O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi a. A. Safoev, E. A. Normatov, I. Ya. Rajabov - bet 109

Beshinchi operatsiya
-kvadratlarga va yasi yuzalarga vertikal frezerli SDB
dastgohida ishlov berish. Bu operatsiya juda muhim hisoblanadi, chunki kvadratni
yasi yuzalarini ishlov berish aniqligi to„quv dastgohi batan mexanizmni yig„ish
sifatiga katta ta‟sir ko„rsatadi. Ushbu mexanizmni tayyorlash va yig„ishdagi noaniqlik
yakunda dastgohni ishiga taisir qiladi.
Oltinchi operatsiya-
15N7 teshikka ishlov berish. Operatsiya radial parmalash
dastgohida bajariladi. Ishlov beriladigan teshik texnologik hisoblanadi. Bu teshikni
boshlang„ich holatdan burchakli siljishi qulochchalar profilini tayyorlash aniqligiga
taisir qiladi. Teshiklarga ishlov berishda burchakli siljishiga yo„l qo„ymaslik uchun
asoslovchi yuza sifatida kvadratni tomonlaridan biri olinadi. Og„ish burchagi
25±5
/
9.1-jadvalda.
To„quv dastgohi qulochchali valchani tayyorlash texnologik jarayoni
Operatsiya
1.Frezerlovchi-markazlovchi:
ikki
tomondan
yonboshlarni
2
frezalash,
teshiklarni
1
ikki
tomondan
markazlash.
5. SDBli vertikal-frezerli kvadrat
1tekisliklari
va
tekislikni
2
frezalash.
2.Tokarli
ko„pkeskichli:
1-5
6.Radial-parmalash: 15N7 o„.u.h
255
yuzalarga ishlov berish
teshikga 1 ishlov berish
3.Tokarli-vintqirqar:
ariqchani
7
qirqish, eskizida ko„rsatilgan yuzalarga
ishlov berish
7,8,9.
Tushurish
frezerli:
qulochchali valcha ishchi profillarini
frezalash
4.SDBli tokarli: eskizida ko„rsatilgan
yzalarga
ishlov
berish
11.Dumaloqjilvirlash:
1
va
4silindrik yzalarni jilvirlash.
12,13.Tushuruvchi-jilvirlash: 2 va 3 ishchi profillarrini birlamchi jilvirlash 5 va
6 ishchi profillarini yakuniy jilvirlash.
Ettinchi operatsiya
-profilini tayyorlashda ishlov berish qo„yimni kamaytirish
uchun vertikal frezalash dastgohida yuzani frezalash.
256
Sakkizinchi va to‘qqizinchi operatsiyalarda
-qulochchalar profili maxsus
gidravlik kuzatuvchi tizimga ega tushuruvchi frezalash dastgohida ishlanadi.
Qulochchalarni ishchi yuzalariga ishlov berish eng murakkab va mehnat sarfi
ko„p operatsiya hisoblanadi, chunki u valchani tayyorlash aniqligi va sifatini
belgilaydi.
Qulochchali valchani tayyorlash sifati asosan ishchi yuzani berilgan aniqligi
bilan belgilanishdan kelib chiqqan holda, bu yuzani asosiy xatoliklarni ko„rib
chiqamiz. Ularga texnologik vositalar xatoligini o„rnatish xatoligini, ishlov berish va
o„lcham xatoligi hamda boshqalarni keltirish mumkin.
Qulochchali valcha tayyorlash texnologiyasida asosiy ko„rsatkich-radius
vektorini aniqligiga katta darajada dastgohga o„rnatish xatoligi taisir etadi. Radius
vektorni aniqligi texnologik vositani va asoslovchi yuzalarni tayyorlash aniqligiga
bog„liq bo„ladi. Gidravlik kuzatuvchi tizimga ega tushuruvchi frezerli dastgohlarida
kulachoklarni ishchi yuzalarini tayyorlash aniqligi, elektrik kuzatuv tizimiga
tushuruvchi frezalash dastgohlariga nisbatan, yuqoriroq bo„lishi kuzatilgan.
O‘ninchi operatsiya
-termik ishlov berish. Bu operatsiyada qulochchalarni ishchi
yuzalari
va
podshipniklar
uchun
silindrik
yuzalar
va
boshqalari
avvalsementatsiyalanadi,
so„ng
toblanadi.Sementatsiyalash
chuqurligi
0,8-1,2 mm.sementatsiyadan keyingi toblash moyda sovutish bilan bajariladi.
Shuningdek ichki kuchlanishlarni yo„qotish va yuqori qovushqoqlikdagi yuqori
qattiqlikni saqlash uchun past bo„shatiladi. Qulochchali valcha yuqori kontakli
kuchlanishlarda va yuqori tezliklarda ishlaydi, shuning uchun toblangandan so„ng
talab etilgan eyilishga chidamlilikni ta‟minlash uchun uni qattiqligi HRC55-57
bo„lishi kerak.
O‘n birinchi operatsiya-
podshipniklar uchun diametrlarini yakuniy jilvirlash. Bu
operatsiya dumaloq jilvirlash dastgohida bajariladi. Ishlov berish aniqligi
6-kvalitet, ovvalik va konussimonlik 0,01mm. oralig„ida, yuza g„adir-budurligi
Ra=0,63 mkm.
O‘n ikkinchi operatsiya
-qulochcha profilini birlamchi jilvirlash. Bu operatsiya
tushuruvchi jilvirlash dastgohida bajariladi.
257
O‘n uchinchi operatsiya
-profilni yakuniy jilvirlash. Bu operatsiya ham
tushuruvchi jilvirlash dastgohida bajariladi.
O‘n to‘rtinchi operatsiya
-nazorat
operatsiyasi; o„lcham ko„rsatkichlari va g„adir-budurlik tekshiriladi. Bunda turli xil
o„lchov asboblaridan foydalaniladi. Qulochchani ishchi yuzasini nazorat qilish
uchun maxsus indikatorli moslama qo„llaniladi.
NAZORAT SAVOLLARI
1.Torsion val tuzilishi
2.Arqoqni o„tkazuvchi tuzilishi
3.Torsion val materiali
4.Torsion val tayyorlamasi
5.Torsion valni tayyorlash texnologikjarayoni ketma-ketligi
6.Torsion valni tayyorlashtexnologikjarayoni ketma-ketligi
7.Torsion
valni
tayyorlashtexnologikjarayonida
ishlatiladigan
texnologik
vositalar
8.Torsion valga termik ishlov berish
9.Batan tishini mo„ljallanishi
10.Batan tishini tayyorlamasi
11.Batan tishini tayyorlash
12.Batan tishiga termik ishlov berish
13.To„quv dastgohini kulachokli valchasini tayyorlashdagi texnik talablar
14.Kulachokli valcha materiali
15.Kulachokli valcha tayyorlamasi
16.Qulochchali valcha tayyorlashtexnologikjarayoni ketma-ketligi
17.Qulochchali valcha tayyorlashtexnologikjarayonida ishlatiladigan texnologik
vositalar
18.Qulochchali valcha silindrik yuzalari o„lchamlari aniqligi
19.Qulochchali valcha silindrik yuzalarini umumiy o„qqa nisbatan radial tepishi
20.Qulochchali valcha chiziqli o„lchamlari aniqligi
|