Quyidagi jadvalda nuqtali va yalpoqli diodlarning asosiy ish kattaliklari keltirilgan

|
Quyidagi jadvalda nuqtali va yalpoqli diodlarning asosiy ish kattaliklari keltirilgan
|
bet | 2/3 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 1,47 Mb. | | #138846 |
Bog'liq Oddiy-yarim-otkazgichlar.Quyidagi jadvalda nuqtali va yalpoqli diodlarning asosiy ish kattaliklari keltirilgan. Agar teskari kuchlanishni uning ruxsat etilgan qiymatidan oshirsak (jadvalda ko‘rsatilgan), teskari tok keskin oshadi, diodning harorati juda ko‘tarilib shikastlanadi, ya’ni elektr teshilish yuz berib, diod yemiriladi. Lekin haroratning yo‘l qo‘yib bo‘lmaydigan qiymatgacha ko‘tarilishining oldini olsak, diod teskari kuchlanishda ishlashi mumkin. Bunday asbob stabilitron deyiladi. Bu asbob elektr zanjiri yoki mexanizmlarning kuchlanishi ma’lum qiymatdan oshib ketmasligini ta’minlaydi. Demak, stabilitron elektron mexanizm yoki uning bir qismining kuchlanishini ma’lum kattalikdan oshmasligini ta’minlovchi asbob ekan. Haroratning yoki qo‘yib bo‘lmaydigan qiymatgacha ko‘tarilishining har xil usullar bilan oldi olinadi. Masalan, puflab stabilitron atrofini biroz sovitish. Diodlar va stabilitronlar elektron mexanizmlarda keng qo‘llaniladi. - Agar teskari kuchlanishni uning ruxsat etilgan qiymatidan oshirsak (jadvalda ko‘rsatilgan), teskari tok keskin oshadi, diodning harorati juda ko‘tarilib shikastlanadi, ya’ni elektr teshilish yuz berib, diod yemiriladi. Lekin haroratning yo‘l qo‘yib bo‘lmaydigan qiymatgacha ko‘tarilishining oldini olsak, diod teskari kuchlanishda ishlashi mumkin. Bunday asbob stabilitron deyiladi. Bu asbob elektr zanjiri yoki mexanizmlarning kuchlanishi ma’lum qiymatdan oshib ketmasligini ta’minlaydi. Demak, stabilitron elektron mexanizm yoki uning bir qismining kuchlanishini ma’lum kattalikdan oshmasligini ta’minlovchi asbob ekan. Haroratning yoki qo‘yib bo‘lmaydigan qiymatgacha ko‘tarilishining har xil usullar bilan oldi olinadi. Masalan, puflab stabilitron atrofini biroz sovitish. Diodlar va stabilitronlar elektron mexanizmlarda keng qo‘llaniladi.
- Tranzistor – ikki va undan ortiq p-n-o‘tishdan tuzilgan yarimo‘tkazgich asbob bo‘lib, signalni kuchaytirish yoki signalni shakllantirish uchun xizmat qiladi. Signal axborot tashuvchi elektr kattalik, tok yoki kuchlanish bo‘lishi mumkin. Axborot tok yoki kuchlanishning amplitudasi, chastotasi yoki boshlangich fazasi orqali, masalan, ovoz elektromagnit amplitudasi orqali ifodalanadi. Bu elektromagnit to‘lqin alohida qabul qiluvchi mexanizm yordamida tok yoki kuchlanishga aylantiriladi. Bu signal kuchaytiriladi va qator qayta ishlashlardan keyin radiodinamik mexanizmda ovozga aylantiriladi.
-
-
- Tranzistorlar ikkita p-n-o‘tishdan iborat bo‘lib, bu o‘tishlar navbatlashib kelishiga qarab ikki turga bo‘linadi: p-n-p-tranzistor va n-p-n-tranzistor.
- Tranzistorlarda uchta qatlam bo‘lib, o‘rtadagi qatlam baza deb, ikki tomondagisi emitter va kollektor deb ataladi.
- Emitter qatlarni zaryadlangan zarrachalar (elektronlar va teshiklar) bilan ta’minlovchi qatlamdir.
-
- Kollektor – zaryadlarni qabul qiluvchi qatlam. 19-rasmda p-n-p-triodning qatlamlari va ularning shartli belgilanishi ko‘rsatilgan.
- Yarim o‘tkazgichli fotodiod. Fotodiod – bitta yoki ikkita p-n- o‘tishdan iborat yarimo‘tkazgichli asbob bo‘lib, uniyoritganda qarshiligi keskin kamayib ketib tok o‘tkazadi.
- Fotorezistor ham yarimo‘tkazgichli asbob bo‘lib, uning qarshiligi yorug‘lik oqimiga nisbatan uzluksiz o‘zgaradi. shu o‘zgarish oqimining egri chizig‘i ko‘rsatilgan.
|
| |