Bazalaşdırma qaydası və onların seçimi

|
Bazalaşdırma qaydası və onların seçimi
|
bet | 6/33 | Sana | 27.12.2023 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #128586 |
Bog'liq C fakepathMühazir Bazalaşdırma qaydası və onların seçimi
Tələb olunan emal dəqiqliyini təmin etmək üçün yaranan səhvləri azaltmaq üçün tədbirlər görmək lazımdır. Bu məqsədlə bazaların seçilməsi üçün aşağıdakı prinsiplərdən istifadə olunur:
a) baza sabitliyi prinsipi ondan ibarətdir ki, eyni baza mümkün qədər çox əməliyyat üçün istifadə olunur. Eyni zamanda, sonrakı əməliyyatlarda texnoloji bazaların nisbi vəziyyətində səhvlərin hissənin hazırlanmasının düzgünlüyünə təsiri istisna edilir.
b) bazaların birləşdirilməsi prinsipi ondan ibarətdir ki, texnoloji bazalar kimi layihə və ölçü bazalarından istifadə edilir. Hissənin emalında texnoloji, ölçü və konstruktiv bazaların birləşdirilməsinin mümkünlüyü layihələndirmə prosesində konstruktor, texnoloji prosesi TP işləyərkən isə texnoloq tərəfindən nəzərə alınmalıdır.
Texnologiyada quraşdırma (texnoloji) bazalar aşağıdakılara bölünür: kobud, aralıq və son. Kobud bazalar emalın birinci əməliyyatlarında istifadə olunur, nə vaxt ki, hələ pəstahın emal edilmiş səth yoxdur. Onlar son (finiş) əməliyyatlarını yerinə yetirmək üçün xidmət edən aralıq quraşdırma bazalarını və tez-tez dərhal son olanları yaratmağa xidmət edir.
TP zamanı əsas səthləri seçərkən aşağıdakı tövsiyələrə əməl edilməlidir:
1. Bazaların birləşməsi və sabitliyi prinsipindən hər cür istifadə etmək.
2. Altı nöqtəli qaydaya riayət etməklə quraşdırmanın sabitliyini və sərtliyini, onun tərtibatda lazımi istiqamətini təmin etmək.
3. Kobud baza, bir qayda olaraq bir dəfə istifadə olunur - ilk quraşdırma zamanı (dəqiq tökmə və ştamplama üsulları ilə əldə edilən pəstahların dəqiq alınması üçün bu qayda lazım deyil). Kobud bazalar üçün ən kiçik emal ehtiyatı olan səthlər istifadə olunur. Baza üçün kobud bir səth seçərkən, hazır məmulatda işlənməmiş qalan səthi seçməlisiniz.
4. TP-ın birinci əməliyyatlarında əsas baza səthləri (təmiz bazalar) və ya süni baza səthləri emal edilir.
5. Quraşdırma bazalarının tamamlanmasının konstruktiv bazaları olmalıdır (bu, baza səhvini aradan qaldırır); forma və ölçüdə ən böyük dəqiqliyə, aşağı kobudluğa malik olmalıdır.
Detalın çətinliyindən asılı olaraq bazalandırmanın bir neçə sxemi var:
1. Pəstahı işlənməmiş səthlərə bazalandırırlar və bir əməliyyatda tam emalı (avtomatlarda, aqreqat dəzgahlarda və s.) həyata keçirirlər.
2. Pəstahı, kobud bazalarına bazalanan ilk əməliyyatlarda hazırlanmış, işlənmiş, dəyişdirilə bilməyən səthlərdəki əməliyyatların əksəriyyətinə bazalanır. Bu sxem bir neçə qurğuda işlənmiş daha mürəkkəb hissələrdə istifadə olunur.
3. 2-ci bənddə olduğu kimi, lakin son əməliyyatdan əvvəl baza səthlər bitir. Bu sxem mürəkkəb yüksək dəqiqlikli hissələr üçün istifadə olunur.
4. Pəstahı müxtəlif işlənmiş səthlərə bazalanır. Sxem arzu olunmazdır, xüsusi tələbləri olan hissələrdə istifadə olunur.
5. Pəstahın bazası ardıcıl olaraq dəyişdirilə bilən bazaların təkrar (çox) işlənməsi ilə yerinə yetirilir.
Nümunə: pəstahın ardıcıl fırlanması ilə maqnit pilitə üzərində (ilkin və son) cilalanması. Texnoloji bazalarının seçimi vaxtı əsas prinsiplərə riayət etmək lazımdır, həmçinin:
– bazaların məcburi dəyişməsi vaxtı daha az dəqiq və daha dəqiq bazadan (bazaların ardıcıl dəyişməsi prinsipi) keçmək lazımdır;
– quraşdırmanın tipik sxemlərindən istifadə etmək lazımdır.
|
| |