III BOB. BULUTLI TEXNOLOGIYALAR HAMDA

III BOB. BULUTLI TEXNOLOGIYALAR HAMDA
TELEKOMUNIKATSIYA TIZIMLARI VA TARMOQLARNING O‘ZARO
INTEGRATSIYALARI TAXLILI
3.1.Servis modellari va asosiy yetkazib beruvchilar
Software as a Service (
SaaS
) - xizmat sifatida dasturiy ta’minot. Iste’molchi
ushbu modeldan provayder tomonidan bulutli infratuzilmasida ishga tushurilgan
ilovadan foydalanadi. Interfeys (veb-brovzer) yoki dastur interfeysi orqali mijoz
foydalana olishi mumkin.Is’temolchi bulutli infratuzilma asosini boshqarish va
nazorat qilish xuquqiga ega, shu jumladan: tarmoqni, serverni, operatsion tizimni,
ma’lumotlar bazasini xatto ilovalar parameterlarini o’zgartirish imkoniyati
berilmagan.
Platform as a Service (
PaaS
) - xizmat sifatida platforma. Bulutli hisoblash
is’temolchiga dasturiy platformadan foydalanish uchun ruhsat berilgan model
xisoblanadi, bunda quydagi imkoniyatlardan foydala oladi: operatsion tizim,
ma’lumotlar bazasi, prikladnoy DT, ishlab chiqish vositalari va DT sinovi.
Is’temolchi uchun, kompyuter platformasiga o’rnatilgan operatsion tizim, web -
ilovalarni ishlab chiqish, tarqatish va boshqarish uchun maxsus vositalar ijaraga
beriladi. Is’temolchi bulut infratuzilma asosini boshqarish xuquqiga ega emas, shu
jumladan: tarmoq, serverlar, operatsion tizimlar yoki ma’lumotlar bazasini ham
lekin tarqatilgan ilovalar va ish olib borayotgan muhit konfiguratsiya parametlarni
sozlash imkoniyati mavjud.
Infrastructure as a Service (
IaaS
) - xizmat sifatida infrastruktura.
Is’temolchi ushbu bulutli hisoblash modelida ishlov berish vositalarini boshqarish
va saqlash, fundamental hisoblash resurslari (virtual serverlar va tarmoq
infrastrukturalar) nazorat qilish xuquqiga ega. Bunda is’temolchi o’zining
xoxishiga ko’ra operatsion tizimlar va dasturlarni mustaqil tarizda o’rnatish
mumkin. Shunda is’temolchi abstrak hisoblash kuchi(server vaqti, disk maydoni
va tarmoq kanallarni o’tkazish qobilyati) yoki autsorsing IT- infrastrukturalardan
foydalanish mumkin. Is’temolchi bulut infrasutrukturasini asosini boshqarmaydi,
25
lekin operatsion tizim , saqlanayotgan va tarqalgan ilovalarni boshqarish
imkoniyatiga ega.
Bulutli ma’lumotlar markazi yoki ma’lumotlarga ishlov berish markazida
(U,0) quydagilar joylashtirilgan bo’ladi: fizik uzkunalar yoki hardware (serverlar,
ma’lumotlar saqlash bazasi, ish stansiyalar), tizimli dasturiy ta’minot (OC,
virtualizatsiya vositasi, avtomatizatsiya) instrumental va prikladnoy DT,
uskunalarni boshqarish tizimi (Equipment management systems), tarmoq
infratuzilmasi (Network infrastructure): marshutizator va kommutatorlar (routers
and switches) fizik uskunalarni ulash va birlashtirish uchun. Shu jumladan tizim
muxandisi ta’minoti ma’lumotlar markazi ishini normal ta’minlaydi (Systems of
engineering support).
SaaS sxemasi bo’yicha har xil turdagi bulut ilovalari xizmat ko’rsatadi.
Business Apps, Office Web Apps, Management Apps, Communications, Security
va boshqalar. SaaS AQSh da keng tarqalgan xisoblanadi. eng ko’p tarqalgan
bulutli ilovalarga quydagilar kiradi: CRM (mijozlar o’rtasidagi o’zaro
munosabatlarni boshqarish tizimi) , HRM (kadrlar va hodimlar bilan ishlash
tizimi), ERP (resurslar va tashkillashtirish tizimi, misol uchun 1C), offis ilovalari,
kommunikatsiya manbai va boshqalar. Dunyo miqiyosida Salesforce.com
kompaniyasi CRM bulutli ilovalarni tarqatishda yetakchi hisoblanadi.
Kommunikatsiya vositalaridan biri elektron ro’yhat (misol uchun , Gmail), avdio
va video chatlar (misol uchun, Microsoft Lync Online), bulut servisi (Mobile
Device Manegement - mobil qurilmani boshqarish). Bulutli servisda MDM mobil
qurilmasi orqali korparativ tizimlar bilan ishlash uchun mo’ljallangan.
MDM bulutli tizimi boshqaruvida ishlaydigan har - hil turdagi mobil
qurilmalarga ilovalar yani agentlar o’rnatiladi. Bu ilovalar o’z o’rnida
markazlashgan mobil qurilmalarni sozlashda bulut xizmatidagi SaaS korparativ
tarmog’iga kirish imkoniyatini beradi. Bulut kommunikatsion vositalari boshqa
SaaS bulutli xizmati orqali integratsiya qilinadi, misol uchun, CRM+MDM, Office
Web Apps+Lync Online, Google Docs, Gmail, Hangouts va boshqalar. Saas ning
asosiy iste’molchilari kichik va o’rta biznes tashkilotlari xisoblanadi. Ko’pgina
26
SaaS - ilovalar xodimlarni hamkorlikda faoliyat yurutishi va qo’llab quvatlashi
uchun tadbiq etilib, ularni umum masalalarni birgalikda yechimini topishga
undaydi. SaaS - ilova arxetekturasi yagona nusxali ilovalarni serverda ishga
tushiriladi, koplab istemolchlarga multijara (Multi - tenant) sifatida xizmat qiladi.”
Har bir bajarilayotgan ish jarayonida is’temolchiga o’z virtual nusxa ilovasi
taqdim etiladi.
|