nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mamajanov r. Y., Rajabov t. J., Saidaxmedov e. I kiberxavfsizlik asoslari - bet 42

kriptotizimlarning matematik asosi turlicha bo‘lgani bois, ular bir xil bardoshlik
darajasida bo‘lganida turli kalit uzunliklariga ega bo‘ladilar (
3.8-jadval
).
Bir xil bardoshlikka ega simmetrik va ochiq kalitli kriptotizimlar
kalitlarining uzunligi
Simmetrik shifrlash algoritmi
RSA algoritmi (
a
sonlari)
56 bit
512 bit
80 bit
1024 bit
112 bit
2048 bit
128 bit
3072 bit
192 bit
7680 bit
256 bit
15360 bit
Simmetrik kriptotizimlarda bo‘lgani kabi ochiq kalitli kriptotizimlarda ham
kalitlarni barcha variantlarini hisoblash qurilmalar imkoniyatiga bog‘liq. Ya’ni,
hozirgi kunda yetarli deb qaralgan kalit uzunligi, 10 yildan keyin tavsiya
etilmasligi mumkin. Chunki, 10 yil davomida hisoblash qurilmalarining
imkoniyatlari hozirgi kundagi kabi bo‘lmaydi.
RSA algoritmidagi
modulning turli uzunligida faktorlash uchun talab
etiladigan vaqt qiymatlari.
ning bitdagi uzunligi
Talab etiluvchi yillar
512
BOB. FOYDALANISHNI NAZORATLASH - Vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mamajanov r. Y., Rajabov...

Identifikatsiya
- ob'ektlarning ma'lum belgilarga ko'ra o'xshashligini
tekshirish (shaxsni kim ekanligini tanishtirish jarayoni). Elektron pochta tizimida
pochta
manzilini
identifikator,
manzilini
taqdim
etish
jarayonini
esa
identifikatsiyalash deb ataladi.
Autentifikatsiya
– bu autentifikatsiya jarayoni. Bu atama ko'pincha axborot
texnologiyalari muhitida qo'llaniladi. Foydalanuvchi tomonidan kiritilgan parolni
server ma'lumotlar bazasida saqlangan parol bilan solishtirish autentifikatsiyaning
bir misolidir.
Foydalanuvchi autentifikatsiyadan o‘tganidan so‘ng, tizim resurslaridan
foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Biroq, autentifikatsiyadan o‘tgan
foydalanuvchi tizimda faqatgina ruxsat berilgan amallarni bajarishi mumkin.
Avtorizatsiya
–sizning
shaxsingiz
tizim
tomonidan
muvaffaqiyatli
tasdiqlanganidan so'ng amalga oshiriladi. Shuning uchun sizga ma'lumot, fayllar,
ma'lumotlar bazalari, fondlar va boshqa manbalarga to'liq kirish huquqini beradi.
Ammo avtorizatsiya sizning kirish huquqingizni aniqlagandan keyingina
manbalarga kirish huquqini tasdiqlaydi. Boshqacha qilib aytganda, avtorizatsiya -
bu autentifikatsiya qilingan foydalanuvchining muayyan manbalardan foydalana
olishini aniqlatuvchi jarayon hisoblanadi.
Yuqorida keltirilgan atamalarga berilgan ta’riflarni umumlashtirgan holda
quyidagicha xulosa qilish mumkin:
Identifikatsiya
– siz kimsiz?
Autentifikatsiya
– siz haqiqatan ham sizmisiz?
Avtorizatsiya
– sizga buni bajarishga ruxsat bormi?
qonunlarda qayd etilgan - N. B. Goipova inkluziv ta’lim gospital ped a gogika

qonunlarda qayd etilgan. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va «Bola huquqlarini
kafolati to‘g‘risida»gi Qonunning 29-moddasida
O‘zbekiston Respublikasi ta’lim to‘g‘risidagi qonunda
Ta’lim to‘g‘;risidagi qonunda
Imkoniyatlari cheklangan bolalar uchun asosiy ta’lim» loyihasini
amalga oshirish bo‘yicha hisobotida
230
№4 O‘zbekiston Respublikasi ta’lim to‘g‘risidagi qonunning qaysi moddasi maxsus yordamga muxtoj nuqsoni bolalarga ajratilgan. 23 modda
40 modda
68 modda
15 modda
№5 Korreksiya bu … nuqsonlarni tuzatish, yumshatish va bartaraf etish
ta’lim va tarbiya berish, ijtimoiy reabilitasiya
ijtimoiy reabilitasiya, yumshatish va bartaraf etish
bir analizatorning faoliyatini ikkinchisiga yuklatish
№6 Kompensasiya bu … bir analizatorning faoliyatini ikkinchisiga yuklatish
nuqsonlarni tuzatish, yumshatish va bartaraf etish
bolalarni ijtiomiy adaptasiyasini amalga oshirish
ijtimoiy reabilitasiya, yumshatish va bartaraf etish
№7 I
jtimoiy adaptasiya bu ... reabilitasiyalash bolalarni ijtiomiy adaptasiyasini amalga oshirish,
nuqsonlarni tuzatish
bir analizatorning faoliyatini ikkinchisiga yuklatish, korreksion
ishlarni olib borish
nuqsonlarni tuzatish bartaraf etish, ijtimoiy reabilitasiya ishlarni olib
borish
maxsus yordamga muxtoj bolalarni mustaqil, xamma qatori yashab
ketishni ta’minlash
231
№8 Bola – bu qanday imkoniyatga ega bo‘lishidan qat’iy nazar har doim kattalar
yordamiga muhtoj farzanddir
eshitishida jismoniy yoki ruxiy rivojlanishida va ko‘rishida nuqsoni
bo‘lgan bolalar
ko‘rishida va eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar
Nutqida va aqlida nuqsoni bo‘lgan bolalar
N. B. Goipova inkluziv ta’lim gospital ped a gogika - bet 72

232
Oddiy maktab bilan yonma-yon joyda nogiron bolalar uchun maxsus
bo‘lim yoki sinf tashkil qilish mumkin.
Integratsiyalashgan ta’limda bolaga muammo sifatida qaraladi,
reabilitasiya ishlari amalga oshirish
№12
Kar bola – bu ...
zaif eshitadigan lekin mustaqil gapira olmaydigan bolalar
nutqida nuqsoni bor mustaqil gapira olmaydigan bolalar
eshitish qobiliyati total pasayishiga natijasida mustaqil gapira
olmaydigan bolalar
kech zaif eshituvchi bo‘lib qolgan mustaqil gapira olmaydigan bolalar
№13
Defektologiya bu –
jismoniy yoki ruxiy rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan bolalar ta’lim-
tarbiyasi bilan shug‘ullanadigan fan
Kar va zaif eshitishida kamchiligi bo‘lgan bolalar ta’lim-tarbiyasi
bilan shug‘ullanadigan fan
Ko`r va zaif ko‘ruvchi ishida nuqsoni bo‘lgan bolalar ta’lim-tarbiyasi
bilan shug‘ullanadigan fan
Nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalar ta’lim-tarbiyasi bilan shug‘ulla-
nadigan fan
O‘quvchilarning mustaqil ishlarini tashkil qilish

|
O‘quvchilarning mustaqil ishlarini tashkil qilish
|
bet | 3/4 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 32,17 Kb. | | #256040 |
Bog'liq Metodika (2)3335.O‘quvchilarning mustaqil ishlarini tashkil qilish.
Mashq va topshiriqlarning xususiyatlari, mustaqil ishlarning turlari, murakkablik darajasi, o‘quvchilar tayyorgarlik darajasining hisobga olinganligi;
o‘qituvchi tomonidan tushuntirish ishlarining olib borilishi;
o‘qituvchining yordami. Yangi materialning o‘zlashtirilganlik darajasi;
yangi mavzuning oldingi mavzular bilan bog‘langanligi. Takrorlash (tashkil qilish, shakllari, usullari, hajmi).
6.Dasr o‘tish metodikasini tahlil qilish.
O‘qitishning metod, vosita va usullarini tanlashda o‘quv materialining mazmuniga, dars maqsadlariga, sinfning imkoniyatlariga mos tanlanganligi va asoslanganligi. O‘qituvchi tomonidan darsning har bir bosqichida metod, usullarni to‘g‘ri qo‘llaganligi, ishlatilayotgan metod va usullarning xilma- xilligi. Ko‘rgazmali qurollar, tarqatma materiallar, texnika vositalaridan samarali foydalanilganligi. O‘qituvchining metodik qurollanganligini va pedagogik texnikasini baholash.
7. O‘quvchilarning darsdagi intizomi va ish faoliyatini tahlil qilish.
Sinfga umumiy baho berish. Sinfning diqqati va faolligi. Fanga bo‘lgan qiziqishi. O‘quvchilarning dars bosqichlaridagi layoqati.
O‘quvchilarning mustaqil o‘quv faoliyatini tashkil qilish. O‘quv faoliyati shakllaridan foydalanishning samaradorligi va maqsadga muvofiqligini baholash. Umumta’lim va maxsus ko‘nikma va malakalarni shakllantirish. Yagona talablarning bajarilishi. Iqtidorli va qoloq o‘quvchilar bilan yakka tartibda ishlash. Umumiy va yakka ishlash faoliyatni birgalikda olib borish. Sinfning intizomi va intizomni saqlash usullari.
8. O‘qituvchining o‘quvchilar bilan muloqati. Pedagogik etikasi , nutqi, ahloqiy va psixolagik iqlimning tashkil etilishi.
9. O‘quvchilar bilimini baholash.
O‘kuvchilrga berilgan bilim ko‘nikma va malakaning sifati. Mustahkam va chuqur bilim berilishi.G‘oya va materiallarning asosi tomonlarini ko‘rsata olishi, amaliy ko‘nikmalarning egallaganlik darajasi.
Tekshirish turlari. Baholarning jamlanganligi.
|
| |
Uy vazifasini tahlil kilish

|
Uy vazifasini tahlil kilish
|
bet | 4/4 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 32,17 Kb. | | #256040 |
Bog'liq Metodika (2)33310. Uy vazifasini tahlil kilish. Uy vazifasini berishdan maqsad va hajmi. Sinfda bajarilgan ish bilan uyga berilgan vazifaning hajmi. Uyga berilgan vazifaning xususiyati (ijodiy, takrorlash, mustahkamlash, rivojlantirish), uy vazifasini berishda o‘qituvchining izohi.
Dars tahlili quyidagicha bayon etiladi.
Sana_______________
O‘qituvchi__________________
Fan_______________
Sinf_________
Kuzatishdan maqsad___________________________________
Dars bosqichlari
|
O‘qituvchi faoliyati
|
O‘quvchi faoliyati
|
Tushuntirish va fikr-mulohaza bildirish
|
|
|
|
|
O‘z-o‘zini tahlil qilishda o‘qituvchiga quyidagi savollar bilan murojaat qilish mumkin:
Qanday talab asosida darsga rahbarlik qilindi?
O‘kuvchilarning o‘ziga xos xususiyatlar qanday hisobga olindi?
O‘quvchilar faoliyatini rejalashtirishda nimalar inobatga olindi?
Mavzu bo‘yicha materiallar to‘g‘ri tanlanganmi?
Tanlangan metodlar o‘z natijasini berdimi, bermagan bo‘lsa sababi?
O‘quvchilarning bilimlarini oshirishda imkoniyat yaratilganligi?
O‘quvchilar mustaqil ishlashlarining pedagogik qimmati.
O‘quvchilarning intizomi, axloqiy tarbiya berishning shakllantirilishi.
Qanday qiyinchilik kukzatildi? Uni yengish yo‘llari, kelib chiqish sababi.
Maqsadga erishilganligini asoslash, erishilmagan bo‘lsa sababi?
Darsning natijasiga baho
Darsni takomillashtirish bo‘yicha takliflari.
Xulosa qilib aytganda, umumiy o‘rta ta’lim maktablarida o‘qituvchilarning kasbiy malakasini, mahoratini oshirishda amaliy-metodik yordam berishning eng samarali usullaridan biri o‘qituvchining darsini kuzatish va unga beriladigan tavsiya hisoblanadi. O‘qituvchilarning darsini kuzatish va uni tahlil qilishning asosiy maqsadi o‘quvchilarning bilim, ko‘nikma va malakalarini rivojlantirishga, maktabning ta’lim-tarbiya ishlarini yanada takomillashtirishga, o‘qituvchilarning ma’suliyatini oshirishga qaratilmog‘i lozim.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Salimjon Yo’ldoshev Valiyevich “Tarix o’qitish metodikasi” Farg’ona .2022
2. B.Ziyomuhammadov “Pedogogik mahorat asoslari” Toshkent.2009
3. http://toshloq10m.zn.uz/2018/03/15/dars-tahlili-va-uning-turlari/
|
| |
Mustahkamlash uchun savol va topshiriqlar

229
TEST
№1
Integratsiyalashgan ta’lim –
bu, diqqat markazida bolaning aynan maktabga kelib-ketish muam-
mosi turgan, maxsus ehtiyojli bolaning maktabga
qatnash jarayonidir
faqatgina insonparvarlik munosabatlarni va ijobiy jamoatchilik fikrini
yaratilishi
tafovutlar oqibatida yuzaga keladigan ijtimoiy segregatsiyaga yo‘l
qo‘ymaslik
o‘qish jarayonida o‘zlarining turli ehtiyojlarga ega individum
ekanliklarini
anglaydilar
№2
Jismoniy integratsiya
maxsus yordamga muxtoj bolalarning ta’lim-tarbiyasi uchun zarur
shart-sharoitlarni yaratish tashxisini
amalga oshirish
maxsus yordamga muxtoj bolalarning rivojlanish diagnostikasi,
tashxisini amalga oshirish zarur shart-sharoitlarni yaratish
integratsiyaning bu shakli nogiron na nogiron bo‘lmagan
bolalar
o‘rtasidagi jismoniy farqni kamaytirishga qaratilgan
maxsus yordamga muxtoj bolalar maxsus
muassasalariga aralash
bolaning ta’lim-tarbiyasi uchun shart-sharoitlarni yaratish
№3
Imkoniyati cheklangan bolalarni umumta’lim muassasalarida
o‘qitish va ular uchun qulay sharoitlar yaratish masalasi qaysi
Darsni tahlil qilish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi

|
Darsni tahlil qilish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi
|
bet | 2/4 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 32,17 Kb. | | #256040 |
Bog'liq Metodika (2)333Darsni tahlil qilish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi.
Darsni kuzatishga tayyorgarlik
Darsning borishini kuzatish
O‘z-o‘zini tahlil qilishni ta’minlash
Dars tahlili va takliflar berish
Darsni tahlil qilishda quyidagilarga e’tibor qaratishni tavsiya etamiz.
1. Darsni kuzatishdan oldingi tayyorgarlik.
dars kuzatishdan ko‘zlanayotgan maqsad va vazifalarni shakllantirish;
kuzatiladigan darsni aniq belgilab olish;
dars kuzatish tuzilmasini tayyorlash;
kerakli materiallarni tayyorlash; o‘qituvchi bilan suhbatlashish.
2 Darsning maqsadlarini tahlil qilishda:
o‘quv fani va mavzuning xos tomonlari, o‘quvchilar yoshi va bilim darajasi e’tiborga olingan holda ta’lim-tarbiya maqsadining to‘g‘ri va asosli qo‘yilganligi;
o‘quvchilarning tayyorgarligi, o‘rganilayotgan mavzu bo‘yicha darslar tizimidagi aynan shu darsning o‘rnini hisobga olgan holda maqsad qo‘yilishining to‘g‘riligi va asoslanganligi;
dars asosiy g‘oyasining to‘g‘ri quyilishi va o‘quvchilarga maqsadning yetkazishlishi, maqsadga erishish darajasi.
3.Dars tuzilmasi va darsning tashkil qilinishini tahlil qilishda:
dars tuzilmasining dars maqsadlariga mosligi;.
darsning turi, strukturasining puxta o‘ylanganligi;
darsning bosqichlarining mantiqiy ketma- ketliligi va bir- biri bilan bog‘liqligi;
dars bosqichlari uchun vaqtning to‘g‘ri taqsimlanganligi;
o‘qitish shakllarining to‘g‘ri tanlanganligi;
dars rejasining mavjudligi va uning o‘qituvchi tomonidan bajarilishini tashkil qilish;
dars jihozlari. O‘qituvchi va o‘quvchilarning mehnatini unumli tashkil qilish.
4.Dars mazmunini taxlil qilishda.
dars mazmunining Davlat ta’lim standarti talablariga mosligi;
materiallarning ishonchliligi, to‘liqligi, tushunarliligi;
bayon qilinayotgan materiallning ilmiy darajasi;
darsning tarbiyaviy yo‘nalishi, ta’limiy ta’sir darajasi;
darsni hayot, mehnat tarbiyasi va kasbga yo‘naltirish bilan bog‘lash;
o‘quvchilar tomonidan yangi bilimlarni qabul qilishdagi qiyinchiliklarni bartaraf etish;
yangi materiallning asosiy g‘oyasini ajratish. Yangi tushunchalarni shakllantirish. Tayanch bilimlarning muhimligini ko‘rsatish.
|
| |
AKTlardan kommunikativ masalalarni hal etish uchun

AKTlardan kommunikativ masalalarni hal etish uchun foydalanish Texnologiyalar alohida ehtiyojli odamlaming muloqotlari ja-
rayonida vositachilar bo‘lishi mumkin. Kommunikatsiya jarayonida
qiyinchilikka uchraydigan foydalanuvchilaming har bir toifasi uchun
maxsus yordamchi qurilmalar va dasturiy ta’minot tanlanishi va
moslashtirilishi lozim. Avvalo, gap kompyuterning kommunikatsiya-
ni yengillashtiradigan, ayrim hollarda esa, atrofdagi olam bilan
munosabatning yagona imkoniyati bo‘lib qoladigan noyob resurs
sifatiga egaligi haqida bormoqda. Masalan, zamonaviy kommuni-
katsiya texnologiyalari muloqotda qiynaladigan odamlarga o‘z qobi-
liyatlarini eng mos keladigan holda amalga oshirish, muloqotdagi
qiyinchiliklar harakat nuqsonlari tufayli murakkablashadigan odam-
lar uchun esa, bunday texnologiyalar ko‘p hollarda tashqi olam bilan
aloqada o‘z fikrlash va ehtiyojlarini ifoda etish imkonini beruvchi
yagona usul hisoblanadi.
Bundan tashqari ayrim bolalar toifalarining harakalanish imko-
niyatlari cheklanganligi hamda o‘qituvchi-o‘rgatuvchi kadrlar (bun-
day hollar inklyuziv ta’limda kam) munosabati bilan masofaviy kom-
munikatsiya metodlaridan foydalanish korreksion ta’lim jarayoni
uchun dolzarb bo‘lib qolishi mumkin.
Ta’lim sohasidagi kommunikatsiyalar va texnologiyalar masa-
lalari bo‘yicha Britaniya agentligi tomonidan o‘tkazilgan tadqiqot
natijalariga ko‘ra inklyuziv ta’lim tizimida AKTlardan foydalanish
228
bolalarning o‘qishi, kommunikatsiyasi va o‘zaro faoliyati samara-
dorligini oshirish imkoniyatini beradi.
768 - Vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mamajanov r. Y., Rajabov t. J., Saidaxmedov e. I kiberxavfsizlik...

Yuqorida keltirilgan ma’lumotlardan ko‘rish mumkinki, hisoblash qurilmalari
imkoniyatining ortishi kriptografik algoritmlarning bardoshligini kamayishiga olib
keladi. Bu har ikkala simmetrik va ochiq kalitli kriptotizimlarga taalluqli.
3.4. Ma’lumotlar yaxlitligini taminlash usullari
Yuqorida keltirilgan har ikkala shifrlash algoritmidan (simmetrik va ochiq
kalitli) faqat ma’lumotlarning konfidensialligini taminlashda foydalanish xususida
aytib o‘tildi. Quyida esa ulardan ma’lumotlarning yaxlitligini tekshirishda
foydalanish masalasi bilan tanishib o‘tiladi.
Xesh funksiya. Xesh funksiyasi ( ing. hash function from hash - “turn into
qiyma”, “hash”) yoki konvolyutsiya funksiyasi ixtiyoriy uzunlikdagi kirish
maʼlumotlari massivini chiqish bit qatoriga
aylantiruvchi funksiyadir ,belgilangan
uzunlik, ma'lum bir algoritm tomonidan amalga oshiriladi. Xesh funktsiyasi
tomonidan
amalga
oshirilgan
transformatsiyaga
xashing
deyiladi. Kirish
ma'lumotlari kirish massivi, “
kalit
“ yoki “
xabar
“ deb ataladi. Konvertatsiya
natijasi “
xesh
“, “
xesh kodi
“, “
xesh summasi
“, “
hash
” deb nomlanadi. Xesh
funksiya quyidagi xususiyatlarga ega:
1. Ixtiyoriy uzunlikdagi matnga qo‘llash mumkin.
2. Chiqishda tayinlangan uzunlikdagi qiymat shakllanadi.
3. Berilgan ixtiyoriy
bo‘yicha
ℎ
(
) oson hisoblanadi.
4. Berilgan ixtiyoriy
bo‘yicha
ℎ
(
) =
tenglikdan
ni hisoblab topib
bo‘lmaydi (bir tomonlilik xossasi).
5. Olingan
va
≠
matnlar uchun
ℎ
(
) ≠
ℎ
(
) bo‘ladi (kolliziyaga bardoshlilik
xossasi).
Xesh
funksiya
yordamida
uzatilayotgan
ma’lumotlar
yaxlitligini
tekshirishning sodda ko‘rinishi 3.9-rasmda keltirilgan. Jo‘natuvchi xabarning xesh
qiymatini hisoblaydi va uni qabul qiluvchiga xabar bilan birgalikda yuboradi.
Qabul qiluvchi dastlab xabarning xesh qiymatini hisoblaydi va qabul qilingan xesh
qiymat bilan taqqoslaydi. Agar har ikkala xesh qiymat teng bo‘lsa, ma’lumotning
yaxlitligi o‘zgarmagan, aks holda o‘zgargan deb topiladi. Odatda xesh funksiya
kirishda ma’lumotdan tashqari xech qanday qiymatni talab etmagani bois, kalitsiz
Vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mamajanov r. Y., Rajabov t. J., Saidaxmedov e. I kiberxavfsizlik asoslari - bet 45

tekshirish imkoniyati bo‘lmagani bois, unga ishonadi va maxfiy xabarni
tomonning ochiq kaliti bilan shifrlaydi.
Ushbu muammoni oldini olish uchun ochiq kalitli kriptografik tizimlarda
ochiq kalitlar infrastrukturasidan foydalaniladi.
Ochiq kalitlar infrastrukturasi yoki PKI real hayotda ochiq kalitli
kriptotizimlardan xavfsiz foydalanish uchun talab etiluvchi barcha narsani o‘z
ichiga oladi. PKI tarkibidagi barcha narsalarning birgalikda ishlashi juda ham
murakkab jarayon, quyida ularning ayrim tashkil etuvchilari va PKI ning asosiy
vazifalari bayon etilgan.
Raqamli sertifikat (yoki ochiq kalit sertifikati yoki qisqacha sertifikat)
foydalanuvchining ismi va uning ochiq kalitidan iborat (amalda foydalanuvchiga
va sertifikatga tegishli ma’lumotlar ham bo‘ladi) va u sertifikat markazi (certificate
authority yoki CA) tomonidan imzolanadi. Masalan,
tomonning sertifikati
quyidagidan iborat bo‘ladi:
= (A tomon nomi,
tomonning ochiq kaliti) va
Germaniya - N. B. Goipova inkluziv ta’lim gospital ped a gogika

114
Amalda bu alohida fan, test topshirish usuliga ko‘ra mashg‘u-
lotlardagi cheklovlarni, vazifani bajarish uchun ko‘proq vaqt yoki
maxsus texnik yordam berish va h.ni bildirishi mumkin. Integriya-
lashgan o‘quvchilarga yordam berishda mahalliy o‘zini-o‘zi bosh-
qarish organlarining o‘quv hokimiyatlari, resurs markazlari va ijti-
moiy xizmatlar ishtirok etishi mumkin. Maktab va o‘qituvchilar
yanada ko‘proq o‘qitish vao‘qishning yanada moslashuvchan shakl-
lari konsepsiyasiga rozilik bildirdilar.
Maktablar uchun o‘quv dasturi o‘qituvchilarning formal ta’lim
maqsadlariga emas, balki o‘quvchilarning individual rivojlanishi va
maxsus ehtiyojlariga diqqatni qaratishni rag‘batlantirish uchun
yaqqol ravishda o‘qituvchilarga katta erkinliklar berayapti.
Risklar va risklarni boshqarish - Vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mamajanov r. Y., Rajabov...

Vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mamajanov r. Y., Rajabov t. J., Saidaxmedov e. I kiberxavfsizlik asoslari
Vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mamajanov r
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mamajanov r. Y., Rajabov t. J., Saidaxmedov e. I kiberxavfsizlik asoslari
|
-rasm. Zararli egizak hujumi - Vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mamajanov r. Y., Rajabov t....

qobiliyatidir. Rouming konsepsiyasi turli simsiz aloqa standartlari CDMA (Code
Division Multiple Access), GSM (Global System for Mobile Communications) va
simsiz Ethernet uchun bir xil bo‘lib, TCP/IPning ko‘pgina tarmoq ilovalari server
va mijoz IPadreslarining o‘zgarmasligini talab etadi. Simsiz tarmoqlarda mobil IP-
adreslarning va boshqa rouming mexanizmlarining ishlatilishi ushbu talabga
asoslangan.
Foydalanishni cheklash
. Tarmoqdan foydalanishni faqat ruxsatga egalar
uchun joiz bo‘lishini taminlash muhim ahamiyatga ega. Har bir qurilma ajralmas
MAC (Media access control) manziliga ega, ushbu manzillarni tekshirish orqali
ularga foydalanishni taqdim etish mumkin.
Tarmoq orqali uzatiluvchi ma’lumotlarni shifrlash
. Agar simsiz tarmoq
orqali uzatilayotgan har bir ma’lumot shifrlangan taqdirda, ularni ruxsatsiz
o‘qishdan himoyalash mumkin bo‘ladi. Simsiz lokal tarmoqlarda tarmoq nuqtasi
va foydalanuvchi qurilmalari orasidagi ma’lumotlar odatda Wired Equivalent
Privacy (WEP), Wi-Fi Protected Access (WPA), WPA2 va WPA3 protokollari
asosida shifrlangan holda uzatiladi.
Simsiz tarmoq qurilmasini (SSID, Service Set Identifier) himoyalash
. Tarmoq
tashqarisidan simsiz tarmoqni osonlik bilan boshqarilishini oldini olish uchun,
SSIDni oshkor etmaslik talab etiladi. Barcha Wi-Fi qurilmalar SSID ni himoyalash
imkoniyatiga ega, bu hujumchining simsiz tarmoqni topishini qiyinlashtiradi.
Tarmoqlararo ekran vositasini o‘rnatish
. Simsiz qurilmalarda bevosita
hostga asoslangan tarmoqlararo ekranni o‘rnatish yoki uy tarmog‘i uchun
modemga asoslangan tarmoqlararo ekranni o‘rnatish tavsiya etiladi.
Fayl almashishini ehtiyotkorlik bilan amalga oshirish
. Tomonlar orasida
faylni almashtirishga zaruriyat bo‘lmagan taqdirda, ushbu imkoniyat o‘chirilgan
holatda bo‘lishi kerak. Fayl almashishini har doim shaxsiy yoki uy tarmog‘ida
amalga oshirish zarur. Ochiq bo‘lgan tarmoqda fayllarni almashtirish tavsiya
etilmaydi. Bundan tashqari, uzatilayotgan har bir fayllarni parol asosida himoyasini
taminlash zarur (faylni blokirovkalash).
ISK darajasi= natija × ehtimollik

- resurslardan samarali foydalanish imkonini beradi.
Risklarni boshqarishda muhim rollar va javobgarliklar
. Risklarni
boshqarishda rollar va javobgarliklar xodimlar o‘rtasida quyidagicha taqsimlangan:
Bosh boshqaruvchi
. Bosh boshqaruvchi tashkilotda risklarni boshqarish
jarayonini olib borishga rahbar hisoblanib, risklar paydo bo‘lganiga qadar ularni
aniqlash uchun talab qilinadigan siyosat va usullarni ishlab chiqadi.
Meynstriling - N. B. Goipova inkluziv ta’lim gospital ped a gogika

100
ya’ni ulg‘ayotgan, o‘sayotgan individ atrof-olamni keng, differen-
satsiyalashgan va adekvat anglay boshlaydi. Bunday bo‘lishning
sababi vaqt o‘tishi bilan bolalar o‘zlarining ijtimoiy-ijtimoiy muxit-
larini o‘zgartirib, xarakat va muloqotga katta qiziqish bilan qaray-
dilar. Shuning uchun ham o‘quvchilarning xulq-atvorlarini nazorat
qilish emas, balki ularda o‘z-o‘zini boshqarish malakalarini rivojlan-
tirish kerak.
Yana bir shunga o‘xshash konsepsiya Brim konsepsiyasidir,
1975 yilda konsepsiya yuqoridagi fikrning davomi xisoblanadi, ya’ni
uning ta’kidlashicha xar bir insonning o‘z ta’lim dasturi, qonun-
qoidalari bor. Shuning uchun ham biror bir guruhning faoliyatida,
ularning qonun-qoidalarini o‘rganmay turib, ishtirok eta olmaymiz.
Shuningdek o‘quvchilar maktab qonun-qoidalarini o‘zlashtirib olish-
lari, o‘qituvchilar esa ularga o‘quv muassasining ijtimoiy va tashkiliy
tizimini mukammal o‘rgatishlari kerak.
Belgiya - N. B. Goipova inkluziv ta’lim gospital ped a gogika

110
imkoniyatini yaratadi. Biroq hozircha o‘quvchilar umumta’lim mak-
tabining standart talablariga javob berishi uchun hamkorlik ko‘pincha
ularga qo‘shimcha yordam tarzida tushuniladi. Bolada rivojlanish-
ning kichik kamchiliklari mavjud hollarda (bu kamchiliklarni bartaraf
etish ko‘zda tutiladi) “vaqtinchalik yordam” nazarda tutiladi. Uning
davomiyligi bir maktab pog‘onasida ikki yildan ortiq bo‘lmasligi
lozim.
Ta’limda o‘ziga xos qiyinchiliklarga ega yoki xulqida nuqson-
lari mavjud o‘quvchilar maxsus maktabdan umumta’lim maktabiga
o‘tish paytida yil mobaynida maxsus yordamni olib turadilar. Buzi-
lishlari jiddiy hisoblanadigan (masalan, karlik yoki ko‘rlik) o‘quvchi-
lar haftasiga 4 soat hajmida doimiy yordam olib turadilar. Flamandiya
hukumati maxsus ta’limga muhtoj (masalan, Brayl tizimi bo‘yicha
ta’lim oladigan) o‘quvchilar uchun oddiy maktablarda zarur texnik
jihoz va moslashtirilgan materiallarga harajatlarni o‘z zimmasiga
oladi.
Simsiz tarmoq xavfsizligi - Vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mamajanov r. Y., Rajabov t. J.,...

O‘rtada turgan odam hujumi.
MITM xujumi yuqorida tavsiflangan suqilib
kirish hujumlariga o‘xshash, ular turli shakllarda bo‘lishi mumkin va aloqa
seansining konfidensialligini va yaxlitligini buzish uchun ishlatiladi. Hujum
qurboni ulanishni boshlaganida, firibgar uni ushlab qoladi va istalgan resurs bilan
ulanishni tugallaydi va so‘ngra ushbu resurs bilan barcha ulanishlarni o‘zining
stansiyasi orqali o‘tkazadi (5.8-rasm).
Tarmoqdan foydalanishning yolg‘on nuqtalari (zararli egizak hujumi).
Tajribali hujumchi tarmoq resurslarini imitatsiya qilish bilan foydalanishning
yolg‘on nuqtalarini tashkil etishi mumkin. Abonentlar, hech shubhalanmasdan
foydalanishning ushbu yolg‘on nuqtasiga murojaat etadilar va uni o‘zining muhim
rekvizitlaridan,
masalan,
autentifikatsiya
axborotidan
xabardor
qiladilar.
Hujumning bu xili tarmoqdan foydalanishning xaqiqiy nuqtasini “bo‘g‘ish”
maqsadida ba’zida to‘g‘ridan-to‘g‘ri bo‘g‘ish bilan birgalikda amalga oshiriladi
(5.9-rasm).
Gomeopatik tinkturalarni matseratsiya usuli bo‘yicha olish

Gomeopatik tinkturalarni matseratsiya usuli bo‘yicha olish. Agar perkolyasiya usulida tinkturani olish iloji bo‘lmasa, unda matseratsiya usulidan foydalaniladi.
Farmakopeyada ko‘rsatilgan holda maydalangan, quritilgan xom ashyo-ning bir qismiga 10 qism etil spirt qo‘shilib, 160 S haroratda 8 kecha-kun-duzga qoldiriladi, har kuni aralashtirib turiladi. Belgilangan vaqt o‘tgach, olingan ajratma quyib olinadi, xom ashyo siqiladi. Hosil bo‘lgan ajratmalar birlashtiriladi va 8 kun tindirilib, filtrlanadi.
Bu usulda olingan gomeopatik tinkturalar birlamchi bo‘lib, 1x suyulti-rishga to‘g‘ri keladi.
|
Mavzu: Gomeopatiya amaliyotida ishlatiladigan yumshoq dori turlari

Mavzu: Gomeopatiya amaliyotida ishlatiladigan yumshoq dori turlari
Ma’ruza maqsadi: Gomeopatiyada ishlatiladigan surtma dorilar, moylar, opodeldoklar texnologiyasini o‘zlashtirish, gomeopatik surtma, moylar va opodeldoklar texnologiyasini va sifatini nazorat qilish usullarini o‘rgatish.
Tayanch atama va iboralar: gomeopatik surtma dorilar, moylar, opodeldoklar, sifatini nazorat qilish usullari.
Reja:
1.Gomeopatiyada ishlatiladigan yumshoq dori turlari ta’rifi, tasnifi, axamiyati
2.Gomeopatik surtma dorilartexnologiyasi
3. Gomeopatik liniment va opodeldoklar tayyorlanishi
4.Gomeopatik shamchalar texnologiyasi
|
Tinkturalarni essensiyalardan tayyorlash

Tinkturalarni essensiyalardan tayyorlash.
Yuqoridagi usullardan tashqari tinkturalarni tayyorlab qo‘yilgan essensiyalardan ham tayyorlash mumkin.
Buning uchun 2 q essensiya (1,2 bandlar bo‘yicha olingan) 8 q 45% spirt bilan yoki 3q essensiya (3 band bo‘yicha olingan) 7q 60% spirt bilan yaxshilab aralashtiriladi.
Tinkturalar 1-chi o‘nlik suyultirish shkalasiga to‘g‘ri keladi.
Sirtga ishlatish uchun mo‘ljallangan spirtlar
Sirtga ishlatish uchun buyuriladigan tinkturalardan spirtli eritma-larni tayyorlash uchun kerakli miqdordagi tinkturani olib 70% spirt bilan aralashtirib beriladi. Ular turli foizli bo‘lishi mumkin:
Masalan:
Apis spirti - 3%
Arnika spirti - 10%
Spongiya spirti - 10%
Akonit spirti - 5%
Kantaris spirti - 5%
Murakkab spirtlardan Lori spirti qo‘llaniladi.
Tarkibida quyidagi o‘simliklardan olingan essensiya yoki tinkturalar kiritilgan:
Rus - 10,0
Brioniya - 20,0
Belladonna - 30,0
Kapsikum - 20,0
Ledum- 30,0
4-Ma’ruza
|
Gomeopatik tinkturalarni perkolyasiya usuli bo‘yicha olish

|
Gomeopatik tinkturalarni perkolyasiya usuli bo‘yicha olish
|
bet | 36/517 | Sana | 01.07.2021 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #15312 |
Gomeopatik tinkturalarni perkolyasiya usuli bo‘yicha olish. Quri-tilgan va farmakopeyada ko‘rsatilgan ravishda maydalangan xom ashyoning 1 qismiga 90% etil spirtining yarmi qo‘shiladi, aralashtiriladi va og‘zi jips berkiladigan idishda, tez-tez aralashtirib turgan holda 2 kunga qoldiriladi. Keyin aralashma perkolyatorga o‘tkaziladi va yaxshilab zichlashtiriladi.
Perkolyatorda tayyor bo‘lgan aralashma ustiga kerakli miqdorda spirt quyiladi, pastki jo‘mrak ochilib, bir daqiqa 20 tomchi tushadigan qilib to‘g‘rilanadi. Xuddi shunday tezlikda ekstragent yuqoridan tomiziladi. Ushbu jarayon bir qism xom ashyoga 10 qism ajratma to‘g‘ri kelguncha davom etadi.
|
| |
Easily Open Other Users’ Calendars

|
Easily Open Other Users’ Calendars
|
bet | 54/75 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 0,92 Mb. | | #15679 |
Easily Open Other Users’ Calendars
Administrative assistants and other users who regularly manage or open other people’s calendars on Exchange Server will appreciate how Outlook 2000 lets them quickly choose from the ten calendars they most recently opened. Outlook also opens multiple users’ calendars when started, as an option.
List of most recently opened calendars
Users can control whether or not a delegate, such as an administrative assistant who has access to their calendar, can see the appointments that are marked as private.
|
| |
Oleum apis 10,0 texnologiyasi - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori...

Oleum apis 10,0 texnologiyasi. Gomeopatik farmakopeyasining ko‘rsatmasiga binoan apisdan 3% li moy tayyorlanadi. Bu moyni tayyorlash uchun beriladigan idishga 0,3g apis tinkturasi va 9,7 g shaftoli moyi tortiladi va bir xil massa bo‘lguncha aralashtiriladi, rasmiylashtiriladi.
Gomeopatik opodeldoklar texnologiyasi
Sovunli linimentlarda sovun spirtdagi eritmasi soponimentlar asosi bo‘lib hisoblanadi. Bu xil linimentlar gomeopatiyada qo‘llanib, opodeldok deb ataladi.
Gomeopatik opodeldoklarni olish uchun, oldin quyidagi tarkibli asos tayyorlanadi:
Spirtli sovun 2 qism
Suv 1 qism
Spirt 96% 1 qism
Keltirilgan opodeldok asosiga, ko‘rsatilgan konsentratsiyada, gomeopatik tinkturalar va essensiyalarni qo‘shib gomeopatik opodeldoklarni tayyorlash mumkin.
Misol qilib 5% - 100,0 Rus opodeldokni texnologiyasini ko‘rib chiqamiz.
Ushbu opodeldokni tayyorlash uchun beriladigan idishga 5 qism rus tinkturasiga 95 qism opodeldok asosi qo‘shiladi va bir xil massa bo‘lguncha aralashtiriladi.
Sovunli spirt tayyorlash uning uchun sovun poroshogi va 90% spirt kolbaga solinib, suv hammomida eritiladi, keyin tez filtrlanadi.
Sovun spirtini tarkibi quyidagicha: FS 42-1199-78bo‘yicha:
Kaliy ishqori 23g;
Kungaboqar yoki paxta moyi 100g;
Suv 75g va spirt 90% -300g.
Tayyorlanishi: 100-1050Sda qozonda moy qizdiriladi, keyin kaliy ishqori va spirt solinadi. Bir xil aralashma hosil bo‘lgach oz-ozdan suv qo‘shiladi. Hosil bo‘lgan sovun issiq suvda yaxshi erishikerak, ko‘rinishi yaltiroq tiniq massadir.
|
Gomeopatik tinkturalar texnologiyasi

Gomeopatik tinkturalar texnologiyasi
Gomeopatik tinkturalar, quritilgan o‘simlik va yangi jonsizlantirilgan jonivor to‘qimalaridan spirt yoki spirt va suv aralashmasi yordamida ekstraksiya qilib olinadigan tiniq, rangli suyuqliklar.
Gomeopatik farmakopeyasining 4 – bandiga asosan quritilgan o‘simlik xom ashyosidan tinkturalar matseratsiya va perkolyasiya usulida tayyorlanadi.
Yangi jonsizlantirilgan jonivor to‘qimalaridan esa tinkturalar olinishi matseratsiya usulida amalga oshiriladi.
Gomeopatik tinkturalarni olishda xom ashyo va ekstragent (90% etil spirti) nisbati 1:10.
|
ScreenTips in Calendar Views

|
ScreenTips in Calendar Views
|
bet | 51/75 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 0,92 Mb. | | #15679 |
ScreenTips in Calendar Views
These ScreenTips pop up when users hover the mouse over an appointment or event on the Calendar, allowing them to view the complete subject details of the appointment that is truncated in the Calendar view.
Five-Day Week View
With Outlook 2000, users can view a five-day work week using a single mouse click. This functionality is accessible directly from the Calendar toolbar and is also available by selecting five continuous days in the Date Navigator.
Five-Day Week View
Calendar Background Color
As illustrated in the following figure, Outlook 2000 gives users the choice of a contrasting background color to make it easier to distinguish between times occupied by an appointment and free time.
Contrasting background color in Calendar views in Outlook
Enhanced Calendar Printing Options
Laptop computers and the tight integration of Outlook with the Pocket Outlook for Windows CE, Palm Pilot and other handheld PCs give users excellent options for taking their Calendar and other information with them as they travel. However, printing a calendar continues to be important to customers who need to bring a paper copy of their calendar on the road, take one to a meeting or give one to an associate.
Previous versions of Outlook included broad printing flexibility and support for leading paper calendar and binder sizes and formats. Outlook 2000 addresses some common user requests and complements the enhancements made in the Calendar views. Users can now print appointments with word-wrapped details in the daily, weekly and monthly print styles. There is also an option to print monthly views with exactly one page per month.
Finally, users can choose to omit from printed output appointments marked as private.
|
| |
Filter on Account Received From

|
Filter on Account Received From
|
bet | 45/75 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 0,92 Mb. | | #15679 |
Filter on Account Received From
Many Internet mail users have multiple accounts with various Internet service providers or online services. With Filter on Account Received From, Outlook 2000 makes it easy for these users to manage and differentiate mail messages without cluttering their Inbox. Users can easily organize e-mail using automatic formatting and rules based on the specific account from which a message is received.
Read Receipt Enhancements
In addition to support for Internet-standard read receipt formats, users can now control whether read receipts are always returned, never returned, or the user is prompted to decide about returning when they read a message. When the read receipt tracking feature is used, all receipts are recorded along with the original message rather than just the last receipt received from each recipient. The receipt-tracking log can also be printed.
|
| |
Run Rules Now - Microsoft® Outlook™ 2000

|
Microsoft® Outlook™ 2000
|
bet | 42/75 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 0,92 Mb. | | #15679 |
Run Rules Now
Many rules created by the Rules Wizard are used to automatically process newly received messages or other items as they arrive in the Inbox or are sent from the Outbox. With the new Run Rules Now feature available in the Outlook 2000, Rules Wizard users can manually apply any rule to any folder whenever they choose, giving them a powerful tool for cleaning up or organizing e-mail messages, appointments, contacts or tasks that already exist in various folders.
Automatically Display Message Thread
If a message is part of a mail thread (has been replied to or is a reply to another message), the user can click on the InfoBar (the gray banner at the top of the message form shown in the following figure) to automatically find all the messages in the same conversation thread as the current message.
InfoBar can be clicked to display all messages in a thread.
|
| |
Meeting Requests and Responses

|
Meeting Requests and Responses
|
bet | 48/75 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 0,92 Mb. | | #15679 |
Meeting Requests and Responses
Meeting requests and responses to users reached via Internet are sent using the iCalendar format. This means users of iCalendar-compliant applications like Outlook 2000 can open a meeting request message they’ve received in their Inbox, accept (or decline) the invitation, and automatically add the meeting to their calendar without retyping any information. And, the accept or decline response is sent back to the meeting organizer in a standard format, so the organizer can use the Outlook Calendar to automatically track who will and won’t attend.
Outlook 2000 Meeting Request Form
|
| |
Auto-Save and Drafts Folder

|
Auto-Save and Drafts Folder
|
bet | 43/75 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 0,92 Mb. | | #15679 |
Auto-Save and Drafts Folder
To help users better manage and organize their messages in progress, Outlook 2000 now saves unsent items in a Drafts folder, which is accessible directly from the Outlook Bar. Users can now easily initiate messages and retrieve them at a later date for completion. Users also have the option to automatically save messages in the Drafts folder at user-specified intervals to prevent unintentional loss of data.
Folder Size
Outlook 2000 includes a button on the property page for a folder that allows the user to easily display total disk space currently used by a folder and all its subfolders.
Folder Size property dialog box
|
| |
Gomeopatik essensiyalarni 3-band bo‘yicha tayyorlash

Gomeopatik essensiyalarni 3-band bo‘yicha tayyorlash. Gomeopatik farmakopeyasining qo‘rsatmasiga binoan, agar o‘simlik smola, moylari va kamfora birikmalarini saqlasa va, maydalab press orqali siqilganda, 60% dan kam shira bersa, undan essensiya 3 - band bo‘yicha tayyorlanadi.
Bunda essensiya quyidagicha tayyorlanadi: maydalangan o‘simlik tortilib, unga 90%li spirt miqdorining yarmicha solinadi va yaxshilab aralashtirib bo‘tqa hosil qilinadi. Shu bilan birga, shiraning miqdori yuqorida keltirilgan usul orqali hisoblab chiqiladi va yana 90% spirt qo‘shiladi. Spirt,hisoblangan shiraning ikki barobar miqdorigacha solinadi (bo‘tqani hosil bo‘lishiga sarflangan spirt ham shuning ichida), massa aralashtiriladi va 8-14 kunga matseratsiya uchun qoldiriladi. Keyin suyuqlik ( ajratma) alohida idishga quyiladi, massa esa yana press yordamida siqiladi va hosil bo‘lgan ajratmalar qo‘shilib 8 kunga salqin joyda tindirish uchun qoldiriladi va so‘ng filtrlanadi.
Essensiya tiniq bo‘lishi kerak va undagi dorivor moddaning miqdori 1/3 ga bo‘ladi. Hosil bo‘lgan essensiyadan spirtli tinktura olish uchun 3 qism essensiyaga 7 qism 60% li spirt qo‘shib aralashtiriladi. Olingan tinktura 1-nchi o‘nlik suyultirishga to‘g‘ri keladi.
|
Adding and Removing Attendees

|
Adding and Removing Attendees
|
bet | 53/75 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 0,92 Mb. | | #15679 |
Adding and Removing Attendees
Users who organize and schedule meetings sometimes need to invite additional attendees or remove some of the scheduled attendees. With Outlook 2000 a meeting request or cancellation is automatically sent only to the people who have been added or removed. If the meeting is moved or cancelled, all attendees are informed, as in previous versions of Outlook.
Direct Booking of Resources
In an Exchange Server environment, when a user selects a resource such as a conference room or AV equipment for a meeting, if the resource is free during the requested time and the user has the access privileges to book the resource, Outlook 2000 will directly book the appointment onto the resource’s calendar instead of sending the resource a meeting request.
This means that it’s no longer necessary to have a machine always running Outlook on behalf of a resource to accept meeting requests.
|
| |
Meeting Planner Enhancements

|
Meeting Planner Enhancements
|
bet | 52/75 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 0,92 Mb. | | #15679 |
Meeting Planner Enhancements
When users want to schedule a meeting with others, the Meeting Planner in Outlook gives them the tools they need to complete the task efficiently. The easy-to-use Meeting Planner in Outlook 97 has been improved in Outlook 2000.
Working with distribution lists. As illustrated in the following figure, if a user invites members of a distribution list to a meeting, that user can click on a “+” next to the distribution list in the Meeting Planner to expand the distribution list and view the free/busy information for specific individuals from the list. The user can also indicate which members of the distribution list to include or exclude.
Improved AutoPick. The AutoPick feature automatically identifies the next time all of the invitees are free and can recognize that only one conference room is required and will automatically select only one conference room from a distribution list of multiple conference rooms.
Free/busy range support. The meeting planner now gives users a visually distinct indication (color bar) when there is no free/busy information available for an invitee, as opposed to the meeting being outside the published range of an invitee’s free/busy information.
Improved Meeting Planner
|
| |
Trituratio - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

|
Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasiBog'liq farmatsevtik texnologiya Trituratio
1g Atropini sulfatis +99g Sacchari lactis (yoki Trituratio atropini sulfatis 1:100 cum saccharo
lactis) 0,0001 Atropini sulfatis - 0,01 triturationis.
Tayyor trituratni og‘zi jips yopiladigan shisha idishga solib, yuqorida yozilgandеk yorliq
yopishtiriladi. Uni zaharli moddalarni saqlash qoidalariga rioya qilingan holda sеyfda saqlanadi.
Trituratlar dorixona rеtsеpturasini hisobga olingan holda tayyorlab qo‘yiladi va qavtlanishini
oldini olish maqsadida har 15 kunda trituratlar havonchaga solib aralashtirib turiladi. Qavatlanish
aniqlash maqsadida ularga bo‘yovchi modda karmin qo‘shib qo‘yiladi.
Masalan qo‘yidagi rеtsеptni tayyorlashni ko‘rib chiqamiz:
Rp.: Аtropini sulfatis 0,0002
Sacchari 0,3
Misce fiat pulvis
Da tales doses N10
Signa. Битта порошокдан кунига 2 махал ичилсин.
Tayyorlanishi: hovonchaga 2,8 g qand kukuni solinadi va maydalanadi. Hovonchada
taxminan 0,2 g atrofida qand kukunidan qoldirib, qolganini qog‘ozga olib qo‘yiladi. Uning ustiga
0,2 g atropin sulfat trituratidan (1:100) qo‘shib aralashtiriladi, kеyin oz-ozdan qolgan qand
poroshogi qo‘shib bir xil poroshok hosil bulguncha aralashtiriladi. Tayyor poroshok
0,3 g dan mumli qog‘ozga qadoqlanib, qog‘oz xaltachaga solinib, kеrakli yorliq yopishtiriladi va
surguchlab, muhr qo‘yiladi.
Yorliqqa: «Poroshok»,
«Ehtiyotlik bilan ishlatilsin», «Zahar»,
«Bolalardan ehtiyot qiling»
Dеb yoziladi.
Rеtsеpt dorixonada qoldirilib,
bеmor qo‘liga
«Signatura»
yozib bеriladi.
Zaharli modda tagiga kizil qalam bilan chiziladi va bir martalik xamda sutkalik mikdori
tеkshiriladi.
Rp.: Atropini sulfatis 0,0002
Sacchari 0,3
Misce fiat pulvis
Da tales doses N10
Signa. Bitta poroshokdan kuniga 2 mahal ichilsin.
Pasport:
Atropin sulfat 0,002
0,0002*10 =0,002 g
Atropin sulfat triturati (1:100) =0,2g
0,002*100 =0,2g
qand poroshogi -2,8
0,3*10 =3,0
3,0 -0,2 =2,8
m
umumiy
=2,8q0,2 =3,0g
m 1 ta poroshokning og‘irligi 3,0∕10=0,3 g
|
| |
Buyuk Britaniya - N. B. Goipova inkluziv ta’lim gospital ped a gogika

111
shtatli xodimlar ichidan maxsus ta’lim masalalari bo‘yicha kordinator
(SENCO) tayinlanadi. Uning vazifasiga quyidagilar kiradi:
➢
Maktabda maxsus ta’lim jarayonini kundalik boshqarish;
➢
Fan o‘qituvchilari o‘rtasidagi aloqalarni qo‘llab-quvvatlash
va ularga
maslahat berish;
➢
O‘quvchilarni zarur yordam bilan ta’minlashni muvofiqlash-
tirish;
➢
Psixologik va boshqa xizmatlar (tibbiy, ijtimoiy) va tashki-
lotlar (masalan, jamoat uyushmalari) bilan birga tashqi tashkilotlar
bilan aloqalarni amalga oshirish;
➢
Maxsus ta’limga muhtoj bola bilan bevosita ishlash;
➢
O‘quvchilar rivojlanishini monitoring qilish;
➢
Ota-onalar bilan aloqalarni qo‘llab-quvvatlash;
➢
O‘qituvchilar malakasini oshirish.
Maktablar yordam ko‘rsatish xizmatlari tomonidan uzoq mud-
datli yordam olishlar ham mumkin. Ular jo‘natadigan
maslahatchi
o‘qituvchi nafaqat o‘qituvchilarga ta’lim strategiyasi va ta’limning
qo‘shimcha materiallarini tavsiya qilishi, balki o‘quvchilar bilan be-
vosita ishlashi ham mumkin. Butun mamlakat bo‘yicha yordamning
ko‘p turlari «Local Educational Authorities» (LEA) ta’limni boshqa-
rishning mahalliy organlari tomonidan ko‘rsatilishi mumkin. Ular-
ning barisining tarkibida o‘lchamlari, tuzilmasi va maxsus nuqson-
larning turiga ko‘ra tafovutlanadigan maxsus ta’limga muhtoj o‘quv-
chilarga ko‘maklashish xizmatlari mavjud.
Odatda, (LEA) orqali maktablar integratsiyalashgan ta’limni
tashkil qilish uchun zarur bo‘lgan moliya yordami oladi.
Mazkur
mablag‘lardan qanday foydalanish to‘g‘risidagi qarorni maktabning
o‘zi mustaqil qabul qiladi. O‘ta og‘ir nuqsonlar mavjud bolalarga
yordamni ta’minlash uchun mablag‘lar
davlat byudjetidan markaz-
112
lashtirilgan holda ajratiladi (Qirollikning turli hududlarida bu sum-
malar jiddiy farq qilishi mumkin).
Efir moyi qo‘shib poroshok tayyorlash

Indifferent modda poroshok tayyor bo‘lguncha qo‘shiladi va qancha olinganligi retsept hamda
signaturada ko‘rsatiladi.
Rp.: Tincturae Belladonnae gtt. II
Sacchari 0,3
Misce fiat pulvis
Da tales doses №6
Signa. Bitta poroshokdan kuniga 2 mahal ichilsin.
Pasporti: Belladonna nastoykasi 12 tomchi
qand poroshogi 1,8 g
m
umumiy
=1,8g
m 1 ta poroshokning og‘irligi 1,8∕6=0,3 g
Tayyorlanishi: bu retsept buyicha 1,8 g qand kukuni qizdirilgan hovonchada maydalanib,
uning ustiga 12 tomchi belladonna nastoykasi tomiziladi va sochiluvchan poroshok hosil
bo‘lguncha aralashtiriladi. Tayyor poroshok 0,3 g dan 6 ta mumli kogozga qadoqlanib, kogoz
xaltachaga solinadi, so‘ng kerakli erlik epishtiriladi.
Suvning tarkibdagi miqdori - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

Suvning tarkibdagi miqdori (namlik). Suv, ayniqsa kristallik suvni ko‘p miqdorda
bo‘lishi poroshoklarning sifat ko‘rsatkichlarni yomonlashuviga olib keladi. Saqlanish jarayonida
namlanib qolishi yoki qurub qolishi kuzatiladi.
Piroforlik – bu poroshok changi havoga tegib ketganda o'z-o'zidan yoqib ketishi
xususiyati. Pyroforlik poroshokning yonib hatto portlashni keltirib chiqarishi mumkin. Bu,
ayniqsa, organik birikmalarning juda nozik tuproqlari uchun to'g'ri keladi. Shu nuqtai nazardan,
poroshoklar bilan ishlashda xavfsizlik va shaxsiy gigiena bo'yicha maxsus choralar ko'rish kerak.
Fizikaviyhususiyatlari
1. Zarrachalarshakli.
3
Гаврилов А.С. Фармацевтическая технология. Изготовления лекарственных препаратов.-
«ГЭОТАР-Медиа».- Москва.-2016. (760 bet)
Granulyaciya
Poroshokning granulometrik tarkibi
Poroshokning nisbiy yuzasi
Sochilma zichlik
Sochiluvchanlik
Sirttaranglik
4
Poroshoklaning xususiy texnologiyasi
Qiyin maydalanadigan moddalar bilan poroshoklar tayyorlash
Qiyinmaydalanadigan moddalarga yod, kamfora, mentol, timol, fenilsalitsilat, benzonaftol,
salitsilat kislota, tetraborat natriy, streptotsid va boshqalar kiradi.
Bularni maydalash uchun uchuvchan erituvchilar ishlatiladi. Erituvchilar sifatida spirt, efir,
spirt-efir aralashmasi ishlatiladi.
Rp.: Camphorae 0,1
Sacchari 0,2
Misce fiat pulvis
Da tales doses N 6
Signa.Bitta poroshokdan 3 mahal ichilsin.
Pasporti: Kamfora 0,6 g
0,1*6=0,6 g
qand poroshogi 1,2 g
0,2*6 =1,2
m
umumiy
=0,6q1,2=1,8 g
m 1 ta poroshokning og‘irligi =1,8∕6=0,3 g
Tayyorlanishi: hovonchaga 1,2 g qand kukuni solinib maydalanadi va u kapsulaga olib
quyiladi. So‘ngra hovonchada 0,6g kamfora bir necha tomchi etil spirti bilan birga maydalanadi,
maydalash, to erituvchi uchib ketgunga qadar davom ettiriladi. Keyin unga oz-ozdan kapsuladagi
olib qo‘yilgan qand kukuni qo‘shib aralashtiriladi, toki bir xil poroshok hosil bo‘lguncha. Tayyor
4
Гаврилов А.С. Фармацевтическая технология. Изготовления лекарственных препаратов.-
«ГЭОТАР-Медиа».- Москва.-2016. (760 bet)
poroshok 6 ta pergament qog‘ozga 0,3g dan qadoqlanadi. So‘ngra kogoz xaltachaga
joylashtirilib, yorlig‘i yopishtiriladi.
|