nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Qutblangan moda dispersiyasi

|
Qutblangan moda dispersiyasi
|
bet | 10/11 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 1,57 Mb. | | #157440 |
Bog'liq 6-amaliy mashg’ulo Prizmada yorug’likning sinishi.8. Qutblangan moda dispersiyasi
Bir modali optik tolalarda, asosan, bitta asosiy moda uzatiladi. Biroq, qutblanishni hisobga olsak, bir modali tolalarda ikkita moda uzatiladi. Ular boshlangich asosiy modaning ozaro perpendikulyar qutblangan ikki tashkil etuvchilaridir.
=
13-rasm. Qutblangan moda dispersiyasining hosil bolishi
Bu tashkil etuvchilaridan biri dominant hisoblanib, gorizontal X o qi bo'y= lab, ikkinchisi vertikal yuzadan Y oqi boylab tarqaladi. X oqidan uzatilgan m= oda Y oqidan uzatilgan modaga nisbatan tez yetib borgani uchun X oqini tez uzatadigan oq, Y oqini sekin uzatadigan oq deyiladi. Signal ideal aniq geometriyaga ega toladan uzatilganda edi, modalar qabul qiluvchi punktga bir xii tezlik va bir xil vaqtda yetib borardi. Lekin, amaliyotda tolaning geometrik noidealligi, shuningdek, turli mexanik va optik omillar tufayli sindirish korsatkichlari assimetriyasining yuzaga kelishi sababli ikki oz= aro perpendikulyar qutblangan modalar vaqt boyicha turlicha kechikishi natijas= ida turli tezliklarda tarqaladi. Tola chiqishida boshlangich signalning asosiy modasi buzilgan holda yetib keladi. Ikki ozaro perperdikulyar qutblangan tashkil etuvchi modalarning turli tezliklarda tarqalishidan boshlangich signalning buzilgan holda qabul qilinishi qutblangan moda dispersiyasi (QMD) deyiladi. 13-rasmda QMD hosil bolishi korsatilgan [2]. QMD hosil bolishi= ga asosiy sabab bu tola ozagi geometriyasining buzilishi va noidealligidir. Tola o'zagining noidealligi (ovalligining buzilishi), tola geometriyasining= o zgarishi ishlab chiqarish yoki foydalanish jarayonlarida yuzaga keladi. Shuningdek, tolaning bukilishlari, tolani jo natish uchun maxsus galtakla= rga orash, song uni yotqizishdagi mexanik harakatlar tola profili yoki ozakn= ing qobiq markazida joylashuvini buzadi va tola deformatsiyasiga olib keladi, bularning barchasi ham tola geometriyasining ozgarishiga tasir etib, qutblangan moda dispersiyasining hosil bolishiga olib keladi. Qutblangan m= oda dispersiyasi pikosekund (ps) da olchanadi. Tola defektlarining qoshilishi va qutblangan moda dispersiyasi bilan ozaro tasirda bolishi natijasida seksiyadan seksiyagacha signal yetib borguncha qutblangan moda dispersiyasi ortib bora= di. Tolani xarakterlovchi bunday holdagi qutblangan moda dispersiyasi ps/nm -1/= 2 da olchanadi. Bir necha seksiyalardan iborat trassa uchun har bir uchastkalar= ga mos keluvchi qutblangan moda dispersiyalarining ortacha kvadratik yig'indi= sini qollash kerak.Tolali optik aloqa tizimlariga qutblangan moda dispersiyasin= ing tasiri ushbu hollarda oshadi:
kanalda uzatish lezligi oshganda;
regeneratorlar orasidagi masofa uzaytirilganda;
kanallar soni oshganda (DWDM) zich toiqin uzunligi boyicha zichlashtirilgan tcxnologiya qoilanilganda. Tolani ishlab chiqarish jarayon= ini qatiy nazoratga olish bilangina qutblangan moda dispersiyasi qiymatini kamaytirish mumkin.
|
| |
Windows servis boshqaruvlarda ma’lumotlarni kiritish-chiqarishni boshqarish

Boshqaruv panelini chaqirish
Boshqaruv paneli (Панел управления) oynasi
kompyuterda turli sozlashlarni bajarish uchun asosiy
vosita hisoblanadi. Bu
oynada mavjud nishonlar
yordamida turli qurilma va dasturiy vositalarni
sozlash, hamda Windows 9x tizimi umumiy
xossalarini berish mumkin. Boshqaruv paneli
– bu
Windows tizimining maxsus papkasi bo‘lib, qattiq
diskda hech qanday papka bunga mos kelmaydi.
Klaviatura ish rejimini sozlash
Bilim darajasiga qarab turlicha odamlar klaviaturadan turlicha
foydalanadilar. Klaviatura shunday qurilganki, ma'lum bir
klavish bosib
ushlab turilsa, bir ozdan so‘ng kiritilayotgan belgi hosil bo‘ladi.
Windows
tizimi belgilarning takrorlanish chastotasini sozlash imkonini beradi.
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ta’lim psixologiya 6-Topshiriq Guruh : 650-21 Bajardi: Ismoilov Behruz Tekshirdi: Salixova Muxayyo Toshkent 2023

|
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ta’lim psixologiya 6-Topshiriq Guruh : 650-21 Bajardi: Ismoilov Behruz Tekshirdi: Salixova Muxayyo Toshkent 2023
|
bet | 1/3 | Sana | 25.12.2023 | Hajmi | 60,21 Kb. | | #128242 |
Bog'liq Behruz6tp
MUXAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Ta’lim psixologiya
6-Topshiriq
Guruh : 650-21
Bajardi: Ismoilov Behruz
Tekshirdi: Salixova Muxayyo
Toshkent 2023
Topshiriq
1.Ish haqida ma'lumot:
a. Ismingiz va lavozimingiz nima?
Ismoilov Behruz, junior programist
b. Qaysi sohada ishlayapsiz?
Javascrpt fullstack
c. Qancha vaqtdan buyon bu vazifani bajarasiz?
2 yildan buyon
2.Qaysi kompaniyada ishlayapsiz?
Pdp academy
Kompaniyaning nomi va sohasi nima?
PDP it company
Kompaniyada o'z vazifangiz va maqsadingiz nima?
Proektlarda saytlarning front va backda hosil bo`ladigan kamchiliklarning oldini olish sayt qurish
3.Shaxsiy sifatlar:
a. O'zingizni batafsil tasvirlang. (Masalan, ishlab chiqaruvchilik, doxturlik, yengilmaslik, etkazib berish, tashqi hamkorlik va boshqalar).
Tashqi hamkorlik
O'zingizni bayon etadigan eng muhim xususiyatlar nima?
Qiziquvchan
4.Rahbarlik bilan bog'liq:
a. Rahbarlikda o'z kasbiy ko'nikmalar va mahoratlaringiz qanday rivojlangan?
Doimo mehnat ortiqcha keraksiz narsalarga vaqt ajratmaslik
b. Xodimlarga yo'riqberuvchilik qiladigan tajribangiz bormi?
Yo`qroq
5.Qaror qabul qilish va mas'uliyat:
a. Qaror qabul qilish va mas'uliyatni o'zlashtirishning qanday misollarini keltiring?
Jamoa fikri bilan to`g`ri qaror qabul qilish
b. Qanday holatda o'z mas'uliyatingizni amalda o'tkazib, natijalarni yaxshi tiklab olishingizni ko'rsatib bering.
6.Xalqaro aloqa:
a. Xalqaro va ichki hamkorlikda ishlash tajribangiz bor. Ular qanday muammolarni yechish va muvaffaqiyatga yetkazishda qanday o'rin o'rasida?
Xalqaro hamkorlik kompaniyaning qudratiga qudrat qo`shadi.
7.Xodimlarni rivojlantirish:
a. Xodimlarni rivojlantirish tajribangiz bor. Bu qanday rivojlanishlar qilishingizni ko'rsating?
Xodimlarni rag`batlantirib boraman.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ta’lim psixologiya 6-Topshiriq Guruh : 650-21 Bajardi: Ismoilov Behruz Tekshirdi: Salixova Muxayyo Toshkent 2023
|
Yoruglikning optik tola boylab tarqalish qonuniyatlari

|
Yoruglikning optik tola boylab tarqalish qonuniyatlari
|
bet | 5/11 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 1,57 Mb. | | #157440 |
Bog'liq 6-amaliy mashg’ulo Prizmada yorug’likning sinishi.3. Yoruglikning optik tola boylab tarqalish qonuniyatlari
YorugIikning sinish jarayoni
Optika qonuniyatlari yomglik nurining togri chiziqli tarqalishi, tola mu= hiti bilan ozaro ta'sirlashuvi va izotroplik xususiyati
muhitda barcha yo'nalishlarda yoruglikning bir xil tarqalishiga (shis= ha bir turdagi va izotropli muhit hisoblanadi) asoslangan. Bu qonuniyatlarga yoruglikning qaytish/sinish qonunlari va ularga asoslangan hodisalar tallu= qli.
Yorug'lik bir materialdan boshqasiga otganda uning tarqalish tezligi ozgaradi, yani to'lqin nazariyasi nuqtayi nazaridan bu harakat yonalishi= ning o'zgarishiga olib keladi. Bu hodisa yomg'likning togri yonalishdan og= ishi sinish deb ataladi.
Sinish hodisasini misollarda ko'rib chiqamiz.
Sinish hodisasiga baliq ovlashda ham duch kelinadi. Suv ostidagi baliqni ko= rganimizda, uning haqiqiy joylashuvini emas, balki unga yaqin joylashuvini koramiz (2.9-rasm).
Agar baliqqa pastga vertikal qarasak, yoruglikning sinishi roy bermayd= i va baliqning asl joylashgan joyini koramiz. Agar unga burchak ostidan qarasak, sinish hisobiga asl joylashgan joyini kormaymiz, bunda baliq nazaramizdagi korinishdan chuqurroqda joylashgan bo'ladi [2].
= 2 .9 -rusm . Yoruglikning sinishi <= o:p>
Sinish hodisasini prizmada ham korish mumkin (2.10-rasm).
2.10-rasm. <= b>Prizmada yorug'likning sinishi
Prizmaga oq yoruglik tushirilganda, prizma bu yoruglikni sindiradi va kamalakning turli ranglariga ajraladi. Qizil rang eng kuchli ogadi va kich= ik tarqalish tezligiga ega. Sinish prizma kirishida bolganidek, chiqishida ham hosil boladi .
Optik toladan signallarning uzatilishida ham yuqorida ko'rib chiqilgan sini= sh hodisasi roy beradi. Bu quyida batafsil tushintirilgan.
|
| |
Optik toladagi dispersiya hodisasi va ularning turlari

|
Optik toladagi dispersiya hodisasi va ularning turlari
|
bet | 7/11 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 1,57 Mb. | | #157440 |
Bog'liq 6-amaliy mashg’ulo Prizmada yorug’likning sinishi.5. Optik toladagi dispersiya hodisasi va ularning turlari
Optik tolada signallarni uzatish sifatiga tasir qiluvchi eng muhim omillar= dan biri dispersiya hisoblanadi. Dispersiya bu yoruglik impulslari oxirlarin= ing chozilishi, yani impulslarning kengayishidir. Impulslar kengayib, bir-bir= ini qoplaydi, simvollararo buzilishlar yuzaga keladi va qabul qilishda impulslar ketma-ketligidan uzatilgan foydali informatsiyani ajratib bo'lmay qoladi (9-rasm).
9-rasm. Optik tolada impulsning kengayishi
Dispersiyaning quyidagi turlari mavjud
10-rasm. Dispersiya turlari
Dispersiya otkazish qobiliyatini kamaytirib, optik tizimlarning ish tezligini chegaralaydi. Dispersiya impulslarning kengayishi, L uzunlikli kabelning kirish va chiqishidagi impulslar davomiyligining kvadratik farqi sifatida quyidagi formuladan aniqlanadi:
Odatda, dispersiya bir kilometr hisobida meyorlashtiriladi va ps/km da olchanadi.
4. Modalararo dispersiya
Modalararo dispersiya tola boylab modalarning turli yonalishlarda turli vaqtda tarqalishi bilan bogliq. Kop modali tolaga sonli apertura burchagi doirasida bir necha ruxsat etilgan modalar kiritilishi mumkin (10-rasm) [1]. Modalar turli yonalishlarda tarqaladi va uzatuvchi manbadan qabul qilgichga turli vaqtlarda yetib keladi. 11-rasmda eng katta to'lqin uzunlikli moda 2 = ta qaytishga ega bolsa, eng kichik tolqin uzunlikli moda tolaning shu kesimi= da 7 ta qaytishga ega. Natijada kichik tolqin uzunlikli moda energiyasi katta tolqin uzunlikli moda energiyasiga qaraganda kechikadi. Qabul qilingan impulslar yigindisida bir impulsni qo'shni impuls intervaliga tushishidan qoshni impuls xato qabul qilinadi. Modalararo dispersiya kop modali uzati= sh tizimlarining kamchiligi hisoblanadi. Bu turdagi dispersiya buzilishlarining bir modali tolalarni qollash orqali bartaraf etish mumkin. Chunki undan fa= qat bitta asosiy moda uzatiladi.
|
| |
Tolqin uzatkich xossalari bilan bogliq dispersiya

|
Tolqin uzatkich xossalari bilan bogliq dispersiya
|
bet | 9/11 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 1,57 Mb. | | #157440 |
Bog'liq 6-amaliy mashg’ulo Prizmada yorug’likning sinishi.7. Tolqin uzatkich xossalari bilan bogliq dispersiya
ToIqin uzatish bilan bog'liq (tola) dispersiyabu impulslarning tarqalish tezligini tolqin uzunligiga bogliqligidir. Dispersiyaning bu turi tolaning geometrik shakliga va sindirish korsatkichlari profiliga bogliq. Har qand= ay real nurlanish manbalari malum chastota polosasida to lqin uzunliklarini nurlantiradi desak, turli tolqin uzunligiga ega yoruglik impulslari tolad= an turli vaqt boyicha kechikib keladi. Natijada boshlangich impulslar buzila= di. Signaliarning turli tolqin uzunligida har xil tezliklarda uzatilishi yuqor= ida keltirilgan edi.
Shuningdek, yuqorida aytib otilgandek, 1310 nm tolqin uzunligida dispersiya qiymati minimal bolib, nolga teng, lekin so'nish qiymati katta boladi. Shuning uchun ham dispersiya, ham sonish qiymatlarini kamaytirish maqsadida dispersiyaning nol qiymati so'nish qiymati kichik bolgan 3-tiniq= lik oynasiga surilgan. Bu kvars shishasini legirlash yordamida amalga oshirilad= i. Bunday tolalar siljigan dispersiyali tolalar deyiladi. Bu tolalardan yuqori tezlikli tizimlarda,
shunigdek, oraliq punktlar soni kam bolgan signallarni uzoq masofalarga uzatishda qollaniladi. 12-rasmda turli tolalar uchun xromatik dispersiya qiymatining tolqin uzunligiga bogliqligi keltirilgan[2]. Uzatish liniyasi= ning xromatik dispersiyasi qiymati quyidagilarga sezgir:
12-rasm. Xromatik dispersiyaning tolqin uzunligiga bogiiqligi:= b>
1-toza kvars shishasining xromatik dispersiya xarakteristikasi;= b>
2- siljigan dispersiyali tolaning xromatik dispersiya xarakteristikas= i
WDM to'lqin uzunligi bo'yicha zichlashtirilgan tizimlarda xromatik dispersi= yaga quyidagilar tasir qiladi:
kanallar orasida qadamning kamayishi;
kanallar sonining oshishi.
Xromatik dispersiyani kamaytirish uchun dispersiyani kompensatsiyalash usullaridan foydalaniladi.
|
| |
Ma’lumotlarni formatlash - Xulosa. Foydalanilgan adabiyotlar

|
Xulosa. Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 12/22 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 1,94 Mb. | | #111315 |
Bog'liq excel nazariy ma\'lumotMa’lumotlarni formatlash.
Yacheykaga ma’lumotlar formatlangan holda kiritiladi. Yexsel yozuvlarning tipini aniqlaydi(son,sana , vaqti va boshqalar) va mos formatda chiqaradi. Yexsel ning yangi hujjatini ochishda yacheykalarda standart sonli format o‘rnatilgan bo‘ladi. Lekin biz yacheykalarga o‘zimizning formatimizni qo‘yishimiz mumkin va shunda bu yacheykalardagi ma’lumotlar o‘rnatilgan formatda chiqariladi.
Yacheyka formatini o‘zgartirish uchun : yacheykani faollashtirib, sichqoncha o‘ng tugmachasi,Yacheykalar formati (Format yacheyek) , “ Raqam sahifasi”( Stranitsa chislo ) va kerakli menyusi , Avtoformat, kerakli namuna tanlanib OK tugmachasi formatni tanlash. Bu sonli (chislovoy), pulli ( denejnыy) , moliyaviy ( finansovыy) , sana (data) ,vaqti (vremya), foizli (protsentn.) , kasrli (drobn.) , eksponsionalnыy , matnli (tekstovыy). Har bir format uchun namuna beriladi. Masalan , pulli (denejnыy) formatni ko‘rib chiqamiz. Bu format o‘rnatilishi bilan kiritilgan son yonida valyuta birligi paydo bo‘ladi. (45$ yoki 45 r)
9. Varaqlar bilan ishlash. Ma’lumotlarni kiritishning avtomatik yo’llari. Satr va ustunlar ustida amallar bajarish.
Axborotlarni Excel ga kiritishda quyidagi tugmachalar va tugmachalar birikmalaridan foydalaniladi:
HOME- joriy qatorning boshiga boradi.
END – joriy qatorning oxiriga boradi.
CTRL+ HOME- hujjatning A1 yacheykasi boshiga boradi.
CTRL+END- hujjatning oxiriga, ya’ni oxirgi to‘ldirilgan yacheykaga boradi.
Page Up- bir “ekran saxifasi” yuqorisiga boradi.
Page Down- bir “ekran sahifasi” pastga boradi.
END+ - hujjatning A1 yacheykasi boshiga boradi.
END+ - varaqning A16384 satri oxirgi yacheykasiga boradi.
END+ - varaqning - IV 16384 ustunidagi oxirgi yacheykasiga boradi.
END+ - joriy satrning boshiga olib boradi.
Yacheykaga axborotni kiritish uchun uni faol yacheykaga aylantirish kerak, so‘ng F2 funksional tugmachasi yoki sichqoncha chap tugmachasi yacheykada 2 marta bosiladi va yacheyka ichida matn kursori paydo bo‘ladi.
Yacheykaga axborotni kiritishni tugatish uchun “ENTER” tugmachasini bosish , yoki boshqa yacheykada sichqoncha tugmachasini bosish bilan amalga oshiriladi.
Yacheykadagi axborotni o‘chirish uchun uni faol yacheykaga aylantirib, so‘ngra “DELETE” (o‘chirish) tugmachasi , yoki sichqoncha o‘ng tugmachasi bekor qilish (otmenit) , yoki Tuzatish (Pravka ) menyusida Tozalash (Ochistit) amali bajariladi.
Ustun va satrlarni qo‘shish satr yoki ustunlarni belgilab , sichqoncha o‘ng tugmachasi Yacheykalarni qo‘shish (Dobavit yacheyki”) bilan amalga oshiriladi.
|
| |
Menyu bandlarining vazifasi

|
Menyu bandlarining vazifasi
|
bet | 13/22 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 1,94 Mb. | | #111315 |
Bog'liq excel nazariy ma\'lumotMenyu bandlarining vazifasi.
Elektron jadvalda asosan yangi jadvallarni tashkil etish jarayonida uni ochish, yopish, xotirada biror nom bilan saqlash va qog’ozga chop etish ishlarini «Файл» menyusi orqali amalga oshiriladi. Quyida ana shu menyu bandlarining vazifalarini ko’rib chiqamiz.
«Файл» menyusi (3-rasm).
3-rasm
Ko’rinib turibdiki, «Файл» menyusi bo’limlarida yuqoridagi kabi amallarni bajarish mumkin bo’lib, qayd etilgan vazifalar Microsoft Office guruhidagi dasturlarning barchasi uchun umumiydir. «Правка» menyusi (4-rasm). «Вид» menyusi (5-rasm)
.
4-rasm 5-rasm
«Формат» menyusi (6-rasm).
Excel dasturida formatlash (6-rasm), asosan, katak, satr va ustunlarning ustida bajariladi. Bo’lim bandlarida satrning balandligi ustunning eni, katak chiziqlarini hosil qilish va yuqotish, yangi varaq hosil qilish, unga nom berish vazifalari amalga oshiriladi.
6-rasm 7-rasm
«Стиль» bandida satr yoki ustun nomi belgilanishi, katakda ma’lumotlarning berilish va to’ldirish usullari aniqlanadi. Katakda yozuvlarning alifbosi va o’lchamini belgilash mumkin (7-rasm).
«Сервис» menyusi (8-rasm).
Mazko'r menyu bandlari Office muhitidagi amaliy dasturlarnikiga o’hshash bo’lib, ularning mazmuni quyidagilardan iborat:
-
8-rasm
|
-Matnning xatolarini aniqlash;
-Turli ma’lumotlar majmui;
-Xatolar sonini aniqlash;
-Umum ishchi sohani aniqlash;
-Kitobga kirish uchun ruxsat;
-Ozgartirishlarni belgilash;
-Kitoblarni solishtirish va birlashtirish;
-Dasturni himoyalash;
-Hamkorlikda ishlash;
-Katak qiymatlarini tahrir qilish;
-Yangi yunalishlarni berish;
-Formula bog’lanishlari bilan ishlash;
-Makro ma’lumotlar;
-Yangi ustqurmalar kiritish;
-Avtomatik almashtirish xususiyatlari;
-Uskuna panelini taxrir qilish;
-Jadval xususiyatlari;
|
Excel dasturida ko’p foydalanuvchilarga ish jarayonini tartibga solish ularga ustuvorliklar belgilash, kitobga kirish uchun ruxsat berish kabi vazifalarni «Доступ к книге» банди бажаради.
«Параметры» bandi dastur haqida umumiy, qiymatlar, hisob ishlari, diagrammalar, o’zgartirish xususiyatlari haqida esa batafsil ma’lumotlar beradi, ba’zi xossalarni tahrir qilish imkoniyatlarini ta’minlaydi.
|
| |
-rasm. Kop modali optik tola kesimida yorugMik manbayidan berilayo= tgan uchta modaning tarqalishi korsatilgan (ideallashtirilgan rasm)

|
-rasm. Kop modali optik tola kesimida yorugMik manbayidan berilayo= tgan uchta modaning tarqalishi korsatilgan (ideallashtirilgan rasm)
|
bet | 8/11 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 1,57 Mb. | | #157440 |
Bog'liq 6-amaliy mashg’ulo Prizmada yorug’likning sinishi.11-rasm. Kop modali optik tola kesimida yorugMik manbayidan berilayo= tgan uchta modaning tarqalishi korsatilgan (ideallashtirilgan rasm).
5. Xromatik dispersiya
Xromatik dispersiya ham dispersiyaning boshqa turlari kabi impulslarning kengayishi tufayli hosil boladi. Xromatik dispersiyani material va tolqin uzatuvchi (tola) dispersiyalarining yigindisi tashkil etadi:
Xromatik dispersiya pikosekund/nanometrkilometr (ps/nm∙km) da olchan= adi. (1ps=3D1∙10-12 s, 1nm=3D1∙10-9 m ). Bu 1 = nm kenglikdagi impulsni 1 km uzunlikdagi tola orqali otgandagi ps da kengayishidir. Masalan; bir modali standart tolalarda 1550 nm tolqin uzunligida xromatik dispersiya qiymati 17 ps/nm km atrofida boladi. Dispersiyaning bu turi bir modali tolalarga ham, kop modali tolalarga ham = xos. Lekin bir modali tolalarda koproq namoyon bo'ladi.
6. Material dispersiyasi
Material dispersiyasi to lqin uzunligini tola materialining sindirish korsatkichiga bogliqligi bilan aniqlanadi. Natijada tola materiali orqali= har xil to lqin uzunliklari turli tezliklarda uzatiladi. Optik tola, asosan, k= vars shishasidan (SiO2) ishlab chiqariladi. Har bir tolqin tola materialidan turli tezliklarda uzatiladi. 1- shaffoflik oynasida katta tol= qin uzunliklari katta tezlikda, qisqa
tolqin uzunliklari kichik tezliklarda uzatiladi. Masalan; 865 nm tolqin uzunligi 835 nm ga nisbatan katta tezlikda uzatiladi. shunga teskari 3 shaffoflik oynasida qisqa tolqin uzunliklari katta tezlikda, uzun tolqin uzunliklari nisbatan kichik tezlikda uzatiladi. Masalan, 1535 nm tolqin uzunligi 1560 nm ga qaraganda tezroq uzatiladi. 2shaffoflik oynasining 131= 0 nm tolqin uzunligi nol dispersiyali tolqin uzunligi deyiladi. Chunki 1310 nm tolqin uzunligida kvars shishasini sindirish korsatkichi minimal.
Material dispersiyasi bir modali optik tolalarda dispersiyaning asosiy tashkil etuvchisi hisoblanadi. Uzatish tizimlarining tezliklari oshgan sari bitlar orasidagi interval kamayadi, natijada dispersiya oshadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-rasm. Kop modali optik tola kesimida yorugMik manbayidan berilayo= tgan uchta modaning tarqalishi korsatilgan (ideallashtirilgan rasm)
|
b) 
2 .6 -r a s m .Bir modali optik tolaning sindirish ko'rsatkichlari

|
b)
2 .6 -r a s m .Bir modali optik tolaning sindirish ko'rsatkichlari
|
bet | 4/11 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 1,57 Mb. | | #157440 |
Bog'liq 6-amaliy mashg’ulo Prizmada yorug’likning sinishi.b)
2 .6 -r a s m .Bir modali optik tolaning sindirish ko'rsatkichlari:= i>
a pog'onali sindirish korsatkichli bir modali standart (SF) optik t= ola;
b maxsus uch tishli, W korinishga ega sindirish korsatkichli,<= /b>
dispersiyasi nolga siljigan bir modali optik tola
2.7-ra sm .Tolqin uzunligiga bogliq ravishda optik toladagi
sonishning ozgarishi
Nolinchi dispersiyali to'lqin uzunligini surish maxsus turdagi W ko'= rinishdagi sindirish ko'rsatkichlarini qollash, yani optik tola ozagini sindirish korsatkichlari turlicha bolgan kop qatlamli qobiqlar bilan qop= lash orqali hosil qilinadi. Ikki qatlamli qobiqlarni qollab, DSF tolalari, tort qatlamli qobiqlarni qollab, 1300 nm dan 1650 nm tolqin uzunligida dispers= iya qiymati |D |=3D1 6 ps/nm .km bolgan NZDSF tolalari hosil qilingan. 2.8-ra= smda dispersiyaning tolqin uzunligiga va qobiqlar soniga bogliqligi tasvirlang= an.
Hozirgi kunda «Korning», «Lyusent Texnolojiz», «Alkatel», firmalarining standart bir modali tolalari keng tarqalgan.
NZDSF tolalarida esa 1 =3D 1550 nm da dispersiya noldan farqli, ishorasi bi= r xil va 2 4 ps/nm .km dan kichik bolmasligi kerak.
Hozirgi kunda «Korning» firmasi SMF LS, LEAF, «Lyusent Texnolojiz» True Wa= ve deb belgilangan NZDSF tolalarini ishlab
chiqarmoqda. Dispersiya qiymati kichik bolganligi uchun bu tolalar to'lqin uzunligi boyicha zichlashtirilgan uzatish tizim larida qoMlaniladi.
Bir tashuvchili DSF nolga teng bo'lgan siljigan dispersiyali tolalardan S= DH (asosan, STM -6 va undan yuqori) tizimlarda foydalaniladi. «Fujikura» firmasining DSM 8/125, «Korning» firmasining SMF-DS shu turdagi tolalari is= hlab chiqarilgan.
Bir modali standart SF tolalari qoTlanilganda, dispersiya qiymatini kamayti= rish kerak. Dispersiyani kamaytirish, regeneratsiyalash seksiyasi uzunligini oshirish, 2,5 Gbit/s tezlikdan yuqori 10 Gbit/s tezlikka o tish, shuningde= k, tolqin uzunligi boyicha zichlashtirish usullaridan foydalanilganda dispersiyani kompensatsiya qiluvchi DCF (Dispersion Compensating Fiber) tolalarni yoki dispersiyani kompensatsiya qiluvchi modullarni DCM (Dispersi= on Compensating Module) qollash kerak. Dispersiyani kompensatsiya qilish usul= lari quyida batafsil yoritilgan.
|
| |
Vnější fotoelektrický jev

Vnější fotoelektrický jev nastane tehdy, když světlo dopadající na kov, uvolní z tohoto kovu elektrony. Jsou to elektrony, které se původně v kovu volně pohybovaly, ale neměly dost energie na to, aby kovový materiál opustily. Potřebnou energii získají od dopadajícího světla.
Vnitřní fotoelektrický jev nastane tehdy, když dopad světla na polovodič, například křemík (Si) nebo germanium (Ge), uvolní elektrony, které byly původně velmi dobře vázané ke svým mateřským atomům, do vodivostní vrstvy. Vodivost polovodiče se tak výrazně zlepší, jeho elektrický odpor poklesne. Uvolněné elektrony však zůstávají uvnitř materiálu polovodiče. Vnitřní fotoelektrický jev má obrovské praktické využití v celé řadě zařízení jako jsou fotoaparáty, kamery, laserové tiskárny a kopírky, různá optická čidla a fotovoltaické panely v solárních elektrárnách.
Studium fotoelektrického jevu odhalilo jednu zajímavou věc. Světlo s velkou vlnovou délkou (např. červené) vnější fotoelektrický jev téměř nikdy nevyvolá. Nepomůže ani, když budeme materiál osvětlovat mnoha červenými lampami najednou, aby intenzita světla byla velmi velká. Naopak hodně pomůže, když použijeme světlo s krátkou vlnovou délkou, tedy modré nebo fialové. V tom případě můžeme pozorovat fotoefekt na mnoha různých materiálech. Ještě lepších výsledků dosáhneme tak, že viditelné světlo nahradíme neviditelným ultrafialovým zářením, které má ještě větší frekvenci.
Vysvětlení tohoto jevu je spojeno se jmény dvou významných vědců Maxe Plancka a Alberta Einsteina. Ti správně dovodili, že světlo je schopné předávat svoji energii látce jen po určitých porcích, kvantech. Ta kvanta se nazývají fotony. Jeden foton světla s frekvencí f nese energii E = h∙f, kde h je Planckova konstanta s hodnotou h = 6,63.10-34 J∙s.
Příklad: Určete energii fotonu světla s vlnovou délkou 450 nm (modrá barva).
frekvence je f = c/λ = 2,998∙108/450∙10-9 = 6,662∙1014 Hz
energie v joulech E = h∙f = 4,417.10-19 J
energie v elektronvoltech je E = 4,417.10-19/1,602∙10–19 = 2,757 eV.
S rostoucí frekvencí, a tedy s klesající vlnovou délkou, roste energie fotonu. Proto foton fialového světla má mnohem větší energii než foton červeného světla. Důležité je, že fotony neumí spolupracovat. S jedním elektronem interaguje vždy jeden foton a jeho energie k uvolnění elektronu buď stačí, nebo nestačí. Není možné, aby se dva fotony spojily a společnými silami svých energií uvolnili elektron.
|
«Мастер функции» (Funksiyalar ustasu) bandi, tarkibi va asosiy bajariladigan amallar

|
«Мастер функции» (Funksiyalar ustasu) bandi, tarkibi va asosiy bajariladigan amallar
|
bet | 19/22 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 1,94 Mb. | | #111315 |
Bog'liq excel nazariy ma\'lumot11. «Мастер функции» (Funksiyalar ustasu) bandi, tarkibi va asosiy bajariladigan amallar.
Formula va funksiyalar bilan ishlash
Excel da tayorlanadigan ma’lumotli jadvallar matn yoki sonlar bilan to’ldirilishini yuqorida aytib o’tgan edik. Ba’zan yacheykalardagi qiymatlar ustida ayrim hisoblashlarni bajarish zaruriyati tug’iladi, bunday vaziyatlarda formulalardan foydalaniladi.
Excel yacheykasidagi formulaning dastlabki simvoli hamma vaqt «=» (tenglik) hisoblanadi. So’ngra , arifmetik operatsiya belgilari bilan o’zaro bog’langan arifmetik ifodalar teriladi. Masalan, 15-rasmdagi E8 yacheykada =Сумм(E4:E7) formula yozilgan bo’lsa, E8 ning qiymati E4 dan E7 gacha bo’lgan qiymatlar yig’indisi (405 ekanligi) dan iborat ekanligidan dalolat beradi.
Excel da arifmetik amal belgilari ham ishlatiladi. Bular quyidagilardan iborat:
+ (qo’shish);
- (ayirish);
* (ko’paytirish);
/ (bo’lish);
^ (darajaga ko’tarish).
Matematik funktsiyalar.
Product (Произвед)-argument qiymatlarining ko’paytmasini hisoblaydi;
Sqrt (son) (ildiz)-sonning kvadrat ildizini hisoblaydi;
Fact (son ) (Faktor)- argument sifatida berilgan butun songacha bo’lgan natural sonlar ko’paytmasini hisoblaydi;
Rand (tasodifiy son)-0 va 1 oralig’idagi tasodifiy sonni hisoblaydi;
Abs (son)-argument qiymatining modulini hisoblaydi;
Ln (son)-sonning natural logarifmini aniqlaydi;
Exp (con)-sonning eksponentasini hisoblaydi;
Sin (con)-sonning sinusini hisoblaydi;
Cos (son)-sonning kosinusini hisoblaydi;
Tan (son)-sonning tangensini hisoblaydi (radianda);
Statistik funktsiyalar
Averge (argumentlar ruyxati)-barcha argumentlar qiymatining o’rta arifmetigini hisoblaydi;
Max (argumentlar ruyxati)-argumentlar ruyxatidan eng kattasi (maksimal son) ni topadi;
Min (argumentlar ruyxati)-argumentlar ruyxatidan eng kichigi (minimal son) ni topadi;
Sum (argumentlar ruyxati)-barcha argumentlar qiymatining yig’indisini hisoblaydi;
Дисп (argumentlar ruyxati)-barcha argumentlar uchun dispersiyasini hisoblaydi.
Доверить (а;b;n)
a-ishonchlilik darajasi uchun tanlab olingan qiymat. Masalan, a 0 ga teng bo’lsa, ishonchlilik 100% ni tashkil qiladi, agar a 0,05 bo’lsa, ishonchlilik darajasi 95% ni tashkil qiladi.
b-tanlab olingan tajriba natijasi to’plami uchun o’rtacha farqlanish bo’lib, oldindan ma’lum deb faraz qilinadi.
c-tanlanmadagi elementlar soni.
Mantiqiy funktsiyalar
Ayrim amaliy masalalarni yechishda hisoblashlar u yoki bu shartlarga bog’liq bo’lishi mumkin. Bunday holat IF shartli funktsiyasidan foydalanish mumkin. Bu funktsiyaning formati quyidagicha: IF(; 1-ifoda; 2-ifoda) Uning ishlash printsipi quyidagicha:
ning qiymati «chin» (1) bo’lsa, <1-ifoda>, «yolg’on» (0) bo’lsa,< 2-ifoda> bajariladi.
|
| |
Diagramma hosil qilish, tanlash, o’lcham va joylarini o’zgartirish

|
Diagramma hosil qilish, tanlash, o’lcham va joylarini o’zgartirish
|
bet | 18/22 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 1,94 Mb. | | #111315 |
Bog'liq excel nazariy ma\'lumot10. Diagramma hosil qilish, tanlash, o’lcham va joylarini o’zgartirish.
MS Excelda hisob-kitob ishlaridan tashqari olingan natijalarning o’sish foizi va grafiklarini ham chiqarish imkoniyatlari bor. Bu imkoniyatlar asosan «Вставка» menyusining «Диаграмма …» va «Функций…» bandlarida amalga oshiriladi. Ana shi menyu bandlari bilan yaqindan tanishib chiqamiz (10-rasm).
Bu menyuning bandlari katak, satr, ustun, varaq, diagramma, belgilar, funksiyalar ustida amallar bajarish uchun muljallangan bo’lib ularning mazmuni quyidagicha:
10-rasm
Mazko'r bo’limning dastlabki to’rtta bandi dastur ishlashi davomida vujudga keluvchi joriy vazifalar (yangi katak, ustun va satr hosil qilish) ni bajarishga muljallangan. «Диаграмма» bandi esa dastur natijalaridan foydalanib, grafiklari, gistogramma va diagrammalari hosil qilinadi. Bandga murojaat qilinganda ekranda «Мастер диаграмм» muloqat oyna hosil bo’ladi (11-rasm).
11-rasm
Mazko'r oynada elektron jadvalda olingan natijalarini tasvirlashning 75 xil usuli foydalanuvchi uchun taklif qilinadi. Masalan, «График» ko’rinishi taklif qilinsin. «График» diagramma tanlab olingandan so’ng, «Далее» tugmasi bosiladi va ekranda
12-rasm
qiymatlarning chegarasini belgilovchi va tasvir hoshiyalarida izohli yozuvlar hosil qiluvchi «Диапозон данных» deb nomlanuvchi oyna paydo bo’ladi. Bu yerda kerakli izohlar yozilgandan so’ng, «Далее» tugmasi orqali tasvir parametrlarini aniqlovchi «Параметры диаграммы» deb ataluvchi oynaga o’tiladi.
13-rasm
va tasvir nomi, koordinata o’qlaridagi belgilashlar hamda tasvir ko’rinishi aniqlanadi (13-rasm).
14-rasm
So’ngra diagrammani joylashtirish usuli «Поместить диаграмму на листе:» oynasida so’ralgan ma’lumotlar kiritilib «Готово» tugmasi orqali natija sahifaga olinadi (14-rasm).
Diagrammalar va ularni tanlash.
«Мастер диаграмма» muloqot oynasida «Стандартные» (Standart type) ni tanlaymiz (14-rasm). «Тип» (Chart type) guruhida Siz «Гистограмма» (Column) tanlasangiz, «Вид» (Chart subtype) guruhida gistogrammalar ko’rinadi. «Далее» (Next) tugmasi orqali diagramma ko’rinishini almashtirishingiz mumkin.
15-rasm
Alohida varaqda diagramma chizish uchun «Вставка» (Insert) menyusiga kirib, «Диаграмма» (Chart) buyrug’i tanlanadi. «Мастер диаграмм» ning muloqat oynasi ochiladi va unda Siz diagramma turini va ko’rinishini tanlaysiz, masalan «Стандартные» guruhini tanlab, «Тип» guruhida «Гистограмма» ni, «Вид»
guruhining yuqori satridagi birinchi diagrammani tanlang, «Далее» ochiladi. «Название диаграммы» (Chart title) maydonida Siz diagrammaga nom quyishingiz mumkin. «Подписи данных» (Date tabels) va «Подписи значений» (Date tabels) guruhlari yordamida diagrammalarga izohlar berishingiz mumkin. Natijada misol uchun olingan 15-rasm dagi diagramma hosil bo’ladi.
|
| |
Mavzu: Xotiraning adreslari. Baytlarning tartiblanishi

|
Mavzu: Xotiraning adreslari. Baytlarning tartiblanishi
|
bet | 1/5 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 10,91 Kb. | | #130797 |
Bog'liq Mavzu Xotiraning adreslari. Baytlarning tartiblanishi-kompy.info
Mavzu: Xotiraning adreslari. Baytlarning tartiblanishi
Mavzu: Xotiraning adreslari. Baytlarning tartiblanishi
KOMPYUTER TIZIMLARI KAFEDRASI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
Fan nomi: “Kompyuterni tashkil etish”
Tayyorladi: KIS_20-04 guruh talabasi
Eshimov A
Qabul qildi: Sobirov R.A
MUSTAQIL ISH-№2
Mavzu bo`yicha adabiyotlar
KOMPYUTER TIZIMLARI KAFEDRASI
Таненбаум Э. Архитектура компьютера. 6-е. издание. СПб.: Питер, 2013. - 816 с..
Бройдо В.Л. Вычислительные системы, сети и телекоммуникации. Лабораторный практикум. – СПб.: СПб.ГИЭУ, 2005. – 131 с. 3
Min, R.,Jone, W.-Ben., and Ni, Y. «Location Cache: A Low-Power L2 Cache System», Proce. 2004 Int'l Symp. on Low Power Electronics and Design, IEEE, pp. 120-125, Aug. 2004.
Andrew S. Tanenbaum Structured computer organization. Sixth edition. 2012. - 801 r.
www.intuit.ru
http://tuitfiles
http://www.kgtu.runnet.ru
http://www.piter.com
http://www.ciscopress.ru
http://www.williamspublishing.com
Xotiraning adreslari. Baytlarning tartiblanishi
Asosiy xotira – kompyuterning dasturlar va ma’lumotlarni saqlashuchun mo‘ljallangan komponentidir. Xotira ma’lum bir uzunlikka ega bo‘lganaxborotlarni saqlovchi yacheykalardan iborat bo‘ladi. Hozirgi kompyuterlarning xotirasi 8-bitli, ya’ni bir baytli yacheykalardan iborat bo‘lib, xotiraga anashu baytlarning adreslari orqali murojaat qilinadi. Baytlarni guruhlargabirlashtirilib so‘zlar (rus tilida – слово) hosil qilinadi. 1, 2, 4 va 8 baytli, ya’ni8, 16, 32 va 64-bitli yoki razryadli so‘z uzunliklariga ega kompyuterlarmavjud [1,5,11]. Ushbu qo‘llanmada kompyuter xotirasining so‘z uzunliklarini, protsessorlar ichki registrlarining uzunliklarini ifodalashda va boshqa holatlarda razryad iborasi qo‘llanilgan.Rasmda 8-razryadli so‘z uzunligiga ega asosiy xotira tasvirlangan
KOMPYUTER TIZIMLARI KAFEDRASI
|
| |
Vazifa-2
ORATORLIK MADANIYATI KONIKMALARINI SHAKLLANTIRISH (AQLIY HUJUM, MASLAHAT USULLARI ASOSIDA)

|
Vazifa-2
ORATORLIK MADANIYATI KONIKMALARINI SHAKLLANTIRISH (AQLIY HUJUM, MASLAHAT USULLARI ASOSIDA)
|
bet | 3/3 | Sana | 25.12.2023 | Hajmi | 60,21 Kb. | | #128242 |
Bog'liq Behruz6tpVazifa-2
ORATORLIK MADANIYATI KONIKMALARINI SHAKLLANTIRISH (AQLIY HUJUM, MASLAHAT USULLARI ASOSIDA)
Zamonaviy kasblar
O‘zbek madaniyati o‘zbeklar hayotining muhim bosqichlari bo‘lgan an’anaviy bayramlari va marosimlarisiz to‘la bo‘lmaydi. Ularda odamlarning dunyoga bo‘lgan qarashlari, undagi o‘rnini aks ettiruvchi chuqur timsol va obrazlar mavjud. Bu iddaolarni, ayniqsa, bahorgi tengkunlikning qadimiy bayrami – Navro‘z yorqin ifodalaydi. Bu butun tabiat qishki uyqudan uyg’onadigan, yangilanish va qayta tug’ilish ramzi bo’lgan vaqt. O‘zbekistonga bayram to‘lqini keladi:
ko’chalar odamlar bilan to’la Navro‘zning an’anaviy taomi bo‘lmish sumalakning hidi ufurib turibdi uylar yangi gullar bilan bezatilgan Ro‘za tutish va ma’naviy poklanish oyi bo‘lmish Ramazon o‘zbeklar hayotida ham katta o‘rin tutadi. Bu alohida taqvo va tavba, samimiy duo va oila birligi davri. An’anaviy to’y, Rojdestvo va dafn marosimlari o’zbeklar va ularning madaniy ildizlari o’rtasidagi xuddi shunday chuqur bog’liqlikni aks ettiradi, oilaviy qadriyatlar, din va ijtimoiy urf-odatlarning chambarchas bog’liqligini namoyish etadi.
|
| |
Simple and Powerful pdf get Started with wps pdf for Android

Simple and Powerful pdf get Started with wps pdf for Android
Download
1,55 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
21.06.2024
Hajmi
1,55 Mb.
#265024
Download
1,55 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Simple and Powerful pdf get Started with wps pdf for Android
Download
1,55 Mb.
Matnni ko'rish
Joriy yoki bеlgilangan katakning formatini o’zgartirish

|
Joriy yoki bеlgilangan katakning formatini o’zgartirish
|
bet | 15/22 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 1,94 Mb. | | #111315 |
Bog'liq excel nazariy ma\'lumotJoriy yoki bеlgilangan katakning formatini o’zgartirish
Excel da katta-kichik, qalin, kursiv, osti chizilgan va hokazo formatlardagi matnni yozishimiz mumkin. Buning uchun yozadigan matnimiz yoki bеlgilangan matn uchun formatni «Форматирование» panеlidagi
tugmalar orqali tanlashimiz kеrak.
MS Excel dasturida formula yozish.
Excelda formula aktiv katakka “=” bеlgisini yozish bilan boshlanadi.
Misollar:
C7 katagi B1 katagida yozilgan qiymatga tеng bo’lsa uni ikkinchi marta kiritib o’tirmasdan C7 katagiga kursorni o’rnatib “=B1” dеb kiritsak, Excel C7 katagi B1 katagi qiymatiga tеngligini tushunadi va B1 katagidagi yozuvni takrorlaydi.
C10 katagida B10 katagining 25 foizini yozish kеrak. C10 katagiga kursorni o’rnatib “=B10*25/100” ni kiritsak, u B10 ning 25 foizini C10 katagiga yozadi. Kеyinchalik B10 ning qiymatini o’zgartirganda, avtomatik C10 ning qiymati ham mos ravishda o’zgaradi. Shu tartibda ixtiyoriy matеmatik amallarni bajarish mumkin.
Yuqoridagi misolda C10 katagida B10 katagining 25 foizini yozdik dеylik. Endi, C11 ga B11 ning , C12 ga B12 ning … C20 ga B20 ning 25 foizini yozish kеrak bo’lsa, sichqoncha yordamida C10 katakdagi formuladan C11… C20 gacha nusxa ko’chirish kifoya:
MS Excel dasturining standart funksiyalaridan foydalanish
MS Еxcel dasturining o’zida standart matеmatik, moliyaviy, statistik va boshqa formulalar o’rnatib qo’yilgan. Ulardan foydalanish tartibi quyidagicha: «Стандартная » panеlidan tugmasi bosiladi va quyidagi «Мастер функций» oynasi hosil bo’ladi:
Bu oynaning «Категория» bandidan kеrakli mavzu tanlanadi, funksiya bandidan esa kеrakli funksiyani tanlab OK tugmasi bosiladi. Masalan «Категория» bandidan «Матeматические» qismi tanlanib, «Функция» bandidan esa «COS» funksiyasi tanlanib Ok tugmasi bosilsa, quyidagi oyna hosil bo’ladi.
Bu oynaning «число» qismiga istagan sonning kosinusini hisoblash kеrakligini yozamiz yoki tugmasini bosib qaysi katakda yozilgan son kosinusi hisoblanishi kеrakligini ko’rsatamiz.
Joriy (kursor o’rnatilgan) katakda yuqoridagi funksiya javobi hisoblab yoziladi. Katakda funksiya javobi ko’rinadi.
|
| |
Еxсel hujjatlarini hosil qilish va yuklash

|
Еxсel hujjatlarini hosil qilish va yuklash
|
bet | 11/22 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 1,94 Mb. | | #111315 |
Bog'liq excel nazariy ma\'lumotЕxсel hujjatlarini hosil qilish va yuklash.
Agar siz MS Excel ni yuklagan bo‘lsangiz protsessor (Книга 1 shartli nomi bilan hosil qilingan yangi hujjat bilan ishlashni taklif etadi) yangi hujjatni hosil qilishni boshlash uchun shartli nom Kniga 1 nomni beradi. Yangi hujjatni hosil qilish uchun : Fayl, Hosil qilish (Создать) . Hosil qilingan hujjatni saqlash uchun: Fayl , “ qanday saqlash ” (Сохранить как) kerakli papkani ochib nomni kiritish va saqlash kerak bo‘ladi. Agar Excel hujjati nomi mavjud bo‘lsa , u holda uni ishga tushirish uchun : Fayl , Ochish (“Oтkрыt”) kerakli papkani tanlab, fayl nomi ko‘rsatiladi.
MS Excel ko‘p oynali ilova hisoblanadi. Bu bir vaqtning o‘zida bir necha hujjatlarni ochish imkonini beradi. Ochilgan hujjatlar mashqlar panelida va oyna menyusida ko‘rinadi.
Jadvaldagi ma’lumotlarni bezash.
Excel da jadvalni o‘zingizga yoqqan holatda bezash imkoniyatlari bor. Ustun va satrlarning kengligini o‘zgartirishingiz mumkin, bu yacheykalarga rasmlarni .uzun matnlarni va ko‘p sonlarni yozish imkonini beradi. Yacheykalarni birlashtirish (ob’yedinit) – kerakli yacheykani belgilab tugmachasi birlashtirib markazga joylash “Формативание “ panelida amalga oshiriladi. Vertikal matn yacheykani faollashtirib, sichqoncha o‘ng tugmachasi ,Yacheykalar formati “Формат ячеек” , To‘g‘rilash “Выравнивание” sahifasiga kirib, kerakli oriyentatstatsiyani o‘rnatish mumkin . So‘zlar bo‘yicha ko‘chirish sichqoncha o‘ng tugmachasi “Format yacheyek Tasvirlash (“Otobrajeniye),So‘zlar bilan ko‘chirish (Переносить по словам) punktiga “3” belgisi qo‘yiladi . Yacheykadagilarni to‘g‘rilash uchun yacheykadagilarni faollashtirib , sichqoncha o‘ng tugmachasi Yacheykalar formati (Format yacheyek), To‘g‘rilash (Vыravnivaniye) sahifasi gorizontal yo‘nalish bo‘yicha chekinish (joy qoldirish) ,(qiymati bo‘yicha ), quyi chegarasi bo‘yicha , markazdan , chap tomondan, o‘ng tomondan kengligi ) va vertikali bo‘yicha ( balandligi bo‘yicha , markazi bo‘yicha , quyi chegarasi bo‘yicha ) ishlarni amalga oshirish mumkin . Jadvalni obramlash – hosil qilingan jadvalni belgilab, tugmachasi bosiladi . Chegarasi (Граница) kerakli tugmacha tanlanadi. Rangli chegaralarni hosil qilish uchun : menyu “Format”, “ Yacheyka”, Chegara sahifasi (Страница граница) , chegarani chiziq rangini o‘rnatish kerak.
Jadvalni avtomatik ravishda bezash uchun “Avtoformat"dan foydalaniladi: Hosil qilingan jadval belgilanib, format bosiladi.
|
| |
Sahifa tushunchasi - Xulosa. Foydalanilgan adabiyotlar

|
Xulosa. Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 17/22 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 1,94 Mb. | | #111315 |
Bog'liq excel nazariy ma\'lumot.Sahifa tushunchasi
Har bir Excel hujjatida bir nеchta sahifalar bo’lishi mumkin. Quyidagi rasmdagi Excel hujjatida 3ta
«Лист1», «Лист2» va «Лист3» lar bor. Hozirgi rasmdagi hujjatda joriy sahifa «Лист1» hisoblanadi. Лист2 ham birinchisiga o’xshash bo’sh sahifadir, unda ham birinchi sahifaga o’xshab kеrakli jadvallarni hosil qilishimiz mumkin. Ikkinchi sahifaga o’tish uchun sichqonchani bilan ko’rsatilgan joyga kеltirib uning chap tugmasini bosish еtarli.
Sahifaning nomini o’zgartirish uchun sichqonchani «strеlka» bilan ko’rsatilgan joyga kеltirib, uning o’ng tugmasi bosiladi va quyidagi mеnyu hosil bo’ladi:
Mеnyu bandlarining vazifalari:
«Добавить…» - dokumеntga yangi sahifa qo’shadi.
«Удалить» – joriy sahifani o’chiradi.
«Переименовать» – sahifa nomini o’zgartiradi.
«Cкопировать» – joriy sahifa nushasini hosil qiladi.
«Выделить все листы» – hujjatdagi hamma sahifalarni bеlgilaydi.
Jadvalni xotiraga yozib qo’yish.
Jadval hosil qilganimizdan kеyin uni kompyutеr xotirasiga yozib qo’yish kеrak bo’ladi. Yuqorida kеltirilgan «Стандартная» panеlidan «Сохранить» tugmasini bosib xotiraga yozish mumkinligini aytib o’tgan edik. Endi shu jarayonni birma-bir ko’rib o’tamiz:
«Стандартный » panеlidan «Сохранить» tugmasini bosamiz.
Quyidagi oyna hosil bo’ladi:
Bu oynada:
«Имя файла» bandiga matn nomini kiritamiz.
«Папка» bandidan shu fayl joylashadigan katalogni ko’rsatamiz.
«Тип файла» bandidan fayl formatini tanlaymiz. Formati – Книга Excel, Шаблон, Текст DOS, Документ HTML va hokazolar bo’lishi mumkin.
«Параметры » bandidan kеrakli paramеtrlar (faylni ko’rish, o’zgartirish uchun parol va hokazolar) bеlgilanadi. Bu banddan paramеtrlarni faqat zarur bo’lganda bеlgilash mumkin.
«Сохранить» tugmasi bosiladi, yuqorida kiritilgan ko’rinishdagi fayl ko’rinishida fayl hosil bo’ladi.
Faylni ochish.
Jadval kompyutеr xotirasiga yozib qo’yilgan bo’lsa, uni ochish uchun «Стандартная» panеlidan «Открыть» tugmasini bosish kеrak. Endi shu jarayonni birma-bir ko’rib o’tamiz:
« Стандартная » panеlidan « Открыть » - tugmasini bosamiz.
Quyidagi oyna hosil bo’ladi:
«Папка» bandidan shu fayl joylashadigan katalogni ko’rsatamiz.
«Тип файла» bandidan fayl formatini tanlaymiz.
Rasmda «strеlka» bilan ko’rsatilgan joyda fayllar ro’yxati ko’rinadi, kеrakli fayl shu joydan tanlanadi.
« Открыть » tugmasi bosiladi, yuqorida tanlangan fayl ochiladi.
|
| |
Tayyorladi: 963-21 guruh o’quvchisi Doston Zaripov

|
Tayyorladi: 963-21 guruh o’quvchisi Doston Zaripov
|
Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #230723 |
Bog'liq 1-amaliy
1-Amaliyot ishi
Mavzu: Tarmoqlarni qism tarmoqlarga ajratish
Korporativ tarmoqlarda tarmoqlarni qism tarmoqlarga ajratish (VLAN) texnologiyasini sozlash ko`nikmalariga ega bo`lish. Nazariy qism VLAN (Virtual local area network) - bir-biri bilan to'g'ridan-to'g'ri aloqa darajasida muloqot qilish qobiliyatiga ega bo'lgan qurilmalar guruhi jismoniy jihatdan turli tarmoq kalitlariga ulanishi mumkin. Aksincha, turli xil VLANlardagi qurilmalar ko'rinmas ulanish nuqtasida bir-birlari uchun, agar ular bir xil kalitga ulangan bo'lsa ham, ushbu qurilmalar orasidagi aloqa faqat tarmoq va yuqori darajalarda ta`minlanishi mumkin. VLAN texnologiyasini qisqacha kommutator ichidagi kommutator sifatida ta`riflash mumkin. Ya’ni vlan texnologiyasi yordamida bitta switchni bir nechta switch sifatida ishlatishimiz mumkin. VLAN texnologiyasi quyidagi imkoniyatlarga ega: tarmoqni strukturalangan ko`rinishga keltiradi; xavfsizlikni ta`minlaydi; bir nechna tarmoqlar o`rtasida aloqani ta`minlaydi. VLANlar OSI modelining ikkinchi qatlamida mavjud bo'lgan virtual tarmoqlardir. Ya'ni, vlanni ikkinchi darajali kalitga moslash mumkin. Agar siz "virtual tarmoqlar" kontseptsiyasidan foydalanib, vlanga qarasangiz, VLANni tarmoq orqali uzatiladigan ramkada faqat marka ekanligini aytishingiz mumkin. Yorliqda 12 bits tayinlangan usta raqami (VLAN identifikatori yoki VID deb nomlanadi), ya'ni vilan 0 dan 4095 gacha raqamlangan bo'lishi mumkin. Birinchi va oxirgi raqamlar himoyalangan, ulardan foydalanib bo'lmaydi. Odatda, ish stantsiyalari VLAN haqida biror narsa bilmaydi (agar siz VLANni maxsus kartalar bo'yicha sozlasangiz). Ular kalitlarni o'ylaydi. Kalit nuqtalarida VLAN joylashgan joyda ko'rsatiladi. Bunga qarab, portdan o'tadigan barcha trafik yorliqli, ya'ni VLAN bilan belgilanadi. Shunday qilib, har bir portda PVID (port vlan identifikatori) mavjud bo'lib, u holda bu transport bu VLANda joylashgan boshqa portlar orqali o'tadi va boshqa barcha portlardan o'tib ketmaydi. Natijada, qo'shimcha qurilmalarsiz (yo'riqnoma) boshqa subnetlar bilan aloqa o'rnatib bo'lmaydigan xavfsiz muhit (subnet) yaratiladi. Portlar odatda ikki xil bo`ladi access, trunk. Access port foydalanuvchi interfeysigacha bo`lgan port hisoblanadi. Trunk port bitta fizik kanalni bir nechta mantiqiy kanallarga ajratishda qo`llaniladi.
Natijalar
|
| |
BIRINCHI BO‘LIM MA‘RUZA MA‘SHG‘ULOTLARI

EZN fani o‘z ichiga bir nechta fanlar bo‘limlarini o‘z ichiga oladi, yani
elektrotexnika, radioaloqa, elektr signallar nazariyasi va boshqalar.
Umuman telekommunikatsiya tarmoqlari va aloqa nazariyalarini rivojlanish
jarayonlariga asos solgan va katta xissa qo‘shgan olimlarni keltirib o‘tamiz:
1831 yili elektromagnit induksiya xodisasini yaratgan ingliz fiziki M.
FARADEY;
1832 yili rus olimi va ixtirochisi P. L. ShILLING elektromagnit telegraf
yaratdi;
1833 yili rus fiziki E. X. LENS induksion tokning yo‘nalish qonuniga asos
soldi;
1895 yili A. S. POPOV simsiz aloqa vositasini yaratdi.
Ingliz fizik
olim Maykl Faradey
Birinchi yaratilgan telegraf apparati
Morze alifbosi
Emiliy Xristianovich Lens Rus fizigi.
ISBN 978-9943-391-39-0 - Va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi

5-mavzu
Ketma-ket tebranish konturlarini tadqiq etish…………………
156
6-mavzu
Parallel tebranish konturlarini tadqiq etish……………………
161
7-mavzu
Differentsiyalovchi va integrallovchi zanjirlarni tadqiq etish…
166
8-mavzu
Yarimo‘tkazgichli diod parametrlari va xarakteristikalarini
tadqiq etish…………………………………………………….
171
9-mavzu
Stabilitron xarakteristikasi va parametrlarini tadqiq etish…….
176
10-mavzu
Optronni tadqiq etish…………………………………………
181
11-mavzu
UE ulanish sxemasidagi BTni statik VAXlarini tadqiq etish…
186
12-mavzu
UB ulanish sxemasidagi BTni statik VAXlarini tadqiq etish…
191
13-mavzu
MT statik xarakteristikalarini tadqiq etish…………………….
196
14-mavzu
Kanali induktsiyalangan metall-dielektrik-yarimoʼtkazgich
(MDYa)-xarakteristikalarini tadqiq etish……………………
202
15-mavzu
Operatsion kuchaytirgich tadqiqoti……………………………
207
Uchunchi bo‘lim mustaqil ish mashg‘ulotlari……………………………...
212
1-mavzu
2-3 - ma‘ruzalar hamda, 1 - laboratoriya mashg‘uloti
mavzulari asosida. Elektron sxema simulyatorlari, Elektr
kattaliklar va ularni tadqiq etish. Hisoblash natijalari hisobot
shakilda topshiriladi…………………………………………
213
2-mavzu
4-5 - ma‘ruzalar hamda, 3 – laboratoriya mashg‘uloti
mavzulari asosida. Elektr zanjirlarning asosiy elementlari,
Elektr sxemalarni Kirxgof qonunlari asosida hisoblash va
tahlil qilish. Hisoblash natijalari hisobot shakilda topshiriladi..
218
3-mavzu
6-7 - ma‘ruzalar hamda, 4 – laboratoriya mashg‘uloti
mavzulari asosida. Elektr zanjirlarni hisoblash usullari, Elektr
zanjirlarga sinusoidal signal ta‘siridagi xususiyatlarini
hisoblash. Hisoblash natijalari hisobot shakilda topshiriladi…
223
4-mavzu
10-11 - ma‘ruzalar hamda, 8-9 – laboratoriya mashg‘ulotlari
mavzulari asosida. Yarimo‘tkazgichlarni elektrofizik
xususiyatlari va ularni tadqiq etish. Hisoblash natijalari
hisobot shakilda topshiriladi………………………………….
228
5-mavzu
13 - ma‘ruza hamda, 11-12 – laboratoriya mashg‘ulotlari
mavzulari asosida. Bipolyar tranzistorlar Ko‘p qatlamli
yarimo‘tkazgich asboblar. Hisoblash natijalari hisobot
shakilda topshiriladi………………………………………….
233
6-mavzu
15 - ma‘ruza hamda, 13-14 – laboratoriya mashg‘ulotlari
mavzulari asosida. Maydoniy tranzistorlar (MT) Integral
mikrosxemalar. Hisoblash natijalari hisobot shakilda
topshiriladi…………………………………………………….
238
7-mavzu
18 - ma‘ruza hamda, 15 - laboratoriya mashg‘uloti mavzulari
asosida. Operasion kuchaytirgichlar va ular asosidagi analog
signallar o‘zgartirgichlari. Hisoblash natijalari hisobot
shakilda topshiriladi…………………………………………
243
Xulosalar …………………………………………………………………...
248
Foydalanilgan adabiyotlar…………………………………………………..
250