nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
?Avtomatik boshqarishning zamonaviy ko’rinishlarini aniqlang

|
?Avtomatik boshqarishning zamonaviy ko’rinishlarini aniqlang
|
bet | 5/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 85,44 Kb. | | #238432 |
Bog'liq TJA test savollari?Avtomatik boshqarishning zamonaviy ko’rinishlarini aniqlang.
=sifat ko’rsatkichlari ekstremumini qidiruvchi tizimlar,
+optimal boshqarish va adaptiv tizimlar
=ochiq boshqarish, kompensatsiya va teskari aloqa stabillash, programmali boshqarish,
=ekstremumni qidiruvchi tizimlar, optimal boshqarish va adaptiv tizimlar kuzatuvchi tizimlar
?Boshqarishning asosiy qonunlari?
=P, I, PI, PD, PID
=proportsional boshqarish, integral boshqarish
=proportsional integral differetsial boshqarish
+ochiq, kompensatsiya va teskari aloqa
?Rostlagichning kirish va chiqish signallari orasidagi funktsional bog`liqlik?
=rostlash qonuni
=avtomatik boshqarish qonunlari
=proportsional integral rostlash
+integral rostlash va differentsial rostlash
?Chiqish signali kirish signaliga proportsional (mos) o’zgarishi?
=proportsional rostlash
=integral differentsial rostlash
=proportsional integral rostlash
+proportsional integral differetsial rostlash
?Chiqish signali kirish signalining integraliga mos o’zgarishi?
=integral rostlash
=proportsional rostlash
+proportsional integral rostlash
=proportsional integral differetsial rostlash
?Rostlovchi ta’sir, rostlanayotgan kattalik farqi va chetga chiqish tezligiga proportsional o’zgarishi–bu …
=proportsional differetsial
+rostlash proportsional rostlash
=integral rostlash
=proportsional integral rostlash
?Rostlovchi ta’sir rostlanayotgan parametrning chetga chiqishi, integrali va chetga chiqish tezligiga proportsional o’zgarishi deb … aytiladi.
=proportsional integral differetsial rostlash
=proportsional rostlash integral rostlash
+proportsional integral rostlash
=proportsional integral differetsial rostlash
?ABTlari asosan qanday rejimlarda ishlaydi?
=barqaror va dinamik
+statik, barqaror, dinamik
=chiziqli, nochiziqli va bir tekisda
=avtomatik va avtomatlashtirilgan
|
| |
? U yoki bu jarayonni oldiga qo’yilgan maqsad sari yo’naltirish?

|
? U yoki bu jarayonni oldiga qo’yilgan maqsad sari yo’naltirish?
|
bet | 2/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 85,44 Kb. | | #238432 |
Bog'liq TJA test savollari? U yoki bu jarayonni oldiga qo’yilgan maqsad sari yo’naltirish?
+Boshqarish
=Tizim elementlari
=Boshqarish nazariyasi
=Boshqarish tizimlari
? Har qanday jarayonni boshqarish bosqichlari ketma=ket keltirilgan qatorni toping.
=boshqarish obyekti, birlamchi o’zgartgich, avtomatik rostlagich;
=bajaruvchi mexanizm;
+BO boshqarish ob’yekti, IM bajaruvchi mexanizm, AR avtomatik rostlagich;
=D birlamchi o’zgartgich, Z zadatchik BO ob’yekt, D datchik IM ijro etuvchi mexanizm, AR avtomatik rostlagich;
? Boshqarish jarayonini hamma bosqichlarini bajarilishini ta`minlaydigan texnik vositalar to’plami?
+Boshqarish tizimi
=Boshqarish nazariyasi
=Boshqarish nazariyasi asoslari
=Boshqaruv tizimi elementlari
? Boshqarish jarayonini hamma bosqichlari inson ishtirokisiz bajarilsa?
=Avtomatik boshqarish
=Avtomatlashtirilgan boshqarish
+Avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimi
=Avtomatlashtirilgan boshqarish nazariyasi
? Agar boshqarish jarayonining biror bosqichi inson ishtirokida bajarilsa?
=Avtomatlashtirilgan boshqarish
=Avtomatik boshqarish tizimi
+Boshqarish tizimi elementlari
=Avtomatik boshqarish tizimi
? Boshqarish jarayonini barcha bosqichlari inson ishtirokisiz bajarilishini ta`minlaydigan ABT?
=Avtomatik boshqarish
=Avtomatlashtirilgan boshqarish
+Boshqarish tizimi texnik vositalar to’plami
=Boshqarish tizimi elementlari
? ABTni boshqarishda qanday sxemalardan foydalaniladi?
=Funktsional sxema, Strukturaviy sxema,
+Printsipial sxema
=Obyekt, Datchik, Avtomatik rostlagich
=Boshqarish sxemalari, Avtomatlashtirish sxemalari
? Funktsional sxema bu…
+sxema tizimning qanday elementdan tashkil topganini bildiradi.
=sxema tizimning matematik modelini bildiradi.
=boshqarish tizimidagi elementning ko’rinishi.
=kirish va chiqish kattaligi bitta bo’lgan tizim
|
| |
To‘g‘ri aks ettiruvchi kesh – hotira

|
To‘g‘ri aks ettiruvchi kesh – hotira
|
bet | 6/8 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 251,41 Kb. | | #154229 |
Bog'liq 5-MavzuTo‘g‘ri aks ettiruvchi kesh – hotira. To‘g‘ri aks ettiruvchi kesh – hotira kesh-hotira turining eng oddiy turiga tegishli. 4.4-chizmada 32 baytli 1024 bloqdan iborat bo‘lgan bir bosqichli kesh-hotiraga misol qeltirilgan.
Kesh-hotiraning har bir elementi uch qismdan tashkil topgan:
Tag (tasma) maydonida manzil hotirasining katta 17 razryadi joylashadi, u bo‘yicha axborotlar bloki keladi (blok manzili).
Valid maydoni (xaqiqiy) axborotlarni haqiqiyligi haqidagi ma’lumotlar saqlaydi. 3.Block maydoni hotiradagi axborotlar blokining nusxasini saqlaydi.
4.4-chizma. To‘g‘ri aks ettiruvchi kesh
To‘g‘ri aks ettiruvchi kesh-hotirada ushbu blok faqat bir joyda blok nomeri bo‘yicha saqlanishi mumkin. Protsessor hotira manzilini berganda, kesh-hotira kontrolleri bu manzildan 10 bitli blok nomerini beradi va ularni kesh-hotiradan 1024 elementdan birini qidirish uchun ishlatadi. Agarda bu element xaqiqiy bo‘lsa, u holda Tag maydon manzili va kesh-hotira Tag maydoni solishtirish amalga oshiriladi. Agarda maydonlar teng bo‘lsa, u holda kesh-mo‘ljalga oldi holati hosil bo‘ladi, razryadlari mos kelmaganda esa – kesh-mo‘ljalga olaolmadi holati hosil bo‘ladi. Kesh-mo‘ljalga oldi holati bo‘lganda kesh-hotiradan so‘z o‘qiladi. Kesh- mo‘ljalga olaolmadi holatida yoki xaqiqiy emaslikda hotiradan blok chaqiriladi va kesh hotirada saqlanadi, ya’ni u joyda bo‘lgan blokni o‘rniga o‘zgartiriladi.
To‘g‘ri aks ettiruvchi kesh-hotirada bir hil nomli axborotlar bloki kesh- hotiradagi bir xududni egallash xuquqi uchun raqobatlashadilar. Bu muammoni hal qilish uchun quyidagi tadbirni amalga oshirish kerak bo‘ladi, bir hil nomli bloklar kesh-hotiraning bir necha joyiga (ko‘plik) joylashtirilishi kerak. Bundek hotira
oldingisiga nisbattan murakkabroq, chunki kerakli blok borligini bilish uchun
barcha ko‘plikni tekshirish talab etiladi. Manzillar teglarini saqlash uchun hotira assotsiativ hotira kabi joriy etiladi, bu esa blok joylashgan joyni qidirishda ko‘p takrorlanishni yo‘q qilish imkonini beradi.
|
| |
? Strukturaviy sxema bu - Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish

|
Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish
|
bet | 3/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 85,44 Kb. | | #238432 |
Bog'liq TJA test savollari? Strukturaviy sxema bu...
=sxema tizimning matematik modelini bildiradi.
=elementdan tashkil topganini bildiradi.
+elementning kengaytirilgan ko’rinishi.
=kattaligi bitta bo’lgan tizim.
? Printsipial sxema bu...
+funktsional sxemani kengaytirilgan ko’rinishi bo’lib, bunda elementlar kengaytirib ko’rsatiladi
=tizimning qanday elementdan tashkil topganini bildiradi
=tizimning matematik modelini bildiradi
=kirish va chiqish kattaligi bitta bo’lgan tizim
? Bir o’lchamli tizim...
+kirish va chiqish kattaligi bitta bo’lgan tizim
= tizimning qanday elementdan tashkil topganini bildiradi
=ABT obyekt va datchikdan tashkil topgan tizim
=tizimning matematik modelini bildiradi
?Teskari bog’lanish deb...
+chiqishdagi signalni kirishga berishga aytiladi.
=musbat va manfiy bog’lanish
=y=kx
=y=f(x)
? Teskari bog’lanish qanday turlarga bo’linishi mumkin?
+musbat va manfiy; maxalliy va asosiy; birlik va nobirlik; qattiq va elastik yig`indi va ko’paytma;
=maxalliy va asosiy; birlik va nobirlik; qattiq va elastik;
=germetik, nogermetik musbat va manfiy; maxalliy va asosiy; birlik va nobirlik;
=og`ir va yengil; turg`un va noturg`un musbat va manfiy; maxalliy va mintaqaviy;
=birlik va ko’plik; qattiq va yumshoq; germetik; turg`un va noturg`un
?Musbat teskari bog’lanish deb...
+Chiqish signali kirish signali bilan qo’shilishiga aytiladi
=Chiqish va kirish signali ko’paytmasi
=Chiqish va kirish signali tengligi
=x + y =k
?Ishlab chiqarish jarayonlarini boshqarishda inson qo’l mehnatini maxsus avtomatik qurilmalar ishi bilan almashtirish jarayoni?
+avtomatlashtirish
=avtomatlashtirish tizimsi
=boshqarish tizimsi
=boshqarish jarayoni
?Qiymatini stabillash yoki bir tekisda o’zgarishini ta’minlash
+rostlanuvchi kattalik
=harorat kattaligi qiymati
=obyekt o’lchami parametrlari chetga chiqish kattaligi
=qiymati zarur bo’lgan kattalik
|
| |
Mehnat muhofazasi” fanining maqsadi nimalardan iborat?

|
Mehnat muhofazasi” fanining maqsadi nimalardan iborat?Bog'liq 65ad91795ee7c MT 4 kurs DAK savollari224. Mehnat muhofazasi” fanining maqsadi nimalardan iborat?
A) Ishlab chiqarishda xavfsiz va sog‘lom ish sharoitlarini yaratish uchun mutaxassislarni
nazariy va amaliy jihatdan tayyorlash;
B) xavfli va zararli ishlab chiqarishda xavfsiz va sog‘lom ish sharoitlarini yaratish uchun
mutaxassislarni nazariy va amaliy jihatdan tayyorlash;
C) Ishlab chiqarishda baxtsiz xodisalar va sog‘lom ish sharoitlarini yaratish uchun
mutaxassislarni amaliy jihatdan tayyorlash;
D) inson faoliyatida xavfsiz va sog‘lom ish sharoitlarini yaratish uchun mutaxassislarni
nazariy jihatdan tayyorlash
225. Mehnatni muhofaza qilishni ijtimoiy ahamiyati nimadan iborat?
A) ishlovchilar sog‘lig‘iga va hayotiga ishlab chiqarishda yuzaga kelishi mumkin bо‘lgan
zararli va xavfli omillardan muhofaza qilish
B) bevosita ish vaqtida ishlovchilar sog‘lig‘iga ishlab chiqarishda yuzaga kelishi mumkin
bо‘lgan zararli va xavfli omillardan muhofaza qilish
C) bevosita ish joyida ishlovchilar hayotiga ishlab chiqarishda yuzaga kelishi mumkin
bо‘lgan zararli va xavfli omillardan muhofaza qilish
D) ishlovchilar sog‘lig‘iga va hayotiga texnologik uskunalarda yuzaga kelishi mumkin
bо‘lgan zararli va xavfli omillardan muhofaza qilish
225. Mehnatni muhofaza qilishning iqtisodiy ahamiyati nimadan iborat?
A) ishlab chiqarishdagi shikastlanishlar va kasb kasallanishlari oqibatida ishlash qobiliyati
yо‘qotish holatini kamaytirish
B) ishlovchilarg mehnatni muhofaza qilishga bо‘lgan subyektiv huquqlarini va ish
beruvchilarning bu huquqni amalga oshirish boyicha majburiyatlarini belgilaydi;
C) mashina va mehanizmlar, bino va inshootlarni loyihalash va foydalanishda xavfsizlik
talablarini tatbiq etish iborat
D) ishlovchilar sog‘lig‘iga va hayotiga
ishlab chiqarishda yuzaga kelishi mumkin
bо‘lgan zararli va xavfli omillardan muhofaza qilish
|
| |
Reja: Matrisalarga doir asosiy tushunchalari

Matrisalar
Reja:
1.Matrisalarga doir asosiy tushunchalari
2.Texnologik matrisa tushunchalari
3.Matrisalar ustida amallar
4.Matrisa rangi va uning xossalari
5.Teskari matrisa
Tayanch so'z va iboralar: matritsa, satr matritsa, ustun
matritsa, satr-vektor, ustun-vektor, vektor komponenti, nol
matritsa, teng matritsa, anjirlangan matritsalar kvadrat
matritsaning bosh diagonali, diagonal matritsa, skalyar
matritsa, birlik matritsa,
transponirlangan matritsa, simmetrik matritsa, qiya
simmetrik matritsa, texnologik matritsa, determinant, kvadrat
matritsa, aniąlovchi, n-tartibli determinant, ikkinchi tartibli
determinant, uchinchi tartibli determinant, Sarrus qoidasi,
matritsa osti minori, matritsa rangi, xos matritsa, xosmas
matritsa, qo'shma matritsa, teskari matritsa
Matritsa tushunchasi va unga asoslangan matematikaning
Matritsalar algebrasi' bo'limi amaliyotda, jumladan,
iqtisodiyotda katta ahamiyat kasb etadi. Bu shu bilan
tushuntiriladiki, aksariyat iqtisodiy obyekt va jarayonlarning
matematik modellari matritsalar yordamida sodda va
kompakt ko'rinishida tasvirlanadi.
Matritsa tushunchasi birinchi marta ingliz matematiklari
U.Gamilton (1805-1865 y.y.) va A.Kel (1821-1895 y.y.) ishlarida
uchraydi. Hozirgi kunda matritsa tushunchasi tabiiy va amaliy
jarayonlarning matematik modellarini tuzishda muhim vosita
sifatida qo'llaniladi.
Ta'rif. Matritsa deb mta satr va n ta ustunga ega bo'lgan
qavslar ichiga olingan to`rtburchakli sonlar jadvaliga aytiladi.
Matritsalar lotin alifbosining bosh harﬂari bilan belgilanadi.
Masalan,
Zoho Show
Загрузите Zoho Show из Play Store
https://zoho.to
/cy7
для создания привлекательных презентаций
matrisa.pdf
(Этот файл PDF сгенерирован в Zoho Show)
|
Ish vaqtidan tashqari ishning muddati yiliga necha soat ortiq bо‘lmasligi lozim?

D) 45- modda
211. Xodimlarning 6 kunlik ish haftasida sutkalik ish vaqti necha soatdan oshmasligi
kerak?
A) 7 soat
B) 8 soat
C) 9 soat
D) 6 soat
211. Xodimlarning 5 kunlik ish haftasida sutkalik ish vaqti necha soatdan oshmasligi
kerak?
A) 8 soat
B) 9 soat
C) 10 soat
D) 6 soat
212. Noqulay mehnat sharoitlaridagi ishlarda band boʻlgan ishlovchilar ish vaqti
haftasiga necha soatdan oshmasligi kerak?
A) 36 soat
B) 40
C) 38
D) 30
213. Asab tangligi bilan bogʻliq ishlarda, faoliyat olib boradigan xodimlar uchun ish
vaqti haftasiga necha soatdan oshmasligi kerak?
A) 36 soat
B) 30 soat
C) 42 soat
D) 48 soat
17. Xodimlarning ular dam oladigan kunlari ishga jalb etish tartibi Mehnat
kodeksining
nechanchi moddalarida berilgan?
A) 220,228,245
B) 100,200,300
C) 50,51,52
D) 40,50,60
214. Mehnat xavfsizligi standartlar tizimi nima uchun yoʻnaltirilgan?
A) Ish jarayonida xavfsizlikni ta'minlash, ishlovchilar ish qobilyati va sogʻligini saqlash
B) Ish unumdorligini oshirish
C) Ishchilarni huquqlarini himoya qilish
D)Ishchilarni dam olishini ta’minlash
215. Mehnat xavfsizligi standartlar tizimi tuzilishi boʻyicha qanday standartlarga
boʻlingan?
A) Davlat, tarmogʻiy, respublika
va korxona standartlariga
B) Viloyat va tuman boʻyicha
standartlarga
C) Respublika boʻyicha standartlarga
D) Davlatlararo standartlarga
Mehnat muhofazasi boʻyicha me'yor va qoidalar ta'sir doirasiga qarab

B) 2008-yil 20-may
C) 2010-yil 18-iyun
D) 2011-yil 23-dekabr
223. Mehnat muhofazasi deganda nima tushuniladi?
A) mehnat jarayonida ishlovchilar sog‘lig‘ini va ish qobiliyatini saqlashga,
hamda
xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan qonuniy hujjatlar, ijtimoiy-iqtisodiy,
tashkiliy,
texnik, gigiyenik va davolash oldini olish tadbirlari va vositalari
tizimidir
B) ish vaqtida muxandislar sog‘lig‘ini va ish qobiliyatini saqlashga,
hamda xavfsizligini
ta’minlashga qaratilgan qonuniy hujjatlar, ijtimoiy-iqtisodiy, tashkiliy, texnik, gigiyenik va
davolash-oldini olish tadbirlari va
vositalari tizimidir
C) mehnat jarayonida ishlovchilar sog‘lig‘ini va ish qobiliyatini saqlashga, hamda
xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan chora tadbirlar tizimidir
D) ishdan tashqari jarayonida ishlovchilar sog‘lig‘ini va ish qobiliyatini saqlashga, hamda
xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan qonuniy hujjatlar, ijtimoiy-iqtisodiy, tashkiliy,
texnik, gigiyenik va davolash-oldini olish tadbirlari va vositalari tizimidir
Ruxsat etiladigan mikroiqlim kо‘rsatkichi deb nima aytiladi?

505. Ruxsat etiladigan mikroiqlim kо‘rsatkichi deb nima aytiladi? A) organizm fiziologik moslashuvi tashqi muhit ta’sirlarga moslashuvni ta’minlaydigan
kо‘rstakichlar yig‘indisidir
B) organizm jismoniy moslashuvi tashqi muhit ta’sirlarga moslashuvni ta’minlaydigan
kо‘rstakichlar ayrimasidir
C) organizm fiziologik moslashuvi ichki muhit ta’sirlarga moslashuvni ta’minlamaydigan
kо‘rstakichlar yig‘indisidir
D) organizm kimyoviy moslashuvi ichki muhit ta’sirlarga moslashuvni ta’minlaydigan
kо‘rstakichlar yig‘indisidir
506. Optimal havo harorati qancha bо‘lishi kerak? A) 22.....24
0
S
B) 24.....28
0
S
C) 18.....20
0
S
D) 27.....29
0
S
507. Optimal nisbiy namlik qancha bо‘lishi kerak? A) 40......60%
B) 30......40%
C) 60......75%
D) 25......35%
508. Optimal havo harakati tezligi qancha bо‘lishi kerak? A) 0,1.....1 m/s
B) 4...6 m/s
C) 6.....8 m/s
D) 2.....3 m/s
509. Yorug‘lik nima degani? A) elektromagnit spektri kо‘rinadigan nurlanishidir
B) elektromagnit tо‘lqini kо‘rinadigan nurlanishidir
C) elektromagnit chastotasi kо‘rinadigan nurlanishidir
D) elektromagnit maydon kо‘rinadigan nurlanishidir
510. Yorug‘liqning asosiy xarakteristikasi nimadan iborat? A) tо‘lqin uzunligi va tebranish chastotasi hisoblanadi
B) tо‘lqin chastotasi va tebranish chastotasi hisoblanadi
C) tо‘lqin uzunligi va maydon chastotasi hisoblanadi
D) tо‘lqin tebranishi va tebranish chastotasi hisoblanadi
511. Yoritish qiymatlari qanday beliganadi? A) yorug‘lik intensivligi, yorqinlik, yorug‘lik oqimi va yorug‘lik kuchi
B) yorug‘lik intensivligi, yorug‘lik energiyasi va yorug‘lik kuchi
C) yorug‘lik intensivligi, energiya intensivligi va yorug‘lik kuchi
D) yorig‘lik quvvat, yorug‘lik intensivligi, yorug‘lik oqimi va yorug‘lik kuchi
Ijtimoiy-maishiy omillarga nimalar kiradi?

A) korxona joylashgan hudud geografik о‘rni va meteorologik kо‘rsatkichlari
B) mashina va mexanizmlar, uskuna va jihozlar kо‘rsatkichlari insonning antropometrik,
ruhiy-fiziologik va boshqa kо‘rsatkichlariga mos kelishi
C) ishlab chiqarishda xavfli va zararli omillar sanitar-gigiyenik meyorlar talabiga javob
berishi yoki bermasligi kiradi
D) ishlab chiqarish jarayonlarini mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish darajasi
242. Iqtisodiy omillarga nimalar kiradi?
A) mehnatga haq tо‘lash va ishchi mehnatini rag‘batlantirish darajasi
B) mashina va mexanizmlar, uskuna va jihozlar kо‘rsatkichlari insonning antropometrik,
ruhiy-fiziologik va boshqa kо‘rsatkichlariga mos kelishi
C) ishlab chiqarishda xavfli va zararli omillar sanitar-gigiyenik meyorlar talabiga javob
berishi yoki bermasligi kiradi
D) ishlab chiqarish jarayonlarini mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish darajasi
Havo harakat tezligini о‘lchashda qanday asbob ishlatiladi?

498. Havo harakat tezligini о‘lchashda qanday asbob ishlatiladi? A) qanotli anemometr
B) aspiratsion psixrometr va gigrometr
C) simob yoki spirtli termometr
D) Aktinometr
499. Mikroiqlim qanday kо‘rsatkichlar bо‘yicha aniqlanadi? A) havo harorat, nisbiy namlik va havo xarakati tezligi hamda issiqlik nuri va havo bosimi
B) havo harorat uning nisbiy namliligi, havo harakti tezligi va havodagi ion nurlari
C) havo harorati uning nisbiy namligi, havo harakati tezligi, radiatsiya va havodagi
shovqin chastotasi
D) havo xarorat uning nisbiy namligi, havo xarakti tezligi, radiatsiya va havodagi
tebranish chastotasi
500. Ishlab chiqarish sanitariya va gigiyenasi maqsadi nimadan iborat? A) inson organizmiga xavfli va zararli moddalar tushishini kamaytirishdan iborat
B) inson organizmi kasb kasalanishini kamaytirishdan iborat
C) inson organizmi о‘tkir va surunkali kasalanishini kamaytirishdan iborat
D) inson organizmiga virus va bakteriyalar tushishini kamaytirishdan ibor
501. Inson tana harorati qancha bо‘lsa meyoriy hisoblanadi? A) 36-36,6°C
B) 35-36°C
C) 37-37,6°C
D) 35-35,6°C
502. Inson tashqi muhitga moslashuvi qanday kechadi? A) fizik va kimyoviy jarayonlar bilan
B) biologik va kimyoviy jarayonlar bilan
C) fizik va biologik jarayonlar bilan
D) jismoniy va kimyoviy jarayonlar bilan
503. Havo namligi nima bilan ifodalanadi? A) havodagi suv bug‘lari miqdori bilan aniqlanadi
B) havo suv aralashmasi miqdori bilan aniqlanadi
C) atmosferadagi bulut suv bug‘lari miqdori bilan aniqlanadi
D) havodagi suvdagi tuzlari miqdori bilan aniqlanadi
504.. Optimal mikroiqlim kо‘rsatkichi deb nimaga aytilda? A) doimiy ta’sir qilgan tashqi muhitga moslashishi buzilmasdan, organizm meyoriy
faoliyatini saqlaydigan kо‘rsatkich yig‘indisi
B) doimiy ta’sir qilgan tashqi muhitga moslashishi vaqtincha о‘zgarishi lekin organizm
meyoriy faoliyatini saqlaydigan kо‘rsatkich yig‘indisi
C) vaqtincha ta’sir qilgan tashqi muhitga moslashishi buzilmasdan, organizm meyoriy
faoliyatini о‘zgaruvchanligi kо‘rsatkich yig‘indisi
D) bir kunlik ta’sir qilgan tashqi muhitga moslashishi buzilmasdan, organizm meyoriy
faoliyatini saqlaydigan kо‘rsatkich yig‘indisi
Ma'lumot so‘ralgan joyga taqdim etish uchun berildi

|
Ma'lumot so‘ralgan joyga taqdim etish uchun berildiBog'liq file
2024-05-08 13:38:25
1
O‘zbekiston Respublikasi
Oliy ta’lim,
fan va
innovatsiyalar vazirligi
№ 8526-0166-3b3a-013f-44a4-7712-9398
Hujjat yaratilingan sana: 2024-05-08
Ariza raqami: 124949241
Hujjat berilgan: HAMZAYEV ELDOR JALOLIDDIN O‘G‘LI
JShShIR: 53003035830022
OʼQISH JOYIDАN MАʼLUMOTNOMА
СПРАВКА С МЕСТА УЧЕБЫ
F.I.O. / Ф.И.О.:
HAMZAYEV ELDOR JALOLIDDIN O‘G‘LI
JSH ShIR / ПИН ФЛ:
53003035830022
Tug‘ilgan sanasi / Дата рождения:
30.03.2003
Fuqaroligi / Гражданство:
O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi
Ta'lim turi / Тип образования:
Bakalavr
Ta'lim shakli / Форма обучения:
Kunduzgi
Qabul turi / Тип приема:
To‘lov-shartnoma
O‘qishga kirgan yili / Год зачисления:
2021
Oliy ta'lim muassasasi / Высшее учебное
заведение:
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Samarqand
filiali
Fakultet / Факультет:
Iqtisodiyot fakulteti
Yo‘nalish / Направление:
Iqtisodiyot (oziq ovqat va resurslar iqtisodiyoti)
O‘quv kursi / Курс обучения:
3-kurs
Ma'lumot so‘ralgan joyga taqdim etish uchun berildi.
Справка выдана для предоставления по месту требования.
Mazkur hujjat Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 15 sentyabrdagi 728-son qaroriga
muvofiq Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida shakllantirilgan elektron
hujjatning nusxasi bo‘lib, davlat organlari tomonidan ushbu hujjatni qabul qilishni rad
etishlari qat’iyan taqiqlanadi. Hujjat haqiqiyligini repo.gov.uz veb-saytida hujjatning
noyob raqamini kiritib yoki mobil telefon yordamida QR- kodni skaner qilish orqali
tekshirish mumkin.
5961
|
| |
Mikrokontrollerning umumiy hotirasi

|
Mikrokontrollerning umumiy hotirasi
|
bet | 2/8 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 251,41 Kb. | | #154229 |
Bog'liq 5-Mavzu
Mikrokontrollerlarda asosiy uch turdagi hotira ishlatiladi. Dasturlar hotirasi doimiy hotira qurilmasi (DXQ) bo‘lib, u dasturiy kodlarni (buyruqlarni) va konstantalarni saqlash uchun mo‘ljallangandir. Uning qiymatlari dastur bajarilishi davomida o‘zgarmaydi. Axborotlar hotirasi dastur bajarilish davomida o‘zgaruvchilarni saqlash uchun mo‘ljallangan bo‘lib, u operativ hotirani tashkil etadi. MK registrlari – hotiraning bu turi o‘z tarkibiga protsessorning ichki registrlarini va tashqi qurilmalarni boshqarish uchun mo‘ljallangan registrlarni (mahsus vazifali registrlar) oladi.
Mikrokontroller kristaliga ikkita blok hotira joylashtirilgan: dasturlar hotirasi va axborotlar hotirasi. MK avtonom ish tartibida ishlatilishga yo‘naltirilganligi munosabati bilan dasturlar hotirasi enenrgiya yo‘q bo‘lganda ham saqlanayotgan qiymatlarni hotiralab qolishi kerak (energiyaga bog‘liq bo‘lmagan holda), mikrokontrollerning ichki arxitekturasini soddalashtirish uchun va takt generatorini keng chastota oralig‘ida ishlashi imkoniyatini yaratish uchun axborotlar hotirasi statik arxitekturaga ega bo‘lishi kerak, ya’ni o‘qilgan axborotni qayta yozib tiklashni talab etmasligi kerak. Hotira modulini umumlashtirilgan tarkibiy sxemasi 4.3-chizmada keltirilgan. Hotira moduli hotiralovchi elementlar matritsasidan, ular N m – razryadli qatorlar kabi tashkillashtirilgan, yacheykalar manzilini shifrdan chiqaruvchi va kaskadli buferlardan tashkil topgan.
Манзил шинаси Ахборот шинаси
Бошқариш шинаси
4.3-chizma. Hotira modulining tarkibi
Bundek hotira modulining manzillar shinasining razryadligi n=log2N tashkil etadi, axborotlar shinasining razryaligi esa – m. Yacheykani tanlanishi kerak bo‘lgan nomeri haqidagi axborot manzil kodi ko‘rinishida shifrdan chiqarish qurilmasiga (ShChQ) keladi, hotiralash elementlar matritsasini mantiqiy yuqori qiymat hosil qilib qatorlaridan bittasini faollashtiradi. Shu bilan bir qatorda, boshqarish signallarining kelishiga bog‘liq holda tanlangan qatorning barcha hotira elementlarini mantiqiy qiymati bufer kuchaytiruvchi kaskad orqali axborotlar
shinasiga keladi (yacheyka holatini o‘qish), yoki axborotlar shinasi buferli kuchaytirish kaskadi orqali tanlangan qator hotira elementlariga beriladi (yacheyka holatini yozish). Boshqa qatorlarning hotira elementlarini mantiqiy holati o‘zgarmaydi va chiqishdagi mantiqiy holatga ta’sir etmaydi.
|
| |
Dezinfeksiya omili - 1. Yerning tabiiy yo‘ldoshi nima deb ataladi?

B) Maxsus qayta ishlov berish usulining asosini tashkil etib, texnikani kimyoviy tumanlar
bilan zararlanishining oldini olishda qo‘llaniladi
C) Maxsus qayta ishlov berish usulining asosini tashkil etib,
hududni fuqarolarni
bakterologik tumanlar bilan zararlanishining oldini olishda qo‘llaniladi
D) Maxsus qayta ishlov berish usulining asosini tashkil etib,
yer maydonini radioaktiv,
zaharlovchi moddalar va bakterial tumanlar bilan zararlanishining oldini olishda
qo‘llaniladi}
Mehnat muhofazasi fanidan davlat imtixoni testlari
199.Mehnat Muhofazasi fani nechta tarkibiy qismdan iborat?
A) 4
B) 5
C) 3
D) 6
200. Mehnat Muhofazasi bo’yicha ishlarni tashkil etish to’g’risidagi namunaviy
nizom Mehnat vazirligi tmonidan qachon tasdiqlangan?
A) 1996-yil 26-iyun
B) 1995-yil 6-may
C) 1998-yil 12-may
D) 1999-yil 21-sentabr
4-ma’ruza: Mahsulot sifati. Uning ta’minoti va boshqarish uslublari. Mahsulotni sertifikatsiyalash. R e ja

4-ma’ruza: Mahsulot sifati. Uning ta’minoti va boshqarish uslublari. Mahsulotni sertifikatsiyalash. R e ja
Download
409,05 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
08.01.2024
Hajmi
409,05 Kb.
#132380
Download
409,05 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
4-ma’ruza: Mahsulot sifati. Uning ta’minoti va boshqarish uslublari. Mahsulotni sertifikatsiyalash. R e ja
Download
409,05 Kb.
Matnni ko'rish
volume: [...] - Windows 2000 Chkdsk Management

|
Windows 2000 Chkdsk Management
|
bet | 26/45 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #829 |
volume: [...]
|
Displays the file system type, the status of the file system dirty bit, and whether Chkdsk is scheduled to run against the volume during the startup process.
|
/c
|
Schedules a volume to be checked during the startup process.
|
/d
|
Restores the computer to the default behavior and removes registry settings that were made by chkdsk /f or chkntfs /x. This means that all drives are checked during the startup process and that Chkdsk is run against those that are found to be dirty.
|
/t[:time]
|
Changes the Autochk time-out value to the specified length of time in seconds. If the time is not specified, displays the current settings. Although you can set the countdown time to 0, doing so prevents you from canceling a potentially time-consuming automatic file check.
|
Note To use Chkntfs, you must be logged on with an account that is a member of the local Administrators group.
If no command-line switches are specified, Chkntfs displays the current status of the dirty or scheduled-to-be-checked volumes during the next start-up process.
|
| |
chkdsk drive: /f - Windows 2000 Chkdsk Management

|
Windows 2000 Chkdsk Management
|
bet | 31/45 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #829 |
chkdsk drive: /f
If you receive a “Disk cannot be locked” error message when you try to run Chkdsk, verify that all services and tools that have access to the drive are stopped, and then try to run Chkdsk again. Any service or program that is running and has an open handle to the drive can prevent Chkdsk from running. Windows 2000 can try to close the open handles to the shared drive by using the /x command-line switch. If you are prompted to close open handles, press Y.
If Handles Remain Open, or If the Cluster Contains a Single Shared Drive
If programs or drivers maintain an open handle to the shared drive, or if there is only a single shared drive (on which the quorum log is stored), Chkdsk may not be able to get an exclusive lock to the drives. To resolve this issue, have Chkdsk run automatically when the drive is brought online by setting the dirty bit on the drive. To get Chkdsk to run when the system fails over, follow these steps:
-
Quit all programs, stop all cluster-unaware applications, and log on to the server with an account that has Administrative rights.
-
Start Cluster Administrator, right-click the cluster name, and then click Properties.
-
Click the Quorum tab, and then note which drive is the quorum disk. If the drive on which you want to run Chkdsk contains the quorum log, temporarily move the quorum disk to another shared drive.
-
Copy FSUtil.exe from the %SystemRoot%\System32 folder on a Windows XP–or-later-based computer to the local drive on the Windows 2000–based computer.
-
On the Windows 2000–based computer, at a command prompt, change to the folder that contains FSUtil.exe, and then type the following command, where drive is the shared drive:
fsutil dirty set drive:
-
Use Cluster Administrator to find the group that contains the shared drive on which you want to run Chkdsk.
-
Right-click the group name, and then click Take Offline. This takes the whole group offline, including the shared drive, and closes all the handles to the physical drive.
-
Right-click the Physical Disk resource, and then click Bring Online.
This brings the drive online. Chkdsk will be run against the volume, and it may appear in an Online Pending state for awhile.
-
After Chkdsk runs on the volume, bring all other resources in the group online.
|
| |
Chkdsk and Server Clusters

|
Chkdsk and Server Clusters
|
bet | 28/45 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #829 |
Running Chkdsk on a server cluster is the same as running Chkdsk on a stand-alone server, with the following exceptions:
-
On a server cluster, the filter driver ClusDisk.sys blocks all access to the shared disks until the Physical Disk resource has come online. This means that all Chkdsk functionality during the startup process (Autochk.exe) cannot see the disks and run.
-
When the Cluster service brings a disk online, it only checks to see whether the dirty bit is set on the physical disk.
-
You cannot run Chkdsk by using a registry setting (chkntfs /c or chkdsk /f) on a server cluster. You can only run Chkdsk by setting the dirty bit or by bringing down the whole cluster.
-
On a server cluster, you use FSUtil.exe to set the dirty bit, instead of running chkntfs /c to set the registry key.
|
| |
Table 4: Chkntfs Examples

Table 4: Chkntfs Examples
Command
|
Description
|
chkntfs /x c:
|
Disables Chkdsk from running on drive C.
|
chkntfs /x d: e:
|
Disables Chkdsk from running on drives D and E.
|
The chkntfs /x commands are not cumulative. The command overwrites any previous drive exclusions that have been established. In the example chkntfs /x d: e:, Chkntfs disables Chkdsk from running only on drives D and E; drive C is still checked for the dirty bit.
The Chkntfs utility also modifies the BootExecute value in the system registry. The BootExecute entry is located in the following registry key:
HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CURRENTCONTROLSET\CONTROL
\Session Manager
The default value is:
BootExecute:REG_MULTI_SZ:autocheck autochk *
The chkntfs /x command also adds a /k command-line switch before the asterisk. The /k option excludes volumes from being checked for the dirty bit.
For example, the command chkntfs /x d: modifies the default registry entry value to autocheck autochk /k:d *.
The chkdsk /f schedules Autochk to run during the next start-up process by setting a key in the registry. The chkntfs /x command disables the checking for this registry key. Autochk does not run during the start-up process on volumes that are excluded from dirty-bit checking by Chkntfs.
To run chkdsk /f on a drive that has been excluded by the Chkntfs utility, run chkntfs /d to return the system to its normal state, or edit the BootExecute value in the registry and remove the applicable drive letter from the /k command-line switch.
Chkntfs treats all drives as local to the node. This includes server clusters that use a shared drive array.
Additional values that can be found in the BootExecute entry are shown in Table 5.
Table 5: BootExecute Entries
Registry value
|
Function
|
/p \??\Volume:
|
Schedules an unconditional Chkdsk against the volume.
|
/p \??\Volume{GUID}
|
Schedules an unconditional Chkdsk against a volume mount point.
|
/k:Volume *
|
Excludes Chkdsk from running against the volume.
|
/m \??\Volume:
|
Tells Autochk to look only at the dirty bit on the volume, and if it is set, to run Chkdsk.
|
Table 6: Command Examples
Sample command
|
Resulting registry entry
|
chkdsk c: /f
|
Autocheck AUTOCHK /p \??\C:
|
chkdsk c:\mountpoint /f
|
Autocheck AUTOCHK /p \??\C{GUID}
|
chkntfs d: e: /x
|
Autocheck AUTOCHK /k:D /k:E *
|
chkntfs g: /c
|
Autocheck AUTOCHK /m \??\G:
|
Note For more information about Chkntfs, see the following Microsoft Knowledge Base article:
160963 “CHKNTFS.EXE: What You Can Use It For”
|
Mustaqil ta’lim quyidagi shakllarda tashkil etiladi: O`qituvchi rahbarligidagi talaba mustaqil ishi(O`rtmt)

|
Mustaqil ta’lim quyidagi shakllarda tashkil etiladi: O`qituvchi rahbarligidagi talaba mustaqil ishi(O`rtmt)
|
bet | 1/2 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 20,1 Kb. | | #114173 |
Bog'liq Mustaqil ta\'lim (2)
MUSTAQIL TA’LIM VA MUSTAQIL ISHLAR
Mustaqil ta’lim o`quv jarayoni jadvaliga mufofiq nazariy O`qishining 15 hafta mobaynida belgilangan muddatida(haftada) talaba tomonidan taqdim etib boriladi.
Mustaqil ta’lim quyidagi shakllarda tashkil etiladi:
- O`qituvchi rahbarligidagi talaba mustaqil ishi(O`RTMT) 1-15 mavzular seminar mashgulotiga tayorgarlik ko`rish jarayonida taqdim etib boriladi;
-Talaba mustaqil ishi(TMI)ning 16-21 mavzulari bO`icha taqdimot(slayd) tayorlash va uni HEMIS OTM tersu.uz tizimiga belilangan haftada joylashtirib borish;
- Talaba mustaqil ishi(TMI)ning 22-30 mavzular esa yakuniy nazorat variantlariga savol qilib beriladi;
TMI mavzulari bo`yicha OAV yoki ilmiy anjumanlardagi maqolalar nashr etilsa inobatga olinadi va nazorat turining maksimal bali beriladi;
Mustaqil ta’lim va mustaqil ish uchun tavsiya etiladigan mavzular, belgilangan muddati, shakli, turi hamda soatlar taqsimoti
T/r
|
Mavzular nomi
|
Taqdim etish turi va belgilangan nazariy haftalar
|
s/h
|
|
1
|
I.O`RTMI-O`qituvchi rahbarligida talaba mustaqil ishi(Kontakt soatlarida taqdim etib boiladi)
|
Esse yozish
(1-hafta)
|
2
|
|
Psixologiyaning predmeti haqidagi tasavvurlar rivojlanishining asosiy bosqichlari.
|
|
2
|
Psixik jaraѐnlarning shakllanishi va hukm surishini tekshirishning ob’ektiv metodlari.
|
Konespektlashtirish
(2-hafta)
|
|
|
| |
K
tz - 4-ma’ruza: Mahsulot sifati. Uning ta’minoti va boshqarish uslublari. Mahsulotni sertifikatsiyalash. R e ja

|
4-ma’ruza: Mahsulot sifati. Uning ta’minoti va boshqarish uslublari. Mahsulotni sertifikatsiyalash. R e jaBog'liq 4 Mavzu 4K
tz
ning berilgan qiymatini saqlab turish nazorat xaritalari asosida amalga
oshiriladi. Xaritani o’rganish natijasida ishga yaroqsiz detal paydo bo’lish payti
oldindan aniqlanadi va bu kamchilikni bartaraf qilish imkoniyatlari o’z vaqtida
ko’rib chiqiiladi. Bu jarayonni boshqarishda o’rta arifmetik, qamrov (razmax),
o’rta kvadrat usullari qo’llaniladi. Mah-sulotning parametrlari qiymatlirini
optimallashtirishda berilgan sha-roitda qo’yilgan maqsadga minimal chiqim bilan
erishiladi.
Mahsulot matematik modelini optimallash formallashtirilgan ilmiy
abstraktsiya bo’lib, mahsulotning yaratilish va faoliyatining barcha bosqichlarini
o’z ichiga oladi, hamda shu ma’lumot asosida mahsulot para-metrlarining
me’yoriy qiymatini belgilash imkoniyatini beradi.
|
| |
Cluster Resource: Enhanced Private Properties

Cluster Resource: Enhanced Private Properties
The Cluster service in Windows 2000 includes enhanced disk resource private properties. Some of these enhancements provide you better control over when Chkdsk is run against a shared drive.
When you run a command to display the private properties of the Physical Disk resource type named “Disk Q:” in Cluster Administrator, the output in Windows NT 4.0 is different from Windows 2000. The command is:
cluster clustername res “Disk Q:” /priv
The output is as follows:
Windows NT 4.0
Private properties for Physical Disk Resource 'Disk Q:':
R Name Value
- -------------------------------- -----------------------
Signature 1415371731 (0x545cdbd3)
DiskInfo
Windows 2000
Private properties for Physical Disk Resource 'Disk Q:':
T Resource Name Value
-- ----------- ---------------------- --------------------
D Disk Q: Signature 1415371731 (0x545cdbd3)
D Disk Q: SkipChkdsk 0 (0x0)
D Disk Q: ConditionalMount 1 (0x1)
B Disk Q: DiskInfo 03 00 00 00 ... (264 bytes)
B Disk Q: MountVolumeInfo D3 DB 5C 54 ... (104 bytes)
New private properties that are introduced in Windows 2000 are:
SkipChkdsk
ConditionalMount
MountVolumeInfo
The behavior of Chkdsk depends on the values that are assigned to the SkipChkdsk and ConditionalMount properties. If the disk is found to be corrupted by checking the dirty bit, or, in the case of the quorum disk, if the MSCS folder is inaccessible, Chkdsk behaves as follows on cluster disk resources.
Table 7
Registry key
|
Description
|
SkipChkdsk = 1
|
The Cluster service does not run Chkdsk against the dirty drive and mounts the drive for immediate use.
Note SkipCHKDSK = 1 overrides the ConditionalMount setting, and the Cluster service behaves the same no matter what the ConditionalMount property is set to.
|
SkipChkdsk = 0 and ConditionalMount = 0
|
The Cluster service puts the disk resource in a failed state and leaves it offline.
|
SkipChkdsk = 0 and ConditionalMount = 1
|
The Cluster service runs chkdsk /f against the volume that was found to be dirty and then mounts it after it has been repaired. This is the default behavior for Windows 2000 server clusters and the only behavior for Windows NT 4.0 server clusters.
|
You can modify these resource private properties by using the following commands:
cluster cluster_name res “Disk Q:” /priv SkipChkdsk=0[1]
cluster cluster_name res “Disk Q:” /priv ConditionalMount=0[1]
|
Wi-Fi tarmog’i texnologiyasining afzalliklari

111
ma’lumotlarni uzatish va qabul qilishda, Wi-Fi tarmog’i texnologiyasidan
foydalanish samarali natijalar berib kelmoqda.
Quyida
biz, bugungu
kunda
Wi-Fi
tarmog’i
texnologiyasidan foydalanayotgan qurilmalarni ko‘rastib o‘tamiz.
Wi-Fi tarmog’i texnologiyasi.
Simsiz aloqa tarmoqlari
Wi-Fi - Wireless Fidelity - IEEE 802.11 simsiz aloqa standarti. Bino ichida
32 metrgacha bino tashqarisida 95 metrgacha bo‘lgan masofada LHT PKlari
tarmoq platalari, qurilmalari va ulanish nuqtalari o‘rtasidagi aloqani ta'minlaydi.
WiMAX - Worldwide Interoperability for Microwave Access – IEEE802.16
standarti. Bir va ko‘p nuqtalar o‘rtasida (mobil nuqtalar bilan birgalikda)
ma'lumotlarni simsiz uzatish texnologiyasi. Ma'lumotlarni uzatish tezligi 70 Mbit/s
gacha, masofa 70 km gacha (masofa uzayishi bilan tezlik pasayadi).
Fanning baholanish sistemasi

|
Fanning baholanish sistemasi
|
bet | 1/6 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 2,4 Mb. | | #126279 |
Bog'liq 1-maruza
“MA’LUMOTLAR BAZASI”
Ma’ruzachi: O‘.Naziraliyev
Kafedra: Kommunikatsiya va raqamli texnologiyalar
University of Management and Future Technologies
Fanning baholanish sistemasi:
Nazorat / Topshiriq
|
Maksimal ajratilgan ball
|
Jami ball
|
Mustaqil topshiriq 1
|
7
|
14
|
Mustaqil topshiriq 2
|
7
| |
Oraliq nazorat
|
16
|
16
|
Amaliy topshiriqlar
|
20
|
20
|
Oraliq baholash bali
|
50
|
50
|
Yakuniy nazorat
|
50
|
50
|
Jami oʻzlashtirish koʻrsatkichi
|
100
|
100
|
*
1-MAVZU: Ma’lumotlar bazasining maqsadi, vazifalari va asosiy tushunchalari. Reja: - Ma’lumotlar bazasi haqida asosiy tushinchalar
- Axborot tizimlari va ma'lumotlar bazasi
- Ma’lumotlar bazasining maqsadi va vazifalari
- Ma’lumotlar bazasini tashkil etish tamoyillari.
- Xulosa va foydalanilgan adabiyotlar
Ma’lumotlar bazasi nima?
*
Malumotlar bazasi. - Ma’lumotlar bazasi – bu ma’lum bir predmet sohasiga oid tizimlashtirilgan (strukturalashtirilgan) ma’lumotlarning nomlangan to‘plamidir.
*
Ma’lumot, Obyekt va ma’lumotlar tizimi nima? Ma’lumot – bu uni ma’nosiga e’tibor bermay qaraladigan ixtiyoriy simvollar to‘plamidir.
|
| |
Internetda ma’lumotlarni uzatish qoidalari nima

|
Internetda ma’lumotlarni uzatish qoidalari nima
|
bet | 21/28 | Sana | 25.06.2024 | Hajmi | 62,42 Kb. | | #265576 |
Bog'liq Test savollari “Axborotlashtirish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Res-fayllar.org145. Internetda ma’lumotlarni uzatish qoidalari nima
a) protokol
b) portal
c) disk
d) fayl
146. Uzatishni boshqarish protokolini ko'rsating?
a) TCP
b) IP
c) Netbios
d) SPX
147. IPv4 adres necha razryaddan iborat ?
a) 32
b) 8
c) 24
d) 38
148. Quyidagilarni qaysi birlari brauzerlar ?
a) Opera, Mozilla, Internet Explorer
b) Mozilla, Internet Explorer
c) Opera, Netscape Navigator , Mozilla, Internet Explorer
d) Opera, Netscape Navigator , Internet Explorer
149. Quyidagi texnologiyalarning qaysi birlari orqali Internet tarmog‘iga simsiz ulanish mumkin
a) WiFi, WiMax
b) VPN
c) luetooth
d)Dial-UP
150. Modem qurilmasining vazifasini ko‘rsating
a) anolog signallarni raqamli signallarga aylantirib beruvchi kurilma bo‘lib, kompterlarni bir-biri bilan boglash vazifasini bajaradi.
b) ma’lumotlarni saqlash vazifasini bajaradi.
c) Viruslardan saqlash vazifasini bajaradi.
d) Internet tarmog‘iga simsiz ulanish mumkin.
151. Uzatish kanalining tezligi 100 Mbit/s bo‘lganda, bir minutda necha Mbayt uzatish mumkin?
a) 750
b) 12,5
c) 6000
d) 600
152. Katta hajmdagi hisoblash ishlarini, vektorli grafikani qayta ishlashda qo‘llanilmoqda texnologiyasidan biri bu
a) Grid texnologiyasi
b) MB texnologiyasi
c) Audio texnologiyasi
d) Video texnologiyasi
153. “Cloud computing” nimani anglatadi?
a) Bulutli hisoblash
b) Hisoblash texnikasi
c) Bulutlar rasmi
d) Bulutli jarayon
154. Ma’lumotlarni qayta ishlashning taqsimlangan texnologiyasi bu
a) Bulutli hisoblash
b) Ma’lumotlar bazasi
c) Ma’lumotlar banki
d) Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi
155. Bulutli hisoblashda SaaS, ingl. Software as a Service nimani anglatadi?
a) Dasturiy ta’minotli xizmat
b) Dasturiy ta’minot
c) Xizmatchi dasturlar
d) Tizimli dasturiy ta’minot
|
| |
Yozuvlar va maydonlar - Iqtisodiyotda axborot kommunikatsion texnologiyalar va tizimlar

Yozuvlar va maydonlar.
20-rasmda ko‘rsatilgani kabi, tеxnik еchimlar bayoni qatorlarga
bo‘lingan bo‘lib (yozuvlar dеb nomlandi) va ustunlar (maydonlar dеb
nomlandi), birinchi qatordan (xar bir usutunning nomi) ma’lumotlar
58
bazasida maydonning nomi ko‘rsatilgan bo‘ladi. Kliеnt Kodi, kompaniyasi,
manzili, shaxar, shtat va xakazolar bеriladi. Xar bir qator ma’lum bir
maydonga tеgishli bo‘lgan bitta yozuvni tashkil qiladi. Qo‘lda ishlash
tizimida qatorlar individual shakllarni (qog’oz varaqlar), yana pеchat
shakldagi siz to‘ldiradigan maydonga ekvivalеnt uchastkalarga egadir.
Accessda ishlaganda maydon tеrmini yozuvlarni aks ettiruvchi atributni
bеlgilaydi.
Ko‘pgina boshqa tizimlarda SQL Server ustuni siz tеz tеz eshitadigan
ifoda xisoblanadi. Kolnkalar maydoni xam xuddi shuni ifodalaydi. Aniq
tеrminologiya jadvallar asosidagi tizimlar kontеkstiga suyanadi
1
.
Qiymat. Yozuvlarda maydon faktik ma’lumotlar elеmеntining
qiymatini ifodalaydi.
Masalan, FunZone bu kompaniyaning nomini birinchi yozuvning
o‘zidayoq ma’lumotlarini aks ettirgan.Ayrim qoidalar, Access jadvalida
ma’lumotlar qanday ko‘rinishda saqlanishini ko‘rsatadi. Masalan, to‘gri
loyixalangan ma’lumotlar bazasida yozuvlar miqdori faqatgina bir marta
amalga oshishini bеlgilaydi, nеgaki jadvaldagi xar bir qator o‘o‘ziga xos
xolda ajoyibdir. Jadval FunZone nomli kompaniyaga tеgishli bo‘lgan
fa?atgina bitta komponiya ma’lumotlarini saqlagan bo‘ladi (masalan,
manzili). Agarda jadvaldagi qator ajoyib bo‘lmasa, Access takrorlanadigan
qatorlarni ajratish imkoniga ega bo‘lmaydi va uni boshqarish imkoni
bo‘lmaydi.
Bеsh bosqichli loyixalash usuli.
Rasm MicrosoftAccessdan maxsus foydalanish konstruktsiyasining
umumiy bir ko‘rinishi xisoblanadi.Bеsh qadam usuli yuqoridan pastga qarab
siljishning maxsus usuli bo‘lib, shaklni dizayni bilan tugaydi. Loyixalashda
bеsh qadam usuli ma’lumotlar bazasidagi ma’lumotlarni misollarda
illyustratsiyasini ko‘rsatib, bu Access xaqidagi ma’lumotlarni jadvallarni,
so‘rovnomalarni, makroslarni, shakl va xisobotlarni oddiy VBA modulida
ko‘rsatib, yaxshiroq tasavvur etish imkonini bеradi. Har bir qadamda
sarflanadigan vaqt, biz qurayotgan ma’lumotlar bazasi sharoitlariga to‘liq
bogliqdir.Masalan, ayrim xollarda, foydalanuvchilar xisobotlarni bеra turib,
ularni o‘zlarining Access bazasidan pеchat qiligan xolda olishni istaydilar.
Biroq buning uchun ma’lum vaqt talab etiladi. Boshqa xollarda, ayniqsa,
foydalanuvchining talabi murakkab bo‘lsa, bu biznеs jarayonlar, ilovalar
yordamida jiddiy qatlarni talab etadi. 1.Tizimning umumiy dizayni 2.
Hisobot dizayn (chizish)
3. Asosiy xisob ma’lumotlari
4. Jadval Dizayn
1
John Walkenbach. Bible Office 2010. USA 2010. P-1245. (1029-1049)
59
5. Foydalanuvchi intеrfеys Dizayn
|
Ma’lumotlar bazasi - Iqtisodiyotda axborot kommunikatsion texnologiyalar va tizimlar

53
bazasining mеxanik tizimining kaliti xisoblanadi. Rеal ma’lumotlar bazasining
mеxanik tizimida, siz extimol ayrim formal uzatish usullardan foydalanarsiz. Siz
ma’lumotlarga qo‘l orqali shkafni ochib, papkani olib erisharsiz.
Foydalanuvchilar kirish uchun qogoz shakllarni to‘ldirib, balki klaviatura orqali
ma’lumotlarni blankalarga kirib erishar. Siz ma’lumotlarni qo‘lda izlaganda
xujjatlarni nusxa ko‘chirish orqali ko‘p ishlardan sortirovka qilib, yangi varaqga
ko‘chirib ( yoki Excel elеktron jadvaliga) olarsiz. Siz elеktron jadvallardan yoki
kalkulyatordan foydalanib ma’lumotlarni taxlil qilganingizda yoki yangi
qiziqarli usullarda aks ettirganingizda foydalanishingiz mumkin.
Ma’lumotlar bazasiga kirish bu qoqozni tizimdan olishning avtomatlashtirilgan
usulining o‘zidir. Microsoft Access ma’lumotlar bazasini aniq bir strukturada
saqashning usulidir. Access jadvallar ko‘p turdagi ma’lumotlarni saqlashning
ya’ni oddiy qatordagi matndan (masalan ismi, adrеsi) murakkab ma’lumotlarni,
tovush, ko‘rinish, vidеo tavir va boshqalarni saqlash usulidir. Ma’lumotlarni
ma’lumotlar bazasida ani? formatda sa?lashning (MBBT), kirish ikoniga, ya’ni
ma’lumotlarni foydali ma’lumotlarga aylantirish ega bo‘lishdir. Jadvallar
Access ma’lumotlar bazasida ma’lumotlarni saqlovchi asosiy zaxiraxona
vazifasini bajaradi. So‘rovnomalar, shakllar, xisobotlar ma’lumotlarga
kirishning asosiy yo‘li bo‘lib, ular ma’lumotlarni qulay xolda qo‘shish,
o‘zgartirish, ajratib olish imkonini bеradi. Ko‘p ishlatuvchilar ilova kodiga
(VBA) makroslarni yoki Visual Basicni qo‘shish orqali, Access ilovasini o‘zlari
uchun qulay ko‘rinishga kеltirishadi.
Uchta asosiy модел turlarining farqlari: iearxik, tarmoq va relyasion.
1.
MS Accessning asosiy ob’yеktlari

56
Agarda siz yangi foydalanuvchi bo‘lsangiz ma’lumotlar bazasida (yoki siz
tajribali foydalanuvchi bo‘lsangiz xam) siz
Access da bir nеcha muxim
kontsеptsiyalarni tushunishingiz kеrak. Ma’lumotlar bazasiga kirishda olti
turdagi obеktlarning yuqori darajadagilarini qamrab oladi,
ular Accessdan
foydalanish asboblari va ma’lumotlaridan iborat bo‘ladi. ˗ Table. Faktik
ma’lumotlarni qamrab oladi.
˗ Query. Ma’lumotlarni izlashni, sortirovkalash,
ajratib olish, tiklash
opеratsiyalarini bajaradi.
˗ Form. Ma’lumotlarni talab etilgan formatda kiritish, ko‘rsatishni bajaradi.
˗ Report. Ma’lumotlarni ko‘rsatish va pеchat kilishni amalga oshiradi.
˗ Macro.programmalashtirishga bormasdan masalani avtomatlashtirish.
˗ Module. VisualBasic da ilovalash uchun programmalashtirish opеratorlarini
qamrab olish (VBA) programmalashtirish tili.
Sahifalar.
Sahifalar ko‘p usullardan biri bo‘lib, u orqali Accessda ma’lumotlarni ko‘rish
imkoniga ega bo‘lasiz. Ular ma’lumotlar bazasining obеkti bo‘lmasa xam, varaq
jadvallarni qator va ustunlar ko‘rinishida MicrosoftExcelga
analogik tarzda
ko‘rsatish imkonini bеradi. Accessning tеxnik bayoni ma’lumotlarni rеal
sharoitda jadval ko‘rinishida xеch qanday filtrlashsiz va o‘zgartirishsiz
ko‘rsatish imkonini bеradi.
Tеxnik pasportning taqdimotini barcha maydon va yozuvlarni sukutgacha
bo‘lgan rеjimda ko‘rsatadi. Jadvalni knopkalar va klaviaturadagi strеlkalar
yordamida aylantirish mumkin. Shu kabi boshqa jadvallardagi yozuvlarni tеxnik
bayon tarzida ko‘rsatish mumkin.
Bundan tashqari, siz ma’lumotlarni
o‘zgartirishni xam amalga oshirish mumkin. Jadvallar rеjimida
o‘zgartirishlarni amalga oshirishda siz juda extiyot bo‘lishingiz kеrak. Tеxnik
bayondagi matn yangillanayotganda, jadvaldagi ma’lumotlar doimo o‘zgarib
turadi.
Avtoto‘ldirish (avtomatik to‘ldirish) markеri

50
qilishingiz mumkin. Bu jarayon ketma –ketligini qadamlar yordamida tushuntirib
o‘tamiz.
Birinchi qadam. MS Excel 2013 dasturining ixtiyoriy ustuniga
Respublikamiz viloyatlarini kiritib chiqing.
15-rasm. MS Excel 2013 dasturida Respublikamiz viloyatlari ro‘yxati.
Ikkinchi qadam. MS Excel 2013 dasturining [ФАЙЛ]→ “Параметры” →
“Дополнительно” → “Изменит списки…” buyrug’ini tanlaysiz.
Sizga
“Списки” oynasi ochiladi. MS Excel 2013 dasturining bu oynasida
“Автозаполнение” (Avtomatik to‘ldirish) ro‘yxati aks etadi. MS Excel 2013
dasturi “Списки”
oynasida, standart ravishda sanalar, kun,
oy va yillarning
ko‘rinishi aks etgan bo‘ladi.