nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Muloqot madaniyati va psixologiyasi. Pedagogik muloqot

Muloqot madaniyati va psixologiyasi. Pedagogik muloqot
“Muloqot” atamasining falsafiy, ijtimoiy, psixologik va pedagogik mohiyati. Pedagogik muloqot, uning o’ziga xos xususiyatlari. Pedagogik muloqotni tashkil etish madaniyati. Pedagogik muloqotni tashkil etish bosqichlari va usullari. Pedagogik muloqot modelini ishlab chiqish. O’quv-tarbiya jarayonida pedagogik muloqot jarayonini boshqarish uslublari. Muloqot jarayonida tashabbusni boshqarish.
Muosharat odobi. Sof adabiy tilda so’zlashishga odatlanish. Mehmondo’stlik qoidalari. Diniy e’tiqodga e’tibor.
Tabaqalashgan (ishi, mansabi hamda jinsi kabilar) muloqotlarning o’ziga xos xususiyatlari va mohiyati.
Muloqotga kirishishda milliy urf-odatlar, rasm-rusum va udumlar haqidagi rivoyat, afsona hamda hikmatlardan foydalanish, pedagogik faoliyatga tadbiq etish usullari.
Muloqotga kirishayotgan shaxsni to’laqonli bilishga qiziqish.
Muloqot jarayonidagi xushmuomalalik.
Sharqona muloqotga kirishishda mimika va pantomimikalarning ahamiyati hamda o’ziga xosligi.
O’qituvchi faoliyatida sharqona muloqotning tutgan o’rni.
Dars hamda darsdan tashqari jarayonda o’qituvchi va o’quvchilar o’rtasidagi muloqot, unga qo’yiladigan talablar.
O’quvchilar jamoasida ularning e’tiborlarini jalb etish va ijodiy kayfiyatlarini yaratishda o’qituvchi muloqotining ta’siri va uning ahamiyati, o’quvchi bilan bo’lgan muloqot jarayonida o’qituvchi tomonidan ishontirish va ta’sir etish usullaridan foydalanish. Muloqot jarayonini boshqarish uslublari. O’qituvchi obro’si. Avtoritar uslubdagi muloqot. Liberal uslubning o’qituvchi faoliyatida namoyon bo’lish xususiyatlari. O’qituvchining demokratik uslubdagi muloqoti – o’quvchilar fikriga tayanish, ushbu fikrlarni ma’qullash shakli.
Ilmiy pedagogik adabiyotlarda berilgan muloqot turlari (do’stona muloqot, qo’rquv asosiga qurilgan muloqot, hazil-mutoyibaga asoslangan muloqot va boshqalar) haqida.
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. ma’ruza, namoyish yetish, blis-so’rov, savol-javib, “baliq skeleti”, munozara, BBB, Insert, o’z-o’zini nazorat.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; A18; A19; A20; Q36; Q37; Q38; Q39; Q40; Q4;Q42.
|
Dasturning informasion uslubiy ta’minoti

Dasturning informasion uslubiy ta’minoti
Mazkur fanni o’qitish jarayonida ta’limning zamonaviy usullari, pedagogik va axborot-kommunikasiya texnologiyalarini qo’llash nazarda tutilgan:
- nazariy mavzular zamonaviy kompyuter texnologiyalari yordamida prezentasiya va yelektron-didaktik texnologiyalaridan foydalanilgan holda o’tkaziladi;
- amaliy mashg’ulotlarda aqliy hujum, guruhli fikrlash, “ish o’yini” va boshqa pedagogik texnologiyalardan foydalaniladi;
- seminar mashg’ulotlarida yakka tartibda mavzu bo’yicha doklad, kichik guruhlar musobaqalari, guruhli fikrlash pedagogik texnologiyalarini qo’llash nazarda tutiladi.
|
O’quvchilar jamoasining shaxs rivojlanishidagi o’rni

O’quvchilar jamoasining shaxs rivojlanishidagi o’rni
Shaxsning boshqalar bilan muloqot qilishga ehtiyoji. O’quvchilar jamoasi – yagona pedagogik jarayonning asosiy shakli. Shaxsning jamoada qaror topishi.
“Jamoa” tushunchasining mohiyati. Sharq mutafakkirlari jamoa va uning shaxsga ta’siri to’g’risida. Jamoaning pedagogik vazifalari. Ijtimoiy jamoalarning turlari. O’quvchilar jamoasining asosiy belgilari va tarkibiy tuzimasi.
O’spirin o’quvchilar jamoalarini boshqarish. O’quvchilar jamoalaridagi rasmiy va norasmiy liderlar.
O’quvchilar jamoasining rivojlanish bosqichlari. O’quvchilar jamoasini tashkil etish metodikasi. Jamoada faollar bilan ishlash. O’quvchilar jamoasini mustahkamlashda individual va jamoaviy topshiriqlarning ahamiyati. O’quvchilar jamoalarini shakllantirishda an’analarning o’rni. O’quvchilar jamoasi va o’quvchi-yoshlar uyushmalarining faoliyatiga pedagogik rahbarlik.
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. ma’ruza, namoyish yetish, blis-so’rov, savol-javib, “baliq skeleti”, munozara, BBB, Insert, o’z-o’zini nazorat.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; A4; A5; A7; A8; A9; A10; A11; A12; A13; Q24; Q28; Q36.
|
Didaktika - ta’lim nazariyasi sifatida

Didaktika - ta’lim nazariyasi sifatida.
Ta’lim nazariyasi (didaktika) – pedagogika fanining muhim tarkibiy qismi sifatida. “Didaktika” tushunchasining mohiyati. Ta’lim nazariyasining maqsadi va vazifalari. Asosiy didaktik tushunchalar.Didaktik nazariya (konsepsiya)lar va ularning falsafiy asoslari. Ta’lim paradigma (model)lari. Ta’lim jarayoni. Ta’lim jarayonining metodologik asosi. Ta’lim jarayonining tarkibiy tuzilmasi. Ta’lim tamoyillari. Ta’lim turlari. An’anaviy ta’lim va uning muhim jihatlari. Shaxsga yo’naltirilgan ta’lim. Shaxsga yo’naltirilgan ta’lim turlari (dasturiy ta’lim, modul ta’limi, innovasion ta’lim, interfaol ta’lim, muammoli ta’lim, tabaqalashtirilgan ta’lim, rivojlantiruvchi ta’lim, masofaviy ta’lim, individual ta’lim, mustaqil ta’lim, o’yin texnologiyalari).
Ta’lim – borliqni anglashning o’ziga xos shakli sifatida. O’qitish va o’qish, ularning o’zaro aloqasi. Sharq mutafakkirlari (Abu Rayhon Beruniy, Abu Nasr Farobiy, Abu Ali ibn Sino, Yusuf Xos Hojib) va G’arb allomalarining gnoseologik (bilishga oid) qarashlari. Ta’lim jarayoni ishtirokchilarining o’zaro aloqalari. O’qitishning ta’limiy, tarbiyaviy va rivojlantiruvchi maqsadlari, ular o’rtasidagi birlik. O’quvchilarning o’quv faoliyati. O’quv faoliyatining tarkibiy tuzilishi. O’quvchilarning reproduktiv va ijodiy bilish faoliyatlari. Bilimlarni o’zlashtirish, ko’nikmava malakalarning hosil bo’lish jarayoni.
Ta’lim qonuniyatlari va tamoyillari. Sharq mutafakkirlari ta’lim tamoyillari haqida.
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. ma’ruza, namoyish yetish, blis-so’rov, savol-javib, “baliq skeleti”, munozara, BBB, Insert, o’z-o’zini nazorat.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; A4; A5; A7; A8; A9; A10; A11; A12; A13; Q24; Q28; Q36.
|
Ushbu fandan talabalar bilimini reyting tizimi asosida baholash mezoni

Ushbu fandan talabalar bilimini reyting tizimi asosida baholash mezoni
Mazkur fan bo’yicha reyting jadvallari, nazorat turi, shakli, soni hamda har bir nazoratga ajratilgan maksimal ball, shuningdek joriy va oraliq nazoratlarining saralash ballari haqidagi ma’lumotlar fan bo’yicha birinchi mashg’ulotda talabalarga ye’lon qilinadi. Fan bo’yicha talabalarning bilim saviyasi va o’zlashtirish darajasining Davlat ta’lim standartlariga muvofiqligini ta’minlash uchun quyidagi nazorat turlari o’tkaziladi:
joriy nazorat (JN) – talabaning fan mavzulari bo’yicha bilim va amaliy ko’nikma darajasini aniqlash va baholash usuli. Joriy nazorat fanning xususiyatidan kelib chiqqan holda seminar va laboratoriya mashg’ulotlarida og’zaki so’rov, test o’tkazish, suhbat, nazorat ishi, kollekvium, uy vazifalarini tekshirish va shu kabi boshqa shakllarda o’tkazilishi mumkin;
oraliq nazorat (ON) – semestr davomida o’quv dasturining tegishli (fanlarning bir necha mavzularini o’z ichiga olgan) bo’limi tugallangandan keyin talabaning nazariy bilim va amaliy ko’nikma darajasini aniqlash va baholash usuli. Oraliq nazorat bir semestrda ikki marta o’tkaziladi va shakli (yozma, og’zaki, test va hokazo) o’quv faniga ajratilgan umumiy soatlar hajmidan kelib chiqqan holda belgilanadi;
yakuniy nazorat (YaN) – semestr yakunida muayyan fan bo’yicha nazariy bilim va amaliy ko’nikmalarni talabalar tomonidan o’zlashtirish darajasini baholash usuli. Yakuniy nazorat asosan tayanch tushuncha va iboralarga asoslangan “Yozma ish” shaklida o’tkaziladi.
ON o’tkazish jarayoni kafedra mudiri tomonidan tuzilgan komissiya ishtirokida muntazam ravishda o’rganib boriladi va uni o’tkazish tartiblari buzilgan hollarda, ON natijalari bekor qilinishi mumkin. Bunday hollarda ON qayta o’tkaziladi.
Oliy ta’lim muassasasi rahbarining buyrug’i bilan ichki nazorat va monitoring bo’limi rahbarligida tuzilgan komissiya ishtirokida YaN ni o’tkazish jarayoni muntazam ravishda o’rganib boriladi va uni o’tkazish tartiblari buzilgan hollarda, YaN natijalari bekor qilinishi mumkin. Bunday hollarda YaN qayta o’tkaziladi.
Talabaning bilim saviyasi, ko’nikma va malakalarini nazorat qilishning reyting tizimi asosida talabaning fan bo’yicha o’zlashtirish darajasi ballar orqali ifodalanadi.
Ushbu fani bo’yicha talabalarning semestr davomidagi o’zlashtirish ko’rsatkichi 100 ballik tizimda baholanadi. Ushbu 100 ball baholash turlari bo’yicha quyidagicha taqsimlanadi: YaN - 30 ball, qolgan 70 ball yesa JN - 35 ball va ON - 35 ball qilib taqsimlanadi.
|
Tarbiya jarayonining mazmuni. Tarbiya tamoyillari

Tarbiya jarayonining mazmuni. Tarbiya tamoyillari
“Tarbiya” tushunchasining mohiyati. Tarbiya nazariyasining tarkibiy asoslari. Tarbiya maqsadi va vazifalari. Tarbiya maqsadining jamiyat ijtimoiy ehtiyoji asosida belgilanishi. Komil inson, malakali mutaxassisni tarbiyalash – bosh ijtimoiy maqsad. O’zbekiston Prezidenti I.A.Karimov komil inson, malakali mutaxassisni tarbiyalashning ijtimoiy ahamiyati haqida.
Tarbiya jarayonining mohiyati va qonuniyatlari. Ijtimoiy tarbiya tamoyillari. Tarbiya jarayonini samarali tashkil etish shartlari. Tarbiya jarayoni ishtirokchilari va ular o’rtasidagi munosabat mazmuni.
Sharq mutafakkirlari (Abu Rayhon Beruniy, Abu Nasr Forobiy, Abu Ali ibn Sino, Abdurahmon Jomiy, Jaloliddin Davoniy, Alisher Navoiy, Abdulla Avloniy va boshqalar) komil inson tarbiyasi haqida.
Tarbiya mazmuni. Tarbiya mazmunini belgilovchi omillar (xalq og’zaki ijodi, san’at, adabiyot va milliy madaniyat (urf-odat, marosim, an’ana va bayram) namunalari, milliy va umuminsoniy qadriyatlar, xalq pedagogikasi g’oyalari, ajdodlar tajribasi).
Tarbiya turlari: ma’naviy-axloqiy, fuqarolik (vatanparvarlik, baynalminallik), aqliy, jismoniy, mehnat, iqtisodiy, ekologik, estetik, huquqiy va jinsiy tarbiya.
Milliy tarbiya – “ommaviy madaniyat”ga qarshi kurashning muhim omili.
Xorijiy mamlakatlar tarbiya konsepsiyasining asosiy g’oyalari.
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. ma’ruza, namoyish yetish, blis-so’rov, savol-javib, “baliq skeleti”, munozara, BBB, Insert, o’z-o’zini nazorat.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; A4; A5; A7; A8; A9; A10; A11; A12; A13; Q24; Q28; Q36.
|
O’qituvchi mahoratini takomillashtirish yo’li va shart-sharoitlari

O’qituvchi mahoratini takomillashtirish yo’li va shart-sharoitlari
Pedagogik faoliyatni ilmiy asosda tashkil etish. Pedagogik maqsadning qo’yilishi. Maqsadning izchilligi. Pedagogik faoliyatni tashkil etishda usullarni maqsadga muvofiq tanlash. Pedagogik mehnatni tashkil etishda turli usullarni qo’llashning ahamiyati.
Pedagogik faoliyatni rejalashtirishning asosiy konuniyatlari. Pedagogik faoliyatni oqilona rejalashtirish. Rejalashtirish shakllari. Rejani ishlab chiqish bosqichlari. Vaqtdan unumli foydalanish, ish kunini to’g’ri tashkil qilish. Pedagog mehnati va ish joyi uchun kerakli sharoitni yaratish.
O’z-o’zini rivojlantirish va o’z ustida ishlash pedagogik mahoratni shakllantirishning muhim sharti sifatida. O’z-o’zini tarbiyalash va o’z ustida ishlashning psixologik-pedagogik asoslari.
O’z-o’zini rivojlantirishga yo’naltirilgan faoliyat tavsifi. O’qituvchining shaxsiy sifatlari va xatti-harakatlariga beriladigan baho. O’z-o’zini rivojlantirish dasturi. O’z-o’zini rivojlantirish dasturini ishlab chiqish.
O’z-o’zini rivojlantirishning metod va vositalari. O’z-o’zini rivojlantirishda o’z-o’zini ishontirish metodidan foydalanish. O’z-o’zini ishontirish usuli.
O’z-o’zini rivojlantirish jarayonida psixologik to’siqlarni yengib o’tish. O’z-o’zini rivojlantirishda psixologik to’siqlarni yengib o’tish yo’llari.
Pedagogik mahoratni takomillashtirish jarayonida pedagogik ijodkorlik va shaxsiy ilmiy-pedagogik izlanishni tashkil etish. Pedagogik tajriba to’plash. Pedagogik ma’lumotlarni maqsadga muvofiq ajratish ko’nikmasi. Pedagogik ma’lumotlarni to’g’ri tanlay bilish mezonlari. Ilg’or pedagogik tajribani o’rganishga oid materiallarni to’plash. Ilg’or pedagogik tajribani o’rganish va ularni umumlashtirish usullari. Ilmiy-pedagogik ma’lumotlarni to’plashda hisoblash texnikasi va kompyuter xizmatidan foydalanish.
Ilmiy-pedagogik izlanishlar samarasini baholash mezonlari (yangiligi, muhimligi, nazariy va amaliy ahamiyati). Kasbiy faoliyatda ilmiy g’oyalar va pedagogik tajribalardan samarali foydalanish.
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. ma’ruza, namoyish yetish, blis-so’rov, savol-javib, “baliq skeleti”, munozara, BBB, Insert, o’z-o’zini nazorat.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; A18; A19; A20; Q36; Q37; Q38; Q39; Q40; Q4;Q42.
|
Pedagogik texnika. O’qituvchi mahoratini takomillashtirish yo’llari va shart-sharoitlari

Pedagogik texnika. O’qituvchi mahoratini takomillashtirish yo’llari va shart-sharoitlari
“Pedagogik texnika” tushunchasining mohiyati. Pedagogik texnika – o’qituvchi xatti-harakatlarini tashkil etish shakli sifatida. Pedagogik texnika vositalari: verbal (so’z yordamida) va noverbal (so’zsiz) o’zaro muloqot.
Pantomimika. Mimika. Imo-ishora (so’zsiz, gavda, oyoq va qo’llar harakatlar) yordamida ifodalanadigan munosabat.
Pedagogik texnikaning tarkibiy qismlari: o’qituvchining o’z xulqi, xatti-harakati, fe’l-atvorini boshqarish ko’nikmasi, o’z qiyofasi, hissiyoti va kayfiyatini boshqarish ko’nikmasi, ijtimoiy-perseptiv qobiliyat, nutq texnikasi.
O’qituvchining alohida shaxs va jamoaga ta’sir ko’rsatish ko’nikmasi. Didaktik, tashkilotchilik, konstruktiv (amaliy) va kommunikativ (o’zaro muloqot) qobiliyatini ifodalovchi ko’nikmalar. Pedagogik munosabat jarayonini va jamoa ijodiy ishini tashkil etish qobiliyati.
Yosh o’qituvchi faoliyatida namoyon bo’ladigan tipik xatolar va ularni bartaraf etish yo’llari.
O’qituvchining ta’lim jarayonidagi mahorati. “Ijodiy holat”, “ijodkorlik” va “ijodiy yondashuv” tushunchalarining mohiyati. O’qituvchi faoliyatida ijodiy holatning o’rni. O’qituvchining dars (yoki ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar) andozasini tayyorlash, muloqot usullarini tanlash, pedagogik vaziyatlarni oldindan ko’ra bilish va tasavvur etish, ta’limiy (yoki tarbiyaviy) jarayonni to’la his etishi. O’qituvchining ta’lim jarayonida o’zini tutishni xayolan tasavvur etishi. Darsning muvaffaqiyatli o’tishiga o’zni ishontirish.
Dars jarayonidagi ijodiy holat (pedagogik ijodkorlik, saranjomlik, o’quvchilarni faollikka undash, qiyinchiliklarni yengishga bo’lgan xohishga ega bo’lish, mimika va pantomimikadan mohirona foydalanish, o’quvchilarni ijodiy faoliyatga yo’naltirish).
O’qituvchining darsdan keyingi ijodiy holatini tashkil etish (sodir bo’lgan voqyea-hodisalarga munosabat, faoliyat mazmunini tahlil etish va baholash, keyingi darsni tashkil etish to’g’risidagi qarorni belgilash, darsni yuksak darajada tashkil etishga nisbatan ishtiyoq hosil qilish).
Pedagogik faoliyatga ijodiy yondashish. O’qituvchining ijodkorligi.
Tarbiyachilik mahoratining mohiyati. O’qituvchining tarbiyaviy jarayonlarni tashxislash mahorati. O’quvchilar shaxsini o’rganish diagnostikasi.
Pedagogik-tashkilotchilik faoliyatining mohiyati. Pedagogga xos tashkilotchilik ko’nikmasining tavsifi (o’quvchilarda to’g’ri fikrni shakllantirish, jamoaning shaxsga ta’sirini ta’minlash, o’quvchilarning yosh, psixologik xususiyatlarini hisobga olish, qarorlarni hamkorlikda qabul qilish, bir vaqtning o’zida shaxs va jamoada kuzatilayotgan o’zgarishlarga tezkor moslashish, muloqotning demokratik uslubidan foydalanish).
Jamoaviy ijodiy faoliyatni tashkil etish. Jamoaviy ijodiy faoliyatni tashkil etish usullarini o’zlashtirish. O’quvchilar jamoasida sog’lom psixologik muhitni hosil qilish. O’quvchilar jamoasida sog’lom psixologik muhitni hosil qilish usullari.
|
Mustaqil ta’lim mavzulari

Mustaqil ta’lim mavzulari
1.
|
O’zbekiston Respublikasining ta’lim tizimi.
|
2.
|
Pedagogika fanining predmeti, maqsad va vazifalari.
|
3.
|
Pedagogik ilmiy tadqiqot metodlari
|
4.
|
Shaxsning rivojlanishi, tarbiyasi va ijtimoiylashuvi
|
5.
|
Didaktika – ta’lim nazariyasi sifatida.Ta’lim tamoyillari.
|
6.
|
O’rta maxsus, kasb-hunar ta’limi mazmuni
|
7.
|
Ta’lim metodlari va vositalari
|
8.
|
Ta’lim shakllari. Dars – ta’limni tashkil etishning asosiy shakli
|
9.
|
Ta’limni tashxis etish
|
10.
|
Tarbiya jarayonining mazmuni. Tarbiya tamoyillari
|
11.
|
O’quvchilar jamoasining shaxs rivojlanishidagi o’rni
|
12.
|
Tarbiya metodlari
|
13.
|
Aqliy(ilmiy dunyoqarash) va fuqarolik tarbiyasi
|
14.
|
Ekologik va iqtisodiy tarbiya
|
15.
|
Ma’naviy-axloqiy va mehnat tarbiyasi
|
16.
|
O’quvchi shaxsini rivojlanishida jismoniy va estetik tarbiyaning o’rni
|
17.
|
Oilada tarbiya asoslari
|
18.
|
Ta’lim muassasasi menejmenti
|
19.
|
Korreksion (maxsus) pedagogika
|
20.
|
Pedagogika tarixi fan va o’quv predmeti sifatida. Eng qadimgi davrlardan VII asrgacha ta’lim-tarbiya va pedagogik fikrlar
|
21.
|
VII asrdan IX asrgacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar.
|
22.
|
IX asrdanXIV asrning birinchi yarimigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. Sharq Uyg’onishi davri va unda ta’lim-tarbiya masalalari.
|
23.
|
XIV asrning ikkinchi yarimidan XVII asrgacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar
|
24.
|
Abdurahmon Jomiy, Alisher Navoiy, Jaloliddin Davoniy, Husayn Voiz Koshifiylarning ta’limiy-axloqiy qarashlari
|
25.
|
XVII asrdan XIX asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar
|
26.
|
XIX asrning ikkinchi yarmi va XX asr boshlarida tarbiya va pedagogik fikrlar. Turkiston o’lkasida ma’rifiy-pedagogik fikrlarning shakllanishi
|
27.
|
1917-1991 yillarda O’zbekistonda ta’lim tizimi va Pedagogika fani rivoji. Mustaqil O’zbekiston Respublikasi ta’lim tizimi. Istiqlol yillarida pedagogik fikrlar taraqqiyoti
|
28.
|
Jahon pedagogika fanining taraqqiyot tarixi
|
29.
|
Hozirgi davrda jahon rivojlangan mamlakatlarida xalq ta’limi va pedagogika fani
|
30.
|
Pedagogik mahorat va madaniyat. Pedagogik fikr tarixi va maktab amaliyotida o’qituvchi mahorati masalalari
|
31.
|
O’qituvchi faoliyatida pedagogik va kommunikativ qobiliyat
|
32.
|
Muloqot madaniyati va psixologiyasi. Pedagogik muloqot
|
33.
|
Pedagogik texnika
|
34.
|
O’qituvchi mahoratini takomil-lashtirish yo’llari va shart-sharoitlari
|
M. L. Tursunxodjayev Tashkent davlat texnika universiteli

M. L. Tursunxodjayev Tashkent davlat texnika universiteli
Download
8,11 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/172
Sana
13.05.2024
Hajmi
8,11 Mb.
#229141
Download
8,11 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
M. L. Tursunxodjayev Tashkent davlat texnika universiteli
Download
8,11 Mb.
Matnni ko'rish
Fermentlar - Hujayra va genomlar

|
Hujayra va genomlar
|
bet | 2/4 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 14,25 Kb. | | #106605 |
Bog'liq 1-Ma\'ruza (1)Fermentlar - oqsil tabiatiga ega bo`lib, hujayradagi ximiyaviy protsesslarni tezlashtiradi. Fermentlar faqat ma’lum reaksiyalarni katalizatsiya qiladi. Quyidagi ferment gruppalarnni ajratnsh mumkin:
- gidrolazalar - molekulalararo bog`larni suvni biriktirish yo`li bilan parchalaydi. Gidrolazalarga peptidaza, fosfotaza, esteraza va boshqalar kiradi;
- transferazalar - atomlarni yoki atom to`plamlarini va radikallarni bir molekuladan ikkinchisiga o`tkazuvchi katalizatorlar;
- oksidoreduktazalar - oksidlanish va qaytarilish reaktsiyalarini tezlashtiruvchi fermentlar. Bularga degidrogenazalar, flavin fermentlar, elektron o`tkazuvchi zanjirdagi fermentlar va boshqalar kiradi;
- izomerazalar - har xil izomer o`zgarishlarda ishtirok etuvchi fermentlar.
- sintetazalar - ATF va boshqa makroergik bog`larning parchalanishi natijasida hosil bo`lgan energiya yordamida kechadigan sintetik reaktsiyalarni katalizatsiya qiladi.
- liazalar - nogidrolitik yo`l bilan substratdan u yoki bu gruppani ajratuvchi fermentlar.
Yog`lar - neytral yog`lar va yog`simon modda - lipoidlardan tashkil topgan. Neytral yog`lar hujayra sitoplazmasida tomchilar shaklida bo`lib, oziq modda rolini o`ynaydi. Lipoidlarga fosfatidlar gruppasiga kiruvchi - letsitin, kefalin va boshqalar misol bo`la oladi. Keng tarqalgan lipoidlar steroidlardir. Xolesterin, vitamin D va E, jinsiy gormonlar, buyrak usti bezi gormonlari va boshqalar biologik aktiv birikmalar sanaladi.
Karbonsuvlar (uglevodlar). Hujayrada bu birikmalar asosan energiya manbai sifatida ishlatiladi. Oddiy va murakkab karbonsuvlar farqlanadi. Oddiy karbonsuvlar monosaxaridlar - riboza, dezoksiriboza. Glyukoza asosiy energiya manbai bo`lib, uning oksidlanishi natijasida hosil bo`lgan energiya hujayradagi sintetik jarayonlarda ishlatiladi. Murakkab karbonsuvlar - polisaxaridlar bir necha monosaxaridlardan hosil bo`ladi. Keng tarqalgan murakkab karbonsuv glikogen deb ataladi. Glikogen sitoplazmada zapas energetik modda hisoblanadi.
Murakkab karbonsuvlar gruppasiga kiruvchi glikozaminoglikanlar biriktiruvchi to`qimaning hujayra oraliq moddasini, organizmdagi bezlar sekretining asosiy qismini tashkil qiladi. Glikozaminoglikanlarga geparin, gialuron kislota va xondriotin sulfat kislota kiradi.
|
| |
Suv va noorganik tuzlar - Hujayra va genomlar

|
Hujayra va genomlar
|
bet | 3/4 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 14,25 Kb. | | #106605 |
Bog'liq 1-Ma\'ruza (1)Suv va noorganik tuzlar. Hujayraning hayot kechirishi uchun suv va unda erigan tuzlar va boshtsalarning bo`lishi shart. Suv va tuzlar sitoplazmaning fizik-ximiyaviy xususiiyatlarini, ya’ni osmotik bosimni va ionli muhitning muqarrarligi va boshqalarni belgilaydi. Suv molekulasi dipol tuzilishga ega bo`lib, boshqa molekulalar bilan tezda birikmalar hosil qiladi. Bu birikmalar hosil qilgan muhitda esa, sitoplazma va yadroda bo`ladigan hamma murakkab ximiyaviy reaksiyalar kechadi.
Hujayrada suvning miqdori kishi ulg`ayishi bilan kamayadi. Bu esa modda almashinuvining o`zgarishiga sabab bo`ladi. Yadro va sitoplazmada bo`lgan moddalarning ko`p qismi suvda eriydi. Suv oksidlanish va gidroliz kabi muhim jarayonlarda ishtirok etadi.
Hujayraning fizik-ximiyaviy xossalari. Hujayra kolloid sistema bo`lib, suv va unda muallaq suzib yuruvchi 1 dan 150 nm kattalikdagi moddalardan (dispers faza) tashkil topgan.
Kolloid moddalar doimiy harakat qilib turadi. Ular bir xildagi elektrik zaryad tutganligi uchun cho`kmaga tushmaydi. Ammo fiksatorlar ta’sirida ular o`zaro yopishib cho`kma hosil qiladi. Bu jarayon koagulyatsiya deyilib, ko`pincha orqaga qaytmaydi.
Gidrofil kolloidlarda kolloid modda atrofida suv qavat 'bo`lib, uni erituvchi moddaning solvat qobig`i deb nomlanadi (tayoqchasimon jismlar uch qismlari atrofida solvat qobiq yo`q). Elektrik zaryad yo`qolganda mayda kolloid (zol) qismlar o`zaro birlashib to`rsimon tuzilmani hosil qiladi. Zol holatidan gel holatiga o`tishni jelatina moddasining qotishi misolida ko`rishimiz mumkin. Tirik hujayrada kolloid sistema doimo zoldan gelga va geldan zolga o`tib turadi. Sun’iy yo`l bilan bu holatni hujayraga turln xilda ta’sir qilish davomida (mexanik, ximik) kuzatish mumkin. Agar amyoba orqali elektr toki o`tkazilganda uning sitoplazmasi yopishqoqlashsa, Broun, harakati keskin sekinlashadi. Elektr toki o`tkazish to`xtatilganda esa sitoplazma yana o`z holiga qaytadi. Shunday qilib, hujayra murakkab ximiyaviy tuzilishga, fizik-ximiyaviy xususiyatlarga ega. Hujayra tarkibidagi moddalar doimiy harakatda bo`lib, bu harakat uning modda almashinuvi bilan belkunduzgigilanadi.
|
| |
nT 1= NT * NK * NO =5*5*5=125

|
nT 1= NT * NK * NO =5*5*5=125
|
bet | 5/5 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 1,19 Mb. | | #257796 |
Bog'liq Kompyuter arxitekturasi 4 5 6 labaratoriyanT 1= NT * NK * NO =5*5*5=125
Konvеyerli kompyuterda bajarilishi taktlar soni nT2 ga teng :
nT2=NT*NO+NT*(NK-1)=5*5+4*5=45
Ushbu variant uchun konveyer tizimining samaradorligi nT1/ nT2 =125/45=2,8 nisbatga mos keladi.
Mashq:
Amaliy ish uchun dastlabki ma'lumotlar. Har bir operatsiya uchun sikllar soni NT ustunidagi jadvaldan navbat raqamiga mos keladigan birinchi qiymatdan boshlab ketma-ket tanlanadi. Masalan, NO =4 bo'lgan 13-variant uchun operatsiyalar sikllari haqidagi ma'lumotlar quyidagicha: 8,4,2,1; 24-variant uchun mos ravishda: 1,1,2,4,8,1, 2,4 , ya'ni ular NT ustunida sikl bo'yicha tanlanadi ;
Konveyerli va konveyersiz kompyuter uchun o'rtacha buyruqni bajarish taktini va samaradorligini hisoblang;
Olingan natijalarni tahlil qiling;
Nazorat savollariga javob bering.
22-variant
|
| |
Korporativ boshqaruv tizimi

|
Korporativ boshqaruv tizimi
|
bet | 2/3 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 28,79 Kb. | | #155062 |
Bog'liq Korporativ boshqaruv modellari (1)Korporativ boshqaruv tizimi Bu, bir tomondan, kompaniya menejerlari va ularning egalari o'rtasidagi munosabatlarni tartibga solish, boshqa tomondan, turli manfaatdor tomonlarning maqsadlarini muvofiqlashtirish, kompaniyalarning samarali ishlashini ta'minlash uchun mo'ljallangan tashkiliy model. Korporativ boshqaruvning bir qancha modellari mavjud.
Korporativ boshqaruvning asosiy modellari
Korporativ boshqaruvning milliy shakllarining xilma-xilligini shartli ravishda ikkita qarama-qarshi modelga moyil bo'lgan guruhlarga bo'lish mumkin:
Amerika yoki begona model;
Nemis yoki insayder modeli.
Amerikalik yoki begona, model - aktsiyadorlik jamiyati yoki bozorga nisbatan tashqi tomondan yuqori darajada foydalanishga asoslangan boshqaruv modeli, korporativ nazorat mexanizmlari yoki aksiyadorlik jamiyatini boshqarish ustidan nazorat.
Anglo-Amerika modeli AQSh, Buyuk Britaniya, Avstraliya, Kanada, Yangi Zelandiya uchun xosdir. Aktsiyadorlarning manfaatlarini korporatsiya rahbariyatiga bog'liq bo'lgan ko'plab izolyatsiya qilingan kichik investorlar ifodalaydi. Fond bozorining roli ortib bormoqda, bu orqali korporatsiya boshqaruvi ustidan nazorat amalga oshiriladi.
Nemis yoki insayder, model asosan korporativ nazoratning ichki usullari yoki o'zini o'zi nazorat qilish usullaridan foydalanishga asoslangan aksiyadorlik jamiyatlarini boshqarish modelidir.
Korporativ boshqaruvning nemis modeli Markaziy Yevropa, Skandinaviya mamlakatlari uchun xos, Belgiya va Fransiya uchun kamroq xarakterlidir. Bu tamoyilga asoslanadi ijtimoiy shovqin: korporatsiya faoliyatidan manfaatdor barcha tomonlar qaror qabul qilish jarayonida ishtirok etish huquqiga ega (aksiyadorlar, menejerlar, xodimlar, banklar, jamoat tashkilotlari). Nemis modeli menejmentda fond bozorlari va aktsiyadorlar qiymatiga zaif e'tibor bilan tavsiflanadi, chunki kompaniyaning o'zi raqobatbardoshligi va samaradorligini nazorat qiladi.
Korporativ boshqaruvning Amerika va Germaniya modellari ikkita qarama-qarshi tizim bo'lib, ular o'rtasida u yoki bu tizimning ustunligi va muayyan mamlakatning milliy xususiyatlarini aks ettiruvchi ko'plab variantlar mavjud. Korporativ boshqaruvning ma'lum bir modelini ishlab chiqish asosan uchta omilga bog'liq:
mexanizm;
funktsiyalar va vazifalar;
axborotni oshkor qilish darajasi.
|
| |
amaliy mashg’ulot topshiriq

|
amaliy mashg’ulot topshiriq
|
bet | 2/5 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 1,19 Mb. | | #257796 |
Bog'liq Kompyuter arxitekturasi 4 5 6 labaratoriya5 amaliy mashg’ulot topshiriq
• Kompyuterning turli qismlarining haroratini aniqlash (xulosalash).
• Ventilyator (kuller) tezligi diagnostikasi.
• Monitoring ma'lumotlarni saqlash.
• Ilova minimal va maksimalni - chegara ko'rsatkichlarining ta’riflash.
(Ma’lumotlar skrinshot bilan keltirilsin)
5 amaliy mashg’ulot topshiriq javoblari
Kompyuterning turli qismlarining haroratini aniqlash (xulosalash).
Kompyuterning harorati va uni turli komponentlarda qanday qilish kerakligi
statik media to'plami
Xayrli kun, aziz do'stlar, tanishlar, kitobxonlar, muxlislar va boshqa shaxslar. Bugun men kompyuterning harorati va komponentlari haqida gapiraman.
Ko'pincha foydalanuvchilar kompyuter komponentlari qizib ketish, qizib ketish va natijada ishlamay qolish va sindirish tendentsiyasini unutishadi (oh, men uni qanday o'ralganman :)). Odatda buning sababi zaif yoki eskirgan sovutish tizimi bo'lib, buning sababi banal uyum va oniksdir.
Yo'q, 85% hollarda hamma narsa bajariladi, bu nima, bu nima, protsessor, xotira, video karta va boshqa kompyuter komponentlarining harorati qanday. (ular qanday qilib va nima uchun ekanligini bilishmaydi yoki shunchaki dangasa bo'ling). ) sovutgichlardan chang (protsessor video kartasi va korpusida joylashgan fanatlar) yoki yomon niyatli sotuvchilar tomonidan jurnalga qo'yilgan standart qutili sovutish moslamalari oddiy va ular yuqori darajadagi vazifalarni hal qilish uchun etarlicha samarali emas. sifatli sovutish..
Protsessorda harorat qanday bo'lishi kerak Universal dasturlar Harorat ko'rsatkichlarini aniqlashning eng oson usuli - barcha qurilmalarning harorat sensorlarini ko'rsatadigan dasturdan foydalanish. Quyida bunday dasturlarga misollar keltirilgan.
O'rnatish va ishga tushirgandan so'ng, birinchi oynada biz kerakli barcha ma'lumotlarni ko'ramiz:
|
| |
Buxoro davlat universiteti - bet 6

Buxoro davlat universiteti
Download
4,9 Mb.
bet
6/9
Sana
22.11.2020
Hajmi
4,9 Mb.
#12604
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Download
4,9 Mb.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Download
4,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Buxoro davlat universiteti
Download
4,9 Mb.
Buxoro davlat universiteti - bet 9

Buxoro davlat universiteti
Download
4,9 Mb.
bet
9/9
Sana
22.11.2020
Hajmi
4,9 Mb.
#12604
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Mikroolam o’zaro ta’siri:
a) Elektromagnit б) в) Kuchsiz va kuchli o’zarotasir Z - va W -
bozon yutish va parchalanish
H-Xiggns bozonining
ikkita fotonga parcvhalanishi
1
Download
4,9 Mb.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Download
4,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Buxoro davlat universiteti
Download
4,9 Mb.
Buxoro davlat universiteti - bet 8

Buxoro davlat universiteti
Download
4,9 Mb.
bet
8/9
Sana
22.11.2020
Hajmi
4,9 Mb.
#12604
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Download
4,9 Mb.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Download
4,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Buxoro davlat universiteti
Download
4,9 Mb.
Buxoro davlat universiteti - bet 7

Buxoro davlat universiteti
Download
4,9 Mb.
bet
7/9
Sana
22.11.2020
Hajmi
4,9 Mb.
#12604
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Download
4,9 Mb.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Download
4,9 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Buxoro davlat universiteti
Download
4,9 Mb.
jarayonida xizmat ko'rsatish

Yuk tashish
— o‘z ichiga nafaqat
yukni ishlab chiqaruvchidan
iste’molchigacha, korxonadan omborgacha,
om bordan ombor-
gacha, balki ombordan iste’mol yerigacha yetkazib berishni o‘z
ichiga oladi.
Ombor xo‘jaligi
— o‘z ichiga mahsulot uchun om bor obyekt-
larini ularni joylashtirish va ulardan foydalanishni oladi.
Axborot
— har qanday logistik
tizim axborot Va nazorat
tizimostilar tizimlari yordamida boshqariladi. U lar orqa ]j buyurtma,
mahsulotni yuklash va jo ‘natish haqidagi talabnonialar, zaxira
laming kerakli miqdorda ushlab turishi
kabi operatsiyalar amalga
oshiriladi.
Yuqoridagilardan kelib chiqib aytish m um kiriki,
Logistik funksiya

Logistik funksiya.
Logistik funksiya —
bu logistik tizimning
maqsadlarini amalga oshirishga qaratilgan logistik operatsiyalarning
yiriklashtirilgan guruhidir. Logistikaning har bir funksiyasi amallar-
ning bir butun (rnaqsad nuqtayi nazaridan) yig'indisini
tashkil
etadi.
Logistik funksiyalaming asosiylari bo'lib quyidagilar hisoblanadi:
ishlab chiqarishning moddiy ta’minotini rejalashtirish; ishlab chi
qarish buyurtmalarining bajarilish tartibini boshqarish; zaxira
larni funksiyalarga bashoratlash va nazorat qilish.
Ishlab chiqarishdagi iste’mol
— joriy davrda ishlab ehiqarishdagi
ehtiyojlarga ijtimoiy mahsulotlarning
mehnat vositasi va mehnat
predmeti sifatida ishlatiiishidir.
Noishlab chiqarish iste’moii
— joriy davrda noishlab chiqarish
sohasida tashkilot va korxonaiarda ijtimoiy mahsulotning shaxsiy
iste’mol uchun ishlatiiishidir. Logistika
chegarasida moddiy oqim
harakatining hamma bosqichlarida ishlab chiqarish iste’moii
boiadi, Faqat. oxirgi logistik zanjirni yakunlovchi bosqichda moddiy
oqim noishlab chiqarish iste’moii sohasiga tushadi. Logistik zanjir
ishlab chiqarish iste’moii bilan ham yakunlanishi mumkin. Masa
lan, energotashuvchilar harakati — ko‘mir oqimi ko'mir
konidan
ishlab chiqarish iste’moliga issiqliq energiyasi markaziga yoki sanoat
korxonasiga tushishi bilan tugallanadi. ishlab chiqarish iste’moliga
taqsimot markazida moddiy oqimga ishlov berish kiradi. Masalan,
navlarga ajratish, o ‘rash,
partiyalarga yuklarni boMish, saqlash,
komlektlash, qadoqlash, ko'chib vanish va hokazo kabi logistik
operatsiyalar o ‘tkaziladi. Bu operatsiyaiarning
kompleksi muomala
doirasida ishlab chiqarish jarayonini tashkil etadi. Moddiy oqim
mehnat predmetidir. Mahsulot harakati davrida bu xomashyo
materiallari, yarirnfabrikat. va hokazolar
tovar harakati bosqichida
tayyor xalq iste’moii tovarlari bolishi mumkin.
Moddiy oqim yetkazib beruvchi va iste’molchi ikkita mikro-
logislik tizimni tashkil qilib, bir-biri bilan logistik kanal
yoki logistik
taqsimot orqaii bog'lanadi.
— vaqt 
(b u y u r tm a

— vaqt
(b u y u r tm a
bajarilish muddati).
Axborot oqimi. Axborot oqimi — bu
logistika ichida va tashqi
muhit orasida aylanayotgan hamda logistik jarayonlarni boshqaxish
uchun zarur bo‘lgan m a’lumotlar yig'indisidir.
Axborot oqimi moddiylikka mos keladi. Amaldagi logistik
tizimlarda moddiy va axborot oqimlari. ba'zi hollarda bir-biridan
o'zib ketishi mumkin. Axborot oqimi
moddiy oqim bilan bir xil
(to'g'ri) yo'naiishda va unga qarama-qarshi (teskari) yo'nalishga
ega bo'lishi mumkin. T o 'g ii yo'nalishda o'zib ketayotgan axborot
oqimi yuklarni kutilayotgan kelib tushishi haqida, teskari yo'na
lishda esa — buyurtma haqida ma'lumotlarga ega bo‘ladi.
Moddiy
oqim bilan bir vaqtda unga parallel ravishda ko'chirilayotgan
resurslaming sifat va ko‘rsatkichlari haqida m a’lumot ham boradi.
Moddiy oqim ketidan teskari yo'nalishda yukni qabul qilish
natijalari haqidagi m aiu m o t hamda noroziliklar va tasdiqlar kelishi
mumkin.
Axborot oqimining ichki va tashqi, kiruvchi va chiquvchi turlari
ajratiladi. ularning tasnifi moddiy oqim tasniflari bilan bir xildir.
Axborot oqimi vujudga kelish manbayi, yo'nalishlari,
davriyligi,
hajmi, o'tish tezligi va hokazolar bilan ajralib turadi. Axborot
oqimini boshqarish o ‘zining tarkibiga oqim yo'nalishini o‘zgartirish
va uning parametrlarini cheklashni oladi.
Logistik operatslya.
Logistik operatsiya — bu moddiy yoki
axborot oqim ini
qayta ishlashga qaratilgan, ixtisoslashgan amal-
lar yig‘indisidir. M oddiy oqimlar ustidan logistik operatsiya-
larga
om borga joylashtirish, tashish, qadoqlash va boshqalarni
m isol q ilish m u m k in . A xborot o q im lari u stid an logistik
operatsiyalar tarkibiga zarur axborotni yig'ish,
qayta ishlash
va o'tkazish kiradi.
Logistik operatsiyalar ichki va tashqi turlarga ajratiladi. Tashqi
logistik operatsiyalarga ta ’m inot va tayyor mahsulotni sotish
sohasidagi
barcha harakatlar taalluqli, ichki operatsiyalarga esa —
ishlab chiqarishda m oddiy oqimni boshqarish kiradi. Bundan
tashqari, logistik operatsiya bir tomonlama yoki ikki tomonlama
boiishi mumkin, butida mahsulotga egalik
qilish huquqi bir yuridik
shaxsdan ikkinchisiga o'tadi.
Xarid logistikasining mummolari va funksiyalari.............................. 163

|
Xarid logistikasining mummolari va funksiyalari.............................. 163 Pdf ko'rish
|
bet | 172/172 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 8,11 Mb. | | #229141 |
Bog'liq LOGISTIKA. Umarova D.M10.1. Xarid logistikasining mummolari va funksiyalari.............................. 163
10.2. M ateriallami xarid qilish jarayoni va uning asosiy bosqichlari....... 165
10.3. Xarid qilish logistikasining amal qilish m exanizm i.............................169
10.4. Xaridni rejalashtirish........................................................................................ 172
10.5. Iste’m olni aniqlash va tahlil qilish............................................................. 176
10.6. Buyurtma berilgan materiallaming miqdorini hisoblash....................178
Nazorat uchun savollar............................................................................................189
XI bob. Logistikada servis
11.1. Logistikada servis tushunchasi va uning obyektlari............................190
11.2. Logistik xizmat ko‘rsatisli darajasini baholash usullari...................195
11.3.1.x)gistik servis tizimi......................................................................................... 199
Nazorat uchun savollar............................................................................................ 202
Uovalar......................................................................................................................... 203
Glossariy...................................................................................................................... 215
Testlar..........................................................................................................................229
Foydalanilgan adabivotlar....................................................................................... 246
Dityaram Maxmudovna UMAROVA,
Manzura Abdukadirova B O ‘RONOVA
LOGISTIKA
O'guv go ‘Ilemma
M uharrir
Vmida Rajabova
B adiiy m uharrir
Nasiba Adilxanova
Texnik m uharrir
Yelena Tolochko
K om pyuterda sahifalovchi
Gulchehra Azizova
Litsenziya raqami AT № 163.09.11.2009. Bosishga 2016-yil 31-oktyabrda |
| |
O’rta maxsus, kasb-hunar ta’limi mazmuni

O’rta maxsus, kasb-hunar ta’limi mazmuni
O’rta maxsus, kasb-hunar ta’limi – O’zbekiston Respublikasi uzluksiz ta’lim tizimining muhim tarkibiy qismi. O’rta maxsus, kasb-hunar ta’limining maqsadi va vazifalari. O’rta maxsus, kasb-hunar ta’limini tashkil etuvchi o’quv muassasalar (akademik liseylar, kasb-hunar kollejlari) faoliyati. Akademik lisey va kasb-hunar kollejlari faoliyatini tashkil etish. Akademik lisey va kasb-hunar kollejlari faoliyatining umumiy hamda farqli jihatlari.
O’rta maxsus, kasb-hunar ta’limi mazmuni (o’quv rejalari, umumiy va ixtisoslik fanlari bo’yicha yaratilgan Davlat ta’lim standartlari, umumiy va ixtisoslik fanlarining dasturlari, darsliklari, o’quv va metodik qo’llanmalar). O’rta maxsus, kasb-hunar ta’limining ustuvor tamoyillari.
Akademik lisey va kasb-hunar kollejlarida o’qitiladigan o’quv va ixtisoslik fanlari bo’yicha Davlat ta’lim standartlarini ishlab chiqish, hayotga tadbiq etish.
Akademik lisey va kasb-hunar kollejlarining o’quv rejalarida ijtimoiy, gumanitar, matematika, tabiiy-ilmiy va maxsus fanlarning o’zaro muvofiqligiga erishish.
O’rta maxsus, kasb-hunar ta’limi mazmunini yorituvchi darsliklar, o’quv va metodik qo’llanmalarning yangi avlodini yaratishga yangicha yondashuv. Akademik lisey va kasb-hunar kollejlari o’qituvchilarida o’quv dasturlari, o’quv darsliklari, o’quv va metodik qo’llanmalardan ijodiy foydalanish malakalarini hosil qilish.
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. ma’ruza, namoyish yetish, blis-so’rov, savol-javib, “baliq skeleti”, munozara, BBB, Insert, o’z-o’zini nazorat.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; A4; A5; A7; A8; A9; A10; A11; A12; A13; Q24; Q28; Q36.
|
) Monitoring ma'lumotlarni saqlash

|
) Monitoring ma'lumotlarni saqlash
|
bet | 4/5 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 1,19 Mb. | | #257796 |
Bog'liq Kompyuter arxitekturasi 4 5 6 labaratoriya3) Monitoring ma'lumotlarni saqlash.
Nima uchun saqlash tizimlarini kuzatish kerak?
Chunki saqlash muqaddaslarning muqaddasligini - ma'lumotlarni saqlaydi. Agar ma'lumotlar mavjud bo'lmasa, u tezda qovurilgan hidga ega bo'ladi. Yoki to'satdan joy tugasa - bu ham yoqimsiz ajablanib. Shuning uchun monitoring majburiy bo'lishi kerak va u saqlash tizimini qamrab olishi kerak.
Saqlash monitoringi uchun ikkita asosiy yondashuv mavjud. Yoki SNMP protokoli orqali ma'lumot to'playdigan Nagios, Icinga kabi universal monitoring tizimidan foydalaning yoki saqlash ishlab chiqaruvchilarining o'zidan yuqori ixtisoslashtirilgan dasturiy ta'minotni sotib oling. Albatta, ikkinchi variant temirning holatini chuqurroq tahlil qilishni ta'minlaydi, aniq narsalarni ko'rsatadi
kesh holati, IOPS, urish tezligi, kontroller yuki va boshqalar kabi. Bu xizmatda katta va qimmat massivlarga ega bo'lgan mijozlarimiz tomonidan eng ko'p tanlanadigan variant.
Amaliy mashg’ulot № 6.
Hisoblash protsessorlarida buyruqlarni bajarish uchun konveyer texnologiyasidan foydalanish.
Ishning maqsadi: konveyerli buyruqlarni bajarish samaradorligiga ta'sir qiluvchi asosiy omillarni o'rganish
Nazariy qism.
Hisoblash jarayonini parallellashtirish ikki yo'l bilan amalga oshirilishi mumkin - matritsa va konbeyer usuli. Birinchi holda, masshtablashda bir xil rejimda ishlaydigan va bir xil funktsiyalarni bajaradigan bir xil apparat va dasturiy ta'minot darajasida amalga oshiriladi.
Ikkinchi holda, hisoblash protseduralari bir xil turdagi (qadamlar) kichikroq qismlarga bo'linadi. alohida ixtisoslashtirilgan masalalar yoki hisoblash mashinalari qurilmalari tomonidan konveyer texnologiyasi asosida ketma-ket bajariladi
1991-92 yillarda Intel korporatsiyasi birinchi marta yadrosi besh bosqichli konveyerni o'z ichiga olgan protsessorni chiqardi. Zamonaviy protsessorlarda ko'rsatmalar bundan ham kichikroq qismlarga bo'linadi.
4) operatsiyani bajarish 04;
5) natija 05.
Mashina taktlar soni nT1 ni hisoblash: NK =5 buyruqlar soni, sikllari soni NT = 5, NO = 5 operatsiyalar soni. Konveyersiz kompyuterda ushbu operatsiyalarni bajarishga sarflanadigan taktlar soni quyidagiga teng:
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati.
1.
Filipova I.A Sun’iy intelektni huquqiy tartibga solish. - Samarqand, 2022-yil,
7-bet.
2.
Filipova I.A Sun’iy intelektni huquqiy tartibga solish. - Samarqand, 2022-yil,
4-bet.
3.
Laptev. V.A Sun’iy intelekt tushunchasi
va uning ishi uchun huquqiy
javobgarlik. “Qonun. Oliy iqtisodiyot maktabi” jurnali.2019 y No 2.-bet 83.
201
SUN’IY INTELLEKT
“RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY
-ELEKTRON JURNALI | 5-SON
WWW.INFOCOM.UZ
4.
Pardayeva D.N. Niyozov F.X. Xushboqov I.U. Sun’iy
intelekt tarixi,
rivojlanish bosqichlari hamda insonlar hayotidagi o‘rni.
Экономика и социум
№3(106)-2 2023.
5.
Aralov
M.M. Berdiyev D.F. Abdiaziziov A.A.
Uchuvchisiz uchish
apparatlarini kartografiya sohasida qo‘llash tamoyillari.
Scientific Journal Impact
Factor. Aprel-2021.
6.
Usmonqulov J.E. Kubayeva S.A Qishloq xo‘jaligida. Sun’iy intelekt:
an’anaviy dehqonchilik muommolarini hal qilish uchun zamonaviy sun’iy intelektdan
foydalanish O’zbekistonda aqlli qishloq xo’jaligini joriy etishning nazariy va amaliy
asoslari. International Scinentic and Practial Confernce 12-13 may.
7.
Qishloq xo‘jaligi texnikasini kuchaytirish uchun sun’iy intelektdan
foydalanish. Shenzen Manly battery Co., Ltd.1.04.2022.
8.
Bakhromov A
.
Juraeva N. Nurfayziyeva M. Oppokkhonov N. Egamnazarov
K. Sun’iy intelektning turizm sohasida xizmat ko’rsatish sifatini oshirishdagi roli.
Multidisciplinary Scientific Journal. Iyun-2023.
9.
Feokitsitova O. Sun’iy intelekt rivojlanish
surati hatto olimlarni ham
qo‘rqitmoqda: aqlli robotlar insoniyatga qanday tahdid solmoqda.
Forum
kuni.3.11.2021.
12-laboratoriya ishi kerio control yordamida vpn asosida xavfsiz tarmoqni qurish ishdan maqsad 1711814883

|
12-laboratoriya ishi kerio control yordamida vpn asosida xavfsiz tarmoqni qurish ishdan maqsad
|
Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 2,42 Mb. | | #244807 |
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI
FAKULTET
Virtual tarmoq texnologiyasi
Labaratoriya ishi -12
Talaba guruhi: 415-20
Bajardi: Norqulov Aslbek
Tekshirdi: Temirova Dilfuza
12-LABORATORIYA ISHI
KERIO CONTROL YORDAMIDA VPN ASOSIDA XAVFSIZ
TARMOQNI QURISH
Ishdan maqsad
Kerio Control dasturiy ta’minoti asosida VPN tarmog‘ini qurish bo‘yicha
amaliy ko‘nikmalarga ega bo‘lish.
Qisqa nazariy ma’lumotlar
VPN yoki Virtual Private Network atamasi ingliz tilidan – virtual xususiy
tarmoq ma’nosini anglatadi. Oddiy so‘zlar bilan ifodalanganda, bu – mavjud aloqa
ustidan tonnel ko‘rinishidagi alohida shifrlangan tarmoqni yaratuvchi texnologiya.
Masalan, internet tarmog‘i ustidan. VPN, faqatgina ma’lum foydalanuvchilar kirishi
mumkin bo‘lgan izolyatsiyalangan tarmoq bo‘lishi ham mumkin.
VPN tarmoqda anonimlikni saqlab qolish imkonini beradi. VPN orqali siz
kiradigan saytlarga ulanishda, sizning joylashgan joyingiz, brauzer ma’lumotlari va
boshqa shaxsiy ma’lumotlarni kuzatish imkoni bo‘lmaydi. Masalan, siz ta’tilga “N”
nomli mamlakatga dam olishga borishingiz mumkin. Bu davlatda Telegram va
YouTube taqiq ostida bloklangan bo‘lishi mumkin.
Interfeys bo`limi
Vpn server sozlanishi
Trafik qoidalari
Userlar bo`limi
Foydalanuvchini o`zgartirish
Ip manzil biriktirish
Yangi VPN ulanish
Ulanish usulini tanlash
Tarmoq adresini kiritish
Foydalanuvchi nomi va parolini kiritish
Ulanish natijasi
“Безопасность” bo‘limi
XULOSA:
VPN-server, yoki Virtual Private Network serveri, internetdagi xavfsiz aloqa kanalini yaratish uchun ishlatiladigan maxsus serverdir. VPN-server orqali foydalanuvchilar va tarmoqlar o'rtasida shifrlangan tunel o'rnatiladi, bu esa foydalanuvchilarga Internetti xavfsiz va anonim tarzda ishlatishga imkon beradi. VPN foydalanuvchilarini Internetdagi potentsial xavflardan himoya qilish bilan birga, geografik cheklovlarni chetlab o'tish, masofadan turib korporativ tarmoqlarga xavfsiz kirish va Internetdagi maxfiy ma'lumotlarni himoyalash uchun keng qo'llaniladi. VPN-server saytga yoki tarmoq resurslariga shifrlangan, xavfsiz va xususiy ulanishni taqdim etadi.
|
| |
“raqamli iqtisodiyot” ilmiy-elektron jurnali

“raqamli iqtisodiyot” ilmiy-elektron jurnali
Download
317,53 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
01.06.2024
Hajmi
317,53 Kb.
#258750
Download
317,53 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
“raqamli iqtisodiyot” ilmiy-elektron jurnali
Download
317,53 Kb.
Matnni ko'rish
Ventilyator (kuller) tezligi diagnostikasi

|
Ventilyator (kuller) tezligi diagnostikasi
|
bet | 3/5 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 1,19 Mb. | | #257796 |
Bog'liq Kompyuter arxitekturasi 4 5 6 labaratoriyaVentilyator (kuller) tezligi diagnostikasi.
Noutbook diagnostikasi
Noutbuk kompyuterlarining sovutish tizimidagi buzilishlar va nosozliklar umumiy ishlab chiqarish tizimiga juda tez ta'sir qiladi va bundan tashqari, protsessorlar, xotira, qattiq disklar va sezgir elektron platalarning termal shikastlanishi natijasida yuzaga keladigan nuqsonlar xavfini sezilarli darajada oshiradi. Shuning uchun, noutbuk normal ish sharoitida "sekinlasha" boshlaganida, tajribali foydalanuvchilar darhol qizib ketish darajasini baholashga va fanatlarning ishlashini tekshirishga harakat qilishadi.
Noutbuk sovutgichini sinovdan o'tkazish
Noutbuk ichidagi qismlarning ixcham joylashishi tufayli korpusni ochish va demontaj qilish statsionar kompyuterning tizim blokiga qaraganda ancha qiyinlashadi. Tajribasiz foydalanuvchi mahkamlagichlar va kontaktlarga zarar etkazishi mumkin, shuning uchun sinovni dasturiy ta'minotni tekshirish bilan boshlash yaxshiroqdir.
Odatda, sovutgichlarni sinovdan o'tkazish turli xil yuk rejimlarida protsessorning haroratini o'lchashga to'g'ri keladi, ya'ni ma'lum bir protsessorning sovutish samaradorligi baholanadi. Sovutgichlar uchun yana bir muhim parametr - ular ish paytida chiqaradigan shovqin bo'lib, uni sezgir ovoz balandligi o'lchagich bilan o'lchash mumkin. Bizning fikrimizcha, ushbu ikki parametrning kombinatsiyasi ma'lum bir sovutgich modelini aniq tavsiflashi mumkin va ushbu ma'lumotlar asosida sotib olish uchun maqbul modelni tanlash imkonini beradi.
Sinovimizning asosiy g'oyasi ma'lum bir sovutgich modeli uchun shovqin darajasi va harorat o'rtasidagi moslik egri chizig'ini qurishdir. Shu bilan birga, biz sovutgich fan pervanesinin aylanish tezligi kabi tushunchani ataylab chetlab o'tamiz. Buning sababi shundaki, hozirgi vaqtda bir nechta muxlislarga ega ko'plab modellar mavjud va
shuningdek, aylanish tezligi tushunchasi biroz noaniq bo'lgan suvni sovutish tizimlari. Bizning fikrimizcha, shovqin va sovutish samaradorligi foydalanuvchi uchun eng muhim parametrlar bo'lib, sovutgichlarni boshqa parametrlar bo'yicha taqqoslash sinov uchun juda ziddiyatli yondashuvdir.
|
| |