nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kamerasız
 şinin.-( - T texniki kolleci

|
T texniki kolleciBog'liq NV-konstruksiyası-və-nəzəriyyəsiKamerasız
şinin.-(şəkil 5.10.b)kamerası olmur.Quruluşuna görə o,kameralı şinə
yaxındır,xarici görünüünə görə isə ondan demək olar ki, fərqlənmir.Kamerasız şinin
xüsusiyyəti onun daxili səthində,sıxılmış havanı saxlayan 2-3 mm qalınlığında hava
keçirməyə hermetik qatın olmasıdır.Şinin cənbərə oturdulması zamanı hermetikliyi təmin
etmək üçün bortun xarici səthinə elastik rezin çəkilir.Kamerasız şinin ventilini təkərin
çənbərinin deşiyinə yerləşdirdikdə hermetik birləşmə yaradır. Kamerasız şin kiçik cisimlə
deşildikdə,bu cisim kamerasız şinin hava keçirməyən daxili qatını dartır və onu əhatə
edir,kameralı şin isə dartılmış vəziyyətdə olduğu üçün onun istənilən zədələnməsi əmələ
gələn deşiyi artırır. Kameralı şinlə müqayisədə,kamerasız şindən hava çox ləng çıxır,
kamerasız şinlər daha təhlükəsizdir.Kamerasız şinlərin kiçik zədələnməsinin bərpasını şini
çənbərdən çıxartmadan, əmələ gələn deşiyi xüsusi materialla hermetikləşdirməklə yerinə
yetirmək olar. Kamerasız şinlərin kameralı şinıərlə müqayisədə,vacib üstünlüklərindən
biri kütləşinin az olması və hərəkət zamanı az qızmasıdır.Az qızma kameranın şinə
sürtünməsinin olmaması və yaxşı soyudulması ilə bağlıdır. Şinin yeyilməsi işçi
temperaturdan asılı olduğu üçün kamerasız şinlər daha uzunömürlüdür.Kamerasız
şinlərə kamera qoymaq məsləhət görülmür,çünki kameranı doldurduqda,şin və kamera
arasında hava yastıqları yaranır,bu isə istiliyin kənarlaşdırılmasına mane olur və şinin
yerli qızmasına səbəb olur. Kamerasız şinlərin çatışmamazlıqlarına yolda ciddi
zədələnmə zamanı təmirin mürəkkəbliyi,həmçinin hermetikliyi təmin olunması üçün
çənbərin quraqlarının yüksək təmizlikdə olma ehtiyacdır.İstənilən şinin ən vacib
xüsusiyyəti –yol ötrüyü ilə etibarlı ilişməni təmin etməkdir.Bu məsələni,öz
elastikliyi hesabına kontakt izində yolun mikroçıxıntılarını ” bürüyən”
protektorun rezini yerinə yetirir. Rütubətli havada,hətta kiçik sürətlə hərəkət
|
| |
Protektor- - T texniki kolleci

yerləşdirilir,qonşu təbəqələrin ipləri ilə bir-birinə nəzərən çarpaz.Karkasda yalnız cüt
sayda kord təbəqələri olur.Radial şinlərdə kordun ipləri bortlar arasında radius boyunca
ən qısa yolla yerləşdirilir. Kord təbəqələrinin sayı tək ola bilər.Radial şində iplərin
yerləşməsi şinin yolla kontakt izinin daha yaxşı sabitliyini və protektor elementlərinin az
yerdəyişməsini təmin edir,nəticə olaraq, belə şinlər az qızır və az yeyilir. Bu,diaqonal
şinlərin radial şinlərə əvəz olunması üçün həlledici amil oldu. Müasir radial şinlər daha
kiçik diyirlənmə müqavimətinə
malikdir,avt-lin dəyanətliyi və idarə olunma
qabiliyyətini,yaxşı təmin edir.
Kuzovlar - T texniki kolleci

|
T texniki kolleciBog'liq NV-konstruksiyası-və-nəzəriyyəsi Kuzovlar.
Kuzov avt-bilin aparan elementidir.Avt-bilin kuzovu sürücünün, sərnişinlərin və müxrəlif
yüklərin yerləşməsi,həmçinin onları xarici ətraf təsirlərdən qorumaq üçündür.Kuzova
mühərrik transmissiyanın,hərəkət hissəsinin bütün aqreqatları, idarəetmə mexanizmləri
və əlavə avadanlıq bərkidilir.O,həm də avt-bilin elektrik avadanlığı sistemi üçün”mənfi”
naqildir.Avt-bilin kuzovu materiallardan etal,şüşə və digər materiallardan hazırlanan
həndəsi düzgün,mütəkkəb mühəndis konstruksiyasıdır.Kuzovun metal hissəsi dib və
bandan,qanadlar və panellərdən, qapılardan,kapot və baqaj qapaqlarından,həmçinin
daha xırda çoxsaylı elemrntlərdən ibarətdir. Xüsusi yuvalarda alın,arxa və yan ölünür.
kütıəıərdən və başqa süni materiallardan hazırlanan elementlər təşkil edirSürücü və
sərnişinlərin oturması üçün salonda oturacaqlar nəzərdə görəolunur.Qəza zamanı bu
kəmərlər adamı öz oturacağında saxlaya bilir.Salonun daxilində avt-bili idarə etmək
üçün lazım olan bütün elementlər və onun aqreqat və sistemlərinin işinə nəzarət üçün
cihazlar yerləşdirilir.İstənilən hava şəraitində hərəkət zamanı salonun ventilyasiya və
istilik sistemi komfortu təmin edir.Komfort xidməti təmun rtmək üçün salonda,
külqabından tutmuş istənilən element quraşdırıla bilər.Lakin bu zaman yol hərəkətinin
təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üzrə tələblər pozulmamalıdır.Məs.. salonda panorama
güzgüsü, radioqəbuledici,televizor,telefon və digər təhlükəsiz əlavə avadanlıq
quraşdırmağa icarə verilir,lakin güzgülü şüşələrin quraşdırılması birmənalı qadagandır.
Belə bir fikir mövcuddur ki,salonun daxili vəziyyətinə görə sürücünün xarakteri haqqında
fiki demək olur.Avt-billərdə müxtəlif kuzov tipləri tətbiq edilir(şəkil8.12).
Təyinatına-görə avt-bil kuzovları sərnişin,yük,yük-sərnişin və xüsusi olmaqla dörd
qrupa bölünür.Yük kuzovları ümumi təyinatli(bortlu platgormalar)vəı ixtisaslaşdırılmış
(yükünüözüboşaldan,furqon,sisternlər və s.)ola bilər.Xüsusi kuzovlar müxtəlif
avadanlığın (tibbi, laboratoriya, yanğına qarşı və s.) yerləşdirilməsi üçün
ixtisaslaşdırılmış olur.
|
| |
JavaScript va qavatlar - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti...

25
Left va top xususiyatlar berilgan qavatning holatini belgilaydi. Siz ularga yangi
qavatlar berib uni o’zgartirishingiz mumkin. Masalan navbatdagi satrda qavatning
gorizantal holati 200 nuqtada berilyapti:
Document.layers[“mylayer2”].left = 200;
Endi biz qavatlarni aralashtirish dasturiga o’tamiz, u brauzer darchasida qandaydir
aylanishlar yaratadi. Skript quyidagi ko’rinishda:
Biz mylayer2 nomli qavat yaratdik. tegida biz onload prostedurasini
ishlatganimizni ko’rish mumkin. Bizga saxifa yuklatilgandan darrov qavat
aylanishini boshlash zarur. Onload hodisalarini qayta ishlash prostedurasida biz
setInterval ( ) funksiyasidan foydalanamiz. Bu Java S versiyasining yangi
usullaridan biridir. Undan biror bir funksiyani yana va qayta yana aniq bir
intervalida chaqirishda foydalaniladi. Oldin biz buning uchun setTimeOut vaqt
funksiyasidan foydalanganmiz. SetInterval funksiyasi ham xuddi shunday ishlaydi,
biroq siz uni bir marta chaqirsangiz yetarli bo’ladi.
SetInterval funksiyasida biz move ( ) funksiyasini har bir 20 millisekunddan
chaqirish imkoniga egamiz. Move ( ) funksiyasi esa o’z navbatida har 20
millisekunddan qavatni yangi sohaga almashtiradi.
Bu funksiyani yana va yana
chaqirishimiz natijasida matnimizni tez harakatlanishini ko’ramiz. Move( )
funksiyasida qiladigan narsamiz shuki qavat uchun yangi koordinata hisoblash va
uni yozish:
document.layers[“mylayer2”].left = pos.
AVTOMOBILIN TORMOZLANMA DINAMIKAS (XÜSUSİYYƏTLƏRİ)

İşçi və ehtiyat tormoz sistemlərinin effektivliyinin qiymətləndirilmə göstəriciləri
qərarlaşmış yavaşıma təcili jqər və minimal tormoz yoludur S𝜏. Avtomobil qatarları üçün
əlavə qiymətləndirilmə göstəricisi kimi
tormoz intiqalının işədüşmə vaxtı
t
i
-də
götürülür.Stend sınaqlarında cəm xüsusi tormoz qüvvəsi
γ
T
=
F
tor
/
G
a
, işə düşmə vaxtı
t
i
və tormoz qüvvələrinin qeyri-bərabərlik əmsalı
)
/(
)
(
.
.
.
.
э
э
sa
tor
sol
tor
sa
tor
sol
tor
q
F
F
F
F
K
verilir. Qiymətləndirmə göstəricilərinin normativ qiymətləri avtonəqliyyat vasitələrinin
kateqoriyalarına görə ən yaxşı modellərin uyğun parametrləri və inkişaf perspektivləri
nəzərə alınmaqla müəyyən olunur.Mövcud normativlərə görə köməkçi tormoz sistemi
digər tormoz mexanizmlərindən istifadə edilmədən mailliyi
i = 0,07 olan enişdə
avtomobilin 30 ± 2 km/saat sabit sürətli hərəkətini təmin etməlidir. Köməkçi tormoz
sistemi kimi mühərrik əlavə qurğularsız istifadə edilərsə, sürət 30 ± 5 km/saat
götürülür.Təzə avtomobillərin dayanacaq tormoz sistemlərinin effektivliyi onların (tam
kütlə ilə) texniki şərtlərlə müəyyən olunan maillikdə (eniş və yoxuşda) saxlanılması ilə
müəyyən olunur. Bu zaman mailliyin qiyməti: minik avtomobilləri və avtobuslar üçün −
25%, yük avtomobilləri üçün − 20%, avtomobil qatarları üçün isə − 18%-dən az
olmamalıdır. Dayanacaq tormoz sisteminin tələb olunan momenti hesablandıqda
diyirlənmə müqaviməti nəzərə alınmır.
Ko’p martalik operatsiyalar - Vazirligi muhammad al-xorazimiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti...

Keyin jarayon xolati bajarilish xolatiga opzgartiriladi va boshqaruv jarayon
komandalari xisoblagichi (schyotchik) ga koprsatiladigan komandasiga uzatiladi.
Xamma zarur ma’lumotlar jarayon pCBdan olinadi.
Jarayonni to’xtatish.
Bajarilish
xolatidagi jarayon ishi, biror bir uzilish natijasida topxtaydi.
protsessor avtomatik tarzda komandalar schyotchigini saqlaydi va boshqaruvni bu
uzilishga ishlov beruvchi maxsus adresga uzatadi. OT jarayonni tayyorlik xolatiga
optkazadi va uzilishni katta ishlashga, ya’ni uzilishga olib kelingan xolat uchun
ma’lum operatsiyalarni bajaradi.
Jarayonni blokirovka qilish.
Jarayon opz ishini xisoblash tizimida biror
bir xodisa ropy bermaguncha
davom ettira olmaydi. SHuning uchun jarayon ma’lum tizimli chaqiriq bilan OTga
murojaat qiladi. OT tizimli chaqiriqni qayta ishlaydi(kiritish –chiqarish
operatsiyalarini initslalizatsiya qiladi, biror qurilmani bopshashini yoki xodisa ropy
berishini kutayotgan jarayonlar navbatiga qopshadi va xokazolar.), jarayonni
bajarilish
xolatidan
kutish
xolatiga
optkazadi.Jarayonni
bloklashdan
chiqarish(razblokirovanie). Tizimda biror xodisa ropy bergandan sopng, OT aynan
qanday xodisa ropy berganligini aniqlashi zarur. Keyin OT,
qaysi jarayon shu
xodisani kutish xolatida ekanligini aniqlaydi va shunday jarayon boplsa uni
tayyorlik xolatiga optkazadi.(bunda OT xodisa ropy berishi bilan bogpliq boplgan
amallarni bajaradi.)Protsessorni bir jarayondan ikkinchisiga topgpri(korrekt)
optkazish uchun bajarilayapgan jarayon kontekstini saqlashi va protsessor
optkazadigan jarayon kontekstini tiklash zarur. Bunday
jarayonlar ishlanganligini
saqlash/tiklash protsedurasi kontekstni optkazsh deyiladi.Jarayon tushunchasi, OT
boshqaruvi ostidagi bajariladigan komandalar topplami, ular bilan bogpliq resurslar
va uning bajarilishi joriy momenti bilan xarakterlanadi. Ixtiyoriy vaqtda jarayon
topliq
ravishda opzining konteksti, ya’ni registirli, tizimli va foydalanuvchi
qismlaridan tashkil topgan konteksti bilan tasvirlanadi.
OTlarda jarayon aniq
ma’lumotlar strukturasi –PCB bilan tasvirlanadi. PCB –registirli va tizimli
kontekstlarni aks ettiradi. Jarayonlar beshta asosiy xolatlarda boplishi mumkin:
tugpilish, tayyorlik,
bajarilish, kutish, bajarilishni tugallash. Bir xolatdan
ikkinchisiga jarayon OT yordamida, ular ustida biror bir amal bajarilishi natijasida
optkaziladi. OT jarayonlar ustida quyidagi operatsiyalarni bajarishi mumkin:
jarayon yaratish, jarayon tugallash, jarayonni topxtatib turish, jarayonni blokirovka
qilish, jarayonni bloklashdan chiqarish. Jarayon prioritetini opzgartirish.
Avtomobilin sürət xarakteristikaları

|
Avtomobilin sürət xarakteristikalarıBog'liq NV-konstruksiyası-və-nəzəriyyəsiAvtomobilin sürət xarakteristikaları
Müasir avtomobillərdə əsasən daxiliyanma mühərriklərdən istifadə edilir.Onların yük
xüsusiyyətləri sürət xarakteristikaları ilə qiymətləndirilir.Sürət xarakteristikaları –
qərarlaşmış rejimdə mühərrikin effektiv gücünü və ya dirsəkli voldakı burucu momentin
onun fırlama tezliyindən asılılığıdır.Tam yanacq sərfində alınan xarakteristikası xarici
sürət xarakteristikası, tam olmayan yanacaq sərfində alınan sürət xarekteristikası isə
natamam sürət xarakteristikası alınır.Sürət xarakteristikaları xüsusi tormoz stendlərində
çıxarılır.Şəkil 1.21-də nizamlayıcı orqanı olan və olmayan D.Y.M –in nümunəvi xarici
xarakterstikaları göstərilmişdir.Mühərrikin xarici sürət xarakteristikasının xarakterik
parametrləri bunlardır:Ne
max
– maksimal effektiv güc (KVt);Me
max
-maksimal burucu
momenti (N
.
m); M
N
-maksimal gücə uyğun moment (N
.
m); n
max
-mühərrikin dirsəkli
valının maksimal fırlanma tezliyi (dövr/dəq);n
N
-dirsəkli valın maksimal gücə uyğun
fırlanma tezliyi (dövr/dəq);n
m
- dirsəkli valın maksimal burucu momentə uyğun fırlanma
tezliyi (dövr/dəq);K
m
- fırlanma tezliyinə görə uyğunlaşma əmsalı;K
n
- fırlanma tezliyinə
görə uyğunlaşma əmsalıdır.Burada
K
m
=M
emax
/M
N
K
n
=n
N
/n
M
K
n
-nə qədər böyük olarsa,mühərrikin dayanıqlı iş diapozunun bir o qədər geniş olar.
Təcrübələr göstərir ki, n
N
-ın verilmiş qiymətində K
n
-in artırılması avtomobilin yanacaq
qənaətliyini artırır.K
m
-avtomobilin dinamik keyfiyyətini,yəni alçaq pilləyə keçmədən yolun
müqavimətini dəf etmək qabiliyyətini xarakterizə edir.
Mühərrikin xarici sürət xarakterik
a)nizamlayıcı orqanı olmayan.
Uyğunlaşma əmsallarının qiyməti təqribi olaraq olaraq cədvəl 1.21-də verildiyi kimi
götürülə bilər.
Mühərrikin xarakteristikaları.
Dovrlər sayı məhdudlaşdırıcısı olan karbüratorlu mühərriklərdə məhdudlaşdırıcı sürət
xarakterisrikasını dövlət sayının sonrakı artımı ilə gücün praktiki olaraq artmadığı
sahəsində işə düşür.
|
| |
Əməli yazıların ən geniş yayılmış növlərindən biri məktubdur. Bu yazı növünə təhsilindən asılı olmayaraq, hər bir insanın gündəlik həyatında daha çox təsadüf edilir

|
Əməli yazıların ən geniş yayılmış növlərindən biri məktubdur. Bu yazı növünə təhsilindən asılı olmayaraq, hər bir insanın gündəlik həyatında daha çox təsadüf edilir
|
bet | 55/81 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 345,89 Kb. | | #116562 | Turi | Mühazirə |
Bog'liq Akademik və işgüzar kommunikasiya 15 mühazirə (1) (1)Əməli yazıların ən geniş yayılmış növlərindən biri məktubdur. Bu yazı növünə təhsilindən asılı olmayaraq, hər bir insanın gündəlik həyatında daha çox təsadüf edilir.
Məktublar. “Məktub” sözü ərəb mənşəli olub, MKT samitlərindən (yazı) əmələ gəlmişdir. Bu sözün faili – katib (yazan), məfülü isə məktubdur (yazılmış şey, yazılmış kağız).
Məktub yazışmanın ən qədim növlərindəndir. Məktubun yazanı və alanı olur. Habelə məktubun yazılma vaxtı və yeri olur. O, monoloji daxili, yazılı nitq formasında olur. Məktubda onun məzmunundan asılı olaraq, habelə yazışanların münasibətindən asılı olaraq müxtəlif söz və söz birləşmələrindən istifadə olunur.
Əgər məktub yazan və məktub alan arasında səmimi münasibət varsa, burada əzizim, dostum, qardaşım, əziz bacım və s. kimi söz və söz birləşmələri işlənəcəkdir. Əksinə, qeyri-səmimi münasibət qeyri-səmimi sözlərlə, xoşagəlməz ifadələrlə ifadə ediləcək.
Məktub yazarkən aşağıdakı sistem gözlənilməlidir:
Müraciət hissəsi. Yazının bu hissəsində şəxsin adı, sənəti və hörmət əlaməti olaraq ona verilən təxəllüs göstərilməlidir.
Bəzi hallarda müraciət olunan şəxsin ad və soyadı ayrı-ayrı nəzakətli ifadələrlə işlənə bilir.
Məktubda əsas mətn 2 hissədən də ibarət ola bilər: məsələnin mahiyyəti (mövcud vəziyyət) və xahiş edilən mətləb.
Məktubun əsas mətni həm sadə geniş cümlə şəklində, həm də mürəkkəb cümlə şəklində ola bilər. Murəkkəb cümlə şəklində olan variant Azərbaycan dili üçün daha münasib, daha səlis səslənir.
Müraciət hissəsi məktubun başlığı sayılır. Belə başlıq, əsasən, əmr cümləsi şəklində qurulur. Məktublarda belə başlıqlardan istifadə edilə bilər:
Hörmətli dostum, salam!
Əziz bacım, salam!
Ümumi hissə. Burada məktublaşan şəxslərin əhval-ruhiyyəsi, vəziyyəti öz əksini tapır:
Fərqləndirici hissə. Bu, məktubun əsasını, məzmununu əhatə edir. Burada yazılanlara aid olan xarakterik əlamətlər açıq şəkildə şərh edilir:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Əməli yazıların ən geniş yayılmış növlərindən biri məktubdur. Bu yazı növünə təhsilindən asılı olmayaraq, hər bir insanın gündəlik həyatında daha çox təsadüf edilir
|
Konstruksiyasından- - T texniki kolleci

kuzovun dayaqlarının azaldılması və onların avt-bilin arxa hissəsinə tərəf
çəkilməsi.Ən yaxşı görünmə sahəsi yuxarı qıraqları mümkün qəuzovun
damınaadər yüksəkdə yürləşdirilən panorama tipli pəncərələrlə təmin olunur.
Avtobus sərnişinləri üçün görünmə sahəsinin yaxşılaşdırmaq məqsədi ilə
kuəffafzovun damında enişdə şəffaf örtüklər qoyulur və yan pəncərələrin
dayaqları oturacaqların söykənəcəkləri tuşunda yerləşdirilir. Avt-bilin passiv
təhlükəsizlik sisteminin ən əhəmiyyətli komponentləri aşağıdakılardır.
-------Təhlükəsizlik kəmərləri.
-Təhlükəsizlik kəmərlərinin tarı -
--------Aktiv başaltılar.
------------Təhlükəsizlik yastıqları.
---------Kuzovun təhlükəsiz konstruksiyası.
Bir sıra başqa qurğular(kabrioletdə çevrilmə vaxtı mühafizə sistemi.uşaq təhlükəsizlik
sistemləri-bərkitmələr.kreslolar,təhlükəsizlik kəmərlər.
etdikdə belə, protektor və yol arasında onların öz aralarında kontaktına

etdikdə belə, protektor və yol arasında onların öz aralarında kontaktına
mane olan su pərdəsi yaranır.Belə şəraitlərdə idarə olunmanın itməsinin
qarşısını almaq üçün kontakt izindən suyu kənarlaşdırmaq lazımdır,buna görə
də protektorda müxtəlif formalı həm uzununa,həm də eninə qanovlar
vedilir.Protektorun kontakt izindən suyun effektiv kənarlaşdırılması sürətin
müəyyən həddinə qədər mümkündür,bundan yüksək sürətlərdə maye fiziki
olaraq kontakt izindən tam kənarlaşdırıla bilmir və avt-bil yol ötrüyü ilə ilişməni
və müvafiq olaraq idarə olunmanı itirir. Bu effekt akvoplanlaşma adlanır.Hər
konkret şinin xarakteristikasın konstruksiyanı xüsusiyyətlərinin, protektorun
naxışlarının və istifadə olunan qatışıqların keyfiyyətinin mürəkkəb
uzlaşdırılması ilə əldə edilir. Diyirlənmə zamanı səs-küyün səviyyəsi,
yeyilməyə davamlılıq, yolla ilişmə qabiliyyəti protektorun şinindən və onun
naxışlarından asılıdır. Bir tip şinlə bütün göstəricilər üzrə yüksək nəticə əldə
etmək mümkün deyil.Buna görə istehsal olunan şinlərin və onların
protektorlarının naxışlarının müxtilifliyi olduqca çoxdur.ŞİNLƏRİN
tipləri.Şinləraşağıdakı kimi təsnif olunur.-qaçış zolağının naxışının tipinə
görə. yönəlmiş, yönəlməmiş,simmetrik və asimmetrik.--yol örtüyünün tipinə
uyğun olaraq.yol,universal,artırılmış keçicilikli və karyer.--istifadə olunma
fəsil üzrə üzrə.yay,qış və bütün mövsümlü.
Şinlərin ölşüləri və markalanması.
Şinin əsas ölçüləri(şəkil 5.21).çənbərə montaj olunmuş və doldurulmuş şinin
yüklənməmiş halda profılinin eni B,profilinin hündürlüyü H və xarici diametri D,şinin
çənbərə oturdulma diametri d,şinin seriyası (h)-profilin hündürlüyünün onun eninə
nisbətinin faizlə ifadəsidir.Əgər seriya yosdursa bu nisbət 80% və daha çoxdur.Hazırda
şinlərin markalanmasının geniş yayılmış iki forması istifadə olunur. Avropa və Amerika
markalanma nümunələri.Avt-bil şinlərinin əsas xarakteristik göstəriciləri onların yan
böyüründə aşağıdakı şəkildəki kimi göstərilir (şəkil 5.21).
Bu göstəricilərə
aiddir.1-şinin işarələnmə indeksi.2-nominal iş rejimində yük və sürət indeksi.3-həddi iş
rejimində yük və sürət indeksi.4-təbəqə norması(karkasın möhkəmliyinin şərti işarəsi).
5-.şinin kamerasız göstərir.6-protektor naxışının bərpa oluna bilməsini göstərir.7-
protektor resursunun yeyilmə indikatorudur.Şinlərin yan boyüründə qeyd olunan bu
göstəricilərdən ən başlıcası onların markalanma indeksidir.Şinin Avtopa markalanma
nümnəsi,məs..205/55 R16 91T ,205-şinin profilinin eni( B),mm-lə.,55-şinin seriyası-
profilin hündürlüyünün (H) onun eninə(B) nisbəti,faizlə. ,R-radial şinin işarəsi.,16-şinin
oturdulma diametri(d), düyümlə., 91-şinin yükgötürmə (yüklənmə)indeksi., T-şinin sürət
indeksi(avt-bilin maksimal hərəkət sürəti,km/saat).
|
Yekunlaşdırıcı hissə (məktubun sonluğu

|
Yekunlaşdırıcı hissə (məktubun sonluğu
|
bet | 56/81 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 345,89 Kb. | | #116562 | Turi | Mühazirə |
Bog'liq Akademik və işgüzar kommunikasiya 15 mühazirə (1) (1)4.Yekunlaşdırıcı hissə (məktubun sonluğu)
Məktubların müəyyən bir qismini rəsmi məktublar təşkil edir. Belə məktublara xahişnamə, təliqə, tələbnamə, təqdimat, təlimat və s. kimi nümunələr daxildir.
Məktubların növlərinə gəlincə demək lazımdır ki, epistolyar üslubdan bəhs edənlər onların 3 və ya 4 növünı qeyd edirlər:
1. İntim – məişət məktubları; 2.Ədəbi məktublar; 3. Rəsmi - işgüzar məktublar; 4. Açıq məktublar.
1. İntim mənşəli məktublar. “İntim” sözü latın dilində intumuş (ən dərin şəxsi) şəklində olub, fransız dilinə intume formasında (ən dərin daxili) keçmişdir. İntim mənşəli məktub dedikdə ən səmimi, ən dərin, ən istəkli məktublar nəzərdə tutulur. Əslində keçmiş məktublarda yazılan «Ürəyimin ən dərin guşəsində bəslədiyim qızılgül ətirli salamlarımı sənin kimi istəkli qardaşıma yetirirəm» cümləsində intim mənşəli məktubun mahiyyəti açılırdı.
“Məişət” sözü belə məktubların dilinin necə olmasından xəbər verir. Belə məktublarda təntənəli söz və ifadələr olmur. Cümlələr sadə quruluşda olub, onun üzvləri də xalq danışıq dilində olduğu kimi düzülür.
2. Ədəbi məktublar. Ədəbi məktub intim-məişət məktublarından fərqli olaraq, daha çox sosial mahiyyətdə olur. Əslində, ədəbi məktubda epistolyarlıq təkcə onu yazanın – korrespondentin və adresatın olmasıdır. Taprixdə belə hadisələr çox olur ki, alim və ya şair, yazıçı müəyyən bir sosial problem haqqında öz dostu, ya məsləkdaşı ilə fikirlərini, ümumi dərdlərini bölüşür, ya hər hansı bir hadisə ilə bağlı dostunu, bütövlükdə milləti, ictimaiyyəti təbrik etmiş olur. Ədəbi məktubun dili onu yazandan asılıdır. Əgər şair və ya yazıçı məktub yazırsa, bədiilik burada aparıcı olacaqdır.
Ədəbi məktublar sırasında S.Ə.Şirvaninin H.B.Zərdabiyə, Q.B.Zakirin M.F.Axundova, C.Məmmədquluzadəyə, B.Vahabzadənin, S.Rüstəmin, M.Rahimin Məhəmmədhüseyn Şəhriyara, Şəhriyarın birincilərə məktublarını və onlarla belə məktubları misal göstərmək olar.
3. Rəsmi – işgüzar üslublar
Nümunələr
|
| |
Bədii üslub - Mövzu 1 “Azərbaycan dilində işgüzar və akademik kommunikasiya” fənninin məqsəd və vəzifələri. I mühazirənin plani

|
Mövzu 1 “Azərbaycan dilində işgüzar və akademik kommunikasiya” fənninin məqsəd və vəzifələri. I mühazirənin plani
|
bet | 50/81 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 345,89 Kb. | | #116562 | Turi | Mühazirə |
Bog'liq Akademik və işgüzar kommunikasiya 15 mühazirə (1) (1)Bədii üslub. Bu üslub ekspressivliyin, emosionallığın, bədii təsvir və ifadə vasitələrinin məqsədəuyğun şəkildə, əsərin ideya və məzmununa görə seçilmiş sistemidir. Bədii üslub yaranma tarixinə görə cox qədim, mahiyyətinə görə isə kütləvidir.
Bədii üslub üçün əsas səciyyəvi xüsusiyyətlər bunlardır: 1) konkret hissi obrazlılıq 2) bu və digər vasitələrdən istifadənin estetik motivləşməsi 3) gerçəkliyin dərk edilməsində müəllifin xüsusi bacarığının ifadə olunması 4) kompozisiyanın orijinallığı
Bədii üslubun strukturunda bu daxili hissələri üslubi qollara ayırmaq olur: satirik dil, romantik dil, realist-romantik dil və.s
Bədii üslubun şer, nəsr üslubu kimi iki əsas növü var. Nəzm və nəsr fərqli dil hadisələridir. Şeir üslubu nəsr üslubundan bir sıra xüsusiyyət və əlamətlərinə görə fərqlənir. Bunların söz və ifadə seçməkdə, qrammatik formalardan istifadə etdikdə, sintaktik əlaqələrdə, emosional tonda özünəməxsus əlamətləri var. Şer daha obrazlı, konkret və qısadır. Burada məcazi mənalı sözlərə, leksik-semantik söz qruplarına, ibarə və idiomlara geniş yer verilir.
Bədii üslubun bir sıra səciyyəvi xüsusiyyətləri var: obrazlılıq, konkretlilik, sadəlik, yığcamlıq, bədii ifadə vasitələrindən yerli-yerində istifadə, söz və ifadələrin seçilib işlədilməsi, fonetik, leksik və qrammatik imkanlardan yaradıcı şəkildə istifadə, yüksək ekspressivlik, emosionallıq və.s.
Bədii əsərdə həyatın konkret şəraitdə ümumiləşdirilmiş, fərdiləşmiş mənzərəsinin canlı, aydın, yığcam, bitkin və ahəngdar təsviri konkretliliklə bağlıdır.
Bu üslubun ifadəlilik imkanını artıran vasitələrdən biri də məcazdır. Məcazlar sistemi əşya, hadisə və hərəkəti adlandırmaqla bərabər, təsvir olunan əşyanı, hadisəni daha dərindən açmağa, nitqə daha kəskin subyektiv qiymət verməyə kömək edir.
Bədii və estetik təsiri qüvvətləndirmək, bədii obraz və lövhələr yaratmaq, əsərdəki yüksək hissləri ifadə etmək üçün söz və ifadələrin yerli-yerində seçilib işlədilməsi əsasdır, ritorik sual cümlələrinə, bədii nidalara, bədii xitablara, cümlənin sadə, yarımçıq tiplərinə daha çox yer verilir.
Bədii əsərlərdə ümumxalq dilinin dialektizm, jarqonizm, arxaizm, loru sözlər kimi növləri işlədilir. Burada terminlər və xüsusi ifadələrdən də istifadə olunur. Lakin bunlar bədii üslub üçün xarakterik sayıla bilməz.
|
| |
Elmi üslub - Mövzu 1 “Azərbaycan dilində işgüzar və akademik kommunikasiya” fənninin məqsəd və vəzifələri. I mühazirənin plani

|
Mövzu 1 “Azərbaycan dilində işgüzar və akademik kommunikasiya” fənninin məqsəd və vəzifələri. I mühazirənin plani
|
bet | 51/81 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 345,89 Kb. | | #116562 | Turi | Mühazirə |
Bog'liq Akademik və işgüzar kommunikasiya 15 mühazirə (1) (1)Elmi üslub. Bu üslub bütün elm sahələrinə aid elmi əsərləri əhatə edərək elmi təfəkkürü, mühakiməni, fikri ifadə edən üslubdur. Bunun əsas vəzifəsi elmi biliklərdən xəbər veməkdir. Elmi üslubun fərqləndirici cəhəti onun elmi məsələləri, fikirləri daha dəqiq işıqlandırmağa meyl etməsidir.
Elmi funksional üslub aşağıdakı sahələri əhatə edir: 1. Dərslik 2. Monoqrafiya 3. Tədris vəsaitləri 4. Elmi və metodik jurnal məqalələri və.s
Elmi üslubu iki mikroüsluba ayırmaq olar 1) ictimai elmlər üslubu, təbiət elmləri üslubu, texniki elmlər üslubu 2) xüsusi-elmi üslub, elmi-tədris üslubu, elmi-kütləvi üslub
Elmi üslub başqa üslublardan onunla fərqlənir ki, bu üslub elmi əsərlərin dilidir, məlumat vermək və bu məlumatı məntiqi əsaslarla sübuta yetirmək kimi xüsusiyyətləri var.
Elmi əsərlərdə təbiət və cəmiyyətdəki hadisələri dəqiq izah etmək və onların qanunauyğunluğunu sübut etmək üçün aşağıdakı şərtlər gözlənilməlidir: 1. Dəqiqlik, sadəlik və aydınlıq 2. Məntiqi tənasüblük və emosional təsirlilik 3. Diqqətlə düşünülmüş terminlərin ikiqat determinləşməsi 4. lazım olan simvol və işarələrin düşünülərək tətbiq edilməsi.
Elmi üslub üçün dəqiqlik, təkmənalılıq, məntiqlilik, dəlillilik, abstraktlaşma, terminlilik, həqiqi mənalılıq, sintaktik aydınlıq kimi xüsusiyyətlər səciyyəvidir. Elmi üslub bədii üslubdan aşağıdakı xüsusiyyətlərə görə fərqlənir:
Terminlərə geniş yer verilir.
Mücərrəd mənalı sözlər çox işlənir. Məsələn, məfhum, təkamül, quruluş, mitinq, tərbiyə, həyat, kütlə, məğlubedilməz, tərəqqi və s.
Beynəlmiləl sözlər və terminlər\ə daha çox təsadüf olunur.
Şərh olunan fikirlər konkret, dəqiq və birmənalıdır.
Mürəkkəb cümlə tipinə daha çox üstünlük verilir.
Sual və əmr cümlələri, demək olar ki, işlədilmir.
Xüsusi yazı işarələrindən istifadə olunur. Məsələlər səbəb və nəticə əlaqələrinin müəyyənləşdirilməsi, ümumiləşdirmələr aparılması və nəticə çıxarılması istiqamətində şərh olunur.
Elmi üslub yığcamlıq və dəqiqlik tələb edir
Elmi əsərlərin sintaksisi mürəkkəb konstruksiyalılığı ilə seçilir. Əşya və hadisələrin keyfiyyətini və xüsusiyyətini açmaq üçün həmcins üzvlü sadə və ya mürəkkəb cümlələrə geniş yer verilir. Elmi üslubda xüsusi söz və ifadələr işlədilir: tədqiqat göstərir ki, belə nəticəyə gəlmək olur ki, məlumdur, aydındır və.s. Əsərdə elmi nəticələri yekunlaşdırmaq məqsədi ilə ara sözlərdən istifadə olunur: beləliklə, deməli, ümumiyyətlə, əvvəla, mənə görə, həqiqətən, doğrudur, şübhəsiz və.s.
|
| |
Úsh fazalı elektr shınjırlar

|
Úsh fazalı elektr shınjırlar
|
bet | 1/3 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 176,95 Kb. | | #122356 |
Bog'liq Tema-12
Úsh fazalı elektr shınjırlar
Úsh fazalı ózgeriwsheń tok, onıń abzallıqları hám derekleri.
Waqıt birligi ishinde sinusoidal qaǵıyda boyınsha ózgeretuǵın, birdey chastotalı óz-ara 1200 ge jıljıǵan 3 EYUK li elektr shınjırı sistemasındaǵı tok, úsh fazalı tok dep ataladı. 1891 jılda ataqlı orıs elektrotexnigi M.O.Dolivo-Dobrovolskiy tárepinen oylap tabıw etilgen úsh fazalı tok generatorı, motorı hám uzatıw sisteması, yaǵnıy úsh fazalı sistema kompleksi jáhán kóleminde elektrotexnikanıń pán texnikanı jetekshi tarawına aylanıwına tiykar boldı. Úsh fazalı EYUK 3 fazalı generatorlarda payda etiledi. Bul generator qozǵalmas stator hám aylanıwshı rotordan ibarat. Stator shólg'amlari óz-ara teń etip oralǵan boladı.
Úsh fazalı shınjırlarǵa paydalanıwshılardı jalǵaw usılları.
Úsh fazalı tok shınjırında eki qıylı jalǵanıw usılları bar. Juldızsha qıylı jalǵanıw bul úsh fazalı elektr energiya tutınıwshıların shártli túrde qabıl etilgen kirisiw bólegi. AVS shólg'amlar derekke jalǵanıp, olardıń tamamlanıwı x; u; z; lar óz-ara birlestiriledi. Bunday jalǵaw Y belgisi menen belgilenedi. Generator hám qarıydarlardı 0 noqatların birlestiriwshi sım nolinshi (neytral ) sımı dep ataladı. Nolinshi simnan ótetuǵın tok I0 tárizde belgilenedi. Kirxgoftıń birinshi nızamına muwapıq neytral sımnan ótetuǵın toklardıń geometriyalıq jıyındısı nolge teń. .
3-súwret. Úsh fazalı sistemada juldızsha jalǵanıw sxeması hám vektor diogrammaları.
Elektr enegiyasi paydalanıwshıları juldız sistemada jalǵanǵan bolsa liniya kernewleri (Ul) faza kernewlerinen ret úlken boladı.
;
; UL = ; ; :
ISA
IBS
IAB
4-súwret. Úsh fazalı sistemalarda úshmúyeshli jalǵanıw sxeması hám vektor diagrammaları.
Úshmúyeshli jalǵanıw bolsa A fazanı tamamlaıwı X penen V fazanıń baslanıwı, V fazanı tamamlanıwı ol menen S fazanı baslanıwı, S fazanı tamamlanıwı
Z penen A fazanı baslanıwın biriktiriwden payda boladı.
; ; ; ; Δ ; ;
|
| |
TƏKƏRLƏR. 
 T - T texniki kolleci

olmayaraq şini təkərdə etibarlı saxlayır.Top təkərin körpüdə yerləşdirilməsini təmin edir
və təkər fırlanma imkanı verir.Topları,adətən poladdan və ya döyülə bilən çuqundan
hazırlayırlar.Topları körpüdə konik diyircəkli yastıqların köməyi ilə montaj edirlər.
Təkərdən baçqa,toplara tormoz barabanları və yarımların flansları bərkidilir.Təkərin
kənara çıxıntısı vacib pevmatik edilməsi zamanı hesablanı. Çıxıntının qiyməti,xüsusən
idarə olunan təkərlər üçün vacibdir,çünki kontakt izinin təkərin dönmə oxuna nəzərən
vəziyyətinin avt-bilin dönmə xarakteristikalarında vacib rolu var. Birləşdirici element çox
halda disk şəkilində hazırlanır.Belə təkərlər diskli təkərlər adlanır.Polad vərəqdən
ştamplama ilə hazırlanmış disk sərtliyi artırmaq üçün qabarıq, onun üzəri isə deşikli və
ya kəsikli hazırlanır. Kəsiklər və deşiklər təkərin kütləsini azaldır, montaj-demontaj
işlərini asanlaşdırır,həmç
inin də tormoz mexanizmlərinin və şinlərin soyudulmasını
yaxşılaşdırır. Disklər çənbərlərə qaynaqla birləşdirilir. Təkərin topa bərkidilməsi üçün
diskdə uyğun deşiklər olur. Bərkidilmə qaykalar və ya sancaqlarla aparılır.Disksiz təkərlər
topla birlikdə hazırlanmış birləşdirici hissəyə malik olur. Uzununa və eninə müstəvidə
sökülən hazırlanır.Şəkil 5.8-də eninə müstəvidə kəsiyi olan disksiz təkər göstərilib.
Montaj zamanı təkərin sektorları müəyyən ardıcıllıqla yerləşdirilir,sonra isə şinlə birlikdə
sancaqlı 4 xüsusi sıxaclar 3 vasitəsi ilə topa 2 bərkidilir.Diskisiz təkərlər yük avt-rində və
avtobuslarda geniş tətbiq edilir.
Qoşqu avtomobillərinin təsnifatı

Qoşqu avtomobillərinin təsnifatı. Qoşqular, yarımqoşqular və uzunluğu dəyişəbilən qoşqularla bir sırada olaraq, xüsusi
təyinatlı qoşqu və yarımqoşqular da geniş təyinat tapmışlar. Oturacaqlı dartıqılar əsasən
aşağıdakı avtomobil bazaları üzərində buraxılırlar.KAZ608 (şəkil 230a); ZİL130B1-66
(şəkil 230b); MAZ5429 (şəkil 230v); KaMAZ5410 (şəkil 230q); KrAZ258 (şəkil 230d). Bu
avtomobillərin hər biri müəyyən tip yarımqoşqu ilə istismar üçün nəzərdə tutulmuşlar.
KAZ608 dartıqısı əsasən iki körpülü KAZ717 və ya 1 körpülü QdAZ835 yarım-qoşqusu ilə
birlikdə istismar olunurlar. Bu tip yarımqoşqularla eyni zamanda ZİL130B1-66 dartıqısı
da istismar edilə bilər. Dartqı kimi eyni zamanda MAZ524Q bir körpülü avtomobillərdə
istifadə olunur. KaMAZ 5410 oturacaqlı dartqısı üçün əsasən yarımqoşqu kimi OdAZ9370
bortlu yarımqoşqusundan və ya ODAZ9370 furqon tipli yarımqoşqusundan istifadə
edirlər. KrAZ 258 oturacaq tipli dartqı avtomobilləri adətən ÇMZAP 5203 B, yükqaldırma
qabiliyyəti 60t olan ağır yarımqoşqularla işləyirlər. Avtomobil sənayesinin inkişafında
daha da müasir olan “Mersedes”, “DAF”, “SKANİA” və s. tipli dartqı avtomobillərindən
istifadə edirlər ki, bunların da yarımqoşqularının yükqaldırma qabiliyyəti 16t-dan 60t-a
qədər yükdaşımaq üçün nəzərdə tutulmuşlar. Qoşqu və yarımqoşqular təyinatına görə
yük, sərnişin və xüsusi təyinatlı kimi növlərə təsnif olunurlar. Yük qoşquları öz
növbəsində kuzalarının tipinə görə, yük platformalarına, furqonlara, sisternalara və
özüboşaldan kuzalara təsnif olunurlar. Müasir dövrdə müxtəlif tip qoşqular,
yarımqoşqular və uzunluğu dəyişən buraxılırlar: Xüsusi kuzalı; ÖB-dan qurğulu; Bortlu
və Bortsuz. Yükqaldırma qabiliyyətinə görə qoşqu və yarımqoşqular – kiçik, orta və
böyük yükqaldırmaya görə fərqlənirlər. Körpülərinin sayına görə qoşqular – bir körpülü,
iki, üç və çox körpülü ola bilirlər.
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova - bet 19

Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova - bet 25

Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova - bet 24

Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova - bet 23

|
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
bet | 23/45 | Sana | 30.12.2019 | Hajmi | 1,38 Mb. | | #6532 |
424.Kristallik çoxüzlüdə necə inversiya oxunun olması mümkündür
Beş
Dörd
Üç
Onbir
Iyirmi
425.Rentgen şüalarının difraksiya hadisəsi kimə məxsusdur
Laue
Vulfa
Stenona
Fedorova
Hügensə
426. Kristallik şəbəkə nədir
ideal sturuktura malik kristalda translyasuya məcmusu
simmetriya məcmusu
inversiya oxlar məcmusu
atomlar məcmusu
ion və molekullar məcmusu
427.Kristallik qəfəs nədir nədir
kristallik fəzasında atomun konkret yerləşməsi
Kristalın ayna əksidir
Kristallik fəzada simmetriya
Kristallik fəzada inversiya
Kristallik fəzada simmetriya mərkəzidir
428.A.B.Qadolin riyazi üsulla nəyi vermişdir
simmetriyanın 32 növünün olmasını
inversiyanın olmasını
simmetriyanın növünün olmamasını
sinqoniyanın olmasını
simmetriya müstəvisini
429.Kristalloqrafik oxlar sistemi neçədir ?
dörd
on
altı
beş
üç
430.Tam ədəd qanunu kristalda kimə məxsusdur?
Ayui
Vulfa
Şenflis
Laye
Stenon
431. ilk rentgen quruluş analizi öyrənilən nədir ?
Mis
Natrium
Dəmir
Maqnezium
Alüminium
432. Kubun qabırğasının uzunluğu neçədir?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova - bet 35

Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova - bet 18

Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Quba rayonunda turizm marşrutu üzrə tur proqram

Quba rayonunda turizm marşrutu üzrə tur
proqram
Turizm marşrutu 1-2 gün üçün nəzərdə tutulur. Turistlərin istəyindən asılı olaraq bələdçi (qid) və tərcüməçi xidməti də (ingilis, rus dilləri) təklif olunur. Nəqliyyat xidməti kimi turistlərin sayından asılı olaraq, avtomobil və ya avtobus təşkil olunur.
5 istiqamət üzrə tur marşrut var.Quba-Xınalıq, Quba-Afurca, Quba-Xanagah, Quba-Ləzə, Quba-Alıc
Kənd istiqaməti istisna olmaqla, bütün turlarda proqram eynidir. Hər turda kənd istiqamətində görməli, gəzməli yerlər tura daxil edilib.
1 GÜNLÜK TUR ÜÇÜN PROQRAM (Quba-Xınalıq turu üzrə)
Təyin olunmuş yerdə toplaşma(Quba bayraq meydanı)
Heydər Əliyev mərkəzi ilə tanışlıq
Qırmızı Qəsəbə gəzintisi
Məscidlərlə tanışlıq (Cümə, Səkinəxanım,)
Quba tarix diyarşünaslıq muzeyinə səfər, Nizami parkı və Tağlı körpü
Nahar yeməyi
Quba 1918-ci il soyqrım qurbanlarının xatirəsinə tikilən memorial kompleksinə səfər
Quba-Qrız Dəhnə yolu
Daş minarə və bulaqda dayanma
Qrız-Dəhnə-Xınalıq yolu
Xınalıqda çay süfrəsi
Xınalıq kəndinin gəzintisi, muzey və tarixi abidələrlə tanışlıq
Qubaya dönüş
2 GÜNLÜK TUR ÜÇÜN PROQRAM (Quba-Xınalıq turu üzrə)
Təyin olunmuş yerdə toplaşma(Quba bayraq meydanı)
Heydər Əliyev mərkəzi ilə tanışlıq
Məscidlərlə tanışlıq (Ərdəbil, Cümə, Səkinəxanım,Hacı Cəfər )
Quba tarix diyarşünaslıq muzeyinə səfər,
Nizami parkı və Tağlı körpünə baxış
Nahar yeməyi
Quba 1918-ci il soyqrım qurbanlarının xatirəsinə tikilən memorial kompleksinə səfər
Quba-Qrız Dəhnə yolu
Daş minarə və bulaqda dayanma
Qrız-Dəhnə-Xınalıq yolu
Xınalıqda çay süfrəsi
Xınalıq kəndinin gəzintisi, muzey və tarixi abidələrlə tanışlıq
Xınalıqda şam yeməyi
Səhər Qubaya dönüş
Xalça sexləri ilə tanışlıq
Çənlibel gölünə səfər
Qubada nahar
Qırmızı Qəsəbə gəzintisi
Bakıya dönüş
|
DML tili - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
bet | 2/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #236384 |
Bog'liq MB Muhammadjonov SH 4-ishDML tili so’rovlari:
SELECT – Amal bajaradigan jadvalimizni tanlash, ekranga chiqarish komandasi.
Sintaksisi esa quyidagicha:
SELECT *FROM <jad_nomi> // jadvalni to’liq chiqarish
SELECT <ustun_nomi> FROM _nomi> // jadval ustunlarini chiqarish
INSERT – SQL da barcha satrlar ushbu buyruq yordamida kiritiladi.
Sintaksisi esa quyidagicha:
INSERT INTO <jad_nomi> VALUES (“ustun_info”, “ustun_info”, … );
DELETE – satrlarni jadvaldan o’chirish buyrug’i.
Sintaksisi esa quyidagicha:
DELETE FROM <jad_nomi> WHERE qidiruv_sharti;
UPDATE – Maydon qiymatlarini o’zgartirish buyrug’i.
Sintaksisi esa 2 hil:
UPDATE _nomi> SET column=expression;
UPDATE _nomi> SET column=expression
WHERE qidiruv_sharti;
Ishni bajarish tartibi
Avvalo 3-laboratoriya ishida tuzgan jadvallarimizni esga olamiz. Endi o’sha jadvallarni MYSQL da yuqorida sintaksisini keltirib o’tganimizday komandalardan foydalanib yaratamiz.
1.Jadval ob’yektlariga qiymatlar beramiz:
So`rov: insert into dekanat_xodimlari(xodim_id,xodim_FISH,tugulgan_yili,oyligi,imliy_darajasi) values(1,'Elmurodov Sardor',2000,'1000$','bakalavr
');
Natija:
2. Jadvalni tanlaymiz va SELECT operatori orqali ekranga chiqaramiz.
So`rov: Select * from dekanat_xodimlari;
Natija:
3.MB ga yangi jadval qo’shamiz va UPDATEdan foydalanib maydonga qiymat beramiz.
So`rov: Alter table dekanat_xodimlari add tel_number varchar(30);
Update dekanat_xodimlari set tel_number='+998 93 835 39 99' where xodim_id=1;
Natija:
4. DROP operatori orqali jadvalni o’chiramiz:
So`rov: drop table users;
Mavzu: AND, OR, NOT mantiqiy standart so‘zlardan foydalanish
Ishdan maqsad: Talabalarda AND, OR, NOT mantiqiy stanndart so‘zlardan foydalanish va shu orqali relyatsion MB da ishlash ko’nikmasini hosil qilish.
Masalaning qo’yilishi: AND, OR, NOT, IN, BETWEEN, LIKE operatoridan foydalanib avvalgi mashg’ulotlarda yaratilgan jadvallar ustida amallar bajarish.
Uslubiy ko`rsatmalar:SQL tilida shart ifodalarini tuzish uchun solishtirish va mantiqiy operatorlardan tashqari yana bir qator maxsus operatorlar qo‘llaniladi. Bu operatorlar dasturlash tillarida mavjud emas. Bu operatolar:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova - bet 21

|
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
bet | 21/45 | Sana | 30.12.2019 | Hajmi | 1,38 Mb. | | #6532 |
Rombvari
Kubvari
Monoklinə
Tetraqonala
Triklinə
422.Mus kristalı hansı sinqoniyaya daxildir
Kubvari
Rombik
Tetraedr
Oktaedr
Heksoqonal
423. N-Yaçeykadaki atomlar sayı hansıdır
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova - bet 20

Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova - bet 34

Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti kiberxavfsizlik fakultеti

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti kiberxavfsizlik fakultеti
|
bet | 1/35 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #238854 |
Bog'liq AXXBK metodichka-15-01 (1)
O’ZBЕKISTON RЕSPUBLIKASI AXBOROT TЕXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKЕNT AXBOROT TЕXNOLOGIYALARI UNIVЕRSITЕTI
KIBERXAVFSIZLIK FAKULTЕTI
“Axborot xavfsizligi” kafеdrasi
aXBOROT XAVFSIZLIGI XAVFLARINI BOSHQARISHGA KIRISH
fanidan
5330300- "Axborot xavfsizligi" yo'nalishlari bakalavr talabalari uchun amaliy mashg’ulot ishlarini bajarishga
uslubiy ko‘rsatma
Toshkеnt - 2022
Ushbu fan hozirgi kunda axborot xavfsizligida mavjud xavf-xatarlarni aniqlash, xavf-xatarlarni modeli va ularni turli zamonaviy tahlil usullari yardamida aniqlash, jumladan “galstuk-babochka”, “sabab-oqibat”, “nosozlik daraxati”, “vaziyatlar daraxti” usullari, risklarni identifikatsiyalash, baholash, qayta ishlash, va qabul qilish jarayonlari, shunigdek tashkilot risklarini baholash va tahlil qilish, riskni jarayonli boshqarish modeli va biznesning uzluksizligini ta’minlashda baholash me’zonlarini kabi masalalarni o’z ichiga oladi.
Tuzuvchilar:
Haydarov E.D. “Axborot xavfsizligi” kafedrasi assistenti, TATU.
Shukurov O.P. “Axborot xavfsizligi” kafedrasi o‘qituvchi-stajyori, TATU.
Shirinov B.B. “Axborot xavfsizligi” kafedrasi assistenti, TATU.
Taqrizchilar:
Nasrullayev N.B. Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU, Nurafshon filiali direktori, dotsent, PhD.
Allanov O.M. Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU, Kiberxavfsizlik va kriminalistika kafedrasi mudiri, PhD.
Uslubiy ko‘rsatma “Axborot xavfsizligi” kafedrasi majlisida ko‘rib chiqilgan va ma‘qullangan.
( __ ___________2022 yil ___ – sonli bayonnoma).
Uslubiy ko‘rsatma “Kiberxavfsizlik” fakultetining ilmiy-uslubiy kengashida tasdiqlangan.
( __ ___________2022 yil ___ – sonli bayonnoma).
Uslubiy ko‘rsatma Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ilmiy-uslubiy kengashida tasdiqlangan.
( __ ___________2022 yil ___ – sonli bayonnoma).
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti, 2022 y.
|
| |
Tarmoqlararo ekranlar turlari

|
Tarmoqlararo ekranlar turlari
|
bet | 2/8 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 8,35 Mb. | | #251314 |
Bog'liq 3-ma\'ruza (3)Tarmoqlararo ekranlar turlari: 1. Packet filterers: Paketli filtrlovchi tarmoqlararo ekranlar kiruvchi va chiquvchi ma'lumotlar paketlarini xavfsiz yoki xavfsiz emasligini aniqlash uchun oldindan dasturlashtirilgan mezonlar bo'yicha filtrlaydi. Paket filtrlarida xavfsiz skanerdan o'tkazilgandan so'ng ushbu ma'lumotlar paketini to'g'ri yo'naltirish uchun o'rnatilgan marshrutizatorlar bo'lishi mumkin yoki bo'lmasligi mumkin. Biroq, ular marshrutizatorlar va komutatorlarga o'xshash apparat vositalari bilan bir xil transport kesishmalarida ishlaydi va keyinchalik ikkalasi bilan birlashtiriladi. 2. Circuit-level firewalls: qurilma darajasidagi tarmoqlararo ekranlar o'z ishlarini boshlang'ich tarmoq darajasida yoki ikkita alohida qurilma bir-biri bilan bog'lanishga harakat qilganda bajaradi. Ular aloqa o'rnatmoqchi bo'lgan qurilmalar ishonchli yoki yo'qligini aniqlash uchun IP manbalari va uzatishni boshqarish protokollari (TCP) kabi o'zgaruvchilarni kuzatadilar. E'tibor bering, ushbu turdagi tarmoqlararo ekran texnologiyasi aloqa paytida almashinadigan ma'lumotlar paketlarini skanerlamaydi. 3. Stateful and proxy firewalls: proksi tarmoqlararo ekranlar paket filtrlari va qurilma darajasidagi tarmoqlararo ekranlar funktsiyalarini bajaradi. Bu har qanday o'lchamdagi yoki sohadagi biznes uchun keng qamrovli tarmoqlararo ekran varianti bo'lsa-da, statistik va proksi-serverlar tarmoq unumdorligini, ya'ni tarmoqli kengligi tezligini, jamoangiz uchun noqulay kechikish vaqtlarini keltirib chiqarishi mumkinligi ma'lum.. 4. Next-generation firewalls: Keyingi avlod tarmoqlararo ekranlar transport tekshiruvi va tahdidlarni yumshatish qatlamlarining eng keng assortimentini saqlaydi. Ular antivirus, zararli dasturlar va elektron pochta spamlarini skanerlash kabi qo'shimcha funktsiyalarni, shuningdek, tarmoqdagi barcha internet ko'rish seanslarini va aloqalarni doimiy ravishda kuzatib borish imkonini beruvchi paketlarni chuqur tekshirish kabi ilg'or monitoring imkoniyatlarini taklif etadi.
|
| |
DLP tizimlari - R e j a: 4 Tarmoqlararo ekranlar

|
R e j a: 4 Tarmoqlararo ekranlar
|
bet | 7/8 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 8,35 Mb. | | #251314 |
Bog'liq 3-ma\'ruza (3) Ma'lumotlarni yo'qotishning oldini olish (DLP) - bu ma'lumotlarning buzilishi, eksfiltratsiyasi yoki maxfiy ma'lumotlarning istalmagan tarzda yo'q qilinishini aniqlash va oldini olish amaliyotidir. Tashkilotlar o'z ma'lumotlarini himoya qilish va himoya qilish va qoidalarga rioya qilish uchun DLP dan foydalanadilar. DLP atamasi ma'lumotlar yo'qolishi va ma'lumotlar sizib chiqishining oldini olishdan tashkilotlarni himoya qilishni anglatadi. Ma'lumotlarning yo'qolishi korxona uchun muhim ma'lumotlar yo'qolgan voqeani anglatadi, masalan, to'lov dasturi hujumi. Ma'lumotlar yo'qolishining oldini olish tashkilot chegaralaridan tashqarida ma'lumotlarning noqonuniy uzatilishining oldini olishga qaratilgan. 2021-2022 yillarda sizib chiqqan axborot soni Tashqi va ichki buzg’unchilar ta’sirida sizib chiqqan axborot ulushi. 2021-2022 yy. Sizib chiqishlarning sohalar bo’yicha taqsimoti. 2021-2022 yy. Sizib chiqqan axborotning sababchilari bo’yicha taqsimoti. 2021-2022 YY. Sizib chiqqan axborotning turi bo’yicha taqsimoti. 2021-2022 yy. Axborotni kanallar bo’yicha sizib chiqishi taqsimoti. 2021-2022 yy. Darkwebda sotilayotgan sizib chiqqan axborotlarning mamlakatlar bo’yicha taqsimoti. 2022 yil. Darkwebda sotilayotgan sizib chiqqan axborotlarning turlari bo’yicha taqsimoti. 2022 yil. - Korporativ pochta
- Veb-pochta
- Ijtimoiy tarmoqlar
- FTP-resurslar
- HTTP-trafik
Shlyuz DLPlari
- USB-jamlagich
- Portativ qattiq disklar
- Lokal va tarmoq printerlari
- Ulanadigan qo’shimcha qurilmalar
- Mobil telefonlar (Bluetooth, wifi tarmoq)
Xost DLPlari
ПОРТ & ПОРТ РАҚАМЛАРИ
IP манзиллари TCP/IP тармоғидаги манзилни идентификациялашнинг асосий шакли бўлиб, ҳар бир тармоқ мосламасини ноёб идентификациялаш учун ишлатилади. TCP/IP ушбу тизимдаги дастурлар ва хизматларнинг идентификатори сифатида рақамли қийматдан фойдаланади. Улар порт рақами сифатида танилган. Ҳар бир пакет манба ва манзил ИП-манзилларини, шунингдек маҳаллий тизимдаги бошланғич хизматни ва масофавий тизимдаги тегишли хизматни белгилайдиган манба порти ва манзил портини ўз ичига олади.
|
| |