nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-picture. Linear sweep volttemetry for the SPE sample containing 20 wt% MgTf

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.164
LSV was performed to investigate the electrochemical stability of the SPEs by using a three-
electrode cell with stainless steel as working electrode while magnesium as reference and counter
electrodes with the cell configuration of SS/SPE/Mg. All LSV experiments were carries out at a
sweep rate of 5 mV s
-1
in the voltage range to -5 V from 5V at room temperature.
Literatures
1.
Kim, Yong-Tae, and Eugene S. Smotkin. "The effect of plasticizers on transport and
electrochemical properties of PEO-based electrolytes for lithium rechargeable batteries."
Solid
State Ionics 149, no. 1-2 (2002): 29-37.
2.
George, Lindsey A., Liren Zhang, Nuermaimaiti Tuersunjiang, Yan Ma, Nathan M. Long,
Adam B. Uthlaut, Derek T. Smith, Peter W. Nathanielsz, and Stephen P. Ford. "Early maternal
undernutrition programs increased feed intake, altered glucose metabolism and insulin secretion,
and liver function in aged female offspring."
American Journal of Physiology-Regulatory, Integrative
and Comparative Physiology 302, no. 7 (2012): R795-R804.
O`ZBEKISTON SHAROITIDA FOTOELEKTRIK BATAREYALARDAN ISSIQXONALARDA FOYDALANISH
A.O.Usmonxo’jayev, F.Vasliddinov
Namangan Muxandislik-Texnologiya Instituti
Moliyaviy barqarorlik tahlili

|
Moliyaviy barqarorlik tahlili
|
bet | 169/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49 Moliyaviy barqarorlik tahlili
Moliyaviy holat barqarorligini tahlili orqali ma’lum davr mobaynida moliyaviy resurslarni korxona qanday boshqarganligiga baho beriladi. Avvalo, moliyaviy resurslar holati bozor va korxona rivojlanishining talablariga mos kelishi kerak, chunki moliyaviy barqarorlikni talab darajasidan past bo‘lishi korxonani to‘lovga qobilligini zaiflashtiradi, ishlab chiqarishni rivojlanishi uchun mablag‘lar yetishmasligiga olib keladi. Buning aksi bo‘lgan holatlarda esa moliyaviy resurslarni ortiqchaligi ishlab chiqarishni rivojlanishiga to‘sqinlik qiladi, ishlab chiqarish zaxiralari va rezervlarini me’yordan ortib ketishiga sabab bo‘ladi, demak, moliyaviy resurslarni samarali shakllanishi, taqsimlani- shi va ulardan foydalanishi moliyaviy barqarorlik mohiyatini ifodalaydi.
Iqtisodiy adabiyotlarning ko‘pchiligida moliyaviy mustahkamlikka (barqarorlikka) va balans likvidligiga bir xil ta’rif berishadi va aniqla- nayotgan ko‘rsatkichni moliyaviy mustahkamlik yoki balans likvidligi, ya’ni korxonalarning olingan qarzlarni qaytarib berish qobiliyatiga egalik deb tushuniladi. Moliyaviy mustahkamlik va balans likvidligi – bu o‘z mazmuniga ega bo‘lgan ikki xil moliyaviy ko‘rsatkichlar bo‘lib, korxonalar moliyaviy faoliyatini har xil nuqtayi nazardan ifodalaydi. Bu haqda respublikamizning eng yirik iqtisodchi olimlaridan biri hurmatli ustozimiz E.Akromovning «Korxonalarning moliyaviy holatini tahlili» deb nomlangan o‘quv qo‘llanmasida shunday deyiladi:
Moliyaviy mustahkamlik ko‘rsatkichi kompleks sifatidagi ko‘rsatkich bo‘lib, u:
Korxonalarning murakkab bozor munosabatlari davrida ishlab chiqarishni saqlanib qolish imkoniyatini;
Korxona mablag‘laridan erkin ravishda foydalanish imkoniyati borligini;
Ishlab chiqarishni to‘xtatmasdan, mahsulot sotish imkoniyati borligini;
Korxonalar faoliyatining umumiy mustahkamliligini;
Korxonalar faoliyatiga to‘g‘ri boshqaruchilik qilinayotganligini;
Korxonalarda mavjud moliyaviy resurslarni bozor munosabat- larining talablariga javob berishligini;
Korxonalarning zaxira va xarajatlarga bo‘lgan ehtiyojlarini qop- lovchi manbalar borligi darajasini ko‘rsatadi.
Moliyaviy mustahkamlik korxonalar moliyaviy resurslarining shakl- lanishi va ulardan foydalanish bilan aniqlanadi. Korxonaning moliyaviy barqarorligiga korxonalarning butun xo‘jalik ishlab chiqarish faoliyati- ning hamma yo‘nalishlari ta’sir ko‘rsatadi. Unga ham ichki, ham tashqi omillar, shart-sharoitlar ta’sir etadi.
|
| |
lari, ish kuni davomiyligini o‘zgarish hisobiga yo‘qotilgan kishi

234
VII BOB. MODDIY RESURSLAR BILAN
TA’MINLANGANLIK VA ULARDAN SAMARALI
FOYDALANISHNING TAHLILI
7.1. Xo‘jalik subyektlarining moddiy resurslar bilan
ta’minlanganligini tahlil qilishning ahamiyati, tahlil vazifalari va
axborot manbalari
Korxonani to‘liq hajmda xomashyo va assortimentdagi boshqa ma-
teriallar bilan ta’minlanishi va ulardan samarali foydalanish tufayli mah-
sulot hajmi,
foyda va rentabelligi ortadi, mahsulot tannarxi pasayadi.
Buning aksi bo‘lgan hollarda esa
ishlab chiqarish izdan chiqadi,
maromdan chetlashiladi, ayrim hollarda ishlab chiqarish to‘xtab qoladi.
Xomashyo, yoqilg‘i, energiya va boshqa mehnat predmetlariga bo‘lgan
talab mustaqil ravishda korxona tomonidan rejalashtiriladi. O‘zbekiston
Respublikasining «Korxonalar to‘g‘risida»gi Qonunining 22-moddasi 1-
bandida bu xususda shunday deyiladi:
«Korxona bozor talablarini, eh-
timol tutilgan sheriklarning imkoniyatlarini o‘rganish, narx-navo-
ning o‘zgarishi to‘g‘risidagi axborot asosida o‘z ishlab chiqarishi-
Jami: 
- - Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc

494
so‘mni tashkil qilib, uning 78,48 foizi mol yetkazib beruvchilarga
to‘langan pul mablag‘lari, 9,13 foizi xodimlarga to‘langan pul
mablag‘lari hisobiga, qolgan 12,39 foizi operatsion faoliyatning boshqa
pulli to‘lovlari uchun sarf qilingan. Korxonada pul mablag‘larining
xo‘jalik (operatsion) faoliyatidagi sof kirim natijasi 727659 ming so‘mni
tashkil qilgan. Bu ko‘rsatkich umumiy tushumning 19,91 % ini tashkil
qilgan. Bunday natijalarni korxona uchun ijobiy deb baholash lozim.
13.4. Investitsiya, moliyaviy va soliq to‘lashlardagi
pul oqimlari tahlili
Investitsiya faoliyati – korxona investitsiya faoliyatida nomoddiy
aktivlarni sotib olish va sotish,
uzoq muddatli moddiy aktivlar, ya’ni
ko‘chmas mulk bo‘lmish bino, jihozlar va boshqa asosiy vositalarni
sotib olish uchun yetkazib beruvchilarga to‘langan pullar va unga
tenglashtirilgan mablag‘lar chiqim ustunida aks ettiriladi.
Kirim ustunida esa uzoq muddatli aktivlarni
sotishdan tushgan
tushum hisoblanadi. Korxonalar xarid qilingan uzoq va qisqa muddatli
qo‘yilmalar moddasini chiqim ustunida vositalarga komission to‘lovlar
va boshqa birjada to‘langan foizlarni hisobga olmagan holda qimmatli
qog‘ozlarni sotib olish uchun to‘langan pul mablag‘larini ko‘rsatadilar.
Kirim ustunida o‘zlik bo‘lmagan qimmatli qog‘ozlarni,
shu bilan birga
bank va boshqa yuridik shaxslarning qisqa muddatli va uzoq muddatli
ssuda va qarzlarini sotishdan kelgan tushum ko‘rsatiladi.
Odatda, korxonalar o‘z faoliyati davomida asosiy faoliyat bilan bir
qatorda investitsiya faoliyati bilan hamda moliyaviy faoliyat bilan
shug‘ullanadilar. Ushbu holatni biz quyidagi jadval ma’lumotlari asosida
tahlil qilib chiqamiz.
Quyidagi jadval ma’lumotlari asosida xo‘jalik subyektining inves-
titsiya, moliyaviy va soliqqa tortish faoliyatlaridan ko‘rilgan pul
mablag‘larining harakatiga baho berishimiz mumkin bo‘ladi.
Bugungi
kunda bizning respublikamizdagi pul mablag‘lari harakatidagi o‘ziga
xos jihatlari shundaki, bizning respublikamizda pul mablag‘larining
asosiy qismi, ya’ni odatda 90-95 foizi xo‘jalik (operatsion) jarayonlariga
to‘g‘ri keladi. Shu jihatdan ham mazkur jadval ma’lumotlaridan ham
ko‘rinib turibdiki, korxonaning mazkur faoliyat turlari bo‘yicha pul
mablag‘lari jami kirimi 1938 ming so‘mni tashkil qilgan xolos. Mazkur
495
faoliyatlardan ko‘rilgan jami pul mablag‘lari chiqimi esa 727763 ming
so‘mni
tashkil etib, ularning hammasi asosan, to‘langan soliqlar
hissasiga to‘g‘ri kelmoqda. Jadval ma’lumotlariga ko‘ra,
korxonada
investitsiya, moliyaviy va soliqqa tortish faoliyatlaridan sof pul oqimi
1834 ming so‘mni tashkil qilgan, ya’ni ushbu faoliyat natijalaridan so‘ng
korxonadagi sof pul mablag‘larining kirimi birmuncha kamayganligini
kuzatishimiz mumkin. Bundan ko‘rinadiki,
korxona ushbu faoliyatlar
natijasida asosan pul mablag‘larining chiqimiga erishgan. Bunday
natijalarni ijobiy hol deb baholab bo‘lmaydi.
124-jadval
Tashqi ta’minot - Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc

Tashqi ta’minot deganda, xomashyo birjalari, ko‘rgazmalari orqali
tuzilgan shartnomalar asosida xomashyo, yoqilg‘i va boshqa resurslarni
kelib tushishi tushuniladi.
Ichki ta’minot, ta’minot rejasining bajarilishi ichki resurslardan
unumli foydalanish, chiqindilarni kamaytirish, iqtisod rejimiga rioya
qilish evaziga amalga oshiriladi.
Respublika iqtisodiyotini shakllanishida lizing kreditlarini roli katta-
dir. Lizing kreditlaridan foydalanish uchun dastlab lizing kompaniyalari
yoki lizingni amalga oshiruvchi subyektlar bilan lizing kreditlari
bo‘yicha shartnomalar tuziladi. Bunda uch tomon qatnashishi mumkin.
Lizing kreditini amalga oshiruvchi moliyaviy mablag‘ga ega
bo‘lganligi uchun moddiy – texnika resurslarini ijaraga beruvchilardan
olib ularni foydalanuvchilarga yetkazib berish bilan shug‘ullanishi
mumkin. Ayrim hollarda esa moddiy texnika resurslarini to‘g‘ridan –
to‘g‘ri ijaraga beruvchilar ularni ijaraga oluvchilarga yetkazib berishlari
mumkin. Bu masalalar shartnomalarda batafsil o‘z aksini topishi zarur.
Tahlil davomida korxonani moddiy resurslar bilan ta’minlanish koeffitsiyenti aniqlanadi:
X
T
R
M
K =
;
M
Bunda, M
x
,M
r
- materiallarni haqiqiy tushumi va materiallarga bo‘lgan
talab (shartnoma).
Moddiy resurlarning me’yor zaxirasi joriy va muhofaza (har
ehtimolga qarshi) zaxiralaridan iborat.
Z
me’yor
= Z
joriy
+Z
muhofaza
Joriy zaxira yetkazib berish intervali (Int) kunda va materiallarni bir
kunlik sarflari (S
kun
) ko‘paytmasidan hosil bo‘ladi.
Z
joriy
= Int* S
kun
Muhofaza zaxiralari ishlab chiqarishni uzluksiz davom etishini
kafolatlovchi, moddiy resurlar ta’minotidagi uzilishlar ro‘y bergan hollar
uchun zarurdir.
242
Moddiy - texnika ta’minotini kompleks tahlil etishda talabni
shartnoma bo‘yicha qoplanishi va bajarilishi aniqlanadi.
61-jadval
Mol-mulk tarkibining tahlili

|
Mol-mulk tarkibining tahlili
|
bet | 162/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49
Yangicha ish yuritish sharoitida korxonalar mulkining tarkibini o‘rganish va uni ko‘paytirish yo‘llarini aniqlash xo‘jalik faoliyatining tahlilida muhim o‘rin tutadi. Ayniqsa, balansga qarab korxona mol– mulki va boyligining tarkibini kuzatish, sof mablag‘ holatini aniqlash, imkoniyat me’yorini o‘lchashga yordam beradi. Korxona mablag‘lariga, asosan, vositalar va oborotdan tashqari aktivlar hamda material (me’yor- lashtirilgan) aylanma pul mablag‘lari kiradi. Ularni miqdori hissadorlik,
hamkorlik, kichik va boshqa korxonalarning katta-kichikligiga, ixtisos- lashuvi va bozor sharoiti raqobatlariga bardoshligiga bog‘liqdir.
Moliyaviy tahlilning muhim xususiyatlaridan biri korxona mulki, zaxiralar va xarajatlarni har tomonlama o‘rganishdir. Bunday mablag‘lar tarkibiga ishlab chiqarish zaxiralari, ya’ni xomashyo va materiallar, sotib olingan yarimfabrikatlar va komplektlovchi buyumlar, konstruk- siya va detallar, ikkilamchi materiallar va o‘rnatilgan asbob-uskunalar, ehtiyot qismlar, parvarish va boquvdagi chorva mollari, urug‘ va yem- xashak, arzon baholi va tez eskiruvchi buyumlar kiradi. Ular korxo- naning bir me’yorda ishlashi hamda mahsulot ishlab chiqarishi va shartnoma bo‘yicha sotish rejasini ta’minlashga yetarli bo‘lishi lozim. Shuningdek, zaxira va xarajatlar tarkibiga o‘simlik va chorvachilik bo‘yicha tugallanmagan ishlab chiqarish, kelgusi davr chiqimlari, tayyor mahsulot va boshqalar ham kiradi. Tugallanmagan ishlab chiqarish xarajatlarini ham o‘rganish va tahlil etish lozim bo‘ladi. Quyidagi jadvalda korxona mulkining hajmi va tarkibi keltirilgan. Uni tuzishda balans ma’lumotlaridan foydalanib, sof, ishlatishga layoqatli boyliklar holati o‘rganiladi. Keltirilgan ma’lumotlar balansning jami summasiga teng bo‘ladi.
jadval
|
| |
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil...

339
қаторида саноат ва бошқа тармоқларни ривожлантиришнинг қуйидаги
иқтисодий ва молиявий кўрсаткичларини келтириш мумкин: ишлаб чиқариш
қувватларининг
аҳволи,
харажатлар
ва
таннархни
пасайтириш,
маҳаллийлаштириш ва рентабеллик даражасини, маҳсулот рақобатдошлигини
сўзсиз ошириш”
10
.
Корхонада бошқарув ҳисобини ташкил этиш жараёнида раҳбарият ички
назорат тизимини ташкил қилишга ҳам алоҳида эътибор қаратиши лозим деб
ҳисоблаймиз. Ички назорат тизиминининг қай даражада ташкил этилиши ва
доимо назоратда бўлиши корхона фаолиятидаги салбий оғишишларнинг
олдини олиб, корхонанинг эртанги мавқеини мустаҳкамлаб боради, чунки
маҳсулотни ишлаб чиқариш қанчалик мукаммал бўлса, унинг эртаси шунчалик
мустаҳкам бўлади, бу эса ўз-ўзидан соф рақобат шароитида маҳсулот
рақобатбардошлигини ошириб қолмасдан, балки унинг узоқ давр яшашини
таъминлаб ҳам беради.
Korxonaning moddiy-texnika ta’minoti rejasining

7.3. Korxonaning moddiy-texnika ta’minoti rejasining bajarilishi tahlili Bozor iqtisodiyotiga bosqichma-bosqich o‘tish davrida sanoat
korxonalariga qonun doirasida harakat qilish mustaqilligi berilgan.
Respublikamizda mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiy-
lashtirish natijasida turlicha mulkchilikka asoslangan korxona shakllari
tashkil etilgan. Ular iqtisodiy munosabatlarni rivojlantirilishi natijasida
yanada takomillashtirilmoqda. Natijada, ijara korxonalari, hissadorlik
jamiyatlari, kompaniyalari, qo‘shma korxonalar, xususiy korxonalar va
boshqalar tashkil etilmoqda. Ular talab va taklifdan kelib chiqqan holda
ko‘proq foyda olish maqsadida o‘zlarining ishlab chiqarish faoliyatlarini
qonun doirasida erkin mustaqil amalga oshirmoqdalar. Bu holat
korxonalarning moddiy texnika ta’minoti masalalarini hal etishga ham
bevosita bog‘liq.
Korxonalar ishlab chiqarishining rivojlanishini rejalashtiradilar.
Ular qisqa hamda uzoq muddatga mo‘ljallangan bo‘ladi. Bu masalalar
korxonalarning biznes-rejalarida va boshqa hujjatlarda aks ettirilgan
bo‘ladi.
Korxonalar o‘z maqsadining muvaffaqiyatli amalga oshirish maqsa-
dida o‘zlarini ishlab chiqarishlar moddiy texnika resurslari bilan
ta’minlash jarayonini bajarilishiga alohida e’tibor beradilar. Buning
uchun aniqlangan, ya’ni korxona uchun zarur bo‘lgan moddiy texnika
resurslarini yangi turlari mavjudliligi hamda ular jahon bozorida taklif
qilinganligi o‘rganiladi. Korxona o‘zi uchun zarur bo‘lgan moddiy tex-
nika resurslarining yaxshilarini, ya’ni samaralisini olishga harakat qiladi.
Moddiy resurslardan samarali foydalanish va mahsulot sotish
hajmini oshirish uchun korxona xomashyo, yoqilg‘i, energiya va boshqa
resurslar bilan yetarli miqdorda ta’min etilishi kerak. Materiallarni
belgilangan miqdorda, assortimentda kelib tushmasligi, muddatlarini
uzayishi ishlab chiqarishni to‘liq quvvat bilan ishlashini ta’min etmaydi.
Shu bilan birga ortiqcha xomashyo zaxiralariga ega bo‘lish, mablag‘lar
aylanishini sekinlashtiradi, naqd pul mablag‘larini yetishmasligiga olib
keladi. Demak, moliyaviy va boshqaruv tahlilining asosiy vazifalaridan
241
biri, ishlab chiqarishni normal tashkil etish uchun korxonani optimal
miqdordagi moddiy-texnika resurslariga bo‘lgan talabini aniqlashdan
iboratdir. Moddiy texnika resurslariga bo‘lgan ehtiyoj ikki manba
hisobiga qondiriladi.
1. Tashqi ta’minot.
2. Ichki ta’minot.
Харажатларнинг юзга келишига кўра

344
вақти) етишмайди. Бу буюртмани қабул қилишнинг муқобил харажатлари
спорт сумкаларини ишлаб чиқариш имконияти қолмагани сабабли бой
берилган фойдадир. Бу бой берилган фойдани спорт сумкаларини сотишдан
олинадиган потенсиал даромаддан уларни ишлаб чиқаришга кетадиган
харажатларни чиқариб ташлаш йўли билан ҳисобланиши мумкин. Муқобил
харажатлар ҳар бир киши қабул қилган қарорида ҳам мавжуд бўлади. Муқобил
харажатларга талабани университетда ўқитиш учун сарфланган харажатлар ҳам
иш ҳақига қўшилади. Лекин талаба бу вақтда ишламаган ва унга иш ҳақи
ҳисобланмагандир.
Муқобил
харажатлар
ҳаракатнинг
танлаш
чоғида
ҳаракатларнинг бошқа вариантларидан воз кечиш натижасида йўқотилган ёки
қурбон қилинган потенсиал наф сифатида аниқланади.
Ишлаб чиқариш харажатларини назорат қилишда корхонада юзага
келиши мумкин бўлган харажатлар сметасини тузиб чиқиш ва уни раҳбар
тасдиғидан ўтказиб қўйиш харажатларни бошқаришни осонлаштиради ва
қўшимча харажатларни юзага келишини олдини олади. Харажатларни назорат
қилишда харажатлар марказига алоҳида эътибор қаратиш лозим. Чунки айнан
ишлаб чиқаришда харажатлар тақсимоти харажатлар жавобгарлик марказида
юзага келиб, маҳсулот таннархининг миқдорий кўрсаткичини белгилаб беради.
Харажатларни назорат қилишда бир турдаги харажатлар бир кишига юкланиб
қолмаслигини алоҳида эътибор қаратиш лозим. Яъни моддий материалларни
ишлаб чиқариш цехига берувчи моддий жавобгар шахс билан қабул қилиб
олувчи цех бошлиғи битта шахс бўлиб қолмаслиги лозим. Йўқса
материалларнинг йўқолиши, камомад ҳолатлари юзага келиб чиқади.
Калит сузлар - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro...

Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
QarMII konf 26-27 may 2023 (1)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
|
Xususiy kapitalning jami aktivlarda tutgan ulushi koeffitsiyenti

|
Xususiy kapitalning jami aktivlarda tutgan ulushi koeffitsiyenti
|
bet | 167/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49 Xususiy kapitalning jami aktivlarda tutgan ulushi koeffitsiyenti. Xususiy kapital qiymati Jami mablag‘lar
formulasi orqali topiladi. Bu koeffitsiyent qanchalik birga yaqinlashib borsa korxonaning mustaqilligi shunchalik oshib boradi. Bizning respublikamizda faoliyat ko‘rsatayotgan korxonalar bu koeffitsiyentning kamida 50 % ga ega bo‘lishlari lozim.
Aylanma mablag‘larni qoplashga o‘zlik manbalarining yetarliligi yoki yetishmasliligi tahlili
Iqtisodiyotni modernizatsiya qilish sharoitida korxonalarning moli- yaviy holatini tahlil etishda moliyaviy tahlilning korxona moliyaviy ho- latini umumiy baholash bosqichidan keyingi eng asosiy bosqich bo‘lib – korxonaning moliyaviy mustahkamligi tahlili bosqichi hisoblanadi. Ushbu bosqichda korxonaning aylanma mablag‘larini qoplashga korxo- naning o‘z mablag‘larini yetarli yoki yetishmasligi ham o‘rganiladi.
Balans ma’lumotlariga qarab korxonani aylanma mablag‘lari qanday manbalar hisobiga tashkil etilganligi o‘rganiladi. Bunday tahlilning zarurligi shundaki, korxonalarni moliyaviy mustaqilligi, barqarorligi, kredit olishga layoqatliligini aniqlashda o‘zlik manbalar bilan ta’minlanganlik ko‘rsatkichi muhim ahamiyatga ega. Quyidagi jadvalda zaxira va xarajatlarni qoplashga o‘zlik manbalarning yetarliligini aniqlash uslubi keltirilgan.
Quyidagi jadval ma’lumotlaridan ko‘rinadiki, biz tahlil qilayotgan xo‘jalik subyektida hisobot yili boshiga nisbatan yil oxirida 268911 ming so‘mga o‘z mablag‘lari manbalari ko‘paygan. Xo‘jalik subyek- tining uzoq muddatli aktivlari esa yil boshiga nisbatan 16701 ming
so‘mga ortgan. Buning natijasida korxonada joriy yil oxiriga kelib tovar- moddiy zaxiralarni qoplashga tegishli o‘zlik manbalari hajmi 252210 ming so‘mga ko‘paygan.
jadval
Tovar-moddiy zaxiralarni qoplashga tegishli manbalar bilan ta’minlanganlik tahlili (ming so‘mda)
|
| |
Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc - bet 356

491
mamlakatlarda pul oqimlarining dinamikasini o‘rganish
va ularga baho
berishga katta ahamiyat qaratib kelinmoqda.
Respublikamiz iqtisodiyotida ham keyingi yillarda stabil o‘sish
tendensiyasini kuzatishimiz mumkin. Jumladan,
pul oqimlari
dinamikasida ham ijobiy o‘zgarishlar mavjud.
Ilmiy izlanishlarimiz natijasida shuni ta’kidlamoqchimizki, respub-
likamizning xo‘jalik yurituvchi subyektlarida pul oqimlari dinamikasiga
baho berish uchun quyidagi koeffitsiyentlar (ko‘rsatkichlar) o‘rganilishi
va ularning natijalariga asoslanib baho berish lozim bo‘ladi (120-jadval).
122-jadval
Tashkil etilgan fond esa quyidagi maqsadlar uchun sarflanadi

|
Tashkil etilgan fond esa quyidagi maqsadlar uchun sarflanadi
|
bet | 165/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49 Tashkil etilgan fond esa quyidagi maqsadlar uchun sarflanadi:
Ko‘rilgan zararlarni qoplash uchun.
Korxona hisobot yilida foyda olmagan bo‘lsa imtiyozli aksiyalar uchun dividend berish.
Boshqa to‘lovlarni amalga oshirish uchun.
Taqsimlanmagan foyda – bu korxonaning hisobida turgan sof foydasini ko‘rsatadi. U ham xususiy kapital tarkibiga kiruvchi eng asosiy ko‘rsatkichlardan sanaladi, lekin faoliyat yurituvchi korxonalar har safar ham foyda bilan chiqmasligi mumkin. Bu holda uning zarari xususiy kapital bilan qoplanmagan zarar deb yuritiladi. Mazkur ikkala qiymat ham 8710 – «Hisobot davridagi taqsimlanmagan foyda (qoplan- magan zarar)» hamda 8720 – «Jamg‘arilgan foyda (qoplanmagan zarar)» schotlarida yuritilib, ularning farqi ishoralari orqali aniqlanib olinadi.
Moliyaviy tahlilni olib borishda koeffitsiyentlar usuli eng ilg‘or metodlardan hisoblanib, bizning o‘rganayotgan mavzuimizni ham ularsiz tasavvur etib bo‘lmaydi.
Rivojlangan mamlakatlar amaliyotida turli xil moliyaviy koeffitsi- yentlar o‘rganiladi va ular shartli ravishda to‘rtta katta guruhlarga ajratiladi:
Rentabellik koeffitsiyentlari.
Likvidlik koeffitsiyentlari.
To‘lov qobiliyati koeffitsiyentlari.
Bozor indikatorlari.
Bu ko‘rsatkichlar ham o‘z tarkibiga bir qancha koeffitsiyentlarni oladi: demak, birinchi ko‘rsatkich tarkibiga:
Xususiy kapital rentabelligi.
Korxonaning jami investitsiyalar rentabelligi.
Leveridj.
Sotish rentabelligi.
Likvidlilik koeffitsiyentlariga:
tez likvidlilik koeffitsiyenti;
debitorlik qarzlarining aylanish koeffitsiyenti;
ishlab chiqarish zaxiralarini aylanishi koeffitsiyenti;
qiyin likvidlilik koeffitsiyenti.
To‘lov qobiliyatini izohlovchi koeffitsiyentlarga quyidagilar kiradi:
Qarz va xususiy kapital nisbati koeffitsiyenti.
Xususiy kapitalning jami mulkda tutgan ulushi koeffitsiyenti.
Qarz mablag‘larining jami aktivlarda tutgan ulushi koeffitsiyenti.
Bozor indikatorlariga esa bozor qiymati va buxgalteriya hisobida aks etgan baho (nominal qiymat, tannarx) orasidagi farq summalari o‘rganiladi.
Bu koeffitsiyentlar ichida bizning mavzuga taalluqli bo‘lgan koeffitsiyentlar ham mavjud bo‘lib, ular quyidagicha aniqlanadi:
|
| |
ko‘rsatilishicha mehnat predmetlariga quyidagilar kiritilgan

236
pasayadi. Buning natijasida korxonalarning sof foydalari ortadi. Shuning
bilan birgalikda mehnat predmetlaridan o‘rindoshlik
bilan foydalanish
oqibatida ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarning sifatlari yaxshilanadi,
xizmat qilish muddatlari esa ko‘payadi.
Mahsulot ishlab chiqarish rejasining bajarilishi, tannarxning pasa-
yishi, foyda
va rentabelligining oshishi, korxonani moddiy resurslar
bilan belgilangan assortimenti va sifati bo‘yicha ta’minlanishiga bog‘liq.
Shuning uchun sanoat korxonalari o‘z ishlab chiqarishini bir meyorda
samarali rivojlanishini ta’minlash maqsadida uzoq muddatga mo‘ljal-
langan biznes-rejalariga asoslangan holda mehnat predmetlari bilan
ta’minlashga alohida e’tibor
beradilar, chunki hozirgi paytda mehnat
predmetlarini yo‘qligi yoki o‘z vaqtida olib kelinmaganligi sababli
sanoat korxonalarining ishlab chiqarish faoliyati turib qolmoqda.
Korxonalarning moddiy resurslar bilan o‘z vaqtida, zaruriy
miqdorlarda, belgilangan sifatda hamda bir maromda ta’minlanishi shu
bilan birgalikda ulardan ratsional foydalanish
pirovardida uning
iqtisodiy rivojlanishi va taraqqiy etishi uchun har tomonlama ta’sir etadi.
Korxonalarning rivojlanishi, taraqqiy etishi hamda iqtisodiy jihat-
dan baquvvat bo‘lishi oqibat natijada mustaqil respublikamizning
iqtisodiyotini barqarorlashishiga zamin yaratadi. Xalqimiz turmush dara-
jasining yanada yuksalishiga har tomonlama o‘z ta’sirini ko‘rsatadi.
Sanoat korxonalarida mahsulot ishlab
chiqarish hajmining oshishi,
o‘z navbatida, moddiy resurslardan foydalanish ko‘lamining ham
kengayishiga olib keladi. Shuning uchun moddiy resurslardan tejab-
tergab foydalanish muhim masalalardan biri hisoblanadi.
Mehnat predmetlaridan to‘liq va samarali foydalanishni ta’minlash
uchun hozirgi davrda zamonaviy yangi texnikalardan to‘g‘ri foydala-
nish, shuningdek, samarali texnologiyalarni ishlab chiqarishga tezkorlik
bilan
tatbiq etishni taqozo etadi, chunki ular yordamida mehnat pred-
metlari ishlab chiqarishga sarf qilinishi, tejalishi ta’minlanadi. Ishlab
chiqarish turli mulk shakllarini, xususan, asosiy e’tiborni nodavlat mulk-
chiligiga asoslangan korxonalarni barpo etish va rivojlantirishga qaratish
maqsadga
muvofiqdir, sababi ularda mulkka egalik qilish hissiyoti
doimo yuqori darajada bo‘ladi. Darhaqiqat, nodavlat mulkchiligiga asos-
langan korxonalarda mehnat predmetlari ularning mulki hisoblanadi.
Undan imkoniyat doirasida samarali foydalanishga katta e’tibor beriladi.
Moddiy resurslardan samarali foydalanishni yo‘lga qo‘yishda
iqtisodiy tahlilning ahamiyati katta. Korxonada moddiy resurslardan qay
237
darajada foydalanilayotganligini tahlil etish natijasida ishlab chiqarila-
yotgan mahsulotlarga sarflanayotgan xarajatlarni tejash maqsadida
foydalanilmay qolgan ichki imkoniyatlarni topish mumkin.
Fоydаlаnilgаn аdаbiyоtlаr - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
QarMII konf 26-27 may 2023 (1)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
|
“Баҳоланган рискларга жавобан аудиторнинг ҳаракатлари” номли

332
«Аудит хизмати сифатининг назорати» халқаро стандарти халқаро
бухгалтерлар федерацияси доирасида фаолият юритаётган халқаро аудиторлик
қўмитаси томонидан ишлаб чиқилган. У аудит
стандартлари тизимининг
«Вазифалар» бўлимига 220-рақам билан киритилган. Шунга асосан аксарият
аудиторлик ташкилотлари стандартлардан кенг фойдаланмоқда ва текшириш
ўтказиш
учун шартнома, аудит битимлари тузишда шу стандартга
асосланмоқда.
Халқаро тажрибани ўрганиш мақсадида,
шунингдек, уни Ўзбекистонда
аудиторлик фаолиятига татбиқ қилиш сабабли миллий ва халқаро стандартлар
(аудит сифатини назорат қилишга бағишланган стандартлар)нинг талабларини
қиёслаш жуда муҳимдир. Буни жадвал шаклида қиёслаймиз,
унда аудитнинг
миллий стандарти қоидалари ва халқаро стандартнинг шунга мувофиқ
қоидалари келтирилган:
Foydalanilgan adabiyotlar - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 159/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeFoydalanilgan adabiyotlar.
Abu Ali ibn Sino. Tib qonunlari. T 5.-Toshkеnt, 1961.- 215-300 b.
Ishmuhamеdov R.J. Innovatsion tеxnologiyalar yordamida ta'lim samaradorligini oshirish yo’llari.-Toshkеnt, 2004.-44 b.
O’zbеkiston Rеspublikasida farmatsеvtika faoliyati.- 2-kitob.- 2001.-184-293 b.
O’zbеkiston Rеspublikasida farmatsеvtika faoliyati.- 3-kitob.- 2003.- 288-359b.
Nazarova Z.A., Tureeva G.M. Maxsus dori turlari texnologiyasi. Darslik.- 2008.- 160 b.
Farmatsеvtik tеxnologiya asoslari fanidan amaliy qo’llanma/`M.M.Miralimov M.M., X.K.Abdullaеva, Z.Ya.Mamatmusaеva va boshq.-T.: Ibn Sino, 2004.- 176 b.
Бондаренко А.И. К вопросу массо-обёмного изготовления вкусовых и лекарственных сиропов/Фармация.- 1984, № 6.-С. 70-71.
Государственная фармакопея СССР. X-е изд.-М.: 1968.
Государственная фармакопея ХI-издания.- Т.2.-Москва, 1990.
Гаврилов А.С Фармацевтическая технология изготовления лекарственных препаратов: Учебник/А.С. Гарилов.- М.: ГЭОТАР-Медиа, 2010.- 624 с.
Промышленная технология лекарств. Т-2 / В.И. Чуешов, М.Ю. Чернов, Л.М. Хохлова и др.- Под ред. Проф. В.И.Чуешова.-Х.:Основа, УкрФА, 1999.- 704 с.
Синёв Д.И., Марченко Л.Г., Синёва Т.Д.. Справочное пособие по аптечной технологии лекарств.- С.Петербург.- 2001.- 316 с.
Тихонов А.И., Ярных Т.Т. Технология лекарств.-Харьков, 2002.-С.562-576.
Фармацевтическая технология: Технология лекарственных форм: учебник для студентов высших учебных заведений/[И.И.Краснюк, С.А.Валевко, Г.С.Михайлова и др.]; под редакцией И.И.Краснюка и Г.С.Михайловой.- 2-е изд.: Центр «Академия», 2006.- 502 с.
Юнусова Х.М. Научно-практические основы создания технологии и исследование качества детских лекарственных форм. Автореф. дис....докт. фарм. наук.-Ташкент, 1997.- 40 с.
Ясницкий Б.Г. Корригенты цвета и запаха. Обз.инф.//Хим.фарм.пром.-М., 1987.-вып.9. – 30 с.
|
| |
KEYSLAR TO’PLAMI - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 161/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeKEYSLAR TO’PLAMI
Xar bir masala charxpalak usulida muhokama qilish va masalalni hal qilish uchun fikr bildirish tavsiya etiladi:
Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarga dori vositalarni qo‘shimcha nojo‘ya ta’sir ko‘rsatishi masalalarni muammoli vaziyat usulada muhokama eting.
Har bir dori vosita qo‘shimcha nojo‘ya ta’sirga egaligi havfi bor, ushbu ta’sir dori preparatni farmakologik xossasiga bog‘liq bo‘ladi yoki allergiya ko‘rinishda namoyon bo‘ladi.
Eng ko‘p uchraydigan qo‘shimcha nojo‘ya ta’sir oshqozon-ichak tarmog‘ini shikaslanishi (30-70%), asab tizimiga salbiy ta’sir o‘tkazishi (20%), modda almashinuvini buzilishi (17,5%). Bolalarda dorilarni nojo‘ya ta’siri natijasida paydo bo‘ladigan allergiya reaksiyalari kattalarga nisbatan 3 marta ko‘p uchraydi, biroq gospitalizatsiya qilinganlar soni katta emas (15% atrofida). Nojo‘ya ta’sir ko‘rsatishi sababli davolashni to‘htatilishi 50% bemorlarda kuzatiladi va ularning 1/3 qismi dori preparatning salbiy ta’siri asoratidan davolanadilar.
Bir vaqtda beriladigan dorilar qo‘shimcha nojo‘ya ta’sir chastotasi ortib boradi, bu asosan uzoq muddat davolashni talab etadigan kasalliklar (saraton, yurak, psixik va ayrim infeksion kasalliklar)da kuzatiladi.
Masalan, uzoq vaqt sulfanilamid preparatlarni YaTCh berish, ularni proteinlarga mos kelishi yuqoriligi sababli qonda erkin bilirubin miqdorini ortishiga olib keladi va bolada mexanik sariq kasallik simptomlari kuzatiladi.
Dori vositalar va ko‘krak suti bilan boqish. Ko‘p hollarda kuchli ta’sir etuvchi va zaharli moddalar ona suti orqali bolaga singishini ko‘p hollarda hisobga olish kerak va ushbu preparatlar (saratonga qarshi, narkotik, gormonal va b.)ni emizikli ayollarga berishdan oldin shifokor bilan maslahat qilish lozim. Hayotiy zarur ko‘rsatmalarga binoan bunday preparatlarni ona qabul qila boshlaganida, bolani ko‘krakdan chiqarish lozim.
Polipragmaziya va qo‘shimcha nojo‘ya ta’sirlar. Bir vaqtning o‘zida YaTCh larga nechta nomdagi dori preparatlarni bir vaqtning o‘zida berish mumkin degan savolga MDH davlatlarda amaliyot yuritayotgan shifokorlar 5-8 nomdagi vosita, intensiv terapiyada esa ushbu son 15-25 gacha etishi mumkin. Ko‘p hollarda asossiz simptomatik dori preparatlar ko‘p qo‘llaniladi (qon tomirlarni qisqartiruvchi tomchilar, balg‘am ko‘chiruvchi dori vositalar, mukolitiklar, antipiretiklar va h.k.), gepatoprotektorlar, nootroplar, biopreparatlar, vitaminlar hamda immunomodulyatorlar, tetiklashtiruvchi va stimullovchi vositalar. Ayniqsa o‘tkir respirator infeksiya kasalliklarini davolashda ko‘p miqdorda antibiotiklar ko‘llaniladi va ular asosoan in’eksiya shaklida beriladi.
|
| |
Tushuntirish matni - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 155/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeTushuntirish matni
Bolalar shamchalarining o‘ziga xos tomonlari:
1. XI - DF ko‘rsatmasi bo‘yicha og‘irligi 0,5-1,5 g bo‘lishi kerak va albatta shifokor tomonidan 1 shamcha - og‘irligi retseptda ko‘rsatilishi lozim;
2. Asosan suvda erimaydigan asoslar qo‘llanilishi kerak;
3. Dozalarga e’tibor berish lozim.
Rektal kapsulalar. SHamchalarning ijobiy tomonlarini hisobga olgan holda, hozirda ularning takomillashtirilgan shakllari tavsiya etilmoqda. Ulardan biri bu rektal kapsula va rektiolalar. Rektal kapsulalar jelatin (64-70%) va glitserin (30-36%) aralashmalaridan tayyorlangan va suspenziya, emulsiya, pastasimon yoki suyuqliklarni joylash uchun mo‘ljallangan mayda idishcha (g‘iloflardir). Ularning afzallik tomonlari shundan iboratki, ularda shamchaga nisbatan yordamchi moddaning miqdori kam, saqlash sharoitlari uncha cheklanmagan va issiq iqlimga ega bo‘lgan mamlakatlarda ishlatish qulay. Ularning ko‘rinishi noksimon, konussimon, tuxumsimon bo‘lishi mumkin va bolalar amaliyotida ishlatish juda ham qulay. Pediatriya amaliyotida antibiotiklar, analgetiklar, trankvilizatorlar, tinchlantiruvchi, spazmolitik ta’sirga ega bo‘lgan rektal kapsulalar ishlab chiqariladi. Masalan, chakanda moyini (0,55 g) saqlovchi rektal kapsulalar qo‘llaniladi (reparativ vosita).
Biroq ushbu vositaning ham kamchiliklari bor: kapsulalar to‘g‘ri ichaqda uzoq vaqt eriydi (30 daqiqadan ko‘p), jelatinadan tayyorlangan kapsulalar ko‘p dori moddalar bilan nomutanosibdir va ularning mikrobiologik jihatdan barqaror emas.
Klizmalar. Klizmalar dori turi sifatida juda qadimdan ma’lum. Bolalar amaliyotida suv–sovunli, suv-glitserinli va moyli klizmalar keng qo‘llanilib kelingan. Bugungi kunda bolalarga klizma sifatida rentgenokontrast moddalar (sergozin, bariy sulfat va b.), spazmolitik (teofillin), anestetik (novokain), tomir tortishiga qarshi vositalar (xloralgidrat), gormonal preparatlar.
Klizma – xukna – davolash yoki diagnostik maqsadlarda durvaza (ortki chiqaruv teshigi)dan to‘g’ri ichakka suyuqlik (dori modda, aralashma va b.) yuborish muolajasi
Klizmalarning yuqori samaradorligi bilan bir qator kamchiligi ham bor: maxsus apparat zarurligi, tayyorlashga uzoq vaqt sarflanishi va faqat ekstemporal retsepturada berilishi.
|
| |
Bolalar uchun mo’ljallangan dori vositalarni jihozlash masalalari

|
Bolalar uchun mo’ljallangan dori vositalarni jihozlash masalalari
|
bet | 157/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeBolalar uchun mo’ljallangan dori vositalarni jihozlash masalalari. Dori vositalarining yoqimli rangi va shirin ta’mi ko‘pincha bolalarni zaharlanishiga sababchi bo‘lmoqda, ayniqsa 2-3 yoshdagi go‘daklarni. Shu sababli bolalar ocholmaydigan idishlarni yaratish muammosi mavjud. Bugungi kunda turli firmalar tomonidan ishlab chiqariladigan bolalar uchun mo‘ljallangan dori turlari maxsus katta bosim bilan qiyin ochiladigan qopqoqli “PET” idishlarga, maxsus penallarga qadoqlanadi. Bolalarga mo‘ljallangan dori turlarini yaratishda muhim vazifalardan biri – bu bir martalik jihozlarni yaratishdir. Ushbu jihozlar polimer materiallardan tayyorlanadi va dori preparatni maksimal ravishda barqarorligini ta’minlaydi va yordamchi moddalar miqdorini kamaytirishga yordam beradi.
TOPSHIRIQLAR
1. Rp: Dimedroli 0,02
Ephedrini hydrochloridi 0,01
Sacchari 0,3
M.f.pulv.
D.t.d. N 10
S: Bir poroshokdan kuniga 3 mahal (8 yoshli bolaga).
2. Rp: Sulfadimezini 3,0
Sacchari 20,0
M.f. granulae
D.S. Ishlatishdan oldin yangi qaynatilgan va sovutilgan suv bilan bеlgisigacha еtkazib (100 ml), eritilsin va bir choy qoshiqdan kuniga 3 mahal ichilsin (4 yoshli bolaga).
3. Rp: Norsulfasoli 2,0
Bentoniti 30,0
Sirupi simplicis q.s.
M.f. granulae
D.S. Ishlatishdan oldin yangi qaynatilgan va sovutilgan suv bilan bеlgisigacha еtkazib (100 ml), eritilsin va bir choy qoshiqdan kuniga 3 mahal ichilsin (2 yoshli bolaga).
Quyida keltirilgan retseptlarni “Loyiha” usulida muhokama eting va bajaring.
1. Butun jahon sog’liqni saqlash tashkiloti (BJSST) tomonidan tavsiya etilgan poroshok:
Rp: Natrii chloridi 1,75
Kalii chloridi 0,75
Natrii hydrocarbonatis 2,25
Glucosi 10,0 seu 20,0
M.f.pulv. Da in charta cerata
S: Ishlatishdan oldin 500 ml yangi qaynatilgan va sovutilgan suvda eritilsin va bir choy qoshiqdan ichilsin.
BJSST tomonidan tasiya etilgan poroshokni tayyorlash uchun dori modda faqat quritilgan va «kimyoviy toza» yoki «tahlil uchun toza» navlari ishlatilishi lozim.
Tanin surtmasidan 20,0 tayorlang.
Kseroform surtmasidan 30,0 tayorlang.
Bolalar uchun sepmadan 50,0 tayorlang.
Levomitsetin shamchalaridan 10 dona tayorlang.
|
| |
Боғлиқ томонлар билан муомалаларни текшириш

355
■ ҳисобот даврининг охири ёки шунга яқин санада йирик
хўжалик муомалаларини;
■ маҳсулот (ишлар,хизматларни) таннарх ва таннархдан паст
баҳода сотишга оид хўжалик муомалаларини;
■ ностандарт баҳолар, фоиз ставкалари, кафиллик ва сўнди-
риш шартлари мавжуд бўлган шартномаларни;
■ бизнес мантиқи нуқтаи назаридан зарурий сабабсиз амалга
оширилган хўжалик муомалаларини;
■ мазмуни шаклидан фарқ қилувчи хўжалик муомалаларини;
■ ғайри табиий тарзда расмийлаштирилган хўжалик
муомалаларини;
■ айрим харидор ёки мол етказиб берувчилар билан кўплаб
ёки катта суммаларда амалга оширилган хўжалик муомала-
ларини;
■ текинга олинган ёки текинга бериб юборилган активларни.
5. Олинган кредит ва берилган қарзлар ва банкка тақдим
қилинган кафолат хатларини таҳлил қилиш боғлиқ томон-
ларга тегишли бўлган йирик гаров мажбуриятлари мавжуд-
лигини юзага чиқардими?
6. Инвестицион битимларни таҳлил қилиш жараёнида боғлиқ
томонларга оид хўжалик муомалалари аниқландими?
7. Ҳисобот даврида амалга оширилган компаниянинг йирик
активларини сотиш ёки бошқача тарзда тасарруф қилиш
муомалалари таҳлил қилинганда уларда боғлиқ томонлар
иштирок этган холатлар аниқландими?
“Акциядорлик жамиятлари ва акциядорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш
тўғрисида” ги Ўзбекистон Республикаси қонунининг 86-моддасига кўра
Аффилланган шахслар (боғлиқ томонлар)
билан тузилган битимлар
тўғрисидаги ахборот, шу жумладан аффилланган шахсларнинг ёзма
билдиришлари ва битимлар бўйича қабул қилинган қарорларнинг тўлиқ
356
таърифлари ҳамда қарор қабул қилган шахслар тўғрисидаги
маълумотлар
жамият йиллик ҳисоботининг бир қисми ҳисобланади.
Шунинг учун аудитор
ҳисобот йилида бу борада қонун талаблари қандай бажарилганлигини ўрганиб
чиқиши лозим. Шу мақсадда юқорида келтирилган тестга қўшимча
тарзда
“қонун хужжатларига риоя қилинишини текшириш” бў-лимини
киритиш
лозим.
Materiallardan foydalanish tahlili

249
4 Material xarajatlari
Х
М
143252
166730
+23478
5 Sotishdan ko‘rilgan
rentabellik
darajasi, %
(1q:2q)x100
C
R
37,50
31,26
-6,24
6 Jami ishlab chiqarishda
sotishdan kelgan tushum
hissasi, % (2q:3q)x100
С
S
0,909
1,101
+0,192
7 Material qaytimi, so‘m
(3q:4q)
К
М
1,54
1,52
-0,02
8 1 so‘m material xarajatiga
to‘g‘ri keladigan foyda,
tiyin (5q:6qx7q)
52,49
52,31
-0,18
Jadval ma’lumotlari shuni ko‘rsatadiki
korxonada hisobot yilida
material xarajatlarini har so‘miga to‘g‘ri keladigan foyda 52,31 tiyinni
tashkil etib biznes-reja ko‘rsatkichiga
nisbatan quyidagi omillar
o‘zgarishining ta’sirida 0,18 tiyinga pasaygan.
a) sotishdan ko‘rilgan rentabellik
1
0
0
0
(
)*
*
S
S
С
К
Р
Р
U
М
-
(-6,24)*0,909*1,54=-8,73
b) jami ishlab chiqarishda sotuvdan kelgan tushum hissasi
1
1
0
0
*(
)*
S
S
S
К
R
U
U
М
-
31,26*(0,192)*1,54=+9,24
v) material qaytimi
1
1
1
0
*
*(
)
S
S
Q
Q
R U
М
М
-
31,26*0,101*(-0,02)=-0,69
tekshirish: -0,18=-8,73+9,24-0,69
-0,18=-0,18
Umumiy material sig‘imini pasaytirish imkoniyatlarini aniqlash
maqsadida sarf etilayotgan materiallarning turlari bo‘yicha ham sig‘i-
mini aniqlash lozim.
66-jadval
O‘ziga xosligi, farqi - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 239/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeO‘ziga xosligi, farqi: 1.Tibbiyotda juda kam qo‘llaniladigan dorivor moddalar ishlatilishi:
- qo‘rg‘oshin sulfidi (PbS4) (poroshok, pilyulya, bolyuslarda balg‘am ko‘chiruvchi sifatida qo‘llaniladi);
- temir kuporosi (FeSH4) ich ketarda burushtiruvchi, dezinfeksiyalash uchun ishlatiladi);
- to‘rtta xlorli uglerod (SSl4). Jelatin kapsulada beriladi. Gijjaga qarshi ishlatiladigan vosita;
- oltingugurt, kerosin-qo‘tirga qarshi;
- air ildizi, ukrop, qora zira va arpabadiyon urug‘lari (sut haydovchi vositalar);
- Na2SO4 (glauber tuzi) ich qotganda, ichburug‘da ishlatiladi;
- xloralgidrat (xuqna orqali yuborilib) ot va yirik qoramollarni uxlatish uchun ishlatiladi;
- qora moy, kreolin, ko‘k sovun, terpentin qitiqlovchi sifatida qo‘llaniladi.
2. X DFda 3-4 yoshdagi ot uchun bir martalik dozalar keltirilgan;
3. Veterinariyada ishlatiladigan dori moddalarning dozasini tanlash uchun retseptda xayvonlar turi, og‘irligi, jinsi, yoshi, jismoniy va morfologik xolati, dorini turi va yuborish usuli ko‘rsatilgan bo‘lishi (misol uchun, qushlarga 2.0 g gacha berilsa, otlarga 500ggacha bir martaga mo‘ljallangan bo‘ladi):
4. Tabletkalar kam ishlatilishi, rektal dori turlaridan ko‘proq xuqna, shamchalar, suyuq dorilardan-kolloid eritmalar, emulsiyalar va osilmalar ishlatishi:
5. Bolyuslar 50.0g, shamcha va sharchalar 20.0 g gacha bo‘lishi;
6. Veterinariya amaliyotida ko‘proq uchraydigan dori turlari: bo‘tqalar, yig‘malar, dozalarga bo‘linmagan poroshoklar, klizmalar, in’eksiyalar.
7. Keng korrigentlar ishlatilishi, xayvonlarning nimalarni yaxshi ko‘rishini hisobga olgan xolda. Masalan, ot va yirik qora mollar osh tuzini, qo‘y va echkilar –achchiq moddalarni, it va cho‘chqalar shirinliklarni (shakar, asal, glitserin, chuchukmiya ildizi). Har xil noxush xidlar arpabadiyon, koritsa, yalpiz, efir moylari yordamida yaxshilanadi.
8. Keyin bir xil dorivor moddalar albatta xar xil dori turlarida berilishi, chunki hayvonlar organizmida ovqat hazm qilish a’zolari turli xil tuzilishga ega. Masalan, itlarga dorini toza xolatda berilsa u qayt qilib tashlaydi, agar ovqatga arashtirib berilsa qusmaydi. Otlarga dorini suyuq yoki qattiq xolatda berilishi katta ahamiyatga ega. Mushuklar poroshok xolatdagi dorilarni yoqtirmaydi va shunga o‘xshashlar.
Veterinariyada ishlatiladigan dori moddalarning dozalari hayvonlar turi, og‘irligi, jinsi, yoshi, jismoniy va morfologik xolati, dorini yuborish usuli va boshqa sharoitlarga bog‘liq.
|
| |
Ko‘rsatkichlar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim
|
bet | 168/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49Ko‘rsatkichlar
|
Yil
boshiga
|
Yil oxiriga
|
Farqi
(+,-)
|
1. O‘z mablag‘larining manbalari
|
460499
|
729410
|
+268911
|
2. Uzoq muddatli aktivlar
|
186790
|
203491
|
+16701
|
3. Tovar-moddiy zaxiralarni qoplashga tegishli o‘z
manbalari (1-2)
|
273709
|
525919
|
+252210
|
4. Uzoq muddatli kredit va qarzlar
|
-
|
-
|
-
|
5. Tovar-moddiy zaxiralarni qoplashga tegishli
o‘zlik va uzoq muddatli qarz manbalari (3+4)
|
273709
|
525919
|
+252210
|
6. Qisqa muddatli kredit va qarzlar
|
258047
|
163147
|
-94900
|
7. Tovar-moddiy zaxiralarni qoplashga tegishli jami
manbalar (5+6)
|
531756
|
689066
|
+157310
|
8. Tovar-moddiy zaxiralarining jami
|
470833
|
531450
|
+60617
|
9. Tovar-moddiy zaxiralarni qoplashga o‘z manbalarining yetarliligi (+) yoki yetishmasligi (-),
(3-8)
|
-197124
|
-5531
|
-191593
|
10. Tovar-moddiy zaxiralarni qoplashga o‘z va uzoq
muddatli qarz manbalarining yetarliligi (+) yoki yetishmasligi (-), (5-8)
|
-197124
|
-5531
|
-191593
|
11. Tovar-moddiy zaxiralarni qoplashga jami
manbalarning yetarliligi (+) yoki yetishmasligi (-) (7-8)
|
+60923
|
+157616
|
+96693
|
O‘zlik manbalarining ko‘payishini ijobiy holat sifatida baholamoq lozim. Xo‘jalik yurituvchi subyektda joriy yil boshida va oxirida uzoq muddatli majburiyatlari bo‘lmagan. Qisqa muddatli majburiyatlari esa yil boshida 258047 ming so‘m bo‘lgan bo‘lsa, yil oxiriga kelib 163147 ming so‘mni tashkil etgan, ya’ni qisqa muddatli majburiyatlari 94900 ming so‘mga kamaygan. Bunday holat esa korxonaning tovar-moddiy zaxiralarini qoplashga tegishli manbalarini qisqarishiga ta’sir etgan. Mazkur xo‘jalik yurituvchi subyektda tovar-moddiy zaxiralari hajmi birmuncha yuqori bo‘lganligi uchun joriy yil boshida ham, yil oxirida ham tovar-moddiy zaxiralarini qoplashga o‘z manbalari hamda o‘z va uzoq muddatli qarz manbalari 191593 ming so‘mga yetarli bo‘lmagan, faqatgina qisqa muddatli majburiyatlar hisobigagina tovar-moddiy zaxiralarini qoplashga jami manbalar 96693 ming so‘mga ortiqcha (yetarli) bo‘lgan. Bundan ko‘rinadiki, korxonaning moliyaviy
barqarorligi joriy yilning boshida ham, yil oxirida ham nobarqaror holatda bo‘lgan. Bunday natijalar bozor iqtisodiyoti sharoitida unchalik yaxshi natija deb hisoblanilmaydi. Shu sababli ham, korxona ma’muriyati moliyaviy barqarorlikni mustahkamlash uchun tegishli chora-tadbirlar ko‘rishi maqsadga muvofiq hisoblanadi. Umuman olganda korxonaning moliyaviy barqarorligi yil boshiga nisbatan yil oxirida biroz bo‘lsada yaxshilanganligini ko‘rishimiz mumkin.
|
| |
Namangan Institute of Engineering and Technology

|
Namangan Institute of Engineering and Technology Pdf ko'rish
|
bet | 605/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламNamangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.554
“Get Set, Go! Phonics” (Oxford University Press) uses chants, songs, and games to develop
phonological awareness for preschool children.
On an even more exciting scale, Learning Languages with Ruby Rei (Wibbu) immerses
students in an interactive adventure game. They must use their language skills to negotiate,
collaborate, and build friendships to escape from a forgotten planet at the edge of the universe.
Any training happens by chance.
3.
Conclusion.
Modern Technology is undoubtedly a good add to not only English classes but also all the
classes in general. In this article, we have looked through different ways to utilize technology into
English classes and similar methods can be used in any class besides English. So, those old-
traditionally-minded teachers no matter how much they try to escape from this, this is the reality.
It is high-time, they work on their tech-saviness, or else they might fell behind the race. Modern
Technology has made learning experience more joyful and took out the hastles that traditional
learning had. However, this comes at a cost. Modern Technology outside class may cut all the
benefits it provides in the class through misuse and failure to handle the digitalized media. With
correct guidelines and strict control, this double-edged sword can be use to protect and not
destroy the future of the young generation and bring many good to to meet their potential.
References
1.
Ahmadi, M. R. (2017). The impact of motivation on reading comprehension.
International Journal of Research in English Education.
http://www.ijreeonline.com
2.
Redmond, P., Albion, P. R., & Maroulis, J. (2015, March). Intentions and Reality.
3.
Wang, P. & Chan, P. (2020). Advantages, disadvantages, facilitators, and inhibitors of
computer-aided instruction in Singapore's secondary schools. Computers and Education, 25 (3),
151-162.
|
| |