Eliza va PARRY - Tyuring testi

|
Tyuring testi
|
bet | 2/12 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 351,9 Kb. | | #143752 |
Bog'liq TYURING TESTIEliza va PARRY
Bley Uitbi Tyuring testi tarixidagi to'rtta asosiy burilish nuqtasiga ishora qiladi - 1950 yilda "Hisoblash mashinalari va aql" maqolasining nashr etilishi, 1966 yilda Jozef Vayzenbaumning Eliza dasturini (ELIZA) yaratganligi haqidagi e'lon, Kennet Kolbining yaratilishi. birinchi marta 1972 yilda tasvirlangan PARRY dasturi va 1990 yilda Tyuring kollokviumi .
Elizaning ish printsipi foydalanuvchi kiritgan izohlarni kalit so'zlarning mavjudligini tekshirishdan iborat. Agar kalit so'z topilsa, foydalanuvchi sharhi o'zgartiriladigan va natija jumlasi qaytariladigan qoida qo'llaniladi. Agar kalit so'z topilmasa, Eliza foydalanuvchiga umumiy javob qaytaradi yoki oldingi sharhlardan birini takrorlaydi. Bundan tashqari, Weizenbaum Elizani mijozga yo'naltirilgan terapevtning xatti-harakatlariga taqlid qilish uchun dasturlashtirdi. Bu Elizaga "o'zini haqiqiy dunyo haqida deyarli hech narsa bilmaydigandek ko'rsatish" imkonini beradi. Ushbu usullardan foydalangan holda, Weisenbaum dasturi ba'zi odamlarni haqiqiy odam bilan gaplashayotgan deb o'ylash uchun chalg'itishga muvaffaq bo'ldi va ba'zilarini "Eliza [...] odam emasligiga ishontirish juda qiyin edi". Shu asosda, ba'zilar Eliza Tyuring testidan o'ta olgan dasturlardan biri (ehtimol birinchi) ekanligini ta'kidlaydilar. Biroq, bu bayonot juda ziddiyatli, chunki "savol so'ragan" odamlarga haqiqiy terapevt bilan gaplashaman deb o'ylash buyurilgan va ular kompyuter bilan gaplashishlari mumkinligini bilishmagan.
Kolbining PARRY asari "Eliza fikrlari bilan" deb ta'riflangan: dastur Elizaga qaraganda Weizenbaumga o'xshash (agar ilg'orroq bo'lmasa), paranoid shizofreniyaning xatti-harakatlarini modellashtirishga harakat qildi. Dasturni sinab ko'rish uchun PARRY 70-yillarning boshida Turing testining modifikatsiyasi yordamida sinovdan o'tkazildi. Tajribali psixiatrlar guruhi teletayp mashinasi yordamida PARRY bilan ishlaydigan haqiqiy bemorlar va kompyuterlar guruhini tahlil qilishdi. Keyinroq 33 nafar psixiatrdan iborat yana bir guruhga suhbatlar stenogrammasi ko‘rsatildi. Keyin ikkala jamoadan qaysi "bemorlar" inson va qaysilari kompyuter dasturlari ekanligini aniqlash so'ralgan. Psixiatrlar faqat 48% hollarda to'g'ri qaror qabul qilishga muvaffaq bo'lishdi. Bu ko'rsatkich tasodifiy tanlash ehtimoli bilan mos keladi. Bu tajribalar haqiqiy ma'noda Tyuring testlari emas edi, chunki qaror qabul qilish uchun test o'tgan suhbatning stenogrammasini o'qish o'rniga savollarni interaktiv tarzda berishni talab qiladi.
Deyarli barcha ishlab chiqilgan dasturlar testdan o'tishga yaqin kelmadi. Eliza kabi dasturlar ba'zan odamlarni AOLiza deb nomlangan norasmiy eksperimentda bo'lgani kabi odam bilan gaplashayotganiga ishonishga majbur qilgan bo'lsa-da , bu holatlar bir qator sabablarga ko'ra Tyuring testidan to'g'ri o'tgan deb hisoblanmaydi:
Bunday suhbatlardagi odamning dastur bilan gaplashayotganiga ishonish uchun hech qanday asos yo'q edi, holbuki haqiqiy Tyuring testida odam kim bilan gaplashayotganini aniqlashga faol harakat qilmoqda.
Hujjatlangan holatlar odatda IRC kabi chat xonalariga tegishli bo'lib , bu erda ko'plab suhbatlar parcha-parcha va ma'nosizdir.
Ko'pgina Internet foydalanuvchilari ingliz tilini ikkinchi yoki uchinchi til sifatida ishlatishadi, shuning uchun dasturning bema'ni javobini osongina til to'sig'i bilan bog'lash mumkin.
Ko'pchilik Eliza va shunga o'xshash dasturlar haqida hech narsa bilishmaydi va shuning uchun suhbatdoshni ushbu dasturlarda sodir bo'lgan mutlaqo noinsoniy xatolar bo'lsa ham dastur deb hisoblamaydi.
Boshqa misollar
Mashina keraksiz savollardan qochishi mumkin, masalan, o'zini paranoyak, o'smir yoki mahalliy tilni etarli darajada bilmaydigan chet ellik sifatida ko'rsatish. Tyuring testi tamoyili boʻyicha tashkil etilgan soʻnggi tanlovlardan birining gʻolibi Zhenya Gustman ismli bot oʻzini odessalik oʻn uch yoshli bolakaydek koʻrsatib, uchta texnikani birlashtira oldi [2] .
|
| |