nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Olinadigan natija - Axborot xavfsizligi xavflarni boshqarishga kirish” fanidan

|
Axborot xavfsizligi xavflarni boshqarishga kirish” fanidan
|
bet | 4/6 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 283,16 Kb. | | #108812 |
Bog'liq 1-2miOlinadigan natija
Rad etish daraxti tahlilining natijasi quyidagicha:
- bir vaqtning o‘zida ikki yoki undan ortiq hodisa sodir bo‘lishi mumkin bo‘lgan vaziyatda oxirgi hodisa va o‘zaro ta’sir qiluvchi yo‘llarni vizual tasvirlash;
- minimal kesishmalar to‘plami(tizimning rad etish yo‘llarini paydo bo‘lishi) va har bir qism uchun tizimni rad etish ehtimolligini baholash;
- oxirgi hodisa ehtimolligini baholash.
Axborot xavfsizligi riskini "vaziyatlar - daraxti" usuli yordamida tahlil.
Vziyatlar - daraxtining tahlili(ing. Fault tree analysis - FTA) usulida risklarni baholash uchun online veb resursdan ham foydalanishimiz mumkin.
Uning uchun https://online.visual-paradigm.com/diagrams/features/fault-tree-analysis-software/ manzilga brauzer yordamida kiramiz.
VP Online - bu har qanday qurilmada, har qanday brauzerda ishlaydigan onlayn diagramma dasturi.
Rad etish daraxtlarini tahlil qilish shablonlari to'plami mavjud. Rad etish daraxtlari tahlilini ishlab chiqish yoki ba'zi g'oyalarni olish uchun qanday bo'lishidan qat'iy nazar, sizga kerakli shablonni topishingiz mumkin.
Risklarni tahrirlash va sozlash uchun “Perform a Fault Tree Analysis” tugmachasini bosing.
Rad etish daraxti usulida risklarni tahlil qilishda yangi oyna hosil qilib tahlillashgni amalga oshirish uchun “Faut Tree Analysis” bosiladi. Yoki tayyor shablonlardan foydalanishg mumkin.
“Faut Tree Analysis” bosiladi va shartli belgilarni oynaga joylashtirib “Kiber hujum” tahlil qilinadi.
Axborot xavfsizligi risklarini identifikatsiyalash.
Ishdan maqsad: Foydalanuvchining ruyxatga olish jarayonini taxlil qilish, yangi foydalanuvchi yaratish va tizimga bog‘lanish, kirish jarayonini kuzatish.
Foydalanuvchi kirishi kerak bo‘lgan tizimida ruyxatga olingan xar bir sub’ekt (foydalanuvchi yoki foydalanuvchi nomidan xarakatlanuvchi jarayon) bilan uni bir ma’noda indentifikatsiyalovchi axborot mavjud. Bu ushbu sub’ektga nom beruvchi son yoki simvollar satri bo‘lishi mumkin. Bu axborot sub’ekt identifiqatori deb yuritiladi. Agar foydalanuvchi tarmoqda ruyxatga olingan identifiqatorga ega bo‘lsa u legal (qonuniy), aks xolda legal bulmagan (noqonuniy) foydalanuvchi xisoblanadi. Kirish kerak bo‘lgan tizm resurslaridan foydalanishdan avval foydalanuvchi tizimining identifikatsiya va autentifikatsiya jarayonidan o‘tishi lozim.
|
| |
III.Xulosa - Mavzu: Dielektriklar I. Kirish II. Asosiy qism: Dielektriklarning asosiy mexanik tavsiflari

|
Mavzu: Dielektriklar I. Kirish II. Asosiy qism: Dielektriklarning asosiy mexanik tavsiflari
|
bet | 6/7 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 59,54 Kb. | | #110329 |
Bog'liq Mavzu Dielektriklar I. Kirish II. Asosiy qism Dielektriklarnin-www.hozir.orgIII.Xulosa
Kemalar va boshqa maqsadlar uchun elektr jihozlarini loyihalash, o'rnatish va ishlatishda konstruktiv va elektr materiallari sohasidagi bilimlar majmuasi talab qilinadi. Bu yuqori namlik darajasi, harorat, bosim va tebranishning keng diapazoniga ega bo'lgan kema elektr jihozlarining maxsus ish sharoitlari bilan bog'liq. Ishlashning ishonchliligi, yong'in xavfsizligi va xarajatlarni kamaytirishga nisbatan qat'iy talablar qo'yiladi. Elektr jihozlari va jihozlari uchun elektr materiallarini tanlash faqat haqiqiy ish sharoitida materiallarga qo'yiladigan asosiy talablarni chuqur tahlil qilgandan so'ng mumkin bo'ladi, u butun dengiz va dengizlarning texnik nazoratini amalga oshiruvchi organ bo'lgan daryo reestri qoidalariga qat'iy muvofiqdir. daryo kemalari, ularning idoraviy mansubligidan qat'i nazar. U qoidalarni ishlab chiqadi
Dengiz va daryo flotining rivojlanishi elektrlashtirilgan kemalarni kompleks avtomatlashtirish bilan bog'liq. Buning uchun asosan organik polimerlardan, turli moddalarning monokristallaridan yangi elektr materiallar qo'llaniladi.
Keyingi yillarda xossalari kam oʻrganilgan magnit, dielektrik, oʻtkazuvchi va yarim oʻtkazgich materiallarning yangi turlari ochildi. Ushbu materiallar asosida quyidagilar ishlab chiqarilishi mumkin: printsipial jihatdan yangi elektr qurilmalar; ko'plab yarimo'tkazgichli qurilmalar; kontaktsiz sozlanishi parametrlarga ega bo'lgan turli xil chiziqli bo'lmagan kondansatörler va rezistorlar; turli ferroelektrik, piezoelektrik va piroelektrik qurilmalar; rektifikatorlar, kuchaytirgichlar, kuchlanish stabilizatorlari, energiya konvertorlari, xotira xujayralari; elektr va fotoelektrik qurilmalar; suyuq kristallar; yuqori samaradorlikka ega termoelektr generatorlari; golografiya uskunalari va yangi texnologiyaning boshqa ko'plab qurilmalari va qurilmalari.
Yuqorida aytilganlarning barchasi yaxshilangan ko'rsatkichlarga ega bo'lgan yangi materiallarga asoslangan mobil va statsionar ob'ektlarning elektr energiya tizimlarining elektr jihozlarining ishonchliligini oshirish muhimligini ta'kidlaydi
|
| |
Axborot xavfsizligi riskini "vaziyatlar-daraxti" usuli yordamida tahlil

|
Axborot xavfsizligi riskini "vaziyatlar-daraxti" usuli yordamida tahlil
|
bet | 2/6 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 283,16 Kb. | | #108812 |
Bog'liq 1-2mi Axborot xavfsizligi riskini "vaziyatlar-daraxti" usuli yordamida tahlil.
Nosozliklar-daraxtining tahlili(ing. Fault tree analysis - FTA) – bu tadqiq qilinayotgan kutilmagan hodisaninng paydo bo‘lishiga yordam beruvchi omillarni aniqlash va tahlil etish usulidir. Tadqiq qilinayotgan omillar ajratish (deduksiya) yordamida aniqlanib, mantiqiy tarzda quriladi hamda ushbu omillar va ularning oxirgi voqea bilan mantiqiy aloqasi diagrammada daraxt ko‘rinishida aks ettiriladi.
Rad etish daraxtida ko‘rsatilgan omillar - kompyuter uskunalari ishlamay qolishi bilan bog‘liq hodisalar, inson xatolari yoki kutulmagan holatga olib kelishi mumkin bo‘lgan boshqa hodisalar bo‘lishi mumkin.
FTA misoli 1-rasmda ko‘rsatilgan.
Qo‘llash sohasi
Agar boshlang‘ich hodisalar ehtimolining qiymati ma’lum bo‘lsa, ohirgi hodisani sodir bo‘lish ehtimolini hisoblashda baholash miqdorini, yakuniy hodisaga olib borilishini, rad etish sabablari va yo‘llarini aniqlashda sifatli baholash uchun rad etish daraxti usulidan foydalanish mumkin.
Mazkur usul rad etish sabablarini aniqlash uchun tizimni loyihalash bosqichlarida foydalanish mumkin. Shuningdek loyiha variantlarini tanlashda ham ishlatiladi. Asosiy rad etish turlari va oxirgi hodisaga olib borish yo‘llarining nisbiy ahamiyatini aniqlash uchun loyihani ishlab chiqish bosqichlarida FTA usulidan foydalanish mumkin. Shuningdek rad etish daraxti tadqiq qilinayotgan muvofaqiyatsizlikka olib keluvchi hodisalar kombinatsiyasini tahlil qilish uchun ham ishlatilishi mumkin.
Kirish qismi
Sifatli tahlil qilish uchun tizimni yaxshi bilish va rad etish sabablarini yaxshi tushunish zarur. Shuningdek yana tizim qanday qilib ishdan chiqishi mumkinligi haqida bilishi lozim. Rad etish daraxtining tizim detallaridan foydalanish ham samarali hisoblanadi.
Miqdoriy tahlilni amalga oshirish uchun rad etish daraxtida ko‘rsatilgan barcha asosiy hodisalarni rad etish ehtimolligi yoki intensivligi haqidagi ma’lumotlar kerak bo‘ladi.
|
| |
Shina topologiyasi tarmoqlarining afzalliklari

Shina topologiyasi tarmoqlarining afzalliklari:
Kabel iste’moli sezilarli darajada kamayadi;
Tugunlardan birining ishdan chiqishi butun tarmoqning ishlashiga ta’sir koʻrsatmaydi;
Tarmoqni sozlash oson;
Tarmoq alohida tugunlarning ishdan chiqishiga chidamli.
Shina topologiyasi tarmoqlarining kamchiliklari:
Kabelning uzilishi butun tarmoqning ishlashiga ta’sir koʻrsatishi mumkin;
Kabel uzunligi va ish stantsiyalari soni cheklangan;
Kabel ulagichlari bilan bogʻliq muammolar tufayli tarmoqning ishonchliligi yetarli darajada emas;
Barcha abonentlar oʻrtasida boʻlinishi tufayli kanal past tempda ishlashi mumkin.
Halqa (ring) topologiyasi
Halqa topologiyasi qurilma ulanishlari dairesel ma'lumot yo'lini yaratadigan tarmoq konfiguratsiyasi. Tarmoqdagi har bir qurilma oldingisiga va orqangizga ikkitasiga to'liq bog'langan, shu bilan aylana ichidagi nuqtalar singari signalni uzatish uchun yagona uzluksiz yo'l hosil qiladi.
Ushbu topologiyani faol topologiya deb ham atash mumkin, chunki xabarlar halqadagi har qanday qurilmadan o'tadi. U halqa tarmog'i sifatida ham tanilgan. Bu qurilmalar ulanadigan va ularning uzuk tuzilishidagi darhol yaqinligiga qarab ular o'rtasida ma'lumotlar uzatiladigan tarmoq konfiguratsiyasining o'ziga xos turini anglatadi. Ushbu turdagi topologiya yuqori samaradorlikka ega va og'ir transportni avtobus topologiyasidan yaxshiroq boshqaradi.
Halqa topologiyasi tuzilishi.
Signallari maqsadga erishguncha bir kompyuterdan ikkinchisiga butun tarmoq orqali o'tadi. Ko'pgina qo'ng'iroq konfiguratsiyasi ma'lumotlarning faqat bitta yo'nalishda harakatlanishiga imkon beradi, bir tomonlama deb nomlanadi. Boshqalar paketlarni ikki tomonlama sayohat qilishadi, bu ikki tomonlama deb nomlanadi. xususiyatlari
Ring tarmog'i avtobus topologiyasiga o'xshaydi. Ring topologiyasida har bir kompyuter keyingisiga ulangan. Oxiridagi oxirgi kompyuter birinchi kompyuterga ulangan. Bu shuni anglatadiki, birinchi yoki oxirgi kompyuter yo'q. Ushbu tarmoqda signal yo'li halqa shaklida bo'ladi.
Ushbu topologiyada har bir kompyuter ishlatadigan tarmoq kartasiga qarab kompyuterlarni bir-biriga ulash uchun RJ-45 tarmoq kabeli yoki koaksiyal kabel ishlatiladi.
Ring topologiyalari keng tarmoq (WAN) yoki mahalliy tarmoqlarda (LAN) ishlatilishi mumkin.
Turlari
Ma'lumotlar oqimiga qarab halqa topologiyasining ikki turi mavjud: bir tomonlama va ikki yo'nalishli.
Bir tomonlama halqa signal oqimini soat sohasi farqli o'laroq va soat yo'nalishi bo'yicha boshqaradi. Shuning uchun ushbu turdagi tarmoq yarim dupleks tarmoq sifatida ham tanilgan.
Bir yo'nalishli uzukni ikki tomonlama halqa topologiyasiga nisbatan saqlash osonroq. Masalan, SONET / SDH protokoli bo'lgan tarmoq.
Boshqa tomondan, ikki yo'nalishli halqa topologiyasi har ikki yo'nalishda ham ma'lumotlar trafigini boshqaradi va to'liq dupleks tarmoq hisoblanadi.
|
Yulduzlar topologiyasining afzalliklari

Yulduzlar topologiyasining afzalliklari
Tarmoqni markazlashtirilgan kompyuter yordamida, markaziy kompyuterdan, markazdan yoki kalitdan foydalanish orqali boshqarish.
Tarmoqqa boshqa kompyuter qo'shish oson.
Agar tarmoqdagi bitta kompyuter ishlamay qolsa, qolgan tarmoq normal ishlashda davom etadi.
Yulduzlar topologiyasining kamchiliklari
Amalga oshirish uchun katta xarajatlarga ega bo'lishi mumkin, ayniqsa markaziy tarmoq qurilmasi sifatida kalit yoki yo'riqchidan foydalanganda.
Markaziy tarmoq qurilmasi tarmoq ishlashi mumkin bo'lgan tugunlarning ishlashini va sonini aniqlaydi.
Agar markaziy kompyuter, hub yoki kalit ishlamay qolsa, butun tarmoq o'chadi va barcha kompyuterlar tarmoqdan uziladi.
Tree (Daraxt) tarmoq topologiyasi
Daraxt topologiyasi daraxtning shoxlari singari ko'plab bog'langan elementlar joylashgan alohida turdagi tuzilishdir. Masalan, korporativ tarmoqdagi kompyuterlarni yoki ma'lumotlar bazasidagi ma'lumotlarni tartibga solish uchun daraxt topologiyalari tez-tez ishlatiladi.
Daraxt topologiyasida har qanday bog'langan ikkita tugun o'rtasida faqat bitta aloqa bo'lishi mumkin. Har qanday ikkita tugun faqat bitta o'zaro bog'liqlikka ega bo'lishi mumkinligi sababli, daraxt topologiyalari tabiiy ota-ona va bola iyerarxiyasini yaratadi.
Kompyuter tarmoqlarida daraxt topologiyasi
Kompyuter tarmoqlarida daraxt topologiyasi a nomi bilan ham tanilgan yulduzli avtobus topologiyasi. U avtobus topologiyasining ham, yulduzlar topologiyasining ham elementlarini o'z ichiga oladi.
Bus (Shina) topologiyasi
Shina topologiyasi
Ushbu turdagi topologiyada barcha ish stansiyalari(avtobus yoki magistral deb ataladi) umumiy bir kabelga parallel ulanadi. Signalning aks etishini oldini olish maqsadida kabelning uchlariga terminatorlar joylashtiriladi.
|
Mesh (To'qquzma) - Bu tarmoqning qurilmalari va kompyuterlari bir-biriga bogʻliq boʻlgan tarmoq turi boʻlib, shu...

|
Bu tarmoqning qurilmalari va kompyuterlari bir-biriga bogʻliq boʻlgan tarmoq turi boʻlib, shu bilan aloqa uzilib qolgan taqdirda ham translyatsiyalarning katta qismini belgilashga imkon beradi
|
bet | 5/5 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 76,89 Kb. | | #119464 |
Bog'liq 1700300628 (2)Mesh (To'qquzma): Bu topologiyada, har bir tarmoq qurilmasi o'zaro bir-biriga qo'shgan barcha qurilmalarga aloqador bo'lgan tarmoq to'qquzmalari orqali ulanadi. Har bir qurilma bir necha boshqa qurilmalar bilan bir qatorda aloqada bo'lishi mumkin.
Star (Yulduz): Yulduz tarmoqi topologiyasida, barcha qurilmalar markaziy nuktasiga (masalan, hub yoki switch) bog'liq bo'lishadi. Har bir qurilma markaziy nuktaga bir vosita orqali ulanadi. Uchuvchilar esa markaziy nuktadan o'zaro aloqalanishadi.
Tree (Daraxt): Daraxt tarmoq topologiyasida, barcha qurilmalar bir daraxt shaklida joylashadi. Har bir qurilma boshqa bir qurilma yoki markaziy nuktadan o'zaro aloqalanadi. Ular ko'p qatordagi daraxtni shakllantirishadi.
Bus (Avtobus): Avtobus tarmoq topologiyasida, har bir qurilma bitta umumiy avtobus orqali aloqalanadi. Barcha qurilmalar o'zaro bir-biriga boshqa qurilma orqali aloqalanadi.
Ring (Yengil): Yengil tarmoq topologiyasida, har bir qurilma o'ziga o'ng va chap tomonlariga aloqalanadi. Barcha qurilmalar bir yengil shaklda joylashadi.
3-D Torus: Uch o'lchamli torus tarmoq topologiyasida, tarmoqning har bir o'lchamida torus shakli shakllantirilgan bo'ladi. Bu topologiyada, tarmoqdagi har bir qurilma uch o'lchamdagi torus orqali aloqalanadi.
Bu topologiyalar har birining o'zining afzalliklari va kamchiliklari mavjud. Qaysi topologiyani tanlash o'zingizning tarmoqingizning maqsadlari, kengaytma va iste'mol qilish talablari asosida qaror qilinadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bu tarmoqning qurilmalari va kompyuterlari bir-biriga bogʻliq boʻlgan tarmoq turi boʻlib, shu bilan aloqa uzilib qolgan taqdirda ham translyatsiyalarning katta qismini belgilashga imkon beradi
|
IV.Foydalanilgan adabiyotlar - Mavzu: Dielektriklar I. Kirish II. Asosiy qism: Dielektriklarning asosiy mexanik tavsiflari

|
Mavzu: Dielektriklar I. Kirish II. Asosiy qism: Dielektriklarning asosiy mexanik tavsiflari
|
bet | 7/7 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 59,54 Kb. | | #110329 |
Bog'liq Mavzu Dielektriklar I. Kirish II. Asosiy qism Dielektriklarnin-www.hozir.orgIV.Foydalanilgan adabiyotlar
1.Bogoroditskiy, N.P. Elektrotexnika materiallari: Universitetlar uchun darslik / N.P. Bogoroditskiy, V.V. Pasinkov, B.M. Tareev. - 7-nashr, qayta ko'rib chiqilgan. va qo'shimcha - L .: Energoatomizat, 1985. - 304 p.
2.Gorelov, V.P. Materialshunoslik. Strukturaviy materiallar texnologiyasi: darslik. nafaqa / V.P. Gorelov, S.V.Gorelov, V.G.Salnikov, L.I.Sarin; ed. V.P. Gorelov. - 3-nashr. to'g'ri - Novosibirsk: Novosib. davlat akad. suv. transp., 2010. - 361 b.
3.Gorelov, P.V. Strukturaviy elektr materiallari texnologiyasi [Matn]: darslik. nafaqa: 2 kitobda. 2-kitob / P.V. Gorelov [i dr.]; ed. V.P. Gorelov, E.V. Ivanova. - 2-nashr, qo'shimcha. - Novosibirsk: Novosib. davlat akad. suv. transp., 2005. - 239 b.
4. Gorelov, V.P. Sanoat va kundalik hayotda kompozit materiallardan tayyorlangan past haroratli isitgichlar. - M .: Energoatomizdat, 1995. - 208 b.
5.Gorelov, V.P. Energetika uchun kompozit rezistorlar / V.P. Gorelov, G.A. Pugachev; Ed. V.E. Nakoryakov. - Novosibirsk: Nauka, 1989. - 216 p.
6.Gorelov, S.V. Strukturaviy elektr materiallari texnologiyasi [Matn]: darslik. nafaqa: 2 kitobda. 1-kitob / S.V. Gorelov [i dr.]; jami ostida ed. V.P. Gorelova, M.N. Ivanova. - 2-nashr. qo'shimcha - Novosibirsk: Novosib. davlat akad. suv. transp., 2005. - 354 b.
7 Pasinkov, V.V. Elektron texnologiya materiallari: Darslik / V.V. Pasinkov, V.S. Sorokin. - 5-nashr, o'chirilgan. - Sankt-Peterburg: Lan, 2003. - 368 b.
8 Peisahov, A.M. Materialshunoslik va strukturaviy materiallar texnologiyasi: Darslik / A.M. Peisahov, A.M.Kucher. - Sankt-Peterburg: Mixaylov nashriyoti, 2003. - 407 p.
9.Silenko, V.N. Elektr materiallari va ularning suv transportida qo'llanilishi: Darslik. - Sankt-Peterburg: Politexnika, 1995. - 335 p.
10.Tairov, Yu.M. Yarimo'tkazgich va dielektrik materiallar texnologiyasi: Darslik / Yu.M. Tairov, V.F. Tsvetkov. - 3-nashr, o'chirilgan. - Sankt-Peterburg: Lan, 2002. - 424 p.
11 Elektr materiallari bo'yicha qo'llanma [Matn]: 3 jildda V.1; / jami ostida ed. Yu.V. Kornitskiy [va boshqalar] - 3-nashr, qayta ko'rib chiqilgan - L .: Energoatomiz - sanalar, 1988. - 728 p.
V.Foydalanilgan saytlar
http://www.ups-info.ru/
http://hozir.org
|
| |
O‘qituvchi: soliyev b Mavzu: 0‘zgarmas tok motorlarining mexanik tavsiflari kimsanova.z...[1]

|
O‘qituvchi: soliyev b Mavzu: 0‘zgarmas tok motorlarining mexanik tavsiflari
|
bet | 1/3 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #157491 |
Bog'liq kimsanova.z...[1]Bu sahifa navigatsiya:
- Reja
Farg‘ona politexnika instituti energetika fakulteti et va e 59-20 guruh talabasi kimsanova zilolaxonning “elektr mexanik o‘tkazgichlarda energiya tejash” fanidan tayyorlagan taqdimot ishi O‘qituvchi: soliyev.b Mavzu: 0‘zgarmas tok motorlarining mexanik tavsiflari Reja: 1. O‘zgarmas tok motorlari. 2. Mustaqil qo‘zg‘atishli o‘zgarmas tok motorlarining ulanishi. 3. To‘rt qutbli o‘zgarmas tok motorining magnit sistemasi. 0‘zgarmas tok motorlarining mexanik tavsiflari - 0 ‘zgarmas tok motoriari, asosan, qo‘zg‘almas (stanina) va aylanuvchi (yakor) qismlardan iborat bo'ladi. Stanina ichi kovak cho‘yan (magnit oqimini yaxshi o ‘tkazuvchi) sihndrdan iborat bo‘lib, unga maxsus po'latdan ishlangan o ‘zaklar mahkamlab qo‘yiladi (1- rasm). Bu o ‘zaklarga magnit maydoni hosil qiladigan, ya’ni qo‘zg‘atuvchi chulg'amlar (QCh) o ‘matiladi. Qo'zg'atuvchi chulg'amlar o'zaro ketma-ket ulangan bo‘lib, ularga o‘zgarmas tok beriladi. Natijada chulg'am o'matilgan o'zaklarning soniga teng bo‘lgan magnit qutblar (shimoliy qutb TV va janubiy qutb S) hosil bo'ladi. Qo'zg'atuvchi chulg'amdagi tok miqdoriga qarab, har bir qutbda ma’lum qiymatli magnit oqimi hosil bo'ladi. Yakor temir o ‘zagi yupqa po‘lat (maxsus lak bilan izolyatsiyalangan) listlardan yasalgan barabandan iborat bo‘ladi. Uning pazlariga esa yakor chulg‘ami simlari joylanadi.
Yakor chulg‘amining shimoliy va janubiy qutblari ostidagi o‘tkazgichlaming bosh uchlari yonma-yon joylashgan kollektor plastinkalariga ulanadi, oxirgi uchlari esa ketma-ket ulanadi. Kollektor plastinkalari misdan yasaladi. Kollektor plastinkalari yakor valiga mahkam o‘matilgan bo‘lib, ular valdan o‘zaro himoyalanadi. Yakor chulg‘amiga cho‘tka va kollektor orqali o'zgarmas tok beriladi. Qo‘zg‘almas cho'tkalar kollektor plastinkalari bilan yaxshi kontakt hosil qilishi uchun, ularni maxsus prujina yordamida kollektor plastinkalariga bosib turiladi. Demak, yakor cho‘lg‘ami kollektor va cho‘tkalar orqali bir necha parallel shoxobchalarga bo‘linadi. - Yakor chulg‘amining shimoliy va janubiy qutblari ostidagi o‘tkazgichlaming bosh uchlari yonma-yon joylashgan kollektor plastinkalariga ulanadi, oxirgi uchlari esa ketma-ket ulanadi. Kollektor plastinkalari misdan yasaladi. Kollektor plastinkalari yakor valiga mahkam o‘matilgan bo‘lib, ular valdan o‘zaro himoyalanadi. Yakor chulg‘amiga cho‘tka va kollektor orqali o'zgarmas tok beriladi. Qo‘zg‘almas cho'tkalar kollektor plastinkalari bilan yaxshi kontakt hosil qilishi uchun, ularni maxsus prujina yordamida kollektor plastinkalariga bosib turiladi. Demak, yakor cho‘lg‘ami kollektor va cho‘tkalar orqali bir necha parallel shoxobchalarga bo‘linadi.
|
| |
Qattiq jismlarning xossalari

www.pedagoglar.uz
45-son 9–to’plam Iyun 2023
Sahifa: 37
QATTIQ JISMLARNING XOSSALARI
Andijon viloyati Izboskan tumani 45-maktabning fizika fani oʻqituvchisi
Kiyikboyeva Rohatoy Qosimovna
Annotatsiya: Ushbu maqolada Qattiq jismlarning tuzilishi,
Amorf va kristall
jismlar, qattiq jismlarning mexanik xossalari haqida yoritiladi.
Kalit so’zlar: Qattiq jismlar, Amorf jismlar,
kristall jismlar, mexanik
xossalar, cho`yan, marmar, chinni, qahrabo.
Uzoq vaqtlargacha fizikada eng qiziqarli narsa –
bu mikrodunyo va
makrokosmosni tadqiq qilishdan iborat deb hisoblanardi. Aynan shu sohalarda bizni
qurshagan dunyoning tuzilishini izohlashga oid eng muhim savollarga javob
topishga harakat qilinardi. Lekin mikro dunyo va
makrokosmosni tadqiq qilish
uchun ishlatiladigan qurilmalar qattiq jismlardan iborat.
Shuning uchun qattiq jismlarni o`rganishga kirishildi.
Qattiq jismlarni o`rganishning muhimligi nimada?
Qattiq jismlar – bular metallar va dielektriklar bo`lib , ularsiz elektrotxnikani
tasavvur qilib bo`lmaydi.Bular hozirgi zamon elektronikasi
asosidagi yarim
o`tkazgichlar, magnitlar, o`ta o`tkazgichlar va kundalik
hayotimizda ishlatadigan
materiallardir. Xullas ilmiy texnika taraqqiyoti ko`p jihatdan qattiq jismlardan
foydalanishga asoslangan. Qattiq jismni o`zaro ta`sirlashuvchi
behisob zarralar
tashkil qiladi. Bu hol sistemada muayan tartibning vujudga kelishiga olib keladi
hamda mikrozarralar kollektivining alohida xossalarini belgilaydi.Masalan,
elektronlarning
xossalari
qattiq
jismlarning
elektr
o`tkazuvchanligini
belgilaydi,jismlarning issiqlik yutish qobiliyatlari-issiqlik sig`imi
issiqlik harakatda
Mualliflik patenti - № NAP 00146, 22.02.2017 y

|
Mualliflik patenti - № NAP 00146, 22.02.2017 y
|
bet | 2/3 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,51 Mb. | | #263203 |
Bog'liq Biotexnologik navlarMualliflik patenti - № NAP 00146, 22.02.2017 y.
Porloq-3 g‘o‘za navi RNK-interferensiya usuli yordamida olingan Koker-312 liniyasi bilan Toshkent-6 navini o‘zaro chatishtirish natijasida olingan liniyalar orasidan ko‘p martalik tanlash yo‘li bilan yaratilgan. Porloq-3 navi poyasining balandligi 100-110 sm, shakli piramidasimon, poyasining tuklanganligi o‘rtacha tuklangan. Barglari o‘rtacha kattalikda, 3-5 bo‘lakli, rangi to‘q yashil, barglar qalinligi o‘rtacha. Gullari och sariq. Ko‘saklari yirik, ovolsimon uchli, chanoqlar soni 5 ta. Erta pishar 100-110 kunda pishib yetiladi. Ildiz sistemasi kuchli rivojlangan.
Mualliflik patenti - № NAP 00148, 22.02.2017 y.
Porloq-4 g‘o‘za navi RNK-interferensiya usuli yordamida olingan Koker-312 liniyasi bilan Toshkent-6 navini o‘zaro chatishtirish natijasida olingan liniyalar orasidan ko‘p martalik tanlash yo‘li bilan yaratilgan. Porloq-4 navi poyasining balandligi 110-115 sm, shakli piramidasimon, poyasining tuklanganligi o‘rtacha tuklangan. Barglari o‘rtacha kattalikda, 3-5 bo‘lakli, rangi to‘q yashil, barglar qalinligi o‘rtacha. Gullari och sariq. Ko‘saklari yirik, ovolsimon uchli, chanoqlar soni 5 ta. Ildiz sistemasi kuchli rivojlangan.
Mualliflik patenti - № NAP 00149, 22.02.2017 y.
RNK-INTERFERENSIYA TEXNOLOGIYASI YORDAMIDA YARATILGAN YANGI G'OZA LINIYALARI
VILTGA CHIDAMLI G'O'ZA LINIYALARI
Vilt kasalligini qo’zg’atuvchi fitopatogen zamburug’ (Fusarium oxysporum f. sp. Vasinfectum) g’o’zaga katta zarar keltiradi. Ushbu zamburug’ga chidamli g’o’za navlarini yaratishda molekulyar biologiya va biotexnologik usullarni qo’llash samarador ekanligi olimlar tomonidan etirof etiladi. RNKi (RNK interferensiya) texnologiyasidan foydalanib g’o’zada birinchi bo’lib zamburug’ning jinssiz rivojlanish fazalari (mikrokanidiy, makrokanidiy, xlamidaspor) da muhim bo’lgan FoSTUA va uning ikkilamchi metobolitlari hisoblangan fumonizin hamda fuzarinlarni sintezlovchi Lae1 genlari nokautga uchratilgan transformant o’simliklar olingan.
|
| |
pART-127_FoSTUA - Biotexnologik navlar

|
Biotexnologik navlar
|
bet | 3/3 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,51 Mb. | | #263203 |
Bog'liq Biotexnologik navlarpART-127_FoSTUA va pHellsGate-8_Lae1 gen-nokaut konstruksiyalari yaratildi va g'o'za o'simligiga transformasiya qilindi. Olingan T0 avlodli transformant o’simliklar fitatron sharoitida tuproq muhitiga moslashtirildi. Dastlab olingan transformant o’simliklarning bargi vilt kasalligiga chidamliligi baholandi.
RNKi texnologiyasi yordamida olingan gen-nokaut o’simliklari vilt kasalligini qo’zg’atuvchi fitopatogen zamburug’ga nisbatan chidamlilik namoyon qildi. Ushbu genotiplardagi qimmatli xo’jalik belgilarini mahalliy navlarga introgressiya qilish maqsadida o’zaro duragaylandi. Hozirda duragay kombinatsiyalarni vilt bilan kasallangan dala maydonlarida ekib chidamliligi o’rganilmoqda.
QURG'OQCHILIKKA CHIDAMLI G'O'ZA LINIYALARI
HASHAROTLARGA CHIDAMLI G'O'ZA LINIYASI
ҒЎЗАНИНГ ЭРТА ГУЛЛОВЧИ ВА ТОЛА СИФАТИ ЯХШИЛАНГАН ЯНГИ
БИОТЕХНОЛОГИК НАВЛАРИНИ ОЛИШ
Ko‘sak qurtiga chidamli yangi o‘g‘za navlarini yaratish
Biotexnologik usulda olingan, zararkunanda hasharotlarga chidamli bo‘lgan g‘o‘za liniyalaridagi chidamlilik xususiyatlarini, molekulyar seleksiya yo‘li bilan tola sifati va hosildorligi yuqori bo‘lgan, ertapishar g‘o‘za navlariga introgressiya qilish asosida yangi g‘o‘za navlarini yaratish
Tadqiqot bosqichlari
Duragaylash;
Keyingi avlodlarni olish (Fnyoki BCn);
Genom DNK ajratish;
Polimeraza zanjir reaksiyasi (PZR) tahlili;
Genotiplash (kerakli gen-marker bilan);
Olingan ma'lumotlarni taxlil qilish;
Keyingi bosqich uchun genotiplarni tanlash
|
G‘o‘za tunlami o‘simlikning bargiga, guliga, kosachabargiga, poyasiga tuxum qo‘yadi. 1 ta urg‘ochi kapalak o‘rtacha 500 tadan 3000 tagacha tuxum qo‘yadi. Uning qurtlari o‘z hayoti davomida 10 dan 20 tagacha meva elementlarini zararlashi tufayli g‘o‘za hosilining katta qismi yo‘qolishiga sabab bo‘ladi.
Bacillus thuringiensis (CryA/B) bakteriya genlarini g‘o‘za genomiga transformasiya qilish orqali olingan transgen g‘o‘za liniyasini “Porloq” navlariga duragaylash orqali g‘o‘za tunlamiga chidamli biotexnologik g‘o‘za navlari yaratiladi. Biotexnologik g‘o‘za navi tanasidan ko‘sak qurti uchun zaharli ta'sir etuvchi modda ishlab chiqara boshlaydi.
Uch yil muddatda g‘o‘zada ko‘sak qurtiga chidamli yangi biotexnologik navlar yaratiladi va qishloq xo‘jaligiga tadbiq qilinadi.
|
| |
Web-dizayn va uning dasturiy ta’minoti. Macromedia flash dasturi yordamida web-sahifa yaratish va bezash

|
Web-dizayn va uning dasturiy ta’minoti. Macromedia flash dasturi yordamida web-sahifa yaratish va bezash
|
Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 1,69 Mb. | | #144053 |
Bog'liq 11 sinf informatika 35 Web dizayn va uning dasturiy ta\'minoti Macromedia Web-dizayn va uning dasturiy ta’minoti. Macromedia flash dasturi yordamida web-sahifa yaratish va bezash @dars_ishlanma_yangi Bugungi kunda web-sahifalarni yartish va ularni bezashda Java Script, Macromedia Dreamweaver, Macromedia Flash kabi dasturiy vositalardan foydalaniladi. Ushbu dasturiy vositalar yordamida web-sahifa yaratish, ularga rasmli, grafikli ma’lumotlarni turli usullarda joylashtirish va animatsiyalar yaratish hamda ularni o‘rnatish usullari, tovushli ma’lumotlarni joylashtirish, web-sahifalarni o‘zaro bir-biri bilan bog’lash kabi imkoniyatlarga ega. Java Script dasturlash texnologiyasi bo’lib, HTML hujjatlarni yaratishda ishlatiladi. Unda makrobuyruq texnologiyasi, ya’ni bir necha buyruqni bir makrobuyruq shaklida tasvirlash keng qo’llanilgan. Java Scriptda formalar hosil qilish va matematik hisob ishlarini bajarish Kompyuter xotirasiga biror-bir nom berib HTML kengaytmasi bilan saqlanadi (Masalan: sahifa.html). Dasturni yuklab, uchburchak tomonlarining qiymatlari kiritilib, hisoblash tugmasini bosish orqali natijani ko‘rish mumkin. Macromedia Dreamweaver 8 dasturi Macromedia kompaniyasining dasturiy mahsuloti bo’lib, ushbu dastur web-sahifa va web-saytlar yaratish uchun qulay dasturiy vosita hisoblanadi. Dasturga turli rasmlar, jadvallar, audio, video fayllar o‘rnatish hamda matn kiritish imkoniyatlari mavjud. Macromedia Dreamweaver 8 dasturida giper bog’lanishlar o‘rnatish uchun-Hyperlink, rasmlarni joylashtirish Images jadvallar yaratish -Table, animatsiya effektlari va tugmalarni joylashtirish -Media: Flash belgilaridan foydalaniladi. Ishchi sohaga rang berish uchun sichqonchaning o‘ng tugmasi bosilib, hosil bo’lgan ro‘yxatdan Page Properties... bandi tanlanadi. Oynaning Appearance bandiga o‘tib kerakli ranglar tanlanadi. Tovushli ma’lumotlarni joylashtirish uchun esa Insert—>Media—>Flash video... ketma-ketligi tanlanadi. Ushbu dasturiy vositaning qulayligi shundan iboratki, web-sahifa yaratish uchun barcha bezak va animatsiya effektlarini o‘zida yaratish hamda hisob ishlarini bajarish uchun dasturlash imkoniyatlariga ega. Macromedia Flash 8 dasturini yuklash ketma-ketligi quyidagicha: Пуск—>Все программа—>Macromedia—»Macromedia Flash 8—►flash Document. Natijada quyidagi oyna hosil bo’ladi: Savol va topshiriqlar 1. Java Scriptda berilgan ikki sonning yig‘indisini hisoblovchi forma oynasini hosil qiling. 2. Macromedia Dreamweaver 8 dasturida quyidagi topshiriqlarni bajaring: matn yozing; matnga rang bering; ishchi oynaga rang bering; yaratilgan faylni kompyuter xotirasida saqlang.
|
| |
” mavzusida tayyorlagan mustaqil ishi

|
” mavzusida tayyorlagan mustaqil ishi
|
bet | 1/4 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 469,58 Kb. | | #103744 |
Toshkent Kimyo texnologiya instituti
Shahrisabz filiali
S-__ -___ guruhtalabasi
_____________________________ning
“__________________________”
fanidan
“Energiya samarador texnologiyalar haqida tushuncha”
mavzusida tayyorlagan
MUSTAQIL ISHI
Bajardi: ___________
Qabul qildi: ___________
Energiya samarador texnologiyalar haqida tushuncha
Reja:
Energiya generatorlarining turlari
Benzin generatorlarining xususiyatlari va qoʻllanilishi Dizel issiqlik generatorlarini tayinlash
Dunyoda ko‘plab mamlakatlarda energiya iste’moli masalalari 1970 yillardan beri energiya samaradorligini oshirish bo‘yicha davlat siyosati va maxsus dasturlar orqali amalga oshirib kelinadi. Bugungi kunda sanoat sektori dunyodagi yillik birlamchi energiya iste’molining qariyb 40 foizini va global karbonat angidrid chiqindilarining taxminan shuncha qismini tashkil qiladi. Bu yo‘nalishda ISO 50001 xalqaro standarti qabul qilingan bo‘lib, u energiya samaradorligi masalalarini tartibga soladi.
Misol uchun, ko‘pgina tashkilotlar faoliyati energiya samaradorligi bo‘yicha xalqaro dasturlar ro‘yxatiga kiritilgan bo‘lib, ularning eng yirigi - Xalqaro energetika agentligi (XEA) - Energy Efficiency hisoblanadi. Shu bilan birga, bunday tashkilotlar Yevropa Ittifoqida, Buyuk Britaniya, Meksika, Kanada, AQSh, Janubiy Afrika Respublikasi (JAR), Indoneziya, Janubiy Koreya, Yaponiya, Hindiston, Eron, Xitoy Xalq Respublikasi, Yangi Zelandiya, Rossiya Federatsiyasi, Braziliya, Avstraliya va boshqa mamlakatlarda mavjud. O‘zbekistonda esa bunday yo‘nalishdagi ish faoliyatini Energetika vazirligi huzuridagi byudjetdan tashqari Tarmoqlararo energiyani tejash jamg‘armasi bajaradi. Jamg‘arma 2020 yilda Vazirlar Mahkamasining 640-son qarori bilan tashkil etilgan.
Umumiy energiya iste’moli bo‘yicha birinchi o‘rinni AQSh, ikkinchi va uchinchi o‘rinni Xitoy va Hindiston, to‘rtinchi o‘rinni Rossiya egallagan. O‘zbekiston, nonews.co ma’lumotlariga ko‘ra, “kishi boshiga elektr energiyasi iste’moli bo‘yicha dunyo mamlakatlari ro‘yxati”da 88-o‘rinni egallagan bo‘lib (2014), o‘zbekistonlik bir fuqaroning yillik elektr energiya iste’moli 1645 kilovatt•soatni tashkil etgan. Yana bir statistik ma’lumot - yiliga ishlab chiqarilgan elektr energiyasi hajmi bo‘yicha mamlakatlar ro‘yxatida (teravatt•soat hisobida) O‘zbekiston 47-o‘rinda qayd etilgan.
Shu o‘rinda bir jihatni alohida qayd etish lozim: O‘zbekistonda bir yilda ishlab chiqariladigan elektr energiyasi hajmi bilan iste’mol hajmi orasidagi tafovut - hukumatlararo kelishuvlarga asosan qo‘shni davlatlardan (Turkmaniston, Tojikiston va Qirg‘iziston /mavsumiy/, Qozog‘iston /oldi-berdi/) import qilinayotgan elektr energiyasi miqdoridir.
|
| |
Bajardi: Ro’ziyev d qabul qildi: Kubayev S. Samarqand –2024 Yongʼinga qarshi oraliqlar. Evakuatsiya haqida maʼlumot Reja

|
Bajardi: Ro’ziyev d qabul qildi: Kubayev S. Samarqand –2024 Yongʼinga qarshi oraliqlar. Evakuatsiya haqida maʼlumot Reja
|
bet | 1/2 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 23,46 Kb. | | #234411 |
Bog'liq Hayot xafsizligi.2
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
"Kompyuter injiniring" fakulteti
Bajardi: Ro’ziyev D
Qabul qildi: Kubayev S.
SAMARQAND –2024
Yongʼinga qarshi oraliqlar. Evakuatsiya haqida maʼlumot
Reja:
1.Yongʼinni erta аniqlаsh
2.Evаkuаtsiya
3.Yongʼingа qаrshi xаvfsizlik chorа-tаdbirlаri
4.Shoshilinch аloqа vа yordаm
1.
Yongʼin signalizatsiya tizimlari:
Dudni aniqlash tizimlari: Binoning barcha hududlarida dudni tez aniqlovchi sensorlar oʼrnatish. Sensorlar yongʼin paydo boʼlganida dudni aniqlash va signal berishda yordam beradi.
Issiqlikni aniqlash tizimlari: Binoning turli hududlarida issiqlikni tez aniqlaydigan sensorlarni oʼrnatish. Ular oʼta issiqlikni aniqlash va yongʼinni erta aniqlashda yordam beradi.
Ogohlantirish sirenalari: Ogohlantirish sirenalari yoki ogohlantirish charogʼlari odamlarni tez ogohlantirish uchun ishlatiladi.
Аvtomatik yongʼin oʼchirgich tizimlari:
Sprinkler tizimlari: Binoda yongʼin yuzaga kelganida avtomatik ravishda ishga tushadigan sprinkler tizimlari. Suv yoki boshqa oʼchirgich modda bilan yongʼinni zudlik bilan oʼchirish uchun ishlatiladi.
Аvtomatik yongʼin oʼchirgich gazlar: Baʼzi binolarda yongʼinni zud oʼchirish uchun avtomatik ravishda gaz tarqatadigan tizimlar mavjud.
Yongʼin nazorati va monitoring:
Nazorat markazlari: Binoning muhim nuqtalarida nazorat markazlari joylashtirish, ular orqali yongʼinning erta alomatlarini kuzatish.
Tizimlarni tekshirish: Signalizatsiya tizimlari, sensorlar, sprinkler tizimlari va boshqalarning ishlashini muntazam ravishda tekshirish.
Treninglar va evakuatsiya:
Yongʼin xavfsizligi treninglari: Xodimlar va aholi uchun yongʼin xavfsizligi boʼyicha treninglar va mashgʼulotlar oʼtkazish.
Evakuatsiya rejalari: Binoda aniq evakuatsiya yoʼlaklari va yoʼnalishlari boʼyicha rejalar ishlab chiqish. Ularda evakuatsiya yoʼnalishlari va tezkor chiqish yoʼllari koʼrsatilgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bajardi: Ro’ziyev d qabul qildi: Kubayev S. Samarqand –2024 Yongʼinga qarshi oraliqlar. Evakuatsiya haqida maʼlumot Reja
|
Texnologik uskunalarni tanlash va hisoblash Mashina va apparatlarni kerakli sonini aniqlash

7 Lecture
YANGI MAHSULOTLARNI ISHLAB CHIQARISHGA TAYYORGARLIKDA ISHLAB CHIQARISH USKUNALARI VA JARAYONLARINI YAKUNIY LOYIHALASH VA ISHLAB CHIQISH
Reja:
Texnologik uskunalarni tanlash va hisoblash
Mashina va apparatlarni kerakli sonini aniqlash.
Texnologik jarayonlarning grafiklari
Paypoq to`qish uskunasi
Texnologik uskunalarni tanlash va hisoblash.
Texnologik uskunalarni tanlashda quyidagi talablarga rioya qilish kerak. Uskunalar uzluksiz ishlaydigan, konstruqtsiyasi oddiy, oson boshqariladigan, kam miqdorda bug’, elektrenergiya, suvni sarflaydigan bo’lishi shart. Tanlangan uskunalarni tozlash, remont qilish oson, xom ashyoni to’liq qayta ishlab, chiqindilar va yuqotishlar kam, ishlab chiqariladigan mahsulot yuqori sifatli bo’lishi shart.
Apparatlar qilingan material tez topiladigan, arzon bo’lib, zanglamaslik kerak va mahsulot sifatiga ta‘sir qilmaydigan bo’lishi kerak.
Masalan, tomat-pasta ishlab chiqariladigan liniyada mis uskunalari po’latga almashtirildi. Murabbo, jem, povidlo kabi mahsulotlarni tayyorlash uchun esa misdan yasalgan uskunalar qo’llaniladi. Ularda issiqlikni o’tkazish koeffitsienti yuqori bo’ladi, shu sababli pishirish jarayoni tez o’tadi, shakarning yuqori kontsentratsiyasi esa misning zanglashiga tuskinlik qiladi.
Uskunalar avtomatik, yarim avtomatik va avtomatik bo’lmaganlarga ajratiladi. Avtomatik uskunalarning o’lchamlari kichik, ishlab chiqarish quvvati esa yuqori bo’lganligi sababli ularni ishlatish qulayrok hisoblanadi. Lekin uskunalar tanlaganda ularni to’liq ishlatilishi ham hisobga olinadi. Ayniksa, vakuum-bug’latish apparatlar (tomat-pasta, murabbo, povidlo ishlab chiqarish uchun), qovurish qozonlar, presslar, blanshirovatellar, yopish mashinalar, sterilizatorlardan to’liq foydalanish juda muhim.
Loyihada tanlangan uskunalarning texnik tavsifi beriladi.
|
Ochiq kalitlarni boshqarish infrastrukturasi pki Ochiq kalitlarni boshqarish infrastrukturasi PKI

|
Ochiq kalitlarni boshqarish infrastrukturasi pki
|
bet | 1/4 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,82 Mb. | | #137361 |
Bog'liq Ochiq kalitlarni boshqarish infrastrukturasi PKI Ochiq kalitlarni boshqarish infrastrukturasi PKI. Ochiq kalitlarni boshqarish infratuzilmasi RKI ning asosiy vazifalari quyidagilar: - raqamli kalitlar va sertifikatlarning xayot siklini madadlash (ya’ni kalitlarni generatsiyalash, sertifikatlarni yaratish va imzolash, ularni taqsimlash -obro’sizlantirish faktlarini qaydlash va chaqirib olingan sertifikatlarning "qora" ro’yxatini chop etish; - foydalanuvchining tizimdan foydalanish vaqtini imkoni boricha kamaytiruvchi identifikatsiyalash va autentifikatsiyalash jarayonlarini madadlash: - mavjud ilovalar va xavfsizlik qism tizimining barcha komponentlarini integratsiyalash mexanizmini (PKIra asoslangan) amalga oshirish; - barcha foydalanuvchilar va ilovalar uchun bir xil va tarkibida barcha zaruriy kalit komponentlari va sertifikatlar bo’lgan xavfsizlik yagona imkoniyatini taqdim etish.
PKIning mantiqiy tuzilmasi va asosiy komponentalari quyidagi belgilashlar qabul qilingan: - CA sertifikatsiyalash markazi; - RA - qaydlash markazi; - OCSP – joriy sertifikat makomining protokoli (Online Certificate Status Protocol); - DIR - X.511, X.519, DAP, LDAP foydalanish protokollari bo’yicha dirketoriya xizmati. Sertifikatsiya markazi CA - RKIning elementi (sertifikatlarning ishonchli manbai, notarius), unga sertifikatlarni yaratish va tasdiqlash ishonib topshirilgan. Sertifikatsiya markazining ishlash sxemasi quyidagicha: - CA shaxsiy kalitlarini generatsiyalaydi va foydalanuvchilar sertifikatlarini tekshirishga atalgan - Sertifikatsiya markazi CA - RKIning elementi (sertifikatlarning ishonchli manbai, notarius), unga sertifikatlarni yaratish va tasdiqlash ishonib topshirilgan. Sertifikatsiya markazining ishlash sxemasi quyidagicha: - CA shaxsiy kalitlarini generatsiyalaydi va foydalanuvchilar sertifikatlarini tekshirishga atalgan
CA sertifikatlarini shakllantiradi; - foydalanuvchilar sertifkatsiyalashga so’rovlarni shakllantiradilar va ularni u yoki bu usul bo’yicha CAga yetkazadi; - CA foydalanuvchilar so’rovlari asosida ularning sertifikatlarini shakllantiradi; - CA bekor qilingan sertifikatlar ro’yxatlarini (CRL) shakllantiradi va vaqti-vaqti bilan yangilaydi; - foydalanuvchi sertifikatlari, CA sertifikatlari va bekor qilinganlar ro’yxati CRL sertifikatlar markazi tomonidan chop etiladi (foydalanuvchilarga tarqatiladi yoki umumfoydalanuvchi ma’lumotnomaga joylashtiriladi).
|
| |
Tovushli ma’lumotlar va ular bilan ishlash

|
Tovushli ma’lumotlar va ular bilan ishlash
|
bet | 3/3 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 485,54 Kb. | | #148109 |
Bog'liq 16 mavzu web sahifalarda animatsiyalar va ularni o’rnatish Tovushli ma’lumotlar va ular bilan ishlash
Adobe Flash dasturining ishchi sohaga tovushli ma’lumotlarni joylashtirishning ikki xil usuli mavjud:
File ► Import ► Import to Stage... ketma-ketligini tanlash orqali;
File ► Import ► Import Video... ketma-ketligini tanlash orqali.
6-mashq. Adobe Flash dasturining ishchi sohasiga .mp3 fayl kengaytmali tovushli ma’lumotlarni joylashtirish.
Bajarish:
File ► Import ► Import to Stage... ketma-ketligi tanlanib, tovushli ma’lumotlar joylashtirilgan papka tanlanadi.
Papkadan kerakli fayl belgilanadi va Открыть tugmasi bosiladi. Tanlangan fayl Librare bo`limiga yuklanadi.
Yuklangan faylni ishchi sohaga o`tkazilishi kerak. Buning uchun Librare bo`limiga yuklangan fayl belgilanib, sichqoncha tugmasi yordamida sudrab tortiladi. 7-mashq. Idishdagi suvning bug`lanishini tasvirlovchi animatsiya effektini hosil qilish.
Bajarish:
Layer l qatlamida, Rectangle Tool (R) jihozi yordamida idish chiziladi va unga kerakli rang beriladi.
Layer 2 qatlami hosil qilinadi va unda Oval Tool (O) jihozi yordamida suvning bug`lanish belgilari chiziladi.
Layer l, Layer 2 qatlamlari belgilanadi va F5 tugma yordamida kerakli masofa belgilanadi.
Layer 2 qatlamining Frameda sichqoncha o`ng tugmasi belgilanib, Create Motion Tween qatori tanlanadi.
Layer 2 qatlamidagi suvning bug`lanish belgilari yuqoriga siljitiladi.
6.5.9-rasm. Idishdagi suvning bug`lanishini tasvirlovchi harakati
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR.
Macromedia Dreamweaver 8 dasturi tuzilishi.
Adobe Flash 8 dasturi vektorli grafikadan foydalanish texnologiyalari.
Adobe Flash 8 dasturining jihozlar paneli.
Web-sahifalarda animatsiyalar va ularni o`rnatish.
O`zaro ikki sharni to`qnashtirish.
Sharni trayektoriya bo`ylab harakatlantirish.
Tovushli ma’lumotlar va ular bilan ishlash.
To`rtburchak shakli harakatlanib aylana ko`rinishiga o`tish.
Idishdagi suvning bug`lanishini tasvirlovchi animatsiya effektini hosil qilish.
|
| |
Axborot tushunchasi va uni o’lchash usullari

|
Axborot tushunchasi va uni o’lchash usullari
|
bet | 1/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 56,5 Kb. | | #231654 |
Bog'liq Axborot tushunchasi va uni o’lchash usullari Axborot tushunchasi va uni o’lchash usullari
Reja:
Axborotni kompyuterda tasvirlash.
Axborotni kodlash. To’ldirish kod. Teskari kod. Modifikatsiyalashgan kod
Axborot hajmi va uning o’lchov birliklari
1.Axborotni kompyuterda tasvirlash
Kompyuter faqat sonli ko’rinishda ifodalangan axborotni qayta ishlay oladi. Shuning uchun kompyuterda qayta ishlanishi lozim bo’lgan axborotni sonli ko’rinishda tasvirlash kerak. Boshlang’ich ma‘lumot kompyuterga kiritilishi jarayonida har bir raqamga, harfga va belgiga ma‘lum bir son mos quyiladi. Kelgusida kompyuterga ishlatiladigan barcha harflarni, raqamlarni va belgilarni qisqaroq belgi yoki simvol deb ishlatamiz. Belgilar bilan ularga mos quyiladigan sonlar orasida moslik o’rnatish belgilarni kodlash deyiladi.
Kompyuterda barcha belgilar 0 va 1 raqamlari yordamida kodlanadi. Bunday kodlash ikkili kodlash deyiladi. 0 va 1 raqamlari bitlar deb ataladi. Bu atama quyidagi ingliz so’zlarida kelib chiqqan: binary digit – ikkilik raqamlar. Har bir belgi 8 ta 0 va 1 lar ketma-ketligi ko’rinishida kodlanadi. Masalan, katta A harfining kodi, 9 raqamining kodi, + va ) belgilarining kodi quyidagicha.
А - 01000001 + - 00101011
9 - 00110011 ) - 00101001
2.Axborotni kodlash
EHMda operatsiyalar bajarish uchun sonlar maxsus mashina kodlari bilan kodlanadi.
EHMning arifmetik mantiqiy qurilma (AMQ) si sonlarni o’zluksiz ayirish va qo’shish operatsiyalarini qisqartirish maqsadida to’g’ri, to’ldirish va teskari kodlar ishlatiladi.
To’g’ri kod. Sonlarni absalyut ahamiyatini mos keluvchi belgi asosi: musbat va manfiy
ikqilik sonni to’g’ri kodlash formulasi quyidagi ko’rinishga ega:
(1)
Masalan: 1. ва 2. sonlari to’g’ri kodda quyidagi ko’rinishga ega.
1. uchun
2. uchun
(1) formuladan ko’rish mumkinki, nol to’g’ri kodda manfiy va musbat bo’lishi mumkin:
To’g’ri kod xotira qurilmasida sonlarni saqlash uchun, kiritish va chiqarish qurilmalarida shuningdeq ko’paytirish amalini bajarishda qo’llaniladi.
To’ldirish kod. A sonini ikqilik sanoq tizimsida to’ldirish kod formulasi quyidagi ko’rinishga ega:
(2)
|
| |
O'xshashliklar - Oʻzbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent...

|
Oʻzbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
bet | 8/9 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 1,01 Mb. | | #131510 |
Bog'liq 1685449028 (3) O'xshashliklar:
Fayl uzatish: SFTP ham, TFTP ham fayllarni tarmoq orqali uzatish uchun ishlatiladi, garchi ular funksionalligi va uzatishi mumkin bo'lgan fayl turlari jihatidan farq qiladi.
Tarmoqqa ulanish: SFTP ham, TFTP ham fayllarni uzatish uchun tarmoq ulanishini talab qiladi va ular LAN, WAN va internet kabi bir xil tarmoq turlari orqali ishlatilishi mumkin.
Fayl uzatish rejimlari: SFTP ham, TFTP ham har xil turdagi fayllarni uzatish imkonini beruvchi ikkilik va ASCII fayl uzatish rejimlarini qoʻllab-quvvatlaydi.
Portativlik: SFTP ham, TFTP ham portativ protokollardir, ya'ni ular turli platformalarda va operatsion tizimlarda ishlatilishi mumkin.
Xatolarni boshqarish: SFTP ham, TFTP ham fayllarni uzatish paytida xatolarni aniqlash va ularga javob berishga imkon beruvchi xatolarni qayta ishlash qobiliyatiga ega.
2-jadval. SFTP va TFTP o'rtasidagi farqlar:
S.No
|
SFTP
|
TFTP
|
1.
|
Bu Secure Shell File Transfer Protocol-ning qisqartmasi.
|
Bu Trivial File Transfer Protocol-ning qisqartmasi.
|
2.
|
U 1997 yilda Tatu Ylonen tomonidan asos solingan.
|
U birinchi marta 1981 yilda standartlashtirilgan.
|
3.
|
U ikkita so'nggi nuqta o'rtasida fayllarni uzatish uchun xavfsiz kanalni ta'minlaydi.
|
U fayllarni mijozdan serverga va serverdan mijozga o'tkazish yo'lini taqdim etadi.
|
4.
|
U 22-raqamli portda ishlaydi.
|
U 69-raqamli portda ishlaydi.
|
5.
|
U ma'lumotlarni uzatish uchun shifrlash va autentifikatsiyani ta'minlaydi
|
U shifrlashni ham, autentifikatsiyani ham ta'minlamaydi.
|
6.
|
U o'tkazish rezyume usulini qo'llab-quvvatlaydi.
|
Lockstep usulini qo'llab-quvvatlaydi.
|
7.
|
U FTP protokolidan foydalanadi, ammo xavfsizroq usullarda.
|
TFTP kichik fayllarni uzatish uchun UDP protokolidan foydalanadi.
|
8.
|
U IPv6 HTTP protokollarini qo'llab-quvvatlaydi.
|
U bunday protokollarni taqdim etmaydi.
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Oʻzbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
TFTP ning afzalliklari - Oʻzbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi...

|
Oʻzbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
bet | 6/9 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 1,01 Mb. | | #131510 |
Bog'liq 1685449028 (3)TFTP ning afzalliklari:
Oddiylik: TFTP oddiy va engil protokol bo'lib, uni ishlatish va amalga oshirish oson bo'lib, uni past darajadagi operatsiyalar uchun ideal qiladi.
Tezlik: TFTP minimalist dizayni tufayli boshqa protokollarga qaraganda tezroq bo'lishi mumkin, bu mikrodastur tasvirlari va yuklash fayllari kabi kichik fayllarni uzatish uchun ideal qiladi.
Kam qo'shimcha xarajatlar: TFTP minimalist dizayni tufayli past o'tkazuvchanlikka ega bo'lib, uni past tarmoqli kengligi tarmoqlarida ishlatish uchun mos qiladi.
Keng qo'llab-quvvatlanadi: TFTP routerlar, kalitlar va xavfsizlik devorlari kabi ko'plab tarmoq qurilmalari tomonidan keng qo'llab-quvvatlanadi.
TFTP ning kamchiliklari:
Xavfsizlik: TFTP hech qanday xavfsizlik choralarini ko'rmaydi, bu esa uni ushlash va kuzatuvga qarshi himoyasiz qiladi.
Cheklangan funksionallik: TFTP boshqa fayl uzatish protokollari bilan solishtirganda cheklangan funksionallikka ega, bu esa uni katta yoki murakkab fayllarni uzatish uchun yaroqsiz qiladi.
Xato tekshiruvi yo'q: TFTP xato tekshiruvi yoki tuzatishni ta'minlamaydi, bu esa uni nozik yoki muhim ma'lumotlarni uzatish uchun yaroqsiz qiladi.
3.2. TFTP va boshqa fayl protokollarining farqi
FTP va TFTP fayllarni uzatish protokollari Fayl uzatish protokoli (FTP) - bu TCP transport qatlami protokoli bilan o'zaro aloqada bo'lgan ulanishga yo'naltirilgan xizmat. FTP protokolining asosiy maqsadi fayllarni bitta kompyuterdan boshqasiga o'tkazish yoki fayllarni serverlardan mijozlarga va mijozlardan serverlarga ko'chirishdir. Bu HTTP protokolidan asosiy farq, bu mijozga serverdan fayllarni "yuklab olish" imkonini beradi, ammo fayllarni serverga uzatishga imkon bermaydi. FTP fayl uzatish protokoli avval mijoz so'rovi buyruqlari va server javoblari yordamida mijoz va server o'rtasida aloqani o'rnatadi. Port raqami - 21. So'ngra ma'lumotlar raqami 20 ga teng bo'lganda ma'lumotlar almashiladi. Ma'lumotlar ASCII rejimida yoki ikkilik kod orqali uzatilishi mumkin. Ushbu rejimlar ma'lumotlar fayllari uchun ishlatiladigan kodlashni aniqlaydi, bu OSI modelida taqdimot vazifasi hisoblanadi. Fayl uzatish tugagandan so'ng, ma'lumot uzatilishi avtomatik ravishda tugaydi. Sessiyani boshqarish sessiya darajasida amalga oshiriladi.
1-jadval. FTP va TFTP protokollari farqi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Oʻzbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|