nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
I-bob bo‘yicha xulosa - Qurilish korxonalari uchun hisob-kitob yurituvchi web ilova ishlab chiqish

I-bob bo‘yicha xulosa
Xulosa qilib aytganda I-bob da ilovani yaratish uchun asosiy fundamental ma’lumotlar keltrib o‘tilgan. Web ilovani yaratishda ishlatiladigan dasturlash texnologiyalari ya’ni Java SpringBoot frameworki hamda web ilovaning qulaylik, kamchilik va boshqa o‘xshash web ilovalardan farqlari haqida ma’lumotlar keltirilgan.
II BOB. QURILISH KORXONALARI UCHUN
HISOB KITOB YURITUVCHI WEB ILOVANI LOYIHALASH
2.1. Hisob-kitob yurituvchi web ilovani axborot tizimi
sifatida loyihalash
PostgreSQL - obyekt-relyatsion bepul ma’lumotlar bazasi boshqaruv tizimi hisoblanadi. AIX, turli BSD-tizimi, HP-UX, IRIX, Linux, Mac OS, Solaris / OpenSolaris, Tru64, QNX, shu jumladan, UNIX kabi platformalari, shuningdek Microsoft Windows uchun dasturlari mavjud hisoblanadi.
PostgreSQL xususiyatlari imkoniyatlari qo‘llab-quvvatlash standartlari:
PostgreSQL SQL tiliga asoslangan va SQL standart xususiyatlarini qo‘llab-quvvatlaydi.
MB maksimal hajmi
|
Hech qanday cheklovlarsiz
|
Jadval maksimal hajmi
|
32 Tbayt
|
Yozish maksimal hajmi
|
1,6 Tbayt
|
Maydon maksimal hajmi
|
1 Gbayt
|
Jadvalda maksimal yozuvlari
|
Hech qanday cheklovlarsiz
|
Yozuv maksimal maydonlar
|
Maydon turlariga qarab, 250-1600
|
Jadvalda maksimal indeks qiymatlari
|
Hech qanday cheklovlarsiz
|
2.1.1 – jadval. PostgreSQL 9.4 versiyasi quyidagi parametrlari.
Ma’lumotlar turlari:
PostgreSQL ajralmas ma'lumotlar turlari katta majmuini qo‘llab-quvvatlaydi:
- Sonli turlar ;
-To‘la ;
-Qo‘zg‘almas-nuqta bilan;
-Pul turi;
-"Sana / vaqt" turlari;
-tarmoq turlari;
-IP va IPv6 manzillar;
-MAC-manzil;
2.1.1 Client-Server Arxitekturasi chizmasi
|
­­ Kiberxavfsizlik fakulteti” 072-20-guruh talabasi Djuraboyev Javohiringning

|
Kiberxavfsizlik fakulteti” 072-20-guruh talabasi Djuraboyev Javohiringning
|
Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,65 Mb. | | #247698 |
Bog'liq 2 amaliy DjuraboyevJavohir
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
"Kiberxavfsizlik fakulteti”
072-20-guruh talabasi Djuraboyev Javohiringning
Axborot xavfsizligi xavflarni boshqarishga kirish fanidan
AMALIY ISH
Mavzu: Riskni "galstuk-kapalak" usuli yordamida tahlili. Riskni "sabab- oqibat" usuli yordamida tahlili. Riskni "nosozliklar-daraxti" usuli yordamida tahlili. Riskni "vaziyatlar -daraxti" usuli yordamida tahlili.
|
| |
Operatsion tizimlarda xotirani boshqarish. Xotira va uni tasvirlash. Virtual address makoni. Xotirani boshqarish

|
Operatsion tizimlarda xotirani boshqarish. Xotira va uni tasvirlash. Virtual address makoni. Xotirani boshqarish
|
bet | 1/8 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 25,56 Kb. | | #256086 |
Bog'liq Operatsion tizimlarda xotirani boshqarish. Xotira va uni tasvirl-hozir.org
Operatsion tizimlarda xotirani boshqarish. Xotira va uni tasvirlash. Virtual address makoni. Xotirani boshqarish
Operatsion tizimlarda xotirani boshqarish. Xotira va uni tasvirlash. Virtual address makoni.
Xotirani boshqarish shaklidir resurslarni boshqarish uchun qo'llaniladi kompyuter xotirasi. Xotirani boshqarishning muhim talabi shundan iboratki, dasturlarga ularning talabiga binoan xotira qismlarini dinamik ravishda taqsimlash va kerak bo'lmaganda uni qayta ishlatish uchun bo'shatish. Bu bitta kompyuterdan ko'proq bo'lgan har qanday rivojlangan kompyuter tizimi uchun juda muhimdir jarayon har qanday vaqtda bo'lishi mumkin.[1]
Xotirani boshqarish samaradorligini oshiradigan bir necha usullar ishlab chiqilgan. Virtual xotira tizimlar ajratib turadi xotira manzillari protsessni ajratish va hajmini oshirishga imkon beradigan haqiqiy jismoniy manzillardan jarayon tomonidan foydalaniladi virtual manzil maydoni mavjud miqdordan tashqari Ram foydalanish xotira yoki almashtirish ikkilamchi saqlash. Virtual xotira menejerining sifati umumiy tizimga katta ta'sir ko'rsatishi mumkin ishlash.
Ba'zi operatsion tizimlarda, masalan, DOS / 360 va vorislari, OS / 360 va vorislari,[2]:74 manzil maydonida saqlashni ajratish operatsion tizim tomonidan amalga oshiriladi; masalan, Unixga o'xshash operatsion tizimlar, ichida ajratish manzil maydoni dastur darajasida.
Manzil maydonidagi xotirani boshqarish odatda avtomatik ravishda boshqarishni o'z ichiga olgan avtomatik xotira boshqaruvi deb tasniflanadi axlat yig'ish, yoki xotirani qo'lda boshqarish.
Xotirani dinamik ravishda taqsimlash
Tashqi parchalanishga misol
Shuningdek qarang: C dinamik xotirani ajratish
Ajratish haqidagi so'rovni bajarish vazifasi etarli hajmdagi foydalanilmagan xotira blokini topishdan iborat. Deb nomlangan katta xotira fondidan qismlarni ajratish orqali xotira talablari qondiriladi uyum yoki bepul do'kon. Har qanday vaqtda, uyumning ba'zi qismlari ishlatilmoqda, ba'zilari esa "bepul" (foydalanilmayapti) va shu bilan kelajakda ajratish uchun mavjud.
Kabi bir nechta muammolar amalga oshirishni murakkablashtiradi tashqi parchalanishajratilgan xotira bloklari orasida juda ko'p kichik bo'shliqlar mavjud bo'lganda paydo bo'ladi, bu ularni ajratish so'rovi uchun ishlatilishini bekor qiladi. Ajratuvchi metadata kichik ajratmalar hajmini ham ko'paytirishi mumkin. Bu ko'pincha tomonidan boshqariladi chunking. Xotirani boshqarish tizimi bir-birining ustma-ust tushmasligi va hech qachon xotira "yo'qolmasligi" (ya'ni, yo'qligi) uchun ularni ajratib turishini ta'minlashi kerak.xotira sızdırıyor").
|
| |
7-mavzu. Suratlar orqali suhbatlar o’tkazish usullari

|
7-mavzu. Suratlar orqali suhbatlar o’tkazish usullari
|
Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 57,64 Kb. | | #231422 |
Bog'liq 7 Topshiriq
7-mavzu. Suratlar orqali suhbatlar o’tkazish usullari.
Reja.
1. Suratlar orqali suhbatlar o’tkazish mazmuni.
2. Suratlar orqali suhbatlar o’tkazish usullari.
O’RTMT: Ravon nutqni rivojlantirish.
UMUMIY TUSHUNCHA: Bolаlаrni to‘g’ri tаlаffuzgа o‘rgаtishning mаzmuni vа mohiyati. Tаrbiyachi u yoki bu tovush tаrkibidа turli nutq orgаnlаri: lаblаr, tishlаr vа til ishtirok etаyotgаnini kо’rsаtаdi hаmdа tushuntirib berаdi. Bolаlаrning tovushlаrni ifodа etishdа nutq orgаnlаri holаtini kо’rib olishlаri ulаrning tо’g’ri tаlаffuzni о’zlаshtirib olishlаridа yordаm berаdi. Bu borаdаgi ish tаjribаsi shuni kо’rsаtmoqdаki, ushbu yо’nаlishdаgi mаshqlаr ijobiy nаtijаlаrgа olib kelаdi. Аmаliyotdа bu metodik usullаr kо’pinchа birgаlikdа qо’llаnilаdi vа ulаr doimo bir-birini tо’ldirаdilаr.
.
TOPSHIRIQ: Internet ma’lumotlari va asosiy adabiyotlardan foydalanib, Maktabgacha katta yoshdagi bolalar nutqini o’stirishning vazifalari, metodlari va vositalari mavzusi to’g’risida ma’lumotlarning tahlili
Mustahkamlash uchun savollar:
1. Maktabgacha katta yoshdagi bolalar nutqini o’stirish qanday olib boriladi?
2. Maktabgacha yoshdagi kata yoshdagi bolalar nutqini o’stirishning ilmiy-pedagogik shart-sharoitlari qаnday tuzilishiga ega?
Asosiy va qo’shimcha o’quv adabiyotlar
hamda axborot manbaalari
1. F.R.Qodirova Bolalar nutqini rivojlantirish nazariyasi va metodikasi ruhiy omillari. T.: “ISTIQLOL”,2006y.
2. F.R.Qodirova Bolalarni chet tilga o’rgatish nazariyasi va metodikasi T.: “Sano-standart” 2009y.
3. S. Q. Shodiyeva . “O’rta guruh bolalari nutqini o’stirish“ o’quv qo’llanma T.: “O’qituvchi” 1993 yil.
4. D.R. Babayeva “Nutq o’stirish metodikasi” T.: Fan va texnalogiyalar 2009yil.
5. D.R. Babayeva “Nutq o’stirish nazariyasi va metodikasi” o’quv qo’llanma TDPU 2016yil.
6. D.R. Babayeva “Nutq o’stirish nazariyasi va metodikasi” Darslik TDPU 2018yil.
7. Edited by Mary Rafferty “Abrief review of approaches to oral language developme nt” USA 2014
Elektron ta’lim resurslari
www.tdpu.uz
www.pedagog.uz
www.ziyonet.uz
www.edu.uz
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
|
bet | 8/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 26,87 Kb. | | #144575 |
Bog'liq Iqtisodiy rivojlanishning sikli va iqtisodiy sikl rejaFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
O’zbekiston Respublikasining Qonunchilik xujjatlari
O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi - 2018
O’zbekiston Respublikasining Soliq Kodeksi – 2016
O’zbekiston Respublikasining “Mahalliy soliqlar va yig’imlar to’g’risida” gi Qonuni – 1993
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining Qaror, farmon va farmoyishlari
O’zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A. Karimovning “O’zbekiston Respublikasining 2016 yilgi asosiy makroiqtisodiy ko’rsatkichlari prognozi va davlat byudjeti parametrlari to’g’risida»gi qarori - 2015
Asosiy adabiyotlar
B.Y. Xodiyev, Sh.Sh. Shodmonov – “Iqtisodiyot Nazariyasi” – 2017
R.R. Xusainov – “Moliya va Soliqlar” – 2014
A. Vahobov, A. Jo’rayev – “Soliqlar va Soliqqa Tortish” – 2009
I.A. Zavalishina – “Soliqlar: Nazariya va Amaliyot” – 2005
D. Tojiboyeva - “Iqtisodiyot nazariyasi” – 2003
Internet resurslar
ru.wikipedia.org
www.google.com
www.worldtaxes.ru
www.kun.uz
www.ziyonet.uz
www.lex.uz
www.soliq.uz
www.mf.uz
www.dvm-tour.ru
|
| |
17-mavzu. Sanoatda raqamli texnologiyalardan samarali foydalanish. “Sanoat 0” konsepsiyasi reja - bet 2

|
17-mavzu. Sanoatda raqamli texnologiyalardan samarali foydalanish. “Sanoat 0” konsepsiyasi reja
|
bet | 2/3 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 3,39 Mb. | | #117649 |
Bog'liq 17-MAVZUMcKinsey Global Instituti (MGI) ma'lumotlariga ko’ra, keyingi 20 yil ichida ish operatsiyalarining 50% gacha dunyoda avtomatlashtirilishi mumkin va bu jarayonni 18-19-asrdagi sanoat inqilobi bilan taqqoslash mumkin. Sanoat inqilobi alohida mamlakatlarga iqtisodiy o'sishning ajoyib sur'atlarini ta'minlashga imkon berdi va bir necha o’n yillar davomida ular global iqtisodiyotning yetakchilariga aylandilar. - McKinsey Global Instituti (MGI) ma'lumotlariga ko’ra, keyingi 20 yil ichida ish operatsiyalarining 50% gacha dunyoda avtomatlashtirilishi mumkin va bu jarayonni 18-19-asrdagi sanoat inqilobi bilan taqqoslash mumkin. Sanoat inqilobi alohida mamlakatlarga iqtisodiy o'sishning ajoyib sur'atlarini ta'minlashga imkon berdi va bir necha o’n yillar davomida ular global iqtisodiyotning yetakchilariga aylandilar.
17.2. Sanoat 4.0 komponentlari
Hozirgi vaqtda asosiy texnologik konsepsiyasini to'rtinchi sanoat inqilobi asosini shakllantirish va korxonalar uchun foydali bo’lishi mumkin bo’lgan bor nimadir topish uchun yuqori texnologiyali mahsulot ishlab chiqarish zarurdir. Bunda sonoat 4.0 komponentlari asosiy o’rin egallaydi. Bular quyidagilardir: (17.2-Rasm):
17.3-Rasm. Raqamli modellashtirish
Katta ma'lumotlar (Big Data va Business Intelligense)
Yaqinda sanoat ishlab chiqarishi sohasida taqdim etilgan katta miqdordagi ma'lumotlar bilan ishlashga asoslangan tahlil mahsulot sifatini optimallashtirish, energiya tejash va uskunalarning samaradorligini oshirishga imkon beradi.
Sun'iy intellekt, mashinasozlik va robototexnika
Sanoat robotlari uzoq vaqt davomida turli xil sohalardagi yirik korxonalarda murakkab vazifalarni bajarish uchun ishlatilgan. Ammo bugungi kunda robotlar avvalgilariga qaraganda tobora ko'proq mustaqil, moslashuvchan va boshqaruvga ega bo'lmoqdalar. Vaqt o'tishi bilan ular bir-biri bilan munosabatda bo'lishni boshlaydilar va nafaqat odamning yonida ishlaydilar , balki o'rganadilar. Kelajakda bunday robotlar kamroq xarajat qiladi, ammo bugungi kunda ishlab chiqarishda ishlatiladiganlarga qaraganda ko'proq imkoniyatlarga ega.
|
| |
"информатика" фанини календар тематик режаси

№
|
Maruza mavzulari
|
Soat
|
sana
|
imzo
|
|
1
|
Malumotlar ombori. Umumiy tushunchalar
|
2
|
|
|
|
2
|
Malumotlarni operativ tahlil qilish (OLAP)
|
2
|
|
|
|
3
|
Data Mining ga kirish. Data Mining asoslari. Data Mining algoritmlarini umumiy tahlili
|
2
|
|
|
|
4
|
Data Mining ga kirish. Ishlash tsikllari, dastlabki qayta ishlash, natijalarni interpretatsiya qilish va undan foqydalanish
|
2
|
|
|
|
5.
|
Data Mining algoritmlari: klassifikatsiya va bashorarlash.
Klassifikatsiya masalasini tavsifi va uning qo’llanilishi. Klassifikatsiya metodlari
|
2
|
|
|
|
6
|
Data Mining algoritmlari: klassifikatsiya va bashorarlash.
Yechimlar daraxti. Bayes metodi. Yaqin qo’shni metodi.
|
2
|
|
|
|
7
|
Data Mining algoritmlari: klassifikatsiya va bashorarlash.
Bashoratlash masalasi. Vaqtga bog’liq qatorlarni bashoratlash
|
2
|
|
|
|
8
|
Data Mining algoritmlari: Malumotlar to’plami. Malumotlar to’plamini generatsiya qilish. Korrelyatsiya tahlili
|
2
|
|
|
|
9
|
Data Mining algoritmlari: Aprior algoritmlar. Klasterlashtirishning asosiy masalalari
|
2
|
|
|
|
10
|
Data Mining algoritmlari: Klasterlashtirishning divizion va ierarxik metodlari
|
2
|
|
|
|
11
|
Data Miningni qo’llash va zamonaviy tendentsiyalar. Data Miningni etakchi taxnikalari. Data Miningni tadbiqi. Intellektual biznesga ilovalari. Data Miningni dasturiy taminoti. Data Mining – asosiy qiyinchiliklari
|
2
|
|
|
|
12
|
Data Miningni qo’llash va zamonaviy tendentsiyalar. Data Miningni etakchi taxnikalari.
Data Mining – yo’nalishlari: Text Mining, Web Mining, Spatial Mining, Temporal Mining
|
2
|
|
|
|
13
|
Sanoat korxonalarining amaliy masalalarini axborot tizimini modellashtirishda malumotlarni intellektual tahlil qilish.
Paxtaga dastlabki ishlov berish korxonasini axborot tizimini loyixalash va malumotlarni tahlil qilish
|
2
|
|
|
|
14
|
Sanoat korxonalarining amaliy masalalarini axborot tizimini modellashtirishda malumotlarni intellektual tahlil qilish.
Yog’ extraktsiyasi korxonasini axborot tizimini loyixalash va malumotlarni tahlil qilish
|
2
|
|
|
|
15
|
Sanoat korxonalarining amaliy masalalarini axborot tizimini modellashtirishda malumotlarni intellektual tahlil qilish.
OTM da o’quv jarayonini tahlil qilishning axborot tizimini loyixalash va malumotlarni tahlil qilish
|
2
|
|
|
|
Inqirozlarning mazmuni va turlari

|
Inqirozlarning mazmuni va turlari
|
bet | 5/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 26,87 Kb. | | #144575 |
Bog'liq Iqtisodiy rivojlanishning sikli va iqtisodiy sikl reja3.Inqirozlarning mazmuni va turlari
Pul-kredit sohasidagi inqiroz
Mamlakatda pul-kredit tizimining tang ahvolga tushishi bo’lib,bunda tijorat va bank krediti qisqaradi.Aksiya va obligatsiyalarning kursi,bank foizi tushib ketishi natijasida banklar sinib,yalpi holda bankrotlikka uchraydi.
Valyuta inqirozi
Bunda milliy valyutaning obro’si tushib ketadi.Bankda valyuta zaxirasi tugab,milliy valyuta kursi tushib ketadi.
Birja inqirozi
Ekologik inqiroz
Atrof-muhitni eng avvalo inson sog’lig’ini yo’qotish,umrini qisqartirishga olib keladigan darajada vaziyatni vujudga kelishida ifodalanadi.U sanoatning shiddatli tarzda o’sishiga yo’l qo’ymaydi
Tarmoqlar inqirozi
Bu milliy xo’jalikning biron-bir tarmog’ini qamrab,ishlab chiqarishning tarkibiy o’zgarishi yoki normal xo’jalik aloqalarining buzilishi tufayli yuz beradi
Tarkibiy inqirozlar
Iqtisodiyotdagi inqirozlardan bir ko’rinishi yoki uning bir turi tarkibiy inqirozlardir.Bu inqirozlarni ishlab chiqarishning ayrim sohalari bilan tarmoqlar rivojlanishi o’rtasidagi chuqur nomutanosibliklar keltirib chiqaradi
Agrar inqiroz
Agrar inqiroz quyidagi shakllarda namoyon bo’ladi:
1. Qishloq xo'jalik mahsulotlarining nisbiy ortiqcha ishlab chiqarilishi, uning sotilmay qolgan juda katta zaxiralarining to'planishi
2. Narxlarning pasayishi,daromadlar va foydalarning kamayishi
|
| |
Fermerlarning ommaviy ravishda xonavayron bo’lishi,ular qarzlarining ortishi
4

|
Fermerlarning ommaviy ravishda xonavayron bo’lishi,ular qarzlarining ortishi
4
|
bet | 6/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 26,87 Kb. | | #144575 |
Bog'liq Iqtisodiy rivojlanishning sikli va iqtisodiy sikl reja3. Fermerlarning ommaviy ravishda xonavayron bo’lishi,ular qarzlarining ortishi
4. Qishloq aholisi o’rtasida ishsizlarning ko’payishi
Iqtisodiyotda muvozanatning buzilishini muntazam yoki aksincha tarzda yuz berishiga ko’ra davriy,oraliq,nomuntazam inqirozlarga ajratiladi.
Davriy inqirozlar
Ma’lum vaqt mobaynida takrorlanib turadi
Oraliq inqirozlar
To’liq sikl bo’yicha yuz bermaydi.Siklning biron-bir fazasida to’xtatiladi.Ular nisbatan uncha chuqur bo’lmay,qisqa muddat davom etadi
Nomuntazam inqirozlar
Biron-bir alohida sabablarga ko’ra yuz beradi.Masalan,tabiiy ofat,sel,to’fon,qurg’oqchilik tufayli iqtisodiyot tang ahvolga tushib qolsihi mumkin
Takror ishlab chiqarish nisbatlarining buzlishi tavsifiga ko’ra turkumlanishi
Ortiqcha ishlab chiqarish inqirozi
Turli naf keltiradigan ne’matlarni ko’p ishlab chiqarish,lekin ularni to’la sota olmaslikda namoyon bo’ladi
Taqchil ishlab chiqarish inqirozi
Bu davrda muvozanat buzilib, yetishmovchilik natijasida tang ahvol kelib chiqadi. Shunday qilib, iqtisodiyotning tang ahvolga tushishiga faqat ortiqcha ishlab chiqarish emas,balki taqchil ishlab chiqarish ham sabab bo'ladi
4.Hozirgi jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozining mohiyati,kelib chiqish sabablari va salbiy oqibatlari
Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi
Jahonning deyarli barcha mamalakatlarida moliyaviy,ijtimoiy va iqtisodiy sohalardagi mutanosiblik va nisbatlarning keskin izdan chiqishi natijasidagi beqarorlik va chuqur tanglik holatlarining vujudga kelishi.
Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqiroziga tizimli yondashuv
Yirik kompaniyalar indekslari bozor qiymatining halokatli darajada tushib ketishi.Bozor disproporsiyasi va retsessiyaning boshlanishi.2008.
|
| |
Nomonetar nazariya - Iqtisodiy rivojlanishning sikli va iqtisodiy sikl reja

|
Iqtisodiy rivojlanishning sikli va iqtisodiy sikl reja
|
bet | 3/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 26,87 Kb. | | #144575 |
Bog'liq Iqtisodiy rivojlanishning sikli va iqtisodiy sikl rejaNomonetar nazariya
Monetar va nomonetar yo’nalish o’rtasidagi farq uncha katta emas,biri ikkinchisini to’ldiradi.Tarafdorlari texnologik o’zgarishlar,yangiliklar,ixtirolarning ahamiyatini alohida ta’kidlab,pul jamg’arishning ko’payib ketishidagi rolini ko’rsatishadi.
Har ikkala nazariya ham oxir-oqibat iqtisodiy faollikning kuchayishiga iste’mol emas,balki investitsiya sabab bo’ladi,degan fikrni ilgari surishadi Yetarlicha iste’mol qilmaslik nazariyasi
Bu nazariyaning mohiyati ko’proq jamg’arib,samarali darajada iste’mol qilmaslik jamiyatni siklli rivojlanishining sababi qilib ko’rsatiladi:
Mablag’ni jamg’arish,boshqacha aytganda xazinaga aylantirish turg’unlikka olib kelishi mumkin,chunki bu mablag’ investitsiyalash uchun foydalanilmaydi
Pulni jamg’arish iste’mol tovarlariga talabning qisqarishiga olib keladi,chunki u iste’molga sarflanmaydi
Natijada investitsiyaga nisbatan pul shaklidagi jamg’arish hajmi o’sib borib,iste’mol tovarlariga talab kamayib boradi,taklif esa ortadi,narx pasayadi,iste’mol tovarlari bozoridagi qiyinchiliklar inqirozga olib keladi.
Psixologik nazariya
Psixologik nazariya tarafdorlari:J.Keyns,U.Mitchell,F.Xayek va boshqalar.Ularning fikricha,insondagi optimizm va pessimizm faoliyat aktivligiga obyektiv iqtisodiy omillar:foiz me’yori,pul oqimi,foyda va boshqalar ta’sir ko’rsatib,buning natijasida ishlab chiqarishning qisqarishi yoki kengayishi ro’y beradi.
Kreditning kengayishi,talab va ishlab chiqarishning o’sishi odamlarning kayfiyatini ko’taradi va aksincha.Bundan tashqari kishilar borgan sari likvidligi yuqori bo’lgan pul jamg’arishga moyilligi ortib borishi va o’z navbatida iqtisodiy rivojlanishga ta’sir etishini ko’rsatishadi
Sikllarning asosiy turlari
|
| |
Iqtisodiy sikl nazariyalari.Sikllarning asosiy turlari

|
Iqtisodiy sikl nazariyalari.Sikllarning asosiy turlari
|
bet | 2/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 26,87 Kb. | | #144575 |
Bog'liq Iqtisodiy rivojlanishning sikli va iqtisodiy sikl reja2.Iqtisodiy sikl nazariyalari.Sikllarning asosiy turlari.
Eksternal nazariya – iqtisodiy sikllarni tashqi omillarning mavjudligi bilan tushuntiruvchi nazariyadir.
Tashqi omillarga iqtisodiy tizimdan tashqarida yotuvchi va iqtisodiy hodisalarning davriy takrorlanishini keltirib chiqaradigan omillar kiritiladi.Bu tashqi omillar ichidan quyidagilarni jaratib ko’rsatishi mumkin:
1. Urushlar,inqilobiy o’zgarishlar va boshqa siyosiy larzalar
2. Oltin,uran,neft va boshqa qimmatli resurslar yirik konlarining ochilishi
3. Yangi hududlarning ochilishi va bu bilan bog’liq ravishda aholi migratsiyasi,yer shari aholisi sonining o’zgarib turishi
4. Ijtimoiy ishlab chiqarish tarkibini tubdan o’zgartirishga qodir bo’lgan texnologiya,tadqiqotlar va innovatsiyalardagi qudratli o’zgarishlar
Internal nazariya – iqtisodiy sikllarni iqtisodiy tizimning o’ziga xos ichki omillari ta’sirida vujudga kelishini asoslovchi nazariya.
Asosiy kapitalning jismoniy va ma’naviy jihatdan eskirib,xizmat muddati tugashi va uning yangilanishi
Shaxsiy iste’molning qisqarishi yoki kengayishi
Investitsiyalar,ya’ni ishlab chiqarishni kengaytirish,uni yangilash va yangi ish joylarini vujudga keltirishga yo’naltiriladigan mablag’lar hajmi
Ishlab chiqarish,talab va takliflar hajmiga ta’sir ko’rsatishga qaratilgan davlat iqtisodiy siyosatning o’zgarishi
Iqtisodiyotning siklli rivojlanishi sabablarini izohlovchi ba’zi nazariyalar
Sof monetar nazariya
Bozor iqtisodiyotida markaziy o’rinni pul va kredit egallaydi.Iqtisodiyotning siklli o’zgarishi eng avvalo pul massasi oqimini o’zgartirishga bog’liq
Iqtisodiy faollikning o’sishi,iqtisodiyotning ravnaq topishi,uning turg’unlik bilan almashinib turishiga yagona sabab pul oqimining o’zgarishidir.Tovarlarga talabning ortishi natijasida savdo,chakana narx o’sib,ishlab chiqarishning kengayishiga olib keladi
Pul oqimi (iste’mol xarajatlari summasi) pul miqdorining o’zgarishi natijasida o’zgaradi.Pul miqdorining kamayishi iqtisodiy faoliyat faolligini pasaytiradi.
|
| |
Iqtisodiy inqiroz - Iqtisodiy rivojlanishning sikli va iqtisodiy sikl reja

|
Iqtisodiy rivojlanishning sikli va iqtisodiy sikl reja
|
bet | 7/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 26,87 Kb. | | #144575 |
Bog'liq Iqtisodiy rivojlanishning sikli va iqtisodiy sikl rejaIqtisodiy inqiroz
AQSh ipoteka kreditlash tizimida tanglik.Yirik banklar va moliyaviy tuzilmalarning likvidlik,ya’ni to’lov qobiliyatining zaflashuvi.2007-2008.
Moliyaviy inqiroz
Iqtisodiy pasayish natijasida ishsizlikning keskin oshib borishi va ijtimoiy-siyosiy ahvolning keskinlashuvi.2009.
Ishsizlik
Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi vujudga kelishining asosiy sabablari:
1. Moliyaviy resurslar bilan real ishlab chiqarish hajmi o’rtasidagi mutanosiblikning keskin buzilishi
2. Yetarlicha to’lov layoqatiga ega bo’lmagan qarzdorlarga ipoteka kreditlari berish amaliyotining jadallashuvi
3. Moliyaviy institutlarning majburiyatlari bilan ustav mablag’lari o’rtasidagi mutanosiblikning keskin buzilishi
4. Noratsional pul-kredit siyosatini,hamda qayta moliyalash stavkasini surunkali ravishda past darajada ushlab turilishi natijasida qarzga yashashning odatga va kundalik holatga aylanishi
5.Jahon moliyaviy inqirozining O’zbekiston iqtisodiyotiga ta’siri hamda uning oqibatlarini oldini olish va yumshatishga asos bo’lgan omillar
Ma’muriy buyruqbozlik tizimidan bozor iqtisodiyotiga o’tishning bosqichma-bosqich amalga oshirish yo’lini tanlaganligi
XULOSA.
Davlat bosh islohotchi sifatida mas’uliyati o’z zimmasiga olishi zarurligini aniq belgilab olinganligi
Yetarli darajada mustahkam zaxiralar yaratilganligi va zarur resurslar bazasining mavjudligi
Oqilona tashqi qarz siyosati olib borilganligi
Aholining ish haqi va daromadlarini izchil va oldindan oshirib borish hamda iste’mol bozorida narxlar indeksining asossiz tarzda o’sishining oldini olishga doir chora-tadbirlarning izchillik bilan amalaga oshirilganligi
Davlatning moliyaviy-iqtisodiy va bank tizimlarining nechog’liq barqaror va ishonchli ekani,ularning himoya mexanizmlari qanchalik kuchliligi
O’zbekistonning birinchi prezidenti I.A.Karimov 2009-yilda jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozini O’zbekiston sharoitida bartaraf etishga doir mazkur asarni yaratdi va u quyidagi ikki qismdan iborat
Jahon moliyaviy inqirozining O’zbekiston iqtisodiyotiga ta’siri hamda uning oqibatlarini oldini olish va yumshatishga asos bo’lgan omillar
Bank tizimini qo’llab-quvvatlash,ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish,texnik yangilash va difersifikatsiya qilish,innovatsion texnologiyalarni keng joriy etish – O’zbekiston uchun inqirozni bartaraf etish va jahon bozorida yangi marralarga chiqishning ishonchli yo’lidir.
|
| |
Data Mining Nima?

|
Data Mining Nima?
|
bet | 1/6 | Sana | 05.10.2024 | Hajmi | 24,33 Kb. | | #273661 |
Bog'liq Data Mining Nima
Data Mining Nima?
|
Ma'ruzada Data Mining kontseptsiyasi batafsil muhokama qilinadi . Kelib chiqishi, istiqbollari, muammolari Data qazib olish tasvirlanadi . Ma'lumotlar texnologiyalari bozorining bir qismi sifatida Data Mining texnologiyasiga qarash berilgan.
|
Ma'lumotlar
|
Ma'ruzada ma'lumotlar kontseptsiyasi batafsil muhokama qilinadi. Ob'ekt va atribut, tanlash, bog'liq va mustaqil o'zgaruvchi tushunchalarining ma'nosi tushuntiriladi. Tarozi turlari batafsil muhokama qilinadi. Turli xil ma'lumotlar to'plamlari berilgan. Ma'lumotlar bazasi va ma'lumotlar bazasi tushunchalari qisqacha ko'rib chiqiladi.
|
Ma'lumotlar kon usullari va bosqichlari
|
Ma'ruzada ma'lumotlar qazib olish bosqichlari va ushbu bosqichlarda bajarilgan harakatlar bayon qilinadi. Tasnifga ma'lum bo'lgan " Data Mining" usullari ko'rib chiqiladi . Ularning xususiyatlariga qarab ba'zi usullarning qiyosiy tavsifi berilgan.
|
Data Mining vazifalari . Axborot va bilim
|
Ma'ruzada Data Mining vazifalarining asosiy mohiyati va ularning tasnifi qisqacha tavsiflangan . "Ma'lumot", "bilim" tushunchalari, shuningdek, ushbu tushunchalarni taqqoslash va taqqoslash batafsil ko'rib chiqiladi.
|
Data Mining vazifalari . Tasniflash va klasterlash
|
Ushbu ma'ruzada Data Mining ikkita vazifasi - tasniflash va klasterlash haqida batafsil ma'lumot berilgan . Vazifalarning mohiyati, echish jarayoni, echish usullari, qo'llanilishi tasvirlangan. Ko'rib chiqilgan ikkita muammoning taqqoslanishi keltirilgan.
|
|
|
| |
Agrotexnologiya, ishlab chiqarishni mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish

Agrotexnologiya, ishlab chiqarishni mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish
Download
0,83 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/9
Sana
23.01.2024
Hajmi
0,83 Mb.
#143585
Download
0,83 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Agrotexnologiya, ishlab chiqarishni mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish
Download
0,83 Mb.
Matnni ko'rish
Ma‟ruza mashg„ulotining o„qitish texnologiyasi

Ma‟ruza mashg„ulotining texnologik xartasi
Ish
bosqichlari va
vaqti
Faoliyat mazmuni
Ta‟lim beruvchi
Ta‟lim oluvchilar
1-bosqich.
O„quv
mashg„ulotiga
kirish (10 daq.)
1.1. Mavzu, uning maqsadi, o„quv
mashg„ulotidan kutilayotgan natijalar
ma‟lum qilinadi.
1.1. Eshitadi, yozib
oladi.
2-bosqich.
Asosiy
(60 daq.)
2.1. Talabalar e‟tiborini jalb etish va
bilim darajalarini aniqlash uchun tezkor
savol-javob o„tkazadi.
2.2. O„qituvchi vizual materiallardan
foydalangan holda ma‟ruzaning asosiy
nazariy qismlarini bayon qiladi.
Jalb qiluvchi savollar beradi; mavzuning
har bir qismi bo„yicha xulosalar qiladi;
eng asosiylariga e‟tibor qaratadi;
berilayotgan ma‟lumotlarni daftarlariga
qayd qilishlarini eslatadi.
2.3. Yozuv taxtasida yozilgan
tushunchalarga qaytishni taklif etadi.
Talabalar bilan fanga taalluqli bo„lmagan
va qaytariluvchi ma‟lumotlarni olib
tashlaydi, muhim asosiy tushunchalarni
kiritadi (Pinbord).
2.1. Eshitadi.
Navbat bilan bir-
birini takrorlamay
atamalarni aytadi.
O„ylaydi, javob
beradi.
Javob beradi va to„g„ri
javobni eshitadi.
2.2. Sxema va jadvallar
mazmunini muhokama
qiladi.
Savollar berib, asosiy
joylarini yozib oladi.
2.3. Asosiy
tushunchalarni
muhokama qiladilar.
Ma‟lumotlarni daftarga
qayd qiladilar.
3-bosqich.
Yаkuniy
(10 daq.)
3.1. Mavzuga yakun yasaydi va talabalar
e‟tiborini asosiy masalalarga qaratadi.
Faol ishtirok etgan talabalarni
rag„batlantiradi.
3.2.Mustaqil ish uchun vazifa:
“Elektronika va mikroprotsessor
texnikasi” so„ziga klaster tuzishni vazifa
qilib beradi, baholaydi.
3.1. Eshitadi,
aniqlashtiradi.
3.2. Topshiriqni yozib
oladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
|
bet | 6/6 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 25,47 Kb. | | #140283 |
Bog'liq 12.MUSTAQIL ISH 1FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
1. Трисвятский Л.А. «Хранения зерна» М-Москва Kолос. 1975.
2. Трисвятский Л.А. «Хранения зерна» М-1986.
3. Трисвятский Л.А., Шатилов И.С. “Товароведение зерна и продуктов его переработки” М –“Kолос”, 1992.
4.Боуманс Г.«Еффективност обработки и хранения зерна М.: Kолос, 1983.
5.М.А Телемгатор. «Обработка и хранение зерна» М.: Kолос, 1984.
6.М. Абдуллаев., Г. Закладной «Дон захиралари зараркунандалари ва уларга карши кураш профилактик чоралари» Т. «Шарк»
2001й.
7.Бутковский В.А. Мукомолное производство. М. “Kолос”,
1993
8.Вредители и болезни зерна и зернопродуктов при хранении.
|
| |
Birgalikda Korrupsiyani To'xtatamiz

"Birgalikda Korrupsiyani To'xtatamiz"
Reja:
Kirish:
• Korrupsiyaning salbiy ta'siri.
• Korrupsiyaga qarshi kurashning zaruriyati.
Asosiy Qism:
• Fuqarolarning o'zini o'zi boshqarish qobiliyatini oshirish:
o
Fuqarolarning davlat qarorlariga aralashuvi.
o
Shaffoflik va javobgarlikni ta'minlash.
• Axborot texnologiyalaridan foydalanish:
o
Elektron hukumat tizimlarining ahamiyati.
o
Jarayonlarni avtomatlashtirish va shaffoflikni oshirish.
• Xalqaro hamkorlik:
o
Korrupsiyaga qarshi xalqaro tajriba almashish.
o
Xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik.
Xulosa:
• Har bir fuqaroning korrupsiyaga qarshi kurashdagi mas'uliyati.
• Birgalikda harakat qilib, shaffoflik va hisobot berishni ta'minlash orqali
korrupsiyaga qarshi kurashish.
Bu rejalarning har biri insho tuzilishini aniq belgilab beradi va yozish jarayonida yo'l-yo'riq
ko'rsatadi.
Kirish: Korrupsiya – bu jamiyatning eng katta muammolaridan biri
hisoblanadi. U rivojlanishga to'siq bo'lib, adolat va tenglik
tamoyillariga zid harakatdir. "Birgalikda Korrupsiyani To'xtatamiz"
degan g'oya, shu sababli, juda dolzarbdir.
Asosiy Qism: Korrupsiyaga qarshi kurashda fuqarolarning o'zini
o'zi boshqarish qobiliyatini oshirish kerak. Fuqarolarning davlat
idoralaridagi qaror qabul qilish jarayonlariga jalb qilinishi, shaffoflik
va javobgarlikni ta'minlash orqali korrupsiyani kamaytirishga
yordam beradi.
Axborot texnologiyalaridan foydalanish ham muhimdir. Elektron
hukumat tizimlarini joriy etish, jarayonlarni avtomatlashtirish va
shaffoflikni oshirish orqali korrupsiyaga yo'l qo'ymaslik uchun
samarali vosita hisoblanadi.
Shuningdek, korrupsiyaga qarshi kurashda xalqaro hamkorlik zarur.
Bu global muammo bo'lgani uchun, xalqaro tashkilotlar bilan
hamkorlikda ishlash va tajriba almashish muhimdir. Bu jarayonlar
xalqaro miqyosda korrupsiyaga qarshi samarali chora-tadbirlarni
ishlab chiqishga yordam beradi.
Xulosa: Korrupsiyani to'xtatish – bu har bir fuqaroning mas'uliyati.
Agar biz birgalikda harakat qilsak va har bir darajada shaffoflik va
hisobot berishni ta'minlasak, korrupsiyaga qarshi kurashda
muvaffaqiyatga erishamiz. Bu esa jamiyatning barqaror va adolatli
rivojlanishini ta'minlaydi. Bizning sa'y-harakatlarimiz korrupsiyani
kamaytirish va adolatli jamiyat qurish yo'lida muhim ahamiyatga
ega.
Document Outline - "Birgalikda Korrupsiyani To'xtatamiz"
|
-rasm. Fotoelement va uning tavsifnomasi

qatlamdan yoritilmagan (izolyasion berkituvchi qatlam bilan ajratilgan) qatlamga
o„tadi.
2.Fotodiodlarni ish tavsiflari. Fototranzistorlar. Qyyosh batareyalar.
Qyyosh nurlari. Ideal almashishni samaradorligi. p-n- o‟tishli quyosh elementlari.
Ularni parametrlariga harorat va radiasiyani ta‟siri.
Fotoelektrik datchiklar avtomatik boshqarish tizimlarini eng ko„p tarqalgan
elementlar xisoblanadi. Ular detall o„lchamlarini,
maxsulot qalinligini, yuzalarga
ishlov
berish sifatini, rangini, ko„rinishini, zichligini o„lchaydigan qurilmalarda
xamda eletr yoritish vositalarini avtomatik o„chirish va yoqishda,
xavodagi tutun
miqdorini va suvni loyqaligini o„lchovchi
qurilmalarda
, gaz analizatorlarida,
maxsulot
sifatini aniqlashda, xisoblash qurilmalarida xamda xilma-xil ximoya
vositalarida qo„llaniladi.
Fotoelektrik datchiklarda ko„proq qabul qiluvchi
organlar sifatida vakuumli
fotoelementlar,
fotorezistorlar,
fotodiodlar,
fototriodlar
fototiristorlar
va
svetodiodlarda qo„llaniladi. Bunday datchiklarda ularni ishchi yuzasiga tutashgan
yorug„lik oqimi asbobni elektr o„tkazuvchanligini o„zgarishiga olib keladi.
Fotoelement –
shunday qurilmaki, unda yorug„lik energiyasi elektr energiyasiga
aylantiriladi.
Qarshiligi yoritilganlikka bog„lik bo„lgan yarimo„tkazgichli
asbobga
fotorezistor deyiladi. Ular sulfit yoki selenit kadmiy asosida yaratiladi.
Ularda yoritilganlik ortsa qarshilik kamayadi. Fotorezistorlarni tuzulishi (a),
shartli belgilanishi (b,) va ulanish sxemasi (ye) 4-rasmda ko„rsatilgan.
Nurlanuvchi diod - Agrotexnologiya, ishlab chiqarishni mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish

8. Nurlanuvchi diod
A.elektr
yoritgich asbob
B. fotoelektrik asbob
D. termoelektrik asbob
E. elektr o‟zgartiruvchi asbob
9. Nurlanuvchi diod nurining to‟lqin uzunligi ...... bog‟liq
A.diod tayyorlangan materialga
B. diodga berilgan teskari kuchlanish qiymatiga
D. diodga berilgan to‟g‟ri kuchlanish qiymatiga
E. diodning geometrik o‟lchamlariga
10. Nurlanuvchi diod... ishlatiladi.
A.elektr signallarni optik signallarga
aylantirish uchun
B. issiqlik signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
D. elektr signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
E. optik signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
Asosiy adabiyotlar
1. X.K. Aripov, A.M. Abdullaev, N.B. Alimova, X.X. Bustanov, E.V. Ob‟edkov, Sh.T.
Toshmatov. Elektronika. Darslik. –Toshkent: “Fan va texnologiya”
nashriyoti, 2011,
432 b.
2. X.K. Aripov, A.M. Abdullaev, N.B. Alimova, X.X. Bustanov, E.V. Ob‟edkov, Sh.T.
Toshmatov. Sxemotexnika. Darslik. – Toshkent: “Tafakkur bo„stoni” nashriyoti,
2013, 448 b.
3. Xonboboev, N. Xalilov. Umumiy elektrotexnika va elektronika asoslari. Darslik. –
Toshkent: “O„zbekiston”, 2000.
4.
Dickon Ross, Cathleen Shamieh, Gordon Mc Comb,
Electronics For Dummies, John
Wiley & Sons Ltd, 2010, 387 p.
5.
Charles A. Gross Thaddeus A. Roppel. Fundamentals of Electrical Engineering. CRC
Press Taylor & Francis Group, 2012, 465 r.
Axborot manbalari
6.
www.gov.uz-
O„zbekiston Ruspublikasi xukumat portali.
7.
www.lex.uz-
O„zbekiston Ruspublikasi Qonun xujjatlari ma‟lumotlari milliy bazasi.
8. http www amazon ru
9. http
www.teh
books ru
10. http
www ziyonet uz
Tekshirish uchun savollar - Agrotexnologiya, ishlab chiqarishni mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish

A.fotoelektrik asbob
B. termoelektrik asbob
D. elektr o‟zgartiruvchi asbob
E. elektr yoritgich asbob
6. ..... fotorezistor fototoki qiymati o‟zgaradi
A.yoritilganlik o‟zgarishi bilan
B. atrof muxit temperaturasi o‟zgarishi bilan
D. atrof muxit temperaturasi ortishi bilan
E. atrof muxit temperaturasi kamayishi bilan
7. Fototranzistor ... ishlatiladi.
A.optik signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
B. elektr signallarni optik signallarga aylantirish uchun
D. issiqlik signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
E. elektr signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
Fotorezistorlar - Agrotexnologiya, ishlab chiqarishni mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish

Fotorezistorlarda yorug„lik ta‟sirida elektronlar soni ko„payib
elektr
o„tkazuvchanlik ortadi. Yorug„lik ta‟sirida yarimo„tkazgichni o„tkazuvchanligini
ortishiga ichki fotoeffekt deb ataladi. Fototok I
f
yorug„lik toki I
yo
va qorong„ulik toki
I
k
ayirmasiga teng, ya‟ni I
f
=I
yo
-I
k
.
Fotodiod yarimo„tkazgichli yorug„lik energiyasini qabul qiluvchi qurilma
xisoblanadi va unda yorug„lik ta‟sirida elektr zaryadlarini tartibli xarakati sodir
bo„ladi. Fotodiodni ishlashi yorug„lik ta‟sirida P-n o„tishdagi teskari tokni o„sishiga
asoslangan.
Fotodiodga
manbaa kerak emas
, chunki o„zi tok generatori xisoblanadi
va u tok E ga proporsional. p-n o„tish yuzasi katta bo„lgan va maxsus yorug„lik
energiyasidan elektr energiyasi olish uchun mo„ljallangan fotodiodga quyosh
batareyalari deyiladi.
Fotodiodlar
yasashda kremniy, germeniy, selenlardan foydalaniladi. Quyosh
elementlari koinot kemalarida elektr energiyasi manbai sifatida ishlatiladi.
Fotodiod tuzilishi va ulanishi 4-rasmda ko„rsatilgan.
Fototriodlar (fototranzistorlar) nurlanish energiyasi ta‟sirida fototokni
kuchaytirish xususiyatiga ega. Uni
fotodioddan afzalligi shundaki, uni ishini
yorug„lik oqimi bilangina emas balki, bir vaqtda elektr signali orqali ham boshqarish
mumkin.
Fototranzistorlarda p-n o„tish – kolektor – baza fotodiodni anglatadi.
Yorug„lik ta‟siri asosida elektron va teshiklar xosil bo„ladi. Teshiklar asosning
noasosiy tashuvchilari bo„ladi va manbaaning elektr maydoni ta‟sirida kollektorli
o„tishdan o„tib, foton I
f
ni xosil qiladi.
Elektronlar esa potensialli to„siq
kuchlanishini kamaytirib, teshiklarga
emitterdan asosga o„tish imkoniyatini yengillashtiradi. Bu esa fototokni kupaytiradi.
Fototranzistorlar fototelegrafda, fototelefonda va
xisoblash texnikasida keng
qo„llaniladi.
Fototiristor yoruglik bilan boshqariladigan p-n-p-n o„tishli 4 qatlamli yarim
o„tkazgichli asbobdir. Uch va undan ortiq p-n o„tishga ega bo„lgan nurlanishni
fotogolvanik qabul qiluvchi asbobga fototiristor deyiladi.
Yorulik va boshqaruvchi tok yo„qligida fototiristor yopiq bo„ladi
va undan
qorong„ulik toki o„tadi. Yorug„lik ta‟sirida fototiristor qatlamlarida elektrik teshikli
juftlar xosil bo„ladi. Fototiristorning tanasi oddiy tiristorning tanasiga o„xshaydi.
Tanasining bir tomoniga yoruglik o„tadigan darcha qilinadi. Darcha maxsus ximoya
oynasi bilan berkitiladi.
Yoqish, oʻchirish va saqlashni kechiktirish elektr maruzza

|
Yoqish, oʻchirish va saqlashni kechiktirish
|
bet | 1/2 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 56,16 Kb. | | #253078 |
Bog'liq elektr maruzza
Yoqish, oʻchirish va saqlashni kechiktirish
Bipolyar tranzistorlar, ayniqsa quvvatli tranzistorlar, ular toʻyinganlik holatiga oʻtkazilganda uzoq bazaviy saqlash vaqtlariga ega. Asosiy xotira ilovalarni almashtirishda oʻchirish vaqtini cheklaydi. Beyker qisqichi tranzistorning kuchli toʻyinganligining oldini oladi, bu esa bazada saqlanadigan zaryad miqdorini kamaytiradi va shu bilan oʻtish vaqtini yaxshilaydi.
Tranzistor xarakteristikalari: alfa (α) va beta (β
Bazadan oʻtib, kollektorga yetib boradigan tashuvchilarning nisbati BJT samaradorligining oʻlchovidir. Emitter hududining ogʻir dopingi va tayanch mintaqasining yengil dopingi, bazadan emitentga kiritiladigan teshiklardan koʻra, emitterdan bazaa elektronlarning koʻproq kiritilishiga olib keladi. Yupqa va engil qoʻshilgan bazaviy hudud bazaga kiritilgan ozchilik tashuvchilarning koʻpchiligi kollektorga tarqalib ketishini va qayta birlashmasligini anglatadi.
Umumiy emitter oqimining kuchayishi]
Umumiy emitent oqimining kuchayishi βF yoki h -parametr hFE bilan ifodalanadi; bu taxminan kollektorning toʻgʻridan-toʻgʻri oqimining toʻgʻridan-toʻgʻri toʻgʻridan-toʻgʻri tayanch oqimiga nisbati. (F pastki belgisi oldinga faol ish rejimini koʻrsatish uchun ishlatiladi) Kichik signalli tranzistorlar uchun odatda 50 dan katta, lekin yuqori quvvatli ilovalar uchun moʻljallangan tranzistorlarda kichikroq boʻlishi mumkin. Inyeksiya samaradorligi ham, bazadagi rekombinatsiya ham BJT samaradorligini kamaytiradi.
|
| |
Yorug‘lik diodi - Agrotexnologiya, ishlab chiqarishni mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish

a)
b)
v)
g)
2-rasm. Fotodiodlar.
2-rasmda yorug„lik diodi va fotodiod (
a), fototranzistor (
b), fototiristor (
v),
fotorezistor (
g) dan tashkil topgan optoparalar keltirilgan. Optoparalar raqamli va
impuls
qurilmalar, analog signallarni uzatish qurilmalari, yuqori voltli manbalarni
kontaktsiz boshqarish avtomatik tizimlari va boshqalarda
ajratuvchi element sifatida
qo„llaniladi.
Fotodiodlar va ventilli fotoelementlarning ish prinsipi ichki fotoeffekt
hodisasiga asoslangan bo„ladi. Ichki fotoelektrik effekt yorug„lik oqimi ta‟sirida
erkin elektronlar o„zining energetik holatini o„zgartirib, moddaning o„zida qolishi
hodisasi bilan xarakterlanadi. Bunda modda ichida ko„cha
oladigan erkin zaryadlar
hosil bo„ladi. Erkin zaryadlar modda ichida ko„chganda fotoelektr yurituvchi
kuchlarni hosil qiladi (ichki fotoeffektli fotoelementlar shu prinsipda qurilgan) yoki
elektr o„tkazuvchanlikni o„zgartiradi (fotoqarshiliklar shu prinsipda qurilgan).
Ichki fotoeffektli fotoelementlar ko„pincha ventilli fotoelementlar deb ataladi.
Selenli fotoelementlar eng ko„p tarqalgan fotoelementlar hisoblanadi. Selenli
fotoelementning tuzilishi va sxemasi 3.a-rasmda, uning tavsifnomasi esa 3 b-rasmda
ko„rsatilgan.
F
1
2
3
4
a) b)
Oʻzbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi
|
bet | 1/7 | Sana | 03.07.2024 | Hajmi | 191 Kb. | | #266547 |
Bog'liq O zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazi
|
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA`LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
Toshkent amaliy fanlar Universiteti
|
|
“TASDIQLAYMAN”
TAFU rektori
______________A.V.Umarov
2023 yil “___” __________
|
|
|
|
Ro ‘yxatga olindi: №__________________
2023 yil “___” __________
|
KOMPYUTERNING TEXNIK VA DASTURIY TA’MINOTI
FANINING O‘QUV DASTURI
Bilim sohasi:
|
100000 – Ta’lim
|
Ta’lim sohasi:
|
110000 – Ta’lim
|
Ta’lim yoʻnalishi:
|
60110600 – Matematika va informatika
|
|
|
|
|
|
|
|
|
TOSHKENT 2023
Fan/modul kodi
B2107KTDT
|
Oʻquv yili
2023-2024
|
Semestr III
|
ECTS kreditlar
7
|
Fan/Modul turi
Majburiy
|
Ta’lim tili
Oʻzbek
|
Haftadagi dars soatlari
6
|
|
Fanning nomi
|
Auditoriya mashgʻulotlari
(soat)
|
Mustaqil ta’lim
(soat)
|
Jami yuklama (soat)
|
1.
|
|
Ma’ruza
|
Amaliy
|
Laboratoriya
|
Kompyuterning texnik va dasturiy ta’minoti
|
30
|
30
|
30
|
120
|
210
|
2.
|
I. Fanning mazmuni.
Fanni oʻqitishdan maqsad – talabalarga informatika va matematika oʻqituvchisining kasbiy sohasida egallashi lozim boʻlgan bilimlarni amalda qoʻllash uchun koʻnikma va makalalarni shaklantirish va rivojlantirish, hamda ularni amalda tatbiq etish ko‘nikmasini hosil qilishdan iborat.
Fanning vazifasi – shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari, kompyuter avlodlari va ularning klassifikasiyasi, kompyuter arxitekturasi va uning ishlash prinsiplari, xotira va uning ishlash imkoniyatlari, kompyuterning asosiy va tashqi qurilmalarining tafsiflari, shaxsiy kompyuterning dasturiy ta’minoti va uning rivojlanish tendentsiyalari, tizimli dasturiy ta’minot va ularning turlari, arxivlashtirish dasturlari, antivirus dasturiy vositalari, dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari va unda qoʻllaniladigan dasturlar haqida tushuncha, matematik masalalarni yechishga moʻljallangan amaliy dasturlar, obyektga yo‘naltirilgan dasturlash muhitida ishlash imkoniyatlari, modellashtirish va simulyatsiya, kompyuter simulyatsiyasi haqida nazariy va amaliy bilimlarni, koʻnikma va malakalarni shakllantirishdan iborat.
II. Аsosiy nazariy qism (maʼruza mashgʻulotlari)
II.I. Fan tarkibiga quyidagi mavzular kiradi:
1-mavzu. “Kompyuterning texnik va dasturiy ta’minoti” fanining maqsadi va vazifalari. Kompyuter avlodlari va ularning klassifikatsiyasi.
Fanining maqsadi va vazifalari. Kompyuterning texnik va dasturiy ta’minoti. Kompyuter avlodlari va ularning klassifikatsiyasi. Zamonaviy kompyuterlar arxitеkturasi.
2-mavzu. Mikroprotsessorlar. Xotira turlari va uning ishlash tamoyillari.
Mikroprotsessor arxitekturasi. Mikroprotsessor turlari va ishlash tamoillari. Xotira turlari.
3-mavzu. Kompyuterning asosiy, atrof qurilmalari va ularning xarakteristikalari.
Kompyuterning asosiy va tashqi qurilmalari. Kompyuterning kiritish-chiqarish qurilmalari. Kompyuterning zamonaviy periferik qurilmalari.
|
|
| |
Fotosintez - Qurg'oqchilik butun dunyo bo'ylab sabzavotlarning o'sishi va hosildorligini cheklaydigan eng muhim ekologik cheklovdir

|
Qurg'oqchilik butun dunyo bo'ylab sabzavotlarning o'sishi va hosildorligini cheklaydigan eng muhim ekologik cheklovdir
|
bet | 6/12 | Sana | 06.08.2024 | Hajmi | 60,05 Kb. | | #269191 |
Bog'liq Qurg\'oqchilik stressining o\'simliklarning morfologik, fiziologik va biokimyoviy xususiyatlariga ta\'siri sharhFotosintez
Boshqa fiziologik ko'rsatkichlar singari, fotosintez ham qurg'oqchilik stressiga ta'sir qiladi. Qurg'oqchilik fotosintetik apparatlar, membranalar va fermentlarga salbiy ta'sir ko'rsatadi (David va boshq., 2007). Qurg'oqchilik tufayli organellalar harakatining o'zgarishi, shuningdek, fotosintezga katta darajada ta'sir qiladi. Qurg'oqchilik stressi tufayli o'simliklarda gormonal darajadagi nomutanosiblik qayd etilgan, bu esa fotosintezning ko'plab asosiy fermentlari kontsentratsiyasining pasayishiga olib keladi. Qurg'oqchilik stressi tufayli barglarning RWC va suv potentsialining pasayishi, stomatal o'tkazuvchanlikning asta-sekin pasayishi, bu xloroplastlarda CO2 molyar ulushining pasayishiga, CO2 assimilyatsiyasining pasayishiga va fotosintez tezligining pasayishiga olib keladi. Qurg'oqchilik stressiga duchor bo'lgan o'simliklarning eng erta javobi stomaning yopilishi bo'lib, bu qurg'oqchilik tufayli fotosintezning pasayishining eng muhim sababi sifatida tushuniladi (Flexas va boshq., 2008).
Transpiratsiya
Transpiratsiyaning pasayishi va shunga mos ravishda barglar haroratining oshishi, shuningdek, stomatalarning yopilishi qurg'oqchilik stressining oqibatlaridir. Hosildorlik va transpiratsiya tezligi o'rtasida kuchli va ijobiy bog'liqlik mavjud. Stomata o'simliklarning qurg'oqchilik stressiga qarshi umumiy javobini transpiratsiyaning pasayishini tartibga soldi, bu ham o'simliklarning suvdan foydalanish samaradorligini oshirishga yordam beradi (Bahodur va boshq., 2011). Transpiratsiya to'g'ridan-to'g'ri suv bug'ining kontsentratsiyasining ichki bug'lanish yuzasidan barg tashqarisidagi ommaviy havoga va aksincha, havo chegara qatlami va bargning suv bug'ining o'tkazilishiga umumiy qarshilik darajasiga bevosita bog'liq (Lopez va boshqalar, 2012). Qurg'oqchilik sharoitida kümülatif transpiratsiyaning pasayishi odatda quruq moddalar ishlab chiqarishning qisqarishi bilan chiziqli bog'liqdir. Turli ekinlar barglarning kengayishi va mavjud tuproq suvi darajasining pasayishiga transpiratsiya reaktsiyalarini ko'rsatadi. Biroq, umuman olganda, bu jarayonlar tuproqda transpiratsiya qilinadigan suvning uchdan bir qismi tuproqda qolganda kamayadi (Turner, 2001).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Qurg'oqchilik butun dunyo bo'ylab sabzavotlarning o'sishi va hosildorligini cheklaydigan eng muhim ekologik cheklovdir
|
Nisbiy suv miqdori (RWC) - Qurg'oqchilik butun dunyo bo'ylab sabzavotlarning o'sishi va hosildorligini cheklaydigan...

|
Qurg'oqchilik butun dunyo bo'ylab sabzavotlarning o'sishi va hosildorligini cheklaydigan eng muhim ekologik cheklovdir
|
bet | 5/12 | Sana | 06.08.2024 | Hajmi | 60,05 Kb. | | #269191 |
Bog'liq Qurg\'oqchilik stressining o\'simliklarning morfologik, fiziologik va biokimyoviy xususiyatlariga ta\'siri sharhNisbiy suv miqdori (RWC)
Suv o'simlikning o'sishi va rivojlanishining barcha bosqichlarida zarur bo'lgan muhim omil hisoblanadi. Barglardagi suv miqdori o'simlik gomeostazining foydali ko'rsatkichi bo'lib, o'simlik to'qimalarida mavjud bo'lgan suvning nisbiy miqdorini ko'rsatadi. Nisbiy suv miqdori (RWC) deb ataladigan o'lchov suv to'qimalarining maksimal miqdorini o'lchaydi, to'qimalarning yangi yoki quruq vazni asosida ifodalangan suv miqdorini o'lchashni afzal ko'radi (Boyer, 1968). Nisbiy suv miqdori hujayralardagi suv tanqisligining fiziologik oqibatlari nuqtai nazaridan o'simlik suvining holatini aniqlashning eng mos ko'rsatkichlaridan biridir. Grover va boshq., (2004) o'simliklarda abiotik stress rivojlanishidan so'ng darhol RWC pasayishi va suv munosabatlarining pasayishi haqida xabar berishdi. Stresslar, ayniqsa qurg'oqchilik stressi tufayli salbiy ta'sir ko'rsatadigan nisbiy suv miqdori (RWC) qurg'oqchilik stressini yumshatish sharoitida o'simliklar erishgan suv potentsialiga nisbatan suv holatining yaxshiroq ko'rsatkichi hisoblanadi (Payam, 2011). Ko'pgina hisobotlar shuni ko'rsatadiki, suv tanqisligi RWC ning pasayishiga olib keladi (Sanches va boshq., 2006; Sanchez va boshq., 2010; Rai va boshq., 2015).
Elektrolit oqishi (EL)
O'simlik hujayralarida stress reaktsiyasining ko'rsatkichi sifatida o'lchanadigan elektrolitlar oqishi. Stress tufayli kelib chiqadigan elektrolitlar oqishi ko'pincha reaktiv kislorod turlarining (ROS) kuchayishi bilan birga keladi, bu ko'pincha dasturlashtirilgan hujayra o'limi (PCD) omili (Demidchik va boshq., 2014) rolini o'ynaydi. O'simliklarning stressdan kelib chiqqan shikastlanishi ko'pincha o'simliklarning stressga chidamliligi ko'rsatkichi bo'lgan elektrolitlar oqishi orqali o'lchanadi (Li va Zhu, 2010). Elektrolitlar qochqinning o'zgarishi deyarli stress omilini qo'llashdan keyin boshlanadi va bir necha daqiqadan bir necha soatgacha davom etadi. Buzilmagan yoki stresssiz o'simlik hujayralari hujayra membranasida hujayraning to'g'ri ishlashi uchun juda muhim bo'lgan elektrolitlarni saqlaydi. Ularning yaxlitligi va barqarorligini saqlanishini suvdagi oqayotgan ionlarning nisbiy o'tkazuvchanligini o'lchash orqali aniqlash mumkin (Rolny va boshq., 2011). Elektrolitlar oqishi (EL) bir nechta ekin turlarida stressga chidamli navlarni aniqlash uchun qimmatli parametr sifatida tavsiya etilgan (Singh va boshq., 2011).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Qurg'oqchilik butun dunyo bo'ylab sabzavotlarning o'sishi va hosildorligini cheklaydigan eng muhim ekologik cheklovdir
|