Estetikalıq ańlaw, estetikalıq múnásibet hám estetikalıq iskerlik

|
Estetikalıq ańlaw, estetikalıq múnásibet hám estetikalıq iskerlik
|
bet | 148/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYAEstetikalıq ańlaw, estetikalıq múnásibet hám estetikalıq iskerlik
Tekstti insert metodı menen oqıw hám talqılaw
Usıldıń atı abbreviaturadan ibarat:
I — interactive (interaktiv).
N — noting (biliw).
S — system for (sistema).
E — effective (nátiyjelilik ushın).
R — reading (oqıw).
T — thinking (pikir júrgiziw).
Erkin tárjima bolġanı menen metodtıń mánis-mazmunın ashıp beredi. Solay etip. insert — okıw hám jazıw arqalı kritikalıq oylawdı rawajlandırıw metodınıń usılı bolıp, tekst penen, jańa material ústinde islegende qollanıladı.
İnsert metodın kóbinese nátiyjeli oqıw texnologiyası dep te ataydı.
«İnsert» usılın sabaqlarda qalay qollanıw kerek?
1. Tálim alıwshılar tekstti arnawlı belgiler qoyıp oqıydı:
V — men bunı bilemen;
+ — bul meniń ushın jańa informaciya;
- — men basqasha oylaytugın edim, bul meniń bilgenime qarama-qarsı;
? — bul meniń ushın túsiniksiz, túsindiriwler, anıqlawlar zárúr.
Keńes: teksttegi markirovkalardı qálem menen polyalarda belgilew kerek.
2. Tablica toltırıladı
V
|
+
|
—
|
?
|
Bul jerde tezis túrinde tekste ushırasatuġın, aldın belgili bolġan terminler hám túsinikler jazıladı.
|
Tekstten telgili bolġane jańa nárseler jazıladı
|
Qarama-karsılıqlar atap ótiledi, yaġnıy oqıwshı óz bilimleri hám itiqatları menen qayshı keletuġın nárselerdi kórsetip ótedi
|
Túsiniksiz momentler, yaġnıy tekstti oqıw barısında júzege kelgen sorawlar, anıqlıq kirgiziliwi kerek jerler sanap ótiledi.
|
3. Bir neshe oqıwshı tárepinen (tańlamalı túrde) tablicanı oqıw. Hesh qanday talqılawlarsız, tek tezislerdi oqıw.
4. Tekstti tákirarıy oqıw. Bul basqısh sabaqtı ańlaw procesine ótkeredi. Bunda tablica tolıqtırılıwı múmkin, geypara tezisler bir baġanadan ekinshisine ótiwi múmkin.
5. Refleksiya. Bul basqıshta tablicaġa kirgizilgen jazıwlar talqılanadı. Bilimler qalay toplanatugınlıgı analizlenedi. Eskiden jańaġa qaray háreket bir qansha kórgizbeli hám túsinikli bola baslaydı.
«Insert» metodı boyınsha oqıw ushın tekst
Estetikalıq ańlaw ob`ektiv dún`yaġa baylanıslı insan múnásibetiniń sub`ektiv tárepi bolıp tabıladı. ol sociallıq sana formalarınıń biri sıpatında morallıq sana, huqıqıy sana, diniy sana, filosofiyalıq sana ki`i sociallıq qubılıslar menen bir qatarda turadı. Sociallıq turmıs – sociallıq sananıń barlıq formalarınıń ulıwmalıq fundamenti.
Estetikalıq - mánawiy-ruwxıy qubılıslar jıyıntıġıbolıp, olar sociallıq turmıs zámiyninde payda bolatuġın estetikalıq sezim, talġam, pikir, arzıw, kóz-qaras, teoriya sistemasın ańlatadı. Estetikalıq sana sociallıq turmıs negizinde onıń menen birge proporcional tárizde ózgerip, rawajlanıp, jetilisip baradı.
Estetikalıq ańlaw jámiyet turmısında toparlıq mápler ańlatpası tárzinde de kórinis tabadı. Lekin bul jaġday jámiyettiń hár qıylı tarawlarında har qıylı, mısalı ideologiya tarawında estetikalıq qóz-qaraslar, arzıw-úmitke múnásibetlerde ózine tán sáwlelenedi. Ruwxıy-mánawiy tarawlarda bolsa toparlıq máplerge baylanıslı bir qansha ġárezsiz tárizde kórinis tabadı. Bul jaġday hár bir jeke adamnıń anıq sezim hám talġam iyesi sıpatında kórinis tabatuġın sociallıq hám biologiyalıq ózgeshelikleri menen baylanıslı. Toparlıq mápler, sezim-tuyġı da sezilip turadı, lekin tiykarınan ol ideologiyanıń bólekleri estetikalıq arzıwlar, kóz-qaraslar, teoriyalar tásiriniń kúshine qarap belgilenedi.
Estetikalıq sananıń salıstırmalı erkinliginiń kórinisleriniń biri – miyraslılıq bolıp tabıladı. Óytkeni jańa estetikalıq qóz-qaraslar, ideyalar, teoriyalar bos jerde payda bolmaydı. Olar jámiyettiń aldın estetikalıq hám kórkem rawajlanıwı nátiyjesinde jámlengen sezimlik hám aqılıy jıyıntıqlar, bilimler záhiyrasınıń dawamı sıpatında ámle qıladı. Miyraslılıq estetikalıq sananıń barlıq estetikalıq qóz-qaraslar hám teoriyalarına, estetikalıq talġam hám sezim buwınlarına tiyisli bolıp tabıladı.
Estetikalıq ańlaw yamasa sana sociallıq turmıs sáwlesi bolıp, jámiyet turmısında mańızlı orın iyeleydi, oġan hár tárepleme tásir ótkizedi. jámiyet progresinde estetikalıq talġam, arzıw, kóz-qaraslardan shette qalġan birer bir taraw joq. Estetikalıq sana materiallıq óndiris hám mánawiy baylıq jaratıwdan azıq alıp qoymastan, áyne payıtta olarġa, atap aytqanda, siyasat, ádep-ikramlılılıq, din, filosofiya, ilim tarawlarına da tikkeley tásir ótkizedi.
Estetikalıq ańlaw sociallıq sananıń arnawlı forması sıpatında estetikalıq iskerlik penen organikalıq baylanıslı bolıp, estetikalıq iskerlik procesinde qáliplesedi hám ornaydı. estetikalıq sana haslında estetikalıq iskerlik ónimi bolıp tabıladı.
Estetikalıq sana kórkem sana menen tıġız baylanıslı. olar bir-birine jaqın túsinikler bolsa da, áyne bir mánisti ańlatpayda. Estetikalıq sana reallıqtı pútkil barlıġınsha qabıl etip, qayta islew procesinde júzege kelse, kórkem sana iskusstvonı jaratıw hám qabıl etiw procesinde kózge taslanadı. Kórkem sana kórkem shıġarmalar sistemasında ańlatılsa, estetikalıq sananıń sáwleleniw kólemi bir qansha keń bolıp, ol adamlardıń miynet iskerliginde, onıń nátiyjelerinde, materiallıq hám mánawiy qádiriyatlarda óz ańlatılıwın tabadı.
Estetikalıq sananıń sociallıq sana forması sıpatındaġı kórinisinen jeke adamnıń estetikalıq sana kórinisi parıq qıladı. Jeke adamnıń estetikalıq sanası – anıq bir shaxs sanası, mánawiy dún`yasının bir bólegi bolıp, keń mániste ol da sociallıq mazmunġa iye boladı, yaġnıy sociallıq turmıs procesinde qáliplesip, rawajlanıp, jámiyet ónimine aylanadı.
Estetikalıq sana menen jeke adamnıń estetikalıq sanası óz sub`ektlerine iyelik aspektlerinen de parıqlanadı. Sociallıq qatlamları, taypalar, toparlar, milletler, elatlar, xalıqlar estetikalıq sana sub`ekti sıpatında kórinis tapsa, jeke adamnıń estetikalıq sanasınıń sub`ekti - belgili bir shaxs bolıp tabıladı.
Estetikalıq sana hám jeke adamnıń estetikalıq sanası óz mazmunı aspektinen de parıqlanadı. Jámiyettiń estetikalıq sanası sociallıq turmıstaġı estetikanı tolıq qamtıp aladı. Jeke adamnıń estetikalıq sanası tek ġana bir shaxstıń mánawiy dún`yasındaġı estetikalıqtarawdı óz ishine Jeke adamnıń estetikalıq sanası jámiyttiń estetikalıq sanası quramında is alıp baradı. yaġnıy olar bir-biri menen ishki baylanıslarġa iye boladı. olardı bir-birinen tek ilimiy-teoriyalıq analiz arqalı ayırım-ayırım halda alıp kóriw múmkin.
Estetikalıq iskerliktiń tiykarın insannıń belgili bir talap hám zárúrlikleri quraydı. İnsan iskerliginiń mazmunı áne usı talap hám zárúrlik tábiyatı menen belgilenedi.
Talap-zárúrlik quramalı, kór qırlı qubılıs. İnsan talap-zárúrlikleriniń kelip shıġıwı hám qáliplesiwi sebepleri socallıq progress penen organikalıq baylanıslı. Sociallıq progress penen insannıń talap-zárúrlikleri ortasındaġı baylanıslılıq keshetuġın process bolıp, bul jerde sociallıq progresstiń talap-zárúrliksiz bolmaytuġınlıġı, lekin tap sol progress sebepli talap-zárúrlikler payda bolġanlıġın názerde tutıw lazım.
Psixolog alımlar estetikalıq zárúrliklerdi insan talap-zárúrlikleriniń eń joqarısı sıpatında táriyplep bergen. óytkeni estetikalıq zárúrliklerde barlıq materiallıq hám mánawiy zárúrlikler jámlengen. bul dún`yada janzatlardıń eń aqıllısı insan eken, gózzallıqtı tereń ańlaw da insanġa tán. Sol sebepli insan hámiyshe gózzallıqqa ashıq bolıp jasaydı. estetikalıq zárúrliktiń mánis-mazmunı áne usılar menen túsindiriledi.
Estetikalıq zárúrlikke hár tárepleme, keń kóz-qarastan jantasıw onıń tar mániste túsindiriliwine tosqınlıq qılmaydı. Tar mánistegi estetikalıq zárúrlik, ol reallıqtıń barlıq baylıqların estetikalıq qabıl etiw hám bahalaw zárúrliginde, insannıń óz iskerliginiń barlıq tarawların jetilistiriwge umtılıwında sáwlelenedi. estetikalıq zárúrlik basqa barlıq materiallıq hám mánawiy zárúrliklerge tásir ótkizip turadı.
Rawajlanġan estetikalıq zárúrlik hesh waqıt tayar estetikalıq qádiriyatlardı tek tutınıw menen sheklenip qalmastan, jańalıqlardı jaratıw, dóretiwge xoshametlewdi payda etedi.
Estetikalıq iskerliktiń tiykarġı ózgeshelikleri de estetikalıq zárúrlikler menen belgilenedi. Estetikalıq iskerlik insannıń materiallıq yaki mánawiy iskerliginiń ózegi, maġzı bolıp, onıń barlıq formaları insannın kúsh-qúdireti mánisiniń erkin ańlatpası bolıp, barġan sayın estetikalıq mazmunġa iye bola beredi. Solay etip, estetikalıq iskerlik basqa formalarıń «insanıylıq» ólshemine aylanadı.
Estetikalıq iskerlik salıstırmalı túrde kórkem iskerlikte, yaġnıy iskusstvoda eń «taza» halda kórinedi. Sol sebepli iskusstvo estetikalıq iskerliktiń qánigelesken kórinisi bolıp tabıladı. İnsan iskerliginiń haqıyqıy ózgesheliklerin ańlaw ushın iskusstvoġa múrajaat etiw maqsetke muwapıq keledi. óytkeni, iskusstvo óz tábiyatına kóre dóretiwshilik maqsetke qaratılġan.
Estetikalıq iskerlik materiallıq óndiristiń barlıq tarawların – miynet shárayatların da, miynet nátiyjelerin de qamtıp aladı. Sociallıq shárt-shárayatlar miynettiń estetikalıq aspektleriniń rawajlanıwına xızmet qıladı. Naqolay sociallıq shárayatlar miynettiń estetikalıq, dóretiwshilik tábiyatın basıp taslaydı.
Óndiris ortalıġınıń estetikalıq aspektlerin júzege keltiriw, oġan «ruwxıy qádiriyat» statusın beriw dizayn (texnika estetikası)na baylanıslı súwret-sxemalar, model`ler, bezekler quralında da ámelge asırıladı.
Házirshe ádebiyatlar dizaynnıń birden-bir, hámmebap, bir pútin qaġıydaġa aylanġan ilimiy táriyp jaratılmaġan. Lekin kópshilik izertlewshiler dizayndi kórkem-texnikalıq iskerlik túri dep qarawġa meyil. Qullası dizayn kórkem-texnikalıq iskerlik ortalıġın jaratıw bolıp tabıladı.
Dizaynda injenerlik, ilimiy hám kórkem iskerlik qarıspa halda kózge taslanadı, lekin dizayn olardıń hesh birine aylanıp qalmaydı. Dizayn materiallıq óndiris ortalıġın estetikalıq qayta qurıwġa, onı insannıń mápleri hám zárúrliklerine say keltiriwge xızmet etedi.
Dizayn sanaattı joybarlastırıw hám óndiristi uyımlastırıwda nárseler - sızılmalar, súwretler, modellerdiń maqsetke muwapıqlıġın hám texnologiyalılıq paydalılıġın esapqa alıw procesiniń ajıralmas bólegi bolıp tabıladı. Sanaatta keń tutınıw ónimlerinen, siyrek stanoklar hám ásbaplardı joybarlastırıw hám jaratıw isinde hár qıylı kásip iyeleri - injenerler, texnologlar, jumısshılar, ekonomistler, basqarıwshılar, psixologlar qatnasadı. Bul jerde dizaynshı-xudojnik-joybarshı ayrıqsha statusqa iye: onıń moynına estetikalıq qunġa iye bolġan ónimler hám miynet quralların jaratıw parızı júklengen. óndiris penen tutınıw, óndiris penen tutınıwshı ortasındaġı óz-ara múnásibetlerdi uyġınlastırıp turıw dizaynerdiń eń áhmiyetli wazıypası bolıp tabıladı. Dizayner birinshi náwbette óńdiris tarawında múmkinshiligi barınsha tutınıwshı mápleri tárepinde turadı. ekinshiden, ol tutınıwshı, talapların belsendi qáliplestirip hám uyġınlastırıp baradı. Bul jerde dizaynerdiń estetikalıq mádeniyatı, estetikalıq talġamnıń tábiyatı hám mazmunı sheshiwshi áhmiyetke iye boladı.
Dizayn iskusstvodan paydalandı, ilhamlanadı. İskusstvo menen dizayn ortasında ulıwmalıq bolsa da, olar estetikalıq iskerliktiń eki túri bolıp tabıladı. Dizayn iskusstvodan qalay parıqlanadı. Málim bolġanınday, iskusstvo kórkem iskerlik anaw yaki mınainistegi tek ideyalardı ġana emes, bálkim nárseler islep shıġarıw menen baylanıslı. Lekin bul jerde nárseler islep shıġarıw járdemshi (qosımsha) wazıypanı atqaradı. İskusstvo eń dáslep ruwxıy baylıq jaratıw túri, sana hám biliw tarawı bolıp tabıladı. Bul iskusstvonıń túpkilikli mánis-mazmunın ańlatadı.
Dizayn bolsa materiallıq-ámeliy iskerlik turine kiredi. Dizayn ónimleri iskusstvo shıġarmalarınan parıqlı túrde reallıqtıń sáwleleniwin emes, al onıń ózin estetikanıń nızamlıqlarına muwapıq jaratılıp, iskusstvo ámeliyatınıń áyne ózin ańlatadı.
İskusstvonıń estetikalıq qádiriyatı belgili dárejede «payda» qadiriyatlarına qayshı bolıp tabıladı, yaġńıy iskusstvo shıġarması materiallıqtan kóre kóbirek ruwxıy talaplardı qanaatlandırıwġa qaratılġan boladı. Dizayn ónimleri – mashinalar, binalar keń tutınıw tovarları hám basqalarda sap tutınıw, yaġnıy materiallıq «payda» ózgesheligi bórtip turadı. ónimniń estetikalıq sapası báribir onıń joybarlıq parızı qanday dárejede ańlatılġanı menen belgilenedi.
Bul jerde zattıń parız wazıypası onıń sociallıq áhmiyeti, insan talapların qanaatlandırıw qábileti menen anıqlanadı. Solay etip, dizayn óniminiń estetikalıq qunı onıń maqsetke muwapıqlıġı menen túsindiriledi. Zatlardıń paydalılıġı hám maqsetke muwapıq ekenligi onıń tar mánisdegi wazıypa atqarıw, yaġnıy ámel qılıw dárejesine túsip qalıwdan saqlaydı.
İskusstvo menen dizayn ortasındaġı parıq haqqında sóz etkende, iskusstvo shıġarması qaysı materiallıq sistemaġa tiyisliligine, qanday ortalıqta payda bolġanlıġına qaramastan, ġárezsiz qunġa iye ekenligin atap ótiw kerek. Dizayn ónimi bolsa zatlar sistemasınıń ajıralmas bólegi bolıp, onnan tısqarıda ámel qıla almaydı. onıń estetikalıq qunı da belgili bir zatlar «sistema»sına qanshelli sáykes keliwi menen ólshenedi, yaġnıy dizayner iskerliginiń ob`ektin óz aldına alınġan mashina emes, bálkim barlıq úskeneleri, sırtkı hám ishki bezekleri kórinisi hám basqa da formaları menen birgelikte bir pútin alınġan «mashinalar sisteması» qurawı shárt. Dizayner joybarlastırıp atırġan zatların, olar tutınıw buyımları yaki texnikalıq qurılmalar bolmasın, olar nege xızmet etiwi forması,reńi hám basqa táreplerin óz-ara muwapıqlastırıw lazım boladı. Bunıń menen ol zatlardı jaratıw hám tutınıw procesinde insan ushın eń qolay shárayatlardı támiynley alatuġın bir pútin estetikalıqqa iye zatlar ortalıġın payda etedi.
Estetikalıq ilimiy dóretiwshiliktiń de estetikalıq tonın quraydı. Biraq estetikalı faktorlar dóretiwshilikke strukturalıq jaqtan tán bolıp, onda járdemshi faktor wazıypasın óteydi. Kútá kóp ilimiy izertlewler hám ataqlı alımlar gúwalıq beriwine qaraġanda, alımnıń potencialı, dóretiwshilik miyneti nátiyjeleri hám effektivligi onıń estetikalıq mádeniyatı dárejesine baylanıslı eken.
Estetika mádeniyatı ilimiy izlenislerdiń barlıq basqıshlarında ilimiy mashkalalardıń qoyılıwı, olardıń sheshimi, alınġan ilimiy nátiyjelerdi bahalaw processinde úlken áhmiyetke iye. Kerisinshe, estetikalıq rawajlanbaġanlıq, biypárwalıq alımnıń dóretiwshilik kúsh-qúdiretin sóndiredi, ilimiy-dóretiwshilik procesinde kútá áhmiyetli bolġan shaxsiy qanaatlanıw seziminen mahrum etedi, aqılıy gúlleniwine unamsız tásir ótkizedi. İlim-bilim menen bir tárepleme shuġıllanıp, iskusstvodan lázzetleniw sezimin joġaltıp qoyġan alımnıń aqılıy hám ádep-ikramlılıq sıpatlarına bul joġaltıw unamsız tásir qılġanı haqqında tariyxta mısallar kóp.
Alımnıń estetikalıq mádeniyatında gipoteza ayrıqsha ornı iyeleydi. İlimiy gipoteza estetikalıq sezim-tuyġı menen sonshelli dárejede qarısıp ketken, olardı hátteki teoriyalıq analiz procesinde de bir-birinen parıqlaw biraz múshkil. Haslında, ilimiy gipoteza mánis-mazmunı jaġınan estetikalıq mazmunġa iye, óytkeni pikirlewshi insan hár qanday pikirlewshi mashinadan ústin bolıp tabıladı.
Gipoteza reallıqqa qaraġanda erkin bolıp tabıladı, demek gipoteza hám erkinlikti bir-birinen ajıratıp bolmaydı. Gipoteza alımdı sub`ektivlik bálesinen, qatıp qalġan qálip-úlgilerden qutqarıw kúshine iye. Reallıqtıń eń quramalı, ózgeriwsheń faktorlarġa baylanıslı bolġan qubılıslardı biliw hám ańlaw zárúr bolġanda gipotezanıń qúdiretli kúshinen paydalanamız.
Gipoteza menen bir qatarda pám-parasat turadı. Pám-parasat ústirtin qaraġanda shamalaw, boljaw kórinse de, haslında haqıyqattı kóre alıw, yaġnıy dálillewge zárúr bolmaġan nárselerdiń ob`ektiv baylanıslıġın ańlatadı, pám-parasat – haqıyqattı tikkeley baqlaw bolıp tabıladı.
Pám-parasatsız dóretiwshilik iskerlik, atap aytqanda, kórkem hám ilimiy iskerlik te bolıwı múmkin emes. Pám-parasat kórkem iskerlikte kútá quramalı hámrawajlanġan formada kórinis tapsa, ilimde ol qubılıslardı aqılıy baqlaw menen tıġız baylanısıp ketedi.
Alımlardıń analizlerine kóre, ilimiy iskerlikte pám-parasat faktlerdi toplaw, teoriya hám jańa túsiniklerdi qáliplestiriw, eski teoriyadan jańasına ótiw, jańa ideyanıń tuwılıw, keyingi ilimiy dóretiwshilik ushın jol ashıw, alımnıń ishki itiqatına (isenimine) tiykarlanġan jańa teoriyanıń haqıyqatlıġın sınap koriwde mańızlı áhmiyetke iye.
Pám-parasat óz-wózinen júzege kelmeydi. ol ilimiy iskerlik iyesinen barlıq bilimi hám sezimlik qábiletin, aldınġı erisken tájiriybesin iske salıwdı talap etedi. Basqasha qılıp aytqanda, pám-parasat haslında qushtarlıqsız, ilhamsız payda bolıwı múmkin emes. Solay eken, qushtarlıqsız hesh kanday ullı nárseler jaratılıwı hám orın alıwı da múmkin emes.
Gipoteza, pám-parasat, qushtarlıq-ilham estetikalıq sıpatlamaġa iye bolıp, olar eń «taza» hám rawajlanġan kóriniste iskusstvoġa tiyisdi bolıp tabıladı. Áyne waqıtta olar dóretiwshilik iskerliktiń zárúr bólekleri sıpatında ilimde óz sáwleleniwin tabadı. olar ilimge jek-jeke tárizde emes, bálkim birgelikte, anıq sistema quralında ótkizedi.
İlimiy dóretiwshilik procesinde sezim-tuyġı, shadlıq, biyġárez qanaatlanıwġa umtılıw kibi estetikalıq faktorlar mańızlı áhmiyetke iye boladı. İlimiy dóretiwshiliktiń estetikalıq mazmunı quwanısh, shadlıq, qanaatlanıw sezimin qanaatlandırıwġa emes, bálkim ilimiy izlenisler nátiyjeleri hám olarġa erisiw usıllarında ańlatıladı. Danıshpan alımlar ilimiy izlenislerdiń barlıq basqıshlarında estetikalıq sezimler úlken áhmiyetke iye ekenligin atap kórsetedi.
Ásirimizdiń ullı alımı Al`bert Eynshteyn ilimiy dóretiwshiliktiń pútkil procesi estetikalıq ruwx penen suwġarılġan, búgingi ilim alımnan «dóretiwshi sıpatların» talap etedi, dep biykarġı atap kórsetpegen edi. «Dóretiwshi sıpatları» qatarında oylawdıń ġayrıtábiyiy (paradoks) lıġı kútá áhmiyetli orın iyeleydi. Ġayrıtábiyiylik udayı kórkem oylawdıń belgisi bolġan, áyyemgi ápsanalar áne usı ġayrıtábiyiylik mazmunı menen bayıtılġan edi.
Estetikalıq sezim-tuyġı anaw yaki mınaw ilimiy teoriyanıń (hátteki ol ele ámeliyat tájiriybesinde tastıyıqlanbaġan hám aldıńġı teoriyalardan zárúriy, ózinen kelip shıqpaġan bolsa da) tuwrılıġın bildiriwshi alġashqı ólshem belgisi bolıwı múmkin. Áne usı teoriya úylesimli (jelili), kórkem, jetilisken bolsa, alımda onıń tuwrı, haqıyqıy ekenligine isenim payda boladı.
Bul jerde ilimiy qurılmalardıń dúzilisiniń jetikligi mańızlı orın tutadı. Ullı alımlardıń kópshiligi ilimiy shıġarmalardıń ilimiy qunı ólshemin qurılma dúzilisiniń jetikliginde, bir pútinliginde kórgen. Alımnıń dóretiwshiligine iskusstvonıń nátiyjeli tásiri haqqında N. Bor bılay degen edi: iskusstvo bizge sistemalı analizdiń kúshi jetpeytuġın únleslik haqqında esletip turadı. Sonı aytıw múmkin, ádebiy, súwretlew, muzıkalıq iskusstvo túrleriniń ańlatıw usılı oġada izshil bolıp tabıladı. Bul izshillik ilimiy informaciyalarġa tán bolġan anıq táriyplerden tolıq waz keship, kóbirek gipoteza oyınına erk bergeni maqul.
Eń jaqsı iskusstvo shıġarmaları ilim-bilim adamında qıyal-gipotezanı payda etedi hám bir pútin, estetikalıq sezim-tuyġını uyġınlastıradı, ġayrıtábiyiy oylaw qábiletin arttıradı, erkin dún`yaqaras baġıshlaydı, joqarı qarım-qatnas mádeniyatın qáliplestiredi, házirgi ilimniń rawajlanıwı ushın mańızlı áhmiyetke iye bolġan qábilet-imkaniyatların mobilizaciyalawġa úndeydi.
|
| |