nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi bekkamov. Ch. I, Hamdamova. E. I, Narbayeva. M. K, Ismatullayev. H. T - bet 128

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi bekkamov. Ch. I, Hamdamova. E. I, Narbayeva. M. K, Ismatullayev. H. T Pdf ko'rish
|
bet | 128/175 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 11,98 Mb. | | #99770 |
Bog'liq Ipakchilik fanidan amaliy laboratoriya mashgulotlari
88-rasm. Bargsiz tut qalamchasini ildiz orttirishda qalamchani
subtratga ekish tartibi.
Tutni
yog’ochlashgan
qalamchalarini
o’stirish
agrotexnikasi.
qalamchalarni ekish uchun 70 sm kenglikda, 30-35 sm balandlikda egatlar olinib
pushtaning o’rtasiga 5-8 sm chuqurlikka ekiladi.
237
Qalamchalarni ildiz olish davrida 30-40 kun ichida tez-tez sug’orilib
turilishi kerak, begona o’tlardan tozalash, ishlov berish, o’g’it berish kabi bir
qator agrotexnikaga oid ishlarni bajarish kerak.
Mashg’ulotni mustahkamlash uchun savollar:
1. Tutni bargli yoki yog’ochlangan qalamchasidan ko’paytirishni qaysi biri
samarali?
2. Tut qalamchasining ildiz olishi dastlab qaysi tomonidan boshlanadi?
3. Qalamchalar necha kunda ildiz otadi?
4. Qalamcha qiya qilib ekilganda uzunligi qancha bo’ladi?
“SWOT-tahlil” metodi.
Metodning maqsadi: mavjud nazariy bilimlarni va amaliy tajribalarni
tahlil qilish, taqqoslash orqali muammoni hal etish yo’lilarini topishga, bilimlarni
mustahkamlash, takrorlash, baholashga, mustaqil, tanqidiy fikirlashni, nostandart
tafakkurni shakillantirishga xizmat qiladi.
“SWOT-tahlil” metodida tutni qalamcha yo’l bilan ko’paytirish tahlil
qiling
238
OZIQ BERUVChI TUTZORLARNI TAShKIL QILISh VA
PARVARIShLASh
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi bekkamov. Ch. I, Hamdamova. E. I, Narbayeva. M. K, Ismatullayev. H. T
|
B3.1.5 General Audio - FAQs

|
B3.1.5 General Audio - FAQs
|
bet | 86/188 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #429 |
B3.1.5 General Audio - FAQs B3.1.5.1 Current related Audio FAQs
See http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/.
B3.1.5.2 Updated at A1.1.4.16 B3.1.5.3 See B1.3, B3.1.4.4 B3.1.5.4 See B3.1.4.4 B3.1.5.5 See B3.1.4.6 B3.1.5.6 DELETED B3.1.5.7 Updated at B3.1.4.5 B3.1.5.8 DELETED B3.1.5.9 Updated at B3.1.4.2 B3.1.5.10 Updated at B3.1.4.11 B3.1.R General Audio - Future Requirements
Announcement of additional future requirements will be published at http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/.
B3.2 Portable Media Devices B3.2.1 Portable Media Device - Windows Compatibility B3.2.1.1 Portable media device meets Windows Compatibility requirements -
Device must support Windows Media Architecture (WMA) media format
-
Device can support MP3 or MP3+
-
Device must use Windows Media Device Manager (WMDM)
-
Must work with Windows Media Player (WMP)
|
| |
B2.5.5 PCI Controllers/Devices - FAQs

B2.5.5 PCI Controllers/Devices - FAQs B2.5.5.1 Current PCI-related FAQs
See http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/
B2.5.5.2 DELETED
Related requirement deleted.
B2.5.5.3 Updated at B2.5.3.2.1 B2.5.5.4 Updated at B2.5.3.2.1 B2.5.5.5 Updated at B2.5.4 B2.5.5.6 3.3 Updated at B2.5.4 B2.5.R PCI Controllers/Devices - Future Requirements
Announcement of additional future requirements will be published at http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/.
B2.5.R.1 PCI Subsystem IDs and PCI-to-PCI bridge devices
See "PCI Subsystem IDs and PCI-to-PCI Bridge Devices" at http://www.microsoft.com/hwdev/bus/pci/pcibridge.asp.
B2.5.R.2 Functions in a multifunction PCI device do not share writable PCI Configuration Space bit.
Windows treats each function of a multifunction PCI device as an independent device. As such, there can be no sharing between functions of writable PCI configuration space bits (such as the Command register).
B2.5.R.3 Hot-Plug PCI supported via compatible driver solutions or ACPI
Windows Longhorn supports dynamic enumeration, installation, and removal of PCI devices if the implementation strictly complies with the PCI Standard Hot-Plug Controller and Subsystem Specification (SHPC), Revision 1.0, and the Windows Logo Program requirements for the SHPC driver.
SHPCs that have been designed to meet these requirements do not need any ACPI implementations or vendor-supplied filter drivers. SHPCs will be required for systems running Windows "Longhorn" that provide Hot-Plug PCI support. Other hot-plug implementations will work under Windows only if there is a supported hardware insert/remove notification mechanism, such as a bus standard. An example of an implementation based on an appropriate standards-based notification mechanism is a CardBus bus controller.
For more information about Windows and PCI Hot Plug, see "Hot-Plug PCI and Windows" at http://www.microsoft.com/hwdev/bus/pci/hotplugpci.asp.
B2.5.R.4 PCI 2.3 Interrupt Disable
PCI 2.3 Interrupt Disable is required for Longhorn logo for all devices that are first submitted for logo after January 1st, 2004. All devices being submitted for logo testing must include this capability by January 1st, 2006. See section 6.2 of the PCI Local Bus Specification Revision 2.3.
|
B10.1.2 General Storage - Industry Standards

|
B10.1.2 General Storage - Industry Standards
|
bet | 148/188 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #429 |
B10.1.2 General Storage - Industry Standards
Note: This list provides complete titles and web locations for references cited. The listing of a reference here does not imply that complete compliance with that reference is a Windows Logo Program requirement.
B10.1.2.1 DELETED B10.1.2.2 ATA/ATAPI-5 or later
ATA standards: Global Engineering Documents at http://global.ihs.com/.
B10.1.2.3 ATAPI Removable Media Device BIOS Specification (ARMD), V. 1.0
http://www.phoenix.com/products/specs.html
B10.1.2.4 MMC-2 - Multi-Media Command Set-2 or later
Global Engineering Documents at http://global.ihs.com/ (incorporates information defined in Enhanced Music CD Specification).
B10.1.2.5 SCSI Reduced Block Commands (RBC), INCITS.330:2000)
Global Engineering Documents at http://global.ihs.com/.
B10.1.2.6 Small Computer Interface (SCSI-3)
Global Engineering Documents at http://global.ihs.com/.
B10.1.2.7 Compaq-Intel-Phoenix BIOS Boot Specification, V.1.01; El Torito—Bootable CD-ROM Format Specification, V.1.0
Notice that the Extended System Configuration Data (ESCD) calling interface is not supported by Windows 2000 and later.
http://www.phoenix.com/techs/specs.html
B10.1.2.8 Media Status Notification Support Specification, V. 1.03
http://www.microsoft.com/hwdev/resources/specs/storspec.asp
See B10.1.4.3
B10.1.2.9 IEEE 1394 storage class devices conform to ANSI standards for SBP-2 with appropriate command set
Appropriate command sets are RBC (Reduced Block Commands) or MMC-2.
B10.1.2.10 Universal Serial Bus Mass Storage Class Specification Overview, Revision 1.0
See B10.1.4.8
B10.1.2.11 INCITS Serial Bus Protocol-2 (SBP-2) transport protocols (INCITS 3.25-1998)
Global Engineering Documents at http://global.ihs.com/.
B10.1.2.12 SCSI Parallel Interface (SPI-4) standard or later
Global Engineering Documents at http://global.ihs.com/.
B10.1.2.13 SCSI-3 Medium Changer Commands (SMC) or later
Global Engineering Documents at http://global.ihs.com/.
|
| |
B2.6.5 USB Controllers/Devices - FAQs

|
B2.6.5 USB Controllers/Devices - FAQs
|
bet | 81/188 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #429 |
B2.6.5 USB Controllers/Devices - FAQs
See http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/.
B2.6.5.2 Updated at B2.6.1.1 B2.6.R USB Controllers/Devices - Future Requirements
Announcement of additional future requirements will be published at http://www.microsoft.com/winlogo/hardware/.
B3.0 Audio
All general requirements in B1.0 are included by reference.
All bus-specific requirements in B2.0 are included by reference.
B3.1.1 General Audio - Windows Compatibility
Device driver conforms to the WDM implementation guidelines and “Audio Drivers” reference in the Windows DDK.
Note: This is a general reference, not a requirement.
B3.1.1.2 Windows compatibility and implementation notes (general)
http://www.microsoft.com/hwdev/tech/audio/
Note: This is a general reference, not a requirement.
http://www.microsoft.com/hwdev/tech/audio/wdmaudio.asp
DirectSound® driver support: see “DirectSound DDK” in the Windows DDK.
Note: This is a general reference, not a requirement.
B3.1.1.5 DELETED
|
| |
- rasm. 
Kartonga - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi bekkamov. Ch. I, Hamdamova....

179
65-Rasm.
b — karton
Urug’
to’plamlari
ko’rinishi
va
joylashishi.
Ipak qurti urug’chiligi korxonasi ishlari, urug’ tayyorlashdagi
jarayonlar.
Ipak qurti
urug’i - tuxumi urug’chilik
korxonalarida, urug’
zavodlarida tayyorlanadi. Ipak qurti urug’i tayyorlaydigan korxonalarning
umumiy ish faoliyati sanoatda boqish uchun urug’ tayyorlash, respublikamizdagi
davlat va jamoa xo’jaliklarini sog’lom, xayotchan va maxsuldor qurt urug’i bilan
ta’minlashdir.
Ipak qurti urug’ini tayyorlashda urug’ zavodlari qo’yidagi ishlarni bajaradi:
naslchilik xo’jaliklarida elita urug’lardan ochilgan qurtlarni boqishni tashkil
etish, yuqori sifatli tirik pillalarni qurt urug’i
tayyorlaydigan zavodlarga
jo’natish, zavodda pillalarni sarxillash, ularning turli kasalliklar bilan
zararlangan-zararlanmaganligini
tekshirish, tirik pillalarni jinsga ajratish,
pillalardan kapalaklarni chiqarish,
ularni chatishtirish, tozalash, yuvish, saralash
va xo’jaliklarga tarqatilgunga kadar saqlash.
180
Naslchilik xo’jaliklarida qurt urug’ini
jonlantirish, boqish, pillalarni
topshirish qurt urug’ining agronom-agrotexniklari tomonidan tuzilgan kalendar
rejalar va kur boqishning texnologik kartasi asosida olib boriladi.
Urug’chilik korxonalari (qurt urug’i tayyorlaydigan zavodlar)da
ish pilla
qabul qilish va uning sifatini aniqlash bilan boshlanadi.
Sanoatbop pilla olish uchun ipak qurtining birinchi bo’g’in duragaylari
boqiladi. Har xil zotlarga mansub pillalar, kapalaklar va urug’
guruhi aralashib
ketmasligi uchun zotning erkak va urg’ochi pillalarga ajratilib alohida xona yoki
bo’lak joylarga joylashtirish kerak.
Pillalardan kapalak chiqarish, ularni juftlashtirish, ajratish va urug’ (tuxum)
olish jarayonlari
papilonaj deb ataladi.
Zavodda papilonaj davrida qo’yidagi ishlar amalga oshiriladi:
Mikrotahlil - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi bekkamov. Ch. I, Hamdamova. E. I, Narbayeva....

173
kapalaklar butunligicha xovonchada yaxshilab tuyib eziladi. Keyin maydalangan
massaga
10sm
3
suv
qo’shilib,
hosil
bo’lgan
bo’tqa
obdon
qorishtiriladi.Xovonchalardagi bo’tqa voronka og’ziga ho’llab qo’yilgan surp
orqali o’tkazilib, filtrlanadi va boshqa xovoncha yoki probirkaga qo’yilib,
mikrotahlil qilish uchun topshiriladi.
Tuxumlarni mikrotahlil qilish.
Suyuqlik bir vaqtning o’zida ham
mikroskopist, xam nazoratchi tomonidan mikrotahlil qilinadi.
Har qaysisi o’z preparatini 600-900 baravar kattalashtirib ko’rsatadigan
mikroskop orqali kamida 10-nazar doirasida ko’zdan kechiradi.
Kasallik alomatlari borligi aniqlansa, ular brakka chiqarilib, yoqib
tashlanadi. Kasalliklardan holi deb topilgan suyuqlik sentrifuga qilish uchun
nazoratchiga uzatiladi.
Nazoratchi-sentrifugist 6-9 ta xovoncha-probirkadagi suyuqlikni bitta
sentrifuga probirkalariga quyadi-da, har qaysi xovoncha-probirka tagida oz-
ozdan suyuqlik qoldiradi.
U bir-biriga qo’shib yuborilgan suyuqlikni 5-6 minut mobaynida
aylantirgandan so’ng sentrifuga probirkasiga suyuqlikni quyib, tagida qolgan
quyqumni 600-900 barobar kattalashtirib ko’rsatadigan mikroskop yordamida
10-nazar doirasida ko’zdan kechiradi.
Agar kasallik alomatini payqab qolsa, mikroskopist va nazoratchi xovoncha-
probirka tagida qoldirilgan suyuqlikni qaytadan mikroanaliz qilib, kasallik
mavjudligiga aniq ishonch xosil qilgach, kasallangan preparatni yoqib
tashlaydilar.
O‘zbekiston respublikasi hukumat portali

|
O‘zbekiston respublikasi hukumat portali Pdf ko'rish
|
bet | 94/163 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 17,68 Mb. | | #150187 |
Bog'liq Axborot-kutubxona texnologiyasiO‘zbekiston respublikasi hukumat portali. O‘zbekiston Res-
176
177
publikasi Vazirlar Mahkamasining «Internet tarmog‘ida O‘zbekis-
ton Respublikasining hukumat portalini yanada rivojlantirish
chora-tadbirlari to‘g‘risida» 2007- yil 17- dekabrdagi 259- sonli
Qaroriga asosan, hukumat portali Internet tarmog‘ida O‘zbekiston
Respublikasi hukumatining rasmiy davlat axborot resursi hisobla-
nadi. Bu bilan hukumat portalida chop etilgan axborot ommaviy
axborot vositalarida chop etilgan axborot bilan teng kuchga ega
ekanligi belgilab berilgan.
asosiy maqsadlari:
1. Respublika aholisi hamda xalqaro jamoatchilikning O‘zbekis-
ton Respublikasi hukumati faoliyati to‘g‘risida, respublikaning
ijtimoiy-siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy hayotida amalga oshirilayot-
gan islohotlardan xabardorligini ta’minlash.
2. Tashkilotlarning yuridik va jismoniy shaxslar bilan o‘zaro
hamkorligi samaradorligini oshirishga ko‘maklashish.
3. Axborotlarni ayirboshlash va tarqatish tezligi darajasi, tashki-
lotlarning xabardorligi darajasi o‘sishi hisobiga tashkilotlar faoli-
yatining sifati va samaradorligini oshirishga ko‘maklashish.
4. Axborotlarni idoralararo elektron ayirboshlashni bir xillash-
tirish.
O‘tgan vaqt mobaynida portal yangi ma’lumotlar bilan to‘ldirilib,
kengaytirib borildi. Portalning funksional imkoniyatlarini mukam-
mallashtirish, foydalanuvchilar qulayligi uchun do‘stona interfeys
yaratish hamda davlat hokimiyati va boshqaruv organlari faoliyati
to‘g‘risida dolzarb va tezkor ma’lumotlarni joylashtirish bo‘yicha
ishlar olib borildi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2009- yil 20- yanvarda
qabul qilingan «Ishlab chiqarish va ijtimoiy infratuzilmani yanada
rivojlantirish yuzasidan qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»
PQ № 1041- sonli Qaroriga asosan, «Qo‘shimcha modullar (G to V
va G to S) kiritilgan yangi platformadagi yangi hukumat portalini
ishga tushirish» loyihasini amalga oshirish maqsadida O‘zbekiston
Respublikasi hukumat portalining yangi versiyasi ishlab chiqildi
va 2009- yil 1- oktabrdagi Internet tarmog‘ida asosiy domen www.
gov. uz manzili bo‘yicha joylashtirildi.
|
| |
brouzer tushunchasi va ularning vazifasi

170
171
sahifaning
manzilini kiritish shart emas, chunki giperbog‘lanish
barcha kerakli ma’lumotga ega hisoblanadi. Brouzer veb sahifa-
da hTML teglarini topib, ular talabi bo‘yicha ma’lumotni ekranga
chiqaradi. Teglarning o‘zi esa ekranda aks ettirilmaydi.
Bugungi kunda brouzerlarning juda ko‘plab turlari mavjud. Eng
mashhurlari: Internet Explorer (Windows
operatsion tizimi tarki-
bidagi dastur), Opera, FireFox.
Internet Explorer
Opera
Firefox
78- rasm. internetda axborotni qidirish tarmoqlari.
internet radio va televideniye. WWW tarmog‘idagi ma’lumot-
lardan foydalanish uchun faqatgina brouzerlarning xizmati kamlik
qiladi. Ya’ni audio hamda video hujjatlarni aks
ettiruvchi tezkor
dasturlar ham mavjuddir. Bu dasturlar serverlarda joylashgan yoki
to‘g‘ridan to‘g‘ri uzatilayotgan audio hamda video hujjatlardan
foydalanishga imkoniyat yaratadi. Real pleyer, Quck pleyer, Cos-
mo rlayer, Media pleyer dasturlari shu kabi vazifalarni bajaradi.
hozirgi kunda O‘zbekistonda ham Internet
texnologiyalarining
rivojlanishi natijasida ko‘pgina radioeshittirishlarni Internet orqali
tinglash mumkin. Avvaliga brouzer yordamida kerakli radiokanal-
ning veb sahifasi topiladi va shundan so‘ng eshittirish to‘g‘ridan
to‘g‘ri Internet tarmog‘iga uzatilayotgan kanalga bog‘lanadi. Shun-
da operatsion tizimda mavjud bo‘lgan namoyish dasturlaridan biri
ishga tushishi natijasida foydalanuvchi
ushbu radiokanalni tinglash
imkoniyatiga ega bo‘ladi.
172
173
Bundan tashqari, Internet tarmog‘i orqali televizion ko‘rsa-
tuvlarni ham tomosha qilish mumkin.
Ushbu holatda ham radio-
eshittirishlar kabi ma’lum veb saytlarga bog‘lanish va ular orqali
ko‘rsatuvlarni tomosha qilish imkoni mavjud. Bunday veb sayt-
larga
mtrk. uz, oriat. uz saytlarini misol sifatida keltirish mumkin.
O’simliklar sistematikasini vazifasi va metodlari

185
K.Linney yashagan davrdan boshlab o’simliklar nomini ham, hayvonlar
nomini ham binar nomenklatura bilan, ya’ni ikki suzdan tashkil topgan kushnom
bilan aytish odat bo’lgan.
Binar nomenklaturadagi qo’shnomning birinchisi o’simlik-ning kaysi
avlodga mansubligi, ikkinchisi esa qaysi turga mansub ekanligini ko’rsatadi.
Masalan: Oq tut Morus alba. Bundan tashqari, har bir o’simlik qo’shnomining
oxiriga shu turni birinchi bo’lib aniklagan va ta’riflagan, muallif familiyasining
bosh harfi yoki familiyasi qisqartirib yozib qo’yiladi.
Masalan: Morus alba Linn., M. bombucis Koidr., M. multicaulis Perr. Lekin
o’simlik turlarining maxalliy nomla-rini e’tibordan chetda qoldirmay ularni ham
qo’llash lozim. Ularni bilish amaliy va nazariy jihatdan katta ahamiyatga ega.
Maxalliy nomlar faoliyati o’simliklar bilan bevosita yoki qisman bog’langan
agranomlar, bog’bonlar, botaniklar, vrachlar, biolog o’qituvchilarning ishlarida
katta yordam beradi.
qidiruv tizimlaridan to‘g‘ri maqsadda foydalanish

166
167
Internet resurslari xilma-xildir. Ularning ichida foydali bo‘lgan
ma’lumotlar ham, zararli bo‘lgan ma’lumotlar ham uchraydi. In-
ternet tarmog‘idagi axborot qidiruv tizimlari esa Internet resurs-
lari ichidan so‘ralgan ixtiyoriy ma’lumotlarni qidirib topib
berish
imkoniyatiga ega. Chunki bunday qidiruv tizimlari kalit so‘zlar
bo‘yicha qidirishni amalga oshiradi. Foydalanuvchi tomonidan qan-
day so‘rov
kiritilsa, xuddi shu so‘rovga mos ma’lumotlarni qidirib
topadi. Shu narsani eslatib o‘tish kerakki, har qanday axborot ham
foydali va to‘g‘ri, rost hisoblanavermaydi. Axborot
qidiruv tizim-
laridan faqatgina to‘g‘ri va foydali maqsadda foydalanish maqsad-
ga muvofiqdir. Turli nojo‘ya ma’lumotlardan
foydalanishdan va
tarqatishdan saqlanish kerak.
Faraz qilaylik, siz Internetda biror sahifani ochib ko‘rmoqchisiz.
Manzilni kiritdingiz va sahifani ochdingiz. Qanday qilib bir necha
daqiqada sahifa sizning ekraningizda paydo bo‘ladi?
Bu sahifalarni
topish uchun sizning WWW ko‘rish dasturingiz URLdan qanday
foydalandi? Sahifani topish uchun dastur
provayderda joylash-
gan domen nomlari xizmati
dasturlar majmuyidan foydalanadi. U
DNS (Domain Name Service) deb ataladi va
u kompyuteringizga
Internet o‘rnatilganda kiritiladi. Bizning misolimizda domen nomi
citu-net. com. Netscape Windows bilan birgalikda ishlayotganda,
sizning TCP/IP protokolingizni bu
domen nomi DNS servsrinigiz-
ga uzatadi.
E’tibor bergan bo‘lsangiz, domenlar nomi ko‘pchilik holda
uch? 
Nima - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi bekkamov. Ch. I, Hamdamova. E. I, Narbayeva....

184
Kitobning ikkinchi qismi dori-darmon sifatida qo’llaniladigan o’simlik,
hayvon va mineral moddalarga bag’ishlanadi, 400 dan ortiqroq dorivor
o’simliklar ta’riflanib ularning shifobaxsh xususiyatlari ko’rsatilgan. Bu kitob
Yevroppaning barcha universitetlarida vrachlar uchun medisinada asosiy
qo’llanma bo’lib keldi.
Italiyalik botanik Andrea Sezalpin (1519-1603) birinchi bo’lib, ilmiy asosda
o’simliklar dunyosining sistematikasini yaratdi. U 1583 yilda nashr etilgan “
O’simliklar xaqida 16 kitob” nomli asarida o’simliklarning 1500 turini
ta’riflaydi, shularning qariyib yarmi shaxsan o’zi to’plagan o’simlik bo’lib,
ularning bir qanchasi yangi Sezalpingacha tasvirlanmagan turlar edi. U har qaysi
turni qisqacha ta’riflab, o’simliklar bir butun organizm degan g’oyani oldinga
suradi.
-Rasm. Tuxumlarni mikroskopik tahlildan o’tkazish

176
urug’larni to’la shamollatib turishni ta’minlasin. Odatda kapalaklarning urug’
qoldirishi 3-4 kun davom etadi, shundan 70-80% i birinchi sutkada, 15-20% i
ikkinchi sutkada va qolgan urug’lar uchinchi hamda to’rtinchi sutkada qoldiradi.
Shuni esda saqlash kerakki, birinchi sutkada kapalakning qoldirgan urug’i
sifatli xisoblanadi, chunki u avariolnipg pastki qismida va pilladan kapalak
chiqquncha to’la hosil bo’ladi. So’nggi kunlari esa kapalak pilladan chiqqanidan
keyin hosil bo’lgan urug’ni qoldiradi. Odatda bunday urug’lar birinchi kuni
qoldirilgan urug’larga nisbatan mayda, zaxira oziqa moddasi kam, fiziologik
tomonidan ahamiyati past. Shuning uchun ham oxirgi kuni qoldirilgan. urug’larni
ajratish imkoniyatiga ega bo’lishi va keyin uni yaroqsizga chiqarish maqsadga
muvofiq hisoblanadi. Ammo bunday ish ko’p mehnat talab qiladi va kapalaklarni
xaltachalarga 1-5 donadan izolyasiya qilishda, amalda uni bajarishning
imkoniyati yo’q. Qutichalardan yoki metall stakanchalardan foydalanishda
tegishli moslamalarning bo’lishi, urug’chilik korxonalari sharoitida ohirgi
qoldirilgan urug’ni yaroqsiz qilish va shu bilan tayyorlanadigan urug’ sifatini
birmuncha yaxshilash imkoniyatini beradi.
So’nggi bir necha yil davomida kapalaklarni yoppasiga mikroskopda
tekshirish vaqtida pebrina bilan kasallanish 0,05 foizdan oshmaydigan yoki
butunlay uchramaydigan urug’chilik korxonalarida kapalaklarni maxsus ichiga
havo o’tishi uchun mayda teshilgan, emulsiyalangan pergament qog’oz bilan
qoplangan qutichalarga guruhlab izolyasiya qilishga ruxsat etiladi. Kapalaklar
shu qog’ozlarga o’zini qoldiradigan urug’larni yopishtiradi.
Bitta qutichaga 100 tadan kapalakni izolyasiya qilish faqat

178
Shu nuktai nazardan kapalaklarni 1-2 tadan xaltachalarga izolyasiya qilish eng
yaxshisi hisoblanadi.
Ammo bu usul ko’p mehnat talab qilishini hisobga olib urug’chilik
korxonalarida mehnat sarfini kamaytirish maqsadida kapalaklarni bitta
xaltachaga undan yuqori zichlikda 3-5 tadan izolyasiya qilish qo’llanmokda.
Agarda kapalaklarni 3 tadan izolyasiya qilishda 10x15 sm kattalikdagi xaltacha
yetarli bo’lsa, kapalaklarni 5 tadan izolyasiya qilish uchun 21x13 sm kattalikdagi
xaltachalar zarur (xaltachalar tayyorlash uchun olingan qog’ozning eniga qarab
ularning kattaligi birmuncha o’zgarishi mumkin).
Xaltachalar pergament qog’ozidan tayyorlanadi, xaltachaning ichki yuzasi
sovun emulsiyasi bilan qoplangan bo’lishi kerak. Sovun emulsiyasi bilan qoplash
qog’ozni xalta kattaligida kesgunga qadar amalga oshiriladi va quritiladi. Bu
ishni qo’lda (qog’ozning yuzasini emulsiya bilan qoplash) qog’oz varag’iga
cho’tka bilan yoki maxsus mashinada emulsiya surtib bajarish mumkin va
quritish uchun ularni bino ichiga osib qo’yiladi. Bu usul ko’p mehnat talab qiladi
va hozirgi vaqtda keladigan o’ralgan qog’ozga maxsus mashinada sovun
emulsiyasi surtiladi (400 g kir sovunga 3 l suv). 10x12 sm kattalikdagi 10 0000
izolyasiya xaltachalariga taxminan 150 l sovun emulsiyasi kerak bo’ladi. Ikki
marta emulsiya surtish yaxshi natijalarni beradi, bunda emulsiya bilan koplangan
qog’oz quritilib, u ikkinchi marta emulsiya bilan qoplanadi va yana quritiladi.
Bunday qog’ozdan urug’ oson ko’chadi. Emulsiyaga biroz ziyonsiz buyoqdan
qo’shilishi tavsiya etiladi, chunki keyin qog’ozni emulsiya surtilgan tomonini
emulsiya surtilmagan tomonidan ajratish oson bo’ladi.
Qisqacha xulosalar - 1-mavzu: “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazifalari Reja

|
1-mavzu: “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazifalari Reja
|
bet | 42/72 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 268,16 Kb. | | #139504 |
Bog'liq 1-mavzu “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazQisqacha xulosalar:
Xorijiy mamlakatlar iqtisodiyotining integratsiyasi muammosi tahlili tashqi iqtisodiy faoliyatni rivojlantirish muammolarini shakllantirish va milliy iqtisodnyotni isloh qilish jarayonida hal etiladigan ustuvor vazifalarni aniqlash imkonini beradi. Rivojlanayotgan mamlakatlarning iqtisodiy hamkorligi, ular tomonidan e’lon qilingan integratsiya maqsadlari real integratsiya jarayonining tayyorgarlik bosqichi hisoblanadi. Ishlab chiqarishni baynalminallashuvining erishilgan darajasi bо‘yicha integratsiya tuzilmalarini farqlanadi.
Keyingi yillarda turli mamlakatlarning firmalari о‘rtasida kooperatsiyalashuvning jadal rivojlanishi yirik xalqaro ishlab chiqarish- investitsiya komplekslarining paydo bо‘lishiga olib keldi, ularni tuzish tashabbusi TMK hisoblanadi. Kо‘plab integratsion birlashmalarning muhim maksadi ularda ishtirok etuvchi davlatlarning siyosiy, harbiy, ijtimoiy, madaniy va boshqa noiqtisodiy sohalarda bir-birini tushunishi va hamkorligini mustahkamlashdir. Iqtisodiy integratsiya mamlakatlarning iqtisodiy hamkorligi jarayoni bо‘lib, u xо‘jalik mexanizmlarini yaqinlashuviga olib keladi, davlatlararo kelishuvlar shaklini oladi va davlatlararo organlar tomonidan tartibga solinadi.
Xalqaro ixtisoslik asosida ishlab chiqarish hamkorligi, odatda, xalqaro integratsion jarayonlarning yuksak darajadagi taraqqiyotini aks ettiradi va bu kо‘rsatkich turli mamlakatlarning firmalari о‘rtasidagi aloqalarida namoyon bо‘ladi. Ilmiy tadqiqot ishlaridagi hamkorlik faoliyatida eng muhim yо‘l - sohadagi samaradorlikni tahlil qilishdir. Globalizatsiya jarayoniga rivojlangan davlatlar, xususan AQSH taklif etganday jiddiy e’tibor berish vaqti yetdi. U eng zaruriy va chetlab bо‘lmaydigan vazifa. Dunyoda kambag‘al kishilarni asosiy ehtiyojlarini qondirishga erishishdan boshlash lozim. Endi - globalizatsiya samarasini kо‘rish bо‘yicha murakkab ishlarni boshlash zarur.
Nazorat va muxokama uchun savollar:
1. Global iqtisodnyotga integratsiyalashuvni belgilovchi omillar.
2. Ishlab chiqarishni baynalminallashuvi haqida fikrlaringiz.
7-mavzu. Global, mintaqaviy va milliy moliyaviy bozorlar
|
| |
Reja:
7.1. Global moliya bozorlarining shakllanishi

|
Reja:
7.1. Global moliya bozorlarining shakllanishi
|
bet | 43/72 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 268,16 Kb. | | #139504 |
Bog'liq 1-mavzu “Global iqtisodiy rivojlanish” fanining predmeti va vazReja:
7.1. Global moliya bozorlarining shakllanishi
7.2. Xalqaro moliya tashkilotlari va ularning xalqaro moliya munosabatlaridagi о‘rni
7.3. Globallashuv sharoitida о‘tish iqtisodiyotiga ega mamlakatlarda davlatning moliya siyosati
7.4. Rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyotida xalqaro moliya munosabatlarining о‘rni
7.5. О‘zbekiston Respublikasining xalqaro moliya munosabatlardagi ishtiroki
7.6. Jahon moliya tizimi globallashuvining mohiyati va uning oqibatlari
7.7. Zamonaviy jahon xо‘jaligida moliya tizimining vazifalari va uni tartibga solish zarurati
7.8. Globallashuv sharoitida xalqaro moliyaviy bozorlar rivojlanishining asosiy xususiyatlari va unga ta’sir etuvchi omillar
Tayanch iboralar:
Kapital eksporti, qimmatli qog‘ozlar, bank depozitlari, qarz talablari va majburiyatlari, xalqaro fond va valyuta bozorlari, kredit resurslari, xalqaro tashkilotlar, Xalqaro valyuta fondi (XVF), moliyaviy islohot, moliyaviy tizim, offshor zonalar, transmilliy banklar, moliyaviy bozor, moliyaviy resurslar, jahon moliya resurslari derevativlari, jahon moliya bozori, investitsiya, jamg‘arma, kredit.
7.1. Global moliya bozorlarining shakllanishi
Globallashuv natijasida jahon xо‘jaligining tarkibiy qismiga aylanib borayotgan mamlakatlarning soni ortib bormoqda. Mamlakatlar hayotidagi globallashuv - iqtisodiy munosabatlardagi tovarlar, xizmatlar, kapital hamda fond bozorlaridagi savdo va siyosatga doir tartiblarning tobora erkinlashuvi orqali namoyon bо‘lmoqda.
Jahon iqtisodiy va moliyaviy muhitining shakllanishiga ta’sir etgan sezilarli о‘zgarishlar sifatida quyidagilarni kо‘rsatish mumkin:
1) 1950 yillardan boshlab AQSH korporatsiyalarining о‘z xorijiy faoliyatlarini kengaytirishga intilishi. Jahon bozorida Yevropa va Yaponiya korporatsiyalari faoliyatining sezilarli о‘sishi, xalqaro maydonda ular va AQSH korporatsiyalari о‘rtasidagi raqobatning kuchayishi;
|
| |
Tut daraxti sistematikasi va asosiy turlarining geografik tarkalishi

187
Tut umumiy o’simliklar sistemasida A. A. Grossgeymning 1945
yilda
yaratgan felogenetik (ketma- ketlik) sistemasi bo’yicha quyidagi tartibda bo’ladi.
Yopik urug’li -
Angiosperamae;
Kichitki gullilar tartibi
- Urticales;
Tutgullar oilasi -
Moraceae;
Tut avlodi - Morus.
Kichitki gullilar tartibiga bir-biriga yakin uchta oila: kayragochsimon
(ulmaceae), tutsimon ( moraceae ), krapivasimon (urticaceae) kirib yuqoridagicha
joylashgan.
Qichitqisimonlarga qichitqi o’t (Oricales L.) hozirgi paytda bitta oila Rami (
Bochmeria) kolgan xolos. Uning qichitadigan tukchalari bo’lib
odam badaniga
tegsa xuddi biron narsa chaqib olgandek bo’ladi, shuning uchun uni
gazandagullilar ham deb ataydi. Gullari yashil otaligi turt bo’lakli, mayda, bir
jinsli, barg kultigida ro’vak (popuk)lari bo’ladi.
Urg’ochi gullarida bitta onalik bo’lib,
uning bir uyali tugunchasi,
ruvaksimon og’izchasi va har xil uzunlikdagi to’rtta gultevarakligi - bargchasi
bo’ladi. Mevasi yongoksifat. Poyasidan yaxshi tola olinadi.
Avtomabil rulini o’tirganizda o’zingizni qanday tutasiz?

|
Avtomabil rulini o’tirganizda o’zingizni qanday tutasiz?
|
bet | 176/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiAvtomabil rulini o’tirganizda o’zingizni qanday tutasiz?
Xotirjam, shoshmay haydayman – 1
Juda katta tezlikda yuraman – 2
Tezlikni oshirgan holatda boshqa avtomobillarga yo’l bermaslikka harakat qilaman – 3
Agar suhbat paytida suhbatdoshingiz sizni eshitmasa o’zingizni qanday tutasiz?
Atrofdagilarga bildirmaysiz, lekin ichingizda jahlingiz chiqadi – 1
Sizga kam e’tibor berayotganligi haqida odob bilan tushuntirasiz – 3
Orqada qayrilasizda oldidan ketib qolasiz – 2
Siz suhbatdoshingizni ha rdoim diqqat bilan tinglaysizmi?
Ha – 1
Har doim emas – 3
Kamdan kam – 2
Siz diqqat markazda bo’lishni xohlaysizmi?
Har doim – 3
Ba’zan – 1
Siz uchun bu kerak emas – 2
Agar sizning farzandingizni maktabga xafa qilishsa, qanday yo’l tutasiz?
O’qituvchi bilan gaplashasiz – 1
Xafa qilgan inson bilan janjallashasiz – 2
Farzandingizga qarshi javob berishni o’rgatasiz – 3
Siz yon bosishga qodirmisiz?
Hech qachon – 3
Ha – 2
Vaziyatga bog’liq – 1
24 ball va undan kam: Siz bilan suhbatlashish ancha oson, lekin siz judayam tinchliksevarsiz. Sizga qat’iyatlilik yetishmaydi. O’zizga bunchalik darajada tanqidiy munosabatda bo’lmang.
25 – 31 ball: siz atrofdagilar bilan tez chiqishib keta olasiz, lekin siz murosa qilish judayam qiyin. Ko’pincha, sizning xatti-harakatingiz kayfiyatingizga bog’liq bo’ladi. Hissiyotlarga berilmang, sabrli bo’ling.
32 – 45 ball: siz suhbatda muvozanatni saqlay olasiz, ba’zida juda agressiv bo’lib ketasiz. Kundalik hayotda atrofdagilarning manfaatini chekkaga surib qo’yishingiz mumkin. Siz bila til topishish qiyin.
|
| |
Pedagogika fani metodologik g’oyalarining takomillashuvi

|
Pedagogika fani metodologik g’oyalarining takomillashuvi
|
bet | 42/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiPedagogika fani metodologik g’oyalarining takomillashuvi.
Totalitar tuzum davrida o’rganilishi ma’n etilgan milliy-pedagogik qarashlarning o’rganilishi va pedagogika faniga olib kirilishi.
Ijtimoiy-g’oyaviy, iqtisodiy va madaniy taraqqiyotda yetakchi o’rin tutuvchi g’oyalarning pedagogik qarashlarda o’z ifodasini topishi.
Pedagogik bilimlar ijtimoiy-g’oyaviy asoslarining boyishi.
Ta’lim mazmunida milliy istiqlol g’oyasi va mafkurasi asoslari, insonparvarlik va demokratik qarashlarning aks etishi.
Milliy-madaniy meros namunalaridan foydalanish, milliy va umuminsoniy qadriyatlar uyg’unligiga erishish orqali yosh avlodni milliy ruhda tarbiyalash.
Shaxsni ijtimoiylashtirish.
Erkin, mustaqil fikrlovchi, ijodkor, ijtimoiy faol shaxni shakllantirish.
Shaxsda yuksak ma’naviy-axloqiy sifatlarni tarkib toptirish.
Yosh avlodda ijtimoiy voqelikka ongli munosabatni qaror toptirish.
Yangicha ta’limiy qarashlarning paydo bo’lishi.
Yuksak malakali, raqobatbardosh kadrlarni tayyorlashda tayanch o’rin tutuvchi uzluksiz ta’lim tizimining yo’lga qo’yilishi.
Ta’lim sohasida davlat va jamoatchilik boshqaruvining yo’lga qo’yilishi.
Ta’lim marketingi va ta’lim xizmatlari sohasining tashkil etilishi.
Ta’limning yangi didaktik parametrlarini aniqlash.
Yangi o’quv predmeti va o’quv kurslarini o’qitishning yo’lga qo’yilishi.
Hamkorlikda o’qitish va mustaqil ta’limning ommalashuvi.
Ta’lim olganlikni tashxis etishning yangi vositalari (reyting tizimi, monitoring)ning amaliyotga tatbiq etilishi.
|
| |
Tut ildizining tashqi va ichki tuzilishi

193
hisoblanib yer yuzidagi tana bilan tutashadi. Tutni ostki va ustki qismining
birlashgan joyiga
ildiz bugzi deyiladi
Asosiy ildizdan dastlab birinchi tartib yon ildizlar paydo bo’lib, bo’lardan
ikkinchi va keyingi tartibdagi ildizlar rivojlanadi. Asosiy va hamma yon ildizlar
birgalikda tutning ildiz tizimini(sistemasini) hosil qiladi. Yon ildizlarning hosil
bo’lishi o’simlikning yaxshi o’sishini ta’minlaydi.
Asosiy va yon ildizlardan tashqari tut novdasidan kushimcha ildizlar paydo
bo’lishi mumkin. Tut tanasining pastki qismi nam tuproq bilan ko’milgan bo’lsa
yoki qalamchasi ekilganda hosil bo’lga-nida bunday ildizlar
qo’shimcha ildiz deb
yurgiziladi (ataladi).
Tutning yoshi kattargan sayin ildizning tashqi tuzilishi kattarib, pastga
chukurlikka va yon taraflarga qarab ko’proq oziqa yig’ib olish uchun o’sib
yo’g’onlasha boshlaydi.
Katta yoshdagi baland tanali va buta shakldagi tut daraxtlarining ildizi
chukurlikka va yon tarafga qarab ko’p shoxlangan bo’ladi.
Tarbiya jarayonida ijtimoiy jamoatchilik ta’sirining kuchayishi

|
Tarbiya jarayonida ijtimoiy jamoatchilik ta’sirining kuchayishi
|
bet | 43/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiTarbiya jarayonida ijtimoiy jamoatchilik ta’sirining kuchayishi.
Tarbiya jarayonida oila-mahalla-ta’lim muassasasi hamkorligining rivojlanishi.
Tarbiya jarayonida nodavlat va notijorat tashkilotlar hamkorligining yo’lga qo’yilishi.
Tarbiya jarayonida ommaviy axborot va multimedia vositalarining imkoniyatlaridan keng foydalanish.
Pedagog kadrlarni kasbiy jihatdan tayyorlashning yangi tizimiga asos solinishi.
Pedagog kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimining isloh etilishi.
Pedagog kadrlarni uzluksiz tarzda mahoratlarini oshirib borish tizimining amalga oshirilishi.
Ta’lim sohasida xalqaro hamkorlikning yo’lga qo’yilishi.
Pedagog kadrlarning rivojlangan xorijiy davlatlarda kasbiy malakalarining oshirishlari uchun zarur shart-sharoit yaratish.
Talabalarning o’zlarining tanlagan sohalari bo’yicha chet elda ta’lim olishlarini tashkil etish.
Uzluksiz ta’lim tizimida xalqaro donor tashkilotlari xizmatlaridan foydalanishning huquqiy asoslarining ishlab chiqilishi.
O’zaro tajriba almashinuv dasturlari doirasida ilmiy, ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlashning amalga oshirilishi.
Maxsus pedagogika ilmiy asoslarining boyitilishi.
Anomal bolalarni o’qitish, tarbiyalash va rivojlantirishda milliy va xorijiy tajriba uyg’unligiga erishish.
Inklyuziv ta’limning yo’lga qo’yilishi va “Ta’lim hamma uchun” dasturining muvaffaqiyatli amalga oshirilishini ta’minlash.
“Mustaqillik yillarida O’zbekistonda amalga oshirilgan ta’lim islohotlarining o’ziga xosligi shundaki…” mavzusida asoslangan esse yozing.
|
| |
Sof defitsit - 1-mavzu. Moliyaning mohiyati va funksiyalari reja: Moliyaning mohiyati va zarurati. Moliyaning funksiyalari

|
1-mavzu. Moliyaning mohiyati va funksiyalari reja: Moliyaning mohiyati va zarurati. Moliyaning funksiyalari
|
bet | 77/94 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 376,92 Kb. | | #257286 |
Bog'liq 1 mavzu Moliyaning mohiyati va funksiyalari reja Moliyaning moSof defitsit – o’z tarkibiga ko’ra byudjet investisiyalaridan tashqari bo’lgan davlat byudjeti xarajatlaridan iborat.
Umumiy defitsit – nafaqat to’g’ri byudjet investisiyalari balki joriy byudjet yilida qaytariladigan va hukumat tomonidan kafolatlangan, kredit hisobidan amalga oshiriladigan investisiyalardan ham iboratdir.
Fikrimizcha, umumiy defitsit byudjet defitsitining real hajmini to’liqroq ifoda etadi. Chunki bunda hukumat kafolatlangan kreditlaridan samarali foydalanishni nazorat qilish imkoniga ega bo’ladi.
O’zbekiston Respublikasi hukumati uchun ikkinchi metadologiyaning katta ahamiyatga ega ekanligiga asosiy sabab shundaki hozirgi kunga qadar mamlakatimiz iqtisodiyotiga jalb qilingan kreditlarning 80 %dan ortiq qismi respublika hukumatiningi kafolati asosida olingan kreditlardan iboratdir. Demak ulardan foydalanishda nazoratni kuchaytirish davlat byudjet defitsiti oshishining oldini oladi.
Mamlakatimiz iqtisodiyotini tarkibiy jihatdan qayta qurishning zarurligi yirik investision xarajatlarni talab qildi. Xususiy sektorga mansub korxonalarning xorijiy investisiyalarni va investision kreditlarni jalb qilish imkoniyati cheklangan sharoitda, davlat bosh islohotchi sifatida xorijiy investisiyalar va kreditlarni jalb qilish muammosining chuqurlashuviga yo’l quymaydi. Bu esa o’z navbatida mamlakatimiz hukumatining xorijiy valyutadagi majburiyatlarining ko’payishiga olib keldi.
Demak, byudjet defitsitining iqtisodiyotni muvozanatlashtirishdagi roliga baho berishda har bir mamlakatning moliya-byudjet siyosatidan kelib chiqish lozim. Byudjet defitsitining o’sishi natijasida makroiqtisodiy ko’rsatkichlarida qanday ijobiy o’zgarishlar yuz berganligini aniqlash lozim. Masalan, davlat byudjet defitsitining yuqori darajada o’sishi davlat investisiya xarajatlarining o’sishi oqibatida yuzaga keladi. Bunday sharoitda byudjet defitsitining iqtisodiyotga ta’sirini baholash uchun iqtisodiy o’sish suratidagi soliq tushumlaridagi o’zgarishlarni va ishsizlik darajasini baholash lozim, chunki investision xarajatlar ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, yangi ish o’rinlarini yaratish imkonini beradi. Ayni vaqtda investisiya xarajatlarini samarasiz tarzda amalga oshirish byudjet defitsitining iqtisodiyotga nisbatan salbiy ta’sirini yuzaga keltiradi. Xususan, davlat mablag’lari hisobiga moliyalashtirilgan investision loyihalarning o’zini oqlamasligi qilingan xarajatlarni tuliq kapitalga aylanishiga, hukumat to’lovlarining oshib ketishiga olib keladi. Buning oqibatida byudjet defitsitini qoplash muammosi yanada chuqurlashadi va ko’pchilik hollarda hukumat defitsitni qoplashning inflyatsion manbalaridan foydalanishga majbur bo’ladi. Bunda byudjet defitsitining oshishi hisobiga iqtisodiy o’sishni rag’batlantirishga erishilsa, u holda byudjet defitsiti faol shaklga ega bo’ladi.
|
| |
Mashg’ulotning maqsadi - 1-mavzu. Moliyaning mohiyati va funksiyalari reja: Moliyaning mohiyati va zarurati. Moliyaning...

|
1-mavzu. Moliyaning mohiyati va funksiyalari reja: Moliyaning mohiyati va zarurati. Moliyaning funksiyalari
|
bet | 35/94 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 376,92 Kb. | | #257286 |
Bog'liq 1 mavzu Moliyaning mohiyati va funksiyalari reja Moliyaning moMashg’ulotning maqsadi: korxona, jamoat uyushmalari va tashkilotlari, tijorat va notijorat faoliyati bilan shug’ullanuvchi korxonalar moliyasini tushuntirib berish.
O’qitish vositalari: yozuv doskasi, turli plakatlar, taqdimot materiallari, tarqatma materiallar, videoproyektor. Ilmiy adabiyotlar: darslik, o’quv qo’llanma, statistik ma’lumotlar, uslubiy qo’llanma va shu kabilar
O’qitish usullari: Talabalarni ma’ruza materiallari bilan tanishtirish, suhbat, mavzuni nazariy yoritish, savollarga javob berish. O’qitishning zamonaviy pedagogik texnologiyalarini qo’llash: aqliy hujum, taqdimot, dialog, Internet yordamida mavzuni qo’shimcha yoritish.
1. Faoliyatning turli sohalarida moliyaning amal qilish xususiyatlari
Korxona moliyasi – bu iqtisodiy pul munosabatlarni pul xarakati mobaynida vujudga kelib turli xil pul fondlarini hosil qilishni bildiradi.
Korxonalar sof foydasini pul fondlariga sarflaydi. Korxonaning fond bozorlari bilan bo’ladigan munosabatlari turli xildagi fondlarni hosil qilish, ularni shakllantirish va foydalanishdan iborat. Ustav fondiga korxonaning asosiy vositalari va aylanish mablag’lari shakllanadi. Bu korxonaning o’z mablag’larining asosiy manbasi hisoblanadi.
Hissadorlik jamiyatida ustav fondi chiqariladigan barcha aksiyalar qiymati bilan teng bo’lishi lozim. Ish natijasiga ko’ra ustav fondi miqdorini ko’payishi yoki kamayishi mumkin, ya’ni qo’shimcha aksiyalar chiqarish yoki ularning nominal qiymatini oshirish orqali ustav fondi ko’payishi mumkin. Muomaladan aksiyalarni qaytarib olish tufayli esa ustav fondini kamaytirish mumkin.
Ustav fondi – korxonalarning o’z mablag’larining manbai hisoblanadi. Bundan tashqari korxonalarning ustav fondi asosiy vositalarni qayta baholash hisobiga, aksiyalarni nominal qiymatidan ko’ra baland narxda sotish hisobiga, ishlab chiqarishga bepul asosiy vositalarni sotib olish hisobiga ko’payishi mumkin.
Zahira fondi – bu fond foydadan ajratmalar hisobiga tashkil qilinadi. Fondning asosiy maqsadi bo’lib, favqulodda zararlarni qoplash, aksiyalarni qayta sotib olish hisoblanadi.
|
| |
Kompetentlik quyidagi holatlarda namoyon bo‘ladi: ...
4

|
Kompetentlik quyidagi holatlarda namoyon bo‘ladi: ...
4
|
bet | 178/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika instituti3. Kompetentlik quyidagi holatlarda namoyon bo‘ladi: ...
4. Kasbiy kompetentlik sifatlari...
5. Ijtimoiy kompetentlik bu - ...
6. Maxsus kompetentlik negizida...
7. Psixologik kompetentlikning mohiyati ...
2-TOPSHIRIQ. O’qituvchi mahorati va faoliyatiga doir assesment.
Test
O‘qituvchi pedagogik mahoratiga tegishli bo’lmagan qatorni toping
a) kasbiy bilimlar
b) pedagogik qobiliyat
c) pedagogik texnika
d) barchasi to’g’ri
|
Muammoli vaziyat
Dars boshlandi. O’qituvchi xonaga kirishi bilan doskadagi tishlari so’yloq, burni katta, quloqlari shalpar, bir oyog’i kalta qilib chizilgan rasmga ko’zi tushdi. Eng achinarlisi u suratning tagiga o’z ismi yozilgan edi. O’qituvchini o’rnida bo’lganingizda siz qanday yo’l tutgan bo’lardingiz?
|
Pedagogik_kasb............._Pedagogik_mahorat.............__Bilimlarni_qo’llay_olish'>Simptom
Pedagogik kasb.............
Pedagogik mahorat.............
|
Bilimlarni qo’llay olish
Hozirgi kunda o’qituvchining kasb mahorati qanday bo’lishi kerak?
Fikringizni asoslab bering.
|
VII – AMALIY MASHG’ULOT. PEDAGOGIK MADANIYAT MAZMUNI VA MOHIYATI.
1 – TOPSHIRIQ. Sizningcha, pedagogik madaniyat nima? Uning tarkibiy qismlari qaysilardan iborat? O’zingizning mustaqil fikrlaringizni klaster (tarmoqlash) texnologiyasida ifodalab izohlang.
Pedagogik
madaniyat
2 -TOPSHIRIQ. Esse yozing. “O’zingizni bo’lajak pedagog sifatida shakllantirishda qaysi pedagogik komponentlarni shakllantirgan bo’lardingiz?” mavzusida yozilgan esseni yoritib bering.
|
| |
V – AMALIY MASHG’ULOT. PEDAGOGIK MAHORAT VA KOMPETENSIYA MEZONLARI

|
V – AMALIY MASHG’ULOT. PEDAGOGIK MAHORAT VA KOMPETENSIYA MEZONLARI
|
bet | 177/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiV – AMALIY MASHG’ULOT. PEDAGOGIK MAHORAT VA KOMPETENSIYA MEZONLARI.
Metodning maqsadi: belgilangan mavzuda iloji boricha ko’proq miqdorda g'oyalarni kiritish, yozib qo’yish va sistemalashtirishga yordam beradi. O’quvchilarda jamoada ishlash ko’nikmasini, o’zaro hamjihatlik, bir-biriga hurmat tuyg'usini tarbiyalaydi.
6-3-5 METODI
TOPSHIRIQ. Pedagogik mahorat tushunchasi, uning vazifalari va komponentlarini izohlab, guruhlar bilan o’zaro fikr almashing.
Ko’rsatma: Guruhda ishlash qoidalari
6 ishtirokchidan har biri qog'oz va ruchka oladi, guruh dumaloq stol atrofiga o’tiradi;
5 daqiqa ichida muhokama qilinayotgan mavzu bo’yicha o’zining 3 ta g'oyasini qog'ozda bayon etishi zarur;
chap tarafdagi ishtirokchiga g'oyalar ifodalangan varaq berilishi lozim;
o’ng tarafdagi ishtirokchidan g'oyalar ifodalangan varaqni olib o’qigandan so’ng, ishtirokchi bayon etilgan voqealarni rivojlantirishi va o’zining yangi g'oyalarini yozishi kerak, bunday harakat hamma varaqlar to’lguniga qadar davom etaveradi;
g’oya izlash har bir ishtirokchi o’zining dastlabki varag'ini olganidan keyingina to’xtatiladi;
nihoyat hulosada hamma g'oyalar o’qilib, baholanadi.
VI – AMALIY MASHG’ULOT. O’QITUVCHI MAHORATINI SHAKLLANTIRISH YO’LLARI VA STRATEGIYALARI.
1 – TOPSHIRIQ. Diqqat! Jumlalarni davom ettiring.
1. “Kompetentlik” bu - ...
2. Kasbiy kompetentlik - ...
|
| |
Muvozanatlashtirilgan byudjet - 1-mavzu. Moliyaning mohiyati va funksiyalari reja: Moliyaning mohiyati va zarurati....

|
1-mavzu. Moliyaning mohiyati va funksiyalari reja: Moliyaning mohiyati va zarurati. Moliyaning funksiyalari
|
bet | 76/94 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 376,92 Kb. | | #257286 |
Bog'liq 1 mavzu Moliyaning mohiyati va funksiyalari reja Moliyaning moMuvozanatlashtirilgan byudjet deganda, defitsit yoki profisit so’mmasi byudjet harajalarining 1 foizidan oshmaydigan davlat byudjetiga aytiladi.
Byudjet defitsiti dunyoning ko’plab malakatlarida davlat moliyasining ajralmas qismiga aylanganligi uning yuzaga kelish sabablarini, muta’dil darajasini, makroiqtisodiy tartibga solishning davlat tizimidagi o’rnini ilmiy o’rganish zaruriyatini keltirib chiqaradi. Davlat byudjeti defitsitining yuzaga kelishida ikki asosiy sabab quyidagilardan iborat:
Davlatning iqtisodiyotga aralashuvi bilan bog’liq xarajatlari;
Davlatning noishlab chiqarish xarakteridagi xarajatlari hajmining keskin oshib ketishi hisoblanadi.
Byudjet defitsiti yuzaga kelishini mamlakatdagi iqtisodiy inqiroz holatlari bilan bog’lash maqsadga muvofiqdir. Buning sababi iqtisodiy inqiroz paytida soliq tushumlari keskin kamayadi, hukumatning qimmatli qog‘ozlarini sotish darajasi pasayadi va hokazo. Bu pirovard natijada davlat byudjeti daromadlarining rejalashtirilgan miqdorda tushmasligiga sabab bo’ladi. Natijada byudjet defitsitining hajmi yanada oshadi va hukumat uchun bank tizimining kreditlaridan foydalanishidan ko’ra qulayroq va osonroq yo’l qolmaydi. Shuning uchun iqtisodiy inqiroz holatlarining yuzaga kelishini alohida sabab sifatida e’tirof etish maqsadga muvofiqdir. Shunisi xarakterliki, rivojlangan mamlakatlar amaliyotida tarkibiy defitsit tushunchasi ham qo’llaniladi. Tarkibiy defitsit deganda, aholining to’liq bandligi sharoitida davlat byudjetining salbiy qoldig’i tushuniladi. Bunda byudjet defitsitining miqdori davlat tomonidan iqtisodiyotni tartibga solishning joriy tadbirlari bilan emas, balki sikllik tebranishlar bilan belgilanadi. Iqtisodiy inqirozlar paytida odatda ishsizlik ko’payadi, bu esa tarkibiy defitsit miqdoriga bevosita ta’sir qiladi. Demak, iqtisodiy inqirozlarni nafaqat rivojlanayotgan mamlakatlar amaliyoti uchun, balki rivojlangan mamlakatlar amaliyoti uchun ham xos bo’lgan omil sifatida qayd etish mumkin.
Davlat byudjeti defitsitining ijtimoiy-iqtisodiy mohiyatini ochib berishga xizmat qiladigan asosiy masalalardan biri byudjet defitsiti hajmini aniqlash metodologiyasini tahlil qilish hisoblanadi.
Halqaro amaliyotda byudjet defitsitining hajmini aniqlashda ikkita uslubiyatdan keng foydalanilmoqda:
|
| |
-rasm. Davlat byudjeti xarajatlari tarkibi

|
-rasm. Davlat byudjeti xarajatlari tarkibi
|
bet | 75/94 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 376,92 Kb. | | #257286 |
Bog'liq 1 mavzu Moliyaning mohiyati va funksiyalari reja Moliyaning mo2-rasm. Davlat byudjeti xarajatlari tarkibi
davlat qarzini qaytarish va unga xizmat ko’rsatish bo’yicha to’lovlar va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa xarajatlar shakllarida.
Byudjetning joriy xarajatlari yuridik shaxslarga ularni saqlashga va joriy ehtiyojlarini qoplashga byudjet mablag’larini berilishi bilan bog’liqdir. Bu xarajatlarga davlat ehtiyojiga qilingan xarajatlar (iqtisodiyot va infratuzilma, xalq xo’jaligining davlat tomonidan, fuqaroviy harbiy xususiyatiga molik mahsulotlarni sotib olish, xizmatlarga haq to’lash, davlat tashkilotlarining joriy xarajatlari), quyi davlat organlariga davlat va xususiy korxonalarga joriy subsidiyalar, transport to’lovlari, davlat qarzi bo’yicha foizlarni to’lash va boshqa xarajatlar kiradi. Bu xarajatlar asosan byudjetda yoki joriy xarajatlar va daromadlarning byudjetda qayd qilingan xarajatlariga to’g’ri keladi.
Byudjetning kapital xarajatlari asosiy kapitalga va zaxiralarni ko’paytirishga qo’yish bilan bog’liq bo’lgan pul xarajatlaridan iboratdir. Ularga xalq xo’jaligining turli tarmoqlariga byudjet hisobining qilingan kapital quyilmalar kiradi. Davlat korxonalari va xususiy korxonalarga, mahalliy davlat organlariga berilgan investisiya, subsidiyalari va uzoq muddatli byudjet kreditlari, xarajatlarning mazkur guruhi byudjetda davlat kapital xarajatlari va daromadlarida qayd qilinadi.
4. Byudjet taqchilligi va uni boshqarish
Iqtisodiyot rivojlanishining hozirgi bosqichida davlat byudjeti defitsiti bilan pul massasining o’sishi o’rtasidagi o’zaro aloqadorlik masalalari jiddiy ahamiyat kasb etmoqda. Halqaro byudjet amaliyotida davlat byudjetining uch asosiy holati, ya’ni defitsitli, profisitli, muvozatlashgan byudjetlar mavjud ekanligi qayd etilgan.
Davlat byudjetini xarajatlarining daromadlardan oshishi byudjet defitsitini tashkil qiladi.
Byudjet daromadlarining xarajatlardan ortib ketishi byudjet profisiti deyiladi.
|
| |