nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Mavzuga oid o’quv – ko’rgazmali materiallar

|
Mavzuga oid o’quv – ko’rgazmali materiallar
|
bet | 30/67 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 405,29 Kb. | | #131565 |
Bog'liq Ijtimoiy- gumanitar fanlar-fayllar.orgMavzuga oid o’quv – ko’rgazmali materiallar.
4.2-ko’rgazma
4.3-ko’rgazma
Mavzu yuzasidan savollar.
Buddaviylik dinining paydo bo’lishi haqida nimalarni ayta olasiz?
Buddaviylik qaysi davrda va qayerda vujudga keldi
Buddaviylikning hayot haqidagi ta’limoti qanday?
Buddaviylikning jahon diniga aylanish jarayoni qanday kechgan?
Buddaviylik dini hozirgi kunda qaysi davlatlarda keng tarqalgan?
Buddaviylikning muqaddas manbalari haqida nimalar deya olasiz?
Test savollari:
Eng qadimgi jahon dinlaridan biri bo’lgan buddaviylik qaysi davlatlarda keng tarqalgan?
Amerika, Avstraliya, Evropa..
Afrika, O’rta Osiyo.
Osiyo, Shri lanka, Hindiston, Tailand, Hitoy, Yaponiya, Malayziya, Koreya, Mongoliya
Angliya, Franciya, Ispaniya.
Eron, Iroq, Ummon.
Shakya Muni bu…
Sidhartaning boshkacha nomi.
Qabilaning nomi
Budda topgan haqiqat
Sinkhalikka asos solgan tarixiy shaxs
Konfutsuychilik dinining asoschisi
Buddaviylikning manbasi “Tripitaka” dir. Uning ma’nosi nima?
uch savat degani
ok tuya mingan kishi degani
umumiy, dunyoviy degani
Payg’ambarga sig’inish
Muqaddas yozuv
Buddaviylik dini qachon, qaerda paydo bo’lgan?
Eramizdan avvalgi II mingin yillik oxirlarida Hindistonda
Eramizdan avvalgi I ming yillikda Xitoyda
Eramizdan avvalgi VI–V asrlarda Hindistonda
Eramizning I– ming yilligida Xitoyda
Er. av II ming yillik oxirida Xitoyda.
|
| |
-Mavzu: Buddaviylik – jahon dini

Talabalar soni: 20-30
|
vaqti 2 soat.
|
Mashg’ulot shakli
|
“Nima uchun?” organayzeridan foydalangan holda, mavzu bo’yicha bilimlarni musthxkamlashga va chuqurlashtirishga qaratilgan amaliy mashg’ulot.
|
Amaliy mashg’ulot rejasi:
|
Buddaviylik dinining paydo bo’lishi va shakllanishi.
Budda shaxsi, buddaviylik ta’limoti.
Buddaviylik dinining muqaddas manbaalari.
|
Mashg’ulotning maqsadi: Mavzu bo’yicha bilimlarni chuqur o’zlashtirishni ta’minlash hamda bilim va ko’nikmalar hosil qilish.
|
Pedagogik vazifalar:
|
O’quv faoliyati natijalari:
|
Buddaviylik asoschisining tarixiy shaxs ekanligini gapirib, ma’lumot beradi.
|
Buddaviylik dini asoschisi haqida to’liq ma’lumot bera oladi.
|
Buddaviylik ta’limoti, undagi 4 haqiqat nimalardan iborat ekanligini tushuntirib, izohlab beradi.
|
Budda ta’limotiga ta’rif bera oladi, undagi 4 ta haqiqatni izohlaydi.
|
Meditatsiya, nirvana holati nima ekanligini bayon qiladi.
|
Meditatsiya nima ekanligina aytadi, nirvana xolatiga ta’rif beradi.
|
Buddaviylikning tarqalishi hamda uning asosiy manbai Tripitaka to’g’risida axborot beradi.
|
Buddaviylik dini asoschisi haqida to’liq ma’lumot bera oladi.
|
O’qitish usullari va texnikalari
|
Sxema,slaydlar,doska, kog’oz qalam
|
O’qitish vositalari
|
Topshiriqlar, Nima uchun? dialog,amaliy ishlash usuli
|
O’qitish shakllari
|
Individual, guruhlarga bo’linib ishlash
|
O’qitish sharoiti
|
Texnik vositalar bilan ta’minlangan auditoriya.
|
Monitoring va baholash
|
Og’zaki nazorat, savol-javob, o’z-o’zini nazorat qilish, reyting tizimi asosida baholash.
|
TOPSHIRIQ - Namangan muhandislik-qurilish instituti

|
Namangan muhandislik-qurilish instituti
|
bet | 30/138 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 35,39 Mb. | | #141780 |
Bog'liq Kasb mahoratiTOPSHIRIQ
1. Egovlashning mohiyati va vazifasi
2. Egovlar tasnifi
3. Egovlarni tanlash
4. Egovlash turlari
5. Egovlash ishlarini mexanizatsiyalash
6. Mehnat xavfsizligi
10- AMALIY ISH
Parmalash stanogini boshqarish va uni sozlash
Ishning maqsadi:
Jixozlar va asboblar:
1. Stanokni ishga tushirish va to‘xtatish.
|
1. Stanok ulab-uzgichini soat mili yo’nalishiga burib ishga tushiriladi, teskari yo’nalishga burib to’htatiladi. Tugmachali yurgizgich bo’lgan holda, qora yoki oq rangdagi ishga tushirish, qizil rangdagi to’xtatish tugmachasi bosiladi.
|
2.Stanok stolini ko’tarish (tushirish) va ishga tayorlash.
Eslatma. Ctolni ko’tarib yoki tushirib, zagotovkkaning parmaga nisbatan holati to’g’rilanadi.
|
2.Stol har doim quyidagi tartibda ko’tarib - tushiriladi: poma qisqichlari bo’shashtiriladi;tegishli dasta aylantirilib, stol ko’tariladi va tushiriladi; stanok stoli, uning yo’naltirgichlari va murvati latta bilan yaxshilab artiladi. Stanok stoli zagotovkani qisish qurilmalari (mashinanig burama o’qli giralari, mahkamlagichlar, tirgaklar, tayanch ost qo’ymalar) yordamida mahkamlanadi.
Ishlov berish turiga qarab keskichlar; yuzalarni randalash uchun – o’tuvchi keskichlar; pog’onalar; va yon chekkalarini qirqish uchun – qirqib tushirish keskichlari tanlanadi;zagotovka qismlarga bo’lib qirqiladi.
Ariqchalar ochish, o’yiqlar va chuqurchalar qirqib tushirish va qirqib olish keskichlari: xomaki randalash uchun – o’tuvchi bukik kesich, tozalab randalash uchun - qirrasi bir oz yumaloqlangan qirquvchi keskich tanlanadi.
|
3.Orqa uchi tsilindr simon parmani ikki mushtchali – kulachokli patronga o’rnatish.
|
|
| |
Ijtimoiy- gumanitar fanlar - bet 24

|
Ijtimoiy- gumanitar fanlar
|
bet | 24/67 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 405,29 Kb. | | #131565 |
Bog'liq Ijtimoiy- gumanitar fanlar-fayllar.orgVaysa atamasi vis – “urug‘” bilan bog‘liq. YA’ni, bu toifadagi odamlar bir vaqtning o‘zida ham oilaga, ham uruqqa xizmat qilishgan. Pariytar atamasiga kelsak, bu mardikorlar degani. Tadqiqotchilar nazarida bu toifadagi odamlar jamiyatning eng nochor qatlamlariga mansub bo‘lib, yashash uchun boshqa urug‘nikida ishlashga majbur.
YUqorida aytilganlardan tashqari, zardushtiylik jamiyati urug‘chilikning boshqa toifadagi atamalarini ham bilishgan, masalan, pitar “ota”, maatx “ona”, pusra “o‘g‘il”, dxutar “qiz” va hokazo. Bu esa oilaviy munosabatlarning chuqur an’anaviyligidan dalolat beradi.
Bundan tashqari “Avesto”da quyidagi ijtimoiy atamalar: shoytra – “qabila yashaydigan viloyat”, “xudu”, gava-shayana, gava-shita – “qishloq, qishloq hududi” uchraydi.
Zardushtiylik jamoasi o‘zining barcha to‘rtta bosqichida xususiy va umumiy mulkni gayta atamasi bilan ifodalagan. Maytana atamasi “urug‘, qabilaning yashash joyi” degan ma’noni anglatgan.
Zantu qabilasi va hududi zantupati – “qabila qo‘riqchisi boshlig‘i” tomonidan boshqarilgan. Zantupati bir vaqtning o‘zida din va huquqiy masalalar bilan shug‘ullangan. Bu vazifa uchun zantuma atamasi qo‘llanilgan.
Daxyu atamasi ostida zardushtiylik olamida katta hududiy birlik, ya’ni qabilalar uyushmasi tushunilgan. Bunday daxyular ariylik va noariylikka ajratilgan, masalan, turlar daxyusi, saklar daxyusi. Binobarin, zardushtiylikning shakllanishida daxyu birinchi navbatda etnik jamoali hududiy-geografik tushunchadir.
Ma’muriy mohiyatiga kelsak, daxyu daxyupati deb atalgan boshliq tomonidan boshqarilgan, uning diniy va huquqiy vazifalari daxyuma deb atalgan. Daxyupati atamasi bilan bir qatorda sastar – “harbiy boshliq, hudud hokimi” atamasi uchraydi. Bundan tashqari xshayant atamasi “hokim, boshqaruvchi” ma’nosini anglatgan. Bir nechta daxyu bitta daxyusastga birlashgan. Xuddi shunday unvon bunday birlashma hokimiga berilgan. Daxyusasti hokimligini daxyu uyushmasi a’zolarining kengashi cheklagan. Bu kengash daxyunam va fratemadato “birlamchi viloyatlar kengashi” deb atalgan. Daxyusatining diniy boshlig‘i zaratushtroetoma - “zardushtga judayam o‘xshagan” deb atalgan.
SHunday qilib, zardushtiylikning tarixiy foni ijtimoiy institutlarning murakkab chatishib ketishlari bilan bog‘liq.
|
| |
Nutq-tildagi mavjud ifoda vositalaridan foydalangan holda reallikka aylangan fikr bo'lib ikki xilda namoyon bo'ladi

|
Nutq-tildagi mavjud ifoda vositalaridan foydalangan holda reallikka aylangan fikr bo'lib ikki xilda namoyon bo'ladi
|
bet | 8/8 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 92,5 Kb. | | #112242 |
Bog'liq Texnika madaniyati RejaNutq-tildagi mavjud ifoda vositalaridan foydalangan holda reallikka aylangan fikr bo'lib ikki xilda namoyon bo'ladi:
O'qituvchi ongida hosil bo'ladigan, hali amalga oshmagan til elementlaridan tashkil topgan, kishining og'iz ochmasdan fikrlasbi, mulohaza yuritishi, o'ylashi ichki nutqdir.
O'qituvchi mulohazasi va fikrining til vositasida nutq organlariga ta'siri va harakati bilan real tovushlar sifatida yuzaga keladigan nutq-tashqi nutq bo'lib, u ijtimoiy hodisadir.
Foydalaniladigan adabiyotlar ro'yxati:
Ochilov M. Yangi pedagogik texnologiyalar. - Qarshi.: Nasaf, 2000.
Tolipov O'., Usmonboyeva M. Pedagogik texnologiyalaming tadbiqiy asoslari. -Т.: 2005.
Avliyakulov N. X., Musayeva N. N. Pedagogik texnologiya. Oliy o'quv yurtlari uchun darslik.
Azizxodjayeva N.N. Pedagogicheskiye texnologii i pedagogicheskoye masterstvo. -Tashkent: Moliya, 2002.
Azizxodjayeva N.N. Pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat - Т.: Fan, 2006.
Yo'ldoshev J.G'., Usmonov S. Ilg'or pedagogik texnologiyalar. — Т.: O'qituvchi, 2004.
|
| |
Asosiy va qo`shimcha adabiyotlar hamda axborot manbalari

|
Asosiy va qo`shimcha adabiyotlar hamda axborot manbalari
|
bet | 128/138 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 35,39 Mb. | | #141780 |
Bog'liq Kasb mahoratiAsosiy va qo`shimcha adabiyotlar hamda axborot manbalari
Asosiy adabiyotlar
Gurin. F.B. Klepikov V. D., Reyi. V.V.Avtomobilsozlik texnologiyasi S. M. Qodirov taxriri ostida, Toshkent, 2000 y. 253 bet.
Borovskiy Yu. Avtomobillarning tuzilishi, texnik xizmat ko’rsatish va tahmirlash. Darslik. Mexnat, 2001 y. -485 bet.
Siddiqnazarov Q. M. Avtomobillarning texnik ekspluatasiyasi darslik-T.: “Voris nashiryot” 2008 y-560 bet.
Makienko N., Umronxujaev A. Chilangarlik. Darslik -T.: Mexnat, 2003 y. -272 bet.
H.M.Mamatov. Avtomobillar, II qism. Darslik -T.:«O’zbekiston», 1998 y. -402 bet.
S.Aliqulov. A.Xudayarov. “Chilangarlik” fanidan amaliy mashg’ulotlarni bajarish uchun uslubiy qo’llanma ToshDAU-2014 y 137 bet
Qo’shимchа adabiyotlar
Muhitdinov A. A., Sattivaldiyev B.,Xakimov Sh., Transport vositalarining tuzilishi, o`quv qo`llanma-T.: “Ta`lim nashiryoti” 2014 y-158 bet.
O’zbekiston respublikasi avtomobil transporti harakatdagi tarkibiga texnik xizmat ko’rsatish va tahmirlash haqidagi «Nizom», T.: «O’zavtotrans», 1999
Narzullayev K. Sh., Xidirov U. X., Chilangarlik fanidan. o`quv qo`llanma NamMPI-2015 y 81 bet.
A.Normirzayev., A.Nuriddinov. Kasb mahorati fanidan o`quv qo`llanma NamMQI-2020 y 137 bet.
Internet saytlari
http://www.problema-logistic.ru/vid_1.html
http://www.twirpx.com
http://uchebnikionline.com
http://edu.logistics-gr.com
http://www.presscenter.uz/news/info/news/1049/
Eslatma: Mavzu bo’yicha konspekt qilish, test savollari tuzish va prezentatsiyalar tayyorlash
GLOSSARIY
|
| |
Erkli sinovlar ketma-ketligi. Bernulli formulasi

5. Erkli sinovlar ketma-ketligi. Bernulli formulasi.
Eng ehtimolli son
Agar bir nechta sinov o‘tkazilayotgan bo‘lib, har bir sinashda A hodisaning ro‘y berish ehtimoli boshqa sinov natijalariga bog‘liq bo‘l-masa, u holda, bunday sinovlar A hodisaga nisbatan erkli sinovlar de-yiladi.
Faraz qilaylik, n ta erkli takroriy sinovning har birida A hodisaning ro‘y berish ehtimoli p, ro‘y bermaslik ehtimoli q=1–p bo‘lsin. Shu n ta sinovdan A hodisaning (qaysi tartibda bo‘lishidan qat’iy nazar) rosa k marta ro‘y berish ehtimoli Pn(k) ushbu Bernulli formulasi bilan hisoblanadi.
A hodisaning o‘tkazilayotgan n ta erkli takroriy sinov davomida kamida k marta ro‘y berish ehtimoli
Pn(k)+Pn(k+1)+…+Pn(n)
ko‘pi bilan k marta ro‘y berishi ehtimoli esa
Pn(0)+ Pn(1)+…+ Pn(k)
formulalar bilan hisoblanadi.
Agar n ta erkli sinovda hodisaning k0 marta ro‘y berish ehtimoli sinovning boshqa mumkin bo‘lgan natijalari ehtimollaridan kichik bo‘l-masa, u holda k0 soni eng ehtimolli son deb ataladi va u quyidagi qo‘sh tengsizlik bilan aniqlanadi:
np – q < k0 < np + p.
Eng ehtimolli son k0 ushbu shartlarni qanoatlantiradi:
agar np–q kasr son bo‘lsa, u holda bitta eng ehtimolli k0 son mavjud bo‘ladi;
agar np–q butun son bo‘lsa, u holda ikkita k0 va k0 +1 eng ehtimolli sonlar mavjud bo‘ladi;
agar np butun son bo‘lsa, u holda eng ehtimolli son k0 =np bo‘ladi.
111-misol. Har bir otilgan o‘qning nishonga tegish ehtimoli p= Otilgan 10 ta o‘qdan uchtasining nishonga tegish ehtimolini toping.
Yechish: n=10; k=3; p= ; q= . U holda Bernulli formulasiga asosan:
112-misol. Tanga 6 marta tashlandi. Gerbli tomon tushishlarning eng ehtimolli sonini toping.
Yechish: Berilgan masalaning shartlariga ko‘ra n=6, p=q=1/2. U holda gerbli tomon tushishining eng ehtimolli soni k0 ni
yuqoridagi formuladan foydalanib topamiz.
Demak, eng ehtimolli son k0=3 bo‘ladi.
|
Tanga 20 marta tashlanadi. “Gerb” tomon bilan tushishlar sonining eng ehtimolli sonini toping.
126

|
Tanga 20 marta tashlanadi. “Gerb” tomon bilan tushishlar sonining eng ehtimolli sonini toping.
126
|
bet | 5/5 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 50,35 Kb. | | #253429 |
Bog'liq 5-mavzu Iqtisodchilar uchun matematika125. Tanga 20 marta tashlanadi. “Gerb” tomon bilan tushishlar sonining eng ehtimolli sonini toping.
126. O‘yin soqqasi 16 marta tashlanadi. 3 ga karrali ochkolarning eng ehtimolli sonini toping.
127. O‘qning nishonga tegish ehtimoli p=0,35. Nishonga qarata 10 ta o‘q uziladi. Nishonga tegishlarning eng ehtimolli sonini toping.
128. Oilada 10 ta farzand bor. O‘g‘il bola va qiz bola tug‘lish ehti-moli P= bo‘lsa, ularning 5 tasi o‘gil bola va 5 tasi qiz bola bo‘lish ehti-molini toping.
129. Tanga 7 marta tashlanadi. Tanganing 2 marta “raqam” tomoni bilan tushish ehtimolini toping.
130. O‘qning nishonga tegish ehtimoli p=0,7. Nishonga otilgan 5 ta o‘qdan 2 tasining nishonga tegish ehtimolini toping.
|
| |
O`quvchi mustaqil ishining uslubiy (axborot) ta`minoti

|
O`quvchi mustaqil ishining uslubiy (axborot) ta`minoti
|
bet | 6/29 | Sana | 03.07.2021 | Hajmi | 6,98 Mb. | | #15354 |
O`quvchi mustaqil ishining uslubiy (axborot) ta`minoti
O`quvchi uchun ma`lum bir mutaxassislik Informatika va axborot texnologiyalari fani bo`yicha mustaqil ish topshiriqlari tegishli kafedra tomonidan o`quv mashg`ulotlarining bevosita olib boruvchi o`qituvchi bilan birgalikda tuziladi hamda kafedra mudiri tomonidan tasdiqlanadi. O`quvchiga berilgan topshiriqda mustaqil ishni bajarish bo`yicha dastlabki ko`rsatmalar va tavsiyalar qayd etiladi.
O`quvchilarning mustaqil ishini bajarishlari uchun axborot manbaasi sifatida adabiyotlarning yangi avlodlari, darsliklar, o`quv qo`llanmalar, metodik qo`llanma, internet tarmog`idan tegishli ma`lumotlar, berilgan mavzu bo`yicha avval bajarilgan ishlar haqidagi ma`lumotlar xizmat qiladi.
|
| |
Mustaqil ishning umumiy shakllari haqida quyidagilarni keltirish mumkin

|
Mustaqil ishning umumiy shakllari haqida quyidagilarni keltirish mumkin
|
bet | 2/29 | Sana | 03.07.2021 | Hajmi | 6,98 Mb. | | #15354 |
Mustaqil ishning umumiy shakllari haqida quyidagilarni keltirish mumkin.
Ayrim kasbiy fanlarning nazariy mavzularini o`quv adabiyotlari, didaktik materiallar hamda elektron o`quv adabiyotlari yordamida mustaqil o`zlashtirish.
Bunda:
ma`ruza, , tushuntirish, hikoya, namoyish, illyustratsiya, videousul, verbal (lot.t. verbalis- og`zaki) usul hisoblanadi. Ular o`quvchilarning bilimini o`zlashtirish, eslab qolish va tushunishga qaratilgan retseptik faoliyatini ta`minlab beradi va o`quvchi tomonidan tayyor holda bayon etiladi.
|
| |
O`quvchi mustaqil ishining vazifalari

O`quvchi mustaqil ishining vazifalari
Umumta`lim fanlarini mustaqil o`rganishda kutubxona fondida mavjud bo`lgan o`quv adabiyotlaridan foydalanish, berilgan vazifalarni o`z vaqtida bajarish;
Tanlangan mutaxassisligi va kasbi bo`yicha bilim va ko`nikmalarini mustaqil ravishda o`zlashtirishda Informatika va axborot texnologiyalari fan o`qituvchilari va muxandis pedagoglar maslahatlaridan foydalanish;
Elektron darsliklar, elektron multmediali o`quv qo`llanmalaridan va muxandis pedagoglar yordamida o`zlashtirish;
Internet va elektron pochta tarmog`idan foydalanishni o`zlashtirish;
Mustaqil ishning natijalarini aniq fanlar kafedralarida gurux o`quvchilari ishtirokida taqdimot qilish (referat, kurs ishi, turli model va sxemalar).
|
Farg‘ona davlat universiteti iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo‘yicha) fakulteti - bet 4

|
Farg‘ona davlat universiteti iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo‘yicha) fakulteti
|
bet | 4/5 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 50,35 Kb. | | #253429 |
Bog'liq 5-mavzu Iqtisodchilar uchun matematika113. Savdo do‘koniga kirgan 8 ta xaridordan har birining xarid qilish ehtimoli 0,7 ga teng. Xaridorlardan beshtasining xarid qilish ehtimolini toping.
114. Biror mergan uchun bitta o‘q uzishda nishonga tegish ehtimoli 0,8 ga teng va o‘q uzish tartibiga (nomeriga) bog‘liq emas. 5 marta o‘q uzilganda nishonga rosa 2 marta tegish ehtimolini toping.
115. Tanga 10 marta tashlanganda gerbli tomon:
4 tadan 6 martagacha tushish ehtimolini toping.
Hech bo‘lmaganda bir marta tushish ehtimolini toping.
116. Birorta qurilmaning 15 ta elementidan har biri sinab ko‘riladi. Elementlarning sinovga bardosh berish ehtimolli sonini toping.
117. Qaysi hodisaning ehtimoli katta?
Teng kuchli raqib bilan o‘ynab, to‘rtta partiyadan uchtasini yutib olishmi yoki sakkizta partiyadan beshtasini yutib olishmi?
To‘rtta partiyaning kamida uchtasini yutib olishmi yoki sakkizta partiyaning kamida beshtasini yutib olishmi?
118. Tanga tashlanadi. Tanga 11 marta tashlanganda gerbli tomon 3 marta tushish ehtimolini toping.
119. Qaysi birining ehtimoli kattaroq: tanga 4 marta tashlanganda “gerb”ning 2 marta tushishimi yoki 8 marta tashlanganda “gerb”ning 4 marta tushishimi?
120. Ishlab chiqarilgan buyumlarning 5% i yaroqsiz, tavakkaliga tanlangan 5 ta buyumdan ikkitasini yaroqsiz bo‘lish ehtimoli nimaga teng?
121. Tanga 5 marta tashlanadi. Tanganing 1 marta “gerb” tomoni bilan tushish ehtimolini toping.
122. Merganning nishonga urish ehtimoli 0,3 ga teng. Merganning 6 ta o‘qdan to‘rttasini nishonga urish ehtimolini toping.
123. Merganning nishonga urish ehtimoli 0,25 ga teng. Mergan nishonga qarata 8 ta o‘q uzadi. Quyidagi ehtimollarni toping:
Kamida 7 ta o‘q nishonga tegadi.
Kamida 1 ta o‘q nishonga tegadi.
124. Firma mahsulotlarining 5% i yaroqsiz. 5 ta mahsulot tanlanganda:
1 ta ham yaroqsiz mahsulot yo‘q bo‘lishi;
2 ta yaroqsiz mahsulot bo‘lish ehtimoli nimaga teng.
|
| |
– guruh uchun topshiriq - Informatika va axborot texnologiyalari fanidan mustaqil ishlar va ularni tashkillashtirish bo’yicha

|
Informatika va axborot texnologiyalari fanidan mustaqil ishlar va ularni tashkillashtirish bo’yicha
|
bet | 29/29 | Sana | 03.07.2021 | Hajmi | 6,98 Mb. | | #15354 |
4– guruh uchun topshiriq:
"Qanday?" diagrammasidan foydalangan xolda quyidagi savolning javobini toping...
Sizning soxangizda axborot qanday axamiyatga ega?
|
“Qanday” diagrammasi
Sizning soxangizda axborot qanday axamiyatga ega?
Qanday?
Qanday?
Qanday?
Qanday?
Qanday? Qanday?
Qanday? Qanday?
_____________________________________________________________________
Mustaqil ishlarni nazorat qilish
O`quvchi mustaqil ishni tazorati tuzilgan bo`lib, qo`shimcha konsultatsiyalar va mashg`ulotlar jadvali asosida amalga oshiriladi.
O`quvchi mustaqil ishini nazorat qilish oquv mashg`ulotlarini bevosita olib boruvchi o`qituvchi tomonidan amalga oshiriladi va “Akademik litseylar va kasb hunar kollejlari o`quvchilarining bilim saviyasi, ko`nikma va malakalarining nazorat qilishning reyting tizimi to`g`risidagi nizom”ga muvofiq joriy nazorat sifatida baholanadi.
Mustaqil ishlarni baholash mezoni.
5- har bir topshiriq xatosiz, mantiqiy to`liq ifodalangan holda bajarilgan bo`lsa, mustaqil ijodiy fikrlash, yondashish bo`lsa, did bilan bajarilgan bo`lsa, so`z boyligi mazmun va savodxonligi yuqori bo`lsa.
4- topshiriqlarni bajarishda ilmiy xatoliklarga yo`l qo`yilmagan, lekin topshiriqlar taxlil qilinmagan va mantiiqiy fikrlar to`la bayon etilmagan bo`lsa, fikrlar bog`ligi birozbuzilgan bo`lsa.
3- mantiqiy xatolikka yo`l qo`yilgan, topshiriqlar to`la bajarilgan bo`lsa.
O`quvchi mustaqil ish bajarish davomida quyidagi ijodiy
xususiyatlarga ega bo`ladi:
|
| |
O`quvchi mustaqil ishining maqsadi

|
O`quvchi mustaqil ishining maqsadi
|
bet | 3/29 | Sana | 03.07.2021 | Hajmi | 6,98 Mb. | | #15354 |
O`quvchi mustaqil ishining maqsadi
Kasb-hunar kollejlari o`quvchilari mustaqil ishining asosiy maqsadi Informatika va axborot texnologiyalari fan o`qituvchisining rahbarligi va nazorati ostida o`quvchi Informatika va axborot texnologiyalari fani bo`yicha nazariy va amaliy ishlarni mustaqil ravishda bajarish uchun zarur bo`lgan bilim va ko`nikmalarini shakllantirish va rivojlantirish, fikrlash va ijodkorligini oshirish, axborot kommunikatsion texnologiyalar bilan mustaqil ishlash qobiliyatlarini yuksaltirishdir.
|
| |
Microsoft Access bu - Informatika va axborot texnologiyalari fanidan mustaqil ishlar va ularni tashkillashtirish bo’yicha

19. Microsoft Access bu...
A) Matnlar protsessori; B) Jadval protsessori; C) Grafik muharriri;
D) Ma‘lumotlar bazasi; E) Barcha javoblar to`g`ri.
20. Internet tarmogi bu ....
A) Lokal va global tarmoq B) Lokal tarmoq C) Mahalliy tarmoq
D) Global tarmoq E) To`g`ri javob ko`rsatilmagan.
21. Office dasturlari paketiga kiruvchi dasturlar keltirilgan qatorni aniqlang.
a) MS Word, MS Excel, MS Access
b) MS Windows, MS Word, MS Excel
c) MS Outlook, MS Front page, MS publisher
d) MS Lexicon, MS ChipXP, MS Drivers
e) A va C javoblar to’g’ri
|
Ўзбек тилида - Namangan muhandislik-qurilish instituti

Ўзбек тилида
|
Рус тилида
|
Инглиз тилида
|
Мазмуни
|
Texnologik jarayon
|
Технологический процесс
|
Technological process
|
Ishlab chiqarish jara-yonini bir qismi bulib maxsulotni shakl va xolatini uzgartirish uchun bajariladigan ishlar majmui.
|
Donalab ishlab chiqarish
|
Рекомендованная розничная производство
|
Rekomendovannaya roznichnaya proizvodstvo
|
Asosan maxsulot turi-ning ko’pligi va ular-ning sonini donaligi bilan xarakterlanadi.
|
Seriyalab ishlab chiqarish
|
Серийное производство
|
Mass production
|
Asosan ma’lum seriya-dagi maxsulotlarni bir yil ichida takrorlanib turuvchi serilar bilan ishlab chiqarish.
|
Operatsiya
|
Oперация
|
Operation
|
Texnologik jarayon-ning tugallangan qismi bulib bir ish joyida bajariladi (tokarlik, frezarlik va boshqa)
|
XEA
|
Международное энергетическое агентство
|
The International Energy Agency
|
Xalqarо energetika agentligi
|
O’rnatish
|
Установка
|
Ustanovka
|
Ishlov berilayotgan maxsulotni to’g’ri va mustaxkam qilib qotirishdir.
|
Bazalash
|
|
Baseline
|
Tanlangan koordinata-lar sistemasiga nisbatan tayyor maxsulot yoki xomaki detalni talab qilingan xolatga keltirishga aytiladi.
|
Baza
|
База
|
Base
|
Bazalash uchun ishlatiladigan detalning yuzasi yoki Shu vazifani bajaruvchi yuzalar o’q nuqtalar. Detal chizmasidagi chiziq va nuqtalar baza deyiladi. Faqat bitta yuza olinadi.
|
Avtoservis
|
Автосервис
|
Car service
|
Avtomobillarning ishlashga yaroqliligi, ishonchliligi, xavfsiz-ligi, tejamkorligi va zaruriy tashqi ko’rinishini ta’minlash uchun bajariladigan birqancha xizmatlar majmuidir.
|
Texnik xizmat ko’rsatish
|
Техническое обслуживание
|
Maintenance
|
Avtomobil, uning agregatlari, detallari va qismlari texnik holatini sozlash, rostlash va tiklash-ta’mirlash bilan bog’liq bo’lgan ishlar jamlanmasi ko’zda tutiladi.
|
Ta`mirlash
|
Реконструкция
|
Reconstruction
|
Buzilish va nosozliklarni bartaraf etish amallarini bajarib, avtomobilning qobiliyatini tiklashdan iborat.
|
|
Buklet va albomlar tayyorlash- - Informatika va axborot texnologiyalari fanidan mustaqil ishlar va ularni tashkillashtirish...

Buklet va albomlar tayyorlash- ushbu ishga moyilligi bor talabalarga beriladi va did bilan bajariladi.
Buklet va albomlar tayyorlashda ham o`quvchilar kitob, gazeta, jurnal va internet sahifalaridan foydalaniladi, Kerakli rasm va materiallarni olib joylashtiriladi. Bu o`quvchilarning estatik didini o`stiradi, o`quvchi o`z ishini sidqidildan bajarib, undan zavqlana oladi. Bunda ham o`quvchilar juda ko`p narsalarni bilib oladi, o`z ustida mustaqil ishlab, mustaqil fikrlashga o`rganadi.
Testlar to`plamini tayyorlash- mavzular o`tilgandan keyin talabalarga ushbu ish turi taklif qilinadi va mavzuga oid savollar kiritilishi tavsiya etiladi.
Test tayyorlashda o`quvchi juda ko`p izlanadi, o`ylashga, fikrlashga majbur bo`ladi. Yana test tuzgan o`quvchi test javoblarini to`g`ri tanlay oladi, mantiqan fikrlaydi. Bunda ham o`quvchining fikrlash doirasi kengayib, dunyoqarashi ortadi.
Masalan: Quyida testlar tuzilishi va ba`zi testlarning javoblari topilish yo`llari ko`rsatilgan.
Informatika va axborot texnologiyalarining boshlang`ich tushunchalariga doir testlar.
|
-yil avgust voqealari. GKCHP. Sovet davlatining tanazzulga yuz tutishi

5. 1991-yil avgust voqealari. GKCHP. Sovet davlatining tanazzulga yuz tutishi.
Ayni shu maqsadlarni ko`zlab, O’zbekistonOliy Kengashining XII chaqiriq navbatdan tashqari sessiyasi 1991-yil 31-avgustda o`z ishini boshladi. O`zbekistonning mustaqil davlat deb e'lon qilinishida mazkur sessiya katta tarixiy ahamiyat kasb etishini alohida ta'kidlash lozim. Unda «O`zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi to`g`risida»gi hamda «O`zbekiston Respublikasining Davlat bayrog`i to'ggrisida»gi masalalar kun tartibiga qizg`in muhokama qilindi. O’zbekistonRespublikasining davlat mustaqilligi to`g`risida birinchiprezident I. Karimov ma'ruzasi tinglandi. U o`z nutqida 1991-yil o`rtalarida markaziy hukumat olib borayotgan ichki siyosatni tahlil 19-21-avgust kunlari Moskvada Favqulodda Holat Davlat Komiteti a'zolarining fuqarolar boshiga azob-uqubatlar solishga intilishganini, butun-butun xalqlarning ozodligini, respublikalar mustaqilligini yana kishanlamoqchi bo'lganliklarini ro`yi rost ochib tashladi. Alg`ov-dalg`ovli kunlarda ham O`zbekistonning o`z yo`li va maqsadi borligini, bu xalq manfaatiga mos yo'l ekanligini, qan-day qilib bo'lmasin, undan qaytmaslik lozimligini aytdi. Shuningdek, ma'ruzada mustaqil davlatlar maqomiga to`xtalib: «Bo`lajak Mustaqil davlatlar... erkin, mustaqil va teng huquqli bogib qolishlari, o'ziarining milliy davlat tuzish, tashqi bozorga chiqish, o'zi ma'qul topgan barcha mamlakatlar bilan xalqaro munosabat o`rnatish, diplomatik va konsullik alogalari masalalarini mustaqil hal etishlari kerak. Yana ta'kidlab aytaman, bu hech kimning buyrug'isiz va aralashuvisiz mustaqil amalga oshirilishi kerak. Mana shu sharoitga, sabablarga asoslanib, xalqimiz xohish-irodasini bajo keltirib, Oliy Kengash diqqatiga faqat bir masalani qo`ymoqchiman: O`zbekistonning mustaqilligi haqidagi Qonunni muhokama etish va uni qabul qilishni taklif etaman. Bu qonunda qadimiy va yangilanayotgan diyorimizda istiqomat qilayotgan barcha kishilarning xohish-irodasi o`z ifodasini topgan. Xalqimizning bu ezgu xohish-irodasi biz uchun muqaddasdir», — degan fikr bildirildi. Oliy Kengash deputatlari moddama-modda muhokamadan so`ng «O`zbekiston Respublikasining Davlat Mustaqilligi to`g`risida»gi qonunni qabul qildilar.
So`ngra Respublika Davlat Mustaqilligi to`g`risidagi Bayonot qabul qilindi. O’zbekiston SSRning nomi O’zbekiston Respublikasi deb o`zgartirildi. Mustaqillik e' lon qilingan kun 1-sentabr 1991-yildan boshlab milliy bayram va dam olish kuni, deb e'lon qilindi. O’zbekiston Respublikasi mustaqilligi haqidagi bu hujjatlar o`zbek xalqining asriy orzusi ro`yobga chiqqanligining huquqiy ifodasi bo'ldi.
Savol va topshiriqlar
1. XX asr 80-yillari oʻrtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va maʼnaviy hayotidagi inqirozli holat holat haqida so`zlang?
2. Markazning Oʻzbekistonda amalga oshirgan qatagʻon siyosati haqida nimalarni bilasiz?
3. 1989-yil oʻrtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy hayotidagi oʻzgarishlar to`g`risida ma`lumot bering?
4.I.Karimov – Oʻzbekistonning Birinchi Prezidenti. Mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy ahamiyati haqidanimalarni ayta olasiz?
|
-BOB. MATERIALLARGA ISHLOV BERISH TEXNOLOGIYASI

2-BOB. MATERIALLARGA ISHLOV BERISH TEXNOLOGIYASI 2.1. Gazlamashunoslik 6-
§ . Tikuvchilik xonasi. To‘qimachilik tolalari. Ip va gazlama haqida ma’lumot…..127
7-
§ . Paxta va zig‘ir tolasining arqoq va tanda iplari. Polotno va sarja to‘qish.
Gazlamaning o‘ng va teskari tomonlarini aniqlash……………………………..132
5-amaliy mashg‘ulot. Polotno va sarja to‘qish………...........................……134
Matodagi bо‘ylama ipning yо‘nalishini aniqlash texnologiyasi…...138
Matoning o‘ng va ichki tomonlarini aniqlash texnologiyasi……..139
2.2. Asbob-uskunalar va ulardan foydalanish 8-
§ . Qo‘l ishlari uchun asbob-uskunalar va ulardan foydalanish tartibi…………140
9-
§ . Qo‘l choklari. Qo‘l choklaridan namunalar tikish……………...........………..144
6-amaliy mashg‘ulot. Qo‘l choklaridan namunalar tayyorlash…..........….146
2.3. Mashinashunoslik 10-
§ . Tikuv mashinasining turlari va tuzilishi……............…………………….148
7-amaliy mashg‘ulot. Tikuv mashinasini ishga tayyorlash va ipsiz tikish..…151
11-
§ . Tikuv mashinasiga ip o‘rnatish, mashina choklaridan namunalar tikish……..154
8-amaliy mashg‘ulot. Ostki va ustki iplarni o‘rnatish……..………………..155
2.4. Konstruksiyalash va modellashtirish asoslari 12-
§ . Buyumni bichish va tikish haqida ma’lumot berish……..............................…159
238
238
13-
§ . O‘lchov olish va hisoblash formulasi …………….............................………..163
9-amaliy mashg‘ulot. O‘lchov olish va hisoblash formulasi….................….166
14-
3- mavzu. Diodlar haqida umumiy ma’lumot

|
3- mavzu. Diodlar haqida umumiy ma’lumot
|
bet | 1/2 | Sana | 28.09.2024 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #272851 |
Bog'liq 3-dars-Диодлар 3- Mavzu. Diodlar haqida umumiy ma’lumot
Sanoatda juda ko‘p diodlar ishlab chiqariladi. Ular bir-biridan ko‘rinishi, parametrlari, ishlatilgan materiali, bajaradigan vazifasi bilan bir-biridan farq qiladi. Yarimo‘tkazgichli diodlar ikki elektrodli bo‘lib, birining nomi anod, ikkinchisining nomi katod deyiladi. Dioddan faqat bir tomonga tok oqib o‘tadi, ya’ni anoddan katodga, ikkinchi tomonga oqib o‘tmaydi chunki manbaga teskari ulanganda diodning ichki qarshiligi (Ri) juda katta bo‘ladi.
Diodlar elektr zanjirda ulanishiga qarab vazifalari belgilanadi. Masalan: o‘zgaruvchan tokni to‘g‘irlash maqsadida to‘g‘irlagichli diodlar, tokning barqaror holatda turishini ta’minlovchi stabilitronlar, yorug‘lik nur tarqatuvchi yorug‘lik diodlar, nurli signallarni qabul qiluvchi fotodiodlar, yuqori chastotali signallarni past chastotali signallarga aylantirib beruvchi yuqori chastotali diodlar hisoblanadi.
Tayyorlanish texnologiyasida asosan germaniy, kremniy, indiy kabi yarimo‘tkazgichli materiallardan foydalaniladi.
Diodlar radioteleapparaturalarda asosan, signallarni o‘zgartirgach, detektor, demodulator, elektr tokining barqaror holatda turishini ta’minlaydi, o‘zgaruvchan tokni to‘g‘irlash maqsadida to‘g‘irlagich ishlatiladi. Ular parametrlari bilan birbiridan farq qiladi, transformator yordamida pasaytirilgan tok diod yordamida to‘g‘irlanadi. Diodlar asosan uch xil kuyish alomatiga ega, chala kuyadi. Qisqa tutashib qolishi yoki uzilib qolishi mumkin, mana shu kuyishi bir necha o‘nlab buzuqlik nuqsonlarini keltirib chiqaradi. HC260 multi-tester asbobi bilan diodlar quyidagicha tekshiriladi. Dioddan bir tomonga tok oqib o‘tadi, shuni inobatga olib tekshiramiz. Om shkalada diodning anodiga musbat shchupni, katodiga manfiy shchupni qo‘yamiz, shkala ko‘rsatkichi qo‘zg‘alib, 100E–200E atrofida ko‘rsatadi. Shchuplarning joyini o‘zgartiramiz, shkala ko‘rsatkichi qo‘zg‘almaydi. Diod ishlayotgan bo‘ladi, shchuplarni o‘zgartirilganda ikki tomonga ko‘rsatsa qisqa tutashgan, shkala ko‘rsatkichi qo‘zg‘almasa uzilgan bo‘ladi. Bu nuqsonlarni almashtirish yo‘li bilan bartaraf etiladi.
|
| |
-BOB. MEXATRONIKA – LEGO EDUCATION

O‘quv nashri
TEXNOLOGIYA
Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining
5-sinfi uchun darslik
“S
harq”
nashriyot-matbaa
aksiyadorlik
kompaniyasi
Bosh
tahririyati
Toshkent – 2020
Muharrirlar
Rustam Yorlaqabov, Qodirjon Qayumov
Badiiy muharrir
Bahrom Bobojonov
Rassom
Umida Akbarova
Texnik muharrir va sahifalovchi
Oygul Fozilova
Musahhihlar
Ma’mura Ziyamuhamedova
,
Sharofat Xurramova
QR kodga oluvchi
O‘ktamjon Shokarimov
O`quvchi mustaqil ishining tashkiliy shakllari

O`quvchi mustaqil ishining tashkiliy shakllari
O`quvchi mustaqil ishini tashkil etishda muayyan Informatika va axborot texnologiyalari fanining xususiyatlarini, shuningdek, har bir o`quvchining akademik o`zlashtirish darajasi va qobiliyatini xisobga olgan holda quyidagi shakllardan foydalaniladi:
Informatika va axborot texnologiyalari fanining nazariy mavzularini o`quv adabiyotlari, didaktik materiallar hamda elektron o`quv adabiyotlari yordamida mustaqil o`zlashtirish;
Ta`lim muassasasining o`quvchilar konferensiyalari va seminarlarida ma`ruzalar bilan qatnashish;
Amaliy ishlarini bajarishda tayyorgarlik ko`rish;
Misol va masalalar yechish.
O`quv va ishlab chiqarish amaliy ko`nikmalarini maxsus adabiyotlardan foydalanib mustaxkamlash;
Turli ko`rgazmalarda mustaqil ish natijalari bo`yicha ijodiy ish namunalari bilan (kasb va ixtisosliklarga oid modellar, sxemalar va detallardan namunalar tayyorlash) qatnashish;
Anjuman va ko`rik tanlovlarda mustaqil ish natijalari asosida tayyorlangan ishlar bilan qatnashish.
Xususiyatlaridan kelib chiqqan xolda, o`quvchi mustaqil ishini tashkil etishda boshqa shakllardan ham foydalanishi mumkin:
Informatika va axborot texnologiyalari fanlari bo`yicha namunaviy va ishchi reja hamda dasturlarda o`quvchi
Mustaqil ishining shakllari, majmuni va xajmi ifoda etildi.
O`quvchi mustaqil ishi uchun ajratilgan vaqt byudjetiga mos ravishda Informatika va axborot texnologiyalari fan bo`yicha tegishli kafedralarda mustaqil ishning tashkiliy shakllarini topshiriqlar variantlari ishlab chiqiladi va kafedrada tasdiqlanadi.
|
-amaliy mashg‘ulot - Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik

|
Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik Pdf ko'rish
|
bet | 143/148 | Sana | 01.10.2024 | Hajmi | 33,06 Mb. | | #273065 |
Bog'liq 5-texnologiya
9-amaliy mashg‘ulot.
Polimer loyidan kitobcha shaklidagi brelok yasash......85
26-§. 3D ruchkada har xil uch o‘lchamli obyektlar yasash..........................................90
10-amaliy mashg‘ulot.
3D ruchkadan foydalanib turli geometrik
shakllar yasash...................................................................................................93
SERVIS XIZMATI YO‘NALISHI
1-BOB. OZIQ-OVQAT MAHSULOTLARIGA ISHLOV BERISH
TEXNOLOGIYASI
1.1.
Ovqatlanish madaniyati
1-
§
. Ovqatlanishning inson hayotidagi ahamiyati. Dasturxon tuzash……………..96
1.2. Oziq-ovqat mahsulotlariga ishlov berish
2-
§
. Pazandachilik xonasi. Sabzavotlarga ishlov berish texnologiyasi.
Salat tayyorlash ……….………..........................................................................103
Salat tayyorlash...................................................................…………………….106
1-amaliy mashg‘ulot.
“Lazzat” salati..............................................................107
3-
§
. Tuxum.
Tuxumdan tayyorlanadigan taomlar…...........................………………109
2-amaliy mashg‘ulot.
Quymoq tayyorlash texnologiyasi………………….113
4-
§
. Buterbrod.
Buterbrod tayyorlash texnologiyasi. Issiq va yaxna ichimliklar……..114
3-amaliy mashg‘ulot.
Buterbrod tayyorlash .......................... ..……………..116
Issiq va yaxna ichimliklar tayyorlash ....................…………………….120
5-
§
. Milliy taom tayyorlash texnologiyasi……........………………………………123
4-amaliy mashg‘ulot.
Qaynatma shо‘rva va mastava
tayyorlash texnologiyasi…...............................................................................123
|
| |
Yog‘och 
deb - Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik

21
21
Ildiz
o‘z shakli,
katta-kichikligi, soni
va yerga joylashishiga qarab turli daraxt-
larda turlicha bo‘ladi. Barcha daraxtlar-
ning ildizida asosiy tomirlar bo‘lib, ular
daraxt tanasining davomi hisoblanadi.
Bun day tomirlarni
o‘q tomirlar
deb yuri-
tiladi.
Daraxt tanasi
murakkab tuzilishga
ega (11-rasm). Tana, asosan, po‘stloq va
yo g‘och likdan iborat.
Yog‘ochlik
–
da raxt ta na sining aso-
siy qismi bo‘ lib, zabolon (po‘st loq osti),
mag‘iz (yadro) va o‘zakdan iborat. Uning
ko‘ndalang qirqimida bahorda hosil bo‘l-
gan yirik hujayrali och
rangdagi, yumshoq va yoz da hosil bo‘lgan mayda hu jayrali,
to‘q rangdagi, qat tiq qatlamlardan hosil bo‘lgan yillik halqalarni ko‘ rish mumkin.
Bu halqa lar soniga qarab daraxt yo shi aniqlanadi. Yillik halqalarni daraxtlarning
pastki yo‘g‘on qismida sanash osonroq (12-rasm).
Daraxt tanasini uch xil yo‘nalishda kesib o‘rganiladi (13-rasm).
Shoxlar
qismiga daraxtning eng uchidagi to‘g‘ridan to‘g‘ri
foyda lanishga
yaroq siz shoxlari va barglari kiradi. Shoxlar yerdan tana orqali olingan ozuqa
modda larini barglarga o‘tkazadi. Barglar daraxt tanasida hosil bo‘lgan ortiqcha
namlikni bug‘lantiradi, havo tarkibidagi karbo nat angidrid (CO
2
)
gazini yutib,
o‘zidan sof kislorod ajratish xususiya tiga ega.
Yog‘och materiallari ular olinadigan daraxtlarning turiga asosan
ikki xil
– igna-
bargli va yaproq bargli daraxt yog‘ochlaridan iborat (14-rasm).
Bargli daraxtlarning yillik halqalari qancha enli bo‘lsa, zichligi ortiq bo‘lib, u
shuncha qattiq, puxta bo‘ladi.
Agar yog‘och tolalar bo‘ylab kesilsa, kesilgan tekislikda uning o‘ziga xos tabiiy
guli paydo bo‘ladi. Ushbu tabiiy guli tekstura deb ataladi (15-rasm).
Ko‘ndalang
Radial
Tangensial
O`quvchining mustaqil ishini nazorat qilish va baholash

O`quvchining mustaqil ishini nazorat qilish va baholash
Tayyorlov yo`nalishlarining fanlari bo`yicha o`quvchi mustaqil ishiga raxbarlik qilish yuklamasi Informatika va axborot texnologiyalari fan o`qituvchilarining shahsiy ish rejasining tashkiliy – uslubiy bo`limida 1440 soat doirasida aks ettiriladi.
O`quvchi mustaqil ishiga rahbarlik qilish kafedralarda tuziladigan konsultatsiyalar jadvali asosida amalga oshiriladi.
O`quvchi mustaqil ishini nazorat qilish o`quv mashg`ulotlarini bevosita olib boruvchi o`qituvchi tomonidan amalga oshiriladi.
O`quvchilarning mustaqil ishi, fan ishchi dasturida ajratilgan soatlarga mos reyting ballari bilan baholanadi va natijasi fan bo`yicha talabaning umumiy reytingiga kiritiladi.
|
Mustaqil ishlarga beriladigan ish turlari haqida tushuncha

|
Mustaqil ishlarga beriladigan ish turlari haqida tushuncha
|
bet | 8/29 | Sana | 03.07.2021 | Hajmi | 6,98 Mb. | | #15354 |
Mustaqil ishlarga beriladigan ish turlari haqida tushuncha
Ma`ruza tayyorlash- mustaqil ishning bir turi bo`lib, talabalarni bir qator materiallarga e`tiborini jalb qiladi va izlanishga, o`z ustida ishlashga, mustaqil fikr yuritishga o`rgatadi.
Referat tayyorlash- mustaqil ishning bir turi bo`lib, talabalarni ilmiy izlanish yo`li bilan kutubxona va qiroatxonalarda ishlashga jalb qiladi. Referat mavzusi o`qituvchi tomonidan taklif qilinadi va nazorat qilinadi.
Masalan, shahsiy kompyuter va nootebooklar haqida rasmlar va ularning kelib chiqishi haqida juda ko`plab referatlar yozish mumkin.
Masalan, shahsiy kompyuter va nootebooklar haqida kitoblardan, gazeta va jurnal va internet sahifalaridan izlanib juda chiroyli referatlar tayyorlash mumkin. Bunda o`quvchi ham o`qiydi, ham ko`radi, ham yozadi. O`quvchilarning fikrlashga o`rgatadi va dunyoqarashi o`zgaradi.
|
| |
gidravlik yoki pnevmatik - Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik

13
13
5-§.
TRANSpORT VOSITALARINI
KONSTRUKSIYALASH VA MODELLASHTIRISH
Transport vositalarini texnik konstruksiyalash va modellashtirish jarayonida turli
texnologik operatsiyalar о‘zlashtiriladi; metallar va metallmas materiallarning har xil
turlari va
markazlari bilib olinadi; zamonaviy texnikaning haqiqiy namunalari tuzi-
lishi va ishlash tar tibi tushuniladi, amaliy ishlarni bajarish jarayonida bilimlar mus tah-
kamlanadi.
Ma’lumki, amaliy mashg‘ulotlarda texnik konstruksiyalash va model
lashtirish ha-
qiqiy mashina, mexanizm, asboblarning faqatgina kich ray tirilgan nusxasini yasash
emas, balki ijodiy faoliyat asosida tex nik modellarning konstruksiyasini ham, ishlash
tartibini
ham ancha sodda lashgan, lekin ularga о‘xshashlikni saqlagan namunalarini
yaratishdir.
Texnik modellashtirishga kirishishdan oldin “konstruksiya”, “mo del” va “maket”
tushunchalarining farqini aniq bilib olish zarur.
Konstruksiya
– har qanday obyektning qismlari, tuzilishi.
Model
– namuna, me’yor ma’nosini anglatadi. U haqiqiy obyekt ning yoki undagi
asosiy uzellarning nusxasidir. Shuningdek, u haqiqiy obyektga mos bо‘lishi ham kerak.
Masalan: avtomobil modeli.
Maket
– obyektning konstruksiyasini yaqqolroq tasavvur
etish im ko nini beradigan
umumiy hajmli tasvirdir. Masalan: binolar, in shoot lar va boshqalarning maketlari shular
jumlasiga kiradi.
Texnik konstruksiyalash va modellashtirish mashinalar hamda me xanizmlarni
ya ra tish jarayoni bilan, detallarni tayyorlash va buyum larni yig‘ishning zamonaviy
texnologiyasi bilan yaqindan tanishish imkoniyatini yaratadi (2-rasm, a).
2-rasm, а.
Yengil avtomobil konstruksiyasi:
1 – avto matik boshqarila digan rul; 2 – tormoz
kuchaytirish moslamasi; 3 – amor tizatorlar; 4 – bosh qarish uskunalari; 5 – piyoda larga qarshi
ogohlan tiruvchi tormoz tizimi; 6 – oldingi most (ko‘prik); 7 – disk tormozi supporti birikmasi;
8 – tor moz pedali; 9 – shinalar; 10 – qotish ma g‘ildiraklar; 11 – orqa most (ko‘prik).
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
14
14
Modellashtirish
insonning tashqi va ichki dunyosi,
materiallar xusu siyatlari,
atrof dagi muhit sharoitlarini e’tiborga olgan holda, yangi model yaratishning ijodiy
jarayonini anglatadi.
Modellashtirishda buyumning shakli va tuzilishi, ranglari о‘zga ri shi mumkin.
Tay yor bazaviy model yoki uning chizmasi bо‘yicha buyum ning konstruktiv asosi
yorda mida yangi model chizmasini va namu nasini
tayyorlash jarayoni
duradgorlik dastgohi - Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik

18
18
Usta
xonada barcha mehnat topshiriqlarini bajarishda xavfsizlik texnikasi qoida-
larini yaxshi bilib olish va ularga to‘liq rioya etish lo zim. Bu qoidalar quyidagilardan
iborat:
1. Ish kiyimi to‘g‘ri kiyilganini tekshirish (xalatning qo‘l
va old tugmalari qadalgan
bo‘lishi kerak), bo‘yinbog‘ uchlarini qistirish.
2. Ish o‘rnini, asboblarni ko‘zdan kechirish va ishlatishga tayyor ligini tekshirish.
3. Kesuvchi asboblarning tig‘i o‘tkir yoki o‘tmasligini tekshirish. Ular bilan ish-
laganda gaplashmasdan, hushyorlik bilan ishlash.
4. Elektr asboblaridan ehtiyotkorlik bilan foydalanish.
5. Asboblar va xomashyolarni ehtiyotkorlik bilan ishlatish.
6. Faqat ishga yaroqli asboblardan foydalanish, ularni o‘z o‘rnida ishlatish,
asbob larni ish o‘rniga ulardan foydalanish uchun qulay ho latda joylashtirish.
7. O‘qituvchining ruxsatisiz ish o‘rnidan uzoqlashmaslik.
8. Har bir ish turi uchun belgilangan xavfsizlik texnikasi qoidalariga qat’iy rioya
qilish.
9. Ish joylarini almashtirib kо‘chib yurmaslik, boshqa ish о‘rinla ridagi
asbob-
uskunalardan ruxsatsiz foydalanmaslik.
10. Ish o‘rnini payraha va qipiqlardan maxsus cho‘tka bilan toza lash.
11. Ishdan keyin qolgan materiallar va tugatilmagan ishlarni nav batchiga top-
shi rish.
12. Ish yakunlangandan keyin ish qurollarini ko‘zdan kechirish, belgilangan joy-
larga qo‘yish, nosoz asboblar to‘g‘risida o‘qituvchini ogohlantirish.
13. Ish oxirida kiyimni almashtirish, qo‘lni yuvish.
14. Mashg‘ulot jarayonida xavfsizlik texnikasi qoidalari buzilgan va jarohatlanish
yuz bergan hollarda yoki o‘zingizni yomon his qilsangiz darrov o‘qituvchiga xabar
qilish.
Muammoli topshiriq - Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik

24
24
9-§. ASBOB-USKUNA VA MOSLAMA
TURLARI
Yog‘och va taxta materiallardan tayyorlanadigan buyumlar ning aniq o‘lchamli
va sifatli chiqishi, ish vaqti va materialni tejash qiymati o‘lchov
hamda rejalash
asboblaridan o‘rinli foydalana olishga bog‘liq bo‘ladi.
O‘lchash deb
yog‘och materialining o‘lchamlari va shaklini aniq lashga aytiladi.
O‘lchash asboblari tuzilishiga ko‘ra shkalali va shkalasiz turlarga bo‘linadi.
Shka lali asboblarga: masshtabli chizg‘ich, metr, o‘rama metr (ruletka), shtan-
gensirkul ka bilar kirsa,
shkalasiz asboblarga xatkash, sirkul, kronsirkul, nutromer,
turli rejalash andaza (shablon)lari va boshqalar kiradi. Go‘niya, malka, xatkash
kabi asboblar foydalanish о‘rniga kо‘ra shkalali va shkalasiz bо‘lishi mumkin.
Rejalash deb
chizmadagi shakl va о‘lchamlarni rejalash
asboblari yordamida
yasaladigan buyumning zagotovkasiga kо‘chirishga aytiladi. Rejalash uchun yuqorida
aytilgan o‘lchash asboblari bilan birga qalam va turli rejalash andazalaridan foyda-
laniladi.
Turli materiallardan yasaladigan buyumlarni rejalashtirishda qalam muhim aha-
miyat kasb etadi. U bilan nuqtalar belgilanadi va belgilangan nuqtalar chiziqlar bilan
tutashtiriladi (17-rasm).
M U N D A R I j A - Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik

|
Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik Pdf ko'rish
|
bet | 141/148 | Sana | 01.10.2024 | Hajmi | 33,06 Mb. | | #273065 |
Bog'liq 5-texnologiyaM U N D A R I j A
Kirish...............................................................................................................................3
TEXNOLOGIYA VA DIZAYN YO‘NALISHI
1-BOB. ZAMONAVIY TEXNIKA VA TEXNOLOGIYALAR
1-§. Mehnat jarayonini tashkil etishda texnika va texnologiyalarning o‘rni va roli.......6
2-§. Texnika turlari. Texnikaning klassifikatsiyasi va tavsiflari......................................8
3-§. Texnik tizimlar haqida tushuncha. Texnologik mashinalar...................................10
4-§. Texnikaning asosiy konstruktiv elementlari. Texnikaning ishchi organlari..........11
5-§. Transport vositalarini konstruksiyalash va modellashtirish..................................13
2-BOB. MATERIALLARGA ISHLOV BERISH TEXNOLOGIYASI
2.1. Yog‘ochga ishlov berish texnologiyasi
6-§. Yog‘ochga ishlov
berish ustaxonasining tuzilishi..................................................15
7-§. Yog‘ochga ishlov berishda ish o‘rnini tashkil etish
va xavfsizlik texnikasi qoidalari............................................................................17
1-amaliy mashg‘ulot.
Duradgorlik dastgohiga brusokni mahkamlashni
o‘rganish............................................................................................................18
8-§. Yog‘och tabiiy konstruksion material sifatida.......................................................19
9-§. Asbob-uskuna va moslama turlari..........................................................................24
10-§. Yog‘ochga ishlov berish stanoklari va ularning turlari........................................30
11-§. Yog‘och materiallaridan buyum yasash bosqichlari............................................32
12-§. Duradgorlik buyumlari detallarini tayyorlash.....................................................34
2-amaliy mashg‘ulot.
To‘g‘ri tirnoqli birikma hosil qilishni o‘rganish............37
13-§. Pardozlash ishlari................................................................................................38
|
| |
-amaliy mashg‘ulot - Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik

|
Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik Pdf ko'rish
|
bet | 142/148 | Sana | 01.10.2024 | Hajmi | 33,06 Mb. | | #273065 |
Bog'liq 5-texnologiya
3-amaliy mashg‘ulot.
Tampon tayyorlash.........................................................43
2.2. Metallga ishlov berish texnologiyasi
14-§. Metallga ishlov berish ustaxonasining tuzilishi..................................................44
4-amaliy mashg‘ulot.
Chilangarlik dastgohi va tiskisi tuzilishini o‘rganish....46
15-§. Metallga ishlov berishda xavfsizlik texnikasi qoidalari......................................47
16-§. Metallning turmushda va iqtisodiyot tarmoqlaridagi ahamiyati,
ishlab chiqarish sohalari.....................................................................................48
17-§. Metall va uning qotishmalari. Qora va rangli metallar........................................50
18-§. Metallarning tashqi ko‘rinishi va o‘ziga xos belgilari.........................................51
5-amaliy mashg‘ulot.
Metall va uning qotishmalari xususiyatlarini o‘rganish...53
19-§. Asbob-uskuna, moslama va stanok turlari...........................................................54
20-§. Metallga ishlov berish turlari
(rejalash, kesish, to‘g‘rilash, bukish)..................
63
6-amaliy mashg‘ulot.
Yupqa metallarni rejalash, kesish, to‘g‘rilash,
bukishni o‘rganish.........................................................63
21-§. Yumshoq simlarga ishlov berish..........................................................................66
7-amaliy mashg‘ulot.
Yumshoq simlardan halqa hosil qilish...........................66
22-§. Metall va yupqa simlardan har xil buyumlar yasash...........................................68
8-amaliy mashg‘ulot.
Metall va yupqa simlardan xomut va prujina yasash....68
2.3. Kompozit materiallar
23-§. Kompozit materiallar va ularning turlari. Kompozit materillardan foydalanish...70
24-§. Asbob-uskuna va moslamalar. Xavfsizlik texnikasi qoidalari.............................76
25-§. Polimer loydan suvenir yasash............................................................................82
|
| |