nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kuch transformatorlariga qoyiladigan asosiy talablar

|
Kuch transformatorlariga qoyiladigan asosiy talablar
|
bet | 3/6 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 420,85 Kb. | | #237361 |
Bog'liq Kuch transformatorlarini tanlash reja Tranformatorlar va ularniKuch transformatorlariga qoyiladigan asosiy talablar. Elektrotexnika sanoatida ishlab chiqarilayotgan kuch transformatorlari ishonchlilik, tejamlilik, chidamlilik va boshqa muhim jihatlari bilan jahon bozorida yuksak raqobatbardosh bolishi zarur. Shu sababli mazkur transformatorlarga quyidagi asosiy talablar qoyiladi: a) ishlab chiqarishda va ishlatishda tejamli bolishi; b) ishlatishda ishonchliligi; c) isroflar standartda belgilangan meyordan oshmasligi; d) parallel ulash shartlarini qanoatlantirishi; e) meyordan ortiqcha qizib ketmasligi; f) kuchlanishni rostlashga imkon berishi; g) transformatorni ishlatish jarayonida ayrim sabablarga kora sodir boladigan qisqa muddatli ota kuchlanishlarga va kam muddatli qisqa tutashuvdagi ancha katta bolgan toklar tasiriga bardosh berishi zarur.
Transformatorning nominal kattaliklari. Transformatorlar standart talablariga mos holda texnik shartlar boyicha tayyorlanadi va elektr energiyani ozgartirish boyicha malum vazifalarni bajarish uchun belgilanadi. Bu sharoitlardagi transformatorning ishi nominal kattaliklar bilan xarakterlanadi va ular elektr jihozlari kataloglarida hamda transformatorga mahkamlangan pasport taxtachada quyidagilar korsatilgan boladi:
Transformatorning tola nominal quvvati VA yoki kVA da korsatiladi:
a) bir fazali ikki chulgamli uchun S1N U1NI1N ;
b) uch fazali ikki chulgamli uchun S1NU1NI1N= 3U1NfI1Nf.
Transformatorlarda FIK juda ham katta bolganligidan ikki chulgamli transformatorda birlamchi (S1N) va ikkilamchi (S2N) chulgam nominal quvatlari taxminan bir xil boladi, yani: S1N S2N.
Nominal kuchlanish deganda har bitta chulgamning liniya kuchlanishi tushuniladi. Ikkilamchi chulgamning nominal kuchlanishi uchun U2NU2(0) qabul qilinadi. Transformatorning nominal toklari deganda quvvati S1S2SN va kuchlanishlari (U1N va U2N) boyicha hisoblangan 1-2-chulgamlarning liniya qiymatlari tushuniladi. Bulardan tashqari: 1) nominal chastota, fN; 2) fazalar soni, m; 3) chulgamlarning ulanish sxemasi va guruhi; 4) qisqa tutashuv kuchlanishi, uq.t., (%); 5) transformatorning tipi; 6) standart nomeri; 7) sovitish usuli va boshqa ayrim malumotlar keltiriladi.
|
| |
Aksiz solig‘i to‘lovchilar. Soliq obyekti va bazasi

|
Aksiz solig‘i to‘lovchilar. Soliq obyekti va bazasi
|
bet | 5/11 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 400,83 Kb. | | #159261 |
Bog'liq 7-mavzu. Aksiz solig’iAksiz solig‘i to‘lovchilar. Soliq obyekti va bazasi
Quyidagilar soliq solish ob’ekti hisoblanmaydi:
2) bojxona hududida qayta ishlash bojxona tartib-taomiliga joylashtirilgan tovarlardan ishlab chiqarilgan, qayta ishlash mahsuli bo’lgan aksiz to’lanadigan tovarlarni keyinchalik O’zbekiston Respublikasining bojxona hududidan olib chiqib ketish sharti bilan berish;
1) aksiz to’lanadigan tovarlarni eksportga (eksportning bojxona tartib-taomillarida) realizatsiya qilish, bundan aksiz to’lanadigan tovarlarning ayrim turlari mustasno;
5) vakolatli davlat organining yozma shakldagi tasdig’i bo’lgan taqdirda, telekommunikatsiyalar operatorlari hamda tezkor-qidiruv tadbirlari tizimining texnik vositalarini sertifikatlashtirish bo’yicha maxsus organ tomonidan olinadigan tezkor-qidiruv tadbirlari tizimining texnik vositalari.
3) ixtisoslashtirilgan gaz ta’minoti korxonalari orqali aholiga suyultirilgan gazni maishiy ehtiyojlar uchun realizatsiya qilish;
4) O’zbekiston Respublikasining bojxona hududiga quyidagi aksiz to’lanadigan tovarlarni:
- O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan tartibda insonparvarlik yordami sifatida olib kirish;
- davlatlar, hukumatlar, xalqaro tashkilotlar orqali xayriya yordami maqsadida, shu jumladan texnik ko’mak ko’rsatish maqsadida olib kirish;
- agar qarz shartnomasida ularni soliqdan ozod etish nazarda tutilgan bo’lsa, xalqaro moliya institutlarining qarzlari va hukumat tashkilotlarining xalqaro qarzlari hisobidan olib kirish;
Aksiz solig‘i to‘lovchilar. Soliq obyekti va bazasi
Soliq kodeksining 285-moddasiga muvofiq, soliq bazasi belgilangan soliq stavkalariga qarab aksiz to’lanadigan tovarlarning (xizmatlarning) har bir turi bo’yicha alohida aniqlanadi.
Aksiz to’lanadigan tovarlarga (xizmatlarga) nisbatan soliq stavkalari mutlaq (qat’iy) summada belgilangan bo’lsa, soliq bazasi aksiz to’lanadigan tovarlarning (xizmatlarning) naturada ifodalangan hajmidan kelib chiqqan holda aniqlanadi.
Ishlab chiqarilayotgan aksiz to’lanadigan tovarlarga (xizmatlarga) soliq stavkalari foizlarda (advalor) belgilangan bo’lsa, soliq bazasi bo’lib realizatsiya qilingan aksiz to’lanadigan tovarlarning (xizmatlarning) qiymati, biroq ularning haqiqiy tannarxidan past bo’lmagan qiymati hisoblanadi.
|
| |
Ritor - Muhammad Al-Xorazmiy

Ritorika va notiqlik
Notiqlik bu nafaqat ko'p va chiroyli gapirish qobiliyati. Yaxshi ma'ruzachi psixologiya va aktyorlik asoslariga, falsafa va tahlilga ega bo'lishi kerak. Uning asosiy maqsadi nafaqat suhbatdoshga ma'lum ma'lumotni etkazish, balki tinglovchilar orasida qiziqishni uyg'otish, tinglovchilarni muayyan harakatlar qilishga undash. Foydali maslahatlar va tavsiyalar
Ommaviy nutqni noldan rivojlantirish, mavjud ko'nikmalarni takomillashtirish mavzusida juda ko'p narsa yozilgan va aytilgan. Ritorikani o'rganish foydali biznesga aylandi va ushbu sohada o'z xizmatlarini taklif etadigan maktablar qo'ziqorin kabi kengayib bormoqda.
Muayyan texnikaga ustunlik berishdan oldin, mashqni o'zingiz bajaring, bir nechta oddiy qoidalarni bilib olishingiz kerak:
1. Hech narsadan qo'rqmang. Qo'rquv har qanday tashabbusni yo'q qiladi, noaniqlikni keltirib chiqaradi va qobiliyatlarning rivojlanishiga to'sqinlik qiladi.
2. Eshitishni o'rganing. Ehtiyotkorlik bilan kuzatib, tajribali raqiblarning xatti-harakatlarining eng nozik tafsilotlarini o'zlashtirib, siz ular bilan shafqatsiz bahslashishdan boshqa hech narsa o'rganmaysiz.
3. Ehtiyotkorlik bilan tayyorgarlik. Impromptu siz katta tajribaga ega bo'lganingizdagina yaxshi va hatto har doim ham shunday bo'lmaydi.
4. Nutqingizda dalillardan foydalanish. Ko'pgina tortishuvlar - qattiq va tushunarsiz, kam - havoni bo'sh silkitadigan tovushlar.
5. O'ziga ishonch. Raqibni (tinglovchilarni) biron bir narsaga ishontirish uchun, avval o'zingizni tutishingiz kerak.
Shuni ham yodda tutish kerakki, har qanday bilim, ko'nikma - tajriba orttirgan kundalik, mashaqqatli amaliyotsiz hech narsa ifoda etish va haqiqiy mahoratga ega bo'lmaydi.
Aniqlik
Ko'p ma'lumotlarga ega bo'lgan uzun monolog, boshqalarning g'azabini keltirib chiqaradi va salbiy reaktsiyaga sabab bo'ladi. Nutq matni etarlicha qisqa va qisqa bo'lishi kerak, shu bilan birga ma'lumotli va ma'lumotli, Aniqlik - murakkab narsalarni sodda so'zlar bilan tushuntirish, suhbatdoshga tushunarli shaklda ma'lumot berish qobiliyati,
|
Aksiz solig‘i to‘lovchilar. Soliq obyekti va bazasi

|
Aksiz solig‘i to‘lovchilar. Soliq obyekti va bazasi
|
bet | 6/11 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 400,83 Kb. | | #159261 |
Bog'liq 7-mavzu. Aksiz solig’iAksiz solig‘i to‘lovchilar. Soliq obyekti va bazasi
Jismoniy shaxslar mehnatiga haq to’lash, hisoblab chiqarilgan dividendlar hisobiga bepul yoki boshqa tovarlarga (xizmatlarga) ayirboshlash uchun beriladigan aksiz to’lanadigan tovarlar bo’yicha soliq bazasi soliq stavkalari mutlaq (qat’iy) summada belgilangan bo’lsa, aksiz to’lanadigan tovarlarning (xizmatlarning) naturada ifodalangan hajmidan kelib chiqib, soliq stavkalari foizlarda (advalor) belgilangan bo’lsa, realizatsiya qilingan aksiz to’lanadigan tovarlarning (xizmatlarning) qiymati, biroq ularning haqiqiy tannarxidan past bo’lmagan qiymati asosida aniqlanadi.
Aksiz solig‘i to‘lovchilar. Soliq obyekti va bazasi
Qaytarib berish sharti bilan qayta ishlangan xom ashyo va materiallardan ishlab chiqarilgan aksiz to’lanadigan tovarlar bo’yicha soliq bazasi aksiz to’lanadigan tovarlarni ishlab chiqarishga doir ishlarning qiymatini hamda qaytarish sharti bilan qayta ishlangan xom ashyo va materiallarning qiymatini o’z ichiga oladi.
Aksiz to’lanadigan tovarlarga nisbatan qat’iy belgilangan va advalor soliq stavkalaridan iborat bo’lgan aralash soliq stavkalari belgilangan bo’lsa, soliq bazasi, agar Soliq kodeksining 285-moddasida boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo’lsa, aksiz to’lanadigan tovarlarning naturada ifodalangan hajmidan hamda realizatsiya qilingan aksiz to’lanadigan tovarlarning qiymatidan kelib chiqqan holda aniqlanadi.
Aksiz solig‘i stavkalari, xorijiy davlatlar tajribasi
Soliq kodeksining 289-moddasida soliq stavkalari keltirilgan. Soliq stavkalari tovarning yoki xizmatning qiymatiga nisbatan foizlarda (advalor), naturada ifodalangan o’lchov birligiga nisbatan mutlaq summada (qat’iy belgilangan), shuningdek advalor va qat’iy belgilangan soliq stavkalarini o’z ichiga olgan aralash stavkada belgilanadi.
Aksiz solig‘i stavkalari, xorijiy davlatlar tajribasi
Tamaki mahsulotlariga soliq stavkalari. Soliq kodeksining 2891-moddasi.
|
| |
Dam oling - Muhammad Al-Xorazmiy

|
Muhammad Al-Xorazmiy
|
bet | 9/9 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 156,36 Kb. | | #130832 |
Bog'liq Sh.F.-MIDam oling - spektakl arafasida siz uxlashingiz va yaxshi dam olishingiz kerak. Bu sizning fikrlaringizni tartibga solishga, ko'proq to'planishga va xotirjam bo'lishga imkon beradi.
Tayyorgarlik - O'zingizning bilimingizga bo'lgan ishonch sizni bo'layotgan voqealar bilan bog'lashga yordam beradi. Ma'ruza mavzusini yaxshi bilgan kishi, tinglovchilarda qiziqish uyg'otish imkoniyatiga ega.
Siz qo'rquvingizni tan olishingiz va qabul qilishingiz kerak. Har qanday odam hayajonlanish huquqiga ega va ko'pincha bu haqiqatni tushunish, suhbatdoshni o'zini yig'ishga va tinchlantirishga yordam beradi.
Xalq bilan gaplashishdan qanday qo'rqmaslik kerak
O'z-o'ziga shubha, hayajon va qo'rquv spiker sahnaga kirishi bilanoq qaytib kelishi mumkin. Vahimadan xalos bo'ling va tinglovchilar bilan aloqa o'rnating oddiy tabassum bilan mumkin. Bu sizga stressni engillashtirish va tinglovchilar ustidan g'alaba qozonish imkonini beradi.
Ba'zan o'rinli ularning hayajonini ochiqchasiga tan olish. Bu yana bir marta spikerning bo'lg'usi nutqqa jiddiy munosabatda bo'lishini ta'kidlaydi, tinglovchilar ma'ruzachining xato va xatolariga nisbatan yumshoqroq bo'lishadi.
Agar xonada suhbatdoshning do'stlari yoki qarindoshlari bo'lsa, ular bilan ko'z aloqasini o'rnatish kerak. Yaqinlaringizni qo'llab-quvvatlash sizga o'zingizni yanada ishonchli his qilish va hissiyotlarni engishga imkon beradi.
Agar ma'ruzachi so'ralgan savolga javobni bilmasa, siz "bumerang usuli" dan foydalanishingiz mumkin, uning mohiyati auditoriyani yo'naltirish yoki xonada o'tirgan hamkasblar. Bu tinglovchilarni munozaraga jalb qilish va qiyinchiliklarni etarlicha engib o'tish imkonini beradi.
Notiqlik - bu martaba va shaxsiy hayotda muvaffaqiyatga erishish vositasidir. Ushbu so'zdan foydalanib, siz his-tuyg'ularga va hissiyotlarga ta'sir qilishingiz, suhbatdoshning dunyoqarashi va qarashlarini o'zgartirishingiz mumkin. Ko'pincha boshqalarni ishontirish qobiliyati odamga yanada ochiq va o'ziga ishonishga yordam beradi.
|
| |
Komik - Muhammad Al-Xorazmiy

|
Muhammad Al-Xorazmiy
|
bet | 7/9 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 156,36 Kb. | | #130832 |
Bog'liq Sh.F.-MIKomik effekt
Kulgili o'tkir burchaklarni silliqlashtiradi, tomoshabinni joylashishiga sabab bo'ladi va yaxshi hazil yoki mos o'tkirlik bilan suyultirilgan spektakllar yaxshiroq esga olinadi,
Siz shafqatsiz va balandparvoz gaplarni aytmasligingiz kerak, lekin shu bilan birga, aytilganlar qo'pol yoki qo'pol ko'rinmasligi kerak. Qissa uslubini tanlash uning mazmuniga va nutq mo'ljallangan maqsadli auditoriyaga bog'liq.
Mashqlar
Hokimiyat nafaqat vaziyatni boshqarishga, balki uni boshqarishga ham yordam beradi. Har qanday biznesning ijobiy natijasi spikerning muloqot qobiliyatiga va auditoriya bilan to'g'ri o'rnatilgan suhbatiga bog'liq.
Notiqlik - bu tug'ma qobiliyat emas, balki egallangan qobiliyatdir. Ushbu mahoratni rivojlantirish va tarbiyalash kerak. O'z fikrlaringizni so'zlar bilan erkin ifoda etishni, tabiiy va osonlikcha gapirishni, tinglovchilarda qiziqish va ishonchni uyg'otishni o'rganish juda oddiy, ammo samarali mashqlarni bajarish orqali mumkin.
Qattiq o'qish
Ovozning kuchliligi va moslashuvchanligini rivojlantirish uchun har kuni har qanday matnni ovoz chiqarib o'qish kerak. Bunday holda, baland ovozli talaffuzdan jimgina va aksincha, har bir jumlaning ohangdorligini o'zgartirish kerak. Bunday uslubda uzun unlilarni talaffuz qilishingiz mumkin, bunda ovoz odatdagidan past tovushda bo'lishi kerak,
Kalit so'z qidirish
Kalit so'zlarni qidirish - nutq tafakkurini rivojlantirishga yordam beradi. Matnda qaysi iboralar va jumlalar muhimligini aniqlashingiz va ular uchun yangi til topishga harakat qilishingiz kerak. Bunday holda, so'zlarning mazmuni va ma'lumotlari saqlanishi kerak. Mashqning yana bir varianti shundan iboratki, gapning faqat birinchi qismini o'qib chiqib, uni o'zingizning so'zlaringiz bilan to'ldiring
Omborxonada o'qish
Omborni o'qish bepul, aniq talaffuzni rivojlantirish uchun ishlatiladi. Eshitilgan tovushlarning to'g'riligi va ravshanligiga e'tibor berib, omborxonalarda har qanday matnni asta-sekin o'qish kerak. Ushbu mashq sizga yana bitta keng tarqalgan kamchilikdan xalos bo'lishga imkon beradi - shoshilinch talaffuz, unda individual tovushlar yoki so'zlarning oxiri yo'qoladi (yutiladi), nutq esa parchalanadi va egilib qoladi
Omma oldida chiqishdan qo'rqish
Xavotir va o'z-o'zidan shubha qilish, suhbatdoshning fikrlarini aniq ifoda etishiga to'sqinlik qiladi. U tez-tez chalkashib ketadi, nutqi chalkashib ketadi va tomoshabin aytilganlarning mohiyatini anglashga intilishi kerak. Tomoshabinlarning hayajoni va qo'rquvi har qanday spektaklning muvaffaqiyatsiz bo'lishiga olib kelishi mumkin. Qanday qilib ommaviy nutqdan qo'rqmaslik kerak?
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative

|
Oriental Renaissance: InnovativeBog'liq hamkorlik-asosida-umumta-lim-maktablarida-ta-lim-tarbiya-jarayonini-takomillashtirishOriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 2 | ISSUE 10
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor
SJIF 2022: 5.947
Advanced Sciences Index Factor
ASI Factor = 1.7
300
w
www.oriens.uz
October
2022
Hamkorlik ta’limining asosiy g‘oyasi o‘quv topshiriqlarini birgalikda bajarish
hamda birgalikda ta’lim olishni nazarda tutadi. Bunday ta’lim texnologiyasini
qo‘llashda o‘quvchilar o‘quv topshiriqlarini sheriklari bilan hamkorlikda to‘g‘ri
bajarishlari bilan birga, guruhning har bir a’zosida ta’limiy faollikni yuzaga keltirishga
ham e’tibor qaratilishi lozim.
6.
Hamkorlikda o‘qitish o‘qituvchining ta’lim- tarbiya jarayonida o‘quvchilar
guruhi, yakka tartibda, jamoa bilan o‘zaro samarali hamkorlikni tashkil qilishi,
o‘quvchilarning o‘zaro qo‘llab-quvvatlovchi hamkorligini amalga oshirishdagi interfaol
jarayon hisoblanadi. O‘quvchilar topshiriqlar ustida kichik guruhlarda hamkorlikda
ishlaydilar va o‘zlariga hamda o‘z guruhlaridagi o‘rtoqlariga birgalikda yordam
beradilar.
Hamkorlikda o‘qitish metodlari quyi- dagi beshta xususiyatga ega:
1.
O‘quvchilar birgalikda, umumiy topshiriq yoki o‘rganilayotgan faoliyat
ustida ishlashadi, guruhiy ish natijasida mavzu (material) yaxshi o‘zlashtiriladi.
2.
O‘quvchilar 2-3 kishilik kichik guruhlarda birgalikda ishlashadi.
3.
O‘quvchilar umumiy vazifalarning yechi- mini topishga erishish yoki
o‘rganish faoliya- tini amalga oshirish uchun guruh tomonidan ishlab chiqilgan hamda
ijtimoiy qabul qilin- gan hulq-atvor mezonlariga rioya qilishadi.
4.
O‘quvchilar mustaqil bo‘lishadi. Umumiy vazifalarning yechimni topishga
erishadilar. O‘qituvchi o‘rganish faoliyati bo‘yicha ishlarni tashkil etadi, tayyorlaydi,
ularni talab darajasida sifatli amalga oshirilishni ta’minlaydi, muloqot usullari hamda
zamonaviy axborot texnologiyalardan samarali foydalanishni tashkil qiladi. Mashg‘ulot
va topshiriqlar o‘quvchilarning bir-birlariga ko‘maklashishlarni talab etadigan holda
tuziladi.
5.
O‘quvchilarning ta’lim olish jarayonidagi mas’uliyati oshadi.
Hamkorlikda o‘qitish nimadan boshlanadi?
guruhda har bir sherik bilan birgalikda harakat qilish;
●
berilgan topshiriqlarga jiddiy qarab, faol ishlash;
●
sheriklar bilan muloyim va samimiy muloqotda bo‘lish;
●
butun guruh, jumladan sherik yutuqlarini o‘z yutug‘i singari qabul qilish va
birgalikda quvonish.
|
| |
Shanba Yakshanba

|
Shanba Yakshanba
|
Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 63,41 Kb. | | #116608 |
Bog'liq Презентация1
Shanba
|
Yakshanba
| | |
MBB amaliy
8-9-10-amaliyni b.
|
Kompyert t M ish 11
| | |
MT amliy
Mbbdan 2-Mustqail b.
|
Mt amaliy 1-2-3 16
| | |
Oraliq
|
Mt amaliy 4-5-6 22
| | |
Xonaga kelib
Loyha ishi b. 18
| | | |
Windows s 2-3 a.y 20
| | | |
Kompyuter t 3-4-5 22
| | | |
Pedagogika.P 6-aly. M.
| | | |
|
| |
Aksiz solig‘i stavkalari, xorijiy davlatlar tajribasi

|
Aksiz solig‘i stavkalari, xorijiy davlatlar tajribasi
|
bet | 8/11 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 400,83 Kb. | | #159261 |
Bog'liq 7-mavzu. Aksiz solig’iAksiz solig‘i stavkalari, xorijiy davlatlar tajribasi
Yuqoridagi jadvalning 1-bandida aksiz solig‘ining qat’iy belgilangan stavkasi natura ifodalangan aksiz to‘lanadigan tovarlar hajmiga nisbatan qo‘llaniladi, aksiz solig‘ining advalor soliq stavkasi ishlab chiqaruvchining aksiz solig‘i va qo‘shilgan qiymat solig‘i qo‘shilmagan holda sotilgan tovarlar qiymatiga nisbatan qo‘llaniladi. Tovar importida advalor soliq stavkasi bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikka muvofiq aniqlanadigan bojxona qiymatiga nisbatan qo‘llaniladi.
Jadvalning 3 — 6-bandlarida soliq stavkasi tamaki mahsulotidagi tamaki xomashyosi massasiga nisbatan tamaki xomashyosi massasi to‘g‘risidagi axborotni iste’mol qadog‘ida (idishda) ko‘rsatish sharti bilan qo‘llaniladi. Agar chilim uchun tamaki bo‘yicha tamaki xomashyosi massasi netto og‘irligining 20 foizdan kamni tashkil etgan taqdirda, u holda aksiz solig‘i netto og‘irligining 20 foizidan hisoblab chiqariladi. Iste’mol qadog‘ida (idishida) tamaki xomashyosining og‘irligi to‘g‘risida axborot mavjud bo‘lmagan taqdirda, soliq stavkasi netto og‘irligiga nisbatan qo‘llaniladi.
Jadvalning 7-bandida soliq stavkasi tovarning netto og‘irligiga nisbatan qo‘llaniladi, bunda iste’mol qadog‘ining (plastik bankaning, karton qutisining va shu kabilarning) og‘irligi hisobga olinmaydi. Iste’mol qadog‘ida (idishida) tovarning og‘irligi to‘g‘risida ma’lumot mavjud bo‘lmagan taqdirda, soliq stavkasi iste’mol qadog‘ini (idishini) hisobga olgan holda netto og‘irligiga nisbatan qo‘llaniladi.
Aksiz solig‘i stavkalari, xorijiy davlatlar tajribasi
Alkogol mahsulotlariga soliq stavkalari. Soliq kodeksining 2892-moddasi.
T/r
|
Alkogol mahsulotlari turlari
|
Soliq stavkalari(1 litr uchun)
| | | | |
import qilinganda
|
ishlab chiqariladigan
| | | | |
|
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative

|
Oriental Renaissance: InnovativeBog'liq hamkorlik-asosida-umumta-lim-maktablarida-ta-lim-tarbiya-jarayonini-takomillashtirishOriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 2 | ISSUE 10
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor
SJIF 2022: 5.947
Advanced Sciences Index Factor
ASI Factor = 1.7
298
w
www.oriens.uz
October
2022
Ключевые слова: кооперативное обучение, кооперативная педагогика,
ученик,
учитель,
критическое
мышление,
интерактивные
методы,
самостоятельное мышление, доброжелательное отношение.
KIRISH
Hamkorlikda o‘qitish pedagogika fanida ancha yillardan buyon amalga
oshirlimoqda. Hamkorlikda o‘qitishning asosiy g‘oyasi nimanidir birgalikda bajarish
emas, balki birgalikda o‘qishdir. Hamkorlik ta’limi pedagog va o‘quvchilarni ta’limiy
faoliyat jarayonida birgalikda rivojlanishi, bir-birini chuqur tushuna olishi, bir-
birlariga nisbatan qalban yaqinlikni his qilishi, faoliyat bosqichlari va shu
bosqichlarda erishilgan natijalarni hamkorlikda tahlil qilishdan iborat bo‘lib, ilg‘or,
rivojlantiruvchi g‘oyalarni o‘zida aks ettirishi bilan alohida ahamiyat kasb etadi.
O‘tgan asrning 70-yillarida J.Dyui ham- korlikda o‘qitishda natijalarni
oldindan ko‘ra bilish, amaliy faoliyatni tashkil etish g‘oyasini ilgari surdi. Ta’lim
jarayonida kichik guruhlarda o‘qitishdan Germaniya, Niderlandiya, Buyuk Britaniya,
Avstraliya, Isroil, Yaponiyada foydalanilgan.
Hamkorlik
pedagogikasini
novator-pedagoglar
(Sh.A.Amonashvili,
S.N.Lisenko, I.P.Volkov, V.F.Shatalov, Y.N.Ilin va boshqalar) pedagogik jarayon
ishtirokchilari (o‘qituvchi va o‘quvchilar) o‘rtasida insonparvarlik tamoyiliga
asoslangan o‘zaro munosabatlarni tashkil etishini ta’kidlab o‘tadilar [1]. Hamkorlik
pedagogikasi uchun konseptual ahamiyatga ega qoidalar A.Avloniy, G‘.G‘ulom,
K.D.Ushinskiy,
A.S.Makarenko,
V.A.Suxomlinskiy,
J.J.Russo,
Ya.Korchak,
K.Rodjers va boshqa- larning pedagogik qarashlarida o‘z ifodasini topgan.
Pedagogik hamkorlik g‘oyalari bugungi kunda pedagogik texnologiyalar
mazmuniga singdirilgan va «XXI asr ta’limi konsepsiyasi» asosini tashkil etadi.
Bolaga insonparvarlik asosida shaxsiy yondashuv maktab ta’limi tizimida bola
shaxsi, uning hali rivojlanmagan qobiliyatlari, «men»ligi ustuvor o‘rin tutadi.
Maktabning maqsadi mavjud qobiliyatlarni rivojlantirish, shaxsni ijtimoiy faoliyatga
jalb etish, uni erkin rivojlantirishdan iboratdir.
|
| |
Aksiz solig‘i to‘lovchilar. Soliq obyekti va bazasi

|
Aksiz solig‘i to‘lovchilar. Soliq obyekti va bazasi
|
bet | 4/11 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 400,83 Kb. | | #159261 |
Bog'liq 7-mavzu. Aksiz solig’iAksiz solig‘i to‘lovchilar. Soliq obyekti va bazasi
Soliq kodeksining 284-moddasiga ko‘ra, aksiz solig’i solinadigan ob’ektlar quyidagilardan iborat:
4) aksiz to’lanadigan tovarlarni qaytarish sharti bilan qayta ishlash uchun topshirish, shuningdek qaytarish sharti bilan berilgan xom ashyo va materiallarni qayta ishlash mahsuli bo’lgan, shuningdek aksiz to’lanadigan shunday xom ashyo va materiallarning mahsuli bo’lgan, aksiz to’lanadigan tovarlarni qaytarish sharti bilan berilgan xom ashyo va materiallarning mulkdoriga ishlab chiqaruvchi tomonidan topshirish;
3) aksiz to’lanadigan tovarlarni:
a) ishtirokchiga (muassisga) u yuridik shaxs tarkibidan chiqqan (chiqib ketgan) taqdirda yoxud yuridik shaxsda ishtirok etish ulushi kamayganda yoki yuridik shaxs tomonidan ishtirokchidan ushbu yuridik shaxsda ishtirok etish ulushi (ulushning bir qismi) qaytarib sotib olinganda ishtirokchiga berish;
b) yuridik shaxs bo’lgan emitent tomonidan aktsiyadordan ushbu emitent chiqargan aktsiyalar qaytarib sotib olingan taqdirda aktsiyadorga berish;
v) yuridik shaxsni tugatishda aktsiyadorga yoki ishtirokchiga berish;
Aksiz solig‘i to‘lovchilar. Soliq obyekti va bazasi
Soliq kodeksining 284-moddasiga ko‘ra, aksiz solig’i solinadigan ob’ektlar quyidagilardan iborat:
6) aksiz to’lanadigan tovarlarni O’zbekiston Respublikasining bojxona hududiga olib kirish;
5) aksiz to’lanadigan tovarlardan o’z ehtiyojlari uchun foydalanish;
9) O’zbekiston Respublikasi hududida ishlab chiqarilgan va (yoki) O’zbekiston Respublikasining bojxona hududiga import qilinadigan aksiz to’lanadigan tovarlarning buzilishi, yo’qotilishi, bundan favqulodda vaziyatlar natijasida yuzaga kelgan hollar mustasno. Aybdor tomonidan tovarning qiymati sug’urta orqali to’langan yoki uning o’rni qoplangan taqdirda, aksiz solig’i sug’urta orqali to’lash (o’rnini qoplash) ulushida to’lanadi.
7) benzinni, dizel yoqilg’isini va gazni yakuniy iste’molchilarga realizatsiya qilish yoki ulardan o’z ehtiyojlari uchun foydalanish;
8) aksiz to’lanadigan xizmatlar ko’rsatish;
|
| |
Qanda - Muhammad Al-Xorazmiy

Qanday qilib og'zaki nutqni rivojlantirish kerak
Psixologlar va sotsiologlar, faylasuflar va izlanuvchan aktyorlar oratoriyani rivojlantirish muammosiga e'tibor berishdi. Ularning barchasi ommaviy nutqqa moyillikning paydo bo'lishi (yo'qligi) sabablarini, shuningdek, qanday qilib o'qishni va yozishni o'rgatishni o'rgatish kerakligini tushunishga harakat qilishdi.
Miloddan avvalgi V asrga kelib, birinchi falsafiy oqimlar paydo bo'lgan va sofistlar (adiblar) paydo bo'lganida, notiqlik qobiliyatini rivojlantirish haqida o'ylaydiganlar uchun maktablar paydo bo'ldi. Qadimgi dunyoda, suhbatni mantiqqa, bahs-munozaralarga muvofiq olib borish qobiliyati, puxta o'rnatilgan ovoz deyarli o'zining vazniga teng edi.
Sud protsessual instituti o'sha paytda yo'q edi, ko'pincha da'vogarlar o'zlarini himoya qildilar. Shuning uchun da'voning natijasi nutqning tarkibiga, uning hissiyotliligiga va taqdimot sur'atiga bog'liq edi. Shunday qilib, ma'ruzachi kerak edi:
aniq nutq rejasi bor,
dalillar va dalillar tayyorlang
baland, yoqimli ovozli,
To'g'ri, ularni ishontirib, tinglovchilarni qo'llab-quvvatlang.
Qadimgi Yunonistonda eng mashhur o'qituvchilar, masalan, qadimgi Rimda notiqlik san'ati rivojiga ta'sir ko'rsatgan Sokrat yosh yigitlarga o'z fikrlarini to'g'ri shakllantirishni, izchil va mantiqan o'zlarini ifoda etishni, diksiyani rivojlantirishni, ovoz kuchini va shunga o'xshash narsalarni o'rgatgan. Yunon maktablarida chet elliklar ham o'qishgan - keyinchalik ellinlar faoliyatini davom ettirgan rimliklar o'zlarining tajribalarini umumlashtirishgan.
Maksimal ta'sirga erishadigan notiqlik usullari eng yaxshisidir. Но не стоит заранее перекладывать всю ответственность за обучение на плечи преподавателя: обучающемуся тоже придется потрудиться, и немало.
Amaliyot shuni ko'rsatadiki, yangi boshlanuvchilarning aksariyati patologik o'z-o'zini shubha qilishdan aziyat chekishadi - ular ommaviy nutqdan qo'rqishadi, go'yo hamma ma'ruzachiga qarashadi, uning xatti-harakatlarida kamchiliklarni topishga urinishadi. Shuning uchun, siz ushbu kamchilikni tuzatgandan boshlashingiz kerak. Va munozaralarda, tematik monologlarda, bahs-munozaralarda mashq qilish orqali siz undan xalos bo'lishingiz mumkin. Shu sababli, guruhli mashg'ulotlarda barcha talabalar o'zlari haqida nutq-prezentatsiya qilish bosqichidan o'tishadi.
Tez bo'g'in, uyg'unlikka keng so'z birikmalarisiz erishib bo'lmaydi. Buning uchun ko'p narsalarni o'qish, tarixni o'rganish, avlodlariga og'zaki ijodda mustahkam meros qoldirgan qadimiy mualliflarning asarlaridan foydalanish kerak. Yaxshi xotira insoniyatning munozaralarni o'tkazishdagi tajribasining xilma-xilligini saqlashga yordam beradi - bu holda ham qilishning iloji yo'q. Keyingi narsa - diksiyani o'rganish: bu ritorikaning asosiy tarkibiy qismlaridan biridir.
Talaffuzning barcha mumkin bo'lgan kamchiliklarini tuzatish uchun, nutq aniq bo'lmaguncha, unli, undosh, ovozli, kar kabi fonetik mashqlarni iroda, qat'iyat va tajovuzkorlik bilan takrorlashingiz kerak.
|
Variatsion qator – bu - Ekonometrik model – bu

|
Ekonometrik model – bu
|
bet | 10/12 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,89 Kb. | | #160226 |
Bog'liq Ekonometrik model – bu-fayllar.orgVariatsion qator – bu:
====
Belgining o`zgarishidir;
====
O`zgaruvchi belgining konkret ifodasi;
====
#O`zgaruvchi belgining miqdorlari majmuasi;
====
Qatorning ekstremal qiymatlari farqi.
++++
Variatsiya chegarasi – bu:
====
Belgining o`zgarishidir;
====
O`zgaruvchi belgining konkret ifodasi;
====
O`zgaruvchi belgining miqdorlari majmuasi;
====
#Qatorning ekstremal qiymatlari farqi.
++++
Dispersiyani (torttirilmagan) aniqlovchi bandni ko`rsating:
====
#Sigma^2 = [SUMM(X-Xo′rt)^2]/n;
====
Sigma^2 = [SUMM(X-Xo′rt)^2 * m]/SUMM(m);
====
Sigma = SQRT [SUMM(X-Xo′rt)^2]/n;
====
Sigma = SQRT [SUMM(X-Xo′rt)^2 * m]/SUMM(m).
++++
Dispersiyani (torttirilgan) aniqlovchi bandni ko`rsating:
====
Sigma^2 = [SUMM(X-Xo′rt)^2]/n;
====
#Sigma^2 = [SUMM(X-Xo′rt)^2 * m]/SUMM(m);
====
Sigma = SQRT [SUMM(X-Xo′rt)^2]/n;
====
Sigma = SQRT [SUMM(X-Xo′rt)^2 * m]/SUMM(m).
++++
O`rtacha kvadratik farqni (torttirilmagan) aniqlovchi bandni ko`rsating:
====
Sigma^2 = [SUMM(X-Xo′rt)^2]/n;
====
Sigma^2 = [SUMM(X-Xo′rt)^2 * m]/SUMM(m);
====
#Sigma = SQRT [SUMM(X-Xo′rt)^2]/n;
====
Sigma = SQRT [SUMM(X-Xo′rt)^2 * m]/SUMM(m).
++++
O`rtacha kvadratik farqni (torttirilgan) aniqlovchi bandni ko`rsating:
====
Sigma^2 = [SUMM(X-Xo′rt)^2]/n;
====
Sigma^2 = [SUMM(X-Xo′rt)^2 * m]/SUMM(m);
====
Sigma = SQRT [SUMM(X-Xo′rt)^2]/n;
====
#Sigma = SQRT [SUMM(X-Xo′rt)^2 * m]/SUMM(m).
++++
Eng kichik kvadratlar usuli quyidagi formula bilan ifodalanadi:
====
S=SUMM(Y-Yt o′rt)^2 → max;
====
S=SUMM(Yt o′rt - Y)^2 → min;
====
#S=SUMM(Y-Yt o′rt)^2 → min;
====
S=SUMM(Y+Yt o′rt)^2 → min.
++++
|
| |
Bir omilli chiziqli bog`lanishni ko`rsating

|
Bir omilli chiziqli bog`lanishni ko`rsating
|
bet | 11/12 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,89 Kb. | | #160226 |
Bog'liq Ekonometrik model – bu-fayllar.orgBir omilli chiziqli bog`lanishni ko`rsating:
====
#Yx = a0 + a1X;
====
Yx = a0 + a1X1 + a2X2;
====
Yx = a0 + a1X^2;
====
Yx = a0 + a1^X.
++++
Agar X va Y omillar kuchsiz bog`lansa, korrelyatsiya koeffitsienti Rxy qaysi oraliqda o`zgaradi?
====
#0< Rxy <0,3;
====
0,4 <= Rxy <= 0,6;
====
0,6 < Rxy <= 0,96;
====
(-) < Rxy < .
++++
Agar X va Y omillar o`rta kuchli bog`lansa, korrelyatsiya koeffitsienti Rxy qaysi oraliqda o`zgaradi?
====
0< Rxy <0,3;
====
#0,4 <= Rxy <= 0,6;
====
0,6 < Rxy <= 0,96;
====
(-)< Rxy < .
++++
Agar X va Y omillar kuchli bog`lansa, korrelyatsiya koeffitsienti Rxy qaysi oraliqda o`zgaradi?
====
0< Rxy <0,3;
====
0,4 <= Rxy <= 0,6;
====
#0,6 < Rxy <= 0,96;
====
(-) < Rxy < .
++++
Styudent mezoni qaysi jarayonni aniqlaydi?
====
Omillar orasidagi bog`lanish zichligini;
====
Olingan modelning o`rganilayotgan jarayonga mosligini;
====
#Olingan modeldagi koeffitsientlarning ahamiyatliligini, korrelyatsiya koeffitsientining ishonchliligini;
====
Korrelyatsiya koeffitsientining ishonchliligini.
++++
Regressiya modelidagi koeffitsientlar ahamiyatli deyiladi, agar:
====
#Styudent mezonining hisoblangan qiymati jadvaldagi qiymatidan katta bo`lsa;
====
Styudent mezonining hisoblangan qiymati jadvaldagi qiymatidan kichik bo`lsa;
====
Styudent mezonining hisoblangan qiymati jadvaldagi qiymatiga teng bo`lsa;
====
Styudent mezonining hisoblangan qiymati 0 ga teng bo`lsa.
++++
Agar Y = V + W bo`lsa, Cov(X, Y) aniqlovchi bandni ko`rsating:
====
#Cov(X, Y) = Cov(X, V) + Cov(X, W);
====
Cov(X, Y) = Cov(X, bZ) = bCov(X, Z);
====
Cov(X, Y) = Cov(X, = 0;
====
Cov(X, Y) = Cov(X, V).
++++
|
| |
1. Internet tarmog’ining tuzilishi

|
1. Internet tarmog’ining tuzilishi
|
bet | 1/14 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 142,2 Kb. | | #254283 |
Bog'liq 7,8,25
7-bilet
1.Internet tarmog’ining tuzilishi
Internet bu XX asrda kashf etilgan telekommunitsion va kompyuter tarmoqlar majmuidir. 1983 yilda - Internet tashkil etildi. Internet (International Network – xalqaro kompyuter tarmoq) butun dunyoni qamrab olgan global kompyuter tarmog‘idir. 1990 yillar o‘rtalarida Internet biznes-ishlovlar bilan ishlash uchun qo‘llanila boshladi. Internetdan foydalanish ikkita IP manzillari sxemasi mavjuddir: IPv4 va IPv6. Internetning rivojlanishiga mos ravishda, IPv4 manzillashning haqiqiyi foydaliligi kamayib bormoqda. IPv6 sxemasining IP manzillashdagi foydalilik soni sezilarli darajada yuksalib ketdi. Internet o‘z - o‘zini shakllantiruvchi va boshqaruvchi murakkab tizim bo‘lib, asosan uchta tarkibiy qismdan tashkil topgan: texnik; dasturiy; axborot. Internet tarmog‘ining texnik ta’minoti har xil turdagi kompyuterlar, aloqa kanallari (telefon, sun’iy yo‘ldosh, shisha tolali va boshqa turdagi tarmoq kanallari) hamda tarmoqning texnik vositalari majmuidan tashkil topgan.
TCP/IP - raqamli shaklda taqdim etilgan ma'lumotlarni uzatish uchun tarmoq modeli.
Transmission Control Protocol maʼnosini bildiruvchi TCP maʼlumotlar va xabarlarni tarmoqlar orqali yetkazib berish uchun aloqa standartidir. TCP internet qoidalarini belgilaydigan asosiy standart boʻlib, raqamli tarmoq aloqalarida maʼlumotlarni yetkazib berishda foydalaniladigan umumiy protokol hisoblanadi.
Internet Protocol (IP) - bu tarmoq chegaralari bo'ylab ma'lumotlar grammalarini uzatish uchun Internet protokollar to'plamidagi tarmoq darajasidagi aloqa protokoli. Uning marshrutlash funktsiyasi internetda ishlash imkonini beradi va asosan Internetni o'rnatadi.
2. Kommunikatsiya deganda nimani tushunasiz?
Kompyuterlar va kommunikatsiya vositalari zamonaviy axborot texnologiyalarining asosi bo’lib, ular insonlarni yaqinlashtiradi. Axborot bir joydan ikkinchi joyga tezroq yetib boradi, yangilik tez tarqaladi.
“Telekommunikatsiyalar – signallar, belgilar, matnlar, tasvirlar, tovushlar yoki axborotning boshqa turlarini o‘tkazgichli, radio, optik yoki boshqa elektromagnit tizimlaridan foydalangan holda uzatish, qabul qilish, qayta ishlashni tushuniladi”.
|
| |
Sanasi holatiga komilov quvonchbek nazirjon

2024-01-03 23:15:54
1
O’zbekiston
Respublikasi
Ichki ishlar
vazirligi
№ 5952-1665-95a4-5a1a-2283-5867-7250
Hujjat yaratilingan sana: 2024-01-03
Ariza raqami: 107944680
Hujjat berilgan:
KOMILOV QUVONCHBEK NAZIRJON
O‘G‘LI
JShShIR: 52203035340016
Fuqaro doimiy yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatga olinganligi to‘g‘risida
QAYD VARAGʻI
03.01.2024 -
sanasi holatiga
KOMILOV
QUVONCHBEK
NAZIRJON
O‘G‘LI
22.03.2003
ERKAK
Familiyasi
Ismi
Sharifi
Tug‘ilgan
sanasi
Jinsi
Shaxsni tasdiqlovchi hujjatning seriyasi va
raqami
AC2249131
Doimiy yashash manzili
Qo‘shimcha ma’lumotlar
Kadastr: 20:07:01:06:03:0221
Hudud: БУХОРО ВИЛОЯТИ
Tuman (shahar):
РОМИТАН ТУМАНИ
Manzil: Бухарская область,
Ромитанский район, Тарнаут
МСГ, Араблар, уч. 221/1
Doimiy ro‘yxatga olingan sanasi: 30.09.2019
Rasmiylashtirgan bo‘linma nomi:
Kelish bandi:
Qayerdan keldi:
Vaqtinchalik yashash manzili
Mazkur hujjat Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 15 sentyabrdagi 728-son
qaroriga
muvofiq Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida shakllantirilgan elektron
hujjatning nusxasi bo‘lib, davlat organlari tomonidan ushbu hujjatni qabul qilishni rad
etishlari qat’iyan taqiqlanadi. Hujjat haqiqiyligini repo.gov.uz veb-saytida hujjatning
noyob raqamini kiritib yoki mobil telefon yordamida QR- kodni skaner qilish orqali
tekshirish mumkin.
2963
Ishlab chiqarishda shovqini va titrash. Ularning

Ishlab chiqarishda shovqini va titrash. Ularning
Download
373,54 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
19.12.2023
Hajmi
373,54 Kb.
#123296
Download
373,54 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ishlab chiqarishda shovqini va titrash. Ularning
Download
373,54 Kb.
Matnni ko'rish
Aslanov shohjahon uzoqovichning tarmoq xavfsizligi

|
Aslanov shohjahon uzoqovichning tarmoq xavfsizligi
|
bet | 1/2 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 1,01 Mb. | | #122078 |
Bog'liq 2,1 - Mustaqil
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR
VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI QARSHI FILIALI
KOMPYUTER INJINIRINGI FAKULTETI
IV-BOSQICH K I-13-20 GURUH TALABASI
ASLANOV SHOHJAHON UZOQOVICHNING
TARMOQ XAVFSIZLIGI
FANIDAN
Bajardi: Sh.Aslanov
Qabul qildi: Uzaqov.O.Sh
Axborot xavfsizligida identifikatsiya va autentifikatsiya
Kompyuter tizimida ro’yxatga olingan har bir sub’ekt (foydalanuvchi yoki foydalanuvchi nomidan harakatlanuvchi jarayon) bilan uni bir ma’noda indentifikatsiyalovchi axborot bog’liq.
Bu ushbu sub’ektga nom beruvchi son yoki simvollar satri bo’lishi mumkin. Bu axborot sub’ekt indentifikatori deb yuritiladi. Agar foydalanuvchi tarmoqda ro’yxatga olingan indentifikatorga ega bo’lsa u legal (qonuniy), aks holda legal bo’lmagan (noqonuniy) foydalanuvchi hisoblanadi. Kompyuter resurslaridan foydalanishdan avval foydalanuvchi kompyuter tizimining identifikatsiya va autentifikatsiya jarayonidan o’tishi lozim.
Identifikatsiya (Identification) - foydalanuvchini uning identifikatori (nomi) bo’yicha aniqlash jarayoni. Bu foydalanuvchi tarmoqdan foydalanishga uringanida birinchi galda bajariladigan funktsiyadir. Foydalanuvchi tizimga uning so’rovi bo’yicha o’zining identifikatorini bildiradi, tizim esa o’zining ma’lumotlar bazasida uning borligini tekshiradi.
Autentifikatsiya (Authentication) — ma’lum qilingan foydalanuvchi, jarayon yoki qurilmaning haqiqiy ekanligini tekshirish muolajasi. Bu tekshirish foydalanuvchi (jarayon yoki qurilma) haqiqatan aynan o’zi ekanligiga ishonch xosil qilishiga imkon beradi. Autentifikatsiya o’tqazishda tekshiruvchi taraf tekshiriluvchi tarafning xaqiqiy ekanligiga ishonch hosil qilishi bilan bir qatorda tekshiriluvchi taraf ham axborot almashinuv jarayonida faol qatnashadi. Odatda foydalanuvchi tizimga o’z xususidagi noyob, boshqalarga ma’lum bo’lmagan axborotni (masalan, parol yoki sertifikat) kiritishi orqali identifikatsiyani tasdiqlaydi.
Identifikatsiya va autentifikatsiya sub’ektlarning (foydalanuvchilarning) haqiqiy ekanligini aniqlash va tekshirishning o’zaro bog’langan jarayonidir. Muayyan foydalanuvchi yoki jarayonning tizim resurslaridan foydalanishiga tizimning ruxsati aynan shularga bog’liq. Sub’ektni identifikatsiyalash va autentifikatsiyalashdan so’ng uni avtorizatsiyalash boshlanadi.
Avtorizatsiya (Authorization) — subektga tizimda ma’lum vakolat va resurslarni berish muolajasi, ya’ni avtorizatsiya sub’ekt harakati doirasini va u foydalanadigan resurslarni belgilaydi. Agar tizim avtorizatsiyalangan shaxsni avtorizatsiyalanmagan shaxsdan ishonchli ajrata olmasa bu tizimda axborotning konfidentsialligi va yaxlitligi buzilishi mumkin. Autentifikatsiya va avtorizatsiya muolajalari bilan foydalanuvchi harakatini ma’murlash muolajasi uzviy bog’langan.
|
| |
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
http://www.newjournal.org/ Volume–30_Issue-4_Iyun_2023
157
yoki traktrida bo’ladimi qurilishda foydalanadigon asbob uskunalarida bo’ladimi
doimiy tarzda titrash bilan jarayonda ishtirok etish insonga uning yurak faoliyatiga qon
aylanishiga nerf sistemasiga jiddiy shikast yetkasmas qolmaydi. Shuning uchun u hoh
xodim bo’lsin hoh oddiy inson bo’lsin shovqinli va titrash sodir bo’ladigon joyda ish
faoliyat yuritayotganda havfsizlik qoidalariga rioya etishlari va mahsus kiyim bosh,
zararli tasirlarga qarshi turuvchi vositalardan foydalanishi zarur.
Foydalanilgan adabiyotlar.
1.G‘oyipov H.E. Hayot faoliyati xavfsizligi. –T.: “Yangi asr avlodi”, 2007 yil.
2.Qudratov A. va b.. "Hayotiy faoliyat xavfsizligi". Ma’ruza kursi. “Aloqachi” -T.:
2005.
3.Yormatov G‘.YO. va boshqalar. Hayot faoliyati xavfsizligi. –T.: “Aloqachi”, 2009 yil.
4.Boymirzaev, R. Bakirov, A. Dehqonov “Radioaktiv moddalar, ular bilan bog’liq
favqulodda vaziyatlarda qutqaruvchilarning harakatlari”. Uslubiy qo’llanma – T.:
2019y.
5.M Tojiyev,I Ne`matov,M Usanov -Favqulodda vaziyatlar va Fuqaro muhofazasi
2019y
6.M. Tinibekov “Birinchi yordam ko’rsatish qoidalar” o’quv qo’llanma T.: - 2018y.
7.Mansurxodjaev N.A., Yoqubov U.A. Ishlab chiqarish texnologik jarayonlarining
yong‘in xavfsizligi. Darslik. –T.: Tafakkur-Bo‘stoni, 2013
8.Muzafarov O‘.T, Yusupov R.S, Siddiqov I.I, Qurilishda yong‘in xavsizligi Darslik-
T Cho‘lpon nomidagi NMIU, 2017
|
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

|
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONSBog'liq 154-157JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
http://www.newjournal.org/ Volume–30_Issue-4_Iyun_2023
155
harakatlardan iboratdir. U tovush chiqaradigan jismlaming tebranishi natijasida hosil
bo'ladi va bizning eshitish organizmi tomonidan qabul qilinadi. Ritmlarga rioya qilingan
holda muntazam ravishda kelib chiqadigan ohangrabo tovushlaring tebranishi musiqali
tovushlar deb ataladi
Tovushning (tonning, shovqinning) kuchi yoki intensivligini pyerpendikulyar
bo'lgan sathdan bir sekund ichida sm orqali o'tadigan tovush quvvati miqdori bilan
aniqlanadi. Tovushning kuchi quvvat birliklarida-sekundiga 1 sm ga yergia bilan
o'lchanadi. Yerg bir dina kuch bilan qilinadigan ish, ya'ni bir gramm ogʻirlikdagi
massaga 1 sm/sek tezlikni beradigan kuchdan iboratdir. Tovushlar tebranish quvvatini
to'g'ridan-to'g'ri aniqlash usullari bo'lmagant sababli jismlar ustiga tushadigan tovush
tebranishidan hosil bo'ladigan bosimlar bilan o'lchanadi. Tovush bosimning birligi bar
hisoblanadi va bu 1 sm sathga 1 dina kuchning to'g'ri kelgan bosimidan yoki 0, 0001
atmosfera bosimidan iboratdir. Normal eshitishda insonning eshitish organi tomonidan
tovush tebranishlarining 16 dan 20000 gyersgacha chastotasi qabul qilinadi (Gs bir
sekundda bir tebranish) shunda ham eng yuqori chegara faqat yosh bolalarga mosdir. U
balog'atga etgani sari eshitish organlari tomonidan qabul qilinadigan tovushlarning
chastotasi borgan sari kamaya boradi va yoshi o'tib qolganda 15000 Gs dan oshmaydi.
Inson 800-4000 Gs chastotall tovushlari yaxshi eshitadi, 16- 100 Gs chastotali
ovushlarni sezilarli darajada eshitadi.
Tovush quvvatining minimal ta'siri uning bilinar bilinmas sezgisini hosil qiladigan
tovush kuchiga mos keladi va tovushning eshitilish busag'asida turadi. Quvvatning
maksimal ta'siri og'riq bo'sag'asiga mos keladi, tovush quvvati keyinchalik zo'rayganda
tovushning kuchayishi eshitilmay, balki ikkala quloq ham zirqirab og'riy boshlaydi.
Ma'lum bo'lishicha eshitish organi tomonidan qabul qilinadigan tovushning balandligi
tovush tebranishining mutloq o'sishiga parallel ravishda kuchayibgina bormay, uning
kuchayishi logarifmga taxminan proporsional ham ekan. SHuning uchun ham tovush
kuchini o'lchash uchun logarifm sistemasi birligidan foydalaniladi.
SHovqindan himoyalash vositalari va usullari. SHovqindan himoyalash usullari
turlicha bo'lib, u birinchi navbatda shovqin manbasiga handa shovqin darajasiga bog'liq
holda talanadi. SHovmi inson sog'ligiga va ish qobiliyatiga salbiy ta'sirini bir usul orqali
bartaraf etish mushkul bo'lganligi sababli, amalda kompleks usullardan foydalaniladi.
Bunday kompleks usul o'z ichiga quyidagi tadbirlari birlashtiradi
-shovqinni uning manbasida kamaytirish;
shovqinning tarqalish yo'nalishini o'zgartirish;
-binoning akustik holatini yaxshilash;
-ishlab chiqarish binolari va uchastkalarini joylashishini oqilonarejalashtirish;
shovqinni tarqalish yo'lida kamaytirish.
Ushbu usullar ichida shovqinni, uning manbaida kamaytirish eng samarali yo'l
hisoblanadi. SHovgthing sell chiqishiga mosiy sabab mashina va mexanizm yoki uning
|
| |
Muskul - harakat sezgilari, statik sezgilar

davri har
xil sezgi turi uchun turlicha, masalan, taktil sezgilari uchun 130 millisekund
bo’lsa, og’riq sezgisi uchun 370 millisekundan iborat.
Bilinar - bilinmas sezgi hosil qiluvchi qo‘zg’atuvchining minimal kuchi
sezgirlikning
quyi chegarasi
deyiladi. Sezgilarning quyi chegarasi analizatorning
absolyut sezgirligi darajasini aniqlaydi. Masalan, 1gramm qandni 1 piyola choydagi
mazasi uncha sezilmaydi. 0.1 sm qog’ozni qo’l kaftiga qo’yilsa, uning og’irligi
sezilmaydi. Sezgi chegarasining me'yori qanchalik kichik bo’lsa, mazkur analizatorning
sezgirligi shunchalik yuksak bo’ladi.
Formulasi
Muamm - Muhammad Al-Xorazmiy

|
Muhammad Al-Xorazmiy
|
bet | 8/9 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 156,36 Kb. | | #130832 |
Bog'liq Sh.F.-MIMuammoni hal qilish uchun birinchi qadam - odam sahnaga chiqishdan oldin noqulay holatni boshdan kechirayotgan va omma oldida qo'rqadigan omillarni aniqlash va aniqlash. Ko'pincha bunday reaktsiyaning sabablari tabiatan psixologikdir. Nazorat qilinmaydigan qo'rquv va hayajonlanish quyidagi sabablarga ko'ra yuzaga kelishi mumkin.
1. bolalik xotiralari (erta yoshda muvaffaqiyatsiz ishlash)
2. qat'iy ta'lim (ota-onalarning taqiqlari va cheklovlari, boshqa odamlarning e'tiborini jalb qilmaslik kerak degan ishonch),
3. majmualari (o'zidan qoniqmaslik, tomoshabinlardan kulishni kutish),
4. og'riqli mag'rurlik (tanqiddan qo'rqish, hamma narsada mukammal bo'lishni istash).
Ommaviy nutq so'zlashdan qo'rqish - bu juda keng tarqalgan hodisa, keng auditoriya bilan ishlashga majbur bo'lgan deyarli hamma uchun tanish. Biroz hayajonlanish nutqni yanada hissiy va qiziqarli qiladi, ammo vahima qo'zg'amasligini ta'minlash juda muhimdir.
Qiziqishni engish uchun 5 usul
Sahnaga chiqishdan oldin tinchlanishga yordam beradigan usullar mavjud:
Avtotrening - qo'rquv yo'qligiga o'zingizni ishontirishingiz, o'zingizga ishonishingiz, hamma xatolarga yo'l qo'yishi mumkinligini tushunishingiz kerak. Avtoulov treningini taqdimotni vizualizatsiya qilish bilan birlashtirish yaxshidir, bu sizning muvaffaqiyatingiz va tinglovchilarning ijobiy reaktsiyasini namoyish etadi.
Yaxshi xotiralar - o'tgan muvaffaqiyatlaringiz va g'alabalaringizni tiriltirish, hayotingizning eng yorqin daqiqalarini eslab, notinchlikdan qochishingiz mumkin.
Meditatsiya - to'liq yengillik, chuqur nafas va ekshalatlar tinchlanishga va asabiylikdan xalos bo'lishga yordam beradi.
|
| |
E = 1 
R1 - 3-Mavzu: Sezgi va idrokning psixologik mohiyati, fiziologiyasi reja

E = 1 R1 E - sezgirlik P-qo‘zg’atuvchining ta'sir me'yori.
Ko’rish va eshitish analizatorining sezuvchanligi juda yuksakdir.
S.I.Vavilov (1851-
1951)ning tajribalarida ko’rsatilganidek, kishining ko‘zlari to’r pardagi bor yo’g’i 28
kvant atrofida nur tushgan taqdirda ham yoruqlikni ko’ra oladi. Tim qorong’ulikda 27
kilometr masofada yonib turgan shamni ko’rish qobiliyatiga egamiz. Ayni paytda
badanimizga biror narsa tekkanini sezishimiz uchun ko’rish va eshitish sezgilari hosil
bo’lishiga sarflanganiga nisbatan, 100-10000000 barovar zid quvvat talab qilinadi.
Analizatorning mutlaq sezuvchanligi sezgining faqat quyi emas, balki yuqori
chegarasi bilan kifoyalanadi. Sezgining mutlaqo
yuqori sezuvchanligi deb
qo‘zg’atuvchining kuch bilan ta'sir qilishiga aytiladi. Bunda ta'sir ko’rsatayotgan
qo‘zg’atuvchiga aynan o’xshaydigan sezgi hosil bo’ladi. Bizning reseptorlarimizga ta'sir
qilayotgan qo‘zg’atuvchilar kuchining yana ham oshishi og’riq sezgisini hosil qiladi.
Sezgi a'zolari yordamida u yoki bu qo‘zg’atuvchining faqat bor yo yo’qligini qayd
etmasdan, balki qo‘zg’atuvchilarning kuchiga va sifatiga qarab farqlay olishimiz
mumkin. Sezgilar o’rtasidagi bilanar-bilinmas farqni hosil qiluvchi ikkita qo‘zg’atuvchi
o’rtasida mavjud bo’lgan minimal
farq ajratish chegarasi yoki ayirma chegarasi deb
ataladi.
Nemis fiziologi
E.Veber (1795-1878) kishining o’ng va chap qo’llarida ko’tarib
turgan ikkita narsaning qaysi biri og’irroq ekanligini aniqlay bilish qobiliyatini tekshirar
ekan, farq ajratish sezgirligi mutloq emas, balki nisbiyligini qayd etgan edi. Bundan
qo’shimcha qo‘zg’atuvchining asosiy qo‘zg’atuvchiga nisbatan doimiy o’lcham bo’lishi
kerak, degan ma'no kelib chiqadi. Jumladan, qo’lda 100 gramm og’irlikdagi yuk turgan
bo’lsa yukning bilinar-bilinmas og’irligini payqash uchun og’irlik 3.4 gramm atrofida
oshirilishi kerak. Yukning og’irligi 1000 gramm bo’lgan taqdirda esa sezgi hosil qilishida
salgina farq sezishi uchun og’irlik 33.3 gramm chamasi oshirilishi kerak. Shunday qilib,
ilk qo‘zg’atuvchining o’lchami qanchalik katta bo’lsa, unga qo’shimcha ham shunchalik
katta bo’lishi lozim.
Farqlanishning boshlanishi mazkur analizator uchun doimiy bo’lgan nisbiy
o’lchash bilan belgilanadi. Ko’rish analizatori uchun bu nisbat taxminan
100
1
ni, eshitish
analizatori uchun
10
1
ni, taktil analizatori uchun,
30
1
ni tashkil etadi. Bu holatni tajriba
yo’li bilan tekshirish uning faqat o’rtacha kuchga ega bo’lgan qo‘zg’atuvchilar uchun
urinish ekanligini ko’rsatadi.
Nemis fizigi G.Fexner (1801-1887) Veber o’tkazgan tajribalarda olingan
ma'lumotlarga asoslanib, sezgilarning jadalligi qo‘zg’atuvchining kuchiga bog’liqligini
quyidagicha shaklida ifodalangan edi.
S = KLg j +C
Bunda S - sezgining jadalligini, j - qo‘zg’atuvchining kuchini, K va C konstantlar
o‘zgarmas, doimiyligi va miqdorlarni bildiradi. Asosiy