nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
C++ dasturlash tilida tanlash jarayonlari va ularni dasturlash…

3.4 C++ dasturlash tilida tanlash jarayonlari va ularni dasturlash… Break operatori …………………………….………………………..
Continue operatori ……………………………..……………………
Tanlash operatori ……………………………..……………………..
3.5 C++ dasturlash tilida takrorlanuvchi jarayonlar va parametr bo„yicha dasturlash……………………………………………………... Takrorlanuvchi jarayonlarni dasturlash………………………………
for(sikl) operatori …………………………….……………………....
Shartsiz o‗tish operatori …………………………….……….……….
3.6 C++ dasturlash tilida shartli takrorlanuvchi jarayonlar dasturlash While operatori …………………………….……………………......
do while operatori …………………………….……………………..
Ichma-ich joylashgan sikllar…………………………………………
IV-BOB. Murakkab turlar va ularning C++ dasturlash tilida foydalanish……………………………………………………………… 4.1 C++ tilida massivlar va ulardan foydalanish………………....... Bir o‗lchovli massivlar ……………………………….…………….
Rand funksiyasi …………………………….……………………....
Ikki o‗lchovli massivlar ……………………………….…………....
4.2 C++ dasturlash tilida massiv elementlarini saralash ………..…....
Bir o‗lchovli massiv elementlarini tartiblash………………………
Ikki o‗lchovli massiv elementlarini tartiblash……………………...
4.3 C++ dasturlash tilida massiv elementlari ichidan eng kattasi va kichigini aniqlash……………………………………………………….. Bir o‗lchovli massiv elementlari ichidan eng kattasi va kichigini
aniqlash……………………………………………………
Ikki o‗lchovli massiv elementlari ichidan eng kattasi va kichigini
54
56
57
63
63
64
69
70
71
74
78
78
79
81
87
87
89
92
98
98
102
104
112
112
113
118
119
126
127
131
137
137
Relyef - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

Relyefning xilma-xilligiga asosiy sabab ichki va
tashqi kuchlarning o'zaro ta’siridir.
Ichki kuchlar
ta’sirida tog'lar, botiqlar hosil bo'ladi, tashqi kuchlar
ta’sirida tog'lar yemiriladi, botiqlar turli xil jinslar bilan
to'ladi. Litosfera plitalarining harakati natijasida birinchi
darajali relyef shakllari (materik ko'tarilmalari
va okean
botiqlari) hosil bo'ladi. Quruqlikdagi va okean tagidagi
tekisliklar va tog'lar ikkinchi darajali relyef shakllari
bo'lib hisoblanadi.
Yer yuzasining tuzilishi juda
parchalanib ketgan va
tekislikdan baland ko'tarilgan qismlari
tog'lar deb ataladi.
Tog'ning cho'qqisi, etagi, yonbag'irlari aniq ifodalangan
bo'ladi. Tog'lar ko'pincha tizmalarni hosil qiladi. Tog'ning
eng baland joyi uning qirrasidir,
qirraning pasaygan,
o'tish uchun qulay bo'lgan qismi
dovon deb ataladi.
Agar tog' tizmalari turli tomonga yo'nalgan hamda katta
maydonni egallagan bo'lsa, bunday joylar
tog'll o'lkalar
deb ataladi. Balandligiga ko'ra tog'lar
past (1000 m
gacha),
o'rtacha (1000-2000m) va
baland (2000 m dan
ortiq) tog'larga bo'linadi.
Turkistondagi eng baland tog'li o'lka Pomir hisobla
nadi, Yer yuzasidagi eng baland tog' Himolay tog'laridir
(tarjimasi Qorli makon), uning eng baland qismi
Jomolungma tog'idir (8848 m).
Tog'lar hosil bo'lishiga qarab tuzilishi har xil bo'lishi
mumkin. Juda ko'p tog'larning tuzilishi burmalardan
yoki palaxsalardan iborat. Bunday tog'lar
burmali-
palaxsali tog'lar deb ataladi
va quruqlikda keng tar-
22
qalgan bo'ladi. Okean suvosti tog'lari, asosan, vulqonli
tog'lardir. Burmali tog'lar yer yuzasining cho'kishi, hosil
bo'lgan cho'kmaning yotqiziqlar bilan to'lishi, siqilishi va
umumiy ko'tarilishi natijasida hosil bo'ladi.
Yer po'sti yuzasining nisbiy balandliklari 200 m dan
oshmaydigan qismlari
tekisliklar deb ataladi. Baland
ligiga ko'ra tekisliklar uchga bo'linadi:
a)pasttekisliklar
(200 m gacha); b)
qirlar
(200-500 m);
d)yassi tog'lar
(>500 m). Agar tekislikda do'nglar
yoki chuqurliklar
bo'lmasa,
yassi tekisliklar deb ataladi,
agar tekislikda
do'nglar ko'p bo'lsa,
sertepa tekisliklar deb ataladi.
Sertepa tekisliklar ko'proq uchraydi.
III. YERNING TOSH QOBIGT — LITOSFERA

chiqadigan yo‘l
vulqon bo‘g ‘zi deyiladi. Bo‘g‘iz vulqon
og'zi bilan tugaydi. Otilganini insoniyat eslab qolgan
vulqonlar
harakaldagi vulqonlar deb ataladi. Bunday
vulqonlar 800 dan ortiq. Meksikaning janubidagi Pari-
kutan vulqoni 1943-1946- yillari odamlarning ko‘z
o'ngida hosil bo'ldi. Otilganligi haqida hech qanday
ma’lumot
saqlanib
qolmagan
vulqonlar
so‘ngan
vulqonlar deb ataladi. (Masalan, Kavkaz tog‘ining Elburs
cho'qqisi.) Vulqonlarning otilishi natijasida Yerning ichki
qismidagi moddalarning tarkibi va xususiyatlari hamda
foydali qazilmalarni hosil bo'lish sirlari o'rganiladi.
Vulqonlar tarqalgan joylarda yerosti suvlari magmaning
harakati ta’sirida isiydi. Bu suvlar yer yuzasiga oqib
chiqib, buloqlar, jilg'a va daryolarni hosil qiladi. Ba’zan
issiq suvlar qaynoq favvoralar hosil qilib, yuqoriga tomon
bir necha o‘n metrga otiladi. Bunday favvora buloqlar
geyzerlar deb ataladi. So'nmagan vulqonlar ko‘p bo'lgan
va tez-tez zilzilalar sodir bo'lib turadigan litosfera
plitalarining chegaralari
seysmik mintaqalar deb ataladi.
Ular yoriqlar zonasiga, okeandagi o'rtaliq tog' tizmalariga
va chuqur suv botiqlariga to'g'ri keladi. Vulqonlar zonasi,
asosan, Tinch okean qirg'oqlari bo'ylab joylashgan —
buni
Tinch okean olovli halqasi deb atashadi. Bu yerda
370 dan ortiq harakaldagi vulqonlar bor.
ПРИДАТОЧНОЕ ПРЕДЛОЖЕНИЕ - Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua

|
Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua
|
bet | 76/93 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 435,6 Kb. | | #131505 |
Bog'liq Ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua-fayllar.orgПРИДАТОЧНОЕ ПРЕДЛОЖЕНИЕ (обусловливаемое предложение, подчиненное предложение, зависимое предложение) Предложение, входящее в состав сложноподчиненного как зависящее от главного (или абсолютно независимого) предложения, причем зависимость его от последнего нормально получает определенное синтаксическое выражение, а) Придаточные предложения, классифицируемые на основе уподобления их функций функциям членов простого предложения.
|
SUBORDINATE (DEPENDENT) CLAUSE
The proposal, which is part of a complex as the best from the main (or completely independent) offers, with its dependence on the latter normally receives a certain syntactic expression
|
| |
FONOLOGIYA nutq tovushlarini o‘rganuvchi tilshunoslik bo‘limi
|
ФОНОЛОГИЯ (фонемика, фонемология) Раздел языкознания, изучающий звуки речи как средство различения звуковых оболочек (звуковой стороны, выражения) слов и морфем, исследующий семиологическую релевантность и функциональные свойства звуков, звукосочетаний и просодических средств.
| |
PHONOLOGY - Section of linguistics studying the sounds of speech as a means of distinguishing between audio skins (sound hand expression) words and morphemes, semiological exploring the relevance and functional properties of sounds, sound combinations and prosodic means.
| | |
FRAZEOLOGIYA
Iboralarni o‘rganuvchi til bo‘limi
|
ФРАЗЕОЛОГИЯ 1. Раздел языкознания, изучающий лексико-семантическую сочетаемость слов языка.
Состав (фонд) фразеологических единиц данного языка.
|
Phraseology -
Section of linguistics that studies the lexical-semantic compatibility of words of a language.
Composition (Fund) phraseological units of a given language.
|
|
|
| |
Yer yuzasi - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

o'ralgan qismlari
yarimorollar
deyiladi.
Hamma tomoni
suv bilan o'ralgan quruqlikning kichik-kichik qismlari
orollar
deyiladi. Kelib chiqishiga qarab ular
materik,
marjon
va
vulqon
orollariga bo'linadi. Materik orollari
materik sayozligida materikka yaqin joylashadi,
ular bir
paytlar materiklarning bir qismi bo'lgan, keyinchalik
quruqlikning bir qismi cho'kishi natijasida undan ajralib
qolgan. Vulqon orollari vulqonlarning otilishi natijasida
paydo bo'ladi va okeanlarda joylashadi. Marjon orollari
tropik kengliklarda tanasida ohaktosh bo'lgan
dengiz
jonivorlarining hayoti va faoliyati natijasida paydo
bo'ladi. Orollar yakka holda,
to'plam
(arxipelak) va
yoysimon
bo'lib tarqalgan.
To'plam orollar
deb, bir xil
asosda joylashgan, bir-biriga
yaqin turgan orollarga
aytiladi. Odatda, bunday orollarning kelib chiqishi bir
xil bo'ladi.
Orol yoylari
bu suvosti tizmalarining baland
qismlarini suv ustidan chiqib turishidir. Asosan, ular
chekka dengizlarni okeandan ajratib turadi, bu yerlarda
vulqonlar otilib, zilzilalar bo'lib turadi.
Okeanlar
quruqlikdan tashqaridagi suv bo'shlig'idir.
Dunyo okeani
Tinch, Atlantika, Hind va
Shimoliy Muz
okeanlariga bo'linadi.
Dengizlar, qo'ltiqlar, bo'g'ozlar
okeanning qismlaridir.
Qo'ltiqlar
okeanlarning, dengiz-
larning yoki ko'llarning bir qismi bo'lib, quruqlikning
ichiga kirib borgan, ammo asosiy suv havzasi bilan
bevosita bog'langan bo'ladi.
Bo'g'iz
(bo'g'oz)
bu ikki
quruqlikni ajratib turadigan va ikki suv havzasini bir-
biriga tutashtirib turadigan suv bo'shlig'idir.
12
01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy
Download
8,32 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/189
Sana
16.12.2023
Hajmi
8,32 Mb.
#120491
Download
8,32 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy
Download
8,32 Mb.
Matnni ko'rish
II. G EO G R A FIK X A R IT A L A R VA ULAR

va tuproq qoplami, yo'llar, qishloqlar, shaharlar va
korxonalarning joylashishi aniqlanadi.
Kosmosurat
— Yerning va boshqa sayyoralarning
kosmik kemalar yordamida olingan tasviri. Ular fanning
va xalq xo‘jaligining turli sohalarida keng qo'llaniladi.
Kosmosuratlar yordamida Yerning tabiiy boyliklari,
okeanlar va atmosfera o‘rganiladi.
2.2. Masshtab (o‘lchov), proyeksiya (andoza),
MDNSH va MKNSH - Tuzilma va sintez masalari bo'yicha mdnsh, mknsh dagi fikriy ifodalar uchun

MDNSH va MKNSH
Mahsulotlari
: Tuzilma va
sintezning mahsulotlari, masalan,
MDNSH (Mobil dasturlar nazorati
va sinxronizatsiyasi) va MKNSH
(Mobil kommunikatsiya nazorati
va sinxronizatsiyasi) ni
tushuntirib, ularning qanday
muammollarni hal qilishda
Kontakt-rele sxemalari bilan
qanday bog'liqlikka ega bo'lishi
mumkinligini izohlang.
Tuzilish va ishlash
Kontakt-rele sxemalari tuzilishi va
ishlashini tushuntirish uchun bu bo'limda
amaliy misollar ko'rsatiladi. Bu misollar
MDNSH, MKNSH dagi ﬁkriy ifodalarni
amalga oshirishda yordam beradi.
Amaliy Namunalar
: Taqdimotda, Kontakt-rele sxemalarini tuzish usullarini
ko'rsatish uchun amaliy namunalardan foydalaning. Bu namunalarda, ma'lum bir
masalani yechishda Kontakt-rele sxemalarining qanday qo'llanilishi ko'rsatilishi
kerak.
Natijalar va Mustaqil Qaror
: Taqdimotni natijalar va mustaqil qaror qismi bilan
yakunlang. Bu qismda, Kontakt-rele sxemalarini tuzish usullarining tuzilma va
sintez masalari bo'yicha fikriy ifodalar uchun qanday foydalanish mumkinligini
ta'kidlang.
Qo'llanma va Manbalarni Kiritish
: Taqdimotni
tugatishdan avval, qo'llanmalarni va iste'mol qilingan
manbalarni (kitoblar, jurnal maqolalari, internet manbalari,
va h.k.) ko'rsating. Bu, o'quvchilarga ko'proq ma'lumot
olishlari uchun yordam beradi
Savol va Munozaralar
: Keyin,
o'quvchilar uchun savol va
munozaralar uchun vaqt ajratib
berish. Bu, ularning taqdimot
davomida tushuntirilgan
ma'lumotlarni tushunish va
o'rganishlariga imkon beradi.
|
Kontakt-rele Tushunchasi - Tuzilma va sintez masalari bo'yicha mdnsh, mknsh dagi fikriy ifodalar uchun

Kontakt-rele Tushunchasi
: Kontakt-rele, elektr energiyasini
yo'qotish vaqti kelganda elektr qurilmalarini yoqish va
o'chirishda ishlatiladigan qurilma turi hisoblanadi. Bu
tushunchani tushuntirib, taqdimotga muvofiq boshlanish
nuqtasini belgilang.
Bu standart, mobil dasturlar (mobil ilovalar) va
ulardagi funktsiyalarni sinxronlashtirish va
boshqarish bo'yicha qo'llaniladi. MDNSH,
moslashuv sohasidagi muammolar va
zaruratlar bo'yicha tuzilmalar va protokollar
to'g'risidagi qo'llanma to'plamini ta'minlashga
yordam beradi.
MKNSH esa mobil kommunikatsiya (masalan, uyali
telefonlar, mobil internet, SMS xizmatlari, va boshqalar)
sohasidagi standartlar va protokollar to'g'risidagi xalqaro
qo'llanmalarni belgilaydi. MKNSH, mobil kommunikatsiya
tarmog'ining sodda, ishonchli va to'g'ri ishlashini
ta'minlash uchun kerakli tuzilmalar va qavtlarni taqdim
etadi.
Prezentatsiya yakunida MDNSH, MKNSH
dagi ﬁkriy ifodalar uchun
Kontakt-rele
sxemalarini tuzish usullari
haqida
ma'lumotlar va amaliy misollar
ko'rsatilgan. Bu bilimlar elektr to'plamlarini
boshqarishda foydalaniladi.
Yakun
E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT
|
I bo'lim
K IR ISH - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

davrining mukammal geografik xaritasini yaratgan.
U sharqda birinchilardan bo‘lib
globus yaratgan va
hozirgi Atlantika okeanining narigi tomonida ham
quruqlik borligini aytib o‘tgan. Olim qilgan bashorat
1492-yilda Xristofor Kolumb
boshchiligidagi ekspe-
ditsiya tomonidan o‘z isbotini topdi va Amerika qit’asi
kashf etildi. 1498-yili Vasko da Gama boshchiligidagi
ekspeditsiya Hindistonga boriladigan dengiz yo‘lini
ochdi. Birinchi dunyo aylana dengiz sayohatini Fernan
Magellan boshchiligidagi ekspeditsiya 1519-1522- yillari
amalga oshirdi. Gollandlar boshchiligidagi
ekspeditsiya
1600-yilning boshlarida Avstraliyani kashf etdilar.
Antarktida 1821- yili F. F. Bellinsgauzen va M. P. Lazarev
(Rossiya) tomonidan kashf qilindi. Shimoliy qutb 1909-
yili Robert Edvin Piri (AQSh), Janubiy qutb esa 1911- yili
Rual Amudsen (Norvegiya) tomonidan zabt etildi.
Geo
grafiya fani o‘z tadqiqotlarida an’anaviy (kartografik,
qiyosiy geografik, tarixiy) va zamonaviy (matematik,
modellashtirish, aerometodlar,
geofizik, geokimyo,
kosmik) usullardan foydalanadi.
4
Sublimatsiya bosib chiqarish

Issiqlik elementi va maxsus termal qog'oz o'rtasida bo'yoq sublimatsiya printerining ichida uchta rang - bo'yoqlari ko'k, qizil va sariq rangga ega bo'lgan kartridj kassetasiga joylashtirilgan plyonka mavjud. Qatlam yuzasining istalgan qismidan qizdirilganda, qattiq bo'yoq bug'lanadi (qog'ozga). Bosib chiqarish uchta o'tish joyida amalga oshiriladi - har bir bo'yoq uchun navbat bilan, va jarayon oxirida maxsus himoya qatlami bilan qoplangan.
Tasvirning chidamliligi va uning ajoyib rang xususiyatlari tufayli sublimatsiya printerlari tasvirlarni matolarga - futbolkalar, kepkalar va esdalik buyumlari - stakan, plitalar, termoslar, keramika, shisha va metalldan yasalgan kuldonga qo'llashda keng qo'llaniladi. Sarflanadigan materiallarning yuqori narxi tufayli fotosuratlarni chop etish uchun kamroq ishlatiladi.
Nuqta matritsali printer barcha turdagi zamonaviy printerlarning asoschisi hisoblanadi. Maxsus modellar bundan mustasno, sotuvda deyarli hech qachon topilmadi, ammo‘ularning "hayotiyligi" tufayli ular hanuzgacha ishlatiladi. Ular turli xil va o'lchamdagi qog'ozlarga maxsus ignalar yordamida boshni ishlatib, elektromagnit ta'sirida kerakli ketma-ketlikda chiqariladi va siyoh tasmasini siyoh lentasidan qog'ozga o'tkazadi. Matn, xuddi varaqqa siqilganidek olinadi va matritsali printerda tayyorlangan qog'ozga igna bosib chiqarilishi butunlay olib tashlanishi yoki yuvilishi mumkin emas - har qanday holatda ham varaqada chop etish qoladi. Bu ba'zi hollarda hujjatlar - buxgalteriya yoki boshqa moliyaviy hisobotlarning haqiqiyligini aniqlashga yordam beradi.
juda arzon bosma,
ulkan mehnat resurslari,
har xil zichlikdagi, formatdagi, turdagi va o'lchamdagi ommaviy axborot vositalarida chop etish qobiliyati: oddiy qog'ozdan doimiy rulonli lenta yoki kartongacha
rulondan doimiy bosib chiqarish mijozga tezda xizmat ko'rsatishingiz kerak bo'lgan chipta kassalarida, do'konlarda, xizmat ko'rsatish markazlarida yoki banklarda muhim bo'lgan yagona shakllarni ishlab chiqarishni sezilarli darajada tezlashtiradi,
uglerodli qog'oz yoki uglerodsiz shakllardan foydalanish hujjatning bir vaqtning o'zida bir nechta nusxasini yaratishga imkon beradi.
ish paytida yuqori shovqin
past bosib chiqarish sifati (lekin bu bosma shakllar va cheklar uchun juda muhim emas).
Nuqtali printerlar xizmat ko'rsatish markazlarida yoki banklarda namunaviy shakllarni, avia va temir yo'l chiptalarini, do'konlardagi cheklar va yorliqlarni ommaviy chop etish uchun ishlatiladi.
|
BIOS-ni sozlash - boshqa bo'limlar

|
BIOS-ni sozlash - boshqa bo'limlar
|
bet | 35/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matni BIOS-ni sozlash - boshqa bo'limlar
BOOT - to'g'ridan-to'g'ri yuklab olish variantlarini boshqarish. Dan tashkil topgan:
Boot Device Priority - ishlayotganda yoki biron bir OSni o'rnatishda ustuvor drayverni tanlash (qattiq disk, disk drayveri, flesh-disk va boshqalar).
Qattiq disk drayverlari - agar bir nechta bo'lsa, ustuvor bo'lgan qattiq diskni o'rnating.
Boot Setting Configuration - yuklash paytida tizim va kompyuter konfiguratsiyasini tanlang. Enter tugmasini bosganingizda menyu ochiladi:
Quick Boot - xotirani sinovdan o'tkazish optsiyasi (operatsion), uni o'zgartirib, siz operatsion tizimning yuklanishini tezlashtirasiz,
To'liq ekran logotipi - parametrni faollashtirish / o'chirish orqali siz ekranning ekranini yoki yuklab olish jarayoni haqidagi ma'lumotni,
ROM displey rejimiga qo'shish - uyalar orqali anakartga ulangan modullar to'g'risidagi ma'lumotni ekranga chiqarish,
Bootup Num-Lock - BIOS-ni ishga tushirish paytida "Num Lock" tugmachasining
holatini aniqlash,
'F1 ait ni kuting, agar xato‘bo'lsa - xato‘yuz berganda "F1" tugmasini bosib,
"DEL" xabarlarini ko'rsatish-ni bosing - BIOS-ga kirish kalitini ko'rsatuvchi yozuv.
TOOLS - BIOS-ni yangilash uchun ishlatiladi.
Chiqish - BIOS-dan chiqish. Unda 4 usul mavjud:
O'zgarishlardan chiqish va saqlash (F10) - foydalanuvchi tomonidan o'rnatilgan ma'lumotlarni saqlash bilan chiqish.
O'zgarishlardan chiqish va bekor qilish - ma'lumotlarni saqlamasdan chiqish (zavod sozlamalari).
O'zgarishlarni bekor qilish - o'zgarishlarni bekor qilish.
Standart parametrlarni yuklash - standart parametrlarni o'rnatish.
Sukut bo'yicha deyarli har bir foydalanuvchi rasmlarda bios-ni qanday sozlashni biladi. Agar siz Ajam foydalanuvchi bo'lsangiz, Internetga kiring. Internetda "bios rasm tizimini o'rnatish" sahifalarini o'z ichiga olgan ko'plab manbalar mavjud.
Rahmat, havolani do'stlaringiz bilan ijtimoiy tarmoqlarda ulashing:
|
| |
Rangli va oq-qora bosib chiqarish

|
Rangli va oq-qora bosib chiqarish
|
bet | 104/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matni
Rangli printerda kartridjlar bir nechta, odatda to'rtta asosiy rangga o'rnatiladi - CMYK palitrasi: zangori (Magenta), sariq (sariq) va kalit (Keu rangi), ko'pincha u qora.
Ba'zi bir siyohli modellar va lazerli fotosurat printerlarining yagona modellari nafaqat asosiy ranglarni, balki turli xil soyalarni ham ishlatishga imkon beradi: qizil, och to'q qizil, ko'k, och ko'k, yashil va to'q sariq. Alohida professional printerlar turli xil qora ranglarni qo'shadilar. Natijada, bosma ranglarning gamuti yanada kengayadi, ammo‘moslamalar narxi ham shunga qarab oshadi. Qoidaga ko'ra, professional bosib chiqarish uchun ko'p rangli printerlar (7-12 rang) ishlatiladi. Murakkab printerlar maxsus siyohlardan foydalanishi mumkin - Epson printerlari uchun pigmentli yoki ultraxromik, ular namlikka chidamli va quyosh nurlari bo'yoq sifatida tushganda so'nmaydigan qattiq moddaning mikroskopik zarralarini ishlatadi.
Amaldagi ranglar sonini umumlashtirish uchun biz quyidagilarni olamiz:
uyda yoki oddiy ofisda foydalanish uchun eng mashhur 4 yoki 5 rangli printerlar va MFPlar,
Ranglarni ko'paytirish, to'yinganlik va yaxshi yoritgichli displeyli fotosuratlarni professional bosib chiqarish uchun fotosuratlar uchun 5 dan ortiq rang ishlatiladi.
CISS va PZK
Uzluksiz siyoh etkazib berish tizimi yoki to'ldiriladigan lentalari - CHPC va PZK-dan foydalangan holda ommaviy rang-barang bosib chiqarish narxini sezilarli ravishda, o'n baravar kamaytirish. Agar siz yuqori sifatli siyohdan foydalansangiz va tizimning ishlash qoidalariga rioya qilsangiz, printerga hech qanday zarar etkazmaysiz.
CISS holatida plastik siyoh idishlari printerning tashqarisida joylashgan va siyoh bosma kallaga silikon naychalar lentasi orqali etkazib beriladi. CHPCh-da chop etish manbai odatiy printerga qaraganda ancha katta va siyoh bilan to'ldirishni o'zingiz qilishingiz mumkin, chunki ular sarflangan.
Agar siz CISS-ni o'rnatishga qaror qilsangiz, barcha ijobiy va salbiy tomonlarini diqqat bilan ko'rib chiqing:
bosib chiqarish hajmi qanday bo'ladi va CISS-ni o'rnatish juda zarurmi,
Agar printeringiz modeliga mos keladigan tizim mavjud bo'lsa, u holda u qanchalik ishonchli?
Agar siz CISS-ni tanlagan bo'lsangiz, lekin o'zingizning qobiliyatingizga ishonchingiz komil bo'lmasa, mutaxassislarga murojaat qilishingiz yaxshiroqdir.
Eng ishonchli va vaqt sinovidan o'tgan tizimlar - kartridj, zavod ishlab chiqarishi.
|
| |
Eski kompyuterda BIOS-ni sozlash

|
Eski kompyuterda BIOS-ni sozlash
|
bet | 40/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matni
Eski kompyuterning bios va yangisi o'rtasida jiddiy farqlar mavjud emas, shuning uchun eski kompyuterda BIOS-ni o'rnatish yuqoridagi sxema bo'yicha amalga oshiriladi. Faqatgina farq shundaki, siz eski kompyuterdagi flesh-diskdan yuklashni o'rnatolmaysiz - faqat CD-DVD yoki qattiq diskdan.
Eski kompyuterga operatsion tizimni o'rnatish uchun BIOS-ni sozlash kerak.
Kompyuterda xp uchun rasmlarda BIOS-ni sozlash qanday amalga oshirilishini ko'rib chiqamiz. Bu erda biz IDE-da qattiq disk uchun konfiguratsiyani o'rnatdik va CD-ROM-dan yuklash. Hamma narsa, siz operatsion tizimni o'rnatishni boshlashingiz mumkin.
Qayta tiklangan BIOS, ammo‘Windows-ni o'rnatolmaysizmi? Mutaxassis tomonidan operatsion tizimni o'rnatish narxini bu erda topishingiz mumkin. O'zingizning kompyuteringizda Internetni qanday sozlash haqida o'qing.
UEFI sozlash
BIOS-ni kompyuterda klassik shaklda qanday sozlash kerakligini ko'rib chiqdik. В современных компьютерах используется UEFI – система, совсем не похожая на старый биос, но несущая те же функции. Фактически UEFI представляет собой простенькую операционную систему с графическим интерфейсом, поэтому вы без труда разберетесь, как настроить компьютер через биос UEFI. В UEFI те же вкладки, что и в обычном биосе, можно выбрать русский язык интерфейса, порядок загрузки и т.д. Для наглядности можно посмотреть видео настройки биоса на компьютере.
Xulosa
Как видите, настройка компьютера через bios – процесс, действительно, несложный. Ответ на вопрос "как настроить биос на компьютере asus" приведен выше. На компьютерах других производителей сделать это тоже несложно. Все настройки аналогичны. Также теперь вы знаете, как правильно настроить bios на ноутбуке. Выполнять настройки биоса лучше всего, используя руководство к вашей материнской плате, в котором расписано, как настроить биос на компьютере в картинках. В данной статье приведены рекомендации к типовой настройке БИОС. Agar biror narsa noto'g'ri bo'lsa, siz har doim zavod sozlamalarini tiklashingiz mumkin - buning uchun batareyani anakartdan chiqarib, 10 soniyadan keyin qayta ulashingiz kerak.
|
| |
Darsning maqsadi - Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua

Darsning maqsadi: A) ta`limiy – sintaksis va so`z birikmalari yuzasidan o`tilganlarni mustahkamlash;
B) tarbiyaviy – o`quvchilarni hamkorlikda ishlashga o`rgatish, ona tiliga mehr-muhabbat va insoniylik tuyg`ularini tarbiyalash;
D) rivojlantiruvchi – o`quvchilarning fikrlash salohiyati va dunyoqarashini takomillashtirish.
Darsning rejasi:
. 1.Nazm gulshani.
2. Uyga vazifalar tahlili.
3. Aql charxi.
4. Topshiriqlar ustida ishlash.
5. Mustahkamlash bosqichi.
6. Test sinovi.
7. Yakuniy bosqich.
I-guruh:Ma’naviyat
Til-ma’naviyat quyoshi erur,
O’zlikni anglashga poydevordir ul.
II-Guruh-Ma‘rifat.
Dulunyoda ko’pdir ilm-u urfon sirlari,
Til bila egallarmiz ul sirlarning bari.
III-g’uruh-G’urur.
Ona tilimiz yurtimiz faxri,g’ururi,
Tilni asrab,avaylamoq har kunning shiori.
I.Nazm gulshani.
Ona tilim sen borsan ,shaksiz,
Bulbul kuyin she`rga solaman.
Sen yo’qolgan kuning ,shubhasiz,
Men ham to’ti bo’lib qolaman.
II.Aql charxi:
I-Guruh uchun savollar:
1.Sintaksisda nima o’rganiladi?
2.Til birliklarini sanang.
3.So’z birikmasiga ta’rif bering.
4.Bitishuv usuli qanday hosil qilinadi?
5.Teng bog’lanishga misollar keltiring.
III-Guruh uchun savollar:
1.So’z birikmasi hokim so’zning qaysi turkumga oid so’z bilan ifodalanishiga ko’ra necha xil bo’ladi?
2.Soz birikmalarining birikish usullari necha xil bo’ladi?
3.Moslashuv birikish usuliga ta’rif bering.
4.Teng bog’lanish nimani hosil qiladi?
5.Maktab bog’i-qanday birikish usuliga kiradi?
Izoh:
1-gap: bodom va o’rik-teng bog’lanish
maktab bog’i, maktab bog’ida gulladi-tobe bog’lanish
2-gap: tartib va intizom- teng bog’lanish
sinf majlisi, o’quvchilarning tartibi, o’quvchilarning intizomi- tobe bog’lanish
3-gap: barkamol va bilimdon- teng bog’lanish
vatan ravnaqi, barkamol yoshlar, bilimdon yoshlar – tobe bog’lanish
3-topshiriq. Hokim so’z bilan tobe so’zni bog’lovchi grammatik vositalarning tagiga chizib, juftlab berilgan so’z birikmalarining ma’nosidagi farqni ayting.
Bog’ga burilish- bog’ tomonga burilish
She’rni o’qish- she’r o’qish
Qovunni uzish- qovun uzish
Olcha guli- olchaning guli
Tarvuz yemoq- tarvuzni yemoq
Beda o’rish- bedani o’rish
Stadionga borish- stadion sari borish
Ustoz o’giti- ustozning o’giti
|
BIOS-ni sozlash. CPU optimallashtirish

|
BIOS-ni sozlash. CPU optimallashtirish
|
bet | 36/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matni
CPU 1-darajali kesh - Ushbu parametrni yoqishga ishonch hosil qiling. U butun tizimning samaradorligini sezilarli darajada oshirib, birinchi darajali keshni ishlatishga javobgardir.
CPU 2-darajali kesh - Ushbu parametr avvalgisidan muhim ahamiyatga ega. Shuning uchun, uni yoqing. Malumot uchun: kesh xotirasini o'chirish faqatgina muvaffaqiyatsiz bo'lganda amalga oshirilishi mumkin, ammo‘bu butun tizimning ishlashini sezilarli darajada kamaytiradi.
CPU 2-darajali kesh ECC tekshiruvi - 2-darajali kesh xotirasida xatolarni to'g'rilashni tekshirish algoritmining yoqish / o'chirish parametri. Ushbu parametrni yoqish unumdorlikni biroz pasaytiradi, ammo‘barqarorlikni oshiradi. Agar siz protsessorni haddan tashqari oshirmasangiz, men sizga ushbu parametrni yoqmaslikni maslahat beraman.
Tizim tezligini oshirish - parametr baland yoki past yoki protsessor tezligini va tizim avtobusining chastotasini belgilaydi. Bizning tanlovimiz yuqori.
Kesh vaqtini boshqarish - parametr 2-darajali kesh xotirasini o'qish tezligini boshqaradi. Bizning tanlovimiz - Tez (Turbo) - yuqori tezlik, yuqori ishlash.
Protsessorni sozlash tugallangach, RAMni sozlashga o'tamiz. Ushbu sozlamalar "Chipset xususiyatlarini sozlash" bo'limida yoki bu erda "Kengaytirilgan" da joylashgan.
DRAM chastotasi - parametr RAM tezligini aniqlaydi. Agar siz ushbu parametrni aniq bilsangiz (u odatda xotira moduli uchun qadoqlarda ko'rsatilgan), keyin qo'lda sozlang, agar shubhangiz bo'lsa, Auto‘ni tanlang.
SDRAM aylanish uzunligi - parametr CAS signalini olgandan keyin avtobusga ma'lumotlarni chiqarish uchun zarur bo'lgan soat tsikllarining sonini aniqlaydi. Ishlashiga ta'sir qiluvchi eng muhim parametrlardan biri. Agar xotira imkon bersa, siz 2 qiymatini belgilashingiz kerak.
RAS-dan CAS-ga kechikish - ma'lumotlar uzatgichini kuchaytirgichga kiritish uchun zarur bo'lgan soat tsikli soni. Shuningdek, ishlashga ta'sir qiladi. 2 ning qiymati afzalroq va ko'p hollarda mos keladi.
|
| |
QO‘SHIMCHA QO‘SHISH - Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua

|
Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua
|
bet | 75/93 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 435,6 Kb. | | #131505 |
Bog'liq Ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua-fayllar.orgQO‘SHIMCHA QO‘SHISH
Asosga (o‘zakka) qo‘shimcha qo‘shish
|
АФФИКСАЦИЯ (прогрессивная деривация) Морфологический процесс (соотв. явление), заключающийся в присоединении аффиксов к корням или основам.
|
АFFIXATION- Morphological process consists in joining affixes to roots or fundamentals
|
ANIQLOVCHI- Prеdmеtning bеlgisini, qarashliligini ifоda qiluvchi gap bo‘lagi aniqlоvchi dеyiladi.
|
ОПРЕДЕЛЕНИЕ (атрибут, детерминация) Несамостоятельный второстепенный член предложения, присоединяемый к господствующему члену атрибутивной связью и указывающий на признак господствующего члена предложения.
|
DETERMINATION attributive - A dependent minor part of the sentence that is attached to the dominant member of the attribute and link point to a sign of the ruling of the sentence.
|
| |
BO‘G‘IN- bir havo zarbi bilan aytiladigan tovush yoki tovushlar yig‘indisi
|
СЛОГ I 1. Отрезок речи, заключенный между двумя минимальными растворами, характеризующийся увеличением звучности (громкости) и являющийся естественной единицей сегментации речевого потока. Слог произносится отдельным напором выдыхаемого воздуха (отдельной пульсацией, вызываемой движением межреберных мышц) и поэтому может рассматриваться как своего рода «дуга» произносительного напряжения.
2. Отрезок речи, состоящий только из слогообразующего элемента и сопутствующих ему менее звучных частей.
| |
SYLLABLE
1.The length of the speech, included between the two minimum solutions, characterized by an increase in sonority (volume) and is the natural unit of segmentation of the speech stream. The syllable pronounced certain pressure of exhaled air (a single ripple caused by the movement of the intercostal muscles) and can therefore be considered as a kind of "arc" of pronunciation stress.
2. The length of the speech, consisting of only syllabic elements and accompanying less loud parts.
| | |
ERGASH GAP
Bosh gap tarkibidagi biror bo‘lakni yoki uning burton mazmunini izohlab to‘ldirib keladigan gap
|
|
|
| |
BIOS va UEFI: farq nima? - Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi

|
Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi
|
bet | 41/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matni BIOS va UEFI: farq nima?
BIOS bu degani "Asosiy kirish / chiqish tizimi" ("Asosiy kirish / chiqish tizimi") va kompyuterning anakart chipida saqlanadigan dasturiy ta'minot. Kompyuterni yoqganingizda, operatsion tizimni qattiq diskdan yuklashni boshlashdan oldin, BIOS kompyuter uskunasini sinovdan o'tkazishni yuklaydi.
UEFI degani "Birlashgan kengaytiriladigan dasturiy interfeys" ("Kengaytiriladigan dasturiy interfeys") an'anaviy BIOS o'rnini bosdi. Ushbu dasturiy interfeys 2 TB dan katta yuklash bo'limlarini, bitta qattiq diskda to'rtdan ortiq bo'limlarni qo'llab-quvvatlaydi, tezroq yuklaydi va zamonaviy funktsiyalar va imkoniyatlarga ega. Masalan, faqat UEFI tizimlari "Secure Boot" funktsiyasini qo'llab-quvvatlaydi, bu OT-ni buzish va ruxsatsiz ishlatishni oldini oladi, yuklash jarayonini rootkitlardan himoya qiladi.
Oddiy kompyuter ishlatishda foydalanuvchi kompyuterda yoki UEFI-dagi BIOS-ga ahamiyat bermaydi. Ikkala interfeys ham uskunalarning past darajadagi funktsiyalarini boshqaradi va kompyuter ishga tushirilganda ishga tushadi, tizim yoqilganda uskunani to'g'ri ishga tushirish uchun mo'ljallangan. Ikkalasida interfeys mavjud, ular yordamida siz ko'p sonli tizim sozlamalarini o'zgartirishingiz mumkin. Masalan, yuklash tartibini o'rnating, overkocking parametrlarini sozlang, kompyuterni yuklash paroli bilan himoya qiling, apparat darajasidagi virtualizatsiya yordamini va boshqa past darajadagi funktsiyalarni yoqing.
Turli xil kompyuterlarda BIOS yoki UEFI-ga kirishning turli xil usullari mavjud. Ammo, har qanday holatda, siz kompyuterni qayta ishga tushirishingiz kerak. BIOS menyusiga kirish uchun kompyuterni ishga tushirish paytida ma'lum bir tugmachani bosish kerak. Qoidaga ko'ra, kompyuterning yuklash ekranida bosish uchun qaysi tugma ko'rsatilgan: "BIOS-ga kirish uchun F2-ni bosing", "Sozlashni kiritish uchun bosing"va hokazo. BIOS-ga kirish uchun bosilishi kerak bo'lgan eng keng tarqalgan tugmalar: Del, F1, F2, F10 yoki Esc.
Ko'pincha, UEFI-ga kirish uchun siz BIOS-ning tugmachalarini bosishingiz kerak. Ammo‘ishonch hosil qilish uchun kompyuteringiz yoki anakartingiz qo'llanmasini o'qish yaxshidir.
Windows 8 yoki 10 bilan ishlaydigan kompyuterlarda UEFI-ga kirish uchun yuklash menyusiga o'tishingiz kerak bo'lishi mumkin. Buning uchun tanlang "Qayta ishga tushirish" Shift tugmachasini bosib ushlab turganda kompyuteringizning boshlang'ich menyusida.
Kompyuterni yuklash uchun maxsus menyusida qayta ishga tushiriladi Diagnostika / Qo'shimcha variantlar / UEFI dasturiy ta'minotining parametrlari.
|
| |
Biosni qanday o'rnatish kerak - asosiy bo'limlar

|
Biosni qanday o'rnatish kerak - asosiy bo'limlar
|
bet | 34/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matniBiosni qanday o'rnatish kerak - asosiy bo'limlar
MAIN - bo'lim:
vaqt ma'lumotlarini to'g'ridan-to'g'ri to'g'rilash,
Klaviaturadagi "strelkalar" yordamida va "Kirish" (Enter) tugmachasini bosgandan so'ng, qattiq disklarning ba'zi parametrlarini aniqlash va o'zgartirish. 1-rasm
Agar siz qattiq disk rejimlarini qayta tiklamoqchi bo'lsangiz, u holda "Enter" tugmachasini bosgandan so'ng siz odatiy menyuga o'tasiz. Oddiy ishlashi uchun quyidagi nuqtalarda "o'qlar" va "Kirish" tugmachalarini o'rnatish kerak:
LBA katta rejimi - Avto,
Blok (ko'p tarmoqli uzatish) - Avto,
PIO‘rejimi - Avto,
DMA rejimi - Avto,
32 bit uzatish - yoqilgan,
Qattiq diskni yozishni himoya qilish - o'chirilgan,
Saqlash konfiguratsiyasi - o'zgarmasligingiz tavsiya etiladi
SATA vaqtni aniqlang - o'zgartirishni istamaydi.
SATA-ni AHCI-ga sozlang.
Tizim haqida ma'lumot - o'qilishi mumkin bo'lgan tizim ma'lumotlari.
ADVANCED - asosiy kompyuter tugunlarining to'g'ridan-to'g'ri sozlash bo'limi. 2-rasm. U quyi qismlardan iborat:
JumperFree Konfiguratsiyasi - undan ("Kirish" (Enter) tugmachasini bosish bilan) xotira modullari va protsessorni sozlash imkonini beradigan tizimning chastotasi / kuchlanishini sozlash menyusiga o'tamiz. U quyidagi elementlardan iborat:
AI Overclocking (Avtomatik va qo'lda rejimlar) protsessorni qo'lda yoki avtomatik ravishda overclock qilish uchun ishlatiladi,
DRAM chastotasi - avtobus xotirasi modullarining chastotasini (soatini) o'zgartiradi,
Xotira voltaji - xotira modullarida kuchlanishni qo'lda o'zgartirish,
NB kuchlanish - mikrosxemadagi kuchlanishni qo'lda o'zgartirish.
CPU konfiguratsiyasi - Enter tugmachasini bosganingizda, ba'zi protsessor ma'lumotlarini ko'rishingiz va o'zgartirishingiz mumkin bo'lgan menyu ochiladi.
Chipset - o'zgartirish tavsiya etilmaydi.
Bort qurilmalarini sozlash - ba'zi portlar va boshqaruvchilarning sozlamalarini o'zgartirish:
Seriya portl manzili - COM port manzilini o'zgartiring,
Parallel Port Address - LPT portining manzilini o'zgartiring,
Parallel Port Mode - parallel (LPT) port rejimlari va ba'zi boshqa portlarning manzillarini o'zgartirish.
USB konfiguratsiyasi - USB interfeysining ishini o'zgartirish (masalan, yoqish / o'chirish).
PCIPnP - o'zgartirish tavsiya etilmaydi.
POWER - quvvat parametrlarini o'zgartirish. Oddiy ishlashi uchun quyidagi nuqtalarda "o'qlar" va "Kirish" tugmachalarini o'rnatish kerak:
To'xtatish rejimi - Avtomatik.
ACPI 2.0 qo'llab-quvvatlash - o'chirilgan.
ACPI APIC qo'llab-quvvatlashi - yoqilgan.
APM Konfiguratsiyasi - nomaqbul o'zgartirish.
Uskuna Monitori - umumiy quvvat, sovutish tezligi va haroratni sozlaydi.
|
| |
Yerning ichki tuzilishi - 01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

Yerning ichki tuzilishi. Yerning yoshi 5mlrd. yil
atrofida. Dastlab Yer sovuq bo'lib, siqilish va radioaktiv
parchalanish natijasida moddalarning qizishi sodir
bo'lgan. Moddalarning tabaqalanishi natijasida og'irroq
moddalar Yerning markaziga, yengillari Yerning yuzasi
tomon harakat qila boshlagan. Shuning uchun Yerning ichki
qismi yadro, mantiya va juda yupqa tashqi qobiqlardan,
ya’ni Yer po 'sti, gidrosfera va atmosferalardan iborat.
Yadro radiusi 3500 kmga teng bo'lib, temir va
boshqa og'ir elementlardan iborat. Yadro ichki va tashqi
qismlarga bo'linadi. Ichki yadroning radiusi 1250 km.
Tashqi yadro suyuq va erigan holda bo'ladi va bu yerda
moddalarning harakati Yerning magnit maydoni kelib
chiqishiga va magnitosferaning shakllanishiga olib
keladi. Magnitosfera Yerdagi tirik mavjudotlarni zararli
kosmik nurlardan saqlaydi.
Mantiya. Qalinligi 2900 km, hajmi Yer hajmining
83% ini tashkil qiladi (yadro bilan esa 99% ni).
Haroratning yuqori bo'lishiga qaramasdan (> 2000°)
yuqori bosim ostida moddalar qattiq holatda. Yuqori
mantiyada okeanlar tagida 50-70 km, quruqlikda 100 km
chuqurlikda plastik yumshoq qatlam — aslenosfera bor.
Uning qalinligi 200-250 km.
Yer po'sti. Qattiq, qatlamsimon Yerning tashqi
qobig'i, qalinligi okeanlar tagida 5 km, tog'larda 70 km.
Asosiy massasini 8 ta kimyoviy element tashkil qiladi:
9
kislorod, kremniy, aluminiy, temir, kalsiy, kaliy, natriy,
magniy.
Yer po'sti ikki xil bo'ladi: materik
va okean.
Materik Yer po'sti 3 ta qatlamdan iborat (cho'kindi,
granit, bazalt). Okean Yer po'sti 2 ta qatlamdan iborat
(cho'kindi va bazalt).
T og'jinslari. Turli xil kimyoviy elementlar majmuasi
minerallarni hosil qiladi. Tog' jinslari kelib chiqishiga
qarab 3 guruhga bo'linadi: magmatik, cho'kindi
va
metamorfik.
M agmatik tog‘ jinslari. Erigan magmadan hosil
bo'lgan tog' jinslari magmatik tog' jinslari
deb ataladi.
Agar magma Yerning chuqur qismlarida qotsa, kristalli
tog' jinslari hosil bo'ladi. Yer yuzasida esa magmaning
tez qotishi natijasida g'ovak, yengil, bo'sh
tog' jinslari
hosil bo'ladi (bazalt).
Cho'kindi tog' jinslari. Yer yuzasida va okean tubida
turli xil minerallarning cho'kishi va to'planishi hamda
tog' jinslarining yemirilishi natijasida hosil bo'ladi. Ular
neorganik
va organik
tog' jinslariga bo'linadi. Neorganik
tog' jinslari, o'z navbatida, chaqiq
va kimyoviy
jinslarga
bo'linadi.
Chaqiq jinslarning hosil bo'lishi Yer yuzasida tog'
jinslarining nurashi natijasida hosil bo'ladi (tosh, shag'al,
qum, loyqa).
Suvda erigan moddalardan hosil bo'lgan jinslar
kimyoviy tog'jinslari
deb ataladi (turli xil tuzlar).
Organik cho'kindi jinslar ko'p, dengiz va okeanlar
ostida o'simlik va hayvon qoldiqlarining to'planib qolishi
10
natijasida hosil bo'ladi (ohaktosh, bo‘r, ko'mir, marjonlar
va h.k.).
M etamorfik tog‘ jinslari. Yerning ichki chuqur
qismlarida katta bosim va harorat ostida tog1 jinslari
o'zgaradi va boshqa tog' jinslariga aylanadi. Masalan,
ohaktosh marmarga, gil gilli slanesga, qo'ng'ir ko'mir
toshko'mirga, qumtosh kvarsitga aylanadi. Bunday tog'
jinslari metamorfik tog'jinslari deb ataladi.
|
-tajriba ishi. Fotoelement parametrlarini o’lchashni

energiya "paketlari" oqimidan tashkil topgan. Elektromagnitik to'lqinning bir
kvantiga foton deyiladi. Bu nurlar boshqa to'lqinlarga aralashmaydi va bo'shliqda
tarqala oladi (Masalan: rentgen nurlari). Yorug'lik nurlari turli
to'lqin uzunligiga ega bo'ladi. Bir xil fazada tebranayotgan ikkinchi nuqtalari
orasidagi eng qisqa masofaga to'lqin uzunligi deyiladh ,
Biz ko'ra oladigan to'lqin uzunliklari diapazoni 400nm (binafsha rang)dan
700nm (qizil rang)gacha bo'lgan oraliqda bo'ladi.[2] Ammo elektromagnit
nurlarining to'lqin uzunliklarining umumiy • diapazoni gamma-nurlar
(O.Olnm)dan radio to'lqinlar (santimetr, kilometr)gacha bo'ladi. Yorug'lik nuri
elektromagnit spektrorining kichik bir qismi. Inson ko'zi 400 va 700nm oralig'idagi
to'lqin uzunligiga yaqin bo'lgan yorug'lik nurlarini ko'radi(bu har xil odamlar har
xil
.
bo'ladi).
O'rtacha
inson
ko'zi
380
nm
(ultrabinafsha)
dan
780nm(infraqizil)gacha bo'lgan to'lqin uzunlikdagi nurlarni qabul qiladi.
Issiqlikdan chiqadigan nurlarni inson ko'zi ko'rmaydi, ammo ularni his qiladi.
t
ASBOB VA USKUNALAR - O’zbekiston Respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi Jizzax politexnika instituti...

3. Ulchash chegarasi 0-15-30-75-150 mA bulgan magnitoelektrik milliampermetr.
4. Ulchash chegarasi 100 mkA bulgan magnitoelektrik mikroampermetr.
5. Tadkiklash uchun yarimutkazgichli diod.
6. Ulash simlar tuplami.
I SH N I B A J A R I SH T A R T I B I
1. Diodning volt-amper tavsifnomasini grafigining tugri shaxobchasini olish uchun 2-rasmdagi
sxema yigiladi.
2. Potansiometr YA orkali O dan 1 V gacha xar biri 0.1 V ga uzgartirib, tok uzgarishi uzib
olinadi. Ulchash natijasi –jadvalga yoziladi:
2rasm
1-jadval
U
tug
, V
0
0,1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
09
1
I
tug
, A
3. 1-jadvaldagi natijalar asosida diodning volt-amper tavsifnomasi grafigi tugri shaxobchasini,
ya’ni
)
(
туг
туг
U
f
I
grafigini kuring.
4.Diodning volt-amper tavsifnomasi grafigi teskari shaxobchasini olish uchun 3-rasmda
kursatilgan sxemani yiging.
5.Potensiometr R orkali kuchlanish kiymatlarini 0 dan 30 V gacha xar bir 5 V ga uzgartirib, tok
kiymatlarini yozib oling. Natijalarni 2-jadvalga yozing.
3-rasm
2-jadval
6. Jadvaldagi tanijalar asosida diodning volt-amper tavsifnomasi grafigini teskari shaxobchasi,
ya’ni
)
(
тес
тес
U
f
I
ni kuring.
7. Diodning volt-amper tpvsifnomasi grafigidan uning dinamik va statik karshiliklari
kiymatlarini aniklang.
X I S O B O T M A Z M U N I
1. Xisobotning nomi.
2. Elektr ulchash asboblari va jixozlarining parametrlari.
3. Ulchash sxemasi.
4. Ulchangan va xisoblab topilgan kattaliklar yozilgan jadval.
U
tes
, V
0
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
I
tes,
A
5.
)
(
туг
туг
U
f
I
va
)
(
тес
тес
U
f
I
boglanish grafiklari.
SINOV SA V OLLARI
1. YArim utkazgichli diod kayday prinsip buyicha ishlaydi?
2. Nima uchun yarim utkazgichli diodda elektr toki xosil kilish uchun potensiallar farki (n-
zonaga minus, p-zonaga plyus) ulash lozim?
3. Diodning tugri va teskari kuchlanishi deb nimaga aytiladi?
4. Tugri kuchlanish uzgarganda diod orkali utadigan tok kanday uzgaradi?
5. YArim utkazgichli diodning ikki elektrodli lampadan asosiy farki nima?
6. Kuyilgan kutbi uzgarganda yarim utkazgichli diod karshiligi kanday uzgaradi?
Asosiy va qo’shimcha o’quv adabiyotlar hamda axborot manbaalari

|
Asosiy va qo’shimcha o’quv adabiyotlar hamda axborot manbaalari
|
bet | 19/20 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 81,03 Kb. | | #160853 |
Bog'liq Elektronika va asbobsozlik yo’nalishi 421-21 e va a guruh talaba-fayllar.orgAsosiy va qo’shimcha o’quv adabiyotlar hamda axborot manbaalari
Asosiy adabiyotlar
1. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 29 apreldagi
“Respublika
iqtisodiyotiga to’g’ridan-to’g’ri xorijiy investitsiyalarni jalb qilish
mexanizmlarini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida”gi
PQ-
4300 – son qarori. lex.uz
2. Mirziyoev SH.M. Танкидий тахлил, катьий тартиб-интизом ва шахсий
жавобгарлик –хар бир рахбар фаолиятининг кундалик коидаси булиши
керак. Узбекистон Республикаси Вазирлар махкамасининг 2016 йил
якунлари ва 2017 йил истикболларига багишланган мажлисдаги
Узбекистон Республикаси Президентининг нутки. Халк сузи газетаси.
2017 йил 16 январь, №11.
3. Mirziyoev SH.M. Буюк келажагимизни мард ва олижаноб халкимиз
билан бирга курамиз. – Т.: «Узбекистон» НМИУ, 2017.-488 б.
4. Qurbonova O’.H. , Raxmonov B.R. , “Elektron texnika materiallari va
elementlari” fanidan uslubiy qo’llanma. Toshkent TDTU 2013.yil.
5. Peter YU Manuel Cardona. Fundamentals ofSemiconductors, Physics and
Materials Properies// Springer –Verlag Berlin Heidelberg 4
th
ed. 2010.yil.
6. William D.Callister, Jr. David G. Rethwisch. Fundamentals of Materials
Science and Engineering4th ed. TA403.C227 2012 USA.
7. Askeland, D.R., P. P. Fulay and W.J. Wright, The Science and Engineering
of Materials 6
th
, edition cengage Lwarning, Stamford. CT2011
8. Smith W. F., and Hashemi, Foundations of Materials Science and
Engineering 5
th
edition, McGraw-Hill, New York, 2010.yil.
Qo’shimcha adabiyotlar
9. M.S. Baxodirxonov, S.Z.Zaynobiddinov, X.M.Madminov “Elektron
texnikasi moddalaari” Oliy o’quv yurtiga kiruvchilar uchun darslik.
Toshkent Yangi nashr, 2016 yil.
10. M.S. Baxodirxonov, S.Z.Zaynobiddinov, X.M.Madminov “Elektron
texnikasi moddalaari” Oliy o’quv yurtiga kiruvchilar uchun darslik.
Toshkent Yangi nashr, 2016 yil.
11. A.Xonboboyev,N.Xalilov "Umumiy elektrotexnika va elektronika
asoslari",Toshkent.
12. X.K.Aripov,A.M.Abdullayev,N.B.Alimova, va boshqalar.”Sxemotexnika”
Toshkent. 2011y.
13. X.K.Aripov,A.M.Abdullayev,N.B.Alimova,
va boshqalar.”Elektronika”
Toshkent. 2011y.
14. X.K.Aripov,A.M.Abdullayev,N.B.Alimova, va boshqalar.”Sxemotexnika”
Toshkent. 2011y.
|
| |
Ishni bajarish tartibi - O’zbekiston Respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi Jizzax politexnika instituti...

2.1.1 - rasm. Yutulgan, qaytgan va o'tgan elektromagnit nurlar.
2.1.2 -rasm. Tajribani o'tkazish sxemasi
*
Yorug'lik manbai
d=10 sm [Lyuks]
d=15 sm [Lyuks]
d=20sm [Lyuks]
Galogenli
lampalar
(maks. darajasi)
Chug'lanma lampali
muhitda
Neon
lampali
muhitda • ; ! ]
i
\ Quyoshli kunda
Bulutli kunda
*
Xona yorug'ligi
muhitida
2.1.1-jadval.
5. Ushbu ishda nurlanishning o'zgarishi, yorug'lik manbai va uning
intisivligiga bog'liqlgini ko'rsatadi. Quyosh taxrftinan 150 million km masofada
bo'lishiga qaramay, quyosh nurlanishining ko'p qismi yetib keladi. Er sirtida uning
qiymati 750Wt/m2 ni tashkil etadi.
Bu ob-havo sharoitlari, ayniqsa bulutlarning
borligi yoki yo'qligi bog'liq. Quyosh nuri yana shuningdek yorug'lik manbai
masofa va o'lchash nuqtasiga ham bog'liq. Ushbu
tajriba biz bilgan suniy
yorug'lik asosida olib borilganligi sababli masofaning kvadratiga proportsional
kamaytirmaydi. Bunga sabab yorug'lik manbai ideal emasligi,
atrof muhit va
o'lchov asboblarining kamchiliklari kabi faktrlaridir.
6. Ushbu yoritilganlikni o'lchashda gologenli lampa 10 smga yaqin
masofada turgandagi nurlanishni quyoshli
kundagi quyosh nuriga
tenglashtirish mumkin.
-tajriba: Tranzistorlarning umumiy kollektor sxemasini

3a-rasm 3b-rasm
Tugri utish asosida ishlovchi
chap tomondagi p-n utish emitterutishi deb, p- katlam esa,
emitter deb ataladi. Teskari ulanadigan ung tomondagi p-n utish
kollektor utishi deb, p-katlami
esa -
kollektor deb ataladi.
Urtadagi
n-katlam esa baza yoki
asos deb ataladi. Bu katlamlardan metall kontakt orkali
chikarilgan tutashtirish uchlari -elektrodlar mos nomlar- emitter, kollektor va baza deb yuritiladi.
N-p-n turdagi tranzistorlarning ishlash prinsipi p-n-p turdagi
tranzistorlarnikidan fark
kilmaydi. Bunda fakat manbalarning ulanish kutbini teskarisiga uzgartiriladi. Asosiy tok
tashuvchilar kavaklar emas, balki elektronlar buladi.
Tranzistorning boshkarilish xususiyati shundaki uncha katta bulmagan U
e
kutlanish ta’sirida
xosil bulgan emitter toki I
e
uziga deyarli teng bulgan kollektor toki I
k
ni xosil kiladi. Bu tok esa
teskari
ulangan va U
e
kuchlanishdan ancha katta bulgan U
k
kollektor kuchlanishini uzgartiradi.
Bipolyar tranzistorning ishlashi emitterdan baza orkali kollektorga
zaryad tashuvchilar
okimining utkazilishidan iborat. Ikkinchi tomon, tranzistorning strukturasini ikki p-n utishga:
emitter-baza
va kollektor-bazaga ajratsak, birinchi utishga elektr bilan ta’sir etib, ikkinchi
utishning karshiligini uzgartirishimiz mumkin. SHunga asosan
asbobning nomi xam ikkita
inglizcha suz (transfer - uzgartirmok, resistor - karshilik) dan kelib chikadi.
Bipolyar tranzistorlarning uch xil ulanish sxemasi mavjud.