nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-rasm. Rotorli qurilmalarning kontakt qurilmalari (a,b)

|
-rasm. Rotorli qurilmalarning kontakt qurilmalari (a,b)
|
bet | 8/18 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 1,42 Mb. | | #146051 |
Bog'liq REKTIFIKATSIYALASH KALONNASI TIZIMIDA BUG\'LATGICH APARATI HISOBI12.4-rasm. Rotorli qurilmalarning kontakt qurilmalari (a,b)
1–tarelka;2–patrubkalar;3–aylanuvchi konus;4–tomchi qaytargich; 5 – val; 6 – quyilish qurilmasi; 7 – valdagi teshiklar; 8 – tо‘lqinsimon parraklar.
12.5-rasm. Murakkab kolonna prinsipial sxemasi
1 – asosiy kolonna; 2 – stripping kolonnalar.
12.5-rasmda kо‘p komponentli aralashmani tо‘rtta fraksiyaga ajratadigan tarelkali murakkab kolonna tasvirlangan. Bunday kolonnaning afzalligi shundan iboratki, alohida joylashgan oddiy kolonnalarga nisbatan kam ishlab chiqarish maydonini egallaydi, tо‘yintirish faqat eng yuqori tarelka orqali amalga oshiriladi.
II BOB HAYDASH VA REKTIFIKATSIYA JARAYONLARINING NAZARIY ASOSLARI
Ikki va undan ortiq uchuvchan komponentlardan tarkib topgan bir jinsli suyuqlik aralashmalarini ajratish uchun qo`llaniladigan usullardan eng keng tarqalganlari haydash va rektifikatsiyadir.
Haydash va rektifikatsiya jarayonlari kimyo, oziq-ovqat va boshqa sanoatlarda juda keng ko`lamda ishlatiladi. Masalan, texnik va oziq-ovqat etil spirtlarini, aromatik moddalar ishlab chiqarishda, hamda aralashmalarni dag‘al ajratish uchun qo`llaniladi. Juda to`la ajratish uchun rektifikatsiya jarayonidan foydalaniladi.
Haydash va rektifikatsiya jarayonlari bir xil temperaturada aralashma komponentlarining turli uchuvchanligiga asoslangandir. Yuqori uchuvchanlikka ega komponent engil uchuvchan, pats uchuvchanlikka ega komponent qiyin uchuvchan deb nomlanadi. Demak, engil uchuvchan komponent qiyin uchuvchanga qaraganda patsroq temperaturada qaynaydi. Shuning uchun ham, ular pats va yuqori temperaturada qaynaydigan komponentlar deb ataladi.
Haydash yoki rektifikatsiya jarayonida boshlang‘ich aralashma engil uchuvchan komponenti bilan boyitilgan ditsillyat va qiyin uchuvchan komponent bilan boyitilgan kub qoldig‘iga ajraladi. haydash jarayonida hosil bo`lgan bug‘ kondensator - deflegmatorga kondensatsiyalash natijasida ditsillyat olinadi. Qurilma kubida esa - kub qoldig‘i qoladi.
Eng oddiy aralashma 2 ta komponentdan tarkib topgan bo`ladi va u binar aralashma deb ataladi. Binar aralashmaning erkinlik daraja soni quyidagiga teng:
bu erda K - komponentlar soni; F - fazalar soni. Sitsema holatini uchta bir - biriga bog‘liq bo`lmagan parametr belgilaydi: bosim r, temperatura t va kontsentratsiya x. Agar, itsalgan ikkita parametr tanlansa, uchinchisini aniqlash qiyin emas. Demak, muvozanat chizig‘ini itsalgan ikkita o`zgaruvchi parametr orqali ifodalash mumkin, yani r va x, t va x, r va t, x va u. Malumki, suyuqlik aralashmalari o`zlarining fizik-kimyoviy xarakteritsikalari bo`yicha katta farq qiladi. Komponentlarning o`zaro erishiga qarab, binar aralashmalarni 3 guruHga bo`lish mumkin: - komponentlari cheksiz eruvchan aralashmalar; - komponentlari o`zaro erimaydigan aralashmalar;
- komponentlari qisman eruvchan aralashmalar. Komponentlari cheksiz eruvchan aralashmalar o`z navbatida ideal va haqiqiy eritmalarga bo`linadi.
|
| |
-rasm - O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi termiz muhandislik-texnologiyalar instituti

|
O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi termiz muhandislik-texnologiyalar instituti
|
bet | 7/18 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 1,42 Mb. | | #146051 |
Bog'liq REKTIFIKATSIYALASH KALONNASI TIZIMIDA BUG\'LATGICH APARATI HISOBI
Rektifikatsion (va absorbsion) qurilmalarda asosan yetti xil tipdagi kontakt tarelkalari ishlatiladi:
1) G‘alvirsimon; 2) g‘alvirsimon – klapanli; 3) klapanli; 4) jalyuzali-klapanli; 5) qalpoqchali; 6) g‘alvirsimon kо‘p quyilishli; 7) panjarali. Tarelkalar oralig‘idagi masofa h = 200/1200 mm bо‘lishi mumkin, kо‘pincha h ning qiymati 200; 300; 400; 500 va 600 mm ga teng qilib olinadi.
Neftni qayta ishlash sanoatida qalpoqchali tarelkalar keng tarqalgan. Turli tarelkalarning xarakteristikalari quyida keltirilgan:
Tarelka konstruksiyasi Ish unumdorligi Nisbiy tannarxi
Qalpoqchali 1.0 1.0
S – simon 1.0 – 1.1 0.4 – 0.6
Klapanli 1.1 - 1.5 0.6 – 0.8
Panjarali 1.5 va undan yuqori 0.4 – 0.7
G‘alvirsimon 1.1 – 1.4 0.6 - 0.7
Keltirilgan ma’lumotlar shuni kо‘rsatadiki, qalpoqchali tarelkalar bir qator kо‘rsatkichlar bо‘yicha boshqa turdagi tarelkalarga nisbatan yomonroq.
Distillyatsion va rektifiksion qurilmalarning ishini intensivlash uchun energiyaga bо‘lgan harajatlarni kamaytirish, intensiv gidrodinamik rejimlarni tashkil qilish uchun optimal shart-sharoitlar yaratilishi maqsadga muvofiq bо‘ladi.
Energetik harajatlarni kamaytirish uchun quyidagilarga e’tibor berish kerak: 1) rektifikatson kolonnalarni yaxshi issiqlik himoya qoplamasi bilan qoplash
2) jarayonni optimal flegma bilan olib borish;
3) ikkilamchi issiqlik oqimlaridan ishlab chiqarish extiyojlarini qondirish uchun foydalanish;
4) mumkin bо‘lgan sharoitda qurilmaning kubida suyuqlikni bug‘la-tish uchun о‘tkir bug‘ni ishlatish;
5) issiqlik nasosini qо‘llash;
6) ayrim sharoitlarda, masalan, azeotrop aralashmalarini rektifikatsiyalash paytida har xil bosim bilan ishlaydigan ikki (yoki kо‘p) kolonnali qurilmalardan foydalanish.
Oddiy kolonnalar yordamida aralashma faqat ikki fraksiyaga ajratilishi mumkin. Neftni qayta ishlash zavodlarida esa odatda aralashma bir nechta fraksiyaga ajratiladi. Masalan, neftni haydash natijasida undan benzin, ligroin, kerosin, solyar moyi va mazut ajratib olinadi. Bunday ajratishni amalga oshirish uchun bir nechta ketma-ket joylashgan oddiy kolonnalar talab qilinadi. Kolonnalar soni ajratiladigan komponentlar sonidan birta kam bо‘lishi lozim. Jarayonni bu tarzda tashkil qilish kо‘plab noqulayliklar tug‘diradi va metall sarfining oshishiga sabab bо‘ladi. Shuning uchun ham neft xom-ashyosini 3 va undan ortiq fraksiyalarga ajratish bir kolonnali tizim bо‘yicha amalga oshiriladi. Bunday kolonna bir korpusda yig‘ilgan va ustma-ust joylashgan bir nechta oddiy kolonnadan iborat murakkab kolonna bо‘lib hisoblanadi.
|
| |
Kurs ishining tuzilishi - O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi termiz muhandislik-texnologiyalar...

|
O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi termiz muhandislik-texnologiyalar instituti
|
bet | 2/18 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 1,42 Mb. | | #146051 |
Bog'liq REKTIFIKATSIYALASH KALONNASI TIZIMIDA BUG\'LATGICH APARATI HISOBIKurs ishining tuzilishi: Kurs ishi tuzilish jihatdan 2 bob, 4 ta reja, Xulosa va Foydalanilgan adabiyotlardan iborat. Kurs ishi 39 listdan iborat.
I BOB DAVRIY ISHLAYDIGAN REKTIFIKATSION KOLONNALAR
Davriy ishlaydigan rektifikatsion qurilmalar. Kichik ishlab chiqarishlarda davriy ishlaydigan rektifikatsion qurilmalar qo‘llaniladi. Dastlabki aralashma haydash kubiga beriladi. Kub ichiga isituvchi zmeevik joylashtirilgan bo‘lib, aralashma qaynash temperaturasigacha isitiladi. Hosil bo‘lgan bug‘lar rektifikatsion kolonnaning oxirgi tarelkasining pastki qismiga o‘tadi. Bug‘ kolonna buylab ko‘tarilgan sari yengil uchuvchan komponent bilan to‘yinib boradi. Deflegmatordan kolonnaga qaytgan bir qism distillyat flegma deb yuritiladi. Flegma (suyuq faza) kolonnaning eng yuqori tarelkasiga beriladi va pastga qarab harakat qiladi. Suyuq faza pastga harakat qilishida ӯz tarkibidagi yengil uchuvchan komponentni bug‘ fazasiga beradi. Bug‘ va suyuq fazalarning bir necha bor o‘zaro kontakti natijasida bug‘ fazasi yuqoriga harakat qilgani sari yengil uchuvchan komponent bilan to‘yinib borsa, suyuqlik esa pastga tomon harakat kilgani sari tarkibida qiyin uchuvchan komponentning miqdori oshib boradi.
Kolonnaning yuqorigi qismidan bug‘lar diflegmatorga o‘tadi va u yerda to‘la yoki qisman kondensatsiyaga uchraydi. Bug‘lar to‘la kondensatsiyalanganda hosil bo‘lgan suyuqlik ajratgich yordamida ikki qism (distillyat va flegma)ga ajraladi. Oxirgi mahsulot (distillyat) sovitgichda sovitilgandan so‘ng, yig‘ish idishiga yuboriladi. Kubda qolgan qoldiq suyuqlik kerakli tarkibiga erishgandagina jarayon tӯxtatiladi, qoldiq tushiriladi va sikl qaytadan boshlanadi. Qoldiqni tegishli tarkibga ega bo‘lishini uning qaynash temperaturasiga qarab aniqlanadi(13-rasm).
Uzluksiz ishlaydigan rektifikatsion qurilmalar. Bunday qurilmalar sanoatda keng ishlatiladi. Uzluksiz ishlaydigan rektifikatsion qurilmaning prinsipial sxemasi 14 – rasmda ko‘rsatilgan Qurilmaning asosiy qurilmai rektifikatsion kolonnadir. Kolonna silindrsimon shaklda bo‘lib, uning ichiga tarelkalar yoki nasadkalar joylashtirilgan bo‘ladi.
|
| |
Scientific Bulletin of Namsu-научный вестник Намгу-namdu ilmiy axborotnomasi–2022-yil 10-sоn

Scientific Bulletin of Namsu-научный вестник Намгу-namdu ilmiy axborotnomasi–2022-yil 10-sоn
Download
13,18 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/7
Sana
20.05.2024
Hajmi
13,18 Mb.
#246630
Download
13,18 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Scientific Bulletin of Namsu-научный вестник Намгу-namdu ilmiy axborotnomasi–2022-yil 10-sоn
Download
13,18 Mb.
Matnni ko'rish
NAMANGAN DAVLAT UNIVERSITETI - Scientific Bulletin of Namsu-научный вестник Намгу-namdu ilmiy axborotnomasi–2022-yil 10-sоn

Scientific Bulletin of NamSU-Научный вестник НамГУ-NamDU ilmiy axborotnomasi–2022-yil_10-сон
508
www.journal.namdu.uz
ISSN: 2181-0427
УДК
: 37.091.33
МУҲАНДИСЛИК ЙЎНАЛИШИ ТАЛАБАЛАРИГА ЯРИМЎТКАЗГИЧ
-
ЛАР
ФИЗИКАСИНИ ЎҚИТИШНИНГ ИННОВАЦИОН ТИЗИМИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ
МЕТОДИКАСИНИ НАЗАРИЙ АСОСЛАРИ
Каманов Бекзод Махрамович,
ТАТУ
Нурафшон филиали катта ўқитувчиси
Е
-mail:
bekzod.kamanov@bk.ru
Аннотация:
мақолада бўлажак муҳандисларга яримўтказгичлар физикасини ўқитиш
жараёнини оптималлаштириш масаласига бағишланган. Муаллифлар яримўтказгичлар физикаси
курсининг мақсади ва вазифаларини аниқлаб бердилар; муҳандислик мутахассисларинитайёрлаш
тизимидаинтизомнинг
аҳамиятини
асослайди;
олий
муҳандислик
билим
юртларидаяримўтказгичлар физикаси фанини ўқитишни такомиллаштириш масаласига оид
соҳадаги ишлар таҳлили ўтказилди. Муаллифлар яримўтказгичлар физикасини ўқитиш
жараёнини оптималлаштиришга тизимли ёндашувни қўллашни таклиф қилмоқдалар, бу эса
профессионал малакали, рақобатбардош мутахассисни шакллантириш учун уни энг сифатли
ташкил этиш имконини беради.
Калит сўзлар:
ўрганишни оптималлаштириш, яримўтказгичлар физикаси курси,
тизимли ёндашув.
ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ МЕТОДОЛОГИИ ФОРМИРОВАНИЯ
ИННОВАЦИОННОЙ СИСТЕМЫ ПРЕПОДАВАНИЯ ФИЗИКИ ПОЛУ
-
ПРОВОДНИКОВ
СТУДЕНТАМ ИНЖЕНЕРНЫХ ПРОФЕС - Scientific Bulletin of Namsu-научный вестник Намгу-namdu ilmiy axborotnomasi–2022-yil 10-sоn

|
Scientific Bulletin of Namsu-научный вестник Намгу-namdu ilmiy axborotnomasi–2022-yil 10-sоnСТУДЕНТАМ ИНЖЕНЕРНЫХ ПРОФЕС
-
СИОНАЛОВ
Каманов Бекзод Махрамович, ТУИТ Нурафшонского филиала старший преподаватель Е
-
mail:
bekzod.kamanov@bk.ru
Аннотация:
статья посвящена оптимизации процесса обучения физике полупроводников
будущих инженеров. Авторы определили цели и задачи курса физики полупроводников;
обосновывается значение дисциплины в системе подготовки инженерных кадров; проведен анализ
работ в области, связанных с вопросом совершенствования преподавания физики полупровод
-
ников
в высших инженерных учебных заведениях. Авторы предлагают применять системный подход к
оптимизации процесса обучения физике полупроводников, что позволяет максимально
качественно организовать его для формирования профессионально квалифицированного,
конкуренто
-
способного специалиста.
Ключевые слова:
оптимизация обучения, курс физики полупровод
-
ников, системный
подход.
THEORETICAL FOUNDATIONS OF THE METHODOLOGY FOR FORMING
INNOVATIVE SYSTEM OF TEACHING SEMICONDUCTOR PHYSICS TO STUDENTS OF
ENGINEERING PROFESSIONALS
Kamanov Bekzod Makhramovich, T
UIT Nurafshon branch senior lecturer. Е
-mail:
bekzod.kamanov@bk.ru
Scientific Bulletin of NamSU-Научный вестник НамГУ-NamDU ilmiy axborotnomasi–2022-yil_10-сон
509
www.journal.namdu.uz
ISSN: 2181-0427
Abstract:
the article is devoted to the optimization of the process of teaching semiconductor physics
to future engineers. The authors determined the goals and objectives of the semiconductor physics course;
substantiates the importance of discipline in the system of training engineering personnel; an analysis of
works in the field related to the issue of improving the teaching of semiconductor physics in higher
engineering educational institutions was carried out. The authors propose to apply a systematic approach to
optimizing the process of teaching semiconductor physics, which makes it possible to organize it with the
highest quality for the formation of a professionally qualified, competitive specialist.
|
| |
Rеaktiv pog‘ona - O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi termiz muhandislik-texnologiyalar instituti

|
O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi termiz muhandislik-texnologiyalar instituti
|
bet | 18/18 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 1,42 Mb. | | #146051 |
Bog'liq REKTIFIKATSIYALASH KALONNASI TIZIMIDA BUG\'LATGICH APARATI HISOBIRеaktiv pog‘ona.
Rеaktiv pog‘onada Ni quvvat, N0 quvvat va i fоrmulalari, agar adiabatik tеzlik ga tеng dеb оlinsa, o‘zgarmasdan qоladi.
h0 – pog‘onadagi issiqlik tushishi;
h01 – yo’naltiruvchi kanalda issiqlikning tushishi;
h02 – ishchi kuraklarda issiqlikning tushishi.
Agar bo’lsa, h01 = h02 – bo’ladi. U hоlda 2 c1 ; 2 1 c2 1 2 1 va bo’ladi.
17 – rasm. Reaktiv pog’ona ishchi kurakchalarida bug’ tezligi o’zgarishi: akurakchalardagi oqim sxemasi; btezliklar uchburchaklari.
Tеzlik uchburchagidan quyidagilarni yozish mumkin:
buni (6.25) ga qo’yamiz:
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. N.R. Yusupbekov, X.S. Nurmuxammedov, Ismatullayev P.R., Zokirov S.G., Mannonov U.V. «Kimyo va oziq – ovqat sanoatlarning asosiy jarayon va qurilmalarini hisoblash va loyihalash» Toshkent.; ToshKTI, 2000.-231b.
2. Z. Salimov, I. To‘ychiyev. Ximiyaviy texnologiya protsesslari va apparatlari. T.: O‘qituvchi, 1987. - 480 b.
3. Z.Salimov. Intensifikatsiya texnologicheskix prosessov proizvodstva rastitel’nix masel. T.: «Uzbekiston», 1981. - 266 s.
4. Z. Salimov, O. B. Erofeyeva. Intensifikasiya texnologicheskix prosessov ximicheskix i pishevix proizvodstv. T.: «Uzbekiston»,1984.
5. Z. Salimov. Kimyoviy texnologiyaning asosiy jarayonlari va qurilmalari.: Oliy o‘quv yurtlari uchun darslik. T. 1. T.: O‘zbekiston, 1994.- 366 b.
6. Z. Salimov. Kimyoviy texnologiyaning asosiy jarayonlari va qurilmalari. T.2. Modda almashinish jarayonlari: Oliy o‘quv yurtlari uchun darslik. T. : O‘zbekiston, 1995.- 238 b.
7. Kavetskiy G.D., Vasil’ev B.V. Prosessi i apparati pishevoy texnologii. 2- izd., pererab.i dop. M.: Kolos, 1999. - 551 s.
8. A. S. Ginzburg. Osnovi teorii i texniki sushki pishevix produktov. M.: Pishevaya promishlennost’, 1973. - 528 s.
9. N.R. Yusupbekov, X.S. Nurmuxamedov, S.G. Zokirov Kimyoviy texnologiya asosiy jarayon va qurilmalari.-Toshkent.; «Shark»,2003.-644 b.
10. N.R. Yusupbekov, X.S. Nurmuxamedov, Ismatullayev P.R. Kimyo va ozik – ovkat sanoatlarning jarayonlari va kurilmalari fanidan xisoblar va misollar. Toshkent.; «Kimyo texnologiya instituti».
11. N.R. Yusupbekov, X.S. Nurmuxamedov, Ismatullayev P.R., Zokirov S.G., Mannonov U.V. «Kimyo va oziq – ovqat sanoatlarning asosiy jarayon va qurilmalarini hisoblash va loyihalash» Toshkent.; ToshKTI, 2000.-231b.
12. Pavlov K.F., Romankov P.G., Noskov A.A. Primerы i zadachi po kursu prosessov i apparatov.L.:Ximiya,1987, 576 s.
http://fayllar.org
|
| |
Nanoo’lchamli klasterlar va kristallar. Nanotexnologiyalar

|
Nanoo’lchamli klasterlar va kristallar. Nanotexnologiyalar
|
bet | 10/14 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #244164 |
Bog'liq Amonov Ilhom mustaqil ish 3Nanoo’lchamli klasterlar va kristallar. Nanotexnologiyalar
Reja :
Nano nima
Nanoo’lchamli klasterlar
Nanoo’lchamli kristallar
Nano nima?
Keyingi o‘n yillikda jahon jamoatchiligi lug‘at boyligiga «nano» so‘zi kirib keldi. Xo‘sh, «nano» nima? Qisqa qilib aytganda, nano milliarddan bir qismdir.
Nanotexnologiya tushunchasi uchun tugal va aniq ifoda yo‘q, ammo mavjud mikrotexnologiya asosida bu o‘lchamlarni nanometrdagi texnologiya deb yuritish mumkin. Shuning uchun mikrodan nanoga o‘tish bu moddani boshqarishdan atomni boshqarishga o‘tish demakdir. Sohaning rivoji deganda esa asosan uchta yo‘nalish tushuniladi:
- o‘lchami atom va molekulalar o‘lchamlari bilan solishtirarli elektron sxemalarni tayyorlash;
- nanomashinalarni loyihalash va ishlab chiqish;
- alohida atom va molekulalarni boshqarish va ulardan alohida mikroob'ektlarni yig‘ish.
Bu yo‘nalishdagi izlanishlar ancha vaqtdan buyon olib borilmoqda. 1981 yilda tunnelli mikroskop yaratilib, alohida atomlarni ko‘rish mumkin bo‘ldi. Shundan buyon texnologiya sezilarli takomillashtirildi. Bugun bu yutuqlarni kundalik hayotda ishlatamiz: lazerli disklarni ishlab chiqarish, jumladan, DVD disklardan nanotexnologik usulsiz foydalanish mumkin emas.
Soha taraqqiyotidagi asosiy bosqichlarni bir eslab ko‘raylik.
1959 yil. Nobel mukofoti sohibi Richard Feynman kelajakda alohida atomlarni boshqarib, odam har qanday moddani sintez qilishi mumkinligini bashorat qildi.
1981 yil. Binig va Rorer tomonidan moddalardan atomlar darajasida ta'sir qila oladigan skanerlovchi tunnel mikroskopning yaratilishi. 1982-85 yillar. Sistemalarda atomar aniqlikka erishildi. 1986 yil. Atom quvvatli mikroskop yaratilib, u tunnel mikroskopidan farqli ravishda har qanday, masalan, tok o‘tkazmaydigan material bilan ham ta'sirlasha oladi. 1990 yil. Alohida atomlarni boshqarishga erishildi. 1994 yil. Sanoatda nanotexnologik usullarning qo‘llanila boshlanishi.
|
| |
NANOKlASTERLAR VA NANOKRISTALLAR - Mustaqil ishi mustaqil ish mavzulari yupqa qatlamlarning tuzilishi va xossalari

|
Mustaqil ishi mustaqil ish mavzulari yupqa qatlamlarning tuzilishi va xossalari
|
bet | 11/14 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #244164 |
Bog'liq Amonov Ilhom mustaqil ish 3NANOKlASTERLAR VA NANOKRISTALLARNanoklusterlar va nanokristallar atomlar yoki molekulalarning nanoskal komplekslari. Ular orasidagi asosiy farq ularni tashkil etuvchi atomlar yoki molekulalarning joylashishi tabiati, shuningdek ular orasidagi kimyoviy bog'lanishlar bilan bog'lanadi.
Strukturaning tartibga solish darajasiga ko'ra nanoklusterlar tartibli, aks holda sehrli deb nomlanadi va tartibsiz bo'linadi.
Sehrli nanoklusterlarda atomlar yoki molekulalar ma'lum tartibda joylashtirilgan va bir-biri bilan juda mustahkam bog'langan. Shu sababli, sehrli nanoklusterlarning nisbatan yuqori qarshiligi, tashqi ta'sirlarga ularning immuniteti ta'minlanadi. Magic nanoklusterlar nanoklusterlarga o'xshash. Ammo, sehrli nanoklusterlarda, atomlar yoki molekulalar ularning tartibida nanokristallar o'z navbatida kristall panjara hosil qilmaydi.
Tartibsiz nanoklusterlar atomlar yoki molekulalar tartibida tartibsizlik va zaif kimyoviy bog'lanishlar bilan tavsiflanadi. Shu tarzda, ular har ikkala sehrli nanokluster va nanokristallardan sezilarli darajada farq qiladi. Shu bilan birga, tartibsiz nanoklusterlar nanokristallarning shakllanishida alohida rol o'ynaydi.
Nanoklasterlar
Buyurtma nanoklasterlar
Uro-buyurtmali yoki sehrli nanoklusterlarning o'ziga xosligi shundaki, ular o'zboshimchalik bilan emas, balki qat'iy belgilangan, energetik jihatdan eng foydali - atomlar yoki molekulalarning sehrli raqamlari deb ataladi. Natijada ular o'z xossalarining o'lchamlariga nisbatan monoton bo'lmagan bog'liqligi bilan xarakterlanadi, ya'ni ularni hosil qiluvchi atom yoki molekulalar soniga bog'liq.
Magic klasterlar o'ziga xos bo'lgan ortib borayotgan barqarorlik ularning atom yoki molekulyar konfiguratsiyaning qattiqligi bilan bog'liq, qaysi
118
Fizikaviy jarayonlarni modellashtirish imkoniyatini beruvchi dasturiy vositlar orqali fizikaviy jarayonlarni modellashtrish.
Reja:
|
| |
VI. 11- ta’rif - Andijon davlat universiteti

|
Andijon davlat universiteti
|
bet | 33/45 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 3,03 Mb. | | #260144 |
Bog'liq OL MAT 2011 1-QISMVI. 11- ta’rif. y=f(x) funksiya (а, b)oraliqning har bir nuqtasida uzluksiz bo`lsa, u shu oraliqda uzluksiz funksiya dеyiladi.
12- ta’rif. y=f(x) funksiya [a, b] kеsmaning barcha nuqtalarida uzluksiz bo`lsa, u kеsmada uzluksiz funksiya dеyiladi.
1-xossa. Funksiya ning chеgaralanganligi haqidagi tеorеma.
Agar y=f(x) funksiya [a, b] kеsmada uzluksiz bo`lsa, u shu kеsmada chеgaralangan funksiya dir, ya’ni shunday o`zgarmas chеkli m,M sonlar mavjudki, barcha х[a, b] qiymatlar uchun m f(x) M tеngsizlik o`rinli.
Agar ingtеrval va yarim intеrval olinadigan bo`lsa, bu xossa to`g`ri bo`lmasligi mumkin.
2-xossa. Funksiyaning eng kichik va eng katta qiymatining mavjudligi haqidagi tеorеma.
Agar y=f(x) funksiya [a, b] kеsmada uzluksiz bo`lsa, u holda bеrilgan funksiya shu kеsmada o`zining eng kichik va eng katta qiymatiga erishadi, ya’ni shunday х1 х2[a, b] mavjudki, barcha х[a, b] uchun f(x1) f(x) vа f(x1) f(x) tеngsizliklar o`rinli bo`ladi.
3-xossa. Oraliq qiymat oraqidagi tеorеma.
Agar у=f(x) funksiya [a, b] kеsmada uzluksiz bo`lib, shu bilan birga m, M lar funksiyaning [a, b]dagi eng kichik va eng katta qiymatlari bo`lsa, u holda bu funksiya shu kеsmada m vа M orasidagi barcha oraliq qiymatlarni qabul qiladi, ya’ni m< shartni qanoatlantiruvchi istalgan son uchun kamida bitta
х=с[a, b] shunday nuqta mavjudki, uning uchun f(c)= tеnglik to`g`ri bo`ladi.
4-xossa. Funksiyaning nolga aylanishi haqidagi tеorеma.
Agar у=f(x) funksiya [a, b] da uzluksiz va kеsmaning oxirlarida turli ishorali qiymatlarni qabul qilsa, u holda [a, b] kеsmada kamida bitta shunday nuqta mavjudki, bu nuqtada funksiya qiymati nolga aylanadi.
|
| |
О.О.Kаshеnkоning - 4-Mavzu: Kommunikativ malakalar va ta’sir etish

|
4-Mavzu: Kommunikativ malakalar va ta’sir etish
|
bet | 2/3 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #138522 |
Bog'liq 1023 4-mavzu ped mahoratО.О.Kаshеnkоning fikrichа,
o’z-o’zini tаhlil etish fаlsаfа
vа psiхоlоgiyadа o’z-o’zini аnglаsh,
o’z-o’zini bilish,
o’z-o’zini bоshqаrish,
o’z-o’zini bаhоlаshning tаrkibiy qismi sifаtidа аks ettirilsа hаm mustаqil kаtеgоriya sifаtidа ishlаtilmаydi.
Birоq o’z-o’zini аnglаshning shаkllаnishi vа rivоjlаnishi o’z-o’zini tаhlil etish аsоsidа аmаlgа оshishini esdа tutish zаrur.
O’qituvchining kommunikativ ta’sir etish usullari
O’z-o’zini tаhlil etish usullаri quyidаgilаrgа e’tibоr qаrаtishni tаlаb etаdi:
1) ijtimоiylikkа yo’nаltirilgаn o’zаrоhаrаkаt vаziyatlаridаn shахsiy хulq-аtvоr, tаrbiyalаnuvchi shахsi, uning o’zigа хоsliklаri, qаdriyatlаri tizimi kаbilаrni оb’еkt sifаtidа ko’rib chiqish;
2) o’z хulq-аtvоri, shахsiy fаzilаtlаrini tаhlil etish mеzоnlаri tizimini аniqlаsh;
3) nоmа’lumdаn mа’lumni аjrаtib оlish;
4) qаrаmа-qаrshiliklаrni аniqlаsh.
Хulоsа qilib аytgаndа,
o’z-o’zini tаhlil etish
vа
o’z-o’zini аnglаsh pеdаgоgdа o’zi vа
bоshqаlаrning u hаqidаgi tаsаvvuri sifаtidаgi kаsbiy
“Mеn qiyofаsi”ning shаkllаnishigа оlib kеlаdi.
O‘quvchilarda soxta ishonch hosil bo‘lishining sabablari quyidagilar bo‘lishi mumkin:
- faqat a’lo bahoga o‘qish - bu bilim olishda ko‘r-ko‘ronalik, quruq yodlashga olib boradi;
- o‘zini o‘ta itoatkorona tutish - bu o‘quvchi faoliyatini nihoyatda past bo‘lishiga olib keladi. Me’yordagi o‘quvchi o‘qituvchidan ba’zan tanbeh olib turishi kerak;
- o‘qituvchini aldash-bu o‘quvchini o‘ta aqlli va topqirligidan dalolat beradi;
- maktab ichki tartib-qoidasini buzish faqat kuchli xarakterga ega bo‘lgan o‘quvchigagina xos bo‘lib, u o‘qituvchi tomonidan tanqid qilib turiladi;
- haddan tashqari ko‘p mehnat qilish - bu kerak bo‘lmagan tirishqoqlikdir.
Soxta ishonchni bartaraf qilish uchun o‘qituvchi quyidagi uch yo‘nalishda ish olib borishi kerak:
Sinf jamoasida sog`lom ijtimoiy fikrni shakllantirish.
Muhim ahamiyat kasb etuvchi shaxsiy hayotiy tajriba yaratish.
Soxta ishonchni asosiy tarzda inkor qilish.
|
| |
Характеристики - download

Технические характеристики сетевых адаптеров Voip-шлюз (Voice over ip-шлюз) — устройство, предназначенное для подключения телефонных аппаратов или офисных атс к ip-сети для передачи через неё голосового трафика 5,18 Mb. 1
Лекция 3 Тема: Механические характеристики асинхронных двигателей Ishlab chiqarishda ishlatiladigan asosiy texnologik mashinalar asinxron elektr yurituvchilar bilan ta`minlangan. Asinxron elektr yurituvchilar uch fazali tok bilan ta`minlangan va qo`shimcha zanjirlar va qurilmalarni talab qilmaydi 0,82 Mb. 3
программ - download

Qidiruv: программ
Установлением стандартизированного Согласия на обработку персональных данным физическим лицом
Принадлежащий администрации сайта (далее по тексту – «Оператор»), может получить о Пользователе во время использования Сайта, его программ и продуктов
17 Kb.
1
o'qib
Программное обеспечение
Eset nod32 Smart Security – главный конкурент Касперского. Тоже платный. Бесплатных версий не имеет. Тоже представляет из себя комплекс программ. Потребляет меньше ресурсов, чем Касперский
30,14 Kb.
2
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Тадқиқот метадологияси - Scientific Bulletin of Namsu-научный вестник Намгу-namdu ilmiy axborotnomasi–2022-yil 10-sоn

Scientific Bulletin of NamSU-Научный вестник НамГУ-NamDU ilmiy axborotnomasi–2022-yil_10-сон
510
www.journal.namdu.uz
ISSN: 2181-0427
муваффақиятга эришиш имконини беради. Бундан ташқари, яримўтказгичлар физикаси
деярли ҳар қандай профилдаги техник мутахассисни тайёрлашда ҳал қлувчи услубий ва
мафкуравий рол ўйнайди. Яримўтказгичлар физикаси соҳасидаги билимларни
умумлаштириш ва
тизимлаштириш, талабаларда нафақат дунёнинг жисмоний манзараси,
балки уларнинг келажакдаги фаолияти, билимлари муваффақиятли ўзлаштириш учун
зарур бўлган билим, кўникма ва малакаларнинг яхлит кўринишини яратишга қаратилган.
Таҳлиллар ва натижалар
Ушбу мутахассислик бўйича асосий касбий таълим дастури тузилмасида “Яримўтказгичлар
физикаси” фани физика ва табиий фанлар циклининг асосий қисмига киритилган. Курс
дастури талабаларга яримўтказгичлар физикасининг асосий бўлимлари ҳақида тушунча
бериш, уларнинг чуқур ўзаро боғлиқлигини кўрсатиш, бўлажак муҳандисларни энг муҳим
экспериментал ва назарий натижалар, замонавий фан ютуқлари билан таништирилади.
Белгиланган мақсадга эришиш йўллари
-
яримўтказгичлар физикаси курсини ўрганишда
талабаларнинг касбий аҳамиятига эга шахсий фазилатларини ривожлантириш билан бирга
умумий касбий ва касбий компентенциялар тизимини шакллантириш –
таълимнинг
самарали усуллари, шакллари, шунингдек яримўтказгичлар физикаси курси мазмунини
пухта танлаш. Яримўтказгичлар физикасини ўрганиш
жараёнида муҳандислик
-
техник
профил бўйича бўлажак мутахассисларнинг компентенциялари ва шахсий фазилатлари
(касбий компетенция) мажмуини шакллантириш тажрибасини ўрганиш мақсадида сўнгги
йилларда ушбу масала бўйича олиб борилган тадқиқотлар таҳлили
ўтказилди.
Psixologiya fanlari - Scientific Bulletin of Namsu-научный вестник Намгу-namdu ilmiy axborotnomasi–2022-yil 10-sоn

|
Scientific Bulletin of Namsu-научный вестник Намгу-namdu ilmiy axborotnomasi–2022-yil 10-sоnPsixologiya fanlari
: p.f.d., prof Z.Nishanova, p.f.n., dots. M.Maxsudova.
Texnik muharrir:
N.Yusupov.
Tahririyat manzili: Namangan shahri,
Boburshox ko'chasi, 161-uy
Faks:
(0369)227-07-61
e-mail
:
info@namdu.uz
Ushbu jurnal 2019 yildan boshlab
O’zbekiston
Respublikasi Oliy attestatsiya komissiyasi Rayosati qarori bilan
fizika-matematika, kimyo, biologiya, falsafa, filologiya va pedagogika fanlari
bo’yicha
Oliy attestatsiya komissiyasining
dissertatsiyalar asosiy ilmiy natijalarini chop etish tavsiya etilgan ilmiy nashrlar
ro’yxatiga
kiritilgan.
“
NamDU ilmiy axborotnomasi
–
Научный вестник НамГУ”
jurnali
O’zbekiston
Matbuot va axborot agentligining
17.05.2016-yildagi 08-0075 raqamli guvohnomasi hamda
O’zbekiston
Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi
huzuridagi
Axborot
va
ommaviy
kommunikatsiyalar
agentligi
(AOKA)
tomonidan
2020-yil 29-avgust kuni 1106-sonli guvohnomaga binoan chop etiladi.
“
NamDU Ilmiy
Axborotnomasi” elektron
nashr sifatida xalqaro standart turkum raqami (ISSN-2181-1458)ga ega NamDU Ilmiy-texnikaviy Kengashining
2022-yil 10-oktabrdagi kengaytirilgan 10-sonli
yig’ilishida
muhokama qilinib, ilmiy
to’plam
sifatida chop etishga
ruxsat etilgan (Bayonnoma
№
10). Maqolalarning ilmiy saviyasi va keltirilgan
ma’lumotlar
uchun mualliflar javobgar
hisoblanadi.
|
| |
Адабиётлар - Scientific Bulletin of Namsu-научный вестник Намгу-namdu ilmiy axborotnomasi–2022-yil 10-sоn

Адабиётлар
1. Aizencon A.E. Ob integrativnyh vozmozhnostiah kursa fiziki v vysshem tehnicheskom
uchebnom zavedenii [On the integrative opportunities of the course of physics in high technical
educational institutions]. Prepodavatel' XXI vek [Teacher XXI century], 2015, no. 2 (1), pp. 152
–
158.
2. Apolov O.G. Kurs lekcii “Teoriia sistem i sistemnyi analiz” [Lecture course “Theory of systems
and systems analysis”]. Ufa, 2012. 274 p.
3. Babanskii Iu.K. Optimizaciia processa obucheniia [Optimization of the learning process].
Moscow, 1997. 256 p.
4. Bakulina M.S. Sistemnyi i kompleksnyi podhody: shodstvo i razlichie [System and complex
approaches: similarities and distinctions]. Vestnik Krasnoiarskogo gosudarstvennogo
pedagogicheskogo universiteta [Bulletin of Krasnoyarsk State Pedagogical University], 2011, pp.
168
–
173.
5. Betuganova M.B. Formirovanie professional'noi kompetentnosti budushhih inzhenerov v srede
informacionnyh tehnologii [Formation of professional competence of future engineers in the
environment of information technology. Dr. dis.]. Karachaevsk, 2006. 156 p.
6. Birkun N.I. Realizaciia mezhpredmetnyh sviazei pri izuchenii obshheprofessional'nyh disciplin
v voennom vuze [Realization of intersubject relationship at studying of disciplines in the military
college]. Orel, 2007. 23 p.
7. Vdovichenko O.V. Formirovanie intellektual'noi kompetentnosti budushhih voennyh
aviacionnyh inzhenerov v processe professional'no napravlennogo izucheniia fiziki [Formation of
intellectual competence of future aviation engineers during the process of professionally directed
study physics. Dr. dis.]. Moscow, 2014. 251 p.
Paket texnologiyasidan foydalangan holda axborotni uzatish usullarini tadqiq qilish

Paket texnologiyasidan foydalangan holda axborotni uzatish usullarini tadqiq qilish
Download
1,69 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/16
Sana
10.07.2024
Hajmi
1,69 Mb.
#267278
Download
1,69 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Paket texnologiyasidan foydalangan holda axborotni uzatish usullarini tadqiq qilish
Download
1,69 Mb.
Matnni ko'rish
Key words:
 learning optimization, semiconductor physics course, systema-tic approach

|
Key words:
learning optimization, semiconductor physics course, systema-tic approachKey words:
learning optimization, semiconductor physics course, systema-tic approach.
Кириш
Замонавий шароитда фанлараро даражада муҳандислик ишланма
-
ларини самарали
олиб боришга қодир, илғор технологияларни қисқа вақт ичида ўзлаштириб, ўз фаолияти
оқибатларини олдиндан айтиб бера оладиган профессионал баркамол,
ижтимоий фаол ва
рақобатбардош мутахассисларга ҳақиқатан ҳам эҳтиёж сезилмоқда. Муҳандислардан
нафақат фаннинг маълум бир соҳасини билиш, балки мураккаб техник ва технологик
муаммоларни ҳал қилиш учун фундаментал ва касбий билим кўникмаларнинг яхлит
тизимини ўзлаштириш талаб этилади.
Демак, олий муҳандислик билим юртларида бундай мутахассисларни тайёрлаш
фундаментал ва касбий йўналишнинг бирлигига асосланиши керак.
Адабиётлар таҳлили
Мамлакатимизда физика таълимини ривожлантириш масаласида Б.Мирзахмедов
,
О.К.Қувондиқов, К.А.Турсунметов, М.Қурбонов, Р.Д.Шодиев, И.Ғ.Турсунов, ўқитишда
компетенциявий ёндашувлар асосида фанни ўқитиш жараёнини ривожлантириш ва уни
фаолиятга тайёрлаш муаммолари Н.Ш.Турдиев,
Ж.Э.Усаров,
Г.Карлибаева,
Қ.Т.Суяров,
Б.Бобоев, таълим жараёнида компьютер технологияларидан фойдаланиш масалалари
А.А.Абдуқодиров,
У.Ш.Бегимқулов,
Ф.М.Закирова,
М.Эргашов,
Ж.А.Ҳамидов,
О.Х.Турақулов каби олимларнинг илмий ишларида ўз аксини топган.
Мустақил давлатлар ҳамдўстлиги (МДҲ) мамлакатлари олимлари томонидан
К.Г.Митрофанов, Д.А.Иванов, О.В.Соколов, Т.А.Лазарева, Л.И.Черкасова, Л.А.Васильева,
А.А.Болтенков, Б.В.Бушуева, М.А.Чижик, С.В.Лукичев ва бошқа олимларнинг тадқиқот
ишлари
техника
олий
таълим
муассасаларида
таълим
жараёнида
касбий
компетенцияларини шаклланти
-
риш муаммоларига қаратилган
[1-3].
Техника олий таълим муассасаларида таълим жараёнида талабаларда зарурий
касбий компетенцияларни ривожлантириш, таълим жараёнида ахборот
-
коммуникация
технологиялари имкониятларидан самарали фойдала
-
ниш муаммолари хорижий
давлатлар олимларидан D.McCleland, Т.Hoffmann
, R.Xagerti, A.Meyxyu, J.Dikson
ларнинг
илмий ишларида ўрганилган
бўлсада, муҳандислик йўналиши талабаларини бугунги кун
яримўтказгичлар
физи
-
каси
таълими
жараёнида
касбий
компетентлигини
ривожлантириш, замона
-
вий методик дастурий маҳсулотларни амалиётга татбиқ этиш
имконият
-
ларини педагогик муаммо сифатида ўрганиш зарурати мавжуд
[4-7].
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 28 apreldagi “Raqamli
iqtisodyiot va elektron hukumatni keng joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” PQ-
4699-sonli Qarori.
2.
S.S.G‘ulomov va boshqalar. Axbotor tizimlari va texnologiyalari. Darslik. T.:
“Sharq”, 2000 y.
3.
E. A.Varvarigos and J. P. Lang, “A virtual circuit deflection protocol”.
4.
Xoshimov O. Kompyuterli va raqamli texnologiyalar. 2009 y.
5.
N.Jo‘rayev. Telekommunikatsiya uzatish tizimlariga texnik xizmat ko‘rsatish.
Farg`ona, 2013
6.
В.Н.Иванов, В.Н.Гордиенко, Г.Н.Поков, Р.И.Исаев и др.
Цифровые и
аналоговые системы передачи: Учебник для вузов / – М.: Радио и связь, 1995.
7.
E. A. Barabanova, K. A. Vytovtov, V. M. Vishnevsky and A. N.
Fedorovskaya, “Simulation Model of Photonic Switch for Optical Packet Switching
Networks”.
8.
K. Fujikawa, H. Furukawa, K. Sugai, T. Muranaka and H. Harai, “Developing
layer 3 switch with 100 Gbps optical packet interface”.
9.
Z. Dong and R. Rojas-Cessa, “Hybrid optoelectronic
packet switch with
multiple wavelength conversion through an electronic packet switch”.
10.
W. Sun, Q. Li, H. He and W. Hu, “Design of
a hybrid packet and circuit
switching network node”.
11.
H. Tode, Y. Hashimoto, Y. Tanigawa and Y. Hirota, “A
Novel Transport
Protocol Suitable for Bufferless Optical Packet Switching Networks”
12.
T. Hirayama and H. Harai, “Output timing adjustment mechanism of optical
and electronic combined buffer for optical packet switching”.
13.
What is Packet Switching? Definition & FAQs | Avi Networks
14.
What is Switching? - GeeksforGeeks
15.
Packet Switching (tutorialspoint.com)
16.
www.mchs.gov.uz – O‘zR Favqulodda vaziyatlar vazirligi sayti
I-BOB. MA’LUMOTLARNI UZATISH TARMOQLARI AHAMIYATI

9
Hamkorlik
Ma’lumotlar tarmog‘i geografik jihatdan ajratilgan
ikkita shaxs yoki jamoa
o‘rtasida uzluksiz hamkorlikni ta’minlashi mumkin. Bir nechta foydalanuvchilar
(ma’lumotlar tarmog‘i orqali ulangan) bir vaqtning o‘zida bir xil loyiha yoki hujjat
ustida masofadan turib ishlashi mumkin.
Resurs almashish
Ma’lumotlar tarmog‘i ma’lumot almashish
uchun fizik ulanishni talab
qilmaydi. Bu shuni anglatadiki, Internet, saqlash vositasi va printerlar kabi resurslar
ikki yoki undan ortiq tugunlar o‘rtasida taqsimlanishi mumkin.
Ma’lumotlar almashinuvi raqamli xabarlarni qurilmalar,
jumladan,
kompyuterlar, smartfonlar,
mobil qurilmalar, radiolar va boshqalar o‘rtasida
uzatishni o‘z ichiga oladi. Tarmoqlarda ma’lumotlarni uzatish va oqimlarni
“simpleks” yoki “dupleks” aloqaga bo‘lish mumkin.
Simpleks aloqada ma’lumotlar faqat bitta yo‘nalishda
- uzatuvchidan qabul
qiluvchiga uzatiladi. Biroq, bu oqim dupleks aloqa bilan shug‘ullanganda ikki
tomonlama bo‘ladi, ya’ni ma’lumotlar uzatuvchi va qabul qiluvchi o‘rtasida oldinga
va orqaga harakatlanishi mumkin.
Dupleks aloqa to‘liq dupleks yoki yarim dupleks rejimida ham ishlashi
mumkin. To‘liq dupleks rejimida uzatuvchi va qabul qiluvchi bir vaqtning o‘zida
ishlaydi. Yarim dupleksda bir vaqtning o‘zida faqat bittasi ishlashi mumkin [6].
PSIXOMETRIK USUL - Namlik – bu suyuqlik yoki qattiq jismning tarkibida bo‘lgan, moddaning kimyoviy xususiyatlarini...

|
Namlik – bu suyuqlik yoki qattiq jismning tarkibida bo‘lgan, moddaning kimyoviy xususiyatlarini o‘zgartirmasdan chiqarib yuborish mumkin bo‘lgan suv miqdoridir. Namlik quyidagi turlarga bo‘linadi: Solishtirma namlik
|
bet | 2/4 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 1,73 Mb. | | #115007 |
Bog'liq Презентация Microsoft PowerPoint (2) PSIXOMETRIK USUL. Namlikni o‘lchash uchun bizga bir juft termometr kerak bo‘ladi. Biror kishi nam paxta matosiga o‘ralgan bo‘lishi kerak. Va bu borada ikkinchisiga nisbatan pastroq haroratni ko‘rsatadi. Namlik maxsus mo‘ljallangan harorat farqi jadvali yordamida hisoblanadi. Bu usul, avvalgisiga nisbatan, namlik darajasini aniqroq nazorat qilish imkoniyatini beradi. Psixometrik asboblar takomillashtiriladi. Termometrlar termal sensorlar bilan almashtiriladi. Va qurilma raqamli chiplar bilan jihozlangan bo‘ladi. Ular displeyda tahlil natijalarini ko‘rsatadi. DIELKOMETRIK USUL. Namlik o‘lchagichlar o‘rganilayotgan materialning dielektrik o‘tkazuvchanligi darajsini o‘lchaydigan radiochastota generatori bilan jihozlangan. Qurilmaning dizayni sensorlar mavjudligini nazarda tutadi. Ular materialga ozgina kuch bilan bosilishi kerak. Va o‘lchov amalga oshiriladi. KIMYOVIY USUL. Faqat suv bilan reaksiyaga kirishadigan materialning bir qismiga maxsus modda qo‘llanilishi kerak. Namlik quyidagicha o‘lchanadi: qancha gaz va suyuqlik chiqarilganligi hisoblaniladi.
Namik va shudring nuqtasi haroratini o‘lchash
uchun mo‘ljallangan datchiklar
Sig’imli
Elektr o‘tkazuvchanlik
Optik datchiklar
Sig’im datchiklari - Sig’im datchiklarning ishi o‘lchanayotgan kattalikni sig’im qarshiligiga aylantirib berishga asoslangan. Shuning uchun ular parametrik datchiklar guruhiga kiradi. Bu datchiklarning ishlash printsipi quyidagi ifoda yordamida ifodalanadi: C=E**S/d Bu yerda: E – kondensator plastiklari orasidagi muhitning dielektrik kirituvchanligi,
- - dielektrikning doimiysi ( 8,85*);
- S – kondensator plastiklar yuzasi;
d – plastiklar orasidagi masofa. Elektr datchiklari – tok, kuchlanish, quvvat, chastota va magnit oqimlarini o‘lchash uchun qo‘llaniladi. Optik datchik – optik elektron qurilma, fizik kattalikdagi kontaktsiz datchik bo‘lib, unda turli xildagi fotodetektorlar – fotodiod, fotorezistor, termal nurlanish detektoridan foydalaniladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Namlik – bu suyuqlik yoki qattiq jismning tarkibida bo‘lgan, moddaning kimyoviy xususiyatlarini o‘zgartirmasdan chiqarib yuborish mumkin bo‘lgan suv miqdoridir. Namlik quyidagi turlarga bo‘linadi: Solishtirma namlik
|
Kombinasion turdagi raqamli sxemalar

Elektronika va radiotexnika kafedrasi assistenti A.X. Abdullayev
5- LABORATORIYA ISHI
KOMBINASION TURDAGI RAQAMLI SXEMALAR
Ishning maqsadi:
ME asosida shifrator va deshifrator kombinatsion qurilmalarining blok
sxemasini, haqiqiylik jadvalini va ishlash prinsipini o„rganish.
Mantiqiy element
asosida loyihalshtirish.
Qisqacha ma’lumot:
1-qism. Shifrator (koder).
O„nlik, sakkizlik YOKI o„noltitalik sanoq tizimidagi raqamlarni ikkilik YOKI
ikkilik-o„nlik kodga o„zgartiruvchi kombinatsion mantiqiy qurilma –
shifrator YOKI
koder deb ataladi.
Shifrator
m ta
kirish va n ta chiqishga ega bo„lib, kirishlardan biriga berilgan
signalni
chiqishda n – razryadli parallel kodga o„zgartiradi. Bu laboratoriya ishida
shifrator 10dan 4ga shifratorda 0...9 sonlarini ikkilik-o„nlik kodiga o„tishi o„rganiladi.
Agar shifrator
n ta chiqishga ega bo„lsa, u holda uning kirishlari soni
2
n
dan kam
bo„lmasligi kerak. Agar
m=2
n
munosabat bajarilsa shifrator
to‘liq, agar
m<2
n
bo„lsa, u
to‘liq emas deb ataladi.
Bunda shifrator quyidagi vazifani bajaradi: berilgan
kirishdagi signalni ikkilik
ekvivalentini chiqishda uzatadi. (masalan kirish 9 signali berilgan bo„lsa, chiqishda
1001 ikkilik signal hosil bo„ladi).
“4 dan 2 ga” sodda shifrator haqiqiylik jadvali 1- jadvalda keltirilgan.
1– jadval.
i
X
0
X
1
X
2
X
3
Q
1
Q
0
0
1
0
0
1
1
0
1
2
1
1
0
3
1
1
1
Elektronika va radiotexnika kafedrasi assistenti A.X. Abdullayev
1- jadval asosida shifrator FAL tizimi quyidagi formula orqali ifodalanadi:
Q
0
=X
1
+X
3
Q
1
=X
2
+X
3
Yuqoridagi hosil qilingan funksiyadan kelib chiqqan holda “4 dan 2 ga”
sodda
shifrator blok sxemasi 1-rasmda ko„rsatilgan.
1-rasm. “4 dan 2 ga” sodda shifrator blok-sxemasi
Blok sxemadan ko„rinib turibdiki, shifratorni yaratish uchun ikkita ikki kirishli
dizyunktor kerak bo„ladi.
Namlik datchigini uzatish funksiyasi

|
Namlik datchigini uzatish funksiyasi
|
bet | 3/4 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 1,73 Mb. | | #115007 |
Bog'liq Презентация Microsoft PowerPoint (2)Namlik datchigini uzatish funksiyasi - Har bir datchik uchun uning kirishidagi va chiqishidagi signallarni bog’laydigan ideal yoki nazariy o‘zaro nisbatni chiqarish mumkin.
- Biz hozirgi jarayonda Namlik datchiklarini uzatish jarayonlarini ko‘rib chiqamiz:
- Namlik datchiklarini uzatish jarayonlarida uzatish funksiyasi datchikning S chiqish elektr signali bilan x tashqi ta’sir o‘rtasidagi o‘zaro bog’lanishni ifodalaydi: S=f(x)
- Ko‘p hollarda namlik uzatish funksiyalari bir o‘lchamli bo‘ladi (ya’ni chiquvchi signalni faqatgina bitta tashqi ta’sir bilan bog’laydi).
Bir o‘lchamli chiziqli funksiya quyidagicha ifodalanadi: S = a+bs bunda: a – doimiy tarkib toptiruvchi (ya’ni chiquvchi signalning tashqi ta’siri 0 ga teng bo‘lgandagi qiymati); b - to‘g’ri chiziqning egilishi, u ko‘pincha datchikning sezgirligi deb ataladi; s – bu elektr signalining ma’lumotlar to‘plkash tizimi datchikning chiqish signali sifatida qabul qiladigan tavsifidir. Namlik uztish funksiyalarini 3 xil ko‘rinishda tasniflash mumkin:
Logarifmik uzatish funksiyasi quyidagi ko‘rinishga ega:
S = a+b*lns
Eksponensial uzatish funksiyasi quyidagi ko‘rinishga ega:
S =
Darajali uzatish funksiyasi quyidagi ko‘rinishga ega:
S = +
Namlik datchigining kirish signaliga bir nechta tashqi ta’sirlar ta’sir etadigan hollarda uning uzatish funksiyasi ko‘p o‘lchamli bo‘lib qoladi. Har qanday jismda namlikning mavjudligi uning mutlaq hamda nisbiy namligi bilan xarakterlanadi. Mutlaq namlikning birliklari g/ yoki kg/. Nisbiy namlik deganda 1,0 aralashmadagi suv bug’i massasining shu haroratdagi 1,0 aralashmadagi suv bug’ining maksimal massasiga nisbati tushuniladi. Nam jism massasining mutlaq quruq material massasiga nisbati nam saqlami deb ataladi va quyidagicha ifodalanadi: M – nam massasi - mutlaq quruq materialning massasi Namlik jismdagi nam massasining nam material massasiga nisbati quyidagicha ifodalandi: W= M – Nam massasi - nam materialning massasi
|
| |
“Raqamli qurilmalar” faniidan Mustaqil ishi

“Raqamli qurilmalar” faniidan Mustaqil ishi
Download
238,09 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
15.12.2023
Hajmi
238,09 Kb.
#119876
Download
238,09 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
“Raqamli qurilmalar” faniidan Mustaqil ishi
Download
238,09 Kb.
Matnni ko'rish
-rasm. Amyoba harakatining imitatsion modeli

13
Navbatdagi imitatsion modelda jigar qurtini
jigarning ichki faoliyatida
ko‘payish jarayonida so‘ng uning tashqi muhitga chiqish holati bo‘yicha ishlab
chiqilgan. Shuni ham ta’kidlash mumkinki, chorva mollari ozuqalarni iste’mol
qilgandan so‘ng ular ozuqasi bilan birgalikda jigar qutini ham iste’mol qilb yuboradi
va ular ichakka surilibva unda sistadan chiqib yorilib, yosh jigar qurti chiqadi. Sista
yorib chiqqan jigar qurti ichak devorini teshib qonga o‘tadi
hamda qon orqali esa
jigarning o‘t suyuqligi yo‘liga o‘tadi, shu yerda u voyaga yetadi va rivojlanadi. Bu
jarayonni ushbu modelda kuzatishimiz mumkin bo‘ladi (2-rasm).
2-rasm. Jigar qurtining rivojlanishi bo‘yicha imitatsion modeli.
Umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida Zoologiya fanini o‘qitishda axborot-
elektron ta’lim muhitini tashkil etishda foydalaniladigan, elektron o‘quv
adabiyotlariga,
KIM asosida yaratilgan virtual
laboratoriyalar va web
platformalariga qo‘yiladigan talablar yoritib berilgan. Unga ko‘ra elektron o‘quv
adabiyotlarini yaratishda modullilik, to‘liqlik, ko‘rgazmalilik, tarmoqlanish,
boshqaruvchanlik, ko‘nikuvchanlik, kompyuterli qo‘llab-quvvatlash
tamoyillari,
shuningdek, didaktik, texnik va texnologik talablar yoritilgan. Shunga asosan,
tadqiqotda axborot-ta’lim muhitini tashkil etishda
foydalaniladigan dasturiy
vositalar: Macromedia Flash 8, HTML, CSS,
JavaScript, Visual Studio Codedan
foydalanib, web platformasini yaratish va ulardan ta’lim
jarayonida samarali
foydalanish o‘quvchilarda kasbiy bilim, ko‘nikma va malakalarini shakllantirishga
yordam berishi aniqlandi.
Shuningdek, Macromedia Flash 8, HTML, CSS, JavaScript, Visual Studio
Code dasturlaridan foydalanib, fanni o‘qitishda qo‘llaniladigan
virtual laboratoriya
va web platforma yaratildi va uni ta’lim jarayonida foydalanish metodikasi ishlab
chiqildi (3-rasm).
Aylanma ishlab chiqarish fondlari -

|
Aylanma ishlab chiqarish fondlari -
|
bet | 3/8 | Sana | 01.06.2024 | Hajmi | 104,42 Kb. | | #259011 |
Bog'liq 1. Korxonaning aylanma mablag‘lar tushunchasi, tasnifi va tarkibAylanma ishlab chiqarish fondlari - korxona ishlab chiqarish fondlarining bir qismi bo‘lib, bir ishlab chiqarish davrida sarflanadi va moddiy-ashyoviy shaklini o‘zgartirib, o‘z qiymatini to‘lig’icha tayyor mahsulot tannarxiga o‘tkazadi.
Aylanma ishlab chiqarish fondlari tarkibiga quyidagilar kiradi:
aylanma ishlab chiqarish zahiralari (butlovchi qismlar, xom-ashyo);
aylanma ishlab chiqarish vositalari (ayrim detallar, turli vositalar g‘amlash);
tugallanmagan ishlab chiqarish (konveyerdagi jihozlar, tugallanmagan binolar);
ishlab chiqarishning kelgusi davri uchun qilingan xarajatlar.
Muomala fondlari tarkibiga quyidagilar kiradi:
muomala uchun zarur bo‘lgan o‘lchov asboblari;
tayyor mahsulotlar;
barcha turdagi pul mablag‘lari;
debitor qarzlar.
Bozor iqtisodiyoti sharoitida korxonalar yetarli miqdorda aylanma mablag‘larga ega bo’lishi muhim ahamiyat kasb etadi. Shu bilan birga, ishlab chiqarilayotgan mahsulot birligiga sarflanayotgan xom-ashyo va materiallar, yoqilg‘i va energetik resurslar miqdori mahsulot sifatiga salbiy ta’sir ko‘rsatmagan holda qanchalik kam bo‘lsa, mahsulot shunchalik arzonlashadi hamda aylanma mablag‘lar kamroq sarflanib, ulardan foydalanish samaradorligi yuqori bo‘ladi. Aylanma mablag‘larning tarkibi korxonaning ixtisoslashuviga, ishlab chiqarishning xarakteriga (qo‘l mehnati, mehanizatsiyalashgan, avtomatlashgan, robotlashtirilgan, dasturlashtirilgan), ishlab chiqarish davrining muddatiga qarab turlicha bo‘ladi. Masalan, chorvachilikka ixtisoslashgan, paxtachilikka ixtisoslashgan, non ishlab chiqarishga ixtisoslashgan korxonalarda aylanma mablag‘larning tarkibi turlicha bo‘ladi.
Korxonada aylanma mablag‘larning me’yori belgilanadi. Me’yoriy zahiralar korxonaning minimal ehtiyojlarini qondirishi, mavsumiy davrlarda esa me’yoriy zahiralar yetishmasligi kuzatiladi. Bunday hollarda korxona qarzga olingan mablag‘lar hisobiga aylanma mablag‘lar sotib olishi mumkin.
|
| |