Inshootlarni qurish va ekspluatatsiya - bet 5

|
Inshootlarni qurish va ekspluatatsiya
|
bet | 5/106 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 17,83 Mb. | | #238557 |
Bog'liq 5. AVTOMOBIL YO‘LLARIDAGI SUN’IY1docxEslatmalar:
Uzunligi 100 m dan katta va burilishdarda joylashgan ko‘priklarda tarxdagi geodezik asoslar punktlari temirbeton markazlar bilan bog‘lanishi kerak. Qolgan ko‘priklar, quvurlar va kirish yo‘llari tarsssalarida tarxdagi geodezik asoslar punktlarini yog‘och ustunlar bilan bog‘lashga ruxsat etiladi.
Kirish yo‘llari trassasi burilishlarda joylashgan bo‘lsa, egri chiziq boshlanishi va oxiri, bissektrisasi va trassa burilishi burchagining uchi bog‘langan bo‘lishi kerak.
Reperlarni 80 m dan katta bo‘lmagan masofada, lekin tuproq ko‘tarma, rezervlar, suv qochirgichlar va h.k.lar chegarasidan tashqarida joylashtirishi kerak.
Tayanchlarning siljishi va deformatsiyalarini kuzatish uchun, agar bu loyihada ko‘zda tutilgan bo‘lsa, tayanchlarda har bir tayanchning markazini belgilovchi po‘lat o‘rnatgich detallar o‘rnatilishi kerak.
1.2. Qurish maydonining rejasi
Qurilish maydonining rejasini varaq 1 da 1:1000 yoki 1:500 masshtabida chiziladi. Mavjud tuzilmalar, yer osti tarmoqlari va yo‘llar ko‘rsatilgan bosh reja asos sifatida qabul qilinadi. Asosga kiritiladigan elementlar: qurilayotgan va vaqtinchalik inshootlarning konturlari bilan eksplikatsiyasi, qilinayotgan ishlarning hajmi qaydnomasi, qurilish maydonidagi ishlarga mo‘ljallangan mashinalar va qurilmalar qaydnomasi, transportlarning o‘tish yo‘llari, omborxonalar, ma’muriy-maishiy binolar, konstruksiyalarni ishlab chiqarish uchun poligonlar, vaqtinchalik suv, issiqlik va elektr ta’minoti tarmoqlari, bug‘ va siqilgan havo, shartli belgilar va texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlar.
Qurilish maydoni bir qirg‘oqda, ikkala qirg‘oqlarda yoki orolda quyidagi talablarga qarab joylashtiriladi:
bahor suv toshqinlarida qirg‘oq cho‘kmasligi kerak;
qurilish maydoni transport tarmoqlariga yaqin joylashishi lozim;
qirg‘oq rel’efi, unda vaqtinchalik inshootlar, poligonlar va maydonning ichki yo‘llarini joylashishiga qulay bo‘lishi kerak;
Qurilish maydonchalarini loyihalashda quyidagilar asosiy tartiblarlarga rioya qilinadi:
konstruksiyalar va og‘ir materiallar omborlari, mehnatni muhofaza qilish va yong‘in xavfsizligi qoidalariga rioya qilgan holda inshootlar atrofida joylashtiriladi;
materiallar va konstruksiyalar ularning ketma-ket iste’mol qilish tartibiga ko‘ra joylashtiriladi;
oraliq qurilmalarini kengaytirish maydonlari, ko‘prik elementlarini tayyorlash uchun poligonlarni omborlardan materiallar va kon-struksiyalarni yetkazib berilish imkoniyatiga ko‘ra joylashtiriladi;
inventarizatsiya binolari, omborlar va boshqa binolar ko‘plab yondashuvlarga ega bo‘lmagan joylarda mavjud yong‘in normalariga, mehnatni muhofaza qilish va ishlab chiqarish sanitariyasi talablariga rioya qilgan holda joylashtiriladi. Sanitariya inshootlari ishchilar joylashgan ob’ektlarga yaqin joylashtiriladi, turar-joylar esa uzoqroq joylashtiriladi;
omborxonalar, kengaytirish-yig‘ish maydoni va h.k. yuklarning harakatlanish uchun minimal masofasini va vaqtinchalik ichki yo‘llarning minimal uzunligini hisobga olgan holda joylashtiriladi;
vaqtinchalik yo‘llar ko‘prik yondashuvlarida doimiy yo‘l trassa bo‘ylab yotqiziladi va faqat qurilish maydonchasida qoplangan yangi yo‘llar yotqiziladi, masalan, yig‘ma inventar temir-beton plitalardan, yil davomida harakatni ta’minlaydi;
qurilish maydoni yo‘llarining o‘tish qismining eni: 1 polosa uchun 3.5 m va 2 polosa uchun 6 m; shunga ko‘ra yer qatlamining eni – 6 m va 8.5 m; eng katta bo‘ylama qiyalik: normal sharoitlarda – 30 ‰, og‘ir sharoitlarda – 40 ‰, o‘ta og‘ir sharoitlarda – 60 ‰, rejadagi egrining eng kichik radiusi – 12 m.
suv transporti daryolarda yuk, qurilish materiallari, kishilar va texnologiyalarni yetkazib berish uchun ishlatiladi. Buning uchun yuk va yo‘lovchilar portlari, odatda, daryo bo‘yida quriladi.
Mehnatni muhofaza qilish talablari bajarilishini ta’minlash uchun quyidagilar zarur:
qurilish maydonchasi va xavfli ish joylarini ish boshlanishidan oldin normativ hujjatlar talablariga muvofiq tashqaridan to‘sish lozim. Qurilish maydoniga kirishda ob’ekt nomi, buyurtmachi tashkilot nomi, mas’ul shaxslarning familiyasi, lavozimi va telefon raqamlari, davlat qurilish nazorat tashkilotining vakilining ma’lumoti , ishni boshlash va tugatish muddatlari, ob’ektning sxemalari haqidagi ma’lumot belgilari qo‘yilishi lozim;
oshxona, hammom va kiyimlarni quritish xonasi qurilishi lozim;
kran va boshqa mashinalar ishlash joylarini to‘silishi lozim;
konstruksiyalar va materiallar joylashuvi ish jarayoniga xalaqit bermasligi lozim;
rejada o‘rnatish ustunlarining vantlari, mexanizmlarning vaqtinchalik mustahkamlash yoki konstruktiv elementlarning joylashuvi ko‘rsatilishi lozim.
Qurilish maydonidagi ishlar atrofni muhofaza qilish talablariga javob berishi kerak.
Qurilish maydoni kerakli qutqaruv vositalari bilan jihozlanishi kerak (tegishli normalarga binoan): tarmoq, signal tizimi, o‘t o‘chirish tizimi, qutqarish xizmati va h.k.
Qurilishni suv bilan ta’minlash uchun qirg‘oqda yoki pontonlarda nasos stansiyalari o‘rnatiladi. Shuni yodda tutish kerakki, ko‘priklarni qurish paytida elektr motorlarini quvvatlantirish uchun 60-70% elektr energiyasi sarflanadi; texnologik jarayonlar uchun 20-30%: elektr payvandlash, betonni isitish qishda va boshqalar; 10% - tashqi va ichki yoritish uchun.
Qurilishni havo bilan ta’minlash statsionar (yuqori va uzoq muddatli talab qilinsa) yoki ko‘chma kompressorlar yordamida amalga oshiriladi. Kompressor stansiyasi iste’molchilar yaqinidagi yopiq izolyatsiya qilingan xonada joylashgan yoki kichik pontonga o‘rnatilgan bo‘lishi kerak.
1.1-rasm. Qurulish maydoninig rejasi
Issiqxonalarni isitish, beton va tosh agregatlarni isitish uchun, temir-beton mahsulotlarini bug‘lash, ma’muriy isitish va turar-joy binolari issiqlik ta’minoti loyihasini tashkil qilinadi. Ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun issiqlik iste’moli (kkal/s) issiqxonalar hajmiga, +10°C dan yuqori bo‘lmagan haroratga, ishlab chiqarilgan inshootlarning hajmiga va boshqalarga qarab aniqlanadi. Binolarni isitish uchun issiqlik miqdori binolarning maqsadi va hajmiga qarab belgilanadi. Tashqi harorat, qurilish maydonini hisobga olgan holda, hisob-kitoblarga kiritiladi. Issiqlik ta’minoti uchun ishlab chiqarishi har xil bo‘lgan vertikal bug‘li qozonlar ishlatiladi. Qurilish maydonchalari tartibga solish misollari 1.1 rasmda keltirilgan.
|
| |