nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Uzunchoq miya va ko’prik (keyingi) miya

|
Uzunchoq miya va ko’prik (keyingi) miya
|
bet | 42/190 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 4,48 Mb. | | #130993 |
Bog'liq Yosh fiziologiyasi va gigienasiUzunchoq miya va ko’prik (keyingi) miya. Uzunchoq miya va ko’prik birgalikda keyingi miyani tashkil etadi. Uzunchoq miya to’g’ridan-to’g’ri orqa miyaning davomi bo’lib uning uzunligi 28 mm.ga yaqin. Uning kengligi asta-sekin oldinga qarab orta boradi va eng keng joyi 24 mm.ni tashkil etadi. Orqa miyaning markaziy kanali to’g’ridan-to’g’ri uzunchoq miya kanaligacha davom etadi va uni jiddiy darajada kengaytirib to’rtinchi qorinchaga aylanadi. Uzunchoq miyaning oq moddasi o’tkazish yo’llarining tolalaridan hosil bo’ladi. Uzunchoq miyaning oldingi qismida ko’ndalang vall shaklida ko’prik joylashgan.
Uzunchoq miyadan XII-bosh miya nervi (tilosti) XII-qo’shimcha nerv, X-adashgan nerv, IX-tiltomoq nervlarining ildizlari chiqadi. Uzunchoq miya va ko’prik orasidan UII va UIII– bosh miya nervlarini yuz va eshitish nervlarini ildizlari chiqadi. Ko’prikni o’zidan VI va V –nervlarni olib boruvchi va uch boshli nervlarni ildizlari chiqadi.
Keyingi miyada ko’plab murakkab koordinasiyalangan harakat reflekslarining yo’llari tutashadi. Bu yerda nafas, yurak-tomirlar faoliyati, ovqat hazmi organlari, moddalar almashinuvi kabi hayotiy muhim jarayonlarni boshqaruvchi markazlar joylashgan.
Uzunchoq miyaning yadrolari hazm shiralarini ajratish, chaynash, emish, so’rish, yutish, qusish, aksa urish kabi reflektor aktlarni bajarishda ishtirok etadi. Yangi tug’ilgan bolalarda uzunchoq miya ko’prik bilan birga bor yo’g’i 8 g. ga yaqin massaga ega bo’ladi, bu esa bosh miyaning 2 % ni tashkil etadi (voyaga yetgan odamlarda bu nisbatn 1,6 % ni tashkil etadi).
17-rasm. Bosh miya.
A-miyaning o’ng yarmi (ichki tomondan ko’rinishi); B- miyaning pastki yuzasi;
1-orqa miyaning yuqori qismi; 2-uzunchoq miya; 3-ko’prik; 4-miyacha; 5-o’rta miya; 6-to’rt do’mglik; 7-oraliq miya; 8-katta yarim sharlar po’tlog’I; 9-o’ng va chap yarim sharlarni bog’lovchi qodoqli tana; 10-ko’rish nervlarining kesishgan oyi; 11-hid ilish piyozchalari.
Uzunchoq miyaning yadrolari shakllanishni, o’sishning homilalik davridayoq boshlaydilar va tug’ilish davriga kelib asosan shakllanib bo’ladi. Yetti yoshda uzunchoq miyaning yadrolarini yetilishi asosan tugaydi.
|
| |
3-amaliy mashg‘ulot. Ishlab chiqarish sanoatida axborotlar oqimini tasvirlash texnologiyalari

3-amaliy mashg‘ulot. Ishlab chiqarish sanoatida axborotlar oqimini tasvirlash texnologiyalari.
Tayanch so‘zlar: Datchik, o‘lchash o‘zgartgichi, sezgir element.
Har xil texnologik jarayonlarni avtomatlashtirishda ularning ko‘rsatkichlari haqida axborot olish zarur hisoblanadi. Bu maqsadda birlamchi datchiklar (yoki o‘zgartirgichlar) keng qo‘llaniladi.
Datchik deb - nazorat qilinayotgan, rostalanayotgan kattalikni o‘lchash o‘lchash uchun qulay shaklga keltiruvchi qurilmaga aytiladi. Datchikning xarakteristikasi ko‘pincha, chiziqli bo‘lishiga harakat qilinadi. Ko‘pincha datchiklar noelektrik kattaliklarni elektrik kattaliklarga aylantirish uchun xizmat qiladi. Uning bevosita o‘;chanayotgan fizik kattalik ta’siridagi qismi sezgir element deyiladi. Masalan, termoelektrik termometrda termopara, manometrik termometrda termoballon ana shunday elementlardir.
Datchiklar kirish mexanik ko‘rsatkichlari (temperatura, bosim, sath, sarf, kuch kabilar) chiqish elektrik ko‘rsatkichlarga (kuchlanish, tok, qarshilik, induktivlik, sig’im kabilar) o‘zgartirib berish uchun xizmat qiladi. Bunday o‘zgartirgichlarning sezgir elementi sifatida termojuft, rezistor, elastik elementlar (membrana, prujina, balka kabilar) poplavoklar, va drosselli qurilmalar ishlatiladi.
Diskret chiqish signalli o‘lchash o‘zgartkichlari (releli o ‘zgartkichlar) chiqishda o‘lchanayotgan kattalik ma’lum qiymatga erishganda o‘z holatini o‘lchovchi kontaktga ega. Ular asosan texnologik signalizatsiya uchun qo‘llaniladi.
Elektromexanik birlamchi o‘zgartirgichlar (yoki elektrik datchiklar) kirish mexanik ko‘rsatkichlari (bosim, kuch, sarf kabilar) chiqish elektrik ko‘rsatkichlarga (kuchlanish, tok, qarshilik, induktivlik va kabilar) o‘zgartirib berish uchun xizmat qiladi. Elektromexanik o‘zgartirgichlar parametrik va generator o‘zgartirgichlarga (yoki datchiklarga) bo‘linadi.
O‘lchash qurilmalarida axborotni uzatish vositasi energiya yoki modda oqimlari hisoblanadi. O‘lchash o‘zgartkichining yoki asbobning kirishiga energiya kirmasa (o‘lchash obyektidan yoki oldingi o‘zgartkichdan), o‘lchash axborotini uzatish mumkin bo‘lmaydi. Buni hisobga olib, barcha birlamchi o‘zgartkichlar ikki guruhga bo‘linadi: generatorli va parametrik o‘zgartkichlar.
|
Stafilokokklardan zaharlanish

|
Stafilokokklardan zaharlanish
|
bet | 169/190 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 4,48 Mb. | | #130993 |
Bog'liq Yosh fiziologiyasi va gigienasiStafilokokklardan zaharlanish. Terisiga yara chiqqan (rinit, qon’yuktivit, angina) va boshqa kasalliklar bilan og’rigan kishilar infeksiya tashuvchi hisoblanadi. Taxminan 50% sog’lom odamlarning tomog’ida, burun shilliq qavatida, terisi yuzasida, ichagida kasallik qo’zg’atuvchi stafilokokklar bo’ladi.
Stafilokokklar ko’pincha sut, baliq mahsulotlarida, sabzavotlarda tez ko’payadi. Zaharlanishning dastlabki belgilari zararlangan ovqatni iste’mol qilgandan 2-4 soat o’tgach paydo bo’ladi. Bunda odam qusadi, ko’ngli ayniydi, qornida og’riq paydo bo’ladi, tez-tez ichi ketadi, harorati ko’tariladi, qaltiraydi, og’ir hollarda yurakning faoliyati buziladi.
Ichak tayoqchasidan zaharlanish. Bu tayoqcha odam va hayvon ichagida yashaydi, tashqi muhitda uzoq saqlanadi. Qaynatilgan kartoshka, vinegretda, sho’rva va boshqa suyuq ovqatlarda tez ko’payadi. Ana shunday sifasiz ovqatni yeganda odam zaharlanadi.
Bakteriyasiz zaharlanish. Qo’ziqorinlardan zaharlanish odatda bahorda ko’p uchraydi. Zaharli qo’ziqorinni yegandan keyin 6-10 soat o’tgach qorinda og’riq turadi, bemor qusadi, ichi ketadi. Organizmning suvsizlanishi tufayli qon quyuladi, ko’karadi, talvasa tutadi, rangi zahil tortadi. Ko’pincha yosh bolalar, ayniqsa kichik yoshdagi bolalar zaharli o’simliklardan zaharlanadi.
Odam qo’rg’oshindan zaharlanganda og’izda metall ta’mi seziladi, qorni tutib-tutib og’riydi, talvasa tutadi va hokazo.O’rik, shaftoli, olxo’ri, olcha, bodom danagidan ham zaharlanish mumkin.
Ovqatdan zaharlanishning oldini olish uchun mahsulotlarni to’g’ri saqlash, sanitariya-gigiyena qoidalariga qa’tiy rioya qilish shart. Ovqatni sifatli mahsulotlardan tayyorlash, buzilgan mahsulotlarni ovqatga ishlatmaslik kerak. Oshxonada masalliqni alohida-alohida taxtalarda to’g’rash, so’ngra stol, taxtakach, myasorubka, pichoqni yaxshilab sovunlab yuvish zarur. Tez buziladigan taomlar (go’sht, baliq, qaynatilgan ovqat, kolbasa, sosiska, sut, sut mahsulotlari, tort, pirojniy va boshqalar)ni tez tarqatish lozim. Go’shtni 0°S haroratda 5 kun, qaynatma kolbasa, sardelki, sosiskani 3 kun, baliq, tovuq, o’rdakni 2 kun, tuxumni 20 kun, sariyog’ni 10 kun, tvorogni 36 soat, smetanani 72 soat, sutni 20 soatdan ortiq saqlamaslik kerak. Qopqog’i shishgan qonservalarni ovqatga ishlatish mumkin emas. Meva va sabzavotlarni albatta yuvib yegan ma’qul.
Zaharlangan odamga bir stakan iliq suv ichirib qustiriladi. Achchiq shirin choy ichirib, o’ringa yotqizib, qalin qilib o’rab qo’yiladi.Zaharlanishning dastlabki belgilari paydo bo’lishi bilan darhol shifokorni chaqirish zarur. Shifokor kelgunicha bemorga 3-4 stakan suv ichirish kerak. Zahar kamroq shimilishi uchun 1 litr suvga 2-3 ta tuxum oqini aralashtirib yoki kaliy permanganatning kuchsiz suvli eritmasi ichiriladi.
|
| |
Bosh miyaning o’sishi va rivojlanishi

|
Bosh miyaning o’sishi va rivojlanishi
|
bet | 48/190 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 4,48 Mb. | | #130993 |
Bog'liq Yosh fiziologiyasi va gigienasiBosh miyaning o’sishi va rivojlanishi. Yangi tug’ilgan bolalarda bosh miyaning vazni 340-400 g ni tashkil etadi, bu esa uning gavda og’irligining 1/8 –1/9 qismini takshil etadi. Miyaning vazni yoshga qarab o’zgara boradi.
1-jadval
Miya vaznining yoshga qarab o’zgarishi.
Yosh
|
Miyaning vazni, g
|
Yosh
|
Miyani vazni, g
|
Yangi tug’ilgan bola
|
400
|
13 yosh
|
1300
|
1 yosh
|
800
|
15 yosh
|
1350
|
3 yosh
|
1170
|
18 yosh
|
1380
|
7 yosh
|
1250
|
Voyaga yetgan odam
|
1400
|
Miyaning jadal o’sishi bola hayotining dastlabki uch yilida yuz beradi.Homila 4 oylik bo’lgunigacha bo’lgan rivojlanishida katta yarim sharlarning yuzasi silliq bo’ladi. Homilaning 5 oyida avval yonbosh, so’ngra markaziy tepa-ensa egatlari hosil bo’ladi. Tug’ilish paytiga kelib katta yarim sharlarning po’stlog’i tuzilishi jihatidan voyaga yetgan odamlarniki tipida bo’ladi. Lekin egatlarning shakli, o’lchami holida chigalliklar tug’ilganidan keyin ham o’zgaradi.
Yangi tug’ilgan bolalarning nerv hujayralari duk shaklida bo’lib uncha ko’p bo’lmagan o’simtalarga ega bo’ladi, po’stloq esa voyaga yetgan odamlarnikidan ancha nozik va yupqa bo’ladi.
Nerv tolalarining miyelinlashishi, po’stloq qatlamlarining joylashuvi, nerv hujayralarining tabaqalanishi asosan 3 yoshga yetgach tugaydi. Bosh miyaning kelgusi rivojlanishi assosiativ tolalar miqdorining ortishi va yangi nerv bog’lanishlarning hosil bo’lishi bilan xarakterlanadi. Bu yillarda miyaning vazni juda kam o’zgaradi.
|
| |
Toksikoz yoki ovqatdan zaharlanish

|
Toksikoz yoki ovqatdan zaharlanish
|
bet | 168/190 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 4,48 Mb. | | #130993 |
Bog'liq Yosh fiziologiyasi va gigienasi11.6. Toksikoz yoki ovqatdan zaharlanish
Odam kasallik qo’zg’atuvchi mikroblar yoki organizm uchun zararli moddalarni saqlagan taomlarni iste’mol qilish hisobiga zaharlanib qoladi. Zaharlanishning bakterial va bakteriyasiz turlari farqlanadi.
Bakterial zaharlanish ovqatda o’zidan toksin (zahar) ajratuvchi mikroblar to’planishi tufayli sodir bo’ladi. Bakteriyasiz zaharlanish o’simlik, hayvonlarning zaharli moddalari, shuningdek, ba’zi kimyoviy moddalarning ovqatga tushishi natijasida sodir bo’ladi.
Bakterial zaharlanish. Bolalar va o’smirlarda salmonellyoz kasalligi salmonellalar tushgan ovqatni yeganda rivojlanadi. Oshxonada xom go’sht to’g’ralgan stol, taxtakach, pichoq va boshqalarda salmonellalar bo’lishi mumkin. Ularni pashsha, sichqon, kalamush, it, mushuk ham tarqatadi. Qo’l iflos bo’lganda ham kasallikga chalinish ehtimoli yuqori bo’ladi. Salmonellasi bor g’oz, o’rdak tuxumini iste’mol qilganda ham odam zaharlanishi mumkin.
Salmonellalar tashqi muhitning turli ta’siriga;- quyosh nuriga chidamli, past haroratda quritilganda ham nobud bo’lmaydi. Ularning ko’payishi uchun ayniqsa sun’iy qobiqqa tiqilgan sosiska, kolbasa qulay muhit hisoblanadi. Salmonellalar bilan zararlangan mahsulotlarning hidi ham, tashqi ko’rinishi ham, ta’mi ham o’zgarmaydi.
Zaharlanish belgilari. Salmonellalar tushgan ovqatni iste’mol qilgandan bir kun o’tgach zaharlanish alomatlari paydo bo’ladi. O’t pufagining atrofida og’riq paydo bo’lib, bemor qusadi, ichi ketadi, harorati ko’tariladi. Og’ir hollarda bosh og’riydi, bemorning tinka-madori quriydi, sovuq ter chiqadi, terisi quriganga o’xshaydi, tirishishadi, qon bosimi pasayib ketadi, rangi sarg’ayadi. Davo qilinsa bemor sog’ayadi.
Botulizm. Tabiatda keng tarqalgan botulinus tayoqchasi bilan zararlangan ovqatni iste’mol qilish tufayli odam o’tkir va og’ir zaharlanadi. Ko’pincha odam toksinli qonserva mahsulotlari (sabzavotlar, mevalar, qo’ziqorin), tuzlangan baliq, dudlangan mahsulotlar va boshqalarni iste’mol qilganda zaharlanadi. Botulinus tayoqchasi tushgan qonservaning usti bir oz ko’tarilgan bo’ladi. Odam zararlangan ovqatni yegandan keyin bir necha soat o’tgach zaharlanish belgilari paydo bo’la boshlaydi. Muskullari bo’shashadi, boshi og’riydi, ko’zi yaxshi ko’rmay qoladi, og’zi quriydi, yutishi qiyinlashadi, nutqi buziladi. Og’ir hollarda nafas olishi va yurak faoliyati buziladi, bemor hatto o’lib qolishi mumkin. Kasallik 2-3 kundan 2-3 haftagacha davom yetadi.
|
| |
Yoqilg'i isitgichi - Reja: Kirish Assosiy qisim

|
Reja: Kirish Assosiy qisim
|
bet | 21/30 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,56 Mb. | | #238121 |
Bog'liq Yoqilg’i tayyorlash jarayonini avtomatlashtirishYoqilg'i isitgichi
Isitgichlarda yoqilg'ining har qanday yoki har qanday kombinatsiyasi, jumladan, neftni qayta ishlash gazi, tabiiy gaz, mazut va chang ko'mir ishlatilishi mumkin. Neftni qayta ishlash zavodidan chiqqan gaz texnologik bloklardan yig'iladi va yoqilg'i gaz balansi tamburida tabiiy gaz va LPG bilan birlashtiriladi. Balans barabani doimiy tizim bosimini, etarli darajada barqaror BTU (energiya) tarkibidagi yoqilg'ini va gaz bug'larida to'xtatilgan suyuqliklarni avtomatik ravishda ajratishni ta'minlaydi va kondensatning katta shlaklarini tarqatish tizimiga o'tkazishni oldini oladi.
Yoqilg'i moyi odatda neftni qayta ishlash zavodi xom nefti va boshqa mahsulotlar bilan aralashtirilgan to'g'ridan-to'g'ri va yoriq qoldiqlari aralashmasidir. Yoqilg'i moyi tizimi yoqilg'ini kerakli harorat va bosimlarda texnologik birlik isitgichlari va bug 'generatorlariga etkazib beradi. Yonilg'i moyi nasos haroratiga qadar isitiladi, qo'pol assimilyatsiya filtri orqali so'riladi, haroratni nazorat qiluvchi isitgichga pompalanadi va kuyishdan oldin nozik to'rli filtrdan o'tkaziladi. Yonilg'i gazidan suyuqliklarni yoqishdan oldin tozalash uchun texnologik bloklarda taqdim etilgan nokaut qozonlari ishlatiladi.
Texnologik blokda issiqlik hosil qilishning bir misolida, uglerod oksidi (CO) qozonlari katalitik kreking qurilmalarida issiqlikni tiklaydi, chunki tutun gazidagi uglerod oksidi to'liq yonish uchun yondiriladi. Boshqa jarayonlarda chiqindi issiqlikni qayta tiklash qurilmalari bug' hosil qilish uchun tutun gazidan issiqlikdan foydalanadi.
Bug 'tarqatish
Bug 'odatda bir birlikka birlashtirilgan isitgichlar va qozonlar tomonidan ishlab chiqariladi. Bug 'qozonlarni texnologik bloklar yoki elektr generatori talab qiladigan eng yuqori bosimda qoldiradi. Keyinchalik texnologik nasoslar va kompressorlarni boshqaradigan turbinalarda bug 'bosimi kamayadi. Qayta ishlash zavodining bug'i, shuningdek, elektr energiyasini ishlab chiqarish uchun bug 'turbinasi generatorlarini haydash uchun ishlatilsa, bug' texnologik bug' uchun zarur bo'lganidan ancha yuqori bosimda ishlab chiqarilishi kerak. Bug 'tarqatish tizimi tashiladigan bug'ning bosimiga mos keladigan klapanlar, armatura, quvurlar va ulanishlardan iborat. Qayta ishlash zavodida ishlatiladigan bug'ning ko'p qismi issiqlik almashtirgichlarda suvga kondensatsiyalanadi va qozon suvi sifatida qayta ishlatiladi yoki chiqindi suvni tozalash uchun chiqariladi.
|
| |
Benzin, distillangan yoqilg'i va moylash materiallari bazasini aralashtirish jarayonlari

|
Benzin, distillangan yoqilg'i va moylash materiallari bazasini aralashtirish jarayonlari
|
bet | 19/30 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,56 Mb. | | #238121 |
Bog'liq Yoqilg’i tayyorlash jarayonini avtomatlashtirishBenzin, distillangan yoqilg'i va moylash materiallari bazasini aralashtirish jarayonlari
Aralashtirish - bu o'ziga xos xususiyatlarga ega tayyor mahsulotlarni ishlab chiqarish uchun turli xil suyuq uglevodorod fraktsiyalarining jismoniy aralashmasi. Mahsulotlar kollektor tizimi yoki tanklar va idishlarda aralashtirilgan partiya orqali in-line aralashtirilishi mumkin. Benzin, distillatlar, reaktiv yoqilg'i va moylash materiallarining asosiy zaxiralarini in-line aralashtirish har bir komponentning mutanosib miqdorini asosiy oqimga quyish orqali amalga oshiriladi, bu erda turbulentlik to'liq aralashtirishga yordam beradi.
Benzinlar reformatlar, alkilatlar, to'g'ridan-to'g'ri ishlaydigan benzin, termal va katalitik yoriqli benzinlar, koks benzini, butan va tegishli qo'shimchalar aralashmasidir.
Yoqilg'i moyi va dizel yoqilg'isi distillatlar va aylanma moylarning aralashmasidir va reaktiv yoqilg'i to'g'ridan-to'g'ri ishlaydigan distillat yoki nafta bilan aralashtirilgan bo'lishi mumkin.
Yog 'moylari tozalangan asosiy zahiralarning aralashmasidir
Asfalt foydalanish maqsadiga qarab turli xil qoldiq zahiralaridan aralashtiriladi.
Qo'shimchalar ko'pincha neft uglevodorodlariga xos bo'lmagan o'ziga xos xususiyatlarni ta'minlash uchun aralashtirish paytida yoki undan keyin benzin va motor yoqilg'ilariga aralashtiriladi. Ushbu qo'shimchalarga oktan kuchaytirgichlari, taqillatishga qarshi vositalar, antioksidantlar, saqich inhibitörleri, ko'pik inhibitörleri, zang inhibitörleri, karbüratör (uglerod) tozalagichlari, injektorlarni tozalash uchun yuvish vositalari, dizel hidlari, rangli bo'yoqlar, distillatga qarshi antistatik, benzin oksidlovchilari kiradi. metanol, etanol va metil uchlamchi butil efir, metall deaktivatorlari va boshqalar.
Ommaviy va in-layn aralashtirish operatsiyalari istalgan mahsulot sifatini saqlab qolish uchun qattiq nazoratni talab qiladi. Siljishlar va yiqilishlarning oldini olish uchun to'kilgan joylarni tozalash va qochqinlarni tuzatish kerak. Barabanlar va sumkalardagi qo'shimchalar zo'riqish va ta'sir qilmaslik uchun to'g'ri ishlov berish kerak. Xavfli qo'shimchalar, kimyoviy moddalar, benzol va boshqa materiallar bilan aloqa qilish potentsiali aralashtirish jarayonida mavjud va ta'sirni minimallashtirish uchun tegishli muhandislik nazorati, shaxsiy himoya vositalari va tegishli gigiena talab qilinadi.
|
| |
-avlod - Bu Intel korporatsiyasi tomonidan sotiladigan soddalashtirilgan oʻrta darajadagi isteʼmolchi, ish stansiyasi...

|
Bu Intel korporatsiyasi tomonidan sotiladigan soddalashtirilgan oʻrta darajadagi isteʼmolchi, ish stansiyasi va kompyuter markaziy protsessorlari (cpu) liniyasi
|
bet | 3/6 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 44,98 Kb. | | #253155 |
Bog'liq Intel Core 1-avlod
2008-yil noyabr oyida Nehalem mikroarxitekturasining chiqarilishi bilan Intel oʻzining Core protsessorlari uchun yangi nomlash sxemasini taqdim etdi. Core i3, Core i5 va Core i7 kabi uchta variant mavjud, ammo nomlar endi yadrolar soni kabi oʻziga xos texnik xususiyatlarga mos kelmaydi. Buning oʻrniga, brend endi past darajadagi (i3), oʻrta diapazondan (i5) yuqori darajali unumdorlikka (i7) boʻlinadi, bu Intel protsessorlari reytingida uch, toʻrt va besh yulduzga mos keladi boshlangʻich darajadagi Celeron (bir yulduz) va Pentium (ikki yulduzli) protsessorlaridan keyin turadi. Nehalem asosidagi barcha protsessorlarning umumiy xususiyatlariga oʻrnatilgan DDR3 xotira kontrolleri, shuningdek, QuickPath Interconnect yoki PCI Express va toʻgʻridan-toʻgʻri media interfeysi kiradi, bu esa oldingi barcha yadro protsessorlarida qoʻllangan eskirgan Front Side Bus oʻrnini bosadi. Ushbu protsessorlarning barchasida 256 ta har bir yadro uchun KB L2 kesh, ortiqcha 12 tagacha MB umumiy L3 keshi mavjud. Yangi I/U oʻzaro bogʻlanishi tufayli oldingi avlod chipsetlari va elektron platalari endi Nehalem protsessorlari bilan ishlatilmaydi.
Core i3
Intel Core i3 Core 2 brendi isteʼmoldan chiqqandan keyin, Intel protsessorlari qatorining yangi past darajasi sifatida ishlab chiqdi.
Birinchi Core i3 protsessorlari 2010-yil 7-yanvarda ishga tushirilgan
Nehalemʼga asoslangan birinchi Core i3 Clarkdaleʼga asoslangan boʻlib, oʻrnatilgan GPU va ikkita yadroli edi. Xuddi shu protsessor Core i5 va Pentium kabi bir oz farqli konfiguratsiyaga ega edi.
Core i5
Lynnfield Nehalem mikroarxitekturasidan foydalangan birinchi Core i5 protsessorlari boʻlib, 2009-yil 8-sentabrda oldingi Core i7 ning asosiy varianti sifatida taqdim etilgan. Lynnfield Core i5 protsessorlari 8 ga ega MB L3 keshi, 2,5 GT/s da ishlaydigan DMI shinasi va ikki kanalli DDR3-800/1066/1333 xotirani qoʻllab-quvvatlaydi va Hyper-threading oʻchirilgan. Turli xil funksiyalar toʻplami (Hyper-threading va boshqa soat chastotalari) yoqilgan bir xil protsessorlar Core i7-8xx va Xeon 3400 seriyali protsessorlari sifatida sotiladi, ularni yuqori darajadagi Core i7-9xx va Xeon 3500-seriyalari bilan aralashtirib yubormaslik kerak. Bloomfield asosidagi protsessorlarrTurbo Boost Technology deb nomlangan yangi xususiyat taqdim etildi, u talab qilinadigan ilovalar uchun tezlikni oshiradi va ish yukiga mos keladigan ishlashni dinamik ravishda tezlashtiradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bu Intel korporatsiyasi tomonidan sotiladigan soddalashtirilgan oʻrta darajadagi isteʼmolchi, ish stansiyasi va kompyuter markaziy protsessorlari (cpu) liniyasi
|
bu qismi teri va proprioretsepsiyaning po‘stloq zonasi deb yuritiladi

|
bu qismi teri va proprioretsepsiyaning po‘stloq zonasi deb yuritiladi Pdf ko'rish
|
bet | 285/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotbu qismi teri va proprioretsepsiyaning po‘stloq zonasi deb yuritiladi.
Po‘stloqdagi Roland egatining oldingi sohasi harakat reaksiyalarining
boshqarilishida ishtirok etadi. Harakatni yuzaga chiqaradigan gavda
muskullarining faoliyatini po‘stloqning ana shu qismi nazorat qiladi. Shu
sababli po‘stloqning bu qismi motor zona deyiladi. Po‘stloqning motor
zonasidagi yirik piramidal hujayralar po‘stloq osti yadrolar bilan,
qolaversa, markaziy asab tizimsining yana ham qo‘yiroq qismi va hatto
orqa miya bilan ham boglangandir. Bu piramidal hujayralarning
o ‘simtalari po‘stloqning targil tana, qizil yadro, qora substanciya, -miyacha
va orqa miyaning harakatlantiruvchi yadrolari bilan bog‘laydigan pastga
tushuvchi y o ‘llari hosil qiladi. Po‘stloq motor zonasining shikastlanishi
organizm turli qismlarining falaj bo‘lib qolishiga olib keladi. Motor
zonadan sal oldinroqda premotor zona, po‘stloqning medial sohasida esa,
qo‘shimcha motor zona joylashgan. Po‘stloqning hamma zonalari
organizmning tegishli qismlaridan kelayotgan impulslarni qabul qiladi va
ularga tegishli ravishda javob qaytaradi. Bu javob reaksiyalari markaziy
asab tizimsining tegishli qo‘yi qismlari orqali belgili organlarga uzatiladi,
natijada muayyan reflektor akt ro‘yobga chiqadi. Demak, miya
po‘stlog‘ining barcha zonalari tegishli ravishda tashqi muhitdan, moddiy
dunyodan axborot oladi, bu axborotga keraklicha javob berib, organizm
funksiyalarining tashqi muhitga mukammal moslashuvini ta’minlydi. Miya
po‘stlog‘i zonalaridagi hujayralarning ta’sirotlarga javoban ana shu tariqa
ko‘rsatadigan reaksiyasi o ‘sha hujayralar bilan boglangan boshqa
zonalardagi hujayralarning ishtiroki bilan yuzaga chiqadi, albatta.
SHARTLIREFLEKSLAR HAQIDAGI TA’IMOT
|
| |
oqib o ‘tadigan qonga 0 2 ni qabul qilib olish) o ‘pkadan C 0 2 ni ajratib

|
oqib o ‘tadigan qonga 0 2 ni qabul qilib olish) o ‘pkadan C 0 2 ni ajratib Pdf ko'rish
|
bet | 72/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotoqib o ‘tadigan qonga 0 2 ni qabul qilib olish) o ‘pkadan C 0 2 ni ajratib
chiqarilishi tufayli yengillashadi.
150
0 ‘pka kapillyarlariga oqib kelayotgan venoz
qoni
k.uim П1! Cj(j{) rdci
C 0 2 saqlaganligi sababli, gemoglobinning 0 2
ga nisbatan o'xshashiigini
pasaytiradi
Qachonki venoz qon alveolalarda C 0 2 berilishi, 0 2 ning
gemoglobinga o ‘xshashligini oshiradi, bu esa qonni 0 2 ga to‘yinishini va
vena qonining arterial qonga
aylanishini
ta’minlydi.
To‘qimalar
kapillyarlarida, aksincha, qon C 0 2 bilan to‘yinadi, bu esa gemoglobinning
kislorodga o ‘xshashligini pasaytiradi va 0 2 ni to‘qimalarga berilishini
ta’minlydi.
Kislorodni gemoglobin bilan qabul qilinishiga qondagi vodorod
ionlari
konsentrasiyasi
ham
ta’sir ko‘rsatadi.
Vodorod
ionlarini
konsentrasiyasi qancha ko‘p bo‘Isa, gemoglobinning 0 2
ga bo‘lgan
o ‘xshashligi shuncha kichik bo‘ladi. Qonda C 0 2 bosimi qancha past
bo‘Isa, shuncha katta miqdordagi 0 2 ni gemoglobin biriktirib olishi
mumkin. To'qimalarda vodorod ionlarini konsentrasiyasi ancha katta,
alveolalarda esa ancha kichikdir. Nihoyat, oksigemoglobinning dissosiasi-
yasiga harorat ta’sir ko‘rsatadi. Haroratning ko‘tarilishi faqatgina
oksigemoglobinni dissosiyasini tezlashtirsa, lekin amalda kislorodni
gemoglobin bilan birikish tezligiga ta’sir ko‘rsatmaydi. Organlami kuchli
faoliyati paytida to‘qimalardagi qonning harorati ancha ko‘tariladi, bu esa
0 2 ni qonga berilishini tezlashishini ta’minlydi. Kislorodni gemoglobin
|
| |
kislorodning yetishmasligi (gipoksemiya) sinus karotid xemoreseptorlariga

|
kislorodning yetishmasligi (gipoksemiya) sinus karotid xemoreseptorlariga Pdf ko'rish
|
bet | 68/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotkislorodning yetishmasligi (gipoksemiya) sinus karotid xemoreseptorlariga
ta’sir ko‘rsatib nafas olishning tezlashishiga olib keladi.
Asfikasiya - nafas qisishi ikkita faza bilan tavsiflanadi. Qonda
kislorod yetishmasligi va karbonat angidrid gazi miqdorining qon tarkibida
ortib ketishi, birinchi fazada inspirator havo yetishmasligi va ikkinchi
fazada ekspirator havo yetishmasligi yuz beradi. Asfiksiyaning birinchi
fazasi katta balandliklarga chiqishda (tog‘larda, samolyotlarda) kuzatiladi.
Ayrim paytlarda homilaning miyasida qon aylanishi buzilganida ham
kuzatiladi. Yangi tug‘ilgan bolalarda birinchi nafas olishi plasenta orqali
qon aylanish to ‘xtaganidan (kindik tomirlarini bog‘lash tufayli) keyin bosh
miyaning kislorod bilan ta’minlanishi buzilganidan keyin bajariladi.
Shunday qilib, nafas markazi alveolyar havoda C 0 2
ni foizli
miqdorining va parsial bosimining nisbatan doimiy holda saqlashi bilan
birga qonda ham shu vazifani bajaradi. Bu esa nafas markazidagi
neyronlami qo‘zg ‘aluvchanligini ta’minlydi.
NAFAS XIMIZMI
Qonda gazlardan N , 0 2, C 0 2 argonni izlari, uglerod oksidi va metan
boiadi. Qon tarkibidagi azot atmosfera havosidagi uning parsial bosimiga
va tana haroratiga teng b oigan suvda eruvchanligiga mos keluvchi
miqdorda saqlanadi. Azotning qondagi miqdori 1,2 foizli hajmga teng,
xuddi shunday sharoitda suv 0,9 hajmli foizni erita oladi. Arterial va venoz
qonlarida azotning miqdori bir xil saqlanadi va nafas olishda umuman
ishtirok etmaydi.
Arterial qonda 18-20 hajmli foiz 0 2 va 50-52 hajmli foiz C 0 2
saqlanadi, venoz qonida esa bu ko‘rsatkichlar o ‘zaro mos holda 10-12 va
55-57 hajmli foizni tashkil etadi. Arterial qon 0 2 bilan 96% ga to‘yingan
|
| |
ta’imotiga ko‘ra, miya po‘stlog‘ining tegishli qismlarida maxsus

|
ta’imotiga ko‘ra, miya po‘stlog‘ining tegishli qismlarida maxsus Pdf ko'rish
|
bet | 284/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotta’imotiga ko‘ra, miya po‘stlog‘ining tegishli qismlarida maxsus
fimksiyalami boshqarishga birmuncha ixtisoslashgan hujayralar guruhi,
analizatorlar yadrosi joylashgan. Ammo analizatorlar yadrosi po‘stloqning
turli qismlarida tarqoq holda joylashgan hujayralar bilan yaqindan
boshlangan bo‘lib, ular o ‘rtasida aniq chegara y o ‘q.
44-rasm. Vaqtincha aloqalar hosil bo‘lish gipotezalarining tasviri.
Agarda biror analizator yadrosi shikastlansa, uning vazifasini
po‘stloqning turli qismlaridan joy olgan bo‘lsa ham, shu analizator bilan
boglangan hujayralar ma’lum darajada bajara oladi. Biroq bu hujayralar
analizatoming o ‘z yadrosi singari mukammal analiz va sintez qila
olmagani sababli, uning vazifasini to‘la bajara olmaydi. Shunday qilib,
miya po‘stlog‘ida fimksiyalami boshqaradigan aniq markazlaming borligi
nisbiy tushunchadir, belgili funksiyaning yuzaga chiqishi po‘stloqning turli
qismlaridagi hujayralar faoliyatiga bog‘liqdir. Demak, miya po‘stlog‘ida
aniq bir joyga to ‘plangan, muqarrar bir funksiyani boshqaradigan markaz
y o ‘q. Biror xil funksiyalarni boshqarishga ozmi-ko‘pmi ixtisoslashgan
po‘stloq hujayralari tuzilish va funksional xususiyatlariga qarab bir qancha
zonalami hosil qiladi. Shunga yarasha katta yarim sharlar po‘stlog‘i
quyidagi zonalarga bo‘linadi: ko‘ruv zonasi — ko‘ruv analizatorining
po‘stloqdagi zonasi bo‘lib, po‘stloqning ensa sohasida joylahsgan.
Po‘stloqning chakka qismida esa eshitish analizatorining markaziy qismi
374
urnashgan, shu sababli bu yer eshituv zonasi deyiladi. Teri, muskul va
paylardan keladigan ta’sirotlar po‘stloqning markaziy pushtasida, Roland
egatining orqa sohasida analiz va sintez qilinadi. Shu sababli po‘stloqning
|
| |
Quyosh enеrgiyasi bilan ishlaydigan yoritish tizimining tarkibiy sхеmasini

72
1.24 - chizma.
2-blоkning sхеmada bеlgilanishi
3-blоkning tarkibiy sхеmasi.
3-blоk 6 ta tranzistоr (T
1
…T
6
) yordamida
yasalgan. Svеtоdiоdlardan lоyihalanadi. Bunda ISIS dasturi ish stolidan tranzistоr
mоdеli tanlanadi. Tranzistоrlar p-n-p va n-p-n o‘tishli tranzistоrlar asosida
lоyihalangan. 1.25-chizmada 3-blоkning
tarkibiy sхеmasi ko‘rsatilgan. Shuningdеk,
sхеmada bir dоna qarshilik va quyosh batarеyasidan fоydalanilgan.
1.25 – chizma.
Invеrtоr-blоgining
sхеmasi. T
1
, T
3
,
T
4
,
T
5
– n-p-n o‘tishli
tranzistorlar, T
2
, T
6
– p-n-p o‘tishli tranzistorlar, R – qarshilik
qatoriga kiruvchi oksidaza fermenti ishtirokida vodorod oksidlanadi

|
qatoriga kiruvchi oksidaza fermenti ishtirokida vodorod oksidlanadi Pdf ko'rish
|
bet | 71/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotqatoriga kiruvchi oksidaza fermenti ishtirokida vodorod oksidlanadi.
Hujayralar bilan mustahkam bog‘langan-to‘qimalardagi nafas olish
katalizatorlari nafas fermentlari energiyaning asosiy manbai bo‘lib xizmat
qiladi. Bu fermentlaming oksidazadan farqi shundaki, ular ishtirokida
faqat faol C 0 2 to‘qima vodorodlarini qabul qiladi, ya’ni oksidaza
ishtirokida vodorod molekulyari C 0 2 bilan qabul qilinishi mumkin.
Oksidlanish jarayonlarida degidraza va oksidaza fermentlaridan tashqari
perekislar tipidagi birikmalar hosil bo‘lishiga ta’sir qiluvchi perioksidaza
kabi boshqa fermentlar ham ishtirok etadi. Bu fermentlar odatiy
sharoitlarda qiyin oksidlanuvchi moddalami oksidlash bilan C 0 2
faollashtiradi.
Hujayralardagi oksidlanish jarayonining fizik-ximiyaviy asosi-
fermentlar bilan elektronlaming o ‘tkazilishidir (sitoxromlar). Sitoxromli
tizim (sitoxrom+sitoxromoksidaza) hujayralarni nafas olishida juda katta
rol o ‘ynaydi. Sitoxromlar va fosfoproteidlar vodorod tashuvchilar
hisoblanadi. Hujayralaming nafas olishida aminoguruhlami, fosfatlami
tashuvchi boshqa fermentlar ham ishtirok etadi. Hujayralar nafas olishida
ishtirok etuvchi ko‘plab fermentlar vitamin В guruhining (B b B2 va
boshq.)
hosilalari
hisoblanadi.
Bundan
tashqari,
hujayralardagi
oksidlanish, tiklanish jarayonlarida vitamin С ham ishtirok etadi.
Shunday qilib, hujayralarni nafas olishidek favqulodda murakkab
jarayon fermentlar va vitaminlar bilan bajariladi. Hujayralar nafas
olishining jadalligi odamning yoshi o ‘tishi bilan pasayadi.
0 ‘pkada va to‘qimalarda kislorod va karbonat angidrid gazini qon
bilan qabul qilinishi va qaytarib berish sharoitlari. 0 ‘pka kapillyarlaridan
|
| |
tarkibidagi uning miqdorini kamaytirish imkonini bermaydi. Natijada

|
tarkibidagi uning miqdorini kamaytirish imkonini bermaydi. Natijada Pdf ko'rish
|
bet | 67/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limottarkibidagi uning miqdorini kamaytirish imkonini bermaydi. Natijada
qondan C 0 2 ning ajralishini qiyinlashtiradi, qonda uning parsial bosimi
ortadi, oqibatda nafas
markazida katta qo‘z g ‘alish va kuchli nafas
qisishini chaqiradi.
Nafas olish to‘xtatilganidan keyin, qonda C 0 2 xohishga b o g iiq
b o‘lmagan holda vaqtinchalik nafas olishning tezlashishini (giperknoe)
chaqiradi.
Qonda C 0 2 ning miqdori kuchli nafas olishdan keyin nafas markazi
faoliyatini qo‘zg‘atadi va nafas olishni birmuncha to‘xtatib turadi (apnoe)
qon tarkibidagi C 0 2 odatiy darajaga yetgxmiga qadar yuqoridagi holatni
ushlab turadi.
Shuning uchun, 2 daqiqa davomida kuchli nafas olish navbatdagi
nafas olishni 65-260 soniya davomida ushlab turishni ta’min etadi.
Alveolyar havo tarkibidagi C 0 2 miqdori 0,2 % dan tushib ketganida apnoe
yuz beradi. Odatiy nafas olgandan keyin odam 75 soniya davomida nafas
olmay turishi mumkin, mashqlar bilan shug‘ullangan odamlarda esa bu
ancha uzoq davom etishi mumkin.
Nafas olishni boshqarilishida xemoreseptorlami ishtiroki. Kislorod va
karbonat angidrid gazining qondagi kuchlanishining o ‘zgarishi qon
147
tomirlaridagi xemoreseptorlar retseptorlarga ta’sir etadi. Qondagi C 0 2
ning kuchlanishining ortishi (giperkapniya) uyqu arteriyasining ichki va
tashqi shoxlarga bo‘linish joyida, ya’ni sinus karotidning hosil qilgan
burchagida joylashgan xemoreseptorlarga ta’sir ko'rsatadi, bu esa nafas
olishni reflektor ravishda chuqurlashishiga o ‘ndaydi. Aksincha, qondagi
C 0 2 kuchlanishining kamayishi (gipokapniya) sinus karotidlarining
xemoreseptorlari bilan nafas olishni tormozlanishini chaqiradi. Qondagi
|
| |
Yordamchi neftni qayta ishlash zavodi operatsiyalari

|
Yordamchi neftni qayta ishlash zavodi operatsiyalari
|
bet | 20/30 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,56 Mb. | | #238121 |
Bog'liq Yoqilg’i tayyorlash jarayonini avtomatlashtirishYordamchi neftni qayta ishlash zavodi operatsiyalari
Zavod jarayonlarini qo'llab-quvvatlovchi yordamchi operatsiyalarga texnologik issiqlik va sovutishni ta'minlaydigan operatsiyalar kiradi; bosimni kamaytirishni ta'minlash; havo chiqindilarini nazorat qilish; chiqindi suvlarni yig'ish va tozalash; energiya, bug ', havo va o'simlik gazlari kabi kommunal xizmatlar bilan ta'minlash; va texnologik suvni nasos, saqlash, tozalash va sovutish.
Bug 'generatsiyasi
Bug 'markaziy bug' ishlab chiqarish korxonalarida va turli texnologik qurilmalarda isituvchi va qozonlarning ishlashi orqali, tutun gazidan yoki boshqa manbalardan olingan issiqlikdan foydalangan holda ishlab chiqariladi. Buxoriy ishlab chiqarish tizimlari quyidagilarni o'z ichiga oladi:
isitgichlar (pechlar), ularning yondirgichlari va yonish havosi tizimi bilan
o'choqdan chiqindi gazni olib tashlash uchun tortish yoki bosim tizimlari, gaz puflagichlar va tutun gazining chiqishini oldini olish uchun teshiklarni muhrlab qo'yadigan siqilgan havo tizimlari
Maksimal issiqlik o'tkazuvchanligini ta'minlaydigan pech orqali suv/bug' aralashmasini olib o'tadigan bir nechta quvurlardan iborat qozonlar (bu quvurlar qozonning yuqori qismidagi bug 'tarqatish barabanlari va qozonning pastki qismidagi suv yig'uvchi barabanlar o'rtasida ishlaydi)
bug 'to'plash va bug' taqsimlash tizimiga kirishdan oldin uni super isitgichga yo'naltirish uchun bug' barabanlari.
Bug 'hosil qilishda eng potentsial xavfli operatsiya isitgichni ishga tushirishdir. Yonuvchan gaz va havo aralashmasi yorug'likni o'chirish vaqtida bir yoki bir nechta yondirgichlarda alangani yo'qotish natijasida hosil bo'lishi mumkin. Har bir turdagi qurilma uchun maxsus ishga tushirish tartib-qoidalari talab qilinadi, shu jumladan yorug'likni o'chirishdan oldin tozalash va noto'g'ri yonish yoki yondirgich alangasi yo'qolganda favqulodda protseduralar. Agar ozuqa suvi kam bo'lsa va qozonlar quruq bo'lsa, quvurlar haddan tashqari qizib ketadi va ishlamay qoladi. Ortiqcha suv bug 'tarqatish tizimiga o'tadi va turbinaga zarar etkazadi. Qozonlarda bug 'barabanlaridan suvni olib tashlash va turbinalar va o'ta qizdirish quvurlarida shkala hosil bo'lishini cheklash uchun uzluksiz yoki vaqti-vaqti bilan puflash tizimlari bo'lishi kerak. Ishga tushirish va o'chirish vaqtida o'ta qizib ketmaslik uchun ehtiyot bo'lish kerak. Neftni qayta ishlash agregati yopilishi yoki favqulodda vaziyat tufayli yoqilg'i gazi yo'qolgan taqdirda, muqobil yoqilg'i manbalarini ta'minlash kerak.
|
| |
siyasining ortishi bilan birgalikda kechadi. 0 ‘pka ventilyasiyasining

|
siyasining ortishi bilan birgalikda kechadi. 0 ‘pka ventilyasiyasining Pdf ko'rish
|
bet | 66/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotsiyasining ortishi bilan birgalikda kechadi. 0 ‘pka ventilyasiyasining
tezlashishi, karbonat angidrid gazining chiqarilishini ortishi va nihoyat
qondagi vodorod ionlari konsentrasiyasining kamayishi nafas markaz-
larining qo‘zg‘alishini chaqiradi.
Shunday qilib, nafas markazi qon pH ning doimiyligini ta’minlydi.
Kislotalarga boy bo‘lgan g o ‘shtli ovqatlar bilan ovqatlanganda nafas
146
markazlari kuchli qo‘zg ‘aladi, nafas tezlashadi bu esa karbonat angidrid
gazining kuchli ajralishini va qon pH ning doimiyligini saqlaydi.
Karbonat angidrid gazining nafas markazlarini qo‘zg ‘atuvchi ta’siri
chorraha qon aylanishi bo‘yicha hayvonlarda o ‘tkazilgan tajribalarda
ko‘rsatilgan. (Fredrik tajribasi).
Bu tajriba shundan iboratki, narkoz ostidagi itlaming birini uyqu
arteriyasiga ikkinchi itning uyqu atreiyasi ulanadi, tomirlami ulash
tartibiga ko‘ra, har bir itning bosh miyasi qonni boshqa it tanasidan olishi
kerak. Agar bir itga C 0 2 bilan nafas oldirilsa, o ‘pka ventilyasiya shu itda
emas balki boshqa itda tezlashadi. Bu tajriba shuni ko‘rsatdiki, nafas
markazlari uni yuvib o ‘tuvchi qon tarkibida C 0 2 ning ortishi, dastlabkisini
qo‘zg ‘atadi.
Germetik jihatdan yopiq kenglikda nafas olish odamlarda nafas
qisishi (dispnoe), ya’ni nafas oJishning sekinlashishi va chuqurlashishini
chaqirish tajribalarda ko‘rsatilgan.
Olinadigan nafas havosidagi C 0 2 ning miqdori biroz ko'pay-
tirilganida, alveolar havo tarkibida uning miqdori nafas markazlarini
qo‘zg ‘alishi va o ‘pka ventilyasiyasining tezlashishi tufayli juda kam
o ‘zgaradi. Olinadigan nafas havosi tarkibidagi C 0 2 miqdori ko‘pay-
tirilganida, hattoki o ‘pka ventilyasiyasini tezlashtirish ham alveolyar havo
|
| |
bilan tashilishi fiziologik sharoitlarda (eritrositlardagi uning miqdori, tana

|
bilan tashilishi fiziologik sharoitlarda (eritrositlardagi uning miqdori, tana Pdf ko'rish
|
bet | 73/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotbilan tashilishi fiziologik sharoitlarda (eritrositlardagi uning miqdori, tana
haroratiga teng bo‘lganida gavdaning tuz tarkibiga qaramay ph-7,35 teng
bo‘lganida) bir necha bor yuqori.
Nafas olish va qon aylanishining o ‘zaro bog‘liqligi. Ko‘krak
bo‘shlig‘idagi manfiy bosim yurak ishini qo‘ 11 ab-quvvatiab turadi. Nafas
olish paytida ko‘krak bo‘shlig‘idagi bosim kamayadi, qorin bo‘shlig‘ida
esa ortadi, bu esa o ‘z navbatida juda ko‘plab qorin bo‘shlig‘idagi vena
tomirlaridan kovak venalarga qon kelishini, yurakka kelayotgan vena qoni
miqdorini ortishini va diastola paytida yurakning kengayishini ta’minlydi.
Aksincha, nafas chiqarish paytida ko‘krak bo‘shlig‘idagi bosim ortadi, bu
esa sistola paytida yurakning qondan bo‘shashini ta’min etadi.
Shuni qayd qilish kerakki, agar chuqur nafas olingandan keyin
oldindan og‘iz va burunni yopib kuchli nafas chiqarish uchun harakat
qilinsa unda o ‘pkada bosim atmosfera bosimidan jiddiy darajada baland
bo‘ladi. Bu paytda o ‘pkadagidan ham plevra varaqlari orasidagi bosim
ko‘tariladi. Bu o ‘z navbatida o ‘pkadagi qonning kamayishini, yurakda
bosimning pasayishini, yurakning bo‘shashini va katta qon aylanish doirasi
tomirlarining qon bilan to‘lishini chaqiradi. Tashqi vena tomirlari shishadi,
puls sezilmay qolishi mumkin (Valsalva tajribasi).
151
Agar kuchli nafas chiqarilganidan keyin og‘iz va burunni yopib,
chuqur nafas olish uchun harakat qilinsa, bu paytda o ‘pkada havo
siyraklashadi, bosim keskin tushib ketadi va atmosfera bosimidan ancha
past bo‘ladi. Bu paytda plevralararo bosim yanada ko‘proq tushib ketadi,
ya’ni manfiy bosim keskin ortadi. K o‘krak qafasining so‘ruvchanlik
|
| |
po‘stlog‘i ta’sirotlarni analiz qilib, ayrim qismlarga ajratadi va shu

|
po‘stlog‘i ta’sirotlarni analiz qilib, ayrim qismlarga ajratadi va shu Pdf ko'rish
|
bet | 283/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotpo‘stlog‘i ta’sirotlarni analiz qilib, ayrim qismlarga ajratadi va shu
qismlarni darrov o ‘zaro birlashtirib, yaxlitlaydi, sintez qiladi. Po‘stloqning
analiz faoliyati tufayli predmetlarning alohida-alohida shakli farq qilinadi,
ranggi, hidi ajratiladi, sintez faoliyati tufayli esa, belgili predmet
to‘g ‘risida yaxlit tushuncha hosil qilinib, ta’sirotni keltirib chiqargan
predmet haqida yakun yasaladi; 3) tuzilish-struktura prinsipi - bu
prinsipning mohiyati shundaki, organizmda istalgan jarayon zaminida
belgili struktura yotadi, ya’ni har bir jarayonni anatomo-fiziologik birlik,
tegishli struktura keltirib chiqaradi. Demak, organizmdagi barcha
jarayonlar moddiy boMgani kabi, po‘stloqdagi jarayonlar ham moddiydir,
chunki ulaming ham moddiy asosi-struktura zamini bor.
KATTA YARIM SHARLAR PO‘STLOG‘I TURLIQISMLARINING
FUNKSIONAL VA STRUKTURA XUSUSISYATLARI
Organizmda qanday boMmasin biror fimksiyaning boshqarilishi bosh
miya katta yarim sharlarining qaysi qismiga bog‘liq, degan muammo
azaldan munozarali masala bo‘lib kelgan. Bu haqda nihoyatda xilma-xil va
bir-biriga tamomila qarama-qarshi fikrlar bayon qilingan. Ba'zi olimlar
bosh miya po‘stlog‘ining qat’iyan ma’lum bir nuqtasi organizmning
muayyan bir funksiyasini boshqaradi deb ta'kidlasa, boshqalari bu fikrni
inkor qilar edilar; ular miya po‘stlog‘ining hamma qismi struktura va
funksional jihatidan bir xil deb hisoblab, belgili bir funksiyaning
boshqarilishida butun miya po‘stlog‘i ishtirok etadi deb e'tirof qilar edilar.
Bosh miya yarim sharlar po‘stlog‘ining turli sohalari turli funksiyalami
boshqarishga moslashganligini dastavval I.P.Pavlov isbotladi. Uning
373
|
| |
– chizma - O‘zbеkistоn rеspublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi buхоrо davlat univеrsitеti

O‘zbеkistоn rеspublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi buхоrо davlat univеrsitеti
14415 2 6BCAAD1C053929B1EB564DE24E4C5A9C7D2724A7
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbеkistоn rеspublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi buхоrо davlat univеrsitеti
|
AMD Ryzen protsessorlari turli xil ta'mlarga ega. Mana bir nechta mashhur AMD Ryzen protsessorlari

|
AMD Ryzen protsessorlari turli xil ta'mlarga ega. Mana bir nechta mashhur AMD Ryzen protsessorlari
|
bet | 6/6 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 44,98 Kb. | | #253155 |
Bog'liq Intel CoreAMD Ryzen protsessorlari turli xil ta'mlarga ega. Mana bir nechta mashhur AMD Ryzen protsessorlari: 1. AMD Ryzen 3: Boshlang'ich darajadagi foydalanuvchilar uchun mos, bu protsessorlar odatda asosiy hisoblash va engil o'yinlar uchun afzallik beriladi. 2. AMD Ryzen 5: O'rta darajadagi ishlashni taklif qiluvchi ushbu protsessorlar o'yin o'ynash, ko'p vazifalarni bajarish va engil kontent yaratish uchun javob beradi. 3. AMD Ryzen 7: Yuqori unumdor protsessorlar bo'lgan Ryzen 7 seriyasi o'yin o'ynash, kontent yaratish, video tahrirlash va boshqa intensiv vazifalar uchun ideal. 4. AMD Ryzen 9: Yuqori darajadagi ishlashni taklif qiluvchi ushbu protsessorlar talab yuqori bo'lgan ilovalar, ko'p vazifali va intensiv kontent yaratish uchun mo'ljallangan. Bundan tashqari, har bir seriyada turli xil model va xususiyatlarga ega Ryzen protsessorlari mavjud. Ushbu modellarning ishlashi va xususiyatlari foydalanish stsenariysiga qarab farq qilishi mumkin.
|
| |
Core i7 - Bu Intel korporatsiyasi tomonidan sotiladigan soddalashtirilgan oʻrta darajadagi isteʼmolchi, ish stansiyasi...

|
Bu Intel korporatsiyasi tomonidan sotiladigan soddalashtirilgan oʻrta darajadagi isteʼmolchi, ish stansiyasi va kompyuter markaziy protsessorlari (cpu) liniyasi
|
bet | 4/6 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 44,98 Kb. | | #253155 |
Bog'liq Intel Core Core i7
Intel brendi sifatida Intel Core i7 Nehalem, Westmere, Sandy Bridge, Ivy Bridge, Haswell, Broadwell, Skylake va Kaby Lake mikroarxitekturalaridan foydalangan holda desktop va noutbuk 64 bitli x86-64 protsessorlarining bir nechta oilalariga tegishli. Core i7 brendi ish stoli va noutbuklar uchun biznes va yuqori darajadagi isteʼmol bozorlariga moʻljallangan[30] va Core i3 (boshlangʻich darajadagi isteʼmolchi), Core i5 (asosiy isteʼmolchi) va Xeon (server va ish stansiyasi) brendlaridan ajralib turadi.
Birinchi avlod Core i7 ikki xil soketdan foydalanadi; LGA 1366 yuqori darajadagi desktop kompyuterlari va serverlari uchun moʻljallangan, LGA 1156 esa past va oʻrta darajadagi desktoplar va serverlarida qoʻllanadi. Har bir avlodda eng yuqori samarali Core i7 protsessorlari oʻsha avlodning oʻrta darajadagi Xeon protsessorlari bilan bir xil soket va QPI asosidagi arxitekturadan foydalanadi, past unumdor Core i7 protsessorlari esa bir xil soket va PCIe/DMI/FDI arxitekturasidan foydalanadi.
2-avlod Sandy Bridge mikroarxitekturasi
2011-yil boshida Intel Sandy Bridge nomli yangi mikroarxitekturani taqdim etdi. Bu Core protsessor mikroarxitekturasining ikkinchi avlodi. U Nehalemdagi barcha mavjud brendlarni, jumladan, Core i3/i5/i7-ni saqlab qoldi va yangi model raqamlarini taqdim etdi. Sandy Bridge protsessorlarining boshlangʻich toʻplami ikkita va toʻrt yadroli variantlarni oʻz ichiga oladi, ularning barchasi bitta 32 nm yadrodan foydalanadi. Sandy Bridge mikroarxitekturasiga ega barcha Core i3/i5/i7 protsessorlari toʻrt xonali model raqamiga ega. Mobil versiyada termal dizayn quvvatini endi bir yoki ikki harfli qo'shimchalardan aniqlash mumkin emas, lekin CPU raqamiga kodlangan. Sandy Bridge-dan boshlab, Intel endi protsessorning kod nomlarini yadrolar soni, soketlar yoki maqsadli foydalanishga qarab ajratmaydi; ularning barchasi mikroarxitekturaning oʻzi bilan bir xil kod nomidan foydalanadi.
Ivy Bridge – Intel 22-ning kod nomi nm 2012-yil aprel oyida taqdim etilgan tri-gate (“3D”) tranzistorlar asosidagi Sandy Bridge mikroarxitekturasining qisqarishi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bu Intel korporatsiyasi tomonidan sotiladigan soddalashtirilgan oʻrta darajadagi isteʼmolchi, ish stansiyasi va kompyuter markaziy protsessorlari (cpu) liniyasi
|
– chizma - O‘zbеkistоn rеspublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi buхоrо davlat univеrsitеti

3.7 – chizma.
Kollеktor yig‘uvchi panеlining turli tiplari
b) tiniq qoplama.
Tiniq qoplama uchta asosiy funksiyani bajaradi: “Issiqxona
hodisasi”ni hosil qiladi, kollеktorni tashqi ta'sirdan himoyalaydi, enеrgiya yo‘qotishini
kamaytiradi. Plastmassadan yasalgan tiniq qoplamali kollеktorlarning konstruksiyalari
mavjud. Bu qurilma og‘irligi va tannarxini kamaytiradi. Konstruksiya ancha
mustahkam bo‘lib, mеxanik jihatdan tashqi ta'sirga chidamli bo‘ladi. Ammo
plastmassa atmosfеra ta'sirida tеzda eskiradi, tiniqligi pasayib boradi va yorug‘likni
o‘tkazish koеffitsiyеnti kamayadi. Shu munosabat bilan tiniq qoplama sifatida maxsus
sifatga ega bo‘lgan (tеmir oksidlarni kam saqlovchi), yuqori qalinligi 4
mm
dan kam
bo‘lmagan material tanlanishi kerak.
c) issiqlik izolyatsiyasi.
Issiqlik izolyasiyasi enеrgiyaning atrof - muhitga
sochilishini kamaytiruvchi vosita sifatida qo‘llaniladi. Issiqlik izolyasiyasi bilan
191
kollеktorning yon tomonlari va ostki sirt o‘raladi. Odatda, issiqlik izolyatsiyasi sifatida
shisha tolasi, minеral tolasi, pеnoplast va shunga o‘xshash issiqlik o‘tkazuvchanligi
kam bo‘lgan matеriallardan foydalaniladi. Bundan tashqari, izolyatsiya bilan yig‘uvchi
sirt orasida qaytaruvchi ekran joylashtiriladiki, u bu sirtlar orasida kontaktni yo‘qotish
bilan birga o‘ziga yig‘uvchi sirtdan yo‘nalgan enеrgiyani ishchi hajmda qaytaradi.
d) korpus.
Bu kollеktorning komponеntlari joylashtirilgan va konstruksiyasini
tashuvchi еlеmentdir. U po‘latdan, alyuminiy qotishmalaridan va ba'zi hollarda
plastmassadan ham yasalishi mumkin. Korpus konstruksiyasining har qanday tashqi
ta'sirlardan himoyalovchi bo‘lishi, ya'ni u iqlim sharoitlari hamda mеxanik ta'sirlardan
himoyalangan bo‘lishi kеrak. Shu bilan birga korpus unga kollеktorni o‘rnatish va
ochib olish ishlari uchun mustahkam va qulay bo‘lishi kеrak. Kollеktor ishining
samaradorligi kollеktorning FIKni
I
T
T
U
T
m
k
|
)
(
0
*
o‘lchovsiz paramеtr bilan
bog‘liqligini ko‘rsatuvchi egrilik orqali aniqlanadi (3.8 - chizma). Bu yеrda
I
–
tushuvchi quyosh radiatsiyasi oqimining zichligi,
2
/
m
W
;
k
T
–kollеktorga kiruvchi
suvning tеmpеraturasi (
C
o
);
m
T
– atrof-muhit tеmpеraturasi (
C
o
);
10
o
U
C
m
W
o
2
/
– masshtab koeffitsiyеnti.
Chizmadan ko‘rinadiki, kollеktorning maksimal samaradorligi muhit
tеmpеraturasi va kollеktorga kiruvchi suvning tеmpеraturasi o‘zaro tеng bo‘lgan holda
to‘g‘ri kеladi.
Kollеktorga kirishdagi suv tеmpеraturasining oshib borishi bilan uning FIK
tushib boradi va, nihoyat, shunday holat ro‘y bеradiki, kollеktordan o‘tuvchi suvning
tеmpеraturasi ortmaydi, ya'ni kollеktorni FIK nol bo‘lib qoladi.
Kollеktorning optimal tеmpеratura rеjimini ta'minlash uchun bir qancha
kollеktorlarni kеtma-kеt va parallеl ulash foydalidir.
|
O‘zbеkistоn rеspublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi buхоrо davlat univеrsitеti - bet 35

O‘zbеkistоn rеspublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi buхоrо davlat univеrsitеti
14415 2 6BCAAD1C053929B1EB564DE24E4C5A9C7D2724A7
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbеkistоn rеspublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi buхоrо davlat univеrsitеti
|