nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Zaxiralarning toifasi - 2. Zaxiralarning toifalari va turlarini o’rganish Neft zaxiralarini hisoblash usullari

|
2. Zaxiralarning toifalari va turlarini o’rganish Neft zaxiralarini hisoblash usullari
|
bet | 2/4 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 222,68 Kb. | | #106505 |
Bog'liq Ma\'ruza №2Zaxiralarning toifasi- uyumning yoki uning bir qismining o’rganilganlik darajasini va o’zlashtirishga tayyorlanganligini bildiruvchi ko’rsatkichdir.
Zaxiralar qanchalik o’rganilganligiga qarab quyidagi toifalarga bo’linadi:
A toifadagi zaxiralar. Uyum barcha loyihalash hujjatlari bo’yicha to’liq burg’ilab bo’lingan, kon ishlash jarayonida bo’lib to’liq o’rganilgan.
B toifadagi zaxiralar. Uyum texnologik tarx (sxema) asosida burg’ilab bo’lingan, kon ishlash jarayonida bo’lib, yetarli darajada o’rganilgan.
C1 toifadagi zaxiralar. Qidirish ishlari bo’yicha tasdiqlangan zaxiralar. Uning neftgazliligi qidiruv quduqlari orqali tasdiqlangan bo’lib, uyumning chegaralari yetarli darajada aniqlangan. Uyumga tegishli ma’lumotlar texnologik tarx tuzish uchun yetarli.
C2 toifadagi zaxiralar. Oraliq yoki yuqorida yotuvchi qatlamlardagi uyumlar bo’lib, qidiruv quduqlari orqali aniqlangan, lekin hali sinalmagan uyumlar.
Bunday uyumlar qidiruv ishlari tugallangan yoki ishlatilayotgan konlarda ham bo’lishi mumkin. Umumiy holda burg’ulangan quduqlarning geologik va geofizik tahlili asosida aniqlangan bo’lib, texnologik tarx tuzish uchun olingan ma’lumotlar yetarli emas
C3 toifadagi zaxiralar. Qidiruv ishlari tugallangan yoki ishlatilayotgan konlardagi ochilishi taxmin qilinayotgan, yaqin atrofdagi boshqa konlarda aniqlangan uyumlar. Asosiy ma’lumotlar yaqin atrofdagi xuddi shu qatlamda ochilgan uyumlarning ma’lumotlariga asoslanib olinadi.
Bulardan tashqari bashorat toifasidagi manbalar ham tasniflangan. Ular ikki toifada bo’lib, quyidagilardan iborat:
D1 toifadagi manbalar. O’lkaviy tuzilmalarning litologik - stratigrafik jamlamalaridagi taxminiy uyumlar. Bunday uyumlar juda katta o’lkaviy tuzilmalarda o’z tasdig’ini topgan bo’ladi va manbalarning miqdoriy baxosi geologik, geokimyoviy va geofizik tahlillarga asoslangan bo’ladi.
D2 toifadagi manbalar. O’lkaviy tuzilmalarning litologik-stratigrafik jamlamalaridagi taxminiy uyumlar bo’lib, juda katta o’lkaviy tuzilmalarda hali o’z tasdig’ini topmagan bo’ladi. Bunday manbalarning miqdoriy baxosi boshqa shu kabi konlarning ma’lumotlariga qarab, taxminiy asoslanadi.
- sodda tuzilgan konlar − tektonik yoriqlar bilan buzilmagan yoki kuchsiz buzilgan strukturalar; mahsuldor qatlamlar qalinligi va ularning kollektorlik xususiyatlari maydon va kesim bo’ylab deyarli o’zgarmaydi;
- murakkab tuzilgan konlar − mahsuldor qatlamlar qalinligi va kollektorlik xususiyatlari maydon va kesim bo’ylab o’zgaruvchan jinslarning qavatlanishi yoki tektonik bo’zilishlar kuzatiladi;
- juda murakkab tuzilgan konlar − ularga litologik qatlanishlar yoki tektonik buzilishlar xos bo’lib, mahsuldor qatlamlarning qalinligi va kollektorlik xususiyatlari qisqa masofada o’zgaruvchan bo’ladi.
Neft zaxiralarini hisoblash usullari
Neft zaxiralarini hisoblashda quyidagi usullardan foydalaniladi:
|
| |
DNS uchun eng yaxshi dasturlar

|
DNS uchun eng yaxshi dasturlar
|
bet | 26/30 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 88,05 Kb. | | #247780 |
Bog'liq KT 1-2-mustaqil ishlar DNS uchun eng yaxshi dasturlar
Keling, darsning asosiy qismidan darhol boshlaymiz va nima ekanligini birgalikda bilib olamiz DNS dasturlari shaxsiy kompyuteringizda foydalanishingiz mumkin: quyidagi toifadagi eng yaxshi deb o'ylagan narsani toping, to oyna, MacOS y Linux Ularni hozir sinab ko'ring va pushaymon bo'lmaysiz!
Namebench (Windows/macOS/Linux)
Men siz bilan gaplashmoqchi bo'lgan DNS dasturlarining birinchisi bu nomi - Bu ishlatilayotgan ulanish uchun eng tezkor DNS-serverlarni topishga imkon beruvchi Windows va macOS bilan mos keladigan bepul dasturiy ta'minot. Juda muhim foydalanuvchi interfeysi bilan tavsiflangan siz Google va OpenDNS kabi barcha eng mashhur DNS-serverlarni sinab ko'rishingiz mumkin, ularni bir-biri bilan va ulanishni ta'minlaydigan telefon operatorining DNS-serverlari bilan taqqoslashingiz mumkin. Internet.
Uni shaxsiy kompyuteringizda ishlatish uchun dasturning veb-saytiga ulaning va havolani bosing namebench-xxx-windows.exe (agar foydalanayotgan bo'lsangiz oyna ) yoki unda namebench-xxx-Mac_OS_X.dmg (agar foydalanayotgan bo'lsangiz MacOS ) ko'rsatilgan sahifaning yuqori qismida.
Agar foydalanayotgan bo'lsangiz, to'liq yuklab oling oyna oching .exe fayli olingan va tugmani bosing ekstrakti ish stolida paydo bo'lgan oynada. Agar boshqa tomondan, siz foydalanayotgan bo'lsangiz MacOS oching .dmg to'plami davom etdi, suring dastur belgisi papkada ilovalar Kompyuter, ustiga o'ng tugmasini bosing va elementni tanlang ochiq ketma-ket ikki marta, Namebench-ni ishga tushirish uchun, ammo Apple sertifikatlanmagan dastur ishlab chiqaruvchisiga qo'yadigan cheklovlarni chetga surib qo'yadi (operatsiya faqat boshidan amalga oshiriladi).
Endi, qat'iy nazar operatsion tizim ishlatilgan bo'lsa, ekranda dasturiy ta'minot oynasini ko'rasiz, tugmani bosing Benchmark-ni boshlang / boshlang eng yaxshi DNS serverlarini qidirishni boshlash uchun pastki o'ng tomonda joylashgan. Amaliyot oxirida yuqori o'ng burchakda kompyuter uchun tavsiya etilgan DNS sozlamalari bilan veb-sahifa ochiladi. Sinov uzoq davom etadi, shuning uchun sabrli bo'lishga harakat qiling.
Odatiy bo'lib, dastur global DNS-ni (masalan, Google) va qidiruv hududidagi eng yaxshilarini o'z ichiga oladi. Agar siz ikkita variantdan birini o'chirib qo'ymoqchi bo'lsangiz, DNS-ni qidirishni boshlashdan oldin, oynaning yuqori qismidagi tegishli elementlardan belgini olib tashlang.
Bo'limdan imkoniyatlari buning o'rniga siz ko'proq moslashuvlar qilishingiz mumkin modus operandi dasturning pastki qismida joylashgan menyu, ma'lumotlarning joylashishini, maslahatlashuvlar sonini va boshqalarni qo'lda tanlashga imkon beradi.
|
| |
ICMP –ni o`rnatish va sozlash

|
ICMP –ni o`rnatish va sozlash
|
bet | 23/30 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 88,05 Kb. | | #247780 |
Bog'liq KT 1-2-mustaqil ishlar ICMP –ni o`rnatish va sozlash
Radioeshittirishni hisoblash
Radioeshittirishning turli shakllariga qarang
Radioeshittirish - keng auditoriyaga erishish uchun mo'ljallangan radio to'lqinlar orqali bir tomonlama simsiz uzatish. Radioeshittirish tarkib yoki ma'lumotlarni uzatadigan bir necha texnologiyalarni o'z ichiga oladi. Yangi texnologiyalarni joriy etish tufayli radioda qanday aniqlangani ham o'zgaradi.
AQShda joylashgan "Arbitron" nomi bilan tanilgan Nielsen Audio, radio auditoriyalar haqida hisobot berib, hukumat tomonidan litsenziyalangan AM yoki FM radiostantsiyasi sifatida "radio stantsiyasini" belgilaydi; HD radiostantsiyasi; mavjud bo'lgan davlat litsenziyali stantsiyasining Internet tarmog'i; XM Satellite Radio yoki Sirius Satellite Radio radiosining sun'iy yo'ldosh radiokanallaridan biri; yoki, ehtimol, hukumat tomonidan litsenziyalanmagan stantsiya.
An'anaviy radioeshittirish
An'anaviy radioeshittirish AM va FM stantsiyalarini o'z ichiga oladi. Dunyo bo'ylab tijorat reklama, nodavlat ta'lim, ommaviy eshittirish va nodavlat turlari, shuningdek, jamoatchilik radiolari va talabalar turar joyidagi kollejlar radiostansiyalari bir nechta subtipalar mavjud.
Termiz qopqog'i deb ataladigan radio to'lqining dastlabki shakli 1904 yilda ingliz fizigi Jon Ambrose Fleming tomonidan ixtiro qilingan. Birinchi adabiyot 1909 yilda Kaliforniyada Charlz Herrold tomonidan sodir bo'lganligi haqida xabar berilgan. Keyinchalik uning stantsiyasi KCBS bo'lib, bugungi kunda San-Frantsiskodan tashqaridagi barcha yangiliklar AM stantsiyasi sifatida mavjud.
AM Radio
AMning eng erta shakli amplitudali modulyatsiya sifatida ham tanilgan. Modulyatsiyalovchi signalning ba'zi xarakteristikalariga muvofiq o'zgarib turuvchi to'lqinning amplitudasi sifatida tavsiflanadi. O'rtacha to'lqinli bant butun dunyo bo'ylab AM eshittirish uchun ishlatiladi.
AM radio eshittirishlari Shimoliy Amerika radiostansiyalarida 525- 1705 kHz chastotalar oralig'ida, shuningdek "standart eshittirish guruhi" deb nomlanadi. Guruh 1990-yillarda 1605-dan 1705 kHzgacha bo'lgan 9 kanalni qo'shib kengaytirildi. signal oddiy asbob bilan aniqlanishi va ovozga aylanishi mumkin.
ad
AM radiosining qobiliyati signal bo'lib, chaqmoq chaqishi, elektr bo'ronlari va quyosh nurlari kabi boshqa elektromagnit parazitlarga ta'sir ko'rsatishi mumkin. Chastotani taqsimlaydigan mintaqaviy kanallarning quvvati kechalari kamayishi yoki shovqinni oldini olish maqsadida yo'nalishli nurlanish bo'lishi kerak. Kechasi AM signallari ancha uzoq joylarga ketishi mumkin, ammo u signalning yo'q qilinishi eng og'ir bo'lishi mumkin.
|
| |
Lokal tarmoq topologiyasi

|
Lokal tarmoq topologiyasi
|
bet | 13/30 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 88,05 Kb. | | #247780 |
Bog'liq KT 1-2-mustaqil ishlar Lokal tarmoq topologiyasi
Tarmoqdagi xost-kompyuterlarning adreslariga maxsus talablar quyiladi. Adres formatga ega bo’lishi kerak, bu format bir tomondan adresning sintaksis avtomatik qayta ishlashni bajarishga imkon berishi kerak, ikkinchi tomondan esa u semantik tusga ega bo’lishi kerak, ya’ni adreslanadigan ob’ekt to’g’risida biror ma’lumotni o’zida mujassamlashi lozim.
Shuning uchun xost-kompyuterlarning adreslari Internet tarmog’ida ikkilangan kodlashga ega bo’lishi mumkin:
• telekommunikatsiya tizimini tarmoqda ishlashi uchun qulay bo’lgan majburiy kodlash: kompyuterga do’stona raqamli IP-adres (IP — Internet Protocol);
• tarmoq abonenta uchun qulay bo’lgan majburiy bo’lmagan kodlash: foydalanuvchiga do’stona domenli DNS-adres (DNS-Domain Name System).
Raqamli IP-adres 32 razryadli ikqilik son ko’rinishga ega. qo’laylik uchun u to’rtga blokka 8 bitdan ajratilib, ular o’nlik ko’rinishda yozilishi mumkin. Adres kompyuterni identifikaciyalash uchun zarur bo’lgan to’liq malumotga ega.
Mumkin bo’lgan varianta: ikkita katta blok tarmoq adresini, ikkita boshqasi esa qism tarmoq adresini va bu qism tarmoq ichidagi xost-kompyuterning adresini aniqlaydi. Masalan, ikkilik kodida raqamli adres quyidagicha yoziladi:
10011000001001010100100010001010.
O’nlik kodida ushbu ko’rinishga ega: 152.37.72.138.
Tarmoq. adresi - 152.37; qims tarmoq. adresi - 72; kompyuter adresi -13
Domenli adres ixtiyoriy uzunlikka ega bo’lishi mumkin. Raqamli adresdan farqli ularoq u teskari tartibda o’qiladi.Oldin quyi darajadagi domen ko’rsatiladi — xost-kompyuter nomi, keyin xost-kompyuter joylashgan qism tarmoq va tarmoq nomlari domeni va, nixoyat, yuqori darajadagi domen — ko’pincha geografik hudud (mamlakatlar) identifikatori.
Shunday qilib, xost-kompyuterning domen adresi domenlarning bir nechta darajalarini o’z ichiga oladi. Har bir daraja boshqasidan nuqta bilan ajratiladi. Yukori darajadagi domenning chap tarafida boshqa nomlar joylashtiriladi. Chapda joylashgan hammasi umumiy domen uchun qism domendir.
Misol. Domen adresi comp.engec.spb.ru — Rossiya mamlakatining domeni; spb — Sankt-Peterburg shaxrining qism domeni: engec—Davlat muxandislik-iqtisodiyot akadeniyasining qism domeni; satr— kompyuterlar bilan bog’liq qism domen.
Internet dan foydalanuvchilar uchun pochta adreslari sifatida tarmoqka ulangan kompyuterda qayd qilingan bo’limlarning, tashkilotlarning nomlanishlari yoki oddiygina ularning nomlari qabul qilinishi mumkin. Nomdan keyin @ belgisi keladi. Buning hammasi chap tarafdan xost-kompyuterning adresiga biriktiriladi.
Misol. Internet da comp.engec.spb.ru nomiga ega bo’lgan kompyuterda priem nomi ostida qayd qilingan foydalanuvchi quyidagi adresga ega bo’ladi: priem@comp.engec.spb.ra (Sankt-Peterburg muxandislik-iqtisodiyot akademiyasining qabul komissiyasi).
|
| |
Oksidlanish qaytarilish reaksiyalarining turlari

|
Oksidlanish qaytarilish reaksiyalarining turlari
|
bet | 2/4 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 107,37 Kb. | | #156216 |
Bog'liq Oksidlanish qaytarilish reaksiyalariOksidlanish qaytarilish reaksiyalarining turlari. Oksidlanish qaytarilish reaksiyalarining quyidagi turlari ma'lum.
1.Molekulalararo (ionlararo) oksidlanish - qaytarilish reaksiyalari.
2.Ichki molekulyar oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari.
3.Disproporsiyalanish reaksiyalari.
Molekulalararo oksidlanish - qaytarilish reaksiyalarida oksidlovchi element bir modda tarkibida qaytaruvchi element boshqa modda tarkibida bo'ladi.
Ni2O C2O Ni0 C4 O2
Ni2 2e- Ni0 (oksidlovchi, o'zi qaytariladi)
C2 – 2e- C4 (qaytaruvchi, o'zi oksidlanadi)
Ichki molekulyar oksidlanish - qaytarilish reaksiyalari bir molekula tarkibiga kiruvchi turli elementlarning oksidlanish darajasi o'zgaradi.
2KCl 5O3-2 2KCl –1 3O20
2 Cl5 6e- 2Cl-1 (oksidlovchi, o'zi qaytariladi)
2O-2 – 4e- O20 (qaytaruvchi, o'zi oksidlanadi)
Disproporsiyalanish reaksiyalaridan ham oksidlovchi ham qaytaruvchi vazifasini bir element atomlari bajaradi.
2HN3O2 HN5O3 N2O H2O
N3- 2e- N5 (qaytaruvchi)
N3 2e N2 (oksidlovchi)
|
| |
Oksidlovchilar va qaytaruvchilar

|
Oksidlovchilar va qaytaruvchilar
|
bet | 4/4 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 107,37 Kb. | | #156216 |
Bog'liq Oksidlanish qaytarilish reaksiyalariOksidlovchilar va qaytaruvchilar. Тarkibida qaytariluvchi element bo’lgan moddalar oksidlovchilar, oksidlanuvchi element saklovchi moddalar qaytaruvchilar deyiladi.
Oksidlovchilar tarkibidagi element uz oksidlanish darajasini pasaytiradi, qaytaruvchilar tarkibidagi element uz oksidlanish darajasini oshiradi.
Muxim oksidlovchilar:
1. Oddiy moddalar: F2, Cl2, Br2, J2, O2, S.
Kimyoviy reaksiyalar vaktida bu moddalar elektronlar biriktirib olib, manfiy zaryadlangan zarrachalarni xosil kiladi:
F- , Cl- , Br- , J- , O2- , S2- .
2. Kislorodli kislotalar : H2SO4 , HNO3 va ularning tuzlari : KMnO4 ( kaliy permanganat), K2Cr2O7 ( kaliy bixromat ); xlorning kislorodli kislotalari ( HClO, HClO3, HClO4 ) va ularning tuzlari ( gipoxloritlar , xloratlar va perxloratlar ) ;
ba’zi kislotalarning angidridlari, masalan,CrO3 (xrom (VI) - oksid ), Mn2O7 ( marganes (VII)- oksid ), O3 ( ozon) , N2O2 ( vodorod peroksid ) , metallarning peroksidlari (Na2O2, SaO2) va boshqalar.
3. Metallarning yukori oksidlanish darajasiga ega bo’lgan ionlari , masalan Fe3+,Au3+ , Cu2+ , Sn4+ .
Muxim qaytaruvchilar:
1. Metallar, ayniksa ishkoriy-yer metallar ( Li , Na, K va boshqalar ) va ishkoriy-yer metallari(Ca, Sr , Ba ) .
2. Vodorod , uglerod ( koks), uglerod (II) - oksid CO.
3. Kislorodsiz kislotalar va ularning tuzlari : gidridlar tarkibidagi vodorod ioni N- (NaH, KH, CaH2 va boshqalar ).
Ba’zi moddalar sharoitga qarab xam oksidlovchi, xam qaytaruvchi vazifasini bajarishi mumkin (masalan, HNO2 , H2SO3 ).
Oksidlanish - qaytarilish reaksiyalariga muxitning ta’siri. Oksidlanish - qaytarilish reaksiyalarida muxit muxim axamiyatga ega . Muxitning ta’siri masalan, KMnO4 ning qaytarilish xarakterida yakkol namoyon bo’ladi. Kislotali muxitda MnO4- ion Mn 2+ iongacha, neytral muxitda MnO2 gacha, ishkoriy muxitda MnO42- ( yashil rang) iongacha qaytariladi. KMnO4 ning kislotali muxitda qaytarilishi:
KMnO4 ning neytral muxitda qaytarilishi :
Kaliy permanganatning ishkoriy muxitda qaytarilishi :
Nazorat savollari.
Oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari deb nimaga aytiladi?
Oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining qanday turlari bor?
Oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarini qanday usullarda tenglashtiriladi?
Oksidlovchi va qaytaruvchi nima?
Oksidlanish - qaytarilish reaksiyalariga muxit qanday ta’sir ko’rsatadi?
Tayanch so'z va iboralar.
Oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari, oksidlanish-qaytarilish reaksiya turlari, oksidlovchi, qaytaruvchi, electron balans usuli, oksidlanish - qaytarilish reaksiyalariga muxitning ta’siri.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. N.A.Parpiyev, H.R.Rahimov, A.G.Muftaxov. Anorganik kimyo nazariy asoslari. Toshkent. «O'zbekiston». 2000 y.
2. Q.Ahmerov, A.Jalilov, R.Sayfutdinov . Umumiy va anorganik ximiya. Toshkent. «O'zbekiston». 2003 y.
3. YU.T.Toshpo'latov, SH.YE.Ishoqov. Anorganik kimyo. Toshkent. «O'qituvchi». 1992 y.
|
| |
21-maruza. Sinov turlari. Sinovni rejalashtirish

21-maruza. Sinov turlari. Sinovni rejalashtirish
Download
238,71 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
20.12.2023
Hajmi
238,71 Kb.
#125286
Download
238,71 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
21-maruza. Sinov turlari. Sinovni rejalashtirish
Download
238,71 Kb.
Matnni ko'rish
Ayollar milliy ko`ylagini murakkab fasonda modellashtirish va maketini tayyorlash reja

Ayollar milliy ko`ylagini murakkab fasonda modellashtirish va maketini tayyorlash reja
AYOLLAR MILLIY KO`YLAGINI MURAKKAB FASONDA MODELLASHTIRISH VA MAKETINI TAYYORLASH
Reja:
Zamonaviy moda yo`nalishi milliy ko`ylaklarimiz
Hozirgi kunda milliy ko`ylak bichimlaridagi o`zgarishlar
Bufflar va burmalar bilan bezatilgan milliy ko`ylak modellari
Ta’lim sifatini oshirishga kuchli ta’sir qila oladigan didaktik vositalar, masofadan o`qitish dasturlari, qurilmalar, elektron pochta, elektron kutubxonalar, masofadan o`qitish dasturlari, animatsion, ya’ni tasvir va tovushni o`zida mujassamlashtirgan ko`rgazmali qurollar barchasi aynan kompyuter texnikasiga va amaliy mashg’ulotlarni to`gri tashkil etishga asoslanadi.
Ta’lim-tarbiya tizimidagi islohotlar ta’lim muassasalarida mutaxassislarni tayyorlash jarayonini ham bevosita qamrab olgan. Zero, birinchi prezidentimiz I.Karimov ta’kidlaganidek, “kelajagimiz poydevori bilim dargohlarida yaratiladi, boshqacha aytganda, xalqimizning ertangi kuni qanday bo`lishi farzandimizning bugun qanday ta’lim va tarbiya olishiga bog’liq”.
Yuqorida keltirilgan fikrlardan kelib chiqqan holda shuni aytish joizki o`rta maxsus ta’lim jarayonida shunday o`qitish metodlarini tadbiq etish joizki, ular oxir – oqibatda o`quvchilarni mustaqil o`qish, fikrlashga, ilmiy-texnikaviy axborotlar bilan ijodiy ishlashga o`rgatsin, o`quvchilarni o`ziga xos fikrlashga yo`llasin, ishchanlik qobiliyatini rivojlantirsin, o`qishga, mustaqil bilim olishga qiziqishini oshirsin, o`z faoliyatiga tanqidiy yondashishni tarbiyalasin, o`zgaruvchan ishlab chiqarish sharoitiga tez moslashish ko`nikmalarini shakllantirsin.
Jamiyatimiz taraqqiyotining hozirgi bosqichida aynan shuni e’tiborga olishimiz kerakki, bolalarni kasbga qiziqtirish o`rta maxsus ta’lim jarayonidan boshlanishi lozim. Shuni hisobga olib умумta’lim maktablarida mehnat ta’limi darsalarida o`quvchilarni kasbga bo`lgan qiziqishlarini shakllantirib borish lozim.
|
Topshiriq analizini sinflash - O oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ‘zbekiston respublikasi termiz muhandislik-texnologiya...

Tabiiyki, ixtiyoriy texnik ob`ektning ichki parametrlari shunday, kutilmagan
kattalikki, chiqish parametri element parametri funktsiyasi ma`nosiga ega. Bundan
har bir ekzemplyar o`zining kutilmagan chiqish qiymatiga va ichki parametrlariga
ega, ekzemplyar qismlari ishlash qobiliyatini bajarishi mumkin, boshqa qismlar
bajarmaydi.
Ishlash qobiliyatini bajarish extimolligi loyihalash jarayonidagi muhim qiymatiga
ega bo`ladi. SHunday qilib, bu extimollik loyihalangan ob`ektning shunday
xususiyatini harakterlaydiki, mustaxkam va yaroklidir.
Ob`ekti ichkm va tashqi. Parametrlari chiqish parametriga ta`sir darajasini
sezuvchanlik aniqlashga ruxsat beradi. Buni baholash uchun keng analiz turidan
foydalaniladi. Faktor stabilligining tashqi harakati chiqish parametrini stabillamaydi.
Xašišatki, ob`ektda xossa yaxshilanadi, funktsiya yunalishini ekstremizirovat
kerak.
Xašišatki, ob`ektni yaxshilash uchun funktsiyani ekstremallash kerak, bu hamma
funktsiyaga ta`sir qiladi.
Printsipial elektr sxemalarda elementlarning shartli grafik va harfiy

|
Printsipial elektr sxemalarda elementlarning shartli grafik va harfiyBog'liq LJAA fani ma\'ruzalar2. Printsipial elektr sxemalarda elementlarning shartli grafik va harfiy
belgilanishi
Sxema elementlarining shartli grafik va harfiy ifodalanishi bir guruh Davlat
Standartlari va ko`rsatma materiallar asosida belgilangan. Bu shartli belgilanishlar
asosida avtomatlashtirishning har qanday murakkab printsipial sxemasini bajarish
mumkin. 7-jadvalda ba`zi-bir ko`p uchraydigan elektr elementlarning shartli grafik va
harfiy belgilanishlari keltirilgan (to`laligicha va ularning o`lchamlarini tavsiya etilgan
adabiyotlardan olish mumkin).
Barcha belgilanishlarni proportsional tarzda kichraytirishga ruxsat beriladi;
ammo bunda ikki yondosh chiziqlar orasidagi masofa 1mm dan kam bo`lmasligi
kerak. SHartli belgilanishlarda elementlarga aniqlik kiritish belgilarini ifodalaganda
o`lchamlarini kattalashtirishga ham ruxsat berilgan. elementlarni sxemada
standartlarda keltirilgan holatda ko`rsatiladi; lozim bo`lganda 90
0
yoki 45
0
ga
burilgan tarzda ko`rsatishga ham yo`l qo`yiladi; mabodo bunday ifodalanishda sxema
o`qilishi yoki ma`nosi o`zgarsa standartlardagi holati saqlanishi kerak.
Aloqa yo`llari va elementlar sxema o`lchamiga qarab 0.2 dan to 1 mm
qalinlikda chizilib, agarda shartli grafik belgilanishda qalin chiziqlar bo`lsa, u aloqa
chizig‘iga nisbatan 2 marta keng holatda tasvirlanadi.
Sxema o`lchami 24 va undan undan kichik bo`lganda aloqa chiziqlari 0.3 dan
0.4mm qalinlikda chizish tavsiya etiladi. Agar bir sxemada turli vazifali zanjirlar
tasvirlangan bo`lsa (masalan, kuch va boshqarish zanjirlari), bu holda ularni turli
qalinlikda ko`rsatiladi. Bir sxemada uchtagacha chiziqlar qalinligi qo`llanilishi
mumkin.
SHartli harf-raqamli belgilash element haqidagi ma`lumotlarni qisqa holda
ifodalash imkoniyatini beradi. Umumiy holda belgilash uch qismdan iboratdir:
element ko`rinishi, tartib raqami (agar bir xil elementlar bir nechta bo`lsa) va
funktsional taalluqliligi. SHulardan dastlabki ikki qismi majburiydir.
7-jadval
|
| |
Sinov faoliyati (qamrovi bo'yicha test turlari (kengligi bo'yicha))

Qora quti - tizimning ichki tuzilishi va tarkibiy qismlarini bilmasdan
ishlaydigan yoki ishlamaydigan tizimni sinovdan o'tkazish. Sinovchi ilovaning
ichki tuzilishi va kodiga kirish huquqiga ega emas yoki test jarayonida ularga
murojaat qilmaydi.
Oq quti - komponentlar yoki tizimlarning ichki tuzilishini tahlil qilish
asosida sinov. Sinovchi ilovaning ichki tuzilishi va kodiga kirish huquqiga ega.
Kulrang quti - oq va qora quti usullarining kombinatsiyasi, tester kodning
bir qismi uchun emas, balki kodning bir qismi uchun arxitekturaga ega ekanligidan
iborat.
Ikkinchi sathni modullari - O oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ‘zbekiston respublikasi termiz muhandislik-texnologiya...

Ikkita sathni modullari.
Ikkita sathli modullari
stellaj ko`rinishidagi konstruktsiya; kitob ko`rinishidagi
konstruktsiya; etajer ko`rinishidagi konstruktsiyada qurilishi mumkin.
Pechatli platalarni yasash raz`emlarga oson va mustahkamlash uchun ularni
yo`llantiradigan (yurishini boshqaradigan) mahsus shakldagi metalldan yasalgan
boshqaruvchi o`rnatiladi (1.21 – rasm: 1.22 – rasm).
Vertikal ko`ndalang (a), vertikal uzunlik bo`yicha (v) gorizantal (v) stellaj
konstruktsiyali bloklarini panellarini montajli joylashishlari 1.23 – rasmda
ko`rsatilgan.
Kitob konstruktsiyasi bo`yicha modullarda pechatli platalarni tashuvchi
konstruktsiya bilan o`zaro mexanik birlashishlarini platalarni kitobni belgilariga
o`xshash varaqlaydigan buraydigan sharnirli uzel orqali ta`minlanadi.(1.24 – rasm).
Uchinchi sath modellari.
Konstruktiv perarxiyasi bo`yicha uchinchi sathni modeli bu shkafli stoyka, ustun,
shkaf. Bu stoyka, shkaf bloklari yoki ramalarini o`rnatish va kommutatsiya qilish
hamda ularni eA tarkibida ishchanligini taminlash uchun mo`ljallangan.
Har qanday stoykani konstruktiv asosida karkasi bo`ladi. Odatda karkas burchakli
po`lat profilli (ko`rinishli) yoki kvadrat qirqimli to`g‘ri burchakli trubadan
tayorlanadi. 1.23 – rasmda shkafli stoykali karkas o`rnatilgan u ikki yondan
(bokovin) – 3 karkasni pastki – 8 va yuqoriga (tepa) – 2 asosidan yig‘iladi. YOnlari
va asoslari to`g‘riburchakli va kvadratli truba bilan kavsharlanadi va boltlar bilan
qotirilib yagona konstruktsiyaga aylantiriladi. Odatda karkasni hamma tomonlari
kavsharlanib yagona ko`rinishga keltiriladi. Karkasga ventilyatsiya teshiklari bo`lgan
qopqoq, – 1, ikkita yon shitlar – 4 qotiriladi va eshikchalar – 10 olib qo`yiladi.(1.25 –
rasm)
SHkafli stoykali komponovkalangan sxemalarni tuzilish negizlari. 1.26 – rasmda
keltirilgan. strelkalar bilan har – xil darajali modullarni o`rnatish yo`nalishi
ko`rsatilgan.
O oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ‘zbekiston respublikasi termiz muhandislik-texnologiya instituti - bet 19

Birlashtirilgan sxemada asbob va apparatlar yig‘ilgan holatda ko`rsatiladi;
ya`ni apparat komplektiga kiruvchi elementlar (g‘altak, elektromagnitlar, uzgichlar va
shu kabilar) asbobning shartli ifodalanishi ichida ko`rsatilib, chiqish-kirish
kontaktlarining markirovkasi ham beriladi.
YOyilgan printsipial sxemalarda asbob va apparatlar elementlarga ajratilib,
ular bir-birlari bilan bog‘langan holatda ko`rsatiladi; natijada ayrim zanjirlar hosil
bo`ladi. Sxema bir necha zanjirlardan to`zilgan bo`lib, ular gorizontal yoki vertikal
holda berilishi mumkin.
Loyihalash jarayoni sxemasi - O oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ‘zbekiston respublikasi termiz muhandislik-texnologiya...

6- rasmda sxema bo`yicha protsedurani loyihalash jarayoni iteratsion tavsifga
bog‘liq tarzda turlicha bajarilishi mumkin. Odatda birinchi iteratsiyalarda blok
nisbatan kamroq e`tibor bilan tahlil qilinadi. Masalan, ishga yaroqlilik shartlarining
bajarilishini tekshirish faqat nominal rejimda o`tkazilishi mumkin. Oxirgi
iteratsiyalarda statik tahlilga etarlicha ko`p mehnat sarflanadi. Agar, ekstremumga
erishish ishga yaroqlilik bersa, parametrlarni optimallashtirish masalasini ichki
parametrlarni hisoblashning soddaroq masalasiga almashtirish mumkin.
Nazorat savollari - O oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ‘zbekiston respublikasi termiz muhandislik-texnologiya instituti

nochiziqli. SHunday qilib elektron sxemalarda o`tkinchi jarayonda oddiy differintsial
tengsizlik sistema deb ta`riflanadi. Qaysilarning ketma – ketligi reaktiv elementlar
soniga taxminan teng bo`lsa. O`rta darajali sxemalar uchun integratsiya ketma –
ketligi 50 – 500 sistema tengsizligiga teng ekan.
Oddiy differintsial tengsizliklardan sistemani analitik echimini olishimiz uchun
qaysi vaqtda agar ketma – ketlik sistemaning ikki va chiziqli tengsizlikdan oshmasin.
Bu misol shuni ko`rsatadiki, qo`l - hisob uslubi qo`llanilishi faqat kerakli
oddiylashtirish qo`llaganimizda, olinadigan natijalar yo`naltiruvchi harakterga sabab
bo`lishi mumkin. Olib borilgan analizda tanlangan variant ish qila olishi endi qo`l –
hisobi yordamida qilib bo`lmaydi. SHuning uchun an`anaviy yaqinlashuvisiz (EHMni
ishlatmasdan) eksperimental uslub qo`llanilishi muqarrar edi, ya`ni maketlashtirish
uslubi. Aynan maketda − fizik modeli − qo`yilgan shartlarda ish qila olish aniqlanar
edi, ichki parametrlarni o`zgartirishlar o`tkazish, strukturani qisman o`zgartirish,
ob`ektlarni hususiyatini yaxshilash maqsadida albatta maketda qoida bo`yicha
xoxlagan o`zgartirishlar kiritish mumkin emas albatta, chunki o`zgartirish bahosi juda
yuqori bo`lganligi uchun. Ko`p hollarda eksperimentlashtirish juda yuqori ierarxik
darajalarda mumkin emas − bu erda ishlab chiqish bahosi maketda bor malakali
ko`rsatmada ishlab chiqish bahosi va iteratsion jarayonida ko`p karrali ishlab chiqish
ko`rsatmalarga rozi bo`lish loyihalanayotgan murakkab sistemalarda mumkin emas.
SHuning uchun an`anaviy yaqinlashuvda optimizatsiya topshiriqlari taxminan
echilmas edi. − ixtirochi birinchi ish qila olish variantiga qoniqish hosil qila oldi.
Avtomatik sistemasini loyihalash jarayonida hal qilinishi zarur

optimizatsiyani echishda holatlar chegaralangan shuning uchun optimizatsiya
holatida faqat parametrli optimizatsiya tushuniladi. YA`ni, paramertli optimizatsiya –
quyidagi holatni anglatadi, ichki parametrlar
X, bir qancha funktsiya esa
F(X),
umumiy nomlanishi funktsiya yoki funktsiya sifati, ekstrimal hollarda qo`llaniladi.
Optimal ichki parametrlari element (parametrlar) qismlarini element
parametrlari qismlari optimal ichki parametrlarni aniqlaydi va boshqaruvchi
parametr deb ataladi.
Agar foydalanuvchi geometrik optimallik protsedurasi nazariyasini taqdim etsa,
aytish mumkinki, n – o`lchamli fazoda (koordinata) boshqaruvchi parametr qaysiki,
koordinata o`qida bo`ladi.
Bu fazoni fazoviy boshqaruvchi parametr deb ataladi. Bunday fazoda har bir
nuqta x
i
to`plamda parametr qiymatini aniqlaydi. Boshqaruvchi parametrning vektor
qiymati quyidagicha aniqlanadi.
X=(x
1
,x
2
, … ,x
n
).
Berilgan nuqta x loyihalangan qiymat tebranuvchi etaplarga bo`linadi va bu
tasvirlanuvchi nuqta deb ataladi. Fazoda chiqish parametri uxshashlik tushunchasidan
foydalaniladi.
Nulli sathni modullari - O oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ‘zbekiston respublikasi termiz muhandislik-texnologiya...

EA perarxiyasini konstruktsiyasining eng pastki nulli sathida mikrosxema (MS)
bo`ladi. Mikrosxemani korpusi unga joylashtrilgan yarim o`tkazgichli kristallarni,
podlojkalarni va elektorli ulanishlarni tashqi ta`sirlardan saqlash uchun hamda
birinchi sathdagi modulni yig‘ish va montaj qilishda qulaylik uchun xizmat qiladi.
Mikrosxemani kristallari yoki podlojkalari korpusni asosiga kleylanadi yoki
kavsharlanadi, chiqish kontaktlari esa korpusning chiqishlariga paykalash yoki
kavsharlash bilan ulanadi.
Mikrosxemalarni korpuslari metall shishali, metall keramikali, metallplastmassali,
shishali, keramikali va plastmassali, bo`ladi.
Birinchi sathni modullari.
Birinchi sathli moduli asosida yupqa kompanovkali modul asosida chizilgan
sxemalarni kompanovkalari platani bir yoki ikki tomoniga o`rnatiladi. YUpqa
kompanovkaga o`rnatilgan kompanentlarni (balandligini kichikligi) bo`yini platani
uzunligi va enlariga nisbatan kichikligini. Montaj ishlarini bajarish, elementlarni
almashtirish, montaj ishlarini bajarish, tekshirishga qulaylik hamda issiqlik rejimini
yaxshilanganligi yupqa kompanovkali modullarni afzalliklariga kiradi. Agarda
modulning tashqi komutatsiyasi uchun ulagich kiritilsa u hamda bunday
konstruktsiyani tipik almashtiruvchi element (TEZ) deyiladi (1.15 – rasm). Tashqi
qurilmaga ulanishni turlari va chiqishlari bo`yicha tipik almashtiruvchi element har
xil bitta yoki ko`p ulagichli bo`lishi mumkin (1.16 – rasm).
Transpartirovka qilinadigan apparaturani bloklariga qoida bo`yicha modullarni
pechatli platalari tashuvchi konstruktsiyaga mahkamlab qo`yilagan bo`ladi. Birinchi
sathli modullari o`tish shtirlari va kalotkalaridan foydalanib platani montaj
qilinadigan teshiklariga o`tkazgichlarni bevosita paykalab asbobni pechatli montajli
ulagichlari bilan o`zaro komutatsiyalanadi. Modullarni chiqishlarini shtirlar orqali
komutatsilashni turlari va ularni konstruktsiyalari 1.17 –rasmda keltirilgan
Avtomatlashtirish darajasi bo'yicha test turlari

Avtomatlashtirish darajasi bo'yicha test turlari Qo'lda (Ручное) - sinov holatlari sinovchi tomonidan avtomatlashtirish
vositalaridan foydalanmasdan qo'lda amalga oshiriladigan sinov.
Avtomatlashtirilgan - test jarayonida shaxsni muayyan vazifalarni
bajarishdan chetlashtirishga imkon beradigan texnikalar, yondashuvlar va vositalar
to'plami. Test holatlari qisman yoki to'liq maxsus asbob yordamida amalga
oshiriladi.
Komponentlarni izolyatsiyalash testlarining turlari Unit/component (модульное) -
dasturiy
ta'minotning
alohida
komponentlarini (modullarini) sinovdan o'tkazish.
Integration (интеграционное)- birlashtirilgan komponentlar yoki tizimlar
o'rtasidagi o'zaro ta'sir sinovdan o'tkaziladi.
System (системное) - butun tizimning ishlashi belgilangan talablarga javob
berishini tekshirish uchun sinovdan o'tkaziladi.
Tayyorlik uchun test turlari. Intuitiv test sinovlarga tayyorlanmasdan, kutilgan natijalarni aniqlamasdan
yoki test stsenariylarini ishlab chiqmasdan amalga oshiriladi.
Tekshirish testi - bu stsenariylar bajarilayotganda test stsenariylarini
loyihalash usuli. Sinovchi tekshiruvlar o'tkazadi, ularni o'ylaydi, yangi tekshiruvlar
o'tkazadi, ko'pincha buning uchun olingan ma'lumotlardan foydalanadi.
Hujjatlarni sinovdan o'tkazish - tayyorlangan test stsenariylari, testlarni
amalga oshirish bo'yicha ko'rsatmalar bo'yicha sinov.
Joy va vaqt bo'yicha test turlari User Acceptance Testing Foydalanuvchilarni qabul qilish testi (UAT)
(qabul qilish testi) - foydalanuvchining ehtiyojlari, talablari va biznes-jarayonlari
bilan bog'liq bo'lgan rasmiy test, aniqlashtirish maqsadida amalga oshiriladi.
Alpha Testing (alfa testi) - simulyatsiya qilingan yoki haqiqiy funktsional
test mahsulotni ishlab chiquvchi tashkilotda amalga oshiriladi, lekin loyiha jamoasi
tomonidan emas (bu testchilar, potentsial foydalanuvchilar, mijozlarning mustaqil
jamoasi bo'lishi mumkin). Alfa testi ko'pincha ichki qabul qilish testi sifatida
qutidagi dasturiy ta'minotga qo'llaniladi.
Beta Testing(beta test) - komponent yoki tizim haqiqatan ham talablarga
javob berishini aniqlash uchun potentsial yoki mavjud mijozlar / mijozlar
tomonidan ishlab chiquvchilar bilan aloqasi bo'lmagan holda (mahsulot
ishlatiladigan muhitda) operatsion sinov. mijozning / mijozning va biznes
jarayonlariga mos keladi. Beta-test ko'pincha bozordan fikr-mulohazalarni olish
uchun tayyor dasturiy ta'minotni tashqi qabul qilish testi shakli sifatida amalga
oshiriladi.
Frame Relay - Mavzu: tcp/ip pog’onasi, vazifalari, qo’llaniladigan asosiy protokollar

Xulosa
TCP/IP haqida ko'proq ma'lumot
berilishi mumkin,
ammo uchta asosiy kalitlar
bor:
TCP / IP-jismoniy tarmoqlar Internet-ta'lim uchun bir joyga to'planishiga
imkon beruvchi protokollar to'plami.
TCP / IP shaxsiy tarmoqlarni virtual kompyuter tarmog'ini
shakllantirish
uchun bog'laydi, unda alohida asosiy kompyuterlar
tarmoqlarning jismoniy
manzillari bilan emas, balki IP-manzillar bilan aniqlanadi.
TCP / IP har bir protokolning javob berishini aniq belgilaydigan ko'p darajali
arxitekturadan foydalanadi.
TCP va UDP tarmoq dasturlari uchun yuqori darajadagi xizmat ma'lumotlarini
taqdim etadi va har ikkisi ham ma'lumotlar paketlarini uzatishda IP-ga tayanadi. Ip
paketlarni o'z manziliga yo'naltirish uchun javobgardir.
Internetning asosiy kompyuterlarida ishlaydigan
ikkita dasturlari orasidagi
ma'lumotlar ushbu kompyuterlardagi TCP/IP stakanlarini
yuqoriga va pastga
"sayohat" qiladi. Yuboruvchi tomonidagi TCP/IP modullari tomonidan qo'shilgan
ma'lumotlar qabul qiluvchi uchida tegishli TCP/IP modullari tomonidan" kesiladi "
va manba ma'lumotlarini qayta yaratish uchun ishlatiladi.
Mavzu: tcp/ip pog’onasi, vazifalari, qo’llaniladigan asosiy protokollar

Mavzu: tcp/ip pog’onasi, vazifalari, qo’llaniladigan asosiy protokollar
Download
355,19 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
13.05.2024
Hajmi
355,19 Kb.
#228013
Download
355,19 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu: tcp/ip pog’onasi, vazifalari, qo’llaniladigan asosiy protokollar
Download
355,19 Kb.
Matnni ko'rish
POP3 va SMTP - Mavzu: tcp/ip pog’onasi, vazifalari, qo’llaniladigan asosiy protokollar

POP3 va SMTP Ma’lumotlar bilan almashishning elektron pochta usulidan foydalanish anchadan
beri oddiy pochta xizmatiga alternativ bo‘lib xizmat qiladi. Elektron pochta ancha
samarali va tezdir. Bu xizmatni amalga oshirish POP3 (Post Office Protocol Ver-
sion3) va SMTP(Simple Mail Transfer Protocol) sharofati evaziga amalga
oshiriladi. POP3 protokoli amaliy bosqichda ishlaydi va pochta serveridagi pochta
qutisidan elektron ma’lumotlarni olish uchun ishlatiladi. POP3 protokoli faqat
elektron xabarlarni qabul qilishi mumkin, ularni jo‘natish uchun esa boshqa
protokoldan foydalanishga
to‘g‘ri keladi, ko‘pincha bu vazifa uchun
SMTP qo‘llaniladi.
Aniqrog‘i
u
protokolning
takomillashtirilgan
ver-
siyasi – ESMTP(Extended SMTP)/POP3 kabi SMTP protokoli ham amaliy
bosqichda ishlaydi, shuning uchun transport protokol xizmati zarurdir, bu vazifani
esa TCP protokoli bajaradi.
IMAP IMAP (Interactive Mail Access Protocol) – yana bitta pochta protokoli bo‘lib, u
POP3 asosida yaratilgandir. Natijada POP3 protokolidagi hamma kamchiliklar
hisobga olinib va yangi ko‘p sonli kerakli vazifalar qo‘shilgan.
SLIP SLIP (Serial Line Internet Protocol) axborotlarni uzatish protokoli doimiy
Internetga ulanishni telefon kanali va oddiy modemdan foydalanib tashkil qilish
uchun yaratilgan. Narxining yuqoriligi tufayli bu turdagi ulanishdan kam
abonentlar foydalanadilar. Bu protokol TCP/IP protokoli bilan birgalikda ishlatiladi
va u ancha past pog‘onada turadi.
PPP PPP (Point – to – Point Protocol) protokoli yuqorida bayon etilgan SLIP
protokolining bajaradigan vazifasining biridir. Lekin u bu vazifalarni yaxshi
bajaradi, chunki qo‘shimcha imkoniyatlari mavjuddir. Undan tashqari, SLIP farqli
o‘laroq PPP nafaqat TCP/IP bilan bog‘lana oladi, balki IPX/SPX, NetBIOS,DHCP
mahalliy tarmoqlarda ko‘p ishlatiladigan protokollar bilan ham birgalikda ishlay
oladi. PPPning ko‘p tarqalishiga yana bir sabab u Windows NT oilasiga mansub
operatsion tizim o‘rnatilgan Internet – serverlarda foydalanilgani tufaylidir.
X.25 X.25 protokoli 1976-yili yaratilgan va 1984-yili mukammallashtirilgan, u
jismoniy, kanal va tarmoq bosqichlarida ISO/OSI modeli bilan bog‘lanishda
ishlaydi.
Bu
protokol mavjud
telefon tarmog‘ida foydalanish uchun
loyihalashtirilgan. X.25 protokolini loyihalashtirilayotgan davrda raqamli telefon
tarmog‘i noyob edi, u analog kanallarda ishlatilar edi. Shu sabab u protokolda
xatoliklarni topish va tuzatish tizimi mavjud, bu esa aloqani ishonchliligini sezilarli
darajada oshiradi. Ayni vaqtda bu tizim axborot uzatishni sekinlashtiradi (64 Kbit/s).
Lekin bu holat yuqori ishonchlilik talab etilgan joylarda ishlatishga xalaqit
bermaydi. Masalan, bank tizimida va boshqalarida.
2-amaliy mashg‘ulot Mavzu: Jupyter Notebook va sun'iy intellekt kutubxonalarini o‘rnatish va sozlash

2-amaliy mashg‘ulot
Mavzu: Jupyter Notebook va sun'iy intellekt kutubxonalarini o‘rnatish va
sozlash
Python kutubxonasi - tegishli modullar to'plamidir. U turli dasturlarda qayta
ishlatilishi mumkin bo'lgan kod paketlarini o'z ichiga oladi.
Ushbu amaliy mashg‘ulot uchun bizga faqat uchta kutubxona kerak bo'ladi:
OpenCV - kompyuterni ko'rish va tasvirni
qayta ishlash algoritmlari
kutubxonasi
NumPy - bu katta ko'p o'lchovli massivlar va matritsalarni qo'llab-
quvvatlaydigan kutubxona bo'lib, ushbu massivlarda
ishlash uchun yuqori
darajadagi (va juda tez) matematik funktsiyalarning katta kutubxonasi.
Pytesseract - Tesseract OCR dasturiga ulanish moduli (matnni aniqlash uchun
bepul kompyuter dasturi)
Biz Jupyter Notebook dasturini ishlab chiqish muhitimiz sifatida ishlatamiz.
Jupyter Notebook ni o‘rnatish
Anaconda Navigator-ni Python jildingiz bilan bir xil darajada o'rnating.
Anaconda-ni oching va Jupyter Notebook-ni ishga tushiring.
Fayl menejeri
brauzerda ochildi. Bu yerda siz bloknotlaringizni yaratishingiz
va saqlashingiz
mumkin.
Texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al xorazmiy nomidagi - bet 19

Ushbu rejimda kommutator VTP ma'lumotlarini o'z bazasini sinxronlashtirmasdan va o'z
yangilanishlarini yaratmasdan boshqa ishtirokchilarga o'tkazadi. VLAN sozlamalari faqat
mahalliy kommutator uchun o'zgartirilishi mumkin.
VTP-da uchta xabar turi mavjud:
1.
Advertisement requests
Summary Advertisement Alert uchun mijozdan serverga so'rov taqdim etadi
2.
Summary advertisements
Ushbu standart xabar server har 5 daqiqada yoki konfiguratsiyani o'zgartirgandan so'ng
darhol yuboradi.
3.
Subset advertisements
VLAN konfiguratsiyasini o'zgartirgandan so'ng,
shuningdek, ogohlantirish so'rovidan
keyin darhol yuboriladi.
Shuni aytib o'tish joizki, yangi VLAN haqida ma'lumot olgan VTP switch, uni faqat katta
reviziya raqami bilan switchdan kelgan bo'lsa, uni konfiguratsiyaga kiritadi.
3. Vazifa
3.1.
Bu amaliy mashg‘ulotda topshiriq variantiga muvofiq (1-jadval) VLAN tarmoqni
yaratish zarur, unga miol bo‘lib 2-rasmda keltirilgan topologiya xizmat qilishi mumkin.
2- rasm. Bitta kommutatorli tarmoq sxemasi
Bu ishda vazifa 2 ta mustaqil kompyuterlar guruhlarini yaratish hisoblanadi. PK1-PK3
kompyuterlar bir-birlariga mumkin bo‘lishi, PK4 va PK5 kompyuterlar esa mustaqil guruh bo‘lishi
kerak.
TCP\IP protokoli pog’onalari - Mavzu: tcp/ip pog’onasi, vazifalari, qo’llaniladigan asosiy protokollar

Paketning yashash vaqti tarmoqdagi datagramma mavjud bo‘lish vaqtining yuqori
chegarasini ko‘rsatadi. Ushbu ko‘rsatkich jo‘natuvchi tomonidan beriladi va
tarmoqlararo datagrammaning marshrut nuqtalari bo‘ylab harakatlanishiga ko‘ra
kamayib boradi. Tarmoqlararo datagramma vaqti
qabul qilib oluvchiga yetib
borguniga qadar nol bo‘lsa, u holda ushbu datagramma yo‘q qilinadi. Sarlavhaning
nazorat yig‘indisi undagi ma’lumotlar himoyasini ta’minlaydi.
Agarda modul sarlavhada xatolikni aniqlasa,
u holda ushbu tarmoqlararo
datagramma uni aniqlagan modul tomonidan yo‘q qilinadi. Qo‘shimcha
imkoniyatlar ayrim qo‘shimcha xizmatlar bajarilishini ta’minlaydi, masalan,
ma’lumotlarni himoyalash va maxsus marshrutlashtirish usullari.
Asosiy protokollarning tahlili:
TCP/IP
TCP/IP protokol steklari (Transmission Control Protocol/Internet Protocol)
bugungi kunda eng ko‘p tarqalgan va fundamentaldir. U har qanday o‘lchamdagi
mahalliy tarmoqlarda ishlaydi. Undan tashqari protokollardan Internet
global tarmog‘ida ishlash imkonini beruvchi yagona protokoldir. TCP/IP
protokollar stekiga turli bosqichlarda ishlovchi ko‘p protokollar kiradi, lekin o‘z
nomini u ikkita TCP va IP protokollar nomidan olgan.TCP (Transmission Control
Protocol) –
transport protokoli, TCP/IP protokollar stekidan foydalanib tarmoqda
axborotlarni uzatishni boshqarish uchun xizmat qiladi.
IP (Internet Protocol) – tarmoq bosqich protokoli, turli tarmoqdan iborat bo‘lgan
tarmoqlarda axborotlarni yetkazish uchun transport
protokollarining biridan
foydalanadi. Masalan, TCP yoki UDP. TCP/IP stekning quyi bosqichi axborot
uzatishning standart protokollaridan foydalangani
uchun uni har qanday tarmoq
texnologiyasiga ullanganda va har qanday operatsion tizimli kompyuterlarda
ishlatish mumkin bo‘ladi. Azaldan TCP/IP protokoli
global tarmoqlarda
foydalanish uchun loyihalashtirilgan, aynan shuning
uchun u maksimal ravishda
moslashuvchandir. Xususan paketlarni qismlarga ajratish imkoni bo‘lgani uchun
ham aloqa kanalining sifati e’tiborga olinmasa ham, axborot albatta o‘z
manziliga yetkaziladi. IP – protokolining mavjudligi
uchun ham turli segmentli
tarmoqlar o‘rtasida ham axborot uzatish mumkin bo‘ladi. TCP/IP – protokolining
kamchiligi shundan iboratki, tarmoqda ma’murlashtirish murakkablashadi.
Funktsional sxemalarni loyihalashda texnologik jihoz, uskuna va

|
Funktsional sxemalarni loyihalashda texnologik jihoz, uskuna vaBog'liq LJAA fani ma\'ruzalar2.Funktsional sxemalarni loyihalashda texnologik jihoz, uskuna va
kommunikatsiyalarni ifodalash
Funktsional sxemada texnologik jarayon odatda yordamchi, ikkinchi darajali
apparatlarsiz, soddalashtirilgan holda ko`rsatilib, chizmaning yuqori qismida
keltiriladi va texnologik ob`ektning ishlash printsipi, avtomatika vositalari bilan
munosabati haqida to`la tasavvur berishi kerak; texnologik jarayonga tegishli
truboprovodlarga o`rnatiladigan rostlovchi organ, armaturalarning faqatgina nazorat
va avtomatik rostlashda qatnashadiganlarigina ko`rsatiladi.
Suyuqlik va gazlarning texnologik kommunikatsiya va truboprovodlari
DS2.784-70 ga muvofiq ifodalanadi, ya`ni: suv (-1-1-) yoki ko`k rangda, bug‘ (-2-2-)
yoki qizg‘ish, azot (-4-4-) to`q sariq, kislorod (-5-5-) yashil rangda va hokazo.
Kommunikatsiyalarga muhit tasnifiga muvofiq yanada aniqlik kiritish maqsadida
raqam bilan birga harf indeksi ham qo`llanilishi mumkin; masalan: toza suv-1
t
,
qizdirilgan
bug‘-2
q
,
boyitilgan
bug‘-2
b
,
va
shunga
o`xshash.
Odatda
kommunikatsiyalarni raqamli yoki rangli tasvirlash murakkab texnologik jarayonlar
uchun tavsiya etilib, soddalarida qo`llanmasa ham bo`ladi.
Kommunikatsiya va truboprovodlarning chizmalaridagi qalinligi 0.5 dan to 1.5
mm gacha bo`lib, ularning vazifasiga qarab qalinligi turli bo`lishi mumkin; masalan,
kollektor, magistral truboprovodlarni 1-1.5 mm qalinlikda ko`rsatish mumkin.
Texnologik truboprovodlarning ulanishi va kesilishi 6-rasmda ko`rsatilgan.
Gaz
R1
Suyuqlik
a) b) v)
6-rasm. Texnologik truboprovodlarni fuktsional sxemalarda ifodalanishi: a, b-
ulanganda; v-kesishganda.
Texnologik jarayonning jihoz, uskuna va apparatlari chizmada 0.2 dan to 0.5
mm qalinlikda chizilib, ularning o`lchamlari orasidagi nisbat (masshtabsiz chizilgan
taqdirda ham) saqlanishi kerak. Har bir uskuna oldiga uning nomi yoki (jarayon
murakkab bo`lsa) arab raqamlarida pozitsion belgisi qo`yilishi lozim.; harf-raqam
usulini ham qo`llash mumkin, masalan: s-5, n-7, i-3, bunda harflar uskuna nomini
bildiradi (s-sig‘im, n-nasos, i-isitgich), raqam esa shunday apparatlar majmuasining
tartib nomerini ifodalaydi. Apparatlar raqam bilan belgilanganda chizmaning bo`sh
erida apparat nomlari ko`rsatilgan jadval berilishi kerak.
|
| |
Foydalanilagan adabiyotlar ro’yxati

Foydalanilagan adabiyotlar ro’yxati
1.
Кучерявый А. E. «Интернет вещей»
Kompyuter tarmoqlari
chuqurlashtirilgan kursi (X.Zayniddinov, O'rinboyev, A.Beletskiy).
2.
Nigmatov X. Kompyuternыe seti i sistemы v IP telefonii. Shыmkent.2013.
240 str.
3.
Abduganiev A.A. Internet asoslari.Toshkent. 2011.20 bet.
4.
Abduganiev A.A. Internet muloqat vositasi. Toshkent. 2011. 21.bet.
5.
Abduganiev A.A. Internetning texnik va texnologik ta’minoti. Toshkent.
2011. 23 bet.
6.
Makarov N.V. «Informatika» Moskva: 2001. «Finansы i statistika»
nashriyoti. 3-nashr.
Avtomatlashtirishning funksional chizmalarini gost 21-208-2013 bo’yicha Autocad dasturi yordamida tayyorlashni o’rganish

Avtomatlashtirishning funksional chizmalarini gost 21-208-2013 bo’yicha Autocad dasturi yordamida tayyorlashni o’rganish
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Avtomatlashtirishning funksional chizmalarini gost 21-208-2013 bo’yicha Autocad dasturi yordamida tayyorlashni o’rganish
|
Elektron apparatlarini konstruktsiyalarini sathlari

Birinchi sathdagi modul – almashtiradigan tipik element (TEZ) elektrik ulagichlar
va nulli sathni moduli o`rnatilgan birlamchi platadir (PP).
Ikkiinchi sathdagi modul – asosiy konstruktsiyasida
birinchi sathdagi modullar
bilan ulaniladigani bo`lgan paneldir.
Uchinchi sathni moduli – bloklar yoki 4.2-4.3- rasmlar o`rnatiladigan stoyka.
0.5 – sathli modul korpussiz mikrosxemalar joylashgan pedlojkadan tashkil
topgan mikroto`plam.
2.5 sathli moduli – 6 – 8 joylashadigan ramadir. Bu razmeri katta bo`lmagan
birinchi sathni modullarini apparat o`rnatiladigan reja.
Sistemani
hamma modullari konstruktiv, elektrik va eksplutatsiya qilish
parametrlari bo`yicha o`zaro mos tushadigan bo`lishlari kerak.
Elektron apparatlarga bazali tashuvchilarni konstrutsiyasi
degan tushincha
qo`llaniladi. Bu shunday detallar yoki detallar to`plamiki, apparaturani tashkil
etuvchilarini
joylashtirish, montaj qilish hamda tashqi ta`sir sharoitida eA turg‘un
ishlashini taminlaydi.
Bazali tashuvchi konstruktsiya deganda ma`lum vazifani bajaradigan har-xil eA
yaratish uchun xizmat qiladigan standartli tashuvchi tushiniladi.
Bazali
tanishuvchining kanstruktsiyasida eA rivojlantirish uchun, unga yordamchi modullar
qo`shish uchun zaxirali joylar bo`ladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Samarqand davlat universiteti raqamli texnologiyalar fakulteti dasturiy injiniring yo

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
The Joy of PHP Programming: A Beginner’s Guide to Programming Interactive Web Applications with PHP and MySQL
PHP & MySQL Novice to Ninja
Head First PHP & MySQL
PHP and MySQL Web Development
Brad Bulger va David Wall “MySQL-PHP Database Applications” – USA 2004
INTERNET RESURSLARI
https://www.liquidweb.com/kb/importing-databases-and-tables-with-phpmyadmin/
https://www.geeksforgeeks.org/basics-of-phpmyadmin/?ref=gcse
https://www.w3schools.com/php/php_mysql_create_table.asp
https://community.uzbekcoders.uz/post/ma-lumotlar-bazasi-boshqarish-tizimlarining-eng-yaxshi-dasturlari-6077c0a0ff12ba2ba371852b
https://www.mysql.com/
http://fayllar.org
|