nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
X=0.3214*10^3 va Y=0.4500*10^2 - 1. Ma’lumotlarni kiritish va chiqarishlar qanday tashkil etiladi?

|
1. Ma’lumotlarni kiritish va chiqarishlar qanday tashkil etiladi?
|
bet | 21/27 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 285,99 Kb. | | #104305 |
Bog'liq 1. Ma’lumotlarni kiritish va chiqarishlar qanday tashkil etiladi X=0.3214*10^3 va Y=0.4500*10^2
Izoh: dastlab ikkita ko’rsatkichni darajalari olinadi, va 3-2=1 kelib chiqadi. Shunday qilib, 3 natija ko’rsatkichiga aylanadi va quyidagini olish uchun kichikroq ko’rsatgich 1 marta o’ngga suriladi
Y=0.0450*10^3
Va nihoyat natijani olish uchun ikkita qiymat qo’shiladi
Z=0.3664*10^3
Natija allaqachon normallashtirilganligi sababli, natija avvalgidek qoladi.
46.Konveyer tushunchasiga ta’rif bering va uning vazifalari qanday?
Protsessor elementining ish faoliyatini yaxshilashning muqobil usuli bu mashina buyruqini qayta ishlashga parallel yondoshishdan foydalanishdir. Ushbu yo'nalish doirasida konveyerli va supkonveyerli qayta ishlash, hisoblashni superskalyar va vektorli tashkil etish tamoyillari amalga oshirildi va amalda faol qo'llanilmoqda
Hisoblash konveyri mustaqil manbalar (bloklar) to'plami bilan ifodalanadigan tuzilishga ega, ularning har biri mashina buyruqlarini qayta ishlash siklidagi aniq bir bosqichni bajarishga mas'uldir. Shunday qilib, konveyr liniyasida bir vaqtning o'zida bir nechta mashina buyruqlarini bajarilishini faollashtirish mumkin, lekin ishlov berish davrining turli bosqichlarida. Umumiy holatda, har bir soniyada konveyer maksimal n ta mashina buyruqlarini qayta ishlashga qodir, bu erda n - MBBS bosqichlarini amalga oshirish uchun mustaqil bloklar soni. Oldingi blok natijalari keyingi blok uchun kirish ma'lumotlari sifatida ishlatiladi
Konveyr liniyasi tezligini oshirishning bir necha yo'li mavjud. Birinchidan, mashina buyruqlarini qayta ishlash siklining har bir bosqichida bir nechta kichik siklarning bajarilishi tufayli konveyr taktini qisqarishi va shunga mos ravishda chastotaning ko'payishi bilan bir necha substansiyalarga bo'linadi. Ikkinchidan, protsessorda bir-birining ustiga chiqib ketadigan bir nechta konveyr liniyalarini amalga oshirish orqali. Birinchi usul odatda supero'tkazgich deb nomlanadi, ikkinchisi - superskalar bilan ishlov berish
47.Assemblerda siklik o’tishlar va amallar anday holatlara ishlatiladi
|
| |
Operandalarni olish, yozish va buyruqni bajarish qanday vazifalarni o’z ichiga oladi?

|
Operandalarni olish, yozish va buyruqni bajarish qanday vazifalarni o’z ichiga oladi?
|
bet | 10/27 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 285,99 Kb. | | #104305 |
Bog'liq 1. Ma’lumotlarni kiritish va chiqarishlar qanday tashkil etiladi20.Operandalarni olish, yozish va buyruqni bajarish qanday vazifalarni o’z ichiga oladi?
Dastur individual buyruqlardan iborat. Ko'rsatmada opcode, operandlarning manzillari (operatsiyaga jalb qilingan qiymatlar) va natijaning manzili kiradi.
Buyruqning bajarilishi quyidagi bosqichlarga bo'linadi: jamoaviy namuna olish; keyingi buyruq manzilini shakllantirish; buyruqni dekodlash;
operand manzillarini hisoblash; operandlarni olish; operatsiyani bajarish;natija belgisini shakllantirish; natijani qayd etish.
Har qanday buyruqni bajarish paytida barcha bosqichlar mavjud emas (buyruq turiga qarab), ammo olish, dekodlash, keyingi buyruq manzilini yaratish va operatsiyani bajarish bosqichlari doimo sodir bo'ladi. Muayyan vaziyatlarda yana ikkita qadam mumkin: bilvosita adreslash; uzilishga javob.
21.SMP (Symmetric multiprocessing) ning vazifalari?
Simmetrik ko'p ishlov berish (qisqacha SMP) - ko'p protsessorli kompyuterlar arxitekturasi bo'lib, unda taqqoslanadigan unumdorlikka ega ikki yoki undan ortiq bir xil protsessorlar umumiy xotiraga (va periferik qurilmalarga) bir xil tarzda ulanadi va bir xil funktsiyalarni bajaradi (nima uchun aslida tizim simmetrik deyiladi). Ingliz tilida SMP tizimlari bir-biriga mahkam bog'langan ko'p protsessorlar deb ham ataladi, chunki bu tizimlar sinfida protsessorlar umumiy avtobus orqali bir-biri bilan chambarchas bog'langan va barcha hisoblash tizimining resurslariga (xotira va kiritish-chiqarish qurilmalari) teng kirish huquqiga ega va boshqariladi. bir nusxadagi operatsion tizim tomonidan.
Flinn taksonomiyasida SMP mashinalari SM-MIMD mashinalari sinfiga kiradi. Bugungi kunda ko'p protsessorli tizimlarning aksariyati SMP arxitekturasidan foydalanadi.
22.Protsessorning buyruqni bajarish qadamlari?
Protsessor (lot. processus — surilish) — elektron mashinaning dastur (programma) da koʻzda tutilgan amallar; informatsiyani oʻzgartirish, barcha hisoblash jarayonlarini, xisoblash mashinasidagi boshqa qurilmalarning ishini boshqarib turish uchun moʻljallangan markaziy qurilmasi. Asosiy qismlari: arifmetikmantiqiy qurilma va boshqarish qurilmasi. Arifmetikmantiqiy qurilmada axborot arifmetika va mantiq jihatidan qayta ishlanadi. Boshqarish qurilmasi xotiradagi axborotlarni chiqarish tartibini belgilaydi, boshqaruvchi signallarni ishlab chiqadi, mashinadagi qurilmalarning ishini uygʻunlashtiradi, dasturni uzish signallarini qayta ishlaydi, xotiradagi axborotlarni muhofazalaydi, P. ishini nazorat qiladi. P. da bulardan tashqari, oʻta tezkor xotira qurilmasi va tashkiliy bloklar ham bor.[1][2]
|
| |
Dasturlashtiriladigan periferik adapter qanday strukturadan tashkil topadi?

|
Dasturlashtiriladigan periferik adapter qanday strukturadan tashkil topadi?
|
bet | 12/27 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 285,99 Kb. | | #104305 |
Bog'liq 1. Ma’lumotlarni kiritish va chiqarishlar qanday tashkil etiladi26.Dasturlashtiriladigan periferik adapter qanday strukturadan tashkil topadi?
Har qanday qurilma u yoki bu tarzda tashqi dunyo bilan bog'liq bo'lishi kerak. Mikroprotsessor texnologiyasida bu rolni periferik adapterlar bajaradi. Ularning yordami bilan Markaziy protsessor ma'lum bir ishlov berishni talab qiladigan ma'lumotlarni oladi, turli xil qurilmalarni boshqaradi.
Dasturlashtiriladigan periferik adapter (PPA) KR580VV55 har biri 8 bitdan iborat uchta A, B va C kirish/chiqish kanallari. Chipning uchta ishlash rejimi mavjud. 0 rejimida aytib o'tilgan uchta kanal bir-biridan mustaqil ravishda ma'lumotlarni kiritish yoki chiqarish uchun dasturlashtirilishi mumkin. 1-rejim ma'lumotlar almashinuvini boshqarish uchun C kanalining alohida bitlari yordamida A va B kanallari orqali ma'lumotlarni uzatish imkonini beradi. 2-rejimda a kanali yana C kanalining alohida bitlari tomonidan boshqariladigan ikki yo'nalishli avtobus xususiyatiga ega bo'ladi, bundan tashqari, C kanalining alohida bitlarini o'rnatish va tiklash mumkin.
27.Ko’p protsessorli arxitektura va uning tuzilishi?
Ko'p protsessorli tizimlarni yaratish sohasidagi dastlabki o'zgarishlar 70-yillarda boshlangan. Uzoq vaqt davomida an'anaviy bir yadroli protsessorlarning ishlashi chip chastotasida tranzistorlar sonining bir vaqtning o'zida ko'payishi bilan soat chastotasini oshirib (ishlashning 80 foizigacha faqat soat chastotasi bilan belgilanadi) ortdi.
Ko'p yadroli protsessorning imkoniyatlarini ochish uchun bajariladigan dastur barcha hisoblash yadrolaridan foydalanishi kerak, bunga har doim ham erishib bo'lmaydi. Faqat bitta yadrodan foydalana oladigan eski ketma-ket dasturlar endi yangi avlod protsessorlarda tezroq ishlamaydi, shuning uchun dasturchilar yangi mikroprotsessorlarni ishlab chiqishda tobora ko'proq ishtirok etmoqdalar.
Ko'p yadroli protsessorlar va giper-tishli protsessorlar bilan qo'lma-qo'l yurish bu ko'p tarmoqli tushuncha. Multithreading aslida operatsion tizim uchun kodni eng asosiy shakliga yoki ipiga bo'lish va bir vaqtning o'zida turli yadrolarga tarqatish orqali bir nechta yadrolarning afzalliklaridan foydalanish qobiliyatidir. Bu, albatta, ko'p yadroli protsessorlarda bo'lgani kabi ko'p protsessorlarda ham muhimdir. Multi-tishlash bu tovushga qaraganda biroz murakkabroq, chunki operatsion tizim dasturni samarali ishlashini davom ettirish uchun kodni to'g'ri buyurtma qilishni talab qiladi.
|
| |
Assembler tili sintaksisini tushuntiring

|
Assembler tili sintaksisini tushuntiring
|
bet | 19/27 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 285,99 Kb. | | #104305 |
Bog'liq 1. Ma’lumotlarni kiritish va chiqarishlar qanday tashkil etiladi42.Assembler tili sintaksisini tushuntiring.
Sintaksis-bu qoidalar to‘plami bo‘lib, dasturlasg tilida ruxsat etilgan belgilarning ketma-ketligi va asosiy ichki tuzilishni aniqlaydi.
Semantika-til birliklariga (so‘z, so‘z birikmalari, jumlalariga) beriladigan qiymatlardir.
EHMlar endi yuzaga kelgan paytda programma tuzishda, faqat mashina tillarida, ya’ni sonlar yordamida EHM bajarishi kerak bo‘lgan amallarning kodlarida kiritilgan. Bu holda mashina uchun tushinarli sanoq, sistemasi sifatida 2 lik, 6 lik, 8 lik sanoq sistemalari bo‘lgan. Programma mazkur sanoq sistemasidagi sonlar vositasida kiritilgan. Yuqori bosqichli programmalashda, mashina tillariga qaraganda mashinaga moslashgan (yo‘naltirilgan) belgili kodlardagi tillar hisoblanadi. Belgilar kodlashtirilgan tillarning asosiy tamoyillari shundaki, unda mashina kodlari ularga mos belgilar bilan belgilanadi, hamda xotirani avtomatik taqsimlash va xatolarni tashhis qilish kiritilgan. Bunday mashina moslashgan til - ASSEMBLER tili nomini oldi.
EHM faqat mashina tilini-buyruqlar, operand va sonlarning ikkilik sanok, sistemasidagi ko‘rinishini «tushinadi». Shu sababli, Assembler tilida yozilgan programmalar uchun ularni mashina tiliga o‘tkazuvchi «tarjimon» kerak bo‘ladi. Assembler tilidagi programmani mashina tiliga o‘tkazuvchi maxsus programma translyator deyiladi, ayrim hollarda uni Assembler deb ham atashadi,
43.Bazaviy registr bilan adreslash rejimi va u qanday tuzilishga ega?
Bazaviy registr adresi (Register Base): o’zida хotiradagi ba’zi bir ob’ektlarning bazaviy ko’rsatkich adresini saqlaydi. Boshqacha qilib aytganda, хotira yacheyka adresini, baza registriga saqlash mumkin, undan keyin esa ana shu хotira adresida joylashgan operanddagi buyruqni bajarish mumkin. Baza adresi-bu ba’zi bir ma’lumotlar struktura adresining boshi hisoblanadi (misol uchun: malumotlar massivi).
Adreslash rejimi - bu ko'rsatmaning operandini aniqlash texnikasi. Mikroprotsessorning asosiy vazifasi ma'lum bir vazifani bajarish uchun xotirada saqlanadigan ko'rsatmalar guruhini bajarishdir.
To'g'ridan-to'g'ri manzil o'zi ma'lumotlarga xotiradan kirish uchun hech qanday vositani o'z ichiga olmaydiligini aniq ko'rsatib turibdi.
To'g'ridan-to'g'ri adreslash rejimida manzil maydoni kamroq so'z maydonini talab qiladi, shuning uchun manzillar oralig'ini cheklaydi. Shunday qilib, operandning to'liq uzunlikdagi manzilini ushlab turish uchun so'zlarning manzilini xotirada ko'rsatadigan manzil maydoniga ega bo'lishning usullaridan biri. Bu sifatida tanilgan bilvosita adreslash. Oddiy so'zlar bilan aytganda, ushbu adreslash rejimi ma'lumotlar saqlanadigan haqiqiy manzilni o'z ichiga olgan registrdan foydalanadi.
|
| |
Arxitektura kamchiliklari - 1. Ma’lumotlarni kiritish va chiqarishlar qanday tashkil etiladi?

|
1. Ma’lumotlarni kiritish va chiqarishlar qanday tashkil etiladi?
|
bet | 16/27 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 285,99 Kb. | | #104305 |
Bog'liq 1. Ma’lumotlarni kiritish va chiqarishlar qanday tashkil etiladi
umumiy xotiraning etishmasligi protsessorlararo almashinuv tezligini sezilarli darajada pasaytiradi, chunki protsessorlar o'rtasida almashish uchun mo'ljallangan ma'lumotlarni saqlash uchun umumiy vosita mavjud emas. Protsessorlar o'rtasida xabar almashinuvini amalga oshirish uchun maxsus dasturlash texnikasini talab qiladi;
har bir protsessor faqat mahalliy xotira bankining cheklangan miqdoridan foydalanishi mumkin;
ushbu me'moriy kamchiliklar tufayli tizim resurslaridan maksimal darajada foydalanish uchun muhim harakatlar talab etiladi. Bu alohida xotiraga ega bo'lgan massiv parallel tizimlar uchun dasturiy ta'minotning yuqori narxini belgilaydi.
34.Kompyuterning asosiy komponentlariga nimalar kiradi?
Sistemali blok – o‘zida bir necha murakkab qurilmalarni birlashtirgan va himoya g‘ilofiga o‘ralgan qurilma. Unda ona plata, protsessor, tezkor xotira(RAM), qattiq disk, grafik xotira(GPU) kabi muhim qurilmalar joylashgan. Ona plata - Uning vazifasi barcha komponentlarni bir-biriga bog'lash va ular birgalikda ishlashlari mumkin. Protsessor kompyuterning tarkibiy qurilmasi hisoblanib, boshqa barcha qurilmalar ishini boshqaradi. Qattiq disk – ma’lumotlarni saqlovchi xotira qurilmasi. Tezkor xotira – ma’lumotlarni vaqtincha – kompyuter ishlashi davomida saqlaydi. GPU - bu grafik ishlov berishni tezlashtirish uchun yaratilgan maxsus protsessor. Monitor (lotincha so‘z bo‘lib, «eslatuvchi», «xabar beruvchi» ma’nolarini anglatadi) kompyuterdagi matn, grafik va boshqa turdagi ma’lumotlarni ekranda aks ettirish qurilmasi bo‘lib, uning bir necha turlari mavjud. Klaviatura (tugmachalar qurilmasi) bosma mashinkadagi kabi tugmachalardan iborat bo‘lib, ma’lumotlarni kiritish qurilmasi hisoblanadi.
35.Lokallik prinsipi nima?
Lokallik prinsipi
Ma`lum vaqt oralig`ida xotiraga takroriy kirishlar davomida xotiraning faqat ma`lum bir qismidangina foydalanish - Lokallik prinsipi deb ataladi.
Ushbu prinsip barcha kesh-xotiraning asosini tashkil etadi.
Lokallik prinsipining go`yasi qachon ixtiyoriy so`zni xotiradan chaqirilganida, bu so`z qoshni so`z bilan birga kesh xotiraga o`tkaziladi va navbatdagi so`rovda keyingi so`zga tezkor murojaatni amalga oshiriladi.
Agar so`z k marta yoziladigan yoki o`qiladigan bo`lsa, kompyuter sekinroq ishlovchi asosiy xotiraga 1 marta va tez ishlovchi kesh-xotiraga k-1 marta murojaat qilishi talab etiladi. k qanchalik katta bo`lsa, samaradorlik shunchalik yuqori bo`ladi.
|
| |
Xotira turlarning tashkiliy joylashuv sxemasini tushuntiring

|
Xotira turlarning tashkiliy joylashuv sxemasini tushuntiring
|
bet | 26/27 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 285,99 Kb. | | #104305 |
Bog'liq 1. Ma’lumotlarni kiritish va chiqarishlar qanday tashkil etiladi57.Xotira turlarning tashkiliy joylashuv sxemasini tushuntiring.
Kompyuter tizimi markaziy protsessor (CPU), xotira (RAM va ROM), kiritish/ chiqarish qurilmalaridan (I/O) iborat.(8.1-rasm) Kompyuter xotirasi - bu ma’lum vaqt davomida hisoblashda foydalaniladigan ma’lumotlarni saqlash uchun fizik qurilma yoki vosita.
P rotsessorning ichki registrlari iyerarxiyaning eng yuqori qismida joylashgan. Ularga murojaat qilish tezligi, boshqa xil xotiralarga nisbatan ancha yuqoridir. Keyingi qatorda hozirgi paytda hajmi 32 Kbaytdan bir necha megabaytgacha bo‘lishi mumkin bo‘lgan kesh-xotira joylashgan. Iyerarxiyaning uchinchi pog‘onasida, hajmi bir necha o‘n gigabaytlarga ega bo‘lishi mumkin bo‘lgan asosiy xotira joylashgan. Keyingi qatorlarda magnitli disklar va lentalar hamda optik disklar asosida yordamida ishlaydigan xotira qurilmalari joylashgan.
58.MISD – Multiple Instruction Single Data nima va qanday vazifalarga ega?
MISD-da o'z boshqaruv blokiga va mahalliy xotiraga ega bo'lgan bir nechta ishlov berish elementlari mavjud bo'lib, ular har bir protsessorga ko'rsatmalarni mustaqil ravishda bajarishga imkon beradi. Muammoni hal qilish jarayonini tezlashtirish uchun muammo kichik muammolarga bo'linadi va har bir kichik muammoning o'ziga xos dasturlari yoki ko'rsatmalar oqimi mavjud. Har bir protsessorning boshqaruv blokiga turli xil ko'rsatmalar oqimlari beriladi va o'z navbatida boshqaruv bloklari ko'rsatmalar oqimlarini protsessorlarga yuboradi. Shuning uchun har bir protsessor ma'lumotlar ustida mustaqil ishlaydi va ko'rsatmalar oqimlarini asinxron tarzda qayta ishlaydi. Ko'pgina hollarda, bitta protsessorning chiqishi keyingi protsessorning kirishiga aylanadi, ya'ni protsessorlar turli xil dasturlarni bajaradi yoki asosiy muammoning turli kichik muammolarini hal qiladi.
59.Protsessor va mikroprotsessor tushunchalariga ta’rif bering
Mikroprotsessor nima amallar bajarishiga qisqacha to’xtalamiz:
- Doimiy xotira Vinchesterdan ma`lumotlarni o’qish, deshifrovka qilish, qayta ishlash va shu xotiraga ma`lumot yozish;
- Tashqi qurilmalar xotirasidan ma`lumot o’qish, ularga ma`lumot yozish (yoki uzatish), hamda tashqi qurilmalardan kelayotgan buyruqlarni bajarish;
- Tizimdagi barcha qurilmalar uchun boshqaruv signallarini ishlab chiqaradi va uzatadi hamda uzatish ketma-ketligini nazorat qiladi.
Shunda mikroptorsessorni quyidagi asosiy xarakteristikalari mavjud:
- Taktlar chastotasi. Bu protsessorni amallarni bajarish teziligini beradi;
- Shina chastotasi. Bu esa usha amalni bajarish uchun yo’llardan borib kelish tezligini beradi;
|
| |
Amaliy mashg‘ulot №2 - Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Tarmoq simulyatorlari bilan ishlash. Ishning maqsadi

1-rasm. Cisco Packet Tracer dasturining umumiy ko‘rinishi
5.
Workspace (Ish maydoni) - tarmoq yaratiladigan maydon, simulyatsiya kuzatiladi
va turli xil ma’lumotlar va statistika ko‘rib chiqiladi.
6.
Realtime/Simulation Bar (Vaqtinchalik / Simulyatsiya paneli) -ushbu panelda
Realtime va Simulyatsiya rejimi yorliqlaridan foydalaniladi. Bundan tashqari, u Power Cycle
Devices, Play Control tugmachalari va Simulyatsiya rejimida Event List (voqealar ro'yxati)
tugmalarni o‘z ichiga oladi.
7.
Network Component Box (Tarmoq komponentlari qutisi) - qurilmalar va aloqa
turini tanlab, ish joyiga joylashtirish uchun foydalaniladi . Unda DeviceType Selection (Qurilma
turini tanlash maydoni) Device-Specific Selection (maxsus qurilmani tanlash) maydoni mavjud.
8.
Device-Type Selection Box (Qurilma turini tanlash oynasi )- bu Packet Tracer-
dagi qurilmalar va ulanish turlari mavjud maydon. Device-Specific Selection (Qurilmaning
o‘ziga xos doirasi) -Tanlangan asbobga qarab tanlov o‘zgaradi.
9.
Device-Specific Selection Box (Qurilmaning o‘ziga xos tanlov qutisi) - bu sohada
tarmoq ish maydonini yaratish uchun zarur bo‘lgan maxsus qurilmalar va ulanishlarni tanlash
uchun foydalaniladi.
10.
User Created Packet Window (Foydalanuvchi tomonidan yaratilgan paketlar
oynasi) - bu oyna ,stsenariy simulyatsiyasi paytida tarmoqda yaratilgan paketlarni boshqaradi.
Asosiy menyu 2-rasmda keltirilgan.
2-rasm. Cisco Packet Tracer dasturi interfeysining asosiy menyusi
- Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Tarmoq simulyatorlari bilan ishlash. Ishning maqsadi

|
Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Tarmoq simulyatorlari bilan ishlash. Ishning maqsadiBog'liq 1-5 amaliy mashg`ulot3.2.1.5.
Sw4 kommutatorni sozlash
Sw3>enable
Sw3#configure terminal
1. VTP asosiy parametrlarini sozlash
Sw3(config)#vtp mode client
Sw0(config)#vtp domain CCNA
Sw0(config)#vtp password 12345
2. Portlarning VLAN larga tegishliligini aniqlash
Sw4(config)#interface FastEthernet 0/2
Sw4(config-if)#switchport mode access
Sw4(config-if)#switchport access vlan 20
Sw4(config-if)#exit
Sw4(config)#interface FastEthernet 0/3
Sw4(config-if)#switchport mode access
Sw4(config-if)#switchport access vlan 30
Sw4(config-if)#exit
Sw4(config)#interface FastEthernet 0/4
Sw4(config-if)#switchport mode access
Sw4(config-if)#switchport access vlan 40
Sw4(config-if)#exit
3.Trunklarni aniqlash
Sw4(config)#interface FastEthernet 0/1
Sw4(config-if)#switchport mode trunk
Sw4(config-if)#end
Sw4#copy run start
3.2.2 R1 marshrutizatorni sozlash
1. Vlan lar orasida marshrutizatsiyani sozlash
R1>enableRouter#configure terminal
R1(config)#interface FastEthernet 0/0
R1(config-if)#no shutdown
R1(config-if)#exit
R1(config)#interface FastEthernet 0/0.20
R1(config-subif)#encapsulation dot1Q 20
R1(config-subif)#ip address 192.168.20.1 255.255.255.0
R1(config-subif)#exit
R1(config)#interface FastEthernet 0/0.30
R1(config-subif)#encapsulation dot1Q 30
R1(config-subif)#ip address 192.168.30.1 255.255.255.0
R1(config-subif)#exit
R1(config)#interface FastEthernet 0/0.40
R1(config-subif)#encapsulation dot1Q 40
R1(config-subif)#ip address 192.168.40.1 255.255.255.0
R1(config-subif)#end
R1#copy run start
2. VTP diagnostikasi
R1#show vtp status
R1#show vlan
R1#show interfaces trunk
|
| |
Grafik menyu - Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Tarmoq simulyatorlari bilan ishlash. Ishning maqsadi

Animatsiya va simulyatsiya elementlari.
Ushbu interfeys elementlari 13-rasmda
keltirilgan.
13-rasm. Animatsiya va simulyatsiya elementlari
Qurilmaning ko‘rinishi.
Dasturda qurilmani o‘zining jismoniy konfiguratsiyasi shaklida
jismoniy jihatdan namoyish qilishi mumkin (14-rasm).
14-rasm. Kompyuterning fizik konfiguratsiyasi
Uskunaning konfiguratsiyasini o‘zgartirish uchun quvvat tugmachasini bosib va kerakli
modulni sichqoncha bilan bo‘sh uyaga tortib, quvvatni o‘chiring, keyin quvvatni yoqing. Misol
tariqasida men kompyuterning fizik konfiguratsiyasiga mikrofon (PT-MICROPHONE)
qo'shdim, natijada kompyuter dasturdagi belgisini o‘zgartirdi (15-rasm).
15-rasm. Mikrofon unga ulangandan so‘ng kompyuter belgisini o‘zgartirish
Qolgan modullar xuddi shu tarzda qurilmalarga qo‘shiladi. Shunday qilib, kompyuterda
nafaqat mikrofon, balki ma’lumot saqlash uchun naushnik yoki qattiq diskni ham qo‘shish
mumkin.
Kabel turlari - Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Tarmoq simulyatorlari bilan ishlash. Ishning maqsadi

To‘g‘ri mis (Медный
прямой)
Buralgan juft mis simli ulanish, kabelning ikkala
uchi ham bir xil tartibda kesilgan. Ushbu turdagi
kabel
turli
OSI
qatlamlarida
ishlaydigan
qurilmalarni ulash uchun standart Ethernet uzatish
vositasidir.
Mis krossoveri
Ushbu turdagi kabel bir xil OSI qatlamlarida
ishlaydigan qurilmalarni ulash uchun Ethernet
uzatish vositasidir.
Simsiz tarmoq
Optik portlar (100 Mbit/s yoki 1000 Mbit/s)
o‘rtasida ulanish uchun optik tolali muhit
ishlatiladi.
Telefon kabeli
Telefon liniyasi ulanishi faqat modem portlari
bo‘lgan qurilmalar o‘rtasida amalga oshiriladi.
Standart modem ulanishi ko‘rinishi - tarmoq
bulutiga ulanadigan qurilma (kompyuter)
Koaksiyal kabel
Koaksiyal kabel yordamida qurilmalarni ulash.
Koaksial vosita koaksial portlar o‘rtasida ulanish
uchun ishlatiladi, masalan, Paket Tracer bulutiga
ulangan kabelli modem
Seriyali DCE
Seriyali DTE
Ketma-ket portlar orqali ulanishlar ko‘pincha
WAN
aloqalari
uchun
ishlatiladi.
Bunday
ulanishlarni sozlash uchun siz DCE qurilmasining
tomonida sinxronizatsiya o‘rnatishingiz kerak.
DTE sinxronizatsiyasini tanlash ixtiyoriydir. DCE
tomoni port yonidagi kichik "soat" belgisi bilan
aniqlanishi mumkin. Seriya DCE ulanish turini
tanlaganingizda, ulanish qo‘llaniladigan birinchi
qurilma DCE qurilmasiga aylanadi, ikkinchisi
avtomatik ravishda DTE tomonga aylanadi. Serial
DTE ulanish turi tanlangan bo‘lsa, qarama-qarshi
tomonga joylashish ham mumkin.
Yo‘l harakati qoidalari - Tsz: Iqtisodiyot / Transport. Yo‘l xo‘jaligi. Harakat va parvozlar xavfsizligi] O‘zbekiston...

|
Tsz: Iqtisodiyot / Transport. Yo‘l xo‘jaligi. Harakat va parvozlar xavfsizligi] O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori Yo‘l harakati qoidalarini tasdiqlash to‘g‘risida
|
bet | 2/40 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 2,22 Mb. | | #133503 |
Bog'liq 172 12.04.2022(1)Yo‘l harakati qoidalari
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Yo‘l harakati qoidalari (keyingi o‘rinlarda — Qoidalar) O‘zbekiston Respublikasi hududida yo‘l harakatining yagona tartibini belgilaydi.
2. O‘zbekiston Respublikasi yo‘llarida transport vositalarining o‘ng tomonlama harakatlanish tartibi belgilangan.
3. Yo‘l harakati qatnashchilari “Yo‘l harakati xavfsizligi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunini, ushbu Qoidalarni va unda keltirilgan svetofor ishoralari, yo‘l belgilari (ushbu qoidalarga 1-ilova), yo‘l chiziqlarining (ushbu qoidalarga 2-ilova) talablarini bilishlari, ularga amal qilishlari, shuningdek, ularga berilgan vakolat doirasida yo‘llarda harakatni tartibga soluvchilarning ko‘rsatmalarini so‘zsiz bajarishlari shart.
4. Yo‘l harakati qatnashchilari yo‘ldagi boshqa harakat qatnashchilarining harakatlanishiga to‘sqinlik qilmasligi va xavf tug‘dirmasliklari kerak.
Tegishli vakolatga ega bo‘lmagan yuridik va jismoniy shaxslarga yo‘l qoplamasini buzish, o‘zgartirish yoki zarar yetkazish, ifloslantirish, yo‘l belgilarini, svetoforlarni va harakatlanishni tashkil etishning boshqa texnik vositalarini o‘zboshimchalik bilan olib tashlash, o‘rnatish, to‘sib qo‘yish, shikastlantirish, yo‘llarda harakatlanishga to‘sqinlik qiluvchi narsalarni qoldirish, “sun’iy notekislik” qurilmalarini o‘rnatish taqiqlanadi.
Harakatlanishga to‘sqinlik yuzaga keltiradigan shaxs uni tezda bartaraf qilish uchun imkoniyati darajasida barcha choralarni ko‘rishi, agar buning iloji bo‘lmasa, mavjud barcha vositalar bilan xavf-xatar haqida harakat qatnashchilarini ogohlantirishi va ichki ishlar organlariga (keyingi o‘rinlarda IIO) xabar berishi shart.
5. Mazkur Qoidalarni buzgan shaxslar O‘zbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga muvofiq javob beradilar.
6. Qoidalarda quyidagi asosiy tushuncha va atamalardan foydalaniladi:
avtomagistral — 5.1. yo‘l belgisi bilan belgilangan, har bir yo‘nalishning qatnov qismlari ajratuvchi mintaqa bilan ajratilgan (u bo‘lmaganda yo‘l to‘siqlari bilan) hamda boshqa yo‘llar, tramvay va temir yo‘llari, piyoda va velosiped yo‘lkalari bilan bir sathda kesishmaydigan yo‘l.
avtopoyezd — ulagich moslamalari bilan ulangan egarli shatakka oluvchi va yarim tirkama yoki yuk avtomobili va tirkama (tirkamalar)dan iborat transport vositasi tarkibi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Tsz: Iqtisodiyot / Transport. Yo‘l xo‘jaligi. Harakat va parvozlar xavfsizligi] O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori Yo‘l harakati qoidalarini tasdiqlash to‘g‘risida
|
-hisobot tarkibi - Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Tarmoq simulyatorlari bilan ishlash. Ishning maqsadi

beradi va ma'lumotlarni bir kompyuterdan boshqasiga o'tkazishni yo'ldoshlik bilan amalga
oshiradi.
Tizimli shinalar, tarmoqning fizikaviy asosida ma'lumotlarni almashishni ta'minlayuvchi biror
interfeys (misol uchun Ethernet, USB, FireWire) orqali ishlayadi. Ushbu interfeyslar elektrik,
optik yoki radio signal orqali ma'lumotlarni o'tkazishga imkon beradi.
Tizimli shina protokollari, ma'lumotlarni paketlarga bo'lish va ularga sarosiman xatolikni
tekshirishni o'z ichiga oladi. Bunda har bir paketning manzili (IP manzili) va ma'lumotlarni qaysi
port orqali o'tkazish kerakligi aniqlanadi.
Tizimli shinaning eng mashhur protokollari Ethernet, USB, FireWire, Bluetooth, Wi-Fi, CAN
(Controller Area Network), Serial port (RS-232), Parallel port (Centronics) kabi. Har bir
protokol o'zining tashqi interfeysi, ma'lumotlarni o'tkazish tizimi va aloqa ustunliklari bilan
ajratiladi.
Tizimli shinalar, kompyuterlar, printerlar, modempoyezdagi qurilmalar, ko'p foydalanuvchili
tarmoqlar va boshqa qurilmalar o'rtasidagi aloqani ta'minlashda keng qo'llaniladi. Ushbu
shinalar, foydalanuvchilarga ma'lumot almashish, qurilmalar orasida ishlab chiqishni o'rnatish va
boshqa amallarni osonlashtirish imkonini beradi.
CISC, RISC va VLIW arxitekturalarining qanday asosiy farqlari bor?

|
CISC, RISC va VLIW arxitekturalarining qanday asosiy farqlari bor?
|
bet | 20/27 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 285,99 Kb. | | #104305 |
Bog'liq 1. Ma’lumotlarni kiritish va chiqarishlar qanday tashkil etiladi44.CISC, RISC va VLIW arxitekturalarining qanday asosiy farqlari bor?
80 – yillardagi kompyuterlarda xususan, VAX va IBM da 200 dan 300 tagacha buyruqlar bo`lgan. Lekin RISC kompyuterlarda esa kam sonli buyruqlar (50 ta atrofida) kompyuterlarning o`ziga xosligini ifodalar edi. RISC - Reduced Instruction Set Computer – Qisqartirilgan buyruqlar to`plamiga ega kompyuter. CISC - Complex Instruction Set Computer – Murakkab (to`liq) buyruqlar to`plamiga ega kompyuter.Bugungi kunga kelib esa protsessorlarning rivoji sabab hech kim kompyuterlardagi buyruqlar to`plami va to`plamdagi buyruqlar soni bilan qiziqmaydi.Shu vaqtdan boshlab RISC va CISC tarafdorlari o'rtasida ulkan g`oyaviy kurash boshlandi. RISC tarafdorlariga ko'ra, kompyuterlarni loyihalashning eng yaxshi usuli bu kam sonli oddiy ko’rsatmalarni (buyruqlarni) o'z ichiga olish va ularning har birini ma'lumotlar yo'lining bir siklida bajariladi. Ya'ni bir nechta registrda ba'zi arifmetik yoki mantiqiy amallarni bajaradi va natijani registrga qaytaradi. CISC bajaradigan bitta buyruq o`rniga RISC 4 yoki 5 ta buyruqni bajarsa ham buyruqlar bajarilishi RISCda CISCga nisbatan 10 marta tez bo`lishi hisobiga RISC kompyuterlari tez ishlashi ta`kidlangan.Bir xil bo`lmagan xotiraga kirish (Non-Uniform Memory Access) qanaqa tizim va uning vazifalari?
45.Arifmetik konveyer yordamida suzuvchi nuqta qanday qo’shiladi?
Arifmetik konveyer – arifmetik vazifani turli xil konveyer segmentlarida bajarish uchun turli xil kichik qismlarga ajratadi. U suzuvchi nuqta operatsiyalari, ko’paytirish va boshqa har xil hisoblar uchun ishlatiladi. Suzuvchi nuqtani qo’shish uchun jarayon yoki oqim jadvalining arifmetik konveyerlari diagrammada ko’rsatilgan.
Bunday holda quyidagi operatsiyalar bajariladi;
ko’rsatkichlarni taqqoslash (solishtirish); mantissalarni tekislash; mantissalarni qo’shish va ayirish; natijani normallashtirish.
Birinchidan, ikkita ko’rsatkichlar taqqoslanadi va natijalar o’lchovi sifatida ikkita darajaning kattaroq qismi tanlanadi. Keyin o’lchovlardagi farq kichikroq metrikani necha martta o’ngga o’tkazishimiz kerakligini aniqlaydi. Eksponensial siljishdan keyin ikkala mantissalar ham tekislanadi. Va nihoyat, ikkala raqam ham qo’shiladi va natija oxirgi segmentda normallashadi.
Ikkita raqamni ko’rib chiqamiz:
|
| |
Xotirada yuz berishi mumkin bo’lgan tezlik muammosi?

|
Xotirada yuz berishi mumkin bo’lgan tezlik muammosi?
|
bet | 13/27 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 285,99 Kb. | | #104305 |
Bog'liq 1. Ma’lumotlarni kiritish va chiqarishlar qanday tashkil etiladi28.Xotirada yuz berishi mumkin bo’lgan tezlik muammosi?
Protsessorlar xotira qurilmalariga nisbatan ancha tez ishlaydi. Lekin protsessorlar va xotira qurilmalari parallel ravishda takomillashayotganiga qaramasdan bu tafovvut saqlanib qolmoqda.
Protsessorlarni ishlab chiqaruvchilar protsessor tezligini yanada oshirish uchun konveyer va superskalyar arxitekturalarni ham qo`llamoqdalar.
Biroq xotira ishlab chiqaruvchilari odatda xotira hajmini oshirish imkoniyatlarini ko`proq qidirishmoqda, shuning uchun xotira qurilmalarining ishlash tezligini oshirish hali ham dolzarbligicha qolmoqda.
Bu tafovvut protsessor ish jarayonida xotiradan ixtiyoriy so`z (word)ni olishi uchun bir qancha siklni amalga oshirishi kerak bo`ladi.
Xotira qancha sekin ishlasa axborot olish uchun protsessor shuncha ko`p vaqt kutishi va nisbatan ko`p sikllarni amalga oshirishi kerak bo`ladi.
To`xtalishlarni oldini olish usullari
Ushbu masalani hal qilishning 2 xil usuli mavjud:
1-usul. Ma`lumotlarni xotiradan o`qish davomida u bilan bog`liq buyruqlarni bajarib borish. Agar qaysidir buyruq ixtiyoriy so`z (word)ni xotiradan o`qilguniga qadar ushbu so`zdan foydalanishni talab qilsa, u xolda protsessor ushbu buyruqni to`xtatadi. Xotira qanchalik sekin ishlasa, buyruqlarni to`xtatish shunchalik ko`p uchraydi.
2-usul. Bu usulda shunday kompyuterni ishlab chiqish talab etiladi-ki, unda kompilyator-dasturlar so`z (word) xotiradan o`qilmasidan avval uni ishlatmaydi va to`xtalishlarni oldi olinadi. Lekin bu oson ish emas. Odatda bu usulda to`xtalishlar apparat sathida emas balki dastur sathida amalga oshadi.
29.SIMD – Single Instruction Multiple Data va uning vazifalari qanday?
SIMD (eng. Yagona Instruction stream / Multiple Data stream) – bitta buyruqlar oqimi va bir nechta ma'lumotlar oqimi. Ushbu tizimlar odatda 1024 dan 16384 gacha bo'lgan ko'plab protsessorlarga ega bo'lib, ular qattiq konfiguratsiyadagi turli xil ma'lumotlarga nisbatan bir xil ko'rsatmalarni bajarishi mumkin. Yagona ko'rsatma parallel ravishda ko'plab ma'lumotlar elementlari ustida bajariladi. SIMD mashinalariga CPP dap, Gamma II va Quadrics Apemille tizimlari misol bo'la oladi. SIMD tizimlarining yana bir kichik klassi vektorli kompyuterlardir. Vektorli kompyuterlar skalyar mashinalar bunday massivlarning alohida elementlarini qanday ishlashiga o'xshash o'xshash ma'lumotlar massivlarini boshqaradi. Bu maxsus qurilgan vektorli Markaziy protsessorlardan foydalanish orqali amalga oshiriladi.
Ma'lumotlar vektor modullari orqali qayta ishlanganda, natijalar chastota generatorining bir, ikki yoki uchta tsikliga berilishi mumkin (chastota generatorining zarbasi tizimning asosiy vaqt parametridir). Vektor rejimida ishlaganda, vektor protsessorlari ma'lumotlarni deyarli parallel ravishda qayta ishlaydi, bu esa ularni skalar rejimida ishlashga qaraganda bir necha baravar tezroq qiladi. Ushbu turdagi tizimlarga misollar, masalan, Hitachi S3600
Kompyuterlari.
|
| |
Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Tarmoq simulyatorlari bilan ishlash. Ishning maqsadi - bet 9

1. Server Ushbu rejimda siz yangilarini yaratishingiz va mavjud VLAN larga o'zgartirishlar
kiritishingiz mumkin. Switch VLAN lar bazasini yangilaydi va vlan faylida Flash xotirasidagi
Sozlamalar ma'lumotlarini saqlaydi. (dat formatda) Server rejimida va mijozlarda ishlaydigan
boshqa kommutatorlardan xabarlarni ishlab chiqaradi va uzatadi.
2. Client Ushbu rejimdagi kommutator VLAN boshqa kommutatorlardan olingan ma'lumotlarni
uzatadi va VTP yangilanishlarini olishda VLAN bazasini sinxronlashtiradi. Sozlamalar bunday
qurilmaning buyruq satri orqali o'zgartirilishi mumkin emas.
3. Transparent Ushbu rejimda kommutator VTP ma'lumotlarini o'z bazasini sinxronlashtirmasdan va o'z
yangilanishlarini yaratmasdan boshqa ishtirokchilarga o'tkazadi. VLAN sozlamalari faqat
mahalliy kommutator uchun o'zgartirilishi mumkin.
VTP-da uchta xabar turi mavjud:
1.
Advertisement requests Summary Advertisement Alert uchun mijozdan serverga so'rov taqdim etadi
2.
Summary advertisements Ushbu standart xabar server har 5 daqiqada yoki konfiguratsiyani o'zgartirgandan so'ng
darhol yuboradi.
3.
Subset advertisements VLAN konfiguratsiyasini o'zgartirgandan so'ng, shuningdek, ogohlantirish so'rovidan
keyin darhol yuboriladi.
Shuni aytib o'tish joizki, yangi VLAN haqida ma'lumot olgan VTP switch, uni faqat katta
reviziya raqami bilan switchdan kelgan bo'lsa, uni konfiguratsiyaga kiritadi.
3. Vazifa 3.1. Bu amaliy mashg‘ulotda topshiriq variantiga muvofiq (1-jadval) VLAN tarmoqni
yaratish zarur, unga miol bo‘lib 2-rasmda keltirilgan topologiya xizmat qilishi mumkin.
2- rasm. Bitta kommutatorli tarmoq sxemasi Bu ishda vazifa 2 ta mustaqil kompyuterlar guruhlarini yaratish hisoblanadi. PK1-PK3
kompyuterlar bir-birlariga mumkin bo‘lishi, PK4 va PK5 kompyuterlar esa mustaqil guruh
bo‘lishi kerak.
kodi - Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Tarmoq simulyatorlari bilan ishlash. Ishning maqsadi

kodi
%IP-4-DUPADDR: Duplicate address 10.0.0.1 on FastEthernet0/0, sourced by 0002.161D.9217
Router>enable
Router#configure terminal
Enter configuration commands, one per line. End with CNTL/Z.
Router(config)#ip route 20.0.0.0 255.0.0.0 30.0.0.0
Router(config)#
Router(config)#
Router#
%SYS-5-CONFIG_I: Configured from console by console
Router#configure terminal
Enter configuration commands, one per line. End with CNTL/Z.
Router(config)#
Router(config)#
Router#
%SYS-5-CONFIG_I: Configured from console by console
Xulosa:
Men kamyuter tarmoqlari amaliy fanidan Tarmoq simulyatorlari bilan
ishlash,Cisco Packet Tracer dasturini sozlash va ishlash jarayonini tekshirish,
Cisco Packet Tracer dasturida LAN va VLAN tarmoqlarini qurish,
Cisco Packet
Tracer dasturida WAN tarmoqlarini loyihalash, amalyotlarini bajarib organib
oldim.
|
Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Tarmoq simulyatorlari bilan ishlash. Ishning maqsadi

Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Tarmoq simulyatorlari bilan ishlash. Ishning maqsadi
Download
1,17 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/20
Sana
31.05.2024
Hajmi
1,17 Mb.
#258528
Download
1,17 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Tarmoq simulyatorlari bilan ishlash. Ishning maqsadi
Download
1,17 Mb.
Matnni ko'rish
Ishning tartibi - Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Tarmoq simulyatorlari bilan ishlash. Ishning maqsadi

Ishning tartibi – o‘quv materialini diqqat bilan o‘rganib chiqing, ushbu bo‘limda
kiritilgan barcha mashqlarni bosqichma-bosqich bajaring. Cisco Parket Tracer dasturida ikkita
kompyuter tarmog‘ini yarating. Misol tariqasida, dastur bilan dastlabki tanishish uchun biz
krossover kabeli orqali ulangan ikkita kompyuterning oddiy tarmog‘ini quramiz (16-rasm).
16-rasm. Ikkita kompyuterdan iborat tarmoq Berilgan vazifani bajarish uchun “End Device” bo‘limidan kompyuter turini tanlang va
uni sichqoncha bilan dasturning ishlaydigan maydoniga torting (17-rasm).
17-rasm. Dastlabki ish joyiga birinchi kompyuterni o‘rnating Biz (mis krossover) Krossover kabeli yordamida kompyuterlarni ulaymiz.
Maslahat. Agar krossover tanlanganda yashil chiroqlar yonmasa, Avtomatik ulanish turini
tanlang. Endi chap kompyuterni sozlashni boshlaymiz: sichqoncha bilan IP Configuration
(Настройка IP) bo‘limi ustiga bosing 18-rasm.
18-rasm. IP-konfiguratsiya oynasini ochish uchun strelka tugmachani ko‘rsatadi. Birinchi kompyuter uchun 192.168.1.1 IP-manzilini va 255.255.255.0 ichki tarmoq
niqobini kiriting, oynani yoping (19-rasm). Xuddi shunday, biz ikkinchi kompyuterni
192.168.1.2 manziliga va xuddi shu niqobga moslashtiramiz.
19-rasm. PC0 sozlash oynasi Keyinchalik, kompyuter aloqasi mavjudligini tekshiramiz va PC0 va PC1 birbirini
ko‘rishi mumkinligiga ishonch hosil qilamiz. Buning uchun Ish stoli yorlig‘ida, Run maydoniga
o‘ting (Buyruqlar satri) va qo‘shni kompyuterni pinglab olamiz (20-rasm).
20-rasm. Run tugmasi 21-rasmdan ko‘rinib turibdiki, kompyuterlar o‘rtasida aloqa mavjud (sozlangan).
21-rasm. Ping muvaffaqiyatli amalga oshirildi
Asosiy menyu - Amaliy mashg‘ulot №1 Mavzu: Tarmoq simulyatorlari bilan ishlash. Ishning maqsadi

9-rasm. Internet
–
Ko‘p foydalanuvchilar bilan ishlash uchun foydalanuvchilar qurilmalari va bulut
10-rasmda keltirilgan.
10-rasm. Ko‘p foydalanuvchilar ishlashi uchun foydalanuvchi qurilmalari va bulut
Aloqa liniyalari. Aloqa liniyalari yordamida tarmoq tugunlarining ulanishlari yagona
topologiyaga yaratiladi va shu bilan birga har bir kabel turi faqat ma’lum turdagi qurilmalar
interfeyslari bilan ulanishi mumkin (11-rasm).
11-rasm. Aloqa liniyalari turlari uchun tugmalar
Ushbu tarkibiy qismlarning yordami bilan tugunlarning ulanishlari yagona sxema
bo‘yicha yaratiladi. Kabelning har bir turi faqat ma’lum turdagi interfeyslarga ulanishi mumkin
(jadvalga qarang).
Sh. M. Mirziyoyev

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“Telekommunikatsiyalar” yo’nalishi
CSF013-guruh talabasi
Abdukabirov Nodirbekning
“
Kiberxavfsizlik asoslari” fanidan tayyorlagan
1-Mustaqil ishi
O’qituvchi: Karimov Abdukodir Abdisalomovich
Toshkent – 2023
Kiberxavfsizlikning bilim sohalari, axborot xavfsizligi asosiy komponentalari.
Reja:
Kirish qism.
Asosiy qism.
Axborot xavfsizligining hayotdagi timsollari va axborot turlari
Kiberxavfsizlik asoslari
Konfidensiallik, yaxlitlik, foydalanuvchanlik,
Risk, hujumchi kabi fikrlash, tizimli fikrlash
Kiberxavfsizlikning bilim sohalari
Xulosa qism.
Foydalanilgan adabiyotlar.
KIRISH
Axborot kommunikatsiya texnologiyalari sohasi qanchalik rivoj topgani sari, uning afzalligi va qulayliklaridan foydalanish bilan bir qatorda, butun mamlakatimizda axborot xavfsizligini ta‘minlash eng dolzarb masalaga aylanib bormoqda, Ushbu soha albatta rivojlanishi kerak va buni qilamiz...
SH.M.Mirziyoyev
Har qanday taraqqiy etgan jamiyat hayotida axborotning ahamiyati uzluksiz ortib bormoqda. Uzoq o’tmishdan davlatning harbiy-strategik ahamiyatiga molik bo’lgan ma‘lumotlar qat‘iy sir tutilgan va himoyalangan. Hozirgi vaqtda ishlab chiqarish texnologiyalariga va mahsulotlarni sotishga tegishli axborot tovar ko’rinishiga ega bo’lib, ichki va tashqi bozorda unga bo’lgan talab ortib bormoqda. Axborot texnologiyalari avtomatlashtirish va axborotni muhofaza qilish yo’nalishlarida muntazam mukammallashib bormoqda.
Zamonaviy axborot texnologiyalarining taraqqiyoti sanoat shpionaji, kompyuter jinoyatchiligi, konfedensial ma‘lumotlarga ruxsatsiz kirish, o’zgartirish, yo’qotish kabi salbiy hodisalar bilan birgalikda kuzatilmoqda. Shuning uchun axborotni muhofaza qilish har qanday mamlakatda muhim davlat vazifasi hisoblanadi. O’zbekistonda axborotni muhofaza qilishning zaruriyati axborotni muhofaza qilishning davlat tizimi yaratilishida va axborot xavfsizligining huquqiy bazasini rivojlantirishda o’z ifodasini topmoqda.
«Axborotlashtirish to’g’risida», «Davlat sirlarini saqlash to’grisida», «Elektron hisoblash mashinalari dasturlari va ma‘lumotlar bazalarini huquqiy himoya qilish to’g’risida» va boshqa qonunlar hamda bir qator hukumat qarorlari qabul qilindi va amalga tatbiq etildi.
Axborotni muhofaza qilish axborotni ixtiyoriy ko’rinishda yo’qotishda (o’g’irlash, buzish, qalbakilashtirish) ko’riladigan zararning oldini olishni ta‘minlashi lozim. Axborotni muhofaza qilish choralari axborot xavfsizligiga oid amaldagi qonun va me‘yoriy hujjatlar asosida va axborotdan foydalanuvchilarning manfaatlariga ko’ra tashkil etilishi zarur. Yuqori darajada axborotni muhofaza qilishni kafolatlash uchun muntazam ravishda murakkab ilmiy-texnik vazifalarni hal etish va himoya vositalarini takomillashtirish talab etiladi.
piyoda va velosiped yo‘lkasi - Tsz: Iqtisodiyot / Transport. Yo‘l xo‘jaligi. Harakat va parvozlar xavfsizligi] O‘zbekiston...

|
Tsz: Iqtisodiyot / Transport. Yo‘l xo‘jaligi. Harakat va parvozlar xavfsizligi] O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori Yo‘l harakati qoidalarini tasdiqlash to‘g‘risida
|
bet | 7/40 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 2,22 Mb. | | #133503 |
Bog'liq 172 12.04.2022(1)piyoda va velosiped yo‘lkasi — qatnov qismidan ajratilgan, velosipedchilarning va piyodalarning alohida-alohida yoki birgalikda harakatlanishi uchun mo‘ljallangan va 4.6.1 — 4.6.6 yo‘l belgilari o‘rnatilgan yo‘lning tarkibiy qismi yoxud alohida yo‘l;
reversiv harakatlanish — qatnov qismining maxsus ajratilgan, 5.35 — 5.37 yo‘l belgilari, 1.9 yo‘l chizig‘i bilan belgilangan va ustida reversiv svetofor o‘rnatilgan bo‘lagida harakatlanish yo‘nalishining qarama-qarshi tomonga o‘zgarishi;
ruxsat etilgan to‘liq vazn — jihozlangan transport vositasining ishlab chiqargan korxona tomonidan belgilangan yuk, haydovchi va yo‘lovchilari bilan birgalikdagi eng yuqori vazni (o‘lchovi).
Bir tarkibda harakatlanayotgan (tirkama va boshqalar) transport vositalarining ruxsat etilgan to‘liq vazniga shu tarkibga kiruvchi transport vositalarining ruxsat etilgan to‘liq vaznlari yig‘indisi kiradi;
tartibga soluvchi — O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Davlat yo‘l harakati xavfsizligi xizmatining (keyingi o‘rinlarda — DYHXX), harbiy avtomobil nazorati organlari xodimi, o‘z xizmat vazifalarini bajarayotgan, ushbu Qoidalarda ko‘zda tutilgan ishoralar yordamida yo‘l harakatini tartibga solish vakolatiga ega bo‘lgan va uni bevosita amalga oshirayotgan yo‘ldan foydalanish xizmati xodimlari, temir yo‘l kesishmasi va sol kechuvlaridagi navbatchilar hamda jamoatchilik vakillari. Tartibga soluvchi maxsus kiyim va (yoki) taniqlik belgisi (qo‘l bog‘ichi, jezl, qizil ishorali yorug‘lik qaytargich, qizil chiroq yoki bayroqcha)ga ega bo‘lishi shart;
trotuar — qatnov qismiga tutashgan yoki undan maysazor, ariq, maxsus to‘siqlar bilan ajratilgan va piyodalarning harakatlanishi uchun mo‘ljallangan yo‘l qismi;
tirkama — mexanik transport vositasi tarkibida harakatlanishga mo‘ljallangan va dvigatel bilan jihozlanmagan transport vositasi. Ushbu atama yarim tirkama va uzaytiriladigan tirkamalarga ham taalluqlidir;
foto va video qayd etish — yo‘l harakati qoidalari buzilishini maxsus avtomatlashtirilgan foto va video texnik vositalari, shuningdek, videokuzatuv va tasvirga olish texnika vositalari hamda mobil qurilmalar yordamida qayd etish;
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Tsz: Iqtisodiyot / Transport. Yo‘l xo‘jaligi. Harakat va parvozlar xavfsizligi] O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori Yo‘l harakati qoidalarini tasdiqlash to‘g‘risida
|
B hujjat mazmuninin fayl nomida ko’rsatish mumkin

|
B hujjat mazmuninin fayl nomida ko’rsatish mumkin
|
Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 13,44 Kb. | | #139749 |
Bog'liq 9 a
11.01.Yo’qotishli siqish texnologiyasidan asosan tasvir,audio va grafika foydalaniladi,chunki sifatni yo’qotish odatda oqilona variant hisoblanadi.
11.02.Yo’qotishsiz siqish algoritm takrorlanadigan matnli fragment uchun na’munali belgilar yaratishda qo’llanadi.
11.03.A)Fayl nomiga hujjat yaratilga sanasi kiritish mumkim.Masalan,u 18-04-15 shaklida bo’ladi.
B)HUjjat mazmuninin fayl nomida ko’rsatish mumkin.Masalan,Ingliz_tilidagi_insho_ uchun_eslatmalar kabi/
C)NAtijada 18-04-15_da_ingliz_tilidagi_insho_uchun_eslatma.doc kabi fayl nomi paydo bo’ladi.
D)Saqlashni yakunlashdan avval faylni qaysi papkada saqlash kkligini belgilash kerak;bunda My documents/School Work/English katalogiga saqlashingiz mumkin.
11.05.Csv- comma separated volues kengaytmali faylda bir dona jadval bo’lishi mumkin .
|
| |
Mavzu yuzasidan savol va topshiriqlar

|
Mavzu yuzasidan savol va topshiriqlar
|
bet | 10/12 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,19 Mb. | | #124798 |
Bog'liq Islombek Mavzular to\'plamiMavzu yuzasidan savol va topshiriqlar:
Varaqlarni bog‘lash usullari
Kitoblarni bog‘lash usullari
Guruh o‘quvchilarning barcha fanlardan olgan baholarini alohida jadvallar hosil qiling va ularni bitta jadvalga birlashtiring.
Uyga vazifa:
Uchunchi varaqning B4 katagida birinchi varaqning C3 katakdagi va ikkinchi varaqning D6 katakdagi sonlarning yig’indisini hisoblang.
O‘quvchilarning tarix, kimyo, fizika va matematika fanlardan olgan baholarini alohida fayllarga birlashtiring.
MS Excel 2010 da tayyorlanadigan ma’lumot jadvallar matn yoki sonlar bilan to‘ldirishligini yuqorida aytib o‘tdik. Ba’zan kataklardagi ma’lumotlar ustida ayrim hisoblashlarni bajarish zaruriyati tug’iladi, bunday vaziyatda formulalardan foydalaniladi.
Buning uchun MS Excel 2010 tasmasidagi Формулы bo‘limiga murojaat qilinadi. Ushbu bo‘limda qiymatlar, ifodalar va kataklar ustida amallar bajarishga mo‘ljallangan funksiyalar kutubxonasi jamlangan. Kutubxonadagi turli vazifalarni bajarishga mo‘ljallangan funksiyalarning ba’zi birlari bilan tanishib chiqamiz:
Matematik funksiyalar
T/r
|
Funksiya
|
Vazifasi
|
1.
|
ФАКТР
| Argument sifatida berilgan butun son faktorialini hisoblaydi. |
2.
|
ABS
| |
3.
|
LN
| Sonning natural logarifmini hisoblaydi |
4.
|
EXP
| |
5.
|
SIN
| Sonning sinusini hisoblaydi |
6.
|
COS
| |
7.
|
TAN
| Sonning tangensini hisoblaydi (radianda) |
8.
|
НОД
| Ikki va undan ortiq butun sonlarning eng katta umumiy bo‘luvchisini hisoblaydi |
9.
|
НОК
| Ikki va undan ortiq butun sonlarning eng kichik umumiy bo‘linuvchisini hisoblaydi |
10.
|
ОКРУГЛ
| Haqiqiy sonni yaxlitlaydi |
11.
|
СУММ
| Ikki va undan ortiq sonlarning yig‘indisini hisoblaydi |
12.
|
ПРОИЗВ
| Ikki va undan ortiq sonlar ko‘paytmasini hisoblaydi |
13.
|
ЗНАК
| Son manfiy bo‘lsa -1 ni, musbat bo‘sa 1 ni, nol bo‘lsa 0 ni chiqaradi |
14.
|
|
|
| |