nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Xulosa - «Kompyuter injiniringi» fakulteti «Kompyuter injiniringi»

|
«Kompyuter injiniringi» fakulteti «Kompyuter injiniringi»
|
bet | 2/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 283,45 Kb. | | #231564 |
Bog'liq 2-ishii
Xulosa
Xulosa qilib aytganda, DHCP tarmoqlardagi IP manzillarini boshqarishga yordam beradigan kuchli vositadir. Bu kompyuterlar va boshqa qurilmalarga IP-ni belgilash jarayonini soddalashtiradi, bu sizga hech qanday qo'lda konfiguratsiyasiz tarmoqqa qurilmalarni osongina qo'shish yoki o'chirish imkonini beradi. Agar siz tarmog'ingizning IP-manzil tayinlarini boshqarishning oson yo'lini izlayotgan bo'lsangiz, DHCP albatta ko'rib chiqishga arziydi
DNS
DNS (domen nomi tizimi)
DNS - bu hostname va IP manzillari orasidagi translator
Oddiy ma'noda, Domen nomi tizimi (DNS) - bu kompyuter nomlarini IP manzillariga tarjima qiladigan ma'lumotlar bazalarining to'plami.
DNS odatda Internetning telefon kitobi deb ataladi, chunki u www.google.com kabi oson eslab qolish mumkin bo'lgan xost nomlarini o'zgartiradi, 216.58.217.46 kabi IP manzillariga. Bu veb-brauzerining manzil satriga URL kiritganingizdan so'ng, sahnada ortda qoladi.
DNS (va ayniqsa, Google kabi qidiruv tizimlari) holda, Internetda harakat qilish oson bo'lmaydi, chunki biz tashrif buyurmoqchi bo'lgan har bir veb-saytning IP-manzilini kiritishimiz kerak.
DNS ning ishlashi.
Agar u hali ham aniq bo'lmasa, DNS qanday ishlaydi, degan asosiy tushuncha: veb-brauzerga kiritilgan har bir veb-sayt manzili (Chrome, Safari yoki Firefox singari) Bu nom o'z IP manziliga to'g'ri keladi.
Bu qurilmalar bir-biri bilan muloqot qilish uchun foydalanadigan IP-manzildir, chunki ular www.google.com , www.youtube.com , va hokazo. Kabi ma'lumotlarni ishlata olmaydi. Bu veb-saytlar DNS biz uchun barcha qo'ng'iroqlarni amalga oshiradi, bizga kerakli sahifalarni ochish uchun zarur bo'lgan tegishli IP-manzillarga yaqin-lahzali kirish imkonini beradi.
Shunga qaramay, www.microsoft.com, www. , www.amazon.com va boshqa har qanday veb-sayt nomlari faqat bizning qulayliklarimiz uchun ishlatiladi, chunki bu nomlarni IP-manzillarini eslab qolishdan ko'ra eslash ancha osondir.
Ildiz serverlari deb ataladigan kompyuterlar har bir yuqori darajali domen uchun IP manzillarini saqlash uchun javob beradi. Agar veb-sayt so'ralganda, bu qo'ng'iroq jarayonida keyingi qadamni aniqlash uchun birinchi bo'lib ushbu ma'lumotni ishlaydigan ildiz server. Keyinchalik, domen nomi to'g'ri IP-manzilni aniqlash uchun
ISP ichida joylashgan Domen nomini hal qiluvchi (DNR) ga yuboriladi. Nihoyat, ushbu ma'lumot siz so'ragan qurilmaga qaytariladi.
|
| |
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi

|
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi
|
bet | 20/90 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 228,83 Kb. | | #154660 |
Bog'liq 005.model, tex xarita O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
1-O’quv mashg’ulotiga kirish(10 daq)
|
Tashkiliy qism:
1.O‘quvchilarni mashg‘ulotga tayorgarligi va davomatini tekshiradi
|
Mashg’ulotga tayyorlanadilar
|
2- bosqich.
Asosiy (60 daq)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish:
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o‘tilgan mavzu bo‘yicha o‘quvchilarga savollar beradi, ularni baholaydi.
Maqsad va vazifani belgilanishi:
2.Mashg‘ulotning nomi, rejasi, maqsad va o‘qitish natijalar bilan tanishtiradi.
3.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
4.O‘quv mashg‘ulotida o‘quv ishlarni baholash mezoni va ko‘rsatkichlari bilan tanishtiradi (ilova).
Ta’lim oluvchilar bilimini faollashtirish:
5.Tezkor-so‘rov, savol-javob, aqliy xujum, pinbord, ―o‘ylang va juftlikda fikr almashing‖, va boshqa texnikalar orqali bilimlarni faollashtirish.
6. Nazariy mashg‘ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq, o‘qitish jarayonini tashkil etish bo‘yicha xarakatlar tartibini bayon etadi. Asosiy holatlarni yozdiradi;
7.Slaydlarni Power point tartibida namoyish va shathlash bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy xolatlarni bayon qiladi. (ilova).
Yangi o‘quv materialini mustaxkamlash:
8. Mustaxkamlash uchun savollar beradi (ilova). Jarayon kichik guruxlarda davom etishini ma‘lum qiladi.
9. Kichik guruxlarga bo‘ladi, kichik guruxda ishlash qoidasi bilan tanishtiradi (ilova) har bir guruxga topshiriq beradi (ilova) va baxolash mezoni bilan tanishtiradi (ilova). Ishni bajarish yo‘riqnomasini beradi (ilova);
10.Guruxlarda ishlarni boshlashga ruxsat beradi. Har bir kichik gurux ishtirokchisi vazifani bajarish tartibini tushunganligini aniqlash maqsadida qata aloqa o‘tkazadi.
Bajarish jarayonini kuzatadi, maslahatlar beradi.
11.Ishga ajratilgan vaqt tugaganini ma‘lum qiladi, guruxlar taqdimotini tashkil etadi.
Guruxlar a‘zolariga diqqat bilan eshitishlarini va savollar berishlarini, shu bilan birga o‘zaro bir-birlarini baxolashlarini eslatadi.
Javoblarni to‘ldiradi va qisqacha hulosalar qiladi;
12. Guruhlar ishini o‘zaro baholashni o‘tkazadi, mavzuning har bir qismi bo‘yicha hullosalar qiladi, eng asosiylariga e‘tibor qaratadi, berilayotgan ma‘lumotlarni daftarga qayd etishlarini eslatadi. Mavzuning kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyati bilan bog‘lab mavzuni yakunlaydi
|
Uy vazifasini taqdim etadilar. Savollarga javob beradilar. Mavzu nomi va rejasini yozib oladilar.
Diqqat qiladilar.
Savollarga javob beradilar.
Yozib oladilar.
Diqqat qiladilar.
Savollarga javob beradilar.
Topshiriqni bajaradilar.
Kichik guruxlarga bo‘linadilar.
Kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishadilar.
Har bir guruh o‘z topshiriq varaqlari bo‘yicha faoliyetini boshlaydi.
Har bir guruh sardorlari chiqib o‘z ishlarini taqdim qilishlarini aytadi.
Berilgan qo‘shimcha savollarga javob beradilar.
Gurux ish natijalarini o‘zaro baholaydilar.
Ma‘lumotlarni daftarga qayd qiladilar.
|
|
|
| |
Mavzu Kuch transformatorlarini jihozlari releli himoyasi

|
Mavzu Kuch transformatorlarini jihozlari releli himoyasi
|
bet | 63/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 6,42 Mb. | | #153069 |
Bog'liq 1 Mavzu Relel h moya xaq da umum y tushuncha Reja63 Mavzu Kuch transformatorlarini jihozlari releli himoyasi
Reja;
1 Transformatorni o‘ta yuklanishdan himoyasi
2 Relening ishga tushish toki
Transformatorni o‘ta yuklanishdan himoyasi
Odatda, transformatorning o‘ta yuklanishi simmetrik bo‘lishi sababli himoyani bir fazali maksimal tok himoyasi (MTH) ko‘rinishida bajaramiz.
MTH ikki chulg‘amli transformatorlarning yuqori kuchlanish tomoniga o‘rnatiladi, hayallash vaqtiga ega va rezerv himoya bo‘lib hisoblanadi.
MTH ning ishga tushish toki
bu yerda O‘ta yuklanishdan himoyaning ishlash vaqti tashqi qisqa tutashuvlardan himoyaning ishlash vaqtidan bir pog‘ona yuqori qilib olinadi.
Himoyaning hayallash vaqti
bu yerda tT – MTH ning hayallash vaqti; Δt = 0,5 s; Iri. va t ga asosan tok va vaqt relesi tanlanadi.
Relening ishga tushish toki
2.6. Transformatorning tashqi qisqa tutashuvdan himoyasi
Transformatorni tashqi qisqa tutashuvlardan himoyasi uchun asosiy tok otsechkasi qo‘llaniladi.
Tok otsechkasining ishga tushish toki quyidagi shartlarga asosan olinadi:
a) transformatordan keyingi nuqtada qisqa tutashuv bo‘lganda ishlamasligi kerak
b) transformator ulanayotganda hosil bo‘ladigan magnitlash tokining sakrashi vaqtida ishlamasligi kerak
bu yerda transformatorning nominal toki, tok otsechkasi o‘rnatiladigan tomon uchun hisoblanadi.
Tashqi qisqa tutashuvlardan himoya transformator uchun zahira himoya bo‘lib hisoblanadi va undan keyingi himoyalar,oʻchirgichlar yoki transformatorning asosiy himoyasi ishlamay qolganda ishlaydi.
1. MTHning ishga tushish toki:
bu yerda Relening ishga tushish toki
Transformatorni tashqi qisqa tutashuvdan himoyasi uchun RT-40/2 tok relesi va EV – 134 tipli vaqt relesini tanlaymiz.
3. Elektr dvigatellaring rele himoyasi
Elektr dvigatellarning quvvati 2000 kVt bo‘lganligi sababli ikki fazali ikki releli tok otsechkasidan foydalanamiz.
O‘ta yuklanishdan MTHdan va qisqa tutashuvlardan himoya uchun tok otsechkasidan foydalanamiz.
|
| |
Chiquvchi АТS - So’z boshi

110
“Seriyalararo interval” (10) signallari bilan almashtiriladi.
Pauza va
seriyalararo interval orasidagi farq, faqat ularning davomiyligidadir.
Mahalliy chaqiruvda pauzaning maksimal davomiyligi 150 ms tashkil
etadi, agar pauza undan uzunroq bo‘lsa, signal (10) “Seriyalararo interval”
kabi indentifikasiyalanadi. Ko‘rilayotgan misolda (B abonent bo‘sh) B
abonent chaqiriqqa javob berganda, kiruvchi ATS dan “Javob” (10) signali
oladi, so‘ngra tizim “So‘zlashuv” holatiga o‘tadi. A abonent go‘shakni
qo‘yganda, chiquvchi ATS “Uzish” signalini uzatadi,
unga javob
tariqasida “Dastlabki holatni nazoratlash” (01) signali beriladi va tizim
dastlabki holatga o‘tadi. Agar birinchi bo‘lib, go‘shakni B abonent qo‘ysa,
ki- ruvchi ATS dan “B abonent go‘shakni qo‘ydi” (00) uzatiladi, unga
javoban chi- quvchi ATS “Uzish” (11) signalini uzatadi. Kiruvchi ATS
“Dastlabki holatni nazoratlash” (01) signali
beradi va tizim dastlabki
holatga o‘tadi. Agar B abonent liniyasi band bo‘lsa, B abonentning
nomerini ishlovdan o‘tkazgandan so‘ng, kiruvchi ATS “Band” (00)
signalini uzatadi, so‘ngra unga javoban “Uzish” (11) signalini oladi,
“Dastlabki holatni nazoratlash” signalini uzatadi va “Dastlabki holat”ga
o‘tadi.
Yuqorida ko‘rilgan dekadali terish bilan 2ASK signalizasiyasi stansiya
qurilmalarni samarasiz band etishga oid qo‘shimcha bo‘lib, ulash o‘rnatish
ja- rayonini sekinlashtiradi. U o‘z ichiga bitta ATS dan ikkinchisiga
nomerni translasiya qilish va A abonentni B abonent
bilan aloqa olishini
kutish vaqtini oladi. Shu vaqt davomida abonentlar o‘rtasida so‘zlashuv
boshlangunga qadar aloqa tarmog‘ining xizmatlariga to‘lovlar yozilmaydi,
bu
esa
afsuski
abonentlarni
qimmat
tarmoq
resurslaridan
foydalanganliklari uchun operatorlar hech qanday daromad olmaydilar.
Undan tashqari, signalizasiyaning bunday “sekin ishlashi”ni abonentlar
sezadi va ranjiydilar.
Ko‘p chastotali signalizasiya bu jarayonni sezilarli darajada
tezlashtiradi. Unda ishlatiladigan signalli kodlarni quyidagi ko‘rsatgichlar
bo‘yicha baholashadi: mumkin bo‘lgan
kodli kombinasiyalar soni; kodli
kombinasiyani uzatish vaqti; turli xildagi liniyalar bo‘yicha signallarni
uzatish imkoniyati (fizik va zichlashtirilgan analogli
yoki raqamli uzatish
tizimlari); uzatuvchi va qabul qiluvchi qurilmalarning murakkabligi;
xalaqit bardoshligi; xatolarni aniqlash, to‘g‘rilashga
ishonchlilik va
qobiliyatligi.
Ko‘p chastotali kodning har bir kombinasiyasi ikki yoki undan ortiq
ele- mentar signallardan iborat bo‘lib, turli chastotalarga ega; ko‘proq “
n
dan
m
” turidagi ko‘p chastotali kodlar ishlatiladi (KATSda masalan, “5
111
dan 2” va “6 dan 2” kodlar ishlatiladi), bunda elementar signallarni
shakllantirish
uchun
m
, har bir kodli kombinasiyani shakllantirish uchun
esa
n
ma’lum chastotalar ishlatiladi. Bunday turdagi ko‘p chastotali
kodlarda har bir kodli kombinasiyani shakllantirish birikmalar soni bilan
aniqlanadi:
)!
(
!
SIP protokoli - So’z boshi

227
SIP matn mo‘ljallangan protokolni o‘z ichiga oladi. Eng keng
tarqalgan H.323 protokoli hisoblanada,
ishlab chiqaruvchilarning
ko‘pchiligi o‘zining yangi mahsulotlarida SIP protokollarni qo‘llab
quvvatlash ko‘zda tutiladi. SIP protokollari ommaviyligining o‘sish
tempini hisobga olib yaqin kelajakda uning negizida qaror IP - telefoniya
bozorining muhim ulushini band qiladi.
IP - telefoniya tarmoqlarining tuzilishiga SIP protokolining
yondoshuvini amalga oshirishda H.323 protokoliga nisbatan ancha sodda,
lekin telefonlar bilan o‘zaro ishlashini tashkil qilsh uchun kamroq mos
keladi.
Shuning uchun SIP protokoli IP - telefoniya xizmatlarini ko‘rsatish
uchun internet xizmatlarining etkazib beruvchilari ko‘proq
mos keladi,
bunda ushbu xizmatlar paketining qismi hisoblanadi.
Modifikatsiyalangan SIP - T protokoli (SIP for Telephony) 7- sonli
signali- zatsiyani SIP protokoli bilan integratsiya qilish maqsadida
yaratilgan edi. SIP - tarmoqning 7- sonli signalizatsiya tarmog ‘i bilan
o‘zaro ishlash tuguni SIP - xabarda ISUP xabarini inkapsullaydi va ISUP
xabarlaridan axborot qismini SIP xabarlar sarlavhasiga
transportlashni
ta’minlash uchun translyasiyalaydi.
Shlyuzlarni dekompozitsiyalash tamoyili
MGCP protokoli MG shlyuzlarini boshqarish uchun foydalaniladi. U
chaqiruvlarni qayta ishlashning butun mantiqiy shlyuzlardan tashqarida
joylashadigan arxitektura uchun ishlab chiqilgan va boshqaruv MGC kabi
tashqi qurilmalar tomonidan bajariladi. MGCP chaqiruvlar modeli bir -
birini ulashi mumkin bo‘lgan oxirgi nuqtalar to‘plami MGC shlyuzlarini
ko‘rib chiqadi. Oxirgi nuqtalar fizik (analogli telefon liniyalar yoki raqamli
magistral), yoki virtual (UDP/IP ulanish bo‘yicha ma’lumotlar oqimi)
bo‘lishi mumkin.
Media Gateway Control Protocol (MEGACO)
protokoli MG
shlyuzlarini boshqarish uchun standart sifatida MGCP almashtirilishi
kerak. MEGACO shlyuzlar, ko‘p nuqtali bog‘lanishlarni boshqarish
qurilmalari va interfaol ovozli javob qurilmalari uchun umumiy platforma
bo‘lib xizmat qiladi. MEGACO protokoli
foydalaniladigan ulanishlar
modeli MGCP protokoliga nisbatan juda oddiydir. MEGACO MG
shlyuzlarini aniq kontekst ichida bir biri o‘rtasidagi bog‘lanishni aniqlashi
mumkin bo‘lgan oxirgi qurilmalar to‘plami kabi ko‘rib chiqiladi. Oxirgi
qurilmalar media - oqimlarning manbai yoki qabul qilgichi hisoblanadi.
228
MFCP protokolida bo‘lgani kabi oxirgi qurilmalar fizik yoki virtual
bo‘lishi mumkin. Bog‘lanish, bitta
oxirgi qurilma boshqasiga
joylashtirilganda, amalga oshiriladi. Misol uchun, chiqiruvlarni qayta
adreslash oxirgi qurilmalarning bir kontekstidan boshqasiga o‘tishi bilan
amalga oshiriladi, videokonferensiya esa, bir nechta oxirgi qurilmalarning
umumiy kontekstga o‘tishi bilan initsializatsiyalangan bo‘ladi.
Control Point Server (SCP)

225
mantiqini
ishga tushiradi, ishga tushirilgan xizmat mantiqi asosida
foydalanuvchining ma’lumotlar bazasi va xizmatlar ma’lumotlar bazasini
izlashni amalga oshiradi, so‘ngra SSP
tugunini keyingi amallarini
bajarishiga ko‘rsatmalar berish uchun mos xizmatlar komutatsiya tuguniga
chaqiruvni boshqaruvchi zarur buyruqlarni yuborishni amalga oshiradi.
Shunday qilib turli intellektual chaqiruvlar o‘rnatilishi amalga oshiriladi.
7.3. IP- telefoniya standartlari
Axborot almashinuvi turli tarmoq qurilmalari o‘rtasida standart proto-
kollarining to‘plami yordamida belgilanadi, standart protokollari
muammoning vaqti- vaqti bilan yuzaga
keladigan qarorlar uchun
yaratiladi.
Ushbu
protokollar
multiservis
tarmoqlar
elementlari
hisoblanadi. Protokollarning o‘zaro ishlash sxemasi 7.4- rasmda
keltirilgan.
7.4- rasm. Protokollarning o‘zaro ishlash sxemasi
H.323 protokoli
ITU - T H.323 standarti chaqiruvlar o‘rnatilishi va paketli tarmoqlar
bo‘ylab ovoz va video trafiklar uzatilishi, xususan xizmatlar sifatini (QoS)
kafolatlamaydigan Internet va intranet ta’minlanishi uchun ishlab
chiqilgan. U IETF guruhi tomonidan ishlab chiqilgan Real - Time Protocol
226
va Real - Time Transport Control Protocol (RTP/RTCP)
protokollaridan,
shuningdek G.xxx seriyali ITU - T standart kodeklaridan foydalaniladi.
H.323 protokoli VoIP texnologiyalarini amalga oshirishda birinchi
bo‘lgan, industriya ta’sirida oddiy va yaxshi masshtablangan SIP protokol
uchun ishlab chiqilgan IETF pozitsiyasi ustunlik qildi. Biroq, ITU
ulanishlarni o‘rnatish tezligini va masshtablashtirishni oshirib, protokolni
takomillashtirdi. H.323 protokollar bazasidagi tarmoqlar telefon tarmoqlar
bilan integratsiyasiga mo‘ljallangan va ma’lumotlarni uzatish tarmog‘idagi
ISDN tarmog‘i kabi ko‘rib
chiqilishi mumkin, xususan, IP - telefoniya
bunday tarmoqlarda ulanishlarni o‘rnatish protsedurasi Q.323 tavsiyasiga
va ISDN tarmoqlarda foydalaniladigan protsedura xuddi shunday bo‘ladi.
H.323 tavsiyasi paketlarni kommutatsiya qilish bilan IP - tarmoqlar
bo‘yicha nutqli axborotni uzatish uchun mo‘ljallangan
protokollarning
murakkab to‘plami ko‘zda tutiladi.Uning maqsadi - xizmat ko‘rsatishning
kafolatlanmagan sifat bilan tarmoqlardagi multimedia ilovalar ishini
ta’minlash hisoblanadi. Nutqli trafiklar axborot va ma’lumotlar bilan birga
H.323 ilovalardan biridir. Shuning uchun H.323 bilan turli multimedia
ilovalarining moslashuvini ta’minlash muhiti harakatlarni talab qiladi.
Masalan, aloqani qayta ulash (call transfer) funksiyasini amalga oshirish
uchun alohida spetsifikatsiya H.450.2 talab qilinadi.
H.323 tavsiyasida Xalqaro elektraloqa
ittifoqi tomonidan tavsiya
qilingan IP- telefoniya tarmoqlarining tuzilish varianti mahalliy telefon
tarmoqlar operatorlariga mos keladi, ular shaharlararo va xalqaro aloqa
xizmatlarini ko‘rsatish uchun paketlarni kommutatsiya qilish bilan (IP-
tarmoq) tarmoqdan foydalanishda manfaatdordir. H.323 protokollar
turkumiga kiradigan RAS protokoli tarmoq resurslaridan foydalanishni
nazorat qilishi, foydalanuvchilarni autintifikatsiya qilinishini ta’minlaydi
va xizmatlar uchun to‘lovni to‘lashni ta’minlashi mumkin.
Mavzu Rele himoyasi va nazorat elektr o’lchov asboblariga texnik xizmat ko’rsatish va ta’mirlash

47 Mavzu Rele himoyasi va nazorat elektr o’lchov asboblariga texnik xizmat ko’rsatish va ta’mirlash
Reja;
1 Elektr o’lchov asboblariga texnik xizmat ko’rsatish
2 Elektr o’lchov asboblariga texnik xizmat ta’mirlash
O‘lchov asboblarini ishlatish davomida ular, elektr jihozlarning xuddi 20 boshqa elementlari kabi, tashqi muhit ta’sirida bo‘ladi. Buning natijasida ularda nosozliklar paydo bo‘lib, oqibatda o‘lchangan kattaliklarning qiymati haqiqiy qiymatlaridan farq qilishi mumkin. Jihozlarning ish rejimlari to‘g‘risida axborot bilan ta’minlovchi elektr o‘lchov asboblari yaxshi qarovni talab qiladi, chunki ishlatish davomida ularning korpusi ifloslanadi, titrash natijasida mahkamlangan joylari va elektr kontaktlari bo‘shashib qoladi. Bundan tashqari, mexanik qismlarining tabiiy yeyilishi, g‘altaklarining o‘ta yuklanishi (natijada izolatsiya yeyiladi va shikastlanadi), elektr zanjirlaridagi uzilish yoki qisqa tutashuvlar, asboblar qismlarining mexanik shikastlanishi va boshqa sabablar tufayli nosozliklar paydo bo‘ladi. Ishlab chiqarish qurilmalarining elektr jihozlarini ishlatish jarayonida ta’mirchi xodimlar asboblarning tashqi sirtlarini chang va ifloslikdan tozalashadi, ularning mexanik mahkamlangan joylari va elektr o‘tkazgichlari ulangan joylarini tekshirishadi.
Ishdan chiqqan asboblarni maxsus muassasalar ta’mirlaydi. Har xil turdagi
elektr o‘lchov asboblari ko‘p miqdorda bo‘lgan yirik korxonalarda ana shu apparatlarni ta’mirlash, rostlash va tekshirishga ixtisoslashgan bo‘limlar tashkil qilinadi. Odatda bu ishlar elektr o‘lchash laboratoriyasida bajariladi, buning uchun u maxsus asboblar, stendlar va namuna asboblar to‘plami bilan jihozlanadi. Laboratoriya xodimlari elektr o‘lchov asboblarini
2.2-rasm. Kuchlanishning vaqtga bog‘liqligi (a) va raqamli elektr o‘lchov asbobining blokli sxemasi (b).
21 ta’mirlash bo‘yicha maxsus tayyorgarlikdan o‘tishadi. Elektr o‘lchash
laboratoriyasi uchun ajratiladigan xonalarga nisbatan alohida talablar qo‘yiladi. Ular titramasligi, yaxshi tabiiy yoritilishi hamda qo‘shni xonalar va ko‘chadan chang so‘rilishiga yo‘l qo‘ymaydigan ventilatsiya bilan ta’minlanishi kerak. Asboblar ta’mirga keltirilganda va ta’mirdan chiqqanda maxsus hujjatlar rasmiylashtiriladi. Ta’mirdan chiqqan asboblarning aniq ko‘rsatishi tekshirilishi lozim.
|
BQ 
1 (n- kanallar) 
N (n- kanallar) 
(n- kanallar) 
(n- kannallar) 
1

126
5.5b- rasm. NxM sig‘imli FKB
5.5 b- rasmda har bir UTBL n - oddiy liniyalardan iborat bog‘lam
sifatida ko‘rsatilgan. Ekvivalent sxema har biri N kirish va M chiqishdan
iborat n ta kommutatorga ega.
Har bir kommutatorda faqat bir xil nomli
kanallar kommutatsiyasi
mumkin, kommutatsiyalanayotgan kiruvchi va chiquvchi liniyalarda bir xil
vaqt holatini egallovchi fazoviy kommutatsiya bloklarining bu xususiyati
shu bilan birga ularning jiddiy kamchiligi hamdir,
bu kamchilik ayniqsa
eng katta yuklama soatida (EKYUS) ichki bandlikni vujudga kelishida
namoyon bo‘ladi. Ichki bandliklar kommutatsiya paytida bo‘sh bir xil
nomli vaqt holatlarining mavjud bo‘lmasligi tufayli, ularni ulash mumkin
bo‘lmaganligi uchun vujudga keladi.
Sxemaning
ikkinchi farqli xususiyati, bu kommutatsiya nuqtalarining
ventillarini guruhli boshqarishdir. Bu xususiyat shu bilan xarakterlidirki,
unda agar
biron - bir FKB ning ventili, masalan, V
11
- R
i
ketma - ketlik
bilan boshqarilsa, uni boshqa qo‘shni
ventillarni ham gorizontal, ham
vertikal bo‘yicha boshqarish uchun ishlatib bo‘lmaydi. FKB integral
sxemalarda masalan: “VA”, “YOKI”, “YO‘Q”, “MS” va “DMS” larda
tuzilishi mumkin.
5.6- rasmda “VA”, “YOKI” turdagi sxemalarda
bajarilgan sxemasi
ko‘rsatilgan. FKB da mos kirishni mos chiqish bilan ulash BQ dan
keladigan buyruq bo‘yicha bajariladi.
Kommutator
NxM
1
Kommutator
NxM
n
1
n
1
N
1
M
1
n
1
n
1
N
1
M
1
n
N
M
1
1
n
ka
nna
li
N
kirish
UTBL
n
ka
na
ll
i
M
c
hiqi
sh
UTBL
127
5.6- rasm. “VA”, “YOKI” turidagi sxemalarda bajarilgan FKB
BQ da FKB ning kirish va chiqish adreslari mavjud.
Boshqaruv
signallari davriy ravishda BQ dan mos vaqt kanali ulanishi vaqtida keladi.
5.1 ifodaning tahlili shuni ko‘rsatadiki, uning har
ij
Y
funksiyasining
amalga oshirish
ij
Y
adresi bo‘yicha Nx1 turidagi
boshqaruvchi tanlash
sxemasi orqali amalga oshirilishi mumkin. Bunday misol tariqasida
)
(
_
1
a
f
X
S
V
Z
i
i
n
i
funksiyani amalga oshiruvchi multipleksor bo‘lishi
mumkin, bu erda
S
- boshqaruv signali,
)
(
a
f
i
- kommutatsiyalanadigan
i
X
kirishning adresi.
5.7- rasmda multipleksor negizida bajarilgan FKB keltirilgan.
5.7- rasm. Multipleksor negizidagi FKB
5.8- rasmda 16x16 turidagi FKB da ikkita
kirish va ikkita chiqish
kanallarini kommutatsiya jarayoni misol tariqasida keltirilgan.
X
1
adress
Boshqaruv
MS
1
М
АSh
BSh
1
n
X
2
Z
MS
MS
ASh
BSh
Mavzu: O’lchov sxemalari ko’prik o’lchov sxemalari - bet 2

|
Mavzu: O’lchov sxemalari ko’prik o’lchov sxemalari
|
bet | 2/5 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 1,1 Mb. | | #142062 |
Bog'liq Taqdimot Muzaffar\'s presentationYuqorida muhokama qilingan qarshilikni o’lchash uchun ishlatiladigan ko’prik Wheatstone deb ataladi. O’lchanadigan davrlarni ulash uchun faqat ikkita terminaldan (B va C) foydalanadi. Boshqa ikkita ko’prik, Myurrey va Kupfmuller, yanada rivojlangan sxemalarga ega. Bu erda o’lchangan davrlar uchta terminal (A, B va C) bilan ulanadi. Murakkab Hilborn/Graf sxemalarida to’rtta terminal (A, B, B’ va C) qo’llaniladi. Rasm. 3. Ulanish nuqtalari sonini ko’paytirishning ma’nosi ko’priklar yordamida o’lchash sxemalarini ko’rib chiqishda aniq bo’ladi. - Yuqorida muhokama qilingan qarshilikni o’lchash uchun ishlatiladigan ko’prik Wheatstone deb ataladi. O’lchanadigan davrlarni ulash uchun faqat ikkita terminaldan (B va C) foydalanadi. Boshqa ikkita ko’prik, Myurrey va Kupfmuller, yanada rivojlangan sxemalarga ega. Bu erda o’lchangan davrlar uchta terminal (A, B va C) bilan ulanadi. Murakkab Hilborn/Graf sxemalarida to’rtta terminal (A, B, B’ va C) qo’llaniladi. Rasm. 3. Ulanish nuqtalari sonini ko’paytirishning ma’nosi ko’priklar yordamida o’lchash sxemalarini ko’rib chiqishda aniq bo’ladi.
Ta’riflangan barcha ko’prik davrlari to’g’ridan-to’g’ri oqimdagi o’lchovlar uchun ishlatiladi (terminallarga ulangan faol qarshiliklarning qiymatlari aniqlanadi). Bundan tashqari, Wheatstone va Murray ko’prigi sxemalari o’zgaruvchan tokda o’lchash uchun ishlatiladi (terminallarga ulangan sig’imlarning qiymatlari aniqlanadi). Bunday ko’priklarda kuchlanish manbai sinusoidal kuchlanish generatoridir. - Ta’riflangan barcha ko’prik davrlari to’g’ridan-to’g’ri oqimdagi o’lchovlar uchun ishlatiladi (terminallarga ulangan faol qarshiliklarning qiymatlari aniqlanadi). Bundan tashqari, Wheatstone va Murray ko’prigi sxemalari o’zgaruvchan tokda o’lchash uchun ishlatiladi (terminallarga ulangan sig’imlarning qiymatlari aniqlanadi). Bunday ko’priklarda kuchlanish manbai sinusoidal kuchlanish generatoridir.
Hilborn/Graph ko’prigi boshqa afzalliklarga ega – bu barcha o’tkazgichlar qisqa tutashgan kabeldagi nosozlikni aniqlashning yagona yo’li. Qo’shimcha o’tkazgichlarning qarshilik qiymatiga befarqligi tufayli, faqat nosozlik joylashgan kabelning o’tkazgichlari emas, balki boshqa ikkita o’tkazgich (yoki boshqa kabeldan bir juft o’tkazgich yoki boshqa har qanday o’tkazgich juftligi) mahalliylashtirish uchun foydalanish mumkin. Hilborn/Graph ko’prigining ushbu xususiyati kabelda uning barcha yadrolari past izolyatsion qarshilikka ega bo’lgan joyni muvaffaqiyatli qidirishni ta’minlaydi (bunday nuqson, masalan, chaqmoq urishi paytida yadrolarning sintezi natijasida yuzaga keladi yoki yadrolarning qog’oz izolatsiyasi bilan kabelning kuchli qisqa tutashuvi
|
| |
Ko’prik usullari bilan o’lchash ko’prik shoxlari orasidagi muvozanatga erishishga asoslangan. Bu muvozanat qarama-qarshi tugunlar orasiga ulangan galvanometr bilan aniqlanadi

|
Ko’prik usullari bilan o’lchash ko’prik shoxlari orasidagi muvozanatga erishishga asoslangan. Bu muvozanat qarama-qarshi tugunlar orasiga ulangan galvanometr bilan aniqlanadi
|
bet | 5/5 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 1,1 Mb. | | #142062 |
Bog'liq Taqdimot Muzaffar\'s presentation Ko’prik usullari bilan o’lchash ko’prik shoxlari orasidagi muvozanatga erishishga asoslangan. Bu muvozanat qarama-qarshi tugunlar orasiga ulangan galvanometr bilan aniqlanadi. - Keyin o’zgaruvchan tok yoki shahar quvvat manbai o’lchangan miqdorga ko’ra qarama-qarshi tugunlarga ulanadi: sig’im va indüktans uchun AC, qarshilik uchun DC va AC.
Umumiy xususiyat – bu ko’prikning bir diagonali bilan bog’langan quvvat manbai, shuningdek, ko’rsatkich usuli: indikator boshqa diagonalga ulangan, filiallarning muvozanatlashuvi bir xil bo’lib, o’zgaruvchan qarshilik yordamida ulangan. Reostat. Umumiy xususiyat – bu ko’prikning bir diagonali bilan bog’langan quvvat manbai, shuningdek, ko’rsatkich usuli: indikator boshqa diagonalga ulangan, filiallarning muvozanatlashuvi bir xil bo’lib, o’zgaruvchan qarshilik yordamida ulangan. Reostat. Noma’lum qarshilik faqat qarshilik bo’lishi shart emas. Bu tashqi parametrlar (haroratning o’zgarishi, yorug’lik va boshqalar) tufayli qarshiligi o’zgarib turadigan termometr, termistor, kuchlanish o’lchagich yoki boshqa yarimo’tkazgich komponenti bo’lishi mumkin. - Ko’prik o’lchovlari qarshilik qiymatlarini o’lchash uchun ham, ushbu qiymatlarning berilgan nominal qiymatdan og’ishlarini aniqlash uchun ham qo’llaniladi. Ular eng keng tarqalgan va ilg’or o’lchash usullaridan biridir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ko’prik usullari bilan o’lchash ko’prik shoxlari orasidagi muvozanatga erishishga asoslangan. Bu muvozanat qarama-qarshi tugunlar orasiga ulangan galvanometr bilan aniqlanadi
|
КМ 
КМ - So’z boshi

123
faqat
fazoviy kommutatsiyasi;
faqat vaqt kommutatsiyasi;
«fazo – vaqt» kommutatsiyasi;
«vaqt - fazo» kommutatsiyasi;
«fazo – vaqt - fazo» kommutatsiyasi;
«vaqt – fazo - vaqt» turidagi kommutatsiya.
Fazoviy
va
vaqt
kommutatsiyasining
yanada
murakkab
kombinatsiyalari mavjud.
Shulardan ba’zilarini ko‘rib chiqamiz.
5.2. Fazoviy kommutatsiya
Fazoviy kommutatsiya qurilmasi dekada –
qadamli va koordinata
turidagi ATSlarda ishlatilgan edi, ya’ni raqamli kommutatsiya paydo
bo‘lishidan ancha avval ishlatilgan edi.
Fazoviy kommutatsiya
kvazielektron va elektron ATSlarning birinchi avlodining kommutatsiya
maydonlari tuzilishining asosi bo‘lgan. Xususan, 1ESS, 2ESS va 3ESS
Amerika stansiyalari hamda KVARS, MT- 20/25,
ISTOK stansiyalari
faqat fazoviy kommutatsiyadan foydalanadi.
Elektromexanik va kvazielektron stansiyalarida fazoviy S -
kommutatorlar (Space - fazo so‘zidan olingan) kommutatsiya maydonida
mexanik bog‘lovchi yo‘lini barpo etadi, u butun ulanish davomida ulanib
turadi. Bunda kommutatsiya maydoning kirishi
bilan uning chiqishi
o‘rtasida fizik ulanishni ta’minlaydi.
5.4- rasmda kirishdagi birinchi chiquvchi raqamli traktdagi i –
kanalni (i- vaqt oralig‘i) chiqishdagi M – raqamli traktdagi i- kanal bilan,
hamda kirishdagi N raqamli traktdagi 0- kanalni chiqishidagi birinchi
raqamli traktdagi 0- kanal bilan kommutatsiyasi misol tariqasida
keltirilgan.
5.4- rasm. Fazoviy kommutatsiya jarayoni.
RКМ
t
0
. . t
i
. t
31
t
0
. t
i
. . t
31
t
0
. t
i
. t
31
t
0
. . t
i
. t
31
t
31
t
31
124
Raqamli fazoviy kommutatsiya kirishlarini chiqishlar bilan ulash faqat
kirishga ajratilgan vaqt oralig‘i nomeri chiqishiga ajratilgan vaqt nomeriga
mos kelgan holdagina
ulanish imkonini beradi, ya’ni vaqt kanallariga
biriktirilgan vaqt intervali o‘zgarmagani tufayli fazodagi kommutatsiyada
har xil traktdagi bir xil nomli vaqt kanallarining kommutatsiyasi bajariladi.
Agar:
i
X
- ixtiyoriy kiruvchi raqamli trakt bo‘lsa, bunda
N
i
,
1
;
j
Z
- ixtiyoriy chiquvchi raqamli trakt bo‘lsa, bunda
;
ij
Y
- kommutatsiyalanayotgan traktlarni aniqlovchi funksiyasi.
U holda quyidagi tizimga ega bo‘ladi:
M
j
Y
X
V
Z
G
ij
i
N
i
j
,
1
,
1
(5.1)
Boshqa tomondan olganda, ixtiyoriy kirish
trakti ixtiyoriy chiqish
trakti bilan kommutatsiyalanishi uchun, Z ni quyidagi ko‘rinishda yozish
mumkin:
ij
i
i
j
j
Y
X
V
Z
V
Z
U holda quyidagi tizimga ega bo‘lamiz:
N
i
Y
X
V
Z
R
ij
i
i
j
,
1
:
,
(5.2)
Mavzu: O’lchov sxemalari ko’prik o’lchov sxemalari - bet 3

|
Mavzu: O’lchov sxemalari ko’prik o’lchov sxemalari
|
bet | 3/5 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 1,1 Mb. | | #142062 |
Bog'liq Taqdimot Muzaffar\'s presentationHilborn/Graph ko’prigi boshqa afzalliklarga ega – bu barcha o’tkazgichlar qisqa tutashgan kabeldagi nosozlikni aniqlashning yagona yo’li. Qo’shimcha o’tkazgichlarning qarshilik qiymatiga befarqligi tufayli, faqat nosozlik joylashgan kabelning o’tkazgichlari emas, balki boshqa ikkita o’tkazgich (yoki boshqa kabeldan bir juft o’tkazgich yoki boshqa har qanday o’tkazgich juftligi) mahalliylashtirish uchun foydalanish mumkin. Hilborn/Graph ko’prigining ushbu xususiyati kabelda uning barcha yadrolari past izolyatsion qarshilikka ega bo’lgan joyni muvaffaqiyatli qidirishni ta’minlaydi (bunday nuqson, masalan, chaqmoq urishi paytida yadrolarning sintezi natijasida yuzaga keladi yoki yadrolarning qog’oz izolatsiyasi bilan kabelning kuchli qisqa tutashuvi Ko’prik sxemalari nima uchun ishlatiladi? Ko’prik sxemalari nima uchun ishlatiladi? Ko’prik sxemasi elektr zanjirining elementlarini (qarshiliklar, rektifikator diodlar va boshqalar) ulash uchun sxema bo’lib, elektr energiyasi manbaiga bevosita ulanmagan zanjirning ikkita nuqtasi o’rtasida ko’prik novdasining mavjudligi bilan tavsiflanadi. Ko’prik sxemasi Wheatstone ko’prigi sxemasiga asoslangan. Ko’prik sxemasining ishlash printsipi ko’prik qo’llaridagi impedans nisbatlari Za/Zb = Zx/Zd teng bo’lsa, ko’prik diagonalida (indikator qurilmasida) oqim yo’qligiga asoslanadi. - Null indikatorining sezgirligini oshirish orqali ko’prik pallasida impedans nisbatlarining tengligiga juda aniq mos kelishiga erishish mumkin. Ko’prik o’lchovlari ushbu printsipga asoslanadi.
Ko’prik sxemasi (Wheatstone ko’prigi sxemasi) Wheatstone ko’prigi sxemasi ohm fraktsiyalaridan bir necha megaohmgacha bo’lgan qarshilikni aniq o’lchash uchun turli shakllarda qo’llaniladi. Ko’prik zanjirlari uchun quvvat manbalari doimiy yoki AC kuchlanish manbalari bo’lishi mumkin. Ko’prik sxemasini muvozanatlash elektr ta’minoti kuchlanishidagi o’zgarishlardan butunlay mustaqildir (ko’prik kuchlanishining o’zgarishi balans holatiga ta’sir qilmaydi).
|
| |
Signaling Transport protokoli

229
va ular qanday yaratilishini belgilaydi. Transport paketli tarmoqda
marshrutlashtirishdan va kommutatorlardan iborat. Barcha transport
tarmog‘i foydalana olishi va birgalikda xizmatlarni ulashga majburdir.
IP - telefoniyani shakllangan global telefon jamiyatga kiritilishida
amaldagi
umumiy
foydalanishdagi telefon tarmog‘ining asosiy
qonunlariga: verguldan keyin uchta to‘qqiz bilan eksplutatsion
ishnochlilik, real vaqtda nutqni uzatish sifatining qat’iy normalari va shu
kabilarga rioya qilishi zarurdir.
Qonunlar, qoidalar va normalarga nisbatan amaldagi UFTf
tarmog‘ining yuz yillik davridan ko‘proq davrda shakllangan an’analar
muhimdir. Shuning uchun foydalanuvchilar uchun odatiy bo‘lgan nomerni
terish, telefon xizmatlaridan foydalana olish usullari kabi barchi harakatlar
muhimdir. Shunday qilib, abonent IP- telefoniya va oddiy telefon aloqa
o‘rtasidagi
farqni nutq sifati, foydalana olish algoritmi bo‘yicha farqni
sezmasligi kerak.
Xuddi shu sabab bo‘yicha foydalanuvchi axborotni uzatish va
signalizatsiya- ning to‘liq ravshanligi UFTf va IP - tarmoqlar o‘rtasida
taminlanishi yaxshidir. Gap shundaki, farqi, masalan, ko‘pgina korporativ
aloqa tarmoqlaridan, umumiy foydalanish tarmog‘i milliy va idoraviy
chegaralarga ega emas. IP - telefoniya birgalikdagi ishni qo‘llab -
quvvatlash imkoniyatiga ega bo‘lishi va dunyoning
turli mamlakatlarda
qabul qilingan aloqaning ko‘plab standartlari bilan axborot tiniqligini
ta’minlashi kerak. Gap faqat elektr tutashuvi to‘g‘risida emas, balki yuqori
darajalar protokollari va ilovalar, to‘lovlar to‘lanishi va boshqalarning
o‘zaro ishlashi kabi vazifalarning o‘zaro ma’qul qarorni topish zarurdir.
Qisqa muddatda IP - texnologiya o‘zining texnik mustaqilligini
isbotlashga ulgurdi. U texnologik va iqtisodiy
hodisa kabi umum tan
olingan reallik va kuchlar sifatida dunyoda mustahkam tasdiqlandi. Bugun
hech kim bu jiddiy va uzoq vaqtligiga shubha qilmaydi.
Bugungi kunga IP - tarmoq tarmoqlangan tuzilmaga ega, yangi
uskuna, stan- dartlar paydo bo‘lyapti, bunda eskilari yo‘qolmoqda.
Chaqiruvlarning eng kichik qismi uchun signalizatsiyaning bitta protokoli
ishga tushgan bo‘ladi.
Bundan tashqari, IP - texnologiya bo‘yicha qurilgan tarmoq boshqa
tarmoqlar, xususan UFTf tarmoqlari bilan o‘zaro
ishlash imkoniga ega
bo‘lishi kerak.
Softswitch ZXSS10 SS1b dasturiy kommutatori

|
Softswitch ZXSS10 SS1b dasturiy kommutatori
|
bet | 2/3 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 32,44 Kb. | | #136011 |
Bog'liq амалиет 12Softswitch ZXSS10 SS1b dasturiy kommutatori
ZXSS10SS1b ZTE korporatsiyasining NGN arxitekturasi uchuntayanch qurilma bo‘lib, chaqiriqlarni nazorat qilish, mediashlyuzga kirish imkoniberish, marshrutlash,autentifikatsiya protokollarni qayta ishlash va x.k. vazifalarni bajaradi.
Xizmat ko‘rsatish darajasida SCP serveri bilan o‘zaro bog‘lanib, ZXSS10 SS1b nafaqat UfTT ning boshlang‘ich xizmatlarini balki multimediali, an’anaviy intelektual tarmoq xizmatlari, shaxsiy IP-xizmatlari va qo‘shimcha qiymatga ega xizmatlarni amalga oshiradi.
Vazifasi: Oddiy va murakkab chaqiriqlarni qayta ishlash; protokollarni moslashtirish; kelajakda yangi xizmatlarni qo‘shish imkonini beruvchi xizmat platformalarining ochiq standart interfeysi;
Narxlar xisobi, autentifikakitsiya, texnik xizmat ko‘rsatishni qo‘llab quvvatlash; E.164 manzillarni IP-manzilga o‘zgartirish; Dual-homing (ikki turda rezervlash) mexanizmini qo‘llab quvvatlash; tizimning resurslarini boshqarishning markazlashgan usuli va resurslarni taqsimlag va boshqarish.
Protokollar: CHaqiriqni nazorat qilish protokollari: ISUP, TUP over IP, SIP,SIP-I, H.323, V5.2, R2, PRA;transportni nazorat qalish protokollari: TCP, UDP, SCTP, TCAP/SCCP; mediani nazorat qilish protokollari : H.248/MEGACO, SIP, MGCP, NCS; xizmat ilova protokollari: INAP(CS2), LDAP, RADIUS, MAP; texnik xizmat ko‘rsatishni boshqarish protokollari: SNMP, FTP, Telnet.
Tizimning sig‘imi: Abonentlar: 16,000,000 (maks.); ulovchi liniyalar: 1,600,000 (maks.); signal shlyuzlarining soni: 1000 (maks.);signalizatsiya punktining maksimal soni: 1024;signal linklarining maksimal soni: 1500x64kili 100x2M; mediashlyuzlar soni: 2 mln; billing aniqligi: ≥99.9999%.
Ishonchliligi:qayta tiklash vaqti: 5 min dan kam (maks.); NetNumenTM N31. Integrallashgan tarmoqni boshqarish tizimi.
NGN ning integrallashgan tarmoqni boshqarish tizimi tarmoqning barcha elementlari va Softswitch, TG, SG, IAD ma’lumot uzatish qurilmalarini boshqarishni ta’minlaydi.
Bundan tashqari tizim foydalanuvchilarning boshqa ishlab chiqaruvchilar qurilmalarini boshqarishda unifikitsiyalangan interfeysinini amalga oshiradi.
|
| |
Sеmеntli qоrishmа - Inshootlarni qurish va ekspluatatsiya

|
Inshootlarni qurish va ekspluatatsiya
|
bet | 101/106 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 17,83 Mb. | | #238557 |
Bog'liq 5. AVTOMOBIL YO‘LLARIDAGI SUN’IY1docxSеmеntli qоrishmа – sеmеnt, qum vа suv qоrishmаsi.
Chаqiq tоshli bаllаst – yо‘l qurilmаsining ustki qismi uchun bаllаst.
Chеgаrаviy muvоzаnаt – uning аsоsidа chеgаrаviy muvоzаnаt shаrti yоtgаn bо‘lib, u tеmirbеtоn еlеmеntning birоn-bir kеsimidа ро‘lаt аrmаturаning оquvchаnlik chеgаrаsi hаmdа bеtоn mustаhkаmlik chеgаrаsigа bir vаqtning о‘zidа еrishishni kо‘zdа tutib, рlаstik shаrnir nоmini оlgаn hоdisа yuzаgа kеlgаnini mа’lum qilаdi. Bu tеmirbеtоn uchun yаgоnа mustаhkаmlik mеzоnini tорish imkоnini bеrib, аvvаlgi – klаssik nаzаriyаgа muvоfiq аrmаturа vа bеtоn tеgishli ruхsаt еtilgаn kuchlаnishlаrdаn kеlib chiqib, аlоhidа-аlоhidа hisоblаnаr еdi.
Chеgаrаviy hоlаt – kоnstruksiyа еlеmеntlаri tаshqi kuchlаrgа qаrshilik kо‘rsаtа оlmаy qоlаdigаn hоlаt chеgаrаviy hоlаt dеb аtаlаdi. Хаvfsizlik tаlаblаrini bаrtаrаf еtib bо‘lmаydigаn tаrzdа buzilishi yоki bеrilgаn раrаmеtrlаrni mе’yоrlаrdа bеlgilаngаn chеgаrаdаn tiklаb bо‘lmаs dаrаjаdа chiqib kеtishi, yо fоydаlаnish sаmаrаdоrligining ruхsаt еtilgаn quyirоq bаrtаrаf еtib bо‘lmаs dаrаjаgа tushishi yоki о‘rtаchа yо kарitаl tа’mir о‘tkаzish zаrurаti tufаyli оb’еktdаn bundаn kеyingi fоydаlаnishning tо‘хtаtilаdigаn hоlаti. Chеgаrаviy hоlаt bеlgilаri mаzkur оb’еktning mе’yоriy-tехnik hujjаtlаridа bеlgilаnаdi. Ulаr ikki guruhgа bо‘linаdi. Birinchi guruh bо‘yichа еlеmеntlаr mustаhkаmlik, ustivоrlik, chidаmlilik, sоvuqbаrdоshlilik vа hоkаzоlаrgа hisоblаnаdi. Ikkinchi guruh bо‘yichа kоnstruksiyаlаr bikrlik vа yоriqbаrdоshlilikkа hisоblаnаdi.
Chеgаrаviy hоlаtlаrning birinchi guruhi – о‘z ichigа kоnstruksiyаlаr, аsоslаrning fоydаlаnish uchun butkul yаrоqsizligigа yоki trаnsроrt inshооtlаri kо‘tаruvchаnlik хususiyаtining tо‘liq (qismаn) yо‘qоtilishigа оlib kеlаdigаn chеgаrаviy hоlаtlаrni оlаdi. Chеgаrаviy hоlаtlаrni birinchi guruhi bо‘yichа hisоblаsh оrqаli kоnstruksiyаlаr buzilishini, kоnstruksiyа shаkli ustivоrligi yо‘qоlishini (ustivоrlikkа hisоblаsh), chаrchаsh nаtijаsidа buzilishini, kо‘р kаrrа tаkrоrlаnuvchi yuklаr tа’siridа buzilishini, kuch оmillаri hаmdа nоqulаy tаshqi muhitning zаrаrli tа’siri оstidа buzilishini оldi оlinаdi.
|
| |
Fazoviy kommutatsiya blokining qurilish tamoyili

125
5.5a- rasm. Ventil asosida qurilgan FKB
Har bir ventil ikkita kirishga va bitta chiqishga ega, kirishlardan biri
asosiy bo‘lib, ikkinchisi esa boshqaruv qurilmasi bilan bog‘langan
boshqaruvchi hisoblanadi.
Ventillarni
boshqarish P
i
impulsli ketma - ketlik bilan amalga
oshiriladi, ularning vaqt holatlari IKM tizimining kanalli oraliqlarning
holatlari bilan sinxronlangan bo‘ladi. Har bir ventil ixtiyoriy P
i
– ketma -
ketlik bilan boshqarilishi mumkin. (
n
i
,
1
)
va ventilning boshqaruv
kirishiga n dan iborat ixtiyoriy ketma - ketlik soni berilishi mumkin.
Ventil ochilganda uning asosiy kirishi chiqish bilan ulanadi, natijada vaqt
holati P
i
- boshqaruv ketma - ketligining vaqt holatiga mos keladigan
kanalda UTBL ning kiruvchisidan chiquvchisiga
IKM signallarni
translyasiya qilish uchun imkon beradi. Ventilni ochish vaqti boshqaruv
ketma - ketlik impulsining uzunligiga teng, u esa o‘z
navbatida kanalli
oraliq uzunligiga teng. Agar ulanish o‘rnatish zarur bo‘lsa, masalan,
birinchi UTBL ning 1, 5 va 7 kanallari bilan birinchi chiquvchi UTBL
ning xuddi shunday kanallari bilan, hamda birinchi kiruvchi UTBL ning 2,
3 va 21 kanallari bilan, chiquvchi M liniyaning
bir nomli kanallari bilan
ulash kerak bo‘lsa, unda V
11
ventilning boshqaruvchi kirishga P
1
,P
5
va P
7
V
1m
ventilning boshqaruvchi kirishiga esa P
2
, P
3
, P
21
ketma- ketlik berish
etarlidir.
5.5b - rasmda har birida n impulsli
kanallarga ega UTBL NxM
sig‘imli ko‘rib chiqilgan KB ning fazoviy ekvivalenti tasvirlangan.
Panjara sistemasidagi po‘lat oraliq qurilmalarini montaj qilish

|
Panjara sistemasidagi po‘lat oraliq qurilmalarini montaj qilish
|
bet | 22/106 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 17,83 Mb. | | #238557 |
Bog'liq 5. AVTOMOBIL YO‘LLARIDAGI SUN’IY1docx4.2. Panjara sistemasidagi po‘lat oraliq qurilmalarini montaj qilish
Hozirgi vaqtda panjara sistemasidagi oraliq qurilmalarni to‘sinni va aralashgan sistemalari turli konstruktiv formalarga ega.
4.8-rasm. Pastki belbog‘I bikr bo‘lgan oraliq qurilmalarni sxemalari:
a) Parallel belbo‘g‘li; b) GD Papov sistemasidagi.
L-84m oraliq qurilma to‘sinlari xarakat qismida to‘sin kletkalaridan ko‘ndalang va bo‘ylama temirbeton plitalaridan iborat. Katta oraliqli to‘sinlarni xarakat qismi og‘irligini kamaytirish uchun ortograf pletalari ishlatiladi.
Oraliq qurilma bosh fermalari belbog‘, ustun va xovonlar elementlari bilan jihozlangan.
Panjara sistemasidagi uzlukli egiluvchan belbog‘li oraliq qurilmalarini xovonlar ustida yig‘ish.
Bir butun xovonlar ustida yig‘ish boshqa usullardan farqi shundaki, ularni aniqlik darajasi katta. Ularni kamchiligi xovonlarni juda ham qimmatligi, shuning uchun konstruksiyani pastki belgisi suv satxidan uncha katta bo‘lmagan (3-5m) xollarda yig‘ish maqsadga muvofiqdir.
Seksiyani yig‘ilganda avval pastki belbog‘ elementlari va pastki bo‘ylama o‘ramlarini yig‘ishdan iborat. Shundan so‘ng xovonlarni ustunlari va ustki belbog‘larni va gorizontal bo‘ylama va ko‘ndalang bog‘lamlarni seksiyalar bo‘yicha yig‘ib boriladi.
Yarim osma usulda montaj qilishda xovonlarni bir butun emas, alohida-alohida tayanch singari o‘rnatiladi. Bunda fermani pastki seksiya elementlari biriktirilganga qarab, vaqtinchalik tayanchga ustuvorlikni yo‘qotmagan holda o‘rnatiladi. Ustuvorlik domkratlar asosida siljitish yo‘li bilan tayyor tayanch ustigacha olib boriladi. Surilish natijasida bo‘sh qolgan vaqtinchalik tayanchlar keyingi etaplar uchun ko‘chirib o‘tkaziladi. Yarim osma usulda yig‘ish faqat oldinda fazoviy o‘zgarmagan holatda seksiyalar bo‘yicha olib borilishi kerak. O‘zgarmas seksiyalarni hosil bo‘lishi uchburchaklarni qat’iy ravishda biriktirishi bilan olib boorish zarur.
4.9-rasm. Yopiq xolatdagi oraliq qurilmalarni prinsipial sxemalari:
a) Butunlasi xovonlar; b) Yarim osligan yig‘ish; v) Osma yig‘ish; g) Sijitish; d) Qalqima vositasida butunlasi oraliq qurilmalarni siljitish
|
| |
Yuk bо‘yichа ishоnchlilik 

|
Yuk bо‘yichа ishоnchlilik
|
bet | 104/106 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 17,83 Mb. | | #238557 |
Bog'liq 5. AVTOMOBIL YO‘LLARIDAGI SUN’IY1docxYuk bо‘yichа ishоnchlilik f kоеffitsiyеnti – yuklаrning mе’yоriy qiymаtdаn о‘zgаruvchаnlik yоki nоrmаl fоydаlаnish shаrtlаridаn nохush (kаttа yо kichik) tаrаfgа chеtlаshishi tufаyli еhtimоl tutilgаn оg‘ishi хuddi аnа shu mе’yоriy hujjаtlаr bо‘yichа yuk turigа bоg‘liq rаvishdа qаbul qilinаdigаn yuk bо‘yichа ishоnchlilik γf kоеffitsiyеnti bilаn hisоbgа оlinаdi.
Yuk kо‘tаrish qоbiliyаti – qurilish kоnstruksiyаlаri, ulаrning еlеmеntlаri, hаmdа zаmin gruntlаri funksiоnаl sifаtlаrini yо‘qоtmаgаn hоldа kо‘tаrа оlаdigаn mаksimаl yuk. Sinоv оb’еktining mustаhkаmligi yоki ustivоrligining yо‘qоlishi vujudgа kеlаdigаn yuk bilаn tаvsiflаnаdi.
Yuk kо‘tаruvchi kоnstruksiyаlаr – binо vа inshооtlаrning mustаhkаmlik, qаttiqlik vа ustuvоrligini tа’minlаydigаn vа ulаrgа tushаyоtgаn аsоsiy yuklаrni о‘zigа qаbul qiluvchi kоnstruksiyаlаr.
Yuk kо‘tаruvchilik qоbiliyаti chеgаrаsi – hаr ikki bеlgini tаqqоslаsh оrqаli kоnstruksiyа yuk kо‘tаruvchilik qоbiliyаti chеgаrаsi – undаn fоydаlаnish imkоniyаtining еng sо‘nggi chеgаrаsidir, yа’ni fоydаlаnishning tо‘хtаtilishi fаlоkаt еmаs, bаlki аvаriyаning оldini оlish yо‘lidаgi bir qаdаm хоlоs, dеgаn хulоsа kеlib chiqаdi.
Yuk tushiruvchi рlitаli ustun – kо‘tаrmа tоmоngа qаrаgаn, gruntning yоn tоmоndаn uning dеvоrigа tushаdigаn bоsimni kаmаytirish uchun qurilаdigаn kоnsоlli ustun.
Yuklаrning аlоhidа (fаvqulоddа) uyg‘unliklаri – yuklаrning dоimiy, uzоq muddаtli vа еhtimоliy qisqа muddаtli vа аlоhidа yuklаrning biridаn tаrkib tораdi. Bundа hisоb-kitоbgа kiritilаdigаn muаyyаn qisqа muddаtli yuk tеgishli uzоq muddаtli yukdа hisоbgа оlingаn qiymаtgа kаmаytirilib qаbul qilinаdi.
Yuklаrning аsоsiy uyg‘unliklаri – hisоbgа оlinаdigаn yuklаr tаrkibigа bоg‘liq rаvishdа dоimiy, uzоq muddаtli vа qisqа muddаtli yuklаrdаn ibоrаt bо‘lаdi.
Yuqоri suv sаthli kо‘рrik – tоshqin suvlаri vа bаhоrdа kо‘chgаn muzlаr о‘tishini tа’minlоvchi bаlаndlikdа jоylаshgаn, hаmdа hаr qаndаy suv sаthlаridа hаm suvgа bоtmаydigаn оrаliq qurilmаli kо‘рrik.
|
| |
Funksionalligi - 12 – amaliy mashg‘ulot zxss10SS1b misolida Softswitch uskunasini o’rganish

|
12 – amaliy mashg‘ulot zxss10SS1b misolida Softswitch uskunasini o’rganish
|
bet | 3/3 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 32,44 Kb. | | #136011 |
Bog'liq амалиет 12Funksionalligi: Topologiyalarni aks ettirish va boshqarish; rad etishlarni boshqarish; ishlovchanligini boshqarish; konfiguratsiyalarni boshqarish; hisobotlarni boshqarish; dasturiy ta’minot versiyasini boshqarish; diagnostik testlashni boshqarish; xolatlar jurnalini boshqarish; xavfsizlikni boshqarish; tizimni boshqarish.
Xarakteristikalari: Unifikatsiyalangan platforma. Markazlashgan usul bilan unifikatsiyalangan platformadagi turli hildagi elementlar ishini boshqarish; kengaytirildagian platforma. Ushbu platforma J2EE ga asoslangan bo‘lib, yangi funksiyalarni va tarmoq elementlarini qo‘shishning osonligi bilan ahamiyatlidir; OS va DB larninig turli hilligi. Platforma ko‘plab turdagi operatsion sistemalarni jumladan, Windows, LUNIX va UNIX kabilarni qo‘llab quvvatlaydi. SHuningdek, ushbu prlatforma ko‘plab turdagi ma’lumotlar bazasini ya’ni SQL server , Oracle va SYSBASE kabilar bilan ishlay oladi. Kuchli EMS va NMSfunksiyalari; Topologiyalarni boshqarishni mustaxkam usuli.
Tizimning sig‘imi: Bir vaqtning o‘zida 3000 birrangli tarmoq eelementlari va 50 ta foydalanuvchini boshqarish; so‘rovlar bo‘yicha ishlovchanligi: elementlarni so‘rov davri: o‘z xolatida 133 sekund va 30 minimum sekund.So‘rov vaqtidagi xatolik: < 2 sekund. Tarmoq elementlari ishchanligini so‘rov davri: o‘z xolatida 300 sekund va minimum30sekund. Ishlovchanlikning maksimal parametri (MIB): sekundiga 200 birlik. Avariyalarni qayta ishlash vaqti:20 sekunddan ko‘p emas. Tizim to‘la yuklanish vaqtida: 30 sekunddan ko‘p emas. Maksimal qayta ishlash qobiliyati: sekundiga 300 birlik. Statistika va navbatlarning ishchanligi:sekundiga 4000 birlik. Imkoniylik: Aloxida server : MTTR8.5 m, MTBF 259200m, imkoniylik 99.997%. Zaxiralangan serverlar:MTTR70 m, MTBF259200 m, imkoniylik 99.9997%.
Protokollar: Southbound protokoli: SNMP (V1, V2C): MIB; TELNET va MML, TR069. Northbound protokoli: CORBA, SNMP, MML. Boshqa proto jno65h......kollar: CORBA V2.3, XML V1.0, JAVA RMI V1.0, JDBC V1.1&V2.0.
|
| |
Mexanik muvozanat tarozilarining elektr analogi bo’lgan ko’prik sxemalari barcha elektr differentsial o’lchash usullarining asoschisi hisoblanadi

|
Mexanik muvozanat tarozilarining elektr analogi bo’lgan ko’prik sxemalari barcha elektr differentsial o’lchash usullarining asoschisi hisoblanadi
|
bet | 4/5 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 1,1 Mb. | | #142062 |
Bog'liq Taqdimot Muzaffar\'s presentation Mexanik muvozanat tarozilarining elektr analogi bo’lgan ko’prik sxemalari barcha elektr differentsial o’lchash usullarining asoschisi hisoblanadi. Ko’prik o’lchovlari – ko’prik zanjirlari yordamida to’g’ridan-to’g’ri oqim (doimiy tok qarshiligi, oqim) va o’zgaruvchan tok (faol qarshilik, sig’im, indüktans, o’zaro indüktans, chastota, yo’qotish burchagi, sifat omili va boshqalar) bo’yicha elektr zanjirlarining parametrlarini o’lchash usullari. Ko’prik o’lchovlari – ko’prik zanjirlari yordamida to’g’ridan-to’g’ri oqim (doimiy tok qarshiligi, oqim) va o’zgaruvchan tok (faol qarshilik, sig’im, indüktans, o’zaro indüktans, chastota, yo’qotish burchagi, sifat omili va boshqalar) bo’yicha elektr zanjirlarining parametrlarini o’lchash usullari. - Ko’prik o’lchovlari, shuningdek, sensorlar yordamida elektr bo’lmagan kattaliklarni elektr o’lchovlari uchun keng qo’llaniladi – o’lchangan miqdorning funktsional bog’liq bo’lgan elektr davri parametriga oraliq konvertorlar.
O’lchov ko’prigi O’lchov ko’prigi Ko’prik o’lchovlari taqqoslash moslamalari toifasiga kiruvchi o’lchov ko’priklari (ko’prik qurilmalari) yordamida amalga oshiriladi. Umumiy holatda, ular bir nechta ma’lum va bitta noma’lum (o’lchangan) qarshiliklardan tashkil topgan, bitta manbadan quvvatlanadigan va ko’rsatuvchi qurilma bilan jihozlangan elektr zanjiridan foydalanishga asoslangan. - Ma’lum bo’lgan qarshiliklarni o’zgartirib, ushbu sxema indikator bilan ko’rsatilgan kontaktlarning zanglashiga olib keladigan alohida bo’limlarida ma’lum bir kuchlanish taqsimotiga erishilgunga qadar tartibga solinadi.
Shubhasiz, berilgan kuchlanish nisbati, shuningdek, ma’lum bir kontaktlarning zanglashiga olib keladigan qarshilik koeffitsientiga mos keladi, agar qolgan qarshiliklar ma’lum bo’lsa, noma’lum qarshilikni hisoblash mumkin. Shubhasiz, berilgan kuchlanish nisbati, shuningdek, ma’lum bir kontaktlarning zanglashiga olib keladigan qarshilik koeffitsientiga mos keladi, agar qolgan qarshiliklar ma’lum bo’lsa, noma’lum qarshilikni hisoblash mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mexanik muvozanat tarozilarining elektr analogi bo’lgan ko’prik sxemalari barcha elektr differentsial o’lchash usullarining asoschisi hisoblanadi
|