Fotodiodlar turlari va qo’llanilishi

|
Fotodiodlar turlari va qo’llanilishi
|
bet | 2/2 | Sana | 07.02.2024 | Hajmi | 30,04 Kb. | | #152719 |
Bog'liq Optoelektron elementlarning qo`llanilish sohasiFotodiodlar turlari va qo’llanilishi
Bitta p-n o'tishga ega bo'lgan fotoelektr asbob fotodiod deb ataladi. Fotodiod sxemaga tashqi elektr manba bilan (fotodiod rejimi) va tashqi elektr manbasiz (fotovoltaik rejim) ulanishi mumkin. Tashqi elektr manba shunday ulanadiki, bunda p-n o'tish teskari yo'nalishda siljigan bo'lsin. Fotodiodga yorug'lik tushmaganda dioddan berilgan kuchlanishga bog'liq bo'lmagan ekstraksiya toki deb ataluvchi,juda kichik qiymatga ega “qorong'ulik” toki oqib o‘tadi.
Diodning n — baza sohasi taqiqlangan zona kengligidan katta h v energiyaga ega bo‘lgan fotonlar bilan yoritilganda elektron-kovak juftliklar generatsiyalanadi. Agar hosil bo‘lgan juftliklar bilan p-n o‘tish orasidagi masofa zaryad tashuvchilarning diffuziya uzunligidan kichik bo‘lsa, g eneratsiy alan g an kovaklar p-n o ‘tish m aydoni yordam ida ekstraksiyalanadi va teskari tok qiymati uning “qorong‘ulik”dagi qiymatiga nisbatan ortadi. Yorug‘lik oqimi F intensivligi ortishi bilan diodning IF teskari toki qiymati ortib boradi. Yorug’lik oqimining turli qiymatlari uchun fotodiod VAXi 15.6-rasm da keltirilgan. Yoritilganlikning keng chegarasida fototok bilan yorug‘lik oqimi orasidagi bog‘lanish amalda chiziqli bo'ladi.
15.6-rasm. Yorug’lik oqimining turli qiymatlarida fotodiod VAXining o’zgarishi.
Fotodiod ko'plab elektron qurilmalarning bir qismidir. Shuning uchun u keng shuhrat qozondi. An'anaviy LED - bu p-n birikmasi bo'lgan diod, uning o'tkazuvchanligi undagi yorug'lik hodisasiga bog'liq. Zulmatda fotodiod an'anaviy diodning xususiyatlariga ega.
1 - yarimo'tkazgichli birikma.
2 - musbat qutb.
3 - fotosensitiv qatlam.
4 - manfiy qutb.
O'tish tekisligidagi yorug'lik oqimining ta'siri ostida fotonlar chegara qiymatidan oshadigan energiya bilan so'riladi, shuning uchun n-mintaqada zaryad tashuvchilar juftligi - fotokarvirlar hosil bo'ladi.
Fotokameralarni "n" mintaqa chuqurligida aralashtirganda, aksariyat tashuvchilarda rekombinatsiyaga vaqtlari bo'lmaydi va p-n chegarasiga o'tadi. O'tish paytida fotokameralar elektr maydoniga bo'linadi. Bunday holda, teshiklar "p" mintaqaga kiradi va elektronlar o'tishdan o'tolmaydi, shuning uchun ular o'tish pn chegarasi va "n" mintaqasi yaqinida to'planadi.
Diodning teskari oqimi yorug'lik ta'sirida ortadi. Teskari oqim ko'taradigan qiymatga fotokurrent deyiladi.Teshiklar ko'rinishidagi fotokameralar "n" intaqaga nisbatan "p" mintaqaning ijobiy zaryadini bajaradi. O'z navbatida, elektronlar "p" mintaqaga nisbatan "n" mintaqaning salbiy zaryadini hosil qiladi. Olingan potentsial farq fotoelektromotor kuch deb nomlanadi va "Ef " bilan belgilanadi . Fotodiodda hosil bo'lgan elektr oqimi teskari bo'lib, katoddan anodga yo'naltiriladi. Bundan tashqari, uning qiymati yorug'lik miqdoriga bog'liq.
Ishlash rejimlari
Fotodiodlar quyidagi rejimlarda ishlashga qodir:
Fotosurat generatori rejimi. Elektr manbai ulanmasdan.
Fotokonverter rejimi. Tashqi quvvat manbai ulanganda.
Fotogeneratorning ishlashida quyosh nurini elektr energiyasiga aylantiradigan quvvat manbai o'rniga fotodiodlardan foydalaniladi. Bunday fotogeneratorlarga quyosh batareyalari deyiladi. Ular turli xil qurilmalarda, shu jumladan kosmik kemalarda ishlatiladigan quyosh panellarining asosiy qismidir.
Silikon asosidagi quyosh batareyalarining samaradorligi 20% ni tashkil qiladi, kino elementlari uchun bu parametr ancha katta. Quyosh batareyalarining muhim xususiyati bu chiqish quvvatining og'irlik va sezgir qatlam maydoniga bog'liqligi. Ushbu xususiyatlar 200 Vt / kg va 1 kVt /m 2 ga etadi.
Rn yuklanishidagi kuchlanish va oqim fotodiodning xarakteristikalari va yuk chizig'ining kesishish joyida Rn qarshiligiga to'g'ri keladi. Zulmatda fotodiod o'zining harakatida an'anaviy diodaga teng keladi. Qorong'u rejimda silikon diodlar uchun oqim 1 dan 3 mikroampergacha, germaniy uchun 10 dan 30 mikro-ampergacha.
Fotodiodlarning turlari
Fotodiodlarning bir nechta turlari mavjud, ularning afzalliklari bor. p - n - p fotodiodPn mintaqasida bu Diod yuqori qarshilik va ichki o'tkazuvchanlikka ega bo'lgan qismga ega. Yorug'lik ta'sirida juft juftliklar va elektronlar paydo bo'ladi. Ushbu zonadagi elektr maydoni doimiy qiymatga ega, bo'sh joy zaryadi yo'q.
Ushbu yordamchi qatlam qulflash qatlamining quvvatini sezilarli darajada kamaytiradi va kuchlanishdan mustaqil. Bu diodlarning ishlaydigan chastota diapazonini kengaytiradi. Natijada, tezlik keskin oshadi va chastota 10 10 gersga etadi. Ushbu qatlamning ortib borayotgan qarshiligi yorug'lik yo'qligida oqimni sezilarli darajada kamaytiradi. Yorug'lik oqimi p-qatlam orqali kirishi uchun u qalin bo'lmasligi kerak.
Ko'chki fotodiodlari
Ushbu turdagi diod yuqori sezgir yarimo'tkazgich bo'lib, u yorug'likni fotoelektrik effekt yordamida elektr tok signaliga o'zgartiradi. Boshqacha aytganda, bular ko'chkini ko'payishi ta'siri tufayli signalni kuchaytiradigan fotodetektorlardir.
1 - omik kontaktlar 2 - antireflektiv qoplama
Ko'chki fotodiodlari boshqa fotodetektorlardan farqli o'laroq sezgirroqdir. Bu ularni ahamiyatsiz yorug'lik kuchlariga qo'llash imkonini beradi.Superlattices ko'chki fotodiodlarini loyihalashda ishlatiladi. Ularning mohiyati shundaki, tashuvchilarning ta'sirlanish ionlanishidagi sezilarli farqlar shovqinning pasayishiga olibkeladi.
Adabiyotlar:
1)K.P.Bogorodiskiy, V.V.Pasinkov, “Elektrotexnicheskiy materiali”1985g
2)I.Xolikulov,M.M.Nishonova”Elektron texnika materiallari“ Toshkent shark 2006y
3)N.V.Nikulin, V.A.Nazarov ”Radiomateriallar va komponentlar “ Toshkent
|
| |