nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
“Yuksak ma’naviyat – engilmas kuch”

|
“Yuksak ma’naviyat – engilmas kuch”
|
bet | 3/3 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 65,29 Kb. | | #135495 |
Bog'liq Adodlarimiz merosi“Yuksak ma’naviyat – engilmas kuch” nomli ma’naviyat masalalariga bag’ishlangan alohida risolasi bosilib chiqdi. Kitob 4 bobdan iborat bo’lib, “Ma’naviyat – insonning ulg’ayish va kuch-qudrat manbaidir” deb nomlangan birinchi bobida “ma’naviyat” tushunchasi, ma’naviyatli va ma’naviyatsiz insonlar, ma’naviyatni shakllantiruvchi mezonlar ma’naviy va moddiy hayot uyg’unligi kabi masalalar keng omma uchun tushunarli tilda batafsil bayon qilingan10. Kitobning ikkinchi bobi “Mustaqillik – ma’naviy tiklanish va yuksalish” deb atalgan va unda avvalo milliy g’oyaning ma’naviy hayotdagi o’rni, mustaqillik davri jamiyatimizdagi milliy-ma’naviy tiklanish va yuksalish jarayoni, tilimiz va dinimiz, milliy va diniy bayramlarimiz mavqeining qayta tiklanishi, islohotlarning ma’naviy ahamiyati haqida so’z boradi11. Uchinchi bobga “Ma’naviyatga tahdid – o’zimiz va kelajagimizga tahdid” deb nom qo’yilgan bo’lib, unda ma’naviyat va ma’naviy tarbiya masalalari bugungi kunda jahonda kechayotgan globallashuv jarayonlari sharoitida naqadar dolzarblashgani va endi bu masalalar faqat milliy hududda chegaralanib qolmay umumbashariy muammoga aylanayotgani tahlil etiladi12. Dunyodagi eng buyuk jasorat ma’naviy jasoratdir, deb xulosa qiladi I.Karimov “Vatanimiz taraqqiyotining mustahkam poydevori” deb nomlanagan oxirgi bobda13. Prezidentning chuqur ishonchiga ko’ra ma’naviy tarbiyaning ibtidosi har bir inson qalbiga quloq tutish va ko’ngliga yo’l topishdan boshlanadi va bu sohada ziyolilarimizning o’rni va mas’uliyati o’ta muhimdir.
Albatta, O’zbekiston Prezidentining Islom Karimovning ushbu risolasi14 va ma’naviyatga doir boshqa fikr va mulohazalari alohida yirik jiddiy tadqiqot mavzusidir. Ammo mazkur tadqiqot yakunlarini kutmay turib ham, I. A. Karimov asarlarini shu yo’nalishda e’tibor bilan o’rganib chiqqan odam Prezident qarashlari milliy ma’naviyat nazariyasini shakllantirish yo’lida o’q tomirlarni aniq va muayyan ko’rsatib berganligiga amin bo’ladi. Shundan kelib chiqib, ushbu kitobdagi mavzularni bugungi kun nuqtai nazaridan yoritish jarayonida nazariy zamin sifatida asosan Prezident I. A. Karimov asarlarida bildirilgan fikr va xulosalarga tayanildi.
Ma’naviyatsiz buyuk kelajak yo’q. Chunki uni robotlar emas, insonlar yaratadi. Insonlar ongi qanday bo’lsa, mamlakat kelajagi ham shunga yarasha bo’ladi. Eng katta boylik - insonlar ruhiyatida yashirin. Ana shu sarmoya tobora kengroq miqyosda muomalaga kirgan sari, hosil unumliroq bo’la beradi, O’zbekistonning jahon hamjamiyatidagi mavqei yuksala beradi, o’zbeklar o’z ajdodlariga munosib ulug’vorlik kasb eta beradi.
|
| |
Arxivlash dasturlari keltirilgan qatorni tanlang

Arxivlash dasturlari keltirilgan qatorni tanlang.
|
|
-->A) RAR, Word, PKZIP
-->B) Word
-->C) PKZIP, ARJ, RAR
-->D) ARJ, EXCEL, RAR
| |
113. MS-DOS operatsion tizimida sistema sanasi va vaqtini o’zgartiruvchi ichki buyruqlarni aniqlang.
| |
-->A) md, cd, rd, cd.., dir
-->B) copy con, ren
-->C) md, cd, rd
-->D) date, time
| |
114. K?mpyut?r yord?mid? m?s?f?d?n turib t?vush v? t?svirl?r ?rq?li bir n?ch? kishil?rning bir v?qtd? suhb?tl?shuvi
| |
-->A) Int?rn?t
-->B) El?ktr?n p?cht?
-->C) El?ktr?n k?nf?r?ntsiya
-->D) CH?t
| |
115. Qaysi qatorda ob’ekt animatsiyasini sozlash imkonini beruvchi buyruq ko’rsatilgan?
| |
-->A) ???????? ??????? – ?????? ????????;
-->B) ???????? ??????? – ????????? ????????;
-->C) ???????? ??????? – ????? ???????.
-->D) ???????? ??????? – Sm?n? ?nim?tsii;
| |
116. Web s?yt http://www.rambler.ru ko’rinishd?gi m?nzilg? eg? bo’ls?, shu s?ytning n?mi ?niql?nsin.
| |
-->A) ru
-->B) www.rambler. ru
-->C) http://www.rambler.ru
-->D) rambler.ru
| |
117. Turbo Paskalda fayllar bilan ishlashning protsedura va funktsiyalarida qaysi buyruq fayl atributlarini qaytaradi?
| |
-->A) FSearch
-->B) FindFirst
-->C) GetFAttr
-->D) Fexpand
| |
118. Turbo Paskalda quyidagi mantiqiy amallar aniqlangan:
| |
-->A) System, Dos, IBM
-->B) not , and, or , xor.
-->C) Yoki, Printer, Graph, or
-->D) Crt, Graph, and, or
| |
119. |
Amaliy mashg’ulot №5 mavzu: simsiz axborot uzatish texnologiyalari. Wi-fi tarmog’ini sozlash. Mavzu rejasi

|
Amaliy mashg’ulot №5 mavzu: simsiz axborot uzatish texnologiyalari. Wi-fi tarmog’ini sozlash. Mavzu rejasi
|
bet | 1/10 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 1,01 Mb. | | #253796 |
Bog'liq 5-amaliy mashq (1)
AMALIY MASHG’ULOT №5
MAVZU: SIMSIZ AXBOROT UZATISH TEXNOLOGIYALARI. WI-FI TARMOG’INI SOZLASH.
Mavzu rejasi:
Simsiz axborot uzatish texnologiyalari.
Wi-Fi tarmog’ini sozlash.
Ishdan maqsad: Simsiz axborot uzatish texnologiyalari va ularning vazifalari haqida ma’lumot berish. Wi-Fi tarmog’ini sozlash usullarini o’rgatish.
Darsning nazariy qismi:
Simsiz texnologiyalar ikki yoki undan ortiq nuqtalar orasidagi masofaga, ularning simlar orqali ulanishini talab qilmasdan, ma'lumotlarni uzatish uchun ishlatiladi. Axborotni uzatish uchun infraqizil nurlanish, radio to'lqinlar, optik yoki lazer nurlanishidan foydalanish mumkin.
Hozirgi vaqtda foydalanuvchilarga Wi-Fi, WiMAX, Bluetooth kabi marketing nomlari bilan ma'lum bo'lgan ko'plab simsiz texnologiyalar mavjud. Har bir texnologiya uning qamrovini belgilaydigan ma'lum xususiyatlarga ega.
Simsiz texnologiyalarni tasniflashda turli yondashuvlar mavjud.
Diapazon tasnifi:
Simsiz shaxsiy tarmoq tarmoqlari WPAN (Simsiz shaxsiy hudud tarmoqlari). Ushbu tarmoqlarga Bluetooth kiradi.
WLAN (Simsiz mahalliy tarmoqlar). Ushbu tarmoqlar Wi-Fi tarmoqlarini o'z ichiga oladi.
WMAN (Simsiz Metropolitan Tarmoqlari) butun shahar bo'ylab simsiz tarmoqlar. Texnologiyalarga misollar - WiMAX.
Ilova tasnifi:
Korporativ (idoraviy) simsiz tarmoqlar - kompaniyalar tomonidan o'z ehtiyojlari uchun yaratilgan.
Operator simsiz tarmoqlari - pullik xizmatlar ko'rsatish uchun aloqa operatorlari tomonidan yaratilgan.
Tasniflashning qisqa, ammo ixcham usuli simsiz texnologiyalarning ikkita eng muhim xususiyatlarini bir vaqtning o'zida ikkita o'qda ko'rsatishdir: maksimal ma'lumot uzatish tezligi va maksimal masofa.
|
| |
Web-sahifadagi gipermurojaatlar (giperssolki)...utishni ta`minlaydi

Web-sahifadagi gipermurojaatlar (giperssolki)...utishni ta`minlaydi.
|
|
-->A) ixtiyoriy internet serveridagi ixtiyoriy web-sahifaga
-->B) shu mintakadagi ixtiyoriy web-sahifaga
-->C) shu serverdagi ixtiyoriy web-sahifaga
-->D) faqat shu web-sahifa tevaragiga
| |
120. PowerPoint nim? uchun k?r?k?
| |
-->A) Barcha javoblar to’g’ri
-->B) T?vushli v? ??r?k?tli f?yll?r yar?tish uchun
-->C) M?tnli v? multim?diyali hujj?tl?r yar?tish uchun
-->D) Ish n?tij?l?rini yoki yangi m??sul?tl?rni n?m?yish kilish uchun
| |
121. Tablitsa menyusi buyruqlari yordamida quyidagilardan qaysi birini bajarib bo’lmaydi?
| |
-->A) Matnni jadval ko’rinishiga o’tkazish
-->B) Jadvalni matn ko’rinishiga o’tkazish
-->C) Jadvalni qog’ozga chop etish
-->D) Jadval ustun va satrlar tarkibini o’zgartirish
| |
122. K?mpyut?r tarmoqqa ulanmagan vaqtd? virus q?nd?y p?yd? bo’lishi mumkin?
| |
-->A) M?t?m?tik m?s?l?ni y?chish ch?g’id? o’t?di
-->B) O’z-o’zid?n p?yd? bo’l?di
-->C) Disk?t?d?n f?yd?l?nish ch?g’id?
-->D) O’yin o’yn?sh ch?g’id? o’t?di
| |
123. Bosh harflarni yozishda foydalanish mumkin:
| |
-->A) Shift, Ctrl
-->B) Alt, Ctrl, Del
-->C) Alt, Tab, CapsLock
-->D) CapsLock, Shift
| |
124. tegining vazifasi nimadan iborat?
| |
-->A) matn sarlavhalarini yozish
-->B) matn ostiga chizish
-->C) matnni qiya ko’rinishda yozish
-->D) matnni qalinlashtirish
| |
125. |
Bajariladigan fayllar qaysi javobda to`g’ri namoyon etilgan

Bajariladigan fayllar qaysi javobda to`g’ri namoyon etilgan
|
|
-->A) .EXE, .COM
-->B) TXT, .BAT
-->C) COM, .TXT
-->D) BAK, .EXE
| |
145. Arxivlash dasturlari bu …
| |
-->A) ofis tarkibiga kiruvchi barcha dasturlar imkoniyatlarini o`zida mujassamlashtirgan muharrir
-->B) Papkadagi fayllar to`plamiga
-->C) diskda joyni tejash maqsadida fayllar hajmini kichraytirishga imkon beruvchi dasturlar
-->D) rasm
| |
146. Web – shifalar tayyorlashda ishlatiladigan vizual muharrirlar qatorini aniqlang
| |
-->A) Bloknot, WordPad, Microsoft Access, CorelDraw
-->B) Windows, MS-DOS, Windows Movie Maker, Visual Basic, Delphi, C++
-->C) Microsoft Word, Microsoft Excel, Adobe Photoshop
-->D) Microsoft FrontPage, Macromedia Dreamweaver, Macromedia Flash
| |
147. ?p?r?tiv ??tir? nim??
| |
-->A) ?ddiy ??tir?
-->B) k?mpyut?r ishl?yotg?n v?qtd? m?’lum?tl?rni s?ql?vchi ??tir?
-->C) m?’lum?tl?rni d?imiy s?ql?vchi ??tir?
-->D) pr?ts?ss?rning t?zligini ?shirish uchun ?izm?t qiluvchi o’t? t?zk?r ??tir?
| |
148. EHM ning qaysi qurilmasi axborotlarni qayta ishlash vazifasini bajaradi?
| |
-->A) printer
-->B) sistemali blok
-->C) klaviatura
-->D) HDD (doimiy xotira)
| |
149. Domain nima?
| |
-->A) Web- sahifa grafikli ko’rinishdagi manzilining bir qismi
-->B) Web- sahifa raqamli ko’rinishdagi manzilining bir qismi
-->C) Web- sahifa matnli ko’rinishdagi manzilining bir qismi
-->D) Web- sahifa tovushli ko’rinishdagi manzilining bir qismi
| |
150. |
MASHQ – So’zlarni tanlab gaplar tuzing

5-DARS
SÖZLÜK – LUG’AT.
So’zlarni o’qing va yodlang
Çocuk – bola, farzand
istemek – xohlamoq / istamoq
Ders – dars
Kim – kim
Siyah - qora
Beyaz – oq
ve - va
Araba – moshina
Kapı - eshik
Okul - maktab
Pahalı - qimmat
Değil – emas (inkor qilish)
Sahib – ega / egasi
Kimin - Kimning
DİL BİLGİSİ - GRAMMATIKA
Avvalgi darsda egalik qo’shimchalarini o’rgandik, ya’ni kitob-kitobim, uy-uying, xona-
xonamiz va hokazo. Ushbu darsda o’rganadigan qoida ham xuddi shuning davomi,
biror shaxs yoki buyumga tegishli narsa qanday aytilishini o’rganamiz, masalan:
Ahmadning moshinasi (Ahmadga tegishli moshina), Uyning eshigi, Moshinaning egasi.
va hokazo... Bunday so’zlar turk tilida quyidagicha tuziladi. Masalan:
MASHQ – So’zlardan mosini ketma-ket joylab 7 ta savol tuzing va tarjima

3. MASHQ – So’zlardan mosini ketma-ket joylab 7 ta savol tuzing va tarjima qiling. Masalan: Babamın arabası var mı ?
4. MASHQ – Dialogni yodlang. - Merhaba. Size ne lazım?
- Bana bir gömlek lazım
- Hangi renk istiyorsunuz?
- Beyaz renk istiyorum
- Bizde şimdi beyaz gömlekler yok. Siyah ve mavi gömleklerimiz var.
- Bana siyah gömlek lazım değil. Sizde kırmızı var mı?
- Evet, kırmızı gömlek var
5. MASHQ – Turk tiliga tarjima qiling. 1. Bu sening moshinangmi? Ha, bu mening moshinam
2. U sening otangmi ? Ha u mening otam
3. Bu moshinaning eshigimi? Ha bu moshinaning eshigi
4. Uyning eshigi sariqmi? Yo’q uyning eshigi sariq emas. Eshik qizil
5. Mustafaning xonasi kattami ? Yo’q katta emas, uning xonasi kichik.
6. Bu kitoblar arzonmi? Yo’q kitoblar arzon emas. Ular bugun juda qimmat
7. U hozir qayerda? U hozir uydami? Ha u uyda
8. Ahmetning uyi bormi ? Ha bor.
9. Birodarim (akam)ning moshinasi bu yerdami? Ha moshina hozir bu yerda
10. Bolalarning maktabi bu yerdami? Yo’q bu yerda emas.
11. Bu bola o’quvchimi ? Yo’q u o’quvchi emas.
12. U do’xtirmi ? Yo’q u do’xtir emas, U sotuvchi
13. Sizga choy kerakmi ? Ha kerak
14. Sizga qora ko’ylak kerakmi ? Yo’q kerak emas.
15. Bu qaysi do’kon? - Bu Mustafaning do’koni.
7-DARS
SÖZLÜK – LUG’AT.
So’zlarni o’qing va yodlang
Almak - Olmoq
Gelmek - Kelmoq Temizlemek - Tozalamoq Yikamak - yuvmoq
Her şey – har narsa Önce - avval / ilgari Ay – oy Dün – kecha / kechagi kun Saat - soat Beklemek - kutmoq Akşam – oqshom / kechki payt
Evin sahibi – uyning egasi. Odanın kapısı

Evin sahibi – uyning egasi. Odanın kapısı – xonaning eshigi, Mehmetin arabası –
Mehmetning moshinasi
Qo’shimchalar
……-in (-ın, -un, -nın, -nun) ……….. i (-ı, -u, sı, su)
…Ahmet-in …ev-i
…Araba-nın …kapı-sı
E’tibor bersangiz qo’shimchalar so’zning oxirgi harfiga ko’ra o’zgarmoqda… Qaysi
holda qanday qo’shimcha qo’shilishini quyidagi jadvaldan ko’rish mumkin:
Oxirgi harf quyidagi unlilar bilan tugasa
e, i => ...-nin, ...-si
a, ı => ...-nın, ...-sı
o, u => ...-nun, ...-su
ö, ü => ...-nün, ...-sü
Masalan
Kardeşimin annesi – birodarimning onasi
Mustafanın ailesi – Mustafaning oilasi
Odanın kapısı – Xonaning eshigi
Mahmütün komşusu – Mahmutning
qo’shnisi
Komşunun arabaları – qo’shnining
moshinalari
Agar unlidan keyin undosh harf kelsa:
e, i (+undosh) => ...-in, ...-i
a, ı (+undosh) => ...-ın, ...-ı
o, u (+undosh) => ...-un, ...-u
ö, ü (+undosh) => ...-ün, ...-ü
Masalan
evin sahibi - uyning egasi
Hasanın evi - Hasanning uyi
Mahmutun dersi – Mahmutning darsi
Otobüsün şoförü – Avtobusning
haydovchisi
Odanın kapısı – xonaning eshigi
Mustafa
Ahmet
Kardeşim
Doktor
Babam
-ın
-in
-un
-nın
-nin
-nun
büyük
siyah
beyaz
ucuz
pahalı
çok
az
araba
kitap
ev
oda
kardeş
dükkan
-ı
-i
-u
-sı
-si
-su
var
burada
nerede?
Agar oxirgi harf -k bilan tugasa, u holda bu -ğ harfiga aylanadi. Masalan:
(Yemek) Onun yemeği – uning ovqati, (çocuk) Ahmetin çocuğu – Ahmetning bolasi
1. MASHQ – o’z tilingizga tarjima qiling.
1. Bu evin sahibi kim? 2. Bu kitap Mustafanın 3. Bu arkadaşımın arabası.
4. Burada Hasanın dükkanı var. 5. Ahmetin evi nerede, onun evi burada.
6. Benim arabamın kapısı nasıl ? Senin arabanın kapısı siyah
7. Bu arabanın sahibi kim ? Arabanın sahibi ben. 8. Bu araba iyi değil. 9. Bu
dükkan’da kitaplar pahalı değil, çok ucuz. 10. O kim ? O doktor değil, O satıcı.
11. Ahmetın arabası siyah. 12. Evin sahibi şimdi burada.
2. MASHQ – So’zlardan mosini ketma-ket joylab 7 ta gap tuzing
Masalan: Babamın siyah arabası nerede ?
3. MASHQ – O’qing va turk tilida gapirib bering.
Onun kardeşi
Onun adı Hasan. Hasan şimdi kırk yaşında. O şimdi Antalya’da yaşıyor. O şimdi
dükkanda satıcı. Onun iki çocuğu var. Onların adı Ahmet ve Ali. Çocuklar okulda
okuyorlar. Onlar dil öğreniyorlar. Her gün kitaplar okuyorlar. Ali rusça öğrenmek
istiyor. Onda çok rusça kitaplar var. Alinin babası rusça iyi biliyor.
Benım kardeşim
Benim adım Mehmet. Bizim aile çok büyük değil. Ev’de: babam, annem, iki kardeşim
ve Ben yaşıyoruz. Benim büyük kardeşim’in adı Mustafa. Onun yaşı 28’de. O
üniversite’de öğrenci. O inglizçe öğrenmek istiyor. Benim babam şimdi Rusya’da
fabrika’da çalışıyor. O fabrika’nın sahibi. Rusya’da bizim evimiz var. Evimiz büyük
değil. Ev’de üç oda var. Babamın beyaz arabası var.
4. MASHQ – yuqoridagi matn asosida savollarga javob bering.
1. Hasan şimdi nerede yaşıyor ?
2. Hasan nerede çalışıyor / Ne yapıyor ?
3. Hasanın kaç çocuğu var? Onların adı ne ?
4. Hasanın çocukları nerede okuyorlar?
5. Mehmatin ailesinde kimler var ?
6. Mehmetin kardeşi kaç yaşında ?
7. Mehmatin babası ne yapıyor ?
8. Mehmatin babasında nasıl araba var ?
|
ö, ü => -üm, -ün, -ü, -ümüz, -ünüz, -ü

Benim adım Mustafa. Benim yaş ötuz’da Ben Toşkant’te yaşıyorum. Bizim ev çok
büyük. Bizim ev’de beş oda var. Ev’de benim Babam, Annem ve iki kardeşim
yaşıyoruz. Benim kardeşlerim öğrenciler. Onlar üniversite’de okuyorlar.
Benim babam dükkan’da satiçi. Annem doktor. Ben dükkan’da çalışıyorum. Ben
hafta’da beş gün çalışıyorum. Bizim dükkan çok büyük. Benim dükkan’da her şey var.
Benim dükkan’da her şey ucuz.
3. MASHQ – Yuqoridagi matn asosida savollarga javob bering.
Onun adı ne? Onun yaşı kaç? O nereda yaşiyor? Onun evi nasıl? Onun ev’de kaç oda
var? Ev’da kimler yaşıyor? Onun kaç kardeşi var? Onun kardeşleri nereda okuyorlar?
Onun babası nereda çalişiyor? Onun annesi kim? O haftada kaç gün çalışıyor? Onların
dükkanı nasıl? Onun dükkan’da ne var? Dükkanda fiyatlar nasıl.
4. MASHQ – Bo’sh o’rinlarga quyidagi so’zlardan keraklisini qo’ying.
(dükkan’da, yaş, evin’de, okuyor, kardeşin, baban, eviniz’de, dükkanın’da, ucuz, var)
Masalan
0) Bizim
...dükkan’da
... fiyatlar çok ucuz –
Bizning do’konda narxlar juda arzon
1) Biz şimdi onların .................... yaşıyoruz.
2) Senin ....................
kaç? benim .................... on beş’de.
3) Bu dükkan’da her şey .....................
4) Babam senin .................... ne yapıyor
5) Sizin .................... kaç oda var
6) Senin .................... burada ne okuyor.
7) Onun babası nasıl kitap ...............
Senin araban var mı? - Muslim Vosidiy turk tilini mustaqil o’rganamiz

Mustafa
Ahmet
Kardeşim
Doktor
Babam
-ın
-in
-un
-nın
-nin
-nun
araba
pantolon
çay
otobüs
kardeş
dükkan
çocuklar
-ı
-i
-u
-sı
-si
-su
var
burada
ev’de
oda’da
mı ?
mi ?
mu ?
mü ?
(büyük, küçük, iyi, çok, az, pahalı, ucuz, siyah, beyaz, kırmızı)
-Bu kitap mı?
-Evet, ……………..
-Bu nasıl ……………..
- ……………………..
- Bu gömlek mi?
- Hayır……………………....
- Bu nasıl ……………………
- Bu …………………………
- Dükkanda pantolonlar çok mu?
- Hayır, ………………………
- Kaç tane ……………………..
- ……………………………….
- Bu araba ucuz mu ?
- Hayır …………………………
- Hangi …………………………
- Burada ucuz araba yok
- Bu pantolon ……………. mı?
- Hayır ………………………………
- Bu …………. iyi değilmi
- Evet ……………………….
- Bügün dükkanda fiyatlar ……………?
- Hayır ……………………………
- Şimdi O çocuk öğrenci mi ?
- Hayır ................................. O çalışıyor.
Matnni yuqori indeksda yozish uchun ishlatiladigan tegni ko’rsating?

Matnni yuqori indeksda yozish uchun ishlatiladigan tegni ko’rsating?
|
|
-->A) ...
-->B) ...
-->C) ...
-->D) ...
| |
175. Excel dasturi ishchi sohasi qanday ko’rinishda?
| |
-->A) A4 formatli oq varaq
-->B) katakchalarda iborat oq varaq
-->C) qatorlar ko’rinishidagi oq varaq
-->D) ustunlardan iborat oq varaq
| |
176. Excel dasturida formulalar yozishda qanday belgidan foydalaniladi?
| |
-->A) =
-->B) #
-->C) &
-->D) $
| |
177. HTML (Hyper Text Markup Language) - bu ...
| |
-->A) web-s?hif? yar?tuvchi d?stur
-->B) int?rn?t b?yonn?m?si
-->C) web-s?hif?l?rni kurish d?sturi
-->D) d?sturl?sh tili tr?nslyat?ri
| |
178. Qaysi javobda kompyuterning virus bilan zararlanishiga olib kelishi mumkinligi ko`rsatilgan?
| |
-->A) bemor odam kompyuterdan foydalanishi
-->B) kompyuterni iflos holda saqlash
-->C) turli disklardan foydalanish, tarmoqdan foydalanish
-->D) manbadagi elektr tokini ko`payib-kamayib ketishi
| |
179. Slayd tarkibiga kirmaydigan ob’ektlar qaysi qatorda uchraydi?
| |
-->A) Sarlavha, grafik tasvir, jadval, diagramma
-->B) Matn, ovoz, royxat, fon, videotasvir
-->C) Jadval, ovoz, videotasvir
-->D) qurilmalar, videoproektor, kompyuter
| |
180. |
Sabah - Ertalab - Muslim Vosidiy turk tilini mustaqil o’rganamiz

bo’lsa –d- harfi -t- harfiga aylanadi
f , s , t , k , ç , ş , h , p => - t
Ben çalı
ştım , Sen ya
ptın, O gi
tti,
Ben çay içtim – Men choy ichdim
ANIQLOVCHI
Aniqlovchi qo’shimchasi ish harakatni aniq bir narsa ustida bo’lganini bildiradi. Turk
tilida aniqlash qo’shimchasi sifatida
–i, –yi, kabi qo’shimchalar qo’shiladi. Bu
qo’shimcha o’zbek tilidagi “-ni” qo’shimchasiga mos keladi. Masalan:
Ben kitap aldım – Men kitob oldim
Ben kitapı aldım – Men kitobni oldim
O araba verdi – U moshina
berdi
O araba
yı verdi – U moshinani berdi
Qo’shimchalar:
Oxirgi harf undosh bo’lib, undan avval
quyidagi unlilar bo’lsa:
e, i (+undosh) => -i
a, ı (+undosh) => -ı
o, u (+undosh) => -u
ö, ü (+undosh) => -ü
Masalan:
Ev
i temizle – uyni tozala
Kit
ap
ı al – kitobni ol
Karp
uz
u ver – tarvuzni ber
Otob
üs
ü bekle – Avtobusni kut
Agar oxirgi harf -k bilan tugasa,
u holda bu -ğ harfiga aylanadi.
Oxirgi harf unli bo’lsa
e, i => -yi,
a, ı => -yı
o, u => -yu
ö, ü => -yü
Masalan:
Arab
ayı temizle – moshinani tozala
Kap
ıyı kapat – eshikni och
Kut
uyu aç – qutini och.
(yeme
k) yeme
ği ye – ovqatni ye
1. MASHQ – o’z tilingizga tarjima qiling.
1. Ben kitap verdim.
2. Ben ona
kitap verdim
3. Ben dün ona kitap verdim
4. Ben dün size iyi kitaplar verdim.
5. O burada beni bekledi
6. Ahmet bügün yeşil otobüsü bekledi
7. Sen iyi kitap aldın
8. Sen bu kitapı aldın
9. Benim kitapımı kim aldı ?
10. Bu arabayı bana ver.
11. Ben iki saat önce burada otobüs bekledim
12. Biz dün sabah geldik
13. Onlar bu ev’de beş ay yaşadılar
14. Benim arkadaşım bu evi temizledi
15. Sen bu arabayı yika
Geç oldu -  kech bo’ldi 
Söz -

Geç oldu - kech bo’ldi
Söz - so’z
DİL BİLGİSİ – GRAMMATIKA
QARAMA- QARSHI SO’ZLAR
iyi – kötu
uzak – yakın
büyük – küçük
siyah - beyaz
çok – az
Eski – yeni
Sağ – sol
Sicak - soğuk
Girmek – çikmek
Yukarı - aşağı
Ucuz - pahalı
Açmak – kapatmak
Sabah – akşam
Zor – kolay
1. MASHQ – O’qing va tarjima qiling.
1. Ben bu dükkandan toptan mal alabilir miyim? Yok. toptan alamazsınız. Çünkü
burada toptan satış yok
2. istanbul’dan uçak ile mal gönderebilir misiniz? Evet. Ama sadece 35 kilo
gönderebilirim.
3. Biz sizing patron ile göruşabilir miyiz? Yok. şimdi geç oldu, göruşamazsınız. Yarın
sabah göruşabilirsiniz
4. Bana en kaliteli bir gömlek gösterebilir misniz.? Evet gösterebilirim.
5. Bu çocuk bizim sözlerimizi anlayabilir mi ? Yok, bu çocuk hiç bir şey anlayamaz.
6. Lütfen, bize çay getir. – Çay var, ama şekersiz.
7. Bu pantolon nasıl? – Bu en kaliteli mal. – Hayır bu kaliteli değil. Bunlar kalitesiz.
8. Sizin dükkanda toptan satış var mı? – Hayır, biz toptan satamasmız.
9. Sizi buraya kim gönderdi? – Beni buraya patron gönerdi.
10. Bu ev sahibi ile göruşmak istiyorum. Ne zaman göruşebilirim.
2. MASHQ – So’zlarni ketma-ket joylab gaplar tuzing. Masalan:
İki buçuk kutu taze yumurta almak istiyorum –
ikki yarim quti yangi tuxum olmoq istayman
...-siz (sız)
(Kalite) Kalitesiz - Sifatsiz
(Şeker) Şekersiz - Shakarsiz
(Ekmek) Ben ekmeksiz yemek yedim –
Men nonsiz ovqat yedim
(Arkadaşım) Ben arkadaşımsız geldim –
Men do’stimsiz keldim
1
2
3
2,5
3,5
Kilo
Tane
Kutu
Litre
Paket
Yeni
Taze
Sicak
Soğuk
Ucuz
Zeytin, ekmek,
yumurta, su, elma,
potates, çay,
domates, et, meyve,
üzüm, soğan
alacağım
almak istiyorum
alabilir miyim ?
|
«Kompyuter injineringi» fakulteti «at-servis» baǵdarı III kurs 306-21 topar studenti Abdireymov Sultanbektin’

|
«Kompyuter injineringi» fakulteti «at-servis» baǵdarı III kurs 306-21 topar studenti Abdireymov Sultanbektin’
|
bet | 1/3 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 0,55 Mb. | | #136379 |
Bog'liq WS Sultan
ÓZBEKSTAN RESPUBLIKASÍ
INFORMACIYALÍQ TEXNOLOGIYALARÍ HÁM KOMMUNIKACIYALARÍN RAWAJLANDÍRÍW MINISTRLIGI
MUXAMMED AL-XOREZMIY ATINDAǴÍ
TASHKENT INFORMACIYALÍQ TEXNOLOGIYALARÍ UNIVERSITETI NÓKIS FILIALÍ
« Kompyuter injineringi » fakulteti
« AT-servis » baǵdarı
III kurs 306-21 topar studenti
Abdireymov Sultanbektin’
«Windows serverin basqariw»
páninen
O’z-betinshe JUMISI
Tayarlaǵan _______________S. Abdireymov
Qabıllaǵan _______________M.Xudaynazarova
Nókis – 2023
TCP/IP protokollar steki haqqında ulıwma túsinik.
Joba :
KIRISIW
1. TCP/IP protokolları stekining dúzilisi.
2. OSI modeli hám kommunikatsion protokollar arasındaǵı baylanısıwlar.
3. TCP/IP protokolları tiykarında tarmaqlararo óz-ara islewdi shólkemlestiriw.
4. Tarmaq júzesi protokolları.
5. IP-protokolı.
6. Transport júzesi protokolları. TCP hám UDP protokolları.
JUWMAQ
Paydalanılǵan adebiyatlar
Kirisiw
Tarmaq arxitekturası degende - bul kompyuter tarmaǵın proektlestiriw hám islep shıǵıw procesi tushunialadi. Arxitektura túsinigi tarmaqtıń fizikalıq strukturalıq bólimlerin, olardıń funktsional ob'ektleri, konfiguratsiyasini, principleri hám islew tártiplerin hám paydalaniletuǵın baylanıs protokolların anıqlawdı ańlatadı. Sonıń menen birge, tarmaq arxitekturası baylanıs tarmaǵı arqalı usınıs etiletuǵın xızmetler hám olardıń tolıq xarakteristikaların, usınıs etiletuǵın xızmetlerdi esap -kitap qılıw hám esap -kitap strukturaların óz ishine aladı.
Kompyuter tarmaqları arxitekturası degende kompyuterlerdi óz-ara baylanısıwı, baylanısıw processinde qollanılatuǵın texnologiyalar, olardıń menshiklialatlari, standartları, kompyuterler ortasında wazıypalar qanday bólistirilgenligi hám basqa kóplegen processler túsiniledi. Tarmaq arxitekturasınıń eń kóp isletiletuǵın eki túri ámeldegi: peer -to-peer (P2 P) hám klient-server.
Global kólemindegi kompyuter tarmaqlarınıń óz-ara baylanısıwı nátiyjesinde Internet tarmaǵı dúziledi. Internet tarmaǵınıń arxitekturası, eń dáslep, tarmaqtaǵı túyinlerdi yamasa túyinlerdi jalǵaw ushın málim bir modelde yamasa apparat jalǵanıwlarınıń málim túrlerinde paydalanıwda emes, bálki Internet protokolları (TCP/IP) arxitekturasınan paydalanıwdı ańlatadı. Sonday etip hár bir texnologiya arqalı proektlestiriwtiriletuǵın tarmaq óziniń arxitekturasına iye boladı, mısalı, OSI, TCP/IP, umumfoydalanish telefon tarmaǵı, mobil baylanıs tarmaqları hám basqaları. Bul bayanatta kompyuter tarmaqlarınıń arxitekturaları talqılaw etiledi.
|
| |
MASHQ – O’qing va tarjima qiling

caddesinden sağa döneceksiniz. Serhat’ın evi hastanenin karşısındaki binada altınçı
katta yaşiyor.
4. MASHQ – Kerakli so’zni qo’yib gaplarni to’ldiring
(altında, arasında, yanında, üstünde, karşısında)
1. Banka caddenin ..........................................
2. Otobus durağı spor salonunun ............................
3. Okul kutuphane ile parkın ...........................
4. Mağaza beyaz binanın...............................
5. Benzin istasyonu pazarın ........................
Navoiy Davlat Konchlik va Texnologiyalar Universiteti Qishloq Xo’jaligi fakulteti 39-23 guruh agr talabasi

Navoiy Davlat Konchlik va Texnologiyalar Universiteti Qishloq Xo’jaligi fakulteti 39-23 guruh agr talabasi
Download
261,29 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
19.12.2023
Hajmi
261,29 Kb.
#123473
Download
261,29 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Navoiy Davlat Konchlik va Texnologiyalar Universiteti Qishloq Xo’jaligi fakulteti 39-23 guruh agr talabasi
Download
261,29 Kb.
Matnni ko'rish
Temizlikçi olurdum - Muslim Vosidiy turk tilini mustaqil o’rganamiz

Görüşme sonunda sigortacı teklifini göndermek için ondan e-mail adresini ister. Adam
e-mail adresi olmadığını söyler. Sigortacı şaşırır ve:
- Çok enteresan, bir e-mailiniz olmadan böyle bir kampanya kurmuşsunuz, eğer e-
mailiniz de olsaydı ne olurdu acaba? – demiş.
- Microsoft’ta temizlikçi olurdum…
Tozalovchi (farrosh) bo’lardim.
Bir kun “Microsoft” kompaniyasi, tozalik ishchisi (farrosh) kerak deya e’lon bergandi.
Bir ishsiz Microsoftning bergan ish e’loniga murojaat qilibdi.
Ishchilar boshlig’i bilan qisqa bir uchrashuvdan keyin boshliq shunday debdi:
- ishga
qabul qilinding, menga
e-mail manzilingni ber, senga ishni boshlash muddatini
bildiraman.
- Ammo mening e-mail manzilim yo’q.
- Bu ahvolda seni ishga ololmayman- dedi boshliq.
Bu odam nima qilishini o’ylardi va cho’ntagidagi 105 $ bilan tashqari chiqdi. Borib 10
kg pomidor olib sotibdi. Pulini ikki baravar orttiribdi.
Bu ishni bir necha marotaba
yana qilaveribdi va pulini ko’paytiribdi.
Keyin o’ziga bir arava olibdi, bir muddat ishlab keyin yana bir yuk moshinasi olibdi.
Ishlari juda yaxshi edi va qisqa bir muddat so’ngra katta
bir oziq ovqat sotuvchisi
bo’libdi. 5 yildan keyin Amerikaning eng katta oziq-ovqat yetkazib beruvchisi bo’libdi.
Bundan ortiq, oilasining kelajagini o’ylab hayot sug’urtasi firmasiga murojaat qilibdi.
Uchrashuv oxirida sug’urtachi o’z taklifini yubormoq uchun undan e-mail mazilini
so’rabdi. U kishi e-mail manzili yo’qligini aytibdi. Sug’urtachi hayron qolibdi va:
- Juda qiziq, bir e-mailingiz bo’lmay bunday bir kampanya quribsiz, agar emailingiz
ham bo’lganda nima bo’lardi, qiziq? – debdi.
- “Microsoft”da tozalovchi bo’lardim…
OKUMA – O’QISH 
Erkan Beyin bir günü

|
OKUMA – O’QISH
Erkan Beyin bir günüBog'liq Turk tilini o‘rganamiz fayl 11-02-2015 kitob turkcha urganamizOKUMA – O’QISH
Erkan Beyin bir günü
Erkan Bey sabah erken kalktı. Önce elini ve yüzünü yikadı. Sonra güzel bir kahvaltı
yaptı. Kahvaltıda peynir, yumurta ve bal vardı. Erkan bey kahvaltıdan sonra işe gitmek
için evden çikti.
Öğle yemegi için arkadaşı Halil Bey’le lokantaya gitti. Yemeği Erkan Bey ısmarladı.
Döner ve salata yediler. Erkan Bey akşam işten eve geç döndü. Hanımı akşam yemeği
için tavuk çorbası, balık ve salata hazırladı.
Erkan Bey yemekten sonra çay içti ve ailesi ile televizion seyretti.
Erkan Beyning bir kuni
Erkan Bey ertalab vaqtli turdi. Avval qo’lini va yuzini yuvdi. Keyin chiroyli bir
nonushta qildi. Nonushtada pishloq, tuxum va asal bor edi. Erkan Bey nonushtadan
keyin ishga borish uchun uydan chiqdi.
Tushlik ovqat uchun do’sti Halil Bey bilan oshxonaga bordi. Ovqatga Erkan Bey
buyurtma berdi. Doner va salat yedilar. Erkan Bey kechki payt ishdan uyga kech qaytti.
Ayoli kechki ovqat uchun tovuq sho’rbasi, baliq va salat tayyorladi. Erkan bey ovqattan
keyin choy ichdi va oilasi bilan televizor tomosha qildi.
Bayram alış verişi
Gelecek Pazartesi Bayram günü. Aişe hanım bayram için kocasına ve çocuklarına
hediyeler alacak. Aişe hanım bayramdan bir gün önce mağazaya alış-verişe çikacak.
O indirimli mağazalardan aliş veriş yapmak istiyor. Aişe hanım eşi Ahmet bey’e
maviy bir gömlek alacak. Oğullari için beyaz bir gömlek ve siyah bir pantolon ve spor
ayakkabı almak istiyor.
Kızı için güzel bir etek ve modaya uygun bir tişort alacak. Aişe hanım kendisine
deri çanta almak istiyor. Kaliteli çantanın fiyatı çok pahalı. Çanta almak için Aişe
hanımın parası yetmiyor. Onun için kendisine çanta alamadı.
Bayram savdo sotig’i
Kelasi dushanba bayram kuni. Oisha xonim bayram uchun eriga va bolalariga sovg’alar
oladi. Oisha xonim bayramdan bir kun oldin do’konga xarid qilish uchun chiqadi. U
chegirmali do’konlardan xarid qilishni xohlaydi. Oisha xonim eri Ahmet Beyga ko’k
ko’ylak oladi. Bolalari uchun oq ko’ylak va qora shim va sport-oyoq kiyimi olishni
istaydi. Qizi uchun chiroyli bir yubka va modaga munosib kofta oladi. Oisha xonim
o’zi uchun teri sumka olmoqchi. Sifatli sumkaning narxi juda qimmat. Sumka olish
uchun Aishe xonimning puli yetmaydi. Shuning uchun o’ziga sumka ololmadi.
|
| |
Alt 
(altında) - Muslim Vosidiy turk tilini mustaqil o’rganamiz

2. MASHQ – Turk tiliga tarjima qiling.
1. Stol ustini tozala. 2. Uyning eshigini ocholmadim. 3. Mustafoning onasi juda
yaxshi
ayol. 4. Uyning egasi uydan tashqari chiqdi. 5. Kompyuter
yonida mening qalamim
bor. 6. Stolning tagida eski sumka bor. 7. Bu stolni art. 8.
Men uyning egasini
ko’rdim. 9. U qo’llarini yuvdi. 10. Mening kompyuterim stolning ustida. 11.Uning
kompyuteri juda eski. Shuning uchun bu komputer ishlamaydi. 12. xonaning ichiga
kirdingmi? 13. Derazaning yonida nima bor. 14. Sen baliq yedingmi? Ha
ikki dona
kichik baliq yedim. 15. Men chiroyli gullarni yaxshi ko’raman.
3. MASHQ – Quyidagi so’zlar yordamida rasmdagi uyni ta’riflab bering. So’ngra
o’z uyingizni ham ta’riflab bering
Kat - qavat
Kaçıncı kat – nechinchi qavat
--
Ev – uy, hovli
Apartman – kichik uy,
Oda
- xona
Duvar - devor
Kapı - eshik
Karşısında - qarshisida
Dolap - javon, shkaf
Pencere - deraza
Masa – stol
Sandalye - stul
Yatak
- yotoq joyi,
Bahçe – bog’
Köşede - burchakda
Arkasında - orqasida
Yanında - yonida
Koltuk - o’rindiq, kreslo
4. MASHQ – Savollarga javob bering
Siz ev’de mi yaşiyorsunuz veya apartman’da ? Eviniz kaç katlı ? Siz kaçıncı kat’ta
yaşıyorsunuz? Sizin odanızda neler var ? Duvarın renki nasıl ? pencerenin yanında
neler var ? televiziyon varmı ? Kapı yanında ne var ? yatak hangi tarafta. Bahçe
varmı ? bahçe’de neler var. ? Kaç tane masa var? Odanin köşesinde ne var?
MASHQ – Quyidagi rasmga qarab so’ralgan manzilni tushuntiring

24-DARS
SÖZLÜK – LUG’AT.
So’zlarni o’qing va yodlang
Masa - stol
Balık - baliq
Kalem - qalam
içinde - ichida
çiçek - gul
Bahçe – bog’
Hepimiz - hammamiz / barchamiz
Duvar - devor
Dışarı - tashqari
Köşe - burchak
YERLEŞMEK – JOYLASHMOQ
Ağaç
ın alt
ında , Ev
in yan
ında, Yöl
un sol taraf
ında, araba
nın karşıs
ında
….+ın (nın) …+ında
1. MASHQ – O’qing va tarjima qiling
1. Kitap masanın üstünde.
2. Balık suyun içinde.
3. Benim arabam ağaçın altında.
4. Kalem kitapın yanında.
5. Sandalye kapının karşısında.
6. çiçekler’in hepsi bahçenin içinde. Dışarıda çiçek yok.
7. Bahçenin dışında su var, oradan bize bir bardak su getir.
8. Ben ve arkadaşım hepimiz ağaçın altında oturduk.
9. Ben babam ile beraber evimin yanında çalıştım.
10. Mustafanın kardeşi odanın içinde.
11. Bu kadın yölun sol tarafında.
12. Onların evi binanın yukarı katında.
13. Onun kitapı masanın sol tarafında.
14. Neden sen evden dışarı çıktın? Sen dışarı çıkma!
15. Neden sen sicak yerde oturuyorsun? Gel buraya, ağaçın altında otur.
SÖZLÜK – LUG’AT. 
So’zlarni o’qing va yodlang 
Aile -

|
SÖZLÜK – LUG’AT.
So’zlarni o’qing va yodlang
Aile -Bog'liq Turk tilini o‘rganamiz fayl 11-02-2015 kitob turkcha urganamizSÖZLÜK – LUG’AT.
So’zlarni o’qing va yodlang
Aile - oila
Yaş – yosh (umr)
Yaşında - yoshda
Büyük - katta
Baba - ota
Anne - ona
Kardeş – birodar / aka-uka
Fiyat - narx
Öğrenci – talaba/ o’quvchi
Dükkan – do’kon
Satıcı - sotuvchi
Doktor – do’xtir
Ucuz - arzon
Şey – narsa / buyum
Her - har
Her şey – har narsa / hamma narsa
DİL BİLGİSİ - GRAMMATIKA
O’zbek tilida biror narsani kimgadir tegishli ekanligini bildirish uchun egalik
qo’shimchalari qo’shiladi, Masalan: Bu mening …. –im (Bu mening kitobim, Sening
uying, uning xonasi) Ushbu darsimizda, turk tilida ana shunday so’zlar qanday
yasalishini o’rganamiz. Masalan: Bizim evimiz – Bizning uyimiz
Benim ... –im (-ım, -m)
Senin .... –in (-ın, -n)
Onun .....-i (-ı, -sı)
Bizim .....-imiz (-ımız, -mız)
Sizin ..... –iniz (-ınız, -nız)
Onların ...-i (-ı, -sı)
Masalan:
Benim evim’de üç oda var – Mening uyimda uch xona
bor
Senin yaşın kaç’ta – Sening yoshing nechada
Onun odası nasıl – Uning uyi qanday
Bizim evimiz çok büyük – Bizning uyimiz juda katta
Kardeşiniz nerede – Birodaringiz qayerda
Onların kitapı burada – Ularning kitobi bu yerda
Qo’shimcha qo’shilayotgan so’zning harflariga ko’ra qo’shimchalar o’zgarishi mumkin.
Bu, so’zdagi oxirgi unli (oxirgi undosh harfdan oldin kelgan unli) harfga bog’liq.
Qalin va yumshoq unliga ko’ra o’zgaradi.
Qo’shimchalar:
e, i => -im, -in, -i, -imız, -iniz, -i
a, ı => -ım, -ın, -ı, -ımız, -ınız, -ı
o, u => -um, -un, -u, -umuz, -unuz, -u
Masalan:
Kardeş-im , Onun ev-i
Kitap-ım , Senin ad-ın
Oyun-um , Bizim okul-umuz
|
| |
Mustafa dün istanbula gitti

1. MASHQ – Tarjima qiling.
1. O bana söyledi, bügün Ahmet gelmiş.
2. Ben dün duydum, benim arkadaşım istanbuldan gelmiş
3. Babam bana söyledi, geçen hafta arkadaşım Taşkent’e gelmiş
4. Onlar bu kitapı okumuşlar.
5. Bir saat önce sen evi temizlmişsin, Sana teşekkür ederim
6. Dün akşam arkadaşım beni çok beklemiş
7. O dün durak’ta bir saat otobüs beklemiş.
8. Ahmet ve Ali pazara gitmişler.
9. Mustafa ve Ahmet pazardan çok iyi kitaplar almışlar
10. Arkadaşım dün pazardan yeni çanta almış.
11. Arkadaşım nasıl araba satın almış ? – O yeni araba almış
12. O ne zaman araba satın aldı? – O geçen hafta satın almış
13. Ahmetin yeni arabası var mı? Hayır, Onun arabası yok
14. Arkadaşımın arabası var mı ? Evet, var, ama onun arabası yeni değil
15. Dükkanda kırmızı çanta var mı? Kırmızı yok, ama siyah çanta var
MASHQ – So’zlarni to’g’ri joylab gaplar tuzing. Masalan

|
MASHQ – So’zlarni to’g’ri joylab gaplar tuzing. MasalanBog'liq Turk tilini o‘rganamiz fayl 11-02-2015 kitob turkcha urganamiz3. MASHQ – So’zlarni to’g’ri joylab gaplar tuzing. Masalan:
(Ben, O ile, ev, temizlemek) Ben o ile evi temizledim
1. (Ben, O ile, Istanbul, gitmek, yarın)
2. (O, biz ile, bu ev, yaşamak, şimdi)
3. (sabah, ben, her gün, O ile, iş’e, gitmek)
4. (Biz, onlar ile, ağaç, kesmek, geçen gün)
5. (O, biz ile, konuşmak, şimdi)
6. (Ben, satın almak, gömlek, kaliteli, dükkandan, geçen hafta)
7. (Ben, O ile, ötobus’a, binmek, dün)
4. MASHQ – Turk tiliga tarjima qiling.
1. Siz u haqida menga ayta olasizmi? 2. U men haqimda sizga gapirdimi. 3. Ular nima
haqida gapiryaptilar. 4. Men sovuq suv icholmayman. Chunki kasalman. 5. Men issiq
choy icholmayman. 6. Men shakarsiz choy icholmayman. 7. Sen Samarqand shaxridan
bizga o’n dona non yubor. 8. Sen u yerdan giyimlar yubora olasanmi? – yo’q men
yuborolmayman. 9. Menga istanbuldan ko’tara mol yurborin, men o’z do’konimda
sotaman. 10. Sening kiyimlaring juda sifatli ekan. Men ham sifatli kiyim olmoq
istayman.
23-DARS
SÖZLÜK – LUG’AT.
So’zlarni o’qing va yodlang
Afedersiniz - Kechirasiz
Tarif etmek – tariflamoq / tushuntirmoq
Doğru – to’g’ri
Yürmek - yurmoq
ileri - nariroq / oldinga
kolej - kollej
dönmek - burilmoq, qaytmoq
sağa dönün – o’ngga buriling
kat - qavat
üstünde - ustida
Eczane - dorixona
Yanında - yonida
Bina - bino
Altında - tagida
Önemli değil – muhim emas
Cadde - ko’cha, yo’l
Dışında - tashqarisida
Karşısında - qarshisida
önunde - oldida
alış veriş merkezi – savdo markazi
YÖL BULMAK – YO’L TOPMOQ
|
| |
Aktiv qarshilikli zanjirdagi quvvat

Bunda: Pm = Im · Um bo‘lib, o‘zgaruvchan tokning maksimal qiymati dey- iladi. cos2ωt ifoda har doim musbat bo‘lganligidan o‘zgaruvchan tok quvvati- ning oniy qiymati ham musbat ishorali bo‘ladi (3.12-rasm).
3.12-rasmdan ko‘rinadiki, o‘zgaruvchan tokning oniy quvvatining kattaligi davriy ravishda o‘zgarib turadi. U holda elektr plitasidan o‘zgaruvchan tok o‘tganda ajralib chiqqan issiqlik miqdorini qanday formula yordamida aniqlaymiz? Buning uchun o‘zgaruvchan tokning effektiv qiymati tushun- chasini kiritamiz.
O‘zgaruvchan tokning Ief effektiv qiymati deb, bir xil vaqt ichida aktiv qarshilikdan o‘zgaruvchan tok o‘tganda ajralib chiqadigan issiqlikka teng issiqlik miqdorini ajratib chiqaradigan o‘zgarmas tok kuchiga teng
kattalikka aytiladi.
Tajribalar shuni ko‘rsatadiki, tok kuchining effektiv qiymati uning mak- simal qiymati bilan quyidagicha bog‘langan:
Terminlar ushbu vazifani bajarish quyidagicha amalga oshiriladi

Terminlar ushbu vazifani bajarish quyidagicha amalga oshiriladi
Download
46,61 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
09.01.2024
Hajmi
46,61 Kb.
#133275
Download
46,61 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Terminlar ushbu vazifani bajarish quyidagicha amalga oshiriladi
Download
46,61 Kb.
Matnni ko'rish
Masala yechish namunasi - Magnit maydon elektromagnit induksiya elektromagnit tebranishlar elektromagnit to‘lqinlar

|
Magnit maydon elektromagnit induksiya elektromagnit tebranishlar elektromagnit to‘lqinlar
|
bet | 32/111 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #135922 |
Bog'liq Magnit maydon elektromagnit induksiya elektromagnit tebranishlar
Kuchlanishning maksimal qiymati 120 V, chastotasi 100 Hz bo‘lgan o‘zgaruvchan tok manbayiga kattaligi 200 Ω bo‘lgan aktiv qarshilik, sig‘imi 5 · 10–6 F bo‘lgan kondensator va induktivligi 400 mH bo‘lgan g‘altak ulan- gan. Zanjirdagi tok kuchining maksimal qiymatini toping.
Berilga n:
R = 200 Ω U = 120 V v = 100 Hz
C = 5 · 10–6 F
L = 400 mH = 0,
Topish kerak:
4 H
|
Formulas i:
I = Um
max 2
R2+ωL− 1
ωC
ω = 2πv
|
Yechilish i:
120
Imax = 40000+(251,2−318,5)2 =
= 120 A = 0,57 A.
211
Javobi: 0,57 A.
|
bilan kuchlanish tebranishlari orasida faza siljishi vujudga keladi?
Nima sababdan reaktiv qarshiliklarda energiya ajralmaydi?
Zanjirda aktiv qarshilik va g‘altak bo‘lgan hol uchun o‘zgaruvchan tok kuchining amplitudaviy qiymatini hisoblash formulasini keltirib chiqaring.
Zanjirda aktiv qarshilik va kondensator bo‘lgan hol uchun o‘zga- ruvchan tok kuchi va kuchlanishi orasidagi fazalar farqini topish formulasini yozing.
|
| |
Masala yechish namunasi - Magnit maydon elektromagnit induksiya elektromagnit tebranishlar elektromagnit to‘lqinlar

Masala yechish namunasi
Uef
= Um . (3 –10)
Amplituda qiymati 30 V bo‘lgan o‘zgaruvchan tok zanjiriga rezistor ulanganda undan 2 A tok o‘tdi. Rezistorda ajralgan o‘rtacha quvvatni toping.
Formulas i: Yechilish i:
P = ImUm
2
P = 2A30V
2
= 30 W.
Javobi: 30 W.
Aktiv qarshilik deb nimaga aytiladi?
Aktiv qarshilikda kuchlanish va tok kuchi orasidagi faza siljishi nimaga teng?
Aktiv qarshilikda ajralib chiqqan effektiv quvvatni aniqlash formu- lasini yozing.
Zanjirdagi tok kuchi i = 8,5 sin(628t + 0,325) qonuni bo‘yicha o‘zga- radi. Tok kuchining effektiv qiymatini, tebranishlar fazasi va chastotasini toping.
mavzu. O‘ZGARUVCHAN TOK ZANJIRIDAGI KONDENSATOR
Tajribalar, o‘zgarmas tok zanjiriga kondensator ulansa, undan tok o‘tmasligini ko‘rsatadi.
Chunki, kondensator qoplamalarining orasi dielektrik bilan ajratilgan. Lekin kondensatorni o‘zgaruvchan tok zanjiriga ulansa, undan tok
C
3.13-rasm
o‘tar ekan. Kondensator orqali o‘tuvchi tok kuchi qanday fizik parametrlarga bog‘liqligini o‘rganish uchun o‘zgaruvchan tok zanjiriga faqat kondensator ulangan holni qaraylik (3.13-rasm).
Kondensator sig‘imi C ga teng va unga qo‘yilgan kuchlanish
u = Um cosω t (3–11)
qonuniyat bo‘yicha o‘zgarsin. Ulanish simlarining qarshiligi R = 0 bo‘lsin. U
holda kondensatordagi kuchlanish u = Um
cosω t = q
C
bo‘ladi. Bunda q – kon-
densator qoplamalaridagi zaryad bo‘lib, q = CUmcosωt ga teng. Zanjirdagi tok kuchini topish uchun zaryad formulasidan birinchi tartibli hosila olamiz:
i = q´= – Um
Cω sinωt = Um
Cω cos(ωt+ 𝜋 ). Uni tok kuchining oniy qiymati
2
bilan solishtirilsa, Im = Um Cω ekanligi kelib chiqadi. Bunda Im – tok kuchining maksimal qiymati. U holda kondensatordan o‘tuvchi tok kuchining tenglama- si quyidagicha bo‘ladi:
i = Im
cos(ωt + 𝜋 ). (3–12)
2
Bu tenglamani kondensatorga berilgan kuchlanish ifodasi (3–11) bilan solishtirilsa, zanjirdagi tok kuchi tebranishlari, kuchlanish tebranishlari-
dan faza bo‘yicha 𝜋
2
ga oldinga borishini ko‘ramiz (3.14-rasm). 3.15-rasmda
o‘zgaruvchan tok zanjiriga faqat kondensator ulangan hol uchun o‘zgaruvchan tok kuchi va kuchlanishning vektor diagrammasi keltirilgan.
Zanjirdagi kondensatorning sig‘im qarshiligi:
X = 1 . (3–13)
c C
U holda tok kuchining amplituda qiymati quyidagicha bo‘ladi:
I = Um .
m XC
Bu ifoda zanjirning bir qismi uchun Om qonuni bo‘lib, aktiv qarshilik o‘rnida XC kattalik turibdi. Shuning uchun uni sig‘im qarshilik (reaktiv qar- shilik) deyiladi. Sig‘im qarshilik ham Ω (Om) larda o‘lchanadi.
Bundan kondensatordan o‘tuvchi tok kuchi kondensator sig‘imi va o‘zgaruvchan tok chastotasiga bog‘liq bo‘lishi kelib chiqadi. Sig‘im va chas- tota qancha katta bo‘lsa, zanjir qarshiligi shuncha kichik bo‘ladi va mos ravishda tok kuchi katta bo‘ladi.
T/4 T/2 3T/4 T
O Im = ωCUm
𝜋
2
Um
|
mavzu. O‘ZGARUVCHAN TOK ZANJIRIDA REZONANS HODISASI

O‘zgaruvchan tok zanjirida qarshiligi R bo‘lgan qarshilik, induktivligi L bo‘lgan g‘altak va sig‘imi C bo‘lgan kondensator ketma-ket ulangan holda tok zanjirining to‘la qarshiligi
Z =
ifoda bilan aniqlanishi Sizlarga ma’lum. Bundan, agar XC = XL bo‘lib qolsa,
XC – XL = 0 ayirma nolga teng bo‘lib, Zmin = R bo‘lib qolishi kelib chiqadi. Bun-
da zanjir qarshiligi o‘zining minimal qiymatiga erishadi. Zanjirdagi tok kuchi
amplitudasi
I = Um = Um . (3–26)
m Z R
Demak, bu sharoitda zanjirdagi tok kuchining amplitudasi ortib ketar ekan. Bu hodisaga elektr zanjiridagi rezonans deyiladi. Rezonans kuzatilishi uchun
1
ωL = C
1
yoki ω rez =
shart qanoatlantirilishi kerak.
Biz aktiv qarshiligi nolga teng bo‘lgan tebranish konturida hosil bo‘ladigan erkin
Imax
1
tebranishlar chastotasi ω0 =
ifoda bi-
lan aniqlanishini bilamiz. U holda zanjir- R1
R
da rezonans vujudga kelishi uchun zanjirga
2
qo‘yilgan tashqi davriy kuchlanish chastotasi R
zanjirning xususiy chastotasiga teng bo‘lishi 3
zarurligi kelib chiqadi. ωrez = ω0. 3.21-rasmda zanjirdagi tok kuchining amplitudaviy qiyma- tining unga qo‘yilgan tashqi kuchlanish chasto-
0 ω0 ω
3.21-rasm.
tasiga bog‘liqlik grafigi keltirilgan. Im ning chastotaga bog‘liq grafigi resonans egri chizig‘i deyiladi.
3.21-rasmda R1 < R2 < R3. Tashqi kuchlanish chastotasi ortib borishi bilan zanjirdagi tokning amplitudaviy qiymati ortib boradi va ω rez = ω 0 bo‘lganda maksimal qiymatga erishadi. So‘ngra chastota ortishi bilan tok qiymati ka- mayib boradi.
Kuzatilgan rezonans hodisasini kuchlanishlar rezonansi deyiladi.
Chunki, rezonans vaqtida tok ortishi bilan g‘altak va kondensatordagi kuchlanishlar birdaniga ortadi. Ularning qiymati tashqi kuchlanish qiymati- dan ham ortiq bo‘lishi mumkin.
Rezonans vaqtida induktiv g‘altak va kondensatordagi kuchlanish tebra- nishlari amplitudasi quyidagicha bo‘ladi:
ULrez = U
Crez
= Im
Um
=
XL = Im XC R
. (3–27)
1
Tebranish konturlarida R
> 1 shart bajariladi. Shuning uchun g‘altak
va kondensatordagi kuchlanishlar zanjirga qo‘yilgan kuchlanishdan ortiq bo‘ladi va R kamayishi bilan ortib boradi. Umuman olganda, aktiv qarshi- likning katta qiymatlarida rezonans amalda kuzatilmaydi.
Rezonans davrida o‘zgaruvchan tokning amplitudaviy qiymati bilan umu- miy kuchlanish amplitudasi bir xil fazada tebranadi.
Rezonans hodisasidan texnikada keng foydalaniladi. Radiopriyomniklarda tashqaridan keladigan ko‘plab radiostansiyalar ichidan kerakli stansiya signal- larini ajratib olish rezonans hodisasiga asoslangan. Bunda priyomnikning kirish qismidagi tebranish konturidagi sig‘im yoki induktivlik qiymati o‘zgartirilib, uning xususiy chastotasi, qabul qilinishi kerak bo‘lgan stansiya signali chasto- tasiga teng qilib sozlanadi. Konturda aynan mana shu tanlangan chastotali sig- nal uchun rezonans hodisasi ro‘y berib, uning hosil qilgan kuchlanishi eng kat- ta bo‘ladi. Elektrotexnik qurilmalarda ham rezonans hodisasi hisobga olinadi. Chunki, rezonans davrida g‘altak yoki kondensatorda kuchlanishning ortib keti- shi unda elektr teshilishlari ( proboy) sodir bo‘lishiga olib kelishi mumkin.
|
O’zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali

|
O’zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali
|
bet | 1/16 | Sana | 08.10.2024 | Hajmi | 43,46 Kb. | | #274050 |
Bog'liq Kompyuterning arxitekturasi odatda foydalanuvchi uchun zarur bo\'-fayllar.org
Kompyuterning arxitekturasi odatda foydalanuvchi uchun zarur bo'lgan xususiyatlar to'plami bilan belgilanadi. Kompyuterning tuzilishiga va funksionalligiga asosiy e'tibor berilishi zarur
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA
KOMMUNIKATSIYALARNI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI QARSHI FILIALI
“KOMPYUTER INJINIRINGI”
FAKULTETI
KOMPYUTER ARXITEKTURASI
FANIDAN TAYYORLAGAN
1-AMALIY ISHI
№1 AMALIY ISH
Mavzu: Kompyuter tizimining umumiy tarkibini tashkillashtirish Maqsad: Kompyuter tizimining umumiy tarkibini o’rganib chiqish, shaxsiy kompyuterning asosiy arxitekturasini o'rganish.
Nazariy qism
Kompyuterning arxitekturasi odatda foydalanuvchi uchun zarur bo'lgan xususiyatlar to'plami bilan belgilanadi. Kompyuterning tuzilishiga va funksionalligiga asosiy e'tibor berilishi zarur.
Asosiy funktsiyalar kompyuterlarning maqsadlarini belgilaydi: ma'lumotlarni qayta ishlash va saqlash, tashqi ob'ektlar bilan ma'lumot almashish. Qo'shimcha funktsiyalar asosiy funktsiyalarning samaradorligini oshiradi: ular ishlashning samarali rejimlarini, foydalanuvchi bilan muloqotni, yuqori ishonchliligini ta'minlaydi va boshqa nomlangan kompyuter funktsiyalari uning tarkibiy qismlari: apparat va dasturiy ta'minot yordamida amalga oshiriladi. Shaxsiy kompyuter bu umumiy foydalanish va ko'p qirralilik talablariga javob beradigan.
Kompyuterning ishlash prinspi
Ofes kompyuterlari, uy kompyuterlari yoki igravoy kompyuterlarini tanlash.
Hamma aksessuarlarini tanlash.
Ekran, kalonka, klaviatura va sichqoncha (мышка)
Kompyuter tez ishlashi ko’p qismlariga protsessorga bog’liq. Shu uchun birinchi navbatda protsessor tanlanadi. Ikkita yirik kampanya protsessorlar ishlab chiqaradi INTEL va AMD
Intel protsessorlari kuchli puli ham shunga yarasha qimmat. Protsessorlar bir yadrodan sakkizta yadrogacha bo’lishi mumkin. Protsessorlar 1 yadrodan 8 ta yadrogacha bo’lishi mumkin. Yadrolar soniga bog’liq qanday ishlashi, unimdorligi, yana protsessorlar chastotga ega. Birdan 5 GGz gacha, yana chastotga bog’liq unimdorlik.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali
|
Moda o kadar çabuk değişiyor ki…

- arkadaşım, o kutuda ne var
- Hanımım benden en son moda bir şapka istemişdi, onu aldım.
- O zaman, neden koşa-koşa gidiyorsun?
- Moda değişmeden yetişeyim diye koşuyorum.
Moda shu qadar tez o’zgaryaptiki
Biro dam qo’lida
bir quti, yugurib-yugurib borar edi. Yo’lda bir do’sti uni ko’rdi va
to’xtatti. Keyin so’radi:
- do’stim, u qutida nima bor.
- Ayolim mendan eng oxirgi moda bosh-kiyimi (shapka) xohlagandi, shuni oldim.
- U holda nimaga yugurib ketyapsan?
- Moda o’zgarmasdan yetib olay deb yuguryapman.
Benim sinifim
Benim adım Mahmut. Türk’üm, İstanbulluyum. Ben İstanbul teknik kolejinde
okuyorum. Annem, Babam ve ben İstanbul’da yaşıyoruz. Babam Türkiye Cumhuriyeti
elçiliğinde çalışıyor. Annem çalışmıyor. O ev hanımıdır. Bizim sınıfta öğrenciler çok
bilgili. Bizim sınıfta çok yabancı ölkelerden öğrenciler okuyor. Andrey Rusyalıdır. O
futbol oynamayı sever. Michel Fransızdır O çok güzel resim çizer. Pablo İtalyan’dır O
çok güzel şarkı söyler. Ben çok kitap okuyorum. Müzik dinlerim. Hafta sonu
arkadaşlarım’la futbol oynarım. Bizim sınıfta herkes birbirini çok sever.
Mening sinfim
Mening ismim Mahmut. Men turk, istanbuldan. Men Istanbul texnik kollejida
o’qiyman. Onam, otam va men istanbulda yashaymiz. Otam Turkiya
Respublikasi
elchiligida ishlaydi. Onam ishlamaydi. U uy bekasi. Bizning sinifda o’quvchilar juda
bilimli. Bizning sinifda ko’plab chet mamlakatlardan o’quvchilar o’qiydi. Andrey
Rossiyalikdir. U futbol o’ynashni yaxshi ko’radi. Michael fransiyalik.
U juda chiroyli
rasm chizadi. Pablo italyalik. U juda chiroyli qo’shiq kuylaydi. Men ko’p kitob
o’qiyman. Musiqa tinglayman. Hafta oxiri do’stlarim bilan futbol o’ynaymiz. Bizning
sinifda har kim bir birini juda yaxshi ko’radi.