nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ахборотга санкциясиз кириш-

|
Ахборотга санкциясиз кириш-
|
bet | 17/21 | Sana | 02.03.2022 | Hajmi | 109,8 Kb. | | #133 |
Ахборотга санкциясиз кириш- киришга ҳуқуқий бўлмаган шахсни қонун бузарлик йўли билан конфиденциал ахборотга эга бўлишидир.
16-Mavzu: Axborot chiqib ketish texnik kanallarining tasnifi va tarkibi
Ma’lumot maydon yoki modda orqali uzatiladi. Bu yo akustik to‘lqin (tovush), yo elektromagnit nurlanish yo matn yozilgan bir varaq qog‘ozdir. Biroq, na uzatilgan energiya, na foydalanilgan modda o‘z-o‘zicha hech qanday qiymatga ega emas, ular faqat ma’lumot tashuvchi hisoblanadi, xolos.
Fizik tabiatiga ko‘ra quyidagilar ma’lumot tashuvchi vositalar hisoblanadi: yorug‘lik nuri; tovush to‘lqinlari; elektromagnit to‘lqinlar; material va moddalar.
Tabiatda ma’lumotlarni tashish uchun bulardan boshqalari mavjud emas. O‘z manfaatlariga qarab insonlar u yoki bu fizik maydondan foydalanib o‘zaro ma’lumot uzatishning biror tizimini yaratadilar. Bunday tizimlarni aloqa tizimi deb nomlash qabul qilingan. Ixtiyoriy aloqa tizimi (ma’lumot uzatish tizimi) ma’lumotlar manbai, uzatgich, ma’lumot uzatish kanali, qabul qilgich va qabul qilib oluvchi haqidagi ma’lumotdan tashkil topadi.Bu tizimlar kundalik hayotda biror maqsad uchun foydalaniladi va ma’lumot uzatishning rasmiy vositasi hisoblanadi. Uning faoliyati
ishonchlilikni, aniqlilikni va ma’lumot uzatish xavfsizligini ta’minlash maqsadida nazorat qilinadi. Bu esa raqobatchilarning tizimga ruxsatsiz kirishni oldini oladi. Biroq, ma’lum sharoitlar mavjudki, unda bir joydan boshqasiga ma’lumot uzatish tizimi obyekt va manbaning xohishiga bog‘liq bo‘lmaydi. Bunday hollarda, albatta, bunday kanal o‘zini ochiqcha namoyon qilmasligi kerak. Ma’lumotlar uzatish kanali singari bunday kanal ma’lumot chiqib ketish kanali deb ataladi. U ham signal manbai, uni tarqatuvchi fizik muhit va yovuz niyatli shaxslar (buzg‘unchilar) tomonidagi qabul qiluvchi qurilmalardan tashkil topadi. Quyidagi rasmda ma’lumot chiqib ketish kanalining tuzilishi keltirilgan. Ma’lumotlar chiqib ketish kanali deb konfedensial ma’lumotlar manbasidan yovuz niyatli shaxsgacha bo‘lgan fizik yo‘l tushuniladi. Bu yo‘l orqali ma’lumot chiqib ketishi yoki saqlanayotgan ma’lumotga ruxsatsiz kirish mumkin. Ma’lumotlar chiqib ketish kanalining vujudga kelishi (paydo bo‘lishi, o‘rnatish) uchun ma’lum fazoviy, energetik va vaqtdagi sharoit hamda yovuz niyatli shaxsda ularga mos ma’lumotlarni qabul qilish va qayd qilish vositalari mavjud bo‘lishi kerak. Fizik xususiyatlarini inobatga olgan holda ma’lumotlar chiqib ketish kanalining paydo bo‘lishini quyidagi guruhlarga ajratish mumkin:
– vizual-optik;
– akustik;
– elektromagnit (magnit va elektrik maydonni o‘z ichiga oladi);
– material-buyumli (qog‘oz, foto, magnitli tashuvchilar, turli ko‘rinishdagi qattiq, suyuq, gaz holatidagi sanoat chiqindilari).
Ma’lumot chiqish kanali Manba Signal manbasi Muhit Qabul qiluvchi Buzg‘unchilar
|
| |
TableLayout - oynasi jadval qatorini hosil qilish uchun qaysi elementdan foydalaniladi?

|
TableLayout - oynasi jadval qatorini hosil qilish uchun qaysi elementdan foydalaniladi?
|
bet | 6/6 | Sana | 25.07.2024 | Hajmi | 38,83 Kb. | | #268505 |
Bog'liq x mobil7777719. TableLayout - oynasi jadval qatorini hosil qilish uchun qaysi elementdan foydalaniladi?
TableRow
20. Android Studioda qilinayotgan mobil ilova loyihasida iOS katalogida qanday ma’lumotlar saqlanadi?
iOS ga oid kodlar
Android operatsion tizimining keng tarqalishining asosiy sababini belgilang?
Open source va tekin tarqatilishi.
2. TableLayout - oynasi jadval qatorini hosil qilish uchun qaysi elementdan foydalaniladi?
TableRow
3. Android Studioda kiritilgan matnni kursiv ko‘rinishiga o‘tkazish qaysi buyrug‘i to‘g‘ri kiritilgan qatorni belgilang?
android:text
4. APK formati qanday turdagi fayllarni saqlaydi?
Android dasturning build qilingan holati
6. Komponentaning tashqi chegarasida bo‘sh joy qoldirish uchun qaysi atributdan foydalaniladi?
margin
7. Android Studioda mantiqiy ma’lumotlar qaysi tip orqali e’lon qilinadi?
Boolean
8. Fon rangi qaysi atribut orqali o‘rnatiladi?
android:background="#E3254B"
Kotlin, Java
11. android:layout_marginTOP ning vazifasi?
bu atribut tartib elementining yuqori tashqi qismidan qoʻshimcha joy belgilashni taʼminlaydi;
12. Obyekt nom berish uchun qaysi atributga murojaat qilinadi?
text
13. Bir nechta platformalar uchun birdaniga dastur yozish imkoniga ega dasturlash tillari … dasturlash tillari deyiladi.
Krossplatformali
2003
Avgust 2013
16. Android Studioda dastur kodini kompilyatsiya qilib, to‘g‘ridan to‘g‘ri telefonga o‘rnatish mumkinmi?
Mumkin, USB interfeys va ba’zi sozlamalar bilan
17. Android Studioda mavjud faylni ochish uchun qaysi buyruqdan foydalaniladi?
Open (Ctrl + O)
18. Funksiya o‘zi chaqirilgan moduldan qabul qilib oladigan qiymatlar nima deb ataladi?
argument
20. iOS uchun yozilgan kodni qanday qurilmada build qilish mumkin?
Faqatgina MacOS o‘rnatilgan qurilmada
|
| |
iOS uchun yozilgan kodni qanday qurilmada build qilish mumkin?

|
iOS uchun yozilgan kodni qanday qurilmada build qilish mumkin?
|
bet | 4/6 | Sana | 25.07.2024 | Hajmi | 38,83 Kb. | | #268505 |
Bog'liq x mobil77777 iOS uchun yozilgan kodni qanday qurilmada build qilish mumkin?
Faqatgina MacOS o‘rnatilgan qurilmada
Komponentaning tashqi chegarasida bo‘sh joy qoldirish uchun qaysi atributdan foydalaniladi?
margin
2014
2003
Android Studioda qanday maxsulotlar yaratish mumkin?
Barcha javoblar to‘g‘ri
onStop()
MainActivity.java faylidagi "button" ga murojaat qilish uchun activity_main.xml dagi tugma uchun qanday funktsiya yozilgan?
android: id = "@ + id / button"
MainActivity.java faylidagi "TextView" ga matn kiritish uchun activity_main.xml dagi tugma uchun qanday funktsiya yozilgan?
android: text = "Tugma"
James Gosling
Dastlab Andriod OT versiyalari qanday nomlangan?
Shirinliklar nomlari bilan
Android Studioda kiritilgan matnni kursiv ko‘rinishiga o‘tkazish qaysi buyrug‘i to‘g‘ri kiritilgan qatorni belgilang?
android:text
Android Studioda qilinayotgan mobil ilova loyihasida iOS katalogida qanday ma’lumotlar saqlanadi?
iOS ga oid kodlar
Bir nechta platformalar uchun birdaniga dastur yozish imkoniga ega dasturlash tillari … dasturlash tillari deyiladi.
Krossplatformali
Android haqida to‘g‘ri ta’rif berilgan qatorni belgilang?
Barcha javoblar to‘g‘ri
Image (Imageview) komponentasi qay maqsadda ishlatiladi?
Rasmlarni joylashtirish uchun
Funksiya o‘zi chaqirilgan moduldan qabul qilib oladigan qiymatlar nima deb ataladi?
argument
Android Studioda brauzerlarni integratsiya qilish ketma-ketligi qanday?
File » Settings » Tools » Web Browsers
|
| |
-Mavzu: Antivirus dasturlarni o`rganish

|
-Mavzu: Antivirus dasturlarni o`rganish
|
bet | 12/21 | Sana | 02.03.2022 | Hajmi | 109,8 Kb. | | #133 |
10-Mavzu: Antivirus dasturlarni o`rganish
Kompyuter viruslaridan himoyalanish uchun ikki shartni bajarish: kompyuter gigiyena talablariga rioya etish, antivirus dasturlaridan foydalanish kerak.
Kompyuter gigiyena talablari.
Notanish kishilardan elektron pochta orqali kelgan fayllarni hech kachon ochmang. Tanish manzil bo`yicha xat kelgan taqdirda ham juda eqtiyot bo`ling - tanishlaringiz va hamkasblaringiz kompyuterlarida virus borligidan bexabar virus ulardan o`z nusxasini yuborayotgan bo`lishi mumkin.
Skanerli antivirusda hamma disketalar, kompakt-disklar va boshqa axborot tashuvchilarni, shuningdek Internet hamda boshqa tarmoqlardan olinadigan fayllarni har doim yaxshilab tekshiring.
Begona foydalanuvchilarni kompyuteringizga qo`yishda ehtiyot bo`ling.
Ma'lumotlaringizning saqlanish ishonchliligini oshirish uchun, vaqt-vaqti bilan axborot tashuvchilarda ma'lumotlarni zaxiraviy arxivlab turing.
Bugungi kunda antivirus xavfsizligini ta'minlashni 5 asosiy tarmoqqa ajratish mumkin.
Antivirus skanerlari. Skanerlarning ishlash tarzi hamma fayllar, yuklanuvchi sektorlar va xotirani virusning noyob dastur kodi bor-yo`sligini tekshirishga asoslangan.
Antivirus monitorlari. U skanerlarning bir ko`rinishi bo`lib, monitorlar har doim kompyuter xotirasida aniq vaqt ko`lamida fayllar, yuklanuvchi sektor va xotirani fonli tekshiradi.
O`zgarish taftishchilari. Bu turdagi antivirus dasturlarining vazifasi fayl va tizimli sektorlardan original tamra olishdan iborat. Bu tamralar ma'lumot omborida saqlanadi. Keyingi yuklanganda tekshiruvchi tamrani original bilan solishtiradi va foydalanuvchiga qodir bo`lgan o`zgarishlar qaqida xabar beradi.
Immunizatorlar. Antivirusli immunizator dasturlari ikki turga bo`linadi: zararlanganlik qaqida xabar beruvchi immunizatorlar va zararlanishni virusning biron turi bilan blokirovkalovchi immunizatorlar.
Birinchi turi, odatda, faylning oxiriga yozilib, faylning har bir yuklanishida uning o`zgargan-o`zgarmaganligini tekshiradi. Bunday immunizatorlar zararlangan faylda berkinib yotgan ko`rinmas viruslarni aniqlay olmaydi.
Ikkinchi turi esa tizimni virusning aniq bir turi bilan zararlanishdan qimoya qiladi. Buning uchun fayllarga shunday bir shakl beriladiki, virus ularni zararlangan deb hisoblashi kerak bo`ladi. Rezident virusdan qimoyalanish uchun esa kompyuter xotirasiga virus nusxasiga o`xshatma dastur kiritiladi. Virus yuklanib, unga tuknashganda tizim zararlanganligini paysaydi.
Albatta, fayllarni barcha viruslardan saqlash mumkin emas: ulardan xar birining zararlanganligini aniqlash usuli mavjud. Shuning uchun xam immunizatorlar keng tarqalmadi, hozirgi vaqtda ular deyarli qo`llanmaydi.
|
| |
-Mavzu: Konfidensial axborotlarni oshkor bo`lishini oldini olish

|
-Mavzu: Konfidensial axborotlarni oshkor bo`lishini oldini olish
|
bet | 16/21 | Sana | 02.03.2022 | Hajmi | 109,8 Kb. | | #133 |
15-Mavzu: Konfidensial axborotlarni oshkor bo`lishini oldini olish
-
Ахборот эгаси конфиденциал ахборотни сақлашга ҳеч қандай чора қўрмаганлиги сабабли рақиб ўзи қизиққан маълумотни енгил олиши мумкин.
-
Ахборот манбаси ахборот хавфсизлиги чораларини каттиқ сақлайди ва рақиб сақланаётган ахборотга кириши ёки уни олиши учун ахборотга санкциясиз киришнинг барча усулларини қўллайди.
-
Ахборот эгаси (манба) билмаган ҳолда техник каналлардан ахборотни беиҳтиёр чиқиб кетиши ва ундан рақиб ўзининг мақсадларида хеч қандай қийинчиликсиз осон фойдаланиши мумкин.
Конфиденциал ахборотга таҳдид деганда муҳофаза қилинаётган ахборот ресурсларидан маълумот олиш бўйича амалга оширилган ёки оширилиши мумкин бўлмаган ҳатти-харакатлар тушунилади.
Ахборот
хавфсизлигига
қилинадиган
таҳдидларнинг
таснифи
Келтирилган зарарнинг
Миқдори бўйича
Келтирилган зарарнинг
характери бўйича
Пайдо бўлиш
эҳтимоли бўйича
Пайдо бўлиш
сабаблари юўйича
Таъсирнинг характери
бўйича
Ахборот объектига
нисбатан
Катта зарар
Ўртача зарар
Қичиқ зарар
Эҳтимолик катта таҳдид
Эҳтимолик таҳдид
Эҳтимолик кам таҳдид
Табиий офат
Олдиндан мўлжалланган
Қилинган харажатлар
Моддий
Маънавий
Актив
Пассив
Ички
Ташқи
Конфиденциал ахборотга ноқонуний эга бўлишни қуйидаги амаллар ёрдамида бажариш мумкин
-
Маълумотни фош этилиши – ахборот билан иш юритиш жараёнида атайин ёки эҳтиёткорсизлик оқибатидан танишишга ҳуқуқи бўлмаган шахсларнинг конфиденциал маълумотларга кириш ёки у билан танишувига олиб келувчи харакат
-
Ахборотни беихтиёр чиқиб кетиши – конфиденциал ахборотни ташкилот ҳудудидан ёки ишонч билдирилган шахслар орасидан назоратсиз чиқиб кетишидир.
|
| |
Kurbanova D. Jizzax Politexnika Instituti assistenti

Kurbanova D. Jizzax Politexnika Instituti assistenti
Download
2,54 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
29.01.2024
Hajmi
2,54 Mb.
#147845
Download
2,54 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kurbanova D. Jizzax Politexnika Instituti assistenti
Download
2,54 Mb.
Matnni ko'rish
O’quvmashg’ulotiningo’qitish texnologiyasi modeli

Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni
|
|
O’quv mashg’ulot shakli va turi
|
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1. XML ma`lumotlari
2. XML yordamida ma`lumotlar
3. XML yordamida ma`lumotlarni tavsifi
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Kompyuter turlari to’g’risidagi bilim (ko’nikma)larnishakillantirish(mustahkamlash.).
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirishnatijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim ,ko’nikma yoki kompetensiyalar.
|
Pedagogik vazifalar.
1.XML yordamida ma`lumotlarni tavsifi bilan tanishtirish.
2. XML yordamida ma`lumotlarni
tasnifini berish.
3. XML yordamida ma`lumotlarni tavsifi tushuntirish.
4. XML yordamida ma`lumotlarni tavsifini ochib berish va boshqa.
|
O’quv faoliyat natijalari.
1.XML yordamida ma`lumotlarni tavsifi haqida umumiy ma`lumotga ega bo`ladilar.
2.XML yordamida ma`lumotlarni tavsifini tasniflaydilar,
3.XML yordamida ma`lumotlarni tavsifi haqida aytib beradilar,
4.XML yordamida ma`lumotlarni tavsifini tartibli ravishda izohlab beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli - kichik ma’ruza, namoish, «aqliy hujum», munozara
|
O’qitish vositalari
|
O’UM, tarqatma materiallar, slaydlar, proektor, kompyuter, klaster , T-sxema.
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Jamoa va guruhlarda ishlash
|
O’qitish shart-sharoiti
|
Texnikvositalar bilan ta’minlangan auditoriya
|
Qautar aloqaning usul va vositalari
|
Og’zaki nazorat, savol-javob
|
O’quvmashg’ulotiningo’qitish texnologiyasi modeli

Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni
|
|
O’quv mashg’ulot shakli va turi
|
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1. Ma’lumotlar bazasi sessiya o’zgaruvchilarini saqlash
2.. Ma’lumotlar bazasi sessiya o’zgaruvchilarini saqlashhaqida
3. Ma’lumotlar bazasi sessiya o’zgaruvchilarini saqlash umumiy tushuncha
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Kompyuter turlari to’g’risidagi bilim (ko’nikma)larnishakillantirish(mustahkamlash.).
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirishnatijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim ,ko’nikma yoki kompetensiyalar.
|
Pedagogik vazifalar.
1. Ma’lumotlar bazasi sessiya o’zgaruvchilarini saqlashbilan tanishtirish.
2. Ma’lumotlar bazasi sessiya o’zgaruvchilarini saqlash tasnifini berish.
3. Ma’lumotlar bazasi sessiya o’zgaruvchilarini saqlash tushuntirish.
4. Ma’lumotlar bazasi sessiya o’zgaruvchilarini saqlash ochib berish va boshqa.
|
O’quv faoliyat natijalari.
1. Ma’lumotlar bazasi sessiya o’zgaruvchilarini saqlash foydalanish umumiy ma`lumotga ega bo`ladilar.
2. Ma’lumotlar bazasi sessiya o’zgaruvchilarini saqlash foydalanish ni tasniflaydilar,
3. Ma’lumotlar bazasi sessiya o’zgaruvchilarini saqlash foydalanish haqida aytib beradilar,
4. Ma’lumotlar bazasi sessiya o’zgaruvchilarini saqlash foydalanish ni tartibli ravishda izohlab beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli - kichik ma’ruza, namoish, «aqliy hujum», munozara
|
O’qitish vositalari
|
O’UM, tarqatma materiallar, slaydlar, proektor, kompyuter, klaster , T-sxema.
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Jamoa va guruhlarda ishlash
|
O’qitish shart-sharoiti
|
Texnikvositalar bilan ta’minlangan auditoriya
|
Qautar aloqaning usul va vositalari
|
Og’zaki nazorat, savol-javob
|
Algebra va matematik analiz asoslari

|
Algebra va matematik analiz asoslari
|
bet | 1/16 | Sana | 03.06.2024 | Hajmi | 337,5 Kb. | | #259763 |
Bog'liq ALGEBRA VA MATEMATIK ANALIZ ASOSLARI
ALGEBRA VA MATEMATIK ANALIZ ASOSLARI*
O'zbekiston Respublikasining «Ta'lim to'g'risida»gi qonuniga muvofiq o'rta maxsus ta'lim (akademik litsey) umumiy o'rta ta'lim asosida faoliyat ko'rsatadigan uch yillik o'quv muassasalaridir. Ushbu «Algebra va matematik analiz asoslari* fani o'quv dasturi akademik litseylar uchun chuqurlashtirilgan o'quv dasturi sifatida e'tirof etiladi.
Dasturni tuzishda O'zbekiston Respublikasining «Ta'limto'g'risida»gi qonuni, «Kadrlar tayyorlash milliy dasturi», Vazirlar Mahkamasining 199g_ yii 5-yanvardagi «Uzluksiz ta'lim tizimi uchun davlat ta'lim standartlarini ishlab chiqish va joriy etish to'g'risida»gi 5- sonli, 1998-yil 13- maydagi «O'zbekiston Respublikasida o'rta maxsus, kasb-hunar ta'limini tashkil etish chora-tadbirlari to'g'risida»gi 204- sonli va 2000-yil 16- oktabrdagi «O'rta maxsus, kasb-hunar ta'limining davlat ta'lim standartlarini tasdiqlash to'g'risida»gi 400- sonli qarorlari asos qilib olindi.
Ushbu o'quv dasturi O'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligining «Matematika» fani bo'yicha o'quv-metodik kenga-shida muhokama qilingan va namunaviy o'quv dasturi sifatida tavsiya etilgan.
TUSHUNTIRISH XATI
Ushbu algebra va matematik analiz asoslari fani bo'yicha o'quv dasturi akademik litseylar uchun mo'ljallangan va O'zbekiston Respublikasining «Ta'lim to'g'risida»gi qonuni, «Kadrlar tayyorlash milliy dasturi», O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 5-yanvardagi «Uzluksiz ta'lim tizimi uchun davlat ta'lim standartlarini ishlab chiqish va joriy etish to'g'risida»gi 5- sonli qarori hamda akademik litseylarning o'quv rejasiga, asosan, tuzilgan bo'lib, o'quvchilarning tanlab olgan ta'lim yo'nalishi bo'yicha (aniq fanlar, tabiiy fanlar) bilim saviyalarini oshirish va fanni chuqur o'rganishga qaratilgan ko'nikmalarini o'zlarida shakllantirish kabi talablarga muvofiq ishlab chiqilgan.
Akademik litseylarda matematika fanini o'qitish mazmunini chuqurlashtirish va kengaytirish, uning amaliy yo'nalishini kuchaytirish va matematikaning tatbiq qilish usullariga o'rgatish jihatlariga dasturda alohida e'tibor qaratilgan.
|
| |
O’quvmashg’ulotiningo’qitish texnologiyasi modeli

Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni
|
|
O’quv mashg’ulot shakli va turi
|
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1. Ilova o’zgaruvchilaridan foydalanish
2Ilova o’zgaruvchilaridan foydalanishhaqida
3 Ilova o’zgaruvchilaridan foydalanish umumiy tushuncha
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Kompyuter turlari to’g’risidagi bilim (ko’nikma)larnishakillantirish(mustahkamlash.).
|
O’qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirishnatijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim ,ko’nikma yoki kompetensiyalar.
|
Pedagogik vazifalar.
1.Ilova o’zgaruvchilaridan foydalanishbilan tanishtirish.
2. Ilova o’zgaruvchilaridan foydalanish tasnifini berish.
3.Ilova o’zgaruvchilaridan foydalanishtushuntirish.
4.Ilova o’zgaruvchilaridan foydalanishochib berish va boshqa.
|
O’quv faoliyat natijalari.
1.Ilova o’zgaruvchilaridan foydalanishfoydalanish umumiy ma`lumotga ega bo`ladilar.
2.Ilova o’zgaruvchilaridan foydalanishfoydalanish ni tasniflaydilar,
3.Ilova o’zgaruvchilaridan foydalanishfoydalanish haqida aytib beradilar,
4.Ilova o’zgaruvchilaridan foydalanishfoydalanish ni tartibli ravishda izohlab beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli - kichik ma’ruza, namoish, «aqliy hujum», munozara
|
O’qitish vositalari
|
O’UM, tarqatma materiallar, slaydlar, proektor, kompyuter, klaster , T-sxema.
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Jamoa va guruhlarda ishlash
|
O’qitish shart-sharoiti
|
Texnikvositalar bilan ta’minlangan auditoriya
|
Qautar aloqaning usul va vositalari
|
Og’zaki nazorat, savol-javob
|
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi

I-O’quv mashg’ulotiga kirish.
(5 daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
1.1. O’quv fan nomini aytib, kurs doirasida dastlabki umumiy tasavvurni beradi hamda uslubiy va tashkiliy tomonlari bilan tanishtiradi
|
Mashg’ulotga taYyorlanadilar
|
II-bosqich. Asosiy
(65 daqiqa)
|
Tayanch bilimlarini faollashtirish
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o’tilgan mavzu bo’yicha o’quvchilarga savollar beriladi , ularni baholaydi.
Maqsad va vazifani belgilanishi.
2.Mashg’ulotning nomi,rejasi,maqsadi va o’qitish natijalari bilan tanishtiradi.
3.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi;
4.O’quv mashg’ulotida o’quv ishlarini baholash mezoni va ko’rsatkichlari bilan tanishtiradi.
5.Tezkor –so’rov ,savol- javob ,aqliy hujum, pinbord,”o’ylang va juftlikda fikr almashing “,va boshqa texnikalar orqali bilimlarni faollashtiradi.
Yangi o’quv material bayoni:
6. Nazariy mashg’ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq, o’qitish jarayonini tashkil etish bo’yicha harakatlar tartibini bayon etadi.
Asosiy xolatlarni yozdiradi;
7. Slaydlarni PowerPoint tartibda namoyish va sharxlash bilan mavzu bo’yicha asosiy, nazariy holatlarni bayon qiladi
Yangi o’quv materialini mustahkamlash
8. Mustahkamlash uchun savollar beradi. Jarayon kichik guruhlarda davom ettirishni ma’lum qiladi.
9. Kichik guruhlarga bo’ladi, kichik guruh bilan ishlash qoidasi bilan tanishtiradi har bir guruhga topshiriq beradi va baholash mezoni bilan tanishtiradi. Ishni bajarish yo’riqnomasini beradi.
10. Guruhlarda ishlashni boshlashga ruxsat beradi. Har bir kichik guruh ishtirokchisi vazifani bajarish tartibini tushunganligini aniqlash maqsadida qaytar aloqa o’tkazadi.
Bajarish jarayonini kuzatadi, maslaxatlar beradi.
11. Ishga ajratilgan vaqt tugaganligini ma’lum qiladi, guruhlar taqdimotini tashkil etadi.
Guruh a’zolariga diqqat bilan eshitishlarini va savollar berishlarini, shu bilan birga o’zaro bir-birlarini baholaahlarini eslatadi. Javoblarni to’ldiradi va qisqacha xulosalar qiladi;
12. guruhlar ishini o’zaro baholashni o’tkazadi, mavzuning har bir qismi bo’yicha xulosalar qiladi, eng asosiylariga e’tibor qaratadi, berilayotgan ma’lumotlarni daftarga qayd etushlarini eslatadi.mavzuning kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyati bilan bog’lab mavzuni yakunlaydi.
|
Uyga vazifani taqdim etadilar. Savollarga javob beradilar. Mavzu va rejasini yozib oladilar. Diqqat qiladilar. Savollarga javob beradilar. Yozib oladilar. Diqqat qiladilar. Savollarga javob beradilar. Topshiriqni bajaradilar. Kichik guruhlarga bo’linadilar. Kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishadilar. Har bir guruh o’z topshiriq varaqasi bo’yicha faoliyatini boshlaydi. Har bir guruh sardorlari chiqib o’z ishlarini taqdim qilishlarini aytadi. Berilgan qo’shimcha savollarga javob beradilar. Guruh ish natijalarini o’zaro baholaydilar. Ma’lumotlarni daftarga qayd qiladilar.
|
III-bosqich.
Yakuniy bosqich.
(10 daqiqa)
|
Mashg’ulot yakuni
1. Faol ishtirok etgan o’quvchilarni javoblarini izohlab baholaydi va rag’batlantiradi.
Uyga vazifani berilishi:
2. Kelgusi mashg’ulotga vazifa va uni bajarish yuzasidan yo’riqnoma beradi.
|
Baholari bilan tanishadilar.
Topshiriqni yozib oladilar.
|
"Экономика и социум" №1(104)-2 2023 www.iupr.ru

|
"Экономика и социум" №1(104)-2 2023 www.iupr.ruBog'liq moddalarni-xromotografiya-usulida-analiz-qilish"Экономика и социум" №1(104)-2 2023 www.iupr.ru
72
Xromatografik ajratish kattaliklari. Xromatografik analiz usullarida
namuna tarkibiga kiruvchi moddalar kolonkadan o‘tayotganida harakatli va
harakatsiz fazalar o‘rtasida taqsimlanadi va kolonkadan chiqish vaqtida biror bir
usulda qayd yetilsa, xromatogramma yuzaga keladi. Harakasiz fazaning sorbsion
xossasi aniqlanadigan moddalarga nisbatan
tutilish vaqti bilan xarakterlanadi. Shu vaqt
ichida kolonkadan o‘tgan harakatli faza
hajmi tutilish hajmi deyiladi: W- oqimning
hajmiy tezligi. Ajralish samaradorligi.
Aralashma
komponentlari
kolonkadan
o‘tish davrida bir-biridan ajraydi, lekin shu
bilan birga yoyiladi. 72Yoyilish qanchalik
katta bo‘lsa, komponentlarni bir-biridan
ajratish qiyinlashadi. Yoyilish kattaligi
nazariy tarelkalar balandligi (H) va nazariy
tarelkalar soni (N) bilan xarakterlanadi.
yoki L – kolonka uzunligi. H - qanchalik
kichik bo‘lsa, kolonka samarali ishlaydi va
xromatogrammalar ensiz hosil bo‘ladi.
Xromotografiyada
sifat
analizi
Xromatografiya
faqat
aralashma
komponentlarini
ajratishnigina
emas,
balki
ularning sifat va miqdor tarkibini aniqlaydi,
shuning
uchun
xromatogrammadagi
xromatografik cho‘qqining holati (ushlab turish
hajmi, ushlab turish vaqti) ushbu xromatografik
sistemadagi moddalar tabiatini xarakterlaydi,
xromatografik cho‘qqining maydoni esa detektor
orqali o‘tgan ushbu moddalarning miqdoriga
proporsional ravishda (xromatografik cho‘qqi)
detektorda nolga teng bo‘lgan chiziqdan va
cheklangan egrilikdan iborat bo‘ladi.
Sifat analizi. Xromatografik identifikatsiya usuli – bu avval ushlab turish
parametrlarini identifikatsiya qilib, qayta ishlab chiqarishni xarakterlab, nisbiy
standart og‘ishi 0, 02 dan oshmaydi. Noma‘lum va standart birikmalar ushlab
turish parametrlari qiymati bir xil bo‘lishini ko‘rsatishi ushbu birikmalar bir
xilligidan dalolat beradi. Agar har xil moddalar bir xil ushlab turish vaqtiga ega
bo‘lsa, ma`lum va noma`lum moddalar kuchli farq qiladigan sharoitdan
o‘kazilganda xromatografik parametrlar identifikatsiyasi katta aniqlikda
solishtirilib ko‘riladi. Masalan, kolonka bilan har xil harakatsiz fazaning
xromatografik munosabati olinadi. Agar standart va noma`lum modda
xromatografik munosabati bir xil bo‘lsa, identifikatsiya aniqligi 99 % gacha
o‘sadi. Har xil asboblarda olingan xromatogrammalarni solishtirib,
|
| |
ANALYSIS OF SUBSTANCES BY THE METHOD OF

"Экономика и социум" №1(104)-2 2023 www.iupr.ru
70
article contains sample information on all divisions of chromatography and its
analysis bases and methods.
Key words: Chromatography, sieve (exclusion) chromatography,
electrochromatography, frontal chromatography, adsorption chromatography,
distribution chromatography, ion exchange chromatography.
Xromatografik usullar tasnifiga doir turli yondoshuvlar mavjud bo‘lib,
ularning eng muhimlarini ko‘rib chiqamiz.
Moddalarning ajralish mexanizmi bo‘yicha tasnifi
a) Adsorbsion xromatografiya –ajratiluvchi moddalarning adsorbent – TF
(turg‘un faza) sirti bilan adsorbsiya hisobiga o‘ziga xos ta‟sirlashuvlari farqiga
asoslangan.
b) Taqsimlanish xromatografiyasi – ajratiluvchi
moddalarni suyuq
HF(harakatli faza) va TF(turgun faza) larda taqsimlanish koeffitsiyentlarining
farqiga
asoslangan.
Mazkur
holda
taqsimlanish
koeffitsiyenti
–
xromatografiyalanuvchi moddani qutbliroq (dielektrik doimiysi kattaroq) suyuq
fazadagi muvozanat konsentratsiyasini o‘sha moddaning qutbsizroq (dielektrik
doimiysi kichik) suyuq fazadagi muvozanat konsentratsiyasiga nisbati ma‘nosini
anglatadi.
v) Ion almashinish xromatografiyasi – HF (suyuq eritma) vtarkibidagi
ajratiluvchi moddalar ionlarini TF ionlariga almashinish
qobiliyatidagi farqiga
asoslangan.
g) Xemixromatografiya –ajratiluvchi moddalarning qo‘zg‘almas faza
tarkibidagi kimyoviy reagentlar bilan u yoki bu holdagi reaksiyaga kirishish
qobiliyatidagi
farqiga
asoslangan.
Xemixromatografiya-ni
cho‘ktirish,
oksidlanish-qaytarilish, ligandli (kompleks hosil bo‘lish), biospestsifik
xromatografiya turlari mavjud.
d) Elak (eksklyuzion)
xromatografiya
–
ajratiluvchi moddalar
zarrachalarining o‘lchamlari bilan g‘ovak modda – sorbentdan iborat
qo‘zg‘almas faza g‘ovaklarining o‘lchamlari orasidagi farqiga asoslangan. Bu
usulda sorbent molekulyar elak vazifasini bajaradi va undan faqat ma‘lum
o‘lchamli molekulalargina o‘tishi mumkin. Mayda zarralar sorbent g‘ovaklariga
kirib, ushlanib qoladi, yirik molekulalar esa HF bilan sorbentda ushlanmasdan
yuvilib chiqadi. Bu usulning bir turi – gel xromatografiyada TF bo‘ktirilgan gel
bo‘lib, uning g‘ovaklari aniq o‘lchamga ega.
Bajarilish uslubiga ko‘ra kolonkali (kolonkali),
kapillyar, tekislik (yupqa
qabat, qog‘ozli), xromatografiya turlari mavjud. Kolonkali (kolonkali)
xromatografiyada moddalarni ajratish uchun biror sorbent bilan to‘ldirilgan
naysimon xromatografik kolonkalar ishlatiladi. Kapillyar xromatografiyada
xromatografik kolonka sifatida shisha yoki boshqa materialdan tayyorlangan
juda ingichka kapillyar naychalar ishlatiladi.
Tekislik xromatografiyasida qo‘zg‘almas faza sifatida shisha, alyuminiy,
plastmassadan tayyorlangan plastinkaga o‘rnatilgan
sorbentning yupqa qavat
"Экономика и социум" №1(104)-2 2023 www.iupr.ru

|
"Экономика и социум" №1(104)-2 2023 www.iupr.ruBog'liq moddalarni-xromotografiya-usulida-analiz-qilish"Экономика и социум" №1(104)-2 2023 www.iupr.ru
71
(yupqa
qatlam
xromatografiyasi
yoki
yupqa
qatlamda
bajariladigan
xromatografiya) yoki qog‘oz – ko‘p hollarda tolalari suv yoki boshqa suyuqlik
bilan namlangan maxsus xromatografik qog‘oz (qog‘ozli yoki qog‘ozda
bajariladigan xromatografiya) ishlatiladi. Sorbentning (TF) tekis yuzasi bo‘ylab,
kapillyar kuchlari hisobiga, tarkibida ajraluvchi moddalar tutgan suyuq faza
siljiydi. Fazalarning nisbiy siljishiga, (xromatogrammani olish usuliga) ko‘ra
tasnif Bu tasnif doirasida kolonkali xromatografiyaning ko‘rinishlaridan –
frontal, elyuent (namoyon etuvchi) va siqib chiqarish xromatografiya usullarini
qisqacha ko‘rib chiqamiz. Laboratoriya sharoitida xromatografik kolonka
sifatida sorbent to‘ldirilgan jo‘mrakli shisha nayza ishlatiladi. Kolonka
yuqorisidan kerakli tezlikda (odatda bir daqiqada 20 tomchi) suyuq HF o‘tkazib
turiladi.
a) Frontal xromatografiya usulida sorbent to‘ldirilgan xromatografik
kolonkadan jarayon tugagunga qadar tarkibida E –erituvchi bilan ajratiluvchi A
va B moddalar bo‘lgan eritma uzluksiz ravishda o‘tkazilib turiladi.
Xromatografiyalash avvalida kolonkadan toza erituvchi chiqadi. B moddaga
nisbatan sorbentga (TF) kamroq moyilligi bo‘lgan A modda tezroq siljib B
moddadan o‘tib ketadi. 71
b) Elyuent (namoyon etuvchi) xromatografiyada avval rasmning holatida
ko‘rsatilganidek, xromatografik kolonkaga A va B moddalar (tarkibiy qismlar)
va E erituvchidan iborat eritma kiritiladi, so‘ngra bu moddalar E erituvchi
(elyuent) bilan yuvib chiqariladi (elyuirlanadi). Toza E erituvchi bilan
elyuirlanganda (yuvilganda) A va B tarkibiy qismlar sorbenti (TF) bo‘ylab turli
tezlikda siljib boradi. TFning tabiatiga ko‘ra siljish tezligi turlicha bo‘ladi. TF ga
moyilligi kamroq bo‘lgan A tarkibiy qism, TF ga moyilligi ko‘proq bo‘lgan B
tarkibiy qismga nisbatan tezroq siljiydi. Xromatografik kolonka uzunligi yetarli
bo‘lgan holda A va B tarkibiy qismlar bir - biridan butunlay ajraladi avval A
tarkibiy qism, so‘ngra toza E erituvchi, undan keyin esa B tarkibiy qism kolonka
ostidan oqib chiqadi. 71
|
| |
1-mavzu : Ta’minot jarayoni auditi

1-mavzu : Ta’minot jarayoni auditi
Download
253,42 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
13.05.2024
Hajmi
253,42 Kb.
#228518
Download
253,42 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1-mavzu : Ta’minot jarayoni auditi
Download
253,42 Kb.
Matnni ko'rish
III
  
Lazer (MFU)da termal plyonkani almashtirish.
  
2

3
|
Laminatorlarning maqsadi va turlari.
|
2
|
Nazariy
|
Laminatsiya– bu, ikki yoki undan ortiq material qatlami bir-biriga birikish jarayonidir. Laminatsiyaning asosiy maqsadi tasvirni turli tashqi ta'sirlardan himoya qilish va qadoqdagi mahsulotni bosma (bo'yoq) bilan bevosita aloqa qilishdan himoya qilishdir. Laminator deb ataluvchi maxsus uskunalar yordamida amalga oshiriladi. Laminatorlarning ko'p turlari mavjud bo’lib, ularning bir nechta turlarini ko'rib chiqamiz. Egiluvchan qadoqlash mahsulotini ishlab chiqarish uchun bir necha tur va texnologiyadagi laminatsiyalar talab qilinadi:
|
Laminatsiya– bu, ikki yoki undan ortiq material qatlami bir-biriga birikish jarayonidir.
Laminatsiyaning asosiy maqsadi tasvirni turli tashqi ta'sirlardan himoya qilish va qadoqdagi mahsulotni bosma (bo'yoq) bilan bevosita aloqa qilishdan himoya qilishdir.
Laminator deb ataluvchi maxsus uskunalar yordamida amalga oshiriladi. Laminatorlarning ko'p turlari mavjud bo’lib, ularning bir nechta turlarini ko'rib chiqamiz.
Egiluvchan qadoqlash mahsulotini ishlab chiqarish uchun bir necha tur va texnologiyadagi laminatsiyalar talab qilinadi:
|
|
Laminatsiya - Marg’ilon ko’p tarmoqli texnikumi

|
Marg’ilon ko’p tarmoqli texnikumi
|
bet | 7/13 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 105,12 Kb. | | #150422 |
Bog'liq Ofis texnikasi va qurilmalari ishchi dasturiLaminatsiya– bu, ikki yoki undan ortiq material qatlami bir-biriga birikish jarayonidir.
Laminatsiyaning asosiy maqsadi tasvirni turli tashqi ta'sirlardan himoya qilish va qadoqdagi mahsulotni bosma (bo'yoq) bilan bevosita aloqa qilishdan himoya qilishdir.
Laminator deb ataluvchi maxsus uskunalar yordamida amalga oshiriladi. Laminatorlarning ko'p turlari mavjud bo’lib, ularning bir nechta turlarini ko'rib chiqamiz.
Egiluvchan qadoqlash mahsulotini ishlab chiqarish uchun bir necha tur va texnologiyadagi laminatsiyalar talab qilinadi:
|
|
|
Shredderlar va kitob tikish qurilmasi (pereplyotsik) ning maqsadi va turlari.
|
|
|
|
|
|
|
|
Laminatorni sozlash va foydalanish.
|
|
|
Atrof muhitning plastmassa ta'siri: Plastmassadan old temperaturada issiqlik bilan haroratni pasaytirish, atrof-muhit harorati balandligi, plastik harorat tezda barqaror past muhit harorati, tez issiqlik, plastik temperaturada muvozanatli bo'lishi mumkin. muvozanat va barqarorlik. Issiqlik ko'rsatkichini plastik temperaturali plastik kalıplamaya yetkazishdan saqlaning, bu vaqtda plastik tortish mashinasi muvozanatning etukligi bilan barqaror emas, balki haroratni o'lchash nuqtasi yaqinidagi harorat plastik haroratga yetadi.
|
Atrof muhitning plastmassa ta'siri: Plastmassadan old temperaturada issiqlik bilan haroratni pasaytirish, atrof-muhit harorati balandligi, plastik harorat tezda barqaror past muhit harorati, tez issiqlik, plastik temperaturada muvozanatli bo'lishi mumkin. muvozanat va barqarorlik.
Issiqlik ko'rsatkichini plastik temperaturali plastik kalıplamaya yetkazishdan saqlaning, bu vaqtda plastik tortish mashinasi muvozanatning etukligi bilan barqaror emas, balki haroratni o'lchash nuqtasi yaqinidagi harorat plastik haroratga yetadi.
|
|
|
|
Shredder va pereplyotchik foydalanish.
|
|
|
|
|
|
|
|
Mustaqil ta’lim
|
1
|
|
|
|
|
|
|
| |
Saqlagichlar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qashqadaryo viloyati kasbiy ta'limni...

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qashqadaryo viloyati kasbiy ta'limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish xududiy boshqarmasi dehqonobod tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
bet | 97/104 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #113156 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi q-hozir.orgSaqlagichlar Saqlagich bu himoya qilinayotgan zanjirni, tok berilgan qiymatdan ortib ketgan paytda, tok o‘tkazuvchi qismini kuyib ketishi bilan uzishga mo‘ljallangan komrau- tatsion elektr asbob-uskunadir.Zanjir uzilgandan so‘ng kuygan element yoki saqlagichning o‘zi almashtiriladi. Saqlagich himoya qilinayotgan zanjirga ketma-ket ulanadi. Zanjirda ko‘rinadigan oraliq hosil qilish uchun rubilnikdan foydalaniladi. Saqlagich korpus, eruvchan element, kontakt qismi, yoy so‘ndiruvchi qurilma va yoy so‘ndiruvchi muhitdan ibo- rat. Saqlagichlar turli xil tuzulmali bo‘ladi. Masalan tiqinsimon, yopiq fibra trubkali. qum to‘ldirmali, otuvchi saqlagichlar bo‘lishi mumkin.Saqlagichlarning ishlashi eruvchan element va saqlagichni nominal toki hamda eruvchan elementning himoya xarakteristikasi bilan xarakterlanadi. Saqlagichning nominal toki deb uning tok o‘tkazuvchi va kontakt qismlari hisoblangan tokka ayti- ladi, eruvchan elementning nominal toki deb esa shu elementning o‘zi hisoblangan tokka aytiladi.
2.2(ilova)
YO’RIQLI-TEXNOLOGIK XARITA
Kasb kodi va nomi: 352001-Elektr jixozlari va tarmoqlarini montaj qilish va xizmat ko’rsatish bo’yicha texnik elektrik.
O’quv amaliyotining nomi: Elektr jixozlarini montaj qilish va siozlash.
Amaliy mashg’ulot: Kesimi 16 mm2 dan katta bo‘lgan kabellarni payvanlab biriktirish va tarmoqlash
Maqsad: O’quvchilarni elektromontaj ustaxonasi bilan tanishtirib. Texnika xavfsizligi qoidalariga sifatli va to’g’ri rioya etgan holda bilim va ko’nikmalarini shakllantirish.
2.2(ilova)
YO’RIQLI-TEXNOLOGIK XARITA
O’quv amaliyotining nomi: Elektrmontaj va siozlash ishlari.
Amaliy mashg’ulot: Elektromontaj va sozlash ishlari.
Faoliyat
Turi
|
Asbob uskuna,
Moslama,material-lar
|
Ko’rinishi
|
O’quvchilar bajaradigan ishlar ketma-ketligi
|
Moyli balki uzgichlar montaj qilish Texnika xavfsizlik usullari va yong’inga qarshi tadbirlar
|
Moyli balki uzgichlar
|
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qashqadaryo viloyati kasbiy ta'limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish xududiy boshqarmasi dehqonobod tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
ADABIYOTLAR RO’YXATI - 1-mavzu : Ta’minot jarayoni auditi

Respublikasida auditorlik faoliyatini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to’g’risida”gi PQ-3946-
son Qarori.
http://lex.uz
9.
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 17-yanvardagi “2017-2021
yillarda
O’zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo’nalishi bo’yicha
harakatlar
strategiyasini
" faol investitsiyalar va ijtimoiy rivojlanish yili"da
amalga oshirishga oid
davlat
dasturi
to’g’risida”gi PF-5635-sonli Farmoni.
https://nrm.uz
10.
O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 12 maydagi 274-sonli
«Auditorlik tashkilotlari faoliyatining huquqiy asoslarini yanada takomillashtirishni ta’minlash
bo’yicha qo’shimcha chora-tadbirlar to’g’risida»gi Qarori.
http://lex.uz
11.
O’zbekiston Respublikasi moliya vazirining 2018 yil 21 dekabrdagi “Auditor
malaka
sertifikatini berish tartibi to’g’risidagi nizomni tasdiqlash xaqida”gi 3105 sonli buyrug’i.
http://lex.uz
12.
Audit va sifat nazoratining xalqaro standartlari. 2012. 1 qism, 3-jild. -T.: O’BAMA, 2014.-
1049 b.
13.
“O’zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo’yicha
harakatlar strategiyasi
to’g’risida”gi O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi PF-4947-sonli
Farmoni.
14.
Arens A., Lobbek Dj. Audit. Per. s angl. pod red. Ya.V. Sokolova. - M.: Finansi i statistika,
2013. -560s.
15.
Sheremet A.D., Suyts V.P. Audit. Uchebnik.- M.: INFRA-M, 2009. -456 s.
16.
http://www. gov.uz. (O‘zbekiston Respublikasi hukumat portali)
17.
http://www.mf.uz
(O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi).
18.
http://www
. ziyonet.uz (Axborot ta’lim tarmog‘i)
19.
http://www
. lex.
uz (O‘z. Resp. qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi).
20.
https://www.mf.uz
(O’zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining rasmiy sayti).
21.
https://www.naab.uz
(O’zbekiston Respublikasi Buxgalterlar
va auditorlar milliy
asosiatsiyasining rasmiy sayti)
22.
https://www.stat.uz
(O’zbekiston Respublikasi Statistika qumitasining rasmiy sayti)
23.
https://www.uzaudit.uz
. (O’zbekiston Respublikasi Auditorlar palatasining rasmiy sayti)
Yuqori kuchlanjshli saqlagichlar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qashqadaryo viloyati...

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qashqadaryo viloyati kasbiy ta'limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish xududiy boshqarmasi dehqonobod tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
bet | 103/104 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #113156 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi q-hozir.orgYuqori kuchlanjshli saqlagichlar
| | | |
|
Yuqori kuchlanishli saqlagichlar konstruksiyalari
Yuqori kuchlanishli saqlagichlar ham 1 kV gacha bodgan saqlagichlarnikiga o'xshash ishlash tamoyili va konstruksiyalarga ega.
PK seriyali saqlagich patroni, mayda qumsimon zarrachalar bilan toddirilgan bodib, 3,6, 10, 35 kV li zanjirlarda tok 400, 300, 200 va 40 Abodganda ishlatiladi. Bu saqlagichlar tokni cheklash xususiyatiga ega. QT ro‘y berganda toda ishlash vaqti 0,0005—0,007 s.3—35 kV kuch transformatorlari, havo va kabel liniyalarini saqlovchi PKT seriyasi ham tok cheklash xususiyatiga ega. Kuchlanish transformatorlarida PKN saqlagichlar ishlatiladi
PKT saqlagichlar quyidagi nominal toklarga modjallab ishlab chiqariladi: PKT 101-2-31.5 A; PKT 102-31, 5-80 A; PKT 103-50-100 A; PKT 104- 100-200 A. PKN saqlagichlar 10 kV nominal kuchlanishga ega bodgan holda 3 kV li zanjirlarda ham qo‘llanilishi mumkin.Hozirgi zamon mayda qumsimon zarrachalar toddirilgan saqlagichlar konstruksiyalari va bodaklari bilan tanishtirib o‘tamiz.'Saqlagichning asosi — bodinmaydigan tayanch bodib, u izolator, sokol (ba’zida u bodmasligi mumkin), kontaktlar va ularga o‘rnatiladigan almashinuvchi elementlar yoki ushlagichlar, tashqi zanjirga ulanish uchun boshmoqlar, signal berish qurilmalari, bloklash va boshqaruv elementi (bular ham bodmasligi mumkin).Almashinuvchi element ushlagichi saqlagichning ajratiladigan qismi. Unga almashtiriladigan element o‘rnatiladi. Ushlagich har bir patronning uchini ushlab turishi uchun modjallangan konstruk- siyaga ega yoki toda izolatsiyalangan korpus sifatida bodib, erkin elementini almashtirishga qulay bodgan moslamalar bilan jihozlangan. Bunda korpus ichki devorlari yoy so'ndirishda gazli generator sifatida ishlatiladi.
| | |
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qashqadaryo viloyati kasbiy ta'limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish xududiy boshqarmasi dehqonobod tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
(ilova) 
YO’RIQLI-TEXNOLOGIK XARITA 
O’quv amaliyotining nomi

|
(ilova)
YO’RIQLI-TEXNOLOGIK XARITA
O’quv amaliyotining nomi
|
bet | 100/104 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #113156 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi q-hozir.org2.2(ilova)
YO’RIQLI-TEXNOLOGIK XARITA
O’quv amaliyotining nomi: Elektrmontaj va siozlash ishlari.
Amaliy mashg’ulot: Elektromontaj va sozlash ishlari
Faoliyat
Turi
|
Asbob uskuna,
Moslama,material-lar
|
Ko’rinishi
|
O’quvchilar bajaradigan ishlar ketma-ketligi
|
O’lchov kuchlanish transformator Texnika xavfsizlik usullari va yong’inga qarshi tadbirlar
|
O’lchov kuchlanish transformator
|
|
O’lchov transformatorlari haqida asosiy mahlumotlar.
Taqsimlash qurilmalarining ish rejimini nazorat qilish, himoya qilish va avtomatlashtirish turli elektr o’lchash asboblari, rele va avtomatika apparaturalari yordamida amalaga oshiriladi.
O’zgaruvchan tok elektr qurilmalarining nominal kuchlanishi kata (400 v dan yuqori) hamda tok qiymati kata bo’lganda o’lchash asboblari, rele va avtomatika apparaturalari elektr zanjirining tegishli qismiga o’lchash transformatorlari orqali ulanadi.
O’lchash transformatorlardan foydalanilganda:
har qanday qiymatli kuchlanish va tokni 100 v kuchlanish va 5 a toka mo’ljallangan standart chulg’amli oddiy o’lchov asboblari bilan o’lchash
) o’lchov asboblari va releni 380 v dan yuqori kuchlanishdan ajratish va shu bilan ularga qarab turish xavfsizligini tahminlash mumkin.
O’lchash transformatorlari kuchlanish transformatorlariva tok transformatorlariga ajraladi.
Kuchlanish transformatorlaridan 380 v va undan yuqori kuchlanishli qurilmalardagi o’lchov asboblari va rele (vol’tmetr, chastotamerlar, schyotchiklar, kuchlanish, quvvat relesi va boshqalar)ning kuchlanish cho’lg’ami tahminlanadi.
380 v dan 500000 v gacha nominal kuchlanishga mo’ljallangankuchlanish transformatorlarining birlamchi cho’lg’amlari zanjirga parallel ulanadi: hamma kuchlanish transformatorlari ikkilamchi cho’lg’amlarining nominal kuchlanishi 100 v bo’ladi. O’lchov asboblari va rele kuchlanish transformatorlarining ikkilamchi zanjiriga parallel ulanadi.Ularning shkalalari esa birlamchi chulg’amning nominal kuchlanishiga mos qilib darajalanadi.
|
O’lchov kuchlanish transformator
|
| |
|
| |
Мавзу. Таълим жараёнида педагогик дастурий воситалар

|
Мавзу. Таълим жараёнида педагогик дастурий воситалар
|
bet | 1/4 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 1,93 Mb. | | #146517 |
Bog'liq 2-Mavzu1 AKT Mavzu: Ommaviy axborot vositalaridagi media kontentni tushunish, media savodxonlik elementlarini o‘zida mujassam etgan holda ularni o‘quvchilarda shakllantirish metodikasi (2-soat amaliy)
Ma’ruzachi: Xorazm VXTXQTMOHM katta
o‘qituvchisi K.Iskandarov
Reja:
1. Pedagogik dasturiy vositalar haqida tushuncha
2. Mualliflik dasturlari, iSpring dasturi haqida
2. Edraw Max dasturi haqida tushuncha va unda ishlash
Pedagogik dasturiy vositalar haqida tushuncha Pedagogik dasturiy vositalar – kompyuter texnologiyalari yordamida o‘quv jarayonini qisman yoki to‘liq avtomatlashtirish uchun mo‘ljallangan didaktik vosita hisoblanadi.
o‘rgatuvchi dasturlar – o‘quvchilarning bilim darajasi va qiziqishlaridan kelib chiqib yangi bilimlarni o‘zlashtirishga yo‘naltiradi
Mashq qildirgichlar - avval o‘zlashtirilgan o‘quv materialini takrorlash va mustahkamlashga xizmat qiladi
Test dasturlari – egallangan bilim, malaka va ko‘nikmalarni tekshirish yoki baholash maqsadlarida qo‘llaniladi
Pedagogik dasturiy vositalarga qo‘yilgan talablar
Didaktik talablar - mavzuning ilmiyligi, tushunarli, qat’iy va tizimli bayon etilishi
Metodik talablar - aniq o‘quv fanining o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olish
Psixologik talablar - idrok etish, tafakkur, diqqati, motivatsiya, xotira, tasavvuri, yoshi va individual psixologik xususiyatlarini hisobga olish
Estetik talablar - tartiblilik va ifodalilik, bezashning funksional vazifasini xisobga olish
Mualliflik dasturlari — kompyuter texnologiyalari yordamida o‘quv jarayonini qisman yoki to‘liq avtomatlashtirish uchun mo‘ljallangan dasturiy vosita hisoblanadi
Ular ta’lim jarayoni samaradorligini oshirishning istiqbolli shakllaridan biri hisoblanib, zamonaviy texnologiyalarning o‘qitish vositasi sifatida qo‘llaniladi. Mualliflik dasturiy ta’minotlar yordamida elektron ta’lim resurslari yaratish juda qulay. Elektron ta’lim resurslari, kompyuter texnologiyalaridan foydalangan holda eng muhim tushuncha va qonuniyatlarni tushunish hamda yodda saqlashni maqsimal darajada yengillashtiradi.
|
| |
Avtomatik ajratgichiar, Qisqa tutashtirgichlar mantaj qilish

|
Avtomatik ajratgichiar, Qisqa tutashtirgichlar mantaj qilish
|
bet | 96/104 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #113156 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi q-hozir.orgAvtomatik ajratgichiar, Qisqa tutashtirgichlar mantaj qilish
|
Avtomatik ajratgichiar, Qisqa tutashtirgichlar
| | |
|
Avtomatik ajratgichiar
Avtomatik ajratgich tuzilishi jihatdan ajratgichdan deyarli farq qilmaydi, faqat unda uzish uchun prujinali yuritmasi bo‘ladi. Avtomatik ajratgichni ulanishi qo‘lda bajariladi. Ular toksiz pauza vaqtida kuchlanishsiz zanjirlarni va transformatorlami magnitlash toklarini uzish uchun xizmat qiladi.
Taqsimlash qurilmalarida ajratgichlardan yuklama o‘chirgichi yordamida uzib qo‘yilgandan so‘ng qurilmaning (shinalar yoki biror bir asbob-uskunaning) ayrim qismlarini ajratib qo'yishda foydalaniladi.
Taqsimlash qurilmalarining elektr zanjirlarida o‘rnatilgan ajratgichiar elektr uskunalarini butun uskunalarining ishini to‘xtatmasdan ta’mirlashga imkon beradi.
Qisqa tutashtirgichlar Qisqa tutashtirgich-elektr zanjirida sun’iy qisqa tutashuv hosil qilish uchun moijallangan kommutatsion asbob-uskunadir. Qisqa tutashtirgichlar podstan- siyalarning soddalashtirilgan sxemalarida shikastlangan transformatorlarni ta’minlovchi liniyaning himoyasi orqali uzishni tashkil etish uchun sun’iy qisqa tutashuv hosil qilib beradi. 35 kV li qurilmalarda qisqa tutashtirgichlar 2 ta qutbli qilib bajariladi, bunda sun’iy 2 fazali qisqa tutashuv hosil qilinadi, 110 kV va undan yuqori kuchlanishlarda qisqa tutashtirgichlar bitta qutbli bofladi.
Qisqa tutashtirgich yurit- masining prujinasi bo‘lib, u yerga ulangan pichoqlarni kuchlanish ostidagi qo‘zg‘almas kontaktga ulashni ta’minlab beradi. Yurit- maning ishlashi uchun impuls rele himoyasidan beriladi, uzish qo‘lda bajariladi. Qisqa tutashtirgichni ulash paytida yoy hosil bo‘lishini oldini olish maqsadida pichoqlarni yuqori harakat tezligini ta’minlab berish zarur.
| | |
Uzgichlar ulanish sxemasi
Saqlagichlar
Montaj qilish
|
Uzgichlar
Saqlagichlar
|
|
Uzgichlar Uzgich tashqi ko'rinishi jihatidan ajratgichdan farq qilmaydi, lekin unda uzish uchun prujinali yuritmasi bor. Uzgichni ulash qo‘lda bajariladi. Uzgichlar, ajratgichlar singari, bir yoki ikki tomondan yerga tutashtiruvchi pichoqlarga ega bo‘lishi mumkin. Mavjud OD tuzilishdagi uzgichlarning kamchiligi bo‘lib, ularni uzish vaq- tining juda kattaligi hisoblanadi (0.5—1 s ). Uzgichlar toksizlangan zanjirni yoki transformatorning magnitlovchi tokini uzishi mumkin, biroq qisqa tutashtirgichning ishga tushishidan hosil bo‘lgan qisqa
tutashuv tokini uzishi mumkin emas, shu sababli OD va KZ boshqarish sxemala- rida blokirovka mavjud boTib, u qisqa tutashtirgich zanjiri (2-rasm) ga o‘rnatilgan tok transformatori TT orqali tok o‘tganda uzgichni uzishiga imkon bermaydi.Ochiq tuzilishdagi uzgich va qisqa tutashtirgichlar noqulay ob-havo sha- roitlarida (sovuq, muzlash) yetarli dara- jada ishonchli ishlamaydi. Bu tuzilishlar o‘rniga elegaz bilan to‘ldirilgan, yopiq ka- merada joylashgan kontakt tizimli uzgich va qisqa tutashtirgichlar ishlab chiqarilgan.
|
|
| |