QOTISHMADAGI ELEMENTLAR MIQDORINI TAHLIL QILISH

|
QOTISHMADAGI ELEMENTLAR MIQDORINI TAHLIL QILISH
|
bet | 5/8 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #108786 |
Bog'liq Prezentation of lecture 6
Zn,%
|
Mg, %
| | | | |
|
3,5
|
3,0
|
2,5
|
2,0
|
1,5
|
7,5
|
v=622
=8,6
=25,38
|
v=622
=10,0
=27,48
|
v=622
=11,4
=29,58
|
v=622
=12,8
=31,68
|
v=622
=14,1
=33,78
|
8,0
|
v=628
=8,6
=21,4
|
v=628
=10,0
=23,5
|
v=628
=11,4
=25,6
|
v=628
=12,8
=27,7
|
v=628
=14,1
=29,6
|
8,5
|
v=633
=8,6
=17,42
|
v=633
=10,0
=19,52
|
v=633
=11,4
=21,62
|
v=633
=12,8
=23,72
|
v=633
=14,1 =25,82
|
9,0
|
v=640
=8,6
=13,44
|
v=640
=10,0
=15,54
|
v=640
=11,4
=17,64
|
v=640
=12,8
=19,74
|
v=640
=14,1
=21,84
|
9,5
|
v=646
=8,6
=9,46
|
v=646
=10,0
=11,56
|
v=646
=11,4
=13,66
|
v=646
=12,8
=15,76
|
v=646
=14,1
=17,86
|
BUNDAN KO’RINADIKI, QOTISHMADA RUHNING MIQDORINI OSHISHI DARAJASIGA (STATISTIK AHAMIYATLI) TA’SIR KO’RSATMAYDI VA MATERIALNING KO’NDALANG TORAYISHINI BIR OZ KAMAYTIRADI. KO’RILAYOTGAN QOTISHMADAGI MAGNIY MIQDORINI O’ZGARTIRISH HISOBIGA UNING PLASTIK XOSSALARI OSHIRILISHI MUMKIN.
QOTISHMADAGI ZN VA MG MIQDORINI BIR VAQTDA O’ZGARTIRIB, KATTA MUSTAHKAMLIK VA PLASTIKLIKKA EGA QOTISHMA OLISHIMIZ MUMKIN. QOTISHMADA ZN VA MG O’ZGARGANDA V, XOSSALARNING OSHISHI SAMARASI KATTALIGINI VA O’ZGARISHINI YUQORIDAGI 1.30-, 1.31-, 1.32- FORMULALAR BO’YICHA HISOBLAB OLINGAN BAHOLARI 6-JADVALDA KELTIRILGAN.
KO’RINIB TURIBDIKI, QOTISHMADA ZN, MG, (CU) TARKIBINING O’ZGARISHI HISOBIGA MUSTAHKAMLIKNING OSHISHI, TARKIBLARNING TEKSHIRILGAN SOHASIDA 25 MN/M2 CHEGARASIDA BO’LISHI MUMKIN VA RUH MIQDORI 9,5 % ATROFIDA BO’LGAN QOTISHMALARDA AMALGA OSHISHI MUMKIN. ZN 9,5 % VA MG MIQDORI 2,5 -3,5 % CHEGARASIDA BO’LGAN QOTISHMA
DARAJASIDA VA TAVSIFLARGA EGA BO’LADI.
QOTISHMADA MG MIQDORI 1,5 % GACHA PASAYGANDA, MATERIALNING MUSTAHKAMLIK DARAJASI AMALIY O’ZGARMAGAN HOLDA, UNING NISBIY CHO’ZILISHI VA KO’NDALANG TORAYISHI QIYMATLARGACHA OSHISHI MUMKIN.
4-RASMDA TEKSHIRILAYOTGAN MATERIALNING TAVSIFLARI UCHUN DARAJA CHIZIQLARI OILASI KELTIRILGAN. MODELLARGA MUVOFIQ UCHUN DARAJA CHIZIQLARI MOS TARZDA ox1 (% Zn) VA ox2 (%Mg) O’QLARGA PARALLEL BO’LADI. REJA MAYDONIDAN TASHQARIDA (ZN=7,5 - 9,5 %; MG=2,5 - 3,5 %) CHIZIQLAR PUNKTIR BILAN O’TKAZILGAN, CHUNKI MODEL TENGLAMALARINING REJADAN TASHQARIDAGI TO’G’RILIGI QAT’IY EMAS VA QO’SHIMCHA TEKSHIRISHNI TALAB ETADI. 4-RASMDA KELTIRILGAN TURDAGI CHIZIQLAR OILASIDAN XOSSALARNING NISBATI QANDAYDIR OLDINDAN BERILGAN QOTISHMA TARKIBINI TANLASH UCHUN VA TURLI XOSSALAR BIRIKMASINING AMALDA MUMKIN BO’LGAN DARAJASINI BAHOLASH UCHUN FOYDALANISH QULAY.
Masalan, 4-rasmdan kelib chiqadiki, Zn=7,5 9,5 % va Mg=2,5 3,5 % o’zgarish chegaralarida v=640 Mn/m2 va >25 % bo’lgan tarkibni olish mumkin emas.
4-rasm. Al-Zn-Mg-Cu qotishmasi uchun elementlar tarkibi o’zgarishining tek-shirilgan sohadagi daraja chiziqlari (xossalarning doimiy qiymatlari); x1, x2 - Zn va Mg miqdori shkalasining kodi.
O’TKAZILGAN TADQIQOTLAR VA STATISTIK BAHOLAR KO’RSATISHICHA, QOTISHMANING MUS-TAHKAMLIGINI ZN, MG VA CU MIQDORINI O’ZGARTIRISH HISOBIGA SEZILARLI OSHIRISH MUM-KIN EMAS, BUNING UCHUN BOSHQA ELEMENTLAR QIDIRIB TOPISH VA QOTISHMAGA KIRITISH KERAK. KO’RINIB TURIBDIKI, TAJRIBALARNI STATISTIK REJALASH TALABLARIGA MUVOFIQ TAN-LANGAN, BOR-YO’G’I SAKKIZTA TAJRIBAVIY TARKIBNI SINASH NATIJALARINING TAHLILI, OLINISHI UCHUN ODDIY TADQIQOT USULLARIDA ODATDA ANCHA KO’P SONLI TAJRIBALAR TALAB QILINADIGAN XULOSALAR QILISHGA IMKON BERDI.
USHBU MISOLDA REJALASHNING MUMKIN BO’LGAN USULLARIDAN FAQAT BITTASI (OMILLI REJALAR) KO’RILDI. REJALASHNING BOSHQA USULLARINI HAM ISHLATISH MUMKIN, MASALAN, TAJRIBALARNI REJALASHDA SIMPLEKS-REJALASH USULI ANCHA KENG QO’LLANILADI.
|
| |