’g’ri hisoblashi lozim edi. Hosob-kitobdan keyin talaba dozalar to’g’ri hisoblangan deb javob berdi. 8-ilovaga asoslanib hosob-kitob to’g’riligini tekshiring.
1. Ot uchun 5 ta poroshok tayorlash lozim: mishyak anangidridi (Arsenii trioxydum) 0,2 g; tozalangan oltigugurt (Sulfur depuratum) 0,3 g. Ichish uchun. Kuniga 1 poroshokdan.
2. Ot uchun 12 ta poroshok tayorlash lozim: simob monoxlorid (Hydrargyri monochloridum) 0,3 g va qand (Saccharum). Ko’zga puflash uchun.
3. It uchun 12 ta poroshok tayorlash lozim: kodein fosfat (Codeini phosphas) 0,05 g va natriy gidrokarbonat (Natrii hydrocarbonas) 0,3 g. Ichish uchun. 1 poroshokdan kuniga 3 mahal.
4. Sigir uchun poroshok: karlovar tuzi (Sal. carolinum factitium) 500,0 g, archa mevasi poroshogi (Fructus Juniperi) 200,0 g. Ichish uchun. 2 osh qoshiqdan kuniga 3 mahal.
5. It uchun Analgin (Analginum) tabletkasi 0,5 g № 10. Ichish uchun. 1 tabletkadan kuniga 3 mahal.
6. It uchun tarkibida 0,1 g dan erkak paporotnigi ekstrakti (Ext. Filicis maris)ni saqlovchi 2 kapsula. Ichish uchun. 1 kapsuladan kuniga 3 mahal.
7. Ot uchun tarkibida 0,2 g dan kaliy permanganat (Kalii permanganatis) saqlovchi 6 bolyus. Ichish uchun. 1 bolyusdan kuniga 3 mahal.
8. Ot uchun tarkibida 3,0 g dan kaliy yodid (Kalii iodidum) saqlovchi 6 bolyus. Ichish uchun. 1 bolyusdan kuniga 3 mahal.
9. Cho’chqa uchun tarkibida 4,0 g angishvonagul bargi (Folium Digitalis) poroshogini saqlovchi bo’tqa. Yurak etishmovchiligida bir marta ichish uchun.
10. Cho’chqa uchun tarkibida 5,0 g eman daraxti po’stlog’i (Cortex Quercus) poroshogi va 2,0 g fenilsalitsilat saqlovchi bo’tqa. Bir marta ichish uchun.
Taklif etilgan vaziyatli masalalarni «muammoli vaziyat» mеtodi asosida bajarish tavsiya etiladi:
“Muammoli vaziyat”
“Muammoli” vaziyat turi
|
“Muammoli” vaziyat sabablari
|
Vaziyatdan chiqib ketish xarakatlari
|
|
|
|
|