nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Rivojlantiruvchi - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

Rivojlantiruvchi: Talabalar asosiy vositalar: mulk shakllari, klassifikasiyasi, bahosi va takror ishlab
chiqarish,
aylanma vositalar:doiraviy aylanishi, klassifikasiyasi va me’yorlashtirishga oid tafakkur va
dunyoqarashini rivojlantiradi.
Pedagogik vazifalar:
•
Asosiy ishlab chiqarish vositalari bilant
ta’minlanish ko’rsatkichlari, ularning
harakati, sifat holati va foydalanish
samaradorligining omillari haqida
tushunchalar berish;
•
Moddiy aylanma vositalardan
foydalanish samaradorligi
ko’rsatkichlari va uni oshirish omillari
bilan tanishtirish;
O’quv faoliyatining natijalari
Talaba:
8.1.Asosiy vositalar: mulk shakllari, klassifikasiyasi,
bahosi va takror ishlab chiqarish
8.2.Asosiy ishlab chiqarish vositalari bilant
ta’minlanish ko’rsatkichlari, ularning harakati, sifat
holati va foydalanish samaradorligining omillari
8.3.Aylanma vositalar:doiraviy aylanishi, klassifikasiyasi
va me’yorlashtirish
8.4.Moddiy aylanma vositalardan foydalanish
samaradorligi ko’rsatkichlari va uni oshirish omillari
Ta’lim metodlari Ma’ruza, savol-javob, aqliy hujim,
blis so’rov, o’zaro o’qitish metodi,
“Muammoli vaziyat” metodi.
Ta’lim vositalari Ma’ruza matni, videoproyektor,
slaydlar, asosiy ma’lumot va tayanch
tushunchalardan iborat ma’ruza bo’yicha
tarqatma material.
173
Ta’lim shakllari Frontal, jamoaviy, guruhlarda ishlash.
O’qitish shart-sharoiti Texnik vositalardan foydalanish va
guruhlarda ishlashga mo’ljallangan
auditoriya
Monitoring va baholash
t/r
Muomalalar mazmuni - Buxgalteriya hisobi

136
9. Chorvachilikka qilingan xarajatlar va olingan mahsulotlarni
hisobga olishda
qanday hujjatlar qo‘llaniladi?
10. O‘stirilayotgan va bo‘rdoqiga boqilayotgan chorva mollarning analitik
hisobi qanday olib borilaadi?
11. O‘stirilayotgan va boqilayotgan chorva mollari
hisobining obyektlariga
nimalar kiradi?
12. O‘stirilayotgan va boquvdagi hayvonlarga qilingan xarajatlar va ulardan
olingan mahsulotlar qanday hujjatlar orqali rasmiylashtiriladi?
13. Yordamchi ishlab chiqarish xarajatlari qaysi schyotda hisobga olinadi?
14. Sanoat va boshqa xizmat ko‘rsatuvchi ishlab chiqarish va xo‘jaliklar
qanday
faoliyat bilan shug‘ullanadilar?
BO‘LIM MAVZULARI YUZASIDAN
TEST SAVOLLARI
1. Qishloq xo‘jaligi nechta asosiy tarmoqqa bo‘linadi?
A. 3 ta
B. 4 ta
C. 5 ta
D. 6 ta
2. Dehqonchilik mahsulotlarini yetishtirish uchun urug‘ sarflandi.
Buxgalteriya provodkasini aniqlang.
A. D-t 2010 K-t 1010
B. D-t 2010 K-t 6710
C. D-t 2010 K-t 6510
D. D-t 2010 K-t 0211
3. Chorvachilikdagi organik o‘g‘itlar dehqonchilikka sarflandi.
Buxgalteriya provodkasini aniqlang.
A. D-t 2010 K-t 2010
B. D-t 1010 K-t 2010
C. D-t 2010 K-t 6710
D. D-t 2010 K-t 1010
4. Yosh mollarni hisobga olish jurnali. Ushbu hujjat qaysi tarmoqqa
tegishli?
A. Sanoatga
B. Qishloq xo‘jaligiga
C. Xizmat ko‘rsatishga
D. Chorvachilikka
5. Chorvachilikning yakuniy ma’lumotlarti qaysi jurnal orderga qayd
etiladi?
A. 4–
jurnal-orderga
B. 5– jurnal-orderga
C. 2– jurnal-orderga
D. 10– jurnal-orderga
Nazorat uchun savollar - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

170
8-MAVZU. QISHLOQ XO’JALIK MODDIY-TEXNIKA RESURSLARI VA
ULARDAN SAMARALI FOYDALANISH
Reja
:
8.1. Asosiy vositalar:
mulk shakllari, klassifikasiyasi, bahosi va takror ishlab chiqarish
8.2. Asosiy ishlab chiqarish vositalari bilant ta’minlanish ko’rsatkichlari, ularning harakati, sifat
holati va foydalanish samaradorligining omillari
8.3. Aylanma vositalar:doiraviy aylanishi, klassifikasiyasi va me’yorlashtirish
8.4.Moddiy aylanma vositalardan foydalanish samaradorligi ko’rsatkichlari va uni oshirish
omillari
Kalit so’zlar:
Asosiy vositalar, aylanmavositalar, doiraviy aylanish, me’yorlashtirish, muomala
fondlari,
pul vositalari,
tayyor mahsulotlar,
tugallanmagan ishlab chiqarish,
ishlab chiqarish
zaxiralari, material qaytimi, material sig’imi, fond qaytimi, fond sig’imi.
Foydalangan adabiyotlar.
Asosiy adabiyotlar
1.
Karimov I.A. Tadbirkorlik- iqtisodiyot kelajagi. T.; «O'zbekiston» 1995 yil 128
bet.
2.
Karimov I.A. Faoliyatimiz davr ruhiga mos bo'lsin. T.: «O'zbekiston» 1995 yil 133 bet.
3.
Karimov I.A. Davlatimiz mulkini xususiylashtirish va ko'p ukladli iqtisodiyot asoslarini
shakllantirish.T.: «O'zbekiston» 1995 yil
4.
Karimov I.A. Qishloq xo'jaligini isloh qilish. Agrar munosabatlarning
yangi turini
shakllantirish. T.: «O'zbekiston» 1995 yil 58 bet.
5.
Karimov I.A. Xususiylashtirish jarayonlarini chuqurlashtirish
va raqobatchilik muhitini
shakllantirish iqtisodiy islohotlar ikkinchi bosqichni asosiy vazifasi. T.: «O'zbekiston» 1995
yil 179 bet.
6.
Karimov I.A. Dehqonchilik taraqqiyoti – farovonlik manbai. T.: «O'zbekiston» 1996 yil 58
bet.
7.
Karimov I. A. Qishloq istiqboli - yurt istiqboli. T.: 1996 yil 115 bet.
8.
Karimov I.A.O'zbekiston buyuk kelajak sari- T.: O'zbekiston, 1999 yil.
9.
Abdug'aniev A. Qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti fani bo'yicha mavzular.T. 2001y.
10.
Abdug'aniev A., Abdug'aniev A.A. Qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti. Darslik.
Toshkent,
O'zbekiston yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg'armasi nashriyoti, 2004 y.
11.
Ismoilov A.Q., Murtazaev O. Qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti. Darslik. Toshkent,
Moliya, 2005 y.
12.
Jo'raev F. Qishloq xo'jalik korxonalarida ishlab chiqarishni tashkil etish.
Darslik.Toshkent, Istiqlol, 2004 y.
13.
Axmedov U. Effektivnost funktsionirovaniya xlopkovodstva Uzbekistana. T.:
GFNTP 1993 g. 270 str.
14.
Grechixin V.N., Kochubey M.I. Zemelniy fond Uzbekistana i perspektivi yego
pol`zovaniya. T. Mehnat 1987 g. 152 str.
15.
Dobrinin V.A. Ekonomika sel`skogo xozyaystva. M.: Kolos 1990 g,
16.
Yemelyanov A.M. Ekonomika sel`skogo xozyaystva. M.: Ekonomika, 1994 g.
17.
Jo'raev A. Qishloq va ijtimoiy hayot. T.: Mehnat 1992 yil.
171
18.
Kayumov F., Abdullaev R. Arendniy podryad v sel`skom xozyaystve Uzbekistana. T.:
«Mexnat» 1983 yil.
19.
Kayumov F. Effektivnost` APK v usloviyax perexoda k rinku M.: INO «Poligran» 1992 yil.
20.
Nosirov N., Abdullaev M. Bozor iqtisodi asosi. T.: 1991 yil
21.
Xolmo'minov SH.R. Rinok truda. Problemi formirovaniya i regulirovaniya. T.: «Fan» 1994
yil.
BO‘LIM MAVZULARI YUZASIDAN

|
BO‘LIM MAVZULARI YUZASIDAN Pdf ko'rish
|
bet | 162/212 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 0,63 Mb. | | #108543 |
Bog'liq Buxgalteriya hisobi-1BO‘LIM MAVZULARI YUZASIDAN
TEST SAVOLLARI
1. Budjet tashkiloti - bu …
A. Barcha xo‘jalik yurituvchi subyektlar
B. Davlat boshqaruvi organlari
C. Korxonalar va tashkilotlar
D. Davlat tomonidan moliyalashtiriladigan xo‘jaliklar
2. Kassa xarajatlari - bu …
A. Bu budjet tashkilotining talab qilib olgunga qadar depozit hisob-varag‘idan
bank muassasasi tomonidan naqd pul va pulsiz hisob-kitoblar yo‘li bilan to‘langan
xarajatlar
B. Budjet tashkiloti tomonidan sarflanadigan barcha naqd pul ko‘rinishidagi
xarajatlar
C. Budjetdan tashkilotni saqlash uchun ajratilgan barcha xarajatlar
D. Budjetdan moliyalashtirish xarajatlari
3. Haqiqiy xarajatlar - bu …
A.Budjet mablag‘lari hisobidan amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlarni tashkil
qiluvchi summalar hamda hisoblangan yoki amalga oshirilgan, lekin hali
to‘lanmagan xarajatlar
B.Budjet tashkilotining hisob – kitob schotidan o‘tkazib berilgan barcha
xarajatlar
C.Davlat budjeti tomonidan moliyalashtiriladigan xarajatlar
D. Yil davomida xo‘jalik tomonidan sarflangan barcha haqiqiy xarajatlar
4. Muassasa xodimlariga ish haqi hisoblanganda qanday provodka
beriladi?
A. D-t 170 K-t 180
B. D-t 200 K-t 173
C. D-t 230 K-t 180
D. D-t 230 K-t 181
5. Muassasaning boshlang‘ich tibbiy yordam ko‘rsatish jarayonida
sarflangan dori-darmon va bog‘lash material sarflanganda qanday provodka
beriladi?
A. D-t 200 K-t 162
B. D-t 100 K-t 230
C. D-t 100 K-t 060
D. D-t 230 K-t 062
228
6. Muassasaning pulli xizmatlarini bajargan xodimlarga hisoblangan
maoshga nisbatan ijtimoiy sug‘urta ajratmasi hisoblanganda qanday provodka
beriladi?
A. D-t 180 K-t 178
B. D-t 180 K-t 181
C. D-t 173 K-t 161
D. D-t 180 K-t 179
|
| |
CONLOG.NLM - Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A

|
Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A
|
bet | 325/387 | Sana | 30.05.2021 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #14667 |
3.22.2 CONLOG.NLM
DNF95994
Sobald Sie LOAD CONLOG an der Serverconsole gestartet haben, stehen alle Meldungen, die danach auf der Server-Console erscheinen, (also auch harmlose, wie die Liste von MODULES usw.) in SYS:ETC/CONSOLE.LOG. Diese Datei ist scheinbar immer 0 Byte groß, läßt sich aber hervorragend betrachten, kopieren, nur nicht löschen. Das erreichen Sie nach UNLOAD CONLOG, beim nächsten Laden von CONLOG wird die CONSOLE.LOG neu angelegt, wobei sich eine alte Version mit Salvage wieder zurückholen läßt.
Anmerkung: Wenn CONLOG geladen bleibt, gibt der Server beim Herunterfahren die Meldung 'Write to system console log failed: bad file number' aus. Das ist zwar unschön, aber nicht weiter schlimm. CONLOG will weiterhin seine Logdatei schreiben, aber Sie schließen vorher durch das Dismounten von SYS: gewaltsam alle Dateien.
Das Conlog, das ab Netware 4.1 verwendet wird, kann eine Menge Nützliches mehr und läuft auch unter Netware 3.1x.
Beispieleingabe: load conlog maximum=100 save=sys:etc\conlog.old entire=yes
Dieser Befehl begrenzt die Log-Datei auf 100 KB, speichert die letzte Version in conlog.old und liest den aktuellen Bildschirm aus und speichert ihn als ersten Eintrag in der CONSOLE.LOG.
Mit "load conlog help" werden alle gültigen Parameter erklärt.
Hinweis: Mit Hilfe der Datei INSTAUTO.NCF ist es ab NetWare 5.1 möglich, CONLOG vor dem Starten der AUTOEXEC.NCF zu laden, um wirklich alle Ausgaben der AUTOEXEC.NCF mitzuprotokollieren. (siehe TID 10063364)
|
| |
Internet saytlari - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

172
4.
www.agro.uz
– O’zbekiston Respublikasi Qishloq va suv xo’jaligi vazirligi.
MA’RUZADA TA’LIM TEXNOLOGIYASI
O’quv soati:
6 soat
Talabalar soni:
60-80 ta
O’quv mashg’ulotining
shakli
-
ma’ruza
Mavzu-
Qishloq xo’jalik moddiy-texnika resurslari va
ulardan samarali foydalanish
– ko’rgazmali ma’ruza
Mavzu rejasi
8.1.Asosiy vositalar:
mulk shakllari, klassifikasiyasi, bahosi va
takror ishlab chiqarish
8.2.Asosiy ishlab chiqarish vositalari bilant ta’minlanish
ko’rsatkichlari, ularning harakati, sifat holati va foydalanish
samaradorligining omillari
8.3.Aylanma vositalar:doiraviy
aylanishi,
klassifikasiyasi va
me’yorlashtirish
8.4.Moddiy aylanma vositalardan foydalanish samaradorligi
ko’rsatkichlari va uni oshirish omillari
Ma’ruza mashg’ulotining maqsadi:
Ta’limiy:
Asosiy vositalar: mulk shakllari, klassifikasiyasi, bahosi va takror ishlab chiqarish,
aylanma
vositalar:doiraviy aylanishi, klassifikasiyasi va me’yorlashtirish haqida ma’lumotlarga, bilimlarga
hamda ko’nikmalarga ega bo’ladi.
Tarbiyaviy:
Talabalarda asosiy vositalar:
mulk shakllari, klassifikasiyasi,
bahosi va takror ishlab
chiqarish,
aylanma vositalar:doiraviy aylanishi, klassifikasiyasi va me’yorlashtirish
haqida haqida
tasavvurlar shakllanadi.
Og’zaki nazorat, savol-javob, reyting 
tizimi asosida baholash

|
Og’zaki nazorat, savol-javob, reyting
tizimi asosida baholash Pdf ko'rish
|
bet | 129/386 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 8,59 Mb. | | #257248 |
Bog'liq qorakol
Og’zaki nazorat, savol-javob, reyting
tizimi asosida baholash.
MA’RUZA MASHG’ULOTINING TEXNOLOGIK HARITASI
Ish
bosqichlari
va vaqti
Faoliyat mazmuni
ta’lim beruvchi
ta’lim oluvchi
1 - bosqich.
O’quv
mashg’ulotiga
kirish
(30 daqiqa)
1.1.Talabalar davomati aniqlanadi, auditoriya va
talabalarning darsga tayyorgarligi tekshiriladi.
1.2.Bugungi kundagi yangiliklar va mavzuning
ahamiyati.
1.3.O’tilgan mavzu bilan bog’lash, mavzu, uning
maqsadi, o’quv mashg’ulotidan kutilayotgan natijalar
ma’lum qilinadi.
1.1.Eshitadi, yozib oladi.
2 - bosqich.
Asosiy
qism
(180 daqiqa)
2.1.Ma’ruza matni mavzusining matni tarqatiladi.
Reja, tayanch tushunchalar bilan tanishish taklif
etiladi.
2.2.Slaydlardagi ko’rgazma va sharhlar asosida
qullaniladigan nazariy usullar bilan tanishtiriladi.
Talabalarda asosiy vositalar: mulk shakllari,
klassifikasiyasi, bahosi va takror ishlab chiqarish,
aylanma vositalar:doiraviy aylanishi, klassifikasiyasi
va me’yorlashtirish haqida tayyorlab kelingan chizma
orqali talabalar hukmiga havola etiladi. Dars
davomida talabalarni faollashtiruvchi savollar o’rtaga
tashlanadi. Har bir rejadagi savol bo’yicha xulosalar
qilinadi.
2.3.Keltirilgan tayanch tushunchalarni chuqurroq
izohlash maqsadida talabalarga Klaster texnikasi
qo’llaniladi.
2.1.Eshitadi.
Navbat
bilan
bir-birini
takrorlamay
atamalarni
aytadi.
O’ylaydi, javob beradi va
to’g’ri javobni eshitadi.
2.2.Muammoli vaziyatda o’z
fikri bilan, muammoni xal
qilish yo’llarini qidiradi.
2.3.Eslab qoladi, yozadi.
Har bir savolga javob
berishga harakat qiladi.
Ta’rifni yozib oladi, misollar
keltiradi
3 - bosqich.
Yakuniy
(30 daqiqa)
3.1.Mavzu bo’yicha yakun qiladi, qilingan ishlarni
kelgusida kasbiy faoliyatida muhim ahamiyatga ega
ekanligiga talabalar e’tiborini qaratadi.
3.2.Faol qatnashgan talabalarni baholaydi.
3.3.Mavzu bo’yicha test topshiriqlarini beradi.
3.4.Mustaqil ishlash uchun topshiriq beradi.
3.1.O’z-o’zini,
o’zaro
baholashni o’tkazadi.
3.2.Savol beradilar, javob
beradilar.
3.3.Mavzu bo’yicha test
topshiriqla-rini bajaradilar.
3.4.Mustaqil ishlash uchun
topshiriqlarni yozadilar.
|
| |
VII. Savol – javoblar - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

398
mo‘ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo‘nalishlariga bag‘ishlangan
vazirlar mahkamasining kengaytirilgan majlisidagi ma’ruzasidan. Xalq so’zi, 2016 yil 16-
yanvar.
7.
Abdug’aniyev A. Qishloq xo’jaligi iqtisodiyoti fani bo’yicha mavzular.T. 2001y.
8.
Abdug’aniyev A., Abdug’aniyev A.A. Qishloq xo’jaligi iqtisodiyoti. Darslik. Toshkent,
O’zbekiston yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg’armasi nashriyoti, 2004 y.
9.
Ergashеv R.X. Qishlоq xo’jaligi iqtisоdiyoti. Darslik.-T.: Ekstеrеmumprеss, 2011.
10.
Ismoilov A.Q., Murtazayev O. «Qishloq xo’jalik iqtisodiyoti». Toshkent , “Moliya”2005
11.
Jo’rayev F. Qishloq xo’jalik korxonalarida ishlab chiqarishni tashkil etish. Darslik.Т.,
Istiqlol, 2004 y.
12.
Murtazayev O. Paxtachilik agrosanoat majmuasining
samaradorligini oshirish
muammolari. Toshkent “Fan”, 2005.
13.
Murtazayev O. Paxtachilik majmuasi samaradorligining metodologik masalalari. T.:
Iqt.fan.dokt. ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertasiya.T.: 2009 yil.
14.
Xakimov R., Otaqulov M., YUsupov Ye., YUsupov M.S.
Agrosanoat majmuasi
iqtisodiyoti. – (O’quv qo’llanma) T., TDIU, 2004.-160 b.
15.
Salimov B.T., Hamdamov Q.S., Berkinov B.B., Xakimov R., YUsupov M.S.,
Oripov
M.A., O’roqov N.I. - Dehqon va fermer xo’jaliklari iqtisodi – (O’quv qo’llanma) –T.:
TDIU, 2004. – 176 b.
16.
Umrzоqоv I.T., Tоshbоеv A.SH., Rashidоv SH., Tоshbоеv A.A. Qishlоq xo’jalik
iqtisоdiyoti va mеnеjmеnti.-T.: Iqtisоd-mоliya, 2008.
-rasm. Asosiy ishlab chiqarish vositalari klassifikasiyasi

181
Qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishining iqtisodiy samaradorligi ko’p jihatdan ularning asosiy
ishlab chiqarish vositalari bilan ta’minlanganligiga bog’liq. Asosiy vositalar bilan
yetarli darajada
ta’minlanmaslik mahsulot miqdori va mehnat unumdorligining sekin o’sishiga
hamda mahsulot
tannarxining oshishiga, takror ishlab chiqarish manbalarinig kamayishiga olib keladi. Shu bilan bir
qatorda asosiy vositalarning «ortiqchaligi» va to’g’ri foydalanmaslik ularning o’lik holatda turishiga,
pirovard natijada ishlab chiqarish iqtisodiy samaradorligining pasayishiga olib keladi.
Qishloq
xo’jaligi ishlab chiqarishining asosiy ishlab chiqarish vositalar bilan ta’minlanganligining absolyut
ko’rsatkichi sifatida fondlar bilan ta’minlanish koeffisiyentidan foydalanish mumkin. Bu
ko’rsatkich mavjud mehnat vositalarini ularning me’yoriyextiyojiga nisbatiorqali topiladi.
1
sanoatida ishlatiladi - H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov

|
H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov Pdf ko'rish
|
bet | 298/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbesanoatida ishlatiladi.
Vinoni isitish natijasida cho‘kma hosil boiishini va harakatlanishini hisobga olib
yaxshi ishlov berilgan va bochkali pasterizatsiyalashdan o'tgan butilkali vinolami
pasterizatsiyalaydi.
Butilkalarga vino quyib, ular tiqin bilan yopiladi va kichik havo kameralar qoldiri-
ladi (4-5 ml). Vino kengayishi natijasida tiqin chiqib ketmasligi uchun butilka
bo'yiniga simdan yasalgan tugun yoki maxsus mahkamlash moslamalar o‘matiladi.
Butilkalami metalldan yasalgan savatlarga solib maxsus va gonetkalarga qo'yiladi.
Keyin ular pasterizatomi germetik (jips) yopilgan kameralarga yuboriladi. Ter-
moregulyator kerak boigan yuqori yoki past haroratni suv orqali o‘matishga imkon
beradi. Natijada vino haroratini avtomatik ravishda 65-75° darajaga ko'tarib, keyin
esa 15-20° gacha tushirish mumkin. Shu haroratda pasterizatordan vinolami
chiqarib boshqa partiyasini unga quyishadi. Sekin isitish va sovutish natijasida id
ishlar kam sinadi, vino ham oz yo'qotiladi.
Har xil haroratgacha isitish yordamida ho'raki va desert vinolarga ishlov berish.
Yuqori haroratning vinoga boigan ta’siri har xil bo'lib, uning aeratsiya sharoitiga
bog'liq. Harorati 20° bo'lgan xonalarda ho'raki vinolami yetiltirganda
maderalashishni oldini olish uchun tez-tez vino toidirilib turiladi. Agar bu
sharoitda vino toidirilishi uzlukli bo'lsa, unda vinoda madera ta’mi paydo bo'ladi.
Taxlillarda, agar ho'raki vinoning yetilishi shpunti yonga qaratilgan yopiq sirli
idish, bochkalarda 25-30° da 30-45 kun davomida olib borilsa vino sifati yaxshi
bo'ladi.
Ho'raki vinolarga sovuq yordamida ishlov berish bilan birga pasterizatsiyali
ham tez-tez qoilaniladi. Havosiz sharoitda harorat 65° dan oshmagan holda
pasterizatsiyalash ho'raki
|
| |
BOSHQA XARAJATLAR - Buxgalteriya hisobi

226
Xalqaro va davlatlararo tashkilotlarga
a’zolik
48 21 200 181
Hukumat mukofotlari
48 21 300 182
Fuqarolarga
yetkazilgan zararlarni
qoplash
48 21 500 183
Tibbiyot muassasalarining moddiy
rag‘batlantirish va rivojlantirish Jam-
g‘armasini
shakllantirish xarajatlari
48 21 600 184
Kapital
48 22 000 185
IV guruh xarajatlari bo‘yicha
jami (41+106+150+172)
X
X
X
186
Hisobot choragining oxirgi ish kuni
oxirida budjet tashkilotlari hisob
varaqlarida
qolgan tejab qolingan
(foydalanilmagan) budjet tashkilo-
tini rivojlantirish jamg‘armasiga o‘t-
kazilgan mablag‘lar summasi
X
X
X
187
Xarajatlarning hammasi
(16+22+40+186+187)
X
X
X
188
Rahbar__________________ (imzo)
Bosh hisobchi_____________ (imzo)
M.O‘
«____»__________________ 201___ yil
BO‘LIM MAVZULARI YUZASIDAN
NAZORAT SAVOLLARI
1. Budjet tashkilotlarida buxgalteriya hisobini tashkil qilishning hususiyatlari
nimada?
2. Budjet tashkilotlari budjet va budjetdan tashqari mablag‘lar bo‘yicha
buxgalteriya hisobini qaysi me’yoriy hujjat asosida tartibga
soladilar va tashkil
qiladilar?
3. Budjet tashkilotlari Bosh hisobchisining vazifalari nimalardan iborat?
4. Budjet tashkilotlari Bosh hisobchisining qanday vakolatlari bor?
5. Budjet tashkilotlari Bosh hisobchisining majburiyatlari nimalarda o‘z aksini
topadi?
6. Budjet tashkilotlarida birlamchi hujjatlar hisobga olish uchun qabul
qilingandan so‘ng qanday registrlarda rasmiylashtiriladi?
227
7. Turli tashkilotlar va muassasalar bilan olib
boriladigan hisob-kitoblar
bo‘yicha hisob registri nechanchi raqamli jamlanma qaydnoma?
8. Budjet tashkilotlari buxgalteriya hisobini qanday me’yoriy hujjatda o‘z
aksini topgan schyotlar rejasiga asosan yuritadilar?
9. Budjet muassasalari budjetining tasnifi nima?
10. Smeta xarajatlari deganda nimani tushunasiz?
TEST SAVOLLARI - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

397
- Urug’lik, yoqilg’I va moylash
materiallarini harid qilish, ishlab
chiqarish vositalarini
kengaytirish bilan bog’liq bo’lgan harajatlarga
2.Kapital kuyilmalarning umimiy iqtisodiy samaradorlik ko’rsatkichini toping?
-
Yalpi mahsulot, yalpi va sof daromad yoki foydaning o’sgan qismini capital qo’yilmalari
summasiga nisbati.
- Yalpi mahsulot, yalpi sof daromad yoki foydaning o’sgan qismini capital qo’yilmalarga va
ishlab chiqarish harajatlarining nisbati.
- Yalpi mahsulot qiymatining capital qo’yilmalar summasiga nisbati.
-
Ishlab chiqarish harajatlari, sof daromad yoki foydaning capital qo’yilmalar summasiga
nisbati.
-
To’g’ri javob yo’q.
3. Kapital qo’yilmalardan foydalanishni nisbiy va iqtisodiy samaradorligi qanday aniqlanadi?
- kapital qo’yilmalarning asosiy vositalar qiymatining yigindisiga nisbati orqali
- kapital qo’yilmalarini i/ch harajatlari qiymatiga nisbati orqali
- kapital qo’yilmalarini yalpi mahsulot yalpi va sof daromad o’sgan qismining
yoki foydaga
nisbati orqali
- yalpi mahsulot yalpi va sof daromadni yoki foydani kapital qo’yilmalari so’mmasiga nisbati
orqali
- to’g’rijavobyo’q
V.Topshiriqningtalabalartomonidanbajarilishininazoratqilish, yo’l – yo’riqberish.
VI.Topshiriqyechilishiningasosiynatijalaribo’yichaxulosavatakliflar
keltiramiz (80-rasm) - H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov

|
H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov Pdf ko'rish
|
bet | 297/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbekeltiramiz (80-rasm).
Pasterizator yo'naltirilgan shtangali cho‘yan tagiama, zanglamaydigan
plastinka va oraliq prokladka, qisuvchi apparatning cho‘yan disklaridan iborat.
Cho'yan taglamada «Samson» termoregulyatori o'matilgan. Har bir plastinaning
ikki tomonlarida uzun chuqurliklar mavjud. Siquvchi vint bilan tortilganda
plastinka va oraliq prokladkalar o'rtasida hosil bo'lgan kameralar orqali suyuqlik
oqadi. Bir tomondan vino ikkinchi tomondan isitish yoki sovutish syuqlik oqadi.
Har ikki tomondagi kameralardan oqayotgan suyuqlikning aralashib ketishi sodir
boimaydi. Apparat 3 atm bosimgacha ishlashi mumkin. Pasterizator rekuperator A,
isitgich В va sovutgich V kabi uch seksiyadan iborat. Bundan tashqari unda
pasterizatsiyalash haroratida vinoni yetiltirish uchun I va II kameralarga ega.
Vino dastlab shtutser (4) orqali rekuperatsiya seksiyasiga (A) uzatiladi. U yerda
pasterizatsiyalanib chiqayotgan vino bilan isitiladi. Keyin vino isitish seksiyasiga
(B) kelib quyiladi. Bu yerda pasterizatsiyalash uchun kerak bo'lgan haroratgacha
isitiladi. Isitilgan vino «Samson» termoregulyator orqali (9) I va II kameralarga
kelib quyiladi. Bu yerda isitilgan vino muayyan belgilangan vaqtgacha yetiltirilib
rekuperator (A) orqali o'tayotib o'z isig'ini pasterizatorga yuborilayotgan vinoga
berib sovutish seksiyasiga (V) o'tadi. Sovutish seksiyasida pasterizatsiyalangan
vino sovuq suv yordamida pasterizatordan o'tmasdan oldin bo'lgan haroratga
qaytariladi (81-rasm).
4
5
218
Butilkali vino uchun pasterizator. 82-rasmda butilkali vinoga moijallangan
pasterizator ko'rsatilgan. Bu turdagi pastenzatorlar vinochilik va pivosozlik
|
| |
ta’mirlash, laklash ishlarini oson kechishdni ta’mmlaydi. Vino yetiltirish kamerasi

|
ta’mirlash, laklash ishlarini oson kechishdni ta’mmlaydi. Vino yetiltirish kamerasi Pdf ko'rish
|
bet | 296/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbeta’mirlash, laklash ishlarini oson kechishdni ta’mmlaydi. Vino yetiltirish kamerasi
uzunligi 2 m diametri 100 ml boigan quvurdan iborat. Pasterizatoming barcha
qismlari tashqari dan izolyatsiya materiali bilan qoplangan.
79-rasmdagi pasterizatoming chizmasida vino vsntil (1) orqali issiq
almashtirgiehga pasterizatsiyalash uchun uzatiladi (uzluksiz chiziq). U ishlov
berilgan va pasterizatsiya haroratiga ega boigan vino bilan uchrashib uning
sovushi hisobiga isiydi. Issiq almashtirgich dan vino isitgichga yuboriladi. Bu yerda
vino par bilan ishlov berilganda pasterizatsiya haroraJigacha isiydi va bir necha
minut boiishi uchun yetilish kamerasiga o'tkaziladi. Kamerada bo'lish vaqti
pasterizatsiyalashda qo'yilgan maqsadga va uning ishlab chiqarish quwatiga
bog'liq. Kamerada bir maium muddatda bo'lgan vino issiq almashgich orqali
sovutgichga yuboriladi. Bu yerda u vodoprovod suvi bilan sovutilib vintil (2) orqali
chiqadi. Apparatning ishlab chiqarish quwati vinoning haroratiga bog'liq holda
issiqlikni ishlatilishi 60-80% yetadi. 1000 1 vinoli pasterizatsiyalash uchun 25-40
kg bug' sarflanadi.
Plastinkali pastenzatorlar. Uzum sharbati va vinolami pasterizatsiyalashda keng
qoilaniladi. Tuzilish nuqtai nazaridan bunday pastenzatorlar sodda, katta quwatga
ega. Kichik gabaritlari ulami ishlatishda qidaylik yaratadi. Vinolaming tez isitish,
oqib tushayotgan suyuqlikning katta cezligi bu pasterizatorlaming iqtisodiy
samaradorligini ko'rsatadi.
217
80-rasm. «Alfa-Laval» R -ll-Y e markali pasterizatori
Plastinkali pasterizatorlar turli tuzilishiga qaramasdan ishlash tamoyili bir
xildir. R -ll-Y e markali «Alfa-Laval» plastinkali pasterizatoming ta’rifini
|
| |
olingan sharbat bochka yoki idishga bijg'ish uchun qo'yiladi

|
olingan sharbat bochka yoki idishga bijg'ish uchun qo'yiladi Pdf ko'rish
|
bet | 122/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbeolingan sharbat bochka yoki idishga bijg'ish uchun qo'yiladi.
2. Butun uzumlami bug1, issiq sharbat yoki suv bilan 100° 5 daqiqa davomida
isitadi, keyin uzumni ezib, bo'tqani pressdan o'tkazadi, sharbatini bijg'ishiga
yuboradi.
3. Butun uzum boshlari maxsus kamerada quruq havo yordamida 60° haroratda
3-4 soat davomida isitiladi. Bijg'igan uzumning 1/6-1/10 qismi isiydi. Uzumning
isitilgan qismi solingan chanda bo'tqa bijg'itiladi.
Tajriba shuni ko'rsatdiki qizil xo'raki vino olish uchun bo'tqalami isitish
ma’qul emas, chunki vinolarda quyuq hid paydo bo'ladi. Kogor tipdagi vinolar
tayyorlashda mazkur uslub ajoyib natijalar berdi. Hozirgi vaqtda bu uslub
yordamida qator qizil desert vinolar olishda qoilaniladi.
Butun uzumlami isitib qizil xo'raki vinolar olish uslubi barcha tajribalarda
rangdor, yaxshi ta’mli vinolar olishga imkon yaratadi. Bu vinolar oddiy usulda
tayyorlangan vinolarga nisbatan ancha yuqori baholanadi. Mazkur vinolar tez
yetiladi. Kebeme va Saperavi uzum navlaridan isitib tayyorlangan vinolar birinchi
yildayoq iste’molga tayyor bo'ladi. Mezga bilan birga bijg'itib tayyorlangan
vinolar bir necha yil davomida yetilgandan so'ng iste’molga tayyor bo'ladi. Isitish
usulda tayyorlangan vinolar birinchi yildayoq yaxshi sifatlarga ega bo'ladi. Ular
oddiy usulda tayyorlangan vinolarga nisbatan mayinroq, yetilgan bo'lib,
nazoratdagilariga qaraganda yuqori baholanadi. Etiltirilayotgan vaqtda tez pishib
qariydi, butilkalarga solinganda 2-3 yildan keyin rangini o'zgartirib, ta’mini
yo'qotadi. Shuning uchun uzumlami isitib qizil xo'raki vino olish uslubini birinchi
yilda iste’mol qilinadigan ordinar vinolami tayyorlashda qo'llash tavsiya etiladi.
Nazorat savollari
1. Qizil xo'raki vinolar texnologiyasining o'ziga xos xususiyatlari nimada?
|
| |
Xorijiyadabiyotlar - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

399
11.
Karimov I.A. “Mamlakatimizni modernizatsiya qilish va kuchli fuqorolik jamiyati barpo
etish – ustuvor maqsadimizdir. Xalqso`zi. 2010. 28-yanvar.
12.
Kаrimоv I.А. O’zbekistоn mustаqillikkа erishish оstоnаsidа.-T.: O’zbekistоn, 2011.
13.
Murtazayev О., G’aniyev I.M., Hasanоv SH.T., Ahrоrоv F.B.– Agrar siyosat va qishlоq
xo’jalik bоzоrlari. (O’quv qo’llanma) – S.: 2009.
va amino kislota tarkibidan aldegid va uchuvchi kislotalar, efir va boshqa

|
va amino kislota tarkibidan aldegid va uchuvchi kislotalar, efir va boshqa Pdf ko'rish
|
bet | 127/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbeva amino kislota tarkibidan aldegid va uchuvchi kislotalar, efir va boshqa
birikmalar paydo bo'ladi.
Vino materiallar Madera uchun jadal bijg'itiladi va 5-8 g/100 ml qand miqdori
qolganlari sterillanadi. Moderani quyoshli maydonlarda 4-5 yil yoki 3 yil
bochkalarda, to'liq bo'lmaganda 15-20 yil saqlanadi. Har yili bir necha ochiq vino
tayyorlanadi. Ordinar Madera katta idishlarda 50-60°S da 300 mg/1 kislorod
haydash bilan tayyorlanadi. Haqiqiy Maderaning namunaviy xillari Madera
Maseari, Sersiap II Magarach hisoblanadi. Modera ishlab chiqarish quyidagi
chizma asosida tayyorlanadi:
1.Spirt-rektifikat kerakli miqdori hisoblanadi:
4.Vino materiali qand miqdor hisobi 4000 + 516 - 36
Shunday qilib, spirlashdan so'ng 480 dal vino material o'tkirligi 18,6%, qand
miqdori 7,1 g/100 ml hosil bo'ladi. Vino o'tkirligi spirt yo'qotilishidan so'ng aniq
miqdori 18,4% ni tashkil qiladi.
Spirtlash jarayonida olingan qorishma yaxshilab aralashtiriladi, nasoslar
yordamida, maxsus aralashtirgichlar va spirtazatorlar bilan o'tkir vinolar uchun
uzum yoki boshqa etil spirti ishlatiladi. Desert vinolar uchun oliy darajada
tozalangan. Kartoshka xosili 96% bo'lgani ishlatiladi va odatda harorat
yuqoriligidir. Portveynlarda uning rangi, ta’mi, yoqimliligi diqqatga sazovordir. Bu
rohatbahsh va qizituvchi vino, ichganda shifobaxsh xususiyatlami o'zida
muj assamlashtirgan.
8,5
77,5
4000-10
77,5
= 516 д
2.Nazorat hisobi
(4000 + 516)-
3.Spirt tekshiruvi hisobi
(4000 - 8,5)+ (516-96)
4000+516 -3 6
4000 -8
= 18,6%
= 7,lr/100 мл
119
Portveyn tayyorlashda Yevropaning oq va qizil uzumlari; oqlari-18-36 soat
|
| |
achitish qizillari-achitish va 45-50°S qizdirish bilan olinadi

|
achitish qizillari-achitish va 45-50°S qizdirish bilan olinadi Pdf ko'rish
|
bet | 128/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbeachitish qizillari-achitish va 45-50°S qizdirish bilan olinadi.
Yuvish yangi vinolarga uning tokiga qarab, odatiy sifat darajasini saqlashga
harakat qilishadi. Oq Portveynlami 1-yili quyish maydonchalarda saqlash tavsiya
qilishadi, yoki bochkalarda soyalarda so‘ngra yer to'lalarda 15-20°S da,
Portveynlash rejimi: 10 kundan 60 kungacha 55-45-40°S va kislorod ta’siri 60 mg/1
boiadi. Isitib va sovutib ishlov berilgach portveynlarga yaxshi dam berilishi kerak
ular og'zi germitichniy yopilgan katta idishlarda saqlanadi.
Portveynlar namunalar sifatida Karzala Magarach №23, Qizil Portveyn
Massandra.
Portveynlami eng yuqori ko'rsatkichlari 5-10 yillari ko'riladi. Portveynlar
to‘plamida ulaming mazasi, glimalaming saqlanish muzlariga yuqori baho beriladi.
Oq Portveynlar uchun quyidagi uzum navlari hisoblanadi: Albilo, Semilon, Oq
kukur, Myuskozel, Rkatsiteli: qizilla-ri uchun: Bostardo, Murvedr, Kabeme
Sovinon, Merlo va boshq.
Madera. Bu vino turi Moderra orollari nomiga qo‘yilgan, bu vino
texnologiyasi XVII asrlarda yaratilgan. Modera o ‘ziga xos rangga ega, konyak
rangini ham eslatadi.
Eng yaxshi moder navli uzumlar quyidagilar: Sersial, Verdelo, Malvoziya,
Qadimgi tajribalarshuni ko‘rsatadiki Moder navlari uchun yana quyidagi navlar
ham mavjud bular Shabash, Oq Kokur, Rkatsiteli, Voskat va Bayan-Shurey bu nav
uzumlar 0 ‘rta Osiyo respublikalarida yetishtiriladi.
Marsala. Haqiqiy kuchli vino oq va qizil vinobop bir uzum navlaridan
qaynatilgan sharbat qo‘shimcha qo'shish bilan tayyorlanadi. Modemi eslatadi, lekin
to‘q rangi bilan va qora smola ta’mini berishi bilan ajralib turadi. Uni tayyorlashda
alohida texnologiya qoilaniladi. Bu Italiyaning Sitsiliya shahrida va bizning
mintaqamizda, Turkmaniston, Moldaviya va Qrimda qo'llaniladi.
|
| |
Qizil vinolami ishlab chiqarish jarayoning texnologik ketma-ketligini ayting

|
Qizil vinolami ishlab chiqarish jarayoning texnologik ketma-ketligini ayting Pdf ko'rish
|
bet | 123/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbe2. Qizil vinolami ishlab chiqarish jarayoning texnologik ketma-ketligini ayting.
3. Uzum navlarining qizil vinolar xususiyatiga ta’siri qanday?
4. Uzum boshi qismlarining qizil vinolar sifatiga ta’siri nimada?
5. Qizil xo'raki vinolami tayyorlashda mezgani bijgishi usullari haqida ma’lumot
bering.
6. Temirbeton rezervuarlarda sharbatni bijg'itish qanday amalga oshiriladi?
7. Bo'tqa haroratini oshirish maqsadida ko'riladigan choralar sanang.
8. Bijg'itish idishlardan sung, vinoni suzib olish qanday amalga oshiriladi?
9. Vinoni suzib ajratish davomida bo'tqadan maksimum vino olinish uchun qanday
chora ko'riladi?
116
9-bob. 0 ‘TKIR VA DESERT VINOLAR TAYYORLASH
TEXNOLOGIYASI
9 .1 .0 ‘tkir vino olish texnologiyasi
O'tkir vino olish uchun beqaror sharbatga spirt-rektifikat qo'shish bilan olinadi,
qaysiki drojjalami hayot faoliyatini to'xtatadi va vinoda kerakli qand miqdorini
saqlaydi. Vino mahsulotlari ichida o‘tkir va desert vinolar o ‘zlarining sifati, tarkibi,
xilma-xilligi bilan ajrahb turadi. Buning sababi shundaki tanlangan navlar, joyning
shart-sharoiti va texnologiya, turi va boshqalardir.
0 ‘tkir vinolar sepajna-kupajnimi xisoblanadi har bir vino bir necha nav
uzumlaridan tayyorlanadi. 0 ‘zining tarkibi va mazasi bilan ular haqiqiy vino
turlariga kiritilgan.
Desert vinolar odatda bir xil nav uzumlardan tayyorlanadi, nima ularga
o'zgacha va takrorlanmas nav sifatini baxsh etadi.
Tuproq iqlim sharoitining har xilligi, uzum navlari va fan yutuqlari munosabati
bilan o‘tkir vinolaming deyarli hamma turlari va desert vinolar yaratildi. Bu ishga
katta hissa qo'shganlar L.S.Golitsin va S.F.Oxremansa, M.A.Xovrenko va
|
| |
Verzeichnisse per Explorer verschoben

|
Verzeichnisse per Explorer verschoben
|
bet | 323/387 | Sana | 30.05.2021 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #14667 |
3.21.14 Verzeichnisse per Explorer verschoben
DNF04125
Die häufigste Ursache, warum Windows Benutzer Verzeichnisse versehentlich verschieben, liegt im Verhalten des Explorers, der bereits winzige Mausbewegungen bei gedrückter Taste als Verschieben interpretiert.
Man kann nun in der Registry die Anzahl der Pixel erhöhen, ab denen der Explorer ein Drag erkennt.
HKEY_CURRENT_USER\Control Panel\Desktop\DragHeight und HKEY_CURRENT_USER\Control Panel\Desktop\DragWidth
Sie sollten die Standardgröße von 2 auf etwa 15 hochsetzen und werden feststellen, dass diese Fehler drastisch reduziert werden. Eine Einschränkung der Rechte wäre nur theoretisch möglich. In der Praxis scheitert dies allerdings an den Applikationen wie MS Office, die fast alle Rechte brauchen.
|
| |
NMASMON - Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A

|
Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A
|
bet | 324/387 | Sana | 30.05.2021 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #14667 |
3.21.15 NMASMON
DNF01314
Troubleshooting von CIFS Anmeldungen an einen NetWare Server:
1. nmasmon * sys:\namslog.txt
2. Anmeldeversuch via CIFS starten
3. nmasmon entladen
4. Log-file öffnen und bis zu dem Punkt suchen, wo der User im richtigen Context erkannt ist
5. Fehlermeldung nachschauen
TID mit Errorcodes: TID 10098783
3.22 Utilities
3.22.1 NetwareFiles.de
DNF99889
Die NetwareFiles.de, http://www.NetwareFiles.de/, sind eine Sammlung von Utilities zum Thema Netzwerke und vor allem zu Novell Netware.
Alle Utilities können mit Beschreibung in einer übersichtlichen Struktur per Webbrowser angewählt werden, wobei beim Download mehrere Server (http und FTP) ausgewählt werden können. Alternativ kann auch per FTP direkt auf die Dateien zugegriffen werden.
Alle Tools finden Sie auch auf meiner Service DVD 1 für NetWare.
Die Sammlung wird regelmässig aktualisiert und immer wieder mit neuen Tools und Updates versehen.
|
| |
IJTIMOIY NAFAQALAR - Buxgalteriya hisobi

225
Qishki kiyim va poyabzal bilan ta’-
minlash xarajatlari
47 22 200 161
Darsliklar bilan ta’minlash xarajatlari 47 22 300 162
Yo‘l chiptasi bilan ta’minlash
xarajatlari
47 22 400 163
Bepul oziq-ovqat bilan ta’minlash
xarajatlari
47 22 500 164
Yolg‘iz qariyalar uchun oziq-ovqat
sotib olish xarajatlari
47 22 600 165
Bepul retsept bo‘yicha imtiyozli
kontingent uchun dori-darmon sotib
olish xarajatlari
47 22 700 166
Muhtoj nogironlarni protez-ortopedik
buyumlar va reabilitatsiya texnik vo-
sitalari bilan ta’minlash xarajatlari
47 22 800 167
Natura shaklida boshqa turdagi ijti-
moiy yordam nafaqalari
47 22 900 168
Ish beruvchilarning ijtimoiy nafaqalari 47 30 000 169
Ish beruvchilar tomonidan pul shak-
lida beriladigan ijtimoiy nafaqalar
47 31 000 170
Ish beruvchilar tomonidan natura
shaklida beriladigan ijtimoiy
nafaqalar
47 32 000 171
) 
u sh b u A IJ ni q o 'lla s h u s lu b iy o ti b ila n ta n is h b o 'lm a g a n

|
)
u sh b u A IJ ni q o 'lla s h u s lu b iy o ti b ila n ta n is h b o 'lm a g a n Pdf ko'rish
|
bet | 121/174 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 4,18 Mb. | | #156878 |
Bog'liq axborotlashtirish4 )
u sh b u A IJ ni q o 'lla s h u s lu b iy o ti b ila n ta n is h b o 'lm a g a n
fo y d a la n u v c h ila r — d astu rch i b o'lm agan lar.
AIJ ni loyih a la sh tirish d a m u lo q o tli o 'z a r o h am k orlik n in g darajasini
foyd alan u vch ilam in g ko'rsatib o'tilgan guruhlariga qo'llagan h olda hisobga
o lis h zarur.
M u lo q o tli tadbirlar tarkibiga q o 'sh im c h a axborotga ega bloklarni AIJ
ish in in g ta k lif q ilin g a n rejim lari b o 'y ic h a kiritish zarur.
AIJ ning vazifaviy imkoniyatlari bilan tanishgani sari foydalanuvchi
kerakli rejimni yoki u yo bu iqtisodiy ko'rsatkichning hisob-kitobini
jadallik bilan chaqirish im koniyatiga ega bo'lishi kerak. AIJ ni
loyihalashtirish jarayonida axborot bazasi, AIJ ning arxitekturasini tashkil
qilish, AIJ ni tashkil qilishning asloxaviy vositalarini tanlash hamda HT
vositalarini tanlash vazifalari belgilanishi kerak.
AIJ ostida yakuniy foydalanuvchining ish joyida o'matilgan avtonom
ham hisoblash tarmogi tarkibida ishlovchi EHM asosida uning kasbiy
faoliyati vazifalarining texnik va tashkiliy uslubiy ta’minoti o 'z ichiga
oluvchi aslahaviy vositalarning majmuasi tushuniladi.
Amalga oshirilayotgan vazifalariga ko'ra AIJ ning uchta sinf! ajratiladi:
1) rahbaming avtomatlashtirilgan ish joyi;
2) mutaxassisning avtomatlashtirilgan ish joyi;
3) texnik xodimlarning avtomatlashtirilgan ish joyi.
Boshqaruv apparati har bir xodimi AIJni tashkil qilishda turli umumiy
va amaliy dasturiy vositalardan foydalanishi mumkin. Ularning tarkibi
funksional masala va ishlaming turibilan aniqlanadi.
Rahbar AIJ ining oldiga quyidagi talablar qo'yiladi:
• muntazam operativ va ishonchli axborot bilan ta ’minlangan
m a’lumotlar va bilimlaming taqsimlangan bazalarining mavjudligi;
• m a’lumotlar va bilimlaming ayrim bazalariga faqat cheklangan
shaxslar doirasi yoki faqat rahbarlaming o'zi kirishi mumkinligi;
• axborotni operativ qidirish ta’minoti;
• boshqaruv qarorlarini qabul qilishni ta’minlash dasturiy vosi
talarining mavjudligi;
• korxonalaming tashkiliy tuzilishi doirasida axborotning boshqa
manbalari bilan operativ aloqani ta’minlash.
Mutaxassis (rejachi, moliyachi, hisobchi, texnolog va h.k.) ning
A IJ ham m a’lum otlar va bilim lam ing mahalliy bazalari ham da
m a’lumotlaming taqsimlangan bazalari va amaliy dasturiy ta’minlanishi
asosida kasbiy faoliyat vazifalarining yechilishini ta’minlaydi.
Foydalanilayotgan hisoblash vositalari va tashkiliy texnikaga muvofiq
ayrim AIJ lari orasida axborot bilan almashish floppi-disklar yordamida,
175
|
| |
shuning uchun pasterizatsiyada havo kirib qoladigan chuqur, cho'ntaklar

|
shuning uchun pasterizatsiyada havo kirib qoladigan chuqur, cho'ntaklar Pdf ko'rish
|
bet | 295/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbeshuning uchun pasterizatsiyada havo kirib qoladigan chuqur, cho'ntaklar
boim asligi lozim;
7) pasterizatordan vino maksimal darajada sovub chiqishi lozim. Buning uchun
pasterizatorga oqib kelayotgan vino ishlatiladi;
8) pasterizatsiyalash paytida hosil bo'lgan gaz va uchuvchi mahsullar vino
sovuganda yana simirilishi lozim;
9) pasterizator par yordamida oson sterilizatsiyalanishi va ko'zdan kechirish
ta’mirlash va tozalash uchun qismlarga yengil ajralishi lozim;
10) vinoga tegadigan apparat qismlari issiqni yaxshi o'tkazuvchi materiallardan
216
tayyorlanib, vino ta'siriga chidamli boiishi kerak. Kumush aralashmasi
yoki sof
qalay bilan kavsharlangan qizil mis yoki zanglamaydigan
p o ia t
bu
m aqsadga
ishlatish uchun eng yaxshi material hisoblanadi.
Bochkali vinoni isitish uchun pasterizatorlaming bir
necha
turi farqlanadi.
Ulaming barchasi uzluksiz ishlaydigan va bir xil sxema asosida qurilgan.
Quvurli pasterizatorlar. Quvurli yig'ma pasterizatoming tuzilishi 350 betda
ta’riflangar. sovutgichga o'xshaydi. U issiq almashtirgich, isitgich, isitilgan vino
turadigan kamera va scrvutgichdan iborat. Ulaming barchasi quvursimon
elementlardan iborat
Issiq almashtirgich diametri 20-25 mm boigan kavsharlangan mis quvurlardan
iborat. Ulaming ichi kislota bardosh lak bilan qoplanib, p oiat kojuxga solingan.
Issiq almashtirgich oltita quvur, isitgich bitta va sovutgich ikkita quvurdan iborat.
Sovutgichning quvurlari kavsharlangan misdan tayyorlangan. Boshqa barcha
qismlari qora temirdan yasalib ichi kislota bardosh lak bilan qoplangan. Barcha
elementlari yig'ma bo'lib, temir romga o‘matilgan. Bu esa ko‘zdan kechinsh,
|
| |
kortej 
deb ataladi.
R elatsion jadval-m unosabati

kortej
deb ataladi.
R elatsion jadval-m unosabati.
7.5-rasmda R relatsion jadval
munosabatining ko'rinishi berilgan. R munosabat (relatsion jadval) ning
146
formal ta ’rifi uning domenlari Di (ustunlari), kortejlari Ki (satrlari)
haqidagi lushunchaga tayanadi. Ko'plab domenlarjDi} belgilangan R
munosabat deb, D l( D2( D3...... Dn domenlarini dekart (bevosita)
ishlab chiqaruvchi ko‘plikka aytiladi.
R munosabat = {Kl, K2, ...}
} Atributlar (ustunlar) nomi
Kortej
K2 = {dl2, d22, d32, d42, d52, d62}
Domen
D5 = {d51, d52, d53, d54,..}
jadval munosabatning tasviri.
Jadval-munosabat ma’lumotlar tarkibiy qismi atributlar (A l, A2,
.... ) nomiga ega bo'lgan ustunlami o ‘z ichiga olgan d atributlarning
mazmuni jadvalning asosiy qismida joylashgan bo'lib, satrlar va ustunlami
tashkil qiladi. Bir ustunda atributlar mazmunining ko'pligi domen D. ni
hosil qiladi. Bir satrda atributlar mazmunining ko'pligi bir kortej Kj ni
hosil qiladi. R munosabat ko'plab tartibga solingan kortejlar orqali hosil
bo'ladi: R = {K .},,= 1 - m К = = {d,., d2j, ... d„.}
tt
— munosabat domenlarining soni; munosabatlaming ko'lamini
belgilaydi.
j —
kortej nomeri;
к
— munosabatdagi kortejlaming umumiy soni bo'lib, munosabat
koordinata soni deyiladi.
Jadval-munosabatining kaliti.
Kortejlar jadval-munosabati ichida
takrorlanmasligi zarur va ular tegishlicha yagona identifikator — dastlabki
(birlamchi) kalitga ega bo'lishi kerak.
Dastlabki (birlamchi) kalit
atributdan tashkil topgan bo'lsa oddiy,
bir necha atributdan tashkil topganda esa turli tarkibli deb ataladi.
Munosabatda dastlabki kalitdan tashqari ikkilamchi kalit ham bo'lishi
mumkin.
Al
A2
A3
A4
A5
A6
d ll
d21
d31 d41 d51 d61
d 12 d22
K2 korteji
d62
d 13 d23
d33 d43
d
о
m
e
n
d63
7.5-rasm. R relatsion
147
Ikkilamchi kalit — mazmuni turli satr-kortejlarda takrorlanishi mum
|
Kichik korxonalarda mahsulot sotilganda qanday provodka beriladi?

151
601002
«Imkoniyat» korxonasi
130000
7
5010
Kassadagi mablag‘lar
8600
8
5110
Hisob-kitob schyotidagi mablag‘lar
3912000
9
4010
Haridor va buyurtmachilardan olinadigan
schyotlar
401001
«Shirin» savdo do‘konining qarzi
682000
401002
«Aziza» savdo do‘konining qarzi
987100
10
8710
Taqsimlanmagan foyda
1089600
11
6710
Mehnatga haq to‘lash bo‘yicha xodim-
larga qarz
710320
12
8510
Zaxira kapitali
2773830
Jami:
kin boigan kalitdir. Ular bo'yicha ikkinchi kalitning bir xil mazmunli

|
kin boigan kalitdir. Ular bo'yicha ikkinchi kalitning bir xil mazmunli Pdf ko'rish
|
bet | 108/174 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 4,18 Mb. | | #156878 |
Bog'liq axborotlashtirishkin boigan kalitdir. Ular bo'yicha ikkinchi kalitning bir xil mazmunli
satrlar guruhi izlab topiladi.
Satrlar ustunlardan farqliroq o'z nomlariga ega emas, ularning jadvalda
joylashish tartibi aniqlanmagan va satrlar soni mantiqan chegaralanmagan
bo'ladi. Satmi tartib raqamiga ko'ra tanlab olib bo'lmaydi. Faylda har bir
satr o'z raqamiga ega bo'lsa ham, bu narsa satmi tavsiflamaydi. Bu raqam
satr jadvaldan olib tashlanganda o'zgaradi. Mantiqan satrlar o'rtasida
„birinchi" va „oxirgi" degan tushuncha yo'q.
Relatsion tizimlarning qo'llanilishi murakkab siljishlar zaruriya-
tini bartaraf qildi. Chunki ma’lumotlar endi bir fayl ko'rinishida emas,
balki mustaqil to'plam lar asosida tuzilib, m a’lumotlarni tanlab olish
uchun amaliy to'plam lar nazariyasi — relatsion algebra amallari q o 'l
laniladi.
M a’lumotlar bazalarining obyektga
mo'ljallangan modeli dastur-
lashning obyektga mo'ljallangan tillari paydo bo'lishi bilan yuzaga chiqa
boshladi. Bunday bazalarning paydo bo'lishi 90-yillar-ga to'g'ri keladi.
Ushbu turdagi bazalar sinflar usullarini o'zida saqlaydi. K o'pincha,
doimiy sinflar obyektlarini o'zlarida saqlab, m a’lumotlar orasida to ‘-
siqsiz uyg'unlashuvni hamda ilovalarda ularga ishlov berishni amalga
oshiradilar.
Relatsion modellaming hozirgi zamon MBBT larida ustunlikka
erishishi quyidagi omillar bilan aniqlanadi:
1) rivojlangan nazariyaning mavjudligi (relatsion algebrani);
2) ma’lumotlaming boshqa modellarini relatsion modellarga kelti
rish apparatining mavjudligi;
3) axborotga ruxsatli kirishni tezlashtirishning maxsus vositalari
mavjudligi;
4) tashqi xotirada MB aniq ma’lumotlaming fizik joylashishi haqida
bilimga ega bo'lmay, ular bilan ishlash imkoniyatini yaratadigan MB ga
nisbatan standartlashgan yuqori darajadagi so'rovlar tilining mavjudligi.
Ma’lumotlar bazalarini ishlab chiqishda 2 xil usuldan foydalanish
mumkin. Birinchi usulda, awal asosiy masalalar aniqlanib, ulami hal
qilish uchun baza yaratiladi hamda masalaning m a’lumotlarga bo'lgan
ehtiyoji aniqlanadi. Ikkinchi usulda, muammo sohasining namunaviy
(tipik) obyektlari birdaniga o'matiladi. Bu yerda eng optimal usul — ikkala
usulni birgalikda ishlatishdir. Bu shu bilan bog'liqki, dastlabki bosqichda
barcha masalalar to'g'risida yetarlicha ma’lumotlar yo'q.
148
|
| |
Relatsion modellarda axborot to'g’ri to*rtburchakli jadvallar ko'rini­

|
Relatsion modellarda axborot to'g’ri to*rtburchakli jadvallar ko'rini Pdf ko'rish
|
bet | 106/174 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 4,18 Mb. | | #156878 |
Bog'liq axborotlashtirishRelatsion modellarda axborot to'g’ri to*rtburchakli jadvallar ko'rini
shida aks ettiriladi. Har bir jadval ustun va satrlardan tashkil topgan
bo'ladi va maMumotlar bazalari ichida o'zining takrorlanmas nomiga ega.
Jadval real olam axborotini — mohiyatini aks ettiradi, uning har bir
satri (yozuvi) esa obyektning aniq bir nusxasini — nusxa mohiyatini aks
ettiradi. Jadvalning har bir ustuni ushbu jadvalda o'ziga xos nomga ega.
Jadval kamida bir ustunga ega bo'lishi kerak.
MaMumotlaming relatsion modeli yuqorida ko'rib chiqilgan tarmoqli
va ierarxiklardan foydalanuvchi uchun qulay bo'lgan jadvalli tasavvurlar
va maMumotlarga kirishning oddiy tuzilishi bilan farq qiladi. MaMumotlaming
relatsion modeli oddiy ikki o'lchamli jadval-munosabat (model obyektlari)
laming yig'indisidir. Relatsion modeldagi relatsion bog'liqdagi ikki jadvallar
orasidagi mantiqiy aloqalar jadval munosabatlariga tegishli bir xil
atributlaming mazmun jihatidan tengligiga ko'ra o'matiladi.
Jadval-munosabat relatsion modellaming universal obyekti hisob
lanadi. Bu relatsion modeli turli MBBT lardagi maMumotlaming mosligini
ta ’minlash imkonini beradi. Relatsion modellarni ishlash operatsiyalari
munosabatlar algebrasi va relatsion hisob-kitoblaming universal apparatidan
foydalanishga asoslangan.
Jadval
relatsion model m a’Iumotlari (obyekti)ning asosiy turi
hisoblanadi. Jadvalning tuzilishi ustunlarning yig'indisi bilan belgilanadi.
Jadvalning har bir satrida tegishli ustunga mos keluvchi bittadan mazmun
joylashgan bo'ladi. Jadvalda ikkita bir xil satr bo'lishi mumkin emas.
Satrlaming umumiy soni chegaralanmagan.
Ustun
ma’lumotlarining ba’zi tarkibiy qismi — atributga mos keladi.
Atribut m a’lumotlaming eng oddiy tuzilmasidir. Jadvalda yuqorida ko'rib
o'tilgan tarmoqli va ierarxik modellardagi kabi ko'p tarkibiy qismlari
guruh yoki takrorlanuvchi guruh kabilar belgilanishi mumkin emas. Jadval
har bir ustinining m a’lumotlari tegishli tarkibiy qismi (atribut)ning
nomiga ega bo'lishi kerak. Ma’nosi jadval satriga teng bo'lgan bir yoki bir
nechta atributlar jadvalning kaliti hisoblanadi.
M a’lumotlar bazasini tuzishda relatsion yondashuv munosabatlar
nazariyasining terminologiyasi qo'llaniladi. Eng oddiy ikki o'lchamli jadval
munosabat sifatida belgilanadi. Tegishli atribut mazmuniga ega bo'lgan jadval
ustini domen deyiladi. Turli atributlar mazmuniga ega bo'lgan satrlar esa
|
| |