nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Talabalar mustaqil ishlarini tashkil etishning asosiy tamoyillari

Talabalar mustaqil ishlarini tashkil etishning asosiy tamoyillari
Talabalar mustaqil ishlarini tashkil etishda «Talabalar mustaqil ishini tashkil etish va nazorat qilish» bo’yicha yo’riqnomada belgilangan quyidagi asosiy tamoyillarga rioya qilish maqsadga muvofiqdir:
1. Talabalar mustaqil ishlarini ikki ko’rinishda – auditoriyada va auditoriyadan tashqarida tashkil etish.
2. Talabalar mustaqil ishlarini tizimli ravishda, ya’ni bosqichma-bosqich, oddiydan murakkabga qarab tashkil etilishini ta’minlash.
3. Talabalar mustaqil ishlarining shakli va hajmini belgilashda quyidagi muhim jihatlarga e’tibor qaratish:
- talabaning o’qish bosqichi;
- muayyan fanning o’ziga xos xususiyati, o’zlashtirishdagi qiyinchilik darajasiga;
- talabaning qobiliyati, nazariy va amaliy tayyorgarlik darajasiga;
- fanning axborot manbalari bilan ta’minlanganlik darajasiga;
- talabaning axborot manbalari bilan ishlay olish darajasiga;
- mustaqil ish uchun topshiriqlarning kursdan-kursga o’tish bilan shakl va hajm jihatidan o’zgarib borishiga.
Mustaqil ishni amalga oshirishda talaba bajarishi lozim bo’lgan vazifalar
«Operatsion tizimlar» fanidan talabalar mustaqil ishlarini tashkil etishda quyidagi vazifalarni bajarishlari lozim:
fanga doir darslik va o’quv qo’llanmalar bo’yicha fanning alohida bo’limlari va mavzularini o’rganish;
tarqatma materiallar asosida ma’ruzalar qismini o’zlashtirish;
o’qitish va nazorat qilishning avtomatlashtirilgan dasturiy tizimlari bilan ishlash;
qo’shimcha adabiyotlar bo’yicha fan bo’limlari yoki mavzulari ustida ishlash;
Axborot-kommunikatsion texnologiyalarining yangi texnik vositalari va texnologiyalarini o’rganish;
o’quv-ilmiy-tadqiqot ishlarini bajarish bilan bog’liq bo’lgan bo’limlar yoki mavzularni chuqur o’rganish;
zarur ma’lumotlarni izlab topish uchun qulay usullarni va vositalarni aniqlash;
axborot manbalaridan samarali foydalanish;
an’anaviy o’quv va ilmiy adabiyotlar hamda me’yoriy hujjatlar bilan ishlash;
elektron shakldagi o’quv va ilmiy adabiyotlar hamda ma’lumotlar banklari bilan ishlash;
Internet tarmog’idan maqsadli foydalanish;
topshiriqlarni bajarishga tizimli va ijodiy yondashish;
ishlab chiqilgan yechim, loyiha yoki g’oyani asoslash va talabalar davrasida himoya qilish.
|
Mavzuni mustaqil o’zlashtirish - Operatsion tizimlar” fanidan mustaqil ishlarni bajarish uchun Farg’ona-2020

|
Operatsion tizimlar” fanidan mustaqil ishlarni bajarish uchun Farg’ona-2020
|
bet | 4/13 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 54,38 Kb. | | #264664 | Turi | Referat |
Bog'liq Operatsion tizimlar” fanidan mustaqil ishlarni bajarish uchun Fa-www.hozir.org (1)Mavzuni mustaqil o’zlashtirish. Fanning xususiyati, talabalarning bilim darajasi va qobiliyatiga qarab ishchi o’quv dasturiga kiritilgan alohida mavzular talabalarga mustaqil ravishda o’zlashtirish uchun topshiriladi. Bunda mavzuning asosiy mazmunini ifodalash va ochib berishga xizmat qiladigan tayanch iboralar, mavzuni tizimli bayon qilishga xizmat qiladigan savollarga e’tibor qaratish, asosiy adabiyotlar va axborot manbalarini ko’rsatish lozim.
Topshiriqni bajarish jarayonida talabalar mustaqil ravishda o’quv adabiyotlaridan foydalanib, ushbu mavzuni konspektlashtiradilar, tayanch iboralarning mohiyatini anglagan holda mavzuga taalluqli savollarga javob tayyorlaydilar. Zarur hollarda (o’zlashtirish qiyin bo’lsa, savollar paydo bo’lsa, adabiyotlar yetishmasa, mavzuni tizimli bayon eta olmasa va h.k) o’qituvchidan maslahatlar oladilar. Mustaqil o’zlashtirilgan mavzu bo’yicha tayyorlangan matn o’qituvchiga himoya qilish orqali topshiriladi.
«Operatsion tizimlar» fani bo’yicha mustaqil ishlarni referatlar shaklida tashkil etilishi talabalarni ilmiy-ijodiy o’quv jarayoniga jalb qilishning keng tarqalgan usullaridandir. Talabalar ilmiy ijodi ta’lim shakllaridan biri sifatida o’qitish, bilim berish va tarbiyalash vazifalarini bajarishda o’z xususiyatlariga ega. Talaba tadqiqot faoliyatiga jalb qilinib, ilmiy adabiyotlar bilan ishlash, statistik va boshqa materiallarni yig’ish, qayta ishlash va tahlil qilish ko’nikmalariga ega bo’ladi, o’rganilayotgan hodisani tanqidiy baholashga o’rganadi, nazariyani amaliyot bilan bog’laydi va h. k.
Agar referat tayyorlashning darslik bo’yicha tayyorlangan seminar mashg’ulotidagi chiqishga qaraganda mazmun va sifat jihatdan yuqoriligi hisobga olinsa, referat shubhasiz katta foyda keltiradi. Talaba auditoriya oldida referatda bayon qilingan qoidalarni himoya qilishga, yoqlashga tayyorlanishi kerak, Informatika fanini o’rganishda bu muhim ahamiyatga ega.
Referat - bu talabalar mustaqil ishlarining samarali shakllaridan biridir. Mazkur shakl talaba tomonidan referat mavzusini tanlash, unda yoritiladigan masalalar mazmunini oldindan rejalashtirish, referatni tayyorlash va muhokama qilishning barcha bosqichlarida kafedra professor-o’qituvchilarining tashkiliy-uslubiy yordami va maslahati asosidagina samarali amalga oshishi mumkin. Bu yerda o’qituvchi tomonidan talabalarning referat ishlariga rahbarlik qilish qanchalik batafsil va malakali amalga oshirilganligi va referatlarga talablar mezoni qanchalik to’g’ri qo’yilganligi albatta, hal qiluvchi ahamiyatga ega. Topshiriq talabalarning referat yozish ko’nikmalarini, ilmiy qiziqishlari va bilim darajasini hisobga olgan holda berilishi juda muhim.
|
| |
Geografiyani o‘qitish metodikasi

|
Geografiyani o‘qitish metodikasi
|
bet | 3/76 | Sana | 21.06.2024 | Hajmi | 1,32 Mb. | | #264992 |
Bog'liq Qarshi davlat universiteti geografiya kafedrasiGeografiyani o‘qitish metodikasi Geografiyani o‘qitishda bolalarni har tomonlama tarbiyalashning mazmuni va metodlarini ochib beruvchi pedagogik fandir.
Geografiyani o‘qitish metodikasi qo‘yidagi qismlarni o‘z ichiga oladi: 1. Predmet mazmuni; 2. o‘qituvchi va o‘quvchilar faoliyatini; 3. predmetning o‘zini; 4. o‘qitish va o‘qishni; 5. bilim, o‘quv va ko‘nikmalarni egallab olishni.
Geografiya metodikasining vazifalari qatoriga kiradiganlar: 1, o‘quv predmeti sifatida Geografiya mazmunini aniqlash, 2. o‘qiitishning metod va uslublarini tadqiq qilish. 3. Zarur o‘quv jihozlarini ishlab chiqish.
Geografiya metodikasi ishlab chiqadigan masalalar doirasiga qo‘yidagilar kiradi: 1. o‘quv predmeti sifatida Geografiyaning talim va tarbiyaviy ahamiyati; 2.Uning tarbiya sistemasidagi o‘rni; 3. o‘quv materialining mazmuni va uni taqsimlanish sistemasi; 4. o‘qitish metodlari va o‘quvchilarni tashkil etish shakllari; 5. o‘quv materialini, o‘quvchilarning o‘zlashtirish jarayoni va o‘qitish natijalarini xisobga olish; 6. Jihozlash va o‘quv qurollaridan foydalanish: 7. Darsdan va sinfdan tashqari ishlar; 8. o‘qitishning moddiy bazasi.
Geografiya metodikasi pedagogikada qo‘llanadigan tadqiqot metodlaridan foydalanadi. Tadqiqotchi-metodist maktabda Geografiyani o‘qitish jarayonini kuzatadi. Kuzatilgan faktilarni taxlil qiladi va taqqoslaydi, xodisalar o‘rtasidagi qonuniy boglanishlarni aniqlaydi, xulosa va umumlashtirishning to‘g‘riligini amalda tekshiradi endi buning natijasida Geografiyani o‘qitish tamoyilarini belgilaydi.
Geografiyani o’qitish metodikasi tabiat hodisalarini o’zaro bog’lanishda va rivojlanishini o’rganishga imkon beradi. Geografiya metodikasi pedagogikada qo’llaniladigan tadqiqot metodlaridan foydalanadi. Tadqiqotchi-metodist maktabda Geografiyani o’qitish jarayonini kuzatadi, kuzatilgan jarayonlarni tahlil qiladi va taqqoslaydi, hodisalar o’rtasidagi qonuniy bog’lanishlarni aniqlaydi, xulosa va umumlashtirishning to’g’riligini amalda tekshiradi va buning natijasida Geografiyani o’qitish usul va uslublarini belgilaydi. Kuzatish va tajriba Geografiyani o’qitish metodikasi sohasidagi eng muhim metodlardir.
Nazorat savollar
Geografiya o‘qitish metodikasining fanlararo bogliqligi.
Geografiyani o‘qitish metodikasi qanday qismlarni o‘zichiga oladi?
Geografiya metodikasi ishlab chiqadigan masalalar doirasiga nimalar kiradi?
O‘zbekiston maktablarida Geografiyani o‘qitish qanday yo‘lga qo‘yilgan?
Geografiyani o’qitish metokasi nimani o’rgatadi?
Geografiya o’qitish metodikasining maqsadi va vazifasi nimalardan iborat?
Geografiyani o’qitishning tadqiqot metodlariga nimalar kiradi?
Geografiyani o’qitish metodikasi qanday fanlar bilan bog’lanadi?
Geografiyani o’qitishda tabiatni muhofaza qilish masalalari qanday yoritilgan?
|
| |
Kitob, ilmiy jurnal, maqolalar to’plami, tezislar to’plami bilan ishlash jarayoni

Kitob, ilmiy jurnal, maqolalar to’plami, tezislar to’plami bilan ishlash jarayoni
Kitobning tarkibiy apparati
Kitob bilan ishlash mahorati ko’p jihatdan uning tarkibiy elementlari haqida bilimga ega bo’lish va rolini tushinish, uni o’qishgacha kitob haqida zaruriy ma’lumotni chiqarib olish mahoratiga bog’liq bo’ladi.
Sarlavha: ilmiy adabiyotlarda mavzuga urg’u beriladi
Annotatsiya: titul varag’i orqasida joylashgan; qay yo’nalishga qaratilganligi ko’rsatilgan mazmunning qisqartirilgan tavsifi
Mundarija: mavzu rejasi, kitob bo’yicha yo’l ko’rsatuvchi
So’z boshi: muallif tomonidan qo’yilgan vazifalar bayoni; nashr yoki qayta nashr etish zarurligi
Xotima: qisqacha xulosalar
Ma’lumotlar: tushuntirish talab etiladigan tushuncha, atama, faktlarga izoh
1. Bitta ilmiy kitobni tanlang, uning tarkibiy apparatini o’rganing. Kitob mazmuni va tarkibi haqida o’zingizning fikringizni bildiring.
2. To’plam yoki jurnalni tanlang. Sharh bering. Sharhda quyidagi holatlarni qayd eting:
To’plam, jurnal nomlanishi; ixtisosligi.
Nashriyot.
Chiqish davriyligi. Shu kabi nashrlar o’rtasida uning o’rni.
Bo’limlari, mavzulari.
Chop etilgan materiallarning ajralib turadigan jihatlari.
Eng qiziqarli ishlar, ularning muammo doirasi.
Tahlil qilinayotgan nashrni baholash.
Reja tuzish tartibi
Reja – eng qisqa yozma matn:
fikrlar ketma-ketligini o’zida mujassam etadi va umumlashtiradi;
matn mazmunini ochib beradi;
manba mazmunini xotirada tiklaydi;
konspekt va tezislar o’rnini bosadi;
har xil turdagi yozishmalar, ma’ruza, xabarnoma, hisobot tuzishga yordam beradi;
amaldagi yozmani yaxshilaydi;
o’z-o’zini nazorat qilishni tezlashtiradi;
e’tiborning bir nuqtada bo’lishligiga va mashg’ulotlarni rag’batlantirishga imkon beradi;
yaxshi tanish matnning xotirada paydo bo’lishida foydalaniladi.
LEKIN: haqiqatdagi mazmunni uzatmaydi, faqat unga yo’nalish beradi va uzatish sxemasini ko’rsatadi.
Matnni o’qing. Asosiy fikrni ifoda etadigan har bir xat boshi uchun savol tuzing. Oddiy yoki murakkab matn rejasini rejasini tuzing. Tushuntiring. Nima uchun ushbu holatda u yoki bu turdagi reja tanlab olindi?
Reja qismlarini tuzilgan savollar bilan solishtiring. Shakl va mazmun bo’yicha ular o’rtasida qanday farqlanish mavjud?
|
Ko’rgazmali vositalar va taqdimotlar tayyorlash

|
Ko’rgazmali vositalar va taqdimotlar tayyorlash
|
bet | 5/13 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 54,38 Kb. | | #264664 | Turi | Referat |
Bog'liq Operatsion tizimlar” fanidan mustaqil ishlarni bajarish uchun Fa-www.hozir.org (1)Ko’rgazmali vositalar va taqdimotlar tayyorlash. Talabaga muayyan mavzuni bayon qilish va yaxshiroq o’zlashtirish uchun yordam beradigan ko’rgazmali materiallar tayyorlash vazifasi topshiriladi. Mavzu o’qituvchi tomonidan aniqlanib, talabaga ma’lum ko’rsatmalar, yo’l-yo’riqlar beriladi. Ko’rgazmali vositalarning miqdori, shakli va mazmuni talaba tomonidan mustaqil tanlanadi. Bunday vazifani bir mavzu bo’yicha bir necha talabaga yoki talabalar guruhiga topshirish ham mumkin.
Mavzu bo’yicha testlar, munozarali savollar va topshiriqlar tayyorlash.
Talabaga mustaqil ish sifatida muayyan mavzu bo’yicha testlar, qiyinchilik darajasi har xil bo’lgan masalalar va topshiriqlar, munozaraga asos bo’ladigan savollar tuzish vazifasi topshiriladi.
Bunda o’qituvchi tomonidan talabaga testga qo’yiladigan talablar va uni tuzish qonun-qoidalari, qanday maqsad ko’zda tutilayotganligi, muammoli savollar tuzishda mavzuning munozarali jihatlarini qanday ajratish lozimligi, topshiriqlarni tuzish usullari bo’yicha yo’l-yo’riq beriladi.
Ilmiy maqola, tezislar va ma’ruzalar tayyorlash. Talabaga muayyan mavzu bo’yicha (mavzuni talabaning o’zi ham tanlashi mumkin) ilmiy maqola, tezis yoki ma’ruza tayyorlash topshirilishi mumkin. Bunda talaba o’quv adabiyotlari, ilmiy-tadqiqot ishlari, dissertatsiyalar, maqola va monografiyalar hamda boshqa axborot manbalaridan mavzuga tegishli materiallar to’playdi.
Talabalarning ilmiy-nazariy konferensiyalari ham talabalar mustaqil ishlarining shakllaridan biridir. Kafedra professor-o’qituvchilari talabalar ilmiy-nazariy konferensiyasini tashkil etish orqali o’z ishini guruhning kasbiy yo’naltirilganligini, a’zolarining yosh tarkibini, qiziqishlarini hisobga olib, tabaqalashgan holda tashkil qilishi kerak. Faqat shu holdagina talabalarning konferensiyani o’tkazishda faol ishtiroki va manfaatdorligi ta’minlanadi. «Operatsion tizimlar» fani bo’yicha talabalarning ilmiy-nazariy konferensiyalarini quyidagi bosqichlarda amalga oshirish maqsadga muvofiqdir:
1-bosqich – fan o’qitilayotgan barcha o’quv guruhlarida konferensiyalarni o’tkazish;
2-bosqich – har bir guruhda tanlab olingan talabalarning eng yaxshi ma’ruzalarini fakultet konferensiyasiga taqdim etish va o’tkazish;
3-bosqich – fakultetda o’tkazilgan konferensiyada tanlab olingan eng yaxshi ma’ruzalarni universitetda o’tkaziladigan ilmiy-nazariy konferensiyaga taqdim etish.
Butun guruhlar uchun yagona bo’lgan konferensiya mavzusini tasdiqlab, talabalarning ma’ruza va chiqishlarini guruhlarning qiziqishlariga qarab ixtisoslashtirish mumkin.
|
| |
Talabaning mustaqil ishi - Operatsion tizimlar” fanidan mustaqil ishlarni bajarish uchun Farg’ona-2020

fanning ayrim mavzularini o’quv adabiyotlari yordamida mustaqil o’zlashtirish, o’quv manbalari bilan ishlash;
amaliy va laboratoriya mashg’ulotlariga tayyorgarlik ko’rib borish;
belgilangan mavzular bo’yicha referat tayyorlash;
testlar yechish;
amaliyotdagi mavjud muammoning yechimini topish bo’yicha keyslar yechish;
munozarali savollar va topshiriqlarga tayyorgarlik ko’rish;
talabalarning ilmiy jamiyatlari va to’garaklarida ishtirok etish;
ko’rgazmali vositalar tayyorlash;
hisob-kitob va grafik ishlarini bajarish;
ilmiy maqola, tezislar va ma’ruza matnlarini tayyorlash;
“talaba-o’qituvchi-kutubxona” kunida fan bo’yicha yangi o’quv adabiyotlari sharhini o’qituvchi bilan hamkorlikda tayyorlash;
axborot resurs markazida belgilangan mavzular bo’yicha nazariy, amaliy va statistik ma’lumotlarni yig’ish, qayta ishlash va muayyan tizimga solish;
belgilangan mavzular bo’yicha zamonaviy axborot texnologiyalari yordamida taqdimot materiallari tayyorlash;
talabalar turar joyida ma’naviyat xonasi, kutubxona, zamonaviy axborot texnologiyalar markazi imkoniyatlaridan foydalanilgan holda mustaqil o’qish jarayonlarida ishtirok etish;
fakultativlar va maxsus seminarlar ishlarida ishtirok etish;
kafedraning ilmiy hamda ilmiy-uslubiy ishlarida ishtirok etish va boshqalar.
Talabalarning mustaqil ishi ta’lim va tarbiyaning shunday vazifalariga bo’ysundirilganki, butun o’quv jarayoni to’laligicha talabalar tomonidan faol, ongli, puxta va tizimli ravishda fan asoslarini o’zlashtirish va ularda iqtisodiy dunyoqarashni shakllantirish imkonini beradi. Bu vazifalar ta’lim jarayoni va shaxsni shakllantirish qonuniyatlarini bilmasdan va foydalanmasdan turib hal qilinishi mumkin emas. Ularning mazmuniga qisqacha to’xtalib o’tamiz.
FOYDALANILGAN ASOSIY ADABIYOTLAR

|
FOYDALANILGAN ASOSIY ADABIYOTLAR
|
bet | 8/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 68,84 Kb. | | #231952 |
Bog'liq geografik xaritalar ing tematik belgilariFOYDALANILGAN ASOSIY ADABIYOTLAR:
1.Gulyamova L.X. Geografiyada aerokosmik uslublar. Toshkent.: O’qituvchi, 1993
2.Asamov M.,Mirzaliyev T. Topopgrafiya asoslari va kartografiya. Toshkent. «O’qituvchi», 1988
3.Asamov M.,Mirzaliyev T. Topografiya asoslari va kartografiyadan laboratoriya mashg’ulotlari. Toshkent. «O’qituvchi», 1990
4.Mirzaliyev T.Kartografiya. T.: 1982
5.Mirzaliyev T. Geo. tadqiqotlarda aerokosmik metodlar.T.:1984
6.Musayev I., Nurmatov E. Geodeziya va kartografiyadan atamalar. T.: TIIKXMI. 2000.
7.Mirzaliyev T. va bosh. Kartografiya. Toshkent. Chulpon, 2012 y.
8.Suyunov A.S., Isakov E.X., Artikov G’.A.: Kartografiya.O’quv qo’llanma.S.SamDAQI. 2006. 134b.
9.Suyunov A.S.,.i dr. Kartografiya. Uchebnik. T.: “Innavasion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi, 2021. 273s.
QO’SHIMCHA ADABIYOTLAR
10.Berlyant A.M. Kartovedeniye. M.:Izd-vo AspektPress, 2003.
11.Kartogrfiya na rubeje tisyachaletiy. Dokladi 1 Vserossiyskoy nauchnoy konferensii po kartografii. M.:1997
12.Mirzaliyev T. Geografik xarita va undan foydalanish. T.: O’qituvchi 1982
13.Mirzaliyev T., Bazarboyev A., Muhitdinov Sh. Atlasnoye kartografirovaniye v Uzbekistane. T.: 1990
14.Mirzaliyev T. Kartografiya (ma’ruzalar matni). T.: Un., 2000
15.Suyunov A.S.,.va boshqalar. kartografiya fanidan o’quv metodik majmua S.: SamDAQI. 2021. 107b.
|
| |
Oqova suvlarni dezinfeksiyalash jarayonida

Oqova suvlarni dezinfeksiyalash jarayonida
Download
0,62 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/14
Sana
15.02.2024
Hajmi
0,62 Mb.
#157300
Download
0,62 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Oqova suvlarni dezinfeksiyalash jarayonida
Download
0,62 Mb.
Matnni ko'rish
KONSPEKT - Operatsion tizimlar” fanidan mustaqil ishlarni bajarish uchun Farg’ona-2020

KONSPEKT
-reja, ko’chirib olingan matn va tezislarni birlashtirish tushuniladi;
-ifodaning ichki mantiqini ko’rsatadi;
-asosiy xulosa, faktlar, isbotlar, uslublarni o’zida mujassam etadi;
-materialga bo’lgan uning tuzuvchisi munosabatini aks ettiradi;
-faqatgina tuzuvchi emas, balki boshqa kitobxon tomonidan ham foydalanish mumkin.
Ko’p so’zlardan, ortiqcha iqtibos (tsitata) keltirishdan, mantiqqa zarar keltiruvchi matn stilistik xususiyatlarini saqlashga harakat qilishdan ehtiyot bo’ling.
O’qilgandan so’ng matnni konspektlash usullari
1-variant
Tayanch so’zlar |
Mohiyat, asosiy fikr
|
Asosiy fikrni ochish
|
Xulosa, savollar, shaxsiy munosabat
|
|
|
|
|
2-variant
Asosiy savollar
|
Savollarni ochib berish
|
|
|
? Bu kabi konspektlash nima beradi? O’zingiz uchun qanday shakldagi konspektlashni tanladingiz?
Har xil ko’rinishdagi konspektlarga o’zingizning talab doirangizni aniqlang: rejali, matnli, erkin, mavzuli (sharhli hamda xronologik). U yoki bu turdagi konspektga zaruriyat nima bilan tushuntiriladi?
REFERAT
Referat – mavjud matn yoki bir qancha matnlarni izohlovchi shakllaridan biri sanaladi. SHu boisdan, konspektdan farqli o’laroq, referat yangi, muallif matn sanaladi. Ushbu holatda yangilik yangicha taqdim etish, materiallarni tartiblashtirish, har xil nuqtai nazarlarni o’zaro solishtirishda alohida mualliflik yondashuvi tushuniladi.
Shunday qilib, referatlashtirish o’zida bir yoki bir qancha manbalarni turlashtirish, umumlashtirish, tahlil va sintez qilishga asoslanib ma’lum bir savolni ifoda etishni mujassam etadi.
Referat – har xil nuqtai nazarlarni o’zaro solishtirish va tahlil qilish ko’nikmasiga ega bo’lishni talab etadigan bir yoki bir qancha manbalarni o’zida mujassam etadigan g’oyalarni qisqacha yozma ko’rinishdagi taqdimotidir.
|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
NAVOIY KON-METALLURGIYA KOMBINATI
DAVLAT KORXONASI
NAVOIY DAVLAT KONCHILIK INSTITUTI
“TASDIQLAYMAN”
O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor
_________N.Abduazizov
“___” ________2022 yil
“SOHA IQTISODIYOTI VA MENEJMENTI”
fanidan
O‘QUV-USLUBIY MAJMUA
Navoiy – 2022
Rashidov M.K. “Soha iqtisodiyoti va menejmenti” fanidan O‘quv-uslubiy majmua– Navoiy: NavDKI – 2022. – ____bet.
Tuzuvchi: katta o‘qituvchi M.K.Rashidov
Mazkur o‘quv-uslubiy majmua O‘zR Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi talablari asosida 5310200 – Elektr energetikasi (tarmoqlar va yo‘nalishlar bo‘yicha),5310300-«Metallurgiya»,5320220 – «Mashinasozlik texnologiyasi, mashinasozlik ishlab chiqarishini jihozlash va avtomatlashtirish»,
5310700 – “Elektr texnikasi, elektr mexanikasi va elektr texnologiyalar” 5311000 “Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishlarni avtomatlashtirish va boshqaruv (tarmoqlar bo‘yicha)”yo‘nalishlari talabalari uchun DTSlari va “Ishlab chiqarish - texnika sohasi” yo‘nalishlari uchun “ Soha iqtisodiyoti va menejmenti” fanidan 2018 yilda tasdiqlangan namunaviy o‘quv dasturiga muvofiq holda tuzilgan bo‘lib, ushbu fan o‘qituvchilari va uni o‘zlashtiruvchi talabalar foydalanishlari uchun mo‘ljallangan.
O‘quv uslubiy majmua Kimyo-metallurgiya fakulteti “Iqtisodiyot va menejment” kafedrasi majlisida (2022 yil “___” ________ №1-son bayonnoma) muhokama etildi va fakultet kengashiga tavsiya etildi.
Kafedra mudiri ______________ Baqoev H.N.
O‘quv uslubiy majmua Kimyo-metallurgiya fakulteti kengashida (2022 yil “___” ________ №1-son bayonnoma) muhokama etildi va institut kengashiga tasdiqlashga topshirildi.
Fakultet kengashi raisi ______________ Doniyarov N.A.
O‘quv uslubiy majmua Navoiy davlat konchilik instituti o‘quv-uslubiy kengashining 2022 yil “____” ________dagi №__-sonli qaroriga muvofiq o‘quv jarayoniga tatbiq etish uchun tavsiya etilgan.
O‘quv bo‘limi boshlig‘i _______________ Karimov I.A.
Mundarija
1.Namunaviy dastur......................................................................4
2. Ishchi dastur.............................................................................14
3. Tarqatma materiallar................................................................39
4.ON, JN, YAN savollari.............................................................64
5.Umumiy savollar.......................................................................78
6. Foydalanilgan adabiyotlar........................................................81
7. Tayanch so`z va iboralar(Glossariy)…………………………82
8. Ma’ruza matni..........................................................................97
9. Seminar dars ishlanmalari.......................................................247
10. Xorijiy adabiyotlar................................................................361
11.Muallif haqida ma’lumot.......................................................364
12. Baholash mezoni...................................................................370
|
-Mavzu: Geografiya metodikasi ta’limotining shakllanishi va rivojlanishi

|
-Mavzu: Geografiya metodikasi ta’limotining shakllanishi va rivojlanishi
|
bet | 4/76 | Sana | 21.06.2024 | Hajmi | 1,32 Mb. | | #264992 |
Bog'liq Qarshi davlat universiteti geografiya kafedrasi3-Mavzu: Geografiya metodikasi ta’limotining shakllanishi va rivojlanishi
REJA
Geografiyani faning rivojlanish bosqichlari
XX asrda Geografiya darslarini maktab dasturida tutgan o‘rni.
Xozirgi kunda umumta’lim maktablarida Geografiyani o‘qitilishi.
O‘zbekistonda tabiiy fanlarni o‘qitilishi.
Tabatshunoslik fanni qadimgi fanlardan bo‘lib, tabiat haqidagi fanlar tizimi, tabiiy fanlar majmui tabiatning inson ongida aksi bo‘lgan Geografiya jamiyatning rivojlanishi bilan mukammallashadi. Geografiyaning maqsadi tabiat hodisalarning mohiyatini aniqlash, tabiat qonuniyatllarni bilish hamda ulardan amalda foydalanish imkoniyatlarni ochib berishdan iborat bo‘lib uning rivojlanish bosqichlari barcha fanlar kabi «Geografiya» fanining rivojlanish jarayoni 6 bosqichga bo‘linadi.
1-bosqich. Eramizgacha bo‘lgan V–I asrlarni o‘z ichiga oladi. Ma’lumki, «Geografiya» fani yoki dunyoviy fanlar haqidagi ilmiy tasavvur va kuzatishlar Gretsiyada rivojlandi. Grek olimlari «Geografiya» faniga ilmiy asos soldilar. Eramizgacha bo‘lgan IV asrda Aristotel, Platon yevdoks, Knidskiy, Ptolomey dunyoning geomarkazini tuzdilar, Empedokl, sababsiz hech narcha hosil bo‘lmasligini va hech narsa izsiz yo‘qolib ketmasligini aytdi.
Levkin Demokrit, Epikur dunyoning atomlardan tuzilganligi haqida farazni bildirishdi. Pifagor dunyoning sharsimon ekanligini, Eratosfen esa yerning radiusini aniqladi, Giparx yerdan Oygacha bo‘lgan masofani o‘lchadi. Aristarx Samosskiy, Eratosfen, Gipparx, Arximed va Ptolomeylar birinchi bo‘lib yulduzlar bizdan juda olisda ekanligini ma’lum qilishdi, yerdan yulduzlargacha, yerdan qo‘yoshgacha bo‘lgan masofalarni o‘lchashdi.
Ptolomey yerning dumaloqligini isbotlaydigan geografik karta tuzdi, Aristotel esa anatomiya, botanika, sistematika va hayvonlar embriologiyasini ilmiy asosladi.
Galen va Gippokrat kasalliklarning kelib chiqishini o‘rgandi va kasalni emas, balki kasallikning kelib chiqishini davolash kerak, degan so‘zni aytdi.
Dunyoda «Geografiya» fanining rivojlanishiga turtki bo‘lgan asarlar jumlasiga Yevklidning «Boshlanish»i va Ptolomeyning «Buyuk qurilish» kabilar kiradi.
Bu davrdagi olimlar Geografiya sohasida katta tajribalar olib borishmagan bo‘lishsada, kuzatish va fikrlash asosida uni rivoj-lantirdilar.
Qadimgi Gretsiya insoniyatga ilm va fanning buyuk darg‘alarini yetkazib berdi. Ularning kuzatishlar natijasida yozib qoldirgan ayrim durdona fikrlar hozirgacha ahamiyatini yo‘qotgan emas. Oradan ming yillar o‘tganiga qaramasdan ularning fikrlari odamlarning dunyoga bo‘lgan munosabatida, ma’naviyat va madaniyatida alohida o‘rin egalaydi. Geografiyaka u davrlarda kam e’tibor berilgan bo‘lsa, hozir taraqqiyotni, tabiatni, odamlarni va jamiyatning quvvatini belgilaydigan kuchga aylandi.
|
| |
Operatsion tizimlar” fanidan mustaqil ishlarni bajarish uchun Farg’ona-2020 - bet 2

Kirish
Mazkur uslubiy ko’rsatma O’zbekiston Respublikasi Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligining 2009 yil 14 avgustdagi 286-sonli «Talabalar mustaqil ishlarini tashkil etish to’g’risida»gi buyrug’i bilan tasdiqlangan «Talabalar mustaqil ishini tashkil etish va nazorat qilish» bo’yicha yo’riqnoma, Muxammad al-Xorazmiy nomidagi TATU Farg’ona filiali Kengashining 2020 yil 29 avgustdagi 1-sonli bayonnomasi bilan tasdiqlangan «Operatsion tizimlar» fani bo’yicha Ishchi o’quv dasturi asosida ishlab chiqilgan.
«Operatsion tizimlar» fanidan tayyorlangan ushbu uslubiy ko’rsatma axborot - kommunikatsion texnologiyalari sohasidagi oliy ta’limning barcha ta’lim yo’nalishlari 1- va 4–bosqich bakalavriatura talabalarining mazkur fandan mustaqil ishini tashkil etish va nazorat qilishda foydalanish uchun tavsiya etiladi.
Mustaqil ishning o’ziga xosligi shundaki, o’quv faoliyatining bu qismi talabalarning mustaqil faolligi hamda tegishli professor-o’qituvchilarning nazorati asosida tashkil etilib, o’quv rejada semestr bo’yicha ajratilgan soatlar hajmiga ko’ra amalga oshiriladi.
Mazkur uslubiy ko’rsatmada talabalar mustaqil ishlarining asosiy shakllari va ularning mazmuni, mustaqil ishni amalga oshirishda talaba bajarishi lozim bo’lgan vazifalar, mustaqil ishni bajarish bo’yicha maslahatlarni tashkil etish, ularni nazorat qilish va baholash tartibi bayon etilgan.
Oliy ta’limning Davlat ta’lim standartiga ko’ra “Kompyuter injiniringi”,“Telekommunikatsiya injiniringi“ ta’lim sohalarida o’qitiladigan “Operatsion tizimlar” fani dasturi muxandislik ishida zarur bo’ladigan: turli masalalarini hal qilish va EHMlarda turli dasturlarni ifodalash, tahlil qilish va yechish, eng maqbul (optimal) jihozlash usulini tanlash va yechimlarni tahlil qilish tizimlari, operator ish o’rnini jihozlash va loyihalashda qo’llaniladigan texnologiyalar tushunchalarini o’z ichiga olgan bo’limlaridan tashkil topgan.
«Operatsion tizimlar» fani bo’yicha talabalar mustaqil ishlarini tashkil etish ularda axborotlar va ular bilan ishlashga doir bilim, dunyoqarash, ijtimoiy faollik va mustaqil fikrlashni shakllantirishga qaratilgan tadbirlar tizimini o’z ichiga oladi. U o’quv rejasi va fanlar dasturlarida ko’zda tutilgan zarur bilimlar va ko’nikmalarning talabalar tomonidan oqilona, kam vaqt va kuch sarflab o’zlashtirilishini ta’minlaydi.
«Operatsion tizimlar» fanini o’qitish jarayonini takomillashtirish, talabaning qiziqishlarini, anglash faolligini va mustaqil ishlarini rivojlantirish yo’nalishida boradi, bunda talabalarning ijodiy fikrlashi, mustaqil o’qish ko’nikmasi va layoqatlari shakllanadi.
|
1. Avtomobil saloni va kabinasini supirish va tozalash jihozlari. Changso’rgichlar. Avtomobillarni yuvish jixozlari

|
1. Avtomobil saloni va kabinasini supirish va tozalash jihozlari. Changso’rgichlar. Avtomobillarni yuvish jixozlari
|
bet | 1/4 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #116363 |
Bog'liq Detal yuvish jihozlari va ularning xususiyatlari;
DETAL YUVISH JIHOZLARI VA ULARNING XUSUSIYATLARI
Reja:
1.Avtomobil saloni va kabinasini supirish va tozalash jihozlari.
Changso’rgichlar.
2.Avtomobillarni yuvish jixozlari.
3.Agreget va detallarni yuvish qurilmalari.
4.Ishlatilgan suvdan qayta foydalanish uchun qo’shimcha jihozlar
Avtomobillardan turli maqsadlarda, turli yo’l va iqlim sharoitlarida ishlatish ularning ifloslanishiga olib keladi.
Yuk avtomobili kuzovlarining ifloslanishi tashiladigan yuk turiga bo’gliq bo’lib, ular qum, tuproq, ko’mir, qurilish materiallari va iste’mol mollari bo’lishi mumkin.
Yengil avtomobillar va avtobuslarning kuzovi tashqi yuzasi yo’gingarchilik, chang ta’sirida ifloslanadi. Ularning saloni ham yo’lovchilarning har xil buyum qoldiqlari qoldirishi va chang kirishi sababli ifloslanadi. Kuzovga yopishib qolgan iflosliklar ta’sirida bo’lgan joylardagi, bo’yoqning ximik va fizik xususiyatlari o’zgarib, yuza asta sekin eskiradi. Bularni oldini olish va ТХK ishlarini sifatli bajarish maqsadida tozalash, yuvish va quritish ishlari olib boriladi.
1.Avtomobil saloni va kabinasini supirish va tozalash jihozlari. Changso’rgichlar.
Тozalash jihozlari. Тozalash ishlarida kuzovda qolgan yuk qoldiqlari yi’gishtiriladi, yuk avtomobillarining kabinalari, avtobus va yengil avtomobil salonlari changdan tozalanadi. Buning uchun xar xil turdagi changyutgichlardan foydalaniladi, ularning qo’z’galmas va qo’z’galuvchan turlari mavjud. Тozalash ishlarida qo’z’galuvchan va qo’z’galmas changyutgichlar ishlatiladi. Yengil avtomobillarning salonini tozalashda elektrodvigatelining quvvati 0,3...0,5 kVt li qo’z’galuvchan, avtobuslar saloni va yuk avtomobillarining kuzovlarini tozalashda elektrodvigatelining quvvati 5,0…..7,0 kVt li qo’z’galmas changyutgichlar ishlatiladi.
1.1-jadval
Nomi
|
Markasi, modeli
|
Тasnifi
|
Supurish mashinasi
|
KSM 750 B XL
|
Quvvati 5 o.k. ga ega bo’lgan Хonda dvigatelli, ishlab chiqarish qobiliyati 4000 m2soat, o’tish kengligi 100 mm, konteyneri hajmi 40 litr, ishchi tezligi 4 kmsoat, tashqi o’lchamlari 1240x690x1150 mm, massasi 80kg (11.1-rasm).
|
Qo’z’galuvchan va qo’z’galmas changyutgichlar
|
LAVOR
|
Quvvati - 1,5 kVt
So’rish qobiliyati - 3190 mm simob ust.
Havo oqimi - 140 m3/s
|
Elektr changso’rgich quyidagilardan tuzilgan: elektr shabadalatgich va changso’rgich uchida konussimon kallakli, cho’tkali shlanglar majmuasidan iborat. Chang so’rqichning to’siqli ichagidagi xavo so’rish bosimi 1112 Pa bo’ladi. Bunday changso’rgichlardan birining shakli 1.1-rasmda keltirilgan.
NT 561 Eco
|
KSM 750 B XL
|
1.1-rasm. Avtomobillar salonini tozalash ishlariga mo’ljallangan changso’rgish mashinalari.
|
Yirik avtoservis korxonalari va avtobus saroylarida chang so’rgichlardan foydalanish katta samara beradi.
|
| |
Yaroqsiz holga kelgan yerlarni rekultivatsiya qilish yо‘nalishlari

|
Yaroqsiz holga kelgan yerlarni rekultivatsiya qilish yо‘nalishlari
|
bet | 5/5 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 112,72 Kb. | | #111803 |
Bog'liq TUPROQ VA UNING MUHOFAZASIYaroqsiz holga kelgan yerlarni rekultivatsiya qilish yо‘nalishlari:
Rekreatsion yо‘nalish – obodonchilik, hovuzlar, sport maydonlari, о‘yin maydonlari, bolalar maydonchalari qurish.
Qishloq xо‘jaligi yо‘nalishi – yaylov, bog‘, uzumzorlar yaratish.
Sanitar-gigiyenik yо‘nalish – biologik yoki texnik yо‘l bilan yaroqsiz yerlarni atrof-muhitga ta’sir qilmaydigan sharoitda konservatsiya (buzilmaydigan holga keltirish) qilish.
О‘rmon xо‘jaligi yо‘nalishi – turli tipdagi о‘rmonzorlar barpo qilish.
Baliqchilik yо‘nalishi – baliqchilikni rivojlantirish shart-sharoitlariga amal qilgan holda suv havzalarini barpo etish.
Nazorat savollari:
Chо‘llanishga olib keladigan asosiy sabablar qaysilar?
CHо‘llanishni keltirib chiqaradigan omillarni ayting.
Tuproq eroziyasi nima?
Tuproq degumidlanishi nima?
О‘simliklar degradatsiyasini tushuntiring.
Yaroqsiz yerlar sifatini qanday yaxshilash mumkin?
|
| |
Kаfеdrа mudiri - Geologiya-qidiruv va kon-metallurgiya fakulteti geologiya, mineralogiya va petrografiya kafedrasi «geomorfologiya»

|
Geologiya-qidiruv va kon-metallurgiya fakulteti geologiya, mineralogiya va petrografiya kafedrasi «geomorfologiya»
|
bet | 3/4 | Sana | 07.02.2024 | Hajmi | 26,96 Kb. | | #152453 |
Bog'liq ТитулKаfеdrа mudiri ______________ ________________
O‘quv-uslubiy mаjmuа Grologiya- qidiruv va kon metallurgiya fаkultеtining oquv-uslubiy kеngаshidа ko’rib chiqildi (2023 yil “__” ____ №___sоn bаyonnоmа) vа univеrsitеtning Ilmiy-uslubiy kеngаshigа tаsdiqlаshgа tоpshirildi.
Oquv-uslubiy kеngаsh rаisi ______________ S.S.Sayidqosimov
Kotib ______________ D.B.Maxmarejabov
O‘quv-uslubiy mаjmuа Tоshkеnt dаvlаt tеxnikа univеrsitеti Ilmiy-uslubiy kеngаshining 2023 yil “__” _______ №__-sоnli qаrоrigа muvоfiq o‘quv jаrаyonigа tаtbiq etish uchun tаvsiya etilgаn.
Ilmiy-uslubiy kеngаsh kotibi ______________ O.Daminov
МИНИСТЕРСТВО ВЫСШЕГО ОБРАЗОВАНИЯ, НАУКИ И ИННОВАЦИЙ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН
ТАШКЕНТСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ТЕХНИЧЕСКИЙ УНИВЕРСИТЕТ ИМ. БЕРУНИЙ
ЗАРЕГИСТРИРОВАНА УТВЕРЖДАЮ
Учебно – методическим Проректор по учебной
управлением работе О.Зарипов
№_________________ ______________________
«____»___________2023 г. «___»____________2023 г.
ФАКУЛЬТЕТ «ГЕОЛОГОРАЗВЕДОЧНЫЙ И ГМ»
КАФЕДРА «ГЕОЛОГИЯ, МИНЕРАЛОГИЯ И ПЕТРОГРАФИЯ»
УЧЕБНО – МЕТОДИЧЕСКИЙ
КОМПЛЕКС
по предмету
«ГЕОМОРФОЛОГИЯ»
Направление образования
|
60722500 –Геодезия, картография и кадастр
|
|
|
Составитель: доц. Юнусова О.М.
Учебно-методический комплекс обсужден на заседании кафедры «Геология, минералогия и петрография» (протокол №.___ от «___» _____ 2023 г.) и рекомендован Учебно-методическому совету Геологоразведочного и горнометаллургического факультета.
|
| |
4. Buyumlarga o’lcham qo’yishning maqbul usullari O‘lcham turlari

|
4. Buyumlarga o’lcham qo’yishning maqbul usullari O‘lcham turlari
|
Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 14,13 Kb. | | #142923 |
4. Buyumlarga o’lcham qo’yishning maqbul usullari
O‘lcham turlari.
Zanjir usuli. Bu usulda o‘lchamlar ketma-ket qo‘yib zanjir ko‘rinishida bo‘ladi (2.29-rasm, a) va buyumning alohida qismi ishlov berilishini ketma-ketligini aniqlaydi. Bunday usulda har bir keyingi o‘lcham ya’ni bazadan aniqlanadi. Markazlar orasidagi masofani ko‘rsatishda, pog‘onalik buyumni har bir elementini o‘lchamini qo‘yishda bu usuldan foydlaniladi.
Koordinat usul. Koordinat usulda o‘lchamlar bitta bazadan qo‘yiladi. (2.29-rasm, b). Bu usul buyumni loyihalashda ayniqsa qulay. Bitta bazadan belgilangan o‘lchamlar bu bazadan buyumni tekislik, chiziq va nuqtasigacha bo‘lgan masofani koordinatlarini ko‘rsatadi.
Koordinat usulda qo‘yilgan o‘lchamlar aniqligi buyumning tayyorlanish texnologiyasiga bog‘liq bo‘ladi va boshqa o‘lchamlarni aniqlashga mutloqo bog‘liq emas.
Kombinatsiyalangan usul – zanjir va koordinat usullarini birga qo‘llash. (2.29-rasm, v). Bu holda asosiy bazadan tashqari yordamchi bazadan foydalaniladi. Yordamchi bazadan bir qator buyumning o‘lchamlarini qo‘yish va nazorat qilish qulay, ayniqsa murakkab shakllik buyumni o‘lchamini qo‘yishda kombinayiyalangan o‘lcham qo‘yish usuli keng qo‘llaniladi. Har qanday zanjir usulida o‘lcham tutashmasligi kerak. Bu holda buyum tayyorlanganda uning talab qilingan o‘lchamini aniqligini taminlab bo‘lmaydi.
|
| |
-rasm.  О‘g‘itlardan foydalanish

|
-rasm. О‘g‘itlardan foydalanish
|
bet | 4/5 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 112,72 Kb. | | #111803 |
Bog'liq TUPROQ VA UNING MUHOFAZASI 7-rasm.
Respublikamiz hududidagi sug‘orma dehqonchilikda xlororganik pestitsidlarning parchalanishi va migratsiyasi kuzatiladi. 1983 yildan e’tiboran, DDT preparatidan foydalanish tо‘xtatilgan bо‘lsada, hamon yuqori qoldiq miqdori tuproq namunalarida kuzatiladi. GXSG (geksoxlorsiklogeksan)ning tuproqda tо‘planishi kam darajada, chunki bu preparat suvda yaxshi eriydi va u dalani sug‘orish orqali yо‘qotiladi.
Keyingi yillarda, pestitsidlardan foydalanish keskin pasaydi. Amalda GXSG, tiodan, sevin kabi preparatlardan foydalanilmaydi. Ularning о‘rniga, yuqori biologik faol moddalar hisoblanadigan karate, danitol, detsis, simbush kabi preparatlar ishlatilmoqda, chunki ular inson organizmi uchun past toksiklik xususiyatiga ega.
Yaroqsiz yerlar sifatini yaxshilash
Shо‘rlangan yerlar melioratsiyasi. Sug‘orma dehqonchilikda yerlarning ikkilamchi shо‘rlanishi jiddiy muammo hisoblanadi. Ikkilamchi shо‘rlanishning asosiy sababi - quvursiz, yer zaxini qochirmasdan sug‘orishdir. Bunda grunt suvlari kо‘tarilib, mineralizatsiya jarayoni oshadi, sug‘orish meyorini oshirish va suvdan oqilona foydalanmaslik esa ikkilamchi shо‘rlanishga olib keladi.
Eroziyaga uchragan yerlarning hosildorligini tiklash. Bu borada meliorativ va о‘rmon meliorativ tadbirlarini, tabiiy ekotizim va agroekotizim munosabatidagi mutanosiblikni (balans) saqlash, agrolandshaftlarni rekultivatsiya qilish zarur.
Degumidlangan (oriqlagan) tuproq hosildorligini tiklash. Tuproq haydalma qatlamidagi organik moddalar zahirasini saqlash uni biologik usullar bilan (hududlarga optimal о‘t о‘simliklar ekish) qayta ishlash masalasini, organik о‘g‘itlarni qо‘llash, yerlarni qayta ishlashni mukammallashtirish, kaliforniya chuvalchangi bilan organik chiqindilarni qayta ishlash, gumusning optimal holatini tiklashni talab etadi.
Yaylovlarda fitomelioratsiya ishlarini olib borish. Bunda agrotexnik tadbirlar, shuningdek mavjud о‘simliklarning hosildorligini oshirishda о‘g‘itlardan fydalanish, begona о‘tlarni yо‘qotish, toshlardan tozalash, suv rejimini boshqarish talab etiladi. Bu tadbirlarni qо‘llash hisobiga, yaylov va pichanlar hosildorligi 1,5 - 2,5 marta oshadi.
|
| |
Sanoat pechlarida o‘txona qurilmalari

Sanoat pechlarida o‘txona qurilmalari Yoqilg‘ining yonish jarayoni kechadigan qurilma o‘txona
deyiladi. Yonish jarayonining borishini ta’minlaydigan va
boshqaradigan uskunalar majmui o‘txona qurilmasi deyiladi.
Har qanday o‘txonani yondirish qurilmasi bilan o‘txona
bo‘shlig‘i (kamerasi) ning qo‘shilmasidan iborat deb qarash
mumkin. Qattiq yoqilg‘ini yoqishda yoqilg‘i bo‘laklarini tutib
turadigan panjarali cho‘g‘don yondirish qurilmasi bo‘lib xizmat
qiladi. Suyuq va gaz holatidagi yoqilg‘ini yoqishda o‘txonaga
to‘zitilgan yoqilg‘ini va yonish uchun zaruriy havoni purkab
beradigan forsunka yoki gorelkalar yondirish qurilmasi bo‘ladi.
O‘txona va uning yo‘llarida qozonni isish sirtlari joylashadi, ular
o‘txonada yoqilg‘i yonganda hosil bo‘ladigan issiqlikni o‘ziga
oladi. Hozirgi o‘txonalarda yoqilg‘i shunchalik yuqori
temperaturada yonadiki, yoqilg‘ining yonishi natijasida hosil
bo‘lgan kul suyuqlanib shlakka aylanadi. O‘txonaning yuqori
temperaturasi va o‘txona devoriga o‘tirib qolgan suyuqlangan
shlak ta’sirida o‘txonaning ichki qoplamasi tez yemirilishi
mumkin. Bundan tashqari, tutun gazlar bilan birga chiqib
ketayotgan kulning suyuq zarralari isitish sirtlariga o‘tirib,
issiqlik uzatilishini yomonlashtiradi. Shu sababli o‘txona
devorlari ekranlanadi, ya’ni ularning oldiga ichida suv aylanib
yuradigan metall quvurlar o‘rnatiladi. Yoqilg‘ini yoqish usuliga
qarab o‘txonalar qatlamli va kamerali o‘txonalarga bo‘linadi.
Qatlamli o‘txonalarda qattiq yoqilg‘i qatlam usulida yoqiladi.
Kamerali o‘txonalar changsimon holidagi qattiq yoqilg‘i, suyuq
va gaz holidagi yoqilg‘ini yoqishga mo‘ljallangan. Kamerali
o‘txonalar mash’alali va uyurmali o‘txonalarga bo‘linadi.
Mavzu;Sanoat pechlari va ularning turlari

Mavzu;Sanoat pechlari va ularning turlari
Download
192,45 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
08.06.2024
Hajmi
192,45 Kb.
#261757
Download
192,45 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu;Sanoat pechlari va ularning turlari
Download
192,45 Kb.
Matnni ko'rish
Baholashni 5 baholik shkaladan 100 ballik shkalaga o‘tkazish

Baholashni 5 baholik shkaladan 100 ballik shkalaga o‘tkazish
5 baholikshkala
|
100 ballikshkala
|
|
5 baholikshkala
|
100 ballikshkala
|
|
5 baholikshkala
|
100 ballikshkala
|
5,00 — 4,96
|
100
|
4,30 — 4,26
|
86
|
3,60 — 3,56
|
72
|
4,95 — 4,91
|
99
|
4,25 — 4,21
|
85
|
3,55 — 3,51
|
71
|
4,90 — 4,86
|
98
|
4,20 — 4,16
|
84
|
3,50 — 3,46
|
70
|
4,85 — 4,81
|
97
|
4,15 — 4,11
|
83
|
3,45 — 3,41
|
69
|
4,80 — 4,76
|
96
|
4,10 — 4,06
|
82
|
3,40 — 3,36
|
68
|
4,75 — 4,71
|
95
|
4,05 — 4,01
|
81
|
3,35 — 3,31
|
67
|
4,70 — 4,66
|
94
|
4,00 — 3,96
|
80
|
3,30 — 3,26
|
66
|
4,65 — 4,61
|
93
|
3,95 — 3,91
|
79
|
3,25 — 3,21
|
65
|
4,60 — 4,56
|
92
|
3,90 — 3,86
|
78
|
3,20 — 3,16
|
64
|
4,55 — 4,51
|
91
|
3,85 — 3,81
|
77
|
3,15 — 3,11
|
63
|
4,50 — 4,46
|
90
|
3,80 — 3,76
|
76
|
3,10 — 3,06
|
62
|
4,45 — 4,41
|
89
|
3,75 — 3,71
|
75
|
3,05 — 3,01
|
61
|
4,40 — 4,36
|
88
|
3,70 — 3,66
|
74
|
3,00
|
60
|
4,35 — 4,31
|
87
|
3,65 — 3,61
|
73
|
3,0 dankam
|
60 dankam
|
VII. Fan bo’yicha kurs ishi o’quv rejada ko’zda tutilmagan.
Didaktik vositalar
1.jihozlar va uskunalar, moslamalar: elektron doska-Hitachi, LCD-monitor, elektron ko`rsatgich (ukazka).
2.Video-audio uskunalar: video va audiomagnitofon, mikrofon, kolonkalar.
3.Kompyuter va multimedia vositalar: kompyuter, Dell tipidagi proektor, DVD- diskovod.
Asosiy darsliklar va o`quv qo`llanmalari
1. Nuritdinova M. “Geografiya o`qitish mеtodikasi” Toshkеnt, 2005 yil
2.Sharipova D,D.Xodiyeva,M.K.Shirinov. “Geografiya va uni o`qitish mеtodikasi Toshkеnt, 2018 yil
Qo`shimcha adabiyotlar
TT qonun 2020 yil 23 –sentyabr
DTS 2017 aprel O`zbеkiston Rеspublikasi Vazirlar Mahkamasining «2004-2009 yillarda maktab ta'limini rivojlantirish Davlat umummilliy dasturi» to`g`risidagi qarori. - 2004 y.
Umumta'lim maktablarining o`quv dasturlari (boshlang`ich sinflar). – 2000 y
Elektron ta`lim resurslari
www. tdpu. uz
www. pedagog. uz
www. Ziyonet. uz
www. edu. uz
|
Bajardi: To’xtasinov Diyorbek

|
Bajardi: To’xtasinov Diyorbek
|
Sana | 07.10.2024 | Hajmi | 0,85 Mb. | | #273882 |
Bog'liq 5-amaliy ish
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi
Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti
Amaliy
Bajardi:To’xtasinov Diyorbek
Tekshirdi: Madraximov Alisher
5-AMALIY mashg’ulot
1.Ustozlar oylik narxlari 30000 va 32000 orasida bo`lgan barcha haqida ma`lumot chiqarilsin.
1-rasm
2.Mahsulotlar soni sanalsin
2-rasm
3.Eng yuqori narxga ega bo`lgan maosh narxi chiqarilsin.
3-rasm
4. Eng arzon bo`lgan maosh haqida ma`lumot chiqarilsin.
4-rasm
5. Maosh narxlarining o`rta arifmetigi topilsin.
5-rasm
6. asdf ustozi haqida ma`lumot chiqarilsin
6-rasm
7. Barcha xodimlarni bir oylik maoshlarini yig`indisini topish.
7-rasm
8.Xodimlar familyalarining bosh harflari chiqarilsin.
a) SELECT MID(`familiya`,1,1) as `bosh harflari` FROM `xodimlar`;
b) SELECT LEFT(`familiya`,1) as `bosh harflari` FROM `xodimlar`;
c) SELECT SUBSTR(`familiya`,1,1) as `bosh harflari` FROM `xodimlar`;
8-rasm
|
| |
Kalit so’zlar - Oqova suvlarni dezinfeksiyalash jarayonida

|
Oqova suvlarni dezinfeksiyalash jarayonidaBog'liq oqova-suvlarni-dezinfeksiyalash-jarayonida-xlorning-ta-siriKalit so’zlar:
Suv resurslari, chuchuk suv, minerallashish darajasi, tiniqlik, xom ashyolar, qumushlagich,
panjara,aerator, dezinfeksiya, mikroorganizmlar, bakterial ifloslanish.
Annotation.
The quality of water used for technological processes should be higher than the quality of
water contained in circulating systems. When we say the quality of water, a complex of physical, chemical,
biological and bacteriological indicators is understood, which ensures that it can be used in an industrial
enterprise. The quality of water used in the enterprise is determined by the advantage of the enterprise's
finished output, the requirements of the technological process, referring to the composition of the Applied
Material, the equipment used, depending on how it is used in each case. However, despite the above
advantages, the main drawback of chlorination is that as a result of the formation of chlorinated organic
compounds, they form highly toxic, mutagenic and carcinogenicogen affecting substances, which
accumulate in the tissues of tubular sediments, soil, aquatic organisms, causing their physiological changes
and death. Usually it is impossible to neutralize water by 100%. Therefore, it is now accepted to increase
the effectiveness of disinfection by 99; in this case, the rate of disinfection of purified water to 99,9% of the
number of processed microbes is observed according to the post-treatment in the primary, secondary
method.
Keywords:
Water Resources, fresh water, mineralization level, clarity, raw materials, sandpaper, grating,
aerator, disinfection, microorganism, bacterial contamination.
KIRISH
Hozirgi paytgacha O‘zbekistonda oqova suvlarni gaz holatidagi xlor va uning
hosilalaridan foydalanib xlorlash usullari keng qo‘llanilib kelinmoqda. Xlorlashning bunday
keng qo‘llanilishining asosiy sabablari quyidagilardir: suv ta’minoti va drenaj quvurlarining
|
| |
Nazariy: yangi bilimlarni egallash bo‘yicha o‘quv mashg‘uloti

Vaqt:80daq.
|
O‘quvchilar soni:30 tа
|
O‘quv mаshg‘ulotining shakli va
Turii
|
Nazariy: yangi bilimlarni egallash bo‘yicha o‘quv mashg‘uloti
|
O‘quv mashg‘uloti rejasi
|
1.Analgiziya qiladigan dori vositalar tasnifi.
2.Analgiziya qiladigan dori vositalarning xossalari.
3.Analgiziya qiladigan dori vositalarni qo’llanilishi.
4. Analgiziya qiladigan dori vositalarininga nojuya ta’siri.
5.Nonorkotik analgitiklar.
6.Norkotik analgitiklar.
|
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi:Analgiziya qiladigan dori vositalar tasnifi.Analgiziya qiladigan dori vositalarning xossalari.Analgiziya qiladigan dori vositalarni qo’llanilishi.Analgiziya qiladigan dori vositalarininga nojuya ta’siri.Nonorkotik analgitik va norkotik analgitiklar xaqida tushuncha.
|
Pedagogik vazifalar. 1.Analgiziya qiladigan dori vositalar tasniflaydi.
2.Analgiziya qiladigan dori vositalar ning xossalarini o’rgatadilar. 3.Anal giziya qiladigan dori vosita larni qo’llanilishi haquqida tushunch beradilar.4.Analgiziya qiladigan dori vositalarininga nojuya ta’sirini tu -shuntiradilar 5.Nonorkotik analgitik lar va norkotik analgitiklar xaqida ma’lumot beradilar.
|
O‘quv faoliyati natijalari..1.Analgiziya qiladigan dori vositalar tasniflaydilar.
2.Analgiziya qiladigan dori vositalarning xossalarini o’rganadilar. 3.Analgiziya qila digan dori vositalarni qo’llanilishi haquqida tushunch oladilar.4.Analgiziya qiladigan dori vositalarininga nojuya ta’sirini o’rgana diradilar 5.Nonorkotik analgitiklar va norko tik analgitiklar xaqida ma’lumot oladilar.
|
|
|
|
-rasm.


Y aylovlar degradatsiyasi

|
-rasm.
Y aylovlar degradatsiyasi
|
bet | 3/5 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 112,72 Kb. | | #111803 |
Bog'liq TUPROQ VA UNING MUHOFAZASI5-rasm.
Y aylovlar degradatsiyasi. Chorva mollarining ortiqcha о‘tlatilishi, о‘tloqlarda qayta tiklanish jarayonlarini olib bormaslik (fitomelioratsiya) natijasida yaylovlarning degradatsiyasi kuzatiladi.
О‘zbekistonda qishloq xо‘jaligida 22 million gektar yaylovdan foydalaniladi, shundan: 17,4 million gektar – chо‘l; 4 millon gektar – adir; 1,0 million gektar – tog‘; 0,6 million gektar – baland tog‘ (yaylov) hududlariga tо‘g‘ri keladi.
Chо‘llanish natijasida:
yaylovlarda hosildorlik pasayadi;
chorva mollari yemaydigan begona о‘tlar kо‘payadi;
yaylov tiplarida barqaror va rang-barang turlar yо‘qolishi yuz beradi;
tur tarkibi kamayadi;
chorva mollarini boqish uchun yaroqsiz bо‘lgan ochiq yalangliklar paydo bо‘ladi.
Tuproqning pestitsidlar va mineral о‘g‘itlar bilan ifloslanishi
Kо‘p yillar davomida paxta yakkahokimligining olib borilishi va almashlab ekishga rioya qilmaslik, chorvachilikka e’tibor berilmaslik (chorva mollaridan olinadigan organik о‘g‘itlar taqchilligi) natijasida, keng miqyosda, yerga mineral о‘g‘it va pestitsidlarni qо‘llashga olib keldi. Bularning hammasi tabiiy biologik jarayonlarning buzilishiga, tabiatni boshqarib turadigan mexanizmlarning degradatsiyasiga olib keldi, tuproqning mineral о‘g‘itlar bilan ifloslanishi kuchaydi. Ushbu jarayonda kimyoviy preparatlarning samaradorligi past koeffitsiyentga egaligi tufayli 30 % dan ortiq fosfor-kaliyli va 50 % dan ortiq azotli о‘g‘itlar о‘simliklar tomonidan о‘zlashtirilmay, tuproqdan yuvilib ketadi, bu esa, о‘z navbatida, yuza va yer osti suvlarini tuz, zaharli ximikatlar, og‘ir metallar va boshqa xavfli moddalar bilan zararlaydi.
Pestitsidlardan foydalanish
6-rasm.
Qishloq xо‘jaligi organik, mineral о‘g‘itlar va о‘simliklarning kimyoviy himoya vositalarisiz rivojlanmaydi. Shu sababdan ham respublikamizning har bir hududlarida maqbul dozani qо‘llash zarur.
Og‘ir metallarning yuqori miqdori tuproqda sanoat rivojlangan shaharlar (Toshkent, Olmaliq, Bekobod, Chirchiq) atrofida kо‘zga tashlanadi.
|
| |