nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Plank posto’latidan kelib chiqadigan ba’zi xulosalar

|
Plank posto’latidan kelib chiqadigan ba’zi xulosalar
|
bet | 4/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 190,17 Kb. | | #125647 |
Bog'liq portal.guldu.uz-KIMYOVIY REAKSIYALAR MUVOZANAT KONSTANTASINI HISOBLASH. TERMODINAMIKANING 3-QONUNI Plank posto’latidan kelib chiqadigan ba’zi xulosalar; Plank posto’latidan kelib chiqadigan ba’zi xulosalar; 1.Ideal qattiq jism entropiyasi uchun quyidagi tenglama hosil qilamiz. S=CpdT/T 2.Absolyut nolga yaqinlashganda ideal qattiq jism issiqlik sig’imi ham nolga intiladi. Shunday bo’lmasa, yuqoridagi integral ostidagi ifoda (T=Oda) cheksizlikka aylanar edi, chunki Plank postulatiga binoan T da entropiya nolga intiladi. Demak da Sr=0 va xech qanday jarayonlar orqali temperaturaning absolyut 0 gacha tushurishi mumkin emas-bu absolyut nolni olib bo’lmaslik prinstpidir. Absolyut nolga yaqinlashgan sari moddalar issiqlik sig’imi cheksiz kichik bo’ladi va uni absolyut 0 gacha tushurish mumkin emas Nernstning issiqlik teoremasini (ya’ni termodinamikaning uchinchi boshlanmasini) Plank postulatining xulosasi deyish ham mumkin. Misol. Biror aA+vV dDeE reakstiyada ishtirok etuvchi V moddaning absolyut entropiyasini xisolash mumkin. Buning boshqa moddalar absolyut entropiyalari va reakstiya mobaynida entropiya o’zgarishi ma’lum bo’lishi kerak. Reakstiyada entropiya o’zgarishini quyidagi tenglamadan xisoblab topish mumkin. Nernstning issiqlik teoremasini (ya’ni termodinamikaning uchinchi boshlanmasini) Plank postulatining xulosasi deyish ham mumkin. Misol. Biror aA+vV dDeE reakstiyada ishtirok etuvchi V moddaning absolyut entropiyasini xisolash mumkin. Buning boshqa moddalar absolyut entropiyalari va reakstiya mobaynida entropiya o’zgarishi ma’lum bo’lishi kerak. Reakstiyada entropiya o’zgarishini quyidagi tenglamadan xisoblab topish mumkin. S=dSD+eSE-aSA-bSB Demak, V moddaning absolyut entropiyasini quyidagicha tenglamadan topish mumkin; SB=1v (dSD+eSE-aSA-S) Reakstiya mobaynida entropiyani o’zgarishi tajribada olingan ma’lumotlar asosida aniqlanadi. Muvozanat konstantalari absolyut entropiyalardan foydalanib xisolash.
|
| |
Kimyoviy reaksiyalar muvozanat konstantasini hisoblash. Termodinamikaning 3-qonuni - bet 3

|
Kimyoviy reaksiyalar muvozanat konstantasini hisoblash. Termodinamikaning 3-qonuni
|
bet | 3/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 190,17 Kb. | | #125647 |
Bog'liq portal.guldu.uz-KIMYOVIY REAKSIYALAR MUVOZANAT KONSTANTASINI HISOBLASH. TERMODINAMIKANING 3-QONUNIBu mulohazalarga M.Plank (1912) aniqlik kiritib, absolyut nolda har qanday element yoki birikmaning to’g’ri tashkil topgan ideal sof holatidagi kristallining entropiyasi nolga teng degan farazini aytdi (Plank posto’lati). Ideal qattiq modda (kristall) deb, hamma tugunlarida shu atom yoki molekulalargina bo’lgan ideal kristallik panjaraga ega bo’lgan qattiq modda nazarda tutilgan. qattiq eritmalar, shishasimon moddalar, aralashmalarning entropiyasi absolyut nolda ham noldan katta bo’ladi. Entropiyaning absolyut qiymati. Yuqoridagilarni inobatga olinsa, Plank posto’latining matematik ifodasi. T=0 S0=0 Plank posto’latidan fodalanib, moddalarning turli holat va xoxlagan temperaturadagi absolyut entropiyasini hisoblash mumkin. Buning uchun moddaning Har xil xolatdagi issiqlik sig’imlari, ularning temperaturaga bog’liqligi, bir xolatdan ikkinchi xolatga o’tganda o’tish issiqliklari ma’lum bo’lishi kerak. Plank posto’latidan fodalanib, moddalarning turli holat va xoxlagan temperaturadagi absolyut entropiyasini hisoblash mumkin. Buning uchun moddaning Har xil xolatdagi issiqlik sig’imlari, ularning temperaturaga bog’liqligi, bir xolatdan ikkinchi xolatga o’tganda o’tish issiqliklari ma’lum bo’lishi kerak. Ideal qattiq kristal moddaning absolyut noldagi entropiyasi 0 ga teng bo’lganligidan uning T temperaturadagi entropiyasini quyidagi tenglamadan topish mumkin. Bu erda Sr-kristall moddaning issiqlik sig’imi. Agar modda T temperaturaga kelguncha kristal turlarini va agregat xolatlarini o’zgartirgan bo’lsa, bu tenglama quyidagicha bo’ladi bu erda Cpk, S1rk, Cp,c, Sr,g – ideal qattiq kristal moddaning, noideal qattiq moddaning, suyuqlik va gazsimon moddalarning issiqlik sig’imlari. To’t Tc, Tq – ideal kristal qattiq moddaning noideal modda xolatiga o’tish, suyuqlanish va qaynash temperaturalari, Ho’t, Hc, Hq – ideal kristall qattiq moddaning noideal moddaga o’tish, suyuqlanish va qaynash molyar issiqliklar.
|
| |
U=CvdT H=CpdT S=Cpd/T - Kimyoviy reaksiyalar muvozanat konstantasini hisoblash. Termodinamikaning 3-qonuni

|
Kimyoviy reaksiyalar muvozanat konstantasini hisoblash. Termodinamikaning 3-qonuni
|
bet | 2/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 190,17 Kb. | | #125647 |
Bog'liq portal.guldu.uz-KIMYOVIY REAKSIYALAR MUVOZANAT KONSTANTASINI HISOBLASH. TERMODINAMIKANING 3-QONUNI U=CvdT H=CpdT S=Cpd/T Bu tenglamalarni echib, shu funkstiyalarning ma’lum (T2) temperaturadagi qiymatini topish uchun ularning boshqa biror(T1) temperaturadagi qiymatini bilish lozim. Bu integrallarning pastki chegarasi (T1) sifatida shu funkstiyaning absolyut noldagi (To) qiymati olinganda bu fukstiyalarning ham absolyut qiymatlarini aniqlash mumkin bo’lar edi. Bularni esa termodinamikaning 1,2-qonunlardan foydalinib aniqlab bo’lmaydi. Buni termodinamikaning 3 - qonuni – Nernstning issiqlik teoremasi va M.Plank posto’lati yordamida aniqlash mumkin. Nernst teoremasini quyidagi diagrammadan ko’rish mumkin. Nernst teoremasini quyidagi diagrammadan ko’rish mumkin. Uzluksiz chiziqlar tajribada olingan natijalar asosida chizilgan. Tabiiyki tajribalarni absolyut nol atrofida olib borib bo’lmaydi, bu temperatura yaqinlarida yuqoridagi funkstiyalarni (G) qiymatlarni faqat faraz qilish mumkin. Nernst teoremasida shu haqida shunday deyiladi; Temperatura pasaygan sari va G ning qiymatlari bir-biriga yaqinlashib boradi va absolyut nolda ular bir xil qiymatga ega bo’ladi. Absolyut nolda G va larning temperaturaga bog’liqligi chiziqlari bitta urinmaga ega bo’ladi va bu urinma T o’qiga paralel bo’ladi. Matematik ko’rinishda bu quyidagicha bo’ladi; Matematik ko’rinishda bu quyidagicha bo’ladi; (HT)T0=(GT) T0 Issiqlik teoremasiga binonan, absolyut nol temperaturaga erishish mumkin emas. Ilgaridan ma’lumki GS demak, GS Yuqoridagi tenglamaga qo’ysak (G/T)T0=( S) T0=0 Bundan, absolyut nolda jarayonlarda enrtopiya o’zgarishi bo’lmaydi-degan fikr o’z-o’zidan keladi. Shuning bilan birga absolyut nolda kondensatlangan sistemadagi moddalarning entropiyasi nolga teng deyish mumkin. Bu mulohazalarga M.Plank (1912) aniqlik kiritib, absolyut nolda har qanday element yoki birikmaning to’g’ri tashkil topgan ideal sof holatidagi kristallining entropiyasi nolga teng degan farazini aytdi (Plank posto’lati). Ideal qattiq modda (kristall) deb, hamma tugunlarida shu atom yoki molekulalargina bo’lgan ideal kristallik panjaraga ega bo’lgan qattiq modda nazarda tutilgan. qattiq eritmalar, shishasimon moddalar, aralashmalarning entropiyasi absolyut nolda ham noldan katta bo’ladi.
|
| |
Muvozanat konstantalari absolyut entropiyalardan foydalanib xisolash

|
Muvozanat konstantalari absolyut entropiyalardan foydalanib xisolash
|
bet | 5/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 190,17 Kb. | | #125647 |
Bog'liq portal.guldu.uz-KIMYOVIY REAKSIYALAR MUVOZANAT KONSTANTASINI HISOBLASH. TERMODINAMIKANING 3-QONUNIMuvozanat konstantalari absolyut entropiyalardan foydalanib xisolash. Tajriba o’tkazmasdan turib, kimyoviy reakstiyalarning har xil temperaturalardagi muvozanat konstantalarini xisoblash-kimyoviy termodinamikaning amaliyotga tadbiqining muhim ko’rinishlaridandir. Bu xisoblar absolyut entropiyalar yordamida amalga oshiriladi. Bu xisoblar asosida standart Gibbs energiyasi tenglamasi yotadi. G0T=-RTlnK0 Boshqa tomondan G0T=H0T – T S0T S0T-T – temperaturadagi reakstiyaning standart entropiyasi. Tenglamaga qo’ysak lnK=-H0T/RT+S0T/R Bundagi H0T ni quyidagi tenglamadan topish mumkin. H0T=H0298+SpdT Bu erda H0298 ni standart hosil bo’lish issiqliklari orqali topiladi (ma’lumotnomalardan olinadi). T temperaturadagi entropiya o’zgarishi S0T ni quyidagi tenglamadan topamiz S0T=S0298+Sp/T * dT bu erda S0298 ni moddalar standart absolyut entropiyalardan (ma’lumotnomalardagi) foydalanib topiladi. Bularni yuqoridagi tenglamaga qo’ysak. S0T=S0298+Sp/T * dT bu erda S0298 ni moddalar standart absolyut entropiyalardan (ma’lumotnomalardagi) foydalanib topiladi. Bularni yuqoridagi tenglamaga qo’ysak. LnK0=-H0298/RT+S0298/R+J/R bu erda Temkin va Shvarstman tomonidan bu funkstiyalarni koeffistientlarini topish uchun jadvallar tuzilgan va bu usulni Temkin–Shvarstman usuli deb ataladi, bu usul keng qo’llaniladi. Yuqoridagi tenglamadagi uchinchi qo’shiluvchidan boshlab keyingilarini ta’siri uncha katta emas va muvozanat konstanta qiymatiga kam ta’sir qiladi. Agarda moddalarning faqatgina standart temperaturadagina issiqlik sig’imlari ma’lum bo’lsa aniqligi kamroq bo’lgan natija hosil bo’ladi. I M0 Cp,298
|
| |
XULOSA - Andijon mashinasozlik instituti Avtomobilsozlik fakulteti Avtomobilsozlik va traktorsozlik yo’nalishi

|
Andijon mashinasozlik instituti Avtomobilsozlik fakulteti Avtomobilsozlik va traktorsozlik yo’nalishi
|
bet | 3/3 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,83 Mb. | | #244353 |
Bog'liq FIZIKA 9 PPTXXULOSA Xulosa shuki Ikkita magnit strеlkasi bir-biriga yaqinlashtirilsa, ularning ikkalasi ham burilib, qarama-qarshi qutblari bir-biriga ro‘para kеlib to‘xtaуdi. Bu hol magnitlangan jismlar orasida o‘zaro ta’sir kuchlari mavjudligini anglatadi. Ta’sir kuchlari esa, mаydоn kuch chiziqlаri orqali tafsiflanadi. Mаgnit mаydоn induksiyasining birligi qilib ХBSdа Sеrbiya fizigi Nikоlа Tеslаning shаrаfigа Tеslа (T) dеb аtаsh qаbul qilingаn.Magnit maydon modda emas, balki alohida zarralardan mujassamlangan moddadan tamomila farqli ravishda, materiyaning fazoda uzluksiz mavjud bo'lgan turidir. 2. VIKIPENDIYALAR 3. ZIYO.NET 4. LEX.UZ 5. WIKIPENDIYA
|
| |
Transistorlari kalit sifatida ishlatilishi

Transistorlar juda ko'p vazifalarni bajarishi mumkin: kuchaytirgich ishlab chiqarishdan tortib,
kompyuter va smartfon ichidagi protsessorni yaratishgacha. Oddiy elektr boshqariladigan kalitni
yaratish uchun bitta tranzistordan foydalanishingiz mumkin. Har bir bipolyar tranzistorda uchta
pin bor (quyidagi rasmga qarang): emitter (E), kollektor (C) va baza (B).
Oqim kollektor orqali va emiterdan chiqadi. Asosiy pinni modulyatsiya qilish orqali siz oqimning
oqishiga ruxsat berilganligini boshqarishingiz mumkin. Baza uchun etarlicha yuqori kuchlanish
qo'llanilganda,
tranzistor orqali
oqim
o'tishiga
ruxsat
beriladi va
natijada
vosita
aylanadi. Arduino kirish/chiqish pinlari tomonidan ishlab chiqarilgan 5V tranzistorni yoqish
uchun
yetarli
emas. Dvigatel
tezlikni
ushlab
turishi
mumkinligi
sababli, PWM
signalining aylanish vazifasi vosita tezligini aniqlaydi. Transistor, asosan , dvigatelning bitta
terminalini yerdan uzib qo'yadi va batareyadan qachon to'liq zanjir yasash mumkinligini
aniqlaydi.
Ximoya diodlaridan foydalanish
O’zgarmas tok motorlarining induktor kabi harakat qilishidan kelib chiqadigan muammolarni
ko'rib chiqish muhimdir. (Induktor - bu magnit maydonida energiyani saqlaydigan va tokning
o'zgarishiga qarshilik ko'rsatadigan elektr qurilmalar .) O’zgarmas tok dvigateli aylanar ekan,
energiya dvigatel bobinlarining indüktansida to'planadi va saqlanadi . Agar elektr quvvati bir
zumda dvigateldan chiqarilsa energiya teskari kuchlanish pog'onasi shaklida chiqariladi, bu esa
elektr ta'minotiga zarar etkazishi mumkin. Bu yerda himoya diodlari paydo bo'ladi. Diodni
dvigatel bo'ylab joylashtirib, siz dvigatel orqali hosil bo'ladigan tokning dioddan o'tishini va
teskari
kuchlanish diodning
old
kuchlanishidan
oshmasligini
ta'minlaysiz
(chunki
diodlar oqimning bitta oqimga o'tishiga imkon beradi). Bu, shuningdek , dvigatelni majburan
aylantirish orqali hosil bo'lgan har qanday oqimni o'zlashtiradi .
Davlat byudjetining funksiyalari - Mavzu: Davlat byudjetining ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati va funksiyalari. Reja: Kirish

|
Mavzu: Davlat byudjetining ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati va funksiyalari. Reja: Kirish
|
bet | 4/9 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 48,81 Kb. | | #243436 |
Bog'liq Mavzu Davlat byudjetining ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati va funksi-fayllar.orgDavlat byudjetining funksiyalari.
Davlat byudjetining mohiyati uning iqtisodiy kategoriya sifatidagi funksiyalarida namoyon bo’ladi. Turli davr va turli maktab iqtisodchilari davlat byudjetining funksiyalarini yoritishga turlicha yondoshadilar. Masalan, T.Malikov, N.Xaydarov hammuallifligidagi ―Davlat byudjeti o’quv qo’llanmasida davlat byudjetining funksiyalari quyidagi tarzda bayon qilingan: ―Davlat byudjeti moliyaning tarkibiy qismi sifatida, uning boshqa bo’linmalari singari, ikki xil funksiyani bajaradi: 1) taqsimlash; 2) nazorat.8
Bu va shu kabi boshqa adabiyotlarni o’rganish asosida, davlat byudjetining amalda namoyon bo’lish shakllarini o’rgangan hamda ko’pchilik iqtisodchi olimlarning fikriga qo’shilgan holda, davlat byudjeti quyidagi asosiy funksiyalarni bajaradi, deyishimiz mumkin:
– yalpi ichki mahsulot qiymatini qayta taqsimlash funksiyasi;
– iqtisodiyotnitartibgasolishvaboshqarishfunksiyasi;
– ijtimoiy funksiyasi;
– nazorat funksiyasi.
2-rasm. Davlatbyudjetining funksiyalari9
Yalpi ichki mahsulot qiymatini qayta taqsimlash funksiyasi. Davlat byudjeti mamlakatda yaratilgan yalpi ichki mahsulot va uning tarkibiga kiruvchi milliy daromadning qiymatini qayta taqsimlashda o’zining qayta taqsimlash funksiyasi bilan ishtirok etadi. Bunday qayta taqsimlash jarayonlari natijasida yaratilgan YaIMning qiymatidan to’lanadigan soliqlar va soliq xarakteridagi boshqa majburiy to’lovlarning to’lanishi asosida byudjet daromadlari shakllanadi. Byudjet daromadlari davlat markazlashgan moliyaviy resurslarining bir qismi sifatida, davlatning funksiyalarini bajarish uchun sarflanadi. Ular pul mablag’lari jamg’armalarini shakllantirish jarayonida vujudga keladigan iqtisodiy munosabatlarni o’zida ifoda etadi va turli darajadagi hokimiyat organlarining ixtiyoridagi markaziy va mahalliy byudjetlarga kelib tushadi. O’zbekiston Respublikasida har yili davlat byudjeti orqali mamlakat YaIMining 18-20 foizi qayta taqsimlanadi. Davlat maqsadli jamg’armalari bilan birga hisoblaganda esa bu ko’rsatkich bugungi kunda 34-35 foizni tashkil etmoqda.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
|
bet | 9/9 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 48,81 Kb. | | #243436 |
Bog'liq Mavzu Davlat byudjetining ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati va funksi-fayllar.orgFoydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
1 . Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi.T.: «Oʻzbekiston», 2003 y.
2. Oʻzbekiston Respublikasining Budjet kodeksi, 2013 yil 26 dekabr
3. Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi. Oʻzbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari toʻplami. 2019 yil
4. “Oʻzbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish boʻyicha harakatlar strategiyasi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi PF-4947-sonli Farmoni
5. Mirziyoyev Sh. “Erkin va farovon, demokratik Oʻzbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz.” Toshkent: "Oʻzbekiston" 2016 y.-56 b.
6. Mirziyoyev Sh. “Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini taʻminlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi” Toshkent: "Oʻzbekiston" 2016 y.- 48 b.
7. O‟zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi. http://www.uza.uz. 28.12.2018 y.
8. Alimardonov M. I., Qozieva N. R..Soliqlar va soliqqa tortish. Oʻquvuslubiy qoʻllanma. - T.: "IQTISOD-MOLIYA", 2007. - 214 b.
9. Vahobov A.V., Malikov T.S. “Moliya” Darslik. – T.: “Sharq” nashriyoti, 2010. – 804 bet.
10. Vahobov A.A., Qosimova G.A., Jamolov X.N., Budjet-soliq siyosati yaxlitligi.Oʻquv qoʻllanma. - T., «Moliya-iqtisod». 2004. 296 b.
11. Vaxobov A., Malikov T. Moliya: umumnazariy masalalar. – T.: Iqtisod-moliya. 2008. 316bet.
12. Vahobov A., Jumaev N., Burxanov U. Xalqaro moliya munosabatlari. –T.: Sharq, 2003. – 400 b.
13. Vahobov A., Srojiddinova Z. Oʻzbekiston Respublikasining Davlat Budjeti. T.: “Iqtisod-moliya”, 2002 y., 264 b.
14. Joʻraev A.S. Davlat byudjeti daromadlarini shakllantirishning samarali yoʻllari. Monografiya. “Fan” nashriyoti. 2004 y.
15. Malikov T.S., Haydarov N.H. “Davlat budjeti”. Oʻquv qoʻllanma. “IQTISOD-MOLIYA” - Toshkent. TMI. 2007 y.
16. Malikov T.S., Haydarov N.H. “Budjet daromadlari va xarajatlari”. Oʻquv qoʻllanma. “IQTISOD-MOLIYA” - Toshkent. TMI. 2007 y.
17. Malikov T., Jalilov P., Budjet-soliq siyosati. Mongrafiya. T.: Akademnashr, 2011. 472 b.
18. Malikov T., Vahobov D., Moliya: chizmalarda. Oʻquv qoʻllanma. T.: Iqtisod-moliya, 2010, 660 b.
19. Musaev B, Srojiddinova Z.X. Kontrolno-ekonomicheskaya rabota finansovix organov. T.: “Moliya-Iqtisod”, 2006 g. 342 str.
20. Nuritdinova V., Sharapova M. Moliyaviy nazorat. O„quv qo„llanma.T.:“IQTISOD-MOLIYA” 2014 y. 360 b.
21. Ostonaqulov M. Byudjet hisobi va byudjet ijrosining nazorati. – T.: Iqtisod-moliya, TMI-2005. 360 b.
22. http://www.gov.uz
23. http://www.press-service.uz
24. http://www.stat.uz
25. http: www.lex.uz
26. http: www.mf.uz
http://fayllar.org
|
| |
Uzluksiz zanjir reaksiyasi - Magnit maydon elektromagnit induksiya elektromagnit tebranishlar elektromagnit to‘lqinlar

|
Magnit maydon elektromagnit induksiya elektromagnit tebranishlar elektromagnit to‘lqinlar
|
bet | 102/111 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #135922 |
Bog'liq Magnit maydon elektromagnit induksiya elektromagnit tebranishlarUzluksiz zanjir reaksiyasi. Yuqorida qayd etilganidek, har bir uran yadrosi bo‘linganda yadro bo‘laklaridan tashqari 2–3 ta neytron ham uchib chiqadi. O‘z navbatida, bu neytronlar ham boshqa uran yadrosiga tushishi va ularning ham parchalanishiga olib kelishi mumkin. Natijada 4–9 ta neytron hosil bo‘ladi va shuncha yadroni parchalab, 8 tadan 27 tagacha neytronlar hosil bo‘lishiga sabab bo‘ladi. Shunday qilib, o‘z-o‘zining parchalanishini kuchaytiruvchi jarayon vujudga keladi (7.12-rasm). Bu jarayon uzluksiz zanjir reaksiyasi deyiladi.
Zanjir reaksiyasi ekzotermik reak- siyadir, ya’ni reaksiya katta miq- dordagi energiya ajralishi bilan ro‘y beradi. Biz yuqorida bitta uran yadrosi bo‘linganda 200 MeV energiya ajralishi haqida yozgan edik. Endi 1 kg uran parchalanganda qancha energiya ajra- lishini hisoblaylik (1 kg uranda 2,5 · 1024 ta yadro mavjud):
E ≈ 200 MeV · 2,5 · 10 24 =
= 5 · 10 26 MeV = 8 · 10 13 J. (7–22)
n
7.12-rasm.
Bunday energiya 1800 t benzin yoki 2500 t toshko‘mir yonganda ajralishi mumkin. Aynan shu qadar katta energiyaning ajralishi olimlarni zanjir reaksiyasidan amalda (ham tinchlik, ham harbiy maqsadlarda) foydalanish yo‘llarini izlashga undadi. Zanjir reaksiyasini amalga oshirish unchalik ham oson emas. Bunga sabab tabiatda mavjud uranning ikkita izotop: 99,3 %–
238 U va 0,7 % – 235 U dan iboratligidir. Zanjir reaksiyasi faqat Uran – 235
92 92
bilangina ro‘y beradi.
Shuning uchun uran rudasidan oldin zanjir reaksiyasi ro‘y beradigan Uran – 235 izotopini ajratib olish, so‘ngra reaksiya o‘tadigan sharoitni vujudga keltirish kerak. Bugungi kunda bu murakkab masala muvaffaqiyatli yechilgan. Neytronlarning ko‘payish koeffitsiyenti. Zanjir reaksiyasi ro‘y berishi uchun ikkilamchi neytronlarning keyingi yadro bo‘linishlaridagi ishtiroki muhim ahamiyatga ega. Shuning uchun neytronlarning ko‘payish
koeffitsiyenti tushunchasi kiritiladi:
N
k = Ni
i1
, (7–23)
bu yerda: Ni kattalik – i-etapda yadrolar bo‘linishini vujudga keltiradigan neytronlar soni bo‘lsa, Ni–1 – undan oldingi etapda yadrolar bo‘linishini vujudga keltiradigan neytronlar soni.
Ko‘payish koeffitsiyenti nafaqat neytronlar sonini, balki bo‘linadigan
yadrolar sonini ham ko‘rsatadi. Agar k < 1 bo‘lsa, unda reaksiya tezda so‘nadi.
Agar k = 1 bo‘lsa, zanjir reaksiyasi kritik deb ataluvchi doimiy intensivlik
bilan davom etadi.
Agar k > 1 bo‘lsa, zanjir reaksiyasi ko‘chkisimon o‘sib boradi va yadro
portlashiga olib keladi.
|
| |
Agarda moddalar issiqlik sig’imlari noma’lum bo’lsa, undan Sp= 0 deb qabul qilinadi va J=0 bo’ladi

|
Agarda moddalar issiqlik sig’imlari noma’lum bo’lsa, undan Sp= 0 deb qabul qilinadi va J=0 bo’ladi
|
bet | 6/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 190,17 Kb. | | #125647 |
Bog'liq portal.guldu.uz-KIMYOVIY REAKSIYALAR MUVOZANAT KONSTANTASINI HISOBLASH. TERMODINAMIKANING 3-QONUNIAgarda moddalar issiqlik sig’imlari noma’lum bo’lsa, undan Sp= 0 deb qabul qilinadi va J=0 bo’ladi. Bu oxirgi ikki yo’sinda hisoblash orqali aniqligi pastroq bo’lgan natijalar olish mumkin. Mavzu bo’yicha nazorat savollari. Mavzu bo’yicha nazorat savollari. 1. Kimyoviy reakstiyalarning muvozanat konstantalarini tajribada qanday aniqlash mumkin. 2. Nernstning issiqlik teoremasini izoxlang. 3. M.Plank posto’lati moxiyatini va undan kelib chiqadigan xulosalarni tushuntiring. 4. Entropiyaning absolyut qiymatini hisoblash tenglamasini keltirib uni izoxlang. 5. Absolyut entropiya qiymatlaridan foydalanib muvozanat konstantalarini hisoblash mumkinligini tushintiring. 6. Standart entropiya, standart issiqlik effektlari tushunchalarini izoxlang. 7. Temkin-Shvarstman usuli mohiyati va ahamiyatini izoxlang. 8. Absolyut nol temperaturani olib bo’lmaslikni izoxlang. 9. Termodinamikaning 3 qonuni ahamiyati qanday? 10. Kimyoviy reakstiyada ishtirok etuvchi biror moddani absolyut entropiyasini qanday hisoblab topish mumkin?
|
| |
Masala yechish namunasi - Magnit maydon elektromagnit induksiya elektromagnit tebranishlar elektromagnit to‘lqinlar

Masala yechish namunasi:
Elementar zarra pi-nol-mezon (π0) ikkita γ – kvantga parchalandi. Agar bu zarraning tinchlikdagi massasi 264,3 elektron massasiga teng bo‘lsa, γ – nurlanish chastotasini toping.
Yechilish i: Energiyaning saqlanish qonuniga muvofiq
E = 2E ⇒ m c2 = 2hv ⇒ v = 264,3 mec2
π γ π 2h
e
m с2 = 0,511 MeV dan
v = 264,3⋅0,511⋅106 eV = 264,3⋅0,511⋅1021 Hz
2⋅4,136⋅10−15 eV⋅s
= 16,33 · 10 21 Hz.
8,272 =
Javobi: 16,33 · 10 21 Hz.
mavzu. ATOM ENERGETIKASINING FIZIK ASOSLARI. YADRO ENERGIYASIDAN FOYDALANISHDA XAVFSIZLIK CHORALARI
Og‘ir yadroning bo‘linishi. Og‘ir yadrolarning bo‘linish imkoniyatini, 7.12-rasmda keltirilgan solishtirma bog‘lanish energiyasining massa soniga bog‘liqlik grafigi asosida tushuntirish mumkin. Bu grafikdan ko‘rinib turibdiki, og‘ir yadrolarning solishtirma bog‘lanish energiyasi Mendeleyev jadvalining o‘rta qismidagi elementlarning solishtirma bog‘lanish energiyasidan 1 MeV ga kichik. Demak, og‘ir yadrolar o‘rta yadrolarga aylansa, unda har bir nuklon uchun 1 MeV dan energiya ajralib chiqar ekan.
Agar 200 ta nuklonli yadro bo‘linsa, unda ≈ 200 MeV atrofida energiya ajralib chiqadi va uning asosiy qismi (≈ 165 MeV) yadro parchalarining kinetik energiyasiga aylanadi.
Uran yadrosining bo‘linishi. 1938–1939-yillarda nemis fiziklari O. Gan va F. Strassmanlar neytron bilan bombardimon qilingan uran yadrosi ikkita (ba’zida uchta) bo‘lakka bo‘linishi va bunda katta miqdorda energiya ajralishini aniqladilar. Bu bo‘linishda davriy sistemaning o‘rta elementlari hisoblanmish bariy, lantan va boshqalar hosil bo‘ladi.
Tajriba natijalari quyidagicha tahlil qilindi. Neytronni yutgan uran yadrosi g‘alayonlangan holatga o‘tadi va ikkita bo‘lakka parchalanib ketadi. Bunga sabab – protonlar orasidagi kulon itarishish kuchining yadro tortishish kuchlaridan katta bo‘lib qolishidir. Yadro parchalari musbat zaryadlangan bo‘lganligi uchun ham bir-birlarini kulon kuchi ta’sirida itaradi va katta tezlik bilan otilib ketadi. Bir paytning o‘zida 2–3 ta ikkilamchi neytron ajralib chiqadi. Tajribalarning ko‘rsatishicha, ikkilamchi neytronlarning asosiy qismi uchib chiqayotgan, g‘alayonlangan parchalardan ajraladi.
Bo‘linish mahsulotlari turli-tuman bo‘lib, qariyb 200 xil ko‘rinishga ega bo‘lishi mumkin. Massa soni 95 dan 139 gacha bo‘lgan yadrolarning hosil bo‘lish ehtimoli eng katta bo‘ladi. Teng massali bo‘linish ehtimoli ancha kichik va kamdan kam hollardagina ro‘y berishi mumkin. Bo‘linish reaksiyasining quyidagicha holi eng ko‘p ro‘y beradi:
235 U+ 1n → 236 U → 142 Ba + 91Kr+31n+Q
(energiya). (7–21)
92 0 92 56 36 0
Keyingi izlanishlarning ko‘rsatishicha, neytron ta’sirida boshqa og‘ir
elementlarning yadrolari ham parchalanishi mumkin ekan. Bular
238
90
U ,
92
94
239 Pu ,
232Th va boshqalar.
|
Kurs ishi Mavzu: 220/12V, 5A LI stabillashgan ta’minlash manbaini loyihalash

Kurs ishi Mavzu: 220/12V, 5A LI stabillashgan ta’minlash manbaini loyihalash
Download
1,08 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/11
Sana
31.01.2024
Hajmi
1,08 Mb.
#149419
Download
1,08 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kurs ishi Mavzu: 220/12V, 5A LI stabillashgan ta’minlash manbaini loyihalash
Download
1,08 Mb.
Matnni ko'rish
Nuklonlarning kvarklardan tuzilishi

|
Nuklonlarning kvarklardan tuzilishi
|
bet | 100/111 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #135922 |
Bog'liq Magnit maydon elektromagnit induksiya elektromagnit tebranishlarNuklonlarning kvarklardan tuzilishi
Nuklon
|
Elektron zaryad
|
Tarkibi
|
Kvarklarning elektr zaryadi
|
Proton
|
+ qe
|
u, u, d
|
2 2 1
+ 3 qe, + 3 qe, – 3 qe
|
Neytron
|
0
|
u, d, d
|
2 1 1
+ 3 qe, – 3 qe, – 3 qe
|
Zamonaviy nazariyalarga muvofiq yettita asosiy zarralar mavjud bo‘lib, qolganlarini ulardan tuzish mumkin. Bular kvark, antikvrak, glyuon, graviton va uchta xigson.
Leptonlar va kvarklar yanada maydaroq zarralardan tashkil topgan degan nazariyalar ham yo‘q emas.
Hozirgi paytda olimlarning asosiy diqqati elementar zarralarning “Standart modeli”ga qaratilgan. Ayniqsa, 2012-yil 4-iyulda Xiggs bozoni kashf qilingani haqidagi ma’lumotlar e’lon qilingandan so‘ng bu modelga qiziqish yanada kuchaydi.
Shu bilan birga “Standart model”da faqat uchta: kuchli, kuchsiz va elektromagnit ta’sirlashuvlargina birlashtirilib, to‘rtinchi gravitatsion ta’sirlashuv qaralmaydi.
«Elementar» so‘zi qanday ma’noni anglatadi?
Hozir nechta zarra mavjudligi aniqlangan?
Zarra va antizarra uchrashganda qanday hodisa ro‘y beradi?
Modda va maydon bir-biriga aylanadimi?
Kvarklar qanday zarralar?
|
| |
Ishni bajarish tartibi - 1 tajriba ishi. Issiqlik ishlab chiqarish korxonalarining yuklаmа grаfiklarini tаhlil qilish....

|
1 tajriba ishi. Issiqlik ishlab chiqarish korxonalarining yuklаmа grаfiklarini tаhlil qilish. Ishning maqsadi
|
bet | 2/2 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 74,5 Kb. | | #141049 |
Bog'liq 1-laboratoriya mashg’ulotiIshni bajarish tartibi.
Topshiriq asosida har bir talaba o`zi turadigan xonadon elektr hisoblagichi ko`rsatgichini kun davomida har soatda yozib olishi va tahlil qilib sutkali yuklama grafigini quradi. (Agar yuklama grafigi ishlab chiqarish korxonasidan olinsa, har ikki minutda dars davomida hisoblagichni ko’rsatkichlarini yozib oling) iste`molchilarning maksimal va minimal yuklamalarini vaqtini tahlil qiling va barcha belgilangan kattaliklarni ifodalar yordamida aniqlang. Yuklamani sutka ichida bir xilligini taminlash uchun qanday chora tadbirlar qo`llanilishi kerakligini tahlil qiling va sinov savollarga qisqa javoblarni yozing.
Hisobotni tayyorlash tartibi.
Hisobotda quyidagilar bulishi kerak:
1. Yuklama grafiklarini xarakterlovchi elektr yuklamalar grafiklari va koeffisientlari haqida qisqacha nazariy ma’lumot.
2. Tajriba natijalari jadvali.
3. Qurilgan kunlik yuklama grafigi.
4. Asosiy hisobiy formulalar va natijalar.
Sinov savollari.
Sutkalik grafik nima?
Maksimal yuklanish nima?
Minimal yuklanish nima?
O’rtacha yuklanish nima?
Hisobiy yuklanish nima?
YUklanish koeffitsientlari turlarini ayting.
Grafiknlarni o’rganish elektr ta`minot tizimiga nima uchun kerak?
|
| |
Toshkent tibbiyot аkаdemiyasi umumiy vа bolаlаr xirurgiya kаfedrаsi

|
Toshkent tibbiyot аkаdemiyasi umumiy vа bolаlаr xirurgiya kаfedrаsi
|
bet | 1/121 | Sana | 04.04.2017 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #2889 |
TOSHKENT TIBBIYOT АKАDEMIYASI UMUMIY VА BOLАLАR XIRURGIYA KАFEDRАSI
«Tasdiqlayman» «Tasdiqlayman»
MUХning xirurgiya bulimi Toshkent Tibbiyot Akadimiyasining
professor А.U. Tibbiyot, meditsina, tabobat - kishilar sogʻligʻini saqlash va mustahkamlash, umrni uzaytirish, kasalliklarning oldini olish, davolash haqidagi bilimlar va shu sohadagi amaliy tadbirlar majmui.
| Toshkent - Markaziy Osiyoning eng yirik qadimiy shaharlaridan biri - O‘zbekiston Respublikasining poytaxtidir. Oʻrta Osiyoning yirik sanoat-transport chorraxasi va madaniyat markazlaridan biri. Mamlakatning shimoli-sharqiy qismida, Tyanshan togʻlari etaklarida, 440–480 m teppalikda, Chirchiq daryosi vodiysida joylashgan. |
|
| |
-konturdаgi tok kuchi I1 bo‘lsin. Bu tok xosil qilаyotgаn mаgnit induktsiya oqimi F tok kuchi I1 gа proportsionаl bo‘lаdi. F oqimning 2 konturni kesib o‘tаyotgаn qismini F21 bilаn belgilаsаk, u vаqtd

|
-konturdаgi tok kuchi I1 bo‘lsin. Bu tok xosil qilаyotgаn mаgnit induktsiya oqimi F tok kuchi I1 gа proportsionаl bo‘lаdi. F oqimning 2 konturni kesib o‘tаyotgаn qismini F21 bilаn belgilаsаk, u vаqtd
|
bet | 5/5 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 345 Kb. | | #236878 |
Bog'liq elektromagnit induksiya hodisasi 1-konturdаgi tok kuchi I1 bo‘lsin. Bu tok xosil qilаyotgаn mаgnit induktsiya oqimi F tok kuchi I1 gа proportsionаl bo‘lаdi. F oqimning 2 konturni kesib o‘tаyotgаn qismini F21 bilаn belgilаsаk, u vаqtdа - 1-konturdаgi tok kuchi I1 bo‘lsin. Bu tok xosil qilаyotgаn mаgnit induktsiya oqimi F tok kuchi I1 gа proportsionаl bo‘lаdi. F oqimning 2 konturni kesib o‘tаyotgаn qismini F21 bilаn belgilаsаk, u vаqtdа
- 1-konturdаgi tok kuchi I1 o‘zgаrsа, F21 hаm o‘zgаrib 2-konturdа 2 EYUK hosil bo‘lаdi. Bu kаttаlik:
- Аgаr konturning o‘lchаmlаri, bir-birlаrigа nisbаtаn vаziyatlаri o‘zgаrmаsа, (21.5) - formulаdаgi L21 koeffitsent o‘zgаrmаs bo‘lаdi vа
- bo‘lаdi
- (21.6) dаgi L21 koeffitsent 2 kontur bilаn 1 konturning o‘zаro induktsiya koeffitsenti deyilаdi.
4. Mаgnit mаydon energiyasi. - 4. Mаgnit mаydon energiyasi.
- Tok oqаyotgаn o‘tkаzgichlаr аtrofidа doimo mаgnit mаydon xosil bo‘lаdi vа tok o‘tishi to‘xtаshi bilаn mаgnit mаydoni hаm yo‘qolаdi. Demаk, tok energiyasining mа’lum bir qismi o‘tkаzgich аtrofidа mаgnit mаydonni hosil qilishgа sаrflаnаdi.
- Induktivligi L bo‘lgаn konturdаn I tok kuchi oqаyotgаn bo‘lsin. O‘tkаzgich аtrofidаgi oqim tokkа proportsionаl bo‘lаdi, yani dF=L . dI. Mаgnit oqimi dF gа ortishi uchun dА = IdF = LIdI ish bаjаrilаdi. U holdа F mаgnit oqimini hosil qilishdа bаjаrilgаn ish quyidаgichа bo‘lаdi:
Kontur bilаn bog‘liq bo‘lgаn mаgnit mаydonning energiyasi - Kontur bilаn bog‘liq bo‘lgаn mаgnit mаydonning energiyasi
- Solenoid ichidа xosil bo‘lgаn mаgnit mаydon energiyasi
- bu erdа Sl = V solenoid xаjmi. Solenoid xosil qilgаn mаgnit mаydon bir jinsli bo‘lib, solenoid o‘rtаsidа yig‘ilgаni uchun mаydonning xаjmiy zichligi
- kаttаlik bilаn ifodаlаnаdi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-konturdаgi tok kuchi I1 bo‘lsin. Bu tok xosil qilаyotgаn mаgnit induktsiya oqimi F tok kuchi I1 gа proportsionаl bo‘lаdi. F oqimning 2 konturni kesib o‘tаyotgаn qismini F21 bilаn belgilаsаk, u vаqtd
|
21 – ma’ruza. Elektromagnit induksiya hodisasi - bet 2

|
21 – ma’ruza. Elektromagnit induksiya hodisasi
|
bet | 2/5 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 345 Kb. | | #236878 |
Bog'liq elektromagnit induksiya hodisasi Peterburg universitetining professori Lens induksion tokning yo`nalishi uchun quyidagi qoidani topdi: berk konturda hosil bo`lgan tok shunday yo`nalganki, bu tok kontur bilan chegaralangan yuz orqali o`tuvchi va uning o`zini hosil qiluvchi magnit oqimi induksiyasining o`zgarishini kompensatsiyalovchi xususiy magnit induksiya oqimini yaratadi. - Peterburg universitetining professori Lens induksion tokning yo`nalishi uchun quyidagi qoidani topdi: berk konturda hosil bo`lgan tok shunday yo`nalganki, bu tok kontur bilan chegaralangan yuz orqali o`tuvchi va uning o`zini hosil qiluvchi magnit oqimi induksiyasining o`zgarishini kompensatsiyalovchi xususiy magnit induksiya oqimini yaratadi.
- Solenoiddagi induksion tokning magnit maydoni tashqi magnit maydonni o`sishini kompensatsiyalaydi. Magnitning shimoliy qutbi uzoq-lashtirilganda solenoidda soat strelkasi yo`nalishidagi tok paydo bo`ladi. Tashqi maydonda magnit induksiya oqimi kamaya boradi. Solenoiddagi induksion tokning magnit maydoni solenoid ichiga qarab yo`nalgan bo`ladi va, demak, magnit maydonni kamayishini kompensatsiyalaydi.
2. Lents qoidаsi. Ma`lumki o`zgaruvchan magnit induksiya oqimi ochiq konturda o`zgaruvchan E.YU.K. hosil qiladi. E.YU.K kattaligi bilan magnit induksiya oqimining o`zgarish tezligi orasidagi bog’lanishni energiyaning saqlanish qonuniga asosan aniqlash mumkin. - 2. Lents qoidаsi. Ma`lumki o`zgaruvchan magnit induksiya oqimi ochiq konturda o`zgaruvchan E.YU.K. hosil qiladi. E.YU.K kattaligi bilan magnit induksiya oqimining o`zgarish tezligi orasidagi bog’lanishni energiyaning saqlanish qonuniga asosan aniqlash mumkin.
- Agar qo`zg’aluvchan AC qismga ega bo`lgan berk konturga E.YU.K. si ε ga teng bo`lgan B galvanik element ulangan bo`lsa, bu manbani dt vaqt ichida bajargan ishi A = εIdt ga teng bo`ladi.
- Agar kontur magnit maydondan tashqarida turgan bo`lsa, bajarilgan butun ish Joul - Lens issiqligiga sarflanadi
|
| |
Mаsаlаn, konturni (g‘аltаkni) o‘zgаrmаs tok mаnbаigа ulаsh yoki uzish vаqtidа shu konturning o‘zidа o‘zinduktsiya xodisаsi kuzаtilаdi (21.5-rаsm)

|
Mаsаlаn, konturni (g‘аltаkni) o‘zgаrmаs tok mаnbаigа ulаsh yoki uzish vаqtidа shu konturning o‘zidа o‘zinduktsiya xodisаsi kuzаtilаdi (21.5-rаsm)
|
bet | 4/5 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 345 Kb. | | #236878 |
Bog'liq elektromagnit induksiya hodisasi Mаsаlаn, konturni (g‘аltаkni) o‘zgаrmаs tok mаnbаigа ulаsh yoki uzish vаqtidа shu konturning o‘zidа o‘zinduktsiya xodisаsi kuzаtilаdi (21.5-rаsm). - Mаsаlаn, konturni (g‘аltаkni) o‘zgаrmаs tok mаnbаigа ulаsh yoki uzish vаqtidа shu konturning o‘zidа o‘zinduktsiya xodisаsi kuzаtilаdi (21.5-rаsm).
Zаnjirni uzgаnimizdа hаm shungа o‘xshаsh xodisа ro‘y berаdi. Аgаr konturdа tok kuchi kаmаyotgаn bo‘lsа, konturni yuzi orqаli o‘tuvchi mаgnit induktsiya oqimi hаm kаmаyadi. Bundаy holdа аsosiy tok bilаn bir tomongа yo‘nаlgаn tok induktsiyalаnаdi. Bu induktsion tok uzilish ekstrаtoki deyilаdi. Bu tok аsosiy tok bilаn bir tomongа yo‘nаlgаn bo‘lаdi. - Zаnjirni uzgаnimizdа hаm shungа o‘xshаsh xodisа ro‘y berаdi. Аgаr konturdа tok kuchi kаmаyotgаn bo‘lsа, konturni yuzi orqаli o‘tuvchi mаgnit induktsiya oqimi hаm kаmаyadi. Bundаy holdа аsosiy tok bilаn bir tomongа yo‘nаlgаn tok induktsiyalаnаdi. Bu induktsion tok uzilish ekstrаtoki deyilаdi. Bu tok аsosiy tok bilаn bir tomongа yo‘nаlgаn bo‘lаdi.
- Konturning kuchli yoki kuchsizroq o‘zinduktsiya xodisаsini nаmoyon qilishi o‘zinduktsiya koeffitsenti deb аtаlаdigаn fizik kаttаlik bilаn xаrаkterlаnаdi.
- Konturdаn o‘tаyotgаn tok tufаyli vujudgа kelаyotgаn mаgnit oqim tok kuchigа proportsionаl, yaoni:
- bu erdа L - konturning induktivligi bo‘lib SI tizimdа Genridа o‘lchаnаdi.
Demаk, 1 Gn shundаy elektr zаnjirining induktivligiki, zаnjirdаn 1 А o‘zgаrmаs tok o‘tkаndа vujudgа kelаdigаn mаgnit oqim 1 Vb bo‘lаdi. - Demаk, 1 Gn shundаy elektr zаnjirining induktivligiki, zаnjirdаn 1 А o‘zgаrmаs tok o‘tkаndа vujudgа kelаdigаn mаgnit oqim 1 Vb bo‘lаdi.
- O‘zаro induktsiya xodisаsi shundаn iborаtki, biror konturdаgi tokning kuchi o‘zgаrgаndа bu tokning o‘zgаruvchаn mаgnit mаydoni qo‘shni konturlаrdа E.YU.K. ni hosil qilаdi.
- Ikkitа (1 vа 2) konturlаrni olаylik (21.6-rаsm).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mаsаlаn, konturni (g‘аltаkni) o‘zgаrmаs tok mаnbаigа ulаsh yoki uzish vаqtidа shu konturning o‘zidа o‘zinduktsiya xodisаsi kuzаtilаdi (21.5-rаsm)
|
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 2/2 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 15,78 Kb. | | #252618 |
Bog'liq IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISHDA JAXON TAJRIBASIFoydalanilgan adabiyotlar
1. Anderton D. 2018. Science in the city region: establishing Liverpool's life science ecology/ Regional Studies, Regional Science.
2. Батирова Н. Ш. "МИНТА^А САНОАТИНИ ИННОВАЦИОН РИВОЖЛАНТИРИШ БУЙИЧА ХОРИЖ ТАЖРИБАСИ" Экономика и финансы (Узбекистан), no. 4 (136), 2020, pp. 161-169.
3. Ishmuhamedov A.E., Rахimоvа M.R. Mintаqаviy iqtisodiyot: Dаrslik. - T.: Iqtisodiyot, 2010.
Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences Scientific Journal Impact Factor Advanced Sciences Index Factor
VOLUME 2 | ISSUE 6 ISSN 2181-1784 SJIF 2022: 5.947 ASI Factor = 1.7
4. Maier L. 2019. Innovation incubators - entities of support of small and medium-sized enterprises' competitiveness in the modern economy/ Economy and sociology.
5. Миндич Д. Запустить инновацию в регион // http://expert. ru/expert/2011/27/zapustit-innovatsiyu-v-region/
6. Reveiu A. 2019. The role of universities in innovative regional clusters. Empirical Evidence from Romania/ Procedia - Social and Behavioral Sciences 93.
|
| |
Tarmoq muammolari nima - 16 ta eng keng tarqalgan tarmoq muammolari Ularni qanday topish va tuzatish

Tarmoq muammolari nima
Kechiktirilgan video qo'ng'iroqlar, sekin dastur yoki tarmoq tezligi, buferlangan yuklamalar, noto'g'ri VoIP sifati va Internetga ulanishning yo'qligi tarmoq muammosi alomatlariga misoldir. Agar siz Internet orqali kundalik vazifalarni bajarishda qiynalayotgan bo'lsangiz yoki muhim ilovalardan foydalana olmasangiz, sizning tarmog'ingiz aybdor bo'lishi ehtimoli katta.
Tarmoq muammolari VoIP qo'ng'iroqlari, ERP ilovalari (Netsuite yoki SAP ishlash muammolari), fayllarni yuklab olish va boshqalarga ta'sir qiladi. Tarmoqning yomon uzilishi yoki tarmoq ulanishi bilan bog'liq muammolar kompyuteringizdan tashqaridagi biror narsaga kirishingizga to'sqinlik qilganda, siz tarmoq muammosiga duch kelasiz.
Tarmoq ishlashiga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan turli xil tarmoq muammolari mavjud.
Ba'zi tarmoq muammolari noto'g'ri uskunadan, masalan, marshrutizatorlar, kalitlar, xavfsizlik devorlari va hatto tarmoq o'tkazish qobiliyatining keskin oshishi, ilova konfiguratsiyasidagi o'zgarishlar yoki xavfsizlik buzilishi kabi kutilmagan foydalanish usullaridan kelib chiqishi mumkin.
Tarmoq muammolari asabiylashadi va qarovsiz qoldirilsa, ular biznes tarmog'ingiz uchun halokatli oqibatlarga olib kelishi mumkin. Shu sababli, tarmoq muammolari oxirgi foydalanuvchilarga ta'sir qilishidan oldin ham tezda aniqlash va tuzatish uchun tarmog'ingizda nima noto'g'ri bo'lishi mumkinligini tushunish va tarmoq ishlashini doimiy ravishda kuzatib borish muhimdir.
Nima uchun tarmoq muammolari biznes uchun muqarrar
Zamonaviy texnologiyalar va hosting xizmatlaridan foydalanishning ortib borishi tarmoq va dastur infratuzilmalariga katta o'zgarishlar olib keldi. Ushbu o'zgarishlar foydalanuvchilarni har qachongidan ham ko'proq funksionallik bilan ta'minlagan bo'lsa-da, ular bizning ushbu muhim ilovalarga xizmat ko'rsatishni ta'minlashga yordam berish uchun yuqori ishlaydigan tarmoqqa bog'liqligimizni sezilarli darajada oshirdi.
Bu shuni anglatadiki, tarmoq muammosi yoki tarmoq xatosi yuzaga kelganda, uni hal qilish yanada halokatli va qiyin bo'lishi mumkin. Bizning barcha sa'y-harakatlarimizga qaramay, bu bezovta qiluvchi muammolar yashirincha kirib boradi va ulanishimizga putur etkazadi. Tarmoq muammolari yuzaga kelishining asosiy sabablaridan ba'zilari:
Murakkablik: Biznes tarmoqlari murakkab hayvonlar bo'lib, ko'plab qurilmalar, serverlar va dasturiy ta'minot tandemda ishlaydi. Tarmoq qanchalik murakkab bo'lsa, biror narsaning noto'g'ri ketishi ehtimoli shunchalik yuqori bo'ladi. Ushbu bir-biriga bog'langan barcha komponentlarni boshqarish qiyin bo'lishi mumkin va hatto eng kichik noto'g'ri konfiguratsiya tarmoqdagi hiqichoqlarga olib kelishi mumkin.
Inson xatosi: Biz hammamiz insonmiz va xatolar sodir bo'ladi. Bu noto'g'ri konfiguratsiya, buyruqda xatolik yoki kabellarning tasodifiy uzilishi bo'ladimi, inson xatosi tarmoq muammolarining muhim omilidir. IT jamoasi qanchalik malakali va tajribali bo'lmasin, vaqti-vaqti bilan oopsie inson bo'lishning bir qismidir.
|
Agar kontur bir jinsli magnit maydoniga joylashtirilsa, konturni AC qismiga o`ng tomonga qarab unga tik yo`nalgan F kuch ta`sir etadi va uni AC holatga siljitadi. Bunda bajarilgan mexanik ish A2 = I

|
Agar kontur bir jinsli magnit maydoniga joylashtirilsa, konturni AC qismiga o`ng tomonga qarab unga tik yo`nalgan F kuch ta`sir etadi va uni AC holatga siljitadi. Bunda bajarilgan mexanik ish A2 = I
|
bet | 3/5 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 345 Kb. | | #236878 |
Bog'liq elektromagnit induksiya hodisasi Agar kontur bir jinsli magnit maydoniga joylashtirilsa, konturni AC qismiga o`ng tomonga qarab unga tik yo`nalgan F kuch ta`sir etadi va uni AC holatga siljitadi. Bunda bajarilgan mexanik ish A2 = I . dF bo`ladi. - Agar kontur bir jinsli magnit maydoniga joylashtirilsa, konturni AC qismiga o`ng tomonga qarab unga tik yo`nalgan F kuch ta`sir etadi va uni AC holatga siljitadi. Bunda bajarilgan mexanik ish A2 = I . dF bo`ladi.
- dF - konturning shtrixlangan ACA`C`qismi orqali o`tayotgan magnit induksiya oqimi, I esa kontur harakat qilgan vaqtda shu konturda oqadigan tokning kuchi. energiyaning saqlanish qonuniga asosan B galvanik elementni bajargan ishi:
- yoki
- tenglikni har ikkala tomonini Idt ga bo`lamiz.
- ε = IR + dF/dt bu tenglikdan
dF/dt ifoda kontur yuzi (shtrixlangan) orqali o`tuvchi induksiya oqimining o`zgarishi tufayli hosil bo`lgan qo`shimcha E.YU.K. ni ifodalaydi - dF/dt ifoda kontur yuzi (shtrixlangan) orqali o`tuvchi induksiya oqimining o`zgarishi tufayli hosil bo`lgan qo`shimcha E.YU.K. ni ifodalaydi
- Elektromagnit induksiya qonunini (Faradey qonuni) ifodalaydi. Bu tenglikdagi manfiy ishoraning ma`nosi quyidagicha: induksiya oqimining ortishi (dФ/dt>0) konturni aylanib chiqishdagi manfiy yo`nalish bo`ylab ta`sir etuvchi E.YU.K. ni, induksiya oqimining kamayishi (dФ/dt<0) esa konturni aylanib chiqishdagi musbat yo`nalish bo`ylab ta`sir etuvchi E.YU.K. ni hosil qiladi.
Induksiya E.YU.K. ning SI tizimidagi birligini ko`raylik: - Induksiya E.YU.K. ning SI tizimidagi birligini ko`raylik:
- Ei = - dФ/dt = Vb/S = Tl . M2/S,
- lekin Tl=N.M/A.M2 = J/A.M2=A.VS/A.M2=V.S/M2.
- shuning uchun [Ei] = V. S/M2 . M2/S = V kelib chiqadi.
- Demak, kontur yuzi orqali o`tuvchi magnit oqim 1 Vb/S tezlik bilan o`zgarsa, konturda vujudga kelayotgan E.Yu.K. 1 V ga teng bo`ladi.
3. O‘zinduktsiya hodisаsi. Induktivlik. O‘zаro induktsiya. - 3. O‘zinduktsiya hodisаsi. Induktivlik. O‘zаro induktsiya.
- Elektromаgnit induktsiya xodisаsining аsosiy qonunigа аsosаn, kontur yuzi orqаli o‘tаyotgаn mаgnit oqimi o‘zgаrаyotgаn bаrchа xollаrdа induktsiya E.YU.K. si xosil bo‘lаdi. Shuning uchun konturdаn oqаyotgаn tok kuchining o‘zgаrishi nаtijаsidа xuddi shu konturning o‘zidа induktsion E.YU.K. ni hosil qilаdi. Bu xodisаni o‘zinduktsiya xodisаsi deyilаdi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Agar kontur bir jinsli magnit maydoniga joylashtirilsa, konturni AC qismiga o`ng tomonga qarab unga tik yo`nalgan F kuch ta`sir etadi va uni AC holatga siljitadi. Bunda bajarilgan mexanik ish A2 = I
|
1-amaliy mashg’ulot. Yorug’lik nurlarining tarqalishi. Maqsad

1-amaliy mashg’ulot. Yorug’lik nurlarining tarqalishi.
Maqsad: Elektromagnit toʻlqinlarning muhitlarda tarqalishini, ikki muhit chegarasida qaytgan va singan nurlarni oʻrganish va yorugʻlikning yutilishiga doir masalalar yechish.
1. Sferik koʻzguning optik kuchi D quyidagicha aniqlanadi:
1/a1 +1/a2 =2/R=1/F=D
bunda a1, a2 – buyumdan va tasvirdan koʻzgugacha boʻlgan masofa, R – koʻzguning egrilik radiusi va F koʻzguning fokus masofasi.
Koʻzgudan chiqqan nur bo`yicha hisoblanadigan masofa musbat, nurga teskari masofa esa – manfiy hisoblanadi. Agar F metrda ifodalansa, u holda D kattalik dioptriyada ifodalanadi.
2. Nur bir muhitdan ikkinchi muhitga o`tayotganida yorugʻlikning sinishi qonuni:
Sin i /sin r =n=v1/ v2
bunda i – tushish burchagi, r-sinish burchagi, n-ikkinchi muhitning bi-rinchi muhitga nisbatan sindirish koʻrsatkichi, υ1 va υ2 –yorugʻlikning bi-rinchi va ikkinchi muhitlardagi tarqalish tezligi.
3. Bir jinsli muhitga joylashtirilgan yupqa linzaning optik kuchi:
bunda a1, a2 – buyumdan va tasvirdan linzagacha boʻlgan masofa, n - linza materialining nisbiy sindirish koʻrsatkichi, R1 va R2 – linzalarning egrilik radiuslari. Linzalar uchun ishoralar qoidasi koʻzgularniki singaridir.
4. Bitta qilib qoʻshilgan ikki yupqa linzaning optik kuchi:
D=D1+D2,
bunda D1va D2 – lizalarning optik kuchlari.
5. Koʻzgular va linzalardagi chiziqli kattalashtirish
bunda y - buyumning balandligi va y` - tasvirning balandligi.
6. Lupaning kattalashtirishi
bunda L eng yaxshi koʻrish masofasi va F lupaning bosh fokus masofasi.
7. Mikroskopning kattalashtirishi
2 1 D LdDk
bunda L-eng yaxshi ko`rish masofasi, d-obyektiv bilan okulyar fokuslari oʻrtasidagi masofa, D1 va D2 – mos holda obyektiv bilan okul-yarning optik kuchlari.
8. Teleskopning kattalashtirishi
bunda F1-obyektivning fokus masofasi va F2 – okulyarning fokus maso-fasi.
Frenel k-zonasining radiusi :
Sferik toʻlqinlar uchun
Bunda a-nuqtaviy yorugʻlik manbaidan yumaloq tirqishli diafrag-magacha boʻlgan masofa; b-difraksion manzara kuzatilayotgan ekrandan diafragmagacha boʻlgan masofa; k-Frenel zonasining tartib raqami; toʻlqin uzunligi;
Yassi toʻlqin uchun
2. Ekrandagi ikki kogerent yorugʻlik manbalariga parallel joylashgan interferensiya yoʻllari oʻrtasidagi masofa
bu yerda λ-yorugʻlikning toʻlqin uzunligi, L-bir-biridan d masofada turgan yorugʻlik manbalaridan ekrangacha boʻlgan masofa; bunda L >> d deb hisoblanadi.
Parallel monoxromatik nur dastasini uning yutiluvchi muhitda susayishini aniqlovchi qonun. Bu qonun quyidagi koʻrinishda ifodalanadi:
Bu yerda I0 — kiruvchi dasta intensivligi, l — nur oʻtayotgan modda qalinligi, kλ — yutilish koʻrsatkichi. Bu koʻrsatkich yorugʻlikning toʻlqin uzunligiga bogʻliq boʻlib, bu bogʻliqlik modda spektrining yutilishi deyiladi.
Buger –Lambert –Ber qonuniga koʻra:
D = ε . CM . l, bundan CM = D/(ε . l )
Nazorat savollari
1. Buyumning kattalashgan tasvirini olish qaysi qonunga asoslangan?
2. Chiziqli kattalashtirish, burchakli kattalashtirishlarni tushuntiring.
3. Eng yaxshi koʻrish masofasi qanday aniqlanadi?
4. Frenel tenglamalarining mohiyati nimada?
|
Sportchilarda shifokor (tibbiy) pedagogik nazorat o‘tkazish mazmuni va metodlari - bet 3

|
Sportchilarda shifokor (tibbiy) pedagogik nazorat o‘tkazish mazmuni va metodlari
|
bet | 3/3 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 34,06 Kb. | | #237032 |
Bog'liq Sportchilarda shifokor (tibbiy) pedagogik nazorat o‘tkazish mazmuni va metodlari.Sub`yеktiv nаzоrаtda sportchi o`zining kundаlik daftariga quyidagilаrni qayd etаdi:
- har kuni trеnirоvkаdаn оldin vа kеyin o’zini qanday sеzishi, kаyfiyati, uyqusining tinch yoki nоtinchligi, ishtаhаsi, trеnirоvkа bаjаrishgа xоhishi, tаnаsining birоr sоhаsidа og’riq sеzishi yoki sеzmаsligi kаbilаr.
Spоrtchining o’z-o’zini ob`yеktiv nаzоrаtidа trеnirоvkаdаn оldin vа kеyin tоmir urishi sоni, nаfаs оlish sоni, o’pka tiriklik sig’imi, qo’l vа bеl muskullаrining kuchi, iloji bo`lsa, maksimal va minimal arterial qon bosimi kаbi ko`rsatgichlаrni aniqlаb kundаligigа yozаdi.
Ushbu ko`rsatgichlаrning me’yoridan kam yoki ko’p bo’lishigа qarab, trеnirоvkаsini rejalshtiradi, treneri bilan mаslаhаtlаshаdi, zaruriyat tug`ulsa, sport shifokori bilan mаslаhаtlаshаdi.
|
| |
Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xozazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti

Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xozazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xozazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
– rasm - Kurs ishi Mavzu: 220/12V, 5A LI stabillashgan ta’minlash manbaini loyihalash

24
24
16 - rasm. 17 - rasm.
va elektronli yarim o'tkazgichdan elektronlarni, teshikli yarim
o'tkazgichdan esa teshiklarni bir- biriga qarama-qarshi harakatlantiradi
(elektron — teshikli o'tish). Bunda berkituvchi qatlamning qalinligi va
uning qarshiligi kamayadi. Elektron — teshikli o'tish orqali tok
tashuvchilar ko'p o'tadi, binobarin, katta tok o'tadi. Bu sistemaga
qo'yilgan potensialning ishorasi almashtirilsa (17 - rasm), tashqi elektr
maydon elektronli va teshikli yarim o'tkazgichning yondosh sohasidagi
maydonni kuchaytiradi.
Tok tashuvchilar tashqi maydon ta'sirida yarim o'tkazgichlarning
bo'linish chegarasida harakatlanadi. Berkituvchi qatlamning qalinligi
ortadi va uning qarshiligi ko'payadi. Buning natijasida elektron —
teshikli o'tish orqali ancha kam tok o'tadi.
Quyida yarim o'tkazgichli diodni tavsiflovchi eng muhim parametrlarni
(muhit temperaturasi 20°C bo'lgan hoi uchun) keltiramiz:
teskari kuchlanishning eng katta qiymati 400 V; eng katta teskari
kuchlanishda teskari tok (o'rtacha qiymati) 0,3 mA;
eng katta to'g'rilangan tok (to'g'ri tokning o'rtacha qiymati) 300 mA;
eng katta to'g'ri tokda diodda kuchlanishning tushishi 0,5 V.