nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Uvoz XML evidenčnega lista

|
Uvoz XML evidenčnega lista
|
bet | 4/36 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 353,08 Kb. | | #15802 |
2. Uvoz XML evidenčnega lista
Sistem omogoča pripravo XML datoteke bodisi za posamezni evidenčni list, bodisi za množico omejenega števila evidenčnih listov v paketu.
Struktura podatkov za posamezni evidenčni list je v obeh primerih enaka. V primeru paketnega prenosa pa so podatki posameznega evidenčnega lista gnezdni v XML strukturo, ki predstavlja paket.
Poleg same strukture ima način priprave (posamezno ali paket) še naslednja dva vsebinska pomena:
evidenčnih listov v paketu po uvozu ni več mogoče spreminjati, ampak se jih lahko le podpiše
paket lahko pošlje le prejemnik odpadkov v svojem imenu in imenu pošiljateljev odpadkov - to pomeni, da mora biti na vseh evidenčnih listih v paketu kot prejemnik navedena firma, ki ji pripada uporabnik, ki nalaga XML datoteko s paketom
V nadaljevanju bo najprej opisana struktura XML za pošiljanje posameznega evidenčnega lista. Temu bo sledil opis strukture XML za pošiljanje paketa evidenčnih listov.
|
| |
Odlagališče Šifra - Xml datotek za pošiljanje evidenčnih listov

|
Xml datotek za pošiljanje evidenčnih listov
|
bet | 36/36 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 353,08 Kb. | | #15802 |
Odlagališče Šifra BARJE (polji IV in V) 39
CERO GAJKE 27
DESKLE 29
GLOBOKO 41
HALDA TDR 31
JAVORNIK 28
LESKOVEC - novo 1001
MALA MEŽAKLA 1
NOMO MEŽICA 54
NOVAKI 20
PRAGERSKO 30
PUCONCI - novo 1002
RCERO CELJE (Bukovžlak) 4
SUHI MOST 37
ŠPAJA DOLINA 33
TUNCOVEC - novo 36
UNIČNO - novo 1003
VRHE 1036
ZMES 55
|
| |
Namen dokumenta - Xml datotek za pošiljanje evidenčnih listov

|
Xml datotek za pošiljanje evidenčnih listov
|
bet | 3/36 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 353,08 Kb. | | #15802 |
Namen dokumenta
Namen dokumenta je specificirati strukturo in vsebino:
XML datotek za uvoz evidenčnih listov v IS-Odpadki in
XML datotek za izpolnjevanje letnih poročil v IS-Odpadki
Dokument je namenjen razvijalcem, ki bodo pri zavezancih nadgradili informacijske sisteme tako, da bo mogoče pripraviti take datoteke. Predvideva se, da so razvijalci seznanjeni tudi z vsebinskim vidikom podatkov, ki se nahajajo v evidenčnih listih. Tako bo lažje razumeti logiko strukture.
V nadaljevanju sta opisani dve vrsti uvozov evidenčnih listov – posameznega evidenčnega lista in množice evidenčnih listov v paketu ter uvoz treh vrst letnih poročil:
LETNO POROCILO O NASTAJANJU ODPADKOV V PROIZVODNIH IN STORITVENIH DEJAVNOSTIH ZA PRETEKLO LETO (krajše ODP)
LETNO POROCILO O PREDELAVI/ODSTRANJEVANJU ODPADKOV V PRETEKLEM LETU (krajše ODP-P)
LETNO POROCILO O ZBIRANJU ODPADKOV IZ PROIZVODNIH IN STORITVENIH DEJAVNOSTIH ZA PRETEKLO LETO (krajše ODP-Z)
|
POZOR:
XML dokumenti, ki jih bodo končni uporabniki uvažali v sistem IS-Odpadkov morajo biti shranjeni v ANSI kodiranju. V nasprotnem primeru se lahko pojavijo napake pri shranjevanju besedila s šumniki (ČŠŽ) v podatkovno bazo.
|
Končni uporabnik lahko vrsto kodiranja preveri v Microsoftovem programu Beležnica (Notepad) ob shranjevanju:
Ali pa kodiranje določijo (preverijo) v naprednejših pregledovalnikih dokumentov z besedilom – npr. Notepad++:
|
| |
OPIS POMENA POSAMEZNE VRSTICE V XML DOKUMENTU

|
OPIS POMENA POSAMEZNE VRSTICE V XML DOKUMENTU
|
bet | 8/36 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 353,08 Kb. | | #15802 |
OPIS POMENA POSAMEZNE VRSTICE V XML DOKUMENTU
|
XML DOKUMENT
|
|
|
vrhnje vozlišče, kjer se definira problemsko področje (ODPADKI), osnovni tip dokumenta znotraj področja in verzijo, ki dejansko definira strukturo. Za kateri tip gre, se definira z atributom TIP, ki ima vrednosti EVLS_OBICAJNI_PSLJ ali EVLS_OBICAJNI_PRJMPSLJ
|
|
vozlišče, ki predstavlja podatke evidenčnega lista
|
|
interni identifikator evidenčnega lista iz IS zavezanca – podatek je obvezen (niz med 1 in 255 znaki). Sistem za kontroliranje preverja enoličnost identifikatorja pri posameznem zavezancu!
|
772/2007
|
|
|
| |
vozlišče za podatke o zavezancu – pošiljatelju

|
vozlišče za podatke o zavezancu – pošiljatelju
|
bet | 9/36 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 353,08 Kb. | | #15802 |
vozlišče za podatke o zavezancu – pošiljatelju
|
|
identifikator zavezanca - pošiljatelja iz baze ARSO - zaloga vrednosti iz posiljatelji.xml - polje ZAVEZANCI/ZAVEZANEC/ID_ZAVEZANCA (zavezanec naj bol veljaven - vrednost 'D' v ZAVEZANCI/ZAVEZANEC/VELJAVNOST)
|
34984
|
matična številka zavezanca (pošiljatelja) – zaloga vrednosti iz posiljatelji.xml - polje ZAVEZANCI/ZAVEZANEC/MATICNA_ST
|
5043441000
|
status pošiljatelja - zaloga vrednosti iz posiljatelji.xml - polje ZAVEZANCI/ZAVEZANEC/STATUSI/STATUS (status naj bo veljaven – /VELJAVNOST in /DATUM_DO)
možni statusi pošiljatelja so: POVZROCITELJ, ZBIRALEC, ZBIRALEC IV, PREDELOVALEC, PREDELOVALEC IV in ODSTRANJEVALEC
|
POVZROCITELJ
|
|
|
| |
Spremembe v dokumentu - Xml datotek za pošiljanje evidenčnih listov

|
Xml datotek za pošiljanje evidenčnih listov
|
bet | 2/36 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 353,08 Kb. | | #15802 |
Datum
|
Avtor
|
Vrsta spremembe
|
15.11.2015
|
Sašo Celarc
|
Tile podateki so sedaj neobvezni, prej so bilo obvezni: ODP_TIP, ODP_FIZ_LAST, ODP_EMB_ST_ENOT, ODP_DEJ_NASTANKA
Podatek PRVZ_SREDSTVO je bil prej neobvezen, sedaj je obvezen.
|
20.11.2016
|
Sašo Celarc
|
Dopolnitev zaradi nove strukture letnih poročil za poročanje za leto 2016
|
20.1.2017
|
Sašo Celarc
|
Dopolnitve XML struktur.
|
3.2.2017
|
Andreja Vihtelič
|
Dopolnitev opisov XML struktur za poročanje
|
3.2.2017
|
Sašo Celarc
|
Dodan opis dostopa do šifranta občin
|
16.3.2017
|
Sašo Celarc
|
Popravljena napačna imena vozlišč pri navedbi strukture XML za letna poročila v primeru nekaterih tabel v poglavjih
3.2.1 Logični in vsebinski opis strukture letnega poročila ODP
3.2.3 Logični in vsebinski opis strukture letnega poročila ODP-Z
|
13.2.2019
|
Sašo Celarc
|
Prilagoditve za letna poročila 2017. Spremenjena so XML imena elementov, kjer so navedene količine za skladiščenje, tako da je zamenjan 2016 z 2017. Drugih strukturnih sprememb ni.
|
25.2.2019
|
Andreja Vihtelič, Sašo Celarc
|
Prilagoditve za letna poročila 2018: Spremenjena so XML imena elementov, kjer so navedene količine za skladiščenje, tako da je zamenjan 2017 z 2018. Drugih strukturnih sprememb ni. Spremenjene navedbe glede kontrol za zaključevanje.
Prilagoditve opisa XML za nalaganje evidenčnih listov: spremembe glede specifik za podajanje podatkov o odpadnih svečah.
|
11.2.2020
|
Andreja Vihtelič, Sašo Celarc
|
Sprememba odpadka za sveče iz 15 01 06 v 20 02 03 s 1.1.2020.
Prilagoditve za letna poročila 2019:
Spremenjena so XML imena elementov, kjer so navedene količine za skladiščenje, tako da je zamenjan 2018 z 2019.
Za poročilo ODP v tabeli 2 v svojem elementu zajema MŠO prevzemnika v Sloveniji, posebej pa naziv prevzemnika v tujini.
Za poročilo ODP-Z v tabeli 5 v svojem elementu zajema MŠO prevzemnika v Sloveniji, posebej pa naziv prevzemnika v tujini.
Za poročilo ODP-P v tabeli 4 v svojem elementu zajema MŠO prevzemnika v Sloveniji, posebej pa naziv prevzemnika v tujini.
Drugih strukturnih sprememb ni. Spremenjene navedbe glede kontrol za zaključevanje
|
|
| |
Vsebinski principi in predpostavke

|
Vsebinski principi in predpostavke
|
bet | 5/36 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 353,08 Kb. | | #15802 |
Evidenčni list se lahko preko XML datoteke vlaga na dva načina:
kot pošiljatelj, ki v XML datoteki navede le podatke pošiljatelja (svoje podatke), podatke prejemnika pa vpiše prejemnik kasneje samostojno preko uporabniškega vmesnika (Tip = EVLS_OBICAJNI_PSLJ)
kot prevzemnik, ki v XML datoteki navede podatke pošiljatelja ter podatke prejemnika (svoje podatke) (Tip = EVLS_OBICAJNI_PRJMPSLJ). Za izpolnjevanje podatkov v evidenčni list in podpisovanje le-tega v imenu pošiljatelja, mora pošiljatelj prejemnika predhodno pooblastiti.
Struktura bo predstavljena najprej s primerom XML in opisom vsebine za vsak tip, navedena bo tudi formalna XML shema, ki bo dosegljiva tudi na portalu Odpadki.
V XML strukturi se tip evidenčnega lista navede v vrhnjem elementu kot parameter TIP tega elementa. Primer, kjer je tip EVLS_OBICAJNI_PRJMPSLJ (prejemnik v svojem imenu in imenu pošiljatelja), bi bil zapisan tako:
|
| |
Gips-sement pussolan bog‘lovchilar

Gidrofob sement
- klinker tuyulayotganda 0,1-0,2 foiz milonaft,
asidol, yog‘li kislotalar, kub qoldiqlari va shu kabilar qo‘shib olinadi. Uning
gigroskopikligi-kam bo‘lib, tashish va saqlashda aktivligini yo'qotmaydi.
Gidrofob qo‘shimchalar beton va qorishmalami qisman plastifitsirlaydi,
harakatchanligini oshiradi, keyinchalik sovuqqa chidam lilikni, suv
o ‘tkazmaslikni ta’njjjilaydi. Sementda gidrofoblik bir necha 10 yillar
davomida saqlanadi.
Oq va rangli portland sementlar
- toza ohaktosh va oq soz tuproq
asosida olinadi; Ular tarkibida temir va marganets oksidlari va shu kabi
qo‘shimchalar bo‘lmasligi kerak, aks holda sement rangi o ‘zgaradi.
Sement xomashyo gaz yoqilg‘isida kuydirilib, hosil bo‘lgan klinker chinni
yoki rangi chiqmaydigan metallardan tayyorlangan sharchalar yordamida
tuyib olinadi. Oq sement 400 va 500 markalarda ishlab chiqariladi. Talabga
ko‘ra oppoqlik koeffitsiyenti (absolyut shkala vositasida, foiz (%) nurni
qaytarish koeffitsiyenti yordamida aniqlanadi. Bunga ko‘ra koeffitsiyent oq
sement 1 navi 80 foizdan, 2 navi 75 foiz va 3 navi 68 foizdan ko‘p bo‘ lishi kerak.
Rangli sementlar oq sementga ishqor muhitiga chidamli pigmentlar
(oxra, temir suriki va shu kabilar) aralashtirib olinadi. Oq va rangli
sementlar bezak qurilish qorishmalari, zinapoyalar, bordyur toshlari,
piyoda yo‘llari, arxitektura qismlari olishda ishlatiladi.
Tamponaj portland sement - Bino va inshootlar qurilishi tem iryo

Ammo giltuproqli sement kislotalar va ishqorlarga chidamsiz bo‘lgani
uchun oddiy sement va ohak bilan aralashtirib ishlatilmaydi.
U maxsus joylarda, tez qotish zarurati bo‘lganda va yuqori haroratga
chidamli qorishmalar va betonlar olishda ishlatiladi.
Kengayuvchan va kirishmaydigan sementlar.
Kengayuvchan sement
ko‘p komponentli bo‘lib, aktiv komponent 3Ca0-Al20 3-3CaS04-32H20 .
Kengayuvchan sement giltuproqli sement (70 foiz). gips (20 foiz) va
yuqori tartibli kalsiy gidroaluminati (10 foiz) kukun holda aralashtirilib
olinadi. Bu turi tez qotadi va suv muhitiga chidamli bo‘ladi.
Gipsgiltuproqli kengayuvchan sement yuqori giltuproqli klinker yoki
shlak va tabiiy gipsni aralashtirib maydalab yoki avval maydalab keyin
aralashtirib olinadi. U suvda kengayadi, quruq sharoitda kirishmaydi.
Kengayuvchan portland sement (KPS) klinker 58-63 foiz, giltuproqli
klinker (shlak) - 5-7 foiz, gips -7 -1 0 foiz, aktiv mineral qo‘shimchalar
-2 3 -2 8 foiz komponentlami birgalikda maydalab, tuyib olinadi. KPS dan
tavyorlangan sement toshi yuqori zichlik va mustahkamlikka ega bo‘lib,
bug1 bilan qisqa vaqt ishlanganda tez qotadi. KPS suvli sharoitda 3 sutka
davomida kengayadi.
Zo ‘riqish hosil etuvchi sem ent -

kam aytirish m aqsadida sement tarkibiga p o ‘lat arm aturani xlorli
korroziyadan saqlovchi ingibitorlar qo‘shiladi.
Sulfominerdl sementlar
(SAS) - fosfatli o ‘g‘it!ar ishlab chiqarishda
chiqindi hisoblangan fosfogips asosida professor T.A.Otaqo‘ziyev
yaratgan texnologiyg'-asosida ishlab chiqariladi. Tez qotuvchan yuqori
mustahkamlikdagi odiii*. va oq rangli sulfomineral sementlar fosfogipsga
kaolinit glinasi, boyitilmagan temirli boksitlar va ohaktosh aralashtirib
tavyorlangan xomashyoni 1200 - 1250°S haroratda kuydirib olinadi.
SAS sementlarni kuydirishda yonilg‘i sarfi 30 foiz kamayadi, aylanma
xumdonning unumdorligi 25 foiz ortadi. SAS sementi asosidagi materiallar
atmosfera, suv muhitiga, sovuqqa chidamli bo‘ladi, ammo kompozitsion
material qorilayotganda suvning sarfi biroz ko'payadi.
-20, 
20—40 va 40-70 mm. fraksiyalarda boMadi. Beton tayyorlashda 
muayyan

Chaqiqtosh donalari shakli bo‘yicha uch guruhga bo‘linadi: kubsimon,
saralangan va oddiy. Tuxumsimon va sharsimon shakldagi chaqiqtoshlami
ishlatish maqsadga muvofiq. Ular tarkibida plastinasimon (cho‘zinchoq)
va ignasimon shakldagi donalar 15; 25 va 35 foiz (massa bo‘yicha)
mutanosiblikda bo‘lishi mumkin. Yirik to‘ldirgichning oraliq bo‘shlig‘i 45
foizdan ko‘p bo‘lmasligi kerak.
Uning tarkibida yum shoq va yemirilgan donalar 10 foizdan ko‘p
bo‘lmasligi kerak; sovuqqa chidamliligi F 15, F 25. F 50, F 100, F 150,
F 200 va F 300. Suvning qisman toMdiruvchilar uchun sarf bo‘lishi beton
tayyorlash texnologiyasida hisobga olinishi shart.
6.3. Beton qorishmasining xossalari
Beton qorishm asining texnik xossalari.
Beton qorishmasining qulay
joylanuvchanligi (qoliplanuvchanligi) muhim ahamiyatga ega. Bunda beton
qorishmasi tanlangan zichlashtirish usulida, yaxlitligini saqlagan holda,
qolipga yaxshi (to ‘liq) joylashishi nazarda tutiladi va harakatchanligi,
bikrligi (J) va bog‘lanuvchanligi orqali izohlanadi. Beton qorishmasining
harakatchanligi qorishm aning strukturaviy mustahkamligiga, bikrlik
qorishmaning dinamik oquvchanligiga va bog‘lanuvchanIik qorishmaning
suv ushlashlik xususiyatiga bog‘liq bo‘ladi.
AKTIVLARNI LIKVIDLIGI - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 27/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)AKTIVLARNI LIKVIDLIGI - balans likvidligini aksi bo‘lib, vaqt bo‘yicha aktivlarni pul mablag‘lariga aylanishi tushuniladi.
AKTSENT – 1. Yetkazilib berilgan mahsulot, bajarilgan ish, ko‘rsatilgan xizmat uchun xo‘jalik sub’ektlarining o‘zaro hisob – kitob qilish shakllaridan biri. Unga ko‘ra mahsulot (ish, xizmat) haqini to‘lash uchun to‘lovga roziligi olinishi talab etiladi. Oldindan va keyinchalik aktseptlash turlari mavjud.
Oldindan aktseptlash paytida bank oldindan to‘lovchining roziligini olgandan keyingina uning hisobidagi mablag‘dan to‘lovni amalga oshiradi. Keyinchalik aktseptlash esa yetkazib berilgan mahsulot (bajarilgan ish, xizmat) uchun to‘lovchining oldindan roziligisiz amalga oshiriladi. Bunda xaridor muayyan muddat davomida amalga oshirilgan to‘lovdan noroziligini, bu to‘lov tuzilgan shartnomaga muvofiq emasligini ma’lum qilishi mumkin. Ushbu holda to‘lovchiga xizmat ko‘rsatayotgan bank to‘langan summani qaytarib olishi mumkin bo‘ladi.
2. To‘lovchi (trassat) tomonidan ko‘chiriladigan veksel (tratta) uchun unda ko‘rsatilgan muddatda pul to‘lash majburyatini o‘z zimmasiga olishi:
3. Taklif etuvchi (offerent) shartlariga ko‘ra shartnoma (bitim) tuzishga rozilik bildirilishi.
AKTSEPT (lot.) – to‘lovchi tomonidan o‘z muddatida veksel, hisob, boshqa hisob- kitoblarni va tovar hujjatlarini to‘lash majburiyatini qabul qilishi. Akseptant tomonidan to‘lov talabnomasida “aktsept” qilingan va uning “imzosi” yozuvi to‘ldiriladi. Hisob-kitoblarning aktsept shaklida ishni bajaruvchi yoki yetkazib boruvchi sotib oluvchiga (buyurtmachiga) to‘lov talabnomasi tuziladi. Ushbu pullarni olganga qadar bajaruvchi (yetkazib beruvchi)ni kreditlaydi. Undirilgan summani bank yetkazib boruvchi tomonidan taqdim etilgan hisob-kitoblar asosida to‘lovchidan oladi. Aktsept hujjatlari ijobiy yoki salbiy bo‘lishi mumkin. Asosan, salbiy A. qo‘llaniladi, bunda agarda kelishilgan muddat davomida sotib oluvchi to‘lovdan voz kechmagan bo‘lsa, to‘lov talabi aktsept qilingan deyiladi. Ijobiy aktsept sotib oluvchining har bir to‘lov talabi haqini to‘lashga yozma roziligini ko‘zda tutadi. Aksept dastlabki yoki so‘ngi ham bo‘lishi mumkin. Birinchi holatda aktseptdan voz kechish to‘lov muddati kelganga qadar bankka taqdim etiladi. So‘nggi aktseptda esa undan voz kechish tovar hujjatlari haqqini to‘lagandan keyin o‘z muddatida bankka taqdim etiladi.
|
| |
AKSEPT IDORASI YOKI BANKI - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 28/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)AKSEPT IDORASI YOKI BANKI – veksel bilan ta‘minlanganlik uchun kredit beruvchi moliya tashkiloti. Kredit kreditorni trassatga qo‘shish yo‘li bilan berilishi mumkin (ayniqsa tashqi savdoda). Aktsept idoralari tovarni ishlab chiqarish va uni realizatsiya qilish o‘rtasidagi vaqtda uzilishni bartaraf etish uchun eksportyorlarni tez-tez kreditlab turadi. Bunday kredit tratta tomonidan rasmiylashtiriladi va ayrim holatlarda aktsept krediti deyiladi.
AKTSEPT KREDITI (lot.) – eksportyor yoki importyor tomonidan o‘z veksellarini berish yo‘li bilan (agar shu bankka qo‘yilgan bo‘lsa) olinadigan bank krediti. Bunday veksellar sotilishi mumkin, ya‘ni bank aksepti veksellarni sotib oluvchiga bankda shu bo‘yicha raschot olish huquqini beradi.
AKTSEPT UYI — xalqaro savdoda veksel ta’minoti doirasidagi kredit beruvchi moliya instituti. A.u. ko‘pincha tovar ishlab chiqarish va uni realizatsiya qilish o‘rtasidagi vaqt farqini bartaraf etish uchun eksportyorlarni kreditlaydi. Shunday kredit tratta tomonidan rasmiylashtiriladi va aktsept kredit deb ataladi.
AKSEPT-RAMBURSLI KREDIT – chetga mahsulot chiqaruvchi shaxs to‘lovga taqdim etgan o‘tkazma veksellar bo‘yicha chetdan mahsulot keltiruvchining hisob-kitoblarini yurituvchi bank aksepti shaklidagi kredit. AKTSEPTANT YOKI TRASSAT (lot.) – taqdim etilgan hisob, veksel bo‘yicha to‘lov muddati kelishi bilan majburiyatni to‘lashni o‘z bo‘yniga oluvchi bankning yoki firmaning javobgar shaxsi.
AKTSEPTDAN QISMAN VOZ KECHISH – tovarlarga yoki xizmatlarga o‘rnatilgan baholarning talabdagidan oshib ketishi, arifmetik xato, buyurtma qilinganlar bilan bir qator qonunsiz moddiy boyliklarni jo‘natish, tovar bir qismining muddati o‘tganga qadar hujjat bilan belgilanganga nisbatan aktsept uchun sifatsizligi, nokomplektliligi yoki standart talablariga mos kelmasligi, oldindan qisman to‘langan tovarlar va xizmatlarga talablarni aytish bilan taqozo etiladigan pul yoki tovar hujjatlarini to‘lashdan kechish.
AKTSEPTDAN VOZ KECHISH (vekseldan) (ing.); TO‘LOVDAN VOZ KECHISH (veksel bo‘yicha) – agarda trassat vekselni aktseplashtirishdan voz kechsa yoki aktseptlashtirib uni o‘z muddatida to‘lashdan voz kechsa, uni aktseplashtirishdan yoki to‘lashdan voz kechdi deyiladi. Aktseptdagi bunday voz kechish to‘grisida o‘zini trassat tomonidan to‘lanmaganlik uchun javobgar hisoblovchi veksel egasi yoki veksel bo‘yicha to‘lashdagi barcha tomonlar darhol xabar qilmog‘i lozim.
|
| |
AKSIONERLIK KORXONA - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 33/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)AKSIONERLIK KORXONA – turli yoki ayrim korxona, tashkilot, bank, kompaniya va ayrim shaxslar mablag‘larini sherikchilik asosida va sohibkorlik maqsadida birlashtirgan korxona yoki jamiyatdir. Aksiya egalari – hissadorlar dividend shaklida daromad oladilar.
AKSIONER MULKI – bozor iqtisodiyotida eng ko‘p tarqalgan kollektiv mulkchilikning ma`lum turi bo‘lib, ishlab chiqarish vositalari va xo‘jalik faoliyati natijalarini kollektiv mulkdorlar tomonidan birgalikda foydalanishni bildiradi. Aksioner mulki aksiyalar sotish hisobiga hosil bo‘lgan, shuningdek, o‘zi xo‘jalik faoliyati natijasida olingan va Qonunda yo‘l qo‘yiladigan boshqa asoslarga binoan qo‘lga kiritilgan mol-mulkning egasidir. Aksioner mulkka asoslangan korxonalar yirik kompaniya hisoblanadi; Aksionerlar mablag‘larini to‘playdi, ishlab chiqarishni tashkil etish uchun ulardan kapital sifatida foydalanadi va kapitaldan olingan foydaning bir qismini Aksionerlarga daromad — dividend sifatida to‘laydi. Fuqarolar va firmalarning katta moliyaviy mablag‘larini birlashtirgan Aksioner mulki yirik miqyosdagi loyihalarni amalga oshirish, o‘zaro nazorat va har xil tarmoqlar korxonalari o‘rtasida ishonchli kooperativ aloqalarni o‘rnatish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
AKSIONER SERTIFIKAT (fr.) - aksiyalarga ega qilish yuridik huquqini tasdiqlovchi hujjat. Odatda bu varaq tarkibida suvqog‘oz belgisi bo‘lgan yuqori sifatli qog‘oz bo‘lib, uning yuqori qismidagi joyda aksiya egasining nomi va aksiyalar miqdori yozilgan bo‘ladi. Agar aksiya A.s. shaklida ro‘yxatdan o‘tgan bo‘lsa, unda devidendlar uning egasiga to‘g‘ri pochta orqali o‘tkaziladi. Aksiyalar qayta sotilgandan keyin transferagent firmani mulkiy huquqiy sotib oluvchiga perevod qiladi va yangi sertifikat beradi.
AKSIONER JAMIYAT NIZOMI – Aksioner jamiyatni tuzish, faoliyat qilishi va tugatish to‘g‘risida asosiy holatlarni o‘z ichiga oluvchi hujjat. Bunda firmaning nomi, joylashgan joyi, jamiyatlarning maqsadlari, kapital chiqarishga ruxsat etilgan summa, aksiyalarning umumiy soni va ularning xarakteristkasi va h.k. ifodalangan bo‘ladi. Nizom ro‘yxatdan o‘tishi shart.
|
| |
AKSIONER KAPITAL - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 32/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)AKSIONER KAPITAL – Aksioner jamiyatning asosiy kapitali. Aksiyalar emmisiyasi hisobidan hosil etiladi. Nizom kapitali, obuna (obuna orqali ishga solingan), to‘langan (obuna paytida o‘tkazilgan) kapitallar farqlanadi. Odatda ta‘sischilar kompaniya aktivlari real qiymatidan ancha oshiq summada aksiyalar chiqarish bilan kapitalning ajralishini amalga oshiradi. Oshgan qism firmaning qo‘shimcha kapitalini hosil etuvchi ta‘sis foydasini tashkil etadi. A.k. yanada o‘sishi jamg‘arilgan foydani kapitallashtirish orqali va aksiyalarning yangi emissiyasi hisobidan yuz beradi.
AKSIONER KICHIK KORXONA – birlashmani bildiradi. Uning ta‘sischilari yirik korxonalar, shahar, tuman, ijroiya qo‘mitalari ijtimoiy tashkilotlari, ya‘ni har qanday yuridik va xususiy shaxslar, hattoki chet el davlatlari fuqarosi bo‘lishi mumkin. A.k.k. barcha ishtirokchilari faqat olingan aksiyalarning haqqini to‘liq to‘lagandan keyingina aksiyalarga xo‘jayinlik huquqiga ega bo‘ladilar (korxona egasi huquqiga emas). Shundan keyin korxona mustaqil huquqiy shaxs bo‘lib qoladi, unga tegishli mablag‘lar doirasida to‘liq javobgar hisoblanadi. Aksioner jamiyatning asosiy fondi hajmi aniqlangandan keyin ta‘sischilar uning yopiq yoki ochiq turini hal etishi kerak. Yopiq turida aksiyalar faqat ta‘sischilar o‘rtasida taqsimlanadi. Ochiq turida esa har qanday xohlovchilarga sotiladi. Ochiq jamiyatda aksiyalarning 60 foizdan kam bo‘lmagan qismi ochiq obunaga qo‘yiladi, yopiqda esa aktsiyalarning 50 foizdan kam bo‘lmagan qismi ta‘sis majlisiga qadar to‘lanishi zarur, keyin bank topish va u bilan shartnoma qilish kerak. Faqat shundan keyingina majlis chaqiriladi, jamiyat tuzilgani to‘g‘risida bayonnoma tuziladi, nizom tasdiqlanadi, rahbar organlar saylanadi.
A.k.k. katta istiqbolga ega, ammo odatdagi kichik korxonaga qaraganda kamroq huquqqa ega. Bu unga rivojlanish uchun katta imkoniyat ochadi. Birdaniga yirik masalalarni yechishga kirishish mumkin. Ammo dastlabki kapitalni sarflashga e’tiborni kuchaytirish zarur.
AKSIONER KOMPANIYA – Aksioner kompaniya deb umumiy Aksioner kapitalga pul badallarini bo‘luvchi, uni ma‘lum tadbirkorlik faoliyatida foydalanuvchi hamda foydalarni birgalikda oluvchi va zararlar yukini birgalashib ko‘taruvchi shaxslar birlashmasiga aytiladi.
|
| |
AKTIV (FAOL) ASOSIY FONDLAR - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 26/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)AKTIV (FAOL) ASOSIY FONDLAR - kuch baradigan mashinalar va asbob-uskunalar, ish mashinalari, o‘tkazgich jihozlar, o‘lchash va tartibga solish asboblari.
AKTIV HISOB – bu aktivlarni aks ettirishga mo‘ljallangan hisob bo‘lib, unda iqtisodiy resurslarning qoldig‘i va ko‘payishi hisobning debetida, kamayish esa kredit bo‘yicha aks ettiriladi.
AKTIV INVESTOR — o‘z portfelini mustaqil broker orqali shakllantirib, ularni doimo kuzatib borishi (portfel va brokerni) va o‘zining roziligisiz biron-bir qarorni qabul qilishga ruxsat bermaydigan investordir.
AKTIV KAPITAL — bu xo‘jalik yurituvchi sub’ektning ishlab chiqarish quvvatini aks ettiradi. Ular ikkita bo‘lim – asosiy va aylanma kapital ko‘rinishida buxgalteriya balansi aktivlarida rasmiy taqdim etiladi.
AKTIV POZITSIYA – 1. Birja savdosida to‘plangan yetkazib berish oylari. Aktivlar o‘rtasidagi boshqa oylarda yetkazib berish bitimlari kamdan-kam tuziladi va ularda baholar amalda kotirovka qilinmaydi. 2. “Kollz” – maxsus birja sessiyalari paytida kotirovka qilinadigan yetkazib berish oylari.
AKTIV PUL AYLANISHI – to‘lov jarayonlarida bevosita ishtirok etayotgan harakatdagi pul massasidir.
“AKTIV” QIMMATBAHO QOG‘OZLAR – ob`ektni ommaviy oldi-sotdi hisoblangan, kotirovkasi tez-tez e`lon qilib turiladigan qimmatbaho qog‘ozlar.
AKTIV SAVDO (lot, ital.) – savdo va to‘lov balansida daromadlarning xarajatlardan oshib ketishi.
AKTIVLAR (lot.) – 1) mablag‘ yoki tashkilot resurslari: binolar, mashinalar, naqd pullar; 2) A. — xonadon xo‘jaligi egalik qiladigan bank depozitlari, qimmatbaho buyumlar, kvartira, avtomashina, dala hovli, mualliflik huquqi va hokazolardir.
AKTIVLAR MUNOSABATIDAGI PREFERENSIYA (imtiyoz) – imtiyozli aksiyalar egalariga biznes tugagan yoki korporatsiya tarqatilgan holatda kreditorlar da‘volari qondirilgandan keyin o‘z da‘volarini qondirishni talab qilish huquqini beruvchi imtiyoz. AKTIVLARNI DIVERSIFIKATSIYA QILISH – aktivlar turini o‘zgartirib, ularni ko‘paytirish.
|
| |
Reja: Maktab ta’limida loyiha texnologiyalaridan foydalanish tarixi va amaliyoti haqida

Reja: Maktab ta’limida loyiha texnologiyalaridan foydalanish tarixi va amaliyoti haqida
Download
225,02 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
20.05.2024
Hajmi
225,02 Kb.
#246617
Download
225,02 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Reja: Maktab ta’limida loyiha texnologiyalaridan foydalanish tarixi va amaliyoti haqida
Download
225,02 Kb.
Matnni ko'rish
LITSENZION BITIM - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 472/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)LITSENZION BITIM — shartnoma hisoblanib, unga muvofiq ixtiro va texnolog bilimlar, ishlab chiqarish tajribasi va sirlari egasi o‘z kontragentiga ma’lum doirada patentlar, nouxau, tovar belgilari va h.k.ga o‘z huquqlaridan foydalanish uchun litsenziyani beradi. L.b.da litsenziya turi (patentli, patentsiz), texnologiyadan foydalanishga huquqlarning xarakteri va hajmi (oddiy, maxsus, to‘liq litsenziya) aniqlanadi. Bunday bitimda ishlab chiqarish sohasi va litsenziyadan foydalanish hududiy chegara ham aniqlanadi. L.b. bir necha patentlarni va ular bilan bog‘liq bo‘lgan nou-xauni kompleks berishni ko‘zda tutishi mumkin.
LITSENZION MUKOFOT — litsenzion bitim predmeti hisoblangan litsenziyalardan, nou-xau va h.k. foydalanishga huquq berganlik uchun badal olish.
LITSENZION OPERATSIYALAR — shartnomaning bir tomoni (litsenziar) shartnomaning ikkinchi tomoniga (litsenziatga) ma’lum mukofot uchun ixtirolardan foydalanish huquqini bildiruvchi operatsiyalar. Ixtiro deb mamlakatda o‘rnatilgan tartibda ixtirochi deb tan olingan va unga patent yoki mualliflik guvohnomasi bo‘lgan texnik yechimga aytiladi.
LITSENZION SAVDO — 1) texnologiya bilan xalqaro savdo qilishning asosiy shakli. Uning predmeti ixtirolarni, texnologik tajribani, sanoat sirlarini va tijorat bilimlarini berishga, tovar belgilaridan foydalanishga va h.k. patentli va patentsiz litsenziyalar; 2) L.s. xalqaro savdoda intellektual mulkni, texnologiyani, ixtiro va patentlarni oldi-sotdi qilishning asosiy ko‘rinishi.
LITSENZION TIZIM — tashqi savdo operatsiyasini tartibga solishning eng muhim vositalaridan biri. Rasmiy muassasalar tomonidan manfaatdor firmalar (shaxslar) taklifi bo‘yicha tovarlarni olib kelish va chiqarishga rasmiylashgan ruxsatnomalar berishni ko‘zda tutadi.
LITSENZION TO‘LOV — 1) litsenziat tomonidan shartnoma predmetidan foydalanganligi evaziga litsenziarlarga to‘lanadigan to‘lov; 2) Litsenzion to‘lovlar— sotuvchini (litsenziarni) sotib oluvchiga (litsenziatga) litsenzion bitim predmetidan foydalanishga huquq berganligi uchun mukofot.
|
| |
Amaliy xarakterdagi loyihalar - Reja: Maktab ta’limida loyiha texnologiyalaridan foydalanish tarixi va amaliyoti haqida

Modellashtirish-bilish obyektlarini ularning modellari yordamida tadqiq
qilish, mavjud predmet va hodisalarning modellarini yasash va o‘rganishdir.
Nazorat savollari:
1. Loyihalash texnologiyasining mazmuni va mohiyatini o‘rganing.
2. Loyihalarning tasnifini ko‘rib chiqing. Uni hamkoringizga tushun tiring.
3. Tadqiqot xarakteridagi loyihalarning o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlang.
4. Ijodiy xarakterdagi loyihalarning o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlang.
5. Rolli loyihalarning o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlang.
6. Izlanish xarakteridagi loyihalarning o‘ziga xos xususiyatlarini aniq lang.
7. Amaliy xarakterdagi loyihalarning o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlang.
8. O‘quvchilarda ijodiy faoliyat tajribalarini shakllantirish yo‘llarini o‘rganib
chiqing.
Ijodiy 
xarakterdagi - Reja: Maktab ta’limida loyiha texnologiyalaridan foydalanish tarixi va amaliyoti haqida

xarakteridagi loyihalardan asosiy farqi, ularning mantiqiy strukturasi avvaldan
belgilanmaydi, balki loyihaning yechimi davomida shakllantiriladi. Ijodiy loyihada
qatnashchilarning qiziqishi, motivi, ehtiyojiga ko‘ra loyihaning yo‘nalishi, olinajak
natija belgilanadi. Lekin loyihada ko‘zda tutilgan natijani rasmiylashtirish va
jihozlashda qat’iy talab qo‘yiladi.
Rolli o‘yin loyihalari.
Ushbu loyihalarda struktura aniqlanmaydi va ish
tugagunga qadar ochiq bo‘ladi. Loyiha qatnashchilari muayyan rollarni bajaradilar.
Rollarga muvofiq holda ularning vazifalari aniqlanadi. O‘yin syujetiga muvofiq
ular rollarni bajarishi, tegishli hollarda “mansabdor shaxs” sifatida muloqotga
kirishishi, bunda mavjud qobiliyat va iste’dodlari, o‘zlashtirgan bilim, ko‘nikma va
malakalarini safarbar etishlari lozim. Loyihani hal etish jarayonida ko‘zlangan
natijaga erishishlari uchun juda ko‘p mehnat qilishlari, izlanishlari, mustaqil va
ijodiy fikr yuritishlari, mustaqillik va onglilik talab etiladi. Bu yerda ijodiy izlanish
mavjud, lekin o‘quvchilar ma’lum rollarni bajarish orqali loyiha hal etilganligi
sababli rolli o‘yin loyihalar sanaladi.
Izlanish xarakteridagi loyihalar.
Loyihalarning bu tipi muayyan bir mavzu
bo‘yicha axborot va material to‘plash, to‘plangan axborot va materiallar bilan
loyiha qatnashchilarini tanishtirish, ularni tahlil qilish, faktlarni umumlashtirish,
olingan natijalarni rasmiylashtirishni o‘z ichiga oladi. Mazkur loyihalar tadqiqot
xarakteridagi loyihalar bilan uyg‘unlashib ketadi va uning bir qismiga aylanishi
mumkin. Bu toifadagi loyihalardan sinfdan tashqari mashg‘ulotlarda foydalanishi
mumkin..
LIMITLANGAN CHEK (limitlangan. chek knijkalari) —

|
LIMITLANGAN CHEK (limitlangan. chek knijkalari) —
|
bet | 471/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)LIMITLANGAN CHEK (limitlangan. chek knijkalari) — chek beruvchi tomonidan yozib beriladigan hisob-kitob (beriladigan chekning umumiy summasi ma’lum chegara — limit bilan cheklangan). Chek beruvchi schotida hisob raqamida mablag‘lari bo‘lishidan qat’iy nazar, bank tomonidan to‘lanadi. Joydagi pudratchi bilan hisob-kitob qilish uchun qo‘llaniladi. L.ch. da qaysi tashkilot va qanday schot bo‘yicha (nomer, vaqti) L.ch. summasi o‘tkazilishi kerakligi ko‘rsatilgan bo‘ladi. L.ch. berishda koreshokda limit qoldig‘i ko‘rsatiladi, ushbu ko‘rsatma va chekning o‘zi birinchi va ikkinchi imzo huquqiga ega bo‘lgan shaxslar tomonidan imzolanadi. L.ch. bankka chek egasi tomonidan uni bergan kundan boshlab 10 kun davomida taklif etilishi mumkin. Chek naqd pulga almashilmaydi.
LINKIJ - birjaning o‘z mijozlariga shartnomalarni boshqa birjada sotgan yoki xarid qilgan holda undan shartnomalar xarid qilish va sotishga ruxsat berishi.
LISSABON SHARTNOMASI — 2007-yil 13-dekabrda Lissabonda 27 mamlakatdan iborat Yevropa ittifoqining amal qilishini yaxshilash va uning jahon xo‘jaligidagi o‘rnini mustahkamlash maqsadida imzolangan xalqaro shartnoma.
LISTING (ing.) — 1) faqat ekspertlarda sifati bo‘yicha tekshirishdan o‘tgan qimmatbaho qog‘ozlar savdo birjalariga ruxsat berish tizimi. 2) mavjud birjada kotirovka qilinadigan aksiyalar ro‘yxatiga kompaniyalar aksiyalarini kiritish. LIT - 100 sentga teng Litva pul birligi.
LITSENZIAR (lot.) — jismoniy yoki yuridik shaxs, ixtiro, to‘lov, texnologik bo‘limlar va h.k. egasi. O‘z huquqlaridan ma’lum doirada foydalanish uchun uchinchi shaxsga (litsenziatga) litsenziyani sotuvchi.
LITSENZIAT (lot.) — 1) ixtirolar, patentlar, ishlab chiqarish va tijorat bilimlari va litsenziyani ularning egalaridan ma’lum doiralarda foydalanish huquqi bilan sotib oluvchi jismoniy yoki yuridik shaxs; 2) L. — faoliyatning litsenziyalanadigan turini amalga oshirish litsenziyasi bo‘lgan yuridik yoki jismoniy shaxs.
|
| |
LIMIT NARX - - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 470/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)LIMIT NARX - maksimal va minimal chegaralari aniqlanib, ulardan yuqori yoki past belgilanmaydigan tovar va xizmatlar qiymatining puldagi ifodasi.
LIMITED (lot.) — o‘z majburiyatlari bo‘yicha kompaniyaning cheklangan mas’uliyatini belgilash. Nomlashda mavjud abbreviatura ishtirok etgan jamiyat faqat unga tegishli o‘z mulkiy majburiyatlari bo‘yicha javob beradi va Aksionerlar (paychilar) majburiyatlari bo‘yicha mas’ul hisoblanmaydi. Aksionerlar faqat o‘z omonati yoki pay doirasida jamiyat majburiyatlari bo‘yicha javob beradi. Buyuk Britaniyada mavjud termin xususiy firmalarni nomlashda foydalaniladi, unda Aksionerlar soni cheklangan bo‘ladi.
LIMIT INTIZOMI — bank muassasalari tomonidan kreditlangan limitlardan foydalanish qoidalariga rioya etish.
LIMIT KONTRAKTLARI — bitta shaxs egallashi mumkin bo‘lgan maksimal yo‘l qo‘yiladigan fyuchers kontraktlar soni. Baholarni manipulyatsiya qilishni bartaraf etish uchun savdo birjasini tartibga soluvchi birjalar yoki organlar tomonidan o‘rnatiladi.
LIMIT XABARNOMASI — zayomchiga yoki zayomchilar guruhiga tasdiqlangan kredit rejasiga mos ravishda kreditlash limitini o‘rnatish to‘g‘risida bankning quyi muassasalarini xabardor qilish.
LIMIT XATI — korxona (birlashma)lar bo‘yicha tasdiqlangan kredit rejasida kreditlarning reja hajmlari to‘g‘risida idora tomonidan jo‘natilgan bank boshqarmasini xabardor qilish.
LIMITLANGAN BUYURTMA — mijoz aniq bahosini ko‘rsatgan, shu bo‘yicha, agar treyder uni sotib olish quvvati bo‘lsa, bitim tuzilishi yoki yaxshi baho qo‘yilishi kerak bo‘lgan buyurtma.
LIMITLANGAN CHEK KNIJKALARI - chek hisob-kitoblarining komplekt blankalari (10. 20, 25 va 50 varaq); tovarlar va xizmatlar hisob-kitobi uchun to‘lovchiga bank tomonidan beriladi. Bu shunday holatlarda ro‘y beradi: agarda u bank tomonidan maxsus ssuda schoti yoki yo‘ldagi hisob-kitob hujjatlari bo‘yicha kreditlangan bo‘lsa, to‘lov krediti olishga huquqi yo‘q yoxud limitlanmagan chek daftarlaridan foydalanishi mumkin emas.
|
| |
Loyihalash texnologiyasining asosiy tezisi

|
Loyihalash texnologiyasining asosiy tezisiBog'liq kQuyI4VdcsMy2F8x6hptsdpXqQ0Tlf0eRn8SRkTALoyihalash texnologiyasining asosiy tezisi:
“O‘rganilayotgan bilim,
ko‘nikmalar menga nima uchun zarurligi va undan qayerda va qay tarzda
foydalanishni bilaman” sanaladi. Bu tezis o‘quvchilarning fan asoslarini ongli
o‘zlashtirishlari, hayotga moslashishlari va mo‘ljalni to‘g‘ri olishlariga yordam
beradi.
Musiqa madaniyati fanini o‘qitishda o‘qituvchi loyihalash texnologiyasidan
o‘quvchilarning qiziqishi va qobiliyatlarini hisobga olgan holda nafaqat darsda
o‘quv muammolarini hal etishda, balki darsdan va sinfdan tashqari ishlarda ham
ijodiy muammolarni hal etishda foydalanishi zarur.
Loyihalash texnologiyasida foydalanish o‘quvchilarga individual va
differensial yondashish imkonini beradi.
Har bir loyiha o‘ziga xos xususiyatga ega bo‘ladi, shu sababli ular ma’lum
belgilariga ko‘ra quyidagicha tasniflanadi:
Loyihada ko‘zda tutilgan faoliyatning ustunligiga ko‘ra:
-tadqiqot xarakteridagi loyihalar;
-ijodiy xarakterdagi loyihalar;
-rolli loyihalar;
-izlanish va mo‘ljal olishga mo‘ljallangan loyihalar;
-amaliy xarakterdagi loyihalar;
Tadqiqot xarakteridagi loyihalar.
Ushbu loyihalarning tuzilishi juda
yaxshi ishlangan, jumladan, loyihada ishtirok etadigan qatnashchilar uchun
tadqiqot predmeti, dolzarbligi, ijtimoiy ahamiyati, foydalaniladigan metodlar,
tadqiqotlar va tajribalar o‘tkazish, natijalarni rasmiylashtirish metodlari aniq
bo‘lishi kerak.
Mazkur loyiha mantiqan to‘lig‘icha ilmiy-tadqiqot muammolariga
yaqinlashgan va uning yechimiga mos va bo‘ysungan bo‘lishi kerak.
Loyihaning ushbu turida tadqiqot mavzusining dolzarbligi, tadqiqot
muammosining predmeti va obyekti, vazifalarning izchil va bosqichma-bosqich
aniqlanishi, muammolarni hal etish bo‘yicha farazlarni ilgari surish, uni hal
etishning tadqiqot o‘tkazish va tajribalar qilish yo‘llarini ishlab chiqish, olingan
natija va xulosalarni muhokama qilish, rasmiylashtirish, tadqiqotni davom ettirish
uchun yangi muammolar belgilanishi lozim.
Musiqa madaniyati fanini o‘qituvchisi bu toifadagi loyihalardan darsda va
sinfdan tashqari mashg‘ulotlarning ayrim o‘quvchilar bilan olib boriladigan
mashg‘ulotlarida foydalanishi mumkin.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatiBog'liq kQuyI4VdcsMy2F8x6hptsdpXqQ0Tlf0eRn8SRkTAFoydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1.
Shaxmurova G. Tog‘ayeva G. “Biologiya fanini o‘qitish metodikasi”
moduli bo‘yicha o‘quv uslubiy majmua –Toshkent 2018-184-b.
2. J. O. Tolipova “Biologiyani o‘qitishda innovatsion texnologiyalar” T.2013
(141 bet)
3.“Биологическое и экологическое образование в школе и вузе: теория,
методика, практика” Сборник статей. Санкт-петербург 2017 (стр 79)
4.Алексашина И.Ю. Естествознание с основами экологии: 5 кл.: практ.
работы и их проведение: кн. .ля учителя Просвещение, 2005. – 174 с
Internet resurslari:
7. http:/www.markaz.tdi.uz -Ta’lim sifatini baholash bo‘yicha xalqaro
tadqiqotlarni amalga oshirish milliy markaz sayti
8. @milliymarkaz_aloqabot – Ta’lim sifatini baholash bo‘yicha xalqaro
tadqiqotlarni amalga oshirish milliy markazi telegram boti.
9. http://www.rtm.uz – Respublika ta’lim markazi sayti.
4. https://t.me/nambiolog bot.
5. https://www.yaklass.ru/p/.biologiya.
6. https://twig-bilim.uz/r u/list/biologiya.
7. info@ infourok.ru.
8.http://www.khanakademy.org –”Xon akademiyasi” masofaviy ta’lim sayti
(ingliz tilida).
|
| |
Kunlik buyruq - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 469/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)Kunlik buyruq – mijoz uni bekor qilmaganga qadar yoki bajarilmaguncha amal qiladi.
“O‘z zimmamga olmayman” buyrug‘i – bu shuni anglatadiki, broker mijozning qimmatli qog‘ozlari bilan bitim tuzish imkoniyati boy berganligi uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. Bu buyruq brokerga mijoz tomonidan belgilanadigan limit doirasida narxni va buyruqni bajarishning vaqtini belgilash bo‘yicha o‘z fikrlaridan foydalanish imkonini beradi.
Ko‘lamli buyruq – mijozning brokerga bir vaqtning o‘zida turli shartlardagi bir necha limitlangan buyruqlarni qatorasiga bajarish buyrug‘ini anglatadi. Buyruqning maqsadi qimmatli qog‘ozlarni xarid qilish yoki sotishning eng qulay “o‘rtacha” narxiga erishishdan iborat.
Muqobil buyruq – bir turdagi qimmatli qog‘ozlarni xarid qilish yoki sotish topshirig‘ini anglatadi. Buyruq mijoz tomonidan ko‘rsatilgan nomlarning biri bo‘yicha bajarilishi bilanoq boshqa buyurtmalar avtomatik tarzda olib tashlanadi.
O‘tkazma buyruq – bir turdagi qimmatli qog‘ozlarni sotishdan tushgan tushumlardan boshqa qimmatli qog‘ozlarni xarid qilishda foydalanishni nazarda tutadi.
“Hammasi yoki hech narsa” buyrug‘i – mijozning qimmatli qog‘ozlar turkumini butunlay sotish yoki xarid qilish topshirig‘ini anglatadi. Agar broker mazkur shartnomani bajara olmasa, buyruq bekor qilinadi. Bo‘lib o‘tgan savdolarning natijalariga ko‘ra broker tomonidan mijozning buyrug‘i bajarilmagan hollarda broker unga bajarilmaganlik sabablari haqida xabar qiladi. Bunda u talabnomalarni savdolarga qo‘yish qimmatli qog‘ozlar va pul mablag‘larini oldindan musodara qilish operatsiyalari bo‘yicha bajargan ishlari uchun mijozdan ushbu operatsiyalarga qilingan xarajatlarning qoplanishini so‘rash huquqiga ega. Amaliyotda aksariyat hollarda brokerning mijozlari bilan bitim tuzmasdan ko‘rsatgan xizmatlariga haq to‘lanmaydi. Agar broker bitimni amalga oshirsa, u mijozga hisobot berishi kerak. Unda avval tuzilgan topshiriq shartnomasining bajarilganligini bildirgan holda, broker mijozga qator harakatlar va to‘lovlarni, shu jumladan, birjaga hamda brokerning vositachilik haqini, depozitariyga xizmat haqini va shu kabi to‘lovlarning amalga oshirilishini taklif qiladi. Topshiriq shartnomasining bajarilishi jarayonida brokerlar va ularning mijozlari o‘rtasida yuzaga kelgan bahslar, buyruqlarga aniq rioya etish masalalari umumiy belgilangan birjaning nizolar bo‘yicha komissiyasi tomonidan yoki xo‘jalik sudi organlarida ko‘rib chiqilishi mumkin.
|
| |
Samarqandning markaziy ko‘chasi - O‘zbekiston tarixi (XIX asrning ikkinchI yARmI – XX asr boshlari)

33
gan o‘qlar boshqa joylardagi kabi Urgutda
ham istilochilarning harbiy
ustunligini ta’minladi. Buning natijasida shahar qal’asi mustamlakachi-
lar tomonidan egallandi. Podsho hukumati qo‘shinlari Urgutdan so‘ng
Kattaqo‘rg‘on shahrini bosib olishga kirishdi.
Rossiya imperiyasining harbiy yurishlariga
qarshi Kitob hokimi
Jo‘rabek va Shahrisabz hokimi Bobobek boshchiligida Samarqandda ku-
rash olib borildi. Bu ikki xalq harakati rahbarlari o‘z qo‘shinlari bilan
1868-yil 2-iyunda samarqandlik qo‘zg‘olonchilar
bilan birga Rossiya
imperiyasi qo‘shinlari garnizoni joylashgan qal’aga hujum qilishdi. Qa-
malda qolgan qo‘shin yordam so‘rab general-gubernator fon Kaufmanga
chopar yuboradi. 6-iyunda yordamchi kuchlar yuborildi. Qal’ani egallash
uchun 4-iyundan 7-iyungacha shiddatli janglar davom etdi. Unda ikki
tomon ham ko‘plab talafot ko‘rdi. 8-iyunda
qamalda qolganlarga har-
biy kuchlar yetib keldi, shundan so‘ng xalq himoya chilari Samarqanddan
chiqib tog‘ tomonga chekinishga majbur bo‘ladi.
Podsho hukumati tomonidan yangi bosib olingan
hu dudlarda Samarqand va Kattaqo‘rg‘on bo‘lim la-
ridan iborat Zaraf shon okrugi tuzildi. Unga general
Abra mov boshliq qilib tayinlandi.
Zirabuloq jan-
gidan keyin Amir Muzaffar o‘z mag‘ lubiyatini tan
olib, fon Kaufmanning Turkiston gene ral-gubernatorligining yangi chega-
ralari haqidagi tak lifini qabul qilishga majbur bo‘ldi. Shu bilan Rossiya
imperiyasi istilochilik yurishlarining ikkinchi bosqichi yakunlandi.
Fon Kaufman 1868-yil 23-iyunda Samarqandda
amir Muzaffar bi-
lan Bu xoro amirligini Rossiya im pe riyasining protektoratiga aylantirgan
shartnomani imzoladi. Unda amir urush boshlanishida aybdor ekanligi,
abadiy do‘stlik belgisi sifatida Ros siya qo‘shinlarining
harbiy xarajat-
lari uchun 500 ming rubl to‘lanishi e’tirof etildi. Shartnomaga ko‘ra
bosib olingan Toshkentdan Samar-
qandgacha bo‘lgan barcha hudud –
Xo‘jand, O‘ratepa, Panjikent, Jizzax,
Samarqand, Kat taqo‘rg‘on
shaharlari
Rossiya imperiyasi ixtiyo riga o‘tdi.
Amir o‘z ixtiyorida qolgan hudud-
larni bosh qarishda
Turkiston gene-
ral-gubernatorining ko‘rsatmalariga
rioya etis h majburiyatini oldi. Siyo siy
qaramligi uchun ta rixchilar tomoni-
AKSEPTLANGAN TRATTA - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 29/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)AKSEPTLANGAN TRATTA – to‘loviga rozilik berilgan o‘tkazma veksel.
AKTSEPTLANGAN TO‘LOV KAFOLATI – bank aktsepti mavjud kafolat, ya‘ni to‘lovchi hisobidan to‘lash uchun zarur mablag‘lari borligi to‘g‘risida dalil. Oluvchiga mablag‘larni o‘tkazishga kafolatlaydi, aloqa vazirligi korxonalari bilan hisob-kitobda, transport tashkilotlari bilan yuklarni, yo‘lovchilar guruhlarini va ularning yuklarini tashiganligi uchun bir martalik hisob-kitoblarda qo‘llaniladi. Kafolat o‘tkazuvchining hisob va joriy hisoblarida mablag‘lar mavjudligida bo‘ladigan to‘lov summasini alohida balans hisobiga depozitga qo‘ygandan keyin akseptlashtiradi. Kafolatning aktseptlashtirilgan nusxasi to‘lovchiga beriladi, tovar va xizmatlarni olgandan keyin mablag‘larni oluvchiga o‘tkaziladi. Mablag‘lar oluvchi uni o‘z hisobiga hisoblash va depozitga qo‘yilgan kafolat summasini o‘z hisobidan chiqarib tashlash uchun bankka taqdim etadi.
AKSEPTLANGAN VEKSEL – to‘loviga rozilik berilgan veksel.
AKSEPTLANMAGAN TRATTA – to‘loviga rozilik berilmagan o‘tkazma veksel.
AKTSEPTLASH (ingl, acceptance) – qimmatli qog‘ozlarning joylashtirilishi kafolatlash, aksiya oldi – sotdisida vositachi firmalar tomonidan amalga oshiriladigan funksiyalaridan biri. Kompaniyalar aksiya chiqarganda u muayyan firmaga saqlash uchun topshiriladi va firma ushbu aksiyalarni haridorlar o‘rtasida tarqatish majburiyatini o‘z zimmasiga oladi. Mabodo, aksiyalar soni juda ko`p bo‘lsa, u holda vositachi firma tavakkal qilishga majbur bo‘ladi, chunki aksiyalarning sotilmay qolish xavfi mavjud bo‘ladi, lekin ular to‘liq sotilgudek bo‘lsa, u holda vositachi firma katta miqdorda daromad olishi mumkin.
AKTSEPTLI – rambursli kredit-eksport qiluvchining vekseli uchinchi mamlakat banki tomonidan aktseptlagan bankka o‘tkazadi.
AKTSEPTLI KREDIT – bu yirik banklar tomonidan xarajatni aktseptlash shaklida beriladigan kreditdir.
AKTSEPTSIZ TO‘LOV TALABLARI – to‘lovchining roziligisiz va uning aktseptdan voz kechish to‘g‘risidagi arizasiga qaramasdan to‘lovni bank orqali undirib olish. Qonunda ko‘rsatilgan holatlarga ko‘ra, shubhasiz, qarz mablag‘larni undirib olish ifoda etilgan. To‘lov tartiblari quyidagi tartibda bo‘ladi: uy-joy ekspluatatsiyasi tashkilotlaridan o‘lchov asboblari ko‘rsatkichlari va amal qilayotga ta‘riflari asosiga ko‘ra gaz, suv va issiqlik energiyasi uchun; tashishga xizmat qiladigan, hujjatlar kiritilgan xarajatlar bo‘yicha yuklarni tashishda bevosita va aralash aloqadagi temir yo‘l, kemasozlik va avtotransport o‘rtasidagi hisob- kitoblar uchun; sifati va davlat standartlari kompleksligi, texnik sharoitlar, namunalar yoki yo‘l bo‘yicha mos kelmaydigan tovarlarga ortiqcha to‘langan summalarni qaytarib olish uchun qonunda ko‘rsatilgani bo‘yicha tayyorlovchilardan va boshqa holatlarda jarimani hisobdan chiqarishga sotib oluvchilar talablari.
|
| |