nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Eng yaxshi mos - Operatsion tizimda xotira boshqaruvi nima?

|
Operatsion tizimda xotira boshqaruvi nima?
|
bet | 6/11 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 26,43 Kb. | | #232019 |
Bog'liq OT da Xotira bilan ishlashEng yaxshi mos
Best fit algoritmi joriy xotira talabiga mos keladigan kichik hajmdagi xotira segmentini qidiradi. Ushbu usul mavjud bo'lgan eng kichik blokdan foydalangan holda tashqi parchalanish muammosini kamaytirish uchun ishlatiladi. Biroq, biz butun xotira jadvalini skanerlashimiz kerakligi sababli, bu sekinroq taqsimlanishiga olib kelishi mumkin.
Eng yomon mos
Worst Fit algoritmi Best Fit algoritmidan farqli ravishda ishlaydi . U mavjud bo'lgan eng katta blokni qidiradi va uni jarayonga ajratadi. Ushbu usul qasddan tashqi parchalanishni maksimal darajaga ko'taradi, shuning uchun boshqa kichikroq jarayonlar qolgan bo'limga ajratilishi mumkin.
tez-tez so'raladigan savollar
Operatsion tizimda xotirani boshqarish nima?
Xotirani boshqarish xotirani ko'plab vazifalarga bo'lish harakatini anglatadi. Xotirani boshqarish - bu jarayonni bajarish paytida asosiy xotira va disk o'rtasidagi harakatlarni boshqarish uchun operatsion tizim yondashuvi.
Xotirani boshqarishning qanday usullari mavjud?
Turli xil operatsion tizimlar xotirani boshqarishning boshqa usullaridan foydalanishiga qaramasdan, bu usullarning barchasi xotira resurslarini samarali taqsimlash va ajratishga qaratilgan. Xotirani boshqarishning eng keng tarqalgan usullariga peyjing, segmentatsiya, parchalanish, almashtirish va boshqalar kiradi.
Xotirani boshqarishning beshta talabi qanday?
Xotirani boshqarishning beshta talabi ajratish, ajratish, himoya qilish, ko'chirish va almashishni o'z ichiga oladi. Ajratish jarayonga xotirani belgilashni bildiradi. Deallocation - xotirani chiqarish. Himoya xotiraga ruxsatsiz kirishni oldini olishni o'z ichiga oladi. Relocation xotiradagi jarayonlarning harakatini bildiradi. Ulashish bir nechta jarayonlarga bir xil xotiraga kirish imkonini beradi.
Xulosa
Ushbu maqolada Operatsion tizimlarda (OT) xotirani boshqarishning batafsil tavsifi, xotirani tashkil qilishning turli usullari va xotirani boshqarishning turli usullari, jumladan, peyjing va segmentatsiya va h.k.larning batafsil tavsifi mavjud.
Kirish
Ushbu blogda biz diskni boshqarish haqida batafsil ma'lumot beramiz. Keling, uning kirishidan boshlaylik. Disk boshqaruvi operatsion tizimning foydali o'rnatilgan xususiyati bo'lib , boshqa narsalar qatorida disk bo'limlarini yaratish, o'chirish va formatlash imkonini beradi.
|
| |
Ma’lumotlarni tahrirlash(yoshi, narxi, nomi)

|
Ma’lumotlarni tahrirlash(yoshi, narxi, nomi)
|
bet | 3/4 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 21,6 Kb. | | #129819 |
Ma’lumotlarni tahrirlash(yoshi, narxi, nomi).
db.products.updateMany({
name: 'Krosofkalar'
}, {
$set: {
"name": 'Krosofka Nike',
"price": 250,
"color": 'ko’k'
}
})
{
acknowledged: true,
insertedId: null,
matchedCount: 1,
modifiedCount: 1,
upsertedCount: 0
}
Malumotlarni maydon nomini o‘zgartirish(rename).
db.discounts.updateMany({}, {
$rename: { "code": "codename" }
})
{
acknowledged: true,
insertedId: null,
matchedCount: 10,
modifiedCount: 10,
upsertedCount: 0
}
Ma’lumotlarni o`chirib tashlash.
6-rasm. MongoDB Shell sintaksislar yonasi, ma’lumotlar o’chirilishidan oldingi holat.
db.products.deleteMany({})
{
acknowledged: true,
deletedCount: 10
}
Xulosa
Natijada, MongoDB ma'lumotlar bilan ishlash uchun keng imkoniyatlarni taqdim etadi, jumladan ma'lumotlarni qidirish, saralash, tahrirlash, nomini o'zgartirish va o'chirish. Shuningdek, u to'plamlar va hujjatlar bilan yanada aniq va moslashuvchan ishlash uchun JavaScript-dan foydalanish imkonini beradi.
MongoDB-da so'rovlarni yaratishda, ayniqsa, ma'lumotlarni tahrirlash haqida gap ketganda, ma'lumotlar tuzilishi, xatolardan himoyalanish va xavfsizlikni hisobga olish muhimdir.
Foreach, updateMany va deleteMany kabi usullardan foydalanganda, so'rovlar kutilganidek bajarilishiga va tizim ishlashiga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan keskin o'zgarishlarga olib kelmasligiga ishonch hosil qilish kerak.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
"MongoDB in Action" by Kyle Banker kitobi - MongoDB tushunchalari va imkoniyatlari, jumladan ma'lumotlar turlari bilan ishlash va hujjatlar o'rtasidagi bog'lanish usullari haqida keng ma'lumot beruvchi kitob.
|
| |
"MongoDB: The Definitive Guide" by Shannon Bradshaw, Eoin Brazil, and Kristina Chodorow

|
"MongoDB: The Definitive Guide" by Shannon Bradshaw, Eoin Brazil, and Kristina Chodorow
|
bet | 4/4 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 21,6 Kb. | | #129819 |
"MongoDB: The Definitive Guide" by Shannon Bradshaw, Eoin Brazil, and Kristina Chodorow - Bu resurs MongoDB dan foydalanishning amaliy ko'rinishini, jumladan, ma'lumotlar tuzilishi, so'rovlar va asosiy imkoniyatlarni taqdim etadi.
Rasmiy MongoDB hujjatlari - MongoDB tomonidan taqdim etilgan rasmiy qo'llanmalar va hujjatlar foydali ma'lumot manbai bo'lishi mumkin.
itProger Изучение MongoDB – Yangi boshlanuvchilar uchun MongoDB darslari, MongoDB DBMS bilan ishlash bo'yicha o'quv kurslari, itProger-da ma'lumotlar bazalari bilan ishlash bo'yicha video darslar
MongDB: The Developer Data Platform - Etakchi zamonaviy maʼlumotlar bazasida yaratilgan ishlab chiquvchi maʼlumotlar platformasi yordamida gʻoyalaringizni tezroq amalga oshiring. MongoDB ma'lumotlar bilan ishlashni osonlashtiradi.
MongoDB Tutorial - Ushbu MongoDB o'quv qo'llanmasi MongoDB-ni noldan o'zlashtirishga yordam beradi. O'quv qo'llanmasidan so'ng siz o'z loyihalaringizda MongoDB dan qanday samarali foydalanishni bilib olasiz.
|
| |
Foreach metodidan foydalanish

|
Foreach metodidan foydalanish
|
bet | 2/4 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 21,6 Kb. | | #129819 |
Foreach metodidan foydalanish.
db.reviews.find().forEach(function(doc) {
printjson(doc);
})
{
_id: ObjectId('65915675fdfb1694971475d3'),
product_id: ObjectId('65915031fdfb1694971475b7'),
user_id: ObjectId('659142affdfb1694971475a2'),
rating: 4,
comment: ' Yaxshi sifatli jinsi shimlar!'
}
{
_id: ObjectId('65915675fdfb1694971475d4'),
product_id: ObjectId('65915031fdfb1694971475b6'),
user_id: ObjectId('659142affdfb1694971475a2'),
rating: 5,
comment: ' Yaxshi sifatli futbolkalar!'
}
{
_id: ObjectId('65915675fdfb1694971475d5'),
product_id: ObjectId('65915031fdfb1694971475b8'),
user_id: ObjectId('659142affdfb1694971475a3'),
rating: 8,
comment: ' Yaxshi sifatli krosofkalar!'
}
{
_id: ObjectId('65915675fdfb1694971475d6'),
product_id: ObjectId('65915031fdfb1694971475b9'),
user_id: ObjectId('659142affdfb1694971475a4'),
rating: 9,
comment: ' Yaxshi sifatli mokasinlar!'
}
{
_id: ObjectId('65915675fdfb1694971475d7'),
product_id: ObjectId('65915031fdfb1694971475ba'),
user_id: ObjectId('659142affdfb1694971475a5'),
rating: 10,
comment: ' Yaxshi sifatli tuflilar!'
}
{
_id: ObjectId('65915675fdfb1694971475d8'),
product_id: ObjectId('65915031fdfb1694971475bb'),
user_id: ObjectId('659142affdfb1694971475a6'),
rating: 7,
comment: ' Yaxshi sifatli kurtkalar!'
}
Ma’lumotlarni ism, id, yosh, narx kabi parametrlar orqali saralash(sort).
db.products.find().sort({ price: 1 })
{
_id: ObjectId('65915031fdfb1694971475b9'),
name: 'Mokasinlar',
category: 'Oyoq kiyim',
price: 10,
color: 'kulrang'
}
{
_id: ObjectId('65915031fdfb1694971475ba'),
name: 'Tuflilar',
category: 'Oyoq kiyim',
price: 15,
color: 'ora'
}
{
_id: ObjectId('65915031fdfb1694971475bc'),
name: 'Mayka',
category: 'Ichki kiyimlar ',
price: 15,
color: 'oq'
}
{
_id: ObjectId('65915031fdfb1694971475bd'),
name: 'Qo’lqop',
category: 'Bosh kiyimlar',
price: 18,
color: 'qora'
}
{
_id: ObjectId('65915031fdfb1694971475b6'),
name: 'Futbolka',
category: 'Kiyimlar',
price: 25,
color: 'oq'
}
{
_id: ObjectId('65915031fdfb1694971475be'),
name: 'Ko’ylak erkaklar',
category: 'Kiyimlar',
price: 30,
color: 'oq'
}
{
_id: ObjectId('65915031fdfb1694971475bf'),
name: 'Ko’ylak ayollar',
category: 'Kiyimlar',
price: 35,
color: 'sariq'
}
{
_id: ObjectId('65915031fdfb1694971475b8'),
name: 'Krosofkalar',
category: 'Oyoq kiyim',
price: 40,
color: 'qizil'
}
{
_id: ObjectId('65915031fdfb1694971475b7'),
name: 'Jinsilar',
category: 'Shimlar',
price: 50,
color: 'ko’k'
}
|
| |
Ma’lumotlar bazasi fani bo‘yicha

ishi. Munosabatni ikki o‘lchamli jadvallar yordamida tavsiflash. Munosabatlar to‘plami
ma’lumotlarni saqlash uchun ishlatilishi va ular orasidagi bog‘lanishlarni modellashtirish.
Munosabatlar ustida amallar. Relyatsion ma’lumotlar bazasini asosiy
tushunchalari. Relyatsion algebra va uning amallari. Relyatsion hisoblash elementlari va
ulardan foydalanish.
Ma’lumotlar bazasini hayot siklini tashkil etish. Ma’lumotlar bazasini
rejalashtirish. Ma’lumotlar bazasini loyihalash. Ma’lumotlar bazasini administratorlash.
Ma’lumotga samarali murojaatni tashkil qilishda bazalar o‘zaro aloqasi fayl
tuzilmalaridan foydalanish. Ma’lumotlar bazasida aloqadorlik chegaralari va xavfsizlik
choralarini tasvirlash.
Ma’lumotlar bazasini normallashtirish. Funsional bog‘lanishlar va ularning
turlari. Birinchi normal forma va uning talablari. Ikkinchi normal forma va uning
talablari. Uchinchi normal forma va uning talablari. Kodd normal formasi. Berilgan
munosabatni bir necha marta oddiy va kichik munosabatlarga ajratish.
SQL tilining vazifalari. Interaktiv va qurilgan SQL. SQL tilida ma’lumot
toifalari va ular baln ishlash. SQL tilining komandalarini tuzilishi va sintaksisi. SQL
tilining SELECT (tanlash) operatori va uning parametrlari.
XML xaqida umumiy tushunchalar. XML ning vazifasi. Native XML
ma’lumotlar bazasida ma’lumotlarni saqlash. XML(Extended Markup Language)
kengaytirilgan hoshiyalash tili sifatida. Hujjatlarga nisbatan ma’lumotlar. Shablon
asosida so‘rovlar tillari. XML so‘rovlari tillari.
Kompyuter tarmoqlari fani bo‘yicha

Virtual xususiy tarmoqlar. Ulanish texnologiyalari. Kompyuter tarmoqlarida adreslash.
Areslarning xillari. Sinfli va sinfsiz adreslash. IPv4-adreslarning xillari. IPv4-adreslashda
maskalardan foydalanish. Uzunligi o‘zgaruvchan maskalardan foydalanish. IPv4-
adreslarni taqsimlash. Tarmoq bog‘lamlariga IP-adreslarni tayinlash. IPv6-adresi.
Kompyuter tarmoqlarida malumotlar almashinish jarayonlarini tashkil qilish asoslari.
Aloqa chiziqlari orqali ma’lumotlarni fizik uzatish. Kadr va paket tushunchalari. IEEE
802.3/LLC kadrining tuzilishi. IP-paketning tuzilishi. Aloqa tizimlarining vositalari va
ma’lumotlarni uzatish kanallari. Fizik kanallarning xarakteristikalari. Ma’lumotlarni
uzatish va kommutatsiyalash usullari. Modulyatsiya tushunchasi. Fizik sath
texnologiyalari. Birlamchi tarmoqlar – PDH, SONET/SDH va DWDM tarmoqlari.
Ma’lumotlarni simsiz uzatish. Simsiz tizimlar va ularning xillari. Ochiq tizim
tushunchasi. Ochiq tizimlarning o‘zaro birgalikda ishlash modeli – OSI modeli va uning
umumiy tavsifi. Interfeys, protokol va protokollar steki tushunchalari.
OSI modelining
sathlari va ularning bajaradigan vazifalari. Kanal sathida ma’lumotlar almashinish
jarayonini tashkil qilish. Kanal sathining kompyuter tarmoqlarida ma’lumotlarni uzatish
jarayonida tutgan o‘rni. Lokal va global kompyuter tarmoqlarida kanal sathi
vositalarining bajaradigan vazifalari. Kanal sathining MAS va LLC sath osti sathlari,
hamda ularning vazifalari. Tarmoq sathida ma’lumotlar almashinishni jarayonini tashkil
qilish. Kommutatsiyalashning umumlashgan masalasi. Axborot oqimlarini aniqlash.
Axborot oqimlarini marshrutlash. Ma’lumotlar oqimini xarakatlantirish. Oqimlarni
multiplekslash va demultiplekslash. TSR/IP protokollari asosida tarmoqda o‘zaro
ishlashni tashkil qilish. TSR/IP protokollari stekining tuzilishi. OSI modeli va
kommunikatsion protokollar orasidagi bog‘lanishlar.
TSR/IP protokollari asosida
tarmoqda o‘zaro ishlashni tashkil qilish. Tarmoq sathi protokollari. IP-protokoli.
Transport
sathi
protokollari.
TSR
va
UDP
protokollari.
Tarmoqlarning
konvergensiyalashuvi. Lokal va global kompyuter tarmoqlarining yaqinlashuvi.
Kompyuter tarmoqlarini loyihalash. Strukturalangan kabel tizimi. Kompyuter
tarmoqlarini sozlash va administratsiyalash qoidalari. DNS va DHCP tizimlari, hamda
Active Directory haqida tushunchalar.
- Kompyuter injiniringi (Kompyuter injiniringi, Multimediya

KIRISH
5330500 – Kompyuter injiniringi (“Kompyuter injiniringi”, “AT-servisi”,
“Multimedia texnologiyalari”) bakalavriat ta’lim yo‘nalishi – fan va texnika sohasidagi
yo‘nalish bo‘lib, u kasbiy faoliyatining sohalari davlat va nodavlat korxonalar,
tashkilotlar, muassasalar, davlat boshqaruv organlarida axborot-kommunikatsiya
texnologiyalari sohasida axborot xavfsizligi yo‘nalishi bo‘yicha kompleks masalalarni
yechish, O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi va tarmoq ilmiy-tadqiqot
institutlari, ilmiy-tadqiqot markazlari, ilmiy-ishlab chiqarish birlashmalarida ilmiy-
tadqiqot ishlarida ishtirok etishni o‘z ichiga oladi.
Ushbu ta’lim yo‘nalishi negizidagi mutaxassisliklarning vazifasi-talabalar
bilimlarini chuqurlashtirish va bozor iqtisodiyoti sharoitida qaror qabul qilishning
zamonaviy usullaridan foydalana olishini; zamonaviy operatsion tizimlar bilan ishlashini;
mutaxassislikni ilmiy muammolarini yechishda qaror qabul qilish yoki shu bilan birga
bilimlar bazasini yaratish va uni o‘z kasbiy faoliyatida qo‘llashini; zamonaviy kompyuter
tarmoqlari va tarmoq protokollarini qo‘llashni; axborot xavfsizligi muammolarini to‘liq
tasavvur qila olishni, axborotlarni himoyalash usul va vositalarini ishlab chiqishini va
ularni tadbiq eta olish muammolarni, axborot xavfsizligi xuquqiy-me’yoriy bazasini;
axborot xavfsizligiga bo‘ladigan tahdidlarning klassifikatsiyasi va tahlilini bilishi;
axborot texnologiyalari xavfsizligi jihozlarini buzishdan himoyalash prinsiplarini bilishi
va ulardan foydalana olishi; axborotni himoyalashda kriptografik himoyani o‘rnini va
ularni ishlashini; axborotni kriptografik himoyalashning usul va vositalarini; ilm fanning
zamonaviy yutuqlari, texnika va texnologiyalarini amaliyotda qo‘llay olishini aniqlab
berishdan iboratdir.
5A330501- Kompyuter injiniringi (Kompyuter tizimlarini loyihalashtirish, Amaliy
dasturiy vositalarni loyihalashtirish, Axborot va multimedia texnologiyalari), 5A330502-
"Elektron xukumat" tizimini boshkarish, 5A330504-Ma’lumotlar ilmi (Data Science),
5A330701- Sun’iy intellekt magistratura mutaxassisliklariga kiruvchi talabalar uchun
ta’lim yo‘nalishi o‘quv rejasiga asosan 8 ta ixtisoslik fanlari bo‘yicha: “Kompyuter
tarmoqlari”, “Ma’lumotlar bazasi”, “Web ilovalarni yaratish”, “Multimedia injiniringi”
imtihon savollari shakllantirilgan. Bu fanlar o‘z negizida qamrab olingan ma’lumotlar
quyida batafsil keltirilgan.
Tarmoq xavfsizligi fani bo‘yicha mavzular

xatarlar.Marshrutlash va uning xavflari. Tarmoq sathida adreclash usullari. Fragmentlash
va uning xavflari. Quality of service xujumlari. Tarmoq sathida xavfsizlik. Seans sathida
texnik xavf-xatarlar. IDS/IPS tizimlari.
Asosiy adabiyotlar
1.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2017 йил 7
февральдаги “Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича Ҳаракатлар
стратегияси тўғрисида”ги ПФ-4947-сонли фармони.
2.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг “Танқидий таҳлил,
қатъий тартиб-интизом ва шахсий жавобгарлик – ҳар бир раҳбар фаолиятининг
кундалик қоидаси бўлиши керак”, Тошкент, “Ўзбекистон” 2017-йил.
3.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 2019 йилнинг 19 март куни
илгари сурган 5 та муҳим ташаббуси
4.
Ўзбекистон Республикаси «Алоқа тўғрисида» Қонуни 13.01.1992 й.
5.
Ўзбекистон Республикаси “Ахборотлаштириш тўғрисида” Қонуни 2003 й.
6.
С.К.Ганиев, З.Т.Худойкулов, Н.Б.Насруллаев. “Основы кибербезопасности” учебное
пособие. Т.: “Iqtisod-Moliya”, 2021 й. 240 б.
7.
С.К.Ганиев, З.Т.Худойкулов, Н.Б.Насруллаев. “Киберхавфсизлик асослари” ўқув
қўлланма. Т.: “Iqtisod-Moliya”, 2021 й. 240 б.
8.
С.К.Ганиев, М.М. Каримов, К.А.Ташев. Ахборот хавфсизлиги. Дарслик. Тошкент-
“Фан ва технология”-2016.
9.
С.К.Ганиев, А.А.Ганиев, Д.Я.Иргашева. Маълумотлар базаси хавфсизлиги. Тошкент-
“Фан ва технология”-2016.
10. Д.Е. Акбаров. Ахборот хавфсизлигини таъминлашнинг криптографик усуллари ва
уларнинг қўлланилиши. – Тошкент, “Ўзбекистон маркаси” нашриёти, 2009, - 432б.
11. Мусаев М.М. “Компьютер тизимлари ва тармоқлари”. Олий ўқув юртлари учун
қўлланма. Тошкент.: “Алоқачи” нашриёти, 2013 йил, 394 бет.
12. Х.П. Хасанов. Такомиллашган диаматрицалар алгебралари ва параметрли алгебра
асосида криптотизимлар яратиш усуллари ва алгоритмлари. Тошкент, 2008, -208 б.
13. Мельников В. Информационная безопасность Учебник. Издательство: КноРус. Год
издания: 2018, 267 стр.
14. Зубов А. Коды аутентификации. Издательство: Гелиос АРВ. Год издания: 2017, 256
стр.
15. Барабанов А.В., Дорофеев А.В., Марков А.С., Цирлов В.Л. Семь безопасных
информационных технологий / Под. ред. А.С.Маркова. М.: ДМК Пресс, 2017. 224 с.
16. А. В. Пушкин, О. М. Барсуков, Е. В. Кравцов, К. В. Славнов, С.С. Кущев
"Программно-аппаратные средства обеспечения информационной безопасности"
Горячая линия - Телеком, 2019 год, 412 стр.
17. Рябко Б. Я., Фионов А. Н. "Криптография в информационном мире" Горячая линия-
Телеком, 2018 год, 300 стр.
18. В. Камский. "Защита личной информации в интернете, смартфоне и компьютере"
Наука и техника (НиТ), 2017 год, 272 стр.
19. Ревенкова П. "Кибербезопасность в условиях электронного банкинга", Практическое
пособие. Прометей, 2020 год, 522 стр.
20. З.З.Мирюсупов, Ж.Х.Джуманов. «Компьютер архитектураси». /TATУ. 144 бет.
Тошкент, 2017
21. Мусаев М.М. “Компьютер тизимлари ва тармоқлари”. Тошкент.: “Aloqachi”
нашриёти, 2013 йил. 8 боб. 394 бет. – Олий ўқув юртлари учун қўлланма.
Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika fani oʻqituvchisi - bet 34

59
1.
a) 10 ta; b) 11 ta bir xil cho‘pdan 3 ta teng
kvadrat tuzing.
2.
12 ta bir xil cho‘pdan, ularni sindirmasdan
a) 4 ta; b) 6 ta teng kvadrat yasay olasizmi?
3.
22-rasmda ko‘rsatilgan shaklni qalamni
qog‘ozdan uzmasdan va bir kesma ustidan
ikki marta yurgizmasdan chizib ko‘ring.
4.
Daryo bo‘yida beshta qishloq bo‘lib, ulardan
uchtasi daryoning bir tomonida, qolgan ikkitasi
esa daryoning ikkinchi tomonida joylashgan
(23-rasm)
. Agar har bir qishloq qolgan qish
-
loqlar bilan bevosita yo‘llar bilan bog‘langan
bo‘lsa, bu yo‘llarning nechtasi daryoni kesib
o‘tadi?
A
D
B
C
s
7.
A, B, C
nuqtalar bir to‘g‘ri chiziqda yotsa va: a)
AB
=
3,6;
BC
=
5,4;
AC
=
9;
b)
AB
=
2,4;
BC
=
4,2;
AC
=
1,8
bo‘lsa,
C
nuqtaning
A
va
B
nuqtalar orasida yotmasligini isbotlang.
Bu nuqtalardan qaysi biri qolgan ikkitasi orasida yotadi?
Yasash - Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika fani oʻqituvchisi

160
?
?
?
?
Amaliy mashq va tatbiqlar
?
?
?
?
Mavzuga doir savollar
1.
a) 30°; b) 60°; c) 15°; d)120°; e) 45° li burchaklar berilgan. Oddiy chizg‘ich va sirkuldan
foydalanib ularga teng burchaklarni yasang.
2.
a) 75°; b) 90°; c) 135° li burchaklar berilgan. Oddiy chizg‘ich va sirkuldan foydalanib,
ularga teng burchaklarni yasang.
3.
∠
A
=
α
va
∠
B
=
b
burchaklar berilgan (
α
>
β
). O‘lchovi: a) 2
α
; b)
α
–
β
; c) 2
α
+
β
bo‘lgan
burchaklarni yasang.
4
.
45° va 30° burchaklar berilgan. O‘lchovi: a) 15°; b) 75°; c) 105°; d) 120° bo‘lgan bur-
chaklarni yasang.
5.
Burchak chizing va uni to‘rtta teng burchakka ajrating.
6.
Oddiy chizg‘ich va sirkul yordamida: a) 90°; b) 60°; c) 30° li burchaklarni teng ikkiga
bo‘ling.
7.
45° li burchakni uchta teng burchaklarga bo‘ling.
8*
.
36° li burchak berilgan. Sirkul va oddiy chizg‘ich yordamida 99° li burchak yasang.
Masalalar - Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika...

|
Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika fani oʻqituvchisi Pdf ko'rish
|
bet | 91/108 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 53,35 Mb. | | #240157 |
Bog'liq Geometriya 7 uzb 20222. Masalalar.
1.
a
va
b
uzunlikdagi kesmalar berilgan:
(
a
>
b
)
. a) 2
a
+ 3
b
; b) 2
a
–
b
uzunlikdagi
kesmalarni yasang.
2.
Faqat bir yarimtekislikda yasash ishlarini bajarib, berilgan kesmani teng ikkiga bo‘ling.
3.
Faqat uchburchakli chizg‘ichdan foydalanib berilgan kesmani teng ikkiga bo‘ling.
4.
AB
kesmaning o‘rtasini to‘g‘ridan to‘g‘ri aniqlashning iloji bo‘lmasa, uning o‘rtasidan
o‘tuvchi perpendikulyarni yasash mumkinmi?
5.
∠
A
=
α
va
∠
B
=
β
burchaklar berilgan: (
α>β
). O‘lchovi: a)
3
α
; b)
α
+2
β
; c)
3
α
+
β
bo‘lgan
burchaklarni yasang.
6.
Oddiy chizg‘ich va sirkul yordamida: a) 124°; b) 68°; c) 46° li burchaklarni teng ikkiga
bo‘ling.
7.
Agar aylanadan tashqaridagi nuqtadan aylananing eng yaqin va uzoq nuqtalarigacha
bo‘lgan masofalar mos ravishda 2
cm
va 10
cm
bo‘lsa, aylana radiusini toping.
8.
Berilgan gipotenuza bo‘yicha teng yonli to‘g‘ri burchakli uchburchak yasang.
9*.
Uzunligi
a+b
,
b+c
va
a+c
kesmalar berilgan. Tomonlari
a, b, c
bo‘lgan uchburchak
yasang.
10*.
Ikkita kateti bo‘yicha to‘g‘ri burchakli uchburchak yasang.
11.
a
to‘g‘ri chiziq va uchburchak berilgan. Bir tomoni
A
da yotadigan va berilgan
uchburchakka teng bo‘lgan uchburchak yasang.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika fani oʻqituvchisi
|
Yangi mavzu bayoni - Mavzu: Applikatsiya va mozaika bilan ishlash darslarini tashkil etish metodikasi. Qog‘oz va...

|
Mavzu: Applikatsiya va mozaika bilan ishlash darslarini tashkil etish metodikasi. Qog‘oz va karton bilan ishlash darslarini mazmunini tashkil etish metodikasi. Reja
|
bet | 8/8 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 140,83 Kb. | | #123701 |
Bog'liq 1-mavzuYangi mavzu bayoni: Kitoblarni muqovalab foydalanish ularning umrini yanada uzaytiradi. Kitob uchun muqovani o‘z qo‘llarimiz bilan tayyorlashimiz ham mumkin.
Amaliy ishni boshlashdan oldin o‘quvchilaming darsga tayyorligi o‘qituvchi tomonidan kuzatiladi, zarur ish materiallari tanlab olinadi.
Amaliy ish: (darslik bilan ishlash) Kitob uchun muqova yasash bosqichlari darslikdan kuzatiladi va bajariladi.
• Kitob uchun muqova yasash uchun birinchi kvadrat shaklidagi karton turi tanlab olinadi;
• Kartondan o'lcham olish va kartonning to‘rt tomonini o'lcham asosida burchak qilib kesiladi;
• Hosil bo‘lgan shaklni yon tomonlarining kesilgan qismini ichki qismiga qaratib buklanadi;
• Tayyor bo‘lgan shaklning o‘rtasini belgilab, o‘tkir tig‘Ii buyum yordamida o‘rtasi sindiriladi;
• Muqovaning singan qismidan teng ikkiga to‘rtburchak shakliga keltirib buklanadi;
• Xuddi shu bosqichni keyingi uchlarida ham takrorlab, yuqoridagi uchlarini ichki qismiga buklab qo‘yiladi.
• Kitob uchun muqova tayyor bo‘ldi. Muqovani old tomonini pastga qilib qo‘yib ochiladi va ichki qismiga yelim surtiladi va muqova yopiladi, bu ish old tomoniga ham takrorlanadi. Kitob press ostida quritiladi.
Yakuniy qism.
Dars yakunida bajarilgan ishlar ko‘rsatilib, o‘quvchilar bilan birgalikda tahlil qilinadi.
Har bir o‘quvchilar bajargan ishlariga qarab izohli baholanadi. Uyga kitob uchun muqovani mukammal yasash, she’r yodlash vazifasi beriladi.
Muqovalami yasash ishlarini boshlashdaii oldin o‘quvchilami bosmaxonaga ekskursiyaga olib borish, undan keyin suhbat o‘tkazish kerak. Suhbat jarayonida 0‘qituvchi o‘quvchilar yozuvning paydo bo‘lishi, kitob ishlab chiqarish texnologiyasi borasida qanday bilimga ega ekanliklarini aniqlaydi. U o‘quvchilaming bilimlariga tayanib, ulami to‘ldiradi, aniqlashtiradi va tizimga soladi. Suhbat jarayonida u qog‘ozdan yasalgan ko‘pgina narsalar: daftarlar, kitoblar, rasmli albomlar mustahkamroq material-karton bilan muhofaza qilinmasa tezda eskirishi, iflos boMishi, yaroqsiz holga kelishi mumkinligini tushuntiradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Applikatsiya va mozaika bilan ishlash darslarini tashkil etish metodikasi. Qog‘oz va karton bilan ishlash darslarini mazmunini tashkil etish metodikasi. Reja
|
l.”Lola“ ko‘rsatmali quroli - Mavzu: Applikatsiya va mozaika bilan ishlash darslarini tashkil etish metodikasi....

|
Mavzu: Applikatsiya va mozaika bilan ishlash darslarini tashkil etish metodikasi. Qog‘oz va karton bilan ishlash darslarini mazmunini tashkil etish metodikasi. Reja
|
bet | 5/8 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 140,83 Kb. | | #123701 |
Bog'liq 1-mavzul.”Lola“ ko‘rsatmali quroli.
1-bosqich. Rangli qog‘ozlardan kvadrat qirqib olinadi.
2-bosqich. Uning diagonallari bo‘yicha buklab, buklangan do‘ppi shakliga keltiriladi.
3-bosqich. Buklashdan hosil bo‘lgan uchburchakning pastki, asos tomonidagi ikki uchi yuqoridagi uchinchi uchiga qarab, unga yetkazdirib buklanadi.
4-bosqich. Xuddi shuningdek orqa tomondagi ikki uchi ham uchinchi uchiga qarab buklanadi.
5-bosqich. Hosil bo'lgan shakl cheti qog'ozning o‘rtasiga, yani hosil bo‘lgan chiziqqa tomon buklanadi. Shaklning orqa tomoni ham shunday buklanadi.
6-bosqich. Oxirgi buklangan shakllaming har bir orqa tomoniga qaytarib buklanadi. Buklangandan so‘ng ularning uchlari bir biriga qaytarilib qayriladi. Keyin shaklni pastgi ochiq tomonidan asta puflanadi. Shaklining yuqori qismidagi uchlari esa orqaga qaytarib buklanadi. Natijada “Lola” shakli hosil bo‘ladi. Lolaning bandini boshqa qog‘ozni silindir shaklida o‘rab, uni lolaning pastki puflangan qismiga kiritib qo‘yish bilan tugallash mumkin. Bu bandga lolaning bargini, g‘unchasini ham yopishtirib qo'yish mumkin.
Maktabda muqovalash ishlari. Kitobni qo‘da muqovalashga aloqador barcha amaliy ishlar boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining qo‘lidan bemalol keladi. Muqova ishlarini bajarishda o‘quvchilar qog‘oz va kartonga ishlov berish (egish, qirqish), kartonga qog‘oz yopishtirish, ayrim-ayrim varaqlarni yopishtirish kabi malakalarini mustahkamlaydilar. Ular kitobga muqova qilish usullarini o‘rganib, egallab borar ekanlar, poligrafiya sanoatining tarmoqlaridan biri haqida bilim olib, muqovasozlik ishining asoslari bilan tanishadilar. Muqova ishlash ishiga aloqador kasblar bilan tanishadilar. Bundan tashqari bolalarga kitobga muhabbat, unga nisbatan tartiblilik bilan munosabatda boiish singdiriladi. Muqova yasash ishlarini bajarish jarayonidagi muqovani bezashda bolalardagi badiiy did, o‘lcham olish, qirqish va egish ishlarida aniqlik va tartiblilik rivojlanadi. Kitoblami tuzatishda ularni ijtimoiy foydali mehnatga o‘rgatiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Applikatsiya va mozaika bilan ishlash darslarini tashkil etish metodikasi. Qog‘oz va karton bilan ishlash darslarini mazmunini tashkil etish metodikasi. Reja
|
Web ilovalarni yaratish fani bo‘yicha

|
Web ilovalarni yaratish fani bo‘yicha
|
bet | 8/13 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 69,44 Kb. | | #112555 |
Bog'liq Axborot xavfsizligi ta’lim yo‘nalishi negizidagi-hozir.orgWeb ilovalarni yaratish fani bo‘yicha:
Veb dasturlashga kirish. Asosiy tushunchalar. WWW ning rivojlanish bosqichlari.
Veb dizayn. HTML ga kirish. HTML-hujjatlar tuzilishi. Sarlavha elementlari. Asosiy
HTML elementi uchun teglar. Jadval navigatsiyasi. HTML-freymlari, formalar va
ob’ektlar. HTML5 yangi standartlar. Teglar va atributlar. Audio, video va grafika bilan
ishlash. Vizual effektlar. CSS ga kirish. Stillarning kaskadli modeli. Stillar jadvali bilan
HTML xujjatni bog‘lash. Selektorlar turlari. Elementlar va sinflar. O‘lchov birliklari.
CSS xususiyati. CSS Page. CSS3 xususiyati. CSS3 yordamida html sahifalarni tahrirlash.
CSS4 yordamida maketlarni verska qilish. CSS orqali dinamik effektlar. JavaScript
xususiyati. O‘zgaruvchilar. Ma’lumotlar turlari. Massiv. Operatorlar. Dasturlash asoslari.
JavaScript funksiyalar va ob’ektlar. Grafika va doimiy ifodalar. JavaScript brauzer va
veb-hujjat ob’ektlari modeli bilan ishlash. JavaScript sintaksis. DOM va JavaSsript.
JavaScript ssenariylarini HTML-xujjat bilan bog‘lash. JavaScript funksiyalari yordamida
xodisalarni qayta ishlash. Date ob’ekti usullari va xususiyalarini o‘rganish. Date
o‘rnatilgan ob’ektidan foydalanib ssenariylar yaratish. Doimiy ifodalar. PHP asoslari.
O‘zgaruvchilar, konstantalar, ma’lumotlar turlari. Operatorlar. PHP funksiyalari va
ob’ektlari. PHP da xatolar va ularni qayta ishlash. PHP cookie va sessiyalar.
O‘zgaruvchan maydonlar. PHP fayllari bilan ishlash. PHP sinflari. Ma’lumotlar bazasi.
Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi. SQL tili. Ma’lumotlar bazasida SQL-so‘rovlar.
Sayt yaratishda CMS texnologiyasini qo‘llash. Framevork platformada Veb-dasturlash.
Webweather Editor ilovalar, Dreamweaver misol. Veb-dasturlashda usullar. Veb-serverni
sozlash. XAMPP, Denver, WAMPP, Server paketlarni ochish. Denwer o‘rnatish. Virtual
xost bilan ishlash. SOAR, Google Analytics dan foydalanish.
|
| |
Axborot xavfsizligi fani bo‘yicha mavzular

tarmoqhimg‘oyasining sxemalari, tarmoqlararo ekranlarni ulashning asosiy sxemalari,
yopiq va ochiq qism tarmoqlarni alohida himoyalovchi sxemalar.
Virtual himoyalangan tarmoqlar. Himoyalangan virtual xususiy tarmoqlarni qurish
konsepsiyasi, VPN konsepsiyasi, VPN-mijoz,
VPN-server, VPN xavfsizlik shlyuzi,
tunnellash, virtual himoyalangan kanallarni qurish variantlari, himoyalangan virtual
xususiy tarmoqlarning turkumlanishi, OSI modelining ish sathi bo‘yicha vpnning
turkumlanishi, texnik yechimining arxitekturasi bo‘yicha VPN ning turkumlanishi, texnik
amalga oshirish bo‘yicha VPN ning turkumlanishi, himoyalangan korporativ tarmoqlarni
qurish uchun VPN yechimlar, tarmoqlararo ekranlar asosidagi VPN,
ixtisoslashtirilgan
dasturiy ta’minot asosidagi VPN.
Kompyuter viruslari va ularga qarshi kurashish mexanizmlari. Kompyuter
virusining ko‘p ta’riflari, viruslarni asosiy alomatlari bo‘yicha turkumlashi, yashash
makoni bo‘yicha kompyuter viruslarining turkumlanishi, virusni xotiraga yuklash, zarar
keltiruvchi dasturlarning boshqa xillari, viruslar va zarar keltiruvchi dasturlarni tarqatish
kanallari, virusga qarshi dasturlar, virusga
qarshi dasturlarning xillari, himoyaning
profilaktika choralari.
Axborot-kommunikatsion tizimlarda suqilib kirishlarni aniqlash. Xavfsizlikni
adaptiv boshqarish konsepsiyasi, himoyalanishni taxlillash, xujumlarni aniqlash,
xavfsizlikka adaptiv yondashish, virusga qarshi himoya tizimini qurish,
korporativ
tarmoq viruslar va boshqa zarar keltiruvchi dasturlar.
Simsiz aloqa tizimlarida axborot himoyasi. Simsiz tarmoq konsepsiyasi va
tuzilmasi, simsiz shaxsiy tarmoqlar, simsiz regional tarmoqlar, simsiz regional
tarmoqlarning xarakteristikalari, simsiz global tarmoqlar, simsiz tarmoq tuzilmasi, simsiz
tarmoqda ishlatiladigan asosiy komponentlar, simsiz tarmoqlar xavfsizligi protokollari,
simsiz qurilmalar xavfsizligi muammolari.
Xavfsizlikni boshqarish va himoya tizimini qurish. Boshqarishning funksional
masalalari, axborot infratuzilmasini
tashkil etuvchilari, tarmoqni boshqarish tizimining
umumlashtirilgan arxitekturasi, xavfsizlik vositalarini boshqarish arxitekturasi,
xavfsizlikning global va lokal siyosatlari, xavfsizlikning global va lokal siyosatlari,
Axborot xavfsizligi tizimini qurish metodologiyasi, axborot xavfsizligi modelini qurish,
axborot xavfsizligi tizimini qurish bosqichlari.
Elektromagnit
nurlanish
va
ta’sirlanishlardan himoyalanish metodlari.
Elektromagnit nurlanish va ta’sirlardan himoyalashning passiv va aktiv usullari.
Kompyuter tarmoqlari fani bo‘yicha mavzular

kompyuter tarmog‘ining xillari. Global kompyuter tarmoqlari texnologiyalari. ATM
texnologiyasi. Global kompyuter tarmoqlarida ko‘rsatiladigan transport xizmatlari.
Virtual xususiy tarmoqlar. Ulanish texnologiyalari. Kompyuter tarmoqlarida adreslash.
Areslarning xillari. Sinfli va sinfsiz adreslash. IPv4-adreslarning xillari. IPv4-adreslashda
maskalardan foydalanish. Uzunligi o‘zgaruvchan maskalardan foydalanish. IPv4-
adreslarni taqsimlash. Tarmoq bog‘lamlariga IP-adreslarni tayinlash. IPv6-adresi.
Kompyuter tarmoqlarida malumotlar almashinish jarayonlarini tashkil qilish asoslari.
Aloqa chiziqlari orqali ma’lumotlarni fizik uzatish. Kadr va paket tushunchalari. IEEE
802.3/LLC kadrining tuzilishi. IP-paketning tuzilishi. Aloqa tizimlarining vo¬sitalari va
ma’lumotlarni uzatish kanallari. Fizik kanallarning xarakteristikalari. Ma’lumotlarni
uzatish va kommutatsiyalash usullari. Modulyatsiya tushunchasi. Fizik sath
texnologiyalari. Birlamchi tarmoqlar – PDH, SONET/SDH va DWDM tarmoqlari.
Ma’lumotlarni simsiz uzatish. Simsiz tizimlar va ularning xillari.
Ochiq tizim
tushunchasi. Ochiq tizimlarning o‘zaro birgalikda ishlash modeli – OSI modeli va uning
umumiy tavsifi. Interfeys, protokol va protokollar steki tushunchalari. OSI modelining
sathlari va ularning bajaradigan vazifalari. Kanal sathida ma’lumotlar
almashinish
jarayonini tashkil qilish. Kanal sathining kompyuter tarmoqlarida ma’lumotlarni uzatish
jarayonida tutgan o‘rni. Lokal va global kompyuter tarmoqlarida kanal sathi
vositalarining bajaradigan vazifalari. Kanal sathining
MAS va LLC sath osti sathlari,
hamda ularning vazifalari. Tarmoq sathida ma’lumotlar almashinishni jarayonini tashkil
qilish. Kommutatsiyalashning umumlashgan masalasi. Axborot oqimlarini aniqlash.
Axborot oqimlarini marshrutlash. Ma’lumotlar oqimini xarakatlantirish. Oqimlarni
multiplekslash va demultiplekslash. TSR/IP protokollari asosida tarmoqda o‘zaro
ishlashni tashkil qilish. TSR/IP protokollari stekining tuzilishi.
OSI modeli va
kommunikatsion protokollar orasidagi bog‘lanishlar. TSR/IP protokollari asosida
tarmoqda o‘zaro ishlashni tashkil qilish. Tarmoq sathi protokollari. IP-protokoli.
Transport
sathi
protokollari.
TSR
va
UDP
protokollari.
Tarmoqlarning
konvergensiyalashuvi. Lokal va global kompyuter tarmoqlarining yaqinlashuvi.
Kompyuter tarmoqlarini loyihalash. Strukturalangan kabel tizimi. Kompyuter
tarmoqlarini sozlash va administratsiyalash qoidalari.
DNS va DHCP tizimlari, hamda
Active Directory haqida tushunchalar.
Ta’limiy maqsad - Mavzu: Applikatsiya va mozaika bilan ishlash darslarini tashkil etish metodikasi. Qog‘oz va karton...

|
Mavzu: Applikatsiya va mozaika bilan ishlash darslarini tashkil etish metodikasi. Qog‘oz va karton bilan ishlash darslarini mazmunini tashkil etish metodikasi. Reja
|
bet | 7/8 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 140,83 Kb. | | #123701 |
Bog'liq 1-mavzuTa’limiy maqsad: Kitob muqovasi haqida bilim berish. Qog‘ozni buklash usulida kitob uchun muqova shaklini yasashni o‘rgatish.
Tarbiyaviy maqsad: Ishni bajarish jarayonida texnika xavfsizligi qoidalariga rioya etishda hamda kitobdan foydalanish, uni asrash haqidagi tushunchalarni tarbiyalash. Rivojlantiruvchi maqsad: Qog‘oz va kartonni buklash asosida kitob uchun muqova yasash tushuncha, ko'nikmalarini rivojlantirish
Darsning jihozilari
|
Ko‘rgazmali vositalar: kitob uchun muqova уаяпяН ishlaridan namunalar, slaydlar.
Ko‘rgazmaIi jihozlar: maxsus karton, qog‘oz, quychi, qalam, chizg‘ich, yelim, mato bo'lagi.
|
Dars jarayonini amalga oshirish texnologiyasi
|
Uslub: Og‘zaki bayon qilish, tushuntirish, tahlil qilish, aqliy hujum.
Shakl: Amaliy mashg'ulot, savol-javob. Baholash: Rag‘batlantirish, 5 ballik tizimda baholash.
|
Dars jarayonini amalga oshirish bosqichlari Natija: (rasm)
|
Tashkiliy qism: 10 daqiqa
Darsga hozirlik ko‘rish.
Uyga vazifani mustahkamlash.
Asosiy qism: 25 daqiqa
Aqliy hujum.
Mavzuni bayon qilish.
Amaliy ish.
Yakuniy qism: 15 daqiqa
Yangi mavzuni mustahkamlash.
O‘quvchilar bilimini baholash.
Uyga vazifa berish
|
Darsning borishi
Tashkiliy qism:
• Salomlashish;
• davomatni aniqlash;
• uy vazifasini tekshirish;
• ish joyi, ish quroli va materiallarini tayyorlash.
Asosiy qism: Aqliy hujum
O‘qituvchi darsning boshlanishida o‘quvchilami kitob muqovasi haqidagi bilim va tasavvurlarini aniqlaydi.
- Kitob bizga nima uchun kerak?
- Kitobni qanday asraymiz?
- Kitob bizga do‘st bo‘la oladimi?
- Kitobni to‘g‘ri saqlash haqida nimalami bilasiz?
Qog‘ozdan kitob uchun muqova yasash haqida tushunchalar beriladi. Bunday foydali buyum tayyorlash orqali oila mablag‘iga o‘z hissalarini qo‘shishIari mumkinligini aytiladi, buning uchun qog‘ozdan kitob uchun muqova yasash taklif etiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Applikatsiya va mozaika bilan ishlash darslarini tashkil etish metodikasi. Qog‘oz va karton bilan ishlash darslarini mazmunini tashkil etish metodikasi. Reja
|
Ishlash tartibi - S. Y. Is kamov

4. Hamma terimchilarga nechta narvon kerak?
29 terimchi x 2 = 58 ta
5. Hamma terimchilarga nechta merdven zarur?
29 terimchi x 1 = 29 ta
6. Nechta ilgak kerak? 29 terimchi x 2 ta = 58 ta
7. Necha metr arqon kerak? 29 terimchi x 2 m = 58 m
Yuqoridagi tartibda kuzgi va qishki navlami terib olish uchun
ham inventar va oborot qutilar miqdori aniqlanadi va javoblar
jamlanib 2-jadvalning oxiriga to ‘ldiriladi. Shu bilan xo‘jalik uchun
zarur bo‘lgan inventar va oborot yashiklar miqdori oldindan
aniqlanadi.
2-jadval
Jihoz 
va 
materiallar - S. Y. Is kamov

10-rasm. Quritish shkafi va fear xil o‘lchamli alyumin byuks
idishlar
Quritish javonidagi harorat 105 °S darajaga keltiriladi va dastlabki
20-30 daqiqada qurish harorati 100-105 °S dan oshmasligi kerak
(fennentlar ta’sirini to ‘xtatish uchun), asosiy quritish vaqtida 80-90 °S
atrofida bo‘lishi shart. Keyin narnuna mutlaq og‘irlikka kelganda
harorat 105 °S b o lad i. Umumiy quritish vaqti 3-5 soatga yetadi,
shuning uchun qolgan hisob-kitob va o'lchovlar keyingi darsga
qoldiriladi. Quritish javonidan chiqarilgan byukslar eksikator ostiga
20-30 daqiqaga qo‘yib sovutiladi. Eksikator tagida odatda oltingugurt
kislotasi bo‘lishi kerak. Sovutilgan byukslar yana tortiladi, agar
namuna mutlaq og‘irlikka yetmagan bo‘lsa,u holda yana quritiladi
(105 °S da). Talabalarga o ‘tilayotgan darsda bir marta tortish bilan
kifoyalansa bo‘ladi.
Olingan natijalar quyidagi 8-jadval bo‘vicha yoziladi va qimiq
modda miqdori aniqlanadi.
8~jadval
Mevalarni yig‘ib terib olish uchun zarur inventarlar

3-jadval
Mevalarni joylash uchun zarur ishchilar sonini hisoblash
Hajariladigai! ishlar
Kundalik ishlanadigan
mahsulot miqdori, s
B irkunlik ishlab
chiqarish
miadori, s
Zurur ishcliilar niiqdori
kiuidalik
odam
jam i ish
muddatiga odam
Tokchalarga terish
1000
20
50
50
Navlarga ajratish
1000
5
Yiriklikka ajratish
1000
7
Joylashtirish
1000
5
Yashiklami yopisli
1000
20
Taxlash
1000
30
Belgilash
1000
30
..........
2.
Birinchi ishlar bo‘yicha ishchilar aniqlangandan keyin, ular
jamlanib umumiy ishchilar miqdori aniqlanadi. Shularga yaaa
qo'shimcha joylashtirish bostirmasi mudiri, katta joylashtiruvchi,
tarozibon, farrosh va qorovul k o ‘ shiladi.
4-vazifa.
1000 tonna olmani joylashtirish uchun zarur miqdordagi
quti va boshqa materiallami aniqlang. Buning uchun quyidagi 4-
jadvalda bir yashik uchun sarflanadigan materiallar berilgah bo‘lib,
talabalar 1000 t yoki o‘qituvchi ko‘rsatmasi bo‘yicha boshqa
miqdordagi mevaga zarur materiallar va yashiklar sonini hisoblab
jadvalning keyingi ustunlarini to'ldiradi:
Xo jaliklarda islmi rejaga binoan olib borishga asoslangan.
Kerakli idish va materiallami keltirish, asbob-uskunalarni hisoblab
qo‘yish, meva tashish uchun transport vositalarini belgilash, hosilni
yig‘ib olish va sotish uchun ishchi kuchi va mutaxassislarga bo‘lgan
talabni aniqlash uchun yetishtirilgan hosilni oldindan chamalab
chiqish ham taqazo etiladi.
4-jadval
Meva va sabzavotlami taxminiy organoleptik baholash

kerakki, texnik shartlar o'zgarib turadi. Shuning uchun talabalarga
beriladigan topshiriqda yuqoridagi mahsulotlarga belgilangan texnik
talablarga e’tibor qaratilib, har bir texnik shart ko'rsatkichlarini
sinchiklab qaralishi kerak.
Jihoz va materiallar:
penetrometr, qalam, xalqaro standartlar,
torozi, meva namunalari, cliizg‘ich, degustatsiya varag‘i.
G ‘zlashtirish uchun savollar
1. Meva-sabzavotlami tovar sifatiga nima kiradi?
2. Meva-sabzavotlami katta-kichikligi, og‘irligi, hajmi va boshqa
ko‘rsatkichlarini o ‘lchash nima uchun kerak?
3. Keltirilgan mahsulot to ‘plamidan namuna qanday olinadi?
4. Organoleptik usulda baholash boshqa baholash usulidan qanday
farq qiladi?
6-ish. Meva-sabzavotlami tovar sifatining asosiy
ko‘rsatkichlarini aniqlash
Darsning maqsadi:
tovar tushunchasi bilan tanishish. Talabalami
qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining iste’molboplik va texnologik
jarayonda qoilaniladigan sifat ko‘rsatkichlari bilan tanishtirish.
Tovar sifati deganda qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining iste’mol
qilinishi
uchun
va
texnologik
ahamiyatini
aniqlash
uchun
qo ilaniladigan ko'rsatkichlari yig'indisiga aytiladi.
Ishlash tartibi:
meva-sabzavotlami katta-kichikligi chizg‘ich,
shtangensirlaxl, shar shaklidagi mahsulotlar maxsus shablonlar
yordamida, juda mayda mahsulotlar esa har xil diametrli elaklar bilan
o ‘lchanadi. Meva-sabzavotlami shakli yapaloq bc/lsa, u holda bu
mahsulotning balandligi va diametri ikki marta o ‘lchanadi. Enining
eng katta diametri va eng kichik diametri.
Ta’lim jarayoniga raqamli texnologiyalar va zamonaviy usullarni joriy etish muammolari

Ta’lim jarayoniga raqamli texnologiyalar va zamonaviy usullarni joriy etish muammolari
Download
0,88 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
13.06.2024
Hajmi
0,88 Mb.
#263540
Download
0,88 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ta’lim jarayoniga raqamli texnologiyalar va zamonaviy usullarni joriy etish muammolari
Download
0,88 Mb.
Matnni ko'rish
?
? - Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika fani oʻqituvchisi

159
23.3. Geometrik yasashga doir murakkabroq masalalarni yechish
Geometrik yasashga doir masalalarni yechish jarayoni
tahlil, yasash, asoslash
va tadqiq
kabi bosqichlardan iborat.
Geometrik yasashlarga doir masalalarni yechish bosqichlari
1. Tahlil
bosqichi
Yasaladigan shaklning taxminiy chizmasi chiziladi. Uning elementlari va
masala shartida berilgan elementlar orasidagi munosabatlar aniqlanadi.
Geometrik shaklni yasash rejasi tuziladi.
2. Yasash
bosqichi
Geometrik shakl tuzilgan rejasiga ko‘ra yasaladi.
3. Asoslash
bosqichi
Yasalgan shakl masalaning barcha shartlarini qanoatlantirishi isbotlanadi.
4. Tadqiq
bosqichi
Masala yechimining mavjudligi, yechimlar soni aniqlanadi yoki yechimning
yo‘qligi, ya’ni bunday shaklni yasab bo‘lmasligi ko‘rsatiladi.
Agar masala soddaroq bo‘lsa, yasash bosqichida boshqa ba’zi bosqichlar og‘zaki
bajariladi. Ba’zi hollarda tadqiq bosqichi chuqurroq,
8–9-sinfda o‘tiladigan bilimlarni talab qilsa uni vaqtincha
tushirib qoldiramiz.
Masala.
Teng yonli
uchburchakni uning asosi va
asosga tushirilgan balandlikka ko‘ra yasang
(29-rasm)
.
Kitoblarni tuzatish - Mavzu: Applikatsiya va mozaika bilan ishlash darslarini tashkil etish metodikasi. Qog‘oz va...

|
Mavzu: Applikatsiya va mozaika bilan ishlash darslarini tashkil etish metodikasi. Qog‘oz va karton bilan ishlash darslarini mazmunini tashkil etish metodikasi. Reja
|
bet | 6/8 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 140,83 Kb. | | #123701 |
Bog'liq 1-mavzuKitoblarni tuzatish. Zararlangan sahifalami tiklash, yirtilgan joylarni yelimlash, hoshiyalarni mustahkamlash, to‘g‘rilash va sahifa burchaklarini tiklash, chiqib ketgan sahifalami mustahkamlash, yamoq solishdan iboratdir. Kitobni ta’mirlash ishlarida odatda un kleysteridan foydalaniladi. Sahifa yirtilgan bo‘Isa, yirtilgan joylarning cheti nam tampon bilan to‘g‘rilanadi, so‘ngrayelim surtib, yirtiq bo‘ylab o‘ng va chap tomonidan shaffof qog‘oz tasmasi qo‘yiladi. Kitob sahifalarining buralib ketgan, ammo hali pishiq bo‘lgan uchlari nam tampon bilan to‘g‘rilanadi va so‘ngra og‘ir buyum bilan bostirib qo‘yiladi. Siyqalanib ketgan burchaklar ikkala tomondan mustahkamlanadi. Sahifaning yopishmagan qismi yamoq solib toMdiriladi. Kitobni boshqa muqovaga qo‘shib, metall bilan mustahkamlanadi. Shundan keyin blokni muqova ichiga qo‘yib, muqova yopiladi va blokning joylashishi tekshiriladi. Blokning ustki yoki pastki qismi chetlari teng oraliqda, taxminan 3 mm muqova ichiga kirib turishi kerak. Muqovani old tomonini pastga qilib qo‘yib ochiladi va orqa tomondagi forzats qismiga yelim surtiladi va muqova yopiladi, bu operatsiya old tomondagi forzatsda ham takrorlanadi. Kitob press ostida quritiladi.
O‘qituvchi buyumni namoyish qilar ekan, uni tayyorlash uchun qanday material va asboblar kerakligini aniqlaydi. Kerakli material o‘lchami, ishni bajarish tartibi o‘quvchilar bilan birgalikda belgilanadi. O‘zlariga tanish ishlami o‘quvchilar mustaqil, tanish bo‘lmaganlarini o‘qituvchining tushuntirish va ko‘rsatmasi asosida bajaradilar. O‘quvchilar faoliyatini faollashtirish maqsadida ular materialni oMchash va hisoblash ishlarini mavjud muqova yasash qoidalari asosida mustaqil bajarganlari ma’qul.
O‘qituvchi barcha vazifalar bilan bir qatorda sanitariya-gigiena, xavfsizlik texnikasi qoidalarini nazaridan chetda qoldirmasligi kerak.
Kitob uchun muqova tayyorlash
O‘qituvchiga tavsiya: Kitob insonlaming ma’naviy bilim oladigan va dunyo bo‘ylab qadr-qimmatini yo‘qotmaydigan vositadir. “Kitob mening do‘stimsan”, “Kitob bilim manbayi” kabi naqllar bejiz aytilmagan. Necha asrlar davomida kitob insonlarga ziyo tarqatadi. 0 ‘quvchining darsliklari ham ana shunday bilim beruvchi vosita bo‘lib hisoblanadi. Kitoblar insonlarga ko‘p yillar davomida xizmat qilishi uchun ulami asrab-avaylab foydalanish kerak.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Applikatsiya va mozaika bilan ishlash darslarini tashkil etish metodikasi. Qog‘oz va karton bilan ishlash darslarini mazmunini tashkil etish metodikasi. Reja
|
S. Y. Is kamov

S. Y. Is kamov
Download
7,3 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/134
Sana
13.02.2024
Hajmi
7,3 Mb.
#156057
Download
7,3 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
S. Y. Is kamov
Download
7,3 Mb.
Matnni ko'rish
Uchta to‘g‘ri chiziq tekislikni eng ko‘pi bilan nech ta 
qismga ajratishi mumkin? 
A) 4 B) 5 C) 6 D) 7
14

64
A) 136° B) 72° C) 56° D) 96°
16.
3-rasmdagi
x
ni toping.
A) 15° B) 30° C) 45° D) 60°
17.
Quyidagi mulohazalardan to‘g‘risini toping.
A) Tekislikda berilgan nuqtadan faqat bitta to‘g‘ri chiziq o‘tkazish mumkin.
B) To‘g‘ri chiziqning biror nuqtasi va undan bir tomonda yotgan nuqtalaridan iborat
qismi “nur” deb ataladi.
C) To‘g‘ri chiziqning ikki nuqtasi orasida yotgan nuqtalaridan iborat qismi “kesma” deb
ataladi.
D) Har qanday nurdan tayin yarimtekislikka faqat bitta burchak qo‘yish mumkin.
18.
Quyidagi mulohazalardan to‘g‘risini toping.
A) Qo‘shni burchaklar yoyiq burchak bo‘ladi.
B) Agar
AB
= 5
cm
,
BC
= 6
cm
bo‘lsa,
AC
= 11
cm
bo‘ladi.
C) Agar burchaklar teng bo‘lsa, ular vertikal burchaklar bo‘ladi.
D) Agar ikkita burchak teng bo‘lsa, ularga qo‘shni bo‘lgan burchaklar ham teng bo‘ladi.
7. Masalalar.
1.
Transportir yordamida bir tomoni umumiy bo‘lgan 10°, 20°, 40°, 60°, 90°, 130°, 170° li
burchaklarni yasang.
2.
Yoyiq burchakning bissektrisasi uning tomonlari bilan qanday burchak hosil qiladi?
3.
Burchakning bissektrisasi uning tomoni bilan 30° li burchak hosil qilgan bo‘lsa, bur-
chakning o‘zi necha gradus?
Tashqi ko‘rinish - S. Y. Is kamov

masalan, kartoshkaning tuganaklari, ayrim ildizmevalar, piyoz, anjir,
patisson, baqlajon, nok va boshqalar.
Rangi.
Meva va sabzavotlaming rangi bu ulami sifatini eng asosiy
ko‘rsatkichlaridan biridir. Bu ko‘rsatkichga qarab, mahsulotning
pishgan-pi shmagan ligini, tashqi qiyofasi oftobda kuygan-kuymaganligi
aniqlanadi. Lekin rangni' aniq bilish qiyin, masalan birgina oq rangni
o ‘zi DASTda bir necha xilga bo‘linadi, Shuning uchun hozir rangni
aniq ajralishi uchun fotometrik usul yoki maxsus Bondarsev jadvali
aniqlashda yordam beradi.
Mahsulot hajmini aniqlash.
Buni aniqlash uchun menzurkalar
yoki shisha idishlar kerak bo‘ladi. Mahsulotga to ‘lib turadigan
miqdorda suv solinadi, keyin unga mahsulotning o ‘rtacba namunasi
joylanadi, m a’lumki suvni sathi ma’lum belgigacha ko‘tariladi, mana
shu ko‘tarilgan bo‘lim meva hajmi deb hisoblanadi, y a ’ni meva
solingandan
keyingi
shkala ko‘rsatgichidan
dastlabki
shkala
ko‘rsatkichi ayirib tashlanadi (9-rasm).
Og‘irligini aniqlash.
Meva-sabzavot va uzumlaming og‘irhgini
aniqlash uchun albatta tarozi kerak bo‘ladi. Amaliy ot shuni
ko‘rsatadiki, buning eng yaxshisi pochta tarozisidir. Unda faqatgina
kilogramm emas, garmmlar ham yaqqol ko‘rinib turadi. Shuni aytish
kerakki, meva og'irligini aniq bilish uchun qanchalik ko‘p miqdorda
meva yoki sabzavot bo‘lsa, shunchalik aniq ko‘rsatkichga ega
bo‘lamiz. Undan tashqari shu ko'rsatkichga ega bo‘lish uchun bir
tortish variant! 3 marta qaytarilishi kerak.
9-rasm. Meva hajmini ko‘tarilgan suv sathi bo‘yicha aniqlash