O'qituvchining kirish so'zi

2. O'qituvchining kirish so'zi: bu bosqichda o'qituvchi o'quvchilarni yangi o'quv yili boshlangani bilan tabriklaydi. So'ng ularning bilimlarini qayta esga olish uchun savollar beradi. Yangi mavzu nomini aytadi va dars o'tish rejasi, darsning maqsadi bilan o'quvchilarni lanishtiradi hamda ularni doskaga yozib qo'yadi. Oqituvchi o'quvchilarning diqqatini yangi mavzuga jalb etishi va ularni darsni o'zlashtirishga, bilimlarni puxta egallashga tayyorlashi kerak.
3. O'quvchilarning egallagan bilimini tekshirish va vaholash: o'qituvchi o'tilgan mashg'ulot mavzusi mazmunidan kelib chiqib, o'quvchilarning bilimini tekshiradi.
1. Frontal savollar.
1. Adabiy til deganda nimani tushunasiz?
2. O’zbek tilining taraqqiyot bosqichlarini sanag.
3. Eski O’zbek yozma tilining xususiyatlaridan aytib bering.
4. Uyga vazifani tekshirish.
A.Yassaviy hikmatlaridan to'rt qatorini leksik, morfologik
va uslubiy jihatdan tahlil qilish.
o'quvchilarning o'tgan mavzu boyicha olgan bilim va ko'nikmalarini tekshirishadi hamda o'zlashtirish darajasini izohlaydi. o'quvchilarni ijodiy fikrlash qobiliyatlarini o'stirishda raustaqil ish usulidan foydalanib yodoshiladi. o'qutuvchi o'quvchUarni javob berishdagi xato Va kamchiliklarini to'g'rilaydi, tushunturadi. o'quvchilar tomonidan yaxshi o'zlashtirilmagan bo'limlarni qisqacha so'zlab beradi. o'quvchilarni vaholaydi. Vaholarni e'lon qiladi.
4. Yangi mavzuni tushuntirish: bu bosqichda o'qituvchu o'quv dasturiga
Bu bosqichda o'qituvchu o'quv dasturiga asoslanib, o'quvchilarga kerakli bilim doirasi bo'yicha mavzuni tushuntiradi va o'quvchilar ma'ruzaning asosiy qismlarini daftarga yozib oladilar. Oqituvchi yangi mavzuni tushuntirishda innovatsion va yangi axborot texnologiyalaridan foydalanib o'quvchilar hamkorligida ularning fikrlashi uchun yo'llanmalar berib ishlaydi. "Ona tilimni puxta bilaman" mavzusida vahs munozara o'tkaziladi.
MAVZU: Davlat tili to'g'risida"gi qonun va undan kclib chiqadigan vazifalar.
"Ona tilimni puxta bilaman" mavzusida vahs — munozara o'tkazish
REJA:
1. "Davlat tili" tushunchasi haqida.
2. "Davlat tili to 'g'risida "gi qonun moddalari.
3. Moddalardan kelib chiqadigan vazifalar.
4. "Ona tilimni puxta bilaman " mavzusida vahs— munozara.
Tayanch so'z va iboralar: Davlat tili, konstitutsiyaviy huquq, qonunni vajarish, O’zbek tilining adabiy til normalari, joriy qilish, so'zsiz amal qilish, modda, davlat muassalari, boshqa xalqlar tili, til o'rganish, ftiqarolarning tnuomala tili, hujjat tili, zaruriyat, ish yuritish.
"Davlat tili" deganda biz davlar va jamiyat boshqaruvida, vazirliklar, boshqarma, tashkilot, korxona, muassasalari va xalqaro doirada mazkur davlat nomidan ish yuritganda qo'llaniladigan til tushuniladi.
Ma’lumki, XX asr boshlaridan, aniqrog'i 1906 yildan boshlab O’zbek yozuvini isloh qilish va tilning ijtimoiy-huquqiy maqomini liklash bo'yicha harakat boshlandi. Bu harakat turli ob'ektuv savablar natijasida 1927 yilga, keyinchlik esasavabsiz muddatga surildi. Chunki, tilimizga davlat tili maqomi berilishidan hukumronlar manfaat ko'rmasdilar. Shuning uchun tilning ijtimoiy-siyosiy huquqini tiklash borasidagi har qanday urinish g'oyaviy-siyosiy qo'poruvchilik deb vaholanardi. Ona tilining haqsizligi, o'z yurtida, vatanida o'z ona tilisida emas valki, boshqa o’zi bilmagan tilda so'zlashishga majbur qilish xalqning milliy haqsizligini talab qilishga olib keldi. Oltmishinchi, yetmishinchi yillarda bir guruh ziyolilar tilning ozodligi, unga davlat tili maqomi berilishini talab qilib chiqa boshladilar. Saksoninchi yillarning boshlariga kelib bu harakatga mahalliy siyosatchilar ham aralasha boshladi. Shundan so’ng, keng xalq O’zbek tiliga davlat tili maqomi berilishini talab qilib miting va namoiyshlar qila boshladi. 1986 yilda o'sha paydagi O’zbekiston rahvari ln'omjon Usmonxo'jayev hukumat majlisini ochiq ravishda O’zbek tilida yuritdi. Hukumat - davlatning oliy kollegial ijroiya organi. H. turli mamlakatlarda turlicha nom bilan ataladi: Vazirlar Kengashi (Fransiya, Italiya, Polsha), Vazirlar Mahkamasi (Buyuk Britaniya, Oʻzbekiston), davlat kengashi (XXR) va h.k. H. Bunga o'sha paytdagi va'zi rahvarlar va mustamlakachi kuchlar juddiy tanqid bilan qarashi. Ammo g'isht qolipdan ko'chgan, millat o'zligini taniy boshlagan. Bu jarayon 1989 yil 21 oktyabrda Oliy Kengashning navvatdagi favqullodda yig'ilishida "Davlat tili to'g'risida" gi qonunning qabul qilinishi bilan tugadi. Endi O’zbek tili davlat tili maqomiga erishgan edi. Lekin hali ham ko'plab idoralarda ish yuritish hamon rus tilida olib borilardi. Faqat mustaqillikdan keyingina O’zbek tili rasman adabiy normalari asosida davlat boshqaruvida ishlatila boshlandi. Bu yil tilimiz davlat tili maqomini olganiga ........ yil to'ladi. To'g'ri …….. yil ichida mazkur qonunga bir necha marta o'zgartirishlar kiritildi va uning yangi tahrirdagi matni e'lon qilindi. Bu 1995 yil dekabr oyida bo'lib o'tdi.
Hozirda amal qilinayotgan qonun yangi tahrirdagi variantdir. Unda 24 - modda bor. Qonunning 1-moddasi "O’zbekiston Respublikasining davlat tili O’zbek tilidir" degan tarixiy maqsad bilan boshlanadi. Respublika (lot. respublica, res - ish va publicus - ijtimoiy, umumxalq) - davlat boshqaruvi shakli, unda bar cha davlat hokimiyati organlari saylab qoʻyiladi yoki umummilliy vakolatli muassasalar (parlamentlar) tomonidan shakllantiriladi, fuqarolar esa shaxsiy va siyosiy huquqlarga ega boʻladilar.
Mazkur moddadan kelib chiqadigan birinchi vazifa O’zbekistonning har bir fuqarosi O’zbek tilida yozish, o'qishni, ish yuritishni bilishi shartligidir. Bu vazufalarni vajarish maqsadida respublikamizning varcha maktablarida, u xoh O’zbek tilida ta'lim beruvchi, xoh rus, qozoq, qirg'iz, tojik bo'lsin O’zbek tili fani kiritildi va uning dasturini o'zlashtirish varcha o'quvchular uchun majbur etib belgilandi.
2-modda. O’zbek tiliga davlat tili maqomining berilishi respublika hududida yashovchi millat va elatlarning o'z ona tilisini qo'llashdan iborat konstitutsiyaviy huquqlariga monelik qilmaydi.
Mazkur moddadan quyidagi vazifalar kelib chiqadi. Avvalo, O’zbek tilidan boshqa tilda so'zlashuvchi kishilarning o'z ona tillarini o'rganishga qarshilik qilinmasligi, O’zbek tilida so'zlashishga majbur qilinmasligi belgilanadi.
Qonunning 3- moddasi quyidagichadir. O’zbek tilining O’zbekiston Respublikasi huhudida davlat lili sifatida amal qilishning huquqiy asoslari ushbu qonun va boshqa qonun hujjatlari bilan belgilanadi.
Ushbu Qonun tillarning turmushda, shaxslararo muomalasida hamda diniy va ibodat bilan bog'liq udumlarni ado elishda qollanishini tartibga solmaydi.
Fuqarolar millatlararo muomala tilini o'z xohishlariga ko'ra tanlash huquqiga egadirlar.
Ana shu modda muhim ahamiyatga ega bo'lgan moddalardan biri sanalib, unda uchta tamoiyl belgilanadi.
1. Davlat tilining huquqiy asoslari ko'rsatilgan. Bular mazkur qonun va u asosidagi boshqa yuridik hujjatlar, President farmonlari, Vazirlar Mahkamasi, viloyat, shahar va tuman hokimlari qarortlari, turli darajadagi vazirlilar, boshqarmalar, idoralar, tashkilotlar farmoiysh va buyruqlari davlat tilida ish tashkil etishga asos boMishi mumkin. Hokim ( Oʻzbekiston)da - viloyat, tuman, shaharda oliy mansabdor shaxs. U mahalliy vakillik va ijro etuvchi hokimiyat boshligʻi. H. lavozimining joriy etilishi oʻzbek milliy davlatchiligi anʼanalari va tarixiy tajribalarga asoslangandir. Lekin shuni unutmaslik kerakki, mazkur qonun birinchi galdagi asosdir.
2. Shaxsga shaxsiy muomalada (ish yuritishda emas)tilini taniash huquqini o'zi tanlash imkonini beradi.
3. Turli diniy marosimlar o'sha dinniy talabi bo'yicha zarur bo'lgan tilda olib boriladi.
Yuqoridagi tamoiyllar mazkur qonunning adolatli tamoiyl asosiga qurilganinga dalil bo'ladi.
Qonundagi varcha moddalar ham o'ziga xos maqsadda tashkillangan, ularning ijlimoiy hayotdagi qadri cheksizdir. Ammo, ular orasidagi 7, 8 -moddalarining ahamiyatiga toxtalmasdan iloj yoq.
7-modda. Davlat tili rasmiy amal qiladigan doiralarda O’zbek tilining amaldagi ilmiy qoidalari va normalariga rioya etiladi.
Davlat o"zbek tilining boyitilishi va takomillashtirilishini ta'minlaydi, shu jumladan, unga hamma e'torof qilgan ilmiy-tenikaviy va ijtimoiy atamalarni joriy etish hisobiga ta'minlaydi.
Yаngi ilmiy asoslangan atamalar jamoatchilik muhokamasidan so'ng va oliy Majlisning tegishli qo'mitasining roziligi bilan o’zbek tiliga joriy etiladi. O‘zbekiston Respublikasining Oliy Majlisi oliy davlat vakillik organi bo‘lib, qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiradi. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi ikki palatadan - Qonunchilik palatasi (quyi palata) va Senatdan (yuqori palata) iborat.
Mazkur moddada mamlakatimizning varcha hududlarida faoliyat ko'rsatuvchi yuridik va jismoniy shaxslar O’zbek lilining adabiy normalariga rioya qilishlari shartligi vazifa qilib belgilangan. Shundan kelib chiqib, varchamiz davlat tili talablarini bilishimiz va unga zarur hollarda amal qilishimiz kerak.
Shuningdek, moddada Oliy Majlisning atamalar qomitasining ish faoliyati ko'rsatib o'tilgan.
8- modda. O’zbekiston Respublikasining qonunlari, davlat hokomiyad va boshqaruv organlarining boshqa hujjatlari davlar tilida qabul qilinadi va e'lon etiladi. Bu hujjatlalrning tarjimalari zarur hollarda boshqa tillarda ham e'lon qilinadi.
Mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlarining hujjatlari davlat tilida qabul qilinadi va e'lon etiladi. Hokimiyat yoki mansab vakolatini suiisteʼmol qilish - q. Mansabdorlik jinoyatlari, Xizmat mansabini suiisteʼmol qilish. Muayyan millat vakillari zich yashaydigan joylarda mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlarining hujjatlari davlat tilida va mazkur millat tilida e'lon qilinadi.
Bu modda ham katta ijtimoiy-siyosiy ahamiayga ega bo'lgan moddalardandir. Unda qatiy ravishda davlal tilida qonunlar va boshqa hujjatlar tayyorlanishi ko'rsatilgan. Bu bizga ham tegishli deylik, xususiy korxona ochmoqchimiz, uning Hizomi, vayyonnomalari, biyruqlari va muhrlari alvatta O’zbek tilida bolishi kerak.
Xullas, qonun O’zbek tilining tarixiy huquqini tikladi. Endi O’zbeklar yurtida O’zbekcha gapiriladigan, O’zbekcha ish yuritiladigan bo'ldi. Lekin hali uni takomillashtirish jahon standartlari darajasiga olib chiqish har bir fuqaroning oldidagi vazifadir. Buning uchun avvalo har birimizda, O’zbek tili va uning adabiy normalari haqida tushuncha bo'lishi kerak. Hammamiz O’zbek tilini yaxshi bilishimiz zarur. hozir hammani ham O’zbek tilini yaxshi biladi deya olmaymiz. Buning savabi nimada? Siz bu fikrga nima deysiz?
1-oquvchi. O’zbek tili bizning ona tilimiz, Ona tilini bilish har bir o'g'il-qizning burchi. Lekin uni birdaniga puxta egallay olmaymiz. Chunki, O’zbek tili dunyodagi eng boy va ko'rkam tillardan biridir. Uni puxta egallash uchun tinimsiz o'qish va izlanish kerak.
2-oquvchi. Men guruhdoshimning fikriga qishmcha qo'shilgan holda, biroz e'tirozim bor. O’zbek tili ona tilim deyapsiz. Ona tili sut bilan kiradi. Uni go'daklikdan o'rganamiz. Shuning uchun uni o'n-o'n ikki yoshgacha puxta egallash mumkin. Bundan keyin uni yaxshi bilmaslik gunoh hisoblanadi.
3-o'quvchi. Zamonlar o'tadi, taraqqiyot natijasida turli madaniy o'zgarishlar sodir bo'ldi. Shu jumladan tilimizdagi va'zi so'zlar unutiladi, yahgi kirib keladi. Shuning uchun tilni bir umr o'rganish kerak.
4-o'quvchi. To'g'ri, lekin O’zbek tilini puxta bilish uchun ko'proq vadiiy kitob o'qish, tinmsiz tahlil qilishni odat qilish kerak.
5-o'quvchi. To'g'ri, biz qornimiz ochqaganda ozuqaga qanchalik ehtiyoj sezsak, mutolaaga, til takomiliga ham shunchalik ehtiyoj sezishimiz karak. Ularni doimo ta'min1ab turishga esa bizdan ko'p vaqt talab qilmaydi.
6-o'quvchi. Shu o'rinda hazrat Navoiyning chuqur mazmun va jo'shqin histuyg'ularini mujassam etgan quyidagi vaytini keltirmoqchiman: Turk nazmida chu tortib men alam, Ayladim ul mamlakatni yakqalam.
o'qituvchi: Ona tlining ulug'ligi haqida ko'plab adiblar, olimlar, siyosatchilar, davlat va jamoat arboblari fikr bildirishgan. Shulardan biri taniqli shoir Habib Sa'dulla quyidagilarni yozgan: Onatilim, sening nafosating korsin deb olam, Navoiy sarf etdi butun umrini. Buyuk Hindistonda shoh bo’lganda ham, Bobur bitdi senda dardli she'rini. Hindiston (hindcha Bharat), Hindiston Respublikasi - Jan. Osiyolagi davlat. Hududi shim.dan jan.ga 3214 km, garbdan sharqqa 2933 km ga choʻzilgan. Shim.da Himolay togʻlari, garbda Arabiston dengizi, sharqda Bengaliya qoʻltig'i bilan oʻralgan. H.
Xullas, ona tilini sevish bu o'zlikni anglash, anglangan o'zlik orqali vatanga muhabvat, komillikka intilish degani. Ular kim o'z tilida so'zlashsa o'zini erkin his etadi.
Mustahkamlash uchun savol va topshiriqlar:
1. "Davlat tili" tushunchasi deganda nimani tushunasiz.
2. "Davlat tili to"g'risida"gi qonun moddalari nechta?
3. Moddalardan kelib chiqadigan vazifalarni bilasizmi?
4. Qonun matnini yodlang va sharhlahg.
Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxat
1. A. Rafiyev. N.G’ulomova. Ona tili va adabiyoti. Kasb-hunar kollejlari uchun darslik. "SHARQ" DMAK. 2002 yil. 2. G’.Abdurahmonov va boshqalar. Hozirgi O’zbek adabiy tili. Oliy o'quv yurtlari studentlari uchun qo'llanma. Toshkent. "o'qituvchi" 1981 yil. 3. A.Nurmonov, N.Mahmudov, A.Sobirov, SH.Yusupova, Hozirgi O’zbek adabiy tili. Akademik litseylarning 3-bosqich talavalari uchun darslik. Toshkent. A.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti. 2003 yil. 4. O’zbek tilining imlo lug'ati. Toshkent - "o'qituvchi" - 1995. 5. O’zbek tilining asosiy imlo qoidalari. 1995 yil. 24 avgust. 6. Xalq ta'limi jurnal. 1996 yil.l son. 2-5 bet. "Davlat tili to"g'risida"gi qonun.
5. Yangi mavzuni mustahkamlash:
Bu bosqichda o'qituvchi o"quvchilaming bilim doirasini kehgaytirib, yangi mavzuni mustahkamlash uchun quyidagi savollardan foydalanadi:
Frontal savollar:
1.O’zbek tilining taraqqiyot bosqichlarini sanab bering?
2.Eski O’zbek tili va uning o'ziga xos xususiyatlari haqida tushuncha bering?
3.Hozirgi ozbek adabiy tiliga qaysi lahjalar asos qilib olingan?
6. Darsning yakuni:
o'qituvchi o'tilgan yangi mavzu bo'yicha o'quvchilarning tushunmagan savollariga javob beradi. Darsni mustahkamlashdagi o'quvchilar javobini muhokama qilib, o'quvchilar bilimini vaholaydi vaholarni izohlaydi hamda darsni yakunlaydi.
7. Uyga vazifa:
A. Rafiyev. N. G’ulomova. Ona tili va adabiyoti. Kasb-hunar kollejlari uchun darslik. "SHARQ" DMAK. 2002 yil. 15-17 bet. O'qish va konspektlash. A.Yassaviy hikmatlaridan to'rt qatorini leksik, morfologik va uslubiy jihatdan tahlil qilish.
1. MAVZU: O'ZBEK IMLOSINING NAZARIY ASOSLARI VA TAMOIYLLARI. IMLO QOIDALARINING ASOSIY BO'LIMLARINI SHARHLASH. SO'ZLARDA UNILI VA UNDOSHLARNING QOSHALOQ QOLLANISHI
2. Dars turi: ______________________
3. Dars vaqti: ___ daqiqa
4. Dars tipi: o’quvchilarning oldingi bilimlarini aniqlash, Yangi mavzuni o'zlashtirish.
5. Darsda qo'llaniladigan usullar: Innovatsiyon texnoligoyalari asosida ‘Muz yorar’, ‘Mustaqil ish’ usullari, test usuli
6. Darsda qo'llaniladigan nazorat turlari:
1. Frontal savollar.
2. Test savolliklari.
3. Mustaqil ish turi.
7. Dasr maqsadlari:
A. Ta’limiy maqsad:
-
Nazariy bilimlarni egallash va mustahkamlash;
-
O'zbek tili imlosining nazariy asoslari haqida ma'lumot berish;
-
O'zbektili imlosiningtamoyilari haqida ma'lumot berish;
-
O'zbek tili imlo qoidalarining bolimlari haqida tushuncha berish;
-
Qo'sh unli va qo'sh undosh harflarning qo'llanishi haqida ma'lumot berish;
B. Tarbiyaviy maqsadi:
-
o’quvchilarda namunali savodxonlik ko'nikmalarini shakllantirish;
-
amaliy faoliyatda turli nutq tovushlarini to'g'ri qo'llay bilish;
-
o'quvchidagi axloqiy va estetik tushunchalar asosida sozlash ko’nikmasini yanada rivojlantirish.
-
ona tiliga muhabvat hissini kuchaytirish;
V. Rivojlantiruvchi maqsad:
-
Hozirgi o'zbek adabiy tilning asosiy tamoiylarini kengroq bilish;
-
Til birliklarini amalda bexato qo'llay olish ko'nikmasini rivojlantirish;
-
o'quvchining namunali yozma va og’zaki nutqini shakllanishini o'stirish;
-
Nutqiy faoliyat chog'ida mavzuga ijodiy yondoshish malakasini rivojlantirish.
-
Mustaqil fikrlash va o'z fikrini aniq, to'lq vayon qilish ko'nikmasini
rivojlantirish.
-
o’quvchilarning mantiqiy fikrlashini rivojlantirish.
8. Darsni o'tish joyi: _____________________________
9. Darsning didaktikasi(integratsiya):
A.Fandagi mavzular aro bog'lanish:
Mavzu: 1.’Davlartili to'g'risida’gi qonun va undan kelib chiqadigan vazifalar.
B.Fanlararo bog'lanish:
1. Nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish:
Mavzu. 1. Til birliklarining vazifasi va ularni amalda qo'llanishi.
2. Kommunikatsiya asoslari: 1. Tibbiyot xodimining so'zlashish odobi. Tibbiyot, meditsina, tabobat - kishilar sogʻligʻini saqlash va mustahkamlash, umrni uzaytirish, kasalliklarning oldini olish, davolash haqidagi bilimlar va shu sohadagi amaliy tadbirlar majmui.
V. Hayot bilan bog'lash:
-
Mavzuni meditsina tarixidan olgan bilimlar asosida tushuntirish.
-
Tibbiyot xodimi va bemor o'rtasidagi muloqot jarayonida adabiy tildan foydalish zaruriyatini tushuntirish;
-
Kundalik hayotimizdagi nutqiy faoliyat bilan bog'lanish.
-
lchki kechinma, fikr-mulohaza, dunyoqarashni tushuntirish.
10. Kerakli bilimlar doirasi:
-
o'zbek tili imlosining nazariy asoslarini izohlash;
-
o’zbek tili imlo qoidalarining bo'limlari haqida tushuncha;
-
qo'sh unli va qosh undosh harflarning qo'llanishi haqida ma'lumotga ega bolish;
11. Darsni jihozlash: Imlo qoidalariga oid ko'rgazmali qurollar, tarqatma materiallar, test savolliklari. Slayd, kodoskop, ekran, o'zbek tilining asosiy imlo qoidalarining to'liq matni.
DARSNING XRONOLOGIK XARITASI.
№
|
DARSNING XRONOLOGIK XARITASI
|
VAQTI
|
|
|
|
1
|
Tashqiliy qism
|
daqiqa
|
2
|
o’qituvchining kirish so’zi
|
daqiqa
|
3
|
o’quvchilarning bilimini tekshirish
|
_ daqiqa
|
4
|
Yangi mavzuning bayoni
|
daqiqa
|
5
|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
daqiqa
|
6
|
Darsning yakuni
|
daqiqa
|
7
|
Uyga vazifa
|
daqiqa
|
|
Jami
|
daqiqa
|
12. DARSNING TEXNOLOGIK XARITASI.
№
|
Dars
Bosqich-lari
|
Ta’lim beruvchining
Faoliyati
|
Ta’lim oluvchining
faoliyati
|
Texnologiya
|
Metod
|
Shakl
|
Vosita
|
1
|
Tayyor-lov
__ daqiqa
|
Maqsad va natijalarni belgilash, mantiqiy struktura va texnologik xarita tuzish. Kichik guruhlarni shakllantirish va ularga topshiriqlar berish. Maqsad: o’quvchilar bilimlarini tekshirish yangi mavzuni o’zlashtirish
|
O’quvchilar darsga
kirmasdan oldin maxsus belgili qog’ozlarni olib, o’sha qog’ozchada ko’rsatilgan guruhga
borib o’tiradi.
|
Noan’anaviy
|
Guruh-larni
shakl-lantirish
|
Taqsimlash
qog’ozchalari
|
2
|
Mavzuga
kirish
__ daqiqa
|
Darsni boshlanishidan oldin o’quvchilar bilan tanishadi.
Mavzu nomi, maqsad,natija va baholash mezonlarini e’lon qiladi.Tanishuvda “_____________________________” usulini qo’llash.
|
Mavzu nomi, maqsad, natija va baholash mezonlarini daftariga belgilab oladi.
O’quvchilar o’zining fikrlarini yozadi.
|
Mavzu
_____________________________________________________________________________
|
Guruh-lar
|
Ko’rgazma
doska,
bo’r
|
3
|
O’quvchi-larning oldingi bilimlarini
tekshirish
_____ daqiqa
|
O’quvchilarning oldingi bilimlarini tekshirish maqsadida boshlang’ich nazorat olinadi
(savollar ilova qilinadi)
|
O’quvchilar javoblarni belgilashadi.
Odob axloq bo’yicha qo’shimcha malumotlar olishadi.
|
An’anaviy
nazorat usuli
|
Guruh
|
Savollar
Doska va bo’r,
o’quv
daftarlari
|
4
|
Yangi mavzu-ning
bayoni
_____ daqiqa
|
Yangi mavzu bayon qilinadi. Ko’rgazma yordamida mavzuni tushunturadi.
___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
|
Mavzuga oid ma’lumotlarni yozib olishadi. Ko’rgazmadagi, tarqatma materialdagi ma’Iumotlarni kuzatishadi.
|
Ma’ruza yangi mavzu bayon
qilish davomi-da slayd ko’rgaz- madan foydala niladi.
Hayotdan misollar keltiriladi.
|
Guruh-lar
|
Slayd, mavzu
bo’yicha yozilgan
materiallar
doska va
bo’r
|
5
|
Taqdimot
______ daqiqa
|
Savollar beradi. Kichik guruhlarda bajariladigan ishlarni eshitadi, kamchiliklarni tuzatadi.G’olib guruxni e’lon qiladi.O’quvchilar baholanadi.
|
Frontal savollarga javob berishadi.Qo’ shimcha savollarga javob beradilar. Guruh sardorlari mustaqil ishni taqdim qiladi.
|
Muhokama va mustaqil ishlash
|
Guruh-chalar
|
Daftar, doska va boqa. Baholash mezonini varag’i.
|
6
|
Baholash
____ daqiqa
|
Kichik guruhlarga berilgan topshiriqlar va savollar natijalarini umumlashtiradi. Qaysi guruh g’olib ekanligini e’lon qiladi.
|
Guruhchalar bir-birlarini Baholaydilar. Javoblarning to’grisini yozib oladi
|
Munozara
|
Guruh-chalar
|
Doska, bo’r, ko’rgazmali qurollar, tarqatmalar
|
7
|
Umum-lashtirish
_____ daqiqa
|
Guruhlarning faoliyatlari umumlashtiriladi. Faol o’quvchilar alohida ko’rsatiladi. O’quvchilar baholanadi va baholar izohlanadi.
|
Tinglaydilar. Umumlashtirish bo’yicha, fikrlarini bildiradilar.
|
Sunbat-mulohaza
|
Guruh-chalar
|
Baholash mezonlari varaqasi.
|
8
|
Darsga yakun yasash
____ daqiqa
|
Darsni yakunlaydi.
Uyga vazifa beradi o’quv adabiyoti
________________________________________________________________________________________
|
Tinglaydilar.
Topshiriqlar o’quv adabiyotlar nomini yozib oladilar.
|
Ma’ruza
|
Umumiy
|
Ma’ruza matni o’quv adabiyotlar, daftarlar, doska va bo’r
|
|