Mass-spektrometrning ishlash printsipi va qurilmasi

|
Mass-spektrometrning ishlash printsipi va qurilmasi
|
bet | 3/5 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 372,72 Kb. | | #121540 |
Bog'liq Otrabotkalar Mass-spektrometrning ishlash printsipi va qurilmasi
Ion manbalari: Har qanday organik yoki noorganik moddalarni massa spektrini olishdagi birinchi navbatda ish moddalarni tashkil etuvchi neytral molekulalar va atomlarni zaryadlangan zarrachalarga - ionlarga aylantirish kerak. Ushbu jarayon ionlanish deb ataladi hamda organik va noorganik moddalar uchun turlicha amalga oshiriladi. Keyingi zaruriy shart - bu massa spektrometrining vakuum qismida ionlarning gaz fazasiga o‘tishi. Massa spektrometri ichida ionlarning to‘siqsiz harakatlanishini yuqori vakuum ta'minlaydi va u yo‘q bo‘lganda
ionlar tarqaladi va qayta birlashadi ya’ni qayta zaryadsiz zarrachalarga aylanadi. An'anaviy usulda, organik moddalarni ionlash usullarini moddalarning ionlashdan oldin joylashgan fazalariga ko‘ra tasniflashimiz mumkin .
Mass-spektrometr apparatining ko‘rinishi.
Tarixiy jihatdan dastlab, gaz fazasi uchun birinchi ionlash usullari ishlab chiqilgan. Lekin, ko‘pgina organik moddalarni parchalanmasdan bug‘lanishi, ya'ni gaz fazasiga aylantirish imkonsiz. Bundan shuni anglashimiz mumkinki, ular elektron ta’sirida ionlashtirilmaydi. Ammo bunday moddalar orasida tirik to‘qimalar- oqsillar, DNK va boshqalarni tashkil etuvchi deyarli hamma narsa, fiziologik faol moddalar, polimerlar, ya'ni bugungi kunda alohida qiziqish uyg‘otadigan barcha narsalar mavjud. Mass-spektrometriya ustidagi tadqiqotlar to‘xtab qolmadi va o‘tgan yillar bunday organik birikmalarni ionlash uchun maxsus usullar ishlab chiqilgan. Bugungi kunda ulardan ikkitasi asosan qo‘llaniladi - atmosfera bosimini ionlash va uning kichik turlari - elektrosprey (ESI), atmosfera bosimi kimyoviy ionlashuvi (APCI) va atmosfera bosimining fotoionizatsiyasi (APPI), shuningdek matritsa yordamida lazer desorbsiyasi ionizatsiyasi (MALDI) asosan qo‘llaniladi.
Mass analizatorlari
Ionlash jarayoni natijasida olingan ionlar elektr maydon yordamida massa analizatoriga o‘tkaziladi. Massa-spektrometrik tahlilning ikkinchi bosqichi boshlanadi - ionlarni massa bo‘yicha saralash, aniqrog‘i, massaning zaryadga nisbati yoki m / z. Massa analizatorlarining quyidagi turlari mavjud:
Uzluksiz massa analizatorlari-
magnit va elektrostatik sektor massa analizatori (ing. Sektor asbobi);
to‘rt kutupli massa analizatori.
Impuls massasi analizatorlari-
parvoz vaqtining massa analizatori;
ion tuzog‘i;
to‘rt kutupli ion tuzog‘i;
furye transformatsion ion siklotron rezonansli massa analizatori;
orbitra.
Uzluksiz va impulsli massa analizatorlarining farqi shundaki, birinchisida ionlar uzluksiz oqimda, ikkinchisida esa ma'lum vaqt oralig‘ida qismlarga kiradi.
Mass-spektrometrda asosan ikkita massa analizatori bo‘lishi mumkin. Bunday massa spektrometri tandem massa spektrometri deyiladi. Tandem massa spektrometrlari, qoida tariqasida, "yumshoq" ionlash usullari bilan birgalikda qo‘llaniladi, ularda tahlil qilinadigan molekulalar (molekulyar ionlar) ionlarining parchalanishi kuzatilmaydi. Shunday qilib, molekulyar ionlarni birinchi massa analizatori asosida tahlil qiladi .
|
| |