IV. O’quvchilarni rag’batlantirish

IV. O’quvchilarni rag’batlantirish.
V. O’quvchilarni baholash.
VI. Uyga vazifa: mavzuni o’rganish.
Sana: sinf: 11- o’qituvchi:
18-Mavzu:“ Din va axborot iste’moli madaniyati.
Kun shiori:" Biz, albatta, buyuk Vatanimizga munosib farzand bo‘lib voyaga yetamiz, "
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi — doimiy ravishda o‘z-o‘zini jismoniy, ma’naviy, ruhiy, intellektual va kreativ rivojlantirish, o‘z xatti-harakatini muqobil baholash va mustaqil qaror qabul qila olish ko‘nikmalarini egallaydi
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi — jamiyatda bo‘layotgan voqea, hodisa va jarayonlarga daxldorlikni his etish va ularda faol ishtirok etish, muomala va huquqiy madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantiradi
Foydalanadigan ko`rgazmali qurollar: Pedagogika, shiorlar, plakatlar, devoriy gazetalar, slaydlar, tarqatma materiallar.
I.Tashkiliy qism: salomlashish,davomat,tozalik
«Din» arabcha so‘z bo‘lib, ishonch degan ma ’noni bildiradi. Din — ilohiy kuchlarga ishonch asosida shakllangan tushuncha, tasavvur va qoidalar tizimidir.
II.Asosiy qism:Dunyodagi barcha dinlar ezgulik g‘oyalariga asoslanadi. Ular odamlami to‘g‘rilik, shafqat va bag‘rikenglikka, birovga ozor bermaslik, yomon ishlardan tiyilishga, nafs ko‘yiga tushib, adashmaslikka chaqiradi. Diniy bag‘rikenglik g‘oyasi hamma dinlarga xos ana shu umumiy tamoyillami anglagan holda, ular o‘rtasida hamkorlik o‘rnatishga xizmat qiladi. Barcha din vakillarini, ular bajo keltiradigan diniy rasm-rusum va amallami hurmat qilish, ulaming kuch va imkoniyatlarini davlat, jamiyat, butun insoniyatning ezgu maqsadlariga xizmat qildirishda muhim o‘rin tutadi.
Dinlararo bag‘rikenglik deb, turli din vakillarining o‘zaro hurmat asosida, oliyjanob g'oya va niyatlar yo‘lida hamkor va hamjihat bo‘lib yashashiga aytiladi.Bugungi kunda dinlararo bag‘rikenglikka erishish uchun ular o‘rtasida madaniy muloqot, amaliy hamkorlik aloqalari yo‘lga qo‘yilmoqda. Ayniqsa, keyingi asrda insoniyat boshiga tushgan xatarlar— yadro urushi xavfi, ekologik halokatlar, terrorcliilik va diniy ekstremizm kabi ofat-balolar dinlami ezgulik, barcha insonlar uchun yagona bo‘lgan sayyoramizni saqlab qolish yo‘- lida birlashish va hamkorlik qilishga undamoqda.
Barcha dinlaming mohiyatini ezgulik, Yaratganga va uning qudratiga ishonch, mehr-shafqat kabi tushunchalar tashkil qilgani uchun aynan ana shu tushunchalar turli din vakillarini mu- loqotga, hamkorlikka da’vat etadigan umumiy zamin bo‘lib xizmat qiladi.
Tinclilik va barqarorlikning muhim sharti bo‘lgan dinlararo bag‘rikenglik g‘oyasi bugungi kunda nafaqat dindorlar, balki butun jamiyat a’zolarining hamkorligini ham nazarda tutadi, hamjihatlikka erishishning muhim omillaridan biri hisoblanadi.
Bizning mamlakatimiz hududida qadim-qadimdan islom, nasroniylik (xristianlik), buddaviylik kabi dinlar o‘zaro hamkor- likda yashab kelgan. Shuning uchun asrlar davomida yirik shaharlarimizda musulmonlar masjidi, nasroniylar cherkovi, bud- daviylar ibodatxonasi yonma-yon faoliyat yuritgan. Chunki qadimda Buyuk ipak yo‘li bizning yirik shaharlarimiz orqali o‘tgan. Shu bois turli din va¬killari yurtimizga kelib, bu yerda muqim yashab qolganlar. Ularning o‘z diniy e’tiqodiga erkin amal qilib, rasm-rusumlarini ado etishiga hech kim xalaqit bermagan. Yurtimizda tarixning eng murakkab davrlarida ham diniy asosdagi nizolar bo‘lma- gan. Qadimiy shaharlarimizdan topilgan osori atiqalar, ko‘hna yodgorliklar buni yaqqol isbotlaydi.
Diniy bag‘rikenglik borasidagi shunday an’analar bugungi kun- gacha davom etmoqda. Ularning barchasi el-yurtimiz dinlararo bag‘rikenglik borasida boy tajri- baga ega ekanidan dalolat beradi.
Xalqimiz o‘zining bag‘rikenglik fazilatlari bilan, qaysi millat yoki dinga mansubligidan qat’iy nazar, insonning hurmatini joyiga qo‘ygan, yordamga muhtoj turli xalq va millat vakillaridan mehrini ham, moddiy ne’matlarini ham ayamagan. Bunga tarixdan ko‘plab misollar keltirish mumkin. Ayniqsa, 1939-yildan boshlanib, 1945-yilgacha davom etgan Ikkinchi jahon urushi paytida xalqimizning yuksak insoniy fazilatlari yana bir bor sinovdan o‘tadi. Sobiq SSSRning g‘arbiy o‘lkalaridagi butun-butun shahar va qishloqlar, mintaqalar urush olovi ichida qolib ketadi. U yerlarda yashayotgan tinch aholi vakillari — bolalar, ayollar, keksalar tezlik bilan urush alangasi yetib bormagan tinch o‘lkalarga ko‘chiriladi. Jumladan, bizning yurtimizga ham millionlab och-nahor, boshpanasiz, qarovsiz kishilar keltiriladi. Xalqimiz o‘sha og‘ir davrda topgan bor-yo‘q boyligini frontga yuborib, qiyin ahvolda yashayotganiga qaramasdan, turli millat va din vakillaridan iborat ana shu odamlarni o‘z bag‘riga oladi. Ularga kiyim-kechak, boshpana beradi, o‘z nonini ular bilan baham ko‘radi. Bu haqiqiy insonparvarlik, bag‘rikenglik va mehr-oqibat namunasi edi. Biz el-yurtimizning bunday fazilatlari bilan har qancha faxrlansak arziydi.Xalqimizning ana shunday oliyjanob fazilatlari davlatimiz madhiyasida ham alohida ta’kidlangan:
Bag‘rikeng o‘zbekning o‘chmas iymoni — Erkin, yosh avlodlar senga zo‘r qanot. Istiqlol mash ’ali, tinchlik posboni, Haqsevar ona yurt, mangu bo‘l obod.
Bugungi kunda mamlakatimizda barcha diniy konfessiyalar faoliyati uchun yetarli shart-sharoitlar yaratilgan. Bu boradagi huquqiy asoslar 0‘zbekiston Konstitutsiyasida, «Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risida»gi qonunda belgilab berilgan. Yurtimizda o‘ndan ziyod konfessiyaga mansub diniy tashkilotlar mavjud.
Mamlakatimizda turli millat va din vakillarining urf-odat hamda an’analari rivoji uchun qulay sharoitlar yaratilgani, dinning asl mohiyatini tushunishga yordam beradigan bilim, ma’rifat maskanlari, axborot manbalarining ko‘payib bora- yotgani ham dinlararo bag‘rikenglikning kuchayishiga asos bo‘l- moqda.
Xulosa qilib aytganda, dinlararo bag‘rikenglik g‘oyasi insoniyatning ma’rifiy asosda, o‘zaro hamjihat bo‘lib taraqqiy etish zaruratidan kelib cliiqqan bo‘lib, u ezgulik yo‘lidagi hamkorlik barcha din vakillarining manfaatlariga mos ekanini anglashga va shu asosda harakat qilishga da’vat etadi.
Aziz o‘quvchi, mana, milliy g‘oyamizning uzviy tarkibiy qismlarini tashkil etadigan muhim tushuncha va tamoyillar bilan ham qisqacha tanishdik. Shuni yodda tutingki, milliy g‘oya- mizda mujassam bo‘lgan buyuk maqsadlarni ro‘yobga chiqarish awalambor jamiyatimiz va shu jamiyat a’zosi bo‘lgan har qaysi insonning ana shu maqsadlarni chuqur tushunib, ulami amalga osliirish yo‘lida sidqidildan mehnat qilislii, o‘qish va ishda faollik ko‘rsatib yashasliiga bog‘liq. Shuning uchun milliy g‘oyamizning asosiy tushuncha va tamoyillarini shunchaki bilish bilan kifoya- lanib qolmasdan, ulami amalga osliirish uchun hissa qo‘shishga harakat qiling. Shunda siz, albatta, buyuk Vatanimizga munosib farzand bo‘lib voyaga yetasiz, ko‘zlagan ezgu maqsadlaringizga erishasiz.
III:Mashg’ulotni yakunlash
1.Savol-javob va mavzuning asosiy mazmunini takrorlash orqali amalga oshiriladi.
2.. Guruhlarda ishlash yakunlarini chiqarish.
IV. O’quvchilarni rag’batlantirish.
V. O’quvchilarni baholash.
VI. Uyga vazifa: mavzuni o’rganish.
Sana: sinf: 11- o’qituvchi:
19-Mavzu:“Korrupsiyasiz – jamiyat quramiz.
Kun shiori: Korupsiya taraqqiyot kushandasi
Maqsad: O’quvchilarni korrupsiyaga qarshi kurashishga o’rgatish
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi — jamiyatda bo‘layotgan voqea, hodisa va jarayonlarga daxldorlikni his etish va ularda faol ishtirok etish, o‘zining fuqarolik burch va huquqlarini bilish, unga rioya qilish, mehnat va fuqarolik munosabatlarida muomala va huquqiy madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirish.
Milliy va umummadaniy kompetensiya — vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli hamda umuminsoniy va milliy qadriyatlarga e’tiqodli bo‘lish, badiiy va san’at asarlarini tushunish, orasta kiyinish, madaniy qoidalarga va sog‘lom turmush tarziga amal qilish layoqatlarini shakllantirish.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi, O‘zbekiston bojxona xizmati faxriylari uyushmasi nodavlat notijorat tashkiloti, Toshkent davlat yuridik universiteti hamda Toshkent shahar adliya boshqarmasi bilan hamkorlikda tashkil etilgan tadbirda tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari, bojxona rasmiylashtiruvi bo‘yicha mutaxassislar va ommaviy axborot vositalari vakillari ishtirok etdi.
Korrupsiya har qanday davlat va jamiyatning siyosiy-iqtisodiy rivojlanishiga jiddiy putur yetkazadi, davlatning konstitutsiyaviy asoslarini va qonun ustuvorligini zaiflashtiradi, pirovardida inson huquq va erkinliklarining poymol bo‘lishiga olib keladi. Bu illatga qarshi kurashish – mamlakatimizda jadal sur’atlarda olib borilayotgan huquqiy islohotlar sharoitida inson va fuqarolarning huquq va erkinliklarini samarali himoya qilishning muhim vositalaridan biri ekanligi ta’kidlandi.
Mamlakatimizda mazkur illatga qarshi kurashish masalasiga alohida e’tibor qaratib kelinmoqda. Korrupsiyaga qarshi kurashish va uning oldini olishning mustahkam huquqiy bazasi va aniq tizimi shakllangan.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 2-fevraldagi "Korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risida"gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining qoidalarini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori mazkur qonun qoidalarining samarali ijrosini ta’minlash, jamiyat va davlat hayotining barcha sohalarida korrupsiyaning oldini olishga doir chora-tadbirlarni o‘z vaqtida va sifatli amalga oshirishga xizmat qilmoqda.
Ushbu qaror bilan 2017-2018-yillarga mo‘ljallangan korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha Davlat dasturi tasdiqlangan bo‘lib, unda davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, jamoat birlashmalari va boshqa tashkilotlar tomonidan amalga oshirilishi lozim bo‘lgan 50 dan ortiq muhim chora-tadbirlar o‘z ifodasini topgan.
Davra suhbatida bojxona organlarida korrupsiyaga qarshi kurash bo‘yicha olib borilayotgan ishlarga alohida e’tibor qaratildi. O‘zbekiston Respublikasi bojxona organlari shaxsiy tarkibi o‘rtasida qonunbuzarliklar sodir etilishining oldini olish, korrupsiyaga qarshi kurashish, xizmat intizomi va qonunchilikni mustahkamlash hamda bojxona organlari saflarini nopok xodimlardan tozalash borasida aniq yo‘nalishga ega bo‘lgan keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda.
“Toshkent-Aero” IBK tomonidan 2017-yilning o‘tgan davri mobaynida 80 ga yaqin profiklatik ma’ruzalar, uchrashuvlar, individual tartibda tarbiyaviy ishlar va suhbatlar o‘tkazilgan. Xodimlar xizmat davomida zimmasiga yuklangan vazifalarni qay darajada ado etayotganligi, hushyorligi va ogohligini sinovdan o‘tkazish maqsadida turli tekshiruvlar doimiy ravishda yo‘lga qo‘yilmoqda.
Davra suhbatida ishtirokchilar o‘zlarini qiziqtirgan savollarga javob oldi.
IV. O’quvchilarni rag’batlantirish.
V. O’quvchilarni baholash.
VI. Uyga vazifa: mavzuni o’rganish.
Sana: sinf: 11- o’qituvchi:
20--Mavzu:“Buyuk qadriyatlar yaxshilikka yetaklar. (Navoiy va Bobur tavallud kunlari oldidan).
(Alisher Navoiy tavalludi munosabati bilan)
|