Shinadagi havo bosimi - In this graduation work, the failure of tires and wheels, which are one of the main parts...

|
In this graduation work, the failure of tires and wheels, which are one of the main parts in the movement mechanism of cars, and the reduction in service time are associated with violations of the rules of technical use
|
bet | 6/29 | Sana | 18.07.2024 | Hajmi | 3,88 Mb. | | #267908 |
Bog'liq rezerf1.2.1. Shinadagi havo bosimi
Shinadagi havo bosimi shinaning ishlash muddatiga katta taʼsir koʻrsatadi. Shuning uchun, har bir shinalar markasi uchun ishlab chiqaruvchi maʼlum bir bosim tezligini belgilaydi, bunda shinalar eng katta manbaga ega boʻladi. Bosimning oshishi yoki kamayishi bilan ularning ishlash muddati sezilarli darajada kamayadi.
1.4.-rasm. Shinalar bosimining uning resursiga ta’siri
Bosim ko‘rsatkichlari har doim normal bo‘lishi kerak. Shinalarning ishlash muddati ko‘p hollarda uning bosimga bog’liq bo‘ladi. Agar bosim juda past bo‘lsa, protektorning notekis yeyilishi(eskirishi) va shinaning haddan tashqari qizishi muqarrar. Yarim yeyilgan shinalarda muntazam haydash ularning tuzilishidagi sezilarli o‘zgarishlarga olib keladi, buning natijasida avariyaga tushish xavfi 80% ga oshadi. Avtomobil boshqaruvchanligi va yo‘nalish barqarorligi yomonlashadi. Avtomobil rul chambaragi boshqarishga qiyinchilik tug‘diradi, burilish paytida sirpanadi va manyovr qilishga ham o‘z ta’srini ko‘rsatadi.
Safardan so‘ng darhol qizib turgan shinalardagi bosimni sozlab bo‘lmaydi, chunki uning ko‘rsatkichlarini aniq baholab bo‘lmaydi. Shina sovishini kutish zarur, shundan keyingina harakat qilish maqsadga muvofiqdir.
Shinadagi ichki bosimning uning resursiga bunday taʼsiri juda oddiy tushuntiriladi: past bosim shinaning oʻzi koʻproq deformatsiyaga olib keladi, bu uning haroratini oshiradi va shinaning yoʻl bilan aloqa qilish zonasida yemirilish intensivligining oshishiga olib keladi. Bosim yetarli boʻlmaganda, shinalar protektorning yoʻl bilan aloqa qilish zonasining sezilarli darajada kichikroq maydoniga ega: protektor egilib, uning oʻrtasi yoʻl bilan aloqani yoʻqotadi, shinalarga tushadigan barcha ogʻirlik yuki esa protektorning yelka kamariga tushadi, bu ularning intensiv yemirilishiga olib keladi. Bundan tashqari, deformatsiyaning kuchayishi charchoqni yoʻq qilish ehtimolini oshiradi. Oddiy bosimda shinaning butun kengligi boʻylab yoʻl bilan toʻliq aloqa qiladi, bu esa ogʻirlik yukini shinaga teng taqsimlashga va bir tekis yemirilishga imkon beradi. Yuqori bosim bilan teskari holat yuzaga keladi: lekin boshqa yoʻnalishda protektor egiladi.
Barcha yuk protektorning oʻrtasiga tushadi, shunga koʻra yuqori bosim bilan uning oʻrta qismining kuchli yemirilishi sodir boʻladi.
Yuqorida aytib oʻtilganidek, bosimning oshishi yoki pasayishi shinaning yoʻl bilan aloqa qilish maydonini sezilarli darajada kamaytiradi, bu esa harakat xavfsizligiga salbiy taʼsir qiladi. Shunday qilib, past bosim bilan tormoz masofasi oshadi, avtomobil barqarorligi pasayadi va to‘xtatish yomonlashadi. Yuqori bosim bilan vaziyat shunga oʻxshash, yaxshi yoʻnalish barqarorligi bundan mustasno.
1.5-rasm-bosimning shinalar deformatsiyasiga ta’siri a-meʼyordan past bosim, b-meʼyoriy bosim, b-meʼyoridan yuqori bosim;
Ammo ichki bosim nafaqat shinalar resursiga yoki haydash xavfsizligiga taʼsir qiladi, balki yoqilgʻi sarfiga ham taʼsir qiladi. Buning sababi shundaki, bosim pasayganda shinalar deformatsiyalanadi, bu esa aylanish qarshiligini oshiradi. Bosimning oshishi bilan, aksincha, shinaning qattiqligini oshirish va natijada aylanish qarshiligini kamaytirish orqali yoqilgʻi sarfi kamayadi.
O‘z ishida N.S.Zaharov ilgari oʻtkazilgan tadqiqotlar tahlili asosida bosimning shinalarga ta’sirini aniqladi. Avtomobil transportidan foydalanish paytida shinadagi havo bosimining oʻzgarishining asosiy sabablari.
Havo bosimining og‘ishining sabablari;
- diffuziya orqali og‘ishi
- harorat o‘zgarishi
- shinalar nuqsonlari orqali og‘ishi
- havo og‘ishi
- germetik bo‘lmagan vintel orqali og‘ishi
- nazorat qilishda xatolar va bosimni oshirish normlari buzilishi
Keltirilgan har bir sababning taʼsir darajasi bir qator omillar bilan belgilanadi.
Haroratning oʻzgarishi quyidagi omillarga taʼsir qiladi: ish sharoitlarining harorati (iqlim sharoitining oʻzgarishi, yil fasli, sovuqroq yoki iliqroq iqlimi boʻlgan hududlarga oʻtish); ishlab chiqarish xonasiga kirishda haroratning oʻzgarishi (to yoki tamirlash uchastkasi, shinalar boʻlimi). Shuni taʼkidlash kerakki, harorat oʻzgarishi asta-sekin sodir boʻladi; harakat paytida shinalar tomonidan soʻrilgan energiya uning haroratining sezilarli darajada oshishiga olib keladi. Bunday holda, undagi molekulalararo ishqalanish kamayadi va shuning uchun ijobiy hodisa boʻlgan histerez yoʻqotishlarining qiymati kamayadi. Korddagi histerez yoʻqotishlar biroz oshadi.
Diffuzion havo oqishi quyidagi omillarga bogʻliq:
-shinalar turi (kamera yoki kamerasiz) - kamera shinalari diffuziya kameralarga nisbatan past intensivligiga ega;
-kauchuk tarkibining gaz oʻtkazuvchanligi; shinalar hajmi-shinalar qanchalik katta boʻlsa, diffuziya oqishi sodir boʻladigan sirt maydoni shunchalik katta boʻladi;
-shinalar bosimi, bosim qanchalik yuqori boʻlsa, tashqi muhit va shinalar ichidagi bosim oʻrtasidagi farq shunchalik yuqori boʻladi va shuning uchun diffuziya oqishining intensivligi yuqori boʻladi;
-shinalar harorati, harorat qanchalik baland boʻlsa, diffuziya intensivligi shunchalik yuqori boʻladi.
Shinalar nuqsonlari orqali havo oqishi quyidagi omillarga bogʻliq: shinalar va kameraning holati (agar mavjud boʻlsa); disk turi va holati.
Shinaning valf orqali havo oqishi: vana holati; atrof-muhit harorati, past haroratlarda ventil qistirmasi qattiqlashadi va valfning qattiqligi yomonlashadi.
Nazorat qilish va bosimni normal holatga keltirishda xatolar:
-manometr xatosi;
-ijrochining xatolari.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
In this graduation work, the failure of tires and wheels, which are one of the main parts in the movement mechanism of cars, and the reduction in service time are associated with violations of the rules of technical use
|