Interaktiv mashg’ulot jarayonining asosiy bosqichlari

|
Interaktiv mashg’ulot jarayonining asosiy bosqichlari
|
bet | 2/3 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 21,1 Kb. | | #138636 | Turi | Referat |
Bog'liq Madyarova NafisaInteraktiv mashg’ulot jarayonining asosiy bosqichlari
1. Salomlashish (o‘qituvchi va o‘quvchilar).
2. Kirish so‘zi - o‘qituvchi o‘quvchilarni ta’limning interaktiv metodikasi, mashg’ulot mavzusi, shakli va maqsadlari bilan tanishtiradi. Kirish so‘zi aniq va qisqa bo‘lishi kerak.
3. Qoidalarni ishlab chiqish - guruhning samarali ishlashi uchun qoidalarni belgilash yuzasidan o‘quvchilarning takliflar bildirishi so‘raladi. SHu takliflar asosida ular tomonidan qoidalar ishlab chiqilib, qabul qilinadi. Bu qoidalarga rioya qilinish nazoratini faqat o‘qituvchi emas, o‘quvchilar ham olib borishlari ko‘zda tutiladi
4. Tanishuv («muzyorar») - o‘quvchilarning darsda o‘zaro erkin va faol muloqotlarini ta’minlash maqsadida har turli harakatli mashqlarni tashkil qilish orqali o‘tkaziladi. Bu mashqlarni ishtirokchilar orasidagi notanishlik, tortinchoqlik va shu kabi holatlarni bartaraf qilib, o‘zaro iliq munosabatlarni hosil qilishga yo‘naltirilgani uchun muzyorar deb nomlanadi (bunda o‘quvchilar bir-birining eng yaxshi sifatlariga baho berishlari yoki yonidagi o‘rtog’ini jamoaga tanishtirish kabi ish turlaridan foydalaniladi).
Kutiladigan natijalar - har bir o‘quvchi mashg’ulotlar yakunida nimalarni o‘rgangani, qanday ishlarni bajara oladigan bo‘lgani haqida ma’lumot berishi lozim. Bunda o‘quvchilarning shaxsiy ehtiyojlari asosida og’zaki yoki yozma ravishda bildirgan fikrlari ham inobatga olinadi.
Kichik guruhlarga ajratish - mashg’ulot maqsadiga muvofiq ravishda o‘quvchilarni bir nechta kichik guruhlarga ajratiladi. Kichik guruhlarga birinchi marta ajratishda o‘quvchilar o‘z xohishlariga ko‘ra guruhlarga ajralishlari mumkin. Keyingi gallarda tasodifiy kichik guruhlarga ajratish qo‘llaniladi.
Kichik guruhlar ishini tashkil qilish - har bir kichik guruhga aniq vazifa, zarur materiallar, vositalar taqdim qilinadi, vazifani bajarish, natijani ma’lum qilish tartibi va ajratilgan vaqt belgilanadi.
Taqdimotlar - kichik guruhlar o‘zlariga berilgan vazifalarni bajargandan keyin, olingan natijalarni ular belgilagan vakil tomonidan barcha guruhlar a’zolari oldida taqdimot qilishdan iborat. Bunday taqdimot yakka tartibda berilgan vazifani bajargan biror o‘quvchi tomonidan ham amalga oshirilishi mumkin.
Kichik ma’ruzalar - interaktiv mashg’ulot mavzusi bo‘yicha o‘quvchilarga nazariy ma’lumotlarni yetkazish maqsadida o‘qituvchi, ma’ruzachi yoki o‘qituvchi tomonidan o‘tkaziladi.
Muhokamalar o‘tkazish - dars mavzusiga doir masalalar yuzasidan hamkorlikda fikr yuritish va xulosalar chiqarishga yo‘naltirilgan interaktiv mashqlardan iborat.
Xulosalar va vazifalarni belgilash - mashg’ulot davomidagi xulosalarni jamlash va umumlashtirish hamda o‘quvchilar uchun navbatdagi vazifalarni belgilab berishdan iborat.
Mashg’ulotni yakunlash - mashg’ulotdan qoniqqanlik darajasini har bir o‘quvchi tomonidan baholashni har turli interaktiv shakllarda tashkil etiladi. Bu baholash natijalarini keyingi mashg’ulotlarni tashkil etishda hisobga olib boriladi.
Interaktiv mashg’ulotning asosiy shakllari: katta doira, charxpalak, akvarium, kichik guruhlarda (juftlikda) ishlash va boshqalar.
Interaktiv mashg’ulotning asosiy usullari: interaktiv seminar, trening, ma’ruza, aqliy hujum, ishchanlik o‘yini, rolli o‘yin, muhokama, bahs, munozara, tanqidiy fikrlash, skarabey, bumerang, zigzag yoki arra, press, intervyu, zanjir, sinkveyn, pinbord, insert, suratli diktant, chigilyozdi, muzyorarlar, fidbek va boshqalar.
Shu bilan birga ta’kidlash zarurki, interaktiv mashg’ulotlarda shakl va usullar birgalikda mavjud bo‘lib, ularni shartli ravishdagina ajratish mumkin. Interaktiv mashg’ulotlar aniq rejalashtirilgan holda dars maqsadni belgilab, dars loyihasi va algoritmini ishlab chiqilgandan keyingina amalga oshiriladi. Interaktiv usullarning barchasida ham o‘qituvchi va o‘quvchi faoliyati o‘rtasidagi hamkorlik, o‘quvchining ta’lim jarayonidagi faol harakati ko‘zda tutiladi. Masalan, biror bir mavzuni o‘rgatishda uni modellashtirish qismida o‘qituvchi o‘quvchilarga modelni namoyish qilish oldidan «Aqliy hujum» metodidan foydalanishi mumkin. Ya’ni o‘quvchilar qo‘yilgan muammoni qanday tushunishlari va ko‘nikmalarni qanday egallashlari mumkinligi ulardan so‘ralib, ularning fikrlari umumlashtiriladi. Bunda o‘quvchilar fikri mutlaqo tanqid qilinmaydi. Amaliy boshqaruv qismida o‘qituvchi «Hamrohingga o‘rgat» metodidan foydalanishi mumkin. Bu metod darsni optimal tashkil etishga imkoniyat yaratib, o‘quvchilming o‘z faoliyatini tanqidiy nazorat qilish va xatolarni bartaraf etishga o‘rgatadi. Uni qo‘llash quyidagicha:
Sinf birinchi va ikkinchi hamkor qismlarga bo‘linadi.
Darsni o‘tish modelidan foydalanib birinchi hamkor ikkinchisiga, ikkinchi hamkor esa birinchisiga modeldagi qismlarni o‘rgatadi.
o‘qituvchi xohlovchilarga ta’lim metodlari vositasida model qismlarini avval tushuntiradi, keyin ko‘rsatadi. O‘quvchilar o‘qituvchi aytgan va ko‘rsatganlarini takrorlaydilar va bajaradilar.
O‘qituvchi sinfni nazorat qilish uchun o‘ziga ixtiyoriy 2 nafar hamkorni tanlaydi. O‘qituvchi o‘z hamkorlariga modelni bosqichma-bosqich bajartirib ko‘radi. Tushunmaganlarini tushunib o‘rganishlariga yordam beradi.
O‘qituvchi sinfdagi hamkorlarga birinchi qismni bir-birlariga o‘rgatishlari va bajarishlarini aytadi. Ularning ishlarini nazorat qilib, kamchiliklarni bartaraf etishga yordamlashadi. SHundan keyingina navbatdagi bosqichga o‘tiladi. O‘qituvchining hamkorlari esa sinfni nazorat qilishda o‘qituvchiga yordamlashadilar.
Bu ish usuli modelning boshqa qismlarini ham bajarishda davom etadi. Bu o‘quvchilarni bir-biriga va o‘ziga talabchan bo‘lishga, xatolarni o‘z vaqtida bartaraf etishga, ishni tanqidiy baholay bilishga o‘rgatadi.
Tushunchalarni tekshirishda o‘qituvchi turli interaktiv metodlar («Bumerang», «CHarxpalak», «Aql charxi» va boshqalar)dan foyda lanishi mumkin. Masalan, «CHarxpalak metodi». o‘qituvchilar guruhlarga bo‘linib, ularga topshiriqlar yozilgan varaqa tarqatiladi.
“Baliq skeleti” texnologiyasi. Ushbu texnologiya baliq model chizmasi orqali namoyish etilib, bunda o’quvchilar o’rtaga tashlangan muammoni har tomonlama ochib berishga harakat qiladilar. Baliq skeleti chizmasi vatmanga chizilib uning tepa qismiga yechilishi kerak bo’lgan muammo yoziladi. Pastki qismiga muammoni hal etilish yo’llari yozib boriladi. Masalan, yo’l harakati darslarida “Yo’l qoidalari” mavzusida “Svetofor nima uchun kerak?” muammosi qo’yilsa, bolalar o’z fikrlari bilan baliq sklitini boyitib boradilar. O’zbekiston Respublikasining “Ta’lim To’g’risida”gi Qonuni va “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi ” yosh avlodni tarbiyalashning asosiy istiqbol va yo„nalishlarini belgilab berdi. “ Kadrlar tayyorlash milliy dasturi ” da ta‟limni tubdan isloh qilishning asosiy yo’nalishlari ko’rsatib berildi. Unda “ Uzluksiz ta’lim ijodkor, ijtimoiy faol, ma’naviy boy shaxs shakllanishi va yuqori malakali raqobatbardosh kadrlar ildam tayyorlanishi uchun zarur shart – sharoitlar yaratadi”, deb ko„rsatilgan. Shuningdek, dasturda : “Ta’lim berishning ilg’or pedagogik texnologiyalarini, zamonaviy o’quv – uslubiy majmualarini yaratish va o’quv – tarbiya jarayonini didaktik jihatdan ta’minlash ”
“
|
| |