Asosiy qism: Fanning uslubiy jihatdan uzviy ketma-ketligi

Asosiy qism: Fanning uslubiy jihatdan uzviy ketma-ketligi
Asosiy qismda (ma’ruza) fanni mavzulari mantiqiy ketma-ketlikda keltiriladi. Har bir mavzuning mohiyati asosiy tushunchalar va tezislar orqali ochib beriladi. Bunda mavzu bo‘yicha talabalarga DTS asosida etkazilishi zarur bo‘lgan bilim va ko‘nikmalar to‘la qamrab olinishi kerak.
Asosiy qism sifatiga qo‘yiladigan talab mavzularning dolzarbligi, ularning ish beruvchilar talablari va ishlab chiqarish ehtiyojlariga mosligi, mamlakatimizda bo‘layotgan ijtimoiy-siyosiy va demokratik o‘zgarishlar, iqtisodiyotni erkinlashtirish, iqtisodiy-huquqiy va boshqa sohalardagi islohatlarning ustuvor masalalarini qamrab olishi hamda fan va texnologiyalarning so‘ngti yutuqlari e’tiborga olinishi tavsiya etiladi
Ma’ruza mashg`ulotlari.
Yosh davrlar psixologiyasi fanining predmeti va vazifalari
Pedagogik va Yosh davrlar psixologiyasi turli yoshdagi bolalarning o‘qish faoliyatini, shuningdek pedagogikaning o‘qitish jarayonida, ularning psixik taraqqiyoti va psixologik xususiyatlari haqidagi fan pedagogik va Yosh psixologiyani bolalarning fe’l-atvorlarini va umuman ularning shaxsini kamol toptiradigan shart-sharoitlarini ham o‘rganadi.
Qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, 3X4 texnologiyasi muammo texnologiyasi,FSMU usulu ,,T-chizma usulu,insert.
Adabiyotlar ro`yhati: A1, A2, A3, A4, A5, Q1, Q2, Q7, Q10, Q11, Q12
Yosh davrlar psixologiyasining vujudga kelishi va rivojlanishi tarixi. Yosh avlodning ta’lim va tarbiya bilan bog‘liq psixologik muammolari yirik olimlar, faylasuf va yozuvchilarning ham muntazam jalb etib kelgan. Dastlabki pedagogik-psixologik mazmundagi asarlar XVII-XVIII diniy-axloqiy ta’limotlar zamirida yoritilgandir. Rossiyada psixologik tadqiqot namunalari SHarq va G‘arb madaniyati ta’sirida inson ruhiyati bilan bog‘liq turli asarlarda shakllanib kelgan.
Qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv,tushuhchalar taxlili ,, muammo texnologiyasi,FSMU usulu ,T-chizma usulu, insert.
Adabiyotlar ro`yhati: A1, A2, A3, A4, A5, Q1, Q2, Q7, Q10, Q11, Q12
Yosh davrlar psixologiyasining ilmiy tadqiqot metodlaridan foydalanish. Psixik rivojlanish va ta’lim. Yosh davrlarini tabaqalash muammolari.Yosh psixologiyasi va pedagogik psixologiya fani ham psixologiya ilmining boshqa sohalari singari o‘zining ilmiy-tadqiqot metodlariga ega. Psixologik qonuniyatlarni muayyan reja asosida olib boriladigan tekshirishlar tufayligina holisona aniqlik kiritish mumkin.Psixologiya fanida Yosh davrlarini tabaqalash bo‘yicha turlicha usullar mavjuddir. Bu inson shaxsini tadqiq qilishga turli nuqtai-nazardan yondoshuvi va mazkur muammoning mohiyatini turlicha yoritadi.
Ma’lumki, har birdavr o‘zining muhim hayotiy, sharoitlari, ehtiyojlari va faoliyati,o‘ziga xos qarama-qarshiliklari, psixikasining sifat xususiyatlari va psixik jihatdan xarakterli yangi sifatlarning hosil bo‘lishi bilan ajralib turadi. Har bir davr o‘zidan , uning , o‘zidan keyingi davrning paydo bo‘lishi uchun asos bo‘lib xizmat qiladi. SHu o‘rinda psixologiyada mavjud Yosh davrlarini tabaqalash nazariyalariga urg‘u berib o‘tish maqsadga muvofiqdir.
Qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv,tushuhchalar taxlili ,3X4 texnologiyasi, muammo texnologiyasi,FSMU usulu ,T-chizma usulu, insert.
Adabiyotlar ro`yhati: A1, A2, A3, A4, A5, Q1, Q2, Q7, Q10, Q11, Q12
O‘smirlarning psixik xususiyatlari. O‘smirlik insonni balog‘atga etish davri bo‘lib, o‘ziga xos xususiyati bilan kamolotning boshqa pog‘onalaridan keskin farq qiladi. O‘smirda ro‘y beradigan biologik o‘zgarishlar natijasida uning psixik dunyosida tub burilish nuqtasi vujudga keladi. Balog‘at davriga 11-15 yoshli qizlar va o‘g‘il bolalar kiradilar. Kamolotning mazkur pallasida jismoniy o‘sish va jinsiy etilish amalga oshadi.
Qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv,tushuhchalar taxlili ,, muammo texnologiyasi,FSMU usulu , insert.
Adabiyotlar ro`yhati: A1, A2, A3, A4, A5, Q1, Q2, Q7, Q10, Q11, Q12
O‘spirinlik yoshining psixologik xususiyatlari. Ilk o‘spirinlik davri «kamolot bo‘sag‘asi» deb ta’riflanadi. Bu kamolot bosqichi fiziologik, psixologik va ijtimoiy chegaralarni o‘z ichiga oladi. Psixologiya fani o‘spirinlik muammosini kompleks o‘rganishni da’vat etadi. Yosh psixologiyasi o‘spirinlikning yoshini I-II bosqichlar bilan bog‘lab kelar edi. Akseleratsiya munosabati bilan o‘spirinlik yoshining chegarasi endi 15-16 dan 18 yoshgacha bo‘lmoqda.
Qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, 3X4 texnologiyasi, tushuhchalar taxlili , muammo texnologiyasi,FSMU usulu ,, insert.
Adabiyotlar ro`yhati: A1, A2, A3, A4, A5, Q1, Q2, Q7, Q10, Q11, Q12
Ta’lim jarayonini boshqarish.
Psixologlar ta’lim jarayonini tahlil qilar ekanlar, uni etarli darajada boshqarib bo‘lmaydigan jarayon deb ta’kidlaydilar.Boshqaruv bu shunday yo‘naltiruvchi kuchki, u insonlardagi ijodiy potensial imkoniyatlarini oladigan sharoitlarni yuzaga chiqarishni maqsad qilib qo‘yadi.Ta’limdan kutiladigan natija psixologiyada maqsad deyilib: o‘quv jarayonini to‘g‘ri tashkil eta olish, o‘quvchilarning shaxsiy qiziqish va ehtiyojlarini qondirish.Ana shu maqsadlar boshqarishning vazifalarini belgilab beradi.
Qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv,3X4 texnologiyasi, muammo texnologiyasi,FSMU usulu , insert.
Adabiyotlar ro`yhati: A1, A2, A3, A4, A5, Q1, Q2, Q7, Q10, Q11, Q12
Tarbiya psixologiyasi. O‘qituvchi psixologiyasi
Tarbiya psixologiyasi maqsadga muvofiq ravishda tashkil etilgan pedagogik jarayon sharoitida inson shaxsiy shakllanishining qonuniyatlarini o‘rganadi. Tarbiya har qanday jamiyatning muhim vazifasidir.Tarbiya - bu shaxsning ijtimoiy, ma’naviy va ishlab chiqarish faoliyatiga tayyorlash maqsadida uning ma’naviy, jismoniy kamolotiga muntazam ravishda ta’sir ko‘rsatish jarayonidir.
Zamonaviy o‘qituvchi ijtimoiy psixolog bo‘lmasligi mumkin emas. SHuning uchun ham o‘quvchilar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarni yo‘lga sola olishi, bolalar jamoasida ijtimoiy-psixologik mexanizmlardan foydalanishni bilishi zarurdir.
Qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv,3X4 texnologiyasi, muammo texnologiyasi,FSMU usulu , insert.
Adabiyotlar ro`yhati: A1, A2, A3, A4, A5, Q1, Q2, Q7, Q10, Q11, Q12
Yosh davrlar psixologiyasi fanidan ma`ruza mashg`uloti kalendar tematik rejasi
№
|
Mavzuning nomi
|
Jami
|
1
|
Yosh davrlar psixologiyasi fanining predmeti va vazifalari
|
2
|
2
|
Yosh davrlar psixologiyasining vujudga kelishi va rivojlanishi tarixi
|
2
|
3
|
Yosh davrlar psixologiyasining ilmiy tadqiqot metodlaridan foydalanish. Psixik rivojlanish va ta’lim.Yosh davrlarini tabaqalash muammolari
|
2
|
4
|
O‘smirlarning psixik xususiyatlari
|
2
|
5
|
O‘s pirinlik yoshining psixologik xususiyatlari
|
2
|
6
|
Ta’lim jarayonini boshqarish.
|
2
|
7
|
Tarbiya psixologiyasi. O‘qituvchi psixologiyasi
|
2
|
|
JAMI
|
14
|
Amaliy mashg‘ulotlarining tavsiya etiladigan mavzulari.
Yosh davrlar psixologiyasi fanining predmeti va vazifalari.
Yosh davrlar psixologiyasining predmeti,vazifalari va ahamiyati.
Komil inson tarbiyasi SHarq mutafakkirlarining talqinida.
Qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: Aqliy xujum”,"Klaster",
Adabiyotlar ro`yhati: A1, A2, A3, A4, A5, Q1, Q2, Q7, Q10, Q11, Q12
Yosh davrlar psixologiyasining vujudga kelishi va rivojlanishi tarixi. Yosh davrlar psixologiyasining vujudga kelishi, rivojlanishi tarixi. Yosh davrlar psixologiyasi fanining boshqa psixologiya sohasi orasida tutgan o‘rni.
Qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: “Aqliy xujum”, “Muammoli vaziyat”
Adabiyotlar ro`yhati: A1, A2, A3, A4, A5, Q1, Q2, Q7, Q10, Q11, Q12
Yosh davrlar psixologiyasining ilmiy tadqiqot metodlaridan foydalanish.Yosh davrlar psixologiyasining prinsiplari.Psixologik tadqiqotlarning asosiy bosqichlari. Yosh psixologiyasi va pedagogik psixologiyaning ilmiy tadqiqot metodlari
Qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: “Klaster”,“BBB”
Adabiyotlar ro`yhati: A1, A2, A3, A4, A5, Q1, Q2, Q7, Q10, Q11, Q12
Psixik rivojlanish va ta’lim.Yosh davrlarini tabaqalash muammolari. Inson shaxsining tarkib topishi va psixik rivojlanishning sharoitlari. Biogenetik nazariya va uning yo‘llari. Sotsiogenetik nazariya. Psixik taraqqiyot va ta’limning o‘zaro munosabati
Qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: “Klaster”, “Venn-diagrammasi”
Adabiyotlar ro`yhati: A1, A2, A3, A4, A5, Q1, Q2, Q7, Q10, Q11, Q12
O‘smirlarning psixik xususiyatlari. O‘smirlik yoshining o‘ziga xos xususiyatlari.
O‘smirlik davridagi psixofiziologik o‘zgarishlar.O‘smir shaxsining rivojlanishi
Qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: “Qora quti”,“Aqliy xujum”
Adabiyotlar ro`yhati: A1, A2, A3, A4, A5, Q1, Q2, Q7, Q10, Q11, Q12
O‘spirinlik yoshining psixologik xususiyatlari. Ilk o‘spirinlik davri va uning psixik xususiyatlari.O‘spirinlik davri fiziologik bosqichlari. O‘spirinlik davrida o‘z-o‘zini anglash.
Qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: “BBB”,“3x4”
Adabiyotlar ro`yhati: A1, A2, A3, A4, A5, Q1, Q2, Q7, Q10, Q11, Q12
Ta’lim jarayonini boshqarish. Ta’lim jarayonini boshqarish vazifalari.Ta’lim jarayonini boshqarishda. Programmalashtirilgan ta’limning ahamiyati.Ta’lim jarayonini boshqarishning tarkibiy qismlari.
Qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: “Klaster”, “Venn-diagrammasi” .
Adabiyotlar ro`yhati: A1, A2, A3, A4, A5, Q1, Q2, Q7, Q10, Q11, Q12
Tarbiya psixologiyasi O‘qituvchi psixologiyasi. SHaxsni tarbiyalash usullari va shakllari. Mustaqillik sharoitida tarbiyaning asosiy vazifalari. Jamiyatda o‘qituvchining tutgan o‘rni va vazifalari. O‘qituvchi faoliyati mahsulining psixologik shartlari. O‘qituvchining kasbiga xos xislatlari. O‘qituvchining pedagogik qobiliyatlar.
Qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: "pinbord",«T-sxema»
Adabiyotlar ro`yhati: A1, A2, A3, A4, A5, Q1, Q2, Q7, Q10, Q11, Q12
« Yosh davrlar psixologiyasi » fanidan amaliy mashg`uloti kalendar tematik rejasi
№
|
Mavzuning nomi
|
Jami
|
1
|
Yosh davrlar psixologiyasi fanining predmeti va vazifalari
|
4
|
2
|
Yosh davrlar psixologiyasining vujudga kelishi va rivojlanishi tarixi
|
4
|
3
|
Yosh davrlar psixologiyasining ilmiy tadqiqot metodlaridan foydalanish . Psixik rivojlanish va ta’lim.Yosh davrlarini tabaqalash muammolari
|
4
|
4
|
O‘smirlarning psixik xususiyatlari
|
4
|
5
|
O‘s pirinlik yoshining psixologik xususiyatlari
|
4
|
6
|
Ta’lim jarayonini boshqarish.
|
4
|
7
|
Tarbiya psixologiyasi. O‘qituvchi psixologiyasi
|
4
|
|
JAMI
|
28
|
Mustaqil ta’lim tashkil etishning shakli va mazmuni.
“Yosh davrlar psixologiyasi” fani bo‘yicha talabaning mustaqil ta’limi shu fanni o‘rganish jarayonining tarkibiy qismi bo‘lib, uslubiy va axborot resurslari bilan to‘la ta’minlangan.
Talabalar auditoriya mashg‘ulotlarida professor-o‘qituvchilarning ma’ruzasini tinglaydilar, misol va masalalar echadilar. Auditoriyadan tashqarida talaba darslarga tayyorlanadi, adabiyotlarni konspekt qiladi, uy vazifa sifatida berilgan misol va masalalarni echadi. Bundan tashqari ayrim mavzularni kengroq o‘rganish maqsadida qo‘shimcha adabiyotlarni o‘qib referatlar tayyorlaydi hamda mavzu bo‘yicha testlar echadi. Mustaqil ta’lim natijalari reyting tizimi asosida baholanadi.
Uyga vazifalarni bajarish, qo‘shimcha darslik va adabiyotlardan yangi bilimlarni mustaqil o‘rganish, kerakli ma’lumotlarni izlash va ularni topish yo‘llarini aniqlash, internet tarmoqlaridan foydalanib ma’lumotlar to‘plash va ilmiy izlanishlar olib borish, ilmiy to‘garak doirasida yoki mustaqil ravishda ilmiy manbalardan foydalanib ilmiy maqola va ma’ruzalar tayyorlash kabilar talabalarning darsda olgan bilimlarini chuqurlashtiradi, ularning mustaqil fikrlash va ijodiy qobiliyatini rivojlantiradi. SHuning uchun ham mustaqil ta’limsiz o‘quv faoliyati samarali bo‘lishi mumkin emas.
Uy vazifalarini tekshirish va baholash amaliy mashg‘ulot olib boruvchi o‘qituvchi tomonidan, konspektlarni va mavzuni o‘zlashtirish darajasini
tekshirish va baholash esa ma’ruza darslarini olib boruvchi o‘qituvchi tomonidan har darsda amalga oshiriladi.
“Yosh davrlar psixologiyasi” fanidan mustaqil ish majmuasi fanning deyarli barcha mavzularini qamrab olgan va quyidagi 5 ta katta mavzu ko‘rinishida shakllantirilgan.
Talabalar mustaqil ta’limining mazmuni va hajmi
t/r
|
Mustaqil ta’lim mavzulari
|
Bajarilish
tartibi
|
Bajarish muddat
|
Xajmi
(soat)
|
1
|
O‘quvchi shaxsiga psixologik xarakteristika tuzish
|
Adabiyotlardan konspekt qilisn.Individual topshiriqlarni bajarish.Referat
|
2- 3 haftalar
|
4
|
2
|
Guruh jamoasiga psixologik xarakteristika tuzish.
|
Adabiyotlardan konspekt qilisn.Individual topshiriqlarni bajarish.Dalolatnoma
|
3-4 haftalar
|
6
|
3
|
Darsni psixologik taxlil qilish.
|
Adabiyotlardan konspekt qilisn.Individual topshiriqlarni bajarish.Mashq
to`plami
|
5- 6 haftalar
|
6
|
4
|
O‘qituvchi va o‘quvchilar o‘rtasidagi munosabatlar.
|
Adabiyotlardan konspekt qilisn.Individual topshiriqlarni bajarish.Ishlanma
topshirish
|
7-8 haftalar
|
6
|
5
|
KHK o‘quvchilarining bilim egallashi va mehnatga munosabati
|
Adabiyotlardan konspekt qilisn.Individual topshiriqlarni bajarish.Vaziyatdan chiqish
usullari
|
9-10 haftalar
|
6
|
|
Jami
|
|
|
28
|
Dasturning informatsion uslubiy ta’minoti
Mazkur fanni o‘qitish jarayonida ta’limning zamonaviy metodlari, pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini qo‘llash nazarda tutilgan:Fanni o`rganish uchun o`quv jarayoni bo`yicha diafilmlar, o`qitishning texnik vositalari, diagramma va sxemalar, metodik adabiyotlar bo`lishi lozim.
O`qitish jarayonida quyidagi informatsiya-texnik vositalardan foydalaniladi: knrgazmali qurollar, kinofilmlar, videofilmlar, diafilmlar va slaydlar, internet saytlari.
Dasturda ko‘rsatilgan mavzular ma’ruza, seminar shaklida olib boriladi, shuningdek fanning dolzarb masalalari talabalarga mustaqil ish sifatida o‘zlashtirish uchun beriladi. Fan zamonaviy pedagogik texnologiyaning «Klaster»,“Aqliy xujum”, “Muammoli vaziyat” «Bumerang», metodlari orqali hamda slaydlar, multimedia namoyishlari bilan o‘tkaziladi va mashg‘ulotlardagi ma’lumotlar multimedia vositalari yordamida taqdimot qilinadi.
«Yosh davrlar psixologiyasi» fanidan talabalar bilimini reyting tizimi asosida baholash mezoni.
«Yosh davrlar psixologiyasi» fani bo‘yicha reyting jadvallari, nazorat turi, shakli, soni hamda har bir nazoratga ajratilgan maksimal ball, shuningdek joriy va oraliq nazoratlarining saralash ballari haqidagi ma’lumotlar fan bo‘yicha birinchi mashg‘ulotda talabalarga e’lon qilinadi.
Fan bo‘yicha talabalarning bilim saviyasi va o‘zlashtirish darajasining
Davlat ta’lim standartlariga muvofiqligini ta’minlash uchun quyidagi
nazorat turlari o‘tkaziladi:
joriy nazorat (JN) – talabaning fan mavzulari bo‘yicha bilim va
amaliy ko‘nikma darajasini aniqlash va baholash usuli. Joriy nazorat
fanning xususiyatidan kelib chiqqan holda amaliy mashg‘ulotlarda og‘zaki
so‘rov, test o‘tkazish, suhbat, nazorat ishi, kollekvium, uy vazifalarini
tekshirish va shu kabi boshqa shakllarda o‘tkazilishi mumkin;
|