nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Xorazm-126 - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

|
Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti Pdf ko'rish
|
bet | 227/386 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 8,59 Mb. | | #257248 |
Bog'liq qorakolXorazm-126.
«Paxta» ilmiy ishlab chiqarish birlashmasining Xorazm tajriba tayanch punktida
Xorazm-125 navidan yakka tanlash yo’li bilan D.Yo’ldoshev, K.Matnazarov, A.Iskandarov,
A.Hasanova, Sh.I.Ibragimov, I.Bahromov, No Gi Xvalar tomonidan yaratilgan.
Nav 1997 yilda davlat reyestriga kiritilgan.
Tupining bo’yi 90-120 sm, piramida-ustunsimon, poyasi yashil, kam tuklangan, ko’sagi
tuxumsimon, 1000 dona chigit massasi 100 g. O’rtacha hosildorligi 40,8 s.
Vegetasiya davri 119 kun. Bir ko’sakdagi paxta massasi 5,2 g, tola chiqishi 37,0 %, viltga
chidamli. Tolasi V tipga mansub. Mikroneyr ko’rsatkichi 4,1.
Xorazm-127.
163-F navi S-9062 navi bilan chatishtirilib, ko’p marotaba yakka tanlash hamda
qayta tanlash yo’li bilan yaratilgan. 2002 yilda Davlat Reyestriga kiritilgan.
O’suv davri 120-130 kun. Poyasi tik, bo’yi 90-120 sm, tanasi yashil, o’rtacha tuklangan. Hosil
shoxlari 5-6 bo’g’imdan chiqadi. 1,0-1,5 tipda shoxlaydi. Chigiti och yashil, kulrang. 1000 dona chi-
git massasi 122-132 g. Moydorligi 24,5 foiz. Tola chiqishi 36,5-38,4 foiz, tola uzunligi 34,5-36 mm,
uzulish uzunligi 26,2 gk, nisbiy uzulish kuchi 26,0-27,3 gk/teks. Sifat markazi ma’lumotiga ko’ra,
tolaning mikroneyr ko’rsatkichi 4,2-4,4 ga teng.
Uzun (ingichka) tolali navlardan quyidagilar ekiladi:
Termiz-16.
O’zPITISurxondaryo filialida A.G.Gavrilov, N.Xolmurodov va boshqalar tomonidan
duragaylash usulida yaratilgan. Bir ko’sakdagi paxta massasi 3,2 g, tola chiqishi 33,7 foiz. Shtapel
uzunligi 39,1 mm, tolaning pishiqligi 4,6-4,7 gk, nisbiy uzilish kuchi 36,6 gk/teks, o’suv davri 119
kun. III tip tola beradi. Fuzarioz vilt kasalligiga chidamli.
Termiz-24.
O’zPITI Surxondaryo filialida tanlash yo’li bilan yaratilgan. Bir ko’sakning vazni 2,8
g, tola chiqishi 33 foiz. Tola shtapeluzunligi 39,7 mm. Tolaniig pishiqligi 4,7 gk, nisbiy uzilish kuchi
36,2 gk/teks. II tip tola beradi.
Termiz-31
navi O’zPITI Surxondaryo filialida A.E.Avliyoqulov, A.A.Tvorogova,
Sh.I.Ibragimov va boshqalar tomonidan 6608.V x Termiz-11 navlarini chatishtirish va turlararo
duragaylash hamda qayta tanlash yo’li bilan yaratilgan. 1997 yilda Davlat reyestriga kiritilgan.
Navning tupi cheklangan tipda, konussimon, bo’yi 100-120 sm, ayrim hollarda har bir tupida 1-2 ta
uzun hosil elementlari, 2-3 ta ko’sak bo’ladi. Birinchi hosili 3-4 bo’g’inlarida paydo bo’ladi. Ko’sagi
o’rtacha kattalikda, tuxumsimon, yuraksimon, o’tkir burunli, yaxshi ochiladi, ochilgach paxtasi
chanoqlardan to’kilmaydi. Tolasining pishiqligi 4,8 gk, nisbiy uzilish kuchi 33,3 gk/teks, uzunligi
38,9 mm, tola chiqishi 34,6 % gacha. O’suv davri 115 kun. Tolasining rangi oppoq, jahon standartiga
to’g’ri keladi. Fuzarioz va ildiz chirish kasalliklariga chidamli.
|
| |
[Рецензирование] - Reja: Taqdimot dasturlari

1.14.
[Вид] (Ko’rinish) –foydalanuvchilar
ushbu lenta yordamida, listlar ko’rinishini
o’zgartirish, bir va bir nechta listlarni yonma –yon qilib ko’rish, slayd maketlarini o’zgartirish,
ko’rinuvchi oynalarni almashtirish, yangi makros ya’ni
makro buyruqlarni kiritish, umuman
listlar ustida amaliy ishlarni bajarishlari mumkin.
Biz yuqorida
MS Power Point 2013 dasturining menyulari va ularning lentalari bilan tanishib
chiqdik. Shuni yodda saqlangki har bir menyu lentalarining o’z vazifalari bor.
MS Power Point
2013 dasturida taqdimotlarni tayyorlash strukturasi.
Quyida biz, Power Point 2013 dasturida ishga tushirilgan slayd ya’ni listning ko’rinishi
va uning
strukturasi nimadan iboratligini yoritib o’tamiz.
Sichqonchaning chap tugmasini Powr Point 2013 dasturi ustiga ikki marta bosib uni ishga
tushuramiz. Ishga tushurilgan dasturning [Главная] (Asosiy) lentasida joylashgan “Создат слайд”
(Slaydni yaratish) buyrug’ini bosamiz.
Ushbu buyruq tarkibida,
yaratilinayotgan slayd uchun bir qancha maketlar mavjud.
Foydalanuvchilar yaratilinayotgan elektron hujjat maqsadidan kelib chiqqan holda,
ixtiyoriy
slaydlarga ixtiyoriy maketlarni joylashtirishlari mumkin.
20-rasm. Standart slayd (list)ning ko’rinishi
Standart ravishda slayd strukturasi beshta asosiy qismdan tashkil topgan bo’ladi. Bular:
1.
“Загаловок слайда” (Slayd sarlavhasi) – slaydning yuqori qismida joylashadi;
2.
“Текст слайда” (Slaydning matni) –yaratilinayotgan slaydning asosiy qismi. Ushbu qism
o’ziga matn, jadval,
diagramma, maxsus figura (chizma), audio va vidoe kengaytmali faylni va
boshqa obyektlarni oladi;
3.
“Дата и время” (Sana va vaqt) –slaydning pastgi chap burchagida turuvchi obyekt;
4.
“Нижний колонтитул” (Quyi kolontitul) –foydalanish kerak bo’lganda ishlatilinuvchi
obyekt;
5.
“Номер слайда” (Slayd raqami) –ish jarayonida slaydga avtomatik o’rnatiluvchi maxsus
obyekt.
Shuni yodda tuting, siz yuqoridagi ixtiyoriy obyektni o’zgartirishingiz yoki o’chirib tashlashingiz
mumkin.
Taqdimot slaydlarini dizaynlash uchun [Дизайн] lentasi mavjud.
Dizaynlash slayd bet
xususiyatlarini sozlashdan boshlanadi. [Дизайн] lentasining [Настроить] bo’limidagi [Размер
слайда] bu ishni amalga oshirish uchun mo’ljallangan. Unda slayd betining turi, o’lchamlari va
betlashni boshlash uchun raqam ko’rsatish lozim. [Ориентация слайдда]
betni kitobga oid
[Книжная] yoki albomga oid [альбомная] ko’rinishga o’tkazish uchun xizmat qiladi.
Qayta tiklanish usuli - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

4. Qayta tiklanish usuli. Qayta tiklanish usulida asosiy kapitalning ishlab
chiqarish natijlariga o’tkazilgan qiymati, bu vositalar bir qator doiraviy aylanishlarni
o’z ichiga olgan muayyan davr davomida yeyilib, ishdan chiqqandan keyin pul
shaklidan yangi asosiy kapital shakliga aylanadi. Aylanma kapital har bir doiraviy
aylanishdan keyin ashyoviy-buyum shaklida qaytib tiklanadi.
Tadbirkorlik kapitali o’z harakatida ishlab chiqarish va muomala bosqichlarini
bosib o’tadi. Shu sababli uning
aylanish vaqti (Av) ishlab chiqarish vaqti (Iv) va
muomala vaqti (Mv) yig’indisidan iborat:
Mv Iv Àv
.
Sarflangan mablag’larning ishlab chiqarish jarayonida bo’lish vaqti, ya’ni ishlab chiqarish vositalari sotib olingandan tayyor tovar bo’lgan davrgacha o’tgan vaqt ishlab chiqarish vaqtini, muomala jarayonida bo’lish vaqti, ya’ni ishlab chiqarish vositalari sotib olish va tayyor tovarlarni sotish uchun ketgan vaqt muomala vaqtini tashkil etadi. Ishlab chiqarish vaqti uch qismdan iborat
bo’ladi:
1) bevosita mehnat jarayoni yoki ish davri (Id);
2) turli tanaffuslar davri (Td);
3) ishlab chiqarish vositalarining ishlab chiqarish zaxiralarida bo’lish davri (Zd).
Demak,
Zd Òd Id Iv
.
Ish davri – ishlab chiqarish vaqtining asosiy tarkibiy qismidir . Bu vaqt
davomida mahsulot mehnatning bevosita ta’siri ostida bo’ladi. Ish davrining uzunligi
ishlab chiqariladigan mahsulot xususiyatiga, qo’llaniladigan mehnatning miqdori va
uning unumdorligi darajasiga bog’liqdir.
Tanaffuslarni tabiiy jarayonlarning mehnat buyumlariga ta’sir ko’rsatish zarurligi va tashkiliy tavsifdagi sabablar taqozo etadi. Birinchi holda, mehnat
214
buyumlari u yoki bu darajada uzoq davom etadigan jismoniy, kimyoviy va biologik
jarayonlarning ta’siri ostida bo’ladi (quritish, achitish va shunga o’xshash jarayonlar).
Bunda mehnat jarayoni qisman yoki to’liq to’xtaydi, ishlab chiqarish jarayoni esa
davom etadi. Tashkiliy sabablarga ko’ra tanaffuslar vaqti korxonalarning ish rejimi
bilan, shuningdek ishlab chiqarishni tashkil qilish xususiyatlari bilan belgilanadi.
Tadbirkorlik kapitali pul shaklining doiraviy aylanishi

212
Iv Iv
T . . . I . . . T’ P’ T
Ik Ik
Tadbirkorlik kapitali tovar shaklining doiraviy aylanishi:
Iv
T P T . . . I . . . T’
Ik
Kapital o’z harakatini qanday ijtimoy-iqtisodiy shakllarda amalga oshirmasin,
ular uchun yuqorida ta’kidlaganimizdek, doiraviy aylanish va uning bosqichlarining
harakat ko’rinishi umumiy. Shu bilan birga xo’jalik yuritishning ayrim shakllarida
tadbirkorlik kapitalining doiraviy aylanishi, ularning bosqichlari va harakat shakllari
o’zlarning iqtisodiy mazmuni jihatidan farqlanadi.
5. Tadbirkorlik kapitalining aylanishi.
Asosiy va aylanma kapital
Tadbirkorlik kapitalining harakati bir doiraviy aylanish bilan to’xtab qolmaydi,
balki u uzluksiz davom etib, takrorlanib turadi.
Doiraviy aylanishlarning bunday
uzluksiz takrorlanib, yangilanib turishi tadbirkorlik kapitalining aylanishi
deyiladi.
Kapitalning ayrim qismlari turli tezlikda harakat qilishi tufayli sarflangan
mablag’larning aylanish tezligi turlicha bo’ladi. Masalan, unumli iste’molda bo’lgan
xomashyo va materiallar qiymati, bir doiraviy aylanishdan keyin boshqa qismi
masalan, mehnat qurollari qiymati bir necha doiraviy aylanishdan keyin o’zining
boshlang’ich shakliga qaytadi.
Kapital o’zining aylanish tavsifiga ko’ra ikki qismga: asosiy va aylanma
kapitalga bo’linadi.
Asosiy kapital – ishlab chiqarish jarayonida bir nechta doiraviy aylanishlar
davomida qatnashadi, o’zining qiymatini tayyorlanayotgan mahsulotga
(xizmatga) bo’lib-bo’lib, asta-sekinlik bilan o’tkazib boradi va bir necha yillik
Andozani yaratish bosqichida

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.530
1-rasm. Hujjatlarni generatsiyalash jarayonining funksional modeli
Andozani sozlash bosqichida andoza elementlari manba jadval ma'lumotlari yoki
so'rovlardan olingan ma'lumotlar bilan taqqoslanadi. Andozani to'ldirish parametrlari interaktiv
sozlanadi. Bunda hujjat strukturasining har bir elementi ma'lumotlar bazasi jadvalidagi maydon
bilan taqqoslanadi. Foydalanuvchi jadvallar va maydonlarning rasmiy nomlarini, jadvallar
orasidagi munosabatlarni bilishi shart emas. Jadvallarning tuzilishi haqidagi barcha kerakli
ma'lumotlar tizimining xizmat ko'rsatish bazasi orqali qulay shaklda taqdim etiladi.
DISPLEY (ingl. Display) - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 213/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)DISPLEY (ingl. Display) — marketingda, odatda, odamlar gavjum ko‘chalarda, savdo- sotiq inshootlarida, ko‘rgazma zallarida yoki peshtaxtalarning eng ko‘rinarli joylarida tovarlar yoki xizmatlar reklamasini namoyish etish uchun foydalaniladi. Reklama agentliklari uning yordamida ulkan muvaffaqiyatlarga erishmoqdalar.
DISPONENT (lot.) — 1) firma ishlari bo‘yicha vakil, buyruq beruvchi boshqaruvchi; 2) Komissionerlar yoki bank korrespondentlari hisoblarida erkin summaga ega bo‘lgan jismoniy yoki yuridik shaxs.
DISPONIRLASH (lot.) — bank korrespondentlari yoki komissionerlar hisoblaridagi bo‘shab qolgan summalarni boshqarish.
DISPROPORTSIYA (lot.) — ayrim qismlardagi nomutanosiblik mos kelmaslik proportsionallikning yo‘qligi. DIST – qimmatli qog‘ozlar bahosini aks ettiruvchi tiker tasmasida ko‘rsatilgan aksiyalar sotuvi haqidagi ma’lumotlar.
DISTANTSION FRAXT (lot.) — yuk tashish masofasiga proporsional ravishda to‘lanadigan yuk haqi.
DISTRIBYUTER – 1. O‘z jamg‘armasiga ega bo‘lgan, o‘zi sotib olish bilan shug‘ullanuvchi mustaqil firma yoki yirik firmaning xorijiy davlatdagi yagona vakili. 2. Distribyutor turli firma va do‘konlarga, shuningdek so‘nggi iste’molchi sifatidagi sanoat korxonalari, kooperativlar, ustaxonalarga chakana narxlarda sotish maqsadida mahsulotlar sotib oluvchi mustaqil ulgurji o‘rtachi. Shu bilan birga u mahsulot sotish va ishlab chiqarish iste’moliga tayyorlashda ham xizmatlar ko‘rsatadi.
DISTRIBYUTERLAR (ing.) — kelishilgan hudud (bozor) doirasida ma’lum tovarlar (xizmatlar)ni sotish yoki qayta sotishga alohida va ustunlik huquqi berilgan yuridik yoki jismoniy shaxslar.
DISTRIBYUTER XIZMATLARI (lot.) — uskunalar va nou-xauni sotib olishga hamda uskunalarni o‘rnatish va tuzatish, foydalanuvchilarni o‘qitish va konsultatsiya xizmatlarini beradigan marketing va vositachilar xizmatlari kompleksi.
DISTRINCHAS (lot.) — agarda qandaydir shaxs tomonidan qimmatli qog‘ozlarga da’vo qilingan bo‘lsa, ushbu qimmatli qog‘ozlarni sud tomonidan xatga olish yoki shu bo‘yicha dividendlar to‘lash.
|
| |
DIVIDEND MANDATI - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 215/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)DIVIDEND MANDATI – egasining aksiyadorlik jamiyati sof foydasining bir qismini olish vakolatini tasdiqlovchi hujjat.
DIVIDEND OLISH KUPONI- aksiyalarning foyda olish huquqini beruvchi yirtma qismi.
DIVIDEND RO‘YXATI — dividendlar oladigan barcha aksiyalar egalari ro‘yxati. Jahon amaliyotida D.r. kuni odatda to‘lov muddatigacha 3 - 4 hafta oldin e’lon qilinadi.
DIVIDENDLAR — aksiyalar bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan daromad; yuridik shaxs tomonidan uning muassislari o‘rtasida (ishtirokchilari, a’zolari o‘rtasida ularning ulushlari, paylari, hissalari bo‘yicha) taqsimlanadigan sof foydaning va (yoki) o‘tgan yillardagi taqsimlanmagan foydaning bir qismi; yuridik shaxs tugatilganda mol- mulkni taqsimlashdan olingan, shuningdek muassis (ishtirokchi, a’zo) tomonidan yuridik shaxsda ishtirok etish ulushini (payini, hissasini) olgandagi daromadlar, bundan muassis (ishtirokchi, a’zo) ustav fondiga (ustav kapitaliga) hissa sifatida kiritgan mol-mulkning qiymati chegiriladi, taqsimlanmagan foyda ustav fondini (ustav kapitalini) ko‘paytirish uchun yo‘naltirilgan taqdirda, yuridik shaxs aksiyadorining, muassisining (ishtirokchisining, a’zosining) qo‘shimcha aksiyalar qiymati, aksiyalar nominal qiymatining oshishi, ulush (pay, hissa) qiymatining oshishi tarzida olingan daromadlari.
DIVIDENDNI QOPLASH — foyda bilan dividendlarni qoplash ko‘rsatkichi: soliqlarni va boshqa majburiy chegirmalarni to‘lagandan keyin kompaniya foydasining dividendlar summasiga nisbati. DIXOTOMIYA - iqtisodiy tushunchani biror alomatiga ko‘ra ikkita toifaga bo‘lish.
DIZAJIO (ital.) — turli xil qiymatlar (foizli qimmatbaho qog‘ozlar, pul, ko`chirma veksellari) uchun birja bitimlari tuzilganda ularning umumiy kursidan ushlab qolish.
DOIMIY DEMPING - doimiy ravishda tovarlarning eksport bahosini normal bahoga nisbatan past baholarda sotish.
DOIMIY HISOBLAR - bu hisobot davri oxiriga saldoga ega bo‘lib, buxgalteriya balansida aks ettiriladigan aktivlar, majburiyatlar, sarmoyalar hisoblaridir. Doimiy hisoblar aktiv, passiv, kontr-aktiv va kontr- passivlarga bo‘linadi.
DOIMIY KAPITAL — ishlab chiqarish vositalariga solingan dastlabki kapital qiymatining avanslangan qismi. Qiymatning ko‘payish jarayonidagi roli bo‘yicha D.k. o‘zgaruvchi kapitaldan farq qiladi. Ishlab chiqarish jarayonida D.k. qiymati mehnat mahsulotiga o‘tkaziladi va uning miqdori o‘zgarmaydi. D.k. qo‘shimcha qiymat manbai bo‘la olmaydi. Tovarlar sotilganda D.k. xarajatlari qoplanadi. Kapitalist D.k. ni har tomonlama tejashdan manfaatdor, unga kapitalning mavjud hajmida qo‘shimcha qiymat ishlab chiqarishni ko‘paytirish imkonini beradi.
|
| |
DISKONTLI KREDIT - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 212/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)DISKONTLI KREDIT — markaziy bank foiz evaziga tijorat banklariga ajratadigan kredit.
DISKONTLI OBLIGATSIYA - belgilangan qiymatga muqobil tarzda diskont bilan sotiladigan obligatsiya. Obligatsiya foizi belgilangan qiymat va sotuv qiymati o‘rtasidagi farq shaklida to‘lanadi.
DISKONTLI QIMMATLI QOG‘OZ - chegirmali qimmatli qog‘oz.
DISKONTLOVCHI - veksellarni hisobga oluvchi shaxs.
DISKONTYOR (ing.) — 1. Veksellar hisobini yurituvchi shaxs; 2. Pullarni maydalash bilan shug‘ullanuvchi shaxs.
DISKRETSION HISOB — broker va boshqa shaxslarning chiqadigan mablag‘idan hisob egasining har bir shunday topshiriqqa oldin roziligini olmasdan sotib olish va sotish topshirig‘ini to‘lashi mumkin bo‘lgan hisobi. Hisob egasi bilan oldindan kam qamrovli bitim tuzish kerak.
DISKRETSION MARKAZLAR — xarajatlar (natijalar) me’yorlarini qat’iy o‘rnatish imkoniyati yuk ma’muriy bo‘linmalar, bu yerda marketing budjeti xarajat moddasi moslanuvchanligidagi faoliyatni maksimal sifatli ta’minlashni talab etadi. DISKRETSIYA (lot.) — o‘z xohishiga ko‘ra vazifador shaxs va davlat organi tomonidan qandaydir masalani yechish.
DISKRIMINATSION BAHOLARNI O‘RNATISH - xarajatlar darajalaridagi farqdan qat’iy nazar o‘rnatiladigan ikki yoki undan ko‘proq baholarda tovarni sotish.
DISPACH (ing.) — kemani oxirgi yuklash va tushirishni muddatidan oldin tamomlagani uchun kema egasi va yuk egasiga to‘lanadigan mukofot.
DISPASHA (fr.) — umumiy avariya bo‘yicha zararlar hisob-kitobi va ularning reysni tashkil etishga ishtirok etuvchi tomonlar o‘rtasida taqsimlanishi.
DISPASHER (fr., ing.) — kema, yuk fraxt, dispash o‘rtasidagi umumiy avariya xarajatlarini taqsimlash bo‘yicha hisob-kitob tuzuvchi dengizchilik huquqi sohasidagi rasmiy ekspert.
DISPETCHER XIZMATI (ing.) — o‘z vazifasiga ega bo‘lgan davo harakati xizmati turi: a) havo kemalari o‘rtasidagi to‘qnashishning oldini olish (aerodromdagi holatni ham qo‘shib); b) havo kemalari harakati oqimidagi tartib va tezkorlikni qo‘llab-quvvatlash.
|
| |
DOIMIY XARAJATLAR - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 216/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)DOIMIY XARAJATLAR – 1) shunday xarajatlarga aytiladiki, ularning miqdori ishlab chiqarish hajmiga qarab o‘zgarmaydi; 2) D.x. ishlab chiqarish xajmiga ta’sir etadigan, u o‘zgargan miqdorini o‘zgarmaydigan xarajatlar; 3) D.x. ishlab chiqarish natijalari o‘zgarishlariga bog‘liq bo‘lmagan va ularga ta’sir etmaydigan korxona sarflari.
DOKET (ing.) — 1. Yukni oluvchi manzili ko‘rsatilgan tamg‘a; 2. Yukka ilova qilingan ro‘yxat; 3. Bojxona bojini to‘lash to‘g‘risida to‘lov qog‘ozi; 4. Qaror yoki hukmning ko‘chirmasi, nusxasi; 5. Uning qisqacha mazmuni ifodalangan hujjatga ilova.
DOKOVOY IMZO — keyin kemaga ortish uchun yukni prichal yoki omborga qabul qilishni tasdiqlaydigan kema egasi, uning agenti yoki transport-ekspeditsion tashkilot tomonidan beriladigan hujjat. DOLLAR (nem. talerdan kelib chiqqan) — AQSh, Kanada, Avstraliya va boshqa qator mamlakatlar pul birligi. U 100 sentga bo‘linadi. AQSHda 1786 yilda tarkibida 24,34 g sof kumush bo‘lgan tanga shaklida chiqarilgan. Uning oltin tarkibi dastlab 1,6 g sof oltin miqdorida belgilangan, bu ko‘rsatkich 1900 yilda 1,5 grammgacha, 1934 yilda 0,8886 grammgacha pasaygan. Shundan so‘ng dollar oltin tangalari muomaladan chiqarib olinib, 1, 5, 10, 20, 50 va 100 dollarlik banknotlar bilan almashtirilgan.
DOLLAR AVUARLARI - bankning to‘lovlar amalga oshiriladigan dollardagi mablag‘lari.
DOLLAR DEVALVATSIYASI – dollar kursining oltin yoki kumushga nisbatan pasaytirilishi.
DOLLAR DEVIZLARI - dollarda ifodalangan qarz talabnomalari va majburiyatlari (cheklar, veksellar va boshqalar).
DOLLAR DIPLOMATIYASI - AQSh moliyaviy sarmoyasining jahon hukmronligini o‘rnatishga qaratilgan siyosati.
DOLLAR OBLIGATSIYALARI — kotirovka dollar baholarida beriladigan obligatsiyalar, Yevropa bozorlarida muomalada bo‘lgan AQSh dollarlaridagi obligatsiyalardan farq qilishi kerak.
DOLLAR PUL (ing.) — Londondagi sterling zonasi mamlakatlari oltin valuta rezervlari birlashmasi.
|
| |
EKKAUNTING (ing.) - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 222/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)EKKAUNTING (ing.) — har xil moliya axborot turlarini yig‘ish, ishlash, turkumlash, analiz qilish va rasmiylashtirish bilan bog‘liq bo‘lgan biznesning funksional sohasi.
EKLEKTIKA (grek.) — hech qanday yangilik yaratmaydigan har xil qarashlar, nazariyalar, usullarni o‘ylamasdan mexanik aralashtirib yuborish.
EKOLOGIK MUAMMOLAR - insoniyat hatti-harakatlari va xo‘jalik faoliyati natijasida atrof-muhitga yatkazilgan zarar.
EKONOMETRIKA (grek.) — iqtisodiy ko‘rsatkichlar o‘zaro aloqalarini matematik modellashtirish uchun kompyuter analizidan foydalanish.
“EKONOMIKS” — 1) iqtisodiy fandagi yangi yo‘nalish. “Ekonomiks” termini birinchi marta Angliya iqtisodchisi U.S. Jevonsning (1835 -1882) tugallanmagan “Ekonomiks tamoyillari” ishida paydo bo‘ladi. A. Marshall tomonidan keng ilmiy oborotga kiritilgan va batafsil xarakteristika berilgan. A. Marshallning fikriga ko‘ra, “siyosiy iqtisod” va “ekonomiks” tushunchalari o‘xshash emas; sof va amaliy iqtisodiy fan “siyosiy iqtisod” va “ekonomiks” mavjud; 2) E.– g‘arbdagi hozirgi zamon iqtisodiyot nazariyasi bo‘lib, u klassik siyosiy iqtisod bilan marjinalizmni qo‘shishga o‘rganiladi. Ekonomiksdagi hayoti va faoliyati to‘g‘risidagi fandir.
EKS-DIVIDEND AKSIYALAR (lot.) - eks-dividend muddatga sotiladigan aksiyalar. E.d.a. sotuvchi aksiyalar dividendlariga huquqini saqlaydi, sotib oluvchi esa bu huquqni eksdividend muddat tugagandan keyin oladi. E.d.a. ayrim holatlarda dividend miqdoriga kamaytirilgan baho bo‘yicha sotiladi. Aksiyani ularning E.d.a.ga aylantirilgan kuni sotib olgan shaxs e’lon qilingan dividendni olmaydi.
EKS-DIVIDEND MUDDAT (lot.) — aksiyalar eks-dividend sifatida sotilish davomidagi vaqt, ya’ni sotuvchi dividendlarga huquqini saqlab qoladi, sotib oluvchi esa hali uni olmagan bo‘ladi.
EKS-KUPON - foizlari yoki dividendlari to‘langan kupon.
EKS OFFITSIO - birja faoliyatida qonunchilikka mos keluvchi rivojlangan raqobatli ochiq savdoni tashkil etish uchun sharoit yaratish.
|
| |
-rasm. Filtrlaydigan qatlamning sxemali kesimi

|
-rasm. Filtrlaydigan qatlamning sxemali kesimi Pdf ko'rish
|
bet | 243/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbe71-rasm. Filtrlaydigan qatlamning sxemali kesimi
Demak, turli xil loyqali va o'lchami har xil bo'lgan zarrachali vinolami
filtrlashda qatlamni tanlash muhim ahamiyatga ega. Filtrlash qatlam (71-rasm)
diametri bir-biridan keskin o'zgaruvchan qavariq va kanalchalardan iborat.
Suyuqlik o'tadigan kanalchalar qiyshiq shaklda bo'lib o'ziga xos labirintga
o'xshaydi.
Filtrlash ikki jarayon, ya’ni ajratish va adsorbsiyalanishdan iborat. Agar
zarrachalar filtrlash qatlamining qavariqlaridan katta boisa ular ajratiladi.
Loyqaning muallaq zarrachalaming ushlab qolinishi nafaqat yuza tomonida, balki
filtrlash qatlamining ichida ham adsorbsiyalash natijasida ushlanib qoladi.
Zarrachalar teshikchalaming kirish joyida yig'ilib ikkinchi filtrlash qatlamni hosil
qiladi, filtrlash davomida qatlam qalinlashadi, suyuqlikni qatlamdan o'tish tezligi
sekinlashib, teshiklar tiqilib qolish natijasida filtrlash mutlaq to'xtab qolishi ham
mumkin.
Shu bilan birga kanalchalar diametridan kichik zarrachalar ulaming ichiga
o'tadi. Natijada kanalchalar ham asta-sekin tiqilib qoladi. Kanalchalardan bemalol
o'tib ketishi mumkin bo'lgan ba’zi zarrachalar devorlarga yopishib qolib suyuqlik
o'tishiga halaqit beradi.
Filtrlash tezligi 1 m3 qatlamdan bir vaqt birligi davomida o'tgan filtrat miqdori
bilan o'lchanadi. Filtrlash tezligi ko'p omillarga b ogiiq boiadi. Ular suspenziyaga
ko'rsatadigan bosim, filtrda hosil boigan qatlam qalinligi, qatlamning tuzilishi va
xususiyati, suspenziya tarkibi va suyuqlik haroratidan iborat.
Filtrlash tezligiga bosimning ta’siri hosil boigan cho'kindi qatlam xususiyatiga
bog'liqdir. Ikki xil cho'kindi qatlamni farqlanadi: a) shakli o'zgarmagan
zairachalar, asosan kristalligida siqilmaydigan cho'kmalar; b) shakli o'zgargan
|
| |
An-chillaki-1 - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

299
Hosildorligi 48-55 sentner, bitta ko’sakdagi paxta massasi 6,0-6,5 g, o’suv davri 120-125 kun,
tola chiqishi 38-39 foiz, tola uzunligi 33-34 mm, nisbiy uzilish kuchi 25,6 gk/teks, tolasi V tip. Vilt
bilan zararlanishi 5,1-11 foiz. Nav 1999 yilda rayonlashtirilgan.
Buxoro-8.
Nav gossipium xirzutum turiga mansub bo’lgan Buxoro-6 naviga bir pallalik
o’simliklarining fotosintez irsiyatini sun’iy o’tkazish yo’li bilan yaratilgan. Muallifi A.M.Battalov va
boshqalar. Navning bo’yi o’rtacha 90-120 sm.
Hosil shoxlari agrotexnik sharoitga mos ravishda 2 yoki 3 tipda shoxlaydi, hosil shoxi asosiy
poyaning 5-7 bo’g’inlaridan chiqadi. O’suv shoxlari 0-3 tagacha. Ko’saklari yirik, tuxumsimon,
ko’sakdagi paxta massasi 7,0-11 g. Hosili to’kilmaydi. Nav o’rtapishar, o’suv davri 118-120 kun.
Ko’sagi asosan 5 chanoqli, ba’zan 4 chanoqlilari ham uchrab turadi. Chigiti yirik, 1000 dona chigit
massasi 120-140 g atrofida, tukli, yashil kulrangda.
Tolasi III va IV tipga mansub bo’lib, mayin va uzun. Tola chiqishi 35-37 %, tola uzunligi 33-36
mm ni tashkil etadi.
Sabzavotchilikning xalq xo’jaligidagi ahamiyati

305
Marinovka qilish (sirkalash)–0,6-1,8% li sirka kislotaning konservalovchi ta’siriga
asoslangan usuldir. Bodring, pomidor, lavlagi, piyoz, sarimsoq, karam kabi sabzavot turlarini
marinovka qilish, ularni yil davomida iste’mol qilish imkoniyatini tug’diradi.
Sabzavotlarni konserva zavodlarida turli xillarda qayta ishlash, ularni qopqog’i germetik
yopiladigan idishlarga joylash, 100-120 gradus haroratda sterillab konservalash ham mahsulotlarni
yil davomida iste’mol qilish, uzoq joylarga tashishga, binobarin, samarali foydalanishga qulay sharoit
yaratadi.
Sabzavotlarning poyalari hamda ularni qayta ishlashda tashkil topgan qo’shimcha
mahsulotlari chorvachilikda ozuqa sifatida foydalaniladi.
Ko’pchilik sabzavotlar nisbatan sermehnat resurslar potensialiga, ayniqsa quyosh nuriga va
suvga talabchan ekinlar tarkibiga kiradi. Bu tarmoqni intensiv rivojlantirish mavjud mehnat,
sug’oriladigan yer va boshqa resurslardan foydalanish samaradorligini oshiradi. Ko’pchilik
ekinlardan 2 marta hosil olish imkoniyati tarmoqning samaradorligini keskin oshiradi.
Sabzavotlarni ho’l hamda qayta ishlangan shaklda jahon bozorlarida sotish respublikaning
valyuta fondini ko’payishiga va uning xalqaro aloqalarini yanada kengaytirishga sharoit yaratadi.
БУХГАЛТЕРСКИЙ БАЛАНС (форма №1)

307
1
2
3
4
Uzoq muddatli debitorlik qarzlari (0910, 0920,
0930, 0940)
Долгосрочная дебиторская задолженност
110
-
-
Shundan: muddati kechiktirilganlari
Из неё: просроченная
111
-
-
Uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar (0950,
0960, 0990)
Долгосрочные отсроченные расходы
120
-
-
ISHLAB CHIQARISHNING SHAXSIY OMILI

|
ISHLAB CHIQARISHNING SHAXSIY OMILI
|
bet | 377/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)ISHLAB CHIQARISHNING SHAXSIY OMILI – insonning mehnat qilishga bo‘lgan jismoniy va intellektual (aqliy) qobiliyatlari majmui sifatidagi ishchi kuchidir.
ISHLAB CHIQARUVCHI — foyda olish maqsadida tovar ishlab chiqaruvchi yoki xizmat ko‘rsatuvchi korxona.
ISHLAR – qurilish, ta’mirlash, binoni, inshoat va ob’ektlarni buzish yoki ta’mirlash bilan bog‘liq faoliyat turlari, shuningdek, guruntlarni qazish, yangidan qurish, jihozlash, montaj uchun qurilish maydonlarini tayyorlash va boshqa qurilish ishlari (masalan, geodeziya va burg‘alash bo‘yicha ishlar, aerova sun’iy yo‘ldosh orqali sur’atga olish, seysmik tadqiqotlar o‘tkazish (agar ushbu xizmatlar bahosi asosiy ish bahosidan yuqori bo‘lmasa) bilan bog‘liq faoliyat.
ISHLAR (XIZMATLAR) TANNARXI — xizmatlar ishlab chiqarish va realizatsiya qilish jarayonida foydalaniladigan tabiiy resurslar, xom-ashyo, materiallar, yonilg‘ilar, energiya, asosiy vositalar, mehnat resurslari va boshqa xarajatlarning qiymatli baholanishi. Normativ hujjatlarga muvofiq ravishda mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) tannarxiga ishlar va xizmatlar ishlab chiqarish va realizatsiya qilish jarayoni bilan, korxonani ta’minlash va boshqarish bilan bog‘liq bo‘lgan xarajatlar kiritiladi, ya’ni bu xom-ashyo, materiallar, ehtiyot qismlar va butlovchilar sotib olishga, personal mehnatiga haq to‘lashga, bank va yuridik xizmatlarga to‘lovlar va boshqa xarajatlardir. Bunda, ta’kidlash joizki, soliqqa tortish maqsadida xizmat safari chiqimlari, reklama, malaka oshirishga xarajatlar va vakillik xarajatlari belgilangan normativ doirasida mahsulotlar tannarxiga kiritiladi. Iqtisodiy mazmuniga ko‘ra barcha xarajatlarni quyidagi iqtisodiy elementlar bo‘yicha guruhlashtirish mumkin: moddiy xarajatlar (qaytariladigan chiqindilar qiymatini hisoblab ajratgan holda), mehnatga haq to‘lashga xarajatlar, majburiy davlat sug‘urtasi fondlariga ajratmalar (pensiya fondi, ijtimoiy sug‘urta fondi, tibbiy sug‘urta fondi va bandlik fondi); asosiy ishlab chiqarish vositalari amortizatsiya, boshqa har xil xarajatlar. Boshqa har xil xarajatlarga oldingi bandlarga kiritilmagan barcha boshqa xarajatlar, masalan, mulkni sug‘urtalash va faoliyatni litsenziyalashga xarajatlar, ayrim soliqlar va bir qator boshqa chiqimlar kiritiladi.
|
| |
Ishlab chiqarish vositalarning zaxira va ehtiyotlar sifatida bo’lish vaqti – bu

Ishlab chiqarish vositalarning zaxira va ehtiyotlar sifatida bo’lish vaqti – bu ularning ishlab chiqarish jarayonining uzluksizligini ta’minlash uchun zarur bo’lgan davrdir. Tez quritadigan, tez achitadigan, umuman texnologik jarayonlarni
tezlashtiradigan yangi texnika va texnologiyalarning qo’llanilishi tanaffus davrining
va binobarin ishlab chiqarish vaqtining qisqarishiga olib keladi. Transport
shaxobchalarini rivojlantirish, xo’jalik aloqalarining samarali tizimini belgilash, ishlab
chiqarish vositalari bozorini shakllantirish, ehtiyojlarni puxta hisobga olish, muomala
vaqtini qisqartirish uchun muhim ahamiyatga ega.
Kapitalning aylanish tezligi ulardan foydalanish samaradorligiga jiddiy ta’sir
qiladi.
Aylanish tezligi muayyan davr ichida (A) qilingan aylanishlar soni (n) yoki bir
aylanishning uzun-qisqaligi (a) bilan belgilanadi: n=A/a; a=A/n.
6. Asosiy kapitalni takror ishlab chiqarish va undan foydalanish samaradorligi Kapitalning samaradorlik darajasi turli omillarning ta’siri ostida shakllanadi. Ular
orasida asosiy kapitalning tarkibi (tarmoq tarkibi, turlar bo’yicha tarkibi); asosiy
kapitaldan foydalanish va uni taqsimlash samaradorligi; eskirgan mehnat vositalarini
yangilari bilan amashtirish yo’llari va usullari muhim ahamiyatga ega.
Asosiy kapitalning tarmoq tarkibi ularning ayrim tarmoqlar bo’yicha
taqsimlanishi va har bir tarmoqning kapitalning umumiy qiymatidagi hissasi bilan
tavsiflanadi. Agar asosiy kapital tarkibida ko’proq texnika taraqqiyoti va ishlab
chiqarish samaradorligini belgilaydigan tarmoqlarning ulushi oshsa, ularning tarmoq
tarkibining yaxshilanganligini bildiradi.
Asosiy kapitalning turlari bo’yicha tarkibi ular har bir turining kapital umumiy
qiymatidagi hissasi va nisbati bilan tavsiflanadi.
Asosiy kapitalning ayrim turlari ishlab chiqarishda o’z ishtiroki bo’yicha bir xil
rol o’ynamaydi. Agar binolar asosan ishlab chiqarish jarayonining bir me’yorda
borishini ta’minlab, mehnatning umumiy sharoitini tashkil qilib, ishlab chiqarish
samaradorligiga bilvosita tasir ko’rsatsa, mehnat qurollari (ish mashinalari, uskunalar,
va boshqalar) ishlab chiqarish jarayonida faol rol o’ynaydi va ishlab chiqarish
samaradorligiga bevosita ta’sir ko’rsatadi.
Asosiy kapitalning mulk shakllari bo’yicha tarkibi, kapitalning umumiy
qiymatida har bir mulk shaklining hissasi bilan tavsiflanadi.
Ta’kidlash lozimki, O’zbekistonda amalga oshirilayotgan keng ko’lamdagi bozor
islohotlari,
iqtisodiyotni
erkinlashtirish
va
modernizatsiyalash
jarayonlari
korxonalardagi mavjud asosiy va aylanma kapitallar qiymatining o’sishiga hamda
215
tarkibining o’zgarib, sifat jihatidan takomillashib borishiga ijobiy ta’sir ko’rsatmoqda
(10.1-jadval).
Bu belgidan, ish olib borilayotgan muloqot darchasini yopishda foydalaniladi

2.Mеnyu qatori (gorizontal mеnyu). Unda quyidagi bo’limlar mavjud:
[Файл] (Fayl),
[Главная]
(Asosiy),
[Вставка] (Joylashtirish),
[Дизайн] (Dizayn),
[Переходы] (O’tishlar),
[Анимация]
(Animatsiya),
[Показ слайдов] (Slaydlar namoyishi),
[Рецензирование] (Taqrizlash) va
[Вид]
(Ko’rinish).
Har bir menyu ustiga sichqoncha bilan kelib bosilsa, shu menyuga tegishli bo’lgan lenta aks etadi.
Quyida biz har bir menyuning vazifasi va lentalarning ko’rinishini havola etamiz.
1.6.
[Файл] (Fayl) –ushbu menyu
yordamida foydalanuvchilar, elektron hujjat haqida
ma’lumotlarga ega bo’lishlari,
yangi hujjat hosil qilishlari, kompyuter xotirasida mavjud
hujjatlarni ochishlari, hujjatlarni o’z hohishlariga binoan kompyuterning
ixtiyoriy diskida
saqlashlari, bosmaga chiqarishlari, umumiy foydalanishni cheklashlari, parol qo’yishlari,
boshqa fayl kengaytmalariga eksport qilish va elektron hujjatdan chiqib ketishlari mumkin.
19-rasm. [Файл] (Fayl) menyusining ko’rinishi.
1.7.
[Главная] (Asosiy) –ushbu lenta yordamida foydalanuvchilar, kompyuter
xotirasidagi obyektlarni joylashtirishlari, biror-bir
obyektni qirqib olishlari, shirft kata –
kichikligini o’rnatishlari, belgilangan matn bo’laklarini qalinlashtirish, qiya qilib yozish va
tagiga chizishlari,
kiritilgan matnga rang berish, yozuv turuni o’zgartirish, yangi slaydlarni
yaratishlari, slayd maketlarini o’zgartirishlari, yozuvlarga markerlarni joylashtirishlari,
slaydlarni kalonkalarga ajratishlari, tayyor va effektli
figuralarni joylashtirishlari, biror bir
obyektni tez qidirib topish va boshqa amaliyotlarni bajarishlari mumkin.
Malakalar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

Malakalar:
- saf yurishlar: turgan joyida qo`llarni saf yurishdagidek harakatlantirish, safda oyoq va qo`l harakatlarini muvofiqlashtirib olib borgan holda mashqlarni bajara olish;
- yakka cho`p ustida ko`llarni har xil holatda tutib, «Qaldirg`och» hosil qilish;
- 200-300 metr 5 martada 100 metrdan yurib yugurish, yugurib kelib «Oyoqni bukish» usulida uzunlikka sakrashni bajara olish;
- yengil atletika bo`yicha mezonlarni topshirish;
- basketbolda: to`pni ikki qo`l bilan ko`krakdan, bir qo`l bilan ikkinchi qo`l yordamida joydan turib 3 metr masofadan halqaga otishni bajarish, o`rganilgan basketbol elementlarini qo`llab ikki tomonlama mini- basketbol o`ynash;
- pastdan kelgan to`pni ikki qo`lda qaytarish, voleybol to`ri ustidan 4-6 metr masofada turib, pastdan to`g`riga to`pni bir qo`lda ushlab, ikkinchi qo`l bilan urib o`tkazish texnik usullarini bajara olish;
- qo`l to`pida: to`pni darvozaga pastdan, yuqoridan uloqtirishda to`siq hosil qilishni bajara olish;
- harakatli o`yinlarda: o`yinlarni mustaqil ravishda tashkil etish va o`tkazishda ishtirok eta olish;
- futbolda: o`rtacha me`yorda to`g`riga va doira bo`ylab oyoq yuzasining tashqi va ichki tomoni bilan to`pni olib yurish, «Bo`sh o`rinni tanlash» taktik harakatini bajara olish;
- belbog`li kurash usulidagi turish holatlari, siljish va ushlash, kift urish (kiftlashish), himoyalanish, qoqib tashlash (qoqma), qarshi harakat mashqlarini bajara olish.
7-sinf
|
-iyul 1975-yildan kombinatga A.Ishanqulov direktor etib saylandi. Bu davrda ishlab chiqarish takomillashdi, rivojlandi, mehnat samaradorligi oshdi, ishchi xodimlarga sharoitlar yaratish ancha yaxshil

|
-iyul 1975-yildan kombinatga A.Ishanqulov direktor etib saylandi. Bu davrda ishlab chiqarish takomillashdi, rivojlandi, mehnat samaradorligi oshdi, ishchi xodimlarga sharoitlar yaratish ancha yaxshil
|
bet | 41/61 | Sana | 24.06.2021 | Hajmi | 316,69 Kb. | | #15171 |
1-iyul 1975-yildan kombinatga A.Ishanqulov direktor etib saylandi. Bu davrda ishlab chiqarish takomillashdi, rivojlandi, mehnat samaradorligi oshdi, ishchi xodimlarga sharoitlar yaratish ancha yaxshilandi. 1975-yilda «Andijondonmahsulot» boshqarmasi tashkil etildi, boshqarma boshlig’i etib A.S. Galustyan saylandi. «Andijondonmahsulot» boshqarmasi tasarrufiga viloyatdagi don mahsulotlari korxonalari kirib, boshqarma bu korxonalarni boshqarib bordi. 1-dekabr 1977-yildan kombinatga o’rtoq M. Akbarov rahbarlik qildi. Bu vaqt mobaynida ham korxona belgilangan rejalarni o’z vaqtida bajarib bordi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-iyul 1975-yildan kombinatga A.Ishanqulov direktor etib saylandi. Bu davrda ishlab chiqarish takomillashdi, rivojlandi, mehnat samaradorligi oshdi, ishchi xodimlarga sharoitlar yaratish ancha yaxshil
|
«sanoat ishlab chiqarishini tashkil etish» kafedrasi «tasdiqlayman» - bet 39

|
«sanoat ishlab chiqarishini tashkil etish» kafedrasi «tasdiqlayman»
|
bet | 39/61 | Sana | 24.06.2021 | Hajmi | 316,69 Kb. | | #15171 |
Elevator qurilishi davom ettirilib, uning sig’imi 67 ming tonna gallani qabul qilish va saqlash darajasiga yetkazildi. Korxonada 100 kishiga mo’ljallangan yotoqxona qurildi. Laboratoriya zamonaviy asbob uskunalar bilan jihozlandi. Korxona tegishli mutaxassisliklarga ega bo’lgan malakali kadrlar bilan to’la ta’minlandi. 6-chi un zavodida ishlagan tajribali mutaxassislar bu yerga ishgakeldilar, rahbariyat atrofiga birlashib korxonani ishlab chiqarish quvvatlarini o’zlashtirishga astoydil kirishishdi.
|
| |
«sanoat ishlab chiqarishini tashkil etish» kafedrasi «tasdiqlayman» - bet 40

|
«sanoat ishlab chiqarishini tashkil etish» kafedrasi «tasdiqlayman»
|
bet | 40/61 | Sana | 24.06.2021 | Hajmi | 316,69 Kb. | | #15171 |
Ishlab chiqarish jarayonlari texnologiya talablariga qat’iy rioya qilgan holda tashkil etildi. Kadrlar malakasi tinmay oshirib borildi. 1967- yil may oyining uzoq davom etgan yog’ingarchiligidan so’ng, ro’y bergan suv toshqini paytida, vaqt bilan, sharoit bilan hisoblashmasdan chora tadbirlar ko’rib, xalqning rizq-ro’zi bo’lgan don mahsulotlarini saqlab qolishga erishildi. 1969-yil 25-dekabrdan kombinatni o’rtoq Shoyunusov Sh.A. boshqardi. Bu davrda ishlab chiqarish quvvati oshdi, mahsulot sifati yaxshilandi. Shu davrda shahardagi 6-chi un zavodi faoliyati to’xtatildi. U yerda ishlayotgan mutaxassislar Andijon kombinatiga ishga o’tkazildi.
|
| |
moddalar miqdori (asosan oqsil moddalar) ko'payadi. Vinoni bu usulda yoshartirish

|
moddalar miqdori (asosan oqsil moddalar) ko'payadi. Vinoni bu usulda yoshartirish Pdf ko'rish
|
bet | 229/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbemoddalar miqdori (asosan oqsil moddalar) ko'payadi. Vinoni bu usulda yoshartirish
uni yetilish jarayonida olingan natijalami yo'qqa chiqaradi. Bundan tashqari, yosh
vinolar doimo turi xil mikroorganizmlami (achitqi, bakteriyalar) o'z tarkibiga oladi.
Ular yetilish jarayonida cho'kib, cho'kindilar bilan birga ajratiladi. Shu tufayli yosh
vinolami quyib toidirish natijasida yetilgan vinolarda kerak boimagan mikroor
ganizmlar miqdorini oshiradi.
Vinoning kerakli navi boimaganda boshqa nav vinolar bilan ham toidirishi
mumkin. Toidirish uchun quyiladigan vinolaming ta’mi va buketida vino sifatiga
salbiy ta’sir qiluvchi xususiyatlar bo'lmasligi lozim.
Har bir holatda toidirish uchun quyiladigan vino sog'lom boiishi lozim.
Toidirish uchun quyiladigan vinolarga vinosiz katta e’tibor berishi lozim. Bu
ishni birovga ishonmasdan shaxsan o'zi bajarishi lozim.
177
Toidirish oldidan quyilayotgan vino kimyoviy va mikrobiologik tahlildan
o'tishi zarur. shundan so‘ng vinosoz uni degustatsiyalashi kerak. Tekshirish na-
tijalari ijobiy chiqqandan keyin vino quyish uchun yaroqli deb topiladi va quyilish-
ga ruxsat etiladi.
Vinoni to‘ldirish jarayoni. Rezina shlang ulangan nasos yordamida but va
temir beton rezervuarlar vino bilan toidiriladi.
Bochkalami toidirgich (65-rasm) yordamida toidirilgan eng keng tarqalgan
usul deb tan olingan. Toidirgich alyuminiy yoki misdan yasaladi. Misdan yasalgan
to‘ldirgich qalaylanadi. To‘ldirgichning uzum cho'michida vino suzishda isrofgar-
chilikka yo‘l qo'ymaslik uchun jo'mrak o'matilgan.
65-rasm. Vino suzish jo’mragi
Vinoni suzish. Tiniq vinoni cho‘kmasidan ajratib olish operatsiyasi suzish deb
|
| |
Seriyali ishlab chiqarish - «sanoat ishlab chiqarishini tashkil etish» kafedrasi «tasdiqlayman»

Seriyali ishlab chiqarish turining yakka ishlab chiqarish turiga nisbatan afzalligi shundaki, seriyali ishlab chiqarishda ish joylarining ixtisoslashuvi va chuqur mehnat taqsimotiga ega, bu yerda jihozlardan foydalanish darajasi yaxshi, mehnat unumdorligi yuqori ya’ni ishlab chiqarish jarayonini tashkil qilish samaralidir.
Ommaviy ishlab chiqarish mehnat jarayonining davomiyligi va uning murakkabligi bilan farq qiladi. Bu yerda bir xil mahsulot tayyorlashda har bir ish joyida, har ish kunida bir xil mehnat jarayoni takrorlanadi.
Ommaviy ishlab chiqarish faqat bug‘doy unidan tayyorlangan non yoki faqat javdar unidan tayyorlangan non ishlab chiqarishga ixtisoslashgan korxonadir. Qand-shakar yoki qand-rafinad ishlab chiqarishga ixtisoslashgan korxonalar uchun xarakterlidir. Bu ishlab chiqarishda mexanizatsiyalashgan va avtomatlashgan operatsiyalar hissasi ko‘pdir. Ommaviy ishlab chiqarish turida mehnat predmetlarining parallel harakati qo‘llaniladi, bu ishlab chiqarish davri davomiyligini qisqartiradi.
Ishlab chiqarish turlari uni tashkil qilish usulini aniqlaydi. Ishlab chiqarishni tashkil qilishning uch usuli mavjud: potok asosida, partiyali, yagona.
|
Orol dengizini eslatib turuvchi kemalar xalqaro va ichki elcoturizm

Orol dengizini eslatib turuvchi kemalar xalqaro va ichki elcoturizm
obyektlariga aylandi
Tayasseh so6z va ifooralar: Orol dengizi inqirozi, koinot, fazo,
sho‘r, kosmonavt, sizot, gidrologiya, irrigatsiya, siklon, dispersion
chang.
Mavzuni o‘zlashtirish bo‘yicha savol va topshiriqlar:
1. Orol dengizining qurib borishi sabablarini aytib bering.
2. Orol dengizidan baliq ovlash qanday darajalarda bo‘lgan?
3. Orol dengizi haqida prezentatsiyali m a’ruza tayyorlang.
4. Orol dengizini qutqarish haqidagi loyihalar bormi?
5. «Nukus deklaratsiyasi»ni o‘rganing va amaliy darslarda
gapirib bering.
6
. Orol dengizi ekoturizm resurslari mavzusida m a’ruza
tayyorlang.
159
12-mavzu. 0 ‘ZBEKIST0NNING SUV HAYZAIARI
EKOLOGIK TURIZM RESURSLARI
Reja:
12
.
1
. O ‘zbekistonning suv resurslari.
12
.
2
.
0
‘zbekistonning
suv
resurslaridan
ekoturizmda
foydalanish.
12.1. O‘zbekistonning suv resurslari
0 ‘rta Osiyo, aniqrog'i, Orol dengizi havzasi daryolari va
ularning suv resurslari geografik joylashishi ham da gidrologik
xususiyatlanga ko‘ra yagona tabiiy tizirani tashkil qiladi. Shu
tufayli ularni m a’muriy, ya’ni ayrim davlatlar sarhadlari miqyosida
o'rganish ancha murakkabdir. Ayni paytda, bu suv resurslaridan
shu hududda joylashgan alohida daviatning m a’Ium maqsadga
yo‘naltirilgan manfaatlari yo‘lida ustivor holda foydalanish ham
qator ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy muammolarni keltirib chiqaradi
(
6
-jadval).
6-jadval
Markaziy Osiyo davlatlarida suvning taqsimlanislü
Davlatlar
Sirdaryo va Amudaryoning
havzasi
Jami
Sirdaryo
Amudaryo
Km2
%
Qozog'iston
15,3
0,0
15,3
13,8
Qirg‘iziston
4,9
0,4
5,3
4,8
Tojildston
3,7
9,5
13,2
11,9
Turkmaniston
00
22,0
22,0
19,8
O'zbekiston
22,5
29,6
55,1
49,7
Jami
49,9
61,5
110,9
100
Daryolaming bir davlat chegarasidan ikkinchi bir davlat
chegarasiga oqib o ‘tishi juda ko‘p holatlarda ushbu davlatlar
o'rtasida doimiy kelishmovchiliklarni keltirib chiqaradi. Shuning
uchun ham biz
0
‘zbekistonning ichki suv resurslariga qisqacha
160
ío'xtaldik. Mavziming qo‘yilishiga qarab mamlakatimizning
suv resurslaridan turizmda foydalanish masalalarini turizmdagi
tadbirkor o ‘zining imkoniyatlari va xulosalari bo‘yicha daryodan,
k o id an yoki buloqlardan foydalanishi mumkin.
|
‘zbekistonning suv omboriari - 0 ‘z b e k ist 0n respublikasi olïy ya g ‘rta m âxsus ta’lim yazirligi

©‘zfoekistonnmg daryoïari. Respublikada hammasi bo‘lib 17
mingdan ko‘proq tabiiy ochiq suv oqimlari hisoblangan. Amudaryo
havzasida ular 9,9, Sirdaryo havzasida — 4,9 va bu ikki daryo
oraiig£ida
2,9. Lekin, bular asosan katta boHmagan soylar, suv
oqimining uzunligi 10 km dan kam, asosan Amudaryo va Sirdaryo
oralig‘ida ular qariyb butun yil davomida qurib yotgan daryolar,
suv oqimining uzunligi har yiii ham
10
km ga yetib bormaydi.
0 ‘zbeksstonning ko‘lb ri. 0 ‘zbekistonda ko lia r soni 500 dan sal
k o ‘proq. Bu asosan kichik suv havzalari, maydoni 1 km
2
kamroq.
Maydoni 10 km
2
dan ko‘proq k o lla r — 32 ta. O czbekistonda eng
katta ko‘llar tizimi — bu Aydar-Arnasoy, maydoni 3600 km2,
hajmi esa 42 km2, ham m a suv omborlari zaxirasidan ustin turadi.
va mikrobiologik nazorat oKb borilishi lozim

|
va mikrobiologik nazorat oKb borilishi lozim Pdf ko'rish
|
bet | 231/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbeva mikrobiologik nazorat oKb borilishi lozim.
Uchinchi suzish avgust-sentyabr, to'rtinchi suzish esa dekabrda o'tkaziladi.
Suzishning miqdori va muddati cheklangan emas. Vinoni suzish miqdori uning
178
tabiati, tarkibi va ahvoliga bog'liqdir.
Dag'alroq va ekstraktiv vinolar, masalan, qizil vinolar. yaxshi tozalanmaydigan
vinolar ko'proq suzilishi mumkin boiadi. Suzish muddatlari sabablarga ko'ra
o‘zgarib turishi mumkin.
Suzish muddatini belgilashda meteorologik sharoitni ham e’tiborga olish kerak
boiadi. Muloyim va issiq kunlari vinoni suzish tavsiya etilmaydi. Chunki harorat
qancha yuqori b o isa kimyoviy jarayonlar, xususan, oksidlanish shuncha tez
kechadi. Agar uglekislota bilan to'yingan vinolar uchun tezkor oksidlanish zarar
keltirmasa, yetilgan vinolarga salbiy ta’sir ko'rsatadi. Shuning uchun vinoni yetil
tirish uchun moijallangan xonaning harorat sharoiti qoniqarli boimasa, unda vi
noni issiq ob-havo sharoitida suzish tavsiya etilmaydi.
Tashqi havo bosimining o‘zgarishi ham vino holatiga salbiy ta’sir qiladi. Bos-
imni tushib ketishi vino tarkibidagi uglekislotani tashqariga chiqaradi va vinoga
salbiy ta’sir ko'rsatadi.
Qattiq shamol turib, chang ko'tarilganda ham suzish ishlarini olib bormaslik lo
zim. Chunki chang suzish o'tkaziladigan xonaga teshik tirqishlardan kirishi mum-
kin.
Demak, tinch ob-havo, past harorat va oshiqcha bosim vinolami suzish uchun
eng qulay sharoitdir. Suzish natijasida nafaqat vino achitqisidan ajraladi, balki vino
havo bilan birlashadi, natijada vino kislorod bilan to'yinadi. Suzish paytida vinoga
aralashgan kislorod vinoda sodir etilayotgan fizik, kimyoviy, biokimyoviy va
|
| |
Ishlab chiqarishni potok asosidatashkil qilish metodi

Ishlab chiqarishni potok asosidatashkil qilish metodi texnologik jarayon bo‘yicha joylashgan ish joylarida asosiy, yordamchi, xizmat ko‘rsatuvchi ishlab chiqarish operatsiyalarini bajarishga ixtisoslashtirilib, vaqt va fazo bo‘yicha ritm asosida ishlab chiqarish takrorlanishiga asoslangan metoddir. Bu metod ommaviy va yirik seriyali ishlab chiqarish turlariga xosdir.
Ishlab chiqarishni partiyali tashkil qilish metodi — bu metodda davriy ravishda chegaralanmagan nomenklatura asosida ma’lum miqdorda mahsulot ishlab chiqarish tushuniladi. Ishlab chiqarishning partiyali metodi ishlab chiqarishning seriyali turiga xosdir.
Ishlab chiqarishning yagona metodini tashkil qilishda ma’lum vaqt oralig‘ida takrorlanadigan yoki hech qachon takrorlanmaydigan yagona nusxada keng nomenklaturada mahsulot ishlab chiqariladi.
Ishlab chiqarishni tashkil qilish metodini tanlashda ta’sir qiluvchi omillar:
— ishlab chiqariladigan mahsulot nomenklaturasi;
— mahsulot ishlab chiqarish dasturi;
— ishlab chiqarish davriyligi;
— mahsulot mehnat sig‘imi;
— ishlab chiqarish texnologiyasi xususiyati.
II BOB. “ANDIJONDONMAHSULOT” AJ KORXONASIDA DON MAHSULOTLARINI ISHLAB CHIQARISH VA SOTISH REJASI HAMDA UNI TA’MINLASH MEXANIZMI
2.1. “Andijondonmahsulot” AJ da ishlab chiqarish rejasining ilmiy asoslanganligi tahlili
“Andijondonmahsulot” AJ da ishlab chiqarish rejasining ilmiy asoslanganligi tahlilini amalga oshirish ushbu sub’yektning tarixi va biznesi bilan tanishishni taqazo etadi. Shunday ekan biz ushbu bobda rejamizni ilmiy asoslanganligini en avvalo bitiruv malakaviy ishimizni ob’yekti hisoblangan “Andijondonmahsulot” AJ korxonasining tarixi bilan yaqindan tanishishni zarur deb hisobladik.
|