Qanday hollarda suhbat usuli qo‘llaniladi? Uni qo‘llashda qanday qoidalarga amal qilish lozim?

|
Qanday hollarda suhbat usuli qo‘llaniladi? Uni qo‘llashda qanday qoidalarga amal qilish lozim?
|
bet | 2/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 53,14 Kb. | | #233750 |
Bog'liq 2TIf8iqQlv85Acak6HULAGzQazhsEFVy94nSLeNAQanday hollarda suhbat usuli qo‘llaniladi? Uni qo‘llashda qanday qoidalarga amal qilish lozim?
Suhbat usuli - savol-javob usuli deb ham yuritiladi.
O'quvchilar darsga yetarli darajada tayyor bo’lsa o'qituvchi rahbarligida muammoli savollarga javoblami o'zlari axtarib topadigan suhbatlar maqsadga muvofiqdir. Bunday suhbatlar evristik izlanish, axtarib topish xarakterida bo’ladi.
O'qitish jarayonida o'rganilayotgan mavzu yuzasidan kirish, asosiy va yakunlovchi suhbatlar ham qo'llaniladi.
Suhbatlar, ayniqsa, o'qitishning tarbiyalovchilik xarakterida dunyoqarash, e’tiqodni tarkib toptirishda qo'l keladi. Suhbatlar butun sinf hamda o'quvchilarning ayrim guruhlari bilan ham o'tkaziladi.
Suhbatlar orqali: a) o'quvchilarning o'z hayotlarida uchratgan voqea, hodisalar yuzasidan savollar berish orqali o'quvchilarning mustaqil fikr qilishlarini amalga oshiradigan holatlariga e’tibor qilish; b) o'quvchilarning ilgari o'rgangan tayanch bilimlarini esga tushirishga erishish lozim. Suhbat usuli bilan ish ko'rganda o'qituvchi quyidagilarga amal qilishi lozim:
1. O'qituvchining suhbat uchun tayyorlab kelgan savollari sinf o'quvchilarining hammasiga taalluqli bo'lib, so'roq o'rtaga tashlanishi kerak.
2. O'quvchilardan biri javob berish uchun chaqiriladi.
3. Sinfning hamma o'quvchilari javob berayotgan o'quvchini qunt bilan tinglashi, uning javobini to'ldirishi, tuzatishi, oydinlashtirishga yordam berishini ta’minlashi kerak.
4. O'quvchilarning javobi qay darajada to'g'ri-noto'g'ri bo'lishidan qat’i nazar o'qituvchi tomonidan izohlanishi, yakunlanishi va baholanishi zarur.
Ta’lim jarayonida turli ko'rgazmali qurollardan foydalanishga harakat qilamiz. Xo'sh, ushbu o'quv informatsiyasini ko'rgazmali uzatish va ko‘rish orqali qabul qilish metodining ahamiyati qanday? Ko‘rgazmalilikning qanday turlari mavjud? degan savollarga javob topishga harakat qilaylik.
Ko'rgazmali usulning muhimligi o'rganilayotgan narsa va hodisalami hissiy idrok etishga, ularni kuzatib mushohada qilishga o'quvchini undash, mantiqiy va nazariy elementlarning birligiga ishonch hosil qilishga, nihoyat nazariy bilimlarni amaliyotda qo'llay olishga o'rgatishdan iborat.
Ta’limda ko'rgazmalilik usuli namoyish etish, illyustratsiya va ekskursiya tariqasida olib boriladi.
Ta’lim jarayonida namoyish etish usulidan foydalanish asosiy materialning xarakteriga - mazmuni, shakli va hajmiga bog'liq. Bu xarakter ikki turlidir:
1. Aslicha ko'rsatilishi mumkin bo'lgan buyum va narsalar: o'simliklar, ularning tarkibi, hayvonlar, ma’danlar, kolleksiyalar, asbob va mashinalar, modellar va h.k.
2. Tasviriy ko'rgazmali materiallar: A) buyum, narsa, hodisa va voqealaming tasvirini ifodalovchi materiallar, rasm, surat, fotosurat, diafil’m va h.k. B) buyum, narsa, voqealarning biror shartli belgisi orqali ifodalangan simvolik va sxematik tasviriy materiallar geograflya va tarix kartalari, chizmalar, jadvallar, diagrammalar va h.k.
Tasviriy ko'rgazmali materiallar turliligi har xil qo’llashni talab etadi. Masalan:
1. Buyum va narsalarni tabiiy holda ko'rsatishni ikki usulda namoyish etiladi:
a) o'tilayotgan mavzuga oid badiiy ko‘rgazma materiallari o'quvchi bayon qilayotgan bir vaqtda (faqat o'qituvchi ko'rsatadi);
b) tabiiy ko'rgazmali materiallaming soni yetarli bo'lsa ular har bir o'quvchiga tarqatib beriladi.
2. Tasviriy ko'rgazmali materiallaming har ikkala turini ham ikki xil usulda olib borish mumkin:
a) ko'rgazmali materiallami o'qituvchi namoyish etadi;
b) ko'rgazmali materiallar o'quvchiga tarqatiladi.
O'qitilayotgan mavzuning xarakterini hamma vaqt sinfda ochib bo'lmaydi. Bu holda nima qilish kerak?
|
| |