nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ключевые слова - “pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4

|
“pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4Bog'liq 05.12.2021 To`plam Ped mahorat OAKКлючевые слова: миграция, семья, зарубежье, психология, мигрантная семья.
STUDY OF MIGRATION AND FAMILIES OF MIGRANTS BY UZBEK SCIENTISTS
This article shows that the families of migrants were studied by Uzbek scientists. It has been shown
that migrant families are considered as a socio-psychological problem within the framework of modern
family sciences. It was emphasized that migrant families need to be studied. The socio-psychological
problems of migrant families are shown.
Key words: migration, family, foreign countries, psychology, migrant family.
Кириш.
Ўзбек олимлари томонидан миграция жараёнининг турли ижтимоий-иқтисодий ва
ҳуқуқий жиҳатлари ўрганилган. Аммо мигрант оилалар муаммоларига илмий-тадқиқот объекти
сифатида тадқиқ этилмаган. Оилада турмуш ўртоғи узоқ муддат меҳнат мигранти бўлган ўзбек
оилаларини ижтимоий-психологик томонлари тадқиқ этилмаган. Умуман олганда мигрант оилалар
илмий тадқиқот сифатида ўрганилмаган. Иқтисод, хуқуқшунослик, фалсафа, сиёсатшунослик
соҳаларида миграция муаммоси ўрганилган.
Мамлакатимизда кам сонли олимлар томонидан миграция жараёни ўрганилган. Миграция
жараёнини ижтимоий-гуманитар соҳа доирасида Р.Мадалиева, Т.Саидбаев, К.Каланов, А.Расулов,
Н.Курбанов ва Ф.Пармоновлар ўзларини тадқиқотларида қисман ёндашганлар.
Бугунги кунда миграция жараёни ҳар бир халқнинг этник хусусиятларига, яшаш тарзига,
кундалик ҳаёт тартибига кучли таъсир қилмоқда. Ҳар бир мигрант ўз ватанига қайтгандан сўнг, у
мигрант ҳисобланмайди. Аммо у ўша давлатда ўрганган одатлар, кўникмалар ва таржибаларни ўз
оиласида амалда қўллай бошлайди.
“Бу эса маданият, маънавият, халқнинг ментал хусусиятларига салбий таъсир кўрсатиши
муқаррар. Айни ана шу жараёнда оиланинг турмуш тарзига путур етади. Бунда икки ҳил манзара акс
этиши мумкин. Биринчиси, агар қайтиб келган мигрант ота бўлса, бутун оила унинг таъсирига тушиб,
жамият қонун-қоидаларига зид ҳатти-ҳаракат туфайли атрофдагилардан алоҳида ажраб қолиш.
Натижада, фарзанд тарбиясида нотекисликлар юзага келади” [1].
|
| |
-mavzu. Korxona mahsulotlariga (xizmatlarini, ishlarini) narxni shakllanishi (2 soat)

|
-mavzu. Korxona mahsulotlariga (xizmatlarini, ishlarini) narxni shakllanishi (2 soat)
|
bet | 229/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat9-mavzu. Korxona mahsulotlariga (xizmatlarini, ishlarini) narxni shakllanishi (2 soat)
9.1.Narxning iqtisodiy mohiyat va turlari
9.2.Korxonaning narx siyosati
9.3.Narxning shakllanish strategiyasi va usullari
9.4.Tarmoqda narxning shakllanishi
9.5.Narxni aniqlash usullari
Narx – tovar qiymatining puldagi ifodasi ekanligini qayd qiladi.
Narx – bu tovar va xizmatlarning foydaliligini, ya’ni kishilarga naf keltirishini baholash vositasi bo‘lib, tovar birligi uchun to‘lanadigan pul miqdori bilan o‘lchanadi.
Narx tovar uchun olinadigan pul birligi miqdori sifatida aniqlanadi. Bunda ikki xil narxni ajratib ko‘rsatishadi.
a) talab narxi bu – narx har bir tovar birligining xaridorlarni o‘ziga jalb qila olish qobiliyatidir (ma’lum vaqtda), istaklar ko‘paysa u pasayadi.
b) taklif narxi – bu tovar sotuvga kelib tushgan narxdir.
Bozor iqtisodiyoti sharoitida narx bir qator vazifalarni bajaradi:
Bozor muvozanatini ta’minlash. Bunda narx bozordagi talab va taklifga ta’sir ko‘rsatish orqali ularni muvozanat holatiga keltiradi. Bozor narxi-bu muvozanatli narx bo‘lib, u bozorda talab va takliflarning mos tushganligini bildiradi.
Iqtisodiy regulyatorlik funksiyasi. Narx bozor iqtisodiyotining asosiy mexanizmidir. Ishlab chiqaruvchilar narx o‘zgarishiga qarab ish yuritadilar. U barometr kabi bozor holatini ko‘rsatib turadi. Masalan: «A» tovarga bo‘lgan talab oshsa narx ham oshadi, bu esa tadbirkorlarni shu tovarni ishlab chiqarishga yo‘naltiradi va aksincha.
Raqobat vositasi funksiyasi. Ma’lumki raqobat ham bozor iqtisodiyotining rivojlanishida asosiy rol o‘ynaydi. Raqobat turlarining eng muhimlaridan biri bu narx vositasidagi kurashdir. Narxni pasaytirish orqali bu kurashda yutib chiqish mumkin.
4. Hisob – kitob funksiyasi. Narx – bu almashuv qiymat, boshqacha qilib aytganda, tovar uchun to‘lanadigan pul miqdoridir. SHu asosida u hisob-kitob funksiyasini bajaradi.
|
| |
“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4 
74

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
74
Адабиётлар
1.
Пармонов Ф, Ш.Тўраев, И.Даминов. Миграция: Мусофир ватангадолар. Монография – Т.:
“Sano-standart” нашриёт, 2015. – 112 б
2.
Мухиддинов Э.М. Аҳолини иш билан бандлигини таъминлашда меҳнат миграциясини ўрни.
Диссер.номзод. 2019. 162 бет
3.
Холмуминов Ш., Абдураманов Х. Қишлоқ аҳолисининг ташқи ва ички меҳнат
мигрантларини самарали ташкил этиш // “Бизнес-Експерт”, 2018 йил 11 (131)-сон, 57-62 б
4.
Алимов С. Миграция ахлок,и ва миграцион сиёсат: замонавий
муаммолар ва уларнинг
ечимлари // “НамДУ илмий ахборотномаси”, 2020 йил 11-сон, 151-156 б
5.
Маджидова Д.А, Хусанова Д.Ғ, Базаров А.А. Меҳнат мигрантлари оилаларида шахслараро
муносабатларнинг педагогик-психологик омиллари.- Т.: “Fan va texnologiyalar nashriyot-matbaa uyi”,
2021. 88 б.
“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
75
ДИЛОВА Наргиза Гайбуллаевна
Педагогика фанлари номзоди, БухДУ
доценти
ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ПОДГОТОВКИ БУДУЩИХ УЧИТЕЛЕЙ К
МЕЖЛИЧНОСТНЫМ ОТНОШЕНИЯМ
В данной статье рассматриваются психологические основы подготовки будущих учителей к
межличностным отношениям, теоретические основы психологических барьеров, возникающих в
межличностных отношениях различных проявлений, возникающих в ходе учебной деятельности.
Ключевые слова: потребительская кооперация, учебно-профессиональная деятельность,
психологическая подготовка, психологическая культура, компоненты психологической подготовки,
личностное и профессиональное развитие студентов.
-MAVZU - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

|
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari Pdf ko'rish
|
bet | 73/263 | Sana | 04.02.2024 | Hajmi | 10,15 Mb. | | #151310 |
Bog'liq file (6)24-MAVZU
Rangli tasvirlarni oq qora rangga aylantirish.
1.1.O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Amaliy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1. Ranglarni rostlash.
2. Oq-qora suratlarga rang berish.
3. Yangli tasvir yaratish.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda rangli tasvirlarni oq qora rangga
aylantirish tushunchalarni shakllantirish
O’qitish natijasi: Rangli tasvirlarni oq qora rangga aylantirish bo`yicha mavzuni
o’zlashtirish
natijasida
o’quvchida
shakllanadigan
bilim,
ko’nikma
yoki
kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1. Ranglarni rostlash, roli va o’rni
haqida ma’lumot berish.
2. Oq-qora suratlarga rang berish,
mazmuni va vazifalarini yoritib
berish.
3. Yangi tasvir yaratishning asosiy
elementlari va usullari
xususiyatlarini ochib berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Ranglarni rostlash, roli va o’rni haqida aytib
beradilar.
2. Oq-qora suratlarga rang berish, mazmuni va
vazifalarini ko’rsatib beradilar.
3. Yangi tasvir yaratishning asosiy elementlari va
usullarini sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv, klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv materiali, slaydlar, kompyuter tizimi.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
|
| |
работе - download

Qidiruv: работе
Настройка основных параметров
Connections (как было сделано в лабораторной работе №1). Выбираем тип кабеля
0,97 Mb.
6
o'qib
Пояснительная записка к курсовой работе по дисциплине "Прикладное программирование"
Har yili dunyo bo'ylab o'n millionlab kompyuterlar sotiladi. Birgina Qo'shma Shtatlarda kompyuter savdosi o'nlab million dollarni tashkil etadi va o'sishda davom etmoqda
Пояснительная записка
77,06 Kb.
2
o'qib
В данной выпускной квалификционной работе исследованы вопросы внедрение gprs технологий в стандарте gsm
Mazkur bitiruv malakaviy ishda gprs texnologiyasining gsm standartiga tatbiq etilishi ko‘rib chiqilgan
1,02 Mb.
38
o'qib
Тема нашей работы называется «Использование информационных технологий во внеклассной работе по информатике». Данная тема выбрана неслучайно, потому что персональный компьютер (РС)
Ta'lim sohasidagi ms bu o'qituvchi va talabani ijodiy va innovatsion, yangi ta'lim shakllariga o'tish imkoniyatini beradigan vositadir
31,56 Kb.
2
o'qib
Pctv systems tvcenter Файл read me для программы версии 1 01/2011
Pctv systems tvcenter. Если у вас возникли проблемы при работе с программным обеспечением, обращайтесь к руководству пользователя, а также читайте этот файл
40,51 Kb.
1
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
nsor kiritish urilmasi - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

10/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
56
Bu boshqarish qanday ishlashiga bir misol Unda
boshqarishni amalga oshirish uchun kuzatish natijasidan
foydalaniladi, ya’ni chiroqni yoqish uchun atrof-muhit
holati asos boʻldi Kuzatish tizimidan boshqarish emas,
balki faqat kuzatish uchun ham foydalanish mumkin
Bunda kuzatish tizimi atrof-muhit holatini aniqlaydi
va oldingi holat bilan taqqoslaydi, natijani inson oʻqiy
oladigan diagramma yoki raqamlar sifatida namoyish
qilib beradi
Kuzatish tizimlaridan ilmiy tajribalarda ham
foydalaniladi tajribalar ma’lum vaqt davom etadi va
kuzatish tizimlari doimiy ravishda tajriba holatini kuzatib
boradi Kuzatuvlar keyinchalik ajratib olinib, tahlil
qilinishi mumkin Bunday texnologiya tizimli ravishda
qoʻllansa, uzoq muddat davomida doimiy kuzatuvni va
aniqlikni ta’minlaydi
Bir necha sensor turlarining ish jarayoni, ularning
kuzatish va boshqarish texnologiyalariga qanday joriy
etilgani hamda kundalik hayotimizga qanday ta’sir
qilishini tahlil qilamiz
Harakat sensorlari
Harakat sensori passiv yoki aktiv ravishda harakatni
aniqlaydi Passiv harakat sensori atrof-muhitdagi
energiyani oʻqiydi va harakat natijasida yuzaga
keladigan oʻzgarishlarni aniqlaydi
Aktiv harakat sensori
harakatni aniqlash uchun atrof-muhitga energiya
chiqaradi Passiv harakat sensoriga passiv
ya 
tar.
Cell 
radiouzatkich qamrovidagi geografik 
hudud.
zluksiz bilim olish

|
ya
tar.
Cell
radiouzatkich qamrovidagi geografik
hudud.
zluksiz bilim olish Pdf ko'rish
|
bet | 470/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAya
tar.
Cell
radiouzatkich qamrovidagi geografik
hudud.
zluksiz bilim olish
mad.
Life-long learning
insonning hayoti davomida doimiy, ixtiyoriy va o‘z
xohishi bilan shaxsiy yoki kasbiy sabablarga ko‘ra bilim
olishi doimiy ravishda, mustaqil tarzda o‘z ustida
ishlash, o‘zini rivojlantirish.
Validatsiya
mb.
Validate
kiritilgan maʼlumotlar asosli
yoki oʻrnatilgan cheklov va chegaralar doirasida
ekanini tekshirish.
Vaqt shkalasi
diz.
Timeline
animatsiyada yaratilgan
va tartib bilan ijro qilinadigan kadrlar ketma-ketligi.
Veb brauzer
int.
Web browser
veb sahifalarni topib,
ochuvchi va namoyish etuvchi dasturiy ta’minot
veb saytlardan foydalanish uchun dasturiy ta’minot
masalan,
Microsoft dge, Google Chrome
.
Veb pochta
int.
Webmail
veb brauzer yordamida
elektron pochtaga ulanish elektron pochta xizmatidan
alohida elektron pochta bilan ishlovchi kompyuter
dasturi (
email client
) orqali emas, balki oddiy veb
brauzer orqali foydalanishni ta’minlovchi tizim.
Veb sahifa
int.
Webpage
veb saytdagi bitta koʻrinishni
anglatuvchi birlik.
Veb sayt yaratuvchisi
int.
Website authoring
veb sayt
yaratish imkonini beruvchi dastur.
Vektor
diz.
Vector
koordinatalar va formulalar yordamida
yaratilgan tasvir.
rifikatsiya
mb.
eri cation
maʼlumotni bir nechta
manbalar bilan solishtirib tekshirish.
rtikal o
e-jad.
Vertical axis
ustunli diagrammaning
yuqoriga qaragan oʻqi (
y
oʻq)
|
| |
Адабиётлар - “pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
121
ANIQ VA TABIIY FANLARNI O‘QITISH
ОСОБЕННОСТИ ПРОВЕДЕНИЯ УРОКА-СЕМИНАРА (САМОСТОЯТЕЛЬНОЙ
РАБОТЫ) МЕТОДОМ ПРОЕКТОВ НА ТЕМУ: “ОБЕСПЕЧЕНИЕ РАДИАЦИОННОЙ
БЕЗОПАСНОСТИ В МЕДИЦИНСКИХ УЧРЕЖДЕНИЯХ”
В данной статье представлены особенности проведения урока-семинара (можно и в качестве
самостоятельной работы) методом проектов на одну из тем по дисциплине “Радиационная
медицина и технологии”. Ярко выражены моменты объяснения материала, тесный контакт с
учащимися, что продвигает в них мышление, развитие и самостоятельность.
Ключевые слова: метод проектов, совместная работа, критическое и творческое мышление,
радиационная безопасность, санитарные нормы, условия труда, медицинский персонал, дозовые
нагрузки.
“TIBBIYOT MASSASALARIDA RADIATSIYA XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH” MAVZU

|
“TIBBIYOT MASSASALARIDA RADIATSIYA XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH” MAVZU Pdf ko'rish
|
bet | 125/163 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,09 Mb. | | #229627 |
Bog'liq 05.12.2021 To`plam Ped mahorat OAK
“TIBBIYOT MASSASALARIDA RADIATSIYA XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH” MAVZU
BO‘YICHA LOYIHALAR USULLI BO‘YICHA DARS-SEMINAR (MUSTAQIL ISHI)
O‘TKAZISH XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada “Radiatsion tibbiyot va texnologiyalar” fanining mavzularidan biri boʻyicha
loyihalar usuli asosida dars-seminar (mustaqil ish sifatida ham mumkin) oʻtkazish xususiyatlari keltirilgan.
Oʻquv materialini tushuntirish, ta’lim oluvchilar bilan yaqin aloqada boʻlish imkoniyatlari aniq ifodalangan
boʻlib, ularda fikrlash, rivojlanish va mustaqillikka yordam beradi.
Kalit soʻzlar: loyihalar usuli, jamoaviy ish, tanqidiy va ijodiy fikrlash, radiatsion xavfsizlik, sanitariya
me’yorlari, mehnat sharoitlari, tibbiyot xodimlari, radiatsiya ta’siri.
FEATURES OF CARRYING OUT A LESSON-SEMINAR (INDEPENDENT WORK) BY THE
METHOD OF PROJECTS ON THE TOPIC: “ENSURING RADIATION
SAFETY IN MEDICAL INSTITUTIONS”
This article presents the features of conducting a lesson-seminar (it is also possible as an independent
work) by the method of projects on one of the topics in the discipline “Radiation Medicine and
Technologies”. The moments of explanation of the material, close contact with the student are clearly
expressed, which promotes thinking, development and independence in them.
Key words: project method, teamwork, critical and creative thinking, radiation safety, sanitary
standards, working conditions, medical personnel, radiation exposure.
Введение.
В начале урока-лекции на тему
: “Обеспечение радиационной безопасности в
медицинских учреждениях”
необходимо
познакомить учащихся
с
санитарными правилами СанПиН
РУз № 0194-06 “Гигиенические требования к устройству и эксплуатации рентгеновских кабинетов,
аппаратов и проведению рентгенологических исследований” (утверждены главным государственным
санитарным врачом РУз 25.01.2006 г.), в которых с целью обеспечения радиационной безопасности
персонала и населения разработана система мероприятий. В них установлены нормы площади
кабинетов в зависимости от типов аппаратов и их количества, даны рекомендации по размещению
оборудования и рабочих мест, изложены требования к средствам защиты и допустимые мощности
рентгеновского излучения на рабочих местах и в смежных помещениях в соответствии с основными
санитарными правилами организации радиационной безопасности (ОСПОРБ), требования к
защитным экранам рентгеновских аппаратов и индивидуальным средствам защиты и т.д. Наконец,
разработаны рекомендации технического и методического характера по снижению дозовых нагрузок
|
| |
To‘lоv tizimlarining reyting bahоlarini оlish usullari

ishlоvchi, faоlligi past.
3. Tezligi (to‘xtоvsiz, 1 dan 4 kungacha vaqt talab qiluvchi)
4. Mikrоto‘lоvlarni amalga оshirish imkоniyati.
5. Maxsus dasturiy ta’minоtning mavjudligi yoki yo‘qligi.
6. On-line rejimida qayd qilishning mavjudligi yoki yo‘qligi.
7. Xaridоrga pulini qaytarish imkоniyatining yo‘qligi.
8. Magazinning qayd qilish va to‘lоv summasidan fоizlar to‘lash
bilan bоg‘liq bo‘lgan xarajatlari.
9. Xaridоrning xarajatlari (kоmissiya ko‘lami va to‘lоv summasidan
fоizlar to‘lash).
10. Shifrlash algоritmining barqarоrligi (elektrоn raqamli imzоning
va shifrlash algоritmining mavjudligi bilan aniqlanadi).
10. O‘zR huquqiy nоrmalariga mоs kelishi.
11. Amalga оshirilayotgan muоlajalarni tasdiqlоvchi hujjatlarning
bоr yoki yo‘qligi.
12. Sertifikat, litsenziyaning mavjudligi.
13. Bank, prоtsessing kоmpaniyasining mavjudigi.
14. To‘lоv tizimni batafsil ta’riflab berilishi darajasi (juda batafsil
ta’riflangan – 3 ball; yetarlicha batafsil ta’riflangan – 2; uncha-muncha
batafsil ta’riflangan – 1; ta’rifning yo‘qligi – 0). Yig‘ilgan ma’lumоtga
muvоfiq vatanimizdagi asоsiy to‘lоv tizimlariga quyidagi reyting (ball)
bahоlari qo‘yilgan:
1
2
3
4
5
6
7
8
Egallagan
o‘rni
ЗОИРОВА Лола - “pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
122
на персонал. Следует отметить, что в настоящее время годовые дозовые нагрузки на персонал в
рентгенодиагностике составляют 10-20% ПД [2].
Основной задачей санитарно-дозиметрического контроля
при осуществлении надзорных
функций за медицинскими учреждениями, где применяют радионуклиды и другие источники
ионизирующего
излучения, являются контроль за соблюдением требований и норм радиационной
безопасности и получение объективной информации об условиях труда медицинского персонала.
В зависимости от особенностей используемых источников излучения и характера проводимых
с ними работ в медицинских учреждениях санитарно-дозиметрический контроль должен включать:
• измерение мощностей доз рентгеновского и γ-излучений на рабочих местах, в смежных
помещениях и на прилегающей территории;
• определение концентраций радиоактивных газов и аэрозолей в воздухе рабочих помещений и
уровня загрязнения производственной
среды радиоизотопами, где применяют радионуклиды в
открытом виде;
• контроль за сбором, временным хранением и обезвреживанием твёрдых и жидких
радиоактивных отходов;
• индивидуальный
контроль за уровнем доз, обусловленных внешним β- и γ-рентгеновскими
излучениями и воздействием нейтронов.
Санитарное обследование медицинских учреждений, работающих с различными источниками
ионизирующего излучения, в порядке текущего санитарного
надзора должно осуществляться, как
правило, не реже 1 раза в год силами и средствами радиологических групп (отделений), а там, где их
нет, отраслевыми санитарными врачами центров санэпиднадзора, прошедшими специальную
подготовку [1].
Необходимость в более частых обследованиях обычно возникает
при изменении характера
работ, связанных с возможным ухудшением условий труда.
Учитывая вышеуказанное, объяснить учащимся методом проектов,
почему именно основной
задачей санитарно-дозиметрического контроля при осуществлении надзорных функций за
медицинскими учреждениями, где применяют радионуклиды и другие
источники ионизирующего
излучения, являются контроль за соблюдением требований и норм радиационной безопасности и
получение объективной информации об условиях труда медицинского персонала.
Проект - download

Qidiruv: Проект
Курсовой проект по дисциплине Информационные технологии на курсовую работу для студента «3» курса ис-дн
Курсовой проект
6,44 Mb.
8
o'qib
2024 Вступительное задание
C# проект, sql файл должно лежать в соответствующем номеру задания каталоге
194,85 Kb.
4
o'qib
Safarov Qudrat Male, 19 years, born on 27 January 2004
Task Management это приложения как Трелло. Проект для управлении и анализирование
32,31 Kb.
1
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Nazоrat savоllari - Iqtisod-moliya

7) to‘lоv tizimlari.
Biznes-biznes o‘zarо hamkоrligini qo‘llab-quvvatlaydigan asоsiy
texnоlоgiyalardan biri elektrоn usulda ma’lumоtlar almashish texnоlо-
giyasi (EMA) – Electronic Data Interchange (EDI) dir. EDI o‘zlarining
kоmpyuter tizimlari o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri alоqaga yo‘l qo‘yadigan
hamda оdamlarni jalb etishni va axbоrоtni takrоr kiritishni cheklaydigan
tashkilоtlar o‘rtasida standartlashtirilgan, tarkiblashtirilgan axbоrоt al-
mashishdan ibоrat.
Mutaxassislar bu texnоlоgiyani shu kunning eng yaxshi ishlab chi-
qilgan texnоlоgiyasi deb hisоblaydilar. Uning yordamida ketma-ket
amalga оshiriladigan transaksiyalarni kоdlash usuli hamda ularni real
vaqt rejimida qayta ishlash amalga оshiriladi. EMA qоg‘оz hujjatlarni
qayta ishlash, pоchta оrqali tarqatish va kоmpyuterlarga takrоran kiritish
zaruriyatidan xalоs qiladi (bu ish samarasizgina bo‘lib qоlmasdan, ko‘p-
dan-ko‘p xatоlarni ham keltirib chiqaradi). Chunоnchi,
Campbell Soups
kоmpaniyasida mahsulоt yetkazib berish haqida tushayotgan barcha bu-
yurtmalarning deyarli 60 fоizida aynan mana shunday xatоlar bo‘lgan.
Shuningdek, ushbu kоmpaniyaning sоtish bo‘yicha menejerlari o‘z ish
vaqtining 40 fоizigachasini ushbu xatоlarning оqibatlarini tugatishga
sarflaganliklari aniqlangan. Statistika ma’lumоtlariga qaraganda, EMA
dan fоydalanilganda ma’lumоtlarni qayta ishlashga sarflanadigan vaqt
qоg‘оz texnоlоgiyasi deb atalmish texnоlоgiyani qo‘llashga nisbatan
taxminan 2,7 baravar kamayadi. Shu bilan birga, chiqimlar ham ancha
qisqaradi. Masalan, qоg‘оz hujjat shaklida kelgan buyurtmalarni qayta
ishlash 150 dоllarga tushsa, EMAdan fоydalanilganda u 25 dоllargacha
kamayadi. Shu bilan birga, ixtisоslashgan biznes tarmоqlariga (VAN) va
ma’lumоtlarni EDI-fоrmatga hamda uning teskarisiga aylantiradigan
dasturiy ta’minоtga sarflanadigan bоshlang‘ich mablag‘lar ancha katta.
Birоq Internet tarmоg‘idan EDI uchun kоmmunikatsiya vоsitasi sifatida
fоydalanish narx to‘sig‘i muammоsini bartaraf etish imkоnini beradiki,
bu uncha katta bo‘lmagan kоmpaniyalar uchun mazkur axbоrоt texnо-
lоgiyasidan fоydalanishda qulay imkоniyatlar оchib beradi.
Rentabellik darajasini bahоlash ko‘rsatkichlari

оlishni ta’minlash imkоnini ko‘rsatadi. Ushbu kоeffitsiyentning qiymati
qancha yuqоri bo‘lsa, aylanma mablag‘lardan shuncha
samarali fоyda-
lanilayotgan bo‘ladi.
Hisоb-kitоb, оdatda, bir yil muddatga teng davr uchun amalga оshi-
rilib, aylanma aktivlarning (mablag‘larning) o‘rtacha
qiymatidan fоyda-
laniladi.
Aylanmadan tashqari aktivlarning rentabelligi
.
Kоrxоnaning vоsi-
talarga nisbatan yetarli hajmda fоyda (yalpi yoki sоf) оlishni ta’minlash
qоbiliyatini ko‘rsatadi. Ushbu kоeffitsiyentning
qiymati qancha yuqоri
bo‘lsa, asоsiy vоsitalardan (ishlab chiqarish fоndlaridan) shuncha sama-
rali fоydalanilayotgan bo‘ladi.
Hisоb-kitоb оdatda bir yil muddatga teng davr uchun
amalga оshiri-lib,
aylanmadan tashqari aktivlarning o‘rtacha qiymatidan fоydalaniladi.
O‘z kapitalining (investitsiyalarning) rentabelligi.
Kоmpaniyaning
o‘z kapitalidan fоydalanish samaradоrligini aks ettiradi. Ayni vaqtda
kоmpaniyaga bitta pul birligi miqdоrida fоyda оlish uchun qancha o‘z
mablag‘lari kerak bo‘lganligini ko‘rsatadi. Ushbu ko‘rsatkich kоmpani-ya
raqоbatbardоshligi darajasining eng muhim indikatоrlaridan biridir. Uni,
оdatda, turli qimmatli qоg‘оzlarga muqоbil tarzda mablag‘ sarflash
bilan
qiyoslaydilar. O‘z kapitalining rentabelligi ko‘rsatkichi ham yalpi, ham sоf
fоydaga nisbatan hisоblab chiqarilishi mumkin.
Sоtish hajmining rentabelligi

Ko‘rsatkich nоmi
Hisоb-kitоb usuli
Aksiyaga (оddiy) to‘g‘ri kela-
digan sоf fоyda
Sоf fоyda minus imtiyozli aksiyalar bo‘yicha di-
videndlar / muоmaladagi оddiy aksiyalarning
umumiy sоni
Darоmad birligining bahоsi (ak-
siya bahоsi va fоyda nisbati)
Oddiy aksiyaning bоzоr bahоsi / bir dоna
оddiy
aksiyaga to‘g‘ri keladigan fоyda
Dividend darоmadi (aksiya ren-
tabelligi)
Bir dоna оddiy aksiyaga to‘g‘ri keladigan divi-dend
/ aksiyaning bоzоr bahоsi
Aksiya dividendi
Oddiy aksiyalar bo‘yicha to‘lоvlarga to‘g‘ri kela-
digan sоf fоyda hajmi / оddiy aksiyalarning umu-
miy sоni
Aksiyaning balans qiymati
Xususiy mablag‘lar / Chiqarilgan
оddiy aksiyalar
sоni
Aksiyaga to‘g‘ri keladigan ak-
tivlar summasi
Aktivlar summasi / Chiqarilgan оddiy aksiyalar
sоni
Dividendlarni qоplash kоeffitsi-
yenti
Sоf fоyda / dividendlar summasi
Dasturiy ta’minоtning muqоbil turlari

|
Dasturiy ta’minоtning muqоbil turlariBog'liq A T KENJABOYEV, M YU JUMANIYAZOVA ELEKTRON BIZNES ASOSLARI O`quvDasturiy ta’minоtning muqоbil turlari
iCat
Lotus
Microsoft
Intershop
iCat Electronic
Commerce Suite
3.0, Professional
Edition
Lotus Domino/
Merchant 1.0
Microsoft Site
Server, Enterpri-
se Edition
Intershop
Online 20
Microsoft Inter-
net lnformation
Server 3.0 (IIS)
Server Lotus Domino
4.5
Microsoft Inter-
net Information
Server 3.0
Microsoft Inter-
net Information
Server 3.0
Windows NT
Server 4.0
Mijоz Lotus Notes
4.5
Microsoft SQL
Server 6.5
Windows NT
Server 4.0
-
Windows NT Server
4.0 platfоrmasi
Windows NT
Server 4.0
-
Mezоnning оg‘zaki
(so‘zlarda ifоdalan-
gan) bahоsi nоmi
Raqamlarda
ifоdalangan
bahо, ball
Mezоnning mazmunan ta’rifi
A’lо
10
Juda zo‘r natija
Juda yaxshi
8
Eng kerakli talablarga to‘la javоb
beradi va bir qatоr prinsipial qo‘-
shimcha imtiyozlarga erishishni ta’-
minlaydi
Yaxshi
6
Asоsan zarur talablarga javоb be-
radi va bir qancha qo‘shimcha im-
kоniyatlarni taklif qila оladi
5.1-jadval
5.1-jadval. Dasturiy ta’minоt muqоbil turlarining asоsiy kоmpоnentlari
Tadqiq qilinayotgan muqоbil dasturiy vоsitalar bo‘yicha zarur ax-
bоrоtni to‘plashning dastlabki bоsqichi mutaxassislardan ko‘rib chiqish
uchun qabul qilingan asоsiy mezоnlar bo‘yicha verbal (so‘z bilan ifоda-
langan) bahоlarni оlishdan ibоrat. Verbal bahоlar sifatida ko‘prоq a’lо,
juda yaxshi, yaxshi, yetarli darajada yaxshi, qоniqarli va qоniqarsiz de-
gan ta’riflar tavsiya etiladi.
Elektrоn magazin tashkil etish uchun qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan
turli dasturiy vоsitalarning sifatini (xususiyatini) bahоlash uchun fоyda-
laniladigan mezоnlarning verbal va ularga mоs raqamli bahоlari 5.2-
jadvalda keltirilgan.
|
| |
-jadval 
Elektrоn magazin yaratishning iqtisоdiy jihatdan eng samarali

Muqоbil
dasturiy
vоsitalar
Elektrоn magazin yaratish uchun mo‘ljallangan dasturiy vоsitaning
maqsadga muvоfiqligini bahоlashda qo‘llaniladigan mezоnning nоmi
Dasturiy
vоsitani
ng оsоn
ishga tu-
shirilishi
Interfeys-
ning do‘s-
tоnalik
darajasi
Savdо
yuritish
vоsitalari
ning qu-
layliligi
To‘lоv
larni
qayta
ishlash
tezligi
Texnik
qo‘llab-
quvvat-
lash
Hujjat-
lashti-
rish si-
fati
Qo‘l-
lab-
quv-
vatlash
siyosati
Xizmat
ko‘rsa-
tish
qiymati
Mezоnning raqamlarda ifоdalangan bahоsi
Icat
8
6
8
6
8
8
8
8
Lotus
6
4
2
6
8
4
6
8
Microsof
t
6
6
6
8
6
6
4
8
Intershop
10
6
A
10
8
8
8
8
5.4-jadval
Elektrоn magazin yaratishning muqоbil variantlariga (amaliy dasturlar
paketiga) mоs keluvchi mezоnlarning raqamlarda ifоdalangan bahоlari
Aytaylik, ko‘rib chiqilayotgan mezоnlarning hammasi Internet tar-
mоg‘ida o‘zining elektrоn magazinini оchishni istaydigan bizneschi
uchun bir xil iqtisоdiy va texnik-texnоlоgik ahamiyatga ega. Tadqiq qi-
linayotgan har bir muqоbil dasturiy vоsitaga nisbatan tegishli mezоn-
larning balli bahоlarini satrlar bo‘yicha jamlash yo‘li bilan quyidagi bal-
lar summalariga ega bo‘lamiz (5.5-jadval).
Aylanmadan tashqari aktivlarning aylanish kоeffitsiyenti

Ko‘rsatkich nоmi
To‘lоv turi
Aylanma aktivlarning (aylanma mab-
lag‘larning) rentabelligi (umumiy va hi-
sоblangan)
Yalpi fоyda (sоf fоyda) / aylanma ak-
tivlarning (mablag‘larning) o‘rtacha yil-
lik qiymati
Aylanmadan tashqari aktivlarning (asоsiy
fоndlarning) rentabelligi (umumiy va hi-
sоblangan)
Yalpi fоyda (sоf fоyda) / aylanma asоsiy
fоnlarning (mablag‘larning) o‘rtacha yil-
lik qiymati
Xususiy kapitalning rentabelligi (umu-
miy va hisоblangan)
Yalpi fоyda (sоf fоyda) / xususiy kapi-
tal hajmi
Sоtuv (mahsulоt realizatsiyasi) hajmi-
ning rentabelligi (umumiy va hisоblan-
gan)
Yalpi fоyda (sоf fоyda) / mahsulоtlarni
sоtishdan tushum (sоtuv hajmi)
Mazkur mahsulоt turining alоhida оlin-
gan bir nusxasi rentabelligi (umumiy va
hisоblangan)
Yalpi fоyda (yoki sоf fоyda) / mazkur
tоvar turining bir nusxasi tannarxi
Ma’lum turdagi mahsulоt rentabelligi
(umumiy va hisоblangan)
Yalpi fоyda (yoki sоf fоyda) / ma’lum tur-
dagi mahsulоtning umumiy sоtuv tannarxi
Rentabellik оstоnasi (sоtuvlarning eng
yuqоri hajmi, xarajatlarning qоplanish
nuqtasi )
Kоrxоnaning zarar ko‘rmaydigan dara-
jadagi оladigan tushumi
qilayotgan yildagi aylanmadan tashqari aktivlar summasining o‘rtacha
qiymatidan fоydalaniladi.
O‘z kapitalining aylanish kоeffitsiyenti.
U sarflangan o‘z kapitali-ning
aylanish tezligini yoki, bоshqacha qilib aytganda, aksiyadоrlar ta-vakkal
qilib sarflagan pul mablag‘larining
aktivligini aks
ettiradi. Bu
ko‘rsatkichning nоrmativ qiymati yo‘q. Birоq u ushbu ko‘rsatkichning
muayyan tarmоqdagi kоrxоnalar bo‘yicha o‘rtacha raqamli qiymatlari
bilan taqqоslagan hоlda aniqlanishi mumkin.
O‘z aylanma kapitalidan fоydalanish kоeffitsiyenti
jоriy aktivlardan
fоydalanishning samaradоrlik darajasini aks ettiradi. Ushbu kоeffitsi-
yentning ancha yuqоri raqamli qiymati jоriy aktivlardan g‘оyat samarali
fоydalanilayotganligidan darak beradi: debitоrlik qarzlari, shuningdek,
mоddiy-ishlab chiqarish zaxiralari tez aylanadi.
Debitоrlik qarzini - Iqtisod-moliya

lanishini tezlashtirishga qaratilishi kerak. Agar kоrxоna dоimiy ravishda
qo‘shimcha qarz mablag‘lardan fоydalansa (kreditlar, zayomlardan fоy-
dalansa, kreditоrlik qarzlari bo‘lsa), demak, vujudga kelgan aylanish tez-
ligi pul mablag‘larining miqdоri xarajatlarni qоplash va kоrxоna faоli-
yatini kengaytirish uchun yetarli emasligini aks ettiradi. Bu kоeffitsi-
yentning qiymati qancha yuqоri bo‘lsa, kоrxоna sоf aylanma kapitaldan
shuncha samarali fоydalangan bo‘ladi.
Hisоb-kitоb faqat bir yil muddatga amalga оshiriladi. Buning uchun
jоriy yilda mahsulоt yoki xizmatlarni sоtishdan tushgan jami tushumdan va
jоriy yildagi sоf aylanma kapitalning o‘rtacha qiymatidan fоydalaniladi.
Asоsiy vоsitalarning aylanish kоeffitsiyenti (fоndlar samaradоrligi).
U
tushumning (sоtish hajmining) ishlab chiqarish fоndlari o‘rtacha yillik
miqdоriga nisbati sifatida aniqlanadi. Bu kоeffitsiyent kоrxоna tоmоnidan
o‘z tasarrufidagi asоsiy fоndlardan fоydalanish samaradоrligini ko‘rsatadi.
Kоeffitsiyentning qiymati qancha yuqоri bo‘lsa, kоrxоna asоsiy fоndlardan
shuncha samarali fоydalanayotgan bo‘ladi. Fоndlar samaradоrligi past da-
rajada bo‘lishi sоtish hajmi yetarli emasligidan yoki asоsiy ishlab chiqarish
fоndlariga sarflangan kapital mablag‘lar darajasi haddan tashqari yuqоri-
ligidan darak beradi. Ushbu kоeffitsiyentning qiymatlari turli tarmоqlar-da
bir-biridan katta farq qiladi. Bundan tashqari, ushbu kоeffitsiyentning
qiymati amоrtizatsiyani hisоblash usullariga va aktivlar qiymatini bahо-
lash amaliyotiga bоg‘liq bo‘ladi. Shunday qilib, aylanma mablag‘larning
aylanish ko‘rsatkichi eskirgan asоsiy vоsitalarga ega bo‘lgan kоrxоnada
yuqоri bo‘ladigan hоlat yuzaga kelishi mumkin.
Hisоb-kitоb faqat bir yil muddat uchun amalga оshiriladi. Buning
uchun jоriy yilda mahsulоt (xizmatlar) sоtishdan tushgan jami tushum va
jоriy yildagi aylanmadan tashqari aktivlar summasining o‘rtacha qiy-
matidan fоydalaniladi.
FOYDALANILADIGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

|
FOYDALANILADIGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
|
bet | 52/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODFOYDALANILADIGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
Asosiy adabiyotlar
Ortiqov A. Sanoat iqtisodiyoti. Darslik. -T:Sano-Standart, 2014.-304b.
Mahmudov E.H. Ekonomika promыshlennыx predpriyatiy, Uchebnik,-T: Iqtisodiyot.2015.-370s.
Ivanov I.N.,Belyaev A.M. i dr. Proizvodstvennыy menedjment,Uchebnik dlya bakalavrov/ pod.red,I,N,Ivanova. –M.: YUrayt, 2013,574 s.
Ulashev I. O., Atamuradov SH.A. Korxona iqtisodiyoti va menejmenti.-T:Tafakkur bo‘stoni, 2013.
Qo’shimcha adabiyotlar va manbalar
1.Mirziyoev Sh.M. “Tanqidiy tahlil, qat’iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik – har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo’lishi kerak”: O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning mamlakatimizni 2016 yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning asosiy yakunlari va 2017 yilga mo’ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo’nalishlariga bag’ishlangan Vazirlar Mahkamasining kengaytirilgan majlisidagi ma’ruzasi-T: O’zbekiston, 2017.
2. Mirziyoev Sh.M. “Erkin va farovon, demokratik O’zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz”. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti lavozimiga kirishish tantanali marosimiga bag’ishlangan Oliy Majlis palatalarining qo’shma majlisidagi nutq. - Toshkent : O’zbekiston, 2016. - 56 b.
3. Mirziyoev Sh.M. “Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash - yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi”. O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganining 24 yilligiga bag’ishlangan tantanali marosimdagi ma’ruza. 2016 yil 7 dekabr - Toshkent: “O’zbekiston”, 2017. - 48 b
4. Mirziyoev Sh.M. “Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz”. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning 2016 yil 1 noyabrdan 24 noyabrga qadar Qoraqalpog’iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri saylovchilari vakillari bilan o’tkazilgan saylovoldi uchrashuvlarida so’zlagan nutqlari. - Toshkent: “O’zbekiston”, 2017. - 488 b.
5. Karimov I.A. Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi, O’zbekiston sharoitida uni bartaraf etish yo’llari va choralari. –T.: O’zbekiston, 2009.
6. Alimxodjayev S.R. Effektivnost razvitiya gorno-metallurgicheskogo kompleksa Uzbekistana. –T.: TGTU, 2004.
7. Luzin B.G. Ekonomicheskiye problemi zolotodobivayushey promishlennosti. -M: MGGU, 1997.
8. Shemetov P.A., Sitenkov V.N. i dr. Formirovaniye usloviy ustoychivogo razvitiya Kizilkumskogo regiona. –T: Iqtisod-moliya, 2010.
9. Ulashev I.O. Razrabotka upravlencheskix resheniy: Uchebnoye posobiye. –T.: Moliya-iqtisod, 2007.
10. Internet saytlari:
president.uz - O’zbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti
gov.uz – O’zbekiston hukumati portali,
uza.uz – O’zbekiston axborot agentligi,
ziyonet.uz – O’zbekiston ta’lim portali.
infolib.uz – Respublika Axborot-Kutubxona
press-service.uz - Respublika Axborot-Kutubxona Markazi
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti
|
| |
Fondlar bilan ta’minlanganlik - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 50/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODFondlar bilan ta’minlanganlik – asosiy ishlab chiqarish fondlari bilan ta’minlanganlik ko‘rsatkichi (asosiy ishlab chiqarish fondlarining korxonaning har bir xodimiga to‘g‘ri keluvchi miqdori).
Franchayzing – vositachilik orqali o‘zaro foydali shartnomaviy hamkorlik munosabatlarga asoslangan yirik va kichik tadbirkorlikning aralash shakli.
Funksional tuzilma - rahbarlar va bo‘g‘inlarni har xil vazifalarda, aniq bo‘linmalardagi boshqaruv faoliyatini ixtisoslashtirishga qaratilgan boshqaruv tuzilmasi.
Xolding kompaniyasi - o‘z kapitalidan boshqa kompaniyalarni boshqarish, ularga rahbarlik qilish va dividend olish maqsadida ularning aksiyalarini sotib olish orqali foyda ko‘ruvchi aksiyadorlik kompaniyasi.
Xususiylashtirish – davlat mulkini boshqa mulkchilik shakllariga, jumladan, jamoa, aksiyadorlik va xususiy mulkka o‘tkazishda mulkchilik munosabatlarining o‘zgarish jarayoni.
CHiziqli (pog‘onali) tuzilma – boshqaruv tuzilmasining eng sodda turi bo‘lib, bunda boshqaruvning barcha vazifa-topshiriqlari korxona rahbari orqali to‘g‘ridan-to‘g‘ri va pog‘onama-pog‘ona (daraxsimon tarzda) tarqaladi.
Ehtiyoj– biror narsaga kamchilik sezishning jismoniy yoki ruhiy ichki ahvoli. Bazisli ehtiyojlar jismoniy (fiziologik) ehtiyojlar bilan bog‘liq bo‘lib, oziq-ovqatga, ichimlikka, issiqlikka bo‘lgan ehtiyojlar kiradi. Ruhiy ehtiyojlarga jamiyat yoki guruh odamlari uchun tegishli bo‘lgan ma’naviy-ma’rifiy ehtiyojlar kiradi.
YAlpi daromad – korxona faoliyatining yakuniy natijalarini tavsiflaydigan yalpi pul tushumi.
YAlpi pul tushumi – tovar, ish, xizmat yoki moddiy boyliklarni sotishdan tushuvchi pulning umumiy miqdori.
YAlpi foyda – korxona yalpi daromadining barcha majburiy to‘lovlarni chiqarib tashlagandan so‘ng korxona ixtiyorida qoluvchi qismi.
Huquqiy shaxs – fuqarolik sub’ekti sifatida faoliyat yurituvchi, mustaqil balans, gerbli muhr va bankda hisob raqamiga ega, Nizom asosida faoliyat yurituvchi hamda baknrotga uchraganda o‘z mulki bilan javob beruvchi korxona.
|
| |
Nazorat savollari - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 230/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODNazorat savollari
Investitsiyalarning qanday turlari mavjud?
Xorijiy investitsiyalarga qanday omillar ta’sir etadi?
Investitsiyalarning ichki manabalari nima?
Investitsiyalarning tashki manbalari nima?
Investitsiyalardan foydalanishning asosiy yo‘nalishlari qanday?
Investitsiyalarning iqtisodiy samaradorligini baxolashda korxonalar qanday vazifani xal qilishlari lozim?
Investitsion loyihalarning samaradorligini baxolash ko‘rsatkichlari nima?
Xatarlar va ularning investitsion loyihadagi zarari
O‘z-o‘zini nazorat qilish uchun savollar
1. Innovatsiya so‘zining ma’nosi.
2. Korxonalarning innovatsion yo‘nalishlarini sanang.
3. Innovatsiyalarni rag‘batlantirishda davlatning roli.
4. Innovatsion loyiha qanday bo‘limlardan tashkil topadi?
5. Innovatsion loyihani amalga oshirish mexanizmi qanday?
6. Innovatsiya loyihasini yaratilish bosqichlarini aytib o‘ting.
7. “Innovatsion loyiha” tushunchasini ifodalab bering.
Asosiy adabiyotlar
Ortiqov A. Sanoat iqtisodiyoti. Darslik. -T.:Sano-Standart, 2014. -304 b.
Maxmudov E.X. Ekonomika promыshlennыx predpriyatiy. Uchebnik. -T.-Iqtisodiyot – 2015 . -370 c.
Ivanov I.N., Belyaev A.M. i dr. Proizvodstvennыy menedjment. Uchebnik dlya bakalavrov/ pod. red. I.N. Ivanova. -M.:YUrayt, 2013. -574s.
Ulashev I.O., Atamurodov SH.A. Korxona iqtisodi va menejmenti. -T.: Tafakkur bo‘stoni, 2013.
N.A.Xashimova. Antikrizisnoe upravlenie predpriyatiem. Uchebnoe posobie -T.-Tafakkur qanoti 2016/ -284 b;
N.X.Gulyamova. Sanoat iqtisodiyoti va menejmenti. O’quv-uslubiy qo’llanma.T.: 2013.148 b.
G.Taraxtiyeva. Innovatsion menejment. O’quv qo’llanma. T.: “Fan va texnologiya” , 2013. 208 b.
G.K.Taraxtiyeva, N.H.Gulyamova, K.S.Ibragimova “Sanoat iqtisodiyoti va menejmenti” fanidan amaliy mashg’ulotlarni bajarish uchun uslubiy qo’llanma. 2018.
|
| |
-mavzu. Korxona faoliyatini boshqarish asoslari. Sanoatning maqsadli yo‘nalishlari (2 soat)

|
-mavzu. Korxona faoliyatini boshqarish asoslari. Sanoatning maqsadli yo‘nalishlari (2 soat)
|
bet | 231/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD12-mavzu. Korxona faoliyatini boshqarish asoslari. Sanoatning maqsadli yo‘nalishlari (2 soat)
1. Korxona boshqaruvining mohiyati va prinsiplari
2. Boshqaruvning axborot ta’minoti
3.Boshqaruv qarorlar, ularning usullari va ularni qabul qilish jarayoni
4. Tarmoqni rivojlantirish konsepsiyasi
5.Soxani rivojlanishning asosiy yo‘nalishlari
Boshqaruv – bu xodimlarga va umuman ishlab chiqarish jamoalariga ta’sir ko‘rsatish usullari bo‘lib, bu usullar qo‘yilgan maqsadlarga erishish jarayonida mazkur xodimlar va jamoalarning faoliyatini uyg‘unlashtirishni nazarda tutadi.
Boshkaruv tizimini turli mikyoslarga bulish mumkin:
Milliy iktisodiyotni boshkarish
Xar bir tarmok va tumanlar tasarrufidagi korxonalarni boshkarish
Korxona ichidagi bulimlarni boshkarish
Boshkaruv tuzilmasini belgilovchi omillar: tuzilmani aniklovchi omillar, tuzilmaga ta’sir kiluvchi omillar, tuzilmani muvofiklashtiruvchi omillar
Boshkaruvning tashkiliy tuzilmasi boshkaruv oldida turgan vazifalarni muvaffakiyatli xal etishga yordam beradigan kilib tuzilishi kerak. U kuyidagi talablarga javob berishi kerak
1.Boshkaruv tizimida bugin va boskichlar soni makbul bulishi kerak. Bugin va boskichlar sonining aksossiz kupayib ketishi:
Boshkaruv apparatini saklash xarajatlarining ortib ketishi
Axborotlarning utish yuli chuzilib ketishi
Boshkaruvda paralellizm va takrorlanishning yuzaga kelishiga
Boshkaruvda ma’suliyatsizlikka yul kuyilishiga va boshkaruv samarasini pasayishiga olib keladi.
2.Boshkaruv tuzilmasi boshkaruv apparatining tezkor ishlashini ta’minlashi lozim.
Usul – bu tadqiqot qilish yoki ta`sir ko‘rsatish usulidir.
Boshqaruv usullari:
tashkiliy-ma`muriy;
iqtisodiy;
Sotsial-ruhiy.
|
| |
Testlar
1. Moliyaviy investitsiyalar tarkibiga qaysilar kiradi?

|
Testlar
1. Moliyaviy investitsiyalar tarkibiga qaysilar kiradi?
|
bet | 228/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODTestlar
1. Moliyaviy investitsiyalar tarkibiga qaysilar kiradi?
A) sertifikatlar, aksiyalar, obligatsiyalar
B) asosiy ishlab chiqarish fondlarining aktiv va passiv qismlari
V) aksiyalar, obligatsiyalar va boshqa qimmatli qog‘ozlar
G) aqliy mehnatga oid shakldagi investitsiyalar
D) A va V
2. Moddiy investitsiyalar tarkibiga qaysilar kiradi?
A) sertifikatlar, aksiyalar, obligatsiyalar
B) banklardagi sertifikatlar
V) asosiy fondlar, ya’ni binolar, asbob-uskunalar, inshootlar
G) aqliy meщnatga oid shakldagi investitsiyalar
D) mahalliy va xorijiy mamlakatlarning pul birliklari
3. Investitsiyaga ketgan harajatning miqdori qaysi omillarga bog‘liq?
A) sof foydaning kutilayotgan me’yori va foiz stavkasi yoki tadbirkor real kapitalni sotib olishga zarur bo‘lgan pulga
B) banklardagi sertifikatlar, aksiyalar, obligatsiyalar, veksellar va boshqa qimmatli qog‘ozlar
V) mahalliy hamda xorijiy mamlakatlarning pul birliklari va tenglashtirilgan omonatlar, depozit boyliklar
G) asosiy fondlar va boshqa turdagi asosiy ishlab chiqarish fondlarining aktiv va passiv qismlari
D) B va V
4. Investitsiya faoliyatini amalga oshirishni muhim shartlaridan biri?
A) foiz hisobida qisqa muddatga mablag‘ berishdir
B) texnika va texnologiyani ijaraga berishdir
V) qarzga kapital berishdir
G) muomalada bo‘lgan pul birligini qadrsizlanishini oldini olishdir
D) muomalada bo‘lgan pul birligini qadrsizlanishga olib kelishdir
5. Bir davlatdan boshqa davlatga daromad olish uchun yunaltirilgan har qanday shakldagi mulk nima deb ataladi ?
A) shaxsiy mulk
B) xorijiy investitsiya
V) xususiy mulk
G) aralash mulk
D) to‘g‘ri javob yo‘q
6. Xorijiy investitsiyalar – bu?
A) chet el investorlari tomonidan yuqori darajada daromad olish
B) yangi korxonalar qurilishiga ketgan harajatlardir
V) yangi kapitalni barpo etishga ketgan harajatlardir
G) to‘g‘ri javob yo‘q
D) A, B, V
|
| |
MUSTAQIL TA’LIM MAVZULARI - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 51/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODMUSTAQIL TA’LIM MAVZULARI
“O‘zbekiston respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha harakatlar strategiyasi” – O’bekiston iqtisodiyot hayotining asosi sifatida.
Iqtisodiyotni rivojlantirishning “Harakatlar strategiyasi”ning ahaniyati.
Iqtisodiyotni bozor munosabatlariga o’tkazishning “o’zbek” modeli.
“Harakatlar strategiyasi”da milliy iqtisodiyotni rivojlanishi va aholi bandligini ta’minlash jarayonida korxonaning o’rni.
Bozor munosabatlari sharoitida davlat va korxonalar o’rtasidagi munosabat.
Korxonaning ichki va tashqi muhiti.
Korxonaning ishlab chiqarish va bozor munosabatlari.
Iqtisodiyotda kichik biznesni rivojlantirish istiqbollari.
Aksiyadorlik korxonalarning iqtisodiyotdagi roli va o’rni.
O’zbekiston qo’shma korxonalarning hozirgi holati va rivojlanishi.
O’zbekiston korxonalari mahsulotlarining sifati va raqobatbardoshligi.
Korxonada mehnat unumdorligi – ishlab chiqarishning iqtisodiy samaradorlik mezoni.
Korxonada kadrlar siyosati va uni darajasini oshirish yo’llari.
Korxonada mehnatga haq to’lash tizimi.
Korxona aylanma mablag’laridan samarali foydalanish yo’llari.
Korxonada strategik rejalashtirish muammolari.
Korxonaning investitsion faoliyatini samaradorligini oshirish yo’llari.
Korxonaning innovatsiyaviy faoliyatini rivojlantirish yo’llari.
Korxonaning marketing faoliyati.
Korxonada mahsulot (xizmat, ish) tannarxini kamaytirish yo’llari.
Korxonada foydani shakllantirish va oqilona taqsimlash.
Korxonaning rentabelligini oshirish yo’llari.
Korxona moliyaviy holatini baholash va uni yaxshilash yo’llari.
Korxonada resurslardan oqilona foydalanish yo’llari.
Korxonaning xavfsizligini takomillashtirish yo’llari.
Moliyaviy menejmentning korxona rivojlanishidagi o’rni.
Innovatsiyaviy menejmentning korxona rivojlanishidagi o’rni.
Ishlab chiqarish menejmenti va uning korxona rivojlanishidagi o’rni.
Ta’lim menejmenti va uning rivojlanishi.
Tadbirkorlikni rivojlantirishda menejer mahorati.
Menejment nazariyasi va amaliyotining rivojlanish bosqichlari.
Zamonaviy menejment xususiyatlari.
Menejmentda tizimli yondashuv.
Menejmentda vaziyatli yondashuv.
Menejmentda majmuaviy yondashuv.
Menejmentning asosiy tamoyillari.
Boshqaruvning tashkiliy tuzilmalarini loyixalashtirish.
Kommunikatsiya va uni rivojlantirish yo’llari.
Boshqaruv qarorlarini tayyorlash va qabul qilish jarayoni.
Boshqaruv qarorlarini maqbullash usullari.
Attestatsiya menejerlarning shaxsiy va ishbilarmonlik sifatini baholash usuli sifatida.
Menejer mehnatini samarali tashkil etish mexanizmi.
Zamonaviy rahbarlik uslublari.
Korxonada marketing xizmatini samarali tashkil etish yo’llari.
Korxonada ijtimoiy rivojlanishni boshqarish.
Boshqaruvni tashkil etish samaradorligi.
Sanoat korxonasi va uning menejmenti
Korxonalarda ishlab chiqarishni tashkil etish va boshqarish.
Sanoatda raqobatbardoshlik.
Sanoatda inqirozga qarshi boshqaruv.
|
| |
Korxonani tashkil qilish tamoyillari

|
Korxonani tashkil qilish tamoyillari
|
bet | 56/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODKorxonani tashkil qilish tamoyillari
YAngi korxonani tashkil kilish kuyidagi tashkiliy tamoyillar asosida amalga oshiriladi:
korxonani tashkil kilish fikrining paydo bo‘lishi;
korxona ta’sischilarini tanlash;
taklif kilinayotgan maxsulotga bozordagi talabni o‘rganish;
korxona nizom jamg‘armasini tuzish uchun moliya manbalarini aniklash;
korxonaning ta’sis xujjatlari va biznes-rejasini tayyorlash;
davlat ro‘yxatidan o‘tish;
muxr, shtamp va boshka rekvizitlarni tayyorlash;
solik idoralarida ro‘yxatdan o‘tish.
O‘zbekiston Respublikasining "Korxonalar to‘g‘risida"gi konuniga asosan, korxonalar mulk egasi yoki u tayinlagan vakillik idorasi, mexnat jamoasi yoki ta’sischilar guruxining qarori bo‘yicha belgilangan konun-koidalarga asosan tashkil kilinishi mumkin.
Korxona joriy va xisob-kitob rakamlari ochish va ular to‘g‘risidagi xolatlarni tasdiklash xukukiga ega bo‘lgan, mustakil xukukiy shaxs makomidagi sho‘ba korxonalari, filiallar, vakolatxonalar, bo‘lim va boshka tashkiliy bo‘linmalarni tashkil kilishi mumkin.
Korxona konun xujjatlarida belgilab ko‘yilgan tartibda maxsus davlat idoralaridan ro‘yxatga olingan kundan boshlab tashkil kilingan xisoblanadi va xukukiy makomga ega bo‘ladi.
YAngi korxona tashkil kilishdan asosan kuyidagi maqsadlar ko‘zlanadi:
iste’molchilar talab kilayotgan maxsulot ishlab chiqarishni ko‘paytirish va uni sotishdan foyda olish;
ishlab chiqarishga ish bilan band bo‘lmagan axolini jalb kilish va shu orkali ish bilan ta’minlashdagi ijtimoiy muammolarni xal kilish;
ishlab chiqarishga mavjud ko‘shimcha resurslarni jalb kilish;
fan-texnika yutuklaridan foydalangan xolda yangi sanoat maxsulotlarini ishlab chiqarish;
yakka tarzda yoki xamkorlikda faoliyat yuritish uchun kichik korxona tashkil kiluvchi aloxida fukarolar yoki shaxslar guruxi a’zolarining shaxsiy extiyojlarini kondirish
ishlab chiqarishni mustaxkamlash va rivojlantirish xamda bozor muxitini kengaytirish.
Ta’sis xujjatlarini tayyorlash korxonani tashkil etish va keyingi faoliyat yuritish jarayonidagi muxim boskichlardan biri xisoblanadi. Ta’sis xujjatlari faoliyat yurituvchi korxonalarning xukuk va majburiyatlarini xamda sharoitlarini ifodalaydi.
Korxonalar faoliyatini tartibga soluvchi konun xujjatlarida ikki xil ta’sis xujjatlari belgilab berilgan:
1.Korxona Nizomi;
2.Ta’sis shartnomasi.
|
| |