nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-modda. Bojxona organlari xodimlari mehnatiga haq to‘lash

|
-modda. Bojxona organlari xodimlari mehnatiga haq to‘lash
|
bet | 19/21 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #123889 |
Bog'liq bojxona27-modda. Bojxona organlari xodimlari mehnatiga haq to‘lash
Bojxona organlari xodimlariga pul ta’minotining turlari va miqdori O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.
Bojxona organlari xodimlari pul va oziq-ovqat ta’minoti bilan ta’minlanadi.
28-modda. Bojxona organlari xodimlarini uy-joy maydoni bilan ta’minlash
Uy-joy olishga va uy-joy sharoitlarini yaxshilashga muhtoj deb topilgan bojxona organlari xodimlari uy-joy maydoni olish huquqiga ega.
Bojxona organlari xizmat uy-joy fondini tashkil etishi mumkin.
Bojxona organlari xodimlariga turar joyni ijaraga olganlik (ijarada turganlik) uchun pullik kompensatsiya to‘lanadi.
Bojxona organlari xodimlariga uzoq muddatli imtiyozli ipoteka kreditlaridan foydalangan holda kvartiralar olish va yakka tartibda uylar qurish uchun yer uchastkalari olish huquqi beriladi.
29-modda. Bojxona organlari xodimlarining mol-mulkiga yetkazilgan zararning o‘rnini qoplash
Bojxona organlari xodimlarining yoki ularning yaqin qarindoshlarining mol-mulkiga xizmat majburiyatlarini bajarish bilan bog‘liq holda yetkazilgan zararning o‘rni O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari hisobidan to‘liq hajmda qoplanadi, ushbu summa keyinchalik aybdor shaxslardan undirib olinadi.
30-modda. Bojxona organlari xodimlarining davlat pensiya ta’minoti
Oldingi tahrirga qarang.
Bojxona organlari xodimlari, boquvchisini yo‘qotgan taqdirda esa ularning oila a’zolari qonunchilikda belgilangan tartibda va miqdorlarda davlat pensiya ta’minotini olish huquqiga ega.
(30-moddaning matni O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
31-modda. Bojxona organlari xodimlarining davlat sug‘urtasi
Oldingi tahrirga qarang.
Bojxona organlarining xodimlari O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilinadi.
(31-moddaning matni O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
|
| |
-modda. Bojxona organlarining xodimlariga va ularning oilalariga ijtimoiy yordam ko‘rsatish

|
-modda. Bojxona organlarining xodimlariga va ularning oilalariga ijtimoiy yordam ko‘rsatish
|
bet | 20/21 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #123889 |
Bog'liq bojxona32-modda. Bojxona organlarining xodimlariga va ularning oilalariga ijtimoiy yordam ko‘rsatish
O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi raisi bojxona organlarining xizmat majburiyatlarini bajarish chog‘ida tan jarohati olgan xodimlariga, shuningdek halok bo‘lganlarning oilalariga bir marotabalik nafaqa tayinlashga haqli.
LexUZ sharhi
Qarang: Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-iyundagi 459-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi davlat bojxona xizmati organlarining xizmat majburiyatlarini bajarish chog‘ida tan jarohati olgan xodimlariga, shuningdek, halok bo‘lgan xodimlari oilalariga bir martalik nafaqa tayinlash tartibi to‘g‘risida nizom.
Oldingi tahrirga qarang.
Qonunchilikda xizmat majburiyatlarini bajarish chog‘ida halok bo‘lgan bojxona organlari xodimlarining farzandlariga ularni bojxona organlaridagi xizmatga va Bojxona institutiga o‘qishga qabul qilishda afzalliklar berilishi mumkin.
(32-moddaning ikkinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
6-bob. Yakunlovchi qoidalar
33-modda. Bojxona organlarining ramzlari
Bojxona organlari bayroq hamda farqlash belgisiga ega bo‘lishi mumkin.
Bojxona organlarining bayrog‘i hamda farqlash belgisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
34-modda. Bojxona organlarining moliyalashtirilishi va moddiy-texnika ta’minoti
Oldingi tahrirga qarang.
Bojxona organlarining moliyalashtirilishi va moddiy-texnika ta’minoti O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
(34-moddaning birinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Bojxona organlari xodimlari bepul formali kiyim-bosh bilan ta’minlanadi. Ashyoviy ta’minot normalari, shuningdek formali kiyim-boshni kiyish qoidalari O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi tomonidan belgilanadi.
Bojxona organlarida budjetdan tashqari jamg‘arma tashkil etilishi mumkin.
Bojxona organlarining xodimlari xizmat majburiyatlarini bajarishda maxsus transport vositalaridan, shu jumladan bojxona organlariga tegishlilikni bildiruvchi maxsus yorug‘lik signallariga va tovushli signallarga, bo‘yoqli rangli grafik sxemaga ega bo‘lgan transport vositalaridan, shuningdek boshqa maxsus vositalardan foydalanadi.
Bojxona organlarining moddiy-texnika va transport ta’minotidan foydalanishi tartibi, shuningdek ularning normalari hamda limitlari O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi tomonidan belgilanadi.
|
| |
Iqtisodiyotda axborot kommunikatsion texnologiyalar va tizimlar

|
Iqtisodiyotda axborot kommunikatsion texnologiyalar va tizimlar
|
Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 1,32 Mb. | | #249020 |
Bog'liq 4-amaliyishRD
О‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
QARSHI MUHANDISLIK IQTISODIYOT INSTITUTI
“IQTISODIYOTDA AXBOROT KOMMUNIKATSION TEXNOLOGIYALAR VA TIZIMLAR” fanidan
Amaliy ish № 4
Bajardi:Rahimboyev D
Qabul qildi: Zaripova Sh
Qarshi-2024
4-Amaliy mashg`ulot.
Mavzu. Yuridik shaxslarga berilgan elektron raqamli imzoni qo`llab quvvatlovchi e-imzo maxsus dasturni yuklab olish va undan foydalanish.
Ishdan maqsad. Yuridik shaxslarga berilgan elektron raqamli imzoni qo`llab quvvatlovchi e-imzo maxsus dasturni yuklab olish va undan foydalanishni o`rganish.
4.1 Elektron kalit olish uchun birinchi bo’lib Davlat soliq qo‘mitasi ro‘yxatdan o‘tkazish markazining davlat xizmatlari rasmiy veb-sayti https://e-imzo.uz dan foydalangan holda ERIolishi mumkin.
4.2 Saytga kirganimizdan so’ng ariza shaklini to’ldiring degan joyini topamiz va kiramiz
4.3 Kirganimizdan so’ng ochiq joylarni to’diramiz yani telefon raqam va passport JSHSHIR kiritamiz
4.4 Telefon raqamga sms kod keladi so’ng uni kiritamiz va rasmdagi kodni kritamiz.Kiritib bo’lganimizdan so’ng yana 1ta oyna ochiladi.
4.5 Pasport rasmini yuklaymiz rasm hajmi 5 mb ko’p bo’lmaskigi kerak .Pasportni yuzimizga yaqinlashtirgan holda rasmga tushib uni ham yuklaymiz keyin bizga telefon raqamimizga sms kod keladi va uni ham kiritamiz .
4.6 ERI kalitni yuklab olish uchun qayerga yuklashni belgilaymiz
4.7 Oxirgi bosqich ERI kalit olish uchun to’lovni amalga oshiramiz .To’lovni payme, click, upay, paynet orqali ham o’tkazsak bo’ladi. ERI olish uchun to‘lov jismoniy shaxslar uchun bazaviy hisoblash miqdorining 7 foizini, yuridik shaxslar uchun 10 foizini tashkil etadi. To‘lov mavjud bo‘lgan har qanday usulda amalga oshirilishi mumkin.
4.8 Sertifikat tayyorligi boʼyicha SMS xabarni olgandan soʼng, e-imzo.uz saytida arizani topamiz va elektron kalit sertifikatini olganimizni tasdiqlaymiz va kompyuterga yuklab olamiz.
|
| |
-modda. Bojxona organlari xodimlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish

|
-modda. Bojxona organlari xodimlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish
|
bet | 11/21 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #123889 |
Bog'liq bojxona18-modda. Bojxona organlari xodimlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish
Oldingi tahrirga qarang.
Bojxona organlari uchun kadrlar tayyorlash Bojxona institutida va O‘zbekiston Respublikasining boshqa ta’lim muassasalarida amalga oshiriladi.
(18-moddaning birinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 22-maydagi O‘RQ-540-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 23.05.2019-y., 03/19/540/3167-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Bojxona organlariga qabul qilingan xodimlar (Bojxona instituti bitiruvchilaridan tashqari) majburiy tartibda birlamchi kasbiy qayta tayyorgarlikdan o‘tadi.
(18-modda O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 18-fevraldagi O‘RQ-755-sonli Qonuniga asosan ikkinchi qism bilan to‘ldirilgan — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 18.02.2022-y., 03/22/755/0147-son)
Bojxona organining xodimi boshqa turdagi kasbiy faoliyat bilan bog‘liq lavozimga tayinlangan taqdirda yoki uni ishning yangi yo‘nalishlari bo‘yicha tayyorlash zarur bo‘lganda qayta tayyorgarlikdan o‘tadi.
Oldingi tahrirga qarang.
Bojxona organining xodimi O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi raisining buyrug‘iga muvofiq malaka oshirishdan o‘tadi.
(18-moddaning to‘rtinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 18-fevraldagi O‘RQ-755-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 18.02.2022-y., 03/22/755/0147-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Bojxona institutining tinglovchilari va kursantlari bojxona organlaridagi xizmatda deb hisoblanadi, bundan chet el fuqarolari mustasno.
(18-moddaning to‘rtinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 22-maydagi O‘RQ-540-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 23.05.2019-y., 03/19/540/3167-son)
LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 29-apreldagi 365-son “O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasining Bojxona instituti bakalavriati va magistraturasiga o‘qishga qabul qilish tartibi to‘g‘risidagi nizomlarni tasdiqlash haqida”gi qarori.
|
| |
Bajardi: ikromov sh. Ilmiy rahbar: abdikamalov b

Bajardi: ikromov sh. Ilmiy rahbar: abdikamalov b
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/9
Sana
14.12.2023
Hajmi
0,84 Mb.
#118417
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Bajardi: ikromov sh. Ilmiy rahbar: abdikamalov b
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
Choriyev baxtiyor

|
Choriyev baxtiyor
|
Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 80,76 Kb. | | #237836 |
Bog'liq CHORIYEV BAXTIYOR 3
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL‑XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“Dasturlash 2”
FANI BO‘YICHA
Laboratoriya ishi
Bajardi: CHORIYEV BAXTIYOR
Toshkent 2024
3-MAVZU STL kutubxonasi. Chiziqli konteynerlar
17 Navbat eng kichik elementi o‘chirilsin
#include
#include
#include
int main() {
std::vector myVector = {5, 3, 8, 2, 7, 4}; // Misol uchun
auto minElement = std::min_element(myVector.begin(), myVector.end());
myVector.erase(minElement);
int sum = 0;
for (int i = 0; i < myVector.size(); ++i) {
sum += myVector[i];
}
std::cout << "Navbatdagi eng kichik element o'chirilgandan keyin tub sonlar yig'indisi: " << sum << std::endl;
return 0;
}
|
| |
II. Ishlab chiqarishni hududiy tashkil etishning asosiy omillari

|
II. Ishlab chiqarishni hududiy tashkil etishning asosiy omillari
|
bet | 3/9 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 52 Kb. | | #117969 |
Bog'liq Ishlab chiqarish turlari va ularning texnik iqtisodiy tasnifiII. Ishlab chiqarishni hududiy tashkil etishning asosiy omillari
Ishlab chiqarishni (modiy va nomoddiy) hududiy jihatdan tashkil etishda, joylashtirishda, albatt hudud shart – sharoitlari va omillari hisobga olinadi. Bu omillarni to’g’ri tanlay bilish ishlab chiqarishning hududiy tarkibi va tizimining rivojlanish qonunyatlarini asoslashga imkon beradi.Ishlab chiqarish tarmoqlarini joylashtirishda geografik o’rin, ekalogik omil, bozor iqtisodiyoti omillari bilan bir qatorda tabiiy (xomashyo, yoqilg’I, suv, iqlim) , ijtimoiy (mehnat resurslari, istemolchi) va iqtisodiy (elektroenergiya, transport) omillar e’tiborga olinadi. Muayyan bir ishlab chiqarish tarmog’ini hududiy tashkil etishda barcha omillar emas, balki ulardan faqat ayrimlari yetakchi, hal qiluvchi rol o’ynaydi.
Ishlab chiqarish tarmoqlarini joylashtirishda qaysi bir omil yetakchi ekanligini aniqlash uchun quyidagi formuladan foydalaniladi;
Bu yerda K – ishlab chiqarish koyeffitsiyenti ; O – mazkur korxona yoki umuman ishlab chiqarishni hududiy joylashtirishga ta’sir etuvchi omil; M – mahsulot birligi.
Ushbu formula yordamida ma’lum bir mahsulot birligini hosil qiluvchi barcha omillar alohida – alohida hisoblab chiqiladi ( masalan, bir tonna shaker olish uchun qancha xom ashyo, ya’ni qancha qand lavlagi ishlatiladi, qancha elektro energiya yoki mehnat sarflanadi) . Qaysi omil bo’yicha yirik son chiqsa , odatda uning ahamiyati shuncha yuqori bo’ladi va u mazkur ishlab chiqarish tamog’ini joylashtirishda belgilovchi, aniqlovchi vazifasini o’taydi. Shuni alohida qayd etish lozimki, malum tarmoqqa kiruvchi barcha korxonalar yoki kichik ‘’ tarmoqchalar’ uchun bittagina omil tegishli bo’lmaydi. Jumladan, mashinasozlik tarmog’iga kiruvchi ba’zi bir korxonalarni joylashtirishda xom ashyo ko’proq ahamiyatga ega bo’lsa, boshqasi uchun malakali ishchi kuchi muhim omil hisoblanadi.
Xomashyo Tabiiyki, ishlab chiqarish jarayonida xom ashyo resurslari muhim omil hisoblanadi. Ayrim mahsulotlarni ishlab chiqarishda esa xom ashyo boshqa omillarga qaraganda ko’proq talab etiladi. Shuning uchun bunday mahsulotlarni ishlab chiqarishga ixtisoslashgan tarmoqlar va korxonalar mumkin qadar xom ashyo rayonlariga yaqin joylashtiriladi. Sa’noatning ba’zi tarmoqlari masalan, tog’- kon, o’rmon, baliqchiliksanoatni tarmoqlarining joylashuvi xom ashyo bo’lmagan rayonlarda rivojlanmaydi. Bunday sanoat tarmoqlarining joylashuvi bevosita foydali qazilmalar yoki tabiiy boyliklar ko’lami bilan belgilanadi. Boshqa sanoat tarmoqlarining hududiy tashkil etilishi esa biroz murakkabroq ko’rinishga ega. Masalan, bir tonna paxta tolasi olish uchun taxminan 3 tonna paxta , bir tonna yog’I uchun 5 tonna chigit, 1 tonna pista yog’I uchun 3 tonna kungaboqar, 1 tonna shaker uchun 7 tonna qand lavlagi ishlatiladi.
|
| |
-modda. Bojxona organlari xodimlarini ijtimoiy himoya qilish turlari

|
-modda. Bojxona organlari xodimlarini ijtimoiy himoya qilish turlari
|
bet | 18/21 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #123889 |
Bog'liq bojxona25-modda. Bojxona organlari xodimlarini ijtimoiy himoya qilish turlari
Bojxona organlari xodimlarini ijtimoiy himoya qilish quyidagilar orqali ta’minlanadi:
sog‘lig‘ini saqlash;
mehnatiga haq to‘lash;
uy-joy maydoni bilan ta’minlash;
mol-mulkiga yetkazilgan zararning o‘rnini qoplash;
davlat pensiya ta’minoti;
davlat sug‘urtasi;
ijtimoiy yordam ko‘rsatish.
Oldingi tahrirga qarang.
Qonunchilikda bojxona organlari xodimlarini ijtimoiy himoya qilishga doir boshqa chora-tadbirlar ham nazarda tutilishi mumkin.
(25-moddaning ikkinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
26-modda. Bojxona organlari xodimlarining va ular oila a’zolarining sog‘lig‘ini saqlash
Oldingi tahrirga qarang.
Bojxona organlarining xodimlariga, pensionerlariga va ularning oila a’zolariga, Bojxona instituti kursantlariga ichki ishlar organlarining tibbiyot muassasalari tomonidan bepul tibbiy-sanitariya, tibbiy-ijtimoiy ta’minot taqdim etiladi hamda tibbiy-sanitariya yordami ko‘rsatiladi.
(26-moddaning birinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 22-maydagi O‘RQ-540-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 23.05.2019-y., 03/19/540/3167-son)
Bojxona organlarining xodimlari va pensionerlari sanatoriy-kurort sharoitida davolanish uchun yiliga bir marta imtiyozli yo‘llanmalar bilan ta’minlanadi.
Zarur bo‘lgan hollarda, shoshilinch tibbiy yordam va rejali ixtisoslashtirilgan tibbiy yordam O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining davolash-profilaktika muassasalari tomonidan amalga oshiriladi.
Tibbiy-sanitariya, tibbiy-ijtimoiy yordamni va sanatoriy-kurort ta’minotini tashkil etish, tibbiy tekshiruvni va harbiy-tibbiy ekspertizani o‘tkazish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
|
| |
-bob. Bojxona organlari xodimlarini huquqiy va ijtimoiy himoya qilish

|
-bob. Bojxona organlari xodimlarini huquqiy va ijtimoiy himoya qilish
|
bet | 17/21 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #123889 |
Bog'liq bojxona5-bob. Bojxona organlari xodimlarini huquqiy va ijtimoiy himoya qilish
24-modda. Bojxona organlari xodimlarini huquqiy himoya qilish kafolatlari
Bojxona organi xodimi davlat organi vakili sifatida ish yuritadi va davlat himoyasida bo‘ladi.
Bojxona organi xodimi xizmat majburiyatlarini bajarish chog‘ida o‘zining to‘g‘ridan to‘g‘ri va bevosita boshlig‘iga bo‘ysunadi.
Hech kim bojxona organlari xodimlarining qonuniy faoliyatiga aralashish, qonun bilan ularning zimmasiga yuklatilmagan vazifalarni bajarishga majbur qilish huquqiga ega emas, bundan ushbu vakolatlar qonun bilan o‘z zimmasiga yuklatilgan shaxslar mustasno.
Bojxona organi xodimi qonunga amal qilishi shart, qonunga zidligi aniq bo‘lgan buyruq yoki farmoyish olganda uni bajarishni rad etish huquqiga ega.
Oldingi tahrirga qarang.
Bojxona organlari xodimlari o‘z ish yurituvida bo‘lgan ishlar va materiallarning mohiyati bo‘yicha biror-bir tushuntirish berishga, shuningdek bunday ishlar va materiallarni, shu jumladan fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga daxldor ishlar hamda materiallarni tanishib chiqish uchun qonunchilikda nazarda tutilgan hollardan va tartibdan boshqacha tarzda taqdim etishga majbur emas.
(24-moddaning beshinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Bojxona organlarining xodimlari o‘ziga nisbatan qabul qilinayotgan qarorlar va harakatlar (harakatsizlik) yuzasidan yuqori turuvchi mansabdor shaxslarga, prokurorga yoki sudga shikoyat qilish huquqiga ega.
Xizmat majburiyatlarini bajarayotgan bojxona organi xodimining o‘z vakolati doirasida qo‘yilgan qonuniy talablari barcha jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan bajarilishi majburiydir.
Bojxona organlari xodimlarining qonuniy talablarini bajarmaslik, o‘z xizmat majburiyatlarini bajarishiga to‘sqinlik qilish, sha’ni va qadr-qimmatini kamsitish, ularga qarshilik ko‘rsatish, tahdid, zo‘rlik qilish yoki o‘z xizmat majburiyatlarini amalga oshirishi munosabati bilan ularning hayotiga, sog‘lig‘iga va mol-mulkiga tajovuz qilish qonunda belgilangan javobgarlikka sabab bo‘ladi.
Bojxona organlari xodimlarining qonuniy talablari yuzasidan shikoyat qilinishi ushbu talablarning bajarilishini to‘xtatib turmaydi.
|
| |
IV. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

IV. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Sh.M. Mirziyoyev "Erkin va farovon, demokratik O'zbekiston davlatini birgalikda
barpo etamiz" Toshkent: “O’zbekiston". 2016. - 56 b.
2. Ф. А. Королев. “Fizika kursi” optika, atom va yadro fiizkasi, o’qituvchi
nashriyoti, Toshkent - 1978.
3. Xamidova M.X. «Ko`z kasalliklari», 1996 y 334 s.
4. Landsberg G. S., Optika, 4-jild M. 1957
5. Sivuxin D.V. Umumiy fizika kursi: Optika - M. Nauka, 1980. - 751 b.
6. J. Toshxonova, B Mirsaxmedov, M. Polatov, Fizika kursi, o’qtuvchi nashiriyoti,
Toshkent – 1978.
7. Savelev I.B. Umumiy fizika kursi M.Nauka. 1982.
8. Астахов Ю.С. «Глазние болезни», справочное пособие, 2004 г.
9. Фриш С. Э., Тиморева А. В., Курс
общей физики, 7 изд., т. 3, М.
10. Qo’yliyev B.T. “Optika” Toshkent-2009 y.
11.
Джанколи Д. Умумий физика курси. М. «Мир». Том II- 1989-й 653с
12.
www.fayllar.org
13.
www.arxiz.uz
14.
www.aim.uz
-modda. Xizmatni o‘tash rejimini ta’minlash

|
-modda. Xizmatni o‘tash rejimini ta’minlash
|
bet | 12/21 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #123889 |
Bog'liq bojxona19-modda. Xizmatni o‘tash rejimini ta’minlash
Bojxona organlari xodimlari uchun ish vaqti davomiyligi haftasiga qirq soatdan oshishi mumkin emas. Zarur bo‘lgan hollarda, xodimlar kuchaytirilgan yoki sutkalik rejimda xizmatni o‘tashga jalb etilishi mumkin.
Xizmatni o‘tashning odatdagi rejimida olti kunlik ish haftasi nazarda tutiladi, bunda kunlik ish davomiyligi yetti soatdan, besh kunlik ish haftasida esa sakkiz soatdan oshmasligi kerak.
Xizmatni o‘tashning kuchaytirilgan rejimi kuniga ish vaqtidan tashqari davomiyligi to‘rt soatdan oshmaydigan xizmat belgilanishini nazarda tutadi.
Sutkalik rejimda xizmatni o‘tash uch mahal ovqatlanish hamda kamida sakkiz soat dam olish uchun vaqt berilgan holda yigirma to‘rt soat davomida amalga oshiriladi.
Xizmatni sutkalik rejimda o‘tash chog‘ida bojxona organlari xodimlariga ularning xohishiga ko‘ra, xizmatni o‘tash joyida O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari harbiy xizmatchilari uchun belgilangan umumqo‘shin payogi normalari doirasida belgilanadigan oziq-ovqat payogi uchun beriladigan kompensatsiya o‘rniga uch mahal bepul ovqat berilishi mumkin, bundan o‘z xizmat vazifalarini doimiy ravishda sutkalik navbatchilik rejimida bajaradigan xodimlar mustasno.
Kuchaytirilgan yoki sutkalik rejimlar joriy etilishi munosabati bilan ish soatlarining (kunlarining) belgilangan normalari oshirilganligi uchun bojxona organi xodimiga pullik kompensatsiya to‘lanadi yoki xohishiga ko‘ra dam olish kunlari (otgullar) beriladi yoxud bu kunlar har yilgi asosiy ta’tiliga qo‘shiladi.
Kuchaytirilgan va sutkalik rejimlarni joriy etish hamda bekor qilish, shuningdek bojxona organlari xodimlarini jangovar harakatlarda ishtirok etishga jalb etish O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi raisining buyrug‘i bilan amalga oshiriladi.
Dam olish va bayram kunlari xizmat majburiyatlarini bajarishga jalb etiladigan bojxona organlari xodimlariga haftaning boshqa kunlarida dam olish kunlari beriladi.
Bojxona organlarining navbatchilik qismlari sutkalik naryadining xizmati yigirma to‘rt soatga mo‘ljallab tashkil etiladi.
Navbatchilik vaqtida bojxona organlari navbatchilik qismining xodimlariga ovqatlanish va qisqa muddatli dam olish uchun har bir kishiga umumiy davomiyligi uch smenalik navbatchilikda — olti soat, to‘rt smenalik navbatchilikda — to‘rt soat davom etadigan tanaffuslar navbatma-navbat beriladi.
Smena tugagach, bojxona organlari navbatchilik qismlarining xodimlariga hamda xizmat majburiyatlarini sutkalik navbatchilik rejimida doimiy bajaruvchi boshqa xodimlarga dam olish beriladi.
Bojxona organlarining asosiy xizmat majburiyatlariga qo‘shimcha ravishda sutkalik xizmatga (shu jumladan navbatchilikka) jalb etilgan xodimlariga navbatchilik tugaganidan so‘ng kamida yigirma to‘rt soat davom etadigan dam olish vaqti beriladi.
Bojxona organlaridagi xizmat faoliyatining xususiyatlaridan kelib chiqqan holda bojxona organining boshlig‘i tomonidan tasdiqlanadigan kun tartibi ishlab chiqiladi.
|
| |
III. XULOSA - Bajardi: ikromov sh. Ilmiy rahbar: abdikamalov b

24
optik sistema bo’lib buyumning tasvirini ko’z soqqasining yorug’likka sezgir
bo’lgan to’rsimon pardasida hosil qiladi. Ko’z tashqi tomondan uchta parda bilan
o’ralgan. Tashqi parda sclera yoki oqsil parda deyiladi. Bu zich parda ko’zni tashqi
tasirlardan saqlaydi. Oqsil pardaga sertomirli parda va o’lchamlari 0,001 sm dan
kichik bo’lgan juda kichik yorug’lik sezgir elementlardan tuzilgan to’rsimon parda
yoki to’r parda kelib tutashgan. Bu elementlar ko’zni bosh miya bilan bog’lovchi
ko’rish nervi tolalarining uchlaridir. Ko’zga tushadigan nurlar shox parda sirtida eng
ko’p sinadi. Gavhar ham nurni qo’shimcha ravishda ozroq sindiradi. Biz ko’z bilan
ko’rayotgan buyumning tasviri to’r
pardada joylashadi; u haqiqiy, kichiklashgan va
teskari tasvir bo’ladi. Biz miyamizning korrektlash tasiri ostida buyumning
joylashishi to’g’risida to’g’ri taassurot olamiz.
Buyumning ko’zdan uzoqligi o’zgarishiga qaramay, uning to’r pardadagi
tasviri aniqligicha qolaveradi. Buning sababi shuki, ko’z gavhari o’z egriligini va
shu bilan birga, o’z optik kuchini o’zgartira oladi. Ko’zimizga ancha yaqin turgan
buyumga qaraganimizda ko’z muskullarini gavharning
qavariqligini oshiradi va
gavhar o’zidan o’tayotgan nurlarni kuchliroq sindiradi. Uzoqda turgan buyumlarga
qaralganda esa gavhar yassiroq bo’lib qoladi hamda uning sindirish qobilyati
kuchsizlanadi. Demak, ko’z gavharining fokus masofasi o’zgarib turadi. Ko’z
gavharining fokus masofasini kuzatilayotgan buyumgacha bo’lgan masofaga
moslash qobilyati akkomodatsiya deyiladi. Lekin ko’z akkomodatsiyasini malum bir
chegarasi bo’ladi: biz juda yaqin turgan buyumlarni aniq ko’ra olmaymiz, chunki
ko’zning to’r pardasida bu buyumlarning aniq tasviri hosil bo’lmaydi. Ko’rish
burchagi qancha katta bo’lsa, buyumning tasviri ham shuncha ravshan ko’rinadi.
Buyumni ko’rish uchun eng qulay masofa eng yaxshi ko’rish masofasi deb, ko’zdan
shu masofada turadigan nuqta esa akkomodatsiyaning eng yaqin nuqtasi deb ataladi.
Normal ko’z akkomodatsiyasining eng uzoq nuqtasi cheksiz uzoqlashgan nuqtadir.
Bu nuqta ko’zning zo’riqmagan holatiga muvofiq keladi.
Bajardi: ikromov sh. Ilmiy rahbar: abdikamalov b - bet 2

7
I. BOB. KO’Z OPTIK SISTEMASI VA UNING TUZULISHI
1.1. Ko’z optik sistemasi
Ko’z optik sistema bo’lib, buyumning tasviri ko’z soqqasining yorug’likka
sezgir bo’lgan to’rsimon pardasida hosil bo’ladi. Odam ko’zining shakli shar
shakliga yaqin bo’ladi. Ko’zning diametri 2.5 sm chamasida bo’ladi. Ko’z bosh
suyagining maxsus chuqurchasida – ko’z soqqasida joylashgan bo’ladi. Ko’z ko’z
soqqasidan ko’rish nervi yordamchi qismlardan (ko’z soqqasini harakatlantiruvchi
muskullar va ularning nervlari, qovoq va kipriklar, yosh bezlari, qon tomirlari
kabilardan) iborat. Ko’z soqqasi ikki qismdan iborat bo’ladi. Bular tashqi va ichki
qismlardir. Ko’z bajaradigan funksiyasiga ko’ra ikki qismdan iborat: ko’zning optik
sistemasi va retseptor qismi. Ko’z optik sistemasi ham o’z o’rnida to’rt qismga
bo’linadi, ular ko’zning shox pardasi, ko’z ichki suyuqligi, gavxar, shishasimon
tana. Bular ko’zga tushadigan yorug’lik nurini sindirib o’tkazadi va uni ko’zning
ichki to’r pardasida joylashgan retseptorlarga to’plab beradi. Yorug’lik nurini
sindirib o’tkazishda ayniqsa, ko’z gavxari muhim o’rin tutadi. Ko’z oqsil pardaga
o’ralgan ancha murakkab sistema hisoblanadi. Oqsil pardaga tomirli parda va
o’lchamlari 0.001 sm dan juda kichik yorug’lik sezgir elementlardan tuzilgan
to’rsimon parda kelib tutashgan. Bu elementlar ko’zni bosh miya bilan bog’lovchi
ko’rish nervi tolalarining uchlaridir. Ko’zning oldingi qismida oqsil parda shaffof
muguz pardaga, tomirli parda esa kamalak pardaga aylanadi, kamalak pardaning
o’rtasida ko’z qorachig’i deb atalgan teshik joylashgan. Qorachiqning ortida ikki
yoqlama qavariq linza shaklidagi shaffof elastik jism xrustalcha(ko’z gavxari)
joylashgan. Butun ko’z bo’shlig’i shaffof suyuqlik bilan to’lgan. Ko’z suyuqligining
sindirish ko’rsatkichi 1.33 ga, muguz pardaning sindirish ko’rsatkichi 1.38 ga va
xrustalchaniki o’rtacha 1,44 ga teng. Ko‘zdagi yorug‘likni seza oladigan qatlam to‘r
parda hisoblanadi. Shunday qilib, yorug‘lik shox parda, qorachiq, gavhar va
shishasimon jismlardan o‘tib ko‘zning to‘r pardasini yoritishda ko‘rish nervlariga
ta‘sir etish bilan miyada sub`ektiv ko‘rish sezgisini hosil qiladi. Agar uzoqdagi
buyumlarning tasviri to‘r to‘rpardani old tomonida hosil bo‘lsa, bunday ko‘z
8
yaqindan ko‘rar, agar tasvir to‘rpardani orqa tomonida hosil bo‘lsa, uzoqdan ko‘rar
ko‘z deyiladi.
|
: Shablon funksiyalar yaratish va ulardan foydalanish

|
: Shablon funksiyalar yaratish va ulardan foydalanish
|
bet | 3/4 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 106,51 Kb. | | #125890 |
Bog'liq DASTURLASH 53: Shablon funksiyalar yaratish va ulardan foydalanish.
C++ da umumiy turlardan foydalangan holda shablon funksiyalar va sinflar yaratish mumkin. Shablon funksiyalar va sinflar ko’plab turli ma’lumot turlari bilan ishlay oladi.
C++ da umumiy tur uchun dasturlash mumkin. Misol uchun, umumiy turdagi ikki sondan kattasini aniqlovchi funksiya yaratdingiz. Agar siz funksiyani int argumentlar uchun chaqirishingiz kerak bo’lsa, u holda umumiy tur int turi bilan almashitriladi. Agar siz funksiyani ikki double argumentlar uchun chaqirmoqchi bo’lsangiz, u holda umumiy tur double turi bilan almashtiriladi.
Shablonlar asoslari
Shablonlar sinflar va funksiyalarda turlarni parametrlashtirish imkoniin beradi. Siz funksiyalar va sinflarni umumiy tur bilan aniqlay olasiz. Keyinchalik ular kompilyator tomonidan aniq bir tur bilan ishlatiladi.
Shablon tushunchasini yoritib beradigan misol qaraymiz. Tasavvur qiling, ikkita butun, ikkita haqiqiy, ikkita belgi va ikki satrlardan kattasini aniqlash kerak. Buning uchun quyidagicha qayta yuklangan 4 ta funksiya yozilishi kerak:
Shablonlar asoslari
Yuqoridagi 4 funksiya deyarli bir xil, farqi faqat turlarida. Birinchi funksiyada int, ikkinchisida double, uchinchisida char va to’rtinchisida string turlaridan foydalanilmoqda. Agar funksiya quyidagicha umumiy tur orqali yaratilsa, u holda turlar soni ko’p bo’lib ketmaydi va dastur kodi ham uzun bo’lib ketmaydi:
Bu yerda GenericType int, double, char va string turlaridan biri bo’la oladi.
Listing 12.1 GenericMaxValue.cpp
Natija
Ogohlantirish!
Umumiy maxValue funksiyasi ixtiyoriy tur uchun ishlaydi, faqat quyidagi shart ta’minlaanishi lozim:
• Ikkita qiymat ham bir xil turda bo’lishi shart
• Ikki qiymat > operatori yordamida taqqoslanaishi lozim
Maslahat
Shablonlardan foydalanish uchun yoki sintaksislaridan foydalanish mumkin. ko’rinishidan foydalanish maqsadga muvofiq, sababi dan foydalanishda sinf aniqlanishi bilan adashtirib qo’yish ehtimoli bor.
Eslatma!
Shablon funksiyada birdan ortiq parametrlar bo’lishi mumkin. Bu holatda, parametrlar qavs ichida vergul bilan ajratilib yoziladi:
.
Listing 12.2 GNVPassByReference.cpp
Natija
Misol: Umumiy saralash
Bu listingda double turidagi massivni tanlash usuli orqali saralash qaralgan.
Listing 12.3 GenericSort.cpp
Natija
Sinf shablonlari
Siz sinf uchun umumiy turlarni aniqlashingiz mumkin.
Sinf qayerda tur sifatida paydo bo’lsa, o’sha yerda parametrlar turlaridan foydalanish mumkin.
|
| |
: Sinflarni yaratishda operatorlarni qayta yuklash mexanizmidan unumli foydalanish

|
: Sinflarni yaratishda operatorlarni qayta yuklash mexanizmidan unumli foydalanish
|
bet | 2/4 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 106,51 Kb. | | #125890 |
Bog'liq DASTURLASH 52: Sinflarni yaratishda operatorlarni qayta yuklash mexanizmidan unumli foydalanish.
C # har qanday dasturlash tili singari, o'rnatilgan turlarda asosiy operatsiyalarni bajarish uchun ishlatiladigan tayyor leksemalar to`plamiga ega. Masalan, + operatsiyasini ikkita butun sonni qo`shishga uchun ishlatish mumkinligi ma'lum:
/ Butun sonlar bilan + operatsiyasi.
int a = 100;
int b = 240;
int c = a + b; // c endi 340 ga teng
Bu erda hech qanday yangilik yo'q, lekin siz bir xil operatsiyani C # o'rnatilgan ma'lumotlarning aksariyatiga qo'llash mumkin deb o'ylaganmisiz? Masalan, kodni quyidagicha ko'rib chiqing:
// satrlar bilan + operatsiyasi.
satr si = "Salom";
satr s2 = "dunyo!";
satr s3 = si + s2; // s3 endi "Salom dunyo!"
Binar operatorlarni qayta yuklash
namespace ConsoleApplication1
{
class MyArr
{
// Uch o`lchovli fazoda koordinatalar
public int x, y, z;
public MyArr(int x = 0, int y = 0, int z = 0)
{
this.x = x;
this.y = y;
this.z = z;
}
Biri char - uni ko'rib chiqdik. Ikkinchisi int dir. Mashinalarning arhitekturasi qanday kattalikda bo'lsa, int tipining ham kattakigi huddi shunday bo'ladi. 16 bitlik mashinalarda int 16 bit edi. Hozirda esa int ning uzunligi 32 bitdir. int (integer - butun son) tipi charga o'hshaydi. Farqi bir baytdan kattaligidadir. 16 bitli int ning sig'imi -32768 dan +32767 gachadir. 32 bitli int esa -2 147 483 648 dan +2 147 483 647 gacha o'rin egallaydi. Bu ikki butun son tipidan tashqari C++ da ikki tur vergulli, (nuqtali) yani haqiqiy son tipi mavjud. Bulardan biri float, hotirada 4 bayt joy egallaydi.
Ikkinchisi esa double, 8 bayt kattalikka ega. Bularning harakteristikalari quyidagi jadvalda berilgan. Ushbu tiplar bilan ishlaganda unsigned(ishorasiz, +/- siz), signed (ishorali) long (uzun) va short (qisqa) sifatlarini qo'llasa bo'ladi. unsigned va signed ni faqat butun son tiplari bilan qo'llasa bo'ladi.
|
| |
-rasm - Bajardi: ikromov sh. Ilmiy rahbar: abdikamalov b

9
1-jadval.
Sindirish kuchi dioptriya hisobida
58.48
Ko’zning uzunligi
22 mm
Sindiruvchi sirtning egrilik radiusi
5.7 mm
Muhitning sindirish ko’rsatkichi
1.33
To’r
pardaning egrilik radiusi
9.7 mm
Ko’zdagi tasvir havodan farq qiladigan muhit ichida hosil bo’lgani uchun
ko’zning oldingi va ketingi fokus masofalari bir-biriga teng emas (17.1 va 22.8 mm)
binobarin ko’zning tugun nuqtalari bosh nuqtalari bilan ustma-ust tushmaydi. Bu
nuqtalarning hammasi bir-biriga yaqin bo’lgani tufayli ularni ko’zning
optik
markaziga joylashgan deb hisoblasa bo’ladi. Ko’zning sezgirligi masalasi ham ko’z
optik sistemasining muhim jihatlaridan biridir ya’ni ko’zning sezgirligi ko’z optik
sistemasini tushunishda yanada muhim ro’llarni o’ynaydi. To’r pardani egallagan
yorug’lik sezgir elementlar tayoqchalar va kolbachalarga bo’linadi.
Tayoqchalar
yorug’likka juda sezgirdir (oqshom g’ira-shirasida ko’rishimiz shular tufaylidir),
biroq ranglar farqini ajrata olmaydi. Kolbachalar yorug’likni kamroq sezsada,
spektral jihatdan sezgirdir: ular yordamida biz ranglarni ajratamiz. Ko’z to’lqin
uzuznliklarining
juda tor intervalini sezadi, ya’ni ko’rinadigan yorug’likning
uzunligi 0.77 dan 0.38 mk gacha, shunda ham ko’zning bu intervaldagi to’lqin
uzunliklarga sezgirligi turlicha. (Ba’zi odamlarning kengroq 0.9 dan 0.3 mk gacha
intervalni, ya’ni infraqizil va ultrabinafsha sohalarni ham ko’rishini aytib o’tish
qiziqarlidir). Ko’z λ=0.555 mk to’lqin uzuznligiga, yashil rangga eng sezgirdir. Eng
qisqa va eng uzun to’lqinlar uchun ko’zning sezgirligi keskin kamayadi va infraqizil
hamda ultrabinafsha nurlar uchun sezgirlik nolga teng bo’ladi. Shuning uchun ham
quvvati bir xil bo’lgan, ammo, lekin turli rangli yorug’lik
nurlayotgan bir necha
monoxromatik yorug’lik manbalarining yorqinligi ko’zga turlicha ko’rinadi. Yashil
rang manbai eng ravshan ko’rinadi. Masalan, qizil yorug’lik (λ=0.76 mk) yashil
10
yorug’lik singari ravshan ko’rinishi uchun uning quvvati yashil yorug’likning
quvvatidan 20 000 marta ortiq bo’lishi kerak [4].
Kompyuter tashkil etilishi - bet 7

|
Kompyuter tashkil etilishi
|
bet | 7/11 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 207,4 Kb. | | #243349 |
Bog'liq vsgjlrIUhrCEYu4TSDyGQRCKG1h6q8YUumumiy maqsadlar uchun registrlar - asosan amalga oshirilayotgan dastur tezligini sezilarli darajada oshirishi mumkin bo'lgan kompyuterning manzil maydoniga turli xil hisoblagichlar va ko'rsatkichlar sifatida ishlatiladigan yuqori tezlikli xotira xujayralari;
kesh xotirasi - qisqa muddatli saqlash, hisobga olish va ma'lum muddatda qayta ishlangan yoki hisob-kitoblarda ishlatiladigan ma'lumotlarning yuqori tezlikli xotirasidagi blok. Bu protsessor ishlashini yaxshilaydi;
ma'lumotlar uzatish avtobus - boshqa kompyuter qurilmalari bilan ma'lumotlar almashinuvini amalga oshiruvchi interfeys;
soat generatori (pulslar);
chiqib ketish tekshiruvi;
Protsessorning asosiy xususiyatlari:
Soat chastotasi - protsessor bir soniyada amalga oshiradigan elementar operatsiyalar soni (tsikllar). Soat chastotasi megahertz (MHz) yoki gigagerts (GGs) da o'lchanadi. Soat chastotasi qancha ko'p bo'lsa, protsessor tezroq bo'ladi. Ushbu bayonot bir nechta protsessorlar uchun amal qiladi, chunki protsessorlarning turli modellarida ma'lum bir amallarni bajarish uchun turli xil soat tsikllari kerak.
Raqamli - tsiklida qayta ishlanadigan (yoki uzatiladigan) ma'lumotlarning ikkilik bit (bit) soni. Bit o'lchami ham protsessorda RAMga murojaat qilish uchun ishlatilishi mumkin bo'lgan ikkilik raqamlarning sonini aniqlaydi.
Protsessorlar shuningdek quyidagilar bilan tavsiflanadi: protsessor turi "yadro" (ishlab chiqarish texnologiyasi, mikroprosessorning minimal elementlari qalinligi bilan aniqlanadi); avtobus chastotasi Ular ishlaydilar; kesh hajmi; ma'lum bir oilaga tegishli (shuningdek, ishlab chiqarish va modifikatsiya); "Forma faktor" (standart qurilma va tashqi ko'rinish) va qo'shimcha funktsiyalar (masalan, grafik, video va ovoz bilan ishlashni optimallashtirish uchun mo'ljallangan "multimedia buyruqlar" maxsus tizimining mavjudligi).
Bugungi kunda deyarli barcha IBM PC-mos ish stoli kompyuterlar ikkita asosiy ishlab chiqaruvchilar (ikkita oila) - Intel va AMD.
IBM kompyuterining barcha tarixida Intel mikroprotsessorlari oilasi sakkizta asosiy avlodni o'zgartirdi (i8088dan Pentium IVgacha). Bundan tashqari, Intel korporatsiyasi Pentium protsessorlarining (Pentium Pro, Pentium MMX, Intel Celeron va boshqalar) yon mahsulotlarini chiqarib yuboradi. Intel mikroprotsessor avlodlari tezligi, me'morchiligi, form-omil va boshqalar bilan farqlanadi. Va har bir avlodda har xil modifikatsiyalar paydo bo'ldi.
Bugungi kunda Intel mikroprotsessor raqobatchisi AMD mikroprotsessorlari: Athlon, Sempron, Opteron (Shanxay), Phenom.
Intel va AMD mikroprotsessorlari mos kelmaydi (har ikkisi ham IBM PC muvofiqligiga mos keladi va bir xil dasturlarni qo'llab-quvvatlasa ham) va mos keladigan anakartlar va ba'zan xotira talab qiladi.
Makintosh (Apple) kabi shaxsiy kompyuterlar uchun o'zlarining protsessorlari ishlab chiqariladi. Mac.
|
| |
Kompyuter tashkil etilishi - bet 9

Kesh
Markaziy protsessor doimo xotiradan ishlaydi. Biroq, RAM tezligi juda yuqori emas, shuning uchun protsessor u bilan ishlashda o'zining to'liq hisoblash salohiyatini ochib beradi. Shuning uchun protsessorlar o'zlarining kichik, ammo tez xotirasi bor. U "Kesh" deb ataladi. Odatda, protsessorda bunday xotira 256Kb dan 2Mb gacha. Kesh, o'z-o'zidan, yaqin kelajakda protsessor tomonidan talab qilinishi mumkin bo'lgan ma'lumotlarni saqlaydi. Shuning uchun, ma'lumotlar bilan ishlashni amalga oshirishdan oldin, protsessor ularni birinchi bo'lib keshda izlaydi. Keshlar darajalariga bo'linadi: odatda, ikki darajali tizim protsessorlarda (L1 va L2 kesh deb ataladi) ishlatiladi. Birinchi darajadagi kesh uning kichik o'lchamlari (yuqori tezlik) va ikkinchi darajali - katta hajmi bilan ajralib turadi. Uchinchi darajali kesh juda katta, lekin u sekin va faqat CPUning ba'zi modellarida topiladi. Kesh, protsessorning silikon substratining muhim (ba'zan katta) qismini egallab turgani sababli protsessorning xarajatlarini sezilarli darajada aniqlaydi. Protsedura sifatida kesh qanchalik katta bo'lsa, protsessor tezroq bo'ladi. Lekin bu har doim ham shunday emas. Ko'pincha, 128KB kesh protsessor va 1MB L2 keshga ega bo'lgan protsessor o'rtasidagi ishlash farqlari protsessorning narxining oshishi bilan taqqoslanmaydi. Shunday qilib, katta L2 kesh qiymatlarini surishingiz kerak emas (masalan, 512Kb L2 bilan Athlon 64 protsessorlari L2 2Mb keshiga ega bo'lgan Pentium 4 protsessorlari bilan yaxshi raqobatlashadi.) Texnik jarayon
Bir tomondan, protsessor ishlab chiqariladigan texnologik standartlar uning ishlab chiqaruvchilari (muhandislar, ishlab chiqarish quvvati va boshqalar) muammosidir. Biroq so'nggi besh yil ichida hamma narsa o'zgardi. Endilikda, ishlab chiqaruvchilar protsessorning issiqlik tarqalishini kamaytirish uchun protsessor ishlab chiqarish tezligini kamaytirishga majbur. Oddiy foydalanuvchi bu alohida e'tiborga e'tibor bermasligi kerak, lekin siz bilishingiz kerak: bular kichikroq. jarayonlar (va CPU-dan tashqari), CPU issiqligi past bo'ladi. Barcha zamonaviy protsessorlar 0,09 mikron norma asosida ishlab chiqarilgan, 0,065 mikron massa taqsimoti yo'lida. Protsessorlarni ishlab chiqaruvchilar uchun yangi texnologiyalarni joriy qilish chip maydonini qisqartirish emas, balki CPU samaradorligini oshirishning muhim omilidir. Axir, bularning hammasi nozikroq. oldindan belgilangan issiqlik chegaralaridan tashqariga chiqmasdan yuqori chastotali (va ishlashga) ega bo'lgan protsessorlarni ishlab chiqarish mumkin bo'ladi.
|
Processor xotirasi - Kompyuter tashkil etilishi

|
Kompyuter tashkil etilishi
|
bet | 4/11 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 207,4 Kb. | | #243349 |
Bog'liq vsgjlrIUhrCEYu4TSDyGQRCKG1h6q8YU3. Processor xotirasi.
Protsessor xotirasi qisqa va uzoq muddatli ma'lumotlarni saqlash uchun mo'ljallangan - komandalar va ma'lumotlar kodlari. Xotiradagi ma'lumotlar ikkitomonlama kodlarda saqlanadi, har bir bit - birlik hujayra - "0" yoki "1" qiymatini qabul qilishi mumkin. Har bir xotira xujayrasi o'ziga xos koordinata tizimida uni aniqlab beruvchi o'z manziliga ega. Xotirada axborotni saqlashning minimal adreslangan birligi odatda 8 baytdan iborat bo'lgan baytdir.
Qayta ishlangan so'zning uzunligi 8 (masalan, 5, 7, 9 ...) bo'lmagan protsessorlar va kompyuterlar bor va ularning baytlari sakkiz-bit emas, lekin PC dunyosida ular bilan to'qnashuv mavjud emas. Bundan tashqari, ayrim tizimlarda (odatda aloqa) sakkizta bittadan bittadan bit ma'lumotlar to'plamiga sektsiya deb ataladi. "Oktet" nomi, odatda, bu 8 bitni ochiq manzilga ega emas, lekin ular faqat bitlarning uzunligida joylashganligi bilan tavsiflanadi.
Vaqt o'tishi bilan katta (o'lchamdagi) kompyuterlarning paydo bo'lishi xotiraning ichki va tashqi qismga bo'linishini tashkil etdi. Ichki xotira bilan, protsessor ichida joylashgan "shkafi" (yoki unga mahkam bog'langan) nazarda tutiladi. Bu elektron va magnit xotirani (magnit yadrolar) o'z ichiga olgan. Tashqi xotira magnit disklarda (va birinchi bo'lib davulda) va kasetlarda harakatlanuvchi media drayvlar bilan jihozlangan alohida qurilmani taqdim etdi. Vaqt o'tgach, barcha kompyuter qurilmalari bitta kichik holatga tushib qoldi va kompyuterga nisbatan xotiraning oldingi tasnifi quyidagi tarzda qayta tuzilishi mumkin:
· Ichki xotira - anakartga yoki kengaytirish kartalariga o'rnatilgan elektron (yarim o'tkazgich) xotira;
· Tashqi xotira - xotira axborotni saqlash uchun turli asoslarga ega va odatda ko'chma axborot vositalari bilan jihozlangan. Hozirgi vaqtda bu magnit (disk va lenta) xotira qurilmalari, optik va magneto-optik xotiradan iborat. Tashqi xotira qurilmalari kompyuter tizimida va alohida holatlarda, ba'zan esa kichik idishning o'lchamiga etib borishi mumkin.
Protsessor uchun ichki xotiraga to'g'ridan-to'g'ri kirish mumkin, bu dastur tomonidan belgilangan manzilga kiradi. Ichki xotira bir o'lchamli (chiziqli) manzil bilan tavsiflanadi, bu ma'lum bir sig'imning ikkilik sonidir. Ichki xotira operatsion xotiraga bo'linadi, ularda axborot protsessor tomonidan har qanday vaqtda o'zgartirilishi va protsessor faqat o'qishi mumkin bo'lgan doimiy ma'lumotlar. Xotira hujayralarining farqli o'laroq har ikkalasida ham o'qish va yozish mumkin va RAM tasodifiy erkin foydalanish xotirasi - RandomAccessMemory (RAM) - faqat o'qish xotirasidan (ReadOnlyMemory, ROM) farqlanadi. Tashqi xotira yanada murakkab tarzda ko'rib chiqiladi - har bir hujayrasi o'z navbatida muayyan blok ichida o'z manziliga ega, va bu o'z navbatida ko'p o'lchovli manzilga ega. Jismoniy ma'lumotlar almashinuvi jarayonida blok faqat bir butun sifatida o'qilishi yoki yozilishi mumkin.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati
|
bet | 11/11 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 207,4 Kb. | | #243349 |
Bog'liq vsgjlrIUhrCEYu4TSDyGQRCKG1h6q8YUFoydalanilgan adabiyotlar ro'yxati.
1. Voroisky F.S. Informatika. Entsiklopediya lug'atining ma'lumotnomasi: zamonaviy axborot va telekommunikatsiya texnologiyalariga nazariyalar va faktlar bo'yicha kirish. - M.: FIZMATLIT, 2006. - 768 p.
2. Gridina E. A. Zamonaviy rus. So'zlarning shakllanishi: nazariya, tahlil algoritmlari, o'quv. Kurs kitobi / T. A. Gridina, N.Konovalova. - 2 nashr. - M.: Ilmiy: Flint, 2008. - 160 p.
3. Magilev P.K. Kompyuter fanlari bo'yicha seminar; 2005 yil, 2-yanvar
4. McCormick D. Windows, Word, Word Excel da ishlash sirlari. Yangi boshlanuvchilar uchun keng ko'lamli qo'llanma: Trans. ingliz tilidan Timonin. - Xarkov: "Kitob klubi" Oila o'tish klubi ", 2008, 240 p .: Il.
Makarova, Informatika. Kompyuterda ishlash texnologiyalari bo'yicha seminar. - tahrirlangan / Makarova, -Edz. 3-may, 2005-yil.
6. Sobol B.V. Informatika: darslik / B.V. Sobol va boshqalar - Ed. 3-chi dopol. va pererabat. - Rostov n / d: Feniks, 2007. - 446 p.
7. O'quvchilar va talabalar uchun rus tilining etik lug'ati. 1000 dan ortiq so'z / komp. E. Gruben. - M: LOKID - matbuot, 2007. - 576 p.
8. Yagudin R. M. rus tili. Grammatika. Imlo. Tinish. : To'g'ri. - 4-nashr, o'chirildi. - Ufa: Bashkortostan, 2005. -280 p.
http://fayllar.org
|
| |
Kompyuter tashkil etilishi - bet 10

Texnologiyani qo'llab-quvvatlash.
Muayyan vazifalarni bajarilishini optimallashtirish uchun protsessor ishlab chiqaruvchilari o'zlarining protsessorlariga maxsus ko'rsatmalar to'plamlarini kiritadilar. Masalan, SSE (SSE2, SSE3), 3DNow!, Kengaytirilgan 3DNow! va h.k. Ushbu yo'riqnomalar protsessor yadroining ijro etuvchi qismiga hech qanday o'zgartirishlar kiritmaydi, ammo buyruqlarning murakkab ketma-ketligini, qisqartirilgan buyruqlar va protsessor ishini soddalashtirishga imkon beradi. Asosan, bunday qo'shimcha buyruqlar multimediya tilt dasturlarida hosildorlikni oshirish uchun mo'ljallangan. Protsessorlarning salohiyatini to'liq ochish uchun ushbu dasturlarda ma'lum ko'rsatmalar to'plami (masalan, deyarli barcha SSEni qo'llab-quvvatlaydi, ba'zilari esa SSE yo'qligi sababli ishlamaydi), ammo nazariy jihatdan har qanday ko'rsatmalar uchun optimallashtirilgan dastur qo'llab-quvvatlanmasdan ishlashi kerak bular Biroq, dasturiy ta'minot ishlab chiqaruvchilari har doim bunday imkoniyatni qoldirmasliklari mumkin (ehtimol, juda yomon ishlashi tufayli?). Sizning ma'lumotlaringiz uchun SSE kitlari Intel tomonidan ishlab chiqilgan. Va AMD 3DNow-ni chiqardi! Demak, deyarli barcha zamonaviy AMD protsessorlari SSE (2, 3) ni qo'llab-quvvatlaydi. Intel protsessorlarida 3DNow-ning qo'llab-quvvatlashi yo'q! (chin dildan gapirish - kichik halok :) Ichki xotira tekshiruvi
Uzoq vaqt davomida ushbu atama CPU uchun tegishli emas edi. Biroq, AMD, yangi avlod K8 protsessorlarida, protsessorda xotira tekshiruvchisini oldi va ko'mdi. Bir necha marta takrorlanganidek, protsessor har doim RAM bilan ishlaydi. RAM bilan ishlashning tezligi yuqori ishlashni ta'minlashda eng muhim parametrdir. Avvalroq, operativ xotira bilan ishlaydigan CPU sxemasi mavjud edi: "Protsessor - Chipset - RAM". Ular bu yo'lni kesib olishga qaror qilishdi va xotira nazoratini chipsetdan CPUga "topshirdilar". Shunday qilib, sxema "Protsessor - RAM" ga soddalashtirilgan. Intel, chipset ishtirok etgan an'anaviy sxemaga amal qiladi. Hech bo'lmasa, yopishganda. Shuning uchun AMD protsessorlari haqida bir necha so'z aytaman. Ayni paytda AMD uchun ikkita mavjud platforma mavjud. Ular Socket 754 va Socket 939. Bu platformalar uchun protsessorlar me'moriy jihatdan farq qilmaydi, biroq ular boshqa xotira tekshirgichi ko'rinishida farq qiladi: Sockett 939 ikkita kanalli tekshiruvgichga ega, 754 esa bitta kanalli tekshiruv qurilmasiga ega. Ya'ni Ikkita xotira paneli yordamida C939 tizimidagi tizim 754 (ikki barobar teng) dan ikki barobar ko'p yig'iladigan xotira hajmini ko'rsatadi. Ammo bitta kanalli xotira tekshiruvi tizimlaridan qo'rqmaslik kerak: K8 protsessorlari uchun ishlashning farqi 10% dan kam. Holbuki, xotira bilan ishlash tezligi (PSP - Peak Bandwidth) xotirasidagi (PSP - Peak Bandwidth) xotirjamligidan ko'ra ko'proq latentligiga (zamonaviy sharoitlarda) bog'liq, ammo bu mutlaqo boshqacha mavzu.
|