nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Metodik tavsiyalar - Buxoro davlat universiteti

|
Buxoro davlat universiteti
|
bet | 13/41 | Sana | 09.05.2021 | Hajmi | 1,44 Mb. | | #14448 |
27.Metodik tavsiyalar - ta’lim va tarbiyaning samarali usullarini amapda tadbik etish buyicha kiska va anik bayon etilgan takliflar majmuidan iborat metodik nashr. Metodik tavsiyalarda o’quv jarayoniga ukitishning interaktiv usullari, pedagogik texnologiyalardan amalda foydalanish buyicha tavsiyalar nazariy jixatdan emas, balki kuprok amaliy namunalar asosida boskichma-boskich berilishi maksadga muvofik.
28.Monografiya - ilmiy tadkikotlar natijalari asosida yaratilgan bosma nashr.
29.Elektron nashr (EN) - bu grafikli, matnli, rakamli, nutkli, musikali, videofoto va boshka axborot ob’ektlaridan iborat bulgan jamlanmasi xisoblanadi. EN magnitli (magnit tasmalarda, magnit disklarda), optik (SB-KOM, SB-1, SBK,, SB-K, SB-K\U, BUB) elektron axborot tashuvchi vositalarida hamda kompyuter tarmogida takdim etilishi mumkin:
Elektron o’quv nashri - ta’li^ oluvchilar tomonidan bilimlar, kunikmalar va maxoratlarni ijodiy va faol egallashlarini ta’minlaydigan ilmiy-amaliy bilim soxasiga mos ravishdagi tizimlashtirilgan o’quv materialga ega bulgan elektron nashr.
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative - Mahsulotlari quritish uchun energiya tejamkor qurilma va texnologiya

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 9
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
879
w
www.oriens.uz
October
2021
6. Кушимов Б.А., Маматкулов М., Э.Б.Алишов. Аккумулирование энергии и её
применение при сушке сельхозпродуктов Вестник ТашГТУ №1 Ташкент-2015 г.
С.103…108.
7. Кушимов Б.А., Каримов К.А., Ахмедов А.Х. Постановка и решение
стационарных задач тепломассообменных процессов в технологических
машинах для сушки семян. // «Вестник ТГТУ», Ташкент, 2018. №3, С. 147-150.
8. Кушимов Б.А., Каримов К.А., Ахмедов А.Х. Разработка и аналитическая
реализация математических моделей процесса сушки с помощью внешних
физических полей (Часть 1). // Узбекский журнал «Проблемы механики».
Ташкент, 2019. №1. С.62-67.
9. Кушимов Б.А., Каримов К.А., Ахмедов А. Разработка и аналитическая
реализация математических моделей процесса сушки с помощью внешних
физических полей (часть 2). // Узбекский журнал «Проблемы механики».
Ташкент, 2019. №2 С. 86 – 92.
10. Кушимов Б.А., Каримов К.А., Мамадалиев Х.Ж., Алишов С.Б. Сушильная
установка. Заявка на изобретение FAP 2021 0079.
11. Кушимов Б.А., Норкулова К.Т., Маматкулов М. Сушильная установка для
сушки семян пустынных кормовых растений, а также овощей и фруктов.
Вестник ТашГТУ, Ташкент, 2014 №4 С. 68 – 72.
12. Кушимов Б.А. Пути повышения энергоэффективности использования
установок для сушки семян пустынных кормовых растений (на примере изеня).
«Международная агроинженерия» Международный научный журнал №2.
Г.Алмыты, КазНИИМЭСХ. 2014 С. 75-79
13.
Патент
РУз.
№
02961
(UZ)
Гелиосушилка.
Опубл.
в
“Официальныйбюллетень», 30.06.2005, № 6.
14. Khalatov A.A., Byerley A., Min S.K., Vinsent R. Application of advanced
techniques to study fluid flow and heat transfer within and downstream of a single
dimple. Minsk: ITMO named after А.V. Lykov, 2004. 20 p.
15. Karimov K.A., Akhmedov A.Kh., Kushimov B.A., Yuldoshev B.Sh. Justification,
development of a new technology and design for drying seeds of desert fodder plants.
International Scientific Conference “Construction Mechanics, Hydraulics and Water
Resources Engineering” (CONMECHYDRO – 2020) Held on April 23-25, 2020 in
Tashkent , Uzbekistan.С.1-10.
|
Oriental Renaissance: Innovative - Mahsulotlari quritish uchun energiya tejamkor qurilma va texnologiya

|
Mahsulotlari quritish uchun energiya tejamkor qurilma va texnologiyaBog'liq 132 Kushimov Baxtiyor Alishovich 869-879Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 9
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
875
w
www.oriens.uz
October
2021
qilib, erish energiyasidan foydalanish juda samarali bo‘lishi mumkin, chunki fazali
o‘tish paytida bir kg parafin energiyasi 7 kg suvni 50
0
C gacha qizdirish uchun yetarli.
Amalda, bunday saqlashning qiymati tashuvchini isitish uchun yonuvchi
materiallar ishlatilganda foydali bo‘ladi. Xususan, dasht va tog ‘sharoitida o‘tin,
mazut va boshqa organik yoqilg‘ilar mavjud. Ularning issiqlik o‘tkazuvchanligi
impulsiv, issiqlik tashuvchisi ko‘pincha qizib ketadi. Agar bu ortiqcha issiqlik
to‘planish orqali saqlansa, bu turdagi yoqilg‘idan foydalanish samaradorligi oshadi.
Bu yerda yog‘ 250
0
C gacha qizdiriladi. Issiqlik tashuvchisi sifatida
transformator moyi tanlansa, bu qiymat jarayonlarda amaliy qiymatlarga yaqin.
Samaradorlik to‘g‘ridan-to‘g‘ri isitish tizimi sirtining haroratiga bog‘liq, u ham
yog‘ harorati tufayli isitish ostida ko‘tariladi.
Bu qiymatlar orasidagi farqning oshishi bilan isitish tizimi isitgichning issiqlik
almashinuvi samaradorligi oshadi. Taklif qilingan rejimning aniq sxemasini
ko‘rinadiki, 1-bosqich - energiyani saqlash jarayoni, tashuvchining haddan tashqari
qizib ketishi bo‘lmaganida, ya‘ni t <250
0
C. Tizim suyuq issiqlik tashuvchining isitish
haroratini pasaytirishga yordam beradi. Agar quritgichda M massasi parafin borligi
nazarda tutilgan bo‘lsa, uni qizdirish uchun λМ energiyasi kerak bo‘ladi, bu yerda λ
o‘ziga xos erish koeffitsienti 150 kJ/kg ga teng. Ko‘rsatilgan energiya isitish tizimi
samarali ishlayotganda normal ish rejimida saqlanadi, ya‘ni qizib ketmaydi.
Ushbu sikl davomida, isitish tizimining samaradorligi, yuqorida ko‘rsatilganidek,
qo‘shimcha energiya ortishining o‘rtacha kuchi bilan 60
0
C ga oshadi.
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative - Mahsulotlari quritish uchun energiya tejamkor qurilma va texnologiya

|
Mahsulotlari quritish uchun energiya tejamkor qurilma va texnologiyaBog'liq 132 Kushimov Baxtiyor Alishovich 869-879Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 9
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
873
w
www.oriens.uz
October
2021
1-Rasm. Issiqlik akkumulyatori:
1-Parafin quyish tiqini; 2-Tiqinli trubka; 3-Parafin yuruvchi trubkalar; 3-Parafin;
Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 9
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
874
w
www.oriens.uz
October
2021
5-Ushlagich; 6-Kran; 7-Quvur.
Issiqlik akkumulyatorli quritish qurilmasiga issiqlik berilib, parafin qizigandan
so‘ng, tashqi energiya manbaini o‘chirib qo‘yish mumkin. Energiya tashuvchini quyi
temperaturasini akkumulyatsiya qilgan holda energiya tashuvchini temperaturasini 95
0
C dan yuqori bo‘lmagan holatlarda intensiv issiqlik nurlari bilan nurlantirishga yo‘l
qo‘ymaydi. Parafinni past elektr o‘tkazuvchanligi regeniratsiya jarayonini pasaytiradi.
Sistemaning moyli isitgichlari moyning 180 litr xajmiga ega, va unda transformator
moyi ishlatiladi , qaynash temperaturasi 350
0
C.
Parafin qo‘shimchalari qaynash temperaturasini yumshoq holda 450-550
0
C ga
ko‘tarishga yordam beradi.
Yuqorida ko‘rsatilganlar nurlanishni optimal temperaturasini optimal darajaga
ko‘tarishga yordam beradi. Bunday chastotatadagi issiqlik nurlanishlari meva va
sabzavotlarning qattiq turlariga xam ichiga yaxshi singiydi. Meva va sabzavotlarni
yuqori qatlami quriganda ichki qismida namlik mavjud bo‘ladi, shunda qizishni
to‘xtatish kerak.
Elektrik usulda kuchlanishni o‘chirish nurlanishni tez pasayishiga olib keladi.
Shuning uchun moyning sistemada bo‘lishi issiqlik inertsiyasini muvozanatlaydi.
Misol uchun parafinni (600) gramm massasini kamaytirish uchun yig‘ilgan
energiyani ishlatish taklif etiladi. Bunda biz ikkita foydali jarayonga ega bo‘lamiz;
1. Yumshok temperatura rejimida qo‘shimcha 40 litr suvni bug‘lanishinishiga
ega bo‘lamiz.
2. 24kvt*soat energiyani bir siklda tejash imkonini beradi.
Bizga ma’lumki har qanday geleo qurilma (suyuq issiqlik o‘tkazuvchanligida
ishlaydigan) davriy hisoblanadi.(15,16,17). Yana shuni ta’kidlash kerakki geleo
quvvatni yig‘ilishi.umumiy holatda atmosfera havosini ko‘tarilishiga olib keladi,
chunki ochiq havoda sutka davomida dasht zonalarida temperatura 30
0
C ga
o‘zgarishi mumkin.
Geleoenergiya nafaqat suyuk o‘tkazgichni qizdiradi, undan tashqari yirik
xajmda atrof muxit xavosini qizdiradi, natijada biz temperatura davriy o‘zgarishini
90
0
C gacha o‘zgarishini kuzatamiz.
Bu usulda eng muhim narsa bu energiyani saqlash, bu issiqlik tashuvchining
suyuq holatidan qattiq holatga yoki aksincha fazali o‘tishi natijasida sodir bo‘ladi.
Gaz suyuq fazali o‘tish energiyasidan foydalanish katta quvvatlarni talab qiladi va
shu bilan ularning amaliy qo‘llanilishining iqtisodiy foydasini cheklaydi. Shunday
|
| |
ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODLAR - Mahsulotlari quritish uchun energiya tejamkor qurilma va texnologiya

ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODLAR
Quritish - bu qattiq moddadan bug‘lanish orqali erkin yoki bog‘langan uchuvchi
suyuqlik olinadigan jarayon. Hozirgi vaqtda juda ko‘p turli xil quritish
texnologiyalari mavjud: tabiiy, shamollatish, konvektiv, sublimatsiya, infraqizil va
Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 9
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
871
w
www.oriens.uz
October
2021
mikroto‘lqinli pechda quritish va h.k. Bu jarayon ko‘plab ilmiy tadqiqotlarda dolzarb
muammo hisoblanadi [1, 2, 3, 4, 5].
Quritish jarayoni barcha sohalarda katta ahamiyatga ega va energiya talab
qiladigan jarayondir. Sanoatda quritish turlarining ikki yuzdan ortiq variantlari
mavjud, bunda parametrlarning quritish materialiga va quritish sharoitlariga
bog‘liqligi kuzatilishi mumkin. Bu esa, bu borada ko‘plab tajribalar o‘tkazilganligini
anglatadi.
MUHOKAMA VA NATIJALAR
Xorijiy va mahalliy olimlar quyidagi muammolarni hal qilishga qaratilgan bir
qancha ilmiy tadqiqotlar o‘tkazganlar:
- Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, meva va sabzavotlarini quritish davrida
energiya samaradorligi va resurslar intensivligini pasaytirish, quritgichlarning ish
unumdorligini oshirish;
- Meva va sabzavotlarni quritganda energiya tejashni ta‘minlash uchun ajratish
vositalarini olish;
- Meva, sabzavot va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini quritishda biologik faol
moddalar saqlanishini ta‘minlaydigan texnologiyalarni yaratish;
- Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, meva - sabzavotlarini quritish parametrlarini
tanlashni ta‘minlaydigan quritish rejimini ishlab chiqish;
- Quritish uchun urug‘larni sun’iy ko‘paytirishni ta‘minlaydigan quritish
moslamalari uchun dizaynlar yaratish;
- Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, meva va sabzavotlarini dala sharoitida quritish
uchun quritish uskunalarini loyihalashtirish;
- Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, meva va sabzavotlarini bir vaqtning o‘zida
quritish va qayta ishlashning yangi samarali texnologiyalari va texnik vositalarini
yaratish va boshqa shu kabi ilmiy tadqiqotlarlar [8, 9, 10, 11, 12].
Umuman olganda, ilmiy va amaliy tadqiqotlarning tahliliy sharxi asosida shuni
ta‘kidlash kerakki, jahon amaliyotida turli qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, meva -
sabzavotlarini va sochiluvchan materiallarni quritish bo‘yicha ilmiy izlanishlar olib
boriladi, aksariyat hollarda nazariy tadqiqotlar natijalari to‘g‘ri kelmaydi. Texnologik
mashinalarda qo‘llaniladigan mexanizmlarning aniq konstruksiyalarini ishlab chiqish
davr talabi bo‘lib qolmoqda. Yuqoridagilarga asoslanib va texnologiyalarni
takomillashtirishga qaratilgan holda, yangi innovatsion kontseptsiyalarga asoslangan
qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, meva va sabzavotlarni quritish uchun energiya
tejaydigan qurilmalar va ko‘chma quritish agregatlari loyihalarini ishlab chiqish
|
Xavfsizlikni tiklash - Ma’ruza-11. Shadow Copies va Windows Server Backup olish usullari. Z axira

|
Ma’ruza-11. Shadow Copies va Windows Server Backup olish usullari. Z axiraBog'liq 11-Ma\'ruzaXavfsizlikni tiklash Ushbu belgilash katakchasi faqat NTFS jilddan
zaxiralangan va NTFS jildga tiklanayotgan ma'lumotlar uchun mavjud. Qayta
tiklangan faylga biriktirilgan xavfsizlik ma'lumotlari kirish uchun xavfsizlik
ruxsatnomalari, audit yozuvi va fayl/papka egasi haqidagi ma'lumotlarni o'z ichiga
oladi.
Bog'lanish nuqtalarini tiklash To'liq nomi bilan birlashma nuqtalarini tiklash
va Fayl va jild ma'lumotlarini birlashma nuqtalari ostidagi asl joylashuvga tiklash
belgisi bo'lgan ushbu belgi faqat tizimingizda quyidagi konfiguratsiyalardan biriga
ega bo'lganlar uchun tegishli bo'ladi.
Siz
kommutatsiya
nuqtalarini
yaratish
uchun
linkd
buyrug'idan
foydalandingiz va o'tish nuqtalarini ham, ular ko'rsatadigan ma'lumotlarni
ham tiklashni xohlaysiz. Aks holda, kommutatsiya nuqtalari katalog
sifatida tiklanadi va ular ko'rsatgan ma'lumotlar mavjud bo'lmaydi.
Siz o'rnatilgan drayverni qayta tiklayapsiz va uning ma'lumotlarini tiklashni
xohlaysiz (nafaqat o'rnatilgan diskni o'z ichiga olgan papka).
belgilash Agar siz replikatsiya qilingan ma'lumotlarni qayta tiklayotgan bo'lsangiz,
u holda Replikatsiya qilingan ma'lumotlar to'plamini tiklashda Qayta qilingan
ma'lumotlarni barcha replikalar uchun asosiy ma'lumotlar sifatida belgilash
katagiga belgi qo'yish juda muhim, chunki agar siz ma'lumotlarni qayta tiklayotgan
bo'lsangiz (Active Directory) Fayllarni replikatsiya qilish xizmatiga ( FRS , File
Replication Service) kiritilgan. Keyingi bo'limga qarang, "Domen kontrollerlarini
tiklash".
Agar ushbu katakcha o'chirilgan bo'lsa, siz qayta tiklayotgan FRS
ma'lumotlari replikatsiya orqali qayta yoziladi, chunki u boshqa ishtirokchi
serverlardagi mos ma'lumotlardan "eskiroq". Ushbu katakchani tanlaganingizda,
Windows Server 2003 bu ma'lumotlarni boshqa serverlarga qaraganda kechroq
sana bilan belgilaydi.
|
| |
Elektron sxema simulyatorlarining turlari, qo’llanilishi va afzalliklari

|
Elektron sxema simulyatorlarining turlari, qo’llanilishi va afzalliklari
|
bet | 1/11 | Sana | 29.12.2023 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #129002 |
Bog'liq 2 - mavzu
2- mavzu. Elektron sxema simulyatorlari.
Reja:
Elektron sxema simulyatorlarining turlari, qo’llanilishi va afzalliklari.
Ma’lumotlar uzgartiruvchi standart sxemalarni qamragan analog tizimlar dunyosi bilan kompyuterlar tizimlarining o’zaro ta’sirlari bilan bog‘liq muammolar.
Tizimlarning muvofiqlanishi, o’zaro bog‘lanishlardagi xavfsizlikka standartlarning umumlashtiruvchi ahamiyati.
Elektron sxema simulyatorlarining turlari, qo’llanilishi va afzalliklari.
Qadim qadimdan o‘qish, o‘rganish mobaynida modellardan foydalanib kelingan. Simulyatorlar o‘quv jarayonining qariyib barcha jabhalarida: boshlang‘ich ta`limdan boshlab oliy o‘quv yurtlarigacha, oddiy til o‘rganishdan to ishlab chiqarish sohalarigacha qo‘llanilishi mumkin. Keyingi vaqtlarda hattoki tibbiyot sohasida ham simulyatorlardan foydalanilmoqda. Zamonaviy axborot texnologiyalari ta`lim sohasida yangi vosita va usullarni yaratish imkonini beradi. Bu masalani hal qilishda kompyuterda laboratoriya ishlarini yaratish eng muhim va murakkab hisoblanadi.
Endilikda virtual o‘lchov asboblari yordamida yaratilgan kompyuterdagi о‘lchov asboblaridan foydalanish talab etilmoqda. О‘quv laboratoriyasidagi virtual asbob (VA) - qo‘shimcha maxsus dasturiy ta`minot va turli o‘lchov modullari, masalan, ko‘p funktsional kirish - chiqish platasi bilan ta`minlangan kompyuterdir. VA o‘lchanayotgan axborotni yig‘ish, qayta ishlash va aks ettirishni avtomatlashtirish imkonini beradi, foydalanuvchi uchun qulay interfeysga ega, uning dasturiy va apparat vositalari esa an`anaviy o‘lchov vositalariga xos bo‘lgan vazifalami amalga oshirish imkonini beradi, natijalarni monitor ekranida foydalanuvchiga qulay shaklda aks ettiradi.
VA dasturiy ta`minoti ham Visual C++, Visual Basic va boshqalar kabi standart vositalar hamda maxsus dasturlar yordamida tuzilishi mumkin. Hozirgi kunda maxsus dasturiy ta`minot sifatida National Instruments kompaniyasining Multisim amaliy dasturiy paketi eng mos va qulay hisoblanadi.
O‘lchov jarayonlarini avtomatlashtirish bo‘yicha yaratilayotgan zamonaviy apparat vositalarining deyarli barchasi Multisim platformasi bilan mos keladi. Mazkur muhitda ilovalar yaratish vizual vositalar yordamida amalga oshiriladi va dasturlash bo‘yicha maxsus bilimga ega bo‘lish talab qilinmaydi.
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative - Mahsulotlari quritish uchun energiya tejamkor qurilma va texnologiya

|
Mahsulotlari quritish uchun energiya tejamkor qurilma va texnologiyaBog'liq 132 Kushimov Baxtiyor Alishovich 869-879Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 9
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
872
w
www.oriens.uz
October
2021
bo‘yicha tadqiqotlar va ilmiy-texnik echimlarni kuchaytirish zarur va dolzarbdir [4,
5,6,7,11,12].
Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari va turli xil meva va sabzavotlarni qayta ishlash
sanoatida quritishning hozirgi ishlatilayotgan usullari oxirgi mahsulot sifatini
oshiradigan, qayta ishlash vaqtini qisqartiradigan va suvsizlangan material sifatini
yaxshilaydigan yangi qayta ishlash texnologiyalaridan foydalanishni talab qiladi.
Mahsulotlarni quritish uchun termal maydon, suyuq fazali issiqlik tashuvchisi
bo‘lgan vakumli quritish moslamasi va quritish jarayonlarida issiqlikni saqlavchi
akkumulytor bilan jixozlangan yangi texnologiyalarni qo‘llash shubhasiz, mahsulot
ishlab chiqarish texnologik jarayonlarida samarador hisoblanadi. [13,14,15].
Quritish qurilmalarining yana bir muhim talabi - biologik faol moddalarni t-55
0
C haroratda saqlash. Ma‘lumki, o‘tin, gaz, quyosh nuridan foydalanib quritish
vaqtida issiqlik tashuvchisi haddan tashqari qizib ketadi, shuning uchun bioaktiv
moddalarning yomonlashuviga sharoit bo‘ladi. Parafinli issiqlik almashtirgichning
ko‘rinishi qattiq holatdan suyuq holatga o‘tishi tufayli ortiqcha issiqlik energiyasini
olib tashlashga imkon beradi. 1 tonna parafin fazaga o‘tishning energiyasini 48 kVt
soatga saqlashga qodir; elektr narxiga kelsak, bu 1000 so‘m tashkil etadi, bu esa
mahsulotlardan 40 litr distillangan suv olish imkonini beradi [4,5,6,7,8,9,11,12].
Issiqlik akkumulyatori O‘rta Osiyoning qishloq xo‘jaligida, sanoatimizda,
issiqxonalarni isitishda va uylarni isitish sistemasida juda muhim. Agar yuqori
haroratli nurlanishga ruxsat berilsa, keresin ham ishlatilishi mumkin. Uning erish
nuqtasi parafinnikidan yuqori, tarkibiga qarab 35-88
0
C: "75" yoki "85" navlari.
Parafin yordamida issiqlik saqlash uchun, keresin mumining qayta ishlanmagan
navlaridan foydalanganda eng katta iqtisodiy foyda olinadi.
Qurilmaga berilgan issiqlik miqdorini paraffin bilan to‘ldirilgan va germetik
berk issiqlik akkumulyatori o‘zida saqlaydi. Quvvat manbaidan uzib, issiqlik uzatish
siklini davom ettirilsa, talab etilgan energiyani ajratib beradi.(1-rasm).
|
| |
Mahsulotlari quritish uchun energiya tejamkor qurilma va texnologiya - bet 8

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 9
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
878
w
www.oriens.uz
October
2021
XULOSA
1. Quritish qurilmalarini ishlab chiqish va ishlab chiqarishga joriy etish yig‘im-
terimdan keying ishlov berish va qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, meva va
sabzavotlarni quruq holda eksport qilish jarayonlarini yanada yuqori ko‘rsatgichga
olib
chiqish imkonini beradi, bu esa o‘z navbatida qishloq xo‘jaligi va sanoatimiz
rivojlanishiga katta hissa qo‘shadi.
2. Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, meva va sabzavotlarini
quritish qurilmasida
issiqlik akkumulyatoridan foydalangan holda quritish texnologiyasi va
konstruksiyasi ishlab chiqildi. Issiqlik akkumulyatori nafaqat quritish qurilmasida
balki,
issiqxonalarda, sanoatda, uylarni isitish sistemasida va boshqa ishlab
chiqarishlarda ishlatish mumkin.
3.
Issiqlik akkumulyatori, suyuq issiqlik tashuvchisi va issiqlik energiyasi
saqlanadigan vakumli quritish qurilmasini ishlab chiqish uchun texnik shartlar, loyiha
hujjatlari, shuningdek uning sxemasi tuzildi va tasdiqlandi. Issiqlik akkumulyatori,
suyuq issiqlik tashuvchisi va issiqlik saqlanadigan vakumli
quritish qurilmasining
yangi takomillashtirilgan konstruksiysi ishlab chiqildi. Bu konstruksiysi qishloq
xo‘jaligi mahsulotlari, meva va sabzavotlarni quritishning
energiya samaradorligini
25-30% ga oshiradi.
REFERENCES
1. Kashin N.A. O‘simlik mahsulotlarini infraqizil nurlanish bilan quritish // Qishloq
xo‘jaligi ulgurji savdosi. Yangi texnologiyalar. 2000. No 11. S. 17-20.
2. Рахматов О. Совершенствование технологии и технических средств сушки и
очистки ягод винограда. Автореф. доктор. (DSc) дисс. Ташкент, 2019. 63 с.
3. Сафаров Ж.Э. Разработка технологий для переработки клубней топинамбура
и плодов шиповника с сохранением биологически активных веществ. Автореф.
доктор. (DSc) дисс. Ташкент, 2016. 94 с.
4. Кушимов Б.А. Развитие теоретических основ разработки энергосберегающей
технологии и конструкций для сушки семян пустынных кормовых растений.
Доктор. дисс. на соискание учен. степени док. тех. наук. – Ташкент. 2019. – 207
с.
5. Кушимов Б.А., Каримов К.А., Ахмедов А.Х. К аналитическому описанию
сушки под действием теплового облучения для нестационарных и
стационарных задач. // «Вестник ТГТУ», Ташкент, 2018. №1, С. 86 – 92.
Ishni bajarish tartibi - 4 amaliy mashg‘ulot mavzu: udp protokoli asosida ishlovchi ilovalarni yaratish Ishning maqsadi

Ishni bajarish tartibi:
1-qadam
. Ish NetBeans IDE ishlab chiqarish
muhitini yuklash bilan
boshlanadi.
2-qadam
. “Файл” menyusidan “Открыть проект” bo‘limi tanlanganda paydo
bo‘lgan darchadan “Talabaning_Ismi” loyihasini tanlab “Открытие проекта”
tugmasi bosiladi.
4.1-rasm. NetBeans IDE muhiti asosiy darchasi
3-qadam
. Ochilgan “Talabaning_Ismi” loyihasi ustiga sichqonchaning o‘ng
tumasi bir marta bosiladi, paydo bo‘lgan kontekst menyudan “Новый” → “Класс
Java” tanlanadi.
4.2-rasm. NetBeans IDE muhiti yangi klass yaratish
4-qadam
. “New Класс Java” darchasining «Имя класса»
maydoniga
“UDPClient”, «Пакет» maydoniga “udp” kiritilib «Готово» tugmasi bosiladi.
4.3-rasm. NetBeans IDE muhiti “New Класс Java” darchasi
5-qadam
. Yaratilgan udp paketi ichidagi UDPClient.java fayliga UDP kliyent
Java kodi kiritiladi.
4.4-rasm. NetBeans IDE muhiti UDPClient.java
fayli
6-qadam. UDPClient.java fayli yaratilgan kabi UDPServer.java
fayli
yaratiladi.
4.5-rasm. NetBeans IDE muhiti UDPServer.java fayli
Rasm-11.2 - Ma’ruza-11. Shadow Copies va Windows Server Backup olish usullari. Z axira

media katalogi buzilgan bo'lsa yoki bir nechta lentalarda zaxirangiz bo'lsa
va katalogni o'z ichiga olgan lenta bo'lmasa, siz ushbu parametrdan
foydalana olmaysiz. Buning o'rniga, dastur noldan
diskda katalog yaratish
uchun zaxira muhitini skanerlaydi.
Zaxiralash tugallangandan so'ng ma'lumotlarni tekshiring.Agar ushbu
parametr tanlansa, zaxiralash tugallangandan so'ng
maqsadli media va
qattiq disk o'rtasida tekshirish jarayoni boshlanadi. Biroq, bu jarayon aslida
zaxira dasturi maqsadli muhitda faylni o'qiy olishini tekshirish bilan
bog'liq. Bu ko'chirilgan faylning asl faylga mos kelishini ta'minlaydigan
faylma-fayl taqqoslashdan ancha farq qiladi. To'g'ri, agar zahiraviy dastur
faylni o'qiy olmasa, bu ko'pincha media yoki hatto media turi bilan bog'liq
muammolar mavjudligini ko'rsatadi. Bu muhim tekshirish bo'lsa-da, yanada
ishonchli sinov kichik zaxira nusxasini
yaratish va ushbu nusxadan
tiklashdir, shundan so'ng diskdagi barcha fayllar qayta tiklashdan oldingi
kabi bir xil ekanligini tekshirishingiz kerak.
Alohida boshqariladigan zaxira media

Alohida boshqariladigan zaxira media Maqsadli media Windows Server 2003 tizimiga kiritilgan RSM ( Removable Storage Manager) xizmati tomonidan boshqariladi. Bu xizmat olinadigan media
kutubxonalarini yaratadi va qulay foydalanish uchun hamma narsani tartibga
soladi.
Disk konfiguratsiyasi zaxiraga kiritilmagan Windows NT registrda ishlamay qolgan disk sozlamalari haqidagi
ma'lumotlarni saqladi. Shuning uchun, ro'yxatga olish kitobining zaxira nusxasi
bo'lsa, siz ushbu sozlamalarni tiklash imkoniyatiga ega bo'ldingiz. Biroq, Windows
2000 Serverdan boshlab, xatoga chidamli disk holati to'g'ridan-to'g'ri diskdagi
yashirin sektorlarda saqlanadi va zaxira nusxasini yaratib bo'lmaydi. Shuning
uchun, o'zgartirilgan disk konfiguratsiyalarining (jumladan, chiziqli to'plamlar, aks
ettirilgan disklar va ovoz balandligi to'plamlari) aniq qaydlarini saqlang, chunki
tiklash jarayonini boshlashdan oldin ushbu sozlamalarni qayta sozlashingiz kerak
bo'ladi.
Zaxiralash ruxsati bilan bog'liq muammolar Kompyuterdagi barcha papkalar va fayllarning zaxira nusxasini yaratish uchun
siz Administrators guruhi yoki Backup Operators guruhining a'zosi bo'lishingiz
kerak. Agar siz ushbu guruhlarning birortasiga a'zo bo'lmasangiz, faqat quyidagi
mezonlarga javob beradigan fayl va papkalarni zaxiralashingiz mumkin.
Siz zaxira nusxasini yaratadigan fayl va papkalarning egasisiz.
Zaxira nusxasini yaratmoqchi bo'lgan fayl va papkalar uchun quyidagi
ruxsat darajalaridan kamida bittasiga egasiz.
O'qish va bajarish (o'qish va bajarish).
O'zgartirish (o'zgartirish).
To'liq nazorat (to'liq kirish).
Disk kvotalari va zaxira fayllari Agar siz disk kvotasi bilan cheklangan bo'lsangiz va siz qattiq diskda zaxira
nusxasini yaratayotgan bo'lsangiz, disk kvotasi zaxira faylni saqlash
qobiliyatingizni cheklamasligiga ishonch hosil qilishingiz kerak. Disk kvotasi
chegaralari mavjudligini tekshirish uchun ma'lumotlarni saqlamoqchi bo'lgan
diskni o'ng tugmasini bosing, "Xususiyatlar" ni tanlang va keyin " Kvota " yorlig'ini bosing .
Oriental Renaissance: Innovative - Mahsulotlari quritish uchun energiya tejamkor qurilma va texnologiya

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 9
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
870
w
www.oriens.uz
October
2021
АННОТАЦИЯ
В статье описаны рекомендуемые режимы сушки и выбор наиболее
эффективных
режимов
для
сушильных
агрегатов.
Представлен
дополнительный метод теплового излучения для вакуумной камеры с
использованием фазового сдвига теплоносителя. Показаны технология
процесса накопления энергии, структура устройства и схема процесса
использования накопленной в устройстве энергии. На основе аналитического
обзора научных и прикладных исследований, исследований по сушке различных
сельскохозяйственных продуктов, фруктов и овощей, других продуктов в
мировой практике, результатов теоретических исследований, предложений по
разработке
конкретных
конструкций
механизмов,
используемых
в
технологических машинах.
Ключевые слова: сушка, сельскохозяйственная продукция, фрукты и
овощи, накопление энергии, парафин, сушильная камера, накопление тепла,
тепловая энергия, теплоноситель, испарение.
KIRISH
Dunyo miqyosida qishloq xo‘jaligining dolzarb vazifalaridan biri meva va
sabzavotlarning quritilgan mahsulotlarini, shu jumladan qishloq xo‘jaligi
mahsulotlari, meva va sabzavotlarini yetishtirib chiqarishdir. Qishloq xo‘jaligi
mashinasozligida ishlab chiqarish jarayonlarini mexanizatsiyalashtirish natijasida
energiya va resurslarni tejaydigan quritish mashinalari, apparatlari, agregatlari,
qurilmalari samaradorligini oshirish hamda ularning iqtisodiy samaradorligi va
resurslarini baholashning ilmiy-uslubiy asoslarini ishlab chiqish muammolari dolzarb
masalalar hisoblanadi. Shu bilan birga, asosiy vazifalardan biri iqtisodiyotning
energiya zichligi va resurslar sarfini kamaytirish, ishlab chiqarishga energiya
tejaydigan texnologiyalarni keng joriy etish, mehnat unumdorligini oshirish va h.k.
Bu qoidalarni amalga oshirish, jumladan, zamonaviy samarali texnologiyalar va
qurilmalarni ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish, shuningdek, yoqilg‘i -energetika
resurslaridan foydalanishning o‘ziga xos indekslarini pasaytirish eng muhim
vazifalardan biri hisoblanadi.
Oriental Renaissance: Innovative - Mahsulotlari quritish uchun energiya tejamkor qurilma va texnologiya

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 9
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
877
w
www.oriens.uz
October
2021
va sabzavotlarni quritadi va issiqlik tashigich suyuq holatdan qattiq holatga o‘tadi. Bu
jarayonda 40-60
0
C haroratda qurilma FIK eng yuqori darajaga yetadi. Issiqlik 4 soat
ichida berilib, isitish tizimi yana ishga tushib, 1 soat ishlaydi va jarayon siklik davom
etadi.
3-rasm. Issiqlik akkumlyatorli va suyuq issiqlik tashigichli vakumli quritish
qurilmasi.
Issiqlik akkumulyatorli vakumli quritish qurilmasida qishloq xo‘jaligi
mahsulotlari, meva-sabzavotlarini quritish issiqlik nurlarining
tekis taqsimlanishi
quritish jarayoni vaqtini kamaytirib jarayonning sifatini oshiradi.
Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, meva va sabzavotlarini
quritish jarayonini
mexanizatsiyalash yo‘nalishida issiqlik akkumulyatorli vakumli quritgich yordamida
qayta ishlash texnologiyasini ishlab chiqish bo‘yicha izlanishlar olib borilmoqdi.
Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, meva va sabzavotlarini
quritish qurilmasi uchun
foydali modelga (“Quritish qurilmasi” №FAP 2021 0079) O‘zbekiston Respublikasi
intellektual mulk agentligiga talabnoma topshirilgan [9].
Mavzuni o`zlashtirish uchun savollar

|
Mavzuni o`zlashtirish uchun savollar
|
bet | 36/41 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 424,18 Kb. | | #143768 |
Bog'liq Kompyuter viruslari va antivirus dasturlari haqida ma\'lumot rejaMavzuni o`zlashtirish uchun savollar:
Noosfera nima? Uning necha xil tashkil etuvchilari bor?
Axborot xossalari?
Ma`lumot va axborot orasidagi farq?
Analogik va raqamli axborotlar farqinin misollarda tushintirib bering?
Xisoblash texnikasi qanday axborotlar bilan ishlaydi?
Axborot sifat ko`rsatkichlari
Mavzu: 2. AXBOROTLASHGAN JAMIYAT XAQIDA TUSHUNCHA.
REJA:
Axboriy jarayonlar
Xisoblash texnikasi
Axborotlashgab jamiyat
Tayanch iboralar:
Xisoblash texnikasi Axborotlashgan jamiyat
Axborot texnologiyalari
Informatika dеganda xar bir odam suz kandaydir axborot, ushbu axborot biror narsa, xodisa yoki jarayonga tеgishli ekanligi, uning xususiyatlari va boshkalar xaqida borishligini xayoliga kеltiradi. Lеkin bu axborot kanday olingan? U kaеrda va kanday saklanadi? Unga kanday yul topish mumkin? — dеgan savollarning paydo bulishi urinli. Ushbu savollarga javob jamiyatning uzgarishiga, uning fan-tеxnika soxasidagi tarakkiyotiga karab uzgarib turadi.
Informatika atamasi lotincha informatic so’zidan kеlib chiqkan bulib, tushuntirish, xabar kilish, bayon etish ma'nosini anglatadi. Ingliz tilida bu atamaga Computer science (kompyutеr tеxnikasi xaqidagi fan) sinonimi mos kеladi.
Informatika kompyutеr tеxnikasining rivojlanishi tufayli yuzaga kеldi, unga asoslanadi, usiz mavjud bula olmaydi va uz navbatida uning rivojiga, yangilanishiga uz xissasini kushadi.
Xullas, informatika xisoblash tеxnikasini yaratish va qo’llash, axborot va unga ishlov bеrish tеxnologiyalari bilan bog’lik bulgan barcha narsalarni uz ichiga oladi. Informatikaning asosiy rеsursi — axborotdir.
Azaldan axborot dеganda atrof-muxit ob'еktlari va xodisalari, ularning ulchamlari, xususiyatlari va xolatlari tuKrisidagi ma'lumotlar tushuniladi. Kеng ma'noda axborot — insonlar urtasida ma'lumotlar ayirboshlash, odamlar va sun'iy qurilmalar urtasida signallar ayirboshlashni ifoda etadigan tushunchadir.
Informatika fani axborotga xodisalar yoki ob'еktlar tuKrisidagi tasavvurlarimizni uzgartiruvchi, uzaro bog’lik ma'lumotlar, kursatkichlar, nеgizlar va tushunchalar sifatida karaydi. Shuning uchun informatikaga quyidagicha ta'rif bеrish mumkin.
|
| |
Savol va topshiriqlar - Kompyuter viruslari va antivirus dasturlari haqida ma'lumot reja: Kompyuter viruslari. Kompyuter...

|
Kompyuter viruslari va antivirus dasturlari haqida ma'lumot reja: Kompyuter viruslari. Kompyuter viruslarini sinflarga ajratish Fayl viruslarini sinflarga ajratish
|
bet | 17/41 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 424,18 Kb. | | #143768 |
Bog'liq Kompyuter viruslari va antivirus dasturlari haqida ma\'lumot rejaSavol va topshiriqlar
1. Kompyutеrning arxitеkturasi dеganda nimani tushunasiz?
2. EXMlarning avlodlari xaqida gapirib bеring.
3. Kompyutеrning asosiy qurilmalari va ularning vazifalarini aytib bеring.
4. Markaziy protsеssorning vazifasi nimalardan iborat?
5. Opеrativ xotira kanday vazifani bajaradi?
6. Monitorlar kanday xolatlarda ishlashi mumkin?
7. Kompyutеrga axborotni kiritishga muljallangan kanday qurilmalarni bilasiz?
8. Diskli jamlagichlar nima uchun ishlatiladi?
9. Diskli jamlagichlarning kanday turlari bor?
EXMlarning rivojlanish bosqichlari va ular to`g`risida ma`lumot.
Elеktron hisoblash mashinalarini avlodlarga ajratishda ikki xil nuqtai nazar mavjud. Birinchisi, shartli ravishda fiziklarning nuqtai nazari bo`lib, unda EHMning qanday fizik elеmеntlardan tashkil topganligi e`tiborga olinadi. Ikkinchisi, bu ham shartli ravishda matеmatiklarning nuqtai nazari bo`lib, unda EHMning imkoniyatlari, matеmatik ta`minotning rivojlanishi nazarda tutiladi.
Mana shu ikki nuqtai nazardan elеktron hisoblash mashinalarini avlodlarga ajratamiz. SHuni ta`kidlash lozimki, EHM avlodlari orasida qat`iy chеgara yo`q. Masalan, bir EHM fizik nuqtai nazardan ikkinchi avlodga tеgishli bo`lsa, matеmatik nuqtai nazardan uchinchi avlodga tеgishli bo`lishi mumkin. Bunga BESM-6 mashinasi misol bo`la oladi.
EHMning taraqqiyotida birinchi yo`nalish (fizik nuqtai nazar) bo`yicha qilingan asosiy ishlar uning hajmini kichraytirishga, tеzligi va xotira hajmini oshirishga, EHM bilan inson orasidagi muloqotni osonlashtirishga qaratilgan. Ikkinchi yo`nalishda (matеmatik nuqtai nazardan) qilingan ishlarni ikkiga ajratish mumkin. Bulardan birinchisi, dasturlash jarayonini avtomatlashtirishga qaratilgan bo`lib, unda mashina tilidan (ikkilik tildan) avtokod, yoki assеmblеr tillariga, avtokoddan algoritmik yoki dasturlash tillariga, bulardan univеrsal va muammoga mo`ljallangan tillarga o`tiladi. Bu sohadagi ikkinchi yo`nalish, dasturning EHMdan o`tish jarayonini avtomatlashtirishga qaratilgan bo`lib, natijada opеrasion sistеmalar (OS) vujudga kеldi. Bular bilan kеyingi ma`ruzalarda to`liqroq tanishib o`tamiz.
Ayrim mualliflarning fikricha hozirgi kunda EHMning oltita avlodi mavjud.
Ammo hozirgi kunda EHMning to`rtta avlodini uchratish mumkin. Oxirgi ma`lumotlarga qaraganda bir guruh yapon olimlari 5-avlod mashinasini yaratishgan bo`lib, yozishlaricha u barcha matеmatik masalalarni yechish imkoniga ega ekan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Kompyuter viruslari va antivirus dasturlari haqida ma'lumot reja: Kompyuter viruslari. Kompyuter viruslarini sinflarga ajratish Fayl viruslarini sinflarga ajratish
|
Mavzuni o`zlashtirish uchun savollar

|
Mavzuni o`zlashtirish uchun savollar
|
bet | 10/41 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 424,18 Kb. | | #143768 |
Bog'liq Kompyuter viruslari va antivirus dasturlari haqida ma\'lumot rejaMavzuni o`zlashtirish uchun savollar:
Informatika fanining xozirgi kundagi axamiyati?
O`tilgan mavzuni o`qib kelish
Mavzu: 3. AXBORIY JARAYONLAR VA INFORMATIKA FANI.
AXBOROTLASHGAN JAMIYAT XAQIDA TUSHUNCHA.
REJA:
Axboriy jarayonlar
Xisoblash texnikasi
Axborotlashgab jamiyat
Tayanch iboralar:
Xisoblash texnikasi Axborotlashgan jamiyat
Axborot texnologiyalari
Informatika dеganda xar bir odam suz kandaydir axborot, ushbu axborot biror narsa, xodisa yoki jarayonga tеgishli ekanligi, uning xususiyatlari va boshkalar xaqida borishligini xayoliga kеltiradi. Lеkin bu axborot kanday olingan? U kaеrda va kanday saklanadi? Unga kanday yul topish mumkin? — dеgan savollarning paydo bulishi urinli. Ushbu savollarga javob jamiyatning uzgarishiga, uning fan-tеxnika soxasidagi tarakkiyotiga karab uzgarib turadi.
Informatika atamasi lotincha informatic so’zidan kеlib chiqkan bulib, tushuntirish, xabar kilish, bayon etish ma'nosini anglatadi. Ingliz tilida bu atamaga Computer science (kompyutеr tеxnikasi xaqidagi fan) sinonimi mos kеladi.
Informatika kompyutеr tеxnikasining rivojlanishi tufayli yuzaga kеldi, unga asoslanadi, usiz mavjud bula olmaydi va uz navbatida uning rivojiga, yangilanishiga uz xissasini kushadi.
Xullas, informatika xisoblash tеxnikasini yaratish va qo’llash, axborot va unga ishlov bеrish tеxnologiyalari bilan bog’lik bulgan barcha narsalarni uz ichiga o ladi. Informatikaning asosiy rеsursi — axborotdir.
Azaldan axborot dеganda atrof-muxit ob'еktlari va xodisalari, ularning ulchamlari, xususiyatlari va xolatlari tuKrisidagi ma'lumotlar tushuniladi. Kеng ma'noda axborot — insonlar urtasida ma'lumotlar ayirboshlash, odamlar va sun'iy qurilmalar urtasida signallar ayirboshlashni ifoda etadigan tushunchadir.
Informatika fani axborotga xodisalar yoki ob'еktlar tuKrisidagi tasavvurlarimizni uzgartiruvchi, uzaro bog’lik ma'lumotlar, kursatkichlar, nеgizlar va tushunchalar sifatida karaydi. Shuning uchun informatikaga quyidagicha ta'rif bеrish mumkin.
|
| |
Mavzuni o`zlashtirish uchun savollar

|
Mavzuni o`zlashtirish uchun savollar
|
bet | 13/41 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 424,18 Kb. | | #143768 |
Bog'liq Kompyuter viruslari va antivirus dasturlari haqida ma\'lumot rejaMavzuni o`zlashtirish uchun savollar:
1. Rеspublikamizda ilk bor qaysi rusumli EXM qayеrda o`rnatilgan?
2 . Rеspublikamizda kibеrnеtika va informatika fanlarining rivojiga katta xissa qo`shgan olimlardan kimlarni bilasiz?
3. O’zbеkiston Rеspublikasining Axborotlashtirish xaqidagi kqnuni qachon qabul qilingan?
4. O’zbеkiston Rеspublikasining Axborotlashtirish kontsеptsiyasi xaqida nimalarni bilasiz?
5. Informatika va axborot tеxnologiyalarining kеlajagini qanday tasavvur kilasiz?
Mavzu: 5. AXBOROT TIZIMLARI VA ULARNING TURLARI
REJA:
Tizim nima?
Axborot tizimlari turlari?
Axborot tizimlarini avtomatlashtirish?
Tayanch iboralar:
Tizim(sistema) Avtomatlashtirish
Tеxnologik jarayonlarni
Axborot tizimi tushunchasini kiritishdan oldin tizim (sistеma) dеganda nimani tushunishimizni aniklab olaylik. Tizim (sistеma) dеganda, yagona maksad yulida bir vaktning uzida xam yaxlit, xam uzaro bog’langan tarzda faoliyat kursatuvchi elеmеntlar (ob'еktlar) majmuasi tushuniladi. Dеmak, xar kanday tizim biror-bir anik maksad yulida xizmat kiladi. Masalan, sizga ma'lum bulgan shaxar tеlеfon tarmoklari tizimi, insondagi yurak kon-tomir tizimi, asab tizimi va boshkalar sun'iy yaratilgan va tabiiy tizimlarga misol bula oladi. Ularning xar biri tizimga quyiladigan barcha shartlarga javob bеradi, ya'ni, xar biri uziga xos yagona maksad yulida faoliyat kursatadi va tizimni tashkil etuvchi elеmеntlardan iborat.
Quyidagi jadvalda elеmеntlari va asosiy maksadi kursatilgan xolda tizimlarga yana bir nеchta misollar kеltirilgan.
Informatikada «tizim» tushunchasi kuprok tеxnik vositalar, asosan, kompyutеrlar va murakkab ob'еktlarni boshkarishga nisbatan ishlatiladi. «Tizim» tushunchasiga «axborot» so’zining kushilishi uning bеlgilangan funktsiyasini va yaratilish maksadini anik aks ettiradi.
|
| |
Mavzuni o`zlashtirish uchun savollar

|
Mavzuni o`zlashtirish uchun savollar
|
bet | 38/41 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 424,18 Kb. | | #143768 |
Bog'liq Kompyuter viruslari va antivirus dasturlari haqida ma\'lumot rejaMavzuni o`zlashtirish uchun savollar:
Insoniyat tarixida sanoat soxasida kanday kеskin uzgarishlar ruy bеrgan?
Axborot soxasida kеskin uzgarishlar nеcha marta ruy bеrgan? Bu uzgarishlarni tavsiflab bеring.
Axborotlashtirish dеganda nimani tushunasiz?
Axborotlashgan jamiyat ta'rifini kеltiring.
Informatika nimani urganadi?
Kanday jarayonlar axboriy jarayonlar dеyiladi?
Axboriy jarayonlarga misollar toping va ularni tushuntirib bеring.
Jadvallar bilan ishlash
Matn tarkibiga jadval qo'shish uchun menyuda «Taблитца-дабавит тaблицa» komandasini berish yoki «Стандарт» instrumentlar panelida '—' tugmasini bosish kerak. Jadval bo'ylab harakatlanish uchun odatdagi klavishlar yoki usullardan tashqari yana Tab va Shift+Tab klavishlar kombinatsiyasidan foydalanish mumkin.
Aksariyat hollarda ustunlarning kengligini o'zgartirish lozim bo'ladi. Bunday hollarda sichqon kursorini jadvalnmg to'r chizig'i ustiga olib kelish va kursorni ikki tomonga yo'nalgan strelka ko'rinishini olishiga erishish lozim. Kursor ikki tomonga yo'nalgan strelka shaklini olgan paytda sichqon tugmasini bosib turib, to'r chiziqlarini harakatlantirish mumkin. (To'r chizig'i ko'chirilayotganda jadvalning birorta katagi ham ajratilgan bo'lmasligi kerak, aks holda faqat ajratilgan katakning to'r chizig'i ko'chadi).
Jadval oxiriga yangi satr qo'shish uchun oxirgi katakda Tab klavishini bosish kerak.
Jadval o'rtasiga yangi satr qo'shish uchun menyuda « Taблитца-дабавит тaблицa Cтрoки ниже Cтрoки выше » komandasini berish kerak. Keraksiz satrlarni o'chirish uchun kursorni o'chiriladigan satrning biror katagiga o'rnatish, menyuda «Таблица удалить строки» komandasini berish kerak.
Yuqorida aytilganlardan tashqari jadvaldagi matn fragmentini ajratish, buferga ko'chirish, nusxa ko'chirish, yo'qotish, formatlash mumkin. Jadvalning har bir katagidagi matn o'zini alohida abzats sifatida tutadi.
Jadvalga yangi ustun qo'shish yoki kerak bo'lmagan ustunni o'chirish satrlarga o'xshash bajariladi.
Ba'zi hollarda satrdagi yoki ustundagi ikki yoki ko'proq yonma-yon kataklarni birlashtirishga to'g'ri kelishi mumkin. Bunday hollarda bu kataklarni ajratish va menyuda «Таблитца обидинят ячейки )) komandasini berish kerak. Aksincha biror katakni bo'lish uchun menyuda «Таблитца разбит ячейку» komandasini tanlash va mos muloqot panelida bo'linish tartibini (satr va ustunlar sonini) ko'rsatish kerak.
Jadvalda hisoblash ishlarni bajarish uchun menyuda «Tablitsa-Formula» komandasini berish va zarur formulani yozish kerak.
'' Formulalar ro'yxatini ko'rish uchun «yordam oynasi» ning «MacTep OTB6TOB» sahifasida «Выполнений вичеслений» jumlasini kiritish va «Найти» tugmasini bosish lozim.
Hisoblashda ishlatiladigan sonlar diapazonini ko'rsatish uchun quyidagi so'zlardan foydalanish mumkin: Above - yuqoridagi Left- chapdagi Right - o'ngdagi Funktsiyalar: Sum - yig'indi Average - o'rta arifmetik Max - maksimal qiymat Min- minimal qiymat
|
| |
- rasm. 7 segmentli displey

|
- rasm. 7 segmentli displey
|
bet | 2/4 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 326,9 Kb. | | #135784 |
Bog'liq 4-mavzu1- rasm. 7 segmentli displey
An'anaviy lampalar va lampalardan yorug'lik chiqaradigan diodlar juda ko'p afzalliklarga ega, ularning asosiylari kichik o'lchamlari, uzoq umr ko'rishlari, turli xil ranglari, arzonligi va osonlikcha mavjud, shuningdek, boshqa har xil elektron komponentlar va raqamli sxemalar bilan aloqa qilish oson.
Ammo yorug'lik chiqaradigan diodlarning asosiy afzalligi shundaki, ularning o'lchamlari kichik bo'lganligi sababli, ularning bir nechtasi bitta kichik va ixcham paket ichida birlashtirilib, odatda 7 segmentli displey deb nomlanadi .
7-parcha ko'rsatish ko'rsatilganidek, shuningdek, «etti segment namoyish" deb yozilgan, bir to'rtburchaklar moda ajratish etti LED (shuning uning nomi) iborat. Etti LEDning har biri segment deb ataladi, chunki yoritilganida segment ko'rsatiladigan raqamli raqamning bir qismini (o'nlik va olti burchak) tashkil etadi. Ba'zan bitta paket ichida qo'shimcha 8-chi LED ishlatiladi, shuning uchun o'nlikdan kattaroq raqamlarni ko'rsatish uchun ikkita yoki undan ortiq 7 segmentli displeylar bir-biriga ulanganda, o'nlik nuqta ko'rsatkichi (DP) ko'rsatiladi.
Displeydagi ettita LEDning har biriga pozitsion segment berilgan, uning ulanish pimlaridan biri to'rtburchaklar plastmassa qadoqdan to'g'ridan-to'g'ri chiqarib tashlangan. Ushbu alohida LED pimlar har bir alohida LEDni ifodalovchi a dan g gacha yorliqlanadi . Boshqa LED pinlari bir-biriga ulangan va umumiy pin hosil qilish uchun simli ulangan.
Shunday qilib, LED segmentlarining tegishli pimlarini ma'lum bir tartibda oldinga surish bilan, ba'zi segmentlar yorug'lik bo'ladi, boshqalari esa qorong'i bo'lib, displeyda raqamning kerakli belgilar naqshini yaratishga imkon beradi. Bu, keyin bizga o'n ushr har bir raqam ko'rsatish uchun imkon beradi 0 orqali 9 Shu 7-segment displeyda.
Displeylarning umumiy pimi odatda 7 segmentli displeyning qaysi turini aniqlash uchun ishlatiladi. Har bir LED ikkita ulanish pimiga ega bo'lib, ulardan biri "Anod", ikkinchisi "Katod" deb nomlangan, shuning uchun ikkita LED 7-segmentli displey mavjud: Umumiy Katod (CC) va Umumiy Anod (CA).
Ikkala displeyning farqi, ularning nomidan ko'rinib turibdiki, umumiy katodda 7 segmentlarning barcha katodlari to'g'ridan-to'g'ri bir-biriga bog'langan va umumiy anodda 7 segmentlarning barcha anotlari bir-biriga bog'langan va quyidagicha yoritilgan.
1. Umumiy katod (CC) - Umumiy katod displeyida LED segmentlarining barcha katod ulanishlari "0" mantiqiga yoki erga birlashtiriladi. Alohida segmentlar "YO'Q" yoki mantiqiy "1" signalini oqimni cheklovchi qarshilik orqali individual Anod terminallarini (ag) yo'naltirish uchun yoritiladi.
|
| |
Ulanish - 7 segmentli led displeyi haqida

Ulanish
Ushbu tajribada 7-segmentli displeyning har bir AG pinini mos ravishda bitta 200 ohm oqim cheklovchi qarshilikka ulang va keyin 4-11 pinga ulang. GND GND ga ulanadi. Dasturlash orqali biz mos keladigan LED (lar) ni yoqish uchun pin4-11 ning bir yoki bir nechtasini Yuqori darajali qilib sozlashimiz mumkin.
7 segmentli displey va SunFounder Uno platasi orasidagi simlar:
7-segmentli displey
|
Arduino Uno
|
A
|
7
|
B
|
6
|
C
|
5
|
D.
|
11
|
E
|
10
|
F
|
8
|
G
|
9
|
DP
|
4
|
Kom
|
GND
|
ulanish diagrammasi
2- rasm. 7 segmentli displayni ulanish diagrammasi
Dasur kodi esa quydagicha bo’ladi
int a=7;
int b=6;
int c=5;
int d=11;
int e=10;
int f=8;
int g=9;
int dp=4;
// 1
void display1(void)
{
digitalWrite(b,HIGH);
digitalWrite(c,HIGH);
}
//
void display2(void)
{
digitalWrite(a,HIGH);
digitalWrite(b,HIGH);
digitalWrite(g,HIGH);
digitalWrite(e,HIGH);
digitalWrite(d,HIGH);
}
// 3
void display3(void)
{
digitalWrite(a,HIGH);
digitalWrite(b,HIGH);
digitalWrite(c,HIGH);
digitalWrite(d,HIGH);
digitalWrite(g,HIGH);
}
// 4
void display4(void)
{
digitalWrite(f,HIGH);
digitalWrite(b,HIGH);
digitalWrite(g,HIGH);
digitalWrite(c,HIGH);
}
// 5
void display5(void)
{
digitalWrite(a,HIGH);
digitalWrite(f,HIGH);
digitalWrite(g,HIGH);
digitalWrite(c,HIGH);
digitalWrite(d,HIGH);
}
// 6
void display6(void)
{
digitalWrite(a,HIGH);
digitalWrite(f,HIGH);
digitalWrite(g,HIGH);
digitalWrite(c,HIGH);
digitalWrite(d,HIGH);
digitalWrite(e,HIGH);
}
// 7
void display7(void)
{
digitalWrite(a,HIGH);
digitalWrite(b,HIGH);
digitalWrite(c,HIGH);
}
// 8
void display8(void)
{
digitalWrite(a,HIGH);
digitalWrite(b,HIGH);
digitalWrite(g,HIGH);
digitalWrite(c,HIGH);
digitalWrite(d,HIGH);
digitalWrite(e,HIGH);
digitalWrite(f,HIGH);
}
void clearDisplay(void)
{
digitalWrite(a,LOW);
digitalWrite(b,LOW);
digitalWrite(g,LOW);
digitalWrite(c,LOW);
digitalWrite(d,LOW);
digitalWrite(e,LOW);
digitalWrite(f,LOW);
}
void display9(void)
{
digitalWrite(a,HIGH);
digitalWrite(b,HIGH);
digitalWrite(g,HIGH);
digitalWrite(c,HIGH);
digitalWrite(d,HIGH);
digitalWrite(f,HIGH);
}
void display0(void)
{
digitalWrite(a,HIGH);
digitalWrite(b,HIGH);
digitalWrite(c,HIGH);
digitalWrite(d,HIGH);
digitalWrite(e,HIGH);
digitalWrite(f,HIGH);
}
void setup()
{
int i;
for(i=4;i<=11;i++)
pinMode(i,OUTPUT);
}
void loop()
{
while(1)
{ clearDisplay();
display0();
delay(2000);
clearDisplay();
display1();
delay(2000);
clearDisplay();
display2();
delay(2000);
clearDisplay();
display3();
delay(2000);
clearDisplay();
display4();
delay(2000);
clearDisplay();
display5();
delay(2000);
clearDisplay();
display6();
delay(2000);
clearDisplay();
display7();
delay(2000);
clearDisplay();
display8();
delay(2000);
clearDisplay();
display9();
delay(2000);
}
}
5. Nazorat savollari.
1. 7 segmentli displey nima uchun qo’llaniladi?
2. 7 segmentli displey qanday tuzilishga ega?
3. 7 segmentli displeyni qanday turlarini bilasiz?
4. 7 segmentli displeyni qayerlarda qo’llash mumkin?
5. 7 segmentli displeyga dastur qay tarzda yoziladi?
6. Led lampalari bilan 7 segmentli displeyni uxshashlik tomonlari bormi?
|
№77 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для 
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с

17
‘Mijoz – server’ arxitekturasi.
Markazlashgan arxitektura.
«Fayl-server» arxitekturasi.
Avtonom arxitektura
№79 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -2
MS Access da tablitsa (jadval) – ….
bu ma’lumotlarni yozuv (satr) lar va maydon (ustun)lar ko’rinishida saqlovchi ob’ekt.
asosan ma’lumotlarni chiqarish va kiritish uchun ishlatiladigan interfeys.
kerakli ma’lumotlarni bitta yoki bir nechta jadvaldan olish imkonini beradi.
ma’lumotlarni chop etish uchun mo’ljallangan ob’ekt.
№80 Manba Хомоненко А.Д, Цыганков В.М., Мальцев М.Г. Базы данных: Учебник для
высших учебных заведений. 6-е изд. доп., -СПб.: КОРОНА –Век, 2009. – 736 с
Qiyinlik darajasi -2
MS Access da forma (shakl) – ….
asosan ma’lumotlarni ekranga chiqarish va kiritish uchun ishlatiladigan interfeys.
bu ma’lumotlarni saqlovchi ob’ekt.
kerakli ma’lumotlarni jadvaldan olish imkonini beradi.
ma’lumotlarni chop etish uchun mo’ljallangan ob’ekt.