Asosiy adabiyotlar - 1-боб: маркетинг ва унинг ривожланишининг

|
1-боб: маркетинг ва унинг ривожланишининг
|
bet | 62/109 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #125699 |
Bog'liq portal.guldu.uz-M A R K E T I N G Asosiy adabiyotlar:
1.Г.Л.Багиев и др. Маркетинг.-C-Пб.: Питер, 2005.
2. Аакер Д. И др. “Маркетинговые исследования”-С-Пб, Питер, 2004
3.Қосимова М.С.,Эргашхўжаева Ш.Ж. Маркетинг. Ўқув қўлланма.– Т.: ТДИУ, 2004й..
4. Голубков Е.П., . Маркетинговые исследования-М. Финпресс, 2003
5.www.marketing.al.ru/index_0007.shtml
6.www.marketing.uef.ru/students-news.php
XII - BOB. Kommuniqatsiya siyosati
12.1. Talabni shakllantirish va sotishni ragbatlantirishning mohiyati
Tovar sotilishi uchun xaridor to’lov qobiliyatiga ega, tovar esa unga zarur bo’lishi kerak. Shuning uchun talab “To’lov qobiliyatli ehtiyoj” ham deb ataladi.
Tovarni sotib olishda insonlar ma’lum ehtiyojlarini qondirishni nazarda tutadi. Shu sababli tovarning sifat ko’rsatkichlari to’g’risida axborot zarur. Bozorga kirish firma uchun mas’uliyatli davr, uning tovarlari haqida hali ma’lumotlar berilmagan. Bo’lajak iste’molchi quyidagi axborotlarni olishi shart:
tovarning borligi va sotilish joyi;
qaysi ehtiyojlarni qondirishga qaratilganligi;
iste’mol kiymatining asosiy ko’rsatkichlari;
xaridorlarni koniktirmay kolgan holda ularning himoya qilish qafolatlari.
Bulgusi xaridorlarga axborotlar etqazish uslublari quyidagilar:
Reklamalar (radio, televidenie, yozma).
Ko’rgazmalar utqazish,
Yigilishlar, anjumanlar va filmlar orqali etqazish va boshqalar.
Axborotga ega bulmagan xaridorlarga murojaat qilish ularning talabini uygotadi va tovarni sotib olishga undaydilar.
Talabni shakllantirish va sotishni ragbatlantirishda to’g’ri marketingning ahamiyati kattadir.
To’g’ri marketing – bu marketingning dialogik tizimidir, ya’ni sotuvchi xaridor bilan suxbatlashib, oxiri xaridorni buyurtma borligiga ishontiradi.
To’g’ri marketingning afzallik tomoni shundaki, siz o’z xizmatingiz natijasini o’z ko’zingiz bilan kurishingiz mumkin.
Telemarketing – bu to’g’ri maretingning bir shakli bo’lib, bunda mijoz bilan telefon orqali mulokot qilish tushuniladi. Telemarketingdan foydalanganda telefon qilish vaqtini to’g’ri tanlash kerak. Mutaxassislarning fikricha eng optimal vaqt kundo’zi soat 10 dan keyin va tushdan keyin soat 14-17 hisoblanadi.
Sotishni ragbatlantirish – bu ma’lum bir muddatda sotish hajmini oshirish maqsadida turli ragbatlantirish vositalaridan foydalanish hisoblanadi.1 Bu ragbatlantirish vositalariga: mukofotlar, chegirmalar, ketma-ket tovarni sotib olgani uchun sovgalar, lotereya va uyinlar utqazish, tovar bilan kushimcha narsalar kushib berish, bepul etkazib berish va o’rnatish, ma’lum muddatda sotilgan tovarga bepul xizmat ko’rsatish va boshqalar kiradi.
Sotishni ragbatlantirishda tovar to’g’risida ma’lum darajada axborotga ega bulmagan iste’molchilarga murojaat kilinadi. Shuning uchun ragbatlantirish siyosatining vazifasi - ularda firma tovarlarini keyingi vaqtda sotib olishga ishtiyok tugdirish hamda doimo aloqada bo’lishga chiqarishdan iborat.
Odatda talabni shakllantirish tadbirlari iste’molchilarga va sotuvchilarga qaratilgan bo’ladi. Iste’molchilarni ragbatlantirish ularga sezilarli tijorat imtiyozlari berishni ko’zda tutadi:
tovarni sotib olish hajmiga va doimiy aloqada bo’lib turishga beriladigan imtiyoz;
xar xil shakldagi qarzlarga tovar sotish;
tovarning ko’p hajmda xarid kilinishini ko’zlab namunalarni bepul tarqatish;
tovarlarni vaqtincha ishlatish uchun bepul berish;
ishlatilgan tovarni ma’lum shartlar bilan qabul qilish;
yangi tovarlarni bo’lajak xaridorlarga ko’rsatish;
tovar ishlab chiqaruvchi korxonalarda sayoxat uyushtirish;
yangi tovarlarning bozorga kiritilishiga bagishlangan matbuot konferentsiyalari utqazish;
tovar narxini keskin tushirish to’g’risidagi radio, televidenie va matbuot orqali e’lonlar.
Tovarlarga bagishlangan ragbatlantirish siyosati ularning sotib oluvchi xaridorlari turiga bog’liq. Vositachilarni ragbatlantirish, ularning faolligini va tashabbuskorligini oshirishga hamda iste’molchilar doirasini kengaytirishga muljallanadi.
Talabning shakllanishi va sotishni ragbatlantirish siyosati tovarning bozordagi xayotiy bosqichlariga muvofik kelishi bilan xar biriga mos mazmun bagishlashi shart.
Bozorga kirish davrida agar firma birinchi marotaba bozorga kirib borayotgan bulsa, unda aloxida strategiya ishlab chiqiladi. Odatda, quyidagi 4 xil marketing strategiyasidan foydalaniladi:
|
| |