nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
,0 -2 ,5
1 ,5 -2 ,0 - Melioratsiya

|
Melioratsiya Pdf ko'rish
|
bet | 53/189 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 10,96 Mb. | | #142869 |
Bog'liq Melioratsiya mashinalari2 ,0 -2 ,5
1 ,5 -2 ,0
14,7-55,0
1,3 -8 ,0
4 0 gacha
6 ,0 -1 2
Bir rotorli
1,5 -1 ,8
1,2
3 6 ,8 -
44,1
1 ,6 -2 ,9
30 gacha
0 ,7 -2 ,0
Segm entli
1,5 -2 ,1
1 ,5 -2 ,2
4 ,5 -1 1 ,0
0 ,9 -9 ,0
-
-
5.7. Kanal, kollektor va suv havzvalarini saqlash va ta’mirlash
mashinalaridan foydalanish va ularni rivojlantirish yo‘llari
Kanal va kollektorlarni tozalashda ish unumdorligi past va
energiya va metall ko'rsatkichlari yuqori boMgan bir cho‘michli
ekskavatorlarni qoMlash maqsadga muvofiq boMmasada, ulami notekis,
noqulay rel’efli joylarda qurilgan kanal va kollektorlarni tozalashda
ishlatish yaxshi natija beradi. Ish unumdorligi past boMsada, havoning
haroratiga bardosh beradigan hamda sifatli tozalashni amalga oshirish
maqsa-dida draglayn ekskavatorlaridan foydalanish.
Tekis joylarda qurilgan kanal va kollektorlarni tozalashda esa faol
ish jihoziga (ko‘p cho‘michli, rotorli yoki frezali) ega boMganlarini
qoMlash maqsadga muvofiq boMadi.
Mashinalarning konstruksiyalarini takomillashtirish va yangi
konstrksiyasini yaratish hisobiga ularni ish unumdorligi va o ‘tuv-
chanligini oshirish, turli xil ish jihozlar bilan ishlashini ta ’minlash
mumkin. Bunda shuni nazarda tutish lozimki, tozalanadigan kanal yoki
kollektor oMchamlari ish jihozi oMchamlari bilan mos tushishini
ta’minlash zarur.
Kanal va kollektorlar tozalashda ularni oMchamlarini (otkosi,
chuqurligi, tubining eni va nishabligini) loyiha ko‘rsatkichlaridagidek
saqlash maqsadida mashinani ishlashini avtomatlashtirish lozim.
Magistral
kanal
va
kollektorlarni
tozalashda
qadamlovchi
ekskavatorlardan foydalanish yuqori samara beradi.
Shuningdek oMchamlari (chuqurligi 3-5.m , tubining eni 8-40 m)
katta boMgan kanal va kollektorlarni hamda daryo va suv omborlarini
tozalashda loyqa suvli nasoslar (zemlesos) yoki loyqa suvni so‘rib
86
otuvchi (zemsnaryad) mashinalardan foydalanish maqsadga muvofiq
bo‘ladi.
Kanal va ayniqsa kollektorlarda o ‘sadigan qamishlarni sanoatda
ishlatish maqsadida, ularni o ‘rib oluvchi mashinaiarni yaratish va
takomillashtirish zarur.
Qamish va boshqa poyasi yo‘g‘on o'simliklarni o ‘rib olgandan
so'ng kanal yoki koilektordagi eho'kindmi tozalash maqsadga
muvoftqdir,
Ekologiyani buzuvchi, kanal va kollektorlardagi o ‘sirnlikiami (o4t
va qamish) yondirib, knydiruvchi mashinalardan foydalanishga y o i
qo‘ymaslik kerak.
87
|
| |
SEMINAR TOPSHIRIQ - Pedagogika kafedrasi

|
Pedagogika kafedrasi
|
bet | 228/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023SEMINAR TOPSHIRIQ
1-topshiriq. Mаshg’ulоt tоpshiriqlаri (uy vаzifаsi uchun):
Tа’lim muаssаsаsi mеnеjmеnti mоhiyatini аniqlаshtirish (Pеdаgоgikа // M.Х.Tохtахоdjаеvа umumiy tаhriri оstidа. – T.: Fаylаsuflаr Milliy jаmiyati, 2010; Ахlidinоv R. Tа’lim mеnеjmеnti – tаrаqqiyot оmili. // j. Хаlq tа’limi. – T., 1996. - №6. –b.18-22; Djurаеv R.Х., Turg’unоv S.T. Umumiy o’rtа tа’lim muаssаlаrinibоshqаrishdа mеnеjmеntning аsоsiy tushunchаlаri. – T.: Fаn, 2006).
Tа’lim muаssаsаsini bоshqаrish funksiyalаri, tаmоyillаrivа mеtоdlаrini o’rgаnish vа tаhlil etish. (Pеdаgоgikа // M.Х.Tохtахоdjаеvа umumiy tаhriri оstidа. – T.: Fаylаsuflаr Milliy jаmiyati, 2010; Sаlirоv J. Zаmоnаviybоshqаruv uslublаri: qаybiri mаqbul?. // j. Jаmiyat vа bоshqаruv. – T., 2006. – №2 –b. 24-26; Shаrifхo’jаеv M., Аbdullаеv Mеnеjmеnt: 100 sаvоl vа jаvоb. – T.: Mеhnаt, 2000).
Tа’lim muаssаsаni bоshqаrishgа dоir mе’yoriy hujjаtlаrni o’rgаnish vа tаhlil etish (Pеdаgоgikа // M.Х.Tохtахоdjаеvа umumiy tаhriri оstidа. – T.: Fаylаsuflаr Milliy jаmiyati, 2010; “Аkаdеmik lisеy, kаsb-hunаr kоllеjlаri to’g’risidа”gi Nizоm (1998 yil); O’rtа mахsus, kаsb-hunаr tа’limi muаssаsаsining Ustаvi (1998 yil)).
“Rаhbаr kаsbiy kоmpеtеntligining аhаmiyati shundаki...“ mаvzusidа аsоslаngаn essе yozish.
Essе yozishgа dоir ko’rsаtmаlаr:
mаzkur mаvzu yuzаsidаn o’z nuqtаi nаzаringizni bаyon eting;
nuqtаi nаzаringizni аsоslаsh uchun dаlillаr kiriting;
mаvzu yuzаsidаn аniq хulоsаlаr chiqаring.
2-topshiriq. Tа’lim muаssаsаsi mеnеjmеnti mоhiyatini аniqlаshtirishgа dоir blis-so’rоv sаvоllаri
Bоshqаrish dеb nimаgа аytilаdi?
Bоshqаruv оb’еktivаbоshqаruv sub’еkti tushunchаlаrigа izоhbеring.
Tа’lim muаssаsаsinibоshqаrish dеgаndа nimаni tushunаsiz?
Mеnеjmеnt dеgаndа nimа tushunilаdi?
Tа’lim muаssаsаsi mеnеjmеnti dеb nimаgа аytilаdi?
Tа’lim mеnеjmеntining o’zigа хоs jihаtlаri nimаlаrdа yorqin nаmоyonbo’lаdi?
|
| |
Tа’limning mаzmunli vа tаshkiliy-mеtоdik tаmоyillаrini аniqlаshgа dоir chаlkаshtirilgаn mаntiqiy zаnjirlаr

|
Tа’limning mаzmunli vа tаshkiliy-mеtоdik tаmоyillаrini аniqlаshgа dоir chаlkаshtirilgаn mаntiqiy zаnjirlаr
|
bet | 227/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023Tа’limning mаzmunli vа tаshkiliy-mеtоdik tаmоyillаrini аniqlаshgа dоir chаlkаshtirilgаn mаntiqiy zаnjirlаr
Quyidа kеltirilgаn tа’limning tаmоyillаri bilаn tаnishing. Ulаrni mаqsаdigа ko’rа ikki tur (mаzmunli vа tаshkiliy-mеtоdik)gа аjrаting.
Insоnpаrvаrlik.
Tаbiаt bilаn uyg’unlik.
Ko’rgаzmаlilik.
Оnglilik, fаоllik, ijоdiylik.
Mаdаniyat bilаn uyg’unlik.
Tushunаrlilik.
Ilmiylik.
Tа’limning аmаliyot bilаn uyg’unligi.
Izchillik, tizimlilik, kеtmа-kеtlik.
Tаrbiyalоvchi tа’lim.
O’quvchilаrning yosh vа individuаl хususiyatlаrini hisоbgа оlish.
Оqilоnа tаlаbchаnlik bilаn tа’lim оluvchi shахsini hurmаt qilish.
“O’quvchilаrning o’quv fаоliyatini nаzоrаt qilish turlаri, shаkl vа mеtоdlаri” mаvzusidаgi chаlkаshtirilgаn mаntiqiy zаnjirlаr kеtmа-kеtligi
1) оg’zаki; 2) tеst; 3) uy vаzifаsi; 4) оmmаviy; 5) o’z-o’zini nаzоrаt qilish; 6) yozmа; 7) individuаl; 8) аmаliy: 9) jоriy; 10) аrаlаsh; 11) оrаliq; 12)guruhli; 13)yakuniy
Tоpshiriqni bаjаrishgа dоir ko’rsаtmа:
chаlkаshtirilgаn hоldа bеrilgаn tа’lim mеtоdlаri bilаn tаnishing;
mеtоdlаrni jаdvаldа ko’rsаtilgаnidеk, mоs ustungа yozib chiqing.
Nаzоrаt turlаri
|
Nаzоrаt shаkllаri
|
Nаzоrаt mеtоdlаri
|
|
|
|
5-Mavzu: Boshqaruv va uni mazmuni bilan tanishish. Boshqaruvga doir hujjatlarni tahlil qilish. Korreksion (maxsus) pedagogika asoslari bilan tanishish. Nuqsonli bolalar bilan ishlash usullarini tahlil qilish mavzusi yuzasidan
|
| |
ПОВЫШЕНИЯ - download

Qidiruv: ПОВЫШЕНИЯ
«Использование интерактивных приемов в обучении студентов на уроках информатики как средство повышения качества их обученности»
Урок
2,72 Mb.
5
o'qib
Toshkent tibbiyot akademiyasi huzuridagi pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tarmoq markazi
«система повышения квалификации педагогических кадров в вузах узбекистана: опыт, проблемы и перспективы развития»
Сборник
1,3 Mb.
78
o'qib
Интеграционный и инновационный подход к обучению числам для повышения математической грамотности учащихся начальных классов Fayzullayeva Sarvinoz Nabi qizi Buxdupi 1- bosqich magistranti Kalit so’zlar
Boshlang’ich sinf o’quvchilarining matematik savodxonligini o’stirishda raqamlarni o’rgatishning integratsion va innovatsion yondashuvi
160,22 Kb.
3
o'qib
Elma корпоративная в качестве субд может использовать Oracle® Database 10g и Oracle® Database 11g
Oracle® Database 10g и Oracle® Database 11g. Ниже приведены минимальные требования для работы субд в зависимости от разрядности и версии. Для повышения производительности рекомендуем ставить Сервер субд oracle на один сервер
20,28 Kb.
3
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
ВАЖНЕЙШИЙ ФАКТОР, СПОСОБСТВУЮЩИЙ РАЗВИТИЮ

ВАЖНЕЙШИЙ ФАКТОР, СПОСОБСТВУЮЩИЙ РАЗВИТИЮ
ГРАЖДАНСКОГО ОБЩЕСТВА В УЗБЕКИСТАНЕ – ЭТО
ВОСПИТАНИЕ СТУДЕНТОВ
Норкулов С.Д., Максудова З.С., Ташпулатова Ш.А.,
Имамова И.А., Султонова Г.Ю.
Ташкентская Медицинская Академия, Узбекистан,
(Ташкент, Узбекистан)
Студент впервые сталкивается со многими видами деятельности,
являющимися компонентами его будущей профессии и анализирует ее
результаты. В вузе студент становится субъектом образования, активно
осваивает его содержание, выстраивает и оценивает способы своей
деятельности. Передача «личностного знания» возможна, как правило, только в
диаде «учитель-ученик». Субъектность, как основное свойство личности
проявляется в способности делать выбор и брать на себя ответственность за
сделанный выбор, проявлять свою индивидуальность и регулировать свое
поведение. Воспитание личности – сложный процесс. Чтобы его реализовать,
необходимы несколько важных факторов: правильный и творческий подход к
воспитанию, его непрерывность, ответственность членов общества за
воспитание, личный пример, приоритет семейного воспитания. Надо отметить,
что 30% населения нашей страны составляет молодежь от 14 до 30 лет. Поэтому
государственная молодежная политика направлена, в первую очередь, на
создание условий для получения молодёжью образования и профессии, важна и
организация содержательного досуга. Система образования имеет занимает
важное место в данном процессе, так как основной задачей образовательных
учреждений
является
содействие
интеллектуальному,
духовному,
эмоциональному, трудовому и физическому развитию учащихся, закладке основ
приверженности общечеловеческим ценностям, созданию необходимых условий
для саморазвития, проявления внутреннего потенциала и творческих
способностей, достижению успеха.
Велика роль духовности в воспитании молодежи Узбекистана в духе
национальной идеи и идеологии, поскольку сильное, могучее государство можно
построить лишь на фундаменте идейной зрелости и высокой духовности
подрастающего поколения. Существенным упущением собой, с учителями и
персонажами образования в последние годы выступает исторических и
художественных событий понимание значимости воспитания в учебном
процессе. Для ее осуществления необходима гражданская позиция
62
педагогического коллектива вуза. При этом надо иметь в виду, что
воспитательный потенциал и влияние высокого интеллекта в знании разных
областей науки, а также уровень духовно-просветительских дисциплин и
жизненных ситуаций нравственной культуры, поскольку проявляется
неравномерно и имеет своё изучение в науке, получение знаний должны иметь
свою специфику и направлены на исправление.
Предложенные нами программы воспитания и социализации студентов
будут способствовать дальнейшему развитию гражданского общества
Узбекистана, эффективному развитию социокультурного потенциала молодежи,
сохранению
историко-культурного
наследия,
повышению
роли
университетского сообщества в реализации политики национальных интересов,
патриотическому и духовно-нравственному воспитанию студентов.
|
ANESTEZIOLOGIYA, REANIMASIYA VA SHOSHILINCH TIBBIYOT

|
ANESTEZIOLOGIYA, REANIMASIYA VA SHOSHILINCH TIBBIYOTBog'liq II-XALQARO-ILMIY-AMALIY-KONFERENSIYA-TEZISLARI-VA-MARUZALAR-TOPLAMIANESTEZIOLOGIYA, REANIMASIYA VA SHOSHILINCH TIBBIYOT
FANINI O’QITISHNI SAMARADORLIGINI OSHIRIShDA AXBOROT
TEXNOLOGIYALARNI ROLI.
Pardayev Sh.K., Sharipov I. L., Muminov A.A.
Samarqand Davlat medisina universiteti,
(Samarkand, O
’zbekiston)
O
’zbekiston Respublikasida ta’lim tizimiga yangi pedagogik va axborot
kommunikasiya texnologiyalarni olib kirish bugungi kunning muhim masalalari
qatoriga kiradi. Ta
’lim – tarbiya jarayoniga axborot kommunikasiya texnologiyalarni
joriy etish bu oliy ta
’lim muassasalari uqituvchilari va uquvchilariga ham bir qancha
qulayliklar yaratadi. Shu narsani e
’tibordan chetda qoldirmaslik lozimki, ayni paytda
axborot olish qo
’lami har qachongidan ham kengrok bo’lib, yuqori darajada rivojlanib
bormoqda.
Talabalarga talab doirasida ma
’lumotlarni yetkazib berishda, fan-texnika
yutuqlaridan unumli foydalanish yosh avlodni barkamol qilib tayyorlash, yangi
axborot texnologiyalardan o
’z vaqtida va unumli foydalanishning istiqbolli tomonlari
ko
’zga tashlanmokda. Sir emaski, ta’lim tizimida olib borilayotgan islohotlar yoshlarni
har tomonlama yetuk shaxs qilib tarbiyalashga qaratilgan.
Tajribalar shuni ko
’rsatmoqdaki, an’anaviy ta’lim tizimidan voz kechmaslik,
talabalarda mustaqil fikrlash, dunyoqarashning shakillanishiga, mavzularni to
’liq
o
’zlashtirishiga imkoniyatini cheklab qolmoqda.
Shularni inobatga olgan holda talabalarga biz anesteziologiya, reanimasiya va
shoshilinch tibbiyot fanini o
’qitishda yangi zamonaviy axborot texnologiyalardan keng
foydalanib kelmoqdamiz. Fanimizning har bir mavzulariga doir slaydlar, videoroliklar,
muolajalarni bajarishga doir ovozli videomateriallar mavjud bo
’lib bularni
kompyuterlar orqali talabalar o
’qituvchilar izohi ostida kuzatib va o’rganib boradilar.
Talabalar videomateriallarda amaliy hamda nazariy jihatdan ko
’rgan va eshitgan
muolajalarni bajarish texnikasini mustaqil ravishda mulyajlar, manikenlarga o
’qituvchi
nazorati ostida shaxsan bajarib ko
’rishga harakat qiladilar, yo’l qo’yilgan ayrim xato
va kamchiliklar esa o
’qituvchi tomonidan to’g’rilanadi va izoh beriladi.Talabalar
muolajalarni mustaqil bajara olishlariga ishonch hosil qiladilar.
Xulosa qilib aytganda anesteziologiya,reanimasiya va shoshilinch tibbiyot fanini
talabalarga o
’qitishda, zamonaviy pedagogik texnologiyalar va yangi axborot
texnologiyalari bir qancha afzalliklarga ega ekanligi bilan ajralib turadi. Bular xususan:
talabalarni fanga bo
’lgan qiziqishini faoollashtiradi, ijodiy yondoshtiradi, vaqtini
tejaydi, qiziqkishini orttiradi, talabani mustaqil fikrlashga, fikrini kengayishiga olib
keladi, bemorga nisbatan masuliyati oshadi.
|
| |
ИННОВАЦИИ - download

|
Qidiruv: ИННОВАЦИИ | Министерство высшего образования, науки и инновации республики узбекистан Учебно-методический комплекс 302,15 Kb. 2 | o'qib | | Жамият ва инновациялар Общество и инновации Associate professor of the Faculty of chemistry, Samarkand State University, Samarkand, Uzbekistan 0,56 Mb. 1 | o'qib | | Жамият ва инновациялар Общество и инновации PhD, Department of Higher Mathematics, Denau Institute of Entrepreneurship and Pedagogy, Denau, Uzbekistan 0,52 Mb. 1 | o'qib | | Жамият ва инновациялар Общество и инновации Lecturer, Department of Theory and methods of physical culture, Bukhara State University, Bukhara, Uzbekistan 460,36 Kb. 1 | o'qib | | Жамият ва инновациялар Общество и инновации Society and innovations In order to shed light on the topic of the article, scientific research conducted by foreign researchers was used. The concept of virtual technologies and social networks is also emphasized in the article 91,46 Kb. 6 | o'qib |
1
| |
ОБУЧЕНИЕ ГУМАНИТАРНЫХ ДИСЦИПЛИН В РАМКАХ

112
критериям оценивания отраженное в рабочей учебной программе каждой
дисциплины. Целью обучения гуманитарных дисциплин
является развитие у
студентов логического, теоретического и аналитического мышления. Успешное
освоение гуманитарных предметов позволит студентам медицинских ВУЗов
постичь границы своих профессиональных возможностей. Таким образом,
профессиональные компетенции будущего специалиста дополняются
современными взглядами философии, психологии и педагогики, культурологии,
истории, расширяется кругозор за счет познания языков (русский, иностранный,
латинский), что также входит в ряд предметов гуманитарного профиля.
THE IMPORTANCE OF CULTURAL COMPETENCE IN HEALTH CARE

108
patients’ receiving quality care and it also enhances communication, making patients
safer. Clear communication enables healthcare providers
to gather correct medical
data. It also promotes active discussions in which patients and clinicians can ask
questions, clarify misconceptions, and establish trust.
According to research, the
absence of culturally competent treatment might result in avoidable errors and adverse
occurrences.
Cultural competence offers healthcare practitioners intercultural communication
skills and prepares them to respond to cultural differences more quickly. Furthermore,
cultural competence training can assist organizations in identifying organizational rules
or practices that operate as obstacles to other cultures. They can then modify them to
ensure that they satisfy the demands of a wide range of patients.
CHET TILINI O'QISHDA LEKSIK KOMPETENTSIYANI

106
o'qishni tushunish dekodlash bilan chambarchas bog'liq bo'lishi mumkin, chunki
so'zlarni o'qish qobiliyati matnni tushunish qobiliyatini cheklaydi. O'qish qobiliyatlari
rivojlanib, asta-sekin matnni tushunish
tajribasi ortib borar ekan, tushunish
dekodlashga unchalik bog'liq bo'lmasligi va o'qishni tushunish rivojlanishini
cheklaydigan umumiy lingvistik tushunish qobiliyatlari bilan chambarchas bog'liq
bo'lishi kutilmoqda.
Oddiy qilib aytganda, o'qishni tushunishga xalaqit beradigan
muqobil yo'llar mavjud, chunki dekodlash va tinglashni tushunish o'qishni tushunish
uchun mustaqil to'siqlar bo'lishi mumkin.
Zamonaviy metodika so'z boyligini taqdim etish va uni talabalar nutqida
faollashtirish uchun turli usul va metodlarni taklif etadi. Muayyan o'qitish
uslubini
tanlashda o'qituvchi bir necha omillarni hisobga olishi kerak: o'quvchilarning yoshi,
ularning tilni bilishi, darsning maqsad va vazifalari va o'rganilgan so'z boyligi turi va
darajasi. O'rta maktabda o'quvchilarda so'z boyligini tashkil etish va uni yodlashning
eng samarali usullarini mustaqil ravishda tanlash ko'nikmalarini shakllantirish
zaruriyati paydo bo'ladi. Talabalar, shuningdek, o'rganilgan so'z boyliklarini hayotga
yaqin vaziyatlarda moslashuvchan ravishda qo'llashlari kerak.
Lug'at kompetentsiyasining o'qish nuqtayi nazaridan ma'nosi bu matnni
tushunishdir.
Shu nuqtai nazardan qaraganda, o'qish ko'rsatkichlarining eng muhim
ko'rsatkichi bu tushunish hisoblanadi. O'qishni tushunishni qanday yaxshilashni bilish
kelajakdagi har qanday leksik savodxonlikni rivojlantirishda asosiy turtki bo'lishi
kerak. Shunday qilib, leksik ko'nikmalarning o'qib tushunishni rivojlantirishga bo'lgan
munosabati va hissasi juda muhimdir.
Nazorat savollari - Samarqand davlat arxitektura-qurilish

a) yunoncha (techne) san’at, mahorat, bilish degan ma’nolarni anglatadi, bu esa jarayonlar
demakdir
b) grekcha (techne) san’at, mahorat, bilish degan ma’nolarni anglatadi, bu esa jarayonlar
demakdir
c) arabcha (techne) san’at, mahorat, bilish degan ma’nolarni anglatadi, bu esa jarayonlar
demakdir
d) inglizcha (techne) san’at, mahorat, bilish degan ma’nolarni anglatadi, bu esa jarayonlar
demakdir
ИННОВАЦИОННЫЙ МЕТОД ОБУЧЕНИЯ - Toshkent tibbiyot akademiyasi huzuridagi pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning...

73
самостоятельного умственного труда. Если раньше знания, полученные в школе,
техникуме, вузе, могли служить человеку долго, иногда в течение всей его
трудовой жизни, то в век информационного бума их необходимо постоянно
обновлять, что может быть достигнуто в основном путём самообразования, а это
требует от человека познавательной активности и самостоятельности.
Познавательная активность означает интеллектуально-эмоциональный отклик
на процесс познания, стремление учащегося к учению, к выполнению
индивидуальных и
общих заданий, интерес к деятельности преподавателя и
других учащихся. Одним из вариантов интерактивного метода является -
обучение на основе опыта, т.е. активизация познавательной деятельности
студента за счёт ассоциации их собственного опыта с предметом изучения.
Обучение – это циклический и кумулятивный процесс постоянного обновления
и расширения знаний. Цель обучения состоит из изменения поведение так, чтобы
обучаемый мог действовать более успешно. Различают осознанное обучение и
неосознанное обучение: Осознанное обучение обычно называют обучением при
помощи образования. Осознанное обучение обычно более успешно и лучше
развивает способности,
чем неосознанное, потому что предоставляет больше
возможностей для контроля над процессом. Неосознанное обучение – обучением
на основе опыта, которое носит циклический характер. Здесь опыт
приобретается через деятельность – действия, которые дают новые знания. Эта
форма обучения также крайне важна, о чем свидетельствуют приведенных ниже
данные: после того как студент прочитал материал - запоминает 10%; после того,
как услышат - запоминают 20%; после того, как увидят запоминают 30%; после
того, как увидят и услышат, запоминают 50%; после того, как студенты
выполняют навык сами запоминают 90%. Оптимальное
обучение возникает
тогда, когда у обучающихся появляется возможность действовать.
Таким образом: При обучение на основе опыта, восприятия содержания
обучения происходит в процессе: «мышление – изучение проблемы – решение
проблемы». Обучение приобретает деятельностный характер, акцент делается на
обучение через практику.
О СОВЕРШЕНСТВОВАНИИ СИСТЕМЫ ПОВЫШЕНИЯ

110
были включены в утверждённый министерством Высшего и среднего
специального образования план обучения преподавателей, сама специфика
тестов составлена таким образом, чтобы не проверить насколько глубоко
преподаватель овладел новыми знаниями, умениями и навыками, а
лишь
инспектировать его багаж энциклопедических знаний. Вопросы рода: «В каком
году была принята Болонская декларация образования?» не позволяют развить
навыки преподавателя по своей специальности, совершенствовать методики
преподавания дисциплины студентам и оказать дальнейшую пользу
преподавателю в его деятельности. Напротив, слушатель курсов готовится лишь
к тому как сдать положительно итоговый экзамен и игнорирует многие,
действительно полезные аспекты обучения. И к сожалению, вопросы такого рода
составляют большую часть итогового тестирования.
В
связи с этим, основываясь на достижениях ведущих зарубежных
программах повышения квалификации профессорско-преподавательского
состава, а также неоднократном личном эмпирическом опыте прохождения
повышения квалификации, предлагается упразднение системы итогового
тестирования и в качестве альтернативы оценивать
итог обучения на курсах
преподавателя на основании его выпускной-квалификационной работы. При
этом, чтобы продемонстрировать новые навыки преподавателя, выпускная
работа должна охватывать все модули и блоки обучения, включающие в себя
овладение новейшими педагогическими технологиями, использование в
процессе
обучения
информационно-коммуникационных
технологий,
соответствие материала нормам законодательства и наконец проект разработки
электронного модуля по исследуемой проблематике.
Уверен, что данная альтернатива положительно
скажется на качестве
прохождения обучения преподавателями и найдёт благоприятный отклик со
стороны профессорско-преподавательского состава.
Avtomatlashtirilgan axborot tizimlari - tashkilotni boshqarishning avtomatlashtirilgan

|
Avtomatlashtirilgan axborot tizimlari - tashkilotni boshqarishning avtomatlashtirilganBog'liq ok5.1 Avtomatlashtirilgan axborot tizimlari - tashkilotni boshqarishning avtomatlashtirilgan
axborot tizimi
Tashkilotni boshqarishning avtomatlashtirilgan axborot tizimi
- tashkilotning maqsa-
didan kelib chiqadigan talablarga muvofiq axborotlarni yig’ish, qayta ishlash, taqsimlash, taqdim
etish uchun mo’ljallangan standart protseduralar, xodimlar, dasturiy vositalar, asbob-uskuna,
ma’lumotlarning o’zaro bog’langan majmuidir.
Mazkur tizim birgalikda harakat qiluvchi kompyuterlar va telekommunikatsiyalar,
kompyuter axborot mahsulotlarini ishlab chiqish va qarorlar qabul qilishni qo’llab-quvvatlash
uchun mo’ljallangan.
Shuni qayd etish lozimki, axborot almashuv jarayoni insonning eshitish, ko’rish, anglash
a’zolari orqali qabul qilinadigan nutq, ma’lumot yoki tasvirlar bilan boshlanadi va tugaydi.
Keladigan-chiqadigan bu elementlar o’rtasida kompyuterlashgan axborot tizimida turli
darajadagi elektron mahsulotlar bo’ladi. Bular operasion tizimlar, ma’lumotlar bazalarini
boshqarish tizimi, amaliy dasturiy ta’minot va axborotning o’zidir. Ushbu axborot va dasturiy
vositalar hamda komponentlardan ko’pincha aynan bir paytda va o’sha vaqtda foydalanib
bo’lmaydi. Shuning uchun ham bunday axborot tizimlarining o’ziga xos tomoni shundaki,
ma’lumotlarni qayta ishlash jarayoni vaqtida ular aralashib ketadi.
5.2. Avtomatlashtirilgan axborot tizimining konseptual modeli. Axborot tizimining funksional
modeli, axborot muxiti
AATning konseptual modeli.
Axborot tizimi foydalanuvchilarning talabiga muvofiq
axborotlarni yig’ish, qayd etish, uzatish, saqlash, to’plash, qayta ishlash, tayyorlash va taqdim
etishga mo’ljallangan. Konseptual nuqtai nazardan qaraganda, axborot tizimi – bu operasiyani
bajaruvchi tizim va boshqaruvchi tizim o’rtasidagi vositachi sanaladi.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari axborot tizimi ichidagi texnologiya sanaladi.
Axborot tizimi tizimdagi ma’lumotlar, axborotlar bilan operasiyalarni amalga oshiradi. Axborot
tegishli muammoga qaratilgan bo’lib qarorlar qabul qilish uchun asos bo’lib xizmat qiladi.
Axborot hal etilishi lozim bo’lgan vazifaga muvofiq va ushbu vazifani hal etuvchi xodimning
qobiliyatiga muvofiq qayta ishlanadi.
|
| |
Yangi axborot texnologiyalari bu

5-mavzu. Avtomatlashtirilgan axborot tizimlari - tashkilotni boshqarishning avtomatlash-
tirilgan axborot tizimi. Avtomatlashtirilgan axborot tizimining konseptual modeli. Axborot
tizimining funksional modeli, axborot muxiti. Axborot tizimining namunaviy tarkibi.
Avtomatlashtirilgan axbort tizimining tuzilmasi va ta'minoti (2 soat)
Mavzu rejasi:
5.1 Avtomatlashtirilgan axborot tizimlari - tashkilotni boshqarishning avtomatlashtirilgan
axborot tizimi.
5.2 Avtomatlashtirilgan axborot tizimining konseptual modeli. Axborot tizimining funksional
modeli, axborot muxiti.
5.3 Axborot tizimining namunaviy tarkibi. Avtomatlashtirilgan axbort tizimining tuzilmasi va
ta'minoti.
Tayanch so’z va iboralar:
tizim, axborot tizimlari, avtomatlashtirilgan axborot tizimlari,
tashkilotni boshqarishning avtomatlashtirilgan axborot tizimi, Avtomatlashtirilgan axborot
tizimining konseptual modeli, axborot muxiti, Axborot tizimining namunaviy tarkibi,
Avtomatlashtirilgan axbort tizimining ta'minoti.
Axborot tizimining funksional modeli

Axborot tizimining funksional modelini quyidagicha tasavvur etish mumkin.
Mazkur modeldan ko’rinib turibdiki, axborot tizimining sohasi axborot obyektlari
majmuidan iborat axborot makonini ifodalaydi. Umuman olganda axborot makoni bir xilda
emas, chunki unda axborotlarning yuzaga kelishi, tashkil etilishi va joylashtirilishi jihatidan
farqlanuvchi axborot obyektlarini o’zida saqlaydi.
Tizim orqali barcha axborotlarning yuzaga kelishini quyidagi asosiy protseduralarga ajratish
mumkin: saqlash, qidirish, qayta ishlash, kiritish va chiqarish. Birinchi uchtasi ichki bosqich
sanaladi, to’rtinchi va beshinchilari esa mazkur tizim bilan axborot manbai va tashqi muhit
o’rtasidagi aloqani ta’minlaydi.
1 - axborotni tashkil etish, saqlash va taqdim etish tizimi;
2 - axborotni kiritish, yangilash va tuzatish tizimi.
Axborot muhiti.
Axborot muhiti o’zaro bog’langan uchta tarkibiy qismni o’z ichiga oladi.
Bular: foydalanuvchining axborot tuzilmasi, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari,
boshqaruvning ishtirok etuvchi obyektlari.
Axborot infratuzilmasi axborotlarni o’z maqsadlariga erishish uchun foydalanadi.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari foydalanuvchilarni zarur texnologiyalar bilan
ta’minlash vositasi sanaladi.
Axborot infratuzilmasi doirasida axborot-kommunikatsiya texnologiyalari foydalanuvchilari
ham o’zaro harakatlanuvchi o’ziga xos muhit sifatida ko’rib chiqiladi.
Foydalanuvchi kerakli axborotlarni olish uchun rasmiy (formal) va norasmiy axborot
tizimlari yordamida uning manbaiga murojat qilishi lozim. Tashqi manbaga rasmiy tizim orqali
ko’rib boriladi. Bu tizim axborotlarni raqam va matnli ma’lumot (statistik hisobotlar, kitob,
jurnal, xabar va hakazo) ko’rinishida taqdim etadi. Ichki manbaga murojat qilish axborot-
kommunikatsiya texnologiyalari komponentlari - kompyuterlar, tizimli va amaliy dasturiy
ta’minot hamda zarur hollarda kommunikatsiya vositalari yordamida amalga oshiriladi. Ichki
manbalar norasmiy tizim vositasida ma’lumotlar bazasidan so’rovga javob tariqasida
foydalanuvchini axborot bilan ta’minlaydi. Foydalanuvchi rasmiy va norasmiy tizimga suyanib
ijtimoiy faoliyat, korxona va tashkilot ishini tavsiflovchi axborotlarni oladi.
An’anaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari rivojlanishi ikki an’anaviy segment
Uslubiy talablar - Samarqand davlat arxitektura-qurilish

|
Samarqand davlat arxitektura-qurilishBog'liq ok1.2. Uslubiy talablar:
-Katta hajmdagi o’quv materialini o’zlashtirish va qayta ishlash imkoniyatini berish, olingan
natijalarni tahlil qilish uchun grafik interpretasiyalardan foydalanish;
-ta’lim beruvchiga darsni mustaqil dars ko’rinishda o’tkazishga sharoit yaratish, bu holatda
ta’lim beruvchi maslahatchi rolida ishtirok etishini ta’minlash;
-ta’lim oluvchiga mustaqil o’rganish, zarur holatlarda misol, masala, laboratoriya ishlari va
topshiriqlarni mustaqil bajarishga sharoit yaratish;
-darslarga tayyorgarlikni o’qituvchiga qulay usulda amalga oshirishga imkoniyat yaratishi
(slayd, matn, videomaterial va h.k. tayyorlash imkoniyatini berish);
-o’rganiladigan o’quv materialini sistemali, mantiqiy ketma-ketligini, modulliligini va ular
orasidagi uzviylikni ta’minlash;
-o’qituvchiga ta’lim oluvchilar o’zlashtirgan bilim darajasini turli xil murakkablikdagi
(murakkablik darajasi shakllantiriladigan) nazorat dasturlari yordamida nazorat qilish
imkoniyatini berish zarur.
2. Ergonomik talablar:
- taqdim etiladigan o’quv materialining asosan monitor orqali taqdim etilishini hisobga olish;
- taqdim etiladigan o’quv materiali ta’lim oluvchini toliqtirmasligi;
- ta’lim oluvchiga “do’stona munosobatda” bo’lishi;
- kompyuter ekranida aks ettiriladigan o’quv materiali ta’lim oluvchiga aniq, ravshan, tez
o’zlashtirilishi va tushunarli bo’lishi;
- o’quv materialini taqdim etishda qisqartmalar va noaniq atamalar bo’lmasligi;
- o’zlashtriladigan material imkoniyat doirasida ta’lim oluvchining diqqatini jalb etishi;
- ta’lim oluvchi qayta ishlaydigan yoki ishlamoqchi bo’lgan materialnigina ko’ra olish
imkoniyati mavjud bo’lishi shart;
- taqdim etiladigan o’quv materiali ma’naviy-ma’rifiy va tarixiy an’analar, milliy qadriyatlar va
etnogenetik xususiyatlarni hisobga olishi shart.
- elektron axborot-ta’lim resursi bilan ishlashda psixologik qulaylikni ta’minlash
(o’rganuvchilarning yosh va individual xususiyatlari, fikrlashning turli xilligi va (foydalanilgan
ranglar, ovoz va ekranda yuz beradigan o’zgarishlar) ni hisobga olish);
- elektron axborot-ta’lim resursi bilan ishlashda qulaylikni ta’minlash, ta’lim oluvchini
toliqtirmasligi lozim (navigasiyaning qulayligi va aniqligi, ma’lumotni idrok etish osonligi,
zarur bo’lmagan, tushunish qiyin qisqartmalar va turli ortiqcha kodlardan foydalanmaslik;
qo’llaniladigan shriftlar, ranglar, ekranda ma’lumotlarni ayrim qismlarini ajratib ko’rsatish
usullari zerikishni keltirib chiqarmasli zarur);
|
| |
Poezdlarni tuzish - Texnik foydalanish qoidalari va harakat xavfsizligi asoslari

|
Texnik foydalanish qoidalari va harakat xavfsizligi asoslari
|
bet | 70/90 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 5,64 Mb. | | #148663 |
Bog'liq Китоб 1-қисм15.2.Poezdlarni tuzish
Uzokka katnovchi va maхalliy yo’nalishdagi yo’lovchi poezdlariga texnikaviy xizmatga mo’ljallangan metalldan yaxlit ishlanmagan vagonlarni ulash ruxsat etiladi.
Barcha yo’lovchi poezdlarda birinchi va so’nggi vagonlarda eng chetdagi eshiklar yopik bo’lishi shart, o’tish maydonchalari esa ko’tarilgan хolda maхkamlangan bo’lishi lozim.
Yo’lovchi va pochta bagaj-vagonlariga kuyidagilarni ulash takiklanadi:
portlovchi va xavfli yuk ortilgan vagonlar;
davriy ta’mir yoki yagona texnik taftish muddatlari o’tgan vagonlar;
Ayrim istisno хollarda yo’lovchi (tezkor va tezyurar poezdlardan tashkari) poezdlariga bir temir yo’l хududa –AOraisi ruxsati bilan, poezdlarning ikki va undan ortik temir yo’llarda хarakatlanganda – MDХ temir yo’llari ma’muriyatlari bilan kelishilgan хolda, kuyidagi yuk vagonlarini ko’yish mumkin:
to’rt o’kli yopik yuk vagonlari;
sut tashishga mo’ljallangan sisternalar;
avtonom refrijerator;
tirik balik tashiydigan vagonlar.
Bunda uzokka katnaydigan yo’lovchi poezdlarga ko’pi bilan bitta yuk vagoni yoki tirik balik tashiydigan juft seksiya, maхalliy yoki shaхar atrofida katnovchi poezdga ko’pi bilan uch vagon ulanishiga yo’l ko’yiladi.
Pochta-bagaj poezdigaAOruxsati bilan ushbu bandda ko’rsatilgan yo’lovchi vagonlarga ulash ruxsat etilgan vagonlarni, shuningdek, maxsus vagonlar: termoslar, besh vagonli refrijerator seksiyalari va aloхida vagon refrijerator seksiyalari, engil vaznli yuklar uchun yopik to’rt o’kli va yaxlit metall vagonlarni ko’pi bilan oltitasini ulashga ruxsat etiladi. Pochta-bagaj poezdigaAOraisi belgilagan tartibga muvofik va ruxsati bilan zarur хollarda boshka yuk vagonlarini ulanishiga yo’l ko’yiladi. Ulanayotgan vagonlarning texnik хolati va konstruksiyasi хamda ulardagi yuklarning maхkamlanishi yo’lovchi, yuk-bagaj poezdining xavfsiz хarakatlanishini ta’minlashi kerak.
Boshka konstruksiya va turdagi хarakat tarkibi ulangan yo’lovchi va pochta-bagaj poezdlari tezligi, ushbu хarakat tarkibi uchun belgilangan tezlikdan oshmasligi kerak.
Pochta-bagaj poezdlarga vagonlar yo’lovchi poezdlar uchun belgilangan tartibda, yo’lovchi yuk poezdlariga esa vagonlar-yuk poezdlari uchun belgilangan tartibda joylashtiriladi.
|
| |
Poezdlarga tormozlarni ko’shish tartibi

|
Poezdlarga tormozlarni ko’shish tartibi
|
bet | 71/90 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 5,64 Mb. | | #148663 |
Bog'liq Китоб 1-қисм15.3. Poezdlarga tormozlarni ko’shish tartibi
Хarakat tarkibini, shu jumladan maxsus хarakat tarkibini tormozlash vositalari bilan texnikaviy jiхozlanganligiga bog’lik ravishdaAOkuyidagilarni belgilaydi:
yuk va yo’lovchi poezdlarining хar 100 tonna og’irligi uchun yagona eng kam tormoz bosish kuchini va poezdlarning belgilangan eng katta tezlik bilan хarakatlanishi ruxsat etiladigan eng katta yo’naltiruvchi pasayishni;
хarakat tezligi, kiyalikning o’lchami, tormoz bosish kuchi va tormozlash yo’li oralaridagi bog’liklik;
tormoz kolodkalarining хarakat tarkibi o’klariga bosimining хisoblangan me’yorlari, poezdlarni ko’l tormozlari bilan ta’minlash me’yorlari va tormozlash хisob-kitoblarini bajarish uchun zarur bo’lgan boshka ma’lumotlar.
Ko’rsatilgan me’yorlar va ma’lumotlar poezdlar хarakati jadvali kitobchalarida beriladi.
Poezdda avtotormozlar to’lik sinalgandan so’ng vagonlar ko’ruvchisi etakchi lokomotivning mashinistiga poezdning tormozlar bilan ta’minlanganligi va soz ishlashi xakidagiAObelgilagan shakldagi ma’lumotnomani takdim etadi. Poezdga berilgan ma’lumotnomada so’nggi vagonning rakami хam ko’rsatiladi.
Motorvagon poezdlarda avtotormozlarning хar bir to’lik sinovi to’g’risida kayd maxsus kitobga yoziladi.
Avtotormozlarning хar bir kiska sinovida vagonlar ko’ruvchisi, bu lavozim ko’zda tutilmagan joylarda esa, Stansiya navbatchisi, bosh konduktor yoki poezdlar tuzuvchisi, mashinistda mavjud tormozlar xakidagi ma’lumotnomaga avtotormozlarning kiska sinovi (shu jumladan tarkibdagi o’zgarish) to’g’risida kayd kiritadi.
Avtotormozlarning kiska sinovida so’nggi ikki vagonning tormozlari ishlamagan хolatda, zimmasiga avtotormozlarning sinovi yuklatilgan xodim poezd jo’natilmasligi uchun choralar ko’rishi shart.
Vagonlar ko’ruvchisi lavozimi ko’zda tutilmagan Stansiyalarda, yo’lovchi poezdlarda avtotormozlar ishining sinoviga vagonlar yo’l kuzatuvchilari, yuk poezdlarida esa - avtotormozlarni sinash operasiyalarini bajarishga o’rgatilgan xodimlar (bunday lavozimlar ro’yxatiAOraisi tomonidan belgilanadi) jalb etiladi.
Og’irligi va uzunligi oshirilgan, birlashtirilgan poezdlarda vagonlarni avtotormoz tizimiga ko’shish tartibi, shuningdek, bunday poezdlarda avtotormozlarni sinash tartibiAOning tegishli yo’riknomasiga muvofik belgilanadi.
Poezdlarda tormozlarni boshkaruv rejimini (tezlikni o’lchash lentalarini rasshifrovkasi bilan) sinash uchun tormozlarni sinovchi vagonlardan foydalanilish lozim. Yuk va maхalliy yo’lovchi poezdlar хamda uzok masofaga katnovchi yo’lovchi poezdlari uchun uchun tekshirish tartibiAOraisi tomonidan belgilanadi.
|
| |
Nazorat savollari - Texnik foydalanish qoidalari va harakat xavfsizligi asoslari

|
Texnik foydalanish qoidalari va harakat xavfsizligi asoslari
|
bet | 40/90 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 5,64 Mb. | | #148663 |
Bog'liq Китоб 1-қисмNazorat savollari:
Temir yo’lda qo’llaniladigan signallar xaqida so’zlab bering?
Ko’rinuvchan signallar tasnifi?
Ovozli signallar tasnifi?
Temir yo’l transportida aloqaning axamiyati qanday?
Temir yo’l transportida axborot hisoblash tizimi xaqida gapirib bering?
Axborot hisoblash tizimi tarkibiy qismlari?
Poezdlar harakatini boshqarishda tezkor ma’lumotlar bilan ta’minlovchi tizimlarning ishlash tamoili?
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Handbook of transport strategy, policy and institutions, ( 122, 131-134 betlar)
2. National Transportation Networks And Intermodal Systems Chapter One National Transportation Network Databases ( 251-252 betlar)
3. М.Х.Расулов., Хусанов С.Х., Файзибоев Ш. Темир йўллардан техник фойдаланиш қоидалари. Тошкент.2013й
10. ELEKTR MARKAZLASHUV, DISPETCHERLIK MARKAZLASHUV, ALS VA MPTS.
10.1. Strelka va signallarning elektr markazlashuvi
Elektr markazlashuv qurilmasi quyidagilarni ta’minlamog’i lozim:
Strelka va svetoforlarni o’zaro tutashuvini;
Strelka o’tkazgichining yorilishi nazoratini xamda mazkur marshrutni to’suvchi svetoforlarni yopish;
Strelka o’tkazgichlari xolatini nazoratini va boshqaruv apparatida yo’llar va strelka o’tkazgichi sektsiyalarini bandligini;
Strelka va svetoforlarni marshrutli yoki aloxida boshqarishning imkoniyatini, manevr svetoforlari ko’rsatkichi bo’yicha manevr harakatlariniamalga oshirishni va kerak bo’lganda strelka o’tkazgichlarini maxalliy boshqaruv tizimiga o’tkazishni.
Elektr markazlashuv qurilmalari quyidagilarga yo’l qo’yishi mumkin emas:
Band bo’lgan yo’lga marshrut belgilanganda kirish signalining ochilishini;
Harakat tarkibi ostidagi strelka o’tkazgichini xolatini o’zgarishini;
Agar strelka o’tkazgichlari kerakli xolatga qo’yilgan bo’lsa, ma’lum marshrutga tegishli bo’lgan svetoforlarning ochilishini;
Marshrutga kiruvchi strelka o’tkazgichining o’tishini yoki belgilangan marshrutni to’suvchi ochiq svetofor belgisida xalaqit beruvchi marshrut svetoforini ochilishini.
Markazlashtirilgan strelka o’tkazgichining prvodlari va zamikatellari quyidagilarni ta’minlamog’i lozim:
Strelka o’tkazgichlarining eng chekka xolatlarida ostryakning rama relsiga va krestovinaning harakatlanuvchi yurakchasini mo’ylovchaga zij yopishishini;
Strelka o’tkazgichi ostryagini yoki krestovinaning harakatlanuvchi yurakchasini 4 millimetrdan ko’p bo’lmagan oraliq bilan tutashuvini va ostryak va rama relsi yoki harakatlanuvchi yurakcha va mo’ylovcha yopishishini;
Boshqa ostryakni rama relsidan 125 millimetr masofaga olib o’tish.
|
| |
Nazorat savollari - Samarqand davlat arxitektura-qurilish

5. An’anaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari rivojlanishi ikki an’anaviy segment
ma’lumot va matndan tashqari, yana qo’shimcha segmentlarni qayta ishlashni ta’minlaydi?
6. Kim axborot manbasiga muhtojdir?
6-mavzu. Avtomatlashtirilgan axborot tizimining hayotiy sikli. Avtomatlashtirilgan axborot
tizimlaring tasnifi - darajasiga ko'ra avtomatlashtirish. Boshqaruv jarayoni ko'rinishiga ko'ra
qo'llanish sohalari bo'yicha avtomatlashtirish yo'llari (2 soat).
Mavzu rejasi:
6.1. Avtomatlashtirilgan axborot tizimining hayotiy sikli.
6.2. Avtomatlashtirilgan axborot tizimlaring tasnifi - darajasiga ko'ra avtomatlashtirish.
6.3. Boshqaruv jarayoni ko'rinishiga ko'ra qo'llanish sohalari bo'yicha avtomatlashtirish yo'llari.
Tayanch so’z va iboralar:
avtomatlashtirilgan axborot tizimlari, AAT larining hayotiylik
sikli, AAT larining tasnifi, qo'llanish sohalari bo'yicha avtomatlashtirish yo'llari.
6.1. Avtomatlashtirilgan axborot tizimining hayotiy sikli
Avtomalashtirilgan axborot tizimlarining hayotiy sikli
Avtomatlashtirilgan axborot
tizimini yaratish, rivojlantirish mohiyati vaqtga nisbatan «hayotiy sikl» kabi iqtisodiy
kategoriyani aks ettiradi. Ya’ni, uning yaratilishi to undan foydalanishni to’xtatishgacha bo’lgan
oraliqdagi hayot siklini anglatadi. AATning hayot siklida quyidagi bosqichlar ajralib turadi:
1. Loyiha oldi bosqichi(rejalashtirish va talablar tahliliy-tizimli tahlil). Mavjud boshqaruv
tizimini, birinchi galda axborot tizimlarini tadqiq va tahlil etish, yaratiladigan AATga nisbatan
qo’yiladigan talablarni belgilash, texnik-iqtisodiy asos (TIA) va texnik vazifalarni AAT ishlab
chiqishda rasmiylashtirish.
2. Texnik loyihalashtirish (mantiqiy loyihalashtirish). Ta’riflangan talablarga muvofiq
avtomatlashtiriladigan funksiyalar tarkibini (funksional arxitektura) va ta’minlovchi kenja tizim
tarkibini (tizimli arxitektura) ishlab chiqish, AATning texnik loyihasini rasmiylashtirish.
3. Qo’llanma loyihalashtirish (jismoniy loyihalashtirish). Dasturlarni ishlab chiqish va tizim,
ma’lumotlarni qayta ishlashning texnologik jarayonini ishlab chiqish, xodimlar uchun qo’llanma
yo’riqnomalarni yaratish, qo’llanma loyihani rasmiylashtirish.
4. Tadbiq etish (testlash, tajriba ekspluatatsiyasi). AAT kenja tizimlarini kompleks tuzatish,
xodimni o’qitish, AATni bosqichma-bosqich joriy etish, ekspluatatsiyaga topshirish.
5. Ekspluatatsiya (kuzatib qo’yish, modernizasiyalashtirish). Kundalik ekspluatatsiya,
dasturiy va texnik vositalar, shuningdek butun loyihani kuzatib borish, AATning ishi to’g’risida
statistik ma’lumotlar yig’ish, xato va kamchiliklarni to’g’rilash, AATni modernizasiyalashga
nisbatan talablarni rasmiylashtirish va uni bajarish.
Axborot tizimlarining hayotiy sikli interaktiv mazmun kasb etadi: hayotiy siklning amalga
oshirilgan bosqichlari vaqti-vaqti bilan yangi talablar va tashqi muhitgacha o’zgarishlarga
muvofiq qaytarilib turiladi. Hayot siklining har bir bosqichi va pallasida navbatdagi qarorlar
uchun asos sanaluvchi texnik qarorlar va hujjatlar to’plami shakllanadi.
Gipermedia kitoblar - Samarqand davlat arxitektura-qurilish

Elektron ta’lim resurslari
– bu muayyan fan bo’yicha yaratilgan elektron o’quv
qo’lanma, elektron ko’rsatmalar, elektron ma’lumotnomalar, lug’atlar virtual stendlar,
multimediali vositalar va boshqa elektron nashrlar majmuasidir.
Elektron nashr
– bu grafikli, matnli, raqamli, nutqli, mustaqil, video – foto va boshqa
axborot obyektlari majmuasidan iborat bo’lib, ular elektron axborot tashuv vositalari yoki
kompyuter tarmog’i orqali taqdim etishga mo’ljallangan.
Elektron o’quv nashri
– bu ta’lim oluvchilar tomonidan egallashi lozim bo’lgan bilimlar,
ko’nikmalar va malakalarni ijodiy va faol ravishda o’zlashtirishiga ko’maklashuvchi nashr
bo’lib, u ilmiy amaliy bilim sohasiga mos ravishdagi tizimlashtirilgan o’quv materialini o’z
ichiga oladi.
Elektron uslubiy qo’lanma
– bu ta’lim – tarbiya jarayonidagi pedagogik tajribani
(amaliyotni) umumlashtirish va uzatish hamda ta’lim – tarbiyaviy faoliyatining yangi
modellarini shakllantirish va tarqatishga mo’ljallangan nashr.
Buxgalteriya xisobi, iqtisodiy taxlil va audit

|
Buxgalteriya xisobi, iqtisodiy taxlil va audit
|
Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 22,23 Kb. | | #243700 |
Bog'liq titul 2
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TALIM VAZIRLIGI
TOSHKENT MOLIYA INSTITUTI
SIRTQI FAKULTET
“BUXGALTERIYA XISOBI, IQTISODIY
TAXLIL VA AUDIT” KAFEDRASI
“MOLIYA BOZORI VA MOLIYAVIY TEXNOLOGIYALAR” FANIDAN
NAZORAT ISHI
TOPSHIRIG’I
MAVZU: MOLIYA BOZORI TAHLILI
Bajardi: BI-56-2-gurux talabasi
Toshmuhamedov I.X
Qabul qildi: o’qt.Otaxonova. Sh
TOSHKENT – 2022
|
| |
Matematik ta’minot - Samarqand davlat arxitektura-qurilish

Dasturiy ta’minot
– bu axborot tizimlarining maqsad va vazifalarini amalga oshirish uchun
dasturlar majmui, shuningdek texnik vositalar kompleksining me’yorida ishlab turishi demakdir.
Dasturiy ta’minot tarkibiga umumiy tizimi va maxsus dasturli mahsulotlar, shuningdek
texnik hujjatlar, jumladan: operasion tizimlar, dasturlash tizimi, dasturchining asbob-uskuna
vositasi, test va tashhis dasturlari, telekommunikatsiyaning dasturiy vositasi, axborotlarni
himoyalash, funksional dasturiy ta’minot (avtomatlashtirilgan ish joylari, ma’lumotlar bazala-
rini boshqarish tizimi va hokazo).
Umumiy tizimli dasturiy ta’minot.
Ularga foydalanuvchiga mo’ljallangan va axborotlarni
qayta ishlashning an’anaviy vazifalarini hal etish uchun belgilangan dasturlar kompleksi kiradi.
Ular kompyuterlarning imkoniyatlarini kengaytirish, ma’lumotlarni qayta ishlash jarayonlarini
boshqarish va nazorat qilishga xizmat qiladi.
uchuvchi - Machine Translated by Google 3D formatda belgilar animatsiyasi

uchuvchi
Qushlar bir necha usulda uchishga moslashgan. Ularning old
oyoqlari parvoz patlari bilan qoplangan qanotlar sifatida
ixtisoslashgan; ular kuchli qanot mushaklari, qattiq tana skeleti,
engil ichi bo'sh suyaklari, katta yurak va yaxshi rivojlangan asab
tizimiga ega.
8-bob
qushlar animatsiyasi
Machine Translated by Google
CD-ROMning 008-bobi.
Buni yengib o'tishadi, ular o'zlarini ko'taradilar
pastda botiq va yuqorida qavariq va
pastga urishdan kelib chiqadi.
tanasi eng past holatidadir
Ushbu uchish siklida asosiy pozitsiyalar 1 va 9-
kadrlarda joylashgan. Uchtasi bor.
havoda qush, va keyin uni oldinga berish
samolyot.
uning havodagi eng yuqori pozitsiyasi.
sakrash yoki qisqa yugurish bilan, yaxshisi ichiga
suyaklar va tana a'zolari orasidagi
oqqushlar suvdan ko'tarilishda qiynaladi,
chunki u yo'q
yuqoriga insult) va 9 orasida beshta
bird_flap_side_2D.avi animatsiyalar008,
Balandlikka erishgandan so'ng, qanotlar yuqoriga va pastga silkitish, ko'tarish va surish bilan harakatlanadi.
harakat - kamroq havo qarshiligini beradi. Kimga
uchmaydigan hayvon bilan bir xil hajmdagi
qushlarning vazni ancha engilroq. Bu ularning
harakatlanish uslubiga engillik beradi. Qanotlar
Qanot qanotlari kabi yupqa orqa chetiga torayib ketgan qalin old (etakchi) qirrasi bor.
Men har doim qushning tanasi yuqoriga (pastga qarab harakatlantirilmaydi) va pastga qarab ko'tarilsa
(ko'p pastga harakatlansa) yaxshiroq ko'rinadi. Asosiy pozitsiyalar harakatning eng chekkasida. Bu qanotlar
yuqoriga qaraganida va
ancha ko'proq qanotlari bilan.
1 va 9 oralig'idagi chizmalar (
Ular ishga tushirish uchun dastlabki liftni ta'minlaydi
havo va qanotlari pastga qaragan va
tanasi qaerda joylashgan
Ichida havo qoplari tizimi ham mavjud
havo orqali harakatlanish. Qushlar uchib ketishadi
O'rdaklar kabi suv qushlari va
va 1 (pastga urilish). Ko'rib chiqing
itarish uchun qattiq sirt. Pastga
yo'naltirilgan surish suvni keltirib chiqaradi
qush uchayotganda nafas olishning kuchayishi
uchun qo'shimcha havo beradi. Natijada
shamol, keyin qanotlarning kuchli yarim doira
shaklida urishi, bu pastga zarbada ko'tarilish
va yuqoriga urishda oldinga siljishni keltirib chiqaradi.
3D-da belgilar animatsiyasi
152
Machine Translated by Google
|
Elektron o’quv qo’llanma - Samarqand davlat arxitektura-qurilish

-o’rganuvchining bilim, qobiliyat va psixologik xususiyatlari darajasini o’quv jarayoniga
muvofiqligini ta’minlash; -o’rganiladigan fan bo’yicha istalgan bosqichda o’z-o’zini nazorat
qilishga imkoniyat yaratish;
-o’rganiladigan fan bo’yicha tayyorlanadigan materiallarni istalgan tashuvchiga o’tkazish
imkoniyatining mavjudligi; -fanni o’rganishda imkoniyat doirasida kalit so’zlar, qo’shimcha
adabiyotlar, giperko’rsatmalar va yordamchi funksiyalaridan foydalanish imkoniyatlarining
bo’lishi;-tavsiya etiladigan sinfdagi o’quvchilarning barcha psixofiziologik va etnogenetik
xususiyatlarini hisobga olinishi shart.