nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Red Hat Enterprise Linux Notes

DRAFT
TSS Linux Support
Information current as of August 26, 2003
[Please send comments, suggestions and questions to dennis@stanford.edu]
Purpose:
This document describes our options and recommendations for supporting the Linux operating system on our servers.
Issues not addressed by this document:
Campus distribution and support of our Linux server solution
Hardware standards
Software repositories
Application requirements
Mature and dependable server-build methods
Availability of test environments
General Support Criteria:
-
Frequency of major releases
-
Availability and timeliness of fixes and security patches
-
Staff training
-
Availability of off-hours support for critical production systems
Support Summary:
There are three approaches to supporting Linux on our systems:
-
Purchase Red Hat support
-
We can purchase Red Hat support for the AS, ES or WS releases, and add the Stanford modules ourselves.
-
Red Hat support is purchased for each server on an annual subscription basis.
-
The Red Hat support contract guarantees response times and off-hours support, depending on the support package.
-
Red Hat support guarantees a release schedule between major versions of 12 to 18 months.
-
Red Hat support guarantees up to 5 years of support per version.
-
Rely on Open Source community support
-
There’s no direct cost for support or for the OS.
-
Support depends on internet volunteers and in-house knowledge.
-
There are no guaranteed response times, but historically it has been good.
-
Off-hours support is uncertain.
-
Public releases have an aggressive release schedule – 4 to 6 months between the public releases, with support lasting 1 year.
-
Since Red Hat will support the public releases for just one year, long term support beyond a year depends on internet volunteers.
-
Develop in-house Linux expertise
-
No direct cost other than in further training of staff.
-
We can to a degree guarantee response times and off-hours support.
-
We can to a degree support our own release schedule and how long we continue support.
Recommendations:
We recommend adopting all three approaches. Each server and service should be evaluated and the support level set according to the requirements of the particular server.
Some general criteria to use in determining support levels:
Criticality of production – does supporting the service require 7x24 hr support?
Yes – Red Hat AS with premium support
No – Red Hat or open source
Server redundancy – can a single server go down without affecting service?
Yes – open source
No – Red Hat or open source
Application requirements – does the app require advanced server features?
Yes – Red Hat AS
No – Red Hat or open source
Number of CPUs in the server:
Greater than 2 – Red Hat AS, or open source
1 or 2 CPUs – Red Hat or open source
Examples:
Oracle Database servers: Red Hat AS premium
Oracle Database development servers: Red Hat AS standard
A group of identical web servers (web farm): open source
Four CPU server: either Red Hat AS or open source
Email servers: open source
Application server: Red Hat AS or ES standard
Redundant application servers: open source
|
Operatsion tizimning himoya imkoniyatlaridan foydalanish

|
Operatsion tizimning himoya imkoniyatlaridan foydalanish
|
bet | 3/14 | Sana | 26.06.2024 | Hajmi | 57,48 Kb. | | #265797 |
Bog'liq 2- mavzu Tarmoq himoyasini tashkil etish. RejaOperatsion tizimning himoya imkoniyatlaridan foydalanish: Operatsion tizimlar tizim mustahkamligini ta’minlovchi ko‘p imkoniyatlarga ega. Sozlash mumkin bo‘lgan imkoniyatlarning ba’zilari quyidagilardir:
1. Tarmoq tizimida ro‘yxatdan o‘tgan har bir foydalanuvchi tizimga mustahkam parolь bilan kirishni talab eting.
2. Foydalanuvchilar tarmoqqa kirishi vaqtida autentifikatsiya va shifrlashning operatsion tizimlaringiz taklif eta oladigan eng mukammal shakllaridan foydalaning.
3. Tarmoq ulanishlari uchun raqamli sertifikatsiyali himoyadan foydalaning. Raqamli sertifikatsiya tarmoq kompyuterlari o‘rtasida uzatish asl ekanligini tekshirish, ya’ni ulanayotgan qurilmalar haqiqatda o‘zligi ekanligiga ishonch hosil qilish uchun zarur.
4. Jild va fayllar xavfsizligi uchun huquqlarni sozlab qo‘ying.
5. Umumiy foydalanish huquqlari kabi umumiy foydalaniladigan resurs himoyasidan flydalaning.
6. Foydalanuvchilar uchun “qiyin” parolь talabi va tarmoqqa ma’lum marta kira olmagandan keyin foydalanuvchi hisob yozuvini bloklash kabi xavfsizlik siyosatini o‘rnating.
7. Simsiz tarmoq uchun tizimda mavjud eng yuqori himoya darajasini o‘rnating.
8. Uzoqdan ulanishlar, ayniqsa simsiz tarmoqlar xavsizligi uchun Virtual xususiy tarmoq – VPNdan foydalaning.
9. Muntazam ehtiyot uchun nusxalash kabi buzilishdan keyin tiklash texnologiyalaridan foydalaning.
Mavjud tarmoqlar: Hatto ko‘p narsani biladigan odamlar ham ba’zida uyga ishdan nozik ma’lumotni olib kelishi va operatsion tizimning himoya imkoniyatlaridan foydalana olmasligi mumkin. Bir misol – yuqori lavozimda ishlovchi havfsizlik xizmati ofitseri mahfiy fayllarni uyda ular bilan ishlash uchun olib kelgan, deylik. Bu fayllar etarlicha himoyalanmagan va ihtiyoriy odam, shuningdek, Internet orqali hujum uyushtiruvchi yoki chet el razvedka agentligining josusi tomonidan ochib ko‘rish mumkin. Boshqa bir misolda kompaniyaning server administratori o‘z uyidan uzoqdan ulanish usuli bilan serverga ba’zi texnik xizmatlar ko‘rsatish uchun kirgan. Afsuski, uning uy kompyuteri virus tekshiruvchi dasturdagi yangilanish xizmatining vaqti tugagan sababli virus bilan zararlangan edi. Natijada virus serverga o‘tib ketdi.
|
| |
Тarmoq darajasidagi shlyuzlar

|
Тarmoq darajasidagi shlyuzlar
|
bet | 14/14 | Sana | 26.06.2024 | Hajmi | 57,48 Kb. | | #265797 |
Bog'liq 2- mavzu Tarmoq himoyasini tashkil etish. RejaТarmoq darajasidagi shlyuzlar ishonchli mijozlardan aniq xizmatlarga so‘rovnomasini qabul qiladi va ushbu aloqaning qonuniyligini tekshirgandan so‘ng ularni tashqi xost-kompyuter bilan ulaydi. Shundan so‘ng shlyuz ikkala tomonga ham paketlarni filtrlamay jo‘natadi.
Bundan tashqari, tarmoq darajasida shlyuzlar bevosita server-dallol vazifasini bajaradi. Ya’ni, ichki tarmoqdan keladigan IP manzillar o‘zgartirilib, tashqariga faqatgina bitta IP manzil uzatiladi. Natijada, ichki tarmoqni tashqi tarmoq bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘lamaydi va shu yo‘l bilan ichki tarmoqni himoyalash vazifasini o‘taydi.
Adabiyotlar
Tasvir krediti: https://pixabay.com/uz/network-security-technology-data-3482974/
Tasvir krediti: https://www.flickr.com/photos/111692634@N04/18709586962
Xonanda, Piter U va Allan Fridman. Kiberxavfsizlik va Cyberwar. Oksford: Oksford universiteti matbuoti, 2014. Chop etish
Kizza, Jozef Migga. Kompyuter tarmog'ining xavfsizligi bo'yicha qo'llanma. Berlin: Springer, 2017. Chop etish
Harrington, Jan L. Tarmoq xavfsizligi: amaliy yondashuv. Kembrij: Akademik matbuot, 2005 yil. Chop etish
|
| |
Egalikni boshqarish - 2- mavzu: Tarmoq himoyasini tashkil etish. Reja

|
2- mavzu: Tarmoq himoyasini tashkil etish. Reja
|
bet | 7/14 | Sana | 26.06.2024 | Hajmi | 57,48 Kb. | | #265797 |
Bog'liq 2- mavzu Tarmoq himoyasini tashkil etish. RejaEgalikni boshqarish — tizim zaxiralari bilan ishlashni tartibga solish usulidir. Ushbu usul quyidagi funksiyalardan iborat:
• tizimning har bir obyektini, elementini identifikatsiyalash, masalan, foydalanuvchilarni;
• identifikatsiya bo‘yicha obyektni yoki subyektni haqiqiy, asl ekanligani aniqlash;
• vakolatlarni tekshirish, ya’ni tanlangan ish tartibi bo‘yicha (reglament) hafta kunini, kunlik soatni, talab qilinadigan zaxiralarni qo‘llash mumkinligini tekshirish;
• qabul qilingan reglament bo‘yicha ishlash sharoitlarini yaratish va ishlashga ruxsat berish;
• himoyalangan zaxiralarga qilingan murojaatlarni qayd qilish;
• ruxsatsiz harakatlarga javob berish, masalan, signal berish, o‘chirib qo‘yish, so‘rovnomani bajarishdan voz kechish va boshqalar.
Niqoblash — ma’lumotlarni o‘qib olishni qiyinlashtirish maqsadida ularni kriptografiya orqali kodlash.
Тartiblash — ma’lumotlar bilan ishlashda shunday shart-sharoitlar yaratiladiki, ruxsatsiz tizimga kirib olish ehtimoli kamaytiriladi.
Majburlash — qabul qilingan qoidalarga asosan ma’lumotlarni qayta ishlash, aks holda foydalanuvchilar moddiy, ma’muriy va jinoiy jazolanadilar.
Undamoq — axloqiy va odobiy qoidalarga binoan qabul qilingan tartiblarni bajarishga yo‘naltirilgan. Yuqorida keltirilgan usullarni amalga oshirishda quyidagicha tasniflangan vositalar tadbiq etiladi.
Rasmiy vositalar — shaxslar ishtirokisiz axborotlarni himoyalash funksiyalarini bajaradigan vositalardir. Тarkibi:
- texnikaviy vositalar sifatida elektr, elektromexanik va elektron qurilmalar tushuniladi. Тexnikaviy vositalar o‘z navbatida, fizikaviy va apparatli bo‘lishi mumkin.
Apparat-texnik vositalari deb telekommunikatsiya qurilmalariga kiritilgan yoki u bilan interfeys orqali ulangan qurilmalarga aytiladi. Masalan, ma’lumotlarni nazorat qilishning juftlik chizmasi, ya’ni jo‘natiladigan ma’lumot yo‘lda buzib talqin etilishini aniqlashda qo‘llaniladigan nazorat bo‘lib, avtomatik ravishda ish sonining juftligini (nazorat razryadi bilan birgalikda) tekshiradi.
|
| |
Xavfsizlik bo'yicha professional

|
Xavfsizlik bo'yicha professional
|
bet | 6/14 | Sana | 26.06.2024 | Hajmi | 57,48 Kb. | | #265797 |
Bog'liq 2- mavzu Tarmoq himoyasini tashkil etish. RejaXavfsizlik bo'yicha professional: Kiber xavfsizlik bo'yicha mutaxassislar yoki tahlilchilar o'zlarining tajribalari va ma'lumotlar bazalari, xavfsizlik devori, Internet xavfsizligi va shifrlash bo'yicha bilimlari orqali tarmoq infratuzilmasi va o'zaro bog'liq tizimlarni himoya qilish uchun to'liq javobgarlikni o'z zimmalariga oladigan shaxslardir. Kiberxavfsizlik bo'yicha mutaxassis kiberxavfsizlikni himoya qilish, aniqlash va tiklash bo'yicha mutaxassis bo'lib xizmat qiladi. Xavfsizlik bo'yicha mutaxassisning asosiy vazifasi barcha kiruvchi va chiquvchi trafikni kuzatish, shuningdek, tashkilotdagi turli bo'limlar bilan hamkorlikda xatarlarni boshqarish vositalari va texnologiyalarini muvofiqlashtirish. Tarmoq xavfsizligi bo'yicha mutaxassisning vazifasi tashkilotning AT-infratuzilmasini himoya qilish atrofida o'zgaradi, unga axborot aktivlari, moliyaviy ma'lumotlar va boshqa maxfiy ma'lumotlar kiradi.
Xulosa qilib aytganda, kiberxavfsizlik - bu axborotni saqlash va tranzit paytida xavfsizlikning xavfsizligi bilan shug'ullanadigan axborot xavfsizligining bir qismi, tarmoq xavfsizligi - bu tashkilotning IT infratuzilmasini himoya qilish va unga kirishni cheklash bilan shug'ullanadigan kiber-xavfsizlik. Ikkala atamalar ham ko'pincha bir-biri bilan birgalikda ishlatiladi, kiberxavfsizlik keng ma'noda ishlatiladigan atama bundan mustasno, tarmoq xavfsizligi esa axborot kiberxavfsizlikning bir qismidir.
Kompyuter tarmoqlarida axborotni himoyalash deb foydalanuvchilarni ruxsatsiz tarmoq elementlari va zaxiralariga egalik qilishni man etishdagi texnik, dasturiy va kriptografik usul va vositalar, hamda tashkiliy tadbirlarga aytiladi. Bevosita telekommunikatsiya kanallarida axborot xavfsizligini ta’minlash usul va vositalarini quyidagilar: to‘sqinlik; egalikni boshqarish; niqoblash; tartiblash; majburlash; undamoq. Yuqorida keltirilgan usullarni quyidagicha ta’riflash qabul qilingan.
Тo‘sqinlik apparatlarga, ma’lumot tashuvchilarga va boshqalarga kirishga fizikaviy usullar bilan qarshilik ko‘rsatish deb aytiladi.
|
| |
Fizikaviy texnik vositalar

|
Fizikaviy texnik vositalar
|
bet | 8/14 | Sana | 26.06.2024 | Hajmi | 57,48 Kb. | | #265797 |
Bog'liq 2- mavzu Tarmoq himoyasini tashkil etish. RejaFizikaviy texnik vositalar — bu avtonom holda ishlaydigan qurilma va tizimlardir. Masalan, oddiy eshik qulflari, derazada o‘rnatilgan temir panjaralar, qo‘riqlash elektr uskunalari fizikaviy texnik vositalarga kiradi.
Dasturiy vositalar — bu axborotlarni himoyalash funksiyalarini bajarish uchun mo‘ljallangan maxsus dasturiy ta’minotdir. Axborotlarni himoyalashda birinchi navbatda eng keng qo‘llanilgan dasturiy vositalar hozirgi kunda ikkinchi darajali himoya vositasi hisoblanadi. Bunga misol sifatida parol tizimini keltirish mumkin.
Norasmiy vositalar — bevosita shaxslarni faoliyati yoki uning faoliyatini aniqlab beruvchi reglamentlardir.
- tashkiliy himoyalash vositalari — bu telekommunikatsiya uskunalarining yaratilishi va qo‘llanishi jarayonida qabul qilingan tashkiliy-texnikaviy va tashkiliy-huquqiy tadbirlardir. Bunga bevosita misol sifatida quyidagi jarayonlarni keltirish mumkin: binolarning qurilishi, tizimni loyihalash, qurilmalarni o‘rnatish, tekshirish va ishga tushirish;
- axloqiy va odobiy himoyalash vositalari — bu hisoblash texnikasini rivojlanishi oqibatida paydo bo‘ladigan tartib va kelishuvlardir. Ushbu tartiblar qonun darajasida bo‘lmasada, uni tan olmaslik foydalanuvchilarni obro‘siga ziyon yetkazishi mumkin;
- qonuniy himoyalash vositalari — bu davlat tomonidan ishlab chiqilgan huquqiy hujjatlar sanaladi. Ular bevosita axborotlardan foydalanish, qayta ishlash va uzatishni tartiblashtiradi va ushbu qoidalarni buzuvchilarning mas’uliyatlarini aniqlab beradi. Bevosita tarmoq bo‘yicha uzatiladigan ma’lumotlarni himoyalash maqsadida quyidagi tadbirlarni bajarish lozim bo‘ladi:
— uzatiladigan ma’lumotlarni ochib o‘qishdan saqlanish;
— uzatiladigan ma’lumotlarni tahlil qilishdan saqlanish;
— uzatiladigan ma’lumotlarni o‘zgartirishga yo‘l qo‘ymaslik va o‘zgartirishga urinishlarni aniqlash;
— ma’lumotlarni uzatish maqsadida qo‘llaniladigan dasturiy uzilishlarni aniqlashga yo‘l qo‘ymaslik;
— firibgar ulanishlarning oldini olish. Ushbu tadbirlarni amalga oshirishda asosan kriptografik usullar qo‘llaniladi. EHM himoyasini ta’minlashning texnik vositalari. Axborot-kommunikatsiyalar texnologiyalarining rivojlanishi oqibatida ko‘pgina axborotni himoyalash instrumental vositalari ishlab chiqilgan. Ular dasturiy, dasturiy-texnik va texnik vositalardir. Hozirgi kunda tarmoq xavfsizligini ta’minlash maqsadida ishlab chiqilgan texnikaviy vositalarni quyidagicha tasniflash mumkin:
|
| |
Fizikaviy himoyalash vositalari —

|
Fizikaviy himoyalash vositalari —
|
bet | 9/14 | Sana | 26.06.2024 | Hajmi | 57,48 Kb. | | #265797 |
Bog'liq 2- mavzu Tarmoq himoyasini tashkil etish. RejaFizikaviy himoyalash vositalari — maxsus elektron qurilmalar yordamida ma’lumotlarga egalik qilishni taqiqlash vositalaridir.
Mantiqiy himoyalash — dasturiy vositalar bilan ma’lumotlarga egalik qilishni taqiqlash uchun qo‘llaniladi.
Тarmoqlararo ekranlar va shlyuzlar — tizimga keladigan hamda undan chiqadigan ma’lumotlarni ma’lum hujumlar bilan tekshirib boradi va protokollashtiradi.
Хavfsizlikni auditlash tizimlari — joriy etilgan operatsion tizimdan o‘rnatilgan parametrlarning zaifligini qidirishda qo‘llaniladigan tizimdir.
Real vaqtda ishlaydigan xavfsizlik tizimi — doimiy ravishda tarmoqning xavfsizligini tahlillash va auditlashni ta’minlaydi.
Stoxastik testlarni tashkillashtirish vositalari — axborot tizimlarining sifati va ishonchliligini tekshirishda qo‘llaniladigan vositadir.
Aniq yo‘naltirilgan testlar — axborot-kommunikatsiyalar texnologiyalarining sifati va ishonchliligini tekshirishda qo‘llaniladi.
Хavflarni imitatsiya qilish — axborot tizimlariga nisbatan xavflar yaratiladi va himoyaning samaradorligi aniqlanadi.
Statistik tahlillagichlar — dasturlarning tuzilish tarkibidagi kamchiliklarni aniqlash, dasturlar kodida aniqlanmagan kirish va chiqish nuqtalarini topish, dasturdagi o‘zgaruvchilarni to‘g‘ri aniqlanganligini va ko‘zda tutilmagan ishlarni bajaruvchi qism dasturlarini aniqlashda foydalaniladi.
Dinamik tahlillagichlar — bajariladigan dasturlarni kuzatib borish va tizimda sodir bo‘ladigan o‘zgarishlarni aniqlashda qo‘llaniladi.
Тarmoqning zaifligini aniqlash — tarmoq zaxiralariga sun’iy hujumlarni tashkil qilish bilan mavjud zaifliklarni aniqlashda qo‘llaniladi.
Kompyuter tarmoqlarida ma’lumotlarni himoyalashning asosiy yo‘nalishlari
Axborotlarni himoyalashning mavjud usul va vositalari hamda kompyuter tarmoqlari kanallaridagi aloqaning xavfsizligini ta’minlash texnologiyasi evolyutsiyasini solishtirish shuni ko‘rsatmoqdaki, bu texnologiya rivojlanishining birinchi bosqichida dasturiy vositalar afzal topildi va rivojlanishga ega bo‘ldi, ikkinchi bosqichida himoyaning hamma asosiy usullari va vositalari intensiv rivojlanishi bilan xarakterlandi, uchinchi bosqichida esa quyidagi tendensiyalar ravshan bo‘lmoqda:
— axborotlarni himoyalash asosiy funksiyalarining texnik jihatdan amalga oshirilishi;
— bir nechta xavfsizlik funksiyalarini bajaruvchi himoyalashning birgalikdagi vositalarini yaratish;
— algoritm va texnik vositalarni unifikatsiya qilish va standartlashtirish. Kompyuter tarmoqlarida xavfsizlikni ta’minlashda hujumlar yuqori darajada malakaga ega bo‘lgan mutaxassislar tomonidan amalga oshirilishini doim esda tutish lozim. Bunda ularning harakat modellaridan doimo ustun turuvchi modellar yaratish talab etiladi. Bundan tashqari, avtomatlashtirilgan axborot tizimlarida personal eng ta’sirchan qismlardan biridir. Shuning uchun, yovuz niyatli shaxsga axborot tizimi personalidan foydalana olmaslik chora-tadbirlarini o‘tkazib turish ham katta ahamiyatga ega.
|
| |
– rasm. Katod himoyasi sxemasi

|
– rasm. Katod himoyasi sxemasi
|
bet | 5/5 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #107793 |
Bog'liq 11-Maruza11.4 – rasm. Katod himoyasi sxemasi.
1 – gaz quvuri; 2 – katod himoyasi qurilmasi; 3 – anod; 4 – kabel;
5 – daydi toklar oqimi; 6 – so’rib oluvchi kabel.
Katod qurilmasida 1,2 ÷2V kuchlanishli o’zgarmas tok manbai ishlatiladi. Anoddan yerga tok o’tgani sababli u o’zi bilan metal ionlarni olib chiqadi va sekin asta yemirilib boradi. Shuning uchun anodni ma’lum vaqt o’tgandan so’ng yangilash kerak. Quvur izolyatsiyaning holiga qarab bitta katod qurilmasi 1 – 20 km masofadagi yer osti gaz quvurini korroziyadan saqlashi mumkin.
Protektor himoyasi. Protektor himoyasida anod sifatida rangli metalldan tayyorlangan elektrodlar qo’llaniladi (11.5-rasm). Ular temirga nisbatan teskari potentsialga ega bo’lib, yerdagi tuz va ishqorlar bilan reaksiyaga kirishib, kichik kuchlanishdagi tok hosil qiladi. Bu toklar anoddan yer orqali katod vazifasini bajaruvchi quvurga borib tushadi va undan kabel yordamida nazorat punktdagi tutashtiruvchi simdan o’tib, qaytib anodga tushadi.
11.5 – rasm. Protektor himoyasi sxemasi.
1 – anod; 2 – kabel; 3 – gaz quvuri; 4 – nazorat punkti.
Natijada tutashgan elektr zanjiri hosil bo’ladi va gaz quvurini korroziyadan saqlaydi. Bunday himoya asosan shahardan tashqarida qo’llanilishi mumkin. Korroziyadan saqlash zonasi katta bo’lmaydi (70 m gacha).
Nazorat savollari:
1.Gaz quvurlari necha xil korroziyaga uchraydi?
2.Ichki korroziya qanday qo'shimchalarga bog'liq bo'ladi?
3.Gaz quvurlariniig tashqi korroziyasi nimaga bog'liq bo'ladi?
4.Yer osti gaz quvurlari korroziyasi necha turga bo'linadi?
5.Nima sababda kimyoviy korroziya sodir bo'ladi?
6.Nima sababda elektrokimyoviy korroziya sodir bo'ladi?
7.Nima sababda elektr korroziya sodir bo'ladi?
8.Qaysi korroziya eng xavfli hisoblanadi?
9.Tuproqning korrozion aktivligini nimalar belgilaydi?
|
| |
Gaz quvurlarini korroziyadan himoyalashning aktiv va passiv usullari

|
Gaz quvurlarini korroziyadan himoyalashning aktiv va passiv usullari
|
bet | 3/5 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #107793 |
Bog'liq 11-Maruza11.2.Gaz quvurlarini korroziyadan himoyalashning aktiv va passiv usullari
Korroziyadan himoya qilish ikki xil bo’ladi: passiv himoya va aktiv himoya.
Passiv himoyaga gaz quvurlarni korroziyaga qarshi izolyatsiya – qoplama bilan o’rash kiradi. Aktiv usullarga esa gaz quvurlarining elektr himoya usullari kiradi. Izolyatsiyada asosan neft bitumidan foydalaniladi. Bitumning mexanik mustahkamligini oshirish uchun unga 10÷15% miqdorida kaolin, sement, va mayda asbest kukunlari qo’shiladi. Izolyatsiyani kuchaytirish maqsadida brizol, gidroizol, shisha matosi va polixlorvinil yopishqoq lentalar ishlatiladi.
Gidroizol – bu qalin asbest qog’oziga 10÷20% sellyuloza qo’shib, bitum shimdirilgan rulonli lenta.
Brizol – bu eski avtomobil ballonlarini maydlab bitum bilan qaynatib undan tayyorlangan rulonli materialdir.
Kuchaytiruvchi qatlamlamlarning soniga qarab gaz quvurlarning izolyatsiyasi uch xil bo’ladi: normal, kuchaytirilgan, o’ta kuchaytirilgan izolyatsiya.
Normal izolyatsiya tarkibi: gruntovka; eritilgan bitum; kraft qog’ozi.
Qoplamaning umumiy qalinligi 3mm bo’ladi.
Kuchaytirilgan izolyatsiya tarkibi: gruntovka; eritilgan bitum; kuchaytiruvchi qatlam (gidroizol, brizol, yoki shisha matosi); eritilgan bitum; kraft qog’ozi.
Qoplamaning umumiy qalinligi 6mm.
O’ta kuchaytirilgan izolyatsiya tarkibi: gruntovka; eritilgan bitum; kuchaytiruvchi qatlam; eritilgan bitum; kuchaytiruvchi qatlam (gidroizol, brizol, yoki shisha matosi); eritilgan bitum; kraft qog’ozi.
Qoplamaning umumiy qalinligi 9mm.
Agarda yerning korrozion aktivligi past bo’lsa, unda normal izolyatsiya qo’llaniladi, agarda yerning korrozion aktivligi o’rtacha bo’lsa, unda kuchaytirilgan izolyatsiya qo’llaniladi. Qolgan hollarda esa o’ta kuchaytirilgan izolyatsiya qo’llaniladi.
Shahar sharoitida yerning korrozion aktivligi qanday bo’lishdan qat’iy nazar faqat o’ta kuchaytirilgan izolyatsiya qo’llaniladi. Chunki shaharlarda yerning tarkibi har xil bo’lishi mumkin va bundan tashqari shahar yerlarida daydi toklar mavjud bo’ladi. Qoplama sifatida polixlorvinil lentalar qo’llanilganda quvur yaxshilab tozalanadi. Undan keyin unga gruntovka so’rilib, polixlorvinil yopishqoq lenta maxsus mashinalar yordamida quvurlarga o’raladi. Bu lentalar qalinligi 0,3mm bo’ladi, eni esa 0,4 – 0,5 m bo’ladi.
Gaz quvurlarini izolyatsiya qilishdan oldin ularni metall schetka yordamida yaltiraguncha tozalanadi. Undan so’ng quvur benzin bilan artib chiqiladi va quvur sathiga gruntovka surtiladi. Gruntovkaning tarkibi uch qism benzin va bir qism eritilgan bitumdan iborat bo’lib, benzinga sekin asta 160÷180ºC li eritilgan bitum quyiladi va aralashtirilib turiladi. Teskarisini qilish, ya’ni eritilgan bitumga benzin quyish mumkin emas, chunki benzin yonib ketishi mumkin va benzin bitum bilan yaxshi aralashmaydi. Gruntovkani surishdan maqsad, u quvurga yaxshi yopishadi va yorilib ketmaydi.
|
| |
Graflarni bo‘yash Grafning xromatik soni. To’rt XIL rang haqidagi gipoteza. Kyonig teoremasi. Grafning xromatik sonini topishning evrestik algoritmi Reja

|
Graflarni bo‘yash Grafning xromatik soni. To’rt XIL rang haqidagi gipoteza. Kyonig teoremasi. Grafning xromatik sonini topishning evrestik algoritmi Reja
|
bet | 1/3 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 72,35 Kb. | | #116167 |
Bog'liq Graflarni bo‘yash Grafning xromatik soni
Graflarni bo‘yash Grafning xromatik soni. To’rt xil rang haqidagi gipoteza.Kyonig teoremasi .Grafning xromatik sonini topishning evrestik algoritmi
Reja
Graflarni bo‘yash
Grafning xromatik soni
Kyonig teoremasi
Grafni bo‘yash. Grafning xromatik soni. Kyonig teoremasi (grafning bixromatikligi). Planar grafni to‘g‘ri bo‘yash hadidagi teorema. Graf xromatik sonini topishning evristik algoritmi.
Ta’rif. Aytaylik garf va ranglar toplami deb ataluvchi biror bir to‘plam berilgan bo‘lsin. Har qanday akslantirishga G grafni bo‘yash deyiladi. Bo‘yash to‘g‘ri deyiladi, agar qo‘shni uchlar turli xil ranglarga bo‘yalgan bo‘lsa, ya’ni
G grafni to‘g‘ri bo‘yashni qurish uchun zarur bo‘lgan, minimal ranglar soniga xromatik son deyiladi va kabi belgilanadi.
Ikki ulushli graf uchlar to‘plamini ikkita to‘plam ostiga bo‘lish mumkin va bu to‘plamdagi elementlar bir biriga qo‘shni bo‘lmaydi, u holda grafning bunday uchlari ikki xil rangda to‘g‘ri bo‘yash mumkin, ya’ni ikki ulushli graf xromatik soni 2 ga teng.
Xromatik soni 2 ga teng bo‘lgan graf, bixromatik deyiladi.
Kyonig teoremasi. Graf bixromatik bo‘lishi uchun, toq uzunlikdagi sikllari bo‘lmasligi zarur va yetarli.
Umumiy holda grafning xromatik sonini aniqlash trivial savol emas. Lekin grafning xromatik soni bahosiga nisbatan birqancha faktlar ma’lum.
Teorema. Agar G=(V,E) graf barcha uchlari darajalari k dan katta bo‘lmasa, u holda grafni to‘g‘ri bo‘yashni qurish uchun (k+1) xil rang yetarli bo‘ladi, ya’ni .
Shuni ta’kidlab o‘tish kerakki, xromatik sonning ushbu bahosi umumiy holda aniqdir, ya’ni shunday graflar mavjudki, ularning uchlarining darajalari k dan oshmaydi, xromatik soni k+1 ga teng. Masalan, to‘liq grafning uchlari darajalari ga teng, xromatik soni esa .
Grafning xromatik sonini baholash masalasida planar graflar muhim o‘rin tutadi. 19-asr oxirida ixtiyoriy planar grafning xromatik soni 5 dan oshmasligi isbotlandi. Lekin, xromatik soni 5 ga teng bo‘lgan planar grafga misol bo‘lmagan. Bu esa, planar grafni 4 xil bo‘yoq bilan to‘g‘ri bo‘yash mumkinligini taxmin qilishga asos berardi. Ushbu masala to‘rt xil bo‘yoq masalasi deb yuritila boshlandi. 1976 yilda amerikalik olimlar Kennet Appel va Volfgan Xakenlar maxsus kompyuter dasturlari orqali 4 xil bo‘yoq haqidagi teoremani isbotlashdi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Graflarni bo‘yash Grafning xromatik soni. To’rt XIL rang haqidagi gipoteza. Kyonig teoremasi. Grafning xromatik sonini topishning evrestik algoritmi Reja
|
Iste'molchilarning ishonchi

|
Iste'molchilarning ishonchi
|
bet | 7/9 | Sana | 24.06.2024 | Hajmi | 26,07 Kb. | | #265405 |
Bog'liq Metrologiya 2 mustaqil ish Sardorbek Turdaliyev2.3 Iste'molchilarning ishonchi.
Iste'molchilarning Ishonchini Qozonish.
Yuqori Sifat: Standartlarga mos mahsulotlar va xizmatlar yuqori sifatga ega bo'lib, iste'molchilarni qoniqtiradi va ularning ishonchini oshiradi.
Xavfsizlik Kafolati: Standartlarga javob beradigan mahsulotlar xavfsiz va ishonchli bo'lib, iste'molchilarni xavf-xatarlardan himoya qiladi.
Shaffoflik: Standartlar ishlab chiqarish jarayonlarini va mahsulot xususiyatlarini shaffof qiladi, bu esa iste'molchilarga aniq va ishonchli ma'lumotlar beradi.
Muvofiqlik: Mahsulot va xizmatlar milliy va xalqaro standartlarga muvofiqligi iste'molchilarning ishonchini mustahkamlaydi, chunki ular global talablar va me'yorlarga javob beradi.
Sertifikatlash: Standartlarga mos keladigan mahsulotlar va xizmatlar ko'pincha sertifikatlanadi, bu esa iste'molchilar uchun qo'shimcha ishonch kafolatini beradi.
Xulosa.
Standartlashtirish iste'molchilar uchun yuqori sifat, xavfsizlik va shaffoflikni ta'minlab, ularning ishonchini qozonishda muhim rol o'ynaydi. Bu esa kompaniyalar va brendlar uchun raqobatbardoshlikni oshirishga yordam beradi va uzoq muddatli mijozlar bazasini yaratishga xizmat qiladi.
II-BOB. Standartlashtirishning Foydalari.
2.1 . Sifat va xavfsizlik.
Sifatni Oshirish.
Yagona Talablar: Standartlar mahsulot va xizmatlar uchun yagona talablar belgilaydi, bu esa ularning doimiy sifatini ta'minlaydi.
Muvofiqlik: Turli ishlab chiqaruvchilar va xizmat ko'rsatuvchilar mahsulot va xizmatlarini xalqaro standartlarga muvofiq ravishda ishlab chiqadi, bu esa global bozorda raqobatbardosh bo'lish imkonini beradi.
Ishonch: Standartlarga javob beradigan mahsulot va xizmatlar iste'molchilarda ishonch uyg'otadi, chunki ular belgilangan sifat talablariga javob beradi.
Innovatsiya: Standartlar yangi texnologiyalar va jarayonlarni joriy qilishni qo'llab-quvvatlaydi, bu esa innovatsiyani rag'batlantiradi.
|
| |
Xavfsizlik - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari
|
bet | 2/9 | Sana | 24.06.2024 | Hajmi | 26,07 Kb. | | #265405 |
Bog'liq Metrologiya 2 mustaqil ish Sardorbek TurdaliyevXavfsizlik: Iste'molchilar va foydalanuvchilar xavfsizligini ta'minlash uchun mahsulot va xizmatlarga xavfsizlik talablarini belgilash.
Samaradorlik: Ishlab chiqarish va xizmat ko'rsatish jarayonlarini optimallashtirish orqali resurslardan samarali foydalanishni ta'minlash.
Muvofiqlik: Turli mamlakatlar va tashkilotlar o'rtasida mahsulot va xizmatlarning muvofiqligini ta'minlash, bu esa xalqaro savdoni osonlashtiradi.
Atrof-muhitni Muhofaza Qilish: Ekologik talablarni hisobga olib, mahsulot va xizmatlarning atrof-muhitga ta'sirini kamaytirish.
Ahamiyati:
Ishonchni Yaratish: Standartlarga muvofiq ishlab chiqarilgan mahsulotlar va ko'rsatilgan xizmatlar iste'molchilarda ishonch uyg'otadi, chunki ular belgilangan talablar va me'yorlarga javob beradi.
Raqobatbardoshlikni Oshirish: Standartlarga amal qilish korxonalar va tashkilotlarga xalqaro bozorga kirishga yordam beradi va raqobatbardoshlikni oshiradi.
Innovatsiyani Rag'batlantirish: Yangi texnologiyalar va jarayonlarni joriy qilishda yagona standartlarga asoslanish innovatsiyalarni rivojlantirishni rag'batlantiradi.
Samarali Boshqaruv: Standartlar jarayon va tizimlarni boshqarishni soddalashtiradi, bu esa samaradorlikni oshiradi va xatolarni kamaytiradi.
Bozor Rivojlanishi: Standartizatsiya yangi bozorlar va mahsulot turlarining rivojlanishiga imkon yaratadi, bu esa iqtisodiy o'sishga yordam beradi.
Huquqiy Muvofiqlik: Standartlar milliy va xalqaro huquqiy talablar bilan muvofiqlikni ta'minlashda yordam beradi.
Standartlashtirish, shu tariqa, iqtisodiyotning turli sohalarida muhim rol o'ynaydi va har tomonlama rivojlanishga hissa qo'shadi.
I-BOB. Standartlashtirish Ob'ektlari.
Mahsulotlar (materiallar, butlovchi qismlar, tayyor mahsulotlar).
|
| |
Umumiy Foydalari - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari
|
bet | 9/9 | Sana | 24.06.2024 | Hajmi | 26,07 Kb. | | #265405 |
Bog'liq Metrologiya 2 mustaqil ish Sardorbek TurdaliyevUmumiy Foydalari:
Sifat va Xavfsizlik: Mahsulotlar va xizmatlarning sifatini va xavfsizligini ta'minlab, iste'molchilar va foydalanuvchilarni himoya qiladi.
Raqobatbardoshlik: Ishlab chiqarish samaradorligini oshiradi va global bozorda raqobatbardosh bo'lish imkoniyatini beradi.
Iste'molchilarning Ishonchi: Standartlarga mos mahsulotlar va xizmatlar iste'molchilarning ishonchini qozonadi va uzoq muddatli mijozlar bazasini yaratadi.
Standartlashtirish turli darajalarda amalga oshiriladigan jarayon bo'lib, uning asosiy maqsadi mahsulotlar, jarayonlar va xizmatlarning umumiy sifatini va xavfsizligini ta'minlashdir. Bu esa iqtisodiy o'sish va rivojlanishga muhim hissa qo'shadi.
Foydalanilgan Adabiyotlar.
ISO (International Organization for Standardization):
Rasmiy veb-sayt: www.iso.org
Turli mahsulotlar, jarayonlar va xizmatlar uchun xalqaro standartlar.
ASTM International:
Rasmiy veb-sayt: www.astm.org
Materiallar va mahsulotlar uchun standartlar.
IATA (International Air Transport Association):
Rasmiy veb-sayt: www.iata.org
Aviatsiya sanoati uchun xavfsizlik va xizmat ko'rsatish standartlari.
ICAO (International Civil Aviation Organization):
Rasmiy veb-sayt: www.icao.int
Xalqaro aviatsiya xavfsizlik standartlari.
UIC (International Union of Railways):
Rasmiy veb-sayt: www.uic.org
Temir yo'l transporti uchun standartlar.
PMI (Project Management Institute):
Rasmiy veb-sayt: www.pmi.org
Loyihalarni boshqarish standartlari (PMBOK).
|
| |
Tayyor Mahsulotlar - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari
|
bet | 4/9 | Sana | 24.06.2024 | Hajmi | 26,07 Kb. | | #265405 |
Bog'liq Metrologiya 2 mustaqil ish Sardorbek Turdaliyev3. Tayyor Mahsulotlar: Tayyor mahsulotlar iste'molchilarga yetkazib beriladigan va foydalanish uchun tayyor bo'lgan mahsulotlardir. Ularning standartlashtirilishi iste'molchilar uchun sifat va xavfsizlikni kafolatlaydi.
Maishiy texnika: Sovutgichlar, kir yuvish mashinalari, mikroto'lqinli pechlar kabi maishiy texnika uchun standartlar ularning energiya samaradorligi, xavfsizligi va ishlash muddatini belgilaydi. Masalan, IEC va ISO standartlari.
Avtomobillar: Avtomobillar uchun standartlar ularning xavfsizligi, yoqilg'i samaradorligi va ekologik talablariga mos kelishini ta'minlaydi. Masalan, Euro NCAP xavfsizlik standartlari.
Qurilish materiallari: Tsement, g'isht, yog'och va boshqa qurilish materiallari uchun standartlar ularning mustahkamligi, chidamliligi va ekologik xavfsizligini belgilaydi.
Xulosa:
Mahsulotlar uchun standartlashtirish ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtiradi, mahsulotlarning sifatini oshiradi va ularning xavfsizligini ta'minlaydi. Bu esa oxir-oqibatda iste'molchilarning ishonchini qozonish va bozorda raqobatbardosh bo'lishga yordam beradi. Standartlashtirilgan mahsulotlar nafaqat milliy, balki xalqaro miqyosda ham muvofiqlik va tan olinishi orqali eksport salohiyatini oshiradi.
1.2 Jarayonlar (ishlab chiqarish, boshqaruv, xizmat ko‘rsatish)
Jarayonlar: Standartlashtirish Ob'ektlari.
Standartlashtirish jarayonlar sohasida ishlab chiqarish, boshqaruv va xizmat ko‘rsatish jarayonlariga alohida e'tibor beradi. Bu jarayonlarning standartlashtirilishi ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, sifatni ta'minlash va xizmat ko‘rsatish darajasini yuqori saqlashda muhim rol o‘ynaydi.
Ishlab chiqarish jarayonlari.
Ishlab chiqarish jarayonlari mahsulotlarni yaratish uchun zarur bo‘lgan texnologik operatsiyalarni o‘z ichiga oladi. Ularning standartlashtirilishi mahsulot sifatini, xavfsizligini va samaradorligini ta’minlaydi.
Texnologik jarayonlar: Ishlab chiqarishda foydalaniladigan texnologiyalar va uskunalar uchun standartlar mavjud. Bu standartlar mahsulotning bir xil sifatda ishlab chiqarilishini va texnologik jarayonlarning samaradorligini ta’minlaydi. Masalan, ISO 9001 sifatni boshqarish tizimi standarti.
Ishlab chiqarish usullari: Mahsulotlarni ishlab chiqarish usullari va metodlari, masalan, montaj liniyalari, quyish jarayonlari yoki payvandlash texnologiyalari uchun standartlar belgilangan. Bu usullarni optimallashtirish va xavfsiz ishlash sharoitlarini yaratishga xizmat qiladi.
Xom ashyo boshqaruvi: Ishlab chiqarishda foydalaniladigan xom ashyo va materiallarni boshqarish uchun standartlar mavjud bo‘lib, ularning sifatini, saqlash sharoitlarini va ishlatilish tartibini belgilaydi.
|
| |
Mahsulotlar: Standartlashtirish Ob'ektlari

|
Mahsulotlar: Standartlashtirish Ob'ektlari
|
bet | 3/9 | Sana | 24.06.2024 | Hajmi | 26,07 Kb. | | #265405 |
Bog'liq Metrologiya 2 mustaqil ish Sardorbek TurdaliyevMahsulotlar: Standartlashtirish Ob'ektlari:
Standartlashtirish mahsulotlar sohasida bir qancha toifalar uchun amalga oshiriladi. Ular orasida materiallar, butlovchi qismlar va tayyor mahsulotlar eng muhimlari hisoblanadi. Har bir toifa uchun standartlarning mavjudligi ishlab chiqarish jarayonlarini samarali boshqarish va mahsulot sifatini ta'minlashga yordam beradi.
1. Materiallar: Materiallar ishlab chiqarish jarayonida foydalaniladigan asosiy xom ashyolardir. Ularning standartlashtirilishi mahsulotlarning sifati, xavfsizligi va bardoshliligini ta'minlash uchun muhimdir.
Metallar: Metall materiallar (temir, po'lat, alyuminiy) uchun standartlar metallarning kimyoviy tarkibi, mexanik xususiyatlari va ishlab chiqarish jarayonlarini belgilaydi. Masalan, ASTM va ISO standartlari.
Plastmassa: Plastmassa materiallar uchun standartlar ularning kimyoviy barqarorligi, mexanik chidamliligi va foydalanish sharoitlariga mos kelishini ta'minlaydi.
Kimyoviy moddalar: Kimyoviy moddalar uchun standartlar ularning sof holati, zararsizligi va belgilangan konsentratsiyada bo'lishini ta'minlaydi. Masalan, oziq-ovqat sanoatida ishlatiladigan kimyoviy moddalar uchun FDA standartlari.
2. Butlovchi Qismlar: Butlovchi qismlar yakuniy mahsulotlarni yig'ish uchun zarur bo'lgan elementlardir. Ularning standartlashtirilishi mahsulotning umumiy sifatini oshiradi va turli ishlab chiqaruvchilar o'rtasida muvofiqlikni ta'minlaydi.
Elektron komponentlar: Rezistorlar, kondensatorlar, mikroprotsessorlar kabi elektron qismlar uchun standartlar ularning elektr parametrlari, chidamliligi va o'lchamlarini belgilaydi.
Mexanik qismlar: Vintlar, podshipniklar, tishli g'ildiraklar kabi mexanik qismlar uchun standartlar ularning o'lchamlari, mustahkamligi va bardoshliligini ta'minlaydi.
Avtomobil qismlari: Dvigatel qismlari, tormoz tizimi komponentlari va boshqa avtomobil butlovchi qismlari uchun standartlar ularning ishonchliligi va xavfsizligini ta'minlash uchun qo'llaniladi.
|
| |
Msdos operatsion tizimlarida operativ xotirani taqsimlash - bet 2

|
Msdos operatsion tizimlarida operativ xotirani taqsimlash
|
bet | 2/6 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 406,08 Kb. | | #251163 |
Bog'liq bexruz.OperatsionTpptx1.Operativ xotira va disk o'rtasidagi jarayonlar harakatidan foydalanadigan usullar va foydalanmaydigan usullar. 1. Xotirani boshqarish xotirani boshqarish operatsion tizimi 1.1 Asosiy vazifalar boshqaruv xotira Asosiy xotira (aka RAM) muhim resurs bo'lib, undan samarali foydalanish tizimning umumiy ishlashiga qat'iy ta'sir qiladi. Bir vazifali operatsion tizimlar uchun xotirani boshqarish jiddiy muammo emas, chunki tizim o'z ehtiyojlari uchun egallamaydigan barcha xotiralar bitta foydalanuvchi jarayoniga berilishi mumkin. Xotirani boshqarish protseduralari quyidagi vazifalarni hal qiladi: Xotirani boshqarishni 2-sinfga bo’lish mumkin 2. Haqiqiy xotirani boshqarish 2.1 Tarqatish xotira belgilangan bo'limlar Tasodifiy xotirani boshqarishning eng oddiy usuli xotirani bo'limlar deb ataladigan qat'iy o'lchamdagi bir nechta mintaqalarga bo'lishdir. Bunday bo'linish operator tomonidan tizimni ishga tushirish yoki o'rnatish vaqtida qo'lda amalga oshirilishi mumkin. Shundan so'ng, bo'limlarning chegaralari o'zgartirilmaydi. Bajarish uchun kiritilgan navbatdagi yangi jarayon yoki umumiy navbatga yoki ma'lum bir qism uchun navbatga joylashtiriladi. Guruch. 1.1. Ruxsat etilgan bo'limlar bo'yicha xotirani taqsimlash: umumiy navbat bilan alohida navbat bilan Bunday holda, xotirani boshqarish quyi tizimi quyidagi vazifalarni bajaradi: - Operatsion sistemaning asosiy vazifasi foydalanuvchini uning bajarishi va umuman bilishi ham kerak bo‘lmagan zerikarli va juda murakkab ishlardan xolis etish, kompyuter bilan muloqot qilishda qulayliklar yaratishdir. Bundan tashqari, operatsion sistema fayllarni ko‘chirish yoki bosmaga chiqarish, kerakli dasturlarni tezkor xotiraga yuklab ishga tushirish va boshqaruvni ularga uzatish, operativ xotirani dastur ishi so‘ngida bo‘shatib boshqaruvni yana o‘ziga olish kabi ishlarni ham bajaradi.
- Foydalanuvchi va EHMning muloqoti foydalanuvchining MS DOS operatsion sistemasiga ketma-ket beriladigan buyruqlari asosida tashkil etiladi. Buning uchun ichki va tashqi buyruqlar berilgan bo‘lib, ichki buyruqlar COMMAND.COM buyruq faylida, tashqi buyruqlar esa alohida fayl ko‘rinishida bo‘ladi.
|
| |
LCD proektorlarining asosiy ko’rsatkichlari

|
LCD proektorlarining asosiy ko’rsatkichlari
|
bet | 3/3 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 89,5 Kb. | | #151910 |
Bog'liq fax va videoproyektorLCD proektorlarining asosiy ko’rsatkichlari
LCD proektorlarining kerakli modelini to’g’ri tanlash uchun uning asosiy ko’rsatkichlarini bilish kerak. Proektorlarning asosiy texnik ko’rsatkichlari uning yorqinligi va ta`minlanadigan tasvir zichligi hisoblanadi. Kontrastligi va hajmi ham muhim ko’rsatkichlari hisoblanadi. Demak, tartib bilan. Zamonaviy proektorlarning yorqinligi 600 dan to 7700 ANSI - lyumen atrofida bo’ladi. Ba`zi bir ishlab chiqaruvchilar ikkta proektorlar yorug’lik oqimini birlashtirib 14000 ANSI-lyumenyorkinlikka erishadilar. Yorug’lik oqimi 600 ANSI-lyumen bo’lgan proektorlardan ekrani 100” diagonalli (kengligi 200 sm, balandligi 150 sm) qorong’u xonalarda foydalaniladi. Proektorlardan qorong’u bo’lmagan xonalarda foydalanish uchun ekran kattaligiga qarab yorqinligini hisoblash formulasi mavjud: agarda proektorning yorug’lik oqimi yaxshi ekranning yuzasidan 500 marta oshikrok bo’lsa, unda uning yorkinligi katta rangli televizor yorqinligiga teng bo’ladi.
Zamonaviy proektorlarga ko’plab qurilmalarni ulash mumkin, kompyuterni ham, (noutbukni ham) videomagnitofon, DVD-proigrivatel, videokamera (shu jumladan raqamlisi ham), televizor yoki TV-tyuner (rakamlisini xam), rakamli fotokamerani, o’yinlar qo’shimchasini ham ulash mumkin. Buning uchun proektorda quyidagi raz`yomlar bo’lishi mumkin:
-kompyuterni ulash uchun analogli RGB (15-pin Hd D-sub), raqamli RGB (DVI-D) audio (stereo mini-jack);
-videosignal manbaini ulash uchun –S-Video (mini din 4 pin) kompozit (RCA), komponentli (RCA), audio (RCA L va R kanallari uchun). Yuqori yorqinlikka ega professional modellarida tashkil etuvchi signallar bilan ishlashga katta e`tibor beriladi. Y, B-Y, R-Y asosiy turlaridan foydalanishdan tashqari Y,Cb, Cr, DVD yuqori sifatli proigrivatellarda qo’llaniladigan, Y-Rb-Pr (4:3 SDTY) standartli chiziq oralab va progressiv razvyortkali (DTV) raqamli televidenie va 1920x1080 elementgacha rastrli bo’linishli keng ekranli (16:9 HDTV) format tasviri signallari bilan ishlashi ham ko’zda tutilgan.
-analogli RGB tashqi uzatgich (15-ND D- sub). Bir vaqtning o’zida proektor va monitorni ulash uchun qulay.
-tovush uzatgichi-audio (stereo mini-jack), tashqi audiotizimini ulash uchun (har bir proektorda 2-3 Vattli kichik quvvatli dinamik o’rnatilgan, lekin odatda bu etarli bo’lmaydi).
-boshqaruv interfeysi- R S-232 (15-pin Hd D-sub) va yaqindan boshlab UZB.
|
| |
O‘quv -uslubiy majmualarni yaratishga qanday zamonaviy talablar qo‘yiladi?

64. O‘quv -uslubiy majmualarni yaratishga qanday zamonaviy talablar qo‘yiladi?
*a) Didaktik. ilmiy-metodik,pedagogik-psixologik ,estetik ,gigienik talablar
b) Pedagogik-psixologik talablar:
c) Estetik talablar:
d) estetik ,gigienik talablar
65. 11-chi sinf “Biologiya” fanini o‘qitishda nechta labaratoriya mashg‘uloti o‘tkaziladi?
*a) 5ta
b) 5ta
c) 5ta
d) 5ta
66. Biologiya oʻquv fanining mazmuni nima orqali aniqlashtiriladi?
*a) oʻquv dasturlari, darsliklari, oʻquv qoʻllanmalari
b) Darsliklarning multimediali ilovalari
c) Oʻquv qoʻllanma
d) Metodik tavsiya
67. Biologiya o‘quv fanining asosiy biologik tushunchalariga nimalar kiradi?
*a) morfologik, anatomik, fiziologik, tsitologik, genetik, ekologik, gigienik, sistematik, embriologik, evolyutsion, shuningdek, agronomik tushunchalar
b) , tsitologik, genetik, ekologik, gigienik, sistematik tushunchalar
c) fiziologik, tsitologik, genetik, ekologik, gigienik, sistematik, embriologik, evolyutsion, shuningdek, agronomik tushunchalar
d) embriologik, evolyutsion, shuningdek, agronomik tushunchalar
68. Biologik ko‘nikmalarni umumiy holatda ko‘nikma guruhlariga kirmaydigan ko‘nikmani aniqlang?
*a) matematik ko‘nikmalar
b) morfologik ko‘nikmalar
c) anatomik ko‘nikmalar
d) ekologik ko‘nikmalar
69. Biologiya o‘quv fanining mazmuni bo‘lmish biologic qonunlar qaysilar?
*a) Irsiyat qonunlari, Ber qonuni, Xardi-Vaynberg qonuni, atomlarning biogenmigrasiyasi qonuni
b) Organik olamning evolyusion nazariyasi, irsiyat qonunlari, Ber qonuni
c) Filembriogenez nazariyasi, irsiyat qonunlari, atomlarning biogen migrasiyasi qonuni
d) Filembriogenez, irsiyat qonunlari,Xardi-Vaynberg qonuni
70. Anatomik ko‘nikmalarni belgilang?
*a) Hujayra organoidlarining tuzilishi va funksiyasini aniqlash, kattalashtiruvchi asboblarni ishlatish, mikropreparatlar tayyorlay olish
b) Tirik organizmlarda sodir bo‘ladigan hayotiy jarayonlarni o‘rganishga oid oddiy tajribalar o‘tkazish, kuzatishlar olib borish
c) Tirik organizmlarda sodir bo‘ladigan hayotiy jarayonlarni o‘rganishga oid oddiy tajribalar o‘tkazish, kuzatishlar olib borish
d) Tayanch harakatlanish organlarining o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlash, tuzilishi va funksiyasini belgilash
|
/W - ekranga mundarijani keng shaklda chiqarish uchun, bu xolatda faylning faqat nomigina ko‘rsatilgan bo‘ladi

|
/W - ekranga mundarijani keng shaklda chiqarish uchun, bu xolatda faylning faqat nomigina ko‘rsatilgan bo‘ladi
|
bet | 5/6 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 406,08 Kb. | | #251163 |
Bog'liq bexruz.OperatsionTpptx/W - ekranga mundarijani keng shaklda chiqarish uchun, bu xolatda faylning faqat nomigina ko‘rsatilgan bo‘ladi FILESYozilishi: FILES = n Foydalanishi: bir vaqt ichida ochish mumkin bo‘lgan fayllar sonini belgilash MS- DOS bir vakt ichida 20 gacha fayl (optimal son - 8) ochish uchun imkon yaratadi MKDIR Yozilishi: MKDIR [D:] [path] yoki MD [D:] [path] Foydalanishi: belgilangan qurilmada direktoriya yaratish PATH Yozilishi: PATH [[D:] [path [[; [d:] [path]...]] Foydalanishi: buyruqlarni topish uchun alternativ marshrutlar belgilaydi Parametrsiz berilgan PATH buyrug‘i monitor ekranida joriy direktoriyaga kirish marshrutini ko‘rsatadi. PATH; qidirish buyrug‘ini bekor qiladi PATH buyrugi faqat .EXE, .COM, .BAT kengaytmali faylarni qidirish uchun ishlatiladi PROMPT Yozilishi: PROMPT [so‘rov matni] Foydalanishi: yangi tizimli so‘rovni o‘rnatadi. Matn maxsus buyruq satrlaridan iborat bo‘lishi mumkin. Quyidagi buyruq satrlaridan foydalanish mumkin $ - belgi $ t - vaqt d - sana p - aktiv qurilmadagi joriy direktoriya v - versiya rakami n - aktiv qurilma g - ">" belgisi l - "<" belgisi b - "|" belgisi Q - "=" belgisi H - oxirgi belgini o‘chirish belgisi E - ESC belgisi DOS operatsion tizimlari eskirgan bo'lsa ham, u hali ham ba'zi sohalarda qo'llaniladi. Bundan tashqari, Free DOS ko'pincha ishlatiladi. Uning ochiqligi bor manba kodi va butunlay bepul tarqatiladi, bu uni qiladi qulay vosita rivojlanish uchun. Masalan, Free DOS ko'pincha sanoat uskunalarini boshqarish uchun ishlatiladi. DOS operatsion tizimlari eskirgan bo'lsa ham, u hali ham ba'zi sohalarda qo'llaniladi. Bundan tashqari, Free DOS ko'pincha ishlatiladi. Uning ochiqligi bor manba kodi va butunlay bepul tarqatiladi, bu uni qiladi qulay vosita rivojlanish uchun. Masalan, Free DOS ko'pincha sanoat uskunalarini boshqarish uchun ishlatiladi. Yadro, keyin tarmoq MS-DOS ning asosiy qismi uchta fayldan iborat: Yadro, keyin tarmoq MS-DOS ning asosiy qismi uchta fayldan iborat:
|
| |
IO.SYS 2.M.SDOS.SYS 3.COMMAND.COM

|
IO.SYS 2.M.SDOS.SYS 3.COMMAND.COM
|
bet | 6/6 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 406,08 Kb. | | #251163 |
Bog'liq bexruz.OperatsionTpptx1.IO.SYS 2.M.SDOS.SYS 3.COMMAND.COM IO.SYS fayli, xuddi BIOS-ni davom ettirib, kengroq funktsiyalarni ta'minlaydi. MSDOS.SYS fayli kompyuterni tashkil etuvchi asosiy qurilmalarning ishlashi uchun javobgardir. Uchinchi fayl COMMAND.COM foydalanuvchiga klaviatura yordamida buyruqlar kiritish imkonini beruvchi buyruq protsessoridir. Hozirgi vaqtda deyarli hech kim DOS da ishlamaydi, chunki WINDOWS 95/98/ME/2000/XP/7/8 va boshqalar kabi zamonaviyroq operatsion tizimlar paydo bo'ldi, nafaqat Windows, balki, masalan, Android. Adolat uchun, shuni ta'kidlash kerakki, ularning barchasi (yaxshi, deyarli barchasi) yaxshi eski DOS-ga asoslangan. Buyruqlar satrida ishlashni mashq qilish uchun DOS-da kompyuterni qayta ishga tushirish shart emas. Windows-da ham xuddi shu printsiplar asosida "ishlaydigan" buyruq qatori mavjud. START tugmasini bosing va RUN menyu bandini tanlang (Windows ME uchun). Sizning oldingizda buyruq satri oynasi ochiladi. Ushbu qatorda siz buyruqni kiritishingiz kerak, shundan so'ng xuddi DOS-dagi kabi ENTER tugmasini bosishingiz yoki OK tugmasini bosishingiz kerak. Ommaviy (buyruq) fayllar DOS buyruqlari yordamida siz ommaviy ish deb ataladigan fayllarni yaratishingiz mumkin (ular "to'plamli fayllar", BAT fayllari yoki oddiygina "paket fayllari" deb ham ataladi). Windows DOS buyruqlarini qo'llab-quvvatlaganligi sababli, bu fayllar Windowsda ham ishlaydi. Tizim ma'murlari va dasturchilar hali ham ommaviy ish fayllardan keng foydalanishadi. Ommaviy fayllar bilan ishlash uchun yuklab oling sinov ushbu mavzu bo'yicha. So'rov turini PROMPT buyrug'i bilan o'zgartirish mumkin. So'rov turini PROMPT buyrug'i bilan o'zgartirish mumkin. Buni amalga oshirish uchun buyruq satriga quyidagilarni kiritishingiz kerak: PROMPT matn bu erda Matn - har qanday matnli xabar. Masalan, buyruqni kiritgandan so'ng: PROMPT Salom standart C:\> o'rniga Salom so'zi ko'rsatiladi. Deyarli barcha buyruqlar fayl yoki dasturni ochish uchun tushadi (aslida dastur ham fayldir). Umumiy shakl faylni ochadigan buyruq: C:\>1-papka\. . . \FolderN\Fayl nomi bu erda C - diskning nomi; 1-papka. . . FolderN - bu kataloglarning nomlari (faylning to'liq yo'li): FileName - kengaytmali fayl nomi. Agar bunday fayl bo'lmasa, xato xabari ko'rsatiladi. Подробнее: https://sukachoff.ru/uz/ustrojjstva/doc-operacionnaya-sistema-chto-takoe-dos-kratkii-kurs-dlya-novichkov/ E’tiboringiz uchun raxmat
|
| |