Atom, ion va molekulalarning qutblanuvchanligi

|
Atom, ion va molekulalarning qutblanuvchanligi
|
bet | 1/5 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 73,14 Kb. | | #232006 |
Bog'liq ATOM
ATOM, ION VA MOLEKULALARNING QUTBLANUVCHANLIGI — tashqi elektr maydoni taʼsirida elektronlar buluti, atom yadrosi, molekula va ionlar markazlarining birbiriga nisbatan siljishi. Umumiy qugblanish atom qutblanish ra, elektron qugblanish re va oriyentatsiya qutblanishi ro yigʻindisiga teng: ra — atom yadrosining tashqi maydondagi manfiy qutb tomon siljishi, rz — elektronlar bulutining elektr maydonidagi musbat qutb tomon siljishi, ro — tugʻma dipolli molekulalarning maydon qutblari tomon mos tartibda joylashishi. Qutblanish natijasida qutblanmagan molekula qutblangan molekulaga aylanadi, tugʻma dipolli molekulalarning qutbliligi oshadi. Qutblanish natijasida vujudga kelgan dipol induksiya dipoli deyiladi. Induksiya dipoli momenti t taʼsir koʻrsatuvchi maydonning kuchlanganligi Ye ga mutanosib: t = aE, a — qutblanuvchanlik; har qaysi zarracha (molekula, atom)ning qutblanuvchanlik xossasini ifodalaydi. Anionlarda yadroning elektron qavatiga taʼsiri kuchsizroq, shu sababli anionlar tashqi elektr maydoni taʼsirida osonroq qutblanadi va ularning zaryadi hamda radiusi qancha katta boʻlsa, shuncha oson qutblanadi. Kationlarning qutblash xossasi ham bor, bu xossa kationning zaryadiga toʻgʻri, radiusiga teskari mutanosib.
Kimyoviy bog'lanishlarning qutbliligi- kimyoviy bog'lanishning xarakteristikasi, bu bog'lanishni tashkil etuvchi neytral atomlardagi elektron zichligi taqsimotiga nisbatan yadrolar atrofidagi fazoda elektron zichligi taqsimotining o'zgarishini ko'rsatadi. Bog'lanish qutbliligini miqdoriy o'lchovi sifatida atomlardagi samarali zaryadlar deb ataladigan narsa ishlatiladi. Samarali zaryad yadro yaqinidagi fazoning ma'lum bir hududida joylashgan elektronlarning zaryadi va yadro zaryadi o'rtasidagi farq sifatida aniqlanadi. Biroq, bu o'lchov faqat shartli va taxminiy ma'noga ega, chunki molekulada faqat alohida atomga tegishli bo'lgan mintaqani va bir nechta bog'lanishlar bilan ma'lum bir bog'lanishni aniq ajratib bo'lmaydi. Effektiv zaryadning mavjudligini atomlardagi zaryadlarning belgilari bilan ko'rsatish mumkin (masalan, H + d - Cl -d, bu erda d elementar zaryadning ma'lum bir qismi). Deyarli barcha kimyoviy bog'lanishlar, diatomik gomonuklear molekulalardagi bog'lanishlardan tashqari, u yoki bu darajada qutblidir. Kovalent bog'lanishlar odatda zaif qutblidir. Ion aloqalari kuchli qutblangan. Molekulalarning qutblanishi ikki markazli bog'lanish hosil qiluvchi atomlarning elektron manfiyligi o'rtasidagi farq, molekulaning geometriyasi, shuningdek, yolg'iz elektron juftlarining mavjudligi bilan belgilanadi, chunki molekuladagi elektron zichligining bir qismi yo'nalishda emas, balki lokalizatsiya qilinishi mumkin. obligatsiyalar. Bog'ning qutbliligi uning ionli komponenti orqali, ya'ni elektron juftning ko'proq elektron manfiy atomga siljishi orqali ifodalanadi. Bog'lanishning qutbliligini uning orqali ifodalash mumkin dipol moment m, elementar zaryad va dipol uzunligi m = e ∙ l ko'paytmasiga teng. Molekulaning qutbliligi uning dipol momenti orqali ifodalanadi, bu molekula bog'larining barcha dipol momentlarining vektor yig'indisiga teng. Dipol - bir-biridan birlik masofada joylashgan ikkita teng, lekin ishorali zaryadlar tizimi. Dipol momenti kulon metrlarda (C ∙ m) yoki bahslarda (D) o'lchanadi; 1D = 0,333 ∙ 10 –29 C ∙ m — Источник: https://muegn.ru/uz/medicina/ot-chego-zavisit-polyarnost-molekuly-kak-opredelit-polyarnost-svyazi.html © muegn.ru
Molekulyar sinishi va molekulalarning qutblanishi. Kimyoda refraktometrik tahlil usuli Molyar sinishi
Maksvellning yorug'likning elektromagnit nazariyasidan kelib chiqadiki, to'lqin uzunliklari moddalar molekulalari tomonidan yutilish hududidan sezilarli darajada uzoqlashganda, quyidagi tenglik to'g'ri bo'ladi:
Bu erda n ∞ - ma'lum to'lqin uzunliklari uchun yorug'likning sinishi ko'rsatkichi.
Buni hisobga olgan holda, Klauzius-Mosotti tenglamasi (15) quyidagi shaklni oladi:
(21)
Molar sinishi o'lchami: [sm 3 / (g · mol)]
Olingan ifodadan ko'rinib turibdiki, ko'rsatkich R M, molyar sinishi deyiladi, 1 mol modda tarkibidagi molekulalar hajmining o'lchamiga ega.
Lorents - Lorents tenglamasi deb ataladigan (15) tenglama 1880 yilda bir-biridan mustaqil ravishda X. Lorents va L. Lorents tomonidan olingan.
Amalda ko'pincha xususiy sinishi r ko'rsatkichi, ya'ni bir gramm moddaning sinishi qo'llaniladi. O'ziga xos va molyar sinishi nisbatlar bilan bog'liq: R = r ∙ M, bu erda M - molyar massa.
R = r ∙ M bo'lgani uchun solishtirma sinishi quyidagilarga teng:
(22)
Maxsus sinishi birligi: [sm 3 / g]
X.Lorents va L.Lorents elektron qutblanish oʻlchovi sifatida sinishi tushunchasining fizik maʼnosini ochib berdilar va sinishi haqidagi taʼlimot uchun mustahkam nazariy asos yaratdilar.
Xususiy sinishi qiymati amalda harorat, bosim va moddaning agregatsiya holatiga bog'liq emas. Tadqiqot amaliyotida, molyar va xususiy sinishi R M va r dan tashqari, sinishi indeksining boshqa hosilalari ham qo'llaniladi. n.
Qutbsiz moddalarning sindirish ko'rsatkichi amalda yorug'lik to'lqinlarining chastotasiga bog'liq emas va shuning uchun (19) tenglama barcha chastotalarda amal qiladi. Masalan, benzol uchun n 2 = 2,29 (to'lqin uzunligi 289,3 nm), e = 2,27. Shuning uchun, agar sinishning taxminiy hisob-kitoblari uchun ko'rinadigan spektrning sindirish ko'rsatkichidan foydalanish etarli bo'lsa, aniq hisoblash uchun Koshi formulasi yordamida ekstrapolyatsiya qilish kerak.
|
| |