nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
) Delete a group - Linux: This Book Includes 4 Manuscripts. The Underground Bible to the unix operating System with...

0987 admin
-----
-----
-----
----
4673 systemuser
8) Finger Command
Finger command is used differently and is used to find the awake user or
group systems at the present moment. This can be highly beneficial when
performing complex system tasks.
Below is the command for the finger functionality with an output:
linuxexample @ host : finger UID
Output:
2443 sample1
8942 exampl e
9) Cron Command
Linux system runs on services. Services are basic tasks that can be used by
operating systems to perform their desired tasks. Cron command is a special
set of commands that can be used to automate
tasks like starting an
antivirus automatically when you boot up the system or switching into a
VPN profile when accessing a particular software.
Below we explain with an example about cron command in detail:
service
crond start
This starts the cron service and lets us run things.
Service crond status
With
this command, you can easily check what is going on.
All of these tasks will be stored in the /etc/crontab directory.
By this, we have explained a detailed explanation about the Linux user
management system and in the next section, we will in detail explain about
file management system which is one of the most pioneer branches that a
hacker should be perfect at. Let us go!
Kutubxona konsorsiumlari uchun modellar

127
ular muvaffaqiyatiga ta’sir qiluvchi asosiy omillarni tushunib yetish
muhimdir. Quyida keltiriladigan konsorsiumlar
muvaffaqiyatli ishlab
turibdi, ammo bir-biriga o‘xshaydiganlari yo‘q. Ularning ayrimlari
tuzilishi bo‘yicha yuqori darajada bo‘lsa, boshqalari esa tashkiliy
jihatdan ancha erkinliklarga ega. Ayrimlari moliyaviy ta’minlangan
bo‘lsa, boshqalari esa iqtisodiy jihatdan ancha noqulay sharoitdadir.
Ayrimlari uzoq yillik tajribaga ega bo‘lsa,
boshqalari esa endigina
tashkil topgan. Unda ularning umumiyligi nimada? Ular konsorsiumning
muvaffaqiyatiga ishonadigan kuchli professional shaxslar shtatiga (full
time bo‘lishi shart emas) egadirlar. Bundan tashqari, ular a’zolarining
kuchli qo‘llab-quvvatlashiga va harakatlarining aniq rejasiga egadirlar.
Ularning barchasi kutubxona ishlari bo‘yicha xalqaro kooperatsiyada
ishtirok etadilar va chet mamlakatlar konsorsiumlarining
tajribalarini
faol ravishda o‘rganadilar.
) Touch to Create Command - Linux: This Book Includes 4 Manuscripts. The Underground Bible to the unix operating...

will not let you delete any system files such as log files. To remove any
files, you need to use the rm command as shown in the following example
vulnerhost @ example: del example.gif
6) Move or rename files
Linux provides a command that can be used for both moving and renaming
files. Moving files may become essential to hide forensic investigators
about the attack you have done. It may be also
a lifesaver to easily get
sensitive information.
This command can also be used to rename files. Below is the example that
describes the following two use cases:
vulnerhost @ example : mv example.gif
[for moving the file]
vulnerhost @ example : mv example.gf to report.gif
[for renaming the files]
7) View the file
Normally text editors or IDEs can be used to view the file content. Certain
file types for suppose like an MP3 can
be opened by a music player
software. However, Linux provides a command called the cat that will let us
read the file in the same way that Linux kernel reads it. Below is the
command for the cat command with an example.
vulnerhost @ example: cat songs.tx t
8) Head Command
Normally files consist of a lot of information and can cause crashes will
opening using the cat command. To get rid of this disadvantage you can just
see the first 10 lines of any file using the head command. This will help for
a fast recheck of log files when there is an
attack or delete your login
information when you are the attacker.
Below is the command to view the file:
vulnerhost @ example: head songs.txt
9) Tail Command
If the head command lets the users see the first 10 lines of the files, the tail
lets the users see the bottom 10 lines of the code. This can be used to easily
organize the system programs by using their results or to see the final result
of the system processes.
Here is an example that describes the following command:
vulnerhost @ example: tail songs.txt
Erishganlaringizni ko‘rgazmaga qo‘yishdan tortinmang

126
va qancha mablag‘ so‘rashni aniqlab oling. Tor doirada qamalib
qolmang: Kutubxonalar Konsorsiumining xalqaro koalitsiyasi (ICOLC)
bilan birlashing.
-
Kutubxonalar Konsorsiumining xalqaro koalitsiyasi barcha
qit’alarning 200 dan ortiq konsorsiumlaridan tashkil topgan bo‘lib,
jahonning o‘n minglab kutubxonalarining manfaatlarini ifodalaydi. Bu
rasmiy tashkilot a’zosi bo‘lish uchun ko‘p mablag‘ talab etilmaydi, lekin
lokal konsorsiumlarga xalqaro tajriba va axborotlardan foydalanishdan
foyda chiqarib olish imkonini beradi.
-
(ICOLC) litsenziyalash tartiblarining eskiz loyihasini, statistika
yuritish bo‘yicha yo‘riqnoma va boshqa tavsiyalarni ishlab chiqdi. Bu
tavsiyalar kutubxonachilar va nashriyotlar orasida e’tibor bilan
foydalanildi.
-
Turli mamlakatlarning konsorsiumlari ICOLC da ro‘yxatdan
o‘tishlari mumkin. Buning uchun OhioLink ijrochi direktori Tom
Sanvillga
tom&ohiolink.edu
elektron pochta orqali o‘z konsorsiumingiz
nomi va URL (agar u bo‘lsa)ni elektron pochtangiz manzili va muloqot
nomlari bilan jo‘nating. Shundan so‘ng sizning konsorsiumingiz ICOLC
ro`yxatiga kiritiladi va WEB sahifada qayd etmasdan elektron pochta
orqali ma’lumot olasiz.
A) I - 3, II - 5, III –2, IV - 4, V -

B)

A) I - 3, II - 5, III –2, IV - 4, V -
B) I - 4, II - 3, III–2, IV - 4, V - 5
C) 5 I - 1, II - 5, III - 3, IV - 2, V - 4
D) I - 1, II - 2, III –3, IV - 4, V - 5
E) I - 3, II - 1, III –2, IV - 4, V - 5
18. Uyğunluğu müəyyən edin.
I - Balmer seriyası
II - Pfund seriyası
III - Layman seriyası
1 - Görünən oblast
2 - Ultrabənövşəyi oblast
3 - İnfraqırmızı oblast
A) I - 2, II - 1, III –3
B) I - 3, II - 2, III –1
C) I - 1, II - 3, III - 2
D) I - 2, II - 3, III –1
E) I - 3, II - 1, III –2
19. Uyğunluğu müəyyən edin
I - Layman seriyası
II - Brekket seriyası
III - Balmer seriyası
1 - Görünən oblast
2 - Ultrabənövşəyi oblast
3 - İnfraqırmızı oblast
A) I - 2, II - 3, III - 1
B) I - 3, II - 2, III - 1
C) I - 2, II - 1, III –3
D) I - 1, II - 3, III –3
E) I - 3, II - 1, III –2
20. Uyğunluğu müəyyən edin.
I - Borun II postulatı
II - Borun I postulatı
III - Borun III postulatı
a -
b -
c -
A) I - b, II - a, III - c
B) I - a, II - b, III - c
C) I - c, II - a, III - b
D) I - c, II - b, III - a
E) I - b, II - c, III –a
|
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan - bet 115

##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
bet
115/246
Sana
12.12.2020
Hajmi
1,9 Mb.
#12881
1
...
111
112
113
114
115
116
117
118
...
246
C)
D)
E)
Download
1,9 Mb.
1
...
111
112
113
114
115
116
117
118
...
246
Download
1,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
Download
1,9 Mb.
Taktik yechimlar - M. A. Raxmatullayev, B. I. Ganiyeva

125
Konsorsiumning hisob raqami orqali moliyaviy operatsiyalar
amalga oshiriladimi yoki resurslar bilan ta’minlovchi
va xizmat
ko‘rsatuvchi har bir kutubxona bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri shartnoma
imzolaydimi? Agarda konsorsium hukumat agentligi bo‘lmasa, odatda
tashkilotning hayotiy faoliyatini qo‘llab-quvvatlash bir qancha
moliyaviy badallarni talab qiladi. Konsorsiumning
barcha dasturlarini
umumiy qo‘llab turish uchun a’zolik badallari miqdorini qanday
belgilashni konsorsium hal qilmog‘i kerak.
Konsorsium javob berishi kerak bo‘lgan yuqorida sanab o‘tilgan
savollarning murakkablik darajasi konsorsium ta’minlaydigan xizmat
turlariga bog‘liqdir. Misol uchun, konsorsium
faqatgina elektron
resurslarni litsenziyalash bo‘yicha kelishuvlarni olib borish bilan
chegaralansa, u holda bu amalning murakkablik darajasi ancha kam
bo‘ladi. Agarda u yig‘ma katalog yaratish bo‘yicha amallar,
kutubxonalararo almashish dasturi, ta’lim yoki maslahat xizmati, fondlar
tahlili yoki raqamli kutubxonalar yoki fondlarni saqlash dasturlari,
umumiy elektron ma’lumotlar bazasi yaratish, 3-ilovada har xil modellar
misolida keltirilgan.
Zararsizlik tahlilining grafik ko’rinishi

168
.3-rasm. Zararsizlik nuqtasining grafik ko’rinishi.
AS - umumiy xarajatlar chizig`i; OD - daromad chizig`i.
Hajmga bog`liq holda o’zgarmaydigan, doimiy xarajatlarni aks ettiruvchi AV chizig`i, X o’qiga
parallel tarzda o’tadi. AV va AS chiziqlari o’rtasidagi vertikal masofa,
har qanday hajmda ham,
mahsulotni mazkur hajmini ishlab chiqarishning umumiy o’zgaruvchan xarajatlarni, OA va AS
chiziqlari o’rtasidagi vertikal masofa esa umumiy xarajatlarni tavsiflaydi. Mahsulot sotilmagan tarzda
umumiy xarajatlar nolga emas balki OA-ga teng bo’ladi. Ishlab chiqarish hajmi X ga teng bo’lganda,
umumiy xarajatlar SX chizig`i
bilan aks ettiriladi, o’z navbatida SX=XV+VS (XV – xarajatlarning
o’zgarmas qismlari (OA bilan bir xil) va VS – xarajatlarning o’zgaruvchan qismlari).
So’nggi mahsulot bir birligini sotishning har bir
muayyan narxi uchun, OD chizig`i sotuvlarning
turli hajmlaridagi daromadlar kattaligini ko’rsatib turadi. Umumiy daromad va umumiy xarajatlar
chiziqlarining
kesishuvi, umumiy daromad umumiy xarajatlarga (o’zgaruvchan va doimiy) teng
bo’lgan, zararsizlik nuqtasi (ZN) “N”ni belgilab beradi. Umumiy daromad va umumiy xarajatlar
o’rtasidagi vertikal o’q bo’yicha har qanday farq zararsizlik nuqtasining o’ng tomonida bo’lganda
foydani, chap tomonida bo’lganda zararni aks ettiradi.
5. Kiritilgan daromad ta'siri va operatsion richag tahlili.
Operatsion
richag yordamida, zararsizlik tahlili doirasida, tavakkalchilikning
yanada batafsilroq
tahlilini o’tkazish mumkin.
Operatsion richag (Operating Leverage) tushum ko’payganda foyda necha marta o’zgarishini aks
ettiradi, demak:
Ekologik tahlil - Microsoft Word 04 Kishlok xujaligida investitsion jarayonlar

159
kamaytirishdan ko’ra foydaliroq bo’lishi mumkin. Ammo, har qanday holatda ham, esda tutish
lozimki, loyihaning atrof muhitga zararli ta'sirini kamaytirish yoki bartaraf etish bo’yicha barcha
xarajatlar, hamda kompensatsiyaviy to’lovlar va jarimalar, loyihaning umumiy xarajatlariga kiritilishi
va pul oqimlariga qo’shilishi lozim.
Ekologik qismi muhim rol o’ynaydigan
loyihalarda, xarajat va daromadlarning to’g`ridan-to’g`ri
tahlilini o’tkazib bo’lmaydi. Muammo shundaki, ekologik loyihalardagi daromad va xarajatlarni aniq
ko’rib bo’lmaydi va (yoki) ular vaqt bo’yicha ancha surilgan.
Tabiat nafaqat insonga resurslarni taqdim etadi, balki boshqa tabiiy xizmatlarni ham ko’rsatadi
(suvlarning tabiiy tozalanishi, tuproqning himoyasi, chiqindilarni qayta ishlash va h.).
Tabiatning
bunday takrorlanmas o’ziga xos qobiliyatiga yetkazilgan zararni qiymat bilan ifodalash juda ham
qiyin, ayrim hollarda esa umuman mumkin emas.
Ekologik o’zgarishlarning darajasi va xarakterini oldindan bilish mumkin bo’lgan holatlarda,
mavjud bozorlar va ulardagi narxlar bunday baho berish imkoniyatini tug`diradi. Misol uchun,
sug`orish tizimidagi suv sifatining
yomonlashuvi tufayli, hosil hajmi yoki sifatidagi yo’qotishlar
yuqori darajali aniqlik bilan hisoblangan bo’lishi mumkin.
Ammo, havo yoki ichimlik suvining sifati pasayishi natijasida insonlar sog`lig`iga keltirilgan
zararni hisoblash ancha murakkab. Misol uchun, sog`liqni saqlash, turar joyni o’zgartirish yoki
davolanish xarajatlarini hisoblash mumkin, lekin baribir bir qancha
boshqa xarajatlar hisobga
olinmasdan qoladi va zarar ko’rganlar tegishli kompensatsiya olmaydilar.
Loyiha salbiy oqibatlarini kamaytirish yoki bartaraf etish xarajatlarini rejalashtirishda,
moliyalashtirishning barcha mumkin bo’lgan manbalarini, va birinchi navbatda investitsiyadan asosiy
foyda ko’ruvchi shaxslarning mablag`larini hisobga olish lozim. Qo’shimcha daromad olish yo’lida
atrof muhitga zarar yetkazuvchi, uni tiklash bo’yicha asosiy xarajatlarni ham ko’tarishi maqsadga
muvofiq bo’ladi. Bundan tashqari barcha pog`onalardagi davlat byudjeti, atrof muhitni himoya qilish
maqsadli dasturlarining mablag`lari, maxsus ekologik jamg`armalarning mablag`lari
va boshqa
manbalardan foydalanish mumkin.
ifstream - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov,...

226
Agar faylni o‘zidan ma‘lumot o‗qib shu faylni o‘ziga ma‘lumot yozish talab
etilsa, albatta, birinchi fayl o‗qish uchun ochilib ma‘lumot o‗qiladi va fayl yopilib
keyin fayl yozish uchun ochilib ma‘lumot yozilishi kerak.
Fayllarga murojat qilib bo‗lgandan so‗ng, albatta, fayllar yopilish kerak.
C++ dasturlash tilida fayllarni yozishning umumiy ko‗rinishi quyidagicha bo‗ladi:
.close();
Fayllarni yopish uchun, albatta, mantiqiy nomi dan so‗ng .close() kalit so‗zi
yoziladi.
Ikkita f va g o‗zgaruvchilar fayllarning mantiqiy nomi sifatida qabul qilinib,
ularni mos ravishda yozish va o‗qish bo‗yicha quyidagi ko‗rinishda e‘lon qilinadi:
#include
#include
using namespace std;
int main()
{
ofstream f; // faylni yozish uchun ochish
ifstream g; // faylni o‗qish uchun ochish
f.close(); // f fayl yopildi
g.close(); // g fayl yopildi
return 0;
}
C++ dasturlash tilida fayllarni o‗qish yoki yozish uchun alohida e‘lon
qilinadi. Yuqoridagi C++ dasturlash tilida yozilgan dasturga e‘tibor bersak, f fayl
yozish uchun, g fayl o‗qish uchun e‘lon qilindi va f , g fayllarni yopish jarayonlari
qarab o‗tildi.
Fayllarga murojat qilish
C++ dasturlash tilida fayllar bilan ishlashda birinchi o‗rinda dasturingiz va
foydalaniladigan fayllarni, albatta, bitta papkaga saqalab oling. Dasturlash tillarida
fayllarga murojat qilish uchun oldin uning mantiqiy va fizik nomlarini bog‘lash
kerak. C++ dasturlash tilida fayllarning mantiqiy nomi bog‘langandan so‗ng faylga
uning mantiqiy nomi bilan murojat qilinadi. C++ dasturlash tilida fayllarni
mantiqiy nomini fizik nomiga bog‘lashning umumiy ko‗rinishi quyidagicha
bo‗ladi:
if  {operator1; operator2; … operatorn;}

83
Berilgan masala yechimida
faqat bitta shart tekshirildi, ya‘ni
birinchisi
oxirgi ikkitasini yig‘indisi bilan tekshirildi, chin bo‗lganda a=b-c bajarildi yolg‘on
bo‗lganda o‗zgarishsiz qoldirildi.
Blok ichida o‗zgaruvchi va o‗zgarmaslarni ham e‘lon qilish mumkin. Lekin
bu o‗zgaruvchi va o‗zgarmaslardan faqat blok
ichidagina foydalanish mumkin,
ammo blokdan tashqarida foydalanib bo‗lmaydi. Blok ichidagi har bir buyruq (;)
bilan yakunlanishi shart, ammo blokdan keyin (;) qo‗yilmasligi ham mumkin.
Misol: Tanlangan to‗rt xonali son musbat bo‗lsa,
uning raqamlari
yig‗indisini, manfiy bo‗lsa, raqamlari ko‗paytmasini topish dasturini tuzing.
#include
#include
using namespace std;
int main ()
{
int x, a; int const d=36;
cout << "\n Tanlangan sonni kiriting"<cin >> x;
if (x > 0){ int a, b, c, d; a=x/1000; b=x%1000/100;
c=x/10%10; d=x%10;
cout << "\n Bu son musbat bo‗lganligi uchun raqamlari yig‗indisi="
<if (x<0) { int x1, y, z, t; x1=x/1000; y=x%1000/100;
z=x/10%10; t = x %10;
cout << "\n Bu son manfiy bo‗lganligi uchun raqamlari ko‗paytmasi =" <<
x1*y*z*t<system ("pause");
return 0;
}
Agar 2345 soni kiritilsa, dastur natijasi quyidagicha bo‗ladi:
Bu son musbat bo‗lganligi uchun raqamlari yig‗indisi = 14
kabi bo‗ladi.
open("") - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov,...

O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov
ALGORITMLASH VA DASTURLASH ASOSLARI
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov
|
Mustaqillik, vijdonlilik va maxfiylik. Umuminsoniy ahloq qoidalari

162
maqsadlarda yoki uchinchi tomon manfaatlari uchun foydalanmaslik talablarini
qo’yadi.
Mustaqillik bu auditorning audit qilinayotgan tashkilot ishlarida yoki uchinchi
shaxsga bog’liq holda o’z fikrlari shakllanishida manfaatdorlikning (moliyaviy,
mulkiy, qarindoshlik yoki boshqa har qanday) bo’lmasligini o’zida ifoda etadi.
Jamiyat manfaatlari yo’lida hamma auditorlar va auditorlik tashkilotlari audit
qilinayotgan tashkilot va uchinchi shaxslardan mustaqil bo’lishi zarur.
Auditorlik tashkilotining obro’si. Auditorlar o’z faoliyatlarida auditorlik
tashkiloti va uning xodimlari obro’sini oshiribgina qolmasdan, ushbu sohada
muomalaning umumqabul qilingan etika me’yorlari ham hisoblanuvchi qator
nuqtai nazarlar va asosiy tamoyillarga ham rioya qilishlari lozim. Bunday
tamoyillarga vijdonlilik va kasb muomalasi kiradi.
Vijdonlilik – auditorlarning zarur sinchkovlik, e’tiborlilik, tezkorlik va o’z
qobiliyatidan tegishlicha foydalangan holda professional xizmat ko’rsatishini
ko’zda tutadi. Bunda auditorning o’z ishiga qunt va mas’uliyatli munosabatda
bo’lishi auditorlik faoliyatining benuqsonligi kafolati sifatida qabul qilinmasligi
lozim.
Auditorning kasb etikasi muomalaning ana shu bir nechta qoidalari bilan
tugamaydi. Kasb muomalasi tamomila auditor faoliyatining hamma sohasiga
taalluqlidir. Etika va uning intizomiy ta’sir etishi ularning faoliyatini o’zini-o’zi
boshqarish hisoblanadi. Auditorlar boshqa shaxslar manfaatlarini hamisha esda
tutishlari zarur. Ularni hal qilish qanchalik murakkab bo’lmasin, texnik tafsilotlarni
hisobga olib, muammo mohiyati haqida eslashi lozim.
Auditorlar uchun o’z kasblarining boshqa odamlarga ta’sir etish ruhini anglab
etish va uni baholay olish muhimdir.
Takrorlash uchun savollar - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

149
3. «Umumlashtirilgan audit standartlari» qaysi tashkilot tomonidan ishlab
chiqilgan?
А. AICPA
B. IASC
С. IAPS
D. FASB
4. «Axborot tizimi bo’yicha umumiy qabul qilingan audit standartlari»
qachon ishlab chiqilgan?
А. 1987 yilda
B. 1984 yilda
С. 1980 yilda
D. 1989 yilda
5. Hozirgi kunda xalqaro audit standartlari qaysi tashkilot tomonidan ishlab
chiqiladi?
А. Xalqaro auditorlik amaliyoti qo’mitasi
B. Xalqaro buxgalterlar qo’mitasi
С. Xalqaro auditorlar federatsiyasi
D. Xalqaro auditorlar Kengashi
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi

|
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
|
bet | 205/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi: aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda kundalik rejalarini tuza olish, formulalardan foydalanib, masalalar yecha olish; inson mehnatini yengillashtiradigan asboblardan foydalanish.
DTS talabi. “Yorug’lik hodisalari” haqida dastlabki ma’lumotlarni bilishi.
|
| |
Moliyaviy hisobotni kompilyatsiyalash bo’yicha kelishuvlar

339
Kelishuv shartlari yuzasidan buxgalter va mijoz o’rtasida ravshan tushunish
mavjud ekanligiga buxgalter ishonch hosil qilishi lozim. Ko’riladigan
masalalar
quyidagilardan iborat:
Kompilyatsiya bo’yicha ishni rejalashtirishda xat-kelishuv foyda beradi.
Buxgalter tomonidan ushbu tasdiqlashning tayanch shartlarini hujjatlashtiradigan
xat-kelishuvni yo’llash buxgalter
manfaatlari uchun ham, sub’ekt manfaatlari
uchun ham kerakli. Xat-kelishuv buxgalter o’z tasdig’ini
qabul qilganligini
tasdiqlaydi va kelishuv vazifalari va hajmi, buxgalerning mas’uliyat
darajasi
hamda chop etilishi lozim bo’lgan hisobtlar shakli kabi masalalar yuzasidan
noto’g’ri tushunishlarni oldini olishga yordam beradi.
Buxgalter kelishuvni samaradorlik bilan bajarish
uchun ishni rejalashtirishi
lozim. Buxgalter kelishuv xalqaro standart va ushbu kelishuv shartlariga muvofiq
Moliyaviy hisobotni kompilyatsiyalash bo’yicha

342
(e) buxgalter tomonidan kompilyatsiyalashtirilgan moliyaviy hisobot uchun
mas’uliyat sub’ekt rahbariyatining zimmasiga yuklatilganligi to’g’risida ta’kidlash;
(j) audit ham sharh ham o’tkazilmaganligi hamda shu munosabati bilan
moliyaviy hisobot bo’yicha hech qanday ishonchlilik bildirilmaganligi to’g’risida
ta’kidlash;
(z) agar lozim bo’lgan taqdirda, belgilangan moliyaviy hisobotni taqdim
etish bo’yicha kontseptual asosdan muhim chetga chiqishlar yoritilganligiga e’tibor
qaratadigan band kiritish;
(i) hisobot sanasi;
(k) buxgalterning manzili;
(l) buxgalterning imzosi.
Buxgalter tomonidan kompilyatsiyalashtirilgan moliyaviy ma’lumot
bo’yicha moliyaviy hisobot to’liq to’plamining har bir varag’ida yoki birinchi
varag’ida “Audit o’tkazilmagan”, “Audit yoki sharh o’tkazilmasdan turib
kompilyatsiyalashtirilgan” yoki “Kompilyatsiya hisobotiga taalluqli” degan izohlar
bo’lishi lozim.
Rivojlantiruvchi - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 56/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Rivojlantiruvchi: Tanqidiy fiktlash qobiliyatini rivojlantirish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
DTS talabi: Qattiq jismning zichligini aniqlashni bilishi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Audit standartlarining kontseptual asosi o’zida nimani aks etadi?

150
А. Umumiy standartlar
B. Ishchi standartlar
С. Hisobot standartlari
D. Maxsus standartlar
9. “Auditorlik xulosasini imzolash sanasi va buxgalteriya hisoboti tuzilgan va
taqdim qilingandan keyingi sanadan yuz beradigan voqealarni aks ettirish”
qaysi turkumdagi standartlarga kiradi?
А. Hisobot standartlari
B. Ishchi standartlar
С. Umumiy standartlar
D. Maxsus standartlar
10. “Moliyaviy ma’lumotlarning kompilyatsiyasi bo’yicha kelishuv” qaysi
turkumdagi standartlarga kiradi?
А. Maxsus standartlar
B. Ishchi standartlar
С. Hisobot standartlari
D. Umumiy standartlar
11. Xalqaro audit standartlarining asosiy turlarini ko’rsating?
А. Umumiy standartlar, ishchi standartlar, hisobot standartlari, maxsus standartlar
B. Umumiy qoidalar, ishchi standartlar, hisobot standartlari, maxsus standartlar
С. Umumiy standartlar, ishchi standartlar, hisobot standartlari, axloq qoidalari
D. Umumiy standartlar, ishchi standartlar, hisob standartlari, maxsus standartlar
12. Auditning umumiy standartlariga quyidagilardan qaysi biri kiradi?
А. Moliyaviy hisobotlar auditining maqsadi va hajmi
B. Ekspert xizmatidan foydalanish
С. Auditni hujjatlashtirish
D. Buxgalteriya hisoboti to’g’risida auditorlik xulosasini tuzish tartibi
Auditning ishchi standartlariga quyidagilardan qaysi biri kiradi?

|
Auditning ishchi standartlariga quyidagilardan qaysi biri kiradi?Bog'liq xalqaro audit (1)13. Auditning ishchi standartlariga quyidagilardan qaysi biri kiradi?
А. Auditni hujjatlashtirish
B. Buxgalteriya hisoboti to’g’risida auditorlik xulosasini tuzish tartibi
151
С. Bank auditi bo’yicha maxsus standartlar
D. Bojxona auditi bo’yicha maxsus standartlar
14. Auditning hisobot standartlariga quyidagilardan qaysi biri kirmaydi?
А. Moliyaviy hisobotlar auditining maqsadi va hajmi
B. Buxgalteriya hisoboti to’g’risida auditorlik xulosasini tuzish tartibi
С. Moliyaviy hisobotni tekshirganligi xususida auditorlik hisoboti
D. Auditorlik xulosasini imzolash sanasi va buxgalteriya hisoboti tuzilgan hamda
taqdim qilingandan keyingi sanadan yuz beradigan voqealarni aks ettirish.
15. Auditning hisobot standartlariga quyidagilardan qaysi biri kiradi?
А. Auditorlik xulosasini imzolash sanasi va buxgalteriya hisoboti tuzilgan hamda
taqdim qilingandan keyingi sanadan yuz beradigan voqealarni aks ettirish
B. Auditorlik isbotlash
С. Auditorlik tanlash
D. Auditni rejalashtirish
16. «Buxgalteriya hisobotida o’zgarishlar bo’lganida auditorning hatti-
harakati» audit standartlarining qaysi turiga kiradi?
А. Ishchi standartlar
B. Umumiy standartlar
С. Hisobot standartlari
D. Maxsus standartlar
17. «Audit o’tkazish natijalari bo’yicha iqtisodiy sub’ekt rahbariga
auditorning yozma axboroti» audit standartlarining qaysi turiga kiradi?
А. Ishchi standartlar
B. Umumiy standartlar
С. Hisobot standartlari
D. Maxsus standartlar
18.
«Moliyaviy hisobotlar auditining maqsadi va hajmi» audit
standartlarining qaysi turiga kiradi?
А. Umumiy standartlar
B. Ishchi standartlar
152
С. Hisobot standartlari
D. Maxsus standartlar
|
| |
Ishning borishi - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

3.Ishning borishi:
Kerakli asboblar. Shayinli tarozi toshlari bilan stakan, suv, massasi o'lchanishi kerak bo'lgan kub, shar, silindr shaklidagi jismlar.
Ishni bajarish.
1. Shayinli tarozining tuzilishi, turli massaga ega bo'lgan tarozi toshlari bilan tanishish .
2. Jism massasini o'lchashdan oldin tarozi muvozanatga keltiriladi. Lozim bo'lsa pallalarga qog'oz parchalari qo'yiladi.
3. Massasi aniqlanadigan jismni tarozining chap pallasiga, toshlarini o'ng pallasiga qo'yiladi.
4. Tarozini buzib qo'ymaslik uchun toshni taxminan jism massasiga yaqinrog'ini tanlab qo'yiladi. Juda ko'p farq qiluvchi toshni qo'yganda tarozining og'ishi chegaradan chiqib ketishi mumkin.
5. Tarozi pallasiga ho'l, iflos, issiq jismlarni qo'yish mumkin emas. Unga suyuqlikni bevosita quyish, idishsiz sochilib ketuvchi narsalar (shakar, tuz)ni ham solish mumkin emas.
6. Tarozida faqat uning pasportida yozilgan yukdan ortiqcha yukni tortish mumkin emas.
muvozanat toshlari (milligrammlar)
7. Kichik massali toshchalarni faqat pinset (mo'ychinak) yordamida idishidan olib pallaga qo'yiladi. Chunki qo'l bilan ushlansa, qo'ldagi nam va yog' tosh- chaga o'tib, uning massasiga ta'sir qilishi mumkin.
8. Pallaga qo'yilgan tosh yengil bo'lsa, unga chamalab yengilroq toshdan boshlab qo'shib borish kerak.
9. Tarozi muvozanatga kelib, strelkasi nolni ko'rsatsa yoki u pallalar qo'yilgan tomonlarning ko'rsatkich uchlari bir to'g'ri chiziqqa kelsa, palladagi toshlar massalarining yig'indisi hisoblanib yozib olinadi.
10. Tarozida suvsiz bo'sh stakan massasi m tortib olinadi .
11. Stakanni palladan olib, unga ma'lum miqdorda suv solinadi.
12. Suvli stakanni tarozi pallasiga qo'yib, massasi m o'lchanadi.
13. Stakandagi suv massasi hisoblanadi.
|
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi

O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
DTS talabi: Tarozi yordamida jism massasini o’lchashni bilishi.
Dars turi: Bilim, ko’nikma va malakalarni shakllantirish.
Dars usullari: Mustaqil ish.
Dars materiallari:
1. Fizika kitobi va multimediya darslik. Kompyuter. CD disk.
2. Laboratoriya ishini o’tkazish uchun jihozlar(Tarozi toshlari bilan, turli kichik jismlar.)
Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism. Laboratoriya o’tkazishga kerakli jihozlar oldindan tayyorlab qo’yiladi. Dars boshida ularni bir tekshirib chiqiladi.
2.Ish haqida tushuncha berish
Dars boshida o’qituvchi mavjud(shayinli, elektron, prujinali) tarozining tuzilishi va ishlash prinsipini tushuntirib beradi. Tarozini muvozanatga keltirish usullarini hamda tarozi toshlari, muvozanat toshlari bilan tanishtiradi. Kichik toshlarni faqat pinset bilan ushlash zarur. Toshlarni pallaga qo’yish ketma-ketligi ham ko’rsatiladi.
|
DTS talabi: Masalalar yechib bilishi.

Dars turi

|
DTS talabi: Masalalar yechib bilishi.
Dars turi
|
bet | 202/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
DTS talabi: Masalalar yechib bilishi.
Dars turi: Bilim va ko’nikmalarni shakllantirish
Dars usullari Mustaqil ish, guruh bo’lib ish.
Dars materiallari: 1. Fizika kitobi va multimediya darslik. Kompyuter. CD disk.
Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism:
2. O’tilgan mavzularni eslash:
3. Masala ishlash:
Sifatli masalalar.
Qizigan dazmol va yonib turgan elektr lampa nurlanish manbalaridir. Bu asboblar hosil qilgan nurlanishlar bir-biridan nimasi bilan farq qiladi?
Rasmda tasvirlangan yorug’lik manbalaridan qaysilari sun’iy, qaysilari tabiiy? Javobingizni asoslang.
Nurning ko’zguga tushish burchagi nol gradusga teng. Qaytish burchadi nimaga teng?
Yorug’likning ko’zguga tushish burchagi 45 gradusga teng. Qaytgan nurni chizing. Shu rasmda tushish burchagi 60 gradusga teng bo’lgan hol uchun nurlarning joylashishini ko’rsating.
Nurning havodan shishaga tushish burchagi 0 gradusga teng. Sinish burchagi qanchaga teng?
|
| |
Nashr qilinadigan axborot va reklama

160
tashkilot vakili hisoblanishi holati har bir alohida vaziyatda ishni yuritish usuliga
ta’sir etmasligi lozim.
Bir davlatda attestatsiyalangan auditor boshqa davlatda yashashi yoki xizmat
ko’rsatishi maqsadida u erda vaqtincha bo’lishi mumkin. Har qanday holda ham
auditor audit standartlari va axloqiy talablarga muvofiq ravishda kasbiy xizmatlar
ko’rsatishi lozim. Agar auditor «A» davlatda xizmatlar ko’rsatsa va ushbu
davlatning axloqiy talablari «V» davlatda qabul qilingan talablardan farqlansa,
quyidagi qoidalar qo’llaniladi:
– xizmat taqdim etilayotgan «A» davlatning axloqiy talablari «V» davlat
auditorlarining axloq kodeksida ko’zda tutilganlaridan ko’ra engilroq bo’lsa, bu
holda «V» davlat auditorlarining axloq kodeksi qo’llanilishi lozim;
– xizmatlar taqdim etilayotgan «A» davlatning axloqiy talablari «V» davlat
auditorlarining axloq kodeksida ko’zda tutilganlaridan ko’ra qattiqroq bo’lsa, bu
holda xizmatlar ko’rsatilayotgan «A» davlatdagi axloqiy talablar qo’llanilishi
lozim.
– mamlakatning milliy (axloqiy) talablari mamlakat tashqarisida xizmatlarni
bajarishda majburiy hisoblansa va yuqorida bayon etilganlardan ko’ra qattiqroq
bo’lsa, bu holda milliy talablar qo’llanilishi lozim.
Soliq munosabatlari va professional xizmat uchun haq to’lash

8.4. Soliq munosabatlari va professional xizmat uchun haq to’lash
Auditorlar soliqqa tortish to’g’risidagi qonunchilikka har tomonlama qat’iy
rioya qilishga majburlar: ular o’z daromadlarini soliqqa tortilishdan ongli ravishda
yashirmasliklari yoki boshqa tarzda o’z manfaatlari yo boshqa shaxslar manfaatlari
163
uchun soliq qonunchiliklarini buzishlari mumkin emas.
Soliqqa tortish bo’yicha professional xizmat ko’rsatishda auditor mijoz
manfaatlariga tayanadi. Shu bilan birga u soliq qonunchiligiga amal qilishga
majbur va mijozning soliq to’lashdan bosh tortish va soliq xizmatini aldash
maqsadlaridagi soxtakorliklarga yordam berishi mumkin emas.
Majburiy audit o’tkazish davomida aniqlangan soliq qonunchiligining
buzilishlari, hisoblashlardagi va soliq to’lovlardagi xatoliklar haqida auditorlar
mijozning ma’muriyatiga va aktsionerlik jamiyatiga yozma shaklda xabar qilishi,
ularni ehtimoliy oqibatlar va qoida buzishlar hamda xatolarni tuzatish yo’llari
haqida ogohlantirishi zarur.
Soliqqa tortish sohasidagi tavsiyalar va maslahatlarni auditor mijozga faqat
yozma shaklda taqdim etishga majbur. Bunda u o’z tavsiyasi soliq idoralari bilan
har qanday muammoni hal qilish borasida mijozni umidvor qilmasligi, shuningdek,
mijozning soliq deklaratsiyasini va boshqa soliq hisobotlarini tuzish va ularning
mazmuni uchun javobgarlik mijozning zimmasida bo’lishi haqida ogohlantirishi
zarur.
Auditorning professional xizmati uchun to’lovlar, agar u bajarilgan
xizmatning hajmi va sifatiga bog’liq holda to’lansa, kasb etikasi me’yorlariga
javob beradi. U ko’rsatilayotgan xizmatning murakkabligiga, auditorning
malakasiga, tajribasiga, kasbiy obro’siga va javobgarlik darajasiga ham bog’liq
bo’lishi mumkin.
Auditorning professional xizmatiga to’lovlar miqdori qandaydir ma’lum bir
natijaga erishishga yoki yuqorida ko’rsatilgan holatlardan boshqa vaziyatlarga
bog’liq bo’lmasligi lozim.
Auditor mijoz bilan o’z xizmatiga haq to’lash shartlari va qoidalarini oldindan
kelishib olishi va yozma ravishda mustahkamlab qo’yishi lozim.
Bitta mijozning to’lagan haqqa auditorning ko’rsatgan xizmatlari uchun yillik
to’lovni yoki uning katta bir qismni tashkil etishi holati kasb etikasiga rioya
qilinganligini shubha ostiga qo’yadi.
|
if else operatori - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti...

|
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. NazarovBog'liq ALGORITMLASH VA DASTURLASH ASOSLARIif else operatori
C++ dasturlash tilida tarmoqlanuvchi jarayonlarni to‗liq shartli
ko‗rinishini ifodalash uchun if else operatoridan foydalaniladi. Algoritm
tarkibidagi shartlar chin qiymat qabul qilganda ma‘lum bir operatorlar,
yolg‘on bo‗lganda boshqa operatorlar bajariladi. Berilgan shart (mantiqiy
84
ifoda)ning qiymati true (rost) yoki false (yolg„on)ligiga bog‗liq holda u
yoki bu buyruqlar ketma-ketligini bajarish zarur bo‗lgan holda tarmoqlanish
buyrug‗ining if-else ko‗rinishidan ifodalaniladi.
Tarmoqlanish algoritmining blok sxema ko‗rinishi va bajarilish tartibi
bizga algoritmlashtirish asoslari
bobidan ma‘lum.
Tarmoqlanuvchi
jarayonlarni
C++ dasturlash tilida to‗liq shartli
operatorning umumiy ko‗rinishi
quyidagicha
if <(shart)> {operator1; operator2; … operatorn;}
else {operator_x1; operator_x2; … operator_xn;}
if else operatori tarkibidagi shartlarning chin qiymat qabul qilganda
{operator1; operator2; … operatorn;} bajariladi aks holda { operator_x1;
operator_x2; … operator_xn;} bajariladi.
Misol: quyidagi masalani C++ tilida dasturiy ta‘minotini yaratish.
;
0
,
6
;
0
),
sin(
2
)
(
x
agar
x
x
agar
x
x
f
#include
#include
int main ()
{ int x; double y;
cin>>x;
if(x>0) { y=2*sin(x);}
else { y=x-6; }
cout<return 0;
}
Misol2:Berilgan musbat sonni kabisa yili ekanligini aniqlang. 4 ga karrali
yillar va 100 ga karralilar ichida faqat 400 ga karralilari Kabisa yili hisoblanadi.
Masalan: 16,24,2016,2020, 2400 lar kabisa va 5,100,200, 2017 lar kabisa
yili emas.
Man.ifod
a
2-buyruqlar
1-buyruqlar
-
+
85
#include
int main ()
{ int x;
cin>>x;
if(x%100==0)
{ if(x%400==0) { cout<<‖kabisa yili‖;}
else {cout<<‖kabisa yili emas‖}
}
else
{ if(x%4==0) {cout<<‖kabisa yili‖;}
else {cout<<‖kabisa yili emas‖}
}
return 0;
}
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov
|
Eksperimental masalalar - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 203/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Eksperimental masalalar:
Piyola ichiga tanga qo’ying va ko’zingizni shunday joylashtiringki, bunda piyolaning cheti tangani bekitib turadigan bo’lsin. Piyolaga tanga koringuncha suv qo’ying. Nima uchun shunday bo’ladi?
Ko’zoynakning optik kuchini aniqlang.
Ko’z oldingizga ikkita qalamni joylashtiring, birini yuzingizga yaqin joyga. Ikkinchisini uzoqroqqa. Yuzingizga yaqin joylashtirilgan qalamga qarab, uzoqdagi qalamning tasviri qanday bo’lishiga e’tibor qiling. Keyin uzoqdagi qalamga qarang. Kuzatilgan hodisani tushuntiring.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Mustaqil ishlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 204/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
4. Mustaqil ishlash
Linzaning optik kuchi 1,6 dptrga teng. Bu linzaning fokus masofasi qancha? Uning yordamida haqiqiy tasvir olish mumkinmi?
Fitoapparat ob’yektivining fokus masofasi 58 mm. Uning optik kuchi qanday?
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriq: O’tilgan mavularni takrorlab kelish.
58-dars Sana: 6-sinf
Nazorat ishi
Mavzu: «Yorug’lik hodisalari»
Maqsad:
Ta’limiy: Yorug’lik hodisalari bo’limiga oid olingan bilimlarni takrorlash. .
Tarbiyaviy: Olgan bilimini amaliyotga qo’llashga o’rgatish.
Rivojlantiruvchi: O’quvchilarni aqliy rivojlantirish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Temperament tipi, oliy nerv faoliyati tipi va temperament

|
Temperament tipi, oliy nerv faoliyati tipi va temperament
|
bet | 101/169 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #242452 |
Bog'liq Umumiy psixologiya2.Temperament tipi, oliy nerv faoliyati tipi va temperament.
I.P.Pavlovning ta’rificha: “Temperament har bir odamning ham, har bir ayrim hayvonning umumiy xarakteristikasidir, nerv sistemasining har bir individ butun faoliyatga muayyan qiyofa beruvchi asosiy xarakteristikasidir”.
I.P.Pavlovning nerv sistemasi turlari to`g`risidagi ta’limoti yoki shuning o`zi kabi oliy nerv faoliyatining turlari-temperamentlari tabiiy-ilmiy o`rganish tarixida chinakamiga keskin o`zgarish yasadi. Bu ta’limotni fiziologik ilmiy faoliyatning yakunlovchi bosqichida ifodalab bergan edi.
I.P.Pavlovning laboratoriyalarda bosh miya katta yarim sharlari qobig`ining individualligi bilan bog`liq bo`lgan nerv faoliyatidagi farqlari kashf etadi. Itlarda tajriba o`tkazildi. It xatti-haraktining o`ziga xosligi (masalan: ziyraqlik va sustlik, dadillik yoki qo`rqoqlik) asosiy nerv jarayonlarining ayrim xususiyatlari hayajonlanish va tormozlanishga qonuniy ravishda mos kelganligi kuzatiladi.
Ko`p yillik tadqiqotlar natijasida o`rganiladigan individual farqlar asosida quyidagi nerv sistemasining uchta asosiy xususiyatlarini nerv, sistemasining kuchi, qo`zg`alish va tormozlanish jarayonlar o`rtasidagi muvozanatli hamda nerv jarayonlarining harakatchalik xususiyatlari aniqlangan.
3.Temperament xususiyatlari, temperament tiplari.
I.P.Pavlov oliy nerv faoliyatining ana shu uchta xususiyati asosida nerv sistemasining to`rtta tipi bo`linishi mufassal tavsiflab bergan. Olim kuchli va kuchsiz tiplarning bir-biridan farq qilishini asoslab berishga alohida e’tibor bergan.
Oliy nerv faoliyatining tiplari: nerv protsesslari (qo`zg`alish va tormozlanish)ning muayyan individ oliy nerv faoliyatini sifatlaydigan muhim va barqaror xususiyatlar yig`indisi. Bu xususiyatlarga nerv protsesslarining kuchi, muvozanatligi, harakatchanligi kiradi. Shu 3 ta xususiyatning ma’lum tartibda bir - biri bilan qo`shilishidan. Oliy nerv faoliyatining quyidagi to`rt asosiy tipi hosil bo`ladi:
1. Kuchli, muvozanatli harakatchan (chaqqon) tip.
2. Kuchli, muvozanatli, inert (osoyishta) tip:
3. Kuchli, muvozanatsiz, shiddatli tip.
4. Kuchsiz tip oliy nerv faoliyatining bu tipologiyasi hayvonlarga ham insonlarga ham xosdir.
|
| |
Shaxsning irodaviy sifatlari

|
Shaxsning irodaviy sifatlari
|
bet | 98/169 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #242452 |
Bog'liq Umumiy psixologiya4.Shaxsning irodaviy sifatlari.
Irоda faоliyatning ichki qiyinchiliklarni еngishga qaratilgan оngli tuzilma va o`z-o`zini bоshqarish sifatida eng avvalо o`ziga,o`z hissiyotlariga, hatti-harakatlariga hukmrоnlik qilishdir. Bu hukmrоnlik har хil оdamlarda har хil bo`lib, irоdasi kuchli va irоdasi kuchsiz dеyiladi.
Irоdasi sustlikning namоyon bo`lish dоirasi хuddi kuchli irоdaning хaraktеrli sifatlari kabi rang-barangdir. Irоdasi sustlikning eng quyi darajasi psiхika nоrmasi chеgarasidan tashqarida bo`ladi. Abuliya va apraksiya, masalan, shunga kiradi.
Abuliya- bu miya хastaligi, shikastlanishi zaminida yuzaga kеladigan, faоliyatning yo`qligidir. Vrachning aytganini bajarish zarurligini aniq bilgan bеmоr buning uchun birоn narsani qilishga o`zini majbur qila оlmaydi. Tоpshiriqni bajarishni ilоji bоricha arzimas sabablar bilan paysalga sоladi.
Apraksiya - miya shikastlanishi natijasida kеlib chiqadigan, harakatni maqsadga muvоfiqligining murakkab buzilishidir. Masalan, qo`lini birоr narsaga uzatib, uning yonidan o`tkazib yubоradi, yoki piyolani оg`ziga emas еlkasiga оlib bоradi, stоldagi оvqatni оlib еya оlmaydi. Abuliya va apraksiya оg`ir kasallangan оdamlarga хоs, nisbatan kam uchraydigan хastalik.
Yalqоvlik- kishining qiyinchiliklarni еngishdan bоsh tоrtishga intilishi, irоdaviy kuch-g`ayrat ko`rsatishni qat’iy ravishda istamasligi irоda sustligining eng tipik ko`rinishidir.
Irоdaning ijоbiy fazilatlari juda хilma-хil va ko`pdir. Qahramоnlik, sabоtlilik, qat’iylik, mustaqillik, o`zini o`zi tuta bilish va b.
Irоdaning mustaqilligi bоshqa kishilarning fikrini, ularning maslahatlarini hisоbga оlishda ushbu fikrlar va maslahatlarga nisbatan ma’lum tanqidiylikni nazarda tutadi. Qat’iylik kabi mustaqillik asоsan, irоdaviy harakatni nazоrat qilishning ichki to`хtab qоlishini aniqlaydi. Irоdaning mustaqilligi o`jarlikka, tanbеh bеrishga qarama-qarshi bo`ladi.
Irоdaviy fazilatni bahоlash kuchli va kuchsiz o`lchоv bilan ifоdalanmasligi kеrak. Irоdaning tarbiyalanganligi, agar hal qiluvchi bo`lmasa ham, muhim ahamiyatga ega. (Har bir harakatni o`z o`rnida, mеyorida qilish, ehtiyojni qоndirish eng avvalо shaхsning o`z individual хususiyatlariga bоg`liq).
|
| |
C++ DASTURLASH TILIDA TANLASH JARAYONLARI VA

91
C++ dasturlash tilida asosan takrorlanish jarayonida takrorlanishlar soni
uning tarkibidagi ifodaga bog‘liq bo‗lib qoladi shunday vaziyatlarda takrorlanishni
to‘xtatish uchun break operatoridan foydalanish maqsadga muvofiq. Agar
break
operatori dastur asosiy blokida bo‗lsa, break operatoridan keyingi operatorlar
bajarilmasdan qoladi.
Misol: Berilgan dastur natijasini aniqlang.
#include
int main ()
{ int x=3;
for(int i=1;i<=x;i++){ cout<return 0;
}
• natija to‘g‘riligini boshqa usul bilan aniqlash orqali tekshiring (masalan, kalkulyatordan 
foydalanib);
•

72
O‘yinlar konsoli (Games Console) elektron jadvalida ikkita formulani sinab ko‘rish mumkin:
Testlaringizni tuzishda sizga jadval yordam beradi. Bunga test jadvali deyiladi.
Sinovdan
oʻtkazilayotgan
formula
Sinovdan
oʻtkazilayotgan
katakcha
Kiritilgan
ma’lumot
Kutilgan
natija
Amalga
oshdimi?
1
B5
B3 = 10000 soʻm
B4 = 3500 soʻm
6500 soʻm
Ha
2
B6
B5 = 3500 soʻm
F3 = 799000 soʻm
229
Ha
Bunda formulalar joriy qiymatlar bilan ishlashi tekshirib koʻrildi. Agar qiymatlarni oʻzgartirsangiz
nima boʻladi?
Jadval tuzing va kiritiladigan yangi ma’lumot qiymatlarini yozing. Natija qanday boʻlishi kerakligini
aniqlang. Keyin elektron jadvaldagi qiymatlarni oʻzgartiring va hammasi toʻgʻri ishlayotganini
tekshiring.
Misol - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov

71
{ int a=4; int b=3; // a va b o‗zgaruvchilarni e‘lon qilish
a=a+2; b*=a;
cout<
return 0;
}
Dastur natijasi
6 18
C++ dasturlash tilida izohli ma‘lumotlarni
ekranga chiqarish uchun
qo‘shtirnoq ichiga olinib yozilsa, albatta, ma‘lumotni izoh sifatida qaraladi.
Misol: C++ dasturlash tilida izohli ma‘lumotlarni(a ni qiymati) ekranga
chiqaring.
#include
int main ()
{ int a=-8; // a o‗zgaruvchini e‘lon qilish
a=a+2;
cout<<‖a ni qiymati=‖<return 0;
}
Dastur natijasi
a ni qiymati=-6
C++ dasturlash tilida ma‘lumotlarni yangi qatordan ekranga chiqarish uchun
―\n‖ yozishi kerak.
Misol: C++ dasturlash tilida o‗zgaruvchilarni ekranga chiqaring.
#include
int main ()
{ int a,b;
cout<<‖a =‖;
cin>>a; // a ga 1 ni kiritsangiz
a=a*8; b=a+6;
cout<return 0;
}
Dastur natijasi
a =1
8
Mustaqil ishlash uchun topshiriqlar

|
Mustaqil ishlash uchun topshiriqlarBog'liq ALGORITMLASH VA DASTURLASH ASOSLARIMustaqil ishlash uchun topshiriqlar
1. Kvadratning tomoni a berilgan. Uning perimetri aniqlansin. P=4·a.
2. Kvadratning tomoni a berilgan. Uning yuzasi aniqlansin. S=a
2
.
3. To‗g'ri to‗rtburchakning tomonlari a va b berilgan.Uning yuzasi S=a·b; va
P=2·(a+b) perimetri aniqlansin.
4. Aylananing diametri d berilgan. Uning uzunligi aniqlansin L=pi·d.
5. Kubning yon tomoni a berilgan. Uning hajmini V=a
3
va to‗la sirti S=6·a
2
aniqlansin.
6. Paralelepepidning tomonlari a, b, c berilgan. Uning hajmi V=a·b·c va to‗la sirti
S=2·(a·b+b·c+a·c) aniqlansin.
7. Doiraning radiusi R berilgan. Uning uzunligi L va yuzasi S aniqlansin.
L=2·pi·R,
S=pi·R
2
.
8. Ikkita son a va b berilgan. Ularning o‗rta arifmetigi aniqlansin. (a+b)/2.
9. Ikkita manfiy bo‗lmagan son a va b berilgan. Ularning o‗rta geometrigi
aniqlansin.
.
10. Nolga teng bo‗lmagan ikkita son berilgan. Ularning yig'indisi, ko‗paytmasi va
har birining kvadrati aniqlansin.
11. Nolga teng bo‗lmagan ikkita son berilgan. Ularning yig'indisi, ko‗paytmasi va
har birining moduli aniqlansin.
12. Uzunlik L santimetrda berilgan. Undagi to‗liq metrlar sonini aniqlovchi dastur
tuzilsin (1 metr = 100 sm).
13. Og'irlik M kilogramda berilgan. Undagi to‗liq tonnalar sonini aniqlovchi
dastur tuzilsin (1 tonna = 1000 kg).
14. Faylning hajmi baytlarda berilgan. Bo‗lib butunni olish operatsiyasidan
foydalanib fayl hajmining to‗liq kilobaytlarda ifodalovchi dastur tuzilsin (1
Kilobayt = 1024 bayt).
15. A va B (A > B) musbat sonlar berilgan. A kesmada, B kesmani necha marta
joylashtirish mumkinligini aniqlovchi dastur tuzilsin.
16. A va B (A > B) musbat sonlar berilgan. A kesmada, B kesmani necha marta
joylashtirish mumkin. A kesmada B kesmaning joylashmagan qismini aniqlovchi
dastur tuzilsin.
17. Ikki xonali son berilgan. Oldin uning o‗nliklar xonasidagi raqamni, So‗ng
birlar xonasidagi raqamni chiqaruvchi dastur tuzilsin.
18. Ikki xonali son berilgan. Uning raqamlar yig'indisi va ko‗paytmasini
aniqlovchi dastur tuzilsin.
19. Ikki xonali son berilgan. Uning raqamlari o‗rnini almashtirishdan hosil
bo‗lgan sonni aniqlovchi dastur tuzilsin.
|
| |