nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-BOB. ENERGIYANI ISHLAB CHIQARISH VA

|
-BOB. ENERGIYANI ISHLAB CHIQARISH VA Pdf ko'rish
|
bet | 160/161 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 4,99 Mb. | | #123284 |
Bog'liq 5-sinf Texnologiya METODIKA 3-BOB. ENERGIYANI ISHLAB CHIQARISH VA
UNDAN FOYDALANISH
1–2-dars. Energiya turlari (mexanik, elektr, quyosh va atom energiyasi). Elektr
dvigatellar (motorlar). Batareyalar va ularning turlari.....................................148
3–4-dars. Gidravlik uzatmalar.................................................................151
5–6-dars. Loyiha ishi va uning bosqichlari. Loyiha ishi: Harakatlanuvchi sodda
mexanizmlarni loyihalash va yasash..............................................................153
4-BOB. MEXATRONIKA – LEGO EDUCATION
“ODDIY MEXANIZMLAR”
7–8-dars. Mexatronika haqida tushuncha. Oddiy mexanizmlar.................155
9–12-dars. Aylanma harakatlanuvchi sodda mexanizm yasash. Karusel.
Karusel tezligini oshirish.
1-amaliy mashg‘ulot: Aylanma harakatlanuvchi sodda Karusel yasas.............158
13–14-dars. Robotlarning atrofmuhit bilan o‘zaro aloqasi. Asosiy algo ritmik
konstruksiyalar..............................................................................................160
15–20-dars. Robototexnik tizimni loyihalash. Robotlar musobaqasi.
2-ama liy mashg‘ulot: Otto robotini yig‘ish.....................................................162
5-BOB. IJTIMOIY-IQTISODIY TEXNOLOGIYA
ASOSLARI
21–22-dars. Oila iqtisodiyotining inson hayotidagi o‘rni.........................165
23–24-dars. Loyiha ishi: Ekoparkni tashkil qilish.....................................167
Texnologiya darsiga oid atamlar izohi.....................................................170
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati...........................................................172
www.idum.uz
saytidan yuklab olindi
O‘.O.Tohirov, D.S.Mirahmedova, Z.S.Shamsiyeva
|
| |
III-bob. Multisim dasturida bir kaskadli operatsion kuchaytirgich sxemasini yig’ish va tadqiq qilishning laboratoriya yo’riqnomasini ishlab chiqish

|
III-bob. Multisim dasturida bir kaskadli operatsion kuchaytirgich sxemasini yig’ish va tadqiq qilishning laboratoriya yo’riqnomasini ishlab chiqish
|
bet | 10/18 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 70,14 Kb. | | #154101 |
Bog'liq Bitiruv malakaviy ishining dolzarbligi-fayllar.orgIII-bob. Multisim dasturida bir kaskadli operatsion kuchaytirgich sxemasini yig’ish va tadqiq qilishning laboratoriya yo’riqnomasini ishlab chiqish.
Ishning maqsadi: OK asosida yig’ilgan bir kaskadli kuchaytirgichlarning ishlash tamoyili va tuzilishini virtual laboratoriya shaaroitida o’rganish .
Nazariy qism.
Kuchaytirgichlar deb berilgan past quvvatli signalning fazasi , chastotasi va shakliga ta’sir qilmagan xolda signalning quvvatini kuchaytirib beruvchi elektron qurilmalarga aytiladi.
V akumli elektron komponentlar asosidagi elektron kuchaytirgichlar. Dastlabki kuchaytirgichlar vakumli elektron asboblar asosida yig’ilgan. Vakumli elektron asboblarga triod, vakumli diod, tetrodlar va shunga o’xshash vakumli asboblarni misol qilib keltirish mumkin. Vakumli elektron asboblar asosida tayorlangan kuchaytirgichlarning bir nechta jiddiy kamchiliklari mavjud bo’lib shuning uchun ham hozirgi kunda vakumli lampalardan deyarli foydalanilmaydi. Vakumli elektron asboblarning birinchi kamchiligi bu ularning quvvat isrofi hisoblanadi. Chunki vakum sharoitida katoddan anodga elektronlar uchib o’tib zanjirda tok hosil bo’lishi uchun katodni qizidrish kerak bo’lar edi. Katodni qizdirish uchun esa ma’lum miqdordagi energiya isrofgarchiligi yuzaga kelar edi. Vakumli elektron asboblarning ikkinchi jiddiy kamchiligi bu ularning hajimining kattaligi edi. Bu kamchilik oqibatida tayorlanayotgan qurilmanning hajmi va og’irligi kattalashib foydalannishda ko’pgina noqulayliklar kelib chiqishiga olib keladi. 3.1-rasmda vakumli triod asosida yig’ilgan kuchaytirgich qurilmasininig tashqi ko’rinishi ko’rsatilgan.
3.1-rasm. Vakumli lampalar asosida tayorlangan past chastotali kuchaytirgich qurilmasi.
Tranzistorli kuchaytirgichlar. Yarimo’tkazgichli elektron asboblar yarimo’tkazgichli diodlar va tranzistorlarning ixtiro qilinishi vakumli kuchaytirgich qurilmalarnig sanoatda foydalanish soxalarini keskin qisqartirib yubordi. Tranzistorli kuchaytirgichlar elektronika soxasida judda katta imkoniyatlar ochilishiga olib keldi. Tranzistorlarning foydali mish koeffitsiyenti juda yuqori o’lchamlarini hohlagancha kichraytirish quvvat isrofi juda past. Tranzistorli kuchaytirgichlarning bir nechta sinflari mavjud. Kuchaytirgichlar sinflari ualrning tarkibiga kiruvchi komponentlarning ulanishiga qarab ajratiladi. Kuchaytirgich sinflari A, B, AB, D, C larga ajratilgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
III-bob. Multisim dasturida bir kaskadli operatsion kuchaytirgich sxemasini yig’ish va tadqiq qilishning laboratoriya yo’riqnomasini ishlab chiqish
|
metodik qo‘llanma - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta...

|
O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta ta’lim maktablarining Pdf ko'rish
|
bet | 159/161 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 4,99 Mb. | | #123284 |
Bog'liq 5-sinf Texnologiya METODIKA metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
2.4. Konstruksiyalash va modellashtirish asoslari
25–26-dars. Buyumni bichish va tikish haqida ma’lumot berish..............113
27–28-dars. O‘lchov olish va hisoblash formulasi.
9-amaliy mashg‘ulot. O‘lchov olish va hisoblash formulasi..........................115
29–30-dars. Modellashtirish va andaza tayyorlash.
10-amaliy mashg‘ulot. Fartukni modellashtirish............................................118
31–32-dars. Gazlamani bichishga tayyorlash va bichish.
11-amaliy mash g‘ulot. Fartuk va ro’molni bichish.......................................120
33–34-dars. 12-amaliy mashg‘ulot. Detallarni birlashtirish va tikish..........124
35–36-dars. Dazmol va dazmollash usullari.
13-amaliy mashg‘ulot. Daz mol lash usullari...................................................126
37–38-dars. Oxirgi ishlov berish va bezash.
14-amaliy mashg‘ulot. Oxirgi ishlov berish jarayonini amalga oshirish tartibi...129
39–40-dars. Xalq hunarmandchiligi texnologiyasi. Kashtachilik tarixi haqida
ma’lumot......................................................................................................132
41–42-dars. Kashta chok turlari.
15-amaliy mashg‘ulot. Kashta chok turlari...............................................................134
43–44-dars. Kashta chokida kompozitsiya tikish
16-amaliy mashg‘ulot. Kashta chokida kompozitsiya tikish............................137
45–46-dars. Kashta chokida kompozitsiya tikish....................................140
47–48-dars. Loyiha ishi. Xaridorgir kashtachilik buyumlarini tikish.
17-ama liy mashg‘ulot. Kashta tikish.............................................................143
III. TEXNOLOGIYA VA DIZAYN, SERVIS XIZMATI YO‘NALISHLARI
|
| |
-amaliy mashg‘ulot - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta...

metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
174
31–32-dars. Metallga ishlov berish turlari (rejalash, kesish, to‘g‘rilash, bukish).
6-amaliy mashg‘ulot. Yupqa metallarni rejalash, kesish, to‘g‘rilash, bukishni
o‘rganish ........................................................................................................59
33–34-dars. Yumshoq simlarga ishlov berish.
7-amaliy mashg‘ulot. Yum shoq simlardan halqa hosil qilish.......................60
35–36-dars. Metall va yupqa simlardan har xil buyumlar yasash.
8-amaliy mashg‘ulot. Metall va yupqa simlardan xomut va prujina yasash.......62
2.3. Kompozit materiallar
37–38-dars. Kompozit materiallar va ularning turlari. Kompozit mate rial lardan
foydalanish. Asbobuskuna va moslamalar. Xavfsizlik texnikasi qoidalari..........64
39–40-dars. Polimer loyidan suvenir yasash ishlarini tashkil qilish..........66
41–42-dars. 9-amaliy mashg‘ulot. Polimer loyidan kitobcha shaklidagi brelok
yasash............................................................................................................68
43–44-dars. 3D ruchkada har xil uch o‘lchamli obyektlar yasash.
10–amaliy mashg‘ulot. 3D ruchkadan foydalanib turli geometrik shakllar yasash....69
II. SERVIS XIZMATI YO‘NALISHI
1-BOB. OZIQ-OVQAT MAHSULOTLARIGA ISHLOV BERISH TEXNOLOGIYASI
1–2-dars. Ovqatlanish madaniyati. Ovqatlanishning inson hayotidagi aha
miyati. Dasturxon tuzash.................................................................................72
1.2. Oziq-ovqat mahsulotlariga ishlov berish
3–4-dars. Pazandachilik xonasi. Sabzavotlarga ishlov berish texnologiyasi.
–10-dars. Transport vositalarini konsturksiyalash va modellashtirish.......36
2-BOB. MATERIALLARGA ISHLOV BERISH TEXNOLOGIYASI

|
–10-dars. Transport vositalarini konsturksiyalash va modellashtirish.......36
2-BOB. MATERIALLARGA ISHLOV BERISH TEXNOLOGIYASI Pdf ko'rish
|
bet | 156/161 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 4,99 Mb. | | #123284 |
Bog'liq 5-sinf Texnologiya METODIKA 9–10-dars. Transport vositalarini konsturksiyalash va modellashtirish.......36
2-BOB. MATERIALLARGA ISHLOV BERISH TEXNOLOGIYASI
2.1. Yog‘ochga ishlov berish texnologiyasi
11–12-dars. Yog‘ochga ishlov berish ustaxonasining tuzilishi...................39
13–14-dars. Yog‘ochga ishlov berishda ish o‘rnini tashkil etish va xavfsizlik
texnikasi qoidalari.
1-amaliy mashg‘ulot. Duradgorlik dastgohiga ish qismlarini mahkamlash usul-
larini o‘rganish.................................................................................................40
15–16-dars. Yog‘och konstruksion material sifatida. Asbobuskuna va mos
lama turlari.....................................................................................................42
17–18-dars. Yog‘ochga ishlov berish stanoklari va ularning turlari. Yog‘och
materiallaridan buyum yasash bosqichlari.......................................................44
19–20-dars. Duradgorlik buyumlari detallarini tayyorlash.......................47
21–22-dars. 2-amaliy mashg‘ulot. To‘g‘ri tirnoqli birikma hosil qilishni
o‘rga nish.........................................................................................................49
23–24-dars. Pardozlash ishlari.
3-amaliy mashg‘ulot. Tampon tayyorlash.........................................................51
2.2. Metallga ishlov berish texnologiyasi
25–26-dars. Metallga ishlov berish ustaxonasining tuzilishi. Xavfsizlik texni
kasi qoidalari.
4-amaliy mashg‘ulot. Chilangarlik dastgohi va tiskisi tuzilishini o‘rganish.........53
27–28-dars. Metallning turmushda va iqtisodiyot tarmoqlaridagi aha mi yati,
ish lab chiqarish sohalari. Metall va uning qotishmalari. Qora va rangli metallar.....55
29–30-dars. Metallarning tashqi ko‘rinishi va o‘ziga xos belgilari. Asbob
uskuna, moslama va stanok turlari.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
–10-dars. Transport vositalarini konsturksiyalash va modellashtirish.......36
2-BOB. MATERIALLARGA ISHLOV BERISH TEXNOLOGIYASI
|
Signal protsessor tuzulishi  Signal protsessor tuzulishi

|
Signal protsessor tuzulishi Signal protsessor tuzulishi
|
bet | 4/6 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 16,54 Kb. | | #111525 |
Bog'liq Muhammad al-xorazmiy nomidagiSignal protsessor tuzulishi Signal protsessor tuzulishi Signal protsessorlarini sohada qo’llanilishi
Signal protsessorlarini sohada qo’llanilishi
NM6403 protsessoridan foydalanib raqamli signalni qayta ishlash
Umumiy NM6403 protsessor raqamli signalni qayta ishlashning barcha funktsiyalarini bajaradi. Mahalliy avtobusga yuqori tezlikda statik xotira ulanadi, unga protsessor bajariladigan kod kompyuter yordamida 1-port porti orqali tizim qayta tiklangandan so'ng yuklanadi.
Barcha atrof-muhit qurilmalari Altera EPM7512AETC144 FPGA orqali global avtobusga ulangan. Ushbu chip quyidagi funktsiyalarni bajaradi:
AD9240 ADC ma'lumotlarini o'qish
AD9754 DAC uchun ma'lumotlarni yozish
ADC va DAC uchun 40 MGts chastotali tizimni ajratish.
Multiplekserni boshqarish
LEDni boshqarish
FPGA dasturlash JTAG interfeysi orqali amalga oshiriladi.
Kengashning batafsil tavsifi
NM6403 interfeysi - kompyuter
NM6403 protsessorining kompyuter bilan o'zaro aloqasi aloqa 1 va kompyuterning parallel porti yordamida amalga oshiriladi. Minimal mikrosxemaga ega bo'lgan ushbu elektron kompyuterga NM6403 protsessorining ishlashini to'g'ridan-to'g'ri boshqarish imkonini beradi
NM6403 protsessorining kompyuter bilan o'zaro aloqasi aloqa 1 va kompyuterning parallel porti yordamida amalga oshiriladi. Minimal mikrosxemaga ega bo'lgan ushbu elektron kompyuterga NM6403 protsessorining ishlashini to'g'ridan-to'g'ri boshqarish imkonini beradi
NM6403 protsessor
Statik operativ xotira
Mahalliy avtobus
Periferik interfeys (Altera)
Global avtobus
Comm. 1-port
Sozlanadigan signal kuchaytiruvchisi
Multipleksor
Analog chiqish
Analog kirishlar
Qayta tiklash
va boshqaruv chiziqlari va ma'murlar o'rtasidagi nizolarning oldini olish. port. Keyinchalik dizayn xususiyatlarini tavsiflash uchun nm6403_lpt.pdf chizmasiga murojaat qilinadi. Interfeys ikkita 74NS08 U9, U10 mikrosxemalarida va bitta 74Ns32 U11 mikrosxemasida - B, C 1,2 kvadratchalarda chizilgan. U9 parallel portning ikki tomonlama boshqaruv chiziqlariga ulangan boshqaruv chiziqlarini (disklarni) hosil qiladi.
|
| |
Bugungi kunga kelib, DSP ning ko'pgina turlari mavjud, ular universal va juda tor vazifalarga qaratilgan

|
Bugungi kunga kelib, DSP ning ko'pgina turlari mavjud, ular universal va juda tor vazifalarga qaratilgan
|
bet | 2/6 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 16,54 Kb. | | #111525 |
Bog'liq Muhammad al-xorazmiy nomidagi
NeuroMatrix oilasining protsessorlari
"Modul" ilmiy-texnik markazi VLSI L1879VM1 (NM6403) va 1879VM2 (NM6404) ni o'z ichiga olgan raqamli signallarni qayta ishlash protsessorlari (DSP) NeuroMatrix oilasini ishlab chiqdi, va uzoq muddatda - 1879VM4 (NM6405) uchinchi avlod protsessor. Dastlab, asabiy jarayonlarni qo'llab-quvvatlash uchun taxtalarni yaratishda, STC mutaxassislari chet el DSP-laridan foydalanganlar. Biroq, ularning arxitekturasi hal qilinadigan vazifalar sinfiga mos kelmadi va vaqt o'tishi bilan "Modul" mutaxassislari nafaqat o'zingizning DSP protsessoringizni ishlab chiqish, balki uni xorijiy analoglardan ham yaxshiroq qilish mumkin degan xulosaga kelishdi. Bunday qurilma NeuroMatrix NM6403 chipi edi.
Ushbu oilaning o'ziga xos xususiyati - bu qurilmalarning yuqori ishlashi va narx nisbati bilan ta'minlaydigan asl patentlangan vektor-matritsa arxitekturasi.
NeuroMatrix oilasining protsessorlari - bu RLIC arxitekturasining yuqori samaradorlikka ega hisoblash asboblari bo'lib, ular VLIW (Juda uzun yo'riqli so'z - juda uzun buyruqli so'z), SIMD (yakka tartibdagi bir nechta ma'lumot) va superscalar elementlariga ega. Ular 64-bitli vektorli apparatlardagi matritsa va vektorli operatsiyalarni qo'llab-quvvatlaydi, bunda ma'lumotlar yig'iladi (qo'shimcha sobit nuqtali kodda). Har bir vektor ixtiyoriy sig'imning bir nechta elementlaridan iborat bo'lishi mumkin, ammo vektorning barcha elementlarining umumiy sig'imi 64 bit bo'lishi kerak. L1879VM1 protsessor
L1879VM1 protsessori etti yildan ko'proq vaqtdan beri mavjud. U Samsung tomonidan 0,5 mikron texnologik standartlarga ega CMOS texnologiyasi bo'yicha ishlab chiqariladi.
Protsessor 40 MGts gacha bo'lgan chastotalarda -40 ... + 85 ° C gacha bo'lgan harorat oralig'ida ishlaydi va 3.0–3.6 V. dan kuchlanish. 1999 yilda ushbu protsessorning mikroprotsessor yadrosidan foydalanish uchun litsenziya Fujitsu tomonidan olingan. L1879BM1 32 bitli skorali ma'lumotlar va 64 bitli blok ma'lumotlarga kiritilgan 1 dan 64 gacha bo'lgan dasturlashtiriladigan bitlarning vektor ma'lumotlari bilan ishlashni qo'llab-quvvatlaydi.
|
| |
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti kompyuter tizimlari kafedrasi - bet 3

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti kompyuter tizimlari kafedrasi
|
bet | 3/6 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 16,54 Kb. | | #111525 |
Bog'liq Muhammad al-xorazmiy nomidagiProtsessor 40 MGts gacha bo'lgan chastotalarda -40 ... + 85 ° C gacha bo'lgan harorat oralig'ida ishlaydi va 3.0–3.6 V. dan kuchlanish. 1999 yilda ushbu protsessorning mikroprotsessor yadrosidan foydalanish uchun litsenziya Fujitsu tomonidan olingan. L1879BM1 32 bitli skorali ma'lumotlar va 64 bitli blok ma'lumotlarga kiritilgan 1 dan 64 gacha bo'lgan dasturlashtiriladigan bitlarning vektor ma'lumotlari bilan ishlashni qo'llab quvvatlaydi. NeurOMATRIX NM6403 neyron signal protsessor ("Module" kompaniyasi, Rossiya) Neurochip NM6403. Asosiy xususiyatlari: soat chastotasi - 40 MGts; 0,5 - mikron CMOS texnologiyasi; turar joy 256BGA; kuchlanish 2,7 dan 3,6 V gacha; ish sharoitlari: -60 ... + 85C. NeuroMatrix NM6403 NeuroMatrixCore (NMC) protsessor yadrosiga asoslangan bo'lib, u VLIM / SIMD arxitekturasi (Ver ilog tili) bilan yuqori samarali DSP protsessorining sintez qilinadigan modelidir. Protsessor quyidagilarni o'z ichiga oladi: 32-bitli RISC 32-bitli ma'lumotlarga skalif arifmetik, mantiqiy va siljish operatsiyalarini bajaradigan, 5 bosqichli quvurlar bilan ishlaydigan, shuningdek dasturning bajarilishini boshqaruvchi protsessor. RISC protsessori asl yo'riq tizimidan foydalanadi. Buyruqlar 32 va 64 bitli bo'lib, bitta buyruq odatda ikkita operatsiyani belgilaydi: arifmetik va kiritish-chiqish;
32-bitli RISC 32-bitli ma'lumotlarga skalif arifmetik, mantiqiy va siljish operatsiyalarini bajaradigan, 5 bosqichli quvurlar bilan ishlaydigan, shuningdek dasturning bajarilishini boshqaruvchi protsessor. RISC protsessori asl yo'riq tizimidan foydalanadi. Buyruqlar 32 va 64 bitli bo'lib, bitta buyruq odatda ikkita operatsiyani belgilaydi: arifmetik va kiritish-chiqish;
64-bitli ma'lumotlar vektorlarida arifmetik va mantiqiy amallarni bajaradigan vektorli tugun;
Ikki xil 64 bitli tashqi xotira interfeysi - mahalliy (LMI) va global (GMI). Har bir interfeys SRAM / DRAM kabi tashqi xotiraning ikkita banki bilan umumiy sig'imi 8 GB (231 32 bitli hujayralar) bilan ishlashga imkon beradi.
Shunday qilib, mavjud manzil maydoni 16 Gb. Almashinish 32 va 64 bitli ma'lumotlarda sodir bo'ladi.
Manzilning eng kam ahamiyatga ega bo'lgan bitimidan faqat 32-bitli ma'lumot almashilganda foydalaniladi.
LMI va GMI interfeyslari boshqa protsessor bilan umumiy xotirani almashishni qo'llab-quvvatlaydi;
Texas Instruments DSP TMS320C4x portlariga (CP0 va CP1) mos keladigan ikkita protsessor almashinuvi uchun ikkita baytli aloqa kirish / chiqish porti;
Xotiraga to'g'ridan-to'g'ri kirish protsessori (DAP), almashish
Xotira va portlar orasidagi 64 bitli ma'lumotlar;
|
| |
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE

MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
163
11.
Eshonqulova , M. ., & Yaxiyaxonova , M. . (2024). RAQAMLI VA IJTIMOIY
MEDIA MARKETING VA UNING IMKONIYATLARI. Молодые ученые, 2(11), 34–
39. извлечено от https://in-academy.uz/index.php/yo/article/view/30429
12.
Tursunova, Luiza va Marjona Roʻziqulova. "VEB-SAYT YARATISH
ASOSLARI VA VEB-SAYTLARNI TA'LIMDA QO'LLANILISHINING AFZALLIKLARI
VA KAMCHILIKLARI." Innovatsionnye issledovaniya v sovremennom mire:
nazariya va amaliyot 3.3 (2024): 117-120.
13.
Normurodova, Sadoqat. "SCRATCH DASTURIDA YARATILGAN ELEKTRON
QOʻLLANMA ORQALI 1-SINF OʻQUVCHILARIGA “ALIFBE” NI OʻRGATISHNING
AFZALLIKLARI." Молодые ученые 2.9 (2024): 140-143.
14.
Raxmatov Sherqo'zi Akbar Kodirov. Ta'lim jarayonida bulutli
texnalogiyalardan foydalanishning samaradorligi. Pedagogis Internatsianal
researcg. ISSN:281-4027_SJIF:4.995. 2023/5/15. Ст-69
15.
Normurodova, S. X., et al. "Using mind maps in formation of imagination
and creative thinking skills in 5-6 year-old children." European Journal of
Molecular and Clinical Medicine 7.11 (2020): 339-343.
16.
Tuxtanazarova N. A Davletov A. J. , Mavlanberdiyev S. F., Norqulova Z. N.,
Jurayeva F. B., Jurayeva D. Sh. STUDY RATIO OF MOISTURE AND BIOME FOR
EXTREME SITUATION. ВЫСШАЯ ШКОЛА• №23 / 2021. 2021/12/23. ст 34-36.
17.
Aliqulov, Shukurullo, Ziyavutdin Turayev, and Javlon Nishonov.
"BOSHLANG ‘ICH SINF O ‘QUVCHILARINING MATEMATIK SAVODXONLIGINI
OSHIRISHDA TIMSS XALQARO BAHOLASH DASTURINING ROLI VA
AHAMIYATI." Молодые ученые 2.10 (2024): 85-90.
18.
Sh.Aliqulov. M.Yaxiyaxonova. Ta'lim samaradorligini oshirishda kreativ va
zamonaviy metodlarning ahamiyati. Raqamli ta’lim muhitida fanlararo
integratsiyani Qoʻllashning ta’lim samaradorligiga ta’siri: xalqaro Tajribalar va
rivojlanish istiqbollari. 2024/3/15. ст 491-497
19.
ShukurulloFayzullo o‘g‘li, Aliqulov. "TA ‘LIMDA MULTIMEDIYA
TEXNOLOGIYALARINI QO ‘LLASH." PEDAGOGS 50.2 (2024): 51-55.
20.
ALIQULOV SHUKURULLO FAYZULLO. TA'LIM JARAYONIDA MULTIMEDIA
VOSITALARINI QO‘LLASH. JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS VOLUME
– 45 | ISSUE – 2 January – 2024. Ст 61-65
|
Models and methods in modern science

Models and methods in modern science
Download
0,96 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/9
Sana
15.05.2024
Hajmi
0,96 Mb.
#236220
Download
0,96 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Models and methods in modern science
Download
0,96 Mb.
Matnni ko'rish
Xizmat ko‘rsatish va qo‘llab-quvvatlash

MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
161
Gibrid bulut:
Yagona, moslashuvchan va tejamkor IT infratuzilmasi gibrid
bulut yordamida yaratilgan bo‘lib, u jamoat va xususiy bulutlarni mahalliy
uskunalar bilan birlashtirib, biznesga ikkala yondashuvning afzalliklaridan foyda
olish imkonini beradi. Tashkilotlar shaxsiy bulutda nozik maʼlumotlar va muhim
ilovalarni bajarish uchun gibrid bulutdan foydalanishi mumkin, ayni paytda
kamroq sezgir vazifalar uchun umumiy bulutdan foydalanishi mumkin.
Muhokama
. Yangi fikrlar va innovatsiyalar bulutli texnologiyalar sohasida
hamma uchun foydali boʻlishi mumkinligi sababli, bu sohada kreativ va
zamonaviy metodlarning oʻrganish, oʻzlashtirish jarayonlarini yanada
rivojlantirishga qaratilgan yangi ilmiy tadqiqotlar hamda ma’lumotlarning
mavjud boʻlishi kutiladi.
Xulosa.
Xulosa qilib shuni aytish joizki,
bulutli hisoblashning bir nechta
afzalliklari bor, Jumladan, kengayish, arzonlik, foydalanish imkoniyati,
ishonchlilik, xavfsizlik va innovatsiyalar va boshqalari mavjud. Bulutli
hisoblashni amalga oshirishdan oldin korxonalar har bir bulutli xizmat
modelining mumkin bo‘lgan kamchiliklarini hisobga olishlari kerak bo‘lgan .
Korxonalar o‘z ehtiyojlariga eng mos keladigan bulutli xizmat modelini
tanlashdan oldin ularning ehtiyojlari va talablarini diqqat bilan baholashlari
kerak.
Kalit so‘zlar - Models and methods in modern science

Kalit so‘zlar:
Telekommunikatsiya, bulutli texnologiyalar, bulutli
texnologiyalar afzalliklari va kamchiliklari, bulutli tarqatish modellarining turlari
,
shaxsiy bulutlar, ommaviy bulut, xususiy bulut, gibrid bulut va boshqalar.
Hozirgi davrni oladigan bo‘lsak, har bir sohada aynan, telekommunikatsiya
sohasida ham rivojlanish uchun ko‘p ishlar olib borilmoqda. Yaqin kelajakda
iqtisodiyotning turli tarmoqlarida tayanch infratuzilma-internet tarmog‘ining
yetarlicha rivojlanishi, uning imkoniyatlaridan xoxlagancha foydalanishga , bu
soha-yangi
islohotlarni
shakllanishiga
va
iqtisodiyot
tarkibini
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
156
rag‘batlantiruvchivosita sifatida o‘zgarishlarni kiritishiga intilayotganligiga hech
ham shubxa yo‘q.
Telekommunikatsiya rivojlanayotgan bir paytda axborot texnologiyalar
sohasida dasturiy ta’minotni o‘rni juda muhim ahamiyat kasb etadi. Biror bir
dastur to‘laqonli ishlashi uchun Shaxsiy kompyuter ayrim tizim talablariga javob
berishi lozim.internet rivojlantirilib, ish serverlari , server uskunalar ishlab
chiqilgandan so‘ng, 2008-yildan boshlab (Cloud technology) Bulutli
texnologiyalar so‘zi dunyo miqyosiga keng tarqaldi. Bulutli texnologiyalar biror
bir tizimdagi(serverlar, ilovalar, saqlash tizimlari va xizmatlar) dan tez, qulay
samarali foydalanishga imkon beradi.
Asosiy qism.
Bulutli dasturlar texnologiyasi - bu Internetga asoslangan platforma, bu
resurslar serverdan mijozga tarmoqlar kanallari orqali ma'lumot yetkazadi. Shu
sababli, texnologiya yorug‘lik tezligida yangilanayotgan hozirgi dunyoda qaysi
texnologiyaga o‘tish kerakligini va texnologiyadan to‘g‘ri foydalanishni bilish
juda muhimdir.
Bulutli hisoblash - foydalanuvchilarga serverlar, saqlash, dasturiy ta'minot
va talab bo‘yicha ilovalar kabi hisoblash resurslariga egalik qilish va ularga
texnik xizmat ko‘rsatmasdan Internet orqali kirish va ulardan foydalanish
imkonini beruvchi texnologiya. Bulutli hisoblash yordamida ma'lumotlar va
ilovalar bulutli xizmat ko‘rsatuvchi provayder tomonidan boshqariladigan
masofaviy serverlarda saqlanadi va foydalanuvchilar ushbu resurslarga
noutbuk, planshet yoki smartfon kabi internetga ulangan qurilma yordamida
kirishlari mumkin. Bu anʼanaviy IT infratuzilmasiga moslashuvchan va tejamkor
muqobilni taqdim etadi, chunki foydalanuvchilar oʻzlarining hisoblash
resurslarini kerak boʻlganda kengaytirishlari va faqat foydalanganlari uchun
toʻlashlari mumkin.
Tadqiqot metodologiyasi. Qilgan tadqiqotiga davomida ilmiy adabiyotlarda
berilgan nazariy materiallarga asoslangan holda mantiqiy tahlil usullaridan
foydalandim. Mavjud ma’lumotlarni tahlil qilishda tahlil va sintez, qiyosiy tahlil
kabi uslublar va yondashuvlar qoʻllanilgan.
Mavzuga oid adabiyotlar tahlili. Bulutli texnologiyalar har bir soha
samaradorligini oshirishda muhim ahamiyatga ega. Maqola oxirida keltirilgan
adabiyotlarda bu mavzuga oid maʻlumotlar taqdim etilgan.
Natijalar. Bulutli texnologiyalar rivojlantirishda rivojlantirishning
zamonaviy usullari, shakl hamda vositalari, oʻyin texnologiyalari, muammoli
|
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE

|
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCEBog'liq MMMS 0623MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
158
Services (AWS), Microsoft Azure va Google Cloud Platform ommaviy bulutlarga
bir nechta misoldir.
Ommaviy bulutning afzalliklari
Umumiy bulutli hisoblash tashkilotlarga ko‘plab afzalliklarni beradi,
jumladan:
Mashqlanishi
: Tashkilotlar talabga javob beradigan va korxonalarga
talabga tezda moslashishga imkon beruvchi kengaytiriladigan infratuzilmani
taklif qiluvchi ommaviy bulutlar yordamida hisoblash resurslarini tez va oson
joylashtirishi va kerak bo‘lganda ularni kattalashtirishi yoki kamaytirishi
mumkin. yangi apparat yoki dasturiy infratuzilmaga pul sarflamasdan
o‘zgarishlar.
Iqtisodiy samaradorlik:
Ommaviy bulutlar har bir foydalanish uchun
toʻlov narxlash modelini taqdim etadi, bu esa korxonalarga faqat oʻzlari
foydalanadigan hisoblash resurslari uchun haq toʻlash orqali dastlabki apparat
yoki dasturiy investitsiyalarni tejash imkonini beradi. Xarajatlarni qisqartirish
va buning natijasida pul oqimini yaxshilash mumkin.
Moslashuvchanlik
: Ilovalar ommaviy bulutlar tomonidan taqdim
etiladigan turli xil oldindan oʻrnatilgan xizmatlar, jumladan, maʼlumotlar
bazalari, mashinalarni oʻrganish va tahlillar yordamida tuzilishi mumkin. Bu
korxonalarga ilovalarni tez va samarali ishlab chiqish va joylashtirishda yordam
beradi.
Ommaviy bulutli hisoblash korxonalarga moslashuvchan, tejamkor va
kengaytiriladigan infratuzilmani taklif etadi, bu ularga ilovalar va xizmatlarni tez
va samarali yaratish va joylashtirishga hamda bugungi tezkor biznes muhitida
raqobatbardoshligini saqlab qolishga yordam beradi.
Ommaviy bulutli hisoblashning kamchiliklari
Ommaviy bulutli hisoblash, ko‘p afzalliklariga qaramay, tashkilotlar
e'tiborga olishlari kerak bo‘lgan ba'zi kamchiliklarga ham ega. Bularga
quyidagilar kiradi:
Xavfsizlik va maxfiylik ommaviy bulutli hisoblashlardan foydalanishning
ikkita asosiy muammosidir. Xavfsizlik xavf ostida, chunki bir nechta
foydalanuvchilar bir xil infratuzilma va resurslarni baham ko‘radi, bu ruxsatsiz
foydalanuvchilarga ma'lumotlarga kirish yoki buzish imkonini beradi.
Korxonalar o‘z ma'lumotlarini himoya qilish uchun zarur xavfsizlik choralariga
ishonch hosil qilish uchun bulutli provayderga tayanishi kerak.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati.:
1.
Amirov D.M, Atajonov A.Y, Ibragimov D.A, Raximjonov Z.Y, Saidxo‘jayev S.S
“Axborot -Kommunikatsiya texnologiyalari izohli lug‘ati” BMTTD ning
O‘zbekistondagi vakolatxonasi, 2010
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
162
2.
B. Walker Seidenberg M. P. Althoff. UMTS The Fundamentals. All of
Communications Networks, Aachen University (RWTH), Germany Translated by
Hedwig Jourdan von Schmoeger, UK 2003.
3.
Яхияханова, Мухиба. "RAQAMLI TA’LIM MUHITIDA BOSHLANGʻICH SINF
OʻQUVCHILARINING
IT
SAVODXONLIGINI
OSHIRISH
METODIKASINI
TAKOMILLASHTIRISH."
Ижтимоий-гуманитар
фанларнинг
долзарб
муаммолари/Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук/Actual
Problems of Humanities and Social Sciences. 4.3 (2024).
4.
Ashirova, Mavluda, and Muxiba Yaxiyaxonova. "RAQAMLI IQTISODIYOT
DAVRIDA KRIPTOVALYUTA VA BITKOIN." Международная конференция
академических наук. Vol. 3. No. 4. 2024.
5.
Jalilova, Sevinch, Marjona Yusupova, and Muxiba Yaxiyaxonova.
"KUNDALIK HAYOTIMIZDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR." Прикладные науки
в современном мире: проблемы и решения 3.3 (2024): 13-17.
6.
Yusupova, Marjona, Mohichehra Omonova, and Muxiba Yaxiyaxonova.
"RAQAMLI IQTISODIYOTNI BARQAROR RIVOJLANTIRISHDA KRITIK MUAMMO
VA MEXANIZMLAR." Инновационные исследования в современном мире:
теория и практика 3.3 (2024): 121-124.
7.
Xurramova, Sarvinoz, Marjona Yusupova, and Muxiba Yaxiyaxonova. "OLIY
TA’LIM TIZIMIDA BULUTLI TEXNOLOGIYALARNING IMKONIYATLARI."
Педагогика и психология в современном мире: теоретические и
практические исследования 3.3 (2024): 36-38.
8.
Yusupova , M. ., G’uzorova , M., & Yaxiyaxonova , M. . (2024). WORKING
WITH MATHEMATICAL FUNCTIONS IN THE PYTHON PROGRAMMING
LANGUAGE. Инновационные исследования в современном мире: теория и
практика,
3(4),
59–64.
извлечено
от
https://in-
academy.uz/index.php/zdit/article/view/30177
9.
Yusupova, M. ., Bozorova , S. ., & Yaxiyaxonova , M. . (2024). WORKING
WITH MATHEMATICAL FUNCTIONS IN THE PYTHON PROGRAMMING
LANGUAGE. Молодые ученые, 2(10), 52–56. извлечено от https://in-
academy.uz/index.php/yo/article/view/30179
10.
Normatova , A. ., Yusupova , M. ., & Yaxiyaxonova , M. (2024). PYTHON
DASTURLASH TILI SINTAKSISI, ASOSIY OPERATORLARI. Наука и инновация,
2(9),
139–143.
извлечено
от
https://in-
academy.uz/index.php/si/article/view/30181
|
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE

|
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCEBog'liq MMMS 0623MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
160
Xarajatlarni tejash:
Xususiy bulutli hisoblash ommaviy bulutli
hisoblashdan ko‘ra ko‘proq oldindan xarajatlarni talab qilishi mumkin bo‘lsa-da,
bu uzoq muddatli tejashga olib kelishi mumkin. Tashkilotlar AT resurslarini
birlashtirish va ulardan maksimal darajada foydalanish orqali apparat, dasturiy
ta'minot, texnik xizmat ko‘rsatish va qo‘llab-quvvatlash xarajatlarini tejashlari
mumkin.
Umuman olganda, xususiy bulutli hisoblash korxonalarga xususiylashtirish,
moslashuvchanlik, xavfsizlik va maxfiylik bo‘yicha ko‘proq imkoniyatlarni
taqdim etib, ularga IT resurslari va ilovalarini biznes maqsadlariga moslashtirish
imkonini beradi.
Xususiy bulutli hisoblashning kamchiliklari.
Xususiy bulutli hisoblash ko‘plab afzalliklarga ega bo‘lsa-da, korxonalar
e'tiborga olishlari kerak bo‘lgan ba'zi kamchiliklar mavjud. Bulardan iborat
Xarajat
: Xususiy bulutli hisoblash narxi ommaviy bulutli hisoblashlardan
yuqori, chunki korxonalar o‘zlarining infratuzilmasi, dasturiy ta'minoti va
apparat vositalarini sotib olishlari va ularga xizmat ko‘rsatishlari kerak.
Kichkina firmalar uchun bu katta miqdordagi dastlabki xarajat bo‘lishi mumkin.
Mashq qilish imkoniyati
: Korxonalar oʻzlarining apparat va
infratuzilmalariga sarmoya kiritishlari va ularga xizmat koʻrsatishlari kerakligi
sababli, xususiy bulutli hisoblashlar ommaviy bulutli hisoblashlar kabi
kengaytirib boʻlmasligi mumkin. Bu kompaniyaning tez va kerak bo‘lganda tez
o‘sishi yoki pasayishini qiyinlashtirishi mumkin.
Murakkablik
: korxonalar o‘zlarining jihozlari, dasturiy ta'minoti va
infratuzilmasini nazorat qilishlari kerakligi sababli, xususiy bulutli hisoblashni
sozlash va boshqarish ommaviy bulutli hisoblashdan ko‘ra qiyinroq bo‘lishi
mumkin. Kichik firmalar uchun bu muammoli bo‘lishi mumkin, chunki u aniq
bilimlarni talab qiladi.
|
| |
Xizmat ko‘rsatuvchi provayderga bog‘liqlik

|
Xizmat ko‘rsatuvchi provayderga bog‘liqlikBog'liq MMMS 0623Xizmat ko‘rsatuvchi provayderga bog‘liqlik:
Ommaviy bulutli
hisoblashlardan foydalanadigan tashkilotlar o‘z infratuzilmasi va xizmatlarining
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
159
mavjudligi va ishonchliligi uchun bulutli xizmat ko‘rsatuvchi provayderga
bog‘liq bo‘lishi kerak. Provayderning uzilishi yoki xizmat ko‘rsatishning uzilishi
tashkilot ilova va xizmatlarining mavjudligiga ta’sir qilishi mumkin.
Cheklangan xususiylashtirish:
Ommaviy bulut xizmatlari tez-tez eng
yaxshi standartlashtirilgan holda ishlab chiqariladi va korxonalar talab qiladigan
moslashtirish darajasini taklif qilmasligi mumkin. Bu ommaviy bulutli
hisoblashning afzalliklaridan foydalanishni qiyinlashtirishi mumkin.
Ushbu qiyinchiliklar korxonalarni ommaviy bulutli hisoblashning
afzalliklari va kamchiliklarini har tomonlama ko‘rib chiqishga va undan
foydalanishga qaror qilishdan oldin ularning noyob ehtiyojlari va talablarini
baholashga majbur qiladi.
Shaxsiy bulutlar.
Xususiy bulutlar shaxsiy tarmoq orqali kompyuter resurslariga kirishni
taklif qiladi va bitta korxonaga tegishli bo‘lgan va boshqariladigan talab bo‘yicha
bulutni joylashtirish modellari. Shaxsiy bulutlar faqat bitta mijoz barcha
resurslardan foydalanish imkoniyatiga ega ekanligini anglatadi. Kompyuter
muhitini nazorat qilish va sozlashni talab qiladigan yirik tashkilotlar shaxsiy
bulutlardan foydalanadilar. Shaxsiy bulutlar uchun ham on-sayt, ham saytdan
tashqari xosting imkoniyatlari mavjud.
Shaxsiy bulutli hisoblashning afzalliklari.
Xavfsizlik va maxfiylik:
Yagona biznes infratuzilma va resurslardan
foydalanadigan yagona kompaniya bo‘lgani uchun xususiy bulutli hisoblash
ko‘proq xavfsizlik va maxfiylikni ta'minlaydi. O‘z ma'lumotlari va kompyuter
muhiti ustidan ko‘proq nazorat qilish bilan biznes maxsus xavfsizlik choralarini
qo‘llashi mumkin.
Moslashtirish
: Xususiy bulutli hisoblash korxonalarga infratuzilma va
xizmatlarni o‘z ehtiyojlari va talablariga mos ravishda o‘zgartirishga imkon
berganligi sababli ularga ko‘proq moslashuvchanlik va moslashtirish
imkoniyatlarini beradi. Bu korxonalarga IT resurslari va ilovalarini biznes
maqsadlariga yaxshiroq moslashtirish imkonini beradi.
|
| |
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE

|
MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCEBog'liq MMMS 0623MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
157
oʻqitish, xususan, mustaqil taʻlimning noanʻanaviy metodlari ham muhim oʻrin
egallaydi.
Bu tizimda usullar va metodlarning oʻzgarishsiz qoʻllanilishi,
telekommunikatsiya sohasida harakat kamaytirishi va yangiliklarda bir xillikda
qolib ketshiga sabab boʻladi. Bu esa o‘rganuvchilar uchun oʻrganishni qiziqroq va
samarali tashkil etish imkoniyatini kamaytiradi. Bulutli texnologiyalar ishlab
chiqilishi, masalan, texnologiyalarning integratsiyasi, virtual platformalarda turli
jarayonlarni tashkil etish, masofaviy taʻlimning rivojlanishi kabi jarayonlarda
samaradorlikni
oshirishda
muhim
rol
oʻynaydi.
Ushbu
metodlar
o‘rganuvchilarning mustaqil fikrlarini rivojlantirish, yaratuvchanlik qobiliyatini
rivojlantirish va yangiliklar bilan taʻriflash qobiliyatini oshirishga yordam
beradi.
Bulutli hisoblash turlari.
Bulutli hisoblashning ikkita asosiy turi mavjud: joylashtirish va xizmat
ko‘rsatuvchi provayderlar modellari.
O‘rnatish modeli:
Bulutli joylashtirish modeli bulutli hisoblash resurslari qanday
ta'minlanishi va foydalanuvchilarga taqdim etilishini anglatadi.
Bulutli tarqatish modellarining turlari:
Ommaviy bulutlar
Ommaviy bulutlar - bu mustaqil bulut xizmati provayderlari tomonidan
boshqariladigan va boshqariladigan onlayn hisoblashning bir turi. Ushbu
provayderlar foydalanuvchilarga serverlar, saqlash va ilovalar kabi hisoblash
resurslariga onlayn kirish imkonini beradi. Foydalanuvchilar endi asosiy apparat
yoki dasturiy infratuzilmani boshqarish haqida tashvishlanish o‘rniga o‘z
ilovalarini yaratish va joylashtirishga e’tibor qaratishlari mumkin. Amazon Web
|
| |
Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filial

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA
KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIAL
“KOMPYUTER INJINIRINGI” FAKULTETI
DASTURIY INJINERING” KAFEDRASI
Dasturiy taminot tizimlarini loyihalash fanidan
1-MUSTAQIL ISHI
Mavzu:
Visual modellashtirish va
dekompozitsiya tamoyili (modullilik)
Reja:
1. LOYIHALASH MODELI
2.
Vizual modellashtirish nima ?
3.
Dekompositsiya haqida tushuncha
LOYIHALASH MODELI
■ Loyihalash modeli - bu dasturiy ta'minot tizimining ishchi mahsulotidir.
Loyihalash modeli - bu tizimni amalga oshirish abstraksiyasidir. U dasturiy ta’minot
tizimining eskizini ko'rsatish, hamda hujjatlashtirish ishlari uchun ishlatiladi.
Bu barcha
loyiha sinflarini, quyi tizimlarni, paketlarni, hamkorlikni va ular o'rtasidagi munosabatlarni
o'z ichiga olgan keng, kompozision ishchi mahsulotidir.
Loyihalash modeli:
■
Jamoaga yechim tuzilishi va yondashuvni tushunish imkonini beradi.
■
Tizim talablariga muvofiq talab qilinadigan tizim elementlari orasidagi o'zaro aloqalarni
belgilaydi.
■
Tizim elementlari va interfeyslarining optimal to'plamini tanlash va aniqlashga yordam
beradi.
Model tasniflari
Axborot tizimlarini loyihalashda 2 turdagi modellar qo'llaniladi:
■
"xuddi shunday"
(«as-is»)
modellar ATni joriy etish kerak bo'lgan muhitda
modellashtirishni boshlash vaqtidagi
mavjud vaziyatni aks ettiradi; loyihachi tashkilot
nima bn shug’ullanishini, axborot tizimi qayerda ishlatilishini tushunishi va mavjud
qiyinchiliklarni aniqlashi kerak;
■
“bo'lishi kerak”
(«as-to-be»)
modellar hozirgi holatni optimallashtirish bo'yicha
choratadbirlarni taklif qiladi.
Model tasniflari
Model tasniflari
AT modeli ustida ishlash jarayonida qo’yilgan vazifalar aniqroq
turdagi modellar yordamida
hal qilinadi:
■
funktsional model xizmat ko'rsatilayotgan tizimning ishlash tamoyillarini, uning
tuzilishini, undagi
ulanishlarni tavsiflaydi;
■
hodisa modeli tizimdagi axborot jarayonlarini aks ettiradi: uning holati va biridan
ikkinchisiga o'tishi, bunday o'tish shartlari, hodisalar ketma-ketligi;
■
vizual modellar grafik vositalardan foydalangan holda tizimning tuzilishini, unda
sodir
bo'ladigan jarayonlar ketma-ketligini, AT ishlatiladigan ma'lumotlar o'rtasidagi
munosabatni namoyish etadi.
Muvaffaqiyatli loyiha modelining
xususiyatlari
■
Tizim talablariga javob beradi.
■
Amalga oshirish muhitidagi o'zgarishlarga chidamli.
■
Boshqa mumkin bo'lgan ob'ekt modellari va tizim ilovalari bilan
solishtirganda
uni texnik xizmat ko’rsatishi qulay.
■
Uni amalga oshirish nuqtai nazaridan tushunish mumkin.
■
U dastur kodida yaxshi hujjatlashtirilgan ma'lumotlarni o'z ichiga olmaydi.
■
U talablarning o'zgarishiga osongina moslashadi.
Visual modellashtirish nima
Vizual modellashtirish nima?
■
Mavzu: Tarbiya nazariyasi va uning mohiyati

|
Mavzu: Tarbiya nazariyasi va uning mohiyati
|
bet | 29/103 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #126606 |
Bog'liq Telekommunikatsiya-fayllar.orgMavzu: Tarbiya nazariyasi va uning mohiyati
Reja:
Tarbiyaning umumiy usullari va uning tavsifi.
Tarbiya turlari haqida tushuncha
Pedagogik munosabat turlari.
Foydalanilgan adabiyotlar
Tarbiya nazariyasi-pedagogika fanining bir qismi bo’lib, tarbiyaviy jarayonning mazmuni, usuli va tashkil e’tish masalalarini o’rganadi. Tarbiya nazariyasi markaziy Osiyo faylasuflarining va xalq pedagoglarining tarbiya borasida boy tajribalariga tayanadi. U o’z qoidalarini asoslash uchun falsafa, sotsiologiya, e’’tika,e’tsetika, fiziologiya, psixologiya, fanlaridan foydalanadi. Tarbiya nazariyasi pedagogikaning tashqi bilimlari: pedagogikaning umumiy asoslari, ta’lim nazariyasi, maktabshunoslik bilan u’zviy bog’langandir. Tarbiya jarayonida kishining turli qobiliyatlari rivojlanadi, g’oyaviy. ahloqiy, irodaviy e’tsetik xislatlari shakllanadi, tabiatga, jamiyatga ilmiy qarashlar tizimi tarkib topadi, jismoniy rivojlanadi. Bola o’sgan sari bu faoliyatlar takomillashadi, mutsaxkamlashadi.
Tarbiya qoidalari pedagogik ta’lim va tarbiya jarayonini yaxshiroq tashkil e’tish maqsadida foydalanaladigan boshlang’ich holat, rahbarlik asosidir. Ta’lim qoidalari o’qituvchi, tarbiyachilarga yo’l-yo’riq ko’rsatuvchi qoidalar hisoblanadi, yangi kishini shakllantirish vazifalari bilan belgilanadi. Tarbiya qoidalari sharq va markaziy Osiyo faylasuf donishmandlarining fikrlari va milliy pedagogikada e’rishgan yutuqlarga asoslanadi.Tarbiyaning mazmuni, tashkil e’tishi, usullari va ularga qo’yiladigan talablar shu qoidalarda o’z ifodasini topadi.
Tarbiya qoidalariga quyidagilarni kiritish mumkin:
-tarbiyaning ma’lum maqsadga qaratilganligi
-tarbiyaning insonparvarligi va demokratligi
-tarbiyaning hayot va mehnat bilan bog’liqligi
-tarbiyada milliy madaniy va umuminsoniy qadriyatlarning utsivorligi
-o’qituvchining yoshini va shaxsiy xususiyatlarini hisobga olish
-izchillik, tizimchilik, o’zluksizligi.
|
| |
«niqoblar aloqasi» - Telekommunikatsiya

|
Telekommunikatsiya
|
bet | 89/103 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #126606 |
Bog'liq Telekommunikatsiya-fayllar.org«niqoblar aloqasi» - suhbatdoshning shaxs xususiyatlarini tushunish va hisobga olishga intilish mavjud bo‘lmagan rasmiy muloqot bunda haqiqiy hissiyotlar, istaklar, munosabatlarni yashirish imkonini beruvchi rasmiy iboralar, odatiy xushmuomalalik, dimog‘dorlik niqoblari, yuz, imo-ishora ifodalarining to‘plami qo‘llaniladi.
Oddiy muloqotda boshqa odamga zarur yoki xalal beruvchi ob’ekt sifatida baho beradilar: agar zarur bo‘lsa, aloqaga faollik bilan kirishadilar, agar xalal beradigan bo‘lsa, – itarib yuboradilar, yoki tahdidli qo‘pol iboralarni qo‘llaydilar.
Rasmiy-rolli muloqot – bu sheriklarning ijtimoiy rollari darajasidagi muloqot (boshliq – qo‘l ostidagi xodim, sotuvchi – xaridor, servis xizmati xodimi – mijoz). Bunda ma’lum qoidalar va xohishlar asosida ish yuritilib, muloqot mazmuni va vositalari ularga bo‘ysundirilgan.
Boshqariladigan muloqot suhbatdoshning shaxs xususiyatlaridan kelib chiqib, turli usullarni ( xushomad, qo‘rqitish, aldov va boshqalar) qo‘llagan holda undan foyda olishga qaratilgan.
Dunyoviy muloqot – bu turning mohiyati biror mavzuga oid bo‘lmasligidan iborat, ya’ni, odamlar o‘z fikrlarini emas, balki bunday vaziyatlar uchun umumiy bo‘lgan fikrlarni bildiradilar.
Havoyi muloqot – bu muloqot uchun muloqot.
Do‘stlarning ma’naviy, shaxslararo muloqoti vaqtida istalgan mavzuni qo‘zg‘atish va bir-birlarini yuz ifodasi, tovush ohangi va harakatlar yordamida tushunish mumkin.
Inson hayotida muloqot alohida jarayon yoki faollikning mustaqil shakli sifatida mavjud bo‘lmaydi. U jadal va ko‘p tomonlama muloqotsiz paydo bo‘lmaydigan individual yoki guruhli amaliy faoliyatga kiradi.
Odamlar o‘rtasidagi muloqotning eng muhim turlari verbal va noverbal muloqotdir ( 6.1 rasm).
Noverbal muloqot til, tovush nutqining qo‘llanilishiga asoslanmagan bo‘lib, bu mimika, imo-ishoralar, pantomimika, sensor yoki tana orqali aloqalar vositasidagi muloqot. Bu boshqa odamdan qabul qilinadigan taktil, ko‘rish, eshitish, hid bilish, hamda, boshqa sezgi va tasavvurlar. Odam muloqotining noverbal shakl va vositalarning ko‘pchiligi tug‘ma bo‘lib, faqat o‘ziga o‘xshashlar bilan emas, balki, boshqa tirik jonzotlar bilan ham hissiyot va hulqatvor darajalarida hamfikrlikka erishish orqali o‘zaro ta’sir ko‘rsatishga imkon beradi.
|
| |
Rag’batlantirish quyidagi turlarga bo’linadi. (maktublarda)

|
Rag’batlantirish quyidagi turlarga bo’linadi. (maktublarda)
|
bet | 32/103 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #126606 |
Bog'liq Telekommunikatsiya-fayllar.orgRag’batlantirish quyidagi turlarga bo’linadi. (maktublarda)
1)O’quvchining kuchi etadigan, ma’suliyatli topshiriq berish orqali bolaga ishonch bildirish: bunda bola o’z qadr qimmati bilan faxrlanadi. 2) maktab (majlislarda)
e’tsalik sovg’alar berish.
maqtov yorlig’i berish
tsipendiya bilan ta’minlash.
hurmat taxtasiga rasmini osish
qo’llab quvvatlash
ma’suliyat va jamoaning minnatdorchiligi
sinfda birinchi o’rinda turish
musobaqalarda bayroq ko’tarish gazeta, radioda, televizorda e’’lon va x. Jazolash bu tarbiyalanuvchining xarkat va faoliyatiga salbiy baxo berish, bu oxirgi tarbiya usuli, (urish, kaltaqlash, jismoniy jazo mumkin e’mas) Turlari.
-tanbeh berish
- xayfsand e’’lon qilish -uyaltirish.
Jazo yaxshi o’ylab qo’llanishi lozim, qizik utsida tinimsiz jazolash mumkin e’mas.
Jazo yakka tartibda bo’lishi kerak ya’ni bitta jazo aybiga mos.
Pedagogik mahorat asoslari.
Pedagogik mahorat ta’lim va tarbiya berish sa’nati deyiladi. Pedagogik maxoratga quyidagilar kiradi:
1.Nutq madaniyati
2.O’qituvchining muomila va munosabati
3. Kommunikativ munosabat (aloqa o’rnatish) insonning qalbiga kirish qobiliyati.
4.Pedagogik odob (o’qituvchi ichki va tashqi olami)
5.Pedagogik texnika:
-mimika (yuz ko’z ifodasi)
-jets (gavda va qo’l harakati)
-pantomimika (so’zsiz harakatlari)
6.Nutq texnikasi.
-nafas -ovoz
-intonatsiya (tovushni o’zgartirish qobiliyati)
-diktsiya
-pao’za -ritm
-tamp (sur’at)
Pedagogikada e’ng asosiy talab bu uning nutqiga bo’ladigan talab hisoblanadi. -Nutq madaniyati deganda fikrni aniq, ravshan, tushunarli, mazmunli, ta’sirchan, chiroyli ifodalash tushuniladi. Nutq madaniyati deganda mantiqiy fikrlashning ahamiyati katta, yana so’zning qaymog’ini aytish kerak.
Birovlar gapni yog’lab gapiradi. Birovlar gapga tikanak bog’lab gapiradi. Abdulla Qaxxor.
O’qituvchilarning nutqiga quyidagi talablar qo’yiladi:
1.Ona tilini mukammal darajada bilish.
2.Sof ona tilida so’zlash madaniyatiga rioya qilish .
-tiliga kelganini aytish nodonning ishi
-oldiga qo’yganni eyish hayvonning ishi
-yaxshi gap jon ozig’i
-yomon gap bosh qozig’i
3.Adabiy tilda so’zlashish madaniyati
4. Nutq xalq maqollaridan, iboralaridan nutqlaridan foydalanish.
-Tig’ yoradigan til yarasi yomon, tig’ yarasi bitadi, ammo til yarasi bitmaydi.
-Bitta insonni xafa qilish ka’batulloxni vayron qilish bilan teng.
5.Nutqda hazil mutoibalardan foydalanish dunyoda e’ng yomon gunoh g’iybat qilish .
6.Nutqda qo’pol, dag’al, xunik so’zlarni ishlatmaslik kerak. Pedagogik munosabat va uning turlari.
Pedagogikada muomila masalasi juda nozik masala. Bir so’z bilan insonni yashnatish yoki qaxshatish mumkin.
Ibn Sino davolashda 3 xil usuldan foydalanishni taqlif qilgan.
-bemorlarni ruhiy so’z bilan ta’sir e’tish.
-dori darmonlar, giyohlar.
-jarrohlik bilan davolash.
|
| |
Munosabatning 3 turi bor - Telekommunikatsiya

|
Telekommunikatsiya
|
bet | 33/103 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #126606 |
Bog'liq Telekommunikatsiya-fayllar.orgMunosabatning 3 turi bor.
1.Avtoritar munosabat
2.Demokratik munosabat.
3.Liberal (loqaydlik) munosabat (xamileon-buqalamun) bo’lmaslik kerak so’zi avtaritet so’zlariga ma’nodosh obro saqlamoq degan ma’noni bildiradi.
-majbur e’tish
-qo’rqitish
-do’q-po’pisa
-buyruq berish
-ta’qiqlash
-o’rta darajada jazolash
2.Demokratik talablar mexribon bo’lish.
“Siz o’z shogirdingizga shunday muomilada va munosabatda bo’lingkim, kelajakda undan buyuk inson chiqishiga ishonch ko’zi bilan qarang. (N.A.Dobralyubov)
-Mo’rabbiylik to’g’risida gapirish kerak.
Nutqda raxmat, barakalla, minnatdorman, ofarin, yaxshi uylabsiz, maqul gap, tasanno va boshqa so’zlari ishlatilsa o’quvchi bilan o’qituvchilar o’rtasidagi mexr muhabbatni oshiradi, iplarni bog’laydi.
3.Liberal munosabat sovuqqonlik,ishga panja orqasidan qarash.
A.Qaxxor “M Sinchalak” asarida qoziqning uchi ham orasi ham bo’lma, sababi uchi bo’lsang erga kirasan,orqasi bo’lsang to’qmoq eysan, yaxshisi o’rtasi bo’l e’kan.
Qo’llanilgan adabiyotlar:
1.Munavvarov A.K Pedagogika,Toshkent,”O’qituvchi”, 1996, 119-136
2.Tursunov I.Nishonaliev U.Pedagogika kursi:Darslik, Toshkent “O’qituvchi” 1997,172-176
3.G’aybo’llaev N.va boshqalar Pedagogika,Toshkent, 2000,38-46 boshqalar
4.Baranov S.P.va boshqalar Pedagogika, Toshkent, “O’qituvchi” 1990.165-242 boshqalar
5.Savin N.V.Pedagogika,Toshkent, “O’qituvchi”,1975, 171-198 boshqalar 6.Babanskiy YU.K va boshqalar.Pedagogika, Moskva 1998, 91-121-boshqalar.
Mavzu: Shaxsda madaniy xulqni tarbiyalash vositalari
Reja:
Xulq-odob madaniyatning mazmun-mohiyati.
Yoshlarda xulq-odob madaniyatini shakllantirish omillari.
Vatanparvarlik – yoshlar xulq-odobning namunasi.
Ma'naviy jasorat – yoshlar tarbiyasining maqsadi sifatida.
|
| |