TiO2 - Titan va uning birikmalarini olinish va xossalari Reja: Titan va uning birikmalari Olinishi va xossalari...

|
Titan va uning birikmalarini olinish va xossalari Reja: Titan va uning birikmalari Olinishi va xossalari Titan ilgari «mukammal metall»
|
bet | 2/2 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 60,89 Kb. | | #238519 |
Bog'liq Titan va uning birikmalarini olinish va xossalariTiO2 + C + 2 Cl2 → CO2 + TiCl4
Olingan TiCl4 850 ° C da magniy bilan qayariladi:
TiCl4 + 2Mg → Ti + 2MgCl2
Bundan tashqari, Kembrij universitetida titan ishlab chiqarish Derek Frey, Tom Farthing va Jorj Chen tomonidan FFC Kembrij nomlari bilan atalgan jarayoni endi mashhurlikka erisha boshladi. U quydagicha:
2CaO → 2Ca + O2
Hosil bo’lgan kislorod anodni oksidlaydi (grafitdan foydalanganda) va kaltsiy eritmada katodga ko’chib, u erda titanni oksididan qaytaradi:
C + O2 → CO2
TiO2 + 2Ca → 2CaO + Ti
Asosiy konlari
Katta birlamchi titan konlari Janubiy Afrika, Rossiya, Ukraina, Kanada, AQSh, Xitoy, Norvegiya, Shvetsiya, Misr, Avstraliya, Hindiston, Janubiy Koreya, Qozog’istonda joylashgan. Ikkilamchi konlari Braziliya, Hindiston, AQSh, Syerra-Leone, Avstraliyada uchraydi. MDH mamlakatlarida titan rudalarining o’rganilgan zaxiralarida RF (58,5%) va Ukraina (40,2%) etakchi o’rinni egallaydi. Rossiyadagi eng yirik kon – Yaregskoye.
Ishlatilishi
Titan uni zamonaviy texnologiyalar bilan qayta ishlash qiyinligi sababli qimmat metall hisoblanadi . Shu sababli, uning foydalanish sohalari va iste’moli cheklangan. U maxsus mahsulotlarda «metallar va ularning qotishmalari», «oksidlar va boshqa birikmalar» shaklida qo’llaniladi. Titan minerallari qog’oz , plastmassa va bo’yoq sanoatida tez-tez ishlatiladi.
Eng yorqin oq bo’yoq pigmenti titan oksidi. Titan – barcha ob’ektlarning ranglarini tashkil etuvchi molekulalar bo’lgan pigmentlarni ishlab chiqarishda muhim o’rin tutadigan element. Titan oksidi pigmenti; rux oksidi va qo’rg’oshin oksidi kabi pigmentlarga qaraganda ko’proq tiniqroq. Bu qog’ozlarning yorqinligini oshiradi va shaffofligini pasaytiradi. Shu sababli, titan pigmenti fotosurat qog’ozlarida qo’llaniladi. Dunyoda titan rudasi ishlab chiqarishning 91 foizi pigment sanoatida ishlatiladi (bu ko’rsatkichning 57 foizi bo’yoq sanoatida qo’llaniladi) va 6 foizi metall sanoatida qo’llaniladi. 3 foizi boshqa tarmoqlarga tarqatiladi.
Bu yuqori harorat va tezlikda ishlaydigan tebranish qismlarida almashtirib bo’lmaydigan metalldir. Ko’pgina mahsulotlarda alternativa yo’q. U mudofaa, aerokosmik va samolyot sanoatida, kimyo va elektrokimyo sanoatida mustahkam metall sifatida keng qo’llaniladi. Titan birikmalari kosmik kemalar, samolyotlar va raketalarning ko’p qismlarida uchraydi. Bu qiyin ishlov berish va xarajatlar tufayli maxsus joylarda metall sifatida ishlatilishi mumkin.
So’nggi yillarda titan oshxona mahsulotlarining ishlatiladigan tarkibiy qismiga aylandi. Ayniqsa, kostryulkalar va kostryulkalar titan va uning qotishmalari bilan ishlab chiqarila boshlandi. Sog’lom pishirish usullari orasida yangi tendentsiya sifatida oshxonalarga kiradigan titan mahsulotlari, yopishqoq bo’lmagan qoplamalar bilan oson pishirish uchun alternativani taklif etadi. Titan engil, korroziyasiz va issiqqa chidamli xususiyatlari tufayli sifatli idish va kostryulkalar uchun afzaldir. Po’latdan yasalgan idishlarga qaraganda taxminan 50 foiz yengilroq va alyuminiydan 60 foiz og’irroq bo’lgan titanium kostryulkalar tarkibida har ikkala metalga nisbatan ancha chidamli xususiyatlar mavjud. Titanning kimyoviy xossalari tufayli ovqatni hech qanday moy ishlatmasdan pishirish mumkin.
Titan ishlatiladigan boshqa mahsulotlar va maydonlarni quyidagicha ro’yxatga olish mumkin: transport vositalarining dvigatel qismlari, dvigatel turbinasi pichoqlari, suvosti kemalari, fabrikalarning kimyoviy ishlab chiqaruvchi qismlari, kosmetika, linolyum, ipak, oq siyoh, rangli shisha, keramika, charm va mato bo’yoqlari, polietilen, kimyoviy moddalarga chidamli buyumlar, deraza romlari, qog’oz plomba va qoplamalar, payvandlash elektrodlari, elektr yoyi, lak, jilo, neft kimyosi, tozalash inshootlari, tish implantlari, stomatologik materiallar, protezlar, zargarlik buyumlari, soatlar, ko’zoynaklar, uyali telefonlar, kameralar, sport mahsulotlari va boshqalar.
Titan qiziqarli qotishmasi Nitinol
Nitinol, titan-nikel qotishmasi, muhim qotishma biri hisoblanadi. Uning shakli buzilgan bo’lsa ham, qizdirilganda uni tiklash mumkin. Xotira xususiyatlariga ega bo’lgan nitinol juda qiziqarli qotishma. Unga yuqori haroratda qotishma shakli beriladi, qotishma uning xotirasidagi shaklni saqlaydi, so’ngra bukilgan va egilgan bo’lsa ham, xotiradagi shaklni issiqlik bilan qayta tiklash mumkin. Sehrgarlar egilgan qoshiqlarning siri bu qotishmada yashiringan; Boshqacha qilib aytganda, bu qoshiqlar nitinol qotishmalaridan qilingan.
Nitinol tibbiyot sanoatida ishlatiladigan muhim moddalar qatoriga kiradi. Ushbu qotishma braketlar, stentlar, robotlar qismlari kabi ko’plab mahsulotlarda qo’llaniladi. Yana bir qiziqarli ma’lumot; Nitinol qotishma simlari elektrlashtirilganda qisqaradi. Titan bundan tashqari, po’lat, mis, vanadiy, molibden va alyuminiy kabi elementlar bilan qotishma hosil qilish mumkin. Ushbu qotishmalar juda mustahkam va bardoshli materiallarning xomashyosi hisoblanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Titan va uning birikmalarini olinish va xossalari Reja: Titan va uning birikmalari Olinishi va xossalari Titan ilgari «mukammal metall»
|